open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frederik Peeters

**Frederik Peeters** (Geneva, 1974ko abuztuaren 14a) komikigile suitzar eta frantsesduna da. Egile oso emankorra da, eta orain arte 25 liburu baino gehiago kaleratu ditu. Bere lanik ezagunenak *"Pilules bleues"* (frantsesetik euskarara Bego Montoriok itzuli zuen eta astiberrik argitaratu 2016ko urrian "Pilula urdinak" izenburupean) eta *"Lupus"* dira, azken hau lau liburuen sorta delarik.

## Bibliografia hautatua 
# *"Pilules bleues"*, Atrabile, 2001.
# *"Lupus 1"*, Atrabile, 2003.
# *"Koma 1, La Voix des cheminées"*, Les Humanoïdes Associés, 2003.
# *"Lupus 2"*, Atrabile, 2004.
# *"Koma 2, Le Grand Trou"*, Les Humanoïdes Associés, 2004.
# *"Lupus 3"*, Atrabile, 2005.
# *"Koma 3, Comme dans les Westerns"*, Les Humanoïdes Associés, 2005.
# *"Lupus 4"*, Atrabile, 2006.
# ''"Koma 4, L'Hôtel"*, Les Humanoïdes Associés, 2006.
# *"Koma 5, Le Duel"*, Les Humanoïdes Associés, 2007.
# *"RG 1, Riyad-sur-Seine"*, Gallimard, 2007.
# *"Koma 6, Au commencement"*, Les Humanoïdes Associés, 2008.
# *"RG 2, Bangkok-Belleville"'', Gallimard, 2008.

## Ikus, gainera 
* Frantsesezko literatura

## Kanpo loturak 
* Webgune pertsonala
Kordoba (argipena)

**Kordoba** hitzak hainbat adiera ditu:

## Eraikinak 
* Kordobako meskita.

## Leku historikoak 
* Kordobako emirerria.
* Kordobako kaliferria.

## Euskal Herriko toponimoak 
* Kordoba, Nafarroako kontzejua, Galar zendean.

## Espainiako toponimoak 
* Kordoba, Andaluziako probintzietako bat.
* Kordoba, izen bereko probintziako udalerrietako bat.
* Kordoba, izen bereko probintzia eta udalerriko hiriburua eta Andaluziako hiria.

## Ikus, gainera 
* Córdoba (argipena)
Héctor Germán Oesterheld

**Héctor Germán Oesterheld** (Buenos Aires, 1919ko uztailaren 23a - 1977an desagertuta eta beharbada 1978an hilda leku ezezagunean) komikien gidoigile argentinarra izan zen.

*"El eternauta"* izan zen bere lanik ezagunena, 1950eko hamarkadan egindakoa Francisco Solano López marrazkilariarekin batera. Ikur bihurtu zen lan hau orduko diktaduren kritika ezkutua izan zen, eta ziur aski honek ekarri zizkion bere desagerketa eta ondoren hilketa, baldintza oso ilunetan.

Beste lan batzuen artean *"Ernie Pike"*, *"Mort Cinder"*, *"Sargento Kirk"* eta *"Sherlock Time"* ditugu.

"Editorial Frontera" argitaletxea sortu zuen Jorge anaiarekin batera 1957an eta bertan lanak argitara eman zituen 1959an itxi zuten arte.

## Ikus, gainera 
* Gaztelaniazko literatura
* Literatura amerikarra

## Kanpo loturak 
* "Héctor Oesterheld: El Eternauta"
Juliette and The Licks

**Juliette and The Licks** Juliette Lewis aktoreak gidatutako rock musika talde estatubatuarra izan zen.

Taldea 2003an sortu zen Lewis taldeko abeslariaren eta Todd Morse eta Kemble Walters gitarra-jotzaileen eskutik.

Azken diskoa kaleratu baino lehen, Dave Grohlek, Nirvana taldeko kide ohiak eta Foo Fighters taldeko kideak, Juliette and The Lickseskin abesti batzuk grabatuko zituela jakin zen.

Taldearen abesti ezagunenetakoak "You're Speaking My Language" edo "Got Love To Kill" dira, Erresuma Batuko gehien saldutako singleen zerrendan 35. eta 56. postuak lortu baitzituzten.

Taldeak Gasteizko (Araba) Azkena Rock Festival 2005 eta Bilboko (Bizkaia) Bilbao Live Festival 2007 musika jaialdietan jo zuen.

## Diskografia 
* 2004 ...Like A Bolt Of Lightning
* 2005 You're Speaking My Language
* 2006 Four on the Floor
* 2009 Terra Incognita

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Real Sociedad 2009-2010 denboraldia

**2009-2010 denboraldia** Espainiako bigarren mailan jokatu duen azkena da. Igoera ekainean lortu zuten Celta garaitu ondoren.

Juan Manuel Lillo kluba utzi bezain laster Martín Lasarte kontratatu egin zen entrenatzaile gisa. Entrenatzaile berriak hainbat jokalari ekarri zituen klubera mailegu moduan.
Erregearen kopan lehenengo ekinaldian kanporatu zuten erreala.

## Aldaketak lantaldean 

### Kanpora 

### Eranspenak 

## Liga Adelanten emaitzak 
## Estatistikak ligan 
### Golegileak ligan 
## Emaitzak Erregearen Kopan 
Honen ondorioz errealak ez zen kopako hurrengo fasera pasa.

## Kanpo Loturak 
* Errealaren emaitzak
* Ligaren egutegia Marca aldizkarian

## Kanpo estekak
Martín Astudillo

**Martín Mauricio Astudillo** (Mendoza, 1977ko uztailaren 10a) futbolari argentinarra da, italiar naziotasuna hartu duena.

Euskal taldeetan jokatu izan du 11 urtez, Alavesen eta Osasunan hain zuzen ere. Halaber, talde txuri-urdinaren inoizko jokalari hoberenen artean dugu, 2001ean UEFA Koparen txapeldunordea izan zena eta 5 urtez Espainiako futbol ligako lehen mailan aritu zen "babazorroekin".
LaOtra

**LaOtra** Madrilgo Erkidegoko Radio Televisión Madrid korporazio publikoaren bigarren telebista kate nagusia da. Katea 2001eko martxoan jarri zen martxan. Katean programa kulturalak, kirolak, musika eta umeentzako saioak emititzen dira.

FORTAra afiliatuta dago, kate autonomiko gehienak bezalaxe. Telebista honen kudeaketa esklusiboa Madrilgo Erkidegoak du, hasieran ente publiko baten bitartez. Korporazioak beste kate bat ditu: Telemadrid. Irratiari dagokionez, Onda Madrid da erkidegoko irrati kate publikoa.

## Ikus, gainera 
* Telemadrid

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Real Sociedad 2010-2011 denboraldia

**2010-2011 denboraldia** Real Sociedad lehenengo mailara itzuli zen denboraldia izan zen, bigarren mailan hiru urtez egon ondoren.

## Aldaketak lantaldean 

### Kanpora 

### Eranspenak 

## 2010/2011 denboraldiko taldea 
## Talde *tipoa* eta eskema taktikoa 

350px

## Aurrendenboraldia 
Errealak hainbat lagunarteko partiduak jokatu zituen aurrendenboraldia, hauen artean hiru partidu jokatu ziren Austrian.

## Emaitzak ligan 
## Emaitzak Erregearen Kopan 
Honen ondorioz erreala kopatik kanpo geratu zen.

## Kanpo estekak
The Big Heat

***The Big Heat*** 1953an Fritz Lang zuzendariak egindako filma da, Glenn Ford, Gloria Grahame, eta Lee Marvin aktoreek antzeztua. *Saturday Evening Post* egunkarian William P. McGivern idazleak idatzita eta ataletan argitara emaniko narrazioan oinarrituta dago. Gaizkileek emazte maitea hildakoan polizia batek egindako ikerketak ditu kontagai.

## Argumentua 
Bannion polizia (Glenn Ford) lankide baten buruhilketa ikertzen ari da; itxura batean lagun hori hiriko mafiarekin harremanak izan ditu, Mike Lagana (Alexander Scourby) gaizkilearekin hain zuzen. Bannionek Lagana espetxeratzeko ahaleginak egingo ditu, baina bide horretan gauzak korapilatu egingo dira eta haren emaztea (Jocelyn Brando) bonbaz hil egingo dute. Polizia, bere onetik aterata, lanetik kenduko dute eta ordutik aurrera bere kasa jardungo du, Lagana eta beronen kide Vince Stone (Lee Marvin) garaitzea lortu arte.

## Aktoreak 
* Glenn Ford ... Dave Bannion sargentua
* Gloria Grahame ... as Debby Marsh
* Lee Marvin ... Vince Stone
* Jeanette Nolan ... Bertha Duncan
* Alexander Scourby ... Mike Lagana
* Jocelyn Brando ... Katie Bannion
* Adam Williams ... Larry
* Kathryn Eames ... Bannionen koinata
* Chris Alcaide ... George Rose
* Peter Whitney ... Tierney
* Willis Bouchey ... Ted Wilks tenientea
* Robert Burton ... Gus Burke detektibea
* Howard Wendell ... Higgins
* Michael Granger ... Hugo
* Dorothy Green ... Lucy Chapman
* Carolyn Jones ... Doris
* Ric Roman ... Baldy
* Dan Seymour ... Mr. Atkins
* Edith Evanson ... Selma Parker

## Kanpo estekak 
*  ***The Big Heat*** **IMDb** atarian
Erne

**Erne** (ingelesez *Lough Erne* eta irlanderaz *Loch Éirne*, euskaraz "Ernairen aintzira" esan nahiko luke, Ernai hau Fir Bolg tribuetako bat litzatekelarik) Ipar Irlandako Fermanagheko konderrian dagoen aintzira da. Aintzira honen betebidea Erne ibaia da, hustubidea aldiz, Shannon ibaia. Inguruan duen udalerrik garrantzitsuena Enniskillen da.

## Iruditegia 

Irudi:Upper lough erne.jpg|Erne aintziraren goialdea
Irudi:Lower lough erne.jpg|Erne aintziraren behealdea
Irudi:Drumrush Lodge, County Fermanagh - geograph.org.uk - 204173.jpg|Ikuspegia
Irudi:Lower Lough Erne from Ely Lodge Forest. - geograph.org.uk - 69237.jpg|Ikuspegia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Irlandako aintziren zerrenda

## Kanpo estekak
Arthur's Seat

'''Arthur's Seat'* (euskaraz "Arturren eserlekua") Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen muinoa da. Edinburgheko gaztelutik 1,5 kilometrotara kokatua dago. 251 metroko garaiera du. Berez, Holyrood Parken erdigunea eta punturik garaiena da.

Bere igoera oinez ohituta dagoen edozeinentzat erraza da eta bertatik Edinburgh hiriaren gaineko ikuspegi bikainez goza ahal liteke.

Muino honen izenak Artur errege mitologikoarekin lotura omen du. Halere, *Archer's Seat'' ("Arkulariaren eserlekua") izenetik eratorria izan daitekeela ere aipatu izan da, kokaleku hau hiriko defentsa gune garrantzitsua baitzen.

## Ikus gainera 
* Holyrood Park

## Iruditegia 

Irudi:Edinburgh Arthur Seat dsc06165.jpg|Muinoa
Irudi:Arthur's Seat from Edinburgh Castle.JPG|Edinburgheko gaztelutik ikusita
Irudi:Edinburgh Salisbury Crags 2004-05-18.jpg|Hiritik ikusita
Irudi:Holyrood Palace Edinburgh.jpg|Holyrood jauregia eta Arthur's Seat muinoa

## Kanpo estekak
Absenta

**Absenta** (; ; ), *fée verte* () ere deitua, edari destilatua da, alkohol eduki handikoa, 65º eta 89,9° bitartekoa, anis zapore arina duena. Asentsio-belarra eta beste zenbait belar sendagarri alkoholean beratuz egiten da. Nahiz eta sarritan likoretzat hartua izan, ez du azukre gehigarririk. Ur hotza gehitu ezkero, *louche* delako likido esnekara bilakatzen da.

Suitzan sortu arren, Frantzia hartu zuen ospea, XIX. mende amaierako Parisko artista eta idazleen edaria izan baitzen, 1915ean debekatu zuten arte.

## Historia 
XVIII. mendean Pierre Ordinaire frantziar medikua Suitzako monasterio batera iritsi zen eta bertan sendatzeko hainbat edabe egin zituen. Horien artean, asentsio-belarrean oinarritutako *elixir de absinthe*. Diotenez, Ordinaire hil zenean, neskameari utzi zion errezeta. Honek Henriod ahizpei utzi zien gero formula, eta bi ahizpek, azkenik, Dubied izeneko gizon bati saldu omen zioten 1797an. Dubiedek, bere suhi Henri-Louis Pernodekin batera, lehen absenta fabrika sortu zuen: *Pernod Fils* likore-destilategia jaio zen.

Pernodek merkaturatu eta urte gutxira absenta bohemiaren sinbolo bihurtu zen. XIX. mende amaierako Parisko abangoardia artistikoaren edari kuttuna zen; Degasek bere koadroetan pintatu zuen eta Toulouse-Lautrecek cognacarekin nahastu zuen *Lurrikara* asmatzeko. "Fée verte" esaten zioten, maitagarri berdea, maitagarriek bezala sendatu eta, gainera, inspirazioa erakartzen zuelako. Eta soldaduei adorea ematen zien, infekzioak sendatzeaz gain; horregatik zabaldu zen hain azkar absentaren kontsumoa Frantziako armadan. Aljeriako gerran (1844-1847) eta Prusiaren aurkakoan (1870-1871) soldaduei absenta edatea gomendatzen zieten, eta gatazka amaituta, etxera itzuli eta likore berdea edaten jarraitu zuten.

[250px|thumb|eskuinera|Absentaren kontrako [afixa, 1910]]
Lehen Mundu Gerran, ordea, absenta debekatu egin zuten, soldaduak koldartzen omen zituen eta hari egotzi zizkioten Frantziako armadaren hainbat porrot. Absenta aberriaren aurkakoa zen. Lehen zaurituak sendatzen zituen edabe horrek, soldaduak pozoitzen zituen orain. Azkenik, 1915ean haren ekoizpena debekatu zen.

Egia da asentsio-belarrak, dosi handietan hartuta, haluzinazioak sortzen dituela eta garunean kalteak eragin ditzakeela. Eta egia da, halaber, fin de siècleko artista asko osasun egoera tamalgarrian hil zirela. Baina kontuan hartu behar da beste edari bizi eta substantzia –haxixa, laudanoa, opioa...– batzuk ere kontsumitzen zituztela, eta sifilia eta beste gaixotasun batzuk ohikoak zirela euren artean. Absenta ez zuten debekatu osasunarentzako mehatxua zelako, batzuen negozioa arriskuan jartzen zuelako baizik. 1910ean Frantzian 36 milioi litro absenta edan zituzten. Ardogileek, konpetentziaren beldur, maitagarri berdea deabru bihurtu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azoveko kanpainak

**1695-1696ko Azoveko kanpainak** (errusieraz Азовские походы) 1686-1700eko Errusiar-Turkiar Gerraren barnean gertatu ziren bi kanpaina militar izan ziren, Petri I.a Errusiakoa Handiak lideratutakoak Azoveko gotorleku turkiarra hartzeko, Errusiari Azoveko itsasora eta Itsaso Beltzera iristea eragozten ziona.

