Leopold Bloom

**Leopold Bloom**,"Poldy" bezala ere ezaguna, James Joyce idazle irlandarraren Ulises eleberriko pertsonaia nagusia edo protagonista, antiheroi gisa ezaguna. Molly Bloom pertsonaia nagusiarekin ezkonduta dago. Bera desleiala da Leopoldekin eta alaba bat dute komunean. Leopold Bloom publizitate-agentea da, 38 urtekoa eta jatorriz judua.

*Ulises*-ek Bloom-en eta *Odisea* garaikidean jartzen du arreta nagusiki. Dublinen, egun bakarreko ibilbidean (1904ko ekainaren 16an) eta han-hemenka aurkitzen dituen hainbat pertsona-motatan murgiltzen da. *Odiseako* greziar heroia lez, ez da agertzen obraren hasieran; 4. kapitulutik aurrera baizik (Calipso), nobelaren bigarren zatia hastearekin batera, Stephen Dedalus gazteak lehen hiruretan izan zuen protagonismoaren ondoren.

Ezaguna da oso Joycek Leopold Bloom-i egindako aurkezpena:

1866an jaioa da Bloom, eta Rudolf Virág-en seme bakarra da (Szombathely-ren hungariar bat da Rudolf, Irlandara emigratua eta judaismotik protestantismora bihurtua; Rudolph Bloom-en izenara aldatu zena, eta gero bere buruaz beste egin zuena). Bere ama Ellen Higgins-en (Irlandako protestantea) da. Bloom Marion (Molly) Tweedyrekin ezkondu zen 1888ko urriaren 8an. Bikoteak alaba bat izan zuen, Millicent (Milly), 1889an jaioa; bere seme Rudolph (Rudy), 1893ko abenduan jaioa, hamaika egunera hil zen. Dublingo 7 Eccles Street-en dagoen etxean bizi da familia.

Bloom-en pentsamenduak kanporatzen ditu Joycek, barne-bakarrizketa izeneko teknikaren bidez. Hasieran islatzen da Leopold-ek bere emazteak (abeslaria da) eta bere managerrak (Hugh 'Blazes' Boylan; "blazes", ingelesez, eta, aldi berean, "sugarra" eta "resplandece") duten arazoarekiko duen kezka, hots, berak oso ondo ezagutzen duen egoera. Ondoren, Paddy Duam lagunaren hiletara doa, eta horrek buruan ekarri dizkio Rudy, jaiotzean hildako semearekin zerikusia duten pentsamendu ilunak. Seme-alaba gizonezkoen faltak bultzatuko du Stephen Dedalus gaztearekin harremanak izatera, burdel batean bere babespean hartuz, adibidez, 'Circe' atalean. Geroago, goizaldean darama etxera, eta ikasteko eta lan egiteko leku bat ere eskaintzen dio. Bloom-etik, eleberrian zehar, chovinismoaren (El Ciudadano filmak ordezkatua 'Ziklope' kapituluan) aurkakotasuna, voyeurismorako zaletasuna eta Henry Flower ego epistolar desleiala nabarmentzen dira. Indarkeria gorrotatzen duen gizona dugu, eta bere herrikideen nazionalismo irlandarraren aurrean duen itxurazko axolagabekeriak gatazkara eramaten du.

Ulises espainolera itzuli duen idazle eta itzultzaileak Jose Maria Valverde mintzo denez, 1904ko ekaineko gau batean, Nora ezagutu eta denbora gutxira, Joyce gaztea kalean paseatzen ari zen aurkitu zuen neska bati piropeatzea bururatu zitzaionean, militar batekin zetorrela konturatu gabe. Kolpe bat hartu eta erori egin zen. Orduan, hiriko judu batek hartu zuen arreta, emaztearen desleialtasunengatik ezaguna zena. Urte batzuk geroago, Erroman banku-langile zela, kapitulu hau Dublinesentzat ipuin gisa erabiltzea pentsatu zuen, baina azken buruan eleberriaren ernamuina izan zen.

Ulises-en bertsio baten editore eta itzultzailea den Francisco García Tortosa irakasleak ondokoa dio pertsonaia honi buruz: «Bloom-ek benetako pertsonaien bilduma bat irudikatzen du, eta haien sortzailea ere sartu behar da. Eleberriak aurrera egin ahala, Joyce gero eta urrunago dago Stephen *artista nerabearen erretratuan* bere *alter ego* egoa izandakoa baino, eta Bloom-ekin identifikatzen da, zeinak, zentzu askotan, autorearen indibidualtasunetako bat erakusten duen».

Harold Bloom kritikari estatubatuarrak ondokoa uste du pertsonaiari buruz: «Flaubert miresten zuen Joycek, baina Poldyren kontzientziak [Leopold Bloom] ez du Emma Bovaryren antzik. Adin ertainekoa den gizon batentzat oso psike adinduna da, eta liburuko gainerako pertsonaia guztiak Bloom jauna baino askoz gazteagoak dirudite. Badirudi juduen enigmarekin zerikusia duela. (...) Dublínek judu deserosotzat jotzen du, nahiz eta bere isolamendua autoinposatua izan (...), bera beti dago bere baitan, eta hori harrigarria da hain gizon atsegin batean».

Joyce-ren jarraitzaileek urtero, ekainaren 16an, *Bloomsday* ospatzen dute, eta mundu guztian omenezko ospakizunak antolatzen dira. Bloom jaunaren egun hartako gosariaren errepikapenean dute eragina bereziki (sukaldatutako erraiak), baita Dublin osoan zeharreko bidaia mitikoan ere.

## Pertsonaiaren eragina 
* Leopold Bloom-ek inspirazio-iturria izan da askotariko artistentzat: Mel Brooksen *The Producers* filmeko Leo Bloom. 1968ko filmean Gene Wilderrek interpretatu zuen, eta 2005eko musikalean Matthew Broderickek.

* Pink Floyd Roger Waters-en musikariak Bloom-i buruz hitz egin zuen "Flickering Flame" abestian.

* George Bowling-en pertsonaia George Orwell *Coming Up For* Air-en eleberrian.

* J.M. Elizabeth Costello eleberrian, Coetzee-k Leopold Bloom-en emazteari buruz idazten dio pertsonaiari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak