open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Itsas Armadaren Errege Institutuaren eta Behatokiaren liburutegia

**Itsas Armadaren Errege Institutuaren eta Behatokiaren liburutegia,** behatokiaren barruan kokatua, San Fernandon (Cádiz), Espainiako Itsas Armadari eta astronomiari lotutako ondare aberatsa duen liburutegia da.

## Historia 
1753an Itsas Armadaren Errege Institutua eta Behatokia sortzea, politika ilustratuaren produktua, mugarri garrantzitsua izan zen XVIII. mendeko Espainiaren garapen zientifikoan. Vicente Tofiño edo Jorge Juan y Santacilia bezalako pertsonaiek ahal zuten guztia egin zuten euren fondoak sendotzeko eta handitzeko.

XIX. mendean zehar Behatokiaren bilduma bibliografikoen etengabeko hazkundea izan zen, funtsean hiru arrazoirengatik:

# Espainiako Itsas Armadako beste zentro batzuetako lanen bilduma.
# Liburuen enkargua atzerrian.
# Argitalpenak beste erakunde batzuekin trukatzea.

1856an hasita, Behatokian Goi Mailako Ikasketa Ikastaro bat sortu ondoren, izaera espezializatuko liburu kopuru esanguratsua eskuratu zen irakaskuntza behar berrietarako.

Garai hartan, Madrilen Espainiako Itsas Armadaren Liburutegi Nagusia eta Untzi Museoa sortzearekin batera, Behatokiak hiru mila liburutik gora eman behar izan zizkien.

XX. mendean behatokiko liburutegiak bere bilduma zabaltzen jarraitu zuen, behatokiaren azalera gehiena hartzera arte.

## Bilduma 
Liburutegiak 30.000 liburu baino gehiago ditu, aldizkarien bilduma garrantzitsua barne, Espainiako liburutegi zientifiko interesgarrienetako bat osatuz, Behatokiaren lan zientifikotik eta Itsas Armadako Goi Ikasketen Eskolaren irakaskuntza-zereginetatik bereizezina. Bere bibliografia-bilduma, 28.000 liburukiz eta aldizkari-bilduma oparo batez osatua, Behatokiaren 250 urtetan zehar osatu da:

* **Bibliografia Bilduma Modernoa**: automatizatua.

* **Bibliografia Bilduma Zaharra** : XV, XVI, XVII eta XVIII mendeetan argitaratutako 1.287 lanez osatua, guztiak zientziaren historialarientzat oso interes berezia dutenak.

XVIII. eta XIX. mendeetan argitaratutako Espainiako Itsasertzetako itsas kartografiaz osatua nagusiki Kartografia Bilduma 3.500 mapa, karta eta plano baino gehiagok osatzen dute .

## Kanpo estekak 
* Itsas Armada
* ROA liburutegiko inkunableak
Julen Fernández

**Julen Fernández Bijandi** (Santurtzi, 1978ko azaroaren 5a), Euskal Herriko txirrindulari ohia da. 2001ean, Nafarroako Itzulia irabazi zuen Egoi Martínezen aurretik eta Txuma Txirrindulari Klasika Internazionalean bigarren izan zen. Hurrengo urtean, profesionaletara pasa zen Euskaltel-Euskadirekin eta bertan bi urte egin zituen. 

## Palmaresa 
**2001**
* Nafarroako Itzulia
* Circuito Montañéseko etapa 1
* 2. Txuma Txirrindulari Klasika Internazionalan
* 3. Bizkaiko Biran

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Franz Stuck

**Franz von Stuck** (Tettenweis, 1863ko otsailaren 23a - Munich, 1928ko abuztuaren 30a) alemaniar margolaria, eskultore eta arkitektoa izan zen.

1881etik 1885era Municheko Akademian ikasi zuen eta 1889an Municheko Kristalezko Jauregiko urrezko domina irabazi zuen. 1892an Municheko Sezesioaren sortzaileetako bat izan zen. Antzinako mitologiako margolanengatik nabarmendu zen.

## Iruditegia 

Franz Von Stuck - The Guardian of Paradise.jpg|*Paradisuaren zaindaria*, 1889
Franz Von Stuck - Dancers.jpg|*Dantzariak*, 1896
Franz von Stuck -Wounded Amazon, 1903.jpg|*Amazona zauritua*, 1903
Franz Von Stuck - The Struggle for Woman.jpg|*Emakumea lortzeko borroka*, 1905
Stuck, Franz von - Salome - Google Art Project.jpg|*Salome*, 1906
Sisyphus by von Stuck.jpg|*Sisifo*, 1920
Franz-Von-Stuck-adam-and-Eve.jpg|*Adan eta Eva*, 1920

## Kanpo estekak
Emme (abeslaria)

**Emme**, jaiotzez **Mariela Vitale Condomí** (Buenos Aires, Argentinan, 1982ko abenduaren 20a), argentinar aktore eta abeslaria da. 

## Biografia
Verónica Condomí abeslari eta konpositorearen eta Lito Vitale konpositore eta piano-jole argentinarren alaba da. Aitaren leinutik Liliana Vitaleren iloba da eta Camilo Cero Vitale aktorearen lehengusina. 2006. urtean erabat biluzik agertu zen eta bilo pubikoa untxitxo moduan depilatuta abuztuko Playboy aldizkarian. 2018aren amaieran, "nsysv" izeneko disko txiki bat argitaratu zuen (ez naiz ni zeu zara). R&Bren sustraietara itzultzeko asmoa du.

[ezkerrera|thumb|180px|[Emme (abeslaria) *Eva eta Lola* aurkezten, 2010]]
### Eva y Lola filma
Sabrina Farjik zuzendutako filma. Celeste Cid eta Emme dira protagonistak, eta Centro Cultural Caras y Caretas taldeak babesten du. Desagertutakoen bi alabaren istorioa da: Evak familia biologikoarekin jarraitu zuen, Lola laguna egokia izan zitekeela jakin du eta egia argitzen lagundu ala ez erabaki behar du.

## Filmografia 
thumb|260px|Emme *Somos todas* telebistako saio berezian, 2015
### Televisión 
### Zinema 
### Diskografia 
* 2003: "Femme" - EMI ODEON
* 2003: "Ahora" (sencillo) - EMI ODEON
* 2003: "Latino" (sencillo) - EMI ODEON
* 2004: "Tu y yo" (sencillo) EMI ODEON
* 2006: "Rompéme" (sencillo) - EMI ODEON
* 2018: "NSYSV" (no soy yo sos vos) (disko txikia)

## Sariak eta izendapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Biografía en hoycinema.com
* Ficha en lanación.com
* Ficha en cinenacional
Gorbatxoven Pizza Hut iragarkia

**Mikhail Gorbatxov**, Sobietar Batasuneko lider ohia, 1998ko **telebistako iragarki** batean aurkeztu zuen **Pizza Hutek**. 1997ko azaroan filmatu zuten Plaza Gorrian eta Moskuko beste leku bateko Pizza Hut jatetxe batean. 1998ko urtarrilean eman zen nazioartean, baina ez Errusian. Iragarkian, Pizza Hut jatetxean jaten ari den familia batek Gorbatxoven ondare politikoa eztabaidatzen du. Bi gizonak ez daude ados Perestroikak ekarritako aldaketekin, emakumeak Gorbatxovek Pizza Hut eman ziela esan arte. Gorbatxovek iragarkia egiteagatik irabazi zuen dirua erabili zuen bere fundazioaren proiektuak finantzatzeko. Iragarkia kapitalismoak Errusian izan zuen garaipenaren adierazgarri gisa deskribatu da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Iragarkia YouTuben
Étoile des Espoirs

**Etoile des Espoirs** 1971tik 1985ra izandako Frantziako txirrindulari lasterketa profesionala zen. Denboraldiaren amaiera jokatzen zen eta gehienbat txirrindulari gazteek parte hartzen zuten. Marino Lejarretak podiuma zapaldu zuen 1980ko ekitaldian.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kukumelo laranja

**Kukumelo laranja** (*Amanita crocea*) zapore oneko perretxiko jangarria da. Hala ere, aurretik prestatu egin behar da, toxikoa baita gordinik.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 10 cm arteko diametrokoa, parabolikoa, gero ganbil-zabaldua. Ertz mehea, ildaskatua, biribildua, kapelaren kolore berekoa edo zurbilagoa. Azala bereiz daiteke, bolba hondarrik gabe, hori-gorrixka, uniformea edo laranja-lehoi kolorekoa.

**Orriak:** Zuriak edo kremak, libreak eta desberdinak, orritxoak daudelako.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** 8 - 13 x 1 - 2 cm-koa, liraina, banangarria, erraboilduna ez, eraztunik gabea, behetik gora mehetua, orrien azpitik ildaskatua, sigi-sagako kotoi itxurako ezkata moduko batzuez estalita, bolba estua, garaia, zorro itxurakoa, mintzezkoa, zaila, kanpoaldetik zuria eta krema-laranja zurbila barruko aldean.

**Haragia:** Zuria, mehea, biguna, laranja kolorekoa azalaren azpian, zapore leunekoa eta usain ahulekoa.

**Etimologia:** *Amanita* grekotik dator eta Silizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste asan nahi bat ere badu, perretxikoa kontzeptu orokor gisa. *Crocea* epitetoa berriz latinetik dator, "croceus" hitzetik, hau da, azafrai koloretik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona; ez jan inoiz gordinik, egoera honetan toxikoa baita. Gutxienez 30 minutuz egosi behar dira.

### Nahasketa arriskua 
*Amanita fulva* delakoarekin, baina honek ez du sigi-sagako ezkata mailakaturik, eta kapela herdoil-lehoi kolorekoa du.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Hostoerorkorren basoetan ohikoa, bakanagoa koniferen artean.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Islandia, Europa, Errusia, Kaukasia eta Hego Korea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ilhun-argiak

***Ilhun-argiak. Claroscuros*** izenburupean Euskal Herriko Unibertsitateak, 1992an, Jon Miranderen poema gehienak plazaratu zituen gaztelaniazko itzulpenarekin batera. Gaztelaniazko bertsioa Felipe Juaristik egin zuen. Sarreraren eta bibliografiaren egilea Eduardo Gil Bera izan zen. Liburuan beste sarrera bat zetorren Iñaki Aldekoaren eskutik.

## Edukia 
Liburuak 35 poema bildu zituen haien gaztelaniazko bertsioekin salbuespen batekin: "Ederrak" poema bakarrik euskaraz jaso egin zen. Arrazoia poema hori kopla zaharren moduan idatzia izana zen. Miranderen poesia gaztelaniaz argitaratzen zen lehen aldia izan zen.

## Bibliografia 
* Jon Mirande: *Ilhun-argiak. Claroscuros*. Gaur egungo euskal poesiaren bilduma, 9. zk., Leioa:Euskal Herriko Unibertsitatea, 1992. 146 or. ISBN: 84-7585-364-1.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mountain Bike Gorliz

**Mountain Bike Gorliz**, Mendi Bizikletako txirrindulari martxa eta lasterketa da. Mendibike Elkarteak antolatua eta Gorlizko Elizateraen Udalaren babesarekin. Historian zehar, martxa, martxa txiki, Euskadiko Open eta Bizkaiko Txapelketako lasterketak izan ditu. Bizkaian egin zen lehenengo mendi bizikleta martxa izan zen eta lazter ospea hartu zuen. V. ekitaldian, Baserritarren Kutxak dirulaguntza eskeini zuen eta gero El Correo aldizkaria izan da babesle nagusia. Forum eta E. Busto ere babesle izan dira. Irteera Gorlizko polikiroldegian izan du beti. 2008. urtean, Bizkaiko Txapelketa izan zen eta handik aurrera lasterketak ez dira egiten eta martxak bakarrik egiten dira. Lasterketak sari onak eta ugariak eskeintzen zituen. Normalean, irabazleak 40.000 peseta irabazten zuen eta lehenengo hamarrek izaten zuten saria kategoria guztietan.
Giovanni Fattori

**Giovanni Fattori** (Livorno, 1825eko irailaren 6a - Florentzia, 1908ko abuztuaren 30a) italiar margolaria izan zen.

Florentziako Arte Ederretako Akademian ikasi zuen. Hasieran gai historikoak eta militateak margotu zituen, baina Barbizongo eskolaren eragina jaso ondoren, aire zabaleko margolari garrantzitsuenetako bat bihurtu zen. Orduan paisaiak, landa-eszenak eta bizitza militarreko eszenak margotu zituen. Macchiaioli taldeko buruetako bat izan zen.

## Iruditegia 

Fattori ritratto.jpg|Autoerretratua
Giovanni Fattori 011.jpg|thumb|*Lady with a Fan*, 1865–66
Giovanni Fattori 027.jpg|*La Rotonda di Palmieri*, 1866
Giovanni Fattori 023.jpg|thumb|Giovanni Fattori, *Lo staffato* (1880)
GiovanniFattoriSoldatiFrancesi59.jpg|thumb|Giovanni Fattori, ''Soldati francesi del '59* (1859)
Giovanni Fattori, Battle of Magenta.jpg|*Il campo italiano alla battaglia di Magenta* (1862)
Giovanni Fattori 047.jpg|Giovanni Fattori, *Terreno paludoso* (1894)
FattoriInVedetta.jpg|Giovanni Fattori, *In vedetta* (1872)
Barrocci_romani_by_Giovanni_Fattori.jpg|Giovanni Fattori, *Barrocci romani* (1872-73)
Mary Queen of Scots, at the Battle of Langside, fought on 13 May 1568 (1861), by Giovanni Fattori.jpg|*Mary Stuart at the Camp of Crookstone*, 1859–61
Giovanni Fattori 016.jpg|*Storming of the Madonna della Scoperta*, 1862
Giovanni Fattori 051.jpg|*Pause in the Maremma with farmers and ox-cart*, 1873–75
Giovanni Fattori 019.jpg|*Prince Amadeo Feritio at Custoza*, 1870
Quadrato di villafranca.jpg|*Quadrato di Villafranca* edo *Esercitazione di Tiro*, 1876–80
Cowboys (Giovanni Fattori).jpg|*Cowboys of the Maremma Driving the Herds*, 1893
Giovanni Fattori 075.jpg|*Cowboys and Herds in the Maremma'', 1893

## Kanpo estekak
Flavobacterium

**Flavobacterium** Flavobakterialak organotrofoen taldeko bakterioen genero bat da. Bazilo aerobioak dira, mugiezinak, Gram-negatiboak. Tipikoak dira inguru hauetan: ur geza eta gazia, elikagaiak eta landare prozesatzaileak. Espezie jankidea da uretako animalia batzuetan. Pigmentatu horiak/laranjak. Era berean, badago gizaki eta arrain espezie patogeno oportunistaren bat. Adibidez, *Flavobacterium psychrophilum*, ur hotzaren gaixotasunaren sortzailea. Espezie batzuk psikrofiloak dira.

## Espezieak 
* *Flavobacterium aquatile*
*  *Flavobacterium branchiophilum*
*  *Flavobacterium columnare*
* *Flavobacterium compostarboris*
* *Flavobacterium dankookense*
*  *Flavobacterium flevense*
*  *Flavobacterium gondwanense*
*  *Flavobacterium hydatis*
*  *Flavobacterium johnsoniae*
*  *Flavobacterium pectinovorum*
*  *Flavobacterium psychrophilum*
*  *Flavobacterium saccharophilum*
*  *Flavobacterium salegens*
*  *Flavobacterium scophthalmum*
*  *Flavobacterium succinans*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Listeriaceae

***Listeriaceae*** bakterio gram-positiboren familia bat da. Zelulak barra laburrak dira eta harizpiak osa ditzakete. Aukerako aerobikoak edo anaerobikoak dira. Esporak ez dira sortzen. Espezie batzuek giza eta animali listeriosia eragin dezakete.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Of Monsters and Men

**Of Monsters and Men** 2010an sorturiko pop eta rock alternatiboko musika talde islandiarra da. Lehenengo diskoak arrakasta itzela izan zuen mundu mailan, "Little Talks" abestia Estatu Batuetako, Erresuma Batuko eta Australiako zerrendetan oso gora iritsi baitzen. Animaziozko bideoklip bereziak egiten dituzte, munstroak eta gizakiak agertzen direnak.

## Ibilbidea 
Nanna Bryndís Hilmarsdóttir bakarlanean ari zen baina 2009an proiektua zabaltzea erabaki zuen eta 2010ean laukotea aurkeztu zen Músíktilraunir Islandiako musika lehiaketan. Nanna (ahotsa eta gitarra), Brynjar (gitarra elektrikoa), Raggi (koroak eta glockenspiel) eta Arnar (bigarren ahotsa eta instrumento anitz). Raggik iradoki zuen *Of Monsters and Men* izena. beranduago bi kide gehitu zitzaizkien, Arni (akordeoia eta teklatuak) eta Kristján (baxua).

2011n aurreneko diskoa atera zuten, *My Head Is an Animal*, eta arrakasta berehalakoa izan zen, batez ere "Little Talks" abestiarena. 2012an atera zen diskoa Estatu Batuetan Universal Records diskoetxeak lagunduta eta abestia 1. postura iritsi zen. nazioarteko bira egin zuen taldeak, New Port, Chicago, Boston eta Coachela-Kalifornia (AEB), Montreal (Kanada), Txile eta Europako hainbat hiritan jo zuten 2012 eta 2013 artean. 2013ko urtarrilaren 26an Triple J Hottest 100 zerrendan 2012ko bigarren postuan kokatu zen "Little Talks" abestia. Platinozko diskoa izan zen Alemanian eta Estatu Batuetan, eta platino bikoitza Australian eta Kanadan. "Silhouettes" abestia *The Hunger Games: Catching Fire* filmeko soinubandan agertu zen. 2013an zuzeneko disko bat atera zuten, *Live from Vatnagarðar*.

2015ean estudioko bigarren albuma argitaratu zuten, *Beneath the Skin*. Ez zuen aurrekoaren arrakasta bera izan baina urrezko diskoa izan zen Kanadan eta zilarrezkoa Erresuma Batuan. "Crystals" izan zen abesti ezagunena. FIFA 16 bideojokoko soinubanda osatu zuen. Of Monsters and Men taldeko kideak Game of Thrones telesaileko bi ataletan azladu ziren kaleko musikariak interpretatzen. "The Door" eta "Blood of My Blood" ataletan izan zen. 2017an 1.000 milioi Spotify Play lortzen aurreneko islandiar taldea izan zen.

2019an estudioko hirugarren diska plazaratu zuen taldeak, *Fever Dream*. Nazioarteko bira egin zuen Estatu Batuak, Europa eta Australia hartuz.

## Diskografia 
### Albumak 
* *My Head Is an Animal* (2011, Republic Records)
* *Live from Vatnagarðar* (2013, Republic Records) - zuzenekoa
* *Beneath the Skin* (2015, Republic Records)
* *Fever Dream* (2019, Republic Records)

### EPak 
* *Into the Woods* (2011, Republic Records)
* *Tíu* (2022, Republic Records)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Taldearen webgune ofiziala
Robert Kocharyan

**Robert Sedraki Kocharyan** (; Stepanakert, 1954ko abuztuaren 31) armenia politikaria da. Armeniako presidentea izan zen 1998tik 2008ra eta lehen ministroa 1997tik 1998ra. Aurretik, Artsakheko presidente izan zen 1994tik 1997ra, eta lehen ministro 1992tik 1994ra.

Nagorno-Karabakh hiriburuan jaio zen eta alderdi vomunistako gazteetako kide izan zen. Eskualdea Armeniarekin batzearen aldeko mugimenduaren liderretako bat izan zen eta Karabakh Garaiko Lehen Gerran esku hartu zuen.

Bere lehendakaritzan, Armeniak hazkunde ekonomiko handia izan zuen, baina Kocharyani ustelkeriaren alde egitea ere leporatu zioten.
Rosario Ustáriz Borra

**Rosario Ustáriz Borra** (Echo, 1927 – Jaca, 2009ko abuztuaren 28a) idazlea izan zen, eta poeta aragoiera hizkuntzan, 

## Biografia 
Echon jaio zen Rosario, Pirinioetako Echo Hiribilduan (gaur egun, 'Valle de Hecho" "Echo Ibarra" deitzen dioten udalerriko parte da), Huesca probintzian (Espainiako iparraldea), eta aragoierazko haran hartako hiztuna izan zen, bertako aragoieraz ari zena. 

Aragoiera modernoko hiztun natibo bakanetakoa zenez gero, Ustariz oso preziatua izan zen Pirinioetako hizkera horretako adituen artean, batez ere argitaratu zituen lan batzuengantik.

## Idazle ibilbidea 
Bere lehen poesia-lana 1982an argitaratutakoa

* ''Remerando a Pedro que se'n fue chugando (Jolasean zebilela hil zen* Pedro gogoratuz*)'' izan zen, eta horri esker, Onso d'Oro (Urrezko hartza) saria irabazi zuen Echo Ibarreko Kontseiluak antolatutako literatura-lehiaketan, eta, gero, beste bi ''Onsos d'Oro'' irabazi zituen, 1983an eta 1984an.

## Sariak eta ohoreak 
* 3 Onso d'Oro (Urrezko hartza)

* 2007an inauguratu zen Echoko Udal Liburutegiari Rosario Ustáriz izena jarri zioten.

## Ikus, gainera 
* Aragoiera
* Echoko aragoiera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* . 1983. *Gran enciclopedia aragonesa: Apéndice*. Edición ilustrada de Unión Aragonesa del Libro, 400 pp. ,
Jon Melero

**Jon Melero** (Bilbo, 1998) bizkaitar aktorea da.

## Bizitza 
Arte dramatiko goi ikasketak egin zituen bertan Marina Ximanskajarekin eta Algis Arlauskasekin, metodo-aktore moduan formatuz, Stanislavsky-Vakhtangov-M.Txekhov-Meyerhold metodologia jarraituz (metodo errusiarra), errusiar eskola klasikoko metodologia. Eriz Cerezo aktorearekin batera ikasi zuen Ánima Eskolan.

Hainbat antzerki eta ikus-entzunezko ekoizpenetan parte hartu du. 2022 urtean *Lip stick* filmaren protagonista izan zen.

## Filmografia 
### Zinema 
* 2015, *Psiconautas, los niños olvidados*, zuz. Pedro Rivero eta Alberto Vázquez (Goya Saria)
* 2022, *Lip stick*, zuz. Laura Pérez Maquedano

### Antzerkia 
* 2014, *Miau, miau*, zuz. Sandra Tejero
* 2017, *Hamlet*, zuz. David Valdelvira (FETABI Saria)
* 2018, *Yerma*, zuz. Sandra Tejero
* 2020, *Carmen y Antonio*, zuz. Algis Arlauskas

## Erreferentziak
Iñigo Urretxua

**Iñigo Urretxua García** (1978ko irailaren 20a) bizkaitar txirrindulari amateur ohia da. 2001. urtean, Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1998**
* 3. Sollube Zirkuituan
**1999**
* Antzuola Saria
* La Trinidad Saria
* Soraluze Saria
**2001**
* Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala
* 3. Sollube Zirkuituan
* 3. Oroko Andre Maria Sarian
* 9. Nafarroako Itzulian
**2002**
* Gorlako Igoera
* Lleidako Itzuliko etapa bat
* 3. Nafarroako Itzulian
* 3. San Pedro Sarian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Iñigo Urretxuarekin elkarrizketa
Caffè sospeso

thumb|Edukiontzia Napoliko Gambrinus kafetegian, non bezeroek *caffè sospeso*ak eskatzeko hartze-agiriak uzten dituzten
***Caffè sospeso*** ( ahoskatua italieraz) edo ***cafè suspiso*** (napolieraz; ) Napolin jatorria izan zuen praktika filantropikoa da. Ideia kafe-edarien kate bat da. Kontsumitzaileak berea ordaintzen du lehenik, eta beste bat edo batzuk ordainduta uzten ditu, ordaindu ezin dutenentzat har dezake. Baliabide ekonomikorik ez duten pertsonek kaferen bat zain () dagoen galdetzen dutenean, beste kontsumitzaile batek aurrez ordaindutako kafe batera gonbidatzen dute. 2008ko artikulu baten arabera, tradizioa zaharkitua zegoen: kazetariak hiru taberna bisitatu zituen, non 15 urtez behintzat halakorik ikusi ez zutenik esan zioten. Aurelio De Laurentiisek, bertoko presidentea zen garaian, S.S.C. Napolik garaipen bakoitzaren ondoren hamar *sospesi* ordaintzen zituen.

Luciano De Crescenzo napolitar kazetariak *Il caffe sospeso: Saggezza quotidiana in piccoli sorsi* bere artikulu-bilduman *sospeso* izena proposatu eta ideia Italian zehar ezagutarazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María Teresa Vera

**María Teresa Vera** (Guanajay, Kuba, 1895eko otsailaren 6a &ndash; Habana, 1965eko abenduaren 17a) kubatar abeslari, konpositore eta gitarra-jotzailea izan zen.  Kubako trobadoresca abestiaren historian ezinbesteko ahotsa. Bere garaiko emakume kantari bakarretakoa izan zen. Paradigma bat, Kubako kanta tradizionalaren bikaintasuna, trova zahar deiturikoarena. 

"Hogei urte" habanera (Guillermina Arambururen letrarekin), bere konposizio guztien artean, hauxe da, zalantzarik gabe, ezagunena eta zabalduena, gaur egun arte 1935ean jaio zen erresonantzia berarekin iritsi dena.

### Mendebaldeko seikotea 
ezkerrera|thumb|240px|px|Sexteto Occidente taldea, 1926
Hogeiko hamarkadaren erdialdean, Ignacio Piñeiro ezagutu zuen, kontrabaxua jotzen irakatsi zion, eta 1926an Sexteto Occidente izeneko taldea sortu zuen, son-en seikote kubatarren tradizioaren barruan. Talde hau María Teresa Verak sortu zuen bere musika ekoizleek eskatuta. Izan ere, hogeiko hamarkadaren erdialdera seikoteek eskaera handia zuten.

Taldeak, bere kideen artean, Maria Teresaz gain, Ignacio Piñeirorekin batera, Julio Torres kontrabaxuan, Manuel Reinoso bongoan eta Paco Sánchez maraketan parte hartu zuten.

Talde horrek bere karrera garatu zuen, iraupen laburrekoa eta grabazio gutxikoa, neurri handi batean Sexteto Habanero-arekin kontrajarrita, haren eskumena izan baitzen. Bi talde horiek "habanera erara" jotzen ikasi zuten eta beren ezaugarriak definitzen lehenak izan ziren. 

Bi taldeetan nabaria da, perkusio afrokubatarraren tradiziorik garbienaren barruan, bongoseroaren irizpide librea, 3. eta 2. klabearen diktadurarekin kontrajarrita. Hirurek melodian, gitarran eta harmonian baxuak, maraken 'gatzarekin' batera, Amerikako musikarik mistikoenetako baten soinu-koadroa osatzen dute. 

**Santeria, erretiroa eta abesti mundurako itzulera**

Afrikako eta Kubako erlijioaren jarraitzailea, santu egitea erabaki zuen eta 1936ra arte utzi zuen musika, Radio Salas-eko programa batean agertu zenean, Justo García, Dominica Verges eta Lorenzo Hierrezuelok osatutako laukotearekin. Harrezkero, Hierrezuelok hogeita bost urte baino gehiago iraun zuen bikote batean lagundu zion. Denbora horretan, María Teresak trobaren lehen ahotsetako bat zela esan zuen.

XX. mendeko berrogeita hamarreko hamarkadaren erdialdean, *El Casino de la Alegría* telebista sortu zuen. Maria Teresa Veraren omenaldiak 1960ko hamarkadan iritsi ziren, hil zen arte, 1965ean. Bere gairik ezagunena, *Hogei urte*, kantari kubatar handienek interpretatu dute.

1995ean, *A María Teresa Vera* (Nubenegra, 1995) izeneko omenaldi-diskoa argitaratu zen. Omara Portuondo, Martirio, Pablo Guerrero, Gema eta Pável, Jacqueline Castellanos, Uxía eta Argelia Fragoso musikariek abestu zituzten.

## Diskografia 
* TUMBAO TCD 090 Maria Teresa eta Zequeira - El Legendario Dúo de la Trova Cubana
* TUMBAO TCD 087 SEIKOTE MENDEBALDEA Nik ez dut tuturik

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Audioa: María Teresa Vera Rafael Zequeirarekin - The Cuban Legend (1999) (Full Album)

*  María Teresa Veraren biografia montunocubano.com
Koktel (ekitaldia)

[thumb|Koktel bat [Tokioko Hotel Inperiala|Tokioko Hotel Inperialean (1961).]]

**Koktela** () mundu anglosaxoian aisialdiko ekitaldi fina da, normalean gonbidatuei koktelak zerbitzatzen zaizkielako horrela deitua.

*Cocktail parties*-en ondorioz, hotel eta jatetxeetako gerenteek *cocktail hour* edo *happy hour* () sortu zuten, bezeroak erakartzeko eta eguneko epe labur batean (normalean, 16:00etatik 18:00etara) edari merkeagoak eskaintzeko modu bat.

Ekitaldi batzuen aurretik, adibidez ezkontza baten harrera-ekitaldian, *cocktail hour* bat dago, gonbidatuek sozializatzeko aperitiboak eta koktelak kontsumitzen dituzten bitartean. Horrela, ekitaldi hauen antolatzaileek erlazionatutako ekitaldien artean eta berandu iristen diren gonbidatuei denbora tarte bat emateko gonbidatuak lanpetuta mantentzeko ordu tarte bat erabiltzen dute.

*Cocktail party*aren asmatzailea Londresko Alec Waugh izan zela esan duten arren, *St. Paul Pioneer Press* egunkariak bere asmakuntza 1917ko maiatzean Julius S. Walsh Jr. Saint Louisko andreari egotzi zion. Walsh andreak igande eguerdi batean bere etxera ordubeteko ekitaldi baterako 50 pertsona gonbidatu zituen. «Festak berehalako arrakasta lortu zuen», adierazi zuen egunkariak, eta aste batzuen buruan koktelak «San Luisen instituzio» bihurtu zirela adierazi zuen.

Alec Waughek Ingalaterran lehen koktela 1924an Christopher Nevinson gerra-artistak antolatu zuela adierazi zuen. Bizitza ingelesaren behatzaile aleman batek bere naziokideei koktelen «funtsezko hiru arauak» inporta zitzatela aholkatu zien:

* Ez du luze iraun behar, gehienez ordu eta erdi, zutik jar daitekeen denborak, ezta gorpuzkera ahulagoetarako aulkiak badaude ere.
* Gonbidatuek askatasunez sartu eta irten behar dute, iritsitakoan eta irtetean egindako agurrak saihestuz.
* Giro harmoniatsu eta alaia izateko, elkarrizketak gai sutsuak saihestu behar ditu (gai pertsonalak, politikoak edo erlijiosoak).

## Etiketa 
1920ko hamarkadan sortu zenetik gaur egun arte, koktelek jantzi-kode nabarmena dute. Koktel batera joaten diren emakumeek, oro har, koktel-soineko bat erabil dezakete. Batzuetan koktel-kapela erabiltzen dute moda-adierazpen gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heroiaren zati

[thumb|Irlandar oturuntza - *The image of Ireland* bildumako [xilografia, John Derrick, 1581.]]
**Heroiaren zatia** oturuntza batera joaten zen gudaririk onenari errekiaren zatirik onena ematen zion ohitura zaharra izan zen. Haragi-pieza hori, bereziki Irlandan, txerri errearen zati handiena, hobea eta potoloena zen. Odolerako eskubidea ere harekin lotuta zegoen. La Tène garaiko hilobietan, hileta-horniduran, aldizka zerrien eta antzarren hondarrak daude, arkeologoek heroiaren zati gisa interpretatzen dutenak. Hil osteko ohore hori ez zitzaien gizonei bakarrik eman, baita emakume gerlariei ere.

## Historia 
Posidonio geograforen (Ateneo eta Diodororen) arabera, heroiaren zatia akaiarren artean ohitura arrunta zen. Diodorok Homeroren *Iliada* aipatu zuen, non Ajax Handiak Hektorren aurkako borroka garailearen ondoren ohore hau beste greziar buruzagiengandik jaso zuen.

Heroiaren zatiak posizio berezia lortu zuen zelten artean. ***Curadmír*** deiturikoa bertan zeuden gerlari ausartenentzat bakarrik zegoen eskuragarri, eta zalantzarik izanez gero, ohore hori izateko batzuetan hil arte borrokatzen zuten. Kasu horietan, *Balcbríathra Bodba* () izeneko haragiaren banaketari buruzko eztabaida basati bat zegoen. *Fled Bricrenn* () eta *Cú Roí Cathair* sagetan, Cú Chulainn, Conall Cernach eta Loegaire Buadac Ulsterreko heroiak ika-mika ibili eta borroka-trikimailuetan aritzen dira. Azkenik, Cú Chulainnek lehiaketa eta heroiaren zatia irabazi zituen.

Beste saga batean, *Scéla mucce Meic Dathó* () Cet mac Mágach eta Conall Cernach Connachteko gerlariak heroiaren zatiari buruz eztabaidatzen ari dira. Cet ahulagoak azkenean amore eman eta Conall txerri errearen ondoan esertzen da eta puxkarik onena hartzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nikolai Trusov

**Nikolai Trusov** (San Petersburgo, 1985ko uztailaren 2a), errusiako txirrindulari ohia da. Txuma txirrindulari Klasika Internazionala irabazi zuen. 

## Palmaresa 
**2005**
* Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala
**2007**
* Britainia Handiko Itzuliko  etapa 1
**2008**
* 3. Ster Elektrotoeren
**2009**
* Kataluniako Voltako etapa 1
**2015**
* 2. Flandriako txapelketan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boris Xpilevski

**Boris Xpilevski** (Mosku, 1982ko otsailaren 20a) Errusiako txirrindulari ohia da. Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala irabazi zuen.

## Palmaresa 
**2003**
* Gilen Tell Sari Nagusiko 2 etapa
**2006**
* Friuli-Venezia-Juliako Giroa eta etapa 1
**2007**
* Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala
* Florentzia-Pistoia
* 3. Toscanako Giroan
**2008**
* Belgikako Itzuliko etapa bat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Carlos Zelaia

**Carlos Zelaia Beraiz**, (Altsasu, 1968ko azaroaren 4a) nafar txirrindulari ohia da. 

1995. urtean, lehen Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala irabazi zuen, Íñigo Roldán eta Iñaki Barrenetxearen aurretik.

Aita Martín José ere, txirrindularia izan zen.

## Palmaresa 
**1991**
* 2. Altsasuko Sarian
**1992**
* Baiona-Iruñea
* 2. Altsasuko Sarian
**1994**

5. Nafarroako txapelketan

**1995**
* Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Carlos Zelaia "siteducyclisme.net"
Koktel (argipena)

**Koktel** izan daiteke:
* Koktel, hainbat likore eta osagai nahasiz eta astinduz prestatzen den edaria;
* Koktel (ekitaldia), mundu anglosaxoian, aisialdiko ekitaldi fina;
* molotov koktel, etxean egindako su bonba;
* Ganba-koktel, ganba egosiekin eta zurituekin prestatutako plater hotz.
Kinito

**Kinitoa** edateko jokoa da. Bertan, godalet batean sei aurpegiko bi dado erabiltzen dituzte eta jokoaren helburua edatea, kalimotxo edo garagardoa gehienetan, da. Euskal Herrian oso joko ospetsua izan zen.

## Jokoa 
Jokalariak mahaiaren inguruan esertzen dira eta jokoa erlojuaren orratzen noranzkoan egiten da. Lehenengo jokalariak dadoak godaleta erabiliz botatzen ditu, emaitza ikusten duen bakarra izan dadin, eta hurrengo jokalariari pasatzen dizkio, dadoen baturan zenbat atera duen esanez. Gezurra esan edo egia esan dezake, eta hurrengo jokalariak sinetsi edo ez. Sinesten ez badiozu, godaleta altxatuko du, jokaldia moztuz. Gezurra bazen, gezurra esan zuen jokalariak trago bat edan beharko du, eta egia bazen, dadoak jaso zituena edaten duena da. Norbaiti edatea tokatzen zaionean, erronda berriz hasten da eta edan duena hasten da.

Aldiz, sinesten badiozu, errondak aurrera jarraitzen du, eta jokalari hartzaileak tirada bat egingo du, eta gertatu zitzaiona baino emaitza hobea lortu beharko du. Dadoak hurrengo jokalariari pasako dizkio, eta honek sinetsi ahal izango du ala ez. Horrela jarraituko du, harik eta uneren batean norbaitek agintzen diotena sinesten ez duen arte.

Baxuena 7, 8, 9 eta 10a da. Bikoteek edozein zenbakik baino gehiago balio dute, eta, beraz, "Biko bikotea", adibidez, 9 baino gehiago izango litzateke. Eta horien guztien gainetik "kinitoa" egongo litzateke, "1 eta 2" edo "5 eta 6" jokaldiekin lortzen den jokaldi berezia.

"Kinito" bat lortzen denean, edonori bidal dakizkioke dadoak, ez nahitaez hurrengo jokalariari, eta duelu moduko bat hasten da, non aurkariak hainbat saiakera egiten dituen kinito baten emaitza ateratzeko. Ateratzen ez badu, edan egingo du, eta ateratzen badu, itzuli egingo du, eta hartzaileak kinito bat atera beharko du berriro. Ohikoa da apustuak igotzen joatea eta kinito bat pasatzen den bakoitzean galtzen duenak edan beharreko tragoak pilatzen joatea.

## Literatura 
* 2018an Jabi Elortzak 'Kinito egunak' liburua idatzi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2022ko Kontxako Bandera

**2022ko Kontxako Bandera** gizonezkoentzat Banderaren 127. ekitaldia izan zen, eta emakumezkoentzat Banderaren 15.a. Urte honetako irailaren 4 eta 11n jokatu zen eta Bermeo-Urdaibaik seigarren bandera eta Oriok hirugarrena eskuratu zuten. 

## Lehiaketa 
Gizonezkoei dagokienez sailkatze estropada hasi aurretik izan zen polemika, izan ere Santurtzi, 2021eko txapelduna, ez zen sailkatze estropadan aritu izena epez kanpo ematearren. Bestetik aipatzekoa da Getaria Kontxako Bandera jokatzeko sailkatu zela 49 urteren ondoren. 2001ean aritu zenean Zumaiarekin batera ateratako trainerua izan zen, *Paternina-Indaux* izenekoa.

Lehenengo egunean Bermeok 7 segundutako aldea atera zien Hondarribiari eta Donostiarrari. Ohorezko txanda Getariak osatu zuen. Bigarren jardunaldian nagusitasun handiagoz irabazi zuen. Aipatzekoa da Donostiarraren bigarren postua. Gorka Aranberri patroiak zazpigarren Kontxako Bandera irabazi zuen.

Emakumezkoei dagokionez Kontxako Banderarako sailkatu ziren zortzi ontziak 2023an Euskotren Ligan izango direnak izan ziren. Lehenengo egunean Orio eta Arraun Lagunaken arteko lehia estua izan zen eta horiek bi segundu atera zizkieten donostiarrei. Bigarren jardunaldian brankaz Orio nagusitu zen baina itzulera azkarra egin zuten donostiarrek eta amaieran 14 ehuneneko aldea izan zen bien artean. Tolosaldeak lehenengo txandan estropada bikaina egin zuen eta 3 ehunenekotara izan zuen azkenean Banderako podiuma.

## Gizonezkoak 
### Parte-hartzaileak 
### Emaitzak 
*¹ Oriok kontsolazio txanda irabazi zuen baina 3 segunduko zigorra izan zuenez Zierbenak aurrea hartu zion 2. jardunaldian.

### Tripulazio irabazlea 
* Bermeo-Urdaibai
** Entrenatzailea: Iker Zabala
** Patroia: Gorka Aranberri
** Arraunlariak: Mikel Azkarate, Iñaki Goikoetxea, Gentza Zubiri, Ander Zabala, Iban Martinez, Jon Unanue, Alain Kolunga, Carlos Mañas, Oscar Andres Medina, Iker Portugues, David Iglesias, Yeray Cayon, Mikel Calleja.

### Sailkapen estropada 
## Emakumezkoak 
### Parte-hartzaileak 
### Emaitzak 
### Tripulazio irabazlea 
* Orio
** Entrenatzailea: Patxi Francés
** Patroia: Nadeth Agirre
** Arraunlariak: Victoria Piñeiro, Oihane Iraola, Leire Garate, Maialen Aizpuru, Maddi Alkain, Amaia Arregi, Tayde Gomez De Segura, Eider Barba, Marina Sofia Cosci, Edith Uranga, Itxaso Azkonobieta, June Aranbarri, Ane Arruti.

### Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera
* Emakumezkoen Kontxako Bandera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* donostiakultura.com
Yvan Becaas

**Yvan Becaas**, (1972ko irailaren 24a - ) Frantziako txirrindulari ohia da. 1996. urtean Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1996**
* Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala

## Taldeak
* Construcciones ACR - (1994-1995)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Liliana Vitale

thumb|260px|Liliana Vitale  ''*Somos Todas, Mujeres en libertad* *Telebista publikoan, 2017.02.27*|thumb|260px|Vitale familia: Esther Soto, Rubens Donvi Vitale, Lito Vitale, Liliana Vitale, 2018
thumb|260px|Verónica Condomí, koinata abeslaria, 2008
thumb|260px|Emme (Mariela Vitale), iloba aktore eta abeslaria, 2013
**Liliana Vitale** (Villa Adelina, Buenos Aires, Argentina, 1959ko martxoaren 3a) argentinar musikari eta konpositorea da. Neba Lito Vitale konpositore eta piano-jole ezaguna da, emaztea Verónica Condomí abeslaria koinata du eta bikotearen alaba, Emme (Mariela Vitele) iloba aktore eta abeslaria da.   

## Ibilbidea 
1973an, laukote bat osatu zuen Lito nebarekin eta Babú eta Miguel Cerviño anaiekin . San Isidro auditorioan musika emanaldia egin zuten.

1986tik 1988ra, emanaldietako partaideak:

1989an, Argentinako Kordoba hiri garrantzitsura joan zen bizitzera —Buenos Airesetik 700 km-ra ipar-mendebalderantz—, eta pub txikitan aurkeztu zen. 1995ean Buenos Airesera itzuli eta ACE saria jaso zuen *Mujer y argentina* diskoa grabatu zuen.

2010eko ekainean, agertokia Verónica Condomírekin partekatu zuten berriro, *Giza ahotsak* ikuskizunean

Giza ahotsak diskoa aurkeztu zuten Argentinako hainbat hiritan

2014ko maiatzaren 25ean, Maiatzaren Iraultzaren urteurreneko festetan parte hartu zuen, Nazioko Kultura Ministerioaren "*Somos Cultura*" showaren esparruan.

## Diskografia 
Liliana Vitalek hainbat disko argitaratu ditu:

### «Adelinaren dantzak» (1981) 
Bere egilearen kontrapuntuzko ahots-lanak; Verónica Condomírekin duoan.

### «Camasunqui» (1984) 
Duoa Verónica Condomírekin

### «Mamá, deja que entren por la ventana los siete mares» (1985) 
Lehen diskoa interpretatzaile bakarlari gisa. Alberto Muñozek konposatua, Bernardo Barajerekin musikari gonbidatu gisa.
* 1995eko azaroaren 30ean kaleratu zen. Abesti hauek dira:

### «La vida en los pliegues» (2002) 
Henri Michaux idazle belgikarraren poemetan oinarritutako obra. 1990ean grabatua, baina hamabi urte geroago merkaturatu zen, obren copyright-kontuengatik.
* Disko horrek «kanta garaikideko album onenaren» Gardel saria jaso zuen.

### «Siete cielos» (2003) 
* Zazpi ahotserako koru-lana, zazpi mugimendukoa. Diskoan Alejandra Fenocchioren zazpi pintura erreproduzitzen ziren.
* Musika klasikoko album onenaren Gardel saria jaso zuen.

### «Al amparo del cielo» (2005) 
Argentinako kantak —gehienak bereak— perkusio latinoamerikarrarekin.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1995ean Buenos Airesera itzuli eta *ACE saria* jaso zuen.
* 2002an, «herri-musikaren figura»ren *Clarín saria* jaso zuen. 
* 2002an, *Rolling Stone* aldizkariak «*emakume-kantari onena*» izendatu zuen.
* *Mujer y Argentina*, Tango diskorik onena kategoriako ACE sarietarako nominatua izan zen.
* *La vida en los pliegues* diskoak «kanta garaikideko album onenaren» Gardel saria jaso zuen.
* *Siete cielos* diskoak Musika klasikoko album onenaren Gardel saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sitio web oficial
Manolo Sanlúcar

**Manuel Muñoz Alcón**, artistikoki ***Manolo Sanlúcar*** gisa ezaguna (Sanlúcar de Barrameda, 1943ko azaroaren 21a - Jerez de la Frontera, 2022ko abuztuaren 27a)  flamenko gitarra jotzaile  espainiarra izan zen. Paco de Lucía, Gerardo Núñez, Vicente Amigo, José Antonio Rodriguez, Tomatito eta Serranitorekin batera, XX. mendearen azken erditik gitarra flamenkoaren bilakaera gidatu zuen figuretako bat izan zen. Bere estiloa garbitasunaren eta abangoardiaren artean zebilen baina horretarako beste musiketan eraginik bilatu beharrik gabe, sustrai berberetatik abiatu zen. Gitarra eta orkestrarako obrak konposatu zituen.

## Ibilbidea 
Bere aitak, Isidro Sanlúcar gitarrista flamenko bikainak, Javier Molinaren estiloan gitarra flamenkoa irakatsi zion. Paco de Lucía gitarra-maisuarekin kolaboratu zuen hainbat grabaziotan. Honen antzera, Carlos Saurak flamenkoari eskaini dizkion hainbat filmetan agertzen da. Vicente Amigo bezalako gitarrista handiak ere prestatzen zituen. 1990ean, Canal+ Spain-erako gai-musika konposatu zuen. Bere azken diskoa, *La Voz Del Color*, 2008an plazaratu zuen. 2014an, Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina jaso zuen, Hezkuntza, Kultura eta Kirol Ministerioak emandakoa.

## Diskografia 

* *Recital Flamenco* (1968)
* *Inspiraciones* (1970)
* *Mundo Y Formas De La Guitarra Flamenca Vol. I* (1971)
* *Mundo Y Formas De La Guitarra Flamenca Vol. II* (1971)
* *Mundo Y Formas De La Guitarra Flamenca Vol. III* (1972)
* *Sanlúcar* (1975)
* *Sentimiento* (1976)
* *Fantasía * (1977)
* *...Y Regresarte (Homenaje A Miguel Hernández)* (1978)
* *Manolo Sanlúcar En Japón* (1979)
* *Candela* (1980)
* *Azahares* (1981)
* *Al Viento* (1982)
* *Ven Y Sígueme* (1982)
* *Trebujena* (1984)
* *Testamento Andaluz* (1985)
* *Medea* (1987)
* *Tauromagia* (1988)
* *Solea* (1989)
* *Aljibe* (1992)
* *Locura De Brisa Y Trino* (2000)
* *La Voz Del Color* (2008)

## Aitorpenak 
* Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina 2015ean
* Cadizko probintziako seme kutuna, 2016an
* Nazioarteko Flamenko Saria 2021ean

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Manolo Sanlúcar: *El alma compartida. Memorias*. Almuzara Editorial, 2007. .

## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
* :Manolo Sanlúcar: flamenkoa bizitzeko artea.
* :Manolo Sanlúcar IMDb webgunean.
OZ Wielerweekend

**OZ Wielerweekend**, Herbehereetako txirrindulari lasterketa zen. **Zeeuws-Vlaanderen** izenarekin hasi zen eta 1999ean izena aldatu zuen. Bi egunetan, hiru etapetan ospatzen zen, normalean, ekainean. 1988tik 2007ra egin zen. 2006. urtean, 2.2 kategoria izan zuen. 2008. urtean, Delta Profronderekin batu zen eta Delta Tour Zeeland lasterketa eratu zuten. Garaile ia guztiak Herbehereetako txirrindulariak izan ziren. Podiumeko txirrindularia gehienak herbereetarrak izan ziren baina belgikar eta alemaniar batzuk ere izan ziren. Ez ziren izan Euskal txirrindularirik podiumean. Iñaki Barrenetxea bizkaitarrak 1998ean parte hartu zuen, baina ez zuen lasterleta bukatu.

## Kanpo estekak
The Tavern Keeper's Daughter

'''''The Tavern Keeper's Daughter''''' filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1908. urtekoa.

## Pertsonaiak 

* George Gebhardt
* Edward Dillon
* Florence Auer
* Marion Leonard
* Harry Solter
* Marion Sunshine

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
The Black Viper

***The Black Viper*** filma David Wark Griffith eta Wallace McCutcheon zinemagilearen lana da, 1908. urtekoa.

## Sinopsia 
Matoi batek neska bat hiltzen du lantokitik irtetean, baina gizon batek erreskatatu egiten du. Gaizkileak mendekua agintzen du eta, bi lagunen laguntzarekin, neskari eta erreskatatzaileari eraso egiten die paseatzera doazenean. Oraingoan erreskatatzailea bahitzea lortu dute. Lotuta, ahoa estalita eta gurdi batean eramanda dago. Neskak etxera ihes egiten du eta hainbat bizilagunen laguntza jasotzen du. Gaizkileen jarraipena egiten dute mendietako txabola bateraino, non taldeak biktima harrapatu eta su eman baitio. Hiltzaile bat eta erreskatatzaile bat etxeko teilatuan borrokan.

## Pertsonaiak 
* Edward Dillon: Mike
* George Gebhardt: Viper
* Mack Sennett: erreskatatzaile
* D. W. Griffith: erreskatatzailea
* Anthony O'Sullivan: bandako kidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
The Red Man and the Child

***The Red Man and the Child*** filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1908. urtekoa.

## Pertsonaiak 

* Charles Inslee
* John Tansey
* Linda Arvidson
* George Gebhardt
* Harry Solter as Villain

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
The Bandit's Waterloo

'''''The Bandit's Waterloo''''' filma David Wark Griffith zinemagilearen film dramatikoa da, 1908. urtekoa.

## Pertsonaiak 

* Charles Inslee
* Linda Arvidson
* Marion Leonard
* Harry Solter
* Arthur V. Johnson
* Florence Lawrence

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
Polymultiplee de l`Hautil

**Polymultiplee de l`Hautil** Frantziako lasterketa profesional ohia da. 1997 eta 1998. urteetako ekitaldietan Frantziako Kopako lasterketa izan zen. Hurrengo ekitaldietan amateur maila izan zuen. 

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fabrizio Romano

**Fabrizio Romano** (Napoli, 1993ko otsailaren 21a) kirol-kazetari italiarra da, eta futboleko fitxaketen merkatuan espezializatuta dago. Sky Sports-en lan egiten du 19 urte zituenetik, eta Twitter-en hamar milioi jarraitzaile baino gehiago biltzea lortu du. Askoren ustez, kazetari fidagarriena da futbolari dagokionez.

## Ibilbidea 
Romano Napolin jaio zen, Italian, 1993ko otsailaren 21ean. Kirol-kazetari gisa 18 urte zituela hasi zen lanean, Bartzelona Futbol Klubari buruzko informazioa jaso ondoren. Sky Sports-ekin lan egiten duenetik (enpresa horrekin sinatu zuen lehen kontratua 19 urterekin), harremanak sortu eta eraiki ditu Europa osoko klub, jokalari, agente eta bitartekariekin. Romanok kazetari gisa ere egiten du lan The Guardianentzat, eta milioika jarraitzaile lortu ditu sare sozialetan, batez ere Twitterren eta Instagramen.

## Bizitza pertsonala 
Watford F.C. talde ingelesaren jarraitzailea izateaz gain, Romano eleaniztuna da; italiera, ingelesa, gaztelania eta portugesa menderatzen dituelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila The Guardian.
* Profila CBS Sports-en.
* Fabrizio Romano Twitter-en.
* Fabrizio Romano Instagramen.
* Fabrizio Romano Twitch-en.
* Fabrizio Romano YouTuben.
* Fabrizio Romano Telegramen.
* SOS Fanta webgunea.
Laurent Brochard

**Laurent Brochard**, (Le Mans, 1968ko martxoaren 26a), Frantziako txirrindulari ohia da. Frantziako Tourrean etapa irabazi zuen eta 2001. urtean, Frantziako Txirrindularitza Kopa irabazi zuen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nicolas Jalabert

**Nicolas Jalabert**, frantziar txirrindulari ohia da. Laurent Jalabert txirrindulariaren anaia txikia da. 1997. urtean, Frantziako Txirrindularitza Kopa irabazi zuen. 

## Palmaresa 
**1996**
* Rennesko Sari Nagusia
* Etorkizuneko Tourreko etapa bat
* 3. Frantziako Txirrindularitza Kopan
**1997**
* Rennesko Sari Nagusia
* Frantziako Txirrindularitza Kopa
* Route Adélie
**2001**
* 3. Rik Van Steenbergen Memorialan
**2002**
* 2. Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketan
**2007**
* Loire-Atlantique Klasikoa
**2009**
* 2. Classic Sud-Ardèchen
* 3. Eskalatzaileen garaikurran

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ben's Kid

'''''Ben's Kid''''' filma Francis Boggs zinemagilearen lana da, 1909. urtekoa.

## Pertsonaiak 
* Roscoe Arbuckle
* Tom Santschi
* Harry Todd

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
Thierry Claveyrolat

**Thierry Claveyrolat** (La Tronche, 1959ko martxoaren 31 &ndash; Notre-Dame-de-Mésage, 1999ko irailaren 7a) Frantziako txirrindularia izan zen. 1993. urtean, Frantziako Txirrindularitza Kopa irabazi zuen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean Cyril Robin

**Jean Cyril Robin**, (Lannion, 1969ko abuztuaren 27a) Frantziako txirrindulari ohia da. 1992. urtean, Frantziako Txirrindularitza Kopa irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1990**
* Boucles de la Mayenne
**1992**
* Frantziako Txirrindularitza Kopa
* Rennesko Sari Nagusia
* Armorikako Tourreko etapa bat
**1993**
* Route Adélie
* Armorikako Tourra eta etapa bat
* 3. Alpeetako Klasikan
**1995**
* Dunkerqueko Lau Eguneko etapa bat
* 5. Dauphiné Libérén
**1996**
* 9. Italiako Giroan
**1997**
* 3. Dauphiné Libérén
**1998**
* 6. Frantziako Tourrean
* 9. Kataluniako Voltan
* 10. Dauphiné Libérén
**1999**
* 3. Munduko errepideko txapelketan
**2000**
* 2. Limousingo Tourrean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Armand de las Cuevas

**Armand de las Cuevas** (Troyes, 1968ko ekainaren 26a - Réunion, 2018ko abuztuaren 2a), frantziar txirrindularia izan zen, profesionala 1989 eta 1999 artean.

Garaipen aipagarrienak, besteak beste, 1991ko Frantziako errepideko txapelketa, 1994ko Donostia Klasikoa eta 1998ko Dauphiné Libéré izan ziren. Horretaz gain Miguel Indurain taldekidea izan zen Frantziako Tourrean.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Camila Morrone

**Camila Rebeca Morrone Polak** (1997ko ekainaren 16a) jatorri argentinarreko aktore eta modelo estatubatuarra da. *Bukowski* (2013) James Francoren filmean aktore gisa hasi zen. *Death Wish* eta ''Never Goin' Back* filmetan ere parte hartu zuen, eta 2018ko urtarrilean Sundance Zinemaldian izan zuen nazioarteko garrantzizko lehen saria.

## Biografia 
Camila Rebeca Morrone Polak 1997ko ekainaren 16an jaio zen Los Angelesen, Estatu Batuak. Lucila Polak argentinarren eta Máximo Morrone modeloaren lehen alaba eta bakarra da. Gurasoak banandu egin ziren 2006an. Haren amak epe luzeko harremana izan zuen Al Pacino aktore estatubatuarrarekin 2007tik 2015era arte, eta, inoiz ezkondu ez ziren arren, Morronek Pacino aitaordearekin du harremana. Bere ama-aitona Federico Polak politikari eta abokatu argentinarra da eta bere izeba Julia Polak britainiar patologoa zen, Argentinan jaioa. Morrone Beverly Hills High School-en graduatu zen 2015. urtean.

## Karrera profesionala 
### Modeloa 
Txikitatik, Morronek modaren munduan sartzeko interesa agertu zuen, eta modelo-agentziaren batean sartzeko irrikaz zegoela adierazi zuen. Ondoren, kontratu bat sinatu zuen IMG Models agentzia ezagunarekin. Hala ere, jauzi handia egin zuen 2016. urtean, *Vogue* Turkia aldizkariaren iraileko azala izatea lortu zuenean. Handik gutxira, ibiltokian debuta egin zuen Moschinorako desfilean, 2017an. Gainera, *Topshop*, *Lefties*, Pink, Sephora *eta 'Ay Not Dead* markentzat egin du lan.

### Aktorea 
Morronek aktore-debuta egin zuen James Francoren *Bukowski* (2013) filmean. 2018an, *Death Wish* akzio-filmean parte hartu zuen berriro, Bruce Willis-ekin batera, eta Augustine Frizzellen *Never Goin' Back*en ere hartu zuen parte. Azken film hau 2018ko Sundance Zinemaldian estreinatu zen, A24 taldeak banandua. *Daisy Jones & The Six''erako hautatu ondoren, Morronek adierazi zuen modelo lanak utzi eta aktore gisa jarraituko zuela.

## Bizitza pertsonala 
2017. urtearen amaieratik, Leonardo DiCapriorekin harreman sentimentala zuen, baina 25 urte zituela amaitu zen, 2022ko abuztuan. 

Hainbat pertsona ospetsuren lagun hurbila da; besteak beste, Kendall eta Kylie Jenner, Bella Hadid, Hailey Baldwin eta Oriana Sabatini.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balked at the Altar

***Balked at the Altar*** filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1908. urtekoa.

## Pertsonaiak 

* Mabel Stoughton
* Linda Arvidson
* George Gebhardt
* D. W. Griffith
* Robert Harron
* Arthur V. Johnson
* Mack Sennett
* Harry Solter

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
Pascal Lino

**Pascal Lino** (Sartrouville, 1966ko abuztuaren 13a), Frantziako txirrindulari ohia da. 1998. urtean, Frantziako Txirrindularitza Kopa irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1987**
* 2. Ruban granitier bretonen

**1989**
* Etorkizuneko Tourra

**1992**
* 5. Frantziako Tourrean

**1993**
* Frantziako Tourreko etapa bat

**1997**
* 3. Nazioarteko Kriteriumean
**1998**
* Frantziako Txirrindularitza Kopa 
* Paris-Camembert
* 3. Route Adélien
* 3. Polymultiplee de l`Hautilean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak