open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arakistain

**Arakistain** euskal deitura da, zenbait lagunek dutena:

## Euskal herritarrak 
* Juan Benanzio Arakistain (1828 -1906), idazlea.
* Manuel Arakistain (? -?), harrijasotzailea.
* Juan Arakistain (1902 -?), palazko pilotaria.
* Jose Arakistain (1937), futbolari eta entrenatzaile ohia.
* Jose Maria Arakistain (1948), futbolari eta entrenatzaile ohia.
* Kandido Uranga Arakistain (1955), zinema, telebista eta antzerkiko euskal aktore eta bikoizketailea.
* Josune Arakistain (1996), trikitilaria.

## Espainiarrak 
* Luis Araquistáin (1886 -1959), kazetari, idazle eta politikari sozialista.

## Kanpo estekak
Kabhi Khushi Kabhie Gham...

***Kabhi Khushi Kabhie Gham...*** (), ***K3G*** izenez ere ezaguna, Karan Johari indiar zuzendariaren bigarren filma da, 2001 eko abenduaren 14 an plazaratua. Bollywood estiloko pelikulatzat sailkatzen da, eta Bollywoodeko aktore hauek ditu protagonista: Amitabh Bachchan, Jaya Bachchan, Shahrukh Khan, Kajol, Hrithik Roshan eta Kareena Kapoor. Filmak arrakasta handia izan du.

## Aktoreak 
* Amitabh Bachchan: Yashvardhan Raichand (Yash).
* Jaya Bachchan: Nandini Raichand
* Shahrukh Khan: Rahul Raichand
* Kajol: Anjali Sharma Raichand
* Hrithik Roshan: Rohan Raichand
* Kareena Kapoor: Pooja Sharma Raichand (Poo).
* Farida Jalal: Sayeeda

## Kanpo estekak
Portishead (Somerset)

**Portishead**, Ingalaterrako Somerset konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. Severn estuarioa eta Bristolgo kanalaren hegoaldeko kostaldean dago, Bristol hiritik hurbil.

2016an 26.182 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Weary Dunlop

**Sir Ernest Edward "Weary" Dunlop** (Major Plains, Victoria, 1907ko uztailaren 12a - Melbourne, 1993ko uztailaren 2a) australiar errugbilari, kirurgialari eta gerra-presoa izan zen.
[thumb|Dunlopen estatua, [Canberran.]]

Victorian College of Pharmacyn farmazia ikasi zuen, eta medikuntza Melbourneko Unibertsitatean, eta 1934an graduatu zen bi diziplinetan.

Nahiz eta Australiar futbolean jokatzen hasi unibertsitatean, laster nabarmendu zen hamabosteko errugbian. 1931n hasi zen Melbourne University Rugby Cluben jokatzen. Ondoren, Victoria estatuko selekzioan eta Australiako errugbi selekzioan jokatu zuen. 1932an egin zuen debuta Wallabiesekin.
[left|thumb|Dunlop Wallabiesekin, lehen aldiz [Bledisloe Kopan garaile. Zeelanda Berriaren aurkako lehen partida, 1934Ko abuztuaren 11]]

1935ean Australiako Armadako Mediku Gorputzean sartu zen eta 1936an kapitain mailara igo zen. 1938an Londresera iritsi zen St Bartholomew's Medical School-en ikastera eta Royal College of Surgeons-eko kide bihurtu zen.

Bigarren Mundu Gerran armadako mediku izan zen Grezian eta Tobruken. 1942an Javara bidali zuten eta japoniar armadak Bandungen harrapatu zuen. Javan eta Changin gerrako preso izan zen eta Thailandia-Birmania trenbideko derrigorrezko langile ziren preso australiarrak artatu zituen. Bere zainketekin preso askoren bizitza salbatu zuen eta morala mantendu zien.

1993an hil ondoren, estatu-hileta bat jaso zuen.
Norberaren Ikas Sarea

**Norberaren Ikas Sarea** pertsona batek ikasteko, lantzen dituen giza-harremanen sareari esaten zaio. Askotan NIS akronimoarekin ematen da. NIS pertsonek ikasteko sortzen duten ezagutza-sarea da, pertsonengandik, pertsonekin ikasteko. Ikaste prozesu horretan hainbat komunikazio kanal erabil daitezke.

## Bibliografia 
*  Castañeda, Linda; Adell, Jordi (editoreak). (2013). *Entornos personales de aprendizaje: claves para el ecosistema educativo en red*. Alcoy: Marfil. (Liburua Interneten topa daiteke Creative Commons lizentzia batekin argitaratua).

## Ikus, gainera 
* Konektibismoa.
* Norberaren Ikas Alorra.

## Kanpo estekak
Emaitza finantzario

**Emaitza finantzarioa** interesen eta zergen aurretiko irabaziak eta zergen aurretiko irabaziak alderatzean izaten den diferentzia da.

Industria-konpainia gehienetan emaitza finantzarioa negatiboa da, maileguengatik kobratutako interesak orokorrean inbertsioen sarrerak gainditzen dituelako (dibidenduak). Konpainia batek emaitza finantzario positiboa erregistratzen badu zenbait periodotan, orduan, banako batek zenbat kapital inbertitzen den eta honen interes-tasa galdetu beharko du, eta ea kapital honek errendimendu handiago bat edukiko lukeen, enpresaren hazkuntzan inbertituz gero. Emaitza konstante eta positiboen kasuan, enpresa batek bere akziodunen banaketa berezien eskaerei borrokatu beharko die.

## Kanpo estekak
Kanal (komunikazioa)

[thumb|[Roman Jakobson|Jakobsonen komunikazioaren eskema klasikoa.]]
**Kanal** edo **bide**a esaten zaio, komunikazioaren teorian, giza-komunikazioak behar duen bide materialari. Mezuak igorlearen eta hartzailearen artean dagoen tartea igarotzeko, bide bat, kanal bat behar izaten du. Aurrez aurreko komunikazioa kanala airea izaten da, non soinu-uhinek igorlearen mezua eramaten duten, igorlearen ahots-kordetatik entzulearen belarrietaraino. Irratia, telebista, edo mezuak transmititzeko beste edozein bide izan daitezke komunikazio-kanal.

Norabide bakarreko komunikazioa kanalak daude (irratia eta telebista, esaterako) eta bi norabideetako kanalak (telefonoa, esate baterako).

Datuak transmititzeko erabiltzen den bidea, kanala, mezuari oztopo handiagoak edo txikiagoak jar diezazkioke. Kanal batzuean, osagai hauek txertatu daitezke: kodetzaile eta deskodetzaileak, tarteko memoriak, multiplexadore eta demultiplexadoreak, modulagailu eta demodulagailuak, eta abar.

## Bibliografia 
## Kanpo estekak 
*  Restrepo Ángulo, Jairo (2007). *Análisis de los procesos básicos de un sistema de comunicaciones*. Universidad de Medellín. (10. or.) .
*  Arroyo Cantón, Carlos; Berlato Rodríguez, Perla (2012). «La comunicación». In Averbuj, Deborah. *Lengua castellana y Literatura*. Oxford University Press. (407. or.) .
Joxepa Inaxi Elizegi

**Joxepa Inaxi Elizegi Bengoetxea** (Asteasu, Gipuzkoa, 1864ko urtarrilaren 12a - ??) gipuzkoar bertsolari bat izan zen. Mikaela Elizegi bertsolariaren ahizpa eta Pello Errota bertsolariaren alaba zen.

Senideetan bigarrena zen eta bertsotan zekiena.

## Bertsoak 
Mikaelak kontatzen du bere ahizpa Joxepa Iñaxi bertsolaria 20 urte ingururekin Argentinara joan zela. Mikaelak xehetasun bat eman zuen kontakizunean, emakumeen migrazioarekiko dugun iruditegiarekin bat ez datorrena:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Joxepa Inaxi Elizegi: XIX. mendeko sagardotegiko bertsolaria. Estitxu Eizagirre. Gaitzerdi, eguneroko estropozu egindako buruazioak. 2018ko urriaren 10a. Argia.eus
Bigamia

[thumb|Erdi Aroko miniatura honek Elcaná pertsonaia [Biblia|biblikoa Ana eta Penina emazteekin erakusten du. Lehenengoak ezin zuen sortu, baina Elcanak gehien maite zuena zen, bigarrenak hainbat seme-alaba eman zizkion bitartean. Jainkoa errukitu egin zen eta emankortasuna eman zion Anari, Samuel erditu zuena, Israelgo azken profeta.]]
**Bigamia**, jada ezkondua dagoen norbait bigarren aldiz ezkontzean datza. Izendapena antzinako grezierazko *bis*, *"birritan"* eta *gamia* edo *gamos*, *"ezkontza"*, hitzen elkarketatik sortua da. Beraz, zentzu etimologikoan, ezkontza bikoitza da.

Zuzenbidearen alorrean, eta zehazkiago zuzenbide kanonikoan, monogamiaren aurka egiten du, kristautasunak ezkontzaren benetako forma bakartzat jotzen baitu. Tradizio kristau horren arabera, hein handi batean, bigamia delitua da Europan eta Amerikan, baita hainbat oinordetza juridiko, kultural eta erlijioso dituzten beste herrialde batzuetan ere.  Bigamia-legeak dituzten herrialdeetan, salbuespen batzuekin (Egipto eta Iran, esaterako), aurreko ezkontide baten adostasunak ez du inolako alderik egiten bigarren ezkontzaren legezkotasunean, orokorrean baliogabetzat jotzen baita.

## Zuzenbidean 
### Zuzenbide erromatarra 
Hasieran, Erroma Zaharrean ez zen bigamiaren aurkako berariazko legerik izan, nahiz eta denborarekin emakume bigamari adultoretzat hartu zen, eta, beraz, adulterio-delituari eta zegokion heriotza-zigorra aplikatu zitzaion, eta gizon bigamoari estupro erruduna. Bigamiari buruzko lehen legea Valeriano enperadorearen lana izan zen, eta bi emakumek aldi batean izateari doilorkeria jarri zion. Dioklezianok eta Maximianok debekua berretsi zuten, eta epaileek delitu hori zigorgabe ez uzteko agindu zuten. Justinianoren Kodeak bigamiaren debekua jaso zuen, eta eztabaida piztu zuen: ea adulterioari edo estuproari zegokion zigor bera ezarri behar zitzaion, ala epailearen esku utzi behar zen. 

### Zuzenbide kanonikoa 
Grazianoren Dekretuaren 26. bereizketa, 4. kanonean, honela dio:

2. kapituluan, 21. tituluan, Dekretalen 4. liburuan, aita santuaren Lucio III bat jaso da, 1181ekoa:

19. kapituluko 1. tituluko 4. liburuan, 1188ko Clemente III aita santuaren beste bat jaso da:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jon Uriarte

**Jon Uriarte Lauzirika** (Bilbo, 1966ko martxoaren 5a) bizkaitar kazetari, irrati esatari eta telebista aurkezle bat da. Urte luzez Radio Euskadiko esataria izan zen, ETB 2 telebista kateko zenbait saioetan ere agertu zen.

Gaur egun Madrilen bizi da eta COPE irratiko esataria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kostuen hurbilketa

Ondasun higiezinen balorazioan, **kostuen hurbilketa** edo ***cost approach***, hiru balorazio metodoetako bat da. Beste biak, merkatu-hurbilketa eta sarreren hurbilketa dira. Kostuen hurbilketaren funtsezko premisa da ondasun higiezinen erosle potentzialek ez luketela ondasun baten truke ondasun baliokide bat eraikitzeak izango lukeen kostua baino gehiago ordaindu behar. Beste hitz batzuetan esanda, erosle potentzialek ondasun baten truke ordaindu beharko luketenak ondasun baliokide bat eraikitzearen kostua berdindu beharko luke.

Kostuaren hurbilketa = Lurraren kostua + eraikuntzaren kostua – depreziazioa

Dena den, ondasunen balioa estimatzeko metodo honen inguruan badaude zalantzak edo eztabaidak. Izan ere, nola zenbatetsi daiteke zerbaiten kostua? Erreplika zehatz batean edo funtzionalki baliokidea den zerbaitetan oinarritua dago? Proiektu baten bukaerako kostua hasierako eskaintzaren berdina da? Batzuen ustez, hurbilketa motetatik kostuen hurbilketa hiruetatik hoberena da. Aldi berean, bistakoa da proiektu bat soilik bideragarria dela proiektatutako kostua bere amaierako balioa baino txikiagoa bada.

Orokorrean, ondasuna berria denean kostuen hurbilketa merkatu-balioaren adierazlerik onena dela irizten da.

## Kanpo estekak
Jay Kay

**Jay Kay** (jaiotza izena, **Jason Kay**, 1969ko abenduaren 30a - ) abeslari britaniarra da, Jamiroquai taldearen sortzailea.
Almudena Cacho

**Almudena Cacho** (Bilbo, Bizkaia, 19??) euskal herritar kazetari, irrati esatari eta telebista aurkezle bat da.

Radio Euskadin urte luzez *Bandera Verde*, *Asteburuetan* eta *Boulevard* irratsaioen esataria izan zen. Gaur egun *Más Que Palabras!* irratsaioa aurkezten du.

ETB 2katean ere saio ugarirren aurkezle eta zuzendaria izan da. Punto Radio Bilbao irrati katean “Protagonistas” irratsaioaren esataria eta zuzendaria izan da.

## Erreferentziak
Ondare garbiko kutxa fluxu aske

Finantza korporatiboan, **ondare garbiko kutxa fluxu askea** (ingelesez, ***free cash flow to equity (FCFE)***) erakunde batean gastu, berrinbertsio eta zor guztiak ordaindu ondoren, bazkideen artean banatzeko geratzen den baliabide propioen zatiaren neurketa da. Dibidenduak akziodunei benetan ordaindutako kutxa-fluxuak diren bitartean, FCFEa, akziodunengana erabat erabilgarri dagoen kutxa-fluxua da.

Hau da, FCFEa kapitalaren erabilera zuzenerako neurri bat da eta honela kalkulatzen da:

FCFE= Sarrera garbiak – Gastu Garbiak – Kapitalaren aldakuntza + Zor berriak – Zorren ordainketak

## Kanpo estekak
Kolonbano

San **Kolonbano** (, 543 – ) (540-615) irlandar misiolaria izan zen, Goi Erdi Arokoa. Europan monasterio asko sortu zituen, besteak beste Lexeuilgo abadia (Frantzia) eta Bobbiokoa (Italia), 590ean gutxi gorabehera.
Zordunketa

Kontabilitateko **zordunketa** produktu edo zerbitzu baten ematea edo betebeherra bete dela egiaztatzeko balio duen erregistro bat da. Ordainagiriak, publikoak izan daitezkeen idatzizko dokumentuak dira, nahiz eta gehienetan izaera pribatua eduki, zeinetan betebehar baten hartzekodunak edo “accipiens” batek espresuki aitortzen duen dirua edo beste zerbait jaso duela “solvens” edo zordunaren aldetik. Data, hartzailearen sinadura, zenbatekoaren edo gauzaren izendapenaren aipamena eta beharraren izenburua adierazita egon behar du, maileguarekin nahas ez dadin, emate materiala gauzatzen den gordailu edo beste negozio juridiko bat.

## Kanpo estekak
Tara Fares

**Tara Faris Ximun** () (Bagdad, Irak, 1996ko urtarrilaren 10a - 2018ko irailaren 27a), ezagunagoa **Tara Fares** izenez, irakiar modeloa izan zen.

2014an Miss Bagdad eta Miss Irak edertasun-lehiaketak irabazi zituen. Ondoren, denboraldi batez Europara bizitzera joan zen, non mendebaldeko bizimodua bereganatu zuen.

Sare sozialetako oso erabiltzaile aktiboa izanda, bere Instagram kontuak 2,7 milioi jarraitzailera iritsi zen Irakeko itzal handiko pertsonaiarik ospetsuenetako bat bihurtuz.

2018ko irailaren 27an berak gidatzen zuen Porsche zuria autoa tirokatu zuten eta han hil zen hiru tiro jasota.
Emaitza-kontua

**Emaitza-kontuak** enpresa bateko irabaziak edo galerak kalkulatu eta azaltzeko aukera ematen digu. Era desberdinetara adieraz daiteke, diru-sarreren eta kostuen hainbat kontzeptu taldekatzen diren moduaren arabera, eta diru-sarrera eta kostuak kontabilizatzeko jarraitzen diren irizpideen arabera.

Bi emaitza-kontu ohikoenak, emaitza-kontua edo helburu fiskal batekin prestatzen den galera eta irabazien kontua, eta enpresaren kudeaketa laguntzeko helburuarekin kalkulatzen den emaitza-kontua, sarrera eta kostuen iturriak zein diren, eta enpresaren irabazi eta galerak non ematen diren ulertuz. Lehenak, irabazi eta galeren kontuen antzera ezagutu ohi direnak, herrialde bakoitzeko ogasunak zehazten dituen legezko irizpideei erantzuten die, zergaren zenbatekoa enpresaren irabazien gain zehazteko helburuarekin.

Bigarrena, "emaitza-kontu marjinala" moduan ezaguna dena, enpresa batek sarreretatik, kostu zuzenetatik, eta enpresaren egituraren kostua zein den jakitetik, lortzen duen marjina gordina zein den ulertzen saiatzen da.

Kalkuluaren oinarrizko eskema hurrengoa da:

●       Sarrerak

●       Kostu zuzenak

●       Marjin gordina

●       Egitura kostuak

●       Ustiapen-emaitza

Ustiapen-emaitzari interesak ondorioztatzen zaizkio enpresaren emaitza arruntak lortzeko.
Baliabide propio (Equity)

Baliabide propioak edo ondare garbia (izenak aldatuz joaten dira herrialde bakoitzeko legediaren arabera) enpresa bateko bazkideek egindako ekarpenak dira, hauek, enpresaren kapitalak, metatutako erreserbek eta banatuak izan ez diren irabaziek osatzen dute. Enpresaren aktibo finkoak (ez korronte) eta errotazio-funtsa finantzatzeko erabiltzen diren baliabide iraunkorrak dira. Baliabide hauek ez dira itzuli behar, enpresaren disoluzio kasua salbuetsita, non enpresak akziodunek jarritako kapitala itzuli beharko duen.

Baliabide propioen antzera ere uler daitezke, enpresak bere jardueraren garapenean sortzen dituen baliabideak. Baliabide hauek etekinaren bitartez sor daitezke, eta baita ere, aktibo zaharkitu eta ez funtzionalen likidazioen diru-soberakinen bitartez.
Larry Larrañaga

**Lorenzo Archibeque Larrañaga** (Encino, Mexiko Berria, 1937ko abenduaren 31 &ndash; 2018ko urriaren 9a), ezaguna **Larry Larrañaga** izenez, Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoko estatubatuar politikaria izan zen.

Mexiko Berriko Unibertsitatean ikasi zuen, zeinean Ingeniaritzan eta Ingeniaritza Zibilean lizentziadun eta masterdun tituluak eskuratu zituen.

1995etik hil zenera arte Mexiko Berriko Ordezkari Ganberako kide izan zen.

## Erreferentzia zerrenda
Crossway (Monmouthshire)

**Crossway** edota **Crossways**, Galesko herrixka bat da, Monmouthshire konderrian, eta Newcastle udalerritik hurbil.

## Kanpo estekak
Newcastle (Monmouthshire)

**Newcastle**,  edota **Castell-newydd**, Galesko udalerri txiki bat da, Monmouthshire konderrian.

## Kanpo estekak
Jamal Khaxoggi

**Jamal Ahmad Khaxoggi** (; Medina, Saudi Arabia, 1958ko urriaren 13a - Istanbul, Turkia, 2018ko urriaren 2a) arabiar kazetaria eta *The Washington Post* egunkariko zutabegilea izan zen.

2017ko irailean bere sorterritik alde egin zuen. Hortaz geroztik, bere herrialdearekin oso kritiko azaldu da idatzitako prentsa artikuluetan; baita boterea jarauntsi zuen Mohammad bin Salman saudiarabiar printzearekin ere.

2018ko urriaren 2an desagerrarazi zuten Saudi Arabiaren Istanbulgo kontsul-etxean. Han sartzen ikusi zuten azkenengo aldiz eta harrezkero inork ere ez daki non dagoen bere gorpuzkiak. Zenbait iturri ofizialek diote Khashoggi kontsul-etxe barruan erail eta bere hilotza laurdenkadu zutela.
Khabib Nurmagomedov

**Khabib Abdulmanapovitx Nurmagomedov** (errusieraz Хабиб Абдулманапович Нурмагомедов; avareraz ХIабиб ГӀабдулманапил НурмухӀамадов; **Khabib Nurmagomedov** izenez ezagunagoa; 1988ko irailaren 20a) arte martzial mistoetako maisu ohia da. *Ultimate Fighting Championship*en, UFCn, lehiatu zen pisu arin mailan. Kategoria horretan inoizko nagusitasun luzeena izan zuen: gerrikoaren jabe izan zen 2018ko apiriletik 2021eko martxora arte. 29 garaipeneko eta porrotik gabeko ibilbidea izan ostean, erretiroa hartu zuen eta inork ez du oraindik haren errekorra hautsi. Nurmagomedov, askoren aburuz, arte martzial mistoetan inoiz izan den maisu onenetakoen artean dago, eta *UFC Hall of Fame*n parte da 2022ko ekainaren 30raz geroztik. Gaur egungo UFCko izar handienetako Islam Makhatxeven lagun mina da, eta haren entrenatzaileetako bat. 

UFCn titulua irabazi zuen aurreneko borrokalari musulmana da. Sambon, judon eta wrestling*e*n ibilia da. Bere *grappling* estiloa dela eta, arte martzial mistoen historiako kirolari menderatzaileenetakoa izan da. Nurmagomedovek ospe handia du mundu osoan zehar, horren erakusgarri Instagramen jarraitzaile gehien  (40 milioi) dituen errusiarra dela. Diotenez, Nurmagomedovek Sambon 250 borroka inguru irabazi zituen, eta bakarra galdu, epaileen erabakiz, 17 urte zituelarik.
Txintxirrin

**Txintxirrina** kaskabiloz edo kriskitinez osaturiko jostailua da, bularreko haurrak jostarazteko erabiltzen dena.

## Historia 
Historikoki ezagutzen diren zaharrenak Antzinako Egipton aurkituak izan dira, Egiptoko Inperio Berriaren garaian (K.a. 1550-K.a. 1070). Europan zaharrenak 2.500 urte dituzte, lusaziar kulturakoak (gaurko Polonian). Kultura guztietan ezagutu dira horrelako tresnak. Indusketetan aurkitutakoak normalean buztinez eginak daude eta animalien irudiak erreproduzitzen dituzte: zerriak, hegaztiak, hartzak, e.a. Aristotelesek Arkitas Tarentokoak sortu zuela zion. Antzinako Grezian eta Erroman ohikoa zen zerriaren irudia erabiltza; animalia hori Demeter jainkosaren ikurra zen haurrei babesteko errituetan protagonista.

## Erabilera 
Txintxirrina haurtxoen zentzumenak lantzeko jostailua da: koloreek bista eragiten dute, soinuek entzumena, formak ukimena eta usaina usaimena. Zentzu horretan haurtxoen garatzeko prozesuan oso tresna egokia da, beti ere seguritate arauak betetzen badituzte, hau da, ez baditu elementu txikiegiak edo toxikoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Sophie Wilson

**Sophie Wilson** (Leeds, 1957) britainiar zientzialari informatikoa da. Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen. 1978an Acorn System 1 diseinatu zuen, Acorn Computersek merkaturatu zuen lehen ordenagailu-lerroa.

1981ean, Wilsonek Acorn Atomek zerabilen BASIC programazio lengoaiaren bertsioa hedatu zuen, Acorn Proton mikroordenagailurako bertsio hobetu bat lortuz. Mikroordenagailu honi esker BBCrekin kontratu bat izenpetu zuen bere hezkuntza proiektuetarako; hori dela eta, mikroordenagailuari BBC Micro izena jarri zitzaion eta bere BASIC lengoaiaren bertsioari, berriz, BBC Basic. Ondoren, ARM etxeko RISC mikroprozesadore berrira eraman zuen Acorn Archimedes ordenagailuan erabil zedin.

1983an BBC BASIC erabiliz ARM mikroprozesadorearen instrukzio sorta diseinatu zuen, merkatuko lehen RISC mikroprozesadoreetako bat.

Wilsonek Acorn Replay diseinatu zuen, Acorn makinen bideo-arkitektura.

Gaur egun Broadcomen lan egiten du.
Joey Soloway

**Jill Soloway** (Chicago, 1965eko irailaren 26a) estatubatuar umorista, antzerkigilea eta zinema zuzendaria da. Sundance Zinemaldiko zinema zuzendari onenaren saria irabazi zuen *Afternoon Delight* filma idazteagatik eta zuzentzeagatik. Horrez aparte, ezaguna da *Six Feet Under* telesailean egindako lanagatik eta *Transparent* telesaila sortu eta zuzentzeagatik. Azken telesail honekin bi Emmy sari irabazi zituen.
Lamiakoko ibaipekoa

**Lamiakoko ibaipekoa** Bilboaldeko Ezkerraldea eta Eskuinaldea elkarlotzeko proiektua da, Bilboko itsasadarra azpitik zeharkatuko duten bi errepide-tunelen bitartez, guztira 3 kilometro inguruko luzerarekin eta 2027an martxan jartzea aurreikusita dagoena. Gaur egungo errepide sareari lotuko zaio Portugalete udalerrian Ballonti merkataritza-gunearen inguruan, eta Leioa udalerrian Artatza auzoko biribilgunean. Era horretan, tunelak , ,  (Bilboaldeko Metropoliaren Hegoaldeko Saihesbidea) eta  autobidearekin lotuko dira.

Proiektu honen bitartez trafiko arazoak saihestu nahi dira, Kantauriko Autobian Max Centerreko zuzenetik 17.500, Arrontegi zubitik 41.000 eta Avanzada errepidetik 38.000 ibilgailu aterata. Azterketen arabera, eraiki ondoren tunelek egunean 53.000 ibilgailu jasoko dituzte.

Gaur egun proiektuaren bideragarritasun-txostena idazten ari da, ondoren eraikuntza proiektua idatzi ahal izateko.

## Lanak 
2018ko urriaren 10ean zundaketak hasi ziren Bilboko itsasadarrean, abendura arte jarraituko dutenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natxo Urkixo

**Natxo Urkixo Orueta,** agiri ofizialetako izen-deiturez **Jon Iñaki Urkixo Orueta** (Laudio, Araba, 1960-07-28), Laudioko alkatea izan da 2011-15 eta 2015-19 legealdietan. EH Bilduko kidea da.

## Biografia 
Laudion jaio zen 1960 urtean. Euskara irakasle egin izan du lan 2011an alkatetza eskuratu zuen arte. 2019an, alkate legealdi bitan izan ondoren, bere lanpostura itzuli zen Laudioalde Lanbide Heziketa eskolan.

## Alkatea 
2011ko ekainaren 11an hartu zuen Laudioko alkatetza Jon Karla Menoio ordezkatuta.

## Erreferentziak
Norman Lindsay

**Norman Alfred William Lindsay** (Creswick, Victoria, 1879ko otsailaren 22a - Sydney, 1969ko azaroaren 21a) australiar artista, idazle eta boxeolari amateurra izan zen.
thumb|The Trumpet Calls

## Lanak 
### Eleberriak 
* *A Curate in Bohemia*, 1913
* *Redheap*, 1930
* *Miracles by Arrangement*, 1932
* *Saturdee*, 1933
* *Pan in the Parlour*, 1933
* *The Cautious Amorist*, 1934
* *Age of Consent*, 1938
* *The Cousin from Fiji*, 1945
* *Halfway to Anywhere*, 1948
* *Dust or Polish?*, 1950
* *Rooms and Houses*, 1968
### Umeentzako liburuak 
* *The Magic Pudding, 1918
* *The Flyaway Highway*, 1936
### Beste 
* *Creative Effort: an essay in affirmation*, 1924
* *Hyperborea: Two Fantastic Travel Essays*, 1928
* *The scribblings of an idle mind*, 1956
* *Norman Lindsay: Pencil Drawings*, 1969
* *Norman Lindsay's pen drawings*, 1974

### Autobiografia 
* *Bohemians of the Bulletin*, 1965
* *My Mask'', 1970
Balioespen erlatibo

**Balioespen erlatiboa**, **erabilera aniztunen ebaluazioa** ere deitzen zaio, ideia hau aktiboen prezioak merkatuaren balioaren edo antzeko aktiboen aldean ipintzean datza. Inbestimenduen balioespen-atalean, Ideia hau lanabes erabilgarrietara zuzenduta dago, non, ustez, prezioetan arazoak sor ditzakeen. Lanabes hauek, geroago oinarrizko baliabide bihurtu ziren, aztertzaileak eta inbestitzaileak ezinbesteko erabakiak hartu ahal izateko, aktiboen esleipenean.

## Kanpo-estekak
Dani Álvarez

**Daniel Álvarez López** (As Pontes, A Coruñako probintzia, 1977ko irailaren 28a) galiziar kazetaria, irrati esataria eta telebista aurkezlea da. Kazetaritza ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean, eta 2000. urtean Radio Euskadin hasi zen bekadun. Ordutik bere ibilbide profesional guztia EITBn gauzatu du. *Ganbara* irratsaioko gidaria izan zen 2004tik 2009ra, eta 11 urtez *Boulevard* Radio Euskadiko albistegi erreferentea zuzendu zuen, 2009tik 2020ra. Telebistan ere egin ditu aurkezle lanak, ETB 2ko *Políticamente incorrecto* (2009), *Plató 2.0* (2009-2011), *El lector de huesos* (2016-2017) eta *El sabor del crimen* (2019) saioetan. 2021eko otsailean Radio Euskadiko albistegietako zuzendaria izango zela iragarri zen.

## Biografia 
Aitaren (Celso Álvarez) aldeko familia asturiarra du, eta amaren aldekoa berriz galiziarra. Aitona, Baldomero Álvarez, eta osaba bat frankistek fusilatuak izan ziren. Dani Galizian jaio zen, Coruña probintziako As Pontes herrian. Amarengandik galiziera jaso zuen, eta aitarengandik gaztelania. Haren familiak betidanik izan ditu loturak Euskal Herriarekin.

1996an Euskal Herrira joan zen, eta Kazetaritza ikasten hasi zen Euskal Herriko Unibertsitatean. 2000. urtean lizentziatu zen, baina ikasketak amaitu aurretik esatari gisa lanean hasi zen Radio Euskadin, bekadun. Bere lehen lanen artean *Más que palabras* saioa egon zen. 2002an euskara ikasten hasi zen, Txurdinagako AEKn.

2004ean *Ganbara* iluntzeko albistegia aurkezten hasi zen Radio Euskadin. 2005ean lanpostu finkoa eskuratu zuen EITBn. *Ganbara* saioa aurkezten zuela *Proceso de paz en Euskadi. 20 voces por la normalización* liburuaren argitalpena koordinatu zuen *Boulevard* saioko Xabier Lapitz kazetariarekin batera, 2006an.

2009an *Políticamente incorrecto* eztabaida saioa aurkeztu zuen ETB 2n, bere lehen lana telebistan. 2009-2010 denboraldian saioaren izena aldatu eta *Plató 2.0* bilakatu zen, eta Álvarezek aurkezle lanetan jarraitu zuen bi urtez, 2011n programa amaitu zen arte. 2009ko irailean Xabier Lapitzen lekukoa hartu zuen *Boulevard* goizeko irratsaio erreferentearen aurkezle eta zuzendari gisa. 11 denboraldiz gidatu du saioa, eta audientzia liderra izan da. Saioan egindako lanagatik VII. Eurobasque Kazetaritza Saria irabazi zuen 2014an, eta Zilarrezko Antena Saria 2019an.

*Boulevard* saioko lana telebistarekin uztartu du. 2012an Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetako lehendakarigaien arteko debatea gidatu zuen.

2023ko Apirilaren 18tik aurrera, La Noche de... saioaren aurkezle berria izango da. Félix Linares ordezkatuko baitu.

## Bizitza pertsonala 
Bilbon bizi da. Ezkonduta dago eta bi semeren aita da. Heavy metal musikaren zalea da.

## Lanak 
### Irratsaioak 
### Telebista saioak 
### Telesailak 
### Liburuak 
* *Proceso de paz en Euskadi. 20 voces por la normalización* (Radio Euskadi, 2006) - Hainbat egile, koordinatzailea Xabier Lapitzekin batera.

### Bestelako lanak 
* Euskaltegietako udako matrikulaziorako promozio bideoa (2016)
* Gorefest jaialdiaren promozio bideoa (2017)
* Rikardo Arregi Kazetaritza Sariak 2018 - Aurkezlea, Ilaski Serranorekin.

## Sariak eta aitortzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lokarri hori

thumb|Lokarri horia.
**Lokarri horia**, lokarri hori batean datzan sinbolo bat da. Garai eta herrialde ezberdinetan esanahi ezberdinak izan ditu.

2017kourriaren 16tik aurrera Kataluniaan Assemblea Nacional Catalana eta Òmnium Cultural erakundeetako Jordi Sànchez eta Jordi Cuixart buruzagien eta Kataluniako Generalitateko espetxeratutako politikari eta preso politikoen askatasuna aldarrikatzeko ikur da.

Mundu mailan, endometriosi gaixotasuna dutenen aldeko elkartasun ikurra da.

## Kanpo estekak
Elkartasun lokarri

[thumb|200px|eskuinera|Elkartasun lokarri [gorriak.]]
**Elkartasun lokarria**, mundu osoan kausa edo arrazoi ezberdinei babes eman eta elkartasuna adierazteko ikur bezala erabiltzen diren lokarri (🎗) itxurako oihal xingola tolestatuak dira. Kolorearen arabera kausa bat edo beste babesten dute, maiz kolore berbera duten lokarriek garai eta herrialdeen arabera esanahi ezberdina izaten dute.

## Kanpo estekak
Balio eguneratu

Ekonomian eta finantzetan, **balio eguneratua** (BE) edo **balio eguneratutako deskontua** data zehatz batean espero den diru-sarreraren balore-fluxua da.

Balio eguneratua etorkizuneko balioa baino gutxiago edo berdina izango da, izan ere, diruak potentziala du interesak sortzeko, karakteristika hau diruaren balore tenporalari dagokionez sortzen da, salbu interes motak negatiboak direnean, orduan, balore eguneratua etorkizuneko balorea baino handiagoa izango da.

Aldi baterako balioa esaldi honekin deskibatuko dugu: “Gaurko dolarrak gehiago balioko du biharkoak baino”. Honako esanahia du; gaurko egunean gehiago balioko duela dolar batek biharkoak baino, arrazoia dolarra alderantzikatzen dala da. Horrela egun batez interesak lortuz, beraz, totala metatu egiten da balore altuagoa emanez biharko dolarrari. Interesa konparatu dezakegu alokairuekin.

## Kanpo estekak
Saltzeko eskaintza publiko

**Saltzeko eskaintza publikoa** (SEP) sozietate baten kapitala osorik edo zati batean inbertitzaile partikularren nahiz erakundeen artean kokatzea da. Saltzeko eskaintza publikoa burtsaren bidez gauzatzen den eragiketa da, honen bidez, eskaintzaile batek enpresa edo sozietatearen aktibo finantzario bat jartzen du salmentan. Burtsatik irtetera, burtsaren irteera edo merkatura kotizatzera eramatera izendatzen zaio.

## Prozedura 
Interesatua dagon inbertitzaileak prest egon behar du borondatez finantza-aktiboa erostera ( erosteko borondatea), ondoren, erosketa eta baldintzen erantzun kopuruen arabera, dagokion salerosketa egingo da.

Saltzailea enpresa bera edo akziodunak, bat, bi edo denak, izan daitezke. Salmenten eskaintza finantzaketa-aktiboak, obligazioak, ordainketak edo akzioak izan daiteke. Saltzaileak, txosten bat aurkeztu beharko du SEPeko kondizioak adierazita,  dagokion burtsa arautze-organoan egon behar du erregistratua edo egiaztatua.

## Motak 
Bi motako akzioen saltzeko eskaintza publiko daude:

# SEP kotizatu gabeko akzioak, aldez aurretik kotizatu ez duten enpresak dira eta lehen aldiz akzioak burtsan kotizatu nahi dutenak. Aldez aurretik, eskaera baten onarpena eduki behar dute kotizatzeko.
# SEP akzioak kotizatzen dute; dagoeneko kotizatu egiten dute, eta, akziodun bat edo gehiagok utzi egin nahi du .

SEP erabilgarriak dira gobernuaren aldetik, beraien enpresak pribatizatzeko asmotan. Espainiaren kasuan, AENA enpresa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konektibismo

[thumb|[George Siemens (2015. urtean)]]
**Konektibismo**a --ingelesetik, *connectivism*-- nazioarteko hitza da (cf.:  *conectivismo*,  *connectivisme*,  *connectivisme*  *conectivismo*) eta ikaste-teoria edo pedagogia alorreko teoria bati egiten dio erreferenzia. George Siemens eta Stephen Downes aipatu ohi dira teoriaren sortzaile eta garatzaile nagusi bezala. Konduktismoaren mugak kritikatzeko sortutako teoria da eta Jean Piageten teoriak (kognitibismo) eta Lev Vigotskiren teoriak (konstruktibismo) bateratu nahi ditu, munduan internet, hedabideak, sare sozialak, orokortu diren testuinguru berri batean. Konektibismoak aztertzen du informazio eta komunikazio teknologien eragina ikasketa prozesuetan. Konektibismoak IKT horiek giza-komunikazioan eta ikasketa sistemetan izan duten eragina analizatzen du. Teknologia horiek giza-harreman sare berriak sortu dituzte eta horiek eragin handia izan dute elkar komunikatzerako, ikaste prozesuetan eta bizitzako beste hainbat arlotan.

## Zenbait plataforma 
Konektibismo teoriei jarraiki, badira munduan hainbat plataforma hezkuntza, askotan doaneko hezkuntza, zabaltzeko partekatzeko. Moodle bezalako euskarri informatikoak erabiltzen dituzte, testuak, audioak, bideoak eta infografia formatuko tutorialak online eskaintzen dituzte, etab. Ikasleen arteko foroak edo sare sozialak antolatzen dituzte... Batzuetan egindako ikasketen ziurtagiriak banatu eta guzti egiten dute.

Honelako plataformen zerrenda labur bat: Academic Earth, ALISON, Coursera, Canvas Network, China Open Resources for Education, edX, FutureLearn, Hello English, OpenCourseWare, OpenLearning, Mindvalley, Peer to Peer University, Shaw Academy, Udacity, Udemy, Unacademy...

## Konektibismoaz aritu diren zenbait egile 
George Siemens, Stephen Downes, Jordi Adell, Linda Castañeda, Amaia Arroyo Sagasta, David Álvarez, Anant Agarwal,
Mike Feerick, Green anaiak, (Hank eta John); CGP Grey, Brady Haran, Salman Khan, Daphne Koller, Derek Muller, Peter Norvig, Andrew Ng, Sebastian Thrun, Lynda Weinman...

## Ikus, gainera 
* MOOC.
* Norberaren Ikas Alorra.
* Norberaren Ikas Sarea.

## Kanpo estekak
Marjina (ekonomia)

Finantza arloan, **marjina** finantza-tresna baten titularrak duen berme bat da, kontrako alde bati ezarri beharrekoa (ia kasu guztietan, burtsako agentea edo burtsa bera). Hau, titularrak kontratua jasotzen duen kreditu-arriskuaren zati bat edo dena estaltzeko erabiltzen dena. Arrisku hori, titularrak honako eragiketetako bat egitean sor daiteke:

* Finantza-tresna bat erosteko mailegu bat eskatzea
* Finantza-tresna bat saltzea
* Deribatu finantzario baten sartzea

Definizioz, palanka-efektu batean titularrak ez duenez eragiketako zenbatekoa efektibo bihurtzen, kontrako aldeak hartzen du arrisku hori. Horren truke, titularrari fidantza bat ezarri beharko dio diru efektiboan edo balioen bidez. Fidantza hori izango da marjina.

## Kanpo estekak
Merkatu-prezio

**Merkatu-prezioa** merkatu librean eros daitekeen produktu edo zerbitzu baten prezioa da.  Honen zeregin nagusietako bat mikroekonomiaren ikerketan oinarritzen da. Merkatuaren balioa eta merkatu- prezioa berdinak dira merkatuko efizientea, oreka ekonomikoa eta igurikimen arrazionalen kondizioaren baitan egon behar dute.

Kontzeptu ekonomikoa honek hainbat eztabaida eduki ditu, eremu teoriko eta praktikoan.

## Kanpo estekak
Zerga-tasa

**Zerga-tasa** tasa finko edo aldakorra da, koefiziente edo portzentaia moduan adierazita eta oinarri likidagarriari aplikatuta sortzen den erantzuna. Hainbat metodo ezberdin existitzen dira zerga-tasa bat adierazteko: estatutuetakoa, batezbestekoa, marjinala eta efektiboa. Gainera, tasa hauek ere oinarri zergagarriari aplikatutako beste definizio batzuk dituzte: inklusiboa eta esklusiboa.

## Estatutu-tasak 
Zerga-tasa juridikoa, legeak ezartzen duen tasa da. Errenta-zergak errenta-maila ezberdinetarako estatutu-tasak izan ditzake eta horrela, salmenta-zergak estatutu-tasa finkoa izango ditu.

## Batezbesteko-tasa 
Batezbesteko-tasa, ordaindutako zerga guztien zenbatekoa eta oinarri zergagarriaren (errenta edo gastua) arteko erlazioa da, t zati i eginez eta ehunekoetan adierazita.

t: ordaindutako zerga guztien zenbatekoa

i: Oinarri zergagarriaren zenbatekoa

Zerga proportzional batean, oinarri zergagarria handitu edo txikitzeak ez du eragiten batezbesteko-tasan, beti finkoa izango delako.

Zerga progresiboen kasuan, berriz, oinarri zergagarria handitzen den heinean, batezbesteko-tasa ere handitu egiten da.

## Marjina-tasa 
Marjina-tasa, dolar gehigarri baten diru-sartzeagatik ordaindu beharreko zerga da. Matematikoki horrela ezarri daiteke:

Gehikuntza t / Gehikuntza i

## Tasa efektiboa 
Tasa-efektiboa terminoak testuinguruaren arabera, esanahi desberdinak ditu. Orokorrean, bere kalkuluak zergaren tasa nominalera egokitzen dira esanguratsuagoa izateko. Datu errealetako ezarpen ekonometrikoak (estimazio eta hipotesiak) izan ditzake edo bere osotasunean estimazio eta hipotesietan oinarrituta egon daiteke.

## Kanpo estekak
Funtsezko analisi

**Funtsezko analisia** burtsa-analisiaren metodologia bat da, titulu edo akzio baten egiazko balioa zehaztea duena helburu, funtsezko balio deritzona.

Analisi mota hau Benjamin Graham eta David Doddek sortua izan zen 1934n *Security Analysisen.*

**

Funtsezko hipotesiak bere gain hartzen duenez, akzio edo titulu baten funtsezko balioa merkatuko balioaren gainetik dagoenean, akzio edo titulu hori gutxietsita dagoela eta bere prezioak gora egingo duela merkatua doitzen denean.

## Analisi tresnak 
Analisi teknikoan ez bezala, tresna hauek “berezko” balioa zehaztea dute helburu, hauek lirateke oinarrizkoak:

* Ratioen kalkulua
* Enpresen baloraketa
* Ingurunearen azterketa
* Informazio ekonomiko orokorra
* Tituluen balio alda dezake beste informazio gehigarria

## Kanpo estekak
Astrid Hjertenæs Andersen

**Astrid Hjertenæs Andersen** edo **Astrid Andersen** (Horten (egun Borre), Vestfold konderrian, 1915eko irailaren 5a - Re, 1985eko apirilaren 21a) norvegiar emakume idazlea eta poeta ezaguna izan zen.

## Biografia 
Kazetaritza ikasi zuen. *Aftenposten* egunkarian, Norvegiako hadienean, lan egin zuen. 1939an Snorre Andersen (1914-1979) margolariekin ezkondu zen. Bere lehenengoko argitalpena *De ville traner* (1945) bilduma izan zen. Astrid Tollefsen, Magli Elster eta Marie Takvam idazleekin batera XX. mendeko 40ko eta 50ko hamarkadetako Norvegiako poeta nagusietariko bat izan zen. 1964an Norwegian Critics Prize for Literature (Kritikerprisen) saria lortu zuen. Gerraondorengo poeta handienetariko bat bezala onartua, 1984an Suediako Akademiaren Dobloug saria jaso zuen. Bere poesian izadiak presentzia handia dauka.

## Obra 
* *De ville traner* – poemario (1945)
* *De unge søylene* – poemario (1948)
* *Skilpaddehagen* – poemario (1950)
* *Strandens kvinner* – poemario (1955)
* *Vandrersken* – poemario (1957)
* *Pastoraler* – poemario (1960)
* *Treklang* – colección de poemas (1963) (en coautoría con Astrid Tollefsen y Gunvor Hofmo)
* *Frokost i det grønne* – poemario (1964)
* *Dr. Gnomen* – poemario (1967)
* *Hyrdefløyten – epistler fra Algerie* – reiseskildring 1968)
* *Som en vår* – poemario i utvalg (1970)
* *Rosenbusken* – poemario (1972)
* *Svaner og nåtid – epistler fra Island* – cuaderno de viaje (1973)
* *Et våroffer* – poemario (1976)
* *De tyve landskaper* – poemario (1980)
* *Samlede dikt* – poemario (1985)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Astrid Andersenen poemak gaztelaniaz.
Teresa Wright

**Muriel Teresa Wright** (New York, 1918ko urriaren 27a - New Haven, Connecticut, 2005eko martxoaren 6a) estatubatuar aktorea izan zen.

## Filmografia
Aktiboen errendimendu

**Aktiboen errendimendua** edo errentagarritasuna ustiapenaren eraginkortasunaren neurria da, erabilitako finantza iturrien eragina kontuan izan gabe. Enpresaren emaitza eta hau lortzeko erabiltzen diren baliabideen arteko erlazioa da. Hau kalkulatzeko erabiltzen den ratioa ROI (Return on invesment) da:

ROI ={Ekitaldiko Emaitza \over Aktiboak}

Ratio honek, inbertsio moneta unitate bakoitzeko enpresak lor dezakeen emaitza neurtzen du eta eragin ekonomikoak bakarrik aztertzen ditu, finantzariorik ez. Bere emaitza oso lagungarria da industria bereko enpresa konpetitiboak alderatzerako orduan eta industriaren arabera emaitza ezberdina izango dira. Hasierako inbertsio handia behar duten enpresek, orokorrean, ROI txikiagoa izango dute.

## Kanpo estekak
Epe luzeko pasibo

**Epe luzeko pasiboa** edo **pasibo ez korrontea**, ekonomian, urte bat baino gehiagoko epemuga edo konpainiaren ustiaketa-epe normala duten pasiboak dira. Eragiketa-epe normala, enpresa batek bere inbentarioa diruan bihurtzeko behar duen denboraren berdina da. Epe laburrean eta epe luzean enpresaren egoera finantzarioa ebaluatzeko, pasiboak banatzen dira: batetik, pasibo korronteak, eta bestetik, epe luzeko pasiboak. Epe luzeko pasiboak, konpainiaren epe luzeko arrakastari buruzko informazio ematen diete erabiltzaileei, eta pasibo korronteak berriz, konpainiak duen zorra jakinarazten die. Balantze batean, kontuak likideziaren araberakoak dira, beraz, epe luzeko pasiboak pasibo korronteen ondoren jartzen dira.

Epe luzeko pasiboen adibideak honakoak dira: ordaindu beharreko zorrak, epe luzeko maileguak, errentamenduak, pentsio-pasiboak, atzeratutako kalte-ordainak, geroratutako diru-sarrerak eta pasibo eratorriak.

## Kanpo estekak
Arrisku finantzario

**Arrisku finantzarioa**, ekonomian, gertaera kaltegarri baten eta bere ondorioen probabilitatea dira. Ekitaldi baten ondorioz, erakunde batean finantza-ondorio negatiboak gertatzearen probabilitatea da.

Kontzeptua zentzu zabal batean ulertu behar da, non, emaitza finantzarioak espero diren emaitzak baino handiagoak edo txikiagoak izateko probabilitatea dagoen. Izan ere, inbertitzaileek merkatuaren kontrako apustu ekonomikoak egiteko aukera dute, eta horien mugimenduak, irabaziak edo galerak sor ditzakete inbertsioaren estrategiaren arabera.

## Kanpo estekak
Ekitaldiko emaitza

Kontabilitatean, enpresa edo entitate baten **emaitza garbia,** diru-sarreren eta, gastu eta korporazio zergen arteko diferentzia berdina da.

Emaitza garbia negatiboa denean, defizita edo galera deritzo, eta positiboa denean, berriz, mozkina deitzen zaio. Emaitza garbia, epe mugatu baterako zehazten da. Adibidez, 12 hilabeteko epea.

Enpresa anonimoetan emaitza garbiak erabakitzen du akziodunen (dibidenduen banaketa) eta enpresaren artean zer partekatu daitekeen eta zer ez.

## Kanpo estekak
Graveyard Shift (1990eko filma)

**Graveyard Shift** (euskaraz *Gaueko Txanda*) 1990eko Ralph S. Singleton estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Stephen King idazlearen *1970eko izenburu berdineko kontakizunean* oinarritua dago. David Andrews, Kelly Wolf, Stephen Macht eta Brad Dourif aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Maine. Ohialgintza lantegiko bateko Warwick (Stephen Macht) jabeak arratoiez lepo dauden sotoak garbitzeko gizon talde bat kontratatu du. Baina bertan heriotz bitxiak jazotzen hasiko dira, gehienbat gaueko 23:00etatik goizeko 7:00etara doan gaueko txandan. Baina bapatean heriotz horien eragilea den arratoi erraldoi itxurako monstruo batekin topo egingo dute...

## Aktoreak 
* David Andrews: John Hall
* Kelly Wolf: Jane Wisconsky
* Stephen Macht: Warwick
* Andrew Divoff: Danson
* Vic Polizos: Brogan
* Brad Dourif: Exterminatzailea
* Robert Alan Beuth: Ippeston
* Ilona Margolis: Nordello
* Jimmy Woodard: Carmichael
* Jonathan Emerson: Jason Reed
* Minor Rootes: Stevenson
* Kelly L. Goodman: Warwicken idazkaria
* Susan Lowden: Daisy May
* Joe Perham: Lantegiko inspektorea
* Dana Packard: Lantegiko langilea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pet Sematary (1989ko filma)

**Pet Sematary** (euskaraz *Maskota Hilerria*) 1989ko Mary Lambert estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Stephen King estatubatuar idazlearen *1983ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Dale Midkiff, Fred Gwynne, Denise Crosby, Brad Greenquist, Michael Lombard, Miko Hughes eta Blaze Berdahl aktoreek antzeztu zuten.

*Pet Sematary Two (1992) jarraipena eta *2019ko izenburu berdineko berregokitzapena* izan ditu.

## Argumentua 
Louis Creed doktorea (Dale Midkiff), Rachel emaztea (Denise Crosby) eta Gage eta Ellie seme-alabak (Miko Hughes eta Blaze Berdahl) Chicago hiria utzi eta Maine estatuko baserri giroko udalerri txiki bateko etxebizitza batean bizitzen jarriko dira.

Etxebizitza trafiko astun handia duen errepide arriskutsu batetik hurbil dago, gainera bidezidor batetik gertu ere badago, honek animalia hilerria eta antzinako amerindiar hilerrira darama. Kondairaren arabera, bertan lurperatutakoak berpiztu egiten omen dira. Louisek kondaira egia dela ikusiko du, kamioi batek bere alabaren katua jo eta akabatu ostean, Jud deritzon bizilagun bitxiak aberetxoa berpiztuko baitu.
 
## Aktoreak 
* Dale Midkiff: Louis Creed
* Fred Gwynne: Jud Crandall
* Denise Crosby: Rachel Goldman-Creed
* Miko Hughes: Gage Creed
* Blaze Berdahl: Ellie Creed
* Brad Greenquist: Victor Pascow
* Michael Lombard: Irwin Goldman
* Susan Blommaert: Missy Dandridge
* Mara Clark: Marcy Charlton
* Kavi Raz: Steve Masterton
* Mary Louise Wilson: Dory Goldman
* Andrew Hubatsek: Zelda Goldman
* Lisa Stathoplos: Juden ama
* Stephen King: Ministroa
* Chuck Courtney: Bill Baterman
* Peter Stader: Timmy Baterman

## Eleberria 
* *Pet Sematary'' (1983, Stephen King)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ahaide txiki

Ahaide txikiak basailutza-sisteman oinarritzen zirenez, Ahaide txikiak ikurrak eta armarri bereziak erabiltzeko baimena ematen zieten, ondorioz, haiek behartuta jarraitu eta lagundu behar zioten Ahaide nagusiari borroka garaian.

Ahaideen arteko ezkontzen eta harreman interesatuen bidez, leinu batzuk beste batzuekin elkartu ziren, elkarri laguntzeko.Horrela sortu ziren bandoak. Horiek ez ziren finkoak: partaideak aldatu egiten ziren garai batetik bestera. Ezagunenak oinaztarren eta ganboaren bandoak ziren.
Carrie (2013ko filma)

**Carrie**, 2013ko Kimberly Peirce estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. *1976ko filmaren berregokitzapena* da, biak ere Stephen King idazlearen *1974ko izenburu berdineko eleberrian* oinarrituak daude. Chloë Grace Moretz, Judy Greer, Portia Doubleday, Alex Russell, Gabriella Wilde eta Julianne Moore aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1995, etxean bakarrrik dela, Margaret White (Julianne Moore) mentalki desegonkorra den neska gazte fanatiko erlijiotsuak Carrie neskatotxo bat erdibitu du, jaioberria hiltzen saiatuko da baina azken unean erabakiz aldatu eta atzera egingo du.

2013, Margareten alaba den Carrie (Chloë Grace Moretz) institutuko ikaskideek umilatu eta jazartua den nerabe bat da, baina haserretzean agertzen den telekinesia ahalmena duela jabetuko da. Ikasturte amaierako dantzaldian egoera jasangaitza izango zaio, hortaz, mendekuari ekingo dio.

## Aktoreak 
* Chloë Grace Moretz: Carrie White
* Julianne Moore: Margaret White
* Judy Greer: Rita Desjardin andereinoa
* Portia Doubleday: Chris Hargensen
* Alex Russell: Billy Nolan
* Gabriella Wilde: Sue Snell
* Ansel Elgort: Tommy Ross
* Barry Shabaka Henley: Henry Morton, institutuko zuzendaria
* Zoë Belkin: Tina Blake
* Karissa Strain: Nicki Watson
* Katie Strain: Lizzy Watson
* Samantha Weinstein: Heather
* Demetrius Joyette: George Dawson
* Mouna Traoré: Erika

## Eleberria 
* *Carrie* (1974, Stephen King)

## Ikus gainera 
* *Carrie (1976ko filma)*

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Cujo (filma)

**Cujo**, 1983ko Lewis Teague estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Stephen King idazlearen *1981eko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Dee Wallace, Daniel Hugh-Kelly, Danny Pintauro, Ed Lauter eta Christopher Stone aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Maine. Udalerri txiki batean, saguzar batek Trenton familiaren *Cujo* deritzon San Bernardo txakur onberari kosk egin eta amorrua kutsatuko dio. Gaisotasuna garatzen doan heinean, txakurra gero eta oldarkorragoa bilakatu eta auzotar guztiak ikaratuko ditu.

## Aktoreak 
* Dee Wallace: Donna Trenton
* Danny Pintauro: Tad Trenton
* Daniel Hugh-Kelly: Vic Trenton
* Christopher Stone: Steve Kemp
* Ed Lauter: Joe Cambe, Charityren senar tratu txar emailea, Bretten aita alkoholikoa eta Garyren adiskidemina
* Kaiulani Lee: Charity Camber, Joeren emaztea eta Bretten ama babeslea
* Billy Jacoby: Brett Camber, Charity eta Joeren semea
* Mills Watson: Gary Pervier, Camberren bizilaguna eta Joeren adiskidemina
* Jerry Hardin: Masen
* Sandy Ward: George Bannerman
* Moe: Cujo

## Eleberria 
* *Cujo* (1981, Stephen King)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ahmed Sékou Touré

**Ahmed Sékou Touré** (n'koz: ߛߋߞߎ߬ ߕߎ߬ߙߋ; Faranah, Frantziar Mendebaldeko Afrika, 1922ko urtarrilaren 9a - Cleveland, Ohio, 1984ko martxoaren 26a) Gineako lehenbiziko presidentea izan zen. Mandinga etniaren kidea eta Samory Turéren hereniloba izan zen. Posta zerbitzuan lan egin zuen eta Gineako lehen sindikatua sortu zuen. 1952an Gineako Alderdi Demokratikoaren liderra bihurtu zen. 1957an Afrika Beltzeko Langileen Batasun Orokorra antolatu zuen. 1956an Frantziako Nazio Biltzarreko kide eta Konakryko alkate aukeratu zuten. 1958an Gineako independentzia lortu zuen eta herrialdeko lehen presidente bihurtu zen. Haren gobernua diktadura bat izan zen eta politika marxistak ezarri zituen.

## Kanpo estekak
The Tommyknockers (telesail laburra)

***The Tommyknockers*** () 1993ko John Power australiar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko telesail labur bat da. Stephen King idazlearen 1987ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Jimmy Smits eta Marg Helgenberger aktoreek antzeztu zuten.

Tommyknocker edota knockerrak kornuallestar eta galestar mitologiako iratxoak dira.

## Sinopsia 
AEB, Maine. Heaven udalerri txikian istripu eta hilketa misteriotsu sail bat jazo da. Hainbat herritarrek mutazioak jasan eta beren artean telepatia bidez komunikatzeko gai dira...

## Aktoreak 
* Jimmy Smits: Jim "Gard" Gardner
* Marg Helgenberger: Roberta "Bobbi" Anderson
* John Ashton: Butch Dugan soldadua
* Allyce Beasley: Becka Paulson udaltzaina
* Robert Carradine: Bryant Brown
* Joanna Cassidy: Ruth Merrill sheriffa
* Annie Corley: Marie Brown
* Cliff DeYoung: Joe Paulson
* Traci Lords: Nancy Voss
* E. G. Marshall: Ev Hillman
* Chuck Henry: Chaz Stewart
* Leon Woods: Hilly Brown
* Paul McIver: Davey Brown
* Yvonne Lawley: Mabel Noyes
* Bill Johnson: Elt Barker

## Eleberria 
* *The Tommyknockers* (1987, Stephen King)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai