Azenario-pastel

**Azenario-pastela**, **azenario-tarta** edo **azenario-opila** (ingelesez ***carrot cake***) pastel gozoa da, orean nahastutako azenario birrinduarekin. Azenarioa bigundu egiten da egosketa-prozesuan, eta tartak testura dentso eta leuna izaten du. Azenarioek pastelaren zaporea, testura eta itxura hobetzen dute. Batzuetan, nahasteari mahaspasak gehitzen zaizkio.

## Historia 
Azenarioa pastel gozoetan erabili izan da Erdi Aroaz geroztik, garai hartan gozagarriak urriak eta garestiak baitziren; azenarioa, berriz, azukre erremolatxa izan ezik beste edozein barazkik baino azukre gehiago duenez, askoz errazago aurkitzen zen, eta postre gozoak egiteko erabiltzen zen. Azenario-pastelaren ospea Erresuma Batuan berpiztu zen ziurrenik, Bigarren Mundu Gerran egindako errazionamenduari esker.

Azenario-pastelak oso eskuragarri egon ziren Estatu Batuetako jatetxe eta kafetegietan 1960ko hamarkadaren hasieran. Hasieran artikulu berria ziren, baina jende askori hainbeste gustatu zitzaien, ezen postre arrunta izatera pasatu baitzen.

Azenario-pastelaren jatorria eztabaidagai dago. 1591n argitaratua, ingelesezko errezeta bat dago "Carret sustrai bateko budina" egiteko: funtsean, haragiz betetako azenario bat da, baina postre modernoaren elementu komun asko ditu: gantza, esnegaina, arrautzak, mahaspasak, edulkoratzailea (datilak eta azukrea), espeziak (iltzea eta maziak), azenario arraspatua eta ogi birrindua (irinaren ordez). Janariaren historialari askok uste dute azenario-pastela europarrek Erdi Aroan jan zituzten azenario-budinetatik sortu zela, azukrea eta edulkoratzaileak garestiak zirenean eta jende askok azenarioak erabiltzen zituenean azukrearen ordez. Azenario-budinaren bariazioak eboluzionatu egin ziren, eta horrela sartu ziren labean azal batekin (kalabaza-pastela, adibidez), lurrunetan saltsa batekin edo moldetan moldatuta (aran-budina, adibidez) glaseatuarekin. 

"L'art du cuisineinier" (1814) liburuaren bigarren liburukian, Antoine Beauvilliers-ek, Louis XVI.aren chef ohiak, errezeta bat sartu zuen "Gâteau de Carottes" baterako, lehiakideen sukaldaritza-liburuetan hitzez hitz kopiatzeko bezain ezaguna izan zena.1824an, Beauvilliers-ek bere sukaldaritza-liburuaren ingelesezko bertsioa argitaratu zuen Londresen. Aurreko errezetaren hitzez hitzeko itzulpen batean "Azenario-opilak" egiteko errezeta bat ere bazegoen.

XIX. mendeko beste errezeta bat Kaiseraugst-eko (Aargaueko kantoia, Suitza) garbiketa eskolatik dator. Suitzako sukaldaritza-ondarearen arabera, Suitzako pastelik ezagunenetakoa da, batez ere haurren urtebetetzeetarako.

## Osagaiak eta prestaketa 
Izena gorabehera, azenario-tartak bizkotxo baten antz handiagoa du prestaketan (osagai heze guztiak, hala nola arrautzak eta azukrea, nahasi egiten dira alde batetik, lehor guztiak bestetik, eta gero hezeak gehitzen zaizkie) eta trinkotasun erabatekoa (ohiko pastel bat baino dentsoagoa izaten da normalean, eta ogi-mami lodiagoak izaten ditu).

Azenario-pastelaren errezeta askok aukerako osagaiak dituzte, hala nola fruitu lehorrak, mahaspasak, anana edo kokoa.

Pastel hau labe batean prestatzen da, baina ez da denbora jakin bat zehazten, eta denbora horretan barruan egon behar da. Labetik ateratzean eta jan aurretik hozten uztea gomendatzen da.

## Aurkezpena 
Azenario-pastela bere horretan jan daiteke, baina, askotan, glasatu egiten da edo maskorrarekin estaltzen da, edo gazta-krema eta intxaurrekin, askotan xehatuta. Askotan, azenarioaren antza izateko moduan apaintzen dira. Ezagunak dira barran, tarta lau karratuan edo *cupcakean*, eta (Erresuma Batuan zein Ipar Amerikan) aurrez ontziratuta saltzen da janari-dendetan, eta fresko okindegietan. Azenario pastel batzuek geruzak ere izaten dituzte.

## Oharrak 
## Bibliografia 
* Alton Brown, I'm Just Here for More Food: Food x Mixing + Heat = Baking. ISBN 1-58479-341-4
* Alan Davidson, *Oxford Companion to Food*. ISBN 0-19-211579-0

## Kanpo estekak