Spotify

**Spotify** 2006. urtean Daniel Ek and Martin Lorentzon enpresariek sortutako suediar enpresa da. *Streaming* bidez musika erreproduzitzen duen eta eskubide digitalen kudeaketa erabiltzen duen aplikazioa da. 2025eko ekainetik aurrera, streaming-musika zerbitzuen hornitzaile handienetako bat bihurtu da, izan ere, hilean 696 milioi erabiltzaile aktibo baino gehiago osatzen baititu. Plataformak musika-fitxategiak ia berehala entzuteko aukera ematen du. 

Spotifyk egile-eskubideek mugatutako musika eta podcastak eskaintzen ditu. Gainera, 100 milioi abesti eta 3 milioi bideo musikal baino gehiago eskaintzen ditu. Diskoetxe independente eta handien musika eskaintza zabala dago, besteak beste Sony, EMI, Warner Music, eta Universal. 2008ko urrian plazaratu zen, eta 2010eko irailaren 15ean zerbitzuak hamar milioi erabiltzaile zituen gutxi gorabehera. Hurrengo urtean, 2011ko azaroan, bi milioi eta erdi erabiltzaile ordainpeko zituztela iragarri zuten .

Microsoft Windows, MAC OS X eta Linux (azken horretan, ordainpeko bertsioetan bakarrik) sistema eragileetan eta mugikorretako Symbian, iPhone eta Android sistema eragiletan erabilgarri dago. Artistaren arabera, albumaren arabera edo erabiltzaileak sortutako erreprodukzio-zerrenden arabera musika entzuteko aukera ematen du.

## Historia 
### Proiektuaren jatorria 
Spotify **2006ko** apirilaren 23an sortu zuten Stockholmen, Suedian, Daniel Ekek, Stardolleko zuzendari ohiak, eta Martin Lorentzonek, Tradedoublerreko sortzaileetako batek. Konpainiaren egoitza nagusia Londresen dago, nahiz eta bere ikerketa eta garapen bulegoa Stockholmen egon .

### Zerbitzuen garapena 
Spotify aplikazioa **2008ko** urriaren 7an martxan jarri zen, streaming bidezko musika erreproduzitzaile gisa, eta hasieran, Suedian, Finlandian, Frantzian, Erresuma Batuan eta Espainian bakarrik egon zen eskuragarri.

Doako kontuak gonbidapen bidez eskuragarri egon baziren ere, merkaturatzeak ordainpeko harpidetzak ireki zituen mundu osoarentzat. Aldi berean, Spotify ABk diskoetxe nagusiekin lizentzia akordioak iragarri zituen eta horien bidez beren musika erreproduzitzeko baimena eman zieten .

**2009ko** otsailaren 10ean, Spotifyk doako zerbitzu mailarako erregistro publikoa ireki zuen Erresuma Batuan .

**2009ko** martxoaren 4an, Spotifyk kideen helbide elektronikoak eta jaiotze data bezalako datu pertsonalak argitaratu zituen. Horiek **2008ko** abenduaren 19ra arte hackerren esku egon ziren sistemaren errore baten ondorioz . Geroago, kaltetutako erabiltzaile batzuekin pertsonalki posta elektroniko bidez harremanetan jarri zirela iragarri zuen.

Telefono mugikorreko zerbitzua merkaturatu ondoren, izen-emateak ugaritu ziren. Hori dela eta, **2009ko** irailaren 11n, konpainiak berriro itxi zuen doako zerbitzuan izen-emate irekia Erresuma Batuan. Beraz, doako izen-ematea gonbidapen bidezkoa bihurtu zen berriro ere .

#### 2010eko hamarkada 
**2010erako**, webguneak zazpi milioi erabiltzaile zituen Europan, eta horietatik 250.000 ordainpeko harpidedunak ziren .

Spotify **2011ko** uztailean martxan jarri zen Estatu Batuetan. Era horretan, sei hilabeteko iragarki bidezko probaldia eskaini zuen, eta erabiltzaile berriek musika mugagabea eta doan entzun zezaketen . 

**2012ko** urtarrilean, doako probaldiak amaitzen hasi ziren, erabiltzaileak hilean hamar orduko streamingera eta abesti bakoitzeko bost erreprodukziora mugatuz .

PC streaminga erabiliz, gaur egun erabiltzen denaren antzeko egitura batek entzuleari abestiak libreki erreproduzitzeko aukera ematen zion, baina 4-7 abestitik behin iragarkiekin, entzunaldiaren iraupenaren arabera. Geroago, urte berean, martxoan, Spotifyk doako zerbitzu-mailaren muga guztiak kendu zituen, gailu mugikorretakoak barne .

**2016ko** apirilean, Daniel Ekek eta Martin Lorentzonek gutun ireki bat idatzi zieten Suediako politikariei, erreforma ekonomiko eta teknologikoak eskatzeko. Gutunak Suedian eztabaida publikoa sortu zuen enpresen lehiakortasunari buruz .

**2017ko** otsailean, Spotifyk Estatu Batuetako operazioak zabalduko zituela iragarri zuen Lower Manhattanen, New York hirian, 4 World Trade Centerren. Konpainiaren egoitza nagusia New York hiriko Flatiron Districten dago .

**2018ko** azaroaren 14an, konpainiak 13 merkatu berri iragarri zituen MENA eskualdean, besteak beste, arabierazko gune berri bat eta hainbat erreprodukzio-zerrenda sortuko zituela .

**2019ko** azaroaren 21ean, lehenengo sari-banaketa ekitaldia iragarri zuten Twitter bidez, *Spotify Awards* izenekoa .

#### 2020ko hamarkada 
**2020ko** urtarrilean, Spotifyk "Bideo musikalak" funtzioa jarri zuen abian. Horri esker, erabiltzaileei 9 milioi bideo musikal baino gehiago ikusteko aukera eman zieten; Tidal, Apple Music, Amazon Music eta YouTube Music aplikazioena baino katalogo handiagoa. 

**2020ko** martxoaren 9an, plataformak *Radar* abiarazi zuen, artista berrientzako programa .

**2020ko** uztailaren 3an, vpnMentor zibersegurtasun-enpresak 380 milioi erregistro indibidual zituen datu-base bat aurkitu zuen, Spotify erabiltzaileen saioa hasteko datuak eta pasahitzak barne zituena. Eraso baten froga zela uste zen . Horregatik, erasoari erantzunez, Spotifyk kaltetutako kontuen pasahitzen etengabeko berrezarpena bidali zuen **2020ko** azaroan .

**2020ko** azaroan, Spotifyk Megaphone publizitate-plataforma eta podcastak argitaratzeko plataforma erosi zuen, 235 milioi dolarren truke. Erosketa horrek audioaren monetizazioan zuen arreta indartu zuen eta podcast-ekoizleen prozesua sinplifikatu zuen.

Errusiak Ukraina inbaditu zuenean, 1,5 milioi harpidedun inguru galdu zituen Spotifyk, Errusiako merkatutik erretiratu zelako. 

Spotifyk bere diru-sarrera guztien % 70 inguru banatzen die eskubideen titularrei (gehienbat diskoetxeei), eta horiek artistei beren kontratu indibidualen arabera ordaintzen diete. 

**2021ean**, Spotifyk audio-liburuak ere merkaturatu zituen, funtzionalitate berri horrek literatura anglosaxoiaren klasikoak eskaintzen ditu, hasieran ingelesez bakarrik egon dira eskuragarri . 2021eko azaroan, Spotifyk audio-liburuetan espezializatutako Findaway enpresa estatubatuarra erosi zuen .

**2022ko** maiatzean, Spotifyk online jokoen plataformarekin eta Roblox jokoak sortzeko sistemarekin elkarte bat sortu zuela iragarri zuen. Elkarteak Spotify ikusi zuen jokoaren barruan presentzia duen lehen transmisio-marka gisa, "Spotify Island”. 

**2022ko** uztailean, Spotify FC Bartzelonaren babesle nagusia bihurtu zen .

**2023ko** urtarrilean, Spotifyk kaleratze-plan bat iragarri zuen bere plantillaren % 6ri eragin ziona eta , ondoren, podcastetan beste 200 lanpostu murriztu zituen 2023ko ekainean .

Urtebeteko hirugarren kaleratze-bolada izan zen hori. Daniel Ekek azken hori munduko ekonomiaren moteltzeari egotzi zion .

**2023ko** abenduan, Spotifyk bere langileen % 17ko murrizketa iragarri zuen, hau da, 1.500 pertsona inguru. Daniel Ekek justifikatu zuen azken olatu hori munduko ekonomiaren moteltze batekin .

**2024an**, AEBek 100 milioi harpidetza baino gehiago ordaindu zizkieten streaming-musika plataformei. Recording Industry Association of Americaren (RIAA) arabera, harpidetza horiek sektorearen diru-sarreren ia bi herenak ziren, eta negozio-zifra globala % 3 handitzen lagundu zuten .

**2025eko** irailean, kalitate galerarik gabeko audioa ("Lossless") merkaturatu zuen Espainian, 24 bit/44.1 kHz bitarteko FLAC formatuan . 

**2025eko** urrian, Daniel Ek sortzaile eta zuzendari nagusiak, lehendakari exekutibo kargurako trantsizioa iragarri zuen . Bere ordez Gustav Söderström (produktu- eta teknologia-zuzendaria) eta Alex Norström (negozio-zuzendaria) geratuko dira Spotifyko zuzendari gisa, **2026ko** urtarrilaren 1etik aurrera.

## Sistemaren funtzionamendua eta eskakizunak 
Spotifyk audio-fitxategiak Internet bidez transferitzeko aukera eskaintzen du, streaming zerbitzarien konbinazioaren bidez eta erabiltzaileek parte hartzen duten P2P transferentziaren bidez. 256 kbit/s-ko Interneteko konexioa nahikoa da, eta pisten bit-tasa 320 kbit/s-koa da. Audio-fitxategiak eskatu ahala erreproduzi daitezke, erabiltzailearen disko gogorrean egongo balira bezala. Abestiak softwarearen cachean gordetzen dira, banda zabaleraren kontsumoa saihesteko, abestiak behin eta berriz errepikatzerakoan. Vorbis audio codeca erabiltzen du.

*Premium* moduko erabiltzaileek audio kalitate hobea (q9) eskuratzen dute. Softwarearen cachearen edukia Spotify zerbitzura konektatzeko balio duen indizean oinarritzen da. Indizeak beste bezeroei datuetara konekta daitezkeen beste erabiltzaileei buruzko informazioa emateko erabiltzen da, entzun nahi dituzten abestiak erreproduzitzeko.

Programa erabiltzen duen bezero bakoitzarentzat egiten da; hasieran, zerbitzari gisa jarduten du, beste Spotify erabiltzaile batzuen sarrerako konexioak entzuteko, baita intuitiboki beste erabiltzaileekin cachearen datuak trukatzeko. Gaur egun, ez dago erabiltzaile bakoitzak sistemari zenbat konexio eta zenbat banda zabalera eskaintzen dion garatzaileen datu ofizialik. Softwareak ez dio erabiltzaileari parametro horiek konfiguratzeko aukerarik eskaintzen.

Sistemaren eskakizunak, gutxienez, Mac OS X 10.7, Windows Vista edo berriagoa izan behar du. Programa GNU/Linuxen ere exekuta daiteke. Cachearen tamaina erabiltzaileak mugatu dezake eta cache memoriaren kokapena aukera daiteke. Cachearentzat, gutxienez, 1 GB-eko espazio librea gomendatzen da. 

Erabiltzaileak kontua konfiguratu behar du aplikazioa erabili ahal izateko. Kontu hori hainbat gailutan erabil daiteke, baina aldi berean gailu bakar batean erreproduzi daiteke musika.

## Gailuen funtzionamendua 
Gaur egun, Spotifyk ordenagailuetan, telefono adimendunetan, tabletetan, nabigatzaileetan eta telebista-marka jakin batzuetan (Samsung, Sony eta LG-k fabrikatutako Smart TV-ak) funtzionatzen du. 

Aplikazioa sistema eragile hauekin bateragarria da: Android, Windows Phone, iOS (iPadOS barne), Xbox (Xbox 360, Xbox One eta Xbox Series X|S) eta PlayStation (PS3/4/5 eta PSVita) bezalako bideo-kontsolak. 

Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer, Microsoft Edge, Safari eta Opera bezalako nabigatzaileetan ere eskuragarri dago.

Horrez gain, Windows eta macOS ordenagailuetan eskuragarri dago. Gainera, Apple TV, Roku, Google Chromecast, webOS, Tizen OS, Amazon Fire TV eta Android TV bezalako multimedia erreproduzitzaileetan ere eskuragarri dago, bai telebistetan bai kanpoko erreproduzitzaileetan, hala nola Xiaomi Mi Box S eta NVIDIA Shield TV.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://www.spotify.com/