María Amelia Baltar

**María Amelia Baltar**, **Amelita Baltar**, (Buenos Aires, 1940ko irailaren 24a) kantari argentinarra da.

## Ibilbidea 
Kantari folkloriko gisa hasi zenetik, Amelita Baltar bere ahotsagatik eta interpretazioetan agertzen zuen talentu dramatikoagatik nabarmendu zen.

1968an bakarlari gisa egin zuen lehen diskoarekin Mar del Platako "Festival nacional del disco" jaialdian errebelazio saria lortu zuen.

Urte horretan bertan entzun zuen Astor Piazzollak, eta Horacio Ferrerrekin batera konposatutako “María de Buenos Aires” operitaren protagonista izatera gonbidatu zuen. Diskora eramandako lan hau lotura luze eta emankor baten hasiera izan zen. 

Piazzollak eta Ferrerrek interprete ideala aurkitzen zuten, eta haiek idatzitako 30 lan baino gehiago estreinatzera iristen zen María Amelia, Argentinako herri musikaren garai historiko bat markatuz, "Balada para un loco" lanarekin borobilduz.A. Piazzollaren musa, interpretea eta konplizea bihurtu zen Amelita. Urte oparoak igaro zituzten, eta elkarrekin aurkeztu ziren Latinoamerikako agertokietan. Parisen kokatuta, bere aurkezpenak etengabe aldatu ziren eszenatokiz: Parisko Olympiatik Rio de Janeiroko Maracanazinhoraino. 

Piazzollatik bananduta, Amelitak Argentinan jarraitu zuen bere ibilbide arrakastatsua, eta Herbehereak, Alemania, Belgika, Frantzia, Suitza, Turkia, Zipre, Brasil, Mexiko, Uruguai, Txile eta Estatu Batuak ere izan zituen agertoki.

Antzerkia egin zuen, telenobelak, Alejandro Agrestik Herbeheretatik deitu zion, “Luba” filmean parte hartzeko.  Mundu osoan argitaratu ziren hainbat album grabatzen zituen.

Stagium ballet garaikidearekin batera, 1990eko hamarkadan, Brasilen zati handi bat zeharkatu zuen Piazzolla eta berari eskainitako "Tangamente" ikuskizunarekin, eta Manauseko "Amazonas" antzoki ospetsuetara eta Sâo Paulo eta Rio de Janeiroko udal antzokietara iritsi zen, besteak beste.Luna Park estadioan, estreinaldi bat (1969) egin eta hamarkada batzuetara, zutik txalotu zuten "Balada para un loco" abestean, Julio Boccak deitua, eta bere ondoan dantzatzen zuen 6 gauez jarraian.

Azken urteetan Suediako hainbat hiritan aurkeztu zen, Finlandian, Herbehereetan eta Espainian. Granadan, Alacanten, Marbellan, Benalmadenan, Madrilen eta Iruñean txalotu zuten. Gero, Baltar “Cemal resit rey” Konser salonu  Istanbulgo antzokian aurkeztu zen. Hiri horrek hirugarren aldiz jaso zuen, non “tangoaren-diva” deitzen dioten.

## Sariak 
Sari ugari jaso zituen, besteak beste:

* MUDAN (Mujeres Destacadas en el Ámbito Nacional/Estatuko Emakume Nabarmenenak) Nazioaren Kongresuan. “Balada para un loco” sortu eta estreinatu zenetik 30 urte bete zirenean, Kontzeju Deliberatzaile ohoretsuan aintzatetsi zuten Ferrerrekin batera. Han ere "kultura arloko pertsonaia nabarmen" tzat hartu zuten.

* 1995ean, Konex Sarietako Merezimenduzko Diploma jaso zuen, Argentinako hamarkadako bost emakumezko tango abeslari onenen artean.
* 2015ean, Platinozko Konexa jaso zuen jarduera berean.

Amelita Baltarrek tango elektronikoko albuma prestatu du Argentinan, bere lanaren letra guztiekin

## Diskografia 
* 1968: *Para usted...* - CBS
* 1969: *Maria de Buenos Aires*
* 1970: *Piazzolla y Ferrer* - CBS
* 1971: *La bicicleta blanca* - CBS
* 1972: *Piazzolla, Baltar, Ferrer*
* 1973: *Cantándole a mi tierra* - RCA
* 1975: *Amelita Baltar* - ARIOLA
* 1982: *Amelita Baltar* - INTERDISC S.A.
* 1989: *Como nunca*
* 1992: *Tango de la casa columbia* - SONY MUSIC
* 1993: *Tangamente*
* 1994: *Amelita Baltar* - EPSA MUSIC
* 1995: *Baltar com Piazzolla* - BRASIL
* 1998: *Astor Piazzolla Colección* -  ALEMANIA
* 1998: *Piazzolla & Amelita Baltar* - BELLA MUSICA
* 1999: *Leyendas*
* 1999: *Referencias*
* 2000: *De todos los tangos* - WARNER MUSIC ARGENTINA S.A.
* 2001: *Amelita de todos los tangos*
* 2004: *Balada para un loco* - MILAN SUR
* 2012: *El nuevo rumbo* - RANDOM
* 2012: *Amelita Baltar - Horacio Molina - Nosotros - En vivo* - EPSA MUSIC
* 2015: *Amelita Baltar canta Vinicius y Piazzolla - Bossa & Tango* - ACQUA RECORDS

## Singleak/Promoziokoak 
* 1970: "Chiquilín de Bachín / Balada para un loco"  - CBS
* ????: "Pequeña canción para Matilde / Violetas populares" 
* 1972: "Balada para un loco / Preludio para el año 3001"  - SOM LIVRE
* 1972: "La primera palabra / No quiero otro" Junto a Astor Piazzolla - RCA
* 1992: "Tangos de la casa Columbia" (CD Promozionala) - SONY MUSIC

## Zinema 
* *El canto cuenta su historia* (1976)
* *Gardel: el hombre y el mito* (2005) 
* *El salto de Christian* (2007) ...Gilda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Abeslariaren orri ofiziala
* Ingelesezko biografia.  artxibatua, .

**Entzuteko**:
* **Bachingo Txikilina**

**Entzuteko eta begiratzeko:**

* **Balada para un loco**, Amelita Baltar-en eskutik, Piazzollaren ahotsa
* **Secreto**. Diskoko tangoa, Amelita Baltarren interpretazioarekin, Buenos Aireseko Maipo antzokian
* **Milonga de la Anunciación**, zuzenean Luna Park-en. María de Buenos Airesen laburpena, Piazzolla eta Ferrerren opera prima, Amelita Baltar-en ahotsean