open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nagua Alba

**Nayua Miriam Alba Goveli** (Madril, 1990eko martxoaren 16a - ), **Nagua Alba** izenaz ezaguna, gipuzkoar politikaria da, Ahal Dugu alderdiko Euskadiko idazkari nagusia izan zen. 2017an idazkari nagusi kargua utzi zuen. Euskal Herriko Unibertsitatean psikologia ikasi zuen eta 2015eko eta 2016ko Espainiako hauteskundetan diputatu hautatu zuten.

## Biografia 
Aitaren aldetik, Libanoko merkatarien familia batekoa da. Psikologia ikasketak Donostian egin zituen, EHU-n, eta gero psikologia ebolutiboko masterra egin zuen Vienan, tximinoen kumeen eta gizakien haurren arteko parekotasunak aztertuz sexualitatearen eboluzioan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
École Militaire

**École Militaire** (euskaraz *Eskola Militarra*) Frantziako Paris hiriburuan dagoen eraikin militar multzo bat da. Parisko 7. barrutian dago, Marteren Zelaiaren hego-ekialdean.

1750ean, Austriako Ondorengotza Gerraren ondoren, Luis XV.a Frantziakoak Maurizio Saxoniakoaren iradokizunez eta Madame de Pompadour eta Joseph Paris Duverney finantzariaren babesaz eraikiarazi zuen. Eskolaren helburua familia txiroen semeei ofizial kadeteak izateko hezkuntza militarra irakasteko akademia militarra izatea izan zen. 1784an akademiak eskolako ikasle ospetsuena izango zen Napoleon Bonaparte izeneko korsikar gazte baten sarrera onartu zuen.

thumb|erdian|600px|Eskola Militarraren multzoaren aireko ikuspegia.
[thumb|erdian|600px|Aurrealdea [Fontenoy plazatik ikusia.]]

## Kanpo estekak
Carlos Sáenz de Tejada

**Carlos Sáenz de Tejada Lezama** (Tanger, Espainiar Maroko,  - Madril, ) arabar margolari, kartelgile, figuringile eta ilustratzailea izan zen, Gerra Zibil garaian matxinoen aldeko propaganda egin zuena.

Oranen eta Madrilen ikasi ondoren, 1916an San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian sartu zen. Parisen ere ikasi zuen eta hainbat hedabideentzat ilustrazioak egin zituen.

## Erreferentziak
Heaven's Gate (filma)

'''Heaven's Gate'* (euskaraz *Zeruaren Atea'') 1980ko Michael Cimino estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzi zuen western eta epika film bat da. Kris Kristofferson, Christopher Walken, Isabelle Huppert, Jeff Bridges eta John Hurt aktoreek antzeztu zuten.

Zinemaren historiako porrot ekonomiko eta komertzial handienetakoa izan zen, diru galeraren ondorioz United Artists ekoiztetxea ekonomikoki hondamendira bidali eta desagertzeko kinka larrian jarri zuen, guzti honek Ciminoren ospea guztiz suntsitu eta ordurarte zuzendari gazte goraipatuenetakoa zenaren zinemagintza ibilbide arrakastatsua amaituarazi zuen, film hau burutzeko erabateko askatasuna izan eta sekulako porrota izan zenez, ekoiztetxe garrantzitsuek beregan zuten konfidantza behin betiko galdu baizuten. Ordutik aurrera oharkabean igaro ziren lau film besterik ez zituen filmatu.

Filma maiz historia guztiko film txarrenena zerrendetan sailkatua agertzen den arren, zinemazaleen artean kultuzko film madarikatua bilakatu da.

Halere, 1981eko Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso (Tambi Larsen eta James L. Berkey) eta urte hartako Canneseko Zinemaldian Urrezko Palma lortzeko lehiatu zen.

## Argumentua 
1870, Averill eta Irvine gazteak Harvard Unibertsitatean ikasketak amaitu berri dituzten ikasleak dira. Hogei urte beranduago, eta jada Mendebalde Urrunean, bi gizonek egoera ezberdinak bizi dituzte. Averill, izaeraz serioagoa eta itxuraz zaharragoa, legearen aldeko marshalla bilakatu da. Bestalde, Irvine, edanak suntsitua eta dirurik gabe dago, baina oraindik bere onean dagoenez, Europako Ekialdetik etorritako nekazari etorkinen eta bertako lurjabeen arteko gatazkan buru belarri sartua dagoen Stock Growers nekazal elkarteko kidea da.

## Aktoreak 
* Kris Kristofferson: James "Jim" Averill
* Christopher Walken: Nathan D. "Nate" Champion
* John Hurt: William C. "Billy" Irvine
* Sam Waterston: Frank Canton
* Brad Dourif: Eggleston jauna
* Isabelle Huppert: Ella Watson
* Joseph Cotten: Doktore erreberendoa
* Jeff Bridges: John L. Bridges
* Geoffrey Lewis: Trapper Fred
* Paul Koslo: Charlie Lezak maiorra
* Richard Masur: Cully
* Ronnie Hawkins: Wolcott maiorra
* Terry O'Quinn: Minardi kapitaina
* Tom Noonan: Jake
* Mickey Rourke: Nick Ray
* Roseanne Vela: Neska ederra
* Nicholas Woodeson: Gizon nanoa
* Willem Dafoe (*krediturik gabe*): estra gisa

## Kanpo estekak 
* ''Heaven's Gate* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Heaven's Gate'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ione Belarra

**Ione Belarra Urteaga** (Iruñea, 1987ko irailaren 25a - ) nafar psikologo eta politikaria da, Ahal Dugu alderdiko Kontseiluko kidea dena. Madrilgo Unibertsitate Autonomoan psikologia ikasi zuen eta 2015eko eta 2016ko Espainiako hauteskundetan diputatu hautatu zuten.

Politikagintzan hasi aurretik, migrazio-esperientziekin, generoarekin eta mugimendu sozialekin loturiko ikerketak egin zituen, eta, besteak beste, SOS Arrazakeriako eta Gurutze Gorriko boluntarioa izan zen, Madrilen. Hango Unibertsitate Autonomoan Psikologian lizentziatu zen 2012an. Fakultate hartan ezagutu zuen Irene Montero geroago Berdintasun ministroa izango zena.

Belarra Podemosen zuzendaritzako kide da hasiera-hasieratik, 2014ko udazkenetik. Hauteskunde primarioetan aukeratu zuten. Migratzaileen mugimenduen alde lan egiteko sartu zen politikagintzan. Orduz geroztik, Espainiako Kongresurako egindako lau hauteskundeetan Nafarroako zerrendaburua izan da, eta beti aukeratu dute diputatu. 2018ko udan, Montero amatasun-baimenarekin zegoen bitartean, Belarra izan zen Podemosen talde parlamentarioaren bozeramailea.

## Lanak 
* 2013 - *Does Living with Mean Living Together? An in-Depth Analysis of Coexistence in Host Homes for sub-Saharan Population in the City of Madrid*
* 2013 - *Experiencia: Geografías de la adolescencia en el área de Madrid*
* 2013 - *Hacia la educación intercultural: Un largo camino de ida y vuelta*: A. Manzanares (koord.) *Temas educativos en el punto de mira* (160-186. orr.). Madril: Wolters Kluwer
* 2014 - *Construcción de subjetividades en tiempos de emprendimiento*
* 2014 - *Repensando el proceso: propuestas críticas para la educación social desde la perspectiva socio-constructivista* Educación Social, 19. alea
* 2014 - *Modernisation of Higher Education in Europe : access, retention and employability.* Brusela: EACEA.
* 2014 - *Aprendizaje de la ciudadanía y participación* Mata, P.; Ballesteros, B. y Gil Jaurena,I.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ione Belarrari elkarriketa: "Datu guztiek diote inbestidurko blokeak iraun dezakeela Berria 2020.11.27
Marmaris

**Marmaris** Turkiako kostaldeko herri eta opor-lekua da. Turkiako hego-mendebaldean dagoen Muğla probintzian dago koaktuta eta turismoa da diru-sarrera nagusia.

1980. hamarkadan eraikuntza masiboa hasi zen eta gaur egun gutxi geratzen da Marmaris XX. mendera arte izandako herri lasaiaz. 2010. urtean herriak 30.957 biztanle zituen, 300.000 eta 400.000 biztanleraino igoz goi-denboraldian.

Bi kirol-portu daude bertan, arrantzatzeko eta urpekaritzarako gune ezaguna baita.

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
41. Sinfonia (Mozart)

***41. Sinfonia*** do nagusian KV 551, Wolfgang Amadeus Mozart austriar konpositoreak idatzitako azken sinfonia da. Mozartek 1788an konposatu zuen eta **Jupiter** izena jasotzen du.

Dirudienez, Ingalaterran bizi zen Johann Peter Salomon alemaniar enpresaburua izan zen sinfonia honi "Jupiter" izena eman ziona, erromatar mitologiako jainko gorena. Horrekin, ziur asko, lan honen izaera solemne, eskuzabal eta garailea laburbildu nahi izan zuen. 40. Sinfonia malenkoniatsu eta errebeldearen ondoren idatzia, sentimendu hauen gainditzea irudikatzen du do nagusi tonalitatearekin bat datozen maiestate eta borondate baikor batekin.

## Konposaketa eta estreinaldia 
41. Sinfonia, Mozartek, azkar, bata bestearen atzean, 1788ko udan idatzi zituen hiru sinfoniak osatutako sail bateko azkena da. 39. Sinfonia ekainak 26an amaitu zuen, eta 40.a uztailak 25ean. Gutxi gora-behera une horretan Mozart bere piano hirukoteak mi eta do nagusian, bere sonata facilea eta biolinarentzako sonatina bat idazten ari zen.

Ez da ezagutzen sinfonia hau konpositorea oraindik bizirik zegoela interpretatu ote zen. Otto Erich Deutschen arabera, gutxi gora-behera garai honetan, "Kasinoko Kontzertuak" deritzen sail bat prestatzen ari zen, Spiegelgasseko kasino berri batean jotzeko eta jabe bezala Philipp Otto zuena. Mozartek noizbait pare bat boleto bidali zizkion sail hauetarako bere lagun Michael Puchbergi. Baina ezinezkoa dirudi kontzertu sail horiek ospatu ziren ala interes faltagatik bertan behera utziak izan ote ziren zehaztea.

## Orkestrazioa 
Lan hau zehar txirula bat, bi oboe, bi fagot, bi tronpa, bi tronpeta, tinbal eta harizkoentzat (I. eta II. biolinak, biolak, biolontxeloak eta kontrabaxuak) osatutako orkestra batentzat idatzia dago.

## Egitura 
Sinfonia honek lau mugimendu ditu:

* Allegro vivace
* Andante cantabile
* Minueto: Allegretto
* Molto allegro

## Kanpo estekak
Orxeko zingira

**Orxeko zingira** (frantsesez ''Marais d'Orx'') Frantziako Akitania Berria eskualdeko Landak departamenduaren hegoaldean dagoen zingira, hezegune edo padura bat da, Okzitanian, eta Baionako iparraldean dagoenez, Euskal Herritik oso gertu. Labenne, Orx eta Saint-André-de-Seignanx udalerrien artean kokatzen da.

Ustez, antzinako Atturri ibaiaren ibilbidearen aztarna da, gaur egun Bokalen gizonek eraikitako kanal artifizial baten bidez itsasoratzen den arren, antzina iparralderago itsasoratzen baitzen.

1989. urteaz geroztik Conservatoire du littoral erakundearen jabetzakoa da eta 1995an natura babesgunea izendatua izan zen.

## Iruditegia 

Marais-Orx 15.JPG|Orxeko zingirako harrera zentroa.
Marais-Orx 10.JPG|Zingira eta inguratzen duen xenda
Marais-Orx 16.JPG|Zingira

## Kanpo estekak
Fluorescent Adolescent

**Fluorescent Adolescent** (euskaraz *Nerabe Fluoreszentea*) Arctic Monkeys ingeles rock alternatibo musika taldearen abesti bat da. 2007ko *Favourite Worst Nightmare (*Amesgaizto Gogoko Txarrena*) diskoaren barnean argitaratu zuten.

## Kanpo estekak 
* *Fluorescent Adolescent'' abestiaren bideolklipa entzungai eta ikusgai. Youtube.com
Do I Wanna Know?

**Do I Wanna Know?** (euskaraz *Jakin Nahiko Nuke?*) Arctic Monkeys ingeles rock alternatibo musika taldearen abesti bat da. 2013ko *AM* diskoaren barnean argitaratu zuten.

Fitxategi:Amplitude modulation.gif|**Do I Wanna Know?** abestia nahiz *AM* diskoaren ikur bilakatu zen AM uhinen irudia.

## Kanpo estekak 
* *Do I Wanna Know?* abestiaren bideolklipa entzungai eta ikusgai. Youtube.com
Arctic Monkeys

**Arctic Monkeys** Ingalaterrako rock alternatibo musika talde bat da. 2002an Sheffield hirian sortu zen. Taldekideak honakoak dira: Alex Turner (abeslaria, gitarra erritmikoa eta gitarra elektrikoa), Matt Helders (bateria eta ahotsak), Jamie Cook (gitarra elektrikoa, gitarra erritmikoa eta pianoa) eta Nick O'Malley (baxua eta ondoko ahotsak). Iraganean Andy Nicholson (gitarra baxua eta ondoko ahotsa) kidea ere izan zen baina 2006an taldea utzi zuen.

Taldearen abestirik ospetsuenak honakoak dira: *Do I Wanna Know?* (2013), *Fluorescent Adolescent* (2007), *Teddy Picker* (2007), *Brianstorm* (2007), *When the Sun Goes Down* (2006), *Leave Before the Lights Come On* (2006) eta *I Bet You Look Good on the Dancefloor* (2005).

Fitxategi:ArcticMonkeys 2006 01.jpg|2006an.
Fitxategi:Arctic_Monkeys_Playing_at_MSG.jpg|2012ko martxoaren 22an, New York hiriko Madison Square Garden pabilioian.
Fitxategi:Arctic_Monkeys_-_Orange_Stage_-_Roskilde_Festival_2014.jpg|2014ko uztailaren 5ean, Roskildeko jaialdian.

## Diskografia 
**Estudioko albumak**
* ''Whatever People Say I Am, That's What I'm Not* (2006)
* *Favourite Worst Nightmare* (2007)
* *Humbug* (2009)
* *Suck It and See* (2011)
* *AM* (2013)
* *Tranquility Base Hotel & Casino* (2018)
* *The Car* (2022)
**Zuzeneko albumak**
* *Live at the Royal Albert Hall'' (2020)

## Gira musikalak
* Whatever People Say I Am Tour (2005-2006)
* Favourite Worst Nightmeare Tour (2007)
* Humbug Tour (2009-2010)
* Suck It and See Tour (2011-2012)
* AM Tour (2013-2014)
* Tranquility Base Hotel & Casino Tour (2018-2019)
## Kanpo estekak 
* Artic Monkeys taldearen webgunea
Recep Tayyip Erdoğan

**Recep Tayyip Erdoğan** (turkieraz  ahoskatua; Istanbul, ) turkiar politikari eta ekonomialaria da, 2014ko abuztutik aurrera Turkiako presidentea dena. 2003 eta 2014 artean lehen ministro eta 1994 eta 1998 artean jaioterriko alkatea izan zen. Refah Partisi alderdiko kidea, 1998an hamar hilabeteko zigorra jaso zuen, intolerantzia erlijiosoaz salaturik. Gero, islamismo gogorra utzi eta 2001ean Justizia eta Garapenaren Alderdia alderdia sortu eta harekin, 2002an hauteskundeak irabazi zituen.

Turkian sistema presidentzialista autoritarioa ezartzeko bidean zegoela salaturik, 2016ko uztailean haren aurkako estatu-kolpe saiakera izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christiane Nüsslein-Volhard

**Christiane Nüsslein-Volhard** (Magdeburg, Alemania, ) alemaniar biokimikaria da.

Biologia, fisika eta biokimikako ikasketak egin zituen Frankfurten. Tubingengo Max Planck Institutuan lan egin zuen, eta 1985. urtetik aurrera bertako genetika ataleko zuzendaria izan zen. *Drosophila melanogaster* euli motarekin egindako ikerketengatik da, batez ere, ezaguna. Frutako euliaren arrautza enbrioi zatikatua nola bihurtzen den aztertu zuen. 1995ean Medikuntzako Nobel saria jaso zuen Eric Wieschaus eta Edward B. Lewisekin batera, enbrioiaren garapen goiztiarraren kontrol genetikoari buruz egindako lanarengatik.

## Argitalpen batzuk 
* *Von Genen und Embryonen.* Reclam, 2004, 
* *Das Werden des Lebens – Wie Gene die Entwicklung steuern.* Beck, 2004, 
* *Wann ist ein Mensch ein Mensch?* C. F. Müller, 2003
* *Gradienten als Organisatoren der Embryonalentwicklung.* In: *Spektrum der Wissenschaft*.
* *Mein Kochbuch*, Insel, 
* *Coming to life: how genes drive development*, Kales Press, USA 2006, 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diabelli bariazioak (Beethoven)

**Diabelliren vals baten gaineko pianoarentzako bariazioak Do Nagusian**, **Diabelli bariazioak** bezala ezagunagoak, Ludwig van Beethovenek Anton Diabelliren vals baten gainen idatzitako bariazio multzo bat da. 1819 eta 1823 bitartean idatziak izan ziren eta, lan bezala, Beethovenen opus 120a dira.

Lana Diabelligandik abiatzen da, musika editore eta konpositore ezagun bat, bere valsa zenbait konpositoreri bidali ziena, horietako bakoitzari bariazio bat idaztea eskatuz. Bere asmoa bariazio guztiak liburu baten argitaratzea zen, berak garaiko konpositorerik garrantzitsuentzat jotzen zituenen antologia moduko bat eginez. Berrogeita hamar konpositorek parte hartu zuten (horien artean Franz Liszt, artean 11 urteko haurra zena), eta euren bariazioak Vaterländischer Künstlerverein (Artista Patriotikoen Elkartea) bezala argitaratu ziren. Beethovenek, alabaina, bariazio bakarra idatzi beharrean, valsak ahalbidetzen zituen aukerekin horrenbeste konprometitu zen hogeita hamahiru bariazioko sail bat idatzi zuela. Diabellik Beethovenen bariazioak beste liburu baten aparte argitaratu zituen. Orain konpositorearen pianoarentzako lanik handienetakotzat hartzen da, baita bere garaiko bariazio multzorik amaituenetakotzat ere.

## Kanpo estekak
Abantoko udaletxea

**Abantoko udaletxea** Bizkaiko Abanto udalerriko Udalaren egoitza da. Gallarta auzoan dago, El Minero etorbidearen 2. zenbakian.

Fitxategi:Abanto-Zierbena (Gallarta) 03.jpg|Aurrealdea.
Fitxategi:Abanto-Zierbenako udaletxea.JPG|Alboko ikuspegia.

## Kanpo estekak 
* Abantoko Udalaren webgunea
Makrosoziologia

**Makrosoziologia**, soziologiaren ikuspegi bat da gizarte-talde handien ikerketan oinarritzen dena  : herriak, nazioak eta zibilizazioak.

Soziologian, analisi maila desberdinak daude. Makrosoziologia gizatalde handiak aztertzen ditu (hiria, eliza) edo, maila abstraktuagoan, gizarte-erakundeak, gizarte-sistemak eta gizarte-egiturak.

Egitura handietan finkatzen du interesa gizartea, kultura eta organismoak perpektiba zabaletik aztertzeko (eta modeloak aurkitzeko) eta baita horien barne aldaketak aztertzeko ere. Kasu honetako adibide dira industrializazio, eta duela gutxi gertatutako informazio iraultza. Fenomeno guzti horiek forma berriak sortu dituzte gizartean.

Makrosoziologia esker, posible da gauzen orokortasuna ulertzea eta gizartean nola txertoen diren ulertzea.

Makrosoziologiaren ordezkari nagusiak hauek dira:

* Karl Marx: honek bereziki gizartea langileen eta jabeen arteko gizarte-borrokaren ikuspegitik aztertu zuen (gehi Ludwig Gumplowicz, Ferdinand Tönnies...).
* Max Weber ; gizartea aztertzen du modernizazio azkarraren ikuspuntutik eta horrek sortutako ondorioen analisia, burokratizazioa, esaterako.
* Émile Durkheim ; hainbat gai aztertu zituen eta dimentsio sozial handiko modeloekin lotu zituen, adibidez, suizidioa eta gizarte joeren arteko lotura.
* Estrukturalismoa (Claude Lévi-Strauss)
* Postestrukturalismoa (Pierre Bourdieu)
* Funtzionalismo (Talcott Parsons)
* Gizarte-sistemen teoria (Niklas Luhmann),
* Gizarte aktiboa (Amitai Etzioni).

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Gerhard Lenski, *Human societies: An introduction to Macrosociology*, McGraw-Hill, 1982, 

## Kanpo estekak 
*  Online irakurri : *Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth*, Andrey Korotayev, Artemy Malkov, Daria Khaltourina, Moscow : URSS, 2006. (urss.ru)
Gallartako Meatze Ospitalea

**Meatze Ospitalea** Bizkaiko Abanto-Zierbena udalerriko Gallarta auzoan dagoen eraikin bat da.

## Historia 
1881ean Enrique Areiltza sendagile-zirujau ospetsuak ospitaleari hasiera eman zion. Erietxe honetako mediku jarduerak 1930. urtera arte iraun zuen, orduan itxi egin zuten.

1936ko Gerra Zibil garaian tuberkulosidun gaixoei harrera egin zitzaien bertan. Gaixoei nahi adina janari ematen zitzaien, sendatzeko gainelikadura baten beharra zeukaten eta. Jarduera horretatik datorkio egungo Preventorio edo sendategi izena.

Eraikinaren jabetza aldatu zen. 1950eko hamarkadan Bizkaiko gobernadore falangistaren agindupean eraberritu ostean, Genaro Riestra eskola deituriko nesken barnetegi bat ireki zuten, non Espainia osotik etorritako neskek oinarrizko irakaskuntza jasotzen zuten.

Franco diktadorea hil ondoren, Buenos Aires eskola deituko da, izen bereko muinoan dagoelako. Baina eraikina, zaintze ezaren ondorioz, itxi egin behar izan zuten eta mendi magalean beste eskola bat eraiki zuten, alegia, Buenos Aires eskola, 1983an irekia.

## Kanpo estekak
Debrecziner

**Debrecziner** () Hungariako Debrecen hirian jatorria duen hestebete mota bat da. Austria-Hungariako Inperioa osatzen zuten herrialdeetan hedatu zen, halaber baita Alemaniako Bavaria eskualdean ere. Austrian *Debreziner* izena jasotzen du.

Hungariako jatorrizko hestebeteak txekor eta txerri haragi keatuz eta piperrautsez egin ohi da. Zerbitzatzen garaian beste hungariar plateren osagarri edo lagungarri gisa izaten da, baina bere zapore keatua dela eta, batzuetan plater nagusia izatera ere iristen da, Debrecziner Goulasch delakoaren kasu.

## Prestaketa 
Hestebete honen sukaldatzea oso erraza da. Txerri haragi pusketak hartu eta piperrautsa gehitzen zaien heinean arinki erregosten dira. Ondoren ardi tripakia gehitu eta dena batera keatzea da. Hungariako jatorrizko hestebeteek piper min zapore apur bat dute, oreari pipermina gehitzen baitzaio.

## Osagaiak 
Urdai haragia, gantza, ura, gatza, espezieak edo belarrak, azukrea eta zaporeztatzaileak (maiz kontserbagarriak ere bai). 100 gramoko 312 kcal-etako balore energetikoa du.

## Kanpo estekak
The Libertines

**The Libertines** Ingalaterrako rock alternatibotalde bat da. 1997an Londres hiriburuan sortu zen. Erresuma Batuko garage rock revival estiloaren talde nagusietako bat da. Taldekideak honakoak dira: Carl Barât (ahotsa/gitarra), Pete Doherty (ahotsa/gitarra), John Hassall (baxua) eta Gary Powell (bateria).

2000ko hamarkadaren hasieran taldeak nabarmentzea lortu zuen. Nahiz eta hasiera batez ikusle aldetik bere arrakasta nahiko mugatua izan, azkar areagotuz joan zen, Erresuma Batuan bere singlea 2. postura eta diskoa 1. postura iritsiz. 2004ko abenduan NME aldizkariaren sailkapenaren arabera taldearen izenburu berdineko diskoa urteko bigarren diskoa onena gisa bozkatua izan zen. Bai heuren lehenbizikoa nahiz bigarren diskoa The Clash taldeko Mick Jones taldekideak ekoiztu zituen.

Nahiz eta kritika onak jaso izan, taldearen barne gatazkek heuren arrakasta ilunduarazi zuten, tentsio hau Dohertyren drogazaletasunak eta cracka eta heroinarekiko zuen adikzioak sortarazi zuen, ondorioz taldea desegin egin zen. Dohertyren arabera banaketa bera eta Barâten arteko harreman zailak sortarazi izan omen zuen, eta ez bere droga arazoek.

2010ean The Libertines taldea zenbait emanaldi eskeintzeko berriz bildu zen, tartean Reading eta Leedseko jaialdietan jotzeko, eta prentsa, kritikari eta zaletuen aldetik erantzun ona jaso zuten.

2014ko apirilean taldea berrelkartu zela iragarri zuten, urte bereko azaroan Virgin EMI Records ekoiztetxearekin kontratua sinatu, eta 2015eko irailaren 11ean heuren hirugarren diskoa plazaratu zuten, *Anthems for Doomed Youth*.

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* *Up the Bracket* (2002)
* *The Libertines* (2004)
* *Anthems for Doomed Youth* (2015)

### Singleak 
* De *Up The Bracket*
** What A Waster #37
** Up The Bracket #29
** Time For Heroes #20
* De *The Libertines*
** Can't Stand Me Now #2
** What Became of the Likely Lads #9
* Inongo diskoan argitaratu gabea
** Don't Look Back Into The Sun #11

## Kanpo estekak 
* The Libertines musika taldearen webgunea
The Fury (1978ko filma)

**The Fury** (euskaraz *Amorrua*) 1978ko Brian De Palma estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko thriller film bat da. John Farris idazlearen izenburu berdineko *The Fury* eleberrian oinarritua dago. Kirk Douglas, John Cassavetes, Carrie Snodgress, Charles Durning, Amy Irving, Andrew Stevens eta Rutanya Alda aktoreek antzeztu zuten.

Aurrez, 1976ko *Carrie* film ospetsuan egin zuen legez, honakoan ere De Palma zuzendariak beldurrezko zinema parapsikologia eta bereziki telekinesiaren gaiekin uztartu zituen.

## Argumentua 
AEBetako gobernuaren agentzia sekretu batek gaitasun parapsikologikoak dituzten haur eta nerabeak bildu eta gerra egoeran hiltzaileak izateko entrenatuko ditu, erakunde honen burua inongo eskrupulurik gabeko Ben Childress (John Cassavetes) izeneko gizon bat da.

Childressek Peter Sandza (Kirk Douglas) CIAko agentea ohiaren Robin Sandza (Andrew Stevens) semea bahituko du, honek dohai telekinetikoak baiditu. Childressek Peter Sandza erditik kentzeko antolatu duen gezurrezko eraso terrorista baten ondoren hiltzat hartua izango da. Orain, Sandza bere semea topatu eta Childressez mendekatzen ahalenginduko da, horretarako ahalmen telekinetikoak ere badituen Gillian Bellaver (Amy Irving) neska gaztearen laguntza izango du.

## Aktoreak 
* Kirk Douglas: Peter Sandza
* John Cassavetes: Ben Childress
* Carrie Snodgress: Hester
* Charles Durning: Jim McKeever doktorea
* Amy Irving: Gillian Bellaver
* Fiona Lewis: Susan Charles doktorea
* Andrew Stevens: Robin Sandza
* Carol Rossen: Ellen Lindstrom dpktorea
* Rutanya Alda: Kristen
* Joyce Easton: Katharine Bellaver
* William Finley: Raymond Dunwoodie
* Daryl Hannah: Pam
* Jane Lambert: Vivian Nuckells
* Sam Laws: Blackfish
* J. Patrick McNamara: Robertson
* Alice Nunn: Callahan andrea
* Melody Thomas Scott: La Rue
* Hilary Thompson: Cheryl
* Patrick Billingsley: Lander
* J. P. Bumstead: Greene

## Kanpo estekak 
* *The Fury* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Fury* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Genaro Riestra

**Genaro Riestra Díaz** (Mexiko Hiria,  - Bilbo, ) asturiar politikaria izan zen.

## Biografia 
Gijónen ikasi zuen eta merkataritza-peritua izan zen. Espainiako Bigarren Errepublikaren garaia Hispanoamerikan zehar zabaldu zuen ideia falangistak. 1939an Antilletako Lurralde Buruzagia izan zen. Mexiko Hirian bizi zela, Mexiko eta Kubako Falangeen arduraduna izan zen. Mexikotik bota zuten. Adin gutxiengoen aberriratzeko ordezkari berezi izendatu zuten. 1943ko apirilaren 11n Pontevedrako gobernadore zibil bilakatu zen. 1944ko irailean Bizkaikoa izatera pasa zen. Gorteetan prokuradorea ere izan zen.

1947an Greba Orokorrean parte hartu zuten langileak kontratua deuseztatzea proposatu zuen.

Euskararekiko jarrera bortitza izan zuen: hilerritik euskarazko hilarriak kentzea agindu zuen eta Federico Krutwig Euskaltzaindiatik botatzea proposatu zuen.

## Erreferentziak
Gonzalo Acosta

**Gonzalo Acosta Pan** (Coruña, 1888ko abenduaren 31 – Pontevedra, ) galiziar politikaria izan zen, Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian gobernadore zibil izandakoa.

Banco Pastorreko langile eta Partido Republicano Radical Socialistaren kidea, 1933ko urriaren 13an Bizkaiko gobernadore zibil izendatu zuten. Hauteskundeen ondoren, Partido Republicano Radical Socialista Independientera pasa zen. Jeltzale eta monarkikoek hauteskundeetan egindako lana gogor salatu zuten.

1935ean Izquierda Republicanan zegoen eta hurrengo urteko otsailaren 26an Pontevedrako gobernadore zibil bilakatu zen. Gerra Zibila piztu zenean, matxinoek atxilotu eta, gerra-kontseilu baten ondoren, fusilatu zuten.

## Erreferentziak
Jose Maria Amilibia

**José María Amilibia Matxinbarrena** (Donostia,  - Gasteiz, ) gipuzkoar abokatu eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Eustasio Amilibia Egaña Gipuzkoako ahaldun liberala birraitona eta Eustasio Amilibia Kalbeton, VI. Pazko markesa, aita zituen. Donostiako Udalaren abokatuen buruzagia eta Donostiako Erret Klub Nautikoaren presidenteordea izan zen. Gaztetan monarkikoa izan arren,, gero errepublikanismoaren alde egin zuen. Anaiek ere antzeko jarrera izan zuten, ezagunena Miguel sozialista izanik. Acción Republicanaren kidea, 1931ko hauteskundeetan ez zuten hautatu. 1931ko abendutik 1932ko urrira Arabako gobernadore zibila izan zen eta 1932 eta 1933 artean, Bizkaikoa.. Oso jarrera bortitza izan zuen jeltzaleen kontra eta 1932ko abenduaren 20an Haydée Agirre 'emakume' propagandista atxilotu zuen.

## Erreferentziak
Sithen jaun iluna

**Sithen jaun iluna** Star Warseko fikziozko unibertsoan, sith batek izan dezakeen kargu gorena da; eta, hasiera batean, Sith Inperioan Enperadorearen titulu bat gehiago izan zen. Ezagunenak Darth Bane (Dessel), Sithen Mendekuaren azken planeko Biko Araua ezarri zuena, Darth Plagueis (Hego Damask), midikloriarrak nahi eran manipulatzea lortu zuena, berak nahi zituenak bizirik mantenduz eta bizia sortuz, Darth Sidious (Palpatine), Star Warseko lehen bi trilogiatako antagonista nagusia dena, eta Darth Vader dira, azken hau Palpatinen ordezkari nagusia. Tyranus, Darth Maul eta Darth Vader Sidiousen ikasleak dira.

## Historia 
Sithen jaunen istorio nagusia The secrets in the shades jokoan agertzen da.

## Ikus, gainera 
* Sith
* Star Wars
* Lord ilun

## Kanpo estekak
Palpatine

**Sheev Palpatine** —**Darth Sidious** eta **Enperadorea** izenez ere ezaguna— Star Warseko fikziozko unibertsoko pertsonaia bat da, nagusiki Ian McDiarmidek antzeztua.

Jatorrizko trilogian, enperadorea, larruazal zurbileko txanodun agure bat eta Inperio Galaktikoko lider bezala agertzen da, aurrekarizko trilogian Errepublika Galaktikok Kantziler Gorena izatera iristeko engainua eta manipulazio politikoa erabiltzen duen Naboo planetako lider karismatiko bat bezala agertzen den bitartean.

Enperadore bihurtu aurretik asmo oneko eta demokraziaren aldeko zerbitzari publikoa bazirudien ere, berez Darth Sidious da, Sithen jaun iluna, duela mila urte desagertutzat jotzen zen indarraren alde iluneko kultu bat praktikatzen zuen ordena bat. Sidious bezala, Klon Gerrak bultzatu zituen, Jediak ia erabat desagerrarazi zituen eta Errepublika Galaktikoa Inperio bihurtu zuen. Anakin Skywalker ere usteldu zuen bere ondoan Darth Vader bezala ari zedin. Sidiousen amaiera Luke Skywalker eta damututako Darth Vaderri esker iristen da.

Kultura herrikoian eta Star Wars V. Atala: Inperioaren Kontraerasoan lehen aldiz agertu zenetik, Darth Sidious, gaizkia, engainua, tirania eta demokraziaren subertsioaren ikur oso ezagun bihurtu da.

Star Wars VI.Atalean: Jedi Zaldunaren itzuleran benetako agerpena egiten du, galaxia kontrolatzen duen pertsonaren aurpegi nahiz gorputza ikusi daiteke lehen aldiz: agure zimurdun kaputxadun bat. 

Gainera, bere tronu gela pelikularen eszenatokietatik garrantzitsuenetarikoa da, han gertazen baitira filmearen unerik garrantzitsuenak.

## Kanpo estekak 
* Irudiak: https://palpatine.org/
Donostiako Klub Nautiko Erreala

thumb|260px|Nautikoa uhinek astinduta (1947)
**Donostiako Klub Nautiko Erreala**, gehienetan soilik **Klub Nautikoa** deitua (ofizialki  edo *RCNSS*), Donostiako klub nautikoa da. Egoitza Donostiako udaletxe alboko Klub Nautikoaren eraikinean du, arkitektura arrazionalistako eraikinean.

## Historia 
1896an sortua, lehendabizikoz, Kontxako badian ainguraturik zegoen gabarra batean zuen egoitza. 1905ean, Kontxako pasealekuan zegoen arrain-haztegi ohia erosi zuten eta, 1930ean, Aizpurua eta Labaien arkitektoek diseinaturiko egungo egoitza eraiki zen.

1951 eta 1955 artean, Habana-Donostia ozeanoz gaindiko estropada antolatu zuen eta 1986tik aurrera eta bi urtean behin, Royal Western Yacht Clubekin batera Plymouth eta Donostia arteko Armada Cup Race estropada antolatzen du.

Egun, bela, piraguismo eta urpekaritza sekzioak ditu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Lord ilun

**Lord iluna** Star Warseko fikziozko unibertsoko pertsonaia bat da.

Sithek beti izan dute Sithen Lordak edo Sithen Jaunak deituriko lider kontseilu bat. Darth Revanekin Sithen belaunaldi berria iritsi zenean, Sith Kontseilua desagertu egin zen, baina ez hala Lord Ilun titulua eta zenbaitek titulu hau izan zuten. Ruusango gudua gertatu zen garaian asko ziren titulu hau zuten sithak.

Alabaina, oso kontu ezberdin bat zen Sithen Lord Iluna edo Sithen jaun ilunaren titulua. Batek bakarrik izan zezakeen titulu hau. Hala izan zen Sithen Urrezko Aroan, Sith Gerran eta Revanen erregealdian, honen titulua beranduago bere ikasle zen Darth Malakek jaso zuelarik.

Baina, Darth Malak hil ondoren, Lord ilun titulua Traya edo Sion bezalako kontaezinbeste Lorden artean desagertu zen. Ruusango guduaren ondoren Darth Banek jaso zuen titulua galaxiako azken Lord bezala. Mila urte beranduago kargu hau izan duen azkena Lumiya Lady Iluna izan zen.

Darth Plagueis edo "Plagueis jakintsua" bezalako sith bat sith boteretsu bat izan zen, bere ikaslea zen Darth Sidious baino are boteretsuagoa, midikloriarrak aldatu edo konbinatu eta bizia sor zezakeelako. Zoritxarrez (Palpatinen ikuspegitik), amaiera oso tragiko bat izan zuen, bere ikasleak berak ezustean hartu eta lotan zegoela hil zuenean. Palpatinentzat gozamen hutsa izan zen, sith ororen gaineko Botere Gorena izango baitzuen.

## Kanpo estekak
Coruscant

thumb|Coruscant planetaren irudikapena
**Coruscant** Star Warseko fikziozko unibertsoan agertzen den planeta bat da. Galaxia ezaguneko planetarik populatuena da, baita garrantzitsuena ere (ekumenopolis erako planeta bat da, hau da, hiri eremuak ia planeta osoa hartzen duela). Errepublika Galaktikoa, Inperio Galaktikoa eta, azkenean, Errepublika Berriko gobernuaren egoitza izan zen. I., II. eta III. ataletan eta VI. atalaren edizio berezian agertzen da.

Coruscant ("Corrusant" ahoskatua, bigarren c frantsesezko ç baten parekoa baita) erdiko sistemari zein Galaxiako erdiko munduetan dagoen planetari emandako izena da, Kaikielius eta Metellos izar sistemetatik gertu dagoen Coruscant prime izeneko izar baten inguruan orbitatzen duena. Nabigazioko izar gutunetan, Coruscant zero-zero-zero koordenatuetan adierazia da, bere garrantzia eta historia luzearen adierazgarri dena. Planeta honek lau ilargi natural ditu: Centax1, Centax2, Centax3 eta Hesperidium. Ia bere azalera guztia eraikinez, dorrez eta eraikuntza bikainez estalia dago, horietako askok mila metro baino gehiagoko altuera dutelarik. Planeta hiri honen oinarriak Antzinako Errepublikaren hasierakoak dira, Inperio Galaktikoa iritsi baino 25.000 urte baino gehiago lehenago. Populazio gunerik zahar eta dentsoenak ekuatorearen lerro inguruan daude. Espazio portu ugari dago planetaren lurrazalean, baita espazio estazioak ere, defentsa zein erasokoak, planetaren inguruan orbitatzen ari dira. Coruscanteko zerua, ohi, bere atmosferatik irteten edo bertan sartzen ari diren ontzietatik datozen argiz beteta dago, bere dorre eta etxe-orratzen artean argi lerro amaiezinak dauden bitartean, ibilgailu flotatzaileen eta garraio orbitalen etengabeko trafikoak eraginak, hortik planetari Coruscant izena jarri izana, distira egin edo distiratsu esan nahi duena, bere orbitatik ikusita milioika argi artifizialek argiztaturiko lurrazalaren itxuraren ondorioz.

Planeta honetan daude Errepublikaren egoitza, Senatu Galaktikoa eta Jedi tenplua

## Kanpo estekak
Pianoarentzako 31. Sonata (Beethoven)

**Pianoarentzako 31. Sonata** op. 110 Ludwig van Beethovenek idatzitako pianoarentzako azken aurreko sonata da. 1821ean idatzi zuen eta, op. 109 eta op. 111rekin batera 1820 eta 1822 artean idatzi zituen hiru sonaten taldekoa da.

Lan honek hiru mugimendu ditu. Lehen mugimendua *moderato* bezala adierazia dago eta forma sonatan idatzia dago, eta *con amabilità* bezala zehaztua. Jarraian scherzo azkar bat dator. Hirugarren mugimendua errezitatibo motel batez, *arioso dolente* batez, fuga batez, *arioso* deitorearen itzuleraz eta bigarren fuga batez osatua dago, amaiera baikor batean amaituz.

## Mugimenduak 
Hiru mugimenduz osatua dago:

* **Moderato cantabile molto espressivo**: 7 eta 9 minutu arteko iraupena
* **Allegro molto**: 2 eta 3 minutu arteko iraupena
* **Adagio ma non troppo**: 10 eta 13 minutu arteko iraupena

## Kanpo estekak
Jedi tenplua

**Jedi tenplua** Star Warseko fikziozko unibertsoko zati den eraikin bat da.

Eraikuntza bikain hau Coruscant planetan zegoen. Galaxian Jedi ordenaren egoitza zen. Illumen eta Kamparasen beste tenplu batzuk ere bazeuden arren, Coruscantekoak Jedi Kontseilu Gorena hartzen zuen. Ezagutzen zen liburutegirik handi eta zabalena ere bazuen, bereziki Maddame Jocasta Nuk gainbegiratua. Egoitzaren sektore baten hangarra zegoen, nondik misio ezberdinetarako Jedi Starfighterrak bidaltzen ziren.

Tenpluak Jedi Ordena osoa har zezakeen, bederatzi mila kide inguruz osatua zegoena, baina ohi hauetako pare bat dozena baino ez zeuden, gainontzekoak galaxian zehar gatazkak konpontzen ari baitziren.

Inperio Galaktikoa sortu zenean 66 Agindua aktibatu zen, eta Darth Vaderrek berak pertsonalki zuzendutako 501 Legioak Jedi Tenplua eraso zuen. Hala, bost mila klon soldadu inguru barruti sakratuan sartu ziren esperientziadun maisuak zein padawan ikasle gazteak hilez.

Coruscanteko toki askotan tenplutik zerion ke zutabe bat ikusi ahal izan zen, eta Tenplutik larrialdi seinale bat igortzen hasi zen gerra amaitu zela iragarriz eta jedi guztiak itzuli behar zirela aginduz. Yoda eta Obi-Wan Kenobi jedi maisuek seinalea jaso zuten. Biziraun zuten jediak suntsitzeko Palpatine enperadorearen tranpa bat zela suposatuz, hara joatera arriskatu ziren aldatzera biziraun zutenei handik aldegiteko abisatzeko, eta hala egin zuten.

Tenpluaren egitura mantendu egin zen hurrengo bi hamarkadetan, erabat ustelgabe, beharbada Enperadorearen garaikur bezala. Arrazoiren bategatik Yuuzhan Vong Gerran Luke Skywalker maisuak tenplua zegoen tokian soilik hondakinak aurkitu zituen, behin hiriburua yuuzhan vong etsaiek hartu ondoren.

Errepublikarrek Coruscant birkonkistatu zutenean, gobernuak Jediek erabili ahal berde koloreko piramide itxurako tenplu berri bat eraikitzea erabaki zuen. 100 urte beranduago, tenplua, Coruscantetik pasatzen ziren jediek egoitza bezala erabilia izan zena, ordenaren benetako egoitza Ossus zelarik, Sith berrien esku erori zen, eta hauen tenplu bihurtu zen.

Filmean ez da, jediez gain, tenpluaren beste defendatzailerik agertzen, Star Wars Battle Front II jokoan bai badituen arren, pasako zena hain azkar hilko zituztela jediak eta guardiak salbatzeko ia agertuko ez zirela. Datu bitxi bat guardiak Mamu Mehatxua filmean agertzen diren erreginaren errege guardiaren antzekoak direla da.

## Kanpo estekak
Yacht Club Basque

**Yacht Club Basque** (**YCB**) Ziburuko klub nautikoa da, Donibane Lohizuneko badian, Zokoan egoitza duena.

## Historia 
1935ean sortua, belan, hainbat ekitalditan hartu du parte eta harrobi lan handia egin du. Hainbat itsaslari hezi ditu, tartean Kevin Peponnet.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
HD 149404

**HD 149404**, V918 Scorpii bezala ere ezaguna, Scorpius konstelazioko hego-mendebaldeko izar bitar bat da, osatzen duten bi izarrak soilik espektroskopia bidez bana daitekeelarik. Gure eguzkitik ondo definitu gabeko distantzia batera dago, baina egileren batzuk, Ara OB1 izar elkartearen antzekoa dela uste dute, NGC 6193 kumulu irekiko kidea dena, hau da, 4500 argi-urte alegia. 5,47ko itxurazko magnitudearekin, begi hutsez ikus daiteke argi kutsadurarik gabeko zeruetan.

## Ezaugarriak 
HD 149404 07.5(f) eta 0N9.7 espektro motako bi izar supererraldoik osatzen dute. Lehenaren argitasuna gure Eguzkiarena baino 790.000 aldiz handiagoa da, eta bigarrenarena 600.000 aldiz handiagoa. Lehenaren masa gure eguzkiarena baino 60 aldiz handiagoa da, eta bigarrenarena 50 aldiz inguru handiagoa. Lehenaren erradioa 24,3 eguzki erradiokoa da, eta bigarrenarena 28,1 eguzki erradiokoa, euren erdiguneen arteko tartea gure eguzkia eta Merkurioren artekoaren antzekoa delarik, 50 milioi kilometro ingurukoa alegia, bigarrena lehena baino eboluzionatuago dagoelarik, beharbada bien arteko materia transferentziaren ondorioz.

Bi izarrak hain gertu daude elkarrengandik euren izar haizeek elkar eragiten dutela, euren maiztasun espektroan nabari daitekeena.

## Kanpo estekak
José María Varela

**José María Varela Rendueles** (Madril, 1904 &ndash; Coruña, 1986ko abenduaren 20a) espainiar politikaria izan zen, Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian Murtzia, Bizkaia eta Sevillako gobernadore zibil izandakoa.

Acción Republicana eta Izquierda Republicana alderdien kidea izan zen. Gerra Zibila piztu zenean, matxinoek atxilotu eta, gerra-kontseilu baten ondoren, heriotza zigorra jasan zuen. Gero, 30 urte espetxe-zigorra izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Castro

**Luis Castro Casal** (Tolosa,  - *ib.*, ) gipuzkoar abokatu eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Gurasoak irakasleak ziren Tolosan eta Luisek Filosofia eta Letrak ikasi zituen Zaragozako Unibertsitatean. Zuzenbidea ere ikasi zuen eta Tolosan aritu zen abokatu. Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian, Acción Republicana eta Izquierda Republicana alderdien kidea izan zen. 1931ko uztailetik 1932ko urrira Bizkaiko gobernadore zibila izan zen. 1932ko uztailaren 14an Gipuzkoako Foru Aldundiaren presidente hautatu zuten. Gerra Zibila piztu zenean, Donibane Lohizunen erbesteratu zen. 1940ko ekainean Gipuzkoara itzuli eta 1941ean atxilotu eta Ondarretako espetxean sartu zuten. Aske utzi zutenean, jaioterrira itzuli zen.

Bere seme Juan Antonio Castro Izagirre, Errepublikako Itsas Armadako ofiziala izan zen Gerran Zibilean eta Frantziako Itsas Armadakoa Bigarren Mundu Gerran eta baita hori bukatu ondoren ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Antonio Zarzalejos Altares

**José Antonio Zarzalejos Altares** (Madril, 1922 - *ib.*, ) madrildar fiskal eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Madrilgo Unibertsitatean zuzenbidea ikasi eta gero, Espainiako Gobernuan lan egin zuen. 1950ean fiskal bilakatu eta Gasteizen aritu zen. 1976ko abuztuaren 11n Bizkaiko gobernadore zibil izendatu zuten. 1977ko urtarrilaren 19an dimititu zuen ikurrina legeztatu zutelako protestan. 1982an Espainiako Auzitegi Gorenaren fiskal eta 1990 eta 1996 artean Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren bokal izan zen. Charo Zarzalejos eta José Antonio Zarzalejos kazetarien eta Javier Zarzalejos politikariaren aita izan zen.

## Erreferentziak
Aqueduto das águas livres

thumb|350px|Aqueduto das Águas Livres.
**Aqueduto das Águas Livres** (eusk. 'Ur askeen akueduktua') Lisboako akueduktu bat da, askok hiriko tokirik ederrentzat dutena eta Alcantarako haranean dagoena. Hirira ura eramateko akueduktu bat eraikitzeak Joan V.a Portugalgoa erregeari eraikuntza harranditsuengatik zuen irrika betetzeko aukera eman zion, ura zuen Lisboako eremu bakarra Alfama baitzen. Proiektua haragia, ardoa, olioa eta beste zenbait jakiren gaineko zerga baten bidez ordaindu zen.

XIX. mendean amaitu zen arren, 1748an jada hornitzen zuen hiria urez. Kanal nagusiak 19 kilometroko luzera duen arren, kanal sekundarioak gehituz gero, bere luzera 58 kilometrokoa da. Bere zatirik ezagunena haranaren gaineko 35 arkuak dira, horietako garaienak 65 metroko altuera duelarik.

Akueduktuaren gaineko bide publikoa 1853tik itxita egon zen, neurri baten Diogo Alves arduradun izan zuten hilketengatik, bere biktimak arkuen tontorretik jaurtitzen zituen hiltzaile bat. Gaur egun posible da gidatutako ibilaldi bat ematea arkuen gainetik. Posible da, baita ere, noiz behinka Uraren Museoaren erreserba bisitatzea.
thumb|200px|Akueduktuaren beste ikuspegi bat.

Akueduktuaren mutur batean ''Mae d'Agua das Amoreiras'', antzina erreserba bezala erabiltzen zen gaztelu moduko bat dena. Jatorrizko diseinua, 1745ekoa, Carlos Mardel hungariar arkitektoarena da. 1834an amaitua, erregeen eta euren maitaleentzako elkargune ezaguna bihurtu zen. Gaur egun, gunea arte erakusketetarako, moda desfileetarako eta beste zenbait ekitalditarako erabiltzen da.

## Kanpo estekak
Luis Rodríguez de Miguel

**Luis Rodríguez de Miguel** (Zamora,  - *ib.*, ) espainiar legelari eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Zuzenbidean lizentziatua, Gerra Zibila piztu zenean, matxinoen alde egin zuen eta Balearretako eta Gipuzkoako gobernadore zibil izendatu zuten. 1944an Correos zuzendu zuen.

1974an, Carlos Arias Navarroren gobernuan, etxebizitzaren ministro izendatu zuten. 1975ean politika utzi eta 1980ko otsailean Espainiako Auzitegi Gorenaren fiskal hautatu zuten.

## Erreferentziak
Saleko Errepublika

**Saleko Errepublika** edo **Bu Regregeko Errepublika** Bu Regreg ibaiaren bokalean izandako hiri-estatua izan zen, Hornachostik egotzitako moriskoek sortua. Bere bizitza laburrean, esklabotza eta pirateriatik bizi zen.

Zidan al-Nasir sadiar sultanak Jan Janszoon herbeheretar almirantearen eskuetan utzi zuen Sale. 1627an hiria utzi zuenean, bertoko moriskoek *diwan* bat ezarri eta hamarrena ordaintzeari uko egin zioten. Al-Rashid Marokokoa alauiak 1668an hiria bereganatu zuenean bere independentzia galdu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bu Regreg

**Bu Regreg** edo **Bou Regreg** () mendebaldeko Marokoko ibaia da, Ozeano Atlantikoan Rabat eta Sale artean ahoa duena. Bere bokaleak **Wadi Sala** du izena.

240 kilometroko luzera du eta 24 kilometroko itsasadarra. Bataz besteko emaria 23 m³/s-koa izan arren, uholdeak direnean, 1500 m³/s-koa izan daiteke. Atlas Ertainean, Mtzurgan mendian, jaioa, mendebalderantz jotzen du Ozeano Atlantikoraino. Bere bokalearen hegoaldean Rabat eta iparraldean Sale daude.

## Uren kalitatea 
Bu Regregeko uren kalitateari buruzko arazoek honako hauek hartzen dituzte barne: mareek eragindako itsas intrusioa, nekazaritza-lurretan duten erabileragatik nitratoen gehiegizko isurketa eta drainatze-arroaren barruan pestizida jakin batzuk erabiltzeagatik sortutako merkurioaren kutsadura.

## Historia 
Feniziarrak eta kartagotarrak, Marokon zenbait kolonia sortu zituztenak, Chellahko antzinako kokalekuan, Bou Regreg ibaiaren ertzean bizi ziren, ahotik bi kilometro ingurura. Aztarnategi arkeologiko honetan Sala Colonia izena zuen eta Ptolomeok Sala bezala ezagutzen zuen hiri erromatar baten hondakinak daude. Chellah antzinako portu-hiri esanguratsu bat izaten zen, gaur egun, besteak beste, *decumanus maximus* edo errepide nagusia, baita foro bat, iturri monumental bat, garaipen arku bat eta erromatar beste hondakin batzuk ere geratzen zaizkigularik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Manhattan Transfer

**The Manhattan Transfer** AEBtako jazz fussion eta pop musika talde bat da. 1969an New York hirian sortua izan zen. Taldekide sortzaileak Tim Hauser, Erin Dickins, Marty Nelson, Pat Rosalia eta Gene Pistilli izan ziren. Gaur egungo taldekideak Alan Paul, Janis Siegel, Cheryl Bentyne eta Trist Curless dira.

## Diskografia 
* *Jukin*'	Capitol, 1971
* *The Manhattan Transfer*	Atlantic , 1975
* *Coming Out*	Atlantic, 1976
* *Pastiche*	Atlantic, 1978
* *The Manhattan Transfer Live*	Atlantic, 1978
* *Extensions*	Atlantic, 1979
* *Mecca For Moderns*	Atlantic, 1981
* *The Best Of The Manhattan Transfer*	Atlantic, 1981
* *Bodies And Souls*	Atlantic, 1983
* *Bop Doo-Wopp*	Atlantic, 1985
* *Vocalese*	Atlantic, 1985
* *Live*	Atlantic, 1987
* *Brasil*	Atlantic, 1987
* *The Offbeat Of Avenues*	Columbia Records, 1992
* *Anthology: Down In Birdland*	Rhino, 1992
* *The Christmas Album*	Columbia, 1992
* *The Very Best Of The Manhattan Transfer*	Rhino, 1994
* *The Manhattan Transfer Meets Tubby The Tuba*	Summit, 1994
* *Tonin*	Atlantic, 1995
* *Man-Tora! Live In Tokio*	Rhino, 1996
* *Swing*	Atlantic, 1997
* *Boy From New York City And Other Hits*	Flashback, 1997
* *The Spirit of St. Louis*	Atlantic, 2000
* ''Couldn't Be Hotter*	Telarc, 2003
* *Vibrate*	Telarc, 2004
* *An Acapella Christmas Album*	King Records, 2004 / Rhino Records, 2006
* *The Symphony Sessions*	King Records, 2006 / Rhino Records, 2006
* *The Definitive Pop Collection*	Rhino Records, 2006
* *Vocalese Live* DVD – 1986	Image Ent., 2000
* *The Chick Corea Songbook''	Four Quarters Ent., 2009

## Kanpo estekak 
* The Manhattan Transfer taldearen webgunea
Mesedeetako Andra Mariaren eliza (Getxo)

**Mesedeetako Andra Mariaren eliza** Bizkaiko Getxo udalerriko Areeta auzoan dagoen eliza bat da. Areetako etorbidearen 1. zenbakian dago.

Agirretarrek Getxoko hondartzetan bainuetxea eraiki eta instalakuntzek Europa mailan ere ospea bereganatzea lortu zuten. 1864an Udal Egitasmo Orokorrak jada leku hartan jendearentzako eliza bat behar zela aurreikusi zuen, eta 1880 aldera Areeta deituriko eremuan burges ugarik udaldia igarotzeko etxeak eraikitzen hasi ziren. 1886an kaperaren lehenbiziko harria jarri eta Algortako tenplu gehigarri gisa erabilia izan zen. 1912 tenplua Areetako eliza independente bilakatu zen.

1936ko Gerra Zibilean Portugaletetik frankisten jazarpenetik ihesi etorritako anarkistek gaualdera Bizkaiko Zubia eta Antolin hotela leherrarazi, eta eliza eta 30 etxeri su eman zieten.

Irudi:Guecho, Las Arenas - Iglesia de Nuestra Señora de las Mercedes 35.JPG|Aurrealdea.
Irudi:Guecho, Las Arenas - Iglesia de Nuestra Señora de las Mercedes 16.JPG|Barnealdea.
Irudi:Guecho, Las Arenas - Iglesia de Nuestra Señora de las Mercedes 26.JPG|Korua.
Irudi:Guecho, Las Arenas - Iglesia de Nuestra Señora de las Mercedes 25 (desde el Puente de Vizcaya).JPG|Aireko ikuspegia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Farmazia Fakultatea (Gasteiz)

**Farmazia Fakultatea** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Farmazia fakultate bat da.

## Kokalekua 
Mendizorrotza auzoaren ipar-ekialdean dago, Unibertsitatearen pasealekuaren 7. zenbakian, Letren Fakultatea, Hezkuntza eta Kirol Fakultatea, Ingeniaritzako Unibertsitate Eskola eta Lascaray Ikergunea artean, bai eta trenbidearen alboan eta Gasteizko geltokiarekin parez-pare ere.

## Fakultatea 
1988an sortu zen. Bertan, Osasun Zientzietako nahiz Zientzietako titulazioak ikas daitezke; lehenengo arlokoak ditugu Farmaziako eta Giza Nutrizioko eta Dietetikako Graduak, eta Zientzietakoei dagokienez, Elikagaien Zientzia eta Teknologiako eta Ingurumen Zientzietako Graduak eskaintzen dira. Horietaz gain, Master Ofizialak ere irakasten dira, bereziki Zientzietako eta Osasun Zientzietako titulatuentzat interes handikoak direnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gasteizko Farmazia Fakultatearen webgunea
Bruno Cortês

**Bruno Cortês Barbosa** (1987ko martxoaren 11 - ), ***Cortez*** izengoitiz ezaguna, Brasilgo futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Marco Antônio da Silva

**Marco Antônio da Silva** (1966ko maiatzaren 9a - ), ***Marquinhos*** ezizenaz ezaguna, Brasilgo futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Dan Calichman

**Daniel Jacob "Dan" Calichman** (New York, 1968ko otsailaren 21a - ) Ameriketako Estatu Batuetako futbolari ohi eta entrenatzailea da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Kayne Vincent

**Kayne Vincent** (1988ko urriaren 29a - ) Zeelanda Berriko futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Claude Dambury

**Claude Dambury** (1971ko uztailaren 30a - ) Guyana Frantsesako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*