Tarcila Rivera

**Tarcila Rivera Zea** (San Francisco de Pujas, Vilcashuaman barrutia, Vilcas Huaman probintzia, Ayacucho departamendua, Peru, 1950eko abenduaren 24a) perutar ekintzaile, mundu mailan ospe handia duen lider, eta kazetari indigenetako bat da. Herri eta emakume indigenen eskubideen alde egiteagatik, Ford Fundazioak 2011. urtean emandako Ikuskera Saria jaso zuen.

## Bizitza 
### Ikasketak 
San Francisco de Pujas komunitatean jaio zen, Ayacuchon, Huamanga probintziako hiriburuan, Perun. Txikitatik etxeko langile gisa aritu behar izan zuen hezkuntza jasotzeko, zortzi urterekin espainiera ikasiz, bere ama hizkuntza kitxua baitzen. Hamar urte besterik ez zituela hiriburura iritsi zenean, era guztietako diskriminazioen biktima izan zen Andeetako emakume gaztea izateagatik.

70eko hamarkadan, Peruko Kultura Ministerioan artxibistikan eta bibliotekonomian espezializatutako idazkari gisa aritu zen, Vatikanoan eta Argentinan ikasi zuen. Urte batzuk geroago, Hego Amerikako Indiar Kontseiluaren (CISA) *Pueblo Indio* aldizkarian kolaboratu zuen kazetari gisa.Gatazka armatuan bortxatutako emakume indigenen testigantzak biltzen egindako lanaren aitortza gisa, giza eskubideen inguruko espezializazio ikastaroak jarraitzera gonbidatu zuten Hagako (Herbehereak) Gizarte Ikasketen Institutuan (ISS) eta Kanadako Charlottetowneko Giza Eskubideetan Hezteko Nazioarteko Zentroan.Martha Hildebranden idazkari lanetan aritu zen Peruko Kultura Institutu Nazionalean, eta esperientzia hori erabakigarria izan zen haren prestakuntzan.

### Aktibismoa 
1987an, herri indigenen eskubideei buruzko nazioarteko prozesuetan parte hartzen hasi zen, baita Nazio Batuen Emakumeari buruzko konferentzietan ere. Horren ondorioz, NBE Emakumeak-ek 2012an Gizarte Zibilari buruzko Nazioarteko Aholkularitza Taldeko kide izatera gonbidatu zuen.Ameriketako Emakume Indigenen Lotura Kontinentala (ECMIA) eta Emakume Indigenen Nazioarteko Foroa (FIMI) sortu zituen, munduko neskato, gazte eta emakume indigenen ahalduntzea eta inplikazio politikoa bultzatzen zuten sareak.Indiako Nazioarteko Prentsa Agentzia (AIPIN) sortzen ere lagundu zuen.

Gaur egun, Chirapaq-eko presidentea da, Ameriketako Emakume Indigenen Lotura Kontinentalaren koordinatzailea (ECMIA), Indigenen Nazio Batuen Borondatezko Ekarpenen Funtsaren Administrazio Kontseiluko kidea, Bakearen aldeko Ekimen Indigenaren Taldeko koordinatzailea, Rigoberta Menchú-k zuzendutako Bakearen aldeko Batzorde Indigenako kidea, Emakume Indigenen Mugimendu Kontinentalaren Komertzializazio eta Jabetza Intelektualaren Batzordeko kidea, Pedregaleko Itunaren Jarraipen Batzordeko kidea, Nazio Indigenen Garapenerako Batzorde Batzordeko kidea. Gainera, Peruko Emakume Parlamentarien Mahaiko Aholku Batzordeko kidea da.Bere presentzia erabakigarria izan da nazioarteko foroetan, hala nola Nairobin, Kairon, Beijingen, Durbanen eta Nazio Batuen Gai Indigenetarako Foro Iraunkorrean.

## Aintzatespenak 
Tarcila Rivera Zeak indigenen eta haien kulturaren eskubideen aldeko ekintzaile gisa egindako lana nazioartean aintzatetsi izan da, eta horren isla dira jaso zituen sariak eta aitzatespenak, hala nola:

* Peruko herri indigenen eskubideen defentsan erakutsi zuen konpromisoagatik jaso zuen 2010ean Emakumearen Merezimenduaren Ordena saria.
* Ford Fundazioaren Ikuskera Saria, 2011n, Chirapaq-ekin egindako lanagatik. Sari horien bidez, Luis Ubiñas Fundazioko presidentearen arabera, nabarmendu nahi da milaka lider ausartek egiten duten lan ezezaguna. Haien bizitzak sistemak eta erakundeak hobetzera zuzenduta daude, pertsona guztiek beren bizitzei eragiten dieten erabakietan ahotsa izan dezaten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* “Herri Indigenen Ahotsak altxatzen”, emakume eta kultura indigenaren aldeko aldarrikapenaren alde egiten duen lanari buruz.
* "Ameriketan ekonomia global berdeak eraikitzen", Tarcila Rivera Zearen parte-hartzearekin.