open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sant'Angelo Lodigiano

'''Sant'Angelo Lodigiano'* (lombardieraz: *Sant'Angel*; ) Italia iparraldeko udalerri bat da. 12.870 biztanle ditu, eta Lombardiaren erdi-hegoaldean dago.

Udalerriko lurrak zeharkatzen ditu Lambro ibaiak.

Antzina, *Sant'Angelo* soilik zuen izena; gero, 1864an, *Lodigiano* erantsi zioten, Italiako gainerako *Sant'Angelo'' herrietatik bereizteko.

## Pertsonaia ospetsuak 
* Frantziska Xabierra Cabrini (1850-1917), moja kanonizatua, santu izendatutako lehen estatubatuarra.
* Mario Beccaria (1920-2003), alkate eta politikari kristau-demokrata.
* Bettino Craxi (1934-2000), Italiako Alderdi Sozialistako politikaria; Sant'Angelokoa zuen ama, eta hango zinegotzitzat hasi zuen bere karrera politikoa.
* Vittorio Gallinari (1958), saskibaloi jokalari ohia.
* Alessandro Matri: (1984), futbolaria.
* Danilo Gallinari: (1988), saskibaloi jokalaria, Vittorioren semea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Halictidae

**Halictidae** Apoidearen barruan sailkatzen den erle familia bat da. Mundu osoan zehar bizi dira.

## Generoak 
Rophitinae:
* *Ceblurgus*
* *Conanthalictus*
* *Dufourea*
* *Goeletapis*
* *Micralictoides*
* *Morawitzella*
* *Morawitzia*
* *Penapis*
* *Protodufourea*
* *Rophites*
* *Sphecodosoma*
* *Systropha*
* *Xeralictus*
Nomiinae:
* *Dieunomia*
* *Halictonomia*
* *Lipotriches*
* *Mellitidia*
* *Nomia*
* *Pseudapis*
* *Ptilonomia*
* *Reepenia*
* *Spatunomia*
* *Sphegocephala*
* *Steganomus*
Nomioidinae:
* *Cellariella*
* *Ceylalictus*
* *Nomioides*
Halictinae:
* *Halictini*
** *Agapostemon*
** *Caenohalictus*
** *Dinagapostemon*
** *Echthralictus*
** *Eupetersia*
** *Glossodialictus*
** *Habralictus*
** *Halictus*
** *Homalictus*
** *Lasioglossum*
** *Mexalictus*
** *Microsphecodes*
** *Nesosphecodes*
** *Paragapostemon*
** *Parathrincostoma*
** *Patellapis*
** *Pseudagapostemon*
** *Ptilocleptis*
** *Rhinetula*
** *Ruizantheda*
** *Sphecodes*
** *Thrincohalictus*
** *Thrinchostoma*
** *Urohalictus*
* *Augochlorini*
** *Andinaugochlora*
** *Ariphanarthra*
** *Augochlora*
** *Augochlorella*
** *Augochlorodes*
** *Augochloropsis*
** *Caenaugochlora*
** *Chlerogas*
** *Chlerogella*
** *Chlerogelloides*
** *Corynura*
** *Halictillus*
** *Ischnomelissa*
*** *Ischnomelissa rasmusseni*
** *Megalopta*
** *Megaloptidia*
** *Megaloptilla*
** *Megommation*
** *Micrommation*
** *Neocorynura*
** *Paroxystoglossa*
** *Pseudaugochlora*
** *Rhectomia*
** *Rhinocorynura*
** *Temnosoma*
** *Thectochlora*
** *Xenochlora*
* Tribu ezezaguna
** †*Eickwortapis*
** †*Nesagapostemon*
** †*Oligochlora*

## Kanpo estekak
Rutherglen

**Rutherglen**,  eta , Eskozia hegoaldeko udalerria da, Hegoaldeko Lanarkshire eskualdean dagoena. 2001eko erroldaren arabera 33.093 biztanle ditu eta Eskoziako 25. udalerri handiena da. Glasgow Handia metropoli eremuaren barnean dago.

## Etimologia 
Gaelerazko *An Ruadh Ghleann* "haran gorria" esan nahi du.

## Historia 
1126an errege burgo bihurtu zen. XIV mendean Walter Stewartek Farme gaztelua eraiki zuen. Gaur egun gaztelu hori ez da ezistitzen. XIX mendean ikatz meategiak ireki ziren eta hau bihurtu zen herriaren jarduera ekonomiko nagusia. Bestetik 1820 eta 1967 artean Erresuma Batuan lorturiko kromoaren %70a, bertan ekoiztu zen.

Rutherglenek 1975ean udalerri izaera galdu zuen eta Glasgowko auzo bihurtu zen. 1996an Hegoaldeko Lanarkshire eskualdean sartu eta udaletxea berreskuratu zuen. Gaur egun Glasgow Handiko lo-hiri bihurtu da, hortik azken hamarkadetako populazio hazkundea.

## Iruditegia 

Irudi:Rutherglen Town hall and Library - geograph.org.uk - 737280.jpg|Udaletxea.
Irudi:Tower of The United Free Church. Rutherglen - geograph.org.uk - 737286.jpg|Elizaren dorrea.
Irudi:St Mark Church in Fernhill - geograph.org.uk - 119814.jpg|San Markos eliza.
Irudi:Former Gateway to Castlemilk Estate - geograph.org.uk - 737295.jpg|Castlemilk jauregiaren ateak.
Irudi:Rutherglen Bridge - geograph.org.uk - 1167909.jpg|Clyde ibaiaren gaineko zubia.

## Kanpo estekak
Cambuslang

**Cambuslang**, {{lang-gd|'Camas Long'} eta, , Eskozia hegoaldeko udalerria da, Hegoaldeko Lanarkshire eskualdean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 27.004 biztanle ditu eta Eskoziako 27. udalerri handiena da. Glasgow Handia metropoli eremuaren barnean dago.

## Geografia 
Cambuslang Clyde ibaiaren meandro batean kokaturik dago.

## Historia 
Burdin Arotik populatua izan da Cambuslang eremua.

Nekazal eta meatzari eremua izanik Elizak eta bertako aristokraziak berariaz zaindutako lurraldea izan da, Hamiltongo dukeak bereziki. Bertan sorturiko lantegiek Eskozia, Irlanda eta Europako inmigranteak erakarri zituzten. Aberastasuna agortzen hasterakoan langabezia, analfabetismo eta osasunbide arazoak ekarri zituen.

Cambuslangek 1975ean udalerri izaera galdu zuen eta Glasgowko auzo bihurtu zen. 1996an Hegoaldeko Lanarkshire eskualdean sartu eta udaletxea berreskuratu zuen. Gaur egun Glasgow Handiko lo-hiri bihurtu da, hortik azken hamarkadetako populazio hazkundea.

## Iruditegia 

Irudi:Gilbertfield Castle - geograph.org.uk - 137992.jpg|Gilbertfield gazteluaren hondarrak.
Irudi:St Cuthbert's Scottish Episcopal Church, Cambuslang - geograph.org.uk - 96238.jpg|St Cuthbert eliza.
Irudi:Kirkhill Golf Course - geograph.org.uk - 99666.jpg|Kirkhill golf zelaia.
Irudi:Cathkin Landfill Site - geograph.org.uk - 96160.jpg|Cathkin Landfill eremua.

## Kanpo estekak
Halichoeres

***Halichoeres*** Labridae familiako arrain genero bat da. 82 espezie ezagutzen dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Xenocyprioides

***Xenocyprioidea*** Cyprinidae familiako arrain genero bat da. Txinan baino ez dira bizi.

## Espezieak 
* *Xenocyprioides carinatus* Yi-Yu Chen & H. J. Huang, 1985
* *Xenocyprioides parvulus* Yi-Yu Chen, 1982

## Kanpo estekak
Hirundo

***Hirundo*** enaren familiako hegazti paseriformeen genero bat da. Barnean hamalau espezie ditu, familia osoan generorik handiena izanik.

## Espezieak 
* *Hirundo aethiopica* Blanford, 1869
* *Hirundo albigularis* Strickland, 1849
* *Hirundo angolensis* Barboza du Bocage, 1868
* *Hirundo atrocaerulea* Sundevall, 1850
* *Hirundo dimidiata* Sundevall, 1850
* *Hirundo domicola* Jerdon, 1850
* *Hirundo leucosoma* Swainson, 1837
* Afrikar enara (*Hirundo lucida*) Hartlaub, 1858
* *Hirundo megaensis* Benson, 1942
* *Hirundo neoxena* Gould, 1842
* *Hirundo nigrita* Gray, 1845
* *Hirundo nigrorufa* Barboza du Bocage, 1877
* Enara arrunta (*Hirundo rustica*) Linnaeus, 1758
* *Hirundo smithii* Leach, 1818
* *Hirundo tahitica* Gmelin, 1789

## Kanpo estekak
Teodoro Gonzalez de Zarate

**Teodoro Gonzalez de Zarate** (Gasteiz, 1882ko azaroaren 9a - Azazetako mendatea, 1937ko martxoaren 31) arabar enpresaburu eta politikaria izan zen, jaioterriko alkatea izandakoa.

Lanbidez industrialaria (La Favorita lantegia), Gonzalez de Zarate Partido Republicano Autónomo Alavés (PRA), Acción Republicana eta, azkenean, Izquierda Republicana alderdien kidea izan zen. Espainiako Bigarren Errepublika eratu zuten udal-hauteskundeetan zinegotzi hautatu zuten. Gero eta 1934ra arte, alkate hautatu zuten. Urte hartan 1934ko Iraultza eta gero, CEDAk udala lortu zuen. 1936an Fronte Popularrak hauteskundeak irabazi zituenean, berriro izendatu zuten.

Gerra Zibila piztu zenean, Errepublikaren alde egin zuen eta errekete talde batek kartzelan sartu zuen. Donostiatik zetozen falangista batzuk, beste hamabost lagunekin batera, kartzelatik "atera" eta Azazetako sarraskian, Lizarra-Gasteiz errepidearen ondoan, erail zuten. Emilio Mola jeneralak berak aginduta, gasteiztarren artean bere heriotzak zirrara ikaragarria eragin zuen.

Gasteizen, badago bere izena daraman kale bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agostino Carracci

**Agostino Carracci** (Bolonia, 1557ko abuztuaren 16a - Parma, 1602ko otsailaren 23a) italiar margolari eta grabatzailea izan zen, Annibale Carracciren anaia. Rafael, Il Correggio eta Veneziako pintoreak izan zituen maisu. Grabatuak egin zituen batez ere.

## Erreferentziak
Susan Saint James

**Susan Saint James**, jaiotza izenez **Susan Jane Miller** (Los Angeles, Kalifornia, 1946ko abuztuaren 14a) estatubatuar zinema eta telebista antzezlea da. Arrakastarik handiena, 1960ko hamarkada amaieran eta 1970eko hamarkadan protagonizatu zituen telesailekin erdietsi zuen: *The Name of the Game* (1968-1971), Gene Barry, Anthony Franciosa eta Robert Stackekin eta *McMillan & Wife* (1971-1977), Rock Hudsonekin.

## Erreferentziak
Lanark

**Lanark**,  eta , Eskozia hegoaldeko udalerria da, Hegoaldeko Lanarkshire eskualdean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 8.253 biztanle ditu.

## Etimologia 
Kumbrierazko *Lanerc* hitzetik dator, honek "basoko soilgunea" esan nahi du.

## Historia 
Erromatarrek gotorleku bat eraiki zuten gaur egun Castle Hill deitzen den muinoan, izan ere Clyde ibaiaren gaineko puntu estrategikoa baitzen.

X mendean Lanarkeko gaztelua eraiki zen. Erdi Aroan merkatu herri garrantzitsua izan zen eta 1140an David I.a Eskoziakoak errege burgo izendatu zuen. Harresia ere eraiki zen merkataritza babesteko, eta herriak lau ate izan zituen. Bertatik kontrolatzen zen eremu zabala **Lanarkshire** zen. St Kentigern eliza ere garai hartakoa da.

1786an David Dale negoziogizonak kotoi lantegia ezarri zuen herritik 2 kilometrotara Clyde ibaiaren ertzean eta inguruan langileentzako auzoa sortu zen. New Lanark ("Lanark berria") izena hartu zuen. Richard Arkwright asmatzaileak asmaturiko makina bereziak erabili ziren, uraren indarra aprobetxatzen zutenak. 2001 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

XIX mendean trenbidea iritsi zen eta 1930tik aurrera militarren kuartela ere egon izan da bertan.

## Lanark Lanimer Jaialdia 
Urtero ekainean ospatzen den jaialdia da. Eskolako haurrek Lanimer erregina eta gortea aukeratzen dute eta herriko negoziogizonek Lord Cornet. Astelehen gauean hiriko mugarrien erdiak ikuskaten dituzte Lord Cornet eta bere laguntzaileek, asteartean Lanimer erreginaren eta bere gortearen desfilea izaten da, eta asteazkenean Lord Cornet eta laguntzaileek falta diren mugarriak ikuskatzen dituzte. Ostegun eta ostiralean erreginak harrera egiten die herritarrei eta haurrek abestiak eta dantzak egiten dituzte.

## Ondasun nabarmenak 
* New Lanark (Gizateriaren Ondare)
* Corehouse
* Craignethan gaztelua (herritik 7 kilometrotara)

## Iruditegia 

Irudi:Lanark Town Centre - geograph.org.uk - 119810.jpg|Lanarken erdigunea.
Irudi:New Lanark buildings 2009.jpg|**New Lanark** (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Corehouse22.jpg|Corehouse.
Irudi:St Nicholas Church, Lanark (2006).jpg|San Nikolas eliza.
Irudi:William Smellie Memorial Hospital - geograph.org.uk - 527194.jpg|William Smellie Memorial ospitalea.
Irudi:Corra Castle - geograph.org.uk - 75418.jpg|Corra gazteluaren hondarrak.
Irudi:Craignethan Castle.jpg|Craignethan gaztelua.
Irudi:Corra Linn - Falls of Clyde.jpg|Clyde ur-jauziak.
Irudi:River Clyde and the Mouse Water at Kirkfieldbank - geograph.org.uk - 606253.jpg|Clyde ibaia.
Irudi:Lanark Loch - Looking On Larark Loch From The Main Entrance - geograph.org.uk - 769503.jpg|Lanark aintzira.
Irudi:Lanark04.jpg|Lanark Lanimer Jaialdia.
Irudi:Lanark02.jpg|Lanark Lanimer Jaialdia.
Irudi:LanarkLanimers2006 Court.JPG|Lanark Lanimer Jaialdia.

## Kanpo estekak
Zaventem

**Zaventem** (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako erdialdeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Dijleland zonaldean kokatzen da, Bruselako Gerriko Berdea (*Groene Gordel*) osatzen duten 3 eskualdetako bat.
Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean:
Nossegem, Sint-Stevens-Woluwe, Sterrebeek eta Zaventem bera. 2013ko urtarrilaren 1ean 31.715 biztanle zituen.

### Hiri senidetuak 
*  Availles-Limouzine, France
*  Blankenheim, Germany.

## Argazkiak 

File:40871_Martinuskerk_Zaventem.jpg|Saint Martin elizako barnealdea, Zaventem
File:Brussel_Zaventem_from_north_IMG_2895.JPG|Zaventemgo aireko argazkia
File:Brussel_Zaventem_from_north_IMG_2897_DHL_Cisco.JPG|Zaventemgo aireko argazkia
File:Station_Zaventem.jpg|Zaventem tren geltokia
File:40907_Lambertuskerk_Nossegem.jpg|Lamberteko eliza, Nossegem
File:NossegemChurch.JPG|Lamberteko eliza, Nossegem
File:Hippodrome_de_Sterrebeek.jpg|Sterrebeek-eko hipodromoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
* Bruselako Aireportua
Horizonte (argipena)

**Horizonte** hitzak adiera zenbait ditu:
* **horizonte** edo ostertza, zeruak eta lurrak bat egiten duten lerroa;
* geologian,
** horizontea, unitate estratigrafiko txikiena, maiz fosil edo arroka soil batek definitua,
** lurzoruko horizonteak, lurzoruko geruzak sailkatzeko modua,
* arkeologian, horizontea, aztarnategi arkeologiko batean edo eremu geografiko zabal batean dagoen kultura bat, kronologikoki definitua.
Luis Ibarra

**Luis Ibarra Landete** (Gasteiz, 1917ko uztailaren 18a - *ibidem*, 1983ko maiatzaren 10a) arabar enpresaburu, militar eta politikaria izan zen, 1957 eta 1966 artean jaioterriko alkatea izandakoa.

Jostunen familia batean jaioa, politikan sartu zenean aitarekin batera negoziotan zegoen. Bere agintaldian hiri-antolamenduko plan orokorra onartu zuten 1963an eta 1965ean Ehari-Gobeuko industrialdearen lanak hasi ziren. Kargua utzi ondoren, higiezin-sektorean negozioak egin zituen (Promociones Gorbea SA eta Promociones Ibaya SA sortu zituen) eta Gudalajarako gobernadore zibil izendatu zuten.

Bitan ordezkatu zuen Araba Gorteetako prokuradore moduan: 1955-1959 eta 1971-1977.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Steindachnerina

***Setindachnerina*** Curimatidae familiako arrain genero bat da.

## Espezieak 
* *Steindachnerina amazonica* (Steindachner, 1911)
* *Steindachnerina argentea* (Gill, 1858)
* *Steindachnerina atratoensis* (Eigenmann, 1912)
* *Steindachnerina bimaculata* (Steindachner, 1876)
* *Steindachnerina binotata* (Pearson, 1924)
* *Steindachnerina biornata* (Braga & Azpelicueta, 1987)
* *Steindachnerina brevipinna* (Eigenmann & Eigenmann, 1889)
* *Steindachnerina conspersa* (Holmberg, 1891)
* *Steindachnerina corumbae* (Pavanelli & Britski, 1999)
* *Steindachnerina dobula* (Günther, 1868)
* *Steindachnerina elegans* (Steindachner, 1874)
* *Steindachnerina fasciata* (Vari & Géry, 1985)
* *Steindachnerina gracilis* (Vari & Williams Vari, 1989)
* *Steindachnerina guentheri* (Eigenmann & Eigenmann, 1889)
* *Steindachnerina insculpta* (Fernández-Yépez, 1948)
* *Steindachnerina leucisca* (Günther, 1868)
* *Steindachnerina planiventris* (Vari & Williams Vari, 1989)
* *Steindachnerina quasimodoi* (Vari & Williams Vari, 1989)
* *Steindachnerina varii* (Géry, Planquette & Le Bail, 1991)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pogoniulus

***Pogoniulus*** Lybiidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Pogoniulus atroflavus*.
* *Pogoniulus bilineatus*.
* *Pogoniulus chrysoconus*.
* *Pogoniulus coryphaeus*.
* *Pogoniulus leucomystax*.
* *Pogoniulus makawai*.
* *Pogoniulus pusillus*.
* *Pogoniulus scolopaceus*.
* *Pogoniulus simplex*.
* *Pogoniulus subsulphureus*.

## Kanpo estekak
Pici (pasta)

thumb|250px|Picia
**Pici**a Toskanan eskuz egiten den spaghetti mota bat da, batez ere Siena eta Grossetoko probintziatan. Bere errezeta oso sinplea da: ura, irina eta oso arraultza gutxi. Tradizionalki etxean egindako errezeta bat da, eskuz egiten den masaren luzatzetik eratorria. Kondimento tipikoak haragi ragua, edo ''all'aglione'' izeneko saltsa, tomate eta baratxuriarekin. Seinako probintzian zizak, karbonara edo bestelakoak ere egiten dira.

## Kanpo estekak
Ziza

[thumb|*[Calocybe gambosa*]]
**Ziza** Tricholoma, Lyophyllum eta Rhodopaxillus generoetako perretxikoak izendatzeko erabiltzen den hitza da.

Ziza onddo batean esporak garraiatzen duen gorputz atala da, kasu gehienetan janaria dagoen lekuan edo bere gainean lurzorutik ateraz hazten dena. Zizak ez dira kategoria taxonomiko bat, eta askotan onddoen eta zizen artean ezberdintzen da sukaldean, nahiz eta denak diren Fungi erreinuko elementuak.

Euskalkien artean hainbat definizio, eta ez beti bateragarriak, aurki daitezke. Horrela, hizkera batzuetan *ziza*, perretxiko eta *onddo* hitzen sinonimo dira. Beste hizkera batzuetan, ordea, genero eta familien artean ezberdintasuna egiten da.

## Ikus, gainera 
* Ziza jangarri

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ragut

**Raguta**, ***ragoûta*** edo, beste barik, **saltsa** () haragi-zatiak euren zukuan erregostean sortzen den saltsa bat da. Haragia behikia edo bildotsa-okela izan ohi da, baina hegaztikiak, arrainak edo beste haragi batzuk ere erabili daitezke. 1750eko *Dictionnaire des aliments* liburuan jaki asko agertzen dira *"en ragoût"* moduan prestatzeko. Frantziako Akademiaren Hiztegian dio raguta "viande accommodée avec une sauce" dela (*saltsa batekin prestatutako haragia*). Larousseren arabera *ragoût*a "plat composé de morceaux de viande et de légumes cuits dans une sauce" (*Saltsa batekin zerbitzatutako haragi-zatiak eta barazki egosiak dituen jakia*).

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Pici (taxoia)

**Pici** Piciformes ordenaren barruan sailkatzen den bi subordentako bat da. Bere barruan bi subordena daude, Ramphastides eta Picides. Bere kideak, batzuetan, *benetako piciformeak* izena hartzen dute, besteak (Galbulidae eta Bucconidae familiatan sailkatzen diren Galbuli subordeneko kideak) ez dutelako ematen harremanik dutenik hauekin. Lehen uste zen Coraciiformesen barruan sailkatu behar zirela azken hauek. Hala ere ADN ikerketek erakutsi dute suborden hauek hertsiki loturik daudela. Bi taldeek bereiztu aurretik hanka zigodaktiloa garatu dute.

## Taxonomia 
* Ramphastides
** Megalaimidae
** Lybiidae
** Capitonidae
** Semnornithidae
** Ramphastidae
* Picides
** Indicatoridae
** Picidae

## Kanpo estekak
Julius Naue

**Julius Naue** (Köthen, 1835eko ekainaren 17a – Munich, 1907ko martxoaren 14a) margolari, ilustratzaile eta arkeologo alemaniarra izan zen.

August von Kreling-en ikaslea, Moritz von Schwind-entzat egin zuen lan Munichen 1866ra arte. Arkeologian, Nauek Historiaurreko ezpatak aztertu zituen, batez ere Brontze Arokoak. Naue motako ezpatek haren omenez jaso zuten izena.
Lybius

***Lybius*** Lybiidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Lybius bidentatus*.
* *Lybius chaplini*.
* *Lybius dubius*.
* *Lybius guifsobalito*.
* *Lybius leucocephalus*.
* *Lybius melanopterus*.
* *Lybius minor*.
* *Lybius rolleti*.
* *Lybius rubrifacies*.
* *Lybius torquatus*.
* *Lybius undatus*.
* *Lybius vieilloti*.

## Kanpo estekak
Conium

***Conium*** Apiaceae familiako landare genero bat da. 29 espezie deskribatu dira, baina 4 bakarrik dira onartuak. Lau espezie horiek oso pozoitsuak dira.

## Espezieak 
* *Conium chaerophylloides* (Thunb.) Eckl. & Zeyh.
* *Conium fontanum* Hilliard & B.L.Burtt
* *Conium maculatum* L.
* *Conium sphaerocarpum* Hilliard & B.L.Burtt

## Kanpo estekak
Mario Beccaria

**Mario Beccaria** (Sant'Angelo Lodigiano, Lombardia, Italia, 1920ko ekainaren 18a – 2003ko azaroaren 22a) politikari kristau demokrata izan zen.

Musikazale amorratua ere bazen: 1950eko hamarkadan, Amundis ongintza elkarteko zuzendaritza taldeko kide izan zen. Elkarte haren helburua zen tokiko abeslariak eta musikariak ezagutaraztea.

1968tik 1972ra eta 1972tik 1976ra Italiako Diputatuen Ganberako legebiltzarkide izan zen.

Sant'Angelo Lodigiano herrian bada hari eskainitako kale bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Mario Beccariaren lan parlamentarioak
Gadomus

***Gadomus*** Macrouridae familiako arrain genero bat da.

## Espezieak 
* *Gadomus aoteanus* (McCann & McKnight, 1980)
* *Gadomus arcuatus* (Goode & Bean, 1886)
* *Gadomus capensis* (Gilchrist & von Bonde, 1924)
* *Gadomus colletti* (Jordan & Gilbert, 1904)
* *Gadomus denticulatus* (Gilbert & Hubbs, 1920)
* *Gadomus dispar* (Vaillant, 1888)
* *Gadomus filamentosus* (Smith & Radcliffe, 1912)
* *Gadomus introniger* (Gilbert & Hubbs, 1920)
* *Gadomus longifilis* (Goode & Bean, 1885)
* *Gadomus magnifilis* (Gilbert & Hubbs, 1920)
* *Gadomus melanopterus* (Gilbert, 1905)
* *Gadomus multifilis* (Günther, 1887)
* *Gadomus pepperi* (Iwamoto & Williams, 1999)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joseph Wright

**Joseph Wright** izenarekin honako pertsonak ezagutzen ditugu:

* Joseph A. Wright (1810–1867), Indianako gobernadorea
* Joseph C. Wright (1892–1985), AEBtako arte zuzendaria
* Joseph Robert Wright, Jr. (1938- ), AEBtako Ogasun zuzendaria
* Joseph Wright (linguista) (1855–1930), Ingalaterrako filologoa
* Joseph Wright (arraunlaria) (1864–1950), Kanadako arraunlaria
* Joseph Wright (rugbylaria), rubgy jokalari britainiarra.
* Joseph Wright Derbykoa (1734–1797), Ingalaterrako margolaria.
* Joseph Wright (Amerikar margolaria) (1756–1793), Americar erretratugilea.
* Joseph Wright, Jr. (arraunlaria) (1906–1981), Kanadako arraunlaria.
Joseph Wright of Derby

**Joseph Wright** (1734ko irailaren 3a - 1797ko abuztuaren 29a), batzuetan **Joseph Wright Derbykoa** (*of Derby*) ingeles margolaria izan zen, batez ere erretratuak eta paisaiak egiten aditua. Industria Iraultzaren espiritua margotzen lehenengo margolari profesionala izan zela esan ohi da.

*Chiaroscuro* (argi-ilun) efektua erabili zuen, argia eta ilunaren arteko kontrasteak agertaraziz, eta subjektu asko kandela baten argiarekin marrazten zituen. Haren margolan ugari Derbyko udalaren jabetzan daude, Derby Museum and Art Gallery museoan gordeta.
Cadwaladr

**Cadwaladr**, **Cadwallader**, edo **Cadwalader** () Gwyneddeko erregea izan zen 655tik 682ra bitarte. Bi izurrite handi gertatu ziren bere agintaldian zehar, lehena 664an eta bigarrena 682an. Bigarren horrek hil zuen, eta ezer gutxi dakigu bere agintaldiari buruz.
 
Figura historikoaren gaineko ezagutza urria bada ere pertsonaia mitiko bat da Galeseko kulturan. Geoffrey Monmouthekoaren kontakizun erromantikoetan pertsonaia garrantzitsua da, non Britainiako Erregea zeraman arbasoen ildoan azkeneko gisa irudikatzen den. Geoffreyren kontakizunetan ez zen hil izurritea dela eta: 688an tronoa utzi zuen eta erromesaldian hasi zen Erromara, britoiek anglo-saxoiak garaitzeko sakrifizioan. Ziurenik Cædwalla Wessexekoaren bizitzaren gerataerak jasoko zituen kondaira honek. Izan ere 688an Cædwalla Erromara joan zen bere agintea utzi ondoren.

Y Ddraig Goch (euskaraz: *dragoi gorria*) Galeseko sinbolo bat da, eta euren banderan agertzen da. *Historia Brittonum*ean, Mabinogionean eta Geoffrey Monmouthekoaren kontakizunetan agertzen da Cadwaladri zuzenki lotua.
Corydoras

***Corydoras*** Callichthyidae familiaren barruan sailkatzen den arrain genero bat da.

## Espezieak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argi-ilun

[thumb|250px|*[Aire ponpa batean txori batekin esperimentua* margolana, Joseph Wright Derbykoak egina.]]
[thumb|*Kristo San Bernardoarekin besarkatuta*, [Francisco Ribaltaren margolan tenebrista.]]

**Argi-ilun**a () argia eta ilunaren arteko kontrastea areagotzen duen margolaritza teknika da. Normalki kontraste horiek konposizio osoari dagozkio. Teknikaz gain, artista eta artearen historialariek hitza erabiltzen dute hiru-dimentsioko objektuen bolumena itzalen bidez markatzeko erabiltzen den teknika izendatzeko. Zineman eta argazkigintzan ere izen bera hartzen du fenomenoak.

Hasiera batean, margolari flamenkoek eta italiarrek erabili zuten, *Cinquecento* deritzon garaian. Haren une gorena Barrokoarekin izan zen, batez ere Caravaggiorekin. Estiloaren garapenetik tenebrismoa etorri zen.

Marcia B. Hall artearen historialariaren teoriaren arabera, Errenazimentuko lau modu piktoriko kanonikoetako bat da, XVI. mendearen hasieran Errenazimentu Osoko maisuen praktikan ezarri zen bezala; beste hirurak *sfumatoa*, *cangiantea* eta *unione*a dira.

## Tenebrismoa 
Tenebrismoa deritzon estiloa argi-ilunaren aplikazio erradikala da. Horren bidez, gaika zentralak diren irudiak bakarrik nabarmentzen dira argiztatuta, oro har iluna den hondo gainetik. Ez dakigu Caravaggioren eraginez edo garapen paralelo baten ondorioz estiloak garrantzi handia hartuko zuen XVI. mende amaierako eta XVII. mende hasierako espainiar margolaritzan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Caravaggismo
* Tenebrismo

## Kanpo estekak
Tetrao

***Tetrao*** basoilarrren subfamiliaren barruko hegazti genero bat da. Lau espezie ezagutzen dira.

## Espeziea 
* *Tetrao mlokosiewiczi*
* *Tetrao parvirostris*
* *Tetrao tetrix*
* *Tetrao urogallus*

## Kanpo estekak
Arrotza paradisuan

**Arrotza paradisuan** 1991an Iñaki Irazabalbeitia euskal idazleak idatzitako lehen eleberria da, abenturazko zientzia fikziozko generoan kokatua bete-betean.

## Argumentua 
Arrotzaren izena Julius da eta bere lana izar arteko merkataria da. Espazioko piraten eraso bat pairatzen du eta horren ondorioz noraezean gelditzen da bere izarontzian. Ahaleginak ahalegin, galaxia mutur batean galdutako izar bateko hirugarren planetara iristea lortu zuen eta han paradisua aurkitu zuen. Paradisu hori ez da ordea hain zoragarria ere: nekazari gizartea da, zilarrezko gazteluan bizi diren jauntxoen agindupean dagoena, berezko Erdi Aroan, eta orain berriz, planetaren Hegoaldetik datozen Urdinen zapalketaren beldur ihesi abiatu behar dira..

## Estiloa 
Irakurtzeko nobela erraza da, elkarrizketen gainean eraikia. Helburu nagusia irakurgai atsegina izatea da, abenturen mundu batean murgilduta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martin Alonso Sarria

'*Martin Alonso Sarria Ortiz de Zarate*, *Martin Alonso Sarria* Abeziakoa'''* izenez ere ezaguna (Abezia, ? &ndash; Gasteiz, ) arabar historialari eta politikaria izan zen.

Bartolome Sarria eta María Ortiz de Zarateren semea, 1621ean Arabako ahaldun nagusi hautatu zuten Martin Alto de Salinas ordezkatuz. Agintaldia 1624an amaitu zen, Juan Baltasar Urbinak ordezkatua izanik. 1629 eta 1633 artean Gasteizko alkatea izan zen.

1641ean *Teatro Cantábrico'' lana argitaratu zuen, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako historiari buruzkoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Corehouse

**Corehouse** Eskoziako Lanark herrian dagoen jauregia da, Hegoaldeko Lanarkshire eskualdean. Glasgow hiritik 50 kilometro hegoaldera kokaturik dago eta Gizateriaren Ondare izendaturiko New Lanark-en ondoan. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
Bannatyne familiak XV mendean eraikitako Corra gazteluaren hondarretan Sir Edward Blore Corehouseko Lordak eraiki zuen jauregia 1844 urtean. Gaur egun Cranstoun familiarena da Corehouse jauregia.

## Corehouse Natura Erreserba 
Inguruko lurraldearen zati bat *Scottish Wildlife Trust* erakundeari eman zitzaion eta honek Corehouse Natura Erreserba eratu zuen. Bertan ikustekoa den elementurik aipagarrienak Clydeko ur-jauziak dira

## Iruditegia 

Irudi:Corehouse18.jpg|Corehouse.
Irudi:Corra Castle - geograph.org.uk - 75418.jpg|Corra gazteluaren hondarrak.
Irudi:New Lanark buildings 2009.jpg|**New Lanark** (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Corra Linn clyde.JPG|Clyde ibaia, Corehouse Natura Erreserban.
Irudi:Corra Linn - Falls of Clyde.jpg|Clydeko ur-jauziak.

## Kanpo estekak
Esku Huskako Trinketeko Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia

**Esku Huskako Trinketeko Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia** pilotari berezkoen (amateur moduan aritzen ez direnak) arteko Ipar Euskal Herriko pilota txapelketa nagusia da.

Trinketeko txapelketa hori 1973an antolatu zen lehen aldiz.

## Berezkoen buruz buruko finalak 
## Oharrak 
* Txapela gehienak
** Manu Martiarena eta Waltary Agusti: 6 txapela
* Txapela gehien segidan
** Waltary Agusti: 6 txapela segidan
* Finala gehienak
** Manu Martiarena: 11 finala
* Finala gehienak segidan
** Manu Martiarena: 8 finala segidan
* Finala estuenak
** 1994: 50-48
** 2000: 40-39
* Finala desorekatuenak
** 1984: 50-16
** 2001: 40-14

## Erreferentziak 
* Herria astekaria
* Machenaud, Roland (2015) *La main nue*, Atlantica

*

## Kanpo estekak
Craignethan gaztelua

**Craignethan gaztelua** () Eskoziako Crossford herrian dagoen gazteluaa da, Hegoaldeko Lanarkshire eskualdean, Lanark herri ezagunetik 7 kilometrotara. Artilelriadun gotorlekuen eredu ezinhobetzat hartzen da. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
Hamilton familia eremu honetaz jabetu zen 1530an. James Hamilton Europan zehar ibilia zen eta injeniari militar bikaina bihurtu zen. Blackness gazteluaren babes egiturak berak diseinatu zituen esate baterako. Craignethan gaztelua bere jakinduria erakusteko egin zuen. 1540an ordea traizioaz salatu eta exekutatu egin zuten. Hamilton familiak Maria I.a Eskoziakoaren alde egin zuen eta galtzaile atera zirenez legez kanpo gelditu zen.

1659an Andrew Hay-ek erosi zuen eta honek bi solairutako etxea eraiki zuen. Hurrengo mendeetan hainbat eskutatik pasa ondoren 1949an Historic Scotland erakundeak "Aintzinako monumentua" izendatu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:130511 Craignethan Castle a.jpg
Irudi:Craignethan Castle, Lanarkshire - geograph.org.uk - 47340.jpg
Irudi:Craignethan Main Tower - geograph.org.uk - 435668.jpg
Irudi:Craignethan Castle - great hall.jpg
Irudi:Craignethan Castle - caponier interior.jpg

## Kanpo estekak
Abudefduf

***Abudefduf*** Pomacentridae familiako arrain genero bat da. Izena arabieratik dator, eta "albo nabarmenak dituena" esan nahi du.

## Espezieak 
{{zutabeak|kopurua=2|
* *Abudefduf abdominalis* (Quoy eta Gaimard, 1825)
* *Abudefduf barffi* (Curtiss, 1938) 
* *Abudefduf bengalensis* (Bloch, 1787) 
* *Abudefduf bicolor* (Rochebrune, 1880) 
* *Abudefduf concolor* (Gill, 1862) 
* *Abudefduf conformis* (Randall eta Earle, 1999) 
* *Abudefduf declivifrons* (Gill, 1862) 
* *Abudefduf lorenzi* (Hensley and Allen, 1977) 
* *Abudefduf luridus* (Cuvier a Cuvier eta Valenciennes, 1830) 
* *Abudefduf manikfani* (Jones eta Kumaran, 1970) 
* *Abudefduf margariteus* (Cuvier a Cuvier and Valenciennes, 1830) 
* *Abudefduf notatus* (Day, 1870) 
* *Abudefduf saxatilis* (Linnaeus, 1758)
* *Abudefduf septemfasciatus* (Cuvier a Cuvier eta Valenciennes, 1830) 
* *Abudefduf sordidus* (Forsskål, 1775)
* *Abudefduf sparoides* (Quoy eta Gaimard, 1825)
* *Abudefduf taurus* (Müller eta Troschel a Schomburgk, 1848) 
* *Abudefduf theresae* (Curtiss, 1938) 
* *Abudefduf trilineatus* (Wang, 1941) 
* *Abudefduf troschelii* (Gill, 1862) 
* *Abudefduf whitleyi* (Allen eta Robertson, 1974)ITIS 

## Argazki galeria 

Image:Abudefduf abdominalis by NPS 1.jpg|*Abudefduf abdominalis*
Image:Abudefduf bengalensis.jpg|*Abudefduf bengalensis*
Image:Abudefduf declivifrons.jpg|*Abudefduf declivifrons*
Image:Abudefduf notatus.JPG|*Abudefduf notatus*
Image:Abudefduf saxatilis - Bay of Pigs - Cuba.jpg|*Abudefduf saxatilis*
Image:Abudefduf septemfasciatus Réunion.jpg|*Abudefduf septemfasciatus*
Image:Abudefduf sexfasciatus Réunion.jpg|*Abudefduf sexfasciatus*
Image:Abudefduf sordidus Réunion.jpg|*Abudefduf sordidus*
Image:Abudefduf sparoides Réunion.JPG|*Abudefduf sparoides*
Image:Pomacentridae - Abudefduf troschelii.JPG|*Abudefduf troschelii*
Image:Abudefduf vaigiensis.jpg|*Abudefduf vaigiensis*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Begijnendijk

**Begijnendijk** (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Begijnendijk bera eta Betekom. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.962 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Aingeru Zaindariaren baseliza (Donostia)

thumb|250px|Aingeru Zaindariaren baseliza barrutik. Aldarean baselizaren patronua dago.
**Aingeru Zaindariaren baseliza** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Ibaeta auzoan dago, Usurbil eta Zubietarako bide zaharraren ertzean. Baseliza, jatorriz, XVI. mendekoa izan daiteke, haren inguruko lehenengo berriak 1584koak baitira, baina egun dagoena auzolagunen artean konpondu zen, aldameneko Urreztigarai baserrira itsatsita. Eguna martxoaren 1ean ospatzen da eta Ibaeta auzoaren festa eguna da. Baseliza horretan intereseko bi arte lan zeuden: Jesusen Bihotz bat eta Pietà bat Pizkunde garaikoa, biak gaur egun auzoko Espiritu Santuaren elizan babestuak.

## Historia 
Donostiako mapa zaharretan "Sant Angelo" izeneko baseliza agertzen da, Igeldomendi inguruan. Gaur egungo kokapena, bestetik, ez da betidanik izan. Lehen baseliza Urreztizar baserrian. Sute batek baserria txikitu zuen, antza, Bigarren Karlistaldian, eta etxola txiki batean egokitu zuten. Gero, gaur egungo tokira ekarri zuten. 1940. hamarkadan inguruko baserritarrek auzolanean gaur egungo eraikina egin zuten. Baselizan garai batean aingeruaren erlikia erakusten zen baina absurdoa zenez, aingeruek gorputza ez dute, apaizak ezkutatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *101 bazter Donostiako. Ezagutzen duzu Donostia?* Alderdania, 2007.
* : Baselizaren zaindariekin elkarrizketa.
It (eleberria)

***It*** () Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1986ko irailean Viking Press argitaletxeak argitaratu zuen.

## Argumentua 
Kontakizuna AEBetako Maine estatuko Derry udalerrian bi aldi ezberdinetan zehar gertatzen da: iraganean (1957-58) eta orainaldian (1984-85). Udalerriaren lurrazpian, ezkutaturik, antzinatik biztanleak izutzen dituen munstro asekaitz eta gupidagabe bat bizi da: beste mundu bateko izakia da, gizakien pentsamenduak irakurtzeko gai da: haien barne beldurrak nahieran erabiliz, izua eragin eta horren bidez elikatzen da. Haurrak nagusiki jaten ditu, errazago beldurtzen baititu. Mozorrorik ohikoena Pennywise izeneko pailazo dantzariarena du, itxura horrekin biktimarik gazteenak erakartzen baititu. Behin gosea asetu ondoren, hiru hamarkada inguruko loaldia egiten du, berriz ere esnatu eta beste biktima batzuez elikatzen hasi arte, etengabeko zikloan.

Nahiz eta munstroa denbora gehiena ezkutuan egon, kontakizun horretako protagonistek (Bill Denbrough, Ben Hanscom, Beverly Marsh, Richie Tozier, Eddie Kaspbrak, Mike Hanlon eta Stan Uris adiskideek) birritan aurre egin diote: iraganean, herriko «Galtzaileak» neska-mutil taldea direnean(lur azpira bidaltzen dute) eta orainaldian, helduak direnean(berarekin bukatzen dutenean).

## Zinema 
* *It* (1990eko filma): 1990an Tommy Lee Wallacek zuzendu eta Tim Curry, Harry Anderson, Dennis Christopher, Richard Masur, Annette O'Toole, Tim Reid, John Ritter, Richard Thomas eta Seth Green aktoreek antzeztu zuten.
* *It* (2017ko filma)

## Kanpo estekak
Needful Things

**Needful Things** (euskaraz *Beharrezko Gauzak*) Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1991ko urriaan Viking Press argitaletxeak argitaratu zen.

## Argumentua 
AEBtako Maine estatuko Castle Rock udalerrian "Beharrezko Gauzak" deritzon denda berria ireki da, honek herritarren jakinmina piztu du. Dendaren nagusia Leland Gaunt izeneko adineko gizona da, edonor aldiro dendara hurbiltzen denean bezeroari beti ongi egokitzen zaion artikuluren bat eskura duen tipo atsegin eta jatorra.

Gainera saltzaileak eskeintzen dituen salgaien prezioak ikaragarri merkeak dira: Sandy Koufax beisbol jokalariaren kromoa, inauterietako beirazko pantaila edota Noeren ontziaren ezpala. Halere, Lelandek trukean bere bezero bakoitzak erosketa egitean Castle Rock udalerriko biztanle bati txantxaren bat egin diezaion eskatu ohi die. Gaunt herriko hainbat bizilagunen arteko ezinikusi, eztabaida eta istiluei buruz jakitun da, eta txantxa horiek liskar horiek areagotzeko bidea besterik ez dira, azkenean herria osoa eta biztanle guztiak buruagaldu eta biolentzia giro batean murgilduko direlarik.

## Zinema 
* Needful Things: 1993an Fraser C. Hestonek zuzendu eta Max von Sydow, Ed Harris, Bonnie Bedelia, J. T. Walsh eta Amanda Plummer aktoreek antzeztu zuten.

## Kanpo estekak
Carrie (eleberria)

**Carrie** Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1974ko apirilaren 5ean Doubleday argitaletxeak argitaratu zen. Berez, Stephen Kingek idatzitako laugarren eleberria izan zen, baina argitaratzen lehenbizikoa.

## Argumentua 
AEBtako Maine estatuko Chamberlain udalerria. Carrietta *«Carrie»* White itxuraz deuseza den 17 urteko neska gazte nerabe lotsatia da. Etxean, bere ama fanatiko erlijiotsu eta desorekatuaren ateraldiak jasaten ditu. Aldiz, institutuan, Carriek hainbat ikasleen umilazio txantxen jomuga da. Carriek telekinesia ahalmenak dituela jabetuko da, eta ikasturte amaierako jaialdian jendaurreeko umilazio baten biktima bilakatzen dutenean bere erreprimitutako haserrea askatu eta ordurarte mindu duten guztietaz mendekatuko da.

## Zinema 
* *Carrie (1976ko filma)*: Brian De Palmak zuzendu eta Sissy Spacek, John Travolta eta Piper Laurie aktoreek antzeztu zuten.
* *Carrie (2002ko filma)*: Telefilma.
* *Carrie (2013ko filma)*: Kevin Misherrek zuzendu eta Chloë Grace Moretz, Judy Greer, Portia Doubleday eta Julianne Moore aktoreek antzeztu zuten.

## Kanpo estekak
Misery (eleberria)

***Misery*** Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1987ko ekainaren 8an Viking Press argitaletxeak argitaratu zen.

## Argumentua 
Paul Sheldon viktoriar aroan girotutako amodiozko eleberriak idazten dituen idazle ospetsua da, eleberri horietako pertsonaia nagusia Misery Chastain izeneko emakumea da.

Neguko arrats batez, New York hiritik Los Angeles hirirantz autoz doala elurtutako mendi errepide batean istripua eduki eta autoan kornorterik gabe eta zauriturik geldituko da. Baina norbait agertu eta ataka larri horretatik erreskatatuko du.

Annie Wilkes erizaina eta bere eleberrien zaletu porrokatua denaren etxeko ohatzean esnatuko da, mendian isolaturik dagoen etxe batean. Hasieran dena ongi joango da, halere, lasterrera idazlea emakume bitxi horren zaintza eta laguntzek helburu bakar bat dutela jabetuko da: Misery saileko bere azken eleberrian hilarazi zuen fikziozko pertsonaia nagusia berpiztu eta hari buruzko eleberri gehiago idazten jarrai dezala, eta idazleak, erabat izuturik, emakume ero eta obsesionatu hark bere helburua lortzeko bere eskura dagoen edozer gauza egiteko prest dagoela ohartuko da.

## Zinema 
* *Misery*: 1993an Rob Reinerek zuzendu eta James Caan, Kathy Bates, Lauren Bacall, Richard Farnsworth eta Frances Sternhagen aktoreek antzeztu zuten.

## Kanpo estekak
'Salem's Lot

'''Salem's Lot''' Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1975ko urriaren 17an Doubleday argitaletxeak argitaratu zen. Izenburua Jerusalem's Lot fikziozko herri izenaren laburdura da.

## Argumentua 
AEBetako Maine estatuko Jerusalem's Lot udalerrian, Ben Mears idazlea Marsten-darren etxera itzuli berri da, hain zuzen ere, hogei urte lehenago, haurren arteko apustu baten ondorioz sartu zen etxera, eta artean ikusi zuena oraindik amesgaiztoetan agertu ohi zaio.

Orain, jada idazle gisa eta bere emaztea hil berria delarik, Jerusalem's Lot herri gorabeherarik gabekora itzuli da baina, bat batean, haurrak desagertzen eta abere hilak agertzen hasi dira; horrela, izuikarak herria jendez hustu, eta *haien* eskura utzi du. *Haiek* direnak direla ere.

## Zinema 
* Jerusalem's Lot (Stephen King)
* Salem's Lot (1979ko telefilma)
* Salem's Lot (2004ko telesaila)
* 'Salem's Lot (2024ko filma)
* Salem's Lot (irratsaioa)

## Kanpo estekak
Alfred Pose

**Jean Jules Alfred Pose** (Laà-Mondrans,  - Paris, ) bearnotar bankari eta politikaria izan zen.

Zientzia ekonomikoak eta zuzenbidea ikasi zituen eta irakasle izan zen Caengo Unibertsitatean. 1932an ''Banque nationale pour le commerce et l'industrie* sorberriaren zuzendari izendatu zuten. Bigarren Mundu Gerra eta gero, politikagintzan sartu eta 1953 eta 1961 artean Donibane Lohizuneko auzapeza izan zen.

## Lanak 
* *Classification des dépenses publiques*, tesia, 1922.
* *Les commissaires de surveillance dans les sociétés anonymes*, tesia, 1924
* *De la théorie monétaire à la théorie économique*, Sirey, 1929
* *La monnaie et ses institutions, histoire, théorie et techniques*, 2 lib., PUF, 1942
* *Philosophie du pouvoir'', PUF, 1948
* Jacques Lacour-Gayet, Charles Rist, Edmond Giscard d'Estaing eta Jacques Rueffekin batera, ''Monnaie d'hier et de demain*, Spid, 1952’action et d’expansion économique de Lacour-Gayet
* *Les idées politiques d'André Tardieu'', Louis Aubert, Ivan Martin, Michel Missoffe eta François Piétrirekin batera, Plon, 1957.
Raphaël Varane

**Raphaël Varane**, jaiotzez **Raphaël Xabier Varane**, (Lille, ) frantziar futbol jokalaria da. Gaur egun Ingalaterrako Premier League-ko Manchester Uniteden jokatzen du, erdi-atzelari gisa.

2010-2011 denboraldian estreinatu egin zen jokalari profesional moduan, Racing Club de Lens taldearekin eta bakarrik hamazazpi urterekin. Urte horretan, taldea mailaz jaitsi egin zuen, beraz, Real Madrilera joan zen, Zinedine Zidanek aholkatu ondoren.

2013 urtean debuta egin zuen bere selekzioarekin, hau da, Frantziar taldearekin.

## Ibilbidea 
* R.C. Lens: 2010 urtean deitu zuten lehenengo taldearekin entrenatzeko. Gainera momentu horretan, Lenseko atzelari bat lesionatuta zegoen, beraz, Raphaëlentzat errazagoa izan zen taldearekin jolastea. Hortik aurrera hasi zen minutu gehiago hartzen eta azkenean, hitzarmena berritu egin zuen 2015 arte.

* Real Madrid: 2011ko ekainaren 27an Real Madrilen jokalari bihurtu zen tratu gogor batzuen ondoren. Operazioak 10 miloi euro balio izan zuen.

2011ko irailaren 21ean debuta egin zuen Racing de Santander taldearen kontra. Partidu batzuk pasa ostean, sartu zuen bere lehen gola Real Madrilekin, Rayo Vallecanoren kontra, hain zuzen.

2013ko urtarrilaren 30ean jokatu zuen bere lehen *Clásico*a. Partidu horretan taldeko hoberena izan zen eta bere bizitzako partidurik hoberena jolastu egin zuen. Messi jokalariari aurre egin zion bakarrik hogei urte zituelarik. Atzelaria aldizkari askotan agertu zen jokatzeko modu ederragatik.

## Kanpo estekak
The Tommyknockers

**The Tommyknockers** (euskaraz *Tommyknockerrak*) Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1987ko azaroaren 10an Putnam argitaletxeak argitaratu zen.

## Argumentua 
AEBtako Maine estatuko Haven udalerriko biztanleak objektu misteriotsu baten eragina jasango dute. Dirudienez, Lurrera iritsi eta luzaroan lurpean egon den espaziontzia, baina Roberta "Bobbi" Anderson western eleberrien idazleak piskanaka lurpetik atera du, eta objektua herdoiltzean airera usainik gabeko gas moduko bat isuri du, gas honek herriko biztanleak iraganean espaziontzian ailegatu ziren izakietan bilakatuko ditu: Tommyknockerrak direlakoak.

## Telebista 
* 1993an ABC katean eleberri honetan oinarritutako izenburu berdineko telesail laburra estreinatu zen, tartean Jimmy Smits (*Jim Gardner*) eta Marg Helgenberger (*Bobbi Anderson*) aktoreek antzeztu zuten.

## Kanpo estekak
The Stand

**The Stand** Stephen King estatubatuar idazlearen Zientzia-fikzio post-apokaliptikozko eta beldurrezko eleberri bat da. 1978ko irailean Doubleday argitaletxeak argitaratu zen.

1990ean **The Stand: The Complete & Uncut Edition** izenburupean berrargitaratu zen, jatorrizko 1978ko eleberriko 1980ean jazotako argumentua 1990era eguneratu eta egokituz, bai eta jatorrizko eleberria laburtzeko argitaraturik gabe gelditu ziren zati eta testu luzeak gehituz.

Eleberriak etorkizun hurbil eta beldurgarri bati buruzko ikuspegi apokaliptikoa eta epikoa eskeintzen du.

## Argumentua 
Ia gizateri osoa hil duen mundu mailako gripe izurri ikaragarri baten ondoren AEBtan biziraun duten gizaki urriak Ongia eta Gaizkiak burutuko duten azken borroka batean bi aldeen artean hautatzea beharturik egonen dira, borroka horren emaitzak gizateria beraren patua erabakiko duelarik.

Gaizkiaren jarraitzaileek Randall Flagg pertsonaia ilun eta maltzurra buru dutelarik mundua euren pentsamolde ilunaren arabera berreraiki nahi dute. Bitartean, Ama Abigail Freemantle buru duten Ongiaren aldeko lau kide ausartek (Stu Redman, Larry Underwood, Ralph Brentner eta Glen Bateman) Flagg eta bere morroien aurkako misio bati ekingo diote, horretarako Ongiaren aldekoen egoitza dagoen Nebraskatik Gaizkiaren egoitza den Las Vegas hirira zuzenduz. Laukote honek arrisku harrigarrienei aurre egitean, Gaizkiari aurre egin eta garaitzeko saiakeran euren biziak baina askoz ere gehiago arriskatuko dute.

## Zinema 
* The Stand (telesaila): 1995ean Mick Garrisek zuzendu eta Gary Sinise, Molly Ringwald, Jamey Sheridan, Rob Lowe, Laura San Giacomo, Miguel Ferrer, Ruby Dee, Bill Fagerbakke, Corin Nemec, Adam Storke, Ray Walston, Matt Frewer, Ossie Davis eta Shawnee Smith aktoreek antzeztu zuten.

## Kanpo estekak
Genderqueer

''''''''* (ingelesezko terminoa; «generoarekin bat ez datorrena» esan nahi du) genero arteko identitate bat da, Mendebaldeko identitate binarioen (femeninoa eta maskulinoa) eskemetan sartzen ez diren pertsonak biltzen dituena. Termino hau ez da nahasi behar *queer* («estrainioa») terminoarekin, azken horrek LGBT esparruaren barneko edozein gutxiengo sexual izendatzen baitu.

## *Genderqueer* identitatea 
*Genderqueer* direnak, esan bezala, ez dira identifikatzen mendebaldeko identitate binarioen (femeninoa eta maskulinoa) eskemarekin. Hona hemen *genderqueer* izendapenaren barnean izan daitezkeen identitate batzuk:

### Ageneroa 
Identitate ageneroan pertsona ez da identifikatzen genero bakar batekin ere.

### Bigeneroa eta trigeneroa 
Identitate bigeneroan pertsonak bere burua femeninoarekin eta maskulinoarekin identifikatzen du. Identitate trigeneroan pertsonak bere burua identifikatzen du femeninoarekin, maskulinoarekin eta hirugarren genero batekin (ageneroa, femeninoaren eta maskulinoaren arteko konbinazio bat edo bestelako bat).

### *Genderfluid* 
*Genderfluid* identitatean pertsona tarteka identifikatuko da genero batekin eta beste batzuetan beste genero batekin, eta trantsizioa lausoa eta zehaztugabea izanen da. Izenak fluidoei egiten die erreferentzia, gaitasuna baitute etengabeko mugimenduan egoteko, *genderfluid* pertsona generoen artean dabilen bezala.

### Pangeneroa 
Identitate pangeneroaren barnean identitate guztiak sartzen dira, baina identitate finkoa da, *genderfluid'' identitatea ez bezala.

## Kanpo estekak
Bucconidae

**Bucconidae** Piciformes barruan sailkatzen den hegazti familia bat da. Mexiko eta Hego Amerikan bizi dira, ingurune tropikaletan. Galbulidaeren senideak dira, baina eurek duten kolorea falta zaie. Marroi, arreak eta gorriak izan ohi dira.

## Generoak 
* *Notharchus*
* *Bucco*
* *Nystalus*
* *Hypnelus*
* *Micromonacha*
* *Nonnula*
* *Hapaloptila*
* *Chelidoptera*
* *Malacoptila*
* *Monasa*

## Kanpo estekak
Dinamismo

**Dinamismoa** errealitatea materiak eta materiatik at dauden indarrek osatu eta eragiten dutela baieztatzen duen teoria eta eskola filosofikoen multzoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sabelkeria

**Sabelkeria**, **sabelkoikeria**, **jalekeria**, **gormandiza** edo **tripazainkeria** gehiegi jan eta edateko zaletasuna, bereziki moraletik gaitzesten dena. Kristau erlijio zenbaitetan zazpi bekatu nagusietako bat da. Sabelkeria eta bulimia bereizi beharra dago: bulimia patologia bat da, sabelkeria moralki gaitzesten den portaera den bitartean.

## Kanpo estekak
Ubako baseliza (Donostia)

**Ubako baseliza** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Loiola auzoan dago. Baseliza XIV. mendean dokumentatuta dago, Engomez sendiaren jabegokoa. Baseliza Ametzagaina muinoaren hegoaldeko magalean dago, Ubaraikoa enearen ondoan. Izena *Huba* eta *Hua* grafiekin ere azaldu da historian; tokiko oinetxetik datorkio eta gaskoi jatorrikoa da.

## Ortodoxoak Uban 
Donostiako eliza katolikoak eta Errumaniako ortodoxoen Tomotei gotzainak 2015ean baseliza horren erabilera amankomunerako akordioa berritu zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ametzagainako parkea

## Kanpo estekak 
* "Ubako ermita eta Ama Birjina".
* Kristau ortodoxoak Uban.
* Ametzagaina parkea. Neguan argazki bilduma Flickr-en (113 argazki libre).
Cujo

**Cujo** Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1981eko irailaren 8ean Viking Press argitaletxeak argitaratu zen.

## Argumentua 
AEB, Maine estatua, Castle Rock udalerria. Bere bizialdi osoan Cujo txakur zintzoa izan zen, San Bernardo handikotea, lasaia, jolastia eta umezalea. Zinez txakur ona, esanekoa eta alaia. Alaia, zeozer gertatu zitzaion arte, ordutik aurrera Cujo txakurraren burmuina odolez elikatzen diren gauza horietako batez estalia izan zen. Orain, txakur hiltzailea bilakatu da; are eta ankerragoa, jendeak bere mutazioaren berririk ez baitu eta oraindik bere antzinako zintzotasunean ikusten baidute. Apokalipsi txiki baten eragilea, Cujok ordurarte baketsua eta eredugarria zen herrian izua eta heriotza zabalduko ditu.

## Zinema 
* *Cujo (filma)*: 1983an Lewis Teaguek zuzendu eta Dee Wallace, Daniel Hugh-Kelly, Danny Pintauro, Ed Lauter eta Christopher Stone aktoreek antzeztutako filma bat da.

## Kanpo estekak