Ekainaren 27

**Ekainaren 27**a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamazortzigarren eguna da, 179garrena bisurteetan. 187 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
* 1944 &ndash; Naziek sarekada egin zuten Zuberoako Ospitalepea herrian.
* 1960 &ndash; DRILen su-bonba batek Begoña Urroz haurra hil zuen Donostiako Amarako tren geltokian.
* 1977 &ndash; ETAk Valentin Godoy Cerezo polizia hil zuen Gasteizen.
* 2008 &ndash; Juan Jose Ibarretxe lehendakariaren herri galdeketa egiteko lege proiektuak, boto bakar bateko aldearekin, Eusko Legebiltzarraren onespena jaso zuen.

### Mundua 
* 1549 &ndash; Frantzisko Xabier josulaguna Japoniara itsasontziz iritsi zen.
* 1794 &ndash; Frantziako Iraultza: Maximilien Robespierre atxilotu zuten 17.000 *iraultzaren etsai*en exekuzioa sustatu zuelako.
* 1967 &ndash; Munduko lehen kutxazain automatikoa ipini zen Londresen.
* 1973 &ndash; Juan María Bordaberry presidenteak estatu kolpea eman zuen Uruguain, Diktadura zibiko-militar odoltsua ezarriz.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1952 &ndash; *Scaramouche* filma estreinatu zen, George Sidneyk zuzendu eta Stewart Granger, Eleanor Parker, Janet Leigh eta Mel Ferrer aktoreek antzeztu zuten.
* 1956 &ndash; *Moby Dick* filma estreinatu zen, John Hustonek zuzendu eta Gregory Peck, Richard Basehart, Leo Genn eta Orson Welles aktoreek antzeztutako .
* 1973 &ndash; *Live and Let Die* (*Bizi eta Hiltzen Utzi*) filma estreinatu zen, Guy Hamiltonek zuzendu eta Roger Moore, Yaphet Kotto, Jane Seymour, David Hedison eta Bernard Lee aktoreek antzeztu zuten.
* 1990 &ndash; *Days of Thunder* (*Trumoi Egunak*) filma estreinatu zen, Tony Scottek zuzendu eta Tom Cruise, Robert Duvall, Randy Quaid, Nicole Kidman eta Cary Elwes aktoreek antzeztu zuten.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Kirolak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 2009 &ndash; Valentino Rossi pilotu italiarrak Herbehereetako Sari Nagusia irabazi eta bere 100. garaipena lortu zuen motoziklismoan.

## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1841 &ndash; Pablo Altzola, gipuzkoar ingeniaria eta Bilboko alkatea (h. 1912).
* 1859 &ndash; Leon Intxausti, bizkaitar elizgizon agustindar errekoletoa (h. 1937).
* 1877 &ndash; Zoila Askasibar, gipuzkoar inprimatzailea eta editorea (h. 1945).
* 1879 &ndash; Martin Uriarte, bizkaitar predikaria eta euskal idazlea (h. 1960).
* 1887 &ndash; Pedro Landeta, bizkaitar karmeldar misiolaria (h. 1963).
* 1894 &ndash;  Araceli Álvarez Calvo, nafarra, Espaniako Gerra Zibilean bere buruaz beste egin zuena. (h. 1936)
* 1940 &ndash; Jesus Montes, gipuzkoar margolaria.
* 1949 &ndash; Marisa Arrúe, PPko bizkaitar politikaria, Buenos Airesen.
* 1956 &ndash; Juan Luis Irigarai, nafar arkitekto eta Osasunako presidentea.
* 1962 &ndash; Itziar Galardi Sagardia, gipuzkoar ETAkidea.
* 1964 &ndash; José Venancio López, bizkaitar areto-futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1965 &ndash; Óscar Vega, arabar boxeolari ohia.
* 1966 &ndash; Aitor Elizegi, bizkaitar sukaldaria eta Athleticeko presidentea.
* 1972 &ndash; Unai Urruzuno, bizkaitar politikaria, Euskal Herria Bildu alderdiaren bozeramailea.
* 1973 &ndash; Lurdes Alkorta azpeitiar trikitilaria eta musika irakaslea.
* 1975 &ndash; Asier Etxeandia, bizkaitar aktore eta abeslaria.
** Idoia Otaduy Uriarte, bikaitar politikaria
* 1978 &ndash; Iñaki Bea, arabar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1981 &ndash; Raphaël Larrieu, lapurtar izotz hockey jokalari ohia.
* 1995 &ndash; Jorge Bilbao, bizkaitar saskibaloi jokalaria.
* 1996 &ndash; Aritz Huete, gipuzkoar futbolaria.
* 2002 - Arrieta Rodríguez, gipuzkoar alpetar-eskiatzailea.

### Mundua 
* 1046 &ndash; Ladislao I.a Hungariakoa, Hungariako erregea (h. 1095).
* 1350 &ndash; Emanuel II.a Paleologoa, bizantziar enperadorea (h. 1425).
* 1462 &ndash; Luis XII.a Frantziakoa, Frantziako erregea (h. 1515).
* 1550 &ndash; Karlos IX.a Frantziakoa, Frantziako erregea (h. 1574).
* 1742 &ndash; José de Iturrigaray, espainiar jenerala eta Espainia Berriko Erregeorderriko burua (h. 1815).
* 1846 &ndash; Charles Stewart Parnell, irlandar politikari nazionalista, Irlandako Alderdi Parlamentarioaren sortzailea (h. 1891).
* 1850 &ndash;
** Ivan Vazov, bulgariar idazlea (h. 1921).
** Lafcadio Hearn (Yakumo Koizumi), Japoniako kultura ezagutzera eman zuen idazle nazioartekoa (h. 1904).
* 1854 &ndash; Niels Neergaard, Danimarkako lehen ministroa (h. 1936).
* 1862 &ndash; Manuela Solís, Valentziako Unibertsitatean medikuntzako lizentziatura lortu zuen lehen emakumea (h. 1910).
* 1869 &ndash;
** Emma Goldman, lituaniar anarko-komunista eta feminista (h. 1940).
** Hans Spemann, alemaniar biologoa, 1935eko Medikuntzako Nobel saria (h. 1941).
* 1880 &ndash; Helen Keller, estatubatuar idazle eta ekintzailea (h. 1968).
* 1884 &ndash; Gaston Bachelard, frantziar filosofoa (h. 1962).
* 1899 &ndash; Viktoria Savs, gizon jantzitako austriar gudaria (h. 1979)
* 1907 &ndash; Mercedes Romero Abella, galiziar irakasle errepublikanoa (h. 1936).
* 1908 &ndash; João Guimarães Rosa, brasildar idazlea (h. 1967).
* 1913 &ndash; Philip Guston, estatubatuar margolaria (h. 1980).
* 1919 &ndash;
** Manuel Ballester, kataluniar kimikaria (h. 2005).
** Amala Shankar, indiar dantzaria (h. 2020).
* 1921 &ndash; Kisshomaru Ueshiba, aikidoko japoniar maisua (h. 1999).
* 1923 &ndash; Olga Sirotinina, sobietar eta errusiar hizkuntzalaria (h. 2025).
* 1926 &ndash; Gracia Barrios Rivadeneira, txiletar margolaria (h. 2020).
* 1930 &ndash; 
** Raúl Corriveau, kanadar-hondurastar apezpiku katolikoa (h. 2025).
** Ross Perot, estatubatuar enpresaburu, milioidun eta politikaria (h. 2019).
* 1931 &ndash;
** Martinus J.G. Veltman, herbeheretar fisikaria, 1999ko Fisikako Nobel Saria (h. 2021).
** Grant Weatherstone, eskoziar errugbilaria (h. 2020).
* 1932 &ndash; Anna Moffo, estatubatuar koloratura sopranoa (h. 2006).
* 1933 &ndash; Robert Katz, estatubatuar idazle eta kazetaria (h. 2010).
* 1935 &ndash; Laurent Terzieff, frantziar antzezlea eta antzerki-zuzendaria (h. 2010).
* 1936 &ndash; Lola Cardona, espainiar aktorea (h. 2006).
* 1937 &ndash; Jesús Hermida, espainiar kazetaria (h. 2015).
* 1939 &ndash; Jolanta Danuta Wadowska-Król, poloniar pediatra (h. 2023)
* 1941 &ndash; Krzysztof Kieślowski, poloniar zinema zuzendaria, zinema garaikidean gehien eragin duen Europako zinemagileetako bat (h. 1996).
* 1942 &ndash; Jérôme Savary, argentinar-frantziar antzerkilaria (h. 2013).
* 1943 &ndash;
** Harm Ottenbros, herbeheretar txirrindularia, Munduko txapelduna (h. 2022).
** Ángel Parra, txiletar kantautore eta musikaria (h. 2017).
* 1944 &ndash; Maryní Callejo, espainiar musika-ekoizlea, moldatzailea, piano-jotzailea eta abeslaria.
* 1947 &ndash; Hans Ooft, herbehereetar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1948 &ndash; Vennira Aadai Nirmala, indiar aktore eta dantzaria.
* 1949 &ndash; 
** Rafael Chirbes, gaztelaniazko valentziar idazle eta literatur kritikaria (h. 2015).
** Francis Xavier Kriengsak Kovithavanij, thailandiar kardinala.
** Vera Wang, estatubatuar moda-diseinatzailea.
** Dierdre Snijman,  hegoafrikar botanikaria.
* 1951 &ndash; Mary McAleese, Irlandako presidente ohia, Ipar Irlandan jaiotako lehen Irlandako presidentea.
* 1952 &ndash; Paolo Virno, italiar filosofo eta semiologoa (h. 2025).
** Claudia Turbay, kolonbiar kazetaria eta diplomazialaria.
* 1955 &ndash; Isabelle Adjani, frantziar aktorea eta abeslaria.
* 1962 &ndash; Ollanta Humala, Peruko presidente ohia.
* 1964 &ndash; Marie Sara, frantziar burtzikari ohia, enpresaburua eta politikaria.
* 1965 &ndash;
** Juanjo Artero, espainiar aktorea.
** Simon Sebag Montefiore, ingeles historialari eta idazlea.
* 1966 &ndash; J. J. Abrams, estatubatuar zinema zuzendaria.
* 1969 &ndash; Javier Coronas, kataluniar umorista, idazle, irrati esatari eta telebista aurkezlea.
** Chiqui Fernández, espainiar aktorea.
* 1970 &ndash; John Eales, australiar errugbilari ohia.
* 1971 &ndash;
** Dipendra Nepalgoa, Nepalgo erregea (h. 1971).
** Marcelino García Alonso, espainiar txirrindulari ohia.
* 1974 &ndash;
** Gwennyn Louarn, bretainiar kantautorea.
** Markus Zberg, suitzar txirrindularia.
* 1975 &ndash; Tobey Maguire, estatubatuar zinema eta telebistako aktore eta ekoizlea.
* 1976 &ndash; Cristina Spínola, Kanarietako kazetaria, kirolaria, telebistako kazetaria, idazlea eta youtuberra.
* 1977 &ndash; Raúl González, espainiar futbolaria.
* 1978 - Igor Santos Salazar, bizkaitar historialari, mediebalista, unibertsitate irakasle eta autorea.
* 1980 &ndash; Takahiro Futagawa, japoniar futbolaria.
* 1981 &ndash; Rubén Castro, espainair futbolaria.
** Majida Issa, kolonbiar aktore eta abeslaria.
* 1983 &ndash; Alsou, errusiar abeslaria eta aktorea.
* 1984 &ndash; Khloé Kardashian, estatubatuar enpresaburua, telebista aurkezlea eta modeloa.
* 1985 &ndash;
** Svetlana Kuznetsova, errusiar tenislari ohia.
** Nico Rosberg, 1 Formulako alemaniar pilotua.
** Hiroyuki Taniguchi, japoniar futbolaria.
* 1987 &ndash; Ed Westwick, britaniar aktore eta musikaria.
* 1988 &ndash; Matthew Spiranovic, australiar futbolaria.
* 1989 &ndash; Vincent Luis, frantziar triatoilaria.
* 1990 &ndash; Sina Tkotsch, alemaniar aktorea.
* 1991 &ndash; Kyle Smaine, estatubatuar akrobaziazko eskiatzailea (h. 2023).
* 1994 &ndash; Mary Al-Atrash, palestinar igerilaria.
* 1995 &ndash; Colter Wall, kanadar folk-country kantautore, abeslari eta musikaria.
* 1996 &ndash; Lauren Jauregui, kubatar jatorriko estatubatuar abeslaria.
* 1998 &ndash; Dalila Abdulkadir, bahraindar atleta, distantzia luzeetan aditua.
* 1999 &ndash; Aitana, kataluniar abeslaria eta konpositorea.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1194 &ndash; Antso VI.a Nafarroakoa, Iruñea/Nafarroako erregea.
* 1617 &ndash; Jeronimo Xabierkoa, nafar apaiz jesuita, Indian (j. 1549).
* 1851 &ndash; Valentin Olano, azkoitiar ahaldun eta politikari liberal foruzalea (j. 1808).
* 1874 &ndash; Manuel Gutiérrez de la Concha, espainiar militar eta politikaria, Lizarran (j. 1808).
* 1959 &ndash; Elias Borboi-Parmakoa, Parmako dukegaia, Austrian (j. 1880).
* 1988 &ndash; Lucio del Álamo, arabar kazetari eta idazlea, Madrilen (j. 1913).
* 1992 - María Abrisqueta de Zulueta, gipuzkoar idazle eta pedagogoa, Espainian eta Kuban Gidaritzaren sortzailetzat hartua (j. 1911).
* 1999 &ndash; Begoña Izquierdo, euskal margolari figuratiboa eta ilustratzailea, Madrilen (j. 1926).
* 2017 &ndash; Julián Agirrezabal, bizkaitar txirrindularia (j. 1923).

### Mundua 
* 1458 &ndash; Alfontso V.a Aragoikoa, Aragoi, Mallorca, Sardinia, Sizilia, Korsika eta Valentziako erregea eta Bartzelonako kondea (j. 1396).
* 1540 &ndash; Antonio de Montesinos, espainiar fraile eta misiolaria (j. c. 1475).
* 1574 &ndash; Giorgio Vasari, italiar margolari eta arkitektoa (j. 1511).
* 1611 &ndash; Bartholomeus Spranger, flandriar margolari, marrazkilari eta eskultorea (j. 1546).
* 1641 &ndash; Michiel Jansz. van Mierevelt, herbeheretar margolaria (j. 1566).
* 1729 &ndash; Elisabeth Jacquet de la Guerre, frantziar musikagile eta klabezin jolea (j. 1665).
* 1794 &ndash; Wenzel Anton Kaunitz, austriar politikaria (j. 1711).
* 1800 &ndash; Théophile-Malo de La Tour d'Auvergne-Corret, frantziar militarra (j. 1743).
* 1827 &ndash; Johann Gottfried Eichhorn, alemaniar historialaria eta teologo protestatea (j. 1752).
* 1831 &ndash;
** Sophie Germain, frantziar matematikaria (j. 1776).
** Konstantino Paulovitx Errusiakoa, Errusiako duke handia (j. 1779).
* 1839 &ndash; Ranjit Singh, Punjabeko Sikh Erresumaren sortzailea eta lehen maharaja (j. 1780).
* 1844 &ndash; Joseph Smith, estatubatuar buruzagi erlijiosoa, Azken Egunetako Santuen Mugimenduaren sortzailea (j. 1805).
* 1858 &ndash; Coralie van den Cruyce, belgikar idazle, poeta eta feminista (j. 1796).
* 1871 &ndash; Anna Sundström, Suediako lehen emakume kimikaritzat hartua (j. 1785).
* 1876 &ndash;
** Christian Gottfried Ehrenberg, alemaniar naturalista (j. 1795).
** Harriet Martineau, Ingalaterrako idazlea, ekonomilaria, soziologoa, filosofoa eta gizarte-ekintzailea (j. 1802).
* 1895 &ndash; Sophie Adlersparre, XIX. mendeko Suediako emakumeen eskubide mugimenduaren sortzaileetako bat (j. 1823).
* 1913 &ndash; Philip Sclater, ingeles abokatu, zoologo eta ornitologoa (j. 1829).
* 1944 &ndash;
** Milan Hodža, Txekoslovakiako lehen ministroa (j. 1878).
** Vera Mentxik, errusiar-txekiar-brinainiar xake jokalaria, emakumezkoen lehenengo munduko xake txapelduna (j. 1906).
* 1945 &ndash; Emil Hácha, Txekoslovakiako 3. Presidentea (j. 1872).
* 1953 &ndash; Mary Anderson, estatubatuar etxebizitza sustatzaile, mahastizain eta baserritarra, haizetako-garbigailuaren sortzailea (j. 1866).
* 1954 &ndash; Giovanni Rossignoli, italiar txirrindularia (j. 1882).
* 1955 &ndash; Victor Hugo de Azevedo Coutinho, Portugalgo lehen ministroa (j. 1871).
* 1957 &ndash; Hermann Buhl, austriar alpinista, munduko alpinista onenetakotzat joa (j. 1924).
* 1962 &ndash; Maria Dermoût, herbeheretar idazlea (j. 1888).
* 1970 &ndash; Pierre MacOrlan, frantziar idazlea (j. 1882).
* 1982 &ndash; Gunnar Malmquist, suediar astronomoa (j. 1893).
* 1986 &ndash; Jean Lacroix, frantziar filosofo katolikoa (j. 1900).
* 1989 &ndash; Alfred Jules Ayer, britainiar filosofoa (j. 1910).
* 1999 &ndash; Georgios Papadopulos, Greziako presidente eta diktadorea (j. 1919).
* 2000 &ndash; Pierre Pflimlin, Frantziako lehen ministroa (j. 1907).
* 2001 &ndash;
** Tove Jansson, suedierazko finlandiar idazlea eta ilustratzailea (j. 1914).
** Jack Lemmon, estatubatuar aktorea, bere belaunaldiko sarituenetakoa (j. 1925).
* 2002 &ndash; John Entwistle, The Who taldeko baxu-jotzailea (j. 1944).
* 2006 &ndash; Marta Mata Garriga, kataluniar politikari eta pedagogoa, Trantsizioan eskola publikoen berritzearen sustatzailea (j. 1926).
* 2007 &ndash; Liz Claiborne, estatubatuar emakumeen arroparen diseinatzailea (j. 1929)
* 2009 &ndash; Victoriano Crémer, espainiar poeta (j. 1906).
* 2014 &ndash; Rachid Solh, Libanoko lehen ministroa (j. 1926).
* 2015 &ndash; Carmen Olmedo Checa, espainiar politikari sozialista eta feminista (j. 1949).
* 2016 &ndash;
** Bud Spencer, italiar aktorea (j. 1929).
** Alvin Toffler, estatubatuar soziologoa eta idazlea (j. 1928).
* 2017 &ndash;
** Peter L. Berger, estatubatuar teologo luteranoa eta soziologoa (j. 1929).
** Michael Bond, britaniar idazlea (j. 1926).
** Pierre Combescot, frantziar kazetari eta idazlea (j. 1940).
** Michael Nyqvist, suediar aktorea (j. 1960).
* 2018 &ndash; Joseph Jackson, estatubatuar talentu managerra eta Jackson familiaren burua (j. 1928).
* 2020 &ndash;
** Belaid Abdessalam, Aljeriako lehen ministroa (j. 1928).
** Belén Bermejo, espainiar editorea eta argazkilari feminista (j. 1969).
* 2023 &ndash;
** Evelyn Boyd Granville, AEBetan matematiketan doktore titulua lortu zuen bigarren emakume afro-amerikarra (j. 1924).
** Carmen Sevilla, espainiar aktore, dantzari eta telebista aurkezlea (j. 1930).
* 2024 &ndash; Cristina Alberdi, sevillar abokatu eta politikaria (j. 1946).
* 2025 &ndash;
** Bill Dellinger, estatubatuar atleta (j. 1934).
** Shefali Jariwala, indiar aktorea eta modeloa (j. 1982).
** Takahiro Shiraishi, japoniar serie-hiltzaile eta bortxatzailea (j. 1990).
** Ileana Silai, errumaniar atleta (j. 1941).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Kristau egutegia: Santa Natalia eta San Pantaleon.
* Sehaska egutegiko izendegia: Aniotz, Sorospen eta Laguntza/Laguntzane.
* Mestizo eguna (Brasilen)

## Kanpo estekak 
Ekainaren 26 | Urteko egutegi | Ekainaren 28