Hazkundearen mugak

***Hazkundearen mugak*** (jatorrizko izenburua, ) 1972. urtean argitaratutako txosten bat da, baliabideen hornidura finitua duten ekonomia eta biztanleria hazkunde esponentzialen simulazio informatikoan oinarritua. Erromako Klubaren aginduz egina, ikerketaren emaitzak 1971. urteko udan aurkeztu zituzten, Moskun eta Rio de Janeiron egindako nazioarteko bileretan. Eztabaida sortzen jarraitzen du, eta ondorengo hainbat argitalpenen gaia izan da. *Hazkundearen mugak: 30. urteko eguneratzea* (jatorrizko izenburua, ) 2004an argitaratu zen; eta 2012an, Jørgen Randersek, liburuaren jatorrizko egileetako batek, 40 urterako iragarpena argitaratu zuen*:* *2052: A Global Forecast for the Next Forty Years*.

1972. urte hura oso atzean eta antzeko analisiak egin izan dira hamarkada batzuk geroago.

## Edukia 
Txostenaren ondorioek iradokitzen dutenez, baliabideen erabileran eta ingurumen-suntsiketan aldaketa esanguratsurik ez badago, txostena egin zeneko garaietan bezala planeta ustiatzen segituz gero, ekoizpen industriala, nekazaritza, meategietako ustiaketa, arrantza, eta abar, gero eta intentsiboagoa egiten segituz gero, *business as usual* segituz gero, litekeena da biztanleriaren eta gaitasun industrialaren bat-bateko eta kudeaezineko beherakada izatea. (Batzuek beherakada azkar horri kolapsoa deitu izan diote).

Nahiz eta kritika eta azterketa zorrotzei aurre egin behar izan, txostenak eragina izan zuen ingurumen erreformetan hamarkadetan. Baina ondorengo analisiak dioenez, baliabide naturalen erabilera orokorra ez da behar bezala eraberritu, espero zen emaitza aldatzeko.

## Helburua 
Erromako Klubak eskatuta MITeko taldeak *Limits to Grow *txostenaren proiektua abiarazi zuenean, hiru helburu nagusi zituen:

1. Gure mundu-sistemaren mugak eta giza populazioaren kopuruari eta jarduerari planeta mugatu batek ezartzen dizkien mugak ezagutzea.
2. Munduko sistemen epe luzeko portaeran eragina duten elementu nagusiak eta horien arteko elkarreraginak identifikatzea eta aztertzea.
3. Politika ekonomiko eta industrial garaikideen emaitza posibleaz ohartaraztea, bizi-estilo iraunkor batean aldaketak eragiteko.

## Metodoa 
"World 3 eredua" metodoa bost aldagaitan oinarritzen da: "1 biztanleria, 2 elikagaien ekoizpena, 3 industrializazioa, 4 kutsadura eta 5 berriztagarriak ez diren baliabide naturalen kontsumoa. "Ikerketa egin zenean, aldagai horiek guztiak gero eta handiagoak ziren, eta esponentzialki hazten jarraitzen segi zitezkeela uste zen, uste hori oso zabaldua zegon, baina teknologiak baliabideak gehitzeko zuen gaitasuna, berriz, linealki baino ez zen hazten. Egileek *feedback* eredu jasangarri baten aukera aztertu nahi zuten, hiru eszenatokitan bost aldagaien hazkunde-joerak aldatuz lortuko zena. Eszenatoki bakoitzeko aldagaien balioetarako proiekzioak, proiekzio hutsak ziren, proiekzioak "hitzaren zentzurik mugatuenean". Egileek adierazi zuten egindako iragarpenak iragarpen hutsak zirela, eta sistemaren portaera-joeren adierazgarri besterik ez zirela. Hirutik bi eszenatokik sistema globalaren "gehiegikeria eta gainbehera" erakutsi zituzten, proiekzio ezkorra XXI. mendearen erdialdera arte, eta hirugarren eszenatoki batek "mundu egonkortu" bat erakutsi zuen.

*Business as usual* eszenatokiak gehiegikeria eta gainbehera ekarriko zuela proiektatzen zuen eredu teorikoak.

Txostenak erakusten zuen hainbat lehengai, metalak, petrolioa, uranioa... Gero eta azkarrago erauzten ari zirela eta halako batean, hamarkada batzuk barru, hazkunde horrek muga naturalekin talka egingo zuela.

## Agortze-ereduaren interpretazioa 
Baliabide errealen izaera mugatua eta erabilera hazkor eta prezioen goranzko bilakaera errealak zirela eta, indizeak urte kopuruaren iragarpen gisa interpretatuko ziren, mundua "agortu" arte. 

Bai kontserbazio eta erabilera-murrizketa handiagoak eskatzen dituzten talde ekologisten eta desazkundea proposatzen dutenen aldetik, bai iragarpenen zehaztasuna kritikatzen duten eszeptikoen aldetik, txostenak interpretazio desberdinak izan ditu. Komunikabideek eta hainbat erakundek eta autoreek, etorkizuneko fluxuak bere garaian uste baino "konplikatuagoak" izateko aukera hortxe dagoela aipatu ohi dute. Batzuek azpimarratzen dute, txostenaren mamian hazkundeak, ―batez ere hazkunde esponentzialak―, mugak dauzkala erakustea dela eta muga horiek aurreikusi beharko genituzkeela kolapsoa saihesteko, besteek munduaren konplexutasun gero eta handiagoa aipatuko dute eta, etorkizunak Malthus batek aurreikus ezin zitzakeen aurrerapenak ekarri ahal dituela, eta mugak gizakiok gainditzeko hortxe daudela, zientzia eta teknikaren laguntzaz.

## Ondorioak 
Ordenagailuetan egindako simulazioak aztertu ondoren, ikerketa-taldeak ondorio hauek atera zituen:

*Hazkundearen mugak* txostenaren sarrera horrek honela dio:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Desazkunde.
* Erromako Kluba.
* Seneka efektua.

## Kanpo estekak