open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gurbindo

**Gurbindo** Esteribar udalerriko etxalde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean.

Bertako biztanleak *gurbindarrak* dira.

## Izena 
Gurbindo toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Guruindo* (1269)
* *Gurindo* (1366)
* *Gurbindorrena* (1783)
* *Gurbindo* (1996)

## Geografia 
Gurbindo Esteriberran dago, Leranotz herriaren parean.

### Ingurune naturala eta klima 
Esteribarko udalerriaren azalera handia dela eta, klima alde handiak daude Esteribar iparraldearen eta hegoaldearen artean. Hala, udalerria klima kontinentalaren eta klima atlantikoaren mugan kokatzen da. Ezaugarri kontinental mediterraneoak ekialdean nabarmentzen dira, eta ezaugarri atlantikoak, berriz, mendebaldean. Urteko batez besteko tenperatura 8&nbsp;°C eta 12&nbsp;°C bitartekoa da, eta prezipitazioak 1 000 eta 1 600&nbsp;mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 120 - 140 inguru izaten dira.

Pagoak eta pinu basatiek udalerriaren basoen %68 hartzen dute. Horrez gain, haritzak eta gaztainondoak daude ibarreko gunerik lauenetan. Birlandatutako basoen azalera 128 hektareakoa da, eta batez ere pinu beltz austriarra erabiliz egin zen XIX. mendetik aurrera. Pagoak ugariagoak dira udalerriaren iparraldeko gune menditsuenetan.

#### Estazio meteorologikoak 
Esteribarren dagoen Eugi kontzejuan, itsasoaren mailatik 617 metrora, Nafarroako Gobernuak 1968an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1975ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Irotz lekuan, itsasoaren mailatik 479 metrora. Bestalde, 1995ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Zubiri kontzejuan, itsasoaren mailatik 526 metrora. Eugiko estazioa da Gurbindorako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.

## Historia 
Ibarreko lekua eta urteko bularra Leranotz, Iragi, Usetxi eta Aramendiakoekin batera ematen zuten, 1280an 100 sos eta 40 kahitze olorekin. Leranotzekin lotuta ageri da, bai 1268ko « Rediezmoaren Liburuan », bai 1366ko eta 1427ko zentsu fiskaletan. Azken urte horretan, tokiko bularrak, bakoitza bere aldetik zenbatuta, 30 soldata eta 10 olo-kahiz batzen zituen.

## Demografia 
## Kultura 
### Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Esteribarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Erroibar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.

Koldo Zuazok, 2010ean, Esteriberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.

Gurbindoko azpieuskalkia esteribarrera da, eta, zehazki, Erdiesteribartar aldaera. 2007ko udazkenean, euskaldun behintzat gabeak baziren ibarran.

#### Euskararen Foru Legea 
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Esteribar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren %&nbsp;25ek zekien euskaraz.

1986tik geroztik, Esteribar udalerriaren izen ofiziala *Esteribar* da.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Esteribar
* Ibarrak (Iruñerria)
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak 
* Esteribarko Udalako webgune ofiziala
Osteritzeko jauregia

**Osteritzeko Armagintzako Kaporalgo jauregia** Esteribarko Osteritz kontzejuan Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina 
1656an Errege Zedula bat bidali zen, eta kalitate horretako jauregi bihurtu zen Motiluarena izeneko etxea, Filipe IV.aren tropen landa-maisua zen Pedro Fermin Osteritzekoaren etxea, Bredako errendizioan egon zena. Erregeak jauregi berrirako nahiago zuen arrazoi heraldikoa aukeratzeko ahalmena eman zionean, bere seme Martinek « armarri gisa suge batekin, urrezko zelaian, bere zeladarekin heldutako lehoi bat » aukeratu zuen. 1723an, Kontuen Ganberaren zerrendan, Martin Osteritz jauna agertzen da jauregitar gisa, ziur aski lehen saridunaren biloba. 1744an, Francisca Osteritzekoa andreak kuarteletako liskarra izan zuen.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Osteritz

## Kanpo estekak
Errosarioko Ama Birjina eliza (Errea)

**Errosarioko Ama Birjina eliza** Esteribarko Errea lekuan XX. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Baserri-giroko eraikina da, harrizkoa, nabe bakarrekoa, burualdea burualde zuzena eta kanpandorrea ditu habeartearen lehen atalaren oinaldean. Eraiki zenetik (XVI. mendea) aldaketa nabarmenak jasan ditu, eta horrek bere egiturari eta dekorazioari eragin die.

Sarrera epistolaren aldeko hormatik egiten da, harrizko dobeladun erdi-puntuko ate batetik, eta arkupe txiki bat babesten du. Gaur egungo estalkia ertz beheratuko gangazkoa da, eta arku perpiaño beheratuek banatzen dute. Oinaldean goian dagoen korua ere garai garaikidean jasandako aldaketaren emaitza da.

Altzarietan erretaula nagusia nabarmendu behar da, nahiz eta berrpintatu, bere izaera erromanista adierazten du, Antxietaren ereduetan inspiratua. Apaindu gabeko zokalo bat, bi solairuko bost kale eta gainaldea ditu, erdian irudientzako baoak eta gainerakoan erliebeak. Beheko solairuan, Flagelazioa eta Atxiloketaren eszenak irudikatzen dira bi santuren artean, horietako bat edertasun italiartuko Donostia; goikoan, Epifania eta Santa Anaren eta Ama Birjinaren eta Haurraren arteko aurkezpena tenpluan, eta identifikatu gabeko beste santu bat. Teilatupean, gurutziltzatuta dagoen Kristoren irudi bat agertzen da. Beheko solairuaren erdian sagrario moderno bat badago, goiko solairuan irudi gotiko bat dago (XV. mendeko 1. erdia Birjina Haurrarekin, zutik, zur polikromatuz egina. Sakristian prozesio-gurutze bat dago, zilarrez egina, Iruñeko tailerrean (Oizko San Tiburtzioko parrokiako gurutzea, Doneztebe) sortutako beste ale batzuekin duen antzekotasunagatik 1600 inguruan datatua izan daitekeena, berantiar estilo errenazentistaren barruan.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Errea

## Kanpo estekak
Ilarratzeko abadia

**Ilarratzeko abadia** Esteribarko Ilarratz eta Ezkirotz lekuen artean XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Gurutze Zainduaren eliza (lehen *San Martingo eliza*), gaur egun *Abadia* bezala ezagutzen dena, Iruñeko Artzapezpikutzak partikular bati saldu zion 2008an. Ilarratz eta Ezkirotz arteko erdibidean dagoen eraikuntza da, harriz egina, gotiko berantiar estilokoa (XVI. mendea), nabe bakarrekoa, alboko kapera bat duena (ebanjelioaren aldekoa), habeartearen altuera berekoa, burualdea burualde zuzena duena eta oinaldean kanpandorrea duena. Geroagoko aldaketa batzuek (XVII. mendetik aurrera) eragina izan zuten eraikinaren egituran eta altzarietan. Epistolaren aldeko hormatik sartzen da, arkupeak babesten duen erdi-puntuko arkudun ate batetik. Estalkia gurutze-ganga izartuz estalita dago, eta giltzarriak ditu eremu guztietan, oinaldeko atalean izan ezik, hor baitago goi-korua, dorrearen beheko zatiarekin bat datorrena, dinteldua baita. Erretaula nagusia, urre koloreko egurrez eta polikromatua, Artzapezpikutzak saldu aurretik kendu zuena, gaur egungo obra da, eta erdiko horma-hobian Santa Luziaren irudia du, fardel biribilekoa. Elizaren ondoan Santa Luzia baseliza eta gaur egun erabiltzen den hilerria zeuden.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Ilarratz

## Kanpo estekak
Jasokuntzeko eliza (Irure)

**Jasokuntzeko eliza** Esteribarko Irure lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Harriz egindako eraikuntza da, Erdi Arokoa izan daitekeena (XIII. mendea), eta duela gutxira arte berreraikitze-lanek asko aldatu dute. Habearte hutsekoa da, burualdea burualde zuzenekoa du, eta dorre karratu bat du oinei atxikita – Beharbada, kontserbatutakoen artean zaharrena –. Erabilitako materialek eta kanpoko kontrahormek eraikuntza-etapa desberdinak iradokitzen dituzte. Barrura sartzeko, erdi-puntuko arkua duen harrizko ate bat dago, dobela sakonak dituzten hiru arkiboltaz markoztatuta. Dobela horiek gai askotako erliebeekin (geometrikoa eta figuratiboa) apaindutako inpostetan bermatuta daude, eta eskematikoki interpretatuta daude. Sakristia bat dago burualdeari atxikita, ebanjelioaren aldetik. Esparru osorako estalkia laua da, baina oraindik ere harrizko arku zorrotz bat dago mentsulen gainean, korua dagoen habeartearen azken atalaren konponketa gisa. Bere altzari urrietatik, azpimarratzekoak dira Ama Birjina eta Haurra eserita dauden irudi zaharberritua, erretaula nagusi txikia, XVI. mendeko bigarren erdiko eredu errenazentistak jarraitzen dituena, eta harrizko bataiarria, zeinaren ebakidura zirkularreko kopa estilizazio nabarmeneko motibo begetal eta geometrikoekin apaintzen baita.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Irure

## Kanpo estekak
Jasokuntzeko eliza (Urtasun)

**Jasokuntzeko eliza** Esteribarko Urtasun lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Litekeena da Erdi Arokoa izatea, XIII. mendekoa, ateak, arku-hondarren batek eta bataiarriak erakusten dutenez. Estalki barrokoak XVIII. mendean gehitu ziren, jatorrizko itxura aldatuz.

Habearte bakarreko oinplano angeluzuzena du, hiru atalekoa, burualde zuzena barne, eta laugarren atal bat, koruari dagokiona. Habeartea eta burualdea luneto-ganga barroko batez estalita daude. Ganga horrek nerbioak ditu, eta ertzak eta lore apaingarriak giltzarri gisa sendotzen ditu. Korua oinaldean dago, eta beheko estalkia dinteldua du; hala ere, ziurrenik XIII. mendekoa da sekzio karratuko ahokadurako arkua.

Kanpoaldean, harlanduxkako hormak ikusten dira behealdean, eta luzituta dorrearen goikaldean eta alboetan. Ateak XIII. mendeko arku zorrotz gotikoa du, hiru arkibolta angeluzuzenekin eta boladun hauts-babesarekin. Arkupe dinteldu sinple baten azpian dago, pilareen gainean. Dorrea, alboko erdi-puntuko gorputz prismatikoa, koruaren atalaren gainean dago. Jasokundeko Ama Birjinaren parrokiaren atearen aurrean hilarri bat dago, inskripzio honekin: esta SEPULTU/RA ES DE LOS/SEÑORES DEL/PALACIO D/E URTASUN (hilarri hau Urtasungo jauregiko jauneen da).

Elizaren buruan, burualde zuzenera egokitutako erretaula nagusi bat dago, XVIII. mendeko lehen erdiko barroko estilokoa. Ama Birjina eseriaren irudia XIII. mendekoa da, 1730ekoa, Vianako Printzea Erakundeak armarritu eta katalogatua. Gaur egun, landa-turismoko ostatua da, baina geroko konponketek eta kristalezko begiak jartzeak desitxuratu egin dute.

Bataiarria Erdi Arokoa da eta korupean dago.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Urtasun

## Kanpo estekak
San Joan Bataiatzailearen eliza (Setoain)

**San Joan Bataiatzailearen eliza** Esteribarko Setoain lekuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Erdi Aroko eraikuntza da (XIII. mendea), harriz egina, bere arkitekturari eta dekorazioari eragin zioten gehikuntzek eta berrikuntzek sakonki eraldatua. Habearte bakarra, burualdea burualde zuzenekoa eta oinplano karratuko kanpandorrea ditu oinaldean. Ebanjelioaren horman irekitako ate batetik sartzen da barrura, dorretik gertu, erdi-puntuko arkuarekin eta apaingarririk gabeko arkiboltekin. Burualdeari atxikita, ebanjelioaren aldetik, sakristia bat dago, estalki laua duena. Burualdeko eta habearteko estalkia luneto-gangaz egina da, hormari atxikitako mentsuletan bermatzen diren fajoiekin. Beharbada, eraberritu aurretik izango zuten jatorrizko ganga gotikoa hartuko dute.

Altzarien dekorazioari dagokionez, Birjina Haurrarekin eseriaren irudi txiki bat baino ez da nabarmendu behar, XIII. mende bukaerako eredu gotikoak errepikatzen dituena, nahiz eta erantsitako eta berriz margotutako eraldaketek nahikoa baloratzea eragozten duten.

Setoaindik datozen zazpi taula gordetzen ditu Nafarroako Museoak, San Joan Bataiatzailearen bizitzako lau eszenarekin, Santosen bi eszena parekaturekin eta Kalbarioarekin margotuak. Taula horiek Oscariztarren estiloa erakusten dute, tailerraren parte hartze zabalak zertxobait eraldatu zuena, Aldazen pinturaren ildoan kokatuz. Margolariaren beste lan batzuekin bat datozen ezaugarriak ikusten dira: giza mota bereizgarria, mugimendua, munstrorako joera eta paisaia hostotsuak obrari edertasuna eta sakontasuna ematen dioten hondoetan. Kalbarioan ederki antzematen da flamenkoaren eragina.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Setoain

## Kanpo estekak
San Esteban eliza (Usetxi)

**San Esteban eliza** Esteribarko Usetxi lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Eliza txikiak, gaur egungo hormen barruan, portada erromaniko bakarra ezkutatzen du, XII. mendekoa, ibarran geratzen dena. Nonbait, portada hori iparraldeko hormatik hegoaldera eraman zuten, gaur egun dagoen tokira. Bere kanpandorrea duela gutxi zaharberritu da.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Usetxi

## Kanpo estekak
Itxuraldaketaren eliza

**Itxuraldaketaren eliza** Esteribarko Akerreta lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Hiru ataleko habeartea eta burualdea ditu, burualde zuzena, kanoi-gangaz estalia habeartearen lehen atalean, eta luneto-gangaz gainerakoan.

Epistolaren aldetik sartzen da, arkupez babestutako ate sinple batetik. Dorrea tenpluaren oinaldean dago.

Barrualdean, Pizkundeko erretaula nagusia (1554) nabarmentzen da, eskultura eta pintura obra mistoa, Ramon Oskaritzen Iruñeko tailerrean egina, bere garaiko margolari garrantzitsua. Izaera platereskoko mazoneriarekin, eszenak bankuan, bi solairuko bost kaletan eta teilatupean banatzen dira. Alboko kaleetan hamabi pintura daude taula gainean; erdiko kalean, berriz, sagrarioa, irudi titularra eta gurutziltzatua daude, horma-hobi matxuratuetan. Bankuaren ezkerretik hasita, Baratzeko Otoitza, Flagelazioa, Gurutze-bidea eta Pietatea daude. Lehenengo solairuan, San Fermin, San Bartolome, Kristoren Bateoa eta San Antonio Abad agertzen dira. Eta hirugarrenean, Santa Katalina Alexandriakoa eta Santa Barbara, Mendekoste, Santa Luzia eta Santa Kiteria eta Jasokundea.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Akerreta

## Kanpo estekak
Martin Zabaleta (hargina)

**Martin Zabaleta** maisu hargin nafarra izan zen XVII. mende hasiera eta erdialdean. 1641. urtean Axular Sarako apezari onartu egin zitzaion Jondone Martine Sarako eliza berritzea eta horretan Martin Zabaleta aritzea. Lehenago, hain zuzen, Zabaleta Urdazubiko monasterioko berritze lanetan aritu zen.
Kathleen Dawson

**Kathleen Dawson** (Kirkcaldy (Eskozia) (Erresuma Batua), 1997ko urriaren 3a) igeriketan aritzen den kirolari britainiarra da.
## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat lortu zuen:
*4x100 m lau-estiloko errelebo misto*an, urrezkoa irabazi, eta Munduko errekorra **(ME)** ezarri zuen Erresuma Batuko taldearekin, 3.37,58ko denboraz, Txinako taldea (zilarrezkoa 3.38,86ko denborarekin) eta Australiakoa garaituz (brontzezkoa, 3.38,95ekoarekin); hauek osatzen zuten taldea: Kathleen Dawson, Adam Peaty, James Guy, Anna Hopkin eta Freya Anderson-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Errosarioko Ama Birjina eliza (Osteritz)

**Errosarioko Ama Birjina eliza** Esteribarko Osteritz lekuan Erdi Aroko kristiau eliza zaharra bat da. Gaur egun, horma itxurako aztarna batzuk geratzen dira.

## Eraikina 
Errosarioko Ama Birjina eliza Osteritzen zegoen. 1989an, Nafarroako Monumentu Katalogoan esaten zen eraikuntzan elementu estilistikorik ez egoteak bere sailkapen kronologikoa zailtzen zuela. Eta eraikina hondatuta zegoela, XX. mendean zaharberritzeren bat jasan bazuen ere. Azkenik, eliza duela gutxi eraitsi dute, eta horma batzuk baino ez daude zutik.

Oinplano angeluzuzeneko habearte bakarreko oinplanoa zuen, oinplanoan tarte bereizirik ez zuena, nahiz eta oholtxozko bi isurkiko estalkian zituen, non arku batzuek lau banaketa erakusten zituzten. Koru modernoa habeartearen oinetan zegoen eta zeru satsua zeraman.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Osteritz

## Kanpo estekak
San Gilabad eliza

**San Gilabad eliza** edo **San Gil Abad eliza** Esteribarko Agorreta lekuan Erdi Aroko kristiau eliza zaharra bat da. Gaur egun, horma itxurako aztarna batzuk geratzen dira.

## Eraikina 
Eliza harlangaitzez egindako eraikuntza txikia da, landa-izaera duena. Habearte bakarra du, burualdea burualde zuzenekoa eta sarrera epistolaren aldetik. Oinaldean dorrea dago, gorputz bakarrekoa eta kanpaientzako bao bikoitza duena. Barrualdea kanoi-gangaz estalita dago, arku fajoiekin. Erretaula nagusia egur polikromatuzko altzari xume bat da, herriz herri egina, eta kronologia desberdineko tailuz apainduta dago. Horien artean, atikoko Gurutziltzatuaren irudia nabarmentzen da (XVII. mendea), multzoko piezarik zaharrena eta zainduena.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Agorreta

## Kanpo estekak
Halloween Kills

***Halloween Kills*** 2021eko David Gordon Green estatubatuar zinema zuzendariaren slasher filma da. 2018ko *Halloween* filmaren sekuela da.

## Argumentua 
Laurie Strodek, haren alaba Karenek eta haren iloba Allysonek Myers maskaradun munstroa giltzapetu dute, eta ospitalera doaz, amesgaiztoa amaitu delakoan. Baina ez. Beraz, Haddonfield guztia munstroaren kontra altxatzeko prestatuko da.

## Aktoreak 
* Jamie Lee Curtis: Laurie Strode
* Anthony Michael Hall: Tommy Doyle
* Judy Greer: Karen
* Kyle Richards: Lindsey Wallace
* James Jude Courtney: Michael Myers
* Nick Castle: Michael Myers
* Andi Matichak: Allyson 
* Will Patton: Frank Hawkins
* Dylan Arnold: Cameron Elam
* Omar Dorsey: Barker

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Bizente Martiriaren eliza (Antoñana)

**San Bizente Martiriaren eliza** Antoñana (Araba) herriko parrokia-eliza da, herriaren gune harresituaren erdigunean kokatua.

## Eraikina 
Antzinako gotorleku baten oinarrietan eraiki zuten eliza. Gurutze latindar itxurako oinplanoa du, abside oktogonala eta girlandekin apaindutako hamar pilastra ditu. Gangekin estalita daude lau tarteak. Portikoak erdi-puntuko bost arku ditu eta han XVIII. mendeko portada dago. Hegoaldean beste portada neoklasiko bat du.

Kanpandorrea neoklasikoa da eta oinplano karratua du. Kanpaiak zutabe toskanarrekin edertutako lau zulotan daude, flamigeroekin amaituta. Kupula oboidea du, eta linterna, zilindrikoa.

Eliza eta bere ondoko plaza hilerri bezala erabili izan ziren antzina, baina egungo Antoñanako hilerria harresietatik kanpo dago.

## Barrualdea 
Manuel de Morazak egindako erretaula nagusia rokoko estilokoa da (XVIII. mendea), eta San Bizente martiriaren irudia da nagusi erdian, ondoan San Pedro eta San Pauloren eskulturak dituelarik. Goialdean, berriz, Kalbarioa eta San Sebastian eta San Migelen irudiak. 

Aldare nagusiaren parean, Landako Andre Mariaren irudia (XII. mendekoa) egoten da irailetik maiatzera arte (haren baselizatik ekartzen dute).

Alboetako aldareak Andre Mariaren Arrosarioari (XVII. mendea), Kristo Santuari, San Josefi, Arimei eta San Antoniori eskainita daude. Koroaren azpian bataiotegia eta bataiarria daude.

XVII. mendeetako bi mihise eder gordetzen dira elizan, Pintura hauek Cornelio Scout eskola sevilarrekoarenak direla uste da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Antoñana - Iglesia de San Vicente Martir 15.JPG|Erretaula eta aldarea.
Fitxategi:Antoñana - Iglesia de San Vicente Martir 28.JPG|Arrosarioaren irudi bat.
Fitxategi:Antoñana - Iglesia de San Vicente Martir 10.JPG|Landako Andre Mariaren irudia hilabete batzuz egoten da elizan, bere baselizatik ekarria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argitalpen digital

thumb|250px|Liburuak irakurtzeko Amazonen Kindle Paperwhite.
**Argitalpen digitala** modu digitalez edo elektronikoz irakurtzen, gordetzen eta banatzen den lana da. Mota askotakoak izan daitezke: egunkariak, aldizkariak, liburuak, blogak, podcastak, e.a.

Kontsultatzek eta irakurtzeko euskarriak ere oso desberdinak izan daitezke: USB, CD-ROM, DVD, HTML. Hauetako edizio asko inprimatutakoen bertsio digitalak dira baina badira ere asko berez era digitalez sortutakoak, hau da, paperezko euskarrietan ezin dira aurkitu. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Juan Voutssás: *Bibliotecas y publicaciones digitales*.
Clive Barker

**Clive Barker** (Liverpool, Erresuma Batua, 1952ko urriaren 5a) ingeles eleberrigile, antzerkigile, zinema zuzendari eta artista bisual bat da.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *The Damnation Game* (1985)
* *Hellraiser* saila:
*# *The Hellbound Heart* (1986)
*# *The Scarlet Gospels* (2015)
*#  *Hellraiser: The Toll* (2018) (story only)
* *Weaveworld* (1987)
* *Cabal* (1988)
* Books of the Art saila:
*# *The Great and Secret Show* (1989)
*# *Everville* (1994)
* *Imajica* (1991)
* *The Thief of Always* (1992)
* *Sacrament* (1996)
* *Galilee* (1998)
* *Coldheart Canyon* (2001)
* *Tortured Souls* (2001)
* The Books of Abarat:
*# *Abarat* (2002)
*# *Days of Magic, Nights of War* (2004)
*# *Absolute Midnight* (2011)
* *The Infernal Parade* (2004)
* *Mister B. Gone* (2007)
* *Mr. Maximillian Bacchus And His Travelling Circus* (2009)
* *Deep Hill* (TBA)

### Kontakizun labur bilduma 
**Books of Blood* (1984–1985)
**The Essential Clive Barker: Selected Fiction* (2000)
**First Tales* (2013)
**Tonight, Again: Tales of Love, Lust and Everything in Between* (2015)
**Fear Eternal* (TBA)

### Olerkiak 
* The Presence of This Breath (TBA)

### Antzezlanak 
* ''A Clowns' Sodom* (The Mute Pantomime Theatre, 1976)
* *Day of the Dog* (The Mute Pantomime Theatre, 1977)
* *The Sack* (The Dog Company, 1978)
* *The Magician* (The Dog Company, 1978)
* *Dog* (The Dog Company, 1979)
* *Nightlives* (The Dog Company, 1979)
* *History of the Devil* (The Dog Company, 1980)
* *Dangerous World* (The Dog Company, 1981)
* *Paradise Street* (The Dog Company, 1981)
* *Frankenstein in Love* (The Dog Company, 1982)
* *The Secret Life of Cartoons* (The Dog Company, 1982)
* *Crazyface* (Cockpit Youth Theatre, 1982)
* *Subtle Bodies* (Cockpit Youth Theatre, 1983)
* *Colossus* (Cockpit Youth Theatre, 1983)

### Bildumak 
* *Incarnations: Three Plays* (1995)
**Forms of Heaven: Three Plays* (1996)

### Artea 
* *Clive Barker, Illustrator* series:
*# *Clive Barker, Illustrator* (1990)
*# *Illustrator II: The Art of Clive Barker* (1992)
* *Visions of Heaven and Hell* (2005)
* *Clive Barker: Imaginer* series:
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 1* (2014)
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 2* (2015)
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 3* (2016)
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 4* (2017)
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 5* (2018)
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 6* (2018)
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 7* (2020)
*# *Clive Barker: Imaginer Volume 8* (2020)

### Saiakerak 
* *The Painter, the Creature and the Father of Lies* (2011)

### Jostailuak 
* *Tortured Souls* (2001–2002)
* *The Infernal Parade'' (2004), Todd McFarlanekin batera sortua

## Filmografia
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ahmad Shah Ahmadzai

**Ahmad Shah Ahmadzai** (; Malang, 1944ko martxoaren 30a - Afganistan, 2021eko urriaren 17a) afganistandar politikaria izan zen. Afganistango lehen ministroa izan zen 1995etik 1996ra.

Kabulgo Unibertsitatean ingeniaritza ikasi zuen eta Nekazaritza Ministerioan lan egin zuen. 1972an beka bat jaso zuen eta Coloradoko Estatu Unibertsitatean ikasketak zabaldu zituen. 1975ean irakasle kontratatu zuen Saudi Arabiako Faisal Erregearen Unibertsitateak.

Komunistak Afganistanen boterera iritsi ondoren, mujahidinekin bat egin zuen eta Burhanuddin Rabbaniren aliatua izan zen. Erregimen komunista erori ondoren, Afganistanera itzuli zen eta ministro izan zen hainbat gobernutan. 1995 eta 1996 artean lehen ministro izan zen.

## Kanpo estekak
San Adrian eliza (Leranotz)

**San Adrian eliza** Esteribarko Leranotz lekuan XVII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Eliza XVII. mendearen hasieran dokumentatutako eraikuntza da, Erdi Aroko aurreko eliza baten eraldaketatik eratorritakoa ziurrenik.

Habearte bakarreko oinplano angeluzuzena du, bi atalekoa, burualde zuzena eta alboko kapera irekiak espazio horretan. Habeartea eta burualdea kanoi-ganga batez estalita daude. Obrako koru bat habeartearen oinaldean altxatzen da. Sakristia burualdeari atxikita dago, Epistolaren aldetik, eta ertz faltsuko gangaz estalita dago.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Leranotz

## Kanpo estekak
Dries Holten

**Dries Holten**, ***Andres*** izen artistikoagatik ezagunagoa (Cimahi, Indonesia, 1936ko urtarrilaren 30a - 2020ko apirilaren 15a),  Sandra & Andres bikotearen sortzaile eta kidea izan zen 1966-1975 artean, eta geroago Rosy & Andres bikotea. Rosy & Andres-ekin ospea izan zuen 70eko hamarkadan Holandan, Belgikan, Luxenburgon eta Alemanian 

## Karrera 
Abestien konpositore nagusia izan zen eta Eurovision Abesti Lehiaketan parte hartu zuen. Bere ibilbidean zehar Zilarrezko, Urrezko eta Platinozko hainbat disko lortu zituen abeslari, ekoizle, konpositore eta letrista gisa egindako ibilbidea onartzen dutenak. Nazioarteko arrakasta handienetako bat *Cindy & Bert bikote alemaniarrak 70eko hamarkadaren amaieran egindako Immer Wieder Sonntags* abestia izan zen eta gaur egun Alemaniako telebistako saio onenetako baten doinua da.

2020ko apirilaren 15ean zendu zen laurogeita lau urte zituela. 

## Eurovision Abesti Lehiaketa 
1972an, " Als het om de liefde gaat " abestia kantatu zuen Sandra Reemerekin batera *(Sandra* izenarekin aurkeztu zen eta bera *Andres* gisa), laugarren postua lortuz.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magnesitas Navarras

**Magnesitas Navarras** (MAGNA S. A.) Esteribar udalerriko Zubiri kontzejuan dagoen meatzaritza enpresa bat da. 1945. urteaz geroztik, Magnak magnesitazko aztarnategia ustiatu du Eugi kontzejuan (Europako garrantzitsuenetako bat), Kintoa inguruan meategiak ustiatzeko hainbat kontzesioren ondorioz. 1951 eta 1953 artean eraiki zen gaur egungo ola Zubirin. Hainbat enpresa nagusitatik igaro zen 2018ra arte, orduan Roullier Taldeak Magnesitas Navarraren akzioen % 100 erosi baitzuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Edwin van der Heide

**Edwin van der Heide** (Hilversum, Herbehereak, 1970) Herbehereetako artista eta musikagilea da bere murgiltze instalazioengatik ezaguna. Gaur egun Rotterdamen bizi da.

## Biografia 
Van der Heide Herbehereetako Hilversum hirian jaio zen 1970ean eta konposizioa ikasi zuen Utrechten.

Bere jarduera akademikoa Hagan garatu du, non Royal Conservatory-ko ArtScience Interfaculty-ko eta hiri horretako Royal Academy of Arts-eko zuzendaria izan zen. Gaur egun, bere ibilbide artistikoa garatzeaz gain, irakaslea eta ikertzailea da Leiden Unibertsitateko Zientzien Fakultatean. 

Musika elektronikoaren alorrean konpositore eta interpretatzaile gisa hasi zuen bere ibilbide artistikoa, eta Sensorband hirukotea Zbigniew Karkowski eta Atau Tanakarekin batera sortu zuen.  Denborarekin, eszenatokitik hasi eta ikus-entzunezko instalazioen eremura arte garatu zuen bere lana.  

Bere instalazioek soinuaren garrantzia dute ezaugarri, eta espazioko eta argiko bitartekoekin lan egiten dute, hala nola, laserrak, lainoa edo kea, publikoarentzako esperientzia murgiltzailea eta sentsoriala sortuz. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna Hopkin

**Anna Hopkin** (Chorley (Ingalaterra) (Erresuma Batua), 1996ko apirilaren 26a) igeriketan aritzen den kirolari britainiarra da.
## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zuen:*4x100 m lau-estiloko errelebo misto*an, urrezkoa irabazi, eta Munduko errekorra **(ME)** ezarri zuen Erresuma Batuko taldearekin, 3.37,58ko denboraz, Txinako taldea (zilarrezkoa 3.38,86ko denborarekin) eta Australiakoa garaituz (brontzezkoa, 3.38,95ekoarekin); hauek osatzen zuten taldea: Kathleen Dawson, Adam Peaty, James Guy, Anna Hopkin eta Freya Anderson-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Lee Harvey Oswald

**Lee Harvey Oswald** (New Orleans, Louisiana, 1939ko urriaren 18a - Dallas, 1963ko azaroaren 24a) estatubatuar marinea izan zen. Ofizialki, 1963ko azaroaren 22an John F. Kennedy hil zuela onartzen da.

Hamazazpi urterekin marineekin bat egin zuen. 1956an Sobietar Batasunera desertatu eta errusiar emakume batekin ezkondu zen. 1962an Estatu Batuetara itzuli zen bere familia berriarekin eta Dallasen kokatu ziren. 1963ko azaroaren 22an John F. Kennedy presidentea hil bide zuen Dallasen. Handik gutxira, J. D. Tippett polizia hil zuen eta egun horretan bertan atxilotu zuten. Bi egun geroago, Jack Rubyk hil zuen Dallasko polizia-etxean. 

Nikolái Leónov KGBko agente sartu zen 1958an, eta Mexikoko enbaxadan lan egiten zuen; hor elkartu zen, hain zuen, Oswaldekin Kennedyren hilketa baino hilabete lehenago. Leónoven arabera, harekin hitzordua izan zuenean, Oswald "pertsona ahul eta gaixotia" zen, eta dardarti zebilen. Oswald irmo sinetsita zegoen jazartzen zutela eta, horregatik, pistola zeraman. Leónovek ezinezkotzat jo du elkarrizketetan hark Kennedy hil ahal izatea. 

## Kanpo estekak
Fausto Riezkoa

**San Fausto Riezkoa** (Britainia Handia c. 410 - Riez c. 495), Faustus, Riez hiriko gotzaina izan zen Okzitanian, eta 5. mendeko eztabaida teologikoetan rol nabarmena jokatu zuen gizona izan zen 

## Ikuspegi teologikoak 
Semipelagianismoaren aldekoen artean ezagunena eta bereizgarriena da. 

Arianismoaren eta mazedonianismoaren aurka borrokatu zen, eta Euriko errege bisigodo arianoak erbesteratzea kondenatu zuen, zortzi urtez bete zuelarik zigor hori. . Faustok, gainera, zioen giza arima eta aingeruena, nolabait, gorputz-parte materialak zirela, leku materiala hartzen baitzuten. Jainkoa baino ez zen espiritu hutsa haren teologian.

Eliza ortodoxoak urtarrilaren 18an ospatzen du bere jaia baina Proventzan irailaren 28an oroitzen dute.

## Erreferentziak
Separatista (generoa)

**Separatista** itsas barraskilo genero bat da, Capulidae familiako molusku gastropodoen barruan.

## Espezieak 
* *Separatista flavida* (Hinds, 1843)
* *Separatista helicoides* (Gmelin, 1791)
* *Separatista separatista* (Dillwyn, 1817)

;Sinonimia mailako espezieak
* *Separatista benhami* Suter, 1902 : sinonimoa:  *Zelippistes benhami* (Suter, 1902
* *Separatista chemnitzi* (A. Adams, 1855): sinonimoa: *Separatista helicoides* (Gmelin, 1791)
* *Separatista fraterna* Iredale, 1936 : sinonimoa:  *Separatista helicoides* (Gmelin, 1791)
** Separatista gracilenta* (Brazier, 1878) : sinonimoa: *Separatista flavida* (Hinds, 1843)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fausto Nekazaria

**San Fausto Nekazaria** santu kristau mitikoa da, Euskal Herrian eta Katalunian gurtza izan duena historikoki. 

## Kondaira 
Kondairaren arabera, Fausto Alguairen (Katalunia) jaio zan. Gaztetatik egin omen zuen behartsuen alde. Sarrazeno edo musulmanek preso hartu zuren Mediterraneoan eta esklabo bihurtu zen jauntxo sarrazeno baten etxean. Baina otoitzaren bidez, nekazaritzako lanabesak lana bakarrik egiten jartzen zituelarik, nekeetatik libratu zen. Hortik nekazarien babesle izateko ospea.

Santuaren erlikiak, bere gorpu ustelgabea, gorde eta gurtzen dituzte Bujanda herrian, Kanpezuko udalerrian. Joaquín José de Landázuri eta Romarate XVIII. mendeko historialari arabarraren kronikan kontatzen da nola iritsi zen Bujandara. Esklabotzatik askatuta, Kataluniara itzuli zen Fausto eta han agindua emana zuen, hiltzen zenean igo zezatela asto baten gainera, eta eraman zezala astoak atseden hartu beharreko puntu batera. Hil zenean, igo zuten astora, eta Kataluniatik abiatu ziren astoa eta Faustoren gorpua, eta Bujandaraino iritsi. Herriko maldetan, hiru aldiz belaunikatu zen astoa (zurezko hiru gurutze daude puntu horietan 21. mendietan); eta hirugarren belaunikatzearekin, han utzi zuen gorpua astoak. Puntu horretantxe dago eliza eraikia (ez ordea San Faustoren izenarekin, Andre Mariaren Jasokundearena baita), eta barruan San Faustoren gorputz ustelgabea.

Urriaren 13an egiten da bere jai eguna. Basauri eta Durangon (non santuaren eguna den herriko jai nagusia) badira elizak bere izenarekin, Okeluriko baseliza dago Orozkoko bailaran, eta beste bat Elorrion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Separatista separatista

***Separatista separatista*** Capulidae familiako itsas barraskilo bat da, moluskuen barneko gastropodoen taldekoa. Itsas ekosistemetan bizi dira, Réunion inguruan, Filipinetan, Papua Ginea Berrian eta Amerikar Samoan.

## Taxonomia 
Gaur egun, *Separatista* generoan sailkatzen da, baina iraganean ***Turbo separatista*** izenaz ezagutzen zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Máire Mhac an tSaoi

**Máire Mhac an tSaoi** (Dublin, 1922ko apirilaren 4a - 2021eko urriaren 16a) irlandar gaelerazko olerkari eta idazlea izan zen.

Aita Seán MacEnteek Pazkoko matxinadan, Irlandaren Independentziako Gerran eta Irlandako Gerra Zibilean esku hartu zuen eta Fianna Fáil alderdiaren sortzaileetako bat izan zen. Ama Margaret Browne gaelerazko irakaslea izan zen.

Máire irlandar bardoen poesiaren tradizioan hazi zen. Hizkuntza klasikoak eta ikasketa zeltikoak ikasi zituen University College Dublinen eta Sorbonako Unibertsitatean ikasketa gehiago egin zituen. Irlandako enbaxadan Madrilen lan egin zuen.

Seán Ó Ríordáin eta Máirtín O'Díreáinekin batera, Irlandako hizkuntza poetikoa irauli zuen 1940 eta 1950eko hamarkadetan. Haren olerkietan, erlijio-sinesmenen, gaur egungo gizarte-ohituren eta emakumeen desira urratzen duten elementuen arteko tentsioa konbinatu zuen.

## Lanak 
* *Margadh na Saoire* (Baile Átha Cliath: Sáirséal agus Dill, 1956)
* *Codladh an Ghaiscigh* (1973)
* *An Galar Dubhach* (1980)
* *An Cion go dtí Seo* (1987)
* "Writing In Modern Irish — A Benign Anachronism?", *The Southern Review*, 31 Special Issue on Irish Poetry (1995)
* *The Same Age as the State*, O'Brien Press, Dublin ; 
* *Cérbh í Meg Russell?*, Leabhar Breac,  (2008).
* *Scéal Ghearóid Iarla*, Leabhar Breac,  (2010).
* *A Concise History of Ireland*, Thames and Hudson, London  (1972) (Conor Cruise O'Brienekin batera)
* *Marbhnaí Duino* (Duineser Elegien), Leabhar Breac,   (2013) (Rainer Maria Rilkeren lanaren itzulpena).

## Kanpo estekak
Henanar zaldi

**Henanar zaldia**, (Txineraz: 河南, pinyin: henan) Txinako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik arraza  ponien sailkapen taldean sartzen da.

Bere jatorria Txinako Henan probintzian dago. Zamabereak bezala erabiltzen dira, baina baita zela zaldiak bezala ere. Edo lor-zaldiak bezala nekazaritzako lanetan.

Oso arraza ezezaguna da eta eremu urrikoa. Bere egoera ere guztiz ezezaguna da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ouranosaurus

***Ouranosaurus*** egungo dinosauro hadrosauriforme basal belarjalearen generoa da, egungo Nigerreko eta Kamerungo Kretazeo Goiztiarreko Aptiar etapan bizi izan zena. *Ouranosaurus*ak 7 eta 8,3 metro inguru neurtzen zuen. Bi fosil nahiko nahiko aurkitu ziren Elrhaz formazioan, Gadoufaoua gordailuetan, Agadezen, Niger, 1965ean eta 1970ean, Kameruneko Koum formazioan ezagutzen den hirugarren ale zehaztugabearekin. Animalia 1976an izendatu zuen Philippe Taquet paleontologo frantziarrak; espezie mota *Ouranosaurus nigeriensis* da. Izena "ausardia" arabierazko hitzaren eta aurkikuntzaren herrialdearen arteko konbinazioa da, nahiz eta ourane basamortuko monitorearen tuareg izena ere den.

## Kanpo estekak
Fausto (argipena)

**Fausto** izenak hainbat adiera du:

* **Fausto** hainbat artelanetako fizkiozko pertsonaia, arima deabruari saldu ziona.

Santu kristauak:

* **Fausto Nekazaria**, santu mitikoa, Katalunian eta Euskal Herrian gurtua bereziki.
* **Fausto Riezkoa**, 5. mendeko apezpiku eta teologoa, Okzitaniakoa.

Bestelakoak:

* **Fausto (filma)**, 1926koa, F.W. Murnauk zuzendua.
* **Fausto (opera)**, 1859koa, Charles Gounodek moldatua.
Ikus halaber:

* **San Fausto (argipena)**
Felix Arrarats

**Felix Arrarats** **iribarren** (1883ko maiatzaren 12a, Eugi, Nafarroa Garaia &ndash; 1970eko azaroaren 17a, Cuadonga, Asturiak) nafar kalonjea izan zen.

Burgosko Kanonjia Magistrala 1944ko otsailaren 27an lortu zuen. Pio XII.aren Bula Apostolikoak Meztreskolaren duintasunerako izendatu zuen 1974ko apirilaren 17an. Done Joan Krisostomoren Azterlan Kritikoa idatzi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Felix Arrarats Iribarren. Auñamendi Entziklopedia. Euskomedia.org
Blake Pieroni

**Blake John Pieroni** (Crown Point, Indiana (AEB) 1995eko azaroaren 15a) igerian aritzen den kirolari estatubatuarra da.
## Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), domina bat eskuratu zuen:*4x100 errelebo libre*an, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldearekin, 3.09,92ko denboraz, Frantziako (zilarrezkoa, 3.10,53koaz) eta Australiako (brontzezkoa, 3.11,37ko denboraz) taldeen aurretik. Taldea hauek osatu zuten: Anthony Ervin, Michael Phelps, Nathan Adrian, Jimmy Feigen, Blake Pieroni, Caeleb Dressel eta Ryan Held-ek.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), bi domina lortu zituen:*4x100 errelebo libre*an, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldearekin, 3.08,97ko denboraz, Italiako (zilarrezkoa, 3.10,11koaz) eta Australiako (brontzezkoa, 3.10,22ko denboraz) taldeen aurretik. Taldea hauek osatu zuten: Blake Pieroni, Bowe Becker, Zach Apple, Brooks Curry eta Caeleb Dressel-ek.*4x100 lau-estiloko errelebo*an ere, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldeak, baita Munduko errekorra **(ME)** gainditu ere, 3.26,78 denboraz; honako hauek izan ziren taldekide: Ryan Murphy, Michael Andrew, Caeleb Dressel, Zach Apple, Hunter Armstrong, Andrew Wilson, Tom Shields eta Blake Pieroni.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, zilarrezko domina bat eskuratu zuen 4x200 m librean.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Under the Dome (telesaila)

**Under the Dome** () estatubatuar zientzia-fikziozko telesaila izan zen, Brian K. Vaughanek CBSrako sortua. Stephen Kingen izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Istorioa Chester's Millen hasten da, Maine estatuko herri batean, Dale "Barbie" Barbara gorpu bat lurperatzen ari denean herriaren kanpoaldean. Alde egiteko zorian dagoenean, hesi ikusezin handi bat erortzen da handik metro batzuetara, eta horrela herri osoa harrapatuta geratzen da. Dalek hegazkinak eta autoak nola hesiaren kontra jotzen duten eta erabat suntsituta geratzen diren ikusten du. Dirudienez, kupula suntsiezina da.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Revenge (telesaila)

**Revenge** () estatubatuar telesail dramatikoa izan zen, Mike Kelleyk American Broadcasting Companyrako sortua. Alexandre Dumasen *Monte Cristoko kondea* eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Emily Thorne, benetako izena Amanda Clarke duelarik, Hamptonsetara itzultzen da bere aita David Clarkeren heriotza eragin zuten eta bere familia suntsitu zuten pertsonez mendekatzeko. Amanda neskatoa zela, aita terrorismoz asmatutako karguengatik atxilotu, bidegabeki epaitu zuten eta aberriari traizioa egiteagatik kondenatu zuten. Kartzelan hil zen. Aita suntsitu zuen jende berak ere ziurtatu zuen Amanda gazte atxilotze-zentro batean amaituko zela.

18 urterekin aske utzi zuten, eta zentzategitik irten ondoren, bere aitak dirutza balio zuela inbertitu zuen sozietate baten oinordeko zela jakin zuen. Bere izena Emily Thornerengatik aldatu ondoren, aitaren erorialdiaren erantzuleez mendekatzea erabakitzen du.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Matlock (telesaila)

**Matlock** estatubatuar telesail dramatikoa izan zen, Dean Hargrovek NBCrako sortua.

Matlocken formatuak CBSren *Perry Mason* telesail klasikoarekin antzekotasunak zituen, abokatuak egileak identifikatu eta gero gortean eszena dramatikoetan aurre eginez. Alde bat zen, ordea, Masonek bezeroak epaiketa aurreko entzunaldian errugabetzen zituen bitartean, Matlockek epaimahaiaren absoluzioa lortzen zuela.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Epaimahai

**Epaimahaia** Auzi batean, bereziki lehiaketa edo sariketa batean, epaile gisa aritzen direnen multzoa. Common law lege-sistemaren figura prozesal klasiko bat da, zeinaren bidez herritarrek justizia-administrazioan parte hartzen duten. Epaimahaiari dagokio epaitza edo epaia ematea, baina, normalean, epaile batek arautzen du bere eginkizuna. Epaile horri dagokio prozesua zuzentzea, bai eta, batzuetan, kondenak ezartzea eta epaien eduki zehatza zehaztea ere, eta haren erabakiak demandatzaileek formulatutako legeek eta karguek ezarritako mugen barruan hartu behar dira.

Epaimahaiaren figuraren komenigarritasunari dagokionez, iritzi desberdinak daude, funtsean, herri-justiziaren kontzeptuaren inguruan dauden berberak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dawson's Creek

'''Dawson's Creek''' estatubatuar nerabeentzako telesail dramatikoa izan zen, Kevin Williamsonek WB Television Networkerako sortua.

## Sinopsia 
Dawson Leery 15 urteko mutikoa da, Capeside herrixkan bizi dena. Amets bakarra du: zinema zuzendari izatea, baina nola jarraitu helburu horrekin, bere adinaren eta lagunen arazoak beren bizitza txikiak nahasten direnean. Sei denboraldietan, gizarte gaiak jorratu zituzten (homofobia, drogak, minbizia, heriotza).

## Aktoreak 
* James Van Der Beek : Dawson Leery
* Katie Holmes : Josephine «Joey» Potter
* Joshua Jackson : Pacey Witter
* Michelle Williams : Jennifer «Jen» Lindley
* Kerr Smith : Jack McPhee
* Meredith Monroe : Andrea «Andie» McPhee
* Busy Philipps : Audrey Liddell
* Mary Beth Peil : Evelyn «Grams» Ryan
* Mary-Margaret Humes : Gail Leery
* John Wesley Shipp : Mitch Leery
* Nina Repeta : Bessie Potter

## Kanpo estekak
Sandra Reemer

**Barbara Alexandra "Sandra" Reemer** (Bandung, Indonesia, 1950eko urriaren 17a &ndash; Amsterdam, 2017ko ekainaren 6a) herbeheretar, indonesiar, txinatar eta javandar jatorriko abeslari herbeheretarra izan zen. Herbehereak hiru aldiz ordezkatu zituen Eurovision Abesti Lehiaketan, Corry Brokkenekin berdinduta, jaialdi horretan Herbehereak gehien ordezkatu dituzten abeslariak izanik.

## Kanpo estekak
Prokuradore

**Prokuradorea** zuzenbideko profesionala da, auzilariaren izenean eta haren legezko ordezkari gisa diharduena. Bere estatutu-esparruaren barruan, justizia-sistema publikoarekin kolaboratzen du, auzitegien eta auzi judizialetan sartuta dauden herritarren arteko lotura juridiko-formala eginez, eta komunikazio prozesaleko egintzen izapideak teknikoki laburtuz: errekerimenduak, jakinarazpenak, epatzeak eta zitazioak. Azken hori dela eta, auzibide zibil eta penalei buruzko legeek prokuradorea kontratatzeko betebeharra ezartzen dute, auzi judizial konplexuenetan parte ahal izateko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fase kontrasteko mikroskopioa

thumb|right|250px

**Fase kontrasteko mikroskopioa** zelula biziak aztertzeko erabili ohi den mikroskopioa da, hots, "in vivo"ko prestakinak behatzeko mikroskopioa da.

Zelulak gardenak direnez, mikroskopio optikoarekin ikusita ahal izateko tindatu behar dira, tindatzaile bereziak erabiliz. Tindatzaileek zelulak hil eta haien egiturak ere aldatzen dituzte. Fase kontrasteko mikroskopioarekin, aldiz, zelula eta bere inguruaren arteko kontrastea areagotzen da, zelula bizien behaketa errazten duena 

Frits Zernike fisikari nederlandarrak mikroskopio mota hau asmatu zuen 1932an, eta aurkikuntza horrek Fisikako Nobel Saria ekarri zion 1953an. 

## Oinarria 
Mikroskopio optikoa bezala, fase kontrasteko mikroskopioa argiaz ere baliatzen da. Bere funtzionamendua, funtsean, argiaren difrakzio prozesuan datza. 

Argi erradiazio batek objektu garden eta ez-xurgatzaile bat zeharkatzen badu, objektua zeharkatu ondoren, zeharkatu aurretik zuen uhin-luzera eta anplitudea bera mantentzen ditu, baina erradiazio hori atzeratuta dago objektu hori zeharkatu ez duten erradiazioekiko. Hau da, atzerapen edo fase-aldaketa bat gertatzen da, baina erradiazioak uhin-luzera eta anplitudea mantentzen ditu. Kasu honetan, giza begiak ez du inolako aldaketarik antzematen objektua zeharkatu duten uhinen eta ez dutenen artean, hau da, ez dago kontrasterik bien artean.

Fase-kontrastearen mikroskopioak kontraste hori sortzea lortzen du, eta, horretarako, objektuak zeharkatzen dituen uhinen anplitudea aldatzen du. Uhinen anplitudearen aldaketa horrek erradiazioaren intentsitatean aldaketa bat dakar, giza begiak detektatzen duena.

Laburbilduz, errefrakzio-indize ezberdinak sortzen ditu mikroskopio mota honek zelula eta bere inguruaren artean . Horretarako, objektibo eta kondentsadore bereziak baditu fase kontrasteko mikroskopioak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ofiziozko txanda

**Ofiziozko txanda** **ofiziozko abokatu** batek herritar bati emandako zerbitzuari dagokio, eta auzitegi baten aurrean defendatuko du, doan, herritarrarentzat. Estatuak herritarrei finantzatutako zerbitzua da, herritarrek babes judizialerako eta berdintasun- eta independentzia-bermerik handieneko prozesurako duten eskubidea asetzeko helburuarekin; betiere, akusatu orok Legearen aurrean defendatzeko duen eskubidea errespetatuz; eta prozesu judizial bat hasteko beharrezko laguntza emanez. Horrela, baliabide ekonomikorik gabe, poliziaren jagotean edo espetxeen babespean edo babes judizial eraginkorra jasotzeko prozesu penal batean dauden herritarren beharrei erantzuten zaie. Doako laguntza juridikoaaren parte izango litzateke, eta, gainera, tasak ordaintzeko salbuespenak edo prokuradore baten laguntza (ofiziozko prokuradorea) jasoko lituzke, adibidez. Hala ere, zerbitzu horien irismenean alde handia dago herrialdearen eta eskualdearen arabera.

Ofiziozko abokatuak ez dira dedikazio esklusiboko enplegatu publikoak izaten; aitzitik, oro har, ofiziozko txanda abokatuek betetzen dute, beren borondatez, ordainduta edo ordaindu gabe, lagundutako prozesu bakoitzeko. Era berean, ez da nahastu behar pro bono publico lan egiten duen abokatu batekin, honek gizartearen mesederako arrazoi publikoetan modu altruistan jarduten baitu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pro bono

***Pro bono publico*** , oro har ***pro bono*** gisa laburtua, «guztien on alde» esan nahi duen latinezko esamoldea da.

Oro har lan juridikoa izendatzeko erabiltzen dute, baina beste lanbide edo ogibide batekoa izan daiteke, borondatez egindakoa eta interes publikoaren onerako diru-ordainketarik gabea. Era berean, *ad honorem* («ohoreagatik») latinezko beste esaldi bat ere erabiltzen dute. Bi esaldiak kontzeptualki sinonimotzat har badaitezke ere, nahiago da azken hori eremu pribatuko lanetan erabiltzea eta *pro bono* eremu publikoko lanetarako uztea.

*Pro bono* lan egiten duen abokatu bat, adibidez, pertsona bat edo pertsona-talde bat ordezkatu ditzake, Gobernuaren burokraziarekin laguntza emanez, kasu judizial batean edo apelazioetan. Ordenamendu batzuetan, auzia irabazia bada, epaileak ezar dezake galdu duen alderdiak *pro bono* lan egin duen abokatuari konpentsazio ekonomikoa eman diezaiola. Hala ere, ez da ofiziozko abokatuarekin nahastu behar, hau Estatuak ordaindutako abokatua baita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Junkal Guerrero

**Junkal Guerrero Langara** (Andoain, Gipuzkoa, 1968) konpositorea, pianista eta koru zuzendaria da. Donostiako Francisco Escudero Kontserbatorioko klaustroko kide da, eta hainbat lehiaketatako epaimahaikide izan da; besteak beste, Donostia Hiria Nazioarteko Piano Lehiaketakoa eta SGAEren Konpositore Gazteen Lehiaketakoa. 2020ko urtarriletik, Gipuzkoako Arteen eta Kulturaren Aholku Batzordeko kide da.

Oso gutxi dira abesbatzarako obrak sortu dituzten euskal emakume musika-konposatzaileak. Horien artean sartzen dira Junkal Guerrero, Sara Vara, Idoia Azurmendi, Eva Ugalde, Enriketa Hortalá eta Estitxu Arregi.

## Ibilbide profesionala 
thumb|Junkal Guerrero, pianoa jotzen, 1994ko apirilean.

Bere jaioterrian hasi zituen musika-ikasketak, eta, ostean, Donostiako Goi Mailako Kontserbatorioan jarraitu zuen ikasten. Solfeoa, Pianoa, Klabezina, Musika Pedagogia eta Abesbatza Zuzendaritza espezialitateetako tituluak bereganatu zituen.

Lasarte-Oriako Udalaren Musika Eskola hamaika urtez zuzendu ostean, 1999an Donostiako Francisco Escudero Kontserbatorioko klaustro akademikoan hasi zen lanean, eta 2006an lortu zuen behin betiko plaza oposizio bidez, pianoko espezialitatean.

Hainbat koru-talderen zuzendaria izan da, besteak beste, Beasaingo (Gipuzkoa) Loinatz Abesbatza historikoarena; 2012 eta 2017 bitartean zuzendu zuen.

Hainbat lehiaketatan parte hartu du, besteak beste, Donostia Hiria Nazioarteko Piano Lehiaketan eta SGAEren Konpositore Gazteen Lehiaketan.

2020an, Gipuzkoako Foru Aldundiak Arteen eta Kulturaren Gipuzkoako Kontseilu Aholku-emaileko kide hautatu zuen.

## Lanak 
* *Bi bihotz* (2010)
**Mutil txaleko gorri* (2020)
* *Arimen Besarkadan* (2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Bi bihotz*. Youtube. Festival Internacional de Habaneras. Torrevieja, 2011.