open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cookie Monster

**Cookie Monster** ( ala *Triki*), Sesame Street haur telebista saioko pertsonaia bat da. Ile urdinez beteriko, izaera basati eta odolberoa, eta begi irtenak dituen munstro goseti bat da. Hortzik gabeko ahotzarra du. Ahots nahiz izaera zakarra ditu, nahiz eta gaiztoa ez izan. Mintzatzeko modu oso oinarrizkoa du. Sesame Street saioko zaletuen artean pertsonaia gogokoenetako bat da.

Izenak ongi adierazten duen bezala, gailetak gogokoak ditu oso. Bere esaldi ospetsuenak: *Nik gailetak nahi!*, *Nik gailetak jan!* eta *Aumm nam niam niam niam!*, azken hau ahoa gailetez betea duenean esandako onomatopeia.

## Kanpo estekak
Partickhill

'''''',  eta , Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Partick auzoaren iparraldean.

## Kanpo estekak
Penilee

'''''', Eskoziako Glasgow hiriaren hego-mendebaldean dagoen etxebizitzez osatutako auzune txiki bat da.

## Kanpo estekak
Polmadie

'''''', Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean. Hiriko auzorik populatuena da.

## Kanpo estekak
Port Dundas

'''''', Eskoziako Glasgow hiriaren iparraldean dagoen auzo bat da. Erdigunetik 1,6 kilometro iparraldera dago.

## Kanpo estekak
Provanhall

'''''', Eskoziako Glasgow hiriko Easterhouse auzuneko auzo bat da. Hiriaren ekialdean dago.

## Kanpo estekak
Queen's Park (Glasgow)

'''Queen's Park''',  eta , Eskoziako Glasgow hiriaren hegoaldean dagoen parke bat da. Erdigunetik 4 kilometro hegoaldera dago.

Inguruko barrutiari eta Eskoziako Queen's Park FC futbol talde zaharrenari izen ematen dio.

## Kanpo estekak
Sandyhills

'''''', Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak
Scotstoun

'''''', Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da, Glasgow hiri erdialdearen mendebaldean.

Glasgow Warriors errugbi taldeak auzo honetan egoitza du.

## Kanpo estekak
Pinterest

**Pinterest** erabiltzaileei irudiak sortu, partekatu eta administratzen uzten dien plataforma bat da. Gaikako taula pertsonaletan irudi bildumak egin daitezke. Ben Silberman, Paul Sciarra eta Evan Sharpek sortu zuten.

Pinteres Inglesesko bi hitz ezberdinetatik dator: "Pin" (txintxeta) eta "interest" (interesgarria).

## Kanpo estekak
Scotstounhill

'''''', , Eskoziako Glasgow hiriaren mendebaldean dagoen auzo bat da. Knightswood eta Scotstoun auzoen hegoaldean dago.

## Kanpo estekak
Woolsthorpe-by-Colsterworth

**Woolsthorpe-by-Colsterworth** Lincolnshireko, Ingalaterrako herrixka bat da, ezaguna bertan Isaac Newton zientzialaria jaio zelako. Woolsthorpe landa eremu batean dago eta Linconshire Limestonen aurkitzen da. Bertan, Northampton harea izan zen eta XX. mendean herrixka hori burdinez inguratuta zegoen, beraz, meategi ugari zeuden. 1973. urtean inguruko harrobiak itxi behar izan zituzten, burdinak sekulako lehia sortu zuelako. Hainbeste burdina zegoen non urte berean, iparraldeko trenbide bat itxi zuten. Geroago, 1916. urtean trenbide hori berreraiki zuten, burdina garraiatu ahal izateko eta herrixka osoan zehar barreiatzeko. Trenbideen zubia A1 errepideraino iristen zen, 2009. urtean erretiratua izan arte, errepideen gurutzaketetan hobekuntzak egon zirela eta.

Woolsthorpe Manor, Newtonen jaioterria, XVII. mendeko nekazarien kareharrizko etxe tipikoa da, baserriz inguratuta dagoena. Etxe hau “National Trust”aren menpe dago eta edonork bisitatu dezake, bai kanpotik, bai barrutik ere. XVIII. mendeko Entziklopedia frantsesean, Wolstrope sarreran Newtoni buruz hitz egiten du eta bere biografia ezkutuan dago, garai hartako editoreak “Gran Man” teoriaren kontra baitzeuden.

## Kanpo estekak
HMS Beagle

***HMS Beagle*** ontziak, Britania Handiko Tamesi ibaian izan zuen haren lehen kontaktua ibaietako zein itsasoetako urarekin. 1820.urteko maiatzaren 11ean izan zen hori. Urte hartako uztailean, Revista Navaleko ospakizunean parte hartu zuen, Jorge IV.naren koreatzean zehazki. Beagle ontzia, Londreseko zubi berritik igaro zen lehen ontzia izan zen. 1845. urtean eraldaketak jaso zituen haren egituran. Hori gutxi balitz, ikerketa lanak alde batera utzi eta Essex (Ingalaterra) kostako kontrabandisten kontroletarako erabiltzen hasi ziren. 1870.urtean desegitera eraman zuten.

## Neurriak 
1820.urteko maiatzaren 11ean izan zen hori. 27,5 metroko luzeera, 7,5 metroko erruna eta 3,8 metroko zingoa zuen ontziak. Gainera, 10 kanoi, 235 toneladako zama eta 120 pertsonaz osaturiko tripulazio bat zeraman. Urte hartako uztailean, Revista Navaleko ospakizunean parte hartu zuen, Jorge IV.naren koreatzean zehazki. Beagle ontzia, Londreseko zubi berritik igaro zen lehen ontzia izan zen.

## Bidaiak 
Ontzi honek hiru ikerketa garrantzitsuetan parte hartu zuen.

#### Lehena (1826-1830) 
Magallaneseko (Chile) hidrografia aztertzeko erabili zuten.
thumb|Bigarren bidaia, Charles Darwinekin batera.

#### Bigarrena (1831-1836) 
Bidai ezagunena, Charles Darwin zientzialariak parte hartu zuena. Honen bitartez eboluzioaren teoria garatu zen

#### Azkena (1837-1843) 
Australiako kostak ikertzeko eta bide batez konkistatzeko erabili zuten.

## Erreplika 
thumb|Erreplika 2015
Hain izan da garrantzitsua itsasontzia non haren erreplika egin izan den. 2009.urtean, Charles Darwinen ehun eta berrogeita hamargarren urteurrena ospatzeko, Britaniar batzuek Beaglen ontziaren erreplika bat egiteko proposamena luzatu zuten. Erreplika honekin, Darwinek eginiko bide berbera burutu nahi zuten. Baina diru falta zegoela medio, proposamen hau bazterturik geratu zen. Bi urte igaro ostean, erreplika egiteko proposamen berriro ere luzatu zuten, oraingoan Chilen. *Museo Nao Victorian* erreplika jarriko zutela azpimarratu zuten. 2012. urtean hasi zituzten eraikitze lanak eta 2016an amaitu zituzten. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urbatagirk

thumb|ezkerrera|Liburuaren irudi bat.

***Urbatagirk*** (armenieraz: Ուրբաթագիրք, euskaraz "Ostiraletako liburua"), armenieraz argitaratutako lehenengo liburua izan zen. Egilea Hakob Meghapart (Jacob Bekataria) izan zen, 1512an, eta Venezian plazaratu zuen. 124 orri ditu. Edukia Armeniako Eliza Katolikoarekin lotuta dago.

## Ezaugarriak 
Urte haietan Armenia Otomandar Inperioaren agindupean zegoen. Diaspora zeuden armeniarrek lan garrantzitsua bete zuen armeniera eta literatura tradizioa gordetzeko. Armeniera klasikoaz idatzita, liburuaren edukia batez ere otoitzak eta gaixoentzako sendabideak dira; eduki horiekin batera, Gregorio Narekekoa (951-1003) idazle mistikoaren aipamen luzeak biltzen ditu.

## Erreferentziak
Miguel Ángel Uzquiza

**Miguel Ángel Uzquiza González** (Burgos, 1951ko maiatzaren 13a) euskal irakasle eta politikaria da.

## Biografia 
Nahiz eta Burgosen jaioa bere ibilbide nagusia Euskal Herrian egin du. Zientzia fisikoetan lizentziaduna, ertainetako irakaslea izan da eta Eusko Legebiltzarraren funtzionarioa da. 1986tik 1991ra Hezkuntza Sailaren Ikuskaritzaren Burua izan zen. 1991tik 1994ra Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Administrazioaren Zuzendari Orokorra izan zen. PSE-EE alderdiaren militantea, 2002tik 2004ra parlamentaria izan zen, VII. Legegintzaldian, Javier Rojoren ordezkoa bezala. 2003tik 2007ra Villabuena Arabako udalean zinegotzia izan zen. 2004ko eta 2008ko Espainiako Hauteskunde Orokorretan Arabako senataria aukeratu zuten.

## Kanpo estekak 
* : Uzquiza Eusko Legebiltzarrean.
* : Uzquizari Auñamendi Entziklopedian.
* : Miguel Ángel Uzquizari buruzko informazioa Espainiako Senatuan.
William Brown (amirala)

**William Brown** (gaztelaniaz **Guillermo Brown** bezala ere ezaguna; 1777ko ekainaren 22a - 1857ko martxoaren 3a) irlandar jaiotzez argentinar amirala izan zen. Brownek Argentinako Independentzia Gerran, Argentina-Brasil Gerran eta Río de la Platako Blokeo Anglo-Frantsesean lortutako garaipenegatik Argentinako herritarren errespetua eta estimua irabazi zituen, eta oraindik Argentinako heroi nazionaletako bat da. Herrialdeko Itsas armadako sortzaile eta lehen amirala, "Argentinako Armadaren Aita" bezala ezagutzen da. 

## Kanpo-estekak
Javier Rodríguez Hidalgo

**Javier Rodríguez Hidalgo** (Portugalete, Bizkaia, 1978) Euskal Herriko saiakeragile, argitaratzaile, itzultzaile eta ekintzailea da.

## Biografia 
2001 eta 2002an espetxeratua izan zen soldaduskaren aurkako intsumisio mugimenduko partaidea izateagatik. Baita ere Abiadura Handiko Trenaren aurkako borrokaren partaidea izan da. Aldizkari desberdinetan kolaboratu du: *Los amigos de Ludd*, *Cul de sac*. 2006tik 2009ra *Resquicios* aldizkariaren editorea izan zen. Itzultzaile bezala egile askoren lanak gaztelaniara itzuli ditu: Lewis Mumford, Jaime Semprún, René Riesel, Jean-Marc Mandosio, Alexandre Jacob, Pablo Sastre, Joseba Sarrionandia... 2013an, Heideggerri buruzko saiakera bat plazaratu zuen: *¿Sólo un dios puede aún salvarnos?*; liburu horretan filosofoaren irudia kritikatu zuen. 2017an Fernando Aramburu egilearen *Patria* (2016) liburuaren interpretazio kritikoa zabaldu zuen.

## Obra 
### Saiakerak 
* *La revolución en la crítica de Félix Rodrigo Mora*, El Salmón, 2011.
* *¿Sólo un dios puede aún salvarnos? Heidegger y la técnica*, El Salmón, 2013.
* *Adiós a una época que muere sin paz. La crítica del mundo moderno en la literatura española (1874-1936)*, Ediciones El Salmón, 2023.

### Itzulpenak 
* Jaime Semprún, *Apología por la insurrección argelina*, Muturreko, 2002.
* Marcuse Taldea, *De la miseria humana en el medio publicitario*, Melusina, 2009.
* Lewis Mumford, *El mito de la máquina*, Pepitas de Calabaza, 2011.
* Nadine Ribault eta Thierry Ribault, *Los santuarios del abismo. Crónica de la catástrofe de Fukushima*, Pepitas de Calabaza, 2012.
* Joseba Sarrionandia, *¿Somos como moros en la niebla?*, Pamiela, 2012.
* William Morris, *La era del sucedáneo, y otros textos contra la civilización moderna*, Pepitas de Calabaza, 2016.

## Erreferentziak
Birjina eta Ijitoa

***Birjina eta Ijitoa*** () D.H. Lawrencek 1926an idaztitako eleberri laburra da, 1930ean argitaratu zutena.

## Sinopsia 
Yvette erretorearen alaba familia berekoi, faltsu, nazkagarri batean bizi da, Materraren legearen menpe. Egun batean Yvettek ijito bat topatzen du: basapiztien mailako izakia, ez jainko eta ez lege, gizartetik kanpo bizi dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brown basea

**Brown basea** (gaztelaniaz: *Estación Científica Almirante Brown*, edo, gehienetan, *Base Brown* edo *Estación Brown*) Antartikako argentinar basea eta zientzia ikerketa-estazioa da, William Brown almirantearen omenez izendatua, Argentinako Armadaren "aita". Sanavirón penintsulan dago Paradise badian, Danko kostaldean, Graham Lurraldean, Antartikako penintsulan.

2014. urteaz geroztik, Argentinak operatutako Antartikako 13 ikerketa-baseetako bat da. 1951tik 1984ra base iraunkor gisa erabili zuen; orduz geroztik irekita dago udako denboraldian soilik.

File:Base_Argentina_Brown_Puerto_Paraiso_Cartel.jpg
File:BrownStation42.JPG
File:Almirante brown antarctica (5879477835).jpg
File:PapouBrown1.JPG

## Kanpo estekak
Erwin Schrödinger saria

**Erwin Schrödinger saria** Austrian lan egiten dutene zientzialariak ematen zaie. Austriako Zientzien Akademiak Matematikako eta Natur Zientzietako esparruetan lorpen handienak saritzen ditu. Akademiaren saria bizitza osoko ibilbideari eskaini diezaioke edota ikerketan lortutako arrakasta handi bati. Sariaren izenak Erwin Schrödinger (1887-1961) fisikari eta filosofoa gogorarazi nahi du.

Izendapenak akademiako partaideek aurkezten dituzte, Austrian barrukoak zein Austriatik kanpo daudenak ere.

## Sarituak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erwin Schrödinger

## Kanpo estekak 
* : Erwin Schrödinger Award
Gela bat norberarena

***Gela bat norberarena*** () Virginia Woolfek 1929an idatzitako saiakera da.

## Sinopsia 
Woolfek emakumeen genero-rolak aztertu zituen lan honetan, idazleak, sortzaileak eta fikzioko pertsonaiak diren aldetik. Emakumeen idazkuntza tradizio patriarkalaren baitan hizpide hartzen duen saiakera da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shawlands

'''''', , Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean. Erdigunetik 3 kilometro hegoaldera dago.

## Kanpo estekak
Sighthill (Glasgow)

**Sighthill**, , Eskoziako Glasgow hiriko etxalde eta auzo bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak
Simshill

'''''', Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean. Hiriaren erdigunetik 6 kilometro hegoaldera dago.

Eremu honek Bigarren Mundu Gerra ondorenean irlandar jatorriko biztanle ugari izan zituen, baina jada hiriko irlandar komunitate gisa hiriaren erdialdeko auzoetara lekualdatu ziren.

## Kanpo estekak
South Nitshill

'''''',  eta , Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean dago.

## Kanpo estekak
Springboig

'''''', Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak
Strathbungo

'''''', Eskoziako Glasgow hirian dagoen herri txiki bat da, Pollokshaws Road hiribidean zehar eraikia.

## Kanpo estekak
Summerston

'''''',  eta , Eskoziako Glasgow hiriaren iparraldean dagoen etxebizitza auzo bat da.

## Kanpo estekak
Shettleston

'''''',  eta , Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen auzo bat da. Hiriaren erdigunetik 2 milia t'erdi ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Tollcross (Glasgow)

**Tollcross**, , Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen auzo bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak
Townhead

''''*, batzutan *Londontownhead'' deitua,  eta , Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da. Hiriaren erdigunean dago.

## Kanpo estekak
Tradeston

'''''', , Eskoziako Glasgow hiriaren erdigunean dagoen barruti txiki bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean.

Berta, Clyde ibaia zeharkatzen duen izen berdineko Tradeston zubia dago.

## Kanpo estekak
Tradeston zubia

**Tradeston zubia**, Eskoziako Glasgow hirian dagoen zubi bat da, Clyde ibaia zeharkatzen du.

2009ko maiatzaren 14an ireki zen.

## Kanpo estekak
Thornwood (Glasgow)

**Thornwood**, , Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da, Clyde ibaiaren iparraldean, eta Partick eta Whiteinch auzoen artean.

## Kanpo estekak
Yoker

'''''', , Eskoziako Glasgow hiriaren mendebaldean dagoen barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean. Clydebank hiriaren ekialdean dago, Glasgowko erdigunetik 8 kilometro mendebaldera.

## Kanpo estekak
3. taldeko elementu

**3. taldeko elementuak** taula periodikoko elementu multzo bat dira. D-blokeko beste taldeen modura lau elementuk osatu beharko lukete talde hau baina oraingoz ez dago adostasunik lau hauek zein diren zehazterako orduan.
Eskandio (Sc) eta Itrio (Y) beti talde honetan sailkatzen diren arren, zenbaitetan taldea Lantano (La) eta Aktinio (Ac) elementuekin osatzen da, beste zenbaitetan ordea Lutezio (Lu) eta Lawrentzio (Lr) elementuekin.

File:Scandium_sublimed_dendritic_and_1cm3_cube.jpg|Eskandioa (21)
File:Yttrium_sublimed_dendritic_and_1cm3_cube.jpg|Itrioa (39)
File:Lanthanum.jpg|Lantanoa (57)
File:Lutetium-3.jpg|Lutezioa (71)

## Ezaugarriak 
Elementu familia honek ere zenbait ezaugarri amankomun erakusten ditu elektroien portaerari dagokionez. Oro har, azken elektroi geruzak elektroi konfigurazioa bera du eta portaera kimikorako joera sortzen du honek, hala ere Lawrentzioa salbuespena da bere ezaugarri kimikoak ez baitira oraindik karakterizatu.

## Existentzia 
Oso kantitate txikietan topa daitezke elementu hauek lurrazalean. Guztiak ezohikoak eta ustiatzeko zailak izan arren Itrioa da ohikoena. Hala ere ez da ohikoa talde honetako elementuen bakantzea eta Itrioaren ustiapena soilik da aipagarria, mundu osoan tona gutxi batzuk ekoizten dira urtero.

## Kanpo estekak
Southpark Village

'''''', Eskoziako Glasgow hiriko etxalde bat da. 1990eko hamarkadaren erdialdera eraiki zen.

## Kanpo estekak
Braehead

'***,  eta , Eskoziako Renfrew hirian eta Glasgow hiriaren mendebaldean dagoen merkatal gune bat da, Clyde ibaiaren hegoaldeko ertzean. Bertan, Braehead zentral elektrikoa dago.

2013an denda gunea **Intu Braehead*' bezala berrizendatua izan zen.

## Kanpo estekak
Linn parkea

'''''', , Eskoziako Glasgow hiriaren hegoaldean dagoen parke bat da. 82 hektaretako azalera du.

## Kanpo estekak
Pollok Country Park

'''''', , , Eskoziako Glasgow hiriaren hegoaldean dagoen parke bat da. 146 hektareatako azalera du.

2006an Erresuma Batuko hiri parke onena izendatua izan zen, eta 2008an Europakoa.

## Kanpo estekak
Nazioarteko Finantza Zerbitzuen Barrutia (Glasgow)

**Nazioarteko Finantza Zerbitzuen Barrutia**, , Eskoziako Glasgow hirian dagoen finantza, negozio edo enpresa gune pribatu bat da.

2001ean sortu zen eta bertan 28.000 langilek lan egiten dute.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Glasgow Green

'''''', , Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen parke bat da.

XV. mendean sortu zen eta hiriko parkerik antzinakoena da.

## Kanpo estekak
Glasgow hiri erdialdea

'''''',  eta , Eskoziako Glasgow hiriko erdigunea da. Bere mugak honakoak dira: ekialdean High Street (Kale Nagusia), hegoaldean Clyde ibaia, mendebaldean eta iparraldean M8 autobidea.

 
thumb|400px|erdian|thumb|Tolbooth Steeple erloju-dorrea, Glasgow hiriaren erdialdean.

## Kanpo estekak
Tomas Kempiskoa

**Tomas Kenpiskoa**, **Thomas à Kempis**, (1380 – 1471) erlijio kristauari lotutako gaiei buruz idatzi zuen fraide katoliko agustindarra izan zen. Bere *De imitatione Christi* liburua, Jesu Kristoren imitazioa, XVII-XIX. mendeetan euskarara gehien itzuli zen liburua izan zen, Ebanjelioekin batera.

## Ikus, gainera 
* Jesu Kristoren imitazioa
Shieldhall

'''''', Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean. Renfrew hiria eta Drumoyne barrutiaren artean dago, Braehead merkatal gunetik hurbil.

## Kanpo estekak
Mnemoteknia

**Mnemoteknia** edo latinez «*ars memoriae*», «*ars memorativa*», buruz ikasteko eta gogoratzeko tekniken, sistemen, trikimailuen bilduma da. Azkarrago ikasteko eta hobeto gogoratzeko erabiltzen diren teknikak edo trikimailuak asko dira. Mnemotekniaren oinarria zera da, gogoratzeko zaila den kontu bat errazago gogoratuko den beste zerbaitekin lotu egiten da, horrela memoriari laguntzeko.

## Kanpo estekak
SMART irizpideak

[thumb|SMART [akronimoa.]]
**SMART irizpideak** planifikazio bateko helburuak ondo formulatzeko, *SMART* ingelesezko akronimo eta aldi berean mnemoteknia baliabideri egiten dio erreferentzia. *Smart* hitzak, ingelesez, azkarra, bizkorra, adimentsua, adierazten du. Akronimo bezala erabiltzen da laguntzeko gogoratzen programazio edo plangintza bateko helburuak ezartzerakoan, helburu horiek nola formulatu behar diren. Helburuak ondo formulatuak egoteko zenbait irizpide zaindu behar dira eta SMART mnemoteknia-akronimoak 5 irizpide nabarmentzen ditu.

Ondo formulatutako **Helburua **izan behar daː

* ***S**pecific* – **Zehatza**. Ahalik eta zehatzen deskribatu behar dute lortu nahi diren helburuak.
* ***M**easurable* – **Neurgarria**. Neurtzeko moduko helburuak proposatu behar dira.
* ***A**ssignable* – **Esleitzeko modukoa**. Zehaztu behar da nork hartuko du ardura, nork egingo du lana, nork lortuko du helburua. 
:* ***A**chievable*. **Lorgarri**. Helburuak eskura egon beharko, ezinezko helburuak baztertu behar dira.
* ***R**elevant* – **Garrantzitsua**. Helbururik garrantzitsuenetan fokatu beharko. 
:****R**ealistic*. **Errealista**, lortzeko modukoa.
* ***T**ime-related* – Denboralizazioa. **Denboran mugatua**. Helburuak noizko lortu nahi diren zehaztu behar da.

## SMARTER irizpideak 
SMART irizpideen aldaera asko daude, (ikus ingelesezko wikipedian, ''en.wikipedia.org' horretan, "SMART criteria" artikulua). Aldaera horietan ezagunenaː SMARTER. (*Smart* hitza ingelesez azkarra edo argia adierazten badu,* smarter* hitzak azkarrago, argiago adierazten du).
* **SMARTER**
** ***E**valuated and **R**eviewed*. **E**baluatua eta be**R**Rikusia.
** ***E**valuate consistently and **R**ecognize mastery*.
** ***E**xciting and **R**ecorded*.
** ***E**xciting and **R**each* - Helburu egoki batek piztu eta **motibatu** behar du, (***E**xcite* = sutu, berotu, biziki hunkitu, kilikatu... ) eta helburu egoki batek balio behar du pertsonak iristeraino berotzeko edo suspertzeko. Helburu egoki bat lortzeko grina sortu behar da helburuak planteatzerakoan. Helburua bera izan behar du nahikoa aitzakia pertsonak bere konfort zonaldetik ateratzeko, edo ateratzeko gogoa pizteko eta bere abileziak garatzen eta helburuak** lortzeraino** (***R**each*ː iritsi, lortu) saiatzera.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* AMIA analisi.
* PDCA.

## Kanpo estekak
Brian Drummond

**Brian Drummond** (Salmon Arm, Kanada, 1969ko abuztuaren 10a) kanadar bikoiztailea da. Film askotan lan egin du, tartean *Pac-Man and the Ghostly Adventures* pelikulan.
Mike Scott (musikaria)

**Mike Scott** (Edinburgh, Eskozia, 1958ko abenduaren 14a) eskoziar kantautore, musikari eta abeslari bat da. Nagusiki, The Waterboys rock-folk musika taldearen abeslari, gitarra eta buru izateagatik ezaguna da.

Musika-tresna ezberdin ugari jotzeko gai da.

## Ikus gainera 
* The Waterboys

## Kategoria 
* Webgune ofiziala
Song for Marcella

**Song for Marcella** (euskaraz *Abestia Marcellaren Alde*), Brendan *"Bike"* McFarlane Behin-behineko IRAkide ohia, Sinn Fein alderdiko politikaria eta kantautoreak konposatu eta abestutako folk abesti bat da. 1981eko Irlandako gose greban hildako eta espetxean presokide Bobby Sands adiskideminari eskeinia da.

Espetxean zela Bobby Sandsek irlandera ikasi eta olerkiak idazten zituen, olerkiak *Marcella* ezizenez idazten zituen, hain zuzen ere, bere arreba txikienaren izena. *"Bik"* McFarlane kantautorea Bobby Sandsek gose grebari ekin zionean heurak zeuden espetxeko irlandar preso politiko errepublikarren taldeko buruzagitzan ordezkatu zuen.

## Hitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Song for Marcella* entzungai, Brendan "Bik" McFarlane, 2013. Youtube.com
Dick Gaughan

**Dick Gaughan** (Glasgow, Eskozia, 1948ko maiatzaren 17a) eskoziar folk kantautore eta abeslari bat da. Nagusiki, protesta eta gai sozialei buruzko abestiak abesten ditu, bai berak konposatutakoak nahiz beste kantautoreenak ere bai.

## Diskografia 
### Bakarkako diskoak 
* *No More Forever* (Trailer, 1972)
* ''Kist o' Gold* (Trailer, 1976)
* *Coppers and Brass* (Topic, 1977)
* *Gaughan* (Topic, 1978)
* *Handful of Earth* (Topic, 1981)
* *A Different Kind of Love Song* (Celtic Music, 1983)
* *Live in Edinburgh* (Celtic Music, 1985)
* *True and Bold: Songs of the Scottish Miners* (STUC, 1986)
* *Call It Freedom* (Celtic Music, 1988)
* *Sail On* (Greentrax, 1996)
* *Redwood Cathedral* (Greentrax, 1998)
* *Outlaws and Dreamers* (Greentrax, 2001)
* *Prentice Piece* (Greentrax, 2002) (compilation)
* *The Definitive Collection" (High Point, 2006) (compilation)
* *Lucky for Some* (Greentrax, 2006)
* *Gaughan Live! at the Trades Club* (Greentrax, 2008)
### The Boys of the Lough 
* *The Boys of the Lough* (Trailer, 1973)
### Five Hand Reel 
* *Five Hand Reel* (Rubber, 1976)
* ''For A' That* (RCA, 1977)
* *Ebbe, Dagmar, Svend og Alan* (Sonet, 1978)
* *Earl o' Moray* (RCA, 1978)
### Clan Alba 
* *Clan Alba* (Clan Alba Productions, 1995)
### Kolaborazioak 
* *Songs of Ewan MacColl* (Rubber, 1978) (Dave Burland eta Tony Capstickekin elkarlanean)
* *Folk Friends 2* (Folk Freak, 1981)
* *Parallel Lines* (Folk Freak, 1982) (Andy Irvinekin elkarlanean)
* *Fanfare for Tomorrow* (Impetus, 1985) (Ken Hyderrekin elkarlanean)
* *Woody Lives!: a Tribute to Woody Guthrie'' (Black Crow, 1987) (Bert Jansch, Rab Noakes, Rory McLeod, Rod Clements eta Ray Jacksonekin elkarlanean)
Berueteko hilketa

**Berueteko hilketa** 1924ko irailaren 11an jazotako gertakizun beltza izan zen. Hilketa argitu eta arduradunak zigortzeko aurrera eramandako epaiketako aktetan agertzen denaren arabera, Uitzi ondoko Berueteko Santa Engrazia mendian Bernardo, Juan Martin eta Jose Goñi anaiek aizkoraz hil zuten Martin Aizkorbe lankidea baso lanetan ari zirela, lanagatik irabazitako dirua ebatsi eta gero.

Antza denez, Bernardok Martin Aizkorberi bere lanagatik 1.260 pezeta ordaindu behar zizkion, baina 600 eman zizkion bakarrik. Ondoren, Bernardok bere bi anaiak Martini emandako 600 pezeta horiek lapurtzera bultzatu zituen, bakoitzari 100 pezeta emanen zizkienaren promesa eginez. Hurrengo egunean, irailaren 11an goizeko 4.30etan Juan Martin eta Jose anaiak Bernardok emandako aizkora eskutan Martinengana jo zuten, Josek aizkora kolpez hil egin zuen eta bere gorpua kilometro gutxi batzuetara aurkitzen zen mendiko zulo batera bota zuten. Artzain batek gorpua 10 egun geroago aurkitu zuen eta Goñi anaiak berehala atxilotu eta irailaren 27an Iruñean epaitu zituzten (itzultzaile batek lagunduta, euskara baizik ez baitzekiten) eta heriotza zigorra ezarri zieten hiru anaiei.

Anai zaharrena, Bernardo, Alejo Fleta apaizarekin konfesatu zen, Juan Martín San Lorenzo elizako parrokoa zen Marcelo Zelaietarekin eta txikiena, Jose, Alejandro Maistarrena espetxeko apaizarekin. Gauean Leandro Nagore Iruñeko alkatea eta Mateo Muxika Urrestarazu Iruñeko apezpikuaren bisita jaso zuten, azken hau euskaraz zuzendu zitzaien.

1925eko otsailaren 1eko goizeko 7 etan Gregorio Mayoral Sendino borrero famatuak Goñi anaiak exekutatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1925/02/03/022.html
* http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1925/02/03/pagina-20/33257839/pdf.html
Euskal Hirigune Elkargoaren Kontseilua

**Ipar Euskal Herriko Elkargoaren Kontseilua** edo **Kontseilu Orokorra**, Iparraldeko udalerri gehienek osatzen duten Euskal Elkargoko legebiltzarra edo botere legegiledun biltzarra da. Bertan hartzen dira aipatutako erakundeak dituen arduren inguruko erabaki nagusiak, hala nola, aurrekontuaren inguruko erabakiak, egitasmoak, zerbitzu publikoetako ordezkaritzak, etab.

Horretaz gain, Ipar Euskal Herriko erakundeak, dagozkion erabakiak hartzeko, beste hainbat biltzar gauzatzen ditu: Kontseilu Iraunkorra, Batzorde Eragilea eta Herriarteko Kontseilua. Aipatu beharra dago, Kontseilu Orokorrean batzordeek proposaturiko neurriak eztabaidatu eta onetsi edo ezeztatu egiten direla. Kontseilu Iraunkorra 69 kidek osatzen dute eta Elkargoko kontseiluak esleitzeaz gain, ordezkaritzak ere kudeatzen ditu. Batzorde Eragileak, 25 kidez eta Elkargoko lehendakariaz osatuta dagoenak, botere betearazlea du eta beraz, Kontseilu Orokorrean hartzen diren neurriak aplikatzea zein koordinatzea du eginkizun nagusitzat, sarritan biltzen da. Azkenik, Herriarteko Kontseiluak 233 ordezkari biltzen ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herria
* Ipar Euskal Herriko Elkargoa
* Ipar Euskal Herria

## Kanpo estekak
Infiestoko gertaerak

[thumb|[Francisco Silvelaren karikatura honetan garaiko errepresioa azaltzen da, tartean, Infiestoko gertaerak.]]
**Infiestoko gertaerak** Asturiasko Infiesto herrian (Piloña), Borboien berrezarkuntzaren garaian, 1903ko apirilaren 30ean, Guardia Zibilak eragin zuen sarraskiaren izena da.

## Aurrekariak 
1903ko Espainiako Hauteskunde Orokorretan, Alderdi Liberal-Kontserbadorearen José Ramón Gómez Arroyo kanditatoa aukeratua atera zen; kandidato honek probintziako kazikea zen Alejandro Pidalen laguntza zuen, Alderdi Liberal Fusionistaren kandidatoaren kaltetan, Manuel Uría. Prozesu osoan iruzurren susmoak oso zabalduak izan ziren.

## Gertaerak 
Gertaeren aurrean kalean protesta ugari eman ziren. Emaitzak eman aurretik, Guardia Zibilak herria hartuta zuen eta manifestarien aurka tiroka hasi ziren. Erasoetan 11 nekazari hil zituzten, horietatik 3 emakume, eta 50 pertsona gehiago zauritu zituzten. Erasoaren aurretik guardia zibilek ez zuten inongo abisurik eman nahi eta gero erasotuak izan zirela esan. Errepresioa ez zen horretan gelditu: hurrengo egunean Uriaren lagun asko atxilotuak izan ziren, tartean Juan Uría, kandidatoaren anaia eta Oviedoko alkatea. Atxiloketen aitzakia: errebolta akuilatzea.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Hauteskunde eguneko argazkia.
Izvestia

**Izvestia** (, ), Errusiako egunkari bat da. Mosku hiriburuan egoitza du.

1917ko martxoaren 13an lehenbizikoz argitaratu zen.

1917-1991 artean, Sobietar Batasunaren garaian, *Pravda* egunkaria Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren argitalpen ofiziala zen bitartean, *Izvestia* egunkariak Sobietar Batasuneko Gobernuaren ikuspuntuak ezagutzera ematen zituen argitalpen ofiziala zen. Garai honetan *SESBeko Sobietar Herri Ordezkarien Berriak* (Известия Советов народных депутатов, *Izvèstia Soviètov Naródnikh Deputàtov SSSR*) izen ofiziala izan zuen.

Izena errusierazko *izveshchat* (*berri eman*) aditzetik datorkio.

## Ikus gainera 
* Pravda

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Monolaurina

**Monolaurina** edo **Glizerol monolauratoa** monoglizerido bat da, azido laurikoa (gantz-azido ase bat) eta glizerolarekin osaturik dagoena, hortik bere izena. C15H30O4 formula du. Molekula anfipatikoa da.

## Erabilerak 
Bere gaitasun tentsoaktiboa dela eta, kosmetikoetan ugari erabiltzen da, usain-kengarrietan bereziki.

Elikagaien emulsifikatzailea eta kontserbatzailea da eta askotan dietaren osagarri gisa ere erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diglizerido

[thumb|250px|Diglizeridoen [formula kimiko orokorra.]]

**Diglizeridoak** edo **diazilglizeridoak** glizerina bat eta berai esterifikazioz loturiko bi gantz azidok osatzen duten lipido saponifikagarria da. Molekula anfipatikoa da.

## Funtzioak 
Inositolaren metabolismoan eta fosfolipidoen degradazioan hartzen dute parte. Neuronetan fosfolipasa C entzimak zelula mintzeko fosfolipidoetan eragiten dute diglizeridoak sortuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskal Herriko Trikitilari Gazteen Txapelketa

**Euskal Herriko Trikitilari Gazteen Txapelketa** Euskal Herri osoko trikitilari gazteen (19 urtez azpikoak) artean Zaldibarren egiten den txapelketa bat da: 1983. urtean hasi eta 1992 urtean geldialdia izan bazuen ere, 2002. urteaz geroztik urtean behin jokatzen da.

## Irabazleak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko Trikitixa Elkartea

## Kanpo estekak 
* www.txokomusikala.blogspot.com
Burgu usteldu

**Burgu usteldua** () biztanle gutxiko hauteskunde-barrutia da, hauteskunde sistemari esker biztanle asko duten beste hautagai dituena. Itxuraldatze honek hauteskundeetako iruzur eta klientelismo eragiten zituen.

Izena XIX. mendeko Erresuma Batuan sortu zen, izan ere, garai haietan Kornuallesek (''*) Eskoziak beste hautagai zituen Legebiltzarrean. Barruti batzuk jauntxoen eskuetan edo, hobe esanda, patriketan (ingelesez  deituak) zeuden.

Burgu edo *borough* hauek errege-foru edo *Royal Chart'' baten bitartez Komunen Ganberarako bi hautagai izendatzeko eskubidea zuten eta, biztanleria aldatu arren, eskubidea mantentzen zuten. Adibidez, Old Sarum burguak XII. mendean katedraldun hiri bat zen baina denboraren poderioz bere biztanleak gertuko Salisburyra mugitu ziren. XIX. mendean Wiltshireko herri honek 3 etxe eta 7 boto-emaile zituen baina bi legebiltzarkide hautatzen zituen.

1832ko Reform Act Legeak 57 burgu usteli kendu zien ordezkaritza. Hona hemen:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Glizerol monoestearato

**Glizerol monoestearatoa** monoglizerido bat da, gantz-azido ase bat eta glizerolarekin osaturik dagoena. C21H42O4 formula du. Molekula anfipatikoa da.

## Erabilerak 
Elikagaien gehigarri gisa erabiltzen da, elikagaien kontserbatzailea eta emulsifikatzailea baita, bereziki olio, argizari eta disolbentetan. Botikentzako agente solidifikatzailea ere bada eta azkenik ilea zaintzeko produktuetan ere azaltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Glizeril hidroxiestearato

**Glizeril hidroxiestearatoa** monoglizerido bat da, gantz-azido ase bat eta glizerolarekin osaturik dagoena. C21H42O5 formula du. Molekula anfipatikoa da.

## Erabilerak 
Kosmetikoetan eta higiene produktuetan agertzen da. Agente emolientea eta emulsifikantea da gorputzerako produktuetan; aurpegia, oinak, ezpainak zaintzeko produktuetan. Eguzkitik babesteko krematan ere agertzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trimiristina

**Trimiristina** hiru azido miristiko (14:0) eta glizerina batek osatzen duten triglizerido bat da. C45H86O6 formula du.

## Jatorria 
Intxaur muskatuaren (*Myristica fragrans*) haziaren oliotan triglizerido ugariena da eta bertatik eskuratzen da. Bertatik distilazioz lorturiko olioa birkristalizatu eta azetona eta trimiristina kristalinoa eskuratzen dira. Ondoren saponifikazio bidez azido miristikoa lortzen da.

[250px|ezkerrera|thumb|[Intxaur muskatuaren hazia.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tripalmitina

**Tripalmitina** hiru azido palmitiko (16:0) eta glizerina batek osatzen duten triglizerido bat da. C45H86O6 formula du.

Xaboiak ekoizteko erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Girvan

'''''', , Eskoziako kostaldeko udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Arrantzale herria da.

Eskoziarik Ipar Irlandara abiatzen diren ferryen portu nagusia da.

## Kanpo estekak
Troon

'***,  edo **An t-Sròn*' eta , Eskoziako kostaldeko udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Portua du.

## Kanpo estekak
Ballantrae

''''*, , Eskoziako Carrick barrutiko kostaldeko komunitate bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian.

## Literatura eta zinema 
Robert Louis Stevenson eskoziar idazlaren *Ballantraeko premua* eleberriaren kokalekua da, bai eta eleberrian oinarritutako eta Errol Flynn australiar aktoreak antzeztutako *Ballantraeko Jauna'' (1953) filmearena ere.

## Kanpo estekak
Louis Darquier de Pellepoix

**Louis Darquier de Pellepoix** (Cahors, 1897ko abenduaren 19a– Carratraca (Espainia), 1980ko abuztuaren 29) nazien zalea, politikaria eta antisemita frantsesa. Bigarren Mundu Gerran Nazien Alemaniarekin kolaboratu zuen. Vichyko gobernuan judu aferetan enkargatutako goi kargua izan zen. Gerra ondoren eta hil arte, frankisten babesarekin, Espainian ezkutatu zen.

## Biografía 
1897ko abenduaren 19an Cahorsen jaio zen. Lehen Mundu Gerran hartu zuen parte. 1937an *L’Antijuif* («Antijudua») aldizkaria sortu zuen. 1938an *Rassemblement antijuif de France* («Frantziako Juduen Aurkako Batasuna») erakundearen presidentea izan zen. 1942ko maiatzaren 6an Gai Juduen Komisario Orokorra izendatu zuten; berehala juduen aurkako politika bortitza bultzatu zuen, karguan bere aurrekaria izan zenaren Xavier Vallat baino askoz gogorrago izanik. 1944an Francoren Espainian babesa aurkitu zuen. Bitartean, Frantzian, gerra-krimenak zirela eta, heriotz zigorrera kondenatu zuten. Espainia nazi askorentzat babeslekua izan zen eta, horregatik, justiziak inoiz ez zuen harrapatu. Malagako probintzian dagoen Carratracan hil zen, 1980ko abuztuaren 29an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barassie (Hegoaldeko Ayrshire)

**Barassie**, , Eskoziako udalerri ohi bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Gaur egun Troon udalerriaren iparraldean dagoen auzune bat da.

## Kanpo estekak
InSight

**InSight** (ingelesezko ***In**terior Exploration using **S**eismic **I**nvestigations, **G**eodesy and **H**eat **T**ransport* izendapenaren laburdura, euskaraz *Ikerketa Sismiko, Geodesiko eta Bero Transmisio bidezko Barne Esploraketa*), NASAk Marten irisgailu bat ipintzeko helburua duen misioa da. Kasu honetan irisgailua robot geodesiko bat da eta goi teknologiako ekipoak ditu, hauen bidez Marteko zoruaren azpiko datu geodesikoak eta tenperaturak neurtu eta aztertu daitezke, honela Marteko lehenengo geologia bilakaera ikertzeko.

Berez, misioari 2016an ekitea pentsatua zegoen, baina 2018ra atzeratu zen. 2018ko maiatzaren 5an Kaliforniako base-militar batetik burututako jaurtiketan Atlas V suziriak garraiatuta espazioratu zen. 2018ko azaroaren 26an Marteko Elysium Planitia eremuko zoruan ezarri zen.

## InSight-eko erreminta zientifikoak 
InSight-eko erreminta zientifikorik garrantzitsuenak 5 hauek dira:

* Temperature/Wind Sensors

Temperature/Wind Sensor-en funtzioa, haizearen bibrazioak atzematea da.

* Instrument Deployment Arm

Honen funtzio printzipala, Marten dauden hainbat gauza hartzea da hauen ezaugarriak aztertzeko.

* RISE Antenna

RISE Antenna-k Marteko Ipar poloaren oszilazioa neurtzen du, eguzkiak bultzatu eta orbitan tiratzen duen heinean, eta Marteko nukleo metalikoaren tamainari eta osaerari buruzko aztarnak ematen ditu.

* SEIS Instrument

SEIS sismometroak Marteren barneko jarduerak eragindako dardarak aztertzen ditu azalaren, mantuaren eta nukleoaren ezaugarriak argitzeko.

* HP 3 Instrument

HP 3-k Marteren tenperatura hartzen du planetaren barne sakonetik dabilen beroko kantitatea erakusteko.

## InSight V-401 atlasean jaurtia 
InSight Atlas V-401ean jaurtia izan zen, eta Vandenberg-etik jaurti zuten, Kaliforniako Ozeano Bareko kostatik.

Planeten arteko hegaldietarako suziri handienetako bat da hau. Suziriak 57,3 metroko altuera du (188 oin), edo 19 solairuko eraikina bezain handia. Guztiz pilatuta, espazio-ontziarekin, V-401 atlasak 730.000 libra inguru pisatzen du (333.000 kilo).

## Hainbat gauza berrietarako erabili den lehen misisoa 
* Marteren barnealde sakona aztertzen duen lehen misioa.
* Bibrazioak detektatzeko beste planeta baten gainean jarri den lehen sismometroa.
* Beste planeta baten gainazalean tresnak jartzeko lehen beso robotikoa.
* Marteren gainazalean magnetometroa erabiltzen duen lehenengoa.
* Mendebaldeko Kostako planeten arteko lehen jaurtiketa.

## Kanpo estekak
Coylton

'''''',  eta , Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Ayr udalerritik 8 kilometro ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Craigie Udalerria eta Parrokia

'*** edota **Craigie*', , Eskoziako udalerri eta parrokia txiki bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderriaren iparraldean. Kilmarnock udalerritik 6,4 kilometro hegoaldera dago.

## Leku interesgarriak 
* Wallacen monumentua: William Wallacen omenezko monumentua.
* Craigie gaztelua

## Kanpo estekak
Wallacen monumentua (Ayrshire)

**Wallaxen monumentua**, , Eskoziako Craigie udalerrian dagoen monumentu bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. William Wallacen omenezkoa da. Barnweil Hill (503 oin) muinoaren gainean dago.

1857an eraikia izan zen, eta 60 oin garai eta 12 oin zabal dauzka.

## Ikus gainera 
* William Wallacen oroigarria: Stirling udalerrian.

## Kanpo estekak
Failford

'''''', , Eskoziako herri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Mauchline udalerritik 4 kilometro mendebaldera dago.

## Kanpo estekak
Heronsford

'''''', Eskoziako hego-mendebaldean dagoen baserri giroko udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian.

## Kanpo estekak
Joppa (Hegoaldeko Ayrshire)

**Joppa**, Eskoziako herri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Ayr udalerriaren kanpoaldean eta ekialdean dago.

## Kanpo estekak
Triheptanoina

**Triheptanoina** zazpi karbonotako hiru gantz azido asek (7:0) eta glizerina batek osatzen duten triglizerido bat da. C24H44O6 formula du.

## Garrantzia biologikoa 
Krebs ziklorako bitartekariak ematen ditu.

Gantz azido motzak eta arraroak ematen dituenez bost karbonotako gorputz zetonikoak ematen ditu, hidrosolugarriak direnak. Epilepsia tratatzeko dieta zetogenikoan erabiltzen da beraz.

Pirubato karboxilasa entzimaren gabeziari aurre egiteko ere erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monkton (Ayrshire)

**Monkton**, Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Prestwick hiritik hurbil dago eta Glasgowko aireportuaren mugan.

## Kanpo estekak
Millmannoch

''''*, bertakoek behinola *Mill of Mannoch'' izenez ezaguna, , Eskoziako Sundrum Baroierriko hustutako herri baten hondakinak eta errota bat dira, Hegoaldeko Ayrshire konderrian.

## Kanpo estekak
Old Rome (Hegoaldeko Ayrshire)

**Old Rome** edota **Old Rome Ford**, Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Dundonald parrokian dago.

## Kanpo estekak
Mossblown

'''''', Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Zeozer handixeagoa den Annbank udalerriaren aldamenean dago.

## Kanpo estekak
Barr (Ayrshire)

**Barr**, Eskoziako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Girvan udalerritik 13 kilometrora dago.

## Kanpo estekak
Kirkoswald (Hegoaldeko Ayrshire)

**Kirkoswald**,  eta , Eskoziako udalerri eta parrokia bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Maybole udalerritik 1¾ milia hego-mendebaldera dago.

## Kanpo estekak
Dunure

'''''', , Eskoziako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen udalerri txiki bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Ayr hiritik 8 kilometrora dago.

Bertan, Dunure gazteluaren hondakinak daude.

## Kanpo estekak
Maidens

'''''', Eskoziako Kirkoswald udalerriren parrokia bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Clydeko fiordoaren kostaldean dago, Maidenhead badiaren hegoaldeko ertzean.

## Kanpo estekak
Montgomerieston

'***, batzutean **Montgomeryston** edota **Ayr Fort*' deitua ere bai, Eskoziako burgu edo baroierri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. 6,5 hektareako azalera du. Gaur egun, Ayr udalerriko auzoa da.

## Kanpo estekak
Doonfoot

'''''', , Eskoziako Ayr udalerriaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian.

## Kanpo estekak
Heathfield (Hegoaldeko Ayrshire)

**Heathfield**, Eskoziako barruti bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Ayr eta Prestwick udalerrien artean dago, A77 zeharbidean.

Bigarren Mundu Gerran RAFeko aerodromo militar baten kokalekua izan zen.

## Kanpo estekak
Kincaidston

'''''', Eskoziako Ayr udalerrian dagoen etxalde bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. 1970eko hamarkadan eraiki zen.

## Kanpo estekak
Seafield (Ayr)

**Seafield**, Eskoziako Ayr udalerriaren hegoaldean dagoen barruti bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian.

Kokalekuak Ayr hondartzaren ikuspegi ederrak izateagatik ospea du.

## Kanpo estekak
Appellitum

***Appellitum***, Erdi Aro eta Aro Modernoko foruetan, berehalako defentsarako deia zen, herri edo eskualde bateko biztanleei egiten zitzaiena. Herri edo eskualde horrek eraso bat jasaten zuelarik egiten zen deia, eta elizetako ezkilak joz edota mendi gainetan suak piztuz jakinarazten zitzaien bizilagunei. Hauek behartuak ziren parte hartzera, foruak zehazten zuen eran. Larragako foruaren arabera (1193), arma bati heltzeko gauza ziren gizaseme guztiek parte hartu behar zuten. Caparrosoko foruak (1102), berriz, parte hartzaileek hiru egunetako janaria eraman behar zutela zioen. Azkoiengo foruak (1144) xedatzen zuenez, etsai bat hil edo atzematen zuenak beretzat har zitzakeen haren arma eta jantziak; zaldia, ordea, ekintzan esku hartu zuten guztien jabetza bilakatzen zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
RPG

**RPG** ingelesezko siglak izan daitezke:

* *Report Program Generator programming language* edo IBM RPG programazio-lengoaia.
* *Rocket Propelled Grenade* edo suziriz higiarazitako granada.
* *Role Playing Game* edo rol-jokoa.
* *computer/console Role Playing Game (CRPG)* edo rol bideo-jokoa.
Kike Turmix

**Enrique Vitoria Kormenzana**, ezizenez **Kike Turmix** bezala ezagunagoa, (Deba, 1957ko ekainaren 24a – Madril, 2005eko urriaren 17a) rock abeslari eta musika sustatzailea izan zen.

## Jatorri debarra 
Debako familiarekin lotura estua zuen. Aita, Isidro Vitoria, Debako danborradako danbor nagusia izan zen; Txema Vitoria anaia matematikaria eta pailazoa zuen; eta beste anaia apaiza eta Derioko Apaizgaitegiko nagusia izan zen. Bere lehen musika taldea ere bertan izan zuen, "Dessakato" izenekoa.

## Bilbotik Madrilera 
Gaztetandik Bilbon bizi izan zen. Debako zentral nuklearraren proiektuaren aurka aritu zen Bere lehen taldea "Kike Turmix y los Pasapurés" izan zen. 1979 inguruan, punk mugimendua zabaltzen hasi zenean, lagun batzuekin N-634 taldea osatu zuen. 1982 inguruan Rafa taldekidearekin batera Madrilera joan zen, eta bertan N-634 taldea berrosatu zuten, bilduma pare batean parte hartuz: *“¿Punk? ¿Qué Punk?”* ('Soy un loco anarquista, soy un loco antifascista' eta 'Masacre en Beirut' kantuekin) eta *“Navidades Radioactivas”* (DRO) ('Manzana sobre manzana' kantuarekin).

## DJ eta sustatzaile 
N-634 taldeak iraupen gutxi izan zuen, baina Turmixek garage-rock giroan ospea lortu zuen, Malasaña auzoko tabernetan musika jartzen, eta Eskorbutokoak lege antiterrorista pean atxilotuak izan zirenean, haien aldeko gestioetan aritu zen. Bere euskaltasuna agerian eramateko zalea zen; eta Euskal Diaspora Taldeko partaide aktiboa izan zen.

## Heriotza 
Azken urteetan, osasun arazoei estuasun ekonomikoak gehitu zitzaizkion; azkenik, garapen bizkorreko are-minbizi batek heriotza ekarri zion, 48 urte zituela.

## Erreferentziak
Herritarren Segurtasunerako Legea (1992)

**1/1992 Lege Organikoa, otsailaren 21ekoa, Herritarren segurtasuna babestekoa** Espainiako lege organikoa izan zen, 1992ko martxoaren 13tik 2015eko uztailaren 1era arte indarrean egon zela.

Herri mailan **Corcuera Legea**- aprobatu zutenean José Luis Corcuera sozialista Barne Ministroa zelako- edo **Atean emandako ostikoaren Legea** -segurtasun-indarrek delitu bat gertatzen ari zelaren susmoa bazuten erabaki judizial barik jabetza pribatuko ondasun sartzeko eskubidea ematen zielako- deitzen zioten.

## Aurrekariak 
Espainian herritarren segurtasunari buruzko zenbait lege izan dira: 1940an masoneria eta komunismo zapaltzeko legea eman zuten baina jada Espainiako Bigarren Errepublikan 1933ko Alfer eta gaizkinen Legea bazegoen, 1954an emendatu zutena.

45/1959 Legea, ordena publikokoa, frankismoaren ikur izan zen eta 1992ra arte zenbait atal indarrean izan ziren.

## Konstituzio-kontrakotasuneko errekurtsoak 
Legeak eztabaida handia sortu zuen eta bere kontra zenbait konstituzio-kontrakotasuneko errekurtso jarri zituzten. Errekurtso hauek guztiak Espainiako Konstituzio Auzitegiak 341/1993 epaiaren bitartez ebatzi zuen. Auzitegiak errekurtso gehienak indargabetu zituen baina horietako bi partzialki onartu zituen. Epai honen bitartez 21.2 eta 26 j) artikuluak baliogabetu zituen (lehenengoa "atean ostiko"arena zen)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
New weird

**New weird** (literalki, **arraro berria**) 1990eko hamarkadan sortutako literatura generoa da. Batez ere 2001 eta 2005 artean argitaratutako hainbat nobela eta kontakizunetan garatu zen. M. John Harrisonek erabili zuen lehen aldiz "New weird" terminoa China Miévilleren *The Tain* eleberriaren sar hitzan, 2002an. Genero honetan idazten dutenak, batez ere, beldurrezko eleberrien eta fikzio espekulatiboen artean mugitzen dira, bi generoen arteko mugak nahastuz. Genero honetako idazle ezagunak K. J. Bishop, Steve Cockayne, Paul Di Filippo, M. John Harrison, Thomas Ligotti, Ian R. MacLeod, China Miéville, Alastair Reynolds, Justina Robson, Steph Swainston, eta Jeff VanderMeer daude.

Hainbat definizio eman zaizkio genero honi. Jeff VanderMeer eta Ann VanderMeerren arabera, generoak fantasia tradizionalean aurki daitezkeen leku eta ideia erromantikoak alboratu eta ingurune urbano batean kokatzen ditu istorioak, mundu errealeko ereduekin, zientzia-fikzioa eta fantasia uztartuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gozogile

thumb|Gozogile bat lanean.
**Gozogile** edo **pastizer** sukaldaritzan gauza gozoak edo gozokiak egiten dituen langilea da, hau da, gozogintzan aritzen den sukaldaria da. Pastak, gozokiak eta zenbait edari egiten dituena da (bereziki, jantokietako sukaldean postreak edo azkenburukoak egiten dabilen sukaldari espezialista). Bere funtzioetan ere postreko ardoa aukeratzea dago, bestetik. Okina ere profil honetan sar daiteke.

## Gozogile ezagunak 
* Pierre Hermé
* Philippe Conticini
* Jean-Paul Hévin
* Christophe Michalak
* Paco Torreblanca
* Maria Selyanina
* Albert Adriá
* Yann Couvreur
* Maison Ladurée
* Maison Lenôtre
* Eba Argiñano
* Iñaki Meabe
* Leyre Belaustegi

## Gozogileen txapelketak 
Asko daude baina hauek ezagunenak izan daitezke:
* World Pastry Team Championship
* Coupe du Monde de la Pâtisserie

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Postreko ardoa
* Gozogintza

## Kanpo estekak 
* : Munduko 10 gozogile ezagunenak.
Greyfriars Kirkyard

**Greyfriars Kirkyard**, Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen hilerri bat da. Edinburgheko Hiri Zaharran dago, Cowgate kalea eta George Heriot's School ikastetxearen alboan. Greyfriars Kirk elizaren inguruko lursaila barne hartzen du.

XVI. mendean ehorzketan burutzen hasi ziren, horietako asko Edinburgheko biztanle nabarmenak dira.

Hirian eta Eskozian aski ezaguna den Greyfriars Bobby txakurra ere hemen lurperatua dago.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Henry Norris Russell saria

thumb|Henry Norris Russell. Sariak bere izena darama.
**Henry Norris Russell aria**, (*Henry Norris Russell Lectureship*) urtero Ameriketako Estatu Batuetan American Astronomical Societyk ematen du astronomiako ikertzailea baten lana goraipatzeko. Henry Norris Russell asi hau jaso zuen lehen zientzialaria izan zen.

## Saridunak 
Zientzialari hauek saria jaso dute:

## Erreferenziak 
## Kanpo loturak 
* :Henry Norris Russell sariaren webgunea.