Gustavo Petro

**Gustavo Francisco Petro Urrego** (Ciénaga de Oro, Kolonbia, 1960ko apirilaren 19a) kolonbiar ekonomialaria eta politikaria da. Kolonbiako presidente karguaren zina egin zuen 2022ko uztailaren 7an eta herrialdeko historiako lehen ezkerreko presidentea da.

Ekonomian graduatua da Kolonbiako Externado Unibertsitatean.

## Bizitza 
1960ko apirilaren 19an jaio zen Ciénaga de Oron. Andrés Gustavo Petro Sierra irakaslearen eta Clara Nubia Urregoren semea.

1977an M-19 gerrillako kide egin zen. Gerrillari garaian Aureliano komandante aliasa erabili zuen Gabriel García Márquezen *Cien años de soledad* eleberriko Aureliano Buendía koronela pertsonaiarengatik. 1984an, M-19aren su-etenarekin eta baketze-elkarrizketekin (Corintoko akordioak) batera, M-19ko kide zela ezagutzera eman zuen, Zipaquiráko zinegotzia zenean . 1985ean Kolonbiako Armada Nazionalak atxilotu zuen armak eramateagatik eta konspiratzea egotzita. 1987an aske utzi zuten.

Bake-prozesuarekin gerrillatik desmobilizatu ziren beste kide batzuekin M-19 Aliantza Demokratikoa sortu zuen. 1997an Bide Alternatiboa mugimendura joan zen M-19 Aliantza Demokratikoko beste kide batzuekin batera. 2006 eta 2010 bitartean Polo Demokratiko Alternatiboa alderdi politikoko kide izan zen. 2011n Aurrerakoiak Mugimendua sortu zuen, ondoren Kolonbia Gizatiarra izena hartu zuena.

2012 eta 2015 bitartean Bogotako alkatea izan zen.

2018ko Kolonbiako Presidentetzarako Hauteskundeetan Kolonbia Gizatiarra alderdiaren presidentegaia izan zen. Kolonbiako Zentro Demokratikoko Iván Duque Márquezek irabazi zituen hauteskundeak eta Petroren hautagaitzak bigarren egin zuen. Hauteskundeen ondoren senatua osatu zenean, Kolonbiako Errepublikako senatari-karguan zin egin zuen.

2022ko Kolonbiako Presidentetzarako Hauteskundeetan Kolonbia Gizatiarra alderdiaren presidentegaia izan zen. Bigarren itzulian, hauteskundeak irabazi eta Kolonbiako presidentea bihurtu zen.

## Bizitza pertsonala 
Sei seme-alabaren aita da: Nicolas, Katia Burgosekin zuen harremanekoa; Andres eta Andrea, Mary Luz Herranekin zuen harremanekoa, M-19ko gudari ohia, eta Sofia eta Antonella, Veronica Alcocerrekin gaur egun duen harremanekoa. Alabaina, azken horrek Nicolas izeneko aurreko harreman bateko seme bat dauka. Petrok 2022ko irailean adoptatu zuen. 

Petro aitaren aldetik Francesco Petrotik dator, XIX. mendearen amaieran Córdoba departamentuko iparraldera iritsitako etorkin italiarra, hots.  Horregatik Noel Petroren abeslari eta konpositore ospetsuaren lehengusu txikia da, "*el Burro Mocho*" ezizenez ezaguna.
## Lehenengo urteak eta hezkuntza 
[ezkerrera|thumb|[Cienaga de Oro, Gustavo Petroren jaiotze-udalerria.]]
1960ko apirilaren 19an jaio zen Cienaga de Oron (Córdoba), Gustavo Petro Sierra irakaslearen eta Clara Nubia Urregoren semea delarik. Bere aitaldeko birraitonak, Francesco Petro, Italiako hegoaldetik Kolonbiako iparraldera migratu zuen 1870an, horregatik herrialde horren herritartasuna dauka. Gustavo Francisco izena jarri zioten bere aita eta aitonaren omenez.

Jaio eta hilabete gutxira, bere familia Cienaga de Orotik Bogotara joan zen bizitzera, eta bertan bizi izan zen 10 urte bete arte. Bigarren gradua egiten ari zela, bere familia Zipaquirara joan zen eta bertan Zipaquirako La Salle ikastetxean ikasi zuen. *Carta al Pueblo* izeneko egunkaria eta *Gabriel García Márquez* gisa izendatutako kultur zentroa sortu zituen. Garai horretan, Zipaquirako mugimendu sindikalista eta langileekin biltzen hasi zen. Petro hamasei urterekin graduatu zen, La Salleko San Juan Bautista Ikastetxe Nazionalean.

1977an, Gustavo Petrok Kolonbiako Kanpo Unibertsitateko Ekonomiako Fakultatean hasi zen ikasten eta 1982ko azaroaren 2an gradu profesionala lortu zuen. Ondoren, 1981ean Herri Aliantza Nazionalaren (ANAPO) ordezkaria izendatu zuten eta 1984tik 1986ra arte Zipaquiráko zinegotzia izan zen.

1990eko abuztuaren 5etik 1991ko abuztuaren 19ra, Gustavo Petrok Administrazio Publikoko Espezializazioari dagozkion irakasgaiak egin eta gainditu zituen erdieskolatuta zegoelarik, Herri Administrazioko Goi Mailako Eskolan (ESAP). Eskola horrek tesirik aurkeztu gabe diplomara sartzeko aukera eskaintzen zuen. Gero, 1992an, Pontificia Universidad Javerianaren Ekonomiako Maisutza programan hasi zen ikasten. Alabaina, ikasketak bertan behera utzi zituen 1994an, izan ere, M-19 talde gerrillariarengandik desmobilizatu ondoren, Ernesto Samperren gobernuak Bruselako (Belgika) agregatu diplomatiko gisa izendatu zuen. Belgikan egon zen bitartean, Garapen Ikasketetan espezializatu zen Lovainako Unibertsitate Katolikoan.

1996an, Belgikatik itzuli ondoren, Maisutza ikasketak hasi zituen berriro Pontificia Universidad Javerianan. Hala ere, nahiz eta ikasgaiak gainditu eta amaitu zituen, ez zen graduatu. Berak dioenez, huts egin zuen unibertsitatea bere Garapena eta Ingurumenari buruzko ikerketa onartzera konbentzitzeko ahaleginean, ikuspegi akademikoan desberdintasunak zirela eta. Horren geroztik, Salamancako Unibertsitatean doktoretza programa bat hasi zuen Jorge Tadeo Lozano Unibertsitatearen (Utadeo) bitartekaritzapean, 1996an ziklo teorikoak burutuz. Hala ere, 1998an Kolonbiako Biltzarkide gisa hautatu zuten berriro 2010era arte. Horregatik ez zuen ikerlana amaitu.

Sei seme-alabaren aita da: Nicolas, Katia Burgosekin zuen harremanekoa; Andres eta Andrea, Mary Luz Herranekin zuen harremanekoa, M-19ko gudari ohia, eta Sofia eta Antonella, Veronica Alcocerrekin gaur egun duen harremanekoa. Alabaina, azken horrek Nicolas izeneko aurreko harreman bateko seme bat dauka. Petrok 2022ko irailean adoptatu zuen. 

Petro aitaren aldetik Francesco Petrotik dator, XIX. mendearen amaieran Córdoba departamentuko iparraldera iritsitako etorkin italiarra, hots.  Horregatik Noel Petroren abeslari eta konpositore ospetsuaren lehengusu txikia da, "*el Burro Mocho*" ezizenez ezaguna.
## Apirilaren 19ko mugimendua gerrillan militantzia 
Gerrillarien borrokak Kolonbiako sistema politikoa eta ekonomikoa alda zezakeela sinetsita, 17 urterekin Apirilaren 19ko mugimenduarekin (M-19) bat egin zuen, ikuspegi bolibarista, sozialdemokrata eta nazionalista zeukan gerrilla, hain zuzen ere. Kolonbia setio-egoeraren erregimen baten pean zegoen (indarrean dagoen 1886ko Konstituzioa berresten zuena) Misael Pastrana fronte nazionaleko hautagairi presidentetza eraman zion ustezko hauteskunde-iruzurraren ondorioz, horregatik Gustavo Rojas Pinilla kanpoan gelditu zen. Gertaera horrek Apirilaren 19ko mugimendua fundatzea eragin zuen. Petroren ezizena «Aureliano» izan zen Cien años de soledad liburuaren Aureliano Buendia koronelaren omenez, Gabriel Garcia Marquez kolonbiarrak idatzitakoa. 1984an, M-19a tregoan zegoelarik eta bake-elkarrizketak izaten ari zituelarik (Korinto, Hobo eta Medellingo Akordioak), herriko plaza nagusian egindako manifestazio batean egin zuen publikoa bere militantzia, oraindik Zipaquiráko zinegotzia zela.

M-19arekin, Petro buru zutelarik, talde paramilitarrak indarrez lekualdatutako 400 familia txirori aterpea emateko lursail bat hartu zuen, eta gero Bolivar 83 auzoa izango zena eraikitzen lagundu zuen. Ondoren, erabateko klandestinitatera pasa zen eta Carlos Pizarroren laguna bihurtu zen, M-19ko komandante nagusietako bat. Berarekin Kolonbiako gatazka armatua amaitzeko irtenbide politikoa negoziatu behar zela azpimarratu zuen, Batzar Konstituziogilera igarotuz.

1985eko urrian, tregoa amaitu egin zen. Petro Zipaquiráko Bolivar 83 auzoan bizi zen, eta 1985eko urriaren 24an, oraindik zinegotzia eta M-19ko militante aktiboa zela, Armada Nazionalak harrapatu zuen armak legez kanpo edukitzeagatik. Hamar egunez torturatu zuten XIII Brigadako ukuiluetan eta gero justiziak konspirazioagatik atxilotu zuen, Bogotako Carcel La Modelo espetxera eramanez.

1987ko otsailean, Petro askatu egin zuten eta Santanderrera eta Tolimara joan zen. Han, M-19ko beste militante batzuekin batera, hala nola Carlos Pizarro Leongómez, taldearen eta Virgilio Barcoren Gobernuaren arteko bake prozesuan parte hartu zuen. M-19ko kupularen parte gisa, eta talde horrek Justizia Jauregia hartzeko prozesuan parte hartu zuenez, Bogotako Instrukzio Kriminal Ibiltariaren 30. Epaitegiak beraren aurka eta bere taldeko beste 25 komandanteren aurkako akusazio-ebazpena iragarri zuen 1989an, matxinada, konspirazio eta armak edukitzearen delituengatik. Gero, jauregi-hartzean Petro oraindik gatibu zegoela baieztatu zuten. Beraz, salaketa hori bertan behera geratu zen Barcoren Gobernuarekin egindako bake prozesuaren ondoren.

Sei seme-alabaren aita da: Nicolas, Katia Burgosekin zuen harremanekoa; Andres eta Andrea, Mary Luz Herranekin zuen harremanekoa, M-19ko gudari ohia, eta Sofia eta Antonella, Veronica Alcocerrekin gaur egun duen harremanekoa. Alabaina, azken horrek Nicolas izeneko aurreko harreman bateko seme bat dauka. Petrok 2022ko irailean adoptatu zuen. 

Petro aitaren aldetik Francesco Petrotik dator, XIX. mendearen amaieran Córdoba departamentuko iparraldera iritsitako etorkin italiarra, hots.  Horregatik Noel Petroren abeslari eta konpositore ospetsuaren lehengusu txikia da, "*el Burro Mocho*" ezizenez ezaguna.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak