open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Après mai

***Après mai*** (frantsesez, maiatzaren ondoren) Olivier Assayasek idatzi eta zuzendutako 2012ko film frantsesa da. Filma hautatua izan zen Urrezko Lehoirako 69 Veneziako Nazioarteko Zinemaldian eta ez zuen hori irabazi, baina Assayasek *Gidoi Onenaren Osella* eskuratu zuen. Gidoi horrek zuzendariaren ukitu autobiografikoak izan ditzakeela aipatu izan da.

## Argumentua 
Izenburuko *mai* edo maiatz hori, noski 1968ko Parisko Maiatza da. Haren ondorengo urteetako giroa marrazten da filmean.

Paris inguruan, 1970eko hamarkada hasieran. Gilles eta institutuko bere lagunak giro politiko iraultzailean dabiltza murgilduta. Borroka mota desberdinak, liberazio pertsonala, kezka existentzial eta artistikoak... denak nahas-mahas 1968ko maiatzaren ondorengo paisaia humano eta historikoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aleksei Stepanov

**Aleksei Stepanovitx Stepanov** (; Simferopol, Errusiar Inperioa, 1858ko maiatzaren 6agreg./apirilaren 24ajul.- Mosku, 1923ko urriaren 5a) errusiar margolaria izan zen.

1880 eta 1883 bitartean Moskuko margolaritza, eskultura eta arkitektura eskolan ikasi zuen eta irakaslea izan zen 1918ra arte. 1888an Peredvizhniki taldeko artistekin erakusten hasi zen. 1894an Alemaniara, Italia iparraldera eta Frantziara bidaiatu zuen eta inpresionista frantsesen eragina jaso zuen. 1903an Peredvizhniki taldea utzi zuen eta Artista Errusiarren Batasuna eratu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Stepanov 011.jpg|Nikolai Medyntsev bere aitaginarrebaren erretratua, 1902
Irudi:Stepanov 008.jpg|Altze taldea, 1889
Irudi:Stepanov 004.jpg|Goizeko agurrak, 1897
Irudi:Stepanov 001.jpg|Udazkena
Irudi:Stepanov 007.jpg|Volgaren ertzean
Irudi:Stepanov 003.jpg|Kurriloen hegaldia, 1891
Irudi:Stepanov 010.jpg|Bazka
Irudi:Stepanov 005.jpg|Erronda
Irudi:Stepanov 002.jpg|Haurrak igitaiekin, 1899
Irudi:Stepanov 006.jpg|Zaldiz Inauterietan, 1910
Irudi:Stepanov 009.jpg|Bulebarra, 1919
Irudi:Stepanov 012.jpg|Zaldia, 1911-1920
Cotinus coggygria

**Ileorden zuhaitza** (*Cotinus coggygria*) Anacardiaceae familiako *Cotinus* generoko zuhaixka da.

## Deskribapena 
Zuhaixka oso adartsua da, 5-7 m bitarteko altuera izan dezake, haziera irregular du, eta, adarrak asko zabalduta hazten dira. Hostoak 3-8 zentimetroko luzera dute, obalak-biribilak dira eta berde argizarizko distirara itxura dute. Udazkenean hainbat kolore har ditzakete: melokotoi, horia eta gorria. Loreak ugariak dira; 15-30 zentimetroko luzera duten infloreszentzia handiak dituzte eta loreen diametroa 5 eta 10 milimetro artekoa da.

Fruitua, txikia, 2 eta 3 mm bitarteko drupa du.

## Banaketa 
Europako hego-ekialdean, Asia erdialdean eta Himalaiako Txinako iparraldean du jatorria. Euskal Herrian lorategietan aurkitu daiteke.

## Erabilerak 
Oso ohikoa da apaingarri modura erabiltzea.

## Taxonomia 
*Cotinus coggygria* Giovanni Antonio Scopoli-k deskribatu eta: *Flora carniolica, Editio Secunda 1: 220*  1772 urtean argitaratu zuen.

## Etimologia 
* ***Cotinus*** greziar hitzetik eratorria, *zuhaixka* esanahia du.

* ***Coggygria***, grezieratik datorren epitetoa *Cotinus-* i eman zaion izena da

## Sinonimia 
; Barietate ezagunak

* *Cotinus coggygria* 'Follis Purpureis'
* *Cotinus coggygria* 'Golden Spirit'
* *Cotinus coggygria* 'Kanari'
* *Cotinus coggygria* 'Nordine'
* *Cotinus coggygria* 'Notcutt's Variety'
* *Cotinus coggygria* 'Old Fashion'
* *Cotinus coggygria* 'Champagne Arrosa'
* *Cotinus coggygria* 'Purpureus'
* *Cotinus coggygria* 'Red Beauty'
* *Cotinus coggygria* 'Royal Purple' hosto *ilunak*
* *Cotinus coggygria* 'Rubrifolius' - hosto berde eta laranjak
* *Cotinus coggygria* 'Velvet Cloak' belusezko lumak
* *Cotinus coggygria* 'Young Lady' - luma lore handi batekin
* *Dummeri Cotinus* 'Grace' *American SMOKETREE* *Cotinus coggygria* in hibridoa da
* *Cotinus obovatus* 'Flame' laranja hostoak

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
# Txinako Editorialen Flora Batzordea. 1988-2013. Txinako flora (zerrenda eta eranskinak). Unpaginated. CY Wu-n, PH Raven eta DY Hong Fl. China. Science Press eta Missouri Botanical Garden Press, Beijing eta St. Louis.
## Kanpo estekak
Fènix 11·23

thumb|Filmeko protagonista gazteenak, estreinaldian.
***Fènix 11-23*** Joel Joan eta Sergi Larak zuzendutako katalanezko filma da, 2012an estreinatu zena . Aretoetan 70.000 ikusle eta milioi erdi euroko errekaudazioa bildu zituen.

## Argumentua 
Benetako gertaera hauetan oinarritzen da kasua: 2004ko udazkenean, Èric Bertran, 14 urteko mutiko atxilotu egin zuen Espainiako Poliziak eta epaiketara eraman zuten agintariek ondoren.

Bertranek blog bat ireki zuen 2004an, *Harry Potter eta Fenixaren Ordena* liburuan nolabait ordenatua: bere zioa zen hizkuntza katalana defenditzea, eta liburu hartan bezala, defentsa horretarako ustezko ordena edo talde bat sortu zuen fikzionatuta. Fenix txoriaren izen katalanaz gain (*Fènix*), bloga bi zenbakik identifikatzen zuten: 11, irailaren 11gatik, Irailaren 11ko Diada delako, eta 23, beste *diadagatik*, Sant Jordi santuaren eguna 23an delako.

Blog hartan idatzitakoengatik, gau batean, Madrilgo talde antiterroristako 30 guardia zibil bere etxean sartu ziren eta terrorismo informatikoaz salatu zuten. Bere delitua: supermerkatu kate bati e-mail batzuk bidali izana produktuen etiketatua katalanez egiteko eskatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frankizia-jokalari

[thumb|[Kobe Bryant sakibaloilaria Los Angeles Lakers taldearekin jokatzen. NBAn egindako karrera osoa Los Angelesko frankizian egin zuen Bryant-ek.]]
**Frankizia-jokalaria** terminoa erabiltzen da, batez ere AEBetako kirol profesionalean, izendatzeko jokalari bat bihurtu dena bere taldeko (edo frankiziako) enblema. Europan ere hedatu egin da terminoa beste kirol batzuetan, futbolean esate baterako. Messi, adibidez, frankizia-jokalaritzat jotzen dute askok.

Jeneralean, frankizia-jokalariek horrelako ezaugarriak izaten dituzte:
* Hainbat urtetarako kontratuak dauzkate, ligako edo euren postuko soldatarik onenak dituztela. Haien kontratuek mugak izan ditzakete jokalaria transferitzeko orduan
* Taldea haien inguruan eraikitzen dira, halako eran non fitxajeak liderraren osagarri izango diren (Bill Russell)
* Hedabideentzat haiek dira erreferentzia, jokalari kontsultatuenak eta gehien agertzen direnak (adibidez, Michael Jordan; salbuespena Tim Duncan)
* Talde edo frankiziaren irudi bihurtzen dira, eta gutxitan transferitzen dira, haien gainbeheran ez bada (Kevin Garnett)
* Alderantziz, frankizia-jokalariak gutxitan utziko du bere taldea

NBA ligan, Magic Johnson, Larry Bird eta David Robinson jokalariek karrera osoa egin zuten frankizia berean, eta erabat identifikatzen dira Los Angeles Lakers, Boston Celtics eta San Antonio Spurs taldeekin, hurrenez hurren.

Goi mailako jokalarien artean, talde desberdinetan jokatu dutenen artean, hauek aipa daitezke: Shaquille O'Neal eta Kareem Abdul-Jabbar. 2010ean, LeBron James ligako jokalaririk onenetakoak utzi zuenean Cleveland Cavaliers frankizia, Cleveland hirian askok traiziotzat hartu zuten erabakia, eta NBAko zenbait izar ohik duintasungabetzat jo zuten.
    
NFL ligan (AEBetako Futbol Liga Nazionala) frankizia-jokalariaren estatusa definitzen da batez ere bere soldatagatik, eta horrek aukera ematen dio talde edo frankizia bati mugatzeko izarrak taldez aldatzeko duen eskubidea. NBAn, aldiz, estatus hori informala da, prentsak emana, eta ez du baliorik kontratuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Béjarko Alde Zaharreko Multzo Historiko-artistikoa

**Bejarko Alde Zaharreko Multzo Historiko-artistikoa** Salamancako probintzian dagoen Béjar herrian (Gaztela eta Leongo erkidegoan) dagoen eraikin-multzo interesgarria da. 1974ko uztailaren 20an kultura-intereseko ondasuna izan zen deklaratuta.

## Ondarea 
* Harresiak eta atariak: Erdi Aroko aztarnak gordetzen dira.
* Dukearen jauregia: XVI. mendekoa, Erdi Aroaren gazteluko gainean eraiki zen. Zuñiga leinukoa zen.
* San Frantzisko komentua: XIII. mendekoaren aztarnak.
* Castañar santutegia:
* Santa Maria Nagusiaren eliza
* Santiago eliza: XII. mendekoa, erromanikoa.
* Salbatzailearen eliza
* San Joan Batatzailearen eliza
* Santa Maria Pilarreko eliza
* Cervantes antzokia: 1857an inauguratua.
* Zezen plaza: XVIII. mende hasierakoa.
* Plaza Nagusia.

## Iruditegia 

Image:
Palacio_Ducal_de_Béjar.JPG|Dukearen jauregia.
Bejar_-_041_(31408549995).jpg|Harresia.
Béjar_-_Iglesia_de_Santiago_01.jpg|Santiago eliza.
Iglesia de El Salvador, Béjar.jpg|Salbatzailearen eliza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Béjarko ondare artistikoa.
* :Informazio turistikoa.
Ludwig Leichhardt

**Friedrich Wilhelm Ludwig Leichardt** (1813-1848) naturalista eta esploratzaile alemaniarra izan zen, Australiako iparraldea esploratu zuena. 1844an, Leichhardtek talde txiki bat zuzendu zuen Moreton Baytik, Queenslandetik mendebaldera, Port Essingtoneraino, Ipar Lurraldean. 4.828 kilometroko bidaia izan zen, eta Sydneyra itzuli ziren itsasontziz. Londresko Royal Geographical Society erakundeak eman zion Babesleen Urrezko Domina.

1848an, kontinentea ekialdetik mendebaldera zeharkatu zuen. Uste zuen iparraldera joan zitekeela Mendebaldeko Australiako kostalderaino basamortuen inguruan, eta, gero, kostaldea hegoaldera jarraitu Swan ibaiaraino. Darling Downs utzi ondoren, Leichhardten taldea desagertu egin zen. Jende asko bila ibili zen, eta markatutako edo aurkitutako zuhaitzei buruzko istorioak izan ziren, baina ezer ez zen frogatu.

2006an, Leichhardten izenarekin letoizko pieza txiki bat esploratzailearen benetako elementua zela frogatu zen. 1900. urtean aurkitu zuten Mendebaldeko Australiako aborigen ganaduzale batek, Ipar Lurraldeko mugatik gertu, Hondarrezko Basamortu Handiaren eta Tanami basamortuaren arteko eremuan.
La casa de las flores

***La casa de las flores*** mexikar komedia dramatiko telesaila da, Manolo Carok Netflixentzat egina.

## Sinopsia 
Telesailak De la Mora familiaren hainbat belaunaldi jarraitzen ditu, itxuraz familia oparoa, daukaten loradenda arrakastatsua dela eta. Kanpotik ikusita, De la Morakoenean dena idilikoa da, Ernesto familiaburuaren amorantearen hilotzarekin topo egiten duten arte. Hildako emakumeak Ernestorekin alaba bat daukala jartzen da agerian, eta gainontzeko familiarekin bizitzera eramatea erabakitzen du Ernestok.

Leherrarazle honen ondorioz, lorategiaren itxura loretsu eta ederraren azpian dagoena azaleratzen da: gezur, sekretu eta disfuntzionaltasunen nahas-mahas korapilotsu bat, Virginia amalehena berriro ere ezkutuan jartzen saiatuko dena. Izan ere, bere leinuak ustelkeriarekiko joera daukala dirudi, eta honek beti landu izan duen normaltasun eta perfekzio itxura orbandu dezake.

## Aktoreak 
### Nagusiak 
* Verónica Castro: Virginia de la Mora
* Cecilia Suárez: Paulina de la Mora
* Aislinn Derbez: Elena de la Mora
* Darío Yazbek Bernal: Julián de la Mora
* Juan Pablo Medina: Diego Olvera
* Verónica Langer: Carmela "Carmelita" Villalobos
* Lucas Velázquez: Claudio Navarro
* Norma Angélica: Delia
* David Ostrosky: Salomón Cohen
* Sheryl Rubio: Lucía Dávila
* Sawandi Wilson: Dominique Shaw
* Claudette Maillé: Roberta Sánchez
* Arturo Ríos: Ernesto de la Mora
* Paco León: José María Riquelme Torres / María José Riquelme Torres
* María León: Purificación Riquelme Torres (2. denboraldia)
* Eduardo Casanova (2. denboraldia)

### Taldekoak 
* Luis de la Rosa: Bruno Riquelme de la Mora
* Alexa de Landa: Micaela Sánchez
* Natasha Dupeyrón: Ana Paula "La Chiquis" Corcuera
* Irving Peña: Alfonso "Poncho"/ PonchoSexual69
* Roberto Quijano: Luka
* Sofía Sisniega: Mara Mardonez
* Federico Espejo: Willy
* Felipe Flores: Lalo
* Elizabeth Guindi: Angélica
* Loreto Peralta (2. denboraldia)
* Eduardo Rosa: Alejo (2. denboraldia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Schefflera arboricola

**Txeflera** (*Schefflera arboricola*; sin. *Heptapleurum arboricolum*) Araliaceae familiako landare bat da, jatorriz Taiwan eta Txinako Hainan irlakoa.
## Deskribapena 
### Itxura eta hostoak 
Hostoiraunkorreko zuhaixka da, 3-6 m bitarteko altuerara iristen da, bakarka hazten da eta baita beste zuhaitz batzuetako epifito moduan.

Hostoak 7 edo 9 folioloz osatuta daude; 9-20 cm bitarteko luzera eta 4-10 cm arteko zabalera dute, oinarri zorrotza eta marjina osoa. Testura larrukara du, kolore berde distiratsua eta azpian kolorea hilagoa da.

### Loreak 
Infloreszentziak 20 cm inguruko panikuletan agertzen dira, ardatz nagusi bat du eta alboetan hainbat ardatz ditu.

Loratzea uztailetik urrira ematen da. Loreak hermafrodita dira, hori-berde koloreak ditu.

### Fruituak eta haziak 
Fruituek obalo forma, ia esferikoa eta 5 mm-ko diametroa dute. Endokarpoak bost hazi ditu . Fruituak abuztutik abendura hasten dira eta, hasieran laranja koloreak dira, heldutasunean, ordea, gorri-more kolorea hartzen dute.

Hazien barreiadura hegaztiek egiten dute.

### Aireko sustraiak 
Landare honek aireko sustraiak sortzen ditu. Hauek itxura bitxi eta interesgarria ematen diote landarari. Sustrai mota hauek ager daitezen, landare asko hasi behar da, enborrean sustrai gutxi eta etengabeko hezetasun altuko balditzetan.

## Habitata 
Landareak batez ere goi argia nahiago du, baina argi maila desberdinetara egokitzen da. Landare tropikala denez gustuko du hezetasuna baina ez lurzoruko putzuak, honek bere sustraiak kaltetuko lituzkeelako.

## Aplikazioak 
Barruko landare gisa landatzen da,  zaintza gutxi behar baitu. Kanpoko landare gisa ere lantzen da, klima epeletan izozte handirik ez dauden tokitan. Hainbat barietate erabiltzen dira aukeratu dituzte hostoak dituen koloreengatik.

## Bonsaia 
Landareak erraz hartzen du bonsai itxura eta oso ezaguna da barruko bonsai gisa.

## Taxonomia 
*Schefflera arboricola* Hayata Merrek deskribatu zuen eta *Lingnan Science* 5 (1-2) *aldizkarian argitaratua* : 139 izan zen 1929. urtean. 

## Etimologia 
***Schefflera*** izenaren jatorria Jacob Christian Schäffer XIX. mendeko botanikari alemaniarraren omenez eman zitzaion, *Asarum* generoari buruz idatzi baitzuen. 

***Arboricola:*** Latinezko epitetoak *Arbor-Oris* = "zuhaitz" eta *-Cola-ae* = "bertan bizi dena" esan nahi du, ziurrenik landare erdi-igokariaren joera duelako. 

## Sinonimia 
* *Heptapleurum arboricola* Hayata  

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
# Txinako Editorialen Flora Batzordea. 2007. Txinako flora (Clusiaceae Araliaceae bidez). 13: 1-548. CY Wu-n, PH Raven eta DY Hong (argitalpenak). ) Txina. Science Press eta Missouri Botanical Garden Press, Beijing eta St. Louis.
# Nelson, CH 2008. Cat. Pl. Vasc. Honduras 1-1576.
## Kanpo estekak
Artzapezpikuaren zubia (Paris)

**Artzapezpikuaren zubia**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1828an eraiki zen eta 68 metro luze ditu.

Parisko 4. barrutia eta 13. barrutia elkarlotzen ditu, Île de la Cité uhartearen bidez.

## Kanpo estekak
Arteen zubia (Paris)

**Arteen zubia**,  edo *passerelle des Arts*, Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1804an eraiki zen eta 155 metro luze ditu.

Parisko 1. barrutia eta 6. barrutia elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Aval zubia

**Aval zubia**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1968an eraiki zen eta 313 metro luze ditu, horrek Parisko zubirik luzeena bilakatzen du.

Parisko 15. barrutia eta 16. barrutia elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Fast Times at Ridgemont High

***Fast Times at Ridgemont High*** (euskaraz *Garai Ziraragarriak Ridgemont Ikastetxean*), 1982ko Amy Heckerling estatubatuar zinema zuzendariaren nerabe komedia film bat da. Sean Penn, Jennifer Jason Leigh, Judge Reinhold, Phoebe Cates, Brian Backer, Robert Romanus eta Ray Walston aktoreek antzeztu zuten.

Argumentua Cameron Crowe gidoilari eta zuzendariak idatzi zuen, eta bere ikasle garaiko bizipenetan oinarritu omen zen.

## Argumentua 
AEB, Kalifornia, Ridgemont insitutua. Institutu horretako hainbat ikasle nerabeen egunerokotasuna eta gorabeherak agertzen dira, ikasketetan baina nesketan eta mutiletan egiten interesatuagoak daudenak.

Stacy Hamilton (Jennifer Jason Leigh) neska gazte ikaslea merkatal-gune bateko kafetegi batean lanean hasi da, amodio kontuetan eskarmentu handiagoa duen Linda Barrett (Phoebe Cates) adiskidearen laguntzaz, mutilagun bat topatzen saiatuko da. Stacyk Mark Ratner (Brian Baker) gustukoa du, merkatal-gune berdineko antzokian lan egiten duen mutil gaztea, baina gustuko duela esateko beldur da. Gainera, Markek ere elkarrekin ateratzeko ezer aipatzen ez diola eta, Marken laguna eta amodio kontuetan haren aholkularia den Mike Damone (Robert Romanus) harroputzarekin ateratzen hasiko da. Halere, bien arteko harremana oso laburra izan denez, Stacy egoera deserosoan gelditu, eta denborarekin berriz ere Ratengana hurbilduko da.

Une beran, institutu horretako beste ikasleen gorabeherak ere agertuko dira, tartean Stacyren anai nagusia den Brad Hamiltonek (Judge Reinhold) lanean dituen istripu ugariak, eta Jeff Spicoli (Sean Penn) surfzale gatazkatsu eta zorigaiztokoak Hand (Ray Walston) historia irakasle irmoarekin dituen hika-mikak.

## Aktoreak 
* Sean Penn: Jeff Spicoli
* Judge Reinhold: Brad Hamilton
* Jennifer Jason Leigh: Stacy Hamilton
* Robert Romanus: Mike Damone
* Phoebe Cates: Linda Barrett
* Brian Backer: Mark Ratner
* Amanda Wyss: Lisa
* Ray Walston: Hand jauna
* Forest Whitaker: Charles Jefferson
* Scott Thomson: Arnold
* Vincent Schiavelli: Vargas jauna
* Lana Clarkson: Vargas andrea
* Eric Stoltz: Stonerko tipoa
* Anthony Edwards: Stonerko tipoa
* Nicolas Cage: Braden laguna (kredituetan Nicolas Coppola)
* Pamela Springsteen: Dina Phillips
* Kelli Maroney: Cindy
* D.W. Brown: Ron Johnson
* Taylor Negron: Pizza banatzailea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Carrouselgo zubia

**Carrouselgo zubia**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1939an eraiki zen eta 168 metro luze ditu,.

Parisko 1. barrutia eta 7. barrutia elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Austerlitzeko zubia

**Austerlitzeko zubia**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1807an eraiki zen eta 174 metro luze ditu.

Parisko 5. barrutia, 12. eta 13. barrutia elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Pont au Double

**Pont au Double** Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1883an eraiki zen eta 45 metro luze ditu.

Parisko 4. barrutia eta 5. barrutia elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Pont des Invalides

**Pont des Invalides**, Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1855an eraiki zen eta 152 metro luze ditu.

Parisko 7. barrutia eta 8. barrutia elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Marie zubia

**Marie zubia**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1614-1635 artean eraiki zen eta 92 metro luze ditu.

Parisko 4. barrutian dago.

## Ikus, gainera 
* Pont Marie (Parisko metroa)

## Kanpo estekak
Saint-Louis zubia

**Saint-Louis zubia**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. Iraganetik leku honetan zubiak egon arren, gaur egungoa 1970an eraiki zen eta 67 metro luze ditu.

Parisko 4. barrutian dago, eta île de la Cité eta île Saint-Louis uharteak elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Saint-Michel zubia

**Saint-Michel zubia**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. Leku honetan lehenbiziko zubia 1378an eraiki zen, eta hainbat alditan berreraikia izan ondoren, gaur egungoa 1857an amaitu zen. 62 metro luze ditu.

Parisko 4. barrutia, 5. eta 6. barrutia elkarlotzen ditu, Île de la Cité uhartea bidez.

## Kanpo estekak
Keisai Eisen

(1791-1848) margolari japoniarra izan zen. Haren estiloa *ukiyo-e* barruan kokatzen da. Halaber, Chiyoda Sai-ichi eta Ippitsuan Kako izengoitiekin eleberri komikoak idatzi zituen.

## Biografia 
Samurai kastako familia batean jaioa, bere jaiotzez izena **Ikeda Eisen** izan zen. Kanō Hakkeisairen ikaslea izan zen eta haregandik (*gō*) Keisai izena hartu zuen; ondoren ere Kikukawa Eizan margolariaren ikaslea izan zen. *Bijinga* generoaren, hau da, emakume ederren margolanen generoa, ordezkari nagusia izan zen. Lan horiek erotismo kutsu handia dute. 1911n gai erotikoen liburuentzako marrazkiak prestatu zituen; Insai Hakusui izengoitiz plazaratu ziren. Lan horiek dekadentzia garai baten adierazpena dira, Bunsei garaia, alegia (1818–1830). Eisen bera alkool zalea zen eta putetxe bat eraman zuen. Erotismotik at, paisaiak ere landu zituen. Utagawa Hiroshigerekin batera *Kisokaidōko hirurogeita bederatzi urtaroak* izeneko saila egin zuen.

Idazle gisa biografia batzuk idatzi zituen, *Berrogeita zazpi Ronin*. Baita ere *Ukiyo-e Ruiko* liburuaren jarraipena idatzi zuen eta eleberri komiko batzuk.

## Iruditegia 

Image:Kisokaido Nihonbashi.jpg|Nihonbashi Kisokaidōn.
Image:Kisokaido01 Itabashi.jpg|Itabashi Kisokaidōn.
Image:Kisokaido02 Warabi.jpg|Warabi Kisokaidōn.
image:Kisokaido08 Kumagai.jpg|Kumagai Kisokaidōn.
image:Kisokaido09 Fukaya.jpg|Fukaya Kisokaidōn.
image:Kisokaido12 Kuragano.jpg|Kuragano Kisokaidōn.
image:Kisokaido19 Kutsukake.jpg|Kutsukake Kisokaidōn.
image:Kisokaido30 Shiojiri.jpg|Shiojiri Kisokaidōn.
Image:Kisokaido35 Yabuhara.jpg|Yabuhara Kisokaidōn.
image:Kisokaido40 Nojiri.jpg|Nojiri Kisokaidōn.
Image:Kisokaido43 Magome.jpg|Magome en el Kisokaidōn.
image:Kisokaido54 Godo.jpg|Godo Kisokaidōn.
image:Mujer bella en Nissaka, Tōkaidō (Keisai Eisen).jpg|Bijin Tōkaidō Nissaka

## Bibliografia 
* Fahr-Becker, Gabriele (2007). *Grabados japoneses**Testu etzana*. Taschen, Kolonia. .

## Ikus, gainera 
* Ukiyo-e
* Bijin-ga

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Keisai Eisen Honolulu Museum of Art
* Margolanak ukiyo-e webgunean.
Salamancako Plaza Nagusia

**Salamancako Plaza Nagusia** () Espainiako ezagunetariko bat da eta Salamanca hiriaren benetako bihotza.

## Historia 
1729tik 1756ra eraiki zen, barroko estiloan, Churrigueresco joeran. Hasierako diseinua Alberto de Churriguera arkitektoarena izan zen. Ondoren eraikuntzan beste arkitektoek ere hartu zuten parte. Eraikin honekin Filipe V.a Espainiakoak Salamanca hiriak Espainiako Ondorengotza Gerra izan zuen jarrera saritu nahi izan zuen.  1974tik kultura-intereseko ondasunaren kalifikazioa du.

## Iruditegia 

Image:
En_Salamanca,_capital_(8196088127).jpg
Salamanca_(32890837217).jpg
Plaza_Mayor_de_Salamanca_(4851983358).jpg
Escalerilla_del_Ochavo-Plaza_Mayor.jpg|Sarrera bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :La Plaza Mayor de Salamanca en el punto de mira, Ondarearen Defentsarako Elkarte Hiritarrak egindako txostena.
* :Salamancako Plaza Nagusia.
Cupressus arizonica

**Arizonako altzifrea** (*Cupressus arizonica*) jatorriz hego Ipar Amerikakoa; tamaina ertaineko zuhaitz bat da, Cupressaceae familiakoa. Naturan baso txikiak osatzen ditu eta hainbat kontinenteetara eraman izan da; hala bada, gaur egun Europako toki askotan naturalizatuta dago.

## Deskribapena 
Tamaina ertaineko eta hostoiraunkorreko zuhaitz bat da; 10-25 metroko altuerara irits daiteke, enborrak 50 cm-ko diametroa izan dezake eta enborraren azalari (laua eta marroi-gorrixka) lamina bertikalak erortzen zaizkio. Hostoak gris-berdexkak edo berdea-urdinak ditu.

## Erabilerak 
Bere erabilera nagusia apaingarria da mundu osoko parke eta lorategietan. Oso hedatua dago lursailak mugatzeko, izan ere, izaera sendoa eta trinkoa izateaz gain, oso moldakorra da inausketak egiteko.

Gainera, Espainiako zenbait tokitan basoak berritzeko erabili da; La Pedriza (Madrilgo Erkidegoa) eta Sierra Morena (Andaluzia) besteak beste.

## Taxonomia 
*Cupressus arizonica* Edward Lee Greene- k deskribatu zuen eta *Torrey Botanical Club* 9 (5) *buletinean* argitaratu zuen: 64-65. 1882 urtean 

## Etimologia 
Egile batzuen arabera, ***Cupressus*** latinezko izena izena da Zipretik eratorria da, zuhaitza bertakoa baita.

***arizonica*** : Arizonaren kokapenari buruzko epiteto geografikoa.

## Sinonimia 
* *Callitropsis arizonica* (Greene) DPLittle
* *Cupressus benthamii var. Arizonica* (Greene) masta.
* *Cupressus lusitanica subsp. Arizonica* (Greene) Maire
* *Hesperocyparis arizonica* (Greene) Bartel
* *Hesperocyparis revealiana* (Silba) Silba
* *Neocupressus arizonica* (Greene) Lauben.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
# CONABIO. 2009. Mexikoko espezieen katalogo taxonomikoa. 1. Kapitalean Nat. Mexikon. CONABIO, Mexiko Hiria.
# Correll, DS eta MC Johnston. 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i-xv, 1-1881. Texasko Unibertsitatea Dallasen, Richardson.
# Ipar Amerikako Flora Editorialen Batzordea. 1993an. Pteridophytes eta Gymnosperms. 2: i-xvi, 1-475. Fl. N. Amer. . Oxford University Press, New York.
# Hokche, O., PE Berry eta O. Huber. 2008. 1-860. O. Hokche-n, PE Berry eta O. Huber New Cat. Flask Vasc. Venezuela. Caracaseko Venezuela Fundazioaren Institut botanikoa.
# Molina Rosito, A. 1975. Hondurasko landareen banaketa. Ceiba 19 (1): 1-118.
# Nasir, E. & SI Ali (eds). 1980-2005. Pakistan, Karachi, Karachi.

## Kanpo estekak
Dr. John

**Malcolm John Rebennack**, **Dr. John** bezala ezaguna (New Orleans, 1941eko azaroaren 20a - 2019ko ekainaren 6a) estatubatuar abeslaria izan zen. Bere musikak blues, pop, jazz, boogie woogie, rock and roll eta zydeco konbinatzen zituen.
Mulliez taldea

**Mulliez taldea**, frantsesez izen legala **Association Familiale Mulliez** (**AFM**) duena, Frantzian eratutako enpresa holding bat da. Francis Mulliezek sortu zuen 1955ean eta Barthélemy Guislain-ek zuzentzen du 2014az geroztik. Frantziako enpresa talde boteretsuenetakoa da.

Familia katoliko baten negozio multzo honek lema hau du: "*Tous dans tout*" (erran nahi baita: "(familiako kide) guztiak (negozio) guztietan".

## Negozioak eta markak 
AFMren bidez, familiak honako enpresa hauek kontrolatzen ditu:

* Adeo (% 85): burdindegia eta brikolajea. Eta era berean hainbat zerbitzuren jabe: Leroy Merlin, Bricoman, Bricocenter, Aki, Weldom, Kbane, Zodio.
* Agapes Catering zerbitzuak, eta jatetxe kateak, horien artean: Flunch, Pizza Paï (creado por Thierry Mulliez), Amarine, Les 3 Brasseurs, So Good, Salad & Co, Il ristorante.
* Cultura: Liburudenda eta kultura produktuakk. Mulliezen nagusiaren suhi Philippe Van der Weesen jabetzakoa den Sodival enpresaren bidez ustiatzen da.
* Decathlon (% 85): Kirol produktuen dendak, hainbat markarekin banatzen dituztenak produkuak: Domyos, Tribord, Quechua, Kalenji, Geologic, Géonaute, Inesis, Kipsta, Solognac, Fouganza, Wedze, Orao...
* Auchan (% 84) hipermerkatuak. Eta talde honen barruan beste distribuzio marka hauek ere: Alcampo, Atac, Cityper, Colmark, Immochan, Rik et Rok, Elea, La Rinascente, RT Mart, Sabeco, Simply Market, Alinéa (altzari dendak).
* Boulanger (% 85): elektronika dendak
* Aquarelle: emakumezkoentzako moda.
* Brice (% 100): gizonentzako arropa
* Cannelle: linjeria.
* In Extenso: emakumezkoentzako oinetakoak eta jantziak
* Jules (lehenago: Camaïeu homme) (% 54):
* Kiabi : jantzi dendak.
* Kiloutou (saldu):
* La Vignery: Ardo-denda
* MacoPharma: enpresa farmazeutikoa
* Orsay : Moda
* Phildar (% 100): joskintza, ehunak.
* Pimkie: Emakume gazte eta neskatoentzako jantziak
* Norauto (% 10): Autoen konponketa
* Oney (lehenago: Banque Accord): Finantza zerbitzuak, maileguak.
* Top Office: Bulegoetarako ekipamenduak.
* Youg's: Elektronika dendak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Battersea zubia

**Battersea zubia**, , Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi bat da, eta Tamesis ibaia zeharkatzen du. 221,13 metro luze ditu eta 1729an leku berdinean zubi zaharra eraiki zen, gaur egungoa 1890ean inauguratu zen. Joseph Bazalgette arkitektoak diseinatu zuen.

Battersea eta Chelsea auzoak elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Grosvenor zubia

**Grosvenor zubia**, , Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi bat da, eta Tamesis ibaia zeharkatzen du. Vauxhall zubia eta Chelsea zubiaren artean dago.

283,5 metro luze ditu eta 1863an eraiki, eta 1963-1967 zaharberritua izan zen.

Iparraldean dauzkan Pimlico eta Chelsea eta hegoaldeko Nine Elms eta Battersea auzoak elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Hammersmith zubia

**Hammersmith zubia**, , Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi eseki bat da, eta Tamesis ibaia zeharkatzen du.

210 metro luze ditu eta 1827an lehenbiziko zubia eraiki zen, gaur egungoa 1887koa da.

Hammersmith eta Barnes barrutiak elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Kew zubia

**Kew zubia**, , iraganean **Eduardo VII.a Erregea zubia**, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi eseki bat da, eta Tamesis ibaia zeharkatzen du.

360 metro luze ditu eta 1903an eraiki zen.

Londresko Kew Green eta Kew eremuak eta Brentford hiria elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Lambeth zubia

**Lambeth zubia**, , Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi bat da, eta Tamesis ibaia zeharkatzen du. Westminster zubia eta Vauxhall zubiaren artean dago.

252,4 metro luze ditu. 1862an lehenbiziko zubia eraiki zen eta 1932an gaur egungoa.

Lambeth barrutia eta Westminster Hiria elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak
Fitxategiak ostatzeko zerbitzu

**Fitxategiak ostatzeko zerbitzu** bat (**hodeiko biltegiratze-zerbitzu**, **fitxategiak biltegiratzeko on-line hornitzaile** edo **cyberlocker** ere deitua**)** erabiltzaileen fitxategiak hodeian antolatzeko balio duen Interneteko ostatze-zerbitzu bat da. Interneten bidez igo daitezkeen fitxategiak ikusi edo idazteko aukera ematen du, erabiltzaileak bere erabiltzaile-izena eta pasahitza edo beste autentifikazio bat eman ondoren. Normalean, zerbitzuak HTTP sarbidea onartzen du eta batzuetan FTP sarbidea ere bai. Antzeko zerbitzuak dira edukiak erakusteko ostatze-zerbitzuak (adibidez bideoak eta irudiak), biltegiratze birtuala eta urruneko babeskopia.

