Hamilton (musikala)

**Hamilton** 2015ean estreinatutako musikala da. Lin-Manuel Mirandak sortua. Musikalak Alexander Hamiltonen istorioa kontatzen du, Estatu Batuetako fundatzaileetako bat izan zena.

2015eko otsailaren 17an estreinatu zen New Yorkeko The Public Theateren. Ondoren, urte bereko uztailean, Broadwayko Richard Rogers antzezlekuan kaleratu zen aurrestreinaldi gisa, eta abuztuan publiko osorako zabaldu zen.

Hamiltonen istorioa hip-hoparen bitartez kontatuta dago. Baina beste musika genero batzuk ere hartzen ditu: R. & B., jazz, pop, Tin Pan Alley eta Broadway garaikidearen indar korala. Musika genero aniztasun horren ondorioz, Hamiltonen taldeak ez du nahi hip-hop musikal gisa soilik deskribatzea.

Kritika onak jaso zituen. NY Drama Critics' Circleen aldetik, New Yorkeko 19 hedabideen kritikak biltzen dituena, denboraldiko musikal hoberena lortu zuen.  

2020an Hamilton formatu filmatuan estreinatu zen Disney+ plataforman. Horri esker 2020ko urrezko globo sarietara proposatuta egon zen. Bi proposamen izan zituen: film onenaren saria komedia edo musikala kategorian, eta gizonezko aktore onenaren saria komedia edo musikal kategorian.

## Hastapenak 
Musikala, Ron Chernow idazlearen *Alexander Hamilton* liburu biografikoa inspiratu zuen. Musikalean lan egiten zuen bitartean, Hamiltonen korrespondentzia eta argitaratutako lanak irakurri zituen. Horrez gain, Estatu Batuen fundazioaren urteetako leku garrantzitsuak bisitatu zituen.

2009ko maiatzean Lin-Manuel Miranda White House Evening of Poetry ekitaldian abesteko gonbidatua izan zen. Han zuzeneko emanaldiak eskaintzen ziren, eta urte horretan saioak “esperientzia amerikanoan” zentratuta zeuden.

Urte bat lehenago In the Heights musikala estreinatu zuen, baina lanaren abesti bat abestu beharrean proiektu berri baten rap kanta bat abestu egin zuen. *The Hamilton Mixtape* zuen izena. Momentu horretan bakarrik abestutako kanta hori idatzita zuen, Hamiltonen bizitzaren lehenengo 20 urteak lau minututan laburtzen zituena.

Abestutakoa Hamilton musikalaren lehenengo kanta izango zen sei urte geroago. Jeffrey Seller produktoreak, musikalaren bost urteko garapenean egon zena, Miranda konbentzitu zuen “Hamilton” izenera laburtzeko ==

### **Lehenengo atala** 
* Alexander Hamilton
* Aaron Burr
* My Shot
* The Story of Tonight
* The Schuyler Sisters
* Farmer Refuted
* You'll Be Back
* Right Hand Man
* A Winter's Ball
* Helpless
* Satisfied
* The Story of Tonight (Reprise)
* Wait For It
* Stay Alive
* Ten Duel Commandments
* Meet Me Inside
* That Would Be Enough
* Guns and Ships
* History Has Its Eye on You
* Yorktown
* What Comes Next?
* Dear Theodosia
* Non-Stop

### **Bigarren atala** 
* What'd I Miss
* Cabinet Battle #1
* Take a Break
* Say No to This
* The Room Where It Happens
* Schuyler Defeated
* Cabinet Battle #2
* Washington on Your Side
* One Last Time
* I Know Him
* The Adams Administration
* We Know
* Hurricane
* The Reynolds Pamphlet
* Burn
* Blow Us All Away
* Stay Alive (Reprise)
* It's Quiet Uptown
* The Election of 1800
* The Obedient Servant
* Best of Wives and Best of Women
* The World Was Wide Enough
* Finale (Who Lives, Who Dies, Who Tells Your Story)

## Taldea 
Thomas Kail da zuzendaria, Mirandaren aurreko lana ere zuzendu zuena *In the Heights*, 2007an Broadwayn estreinatua. Andy Blankenbuehler-ek koreografia sortu du. Musikaren zuzendaritza eta orkestrazioa Alex Lacamoiren ardurapean egon da. Azken bi hauek Mirandaren aurreko musikalean ere parte hartu zuten, lan berdinekin. *In the Heights* musikalagatik Tony saria irabazi zuten.

Eszenografia David Korins-ek gauzatzen du. Jantzien disenatzailea Paul Tazewell da. Argiztapena Howell Binkley. Soinua Nevin Steinberg.

Pertsonaiei dagokienez hauek dira aktoreak eta euren rolak 2020ko pelikula kontuan hartuta:

* Lin Manuel Miranda (Alexander Hamilton)
* Christopher Jackson (George Washington)
* Leslie Odom Jr. (Aaron Burr)
* Okieriete Onaodowan (Hercules Mulligan / James Madison)
* Daveed Diggs (De Lafayette / Thomas Jefferson)
* Jonathan Groff (George III erregea)
* Eliza Hamilton (Phillipa Soo)
* Renée Elise Goldsberry (Angelica Schuyler)
* Anthony Ramos (John Laurens / Phillip Hamilton)
* Jasmine Cephas Jones (Peggy Schuyler / Maria Reynolds)

## Eraginak 
Musikalaren garapenean Mirandak beste lan askoren eraginak onartu ditu. Lanen artean *Jesus Christ Superstar*; *Les Misérables* musikalak duen ahalmena kanta bat berriro sartzeko; *South Pacific*, non Aaron Burrek musikal horren esaldi bat erabiltzen duen; eta *The Pirates of Penzance* operaren erreferentzia bat egiten dute beste esaldi baten bidez, kasu honetan George Washingtonek esanda.

Hamiltonen musikari dagokionez, George III erregeak abesten duen serenata britainiarra popean oinarrituta dago. Hamilton eta Jeffersonen belaunaldi ezberdintasuna irudikatzeko, Jeffersonek jazz kanta bat abesten du. 90. hamarkadaren hasierako pop musika: Fugees, Mobb Deep, Brand Nubian taldeen eragina du. Erreferentzia musikalak ere badaude: Notorious B.I.G. eta Christopher Wallace rap-kantariei.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak