Stanisława Leszczyńska

**Stanisława Leszczyńska** (Łódź, Polonia, 1896ko maiatzaren 8a - ibidem, 1974ko martxoaren 11) poloniar emagina izan zen, mundu osoan **Auschwitzeko emagina** bezala ezaguna, Auschwitzeko kontzentrazio-esparruan giltzapetuta egon zelako, gutxi gorabehera 3000 haurren jaiotzan presoei lagundu zien bitartean.

## Bizitza 
Hiru seme-alaba zituen senar-emazte katoliko baten alaba nagusia zen, bere aita Jan Zambrzycki arotza zen eta ama Henryka langilea fabrika batean. Txikitan Rio de Janeiron bizi izan zen, eta bertara bere familiak emigratu zuen bizitzeko aukera hobeen bila. Hala ere, Poloniara itzuli ziren bi urteren ondoren.

1916an Stanisława Bronisław Leszczyńskirekin ezkondu zen, eta lau seme-alaba izan zituzten. 1922an Varsoviako Unibertsitatean Emagin ikasketak egiteko matrikulatu zen.

### Bigarren Mundu Gerra 
1939ko Poloniako Inbasio alemanaren ondoren, Leszczyński familiaren etxea Łódje-ko Ghettoaren barruan geratu zen. Jan eta Stanisławak elikagai eta dokumentazio faltsuarekin lagundu zieten juduei, baina Gestapok Stanisława aurkitu eta harrapatu zuen hiru seme-alaba adingabeekin batera, 1943ko otsailaren 18an.

Janek hiritik ihes egin behar izan zuen seme zaharrenarekin. Ez zuen inoiz emaztea berriro ikusi, Varsoviako Altxamenduan hil zen.

## Auschwitzen preso 
Naziek Stanisława seme-alabengandik banandu zuten: Sylwia (23), Stanisław (20) eta Henryk (19), eta Austriako Mauthausen-Gusen kontzentrazio-esparrura bidali zituzten.

Kontzentrazio-esparrura iritsi zenean, haurdun zeuden emakumeak erditu ostean hiltzen zituzten eta haurtxoak upel batean itotzen zituzten. Geroago, haur ilehoriak eta begi urdinekoak Alemaniako umezurztegietara bidaltzen hasi ziren, eta han doktrinatu egin zituzten.

Josef Mengelek elkarrizketatu zuen, eta jaioberriei eutanasia egiteko agindu zion. Stanisławak erantzun zion: *"Ez, ez orain, ez inoiz"*. Harrigarria bada ere, Mengelek ez zuen Leszczyńska hil, giza erditzean sukar puerperalaren eta heriotzaren kasuei buruzko txostenak eskatzera mugatu baitzen.

***Muttik*** (Ama) ezizena jarri zioten kontzentrazio-esparruan, 3000 emakume ingururi lagundu zien erditzean, baldintza kaskarretan: barrakoi hotzak, arratoi eta zorriz beteak, urpean, eta jaioberriak ahal zuen arte zaindu zituen oso hornidura gutxirekin; amek ez zuten esnerik, gehienak desnutrizionatuta zeudelako, berogailurik ez zegoelako eta naziek ez zutelako koltxarik ematen. Uste da 30 jaiotzak baino ez zutela bizirik iraun, baina naziek nahi zituzten ezaugarri fisikoak zituzten beste ehunka batzuek bizirik iraun zuten umezurztegietara bidali zituztenean, nahiz eta seguruenik ez zuten inoiz benetako familia ezagutu.

1945eko urtarrilaren 26an sobietar tropek askatu zuten arte egon zen bertan. Austrian preso zituen seme-alabak ere bizirik atera ziren gerratik.

## Omenaldiak 
* 1970eko urtarrilaren 27an, kontzentrazio-esparrutik askatu eta 25 urte geroago zehazki, Stanisława Varsovian egindako omenaldi publiko batean izan zen. Bertan, Auschwitzen jaiotako preso ohiekin eta haien seme-alaba helduekin bildu zen, Stanisławak mundura etortzen lagundu, fede katolikoan bataiatu eta ahal zuen moduan zaindu zituenak.
* Gaur egun, Auschwitzeko sarrerarekin lotzen duen hiribide nagusiak bere izena darama, baita Europako hainbat ospitalek ere, horien artean Krakoviako Obstetrizia Eskolak.

## Kanonizazioa 
Eliza katolikoaren ustez, Stanisława Leszczyńskak beharrezko irizpideak biltzen ditu Jainkoaren zerbitzari deklaratzeko, beatifikazio prozesua hasteko bere lehen miraria itxaroten da. Bere hilobia erromes-leku bihurtu zen, non urtero ehunka bisitarik, baldintza txarrenetan bere fedearekiko gizatasuna eta leialtasuna erakutsi zuen emakume bati omenaldia egiten dioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak