Manuel Godoy

**Manuel Godoy y Álvarez de Faria Ríos Sanchez Zarzosa**, Alcúdia eta Suecako duke eta Bakearen Printzea, (Badajoz, Espainia, 1767ko maiatzaren 12a - Paris, Frantzia, 1851ko urriaren 4a) noble eta politikaria izan zen.

Karlos IV.a Espainiakoaren begikoa izan zen 1792 eta 1797 artean eta, berriro, 1801 eta 1808 artean, Bulego Unibertsalaren Idazkaria izanik. Frantziako iraultzan zehar Luis XVI.a hil zutenean, babes neurriak ezarri zituen Espainian, Frantzian gertatzen ari zen altxamenduaren modukorik gerta ez zedin.

Karlos IV.aren eta Maria Luisa haren emaztearen erreinaldian, kargurik gorenak izan zituen: 1792rako Bulegoko lehen idazkari, gutxi gorabehera lehen ministro zen, Arandaren ordez. 1808ra arte zuzendu zuen Espainiako gobernua (1798-1800 urteen arteko tartean izan ezik). Bere aginpidean, Espainiako agintari nagusia Godoy bera zela esan ohi zen, eta Maria Luisa erreginaren maitale ere ba omen zen.

Frantses ereduari lotzen zitzaion estatu unitarioaren defendatzailea izanik, gogor ekin zuen Euskal Herriko foruen kontra, gobernutik haien zilegitasuna auzitan jartzen zuten azterlanak bultzatuz; tentsio handiak sortu ziren Euskal Herriko erakundeekin. Bere zentralizazio asmoek Zamakolada matxinada harrotu zuten Bilbon eta inguruan (1804).

## Bizitza 
### Gaztaroa eta arrakasta politikoa 
Probintzietako noblezia txikiko familia batean sortua zen. Aita koronela zen eta Badajozeko udaletxean administrazio postu bat zuen, eta karrera militar ona egin zezan semeari hezkuntza ona ematen saiatu zen.

1784an Madrilera heldu zen eta errege-tropan sartu zen, anaia zaharra bezala. Zortzi urte beranduago, 1792an Karlos IV.ak Bulegoko lehen idazkari izendatu zuen (gaur egun estatuko lehen ministro bezala uler daitekeen postua). Badirudi Karlos erregeak begiko zuela, 1788an erregetza hartu zueneik Godoyri ardura eta postu garrantzitsuak eman baitzizkion behin eta berriro. Garaiko zurrumurruek ziotenez, Maria Luisa Karlosen emazte eta Espainiako erreginaren maitale izateak asko lagundu zion bere karrera politikoan.

Godoyren lehiakideek garaiko krisialdei aurre egiteko ezintasuna ere aipatzen dute batzuk, Godoyren arrakasta azaltzeko (Floridablancako kondeak zuen Bulegoko lehen idazkariaren postua 1777tik 1792ra, eta Arandako konteak 1792an).

### Lehen agintaldia 
1792ko azaroaren 15ean hartu zuen bulegoko lehen idazkari postua, Arandako kondea ordeztuz. 1793ko urtarrilean Frantziako Luis VI.a gillotinaz hil zuten, eta Godoyk Frantziaren kontrako koalizioan bat egin zuen Britainia handiarekin. Urte hartako martxoan Espainiako koroak gerra deklaratu zion Frantziako konbentzioari.

Konbentzioaren Gerra 1793tik 1795era luzatu zen, eta azkenean, espainiarrek Basileako Ituna sinatu zuten. Espainiak gerra galdu zuela esan badaiteke ere (ez zuen deus irabazi, Frantziako Errepublikaren zilegitasuna aitortu behar izan zuen eta Hispaniola uhartearen zati bat utzi zien frantsesei), erregeak bake ituna lortzeagatik zoriondu eta Bakearen Printze titulua eman zion.

Bake itun horrek gauzak nahasi zituen. Alde batetik, gerran aliatua izan zen Ingalaterraren konfiantza falta agerikoa zen, Espainiak Basileako ituna Ingalaterrarekin adostu gabe sinatu baitzuen. Bestetik, Godoyk gorteko liberalak pozik mantentzeko zailtasunak zituen. Horregatik, konbentzioaren gerra bukatu eta urrengo urtean Godoyk Frantziarrekin Ingalaterraren kontra elkartzea adostu zuen. Horrek lehen aliatu zituen kontrako gerran jarri zuen Espainia, 1796 urtean. Gerran zehar, aitzin, ordea, 1798an, Frantziak Ingalaterrarekin bakea bere kasa negoziatu eta gerra utzi zuen. Kanpo politikan porrot eginik eta gorteko liberalek saldurik, Godoyk lehen idazkari postua utzi behar izan zuen 1798ko martxoan.

1797an Borboi eta Vallabrigako María Teresarekin ezkondu zen. Bestalde Konbentzio gerran zehar frantziar tropen kontra euskal probintzietan izan zen jarrera epela susmagarri zitzaion. Are gehiago, iraingarria eta arriskutsua ere bazeritzon, gerran zehar Gipuzkoak koroari traizio egin ziola kontuan hartuta, eta gainontzeko probintzietako zenbait pertsona frantziarrekin mintzatu zirelako susmoak ukanik.

Godoyk lurraldeekiko eta foruekiko zuen mesfidantzen ondorioetako bat izan zen zamakolada.

## Erreferentziak