## Lehen kanpaina 
Azoveko lehen kanpaina 1695ean hasi zen. Petrik, 31.000 soldaduz eta 170 kanoiz osatutako bere armadari Azoverantz aurrera egiteko agindu zion. Doneko kosakoen armada hiru zatitan banatua izan zen, Franz Lefort, Patrick Gordon eta Avtonom Golovinen agintaritzapean horietako bakoitza. Beste errusiar armada bat (120.000 soldaduz osatutakoa, batez ere zaldieria, streltsiak eta kosakoak) Boris Sheremeteven agindupean zegoen eta armada honi Dnieper ibaiaren tokirik baxuenetara iristeko eta Krimeako khanerriaren arreta erakartzeko lana zegokiolarik. Urte horretako ekainak 27 eta uztailak 5 bitartean errusiarrek Azov erabat blokeatu zuten lurrez. Abuztuak 5ean eta irailak 25ean huts egindako bi erasoren ondoren, hiria setiatu zuten.

## Bigarren kanpaina 
[thumb|180px|ezkerrera|*Azoven hartzea*, [XVII. mendea|XVII. mendeko grabatu herbeheretar bat.]]
1695eko amaieran, errusiarrak Azoveko bigarren kanpainarako prestatzen hasi ziren. 1696ko udaberri aldean Azoveko flotatxoa eraiki zuten. Sheremeteven agindupean zegoen 70.000 soldaduzko zalditeria, beste behin Dnieper ibaiaren tokirik baxuenetaraino bidalia izan zen. Apirilak 23tik 26ra, armada nagusia, 75.000 soldaduz osatua eta Aleksei Sheinen agindupean zegoena, lurrez eta Voronezh eta Don ibaietatik zehar abiatu zen Azoverantz. Petri I.a eta bere galera Azovera maiatzak 3an iritsi ziren. Maiatzak 27an, Errusiar Itsas Armada Inperiala, 2 lerroko untziz, 4 su untziz, 23 galeraz etab... osatuta eta Leforten agindupean zegoena, itsasora iritsi eta Azov blokeatu zuen. Ekainak 14an, turkiar flota (4.000 soldaduz eta 23 untziz osatua zegoena) Don ibaiaren ahoan agertu zen. Hala ere, guduan bi untzi galdu ostean irten zen. Tokia lurrez eta itsasoz etengabe bonbakatu eta ukrainarrek eta Doneko kosakoek gotorlekuaren muturra uztailak 17an hartu ondoren, Azoveko goarnizioak uztailak 19an amore eman zuen.

## Kanpo estekak
Koñak

**Koñaka** Frantziako Cognac hiriaren inguruan ekoizten den brandy mota bat da. Koñaka Charente departamentuko kareharrizko lur sailetan landatutako mahastietako mahats zuritik ekoiztutako ardo batetik sortzen da.

Kareharrizko lur horrek, erabilitako destilazio metodoek eta ondua izan den haritzezko kupelek koñakaren kalitateari eragiten diote.

## Iruditegia 

Irudi:Map of Cognac Regions3.svg|Koñaka ekoizten den eskualdearen mapa
Irudi:Koniak Martell.JPG|Martell koñaka
Irudi:Cognac pot still DSC04032.JPG|Koñakaren destilazioa
Irudi:LouisXIIIdeRémyMartin.jpg|Rémy Martin koñaka

## Kanpo estekak 
* Koñak Ekoizleen Lanbide arteko Frantziako Bulegoa
Uffizi Galeria

**Uffizi Galeria** (*Galleria degli Uffizi* italieraz), *Ogibideen Galeria* bezala itzultzen dena, munduko arte bildumarik antzinako eta ospetsuenetako bat duen Florentziako jauregi bat da.

## Historia 
Uffizi jauregiaren eraikuntza Giorgio Vasarik hasi zuen 1560an Cosimo I.a Mediciren aginduak jarraituz. Hasieran eman zitzaion betebeharra, florentziar magistraturen bulegoak izatea zen, Palazzo Vecchio jauregia txiki geratu ondoren. Funtzio honetatik datorkio *Ogibideen Galeria* izena. Eraikuntza lanak 1581ean amaituak izan ziren. Urteetan zehar, jauregiaren zati batzuk Medici familiaren bilduma bikaineko arte lanak biltzeko erabili ziren.

Medici leinua XVIII. mendean desagertu ondoren, artelanek Vienara eramanak izateko arriskua jasan zuten, Florentziako dukerria austriar inperioaren mende geratu baitzen. Zorionez, Medici familiako azken ordezkaria izan zen Ana Maria Luisa Medici dukesak bildumak Florentzian jarrai zezala erabaki zuen, bere testamentuan Florentziako herriari eman baitzizkion, munduko lehen museo modernoetako baten abiapuntua izan zelarik. Galeria, hala eskatzen zuten bisitarientzat irekitzen zen XVI. mendean eta 1765ean bere ateak publikoari ofizialki museo bezala ireki zizkion.

## Iruditegia 

Fitxategi:Uffizi Gallery, Florence.jpg|Palazzo Vecchiorako ikuspegia, Uffizi Galeriaren bi hegoek osatzen duten plaza estutik.
Fitxategi:Firenze - Florence - Galleria degli Uffizi - Vasari Corridor 1566 - View NW.jpg|Barrualdea, eskultura klasikoak.
Fitxategi:GENTILESCHI Judith.jpg|Judith eta Holofernes, Artemisia Gentileschiren lana, bertan ikusgai.
Fitxategi:Botticelli-primavera.jpg|Botticelliren Udaberria, bertan ikusgai.
Fitxategi:Paolo Uccello 023.jpg|Paolo Uccellok margotutako San Romanoko gudua, Florentzia eta Siena hirien arteko gudua.
Fitxategi:Scudo_con_testa_di_Medusa,_Caravaggio_1957.jpg|Meduaren burua, ezkutu batean Caravaggiok margotua.

## Kanpo estekak
Dzo

thumb|250px|Dzo bat beste ale gazteago batekin
**Dzo**: (Tibeteraz མཛོ་, mdzo ahozkaturik) Jaka eta etxeko behiaren arteko nahasketa bat da. Zehazki dzo hitza ar hibridoei dagokie. Emeak **dzomo** edo **zhom** izenekin ezagunak dira, "zho" eta "zo", erromantzatutako izen tibetarrak izanik.

Mongolian **khainag** (хайнаг) deitzen dute. Ingelesez **yakow** deitzen dituzte ere, "yak" eta "cow" (behia) hitzak lotuz, (euskaraz "**Jak-behia**" litzateke), baina ez da oso erabilia.

Dzo edo arrak antzuak dira, eta dzomo emeak ugalkorrak.

Hibridazio baten ondorio izanik, abere hauen "indar hibridoa" delakoa daukate eta ondorioz jakak eta behiak bakoitza bere aldetik baino handiago eta indartsuagoak dira.

Mongolia eta Tibeten **khainag**-ak ezagunak dira jaka eta behiak, bakoitza bere aldetik, baina askoz emankorragoak izateagatik esne eta haragitan.

[thumb|px 300|Dzoak [uztarrian jarrita goldatzeko erabilita]]

Dzomoak berriro atzera gurutza daitezke. Haren ondorioz berriro ia aratzak diren jakak eta behiak lortu daitezke.
Mongolian eta Tibeten **khaing** bat gurutzatzen denean etxeko zezen edo jak zezen batekin, **ortoom** deitzen dute ( hiru laurdenekoa). Ortoom bat etxeko zezen edo jak zezen batekin gurutzatzerakoan **güzee** deitzen dute, (hau da zortzirena bat) .

## Bibliografia 
* Jame Thomback, "WILD CATTLE, BISON AND BUFFALOES, THEIR STATUS AND POTENTIAL VALUE", The World Conservation Monitoring Centre, Cambridge, U.K.
* "LITTLE-KNOWN ASIAN ANIMALS WITH A PROMISING ECONOMIC FUTURE", N. Vietmeyer-ek argtaratuta, National Research Council, National Academic Press, Washington, D.C., 1983.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jak
* *Jakalo*
* Jak basati
* Behi
* Mando

## Kanpo estekak 
* Jakak, Dzoak eta etxeko beste zenbait betaberei buruzko web horrialdea
Errioxa (argipena)

**Errioxa** izenak hainbat adiera ditu:

## Lekuak 
* Errioxa, eskualde geografikoa. Administrazioaren aldetik, bi zati ditu:
** Errioxako Autonomia Erkidegoa, Espainiako autonomia erkidegoa. Gaur egun, *Errioxa* izenarekin, autonomia erkidego hori aipatu ohi da gehienetan.
** Arabako Errioxa, Arabako eskualdea.

## Bestelakoak 
* Errioxako ardoa.
Tekila

**Tekila** () Mexiko herrialdeko Jalisco estatuko Tequila udalerrian ekoizten duten alkoholdun edaria da. Bere osagai nagusia jatorria Mexikon duen agave landarea da. Kaktusaren bihotzaren zuku hartzitu eta ondoren destilatutatik eratorritako edaria da eta Mexikoko edari nazionala da. Agabearekin egindako pattar guziei "mezcal" deitzen zaie. Jalisko estatuko Tekila hirian jarri ziren lehen destilazio zentroak, horregatik agabetik eratorritako pattarra Tekila izenaz ezagutzen da mundu guzian.

Tekilaren produkziorako Jalisko, Nayarit, Guanajuato, Michoacán eta Tamaulipas estatu agabeak erabili behar dira. Berez, Tekila estatu hauen barruan ekoitzitakoei bakarrik deitzerik dago.

## Tekilaren elaborazioa 
Agabearen landareak 10 urte dituenean, orriak moztu eta bihotzak bildu egiten dira. Normalean 25-30 kg pisatzen dute.

Destilategira eraman eta agabe bihotza moztu eta birrindu egiten da. Legamia gehitu ondoren 2 egunez hartzitzen usten da, modu honetara ardo agabea lortuz. % 10-12 alkohol-graduazioa izanen du ardo honek.
Salda hau destilatu egiten da % 65 lortu arte.

## Tekila motak 
***Zuria edo zilar tekila**: Tekila gaztea.
***Tekila gaztea edo goxoa**: Tekila gaztea atseden hartutako tekila nahasia.
***Atseden emandakoa**: Haritz-gorri upeletan 3 hilabetez zahartutakoa.
***Urteko tekila**: Haritz-gorri upeletan urtebetez zahartutakoa.
***Zahartutako tekila**: Gutxienez 3 urtez haritz-gorri upeletan zahartutakoa.

## Tekilaren zerbitzua 
Mexikoko tekila 3 modutara hartzeko ohitura dago:
*Sangria (laranja zukua, txilea, espeziak, ozpina eta ura) batekin lagundurik.
*Garagardoarekin bakoitza bere aldetik, edo nahasirik.
*Limoi eta gatza hartuz trago bakoitzean.

Tekila oinarri izanda prestatzen diren koktelak:
*Sunrise koktela.
*Margarita koktela.

## Erreferentziak 
* 

## Kanpo estekak 
* Tekilaren Kontseilu Erregulatzailea
Ratafia

[thumb|200px|[La Pobla de Segur udalerrian ekoiztutako Ratafina botila.]]

**Ratafia** Kataluniako alkoholdun edaria da. Pattarrez egina dago, honi limoi zati bat, lau edo bost iltze, intxaur muskatua, menta, kanela, eta abar gehitzen zaizkiolarik.

Nagusiki San Joan bezperan edan ohi da, belarrak ongien dauden garaian, Santu Guztien Egunan eta Gabonetan ere edan ohi da.

## Kanpo estekak 
* Ratafiaren historia eta usadioak
* Bosch ratafia
Francesco Cossiga

**Francesco Cossiga** (Sassari, Sardinia, 1928ko uztailaren 26a - Erroma, 2010eko abuztuaren 17a) Kristau Demokrazia alderdiko italiar politikaria izan zen.

## Biografia 
Bigarren Mundu Gerran zehar hainbat erakunde politiko katolikoekin harremanetan egon zen. Zuzenbidea ikasi eta Sassariko Unibertsitateko Zuzenbide Konstituzionaleko irakaslea izan zen. 1950eko hamarkadako azken urteetan Kristau Demokraziaren barnean bere politika ibilbideari ekin zion. 1966an gobernuko defentsarako idazkari-ordea izendatu zuten. Ordutik aurrera administrazioko goi-karguetan egon zen. 1976-1978 urte artean Barne Ministroa izan zen, sail honetako agintean zegoen bitartean, 1978an, Aldo Mororen erailketaren ondorioz sortutako krisia zela eta, dimititu beharra izan zuen. 1979-1980 artean gobernu burua izan zen. Bere agintaldian zehar gobernuari eragin zioten korrupzio eskandaluek sortutako aurkakotasunei aurre gin behar izan zien eta hauen ondorioz denboraldi baterako politikatik aldendu beharra izan zuen. 1983an Senatuko lehendakaria izendatu zuten eta Kristau Demokraziaren hautagaia zelarik 1985ko Hauteskundeetan Italiar Errepublikako presidente gisa hautatua izan zen. Francesco Cossigaren izena legez kanpoko gaiekin loturik azaldu zen, horregatik 1992an denbora aurretik presidente kargua uztera behartua egon zen. 1998an Kristau Demokrazia utzi eta Errepublikarako Batasun Demokratikoa alderdia sortu zuen, azken honek ideologia zentrista du.

## Izena 
Italieraz bere abizenaren ahoskera ohikoena  da, halere, jatorrizko ahoskera  da, -o- bokalean azentua duelarik (sardiniar abizena da, bere esanahia "Korsika" delarik).

## Euskal Herriarekiko lotura 
Cossigak lotura estua izan du azken urteetan Euskal Herriarekin, behin baino gehiagotan engaiatu baita gatazka konponbidean jartzeko prozesuak sustatu eta babesten. Esate baterako, Loiolako elkarrizketaken garaian prozesuaren aldeko adierazpena sinatu zuen 2006ko azaroaren 9an, nazioarteko beste hainbat politikari eta agintari esanguratsurekin batera. Mario Soares Portugalgo lehen ministro eta lehendakari ohia, Gerry Adams Sinn Feineko presidentea, Cuauhtemoc Cardenas Mexikoko PDR alderdiko sortzaile eta Internazional Sozialistako lehendakariordea, Kgalema Motlanthe Hegoafrikako ANC alderdiko idazkari nagusia eta Alfredo Perez Esquivel Bakearen nobel saridun argentinarra ziren beste sinatzaileak.

2001 urtean Eusko Jaurlaritzak Lagun Onari saria eman zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Italiako Senatuaren Francesco Cossigaren orrialdea ikusgai
Wartburg gaztelua

**Wartburg gaztelua** Alemaniako Turingia estatuan dagoen Eisenach udalerrian kokatzen den gaztelua da. 410 metroko garaieran, amildegi baten ertzean, hiri horren gain dago. 1999 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

1521eko maiatzatik 1522ko martxoa artean bertan Martin Luther bizi izan zen.

## Kanpo estekak 
* Wartburg gazteluari buruzko argibidea
Karpy

thumb|250px|eskuinera|Karpy likorearen etiketa.

**Karpy likorea** Atxa destilategiko laranja likore marka bat da.

Izena fundatzailearen bilobak ziren Carmen eta Pilarren ohorez sortu zen.

Amurrio udalerriaren zati bat, destilategia bertan baitago, bere garaian laranjaren inguruan bizi zen. Karpy likorearen tanta batzuk ekoizteko laranja askoren azal zatiak behar ziren. Azal zatiak ontze kupeletan sartzen ziren bitartean, zuritutako laranjak kilo bateko paketeetan pilatu eta ondoren herritarren artean saldu ohi ziren.

Freskagarri fabrikek usadioa aldatu eta euren nahasketarako zuritutako fruituak erosten hasi ziren. Urte askotan zehar, KAS fabrika Amurriora joan eta zuritutako laranja tona ugari eraman ohi zituen.

## Erreferentzia 
* Karpyren urteurrena. El País egunkaria 

## Kanpo estekak
Queimada

**Queimada** Galiziako alkoholdun edari herrikoia da.

Ezaugarri sendagarriekin lotu ohi da, eta arao bat ahoskatzen den bitartean edaten baldin bada, madarikazioen aurkako babesa ziurtatzen duela aipatu ohi da, bestalde izpiritu eta izaki gaiztoak edalearengandik urruti mantentzen dituela ere esan ohi da.

## Iruditegia 

Irudi:Queimada fuego.jpg|Queimadaren ezaugarria den su urdina
Irudi:Queimada Conjuro.jpg|Araoa

## Kanpo estekak
Pattar

**Pattarra** destilatutako edari alkoholduna da. Alkohol edukiari dagokionez, 29º eta 40º artekoak izan ohi dira, nahiz eta batzuetan 70º-tik gorakoak ere izan. Puruak, onduak, usaintsuak edota nahastuak izan litezke. Herrialde ugarietan edan ohi den edari multzoa osatzen du.

Euskal Herrian jende askok hartzen du pattarra afari eta bazkarietako mahaiondoan —batez ere, ospakizun bereziren bat baldin bada—, bera bakarrik, izotzarekin edota kafeari tanta batzuk erantsita.

## Kanpo estekak
Oldarki

**Oldarki** bere egoitza soziala Lapurdiko Azkain udalerrian duen garagardoa da.

## Motak 
* Oldarki au Patxaran: Patxaran zapore arineko garagardo mota.
* Oldarki extra pâle: Garagardo horia.

## Kanpo estekak 
* Oldarki garagardoaren webgunea
Etxeko Bob´s Beer

**Etxeko Bob´s Beer** Lapurdiko Hazparne udalerrian dagoen izen bereko garagardotegian ekoizten den garagardoa da.

## Kanpo estekak 
* Etxeko Bob´s Beer garagardotegiaren webgunea
Naparbier

**Naparbier** Nafarroako Iruñea hiriburuan ekoizten den garagardoa da. 2008an hiru naparrek, Alex Schmid alemaniar maisu garagardogilearen laguntzaz, sortu zuten.

## Kanpo estekak 
* Naparbier garagardoaren webgunea     
* Naparbierren bideoa 1
* Naparbierren bideoa 3
Renedo de Valdavia

**Renedo de Valdavia** Buenavista de Valdavia udalerriko herri bat da, Palentziako probintzian dagoena, Gaztela eta Leongo autonomia erkidegoan (Espainia).

## Ekonomia 
Bertako ekonomia nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarrituta dago.

## Ondasun nabarmenak 
* **San Esteban Eliza:** nabarmentzekoa da han dagoen XIII. mendeko bataiarria.

200px|ezkerrera|thumb|Gaztelua zegoen muinoa

* **Gaztelua:** gaur egun, aztarna txiki bat besterik ez da geratzen, herritik atera eta Buenavistara bidean, Avion errekak eta Valdaviakok errepidea bat egiten duten eremuan. Erdi Aroko gotorleku hori Aguero eta Castrillo gazteluen arteko lotura izan zen. Hegoaldean eta mendebaldean gaztelua inguratzen zuen babes hobiaren arrastoak ageri dira oraindik, hala nola harresi txiki baten aztarnak. Iparraldean, ibaiak berak egiten zuen babes-hobiaren lana; ekialdean, berriz, egungo errepidea dago (hura eraikitzean desagerraraziko zen, beharbada, babes-hobia).

:Inguruko laborantza lurretan, harresiko eta gotorlekuko harri koskorren aztarnak ageri dira. Gaztelua izan zen lurrean, hau da, muinoan bertan, teilen aztarnak nabariagoak dira.

200px|ezkerrera|thumb|Harrizko gurutze zaharra

* **Gurutzea:** hilerriaren atean harrizko gurutze zahar baten hondarrak gorde dira, inguruko beste gurutze batetik aprobetxatua seguruenik.

## Jaiak 
Abuztuaren 3an eta 4an San Esteban omenezko jaia ospatzen da.

## Kanpo estekak 
* Buenavista de Valdaviako Udalaren webgunea
Gloria Grahame

**Gloria Grahame** (Los Angeles, 1923ko azaroaren 28a — New York, 1981eko urriaren 5a) Ameriketako Estatu Batuetako aktorea izan zen.

## Bizitza 
Antzerkian egin zituen aurreneko lanak eta 1944an MGM etxearekin zinemarako lehen filma osatu zuen. MGMkoek ez zioten etorkizun handirik ikusten eta 1946an aktorearekin zuten kontratua RKO Studiosi saldu zioten. Zinema poliziakoan egin zituen hainbat saio eta 1947an Oscar sarietarako izendapena lortu zuen *Crossfire* filmean egindako lanagatik. Oscarra 1952an eskuratu zuen *The Bad and the Beautiful* lanean egindako antzezpenagatik. Urte horietan biribildu zituen Gloriak lan onenak: *Sudden Fear* (1952), *Human Desire* (1953),*The Big Heat* (1953), eta *Oklahoma!* (1955). Hortik aurrera aktorearen ibilbideak ez zuen lan nabarmenik eskaini, nahiz eta antzerkian gogotsu jarraitu. Aldian-aldian zineman eta telebistan agertu zen. 1980an sabeleko minbizia antzeman zioten; lana laga beharrean Ingalaterrara antzerkian jardutera joan zen, etsi nahi ez zuen eta. Alferrik, ordea, handik urte betera hil baitzen.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
*  Gloria Grahame Donald Chase idazlearen artikulua.
*  Gloria Grahame Filmografia
Carlos Bueno

**Carlos Heber Bueno Suárez** (Artigas, 1980ko maiatzaren 10a-) futbolari uruguaiarra da. Universidad de Chilen jokatzen du, aurrelaria bezala.

## Ibilbidea 
Peñarol klube uruguaiarran hasi zen profesionalki 1999an. Urte hauetan liga bitan irabazi zuten. 2005ean Europara jauzia egin zuen Paris Saint Germainen eskutik. 2005-2006 denboraldian ez zuen ia ezer ere ez jokatu eta hurrengo urtean Sporting Clube de Portugalera joan zen mailegu moduan. 2007an hegoamerikara itzuli zen.
### Real Sociedad 
2009an Martín Lasarte, errealaren entrenatzaile berria, Bueno sinatu zuen, mailegu moduan. Urte honetan Buenok 12 gol egin zituen, igoera lortzeko garrantzi handia izan zuten golak.

Denboraldia bukatzean Universidad de Chileren jokalaria bilakatu zen.

## Selekzio nazionala 
2003an lehenengo aldiz jokatu zuen uruguaiko selekzioarekin, Argentinaren kontra. 24 aldiz izan da internazionala.

## Klubak 
## Kanpo estekak 
* Profila errealaren webgunean
Matrioxka

**Matrioxka** (,  ahoskatua), **errusiar panpina** edota **babuxka panpina** bata bestearen barnean sarturik doazen panpina multzoaren izena da. Hitza errusierazko emakumezko *мatryona* () izenetik eratorria da. Aldiz, *babuxka* izenak amona edo amatxia esan nahi du. Haren ezaugarriak neurri ezberdinak, margoak eta kolore aniztasuna dira. Errusiako usadiozko irudiak dira, halere, beste hainbat herrialdetan ere salgai daude: Txekiar Errepublika, Polonia, Eslovakia, Alemania...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cachaça

**Cachaça** (portugesez baita *aguardente*, *caninha*, *pinga*, *branquinha*, *caxaca*, *caxa* edota *chacha* deitua ere) Brasilgo destilatutako alkoholdun edari ospetsuena da. Azukre-kanaberaren destilazioaren ondorioz lortzen den pattarra da. %eko 38 eta 54 arteko alkohol kontzentrazioa du.
Philip Zimbardo

**Philip George Zimbardo** doktorea (New York, 1933ko martxoaren 23a – San Frantzisko, 2024ko urriaren 14a) gizakien jokamoldearen estatubatuar ikertzaile ospetsua izan zen.

Mundu mailan 1971an Stanford unibertsitateko esperimentua gauzatzeagatik ospetsua bilakatu zen, esperimentu honek berez bi astez luzatu behar zuen, baina partaideen artean sortutako liskar eta giro txarrak berehalakoan etetea behartu arazi zuten. Esperimentu honek edozein gizaki zintzo eta arruntak giro gaizto batean sartu eta gaiztakeriarako jasaten duen joera aztergai du, ondorioz, berezko gizaki zintzoak eta maltzurrak izateaz gain, gizakiok inguratzen gaituen giroak gugan duen ondorioa ere ikertzen du.

## Kanpo estekak 
*  Zinbardo doktorearen webgunea.
*  Gaiztakeriaren malda labainkorra. TVE espainiar kateko "Redes" saioan Zimbardo doktoreari egininiko elkarrizketa ikusgai eta entzungai.
Sebastián Abreu

**Washington Sebastián Abreu Gallo** (Minas, Lavalleja, 1976ko urriaren 17a-) futbolari uruguaiarra da.

## Ibilbidea 
### Taldeka 
Real Sociedaden jokatu zuen 2008-09ko denboraldian, Juanma Lillo entrenatzailearekin. Partida guztien erdian baino gutxiagotan aritu zen, baina talde txuri-urdinaren golegile nagusi bihurtu zen dena den. Izan ere, 18 partidatan 11 gol sartuz. Bere aportazioa ez zen nahikoa izan taldea Lehen Mailara igotzeko, baina maila pertsonalean azpimarratu eginbehar da Xerez Club Deportivori egindako "hat-trick"a, urte hartan Bigarren Mailako txapelduna izan zenari hain zuzen ere.

Beste hainbat taldetan ere jokatu izan du Abreuk, besteak beste Nacional (2005ko Uruguaiko futbol liga), River Plate (2008ko Argentinako futbol liga), Botafogo (2010eko Campeonato Carioca) eta Coruñako Deportivon (1999-2000ko Espainiako Liga, 2002ko Errege Kopa eta 2000 eta 2002ko Superkopak).

### Selekzioan 
Uruguaiko futbol selekzio nazionalarekin 61 partida jokatu eta 26 gol sartu ditu 1996tik 2010eko Munduko Futbol Txapelketa arte. Azken honetan laugarren postuan gelditu zen taldea.

## Ikus, gainera 
* Errealeko futbolarien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune pertsonala
Enzo Francescoli

**Enzo Francescoli Uriarte** (Montevideo, Uruguai, ) inoizko uruguaiar futbolaririk onena da hainbaten ustez, bai eta 1980 eta 1990eko hamarkadetako hegoamerikar futbolaririk onenetarikoa ere. Izan ere, FIFA 100 sailkapen prestigiotsuan dagoen bere herrialdeko jokalari bakarra da. Bere ibilbide profesional luzean 510 partida jokatu zituen 6 talderekin, eta 198 gol sartu guztira.

## Ibilbidea 
### Taldeka 
River Plate taldearekin bi tarteetan jokatu izan zuen, 1983-86an eta 1994-97an, eurekin 5 liga eta Libertadores Kopa bat irabaziz.

Europan 8 urtez jokatu zuen, Olympique de Marseillerekin liga txapelketa irabazi zuen 1989-80ean. Cagliarin eta Torinon aritu izan zen halaber.

### Selekzioan 
Uruguaiko futbol selekzio nazionalaren ibilbidea ere (1982-1997) oso nabarmena izan da, 73 partidak jokatuz eta 17 gol sartuz. Amerika Kopa 1983, 1987 eta 1995ean irabazi zuen.

## Kanpo loturak 
*  Webgune ez ofiziala
Saguzar bibotedun

**Saguzar bibotedun** edo **bizar-saguzarra** (*Myotis mystacinus*) Euskal Herrian topa dezakegun saguzar-espeziea da.

*Myotis brandtii* saguzarraren antzekoa da, 1970ean espezie independetzat hartu zena.

## Itxura 
Ile luzea du, kizkur xamarra, marroia bizkarraldean eta grisa sabelaldean.
* **Pisua**: 4g-8g artean.
* **Luzera**: 35mm-48mm artean.
* **Hegal-luzera**: 190mm eta 225 mm artean.

## Deskribapena 
Europako saguzar txikienetakoa da. *Alcanthoe-*ren antzekoa. Eskuan identifikatzeko zaila. Aurpegia, belarriak eta hegal-mintza arre-beltzak ditu. Ilaje oso iluna edo marroia. Bizkarraldearen eta sabelaldearen arteko kolorazioa zertxobait desberdina da, sabelaldea grisaxkagoa da.

## Bizigunea 
Erdi-haitzulotarra den animalia da. Neguan, leizeetan hibernatzen du (bakarka edo talde txikietan) eta udan, kanpoan bizi da: zuhaitzen azalaren atzean, hormetako pitzaduretan edo etxe zaharretako sabaian aterpetzeko ohitura du.

## Babeslekua 
Barrunbeak, zuhaitz zuloak eta eraikuntza artifizialak.

## Portaera eta elikagaia 
Espezie sedentarioa da, hau da, beti leku berean bizi ohi da. Dipteroak, tipuldoak eta armiarmak ditu elikagaitzat.

## Ekokokapena 
40 kHz-etik gorako FME duten FM pultsuak. Bere frekuentzia maila beste Myotis batzuenarekin gainjartzen da. Ultrasoinuen bidez identifikatzea ezinezkoa da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Saguzar
* Myotis myotis
* Myotis blythi
* Ugaztun
Pablo García

**Pablo Gabriel García Pérez** (Pando, Canelones, 1977ko maiatzaren 11-) futbolari uruguaitarra da, haren herrialdeko inoizko hoberenetarikoa.

## Ibilbidea 
### Taldeka 
Osasunan jokatu zuen 2002tik 2005 arte, 78 partida jokatuz eta 6 gol sartuz eta tartean Errege Koparen txapeldunorde bihurtuz. Talde nafarrarekin aritu ostean Real Madriden eta Celta de Vigon egon da, besteak beste.

Nafarroara iritsi baino lehen Peñarolen eta AC Milanen jokatu du, beste talde batzuen artean.

### Selekzioan 
Uruguaiko futbol selekzio nazionalarekin 66 partida jokatu du eta 2 gol sartu ditu 1997tik 2007 arte.
Cosmin Contra

**Cosmin Marius Contra** (Timişoara, 1975eko abenduaren 15a) futbolari errumaniarra da.

Alavesen 1999tik 2001era arte jokatu zuen, 66 partidatan jokatuz eta 5 gol sartuz, eta UEFA Koparen txapeldunorde bilakatu zen talde txuri-urdinarekin azken urte horretan.

Bestela, Errumaniako selekzioarekin 72 partida (7 gol) jokatu ditu 1996tik 2009 arte.

## Kanpo estekak
Javi Moreno

**Javier Moreno Valera** (Silla, Valentziako probintzia, 1974ko irailaren 10a) futbolari espainiarra da.

Deportivo Alavésen bi tarteetan jokatu zuen, 1998an alde batetik (11 partida, gol 1)eta 1999tik 2001 arte bestetik (71 p, 29 g). UEFA Koparen txapeldunorde bilakatu zen talde txuri-urdinarekin azken urte hartan.

Bestela, AC Milanen eta Club Atlético de Madriden aritu da, beste hainbat talderen artean.
Jorge Valdano

**Jorge Alberto Francisco Valdano Castellanos** (Las Parejas, Santa Feko probintzia, 1955eko urriaren 4a) argentinar futbolari eta entrenatzaile ohia da, espainiar naziotasuna ere duena. Gaur egun kirol zuzendaria eta hedabideetako kolaboratzailea da.

## Ibilbidea 
### Jokalari 
Real Zaragozan partida gehien jokatu zuen arren, bere ibilbidearen arrakasta nagusia jokalari moduan Real Madriden erdietsi zuen. Izan ere, bina liga eta UEFA Kopa irabazi zituen talde madrildarrarekin.

Halaber, Alavesen 4 urtez ibili zen 1970eko hamarkadan, Bigarren Mailan jokatu zuelarik.
 
Azkenik, Argentinako futbol selekzio nazionalarekin 22 partida jokatu eta zazpi gol sartu zuen. 1982ko Munduko Futbol Txapelketan eta 1986koan aritu zen, eta azken horretan txapeldun geratu.

### Entrenatzaile 
Club Deportivo Tenerifen, Real Madriden (liga bat) eta Valencia CFn aritu zen entrenatzaile gisa.
Jordi Cruyff

**Jordi Cruyff** (Amsterdam, 1974 otsailaren 9-) futbolari ohi kataluniar/herbehereetarra da. Johan Cruyffen semea da, eta kirol hastapenak bi herrialdeen artean egin zituen, Ajax Amsterdam eta FC Barcelonaren beheko taldeetan.

Herbehereetako futbol selekzio nazionalarekin 9 partida jokatu ditu, gol bat sartuz. Kataluniako futbol selekzioan ere partida kopuru bera aritu da, lagunartekoak beti ere, 2 gol lortuz.

Azken urteotan Malta eta Zipre inguruan dabil teknikari gisa.

## Ibilbidea 
Jokalari moduan partida gehien jardun du Deportivo Alavésekin kurioski (200-2003), 94 partidatan 7 gol sartuz. Halaber, UEFA Koparen txapeldunordea izan zen 2001ean babazorroekin.

Bestela, FC Barcelona (1994-1996) eta Manchester United (1996-1999) talde handietan ere ibili izan da, Premier League behin irabaziz azken horrekin.

## Kanpo estekak
Grappa

'''''' mahats pattarren destilaziotik lortzen den Italiako alkoholdun edari bat da. Alkohol graduazioa 38 eta 50 gradu artean izan ohi du. Grappa delakoa mahats bilketan ardoa ekoizteko probetxuzkoak ez diren mahats zatiekin ekoizten da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baileys Irish Cream

**Baileys Irish Cream** (euskaraz *Baileys Irlandar Krema*) Irlandar whiskeya eta kafean oinarritutako alkoholdun edaria da. R. A. Bailey & Co. enpresak Irlandako Dublin hiriburuan ekoizten du. Gaur egun marka hau Diageo multinazionalaren jabegoa da. Bere botiletan adierazten denez %17ko alkohol edukiera du.

1974an lehenbiziko aldiz merkaturatu zen, marka hau irlandar krema ekoiztu zuen aurrenekoa izan zelarik.

## Iruditegia 

Irudi:Baileys and coffee.jpg|Baileys kafearekin.

## Ikus gainera 
* Irlandar kafe

## Kanpo estekak 
* Baileys Irlandar Kremaren webgunea (eleanitza)
Be izar

**Be izarrak** izar mota bat dira, ohi B espektro motakoak eta euren espektroan hidrogenozko igortze lerro debekatuak erakusten dituena. Igorketa hori ez dator izarretik bertatik, baizik eta errotazio azkarraren eta izar masa galeraren ondorio den disko zirkumestelar batetik baizik. Euren ezaugarri nagusia errotazio abiada bizia da, baita B motako izarrentzako ere, eta 250 eta 500 kilometro segundoko bitartekoa izan daitekeena.

Be izarrak euren aldaketak denbora eskala ezberdinetan jasaten dituzten izar aldagarriak dira. Epe luzerako aldaketek (asteetatik hasi eta hamarkadetaraino) materialezko diskoaren eraketa eta barreiatzearekin zerikusia dute, epe ertainekoak (egunetatik asteetara) izar hauetakoren batzuen sistema bitarren barruko mugimenduarekin lotzen dira, eta epe motzerako aldaketak (0,3 eta 2 egun bitartekoak) errotazioaren edo pultsazio ez erradialen ondorio izan daitezke.

Be izarren egoera egoera iragankor bat da. Izar bat Btik Bera alda daiteke ondoren berriz normaltasunera itzultzeko. Jokaera hau duten O eta A espektro motako izarrei ere Be izena ematen zaie.

## Be motako izarrik garrantzitsuenak 
## Ikus, gainera 
* B(e) izar

## Kanpo estekak
Zwinger

**Zwinger** Alemaniako Saxonia estatuan dagoen Dresden hiriaren erdiguneko eraikin barrokoa da. Dresdengo Alde Zaharran kokatzen da. 1711 eta 1728 urteen artean antzina gotorleku bat kokatzen zen lekuan eraiki zen, hortik dator bere izena, Zwinger (Ringmauer hitzaren sinonimoa) alemanaz gotorlekuen zatia osatzen zuen kanpoaldeko harresi biribilduari deitzen baitzitzaion.

Hasiera batean, laranjaondoen negutegi gisa eraikia izan zen, halere eraikin honek aginterako hautagaia zen Karlos Indartsuaren handinahikeria irudikatzeko besterik ez zuen balio izan, jai handien kokalekua izan baitzen. Gaur egun, bere barnean dagoen arte eta zientzia bildumengatik ospetsua da. Eraikin honen barnealdean dagoen patio eder eta zabala, nahiz bertako iturri bikainak erabat azpimarratzekoak dira.

## Iruditegia 

Irudi:Dresden-Zwinger.courtyard.04.JPG|Barnealdeko patioa
Irudi:Panorama Zwinger.JPG|Barnealdeko patioa
Irudi:Zwinger.jpg|Mendebaldeko harresia eta Koroaren atea
Irudi:Nymphenbad 1.JPG|Nymphenbad

## Kanpo estekak 
* Zwinger eraikinari buruzko argibidea
Seinaleztapen elebiduna

[thumb|360px|[Frantses-bretainierazko seinaleztapen elebiduna Quimper hirian (Bretainia).]]

**Seinaleztapen elebiduna** (edota **eleanitza**) hizkuntza bat baino gehiagotan idatziak dauden inskripzioak bide-seinaleetan adieraztea da. Hauen erabilera administrazio elebitasuna indarrean dauden egoera berezietara (elebidunak edo mugakoak diren eskualdeak) edota turismo eta merkataritza fluxu handia duten guneetara mugatzen da (aireportuak, geltokiak, muga igarobideak, turismo hiriak, nazioarteko ibilbideak, nazioarteko erakundeen egoitzak).

Zentzu zabalago batean hartu ezkero, latindar alfabetoa ez duten eskualdeetan, toponimoen transliterazioa eta testu gehigarrien aldi bateko itzulpenak ere barne hartzen ditu (orokorrean ingeles eta frantsesera burutuak). Hala eta guztiz, joera orokorra hizkuntza batean baino gehiago agertu behar diren argibideak ikur eta piktogramez ordezkatzekoa izan ohi da (seinale beraren irakurgarritasunaren kalterako izanda ere). Beharbada seinaleztapen elebidunaren erabilera eskualde elebidun baten errealitatearen hautemate eta instituzionalizaziorako lanabes sinboliko nagusia da.

## Kanpo estekak
Achernar

**Achernar** (Alfa Eridani, α Eri, HR 472 edo HIP 7588) lehen magnitudeko izar bat da, gaueko zeruko zortzigarren dizdiratsuena eta Eridanus (Eridano ibaia) konstelazioaren hegoaldeko muturra osatzen duena. Zuri urdinska kolorekoa da eta 32º 45' H baino gehiagoko hego latitudeetatik izar zirkunpolar bat da (eta, ondorioz, ezin daiteke ikusi 32º 45' I baino gehiagoko ipar latitudeetatik. Bere izena arabierazko Al Ahir al Nahrretik dator, "ibaiaren amaiera" esan nahi duena.

Gure eguzkitik 144 argi urteko distantziara dago eta bere irudizko magnitudea +0,45ekoa da, eta, ondorioz, bere berezko argitasuna gure eguzkiarena baino 1076 aldiz handiagoa da. Oso errotazio azkarra duen izarra da, eta, ondorioz, bere forma nabarmenki zapala da. Era berean, Lambda Eridani motako izar aldagarri bat da.

## Erreferentzia zerrenda 
## Kanpo estekak
Bayerren izendapena

**Bayerren izendapena** izar izendapenerako sistema bat da, Johann Bayerrek XVII. mendearen hasieran, 1603an zehazki, Uranometria izeneko bere izar atlasean hasi zuena eta konstelazio bateko izarrik dizdiratsuenari α izena eta konstelazioaren izena ematen dizkiona, bigarren dizdiratsuenari β eta hala greziar alfabetoko gainontzeko hizkiekin jarraituz minuskulan idatziak konstelazioko izarrentzat, beti ere beherantz dihoazen irudizko magnitude edo dizdiretan.

Kasuren batzuetan, Bayerren jatorrizko izendapenaren ordena ez da zuzena, konstelazio bateko izarrik dizdiratsuenak ez baitu α izena jasotzen, edo, batzuetan, konstelazioen arteko egungo mugak ez datoz bat Bayerrenekin. Hala ere, Bayerren izendapena oso erabilia da.

Bayerren sistema izar gehiago izendatzeko ere zabaltzen da. Lehenik hizki latindarrak minuskuletan erabiliz eta jarraian hizki larrietan. Izendapen hauetako gehienak gutxi erabiltzen dira, salbuespen batzuekin, h Perseo eta P Cygni kasu. Bayerren izendapenean erabiltzen diren hizki latindar larriak sekula ez doaz Qtik aurrera. R Leporis edo W Ursae Majoris bezalako izenak Bayerren izendapenarekin inongo zerikusirik ez duten izar aldagarrien izendapenak dira.

Superindizeak ere erabiltzen dira hasiera batean Bayerren izendapen bakarra zuten izar bikoitzak ezberdintzeko, hau soilik izar bikoitzentzako erabiltzen ez den arren. Horren adibide π1, π2, π3, π4, π5 i π6 Orionis izarrek osatutako katea da.

Beranduago, John Flamsteedek zenbaki arabiarrak eman zizkien konstelazio bakoitzeko izarrei hauek identifikatu ahal izateko. Bi sistema hauetan, zenbaki edo hizkien ondoren konstelazioaren izen latindarra dator. Honela, Aldebaran eta Alnath, Bayerren izendapenari dagokionez Alfa (α) eta Beta (β) Tauri bezala ezagutzen dira, eta Flamsteeden izendapenean 87 eta 112 Tauri bezala.

Antzinaroan, soilik izar dizdiratsu gutxi batzuk jaso zuten izen propioa. Arabiarrek izen propioak beste askori eman zizkieten. Izarrek beste izen batzuk ere jaso ditzakete, bildu diren katalogo ezberdinen arabera, hauen zati direlarik. Honela, izar bakar batek izen ezberdinak jaso ditzake.

## Ikus, gainera 
* Flamsteeden izendapena
* Henry Draper katalogoa
* Harvard Revised Catalogue
* Bonner Durchmusterung

## Kanpo estekak
Alnath

**Alnath** edo **Elnath** (Beta Tauri, β Tau edo 112 Tau) Taurus konstelazioan dagoen izar bat da. Bere izena, batzuetan Al Nath edo Alnath bezala idatzia, arabierazko النطح an-naţħetik dator, eta "topeka dagoena" esan nahi du. Bere irudizko magnitudea +1,68 da, eta, ondorioz, Aldebaranen ondoren Taurus konstelazioko bigarren izarrik dizdiratsuena da. Taurusen, non "zezenaren adarretako" baten muturrean dagoen, eta Aurigaren arteko mugan dagoenez, azken honetan aurigaren eskuineko hankan dagoelarik, Bayerren izendapenean **Gamma Aurigae** izena ere jasotzen du, izen hau askorik erabiltzen ez den arren. Sagitarius konstelazioan dagoen Esne Bidearen erdigunearen kontrako puntua den antizentru galaktikotik 3 grado mendebaldera baino ez dago.

Lurretik 131 argi urteko distantziara, Alnath erraldoi urdin bero bat da, azalean 13.600º Kelvineko tenperatura duena eta B7III espektro motakoa. Bere argitasuna, igorritako erradiazio ultramorea barne, gure eguzkiarena baino 700 aldiz handiagoa da. Bere moduko beste zenbait izar bezala, Alnath kimikoki berezia da eta merkurio-manganesozko izar bat dela dirudi, eredu bezala Alpheratz edo α Andromedae duen izar taldea. Honela, bere manganeso kopurua gure eguzkiarenaren 25 aldiz handiagoa den bitartean, bere kaltzio eta magnesio kopurua gure eguzkian aurki daitekeenaren zortzirena baino ez da.

## Kanpo estekak