Urano

**Urano** Eguzki-sistemako zazpigarren planeta da, William Herschelek 1781eko martxoaren 13an aurkitua. Eguzki Sistemako hirugarren planeta da erradioaren tamainari dagokionez eta laugarrena masa kontuan hartzen badugu. Uranoren konposizioa Neptunorenaren antzekoa da, eta biek dituzte beste gasezko erraldoietatik (Jupiter eta Saturno) ezberdintzen dituzten konposizio kimiko eskergak. Uranoren atmosfera Jupiter eta Saturnoren antzekoa da hidrogenoaren eta helioaren konposizio primarioari dagokionez, baina "izotz" gehiago ditu, esate baterako, ura, amoniakoa eta metanoa, baita beste hidrokarburoen aztarnak ere. Eguzki Sistemako atmosfera planetario hotzena da, 49 K-ko (-224 ° C) tenperatura minimoa baitu. Hodei egitura konplexu eta geruzatua dauka, eta uste da beheko hodeiak urez osatuak daudela eta goiko geruzak berriz, metanoz.

Beste planeta erraldoiek bezala, Uranok eraztun-sistema, magnetosfera eta satelite ugari ditu. Uranoko sistemak, gainontzeko planetekin alderatuta, konfigurazio berezia du, bere biraketa ardatza alde batera okertuta dagoelako, ia Eguzkiaren orbitan dagoen planoraino. Hortaz, iparraldeko eta hegoaldeko poloak beste planeta batzuek beren ekuatorea duten planoan kokatzen dira. 1986an, *Voyager 2* ontziaren irudiek Urano ia ezaugarri berezirik gabeko planeta bat bezala erakutsi zuten argi ikusgarrian, beste planeta erraldoiek dituzten hodei banda edo ekaitzik gabe.

Urano da planeta bakarra zeinaren izena greziar mitologiako figura batetik zuzenean datorren, Ouranos zeruko greziar jainkosaren bertsio latinizatutik hain zuzen ere.

## Ezaugarri fisikoak 
### Barne egitura 
alt=Urano eta Lurraren arteko tamaina konparazioa|ezkerrera|thumb|Urano eta Lurraren arteko tamaina konparazioa
Uranoren masa, Lurrarenarekin alderatuta 14,5 aldiz handiagoa da gutxi gorabehera. Planeta erraldoien artean masa gutxiena duena da. Bere diametroa Neptunorena baino apur bat handiagoa da, eta Lurrarena lau aldiz. Ondorioz, 1.27 g/cm3-ko dentsitatea du Uranok eta beraz, Saturnoren ostean dentsitate baxuena duen planeta da. Balio horrek esan nahi du orokorrean hainbat izotzez osatua dagoela, hala nola ura, amoniakoa eta metanoa. Hidrogenoa eta helioa masa totalaren zati txiki bat besterik ez dira, 0,5 eta 1,5 Lur masa artean. Nukleoa nahiko txikia da, 0,55 Lur masa ditu eta bere erradioa planeta osoaren % 20a da. Mantuak planetaren gehiengoa osatzen du, 13,4 Lur masa ingururekin, eta goi-atmosfera nahiko substantzia gabekoa da, 0,5 Lur masa izanik eta Uranoren erradioaren azkeneko % 20a osatuz.

Urano barneko presio eta tenperatura estremoek metano molekulak hautsi ditzake, karbono atomoak diamantezko kristaletan kondentsatzen direlarik. Hauek kazkabarraren gisan mantuan zehar erortzen dira. Lawrence Livermore Laborategi Nazionaleko presio altuko esperimentuek iradokitzen dute mantuaren oinarria diamante likidozko ozeano bat izatea, "diamante-berg" solido mugikorrekin.

Uranoren eta Neptunoren konposizio gehientsua ez da Jupiterrena eta Saturnorena bezalakoa, izotza gasa baino arruntagoa baita. Hori dela eta, izotz-erraldoi gisa duten izendapen bereizia justifikatua legoke. Ur ioniko geruza bat egon liteke; bertan, ur molekulak hidrogeno eta oxigeno ioietan banatzen dira. Beherago ur superionikoa egongo litzateke. Bertan oxigenoa kristalizatuko litzateke, baina hidrogeno ioiak libreki mugituko lirateke oxigeno sarean.

Nahiz eta orain arte azaldutako modeloa nahiko estandarra den, ez da bakarra. Badaude beste modelo batzuk ere behaketak asetzen dituztenak. Esate baterako, hidrogeno eta material arrokatsuaren kantitate handiak izotzezko mantuan nahastuak badaude, barruko izotz masa totala txikiagoa izango da eta, hortaz, arroka eta hidrogeno masa totala handiagoa izango da. Gaur egun eskuragarri dauden datuek ez dute zehaztasun zientifiko bat lortzea uzten modelo egokia ezartzeko. Oraindik ez da ulertzen zergatik den Uranoren barruko tenperatura hain txikia. Neptunok, tamaina eta konposaketan Uranoren ia bikia izanik, Eguzkitik jasotzen duen energia kantitatea 2,61 aldiz igortzen du espaziora Uranoren bero-fluxua 0,042 ± 0,047 W/m2 besterik ez da, Lurrak duen 0.075 W/m2 inguruko barne bero-fluxua baino txikiagoa. Inpaktuaren hipotesi hau planetaren makurdura axiala azaltzeko saiakera batzuetan ere erabiltzen da. Beste hipotesi baten arabera, Uranoren goi-geruzetan hesi motaren batzuk egongo lirateke, eta horiek nukleoak igorriko lukeen beroa azalera iristeko eragotziko lukete. Uranoren termosfera ahula planetaren erradioaren tamaina bikoitzeraino hedatzen da. Uranoren atmosfera hiru geruzatan banatu daiteke: troposfera, -300 eta 50 km-ko altueren artean eta 100 eta 0,1 bar bitarteko presioarekin; estratosfera, 50 eta 4.000 km arteko altueran hedatzen dela eta 0,1 eta 10-10 bar arteko presioa duena; eta termosfera azkenik, gainazaletik 4.000 km 50.000 km-tara iristen dena. da goiko troposferan, 0,26 ± 0,05 masa frakzioa suposatzen duena. Honek, gasezko erraldoietan ez bezala, helioa bere erdialdean ez dela kokatu adieraziko luke. Nahasketa-ratioa askoz txikiagoa da goiko atmosferan, bertako tenperatura baxua dela eta. Izan ere, saturazio maila murrizten da eta gehiegizko metanoa izoztu egiten da. Lurrunkortasun gutxiago duten konposatuak, amoniakoa, ura eta hidrogeno sulfuroak adibidez, okerrago ezagutzen dira. Ziurrenik Eguzkiko kantitateak baino ugariagoak dira. Metanoarekin batera, Uranoko estratosferan hainbat hidrokarburoen aztarnak aurkitzen dira. Metanotik sortzen direla uste da, eguzki-izpi ultramoreen (UV) erradiazioak eragiten duen fotolisi bidez. Hauen artean egongo lirateke etanoa (C2H6), azetilenoa (C2H2), metilazetilenoa (CH3C2H), eta diazetilenoa (C2HC2H). Espektroskopiak ur lurruna, karbono monoxidoa eta karbono dioxidoaren aztarnak ere agerian utzi ditu goiko atmosferan. Konposatu hauen jatorri bakarra kanpoko iturriak dira, erortzen den hautsa eta kometak adibidez. 

#### Troposfera 
Troposfera atmosferaren zati baxuena eta dentsoena da. Bere ezaugarri nagusia tenperatura altitudearekin batera gutxitzea da. Troposfera atmosferaren zati dinamikoa da, haize indartsuak, hodei distiratsuak eta urtaroko aldaketak erakusten dituena.]]
Uranoren atmosferaren erdiko geruza estratosfera da. Orokorrean, bertan tenperatura altitudearekin batera igotzen da, troposferako 53 K-tik termosferaren oinarriko 800 eta 850 K bitarte. Hidrokarburo hauek metanoaren fotolosi bidez sortzen dira atmosferaren zati honetan.

Uranoren atmosferaren azkeneko geruzak termosfera eta koroa dira, eta 800 eta 850 K bitarteko tenperatura uniformea du. Ionosfera Eguzkiko erradiazio ultramoreak eusten du eta dentsitatea eguzki-jardueraren araberakoa da. Aurora jarduera txikia da, Jupiterrekoaren eta Saturnokoaren aldean.

### Magnetosfera 
alt=Uranoren eremu magnetikoa, Voyager 2 ontziak 1986an behatuta. S eta N hizkiek polo magnetikoei egiten diete erreferentzia.|thumb|Uranoren eremu magnetikoa, Voyager 2 ontziak 1986an behatuta. S eta N hizkiek polo magnetikoei egiten diete erreferentzia.
*Voyager 2* ontzia iritsi baino lehen, Uranoko magnetosferaren neurketarik ez zegoen, eta beraz, bere izaera misterio bat zen. 1986 baino lehen, zientzialariek Uranoren eremu magnetikoa eguzki haizearekin bat zetorrela uste zuten, horrela ekliptikan kokatzen diren Uranoren poloekin lerratuta egongo litzatekeelako.

*Voyager* ontziaren behaketek Uranoren eremu magnetikoa berezia dela erakutsi zuten: alde batetik bere zentro geometrikoan sortzen ez delako eta biraketa ardatzarekiko 59º-ko makurdura duelako. Ezohiko geometria honek oso magnetosfera asimetrikoa sortzen du: hegoaldeko hemisferioan gainazaleko eremu magnetikoaren indarra 0,1 gauss (10 μT) bezain baxua izan daiteke, ipar hemisferioan 1.1 gaussekoa (110 μT) den bitartean. Alderatzeko, Lurraren eremu magnetikoak bi poloetan indar berdina du eta "ekuatore magnetikoa" ekuatore geografikoaren paraleloa da gutxi gorabehera. Beste azalpen baten arabera, Uranoren barnealdean diamante likidozko ozeanoak egongo lirateke, eremu magnetikoa oztopatzen dutenak. Oro har, Uranoren magnetosfera Jupiterrenaren ezberdina eta Saturnorenaren antzekoa da.

Uranoren magnetosferak kargatutako partikulak ditu: protoi eta elektroiak batez ere, H2+ ioi kopuru txiki batekin Uranok nahiko ondo garatutako aurorak ditu, bi polo magnetikoen inguruan arku distiratsu gisa ikus daitezkeenak. Uranoren barne beroa beste planeta erraldoiena baino nabarmen txikiagoa izatea izan liteke ezaugarri falta honen azalpen bat, Uranoren tropopausan erregistratutako tenperatura baxuena 49 K (-224 ° C;) da, Urano Eguzki Sistemako planeta hotzena bihurtuz. Hegoaldeko "lepokoa" deritzo. Poloko kaskoa eta lepokoa 1.3-2 bar bitarteko presioan dauden metanoko laino zonaldeak direla uste da. Eskala handiko bandazko egituraz gain, *Voyager 2*k hamar hodei distiratsu txiki ikusi zituen, gehienak lepokotik hainbat gradu iparralderago zeudenak.
[alt=Uranon aurkitu zen lehen Orban Iluna, 2006ean. Hubble espazio teleskopioa.|ezkerrera|thumb|Uranon aurkitu zen lehen Orban Iluna, 2006ean. [Hubble espazio teleskopioa.]]
1990eko hamarkadan, ikusitako hodei distiratsuen kopurua nabarmen hazi zen, bereizmen handiko irudigintza teknikak erabiltzearen ondorioz hein batean. 

Hala ere, hemisferio bakoitzeko hodeien artean ezberdintasunak daude. Iparraldeko lainoak txikiagoak, zorrotzagoak eta distiratsuagoak dira. Badirudi altitude handiagoan daudela. Ekinozioaren garaian Uranok Neptunoren antza hartzen ari duela suposatu da.

Hodei ugari jarraitzeak Uranoren goi-troposferan haize zonaldek zehaztea ahalbidetu zuen.

#### Urtaro aldaketak 
alt=Urano 2005ean. Eraztunak, hegoaldeko lepokoa eta ipar hemisferioko hodei argiak ikus daitezke.|thumb|Urano 2005ean. Eraztunak, hegoaldeko lepokoa eta ipar hemisferioko hodei argiak ikus daitezke.
2004ko martxotik maiatzera, epe labur batez, laino handiak agertu ziren Uranoko atmosferan, Neptunoren antzeko itxura emanez. Behaketek 820 km / o-ko abiadura zuten haizeak eta "Uztailaren 4ko su artifizialak" izena jaso zuen ekaitz iraunkor bat erakutsi zuten. Antzeko aldaketa periodikoa, solstizioetan maximoa duena, sakoneko troposferaren mikrouhinen neurketetan ikusi ahal izan da, 1960ko hamarkadan hasi zena. 1970eko hamarkadan hasitako estratosferaren tenperatura neurketek ere 1986ko solstizioaren inguruan erakutsi zituzten balio maximoak. Uranok, Lurrarekin alderatuta, Eguzkiko argiaren 1/400 inguruko intentsitatea jasotzen du. Bere elementu orbitalak Pierre-Simon Laplacek 1783an kalkulatu zituen lehen aldiz. Denborarekin, desadostasunak aurkitu ziren aurreikusitako eta behatutako orbiten artean, eta 1841ean, John Couch Adamsek proposatu zuen ezberdintasunak aurkitu gabeko planeta baten grabitazio indarraren ondorio izan zitezkeela. 1845ean, Urbain Le Verrierrek bere ikerketa independentea hasi zuen Uranoren orbitaren inguruan. 1846ko irailaren 23an, Johann Gottfried Gallek Le Verrierek aurreikusitako posiziotik oso hurbil gerora Neptuno izendatu zen planeta berri bat aurkitu zuen.

Uranoren barneko biraketa-aldia 17 ordu eta 14 minutukoa da. Planeta erraldoi guztietan bezala, bere goiko atmosferan haize indartsuak egon ohi dira errotazioaren noranzkoan. Zenbait zonaldetan, atmosferako ezaugarri ikusgarriak askoz azkarrago mugitzen dira, eta bira osoa 14 orduetan egiten dute.

### Makurdura axiala 
alt=Urano 1986tik 2030ra Lurretik ikusiko litzatekeen gisan erakusten duen simulazioa, 1986ko hegoaldeko udako solstiziotik, 2007ko ekinozio eta 2028ko iparraldeko udako solstiziora.|thumb|Urano 1986tik 2030ra Lurretik ikusiko litzatekeen gisan erakusten duen simulazioa, 1986ko hegoaldeko udako solstiziotik, 2007ko ekinozio eta 2028ko iparraldeko udako solstiziora.
Uranoko biraketa ardatza Eguzki Sistemako planoarekiko ia paraleloa da, 97.77º-ko makurdura axialarekin (biraketa progresioaren arabera definitua). Horrek beste planeta guztiekiko ezberdinak diren urtaro aldaketak sortzen ditu. Solstizio garaitik hurbil, polo bat Eguzkiari begira dago uneoro, bestea kontrako aldera dagoen bitartean. Ekuatorearen inguruko zonalde estu bakar batek dauka egun eta gau zikloa, baina Eguzkia horizontearen gainean oso baxu egoten da. Uranoren orbitaren beste aldean, Eguzkirako poloen orientazioa alderantzizkoa da. Polo bakoitzak 42 urtez eguzki argia jasotzen du etengabe, 42 urte iluntasunean igaro ondoren. Ekinokzioen garaitik gertu, Eguzkiak Uranoren ekuatorea argitzen du, beste planeta gehienetakoak bezalako egun-gau zikloak sortuz.

Uranok 2007ko abenduaren 7an izan zuen bere azkeneko ekinokzioa.

Ardatzaren orientazioaren emaitzetako bat Uranoko poloek, bataz beste, zonalde ekuatorialek baino eguzki argi gehiago jasotzen dutela da, Uranoko urte oso baten denboran. Hala eta guztiz ere, Urano beroagoa da bere ekuatorean bere poloetan baino. Hau horrela izatea eragiten duen mekanismoa ez da ezagutzen. Uranoren makurdura axiala nondik datorren ere ez dago argi, baina espekulazio nagusia da Eguzki Sistemaren eraketan zehar, Lurraren tamainako protoplaneta batek Urano kolpatu zuela, makurdura eraginez. Uranoren hego polo ia zuzenean Eguzkiaren aldera zegoen 1986an *Voyager 2* ontzia bertatik pasa zenean. Polo honi “hegoaldekoa” deitzea Nazioarteko Astronomia Elkartearen definizioaren arabera egiten da. Honek zehazten du Eguzki sistemako plano aldaezinaren gainean dagoen poloa iparraldekoa dela, planetaren biraketa norabidea kontuan hartu gabe.

### Ikusgarritasuna 
Uranoren itxurazko magnitudearen batezbestekoa 5.68 da, desbiderapen estandarra 0,17koa izanik. Muturreko baloreak 5,38 eta 6,03 dira. Magnitude horiek begi hutsez ikusi ahal izateko mugatik gertu daude. Magnitude aldaketa hauek Eguzkiak argiztatzen dituen latitudeen araberakoak dira hein handi batean. Bere diametro angeluarra 3,4 eta 3,7 arku segundoren artean dago. Konparaziorako, Saturnorena 16 eta 20 arku segundo bitartekoa da eta Jupiterrena, 32 eta 45 arku segundokoa. Oposizioan dagoenean, Urano begi hutsez ikusi daiteke zeru ilunetan, eta prismatikoekin erraz ikusi daiteke baita hiri eremuetan ere. 15 eta 23 cm bitarteko diametrodun teleskopio amateurretan Urano zian koloreko disko zurbil baten gisa ikusten da, zenbait ertz ilunduekin. 25 cm-ko zabalera baino gehiagoko teleskopioekin, hodeiak eta satelite handienetako batzuk, Titania eta Oberon kasu, ikus daitezke.

## Eraztunak eta sateliteak 
[alt=Uranoren eraztun eta satelite handienak (Teleskopio Oso Handiaren irudia)|thumb|Uranoren eraztun eta satelite handienak ([Teleskopio Oso Handiaren irudia)]]
Uranoren 27 satelite natural ezagutzen dira gaur egun. Satelite hauen izenak Shakespeareren eta Alexander Poperen lanetatik aukeratzen dira.

Uranoko sateliteen artean, Arielek du azal gazteena, krater gutxienekin eta Umbrielek berriz zaharrena. Mirandaren “zirkuitu” itxurako koroak diapiroekin erlazionatutako hazkuntza prozesuek sortutakoak direla uste da. Garai batean Arielek Titaniarekin 4:1 erresonantzia izan zuela uste da.
[alt=Uranoren satelite handienak, tamainaren arabera ordenatuak. Proportzioak eta albedoak errespetatu dira. Voyager 2ren argazkiekin egindako muntaia.|ezkerrera|thumb|Uranoren satelite handienak, tamainaren arabera ordenatuak. Proportzioak eta albedoak errespetatu dira. *[Voyager 2*ren argazkiekin egindako muntaia.]]
Uranok, gutxienez, ferra orbita duen objektu bat du, Eguzkia-Urano L3 Lagrangeren puntuan dagoena. 83982 Crantor izena jasotzen du. Crantor Uranoren eskualde ko-orbitalaren barruan mugitzen da, konplexua eta tenporala den ferra orbitan. 2010ean aurkitutako 2010 EU65 objektuak mota honetakoa izateko aukera asko ditu.
[alt=Uranok eraztun sistema konplikatua dauka. Saturnokoen ostean, Eguzki Sisteman aurkitu ziren bigarrenak izan ziren.|thumb|Uranok [Eraztun-sistema|eraztun sistema konplikatua dauka. Saturnokoen ostean, Eguzki Sisteman aurkitu ziren bigarrenak izan ziren.]]
William Herschelek 1789. urtean Uranoren inguruko eraztun posible bat deskribatu zuen. Behaketa hori, oro har, zalantzan jarri ohi da, eraztunak nahiko ahulak direlako eta hurrengo bi mendeetan ez zituelako beste behatzaile batek ere deskribatu. Hala eta guztiz ere, Herschelek epsilon eraztunaren tamaina zehatz deskribatu zuen, baita bere Lurrarekiko angelua, bere kolore gorria eta bere itxurazko aldaketak Uranok Eguzkiaren inguruan bidaiatzen zuen heinean. Eraztun sistema zehaztasunez 1977ko martxoaren 10ean aurkitu zuten James L. Elliot, Edward W. Dunham eta Jessica Minkek *Kuiper Airborne Observatory* erabiliz. Aurkikuntza serendipitiaren emaitza izan zen: Uranok SAO 158687 izarra estaltzen zueneko momentua erabiltzea aurreikusi zuen Uranoko atmosfera aztertzeko. Behaketak aztertu ondoren, izarra denbora labur batez bost aldiz desagertu zela ikusi zuten, Uranoren atzean desagertu aurretik eta ondoren. Uranoren inguruan eraztun sistema bat egon behar zela ondorioztatu zuten. Geroago, lau eraztun gehiago aurkitu zituzten. Eraztunak *Voyager 2* Uranotik 1986an pasatu zenean ikusi ahal izan ziren zuzenean.* Voyager 2*k beste bi eraztun gehiago ere aurkitu zituen, eraztunen kopurua hamaikara igoz. 2006ko apirilean Keck Behatokiko irudiek eraztun berrien koloreak eman zituen: kanpokoa urdina da eta bestea gorria. Kanpo-eraztunaren kolore urdina azaltzeko hipotesi baten arabera, Mab satelitearen gainazaleko izoztutako ur partikulek osatuko lukete eraztun hau. Argi urdina sakabanatzeko bezain txikiak izango lirateke. Aitzitik, Uranoko barruko eraztunak grisak dira. Hipotesi nagusiaren arabera, Eguzki Sistema biratzen ari zen gas eta hautsezko bola erraldoi batetik sortu zen, eguzki nebula bezala ezagutzen dena. Nebulosaren gasaren zati handi batek, nagusiki hidrogeno eta helioz osatua, Eguzkia osatu zuen, eta hauts-aleak lehen protoplanetak osatzeko bildu ziren. Planetak hazi zirenean, horietako batzuk akrezio bitartez nahikoa materia lortu zuten haien grabitateak nebulosatik soberan zegoen gasa eusteko. Planeten migrazioaren simulazio berriek iradokitzen dute izotzezko erraldoiak gaur egun duten posizioarekin alderatuta, Eguzkitik hurbilago sortu zirela, eta formazioaren ostean kanporantz mugitu zirela (Nizako eredua). Sir William Herschelek bere aurkikuntza iragarri zuen 1781eko martxoaren 13an, Eguzki Sistemaren muga ezagunak hedatuz historian lehen aldiz eta Urano teleskopio bidez aurkitu zen lehenengo planeta eginez.

### Aurkikuntza 
[alt=William Herschel, Urano 1781. urtean aurkitu zuen astronomoa|thumb|[William Herschel, Urano 1781. urtean aurkitu zuen astronomoa]]
Urano antzina askotan ikusi zen planeta bat da, bere izatearen berri izan aurretik ordea, izan ere, izar batekin nahastua izan ohi zen. Ezagutzen den lehenengo behaketa Hiparkok egin zuen K.a. 128. urtean. Bere izar katalogoan apuntatu zuen, gero Ptolomeoren Almagestoan gehitu zena. Ziurtzat hartzen den lehenengo behaketa 1690. urtean izan zen. John Flamsteedek gutxienez sei aldiz behatu zuen eta 34 Tauri bezala katalogatu zuen. Pierre Charles Le Monnier astronomo frantsesak Urano gutxienez hamabi aldiz behatu zuen 1750 eta 1769 artean.

[alt=Herschelek Urano aurkitzeko erabilitako teleskopioaren erreplika|thumb|Herschelek Urano aurkitzeko erabilitako [teleskopioaren erreplika]]
Sir William Herschelek Urano 1781eko martxoaren 13an bere etxeko lorategitik, Bath herriko New King Streeteko 19 zenbakitik, (gaur egun bertan Herschel astronomia museoa dago) antzeman zuen. Hasiera batean (1781eko apirilaren 26an) kometa bat zela zabaldu zuen. Herschelek "izar finkoen paralaxiari buruzko behaketa batzuk egin zituen", berak diseinatutako teleskopio bat erabiliz.

Herschelek bere aldizkarian honakoa idatzi zuen: "ζ Tauritik gertu dagoen kuartilean ... edo izar nebulosa bat edo agian kometa bat" Bere orbita ia zirkularra izateak kometa bat beharrean planeta bat zela ondorioztatzera eraman zuen. Berlineko astronomo Johann Elert Bodek honela deskribatu zuen Herschelen aurkikuntza: "izar mugikor bat, Saturnotik haratago orbita batean zirkulatzen ari den gaurdaino ezagutzen ez den planeta baten gisako objektutzat har daitekeena." Bodek ondorioztatu zuen bere orbita ia-zirkularra kometa batena baino planeta batena zela." Haren lorpenaren aitorpenean, George III.ak Herscheli £ 200 urteko soldata bat eman zion, Windsorrera mugitzeko baldintzapean. Era honetan, erregeek bere teleskopioen bidez begiratu ahal izango zuten. Erabaki hau Joseph Banksi azaldu zion gutun batean:

Herschelen proposamena ez zen oso gogokoa Britainia Handitik kanpo, eta alternatibak laster proposatu ziren. Jérôme Lalande astronomoak *Herschel* izendatzea proposatu zuen bere aurkitzailearen omenez. Erik Prosperin astronomo suediarrak *Neptuno* izena proposatu zuen. Beste astronomo batzuek ideia hau babestu zuten, Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerran Britainiako Royal Navy ontziteriaren garaipenak gogoratzeko ideia ona iruditzen zitzaielako, planeta berria* Neptune George III* edo *Neptune Great Britain* deituz. Bodek argudiatu zuen izenak mitologian oinarritzen jarraitu behar zuela, beste planeten artean ez nabarmentzeko, eta Urano izen egokia zela Titanen lehen belaunaldien aita zelako. 1789an, Boden Suediako Zientzien Errege Akademiako lankide Martin Klaprothek berak aurkitutako elementu berria uranio deitu zuen, Boden aukera babesteko. Azkenean, Boden iradokizuna gehien erabilia bihurtu zen eta 1850. urtean unibertsala bihurtu zen *HM Nautical Almanac Office*, *Georgium Sidus* erabiltzetik Urano erabiltzera pasa zenean.

Beste hizkuntzetan, Uranok hainbat itzulpen ditu. Txineraz, japonieraz, koreeraz eta vietnameraz, bere izena literalki "zeruko errege izar" (天王星) bezala itzulita dago.  Thailandieraz bere izen ofiziala Dao Yurenat (ดาว ยูเรนัส) da, ingelesez bezala. Mongolieraz, bere izena Tengeriin Van (Тэнгэрийн ван) da, "Zeruko Errege" bezala itzultzen dena. Hawaiieraz, bere izena Hele‘ekala da. Maori hizkuntzan, bere izena Whērangi da.

## Esplorazioa 
alt=Voyager 2 ontziak egindako Uranoren argazkia, Neptunoranzko bidean.|thumb|*Voyager 2* ontziak egindako Uranoren argazkia, Neptunoranzko bidean.
1986an, NASAren *Voyager 2* planeta arteko zunda Uranora iritsi zen. Hegaldi hau da hurbiletik egindako Uranoren ikerketa bakarra eta gaur egun ez daude bisita gehiago aurreikusita. 1977an jaurtia, *Voyager 2* ontzia Uranora 1986ko urtarrilaren 24an hurbildu zen gehien: gaineko hodeietatik 81.500 kilometrotara pasa zen, Neptunora bidaia jarraitu aurretik. Espazio ontziak Uranoren atmosferaren egitura eta konposizio kimikoa aztertu zituen Eremu magnetikoa ere ikertu zuen: bere egitura irregularra, bere makurdura eta Uranoren alboko orientazioak eragiten duen espiral formako magnetobuztana.

*Cassini* espazio ontzia Saturnotik Uranora bidaltzeko aukera 2009an ebaluatu zen, misio luzapenaren planifikazio fase batean zehar. Azkenean baztertua izan zen, Saturnoren atmosferan suntsitzeko erabakia hartu baitzen. Hogei urte inguru beharko lirateke uranoar sistemara iristeko Saturnotik atera ostean. Uranora joango liratekeen orbitatzaile eta zunda bat gomendatu ziren 2011an argitaratu zen *2013-2022 Planetary Science Decadal Survey* lanean. Proposamenak 2020 – 2023 urteetan jaurtitzea eta 13 urteko bidaia aurreikusten du. Sarrera zunda batek *Pioneer Venus Multiprobe* zundaren ondarea erabil lezake eta 1-5 atmosferara jaitsi. EEAk *Uranus Pathfinder* izeneko "erdi mailako" misioa ebaluatu zuen. *New Frontiers* programaren barnean orbitatzaile bat ebaluatu eta proposatu da *The Case for a Uranus Orbiter* lanean. Misio honen indargunetako masa handi bat sistemara bidaltzeak duen erraztasuna da: Atlas 521 batekin 1500 kilo baino gehiago bidal litezke 12 urtetako bidai batean.

## Urano kulturan 
[alt=Gustav Holst musikariaren The Planets suiteko "Uranus, The Magician" mugimendua.|thumb|[Gustav Holst musikariaren *The Planets* suiteko "Uranus, The Magician" mugimendua.]]
Astrologian, Urano planeta Aquarius zeinuaren planeta agintaria da. Urano zian kolorekoa denez eta elektrizitatearekin lotuta dagoenez, kolore urdin elektrikoa, zianetik hurbil dagoena, Aquarius zeinuarekin lotua dago. Uranio elementu kimikoak, Martin Heinrich Klaproth kimikari alemaniarrak 1789an aurkitua, berriki aurkitua izan zen Urano planetarengandik jasotzen du izena. Planetaren izena Urano izan zedin lagundu zuen.

*"Uranus, The Magician"* Gustav Holst konpositorearen *The Planets* orkestra suiteko mugimendua da, 1914 eta 1916 artean idatzia. Urano Operazioa Armada Gorriak Bigarren Mundu Gerran egindako operazio militar arrakastatsua ere izan zen. Stalingrad berreskuratzea ahalbidetu zuen eta Wehrmacht armadaren aurkako lurreko gerran inflexio-puntua markatu zuen.

### Fikzioa 
Urano literaturan, filme eta telebistan, komikietan eta bideo-jokoetan agertu izan da, baita bere sateliteak ere. Hala ere, bere aurkikuntza berantiarragatik beharbada, ez da beste planetak bezainbeste atera. Lehen agerpena 1784ean izan zuen, *Mr Vivenair* izen anonimoaren sinadurapean argitaratu zen “*A Journey Lately Performed Through the Air in an Aerostatic Globe, Commonly Called an Air Balloon, From This Terraquaeous Globe to the Newly Discovered Planet, Georgium Sidus”* nobelan. Ondoren, Cthulhuren mitoetan L'gy'hx izenarekin agertu da, baita *Captain Underpants* haurrentzako zientzia-fikziozko nobeletan.

Ikus-entzunezkoen alorrean, Doctor Who, Space Patrol edota Futurama telesailetan agertu da, baita *Journey to the Seventh Planet* 1962ko filmean ere. Supermanen komikietan robot mekanikoak bizi dira Uranon eta DC One Million seriean Starmanek zaintzen du Urano, Linterna Berdea ordezkatu ostean. Sailor Moon mangan eta Mass Effect bideo-jokoan ere ateratzen da Urano. Azken honetan, Helio-3 lortzeko meatzeak egin dituzte pertsonek bertan, bizitza errealean proposatutako aukera bat.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Urano (mitologia)
* Ariel
* Miranda
* Oberon
* Titania
* Umbriel

## Kanpo estekak 
* Eider CARTON VIRTO: *Uranok planeta-bilatzaileen aroa ireki zuen* Zientzia.eus
* Uranoren argazkiak
* *Voyager 2*k ateratako Uranoren argazkiak
* Uranoren hainbat datu, NASAren webgunetik.