open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ugalde (argipena)

**Ugalde** euskal izena daeta hainbat adiera ditu:

## Lekuak 
* Ugalde (Larrabetzu), Larrabetzuko auzoa (Bizkaia).
* Ugalde, Okondoko auzoa (Araba)
* Martin Ugalde Kultur Parkea, Andoaingo industrialdea.
* Ugaldea, Nafarroa Garaiko ibaia.
* Ugaldetxo, Oiartzungo auzoa (Gipuzkoa)
* Ugaldeta, leku bat Iruñean, Arrosadia auzoan.

## Deitura gisa 
Besteak beste, pertsona hauen abizena da Ugalde:
* Martin Ugalde (Andoain 1921-Hondarribia 1924), idazle eta kazetaria.
* Unax Ugalde (Gasteiz 1978), aktorea.
* Arantza Ugalde (Barakaldo 1966), sismologoa.
* Jaione Ugalde, kazetari eta sindikalaria
* Marimi Ugalde (Elduain 1940), irakasle eta politikaria
* Marcelino Ugalde (Lantziego 1881 - Bilbo 1949), irakaslea.
* Txetxu Ugalde (Bilbo 1960), kazetaria.

## Besterik 
* Marcelino Ugalde ikastetxeko hondamendia, Ortuellan gertatua 1980an.
* Uhalde (argipena): etimologikoki, Ugalderen aldaera.
* Uvalde (argipena): Texasko zenbait toki
Krema frijitu

thumb|Krema frijitua
**Krema frijitua** azkenburuko bat da, esnekien atalaren barruan sartzen dena. Esne frijitua eta krema frijitua errezetak jende ugarik  nahasi egiten ditu. Bien arteko desberdintasun nagusia zera da, esne frijituaren  oreak ez duela arrautza edo gorringorik ematen, aldiz  krema frijituarenak bai.

Krema frijituaren kasuan pastel krema lodiago bat da oinarri, hau hozten utzi  ondoren, karratuetan moztu,  irin eta arrautzetan bildu eta frijitu egiten da. Azukre eta kanela hautsa gainetik jarriz amaitzen da.

Krema frijitua egiterako garaian pastel kremarekin alderatuz komeni izaten da gari-irin pitin bat gehitzea honen glutenak hozten denean gorputz gehiago emango bai dio ondoren maneiatu beharko dugun oreari.

## Krema frijitu errezeta 
20 krema inguru egiteko

### Osagaiak 
* Ekilore olioa: 10 ml.
* Esnea: Litro 1.
* Kanela:  Zotza 1/2.
* Arto irin findua: 90 g.
* Gari-irin: 30 g.
* Gorringoa: 3.
* Arrautza: 3.
* Azukrea: 100 g. eta 200 g.  artean gustuen arabera.
* Gurina: 10 g erretilua  margotzeko.
* Irina eta arrautza: Arrautzaztatzeko.
* Ekilore olioa: 300 ml., krema frijitzeko.
* Kanela hautsa eta azukrea: Bakoitzaren gustura, kremei gainetik botatzeko.

### Prestaketa 
# Kremaren orea aterako dugun erretilua  olioz margotu.
# 8 ml. esne, kanelarekin  5 minutuz egosi  bere lurrina har dezan eta epeltzen utzi ondoren iragazi.
# Beste ontzi batean, arto irin findua eta gari-irina, aparte dugun esne hotzetan disolbatu.
# Pertz  batean arrautzak gorringoak eta azukrea irabiatu eta honi, irin disolbatua gehitu.
# Kanela lurrina duen esnea irakiten jarri eta arrautzarekin prestatu dugun orea poliki-poliki gehitzen joango gara, hagatxoarekin nahasten den bitartean.
# Krema irakiten hasitakoan eta eragiteari utzi gabe 5 minutuz  egosi. Aldez aurretik margotu den erretilura aterako dugu, 1,5 cm-ko loditasuna emanez. Gainetik gurinarekin margotu.
# Ore hau ondo hozturik dugunean, 5x5 cm.-tako karratuak moztu, irin eta arrautzetan pasa eta frijitu.
# Zartaginetik  paper xurgatzailea duen erretilu batera  atera, eta hoztu aurretik azukre eta kanela hautsa  nahasia  gainetik bota.

## Kanpo estekak 
gastronomiavasca.net/eu/gastro

Sukaldaritza_liburua/Azala
Eben Dönges

**Theophilus Ebenhaezer "Eben" Dönges** (Klerksdorp, 1898ko martxoaren 8a - Lurmutur Hiria, 1968ko urtarrilaren 10a) hegoafrikar politikaria izan zen.

Zuzenbidea ikasi zuen Londresen eta abokatu gisa lan egin zuen. Hegoafrikan itzuli zenean, Alderdi Nazionalean afiliatu zen eta alderdiko egunkarian lan egin zuen. 1941ean parlamentuan sartu zen eta 1948an Posta eta Telegrafoetako ministro izendatu zuten. 1948tik 1958ra Barne ministroa eta apartheid politikaren sortzaileetako bat izan zen. 1958tik 1967ra Finantza ministro izan zen.

Hendrik Verwoerden hilketaren ondoren, behin-behineko lehen ministro kargua hartu zuen eta Kongresua antolatu zuen lider berria aukeratzeko. 1967an hautatu zuten herrialdeko presidente, baina kargua hartu aurretik bihotzekoa izan zuen eta koman sartu zen.

## Kanpo estekak
Jafta Mamabolo

**Jafta Mamabolo** (1983ko abenduaren 21a) Hegoafrikako aktore eta zinemagilea da.  *Freedom*, ''Gangster's Paradise: Jerusalema* eta Otelo Burning film ezagunetan egindako paperengatik da ezaguna *.*

## Bizitza pertsonala 
1987an jaio zen Limpopon, Hegoafrikan. Arte Eskola Nazionalean parte hartu zuen eta antzerkigintza ikasi zuen artista ospetsuekin. Bitartean, moda diseinatzaile izan nahi zuen eta diseinu ikastaro bat egin zuen. 

## Karrera 
2008an, *Jerusalema'' filmerako hautatu zuten.  Bere lehen film luzea izan zen, non 'Young Kunene' pertsonaia antzeztu zuen. Kritikaren txaloa jaso zuen paperagatik. 2011n, Sara Blecher-ek zuzendutako *Otelo Burning* filmean agerraldia egin zuen. Filma arrakasta handia izan zuen eta gerora guztira 13 izendapen jaso zituen African Movie Academy Awards (AMAA) 2012an, baita 2013an Africa Magic Viewers Choice Awards eta 8th Africa Movie Academy Awards sarietan ere. 2015ean, *Ayanda* filmean aritu zen 'Lenaka'ren paperarekin. 2016an, benetako istorio batean oinarritutako *Kalushi: The Story of Solomon Mahlangu* film luzearekin egin zen ezagun. Pelikulan, 'Lucky'-ren rol solidarioa egin zuen. Filmak kritikako arrakasta izan zuen eta hainbat zinemalditan saritua izan zen.

Zinemaz gain, aurkezle lanetan aritu zen hainbat telebistatan, hala nola 'Molo show', 'Craze E' eta 'Knock knock'. Ondoren, SABC1-en emititutako *Soul Buddyz* gazteentzako drama programako hirugarren eta laugarren denboraldiko aktoreekin batu zen. Bere rolak telesail bateko aktore nagusi onenaren izendapena jaso zuen gero. 2011n, 'Matthew' papera egin zuen *Generations* telenobela ezagunean. 

Bi urteko etenaldi luzearen ostean, 2018an itzulera egin zuen *Freedom* filmarekin. Filmaren gidoia idatzi eta zuzendu zuen. Filma gerora arrakasta handia izan zuen Hegoafrikako zinemetan.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Chill, guys! There’s no 'beef' between Jafta Mamabolo and Masasa Mbangeni
Finantzaz haratago

**Finantzaz haratago** Finantza Etiko eta Alternatiboetako Hezkuntzaren Euskal Sarea da, EAEn finantza etiko eta alternatiboetako hezkuntza sustatu eta zabaldu egiten duen plataforma. Gaur egun sare honetan parte hartzen duten erakundeak hauexek dira: Elkarcredit, Finantza Etikoak Elkartea (EAEn Fiare Proiektua Babesteko Elkarte Ohia), Mugarik gabeko Ekonomilariak eta Oikocredit.

## Helburuak 
Hezkuntza finantzario kritikoaren bitartez ekonomia eraldatzaileak babestea da sarearen helburuetako bat. Horrez gain, irakasleak eta gizarteak jasotako hezkuntza ekonomiko eta finantzarioari buruzko hasunarketa kritiko eta konstruktiboa eraiki nahi du.

Gaur egungo hezkuntza sisteman ikuspegi finantzario tradizionalak duen garrantziari aurre egiteko Finantzaz Haratagotik ikasgeletan erabili daitekeen material alternatiboa argitaratzen dute, egungo sistemari buruz ikuspegi kritikoa sustatzeko, ekonomia eraldatzaileen aldeko apustua egiteko eta sozialagoa eta jasangarriagoa den mundu baten alternatibaren adibidea erakusteko. Etorkizunera begira, sarearen erronka nagusieneteko bat eragin politikoa izatea da, hezkuntza-sistea hobetzeko gaitasuna izateko.

## Erreferentziak
Tonale mendatea

**Tonale mendatea**, , Italiako Alpeetako mendate bat da, Lonbardia eta Trentino eskualdeen artean eta Rhetiako Alpeak zeharkatzen ditu. 1.883 metroko garaieran dago.

Val Camonica eta Val di Sole haranak elkarlotzen ditu.

1933. urteaz geroztik Italiako Giroak maiz igaro du. Mendatean Italiar faxismoaren garaian altxatutako eroritako italiar soldaduen omenezko monumentu oroigarria dago.
Fedaia mendatea

**Fedaia mendatea**, , Italiako Alpeetako mendate bat da, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 2.057 metroko garaieran.

Dolomitak mendikateko mendirik garaiena den Marmolada mendiaren iparraldeko oinean dago.

Bertan, Fedaia aintziraren ikuspegi ederrak izateagatik ezaguna da, bai eta 1975. urteaz geroztik Italiako Giroa maiz igaro izateagatik ere.

*The Italian Job* (2003) filmaren kokalekua ere izan zen.
Hepatica nobilis

thumb|317x317px|Gibel-belarra, *Hepatica nobilis*
**Gibel-belarra** (*Hepatica nobilis*) Ipar hemisferioko eskualde epeletako ia baso guztietan hazten da, lehorrenetan izan ezik. Kareharrizko lurrak nahiago ditu,eta ugaria da mendietako eremu fresko eta laiotzetan. Hegoaldeko toki lehorrenetan,urdinak izaten dira beti. Eremu hotz eta hezeenetan zuriak eta arrosak.

## Ezaugarriak 
Belar-landare txiki iraunkor edo bizi bat da, 20 cm-ko altuera gainditzen ez duena. Oro har urdinak edo urdin-moreak dira, baina badaude lore zuri eta arrosak dituzten aldaerak. Oso goiz agertzen dira, udaberri hasieran edo negu betean hain hotzak ez diren lekuetan, hosto berriak zabaldu baino lehentxeago. Fruitua poliaquenio bat da.

## Historia 
Hepatiko izena hostoek gibelarekin duten antzekotasunetik dator. Lorea organo horren kolorearen antzekoa da. Aspaldi, gibeleko gaitzak tratatzeko landare erabilgarria zela uste zen.Gaur egun badakigu ez duela inolako propietaterik erabilera horretarako, eta landare freskoa toxikoa da.

## Propietateak 
Erdi Arotik erabiltzen da bronkitisa eta tantak tratatzeko. Gaur egun homeopatian baino ez da erabiltzen. Kanpotik, konjuntibitisak sumindutako begiak garbitzeko erabiltzen da.

## Erabilpena 
Landare freskoa, toxikoa da. Gastroenteritisa eragin dezake, eta, beraz, landare lehorra erabili behar da beti ahotik emateko. Diuretiko eta hesteetako antiinflamatorio gisa erabiltzen da eta ez da zaurientzako egokia.

Hostoak udaberrian biltzen dira infusioak prestatzeko.

Izen hauez ere ezaguna da: gibel-belarra, gibelekoa, hepatika noblea, hirutasunaren belarra, hirusta urreztatua, otso-biola.
San Pellegrino mendatea

**San Pellegrino mendatea**, , ladinoz *pas de Sén Pelegrin* eta alemanez *Sankt-Pelegrin-Pass*, Italiako Alpeetako mendate bat da, Dolomitak mendikatean eta Trentino-Adige Garaia eskualdean. 1.918 metroko garaieran.

1963. urteaz geroztik Italiako Giroa maiz igaroda.
Iseran mendatea

**Iseran mendatea**, , Frantziako Savoia departamenduan dagoen Alpeetako mendate bat da. 2.764 metroko garaiera du.

Frantziako Tourrak maiz igaro izan du.
Austriatarren Madril

[thumb|350x350px|[Madril|Madrilgo planoa, Pedro Teixeirak egina 1656an.]]
**Austriatarren Madril**, **Austriatarren auzoa** ere deitua, Espainiako hiriburuko eremu zabal bati ematen zaion izena da, administrazio izaera edo ofizialtasunik gabea gabea, hiriaren Erdi Aroko trazadurari eta **Austriako** Etxeko monarkek hasitako hirigintza-hedapenari dagokiona, Karlos I.aren eta, bereziki, Felipe II.aren erregealdietan abiatua (errege honek 1561ean Madrilen Gorteak ezarri zituen). 

Nagusiki turismoarentzako duen halako adiera geografikoaz gain, Austriatarren Madril terminoak adiera historikoa ere badu. Ikuspegi horren arabera, adierazpen hori erabiltzen da Karlos I.aren (1516–1556), Austriako Etxeko lehenaren eta Karlos II.aren (1665–1700) erregealdien arteko urbanismoa izendatzeko. **Madril zaharra** ere maiz erabiltzen da hiriaren zati hori izendatzeko.

Karlos I.aren erregealdian, Madril bi gune nagusik osatzen zuten: Erdi Aroko harresi kristauaren barruko barrutia eta errebalak. Hirigunea mendebaldeko Errege Jauregitik Puerta del Solera hedatzen zen ekialderantz, eta, iparraldetik hegoaldera, Santo Domingo plazatik Cebada plazaraino.

1561etik aurrera, hiriburua zelarik Madril, hiria ziztu bizian hazi zen, eta batez ere ekialderantz hedatu zen. 1656an Pedro Teixeirak egindako Madrilgo planoak, Gortea ezarri eta ia mende bat geroago, hirigunearen dimentsioen ideia zehatza ematen du, Felipe iv.aren garaian (1621–1665).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agnello mendatea

**Agnello mendatea**, ,  eta piemonteraz ''Còl dl'Agnél'', Frantzia eta Italia artean dagoen Alpeetako mendate bat da, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eta Piemonte artean. 2.748 metroko garaiera du.

Frantziako Tourra nahiz Italiako Giroak maiz igaro izan dute.
Elkarcredit

**Elkarcredit** nazioarteko lankidetzan, garapenerako mikrokredituetan eta gizarte erakaldaketarako hezkuntzan jarduten duen irabazi-asmorik gabeko elkartea da. Bere jardueraren bitartez gizarte ekonomia, ekonomia solidarioa eta ekonomia feminista sustatzen ditu eta baita hezkuntza finantzario kritikoa ere, izan ere, Finantzaz Haratago sarearen koordinatzailea da (Finantza Etiko eta Alternatiboetako Hezkuntzaren Euskal Sarea). 

## Nazioarteko lankidetza 
Elkartearen oinarrietako bat bertako zein nazioarteko aliantza eta sareetan parte hartzea da, herrien eta pertsonen arteko elkartasuna eta lankidetza sustatzen dituzten proiektuak babesteko helburuarekin. Elkarcrediten nazioarteko lankidetza elikadura burujabetzaren ardatzean oinarritzen da. Borroka honetan agroekologia eta feminismo baserritar herrikoiarekin erlazionatutako proiektuetan parte hartzen dute, besteak beste Vía Campesinako erakundeekin lan eginez.

Proiektu ezberdin hauek finantzatzeko funtsak, funts propioak, bazkideen ekarpenak edota garapenerako eta sentsibilizaziorako lankidetza-proiektuetarako diru-laguntzen deialdietatik lortutako funtsak dira.

## Garapenerako mikrokredituak 
Finantza etikoei lotuta, mailegu arduratsu eta solidarioen inguruko balioak sustatzen dituzte hegoaldeko herrialdeetan bertako mikrofinantza erakundeekin lan eginez eta EAEn hezkuntzaren bitartez.

Putxitoak Elkarcrediten lankidetza ibilbidearen hasiera izan ziren, 2004ko urrian. “Puchito” hitza Erdialdeko Amerikako nekazarientzat zerbait txikia baino baliotsua dela esateko erabiltzen da. Putxito izeneko mikrokreditu hauek komunitateko egonkortasuna eta tokiko ekoizpen eta merkaturatzean jauzi kualitatiboak emateko tresna gisa erabiltzen dira, ez dira pobrezia desagerrarazteko alternatiba gisa ulertzen, prozesu eraldatzaileak babesteko tresna bezala baizik. Honela, Hegoaldeko komunitateen antolaketa- eta ekoizpen-gaitasunak indartu egiten dira.

## Gizarte Eraldaketarako Hezkuntza 
Hezkuntzara bideratutako lana elikadura burujabetzaren eta ekonomia sozial eta solidarioaren ardatzetan garatzen da, bereziki finantza etikoen inguruan.
Frank Oz

**Frank Oz**, **Frank Richard Oznowicz** jaioa (Hereford, 1944ko maiatzaren 25a) estatubatuar aktore, zinema zuzendari eta txotxongilolaria da.

Ingalaterran jaio zen, aita judu poloniar holandarra eta ama flandriarra zituela. Guraso biak txotxongilolariak ziren. Frank Belgikan bizi izan zen sei hilabetetik bost urtera arte eta 1951tik Estatu Batuetan. 

Jim Hensonekin lan egin zuen Muppets-etan. Yodaren papera ere egin zuen Star Wars sailean. 1984an zuzendari lanari ekin zion Jim Hensonekin batera *The Dark Crystal* filmean. Harrezkero, txotxongilo eta komedia filmak zuzendu zituen.

John Landisen filmetan ere aktore gisa agertu da.

## Filmografia 
### Zinema 
#### Zuzendaritza eta ekoizpena 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Anita Gradin

**Anita Gradin** (Hörnefors, Suedia, 1933ko abuztuaren 12a &ndash; Stockholm, 2022ko maiatzaren 23a)  suediar kazetari eta politikaria izan zen. Bere herrialdeko ministroa izan zen eta Europako Batzordean parte hartu izan zuen, Europako Inmigrazio, Justizia eta Segurtasun komisario kargua betez, batzordeko kide zaharrena izanik. 

## Karrera politikoa 
Suediako Alderdi Sozialdemokrataren (SDWP) kidea, 1982an Olof Palme lehen ministroaren gobernuko Immigrazio eta Aukera Berdintasuneko ministro izendatu zuten, eta kargua izan zuen 1986ra arte. Urte horretan Kanpo Arazoetarako ministro gisa aritu zen, Ingvar Carlsson-ek izendatuta. Ministro gisa egon zen 1991ra arte, eta bere herrialdea Europar Batasunean integratzeko zeregin handia izan zuen.

1992 eta 1994 bitartean Austria eta Esloveniako enbaxadore izan zen. Bere herrialdea EBn sartzearekin batera, Santer Batzordeko kide izendatu zuten 1995ean. 1999an utzi zuen kargua, eta hura ere bete zuen, behin-behinean, Manuel Marin buru zuen Batzordean. Bere postuan António Vitorinok ordezkatu zuen eta Suediako komisario gisa Margot Wallströmek .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irpin

**Irpin** () Ukrainako Hiri Heroiko bat da, Irpin ibaiaren ibaiertzean kokatua, Kiev Oblastean, Ukraina iparraldeko Kiev hiriaren ondoan. Irpinen zati bat, Kotsiubynske kokagunea, Kiev barruko barrendegi-eremu bat da.

Administratiboki, oblast-mailako garrantzia duen hiri gisa kontsideraturik dago; hala, Irpingo Udalerriko administrazio-zentro gisa balio du, Irpin hiria zein beste hiru hiri-motako kokagune barne hartzen dituena. Hiriak, 2021eko estimazioei jarraiki, 62,456ko biztanle ditu.

Hiriak 1899an eraikitako tren-geltoki bat du.

## Hiri senideak 
Irpinen hiri senideak hauek dira:

*  Milwaukee, Ameriketako Estatu Batuak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Irpin*, Kiev Oblasteko Administrazioaren webgunean
* Irpin Zinemaldia
* Irpin Hiriko Ataria
* Irpin *Ukrainako SESko Hiri eta Herrien Historia*n
Zoran Mušič

**Anton Zoran Mušič** (Bukovica, 1909ko otsailaren 12a - Venezia, 2005eko maiatzaren 25a) esloveniar margolari, grabatzaile eta marrazkilaria izan zen.

Garai hartan Austro-Hungariar Inperiokoa zen Bukovican jaio zen. Familiak hainbat aldiz aldatu behar izan zuen bizilekua Lehen Mundu Gerraren ondorioz, eta mugak aldatu behar izan zituzten. Zoran Maribor eskolara joan zen eta Zagrebeko Arte Ederretako Eskolan ikasi zuen. Eslovenieraz, alemanez, kroazieraz, italieraz eta frantsesez hitz egiten zuen. 1934tik aurrera Europan zehar bidaiatu zuen eta 1942an Venezian kokatu zen. Espioia izatea leporatu zioten eta Dachauko kontzentrazio-esparrura bidali zuten. Bertan marrazki asko egin zituen. 1945ean askatu zuten, eta Esloveniara itzuli zen, baina agintari komunisten presioak jaso ondoren, Venezian kokatu zen behin betiko.

Paisaiak, izadi hilak, erretratuak eta autoerretratuak margotu zituen. Dachauren beldurrezko eszenak eta Veneziako *vedutak* ere. Nazioartean ospe handiena duen margolari esloveniar garaikidea da.
Margot Wallström

**Margot Elisabeth Wallström**  (Kage, Suedia, 1954ko irailaren 28a) Suediako Alderdi Sozialdemokratako kide den politikari suediarra da, bereziki politika feministak garatzeagatik eta giza eskubideen defentsagatik ezaguna. 2014tik 2019ko irailera Suediako Atzerri ministroa izan zen, berak "atzerri politika feminista" deitu zuenaren buru. Europako Batzordeko presidenteordea eta Erakunde Harremanetarako eta Komunikazio Estrategirako komisarioa izan zen 2004 eta 2009 artean .

## Biografia 
Margot Wallström honoris causa doktorea da Chalmers eta Mälardalen, Suediako, eta Lowell, Massachusetts, Estatu Batuetako unibertsitateetan. 2002an Urteko Komisarioaren titulua jaso zuen European Voice astekariaren eskutik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Página oficial de Margot Wallström
* Blog de Margot Wallström
Brovary

**Brovary** () –1969a baino lehen **Brovari** izenez ezagutzen zena– Kiev Oblasteko hiri bat da, Ukrainako iparraldean kokaturikoa, eta herrialde-hiriburuko den Kievenekialdeko aldiri dena bat dena. Era berean, Brovary Raionaren administrazio-zentroa da ere. Bere biztanleria 109,473koa zen 2021ean.

## Hiri senidetuak 
Brovary hurrengo hiriekin dago senideturik:

## Kanpo estekak 
* *Misilek Ukrainako lautadak jotzen dituzte* (BBC)
* Brovaryko emisio-historia
* Brovary hiriaren doako argazki-bilduma handia
Laia Berenguer Puget

**Laia Berenguer Puget** (San Feliu de Codinas, Bartzelona, 1920ko urtarrilaren 18a &ndash; La Ametlla del Vallès, Bartzelona, 2011ko ekainaren 21a) Frantzian erbesteratutako militante politiko bat izan zen, eta gero Espainian kartzelaratu zuten. 1988tik 1990era San Felíu de Codinas-eko alkate izan zen.

## Biografia 
Nekazari-familia baten alaba, 13 urte zituela ehun-fabrika batean hasi zen lanean. 1936an JSUCen (Kataluniako Gazteria Sozialista Bateratuak) hasi zen militatzen, PSUCko (Kataluniako Alderdi Sozialista Batua) gazteak.

Espainiako Gerra Zibilaren ondoren Frantzian erbesteratu zen, Lister Brigadako azken soldaduekin muga zeharkatuz. Bonbardaketa ugari jasan zituen karabanak, batez ere Figueresen. Frantziara helduta, erdialdeko mendiguneko errefuxiatu-eremu batean sartu zuten, Paristik gertu. 1939ko urriaren 3an, Frantziako agintariek indarrez itzularazi zuten Espainiara, Estatuaren segurtasunari buruzko Daladier Dekretua aplikatuz.

Kataluniara itzuli zenean, polizia frankistak gertutik zaindu zuen. 1939ko urriaren 14an atxilotu eta Les Corts emakumeen kartzelan sartu zuten, 3 urte eta erdiz. 1943tik aurrera, baldintzapeko askatasunaren araubidean, bere herrira itzuli zen bizitza berregiteko, eta bizilagunek baztertu egin zuten preso politiko ohi izateagatik. Azkenik, 1965ean kargu politiko guztietatik aske geratu zen.

1971n, Kataluniako Batzarra sortu zenean, bertan parte hartu zuen. 1973an, kartzelan sartu zuten Kataluniako Batzarrean zeuden 113 pertsonekin. Ordukoan Trinitat kartzelan sartu zuten. Azkenik, 1977an irten zen espetxetik, eta bere ibilbide politikoarekin jarraitu zuen, bere herria *Iniciativa per Cataluña* taldeko alkate gisa gobernatuz 1988tik 1990era. 2001ean *Dones del 36* elkartean sartu zen.

2011ko ekainaren 21ean hil zen La Ametllan del Vallès, 91 urte zituela

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emilia Goyena Arraiza

**Emilia Goyena Arraiza** (Tarancón, Cuenca, 1916ko  irailaren 26a &ndash; Buenos Aires, Argentina, 1999) idazlea izan zen. Nafarroan, familia-plangintzako prozesuei eta emakumearen iraultzari buruz idatzi zuen lehenengo emakumea.

## Biografia 
Emilia Goyena Taranconen jaio zen, aita bertan ari baitzen lanean, baina laster aldatu ziren Lizarrara. UGTko kidea eta Iruñeko JSko afiliatua izan zen. 1933ko urrian, artikulu bat idatzi zuen *Trabajadores* aldizkarian, langileen jaiotza-kontrolaren gainean, Mussolinik Italiako langileei seme-alaba asko izateko egindako eskaeraren aurrean. Urte berean abuztuaren 30ean Emiliaren gurasoak eta neba atera zituzten Lizarrako kartzelatik, eta kamioi batean sartu zituzten. Abuztuaren 30eko “saka” izan zen. Argentinan erbesteratuta, 83 urte zituela hil zen, “emakumeak gizartean duen eginkizunari” buruz inoiz idazteari utzi gabe eta atzean utzi zuen izua inoiz kontatu gabe.

Bere bizitzako aldi honetan, *La Página de la Mujer, Reconstrucción* aldizkariaren emakumeek idatzitako zutabe batean parte hartze zuen. Aldizkari hori 1946an argitaratu zen lehen aldiz, Perón presidentearen agintaldian, eta ideologia sozialista libertarioa publiko zabal batengana zabaltzea zuen helburu.

Emilia ezaguna egin zen familia-plangintzaren defentsan aitzindaria izateagatik.

Antzezlan horren bidez, ausardia, bi protagonisten bizitza eta, haiekin batera, 36ko uztailaren 18an Espainia bizi eta hari aurre egin zioten emakume guztien bizitza anonimoak aintzatestea jarri zuten egileek helburu. Emakume horiek emakumearen duintasunaren alde borrokatu baitziren, gizakiaren duintasuna herrialde honetako areketara baztertu zen garaian. Emilia Goyena Arraiza, bere ama Emilia Arraiza bezala, emakumearen hezkuntzaren aitzindaria izan zen familia-plangintzaren arloan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stabat Mater (ereserkia)

***Stabat Mater*** XIII. mendeko ereserki kristaua da, Andre Mariari dedikatua. Jesus gurutziltzatzean haren ondoan ama gisa izandako sufrimendua islatzen du latinezko testua. Haren egilea Jacopone da Todi fraide frantziskotarra dela uste da, baina Inpzentzio III.a aita santua ere egiletzat jo izan dute. Titulua bere lehen lerrotik dator, *Stabat Mater dolorosa* mingarritik, "han dago ama minez" esan nahi duena. *Stabat Mater* ezaguna zen jada XIV. mendearen amaieran.

Artean, lerro hauek sortu duten errepresentazio ikonografikoa oso ezaguna da, Ama Doloreetakoaren beste adbokazioekin batera (Pietà zein Mariaren zazpi nekeak).

## Musika 
Himnoa liturgian abesten da Andre Maria Doloretakoaren elizkizunetan. Berezko musika (baldin bazeukan) ez da ezagutzen, baina konpositore askok jarri diote musika *Stabat Materri.* Horien artean, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Antonio Vivaldi, Franz Schubert, Franz Liszt, Antonín Dvořák, Giuseppe Verdi edo Julia Perry. Euskal Herrian Felipe Gorriti nafarrak sortu zuen bertsio bat. 

## Testua eta itzulpena 
Testu originala latinez idatzi zen. Euskarazko itzulpen batzuk ezagutzen dira. Arantzazuko artxiboan *Hondarribiko Kaputxinoa* delako batek idatzia gordetzen da, Jose Inazio Aranak *Euskal-Erria* aldizkarian argitaratu zuen bat 1884an, Juan Arana *Loramendik* idatzi zuen beste bat 1925ean.

Honako testu latinoa 1853ko brebiario batekoa da. Eta euskarazko testua Aranarena da, 1884koa. Hiru lerroko ahapaldiak ditu originalak, errima lehen bi lerroetan doalarik, baina ikus nola Aranak kopla handiak osatu zituen, euskal bertsokera tradizionalekoak, itzuli zuenean:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sofrologia

**Sofrologia**  grezierarik eratorri hitza da,   /  ("osasungarria"),  / PHREN ("gogamena"), eta  /  ("estudio/zientzia"). **Sofrologia** harmonian dabilen kontzientziaren azterketa da; ariketa fisiko eta mental praktikoak lantzen dituen osasun-filosofia bat, burua prestatzea da helburua, beti ere gorputz ondo zentratu batean.

Euskaraz **Lasaitasunez** hitzarekin ere erabili dira sofrologiarekin teknikak.

Metodo hori 1960ko hamarkadan garatu zuen Alfonso Caycedo neuropsikiatra kolonbiarrak. Urte batzuk geroago, hauxe esan zuen: "Sofrologia bizitzen ikastea da".

## Jatorria eta garapena 
Caycedo irakasleak (Bogota, 1932) sofrologia sortu zuen 1960an, Madrilgo ospitale batean medikuntza praktikatzen ari zela.

Hasieran, pertsona deprimituak eta traumatizatuak sendatzeko modua bilatzen zuen, ahalik eta sendagai eta tratamendu psikiatriko gutxien erabiliz. Hipnosi klinikoa eta Mendebaldeko erlaxazio-teknikak, Jacobson-en pixkanakako erlaxazioa eta Schultzen autogestioak aztertzen hasi zen.

Sofrologia klinikoko lehen saila 1960ko urrian ireki zuen, Madrilgo Santa Isabel ospitalean.

1963an, yoga-zale sutsu batekin ezkondu zen, eta hura Ekialdeko teknikak aztertzen hasi zen. Indiara eta Japoniara joan zen 1965 eta 1968 bitartean, eta yoga, budismo tibetarra eta japoniar meditaziorako zen teknika ikasi zituen. Sendatzeko tekniketan erabili zituen.

Espainiara itzuli zenean, Caycedo irakaslea Bartzelonan finkatu zen, eta han garatu zuen sofrologia, Parisko zenbait taldetan ere bai.

1967an, eskiko entrenatzaile suitzar batek sofrologia-teknikekin entrenatu zuen bere taldea ezkutuan, eta lau txapeldun izatea lortu zuen 1968ko Grenobleko Joko Olinpikoetan. Kirol-arrakastek hurrengo urteetan jarraitu zuten, eta sofrologia ospetsu bihurtu zen.

Caycedo Andorrara joan zen 1988an, eta "Sofrologia Caycediarra" kontzeptua sortu zuen. 

Gaur egun, sofrologia oso metodo arrunta da Frantzian, Espainian, Italian, Suitzan eta Belgikan, eta Erresuma Batuan hazten ari da.

Bi adar ditu: sofrologia medikoa (batez ere minaren kudeaketa) eta kirol-sofrologia.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Patrick-André Chéné, *Sophrologie -* Lehenengo saioa: Fondements te méthodologie (Preface and ethical code by Alfonso Caycedo), Ellébore Publicions, 1994 (), Re-edited in 2008 ()
* Luc Audouin: Sophrologie
* Yves Pecollo: Sophrologie
* Richard Espositoren zuzendaritzapean: Guide de Sophrologie Appliquée
* Florence Parot: Instando Serenity for Life and Work: An Introduction tono Sophrology
* Patrick André-Chéné: An Introduction tono Sophrology

## Ikus, gainera 
* Yoga

## Kanpo estekak 
* «Bilaketaren emaitzak «Lasaitasunez» - IKAS Euskal Pedagogia zerbitzua&#x20;*ikas.eus*
Muturzorrotz

thumb|Muturzorrotz labaina
**Muturzorrotza** edo** puntazorrotza** osagai desberdinak, zuritzeko, forma emateko eta mozteko erabiltzen den ganibeta edo labana txiki eta puntaduna da.
Stabat Mater (argipena)

**Stabat Mater** latinezko esaldiak (euskaraz: Han zen ama) Wikipediako artikulu batera baino gehiagotara eraman gaitzake:

* Stabat Mater (ereserkia), olerki edo ereserki kristaua, Andre Mariari eskainia. 
* Stabat Mater (ikonografia), Jesus eta Maria ageri diren arte kristauko motiboa.
Barranco de la Torre

**Barranco de la Torre** (*108. partzuergoa: Melida-Murelu Konde*) Nafarroa Garaiko partzuergo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdeaeskualdean.

Melida eta Murelu Konde herriek partekatzen dute partzuergo hau.

## Geografia 
Barranco de la Torre Erdialdea eskualdean dago, Aragoiko Erribera eremu naturalean.

### Mugakideak 
### Inguru naturala eta kokapena 
Partzuergoa Erriberriko merindadean dago, Bardeatik iparraldera, eta Erriberritik hamar kilometro hegoaldera. Herrira heltzeko N-121 errepidea hartu behar da Kaparrotsu edo Erriberri abiapuntutzat harturik.

Geografiaren aldetik, Aragoiko Erribera eskualdean dago, hau da, Aragoi ibaiaren ibilguaren behereneko aldean.

### Klima eta landaredia 
Barranco de la Torreko klima mediterraneo kontinentala dauka. Urteko batez besteko tenperatura 14 gradukoa (aldaketa termiko handiarekin) eta prezipitazioak 400 eta 500mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 60-70 baino ez dira izaten. Prezipitazioak nahiko irregularrak dira urte osoan zehar (ekainekin abuztura hiru hilabete idor daude), eta orokorrean ugariagoak dira udaberri eta udazkenean. Haizerik ohikoena iparreko ziertzo haizea da; eta, uda garaian, hegoaldekoa.

Partzuergoa iparraldean klima mediterraneoari dagozkion espeziak aurki daitezke, zumelak batez ere, eta hegoaldean, txapardi eta pinuak. Horrez gain, igeltsua ugaria den hegoaldeko lurretan, landare gipsikola eta halofiloak ageri dira.

#### Estazio meteorologikoa 
Murelu Konde edo Melida udalerrietan ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Kaparrotsu pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 303 metrora, Nafarroako Gobernuak 1929n jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Melida
* Murelu Konde

## Kanpo estekak
Joaquina Dorado Pita

**Joaquina Dorado Pita** (Coruñan, 1917ko ekainaren 25a &ndash; Bartzelona, 2017ko martxoaren 14a)  ekintzaile anarkosindikalista, errepublikanoa eta antifrankista izan zen.

## Biografia 
Familia Bartzelonara joan zen 1934an. Han tapizatzaile-bernizatzaile lanbidea ikasi zuen, eta CNTren zuraren eta dekorazioaren sindikatuan afiliatu zen; 1936an, El Poble-sec Gazte Askatzaileen defentsa-batzordean parte hartu zuen. Maiatzeko ekintzetan, *Luz y Cultura* taldeko kide gisa, estalinismoaren aurka agertu zen. Manuel Hernández zuraren sindikatuko presidentearen idazkaria izan zen, eta 1937an ordezkatu zuen, buruzagi lanetan hasi zenean. Bartzelonan, Joaquinak Liberto Sarrau ezagutu eta betiko izan zuen lagun. 

1939an Frantziara erbesteratu eta Briançon eremuan sartu zuten, Italiako mugatik hurbil. Handik ihes egin eta klandestinitatera igaro zen. Montpellierren jarri zen eta gero Tolosan, Zuraren Sindikatua berreraikitzen lan egin zuen hirian. 1943an, atxilotu eta Portet sur Garonneko Récébidouxen eremuan sartu zuten, eta handik ere ihes egitea lortu zuen.

Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, Liberto Sarraurekin eta Raúl Carballeirarekin, Ruta argitalpen libertarioa zuen “maiatzaren 3a” talde anarkistan parte hartu zuen. 1946an, Erresistentziako Mugimendu Libertarioko (MLR) kide gisa, ezkutuan sartu zen Espainian, eta ekintza antifrankista ugaritan parte hartu zuen. Sarrau lankidearekin batera atxilotu zuten eta Polo komisarioak 18 egunez torturatu zuen Bartzelonako Layetana bideko komisarian. 1948ko martxoaren 15ean, Les Cortseko emakumeen kartzelan sartu zen, Rosa Mateu, Francesca Avellanet, Antonia Martínez eta beste batzuekin batera. Hamabost urteko kartzela-zigorra ezarri zioten *matxinada* militarrarengatik. 1949an, baldintzapeko askatasuna eman zioten, baina 1952an berriro atxilotu zuten, eta 12 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten; Les Cortseko espetxean zegoela, larri gaixotu zen eta giltzurrun bat kendu behar izan zioten. Zigorra jostun lanak eginez murriztu zuen. Askatasuna, 1954an lortu zuen.

1956. urtean, Quico Sabater gerrillari anarkosindikalistarekin batera, Frantziara igaro zen. Ekainaren 30ean asilo politikoaren estatutua lortu zuen, eta Liberto Sarrau lankidearekin bildu zen, hamar urte kartzelan eman baitzituen. Parisen jarri ziren bizitzen, Frankismoaren aurka borrokatzeko helburuarekin, eta Frantziako Lan Konfederazio Nazionalean ere militartuta (CNTF).

1978an Espainiara itzuli zen Bonaventura Durrutiri omenaldia egiteko, eta 1992an Bartzelonan jarri zen behin betiko. 2002. urtean, lankidea hil ondoren, artxiboak Amsterdameko International Institut Of Social Historyri eman zizkion. 

## Aintzatespenak 
* 2004an, CNTk antolatutako borrokalari antifrankisten omenaldian parte hartu zuen. 
* 2007an Galiziako Juntaren omenaldia jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Blog memòria presoners Republicans
* Elkarrizketa Joaquina Doradori
* Los de la Sierra (1936-1975) Dictionnaire des guérilleros et résistants antifrankistes
Brovaryko gudua

**Brovaryko gudua** 2022ko Ukrainaren inbasioaren zati izan zen Kieveko erasoaldiko gudu militar bat izan zen, Ukrainako hiriburuaren –Kieven– ekialdeko aldiri den Brovary hiria kontrolatzeko helburu zuena. Errusiako Indarrek mendebalderantz aurrera egin zuten Txernihiv Oblastaren hegoaldetik, bertan ukrainar indarrekin topatu ziren arte. Aldiriaren kontrola borrokan egon zen hilabetez, urte hartako apirilaren 2an Errusiako Indarrak Brovarytik erretiratu ziren arte.

## Gudua 
### 2022ko martxoa 
Martxoaren 9ko arratsaldean, Errusiaren ibilgailu blindatuen zutabe bat Brovaryrantz aurreratu zen, iparraldetik; zehazki, M01 autobidetik. Zutabea, Guardiako Tankeen 90. Dibisioko 6. eta Tankeen 239. Erregimentuek osatua, oso astiro mugitzen zen eta oso zaharkitutako ibilgailu asko barne hartzen zituen; hala nola T-72 motako tankeak, ondorengo analisietan "gerra modernorako desegoki" bezala deskribatuak izan zirenak. Horrez gain, TOS-1 bezalako artilleria autopropulsatua zen konboi-buru, bereziki helburu ahulak zirenak.  Ukrainako funtzionarioek esan zutenez, Tankeen 6. Errejimentuko komandantea, Andrei Zakharov koronela, borrokan hil zen. Errusiako soldadu batzuek, gainera, oinez ihes egin omen zuten inguruko baso eta herrietara. Ihor Sapozhko-k, Brovaryko alkateak, ordea, adierazi zuen "prest" zeudela Errusiaren eraso bat jasotzeko.

Martxoaren 29an, Errusiak Brovaryko eremua bonbardatzen hasi zen. Horien ondirioz, biltegi bat erre eta inguruko herriek kalte handiak jasan zituzten.

Martxoaren 30ean, Sapozhkok adierazi zuen Ukrainako Indarrek errusiarrak atzera bota eta Ploske, Svetilny eta Hrebelky herriak berreskuratu zituztela, Nova Basanen etengabeko liskarrek jarraitzen zuten bitartean.

### 2022ko apirila 
Apirilaren 1ean, Ukrainak Rudnya, Xevtxenkove, Bobryk, Stara Basan, Nova Basan, Makiyivka, Pohreby, Bazhanivka, Volodymyrivka, Xnyakivka, Salne, Sofiyivka eta Havrylivka herriak berreskuratu zituela aldarrikatu zuen. Sapozhkok, bestalde, adierazi zuen Errusiako Indarrek "ia utzi" zutela Brovary Barruti osoa, Ukrainako Indarrek "garbiketa-operazioetan" ziharduten bitartean.

Apirilaren 2an Kiev Oblast osoa –Brovary barne–, inbaditzaileetatik libre deklaratu zuen Ukrainako Defentsa Ministerioak, Errusiako tropek eremua utzi ostean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bi piezako molde

thumb|Bi piezetako moldea

**Bi piezateko molde** gozogintzako eta sukaldeko prestaketak   egiteko  erabiltzen dira. Normalean gailleta edo hostore oinarri duten prestaketak izaten dira. Tarta gazi-gozoak, Quicheak, eta antzekoak. Bi piezetan izateak tarta errazago ateratzen laguntzen du.
Bihotz-erauzle

thumb|Bihotz-erauslea
**Bihotz erauslea** sagarrari bihotza erraz kentzeko tresna da. Sagarraren alde batetik bestera zeharkatzen da gailuarekin eta modu honetara bihotza bailuaran barruan geratuko da.

## Kanpo estekak
Bizkotxo-molde

thumb|Bizkotxo moldea
**Bizkotxo-moldea** bizkotxoak laberatzeko molde itxia da. Modu honetan barruan sartzen diren prestaketa  likidoak ez dute  ihes egingo. Hori bai da bi piezako molde irekietan geratzen dena. Bizkotxo edo edozein elementu likido, labean edo maria bainuan egosteko balio du. Bere alde txarra batzuetan prestaketak moldetik ateratzea kosta egiten dela. Moldetik ateratze hau beti kontu handiarekin eta dagokion moduan burutu beharko da. Batzuetan prestaketa oraindik beroa dagoela ateratzea komeni da , beste batzuetan epela dagoenean   eta bestetan berriz  hozterakoan.
Budin-molde

thumb|alt=Budin molde

**Budin-moldeak**, izenak dion moduan budinak edo pudingak prestatzeko moldea dugu. Molde itxia modu honetan budinak moduko prestaketa likidoak egosterik izango dugu labean edo maria bainuan. Hala ere,  bestelao bizkotxo, ogi edo prestaketak egiteko ere baliko digu.
Loramendi (argipena)

**Loramendi** izenak hainbat adiera du:

* Loramendi, **Juan Arana Ezpeleta** idazlearen goitizena.
* Loramendi Euskara Elkartea, Aretxabaletako elkarte bat.
Uvaldeko sarraskia

**Uvaldeko sarraskia** 2022ko maiatzaren 24an Texasko hiri horretako Robb eskolan gertaturiko tiroketa masiboa izan zen.

## Gertaera 
Uvalde hiriko lehen hezkuntzako Robb eskolan, Texasen, 18 urteko gazte bat errifle batekin sartu, eta gutxienez hemeretzi haur eta bi irakasle hil zituen. Tartean, Salvador Ramos erasotzailearen amona, 66 urtekoa: ikastetxean sartu aurretik, hari egin zion tiro hiltzaileak, bien artean izandako eztabaida bat tarteko. Ospitaleratu egin zuten, eta larri dago. Pare bat polizia ere zauritu zituen.

Texasko Segurtasun Departamentuak azaldu duenez, Poliziak hil zuen Ramos. Amonari tiro egin eta gero, auto bat hartu eta eskolara joan zen. Errifle batekin, balen aurkako barneko batekin eta motxila batekin sartu zen hara, goizeko 11:30 pasatxo zirenean, eta parean zuen edonori egin zion tiro. Hainbat ikasgelatara ere sartu zen, eta, ondoren, ikastetxean bertan babestu zen. Han hil zuen Poliziak. Lehen susmoen arabera, bakarrik aritu zen.

Ramos Uvaldekoa bertakoa zen, hiriko bigarren hezkuntza ikastetxeko ikaslea, eta Robbeko ikasle ohia. Hainbat hedabideren arabera, nerabezaroan bullyinga jasan zuen, eta Instagramen armen argazkiak igo izan zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eva Bonnier

**Eva Fredrika Bonnier** (Stockholm, 1857ko azaroaren 17a - Kopenhage, 1909ko urtarrilaren 13a) suediar margolari eta filantropoa izan zen.

## Biografia 
Stockholmen jaio zen bere aita Albert Bonnierrek 1837an sortutako argitaratzaile-familia nabarmen batean. Eva Bonnierrek August Malmströmekin margolaritza ikasi zuen eta Stockholmeko Suediako Errege Akademiako emakumeen saileko ikaslea izan zen 1878an. Bere beste ikasle eta lagun batekin, Hanna Hirsch-ekin batera, Parisera bidaiatu zuen 1883an, eta bertan egon zen 1889ra arte. Bere margolanak *Musika* (1889) ohorezko aipamena jaso zuen Parisko erakusketan. 1889an Suediara itzuli ondoren, margolari gisa jardun zuen 1900. urte ingurura arte. Bere lan gehienak erretratuak izan ziren, hala nola Lisen Bonnierrena, bere koinatarena; Hjalmar Lundbohm industriagizon eriondoa, Moritz Rubenson politikaria, Carl Jonas Meijerberg hezitzailea edo Oscar Levertin poeta. Bere lanetako batzuk Suediako Museo Nazionalean daude.

1900. urtetik aurrera Bonnierrek margolaritza utzi eta filantropiari eskaini zion bere burua, oinordetzan jasotako aberastasunari esker. Stockholm apaintzeko fundazio bat sortu zuen, eta lehen urteetan margoak eta eskulturak finantzatu zituen erakunde eta toki publikoetarako, hala nola Suediako Liburutegi Nazionala edo Stockholmeko Unibertsitatea, hiriko hainbat eskolaz gain. Fundazioa aktibo dago oraindik.

Eva Bonnierrek maiz depresioak jasan zituen eta azkenean bere buruaz beste egiten amaituko zuen 1909an.

## Lan nabarmenak 

Fitxategi:Eva Bonnier Självporträtt 1886.jpg|*Autoerretratua*, 1886 (*Bonnierska porträttsamling*, Stockholm)
Fitxategi:Interior of a Studio in Paris (Eva Bonnier) - Nationalmuseum - 20563.tif|*Parisko estudio baten barrualdea*, 1886 (Nationalmuseum, Stockholm).
Fitxategi:Magdalena by Eva Bonnier.jpg|*Magdalena*, 1887 (pribatua)
Fitxategi:Reflection in Blue (Eva Bonnier) - Nationalmuseum - 18706.tif|*Reflection in Blue*, 1887 (Nationalmuseum)
Fitxategi:Eva Bonnier Couturières 1887.jpg|*Jantzigileak*, 1887 (Villa Bonnier)
Fitxategi:The Housekeeper, Brita Maria (Mussa) Banck (Eva Bonnier) - Nationalmuseum - 40071.tif|*Giltzaina*, 1890 (Museo Nazionala, Stockholm)
Fitxategi:Eva Bonnier 3.jpg|*Eriondoa*, 1890 (Lisen Bonnier)
Fitxategi:JuliaHasselberg by EvaBonnier 1906.jpg|*Julia Hasselberg*, 1906 inguruan (Blekinge Museoa)

## Erreferentziak 
* *Gynning, Margareta: Det ambivalenta perspektivet: Eva Bonnier och Hanna Hirsch-Pauli i 1880-talets konstliv*, Stockholm, Bonnier, (diss. Uppsalako Unibertsitatea), 1999.
* Hedberg, Tor: "Bonnier, Eva Fredrika", *Svenskt biografiskt lexikon*, 5, or. 436@–438.

## Kanpo estekak
The Sex Lives of College Girls

***The Sex Lives of College Girls*** estatubatuar nerabeentzako umorezko-telesaila da, Mindy Kalingek eta Justin Noblek HBO Maxerako sortua.

## Sinopsia 
Telesailak Vermonteko fikziozko Essex Collegen 18 urteko lau lagun unibertsitario hasiberrien bizitza jarraitzen du, euren bizitza sexualki aktiboa estaliz unibertsitateak dakartzan borroka eta gogortasunei aurre eginez.

## Aktoreak 
* Pauline Chalamet: Kimberly
* Amrit Kaur: Bela
* Reneé Rapp: Leighton
* Alyah Chanelle Scott: Whitney
* Gavin Leatherwood: Nico
* Chris Meyer: Canaan
* Ilia Isorelýs Paulino: Lila
* Renika Williams: Willow
* Lolo Spencer: Jocelyn
* Midori Francis: Alicia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Our Flag Means Death

***Our Flag Means Death*** estatubatuar umorezko telesaila da, David Jenkinsek HBO Maxerako sortua.

## Sinopsia 
1717an, Stede Bonnet aristokrata bat zen, bere bizimodu erosoa eta familia alde batera uzten zituena pirateriaren urrezko aroan pirata gisa zuen balioa erakusteko, nahiz eta horretarako inolako gaitasunik ez izan.

Bere itsasontzian nabigatuz, Bonnet kapitaina eta bere tripulazio disfuntzionala borrokatzen ari dira Armadako gerraontzien eta beste pirata odoltsu batzuen mehatxu hilgarrien aurka.

## Aktoreak 
*Rhys Darby: Stede Bonnet
*Taika Waititi: Edward "Ed" Teach
*Con O'Neill: Israel "Izzy" Hands
*Rory Kinnear: Nigel Badminton / Chauncey Badminton
*Nathan Foad: Lucius Spriggs
*Kristian Nairn: Wee John Feeney
*Joel Fry: Frenchie
*Samson Kayo: Oluwande Boodhari
*Vico Ortiz: Jim Jimenez
*Matthew Maher: Black Pete
*Samba Schutte: Roach
*Nat Faxon: "the Swede"
*Ewen Bremner: Nathaniel Buttons

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Deadline Hollywood

***Deadline Hollywood***, normalean ***Deadline*** eta baita ***Deadline.com*** ere deitua, ingelesezko hedabide digitala da, Nikki Finkek 2006ko martxoan sortua. Egun Penske Media Corporation taldearen da. Webgunea, «infotainment» (informazioaren eta entretenimenduaren konbinazioa) mundura bideratua, egunean hainbat aldiz eguneratzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sebastian Foss-Solevåg

**Sebastian Foss-Solevåg** (Ålesund, Norvegia, 1991ko uztailaren 13a) Norvegiako eski alpinoko lasterkaria da.

## Ibilbidea 
Ålesunden jaioa, 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetan, parte hartu zuen Sotxin, bederatzigarren sailkatu zen eslalomean.

Foss-Solevåg-en lehenengo Munduko Kopako podiuma 2015eko urtarrilean iritsi zen, Zagreben, (Kroazia), eta, bere lehen garaipena, sei urte geroago Flachau-n (Austria) izan zen. 2021eko Munduko Txapelketako eslalomean urrezko domina irabazi zuen, eta, taldekako proban, beste bat irabazi zuen.

## Munduko Kopako emaitzak 
### Denboraldiko sailkapenak 
: Sailkapena 2022ko martxoaren 20ra arte

### Lasterketen podiumak 
* 2 garaipen - (2 Eslalom)
* 5 podium - (5 Eslalom)

## Munduko Txapelketako emaitzak 
## Olinpiar emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sebastian Foss Solevåg FIS-en (alpinoa)
* Sebastian Foss Solevåg Olympics.com-en
* Sebastian Foss Solevåg Olympedia-n
Domenico Beccafumi

**Domenico di Pace Beccafumi** (Montaperti, 1486, Siena, 1551ko maiatzaren 18a) italiar margolaria izan zen, Sienako eskolakoa. 

Giacomo di Paceren semea izan zen eta Lorenzo Beccafumik marrazketarako zuen talentua ezagutu zuenean adoptatu zuen. Sienan ikasi zuen eta 1509an Erromara joan zen, baina laster itzuli zen. Bere estiloak Sienarena izaten jarraitu zuen. Lan erlijiosoak margotu zituen elizetarako eta gai mitologikoak patroietarako. Sienako Duomoko zoladuraren obrak ere zuzendu zituen.

## Iruditegia 

Domenico Beccafumi 009.jpg|The beheading of Spurius Cassius Vecellinus, fresco (1532–1535), Palazzo Pubblico, Siena
Domenico Beccafumi 024.jpg|*Holy Family with St. John*
Beccafumi Palazzo Pubblico 02.JPG|Frescoes at Palazzo Pubblico in Siena
Domenico Beccafumi 001.jpg|*Allegory of Concord* (1532-1535)
Domenico Beccafumi 002.jpg|*Caritas* (1532-1535)
Domenico Beccafumi - Penelope - WGA01540.jpg|*Penelope* (1514)
Domenico Beccafumi - Public Virtues of Greek and Roman Heroes- The Sacrifice of King Codron of Athens - Google Art Project.jpg|*The Sacrifice of King Codrus of Athens* (1529 - 1535)
Domenico Beccafumi 008.jpg|*Tribune Publius Mucius Scaevola sends his allies to the stake* (1532-1535)
Domenico Beccafumi 048.jpg|*Birth of Christ* (1523-1524)
Domenico Beccafumi - The Annunciation - WGA01551.jpg|*The Annunciation* (1545)
Domenico Beccafumi - De heilige Catharina ontvangt de stigmata - 2898 (OK) - Museum Boijmans Van Beuningen.jpg|*Catherine of Alexandria receives the stigmata* (1545)
Domenico Beccafumi - Stigmatization of St Catherine of Siena - WGA01536.jpg|*Stigmatization of St Catherine of Siena* (1515)
Beccafumi - Natività di Gesù, Museo Diocesano.jpg|*Nativity of Jesus*, Diocesan Museum (Cortona)

## Kanpo estekak
James Crawford (eskiatzaile alpinoa)

**James "Jack" Crawford** (Toronto, Ontario, Kanada, 1997ko maiatzaren 3a) Kanadako Munduko Kopako eski alpinoko lasterkaria da. Super Gn espezializatuta dago, eta eslalom erraldoian, jeitsieran eta konbinatuan ere lehiatzen da.

Crawfordek 2016ko urtarrilean egin zuen debuta Munduko Kopan super G batean, Kitzbühel-en, (Austria). 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan eta 2019 eta 2021eko Munduko Txapelketetan, parte hartu zuen, non proba konbinatuan laugarren izan zen.

2022ko urtarrilean, Crawford Kanadako olinpiar talderako aukeratu zuten, eta laugarren izan zen jeitsieran; seigarren super Gn, eta brontzezko domina irabazi zuen konbinatuan.

Crawforden arreba nagusia, Candace, ere, eski alpinoko  eskiatzailea da; Judy Crawforden ilobak dira, Sapporoko 1972ko Neguko Olinpiar Jokoetan emakumezkoen eslalomean laugarren sailkatu zena.

## Munduko Kopako emaitzak 
### Denboraldiko sailkapenak 
### Goiko 20en arteko akaberak 
* 1 podium – (1 SG ); 7 lehen hamarren artean

## Munduko Txapelketako emaitzak 
## Olinpiar emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* James Crawford FIS-en (alpinoa)
* James Crawford Olympedia-n
* James Crawford Canadian Olympic Committee-n
* James Crawford Ski-DB Alpine Ski Database-n 
* Jack Crawford Alpine Canada-n