Mendi lasterketa

thumb|286x286px|Kilian Jornet, 2008ko Ultra-Trail du Mont-Blanc mendi-lasterketan
**Mendi-lasterketa** (ingelesez, ***trail running***) zolatu gabeko edozein gainazal motatan eta desnibel handiko eremu natural maldatsuetan korrika egitea eta eskalatzea konbinatzen dituen bakarkako erresistentziako-kirol bat da. Kirol modalitate hau behe-, erdi-, eta goi-mendietatik egiten da, eta ezarritako distantzia ahalik eta denbora laburrenean burutzea da helburu nagusia. Errepidean eta atletismoko pistan jokatzen diren lasterketa probak ez bezala, mendi-lasterketak igoera eta jaitsiera handiko mendi-ibilbide naturaletan aurrera eramaten dira. Horregatik, eremu naturala, eta ibilbidearen desnibel zein distantzia, mendi-lasterketa baten oinarrizko ezaugarriak dira.

Kros lasterketetan, normalean distantzia motzak erabiltzen dira (gutxitan 12 kilometro baino gehiagokoak); aldiz, mendi-lasterketetan, distantzia maximoa ez dago aldez aurretik ezarrita, eta beraz, lasterketa luzeagoak izaten ohi dira. Distantzia oso luzeko mendi lasterketak, *Ultra-Trail* *Running* bezala ezagutzen dira ingelesez.

2008 eta 2018 urteen artean, antolatutako mendi-lasterketa kopurua handitu egin zen mundu osoan zehar, 160 izatetik 1800 baino gehiago izatera pasatu baitzen. Mendi-lasterketetan lurraren kontra edukitzen den inpaktu maila txikiagoa eta ingurune naturaletan aritzea dira parte-hartzaileek dauzkaten bi arrazoi garrantzitsuenak mendi-lasterketak nahiago izateko.

## Historia 
Mendi-lasterketen inguruan dagoen lehendabiziko aztarna Eskozian aurkitzen da 1040. eta 1064. urteen artean. Lasterketa haiek *fell faces* bezala ezagutzen ziren. “Fell” terminoak gehienez 1000 metroko altuera zeukaten mendi txikiei erreferentzia egiten die. XIX. mendetik aurrera, *fell faces* hauek Eskoziako Highlands Games barruko jarduera bat izatera pasa ziren.

*Trail running* 1904. urtean sortu zen Amerikan, San Frantziskoko korrikalari batzuek apustu bat egin zutenean. Korrikalari horiek apustu egin zuten ea nor joan zitekeen azkarrago XIX. mendearen amaieran eraikitako kokagune batetik Mount Tamalpais izeneko toki bateraino. Erronka hura hain gustukoa izan zen parte-hartzaileentzako, hurrengo urtean (1905) Cross Country Run-eko lehendabiziko txapelketa antolatu baitzuten.

### Kopetako-linterna 
Buruan kokatzen den linterna mota honek korrika egiten ari den eremua argitzea ahalbidetuko du. Mendi-lasterketa gehienetan derrigorrezko osagai bat izaten ohi da.

* Kadete: 15, 16 eta 17 urteko kirolariek, hau da, 18 urte baino gutxiago daukatenek.
* Junior: 18, 19 eta 20 urteko kirolariek, hau da, 21 urte baino gutxiago daukatenek.
* Absolutua: 21 urte edo gehiagoko kirolariek.

### Parte-hartzaileen portaera orokorra 
Espainiako Mendi Kirol eta Eskalada Federazioak (FEDME) hurrengoa adierazten du parte-hartzaileek lasterketan zehar eduki behar duten jarreraren inguruan:

* Enkarterri Extreme Trails, Zaramillo (Bizkaia):
** Ultra-Trail Enkarterri Extrem: 60 km (D+ 3890 m).
** Trail Enkarterri Extrem Maratoia: 42 km (D+ 3020 m).
** Trail Enkarterri Extrem eta Martxa: 21 km (D+ 1380 m).
* Basque Ultra Trail Series, Gasteiz - Iruñea: 130 km (D+ 6100 m).
* Basque Ultra Trail Series, Iruñea - Donosti: 120 km (D+ 6900 m).
* Asteburu Mendi Trails (3 etapa):
** Paguero Trail: 26 km (D+ 1650 m).
** Ganeroitz Trail: 16 km (D+ 800 m).
** Zaramaillo Trail: 36 km (D+ 2420 m).
* Zegama Aizkorri Kilometro Bertikala, Zegama (Gipuzkoa): 5,2 km (D+ 1015 m).
* Galdames Mendi Bira Lasterketa, San Pedro de Galdames (Bizkaia): 34 km (D+ 3600 m).
* Zegama Aizkorri Mendi Maratoia, Zegama (Gipuzkoa): 42 km (D+ 5427 m).
* Irati Trail, Irati (Nafarroa): 30 km (D+ 2100 m).
* Tolosaldeko 3 Tontorrak, Tolosa (Gipuzkoa): 43,6 km (D+ 2800 m).
* Tolosaldeko 2 Tontorrak, Tolosa (Gipuzkoa): 24,5 km (D+ 1600 m).
* Triku Trail, Etxarri Aranatz (Nafarroa): 21 km (D + 1217 m).
* Baztandarrak BK Trail, Bidarrai (Behe-Nafarroa):
** BK21: 21 km (D+ 1660 m).
** BK45: 45 km (D+ 2800 m).
* Ganguren Ziztu Bizian, Lezama (Bizkaia): 13,5 km (D+ 1100 m).
* Tritoiena Mendi Lasterketa, Arbizu (Nafarroa): 18,7 km (D+ 1053 m).
* Mello Saria Mendi Lasterketa, Muskiz (Bizkaia): 25 km (D+ 3060 m), 12,1 km (D+ 1460 m) eta 8,5 km (D+ 880 m).
* Aloñako Igoera: Oñati (Gipuzkoa): 22,6 km (D+ 1868 m).
* Vertical Pico la Cruz: San Pedro de Galdames (Bizkaia): 6,5 km (D+ 1260 m).
* Lakuntza-Aralar Mendi Lasterketa, Lakuntza (Nafarroa): 25 km (D+ 1200 m) eta 13,3 km (D+ 640 m).
* Gorbeia Suzien mendi lasterketa: Zeanuri (Bizkaia): 31 km (D+ 2400 m) eta 21 km (D+ 1200 m)

## Munduko mendi-lasterketari esanguratsuenak 
thumb|293x293px|Kílian Jornet Burgada
International Trail Running Association (ITRA)-k urtero ranking bat argitaratzen du munduko mendi-lasterketari hoberenekin, bai gizonezkoen kategoriarako, bai emakumezkoen kategoriarako.

thumb|Maude Mathys Rougemont-Videmanette mendi-lasterketan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak