open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mihiseria

thumb|200px|Etxeko **mihiseria** modu txukunean girdetzen duen armairua.

**Mihiseria** edo **linja** maindire, pijama eta gainerako oheko arropa, mahai-zapi, xukadera, etxerako zapi eta etxerako antzeko oihalkien multzoa da. Garai batean, arreoaren osagai nagusietakoa zen. Mihiseria saltzen den saltokia *linja-denda* da.

## Oheko mihiseria 
* Maindirea
* Tapakia
* Burkoa
* Pijama
* Kamisoia
* Txabusina

## Mahaiko mihiseria 
* Zamau edo mahai-zapia.
* Ezpain-zapiak

## Etxeko mihiseria 
* Errezela

## Sukaldeko mihiseria 
* Zatarra

## Kanpo estekak
Kit (argipena)

**Kit** helburu jakin baterako objektu txikien multzoa, kaxa edo antzeko gordailu batean bildurik, adierazten duen ingelesezko mailegu-hitza da:

* lehen laguntzako kita;
* biziraupen-kita.

## Kanpo estekak
Isonzo

**Isonzo** edo **Soča** (; antzinako alemanaz: *Sontig*; ) mendebaldeko Eslovenia eta ipar-ekialdeko Italia zeharkatzen dituen ibaia da. *Isonzo* esaten zaio italieraz eta *Soča* eslovenieraz.

## Ibilbidea 
Juliotar Alpeetan du iturburua, 876 metrotako altueran. Hegoalderantz jotzen du zuzen eta Bovec, Kobarid, Tolmin, Kanal ob Soči, Nova Gorica, Gorizia eta Monfalcone hiriak zeharkatzen ditu, Adriatikoan itsasoratu baino lehen.

## Historia 
Azken 2.000 urtetan hainbat aldiz aldatu da ibaiaren ibilbidea. XX. mendearen hasieran Italiako Erresumaren eta Austria-Hungariako Inperioaren arteko muga izan zen eta Lehen Mundu Gerran Italiako frontea bertan ezarri zenez borroka ugari izan zen 1915 eta 1917 artean. Isonzo ibaiko frontean alde bietako 500.000 soldadutik gora hil zela kalkulatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Indigirka

**Indigirka** (; ) ipar-ekialdeko Siberiako ibaia, Errusiako Sakhako Errepublika zeharkatzen duena. 1.726 km luze da eta 360.400 km²-ko arroa dauka.

## Geografia 
Oimiakonen sortu, iparralderantz jo eta Txerski mendiak zeharkatzen ditu. Ekialdeko Siberiako itsasora isurtzen da. Ontziz ibiltzeko aukera ematen du ekainetik irailera.

## Hidrometria 
Indigirkaren emaria 1936-1998 bitartean neurtua izan da Vorontsovon (itsasoratu baino 350 km lehenago). Gune horretan, drainatutako eremuak 305.000 km² ditu, arro osoaren %&nbsp;85. Emari handiena ekainean du (5.707 m³/s), izotz urtzearen ostean, eta txikiena apirilean (9,1 m³/s). Urritik maiatzera edo ekainera arte izozturik egoten da.

**Indigirkaren batez besteko emariak (m³/s), Vorontsovon neurtuak**Datuak: 1936 eta 1998 artean****

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:650 height:300
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:6000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 36.2
  bar:Fév from:0 till: 19.8
  bar:Mar from:0 till: 12.8
  bar:Avr from:0 till: 9.1
  bar:Mai from:0 till: 292.5
  bar:Jun from:0 till: 5707.6
  bar:Jul from:0 till: 5422.8
  bar:Aoû from:0 till: 4284.3
  bar:Sep from:0 till: 2652
  bar:Oct from:0 till: 530.6
  bar:Nov from:0 till: 133.4
  bar:Déc from:0 till: 77.7
  

PlotData=
  bar:Jan at: 36.2 fontsize:S text: 36,2 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 19.8 fontsize:S text: 19,8 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 12.8 fontsize:S text: 12,8 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 9.1 fontsize:S text: 9,1 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 292.5 fontsize:S text: 292,5 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 5707.6 fontsize:S text: 5707,6 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 5422.7 fontsize:S text: 5422,7 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 4284.3 fontsize:S text: 4284,3 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 2652 fontsize:S text: 2652 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 530.6 fontsize:S text: 530,6 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 133.4 fontsize:S text: 133,4 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 77.7 fontsize:S text: 77,7 shift:(-10,5)
  

## Ibaiadar nagusiak 
* Kuydusun ibaia
* Kyuente ibaia
* Elgi ibaia
* Nera ibaia
* Moma ibaia
* Badyarikha ibaia
* Selennjakh ibaia
* Ujandina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ixim

**Ixim** (errusieraz: Иши́м; kazakheraz: *Esil*) hego-erdialdeko Asiako ibaia, Kazakhstango iparraldea eta Errusiako Omsk eta Tiumen oblastak zeharkatzen dituena. Irtyxen ezkerraldeko adarra da. 2.450&nbsp;km luze da eta 177.000&nbsp;km²ko arroa dauka.

## Geografia 
Niyaz muinoetan du iturria, Kazakhstango goi-ordokiaren iparraldean. Astana eta Petropavlovsketik igarotzen da eta, Errusian sarturik, Iximgo estepa zeharkatzen du. Ixim herriaren ondoan Irtyxera isurtzen da. Gune horretan, drainatutako eremuak 158.000&nbsp;km² ditu, arro osoaren %&nbsp;89. Bertan urteko batez besteko emaria 83,1 m³/s da; emari handiena maiatzean du (340 m³/s) eta txikiena martxoan (12,9 m³/s).

 
**Ixim ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), Orehovon neurtuak**Datuak: 1963 eta 1999 artean****

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:350
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 13.9 
  bar:Fév from:0 till: 13.1 
  bar:Mar from:0 till: 12.9 
  bar:Avr from:0 till: 121 
  bar:Mai from:0 till: 340 
  bar:Jun from:0 till: 282 
  bar:Jul from:0 till: 83.6 
  bar:Aoû from:0 till: 36.2 
  bar:Sep from:0 till: 26.6 
  bar:Oct from:0 till: 25.7 
  bar:Nov from:0 till: 19.1 
  bar:Déc from:0 till: 15.4

PlotData=
  bar:Jan at: 13.9 fontsize:S text: 13,9 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 13.1 fontsize:S text: 13,1 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 12.9 fontsize:S text: 12,9 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 121 fontsize:S text: 121 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 340 fontsize:S text: 340 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 282 fontsize:S text: 282 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 83.6 fontsize:S text: 83,6 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 36.2 fontsize:S text: 36,2 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 26.6 fontsize:S text: 26,6 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 25.7 fontsize:S text: 25,7 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 19.1 fontsize:S text: 19,1 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 15.4 fontsize:S text: 15,4 shift:(-10,5)
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jamal (argipena)

**Jamal** izan daiteke:
* Jamal (izena), arabierazko izena.
* Jamal (penintsula), Siberiako penintsula.
* Jamal (musika taldea), poloniar raggamuffin musika taldea.
Errusiako futbol liga

[thumb|250px|Moskuko [FC Spartak Mosku|Spartak eta Dinamoren arteko partida elurpean.]]
[thumb|250px|[CSKA Mosku (futbola)|CSKA Mosku taldea, 2011an.]]
[thumb|250px|[FC Zenit San Petersburgoko jokalariak 2007ko garaipena ospatzen.]]

**Errusiako Futbol Premier Liga** (errusieraz Российская футбольная Премьер-Лига) Errusiako futbol txapelketa nagusia da. 1992an abiarazitako txapelketa da eta 16 talde onenek hartzen dute parte.

## Historia 
1992an Sobietar Batasuna desegin zenean Errepublika bakoitzak bere futbol txapelketak sortu zituen. Sobietar Batasuneko Futbol Ligan jokatzen zuten sei talde errusiarrak berez sailkatu ziren eta hasiera batean 14 talde gehitu zitzaizkien hauei. 1993an 18 taldetara murriztu zen eta 1994ean 16 taldetara.

2010 arte martxoa eta azaroa artean jokatu zen liga, Errusiako negu hotza ekiditeko. Baina urte horretan Europako gainontzeko ligetara egokitzea erabaki zuen.

## Podiuma 
## Palmaresa 
## Garaipenak 
### Taldeka 
### Hirika 
## Goleatzaile nagusiak 
## Ikus, gainera 
* Errusiako futbol kopa

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Kalmarko itsasartea

**Kalmarko itsasartea** () Suediako Öland uhartea eta Småland probintzia banatzen dituen itsasartea da. Ölandeko zubiak zeharkatua, 130 kilometroko luzera du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karako itsasartea

**Karako itsasartea** (; *Proliv Karskiye Vorota*) Ozeano Artikoko itsasartea da, iparraldeko Errusian dagoena, Zembla Berriaren hegoaldeko muturraren eta Vaigatx uhartearen iparraldeko muturraren artean. Kara eta Barents itsasoak lotzen ditu. 33 kilometro luze eta 56 kilometro zabal da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jamal (penintsula)

**Jamal** (errusieraz: полуо́стров Яма́л) ipar-mendebaldeko Siberiako penintsula handi bat da, Kara itsasoan dagoena. Jamalia-Nenetsian dago, eta haren izenak nenetseraz «munduaren amaiera» esan nahi du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karniako Alpeak

**Karniako Alpeak** (; ; ) Alpeetako mendikatea da, Austria eta Italia artean dagoena. Mendirik altuena 2.782 metroko Coglians da.

## Mendi nagusiak 
* Coglians / Hohe Warte (2.782 m)
* Kellerwand (2.775 m)
* Monte Peralba / Hochweißstein (2.694 m)
* Monte Cavallino / Große Kinigat (2.689&nbsp;m)
* Rosskopf (2.603 m)
* Helm (2.434 m)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karavanke

**Karavanke** edo **Karavanke mendikatea** (, ) Alpeetako mendikatea da, Eslovenia eta Austria arteko mugan dagoena. Natura 2000 Europako sare ekologikoan sarturik dago.

## Etimologia 
Zelten *karv* hitzetik datorrela dirudi, zeina euskaraz "oreina" esan nahi duen.

## Geografia 
Ekialdetik mendebaldera luzatzen da eta 120 kilometro dituenez Europako mendilerro luzeenetakoa da. Mendebaldeko zatin mendi altuagoak daude ekialdean baino. Ekialdeko muturrean Kamnik-Savinjako Alpeak ditu jarraian.

Iparraldean Drava ibaiaren haranak mugatzen du, hegoaldean berriz Sava ibaia dauka.

Aurrehistoriatik erabili izan diren pasabide ugari ditu, hala nola, Wurzen (*Koreno*), Loibl (*Ljubelj*) eta Seeberg (*Jezero*). Gaur egun Karavanke tunelak lotzen ditu Villach (Austria) eta Jesenice (Eslovenia).

## Mendirik altuenak 
* Parentesi artean alemanierazko izena.

## Historia 
Harri Aroan dagoeneko populatua izan zen mendilerroa eta erromatarren garaian Noricum probintziaren hegoaldeko muga markatu zuen. Klaudio Ptolomeok k.o. 150 urtean aipatu zituen.

XI mendean Karintia dukerriaren eta Karniolako markaren arteko muga izan zen, baina 1364an Karniola ere dukerria bihurtu zenean bi lurraldeek bat egin zuten Austriako Inperioaren barnean.

1918an Austria-Hungariako Inperioa desegin zenetik aurrera Austria eta Esloveniaren arteko muga izan da.

## Iruditegia 

Irudi:VelikiStol Mountain from Slovenia.jpg|Stol mendia.
Irudi:Vertatscha Bodental.jpg|Vrtača.
Irudi:Villach Mittagskogel 22042009 92.jpg|Kepa mendia.
Irudi:Košutnikov Turn (2).jpg|Košutnikov turn.
Irudi:Peca 3855.JPG|Kordeževa glava.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jablonovy

**Jablonovy** edo **Jablonovy mendiak** () Siberiako hego-ekialdean, Errusiako Buriatia eta Zabaikalski kraian, kokaturik dagoen mendikatea da. 800 kilometroko luzera du, ipar-ekialdetik hego-mendebaldera, eta gailurrik gorena Kusotuy mendia da (1.680 m). Tontorrik garaienak soildurik daude, baina gainerakoa laritz, izei eta pinu baso trinkoz estalirik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaukaso Txikia

**Kaukaso Txikia** (errusieraz: Малый Кавказ; azerbaijaneraz: *Kiçik Qafqaz Dağları*; georgieraz: მცირე კავკასიონი; armenieraz: Փոքր Կովկաս) Kaukasiako mendikatea da, Kaukaso mendikatean bigarren nagusiena dena. Mendirik altuena 4.090 metroko Aragats da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dominique Pinon

**Dominique Pinon** (1955eko martxoaren 4a, Saumur, Maine eta Loira) frantziar aktore bat da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Dominique Pinon aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Koriak mendiak

**Koriak mendiak** () ekialdeko Siberian dagoen mendikatea da, Anadyr ibaiaren hegoaldean dagoena. Eskualdeko bigarren mendikaterik luzeena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
CSKA Mosku

**Moskuko CSKA** (errusieraz Центральный спортивный клуб армии) Moskuko kirol talde bat da, Errusiakoa. *CSKA* hizkiek "Armadaren Kirol Elkarte Zentroa" esan nahi du. 1923an sortu zen eta hainbat kirol hartzen ditu bere baitan, arrakastatsuenak saskibaloia, futbola eta izotz hockeya dira. Sobietar Batasunaren daraian *Armada Gorriaren taldea* ezizena jaso zuen.

## Saskibaloia 
Zalantzarik gabe hau da CSKAren kirol jarduera arrakastatsuena. Sobietar Batasuneko eta Errusiako talde onena izateaz gain 6 aldiz irabazi baitu Europako Kopa, kontinenteko txapelketa nagusia.

## Futbola 
Sobietar Batasunaren garaian talde na izan zen eta XXI mendean Errusiako talderik onena bihurtu da. 2005 urtean UEFA Kopa irabazi zuen.

## Kanpo estekak
Tasa (argipena)

**Tasa** hitzak adiera zenbait ditu:

* ogasunean, tasa, Administrazio Publikoak hiritar jakin bati emandako zerbitzu batengatik ezartzen dion zerga;
* kontzeptu matematiko moduan, tasa,
** hazkunde-tasa, magnitude baten aldakuntzaren neurria denboran zehar;
** praktikan maiz kalkulatzen diren hainbat ehuneko eta indizeei ematen zaien izena ere bada, bereziki ekonomia eta demografia arloetan (langabezia-tasa, jarduera-tasa, ugalkortasun-tasa, ...).

## Ikus, gainera 
* Tasazio edo balorazio

## Kanpo estekak
FC Zenit San Petersburgo

thumb|250px|Zenit San Petersburgoko jokalariak 2007ko garaipena ospatzen.
[thumb|250px|2013ko Errusiako Superkopa, [CSKA Mosku (futbola)|CSKA Moskuren aurka.]]
[thumb|250px|2017-18ko Europa Leagueko partida, [Real Sociedad|Errealaren aurka.]]
**FC Zenit** (errusieraz Футбольный клуб Зенит) San Petersburgoko futbol talde bat da, Errusia. Sobietar Batasunaren garaian titulu bakanen bat irabazi bazuen ere XXI mendean Errusiako talderik onenetakoa bihurtu da eta 2008an UEFA Kopa eta Europako Superkopa irabai zituen.

## Historia 
### Sobietar Batasuneko garaia 
San Petersburgo *Leningrado* deitzen zen garaian bertako Metal fabrikako langileek sortu zuten. Bigarren mailan hasi zuen ibilbidea eta 1940an *FC Zenit Leningrado* izena hartu zuen. Lehenengo titulua 1944ean lortu zuen, Sobietar Batasuneko Kopa hain zuzen ere.

Hamarkada luzetan talde apala izan zen. 1978an Yúriy Morózov entrenatzailea fitxatu eta harrobiarekin lan eginez maila nabarmen igo zuen taldeak. 1983an Pável Sadyrin-ek ordezkatu zuen eta 1984ean Sobietar Batasuneko Liga irabazi zuen.

### XXI mendea 
1999an irabazitako Errusiako Kopak "urrezko aroari" hasiera eman zion ondoren 2003an Ligako Kopa eskuratu zuen. 2005ean Gazprom enpresa handia Zeniten azkiodun nagusia bihurtu zen.

2007an Errusiako Liga irabazi zuen eta hurrengo urtean UEFA Kopa (Glasqow Rangersen aurka 2-0) eta Europako Superkopa (Manchester Uniteden aurka, 2-1) eskuratu zituen. Hurrengo urteetan maila onari jarraitu dio ligak eta kopak irabaziz.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Sobietar Batasuneko txapelketak: 3 
* Sobietar Batasuneko Liga (1):
** 1984
* Sobietar Batasuneko Kopa (1):
** 1944
* Sobietar Batasuneko SuperKopa (1):
** 1984
### Errusiako txapelketak: 20 
* Errusiako Liga (10):
** 2007, 2010, 2011-12, 2014-15, 2018-19, 2019-20, 2020-21, 2021-22, 2022-23, 2023-24
* Errusiako Kopa (5):
** 1999, 2010, 2016, 2020, 2024
* Errusiako Superkopa (7):
** 2008, 2011, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022
* Errusiako Ligako Kopa (1):
** 2003

### Nazioarteko txapelketak: 4 
* UEFA Kopa:
** 2008
* Europako Superkopa:
** 2008
* Atlantiar Kopa:
** 2016, 2022

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Zenitek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:

## Kanpo estekak 
*  Zeniten webgune ofiziala
Kaukaso Handia

**Kaukaso Handia** (; ; ) Kaukasiako mendikatea da, Kaukaso mendikateko garrantzitsuena. Mendirik altuena 5.642 metroko Elbrus da.

Kaukaso Handia hiru zatitan banatzen da:
* Mendebaldeko Kaukaso, Itsaso Beltzetik Elbruseraino.
* Erdialdeko Kaukaso, Elbrusetik Kazbekeraino
* Ekialdeko Kaukaso, Kazbeketik Kaspiar itsasoraino

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
CSKA Mosku (futbola)

thumb|250px|CSKA Mosku taldea, 2011an.
[thumb|250px|2013ko Errusiako Superkopa, [FC Zenit San Petersburgoren aurka.]]
thumb|250px|Zaleen mosaikoa.

**Moskuko CSKA FEP** (errusieraz Профессиональный футбольный клуб – ЦСКА) Moskuko futbol talde bat da, CSKA Mosku Kirol taldearen futbol atala. Horrela, *CSKA* hizkiek "Armadaren Kirol Elkarte Zentroa" esan nahi dute, *FEP* gehigarria "Futbol Elkarte Profesionala" da. 2005ean UEFA Kopa irabazi zuen. Etxeko partidak VEB Arena estadioan jokatzen ditu.

## Historia 
### Sobietar Batasuneko garaia 
1911ean eskiatzaileek sortu zuten kluba da eta izenak berak adierazten duen bezala Armadari loturiko taldea da. Sobietar Batasunaren garaian txapelketa ugari irabazi zituen 7 liga eta 5 kopa. Emaitzarik onenak Bigarren Mundu Gerra amaitu berritan lortu zituen 1946 eta 1951 artean bereziki. Sobietar Batasuneko Gobernuaren talde ofiziala izan arren Moskuko Spartak eta Dinamo eta Kieveko Dinamo taldeen itzalean egon behar izan zuen 1951etik aurrera.

Sobietar Batasuna desegitear zegoela 1991ean Liga eta Kopa eskuratu zituen.

### Errusiako garaia 
Hasierako urteetan makal aritu bazen ere 2002tik aurrera Errusiako talde nagusia izan da. 5 Liga, 7 Kopa eta 4 Superkopa eskuratu ditu. Honetaz gain 2005ean UEFA Kopa irabazi zuen Sporting Clube de Portugal 3-1 garaituz finalean. Aurrez Sobietar Batasuneko taldeek Europako txapelketak irabazi bazituzten ere, hau da Errusiar talde batek lorturiko lehenengo Europako txapelketa.

## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken urteak 
## Palmaresa 
### Sobietar Batasuneko txapelketak: 23 
* Sobietar Batasuneko Liga (7):
** 1946, 1947, 1948, 1950, 1951, 1970, 1991
* Sobietar Batasuneko Kopa (5):
** 1945, 1948, 1951, 1955, 1991
* Sobietar Federakuntzaren Kopa (1):
** 1987
### Errusiako txapelketak: 21 
* Errusiako Liga (6):
** 2003, 2005, 2006, 2012–13, 2013-14, 2015-16
* Errusiako Kopa (8):
** 2002, 2005, 2006, 2008, 2009, 2011, 2013, 2023
* Errusiako Superkopa (7):
** 2004, 2006, 2007, 2009, 2013, 2014, 2018

### Nazioarteko txapelketak: 1 
* UEFA Kopa:
** Txapelduna (1): 2005
* Europako Superkopa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2005

## Kanpo estekak 
* CSKAren webgunea
Ephemeroptera

**Ephemeroptera** (antzinako grezieraz: εφημερος, *ephemeros* = "iraupen gutxiko" (hitzez hitz "egun batekoa"), πτερον, *pteron* = "hegoa", helduen bizi laburrari erreferentzia eginez), euskaraz **efemeropteroak** eta **maiatz-euliak** deituak, Pterygota azpiklasearen barneko intsektu ordena da. Gazte-formak (ninfak) ur gezatakoak dira, eta urte bat eta gehiago bizi daitezke. Imagoak, hegodunak eta gorputz hauskorrekoak, oso denbora laburrez bizi dira, ordu gutxi batzuk zenbaitetan.
Antzina palaeoptera talde parafiletikoaren barnean sartzen ziren, burruntzi eta sorgin-orratzekin batera.

## Familiak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q35409 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q174273 }
|sort=label
|columns=P225:Familia,P18:Irudia
|row_template=Zutabe_formatoa/Familiak
|thumb=80
}}

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Oskolgo urtegia

**Oskolgo urtegia** edo **Oskilgo urtegia** (ukraineraz: Оскільське водосховище; errusieraz: Оскольское водохранилище) Oskol ibaiko urtegia da, Kharkiveko oblastean dagoena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Koronia

**Koronia** (grezieraz: Λίμνη Κορώνεια), Greziako aintzira da, 10&nbsp;km²-ko azalera duena. Lehen handiagoa zen arren, 2000ko hamarkadaren hasieran udan ia agorturik zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Metamorfosi bakun

[thumb|300px|*[Pyrrhocoris apterus* (Hemiptera), ninfak eta helduak.]]
**Metamorfosi bakuna** edo **ez-osoa**, **heterometabolismoa** edo **hemimetabolismoa** ere deitua, zenbait intsekturen garapen postenbrionarioa da, zeinetan hiru fase hauek bereizten diren: arrautza, ninfa eta imagoa.

Garapen postenbrionarioa mailaz mailakoa izaten da eta ez da pupa-aldirik. Askotan ninfek helduen antza dute, baina ugal aparatua ez da garaturik izaten.

Metamorfosi mota hau burutzen duten intsektuak Exopterygota superordenaren barnean biltzen dira:

* Thysanoptera
* Hemiptera
* Ortoptera
* Mantodea
* Blattodea
* Dermaptera
* Odonata
* Phasmatodea
* Mantophasmatodea
* Ephemeroptera
* Phthiraptera
* Psocoptera
* Isoptera
* Zoraptera
* Plecoptera
* Grylloblattodea

## Ikus gainera 
* Holometabolismo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krementxuk-eko urtegia

**Krementxuk-eko urtegia** (ukraineraz: Кременчуцьке водосховище, *Kremenchuts’ke Vodoskhovyshche*) Dnieper ibaiko urtegia da, Krementxuk hiriaren inguruan 1959an sortua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kretako itsasoa

**Kretako itsasoa** () Egeo itsasoaren hegoaldean dagoen itsasoa da, Kretaren iparraldean eta Zikladen hegoaldean dagoena.

## Portu eta hiri nagusiak 
* Kastelli-Kissamos
* Kanea
* Souda
* Retimno
* Heraklio
* Agios Nikolaos
* Sitia
* Kassos
* Anafi
* Thira

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kuibyxev-eko urtegia

**Kuibyxev-eko urtegia** edo **Samarako urtegia** (errusieraz: Ку́йбышевское водохрани́лище, *Kuibyxevskoie Vodokhranilistxe*; tatareraz: Куйбышев сусаклагычы, *Kuybışev susaqlağıçı*) Kama eta Volgako urtegia da, 500 kilometro baino gehiagoko luzera duena. Europako urtegirik handiena eta munduko hirugarrena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kuban (ibaia)

**Kuban** (,  ahoskatua) iparraldeko Kaukasiako ibaia da, Errusiako hego-mendebaldea zeharkatzen dituena. Elbrus mendiko hormaguneetan du iturria eta Azov itsasoan ahoa. Ibai honek, bere 870 kmko ibilbidean, Krasnodar kraia zeharkatzen du zati nagusian (660&nbsp;km), eta baita Karatxai-Txerkesia, Stavropol kraia eta Adigea ere.

## Hidrometria 
Kubanen emaria 1911-1980 bitartean neurtua izan da Krasnodarren, Azoveko itsasora isuri baino 140&nbsp;km gorago. Ikertutako azalerak 45.900 km² ditu, arro osoaren %80a. Urteko batez besteko emaria 400 m³ segundokoa da. Emari handiena ekainean du (757 m³/s) eta txikienak urrian (232 m³/s) eta urtarrilean (233 m³/s).

 
**Kubanen batez besteko emariak (m³/s) Krasnodarren neurtuak****Datuak: 1911 eta 1980 artean**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 233 
  bar:Fév from:0 till: 259 
  bar:Mar from:0 till: 353 
  bar:Avr from:0 till: 436 
  bar:Mai from:0 till: 678 
  bar:Jun from:0 till: 757 
  bar:Jul from:0 till: 642 
  bar:Aoû from:0 till: 432 
  bar:Sep from:0 till: 273 
  bar:Oct from:0 till: 232 
  bar:Nov from:0 till: 235 
  bar:Déc from:0 till: 270

PlotData=
  bar:Jan at: 233 fontsize:S text: 233 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 259 fontsize:S text: 259 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 353 fontsize:S text: 353 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 436 fontsize:S text: 436 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 678 fontsize:S text: 678 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 757 fontsize:S text: 757 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 642 fontsize:S text: 642 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 432 fontsize:S text: 432 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 273 fontsize:S text: 273 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 232 fontsize:S text: 232 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 235 fontsize:S text: 235 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 270 fontsize:S text: 270 shift:(-10,5)
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lys

**Lys** izan daiteke:
* **Lys** (nederlanderaz, *Leie*), Frantzia eta Belgikako ibaia.
* **Lys**, Nièvreko udalerria.
* **Lys**, Pirinio Atlantikoetako udalerria.
* **Lisina** aminoazidoaren laburdura.
* **LYS**, Lyon–Saint Exupéry aireportuaren NAGE kodea.
Lepontiar Alpeak

**Lepontiar Alpeak** (; ) ipar-mendebaldeko Alpeetan dagoen mendikatea da, Suitza eta Italia artean dagoena. Tontorrik altuena 3.552 metroko Monte Leone da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leie

**Leie** (nederlanderaz) edo **Lys** (frantsesez) mendebaldeko Europako ibaia da, Eskaldaren adarra, Belgika eta Frantzia zeharkatzen dituena. 202 km luze da eta 3.910 km²ko arroa drainatzen du.

## Geografia 
Artoisko lurraldean sortzen da, Lisbourg udalerrian, 115 metrotako altueran. Frantziaren eta Belgikaren arteko muga eratzen du Menin aldean. Kortrijk (Courtrai) eta Gante (Gent) hiriak igarotzen ditu eta Eskalda ibaian isurtzen du ura.

### Zeharkatutako udalerriak 
* Pas-de-Calais (F): Thérouanne, Aire-sur-la-Lys
* Nord (F): Merville, Armentières, Halluin
* Hainaut (B): Comines-Warneton
* Mendebaldeko Flandria (B): Menen, Kortrijk, Waregem, Wervik
* Ekialdeko Flandria‎ (B): Zulte, Deinze, Gante

## Historia 
Eremu oso industrializatua izan zen eta ondorioz populazio dentsitate handia izan zuenez kutsadura handia izan zuen antzina. XX. mendearen hasieran ordea margolarien gustuko paisaia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
FC Lokomotiv Mosku

**Moskuko Lokomotiv Fubol Taldea** () Moskuko futbol talde bat da, Errusiakoa. Bere emaitzarik onena XXI mendean izan ditu.

## Historia 
### Sorrera eta lehenengo urteak 
Sorrera 1923ko abuztuaren 12an izan zuen *Urriko Iraultzaren Taldea* izenarekin. 1931an *Kazanka* izena hartu zuen eta 1936an *Lokomotiv Mosku*, izan ere Garraio ministrio sobietarraren Lokomotiv borondatezko kirol elkarteak bereganatu baitzuen. 1936an bertan Sobietar Batasuneko Kopa irabaztea lortu zuen.

Sobietar Batasunaren garaiak ez zitzaizkion oso oparoak izan. 1951ean bigarren mailara jeitsi zen. Berehala errekuperatu eta piztualdi bat izan zuen 1957an bigarren kopa eta 1959an Sobietar Batasuneko Ligan bigarren eginez.

### Nazio artean ezaguna 
1955ean Lokomotivek Nazioartean jokatzeari ekin zion, talde sobietarrek egiten ez zutena. Europan, Asian, Afrikan eta Ipar Amerikan ere jokatu zuen. Ohitura hau 80. hamarkadaren bukaerararte mantendu zuen eta honi esker puntako taldea ez izan arren mundu guztian ezaguna bihurtu zen Lokomotiv.

### XXI mendea 
Sobietar Batasuna desegin ondoren emaitza hobeak lortu ditu Lokomotivek. Yuri Semin entrenatzaielaren eskuytik 1996 eta 1997ko Errusiako Kopak irabazita Europako Futbol Errekopa jokatzeko aukera izan zuen eta birritan jarraian final aurrekoetara iritsi zen. 2002an Errusiako Liga irabazi zuen Moskuko Spartaken aldiari amaiera emanez. 2004an ere berriz irabazi zuen Liga eta 2005an Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa. 2007an ere Kopa lortu zuen.

Azken denboraldietan titulurik jaso gabe izan ondoren azken urteetan Liga bat (2017-18) eta bi Kopa irabazi ditu, 2015ean luzapenean FC Kuban Krasnodar garaituta eta 2017an Ural Jekaterinburg taldea.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Sobietar Batasuneko txapelketak: 2 
* Sobietar Batasuneko Liga (0):
** bigarrena 1959an.
* Sobietar Batasuneko Kopa (2):
** 1936, 1957

### Errusiako txapelketak: 15 
* Errusiako Liga (3):
** 2002, 2004, 2017-18
* Errusiako Kopa (9):
** 1996, 1997, 2000, 2001, 2007, 2015, 2017, 2019, 2021
* Errusiako Superkopa (3):
** 2003, 2005, 2019

### Nazio arteko txapelketak: 1 
* Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa (1)
** 2005
* Europako Futbol Errekopa (0)
** final aurrekoak 1998 eta 1999an.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
1937an Euskal selekzioaren aurka jokatu zuen Moskuko Lokomotiv taldeak. 1-5 izan zen emaitza, euskaldunen alde.

Lagunarteko partida horrez gain, Lokomotivek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Errusiako futbol kopa

**Errusiako futbol kopa** (errusieraz Кубок России), Errusian kanpoaketa sistema erabiliz jokatzen den futbol txapelketa da, Ligaren ondoren garrantzitsuena. Errusiako lehen hiru mailetako taldeek jokatzen dute. 1992an izan zuen lehen edizioa eta CSKA Mosku da garaipen gehien lortu dituena.

## Palmaresa 
* (luz) luzapenaren ondoren.
* (pen) penalti jaurtiketak.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Hirika 
## Ikus, gainera 
* Errusiako futbol liga

## Kanpo estekak
Liguriako Alpeak

**Liguriako Alpeak** () hego-mendebaldeko Alpeetan dagoen mendikatea da, Italiako Liguria eskualdean dagoena. Tontorrik altuena 2.651 metroko Punta Marguareis da.

## Mendi nagusiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loir

**Loir** () Frantziako ibaia da, Sartheren ibaiadarra dena.

## Zeharkatutako udalerriak 
* Eure eta Loir (28): Illiers-Combray, Bonneval, Châteaudun, Cloyes-sur-le-Loir
* Loir eta Cher (41): Morée, Vendôme, Montoire-sur-le-Loir
* Sarthe (72): La Chartre-sur-le-Loir, Château-du-Loir, Le Lude, La Flèche
* Maine eta Loira (49): Durtal, Seiches-sur-le-Loir

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
George Hamilton (aktorea)

**George Stevens Hamilton** (1939ko abuztuaren 12a, Memphis, Tennessee) estatubatuar aktore bat da. Bere ibilbide luzean zehar nagusiki galai papera antzeztu izanagatik ezaguna da. Jada zinema estudio erraldoien urrezko garaiaren gainbeheran, Metro-Goldwyn-Mayer estudioak ezagutaraztera eman zuen; haren geroztik, Hollywoodeko gizonezko aurpegi ezagunenetakoa bilakatu zen, gehienbat film, telefilm eta telesaila ugaritan egindako agerpen eta kameoei esker.

## Filmografia nabarmena 
* *Lone Star* (1952)
* *Home from the Hill* (1960)
* *Where the Boys Are* (1960)
* *Two Weeks in Another Town* (1962)
* *The Light in the Piazza* (1962)
* *Viva María!* (1965)
* *A Time for Killing* (1967)
* *The man who loved Cat Dancing* (1973)
* *Love at First Bite* (1979)
* *Zorro: The Gay Blade* (1981)
* *The Godfather, Part III* (1990)
* *Doc Hollywood* (1991)
* *Once Upon a Crime...* (1992)
* *Casper Meets Wendy* (1998)
* *Hollywood Ending* (2002)

## Kanpo loturak 
* George Hamilton aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Waregem

**Waregem** (nederlanderaz  ahoskatua) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandrian. Leie edo Lys ibaiaren ertzean dago.

## Waregemdar ospetsuak 
* Emile Claus (1849–1924) margolaria
* Armand Desmet (1931–2012) txirrindularia
* Ann Demeulemeester (1959) diseinatzailea
* Erik Derycke (1949) politikaria
* Dick Norman (1971) tenislaria
* Jan Pieter Schotte (1928–2005) kardinala
* Franky Vandendriessche (1971) futbolaria
* Peter Vermeersch (1959) musikagilea
* Marc Waelkens (1948) arkeologoa

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Ngarama, Rwanda
*  Szekszard, Hungaria
*  Jerez, Espainia
*  Pardubice, Txekia
*  Golegã, Portugal

## Kanpo estekak 
* Udal webgunea
FC Rubin Kazan

thumb|250px
**FC Rubin Kazan** (tartarieraz Рубин Казан футбол төркеме, errusieraz Футбольный клуб Рубин Казань) Kazango futbol talde bat da, Tartariakoa (Errusia). Errusiako bi liga eta kopa bat irabazi ditu. Etxeko partidak Kazan Arena estadioan jokatuko ditu 2013tik aurrera.

## Historia 
Kazango Gorbunov lantegian sortu zen taldea 1936an. 1949 arte *Dinamo Kazan* izenarekin aritu zen Sobietar Batasuneko Ligaren maila apaletan. 1949an ordea hirugarren mailako azken postuan gelditu eta txapelketa profesionaletatik at gelditu zen. Amateur talde gisa jarraitu zuen Volga eskualdean 1957 arte.

1958an taldea birsortu eta txapelketa profesionaletan jokatzen hasi zen berriz ere, oraingoan *Iskra Kazan* izenarekin 1959an Nikolay Sentyabrev entrenatzailea fitxatu zuten, 1971 arte egongo zena. 1965ean izen erakargarriagoa behar zela eta, *Rubin Kazan* hautatu zuten. Hurrengo denboraldian Sobietar Batasuneko bigarren mailan egin zuen debuta. 1970ko zortzigarren postua izan zen lorturiko onena. 1973an Kopako final aurrekoetara iritsi zen. 1978tik aurrera berriz ere maila apalenetan jokatzea egokitu zitzaion.

Errusiako Ligak hasi zirenean Rubin Kazan bigarren mailan jokatzen hasi zen. Diru arazoen erruz taldeak emaitza kaxkarrak izan zituen. 1996an Kazango alkatea zen Kamil Ishakovek taldea erosi eta behar zuen egonkortasuna eman zion. 2001ean Kurban Berdyev entrenatzaile turkmenistandarra fitxatu zuten eta bere eskutik iritsi ziren 2003an Lehen mailarako igoera eta hamarkadaren amaieran taldearen titulu guztiak, Errusiako bi Liga, Kopa bat eta Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa ere bai.

Europa mailan UEFA Kopan hasieran eta Txapeldunen Ligan ondoren jokatu izan du. FC Barcelona, Inter Milan eta Parma FC taldeekin jokatzeko aukera izan du.

2016an Javi Gracia entrenatzaile nafarra fitxatu du.

## Palmaresa 
### Errusiako txapelketak: 5 
* Errusiako Liga (2):
** 2008, 2009
* Errusiako Kopa (1):
** 2012
* Errusiako Superkopa (2):
** 2010, 2012

### Nazio arteko txapelketak: 1 
* Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa (1)
** 2010

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mayor (lurmuturra)

**Mayor** () Kantabriako lurmuturra da. Santanderren, Cueto herrian, dago. Kretazeo Goiztiarreko kareharriz osaturik dago.

## Arkitektura 
Bere gainean, izen bereko itsasargi bat eta begiratoki bat daude, non bisitariak itsasoaren, itsaslabarraren eta marearteko zabalgunearen ikuspegi bikainak dituen. Gerra Zibileko defentsen aztarnak ere baditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Meseniako golkoa

**Meseniako golkoa** () Greziako golko bat da, Jonikoan dagoena. Mesenia eskualdeko kostaldean dagoen golko honek 72 kilometroko luzera du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikonos

**Mikonos** (,  ahoskatua) Greziako uhartea da, Egeo itsasoan kokaturik dagoena. 105&nbsp;km² eta 10.000 biztanle baino gehiago ditu, gehienak izen bereko herrian bizi direnak. Nazioarteko turismogune ospetsua da.

## Herriak
Uhartean hamar herri daude:

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mirtos

**Mirtos** () Greziako itsaso bat da, Mediterraneoan, Zikladeak eta Peloponeso artean dagoena. Egeo itsasoaren zati bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Metamorfosi konplexu

[thumb|200px|[Hymenoptera|Himenoptero baten metamorfosi osoa.]]
**Metamorfosi konplexua** edo **osoa**, **holometabolismoa** ere deitua, zenbait intsekturen garapen postenbrionarioa da, zeinetan lau aldi hauek bereizten diren: arrautza, larba, pupa eta imagoa. Intsektu hauetan larba eta heldua erabat desberdinak izaten dira, bai kanpo-ezaugarrien aldetik, bai barne-anatomiaren aldetik, eta imagoa (heldua) eratu aurretik, larbak mugikortasunik gabeko eta ezer jaten ez dueneko fase bat igarotzen du, pupa fasea, alegia.

Metaforfosi osoa duten intsektuak Endopterygota superordenaren barnean biltzen dira. Ordena hauek dira:
* Raphidioptera
* Megaloptera
* Neuroptera
* Coleoptera
* Strepsiptera
* Mecoptera
* Siphonaptera
* Diptera
* Trichoptera
* Lepidoptera
* Hymenoptera

## Ikus, gainera 
* Metamorfosi bakun

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Markermeer

**Markermeer** edo **Marken aintzira** (nederlanderaz: *Markermeer*) Erdialdeko Herbeheretan dagoen 700 km²-ko aintzira da. Lakuak batez besteko 5 metroko sakonera du eta Flevoland eta Ipar Holanda probintzien artean kokatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Matapan

**Matapan** () edo **Tenaro** () Grezia kontinentaleko hegoaldeko lurmuturra da. Mani penintsulan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tasa (matematika)

Matematikan, **tasa** bi magnituderen arteko ratioa edo zatidura da, zatitzailea den magnitudearen unitate bakoitzeko, bestearen unitate-kopurua adierazten duena. Adibidez, pertsona bakoitzak eguneko 300 gr ogi jaten dituela adieraztean, tasa bat kalkulatzen ari da, kontsumitutako ogi guztia pertsona kopuruaren artean zatituz. Maiz, tasak denboraren arabera kalkulatzen dira, hau da, denbora da magnitude zatitzailea, aldi bakoitzeko magnitude baten neurria adierazteko (adibidez, abiadura, kilometroak orduko neurtuz). Tasak magnitude baten aldakuntzaren neurri moduan ere erabiltzen dira, magnitude edo aldagai baten unitate gehigarri bakoitzeko, beste magnitude bat nola aldatzen den aztertzeko alegia (adibidez, lanordu gehigarri batek ekoizpenean dakarren gehikuntza kalkulatzen denean); tasaren adiera horretatik, deribatu kontzeptua eratortzen da, beste aldagaia batean izandako aldaketa infinitesimalen ondorioz, aldagai baten aldaketa-tasa jasotzen duena.

## Kanpo estekak
Polynormande

**Polynormande** urtero Frantziako Normandia eskualdean egin ohi duten egun bakarreko txirrindularitza lasterketa profesional bat da, uztailaren amaiera edota abuztuaren hasieran burutu ohi delarik.

1980tik aurrera etenik gabe ospatu izan da. 2005an UCI Nazioarteko Zirkuituak sortu zirenetik UCI Europe Tour txapelketaren barnean 1.1 kategorian sailkatua dago. Frantziako Txirrindularitza Koparako puntuagarria ere bada.

Lasterketaren helmuga Manche departamenduko Saint-Martin-de-Landelles udalerrian dago, aldiz irteera edo abiapuntua Avranches udalerrian.

Nazioartean oso nabarmena ez den lasterketa bada ere, urteroko irabazleen artean txirrindularitza munduko izen ospetsuak daude, tartean Lucien Van Impe, Bernard Hinault, Laurent Fignon, Richard Virenque edota Sylvain Chavanel.

Garaipen gehien bereganatu dituzten txirrindulariak Marc Madiot eta Richard Virenque dira, bakoitzak bina garaipenekin.

## Palmaresa 
## Irabazleak herrialdeka 
## Kanpo estekak 
* Polynormande lasterketaren irabazleak ''memoire-du-cyclisme webgunean
Montecassino

**Montecassino** Erromatik 130 kilometrotara hego-ekialderantz eta Cassinotik 2 kilometrotara dagoen harrizko muinoa da. Benedikto Nursiakoa 529 inguruan bertan eratu zuen bere Montecassinoko abadia, beneditarren iturria zena. 1944an Montecassinoko guduak monasterioa suntsitu zuen. Aita Santuak askotan izan dira bertan, azkena 2009ko maiatzean Benedikto XVI.a izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mureș

**Mureș** (errumanieraz *Mureș*,  ahoskatua; hungarieraz: *Maros*,  ahoskatua; latinez: *Marisus*; serbieraz: *Moriš*, *Мориш*; alemanez: *Mieresch*, *Marosch* edo *Muresch*) ekialdeko Europako ibaia da, Danubioren arrokoa. 761 km luze da eta 28.310 km²ko ibai-arroa hartzen du.

## Geografia 
Ekialdeko Karpatoetan sortzen da, Errumanian, eta Tisza ibaian isurtzen du ura, Szegedetik gertu, Transilvaniatik igaro eta Hungarian sartu ondoren. Ibaiadar nagusiak Luț, Lechința, Pârâul de Câmpie, Arieș, Gurghiu, Niraj eta Târnava dira.

## Hidrometria 
Mureșen emaria 1877-1988 bitartean neurtua izan da Araden (Errumania). Gune horretan, drainatutako eremuak 27.061 km² ditu, arro osoaren %&nbsp;95. Urteko batez besteko emaria 169 m³ segundoko da. Emari handiena maiatzean du (303 m³/s), eta txikiena irailean (88,8 m³/s).

**Mureșen batez besteko emariak (m³/s), Araden neurtuak**
**Datuak: 1877 eta 1988 artean**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:305
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:350
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 119
  bar:Fév from:0 till: 139 
  bar:Mar from:0 till: 225 
  bar:Avr from:0 till: 302 
  bar:Mai from:0 till: 303 
  bar:Jun from:0 till: 246 
  bar:Jul from:0 till: 184 
  bar:Aoû from:0 till: 116 
  bar:Sep from:0 till: 88.8 
  bar:Oct from:0 till: 89.3 
  bar:Nov from:0 till: 102 
  bar:Déc from:0 till: 116
  

PlotData=
  bar:Jan at: 119 fontsize:S text: 119 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 139 fontsize:S text: 139 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 225 fontsize:S text: 225 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 302 fontsize:S text: 302 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 303 fontsize:S text: 303 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 246 fontsize:S text: 246 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 184 fontsize:S text: 184 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 116 fontsize:S text: 116 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 88.8 fontsize:S text: 88,8 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 89.3 fontsize:S text: 89,3 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 102 fontsize:S text: 102 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 116 fontsize:S text: 116 shift:(-10,5)
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oja

**Oja** (gaztelaniaz: *Río Oja*) Errioxako ibaia da, Tirónen ibaiadarra dena.

Demandako mendilerroan, 2.000 metroko altueran, jaioa, Posadas, Ayabarrena, San Antón, Zaldierna, Ezcaray, Ojacastro, Santurde, Santo Domingo de la Calzada, Villalobar, Baños de Rioja, Castañares eta Casalarreina zeharkatu ondoren, Zihuritik gertu, Tirónen du ahoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mur (ibaia)

**Mur** (alemanez) edo **Mura** (kroazieraz, eslovenieraz edo hungarieraz) Europako Erdialdeko ibaia da.

## Ibilbidea 
Erdialde Ekialdeko Alpeetako Hohe Tauern mendikatean jaiotzen da 1.898 metrotako altueran. 480 kilometro luze da eta zatirik handiena Austrian egiten du, 330 kilometro inguru. Bidean zeharkatzen duen hiri handiena Graz da.

Ondoren 95 kilometro egiten ditu Eslovenian, hauetatik 67 Austria eta Kroaziarekiko muga zehazten duelarik. Azken zatia Kroazia eta Hungariaren arteko muga markatzen du, azkenik urak Drava ibaian isuriz.

Ibaiak zeharkatzen dituen hiri aipagarrienak Austrian daude; Leoben, Graz eta Leibnitz. Esloveniako eta Kroaziako herriak oso txikiak dira.

## Ibai adarrak 
Honako hauek dira Mur ibaiaren ibaiadar nagusiak:
* Mürz ibaia (Austrian), 98 km.
* Sulm ibaia (Austrian), 83 km.
* Ščavnica ibaia (Eslovenian), 56 km.
* Ledava ibaia (Eslovenian), 76 km.
* Trnava ibaia (Kroazian), 47 km.

## Ustiaketa 
k.a. IV mendetik aurrera izan dira uretako errotak Mur ibaiaren ertzetan. Errota bereziak dira, uraren gainean ezarrita baitaude eta urak gurpil handi bat mugitzen du. Aintzinako teknologiaz baliatu ziren eslaviarrak eta magiarrak ere eta 1930. hamarkadan oraindik errota ugari ari ziren lanean ibaiean zehar. Gaur egun bakarrak irauten du, Babič errotak (), Veržej herrian.

1772an urrea ustiatzen ere hasi ziren, Mur ibaiak ugari baitzekarren, baina gaur egun kopurua ez da nahikoa honen inguruko jarduera bat sortarazteko.

Austria aldean hainbat zentral hidroelektriko daude Mur ibaian.
## Iruditegia 

Irudi:Murursprung01.JPG|Mur ibaiaren iturburua.
Irudi:Leoben A toll tower.jpg|Leoben (Austria).
Irudi:Graz vista desde el Schlossberg.jpg|Graz (Austria).
Irudi:Schiffsmuehle verzey.jpg|Babič errota.
Irudi:ZusammenflussDrauMur.jpg|Drava ibaiarekin bat egiten duen unea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Om

**Om** izan daiteke:

* **om**, sanskritozko mantra, budismoak, hinduismoak, sikhismoak eta jainismoak erabilia.
* **om**, ohmen laburdura okerra, Ω ikurra duelako.
* **OM**, Olympique Marseillakoa taldearen akronimoa.
* **OM**, Orlando Magic taldearen akronimoa.
* **OM**, Omanen ISO 3166-en kodea.
* **OM**, MIAT-Mongolian Airlinesen IATA kodea.
* **Om**, Errusiako ibaia.
* **OM**, *Organic Maps* Android eta iOS sistema eragileetan dabilen **mapa-aplikazio** libre eta irekia, OpenStreetMap datuak erabiliz dabilen aplikazioa.

## Kanpo estekak
Om (ibaia)

**Om** (errusieraz: Омь) mendebaldeko Siberiako ibaia da, Irtyxen ibaiadarra, Errusiako Novosibirsk eta Omsk oblastak zeharkatzen dituena . 1.091 km luze da eta 52.600 km2ko ibai-arroa dauka. Bokaletik gertu Omsk hiria zeharkatzen du.

## Hidrometria 
Om ibaiaren emaria 1936-1999 bitartean neurtua izan da Kalatxinsken (Irtyxera isuri baino 121 km lehenago). Gune horretan, drainatutako eremuak 47.800 km² ditu, arro osoaren %&nbsp;90,9. Bertan urteko batezbesteko emaria 53,7 m³/s da; emari handiena ekainean du (171 m³/s) eta txikiena martxoan (5,4 m³/s).

 
**Om ibaiaren batezbesteko emariak (m³/s), Kalatxinsken neurtuak**Datuak: 1936 eta 1999 artean****

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:175
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:25 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 8 
  bar:Fév from:0 till: 6.1 
  bar:Mar from:0 till: 5.4 
  bar:Avr from:0 till: 37.7 
  bar:Mai from:0 till: 161 
  bar:Jun from:0 till: 171 
  bar:Jul from:0 till: 107 
  bar:Aoû from:0 till: 47.6 
  bar:Sep from:0 till: 29.3 
  bar:Oct from:0 till: 28.3 
  bar:Nov from:0 till: 24.8 
  bar:Déc from:0 till: 13.6 
  

PlotData=
  bar:Jan at: 8 fontsize:S text: 8 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 6.1 fontsize:S text: 6,1 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 5.4 fontsize:S text: 5,4 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 37.7 fontsize:S text: 37,7 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 161 fontsize:S text: 161 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 171 fontsize:S text: 171 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 107 fontsize:S text: 107 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 47.6 fontsize:S text: 47,6 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 29.3 fontsize:S text: 29,3 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 28.3 fontsize:S text: 28,3 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 24.8 fontsize:S text: 24,8 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 13.6 fontsize:S text: 13,6 shift:(-10,5)
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mur (argipena)

**Mur** hitzak hainbat adiera ditu:

* Mur (edo Mura), Erdialdeko Europako ibaia.
* Mur, Vaud kantonamenduko aintzinako udalerria.
* MUR, Errupia mauriziarraren ISO 4217 kodea.
* Mouvements Unis de la Résistance, frantziar erresistentziako erakundea.
Graceland

**Graceland** AEBtako Tennessee estatuko Menphis hirian dagoen etxalde bat da. "Rockaren Erregea" ezizenez ezaguna zen "Elvis Presley" abeslaria bertan 22 urtez eta bere heriotzara arte bizi izan zelarik.
 
Hiri honetako turismogune garrantzitsuenetako bat bilakatu da, herrialdeko bigarren etxe bisitatuena delarik (Etxe Zuriaren ondoren), bere bizitzaren museoa izateaz gain, bere jarraitzaileen tenplua ere bada. Elvis etxaldea 1957ko martxoan bere gurasoei oparitzeko erosi zuen, bere ohiko bizileku bilakatuz. Etxealdea Thomas Moore doktorea eta haren emazte Ruthek berrerosi zuten, euren alaba Graceren omenez *Graceland* deitu zutelarik.

## Kanpo estekak
Elementary (telesaila)

***Elementary*** (, jatorrizko Sherlock Holmes pertsonaiak esan ohi duen *elementary, dear Watson* [«jakina, ene Watson»] esalditik hartua) AEBtako CBS telebista kateko telesail bat da. Sir Arthur Conan Doyle eskoziar idazlearen Sherlock Holmes literatur pertsonaia ospetsuan nhgjoinarritua dago. 2012ko irailaren 27an estreinekoz aireratu zen.

## Argumentua 
Londres hiriko detektibe ospetsuena den Sherlock Holmes ikertzailea New York hirira bizitzera joan da. Droga adikzioaren aurkako tratamendu batetik irten berria da, ondorioz bere tutore zorrotza den Joan Watson doktore zirujauarekin bizitzera joatera derrigortua dago, Holmesen aitak bere semea drogetatik at mantentzeko kontratatu baidu, azkenik Holmesen ikerketa laguntzaile bilakatuko delarik. Holmesek xehetasunak ikusteko gaitasuna eta dedukzio ahalmenek eta Watson medikuaren eskarmentuak New Yorkeko Polizia Departamentuko (NYPD) kasu zailenak argitzea ahalbideratuko dute.

## Aktoreak 
* Jonny Lee Miller: Sherlock Holmes.
* Lucy Liu: Joan Watson doktorea.
* Jon Michael Hill: Marcus Bell detektibea.
* Aidan Quinn: Tobias Gregson kapitaina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Elementary* telesailaren orrialdea CBS katearen webgunean 
* *Elementary* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Zugastieta (argipena)

**Zugastieta** edo **Zugaztieta** leku hauen izena da:
* Zugaztieta (edo *La Arboleda*), Trapagarango auzoa.
* Zugastieta (Muxika), Muxikako auzoa.
** Zugastieta-Muxika, bertan dagoen tren geltokia.