open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iparra.eus

**Iparra.eus** euskararen erabilera zabaltzeko eta ezagun egiteko helburua duen webgune bat da.

## Historia 
2013ko urtarrilaren 10ean www.iparra.net izenarekin sortu zen eta poliki poliki aldatzen joan zen, bai diseinuz eta baita gauza gehiago gehitzen. 2014. urtean, .eus domeinua martxan jarri zenean, webgunea aitzindari izateko aukeratu zuten eta horrela webgunea domeinu berria izango zuen, **Iparra.eus**. Iparra.eus handitzen joan da eta orain arte aldarrikatu duen ekintza nagusiena, Apple enpresaren sistema eragile eta gailu guztietan euskara instalatzeko izan da, euskaldunak euskaraz erabiltzeko aukera izateko.

## Iparra.eus-en atalak 
Iparra.eus-en topa ahal diren atalak hauek dira:

* Euskarazko hainbat aplikazio: **Aplikazioak euskaraz**: Edozein motatako sistema eragileentzat euskaraz dauden aplikazioak daude (Windows, Mac, Linux, Android eta iPhone), beti software libre edo doakoak direnak bakarrik. Aplikazio batzuk honako hauek dira: Open Office, Libre Office, Windows eta Microsoft Office aplikazio osoa euskaraz erabiltzeko euskara paketeak hala nola Adobe Reader.
* Enpresei euskarazko gailuak instalatzeko gailuak: **Euskal enpresak**: Euskal Herriko eta beste lekuko enpresentzako atala da. Enpresei (jatetxeak, dendak, establezimenduak, hotelak,...) haien publizitatea dohainik jartzeko aukera ematen zaie, eskatzen den bakarra da gutxienez arreta edo zerbitzua euskaraz izatea da.

* Euskaraz abesten duten musika taldeak: **Euskal musika taldeak**: Euskal musika taldeen abestiak eta diskoak entzuteko eta erosteko atala da. Talde askoren diskoak ikus daitezke, entzuteko eta erosteko iTunes aplikazioaren bidez daude.
* Filmak on-line euskaraz ikusteko loturak: **Bideoak**: Euskararekin lotuta dauden bideoak ikus daude.

## Kanpo estekak 
Iparra.eus-en webgunea: https://web.archive.org/web/20150801141524/http://iparra.eus/
Thylacinidae

**Thylacinidae** Dasyuromorphia ordenako martsupial haragijaleen familia izan zen. Garai modernoetan, espezie bakarra izan zuten, Tasmaniako tigrea (*Thylacinus cynocephalus*) hain zuzen ere, 1936an desagertu zena.

## Espezieak 
**† Thylacinidae familia**
* † *Badjcinus* generoa
** † * Badjcinus turnbulli * (Oligozeno)
* † *Maximucinus* generoa
** † * Maximucinus muirheadae * (Miozeno ertaina)
* † *Muribacinus* generoa
** † * Muribacinus gadiyuli * (Miozeno ertaina)
* † *Mutpuracinus* generoa
** † * Mutpuracinus archiboldi * (Miozeno ertaina)
* † *Ngamalacinus* generoa
** † * Ngamalacinus timmulvaneyi * (Miozeno goiztiarra)
* † *Nimbacinus* generoa
** † * Nimbacinus dicksoni * ( Oligozeno - Miozeno goiztiarra)
** † * Nimbacinus Richi * (Miozeno ertaina)
* † *Thylacinus* generoa
** † Tasmaniako tigrea (*Thylacinus cynocephalus*), (Pliozeno-1936)
** † * Thylacinus macknessi * (Oligozeno - Miozeno goiztiarra)
** † * Thylacinus megiriani * (Miozeno)
** † * Thylacinus indartsua * (Miozeno goiztiarra)
** † * Thylacinus rostralis *
* † *Tjarrpecinus* generoa
** † * Tjarrpecinus rothi * (Miozeno)
* † * Wabulacinus* generoa
** † * Wabulacinus ridei * (Oligozeno - Miozeno goiztiarra)

## Kanpo estekak
Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoa

**Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoa** Gipuzkoako Oñati udalerrian dagoen artxibo historikoa da. Artxibo honen funtsak Oñatiko Sancti Spiritus Unibertsitatearen eraikinean egon ziren urte luzez, baina Oñatiko bertako Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoaren egoitzan daude funtsak 2018tik.

Artxiboak orain duen izaerarekin 1942an sortu zen. XVI. mendetik XX. mendera Gipuzkoako lurralde historikoan sortutako funts notarialen zati handi bat gordetzen da. 

## Funtsak 
Oñatiko artxibo historikoaren funtsa nagusiak protokolo notarialak diren arren, beste agiri historiko bilduma batzuk ere gordetzen ditu.

### Gipuzkoako protokoloak 
Gipuzkoako protokoloen funtsak hiru sail hauetan daude banatuta:

1 - **Notario funtsak**, barruti hauetakoak:

* Bergarako barrutia, XVI. mendetik 1915era bitarte.
* Azpeitiko barrutia, 1498-195 bitartekoak.
* Donostiako barrutia, 1501-1915 bitartekoak.

2 - Gipuzkoako **Hipoteka Kontularitzen** funtsak: gaur egungo jabetza erregistroen aurrekari zuzenak direnak. Gipuzkoan Hipoteka Kontularitzak 1768tik 1862ra bitartean funtzionatu zuen. Azpeitiko, Bergarako, Donostiako eta Tolosako barrutietako agiriak biltzen ditu.

3 - Oñatiko Sancti Spiritus Unibertsitatearen artxibo funtsa eta liburutegia: 1480-1913 bitarteko agiriak biltzen ditu.

### Gipuzkoako probintziako artxibo historikoa 
Artxibo honen funtsen kudeaketa 2018an eskualdatu zion Eusko Jaurlaritzak Gipuzkoako Foru Aldundiari, nahiz funtsen jabetza Espainiako estatuaren esku dagoen.
* Jauregi-Muñoz familiaren agiriak (1777-1934).
* Donostiako tabako lantegiaren (Tabacalera) agiriak (1883-2003).

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Fausto Arotzena (1947) *Los protocolos guipuzcoanos* . Donostia.
* Askoren artean (1990) *1530–1990: Batzarre eta Aldundietako Artxibategitik Gipuzkoako Artxibategi Orokorrera* . Tolosa.
* Jose Berruezo (1953) *Historia del Archivo General de Guipúzcoa* . Donostia.
* Juan Jose Munita (1887) *Índice de los documentos y papeles del Archivo General de la M.N. y M.L. Provincia de Guipúzcoa existente en la Iglesia Parroquial de la M.N.L. y V. Villa de Tolosa* . Donostia.
* Nikolas Soraluze Zubizarreta (1866) *Fueros de Guipúzcoa, títulos adicionales y consideraciones, reglamento, sumario histórico, etc., etc* . Madril.

## Kanpo estekak
Agirre etxea

**Agirre etxea** edo **Kapilau etxea** Gipuzkoako Zumaia udalerrian dagoen etxe bat da. Zumaiako Alde Zaharran dago, San Pedro elizaren parean. 1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua izan zen.

Etxe honetako plaka batean Txomin Agirre euskal idazlea bizi eta hil zen etxea dela adierazten da.

## Ikus gainera 
* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak
Mimara museoa

**Mimara museoa** () Zagreb hiriko arte museo bat da. XIX mendeko eraikin batean kokaturik dago. Museoa 1987an ireki zen.

Roosevelt enparantzan kokaturik dago eta Wiltrud eta Ante Topić Mimara filantropoen bildumak ditu, hortik bere izena. 3.700 artelanetik gora dauzka eta hauetatik 1500 dauka ikusgai.

Eraikina Kuno Waidmann arkitekto zagrebarrak egina da eta hasiera batean *gymnasium* (eskola) izan zen.

