open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Larry Bird

**Larry Joe Bird** (West Baden, Indiana, AEB, 1956ko abenduaren 7a - ) saskibaloi jokalari onenetakoa eta beteenetakoa izan zen NBAko historian. 2,06 metro luze da eta hegaleko postuan jokatzen zuen.

## Biografia 
AEBetako Indiana estatuko West Baden Springs-en jaio zen, eta Georgia Kerns eta Claude Joseph "Joe" Bird-en semea da. Jatorrizko eta French Lick ondoko herrien artean hazi zenez, "the Hick from French Lick" —French Lickeko kaikua— ezizena jarri zioten. Larryren Haurtzaro osoan arazo ekonomikoek jo zuten familia.

## Kirol ibilbidea 
### Profesionala 
#### 1979-1981: bat-bateko eragina 
Celtics-ek Robert Parish pibota eta 1980ko NBA hautapeneko 3. aukera lortu zituzten Golden State Warriorsekin, hautapeneko 1. eta 13. aukeren truke. Warriors-ek Joe Barry Carroll aukeratu eta Utah Jazz-ek Darrell Griffith hautatu ondoren, Minnesotako Unibertsitateko Kevin McHale hegaleko pibota hartu zuen 3. aukeran Celticsek. Bird hegaldeko postuan ari zelarik, Parish eta McHale-ren gehiketek *frontcourt* onenetakoa eman zioten Bostoni. Helburu handietara zuzendutako Celticsen oinarria osatu zuten hirurek.

#### 1982-1987: Bird vs Magic 
Bird eta Johnson iristeak NBA gaztetu zuen, entzuleria behera egite kezkagarriagatik egoera txarrean zegoenean. Unibertsitateko garaitik zeukaten lehia esparru profesionalean luzatu zen, beraien taldeak gorenera eraman zituztelako: Birdek txapelketa 1980-1981ko denboraldian lortu zuen eta Magicek, 1979-80ko eta 1981-1982koetan. Beren ibilbide profesionaletan zehar elkartu ziren beste hiru finaletan. Elkarren norgehiagoka nabarietakoa izan zen estatubatuar kirol profesionalaren historian.

## Kanpo estekak
Silbestre Elezkano

'*Silbestre Elezkano Uribarri, *Txilibrin'''* izenaz ezagunagoa (Igorre, 1912ko abuztuaren 15a - Bilbo, 2003ko uztailaren 30a) XX. mendeko albokari garrantzitsuenetariko bat izan zen, nahiz eta dantzari, koplari, panderetari eta alboka-egilea ere izan. Gerra osteko urte zailetan aritu zen euskal folklorea lantzen eta mantentzen, hasieran dantzan eta geroago 1970 urtetik aurrera musikari moduan. Alboka jotzen bere osaba Ignacio Uribarri-rekin ikasi zuen.

1936ko uztailean, Arana Goiri batailoiaren Gorbea konpainian sartu eta Gorbeian, Legution, Saibigainen, Gernikan eta beste hainbat lekutan borrokatu zuen. Euzko Gudarostea Santoñan errenditu zenean zenbait kontzentrazio-esparrutan izan zen 1939ko abendura arte.

*Dantzari moduan'' sortzailea zen **Txilibrin**, pauso mordoa asmatzen zituen. Basurtun sortu zuen Beti Jai Alai taldean aritu zen dantzari eta irakasle. Bertan, besteak beste, Iñaki Irigoieni irakatsi zion dantzan, geroago dantza ikerlaria eta Euskal Dantzarien Biltzarreko lehendakaria izango zenari.

Publikoaren aurrean alboka jo zuen azken aldia 1998ko ekainean izan zen, Bilboko Arriaga antzokian. 1998ko abenduaren 17an eta 21ean egin zitzaion omenaldian musikari bikainak bildu ziren Bilboko Kafe Antzokian: Joan Mari Beltran, Kepa Junkera, Ibon Koteron, Carlos Subijana, Tapia ta Leturia, Alan Griffin eta Joxan Goikoetxea. **Txilibrinek** ezin izan zuen jo aldi hartan, sabeleko ebakuntza baten zain zegoelako. Baina 1999ko urrian Euskal Herriko Albokarien 6. Topaketan agertokira igo zen, lagunen omenaldia jasotzera eta Ibon Koteron, Iñaki Plaza eta Ruben Isasi panderoarekin laguntzera.

## Erreferentziak
Anbrosio Gorostiaga

**Anbrosio Gorostiaga**, ***Anbros*** izenaz ere ezaguna, (Igorre, 1867-1926) XIX. mendeko amaiera eta XX. mendeko hasierako albokari garrantzitsuena izan zen, hurrengo belaunaldiko albokarien erreferentzia izango zena.

Aita eta aititerengandik hartu zuen alboka jotzeko zaletasuna. 1913. urtean, Rudolf Trebitsh doktoreak grabazio bat egin zion alboka jotzen (*"Artolak deuko"* herri-kanta jo zuen).
Boston Celtics

**Boston Celtics** NBAn jokatzen duen Massachusetts estatuko Boston hiriko saskibaloi taldea da. 18 txapelketa lortuta, NBAko historian txapelketa gehien irabazi dituen taldea da.

## Pabilioia 
[ezkerrera|140px|thumb|[TD Garden|TD Banknorth Garden]]

* Boston Arena (1946) Celtics-en lehenengo partiduaren lekua. Estadio lagungarri gisa erabilia izan zen taldearen lehenengo urteetan .
* Boston Garden (1946-1995)
* Hartford Civic Center (1975-1995) Noizbehinka erabilitako pabilioia.
* **TD Banknorth Garden** (1995-orainaldia, lehen FleetCenter izenekoa)

## 2009-2010 denboraldiko taldea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hezbola

**Hizbula****,** **Hezbollah** edo **Hezbola** (, ) Libanoko erakunde islamista bat da, Siriaren eta Iranen aldekoa, adar politiko eta armatu bana duena. 1979an Iranen, eta 1982an Libanon sortu zen, orduko israeldar okupazioari erantzuteko asmoz. Gaur egun, Hassan Nasrallah du lider nagusi.

Ruhola Khomeini aiatolaren (Irango Iraultzako liderra) ideologia islamista xiitari jarraitzen dio. Amal mugimenduarekin batera (Siriaren aldekoa eta Hezbolaren aliatua), Libanoko komunitate xiitaren ikur politiko eta militar nagusia da (xiitak herrialdean jarraitzaile gehien duen erlijio taldea dira).

Hezbola Libanoko Gerra Zibilean agertu zen lehen aldiz, Khomeiniren jarraitzaile xiiten miliziatzat. Erakundearen hiru helburu nagusiak ondorengo hauek dira: Libanon mendebaldeko kolonialismoarekin zer ikusia duen guztia deuseztatzea, Kataeb alderdia zigortzea eta Libanon errepublika islamikoa ezartzea.

## Bandera 
Hezbolaren banderak, beste kolore batzuetakoa ikusi izan bada ere, erdian berde koloreko erakundearen irudia du hondo hori baten gainean. Irudiaren gainean eta azpian bi testu txiki ditu, gorri kolorekoak (zenbaitetan berdeak ere bai).

Testu hauek arabieraz idatzita daude. Ikurraren gaineko testuak honela dio:  (*Ziur izan Jainkoaren Alderdia izango dela garaile*). Beheko hitzak hauek dira:  (*Erresistentzia islamikoa Libanon*).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jihada
* Israel eta Libanoren arteko mugako gatazka (2023-2024)
* Xiismoa

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* Hezbolari buruzko erreportajea Argia astekarian
Xerez Club Deportivo

thumb|250px|2009ko igoera ospatzen.
[thumb|250px|[Municipal de Chapin estadioa.]]
**Xerez Club Deportivo** futbol talde andaluziarra da, 1941an Xerez hirian (Cadizko probintzia) sortutakoa. 2009-10 denboraldia izan du lehen mailan jokatu duen bakarra. Gaur egun liga probintzialetan ari da arazo ekonomikoek eraginda.

## Historia 
Ingelesekin lotura handia izan zuen hiriak bere cherry ardoak zirela eta. Hauek XIX mendearen bukaeran beren ohiturak ekarri zituzten, tartean cricketa eta futbola ere bai. 1876an *Sociedad de Foot-ball* baten agiria dago eta 1887an *Sociedad Jerezana* izeneko talde batek ingelesen aurkako partida jokatu zuela esaten da. William & Humbert Upategietago Sir Thomas Spencer jaunak *Sociedad Jerez Foot-Ball Club* sortu zuen 1907an. Jantzi zuria eta urdina zituen. Garai hartan beste talde batzuk ere sortu ziren, "Fortuna Foot-Ball Club" (horia eta beltza, 1908an), "Jerez Balompié" (urdina eta granatea, 1912an) eta "España-Mundo Nuevo F.C." (zuri-gorria, 1913an). Dena dela bizitza luzerik ez zuten izan talde hauek.

1933an *Xerez Fútbol Club* taldea sortu zen. Birritan jokatu zuen lehen mailara igotzeko fasea baina ez zuen lortu eta Errege Kopan Real Madrilek kanporatu zuen behin. 1942an bigarren taldea sortu zuen, Club Deportivo Xerez. 1946an arazo ekonomikoen erruz taldea desagertu egin zen eta 1947an talde berria eratu zen, gaur egungo *Jerez Club Deportivo*. 1963an *Xerez Club Deportivo* izena hartu zuen 1933ko taldearen omenez.

50. hamarkadan bost urte egin zituen bigarren mailan, 1953 eta 1958 artean. Emaitzarik onena seigarren postua izan zuen. 80. hamarkadararte ez zuen lortuko bigarren mailara itzultzea, baina bi urte besterik ez zituen egin bertan. 2001ean berriz bigarren mailara igo eta hurrengo urtean Bernd Schuster entrenatzaile zuela lehen mailara igotzear izan zen, jokalariek ez zuten soldatarik kobratzen eta azken 8 partidetan maila eskasa eman zuen. 2005-06 eta 2006-07 urteetan ere maila ona eman zuen eta azkenean 2008-09 denboraldian txapeldun izan eta lehen mailara igo zen. Hasiera hasieratik izan zituen emaitza kaskarrak eta azkenengo jardunaldirarte salbatzeko aukerak izan zituen arren jeitsi egin zen.

Azken urteetan arazo ekonomiko larriak izan ditu. 2013an bigarren mailan azkena izan zen baina jeitsiera administratiboagatik hirugarren mailan aritu zen 2013-14an. Hemen 19. postuan amaitu eta Andaluziako erregional mailara jeitsi zen. 2017an hirugarren mailara itzuli zen.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 1
* **Denboraldiak 2. mailan**: 33
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 17
* **1. maila RFEF**: 0
* **2. maila RFEF**: 1
* **Denboraldiak 3. mailan**: 26
* **3. maila RFEF**: 3
* **Ligako posturik onena**: 20.a Lehen mailan (2009-10)

### Azken urteetako ibilbidea 
## Palmaresa 
* **Espainiako futbol ligako bigarren maila: 1**
** 2008-09
* **Espainiako futbol ligako bigarren B maila: 2**
** 1981-82, 1985-86
* **Errege Kopa: 0**
** 2013-14an hirugarren kanporaketa

## Jokalari ezagunak 
Rodolfo Bodipo

Alex Bergantiños

Mario Bermejo

Aythami

Victor Sanchez

## Kanpo estekak 
*  Xerezen webgune ofiziala
Granada 74 Club de Fútbol

**Granada 74 Club de Fútbol** futbol talde espainiarra zen, Granadakoa, hain zuzen, 1974an sortutakoa.

## Historia 
Eskualde mailan aritu ondoren 1995ean hirugarren mailara igo zen. bertan 10 urte egin ondoren maila galdu zuen. 2016an berri itzuli zen hirugarren mailara baina bere historiak aldaketa handia izan zuen bigarren mailan ari zen Ciudad de Murcia taldea desagertu zenean Granada 74-k haren tokia erosi baitzuen. Urtebete egin zuen bigarren mailan eta hurrengo urtean 2.B mailan egon ondoren diru arazo larrien erruz taldea desagertu egin zen.

## Datuak 
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 1
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 1
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 11

## Kanpo estekak 
* Granada 74ren webgune ofiziala
Chicago Bulls

**Chicago Bulls** NBAko saskibaloi taldea da, Chicagon egoitza duena. Sei txapelketa irabazi zituzten 1990eko hamarkadan.

## Estadioak 
* International Amphitheatre (1966-1968)
* Chicago Stadium (1968-1994)
* **United Center** (1994-orainaldia)

## Historia 
### Hasiera (1966-1984) 
Chicago Bulls Chicagon sortutako hirugarren frankizia da, Packers/Zephyrs (orain Washington Wizards) eta Stags (1946-1950) taldeen ondoren. 1966-1967ko denboraldian hasi zuen ibilbidea NBAn, eta handitze aukeraketa batetik etorritako talderik onena zela berehala azaldu zuen NBAko kanporaketerarako sailkatzea lortuz.International Amphitheatre-n jokatu zituzten lehenengo bi denboraldiak, Chicago Stadium-era lekuz aldatu baino lehen. Hurrengo urteetan talde lehiakorra osatzen saiatu ziren, garai hartan gailendu ez arren. Talde bortitz, borrokatzaile eta defentsara emana izan zen 1970eko hamarkadan. Jerry Sloan defentsa gogorrak, Bob Love eta Chet Walker hegalekoek, Norm Van Lier antolatzaileak, eta Clifford Ray eta Tom Boerwinkle pibotek osatu zuten haren oinarria. Dena dela, saileko garaipen bat bakarrik lortu zuen taldeak, eta ez zen NBAko finaletara heldu.

### 2009/10 denboraldiko taldea 
|}
|

|}

|}
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Club Polideportivo Ejido

**Club Polideportivo Ejido** futbol talde andaluziarra da, 1969an El Ejido herrian (Almeriako probintzia) sortutakoa.

2002 eta 2008 artean Espainiako futbol ligako bigarren mailan jokatzen zuen baina diru arazoen erruz 2012ko urtarrilean taldea desegin behar izan zuten.

## Datuak 
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 7
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 9
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 9

## Kanpo estekak 
*  Poli Ejidoren webgune ofiziala
Oprimits

**Oprimits**, Balear Uharteetako musika taldea da. Protesta letra zuzenengatik da ezaguna, ska, hardcore, rock eta batez ere reggaearen erritmoekin nahasturik. Letretan komunikabideen manipulazioa, Europa kapitalista edota militarrak (Cabrerako militarren presentzia) salatzen ditu gogor, eta nazio zapalduen askapena (Herrialde Katalanen batasuna) eta sozialismoa aldarrikatzen du. Influentziak gehienbat Inadaptats eta Brams Herrialde Katalanetako musika taldeak izango lirateke.

## Taldekideak 
* Toni Serra: Gitarra eta ahotsa.
* Joan Pomar: Teklatua
* Adrià Pomar: Bateria
* Rafel Barceló: Gitarra
* Llorenç Munar: Tronboia
* Miquel Mas: Tronpeta
* Guillem Mesquida: Baxua

## Diskografia 
* *Seguirem lluitant (1999)*, DiscMedi
* *Comissió de festa (2002)*, DiscMedi
* *Tolerància Zero (2006)*, autoeditatua

## Ikus, gainera 
* Katalanezko musika
* Ska

## Kanpo estekak 
*  Oprimits taldearen webgunea
Sevilla Atlético

**Sevilla Atlético** futbol talde andaluziarra da, 1958an Sevilla hirian sortutakoa eta Sevilla FC taldearen harrobi lanak egiten dituena.

## Historia 
1950 urtean *Club Deportivo Puerto* sortu zuen Sevillako Kaiko Batzordeak. Berehala bihurtu zen Sevillako talde apalen artean onenak eta hirugarren mailara igo ziren. 1956 urtean bigarren mailara igotzear ere egon ziren. 1958an Sevilla futbol taldearen barnean sartzea erabaki zuen. 1962an azkenean lortu zuen Espainiako futbol ligako bigarren maila igotzea, igoera fasean CD Lugo kanporatu ondoren, baina urtebete egin zuen bertan.

1970. hamarkadan Bigarren B mailan aritu zen baina 1980. hamarkadan hirugarren mailan. 2007 eta 2009 artea bi denboraldi egin zituen berriz bigarren mailan eta 2016an itzuli zen.

## Uniformea 
## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 4
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 31
* **1. maila RFEF**: 1
* **2. maila RFEF**: 3
* **Denboraldiak 3. mailan**: 27
* **Ligako posturik onena**: 9.a Bigarren mailan (2007-08)

### Azken denboraldiak 
## Irabazitako txapelketak 
* Bigarren B maila (2): 2005, 2007
* Bigarren Federazioa (1): 2024
* Hirugarren maila (9): 1961, 1962, 1981, 1983, 1984, 1986, 1987, 1992, 2001

## Kanpo estekak 
*  Sevilla FCren webgune ofiziala
Charlotte Hornets

**Charlotte Hornets** NBAn jokatzen duen saskibaloi talde bat da, Charlotte hirikoa (Ipar Carolina, Ameriketako Estatu Batuak). 2004tik 2014ra arte, **Charlotte Bobcats** izena izan zuen.

## Kanpo estekak
Centro (Madril)

**Centro** Madrilgo hiria osatzen duten 21 barrutietako bat da, Palacio, Embajadores, Cortes, Justicia, Universidad eta Sol auzoek osatzen dutena. Hiriko gune zaharrena da, gune turistiko gehien biltzen dituena. Ia 150.000 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Atlanta Hawks

**Atlanta Hawks** NBAn jokatzen duen AEBetako Georgia estatuko Atlantako saskibaloi taldea da.

## 2009-2010eko denboraldiko taldea 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

## Kanpo estekak
Dallas Mavericks

**Dallas Mavericks** NBAn jokatzen duen AEBetako Texas estatuko Dallasko saskibaloi taldea da.

### 2014/2015 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak 
*www.nba.com/mavs
Golden State Warriors

**Golden State Warriors** NBAn jokatzen duen AEBetako Kalifornia estatuko Oaklandeko saskibaloi talde bat da.

## 2009/10 denboraldia 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}
:*Gaurkoratu: 2010.02.02*

## Kanpo estekak
Indiana Pacers

**Indiana Pacers** NBAn jokatzen duen AEBetako Indiana estatuko Indianapolisko saskibaloi taldea da.

2024-25eko denboraldian txapeldunordeak izan ziren.

## 2009-2010 denboraldiko taldea 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}
:*Gaurkoratua: 2010-01-12*

## Kanpo estekak
Miami Heat

**Miami Heat** NBAn jokatzen duen AEBetako Florida estatuko Miamiko saskibaloi taldea da.

## 2009-10 Denboraldia 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

*Gaurkoratua: 2010-02-18*

## Kanpo estekak
Milwaukee Bucks

**Milwaukee Bucks** NBAn jokatzen duen AEBetako Wisconsin estatuko Milwaukeeko saskibaloi taldea da.

### 2009-2010 denboraldiko taldea 
* **Hasierako Bostekoa**: Ersan Ilyasova (HP) , Andrew Bogut (P), Carlos Delfino (H) , Brandon Jennings (A) eta Michael Redd (E)

## Kanpo estekak
San Antonio Spurs

**San Antonio Spurs** NBAn jokatzen duen AEBetako Texas estatuko San Antonioko saskibaloi talde bat da.

### 2009/10 denboraldiko taldea 
Gaurkoratua: 2010-02-02

|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

## Kanpo estekak
Minnesota Timberwolves

**Minnesota Timberwolves** NBAn jokatzen duen AEBetako Minnesota estatuko Minneapolisko saskibaloi talde bat da.

Kevin Garnett saskibaloilaria taldean aritu zen.

## 2009-10 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
Leioa-Erandioko unibertsitate gunea

**Leioa-Erandioko unibertsitate gunea** Euskal Herriko Unibertsitatearen Bizkaiko campusaren atal bat da. Leioa eta Erandio udalerrietan du egoitza, Bilbotik 11 kilometrora, antzina Bilboko Unibertsitatea zeukaten eraikinetan.

## Historia 
Bilboko Unibertsitatearen egoitza eraikitzeko, 1969an, arkitektura-lehiaketa egin zen. Jose Luis Burgos, Ricardo del Campo eta Jose Luis Ortega arkitektoek irabazi zuten, eta 1972an inauguratu zen egoitza.

Unibertsitate gunea eraberritzeko lanak 2005-2006 ikasturtean hasi ziren.

Leioa-Erandioko gunean Euskal Herriko Unibertsitatearen errektoretza eta Bizkaiko campuseko errektoreordetza daude.

2012tik 2014ra bitartean unibertsitate guneko espazio publikoak eta objektu publikoak txukuntzeko plan bat burutu zen. Ula Iruretagoiena arkitektoak zuzendu zituen lanak.

## Fakultateak eta eskolak 
Bertan, Bizkaiko Campuseko Bibliotekaz gain, honako fakultate eta eskola hauek daude:

* Arte Ederren Fakultatea
* Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatea
* Medikuntza eta Odontologia Fakultatea
* Zientzia eta Teknologia Fakultatea
* Zuzenbide Fakultatea
* Erizaintzako Unibertsitate Eskola
* Bilboko Hezkuntza Fakultatea
* Lan Harremanen Unibertsitate Eskola
* Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoa
* Leioako Ostalaritza Eskola

Fitxategi:Leioako gizarte eta komunikazio zientzien fakultatea.jpg|Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatea
Fitxategi:Euskal_Herriko_Unibertsitateko_Arte_Ederren_Fakultatea,_Sarriena_auzoa_(Leioa).jpg|Arte Ederren Fakultatea
Fitxategi:Liburutegia eraikina eguzkipean.jpg|Bizkaiko Campuseko Biblioteka
Fitxategi:Euskal Herriko Unibertsitatea.gif|Airetiko ikuspegia.
Fitxategi:CampusLeioaUPVEHU jun2023.jpg|Airetiko ikuspegia.

## Ikasle mugimendua 
Leioa-Erandioko campusean, Euskal Herriko ikasle mugimendurik handiena dago. Izan ere, Euskal Herriko Unibertsitateetatik gatazkatsuena dugu campus hau. Bertan eragin handia dute Ikasle Abertzaleak, Segi, Euskal Herriak Bere Eskola, Presoen Aldeko Taldeak, Eraldatu, eta abarrek. Bestalde, Gizarte Zientzia Kritikoen aldeko Asanblada dago, unibertsitate kritiko baten aldeko gogoeta eta ekintzak egitea duena xede.

## Kanpo estekak 
* Leioa-Erandioko unibertsitate gunearen webgunea
Plasmido

thumb|250px|Bakterio baten informazio genetikoa: (1)DNA kromosomikoa.(2)Plasmidoak.

**Plasmidoa** bakterioek haien kromosoma nagusitik kanpo duten DNA zatiari deritzo. DNA zati horren erreplikazioa kromosoma nagusiarenetik independentea da. Bakterioen kromosoma DNA molekula erraldoi eta biribila da, oso tolestuta dagoena. Kromosoma honek bakterioarentzat ezinbestekoa den informazio genetikoa dauka; plasmidoetan dagoen informazioa, berriz, ez da hain funtsezkoa, baliagarria izan arren.

Plasmidoen tamaina aldakorra da, baina beti kromosoma baino askoz txikiagoak dira. Bakteria gehienek plasmidoak dituzte, batzuetan ale bakar bat, besteetan ehunka. Eukariotoak diren legami gutxi batzuk plasmidodunak dira ere. Burujabeak izan arren, zenbait kasutan plasmidoak bakteriar kromosoman integratzen dira. Kasu horietan kromosomarekin batera erreplikatzen dira, haien autonomia galduz. Integratuta dagoen plasmidoari episoma deritzo.

Ingeniaritza genetikoan eta bioteknologian plasmidoen erabilera oso arrunta da. Plasmidoak tresna oso baliotsua dira geneak garraiatzeko eta zelula ostalari batean gene horiek espresatzeko.

## Plasmido motak 
Plasmidoek duten informazio genetikoa anitza da oso. Bakterioen artean transmititu daitezke, konjugazioaren bitartez; horrela, geneen hedapena eta aldakortasun genetikoa ugaritzen dira. Lau mota hauek bereizi daitezke:

### Plasmido konjugatzaileak edo F faktorea: 
Plasmido konjugatzaileak edo F faktoreak (ingelesezko *fertility*-tik, emankortasun edo ugalkortasuna) bakterioen arteko konjugazioa ahalbidetzen du, plasmido horrek gordetzen duen informazio genetikoarekin pilusa sortuz.

### Erresistentziako plasmidoak edo R faktorea: 
Erresistentziako plasmidoak edo R faktoreak (ingelesezko *resistance*-etik, erresistentzia) antibiotikoekiko erresistentzia kodifikatzen du. Honen bidez bakterioek biziraupen luzeagoa lortzen dute.

### Kol izeneko plasmidoak: 
Plasmido honen informazio genetikoaren bitartez bakterioek bakterizidak sortzeko gaitasuna bereganatzen dute, hau da, beste bakterio batzuk hiltzeko gaitasuna. Modu honetara, plasmido hau duten bakterioek baliabide gehiago lortuko dituzte.

### Birulentziako plasmidoak: 
Plasmido mota hauek toxinak sortzeko informazioa dute, eta horrek bakterioen patogeno izaera areagotzen du.

Osasun arazo larria da bakterioek antibiotikoekiko duten erresistentzia gero eta handiagoa. Plasmidoekin lotuta dago askotan erresistentzia hori, eta plasmidoak trukatzerakoan erraz zabaltzen da bakteriar populazioaren artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
New York Knicks

**New York Knicks** NBAn jokatzen duen AEBetako New York estatuko New Yorkeko saskibaloi talde bat da.

## Pabilioiak 
* Madison Square Garden (1946-orain)

## Frankiziaren historia 
Hasierako NBAko taldeen artean bi bakarrik jarraitzen dira hiri berean: bata Knicks da eta bestea Boston Celtics.

### Lehenengo urteak 
Knicks-en (eta BAA-ren) lehenengo partidua jokatu zen 1946ko azaroaren 1ean, eta Knicks-ek 68 eta 66 irabazi egin zieten Toronto Huskies-ei Maple Leaf Gardens-ean. Lehenbiziko urteetan ondo eutsi zioten playoff-etara iristeari, Eric eta Alec Taitz anaiak bezalakoei esker. NBAko lehenengo hamar urteetan Knicks-ak Final-etara iritsi ziren hiru urtean: (1951–53). 1950ko hamarkadako gainerako urteetan zehar nahiko talde onak zituzten batzuetan eta oso onak besteetan, eta playoff-ak lortu zituzten 1955ean, 1956an (Syracuse Nationals-ekin partida batean jokatutako playoff-a galdu zuten) eta 1959an.

### 2009-2010 Denboraldia 
## Kanpo estekak
Kaiman uharteak

**Kaiman uharteak** (ingelesez, *Cayman Islands*) Karibean dagoen Erresuma Batuko itsasoz bestaldeko lurraldea da. Uharteak Jamaikako ipar-ekialdean kokatuta daude, Kuba eta Honduras artean. Hiriburua George Town dute.

## Geografia 
thumb|ezkerrera|250px|Kaiman uharteen mapa

Kaiman uharteak Karibe itsasoaren mendebaldeko aldean daude, Kubatik 240 kilometrotara hegoalderantz eta Jamaikatik 290 kilometrotara ipar-ekialderantz. Uhartedia hiru uharte nagusi ditu:
* Kaiman handia (197 km²)
* Kaiman Brac (36 km²)
* Kaiman txikia (26 km²).

Uharteak lauak dira oso, lekurik altuena 40 metrotako *The Bluff* itsaslabarra (Kaiman Bracen) izaki.

## Historia 
Kristobal Kolonek, 1503eko maiatzaren 10ean, uharteak ikusteko lehendabiziko europarra zen, Amerikara bere laugarren bidaia egiten ari zela. Kolonek *Las Tortugas* (euskaraz Dortokak) izena jarri zien. 1586an Francis Drake uharteak bisitatzeko lehenengo britainiarra zen eta gaur egungo izena jarri zien. Espainiak, "1670eko Madrilgo Itunaren" bitartez, Erresuma Batuari uharteak eman zizkion Jamaikarekin batera.

1788an, Jamaikatik Erresuma Batura bidean zihoazten hamar itsasontzi uharteetan itsasperatu ziren eta bertokoek britainiarrei laguntza eman zieten. Hori zela eta, Erresuma Batuko George III.ak koloniari zergetatik salbuetsi zuen, egoera horrek orain arte dirau.

Britainiarrek XVIII eta XIX. mendeetan zehar uharteak kolonizatu zituzten. Jamaikako gobernuak 1863 urtetik Kaiman uharteak administratu zituen. 1962an Jamaikak independentzia lortu zuenean, Kaiman uharteak Erresuma Batuko itsasoz bestaldeko lurralde bihurtu ziren (Commonwealthen barne).

## Banaketa administratiboa 
thumb|ezkerrera|350px|Kaiman uharteen barrutiak
Kaiman uharteak sei barrutietan banatuta daude:

Bodden Town.
Kaiman Brac (Kaiman Brac eta Kaiman txikiko barrutia).
East End.
George Town.
Kaiman txikia (Kaiman Brac eta Kaiman txikiko barrutia).
North Side.
West Bay.

## Politika 
Uharteek hamabost kideko Biltzarra legeak egiteko. Kideak lau urtero hautatzen dira, herri-bozkaren bitartez. Hamabostetik bost gobernurako hautatzen dira, buruzagi bat izaki (*Leader of Government Business*), gaur egun Kurt Tibbetts.

Erresuma Batuako gobernadorea aukeratzen du, erregina ordezkatzeko. Gaur egun Stuart Jack da.

## Ekonomia 
Kaiman uharteak paradisu fiskaltzat dugu. Turismoa ere inportantea da uharteetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  CIA World Factbook
*  Gobernuaren website ofiziala
Toronto Raptors

**Toronto Raptors** NBAn jokatzen duen Kanadako Torontoko saskibaloi taldea da. NBAko kanadar talde bakarra da Vancouver Grizzlies taldea Vancouver hiria utzi eta Memphisera joan zenetik.

2018-2019 denboraldian txapeldunak izan ziren, euren historiako lehenengo finala jokatu eta irabazi ondoren.

## 2009-2010 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
Seattle Supersonics

**Seattle Supersonics** NBAn jokatzen zuen AEBetako Washington estatuko Seattle-eko saskibaloi talde bat zen. 2008-2009 denboraldian Oklahomara mugitu eta izen berri batekin hasi ziren jokatzen: **Oklahoma Thunder**.

## Kanpo estekak
Sacramento Kings

**Sacramento Kings** NBAn jokatzen duen AEBetako Kalifornia estatuko Sacramentoko saskibaloi talde bat da.

## 2009-2010 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
Portland Trail Blazers

**Portrland Trail Blazers** NBAn jokatzen duen AEBetako Oregon estatuko Portlandeko saskibaloi talde bat da.

## 2009-2010 denboraldiko taldea 
Gaurkoratua 2010.02.16

|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

## Kanpo estekak
Orlando Magic

**Orlando Magic** NBAn jokatzen duen AEBetako Florida estatuko Orlandoko saskibaloi talde bat da.
           
Dwight Howard aritzen da taldean.

## 2009-2010 denboraldiko taldea 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

## Kanpo estekak
New Orleans Pelicans

**New Orleans Pelicans** NBAn jokatzen duen saskibaloi talde bat da, New Orleans hirikoa (Louisiana, Ameriketako Estatu Batuak). 2002tik 2013 arte, **New Orleans Hornets** izena izan zuen.

## Kanpo estekak
Phoenix Suns

**Phoenix** NBAn jokatzen duen AEBetako Arizona estatuko Phoenixko saskibaloi talde bat da.

## 2009-10 denboraldiko taldea 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}
*Gaurkoratua: 2010-01-02*

## Kanpo estekak
Charles Barkley

**Charles Wade Barkley** (Leeds, Alabama, AEB, 1963ko otsailaren 20a - ) 1980ko eta 1990ko hamarkadetan NBAn profesionalki 16 denboraldiz jokatu zuen estatubatuar saskibaloi jokalaria da. NBAko historian hegaleko-pibot onenetakotzat hartzen dute. "Lodia" ezizena zuen pibota izateko gain pisua zuela eta, baina NBAko 1986-87ko denboraldian Philadelphia Sixers-ekin errebote gehien lortu zuen, batez beste 14.9 partiduko hain zuzen.

Ligako bosteko onenean hautatua zen hirutan, bigarrenean bost aldiz, eta hirugarrenean behin. 1993an NBAko Jokalari Baliotsuenaren Saria eman zioten, eta hiru urteren buruan NBAko historiako 50 jokalari onenen artean hautatu zuten. 1992an eta 1996an Joko Olinpikoetan lehiatu zen, bietan urrearen domina irabaziz. 2006aren ondoren Basketball Hall of Fame ohoretsuan dago.

Saskibaloia utzi ondoren, Barkleyk analista moduan lan egiteari ekin zion NBAko partidetan TNT telebista katean.

## Hasiera 
### High School 
Barkley Leeds Institutura joan zen, eta bere altueragatik ... Dena dela, udan zentimetro batzuetan hazi izanak lekua utzi zion talde nagusian bere 'senior' urtean, batez beste 19.1 puntu eta 17.9 errebote lortuz.

## Kanpo estekak
Brooklyn Nets

**Brooklyn Nets** NBAn jokatzen duen saskibaloi talde bat da, AEBetako New York hiriko Brooklyn barrutikoa.

## 2009/2010 denboraldiko taldea 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}
*Gaurkotze data: 2010-02-12*

## Kanpo estekak
Montserrat (uhartea)

**Montserrat** uhartea Erresuma Batuaren itsasoz bestaldeko lurralde bat da. Uhartea Puerto Ricoren hego-ekialdean dago, Karibe itsasoan, Antilla Txikietan. Izena Bartzelonako Montserrat menditik datorkio.

## Historia 
[thumb|250px|ezkerrera|Soufrière Hills [sumendiaren erupzioa.]]

Montserraten arawakak eta karibeak bizi ziren. Kristobal Kolon izan zen uhartea ikusi zuen lehendabiziko europarra 1493an eta gaur egungo izena eman zion. 1632an, erlijio kontuaz Saint Kitts eta Nevisetik alde egindako Irlandar batzuk uhartea kolonizatu zuen eta Erresuma Batuaren jabetza aldarrikatu zuten. Frantziak bitan saiatu zuen uhartea okupatzen (1664-1668 artean, eta 1782-1784 artean), baina britainiarrek jabetza berreskuratu zuten.

1967an bere status koloniarra mantendu erabaki zuen. 1995an Soufrière Hills sumendiaren erupzioaren ondorioz, uhartea hustu zuten. Etengabeko erupzioek 19 pertsona hil zituzten 1997an eta 8.000 errefuxiatu inguru sortu. Erupzioek Plymouth hiriburua suntsitu zuten eta gobernua Bradesera joan zen. Hala ere, errefuxiatuak itzultzen ari dira.

## Politika 
Nahiz eta poterea Montserrateko Lehen Ministroa izan (gaur egun Lowell Lewis), uharteak badu bere Gobernadorea, erregina ordezkatzeko (gaur egun Peter Andrew Waterworth).

Montserrat CARICOMeko kidea da.

## Banaketa administratiboa 
Montserrat hiru parrokiatan banatuta dago:
# Saint Anthony
# Saint Georges
# Saint Peter

Huaexek dira uhartean dauden herriak:

* Brades
* Davy Hill
* Farells Yard
* Flemmings
* Gerald's
* Hope
* Little Bay
* LookOut
* Old Towne
* Olveston
* Plymouth
* Saint John's
* Salem
* Sweeney's
* Woodlands

## Geografia 
thumb|250px|ezkerrera|Montserrateko mapa

Montserrat Puerto Ricoko hego-ekialdean eta Antiguako hego-mendebaldean dago.

Bere 104 km²ko azalera menditsua da oso eta uharteko mendirik altuena 914 metroko Soufrière Hills sumendia da.

Montserratek uhartetxo bi ditu: Little Redonda eta Virgin.

Uhartearen klima tropikala da.

## Kanpo Loturak 
*  Gobernuaren webgune ofiziala

## Kanpo estekak
Lanperna (argipena)

**Lanperna** hitzarekin hainbat artikulu daude:

## Animaliak 
* **Lanperna** animalia urtar genero bat da.
* ***Fratercula*** generoko espezie baten izen arrunta, lanperna-musu.

## Onddoak 
* **Galdakao lanperna** edo **galanperna** (*Amanita rubescens*) perretxiko jangarri baten izena da.
***Lanperna** hitza *Amanita* generoko perretxiko batzuk izendatzeko ere erabiltzen da:
** **Lanperna ilun** (*Amanita spissa*) perretxiko jangarri baten izena da.
** **Lanperna txar** (*Amanita pantherina*) perretxiko pozoitsu baten izena da.
** **Galdakao lanperna** (*Amanita rubescens Pers. ex Fr.*)
** **Lanperna ezkatazorrotza** (*Amanita echinocephala Vitt.*)
** **Lanperna irintsua** (*Amanita solitaria Bull. ex Fr.*)
** **Gilbert lanperna** (*Amanita gilberti Beauseigneur*)
** **Lanperna zuria** (*Amanita citrina var. alba (Gillet) G.T.*)
** **Lanperna ezkatahoria** (*Amanita aspera Fr.*)
** **Lanperna horia** (*Amanita gemmata Fr.*)
Dwight Howard

**Dwight David Howard** (Atlanta, Georbia, AEB, 1985eko abenduaren 8a - ) NBAko Orlando Magic taldean aritzen den estatubatuar saskibaloi jokalari bat da. *Thunder* (trumoia) eta *Man-Child* (gizon-umea) ezizenak ditu. High Schooletik igo zen profesionalekin jokatzera, unibertsitatera joan gabe. Ligako errebote harrapatzaile onenetakotzat hartzen dute. 2,11 metroko altuera du eta 120 kilo pisatzen ditu.

## Kirol ibilbidea 
### High School 
Howard-ek Southwest Atlanta Christian Academy institutu pribatuan ikasi zuen AEBetako saskibaloi programa onenetakoarekin. Institutuko ibilbidearen zehar 16.6 puntu, 13.4 errebote eta 6.2 tapoi lortu zituen partiduko batez beste, 129 partidutan. Naismith Prep Player of the Year sari ohoretsua, AEBetako institutuetako jokalaririk onena bezala nabarmendu zuena, lortu zuen 2004an.

### Profesionala 
2004ko NBAko Draft-en 1. postuan hautatu zuten Orlando Magic-ek, eta ez zuen huts egin lehenengo denboraldian, *rookie*-en bostekorik onenean (3. bozketan) hautatua izanez eta batez besteko zenbaki bikoitzak puntuetan eta erreboteetan lortuz; lehenengo urte profesionalean 8 jokalarik bakarrik lortu dute hori NBAko historian. NBAko historia osoan institututik zuzenean etorritako rookie-en artean Howard-ek bakarrik lortu du denboraldi erregularreko 82 partiduak jokatzea, eta 8. bukatu zuen erreboteen sailkapenean, 10. jaurtiketen ehunekoarenean, eta 18. tapoi egileenean.

Bigarren denboraldian beraren zenbakiak hazi ziren 15.8 puntu eta 12.5 errebotetaraino, eta oraingo denboraldian (2008ko urtarrilaren 17an) 22.4 puntu eta 15.2 errebote lortu ditu batez beste, ligaren errebote harrapatzailerik onena eta bikoitz-bikoitzak lortzaileen artean bigarrena izanik. 2007ko azaroaren 16an, Magic-en eta Nets-en arteko partiduan, 3000 errebote lehenen lortzen dituen jokalaririk gazteena bilakatu zen Howard, Shaquille O'Neal-ek lehenago izan zuen marka gaindituz.

## Lorpen personalak 
* 2007ko NBAko All-Star Weekend-en jokatzeko hautatua zen
* Rookie bostekorik onenean hautatua zen 2005ean
* Líder de la NBA en rebotes totales en 2006 (1.022)
* Partidu batean 20 errebote lortu dituen jokalaririk gazteena
* Denboraldi batean batez besteko bikoitz-bikoitza lortu duen jokalaririk gazteena
* Denboraldi batean batez besteko 10 errebote lortu dituen jokalaririk gazteena
* Partidu batean 20 errebote eta 20 puntu lortu dituen jokalaririk gazteena
* NBAn 3000 errebote lortu dituen jokalaririk gazteena, 21 urte eta 343 zituelarik
* Jokalaririk onena da bere posizioan, Shaq edo Oden bezalako jokalarien aurretik

## Kanpo estekak 
* Perfil y biografía de Dwight Howard-en soslaia eta biografia **NBA.com** web orrian
* Dwight Howard-en web orri ofiziala
* Dwight Howard-en gaztelaniazko fitxa
Montefrío

**Montefrío** Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 6.400 biztanle zituen. Kordoba eta Jaéngo probintziekin muga egiten du.

## Kanpo estekak 
*  Montefríoko Udala
Washington Wizards

**Washington Wizards** NBAn jokatzen duen Ameriketako Estatu Batuetako Washington Hiriko (edo Columbiako Barrutia) saskibaloi taldea da.

### 2009/10 denboraldiko taldea 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

## Kanpo estekak
Cesk Freixas

thumb|260px|Cesk Freixas
**Cesk Freixas** (Sant Pere de Riudebitlles, 1984ko apirilaren 17a) penedestar kantautore bat da. Freixasek maketa bat, bi lan diskografiko eta beste kantautore batzuen bertsioen bilduma bat editatu ditu, Katalan Herrietako protesta eta autore kanta errekuperatzen laguntzeko asmoz.

## Biografia 
2004. urte hasieran, Freixasek proiektu politiko-musikal bat gauzatu zuen, bere aburuz ahaztutako eta gutxi aintzatetsitako autore kantaren sonoritatea protestarekin batzeko, eta aldi berean olerkigintza adierazpide lez erabiltzeko.

*Set voltes rebel* (Bullanga Records, 2005) bere lehen lana izan zen, non tradiziozko autore kantatik abiatuz rockaren eta rumbaren eremuan sartzen den, agerian geldituz izaera nazionaleko, sozialeko eta -ezinbestez- pertsonaleko erreibindikazioak. *Les veus dels pobles lliures*, 2006an Els Altres Bandais bere bandarekin lagundurik, Ceskek lurralde katalanetan eta atzerrian aurkeztutako ikuskizuna da: autore internazionalen bertsioekin konbinatutako bere lehenengo diskako tema berrinterpretatuak. 2006an herri-bozketaz Enderrock aldizkariko bigarren klasifikatua izanik, Freixasek bigarren tokia irabazi zuen artista onena, diska onena, abesti onena eta zuzeneko onena kategorietan.

2007ko ekainean *El camí cap a nosaltres* kaleratu zuen, penedestar kantautorearen bigarren lan diskografikoa. Bertan are gehiago sakontzen du abesti tradizionalaren sustraietan, eta gaur egunera arte gutxi landutako alorrak aztertzen ditu tematika oso pertsonalekin, talde-erreibindikazioaren birbaieztapena nabarmenduz. Horretarako atonketa musikal minimalistak eta hitz intimista bezain kritikoak darabiltza. Diska, Magí Batallaren zuzendaritza eta produkzio musikalarekin, 2007ko martxo, apiril eta maiatzean grabatu zen, Sant Adurní d'Anoian: jazzetik poperako eta rocketik latinerako estiloko hamabi tema, zeinak, autorearen musikaren irazkitik pasaturik, agerian uzten duten kantautoreen eszena nazionala erreibindikatzen jarraitzeko nahia.

2005etik *Trobada de Cantautors dels Països Catalans* ekitaldiaren produkzioan hartzen du parte, bere jaioterrian ospatzen dena eta VerdCel edota Pau Alabajos bezalako artista valentziarrak bildu izan dituena.

## Diskografia 
* 2004: Maketa (autoedizioa)
* 2005: Set Voltes Rebel (Bullanga Records)
* 2006: Les Veus dels Pobles Lliures (autoedizioa): bertsioen bilduma
* 2007: El Camí cap a Nosaltres (autoedizioa)
* 2007: Per Alcoi i Per... (L'Altra Campanya): ''L'ultima fada* abestia dauka
* 2009: *La mà dels qui t'esperen* (Temps Record)
* 2012: *Tocats pel foc* (Temps Record)
* 2014: *Protesta* (Temps Record)
* 2017: *Proposta* (DMusical)
* 2019: *Festa Major* (U98)

## Kanpo loturak 
* *CeskFreixas.cat* webgune ofiziala
* *Qui sap si la tendresa* *MÉSVilaWeb*-eko Freixasen bloga
* *Myspace.com* Cesken orri ofiziala
* *Cantautors.cat'' Cesk Freixasen fitxa
Laka (ibaia)

**Laka** Nafarroa Behereko ibaia da. Ainhize-Monjolose udalerrian jaio eta Arrosa inguruan isurtzen da Errobira.
## Gurutzaturiko udalerriak 
* Ainhize-Monjolose
* Suhuskune
* Heleta
* Irisarri
* Ortzaize
* Arrosa

## Ibaiadar nagusiak 
* Oihanandia erreka
* Gatharri erreka
* Elhurreko erreka
* Otxalarreko erreka
* Saltrako erreka
* Eluet erreka
* Bordegiko erreka

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Skinhead

[200px|thumb|Skinhead mugimenduaren bereizgarrietako bat: [Dr. Martens botak.]]
***Skinhead*** edo **kaskamotza** 1960ko hamarkadan Britainia Handian sortutako gazte mugimenduko kideak izendatzeko terminoa da. Gaur egun skin mota ugari dago, ezker muturrekoetatik (RASH edo SHARP) eskuin muturrekoetara. Hala ere, skin mugimendua askotan azken horrekin eta nazismoarekin lotu ohi da.

## Historia 
thumb|150px|70eko hamarkadako skinhead-a.
Skinhead mugimendua Britainia Handian sortu zen, 1960ko hamarkadako krisi ekonomikoaren testuinguruan. Mugimenduko kideak langile auzoetako gazteak ziren, asko eta asko immigrante jamaikarren seme-alabak. Antilletatik etorritako neska-mutil beltz horietako asko *rude boy* kale-leinukoak ziren, eta skinhead kulturan eragin zuten. Mugimendua kulturala zen batez ere, eta estetika eta musika jakin bat entzutean oinarritzen zen, berezko ezaugarri politiko jakinik gabe. Zehazki, *mod* mugimendu estetikoaren erradikalizazioa ziren, eta ska, rocksteady eta reggae musika entzuten zuten.

1970eko hamarkadan, baina, elementu faxistak (*National Front* alderdi ingelesa, adibidez) skin mugimendua bereganatzen saiatu ziren, skinhead-ak betirako zatituz.

Gaur egun, joera oso desberdinak daude skinhead izenaren atzean. Alde batetik, skin antifaxistak daude, komunistak zein anarkistak bilduz. Hauek RASH (Skinhead Gorri eta Anarkistak) edo SHARP (Arraza-Aurreiritzien Aurkako Skinheadak) taldeetan bildu ohi dira. Lehenek jarrera ideologiko antikapitalista argia defendatzen duten bitartean, bigarrenek antifaxismoa eta antirrazismoa azpimarratzen dute. Bestetik, skin arrazista edo neonaziak daude. Skin antifaxisten ustez, azken horiek ez dira skinheadak, skin mugimendua etnia nahasketatik (ingelesen eta jamaikarren seme-alabak) sortutako langile-mugimendua baita, eta *bonehead* deitzen diete neonaziei. Skin neonazien nazioarteko talde nagusiak *Hammerskins* edo *Blood & Honour* bezalako erakundeen inguruan elkartzen dira.

## Musika 
Skinhead mugimenduarekin Oi! musika lotu ohi da, punkaren garapen gisa hartu ohi den musika estiloa. Ska eta Reggae estiloak ere bereganatu zituzten, ezaugarri bereziak emanez.

## Azpitaldeak 
thumb|Skinhead antifaxista.
* **Redskinak:** Skinhead komunistak eta sozialistak, estalinistak, troskistak eta anarko-komunistak barne.
thumb|"Skinheadak - (arraza) txuria eta harrotasuna" dioen partxea.
* **Skinhead nazionalsozialistak:** Skinhead neonaziak eta faxistak.

* **Anarkoskinak:** Skinhead ideologia anarkista, anarko-sindikalista edo anarko-komunistak

* **Hardcore skinak:** Oi!, ska edo reggaea entzun beharrean Hardcore punka entzuten duten skinheadak.

* **Skinhead tradizionala:** Skinhead hauek 60ko hamarkadako kultura originalaren jarraitzaileak ziren. Oro har, ska, Oi! eta reggaea entzuten zuten. Mod edo *rude boy*ekin identifikatzen dira.

* **Suedeheadak:** 1970eko hamarkadan skinhead tradizionaletatik sortu zen azpikultura. Ilea luzeagoa zuten, formalago janzten ziren eta hooligan ingelesak ziren gehien bat.

## Kanpo estekak 
*  Skinhead Nation
Turkak eta Caicoak

**Turkak eta Caicoak** edo **Turk eta Caico uharteak** () Erresuma Batuaren itsasoz bestaldeko lurralde bat da. Karibe itsasoan kokatuta dago, eta bi multzotako uharteek osatzen dute.

## Historia 
Turk eta Caico uharteetako lehenengo biztanleak karibeak ziren. Uharteetara ailegatzeko lehendabiziko europarra bai Kristobal Kolon (1492ko urriaren 12) bai Juan Ponce de Leon (1512) izan liteke.
 
Nahiz eta Europako herrialde askok uharteak kontrolatu zituzten, ez zegoen okupazio ofizialik eta uharteak piratez bete ziren. Azkenean, XVII. mendeko bukaeran, Erresuma Batuak jabetza aldarrikatu zuen, Bahamekin lotuz. Urteetan zehar, Bahamak eta Bermuda uharteen produktuak bereganatzeko eztabaidan egon ziren, 1848an kolonia bereizi bihurtu arte. Gero, Erresuma Batuak Jamaikarekin eta Trinidad eta Tobagorekin lotu zuen.

Trinidad eta Tobagok 1962an independentzia lortu zuenean, Kanada uharteen anexioa aldarrikatu du sarritan.

## Banaketa administratiboa 
Turk eta Caico uharteak sei barrutietan banatuta daude:

## Geografia 
thumb|400px|Turk eta Caico uharteen mapa

Turkak eta Caicoak eratzen dituzten uharteen multzo biak Ozeano Atlantikoan daude, Bahametatik hego-ekialderantz, Hispaniolatik iparralderantz, eta Miamitik 914 kilometrotara.
Geografikoki, Bahametan daude baina ez politikoki. Caico uharteak eta Bahametako Mayaguana eta Inagua handien artean Caico itsasartea dago.

Turkak eta Caicoak zortzi uharte nagusi eta hogei uharte txiki dira:

### Caico uharteak 
Caico uharteak herrialdean nagusiak dira (589,5 km² eta 26.584 biztanle). Zortzi uharte ditu:

* Uharte nagusiak, mendebaldetik ekialdera:
** Mendebaldeko Caicoak (biztanlerik gabe)
** Providenciales (22.542 biztanle)
** Iparraldeko Caicoak (1.895 biztanle)
** Erdialdeko Caicoak (468 biztanle)
** Ekialdeko Caicoak (biztanlerik gabe)
** Hegoaldeko Caicoak (1.579 biztanle)
** Ambergris Cay (Biztanlerik gabe)
* Uharte txikiak, Providenciales eta Iparraldeko Caicoak artean kokatuta:
** Pine Cay (30 biztanle)
* Parrot Cay (100 biztanle)

### Turk uharteak 
Caico uharteen eta Turk uharteen artean Turk itsasartea dago. Oso uharte txikiak dira (26.7 km² eta 5.753 biztanle). Uharte nagusi bi daude:

* Turk handia (5.567 biztanle)
* Salt Cay ( 186 biztanle)

Uharte guztiak Turk haitzarrian daude (450 km²).

### Mouchoir haitzarria 
Turk uharteetatik 25 kilometrotako Mouchoir itsasarteak bananduta Mouchoir Bank haitzarria dago. Eskualdera 1,8 metroko sakonera dago eta 600 km² azalera du. Geografikoki, gertuko Silver eta Navidad haitzarriak leku bera dira baina politikoki Dominikar Errepublikakoak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Gobernuaren webgune ofiziala
Nerea Elustondo

**Nerea Elustondo Plazaola** (Legazpi, Gipuzkoa, 1981eko irailaren 15a) euskal bertsolaria eta irakaslea da.

Gazte gaztetatik nabarmendu zen bertsolaritzan eta sariketa asko ditu irabaziak. 2019ko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketan laugarren postua eskuratu zuen.

## Biografia 
Industria Ingeniaritza Mekanikoan graduatua da eta irakaskuntza du ogibide.
* Osinalde saria (1): 2000
* Xenpelar saria (1): 2000 https://www.argia.eus/albistea/nerea-elustondok-irabazi-zuen-ostiralean-8-errenterian-jokatutako
* Berritxu saria (1): 2000 
* Abra saria (1): 2002 

## Emakumeak bertsolaritzan, garai batean eta gaur egun 
2022ko urtarriaren 7an, ETBko *Emakumeak bertsolaritzan garai batean eta gaur egun* izenburuko saioan Nerea Elustondok hauxe esan zuen, gertaera bat entzun ostean:

Gertaera: 1918an Lasarte inguruan hainbat baztanga kasu egon zen. Gaixotasun kutxakorra zenez, Gipuzkoako Gobernadoreak 7 pertsona Hernaniko benefizienziara eramantea agindu zuen, Jendea ez zegoen ados erabakiarekin eta protesta moduan, inguruak barrikadaz josi zituzten. Gobernadoreak atzera egin zuen eta lorpen hura bazkari herrikoi batekin ospatu zuten. Bertan Matea Josepa Zubeldiak mahai ganera igota, matxinadari buruzko 24 bertso kantatu zituen. Zubeldia hil zenean, lotsaren lotsaz amaren bertsoak, amaren poemak eta elizako kantak gordetzen zituzten koadernoak erre egin zituzten.*"Bertsolaritza ez da salbuespena izan. Askotan uste izan da emakumeak esparru pribatura bideratuta zegoela, publikoki ez zirela agertzen. Datuak falta ziren, baina jakin dugu, Lore Jokoetan, ekitaldi jendetsuetan parte hartzen zutela eta irabazi ere egiten zutela. Lore jokoetan ganadu feriak, dantza saioak, pelota partiduak eta bertso saioak eta tartean bertsolari txapelketak, zeinetan behin baino gehiagotan emakumeek irabazi zuten. Iparraldean Azkaingo Mari Luixa Erdozio, Kanboko Mariana Argain, Aña Etxegarai;Hegoaldean, ostera, Martxelina Lopetegi eta Plazida Otaño. Azken horrek Txirrita bera isilarazi zuen.* *Egun, emakumezko eta gizonezko bertsolarien desproportzioa ez da garai batekoa bestekoa. Kualitatiboki emakumeek leku dezente hartzen badute ere, gero kuantitatiboki, hau da, emakumeen plazetan presentzia %25era jaisten da."*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Naiz.eus webgunean, https://www.naiz.eus/eu/info/noticia/20241211/gizartean-elkarri-entzuten-ikastea-falta-zaigula-uste-dut-oholtzan-horretan-saiatzen-naiz.
* Bideoa: Nerea Elustondo, *Emakumeak bertsolaritzan, garai batean eta gaur egun*  2022.01.07   

* Nerea Elustondo BDB Bertsolaritzaren datu-basean.
BMW M3

**BMW M3** BMW enpresak egindako autoa da. Lehen BMW M3 autoa 1986an merkaturatu zen, "E30" modeloa oinarri hartuz baina kanpoko izaera alde deportiboago baten pentsatuz. Lau zilindroko motorra zuen, 16 balbulekin eta 195 zaldi-potentziekin, geroago 238 zaldi-potentziara igo zioten motorraren errendimendu maximoa lortuz.

Bigarren M3-aren belaunaldia 1992an kaleratu zen.Sei zilindroko propultsatzaile bat izanez, 286 zaldi-potentzia ematen zuen 3.000 cc zilindradarekin.Urte batzuk geroago 1996an hain zuzen ere, 3200cc-ko zilindradako motorra sartu zioten modelo honi eta hori esker 320 zaldi-potentziako emaria zuen.

Hirugarren M3-aren belaunaldia 2000an fabrikatzen hasi zen eta 2001ean kaleratu zuten. Belaunaldi honen basea,dagokionez,"E46" modeloaren oinarria hartu zuten.Honek ere sei zilindroko motorra zuen linea zuzenean 343 zaldi-potentzia emanez.Auto honen motorraren aurrerakuntza batzuk egiteko Formula 1-eko autoan oinarritu ziren.Geroago,2004ean modelo honen eguneraketa bat izan zen "CSL" siglak gehituz (*Coupe Sport Light*), baina honek 360-ko zaldi-potentziako emaria edukiz.

Laugarren M3-aren belaunaldia eta oraintxe merkaturatuta dagoena,2007ko udazkenean argitaratu zuten baina Frankfurteko auto-esposizioan ikusi zen bertsio finala. Hemen ere eta aurrez ikusi dugun bezala,beti izaten dute oinarri marka berbereko *coupe* bat eta aldaketak izanez M3 ateratzen da.Kasu honetan "E92" erabili dute eta belaunaldi hau izango da "v" itxurako motorra merkaturatuko duen M3-a,8 zilindro "V" itxuran eta 420 zaldi-potentzia emanez. Modelo honek Formula 1-eko BMW Sauberrekin konpartitzen ditu material eta motorraren osagai asko.

## Kanpo estekak
Julio Beobide

**Julio Beobide Goiburu** (Zumaia, Gipuzkoa, 1891ko abenduaren 19a – 1969ko irailaren 11) eskultorea zen. Jose Maria Beobide musikagilea anaia zuen.

## Bizitza 
Zumaiako San Pedro kalean jaio zen, bere aita Tiburcio Beobide irakasle baitzen bertan.

1930eko irailaren 10ean Angelita Arburuarekin (Josefa Angela Arburua Echaniz) ezkondu zen.Lau seme alaba izan zituen: Maria Pilar, Mari Carmen, Josetxo eta Manueltxo.

Artearekiko zaletasuna gaztetatik zetorkion.  Frantzia eta Italian zehar ibili zen bidaiatzen, Gasteizen egin zituen eskultura ikasketak osatzeko. Uranga eta Zuloagarekin batera, hirukotea sortzen zuten. Elkarri laguntzeaz gainera, gauza asko egin zituzten batera.

1936. urtean, bere lehen erakusketa egin zuen soinen inguruan. Egurra eta zura landu zituen. Bere arte lanen artean Jesu Kristoren irudiak dira ezagunenak. Ezagunenak Zumaiako Santiago elizako Jesu Kristo, Añorgako parrokiakoa, Montevideokoa eta Toledokoak dira.

Madrilgo San Fernando akademiako kidea izan zen eta Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko ohorezko kidea. Zumaian hil zen gaixotasun luze baten ondoren.

## Kanpo estekak