Austriako Atzerriko Zerbitzua

**Austriako Atzerriko Zerbitzua** (alemanez: *Auslandsdienst Österreichs*) irabazi asmorik gabeko erakundea da, 1998an sortua Andreas Hörtnagl, Andreas Maislinger eta Michael Prochazkaren ekimenez. Egoitza Vienan du, eta Austriako gobernuaren babes ekonomikoa jasotzen du.

Erakundearen helburua da gazte austriarrak nazioarteko erakundeetan lan egitera bidaltzea, hiru jarduera nagusiren bidez: Holokaustoa oroitaraztea (*Gedenkdienst*), gizarte-zerbitzua (*Sozialdienst*) eta bakearen sustapena (*Friedensdienst*).

Izan ere, programaren jatorria 1990eko hamarkadaren hasieran kokatzen da, Austriako agintariek nazismoaren krimenetan herrialdeak izan zuen erantzukizuna publikoki aitortu ondoren. Testuinguru horretan abiatu zen lehenengo oroimen-zerbitzua 1992an, eta ondoren, 1998an, egungo egitura instituzionala eratu zen.

Bestalde, Austriako Atzerriko Zerbitzuak aukera ematen die gazte austriarrei derrigorrezko zerbitzu militarraren ordezko gisa atzerrian lan egiteko, gutxienez hamar hilabetez, oroimen historikoarekin, gizarte-laguntzarekin edo bake-ekimenekin lotutako erakundeetan.

Halaber, erakundeak urtero ematen du **Austriako Holokaustoaren Oroitzapenezko Saria** (*Austrian Holocaust Memorial Award*), Holokaustoaren memoria lantzen duten pertsona edo erakundeei zuzendua.

Gainera, erakundeak sustatzen du **Erantzukizunaren Etxea** (*Haus der Verantwortung*) izeneko proiektua, Braunau am Inn herrian —Adolf Hitlerren jaioterrian— kokatua, memoria historikoaren eta erantzukizun etikoaren inguruko espazio gisa.

## Historia 
Austriako Atzerriko Zerbitzuaren jatorria 1990eko hamarkadaren hasieran kokatzen da, Austriako agintariek Bigarren Mundu Gerran eta Nazismoaren krimenetan herrialdeak izan zuen erantzukizuna publikoki aitortu zutenean. 1991n Franz Vranitzky kantzilerrak egindako adierazpenek inflexio-puntua markatu zuten memoria politiken bilakaeran.

Testuinguru horretan sortu zen 1992an lehenengo *Gedenkdienst* edo oroimen-zerbitzua, gazte austriarrak Holokaustoaren oroimenarekin lotutako erakundeetan lan egitera bidaltzeko helburuarekin. Ekimen honek lotura zuzena du Austriako memoria historikoaren berrinterpretazioarekin, zeinetan «biktima» diskurtso tradizionala pixkanaka ordezkatzen joan zen erantzukizun partekatuaren ikuspegiarekin.

1998an egitura instituzional zabalagoa eratu zen, gaur egungo Austriako Atzerriko Zerbitzua sortuz. Une horretan, jatorrizko oroimen-zerbitzuari beste bi programa gehitu zitzaizkion: gizarte-zerbitzua eta bake-zerbitzua. Horrela, ekimenak izaera zabalagoa hartu zuen, memoria historikotik harago gizarte-laguntza eta nazioarteko lankidetza barne hartuz.

Ondoren, programak garapen instituzionala izan du, Austriako gobernuaren babesarekin eta nazioarteko erakundeekin lankidetzan, eta gaur egun mundu osoko hainbat herrialdetan jarduten du.
## Zerbitzu motak 
Austriako Atzerriko Zerbitzuak hiru jarduera nagusi garatzen ditu: oroimen-zerbitzua, gizarte-zerbitzua eta bake-zerbitzua. Programa horien bidez, gazte austriarrak nazioarteko erakundeetan aritzen dira, oro har 6 eta 12 hilabete arteko egonaldietan.

### Oroimen-zerbitzua (*Gedenkdienst*) 
Oroimen-zerbitzuaren helburua da Holokaustoaren eta nazismoaren biktimen memoria lantzea. Parte-hartzaileek oroimen-zentroetan, museoetan eta ikerketa-erakundeetan egiten dute lan, batez ere Europan, Israelen eta Ameriketako Estatu Batuetan. Yad Vashem (Jerusalem), Auschwitzeko Zentro Judua (Auschwitz Jewish Center) (Oświęcim) edo Simon Wiesenthal Zentroa (Los Angeles) bezalako erakundeak. Jardueren artean daude dokumentazio-lanak, itzulpenak, ikerketa-laguntza eta hezkuntza-programak.

### Gizarte-zerbitzua (*Sozialdienst*) 
Gizarte-zerbitzuak gizarte-talde ahulei laguntzea du ardatz. Parte-hartzaileek garapen-proiektuetan eta gizarte-ekimenetan egiten dute lan, batez ere Afrikan, Asian eta Latinoamerikan.

Jarduera nagusiak honako hauek dira: hezkuntza-programak, haurren eta adinekoen arreta, osasun-proiektuak eta ingurumenarekin lotutako ekimenak. Zenbait kasutan, tokiko azpiegituren hobekuntzan ere parte hartzen dute, hala nola edateko uraren horniduran.

### Bake-zerbitzua (*Friedensdienst*) 
Bake-zerbitzua gatazkekin edo gatazka ondoko testuinguruekin lotutako erakundeetan egiten da. Helburua da bakearen sustapena, giza eskubideen defentsa eta elkarrizketa-prozesuen laguntza.

Parte-hartzaileak nazioarteko erakundeetan aritzen dira, hala nola Bakearen Jauregia (Peace Palace), Hagan, Hiroshimako Bakearen Kulturarako Fundazioa (Hiroshima Peace Culture Foundation) edo John Rabe Etxea Nanjingen. Haien jarduerak askotarikoak dira, besteak beste ikerketa, dokumentazioa, hezkuntza-jarduerak eta nazioarteko lankidetza-proiektuak egiten dituzte.

## Funtzionamendua eta antolaketa 
Austriako Atzerriko Zerbitzuak boluntariotza-programa egituratu baten bidez funtzionatzen du, hautaketa, prestakuntza eta atzerriko egonaldia uztartzen dituena.

### Hautaketa eta prestakuntza 
Parte-hartzaileek hautaketa-prozesu bat gainditu behar dute, eta ondoren prestakuntza-aldia egiten dute, normalean urte eta erdi ingurukoa. Epe horretan, esleitutako lan-eremuarekin lotutako eduki historiko, sozial edo politikoak lantzen dituzte, baita gaitasun profesionalak ere.

### Egonaldia eta baldintzak 
Programaren bidez, gazte austriarrak atzerriko erakunde laguntzaileetan aritzen dira, oro har 6 eta 12 hilabete arteko egonaldietan. Kasu batzuetan, zerbitzua derrigorrezko zerbitzu militarraren ordezko gisa egiten da, gutxienez hamar hilabeteko iraupenarekin.

Parte-hartzaileek herrialde hartzaileko erakundeekin lan egiten dute, eta, aldi berean, Austriako ordezkaritza diplomatikoekin harremana mantentzen dute.

### Finantzaketa eta marko instituzionala 
Programa Austriako gobernuak finantzatzen du, batez ere gizarte-gaietako ministerioaren bidez, eta boluntariotzaren sustapenerako lege-esparruaren barruan kokatzen da.

Erakundea ez-konfesionala eta politikoki independentea da, eta nazioarteko hainbat erakunderekin lankidetzan jarduten du.

## Sariak eta ekimenak 
Austriako Atzerriko Zerbitzuak hainbat ekimen sustatzen ditu memoria historikoaren, erantzukizunaren eta nazioarteko lankidetzaren esparruetan.

### Austriako Holokaustoaren Oroitzapenerako Saria
Sari hau (ingelesez *Austrian Holocaust Memorial Award*, AHMA) 2006an sortu zuen Andreas Maislingerrek, Austriako Atzerriko Zerbitzuaren presidenteak.
thumb|Parisko Austriako enbaxadan egindako harrera, Robert Hébras saridunaren omenez (2008ko martxoa)
thumb|Sariaren banaketa Alla Gerberi, Moskuko Austriako enbaxadan (2018)
Sariak Holokaustoaren memoria lantzen eta zabaltzen lagundu duten pertsona eta erakundeak aitortzen ditu. Hona hemen saridun nagusietako batzuk:

* 2006: Pan Guang, Shanghai (Txina)
* 2007: Alberto Dines, São Paulo (Brasil)
* 2008: Robert Hébras, Oradour-sur-Glane (Frantzia)
* 2009: Jay M. Ipson, Richmond (AEB)
* 2010: Eva Marks, Melbourne (Australia)
* 2011: Auschwitzeko Zentro Judua, Oświęcim (Polonia)
* 2012: Ladislaus Löb, Erresuma Batua
* 2013: Hugo Höllenreiner, Munich (Alemania)
* 2014: Marģers Vestermanis, Riga (Letonia)
* 2015: Erika Rosenberg, Buenos Aires (Argentina)
* 2016: Giorgio Frassineti, Predappio (Italia)
* 2017: Ruben Fuks, Belgrad (Serbia)
* 2018: Alla Gerber eta Ilya Altman, Mosku (Errusia)
* 2019: Tomislav Dulic, Uppsala (Suedia)
* 2020: Dušan Stefančič, Ljubljana (Eslovenia)

### Erantzukizunaren Etxea (*Haus der Verantwortung*) 
Austriako Atzerriko Zerbitzuak **Erantzukizunaren Etxea** (alemanez: *Haus der Verantwortung*) izeneko proiektua sustatzen du. Ekimen honen helburua da memoria historikoari eta erantzukizun etikoari buruzko hausnarketa sustatzea.

Proiektua Braunau am Inn herrian kokatzen da, Adolf Hitleren jaioterrian, eta tokia memoria kritikorako eta hezkuntza-jardueretarako gune bihurtzea proposatzen du.

### Beste ekimen batzuk 
Horrez gain, erakundeak hezkuntza-jarduerak, mintegiak eta nazioarteko lankidetza-proiektuak antolatzen ditu, bere jarduera-eremuekin lotuta, bereziki memoria historikoa, gizarte-laguntza eta bakearen sustapena ardatz hartuta.

## Lankidetza-sarea eta nazioarteko presentzia 
Austriako Atzerriko Zerbitzuak nazioarteko sare zabal batekin jarduten du, Europa, Amerika, Asia eta Afrikako erakundeekin lankidetzan.

Sare horretan barne hartzen dira memoria historikoarekin lotutako erakundeak, gizarte-proiektuak eta bakearen aldeko ekimenak. Oroimenaren arloan, lankidetza egiten du, besteak beste, Yad Vashem (Jerusalem), Auschwitzeko Zentro Judua (*Auschwitz Jewish Center*) edo Simon Wiesenthal Zentroa (Los Angeles) bezalako erakundeekin.

Bestalde, gizarte-zerbitzuaren esparruan, programak lankidetza-proiektuak garatzen ditu hainbat herrialdetan, bereziki Afrikan, Asian eta Latinoamerikan, tokiko komunitateekin eta gobernuz kanpoko erakundeekin batera.

Bakearen sustapenari dagokionez, nazioarteko erakundeekin aritzen da, hala nola Bakearen Jauregia (*Peace Palace*, Haga), Hiroshimako Bakearen Kulturarako Fundazioa (*Hiroshima Peace Culture Foundation*) edo John Rabe Etxea (*John Rabe House*, Nanjing).

Sare horren bidez, programak presentzia globala lortu du, eta testuinguru historiko, sozial eta politiko askotarikoetan jarduteko aukera eskaintzen du.

## Testuinguru historiko eta politikoa 
Austriako Atzerriko Zerbitzua Austriako memoria-politiken bilakaeraren testuinguruan kokatzen da. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, denbora luzez nagusitu zen Austria nazismoaren «biktima» izan zelako interpretazioa, zeinak herrialdearen erantzukizuna bigarren mailan uzten zuen.

1980ko hamarkadatik aurrera, ordea, ikuspegi hori gero eta gehiago zalantzan jarri zen, eta pixkanaka erantzukizun partekatuaren diskurtsoa indartu zen. Aldaketa horrek eragin zuzena izan zuen memoria historikoaren inguruko politiketan eta ekimenetan.

1991n Franz Vranitzky kantzilerrak egindako adierazpenek mugarri bat ezarri zuten, Austriak nazismoaren krimenetan izan zuen erantzukizuna publikoki aitortzean. 

Testuinguru horretan ulertu behar da Austriako Atzerriko Zerbitzuaren sorrera, memoria historikoa lantzeko eta nazioarteko konpromisoa sustatzeko tresna gisa.

## Ikus, gainera 
* Gedenkdienst
* Holokaustoa
* Memoria historikoa
* Boluntariotza

## Erreferentziak
## Bibliografia 
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

## Kanpo estekak
* http://www.auslandsdienst.at/en|Austrian webgune ofiziala
* House of Responsibility webgunea
* Auslandsdienst irratia