open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hildrun Laufer-Claus

**Hildrun Laufer-Claus** (1939ko maiatzaren 13a -), Ekialdeko alemaniar atleta ohia da, luzera-jauziko proban espezializatutakoa. 1960an brontzezko olinpiar domina lortu zuen, eta ia urtebetez munduko plusmarkista izan zen, 1960ko abuztuaren 7tik 1961eko uztailaren 16ra.

## Bizitza 
Claus Dresdenen jaio zen, baina Ekialdeko Berlinera joan zen bizitzera. Peter Lauferrekin ezkondu zen, polo olinpiko alemaniarra, eta 1964ko Jokoetan Hildrun Laufer-Claus bezala lehiatu zen. Paisaiaren diseinatzaile titulua du. 1995ean, kirol istripu baten ondorioz elbarri geratu zen. Gielsdorfen bizi da, Strausbergetik gertu (Brandenburg), eta lorezaintza eta paisajistarako bokazio-eskolako irakasle gisa lan egin zuen.

## Kirol ibilbidea 
Luise Krügerrek, 1936ko txapeldun olinpikoak, atletismoko talentu gisa aurkitu zuen Dresden, xabalina jaurtiketan. 18 urterekin, RDA txapelketako bere lehen titulua irabazi zuen 1957an (5,99 m). Talde olinpiko erabat alemaniarrarentzako kanporaketetan, 1960ko abuztuaren 7an egin zuen munduko lehen errekorra, 6,40 metrorekin. 1961eko ekainaren 23an hobetu zuen hau, RDAren nazioarteko partidan, RSFSRren aurka, Berlinen, 6,42 metrora. 

1960ko Erromako Olinpiar Jokoetako luzera jauzian, Laufer hirugarren izan zen eta diziplina honetako lehen domina alemaniarra jaso zuen. 1962ko Europako Atletismo Txapelketan seigarren sailkatu zen (6,25 m). Tokioko Olinpiar Jokoetan, 1964an, luzera jauzian (zazpigarren postuan, 6,24 m) eta pentatloian (lehen egunaren ondoren utzi zuen) parte hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charles Dance

**Walter Charles Dance** (1946ko urriaren 10a, Redditch, Worcestershire) ingeles aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Tywin Lannister pertsonaia antzeztu du.
Carice van Houten

**Carice Anouk van Houten** (1976ko irailaren 5a, Leiderdorp, Hego Holanda) herbeheretar aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Melisandre pertsonaia antzeztu du.
Tom Wlaschiha

**Thomas Wlaschiha** (1973ko martxoaren 16a, Dohna, Ekialdeko Alemania) alemaniar aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Jaqen H'ghar pertsonaia antzeztu du.
Ian McElhinney

**Ian McElhinney** (1948ko abuztuaren 19a, Belfast, Ipar Irlanda) ipar irlandar aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Barristan Selmy pertsonaia antzeztu du.
John Bradley West

**John Bradley West** (1988ko irailaren 15a, Wythenshawe, Manchester) ingeles aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Samwell Tarly pertsonaia antzeztu du.
Gwendoline Christie

**Gwendoline Tracey Philippa Christie** (1978ko urriaren 28a, Worthing, Mendebaldeko Sussex) ingeles aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Brienne Tarthekoa pertsonaia antzeztu du.
Michelle Fairley

**Michelle Fairley** (1965eko irailaren 15a, Coleraine, Derry konderria) ipar irlandar aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Catelyn Tully pertsonaia antzeztu du.
Conleth Hill

**Conleth Seamus Eoin Croiston Hill** (1964ko irailaren 15a, Ballycastle, Antrim konderria) ipar irlandar aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Varys pertsonaia antzeztu du.
Iwan Rheon

**Iwan Rheon** (1985eko irailaren 15a, Carmarthen, Gales) galestar aktore bat da. Galesera ama hizkuntza du.

*Game of Thrones* telesailean Ramsay Bolton pertsonaia eta *Misfists* telesailean Simon Bellamy pertsonaia ere antzeztu ditu, bai eta *Pobol y Cwm* galeserazko telesailean Macsen White pertsonaia ere.
Anabel Medina

**Anabel Medina** hauetako bat izan daiteke:

* **Anabel Medina Garrigues** (1982), espainiar tenislari ohia eta entrenatzailea;
* **Anabel Medina Ventura** (1996), Dominikar Errepublikako atleta.
Mark Addy

**Mark Ian Addy** (1964ko urtarrilaren 14a, York, Erresuma Batua) ingeles aktore bat da. *The Full Monty* (1997) filma eta *Game of Thrones* telesailean Robert Baratheon erregea pertsonaia antzeztu du.
Iain Glen

**Iain Alan Sutherland Glen** (1961eko ekainaren 24a, Edinburgh, Eskozia) eskoziar aktore bat da. *Game of Thrones* telesailean Jorah Mormont pertsonaia antzeztu du.
Mihura (abizena)

**Mihura** euskal deitura da, Nafarroakoa jatorriz, mihura landarearen izenarekin lotua seguruenik. Bere oin-etxetzat hartzen dira Zugarramurdiko eta Urdazubiko etxe bana, Zugarramurdikoa Iturria Etxea izenez. XVIII. eta XIX. mendeetan Amerikara emigratu zuten Zugarramurditik.

Deitura Migura, Miura edo Mioura formetan ere ager daiteke idatzia. Miura formarekin Sevillan kokatutako sendi batean dago Miura ganadutegiaren jatorria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Szilárd Jansik

**Szilárd Jansik** (Cegléd, Hungaria, 1994ko Apirilaren 6a), Hungariako waterpolo jokalaria da.

Hungariako selekzio nazionalarekin, brontzezko domina olinpiarra eta Europako txapelduna. Ferencváros TC taldeko jokalaria da, eta, 2017-2018 denboraldia, talde horrekin itxi zuen Hungariako txapelketa titulua lortuz. Bere anaia David Jansik ere, selekzioko kide da.

2020an Europako txapeldun izan zen, eta, 2021ean, brontzezko domina olinpikoa irabazi zuen selekzioarekin.
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin,
Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Emaitzak 
### Klubekin 
* Hungariako txapelketa
** Urrezko domina: 2018, 2019
** Brontzezko domina: 2021
* LEN Txapeldunen Liga : Irabazlea: 2019
* LEN Europako Kopa : irabazlea: 2017, 2018
* LEN Superkopa :
** Irabazlea (2): 2018, 2019
* Zilarrezko domina: 2017

### Selekzioarekin 
* Europako Txapelketa : Irabazlea ( 2020 )
## Sariak 
* Hungariako Merezimenduko Urrezko Gurutzea (2021)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Datu-fitxa Hungariako Waterpolo Elkartearen webgunean
* waterpolo.hu
Krisztián Manhercz

**Krisztián Péter Manhercz** (Budapest, Hungaria, 1997ko otsailaren 6a), Hungariako waterpolo jokalaria da. 

Hungariako selekzio nazionalarekin brontzezko domina olinpikoa, munduko txapeldunorde eta Europako txapeldun izan zen.

## Bere bizitza 
1997ko Otsailaren 6an jaio zen Budapesten, eta, Pilisvörösvár-en bizi da bere familiarekin.

Lehen eta bigarren hezkuntzako ikasketak  Pilisvörösvár-en egin zituen, eta, graduazio azterketa, Szeged-en gainditu zuen. Gaur egun, merkataritza eta marketineko ikaslea da Budapesteko Unibertsitate Metropolitanoan

Lau urterekin ikasi zuen igeri egiten DSEn, eta, gero, Széchy SEn lehiatu zen. Bederatzi urte zituela, Gábor Csapó eta Tamás Faragó izena duen eskolan hasi zen waterpoloan jokatzen; ondoren, Vasasen jarraitu zuen. 2014tik 2017ra, Contitech Szeged Diapolo helduen taldean jokatu zuen; gero, Ferencvárosen urtebete eman zuen, eta horrekin Hungariako txapelketa irabazi zuen. 2018tik OSCren koloreekin aritzen da waterpoloan. 

2012an, György Horkai buru duen gazteen taldeko kide izango da, eta, 2014an lehen aldiz, Tibor Benedek-ek selekzioaren helduen talderako egindako gonbidapena jasoko du.

2020an Europako txapeldun izan zen, eta, 2021ean, brontzezko domina olinpikoa irabazi zuen selekzioarekin.
## Udako Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 5. postuan amaitu zuten.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin,
Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Emaitzak 
; klubekin 

* Magyar bajnokság
** aranyérmes: 2018
** ezüstérmes: 2019, 2021
* Magyar kupa: 
** második: 2019
* LEN-Európa-kupa
** második: 2021

; Selekzioarekin

* Olinpiar Jokoak
** 5. postua (2016)
* Europako Txapelketa
** urrezko domina: 2020
** brontzezko domina: 2016
* Juniorren Munduko Kopa
** brontzezko domina: 2015
** 4. postua: 2013
* Junior mailako Europako Txapelketa
** zilarrezko domina: 2014
* Gazteen Munduko Txapelketa
** urrezko domina: 2014
** zilarrezko domina: 2012
* Gazteen Europako Txapelketa
** 2013ko 4. postua

## Sariak, errekonozimenduak 
* Iván Szalay saria (2013)
* All Star Junior World Cup taldeko kidea (2014)
* Pilisvörösvár-en oroigarrizko domina (2016)
* Hungariako Merezimenduko Urrezko Gurutzea (2021)
* urteko waterpolo jokalari hungariarra

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Datu-fitxa Hungariako Waterpolo Elkartearen webgunean
André Frédéric Cournand

**André Frédéric Cournand** (Paris, 1895eko irailaren 24a - Great Barrington, Massachusetts, 1988ko otsailaren 19a) frantziar-estatubatuar sendagile eta fisiologoa izan zen. 1956ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Dickinson W. Richards eta Werner Forßmannekin batera kateterismo kardiakoaren garapenagatik.

Parisen jaio zen, eta 1930ean Estatu Batuetara emigratu zuen; 1941ean eskuratu zuen herritartasuna. Bere lanbide ia osoa Columbiako Unibertsitatean irakasle izan zen eta New Yorkeko Bellevue Ospitalean lan egin zuen.
Juan José Elguézabal

**Juan José Elguezábal** (1781–1840) espainiar eta mexikar soldadua izan zen; eta Presidioko inspektore laguntzailea. Coahuila y Texasko behin-behineko gobernadore ere izan zen 1834 eta 1835 artean. Horrez gain, Texasko Iraultzan aritu zen Mexikoko Tamaulipaseko Lehen Konpainiako komandante gisa; Texasko separatisten aurka borrokan.

## Biografia 
Elguezábal 1781ean jaio zen, San Antonion, Texasen, María Gertrudis Jiménezen eta Juan Bautista Elguézabalen (Texasko gobernadore ohia 1800 eta 1805 artean) semea. Elguezábal Espainiako Armadan sartu zen gaztetan eta Coahuilan (Mexiko modernoan) bizi izan zen bere karreraren zatirik handiena. Beraz, eskualdeko armadako kapitain eta Río Grande zonako Presidioko komandante izan zen. Horrez gain, Elguézabal Inspektore laguntzaile gisa ere aritu zen Coahuila y Texasko Presidioetan, bere aitak ere egin zuen bezala.  Azkenean, Elguezabal igo zuten koronela mailera.  

1834ko abuztuaren 30ean, Elguezábal Texasko behin-behineko gobernadore izendatu zuen Monclovako (Coahuila)  Udalak. Kargu horretan egon zen Agustín Viesca Texasko gobernadore ofizial berri izendatu zuten arte, 1835eko maiatzaren 12an kargua utzita.

Elguezábalek Texaseko Iraultzan parte hartu zuen, Tamaulipaseko Lehen Konpainiako komandante gisa. 1835eko abenduaren 10ean, Elguézabal eta Martín Perfecto de Cos jenerala harrapatu zituzten, Béjarko setioa deitutako ekitaldia amaitzen ari zenean. Azkenean askatuta, Mexikoko Matamorosera itzuli zen; bertan bizi izan zen 1840an hil zen arte. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sodio zianuro

**Sodio zianuroa** azido zianhidrikoaren sodio gatza da, NaCN formula duena. Uretan disolbatzen den solido zuri pozoitsua da. Metalekiko afinitate handia du eta horregatik usatzen da meatzaritzan. Sendotasun apaleko basea da. Azidoz tratatzen denean hidrogeno zianuroa isurtzen da.

NaCN + H2SO4 -> HCN + NaHSO4

## Ekoizpena eta ezaugarri kimikoak 
Sodio zianuroa hidrogeno zianuroa sodio hidroxidoz tratatuz sintetizatzen da.

HCN + NaOH -> NaCN + H2O

Sodio zianuroaren egitura eta sodio kloruroarena antzekoak dira. Bietako anioiek eta katioiek 6ko koordinazio-indizea dute. Potasio zianuroak ere egitura hori hartzen du.

Sodio zianuroa erraz hidrolizatzen da. Nahikoa da hezetasun apur bat egotea zianuro solidoak hidrogeno zianuro apurka isurtzen hasteko, zeinak arbendol garratzen usain tipikoa duen.

Azido sendoekin azkar erreakzionatzen du hidrogeno zianuroa sortuaz zeina oso toxikoa den. Halaber, sozio zianuroa arnasketaren inhibitzaile ahaltsua da. Oxigenoa odolean sartzea eragozten du eta nahikoa da 200-300 mg-ko dosia irenstea heriotza eragiteko. 

## Erabilera 
Gorago esan bezala meatzaritzan du sodio zianuroak erabilerarik handiena. Urrea eta beste metal preziatuak meatik erauzteko baliatzen da. Urre(I) katioiak afinitate handia du zianuro anioiarekiko eta horrek eragiten du urre metalikoa oxigenoaren presentzia oxidatzea eta disolbatzea, *urre eta sodio zianuroa* eratzen delarik:

4 Au + 8 NaCN + O2 + 2 H2O -> 4 Na[Au(CN)2] + 4 NaOH

Sintesi organikoan era sozio zianuroak erabilera adierazgarri adu oso nukleozale sendoa delako. Esaterako nitriloak sintetizatzeko usatzen da, botika askoren osagarrietako bat direnak. Adibide bat izan daiteke bentzil zianuroaren sintesia.

Arrantzarako ere erabili izan da sodio zianuroa itsaso tropikaletan leherkari bidezko arrantzaren ordezko moduan.

Historial zehar etsaiak hiltzeko edo norbere buruaz beste egiteko sarri erabili izan da sodio zianuroa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tamás Mezei

**Tamás Mezei** (Budapest, Hungaria, 1990eko Irailaren 14a) Hungariako waterpolo jokalaria da. 

Hungariako waterpolo selekzioarekin brontzezko domina olinpikoa eta Europako txapelduna izan zen. Helduen selekzioarekin, 2014an egin zuen debuta, eta, 2017an, Txapeldunen Liga irabazi zuen.

2021ean, Vasaseko jokalari bihurtu zen.

2020an, Europako txapeldun izan zen, eta, 2021ean, brontzezko domina olinpikoa irabazi zuen selekzioarekin.
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin,
Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Sariak 
* Hungariako txapelketa
** urrezko domina: 2015, 2016, 2019
** zilarrezko domina: 2018
** brontzezko domina: 2021
* **LEN Txapeldunen Liga**

:* Irabazlea (2): 2017, 2019

* **LEN Superkopa**

:* irabazlea (3): 2017 Szolnok, 2018 2019 Ferencváros

* **Europako Txapelketa**

:* irabazlea (1): 2020

## Sariak 
* Hungariako Merezimenduko Urrezko Gurutzea (2021)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Hungariako Waterpolo Elkartearen webgunean aurki dezakezu
Fernando Ortiz Arana

**Fernando Ortiz Arana** (Santiago de Querétaro, 1944ko urriaren 26a) Mexikoko politikaria eta Alderdi Iraultzaile Instituzionalean (PRI) afiliatutako legegilea.

Ortiz Arana José Ortiz Antañana higiezinen agentearen eta Virginia Arana Moránen semea da. Queretaroko Unibertsitate Autonomoan lizentziatu zen 1967an Zuzenbidean.

1963an Alderdi Iraultzaile Instituzionalean sartu zen eta 1990eko hamarkadaren amaieran zuzendu zuen. Hiru legealdi ere egin ditu kongresukide federal gisa, 1991n Diputatuen Ganberako presidente  legealdi bat senatari gisa eta 1997an eta 2003an gobernadore izateko arrakastarik gabe aurkeztu da.

## Erreferentziak 
 
**Iturria:** *Diccionario biográfico del gobierno mexicano*, Ed. Fondo de Cultura Económica, Mexiko, 1992.

## Kanpo estekak
Mairie d'Ivry (Parisko metroa)

'''Mairie d'Ivry''' Parisko metroaren geltokia da, Ivry-sur-Seine udalerrian kokatuta dagoena.

## Ikus, gainera 
* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 7. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak 
*  RATPko web gunea
*  Île-de-France Mobilitésko web gunea
Maurice Durosoy

**Maurice Durosoy** (Paris, 1898ko maiatzaren 20a - *ib.*, 1988ko irailaren 23a) frantziar ofizial eta idazlea izan zen, Hubert Lyauteyren kolaboratzailea Marokoko protektoratu frantsesean eta Askapenaren aldeko borrokalaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chiang Ching-kuo

**Chiang Ching-kuo** (Fenghua, Ningbo, 1910eko apirilaren 27a - Taipei, 1988ko urtarrilaren 13a) Taiwango lehen ministro eta presidentea izan zen.

Chiang Kai-sheken semea izan zen. Nerabe zela Sobietar Batasunera joan zen ikastera. Han emakume errusiar batekin ezkondu zen. Stalinek Txinara bidali zituen 1937an, Bigarren Txina-Japonia Gerra hastear zegoela eta. Gerra amaitu ondoren, Shanghaiko ustelkeria desagerrarazteaz arduratu zen.

Komunistek gerra zibilean lortutako garaipenak familia Taiwanera joatea eragin zuen. Han polizia sekretuaren burua izan zen 1965era arte. Ondoren Defentsa ministro (1965-69), lehen ministrorde (1969-72) eta lehen ministro (1972-78) izan zen.

1978an herrialdeko presidente hautatu zuten eta 1984an berriro hautatu zuten. Bere gobernua totalitarioa izan zen arren, nolabaiteko irekitasuna eta tolerantzia egon zen disidenteekiko. Karguan hil zen 1988ko urtarrilean.
Giovanni D'Anzi

'''Giovanni D'Anzi''' (Milan, Italia, 1928ko urtarrilaren 1a - Santa Margherita Ligure, Italia, 1974ko apirilaren 15a) musikagilea eta abeslaria izan zen.

## Bizitza 
D'anzi Milanen jaio zen 1906an, Apuliatik zetozen gurasoengandik. Alfredo Bracchirekin batera musika bikotea osatuta, abesti ospetsuak idatzi zituen, italieraren Milango dialektoan: *Oh mia bela Madunina* eta *El Biscella*.

Bere bizitzako azken urteak margotzeari eskainita, Santa Margherita Liguren hil zen 1974an.

## Filmografia-gai hautatuak 
* *Department Store* (1939)
* *Nonna Felicità* (1939)
* *Stasera niente di nuovo* (1942)
* *La vita è bella* (1943)
* *Anything for a Song* (1943)
* ''Annabella's Adventure* (1943)
* *Tutta la città canta* (1945)
* *Departure at Seven* (1946)
* *Era lei che lo voleva* (1952)
* *Solo per te Lucia* (1952)
* *Assi alla ribalta* (1954)
* *L'ultimo amante'' (1955)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Giovanni D'Anzi», IMDb.
Mátyás Pásztor

**Mátyás Pásztor** (Budapest, Hungaria, 1987ko otsailaren 20a), Hungariako waterpolo jokalaria da. Hungariako selekzioarekin brontzezko domina olinpikoa, eta  BVSCko jokalaria da.

## Bere ibilbidea 
Bere jaioterrian, Cegléden, hasi zen waterpoloan jokatzen, eta, gero, Szőnyi út-era joan zen, BVSCra. Trenbideko junior taldetik, Szolnok College-eko liderra izateko fitxa lortu zuen.

2006an, helduekin debutatu zuen ligako lehen mailan, eta, 9. sailkatu zen bere taldearekin. Behe mailako play-offetan ere jokatu zuen ligako hurrengo bi denboraldietan. Bere emanaldiak saria izan zuen, eta Dénes Keményk, Hungariako waterpolo selekzioko kapitain federalak, 2009ko urtarrilean berrantolatutako selekzio nazionalean sartzera gonbidatuko zuen.

Selekzioaren partida batean, ez zuen uretara salto egin, baina ligan gero eta hobera egin zuen. 2009–10 txapelketako denboraldia bere taldearekin 6. postuan amaitu zuen, eta 2010–11 denboraldia 5. postuan, eta horrek nazioarteko kopako agertzea suposatu zuen. Szolnokekin batera joan zen LEN Kopako finalerdietara, eta han Kataluniako CN Sabadell taldearen aurka jokatu zuen.

2012-13 txapelketako denboraldiaren hasieran, Hungariako Kopako finalean izan zen, baina, luzapenean, Szolnok labur geratu zen A-Híd Szeged txapelaren defendatzailearen aurka. 2014an BVSCrekin sinatu zuen. 2015ean, Hungariako txapelketako nagusi izan zen goletan.

Hungariako txapelketan goleatzaile titulua irabazi ostean hautatu zuten Tokioko Olinpiar Jokoetarako. Selekzioarekin brontzezko domina irabazi zuen bost eraztunetako partidetan.
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin,
Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Emaitzak 
; Klub talde batekin
Hungariako Txapelketa (OB I)
:* Zilarrezko domina (1) : 2013, 2014 - Szolnok Dózsa-PUBLIKOA
* **Hungariako Kopa**
:* Zilarrezko domina (1): 2012 - Szolnok Dózsa-KÖZGÉP
* **LEN Kopa**
:* Finalaurrekoa (1): 2012 - Szolnok Dózsa-KÖZGÉP
## Sariak 
* Hungariako Merezimenduko Urrezko Gurutzea (2021)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Hungariako Waterpolo Elkartearen webgunean aurki dezakezu
Ana Pastor Julián

**Ana María Pastor Julián** (Cubillos, Espainia, 1957ko azaroaren 11) medikua eta Alderdi Popularreko politikaria da, eta Pontevedrako diputatu hautatu zuten Gorte Nagusietako vii, viii, ix, x, xi, xii eta xiii legegintzaldietan, eta Madrilgo diputatu Gorte Nagusietako XI. legegintzaldian. Hainbat kargu publiko bete ditu, besteak beste, Espainiako Gobernuko Osasun eta Kontsumo ministroa (2002-2004) eta Sustapen ministroa (2011-2016), eta Diputatuen Kongresuko presidentea (2016-2019). 27 - 28 Gaur egun, Diputatuen Kongresuko bigarren presidenteordea da, Alderdi Popularreko Gizarte Politikako idazkariorde nagusia eta talde popularreko bozeramailea Diputatuen Kongresuko Berreraikuntza Ekonomiko eta Sozialerako Batzordean.

## Kanpo estekak
Presidio

[thumb|280x280px| **"Presidio**" motako gotorleku espainiarra. Loreto de la Bahíako Andre Maria, [Texas|Texasen .]]

***Presidioa*** edo **espainiar gotorlekua** Erromatar Inperioko arkitektura militarrean sortutako gotorleku mota bat zen, tropak kuarteleratzeko erabiltzen zena. Bere funtzioa lurralde-defentsa, -babesarako eta -bakegintzarako mugako gotorleku batena zen. Bere ideia taktiko nagusia "Defentsarako gortina" bat ezartzea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Presidioaren sorrera muga-erakunde gisa 1569-1600* . Philip Wayne Powell. 2020ko abenduaren 28an kontsultatua.
* *Sinaloako kartzela* . 2020ko abenduaren 28an kontsultatua.
Harmagedon

thumb|Apokalipsiko 16. kapituluaren irudikapen klasiko bat.
**Harmagedon** toki biblikoa da, Apokalipsiaren liburuan agertzen den terminoa. Nahiz eta terminoa jatorri kristaukoa izan, zenbait erlijio eta kulturek erabiltzen dute, oro har, munduaren amaieraz edo denboraren amaieraz hitz egiteko, hondamendi kosmiko baten zentzuan.

Hebreeraz, etimologikoki, Megidoko mendia esan nahi du Harmagedon hitzak. Bibliaren arabera, Megidon hondatu zuten Josias erregearen gudarostea eta erregea hil; hiria, beraz, bertan biltzen diren gudarosteentzat hondamen-sinbolo da, eta zentzu horretan da aipatua Apokalipsian: "Harmagedon deritzan tokian bildu zituzten munduko erregeak / Zazpigarren aingeruak airean isuri zuen bere ontzia...".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Belgikako Burdinbide Konpainia

**Belgikako Burdinbide Konpainia** —**SNCB-NMBS**— (frantsesez: *Société Nationale des Chemins de fer Belges* —SNCB—; nederlanderaz: *Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen* —NMBS—) Belgikako tren-enpresa nazionala da. 1926an sortu zen eta herrialdeko gobernuaren konpainia autonomoa da. 

2005ean, hiru zatitan banatu zen konpainia, trenbide-garraioaren liberalizazioari buruzko Europako arauetara egokitzeko: Infrabel, trenbide-azpiegitura eta sarerako eragiketak eta sarbideak kudeatzen dituena; SNCB-NMBS, bidaiarien eta merkantzien zerbitzuak kudeatzen dituena; eta SNCB-NMBS-Holding, bi konpainien jabea eta haien arteko lankidetza gainbegiratzen duena.

## Garraiatutako bidaiariak eta sarea 
2006. urtean, SNCB-NMBSk 187,5 milioi bidaiari garraiatu zituen, hots, 8521 milioi bidaiari, 3536 km-ko sarean. Sare osotik 2950 km 3000 V korronte zuzenean eta 351 km 25 Kv korronte alternoan elektrifikatuta daude.

2007an, sareak bi abiadura handiko burdinbideak zituen, 300 km/h-ko abiaduran zirkulatzeko prestatuak: Bruselako hegoaldea eta Frantziako muga lotzen dituen LAV 1, eta handik Frantziako AHBetatik jarraitzen du Paris, Lille eta Londresa aldera, eta Lovaina eta Lieja lotzen dituen LAV 2. Lieja eta Alemaniako muga Akisgrandik gertu lotzen dituen LAV 3 eta Holandako abiadura handiko sarea (HSL-Zuid) lotzen dituen LAV 4 2009ko abenduaren 13an ireki ziren.

## Ikus, gainera 
* Infrabel

## Kanpo estekak 
* SNCB-NMBS enpresako webgune ofiziala
Cristina Borderías

**Cristina Borderías Mondéjar** (Katalunia) Historia irakaslea Bartzelonako Unibertsitatean. Emakumeen historia, lanaren historia eta ongizatea genero ikuspegiarekin jorratu ditu.  *Asociación de Investigación de Historia de las Mujeres*-eko lehendakari oiha. *Treball, Institucions i Gènere* ikerketa taldeko kidea, IIEDG - *Instituto Interuniversitario de Estudios de las Mujeres y el Género-*eko kidea eta *Dones, gènere i ciutadania* Unibertsitate Masterreko koordinatzailea. *Gender and well-being* (Ashgate) argitalpenaren editoreetako bat.

## Biografia 
1984an bere tesia argitaratu zuen, *Evolución de la división sexual del trabajo: Barcelona, 1924-1980: aproximación desde una empresa del sector servicios: la Compañía Telefónica* eta ordutik, historia garaikidean doktorea da. *Gender and Well-being. Work, family and public policies. COST-A3* ikerketa proiektuko liderra. Eztabaida feministari ekarpen handia egin dio, batez ere ugalketa lana eta zaintzaren lanari buruzko eremuetan.

## Obra 
##### Beste batzuekin argitaratutako liburuak 
* El trabajo de cuidados. Historia, teoría y políticas (Catarata, 2011ko eta 2019ko edizioak)
*Género y políticas del trabajo en la España contemporánea1836-1936 (Icaria, 2007)
*Las mujeres y el trabajo: rupturas conceptuales (Icaria, 1995)

##### Artikuluak 
* Salarios y subsistencia de las trabajadoras y trabajadores de "La España Industrial", 1849-1868 (Barcelona: quaderns d'història, 11, 2004)
* La feminització dels estudis sobre el treball de les dones (1969-1999) (Afers: fulls de recerca i pensament, 14, 1999)
* Emigración y trayectorias sociales femeninas (Historia Social, 17, 1993)

##### Beste batzuekin idatzitako artikuluak 
* En las fronteras de la precariedad. Trabajo femenino y estrategias de subsistencia (XVIII-XXI) (Historia Social, 96, 2020)
¿Quién llevaba el pan a casa en la España de 1924? Trabajo y economías familiares de jornaleros y pescadores en Cataluña y Galicia (Revista de historia industrial, 74, 2018)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ekonomia feminista
* Ugalketa lana

## Kanpo estekak 
* Treball, Institucions i Gènere Ikerketa taldea
* (Hitzaldia) Cristina Borderias : What do we need to revisit in labour history by counting women's work
* [https://www.youtube.com/watch?v=kqXYrJI9oME ]
Iparraldeko Italia

**Iparraldeko Italia**  () iparraldeko Apeninoen iparraldearen eta Alpeetako hegoaldearen artean dauden Italiako eskualdeen multzoa da. Definizio zabala da, kulturala, historikoa eta geografikoa, eta ez du inolako erabilera administratiborik.

Hauek dira eskualde horiek: Piemonte, Aostako Harana, Liguria, Lombardia, Trentino-Adige Garaia, Veneto, Friuli-Venezia-Julia eta Emilia-Romagna. Bertan 27.636.855 biztanle bizi dira, hau da, Italiako biztanleriaren ia erdia, eta Barne Produktu Gordinaren %59,9 ekoizten dute.

## Banaketa 
Iparraldeko Italia, berriz, geografikoki eta estatistikoki bi NUTS eskualdetan banatzen da:

* Ipar-mendebaldeko Italia, Aostako Harana, Piemonte, Lombardia eta Liguria barne hartzen dituena;
* Ipar-ekialdeko Italia, Trentino-Adige Garaia, Veneto, Friuli-Venezia Julia eta Emilia-Romagna daude.

## Geografia 
Po ibaiaren arroak Italiako iparraldearen zatirik handiena hartzen du, Apeninoen oinetik Alpeetaraino hedatzen den lautada zabal osoa, haren bi aldeetako haran eta hegalekin batera. Bere egitatezko luzera osoan zehar, Monvison duen iturritik Adriatiko itsasoan itsasoratzen den arte — bost gradu baino gehiagoko distantzia, edo 220 milia lerro zuzen batean — Apeninoetatik iparralderantz isurtzen diren ur guztiak jasotzen ditu Pok, baita Alpeetatik hegoalderantz isurtzen diren guztiak ere, Adigera iristen den arte; Adige, berriz, Adriatikon beste itsasbide batetik itsasoratzen da.

## Ekonomia 
Italiako iparraldea herrialdeko gunerik garatuena eta produktiboena da, eta XIX. mendearen azken erdian industrializatu zen Italiako lehen eskualdea. "Triangelu industriala" deritzona Milan eta Turingo lantegi-zentroek eta Genovako portuak osatu zuten. BPG nominalarekin, 2007. urtean 834,7 bilioi €-tan kalkulatuta, iparraldeko Italiak ekonomia nazionalaren ia %54 osatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Armagedon (argipena)

**Armagedon, Harmagedon** edo **Armageddon** terminoak hainbat adiera du:

* **Harmagedon**, zenbait erlijio eta kulturatan, ongiaren eta gaizkiaren arteko borrokaren azken lekua da.

* ***Armageddon*** (1998), Michael Bayk zuzendutako filma, Bruce Willis protagonista duena.
* *Armaggedon* (1997ko filma), Rutger Hauer protagonista duena
* *Armaggedon* (1977ko filma), Alain Jessuak zuzendutako film frankotitaliarra.
* *Armaggedon*  (1962ko filma), Mijaíl Izrailevek zuzendutako sobietar filma.
Infrabel

**Infrabel** Belgikako trenbide-azpiegituren enpresa administratzailea da. Lehen, *zuzenbide publikoko sozietate anonimo* bat zen, Belgikako Estatu Nazionalarena eta SNCB-NMBS-Holdingena. Baina 2014ko urtarrilaren 1etik aurrera, Infrabel enpresa publiko autonomoa da 

Belgikako Trenbide Legearen bidez sortu zen Infrabel estatuko enpresa gisa, trenbide-azpiegituren mantentze-jarduera (monopolio naturala) eta garraioa bera (lehia onartzera behartua zegoena) bereiztera behartzen zuen Europako araudiaren ondorioz. 2005eko urtarrilaren 1ean hasi zen lanean.

Antzina, bi jarduerak SNCB-NMBSk egiten zituen, 2005etik bi enpresatan banatuta:

* **SNCB-NMBS**: salgaiak eta bidaiariak garraiatzeaz arduratzen da, beste enpresa batzuekiko lehia-erregimenean.
* SNCB-NMBS-Holding: bideak, geltokiak, komunikazioak eta abar kudeatzen ditu, eta kanon bat kobratzen die sarea erabiltzen duten enpresei, baita SNCB-NMBS berriari ere.

Sortu zenean, Infrabelek SNCB-NMBS zaharreko langileen %40 inguru xurgatu zuen (14500 pertsona inguru).

Trenbide-lineetako 3578 kilometro, 12 218 konmutadore, 1913 trenbide-pasagune (neurri batean alboko seinaleztapena), 223 trenbide-seinaleztapen kabina, 1 trafiko-kontrol, 4 lantegi, 7163 trenbide-egitura eta 339 langilerik gabeko estazio ikuskatzen ditu Infrabelek.

## Ikus, gainera 
* Belgikako Burdinbide Konpainia

## Kanpo estekak 
* Infrabel-en orri ofiziala
Ann Rose Nu Tawng

**Ann Rose Nu Tawng** (Birmania, 1975) erizaina da.  San Frantzisko Xabierkoaren Ahizpen moja birmaniarra da. Myitkyinan egiten du lan erizain gisa. Ezaguna egin zen 2021eko protestetan, non mugimenduetan parte hartu baitzuen eta soldaduei aurre egin baitzien, haien aurrean belaunikatuz, manifestari adingabeen ordez bera hil zezatela eskatuz.

## Biografia 
Ann Rose Nu Tawng 1975ean jaio zen, eta San Frantzisko Xabierkoaren komunitate apostolikoan sartu zen. Myitkyinan 18 kide dituen komunitatean

Erizaina formazioz, Myitkyinako klinika bateko zuzendaria da. 

2015ean, elizbarrutiko gotzainak, Francis Daw Tang-ek, Birmaniako demokrazia babesteko eskatu zien katolikoei, «gure otoitzetan ez ezik, manifestazioetan ere parte hartzeko» esanez.

## Historia 
Otsailaren 1eko estatu-kolpearen aurkako manifestazio batean, militarrak manifestarien aurkako benetako munizioa jaurtitzen hasi ziren. Ann Rose Nu Tawng aurreratu egin zen, eta militarren aurrean belaunikatu egin zen. Manifestariak hil ordez bera hiltzeko eskatu zien.

Lehen manifestazioan, manifestari batzuk zauritu ziren arren, inor ez zen hil. Bigarren manifestazioan ordea, bere ekintzak ez zuen eragotzi agintariek bi manifestari hiltzea, beste zazpi zauritzea eta hirurogei bat atxiloketa egitea biktimak katedral katolikoan babestu ziren bitartean.

## Aintzatespenak 
* 2021ean BBC 100 Women saria jaso zuen.

## Erreferentziak
Iparraldeko Apeninoak

**Iparraldeko Apeninoak** () Apeninoak mendikatearen azpibanaketa bat dira. Colle di Cadibonatik (non Alpeekin bat egiten duten) Bocca Serriolaraino hedatzen dira, zeinaren bidez Tiber ibaiaren goi harana eta Metauro ibaia elkarrekin komunikatzen diren. Aldi berean, Liguriar Apeninoak, Tosco-emiliar Apeninoak eta Tosco-romagnar Apeninoak eskualde-ataletan banatzen da.

## Geologia 
Apeninoen iparraldeko mendikatea bi multzo paleogeologiko desberdinen gainjartze tektonikoaren emaitza da: barrualdeko zati ligur-emiliar bat eta kanpoko zati umbro-toscanar bat. Sistema geologiko horien historia geologikoa oso konplexua da. Kanpo-sistema zokalo kontinental batek (Apulo zokaloa) osatzen du. Era berean, zati handi batean, ofiolita ozeanikoek osatzen dute zokaloa, gero mendebaldetik ekialdera lekualdatzen direnak.

Horrela, ligur-piamontetar ozeanoak Jurasikoan eta Kretazeoan ligur-emiliar barneko zatia sortu zuen, egiturazko historia oso konplexuarekin eta alpetar orogeniarekin lotuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baso misto

[thumb|300px|[Panoniako baso mistoa udan.]]
**Baso mistoa** edo **nahasiko basoa** bi zuhaitz-mota nagusi edo gehiago izanik banakoen % 20 baino gehiago koniferoak edo zuhaitz hostozabalak dituen basoa da. Klima epelekoak izaten dira, urtaroen arteko alde nabarmenekoak, eta, oro har, trantsizio-baso bat osatzen dute konifero-basoaren eta baso epel hostoerorkorraren artean. WWFk Hostozabalen baso misto epel izeneko biomaren barnean sailkatzen ditu.

Europan oso hedatuta daude, batez ere erdialdeko Europan, eta, oro har, klima kontinental hezekoak dira. Koniferoek osatzen dituzte- hala nola izeiak eta piceak- eta hostoerorkorrak -pagoak, xarmak eta urkiak. Oihanpean belarrak, iratzeak eta goroldioak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konifero-baso

thumb|Pinudi bat neguan
**Konifero-basoa** koniferoz eraturiko basoa da. Generoaren arabera pinudi, alertzedi, izeidi, etab. izan daitezke. Siberia, Eskandinavia eta Kanadako zona zirkunborealean aurkitzen dira handienak.

Koniferoen basoek urtaroen arteko alde nabarmena dute, eta, maiz, zuhaixka txikien, belarren, goroldioen, hepatikoen, likenen geruza uniformea eta onddoak dituen humus trinkotuaren  lurzoru azido batez osatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gergő Zalánki

**Gergő Zalánki** (Eger, Hungaria, 1995eko otsailaren 26a), Hungariako waterpolo jokalaria da. Hungariako selekzioarekin, brontzezko domina olinpiarra, munduko txapelketan zilarrezko domina eta Europako txapelduna izan da.

## Kirol ibilbidea 
2012an, zilarrezko domina irabazi zuen U18 Munduko Txapelketan. 2014an, bigarren izan zen Gazteen Europako Txapelketan. 2015eko U20 Munduko Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen. Urte berean, Unibertsiada Jokoak irabazi zituen selekzioko kide izan zen. 2015ean, selekzioan agertu zen lehen aldiz Georgiaren aurkako Munduko Ligako partida batean. 2016ko maiatzean, OSCrekin fitxatu zuen. Ferencvároseko jokalaria izan zen 2019tik 2021era, eta, taldearekin, txapelketako titulua eta Txapeldunen Liga irabazi zituen. 2021eko udan, Italiako Pro Reccok kontratatu zuen.

2020an, Europako txapeldun izan zen, eta, 2021ean, brontzezko domina olinpikoa irabazi zuen selekzioarekin.
## Udako Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 5. postuan amaitu zuten.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin,
Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Sariak 
* Hungariako txapelketa
** urrezko domina: 2014
** zilarrezko domina: 2016, 2018
** brontzezko domina: 2015, 2017, 2019, 2021
* **Europako Txapelketa**
** irabazlea (1) 2020
* **LEN Superkopa**
** irabazlea (3): 2017 - Szolnok, 2019  - Ferencváros 2021 - Pro Recco
* Hungariako Merezimenduko Urrezko Gurutzea (2021)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* vlv.hu
* waterpolo.hu
Estatistikako Lurralde Unitateen Nomenklatura

**Estatistikako Lurralde Unitateen Nomenklatura** (**NUTS**) Europar Batasuneko lurraldea hiru mailatan sailkatu eta lurralde-unitateak banan-banan zehazten dituen nomenklatura da. Lurralde-unitatea eskualde geografiko bat da, ezarritako administrazio-agintaritza duena eta kasuan kasuko estatuan erakunde- eta lege-eskumena duena. Administrazio-unitate bat osatzen duten NUTS mailak hurrengo taulak ezartzen dituen biztanle-mugen araberakoak dira, baina ez dira zorrotz aplikatzen. Esate baterako, 2009an 27.734 biztanle zituen Åland zein 11.797.021 biztanle zituen Île-de-France NUTS 2 eskualde gisa sailkatuta zeuden.

NUTS kodeak ISO 3166-1 kodearen bi letrekin hasten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rodolfo Elizondo Torres

**Rodolfo Elizondo Torres (**Durango, 1946ko uztailaren 18a)  PANeko kide den mexikar politikaria da.

Elizondo Torres administrazioan lizentziatua da Monterreyko Teknologia eta Goi Mailako Hezkuntza Institutuan (ITESM).

## Karrera politikoa 
Elizondo PANeko kidea da 1980ko hamarkada hasieratik. 1983an Victoria de Durangoko udal presidente (alkatea) aukeratu zuten. 1986an eta 1992an berriz ere arrakastarik gabe aurkeztu zen Durangoko Gobernadore izateko .

Elizondo Mexikoko Kongresuko bi gaberetan aritu da; 1988tik 1991ra eta 1994tik 1997ra Behe Ganberan aritu zen, gero 1997tik 2000ra Mexikoko Senatuan aritu zen LVII Legegintzaldian .

Vicente Fox presidenteak Elizondo izendatu zuen lehenik presidentetzarako bozeramaile eta gero, 2003ko uztailaren 29an, Turismo idazkari. 

Felipe Calderón Mexikoko presidente hautetsiak Elizondo bere Administrazioko Turismo idazkari izendatu zuen berriro. 2010ean utzi zuen kargu hori. 

2009an Txerri gripearen izu-ikarak kaltetutako bidaiarien konfiantza berreskuratzeko "Ongi etorri Itzuli" kanpaina martxan jartzeaz arduratu zen. Mexikoko portuetara gurutzaontzien etorrerak berriro aktibatu zituen txerri gripearen mehatxua publiko egin eta hilabetera. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexandre Ribot

**Alexandre-Félix-Joseph Ribot** (Saint-Omer, 1842ko otsailaren 7a - Paris, 1923ko urtarrilaren 13a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1892tik 1893ra, 1895ean, 1914an eta 1917an.

## Biografia 
Zuzenbidea ikasi zuen Parisko Unibertsitatean eta abokatu lanbidea egin zuen. 1877an politikan sartu eta diputatu hautatu zuten.

1892ko azaroan izendatu zuten lehen aldiz lehen ministro, baina 1893ko martxoan eman zuen dimisioa, Ganberak aurrekontuari egindako zuzenketak atzera bota ondoren. 1895eko gobernu laburrean Errusiarekin aliantza bat iragarri ahal izan zuen. Gobernuak dimisioa eman behar izan zuen Madagaskarrerako bigarren espedizioa gaizki erabiltzeagatik.

1914ko ekainean kargura itzuli zen egun gutxirako eta dimisioa eman zuen erradikal sozialisten babesa jaso ez zuelako. Azken agintaldia 1917an izan zuen. Azken agintaldia 1917an izan zuen, Lehen Mundu Gerran. Nivelleren erasoak porrot egin zuen eta soldaduen matxinada izan zen.

## Kanpo estekak
Porte de Clignancourt (Parisko metroa)

**Porte de Clignancourt** —Puces de Saint-Ouen azpititulua duena— Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 18. barrutian dagoena.

## Ikus, gainera 
* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 4. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak 
*  RATPko web gunea
*  Île-de-France Mobilitésko web gunea
Soma Vogel

**Vogel Soma** (Budapest, Hungaria, 1997ko uztailaren 7a), Hungariako waterpolo jokalaria, eta atezaina da. Hungariako selekzioarekin, brontzezko domina olinpikoa eta Europako txapelduna. Bere aita ere, Zsolt Vogel, waterpolo-jokalaria izan zen.

## Bere ibilbidea 
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin,
Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Emaitzak 
### Klubeekin 
* Hungariako txapelketa
:* Urrezko domina: 2018, 2019
** Brontzezko domina: 2021
* **LEN Txapeldunen Liga**
:* Urrezko Domina (1): 2019
* **LEN-Eurokopa**
:* Urrezko Domina (1): 2017
* **LEN Superkopa**
:* Irabazlea (2): 2018, 2019 
:* Zilarrezko domina (1): 2017

### Selekzioarekin 
* **Europako Txapelketa**
:* Urrezko Domina (1): 2020
* **Gazteen Munduko Txapelketa**
:* Urrezko Domina (1): 2014
* **Juniorren Munduko Kopa**
:* Brontzezko domina (1): 2015
* **Udako Olinpiar Jokoak**
:* Brontzezko domina (1) 2020

## Ohoreak 
* Hungariako Merezimenduko Urrezko Gurutzea (2021) 

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Babia

thumb|Leonen asturieraz egiten den eskualdeen artean (more iluna), Babiaren kokapena.
**Babia** Leongo ipar-mendebaldeko eskualde tradizionala da (Gaztela eta Leongo autonomia-erkidegoan), hango eskualde banaketan, Mendebaldeko Mendialdea deritzonean kokatua. Eskualde tradizional hori 28 herrik osatzen dute, bi kontzeju edu udalerritan banatuta.

## Etimologia 
Toponimoa *Vadabia* Erdi Aroko formatik dator, erromantze zaharrean Vall de la Vía, bideko harana. Eskualdeari Orbigo esaten zitzaiola-eta termino hori euskarazko *ur* hitzarekin lotu duenik ere bada.

Eskualdeko berezko hizkuntza astur-leonera da.

Gazteleraz ohikoa da *Babian egon* esamoldea ("estar en Babia"), kezkarik gabe arazoez ezjakina den pertsonaren egoera adierazteko. Jatorria du esamoldeak antzinako Leongo erregeen ohituran, Babian ehizan luzaroan aritzen zirenak. Gortean erregerengandik galdetuz gero Leonen, esaten zen errege Babian zela, eta hortaz gorteko arazoez aparte eta ezjakintasunean zegoelako adiera hartu zuen horrek.

## Geografia 
Asturiasko Teberga, Somiedo, Quirós eta Lena kontzejuekin egiten du muga iparraldean eta ekialdean. Mendebaldean, Lazianako eskualdea du. Hegoaldean, Omaña eta Luna (Leon) eskualdeak. Eskualde hau oparoa da bere langintza tradizionalerako, abeltzaintzarako. Artzaintzak sarrio ugariekin partekatzen ditu Babiako larre ugariak.

Eskualdea banatzen da bi kontzejutan, tradizionalki Goiko Babia eta Beheko Babia ere esaten direnak. Hona jarraian bertako izenak, bertako asturieraz diren bezala:

### Goiko Babia edo *Cabrichanes* 
* **Cabrichanes**
* La Cueta
* Guergas
* Tsáu
* Mena
* Meirói
* Las Murias
* Penalba
* Piedrafita
* Quintanietsa
* La Riera
* San Félis
* Torre
* La Veiga de Viechus

### Beheko Babia edo *Santu Mitsanu* 
* Candemuela
* Cuspedal
* Xenestosa
* La Maxuga
* Pinus
* Riuláu
* Rubléu
* **Santu Mitsanu**
* Turrebarriu
* Turrestíu
* Truébanu
* Vitsafelíz
* Vitsargusán
* Vitsasecinu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "¿Qué ver en Babia, León?" (Diario de León).
Erika Aifan

**Erika Lorena Aifán Dávila** (Guatemala, 1975) abokatu eta epailea da, korrupzioaren kontra egiteagatik hainbat jazarpen jaso ditu.

## Biografia 
Guatemalako San Carlos Unibertsitatean ikasi zuen zuzenbidea eta 2002ean epaile plaza lortu zuen. Hasieran, Ixchiguán-eko (San Marcos) epaitegian aritu zen hiru urtez, ondren, Jutiapan Cuilapan (Santa Rosa) aritu zen, eta azkenik Guatemalan. 2016an, "Arrisku Handiko D" epaile bihurtu zen.

Alexander Sinibaldiren kontrako epaia zuzendu zuen, ministroak kalte-ordaina ordaintzeaz gain barkamen publikoa eskatu zuen epailearen aginduz.Kasu horregatik, nazioarteko Epaileen elkarteen, gizarte mugimenduen eta AEB, Frantzia, Erresuma Batua, Italia, Alemania eta Bruselaseko enbaxadoreen babesa jaso zuen.

Andrew Gilmour NBE Giza Eskubideen Idazkari Gorenaren Ordea epailearen alde agertu da. Epaile eta abokatuen independentziaren gainean idazten duen errelatore bereziak eta egiaren, justiziaren, erreparazioaren errelatore bereziak Guatemalako Gobernuari idatzitako gutun bat argitaratu zuten, non Pablo Xitumul eta Erika Aifánek pairatutako eraso eta jazarpenak salatzen diren:“Queremos expresar nuestra preocupación en lo tocante a la falta de garantías que aseguren la actuación independiente, tanto de los jueces en el plano individual como de la institución judicial en su conjunto”, los relatores afirman en su carta. “Esa fragilidad crea obstáculos en el acceso a la justicia, la verdad y la reparación, especialmente en casos de justicia de transición, lo que puede representar un grave retroceso en la lucha contra la impunidad”. (OACNUDH Guatemalako webgune ofizialean) Eskaria Fiscalía Especial contra la Impunidad (FEC) delakoan aurkeztu du, Rafael Curruchiche-k zuzendua."La petición de retiro de antejuicio es en virtud que existen indicios con los cuales se puede establecer que la jueza Aifán Dávila de forma continuada y teniendo pleno conocimiento de la ley posiblemente ha abusado de su cargo y ha incumplido con sus deberes (...) al arrogarse la competencia de los hechos de la investigación del caso Comisiones Paralelas 2020”(FECI-ren eskaria, República-n jasoa, 2022ko urtarrilaren 13a). eta Washingtonen errefuxiatu zela jakinarazi zuen eta bertatik, nazioarteko ekimenak bultzatuko dituela adierazi ere. Bere kontrako ehun bat prozesu penal zabaldu dizkiotela salatu du.

## Sariak eta Aitortzak 
* 2022ko irailean, *Unión Internacional de Magistrados - International Association of Judges* (UIM-IAJ) saria, epaileen independentziari.
* 2021eko martxoaren 8an, AEBetako Estatu Idazkaritzaren International Women of Courage Award jaso zuen. Ekitaldian Jill Biden-en hitzak izan ziren. International Visitor Leadership Program delakoan parte-hartzeko aukera ematen du sariak. Saria jasotzean, Aifanek Guatemalako justizia sistemaren gardentasuna eta independentzia hobetzearen beharra nabarmendu zuen.
* 2021ean Giza Eskubideak eta Zuzenbide Estatua Saria, Frantzia eta Alemaniako Estatuen eskutik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Amerika barruko Giza Eskubideen Auzitegiaren webgune ofiziala
Parineeti Chopra

**Parineeti Chopra** (Ambala, Haryana, 22 de octubre de 1988ko urriaren 22a) Indian oso ezaguna den hindi filmetan aktorea eta abeslaria da. Bollywoodeko artista handia da.

## Biografia 
Choprak, hasiera batean, finantzetan karrera egin nahi zuen, baina Manchester Business Schoolen negozio, finantza eta ekonomian titulu bat lortu ondoren, Indiara itzuli zen, 2009ko atzeraldi ekonomikoaren garaian. Orduan Yash Raj Films konpainiarekin bat egin zuen harreman publikoen aholkulari gisa. Geroago, konpainiarekin tratu bat sinatu zuen aktore gisa lan egiteko.

Choprak 2011ko *Ladies vs Ricky Bahl* komedia erromantikoan egindako emanaldi goraipagarriarekin egin zuen debuta zineman, eta Emakumezkoen Debut Onenaren Filmfare Saria eta Banaketako Aktore Onenaren izendapen bat irabazi zituen. Kritika orokorraren gorespena lortzen jarraitu zuen *Ishaqzaade* (2012), *Shuddh Desi Romance* (2013) eta *Hasee Toh Phasee* (2014) filmetako arrakastetan egindako rol protagonikoengatik. Film hauekin sari garrantzitsuak eskuratu zituen. Denbora osoko emanaldiaren hiru urteko parentesi baten ondoren, *Golmaal Again* (2017) arrakasta handiko komediaren protagonista izan zen, garai guztietako film indiar arrakastatsuenetako bat.

## Filmografía
*2011 -	*Ladies vs Ricky Bahl*
*2012 -	*Ishaqzaade*
*2013 -	*Shuddh Desi Romance*
*2014 -	*Hasee Toh Phasee*
*2014 -	*Daawat-e-Ishq*
*2014 -	*Kill Dil*
*2016 -	*Dishoom	Muskaan*
*2017 -	*Meri Pyaari Bindu*
*2017 -	*Golmaal Again*
*2018 -	*Sandeep Aur Pinky Faraar*
*2018 -	*Namastey England*
*2019 -	*Kesari*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Parineeti Chopra IMDb webgunean.