Dura

**Dura** (azentua bigarren silaban) Arabako herria da, Arratzua-Ubarrundia udalerriko burua (fusioa baino lehen, Arratzu udalerri zaharrean zegoen). Izen ofiziala *Durana* du. 541 metroko garaieran dago, Zuia-Gorbeialdeko eskualdean. 324 biztanle ditu (2006).

## Geografia 
Gasteizko erdialdetik 6,5 kilometrotara dago, iparralderantz. Zadorra ibaiaren ezker urertzean dago kokatuta, Arabako Lautadako parte delarik. A-1 eta A-240 autobiak herriaren ingurutik igarotzen dira.

## Historia 
Dura lehen aldiz 1025. urteko dokumentu batean (Donemiliagako goldean) dator aipaturik, ***Durana***, nahiz eta bere jatorria askoz lehenagokoa izan daitekeen. *Durana* aldaera agertzen da latinez eta erromantzez idatzitako dokumentazioan baina *Dura-* aldaera oraindik ere bizirik aurkitu zen XXI. mendeko onomastika ikerketetan.

## Etimologia 
Toponimoaren etimologia antroponimo erromatar batetik datorrela pentsatzen da  *Durus*: *(*uilla*), hau da *Durus* delako baten jabegoa, etxea, borda edo antzeko zerbait. *Durana* horretatik euskarazko ohiko bilakaera proposatu da, sudurkari ahularen galera: **Durãɦ̃ã > Dura*.
1521ean gudu garrantzitsu baten eszenatoki izan zen, non arabar komuneroak garaituak izan ziren.

## Demografia 
## Ekonomia 
Durako jarduera ekonomiko tradizionala zerealaren nekazaritza da. Hala ere, biztanleriaren gehiengoak zerbitzu sektorean lan egiten du, Gasteizen hurbiltasunagatik, non herritar askok lan egiten duten, eta Durak udalerriko zerbitzu gehienak batzen dituelako (ikastola, anbulatorioa, e.a.). Gainera, merkataritza eta ostalaritza jardueraren bat ere badago.

## Ondasun nabarmenak 
* San Esteban protomartiriaren parrokia: Estilo erromanikoko eraikin garrantzitsua, XIII. mendekoa. Nabarmentzekoa da elizaren ataria, oso ondo kontserbatu baita.

Fitxategi:Durana - Iglesia de San Esteban Protomártir 4.jpg|San Esteban elizaren kanpandorrea
Fitxategi:Durana - Iglesia de San Esteban Protomártir 3.jpg|San Estebanen elizako arkupeak
Fitxategi:Durana - Iglesia de San Esteban Protomártir, portada 4.jpg|San Esteban elizako ataria
Fitxategi:Durana - Iglesia de San Esteban Protomártir, portada 5.jpg|Ezkerreko kapitelak
Fitxategi:Durana - Iglesia de San Esteban Protomártir, portada 6.jpg|Eskuineko kapitelak
Fitxategi:Durana (Araba) San Esteban eliza.jpg|Absidea

## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Jaiak 
Herriko jaiak abenduaren 26an ospatzen dira, San Estebanen omenez. Urtarrilean Durako Txirrindulari Taldeak nazioarteko ziklo-kros proba bat antolatzen du.

## Durar ezagunak 
* Eusebio Vélez (1935 - ), txirrindularia.

## Ikusi, gainera
* Anglo-Vasco-Navarro trenbidea

## Argazki galeria 

Fitxategi:Durana - Ayunamiento de Arrazua-Ubarrundia.jpg|Arrazua-Ubarrundiako udaletxea
Fitxategi:Durana 3.jpg|alt=
Fitxategi:Durana (Araba) hilerria.jpg|Hilerria
Fitxategi:Durana (Araba) osasun etxea.jpg|Osasun etxea
Fitxategi:Sologana gizarte etxea, Durana.jpg|Sologana gizarte etxea

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
* Done Eztebe Lehen Martiriaren eliza - Bisita birtuala