open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pinudi-onddo klorousain

**Pinudi-onddo klorousaina** edo **pinudietako behi-onddoa** (*Suillus variegatus*) *Suillaceae* familiako onddo espezie bat da. Sukaldaritzan arbuiagarria, zapore garratza eta lixiba edo kloro usain handikoa. Europako ekialdeko herrialdeetan merkaturatu egiten da eta oliotan kontserbatu.

## Deskribapena 
**Kapela:** Ganbila, 5 eta 10 cm arteko diametrokoa, gris-horixka, lasto kolorekoa, okre-marroi kolorekoa edo okre-arrosa. Azal hezea, estaldura iletsu uniformearekin, likatsua ez, gero plaka edo ezkata marroi-grisetan zatikatzen dena.

**Tutuak:** Nahiko motzak, Itsatsiak, horixkak, gero oliba-antzekoak, ukitzean apur bat urdindu egiten dira.

**Poroak:** Biribil-angelutsuak, gris-horixkak eta gero hori-oliba zikin kolorekoak. Tutuak bezala, apur bat urdindu egiten dira ukitzean.

**Hanka:** 4 - 9 x 1,5 - 4 cm-ko lodiera, zilindrikoa, pixka bat lodituta oinarrian, kapelaren kolore berekoa, leuna edo pixka bat iletsua behealdean.

**Haragia:** Lodia, biguna, horixka edo laranja zurbila, oinaren oinarrian gorrixka zikindua. Airearekin apur bat urdindu egiten da. Kloroaren usain azidoa eta zapore ahula.

**Etimologia:** *Suillus* hitza, latinezko “su” “suis”, txerri-tik dator, bare zaporeari erreferentzia eginez edo agian txapelaren izaera likatsuari erreferentzia eginez. *Variegatus* epitetoa ere latinetik dator "racheado" hitzetik. Bere itxuragatik.

## Jangarritasuna 
Ez du merezi dastatzea, oso jangarri kaskarra delako. Lixiba usaina areagotu egiten da prestatzean.

### Nahasketa arriskua 
*Suillus plorans* onddoarekin, kapela likatsuarekin, antz handia du, nahiz eta bost orratzeko *"Pinus cembra"* delakoaren azpian irteten den.

Lixiba usainak eta kapelaren itxura ezkatatsuak nahastezina egiten du.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, pinu gorrietan eta beste konifera baso batzuetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Himalaiako eremua.

## Galeria 

Fitxategi:Suillus variegatus 2.jpg
Fitxategi:Suillus variegatus 3.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Latitudearen historia

**Latitudearen historia** geodesiaren historiari lotuta dago. Latitudea beharrezkoa da esplorazioan, bereziki itsasoetan barrena egindako bidaietan. Antzinako Greziarrek Piteas esploratzaileak —Britainia Handira eta haratago bidaiatu zuen— egindako latitude-neurketen emaitzak aztertu zituzten, Artikoko Zirkulu Polarrera (gauerdiko eguzkia behatuz). Latitudea neurtzeko hainbat metodo erabili zituzten, hala nola eguzkiak eguerdian zeru-ertzean duen altuera, *gnōmōn* batez neurtua (jatorrian interpretea edo epailea esan nahi zuen hitza), udako solstizioko egunaren iraupena eta neguko solstizioko eguzkiaren goratzea.

Marino Tirokoa greziarra (70-130) lehena izan zen bere mapetako leku bakoitzari latitude bat eta longitude bat esleitzen.

IX. mendearen amaieratik, Kamal arabiarra ekuatoreko eskualdeetan erabiltzen zen Polarisen altuera horizontearen gainean neurtzeko. Tresna hau Polaris ostertzetik gertu dagoen latitudeetan bakarrik erabil zitekeen.

Marinel astrolabioa, Eguzkiaren angelua zeruertzetik eguerdira ematen duena, edo gauean ezagutzen den izar baten angelua, XV. mendetik XVII. mendera arte erabili zen, gutxi gorabehera. Eguzkiaren behaketak, Polarisen ordez, hego hemisferioko latitudea neurtzeko aukera ematen zuen, baina eguzki-deklinazioko taulak erabiltzea eskatzen zuen. Taularik ospetsuenetako bat, baina ez lehena, 1496an Abraham Zacuto judu gaztelarrak argitaratu zuen, garai hartan Portugalen erbesteratua.

Makulua, itzal baten luzera neurtzen duena, XVI. mendetik aurrera erabili zen eta Davisen koadrantea bezalako hobekuntza iteratiboak ikusi zituen. Oktante eta sestante primitiboarekin batera erabiltzen ziren; sestantea nagusitu zen azkenean, eta gaur egun ere erabiltzen da. Isaac Newtonek (1643-1727) aipatu zuen sestantea argitaratu gabeko idazkietan, eta John Hadleyk (1682-1744) eta Thomas Godfreyk (1704-1749) aplikatu zuten lehen aldiz 1730 inguruan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pasteur pipeta

300px|thumb|Pasteur pipetak latexezko estalkiarekin.
**Pasteur pipeta** tantakari baten antzeko tresna bat da, laborategian erabiltzen dena. Likido kopuru txikiak transferitzeko erabiltzen da. Louis Pasteur zientzilari frantziarrak asmatu zuen, hortik datorkio izena.

## Deskribapena 
Tresna oso sinplea da. Plastikozko hodi luze fin bat da eta muturrean gomazko edo latexko estalki borobil luzanga bat du. Laborategiko gainerako tresnek ez bezala Pasteur pipetan ez da harturiko likidoaren bolumenik neurtzen, horregatik bolumenaren zehaztasun handirik behar ez duten likidoak transferitzeko erabiltzen da. Badira gomazko estalkirik gabeko Pasteur pipetak ere, kasu horretan hodiaren muturrak itxura borobildua du.

## Erabilera 
Gomazko estalkia zanpatzean airea ateratzen da. Pipeta orduan transferitu nahi den likidoan murgiltzen da eta estalkiaren zanpadura kentzean likidoa xurgatzen du. Jasotako likidoa askatzeko berriz zanpatu behar da gomazko estalkia. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kristalizadore

250px|thumb|Kristalizadorea.
**Kristalizadorea** laborategian erabiltzen den beirazko tresna bat da, disoluzio batetako solutua kristalizatzeko erabiltzen dena. Hortik datorkio izena. 

## Deskribapena 
Altuera txikia eta oinarri zabala duen ontzi zilindrikoa da. Kasu batzutan likidoak isurtzeko moko bat izaten du, beste batzutan ertza borobilduta egoten da. 250 ml eta 1.500 ml arteko bolumena izaten dute gehienek.

## Erabilera 
Disoluzio batean dagoen disolbatzailea lurrintzean solutua prezipitatu egiten da. Oinarri zabala izanik eta baldintza egonkorretan egonik solutuak kristalak eratzen ditu. 

Beste erabilera batzuk ere izan ohi ditu, edukiontzi gisa bereziki.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natalia Xelikhova

**Natalia Alekseievna Xelikhova**, , (Okhotsk, Errusiar Inperioa, 1762 &ndash; 1810) errusiar enpresaburua izan zen, Erruso Amerikar Konpainiaren sortzaileetako bat. Bere senarra, Grigori Xelikhov, errusiar itsasgizona, enpresaburua eta Errusiar Alaskaren lehenengo kolonizatzaileetako bat izan zen.

## Bizitza 
Natalia Alekseievna Kozhevina jaiotza izenez, Okhotskeko nabigatzaile eta mapagileen familia batean jaio zen 1762an. Oso heziketa gutxi izan zuen haurtzaroan. 1775ean Grigori Xelikhov larru-merkatariarekin ezkondu zen. 1782an Xelikhov-Golikov Konpainia sortu zuten.

1780ko hamarkadaren amaieran Irkutskera bizitzera joan ziren. Bere senarraren urrunaldietan, honek bere enpresaren kudeaketa Nataliaren esku uzten zuen, konpainiaren arlo ekonomiko eta negozio-harreman guztiak kudeatuz. Albiste nabarmen guztien berri zekien jeneralen emazteen bidez. Bere senarraren agenteek ere Natalia berari zekitenaren berri ematen zioten. Negozio arloan negoziazioak egin zituen bere senarraren ordezkari gisa. XVIII. mendeko Errusian erabat ezohikoa zen emakumeen parte-hartzea maila horretako merkataritzan, baina gizartean pertsona garrantzitsu gisa agertzea lortu zuen. 1795ean bere alaba Anna Nikolai Rezanov ofizialarekin ezkondu zen, eta horrek familiari gobernuarekin lotura bat eman zion.

1795eko uztailean Natalia alargundu zen eta bere senarraren negozioa formalki bere izenean hartzeko baimena eskatu zuen. Eskaerak eztabaida handia piztu zuen garai hartan, gizartean ez ezik, justizian ere. Prozesu judizialak hainbat urte iraun  zuen. Prozesuan zehar, Errusiako gobernuarekin pertsonalki negoziatu zuen. 1799an, azkenik, Errusiako gobernuarekin izandako akordioari esker, Erruso Amerikar Konpainiaren sorreran esku hartu ahal izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Onddo ezkatatsu

**Onddo ezkatatsua** (*Strobilomyces strobilaceus*) *Boletaceae* familiako onddo espezie bat da. Itxura iluneko edertasun gotikoko onddoa.

Oso erraz ezagutzen da, kapela eta oineko apaindura tipiko eta ikusgarriagatik, konifera-pinaburu baten antza baitu. Haragi larrukara eta hariduna du, ez du probatzeko gogorik ematen. Gertatzean zartagina belztu egiten du.

Espezie hau herrialde askotan desagertzeko arriskuan dauden espezieen zerrenda gorrian agertzen da, eta, beraz, babestu egin behar da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 12 cm arteko diametrokoa, gris-ilun koloreko ezkata handiz estalia, hondo gris argi, ia zuri baten gainean ia beltza nabarmentzen da. Hasieran esferikoa, gero ganbila edo zabaldua eta ertza luzatuta metxa zabal eta irregularretan.

**Tutuak:** luzeak, Itsatsiak eta grisak

**Poroak:** Zabalak, poligonalak, grisak, gorritu eta belztu egiten dira hatzarekin sakatzean.

**Hanka:** Betea, garaia, mehea, zilindriko-antzekoa, oso hariduna, xerlo geruza lodi batez estalia. Goiko aldea zurixka edo grisaxka du, eta behekoa beltzaxka.

**Haragia:** Lodia, larrukara, zuria edo grisaxka, airea ukitzean gorritu egiten da, gero beltz bihurtuz. Usain hautemanezina eta zaporegabea.

**Etimologia:** *Strobilaceus* epitetoa grezierazko *strobylos* hitzetik dator, "pinaburu" esan nahi du. Bere itxura ezkatatsuagatik.

## Jangarritasuna 
Kalitate eskasekoa, haragi biguna eta, aldi berean hariduna eta larrukara baita.

### Nahasketa arriskua 
Oso zaila da beste espezie batekin nahastea, koniferoen pinaburu itxurako kapelarengatik. *Floccopus* aldaeran, haragia ez da kolore gorriz tindatzen ebakietan airearekin kontaktuan jartzean.

## Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran eta udazkenaren hasieran, hostozabalen, koniferetan eta zuhaixketan ere bai. Ez da oso ohikoa.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Kolonbia, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Ipar Korea, Hego Korea, Japonia, Malaysia, Taiwan, Australia.

## Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, onddo ezkatatsua desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

## Galeria 

Fitxategi:Onddo ezkatatsuak.jpg|Onddo ezkatatsuak.
Fitxategi:Onddo ezkatatsua albotik.jpg|Onddo ezkatatsua albotik.
Fitxategi:Tutuak, Poroak eta haragia.jpg|Tutuak, poroak eta haragia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orikhove

**Orikhove** () edo **Orekhovo** () Ukrainako ekialdeko Luhansk Oblasteko Sievierodonetsk Raioneko herri bat da, Luhanskeko erdigunetik 25 kilometro ingurura kokaturikoa, MIMan. 2022ko maiatzaren 17an, Luhanskeko Herri Errepublikako Prentsa Zerbitzuak iragarri zuen beren miliziek momentura arte Ukrainako Indar Armatuek kontrolaturiko herriaren hiri-kontrola lortu zutela.

## Historia 
Kokagunea, lehen, Popasna Raionean zegoen kokaturik.

## Demografia 
Kokaguneak 621 biztanle zituen 2001ean. Hitz egiten diren ama-hizkuntzak, 2001eko Ukrainako Erroldaren arabera, hauek dira:

* Ukrainera — % 88.57a
* Errusiera — %11.43a

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Troitske

**Troitske** () edo **Troitskoie** () Luhansk Oblasteko Sievierodonetsk Raionean kokaturiko herri bat da, Ukraina ekialdean eta Luhan ibaiaren ibaiertzean. Popasna Raion-ohiaren parte izan zen, raion hori 2020ko uztailaren 18an Ukrainaren erreforma administratiboaren baitan ezabatu zen arte.

Donbassen Gerran zehar, kokagunea errusiarren aldeko indarren erasoak jasan ditu hainbatetan. Bertan, 2019ko urtarrilaren 16an, 72. Brigada Mekanizatuko bost militar ukrainar zaurituak izan ziren, bai eta beste bost zibil, militar horien kamioia, Ural-4320 bat, Kalynove-ko tankeen aurkako misil gidatuek jo zutenean.
Fitxategi:Mist over a river in Luhansk.jpg|Luhan Ibaia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Voronove

**Voronove** () edo **Voronovo** () Ukrainako ekialdeko Luhansk Oblasteko hiri-motako kokagune bat da, Sievierodonetsk hiriaren erdigunetik 10 kilometro ingurura kokaturikoa, HHEan, bai eta Luhansk hirikotik 64 bat kilometrora, IMan.

Kokaguneak Errusiako Indarren erasoa jasan zuen, 2022ko Ukrainako Errusiaren inbasioan.

## Kanpo estekak
Zolote

**Zolote** () edo **Zolotoie** () Ukrainako Luhansk Oblasteko Sievierodonetsk Raionean kokaturiko herri bat da. 2021eko estimazioei jarraiki, hiri-biztanleria: 13,203koa da. Egun, Zolote garaian batu ziren hainbar herrik osatzen dute; ondorioz, gaur egun, herri hauek sekuentzia batean zenbatuta daude, Zolote-1etik Zolote-5era. Zolote sortu aurretik, herri hauek Karbonit, Rodina, Stakhanovets, Maryvka eta Partyzansky izena zuten. hala ere, Ukrainak aitortu egin zuen herriaren hartzea gezurra izan zela,  herri-jabegoa ukrainarra baitzen 2014tik.

2014ko urriaren 7an, Luhanskeko Oblastaren gobernantza errazteko, Verkhovna Rada-k aldaketa batzuk egin zituen Ukrainaren administrazio-zatiketetan, gobernuak kontrolatutako eremuetako tokiak barrutietan bilduz; hala, Hirske eta Zolote herriak zein Nyzhnie eta Toxkivka hiri-motako asentamenduak Pervomaisk udalerritik Popasna Raion-ohiera eraman zituzten. 

## Demografia 
2001eko Ukrainako Erroldaren araberako ama-hizkuntza (zerrenda honek Luhanskeko Herri Errepublikak kontrolatutako eremuak ere hartzen ditu barne):

* Errusiera: %50.34a
* Ukrainera: %43.93a
* Bielorrusiera: %0.35a

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Norvegiako Tourra

**Norvegiako Tourra** (ofizialki *Tour of Norway*) Norvegian jokatzen den etapakako txirrindularitza lasterketa da. 
Lehenbiziko aroan, 1983tik 1992ra Norvegiako Tourra zuen izena. Geroago 7 urtez jokatu gabe pasa eta gero, Ringerike G.P. izenarekin berragertu zen.

2011tik aurrera, egungo izenarekin jokatzen da.

2019tik aurrera, Itzuli honek Fiordetako Tourrarekin bat egin zuen, sei etapako Itzulia osatuz, Norvegiako hegoaldeko herrialdeak zeharkatzen dituena.

## Palmaresa 
;2011tik aurrera

## Elastikoak 
* 25px|alt=Orange jersey Elastiko laranja – Sailkapen orokorra.
* 25px|alt=Blue Jersey Elastiko urdina – Puntukako sailkapena.
* 25px|alt=Polkadot Jersey Puntu gorridun elastikoa – Mendiko sailkapena. 
* 25px|alt=White jersey Elastiko zuria – Gazteen sailkapena.

## Kanpo estekak 
*Webgubne ofiziala
*Tour des Fjords and Tour of Norway merge
Ustynivka

**Ustynivka** () edo **Ustinovka** () Ukraina ekialdeko Luhansk Oblasteko Popasna Raion-ohiean kokaturiko herri bat da, Luhansk hiriaren erdialdetik 64 bat kilometrora kokaturikoa, IMan, bai eta Sievierodonetsk hirikotik 14 kilometro ingurura, HHEan. Era berean, Donets ibaiaren eskuineko ertzean dago kokaturik.

Herria errusiar indarren erasoa jasan zuen 2022an, Ukrainako errusiar inbasioaren testuinguruan. Erasoen ondorioz, maiatzaren 25ean bi herritar hil ziren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lidia Andreieva

**Lidia Vasilievna Andreieva**, , (Suntar, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1982ko urriaren 18a - Jakutsk, Errusia, 2016ko martxoaren 18a) errusiar boxeolaria eta kickboxerra izan zen.

Bi aldiz izan zen munduko kickboxing txapeldun (2003 eta 2005) eta behin Europakoa (2006). 

2016ko martxoaren 18an hil zen auto istripuan. Alkoholaren eraginpean gidatzen ari zen gidari batek aurkako erreia hartu eta Lidiaren autoaren aurka talka egin zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Toxkivka

**Toxkivka** () edo **Toxkovka** () Ukraina ekialdeko Luhansk Oblasteko Sievierodonetsk Raionean kokaturiko hiri-motako kokagune bat da, Luhansk hiriko erdigunetik 30 bat kilometrora kokaturikoa, MIMan.

## Demografia 
Jatorri-hizkuntzaren banaketa, 2001eko Ukrainako Erroldaren arabera: 

* Ukrainera : %83.05a
* Errusiera: %16.39a
* Bestelako hizkuntzak: %0.56a

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xostka raiona

**Xostka raiona** () Ukraina erdialdeko Sumy Oblasteko raion bat da, zeinaren administrazio-zentroa izen bereko Xostka herria den. 2021eko estimazioen arabera, raion-biztanleria 182,792koa da.

2020ko uztailaren 18an, Ukrainako erreforma administratiboaren baitan, Sumy Oblasteko raion-kopurua bostera murriztu zen; ondorioz, Shostka raionaren eremua nabarmen zabaldu zen. Konparagarri moduan, erreforma-aurreko populazio-estimazioa –2020ko urtarrilean eginikoa– 19,420koa zen.
[ezkerrera|thumb| Xostka raionaren eremua, [2020|2020ko administrazio-erreformaren aurretik.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aleksandr Arjipenko

**Aleksandr Porfirovitx Arjipenko** (; Kiev, 1887ko maiatzaren 30aGreg./maiatzaren 18aJul. - New York, 1964ko otsailaren 25a) ukrainar estatubatuar abangoardiako artista, eskultorea eta artista grafikoa.

1902tik 1905era Kieveko Arte Eskolan ikasi zuen eta 1907an Parisen kokatu zen ukrainar artisten kolonia artean. Eskultura kubistengatik nabarmendu zen. Bera izan zen eskulturari estilo kubista eman zion lehena. 1923an Estatu Batuetara emigratu zuen eta 1937an Estatu Batuak nazionalizatu ziren.

## Iruditegia 

Woman Combing Her Hair by Alexander Archipenko, 1915, bronze, velvet, wood - Chazen Museum of Art - DSC01882.JPG|Emakumea orratzen
Gateway Sculptures by Alexander Archipenko 1950.jpg|Burdinazko irudia
The Gondolier.jpg|Gondoleroa

## Kanpo estekak
Helen Taylor

**Lady Helen Marina Lucy Taylor,** familiaz  **Windsor** etxekoa (Buckinghamshire, Britainia Handia, 1964ko apirilaren 28a), Eduardo Windsor Kenteko dukearen eta haren Katherine emaztearen alaba da, eta Jorge V erregearen eta Maria erreginaren birbiloba. Postu bat betetzen du Britainia Handiko tronuaren ondorengotza-lerroan.

## Lehen urteak eta gaztaroa 
Coppinsen jaioa,Iverreko landetxe bat (Buckinghamshire), Lady Helen Kent duke eta dukeen alaba da, eta hiru neba izan ditu. Datcheteko Eton End School-en hezi zuten, eta gero Wantageko St Mary's School-en eta Gordonstounen. Gordonstounen, bigarren hezkuntzako 20 nesketako bat izan zen Alan Hamiltonek idatzi zuenez, "Gordonstoungo gizonezkoen giroan".

Herri prentsak "Melones" deitu zion. Helenen Hitzetan:"*Gizen samar nengoen, Gordonstoungo mutilek deitzen zidaten hori. Uste dut orain bi pertsonek baino ez didatela horrela deitzen. Jatorrizko testuingurua aspaldi joan da"... Gordonstoungo basoetan bi garagardo hartzea basatitzat jotzen bada, orduan bai. Erretzen nuen, baina beti izutu naute drogek*." 

## Ibilbidea 
Gordonstoun utzi zuenean (arte-klasea zuen), Londresera joan eta dirua irabazi nahi zuen. 1984an hasi zen Saileko Christie’s enkante-etxean.

Lady Helenek Karsten Schubert arte-merkatariarekin lan egin zuen 1987 eta 1991 bitartean, eta Rachel Whiteread eta Gary Humeren aurkikuntza egotzi zitzaion, baina ez zuela Damien Hirst artista errepresentantea nahi izan aitortu zuen.

17 urtez, Lady Helen Giorgio Armaniren musa eta moda-enbaxadorea izan zen.

## Ezkontza eta seme-alabak 
19 urte zituela, Lady Helenek Timothy Verner Taylor arte-merkataria (1963ko abuztuaren 8a) ezagutu zuen, Michael Verner Taylor RN komandantearen eta Susan Geraldine Percyren seme zaharrena. 1992ko uztailaren 18an ezkondu ziren San Jorge kaperan. Andregaiak Catherine Walker-en diseinua eraman zuen.

1998an, senarrak Hodgkinen gaixotasuna harrapatu zuen.

Lady Helenek eta haren senarrak lau seme-alaba dituzte, britainiar tronuaren ondorengotza-lerroan daudenak: 

* Columbus George Donald Taylor (1994ko abuztuaren 6a)
* Cassius Edward Taylor (1996ko abenduaren 26a)
* Eloise Olivia Katherine Taylor (2003ko martxoaren 2a)
* Lizarra Olga Elizabeth Taylor (2004ko abenduaren 21a)

## Arbasoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javoriv

**Javoriv** (; ; ; ) Ukrainako mendebaldeko Lviv eskualdeko hiri bat da, Poloniako mugatik 15 kilometro ingurura dagoena. Javoriv Raioneko administrazio-zentroa da ere; gainera, Lvivetik –hau da, oblast-hiriburutik– 50 kilometrotara, gutxi gorabehera, dago kokaturik, mendebaldean. Javoriv-ek Javoriv hiri-hromadaren administrazioa hartzen du bere barne, Ukrainako hromadaetako bat dena. Bere biztanleria, 2021ean,12,888koa zen.

Handik ez oso urruti Shklo-ko ureztatze-gunea dago, sufre iturriekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Javoriv, Ukraina
* Estatistikaren Webgune Ofiziala 
* Javoroveko juduen historia
Siversk

**Siversk** () edo **Seversk** (errusieraz: Се́верск) –1973ra arte, **Jama** (ukrainera zein errusieraz: Я́ма)– Ukrainako Donetsk Oblasteko Bakhmut Raionean kokaturiko hiri bat da,Donetsk hiritik 99 kilometrora kokaturikoa, iparraldean. 2021ean, 11,068 biztanle zituen hiriak, behera 2010eko 12.608tik.

Raion barruan kokatutako industria-fabrika nagusietako batzuk daude bertan; batez ere, *Stroidetal* adreilu-fabrika. Siversk *Yamskyi* izena zuen sovhoz garaiean; izan ere, herria 1913an sortu zen, 1910ean eraikitako Jamako tren-geltokitik gertu dagoen dolomita-meategiaren ustiapenagatik. Herriak 1961ean hiri-estatusa jaso zuen eta, 1973an, egungo Siversk izena hartu zuen.

2014ko uztailaren 10ean, Ukrainako Indarrek herri-kontrola, errusiarren aldeko separatisten erasoen aurrean, mantendu zuten.

## Galeria 

Fitxategi:Panoramio - V&A Dudush - Северск.jpg|Bakhmutka ibaia, Siversk ondoan.
Fitxategi:Доломітний завод у місті Сіверську 2.jpg|Siverskeko dolomita-planta.

## Biztanleria 
Biztanleriaren azken estimazioak edo errolda-emaitzak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javoriveko base militarreko erasoa

**Javoriveko base militarreko erasoa** Errusiako Indarrek 2022ko martxoaren 13an Javoriveko base militarraren aurka eginiko erasoa da, 2022ko Errusiako Ukrainaren inbasioaren baitan gertaturikoa. Base militar hau Javoriv hiritik gertu dago kokaturik, Lviv Oblastean; zehazki, Poloniako mugatik 25 kilometro baino gutxiagora. Ukrainako agintarien arabera, instalazio militar hauek Errusiaren 30 misilen jotzea pairatu zuten; erasoan, 35–40 soldadu ukrainar baino gehiago hilez, bai eta eta beste 134 zaurituz. Errusiako agintarien arabera, erasoan "180 atzerriko mertzenario" hil zituzten.

## Erasoa 
Ukrainako funtzionarioek jakinarazi zutenez, 1,000 atzerriko borrokalari inguru entrenatzen ari ziren basean, Ukrainako Atzerriko Legioaren parte gisa. Errusiako Defentsa Ministerioak iragarri zuenez, erasoan "gehienez, 180 mertzenario atzerritar eta atzerriko arma-ontzi handi bat" suntsitu zituen. Gainera, esan zuen ere Errusiak Ukrainako atzerriko borrokalarien aurkako erasoekin jarraituko duela; Ukrainako Defentsa Ministerioak, bestalde, esan zuen ez zuela atzerritarrik baieztatu hildakoen artean. Martxoaren 14an, *The Mirror* egunkari britainiarrak esan zuen, gutxienez, britainiar indar berezi-ohietako hiru boluntario hil zirela erasoan, hildako boluntarioen kopurua ehunetik gorakoa zen bitartean. Martxoaren 17an, erasotik bizirik atera zen alemaniar boluntario batek Austriako *Heute* egunkariari esan zionez, gutxienez egun atzerriko boluntario zeuden eraikinetako bat suntsitu zen unean, nondik ez zen inor bizirik atera. Haren esanetan, Ukrainako Gobernuak kaleratutako hildakoen kopurua Ukrainako soldaduena baino ez da.

Gert Snitselaar Hagako Nazioarteko Legioaren Ukrainako enbaxadako koordinatzaile nazionalaren arabera, holandar boluntario-kopuru ezezagun bat bonbardaketan hil zen, modu ia ziurrean. Horren arabera, hala adierazi zen: "goizean [boluntario] batzuekin harremanetan egon naiz, baina, ordutik, ez da komunikaziorik egon".

Oleksii Reznikov-ek, Ukrainako Defentsa-Ministroak, "EB- eta NATO-mugatik gertu dagoen bakearen eta segurtasunaren aurkako eraso terroristatzat" jo zuen erasoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olimpia Altuve

**Olimpia Altuve** (Quetzaltenango, Guatemala 1892 &ndash; 1987) unibertsitateko titulua lortu zuen Erdialdeko Amerikako lehen emakumea izan zen, 1919an farmazialari gisa graduatu zena.
thumb|Olimpia Altuveren erretratua, Mauro Osoriok egina.

## Biografia 
Lehen Hezkuntzako maistra titulua lortu zuen eta Zientzia eta Letretako graduatua Mendebaldeko Andereñoen Institutu Normalean, eta Guatemalako San Carlos Unibertsitatean sartu zen (une hartan Estrada Cabrera Unibertsitate Nazionala izenekoa). Farmazialari titulua lortu zuen 1919ko azaroaren 23an, «Contribución al estudio de la *Cecropia mexicana* (Guarumo)» lanarekin. 

Olimpiaren graduazio-urtean, oraindik ez ziren onartzen Guatemalako emakumeen herritar eskubideak; beraz, ez zitzaion utzi toga erabiltzen, harik eta 1967an, Zuzenbide eta Gizarte Zientzien Fakultateko Ohorezko Aretoan egindako ekitaldi batean, Altuveri Kimika Biologikoaren titulua eta unibertsitateko toga erabiltzeko eskubidea aitortu zitzaizkion arte. Altuvek hauxe adierazi zuen ekitaldi hartan:*Egia da nire aldetik erabaki sendoa hartua nuela bide zaila onartzeko, garai hartan beldurrik eta errezelorik gabe, aurreiritzi sendo eta berekoikeria nabarien aurka erasotzen zuen enpresa bati irabazteko asmoz. Neure buruarekin zintzoa izateko, patuaren zori batek, eta ez beste inguruabar edo merezimendu batek, pribilegio egoeran jarri ninduen, Erdialdeko Amerikako unibertsitateko lehen profesionala izatera heltzeko.*

## Olimpia Altuve domina 
2019an, Guatemalako Farmazialari eta Kimikarien Elkargoak *Olimpia Altuve Domina* sortu zuen, bere graduazio-mendeurrenaren ohorez, eta urtero organo kolegiatu horri atxikitako emakume profesionalak aintzatesteko. Hona hemen sarituen zerrenda:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ekialdeko Finlandia

**Ekialdeko Finlandia** (, ) 1997. urtean Finlandian eman zen erreformaren ondorengo 6 probintzietako bat izan zen. 2009an desagertu zen. Mikkeli zuen hiriburua. Finlandia osoko biztanleriaren %11,1a bertan bizi zen, 581.000 lagun inguru.

Probintziako hiri nagusiak Kuopio, Joensuu, Mikkeli eta Savonlinna ziren. 48.727 km²-ko azalera zuen, Dominikar Errepublikaren antzekoa.

### Eskualdeak 
* Ipar Karelia (*Pohjois-Karjala*)
* Ipar Savonia (Pohjois-Savo)
* Hego Savonia (Etelä-Savo)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Angelita Bilbao Bilbao

**Angelita Bilbao Bilbao** (Bilbo, Bizkaia, 1903ko martxoaren 1a &ndash; Buenos Aires, Argentina, 1990eko ekainaren 24a) ekintzaile politiko abertzalea izan zen Uruguain eta Argentinan.

## Bizitza 
Erizaintzako ikastaroak egin zituen Bilboko Zarza klinikan. 1931n Uruguaira emigratu zuen, eta Eusko Alderdi Jeltzaleak (EAJ) Montevideon Emakume Abertzale Batzaren adar bat sortzeko enkargua eman zion. Regino Galdosekin eta Justo Zaraterekin batera, *Euskal Ordua* irrati saioaren sortzailea izan zen, Roberto García Quevedok gidatuta. 1933an Uruguaira lehen ikurrina eraman zuen Bilbotik. Montevideoko Euskal Erria eta Euskaro Español euskal etxeei eskainitako bandera hori baztertu egin zuen azkenekoak. Euskal Erria zentroak onarturik, *Recreo de Malvín* izeneko tokian egin zen ekitaldia 1933ko abuztuaren 6an.

### Gerra garaia 
1936ko Gerra Zibila piztu zenean  Euskal Herrira  itzuli zen eta Bilboko Basurtuko Ospitalean aurkeztu zen boluntario gisa. Hainbat borroka-frontetan jardun ondoren, Bilbo erortzean, ospitalean zeuden zaurituekin batera, Santanderrera joan zen, ondoren Bartzelonarako bidea hartu zuen, Eusko Jaurlaritzaren aginduz, eta Frantzian hartu zuen errefuxiatu Errepublikako Gobernuak. Franco diktadorearen gobernuak heriotza-zigorra ezarri zion.

### Gerra ostea 
Frantziatik Montevideora joan zen berriro, eta bertan ezkondu zen 1940an. Buenos Airesen (Argentina) kokatuta, hiri horretako Emakume Abertzale Batza sortu zuen. Erakunde horretako eta Laurak Bat euskal etxeko zuzendaritzako kide izan zen zenbait urtez. 

Buenos Airesen hil zen 1990eko ekainaren 24an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Erbesteratu batzuen argazkia, 1940an: Ezkerretik hasita lehenengoa, Angelita Bilbao.
Errusia-Ukraina mugako ipar-ekialdeko borrokak

**Errusia-Ukraina mugako ipar-ekialdeko borrokak** Errusia eta Ukrainaren arteko mugaren ipar-ekialdean gertaturiko borroka-multzo bat dira; bereziki, baina ez soilik, Sumy Oblasteko Xostka Raionean gertatutakoak. Borroka hauek, beraz, 2022ko Errusiako Ukrainaren inbasioaren testuinguruan gertatutako hainbat muga-borroka dira, 2022ko maiatzaren 8an hasitakoak, soldadu errusiarrek Xostkako barrutia bonbardatzen hasi zirenean, morteroekin zein suziri-jaurtigailu anitzekin eskualde osoan zehar.

## Aurrekariak 
Apirilaren 4rako, errusiar indarrek Sumy Oblastaren gehienetik alde egin zuten; halere, bonbardaketek jarraitu zuten mugaren ipar-ekialde osoan zehar.

## Gertaerak 
Apirilaren 6ean, Kursk Oblasteko Gobernadoreak adierazi zuen Sudzhanski Barrutiko –Kursk Oblastean– muga-postu bat bonbardatua izan zela –ustez, Ukrainako Indarrek–. Apirilaren 9an, bigarren muga-postu bat bonbardatu omen zuen ukrainarrek; kasu honetan, .

Ukrainako funtzionarioen arabera, Errusiako Indarrek Errusia-Ukraina mugan bonbardatzen hasi ziren apirilaren 29an, mugako bi herri larriki kaltetuz; izan ere, egun hartan,  izeneko Errusiako kokagunetik 30 mortero baino gehiago jaurti ziren.

Errusiako Indarrak maiatzaren 8an hasi ziren Xostka barrutian zehar misilak jaurtitzen. Egun hartan, Errusiako Indarrek hilerri judu bat suntsitu zuten. Maiatzaren 12an, zibil bat hil zen misil-erasoen ondorioz. Maiatzaren 13an, Errusiak Xostka barrutiko mugako herri baten aurka tiro egin zuen, gidatu-gabeko aire-misilak erabiliz.

Bonbardaketek jarraitu ahala, Errusiako Indarrek Ukrainako Muga Guardiako elementu batzuk garaitu zituzten eta, jarraian, Xostka barrutian sartu ziren maiatzaren 16an. Borrokek maiatzaren 17ra arte jarraitu zuten; azkenean, errusiarrak oblastetik kanporatu zituzten arte.

Maiatzaren 21ean, Errusiaren 6 aire- eta artilleria-erasoek Kutxerivka muga-kokagunea jo zuten. Errusiaren gerra-hegazkinek Xostkako bi herri jo zituzten maiatzaren 24an.

Maiatzaren 28an, Errusiako gerra-hegazkinek Ukrainako muga jo zuten berriro; gainera, Errusiako Troebortnoe herrixkatik mortero-tiroka hasi ziren ere. Errusiako Indarrek fletxetak erabili zituzten Xostka barrutiko muga-herrien aurka, maiatzaren 30ean. Fletxetak, aurretik, Butxako zibilak hiltzeko erabili ziren Butxako guduan zehar, gerraren hasieran. Errusiako Indarrek, gainera, herri bat bonbardatu zuten gau osoan. *Kyiv Independent*en arabera, egun hartako muga-bonbardaketak Errusiako Ziornovo hiritik burutu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errusia eta Ukraina arteko muga

**Errusia eta Ukraina arteko muga** estatu bien arteko muga internazionala da. Formalki, 1991ko abuztuaren 24an Ukrainak Sobietar Batasunekiko bere independentzia deklaratu zuenean ezarri zuten, nahiz eta XX. mendearen zati handi batean sobietarren barneko muga administratiboa izan. Hala ere, 2014an Errusiak Krimea anexionatu ondoren, bi herrialdeen arteko mugako auzia sortu zen *de facto*.

Mugak Ukrainaren bost oblast (eskualdeak) eta Errusiaren bost oblast (probintziak) banatzen ditu.

2014ko udaberritik, muga kolokan egon da Errusiak Ukrainan izan zuen esku-hartze militarraren ondorioz. Viktor Nazarenko Ukrainako Estatuko Mugako Guardiako Zerbitzuaren buruaren arabera, Ukrainak ez ditu estatuko mugaren 409,3 kilometroak kontrolatzen. Lurraren zati hau Donetskeko eta Luhanskeko errepublikek kontrolatzen dute. Krimearen anexionatzearen ondorioz, Ukrainak Kertxek Errusiarekin ferryan zuen loturaren gainean kontrola galdu zuen. Aldi berean, Errusiako Federazioak kontrolguneak sortu zituen Ukrainako muga administratiboan, Krimearen eta Khersongo oblastaren artean.

## Ezaugarriak 
Hona hemen muga ondoko eskualdeak:
* **Errusiar estatua**
** Briansk oblasta‎
** Kursk oblasta‎
** Belgorod oblasta‎
** Voronezh oblasta‎
** Rostov oblasta‎
** Krimeako Errepublika (*de facto*)

* **Ukrainar estatua**
** Txernihiveko oblasta
** Sumyko oblasta
** Kharkiveko oblasta
** Luhanskeko oblasta (Luhanskeko Herri Errepublikarekin ezbaian)
** Donetskeko oblasta (Donetskeko Herri Errepublikarekin ezbaian)
** Khmelnytskyko oblasta
** Krimeako Errepublika Autonomoa (*de iure*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sally Alexander

**Sally Alexander** (Ingalaterra, 1943), FRHistS, ingeles akademikoa, historialaria eta feminista  da. 

## Ibilbidea 
Historiako diplomatura Ruskin Collegen (Oxford) osatu ondoren, ikasten jarraitu zuen, eta Londresko University Collegen Bachelor of Arts maila lortu zuen. 1970ean, Ruskin Collegen Emakumearen Askapenerako Mugimenduaren lehen konferentzia nazionala antolatzen lagundu zuen, eta Londresko Emakumearen Askapenerako Lantegietan parte hartu zuen, baita 1970etik 1972ra "Night Cleaners Campaign" (Gaueko Garbitzaileen Kanpaina) lanean ere. 

*Taller de Historia aldizkaria* (1976an ezarria) argitaratu zuen, eta 1970eko hamarkadan Londresko Unibertsitateko Horma-irudi Estren Sailean irakatsi zuen. 2018tik aurrera, Historia Modernoko irakasle emeritua da ''Goldsmith's* University of Londonen.

Historia feministaz gain, Sally Alexanderren interes akademikoek Britainia Handiko beste gizarte-mugimendu batzuen, oroimenaren eta psikoanalisiaren historia ere hartzen dute.

## Lana 
### Argitalpen batzuk 
* *Presentzia eta protagonismoa: emakumearen historiaren alderdiak*, Denboraren Liburuen 15. bertsioa (Serbal): Ekonomia, Lana, Ingurumena. Mary Nash argitaletxea, Serbalekoa, 405 or.  1984
* *Becoming a Woman: And Other Essays in 19th and 20th Century Feminist History* (Emakume bihurtzea: eta beste saiakera batzuk XIX. eta XX. mendeetako historia feministan). Londres: Virago, 1994.
* (Barbara Taylorrekin batera argitaratu zuen) *History and Psyche: Culture, Psychoanalysis, and the Pasado* *(Historia eta psikea: kultura, psikoanalisia eta iragana)*. Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2012.
* "Sally+Alexander"&hl=es-419&sa=X&ved=0ahWJjTj5SS0YfhAhWfLLkGHZYJCJ4Q6AEIMDAB#v=onepage&f=false *Women's Fabian Tracts''. Arg. Routledge, 464 or.   2013

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Feminismoa

## Kanpo estekak
Taganrogeko badia

**Taganrogeko badia** (, ) Azoveko itsasoaren adar nagusia da, Errusia eta Ukrainako kostaldeen artean dagoena. Hegoaldean Dolgaya punta eta iparraldean Belosaraik bere mugak ezartzen dituzte.

140 kilometroko luzera du eta sarreran 31 kilometroko zabalera. Guztira, bere azalera 5.600 km²-koa d. 4,9 metroko sakonera du, batez beste. Negu batzuetan abendutik martxora izoztu egiten da.

Badian, Don (1950 km), Kalmius (209 km), Mius (258 km) eta Yeya (311 km) ibaiak itsasoratzen dira. Ibaiek badiako korronteen eragile nagusiak dira. Badiako uren gazitasuna ezberdina da: Donen urak hartzen dituen ekialdeko zatia mendebaldekoa baino askoz ere gaziagoa da.

Badiaren ertzeko portu nagusiak Taganrog (260.692 biztanle 2007an), Yeysk (97.176 biztanle 2011n) eta Azov (83.139 biztanle 2008an) dira, Errusian, eta Mariupol (477.900 biztanle 2007an), Ukrainan.

Закат в Ейске.jpg|Yeysken ikuspegia
Belosarayskaya kosa 05.jpg|Belosaraiskaya punta
Port of Taganrog.jpg|Taganrogeko portua
Sea of Azov, Ice, Russia.jpg|Merzhanovo
Ice hummocks, Frozen Sea of Azov, Russia.jpg|Merzhanovo
Sunset on the Sea of Azov, Merzhanovo, Russia.jpg|Merzhanovo

## Kanpo estekak
Irving Thalberg

**Irving Grant Thalberg** (New York, 1899ko maiatzaren 30a - Santa Monica, Kalifornia, 1936ko irailaren 14a) estatubatuar zinema ekoizlea izan zen.

Idazkari lanetan hasi zen Universal Picturesen. Ondoren konpainia zuzendu zuen Los Angelesen eta ehunka filmen ekoizpena gainbegiratu zuen. Han Louis B. Mayerrekin elkartu zen eta Metro-Goldwyn-Mayer konpainia sortu zuten. 1925ean produkzio buru izendatu zuten eta MGM Hollywoodeko estudiorik handiena bihurtu zuen. Kalitatea eta arrakasta komertziala uztartu zituen, eta gidoiak aukeratzeko, aktoreak aukeratzeko eta film errentagarriak ekoizteko trebetasunagatik nabarmendu zen.

## Filmografia 
### Ekoizlea 
* *Reputation* (1921)
* *The Hunchback of Notre Dame* (1923)
* *Merry-Go-Round* (1923)
* *His Hour* (1924)
* *He Who Gets Slapped* (1924)
* *The Unholy Three* (1925)
* *The Merry Widow* (1925)
* *The Tower of Lies* (1925)
* *The Big Parade* (1925)
* *Ben-Hur: A Tale of the Christ* (1925)
* *Torrent* (1926)
* *La Bohème* (1926)
* *Brown of Harvard* (1926)
* *The Road to Mandalay* (1926)
* *The Temptress* (1926)
* *Valencia* (1926)
* *Flesh and the Devil* (1926)
* *Twelve Miles Out* (1927)
* *The Student Prince in Old Heidelberg* (1927)
* *London After Midnight* (1927)
* *The Crowd* (1928)
* *Laugh, Clown, Laugh* (1928)
* *White Shadows in the South Seas* (1928)
* *Show People* (1928)
* *West of Zanzibar* (1928)
* *The Broadway Melody* (1929)
* *The Trial of Mary Dugan* (1929)
* *Voice of the City* (1929)
* *Where East Is East* (1929)
* *The Last of Mrs. Cheyney* (1929)
* *The Hollywood Revue of 1929* (1929)
* *Hallelujah* (1929)
* *His Glorious Night* (1929)
* *The Kiss* (1929)
* *Anna Christie* (1930)
* *Redemption* (1930)
* *The Divorcee* (1930)
* *The Rogue Song* (1930)
* *The Big House* (1930)
* *The Unholy Three* (1930)
* *Let Us Be Gay* (1930)
* *Billy the Kid* (1930)
* *Way for a Sailor* (1930)
* ''A Lady's Morals* (1930)
* *Inspiration* (1931)
* *Trader Horn* (1931)
* *The Secret Six* (1931)
* *A Free Soul* (1931)
* *Just a Gigolo* (1931)
* *Menschen hinter Gittern* (1931)
* *The Sin of Madelon Claudet* (1931)
* *The Guardsman* (1931)
* *The Champ* (1931)
* *Possessed* (1931)
* *Private Lives* (1931)
* *Mata Hari* (1931)
* *Freaks* (1932)
* *Tarzan the Ape Man* (1932)
* *Grand Hotel* (1932)
* *Letty Lynton* (1932)
* *As You Desire Me* (1932)
* *Red-Headed Woman* (1932)
* *Smilin' Through* (1932)
* *Red Dust* (1932)
* *Rasputin and the Empress* (1932)
* *Strange Interlude
* *Tugboat Annie* (1933)
* *Bombshell* (1933)
* *Eskimo* (1933)
* *La Veuve Joyeuse* (1934)
* *Riptide* (1934)
* *The Barretts of Wimpole Street* (1934)
* *The Merry Widow* (1934)
* *What Every Woman Knows* (1934)
* *Biography of a Bachelor Girl* (1935)
* *No More Ladies* (1935)
* *China Seas* (1935)
* *Mutiny on the Bounty* (1935)
* *A Night at the Opera* (1935)
* *Riffraff* (1936)
* *Romeo and Juliet* (1936)
* *Camille* (1936)
* *Maytime* (1937)
* *A Day at the Races* (1937)
* *Broadway Melody of 1938* (1937)
* *The Good Earth* (1937)
* *Marie Antoinette* (1938)

### Gidoigilea 
* *The Trap* (1922)
* *The Dangerous Little Demon* (1922)

## Kanpo estekak
Agroeca

***Agroeca*** Liocranidae familiako eta araneomorfa ordenako armiarma-genero bat da. Zona holartikoan aurki daiteke, baita Euskal Herrian ere, espezie batekin Indian eta beste batekin Perun.

## Espezieen zerrenda 
The World Spider Catalog 12.0-ren arabera:

* *Agroeca agrestis* Ponomarev, 2007
* *Agroeca annulipes* Simon, 1878
* *Agroeca bonghwaensis* Seo, 2011
* *Agroeca brunnea* (Blackwall, 1833)
* *Agroeca coreana* Namkung, 1989
* *Agroeca cuprea* Menge, 1873
* *Agroeca debilis* O. Pickard-Cambridge, 1885
* *Agroeca dentigera* Kulczynski, 1913
* *Agroeca dubiosissima* (Strand, 1908)
* *Agroeca flavens* O. Pickard-Cambridge, 1885
* *Agroeca gangotrae* Biswas & Roy, 2008
* *Agroeca guttulata* Simon, 1897
* *Agroeca inopina* O. Pickard-Cambridge, 1886
* *Agroeca istia* de Biurrun, 2022
* *Agroeca kamurai* Hayashi, 1992
* *Agroeca kastoni* Chamberlin & Ivie, 1944
* *Agroeca lusatica* (L. Koch, 1875)
* *Agroeca maculata* L. Koch, 1879
* *Agroeca maghrebensis* Bosmans, 1999
* *Agroeca makarovae* Esyunin, 2008
* *Agroeca minuta* Banks, 1895
* *Agroeca mongolica* Schenkel, 1936
* *Agroeca montana* Hayashi, 1986
* *Agroeca ornata* Banks, 1892
* *Agroeca parva* Bosmans, 2011
* *Agroeca pratensis* Emerton, 1890
* *Agroeca proxima* (O. Pickard-Cambridge, 1871)
* *Agroeca spinifera* Kaston, 1938
* *Agroeca trivittata* (Keyserling, 1887)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna Davin

**Anna Davin** (Erresuma Batua, 1940) ingeles akademikoa, komunitatearen historialaria, idazlea eta feminista da. Langile-klaseko komunitateen ikasketengatik eta politika feministari egindako ekarpenengatik eta historia idazteagatik nabarmendu da. Middlesex Unibertsitatean "*Historiako irakasleriarekin*" jarduera akademiko eta zientifikoak egiten ditu. Ikertzen aritzen da.

## Biografia 
Dan eta Winne Davinen alaba da, eta familia Oxforden bizi izan da, gurasoek Oxford University Press-en lan egiten zutelako. 1958an ezkondu zen; eta, gero, seme-alabak hezten aritu zen, baina hezkuntzara itzuli zen. 1966-1969 bitartean Warwickeko Unibertsitatean ikasi zuen historia. Han, 1968an, Emakumeen Askapenerako Taldeko kide sortzailea izan zen.

Seme-alabak hezteko esperientziak, eta hezkuntzara itzultzeak, zera esan nahi zuen, bera "*indar handiz ari* zela pentsatzen klasean eta generoan". 1970ean, Londresko Birkbeck Collegen PhD baterako ikasten hasi zen. Tarte horretan, Stratfordeko Emakumeak Askatzeko Taldearekin (Shrew (Musaraña) eta Pimlikoko Feminismoaren Historia Taldearekin bat egin zuen. Eta, halaber, 1970eko hamarkadan, *Historiako Tailerren Mugimenduan* parte hartu zuen. 1976an, *History Workshop Journal* aldizkariaren sortzaile izan zen. 1972tik 1974ra bitartean, *Londresko Hackney auzoko* "*Herri-autobiografietan*" parte hartu zuen, *ahozko historiari* buruzko proiektu batean, Hackneyko Langileen Hezkuntza Elkartearekin batera antolatuta.* tesia defendatu ondoren lortu zuen. 90eko hamarkadan, Davin ikerketa-kide izan zen Middlesex-eko Unibertsitatean, eta *Growing Up Poor* liburua argitaratu zuen 1996an.

## Lana 
### Argitalpen batzuk 
* *"Imperialism and motherhood"*, *History Workshop Journal* 5 (1978): 9–65.

* *Growing Up Poor: Home, School and Street in London 1870-1914'' 289 or. (Londres: Rivers Oram Press, 1996)  

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Feminismo
* Liberalismo klasiko

## Kanpo estekak 
* "Papers of Anna Davin", Women's Library Archives (referencia N.º. GB 106 7ADA; antes GB 106 7/XX26-XX26a).
Oulu (probintzia)

**Oulu**  (, ) 1775. urtean Finlandian eman zen erreformaren ondorengo 6 probintzietako bat izan zen. 2009an desagertu zen. Oulu zuen hiriburua. Finlandia osoko biztanleriaren %8,8a bertan bizi zen, 461.000 lagun inguru.

Probintziako hiri nagusiak, Oulu hiriburuaz gain, Kajaani, Raahe eta Kuusamo ziren. 61.582 km²-ko azalera zuen, Dominikar Errepublikaren antzekoa.

### Eskualdeak 
* Ipar Ostrobotnia (*Pohjois-Pohjanmaa*)
* Kainuu (*Kajanaland*)

## 1997ko udalerriak 
Oharrak: hiriak **letra lodian**

## Desagertutako udalerriak 
1997an desagertutako udalerriak

## Gobernadoreen zerrenda 
*Carl Magnus Jägerhorn (1775-1782)
*Adolf Tandefelt (1782-1785)
*Johan Fredrik Carpelan (1785-1800)
*Samuel af Forselles (1800-1802)
*Adolf Edelsvärd (1802-1804)
*Jakob Daniel Lange (1805-1808)
*Carl Henrik Ehrenstolpe (1809-1820)
*Samuel Fredrik von Born (1820-1826)
*Johan Abraham Stjernschantz (1826-1834)
*Robert Wilhelm Lagerborg (1834-1849)
*Alexander Lavonius (1849-1862)
*George von Alfthan (1862-1873)
*Otto Nyberg (1873-1879)
*Carl Johan Jägerhorn (1878-1883)
*Carl Adolf Tamelander (1883-1884)
*Johan Gabriel Masalin (1884-1886)
*Johan Axel Gripenberg (1886-1889)
*Anders Johan Malmgrén (1889-1897)
*Gustaf Esaias Fellman (1897-1901)
*Edvard Furuhjelm (1901-1903)
*Otto Savander (1903-1905)
*Guido Gadolin (1905-1911)
*Hjalmar Langinkoski (1911-1915)
*Axel Fabian af Enehjelm (1915-1917)
*Matts von Nandelstadh (1917-1925)
*Eero Pehkonen (1925-1948)
*Kaarle  Määttä (1949-1967)
*Niilo Ryhtä (1967-1973)
*Erkki  Haukipuro (1973-1986)
*Ahti  Pekkala (1986-1991)
*Eino Siuruainen (1991-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfred William Finch

**Alfred William (Willy) Finch** (1854 –1930) estilo puntillista eta neoinpresionistako zeramikari eta margolaria izan zen. Bruselan jaio zen britainiar gurasoengandik, eta sormen-bizitzaren zatirik handiena Finlandian eman zuen.   

## Biografia eta lana 
Alfred William Finch 1854ko azaroaren 28an jaio zen Bruselan, Belgikan, gurasoak britainiarrak ziren, Joseph Finch (enpresaburua) eta Emma Finch (jaia Holach). Ostenden igaro zuen gaztaroa. Hogeita lau urte zituela Bruselan urtebetez ikasten hasi zen Académie Royale des Beaux-Arts-en.
[thumb|124x124px| [James Ensor-en erretratua 1882an]]
1883ko urriaren 28an Les XX-ren kide fundatzaile bihurtu zen, hogei margolari, diseinatzaile eta eskultore belgikarrez osatutako taldea, indarrean zeuden estandar artistikoen eta akademizismo zaharkituaren aurka matxinatu zirenak. Georges Seurat eta Paul Signac-en lanek txundituta utzi zuten eta bere pintura-estiloa aldatu zuen ikuspegi errealistago batetik estilo puntilistiko batera. Hurrengo urteetan, Finch estilo horren ordezkari nagusietako bat bihurtu zen Belgikan, Théo van Rysselbergherekin batera.

1890eko hamarkadaren hasieran, Finchek karrera aldatu zuen pinturatik zeramikara, konturatu baitzen ezin zuela bizimodua pintatzen atera.

1897an, Louis Sparre kondeak gonbidatuta, Finch Porvoora (Finlandia) joan zen Iris zeramika fabrikaren buru izateko, eta bertako Jugendstil-aren garapenean eragin zuen. Lantegia itxi ostean, Finchek pintura-karrerari ekin zion berriro.
[thumb|127x127px| [Magnus Enckell-ek egindako Finchen erretratua, 1915]]
thumb|134x134px| Finch 1920ko hamarkadan
Finch Helsinkin hil zen 1930eko apirilaren 28an.

## Obrak 

File:Finch Suursaarelta.jpg|Suursaari uhartearen ikuspegia, 1912 inguruan. Bilduma pribatua.
File:Alfred William Finch - Amberleyn jokilaakso (Arunjoki) - A IV 2826 - Finnish National Gallery.jpg|Bailara, 1911. Finlandiako Galeria Nazionala.
File:Finch, Auringonlaskun maisema.jpg|Belgika paisaia ilunabarrean, 1892. Arte Museoa (Turku).
File:Finch, Elokuun yö.jpg|Abuztuko gaua. Finch-ek Finlandian margotutako lehen paisaia ezaguna (Porvootik gertu). 1898, Ateneoa (Helsinki).
File:Finch, Porvoon saaristosta.jpg|Porvoo artxipelagoko paisaia, 1900. Ateneo (Helsinki).
File:Finch, Helsingin pakkahuoneen ranta valonheittäjien valaisemana.jpg|Hego Portua Helsinki gauez farolekin, 1905. Bilduma pribatua.
File:Alfred William Finch - Landscape from Padasjoki - A-2005-177 - Finnish National Gallery.jpg|Inguruko paisaia Padasjoki, 1918. Finlandiako Galeria Nazionala.
File:Alfred William Finch - Night View of a Factory.jpg|Fabrika gauez. 1910eko hamarkada. Enpresa Kultura Fundazioa UPM-Kymmene, Finlandia.
 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alfred William Finch: Haystacks - irakurri gehiago NeoImpressionism.net -en
* Alfred Finch-en biografia Glasgow Unibertsitateko webgunean
Knutstorp gaztelua

**Knutstorp gaztelua** (, ) Suediako gaztelu bat da, Svalöv udalerrian dagoena, Escania probintzian. XVI. mendean eraiki zuen Otte Brahek, Tycho Brahe (1546–1601) astronomo ospetsuaren aitak. Tycho bertan jaio zen, 1546ko abenduaren 14an, eta baita bere arreba ere bai, Sophie Brahe, 1559ko abuztuaren 24an, bera ere astronomo garrantzitsua. Garai hartan eraikina Danimarkaren zati bat zen.

## Historia 
Knutstorp XVI. mendean sortutako jauregi-domeinua da. Lurrak, Danimarkako jabeenak, Brahe familiarenak izan ziren 1663ra arte. Ondoren, Thott familiaren esku geratu zen, eta, ondoren, Ankarstiernako baroien familiaren esku. Gaztelua Fredrik Georg Hans Karl Wachtmeister kondeak eskuratu zuen 1771n, eta haren ondorengoak dira gaur egun arte jabeak. 1830ean, Claes Adam Wachtmeister kondeak eta bere emazteak, Amélie von Wrangelk, lorategi ingeles bat eraiki zuten, eta Carl Georg Brunius arkitektoa kontratatu zuten gaztelua birmoldatzeko. 1678an eta 1956an izandako suteen ondoren zaharberritu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
Sigríður Tómasdóttir

**Sigríður Tómasdóttir** (1871-1957) islandiar emakume ekologista bat izan zen. Haren aktibismoa Gullfoss ur-jauziak zaintzen eta industrializaziotik babesten oso garrantzitsua izan zen. Islandiako lehen ekologista gisa ezagutzen zaio eta Gullfoss inguruko eskultura batean dago oroituta.

## Biografia 
Tómasdóttir Brattholten jaio zen 1874an eta bere familiaren ardi-ustiategian hazi zen. Ez zuen hezkuntza ofizialik jaso, baina ondo irakurtzen zuen eta heziketa artistikoa jaso zuen. Bera eta bere ahizpek gidari gisa jardungo zuten ur-jauzietako bisitarientzat.

1907an, inguruko lur jabeek, Tómas Tómasson barne, akordio bat sinatu zuten Hvítá ibaian zehar presa hidroelektriko bat eraikitzeko. Proiektuaren ondorioz Gulfoss urperatuko zuen. Akordioarekin atsekabetuta, Sigríðurrek proiektuaren aurkako lege-akzioak egin zituen eta hainbat protesta burutu zituen. Esaterako, 120 kilometroko ibilaldi ugari egin zituen Reykjavíkera, zenbait bertsioen arabera, oinez, gobernuko funtzionarioekin biltzeko. Azkenik, bere burua ur-jauzietara botatzeko mehatxua egin zuen.

Gero Islandiako presidentea izango zen Sveinn Björnssonek ordezkatu zuen Sigríður legearen arloan. Tómasdóttiren ahaleginek epaitegietan huts egin zuten azkenean, baina arreta publiko erakartzea lortu zuen. Geroago, errentamendu-kontratuak bertan behera gelditu ziren eta proiektu hidroelektrikoa ez zen inoiz eraiki. Gullfoss eta inguruak azkenean Islandiako gobernuari saldu zizkioten eta kontserbazio gune iraunkor bihurtu zuten 1979an.

Tómasdóttir 1957an hil zen eta Haukadalurreko hilerrian lurperatu zuten. Ríkarður Jónsson eskultoreak Gulfoss inguruan dagoen Tómasdóttirri eskainitako oroigarria egin zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gullfoss

## Kanpo estekak