## Iruditegia 

Irudi:Mimara Museum.JPG

Irudi:View at Mimara Museum from Westin Zagreb.jpg

## Kanpo estekak
Ban Jelačićen plaza

[thumb|300px|[Josip Jelačić banaren estatua enparantzaren erdian.]]
**Ban Jelačićen plaza** () Zagrebeko alde zaharraren bihotzean dagoen plaza ezaguna da. Ilica eta Radićeva etorbideen arteko bidegurutzea da.

Oinezkoentzako enparantza denez jendea biltzen den plaza nagusia da.

## Historia 
XVII mendean eratu zen eta hasierako izena *Harmica* izan zuen. Hala ere, gaur egun inguruan dauden eraikinen artean zaharrena 1827koa da. 1866an Josip Jelačić banaren estatua ezarri zuten Austriako agintariek eta Ban Jelačićen plaza izena hartu zuen. 1947an Jugoslaviako gobernuak estatua kendu zuen.

Hasieran Medveščak errekak zeharkatzen zuen plaza baina 1898an estali egin zen eta Manduševac iturria eraiki zen.

1987an unibertsitateen topaketa egin zenean hiria berpiztu nahian enparantza berriztu zen. 1990an independentzia lortu zenean Josip Jelačić erreferentziatzat hartua izan zen eta berriz ezarri zen estatua enparantzaren erdian.

## Iruditegia 

Irudi:Zagreb city (1).JPG|Plazaren ikuspegia.
Irudi:Estatua de Ban Jelacic, Zagreb, Croacia, 2014-04-13, DD 01.JPG|Josip Jelačić banaren estatua.
Irudi:Jelacicplac.jpg|Gaueko ikuspegia.

## Kanpo estekak
Agnès Dürer

**Agnès Frey** (Nuremberg, 1475 - *ibidem*, 1539ko abenduaren 28) Albrecht Dürer margolariaren emaztea eta laguntzailea izan zen. Ezkondu ostean **Agnès Dürer** izen-deitura hartu zuen.

## Bizitza 
Agnès Frey, Hans Frey errementariaren eta Annaren alaba zen. 1494ko uztailaren 7an Dürerrekin ezkondu zen. Bikoteak ez zuen seme-alabarik izan. Agnè haren senarrari behin baino gehiagotan lagundu zion modelo gisa. Ezagutzen den bere lehenengo erretratua 1494koa da. Beste lanetan ere senarrari lagundu zion, esaterako margolariaren estanpak Leipzig eta Frankfurt am Mainengo merkatuetan saltzen. Margolariak Holandan zehar egin zuen bidaian lagundu zion baita ere. Dürer hil zenean haren akuarelak banatu zituen.

## Bibliografia 
[thumb|ezkerrera|Agnès Dürer, [Santa Anaren modelo gisa, 1519, Metropolitan Museum of Art, New York.]]
* Hans Rupprich (Hrsg.): *Dürer. Schriftlicher Nachlaß. Band 1, Autobiographische Schriften, Briefwechsel, Dichtungen, Beischriften, Notizen und Gutachten, Zeugnisse zum persönlichen Leben*. Deutscher Verein für Kunstwissenschaften, Berlin 1956
* Albrecht Dürer: *Das Gesamtwerk. Sämtliche Gemälde, Handzeichnungen, Kupferstiche und Holzschnitte. Mit der Monographie „Albrecht Dürer, Werk und Wirkung“ von Fedja Anzelewsky*. Veränderte Neuauflage, Directmedia Publ., Berlin 2000, 1 CD-ROM, (Digitale Bibliothek; 28) .

## Erreferentziak
Zumaiako udaletxea

**Zumaiako udaletxea** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zumaia udalerria dagoen Udalaren egoitza da. Zumaiako Alde Zaharran dago, Foruen enparatzako 1. zenbakian, San Jose komentua eta Zumaiako merkatuaren parean.

## Kanpo estekak 
* Zumaiako Udal webgunea
Erreka etxebizitzak

**Erreka etxebizitzak** Gipuzkoako Pasai Donibane herrian dagoen etxebizitzez osatutako eraikin bat da. Pasaiako badiaren sarbidearen ertzean dago, Santo Kristo Oparoaldikoaren eliza, Bonantzako arkua eta Santa Isabel gazteluaren artean.

Eraikinaren azpiko arkupetik paseabidea igarotzen da.

[thumb|erdian|400px|Etxebizitzen aireko ikuspegia [Pasai San Pedro aldeko Ulia mendiko magaletik ikusita.]]

## Kanpo estekak
Arritokietako Andre Maria

**Arritokietako Andre Maria** Gipuzkoako Zumaia udalerrian dagoen baseliza bat da. Zumaiako Alde Zaharraren gaineko muino batean dago, hilerriaren alboan. Kostaldeko Donejakue bidean dago.

Eraikinaren barnean XVII. mendeko erretaula batean babesturik XVI. mendeko Arritokietako Andre Mariaren irudi bat dago. XVI. mendeko hispaniar-flandriar triptiko bat ere badago, honen erdian Pietatea eta alde banatan San Joan Bataiatzailea eta ziurrenik San Frantzisko dena agertzen dira.

## Izena
Lehendabiziko aipamena 1292koa da, Antso IV.a Gaztelako erregeak Orreagako monasterioari eman zionekoa. Kondairak dioenez, Ama Birjina harri artean agertu zen, eta horri zor bide zaio izena. Hala ere, antzinako izena *Arridokieta* zen, hots, harri, idoki 'atera, aterea' eta -eta dira osagaiak ('harri aterea (k), ilkia (k) dagoen / dauden tokia'), eta, beraz, toponimoak ez du toki-rekin zerikusirik.

## Kanpo estekak
Vatikano Hiriko Estatuaren Pontifize-Batzordea

**Vatikano Hiriko Estatuaren Pontifize-Batzordea** Vatikano Hiriko legebiltzarra da. Parlamentuko burua Vatikanoko Gobernuko Presidentea da eta honetaz gain, Aita Santuak izendatutako beste 6 kardinalek osatzen dute. Batzorde honen hautaketa bost urtean behin egiten du Aita Santuak.

## Kideak 
2011tik ondorengoak dira Pontifize-Batzordeko kideak:
* Giuseppe Bertello kardinala, Presidentea
* Giovanni Battista Re kardinala
* Jean-Louis Tauran kardinala
* Antonio Maria Vegliò kardinala
* Attilio Nicora kardinala
* Leonardo Sandri kardinala
* Domenico Calcagno kardinala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Vatikano Hiriko webgune ofiziala
Teresa Herrera Trofeoa

thumb|200px|Teresa Herrera Trofeoko garaikurra.
**Teresa Herrera Trofeoa** (galizieraz eta gazteleraz *Trofeo Teresa Herrera*) urtero Coruñan jokatzen den lagunarteko udako futbol txapelketa da. Etxeko Deportivo de La Coruña da txapelketaren antolatzailea eta bera da garaipen gehien lortu dituen taldea.

## Historia 
Espainiako udako txapelketen arteko zaharrena da. Lehen ekitaldia 1946an jokatu zen Sevilla eta Bilboko Athleticen artean eta andaluziarrak izan ziren nagusi. Hasiera hartan bildutako dirua hiriko behartsuendako izaten zen eta hortik Teresa Herrera izena, hiriko filantropa handia eta lehenengo ospitalea fundatu zuena.

1964an bi talderen arteko partida bakarretik lau taldetako txapelketa batetara pasa zen, bi finalerdi eta final bat jokatzen zirelarik. Horrela mantendu da gaur egun arte, bi salbuespenekin, 2003 eta 2005eko txapelketa triangularrak.

## Palmaresa 
* (luz)
* (pen) penalti jaurtiketak.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen txapelketa 
2013 denboraldian abiatu zen txapelketa.
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Kanpo estekak
San Joan Bataiatzailearen eliza (Cintruénigo)

**San Joan Bataia­tzailearen eliza** Cintruénigoko tenplu katolikoa da, Gotikoaren eta Pizkundearen arteko estiloak nahasten dituena. Euskal Herriko eliza kolumnario nabarmenen artean dago. XVI. mendeko lehen urteetan hasi baziren ere eraikuntza-lanak, hainbat al­ditatik igaroz mende beraren bukaera arte luzatu ziren. Erretaula nagusia nafar errenazimenduko lanik aipagarrienetakoa da. Bakearen Amabirjina gurtzen duen irudi bat bada elizaren barruan, herriaren zaindaria; XIV. mendeko egurrezko eskultura da.

## Ezaugarriak 
Aurreko eliza erraustu ondoren, lau tartetako eliza berri bat bururatu zuen Iñigo Zarraga maisuari dagokio lehen diseinua. Lehen etapa hau, lana tasatu zenean, 1520an amaitu zen, eta eraikuntza-lanak 1577ra arte gel­ditu ziren. Orduan, Pedro Aulesti mar­kinarraren zuzendaritzapean hasi ziren berriro lanak, Martin Urizar eta Pedro Nabaskuesen lagun­tzarekin eta hauek, gangak eta estal­kiak modu egokian buka­tzen dituzten tasa­tzaileen iri­tziz. Dudarik gabe maisu hauei zor zaie eraikinaren egungo itxura; nahiz eta elizari, XIX. mendean, tarte bat gehiago eran­tsi eta habearte nagusian zegoen korua kendu zi­tzaion, presbiterioaren eskuinetara eramanez.

Gaur egungo egoeran baditu altuera bereko hiru habearte, hamar zutabe zilindrikoz mar­katuriko bost tarte, atikadun harroinak dituztenak, plinto altuak eta kapitel toskanoak. Zutabeek 1’55 metroko diametroa dute. Erdiko habearteak 8’75 metro neur­tzen ditu eta alboetakoek 5’95 metro. Habearteak ia 6 metrora iristen dira, eta presbiteriotik gertuenekoak 8 metrokoak dira. Alboetako habearteen burual­deek 3’45 metroko sakonera dute.

Aurreko mendeetako Euskal Herriko ohiko elizekin al­deraketak eginez harrigarria gerta­tzen den espazio hau izar gurutze-gangaz estalirik dago, tarte bakoi­tzean diseinu ezberdin bat duten nerbio zuzen eta okerdunak txandakatuz. Absidea poligonala du, Esteban Obrayren Errenazimentuko erretaularekin.

Eliza handi honek bi sarbide ditu: bata habearte nagusiaren atzeal­dean eta bestea epistolako habeartean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trois hommes et un couffin

***Trois hommes et un couffin*** 1985eko Coline Serreau frantziar zinema zuzendariaren umorezko filma da. Bi urte pasata, Hollywooden berregin zuten, *Three Men and a Baby* izenpean.

## Argumentua 
Hiru gizon gaztek (Jacques, Pierre eta Michel) Parisko apartamentu batean bizi dira, neskatan ibiltzen eta jaietan. Behin, festa batean, Jacquesen lagun batek pakete bat gordetzea eskatu dio.

## Aktoreak 
* Roland Giraud: Pierre
* Michel Boujenah: Michel
* André Dussollier: Jacques
* Philippine Leroy-Beaulieu: Sylvia
* Dominique Lavanant: Madame Rapons
* Marthe Villalonga: Antoinette
* Annick Alane: farmazialaria

## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Alde Zaharra (Zumaia)

**Zumaiako Alde Zaharra** Gipuzkoako Zumaia udalerriaren herrigunea edo alde zaharra da.

## Historia 
Antzinako herria Santa Maria elizaren ingurua hedatzen zen, hainbat idazle eta historialarien arabera bertan antzinako eliza hura zegoen lekuan San Pedro eliza eraiki zen, aldiz, beste batzuentzat, jatorrizko herrigunea Arritokietako Andre Maria elizaren inguruan hedatu zen. Antso IV.a Gaztelakoak biztanleak hobeto defendatzearren herria Santa Mariaren inguruan bildu zuen, 1292ko martxoaren 1ean herriaren jabetza Orreagako kolegiatari doaintzan eman ziolarik.

1347ko uztailaren 4an, Alfontso XI.a Gaztelakoak Valladolid hirian Donostiako Foruaren bidez Seaz herriko herritar eta nekazariei (Aizarnazabalgo lurraldean) *Villagrana de Zumaya* izeneko udalerria populatzeko pribilegioa eman zien, alkatea, prebostea, epaileak, eskribauak eta ofizialak izendatzeko gaitasuna ere eman zien, udalerriaren harresitzea baimendu eta bere lursailen jurisdikzio zibil eta kriminalaren jabe egin zituelarik. Era berean, Oikinatik Narrondora doazen lurralde eta mendien jabetza eman zien. Guzti hau ondorengo gaztelar erregeek ere berretsi zuten, tartean Pedro I.a (1373), Henrike II.a (1373), Joanes I.a (1379), Henrike III.a (1391), Joanes II.a, bai eta Errege Katolikoek ere, Joana I.a nahiz Henrike III.ak

## Ondarea 
* Agirre etxea
* Olazabal jauregia
* San Joango iturria
* San Jose komentua
* San Pedro eliza
* Ubillos jauregia
* Zumaia jauregia
* Zumaiako merkatua
* Zumaiako udaletxea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedro de Mendoza

**Pedro de Mendoza y Luján** (Guadix, Granada, 1487 aldean - Ozeano Atlantikoa, Kanarietatik hurbil, 1537ko ekainaren 23a) espainiar militar, almirante eta konkistatzailea izan zen. Buenos Aires hiriaren lehen fundatzailea izan zen.

## Bizitza 
Guadixko familia noble batean jaio zen. Zenbait kargu izan zituen Karlos Habsburgokoaren gortean, eta Italia, Alemania eta Austriako kanpaina militarretan aritu zen. 1534ko maiatzaren 21ean erregeak Río de la Platako  (gobernari nagusi) izendatu zuen; lurraldeak konkistatzea, indigenak kristautzea, hiriak sortzea eta Ozeano Atlantikotik Inken Inperioraino joan ahal izateko bideak irekitzea ziren haren egitekoak.

Espedizioa 1535eko abuztuaren 24an abiatu zen Sanlúcar de Barramedatik, eta 1536ko hasieran Río de la Plataren estuarioan ainguratu zen. 1536ko otsailaren 2an lehenbiziko kokalekua, fundatu zuen: Puerto de Nuestra Señora María del Buen Aire, gaur egungo Buenos Aires. Ekainaren amaieran indigenek Buenos Aires inguratu zuten, espainiarrak oso egoera larrian utziz. Pedro de Mendoza Espainiara zeraman ontzian hil zen, Kanaria uharteetatik gertu.

## Erreferentziak
Au revoir les enfants

***Au revoir les enfants*** 1987ko Louis Malle frantziar zinema zuzendariaren film autobiografikoa da.

## Argumentua 
Bigarren Mundu Gerran, Frantziako domingotar barnetegi batean dauden gaztetxo talde batek bizitzaren une latzak ezagutuko ditu: laguntasuna, fideltasuna eta saldukeria.

## Aktoreak 
* Gaspard Manesse: Julien Quentin
* Raphaël Fejtö: Jean Kippelstein
* Francine Racette: Mme Quentin
* Stanislas Carré de Malberg: François Quentin
* Philippe Morier-Genoud: Père Jean
* François Berléand: Père Michel
* Irène Jacob: Mlle Davenne
* François Négret: Joseph
* Peter Fitz: Muller
* Pascal Rivet: okina
* Benoît Henriet: Ciron
* Richard Leboeuf: Sagard
* Xavier Legrand: Babinot
* Arnaud Henriet: Negus

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
San Marko plaza (Zagreb)

[thumb|300px|[San Marko eliza (Zagreb)|San Marko eliza.]]
*Artikulu hau Zagrebeko plazari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Marko».*

**San Marko plaza** () Zagrebeko alde zaharrean dagoen plaza ezaguna da.

## Eraikinak 
San Marko elizak ematen dio izena baina Kroaziako gobernuaren eraikin garrantzitsuak ere bditu inguruan, hala nola:
* Gobernuaren egoitza (*Banski dvori*)
* Kroaziako parlamentua (*Hrvatski sabor*)
* Epaitegi konsttuzionala (*Ustavni sud Republike Hrvatske*)
* Udaletxea (*Stara gradska vijećnica*)

## Historia 
2006an berriztatze lanak abiatu ziren. 2005 eta 2012 artean Gobernuak manifestazioak eta protestak bertan egitea debekatu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:St Marks Church Zagreb.jpg|San Marko eliza.
Irudi:Croatian parliament.jpg|Kroaziako parlamentua.
Irudi:Banski dvori 2009.jpg|Banski dvori.
Irudi:Ustavni sud Zagreb.jpg|Epaitegi konstituzionala.
Irudi:Stara gradska vijecnica Zagreb.jpg|Udaletxea.

## Kanpo estekak
L'Ours (1988ko filma)

'''''L'Ours'''* 1988ko Jean-Jacques Annaud frantziar zinema zuzendariaren abenturazko filma da, James Oliver Curwooden 1916ko *The Grizzly King'' eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
XIX. mende amaierako Columbia Britainiarrean, hartz-kume umezurtz batek grizzly heldu batera hurbilduko da. Tartean ehiztari talde bat bere bila joango da.

## Aktoreak 
* Bart, hartz heldua
* Youk, hartz-kume
* Tchéky Karyo: Tom
* Jack Wallace: Bill
* André Lacombe: ehiztaria

## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Santa Korda kalea

**Santa Korda kalea** Donostiako estuena da, ziur aski gutxien ezagutzen den kalea. San Telmo museoaren eta Abuztuaren 31 kalearen artean doa, Zuloaga plazatik Trinitate plazaraino. Urtetan ia zabortegi bat izan zen. Gaur egun Eduardo Chillida Belzuncere *Beste aldean* muralarekin duindu da nahiz eta, berez, murala Zuloaga plazan egon. Muralak, 2004an margotuta, kalea itsasoraino luzatuez gero ikusiko genukeen paisaia irudikatzen du.

Hiriko kale zaharrenetariko bat da, 1516an San Telmo inguruan agertzen da kale bat izen horrekin. 1813ko sutean kale hau, Abuztuaren 31 kalearekin batera, erabateko hondamendiatik libratu zen. Gaur egungo kaleari Santa Korda izena 1962an eman zitzaion.

## Iruditegia 

Irudi:Vista de una calle de la Parte Vieja donostiarra (2 de 2) - Fondo Car-Kutxa Fototeka.jpg|Santa Korda kalea (1945)
Irudi:Santa Korda kalea 2.jpg|Kalearen beste perspektiba eta Eduardo Chillida Belzuncek eginiko muralaren sinadura.
Irudi:San Sebastian - San Telmo 01.jpg|Santa Kordaren irudia, egile anonimoarena, izen bereko kalean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Kalearen ezaugarriak Donostiako Udalaren webgunean.
Cyrano de Bergerac (1990eko filma)

***Cyrano de Bergerac*** 1990eko Jean-Paul Rappeneau frantziar zinema zuzendariaren abenturazko filma da, Edmond Rostanden 1897ko izen bereko antzezlanetan oinarrituta.

## Argumentua 
Cyrano de Bergerac (Gérard Depardieu) paristar poeta eta ezpatadari sudur handiak, kontrakoa eman arren, bere buruaz itsusitzat hartzen du. Roxanez (Anne Brochet) zeharo maitemindurik dago baina honek Christian de Neuvillette (Vincent Pérez) kadete gaskoia maite du.

## Aktoreak 
* Gérard Depardieu: Cyrano de Bergerac
* Anne Brochet: Roxane
* Vincent Perez: Christian de Neuvillette
* Jacques Weber: Antoine de Guiche kondea
* Roland Bertin: Ragueneau
* Philippe Morier-Genoud: Le Bret
* Pierre Maguelon: Carbon de Castle-Jaloux
* Josiane Stoléru: Duenna
* Anatole Delalande: Umea
* Alain Rimoux: Aita
* Philippe Volter: Valvert bizkondea
* Jean-Marie Winling: Lignière
* Louis Navarre: Bore
* Gabriel Monnet: Montfleury
* François Marié: Bellerose
* Michel Fau: Ragueneauren poeta

## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Carlos Anasagasti Zulueta

**Carlos Anasagasti Zulueta** (Demiku, Bermeo, 1910eko azaroaren 4a - Trinidad (Bolivia) 1998ko uztailaren 25a) misiolari bizkaitarra Bolivian gotzaina izan zen 1953tik 1986ra arte. Ordena Frantziskotarrean sartu zen 1917an. Alemanian ikasketetan ibili ondoren, bere eliz ikasketak amaitu zituen Arantzazun eta 1934an ordenatu zen. Gudari-kapilaua izan zen 36ko gerran Bizkaian. 1939an Paraguaira joan zen misiolari. Bertan lan mota asko egin zituen: predikari, katekista, bizitza sozialeko antolatzaile, baita eraikin- eta zubi-eraikitzaile ere. Paraguaiko Villarricako bikario orokorra izan zen gero.

1953an gotzain izendatzen dute Bolivian, Beni departamentuan, oso lurralde atzeratu eta txiroan, eta bertan gotzain moduan aritu zen 1986ra bitarte, 75 urterekin erretiratu zen arte. Gotzain gisa ez, baina erretiratu zenetik hil arte Beni departumentuko Guacaraje herrian jarraitu zuen lanean.

Guaraniera ikasi zuen bertakoekin hobeto integratzeko. Gizarte-sustapenerako politika bat eraman zuen mendiko jendearen artean. Hegazkin txiki bat pilotatzen zuen bere eragile-lan horretan urrutiko komunitateetara ere heldu ahal izateko.

erdian|thumb|350x350px|Fradu Baserrikoa zen Anasagasti.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Germinal (1993ko filma)

***Germinal*** (eusk. *Sapadun*) 1988ko Claude Berri frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Émile Zolaren 1916ko izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
XIX. mendearen amaieran, Étienne Lantier Frantziako iparraldean dagoen «Le Voreux» meategira ailegatzen da. Fleurance izeneko meatzari baten heriotzaren ondoren alokatua, Toussaint Maheuk zuzendutako talde batean sartuko da.

## Aktoreak 
* Miou-Miou: Maheude
* Renaud: Étienne Lantier
* Gérard Depardieu: Toussaint Maheu
* Jean Carmet: Vincent Maheu 'Bonnemort'
* Judith Henry: Catherine Maheu
* Jean-Roger Milo: Chaval
* Laurent Terzieff: Souvarine
* Bernard Fresson: Victor Deneulin
* Jean-Pierre Bisson: Rasseneur
* Jacques Dacqmine: Philippe Hennebeau
* Anny Duperey: Madame Hennebeau
* Gérard Croce: Maigrat
* Frédéric van den Driessche: Paul Négrel
* Annick Alane: Madame Grégoire
* Pierre Lafont: Léon Grégoire
* Yolande Moreau: 'La Levaque'

## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Bermioko Irrintzilari Elkartea

**Bermeioko Irrintzilari Elkartea** Bermeoko kultur elkartea da eta bere helburua Bermeoko irrintzilariei buruzko informazioa biltzea eta baita irrintziari buruzko informazioa biltzea eta sustatzea da.

2008ko irailaren 7an sortua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bermioko Irrintzilariei EITBk egindako grabaketa
Herri sarrerako arkuak (Zestoa)

**Herri sarrerako arkuak** Gipuzkoako Zestoa udalerriko herrigunean dauden arku batzuk dira. 1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatu zituzten.

Zestoa herribildua XIV. mendearen amaieran sortu zen, eta garai hartako udalerrien antzera harresiez inguratua zegoeen. Gaur egun harresi horren aztarnak diren arku hauek daude, baita herrira sartzeko zeuden ateetako bat San Joserena (lehen Arretxerena), eta eraldatua dagoen beste bat ere, Inmakuladarena (lehen Palankadorena).

## Ikus gainera 
* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak
Zestoako udaletxea

**Zestoako udaletxea** Gipuzkoako Zestoa udalerrian dagon Udalaren egoitza da. Foru plazako 1. zenbakian dago. 1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatu zuten.

## Ikus gainera 
* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak 
* Zestoako Udalaren webgunea
Regina Araluze

thumb|260px|*Irrintzia airean* eskultura, Basauri (Bizkaia) 2010
**Regina Araluze Larrinaga** (Bermeo, Bizkaia, 1922ko abuztuaren 15a - *ib.*, 2012ko apirilaren 8a) Bermeoko Orfeoiko abeslaria eta irrintzilaria izan zen. *Orfeon Bermeanon* (Bermeoko Abesbatza) irrintzia (edo zantzoa) egiten zuen orfeoiarekin batera. 

## Orfeoiko irrintzilari 
Regina Araluze ahots mistoen *Orfeon Bermeano* izeneko abesbatzako partaidea izan zen. 1956an José Miguel Monasterio, José Antonio Eguía, Manuel Urrutia, Félix Bilbao eta Adrián Zabalageaskoak Bermeon (Bizkaia) sortu zuten. Zuzendariak Jon Zubieta, P. Esnal, José Antonio Eguía eta Gaizka San Pedro Layuno izan dira. 1975etik, Bilboko Aste Koralaren edizio guztietako parte-hartu du abesbatzak.

Elkarteak Regina Araluze elkarrizketatu zuen Talan eta irrintzia egiteko bi modu aipatu zituen, ohikoa eta sirena modukoa.

Itxuraz kontrakoa dirudien arren, irrintziak ez du minik egiten ahots kordetan. Nafarroako Unibertsitatea Klinikak ikerketa foniatrikoa egin du: *"Minik hartu gabe, irrintzilariak hain altu eta goian kantatzeko gai badira, terapia ona izan liteke ahots kordetan arazoak dituzten pertsonentzat noduloak izateagatik edo ahotsa erabili behar izateagatik, hala nola abeslari lirikoak. Irrintzilarien teknika erabiltzea komeni zaie, hau da, ahotsa emititzean lurrean finkatu eta saihetsak handitu*."2019an irrintziari buruzko *Erraiak* dokumentalean Bermioko Irrintzilari Elkarteko kideek nabarmendu zuten irrintzilarien arteko ezagutza eta elkarrizketa zeinen garrantzitsuak diren irrintzia modu naturalean ikasteko eta egiteko.

## Aintzatespenak 
* 2012ko irailaren 7an Bermioko Irrintzilari Elkarteak omendu zuen eta berari egindako elkarrizketa erakutsi zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erraiak dokumenala
* Biba zuek saioa: Bermeoko Irrintzilari Elkarteko Margarirekin elkarrizketa, 2020.12.02 

## Kanpo estekak
* Ekain Martínez de Lizarduirekin Irrintziri buruzko elkarrizketa.
Pietà

[thumb|300px|**Pietà** [Sarako elizan.]]
 (italieraz; euskaraz, errukia) kristau artearen ohiko gaia da, bereziki eskulturgintzan, Kristo hilaren gorpua Mariak altzoan hartzen duela irudikatzen duena. Pertsonaia gehiago biltzen dituen Kristoren Erostaren irudi bereizia da. Gai hau arte figuratiboetan oso erabilia izan da batez ere Pizkunde garaian.

## Hitzaren etimologia 
*Pietà* latinaren *Pietas* hitzatik dator. Erromatar Inperioan sortu zen, 64. urte inguruan, Antzinako Erromako jainkoen aurrean maitasuna, beldurra eta emozioa adieraziz belaunikatzearen ekintza adierazteko.

## Pietà ezagun batzuk 
Hona hemen agian ezagunenak:
* Michelangeloren *Pietà* (eskultura): zalantzarik gabe, adibide ezagunena.
* Michelangeloren ''Pietà dell'Opera del Duomo* (eskultura)
* Michelangeloren *Pietà Rondanini* (eskultura)
* Tizianoren *Pietà* (margolana)
* Peter Paul Rubensen *Pietà* (margolana)
* Jusepe de Riberaren *Pietatea* (margolana)

## Galeria 

Fitxategi:Michelangelo%27s_Piet%C3%A0,_St_Peter%27s_Basilica_(1498%E2%80%9399).jpg|Michelangeloren *Pietà*, San Petri basilika, Vatikano.
Fitxategi:Michelangelo Pieta Firenze.jpg|Michelangeloren *Pietà'', Museo dell'Opera del Duomo, Florentzia.
Fitxategi:Van-der-Weyden-Pieta.jpg|Rogier van der Weydenen *Pietà*, Pradoko museoa, Madril.
Fitxategi:KOLL Pietà.jpg|*Kollwitzen Pietà*, Neue Wache, Berlin
Fitxategi:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Pieta (1876).jpg|William-Adolphe Bouguereauren Pietà.
Fitxategi:Sculpture_in_navarra.jpg|Jorge Oteizaren Pietà, San Bizente eliza, Donostia.

## Kanpo estekak
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Cascante)

**Jasokundeko Andre Maria eliza** Pizkunde estiloko erlijio-eraikina da, Cascante herrian dagoena, Nafarroa Garaian. Joan Lopez Soroa, Luis Garmendia eta Anton de Albiztur Tuterako harginen diseinuaren arabera eraiki zen 1527 eta 1558 urte bitartean. Mende beraren bukaeran, konponketa lanak egin behar izan ziren.

## Ezaugarriak 
Ia altura bereko hiru habearte ditu, zilindroz-formako zor­tzi zutabe, harroin altuak, mol­durazio gotikoa eta kapitel erdi-jonikoak eta izar gurutze-gangak. Zutabeak 1’50 metroko diametrokoak dira. Erdiko habeartearen zabalera 8’35 m-koa da eta kapera nagusian amai­tzen da. Alboetako habearteen zabalera 6’20 metrokoa da, eta habearteak 7’30 metrokoak presbiteriotik gertuen daudenak izan ezik; hauek 8’35 metrora iristen dira.

Elizaren barrual­dea, 20. mendean berriztu zen 1940an gertatu zen ustekabeko sute baten ondorioz kalte handiak izan baitzituen elizak. Sute horretan erretaula nagusia galdu zen, Ambrosio Bengoetxearen 1600. urte inguruko lan bat.

Berreraiketa honek korua, euskarri zilindrikoak eta terzeletedun gangak ukitu zituen; baina jatorriz­ko diseinuaren begirunez egin zen. Hasierako eraikinetik harlandu erregularrez­ko kanpoko hormak, Epistolako habeartearen atariak ar­ku eskartzanoa du eta Lehen errenazimentuan ohikoak ziren Ebanjelarien irudiak dituzten men­tsuletan oinarri­tzen den gurutze-ganga­txo bat gorde­tzen da. Inguruko hormari itsa­tsitako kontrahormak zir­kuluerdi-formako ebakiduraz­koak dira, kanpokoak berriz, ertz angeluzuzeneko profilez­koak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zumalakarregiren hileta-etxea

**Zumalakarregiren hileta-etxea** edo **Mazkiaranbarrena** Gipuzkoako Zegama udalerriko etxe bat da. Lehen Karlistaldian zehar 1835ko Bilboko setioan belaunean zauritu ostean Tomas Zumalakarregi ormaiztegiar jeneral karlista ospetsua osatzeko asmoz bertara eraman zuten eta hementxe zendu zen.

1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatu zuten.

## Ikus gainera 
* Gipuzkoako kultura ondasunak
* Tomas Zumalakarregi
* Zumalakarregi Museoa Iriarte edo Iriarte Erdikoa baserria, Ormaiztegi
* Zumalakarregiren Atea, Iruñea
## Kanpo estekak
Jacques Audiard

**Jacques Audiard** (Paris, ) Frantziako zinema zuzendari eta gidoigilea da, bitan film onenaren eta zuzendari onenaren César Sariak lortu zituena.

## Filmografia 
* 1994 : *Regarde les hommes tomber*
* 1996 : *Un héros très discret*
* 2001 : *Sur mes lèvres*
* 2005 : ''De battre mon cœur s'est arrêté*
* 2009 : *Un prophète*
* 2012 : *De rouille et d'os*
* 2015 : *Dheepan*
* 2018 : *The Sisters Brothers''
Claude Berri

**Claude Berel Langmann**, **Claude Berri** izen artistikoz ezaguna, (Paris,  - *ibidem*, ) frantziar aktore, zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigilea izan zen.

Eguneroko bizimoduaren kronika xelebre eta hunkigarriak eskaini ditu bere filmetan.

## Filmografia 
## Erreferentziak
Jean-Paul Rappeneau

**Jean-Paul Rappeneau** (Auxerre, ) Frantziako zinema zuzendari eta gidoigilea da.

## Biografia 
*Nouvelle Vague*-ren aurretiko urteetan Bernard, Lacombe eta Dréville-ren laguntzaile aritu zen. Louis Malle-rentzat eginiko Raymond Queneau idazle surrealistaren eleberri baten egokitzapenak, *Zazie dans le metro* (1960, Zazie metroan), eta Philippe de Broca-ren *L’homme de Rio* (1963, Rioko gizona) filmerako eginiko gidoiak eman zioten gidoilari trebearen sona. Bere lehen filmak, *La Vie de château* (1966, Gazteluko bizitza), Louis-Delluc saria jaso zuen. Bere azken filmak, *Cyrano de Bergerac* (1991), Edmond Rostand-ek Lapurdiko Kanbon idatziriko antzerkia du oinarri, eta arrakasta handia izan du.

## Filmografia 
* 1958 : *Chronique provinciale* (film labur)
* 1966 : *La Vie de château*
* 1971 : ''Les Mariés de l'an II*
* 1975 : *Le Sauvage*
* 1982 : *Tout feu, tout flamme*
* 1990 : *Cyrano de Bergerac*
* 1995 : *Le Hussard sur le toit*
* 2003 : *Bon voyage*
* 2015 : *Belles Familles''

## Erreferentziak
Ex aequo et bono

zuzenbidean "zuzena eta onaren arabera" esan nahi duen latinezko esaera da. Esapide honekin epaileek auzia amaitzeko araberako erabakia emateko ahalmena dutela esaten dugu.

## Kanpo estekak
Ex aequo

"berdin", "ados", esan nahi duen latinezko esaera da. Lehiaketa batean lehiakide bik edo gehiagok sari bera lortzen dutenean erabiltzen da.

Gramatikoki, esaerak bi zati ditu:  preposizioa eta  ('berdin') hitzaren ablatiboa.

## Kanpo estekak
Thylacinus

***Thylacinus*** Dasyuromorphia ordenako martsupial haragijaleen generoa izan zen. 1936an, ehizaren ondorioz, generoko azken espeziea (Tasmaniako tigrea) iraungitu bilakatu zen.

## Espezieak 
* †*Thylacinus* generoa
** †*Thylacinus cynocephalus*
** †*Thylacinus macknessi*
** †*Thylacinus megiriani*
** †*Thylacinus indartsua*
** †*Thylacinus rostralis*
** †*Thylacinus yorkellus*

Hona hemen Yatesek 2015ean proposaturiko filogenia:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abdellatif Kechiche

**Abdellatif Kechiche** (; Tunis, ) frantziar-tunisiar zinema zuzendari eta aktorea da, bitan film onenaren eta zuzendari onenaren Oscar Sariak lortu zituena. Gaztetik Nizan bizi da.

## Filmografia 
### Zuzendaria 
* 2000 : *La Faute à Voltaire*
* 2004 : ''L'Esquive*
* 2007 : *La Graine et le Mulet*
* 2010 : *Vénus noire*
* 2013 : *La Vie d'Adèle*

### Aktorea 
* 1984 : *Le Thé à la menthe* - Abdelkrim Bahloul
* 1987 : *Mutisme* - Philippe Ayache
* 1987 : *Les Innocents* - André Téchiné
* 1991 : *Bezness* - Nouri Bouzid
* 1991 : *Un vampire au paradis* - Abdelkrim Bahloul
* 1996 : *Marteau rouge* - Béatrice Plumet
* 1997 : *Le Secret de Polichinelle* - Franck Landron
* 2002 : *La Boîte magique* -Ridha Behi
* 2007 : *Sorry, Haters'', - Jeff Stanzler
Patrice Leconte

**Patrice-Claude-Francois Leconte** (Paris, ) frantziar aktore, zinema zuzendari eta gidoigilea da, zuzendari onenaren César Saria lortutakoa.

## Filmografia
Baltzola baserria (Endoia)

**Baltzola baserria** Gipuzkoako Zestoa udalerrian dagoen baserri bat da, jauregi izenez ere ezaguna inoiz. Zestoako herrigunetik eta Endoia auzora doan errepide bazterrean dago, mendiko kokaleku bakarti batean.

Landa eremuko eraikina da, ziurrenik aintzina dorretxea izana. Oinplano laukizuzena eta lau uretako teilatua du., fatxada nagusia harlanduz eta silarriz hustuez egina du, eta gainontzeko fatxadak gaur egungo betekizunen araberakoak dira. Fatxada nagusian Baltzolatarren armarria ikusgai dago.

## Ikus, halaber 
* Baltzola jauregia (Arroagoia)

## Kanpo estekak
Kroaziako Antzoki Nazionala (Split)

**Kroaziako Antzoki Nazionala** () Split hiriko antzoki nagusia da.

## Historia 
Spliteko Udal Antzokia 1893an eraiki zen. Emilio Vecchietti eta Ante Bezić arkitekto splitarrek diseinatu zuten. Antzokiak 1.000 ikuslerentzako tokia zuen 16.000 biztanleko herrian, garai hartan Europa hego-mendebaldeko antzoki handiena izan zen.

1920an berriztua izan zen eta Dalmaziako Antzoki Nazionala izena hartu zuen. Bigarren Mundu Gerran zehar itxita egon ondoren 1945ean ireki zituen berriz ateak. 1970an su handi batek erre zuen eta hamar urtetan berreraikitze lanak luzatu ondoren 1980an inauguratu zuten berriz ere.

## Jaialdiak 
Urtero 300 ekitaldi inguru izaten dira bertan. 1954tik aurrera Spliteko Udako Jaialdia (*Splitsko ljeto*) ospatzen da, uztailaren erdialdetik abuztuaren erdira. Hainbat ekitaldi Dioklezianoren jauregian ere izaten dira.

1991tik aurrera Marulićen egunak (*Marulićevi dani*) ospatzen da. Astebete irauten du eta apirilean izaten da.

## Kanpo estekak
San Martin Tourskoaren eliza (Zegama)

**San Martin Tourskoaren eliza** Gipuzkoako Zegama udalerrian dagoen eliza bat da. XV. eta XVI. mendean eraikia, elementu barrokoak eta pizkundekoak erakusten ditu. Gipuzkoako Kultura Ondasunaren izendapena du 1997tik.

## Ezaugarriak 
Elizako ate nagusian San Martin Tourskoaren irudia ikus daiteke. Ate barrokoa zein korua XVII. mendekoak dira. Azken aldaketak hegoaldeko atea, sakristia eta eliz ataria dira, hauek XIX. mendean eginak. Elizaren barruan Aizkorriko baselizaren Gurutze Santua ikus daiteke, Gipuzkoako arte sakroko aintzinenetako bat delarik. Baita ere, XIV. mendeko Elurretako Andra Mariaren irudia dago, Irutxetako baselizatik eramana. Baseliza hau, herritik pasatzen den Donejakue bidearen aldamenean dago.

Elizaren barruan, baita ere Tomas Zumalakarregi Karlista Generalaren mausoleoa aurki daiteke, gudan zauritu zutenean etxera bidean zetorrela Zegaman hil baitzen. Generala hil zen ohea eta garaiko beste zenbait gauza Mazkiaranbarrena baserrian daude erakusgai.

Elizaren organoa Aquilino Ametzuak egin zuen, 1911n.

## Iruditegia 

Image:
Zegama - Iglesia de San Martín de Tours, interiores, mausoleo de Zumalacárregui.jpg|Zumalakarregiri eskainitako mausoleoa.
Zegama_-_Iglesia_de_San_Martín_de_Tours,_interiores_20.jpg|Elizaren barrualdea.
Zegama_-_Iglesia_de_San_Martín_de_Tours,_interiores_06.jpg|
Zegama_-_Iglesia_de_San_Martín_de_Tours,_exteriores_01.jpg|Arkupeak.

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea.
Bertrand Blier

**Bertrand Blier** (Boulogne-Billancourt,  - Paris, 2025eko urtarrilaren 20a) Frantziako zinema zuzendari eta gidoigilea izan zen, film onenaren eta zuzendari onenaren César Sariak lortu zituena.

Bernard Blier antzezlearen semea. Umore zinikoa eta lotsagabea da bere filmen ezaugarri aipagarriena.

## Filmografia 
* 1963 : *Hitler, connais pas* (dokumentala)
* 1966 : *La Grimace* (film laburra)
* 1967 : ''Si j'étais un espion* (*Breakdown*)
* 1974 : *Les Valseuses*
* 1976 : *Calmos*
* 1978 : *Préparez vos mouchoirs*
* 1979 : *Buffet froid*
* 1981 : *Beau-père*
* 1983 : *La Femme de mon pote*
* 1984 : *Notre histoire*
* 1986 : *Tenue de soirée*
* 1989 : *Trop belle pour toi*
* 1990 : *Merci la vie*
* 1993 : *Un, deux, trois, soleil*
* 1996 : *Mon homme*
* 2000 : *Les Acteurs*
* 2003 : *Les Côtelettes*
* 2005 : *Combien tu m'aimes ?*
* 2010 : *Le Bruit des glaçons*
* 2019 : *Convoi exceptionnel''

## Erreferentziak
Idiazabalgo udaletxea

**Idiazabalgo udaletxea** Gipuzkoako Idiazabal udalerrian dagoen Udalaren egoitza da. Eskola izateko sortuta eraikinean dago kokatua.

## Kanpo estekak 
* Idiazabalgo Udalaren webgunea
San Migel Goiaingeruaren eliza (Idiazabal)

**Mikel Goiaingeruaren eliza** edota **San Migel Goiaingeruaren eliza** Gipuzkoako Idiazabal udalerrian dagoen eliza bat da. Herriguneko eraikin ikusgarriena da. XII.-XVI. mendekoa.

1553. urtetik aurrera, Pedro Nafarrasagasti maisuarena, altuera bereko zutabeekin egindako hiru nabedun eliza alemaniarren estiloan birmoldatu eta handitu izan zuen.

## Aurrealdea 
Elizak eliz atari erromaniko-gotikoa ederra du, balio handiko ikur irudiekin. Ate alboetan grabatu eta zizelkatutako zeinu geometriko bitxiak ditu.  

## Ganberak 
1553tik aurrera, altuera bereko zutabeekin egindako hiru nabedun eliza alemaniarren estiloan birmoldatu eta handitua izan zen.

Idiazabalgoa Martin Mitezar arkitektoak marraztu zuen proiektua eta baita ere Idiazabalgoa zen Pedro Nafarrasagasti maisuak eraki zuen,

## Batailo pontea 
IX. mendeko Erromaniko-aurreko batailo pontea, Gurutzetako Andre Mariaren baselizatik ekarria.

## Erretaula 
1743an egindako erretaula barrokoa, gorteko arkitekto izan zen Migel Irazustak egindako azken maisu-obratzat hartua da eta herriko seme zen Jose Antonio Iparragirre eskultoreak egina.

San Migel Goiaingeruaren imajina, berriz, Luis Salvador Carmonaren lanik onenetakotzat joa da eta Madrilgo errege tailerretan egina. Gainera, XVII. eta XVIII. mendeko erretaula eta koru interesgarriak ditu.

## Irudiak 

Fitxategi:Idiazabal - Iglesia del Señor San Miguel, portada tardorrománica 09.jpg|Atariko ikurretako batzuk.
Fitxategi:Idiazabal - Iglesia del Señor San Miguel, interiores 01.jpg|Ganberak alemaniar estiloan eginak dira.
Fitxategi:Idiazabal - Iglesia del Señor San Miguel, interiores, retablo mayor 07.jpg|Carmonaren San Migelen irudia.
Fitxategi:Idiazabal - Iglesia del Señor San Miguel, portada tardorrománica 01.jpg|Ataria.
Fitxategi:Idiazabal - Iglesia del Señor San Miguel, interiores 03.jpg|Pontea erromaniko aurreko estilokoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iruña kafea (Iruñea)

**Iruña kafea** () Iruñeko kafetegi historiko eta ospetsua da, Gazteluko plazan dagoena. 1888an sortua, entzute handia du iruindarren artean. Barnealdeak XIX. mende amaierako eta XX.aren hasierako kafetegi dotore baten giro eta apaindurak ditu. Kanpoaldean, berriz, terraza ederra Gazteluko plazan.

1903an, izen eta tankera bereko kafetegi bat ireki zuten Bilbon.

## Historia 
Iruindar talde batek sortu zuen Iruña kafea 1888an. Hirian argi elektrikoa izan zuen lehenbiziko edaritegia izan zen. Garaiko egunkarien arabera, San Fermin aurreko egunetan ireki zuten, eta "arkupeetaraino bete zen". Harrezkero, iruindarren bilgune garrantzitsua eta kanpotarren topagunea izan zen. Ernest Hemingway idazleak ospetsu bilakatu zuen, bertan elkartzen baitziren *The Sun Also Rises* eleberriko protagonistak. Hori zela eta, Arana Goiri anaiek eta beste abertzale batzuek tren berezi bat antolatu zuten Bilbotik Iruñera joateko.

Iruña kafean, Sabino eta Luis Arana anaiek estandarte bat diseinatu zuten manifestaziora eramateko. Askoren ustez, estandarte hori Ikurrinaren aurrekaria izan zen: hondo zuriaren gainean San Andresen gurutze berdea zeukan, eta honako esaldiak hizki gorrietan:

Estanislao Arantzadi nafar diputatuaren Juana emazteak brodatu zuen zutoihala. 

## Irudi galeria 

Fitxategi:Cafeiruñadentro.JPG|Iruña kafearen barnealdea.
Fitxategi:Cienpcp.JPG|Sarrera.
Fitxategi:Nuevo casinoycafeiruña.JPG|Gazteluko plazatik ikusia.
Fitxategi:Pamplona Café Iruña interior 05.jpg|Barnealdea.
Fitxategi:Pamplona Café Iruña interior 04.jpg|Atea eta emakumezkoen eskulturak.
Fitxategi:Pamplona Café Iruña interior 01.jpg|Eskailera.
Fitxategi:Pamplona Café Iruña 02.jpg|Barnealdea.

## Ikus gainera 
* Iruña kafea (Bilbo)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Iruña kafearen webgunea
Rijekako katedrala

**San Vito katedrala** () Rijeka hiriko katedral barrokoa da.

## Historia 
Erdi Aroan bazen San Vito eliza erromanikoa, baina gaur egun dakusaguna jesuitek eraiki zuten 1638an Rijekara etorri zirenean. 1969an Rijekak apezpikutza eskuratu zuenean Jesuiten eliza katedral bihurtu zen.

## Egitura 
Eliza borobila da eta elementu gotiko eta barrokoak ditu.

## Iruditegia 

Irudi:Rijeka081.jpg|Katedralaren ikuspegia.
Irudi:Rijeka093.jpg|Barnealdea.
Irudi:Rijeka083.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak
Tvrđa

**Tvrđa** Osijek hiriko alde zahar gotortua da. Kroaziako eraikin barrokoen multzo aipagarriena da, Habsburgotarren gotorleku bat oinarri duena.

## Historia 
Gotorlekua Erdi Aroko Osijek herriaren ondoan eraiki zen 1687an Otomandarrak garaitu eta urte gutxitara, 1715ean. Mathias von Kaiserfeld eta Maximilian Gosseau de Henef izan ziren diseinatzaileak. 1735ean osatu zenean Otomandar Inperioarekiko mugan Habsburgotarrek zuten gotorleku handi eta aurreratuena izan zen, Osijekek zuen garrantzia estrategikoaren adierazgarri.

1878ko Berlingo Kongresuaren ondoren eskualdearen egonkortasuna handitu zenez gotorlekuaren garrantzia nabarmen jeitsi zen. 1920an harresiak eraitsi ziren eta hiria zabaldu zen. Hala ere barneko eraikinak oso egoera onean mantendu ziren, eliza, museo eta eskola bihurturik.

Kroaziako Independentziaren gerran nahiko kaltetu zen eta 1996an Arriskuan dauden Munduko monumentuen zerrendan sartua izan zen. aur egun Kroaziak Gizateriaren Ondare izateko hautagaien artean sartu nahi du.

## Iruditegia 

Irudi:Osijek (tvrđa).JPG|Tvrđa, Drava ibaiaren ertzean.
Irudi:St. Michael's Church, Osijek.jpg|Mikel deunaren eliza.
Irudi:Osijek, Tvrđa, ulice, pohled z bastiónu.jpg|Barnealdea.
Irudi:Arheološki muzej.JPG|Museo arkeologikoa.
Irudi:Vodena vrata Tvrdja.jpg|Atea.

## Kanpo estekak
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Zerain)

**Andre Mariaren Jasokundearen eliza** Gipuzkoako Zerain udalerrian dagoen eliza bat da. Herriguneko eraikin nagusia da, Herriko plazan dago, Jauregia etxea eta Zeraingo kartzelaren alboan. XV. mendearen lehen zatian eraikia da. Eraikinean estilo desberdinak ikus daitezke.

## Historia 
Elizaren dokumentu zaharrena 1556. urteko Bataio Liburua da. Baina eliza barruan dagoen Joan Gartzia Zeraingoaren hilobian gotikoz jartzen duen gaztelerazko idazkiak, "Hilobi hau Joan Garcia de Cerainek egin zuen, 1457 urtea", dio. Egungo eraikina, berriz, XVIII. mendean eginiko eraberritze lanen ondorioa da. Elizaren egoera ikusita, eta Maria Zeraingo eta Zarautzek 1709. urtean konpontzeko eskaera egin zuen. Azkenean, Iruñeako Artzapezpikuak eraberritze lanak hastea onartu zuen. Lan hauek Juan de Carrera arkitektuak eginiko planoetan oinarritu ziren, nahiz eta aldaketa ugari egin herritarrek egiten zuten lanen jarraipen zuzena zela eta. Lan hauen ondorioz, hasierako egurra Zeraingo Oa harrobiko harriz ordezkatu zen. Kanpoko lanak bukatutakoan barnekoei ekin zizkioten. Gorabehera batzuen ondoren, Diego Martinez Arzeren jarraibideetan oinarrituz egin ziren egun ikus daitezkeen barroko estiloko hiru erretaulak.

## Elizaren altxorrak 
Zer ikusi asko eskaintzen du eliza honek:
* Kobrezko gurutze erromanikoa, harribitxiez apainduta: XII. mendekoa da eta Gipuzkoako bakarra, Zegamako elizan dagoenaz gain.
* Joan Gartzia Zeraingoaren hilobi gotikoa.
* Hiru erretaula barrokoak.
* Bataio Pontea: XVII. mendekoa, jatorrizko irudiak mantentzen ditu: Zeraingo armarria, eguzkia, lehoia, mahats lukua, ilargia, etab. 
* Ur bedeinkatuarentzako hiru ontzi 
* Korua
* Pulpitua 
* Aldare nagusia eta albotako bi txikiak

## Iruditegia 

Image:
Aldare nagusia.jpg|Aldare nagusia.
Gurutze erromanikoa.jpg|Gurutze erromanikoa.
Juan Gartziaren mausoleoa.jpg|Joan Gartziaren hilobia.
Bataiarria Andre Mariaren Jasokundearen elizan.jpg|XVII. mendeko bataiarria.
Atariko apaingarria.jpg|Atariko apaingarria.
Ur bedeinkatuaren ontzia.jpg|Ur bedeinkatuaren harria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Domnius katedrala

**San Domnius katedrala** () Split hiriko katedrala da, Dioklezianoren jauregiaren barnean kokaturik dagoena.

## Historia 
V mendetik aurrera Dioklezianoren jauregia hiri bihurtzen hasi zen eta 630. urtean avaroek Salona suntsitu zutenean palazioaren harresietan babestu ziren biztanleak. Splitek artzapezpikua lortu zuen eta VII mendean Enperadorearen mausoleoa katedrala bihurtu zen.

1100 urtean kanpandorrea eraiki zen estilo erromanikoan eta XVII mendean koroa gehitu zitzaion ekialdean.

## Iruditegia 

Irudi:Hydrofoil and Sv Duje.jpg|Katedralaren ikuspegia.
Irudi:Cathedral of Split1.jpg|Kanpandorrea.
Irudi:Cathedral of Split32.jpg|Barnealdea.
Irudi:Cathedral of St. Dujam, Split, detail (6a).jpg

## Kanpo estekak
Claude Miller

**Claude Miller** (Paris,  - *ibidem*, ) Frantziako zinema zuzendari eta gidoigilea izan zen.

## Filmografia 
* 1967 : *Juliet dans Paris* (film laburra)
* 1969 : *La Question ordinaire* (film laburra)
* 1971 : *Camille ou la comédie catastrophique* (film laburra)
* 1976 : *La Meilleure Façon de marcher*
* 1977 : ''Dites-lui que je l'aime*
* 1981 : *Garde à vue*
* 1983 : *Mortelle randonnée*
* 1985 : *L'Effrontée*
* 1988 : *La Petite Voleuse*
* 1992 : *L'Accompagnatrice*
* 1994 : *Le Sourire*
* 1998 : *La Classe de neige*
* 2000 : *La Chambre des magiciennes*
* 2001 : *Betty Fisher et autres histoires*
* 2003 : *La Petite Lili*
* 2007 : *Un secret*
* 2009 : *Marching Band*
* 2009 : *Je suis heureux que ma mère soit vivante*, Nathan Miller semearekin batera
* 2011 : *Voyez comme ils dansent*
* 2012 : *Thérèse Desqueyroux''