open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Misoginia

[thumb|[Alberto Dureroren Eba, sagarra eta sugearekin batera.]]
**Misoginia** (grezieratik *μισογυνία*; ‘emakumeei gorrotoa’) emakumeen eta nesken aurkako gorroto edo mespretxua. Era askotan azaldu daiteke: emakumeen aurkako biolentzia, diskriminazioa, emakumea sexualki objektu moduan erabiltzea, ahalmen gutxiko izaki bezala azaltzea... Erlijio gehienek eta mendebaldeko intelektual askok ideologia hau sustatu dute.

## Definizioa 
Feminismo Unizar-ek honela definitzen du **misoginia**:Grekeratik dator, *miseo=*gorroto eta *gyne*=emakume. Misoginia kontzeptu barnean bi dimentsio topa ditzakegu: batetik, **gorrotoa, mespretsua eta higuina emakumearekiko** eta berarekin eta emakumeen munduarekin zerikusia duen guztiarekiko, gaitz guztien erredunak kontsideratuz (Pandoraren mitoa) zein gizonen tentazio handien iturritzat hartuz. Beste aldetik, misoginiaren bigarren dimentsioan **emakumea kokatzen da** soil-soilik **sufritzen duen emakumeen rol**ean, **gizonen otsein/neskame** gisa edo **ugaltzerako tresna bakuna** bezala. Kasu hauetan gizon misogino batek emakume batekin bizitzea onartzen du baina beti beraren gainean dagoela adieraziz eta emakumearen sufrimenduarekin gozatuz.

Ildo beretik jarraitzen du Francisco Cervantes Islas-ek“ Gizon misoginoa emakumeekiko higuina (arbuioa, ez onartzea) duen subjetu gisa deskribatzen dut, baina aldi berean beraiengandik onurak ateratzen ditu, gehienetan materialak. Halaber, diskurtso atsegina izan dezake eta gizon onen itxura izan, arrazional eta ulergarri gisa agertu, berriz, lehenago edo geroago, emakumeena txikiagotzeko zein kanporatzeko jarrerak plazaratzen ditu.”

## Misoginia erlijioetan 
Munduko erlijio ia guztiek misoginia ezartzen dute. Esaterako, Biblian, gizakien sufrimendu guztiak emakume baten ekintza batean oinarritzen dira, hau da, emakumeak fruitu debekatua jan zuenean eta gizonari gauza bera egiteko gonbidapena egin zionean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Esaldi misoginoen bilduma.
* :Misogyny, Misandry, and Misanthropy

## Ikus, baita ere 
* Misandria
* Misantropia
UEFA Euro 1980

**UEFA Euro 1980**, **Eurokopa 1980** edo **UEFAren Europako Futbol Txapelketa 1980** Italian ospatu zuten 1980ko ekainaren 11tik 22ra. 4 selekzio nazionalek parte hartu zuten; Taldeek sailkapen fasea gainditu behar izan zuten.

## Egoitzak 

|-
! Erroma
! Milan
|-
| Stadio Olimpico
| Giuseppe Meazza
|-
| Ikusleak: **66.341**
| Ikusleak: **83.141**
|-
| 200px
| 200px
|-
! Napoli
! Turin
|-
| Stadio San Paolo
| Stadio Comunale
|-
| Ikusleak: **81.101**
| Ikusleak: **71.180**
|-
| 200px
| 200px
|}

## Emaitzak 
### Lehen fasea 
*Ordu guztiak: UTC+02:00*

#### 1. taldea 
----

----

----

----

----

#### 2. taldea 
----

----

----

----

----

### Hirugarren posturako partida 
### Finala 
## Estatistikak 
### Goleatzaileak 
;3 gol
*  Klaus Allofs

;2 gol
*  Horst Hrubesch
*  Zdenek Nehoda
*  Kees Kist

;Gol 1
*  Jan Ceulemans
*  Julien Cools
*  Eric Gerets
*  René Vandereycken
*  Ladislav Jurkemik

*  Antonín Panenka
*  Ladislav Vízek
*  Trevor Brooking
*  Ray Wilkins
*  Tony Woodcock
*  Karl-Heinz Rummenigge
*  Nikos Anastopoulos
*  Francesco Graziani
*  Marco Tardelli
*  Johnny Rep
*  Willy van de Kerkhof
*  Dani
*  Quini

### Sariak 
UEFA Txapelketako talde ideala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexio III.a Angelo

**Alexio III.a Angelo** (; 1153 aldean – 1211) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 1195-1203 bitartean. Bere anaia Isaak II.a enperadoretzatik egotzi eta itsu utzi zuen 1195ean. Alexio IV.ak, Isaak II.aren semeak, gurutzatuen laguntzaz preso hartu eta Nizeako Hyakinthos monasterioan itxi zuen. Bertan hil zen 1211n.

## Erreferentziak
UEFA Euro 1984

**UEFA Euro 1984**, **Eurokopa 1984** edo **UEFAren Europako Futbol Txapelketa 1984** Frantzian ospatu zuten 1984ko ekainaren 12tik 27ra. 8 selekzio nazionalek parte hartu zuten; Taldeek sailkapen fasea gainditu behar izan zuten.

## Egoitzak 

|-
! Paris
! Marseilla
|-
| Parc des Princes
| Stade Vélodrome
|-
| Ikusleak: **48,360**
| Ikusleak: **55,000**
|-
| 180px
| 195px
|-
! Lyon
! Saint-Étienne
|-
| Stade de Gerland
| Stade Geoffroy-Guichard
|-
| Ikusleak: **51,860**
| Ikusleak: **48,274**
|-
| 180px
| 180px
|-
! Lens
! Nantes
! Estrasburgo
|
|-
| Stade Félix-Bollaert
| Stade de la Beaujoire
| Stade de la Meinau
|
|-
| Ikusleak: **49,000**
| Ikusleak: **52,923**
| Ikusleak: **42,756**
|
|-
| 179px
| 190px
| 178px
|
|}

## Emaitzak 
### Lehen fasea 
*Ordu guztiak: UTC+02:00*

#### 1. taldea 
#### 2. taldea 
### Azken fasea 
#### Finalaurrekoak 
#### Finala 
## Estatistikak 
### Goleatzaileak 
;9 gol
*  Michel Platini

;3 gol
*  Frank Arnesen

;2 gol
*  Preben Elkjær
*  Jean-François Domergue
*  Rui Jordão
*  Antonio Maceda
*  Rudi Völler

;Gol 1
*  Jan Ceulemans
*  Georges Grün
*  Erwin Vandenbergh
*  Franky Vercauteren
*  Klaus Berggreen
*  Kenneth Brylle
*  John Lauridsen
*  Søren Lerby
*  Bruno Bellone

*  Luis Fernández
*  Alain Giresse
*  Nené
*  António Sousa
*  Laszlo Bölöni
*  Marcel Coraş
*  Francisco José Carrasco
*  Santillana
*  Miloš Šestić
*  Dragan Stojković

### Sariak 
UEFA Txapelketako talde ideala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexio V.a Dukas

**Alexio V.a Dukas** (; Konstantinopla, 1140 &ndash; *ib.*, 1204ko abendua), izengoitiz ***Murzuflo*** (, «Bekain Handia»), Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 1204ko otsaila eta apirila bitartean. Alexio IV.a Angelo hil ondoan enperadore bilakatu zen, baina gurutzatuek hil zuten bera.

## Erreferentziak
Nathan Burns

**Nathan Burns** (1988ko maiatzaren 7a - ) Australiako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Ned Zelić

**Nedijeljko "Ned" Zelić** (1971ko uztailaren 4a - ) Australiako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Steve Corica

**Stephen Christopher "Steve" Corica** (1973ko martxoaren 24a - ) Australiako futbolari ohi eta entrenatzailea da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Alexio IV.a Angelo

**Alexio IV.a Angelo** (;  – 1204ko otsailaren 8a) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 1203-1204 bitartean. 1203an, gurutzatuen laguntzaz, enperadore jargoia bereganatu zuen, baina urte betera Alexio V.a Dukasek hil zuen, lepoa bihurrituta.

## Erreferentziak
Alvin Ceccoli

**Alvin Warren Ceccoli** (1974ko abuztuaren 5a - ) Australiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Stephen Laybutt

**Stephen Laybutt** (1977ko irailaren 3a – 2024ko urtarrilaren 13a) australiar futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Gilberto Ribeiro Gonçalves

**Gilberto Ribeiro Gonçalves**, ***Gil*** (1980ko irailaren 13a - ) Brasilgo futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
UEFA Euro 1992

**UEFA Euro 1992**, **Eurokopa 1992** edo **UEFAren Europako Futbol Txapelketa 1992** Suedian ospatu zuten 1992ko ekainaren 10etik 26ra. 8 selekzio nazionalek parte hartu zuten; Taldeek sailkapen fasea gainditu behar izan zuten.

## Egoitzak 

|-
! Göteborg
! Stockholm
|-
| Ullevi
| Råsunda Stadium
|-
| Ikusleak: **44.000**
| Ikusleak: **40.000**
|-
| 226px
| 210px
|-
! Malmö
! Norrköping
|-
| Malmö Stadion
| Idrottsparken
|-
| Ikusleak: **30.000**
| Ikusleak: **23.000**
|-
| 226px
| 210px
|}

## Emaitzak 
*Ordu guztiak: (UTC+2)*
### Lehen fasea 
#### 1. taldea 
#### 2. taldea 
### Azken fasea 
#### Finalaurrekoak 
----

#### Finala 
## Estatistikak 
### Goleatzaileak 
;3 gol
*  Henrik Larsen
*  Karl-Heinz Riedle
*  Dennis Bergkamp
*  Tomas Brolin

;2 gol
*  Jean-Pierre Papin
*  Thomas Häßler
*  Frank Rijkaard
*  Jan Eriksson

;Gol 1
*  Igor Dobrovolski
*  John Jensen
*  Lars Elstrup
*  Kim Vilfort
*  David Platt
*  Stefan Effenberg
*  Jürgen Klinsmann
*  Rob Witschge
*  Paul McStay
*  Brian McClair
*  Gary McAllister
*  Kennet Andersson

### Sariak 
UEFA Txapelketako talde ideala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dejan Jakovic

**Dejan Jakovic** (1985eko uztailaren 16a - ) Kanadako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Alexio I.a Trebizondakoa

**Alexio I.a Trebizondakoa** edo **Alexio I.a Komneno Handia** (; 1182 aldean – 1222ko otsailaren 22a) Trebizondako enperadorea izan zen 1204-1222 bitartean. 1204an, gurutzatuek Konstantinopla hartu ostean, Trebizondako Inperio Grekoa sortu zuen (Turkia-Armenia), anaia Davidekin batera.

## Erreferentziak
Carolina Rediviva

**Carolina Rediviva** Uppsalako Unibertsitatearen liburutegia da, mundu mailan ezaguna. Suediako unibertsitate liburutegi zaharrena da.

## Historia 
*Carolina Rediviva* izenak "Carolina berpiztua" esan nahi du, XVIII menderarte unibertsitateko liburutegia izan zen *Academia Carolina* ordezkatu baitzuen. 1820 urtean hasi ziren eraikitzen eta 1841ean ireki zituen ateak.

## Altxorrak 
Carolina Redivivaren barnean 5'25 milioi liburu eta aldizkari daude, 61.959 eskuizkribu, 7.133 musika paper eta 345.734 mapa besteak beste. Liburu guztien artean aipagarrienak honako hauek dira:
* *Codex Argenteus*: VI mendeko eskuizkribua, Ulfilas apezpikuaren Bibliaren itzulpena daukana.
* *Cancionero de Upsala*: 1556ko liburua, Venezian inprimatua eta espainierazko abestiak gordetzen dituena.

## Iruditegia 

Irudi:Carolina Rediviva 2.jpg|Aurrealdea.
Irudi:Carolina Rediviva main reading room.jpg|Irakurketa gela.
Irudi:Uppsala Carolina Rediviva (interior).JPG|Irakurketa gela.
Irudi:Carolina Rediviva Linnaeus statue.jpg|Lineoren estatua.

## Ikus, gainera 
* Uppsalako Unibertsitatea

## Kanpo estekak
Örbyhus gaztelua

**Örbyhus gaztelua** () Suediako Tierp udalerrian dagoen gaztelu bat da, Uppsala eta Gävleren arteko edibidean.

## Historia 
Lurraldea XIV mendetik ezagutzen da eta XV mendean Johan Kristensson Vasak gotorleku bat eraiki zuen, Gustavo I.a Vasa errege izango zenaren aitonak. Gustavo Vasak berak gotorlekua zabaldu egin zuen eta harresiak eraiki zituen inguruan. Garai horretan gaztelua jende garrantzitsuarendako presondegi bihurtu zen, denetan ezagunena Erik XIV.a Suediakoa erregea izan zen, anaia Joanes III.a erahiltzen saiatzeagatik. Erik bera Örbyhusen hil zen 1577an.

1641 arte errege familiaren eskutan egon ondoren Banér familiak erosi zuen eta 1660an berriztatu eta jauregi barroko bihurtu zen. 1729tik aurrera hainbat eskutatik pasa zen eta 1825 eta 1832 artean Carl Christoffer Gjörwell arkitektoaren agindutara berriztatze lan handiak egin zitzaizkion.

## Arkitektura 
Oinarri karratuko harrizko dorreak oraindik ere gazteluaren nukleoa izaten jarraitzen du. Bertan zegoen gartzela.

Gazteluaren alde barrokoa adreiluz egindako eraikina da, hiru solairu dituena. Eraikin nagusitik bi hegal ateratzen dira tartean patio bat eratuz.

Gazteluaren inguruan parke zabala dago eta bertan hainbat eraikin ere badaude, denetan aipagarriena Gjörwellek 1820 hamarkadan eraikitako orangeria.

## Iruditegia 

Irudi:Örbyhus slott 17.JPG|Gazteluaren aurrealdea.
Irudi:Örbyhus Slott.jpeg|Gazteluaren ikuspegia.
Irudi:Örbyhus slott 07.JPG|Orangeria.
Irudi:Örbyhus slott 01.JPG|Aletegia.
Irudi:Örbyhus slott interiör 10.JPG|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gustavianum

**Gustavianum** Uppsalako Unibertsitatearen eraikin nagusi ohia da. Gaur egun unibertsitateko museo bihurturik dago.

## Historia 
Gustavo II.a Adolfo erregeak emandako dirulaguntzarekin eraiki zen 1622 eta 1625 artean, hortik bere izena. Uppsalako katedralaren parean eraiki zuten. Hasieran unibertsitatearen eraikin nagusia izan zen 1887an eraikin berria altxatu zuten arte. 1997an museo bihurtu zuten, *Museum Gustavianum*.

## Theatrum Anatomicum 
Kupularen azpian 1655 urteko *Theatrum Anatomicum* ederra dago, anatomia irakasteko gela berezia. Munduko zaharrenetakoa da. Olaus Rudbeck medikuntza irakasleak diseinatu zuen.

## Bildumak 
Bilduma klasiko, ejipziar eta iparraldekoak ditu ikusgai, bai eta Zientziaren historia azaltzen duena ere.

Zientziaren atalak garrantzia berezia dauka, batez ere astrionomian oinarriturikoa. Celsiusen teleskopio zaharrak, munduko teleskopio akromatiko zaharrena, Kopernikok eklipseen inguruan idatzitako liburua eta Antiziterako mekanismoaren erakusketa, ezagutzen den tresna astronomiko zaharrena.

Honetaz gain Carolus Linnaeusen erakusketa zabala ere badago.

## Iruditegia 

Irudi:Gustavianum in winter.jpg|Gustavianum neguan.
Irudi:Gustavianum in winter cupola only.jpg|Kupula.
Irudi:Théâtre anatomique dans le Museum Gustavianum à Uppsala.jpg|*Theatrum Anatomicum*.
Irudi:Uppsala cathedral with Gustavianum.jpg|Gustavianum eta Uppsalako katedrala elkarren ondoan.

## Ikus, gainera 
* Uppsalako Unibertsitatea

## Kanpo estekak
Association sportive Nancy-Lorraine

**Association sportive Nancy-Lorraine** ( ahoskatua, normalean **AS Nancy-Lorraine**, **AS Nancy**, **ASNL** edo **Nancy** deitua) Frantziako futbol taldea da, 1967an Nancyn FC Nancy ordezkatzeko sortua. Bost Ligue 2 eta Kopa bat irabazi ditu. Etxeko partiduak Tomblaine udalerriko Marcel Picot estadioan jokatu ohi ditu.

## Palmaresa 
### Frantzian 
* Ligue 2 (5): 1974–75, 1989–90, 1997–98, 2004–05, 2015–16.
* Kopa (1): 1978
* Coupe de la Ligue (1): 2006
* Gambardella Kopa (1): 1974.

## Jokalari ezagunak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Antônio Benedito da Silva

**Antônio Benedito da Silva**, ***Toninho*** (1965eko martxoaren 23a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Norrköping

**Norrköping** (suedieraz  ahoskatua) Suediako hiria da, Östergötland konderrikoa. Izen bereko udalerriko herriburua, 2016ko erroldaren arabera 83.561 biztanle ditu. Suediako hamargarren hiri handiena da.

## Geografia 
Motala ström izeneko ibaiaren bokalean kokaturik, Itsaso Baltikoko portu nagusienetariko bat da.

## Klima 
## Historia 
Erdi Aroan Motala ström ibaiaren ur-jauzietan errotak ezarri ziren eta XII mendearen inguruan San Olaf eliza eraiki zen. 1283an aipatzen da lehenengo aldiz herri bat bazela bertan, David Appelgreen jaunak Skänninge monasterioari izokina arrantzatzeko baimena eman zion agirian. XIV mendean jaso omen zituen hiri eskubideak, idazkirik gorde ez bada ere.

Toki estrategikoa izanik hainbat borrokaren tokia izan zen mendeetan zehar. Iparraldeko Zazpi Urteko Gerran (1536-1570) hiriaren hegoaldea erabat erre zen eta Joanes III.a Suediakoak berreraiki zuen. Gustavo II.a Adolfok 1618an armagintza industria ezarri zuen bertan. Kaia berriztu zuen eta ehungintza jarduera ere abiatu zuen. Louis De Geer industriagizonak bultzada handia eman zion. XVII mendearen erdialdera 6.000 biztanle zituen eta Suediako bigarren hiri handiena zen.

1655ean sute berri batek hiria erre zuen eta 1719an errusiarrek harpilatu eta erabat suntsitu zuten. Johannisborg gazteluko harriak eraikin berriak egiteko erabili ziren. XVIII mendean bere industria izaera areagotu egin zen, hiru azukre findegi eta snus lantegi bat eraikiz. Halakoa zen bere garrantzia 1769an Suediako parlamentua bertan bildu zela eta 1800an Gustavo IV.a Adolfo Suediakoa bertako San Olof elizan koroatu zela.

XVIII eta XIX mendean Norrköping izan zen juduek bizitzeko baimena izan zuten hiri bakanetako bat. 1822 eta 1826an sute berriak izan zituen eta egurrezko etxe berriak egitea debekatu zen. Motala ibaiaren inguruan ontziolak, kotoi lantegia eta paper fabrika eraiki ziren.

## Kirolak 
IFK Norrköping futbol taldea da kirol talderik arrakastatsuena, Suediako indartsuenetakoa baita. 1897an sortu zen eta 13 Liga eta 6 Kopa irabazi ditu. 2015ean Liga eta Superkopa eskuratu zituen.

Norrköping Dolphins saskibaloi taldeak Suediako lau Liga irabazi ditu, azkena 2012an.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Norrköpings rådhus 2008-05-10 bild01.jpg|Udaletxea.
Irudi:Sankt Johannes kyrka, Norrköping, den 23 maj 2007, bild 37.jpg|San Joan eliza.
Irudi:Synagogan i Norrköping april 2006.jpg|Norrköpingeko sinagoga.
Irudi:WTNkpng1 Einarspetz Motala ström78.JPG|Ur-jauzia Motala ström ibaian.
Irudi:Football at parken.JPG|IFK Norrköping.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Dijon Football Côte d'Or

'''Dijon Football Côte-d'Or** ( ahoskatua, normalean **Dijon FCO** edo **Dijon''' deitua) Frantziako futbol taldea da, 1998an Dijonen sortua. Etxeko partiduak Gaston Gérard estadioan jokatu ohi ditu.

## Palmaresa 
### Frantzian 
* Ligue 1 (0)
* Kopa (0)

## Jokalari ezagunak 
## Entrenatzaileak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Lineoren lorategia

**Lineoren lorategia** () Uppsalako Unibertsitatean dauden lorategi botanikoen artean zaharrena da.

## Historia 
Olaus Rudbeck medikuntza irakasleak diseinatu zuen 1655 urtean, bai eta lorategiaren alboan dagoen eraikina ere. XVII mendearen bukaerarako 1.800 espezie desberdin bazituen jada, baina 1702ko Uppsalako sute handiak asko kaltetu zuen lorategia.

1741 urtean Carolus Linnaeus izendatu zuten arduradun eta 1748an argitaratu zuen *Hortus Upsaliensis* liburuan azalduriko ideia berritzaileak aplikatu zituen lorategi hauetan.

Gustavo III.a Suediakoak XVIII mendearen bukaeran Uppsalako gazteluaren lorategiak unibertsitateari eman zizkionean Lineoren lorategiak garrantzia galdu zuen eta bertan behera geldizten hasi zen. 1917an Suediako Lineoren Elkarteak erosi zuen eta *Hortus Upsaliensis* liburua gidari hartuz lorategiak berpiztu zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Linnéträdgården 4.jpg
Irudi:Linnaean Garden Uppsala Sweden 002.JPG
Irudi:Linnéträdgården 8.jpg
Irudi:Linnéträdgården 2.jpg
Irudi:CarlvonLinne Statue Linne Garden.jpg|Lineoren estatua.

## Ikus, gainera 
* Uppsalako Unibertsitatea

## Kanpo estekak
Angers Sporting Club de l'Ouest

**Angers SCO** (izen osoa ''Angers Sporting Club de l'Ouest'') Frantziako futbol taldea da, 1919an Angersen sortua. Etxeko partiduak Raymond Kopa estadioan jokatu ohi ditu.

## Palmaresa 
### Frantzian 
* Ligue 1 (0): hirugarren 1967an.
* Kopa (0): finalista 1957 eta 2017an.

## Jokalari ezagunak 
*  Jean-Marie Aubry
*  Marc Berdoll
*  Stéphane Bruey
*  Thierry Cygan
*  Cédric Daury
*  Jean-Pierre Dogliani
*  Jean-Marc Guillou
*  Kazimir Hnatow

*  Raymond Kopa
*  Guy Moussi
*  Ulrich Ramé
*  Steve Savidan
*  André Strappe
*  Jean Vincent
*  Amar Rouaï
*  Paul Alo'o

*  Fahid Ben Khalfallah
*  Vili Ameršek
*  Boško Antić
*  Milan Damjanović
*  Vladica Kovačević
*  Claudiu Keserü

## Entrenatzaileak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Västerås

**Västerås** (suedieraz  ahoskatua) Suediako ekialdeko hiria eta Västmanlandeko konderriko hiriburua da. 2010ko erroldaren arabera 110.877 biztanle ditu eta herrialdeko bosgarren hiria da.

## Geografia 
Mälaren aintziraren mendebaldeko ertzean kokaturik dago hiria, Stockholm hiriburutik 100 kilometro mendebaldera. Izenak berak ere kokapenaren berri ematen du, *Västra Aros* izenak "mendebaldeko bokalea"n esan nahi baitu.

## Historia 
Suediako eta Europa iparraldeko hiri zaharrenetakoa da. Mila urte baino gehiago dituzten Bikingoen Aroko asentamenduaren aztarnak aurkitu dira, honen adierazgarri Anundshög eremu arkeologikoa, k.a. 500 urtearen inguruan eraikitako harrespila, harrizko itsasontziaren itxuran egina.

XI mendearen hasieran Suediako bigarren hiri handiena zen eta XII menderako dagoeneko apezpikuaren egoitza ere bihurtu zen. Halakoa zen Västeråsen garrantzia, Gustavo I.a Vasa erregeak ere Erlijio Erreforma aurrera atera zuen Biltzar Nagusia bertan bildu zuela. 1623an Johannes Rudbeckiusek Suediako eskola zaharrena sortu zuen Västeråsen.

XVIII eta XIX mendean luzoker edo pepinoaren ekoizle handia bihurtu zen, hiria *Gurkstaden* (Pepinoaren hiria) ezizena hartzeraino. 1891ean zentrale hidroelektriko txiki bat eraiki zen, ASEA, gerora haundituz joan zena. Gaur egun hiri erabat industriala bihurtu da.

## Klima 

## Kirolak 
Västerås SK Bandy Suediako bandy talde arrakastatsuena da. Bandya neguko kirol bat da, izotz hockeyaren antz handia duena. Munduko Bandy Txapelketaren hainbat edizio jokatu zian dira Västeråsko ABB Arena estadioan.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Västerås Cathedral2.jpg|Västeråsko katedrala.
Irudi:Västerås slott.jpg|Västeråsko gaztelua.
Irudi:Västerås Korsvirkeshuset mot Svartån3.jpg|Alde zaharra.
Irudi:Svartån September 2014.jpg|Alde zaharreko kanal eta etxeak.
Irudi:Asea hq.jpg|ASEA konpainiaren egoitza.
Irudi:Västerås Skrapan.jpg|Skrapan etxeorratza.
Irudi:Anundshög, Västerås1002.jpg|Anundshög harrespila.
Irudi:Mälarsee.jpg|Mälaren aintzira.
Irudi:Sandvikens AIK vs Västerås SK 2015-03-14 44.jpg|Västerås SK Bandy.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Jon Rahm

**Jon Rahm Rodríguez** (Barrika, Bizkaia, 1994ko azaroaren 10a) euskal herritar golf-jokalaria da, 2016an profesional bilakatua. World Amateur Golf Rankingean munduko lehenengo izan zen 60 astez jarraian, eta ondoren Official World Golf Rankingean lehenengo bilakatu zen, 2020ko uztailean Memorial Tournament txapelketa irabazi ostean. 2021ean AEBko Irekia irabazi zuen. 2023ko abenduaren 7an Rahmek LIV Golfekin kontratua egin zuela iragarri zuen, historiako kirol kontraturik handienarekin (500 milioi euro)

## Kirol ibilbidea 
Arizonako Unibertsitateko Sun Devils taldean ibilitakoa, bi aldiz irabazi zuen Ben Hogan Saria. 2014an amateurretako Munduko Txapelketa irabazi zuen, Jack Nicklausek ezarritako marka hautsiz. Mark H. McCormack domina eta Eisenhower Saria lortu ondoren, 2016ko U.S. Openean parte hartu zuen. Opena bukatu eta berehala, profesional bilakatu eta Quicken Loans Nationalean lehen aldiz lehiatu zen.

2020an historia egin zuen. Munduko golf sailkapenaren gailurrera iritsi den lehen euskal golflaria izan da. Soilik 24 golf jokalarik lortu dute rankingaren lehen postura igotzea, eta hori lortzen duen bederatzigarren europarra da. PGA Tourraren Memorial txapelketa irabazi ostean lortu zuen lehen postua. Denboraldiko lehen garaipena zen eta PGA Tourreko hirugarrena. Profesional gisara, 11 txapelketa irabazi ditu Rahmek. PGA Tourraren Memorialak 76 puntu eman zizkion, eta guztira 460,82 batuta, Rory McIlroy irlandarra aurreratu du munduko sailkapenean. 11 aste zeramatzan horrek lehen postuan (guztira, aurreko aldiak zenbatuta, 106). Aste gehien Tiger Woods egon da gailurrean, 683.

2021eko ekainean, bere lehenbiziko "major"-a eskuratu zuen, AEBetako Irekia, eta 2023ko apirilean bigarrena: Augustako Masterra.

## Palmaresa profesionaletan 
### PGA Tourreko garaipenak 
### European Tourreko garaipenak 
### Beste garaipenak (1+1) 
* 2018:  Hero World Challenge
* 2019: Race to Dubai

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diskriminatzaile (argipena)

**Diskriminatzaile** hitzak adiera zenbait ditu:
* **diskriminatzaile**, diskriminatzen duen zerbait edo norbait (ikus diskriminazioa);
* aljebran, diskriminatzailea, bigarren mailako ekuazioetan soluzioen izaerari buruzko informazioa ematen duen balioa, eta kuadrika eta koniketara ere zabaltzen den kontzeptua;
* estatistikan, analisi diskriminatzailea, aldagai kuantitatiboetan oinarrituta aldagai kualitatibo baten balioa aurresateko teknika estatistikoen multzoa.
Munduko Bandy Txapelketa

[thumb|270px|[Errusiako bandy selekzioa|Errusiako selekzioa da garaipen gehien lortu dituen taldea.]]
**Munduko Bandy Txapelketa** urtero jokatzen den selekzioen arteko bandy txapelketa nagusia da.

## Historia 
1957an antolatu zen Gizonezkoen lehenengo txapelketa eta hasieran bi urtetik behin jokatzen bazen ere 2003tik aurrera urteroko txapelketa izaten da. Emakumezkoena 2004an abiatu zen.

Gizonezkoen txapelketa ez zen jokatu 2020an COVID-19 pandemiak eraginda eta 2021era atzeratu zen arren azkenean bertan behera utzi zen. 2022. urtekoa ere ez zen jokatu Errusian jokatzekoa zelako eta Errusiaren Ukrainako inbasioari erantzunez herrialde askok boikota egin zutelako.

Emakumezkoetan 2021ekoa soilik ez zen jokatu, COVID-19 pandemiak eraginda. 2022an Errusiak ezin izan zuen parte hartu.
## Gizonezkoen Txapelketa 
### Palmaresa 
* (luz) luzapenaren ondoren.

### Garaipenak 
## Emakumezkoen Txapelketa 
2007an ezik txapelketak bi urtez behin jokatu dira.
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Kanpo estekak 
*  Nazioarteko Bandy Federazioa
Oséas Reis dos Santos

**Oséas Reis dos Santos** (1971ko maiatzaren 14a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Football Club de Metz

**Football Club de Metz** (normalean **FC Metz** edo **Metz** deitua) Frantziako futbol taldea da, 1932an Metzen sortua. Etxeko partiduak Saint-Symphorien estadioan jokatu ohi ditu.

## Palmaresa 
### Frantzian 
* Ligue 2 (3): 1934–35, 2006–07, 2013–14
* Kopa (2): 1983–84, 1987–88
* Coupe de la Ligue (2): 1985–86, 1995–96

## Jokalari ezagunak 
*  Emmanuel Adebayor
*  Sébastien Bassong
*  Patrick Battiston
*  Eric Black
*  Jocelyn Blanchard
*  Danny Boffin
*  Nico Braun
*  Albert Cartier
*  Papiss Cissé
*  Hugo Curioni
*  Michel Ettore
*  Philippe Gaillot
*  Philippe Hinschberger
*  Szabolcs Huszti

*  Henryk Kasperczak
*  Sylvain Kastendeuch
*  Kalidou Koulibaly
*  Lionel Letizi
*  Sadio Mané
*  Frédéric Meyrieu
*  Faryd Mondragón
*  Tressor Moreno
*  Ludovic Obraniak
*  Oguchi Onyewu
*  Michele Padovano
*  Pascal Pierre
*  Robert Pirès
*  Miralem Pjanić

*  Grégory Proment
*  André Rey
*  Franck Ribéry
*  Jean-Philippe Rohr
*  Louis Saha
*  Franck Signorino
*  Rigobert Song
*  Jacques Songo'o
*  Luc Sonor
*  Jeff Strasser
*  Marian Szeja
*  Sylvain Wiltord
*  Bernard Zénier

## Entrenatzaileak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Arin Luzien

**Arin Sporting Club Luzien** edo **A.S.C.L.** Donibane Lohizuneko futbol talde amateurra da. CFA liga amateurrean jokatzen du, gaur egun CFA 2 mailan, Akitaniako Ohorezko Mailaren B multzoan. Klubak Bilboko Athletic Klubarekin ituna sinatu zuen.

Kluba 1909an sortu zuten.

## Palmaresa 
* Akitaniako futbol liga (2): 1990 eta 2000

## Antzinako futbolariak 
* Philippe Bergeroo
* Charles Ducasse

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Charles Ducasse

**Charles Ducasse Duperou** (Donibane Lohizune,  - Baiona, ) lapurtar futbolaria izan zen, erdilaria izandakoa.

Arin Luziengo harrobian hazia, Benito Diazek Errealera eraman zuen.

## Kanpo estekak
Västerås SK Bandy

thumb|200px
**Västerås SK Bandy** Suediako bandy talde arrakastatsuena da, Munduko onenetakoa ere bai. Västerås hirian du egoitza.

## Palmaresa 
### Suedian: 20 
* Suediako Bandy Liga (21): 1923, 1924, 1926, 1942, 1943, 1948, 1950, 1960, 1973, 1989, 1990, 1993, 1994, 1996, 1998, 1999, 2001, 2009, 2015, 2016, 2023
* Suediako Bandy Kopa (2): 2015, 2018
### Nazioartean: 10 
* Munduko Bandy Kopa:
** Txapelduna (7): 1987, 1989, 1994, 1997, 2000, 2014, 2016
** Finalista (3): 1980, 2005, 2007
* Europako Bandy Kopa:
** Txapelduna (4): 1993, 1994, 1996, 1998
** Finalista (3): 1989, 2001, 2009

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
IF Boltic

**IF Boltic** Suediako bandy talde arrakastatsuenetakoa da, Munduko onenetakoa ere bai. Karlstad hirian du egoitza. 2000an desagertzear egon zen eta IF Götarekin elkartuz **BS Boltic Göta** sortu zen.

## Gizonezkoen palmaresa 
### Suedian: 9 
* Suediako Bandy Liga (9): 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1988, 1995
### Nazioartean: 12 
* Munduko Bandy Kopa:
** Txapelduna (6): 1980, 1981, 1985, 1986, 1995, 1996
** Finalista (1): 1982
* Europako Bandy Kopa (6): 1979, 1981, 1982, 1984, 1985, 1995

## Emakumezkoen palmaresa 
* Suediako Bandy Liga (6): 1982, 1984, 1985, 1986, 1987, 1989

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Munduko Bandy Kopa

[thumb|200px|[Västerås SK Bandy suediar taldeak sei garaipen lortu ditu.]]
**Munduko Bandy Kopa** urtero jokatzen den taldeen arteko bandy txapelketa nagusia da. Suedia eta Errusiako taldeek irabazi dituzte ekitaldi ia guztiak.

## Historia eta egitura 
Gizonezkoek Koparen lehen ekitaldia 1974an izan zen eta Emakumezkoena 2003an. 2008 arte Suediako Ljusdal hirian jokatu izan zen urtero, baina aire librean izanik izotzaren egoerak Kopa jokatzea baldintzatzen zuenez Sandvikengo estadio estalira pasa zen txapelketa.

Herrialde bakoitzeko talde onenek hartzen dute parte eta udazkenean jokatzen da.

## Gizonezkoen Txapelketa 
### Palmaresa 
* (pen) penalti jaurtiketak.
* (ug) "urrezko gola" luzapenean.

### Garaipenak 
* **Taldeka:**

* **Herrialdeka:**

## Emakumezkoen Txapelketa 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
* **Taldeka:**

* **Herrialdeka:**

## Kanpo estekak 
*  Nazioarteko Bandy Federazioa
Broberg/Söderhamn Bandy

**Broberg/Söderhamn Bandy** Suediako bandy talde arrakastatsuenetakoa da, Munduko onenetakoa ere bai. Söderhamn udalerrian du egoitza.

## Gizonezkoen palmaresa 
### Suedian: 5 
* Suediako Bandy Liga (5): 1947, 1963, 1964, 1976, 1977
### Nazioartean: 4 
* Munduko Bandy Kopa:
** Txapelduna (4): 1975, 1977, 1978, 1983
** Finalista (2): 1974, 1981

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Edsbyns IF

thumb|280px
**Edsbyns IF** Suediako bandy talde arrakastatsuena da, Munduko onenetakoa ere bai. Ovanåker udalerrian du egoitza.

## Palmaresa 
### Suedian: 21 
* Suediako Bandy Liga (10): 1952, 1953, 1962, 1978, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2017
* Suediako Bandy Kopa (2): 2005, 2008

### Nazioartean: 6 
* Munduko Bandy Kopa:
** Txapelduna (3): 1979, 1991, 2008
** Finalista (3): 1980, 2005, 2007
* Bandy Txapeldunen Kopa:
** Txapelduna (1): 2007
** Finalista (4): 2004, 2008, 2012, 2013
* Europako Bandy Kopa:
** Txapelduna (2): 2005, 2007
** Finalista (4): 1978, 2004, 2006, 2008

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bandy Txapeldunen Kopa

**Bandy Txapeldunen Kopa** urtero jokatzen den taldeen arteko bandy txapelketa da. Suedia eta Errusiako talde onenek bakarrik hartzen dute parte, Suediako zortzi taldek eta Errusiako lauk. Inoiz Finlandiako talderen bat gonbidatu dute. Edsbyn hirian jokatzen da. Aurredenboraldiko txapelketa izaten da, irailean jokatzen dena.

## Palmaresa 
### Garaipenak 
* **Taldeka:**

* **Herrialdeka:**

## Kanpo estekak
Yenisey Krasnoyarsk Bandy Club

**Yenisey Krasnoyarsk Bandy Club** Errusiako bandy talde arrakastatsuenetakoa da, Munduko onenetakoa ere bai. Krasnoiarsk hirian du egoitza.

## Palmaresa 
### Errusian: 15 
* Errusiako Bandy Liga (15): 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1991, 2001, 2014, 2015, 2016

### Nazioartean: 13 
* Munduko Bandy Kopa:
** Txapelduna (4): 1982, 1984, 2011, 2015
** Finalista (4): 1983, 1985, 2000, 2012
* Europako Bandy Kopa (7): 1980, 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 2001

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Dinamo Mosku Bandy Club

thumb|280px
**Dinamo Mosku Bandy Club** Errusiako bandy talde arrakastatsuena da, Munduko onenetakoa ere bai Dinamo Mosku talde kirolanitzaren bandy atala da. Mosku hirian du egoitza.

## Palmaresa 
### Errusian: 22 
* Errusiako Bandy Liga (22): 1936, 1951, 1952, 1961, 1963, 1964, 1965, 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1975, 1976, 1978, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013

### Nazioartean: 13 
* Munduko Bandy Kopa:
** Txapelduna (3): 2006, 2007, 2013
** Finalista (1): 1987
* Europako Bandy Kopa (6): 1975, 1976, 1977, 2006, 2008, 2009
* Bandy Txapeldunen Kopa (4): 2006, 2008, 2013, 2015

## Ikus, gainera 
* FC Dinamo Mosku

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Zengi

**Imad ad-Din Zengi** (; ; 1085 – Damasko, 1146ko irailaren 14a); eskuarki **Zengi** edo **Zangi** deitua, turkiar atabega izan zen, 1127-1146 bitartean Mosul, Alepo, Hama eta Edesan agindu zuena. Zengid leinuaren sortzailea izan zen.

## Bizitza 
Aq Sunqur al-Hajib Alepoko gobernadorearen semea zen. 1094an, Malik Shah I.a sultanak burua ebakiarazi zion Aq Sunqur-i, saldukeria egotzirik; ordudanik, Zengi Kerbogharekin, Mosulgo atabegarekin, hazi zen. 1127an, Mosulgo atabeg izendatu zuten, eta 1128an Alepokoa. 1130 hasieran Hama bereganatu zuen arren, hiru urte geroago Damaskoko emirrak kendu zion.

1137ko maiatzean, Homs, damaskoarren eskuetan zegoena, setiatu zuen, baina hiriak eutsi zuen; abuztuan, Hamako Montferrand, gurutzatuen gotorlekua, hartu zuen. 1138an, Joan II.a Komneno bizantziar enperadoreak, frankoekin elkar harturik, Shaizar setiatu zuen; Zengiren armada askoz txikiagoa bazen ere, bizantziarren eta frankoen arteko tirabirez baliatu zen setioa bertan behera utz zezaten. Urte bereko abuztuan, Zomorrod printzesarekin ezkondu eta Homs jaso zuen ezkonsaritzat.

1144 amaieran, Edesa eraso eta hartu zuen. Hau izan zen gurutzatuen estatuetako lehenbiziko hiriburua musulmanen eskuetara igaro zena. Ondoren, Edesako Konderria konkistatu zuen Eufrates ibairaino. 1146an, bere erresuma sendotzeko, Qal'at Ja'bar hartzea erabaki zuen; irailaren 14an, hiria setiatua zuela, esklabo franko batek hil zuen.

## Erreferentziak
Stade Rennais Football Club

thumb|250px
**Stade Rennais Football Club** (normalean **Stade Rennais** edo **SRFC** deitua) Frantziako futbol taldea da, 1901ean Rennesen sortua. Etxeko partiduak Roazhon Parken jokatu ohi ditu.

2019-20 denboraldian COVID-19 pandemiaren erruz Liga bertan behera gelditu zen eta une horretan Stade rennais hirugarren zihoanez, postu hori eskuratu zuen, inoiz lortu duen onena. Honen bidez Txapeldunen Ligarako sailkatu da bigarren aldiz.

## 2022/2023 Taldea 
2022ko abuztuaren 12an eguneratua.

## Palmaresa 
### Frantzian 
* Ligue 1 (0): hirugarrena 2019-20an.
* Ligue 2 (2): 1956, 1983
* Kopa (3): 1965, 1971, 2019
* Superkopa (1): 1971

## Euskal taldeen aurkako partidak 
## Jokalari ezagunak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Núriako kremailera-trena

thumb|250px|Núriako kremailera-trena.

**Núriako kremailera-trena** Kataluniako Ripollès eskualdeko Queralbs udalerria eta Núria harana elkarlotzen dituen kremailera-tren bat da. Queralbs udalerria errepidez ailegatu daitekeen punturik garaiena denez, Núriako santutegira eta eski-estaziora lurrez iristeko sarbide bakarra, mendi bidezidorraz gain, kremailera-tren hau da. 1931n inauguratu zen.

12,5 kilometroko luzera du eta 1.059 metroko malda gainditzen du. Kataluniako bi kreimailera-trenetako bat da, bestea Montserrateko kremailera-trena da, biak ere Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya garraio enpresak ustiatzen ditu.

## Kanpo estekak 
* Núriako kremailera-trenaren webgunea    
* FGCren webgunea
La Grande Bouffe

***La Grande Bouffe*** (euskaraz *Tripakada Handia*) 1973ko Marco Ferreri italiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Marcello Mastroianni, Ugo Tognazzi, Michel Piccoli eta Philippe Noiret aktoreek antzeztu zuten.

Hasiera batean filmak ez zuen harrera onik izan, eszena eskatologiko ugari baiditu.

## Argumentua 
Marcello (Marcello Mastroianni), hegazkin hegaldi pilotua; Ugo (Ugo Tognazzi), sukaldaria; Michel (Michel Piccoli), telebista ekoizlea, eta Philippe (Philippe Noiret), bere neskamearekin bizi den epailea, elkarren arteko lagunak dira. Lauon asmoa, Philippen jauregian asteburu batez bildu eta suizidio gastronomikoa kolektibo bat gauzatzea da, alegia, hainbat plater etengabe jan eta tripakadaz hiltzea. Ugo platerak sukaldatzeaz arduratuko da, aldiz, Marcellok festara emagalduak ekarriko ditu. Halere, gertakariek hartuz doazen itxura txarrak direla eta, emagalduak beldurtu eta goizean goiz ihesi aterako dira, lau gizonekin Andrea (Andréa Ferréol) irakaslea bakarrik geldituz, laukotearen pasadizoak nola bukatzen duen jakin nahi baitu.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *La Grande Bouffe* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *La Grande Bouffe* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Silvio Spann

**Silvio Spann** (1981eko abuztuaren 21a - ) Trinidad eta Tobagoko futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Jorge Dely Valdés

**Jorge Dely Valdés** (1967ko martxoaren 12a - ) Panamako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
* RSSSF
*
Jaime Rodríguez

**Jaime Alberto Rodríguez Jiménez** (San Salvador, El Salvador, 1959ko urtarrilaren 17a - Ameriketako Estatu Batuak, 2025eko irailaren 14a), **La Chelona** ezizenaz ere ezaguna, salvadortar futbolaria eta futbol-entrenatzailea izan zen. 1982ko Munduko Futbol Txapelketa jokatu zuen El Salvadorko futbol selekzio nazionalarekin.

## Selekzio nazionala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Boixos Nois

[thumb|250px|[Almogavers eta Boixos Nois taldeetako zaletuak Erroma hiriko Stadio Olimpicon.]]

**Boixos Nois** (euskaraz *Mutil Eroak*) Bartzelona Futbol Klubaren zaletuez osatutako talde ultra bat da. 1981ean sortu zen. Taldeak bere burua hooligan gisa deskribatzen du, eta taldekide batzuk skinhead estetika dute.

Taldea sekzio edo azpitaldeetan antolatua dago, horietako asko baita Katalunia eta Katalan Herrietatik kanpo ere, adibidez Euskal Herrian EAEn eta Nafarroan sekzio bana dituzte.

## Kanpo estekak
Axel Rodrigues de Arruda

**Axel Rodrigues de Arruda** (1970eko urtarrilaren 9a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Penya Almogàvers

[thumb|250px|Almogavers eta [Boixos Nois taldeetako zaletuak Erroma hiriko Stadio Olimpicon.]]

**Penya Almogàvers** Bartzelona Futbol Klubaren zaletuez osatutako talde bat da. 1989an sarotua izan zen. Izena Erdi Aroko Almogavar konpainien omenez darama. Lehenbiziko urteetan Camp Nou estadioko iparraldeko golean egon arren, 1998/1999 denboralditik aurrera hegoaldeko goleko lehen harmailan kokatu ohi dira.

## Kanpo estekak 
* Almogavers taldearen webgunea
Toulouse Football Club

**Toulouse Football Club**, normalean **Toulouse** edo **TFC** deitua, Frantziako futbol taldea da, 1970ean Tolosa Okzitanian eta **Union Sportive Toulouse** izenpean sortua. Bi Ligue 2 irabazi ditu eta bost aldiz jokatu du Europan. Etxeko partiduak Stadium Municipalen jokatu ohi ditu. Girondins de Bordeaux arerio nagusia du, Garonako derby izenekoa sortuz.

## Palmaresa 
### Frantzian 
* Frantziako futbol liga (0): hirugarren 1987 eta 2007an.
* Frantziako futbol kopa (2): 1957, 2023.
* Ligue 2 (2): 1982 eta 2003.
* Gambardella Kopa (1): 2005.

## Jokalari ezagunak 

*  Laszlo Balint
*  Károly Csapó
*  Jean-François Domergue
*  Jean-Philippe Durand
*  Vagiz Khidyatulline
*  Christian Lopez
*  Johan Elmander
*  Laurent Roussey
*  Jean-Luc Sassus
*  Gérard Soler
*  Yannick Stopyra
*  Alberto Tarantini
*  François Calderaro
*  Fabrice Jau
*  Václav Němeček
*  Thierry Moreau
*  Lamine Diatta
*  Sylvain N'Diaye
*  Stéphane Demol
*  Jacky Paillard
*  Oceano da Cruz
*  Alain Gouaméné
*  Gérald Passi
*  Michel Pavon
*  Bernard Ferrer
*  Anthony Bancarel
*  Dianbobo Baldé
*  Victor Bonilla
*  Lucien Aubey
*  Cédric Fauré
*  Laurent Batlles
*  Nicolas Dieuze
*  Alberto Márcico
*  Fabien Barthez
*  André-Pierre Gignac
*  Moussa Sissoko
*  Achille Emana
*  Robert Pintenat
*  Robert Rensenbrink
*  Stéphane Lièvre
*  Nicolas Douchez
*  Jérémy Mathieu
*  Dominique Rocheteau
*  Christophe Revault
*  Daniel Moreira
*  William Prunier
*  Mickaël Debève
*  Mauro Cetto
*  Dominique Arribagé
*  Vincent Candela
*  Julien Cardy
*  Thibault Giresse
*  Étienne Capoue
*  Daniel Congré
*  Alexis Araujo
*  Bruno Carotti
*  Jean-Christophe Rouvière
*  Fodé Mansaré
*  Aymen Abdennour
*  Christophe Galtier
*  Franck Tabanou
*  Cheikh M'Bengue
*  Wissam Ben Yedder
*  Daniel Braaten

## Entrenatzaileak 
* José Farías (1970–72)
* Richard Boucher (1973–74), (1974–75), (1976–77)
* Ángel Marcos (1977–78)
* Just Fontaine (1978–79)
* Pierre Cahuzac (1979–83)
* Daniel Jeandupeux (1983–85)
* Jacques Santini (1985–89)
* Pierre Mosca (1989–91)
* Victor Zvunka (1991–92)
* Serge Delmas (1992–94)
* Jean-Luc Ruty (1994–94)

* Rolland Courbis (1994–95)
* Alain Giresse (1995–98)
* Guy Lacombe (1998–99)
* Alain Giresse (1999–00)
* Robert Nouzaret (2000–01)
* Erick Mombaerts (2001–06)
* Elie Baup (2006–08)
* Alain Casanova (2008–15)
* Dominique Arribagé (2015–16)
* Pascal Dupraz (2016–egun)

## Emakumezkoen taldea 
*Toulouse Olympique Aérospatial Club* izenarekin sortu zen eta hiru liga irabazi zituen, harik eta 2002an Toulouse FC taldearen barnean sartu zen arte. Ondoren laugarren liga bat irabazi zuen.
* Frantziako Liga (4): 1999, 2000, 2001, 2002
* Frantziako Kopa (1): 2002

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gilberto Carlos Nascimento

**Gilberto Carlos Nascimento** (1966ko ekainaren 14a - ), ***Betinho*** ezizenaz ezaguna, Brasilgo futbolari ohi eta entrenatzailea da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Edu Manga

**Eduardo Antônio dos Santos** (1967ko otsailaren 2a - Barueri, 2025eko urriaren 3a), ***Edu Manga*** ezizenaz ezaguna, Brasilgo futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Santiago Salcedo

**Santiago Salcedo** (1981eko irailaren 6a - ) Paraguaiko futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
El cochecito

***El cochecito*** () 1960ko Marco Ferreri italiar zinema zuzendariaren komedia film bat da. José Isbert, Pedro Porcel, José Luis López Vázquez, María Luisa Ponte, Antonio Gavilán, Chus Lampreave, Antonio Riquelme, Carmen Santonja eta María Isbert aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia 
On Anselmo Proharán (José Isbert) elbarrientzako motordun auto txiki bat bereganatzeko erabaki irmoa hartu duen adindun gizona da, hain zuzen ere, Lucas (José Álvarez "Lepe") eta bere adineko adiskideek dituzten antzekoa. Senideak aurka dituen arren, On Anselmok ez du bere gutizia bereganatzeko atzera egingo, ezta bere asmoa lortzeko familiako bitxiak saltzera derrigortua baldin bada ere. Carlos (Pedro Porcel) semea ohartzean, autoa itzultzera behartuko du. Mendekuz, On Anselmok bere familia pozoitzea erabakiko du. Bere autoan ihes egiten saiatuko da, baina azkenean Guardia Zibilak On Anselmo atzeman eta atxilotu egingo du.

## Aktoreak 
* José Isbert: On Anselmo Proharán
* Pedro Porcel: Carlos Proharán
* José Luis López Vázquez: Alvarito
* María Luisa Ponte: Matilde
* Antonio Gavilán: On Hilario
* José Álvarez "Lepe": Lucas
* Chus Lampreave: Yolanda
* Ángel Álvarez: Álvarez
* Carmen Santonja: Julita
* Antonio Riquelme: Medikua

## Kanpo estekak 
* *El cochecito* filmaren eszena ikusgai. Youtube.com 
* *El cochecito* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Alomorfo

**Alomorfoa** hizkuntzalaritzan morfema jakin batek izan ditzakeen aldagai ezberdinen multzoa da. Morfema baten ahoskera fonologiko zehatzari, hain zuzen ere, morfo deritzo, baina alomorfo berba erabiltzen da ahoskera jakin batek aldagai batbaino gehiago daukanean. Esate baterako, euskarazko *-dun/-tun* slomorfoainguramendu gonologikoaren araberakoa da: atzizka eransten zaion begba soinu ahoskabez amaituz gero, *-tun* ahoskabea erabiliko da (*hiztun*, *akastun*...); akabuan hots ahodtuna dutunek, ostera, *-dun* ahostuna daramate asimilazioz (*euskaldun*, *haurdun*, *seindun*...).

Salbuespenak salbuespen, azaldutako araua ederto betetzen euskaraz zein erdaraz. Izan ere, ingesak ere badauka alomorforik, batez ere, pluralezko formetan. Hots, alomorfo plural nagusia *-s* izan arren, sarritan *-es* ere ager daiteke. Gainera, alomorfiaren beste adibide argi bat leku-denbirazko genitiboan datza, aurreko soinuaren ahoztasunak hurrengoarena baldintzatzen du eta.

## Kanpo estekak
Bhar El Ghazal zaldi

**Bhar El Ghazal zaldia** Barh El Gazel Sudango eskualdean jatorrian daukan bertako zaldi arraza bat da, baina bereziki Txaden  hedaturik dagoena. Dongola zaldiarekin oso lotuta dago zaldi mota hau, eta hainbatek Bhar-El-Ghazal zaldia Dongolaren azpiarrazatzat hartzen dute. 

Bere tamaina zein ezaugarriengatik Bhar-El-Ghazal arraza zaldi tamainako arrazen sailkapen taldean sartzen da.

Ospe oneko zaldia da eta egun arrazako 10.000 abere inguru dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Armen krisia (Irlanda)

[thumb|150px|eskuinera|[Charles Haughey, orduko Finantza Ministroa, krisiaren erdi-edian egon zen.]]

**Armen krisia**, 1970ean Irlandako Errepublikan piztu zen eskandalu politiko bat izan zen. Honetan, orduko Irlandako Errepublikako Gobernuko Charles Haughey eta Neil Blaney ministroek ustez Ipar Irlandara Behin-behineko IRArentzako ezkutuko arma kontrabando konspirazio batean partu izanagatik euren karguetatik dimititu beharra izan zuten.

Eskandaluari jarraitu zion epaiketan, Blaneyren aurkako karguak erratiratu egin ziren, aldiz Haughey eta beste ustezko konspiratzaile batzuk errugabetuak izan ziren. Blaneyren arabera, orduko Irlandako Errepublikako Gobernua egitasmo horren jakinaren gainera omen zegoen, aldiz Haughey bere partehartzea erabat ukatu zuen.

Krisia gorabehera, 1987an Charles Haughey Irlandako Errepublikako Taoiseach edo Gobernuburua aukeratua izan zen.

## Kanpo estekak
Anundshög

thumb|250px|Tumuloa atzean.
[thumb|250px|[Harrizko itsasontzia.]]
**Anundshög** Suedia ekialdeko Västmanlandeko konderrian dagoen tumulo ezaguna da, Västerås hiritik gertu. Herrialdeko harrespila handiena da.

## Historia 
Iparraldeko Brontze Aro eta Burdin Aroaren artean eraiki zela diote historiagileek. Bertan dagoen sutegi bat k.o. 210 eta 540 artean kokatu baitute.

## Egitura 
Tumuloak 60 metrotako diametroa dauka eta 9 metrotako altuera. Muinoaren oinean harrizko itsasontziaren itxurako bi harrespila handi daude, lehenak 51 metrotako luzera du eta bigarrenak 54 metrotakoa.

## Ikus, gainera 
* Harrizko itsasontzia

## Kanpo estekak
Corajoso poni

**Corajoso ponia**, (),  Brasilgo bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik corajoso arraza ponien sailkapen taldean sartzen da. Portugaldar izenarekin bat, zaldi hauek oso eremu latzetan bizi diren zaldi txiki eta suharrak dira.

Arraza Brasilgo beste hainbat poni arrazekin nahastu da eta egun desagertzeko zorian dago, nahiz eta hainbat ekimen burutzen ari diren poni hauek kontserbatzeko.

Zela zaldiak bezala erabiltzen dira

## Erreferentzien zerrenda 
## Kanpo estekak
Engelsberg burdinola

**Engelsberg burdinola** () mendebaldeko Suedia ekialdean dagoen Fagersta udalerrian dagoen burdinola historikoa da. 1993an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Historia 
Eremuko burdinaren ekoizpena XIII mendean hasi zen. Biztanleek mea atera eta olatan burdina sortzen zuten. XVI mendean Englika olagizona alemaniatik etorri eta burdinola bat ireki zuen, hortik *Engelsberg* izena.

XVI mendean ekoizpen metodo berriak iritsi ziren eta lorturiko burdinaren bolumena nabarmen handitu zen.

Suediako burdina oso kalitate onekoa bihurtu zen XVII eta XVIII mendeetan eta Engelsberg burdinola da ongien mantendu dena, horregatik izendatu zuen Gizateriaren Ondare UNESCOk.

## Eraikinak 
Hainbat eraikin daude ikusgai.
* Eraikin nagusia.
* Inspektorearen etxea.
* Fundizioa
* Labea

## Iruditegia 

Irudi:Hyttan vid Engelsbergs bruk..jpg|Burdinolaren ikuspegia.
Irudi:Engelsberg blast furnace 03.jpg|Labea.
Irudi:Engelsberg 2009-08-16 (12).jpg
Irudi:Engelsbergsbruk 3.jpg
Irudi:Engelsberg blast furnace 01.jpg

## Kanpo estekak
Morne-à-l'Eau

'''Morne-à-l'Eau'* (; Antillako kreolez: *Mònalo'') Frantziako Guadalupe itsasoz haraindiko eskualdeko udalerria da. Udalerria Grande-Terre uhartean dago.

## Demografia 
## Auzoak 
Béguette, Berlette, Blanchette, Boisvin, Bosrédon, Belle-Espérance, Blain, Blanchet, Bonne-Terre, Brion, Bubelloy, Chastel, Chaumette, Chazeau, Chevalier, Chouioutte, Clugny, Cocoyer, Croustère, Dubelloy, Dubisquet, Espérance, Geffrier, Gensolin, Jabrun, Jabrun-Saint-Cyr, Labuthie, Lasserre, Le Bourg, Lebraire, Lemesle, Lola, Marchand, Marieulle, Perrin, Pierrefitte, Point-à-Retz, Quirine, Réduit, Rousseau, Richeval, Salette, Sauvia, Vieux-Bourg eta Zabeth.

## Herritar ezagunak 
* Gerty Archimède (1909-1980) ekintzailea
* Jocelyn Angloma (1965-), futbolaria
* Richard Socrier, futbolaria
* Élie Domota, sindikalista

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sainte-Anne (Guadalupe)

**Sainte-Anne** (; Antillako kreolez: *Sentann*) Frantziako Guadalupe itsasoz haraindiko eskualdeko udalerria da. Hiria Grande-Terre uhartean dago.

## Demografia 
## Auzoak 
Bambo, Barrote, Belle-Place, Bérard, Bois-Jolan, Burat, Calvaire, Cambourg, Castaing, Cavanière, Châteaubrun, Cinq-Étangs, Courcelles, Delair, Deshauteurs, Douville, Dupré, Durivage, Eucher, Fond-Thézan, Fouché, French, Gaillard-Bois, Galbas, Gentilly, Germain, Gissac, Grand-Fonds, Lamarre, Le Helleux, Louisiane, Marly, Maudette, Montmain, Moringlane, Morne-Tricolore, Pavillon, Poirier, Richeplaine, Sainte-Rose, Saint-Paul, Saint-Protais, Seo, Surgy, Valette eta Visca.

## Herritar ezagunak 
* Corinne Coman
* William Gallas
* Louis Saha
* Marius Trésor
* Jacques Fred Petrus
* Matt Houston

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andover (Connecticut)

**Andover** Connecticuteko herri bat da. Tolland konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Tolland konderria

## Kanpo estekak