open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carriel Sur nazioarteko aireportua

**Carriel Sur Nazioarteko Aireportua** (, ) Concepción hiriko aireportu nagusia da, eta 2012an 927.000 bidaiari baino gehiagok erabili zuten. 1968an zabaldu zen.

## Hegaldiak 
## Ikus, gainera 
* Txileko aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Aireportuaren webgune ofiziala
Alofono

**Alofono**a hiztun arruntak hautematen ez duen hots aldaera da, berak zein bestek ahoskatua. Esaterako, euskaraz ez dira berdin ahoskatzen beheranzko diptongo bateko bokal hertsia eta bokal hertsi silabagile antzeko bat, baina hiztun arruntak ez dira horretaz konturatzen. Transkripzio estua egitean, ordea, adituek diptongoko bokal hertsi hori erdibokal bezala /j/ edo /w/ idatziko dute eta ez /i/ edo /u/.

Beste adibide bat: herskari/hurbilkari ahostunak. Edozein hiztunek ez ditu bereiziko hitz hasieran edo hitzaren erdian (bokalen artean, alegia) gauzatzen diren Transkripzio fonetiko estu batean, hitz hasieran leherkari eta bokalen artean, hurbilkari gauzatzen dela idatzi behar da, ez leherkari.

Benetan gauzatzen diren giza ahotsaren soinuak zenbaezinak dira baina giza garunak soinu horiek guztiak multzo mugatu bateko etiketekin sailkatzen ditu giza-soinu guztiak. Benetan ekoitzitako soinu horiei guztiei *alofono* deritze, eta gizakiok ongi bereizten ditugun multzo mugatu horretan fonemak kokatuko genituzke. Dena den, sailkatuta eta deskribatuta dauden aldaera nagusiak hartzen dira, oro har, *alofonotzat*, eta alofonoen multzoa ere mugatu behar da; fonema bakoitzeko alofono nabarmenenak besterik ezin da deskribatu fonetikan eta fonologian.

## Ikus, gainera 
* Fonema
* Fonologia eta fonetika
* Lengoaia natural

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bigas Luna

**Josep Joan Bigas Luna**, artistikoki **Bigas Luna** bezala ezaguna, (Bartzelona, 1946ko martxoaren 19a - La Riera de Gaià, Tarragona, 2013ko apirilaren 6a), Kataluniako zuzendari eta gidoigile ospetsua.

## Biografia 
1946ko martxoaren 19an Bartzelonan jaio zen. Industri- eta barne-diseinuan aritutakoa, 1969an Carles Rialtekin batera Gris Estudio sortu zuen. Haren diseinu batzuk Bartzelonan eta Londresen aurkeztuak izan ziren; arlo horretan sari desberdinak jaso zituen. Urte horietan ere pinturaren munduan sartu zen erakusketa batzuk eginez. 1969tik 1976ra Bartzelonako Eina eta Elisava eskoletan ikasle zein irakasle bezala ibili zen. 1973an bere lehenengo film zuzendu zuen eta 1976tik aurrera buru-belarri zinema munduan murgildu zen. 1998an Kataluniako Generalitatek Zinema Sari Nazionala eman zion. 2002 BL plataforma bultzatu zuen; haren bitartez teknologia berrien presentzia zineman indartu nahi zen eta, halaber, balore berriak bultzatu. Leuzemiaz gaixorik 2013ko apirilaren 6an Tarragonako La Riera de Gaiàn hil egin zen.

## Filmografia 
* *Historias impúdicas* (1977), zuzendari
* *Tatuaje* (1976), zuzendari
* *Bilbao* (1978), zuzendari
* *Caniche* (1979), zuzendari
* *Renacer* (1981), zuzendari
* *Lola* (1986),zuzendari
* *Angustia* (1987), gidoilari eta zuzendari
* *Las edades de Lulú* (1990), gidoilari eta zuzendari
* *Jamón, jamón* (1992), gidoilari eta zuzendari
* *Huevos de oro* (1993), zuzendari
* *La teta y la luna* (1994), zuzendari
* *Lumière et compagnie* (1995), film labur baten zuzendari
* *Bámbola* (1996), zuzendari
* *La camarera del Titanic* (1997), gidoilari eta zuzendari
* *Volavérunt* (1999), zuzendari
* *Son de mar* (2001), zuzendari
* *Collar de moscas* (2002) zuzendari (film laburra)
* *Yo soy la Juani* (2006), zuzendari
* *Con el corazón* (2007) zuzendari (film laburra)
* *Di Di Hollywood* (2010), zuzendari
* *El Mecanoscrit del segon origen*, Manuel de Pedrolo nobelagilearen liburuan oinarritutako filma prestatzen ari zen.

## Sariak 
* Kataluniako Zinema Sari Nazionala (1998)

### Veneziako Mostra 
* Zuzendaritza onenari Zilarrezko Leohia: *Jamón, jamón* (1992)
* Gidoi onenari saria: *La teta y la luna* (1994)

### Donostiako Zinemaldia 
* Epamahaiaren Sari Berezia Donostiako Zinemaldian: *Huevos de oro** (1993)
* Zilarrezko maskorra Donostiako Zinemaldian: Volavérunt (1999).

### Beste sari batzuk 
* Espainiako Goya Saria hobeto egokitutako gidoiari: *La camarera del Titanic'' (1998).
* Castillete de Oro Saria Cante de las Minas Jaialdian, La Unión, Murtzia (2012).

## Ikus, gainera
* Espainiako zinema
* Kataluniako zinema
* Zerrenda:Bartzelonar ezagunak

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* : Bigas Lunaren web orri pertsonala.
* : Internet Movie Database.
* : Gara egunkariaren artikulua.
Tianjin R&F Guangdong Tower

**Tianjin R&F Guangdong Tower** Tianjin hiriko Xiangluowan finantza barruti berrian eraikitze prozesuan dagoen bulego etxe orratza da. 468 metro eta 91 solairu izango ditu eta hiriko eraikinik garaiena izango da.

Lehen harria 2012an jarri zen, eta eraikuntza lanak 2016rako amaitzea espero da.

## Ikus, gainera 
* Munduko eraikinik garaienen zerrenda
* Txinako eraikinik garaienen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Dorrearen ordenagailu bidezko bideoa.
Annam

[thumb|250px|right|Annam [Frantziar Indotxinaren barnean]]
**Annam** (, ) Vietnam erdialdeko lurraldea da, ipar-hegoalde zabaltzen den kostaldeko ordoki batek osatua. Annamgo mendikatea du mendebaldean; Hego Txinako itsasoa, ekialdean; Tonkin lurraldea, iparraldean; eta Kotxintxina, hegoaldean. Biztanleria handikoa, ekonomia jarduera nagusiak nekazaritza (arroza, artoa, azukre-kanabera eta kokoa) eta arrantza dira. Hiri nagusiak Hue (hiriburua), Da Nang eta Qui Nhon dira.

## Historia 
1803. urtea baino lehen, izen horrez ezagutzen zen Indotxina erdialdeko erreinua. Nguyen Anh enperadore annamiarrak Tonkin, Annam eta Kotxintxina batzea lortu zuen, eta Vietnamgo inperioa sortu zuen. Tu Duc (1847-1883) haren ondoko enperadoreak kristauen aurka antolatutako esetsaldiak aitzakia harturik, frantsesak Annamen sartu (1883) eta Frantziako babes-herri bihurtu zuten *Union Indochinoise* delakoaren barnean. Annamek enperadorea mantendu zuen, 1945. urtean Ho Chi Minhek errepublika aldarrikatu zuen arte. Vietnam zatiturik egon zen urteetan (1954-1976), bitan banatu zuen Annam 17. paraleloak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Baptiste Urrutia

**Jean-Baptiste Urrutia** (Aldude, 1901eko azaroaren 6 – Montbeton, 1979ko urtarrilaren 15a) baxenafar apezpiku-misiolaria izan zen. Missions étrangères de Parisen kidea, Vatikanoko II. kontzilioan parte hartu zuen.

1925ean ordenatua, Frantziar Indotxinako Annamera bidali zuten, non An Ninhgo apaizgaitegian erretorea izan zen. François-Xavier Nguyễn Văn Thuận ikasle zuen, 1953an ordenatu zuena. 1948an apezpiku *in partibus*, Isauropolisko apezpiku titular eta Hueko bikario apostoliko izendatu zuten Indotxinako Gerran.

1960an kargua utzi zuen La Vangeko Gure Amaren santutegian eta 1975ean komunistek Vietnamdik bota zuten. Azken urtean Montbetonen eman zituen non, 77 urte zituela hil zen.

## Erreferentziak
Abrahel

**Abrahel** deabru emea da. Ezaugarrien aldetik gaueko espirituekin du lotura, sukuboekin. Emakume garai eta eder baten itxura hartzen du baina hala ere deabrua dela ezin du ezkutatu. Nicolás Remyk idatzitako *Demonolatria*n (1595) agertu ondoren haren ospea zabaldu egin zen. Antza, 1581an Limburgon agertu zen.

## Artzainaren kondaira 
Idazki batzuen arabera, 1581an, Mosela ibaiaren inguruan, Abrahelek Pierrot izeneko artzain bat liluratu egin zuen. Artzainak Abrahelekin larrua jotzeagatik bere semearen bizia eman zuen; deabruak semea pozoindutako sagar baten bidez hil zuen. Pierrot gertatutakoa ikusi zuenean damutu zen baina berriro ere Abrahel agertu zitzaion oraingoan semearen berpiztea eskaintzen baina horretarako jainkosa bezala otoitz egin behar zitzaion. Pierrotek onartu zuen eta Abrahel gurtu zuen. Semea bizitzara itzuli zen baina haren itxura ez zen mundu honetakoa. Urte bat igaro ondoren deabrua haurraren gorputik atera zen eta momentuan hil zen. Lagunek ezkutuan lurperatu zuten.

## Bibliografia 
* Camilo José Cela: *Enciclopedia del erotismo*. Madril: Grupo Libro 88, 1994. .
* Nicholas Rémy: *Demonolatria*, Lione, 1595. University Books, 1974.

## Kanpo estekak 
* : http://elespejogotico.blogspot.com.es/2007/10/abrahel-la-reina-de-los-sucubos.html

## Erreferentziak
Chapala aintzira

**Chapala aintzira** (gaztelaniaz: *Lago de Chapala*) Mexiko ipar-mendebaleko aintzira da, Jalisco eta Michoacan estatuen artean. Mexikoko aintzirarik handiena da (1.530 km2). Bertan isurtzen du ura Lerma ibaiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2013ko Udaberriko Klasikoa

**LIX. Udaberriko Klasikoa** 2013ko apirilaren 7an egin zuten, 171,6&nbsp;km ibilbidea zuena. 1.1. maila zuen.

14 taldek eta 135 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 105 amaitu zirenak. Garailea Rui Costa portugaldarra izan zen. Mendiko sailkapena ?k eta taldeena ?k irabazi zuten.

## Taldeak 
## Sailkapen orokorra 
## Kanpo estekak
Omar Fraile

**Omar Fraile Matarranz** (Santurtzi, 1990eko uztailaren 17a -) euskal txirrindularia da, 2012az geroztik profesionala izan dena.

Mendiko bizikletan ibili ondoren, Orbea Continental taldearekin hasi zen profesionalean.

## Palmares 
**2011**
* 3. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)

**2015**
* Apeninoetako Giroa
* Dunkerqueko Lau Egunetako etapa bat
* Euskal Herriko Itzuliko Mendiko sailkapena
* Espainiako Vueltako Mendiko sailkapena 28px

**2016**
* Espainiako Vueltako mendiko sailkapena 28px

**2017**
* Italiako Giroko etapa bat

**2018**
* Euskal Herriko Itzuliko etapa bat
* Romandiako Tourreko etapa bat
* Frantziako Tourreko etapa bat
* 3. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa 15px

**2021**
* Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa 15px 15px
* 9. Miguel Indurain Sari Nagusian

**2022**
* 3. Britainia Handiko Itzulian

**2023**
* Andaluziako Itzuliko etapa bat

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Orbea Continental (2012)
* Caja Rural (2013-2015)
** Caja Rural (2013) (martxoaren 7ra arte)
** Caja Rural-Seguros RGA (2013-2015)
* Dimension Data (2016-2017)
* Astana (2018-)

## Kanpo estekak 
*
Indotxina Frantsesa

**Intdotxina Frantsesa** (; ; ; ) 1888. urtetik aurrera Indotxinako kolonia frantsesei eman zitzaien izena izan zen. Kotxintxina, Kanbodia, Annam, Tonkin eta Laos ziren Frantziako Indotxina osatzen zuten koloniak. Bigarren Mundu Gerran (1941) japoniarrek menderatu zuten frantsesen lurraldea. Haiek alde egin zutenean, burujabetzaren aldeko gerrek 1950 arte iraun zuten. Urte horretan Indotxinako Federazioa eratu zen, Vietnam, Laos eta Kanbodia elkarturik.

## Indotxinako Gerra 
1946-1954 bitartean Frantziaren eta Vietminhen artean gertatu zen gerra. Bigarren Mundu Gerran, japoniarrak Frantziako Indotxinan sartu ziren (1941). Ho Chi Minhek, Indotxinako alderdi komunistaren buruzagiak, Vietminh alderdia sortu zuen, kanpoko gudarosteei aurre egiteko eta independentzia lortzeko. Bigarren Mundu Gerra bukatu ondoren, Vietminhek hartu zuen aginpidea eta Vietnamgo errepublika sortu zuen. Frantziak bere aldetik ez zuen bere inperio koloniala galdu nahi eta *L’Union française* (Frantziako elkartasuna) eratu zuen, horrela beste izen batez koloniak mantentzeko. Frantses gobernuak lurralde horri erreinu independente modura eutsi nahi zion, baina Frantziako elkartasunaren barruan. 1948 urtean frantses armada berriro Indotxinan sartu zen, Haiphong hiria bonbardatu ondoren (1948). Vietminhen barruan komunistak, burgesak eta abertzaleak elkartu ziren, fronte bakar eta indartsu batean Frantziaren kontra. Vietminh-go armadak, Giap jeneralak zuzenduta, Cao Bangeko gudua irabazi zuen (1950), baina gero frantsesek kontraeraso batez lurralde osoa berriro menderatu zuten. Azkenean Giap jeneralak Diên Biên Phu inguratu zituen frantsesak, eta Frantziako gudarostea errenditu egin zen (1954). Genevako bake itunean, Indotxina bi estatuetan banatua gelditu zen: Vietnamgo errepublika demokratikoa iparraldean eta Vietnamgo errepublika hegoaldean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Goikolarra

**Goikolarra** (lehen Aretxabaleta-Gardelegi zeritzona) Gasteizko auzo bat da, 2009. urtetik aurrera eratua. Aretxabaleta eta Gardelegi herriak kokaturik dauden lurretan dago, hiriaren hegoaldean. Auzoak itxura luzanga dauka, iparraldetik hegoaldera; iparraldean Aretxabaleta dago, eta hegoaldean Gardelegi. Auzoaren mendebaldean labore lurrak daude, eta ekialdean Olarizuko parkea. Iparraldean San Kristobal auzoarekin bat egiten du, eta hegoaldeko mugan Gasteiz mendietara doan errepidea eta Gardelegiko zabortegia ditu.

2000. urteko Gasteizko Hiri Antolamenduko Plan Nagusian aurreikusi zen auzoa, eta urbanizazio-lanak 2009 eta 2010 artean egin ziren. Lehen etxebizitza-blokeak 2011. urtean hasi ziren altxatzen.
[thumb|erdian|500px|Aretxabaleta inguruan eraikitako lehen etxebizitza-blokeak; blokeen ezkerrean Aretxabaletako eliza ikus daiteke, eta eskuinean [Adurtza auzoko etxeorratzak.]]

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  «Áreas de Actuación - Sector 19: ARECHAVALETA - GARDELEGI», Gasteizko Udalaren Ensanche 21 Zabalgunea enpresaren webgunea. 2013-04-08an kontsultatua.
Beaufort (argipena)

**Beaufort** izenak hainbat adiera ditu:

## Gizabanakoak 
* Francis Beaufort (1774 – 1857), irlandar hidrografoa. Beaufort eskala asmatu zuen.

## Tokiak 
* Beaufort itsaso bat da, Ozeano Artikoaren zati dena, eta Alaskaren (Ameriketako Estatu Batuak), Yukonen (Kanada) eta Ipar-Mendebaldeko Lurraldearen (Kanada) iparraldean dagoena.
* Beaufort Okzitaniako udalerri bat da, administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dagoena.
* Beaufort Okzitaniako udalerri bat da, administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dagoena.
* Beaufort Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena.
* Beaufort Frantziako udalerri bat da, Jura departamenduan dagoena.
* Beaufort Frantziako udalerri bat da, Nord departamenduan dagoena.
* Beaufort-Blavincourt Frantziako udalerri bat da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena.
* Beaufort-en-Argonne Frantziako udalerri bat da, Meuse departamenduan dagoena.
* Beaufort-en-Santerre Frantziako udalerri bat da, Somme departamenduan dagoena.
* Beaufort-en-Vallée Frantziako udalerri bat da, Maine-et-Loire departamenduan dagoena.
* Beaufort-sur-Doron Frantziako udalerri bat da, Savoia departamenduan dagoena.
* Beaufort-sur-Gervanne Frantziako udalerri bat da, Drôme departamenduan dagoena.
* Chapdes-Beaufort Okzitaniako udalerri bat da, administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dagoena.
* Montmorency-Beaufort Frantziako udalerri bat da, Aube departamenduan dagoena.
* Beaufort, Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da, Hego Carolina estatuan dagoena.

## Bestelakoak 
* Beaufort eskala haizearen intentsitatea neurtzeko neurri enpiriko bat da, Francis Beaufort hidrografoak asmatua.
* Beaufort gazta Savoia inguruko bailaretan behi esne gordinarekin egiten den gazta mota bat da.
Jolas hezigarri

thumb|300px|**Jolas hezigarrietan** piezak batuz eraikuntzak egiteko jostailuak daude.

**Jolas hezigarria** edo **jolas didaktikoa** balio hezigarri berezia duen jolasa da. Kontzeptu polemikoa da, jolasa definizioz dibertitzea beste helbururik ez duen jarduera baita. Beste alde batetik, ordea, jolasari hezigarri izenondoa gehitzea guztiz hutsala da. Argi dago jolasa haurraren garapen intelektual eta psikomotorrean funtsezko jarduera dela, kasu guztietan hezigarria, neurri handiagoan edo txikiagoan bada ere. Jolas hezigarriaren ideia plazaratu zuen lehena Ovide Decroly izan zen Initiation à l'activité motrice et intellectuelle par les jeux éducatifs lanarekin. Gogora dezagun Decroly metodo globalaren aitzindaria izan zela; autoreak berak metodo analitiko-sintetikoa ere deitu zion.

Autore horrek dioenez, “jolasek, funtsean, aukera eman behar diote haurrari bere inpresioak erregistratzeko eta sailkatzeko. Hartara, inpresio horiek konbinatzeko eta beste batzuekin asoziatzeko”. Decrolyk proposatutako jarduerak jolas gisa aurkeztea erabaki zuen haurraren interesa pizteko. Ideia horretatik sortu zen jolas hezigarri  terminoa, gaur egun hainbeste erabiltzen dena eta hain eztabaidatsua dena. 

Egun, jolas hezigarri esaten dugunean, aipatzen ari gara jolas librearen ezaugarri berberak dituen jarduera ludiko bat. Hau da, ez haurrari berez sortzen zaiona, helduak asmo hezitzailez proposatzen diona baizik. Jolas hezigarritzat jo ohi dira piezak sailkatu, ordenatu eta antzeko atazak eskatzen dituzten jostailuak, buruhausgarriak, eraikuntza-jostailuak eta jostailu tekniko-zientifikoak.

## Ezaugarriak 
Jolas hezigarriek ezaugarri hauek dituzte:

* Beren helburua haurrari funtzio mental jakin batzuk garatzea, ezagutza jakin batzuen hastapena bultzatzea eta arretari, oroimenari eta ulermenari dagokienez askotan errepikatzea ahalbidetzen duten objektu batzuk eskaintzea da.
* Oro har, bakarka egiten dira, baina badira talde txikian eta talde handian egiteko pentsatutakoak ere bai.
* Proposatzen diren jarduerak eserita egiten dira eta nagusiki etxe barruan.
* Erabiltzen den materiala sinplea, arina eta bolumen gutxikoa da; gainera, bistarako erakargarria izaten da.
* Materiala lortzen erraza eta merkea izaten da, hondatzen denean erraz berreskuratu ahal izateko.

Jolas hezigarriak desberdinak dira hainbat alderdiri dagokionez: erlazionatzen diren funtzioak eta ezaupideak; haurren adina; helburua; bakarkako, talde txikiko edo handiko zereginak eta egiteko/zuzentzeko teknikak.

## Ikus, gainera 
* Haur-jolas

## Kanpo estekak
Sara Montiel

**María Antonia Abad Fernández**, artistikoki **Sara Montiel** (Campo de Criptana, Ciudad Real, Espainia, 1928ko martxoaren 10a - Madril, Espainia, 2013ko apirilaren 8a) espainiar zinema aktorea eta abeslaria izan zen. Nazioartean ezaguna izan zen Espainiako zineman sarrera gehien saldu zituen filma egin zuelako: *El último cuplé*, eta ondoren *La violetera*. Kobratu zuen diruarekin orain arte izan den aktorerik ordainduena izatea lortu zuen, esklusibitate kontratua sinatuz: milioi bat dolar filmeko. Bere edertasunagatik ezaguna, fama handiko pertsonaia izan da Espainiako zinemagintzan.

1950 eta 1960ko hamarkadatan zehar 60 film egin zituen, horietako batzuk oso errentagarriak. Anthony Mann zinema zuzendariarekin ezkondu zen eta lehenengo espainiarra izan zen Hollywooden arrakasta izaten. Bertan Gary Cooper, Burt Lancaster, Joan Fontaine, Mario Lanza, Vincent Price eta Charles Bronsonekin lan egin zuen.

## Filmografia 
## Diskografia 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Guriako Habanera

## Kanpo estekak
1900eko Kontxako Bandera

**1900eko Kontxako Bandera** (Banderaren 16. edizioa), irailaren 8 eta 9rako zegoen prestatua. Getariak irabazitako 3. bandera izan zen, nahiz eta arraunean egin gabe irabazi.

## Kontakizuna 
Donostiako Klub Nautiko Errealak hirugarren urtez antolatu zuen Bandera, eta belaontzien estropadei lehentasuna ematen jarraitu zuen, nahiz eta herritarren nahiak traineruen alde izan. Sarietan beherapena izan zen, eta txanda bakoitzeko hirugarren sailkatuak saririk izango ez zuela jakitean etorri ziren istiluak. Jadanik denak uretan ziren arren, Pasai San Pedroko bi traineruek esan zuten hirugarren sailkatuak saririk izan ezean ez zirela estropadan irtengo, eta Donostiako hiru traineruek bat egin zuten haiekin, Nautikoko antolatzaileei desafioa eginez. Getariakoak, aldiz, eta bertako guztien kexuak jasoz, estatxa hartuz bere kalean jarri ziren. Antolatzaileek berari eman zioten saria estropadarik jokatu gabe.

## Parte-hartzaileak 

## Emaitzak 
Esan bezala, ez zen estropada jokatu. Getaria besterik ez zen estatxan jarri.

## Tripulazio irabazlea 
* Getaria
** Patroia: Domingo Cobeñas

## Bibliografia 
AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa, 

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Bucaramanga

**Bucaramanga** Kolonbiako erdialdeko hiria eta Santander departamenduko hiriburua da. Ekialdeko Mendikatean dago, 959 metroko garaieran. 2010ean 526.940 biztanle zituen.

Merkataritza eta industria (kafea, tabakoa, metalurgia eta zementu industriak) ekonomia jarduera nagusiak dira. Apezpikutegia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1999ko Kontxako Bandera

**1999ko Kontxako Bandera** (Banderaren 104. ekitaldia, garai hartan 97. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 5 eta 12an jokatu zen, Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkarteak bere laugarren Kontxako Bandera eskuratu zuen, Pasai Donibaneko traineruentzat hamargarrena izan zena.

## Kontakizuna 
Lehenengo jardunaldian Oriori ateratako ia zazpi segundoko aldea nahikoa izan zen Bandera eskuratzeko bigarren jardunaldian oriotarrek lau segundo baino ez baitzizkioten jan. Hirugarrena Urdaibai sailkatu zen. Aipatzekoa da San Pedro 14. urtez jarraian ohorezko txandan izan zela.

Donostiarren ordezkaria Donostia Arraun Lagunak izan zen. Isuntzak bere aldetik historian bigarren aldiz sailkatzea lortu zuen azken urteetako bolada ona biribilduz.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropada Oriok irabazi zuen Castro Urdialesen aurretik. 23 traineruk hartu zuten parte, 12 gipuzkoarrek, lau bizkaitarrek, hiru galiziarrek, bi kantabriarrek, eta lapurtar eta asturiar banak.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkartea
** Entrenatzailea:
** Patroia: Joseba Arbona
** Arraunlariak: Anartz Gereño, Patxi León, Arkaitz Arregi, Mikel Etxeberria, Igor Makazaga, Aitzol Aranzabe, Josu Bengoetxea, Miguel Angel Novoa, Karlos Mendizabal, Eneko Aranburu, Oskar Novoa, Ander Otero eta Antxon Sistiaga.

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
1997ko Kontxako Bandera

**1997ko Kontxako Bandera** (Banderaren 102. ekitaldia, garai hartan 95. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 7 eta 14ean jokatu zen, Orio Arraunketa Elkarteak bere 28. Kontxako Bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian.

## Kontakizuna 
Orio nagusitu bazen ere, bigarren jardunaldian bi denborarik onenak lehen txandako Tirán eta Koxtapek egin zituzten. Aipatzekoa da aurreneko aldiz lau traineru pasaitar sailkatu zirela Banderaren lehiarako.

Donostiarren ordezkaria Donostia Arraun Lagunak izan zen, abuztuaren 16ko klasifikatorioan Ur-Kirolak eta Fortuna gainditzeagatik.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 23 traineru aritu ziren lanean, 13 gipuzkoar, lau bizkaitar, bina galiziar eta kantabriar eta lapurtar eta asturiar bana. Oriok irabazi zuen hau ere, Tiránen aurretik.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Orio Arraunketa Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroiak: Jose Luis Korta, sailkapen estropadan Juan Mari Larrañaga "Txiki" aritu zen.
** Arraunlariak: Mikel Orbañanos, Asier Puertas, Jokin Otxotorena, Santi Zabaleta, Inaki Manterola, Jose Antonio Olaskoaga, Ramon Elizondo, Patxi Francés, Jose Luis Agirre, Ibon Urbieta, Agustin Mujika, Migel Anjel Lizarralde eta Iñigo Arruti.

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
1899ko Kontxako Bandera

**1899ko Kontxako Bandera** (Banderaren 15. edizioa), irailaren 8an eta 10ean jokatu zen. Pasai San Pedrok irabazitako 2. bandera izan zen.

## Kontakizuna 
Irailaren 7an ontzi bakarra zegoen izena emanda, eta egun horretan bertan sekulako lana egin behar izan zuten antolatzaileek, bai Donostiako patroien artean, bai inguruko herrietan, parte har zezaten animatzeko. Sarien aurrekontuak izandako jaitsiera izan zen, dirudienez, horren harrera hotza edukitzeko arrazoia.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
|valign="top"|

|}

## Tripulazio irabazlea 
* Pasai San Pedro
** Patroia: Lukas Iturralde
** Tripulazioa: Manuel Arrillaga, Saturnino Arrillaga, Lazaro Iturralde, Jose Mari Korta, Agustin Otazo, Franzisko Olano, Migel Elustondo, Karlos Sarria, Joxe Antonio Goikoetxea, Tomas Inda, Ebaristo Inda, Ignazio Goikoetxea eta Antonio Inda.

## Bibliografia 
AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa, 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1998ko Kontxako Bandera

**1998ko Kontxako Bandera** (Banderaren 103. ekitaldia, garai hartan 96. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 6 eta 15ean jokatu zen, Orio Arraunketa Elkarteak bere 29. Kontxako Bandera eskuratu zuen, hirugarrena jarraian.

## Kontakizuna 
Bigarren jardunaldia 13an jokatzekoa zen baina itsaso oso txarra gertatu zen eta hasieran astelehenera atzeratu eta azkenik asteartean jokatu zen, ordurako galiziarrak etxera itzulita zeuden arren.

Bi jardunaldiak irabaziz Oriok garaipen argia lortu zuen, bigarren gelditu zen San Pedrori 21 segundo atereaz. Aipatzekoa da historian lehen aldiz bi traineru galiziar izan zirela lehian, Tirán eta Perillo. Bestetik bigarren urtez jarraian lau traineru pasaitar sailkatu zirela ere esan behar da.

Donostiarren ordezkaria Donostia Arraun Lagunak izan zen, abuztuaren 13ko klasifikatorioan Fortuna eta Ur-Kirolak gainditzeagatik.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 25 traineru aritu ziren lanean, 14 gipuzkoar, lau bizkaitar, bina lapurtar, galiziar eta kantabriar eta baita asturiar bat ere. Oriok irabazi zuen hau ere, Tiránen aurretik.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Orio Arraunketa Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Juan Mari Larrañaga "Txiki"
** Arraunlariak: Mikel Orbañanos, Asier Puertas, Xabier Urkizu, Anjel Odriozola, Migel Anjel Sarasua, Jose Antonio Olaskoaga, Jon Iriondo, Patxi Francés, Luis Goñi, Ibon Urbieta, Iñigo Etxabe, Migel Anjel Lizarralde eta Iñigo Arruti.

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Gertaera arraroen lege

Probabilitate teorian, **gertaera arraroen legea** banaketa binomialaren limitea, *n* saiakuntza kopurua infiniturantz eta *p* aldi bakoitzean gertaera suertatzeko probabilitatea zerorantz doazelarik, Poissonen banaketarako joera duela ezartzen duen teorema da. Horrela, gertaera arraroen legeak segida luze batean (hain zuzen, *n* infiniturantz doalarik) gertaera arraroen kopurua (0tik gertukoko probabilitatea duten gertaerak, hain zuzen) aztertzen ditu. Poissonen banaketaren probabilitateak erosoago kalkulatzen direnez *n* handiko eta *p* txikiko banaketa binomialaren probabilitateak baino, Poissonen banaketak konputazio-abantaila du banaketa binomialaren aldean kasu horietan. Abantaila da informatikaren garapena dela eta deuseztu bada ere, gertaera arraroen legea *p* probabilitate txikia saiakuntza batetik bestera aldatzen doan kasuetarako ere erabil daitekeela nabarmendu behar da, \scriptstyle \lambda parametro moduan, saiakuntza guztietan arrakasta izateko *pi* probabilitateen batura eginez. Gertaera arraroen legea Siméon Denis Poisson frantziar matematikari eta fisikariak ezarri zuen 1837 urtean *Recherches sur la Probabilité des Jugements en Matière Criminelle et en Matière Civile* liburuan.

## Teorema 
::n \rightarrow \infty\ ; p \rightarrow 0\ ; np \rightarrow \lambda betetzen diren kasuan:
::\frac{n!}{k!(n-k)!}p^x(1-p)^{n-x} \rightarrow \frac{e^{-\lambda}\lambda^x}{x!}

### Frogapena 
::\begin{align}
\frac{n!}{k!(n-k)!}p^x(1-p)^{n-x} & =\frac{n!}{k!(n-k)!}\Bigg(\frac{\lambda}{n}\Bigg)^x\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^{n-x}\\
& =\frac{n!}{k!(n-k)!}\Bigg(\frac{\lambda}{n}\Bigg)^x\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^{n-x}\\
& = \frac{n!}{k!(n-k)!}\Bigg(\frac{\lambda}{n}\Bigg)^x\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^n\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^{-x}\\
& = \frac{n(n-1)\cdots[n-(x+1)]}{x!}\frac{\lambda^x}{n^x}\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^n\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^{-x}\\
& = \frac{n(n-1)\cdots[n-(x+1)]}{n^x}\frac{\lambda^x}{x!}\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^n\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^{-x}\\
& = \frac{n}{n}\frac{n-1}{n}\cdots\frac{n-(x+1)}{n}\frac{\lambda^x}{x!}\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^n\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^{-x}\\
& = 1\Bigg(1-\frac{1}{n}\Bigg)\cdots\Bigg(1-\frac{x+1}{n}\Bigg)\frac{\lambda^x}{x!}\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^n\Bigg(1-\frac{\lambda}{n}\Bigg)^{-x}\\
\end{align}

## Hurbilketaren doitasuna 
*i* saiakuntzetako probabilitateak *pi* izanik, banaketa binomialeko *P(X=k)* probabilitate zehatzekiko errorearen muga absolutua hau dela frogatzen da:

::\Bigg|P(X=k)-\frac{e^{-\lambda}\lambda^x}{x!}\Bigg| \leq \sum p_i^2

## Kanpo estekak
1996ko Kontxako Bandera

**1996ko Kontxako Bandera** (Banderaren 101. ekitaldia, garai hartan 94. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 1 eta 8an jokatu zen, Orio Arraunketa Elkarteak bere 27. Kontxako Bandera eskuratu zuen.

## Kontakizuna 
Orio, Tirán eta San Pedroren arteko lehia estua izan zen, hirurak 11 segundoren barruan gelditu zirelarik. Lehen jardunaldian Orok irabazi zuen eta bigarrenean Tiránek.

Donostiarren ordezkaria Ur-Kirolak izan zen, abuztuaren 18ko klasifikatorioan Fortuna eta Donostia Arraun Lagunak gainditzeagatik.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 23 traineru aritu ziren lanean, 13 gipuzkoar, lau bizkaitar, bina galiziar eta kantabriar eta lapurtar eta asturiar bana. San Pedro izan zen lehenengoa Tirán eta Hondarribiaren aurretik.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Orio Arraunketa Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Juan Mari Larrañaga "Txiki"
** Arraunlariak: Mikel Orbañanos, Asier Puertas, Jokin Otxotorena, Migel Anjel Lizarralde, Iñaki Manterola, Jose Antonio Olaskoaga, Jose Luis Agirre, Patxi Francés, Jon Salsamendi, Ibon Urbieta, Agustin Mujika, Anjel Odriozola, Iñigo Arruti

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
1995eko Kontxako Bandera

**1995eko Kontxako Bandera** (Banderaren **100. ekitaldia**, garai hartan 93. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 3 eta 10ean jokatu zen, Donibaneko Arraunlariak taldeak bere Kontxako Bandera bakarra eskuratu zuen, Pasai Donibaneko traineruentzat 9.a ere bazena. **Bi egunetako errekorra** ere ezarri zuen, 39:14:88 eta hamarkada bat iraun zuen.

## Kontakizuna 
Donibaneko Arraunlariak lehen jardunaldian nagusitu zen eta orduan lortutako abantailari esker nahikoa izan zuen bigarren jardunaldian hirugarren egitearekin. Estropada azkarrak izan ziren, lehen lau traineruek ordurarteko bi egunetako errekorra gainditzea lortu baitzuten.

Donostiarren ordezkaria Ur-Kirolak izan zen, abuztuaren 17ko klasifikatorioan Fortuna gainditzeagatik.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 19 traineru aritu ziren lanean, 13 gipuzkoar, lau bizkaitar, bi kantabriar eta galiziar eta asturiar bana. Orio izan zen irabazlea San Pedro eta Ondarroaren aurretik.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
* (R) Errekor berria.

## Tripulazio irabazlea 
* Donibaneko Arraunlariak
** Entrenatzailea: Josetxo Arrizabalaga
** Patroia: Juan Mari Lujanbio
** Arraunlariak: Juan Mari Etxabe, Tomás Arostegi, Gabi Larrinaga, José Manuel Azkue, Joseba Fernandez, José Miguel Beraza, Isidoro Sistiaga, Luis Goñi, Mikel Escribano, Iñaki Mendizabal, Valentín Buldain, Urko Arraras eta Patxi Aldasoro.

## Fibrazko traineruak 
Urte honetan Arraunketako Euskal Federakuntzak fibrazko trainerua erabiltzen utzi zuen eta elkarteek honen aldeko apustu nabaria egin zuten. Ur-Kirolak izan zen lehen jardunaldian egurrezko Fontanen traineruaz arraun egin zuen bakarra. Bigarren jardunaldirako Cuestaren fibrazko trainerua utzi zion Santiagotarrak taldeak. Hona hemen elkarte bakoitzak erabilitako traineruaren egileak:
* Cuesta: Donibaneko, Orio eta Ur-Kirolak.
* Fontán: San Pedro.
* Olaziregi: Hondarribia eta Koxtape.
* Amilibia: Ondarroa eta Santurtzi.

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Glaziar haran

[thumb|240px|U itxura duen harana [Ladakheko Lehtik gertu.]]
**Glaziar harana** glaziarren higaduraren eraginez U itxura hartu duen harana da.

Izotzak egindako haran hauek oso ohikoak dira Alpeetan, Himalaian, Mendi Harritsuetan, Eskoziako Lur Garaietan, Eskandinavian edo Kanadan. Haranaren barrenean glaziarraren urtutako urak sortutako ibai bat izan daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joxean Lizarribar

**Jose Antonio Lizarribar Exposito** —ezagunagoa **Joxan Lizarribar** izen-deiturez— (Altzo, Gipuzkoa, 1951ko uztailaren 19a- Donostia, Gipuzkoa, 2013ko apirilaren 9a) enpresaburua izan zen. 1970eko hamarkadatik izan zuen lotura euskal kulturarekin, eta *Berriaren* sorrerarekin batera hartu zuen Berria Taldeko lehendakari kargua, 2003an.

## Erreferentziak
Anetoko glaziarra

**Anetoko glaziarra** (gaztelaniaz *Glaciar del Aneto*) Pirinioetako glaziarrik handiena da. Benasquen kokaturik, 90 hektarea eta, gehienez, 50 metroko lodiera du. Amaieran duen morrena oso zaila egiten du bertara udaberrian edo udazkenean igo eta, egun, ez ditu duela zenbait mende zituen arrakala arriskutsuak. Oso egoera txarrean dago eta litekeena da bitan zatitzea. Bere urak Ésera ibaira doaz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Congosta

**Congosta** edo **Congosta de Vidriales** Zamorako probintziaren iparraldean kokatuta dagoen herria da, Ayoó de Vidriales udalerriaren barnean dagoena.

## Leku-izenak 
Congosta izenak coangusta/congusta hitzekin zerikusia dauka eta horrek "pasabide estu edo alturen artean" esan nahi du.

## Geografia fisikoa 
### Kokapena 
Congosta herriak Ayoó de Vidriales du Ekialdean, Uña de Quintana Hegoaldean, Cubo de Benavente Mendebaldean eta Nogarejas Iparraldean. Leongo probintziarekin muga du udalerriaren iparraldean.

### Orografia 
Pinu basoaz inguratuta dago, tarteka haritz eta ilex basoaz ere. Makalak ere badira Lurzoruaren kalitatea delako.

### Hidrografia 
#### Almucera korrontea 
Congosta de Vidrialesen ipar-ekialdean Almucera korrontea sortzen da, Benaventeko Aranen korronterik importanteena. Korronte hau Congostan jaiotzen da, El Caño, Ayoó Txikitxua eta Valmediano ibarren artean, Rio Teran eraman arte.

#### Erroten urtegia 
Congostaren mugan Erroten urtegia dago, zeinen urak hurbileko mendien maldetan dauden iturrietatik datozen. 1978 urtean eraiki zen negu euritsuetako ur sakanak saihesteko. Udan, urtegia aisialdi-eremua eta igeri-eremua dauka. Bainu-eremua laua da, eta ez ditu ur zurrumbilorik, beraz, ez du inolako arriskurik. Arlo hori, are gehiago, buia batzutaz mugatuta dago; handik aurrera lurzorua irregularragoa da eta. Erretegiak daude, eta bertan udan ez da onartzen erretzea, suteak saihesteko. Mahaiak eta larre zabalak eskaintzen ditu. Aisialdi-gunera auto bidez heltzen da, 6 km errepide ZA-P-255 parean, sartu Congostara eskuinetara eginez. Ondoren Calzada Kaletik gora joan haren amaiera arte, non harrizko bidea bukatzen da, baita herriko punturik altuena. Hortik aurrera, seinaleak, aisialdi-eremura eta igeriketa-eremura eramango gaitu.

## Ondarea 
### San Martin eliza 
Etxe txikien artean San Martin eliza altxatzen da, herriko eraikinik altuena.

### Ermita 
Eliza baino txikiagoa da, eta etxe arteko txoko estu batean dago. 1762ko erretaula barrokoa du.

### Errotak 
Congostan hainbat errota existitzen dira zekalea ehotzen eta bazka egiten zituztenak abeltzaintzarako. Ezagunena urtegiaren alboan dagoena da. Bere ondoan zerrategi bat izan zen. Errota hau zeharo sahartuta dago gaur egun.

## Jaiak 
### San Martino 
Azaroaren 11n San Martino ospatzen da. Festa honetan erlijio ekintzak eta txokolatada dago.

### Corpus 
Festa hau, esan daiteke festa handiak direla, uztailaren lehenego asteburuan ospatzen da. Bertan berbenak,txarangak,paellada, lehiaketak,jokuak eta prozezioak egoten dira.

## Kanpo estekak
Monte Perdidoko glaziarra

**Monte Perdidoko glaziarra** (gaztelaniaz *Glaciar del Monte Perdido*) Pirinioetako glaziarra da. Aneto, Maladeta eta Ossouekoak eta gero mendilerroko laugarren glaziarrik handiena da. 2.700 eta 3.250 metroko altueran, Monte Perdidoko iparraldeko aldean dago.

Inguruko glaziarrak bezala, azken bi mendeetan, desagertzeko zorian dago, XIX. mendearen erdian Marboréko aintziraraino ailegatzen baitzen. 1973an bitan banatu zen. Bere urek aintzira sortu eta Gavarnieko zirkuan dagoen Gavarnieko ur-jauzia sortzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maladetako glaziarra

**Maladetako glaziarra** (gaztelaniaz *Glaciar de la Maladeta*) Pirinioetako glaziarra da. Anetokoa eta Ossouekoa eta gero mendilerroko hirugarren glaziarrik handiena da. 0,33&nbsp;km²-ko azalera du eta Maladetako iparraldeko aldean dago.

Inguruko glaziarrak moduan, oso egoera larrian dago.

## Kanpo estekak
Antiprisma pentagonal

Geometrian, **antiprisma pentagonala** oinarritzat bi pentagono (berdinak, baina bata bestearekiko biraturik) eta albo-aurpegitzat triangeluak dituen poliedroa da. Oinarri baten erpin bat haren parean beste oinarrian dauden ondoz ondoko bi erpinak lotzean sortzen dira albo-aurpegi triangeluarrak. Adibidez, bi oinarriak pentagonoak dituen prisma batean (bi oinarriek zentro bera dute, baina bata bestearekiko 36° edo π/5 radian biratuta dago), bi oinarrien hamar erpinak lotzen dituzten hogei ertz daude eta irudiak, beraz, hamar albo-alde triangeluar ditu: antiprisma pentagonal simetriko bat da.

## Ikus gainera 
## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak 
* 
*  Pentagonal Antiprism eredu interaktiboa
Erwinia

**Erwinia** generoa bakterio Gram negatiboz osatua dago, Enterobacteriaceae familia barruan sailkatzen direnak. Anaerobio fakultatiboak dira eta mugikorrak. Ez dute laktosaren hartzidura burutzen eta ez dute esporarik sortzen.

Erwin Smith bakteriologoak aipatu zituen estreinakoz bakterio hauek, eta bere omenez haren izena hartu zuten.

Genero honetako bakterioak ez dira giza-patogenoak. Landareentzat, aldiz, oso kaltegarriak dira, izurrite latzak sortuz. *Erwinia amylovora* (fruta-arboletako patogenoa) eta *Erwinia carotova* (patatak eta azenarioak hondatzen dituena) dira nekazaritzan kalte gehien egiten dituztenak.

## Espezieak 
* *Erwinia amylovora*
* *Erwinia aphidicola*
* *Erwinia billingiae*
* *Erwinia carotovora* (egun *Pectobacterium carotovorum*) 
* *Erwinia chrysanthemi*
* *Erwinia mallotivora*
* *Erwinia papayae*
* *Erwinia persicina*
* *Erwinia psidii*
* *Erwinia pyrifoliae*
* *Erwinia rhapontici*
* *Erwinia toletana*
* *Erwinia tracheiphila*
* *Erwinia dacicola* (hautagaia)

## Kanpo estekak
Mimetizko geralekua

**Mimetiz** Euskal Herriko Bizkaiko tren geraleku bat da, Zalla udalerriko Mimetiz auzoan kokatuta dagoena.

Geralekua 2013ko otsailaren 11an ireki zen.

## Egoera 
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 25,512 kilometro-puntua

## Sarbideak 
*  Sabino Arana etorbidea, Mimetiz pilotalekuaren atzealdean

## Historia 
1898an sortu zen Bilbo-Santander burdinbidea, Zorrotza-Balmaseda trenbidea Santander-Solares eta Zalla-Solares burdinbidetarekin lotu ondoren, Bilbo eta Santander arteko ibilbideak ahalbidetuz.

1911n Roblako Trenbidearen Konpainiak burdinbide berria eraiki zuen, Santanderretik Bilborako Trenbide Konpainiaren trenbide bera ez partekatzeko. Hala ere, Irauregiko geltokian trenen arteko gurutzadura nahitaezkoa izaten jarraitu zuen. 1923an Leon-Matallana burdinbidea erabilita Leonera burdinbidea luzatu zen.

1972an FEVE eragileak trenbideen ustiapena bere esku hartu ondoren, 1975ean Bilbo-Leon eta Bilbo-Santander burdinbideak lotu zituen Arangurengo geltokian. Handik aurrera bai Santanderretik bai Leonetik zetozen trenek trenbide beretik heltzen dira Irauregira. Lutxanako eta Roblako saihesbideak zama-garraiorako trenentzako besterik ez ziren mantendu.

Geraleku hau 2013ko otsailaren 11an inauguratu zen.

## Geralekua 
Geralekuak sarbide bakarra eta nasa bakarra du.

## Zerbitzuak 
### Eskualdeko trenak 
### Aldiriko trenak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak 
* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
1994ko Kontxako Bandera

**1994ko Kontxako Bandera** (Banderaren 99. ekitaldia, garai hartan 92. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 4 eta 11an jokatu zen, San Pedrok 15. Kontxako Bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian.

## Kontakizuna 
San Pedrok lehenengo jardunaldian ateratako abantaila nahikoa izan zen Bandera irabazteko. Bigarren jardunaldian Orio nagusitu zitzaion arren segundo bakarreko aldea baino ez zion atera. Aurtengo berritasuna Meirako Samertolameu taldea izan zen, Kontxako Banderan parte hartzen zuen lehenengo traineru galiziarra baitzen. Hirugarren eginez maila oso ona zuela erakutsi zuen. Bestetik Ondarroak ere 68 urteren ondoren berriz Kontxako Banderan aritzea lortu zuen.

Donostiarren ordezkaria Arraun Lagunak izan zen, Aste Nagusiko klasifikatorioan Ur-Kirolak eta Fortuna gainditzeagatik. Sailkapen estropadan Ur-Kirolak ere barruan sartzea lortu zuen.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 22 traineru aritu ziren lanean, 14 gipuzkoar, lau bizkaitar, bi kantabriar eta galiziar eta asturiar bana. Donibaneko Arraunlariak izan zen irabazlea San Pedro eta Orioren aurretik.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sanpedrotarra Arraun Elkartea
** Entrenatzailea: Julian Osa
** Patroia: Juan Carlos Fontan
** Arraunlariak: Iñigo Velasko, Joseba Martin, Iñaki Beraza, Alvaro Lopez, Patxi Gobantes, Julio Cascante, Gorka Perez, David Gil, Aitor Balda, Jon Sisniaga, Ivan Berdegue, Iñaki Irulegi eta Mikel Martin.

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Nicolas Rémy

**Nicolas Rémy**, baita ere *Nicolaus Remigius* bezala ezagututa latinez idatzitako testuetan (Charmes (Vosges), 1530 &ndash; 1616) magistratu frantses bat izan zen. Haren ospea sorginak harrapatzeko egin zituen ahaleginen ondorioz sortu zen; zentzu horretan Jean Bodin eta Pierre de Lancre parekoa izan zen.

## Biografia 
Tolosako Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren, 1563 eta 1570 artean Parisen lan egin zuen. Urte hartan bere osaba ordezkatu zuen Vosgesko lotinant jeneral moduan eta 1575ean Karlos III.a Lorrenakoak bere idazkari izendatu zuen.

Poemak eta historiari buruzko liburuak idatzi arren, 1595ean Lyonen argituriko *Daemonolatreiae libri tres* liburuari esker ezaguna da. Bertan 1576 eta 1591 artean sorginkeriaren aurkako bere epaiketen kontakizunak bildu zituen. Urte horietan bere ekintzen ondorioz 900 pertsona inguru akabatu zituen, guztiak sorgikeriaren akusaziopean. Bere liburuan gutxienez ehun kasu aipatu zituen. Haren liburuan jasotzen den arabera pertsona horiek mota askotako gaiztokeriak egiten zituzten:
* Uztak galarazten zituzten intsektu saldoen bitartez.
* Hodeietako ura izoztu egiten zuten kazkabarra sortzeko.
* Sorginak hodeietara erratzen gainean egan egiten ailegatzen ziren.
* Etxeetan sartzen ziren gaiztokeriak egiteko.
* Sabbatera joaten ziren.

Nicoals Remyk, Pierre de Lancre, Pierre Grégoire eta beste magistratu batzuekin batera, sorginkeriaren delituari behin-betiko forma eman zion. 1592 bere lan hiltzailea utzi zuen eta landan bere esperientzi guztiak liburuan biltzeko ahaleginak egin zituen.

## Bibliografia 
* Julio Caro Baroja: *Las brujas y su mundo*. Madril: Alianza, 1966.
* Nicholas Rémy: *Demonolatriae libri tres*. Frankfurt: 1596. University Books argitaletxeak berrargitaratuta, 1974.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  http://elespejogotico.blogspot.com.es/2011/10/daemonolatreiae-libri-tres-nicolas-remy.html
*  http://www.faculty.umb.edu/gary_zabel/Courses/Phil%20281b/Philosophy%20of%20Magic/Arcana/Witchcraft%20and%20Grimoires/Remy.html
Online

***Online*** (euskaraz, *linean*) eta ***offline*** (euskaraz, *lineaz kanpo*) telekomunikazioetan eta bereziki Interneten erabiltzen diren terminoak dira, eduki bat edo erabiltzaile bat beste erabiltzaileekin harremanetan edo horien eskura izateko prest dagoen adierazteko. ***Online*** terminoak lotura, konexioa, adierazten duen bitartean, ***offline*** hitzak Internet edo beste telekomunikabide baten bidezko lotura eza, konexio eza, adierazten du.

## Kanpo estekak
1992ko Kontxako Bandera

**1992ko Kontxako Bandera** (Banderaren 97. ekitaldia, garai hartan 90. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 6 eta 13an jokatu zen, Oriok bere 26. Kontxako Bandera eskuratu zuen.

## Kontakizuna 
Historian izandako alderik txikienetako bat izan zen Orio irabazlearen eta bigarren gelditu zen Donibaneko Arraunlariak talde sanjuandar berriaren artean, segundo bat eta 23 ehuneneko hain zuzen ere. Bakoitzak jardunaldi bana irabazi zuen.

Donostiarren ordezkaria Arraun Lagunak izan zen, abuztuaren 11ko klasifikatorioan Ur-Kirolak, Fortuna eta Donostia A. B. gainditzeagatik.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 20 traineru aritu ziren lanean, 13 gipuzkoar, lau bizkaitar, bi kantabriar eta asturiar bakarra. Honetan ere Orio nagusitu zen.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Orio Arraunketa Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Jose Luis Korta
** Arraunlariak: Anjel Larrañaga, Igor Esnal, Jokin Amilibia, Migel Anjel Lizarralde "Altxerri", Joakin Otxotorena, Patxi Francés, Ramon Elizondo "Amañu", Patxi Zabala, Jon Salsamendi, Antonio Atxega, Alex Esnal, Anjel Odriozola, Migel Anjel Sarasua

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Ossoueko glaziarra

**Ossoueko glaziarra** (frantsesez ''Glacier d'Ossoue'') Pirinioetako glaziarra da. Anetokoa eta gero mendilerroko bigarren glaziarrik handiena da. 0,46&nbsp;km²-ko azalera du eta Viñamalako iparraldeko aldean dago.

Inguruko glaziarrak bezala, oso egoera larrian dago.

## Kanpo estekak
Seil de la Baque

**Seil de la Baque** (baita **Seilh** edo **Ceil de la Baque** ere) Pirinioetako glaziar zirkua da. 0,115&nbsp;km²-ko azalera du eta Portillongo zirkuan dago. Portillongo aintzirak bere urak biltzen ditu.

Okzitanieraz, Seil de la Baque «behiaren glaziarra» esan nahi du. Inguruko glaziarrak bezala, oso egoera larrian dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taillongo glaziarra

**Taillongo glaziarra** (frantsesez: *Glacier du Taillon*) Pirinioetako glaziar zirkua da. 0,12&nbsp;km²-ko azalera du eta Gavarnieko zirkuan dago.

## Kanpo estekak
Antiprisma heptagonal

Geometrian, **antiprisma heptagonala** oinarritzat bi heptagono (berdinak, baina bata bestearekiko biraturik) eta albo-aurpegitzat triangeluak dituen poliedroa da. Oinarri baten erpin bat haren parean beste oinarrian dauden ondoz ondoko bi erpinak lotzean sortzen dira albo-aurpegi triangeluarrak. Adibidez, bi oinarriak hexagonoak dituen prisma batean (bi oinarriek zentro bera dute, baina bata bestearekiko π/7 radian biratuta dago), bi oinarrien hamalau erpinak lotzen dituzten hogeita zortzi ertz daude eta irudiak, beraz, hamalau albo-alde triangeluar ditu: antiprisma heptagonal simetriko bat da.

## Ikus gainera 
## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak 
*
1990eko Kontxako Bandera

**1990eko Kontxako Bandera** (Banderaren 95. ekitaldia, garai hartan 88. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 2 eta 9an jokatu zen, San Juanek bere 8. Kontxako Bandera eskuratu zuen. **Bi egunetako errekor** berria ezarri zuen gainera, 39:37:68.

## Kontakizuna 
Espero zen bezala San Juan eta San Pedroren arteko lehia handia izan zen, bakoitzak jardunaldi bat irabaziz. Azkenean biek gainditu zuten bi egunetako errekor zaharra. Aipatzekoa da San Juanen bigarren taldea (C.D. Yola) ere Kontxan arraunean aritu zela, elastiko zuriz eta traineru arroxaz.

Bigarren jardunaldiko lehenengo txandan Yolak eta Hondarribiak Arraun Lagunaken trainerua oztopatu zutelako epaileek azkenengoaren denbora bera eman zieten biei.

Donostiarren ordezkaria Arraun Lagunak izan zen, Aste Nagusiko klasifikatorioan Ur-Kirolak eta Fortuna gainditzeagatik. Sailkapen estropadan Ur-Kirolakek ere Kontxako Banderara sailkatzea lortu zuen.

Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 17 traineru aritu ziren lanean, 10 gipuzkoar, lau bizkaitar, bi kantabriar eta asturiar bakarra. Estropada hau San Pedrok irabazi zuen.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
* ¹ Yola eta Hondarribiak benetan egin zuten denbora, baliogarria izan ez bazen ere.

## Tripulazio irabazlea 
* Koxtape Arraun Elkartea
** Entrenatzailea: Pako Prieto
** Patroia: Juan Mari Lujanbio
** Arraunlariak: Jose Luis Erkizia "Baserri", Patxi Aldasoro, Gabino Ollokiegi, Kerman Sainz de Bikuña, Patxi Sisniaga, Tomas Arostegi, Gonzalo Urreizti, Mikel Ugartemendia, Josetxo Arrizabalaga, Imanol Ansa, Juan Mari Etxabe, Jose Manuel Azkue, Manuel Azpillaga, Jose Manuel Aranburu, Pako Prieto.

## Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak