open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sho Murata

**Sho Murata** (, 1987ko apirilaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.

## Kanpo estekak 
*
Fonston

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Launceston herritik 13 kilometro ipar-mendebaldera.

## Kanpo estekak
Ricardo Lobo

**Ricardo Lobo** (1984ko maiatzaren 20a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tochigi SC.

## Kanpo estekak 
*
Takayuki Funayama

**Takayuki Funayama** (, 1987ko maiatzaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsumoto Yamaga FC eta JEF United Chiba.

## Kanpo loturak 
*
Daniel Carvalho da Silva

**Daniel Carvalho da Silva** (1981eko martxoaren 10a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespa Kusatsu.

## Kanpo loturak 
*
Daisuke Ito

**Daisuke Ito** (, 1987ko apirilaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba eta Fagiano Okayama.

## Kanpo loturak 
*
Shinnosuke Sato

**Shinnosuke Sato** (, 1991ko maiatzaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba eta Roasso Kumamoto.

## Kanpo estekak 
*
Akira Toshima

**Akira Toshima** (, 1991ko urriaren 4a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Machida Zelvia.

## Kanpo loturak 
*
Cataniako katedrala

**Cataniako katedrala**, baiata ere '''Duomo di Sant'Agata'*, Santa Agatari eskainita, Italia hegoaldeko Siziliako Catania hiriaren erdian dagoen eliza katoliko barrokoa da.

## Historia 
[thumb|ezkerrera|[Agata Cataniakoa|Santa Agataren kapera.]]
Siziliako geologia dela eta, eliza behin baino gehiagotan eraikia izan da zeren eta lurrikarek eta gertu dagoen Etna sumendiak sarritan kaltetu dute eraikina. Jatorrizko eraikina 1078-1093 urtetan altxatu zen, normandiar estiloan, aurretik erromatarren termak zeuden toki berean. Eraikitzeko agindua Roger I.a Siziliakoak eman zuen, behin hiria Siziliako emirerriari konkistatu ondoren. Hasieran eliza gotortuaren itxura zuen (*ecclesia Munita''). Kanpandorrea Carmelo Sciuto Patti-ren lana izan zen.

1169an lurrikara batek ia osoa txikitu zuen; bakarrik absideren aldea utzi zuen osoa. Urte berean sute batek eragin zion, bestetik. Dena dela, txikizio handiena 1693ko lurrikarak eragin zion zeren eta erorkinak besterik ez ziren gelditu. Ondoren, barroko estiloan berreraiki zuten. Gaur egun jatorrizko eraikinetik elementu hauek gelditzen dira: gurutzaduraren zati bat, bi dorre eta hiru zirkuluerdiko absideak; abside horiek neurri handi batean laba-harriekin eginak daude, aurretik erromatarren eraikinetatik aterata.

Katedralean Santa Agateren gorpuzkinak gordetzen omen dira.

## Iruditegia 

Image:
Catania BW 2012-10-06 12-26-52.JPG|Aurreko fatxada osoa.
Catania - Cattedrale - 2018-07-25.jpg|Kupula.
3420 - Catania - Absidi del duomo (1094) - Foto Giovanni Dall'Orto, 5-July-2008.jpg|Abside normandiatarrak (1094).
Cattedrale_di_Sant%27Agata,_Catania,_interno.jpg|Barrualdea.
License Free Photo - Creative Commons by gnuckx (11644901353).jpg|Gaueko irudia.
Catania BW 2012-10-06 11-55-16.jpg|Vincenzo Bellini musikariaren hilobia.
Catania_-_Finestra_barocca_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_gennaio_2006.jpg|Lehio barrokoa. Ezkerrean *NOPAQVIE*' akronimoa irakur daiteke.

## Kanpo loturak 
:Webgune ofiziala.
Hirofumi Watanabe

**Hirofumi Watanabe** (, 1987ko uztailaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol eta Vegalta Sendai.

## Kanpo estekak 
*
Leandro Domingues

**Leandro Domingues Barbosa** (Vitória da Conquista, 1983ko abuztuaren 24a - Salvador da Bahia, 2025eko apirilaren 1a) Brasilgo futbolaria izan zen.

Hainbat futbol taldetan jokatu zuen, esaterako Kashiwa Reysol eta Nagoya Grampus.

## Kanpo estekak 
*
Goro Kawanami

**Goro Kawanami** (, 1991ko apirilaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu eta Albirex Niigata.

## Kanpo estekak 
*
Tatsuya Onodera

**Tatsuya Onodera** (, 1987ko abuztuaren 4a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tochigi SC eta V-Varen Nagasaki.

## Kanpo loturak 
*
Efrain Rintaro

**Efrain Rintaro da Silva** (1991ko uztailaren 23a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.

## Kanpo loturak 
*
Roger Rodrigues da Silva

**Roger Rodrigues da Silva** (1985eko urtarrilaren 7a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.

## Kanpo estekak 
*
Takuma Abe

**Takuma Abe** (, 1987ko abenduaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak 
*
Joan Siziliakoa

**Joan Siziliakoa eta Anjou** (1317-Milo 1348) Catanian, Sizilian jaio zen. Jatorri aragoiarra zuen eta noble-titulu asko izan zuen: Randazzoko Dukea, Atenaskoa, Neopatriakoa, Maltako Kondea eta Siziliako erregeordea 1342tik 1348ra.

## Biografia 
Joan Frederiko II.a Siziliakoa eta Leonor Anjoukoaren semea zen. Haren anaia, Petri II.a Siziliakoa, eta haren hiloba, Luis Siziliakoa, tronuan egon ziren bitartean, bera izan zen erresumako noble boteretsuena; Luis Siziliakoa adin txikikoa izan zen bitartean bera izan erregeordea, alegia.

Bere erregordetzaren garaian bakea gorde zuen. Hori lortu zuen nahiz eta Siziliako aristokraziak zuen iritziaren aurka, bera Aragoiko Erresumaren aldeko jarrera izan. Izurri Beltzaen ondorioz 1348an hil zen. Hil aurretik, Blasco Alagoikoa oinordeko bezala izendatu zuen. Cataniako katedralean dago lurperatuta, aitarekin eta hilobarekin batera.
Hiroki Ebisawa

**Hiroki Ebisawa** (, 1988ko martxoaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.

## Kanpo estekak 
*
Hallworthy

'''''', , Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, [[Treneglos}} parrokian.

## Kanpo estekak
Takahiro Nakazato

**Takahiro Nakazato** (, 1990eko martxoaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC eta Mito HollyHock.

## Kanpo loturak 
*
Yoshifumi Kashiwa

**Yoshifumi Kashiwa** (, 1987ko uztailaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo loturak 
*
Helebridge

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Marhamchurch herriaren mendebaldean.

## Kanpo estekak
Kohei Yamada

**Kohei Yamada** (, 1989ko urtarrilaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespa Kusatsu eta V-Varen Nagasaki.

## Kanpo estekak 
*
Hirokazu Usami

**Hirokazu Usami** (, 1987ko ekainaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tochigi SC eta Montedio Yamagata.

## Kanpo estekak 
*
Hellesveor

'''''', , Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Ives udalerritik hurbil.

## Kanpo estekak
Keisuke Naito

**Keisuke Naito** (, 1987ko abuztuaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama eta Thespakusatsu Gunma.

## Kanpo estekak 
*
Tatsuya Murao

**Tatsuya Murao** (, 1988ko martxoaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.

## Kanpo loturak 
*
Hendra Croft

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Perranzabuloe parrokian.

## Kanpo estekak
Flavio Pereira

**Flavio Pereira** (1991ko ekainaren 21a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.

## Kanpo estekak 
*
Hendra (Kornualles)

**Hendra**, Ingalaterrako Kornualles konderrian dauden hainbat herrixka dira:

* Hendra, Breage (, )
* Hendra, Camelford (, )
* Hendra, Grade-Ruan (, )
* Hendra, St Dennis (, )
* Hendra, Stithians (, )
* Hendra, Wendron (, )
* Hendra, Withiel (, )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shingo Kukita

**Shingo Kukita** (, 1988ko irailaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama.

## Kanpo estekak 
*
Takanori Chiaki

**Takanori Chiaki** (, 1987ko uztailaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama eta Oita Trinita.

## Kanpo loturak 
*
Henwood (Kornualles)

**Henwood**, , Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Linkinhorne parrokian.

## Kanpo estekak
Hersham (Kornualles)

**Hersham**, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Kilkhampton udalerriaren hegoaldean.

## Kanpo estekak
Takuma Oka

**Takuma Oka** (, 1991ko uztailaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokushima Vortis.

## Kanpo loturak 
*
Douglas Rinaldi

**Douglas de Medeiros Rinaldi** (1979ko abuztuaren 29a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ehime FC.

## Kanpo estekak 
*
Dyanfres Douglas Chagas Matos

**Dyanfres Douglas Chagas Matos** (1987ko abenduaren 30a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokushima Vortis eta Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak 
*
Shohei Matsunaga

**Shohei Matsunaga** (, 1989ko urtarrilaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ehime FC.

## Kanpo estekak 
*
High Cross (Constantine)

**High Cross**, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Constantine herritik milia bat ekialdera.

## Kanpo estekak
Masato Yoshihara

**Masato Yoshihara** (, 1991ko urriaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.

## Kanpo estekak 
*
Toshiya Sueyoshi

**Toshiya Sueyoshi** (, 1987ko azaroaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka eta Oita Trinita.

## Kanpo loturak 
*
Higher Boscaswell

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko mendebaldeko muturrean dagoen herrixka bat da.

## Kanpo estekak
Takuya Ito (1974)

**Takuya Ito** (, 1974ko ekainaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo loturak 
*
Wilson Deodato da Silva

**Wilson Deodato da Silva**, ***Tatico*** (1981eko urtarrilaren 10a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo estekak 
*
Higher Porthpean

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Duporth herriaren mendebaldean.

## Kanpo estekak
Ryosuke Kawanabe

**Ryosuke Kawanabe** (, 1986ko otsailaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu eta Gainare Tottori.

## Kanpo estekak 
*
So Morita

**So Morita** (, 1992ko maiatzaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.

## Kanpo estekak 
*
Naoto Yoshii

**Naoto Yoshii** (, 1987ko azaroaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama eta FC Machida Zelvia.

## Kanpo estekak 
*
Tsukasa Morimoto

**Tsukasa Morimoto** (, 1988ko ekainaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu eta Yokohama FC.

## Kanpo loturak 
*
Kazuya Okamura

**Kazuya Okamura** (, 1987ko abenduaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki eta Kamatamare Sanuki.

## Kanpo estekak 
*
Takuya Sasagaki

**Takuya Sasagaki** (, 1991ko ekainaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto eta Fujieda MYFC.

## Kanpo loturak 
*
Fábio Pena

**Fábio Henrique Pena** (1990eko abuztuaren 27a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto.

## Kanpo estekak 
*
Ryosuke Tone

**Ryosuke Tone** (, 1991ko urriaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo estekak 
*
Amenanoren iturria

**Amenanoren iturria** () Siziliako Cataniako erdigunean dagoen monumentu ezaguna da. Amenano ibaiari eskainita dago. 1867an eraikia, Tito Angelini eskultore napolitarraren lana da.

## Kokapean 
Iturria erdigunean dago, Duomo Plazan, Senatuaren egoitza den Elefanteen jauregiaren aurrean.

## Ezaugarriak 
Multzo monumentala Carrarako marmolez egina dago. Amenano ibaia monumentuaren azpitik doa eta hari eskainita dago multzoa. Amenano alegoria baten bidez irudikatuta dago: gazte biluzi batek ugaritasunaren adarra eramanez. Adarretik ura dario eta, eskulturaren oinetan dagoen pontetik urjausi moduan erori egiten. Guztia ur-izararen inpresioa ematen du eta hortik dator, alegia, bertakoek ematen dioten Sizilierazko izena: *acqua a linzolu* (*ura izaran*).

Iturritik erortzen den ura berriro ere Amenano ibaira itzultzen da.

## Iruditegia 

3226 - Catania - Fontana dell'Amenano - Foto Giovanni Dall'Orto, 4-July-2008.jpg
FA CT 05 02 2015 05.jpg
FA CT 05 02 2015 01.jpg
FA CT 05 02 2015 04.jpg
FA CT 05 02 2015 03.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Informazio turistikoa.
Hornick (Kornualles)

**Hornick**, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Stephen-in-Brannel parrokian.

## Kanpo estekak
Horningtops

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Dobwalls and Trewidland parrokian.

## Kanpo estekak
Max Carrasco

**Max Willian Carrasco** (1984ko maiatzaren 3a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.

## Kanpo estekak 
*
Kei Ishikawa

**Kei Ishikawa** (, 1992ko irailaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai eta Blaublitz Akita.

## Kanpo estekak 
*
Horsedowns

'*** edota **Horse Downs*', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Crowan parrokian.

## Kanpo estekak
Maicon Souza de Jesus

**Maicon Souza de Jesus** (1989ko uztailaren 28a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Internacional.

## Kanpo estekak 
*
Keisuke Harada

**Keisuke Harada** (, 1988ko ekainaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tochigi SC eta FC Machida Zelvia.

## Kanpo estekak 
*
Inchs

'*** edota **Inches*', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Withiel parrokian.

## Kanpo estekak
Carlos Alexandre Souza Silva

**Carlos Alexandre Souza Silva**, ***Carlão*** (1986ko abuztuaren 1a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers.

## Kanpo estekak 
*
Takahide Umebachi

**Takahide Umebachi** (, 1992ko ekainaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Montedio Yamagata.

## Kanpo loturak 
*
Kenneggy

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Breage parrokian. Berez, bi herrixkaz osatua dago, Higher Kenneggy mendebaldean eta Lower Kennegy ekialdean.

## Kanpo estekak
Marcelino Júnior Lopes Arruda

**Marcelino Júnior Lopes Arruda**, ***Mazola*** (1989ko maiatzaren 8a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako São Paulo eta Urawa Reds.

## Kanpo estekak 
*
Igor Sartori

**Igor Torres Sartori** (1993ko urtarrilaren 8a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Flamengo.

## Kanpo estekak 
*
Shuto Kojima

**Shuto Kojima** (, 1992ko uztailaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Ehime FC.

## Kanpo estekak 
*
Yuta Saitai

**Yuta Saitai** (, 1994ko irailaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.

## Kanpo loturak 
*
Masaya Nozaki

**Masaya Nozaki** (, 1993ko abuztuaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori eta YSCC Yokohama.

## Kanpo estekak 
*
Ryoga Sekihara

**Ryoga Sekihara** (, 1991ko ekainaren 20a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama eta Kamatamare Sanuki.

## Kanpo estekak 
*
Shintaro Shimizu

**Shintaro Shimizu** (, 1992ko abuztuaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija eta Fagiano Okayama.

## Kanpo estekak 
*
Rodrigo Pimpão

**Rodrigo Pimpão Vianna** (1987ko urriaren 23a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Omiya Ardija.

## Kanpo estekak 
*
Iris (filma)

**Iris** 2001eko Richard Eyre ingeles zinema zuzendariaren biografia film bat da. Iris Murdoch idazlearen bizitza kontatzen du, John Bayleyren *Elegy for Iris* memorien liburuan oinarriturik. Judi Dench, Jim Broadbent, Kate Winslet eta Hugh Bonneville aktoreek antzeztu zuten.

Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Jim Broadbent) irabazi zuen.

## Argumentua 
Oxfordeko Somerville College fakultatean, Irish Murdoch gazteak John Bailey ikaskidea ezagutzen duenean, azken hau birjina xalo bat da, eta Irisen izaera libertino eta konplexuak, eta bere ageriko talentu artistikoak, erraz aztoratzen dute. Hamarkada batzuk ondoren, gauzak ez dira asko aldatu bikotearen etxean, eta Johnek bera baino ospetsuagoa den emaztea maite-maitekoa du. Irisek ahazmen eta dementzia sintomak erakusten dituenean, Johnek itxaropen-gabezia eta frustrazioari egin behar dio aurre, eta emaztearen zaintzaile bihurtzen da, Irisen adimena gainbeheran dagoelarik Alzheimerra dela eta.

## Aktoreak 
* Judi Dench: Iris Murdoch
** Kate Winslet: Iris gaztea
* Jim Broadbent: John Bayley
** Hugh Bonneville: John gaztea
* Penelope Wilton: Janet Stone
** Juliet Aubrey: Janet gaztea
* Timothy West: Maurice
** Samuel West: Maurice gaztea
* Siobhan Hayes: Checkout girl
* Kris Marshall: Dr Gudgeon

## Kanpo estekak 
* *Iris* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Yuki Saneto

**Yuki Saneto** (, 1989ko urtarrilaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale eta Avispa Fukuoka.

## Kanpo loturak 
*
Jorge Wagner

**Jorge Wagner Goés Conceição** (1978ko azaroaren 17a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol eta Kashima Antlers.

## Kanpo estekak 
*
Knightsmill (Kornualles)

**Knightsmill**, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Teath parrokian.

## Kanpo estekak
Koya Tanio

**Koya Tanio** (, 1992ko maiatzaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale eta Gainare Tottori.

## Kanpo estekak 
*
Kentaro Moriya

**Kentaro Moriya** (, 1988ko irailaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos eta Kawasaki Frontale.

## Kanpo estekak 
*
Rudnei da Rosa

**Rudnei da Rosa** (1984ko urriaren 7a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Cruzeiro.

## Kanpo estekak 
*
Leburnick

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Lawhitton herritik hurbil.

## Kanpo estekak
Miran Kabe

**Miran Kabe** (, 1992ko ekainaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo estekak 
*
Anderson Gonzaga

**Anderson Aparecido Gonzaga Martíns** (1983ko martxoaren 29a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Fagiano Okayama.

## Kanpo estekak 
*
Bruno Lopes

**Bruno da Silva Lopes** (1986ko abuztuaren 19a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.

## Kanpo estekak 
*
Marcel Hirscher

**Marcel Hirscher** (Hallein, 1989ko martxoaren 2a) austriar eskiatzaile ohia da. Neguko Olinpiar Jokoetan bi urrezko eta bat zilarko domina eta Munduko Txapelketan hamaika (zazpi urrezko) domina irabazi zuen. Munduko Koparen sailkapen nagusia irabazi du ere ondoz ondoko zortzi aldiz. Askok historiako eskiatzailerik onena hartzen dute.
Looe Mills

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Dobwalls and Trewidland parrokian.

## Kanpo estekak
Shigeto Masuda

**Shigeto Masuda** (, 1992ko ekainaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta FC Machida Zelvia.

## Kanpo estekak 
*
Inuinnaqtun

**Inuinnaqtun**a Kanadan bizi diren inuiten hizkuntzetako bat da, inuktitutaren oso antzekoa. Ipar-mendebaldeko Lurraldean eta Nunavuten ofiziala da (Nunavuten, 2009ko ekainaren 11tik).

Gehienbat, Cambridge Bay eta Kuglutukeko komunitatean erabiltzen da.

## Hizkuntzaren aldeko mugimenduak 
Kikitmeo Inuit Elkartea inuinnaqtunaren garrantziaren eta elebitasunaren alde diharduen elkarte bat da, 40 urteko jarduna duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Purari

**Purari** Papua Ginea Berriko hizkuntza da, Purari ibaiko eskualdekoa, Golfo Probintziakoa. 2011n 7.000 sorterriko hiztun zeuden eta hizkuntza hau Binanderear-Goilalar hizkuntz-familian dago.

Purari hizkuntza izendatzeko hainbat izen daude, hala nola, Koriki, Evorra eta Namau. Hizkuntz honek zenbait dialekto ditu, Iai (Namau) adibidez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lower Brynn

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Withiel parrokian eta Bodmin udalerritik 8 kilometro hego-mendebaldera.

## Kanpo estekak
Yasuhiro Watanabe

**Yasuhiro Watanabe** (, 1992ko urriaren 4a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Tokushima Vortis.

## Kanpo loturak 
*
Bagupi

**Bagupia** Papua Ginea Berriako Madang hizkuntza bat da, ia galduta dagoena. Presiopean dago, Garuh edo Tok Pisin bezalako beste hizkuntza handiagoekin lehiatzen duelako. Papua Ginea Berriako Madang probintzian hitz egiten da. Horretaz gain, Gogol ibaiaren iturburuko zonaldean hitz egiten da, Madang hiriaren ipar-mendebaldean kokatzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jim Broadbent

**James Broadbent** (Lincoln, 1949ko maiatzaren 24a) ingeles aktorea da. *Iris* filmean aritzeagatik, taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria lortu zuen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Wogamusin

**Wogamusin** papua hizkuntza bat da Papua Ginea Berriko Ekialdeko Sepik probintzian, Ambunti distrituko 4 herrixkatan erabiltzen zena. 700 pertsona inguruk erabili zuten 1998. urtean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lower Mill (Kornualles)

**Lower Mill**, Ingalaterrako Kornualles konderriko hegoaldeko kostaldean dagoen herrixka bat da, Veryan parrokian. Truro udalerritik 8 kilometro hego-ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Noriyoshi Sakai

**Noriyoshi Sakai** (, 1992ko azaroaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Avispa Fukuoka.

## Kanpo estekak 
*
Namuyi

**Namuyi** (Namuzi; autónomo: na˥˦mʑi˥˦) Tibeteko Burman hizkuntza taldeko hizkuntza txiki bat da, eta bereziki Sichuan eta Tibeteko Naic hizkuntza. Qiangic-ek hizkuntza bezala baita sailkatu egin da, Sun Hongkai (2001) eta Guillaume Jacques (2011) bitartez. Mendebaldeko eta ekialdeko dialektoek elkarrekikotasun antzekoa dute. Sichuan, Muli konderrian eta Mianning konderrian baita hitz egiten da. Hizkuntza arriskuan dago eta maiztasunarekin hiztun kopurua urte batetik bestera gutxitzen ari da. Nerabe gehienek ez dute hizkuntza hitz egiten, Txinatar Sichuan dialektoa hitz egiten dutelako aren ordez.
## Banaketa geografikoa 
Namuyi, Sichuan hegoaldeko lau herrietan hitz egiten den hizkuntza da.

* *dʐә˩ qu˩* (Namuyi izena): Dàshuǐ Village 大水村, Mínshèng Township 民胜鄉, Xīchāng City (80 ethnic Namuyi)
* *dʑa˥˧ qa˥˧ tu˩* (Namuyi izena): Хiǎngshuǐ Village 響水村, Xiǎngshuǐ Тоwnship 響水鄉, Xīchāng City (800 ethnic Namuyi)
* *ɕa˩ ma˩ khu˥˧* (Namuyi izena): Dōngfēng Village 東風村, Zéyuǎn, Township 澤遠鄉, Miǎnníng County (560 ethnic Namuyi)
* *ʂa˦ pa˥˧* (Namuyi izena): Lǎoyā Village 老鴉村, Shābà Town, 沙壩鎮, Miǎnníng County (290 ethnic Namuyi)

Muli eta Yanyuan, Liangshan eta Jiulong konderrian ere hitz egiten da.

## Dialektoa 
Namuyi hizkuntza bi dialekto desberdinetan banatzen da, Muli inguruko hiztunen dialektoa eta Mianning-en hiztunen dialektoa. Tradizioak funtsean dialektoak dira, non Mianning eta Yanyuan dialektoak kontsonante kluster gutxi dituzte Mianning eta Xichang dialektoaren aurka.

## Fonologia 
Namuyi hizkuntzako 40 bat kontsonanteen inizialak daude. Namuyi hamar fonema bokal ere baditu, /i/ for [i], /e/ for [e], /ɛ/ for [ɛ], /ɨ/ for [ʃ,ɯ] /ʉ/ for [y], /ə/ for [ə], /a/ for [a], /u/ for [u], /o/ for [o], and /ɔ/ for [ɔ]. Bokal fonologikoko luzera ez dago, hiztunek lehen silabako bokal bat luzatu ahal izan arren hitz bat azpimarratzeko.

## Erreferentziak 
* https://www.ethnologue.com/18/language/nmy/
* http://glottolog.org/resource/languoid/id/namu1246
* https://web.archive.org/web/20220428024213/https://www.endangeredlanguages.com/lang/21
* https://web.archive.org/web/20161007144401/http://ir.iwate-u.ac.jp/dspace/bitstream/10140/5228/1/al-no92p21-54.pdf
* https://web.archive.org/web/20210624212133/https://nirc.nanzan-u.ac.jp/nfile/763
* http://sealang.net/sala/archives/pdf8/sun1990languages.pdf
* https://dspace.cuni.cz/bitstream/handle/20.500.11956/95965/140058069.pdf?sequence=1

## Kanpo estekak
Akito Tachibana

**Akito Tachibana** (, 1988ko urriaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta Matsumoto Yamaga FC.

## Kanpo loturak 
*
Hiroki Higuchi

**Hiroki Higuchi** (, 1992ko apirilaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu eta Fukushima United FC.

## Kanpo estekak 
*
Lower Rose

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Perranzabuloe parrokian eta Truro udalerritik 9,7 kilometro iparraldera.

## Kanpo estekak
Jeju hizkuntza

**Jeju hizkuntza** Hego Koreako Jeju izeneko probintzian hitz egiten den hizkuntza da, koreerarekin batera. 2012ko datuak kontuan hartuta, 5.000-10.000 biztanlek hitz egiten dute, denak 1950 baino lehenago jaioak.

## Izena 
*Jeju* izena koreeraren erromanizazio berrituaren araberakoa da eta *cheju*, berriz, McCune–Reischauer-renaren araberakoa. Koreeraz horrela esaten zaio:

* 제주 방언 (濟州方言) *Jeju bang-eon,*
* 제주 사투리 *Jeju saturi* «Jeju dialektoa»,
* 제주어 (濟州語) *Jejueo* «Jeju hizkuntza», edo
* 제주말 *Jejumal* «Jejuko hizkera».

## Hiztunak 
2011n UNESCOk galtzeko arrisku handia duten hizkuntzen zerrendan jarri zuen. Nahiz eta koreeraren dialekto bat izan, ez du zerikusirik Koreako penintsulako hizkuntzarekin, ia guztiz desberdinak baitira.

## Fonologia 
Bederatzi bokal ditu. Jejuerak *arae-a* (ɒ) bokala dauka, koreera estandarrak ez bezala.

Historian zehar izan dituen aldaketak:

* Erdi Koreera *kj > Jejun [t͡ɕ] (adibidez, *kjər > [t͡ɕər] 'uhin')
* Erdi Koreera *əːj > Jejun [i] (adibidez, *kəːj > [ki], [kiŋi]tik 'karramarro')

## Aldeak 
Jeju eta Koreerak dituen dialektoen arteko desberdintasuna agureekiko formaltasuna eta aipagarritasuna da. Adibidez, Seulgo dialektoaz agure bati 안녕하세요 *Annyeonghaseyo* ("Kaixo") esaten zaio, baina jejueraz, 반갑수다 *Ban-gapsuda* "Zer moduz?". Koreako gune kontinentalean gaizki egongo litzateke ume batek heldu bati horrela hitz egitea, baina Jeju hizkuntzaz, ordea, onartuta dago.

## Hiztegia 
Jejuerak hitz arkaiko asko kontserbatzen ditu, korear penintsulan galduak, hain zuzen ere. Beste hitz askok ordea, ez dute zerikusitik beste hizkuntzekin, eta Tamna erreinutik iritsi zirela esan ohi da.

## Gramatika 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zaiwa

**Zaiwa** (autonomiaren arabera: tsau˧˩va˥˩; Tsaiwa, Tsaiva, 载 瓦) Txina eta Myanmarreko zati batzuetan hitz egiten den Burmatar hizkuntza da. 100.000 hiztun inguru daude. "Atsi" izenez ezaguna da, bere izena Jingpo-n. Beste izen batzuk hizkuntza honetarako izan daitezke: Atzi, Azi, Aci, Aji, Atshi, Atsi-Maru, Maru, Zi, Tsaiwa, Szi eta Xiaoshanhua. Pela (Bola), 400 hiztunekin, dialekto gisa sailkatu zen. 1950eko hamarkadatik aurrera, Zaiwa erromatar gidoia erabiltzen ari zen. Mark Ebanjelioa 1939an argitaratu zen Zaiwanen, Fraser alfabetoan, eta 1951an gidoi erromatarrarekin.

## Banaketa 
70.000 Zaiwa hiztun baino gehiago daude. Yunnanen, Txinan eta honako hauen barnean:

* Bangwa 邦瓦, Longchuan County, Dehong prefektura
* Zhanxi 盏 西, Yingjiang County, Dehong prefektura
* Xishan 西山, Luxi County, Hongheko prefektua

Etnologiaren arabere; Bengwa, Longzhun eta Tingzhu dialekto gisa sailkatzen dira.

Myanmar-en, Sadon (Sadung) dialektoa barietate estandarra da (Yabu 1982).

## Tonuak 
Zaiwak bost tonu ditu. Bost tonu hauetatik, hirutan ez dira silabak egiaztatzen, eta gainontzekoetan, silabak egiaztatzen dira. Tonuak bost zenbakietako sistema baten bidez bereizten dira; bat txikiena izanez eta bosta, garaiena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iu Mien

**Iu Mien** (; ) hizkuntza Txinako, Vietnamgo, Tailandiako eta, diasporaren ondorioz, Ameriketako Estatu Batuetako Iu Mienek hitz egiten duten hizkuntza da. Beste Hmong-Mien hizkuntzak bezala, tonala eta monosilabikoa da.

Txinako adituen arabera, neutroa Changdongeko, Guangxiko Jinxiu Yao Konderri Autonomoko da. Mendebaldeko Iu Mienek ere hitz egiten dute, baina bertako gehiengoa Laosko errefuxiatuak direnez, beren dialektoak laoseraren eta thailandieraren influentzia dauka.

Iu Mienak %78ko antzekotasun lexikoa dauka Kim Munarekin, %70ekoa Biao-Jiao Mienarekin eta %61ekoa Dzao Minarekin.

## Banaketa geografikoa 
Txinan, Iu Miena hurrengo konderrietan hitz egiten da. 130.000 hiztun daude Hunango probintzian (*Xiangnan* 湘南 dialektoa) eta 400.000 hiztun Guangxi, Yunnan, Guangdong, Guizhou, eta Jiangxi probintzietan (*Guangdian* 广滇 dialektoa).

## Dialektoak 
Iu Mienaren dialekto ugari ezagutzen dira, klanen eta kokapen geografikoaren arabera aldatzen direnak.

Vietnamen, Daoen Đại Bản, Tiểu Bản, Quần Chẹt, Ô Gang, Cóc Ngáng, eta Cóc Mùn azpitaldeek Iu Mienaren dialektoak hitz egiten dituzte.

## Fonologia 
### Kontsonanteak 
31 kontsonante fonema ditu Iu Mienak. Bere kontsonanteen ezaugarri berezi bat sudurkati eta albokari mutuen presentzia da.

# Iu Mienaren ortografia neutroan, soinu herskarien sinboloak ez datoz IPA sinboloekin bat, eta ⟨t⟩, ⟨d⟩, eta ⟨nd⟩ erabiltzen ditu /tʰ/, /t/, eta /d/ irudikatzeko. Hori mandarineran erabiltzen den Pinyinak eragiten du, non ⟨t⟩ak ⟨d⟩ak /tʰ/a eta /t/a irudikatzen dituzten. Pinyinaren influentzia ⟨c⟩, ⟨z⟩, eta ⟨nz⟩k /t͡sʰ/, /t͡s/,eta /d͡z/ irudikatzen dituzten, eta ⟨q⟩, ⟨j⟩, eta ⟨nj⟩k /t͡ɕʰ/, /t͡ɕ/, and /d͡ʑ/.
# Aumann eta Chengqianen esanetan, dialekto txinatar batean, post hobikariak sabaikari herskariek ordezkatzen dituzte.
# Daniel Bruhnen hitzetan, ezpainkari mutuak benetan sekuentziak dira ([h̃m], [h̃n], [h̃ŋ], eta [h̃ɲ]), eta, albokari mutua, alboko frikari mutua ([ɬ]).
# Bruhnek Iu Mien amerikarrek sudurkari eta albokariak /h/rekin ordezkatzeko probabilitate handiagoa dutela behatu zuen, eta aproximante hobikari-sabaikariak sabaikari-hobikari barianteekin.

#### Hitzen hasiera 
Kontsonante guztiak, /ʔ/ izan ezik, ager daitezke hitz hasieran.

#### Koda 
Koda kontsonanteak debekatzen dituen Hmongak ez bezala, Iu Mienak koda posizioa har dezaketen zazpi kontsonante dauzka: /m/, /n/, /ŋ/, [p̚], [t̚], [k̚], eta /ʔ/. Herskarietako batzuek, koda bezala funtzionatu ahal izateko, hainbat tonuk lagundu behar dituzte, esaterako, /ʔ/ ⟨c⟩ edo ⟨v⟩k lagunduta bakarrik bete dezake koda funtzioa.

### Bokalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hassania

**Hassania** (, *Ḥassānīya*) magrebtar arabieraren dialektoa, Maroko, Aljeria, Mendebaldeko Sahara, Mauritania, Mali, Niger eta Senegalgo hainbat zonaldetan hitz egiten dutea.

## Historia eta testuingurua 
Hizkuntza izenaren jatorria Beni Hassan tributik dator. Arabiako tribu honek eragin handia izan zuen zonaldeko zenbait herritan.

Argi eta garbi mendebaldeko dialektoa izan arren, hassania magrebtar arabieraren beste aldaeretatik urrunekoa da. Zenaga eta woloferaren eragina nabarmena da.

Hassaniak hainbat dialekto ditu, bere erregela fonetikoetan funtsean desberdin direnak. Berriz, ahozko dialekto arabiarreko continuum linguistikoko da

Hiztegiaren %90a baino gehiagoak jatorri arabiarra du. Hala ere, afrikar, gaztelaniar eta frantses jatorrikoak ere badaude. Tradizionalki hassaniar poesia ahoz aho pasatu da mendeetan zehar eta, Granadako Unibertsitateko Laroussi Haidar-en arabera, batzuetan eskualdeko natiboak diren berbereak hizkuntzetarako.

## Banaketa geografikoa 
* Mauritania: 2.770.000 (2006)
* Aljeria: 150.000 (1985)
* Mendebaldeko Sahara: daturik gabe
* Mali: 106.000 (1991)
* Maroko: 40.000 (1995)
* Niger: 10.000 (1998)
* Senegal: 7.190 (2006)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naoya Okane

**Naoya Okane** (, 1988ko apirilaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta FC Gifu.

## Kanpo estekak 
*
Catío hizkuntza

**Catío hizkuntza** (**Eyabida** bezala ezagutzen dena) Amerindiar hizkuntza bat da. Kolonbiako eta Panamako Embera herrietan mintzatzen da.

## Hiztunak 
1992an argitaratutako hainbat datu diotenez, Catio hizkuntzak, 15.000 hiztun ditu Kolonbian eta pare bat dozena Panaman.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hidetaka Kanazono

**Hidetaka Kanazono** (, 1988ko irailaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Vegalta Sendai.

## Kanpo estekak 
*
Rodrigo Souto

**Rodrigo Ribeiro Souto** (1983ko irailaren 9a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata.

## Kanpo estekak 
*
Yuki Kobayashi (1988)

**Yuki Kobayashi** (, 1988ko urriaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Albirex Niigata.

## Kanpo loturak 
*
Dizin

**Dizin** (baita "Dizi" edo "Maji") afroasiar hizkuntzen familiako hizkuntza Omotiko bat da. Etiopiako hego-mendebaldean kokatutako Maji woredako Dizi biztanleek hitzegina. Dizina, Sheko eta Nayi hizkuntzekin batera "Maji" edo "Dizoid" izeneko hizkuntza taldearen parte da.

#### Hiztunak 
2007an egindako zentsuak 33.927 hiztun zerrendatu zituen, eta 1994an egindako ikerketa batek 17,583 elebakar identifikatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teruki Tanaka

**Teruki Tanaka** (, 1992ko abuztuaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus eta Oita Trinita.

## Kanpo loturak 
*
Calvin Jong-a-Pin

**Calvin Jong-a-Pin** (1986ko uztailaren 18a - ) Herbehereetako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta FC Machida Zelvia.

## Kanpo loturak 
*
Makito Yoshida

**Makito Yoshida** (, 1992ko urriaren 20a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus eta Mito HollyHock.

## Kanpo estekak 
*
Luganda

**Luganda** edo **gandera** Bantu hizkuntza bat da, Niger-Kongo familiakoa hain zuzen ere. Batez ere Ugandako Buganda herrialde inguruan hitz egiten den hizkuntza baita, Ugandako hego-mendebaldean, Victoria lakuraino eta Kyoga lakuatik, Tanzaniako mugaraino.

4 dialekto desberdin bereizten dira hizkuntza honetan: Kooki (olukooki), Sese (Olusese), Luvuma eta Ludiopa. Lugandaren antzekoak diren beste hizkuntza Bantúak Soga, Nyiole eta Saamia dira.

## Hiztun kopurua 
4 milioi hiztun inguru dituzte lehen hizkuntza gisa (Ugandako biztanleriaren %20 inguru). 1.000.000 pertsonek bigarren hizkuntza bezala erabiltzen dute, bigarren hizkuntza erabilia baita, ingelesatik gertu. Ugandako lehen hezkuntzako eskoletan erabiltzen dute, ingelesa ikasten hasten direnen ikasleen artean (hizkuntza ofiziala). Hego-mendebaldeko elizetan ere erabiltzen dute.

## Bilakaera 
**1947an** Baganda Konferentziak Lugandaren ortografiaren normalizazioa hitzartu zuen.

**1960**. urtera arte Ugandako ekialdeko eskolen hezkuntzako hizkuntza ofiziala izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apalai

**Apalai** Brasilen hitz egiten den karibe hizkuntza bat da. 450 pertsona inguru hitz egiten dute Apalaí. Hizkuntza eranskaria da; hitza monema independenteak elkartuz osatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shaozhou Tuhua

**Shaozhou Tuhua** (), edo **Tuhua** bakarrik Txineraren barietate sailkatugabea da, Guangdong, Hunan eta Guangxi probintzien arteko mugan dagoen eskualdean hitz egiten dena. Xiang, Kantonera edo Mandarinerarekin ez da ulergarria. Jiangyong konderrian, Hunanen, nüshu 女书"emakumeen idazkera"-ren hizkuntza da.

## Sailkapena 
Aditu batzuk Guangxiko Ping Txineraren (Pinghua) hedapena dela uste dute. Beste batzuk Song dinastian sortutako Gan, Hakka, Kantonera eta hego-mendebaldeko Mandarineraren arteko nahasketa dela diote. Txineratik kanpotik etorritako eragina esanguratsua da ere, adibidez Yao hizkuntza. Sinizizatutako Yao-atik etor daiteke. Chen-ek (2012) Shibei-ko Tuhua eta Qujian Eskualdeko Hakka antzekotasun asko dituztela esan zuen, haien harreman estuak direla eta.

## Dialektoak 
Shaozhou Tuhua beste izen askorekin ezagutzen da: *Yuebei Tuhua* 粤北土话 "Iparraldeko Guangxi/Guangdong Tuhua" Guangxi and Guangdong-en eta *Xiangnan Tuhua* 湘南土话 "Hegoaldeko Hunaneko Tuhua" edo *Hunan Tuhua* bezala Hunanen eta 虱婆话 *shīpó huà* "Shipo dialektua", 虱乸话 *shīnǎ huà* "Shina dialektua", edo 虱婆声 *shīpó shēng* "Shipo azentua" bere herrialde propioan. *Pingdi Yaohua* (平地瑶话 "Lowland Yao dialect") bezala ere ezagutzen da, tokian *Piongtuojo, Piongtoajeu*; "Yao" aukeraketa kulturala izal litzateke, hiztunen erdia baino ez baita etnikoki Yao.

Li & Zhuang (2009) *Shaoguan Tuhuaren dialektu hauek aipatu zituen*.

# **Dacun 大村**, Qujiang Distritua
# **Xiangyang 向阳**, Wujiang Distritua
# **Shibei 石陂**, Zhenjiang Distritua
# **Zhoutian 周田**, Renhua Konderria
# **Shitang 石塘**, Renhua Konderria
# **Guitou 桂头**, Ruyuan Konderria

Zhang Shuangqing (2004) *Lianzhou Tuhuaren* (连州土话) 5 dialektu aipatu zituen.

# **Xingzi 星子 dialektua**: 120,000 hiztun Xingzi-n星子, Qingjiang 清江, Shantang 山塘, Tanling 潭岭, Dalubian 大路边 udalerrietan, eta of Mabu 麻步 eta Yao'an 瑶安 udalerrien zati batzuk.
# '''Bao'an 保安 dialektua''': 30,000 hiztun in Bao'an Udalerrian 保安镇, eta Longping Udalerriko 龙坪镇 zati batzuetan.
# **Lianzhou 连州 dialektua** ('''*ᴀt24 pi55 sheng* 声**): 40,000 hiztun Lianzhou Udalerrian 连州镇 eta Fucheng Udalerrian 附城镇
# **Xi'an 西岸 dialektua** (**Mansheng 蛮声'''): 30,000 hiztun Xi'an Udalerrian 西岸镇
# **Fengyang 丰阳 dialektua**(**Mansheng 蛮声**): 50,000 hiztun丰阳镇, eta Zhugang 朱岗, Dongpo 东陂, and Yao'an 瑶安 Udalerrietako zati batzuetan.

## Banaketa 
Tuhuak Kantoniera eta Hakka baino lehen atzera egiten ari da. Guandong-ko iparraldeko irletako landatar dialektuetan Lechang, Renhua, Ruyuan Yao Konderri Autonomoa, Qujiang, Nanxiong, Zhenjiang, Wujiang, and Lianzhou eta Liannan Yao Konderri Autonomoan Qingyuanen perfekturan aurkitu dezakegu. Hunanen hego-ekialdean dago, Yongzhou prefekturan zehar (Qiyang konderria izan ezin, ipar-ekialdean) eta Chenzhou prefekturaren mendebaldean.

## Gehiago irakurtzeko 
* Miyake, Marc. 2014. *A dip into white waters*. (1-4, 5-8, 9-10 parteak). [Xiangnan Tuhua fonologiaren historia]

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Wu txinera
* Yue txinera

## Kanpo estekak
Shota Kawanishi

**Shota Kawanishi** (, 1988ko urriaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka eta Montedio Yamagata.

## Kanpo estekak 
*
Fábio Lopes

**Fábio Rogério Correa Lopes** (1985eko maiatzaren 24a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.

## Kanpo estekak 
*
Dogri

**Dogri** edo **dograera** (etnonimoa: डोगरी; ڈوگرى; ḍogrī) India eta Pakistanen bi milioi pertsona inguruk hitz egiten duten hizkuntza indio-ariar bat da, gehien bat, Jammu eta Kaxmir indiar estatuko Jammu eskualdean eta baita Punjab iparraldean, Himachal Pradeshen, eta Kaxmirreko beste hainbat lekutan ere. Hizkuntza hau, **Pahari** (पहाड़ी edo پھاڑی) izenez ezagutzen da Pakistanen.

Dogri hizkuntza mintzatzen dutenak "*dogras*" bezala ezagutzen dira ingelesez, eta erabiltzen den lekuari Duggar esaten zaio. Lehen Punjaberaren aldaeratzat zuten, gaur egun ordea, hizkuntza moduan sailkatua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pochutec

**Pochutec** uto-azteka familiako eta nahua taldeko hizkuntza hila da. Mexikoko Ozeano Bareko Oaxacan kokatzen den Pochutla hirian hitz egiten zen.

1917an Franz Boasek artikulu labur baten bitartez dokumentatu zuen, baina garai hartan kontuan hartu zuen hizkuntza iraungi bat zela. 60ko hamarkadan, Tim Knabek Pochutla inguruan bi hiztun aurkitu zituen, hitz gutxi gogoratzen zituen eta gainera Boasek dokumentatutako hitzan ziren. Knabek kontuan hartu zuen lana egiten ari zen bitartean, bizirik zeuden hiztunak egon ahal zirela.

Boasengandik jasotako datuen arabera, pochutecoa nahuaren forma dibergentea zela edo gertutasunez ahaidetutako hizkuntza, aurrenahuarekin náhuatlaren beste mota batzuei tokia eman zien.

Bartholomewek iradokitzen du trazu dibergenteak dituela, azken silabako azentua bezala, chatinoaren influentziagatik datorrena, hizkuntz otomanque bat dena.

Bartholomewek Pochutla azteka inperioko parte izatea iritsi ez zela argudiatzen du, baizik eta europar konkista gauzatu baino lehen Tututepecko mixteco estatuko parte izan zela.

Hau da, chatinoaren influentzia linguistikoa komertzio eta eremu txatinotik igarotako komunikazio rutetan oinarritua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ryosuke Tada

**Ryosuke Tada** (, 1992ko abuztuaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespakusatsu Gunma eta AC Nagano Parceiro.

## Kanpo estekak 
*
Kazuya Murata

**Kazuya Murata** (, 1988ko urriaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Shimizu S-Pulse.

## Kanpo estekak 
*
Rogério Miranda Silva

**Rogério Miranda Silva**, ***Rogerinho*** (1984ko abenduaren 24a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.

## Kanpo estekak 
*
Keisuke Hayashi

**Keisuke Hayashi** (, 1988ko uztailaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe eta Gainare Tottori.

## Kanpo estekak 
*
Amarakaeri

**Amarakaeri** hizkuntza indigena da, izen bereko etniak mintzatua. Hizkuntza horri **amarakaire**, **amaracaire** eta mashco ere esaten zaio (azken hau gaitzesgarritzat jotzen da). Peruko Amazonian hitz egiten den hizkuntzetako bat da, Harakmbet (edo harakmbut) familiakoa. Madre de Dios eta Colorado ibaien artean hitz egiten da gehienbat.

Harakmbet familiako hizkuntzen 1600 hiztun inguru ziren 2004an, eta amarakaeri hizkuntzako 500 inguru zenbatu ziren 1987an. Alfabetatzea % 1 baino txikiagoa da ama hizkuntzan, bigarren hizkuntzan (gaztelanian) duten afabetatze maila % 5 eta % 15 artekoa delarik.

Bere dialektoa Kisambaeri da.

Amarakaeri hizkuntza mintzatzen duten gizataldeak Kochimberi, Küpondirideri, Wintaperi, Wakintaneri eta Kareneri tribuak dira. Ohiko akatsa da amarakaeria hizkuntza arawatzat jotzea.

## Kanpo estekak
Ante Tomić

**Ante Tomić** (1983ko maiatzaren 23a - ) Kroaziako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima eta Ehime FC.

## Kanpo loturak 
*
Cook uharteetako māoriera

**Cook uharteetako maoriera** Polinesia Ekialdeko hizkuntza da. Cook uharteetako hizkuntza ofiziala da, Zelanda Berriko lurraldeen hizkuntza indigena da. Zelanda Berriko Maoriera hizkuntzarekin lotzen da, nahiz eta iruditsuak izan hizkuntza desberdinak dira. Cook uharteetako Maorierari Maori deitzen zaio era orokorrean, hau da, Zelanda Berriko Maorierarengadik desberdintzen ez denean. Hizkuntza honi beste izen batzuekin egiten zaio erreferentzia, ''Māori Kūki 'Āirani* (edo *Maori Kuki Airani*), edo Rarotongan, nahiz eta izen honek eztabaidak sortzen dituen iritzien artean. Cook uharteetako biztanleek *Te reo Ipukarea'' izena erabiltzen dute, "aintzinako aberriaren hizkuntza" esan nahi du.

## Erreferentzia zerrenda 
## Kanpo estekak
Kota Sameshima

**Kota Sameshima** (, 1992ko ekainaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako AC Nagano Parceiro eta Fujieda MYFC.

## Kanpo estekak 
*
Sena Inami

**Sena Inami** (, 1992ko ekainaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima eta V-Varen Nagasaki.

## Kanpo estekak 
*
Tokio Hatamoto

**Tokio Hatamoto** (, 1992ko abuztuaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka eta Grulla Morioka.

## Kanpo loturak 
*
More (hizkuntza)

**More**a edo **mossiera** Burkina Fasoko lau hizkuntza ofizialetako bat da. Gur hizkuntzetako Oti-Volta adarreko parte da. Burkina Faso hegoaldean hitz egiten den frafra (farefare) hizkuntzarekin estuki ahaideturik dago, eta baita Ghana iparraldean hitz egiten den dagbaniarekin ere.

## Hiztunak 
Mossi herriak erabiltzen du, eta gutxi gorabehera bost milioi pertsonak hitz egiten dute Burkina Fason. Horrez gain, Malin eta Togon 60.000 hiztun ditu.

## Alfabetoa 
Burkina Fason erabiltzen den morezko alfabetoa alfabeto latinotik eratorria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tulu

**Tulua** edo **tulu hizkera** India hegoaldean hitz egiten den hizkuntza bat da. 1997ko zentsuaren arabera 1,95 milio hiztun ditu. Tulubas deituriko natibo hauek herrialdearen hego ekialdean kokatuta dagoen Tulu Nudu izeneko lurralde batean bizi dira. 2001eko zentsu baten arabera, Indian, 1,72 milio pertsonek Tulua hitz egiten dute ama-hizkuntza bezala. 1991tik %10ko igoera izan zuen.

## Historia 
Tuluak eskuragai dituen inzkripziorik zaharrenak K . o XIV eta XV mendeen bitartekoak dira.

## Banaketa geografikoa 
Barkur eta Kundapuran aurkitutako tuluaren inskripzio historikoak Tigalari idazkeran daude. Kannada idazkera gradualki garaikidea bilakatu da Tulu hizkuntzarentzat. Gaur egungo literatura lan guztiak Kannada idazkeran eginak daude.

## Idazkera sistema 
## Dialektoak 
Tulu hizkuntzak lau dialekto ditu. Oso antzerakoak dira baina aldaketa txiki batzuk dituzte.

Honako hauek dira lau dialektoak:

# **Tulu Komuna**
# **Brahmin Tulua**
# **Jain Dialektoa**
# **Girijan Dialektoa**

Tuluak hainbat bariazio eta dialekto ditu. Malayalam idazkerak lagundu zuen Tulu hizkuntzaren idazkeran. Hala ere, azken ikerketa batzuek erakutsi dutenez, idazkera hau Tulu idazkera originalean oinarrituta diseinatua izan da. Bost hizkuntza drabidikoetatik, Tulua zaharrenetarikoa dela esan daiteke. Dialekto desberdinak Karnatako iparralde eta hegoaldearen arteko kokapenean oinarrituak egon daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaiwá

**Kaiwá** tupi-guarani familiako hizkuntza bat da, Brasilgo Hegoaldeko Mato Grosso estatuan 18.000 mila hiztun eta Argentinako ipar-ekialdean 510 hiztun dituena. Alfabetizazioa %5-10- ekoa da kaiwá hizkuntzan eta %15-25-ekoa portugesean. Kaiwá hizkuntzak %70eko antzekotasuna du Pai Tavytera hizkuntzarekin, eta baita guaraniarekin ere.

## Adibidea 
Pasarte bat kaiwa hizkuntzan:Eregwata-ramo ka'agwy-rupi erehexa gwa'a. Hagwe pytã porã. Oveve áry-rupi gwa'a. Oveve-ramo, "Kaa! Kaa!" he'i. Heta oĩ gwa'a ka'agwy-rupi.Euskarazko itzulpena:Basoan paseatzen zabiltzanean, guakamaioa ikusten duzu. Haren lumadiak kolore gorri polita du. Guakamaioak zeruan hegan egiten du. Hegan egitean, "Kaa! Kaa!" oihu egiten du. Basoan guakamaio asko daude. 

## Kanpo estekak
Izon hizkuntza

**Izon** (*Ịzọn*), mendebaldean **Ijo**, **Ijaw** edota **Uzo** ere deitua, Ijaw hizkuntzako hizkuntz nagusia da. Nigeriako Ijaw biztanle gehienek hitz egiten duten hizkuntza da.

Gutxi gorabehera hogeita hamar dialekto ditu, elkarrekiko ulergarritasun osoa dutenak. Dialektoen artean: Gbanran, Epetiama eta Kolokuma dira garrantzitsuenak. Azken honek, hezkuntzarako erabiltzen dute.

2013ko ekainean, Izon Fie liburua eta CDa argitaratu zuten Bayelsa lurraldeko gobernuak ospatu zen zeremonia batean.

## Informazio Orokorra/Historia 
Ijo hizkuntzaren hiztunak 1.700.000 dira Nigeria osoan, baina pentsatzen da horietako milioi batek izonez hitz egiten duela. Izon desagertze arriskuan dago %20an, eta jakinda dago Nigeria Delta aldetik sartu zela duela 7000 urte.

## Hizkuntza berreskuratzeko esfortzuak 
Bayelsa lurraldeko gobernuak irtenbideak hasi da bilatzen. Izon hizkuntza lurraldeko ikastoletan irakasteko helburua jarri diote hogei irakasle baino gehiagori. Kultura eta Ijwal Nazionaleko Arriskuak neurtzen duen zinegotzia, Dr. Felix Tuodolo, salatzen du lurraldeko familien pasibotasuna, beraien seme alabei Izon hizkuntzarekin hazi ez dietelako.

## Sintaxia 
Izon hizkuntzak ez du bereizten pluralean edo singularrean dauden aditzak, eta generoak bereizten ditu, euskarak ez bezala.

Hona hemen adibide batzuk:

## Hiztegi laburra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daiki Nishioka

**Daiki Nishioka** (, 1988ko abuztuaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tochigi SC eta Ehime FC.

## Kanpo loturak 
*
Naoto Noguchi

**Naoto Noguchi** (, 1992ko ekainaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Oita Trinita.

## Kanpo estekak 
*