Azido gamma-hidroxibutiriko

**Azido gamma-hidroxibutirikoa**, **azido 4-hidroxibutanoikoa**, **azido oxibikoa** edo **GHB**a sistema nerbiosoaren zelula txiki batzuetan sortzen den sustantzia da. Kantitate txikietan sortzen da izaki bizidun guztietan, gizakietan baita ere. Produktu askotan agertzen da, baietan edo ardo batzuetan, baina kantitate oso txikietan. Gatz potasiko edo sodikoa bezala erabilera terapeutikoa dauka narkolepsiaren sistomak neurtzeko, loezin edo gehiegizko gaueko logura eta suplementu alimentario neuroproktetore moduan. Historikoki modu desberdinetara erabili egin da, anestesia moduan adibidez, likorraren abstinentzia tratatzeko eta etekin etletikoa hobetzeko. Gorputza hormona hau akumulatzen badu, atzerapen mentala sortzen du.

GHB -a droga psikotroka bat moduan erabiltzen da, horregatik estatu askotan kontrolatuta dago. Droga hau kontsumitzerakoan, oso erraz galtzen da konortea eta horregatik bortxaketa droga moduan erabili izan da. Baita ere, ezaugarri afrodisiakoak ditu, horregatik gauean bere kontsumoa handitzen da.

GHB -aren kontrako erreakzioak.

Inplikatutako sistema CIOSM taldea Erreakzio mota

Trastorno gastrointestinalak	Ohikoak Nauseak, botaka / Gutxitan	Tripako mina, beherakoa

Nerbio- sistemaren trastornoa Ohikoak	Zorabioak, buruko mina / Gutxitan	Somnolentzia, hipoestesia, parestesia.

Logura trastornoak Gutxitan	Loezina, amets- gaiztoak, amets arraroak, lo- ibiltzea

Beste trastorno psikiatrikoak Gutxitan	Desorientazioa, depresioa, agitazioa, memoriaren galtzea

Arnasketa trastornoak Ohikoak	Logure apnea / Gutxitan	Disnea

Komuneko trastornoak Gutxitan	Gaueko eneuresia

Asko Gutxitan	nasofaringeako irritazioa, ikuspegi txarra, hipertensioa

 
Produktu honen kontsumoa neurotoxizitatea sortzen du denbora luzera. Arratoiekin frogatu da laborategietan eta mugitzeko eta erreakzionatzeko denbora asko handiagoa dela ikusi egin da. Gero eta gehiago kontsumitzen bada, gero eta erreakzio gehiago dauzka. Urte asko zehar kontsumitzen egon ondoran, bat-batean kontsumitzeari usten badiozu, abstinentziaren sindromea sortu dezake beste produktu asko bezala. GHB –aren toxizitatea, hartzen dituzun dosiekiko doa. Droga honen sobredosis baten arazo handiena konortea galtzea da. Droga honen sobredosiak oso kasu arraroetan heriotza sortzen du. Droga hau ez da oso toxikoa gizakiarentzar, nahiz eta animalientzat handiagoa izan. Baina bere kontsumoa beste produktu batzuekin nahasten bada, oso arriskutsua izan daiteke eta batzuetan heriotza sor dezake. Heriotza arnasketa- krisi baten ondorioz eman ahal da, baina beste efekto asko izan dezake sobredosiak.
GHB- a gatz sodiko eta potasiko askotan erabiltzen denez, gatz erabilera handiagoa izaten hasi da eta arazo hori kontutan hartu behar da hipertentzioa eta beste antzeko arazo batzuk dituen jendearekin eta gatzaren erabilera jeitsi beharko dutenak. Kontsumitu ondoren, pertsona horrek ezin du kotxea gidatu sei ordu pasatu arte, bere efektu lasaigarriengatik.

Erabilera errekreazionala

GHBak eta bere metabolitoak, egoera mentalaren eta sentsasioen alterazioaren hondamena eragiten du. Bere sustantziak, zentral urduritasun sistemeko psikotropikak depresorak, droga ludikoa bezala erabiltzen dira. Kultura popularrean GHB extasi likidoa bezala ere ezagutzen da, nahiz eta extasiarekin ikusurik ez izan. Ondorio lasaigarri eta sutuen nahasketaren ondorioz GHB-ak mozkorkeria, euforia, antsietatearen murriztapena, logurea, eta beste sentzazio batzuk eragiten ditu. GHBaren efektua ordu erdi edo hiru ordu bitartean irauten du, eta pixka bat gehiado dosia altua hartzekotan edo alkoholarekin nahastu ondoren.
Ikerketa batek dionez, droga hau askok erabiltzen dituzte erlazio sexual gehiago izateko. Ikerketaturiko 23 pertsona 1500 erlazio izan zituzten 12 hilabetetan.
Eskuarki helburu ludikoarekin hartzen duten pertsonak 500mg eta 3000mg tarteko dosiak hartzen dituzte.

Bortzakeri droga

Herrialde batzuetan GHBren erabilera, bortzakeria droga bezala erregistratu dute, alkohola edo Rohypnol-a bezala. Koloregabea, usaingabea eta zapore gozokoa denez, erraz nahastu daiteke edariarekin, normalean alkoholikoa bere potentzia handitzeko. Delitugile sexualaren asmoa da bere biktima lasaitzea edo konortea galtzea. Hala ere oso zaila da ikustea ze kasoetan erabili izan den GHBa, sustantzia honek bizitza oso laburra dauka eta oso zaila da gernu froga batean ikustea.

## Kanpo estekak