Ángela Peralta

**María de los Ángeles Manuela Tranquilina Cirila Efrena Peralta Castera** (Mexiko Hiria, Mexiko, 1845eko uztailaren 6a - Mazatlán, Mexiko, 1883ko abuztuaren 30a), **Ángela Peralta** izenez ezagunagoa, XIX. mendeko soprano eta konpositore mexikarra izan zen, nazioarteko ospea izan zuena, *«El ruiseñor mexicano»* bezala ezaguna eta Italian *«Angelica di voce* di nome» deitua. 20 urte bete baino lehen, Europako agertoki nagusiak bereganatu zituen, eta La Scala antzokian aritu zen lehen mexikarra izan zen.

## Haurtzaroa eta ikasketak 
Solfeo ikasketak 1851n hasi zituen, asko jota 6 urte zituela, Manuel Barraganen tutoretzapean, eta Agustin Balderasen ikaslea izan zen, Ereserki Nazionala musikalizatzeko lehiaketako epaimahaikidea izan zena. Zortzi urterekin oso txalotua izan zen Gaetano Donizettiren *Belisario-ren* kabatina abestu zuenean. Hamabost urte zituela, Eleonora pertsonifikatu zuen Giuseppe Verdiren *Il trovatore* lanean, desagertutako Antzoki Nazionalean debuta eginez. Arrakastak eta bere aitak animatuta, bira-bidaia bati ekin zion Europan zehar.

## Aurkezpenak Europan 
1862ko maiatzaren 13an Milango La Scalan debutatu zuen Gaetano Donizettiren Lucia di Lammermoorrekin arrakasta handiz. Vincenzo Belliniren *La sonnambula* abestu zuen Viktor Emanuel II.a Italiakoaren eta bere emaztearen aurrean, eta hogeita hamabi aldiz atera zen eszenatokira txalo zaparradak eskertzeko. Erroma, Turin, Florentzia, Bolonia, Lisboa, Alexandria, Genova, Napoli, San Petersburgo, Madril, Bartzelona eta Kairon zehar 1863, 1864 eta 1865eko zati handi batean egindako biretan arrakasta handia izan zuen.
## Bigarren bira Europan 
1867an Europara abiatu zen berriro, eta Italian eta Espainian aurkeztu zen. Madrilen, bere lehengusu-neba zuen Eugenio Castera literatoarekin ezkondu zen, eta horrek bere gainbehera ekarri zuen, pieza txikiak konposatzen aritu baitzen.eskuinera|thumb|224x224px|Angela Peralta

Lau urte eta erdiren ondoren, Mexiko Hirira itzuli zen 1871ko maiatzaren 6an. Bertan Aniceto Ortega de Villarren *Guatemotzin* izeneko opera estreinatu zuen 1871ko irailaren 13an. Mexikoko Antzoki Nazionalak bere izena berreskuratu zuen, Enrique Tamberlickekin txandakatuz, baita Gasseier frantziarrarekin, la Visconti, la Tomasir, Verati, Testa eta Mari, Enrique Moderatti eta Melesio Moralesen zuzendaritzapean. Justo Sierrak, bere ahotsak txundituta, poema bat eskaini zion. Garai hartan, prentsak honelaxe idatzi zuen hartaz:

## Hirugarren bira Europan 
1872 eta 1874 artean hirugarren bira bat egin zuen Europan zehar. Italian hasi zen berriz ere aurkezpenak egiten, eta hiru urte baino gehiagoz luzatu zuen egonaldia. 1877an itzuli zen Mexikora, eta Verdiren *Aída* Antzoki Nazionalean abestu zuen, baita Melesio Moralesen *Gino Corsini* ere. Julian Montiel Duarte bere administratzaileaz maitemindu zen, eta bere opera-konpainia sortu zuen. Publikoak haren maitasunaren berri izan zuenean, ez zuen haren alde egin. Castera gaixorik zegoenez, ezin izan zuen birarik egin 1876an, eta Parisko ospitale batean sartu zuten. Abuztuan hil zen, 1883an. Dolu aldi baten ondoren, Giuseppe Verdiren *Requiem* eta Melesio Moralesen *Gino Corsini* operaren estreinaldia antolatu zuen Mexikon. Garai hartan, bere maitaleak, Julian Montiel Duarte idazleak, bere *Album Musical de Angela Peralta* argitaratu zuen, bere 15 konposiziorekin.

thumb|183x183px|Ángela Peraltaren hilobia, Pertsona Ospetsuen Biribilgunean (Mexiko).
Mexikoko Errepublikako iparraldean ibili zen. Queretaro, Celaya, Aguascalientes, Zacatecas, Guanajuato, San Luis Potosí, Ciudad Juárez eta Morelian aurkeztu zen, Monterreyko Progreso antzokian, Saltillo, Durango eta La Pazen. Mazatlanera iristean *Il trovatore* eta *Aída* abestu zituen, baina sukar horiaren epidemia baten biktima izan zen. Haren gorpuzkiak Pertsona Ospetsuen Biribilgunera eraman zituzten 1937ko apirilean.thumb|250x250px|Ángela Peralta antzokia, San Miguel de Allende.[thumb|Angela Peralta antzokia, Mazatlanen, [Sinaloa|Sinaloan.|275x275px]]
## Lanak 
Ángela Peraltak idatzi zituen:

* *Mexiko* (galopa).
* *Un recuerdo de mi patria* (dantza).
* *Nostalgia* (fantasia).
* *Adiós a México* (balsa).
* *Pensando en ti* (fantasia).
* ''Io t'amerò* (erromantza).
* *Margarita* (dantza).
* *El deseo* (erromantza).
* *Sara* (doinua).
* *Retour* (txotisa).
* *Ilusión* (mazurka).
* *Absence* (balsa).
* *Eugenio* (balsa).
* *Maria* (balsa).
* *Né m'oublie pas* (balsa).
* *Lejos de ti* (balsa).

## Ángela Peraltak estreinatutako operak 
* 1866: Melesio Moralesen Ildegonda
* 1871: Guatemotzin, Aniceto Ortega de Villar
* 1877: *Gino Corsini'', Melesio Moralesena

## Aintzatespenak 
* Angela Peralta izena duten antzokiak Mazatlanen, San Miguel de Allende eta Mexiko Hirian, Polanco inguruan, daude. 
* Bere izeneko kalea du, Arte Ederren Jauregiaren ondoko oinezkoentzako kalea, Juarez eta Hidalgoren artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*