open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dorayaki

japoniar gozoki mota bat da, forma biribila duten bi bizkotxoz osatua dagoena (*kasutera* deitzen zaio bizkotxo edo opil mota honi), eta bi bizkotxoen erdian, ogitarteko itxurarekin, *anko* izeneko osagaia, babarrunetatik datorren pasta gozoa. Anko hori *azuki* aldaerarekin eginiko babarrun gozozko pasta bat da.

Jatorriz geruza bakarra zuen, eta gaur egungo forma 1914an asmatu zuen Ueno Usagiyak.

Japonieraz, *dora* hitzak gong esan nahi du, eta hau, beharbada, izenaren jatorria hau da, izan ere gongak eta dorayakiak biribilak dira biak. Normalean babarrun gozoz eginak izan ohi dira, baina gaztainazkoak ere izan daitezke. Japoniako zenbait herritan, *anko* betegarriaren ordez, marmelada, txokolatea edo fruitu zatitua erabil daitezke. Ohikoena izaten da edari batekin batera jatea, lehorrak direlako; osagarri erabiliena tea da.

Japoniar elezahar baten arabera lehen dorayakia, Benkei izeneko samurai batek, ezkutatzen zen nekazari baten etxetik alde egin ondoren bere gonga, (japonieraz, *dora*), ahaztu zuenean egin zela uste da, eta nekazariak, ondoren, gonga, buñueloak frijitzeko erabili zuela, zartaginik ez zuelako... Hortik Dorayaki izena.

ETBn urtetan Doraemon izeneko pertsonaiak, marrazki bizidunetako protagonistetako bat, dorayakiak zituen oso gustuko.

## Kanpo-estekak
Prosna (argipena)

**Prosna** erdialdeko Poloniako ibaia da.

**Prosna** toponimo hauek ere izan daiteke:
* Prosna (Polonia Handiko voivoderria)
* Prosna (Mazoviako voivoderria)
* Prosna (Opoleko voivoderria)
* Prosna (Varmia-Mazuriako voivoderria)
Wind River (filma)

***Wind River***, 2017ko Taylor Sheridan estatubatuarrak zuzendutako misteriozko neo-western film bat da. Jeremy Renner eta Elizabeth Olsen aktoreek antzeztu zuten.

Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua 
AEB, Wyoming. Jane Banner (Elizabeth Olsen) FBIko agente gazteak amerindiar erreserba batean jazotako neska gazte baten erailketa ikertzeko bertakoa den Cory Lambert (Jeremy Renner) arrasto-bilatzailearekin batera lan egingo du.

## Aktoreak 
* Jeremy Renner: Cory Lambert
* Elizabeth Olsen: Jane Banner
* Jon Bernthal: Matt
* Kelsey Chow: Natalie Hanson
* Julia Jones: Wilma Lambert
* Gil Birmingham: Martin Hanson
* Martin Sensmeier: Chip
* Eric Lange: Whitehurst doktorea
* James Jordan: Pete Mickens
* Ian Bohen: Evan
* Hugh Dillon: Curtis
* Graham Greene: Ben

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Wkra

**Wkra** ipar-ekialdeko Poloniako ibaia da, Narewren ibaiadarra dena. 255 kilometroko luzera eta 5.348&nbsp;km²-ko arroa ditu. Łydynia eta Płonka bere ibaiadar nagusiak dira.

Bere ibilbidean Bieżuń, Radzanów, Strzegowo, Glinojeck, Sochocin, Joniec, Pomiechówek eta Nowy Dwór Mazowiecki zeharkatzen ditu.
Ziprofloxazino

**Ziprofloxazino** kinolonen (fluorokinolonen) familiako antibiotiko sintetikoa da. Espektro zabaleko antibiotikoa da, hots, bakterio oso desberdinen aurka jarduten du. 1987an merkaturatu zen.

Bakterioen DNAren erreplikazioa eragozten du antibiotiko honek, prozesu horretan parte hartzen duten hainbat entzima inaktibatzen dituelako.

Espektro zabaleko antibiotikoa izanik, infekzio ugari tratatzeko erabiltzen da ziprofloxazinoa: hezurretako eta artikulazioetako infekzioak, sabel barrukoak, arnas-aparatukoak, azalekoak, gernu-traktukoak, beherakoak, sukar tifoidea eta otitis, besteak beste . Antibiotiko honekiko sentikorrak diren bakterioen artean hauek aipa daitezke:

* Enterobakterioak
* *Vibrio*
* *Haemophilus influenzae*
* *Neisseria gonorrhoeae*
* *Neisseria meningitidis*
* *Brucella*
* *Campylobacter*
* *Trichomonas vaginalis*
* *Legionella*
* *Pseudomonas aeruginosa*
* *Bacillus anthracis*

Aho bidetik, zain barneko bidetik, begietarako edo belarrietarako tanta eran edo era topikoan har daiteke ziprofloxazinoa

Antibiotiko honen ingestioak ekar ditzakeen albo-ondorio ohikoenak asaldura gastrointestinalak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wisłoka

**Wisłoka** hego-ekialdeko Poloniako ibaia da, Vistularen ibaiadarra dena. 173 kilometroko luzera eta 4.100&nbsp;km²-ko arroa ditu.

Bere ibilbidean Krempna, Nowy Żmigród, Osiek Jasielski, Dębowiec, Jasło, Kołaczyce, Brzyska, Brzostek, Pilzno, Dębica, Zyrakow, Przeclaw, Mielec, Borowa eta Gawluszowice zeharkatzen ditu.
Phoebe Waller-Bridge

**Phoebe Mary Waller-Bridge** (Londres, 1985eko uztailaren 14a) ingeles aktorea, ekoizlea eta gidoilaria da. BBCren *Fleabag* telesailaren sortzaile, protagonista eta gidoilari bezala egin zen nabarmenki ezaguna.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak
Prosna

**Prosna** erdialdeko Poloniako ibaia da, Wartaren ibaiadarra dena. 227 kilometroko luzera eta 4.917&nbsp;km²-ko arroa ditu.

Bere ibilbidean Gorzów Śląski, Praszka, Wieruszów, Grabów nad Prosną, Kalisz eta Chocz zeharkatzen ditu.
Wisłok

**Wisłok** hego-ekialdeko Poloniako ibaia da, San ibaiaren ibaiadarra dena. 220 kilometroko luzera eta 3.538&nbsp;km²-ko arroa ditu.

Bere ibilbidean Besko, Haczów, Krościenko Wyżne, Krosno, Wojaszowka, Frysztak, Wiśniowa, Strzyżów, Czudec, Boguchwała, Rzeszów, Czarna, Białobrzegi eta Tryncza zeharkatzen ditu.
Drawa

**Drawa** () Poloniako ibaia da, Notećen ibaiadarra dena. 192 kilometroko luzera eta 3,291&nbsp;km²-ko arroa ditu. Kokna, Korytnica, Mierzęcka Struga, Płociczna, Pokrętna, Słopica eta Wąsowa bere ibaiadar nagusiak dira.

Bere ibilbidean Czaplinek, Złocieniec, Drawsko Pomorskie, Prostynia, Drawno, Stare Osieczno, Przedborowo eta Krzyż Wielkopolski zeharkatzen ditu.
Poprad (ibaia)

**Poprad** (; ) erdialdeko Europako ibaia da, Dunajecen ibaiadarra dena. 170 kilometroko luzera eta 2.077 km²-ko arroa ditu.

## Ibilbidea 
Eslovakiako Tatra Garaiak mendilerroan sortzen da 1.302 metrotako altueran. Berehala iparralderanzko norabidea hartzen du eta Poprad, Kežmarok eta Stará Ľubovňa hiriak zeharkatzen ditu. Ondoren, 31 kilometrotan zehar, Eslovakia eta Polonia arteko nazioarteko muga eratzen du. Ondoren Poloniara sartzen da eta Krynica-Zdrój, Muszyna, Piwniczna-Zdrój, Rytro, Stary Sącz eta Żegiestów igarotzen ditu. Azkenik Dunajec ibaian isurtzen ditu urak.

## Parke naturala 
Poloniako zatian Poprad Parke naturala sortu zen 1987an bertako paisaia babesteko helburuarekin. 54.000 hektarea inguruko azalera hartzen du.
Rega (ibaia)

**Rega** ipar-mendebaldeko Poloniako ibaia da, Baltikoan bokalea duena. 188 kilometroko luzera eta 2.767&nbsp;km²-ko arroa ditu. Brzeźnicka Węgorza, Gardominka eta Mołstowa bere ibaiadar nagusiak dira.

Bere ibilbidean Świdwin, Łobez, Resko, Płoty, Gryfice, Trzebiatów eta Mrzeżyno zeharkatzen ditu.
Wda

**Wda** Poloniako ibaia da, Vistularen ibaiadarra dena. 198 kilometroko luzera eta 2.325&nbsp;km²-ko arroa ditu. Tucholako basoan ibai nagusienetariko bat da.

Bere ibilbidean Lipusz, Borsk, Wojtal, Czarna Woda, Wda, Błędno, Tleń, Żur eta Świecie zeharkatzen ditu.
Ordena Teutonikoaren Estatua

**Ordena Teutonikoaren Estatua** (; ) Iparraldeko Gurutzadetan sortutako estatua izan zen, Ordena Teutonikoaren eskuetan zegoena.

1237an, aurreko urtean egin zen Sauleko gudutik bizirik irten ziren Ezpataren Livoniar Anaiak Ordena Teutonikoari batu zitzaizkion, eta Livoniar Ordenaren adar autonomoa eratu zuten.

1346an, Danimarkako erregeak 19.000 markoren truke Estoniako dukerria saldu zien. 1410ean, Grunwaldeko guduan menderatua izan ondoren, Ordena Teutonikoa gainbeheran sartu zen, eta bere Livoniako adarra, Livoniako Konfederazioarekin batu zen.

Prusiako lurralde teutonikoak, 1466an bitan banatu ziren, Thorneko Bakearen ondoren: Prusia teutonikoaren mendebaldeko zatia, Erret-Prusia bihurtu zen (ondoren, Poloniako beste zati bat izatera iritsiko zena); ekialdeko estatu monastikoa, berriz, 1525ean eta Erreforma protestantearen ondorioz sekularizatua izan zen eta Prusiako dukerriak ordezkatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Obra (ibaia)

**Obra** mendebaldeko Poloniako ibaia da, Wartaren ibaiadarra dena. 171 kilometroko luzera eta 2.760&nbsp;km²-ko arroa ditu.

Bere ibilbidean Krzywin, Kościan, Zbaszyn, Trzciel, Miedzyrzecz, Bledzew eta Skwierzyna zeharkatzen ditu.
Prusiako Dukerria

**Prusiako Dukerria** (, ) ekialdeko Prusian sortutako dukerria izan zen, Ordena Teutonikoaren Estatua ordezkatu zuena. 1701ean, dukerria Prusiako Erresuma bihurtu zen. Hiriburua Königsberg izan zuen.

Alemandun biztanleria zuen lehen dukerri protestantea (luteranoa) izan zen, gutxiengo poloniar eta lituaniarrak ere bazituena.

## Historia 
1525ean, Erreforma protestantearen garaian, Zaldun Teutonikoen Maisu Handiak, Albertok, ordenaren lurralde prusiarra sekularizatu zuen eta Alberto Prusiako duke bihurtu zen. Bere dukerria, hiriburua Königsbergen zuena (), Poloniako Erresumako Koroaren feudo bezala ezarri zuen. 1618an Hohenzollern etxeko Brandenburgoko printze-hautesleek heredatu zuten eta batasun pertsonal bat- Brandeburgo-Prusia izenekoa- sortu zuten. Frederiko Gilenek Brandenburgoko prizent-hautesleak lurraldearen gaineko erabateko subiranotasuna lortu zuen 1657ko Wehlauko Itunari esker, gero, 1660ko Olivako Itunean berretsia izan zena. 1701ean Prusiako dukerria Erresumaren mailara igo zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Istanbulgo gune historikoak

**Istanbulgo gune historikoak** Fatih barrutian dauden gune multzo batzuk dira, Istanbulen, 1985an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Horien artean daude Sarayburnu, Topkapı jauregia, Santa Sofia, Sultan Ahmed meskita, Hagia Irene, Zeyrek meskita, Süleymaniye meskita, Santa Sofia Txikia eta Konstantinoplako harresiak.

## Guneak 
Gizateriaren Ondarea lau gunetan hedatzen da, hiriaren historiako lau fase nagusietako monumentuak biltzen dituztenak:
* Parke arkeologikoa, 1953 eta 1956 artean sortua penintsularen muturrean
* Süleymaniye auzoa, 1980 eta 1981 bitartean babestua
* Zeyrek auzoa, 1979an babestua
* harresien gunea, 1981ean babestua

## Irudiak 

File:Istanbul.Bosphorus004.jpg|Topkapı jauregia
File:Istanbul Hagia Irene IMG 8067 1920.jpg|Hagia Irene
File:Exterior of Sultan Ahmed I Mosque in Istanbul, Turkey 002.jpg|Sultan Ahmed meskita
File:Little Hagia Sophia.JPG|Santa Sofia Txikia
File:Süleymaniye Mosque interior view.JPG|Süleymaniye meskita
File:Image-ZeyrekCamii20061230 02.jpg|Zeyrek meskita
File:Theodosian Walls of Constantinople, Istanbul (24053561188).jpg|Konstantinoplako harresiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oinzubi

thumb|Japoniar lorategietan ohikoak dira apaingarri gisa.
**Oinzubi** edo **Zaldain** tamainu txikiko zubia da. Oinezkoentzat moldatuta egoten dira eta oso material arruntekin eginak egoten dira.

Nekazari inguruetan oso ohikoak dira errekak, garaiera alde txikiak edo oztopoak gainditzeko. Sinpleenak alderik alde doan enbor edo ohol bat izan daiteke. Dena dela, badira ere oinzubi landuagoak, harrizkoak, eskudelez, e.a.

XIX. mendean kristalezko oinzubiak egin ziren ere bai. Ezagunena Tianmen mendiaren labarretan dagoena; oinzubi horrek ehun metro ditu eta Zhangjiajieko Baso Parke Nazionalean dago.

## Adibideak 

Fitxategi:Plank bridge - geograph.org.uk - 96485.jpg|Ohol zabal batez erabilita eginiko oinzubia.
Fitxategi:Two-plank footbridge to stairs across water.jpg|Oholez eginiko oinzubia.
Fitxategi:Clapper on leat 2.JPG|Harrizko oinzubia.
Fitxategi:Footbridge_-_geograph.org.uk_-_358099.jpg|Zubi antzeko oinzubia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Oinzubiak (Iruñea)

## Kanpo loturak
Milli Vanilli

**Milli Vanilli**, Alemaniako R&B talde bat da. 1988an Munich hirian Frank Farian ekoizleak sortu zuen eta Fab Morvan eta Rob Pilatus kideek osatu zuten.

1980ko hamarkadaren amaieran mundu mailan ospea bereganatu baina 1990ean sekulako eskandaluaren protagonista izan ziren, beren abestiak playback bidez abesten zituztela eta beren ustezko ahotsak beste abeslarienak ziren iruzurra azaleratu baitzen. Horrek taldearen berehalako gainbehera eta porrota ekarri zuen.

## Diskografia 
* *All or Nothing* (1988)
* ''Girl You Know It's True* (1989)
* *The Moment of Truth'' (1991) ([[The Real Milli Vanilli] bezala])

## Kanpo estekak
Anna Arqué

**Anna Arqué i Solsona** (Lleida, 1972ko maiatzaren 8a) Kataluniako mugimendu independentistaren aktibista eta komunikazio-estrategietan aholkularia da.

Enpresa Zientzietan eta Marketinen lizentziaduna da, eta Kataluniako Udako Unibertsitatearen errektore-ordea .

Gaztetan modelo gisa lan egin ondoren Londresera joan zen, non hamar urtez komunikazio-estrategiaren arloan jardun zuen 

Kataluniaren independentziari buruzko galdeketak abian jarri zirenean (2009an) Anna Arqué nazioarteko batzordearen burua izendatu zuten. Gero Joan Laportak sortu zuen alderdi politiko independentistaren (Solidaritat Catalana per la Independència) zerrendetan aurkeztu zen, 2010ean .

Gaur egun autodeterminazioaren alde jarduten duen *International Commision of European Citizens* (ICEC) erakundearen Herrialde Katalanetako bozeramailea da.

Harreman estuak izan ditu Euskal Herriarekin, eta Euskal Herriaren independentziari buruzko lehenengo galdeketetan aholkulari eta begirale gisa ere lagundu zuen .

## Erreferentziak
Enriqueta Basilio

**Norma Enriqueta Basilio Sotelo** (Mexicali, Kalifornia Beherea, Mexiko, 1948ko uztailaren 15a - Mexiko Hiria, Mexiko, 2019ko urriaren 26a), **Queta Basilio** izenez ere ezaguna, mexikar atleta izan zen. Sugar olinpikoa eraman eta pebetontzia piztu zuen historiako lehenengo emakumea bihurtu zen 1968ko urriaren 12an XIX. Udako Olinpiar Jokoetan.

## Bizitza 
thumb|ezkerrera|150px|Enriqueta Basilio, zuzi olinpikoa eskuan zuela, pebetontzia pizten.
80 metroko hesi-lasterketako Mexikoko txapelduna izan zen. 1968ko urriaren 12an, Mexikoko Udako Olinpiar Jokoetan, sugar olinpikoa eraman eta pebetontzia piztu zuen historiako lehenengo emakumea izan zen.

2000 eta 2003 bitartean Alderdi Iraultzaile Instituzionaleko diputatu federal izan zen.

2004an zuzi olinpikoa berriro eraman zuen Atenasko Udako Olinpiar Jokoen Mexikotik igaro zenean.
Pasłęka

**Pasłęka** () Poloniako ibaia da, Vistulako itsas aintziran bokalea duena. 210 kilometroko luzera eta 2.295&nbsp;km²-ko arroa ditu. Stara Pasłęka, Wałsza, Giłwa, Jemiołówka, Marąg eta Miłakówka bere ibaiadar nagusiak dira.

Bere ibilbidean Varmia eta Goi Prusia eskualdeak zeharkatzen ditu.
Noteć

**Noteć** ( ahoskatua; , ) erdialdeko Poloniako ibaia da, Wartaren adarra. 388 kilometroko luzera eta 17.330&nbsp;km²-ko arroa ditu.

Bere ibaiadar nagusiak Łobżonka, Küddow eta Drage (eskuinaldetik) eta Panna, Gąsawka, Kcyninka eta Gulczanka (ezkerraldetik) dira.

Kujavia-Pomeraniako voivoderrian jaioa, Polonia Handiko eta Lubuszeko voivoderriak zeharkatzen ditu. Azkenean, Gorzów Wielkopolskitik hurbil, Wartan isurtzen ditu bere urak. Bere ibilguan dagoen Netzeko barrutia 1772 eta 1793 artean Prusiako Erresumaren eskuetan izan zen.

Bere ibilbidean Kruszwica, Pakość, Barcin, Łabiszyn, Nakło nad Notecią, Ujście, Czarnków, Wieleń eta Drezdenko zeharkatzen ditu.
Frederick Chiluba

**Frederick Jacob Titus Chiluba** (Kitwe, 1943ko apirilaren 30a - Lusaka, 2011ko ekainaren 18a) Zambiako bigarren presidentea izan zen.

Nagusi sindikala izan zen. 1991n Kenneth Kaunda garaitu zuen presidentearen hauteskundeetan, herriko lehen multialderdikoietan. 1996an berrautatu zen.
The Jungle Book (2016ko filma)

***The Jungle Book*** (euskaraz *Oihaneko Liburua*) 2016ko Jon Favreau estatubatuar zinema zuzendariaren fantasiazko abentura film bat da. Rudyard Kipling idazlearen izen bereko elerrian oinarritzen da, eta 1967ko marrazki bizidunetako film moldaketaren elementuak ere hartzen ditu.

## Argumentua 
Mowgli otso talde batean haziko da, oihanaren erdian. Halako batean, bere etxea izan dena utzi egin beharko du, Shere Khan tigreak ez baitu oihanean onartzen gizakiarekin zerikusirik duen inor.

## Aktoreak 
* Neel Sethi: Mowgli
** Kendrick Reyes: Mowgli haurtxoa
* Ritesh Rajan: Mowgliren aita

### Jatorrizko bikoiztaileak 
* Bill Murray: Baloo
* Ben Kingsley: Bagheera
* Idris Elba: Shere Khan
* Lupita Nyong'o: Raksha
* Scarlett Johansson: Kaa
* Giancarlo Esposito: Akela
* Christopher Walken: Louie erregea
* Garry Shandling: Ikki
* Brighton Rose: anai grisa
* Jon Favreau: Fred
* Sam Raimi: urtxintxa
* Russell Peters: Rocky
* Madeleine Favreau: Raquel
* Sara Arrington: Nilgai

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* *The Jungle Book* (1967ko filma)
* *The Jungle Book* (1994ko filma)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Banku-kontu

thumb|Banku-kontuek paperezko libreta edo liburukiak izan ditzakete euskarri
**Banku-kontu** bat finantza-kontu bat da, banku batek bezero batentzat mantentzen duena. Banku-kontua izan liteke gordailu kontu bat, kontu korronte bat edo finantza-erakunde batek eskainitako beste edozein kontu mota, eta bezeroak finantza erakundeari gordailutan eman (edo mailegutan hartu) dizkion funtsen berri ematen du.

Epe batean banku-kontu batean gertatu diren finantza eragiketen berri ematen dio bezeroari bankuak banku-estraktu edo laburpen batean. Horren bidez, uneoro bezeroak finantza-erakundearekiko duen posizio-balantzea agertzen da; ohikoan, baina ez beti, herrialdean onartua den txanponean neurtua.

Herrialde bakoitzak legez zehazten du zenbat banku-kontu ireki eta erabili daitezken; kontuok nork eta nola ireki ditzaken, titularrak nola identifikatu daitezken, gordailuak nola egin, dirua ateratzeko mugak eta abar. Herrialde gehienetan 18 urtekoa da banku kontu bat izateko adin muga, zenbaitetan 16 urtekoa den arren. Gazteagoek guraso edo tutore baten eskutik izan dezakete kontu bat.

## Kontu egitura 
Banku-kontuek balantze positiboa edo kreditukoa izan dezakete (hartzekodun), finantza erakundeak bezeroari dirua zor dionean; edo balantze negatibo edo debitukoa (zordun), bezeroak finantza erakundeari dirua zor dionean.

Oro har, gordailu kontuak izaten dira bezeroak dirua gordetzeko asmoz eratzen direnak, alegia, bankuak bezeroari dirua gorde diezaion, eta bankua bezeroarekin zordun izango duena.

Beste kontu batzuk, orokorrean bezeroak zorrak manten ditzan irekitzen dira, mailegu-kontu gisa. Hauek, tarteka, gordailu-kontu ere bihur daitezke, duten saldo garbi edo balantzearen arabera.

Kontu batzuk, duten balantzearen arabera baino, funtzioaren arabera ere sailkatzen dira: kontu korronteak, kasu, eguneroko ordainketa eta kobrantza arruntak egiteko erabiltzen dira. Aurrezki-kontuak, berriz, bezeroaren aurrezkiak gordetzeko asmoa izaten dute eta hortaz balantze positiboa izan ohi dute (bezeroaren alde, bankua zordun delarik).

Finantza-erakunde ezberdinek izen komertzial ezberdinekin izenda ditzakete bezeroei eskaintzen zaizkien kontu mota ezberdinak.

* Gordailua
** Transakzio kontua
*** Txeke kontua
*** Kontu korrontea
** Pertsonala

* Aurrezkia
** Eperako gordailua / Gordailu finkoa

* Bestelako kontuak
** Mailegu-kontuak
** *Low-cost*

## Kanpo estekak
Tianmen mendia

**Tianmen mendia** (; ), Txinako Herri Errepublikako Hunan probintziako ipar ekialdeko Zhangjiajieko Baso Parke Nazionalean dagoen mendia da. Oso leku turistikoa da eta bertan arrisku kirolen proba asko burutu dira.

## Sarbideak 
* 2005ean Poma konpainia frantsesak teleferiko bat eraiki zuen. Teleferikoa Zhangjiajie tren geltokitik mendiaren goiko aldera doa. Tianmen Mountain Cableway-ek turismoko argitalpenetan "munduko mendi garaietako kable bide luzeena" dela aldarrikatzen du. 98 auto ditu eta 7.455 m. eta 1.279 m. arteko igoera dute. Gradiente altuena 37 gradukoa da.
* Mendiaren goiko aldean labar aldean eraikitako kilometroetko bidetik ibil daiteke, beirazko zoruak dituzten atalak barne. Bide osoa 11 km. 99 bihurgunekin ditu eta mendi tontorreraino iristen da. Bidea 131,5 m. dituen Arku Naturalaino heltzen da. 2007an Alain Robert-ek arkua azpitik eskalatu zuen, esku hutsik eta babesik gabe; plaka batek bere balentria oroitzen du.

## Tenplua 
Tianmenshan tenplua gailurrean dago. Jatorrizko tenplua Tang dinastian zehar eraiki zen eta XX. mendearen lehen zatian suntsitua izan zen. 1949an, Txinako Iraultza Komunista bere amaiera gerturatu zenean, tenplu berri baten eraikuntza hasi zen, Tang dinastiaren arkitektura imitatuz. Tenpluak bi hektarea dituzten lorategien artean dago.

## Iruditegia 

Image:
Tian Menshan Mountain 2.jpg|Heaven-Linking ibilbidea teleferikotik ikusita.
Tian Menshan Mountain 5.jpg|Arku natural ospetsua.
Tian Menshan Mountain 6.jpg|Arku azpitik.
Tian Men Shan Temple 2.jpg|Tianmenshan Tenplua
Tianmen Mountain cliff footpath.jpg|Mendi tontorra inguratzen duen labarreko bidea.
Glass walkway- Tianmen Mountain - panoramio (1).jpg|Kristalezko oinzubia.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Tianmen mendiari buruzko bideoa Youtuben.
January Jones

**January Kristen Jones** (Sioux Falls, Hego Dakota, 1978ko urtarrilaren 5a) estatubatuar zinema eta telebista aktorea eta modeloa da. *Mad Men* telesailean egindako paperagatik da ezaguna.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Zeltsoren liburutegia

**Zeltsoren liburutegia** Antzinako Erromako eraikin bat da, Efeson, Anatolian (egungo Turkian), II. mendean egindakoa, Tiberio Julio Zeltso Polemeano senatari eta kontsularen ohorez. 135. urtean bukatu zen Zeltsoren seme Tiberio Julio Aquila Polemeanori esker. Zeltso kontsul izan zen 92. urtean; gero, 115ean, Asiako erromatar probintziaren gobernatzailea izan zen. Gainera, lurraldeko herritar aberatsa zen.

## Ezaugarriak 
Liburutegia 12.000 bilkari jasotzeko eraiki zen. Halaber, Celsusen hilobi monumentala izan behar zuen. Oso arraroa zen pertsonaia bat horrela lurperatzeko eta, gainera, hiriaren mugetan; zalantzarik gabe ohore handia zen hori guztia.

## Historia 
Eraikin honek garrantzi berezia du, Antzinako Erromako liburutegien aztarnak eskasak baitira. Halaber, horrek liburutegi publikoak Inperioaren toki askotan eraiki zirela eta ez Erroman bakarrik erakusten digu.

Eraikina solairu bakarrekoa da. Eguzkiaren argia erabiltzeko ekialdera ematen du eta horrek, Vitrubioren esanetan, goiztiarrei laguntzen zien. Plataforma baten gainean eraikia, bertara ailegatzeko bederatzi eskaloi daude. Hiru ziren liburutegiaren sarrerak. Erdiko sarrera nagusia zen eta, beraz, alboetakoak baino handiagoa zen. Fatxada osoan sarrera horien buruenen gainean leihoa asko zeuden apaingarri gisa.

263 urtean godoek liburutegia erre egin zuten.

1970 eta 1978 artean aztarnak lehengoratzeko zaharberritze handia egin zen. Lan horiek, orokorrean, jatorrizko eraikin historikoaren ezaugarriak zaindu zituzten. Gaur egun liburutegiaren fatxada erromatarren eraikin publikoen adibide ederra da.

## Iruditegia 

Image:
Celsus_Library,_Ephesus.jpg|Liburutegiaren fatxada gauez.
Efez_Celsus_Library_2_RB.JPG|Arete, birtutearen pertsonifikazioa.
Turkey-2790 (2217170580).jpg|Liburutegiaren barrualdea gaur egun.
Celsus library in Ephesus (5631574095).jpg|Liburutegiaren apaingarriak.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Irudien bilduma.
King Kong (2005eko filma)

***King Kong*** 2005eko Peter Jackson zeelandaberritar zinema zuzendariaren abentura film bat da. 1933ko izenburu berdineko filmean oinarritua dago, jatorrizko filmaren bigarren berregokitzapena delarik 1976ko filmaren ondoren. Naomi Watts, Jack Black eta Adrien Brody aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Depresio Handiaren garaian, Ann Darrow (Naomi Watts) aktorea lanik gabe geratzen da. Bere egoera hobera doala dirudi Carl Denham (Jack Black) ezagutzen duenean, ikuskizunen munduan ekin nahi duen enpresaria. Jack Driscoll (Adrien Brody) antzerkigileak beraiekin bat egiten du. Hirurak urrutiko uharte batera bidaiari ekiten diote, Denhamek bertan film bat zuzentzeko asmoa dauka eta. Oihan zarbatsu batean, King Kong gorila erraldoia eta tribu prehistoriko bat aurkitzen dituzte, milioika urtez ezkutuan iraun dutenak. Bere goranahi aseezina dela eta, Denhamek gorila harrapatzeko planak egiten ditu, New Yorken erakutsi ahal izateko.

## Aktoreak 
* Naomi Watts: Ann Darrow
* Jack Black: Carl Denham
* Adrien Brody: Jack Driscoll
* Thomas Kretschmann: Englehorn kapitaina
* Colin Hanks: Preston
* Jamie Bell: Jimmy
* Andy Serkis: Kong (motion capture) / Lumpy
* Kyle Chandler: Bruce Baxter
* John Sumner: Herb
* Lobo Chan: Choy
* Craig Hall: Mike
* William Johnson: Manny
* Mark Hadlow: Harry
* Jed Brophy: lankidea
* Todd Rippon: lankidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Maleficent (filma)

***Maleficent*** 2014ko Robert Strombergek zuzendutako fantasiazko filma da. Charles Perrault idazlearen *Loti Ederra* ipuinean eta 1959ko marrazkin bizidun film moldaketan oinarritua, istorioa antagonistaren ikuspuntutik kontatzen du. Angelina Jolie, Sharlto Copley, Elle Fanning, Sam Riley, Imelda Staunton, Juno Temple, eta Lesley Manville aktoreek antzeztu zuten.

2019an *Maleficent: Mistress of Evil* jarraipena izan zuen.

## Sinopsia 
Jatorriz, Maleficent hegal beltzak dituen gazte onbera da. Baso idiliko batean bizi da, naturaz inguratuta, lasaitasun osoz. Halako batean, giza armada batek erresuma inbadituko du, eta bere lurraldea defenditzen hasiko da. Erresumaren babesle nagusi bihurtuko da, eta zeregin horretan gero eta gehiago gogortuko da. Azkenean, traizio handi bat jasanen du, eta, horren ondorioz, haren bihotza betirako gaiztotuko da.

## Aktoreak 
* Angelina Jolie: Maleficent
** Ella Purnell: Maleficent nerabea
* Sharlto Copley: Stefan
** Michael Higgins: Stefan gaztea
** Jackson Bews: Stefan nerabea
* Elle Fanning: Aurora
** Vivienne Jolie-Pitt: Aurora (5 urte)
** Eleanor Worthington Cox: Aurora (8 urte)
* Sam Riley: Diaval
* Imelda Staunton: Knotgrass
* Juno Temple: Thistlewit
* Lesley Manville: Flittle
* Brenton Thwaites: Phillip printzea
* Kenneth Cranham: Henry erregea
* Hannah New: Leila printzesa
* Janet McTeer: Kontalaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mariaren eliza (Efeso)

**Mariaren eliza** () egungo Turkian dagoen eraikin historikoa da. Katedrala da eta Selçuk herrian dago, Izmir probintzian, Efeso portutik gertu. Eliza hau ere Kontzilioen eliza bezala ezagutzen da zeren eta leku horretan Kristautasunaren historiako bi kontzilio ospetsuak egin baitziren. Jainkoaren Amari eskainita dago.

## Historia 
thumb|280px|Eliza eraikitzeko faseak.
Eliza V. mende hasieran eraiki zen, Efesoko kontzilioarekin batera, 431. urtean egindakoa. Horregatik, pentsatzekoa da kontzilioa egiteagatik eraiki zela zeren eta bilkura horretan "Jainkoaren Ama" izena erabaki baitzen. Dena dela, aztarnategian aurkitutako zenbait elementuek tokian aurretik erromatar basilika bat zegoela pentsatzeko bidea ematen dute; aurreko eraikin hori III. mendean hustu egin zen. 500 urtearen inguruan eliza handitu egin zen, katedral monumentalaz bihurtuz; horren abside eta zutabe batzuk dira egun ikus daitezkeen aztarnak. Elizak katedral izaera Antzinaro Berantiar osoan mantendu zuen.

## Iruditegia 

Image:
Ephesos_Marienkirche.JPG|Erorkinen ikuspegia.
Marienkirche_Ephesos_1.jpg|Bataiotegiren aztarnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Youtubeko bideoa.
Kuqa Konderria

**Kuqa Konderria** (; ) Txinako Xinjiangeko Uigur Eskualde Autonomoko hiri bat da, Aksu prefekturan kokaturik dagoena. Antzinako **Kucha** erresuma budistak ematen dio izena.

## Geografia eta klima 
### Kokapena 
Tian Shan mendilerroaren periferian kokaturik dago, Tarim arroaren iparraldean. Bederatzi herri eta sei herrixka hartzen ditu bere baitan.

### Klima 
Klima oso gogorra da, basamortu kontinentaleko muturreko klima hain zuzen ere.

## Historia 
### Kucha erreinua 
250px|eskuinera|thumb|Kucha erreinuko txanponak.
Han liburuaren arabera (K.o. 111 urtekoa) *Kucha* mendebaldeko 36 erreinuen arteko handiena zen. 81.317 biztanle zituen eta 21.076 pertsona prest ziren armak hartzeko.

Oasi baten inguruan altxatu zen eta inguruko populaziorik handiena bildu zuen. I. mendean budismoa iritsi zen. Hasieran Sarvastivada eskola nagusitu zen eta ondoren Mahāyāna. Jin liburuaren arabera III. mendean mila estupa eta tenplu budista zeuden Kuchan. IV. mendean budismoaren zentro handia bihurtu zen, erregearen jauregiak ere tenplo budista baten itxura zuen. Garai hartakoak dira Kizil eta Kumtura leize budistak ere, gaur egun oraindik ikus daitezkeenak. Karabana-hirietan aberatsa zen eta "plazeren hiria" bezala ezagutzen zen, bertako musikariek eta dantzariek sona handia hartu zuten. Zetaren Bideak "Kuchako musika" zabaldu zuen eta Tang dinastiako Txinan oso gustoko zuten.

### Hiriaren gainbehera 
250px|eskuinera|thumb|Kucha erreinuaren hondarrak.
VII. mendean Tang dinastiak mendebaldeko lurrak konkistatzeari ekin zion. Oasi-erreinuak eraso zituen eta hauek eskuratzerakoan lau gotorleku handi eraiki zituen, hauetako bat Kuchan. Txina barnean gertaturiko An Lushan matxinadak nabarmen ahuldu zuen inperioa eta mendebaldeko lurrak tibetarren esku gelditu ziren. Garai honetan Kucha erreinu erdi-independentea izan zen, harik eta uigurrek berenganatu zuten arte.

Gaur egun Aksu prefekturan kokaturik dago, ipar-ekialdeko mugan. Aksu Hiriaren ondoren bigarren hiri handiena da eta azaleraz konderririk handiena. Hamalau talde etniko bizi dira bertan, nagusiki uigurrak, han txinatarrak eta Hui txinatarrak
* Kumtura leizeak
* Kuqa meskita

## Iruditegia 

Irudi:Subashi Buddhist Temple Ruins - West.jpg|Subashi tenpluaren hondarrak.
Irudi:Kizil caves 2006 10 01.jpg|Kizil leizeak.
Irudi:Kuntula Grottoes 1, Kuqa.jpg|Kumtura leizeak.
Irudi:库车大寺正面.jpg|Meskita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roxana Quispe Collantes

**Roxana Quispe Collantes** doktorea izan zen bere doktore tesia kitxuaz idatziz eta defendatuz doktore gradua lortu zuen lehen pertsona.

Quispe doktorea zazpi bat urtez ibili zen tesia idazten, 2012-2019 urteen tartean, eta gero, Limako Universidad Nacional Mayor de San Marcos-en defendatu zuen. Kitxua hizkuntzan egindako poesia izan zen bere ikergai nagusia, batez ere Andrés Alencastre Gutiérrez (1909-1984) poetaren obra, Cusco aldeko idazlea, Kilku Warak’aq izenarekin sinatzen zuen poeta.

## Erreferentziak
Parekhiko monasterioa

**Parekhiko monasterioa** () Erdi Aroko eraikin georgiano baten erorkinak dira. Klarjetiko erresuman zegoen, gaur egun Turkian, Artvin probintzian.

## Ezaugarriak 
Monasterioa San Gregorioren jarraitzaileek sortu zuten. 840 hamarkadan sortua, hasiera baseliza bazen laster zenobioa bihurtu zen. Monasterioren aztarnek paisaiarekin bat egiten dute eta haitzek babesten dute. Aztarnategian IX. mendeko bi eliza ikus daitezke, bat solairu bakarrekoa eta bestea basilika bat, monasterioaren erdian.

## Iruditegia 

Image:
Parekhi Church.svg|Bi elizen eskema.
Georgian Church Parekhi2.svg|Beste elizarn oinplanoa.
Parekhi06.09.2011.jpg|Urjauzia. Atzean, eliza.
Parekhi2011(1).JPG|Horma bat.
Parekhi.jpg|Ikuspegi panoramikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Watchmen (telesaila)

***Watchmen*** (), AEBetako superheroi telesail bat da. DC Comics argitaletxearen *1986-1987ko izenburu berdineko komikian* oinarritua dago. Regina King, Don Johnson, Tim Blake Nelson, Yahya Abdul-Mateen II, Andrew Howard, Jacob Ming-Trent, Tom Mison, Sara Vickers, Dylan Schombing, Louis Gossett Jr. eta Jeremy Irons aktoreek antzeztu zuten.

2019ko urriaren 20tik HBO telebista katean aireratzen da.

## Argumentua 
Zaindari mozorrotuak kriminal gisa tratatuak diren unibertso alternatibo batean girotua, 'Watchmen' telesailak Alan Mooren jatorrizko komikian oinarrituz harekin zerikusia duen eduki berria sortzen du.

## Aktoreak 
### Nagusiak 
* Regina King: Angela Abar detektibea
* Don Johnson: Judd Crawford, Tulsako polizia burua
* Tim Blake Nelson: Wade, Tulsa Poliziako detektibea
* Yahya Abdul-Mateen II: Calvin "Cal" Abar, Angelaren senarra
* Andrew Howard: Red Scare, Tulsako polizia komunista
* Jacob Ming-Trent: Panda, Tulsako Poliziako detektibea
* Tom Mison: Phillips jauna, Country Manorreko Jaunaren morroia
* Sara Vickers: Crookshanks jauna, Country Manorreko Jaunaren morroia
* Dylan Schombing: Christopher "Topher" Abar, Angelaren adoptatutako semeordea
* Louis Gossett Jr.: Will Reeves, 1921ko Tulsako istiluetatik bizirik ateratako paraplegiko adindua eta Angelaren aitona
* Jeremy Irons: Adrian Veidt, kredituetan "Country Manorreko Jauna"

### Noizbehinkakoak 
* Jean Smart: Laurie Blake agentea
* Frances Fisher: Jane Crawford, Judden emaztea
* James Wolk: Joe Keene Jr., Oklahomako senatari errepublikanoa
* Hong Chau: Lady Trieu

### Gonbidatuak 
* Jessica Camacho: Jenny Pirata
* Cheyenne Jackson: Justiziagile Kapusaiduna
* Henry Louis Gates Jr.: Bere burua antzeztuz

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala, HBO katea 
* IMDBko fitxa irakurgai
One Eight Seven

***One Eight Seven*** edota ***187*** (euskaraz *Bat Zortzi Zazpi* edo *187*), 1997ko Kevin Reynolds estatubatuarrak zuzendutako drama krimen film bat da. Samuel L. Jackson, John Heard, Kelly Rowan eta Clifton Gonzalez Gonzalez aktoreek antzeztu zuten.

Izenburuak hilketa zer den definitzen duen Kaliforniako Kode Penalaren zenbakiari aipamen egiten dio.

## Argumentua 
AEB, New York, Brooklyn barrutia. Bedford–Stuyvesant, auzoko Roosevelt Whitney institutuan, Trevor Garfield (Samuel L. Jackson) bere ikasle bakoitzari ahalik eta gehien irakasten saiatzen den zientzietako afroamerikar irakasle bat da, haiek graduatzea hiriko auzo marginaletako giro arriskutsua eta kriminalitatetik ateratzeko aukera bakarra dutela guztiz jakitun baita. Zenbait liskarren ondoren, bere ikasleetako batek Trevor hiltzeko asmoz labankatu egingo du, larriki zaurituz.

Haindik 15 hilabetera, Los Angeles hiriko San Fernando Valley barrutiko Quincy Adams institutuan, Trevor guztiz osatuta eta gogoak eraberrituta irakaskuntzara itzuliko da. Hemen ere giroa kaskarra topatuko du, baina oraingoan ez da biktimaren papera betetzeko batere prest egongo.

## Aktoreak 
* Samuel L. Jackson: Trevor Garfield
* John Heard: Dave Childress
* Kelly Rowan: Ellen Henry
* Clifton Collins Jr.: César Sánchez
* Tony Plana: García, insititutuko zuzendaria
* Karina Arroyave: Rita Martínez
* Lobo Sebastian: Benny Chacón
* Jack Kehler: Larry Hyland
* Method Man: Dennis Broadway
* Kathryn Leigh Scott: Ingeles emakumea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Multiplicity (filma)

***Multiplicity*** (euskaraz *Multiplizitate*), 1996ko Harold Ramis estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikziozko komedia film bat da. Michael Keaton, Andie MacDowell, Harris Yulin eta Richard Masur aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda George Fenton ingeles musikagileak konposatu zuen.

## Argumentua 
AEB, Los Angeles. Doug Kinney (Michael Keaton) eraikuntza langileak arazo larria du: ez du bere lanan jardun eta aldi berean Laura emaztea (Andie MacDowell), bere seme-alaba Zack eta Jennifer (Zack Duhame eta Katie Schlossberg), nahiz bere buruari eskeintzeko adina denborarik. Horregatik, bere bizitza pertsonala nahiz lana uztartzea erabat ezionezkoa egin zaio. Hortaz, genetikan espezializatutako Owen Leeds (Harris Yulin) doktoreak bere arazoari behin betiko konponbidea eskeiniko dio: klonazioa.

## Aktoreak 
* Michael Keaton: Doug Kinney
** "Bi"/Lance
** "Hiru"/Rico
** "Lau"/Lenny
* Andie MacDowell: Laura Kinney
* Zack Duhame: Zack Kinney
* Katie Schlossberg: Jennifer Kinney
* Harris Yulin: Leeds doktorea
* Richard Masur: Del King
* Eugene Levy: Vic
* Ann Cusack: Noreen
* John de Lancie: Ted Gray
* Judith Kahan: Franny
* Brian Doyle-Murray: Walt
* Obba Babatundé: Paul
* Julie Bowen: Robin
* Dawn Maxey: Beth
* Kari Coleman: Patti

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
FK RFS

**FK RFS** (izen osoa *FK Rīgas Futbola Skola*) Letoniako futbol taldea da, Riga hiriburukoa.

## Historia 
Taldea 1962 urtean sortu zen Rigako Futbol Eskolan. Beti maila apaletan ibili ondoren 2015ean bigarren mailako hirugarren postuan sailkatu zen. Ez zitzaion mailaz igotzea tokatzen, baina Skonto Rigak diru arazo latzengatik lizentzia galdu zenean haren tokia hartu zuen lehen mailan. 2018an hirugarren egin zuen maila gorenean eta 2019an Kopako finala jokatu du FK Jelgavaren aurka eta txapelduna izan da, luzapenean 3-2 irabaziz.

## Palmaresa 
### Letonian: 6 
* Liga (3): 2021, 2023, 2024
:: bigarren 2019an; 2020an
* Kopa (3): 2019, 2021, 2024

## Kanpo estekak 
*  [ Webgune ofiziala]
Jose Ramon Furundarena

**Jose Ramon Furundarena Salsamendi** (Usurbil, 1961) mediku usurbildarra Hematologia eta hemoterapian espezializatuta dago Donostia Unibertsitate Ospitalean, eta EHUko irakaslea ere bada.

Aitzindaria izan da osasun arloko gaietan euskaraz argitaratzen. Euskal komunitate zientifikoaren datu-basean 13 argitalpen biltzen dira, Elhuyar Zientzia eta Teknologia aldizkarian, Osagaiz aldizkarian eta Osasungoa Euskalduntzeko Erakundearekin argitaratutakoak (OEE). Administrazioari eta Osakidetzari osasungintza euskalduntzeko plana eskatzeko egin ziren lehenengo urratsetan ere parte hartu zuen 2001ean OEEko ordezkari gisa.

Osasun-zientziez euskaraz argitaratzen den *Osagaiz* aldizkari akademikoaren zuzendaria da. Bi elkarteren artean egiten dute aldizkaria: Osasungoa Euskalduntzeko Erakundea (OEE) eta Udako Euskal Unibertsitatea (UEU). Osasunarekin erlazionaturiko ikerkuntza mota guztiei buruz artikulu zientifikoak argitaratzen ditu, ikerketa taldeen lanak ezagutzera emateko helburuarekin. Euskal komunitate zientifikoak egiten dituen aurkikuntza zientifikoetarako transferentzia-tresna ere izan nahi du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Osasun-zientziak
* Udako Euskal Unibertsitatea
* Osagaiz aldizkaria

## Kanpo estekak 
* Osagaiz aldizkariaren webgunea
* Gipuzkoako medikuen Elkargoak diruz lagunduko du Osagaiz aldizkaria. OEE, 2018-07-10. Youtube.
Snakes on a Plane

***Snakes on a Plane*** (euskaraz *Sugeak Hegazkinean*), 2006ko David R. Ellis estatubatuarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Samuel L. Jackson, Julianna Margulies, Nathan Phillips, Bobby Cannavale eta Rachel Blanchard aktoreek antzeztu zuten.

Filmaren izenburua, gaia eta bereziki interneten burututako propaganda kanpainari esker garaiko sareko fenomeno soziala bilakatu zen, gainera bere estreina jazo baina lehen, horrek zaletu eta jarraitzaile asko ekarri zizkion. Jakinmin horri erantzun asmoz, New Line Cinema ekoiztetxeak argumentuari internauten zenbait iradokizun gehitzea erabaki zuen, horretarako jatorrizko filmaketa epeari beste bost egun gehituz. Dena dela, hasierako popularitate hori bereganatu arren, amaieran diru sarrera etekinak ez ziren uste bezain handiak izan.

## Argumentua 
Neville Flynn (Samuel L. Jackson) FBIko agenteak Hawaiitik Los Angelesera doan Boeing 747 hegazkin baten bidaian zehar hilketa baten lekuko izan den Sean Jones (Nathan Phillips) babespean mantentzeko ardura jaso du. Baina hark epaiketan lekukotasunik eman ez dezan, hiltzaileak hegaldian zehar suge pozoitsuak aske utziko ditu, eskifaia erasotu eta bide batez lekukoa ere hil dezaten. Honela, izututako eskifaiak bizirik iraun egin nahi baldin badu sugeei aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* Samuel L. Jackson: Neville Flynn, FBIko agentea
* Julianna Margulies: Claire Miller, hegazkin azafata
* Nathan Phillips: Sean Jones, surflaria eta txirrindularia
* Bobby Cannavale: Henry "Hank" Harris, agente berezia
* Flex Alexander: Clarence "Three Gs", rapero ospetsu misofobikoa
* Todd Louiso: Steven Price, FBIk laguntza eskatu dion sugeetan aditua
* Sunny Mabrey: Tiffany, hegazkin azafata
* Kenan Thompson: Troy, Clarencen bizkarzaina
* Rachel Blanchard: Mercedes Harbont, socialitea
* Lin Shaye: Grace, hegazkin bidaiaria
* David Koechner: Richard "Rick", McKeon kapitainaren kopilotua
* Elsa Pataky: Maria, hegazkin bidaiari hispanoa, Isabella alabarekin batera bidaiatzen du
* Keith Dallas: Big Leroy, Clarencen bizkarzaina
* Mark Houghton: John Sanders agentea, Flynnen lankidea eta Sean Jonesen zaindaria
* Tom Butler: Samuel "Sam" McKeon kapitaina, hegazkinaren pilotua
* Byron Lawson: Eddie Kim, mafia burua
* Taylor Kitsch: Kyle, neskalagunarekin bidaiatzen duen mutila
* Samantha McLeod: Kelly, mutilagunarekin bidaiatzen duen neska
* Kevin McNulty: Emmett Bradley, aire trafiko dorreko kontrolatzailea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Chalermpol Malakham

**Chalermpol Malakham** (), (Surin, Thailandia, 1962ko urriaren 10a - ) thailandiar abeslari eta aktorea da.

## Diskografia 
* Tam Jai Mae Terd Nong
* Ror Mia Phee Pler
* Ar Dia Rak Wan Khao Phan Sa
* Pued Tam Nan Bak Job Loey
* Kid Hod Pla Keng
* Sieng Jak Phoo Yai Baan

## Erreferentziak
Friggitoria

[thumb|*Friggitoria* tipikoa. Hau [Genovako Alde Zaharrean dago, Piazza Caricamento-n.]]
[thumb|Friggotegia [Palermon. ]]
**Friggitoria** (‘frijituki taberna’ euskaraz), Ligurieraz *frizzitoria*) produktu gastronomikoak saltzen diren lokalak dira. Gehien saltzen direnak jaki frijituak dira.

## Hedapena 
Italian hiru lurraldetan dira edo izan dira ohikoak friggitoriak:
* Napolin oso ohikoak dira oraindik, leku tradizionalak izanik, batez ere Napoliko erdigune historikoan. Toki horietan horrelako produktuak eros daitezke: *pastacresciute*, *scagliozzi*, *sciurilli*, berenjena frijituak eta patatazko *crocchè* txikiak.
* Ligurian ere tradizio handia dute friggitoriek. Sottoripako kaleetan, Genovako portutik gertu oraindik batzuk gelditzen dira.
* Palermon ere oraindik badira; horietan *panelle* bezelako jakiak kalean jateko prestatzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Arancini*
* *Calzone* edo *pizza fritta*
* *Crocchè*
* *Panelle*
* *Panissa*
* *Pastacresciute*
* *Rosticceria*
* *Sciurilli*
* *Scagliozzi*
* *Tavola calda*

## Kanpo loturak 
* : Antica Friggitoria Caregari bururzko artikulua.
Grace Slick

**Grace Slick**, jaiotzako izena **Grace Barnett Wing** (Highland Park, Illinois, 1939ko urriaren 30a) estatubatuar abeslari, egile abeslari, musikari, artista eta modeloa da. Ezaguna da, batez ere, 1960eko hamarkadaren erdialdean sortutako San Frantziskoko musika psikodelikoaren garapenean izan zuen rolarengatik. The Great Society, Jefferson Airplane, Jefferson Starship eta Starship taldeetako kidea izan zen.

## Diskografia 
### Bakarka 
* 1973: *Manhole*
* 1980: *Dreams*
* 1981: *Welcome to the Wrecking Ball!*
* 1984: *Software*

### Elkarlanean 
* 1970 : *Blows Against the Empire* (Paul Kantner/Jefferson Starship)
* 1971 : *Sunfighter* (Paul Kantnerrekin)
* 1973 : *Baron von Tollbooth and the Chrome Nun* (Paul Kantner eta David Freibergekin)

### The Great Society 
* 1968 : *Conspicuous Only in Its Absence* (1966ko kontzertu baten grabazioa)
* 1995 : *Born to Be Burned* (1965-1966ko grabazioak)

### Jefferson Airplane 
### Jefferson Starship 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Grace Slick, Jefferson Airplane-ren webgunea
*  Grace Slick, imdb.com
Vistulako itsas aintzira

**Vistulako itsas-aintzira** (; ; ; ) Itsaso Baltikoaren ondoan dagoen ur gazikarako masa da, Gdańskeko golkotik, Vistularen kordoia izenaz ezagutzen den hareazko lerro batek banandua; aintziraren ura, nagusiki, Vistula ibaitik dator. **Vistulako badia** edo **Vistulako golkoa** bezala ere ezagutzen da.

Pregolia- Kaliningrad ondoan itsasoratzen dena- eta Vistula -aintzirari emari gehien ematen diona- aintzira betetzen duten ibai nagusia dira. Aintzirak Baltiyskeko itsasarteren bidez itsasoarekin lotura du.

Vistulako itsas-aintzira Polonia eta Errusiaren artean banatuta dago. Bere urek bustitzen dituzten hiri nagusiak Kaliningrad, Baltiysk eta Primorsk (Errusian) eta Elbląg, Tolkmicko, Frombork eta Krynica Morska (Polonian) dira. Trafiko gehien duen Poloniako portua Elblągekoa da, baina mugako arazoak eta itsasorako irteera Errusian egoteak gainbehera ekonomikoa ekarri du portuarentzat.

## Kanpo estekak
Mutesa II.a Bugandakoa

**Sir Edward Frederick William David Walugembe Mutebi Luwangula Muteesa II** (Makindye, Kampala, 1924ko azaroaren 19a - Londres, 1969ko azaroaren 21a) Bugandako erresumako "kabaka" (erregea) 1939tik 1969ra eta Ugandako lehenbiziko presidentea izan zen.

Daudi Cwa II.a Bugandakoaren bosgarren semea izan zen. Bere aitaren heriotzaren ondoren "kabaka" aukeratu zen 1939ko azaroaren 22an eta koroatu zen 1942ko azaroaren 19an. Ugandaren independentziarekin Bugandako erresumak federazioaren erdiautonomoa bihurtu zuen nolabait. Edward Mutesa herriko lehenbiziko presidentea bihurtu zen, nahiz eta Milton Obote lehen ministroak botere etaginkorra izan. 1966ko otsailean Milton Obotek baztertu zuen estatu-kolpe batean eta erbesteari bidali zitzaion Londresen.

1986an Yoweri Musevenik Ugandako erresuma zaharrak indarberritu zituen eta Mutesaren semea, Muwenda Mutebi II.a "kabaka" berria aukeratu zen.
Mamry aintzira

**Mamry aintzira** () Poloniako aintzira da, Varmia-Mazuriako voivoderrian dagoena. Herrialdeko bigarren aintzirarik handiena da, guztira 104&nbsp;km²-ko azalera izanda. Berez sei aintzira-Mamry, Kirsajty, Kisajno, Dargin, Święcajty eta Dobskie- biltzen ditu. Gehienez, 44 metroko sakonera du. Bere uretan hogeita hamahiru uharte daude.

## Kanpo estekak
Selçuk

260px|eskuinera|Selçuk
**Selçuk** Selçuk barrutiko hirigunea da, Izmir probintzian, (Turkia). Egeoko Kosta eskualdean dago, Kusadasiren 18 kilometrotan, eta Efeso hiri historikoaren hiru kilometrotan. Horren guztiaren ondorioz oso gune turistikoa da.

## Historia 
Selçuk izena lurraldean XIII. mendean inguruan kokatu ziren seljutar turkiarrek jarri zioten. Lehendabizi Ayasuluk izan zen baina 1913an egungo izena jarri zioten.
* San Joan Apostoluaren basilika, V. mendeko eraikina. Esaten da basilika apostolua lurperatu zuten toki berean dagoela.
* Hiriko alde zaharra: erabateko giro turkiarra. Hirira joaten diren turista asko ez dira bertan gelditzen eta horri esker auzo horrek bere izaera gorde du.
* Isa Bey meskita, turkiarrek 1375an eraikia. Ayasoluk muinoan dagoen altxatuta eta oso panoramika politak ikus daitezke bertatik.
* Gaztelua.

## Demografia 
* 1990 = 19412 biztanle
* 1997 = 23063 biztanle
* 2000 = 25414 biztanle
* 2007 = 27284 biztanle
* 2009 = 28086 biztanle

## Aireportua 
Efesoko aireportua hiritik hiru kilometrotara dago.

## Gameluen borroka 
Neguan egiten da Efesotik gertu.

## Iruditegia 

Image:
Selçuk, the St.Jean Street.jpg|San Joan kalea.
Selçuk, a small mosque.jpg|Meskita txiki bat.
Fortress of Selçuk - 2014.10 - panoramio.jpg|Gotorlekua.
St. Johns basilica ruins (13951230332).jpg|San Joan basilikaren erorkinak.
Selçuk, İzmir, Turkey - panoramio - Robert Helvie.jpg|Isa Bey meskitaren bainuak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Efeso
* Artemisaren tenplua

## Kanpo loturak 
* :Informazio turistikoa.
Andrak Erramutan talde feminista

**Andrak erramutan talde feminista Ondarroa**koa da (Bizkaia).

## Ibilbidea 
Andrak Erramutan talde feminista 2023ko udazkenean sortu zen Ondarroan (Bizkaia), 45 urtetik gorako emakumeek arraun egiten ikasi eta itsasoa hartzeko helburuarekin.

Proiektua 2018an Orioko emakume talde batek egindako itsas erronkaren jarraipena da. Izan ere, urte horretan Orioko *Zergatik ez taldeak* Orio-Bilbo-Orio itsas trabesia gauzatu zuen lau egunetan, eta 3. etapa Ondarroan amaitu zen eta orduan izan zuten Ondarroako emakumeak itsas erronkaren berri. Hala, 2023an, Ondarroako taldea sortu zen, emakumeak itsasoari lotutako ekintzetan bisibilizatzeko eta kostaldeko iruditegia eraldatzeko eta euskal kostaldean su feministak pizteko.

Horretarako, arrauna erabili dute, hain zuzen ere, trainerua, kostaldean herri nortasunaren ardatza delako.
ezkerrera|thumb|320x320px|Andrak Erramutan (Ondarroa) Zergatik ez (Orio)

### Erronkak 
2024 uztailaren 6 eta 7an Ondarroa-Donostia-Ondarroa itsas erronka feminista burutu zuten Ondarroako Andrak Erramutan taldeak. Bidean geldialdiak egin zituzten eta harrera beroa jaso zuten hainbat lekutan:

Oriotarrek ongietorria egin zioten taldeari, itsasoz, eta plazara iritsi ziren batukadarekin. Bertan bazkalduta abiatu ziren ondarroarrak Donostiara. 

Zumaian Donostiatik Ondarroarako itzulerako arraunketa saioa, eta eguerdi partean Zumaian egin zuten geldialdia.Trikitilarien doinuak lagun zituztela heldu ziren plazatxora, eta txalaparta doinuekin eta aurresku batekin egin ziete harrera.

2025ean Ondarroa-Bilbo-Ondarroa zeharkaldia egin zuten (150 kilometro), hainbat portutan geratuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Andrak erramutan
*  
* Andrak Erramutan dokumentala, 2024/10/20
Donald J. Cram

**Donald James Cram** (Chester, Vermont, 1919ko apirilaren 22a - Palm Desert, Kalifornia, 2001eko ekainaren 17a) estatubatuar kimikaria izan zen. 1987ko Kimikako Nobel Saria irabazi zuen Charles J. Pedersen eta Jean-Marie Lehnekin batera "interakzio oso selektiboak ematen dituzten molekulen sintesia eta garapenagatik". "Ostalaria-patroia kimika"-ko sortzaileak ziren.
John Bercow

**John Simon Bercow** (Middlesex, Ingalaterra, 1963ko urtarrilaren 19a) britainiar politikaria da, Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadoreko kidea. 2009tik Erresuma Batuko Komunen Ganberako presidentea da.
Angèle Van Laeken

**Angèle Van Laeken** (**Angèle** ezizenaz ezaguna; 1995eko abenduaren 3a - ) abeslari eta konpositore belgikarra da. 2019an argitaratu zuen bere bigarren albuma "*Perdus*". Bere neba, Roméo Elvis, rap abeslaria da eta abesti bat dute elkarrekin ("*Tout Oublier*").

## Kanpo estekak
Śniardwy

**Śniardwy** () Poloniako aintzira da, Varmia-Mazuriako voivoderrian dagoena. Herrialdeko aintzirarik handiena da, guztira 113,8&nbsp;km²-ko azalera, 22,1 kilometroko luzera eta 13,4 kilometroko zabalera izanda. Gehienez, 23 metroko sakonera du. Bere uretan zortzi uharte daude.

## Kanpo estekak