Jesus Maria Sanz Serna

**Jesús María Sanz Serna** (Valladolid, 1953ko ekainaren 12a) espainiar matematika aplikatuan aditua eta integrazio geometrikoan aitzindaria da. Espainiako zientzialaririk aipatuenetakoa eta sarituenetakoa da.

Dahlquist Saria eman zion Estatu Batuetako Filadelfian egoitza duen Society for Industrial and Applied Mathematics erakundeak. Valladolideko Unibertsitateko errektorea izan zen 1998tik 2006ra. Gaur egun, Madrilgo Karlos III.a Unibertsitateako (UC3M) katedraduna da, eta bertan Bikaintasun Katedra lortu zuen 2014an.

## Heziketa eta irakaskuntza 
Jesús María Sanz Serna Valladoliden jaio zen 1953ko ekainaren 12an. Batxilergoa Jesuitekin egin zuen, San Jose Ikastetxean (Valladolid). Matematikako Lizentziatura ikasketak Valladolideko Unibertsitatean bertan egin zituen 1970 eta 1975 artean. Amaitu zuenean, unibertsitatean bertan kontratatu zuten. Analisi funtzionalari buruzko tesi batekin doktoratu zen (Espazio bektorial topologikoetako segida-espazioak), Antonio Pérez Gómezen zuzendaritzapean, 1977an. Tesia amaitu ondoren, Eskoziara joan zen, eta Dundeeko Unibertsitatean Zenbakizko analisiari buruzko master bat egin zuen, arlo horretako aditu ezagunen eskutik: R. Mitchell, J. Lambert, Roger Fletcher, A. Watson eta David Griffiths. 1981ean, estatu mailako lehiaketa baten bidez, Zenbakizko Analisian irakasle agregatu plaza lortu zuen, eta Valladolideko Unibertsitatera itzuli zen, katedradun gisa. Eta han bere ikerketekin jarraitu zuen.

American Mathematical Society eta Ingeniaritzako Zenbakizko Metodoen Espainiako Elkarteko kidea da.

## Ikerketa 
### Hamiltondarren problemen zenbakizko integrazioa 
Hurrengo urteetan, Sanz Sernak matematika aplikatuaren arlo batean jarri zuen bere ikerketa, problema *hamiltondarren* *zenbakizko integrazioan*, hain zuzen ere. Hala, 1998 Matematikarien Nazioarteko Biltzarra parte hartzera gonbidatu zuten 1994an, eta 1995ean, lehen deialdian, Society for Industrial and Applied Mathematics-en Dahlquist Saria jaso zuen, 2005ean hil zen Germund Dahlquist matematikariaren omenez ezarria.

### Integrazio geometrikoa 
*Problema hamiltondarren zenbakizko integrazioan* egin diren aurrerapenei esker, *Integrazio Geometrikoa* izeneko ikerketa-eremu bat finkatu da, eta, horri esker, ekuazio diferentzialak ebatz daitezke, propietateei eutsiz. Sanz Sernaren eta bere ikerketa taldearen ekarpenak aitzindariak izan dira diziplina honen garapenean.

## Sariak 
Besteak beste, Jesús María Sanz Sernak sari eta goraipamen hauek jaso ditu:

* 1995: Dahlquist Saria, *Society for Industrial and Applied Mathematics*, Lehen deialdia
* 1995: Zientzia eta Teknologiako Iberdrola Saria Donostian, besteak beste, hiru Nobel saridunek osatutako epaimahai batek emana: Dudley R. Herschbach, Jean M Pierre eta Jack Steinberger, edozein arlotako ikertzaile espainiar onenari emandakoa
* 1995: Zientzien Errege Akademiaren Saria
* 1997: Ikerketa Zientifikoaren Saria Gaztela eta Leonen
* 1999: Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Errege Akademiako kide
* 2001: Doctor honoris causa, Universidad Experimental Nacional de los Llanos Ezequiel Zamora, Venezuela
* 2002: Pernambucoko Unibertsitate Federalaren Urrezko Domina, Brasil
* 2007: Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Errege Akademiako euskaltzain osoa *Integrazio geometrikoa*, 2007ko azaroaren 28an sartzeko hitzaldia eta Amable Liñánen erantzuna
* 2008: Valladolideko Medikuntza eta Kirurgiako Errege Akademiako euskaltzain osoa, *Matematika eta Medikuntza*, Sarrera hitzaldia 2008ko maiatzaren 30ean
* 2009: Society for Industrial and Applied Mathematics-eko kide ezaguna -Fellowship
* 2011: IMAko kidea - Institute of Mathematics and its applications - Erresuma Batua
* 2019: Espainiako Matematikako Errege Elkartearen Domina
* 2022: Ikerketarako Jakue I.a Erregearen Saria

## Argitalpenak 
80 artikulu baino gehiago argitaratu ditu nazioarteko aldizkarietan, 20 kapitulu baino gehiago liburuetan eta bestelako argitalpen, hitzaldi eta diskurtsoetan.

## Erreferentziak 

## Ikus, gainera 
* Ander Murua Uria

## Kanpo estekak 
* Jesús María Sanz Sernaren orri pertsonala UVan Artxibatua
* Jesús María Sanz Serna, Madrilgo Carlos III Unibertsitatea
* Jesús María Sanz Serna UVa-ren orri pertsonala
* Jesús María Sanz Serna Akademikoa RACen Artxibatua
* Jesús María Sanz Sernari elkarrizketa I-Math-en
* Obituary Germund Dahlquist, 2005eko maiatzaren 1a –ingelesez–
* Ingeniaritzako Zenbakizko Metodoen Espainiako Elkartea