Snap! (programazio-lengoaia)

**Snap!** hezkuntzara zuzendutako bloke bidezko programazio-lengoaia grafiko libre bat da. Ideia matematiko eta konputazionalak ikasiz animazioak, bideo-jokoak, istorio interaktiboak eta abar sortzeko aukera ematen du. Snap! Scratchen inspiratuta dago baina programazioaren munduan lehen pausoak emateko egokia izateaz gain bigarren hezkuntzan eta unibertsitatean erabilgarri egiten duten ezaugarri gehigarri aurreratuak ditu. JavaScript erabiliz garatua dago eta web nabigatzailean exekutatzen da.

## Historia 
### Jens Mönigek Scratch ezagutzen du 
2007an Jens Mönig alemaniarrak Scratch proiektua ezagutu zuen. Garai hartan abokatua zen baina 10 urte lehenago Smalltalk garatzaile bezala lan egin zuen IBMn, erlazio legalak hobeto ulertzeko sistema grafiko bat garatzen. Scratch Smalltalk programazio-lengoaiaren Squeak dialektoan garatua zegoen eta lengoaiaren potentzial osoa erabiltzen zuen proiektu bakarretakoa zen. Jens liluratuta geratu zen Scratchen garapen ingurunearekin: *"Inoiz ikusi dudan gauzarik ederrena da"*.

Jens bere denbora librean Scratchekin proiektuak garatu eta Scratch komunitatearen foroan parte hartzen hasi zen. Lan ona egiten ari zela ikusita MITeko Scratch taldearekin bat egitera gonbidatu zuten, komunitateko moderatzaile bezala. Scratchen 1.2.1 bertsioarekin bateragarria zen eta komunitatetik sortutako iradokizun eta ideiei bidea emateko asmoa zuen.
[erdian|thumb|600x600px|[Kaixo mundua programa Chirpen]]

### BYOB (*Build Your Own Blocks)* 
#### 1.0 bertsioa 
2008ko urrian BYOB (*Build Your Own Blocks*, eraiki zure blokeak ingelesez) izeneko Scratchen hedapen esperimentalaren prototipoa argitaratu zuen Jens Mönigek. Izenak dioen bezala erabiltzaileei bloke pertsonalizatuak sortzeko aukera eskaintzen zien, modu horretan programazioko hainbat kontzeptu garrantzitsu ikasteko bidea emanez:

* Prozedura eta funtzioak definitzea
* Parametroak pasatzea
* Prozedura/funtzio barneko aldagaiak
* Errekurtsioa
* Atomizitatea

BYOB 1.0 Scratch 1.3 bertsioan oinarrituta zegoen.

#### 2.0 bertsioa 
2009ko abuztuaren 30ean Jens Mönigek Scratch 1.4n oinarritutako BYOB 2.0 bertsioa argitaratu zuen. Berrikuntza nagusiak hauek izan ziren: Helburua Scratchen jatorrizko hartzaileez gain maila aurreratuagoko ikasleentzat ere erabilgarri bihurtzea zen. Horrela sortu zen 2010eko abuztuaren 6an argitaratu zen BYOB 3.0 bertsioa.

Berrikuntza nagusiak hauek izan ziren:

* Lehen mailako *sprite*-ak
* Objektu interfaze orokortua
* Prototipo herentzia

Bertsio honetan BYOBekin batera Snap! izena erabiltzen hasi ziren, baina 4.0 bertsioa izan zen ofizialki Snap! deitutako lehena.

### Snap! 
2010eko udako Scratch konferentzian Jens Mönig eta Brian Harvey Scratch/BYOB zuzenean web nabigatzailean nola exekutatu eztabaidatzen hasi ziren MITeko MediaLab-eko kideekin. Brian Silvermanek JavaScript begiratzea gomendatu zien, *"Scheme nabigatzailean"* moduko zerbait zela esanez. Konferentziaren azken egunean Mönifg eta Harveyk nabigatzaileen teknologian egindako aurrerapenei esker DOMa eta CSSa albo batera utzi eta *Canvas* elementua erabil ote zezaketen galdetu zioten beren buruari.

Jens Mönigek JavaScript ikasi nahi zuen. Asmo horrekin eta BYOB 4 (Snap! izango zena) web nabigatzaileetara eramateko erabilgarria izango zelakoan, Squeaken erabiltzailearen interfazeak sortzeko erabiltzen den Morphic sistema grafikoa JavaScript eta Canvas elementura egokitzen hasi zen. 2011ko urtarrilaren 5ean argitaratu zuen Morphic.js-ren lehen bertsioa, MIT lizentziarekin. BYOBek ingelesez beste esanahi bat duelako, *Bring Your Own Bottle/Beer*, ekarri zure botila/garagardoa). Web nabigatzaileetan erabiltzeko aukera emanez hezkuntzan erabiltzea erraztu nahi zuten.  Plataforma-anitza bihurtzeaz gain programa berri bat instalatu beharra saihesten zuten. Hori abantaila bat zen, ikastetxeetako IKT departamenduek ezagutzen ez zuten software berri bat instalatzeari trabak jartzen zizkiotela ikusi baitzuten.

2018ko uztailaren 9an argitaratutako 4.2.1 bertsiotik aurrera euskaraz erabil daiteke.
erdian|thumb|800x800px|Snap! 4.2.1.4 euskaraz

## Zabalpena 
2010ean Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn *“CS10 - The Beauty and Joy of Computing”* kurtsoan BYOB erabiltzen hasi ziren. Ikasleen erdiak baino gehiago emakumezkoak izan ohi dira, adibidez, 2017ko udaberrian %60 ziren.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scratch
* Snap4Arduino

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Iturburu kodea
* Gidaliburu ofiziala (PDF)