open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
BMW M5

**BMW M5**a BMW etxearen bosgarren serieko kirol-bertsioa da. M ikurrak BMW Motorsport-ek diseinatu duela esan nahi du, hau da, BMW-ren kirol atala, lasterketetarako autoak egiteaz ere arduratzen dena. Jatorrian, Hartge enpresak diseinatu zuen kotxea. Ondoren BMW Motorsport-ek bereganatu zuen baina izena aldatuz, BMW M5 deitu zuen.

## Aurkezpena. 
Lehen M5-a, Amsterdameko auto erakusketan aurkeztu zen 1984. urtean. Sedan berezi bat bezala aurkeztu zen, sedan normal baten erosotasunekin baino kirol auto baten prestazioekin. BMW 535I baten txasisa erabiltzen du eta BMW M1-aren motorraren ondorengoa, hobekuntza batzuk jaso zituena. Lau bertsio ezberdinetan eskaini zuten.
### Bertsioak: 
* LHD (Left Hand Drive) Euro Spec M5.
* RHD (Right Hand Drive) Spec M5.
* NA (Iparramerika) Spec edo 1988 M5 ere deitutakoa.
* ZA (Hegoafrika) Spec M5.

LHD, RHD Euro Spec M5 eta ZA Spec M5 bertsioek M88/3 motorra erabiltzen zuten, 286 zaldi potentzia eskaintzen zuena; bitartean, iparamerikarren bertsioak, 256 zaldi potentzia eskaintzen zuen motorra erabiltzen zuten.
Tropidurus guarani

*Artikulu hau Tropidurus guaraniri buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Guarani».*

***Tropidurus guarani*** *Tropidurus* generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tropiduridae

## Kanpo estekak
Stenocercus

***Stenocercus*** Tropiduridae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Hego Amerikan aurki daiteke.

## Espezieak 
* *Stenocercus aculeatus* (O’Shaughnessy, 1879)
* *Stenocercus angel* Torres-Carvajal, 2000
* *Stenocercus angulifer* (Werner, 1901)
* *Stenocercus apurimacus* Fritts, 1972
* *Stenocercus azureus* (Müller, 1880)
* *Stenocercus boettgeri* Boulenger, 1911
* *Stenocercus bolivarensis* Castro & Ayala, 1982
* *Stenocercus cadlei* Torres-Carvajal & Mafla-Endara, 2013
* *Stenocercus caducus* (Cope, 1862)
* *Stenocercus carrioni* Parker, 1934
* *Stenocercus chinchaoensis* Venegas, Duran & Garcia-Burneo, 2013
* *Stenocercus chlorostictus* Cadle, 1991
* *Stenocercus chota* Torres-Carvajal, 2000
* *Stenocercus chrysopygus* Boulenger, 1900
* *Stenocercus crassicaudatus* (Tschudi, 1845)
* *Stenocercus cupreus* Boulenger, 1885
* *Stenocercus doellojuradoi* (Freiberg, 1944)
* *Stenocercus dumerilii* (Steindachner, 1867)
* *Stenocercus empetrus* Fritts, 1972
* *Stenocercus erythrogaster* (Hallowell, 1856)
* *Stenocercus eunetopsis* Cadle, 1991
* *Stenocercus festae* (Peracca, 1897)
* *Stenocercus fimbriatus* Avila-Pires, 1995
* *Stenocercus formosus* (Tschudi, 1845)
* *Stenocercus frittsi* Torres-Carvajal, 2005
* *Stenocercus guentheri* (Boulenger, 1885)
* *Stenocercus haenschi* (Werner, 1901)
* *Stenocercus huancabambae* Cadle, 1991
* *Stenocercus humeralis* (Günther, 1859)
* *Stenocercus imitator* Cadle, 1991
* *Stenocercus iridescens* (Günther, 1859)
* *Stenocercus ivitus* Fritts, 1972
* *Stenocercus lache* Corredor, 1983
* *Stenocercus latebrosus* Cadle, 1998
* *Stenocercus limitaris* Cadle, 1998
* *Stenocercus marmoratus* (Duméril & Bibron, 1837)
* *Stenocercus melanopygus* Boulenger, 1900
* *Stenocercus modestus* (Tschudi, 1845)
* *Stenocercus nigromaculatus* Noble, 1924
* *Stenocercus nubicola* Fritts, 1972
* *Stenocercus ochoai* Fritts, 1972
* *Stenocercus orientalis* Fritts, 1972
* *Stenocercus ornatissimus* (Girard, 1857)
* *Stenocercus ornatus* (Gray, 1845)
* *Stenocercus pectinatus* (Duméril & Bibron, 1835)
* *Stenocercus percultus* Cadle, 1991
* *Stenocercus praeornatus* Fritts, 1972
* *Stenocercus prionotus* Cadle, 2001
* *Stenocercus puyango* Torres-Carvajal, 2005
* *Stenocercus quinarius* Nogueira & Rodrigues, 2006
* *Stenocercus rhodomelas* (Boulenger, 1899)
* *Stenocercus roseiventris* D’Orbigny, 1837
* *Stenocercus santander* Torres-Carvajal, 2007
* *Stenocercus scapularis* (Boulenger, 1901)
* *Stenocercus simonsii* Boulenger, 1899
* *Stenocercus sinesaccus* Torres-Carvajal, 2005
* *Stenocercus squarrosus* Nogueira & Rodrigues, 2006
* *Stenocercus stigmosus* Cadle, 1998
* *Stenocercus torquatus* Boulenger, 1885
* *Stenocercus trachycephalus* (Duméril, 1851)
* *Stenocercus tricristatus* (Duméril, 1851)
* *Stenocercus variabilis* Boulenger, 1901
* *Stenocercus varius* Boulenger, 1885

## Kanpo estekak
Txonta

thumb|Txonta arrunta
**Txonta** zenbait hegazti paseriformeren izen arrunta da, Fringillidae familiako *Fringilla* edo *Passeridae* familiako *Montifringilla* generoetakoak. Txolarrearen tamainako txori intsektujale kantaria da. *Fringilla* generokoak benetako txontak dira; txonta arrunta (*Fringilla coelebs*), negu-txonta *Fringilla montifringilla* eta txonta urdina (*Fringilla teydea*) ezagunenak dira. *Montifringilla* generokoak, berriz, elur-txontak dira.

Euskal Herrian oso hegazti arrunta da, *txonta* ez ezik, beste izen asko ere dituena, besteak beste, *pinpina*, *elurtxori*, *artatxori*, *txintxin*...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lech Poznań

thumb|250px|2010ko taldea.
**Lech Poznań** (izen osoa *Kolejowy Klub Sportowy Lech Poznań, S.A.*) Poloniako futbol taldea da, Poznań hirikoa da. Poloniako 6 Liga eta 5 Kopa irabazi ditu. Polonia Handia eskualdeko futbol talderik jarraituena da.

## Historia 
Taldea 1922an sortu zen *Lutnia Dębiec* izenarekin baina hurrengo urteetan ien aldaketa ugari izan zituen azkenean *Lech Poznań* hartu arte. 1933 eta 1994 artean taldea Poloniako Tren Zerbitzuarekin loturik egon zen, hortik "trenbideko langileak" ezizena.

Bere garai onena 80 eta 90. hamarkadetan izan zuen. 1982an irabazi zuen lehenengotitulua, Poloniako Kopa eta 1983an Liga. 1984a historikoa izan zen txapelketa biak irabazi baitzituen. Hurrengo urteetan Europako txapelketetan ohiko taldea bihurtu zen baina ez zuen emaitza aipagarririk izan.

2004ean Kopa berri bat irabazi zuen eta bolda on bati ekin zion berriz ere beste kopa bat eta 2010ko liga irabaziz. 2013 eta 2014an bigarrena izan zen ligan eta 2015ean txapelduna. 2016 eta 2017an maila apalagoan ibili da baina Kopako finalak jokatu ditu.

## Palmaresa 
### Polonian: 20 
[thumb|250px|[Ekstraklasa 2014/15]]
* Liga (9): 1983, 1984, 1990, 1992, 1993, 2010, 2015, 2022, 2025.
* Kopa (5): 1982, 1984, 1988, 2004, 2009.
* Poloniako Superkopa (6): 1990, 1992, 2004, 2009, 2015, 2016.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Lech Poznańek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Eurolophosaurus

***Eurolophosaurus*** Tropiduridae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Brasilen aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Eurolophosaurus amathites* (Rodrigues, 1984)
* *Eurolophosaurus divaricatus* (Rodrigues, 1986)
* *Eurolophosaurus nanuzae* (Rodrigues, 1981)

## Kanpo estekak
Microlophus

***Microlophus*** Tropiduridae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Microlophus albemarlensis* (Baur, 1890)
* *Microlophus atacamensis* (Donoso-Barros, 1960)
* *Microlophus bivittatus* (Peters, 1871)
* *Microlophus delanonis* (Baur, 1890)
* *Microlophus duncanensis* (Baur, 1890)
* *Microlophus grayii* (Bell, 1843)
* *Microlophus habelii* (Steindachner, 1876)
* *Microlophus heterolepis* (Wiegmann, 1834)
* *Microlophus koepckeorum* (Mertens, 1956)
* *Microlophus occipitalis* (Peters, 1871)
* *Microlophus pacificus* (Steindachner, 1876)
* *Microlophus peruvianus* (Lesson, 1830)
* *Microlophus quadrivittatus* (Tschudi, 1845)
* *Microlophus stolzmanni* (Steindachner, 1891)
* *Microlophus tarapacensis* Donoso-Barros, 1966
* *Microlophus theresiae* (Steindachner, 1901)
* *Microlophus theresioides* (Donoso-Barros, 1966)
* *Microlophus thoracicus* (Tschudi, 1845)
* *Microlophus tigris* (Tschudi, 1845)
* *Microlophus yanezi* Ortiz-Zapata, 1980

## Kanpo estekak
Kazakhstango poni

Kazakhstango ponia, (Kazakheraz *Қазақ жылқысы*), Kazakhstango bertako zaldi arraza zahar bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.

Kazakhstango zaldia Estepetako zaldi basatien ondorengo zuzena dela uste da.

## Arrazaren Historia 
thumb|350 px|Emakume Kazakhstandar poni baten zaldun
Kazashtango zaldia Asiako estepetako zaldi basatien ondorengo zuzena da. Zaldi txiki hau bazegoen bere jatorizko herrialdeko estepetan behintzat V. mendetik. Handik arraza beste hainbat zaldi arrazen odolo ekarpena izan du. Arabiar zaldiena, Karabair , Akhal-Teke zein mongoliar zaldiarena. XX. mendetik aurrera odol garbiko zaldi ingelesa, Orloveko zaldia zein Dongo zaldia erabiliak izan dira arraza hobetzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
 arrazari buruzko artikuloa
Bernie Mac

**Bernard Jeffrey** "**Bernie**" **McCullough** (Chicago, Illinois 1957ko urriaren 5a - *ibidem*, 2008ko abuztuaren 9a) estatubatuar aktore eta umorista izan zen.

## Filmografia 
## Erreferentziak
Kellita Smith

**Kellita Smith** (Chicago, Illinois 1969ko urtarrilaren 15a) estatubatuar humorista, modelo eta aktorea da.

## Filmografia 
* *The Bernie Mac Show* (2001)

## Erreferentziak
Camille Winbush

**Camille Simoine Winbush** (Culver City, Kalifornia 1990eko otsailaren 9a) estatubatuar aktorea da.

## Filmografia 
## Erreferentziak
Dee Dee Davis

**Dee Dee Davis** (Culver City, 1996ko apirilaren 17a) alemaniar-estatubatuar aktore eta ilusionista ohia da.

## Filmografia 
* *The Bernie Mac Show* - Bryana 'Baby Girl' Thomkins (104 atal, 2001–2006)
* *House* - Paige Walker (atal 1, 2004)
* *Strong Medicine* - Anna Cortese (atal 1, 2003)

## Erreferentziak
Yonaguni poni

Yonaguni ponia, (japonieraz: 与那国馬, *Yonaguni uma* ), Japoniako bertako zaldi arraza bat da. Arraza hau bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Japongo bertako zortzi zaldi arrazetatik gehienak poniak dira, Hokkaidoko ponia, Kiso ponia, Misaki ponia, Miyako ponia, Noma ponia, Tokara ponia, Taishuh eta Yonaguni ponia izanik.

Japoniako Ryukyu uhartedian du jatorri, Yonaguni uhartean hain zuzen.

## Arrazaren ezaugarriak 
Beste hainbat poni arrazekin gertatzen den legez, Yonaguni poniaren fenotipoa zaldiarena da, baina bere tamaina berriz poniarena.

## Arrazaren egoera 
Desagertzeko zorian dago, eta arraza honetako 200 abere baino gutxiago daude Japonia ososan. Beraz Equus Survival Trust elkartearen irizpideen arabera, arraza desagertzeko arrisku larrian dago, 300 behor baino gutxiago daudelako..

Esan bezala, Japoniako bertako zaldien zortzi arrazanetariko bat da.

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Jeremy Suarez

**Jeremy Steven Suarez** (Burbank, California 1990eko uztailaren 6a) estatubatuar aktorea da.

## Filmografia 
* 1996: *Sister, Sister* - Little Boy
* 1996: *Jerry Maguire* - Tyson Tidwell
* 1997: *Built to Last* - Ryce Watkins
* 1998: *The Wayans Bros.* - Jimmy
* 1996–1998: *Chicago Hope* - Raymond Wilkes
* 1998: ''Susan's Plan* - Kevin
* 1998: *Beverly Hills, 90210* - Ryan
* 2000: *MADtv* - Cowboy Trick or Treater
* 2001: *Max Steel*
* 2001: *The Land Before Time VIII: The Big Freeze* - Tippy
* 2002: *Treasure Planet* - Additional Voice
* 2002: *Hey Arnold!* Scared Boy
* 2003: *Brother Bear* - Koda
* 2004: *The Ladykillers'' - Li'l Gawain
* 2004: *Fat Albert* - Russell
* 2005: *Room to Grow* - Teasel
* 2005: *The Proud Family Movie* - Wally
* 2001–2006: *The Bernie Mac Show* - Jordan Thomkins
* 2006: *Brother Bear 2* - Koda
* 2007–2008: *King of the Hill* - Arrow Kid #1 / Jack
* 2008: *Extreme Movie* - RJ
* 2012: *Zambezia* - Kai
* 2013: *The Fix* - Nathaniel
* 2014: *Angry Video Game Nerd: The Movie* - Cooper Folly
Ikastetxe itundu

**Ikastetxe itundua** estatuak diruz lagundutako ikastetxe pribatuak dira. Jasotzen duten diru laguntzaren trukean eta estatuarekin egindako itun batean oinarrituz, ikastetxeak ikasleak hartu eta ikastetxea kudeatzean estatuak ezarritako irizpideak hartzen ditu bere gain.

## Kanpo estekak
Sebastián de Miñano

**Sebastián de Miñano y Bedoya** (Becerril de Campos, Palentzia, 1779ko urtarrilaren 20a - Baiona, Lapurdi, 1845eko otsailaren 6a) Donostian hainbat urtez bizi izan zen idazle, kazetari, geografo, historialari eta politikari afrantsesatua izan zen. *Gaceta de Bayona* (1828-1830) eta *La Estafeta de San Sebastián* (1830-1831) egunkari absolutisten zuzendaria izan zen. 1844an udalari bere liburutegia dohaintza proposatu zion baina asmoa bete baino lehenago hil zen. *Diccionario geográfico y estadístico de España y Portugal* (1826-1829) delakoa idatzi zuen, 11 liburukiz osatua. Lan horren ondorioz Espainiako Historiako Errege Akademiako kide izendatu zuten. 1828tik 1830era, Adolphe Thiersen bi idazlan historiko itzuli zituen; horietako bat, *Historia de la Revolución Francesa*, 12 liburukitan, Donostian argitaratu zen 1840-1841 urteetan.
Titania Dorrea

**Titania Dorrea** Madril, Espainiako 12. etxe-orratz garaiena eta herrialdeko merkataritza-gune nagusia da.
thumb|242x242px
2007an hasi ziren eraikitzen sute baten ondoren botatako Windsor Dorreak hartzen zuen tokian. Barnean, El Corte Inglesen dendak ditu. 103,7m ditu eta Raimundo Fernández Villaverde kalean kokatzen da: Castellana pasealekutik hurbil eta Ministerio Barrien aurrean.

## Kanpo estekak
Txontal

**Txontal** (; izena nahuatlerazko *chontalli* hitzetik dator, "atzerritar" esan nahi duena) Mexikoko hego-ekialdeko izen bereko indiar herriko kidea da. Hizkuntza maia-kitxe hizkuntza familiakoa dute. Antzina Tabasco inguruan bizi ziren; gaur egun Grijalva eta Usumacinta ibaien bokalean bizi dira, giro hezea duten ordokietan. Artoa, kafea, azukre-kanabera, arroza eta barazkiak lantzen dituzte eta hegaztiak eta zerriak hazten. Katolikoak dira, santuak gurtzen dituzte eta ospakizun handiak egiten dituzte haien omenez. Gaur egun 25.000 biztanle inguru dira (1982).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirriskila

**Txirriskila** Fringillidae familiako *Serinus* generoko hegaztien izen arrunta da, gehienetan eskualde afrotropopilaetan baina baita Europan eta Asian ere bizi direnak.

## Espezieak 
*Sensu stricto* hauek dira egun onarturiko espezieak:
* *Serinus pusillus*
* *Serinus serinus*
* *Serinus syriacus*
* *Serinus canaria*
* *Serinus canicollis*
* *Serinus flavivertex*
* *Serinus nigriceps*
* *Serinus alario*

Lehen gehiago ziren baina *Crithagra*, *Spinus* eta *Chrysocorythus* genero edo azpigenerotara pasa dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Usumacinta

**Usumacinta** Mexikoko eta Guatemalako ibaia da. 1.100 kilometro luze da, eta 75.000 kilometro koadroko eremua drainatzen du. Ahoa Mexikoko golkoan dauka.

## Geografia 
Cuchumatanes mendilerroan du iturburua, Guatemalako ipar-mendebaldean. Guatemala eta Mexikoren arteko muga osatzen du eta, Tabasco eta Campeche basoak alderik alde igaro ondoren, Mexikoko golkoan itsasoratzen da. Ahotik hurbil, Grijalva ibaiarekin elkartzen da. 480 kilometroan ontziz ibil daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adolfus

***Adolfus*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean eta erdialdean aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Adolfus africanus* (Boulenger, 1906)
* *Adolfus alleni* (Barbour, 1914)
* *Adolfus jacksoni* (Boulenger, 1899)

## Kanpo estekak
Suaren triangelu

eskuinera|thumb|Suaren triangelua

**Suaren triangelua** edo **errekuntzaren triangelua** su gehienetan beharrezko diren osagaiak ulertzeko eredu erraztu bat da.

Triangeluak irudikatzen ditu su batek pizteko behar dituen hiru osagaiak: beroa, erregaia eta agente oxidatzailea (oxigenoa, oro har). Sua berez pizten da osagaiak proportzio egokian agertzen eta nahasten direnean, eta sua prebenitzeko edo itzaltzeko modua da suaren triangeluko osagaietako edozein kentzea. Adibidez, sua suaren kontrako tapaki batez estaliz gero, triangeluan *agente oxidatzailea* deritzon osagaia kentzen da, eta sua itzali ahalko da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Algyroides

***Algyroides*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Europako hegoaldean aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Algyroides fitzingeri* (Wiegmann, 1834)
* *Algyroides marchi* Valverde, 1958
* *Algyroides moreoticus* Bibron & Bory, 1833
* *Algyroides nigropunctatus* (Duméril & Bibron, 1839)

## Kanpo estekak
Willow (filma)

**Willow** (euskaraz *Sahats*) 1988ko Ron Howard estatubatuar zinema zuzendariaren fantasiazko filma bat da. Gidoia Bol Dolmanek idatzi zuen, George Lucasesn istorio batean oinarrituta. Filma honeta Val Kilmer, Joanne Whalley, Warwick Davis, Jean Marsh eta Billy Barty aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Sorginak, izaki bitxiak eta aztikeria nagusi diren aroa da. Bavmorda sorgin zitalaren (Jean Marsh) gazteluko espetxean emakumezko preso batek neskatotxo bat erdibitu berri du, profeziaren arabera Elora Danan izeneko haur horrek sorginaren aginteari amaiera emango omen dio, hortaz sorginak hura hiltzea beste asmorik ez du. Emaginak haurtxoa Bavmorda sorginarengandik babesteko berarekin batera gaztelatik urruti eramango du, baina sorginaren txakur zaintzaileek biak atzematera doazenean, emaginak haurtxoa salbatu asmoz saski batean sartu eta erreka batera jaurtiko du. Azken uneko ekintza honi esker, saskia errekan behera joan, denboraldi batez arriskutik kanpo gelditu eta *nelwyns* (jende txikia) izakien herri batera iritsiko da, bertan Willow (Warwick Davis) ausartak hartxoa alabatzat hartuko du.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Willow* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Willow* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Lacerta

***Lacerta*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Europan oso ugariak dira baina Eurasiako leku askotan bizi dira, baita Ipar Afrikan ere. **Sugandila**k eta **gardatxo**ak talde honetakoak dira.

## Espezieak 
* Sugandila aldakor (*Lacerta agilis*) Linnaeus, 1758
* *Lacerta bilineata* Daudin, 1802
* *Lacerta media* Lantz & Cyrén, 1920
* *Lacerta mostoufii* Baloutch, 1976
* *Lacerta pamphylica* Schmidtler, 1975
* *Lacerta schreiberi* Bedriaga, 1878
* *Lacerta strigata* Eichwald, 1831
* Balkanetako musker (*Lacerta trilineata*) Bedriaga, 1886
* Musker verde (*Lacerta viridis*) (Laurenti, 1768)

## Kanpo estekak
Acanthodactylus

***Acanthodactylus*** Lacertidae familia barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Afrikako iparraldean, Ekialde Hurbila eta Asiako hegoalden bizi dira.

## Espezieak 
* *Acanthodactylus aegyptius* Baha El Din, 2007
* *Acanthodactylus ahmaddisii* Werner, 2004
* *Acanthodactylus arabicus* Boulenger, 1918
* *Acanthodactylus aureus* Günther, 1903 - Acanthodactyle doré
* *Acanthodactylus bedriagai* Lataste, 1881
* *Acanthodactylus beershebensis* Moravec, El Din, Seligmann, Sivan & Werner, 1999
* *Acanthodactylus blanci* Doumergue, 1901
* *Acanthodactylus blanfordii* Boulenger, 1918
* *Acanthodactylus boskianus* (Daudin, 1802) - Acanthodactyle de Bose
* *Acanthodactylus boueti* Chabanaud, 1917
* *Acanthodactylus busacki* Salvador, 1982 - Acanthodactyle de Busack
* *Acanthodactylus cantoris* Günther, 1864
* *Acanthodactylus dumerilii* (Milne-Edwards, 1829) - Acanthodactyle de Duméril
* *Acanthodactylus erythrurus* (Schinz, 1833) - Acanthodactyle commun
* *Acanthodactylus felicis* Arnold, 1980
* *Acanthodactylus gongrorhynchatus* Leviton & Anderson, 1967
* *Acanthodactylus grandis* Boulenger, 1909
* *Acanthodactylus guineensis* (Boulenger, 1887)
* *Acanthodactylus haasi* Leviton & Anderson, 1967
* *Acanthodactylus hardyi* Haas, 1957
* *Acanthodactylus harranensis* Baran, Kumlutas, Lanza, Sindaco, Avci & Crucitti, 2005
* *Acanthodactylus lineomaculatus* Duméril & Bibron, 1839
* *Acanthodactylus longipes* Boulenger, 1918 - Acanthodactyle à longs pieds
* *Acanthodactylus maculatus* (Gray, 1838) - Acanthodactyle tacheté
* *Acanthodactylus masirae* Arnold, 1980
* *Acanthodactylus micropholis* Blanford, 1874
* *Acanthodactylus nilsoni* Rastegar-Pouyani, 1998
* *Acanthodactylus opheodurus* Arnold, 1980
* *Acanthodactylus orientalis* Angel, 1936
* *Acanthodactylus pardalis* (Lichtenstein, 1823)
* *Acanthodactylus robustus* Werner, 1929
* *Acanthodactylus savignyi* (Audouin, 1809) - Acanthodactyle de Savigny
* *Acanthodactylus schmidti* Haas, 1957
* *Acanthodactylus schreiberi* Boulenger, 1878
* *Acanthodactylus scutellatus* (Audouin, 1827) - Acanthodactyle pommelé
* *Acanthodactylus senegalensis* Chabanaud, 1918
* *Acanthodactylus spinicauda* Doumergue, 1901
* *Acanthodactylus taghitensis* Geniez & Foucart, 1995
* *Acanthodactylus tilburyi* Arnold, 1986
* *Acanthodactylus tristrami* (Günther, 1864)
* *Acanthodactylus yemenicus* Salvador, 1982

## Kanpo estekak
Acanthodactylus harranensis

***Acanthodactylus harranensis*** *Acanthodactylus* generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lacertidae

## Kanpo estekak
Dinarolacerta

***Dinarolacerta*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Lehenago *Lacerta* generoan sailkatzen ziren espezieak ditu. Dinariar Alpeetan bizi dira, Balkanetan.

## Espezieak 
* *Dinarolacerta montenegrina* Ljubisavljević, Arribas, Džukić & Carranza, 2007
* *Dinarolacerta mosorensis* (Kolombatović, 1886)

## Kanpo estekak
Acanthodactylus aegyptius

***Acanthodactylus aegyptius*** *Acanthodactylus* generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lacertidae
Labegile

**Labegile** *Furnarius* generoko hegaztien izen arrunta da, Furnariidae familian sailkatua daudenak.

## Espezieak 
* *Furnarius leucopus*
** *Furnarius (leucopus) cinnamomeus*
** *Furnarius (leucopus) longirostris*
* *Furnarius torridus*
* *Furnarius figulus*
* *Furnarius minor*
* *Furnarius rufus*
* *Furnarius cristatus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* World Bird Names
Atkinson indize

**Atkison indizea** desberdintasun ekonomikoa neurtzen duen indize bat da. Indize normatiboa da, desberdintasun-egoera bati atxikitako gizartearen ongizate funtzio bat hartzen duena oinarritzat eta beraz, desberdintasun-egoera batek banakoei ematen dien utilitatean oinarritzen da. Anthony Barnes Atkinsonek garatu zuen eta 1970 urtean eman zen ezagutzera.

## Kalkulua 
Honela kalkulatzen da \epsilon desberdintasun-abertsio parametro jakin baterako:

:A_\varepsilon(y_1,\ldots,y_N)=1-\frac{y^*}{\overline{y}}=
\begin{cases}
1-\frac{1}{\overline{y}}\left(\frac{1}{N}\sum_{i=1}^{N}y_{i}^{1-\varepsilon}\right)^{1/(1-\varepsilon)}
& \ \varepsilon \in \left[0,1\right)\cup\left(1,+\infty\right) \\
1-\frac{1}{\overline{y}}\left(\prod_{i=1}^{N}y_{i}\right)^{1/N}
& \ \varepsilon=1,
\end{cases}

## Kanpo estekak
Furnariidae

**Furnariidae** Paseriformeen ordenako hegazti familia bat da. Habiari ematen dioten egituragatik daramate izena, labearen antzekoa, luzexka eta sarrera alboan duena egiten baitute. Kolorez grisak edo gaztaina kolorekoak dira arra eta emea. Moko mehea izaten dute. Asiako eta Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Sistematika 
### Sclerurinae subfamilia 
* *Geositta*
* *Sclerurus*

### Dendrocolaptinae subfamilia 
#### Sittasomini leinua 
* *Dendrocincla*
* *Deconychura*
* *Sittasomus*
* *Certhiasomus*

#### Dendrocolaptini leinua 
* *Glyphorynchus*
* *Nasica*
* *Dendrexetastes*
* *Dendrocolaptes*
* *Hylexetastes*
* *Xiphocolaptes*
* *Dendroplex*
* *Xiphorhynchus*
* *Lepidocolaptes*
* *Drymornis*
* *Drymotoxeres*
* *Campylorhamphus*

### Furnariinae subfamilia 
* *Incertae sedis*
** *Xenops*
** *Berlepschia

#### Pygarrhichini 
* *Pygarrhichas*
* *Microxenops*
* *Ochetorhynchus*

#### Furnariini 
* *Pseudocolaptes*
* *Premnornis*
* *Tarphonomus*
* *Geocerthia*
* *Upucerthia*
* *Cinclodes*
* *Furnarius*
* *Lochmias*
* *Phleocryptes*
* *Limnornis*

#### Philydorini 
* *Megaxenops*
* *Anabazenops*
* *Ancistrops*
* *Cichlocolaptes*
* *Heliobletus*
* *Philydor*
* *Anabacerthia*
* *Syndactyla*
* *Clibanornis*
* *Hylocryptus*
* *Thripadectes*
* *Automolus*

#### Synallaxini 
* *Margarornis*
* *Premnoplex*
* *Aphrastura*
* *Leptasthenura*
* *Pseudoseisura*
* *Spartonoica*
* *Sylviorthorhynchus*
* *Asthenes*
* *Pseudasthenes*
* *Certhiaxis*
* *Schoeniophylax*
* *Synallaxis*
* *Poecilurus*
* *Hellmayrea*
* *Cranioleuca*
* *Limnoctites*
* *Roraimia*
* *Thripophaga*
* *Phacellodomus*
* *Anumbius*
* *Coryphistera*
* *Siptornis*
* *Metopothrix*
* *Xenerpestes*
* *Acrobatornis''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abertsio

**Abertsioa** zerbaitek eragiten duen sentsazio pairagaitza edo desatsegina da, higuinaren antzekoa. Bereziki arlo akademikoan erabiltzen da, erabilera hauekin:

* psikologian, abertsio-terapia, ondorio desatseginekin lotzen diren estimuluak eragiten dituen jokabide-terapia;
* arrisku-abertsioa.

## Kanpo estekak
Timon

***Timon*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Mediterraneo inguruan bizi dira.

## Espezieak 
* *Timon lepidus* (Daudin, 1802)
* *Timon pater* (Lataste, 1880)
* *Timon princeps* (Blanford, 1874)
* *Timon tangitanus* (Boulenger, 1889)

## Kanpo estekak
Apathya

***Apathya*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Iran, Irak, Siria eta Turkian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Apathya cappadocica* (Werner, 1902)
* *Apathya yassujica* (Nilson, Rastegar-Pouyani, Rastegar-Pouyani & Andrén, 2003)

## Kanpo estekak
Latastia

***Latastia*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Latastia boscai* Bedriaga, 1884
* *Latastia caeruleopunctata* (Parker, 1935)
* *Latastia carinata* (Peters, 1874)
* *Latastia cherchii* Arillo, Balletto & Spano, 1967
* *Latastia doriai* Bedriaga, 1884
* *Latastia johnstonii* Boulenger, 1907
* *Latastia longicaudata* (Reuss, 1834)
* *Latastia ornata* Monard, 1940
* *Latastia siebenrocki* (Tornier, 1905)
* *Latastia taylori* Parker, 1942

## Kanpo estekak
Gallotia

***Gallotia*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Kanariar Uharteetan bizi dira bakarrik.

## Espezieak 
* *Gallotia atlantica* (Peters & Doria, 1882)
* *Gallotia auaritae* Mateo, Garcia-Marquez, López-Jurado & Barahona, 2001
* *Gallotia bravoana* Hutterer, 1985
* *Gallotia caesaris* (Lehrs, 1914)
* *Gallotia galloti* (Oudart, 1839)
* *Gallotia intermedia* Hernández, Nogales & Martín, 2000
* *Gallotia simonyi* (Steindachner, 1889)
* *Gallotia stehlini* (Schenkel, 1901)

eta honako espezie fosilak:
* †*Gallotia goliath* (Mertens 1942)

## Kanpo estekak
Nucras

***Nucras*** Lacertidae familiako narrasti generoa da. Afrikako hegoaldean eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Nucras boulengeri* Neumann, 1900
* *Nucras caesicaudata* Broadley, 1972
* *Nucras intertexta* (Smith, 1838)
* *Nucras lalandii* (Milne-Edwards, 1829)
* *Nucras livida* (Smith, 1838)
* *Nucras ornata* (Gray, 1864)
* *Nucras scalaris* Laurent, 1964
* *Nucras taeniolata* (Smith, 1838)
* *Nucras tessellata* (Smith, 1838)

## Kanpo estekak
Gastropholis

***Gastropholis*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Liberia eta Mozanbike artean hedatzen den tarte batean bizi dira.

## Espezieak 
* *Gastropholis echinata* (Cope, 1862)
* *Gastropholis prasina* Werner, 1904
* *Gastropholis tropidopholis* (Boulenger, 1916)
* *Gastropholis vittata* Fischer, 1886

## Kanpo estekak
Heliobolus

***Heliobolus*** Lacertidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Heliobolus lugubris* (Smith, 1838)
* *Heliobolus neumanni* (Tornier, 1905)
* *Heliobolus nitida* (Günther, 1872)
* *Heliobolus spekii* (Günther, 1872)

## Kanpo estekak
Darevskia chlorogaster

***Darevskia chlorogaster*** *Darevskia* generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lacertidae
DDR-Oberliga

[thumb|250px|[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin eta Dynamo Dresdenen arteko partida, 1988an.]]

**DDR-Oberliga** Ekialdeko Alemanian 1947 eta 1991 urteen artean jokatu zen futbol liga txapelketa izan zen. Dynamo Berlin izan zen garaipen gehien lortu zituen taldea, lorturiko 10 txapelketan jarraian irabazi zituelarik, Dynamo Dresdenek zortzi aldiz irabazi zuen liga.

1991-92 denboraldian, Alemaniaren bateratzearekin batera, ekialdeko taldeak Alemaniako futbol txapelketan sartu ziren. Bundesligako lehenengo mailan Dynamo Dresden eta F.C. Hansa Rostock sartu ziren, gainontzeko taldeek maila baxuagoetan ekin zioten txapelketa berriari.

## Podiuma 
## Palmaresa 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Ekialdeko Alemaniako futbol kopa
* Bundesliga

## Kanpo estekak
Latastia cherchii

***Latastia cherchii*** *Latastia* generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Lacertidae
Ichnotropis

***Ichnotropis*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan aurki daitezke, hegoalde, zentru eta ekialdean.

## Espezieak 
* *Ichnotropis bivittata* Bocage, 1866
* *Ichnotropis capensis* (Smith, 1838)
* *Ichnotropis chapini* Schmidt, 1919
* *Ichnotropis grandiceps* Broadley, 1967
* *Ichnotropis microlepidota* Marx, 1956
* *Ichnotropis tanganicana* Boulenger, 1917

## Kanpo estekak
Parvilacerta

***Parvilacerta*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Libano, Turkia eta Armenian bizi dira.

## Espezieak 
* *Parvilacerta fraasii* (Lehrs, 1910)
* *Parvilacerta parva* (Boulenger, 1887)

## Kanpo estekak
Berliner FC Dynamo

thumb|250px|1987-88 denboraldiko taldea.

**Berliner FC Dynamo** (izen osoa *Berliner Fussball Club Dynamo e. V.*) Alemaniako Berlin hiriburuko futbol taldea da. Gaur egun laugarren mailan ari bada ere, Ekialdeko Alemaniako Liga gehien irabazi zituen taldea da.

## Historia 
1949an *Sportgemeinde Deutsche Volkspolizei Berlin* izeneko futbol talde bat eratu zen. 1953an ordea lehen mailan ari zen *SC Volkspolizei Potsdam* taldearekin elkartu eta *Sportvereinigung Dynamo Berlin* eratu zen. Lehenengo titulua 1959an eskuratu bazuten ere taldeak ez zuen maila nabarmen igo.

1966an taldea birfundatu zen *Berliner Fußballclub Dynamo* izenarekin. Erich Mielke, Stasi polizia sekretuaren buruak, berehala babestu zuen eta honek taldearenganako gorrotoa piztu zuen zaleen artean. Aipatzekoa da 1972an Europako Futbol Errekopako final erdietara iritsi zela. Moskuko Dinamok utzi zuen finaletik kanpo bi partidatan 1-1 berdindu eta hirugarrenean 4-1 irabazi ondoren.

Taldearen "urrezko aroa" 1979an iritsi zen, 10 urtetan jarraian irabazi baitzuen DDR-Oberliga txapelketa. 1980 eta 1984an gainera Europako Kopako final laurdenetara iritsi zen.

Erregimen komunista erori eta Alemania batzerakoan izena berriz aldatu zuen 1990an *FC Berlin* bihurtuz. Ligak bateratu zirenean hirugarren mailan gelditu zen. 1999an berriz hartu zuen *Dynamo* izena. Azken urteetan laugarren mailan dabil.

## Palmaresa 
### Alemanian: 14 
* Ekialdeko Alemaniako Liga (10): 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988
* Ekialdeko Alemaniako Kopa (3): 1959, 1988, 1989
* Ekialdeko Alemaniako Superkopa (1): 1989

### Nazio artean: 0 
* Europako Kopa (0): final laurdenak 1980 eta 1984an.
* Europako Futbol Errekopa (0): final erdiak 1972an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Darevskia

| image file = thumb|Скальная ящерица - Darevskia raddei
***Darevskia*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Europako hegoaldean eta Asiako hego-mendebaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Darevskia alpina* (Darevsky, 1967)
* *Darevskia armeniaca* (Méhely, 1909)
* *Darevskia bendimahiensis* (Schmidtler, Eiselt & Darevsky, 1994)
* *Darevskia bithynica* (Méhely, 1909)
* *Darevskia brauneri* (Méhely, 1909)
* *Darevskia caucasica* (Méhely, 1909)
* *Darevskia chlorogaster* (Boulenger, 1908)
* *Darevskia clarkorum* (Darevsky & Vedmederja, 1977)
* *Darevskia daghestanica* (Darevsky, 1967)
* *Darevskia dahli* (Darevsky, 1957)
* *Darevskia defilippii* (Camerano, 1877)
* *Darevskia derjugini* (Nikolsky, 1898)
* *Darevskia dryada* (Darevsky & Tuniyev, 1997)
* *Darevskia lindholmi* (Lantz & Cyrén, 1936)
* *Darevskia mixta* (Méhely, 1909)
* *Darevskia parvula* (Lantz & Cyrén, 1913)
* *Darevskia pontica* (Lantz & Cyrén, 1919)
* *Darevskia portschinskii* (Kessler, 1878)
* *Darevskia praticola* (Eversmann, 1834)
* *Darevskia raddei* (Boettger, 1892)
* *Darevskia rostombekovi* (Darevsky, 1957)
* *Darevskia rudis* (Bedriaga, 1886)
* *Darevskia sapphirina* (Schmidtler, Eiselt & Darevsky, 1994)
* *Darevskia saxicola* (Eversmann, 1834)
* *Darevskia steineri* (Eiselt, 1995)
* *Darevskia unisexualis* (Darevsky, 1966)
* *Darevskia uzzelli* (Darevsky & Danielyan, 1977)
* *Darevskia valentini* (Boettger, 1892)

## Kanpo estekak
Tropidosaura

***Tropidosaura*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Hegoafrika eta Lesothon aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Tropidosaura cottrelli* Hewitt, 1925
* *Tropidosaura essexi* Hewitt, 1927
* *Tropidosaura gularis* Hewitt, 1927
* *Tropidosaura montana* Duméril & Bibron, 1839

## Kanpo estekak
1. FC Magdeburg

[thumb|250px|1974-75 denboraldiko [UEFAko Txapeldunen Liga|Europako Kopako partida Bayern Munichen aurka.]]

**1. FC Magdeburg** (izen osoa *1. Fußball-Club Magdeburg e.V.*) Alemaniako Magdeburg hiriko futbol taldea da. Gaur egun laugarren mailan ari bada ere, Ekialdeko Alemaniako 3 Liga eta 7 Kopa irabazi zituen eta honetaz gain Europako Futbol Errekopa bat ere bai 1974ean.

## Historia 
*SV Victoria 96 Magdeburg* izeneko taldea jadanik sortu zen hirian 1896 urtean. Hainbat talde izan ziren hurrengo urteetan baina ez zuten emaitza handirik izan eta jarraitasunik ere ez. 1959an *SC Aufbau* taldea lehen mailara igo zen eta 1964 eta 1965ean Ekialdeko Alemaniako Kopa irabazi zuen. Urte hartan izena aldatzea erabaki zuen gaur egungo *1. FC Magdeburg* bihurtuz, baina ligan azkena gelditu eta maila galdu zuen.

1966an Heinz Krügel entrenatzailea fitxatu zuten eta 1968 eta 1969an Liga nagusiko hirugarren egin zuen eta 1969an kopa berria irabazi ere bai. Honek taldearen "urrezko aroari" hasiera eman zion 1974ko Europako Futbol Errekoparekin biribildu zuena. Finala Rotterdamen jokatu zuen eta AC Milan 2-0 emaitzaz gainditu zuen. Ondoren Europako Superkopa jokatu behar zuen FC Bayern Munichen aurka baina talde biak ez ziren gai izan datak adosteko eta bertan behera gelditu zen partida. Heinz Krügelek 1976an utzi zuen taldea.

Magdeburgen azkenengo titulua 1983ko Kopa izan zen eta azken denboraldi ona 1989-90a izan zuen azken partidararte borrokatu baitzuen Ligako txapeldun izateko, ez zuen ordea helburua lortu. Ordutik aurrera gainbehera iritsi zen eta gaur egun Alemaniako hirugarren mailan ari da jokatzen.

## Palmaresa 
### Alemanian: 10 
* Ekialdeko Alemaniako Liga (3): 1972, 1974, 1975
* Ekialdeko Alemaniako Kopa (7): 1964, 1965, 1969, 1973, 1978, 1979, 1983
### Nazio artean: 1 
* Europako Futbol Errekopa (1): 1974

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Magdeburgek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Meroles

***Meroles*** Lacertidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Meroles anchietae* (Bocage, 1867)
* *Meroles ctenodactylus* (Smith, 1838)
* *Meroles cuneirostris* (Strauch, 1867)
* *Meroles knoxii* (Milne-Edwards, 1829)
* *Meroles micropholidotus* Mertens, 1938
* *Meroles reticulatus* (Bocage, 1867)
* *Meroles squamulosa* (Peters, 1854)
* *Meroles suborbitalis* (Peters, 1869)

## Kanpo estekak
Ophisops

***Ophisops*** Lacertidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldetik Europako hegoaldera hedatzen dira.

## Espezieak 
* *Ophisops beddomei* (Jerdon, 1870)
* *Ophisops elbaensis* Schmidt & Marx, 1957
* *Ophisops elegans* Ménétries, 1832
* *Ophisops jerdonii* Blyth, 1853
* *Ophisops leschenaultii* (Milne-Edwards, 1829)
* *Ophisops microlepis* Blanford, 1870
* *Ophisops minor* Deraniyagala, 1971
* *Ophisops occidentalis* Boulenger, 1887

## Kanpo estekak
Pedioplanis

***Pedioplanis*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Pedioplanis benguellensis* (Bocage, 1867)
* *Pedioplanis breviceps* (Sternfeld, 1911)
* *Pedioplanis burchelli* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Pedioplanis gaerdesi* (Mertens, 1954)
* *Pedioplanis haackei* Conradie, Measey, Branch & Tolley, 2012
* *Pedioplanis huntleyi* Conradie, Measey, Branch & Tolley, 2012
* *Pedioplanis husabensis* Berger-Dell’Mour & Mayer, 1989
* *Pedioplanis inornata* Roux, 1907
* *Pedioplanis laticeps* (Smith, 1849)
* *Pedioplanis lineoocellata* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Pedioplanis namaquensis* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Pedioplanis rubens* (Mertens, 1954)
* *Pedioplanis undata* (Smith, 1838)

## Kanpo estekak
Podarcis

***Podarcis*** Lacertidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Afrikako iparraldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Podarcis bocagei* (Seoane, 1885)
* *Podarcis carbonelli* Perez Mellado, 1981
* *Podarcis cretensis* (Wettstein, 1952)
* *Podarcis erhardii* (Bedriaga, 1882)
* *Podarcis filfolensis* (Bedriaga, 1876)
* *Podarcis gaigeae* (Werner, 1930)
* *Podarcis hispanicus* (Steindachner, 1870)
* *Podarcis levendis* Lymberakis, Poulakakis, Kaliontzopoulou, Valakos & Mylonas, 2008
* *Podarcis lilfordi* (Günther, 1874)
* *Podarcis liolepis* (Boulenger, 1905)
* *Podarcis melisellensis* (Braun, 1877)
* *Podarcis milensis* (Bedriaga, 1882)
* *Podarcis muralis* (Laurenti, 1768)
* *Podarcis peloponnesiacus* (Bibron & Bory, 1833)
* *Podarcis pityusensis* (Boscá, 1883)
* *Podarcis raffoneae* (Mertens, 1952)
* *Podarcis siculus* (Rafinesque-Schmaltz, 1810)
* *Podarcis tauricus* (Pallas, 1814)
* *Podarcis tiliguerta* (Gmelin, 1789)
* *Podarcis vaucheri* (Boulenger, 1905)
* *Podarcis waglerianus* Gistel, 1868

## Kanpo estekak
Philochortus

***Philochortus*** Lacertidae familiako narrasti genero baten izena da. Ipar Afrikan, Afrikako ekialdean eta Arabian bizi dira.

## Espezieak 
* *Philochortus hardeggeri* (Steindachner, 1891)
* *Philochortus intermedius* Boulenger, 1917
* *Philochortus lhotei* Angel, 1936
* *Philochortus neumanni* Matschie, 1893
* *Philochortus phillipsi* (Boulenger, 1898)
* *Philochortus spinalis* (Peters, 1874)
* *Philochortus zolii* Scortecci, 1934

## Kanpo estekak
Juan Kruz Karril

**Juan Kruz Karril**, ezizenez **«Txorrolo»**, Donostiako traineru estropadetako patroi ospetsu bat izan zen, Luis Karril handiaren anaia

Garaipen nagusia izan zen 1879ko Kontxako Bandera. Bera da beraz, historiako lehen Kontxako Bandera irabazi zuen traineruko patroia.

## Kirol ibilbidea 
Kontxako historiako lehenengo bandera irabazi zuen 1879an. Hainbat lekutan Pasaiako *Avante* agertzen bada ere lehen bandera horren irabazle modura, garaiko dokumentuek argi uzten dute Txorroloren *Lequeitiana* traineru donostiarra izan zela garailea, Orioko bi traineruren aurretik geratuta.

Hurrengo urtean, 1880an, bigarren gelditu zen. 1889an eta 1890ean ere parte hartu zuen, baina Luis Karril anaia nagusitu zitzaion, eta 1892an, berriz, Kiriko.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa,
Frantzisko Silva

**Frantzisko Silva** XIX. mendearen amaierako Donostiako traineru estropadetako patroi bat izan zen. Haren garaipen nagusia 1897ko Kontxako Bandera izan zen.

## Kirol ibilbidea 
1897ko Kontxako Bandera irabazi zuen, eta hamarkada horretako beste hainbat ediziotan ere hartu zuen parte: 1892, 1894, 1896, 1898, 1899 eta 1900.

1895ean ez zuen parte hartu, traineru donostiarrei debekatu egin zitzaielako parte hartzea. Azken urteetan Donostiako traineruak nagusi izan ziren (7 edizio jarraian irabazi zituzten 1894 arte, jarraian irabazitako Kontxako Banderen errekorra) eta antolakuntzak inguruko herrietako traineruak parte hartzera anima zitezen nahi zuen Donostiakoei parte hartzea debekatuz. Hala ere traineru donostiar batzuentzat beste estropada bat antolatu zen beste egun batean, kontsolazio gisa-edo, eta Silvaren ontziak irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa,
Colonia del Sacramento

**Colonia del Sacramento** (lehen, portugesez, *Colónia do Sacramento*) Uruguaiko hego-mendebaldeko hiria da. Rio de la Plataren ezkerreko (iparraldeko) ertzean dago, Buenos Airesen parean, eta Montevideotik 177 kmra. Colonia departamenduko hiriburua da. 2011n 26.231 biztanle zituen.

Portugaldarrek sortu zuten hiria 1680an, *Nova Colônia do Santíssimo Sacramento* izenarekin, eta gune estrategikoa izan zen haiek espainiarrekin zuten lehian. Bi inperioak mende bat baino gehiagoz borrokatu ziren hiria hartzeko. Azkenik espainiarren esku gelditu zen. Auzo historikoaren hiri paisaiak ongi iraun du, eta bertan portugaldar, espainiar eta kolonia-osteko estiloek bat egiten dute. Hori dela eta, 1995ean Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jose Mari Iturriza

**Jose Mari Iturriza** XIX. mende amaierako Donostiako traineru estropadetako patroi bat izan zen.

Garaipen nagusia izan zen 1887ko Kontxako Bandera.

## Kirol ibilbidea 
1887ko Kontxako Bandera irabazi zuen. Iturriza abizeneko patroiak ageri dira urte haietako beste edizioren batean parte hartzen, baina izena agertzen ez denez, ezin da jakin Jose Mari ala beste urte batzuetan agertzen den Manuel zen.

## Bibliografia 
* AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa,
Anatololacerta

***Anatololacerta*** Lacertidae narrasti familiaren barruan sailkatzen den generoa da. Turkia eta Grezian aurki daitezke. Lehen *Lacerta* generoan sailkatzen ziren.

## Espezieak 
* *Anatololacerta anatolica* (Werner, 1902)
* *Anatololacerta danfordi* (Günther, 1876)
* *Anatololacerta oertzeni* (Werner, 1904)

## Kanpo estekak
Meroles squamulosa

***Meroles squamulosa*** *Meroles* generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lacertidae

## Kanpo estekak
Omanosaura

***Omanosaura*** Lacertidae barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Oman eta Arabiar Emirerri Batuetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Omanosaura cyanura* (Arnold, 1972)
* *Omanosaura jayakari* (Boulenger, 1887)

## Kanpo estekak
Dynamo Dresden

[thumb|250px|[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlinen aurkako partida, 1988an.]]
thumb|250px|Jokalariak 1989ko Liga titulua ospatzen.

**SG Dynamo Dresden** (izen osoa *Sportgemeinschaft Dynamo Dresden e. V.*) Alemaniako Berlin hiriburuko futbol taldea da. Gaur egun bigarren mailan ari bada ere, Ekialdeko Alemaniako 8 Liga eta 7 Kopa irabazi zituen.

## Historia 
Dresdenen futbola kirol garrantzitsua izan zen Bigarren Mundu Gerraren aurretik ere eta Dresdner SC taldeak dagoeneko Alemaniako bi liga irabaziak bazituen 1943 eta 1944ean. 1950an ordea Ekialdeko Alemaniako txapelketan istilu gogorrak izan ziren eta taldea desegin egin zen. 1952an *SG Deutsche Volkspolizei Dresden* talde berria sortu zen, poliziaren babesa zuena, eta urte berean Kopa irabazi zuen. 1953an taldea eraldatu eta gaur egungo *SG Dynamo Dresden* eratu zen, honek ere lehenengo urtean Liga irabazi zuelarik.

Taldearen garai onena aldiz 70. hamarkadan iritsi zen 5 Liga eta 2 Kopa irabazi baitzituen. 80. hamarkadan ere maila mantendu zuen baina Dynamo Berlinen itzalean egotea tokatu zitzaion, harik eta 1989an liga berria irabaztea lortu arte. Urte berean UEFA Kopako final erdiak jokatzera iritsi zen. Stuttgartek utzi zuen finaletik kanpora, Stuttgarten 1-0 galdu eta etxean bana berdindu baitzuen. 1990an berriz ere liga irabazi zuen.

1991ean Alemaniako ligak bateratzerakoan Bundesligako lehen mailan sartu zen ekialdeko bi taldeetako bat izan zen Hansa Rostockekin batera.

## Palmaresa 
### Alemanian: 16 
* Ekialdeko Alemaniako Liga (8): 1953, 1971, 1973, 1976, 1977, 1978, 1989, 1990
* Ekialdeko Alemaniako Kopa (7): 1952, 1971, 1977, 1982, 1984, 1985, 1990
* Alemania Bateratuaren Kopa (1): 1990

### Nazio artean: 0 
* UEFA Kopa (0): final erdiak 1989an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mesalina (generoa)

***Mesalina*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbiletik Asia zentral eta hegoaldekora hedatzen dira.

## Espezieak 
* *Mesalina adramitana* (Boulenger, 1917)
* *Mesalina ayunensis* Arnold, 1980
* *Mesalina bahaeldini* Segoli, Cohen & Werner, 2002
* *Mesalina balfouri* (Blanford, 1881)
* *Mesalina brevirostris* Blanford, 1874
* *Mesalina ercolinii* (Lanza & Poggesi, 1975)
* *Mesalina guttulata* (Lichtenstein, 1823)
* *Mesalina kuri* Joger & Mayer, 2002
* *Mesalina martini* (Boulenger, 1897)
* *Mesalina olivieri* (Audouin, 1829)
* *Mesalina pasteuri* (Bons, 1960)
* *Mesalina rubropunctata* (Lichtenstein, 1823)
* *Mesalina simoni* (Boettger, 1881)
* *Mesalina watsonana* (Stoliczka, 1872)

## Kanpo estekak
The Sixth Sense

**The Sixth Sense** (euskaraz *Seigarren Zentzumena*) 1999ko M. Night Shyamalan indiar zinema zuzendariaren suspensezko filma da. Estrenatu zenean, ikusle eta kritika arrakasta handia izan zuen.

## Argumentua 
Cole Sear (Haley Joel Osment) bederatzi urteko mutikoa da, sekretu batek izututa bizi dena: hildakoak ikusten ditu, batzuetan modu oldarkorrean aurre egiten diotela. Bere ahalmen horrek jendeari irekitzea eragozten dionez, Malcolm Crowe (Bruce Willis) haur-psikiatraren kontsultara doa, arazoa konpontzeko. Biak ere beren ahalmenaren jatorria topatzen saiatu dira, azken amaiera harrigarrira iritsi arte...

## Aktoreak 
* Bruce Willis: Malcolm Crowe
* Haley Joel Osment: Cole Sear
* Olivia Williams: Anna Crowe, Coleren ama
* Toni Collette: Lynn Sear, Malcolmen emaztea
* Donnie Wahlberg: Vincent Grey
* Bruce Norris: Stanley Cunningham
* Trevor Morgan: Tommy Tammisimo
* Peter Tambakis: Darren
* Jeffrey Zubernis: Bobby
* M. Night Shyamalan: Hill medikua

## Kanpo estekak 
* *The Sixth Sense* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
The Village (2004ko filma)

**The Village** (euskaraz *Herria*) 2004ko M. Night Shyamalan indiar zinema zuzendariaren suspensezko filma bat da.

Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Sarirako izendatua izan zen.

## Argumentua 
1897ko AEBtako Pennsylvania estatuko basoz inguratutako herrixka batean girotua dago. Bertako herritarrak ende xumeak dira, nahiz eta bizimodu apala izan, pozik bizi direlarik. Halere, tentuz egon behar dira, basoan heuren herria suntsitu nahi duten izaki misteriotsuak baidaude. Zorionez, izaki horiek eta herritarren arteko akordioa dago, alde banak bere lurraldea errespetatuz. Baina herritar batek zauri larri bat jasatean, norbaitek basoa zeharkatu eta zauritua sendatuko duen sengaiaren bila joatea erabat derrigorrezkoa izango da... honek herritarren eta basoko biztanleen arteko akordioa hauts dezakelarik.

## Aktoreak 
* Bryce Dallas Howard: Ivy Elizabeth Walker
* Joaquin Phoenix: Lucius Hunt
* Adrien Brody: Noah Percy
* William Hurt: Edward Walker
* Sigourney Weaver: Alice Hunt
* Brendan Gleeson: August Nicholson
* Cherry Jones: Clack andrea
* Celia Weston: Vivian Percy
* Frank Collison: Victor
* Jayne Atkinson: Tabitha Walker
* Judy Greer: Kitty Walker
* Fran Kranz: Christop Crane
* Liz Stauber: Beatrice
* Michael Pitt: Finton Coin
* Jesse Eisenberg: Jamison
* Charlie Hofheimer: Kevin, segurtasun zaindari gaztea
* M. Night Shyamalan: Jay - "Guard at Desk"

## Iruditegia 

Irudi:Night Shyamalan.jpg|M. Night Shyamalan eta Dallas Howard Donostiako Zinemaldian filma estreinatuz.

## Kanpo estekak 
* *The Village* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Takydromus

***Takydromus*** Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Asiako ekialdean aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Takydromus amurensis* (Peters, 1881)
* *Takydromus dorsalis* Stejneger, 1904
* *Takydromus formosanus* (Boulenger, 1894)
* *Takydromus hani* Chou, Truong & Pauwels, 2001
* *Takydromus haughtonianus* (Jerdon, 1870)
* *Takydromus hsuehshanensis* Lin & Cheng, 1981
* *Takydromus intermedius* Stejneger, 1924
* *Takydromus khasiensis* (Boulenger, 1917)
* *Takydromus kuehnei* Van Denburgh, 1909
* *Takydromus luyeanus* Lue & Lin, 2008
* *Takydromus sauteri* Van Denburgh, 1909
* *Takydromus septentrionalis* (Günther, 1864)
* *Takydromus sexlineatus* Daudin, 1802
* *Takydromus sikkimensis* Günther, 1888
* *Takydromus smaragdinus* (Boulenger, 1887)
* *Takydromus stejnegeri* Van Denburgh, 1912
* *Takydromus sylvaticus* (Pope, 1928)
* *Takydromus tachydromoides* (Schlegel, 1838)
* *Takydromus toyamai* Takeda & Ota, 1996
* *Takydromus viridipunctatus* Lue & Lin, 2008
* *Takydromus wolteri* (Fischer, 1885)

## Kanpo estekak
Scincomorpha

**Scincomorpha** Sauriaren barruan sailkatzen den narrasti infraorden bat da. Ikerketa molekularrek diote taldea parafiletikoa dela, baina badu sostengu morfologikoa.

## Familiak 
* Cordylidae Mertens, 1937
* Gerrhosauridae Fitzinger, 1843
* Gymnophthalmidae Merrem, 1820
* Lacertidae Gray, 1825
* Scincidae Gray, 1825
* Teiidae Gray, 1827
* Xantusiidae Baird, 1858

## Kanpo estekak