Grand Couronnéko gudua

**Grand Couronnéko gudua** (frantsesez: *Bataille du Grand Couronné*), 1914ko irailaren 4tik 13ra gertatu zen, Lehen Mundu Gerraren hasieran, Mendebaldeko Frontean. Alemaniarrek, Sarrebourg eta Morhangen lortutako garaipen ondoren, bi armada aurrera bidali zituzten, iheslari Frantsesen aurka egiteko eta Moselleko defentsa frantsesak hausteko. VI. Armada alemanak Rupprecht Bavariako printze oinordekoaren aginpean zegoen eta 7. armada Josias von Heeringeenen aginpean. Lehenengoak, lau egun iraun zuen jarraipenaren ondoren Grand Couronnén harrapatu zituen eta gudua hasi zen. 

## Aurrekariak 
Frantziarrentzat 1914ko abuztua berebiziko krisialdiaren hasiera markatu zuen. Iraileko hilabetea hastean fronte guztietan Meurthe aldean izan ezik (Mortagne ibaiko guduan lortutako garaipenaren ondorioz) atzera egitera behartuta zeuden, eta iparraldean Alemaniarrak Pariserantz bidea irekita zutela zirudien. Guztiarekin, Meurtheko frontearen egoera ez zen gehiegi egonkorra. XVII Plana jarraituz, Nöel de Castelnau jenerala zuzendutako 2. Armadak Lorrenan aurrera egin zuen abuztuaren 20an. "Lorrenako gudua" izena jasoko zuen borrokan porrot ikaragarria jasan zuten eta haien helburu nagusia zena; Sarrebourg hiria berreskuratzea, ez zuten lortu. Castelnauren ekialdeko hegalean zegoen Dubail jeneralaren 1. Armadak, aldi berean erasotu egin zuena, Morhangeko ingurutik erretiratu behar izan zen, Alsazia-Lorrenako iparrean egindako aurrerapen guztiak galduz. 

2. Armada, mendebalderantz ihes eginik, Nancy hiriaren inguruan ezarri zen, aipatutako hiria babesteko prest. Alemaniarren jarraipena nahiko motela izan zenez, lubakiak eta defentsa gogorrak eratzeko aukera izan zuten. Are gehiago, de Castelnauk kontrolatzen zuen defentsa-lerroa Grand Couronné (*Koroa handia*) izeneko mendilerro altu baten bitartez babestuta zegoen (1000m ingurukoa), guduari izena emango ziona. Grand Couronnéko mendilerroa Pont-à-Moussonetik Champenoux, Lunéville eta Dombasle-sur-Meurthetik pasatzen da, Nancy hiriaren inguruan arku moduko bat osatuz. Alemaniarren partetik, Rupprecht Bavariakoaren VI. Armadak Nancyko hiriaren garrantzia ulertuta, hau hartzeko prestatu ziren. Lehenengo saiakera, aipatutako Mortagne ibaiko gudua (*Trouée de Charmes* izenez ere ezagutua, hau da, Charmeseko zuloa) porrot alemaniarrean amaitu zen. Rupprechtek, erasoa hasi baino lehen, Nancy aurrean zegoen defentsa-lerro egonkorra ikusita hiria inguratzea agindu zuen, Touletik Épinalerantz, hegoaldean. Honekin, eraso erraza izango zena ezustean geratu zen, nagusiki frantziar unitateek defentsari gogor ekin ziotelako eta alemaniarrak nolabait aurrera egitea lortu bazuten ere, kontraeraso frantsesek egoera azkar haien aldera bultzatu zuten. 

Hegoaldean jasotako porrotaren ondorioz Meurthe-Mosako frontea denbora batez geldiarazi zen. Iparrean gudu gogorrak gertatzen ari ziren eta bi aldeek haien atentzioa birzuzendu behar izan zuten. Castelnauk zenbait dibisio bidali zituen beste armadetara, haren egoera propioa ahulduz. Irailaren 1ean Craonne eta Soissons hiriak erori ziren eta Atzerakada Handia (Belgikatik Paris ingurura erretiratze anglo-frantziarra) puntu gorenera iristeko zegoen Marne Ibaiako guduarekin. Honela, ekialdean kokatuta zegoen Alemaniako VI. Armadak ez zion Nancyko hiriaren harrapatzeari etsi. Irailaren 3an Rupprechtek eraso zuzen bat egiteko agindua eman zuen, Nancytik Saint-Diérantz. Gilen II.a Alemaniako Enperadorea bera presente egon zen erasoa ikuskatzeko. Frantziarren egoera ahula aprobetxatuz, eta Meurthe-Mosako frontearen garrantzi baxuagoa kontuan izanik (Marne inguruan gertatzen ari ziren borroka erabakigarriekin alderatuta) garaipen erraz bat lortzeko posibilitateak ikusten zuten. Are gehiago, frontea geldirik egotea hobeagoa zen frantziarrentzat alemaniarrentzat baino, lehenengoei tropak mugitzeko eta errefortzuak lortzeko aukera ematen baitzion.

### Frantziar prestaketa 
Nöel de Castelnau, Rupprechten aurkakoa, haren egoera latza ulertzen zuen. 2. Armadaren egoera oso ahula zen, aurreko hilabetean jasandako galerek, beste fronteetara tropak bidali behar izatearekin batera bere unitate kantitatea txikitu baitzuten. Eraso alemaniarra zetorrela bazekien. Hala esan zion Joseph Joffreri, Frantziako Errepublikaren armadaren agintari gorena, zeinari 2. Armada era eraginkor batean erabiltzeko bi aukera eman zion. Lehena sinplea zen: suntsituak izan arte borrokatzea, hori noiz gertatuko zen jakin gabe. Bigarrena, ordea, konplexuagoa zen. Haren unitateak galera gehiegi jasan gabe motelki atzera egingo zuten, bi atzeraguardia posizio ezberdinetara. Honela alemaniarren ekialdeko erasoa motelduko zen eta iparreko fronteari egonkortzeko aukera emango zion. Joffrek lehenengo aukera hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Mortagne ibaiko gudua
* Marneko lehen gudua

## Kanpo estekak