## Erabilerak 
### Fitxategi pertsonalak biltegiratzea 
Fitxategi pertsonalen biltegiratze-zerbitzuak norbanakoetara zuzenduta daude, "sareko biltegiratze" moduko bat eskaintzen dute babeskopia pertsonalerako, fitxategia atzitzeko, edo fitxategiak banatzeko. Erabiltzaileak bere fitxategiak igo ditzake eta gero publikoki partekatu ahal ditu edo pasahitzez babestuta mantendu.

Dokumentuak partekatzeko zerbitzuak erabiltzaileei dokumentu fitxategiak partekatzeko eta elkarlanean aritzeko aukera ematen die. Zerbitzu horiek jatorriz PDFak, testu-prozesadoreak eta kalkulu-orriak baliatzen zituzten. Hala ere, gaur egun urruneko fitxategi-biltegiratze zerbitzu ugari dago mota guztietako fitxategiak partekatzen eta sinkronizatzen dituztenak.

### Fitxategien sinkronizazioa eta partekatze zerbitzuak 
Fitxategiak sinkronizatu eta partekatzeko zerbitzuak fitxategiak ostatzeko zerbitzuak dira, erabiltzaileak bere ordenagailu edo gailu mugikor guztietan karpeta bereziak sortzeko aukera du, zerbitzuak sinkronizatzen duena eta, ondoren, karpeta bakarra balitz bezala erabili ahalko du ordenagailuetatik edo mugikorretik. Karpeta horretan sartutako fitxategiak webgune bidez eta mugikorreko aplikazioen bidez eskuragarriak izaten dira eta beste erabiltzaile batzuekin erraz partekatu ahal dira ikusteko edo lankidetzan editatzeko.

Zerbitzu horien adibide dira Dropbox eta Google Drive.

### Eduki-katxeak 
Banda zabalerako kongestioarekin topo egin dezaketen edukien hornitzaileek "cach"ean edo eduki estatikoan banatzeko espezializatutako zerbitzuak erabil ditzakete. Hori da Interneten presentzia handia duten enpresek egiten dutena da.

## Fitxategiak ostatzeko zerbitzu batzuk 
### Ostatze iraunkorra 
* Google Drive, Google-rena.
* Dropbox
* Ubuntu One
* iCloud, Apple-rena.
* Amazon Cloud Drive, Amazon-erena.
* Amazon S3
* OneDrive, Microsoft-ena.
* Box
* RapidShare
* Mega
* Wtake
* Bitcasa

### Behinbehineko ostatzea 
* Firefox Send
* Va, Puntcat Fundazioarena.
* WeTransfer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brachychiton populneus

***Botila zuhaitza*** (*Brachychiton populneus*), jatorriz Australiakoa den zuhaitz txiki bat da, batez ere Victoriako Hegoladeko Gales Berria eta Queensland eskualdekoa.

## Deskribapena 
Enbor lodituak, ura biltzea ahalbidetzen du eta hori klima bero eta lehorretan bizirik irauteko ahalmena ematen dio. Ezkila itxurako loreak kolore aldakorrak dute (arrosa hitsa). Hostoak sinpleak edo zorrotzak izan daitezke eta 3-9 lobulu izan ditzakete. Zuhaitzak tuberkulu batetik hazten dira edota lehorte edo sute batean iraun duen sustrai batetik.

## Erabilerak 
Australiako aborigenek haziak erre eta jan egiten dituzte 

Zur leun eta biguna ezkutuak egiteko erabilia izan da eta azala zuntza egiteko. Hostoak lehorte garaietan animalien bazka modura erabiltzen da.

Munduko hainbat tokitan zuhaitz apaingarri gisa erabilia da, Euskal Herrian ere zuhaitz hau aurki dezakegu.

## Etimologia 
Brachychiton generoaren izena grezierazko bi hitzez osatuta dago eta "laburra" eta "tunika" esan nahi du; hazia estaltzen duten ile fina eta geruza motzaren adierazgarri. *Populneus* izen berezia hostoak *Populus* generoaren espezie batzuen aurrean duen antzekotasunarekin lotuta dago, hots, makal zuhaitzarekin. 

## Sinonimia 
* *Brachychiton diversifolius* R.Br., *Plantae Javanicae Rariores* : 234 (1844)
* *Sterculia diversifolia* . 
* *Poecilodermis populnea* Schott eta Endl. basonimo 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Migel Kerexeta

**Luis Migel Kerexeta Casares** (Donostia, 1962ko uztailaren 23a - *ib.*, 2019ko ekainaren 5a) auzitegi mediku (mediku forentsea) eta Euskal Herriko Unibertsitatearen irakasle ezaguna.

## Biografia 
Donostian jaioa, Bilboko Fakultatean Medikuntza Lizentzia eskuratu zuen. 1990ean Auzitegi medikuen taldean sartu zen eta Donostiako 4. eta. 5. epaitegietan lan egin zuen. Donostiako Medikuntza Irakaskuntza Unitatean irakaslea zen. 2011an Auzitegi Medikuntzako Euskal Institutuaren lehen zuzendaria izan zen eta erakundea sortzeko laguntza handia eman zuen; erakunde hori Euskal Autonomia Erkidegoko Epaitegiei, Auzitegiei eta Fiskaltzei laguntzen dien organoa da. Beste profesional batzuekin batera, auzitegi-medikuntza indartu zuen Gipuzkoan. Giza eskubideen aldeko jarrera sutsua izan zuen beti eta, batzutan, haren txostenei esker atxilotuei eragindako tratu txarren egoerak azaleratu ziren. Haur lapurtuen kasuetan eta Espainiako Gerra Zibilan desagertutako pertsonen bilaketan ere bere laguntza garrantzitsua izan zen. Donostiako Auzitegi-medikuntza Institutuaren zuzendaria izan zen eta hiltzeko unean Patologia sailaren burua zen. Bihotz eta arnasketako geldialdiaren ondorioz hil zen 2019ko ekainaren 5ean. Maite Galdonarekin ezkonduta, bi seme-alaba zituen.

## Obra 
### Artikuluak 
Espezialista bezala aldizkari zientifikoetan lan ugari argitaratu zituen:

* "Tumor disembrioplástico neuroepitelial: un caso de muerte súblita en un paciente joven epiléptico". B. Biritxinaga, Benito Morentin eta J.F. Arnaiz-ekin batera. *Cuadernos de medicina forense*, ISSN 1135-7606, 16 lk., 4.zk., 2010, 231-233 or.
* "Violencia contra las mujeres: aspectos médico-legales y forenses". *Harlax: Ertzainaren lanbide aldizkaria. Revista técnica del Ertzaina*, ISSN 1130-9628, 38 zk., 2001, 34-47 or.
* "Estructura de la personalidad del menor víctima de maltrato: daños psicológicos y lesiones físicas". *Eguzkilore. Cuaderno del Instituto Vasco de Criminología*, ISSN 0210-9700, 13 zk., 1999, 53-66.
* "Validez y credibilidad del testimonio. La psicología forense experimental". *Eguzkilore. Cuaderno del Instituto Vasco de Criminología*, ISSN 0210-9700, 13 zk., 1999, 157-168 or.

### Liburu kolektiboak 
* "Las víctimas y los daños personales derivados del ilícito penal". *Las víctimas en el proceso penal* liburua, Eusko Jarularitza, 2000, , 57-74 or.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* : Heriotzaren berri *Diario Vasco* egunkarian.
Kanoiburu

thumb|Pistola baten kanoiburuaren diagrama. A: hutsik. B: Kargatua, kartutxoa eta perkutorea tiro egiteko prest.
Armagintzan, **kanoiburua** edo **errekamara** kanoiaren arimaren zabalgunea izaten da; jaurtigaia sartzen den lekua.

## Ezaugarriak 
thumb|
Fusil eta pistolek kanoiburu bakarra izaten dute, kanoiean bertan, ahoaren kontrako aldean; errebolberrek, berriz, aparteko danbor batean kanoiburu funtzioa egiten duten hainbat zulo dituzte. Honek esan nahi du fusil eta pistolek kargagailua kenduta tiro egin dezaketela; ez ordea errebolberrek, danborra kanpoan dutenean.

## Funtzioa 
Kanoiburuan perkutoreak kartutxoaren tiro kapsula jotzen du; horrela lehergaia iziotzen da; gasek bala bere zorrotik aterarazten dute; honek bala kanoiaren ariman zehar kanpora jaurtitzen du.

## Kanoiburuaren birkarga 
thumb|
Su-armen bilakaeran kanoiburua munizioz birkargatzeko hainbat sistema garatu dira. Kanoiburutik eginiko lehen birkarga sistemak itsas artillerian erabili ziren, XVIII. mendean.

XV. eta XVI. mendeetako su-armetan, jaurtigaiak berunezko esferak ziren. XIX. mende hasieran forma aerodinamikoagoak erabiltzen hasi ziren, zorro batera egokituak. Bala jaurtitzen zenean, zorroa kanoiburuan geratzen zen.

Munizioa eskuz eragindako ixtailu batekin sar daiteke, edo automatismoen bidez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tortilla Flat

***Tortilla Flat*** () John Steinbeck Nobel saridunak idatzitako eleberria da. 1935ean argitaratu zen. Kaliforniako Monterey hirian girotuta dago, Lehen Mundu Gerraren osteko garaian.
## Argumentua 
Liburuak *paisano* talde baten istorioak kontatzen ditu. Horiek mexikar jatorrizko biztanle pobreak dira. Dannyk, protagonista denak, eta bere lagunek bizitza xahutzen dute mozkortzen, borrokatzen eta arlote gisa, Dannyk bere aitonarengandik bi etxe herentzia gisa jasotzen dituen arte. Batean Danny biziko da eta bestean bere lagun batzuk, bigarren etxea sute batean desagertzen den arte. Handik aurrera, lagun guztiak Dannyrekin biziko dira. Etxeak ordena pixka bat jarriko dio taldearen bizitzari. Etxeak Mahai Biribilaren antza hartuko du eta Dannyren adiskideek, beraz, hango zaldunen antza.
## Pertsonaiak 
* **Danny**: protagonista eta *paisanoen* gidaria. Hogeita bost urte zituenean Lehen Mundu Gerrara joan zen. Talde osoaren ongizatea bere ardura da.
* **Pilon**: taldeko pentsalaria da. Ataka gaiztoan egotean, berak bilatzen ohi du irtenbidea.
* **Pablo**: oso ulerkor agertzen da bizitzak bidaltzen dituen mezuen aurrean. Badaki noiz mintzatu eta noiz ez eta beti ematen du zuzena egiten duela.
* **Jesús María Corcoran**: oso bihozbera da. Beti dago bera baino txartoago daudenak laguntzeko asmoz.
* **Pirata**: oso inuxentea da. Hasieran, taldekoak saiatu ziren berataz aprobetxatzen, baina Pirataren ontasunak erakarri zituen. Bai etxean bai kanpoan beti dago bere bost txakurrekin: Pajarito, Rudolph, Enrique, Fluff eta Señor Alec Thompson. Txakurrek lagundu eta babesten dute.
* **Big Joe Portagee**: gauza onak egitera behartu behar dute lagunek. Sarritan gaiztakeriak egiten dute, zer egin behar duen ahazten duelako.

## Kanpo estekak
Io e Te (filma)

**Io e Te** (italieraz, zu eta ni) Bernardo Bertoluccik 2012an zuzendutako film italiarra da, drama bat. Niccolò Ammanitiren izen bereko eleberrian oinarrituta dago. Filmak lehiaketaz kanpo eman zuten 2012ko Cannesko Zinemaldian .

Bernardo Bertolucciren azken film luzea izan zen, ez baitzuen besterik egin 2018an hil zen arte. Zuzendariak aurretik bere filmografian egindako La Luna hartan ukitutako gaiak landu zituen berriro film honetan: nerabeak eta droga, eta ama-semeen arteko maitasun eta harremana.

## Argumentua 
Sozializazio arazoak dituen nerabe bat eskola osoarekin eskiatzera bidaltzen dute gurasoek. Baina bidaia horretatik piperra egin eta etxeko sotoan entzerratuta astebete igarotzea erabakitzen du mutilak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jóhann Jóhannsson

**Jóhann Gunnar Jóhannsson** (Reykjavik, 1969ko irailaren 19a - Berlin, 2018ko otsailaren 9a) islandiar konpositorea izan zen. Bere lanak orkestrazio tradizionala elektronika garaikideko elementuekin nahasten zuen.

Bere lehen musika taldea *Daisy Hill Puppy Farm* izan zen eta gero gitarra jotzailea izan zen Olympia, Unum eta Ham taldeetan. 1999an Kitchen Motors sortu zuen. Bere musika lanaz gain bakarrik osatu zuen ere zinemarako musika.

Nahasitako kokaina botikekin hartu ondoren hil zen.
## Soinu bandak 
* *Dis*, 2004
* ''The Miners' Hymns*, 2011
* *Free the Mind*, 2012
* *Copenhagen Dreams*, 2012
* *Prisoners*, 2013
* *McCanick by John C. Waller*, 2014
* *I Am Here*, 2014
* *The Theory of Everything*, 2014
* *Sicario*, 2015
* *Arrival*, 2016
* *The Mercy*, 2018
* *Mary Magdalene*, 2018
* *Mandy'', 2018
Santa Teresaren estasia

***Santa Teresaren estasia*** 1652an Gian Lorenzo Bernini italiar eskultoreak egindako eskultura-multzo ezaguna da, Santa Maria della Vittoriako Cornaro kaperan dagoena. Teresa Ávilakoa irudikatzen du eta erromatar barrokoaren ikur bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sabinen bahiketa (Giambologna)

***Sabinen bahiketa*** 1579an Giambologna italiar eskultoreak egindako eskultura ezaguna da, Loggia dei Lanzin dagoena. Sabinar emakumeen bahiketan oinarrituta, ez zen mandatu bat izan, izan ere, eskultoreak bere birtuosismo adierazteko egin omen zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Jurgi (Donatello)

***San Jurgi*** 1417an Donatello italiar eskultoreak egindako eskultura ezaguna da, Orsanmichele elizaren fatxadan zegoena. Florentziako arteak babesten dituzten hamalau eskulturetako bat da. 1858an sudurra hautsi zioten eta 1891n Bargellora eraman zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oroimenaren iraupena

***Oroimenaren iraupena*** () 1931n Salvador Dalí kataluniar margolariak egindako margolan ezaguna da, surrealismoaren ikur bat dena. Lehendabizikoz Parisko Pierre Colle galerian aurkeztuta, 1934tik aurrera MoMAn dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nave Nave Mahana

***Nave Nave Mahana*** (eusk: «Egun zoragarriak») 1896an Paul Gauguin frantziar margolariak egindako margolan ezaguna da, Tahitin egina. 1913tik aurrera Lyongo Arte Ederretako Museoan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magoen gurtza (Dürer)

***Magoen gurtza*** () 1504an Albrecht Dürer alemaniar margolariak egindako margolan ezaguna da, Errege Magoen gurtza irudikatzen duena. Egun Uffizi Galerian dago eta pizkundetar margolanik arrakastatsuenetariko bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francisco Bastarreche Díez de Bulnes

**Francisco Bastarreche Díez de Bulnes** (Cádiz, 1882ko abuztuaren 11 &ndash; Madril, 1962ko maiatzaren 12a) espainiar militarra izan zen Militarra eta politikaria izan zen, eta 1936ko irailean *Malaga-Almeria Errepideko Sarraskia*ren eragile nagusietako bat.

## Biografia 
Bere gurasoak Asunción Díez de Bulnes Morales de los Rios eta Felix Baztarretxe Herrera (itsas armadako almiranteordea) izan ziren. 1898an Itsas Armadako Eskolan sartu zen (Ferrolen atrakatua zegoen *Asturias* fragatan), eta ohiko ibilbide militarra jarraitu zuen Espainiako Itsas Armadan: guardiamarina (1900), fragata alfereza (1901), ontzi alfereza (1912), korbeta kapitaina (1921), fragata kapitaina (1928), ontzi kapitaina (1935), kontralmirante (1937), almiranteorde (1939) eta almirante (1941). Gradu igoerak Afrikako kanpainarekin, 1934ko Urriko Iraultzaren errepresioarekin, Espainiako Gerra Zibilarekin eta Frankismoarekin lotuak izan ziren.

## Alfontso XIII.aren erregetza 
thumb|Melilla 1909.
Afrika iparraldeko operazioetan parte hartu zuen, baita gero piztu zen Rifeko gerran ere; 1909-10ean Melillako gerran eta eta Nadorreko aintzirako (*Mar Chica*) operazioetan ofizial gisa parte hartu zuen, ontzi desberdinetan. Gero Cartagenan eta Ferrolen aritu zen, eta hemen bere lehen aginte-postua eman zitzaion ("2" torpedo-ontzia) eta geroago Tiro Poligonoaren buru izendatu zuten. Ferrolen 1928 arte egon zen.  baita Pontevedran ere, abiazioaren laguntzarekin. Tui, Vigo, Noia eta Arousako erresistentzia guneak bonbardatu zituen. Honen ondorioz, Errepublikako Gobernuak Armadatik kanporatu zuen 1936ko uztailaren 26an.

Kolpisten itsas armadak base nagusia Balear Irletan kokatu zuen, penintsulako kostalde mediterraneoa erasotzeko estrategikoa. Canarias gurutzaontziaren komandante bezala jardun zuen 1937ko urtarrilaren 27a arte; Palma de Mallorca-ko itsas komandante izendatu zuten, eta Sollerreko itsaspeko basea berrabiarazi zuen.
* Maringo kale batek bere izena zeraman, baina kendu zitzaion; memoria historikoaren legearengatik "Rua da Ponte" berrizendatu zen, herrian eztabaida handiekin.   .

## Bizitza pertsonala 
Concepción Moreno Fernandezekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituen. José Yusty Bastarrecheren aitona izan zen, Francoren momiaren deshobiratzea ekiditen saiatu den epailea alegia.

## Erreferentziak
Kristo horia

***Kristo horia*** () 1889an Paul Gauguin frantziar margolariak egindako margolan ezaguna da, Pont-Avenen egina. Sinbolismoaren ikurretako bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Belar-gurdia

**Belar-gurdia** margolan hauek izan daiteke:
* Belar-gurdia (John Constable)
* Belar-gurdia (Jeronimo Bosch)
Belar-gurdia (Jeronimo Bosch)

***Belar-gurdia*** 1516 inguruan Jeronimo Bosch flandriar margolariak egindako triptiko ezaguna da, 1570ean Filipe II.a Espainiakoak erosi zuena. Egun Pradoko museoan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bartolomeo Colleoni (estatua)

***Bartolomeo Colleoni*** 1480ko hamarkadan Andrea del Verrocchio italiar eskultoreak egindako eskultura ezaguna da, Veneziako Campo Santi Giovanni e Paolo enparantzan dagoena. Bartolomeo Colleoni *condottiero*an oinarrituta, pizkundetar zaldizko estatuarik ospetsuenetariko bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Artzainen gurtza (Mantegna)

***Artzainen gurtza*** 1450 inguruan Andrea Mantegna italiar margolariak egindako margolan ezaguna da, Borso d'Este dukeari esker egina. 1925etik aurrera Metropolitan Museum of Arten dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eibar KE 2019-2020

Entrenatzailea:  Jose Luis Mendilibar (04-05,15-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.
*  25 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Vitoria taldeko jokalariak dira, eta beraz bigarren edo lehen taldearekin jokatu dezakete partidak. LFP-ko arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 25-erako dortsalak eraman beharko dituzte. 

#### Lagatakoak 
### Neguko merkatua 2020 
### Udako merkatua 2019 
### Estatistikak 
*Jokalariak guztira: 28*

### Denboraldiko Hamaikakoa 
*Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.*

350px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gatling metrailadore

**Gatling** estatubatuar metrailadore astuna izan zen, lehen errepikapen-arma arrakastatsua. Richard Jordan Gatlingek asmatu zuen 1861ean, Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilaren garaian, eta hurrengo urtean patentatu. Potentzia handiegia zuelakoan, ez zuten gerra horretan erabili.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igualatorio Médico Quirúrgico

**Igualatorio Médico Quirúrgico (IMQ)** () Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen osasun aseguru-etxe pribatu bat da. Deustuko Doneperiaga auzoan dago, Bilboko itsasadarraren bazterrean eta Zorrotzaurre uhartearen parean.

1934ko uztailaren 1ean sortua, Euskal Herriko lehenbiziko osasun aseguru-etxe pribatua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Kupido eta Psike (Antonio Canova)

***Kupido eta Psike*** (,  ahoskatua; ; ) 1793an Antonio Canova italiar eskultoreak egindako eskultura ezaguna da, John Campbell koronelaren mandatuari esker egina. Eskultura neoklasikoaren maisu-lantzat hartuta, bi bertsio daude, bata Louvre museoan eta bestea Hermitage museoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hegaldatzeko lotsa

thumb|300px|Pertsona batzuek, hegazkinek ingurumenari egiten dioten kaltearen jakitun, **hegaldatzeko lotsa** dira.
**Hegaldatzeko lotsa** esamoldea erabili izan da pertsona batzuek hegazkina saihesteko duten joerari, ez hegaz egiteko beldur direlako, baizik eta jakitun direlako garraiobideen artean kutsadura gehien sortzen duen garraioa, proportzioan CO2 gehien isurtzen duen garraioa, hegazkina dela. Ingurugiroarekin kezka handia daukaten pertsonek hegazkina saihesteko duten joera izendatzeko esamoldea, hegaldatzeko lotsa edo hegazkinez ibiltzeko lotsa, suedieraz *flygskam*, ingelesez *flight shame* edo *shame of flying*, nederlanderaz *vliegschaamte*, alemanez *Flugscham*...

Ingurumenari buruzko kezka erakusten duten testu eta diskurtsoetan gero eta gehiago erabiliko den esamoldea izan daiteke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Abiazioaren ingurumen-inpaktu
* Greta Thunberg

## Kanpo estekak