Mary Reynolds

**Mary Louise Hubacheck Reynolds** (**Hubacheck**, AEB, 1891ko urriaren 19a - Frantzia, 1950eko irailaren 30a) estatubatuar artista eta azaleztatzailea (kuadernatzailea) izan zen. Marcel Duchamp artistarekin izandako harreman erromantikoarengatik eta kolaborazio artistikoarengatik da ezaguna, baita naziek Parisen okupatu zuten sasoian Frantziako erresistentziaren alde egindako lanarengatik ere.

## Bizitza 
1891. urtean jaio zen, Minnesota estatuko Minneapolis herrian. Familia aberats batekoa zen eta haurtzaroan Minneapoliseko eskola publikora joan zen. 1909an ekialdeko kostaldera joan zen Vassar Collegen ikastera, eta 1913an arte lizentziatura lortu zuen. Graduatu ostean, Minneapolisera itzuli zen Minnesotako Unibertsitatean graduondoko ikasketak egitera.

Minnesotako Unibertsitatean zegoela, Matthew Givens Reynolds ezagutu zuen, eta 1916ko uztailaren 24an ezkondu zen harekin. Bere konpromisoan zehar, Matthew-ek New Yorken lan egiteko eskaintza bat jaso zuen, beraz, bikotea hiri horretara joan zen, Greenwich Villagen bizitzen jarri zren, non berak sasoi hartako bohemia artistikoa ezagutu zuen eta Marchel Duchampekin lehen topaketa bat izan zuen. 1917ko azaroan, bere senarra Lehen Mundu Gerran aliatu zen, eta borrokatik bizirik atera bazen ere, Europan gripeak jota hil zen 1919ko urtarrilaren 10ean. Senarra hil ostean, Minneapolisera itzuli zen denbora labur batean. Bere familiak berriro ezkontzeko eskatu zion, baina aukera hori ez zitzaion oso egokia iruditu. 1921eko apirilean Parisera joan eta Montparnassen jarri zen bizitzen.

## Pariseko bizitza 
Parisen bizitzen hasi eta berehala bihurtu zen socialite, Laurence Vail eleberrigile, margolari eta poetarekin zuen harremanari esker. 1923an, Marchel Duchampekin elkartu zen berriro, Parisko gizartean zituen harremanen bidez, eta bion arteko harremana hasi zen. Hala ere, Duchamp ez zen leiala izan eta beste emakumeekin harremanak izan zituen denbora tarte horretan. Inoiz ezkondu ez baziren ere, 1927tik aurrera harreman estuan bizi izan ziren biak: elkarrekin bizi ziren, oporretara elkarrekin joaten ziren eta elkarrekin ikusten zituzten jendaurrean.

### Azaleztatzaile 
1929an, Reynolds Pierre Legrain maisu azaleztatzaile frantsesaren tailerrean hasi zen lanean. Legrainen koadernaketa-estiloa modernista zen nagusiki, estilo klasikoko liburu frantsesen koadernaketa-tradizioarekin kontrastatzen zuena. Legrainen eraginak, baita Duchampenak ere, liburuak azaleztatzeko estilo abangoardista samarra hartzera eraman zuen Reynolds, surrealismo frantsesaren eraginez. Berak koadernazio asko egin zituen, horietako batzuk Duchampekin elkarlanean, Alfred Jarry idazlearen *Ubu errege* lanerako egin zuena esaterako.

1930eko hamarkadan zehar, Duchamp-ekin zuen harremana egonkortu zuen eta bien arteko etengabeko lankidetzaz gain, aktiboki jardun zuen koadernatzaile lanetan. Lan-estudio bat partekatzen ez bazuten ere, euren etxe komunak berez kontu estetiko bitxitzat hartua zen, eta sasoi hartako literato eta artistak askotan egoten ziren bertan. 

### Nazien okupazioa 
Naziek Paris okupatu arte iraun zuen horrek, eta horrek zaildu egin zuen euren arteko harremana. Duchamp Parisko eremu hutsetara joan zen, Reynoldsi berarekin bat egiteko eskatuta, baina ezetz esan zuen, okupazioak bere bizitzarako inolako arazorik ez zekarrela argudiatuz, eta Duchampi idatzi zion: “Ez kezkatu, torturarik ez, ezta itsasontzirik ere sei hilabetez.. Baldintza onargarriak hemen eta emoziorik batere ez". Duchamp 1942an joan zen New Yorkera.

1940ko hamarkadaren hasieran, Reynoldsek paper aktiboa izan zuen Frantziako Erresistentzian. Finantza laguntza ere eman zien hainbat laguni okupazioan zehar. Bereziki, Jean Hélion artistari lagundu zion naziengandik ezkutatzen, 1942an Alemaniako preso esparru batetik ihes egin ostean. 1942. urtearen bukaeran, Gestaporen zaintzapean zegoela konturatu zen, eta okupatutako Paris uztea pentsatu zuen. Espainiara ihes egin zuen Pirinioak zeharkatuz. Zailtasun batzuen ostean, 1942ko abenduaren 14an heldu zen Madrilera. 1943ko urtarrilaren 6an New Yorkera itzuli zen hegazkinez.

## Geroko bizitza 
Bera eta Duchamp elkarrekin bizi izan ziren Greenwich Villagen 1945era arte. Han, Parisen bizi izandakoa oroitzen zuen, eta 1945ean, gerra bukatu eta sei astera, haraxe joan zen bizitzera. Duchamp denbora gutxirako elkartu zen berarekin, baina azkenean 1947an lekualdatu zen. Denboraldi horretan, azaleztapenerako zuen interesa moteldu egin zen, eta, 1945 eta 1947 artean, View arte-aldizkariko Parisko ordezkari gisa lan egin zuen batez ere.  Bere osasuna pixkanaka ahulduz joan zen okupaziotik ihes egin zuenean jasandako tentsioengatik, eta 1950eko apirilean Neuillyko American Ospitalean sartu zen. Endometrioko minbizia zuela jakin zen. Gaixotasun horren ondorioz hil zen 1950eko irailaren 30ean Parisko bere etxean, Marchel Duchamp alboan zuela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak