open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ilam

**Ilam** () Irango mendebaldeko hiria da, Ilam probintziako hiriburua, eta herrialdeko hirugarren hiri kurdurik handiena. 2011n 172.213 biztanle zituen.

## Geografia 
Ekialdean Kabir Kuh mendigunea dauka, eta Irakeko muga mendebaldean.

### Klima 
Ilam hiriko klima mediterraneoa da, uda beroekin, *Csa* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eulerren angeluak

thumb|200px|Objektu baten biraketa Eulerren angeluak erabiliz.
**Eulerren angeluak** solido zurrun batek erreferentzia-sistemarekiko duen orientazioa zehazten duten hiru angeluak dira. Biraka ari diren sistemak deskribatzeko erabili ohi dira.

Leonhard Eulerrek erabili zituen lehenengo aldiz solido zurrunaren mekanikan higitzen den solido zurrun batekin bat eginda dagoen erreferentzia-sistema baten orientazioa deskribatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eraso suizida

**Eraso suizida** erasogileak erasoa gauzatu aurretik kasik ziurtasun osoz hil egingo dela dakien eraso mota da. Maiz, **atentatu suizida** izendapenaz ere deituak dira. Eraso mota hauek gehienetan politika edo erlijio motibazioaren eraginpean dauden pertsonek burutu ohi dituzte, batzutan baita bi motibazioen eraginpean daudenak ere, horrek beren erasoak burutzeko edonork dituen berezko biziraupen joerak gainditzea bultzarazten die (pertsona hauek sarritan beste batzuek aurrez mentalki manipulatuak izan dira). Beste kasu batzutan, gaixotasun mentalak edo egoera pertsonalaren ondorioz eragindako depresioen eraginpean dauden erasogileen kasuak ere ematen dira, bai eta gainontzeko gizakiak edo gizartea beren bizitzako egoerez erruduntzen dituzten pertsonak ere, hortik gainontzekoei kalte egiteko joera.

## Kanpo estekak
Columbineko sarraskia

**Columbineko sarraskia** 1999ko apirilaren 20ean AEBetako Colorado estatuan dagoen Columbine udalerriko institutuan jazo zen erasoa izan zen.

Tiroketaz gain, egileen egitasmoaren barnean lehergailu erasoa burutzea ere bazegoen, horretarako ikastetxearen kafetegian 99 lehergailu ezarriz. Erasoaren egileak Eric Harris eta Dylan Klebold ikasleak izan ziren, Ericek soziopatia jasaten zuen eta Dylanek berriz depresioa zuen. Erasoan 12 ikasle eta irakasle bat erail zituzten, eta beste 21 lagun zauritu ere, beste 3 ikasleek ikastetxetik ihes egin eta beren biziak salbatzea lortu zuten. Erasoa egin ostean, bi erasotzaileek beren buruaz beste egin zuten.

## Zinema 
Honako film hauek sarraskian oinarrituak daude:

* *Bowling for Columbine* (1999, Michael Moore)
* *Elephant* (2003, Gus Van Sant)

## Kanpo estekak
Friki

**Frikia** (ingelesez *freak*, "itxuraz edo jokamoldez ezohikoa") orokorrean gizartean gehiengoarentzat zaletasun, jokaera edo itxura ezohikoak dituzten perstonek jasotzen duten izendapena da, halere izendapen hau guztiz subjektiboa da, batzuentzat bitxia izan litekena beste askorentzat arrunta baita. Maiz friki izendapena jasotzen duten pertsonek gizartearen gehiengoarentzat bitxiak diren zaletasunak edo gai ezohikoei buruzko interesa dute.

Gai zehatz batekin obsesionatuak dauden pertsonen muturreko kasuetan, gosu edota geek izendapena ere aipatzen da.

## Kanpo estekak
Dolar bermudar

**Dolar bermudarra** (ingelesez: *Bermudian dollar*), Bermudako Itsasoz Bestaldeko Britainiar Lurraldean zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **BMD** da eta bere sinboloa $ edo BD$, dolar eta peso izeneko beste diru mota batzuetatik bereizteko. Dolar bermudar banako baten ehunena zentimo deitzen da eta dolar bakoitza 100 zentimoz osatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bermudako Diru Agintaritzaren webgunea.
Dolar surinamdar

**Dolar surinamdarra** (nederlanderaz: *Surinaamse dollar*), Surinamgo Errepublikan zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **SRD** da eta bere sinboloa $. Dolar surinamdar banako baten ehunena zentimo deitzen da eta dolar bakoitza 100 zentimoz osatuta dago.

## Historia 
Bere aurreko dibisa florin surinamdarra zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Surinamgo Banku Zentralaren webgunea.
Ballymartin (Down konderria)

**Ballymartin** () Ipar Irlandako udalerri bat da, Down konderrian dagoena. 2001eko erroldaren arabera 414 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Ballyskeagh

**Ballynoe** () Ipar Irlandako lur eremu eta herri txiki bat da, Down konderrian dagoena. 2001eko erroldaren arabera 186 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Alexandra Feodorovna

**Alexandra Feodorovna** (; Darmstadt, Hesseko Dukerri Handia, Alemaniako Inperioa, 1872ko ekainaren 6 &ndash; Jekaterinburg, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa, 1918ko uztailaren 17a) Errusiako enperatriza izan zen, Nikolas II.a Errusiakoaren emazte gisa eta Errusiako Inperioko azken agintaria. Ezkondu aurretik **Alix Hessekoa eta Rhinekoa** izenez ezaguna zen, Viktoria Erresuma Batukoaren biloba zen. Errusiako Eliza Ortodoxoak onartu zuen eta Alexandra Feodorovna izena eman zion. 1918an boltxevikeek erail zuten etxe batean preso zutela, eta 2000. urtean kanonizatu zuten, **Santa Alexandra Pasioaren Eramalea** izenarekin.

Alexandra Errusiako azken Tsarina izan zen, eta Viktoriaren leinukoen artean hemofilia transmititu zuenetatik famatuen artean dago. Bere senarraren autokrazia abandonatzeko saiakerei erakutsi zion erresistentziagatik eta Grigori Rasputinengan zuen konfidantza dela eta popularitate eskasa izan zuen bere garaian, Romanov dinastiaren gainbeheran sakonduz. Lehen Mundu Gerran tsarraren falta zegoela eta, 1915 eta 1917 artean Inperioaren Erregente titulua izan zuen.
Wacoko setioa

***Wacoko setioa*** 1993ko otsailaren 28tik apirilaren 19ra AEBetako Texas estatuko Waco hiritik hurbil dagoen Mount Carmel Center kokalekuan jazotako setio bat izan zen.

AEBetako FBI eta ATFeko agenteek eta Texas eta Alabamako Goardia Nazionaleko soldaduek 59 egunez bertan gotortuak zeuden Davidiar sektako kideak setiatu zituzten, aurrez, otsailaren 28an ATFeko agente batzuk jabetzan ustez zeuden arma batzuk atzemateko asmoz burututako serakadan tiroketa jazo eta ATFeko 4 agente eta 5 davidiar hil ziren. Apirilaren 19an azken erasoa jazo zenerako, kokaleku osoa sutan kiskali zen, bertan zeuden 72-86 inguru gizon, emakume eta haurrak hil zirelarik, sektako burua zen David Koresh barne.

## Ikus gainera 
* *Waco (telesail laburra)*

## Kanpo estekak
La conquista di Granata

***La conquista di Granata*** 1850ean Emilio Arrieta nafar konposatzaileak sorturiko opera bat da. Hiru ekitaldiko obra honek Temistocle Soleraren libretoa zuen eta 1850eko urriaren 10ean estrainatu zuten Madrilgo Erret-Jauregiaren Antzokian.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ildegonda

***Ildegonda*** 1845ean Emilio Arrieta nafar konposatzaileak sorturiko opera bat da. Bi ekitaldiko obra honek Temistocle Soleraren libretoa zuen eta 1845eko otsailaren 2an estreinatu zuten Milango Kontserbatorioan. Tommaso Grossiren izen bereko eleberrian oinarrituta zegoen.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marina (opera)

***Marina*** Emilio Arrieta nafar konposatzaileak sorturiko obra lirikoa da. Hasieran bi ekitaldiko zarzuela izan zen, 1855eko irailaren 21ean Madrilgo Teatro del Circon estreinatu zutena. Zarzuelak Francisco Camprodónen libretoa zuen. Baina, Enrico Tamberlick italiar tenorrak bultzatuta, Arrietak hiru ekitaldiko opera bilakatu zuen, Miguel Ramos Carriónen libretoa zuena. Madrilgo Errege Antzokian 1871ko martxoaren 16an estreinatu zuten.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El dominó azul

thumb|Emilio Arrieta
***El dominó azul*** Emilio Arrieta nafar konposatzaileak sorturiko zarzuela da. Francisco Camprodónen libretoa Daniel-François-Esprit Auberren *Le dominó noir* lanean oinarrituta zegoen. 1853ko otsailaren 19an estreinatu zuten Madrilgo Teatro del Circon.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Delacroixi omenaldia

***Mahai bazter bat*** (Frantsesez, ***Un coin de table***) 1872an Henri Fantin-Latourk margolari frantsesak egin zuen margolan ezaguna da. Margolari honek giza-taldeak margotzeagatik ezagun egin zen, *Delacroixi omenaldia* da sail baten lehenengoa, eta hau da egin zituen artekoen aipatuenetariko bat, batez ere bertan Charles Baudelaire idazlea agertzen delako. Obraren gaia Eugène Delacroix (1798-1863) margolari ospetsuari bere heriotzaren urtemugan omenaldia egitea da. Parisko Orsay museoan ikus daiteke gaur egun.

## Protagonistak 
Hamar dira margolan honetan agertzen diren margolari eta idazle. Ezkerretik eskuinera eserita:Louis Edmond Duranty, Fantin-Latour bera, Jules Champfleury eta Charles Baudelaire. Zutik, Louis Cordier, Alphonse Legros, James McNeill Whistler, Édouard Manet, Félix Bracquemond eta Albert de Balleroy. Taldearen atzean, margolanaren erdian, Delacroixen erretratua ikusten da.

## Estiloa 
Akademizismo estiloaren barruan kokatuta, oso margolan serio eta iluna dugu hau, oso formala. Aurpegiek ere seriotasun hori adierazten dute. Kolore ilunek ideia hori indartzen dute. Salbuespen bakarra, Delacroixen erretratuaren azpian ikusten den lore-sorta koloretsua. Argia margolanaren erdian fokalizatuta dago, Delacroixen erretratuaren beheko partea, loreak eta inguruan dauden hiru pertsonaien aurpegiak indartuz, batez ere Jules Champfleuryren eta Édouard Maneten aurpegiak.

## Beste taldeko erretratuak 
Sail osoak lau margolan ditu. Hauek dira beste hirurak:

Image:Henri Fantin-Latour 006.jpg|*Un atelier aux Batignolles*, 1870,Paris, Orsay museoa.
Image:Henri_Fantin-Latour_005.jpg|*Mahai bazter bat*, 1872,Paris, Orsay museoa
Image:Henri Fantin-Latour Autour du piano. 1885.jpg|*Autour du piano*, 1885,Paris, Orsay museoa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eugène Delacroix

## Kanpo estekak 
* :Margolanaren fitxa Orsay museoaren webgunean.
Nerve

***Nerve*** edo ***A Game Without Rules*** deituriko zientzia-fikzio filma da. Film honetako protagonista nagusiak: *Vee* (Emma Roberts) eta *Ian* (Dave Franco) dira. Baina badaude beste protagonista garrantzitsuak ere: *Sydney* (Emily Meade), *Ty* (Machine gun Kelly), *Tommy* (Miles Heizer)…

**Sinopsia:**

Nerve joko online bat da zeinek errealitatearekin nahasturik dago. Joko honek bi aukera ematen dizkizu: ikuslea edo jokalaria izatea.

*Vee*-k, bere laguna presionatuta, jokalaria izatea aukeratzen du. Joko honek hainbat erronka ezartzen ditu. Desafio horiek ondo egiten baditu jarritako denbora tartean, diru asko irabaziko du eta hurrengo desafioari itxaron behar dio. Jokalariak erronka bat gustukoa ez badu, bi aukera ditu: ez betetzea (beraz irabazitako diru guztia galtzen du) edo egitea nahiz eta gustukoa ez izan. Joko honen arriskuak norbaiti aitortzen badizkio, joko honen menpe egongo da betirako. *Vee*-k hainbat proba betetzen ditu, arriskutsuak izan arren. Baina ez dago bakarrik, *Ian* (beste jokalari bat) harekin dago. Biei talde moduan ipini diete. Biek elkar maite dute eta elkarrekin jokoari aurre egingo diote. Baina desafio bat arriskutsuegia da: bitako batek bestea hil egin behar du. Ez *Vee*-k ez *Ian*-ek ez dute bestea hil nahi. Eskerrak, dena planeatuta dutela eta ez dagoela hilketa bat burutzeko beharrik. *Vee*-ren lagun batek, *Tommy*, *Nerve* jokoa deuseztatzen du. Hortaz, *Vee*-k eta *Ian*-ek haien maitasunari eutsi ahal diote, arriskurik gabe.
Tarragonatik Bartzelona eta Frantziarako Konpainia

thumb|TBF edo Kataluniako Sarea 1898an
[thumb|Konpainiaren [Frantziako geltokia (Bartzelona)|Frantziako Geltoki zaharra Bartzelonan]]
**Tarragonatik Bartzelona eta Frantziarako Konpainia** (TBF) Kataluniako burdinbide-konpainia bat izan zen, 1875ean Bartzelonatik Frantzia eta Figereserako Burdinbideak (BFF) eta Tarragonatik Martorell eta Bartzelonarako Burdinbide Konpainiak (TMB) bat egitetik sortua. Bartzelona Frantziako mugarekin lotu zuen eta, sortu eta berehala, Iberiar Penintsulako burdinbide konpainia handiek elkarren arteko lehiaren jomugan jarri zuten.

## Bilakaera 
Sorrera garaian, Espainian bertako kapitalaz gehienean osatutako burdinbide-konpainia bakarra izan zen. 1877an, burdinbidea Figuereseraino heldu zen, baita ospakizun handi bat egin ere. Lau hilabete geroago, berriz (1878ko urtarrilean), Portbouraino, eta era horretan, Frantziarekiko konexioa egin zuen. Estu lehiatzen ari zen une horretan Norteko Konpainiarekin Kataluniarekiko merkataritzaren gainean eta, konpainia horren monopolioa hausteko, 1886an, Madril eta Zaragozatik Bartzelonarako Burdinbide Zuzenen Konpainiaz jabetu zen, hiri horien arteko esleipena zuena. Aurrerantzean, Tarragonatik Bartzelona eta Frantziarako Konpainia Berria deitu zen. Urtebete geroago, gainera, Vallsetik Vilanova eta Bartzelonarako Burdinbide Konpainia eskuratu zuen.

Berehala, ordea, tentsio finantzarioak hasi ziren konpainia berria eratu zuten enpresek zekartzaten zorrak eraginda. 1888an, Zaragoza bidean, Reus-Calpe tartea eraikitzen ari ziren. Ondorioz, Norteko Konpainiarekin negoziatu behar izan zuten zama finantzarioa eraman ezinik. Aldiz, MZAren ordezkariak akziodunen batzarrean ezustean aurkeztu ziren, eta konpainiarentzako eskaintza mesedegarri bat egin, tartean zela TBF kudeatzeko autonomia eta obrak bukatzeko 30.000.000 pezetako mailegua, ehuneko 4ko interesaz.

Artean, eskumen batzuei eutsi zien MZAren Sare Katalana bihurtuta. 1925ean, MZArekin guztiz bat egiteko bidea hasi zen, baina hori ez zen 1936 arte gertatu.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Bernils Mach, Josep M. (2006/01/08). «El ferrocarril Olot-Figueres-Roses ». **Diari de Girona**, *Comarques*.

## Ikus, gainera 
* Zaragozatik Bartzelonarako Burdinbide Konpainia

## Kanpo estekak
Elsker dig for evigt

***Elsker dig for evigt*** () 2002ko Susanne Bier daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Cecilie eta Joachim gazteak dira eta maiteminduta daude. Aurki ezkontzekotan dira eta bizitza osoa aurretik daukate; baina, bat-batean, dena okertu egingo da.

## Aktoreak 
* Sonja Richter: Cecilie
* Nikolaj Lie Kaas: Joachim
* Mads Mikkelsen: Niels
* Paprika Steen: Marie
* Stine Bjerregaard: Stine
* Birthe Neumann: Hanne
* Niels Olsen: Finn
* Ulf Pilgaard: Thomsen
* Ronnie Hiort Lorenzen: Gustav
* Pelle Bang Sørensen: Emil
* Anders Nyborg: Robert
* Ida Dwinger: Sanne

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1984ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**1984ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa**  Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 13. edizioa izan zen, 1984ko martxoaren 10 eta apirileko 1 bitartean ospatu zen. Bertan, 24 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 4 saio ospatu ziren, horietatik 3 finalaurreko eta finala. Finala apirilaren 1ean ospatu zen Sunbillan.

Jean Pier Mendiburuk jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
* Lontxo Aburuza
* Mixel Aire “Xalbador II”
* Ernest Alkhat
* Txomin Amorena
* Joxe Fermin Argiñarena
* Joxe Migel Argiñarena
* Joanes Arrosagarai
* Bittor Elizagoien
* Txomin Ezponda
* Euxebio Fagoaga “Fagoaga I”
* Joxe Mari Fagoaga “Fagoaga II”
* Jean Louis Harinordoki “Laka”
* Josetxo Iantzi
* Fermin Ibarra
* Juan Felix Iriarte "Berjinanto"
* Moises Jaso
* Bautista Madariaga
* Xalbador Madariaga
* Anjel Martikorena
* Jean Pier Mendiburu
* Luis Olaetxea
* Antonio Olano
* Estanis Perurena
* Mikel Taberna

### Epaileak 
* Mikel Bujanda
* Jean Haritxelhar
* Mixel Itzaina
* Mariano Izeta
* Emile Larre
* Jose Urroz

### Gai-jartzaileak 
* Jean Pierre Irieder
* Dionisio Mujika

## Finala 
* Gainontzeko finalistak honako hauek izan ziren:
** Ernest Alkhat
** Joxe Fermin Argiñarena
** Joxe Migel Argiñarena
** Joanes Arrosagarai
** Txomin Ezponda
** Bautista Madariaga

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Festen

***Festen*** ( ahoskatua; ) 1998ko Thomas Vinterberg daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Helge Klingenfeldt hirurogei urte betetzera doala eta, festa ederra prestatzen ari dira bere etxetzarrean. Familia eta lagunak patriarkaren eta Else, honen emazte maitatzailearen inguruan biltzen dira.

## Aktoreak 
* Ulrich Thomsen: Christian Klingenfeldt-Hansen
* Henning Moritzen: Helge
* Thomas Bo Larsen: Michael
* Paprika Steen: Helene
* Birthe Neumann: Else
* Trine Dyrholm: Pia
* Helle Dolleris: Mette
* Therese Glahn: Michelle
* Klaus Bondam: Helmut von Sachs
* Bjarne Henriksen: Kim
* Gbatokai Dakinah: Gbatokai

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arven

***Arven*** () 2003ko Per Fly daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Christoffer Danimarkako burdingintza-lantegi bateko jabe den familiako laugarren belaunaldiko kide da, baina berak familiako negozioa utzi eta jatetxe bat ireki du Stockholmen.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Italiensk for begyndere

***Italiensk for begyndere*** (eusk.: 'Italiera hasiberrientzat') 2000ko Lone Scherfig daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Alargundu berri den Andreas apaiz gaztea, Danimarkako hiri txiki bateko bere parrokia berrira iritsi da bizilagunekin haserretutako aurreko erretorea ordezkatzera.

## Aktoreak 
* Anders W. Berthelsen: Andreas
* Anette Støvelbæk: Olympia
* Ann Eleonora Jørgensen: Karen
* Peter Gantzler: Jørgen Mortensen
* Lars Kaalund: Hal-Finn
* Sara Indrio Jensen: Giulia
* Karen-Lise Mynster: Kirsten

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kunsten at græde i kor

***Kunsten at græde i kor*** () 2006ko Peter Schønau Fog daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Bizitza ez da erraza hamaika urteko Allanentzat. Bere aitak maiz bere buruaz beste egitearekin mehatxu egiten du, bere amak amore eman du, anaia zaharrenak etxetik alde egin du, arreba zaharrenak gauak aitarekin sofan igarotzen ditu.

## Aktoreak 
* Jannik Lorenzen: Allan
* Jesper Asholt: Father
* Hanne Hedelund: Mother
* Julie Kolbech: Sanne
* Thomas Knuth-Winterfeldt: 	Asger
* Rita Angela: amama
* Gitte Siem: izeko Didde
* Lene Tiemroth: psikiatra
* Bjarne Henriksen: Budde
* Sune Thomsen: Per
* Hans Henrik Voetmann: Dr. Madsen
* Laura Kamis Wrang: Budde andrea
* Camilla Metelmann

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dave Franco

**Dave Franco** (Palo Alto, Kalifornia, 1985eko ekainaren 12a) estatubatuar aktorea da. Haren filmak: *21 Jump Street*, *Now You See Me, Nerve, Warm Bodies…*

Berea ama, *Betsi*, poeta eta idazlea da. Bere anaia James Franco da, aktore bezala lan egiten du ere.

Dave, Alison Brie deituriko aktorearekin ezkonduta dago 2015. urtetik.

Dave Frankok hainbat film antzeztu ditu, baina garrantzitsuenetariko bat 2012an filmatutakoa, *21 jump Street* da. Channing Tatum eta Jonah Hill aktoreekin batera. Filme horren hirugarren bat atera nahi izan zuten edukitako arrakastaren ondoren. *Now you see me* filmak ere arrakasta handia izan zuen. Film guzti horietan protagonista izan ez bazen ere, gerora Nerve filman, bera izan zen aktore nagusia eta honek sekulako bultzada eman zion bere aktore ibilbideari.
Offscreen

***Offscreen*** 2006ko Christoffer Boe daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Lenek, Nicolas Bro daniar aktore ospetsuaren emazteak, jada ez duela maite jakinarazten dionean, Nicolas beraien artekoa konpontzen saiatuko da maitasun-istorio bat filmatuz.

## Aktoreak 
* Nicolas Bro: Nicolas Bro
* Lene Maria Christensen: Lene Maria Christensen
* Christoffer Boe: Christoffer Boe
* Leneren ama: Karen Margrethe Bjerre
* Leneren aita: Niels Weyde
* Jakob Cedergren: Jakob Cedergren
* Editore laguntzailea: Bjarke de Koning

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Princess (2006ko filma)

***Princess*** 2006ko Anders Morgenthaler daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Bere arreba Christina hiltzean, Augustek bertan behera utzi beharko ditu bere misiolari eginkizunak bost urteko Mia ilobaz arduratzeko. Christina, "Printzesa" goitizenez ezaguna zen porno izarra, gaindosiz hil da, Mia umezurtz utziz.

## Aktoreak 
* Thure Lindhardt: August
* Stine Fischer Christensen: Christina
* Jens Arentzen
* Rasmus Bjerg
* Jiming Cai

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pusher (1996ko filma)

***Pusher*** 1996ko Nicolas Winding Refn daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Frankek, munta gutxiko droga-saltzaile batek, heroina saltzen du Tony bere lagunarekin. Droga Jugoslavia ohiko Milo izeneko trafikatzaile baten bidez lortzen dute.

## Aktoreak 
* Kim Bodnia: Frank
* Zlatko Burić: Milo
* Laura Drasbæk: Vic
* Slavko Labović: Radovan
* Mads Mikkelsen: Tonny
* Vanja Bajičić: Branko
* Peter Andersson: Hasse
* Lisbeth Rasmussen: Rita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
En soap

***En soap*** 2006ko Pernille Fischer Christensen daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Charlotte, hogeita hamabi urteko neska, bere mutil-lagunarekin duen harremanaz nazkatuta dagoenez, beste apartamentu batera aldatzen da, Veronicaren bizilagun bihurtuz, telenobelen zale amorratua den transexuala berau.

## Aktoreak 
* Trine Dyrholm: Charlotte
* David Dencik: Veronica
* Frank Thiel: Kristian
* Elsebeth Steentoft: Veronicaren ama
* Christian Tafdrup: eroslea
* Pauli Ryberg: eroslea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kauas pilvet karkaavat

***Kauas pilvet karkaavat*** (eusk.: 'Hodei iragankorrak') 1996ko Aki Kaurismäki finlandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Dubrovnik jatetxe zaharkituan zerbitzaria da Ilona eta Lauri bere senarra, tranbia-gidaria. Laurik bere lana galdu eta segituan, Dubrovnikek ateak ixten ditu.

## Aktoreak 
* Kati Outinen - Ilona Koponen
* Kari Väänänen - Lauri Koponen
* Elina Salo - Rouva Sjöholm
* Sakari Kuosmanen - Melartin
* Markku Peltola - Lajunen
* Matti Onnismaa - Forsström
* Shelley Fisher - Piano-jotzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miehen työ

***Miehen työ*** (eusk.: 'Gizon lana') 2007ko Aleksi Salmenperä finlandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Bere emaztearen buruko osasunaz kezkatuta, Juhak bere lanetik kaleratzea isilean gordetzea erabakiko du. Egunak urruneko gasolindegi batean igarotzen ditu bere egoerari balizko irtenbide bat aurkitu nahirik.

## Aktoreak 
* Tommi Korpela: Juha
* Maria Heiskanen: Katja
* Jani Volanen: Olli
* Stan Saanila: Jamppa
* Konsta Pylkkönen: Akseli

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mies vailla menneisyyttä

***Mies vailla menneisyyttä*** (eusk.: 'Iraganik gabeko gizona') 2002ko Aki Kaurismäki finlandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Helsinkira lan bila joandako gizon bati eraso eta lapurreta egingo diote eta horren ondorioz, oroimena galdu eta hutsetik hasi beharko du berriro, etxerik gabekoekin eta baztertutakoekin elkarbiziz.

## Aktoreak 
* Markku Peltola: M
* Kati Outinen: Irma
* Juhani Niemelä: Nieminen
* Kaija Pakarinen: Kaisa Nieminen
* Sakari Kuosmanen: Anttila

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heptatloi

thumb|300px|2008ko Olinpiar Jokoetako heptatletak.
**Heptatloi** zazpi probaz (100 m hesidunak, 200 m., 800 m., altuera jauzia, luzera jauzia, pisu jaurtiketa eta xabalina jaurtiketaz) osaturiko atletismoko emakumezkoen modalitatea da. Gizonezkoek ere heptatloiak egiten dituzte, nahiz eta proba ezberdinak izan. Kirol olinpikoa da, 1984ko Olinpiar Jokoetatik aurrera egiten dutena.

## Markarik onenak 
Hona hemen 2016ko abuztuaren emakumezkoen datuak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Börn

***Börn*** 2006ko Ragnar Bragason islandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Karitas, lau seme-alaben ama ezkongabea etsi-etsian iristen da hil bukaerara. Bere hiru alaben zaintzagatik borrokatu beharko du, eta Guðumund, hamabi urteko bere semea eskolan bullyingaren biktima dela ezjakinean da.

## Aktoreak 
* Karaitas (Nína Dögg Fillipusdóttir)
* Guðumund (Andri Snær Helgason)
* Marino (Ólafur Darri Ólafsson)
* Garðar (Gísli Örn Garðarsson)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Foreldrar

***Foreldrar*** 2007ko Ragnar Bragason islandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Óskar dentistak bost urte daramatza ezkonduta eta emazte eta bost seme-alaba adoptatuekin bizi da, baina ez da zoriontsu; berezko haurra nahi baitu.

## Aktoreak 
* Óskar (Ingvar Eggert Sigurðsson)
* Einar (Víkingur Kristjánsson)
* Katrin Rós (Nanna Kristín Magnúsdóttir)
* Edda Arnljótsdóttir
* Reine Brynolfsson
* Nína Dögg Filippusdóttir

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Finding Nemo

***Finding Nemo*** (euskaraz *Nemoren Bila*) 2003ko Andrew Stanton estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoitzitako konputagailu animaziozko film bat da. Albert Brooks, Ellen DeGeneres, Alexander Gould eta Willem Dafoe aktoreek bikoiztu zuten.

## Argumentua 
Nemo (Alexander Gould), seme bakarra denez, bere aitak asko maite eta besbesten du. Australiar arrezife batean atzemana izan ostean, Sidney hiriko Phillip Sherman (Bill Hunter) dentistarten arrain-ontzian amaituko du. Orduan, bere aita lotsatiak (Albert Brooks) semea askatzeko asmoz abentura arriskutsu bati ekingo dio. Baina Nemo eta bere lagunek ere arrain-ontzitik ihes egi eta itsasora itzultzeko egitasmo zuhur bat dute.

## Aktoreak 
* Albert Brooks: Marlin
* Ellen DeGeneres: Dory
* Alexander Gould: Nemo
* Willem Dafoe: Gill
* Brad Garrett: Bloat
* Allison Janney: Peach
* Austin Pendleton: Gurgle
* Stephen Root: Bubbles
* Vicki Lewis: Deb
* Joe Ranft: Jacques
* Geoffrey Rush: Nigel
* John Ratzenberger: Moonfish
* Andrew Stanton: Crush
* Nicholas Bird: Squirt
* Bob Peterson: Ray jauna
* Barry Humphries: Bruce
* Eric Bana: Anchor
* Bruce Spence: Chum
* Jordy Ranft: Tad
* Erica Beck: Pearl
* Erik Per Sullivan: Sheldon
* Bill Hunter: Philip Sherman doktorea
* LuLu Ebeling: Darla
* Elizabeth Perkins: Coral
* Rove McManus: Karramarru armiarma

## Kanpo estekak 
* *Finding Nemo* filmaren orrialdea Pixar.com webgunean
Antonieta de Bèucaire

**María Antonieta Rivièra**, ezagunagoa **Antonieta de Bèucaire** bezala, (; Nimes, 1840ko urtarrilaren 21a - Beaucaire, 1865ko urtarrilaren 27a) okzitaniar idazlea izan zen, Languedoc-Rosellón eskualdekoa.

## Bizitza 
María Antonieta Nimesen jaio zen 1840an baina bere gurasoak Beaucairera aldatu ziren hiru hilabeteak oraindik beteak ez zituela.

Haren laguna Zoèren heriotzak eragin handia izan zuen harengan, 20 urte baino ez zituela. Egunero joaten zen hilerriran haren gomuta egitera. Egun batez, etxerako bueltan, gaixotu egin zen eta ordutik ez zen ia etxetik gehiago irten.

Antonietak ez zuen bizipozik berreskuratu, eta nahiz eta hainbat bainuetxeetan sendabide baten bila ibili, haren osasunak okerrera egin zuen. 1864ko azaroaren 13tik aurrera ezin izan zuen gehiago etxetik irten. 1965eko urtarrilaren 27an hil zen. Lois Romieu laguna harekin egun zen azken momenturaino.

25 poema idatzi zituen eta 1865eko martxoan argitaratu zituen hil ondoren *Lei belugas* izenburupean. Idazlearen lagunak ziren beste idazleen poemekin osatu zen liburua.

## Lanak 
* *Lei belugas*, hil ondoren argitaratua (1865)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  (1962). ''Antoinette de Beaucaire et son temps : pages d'histoire félibréenne*. Leiden.
*  (1970). *Poésies provençales avec la traduction française en regard*. Leyde.
* ; ;  (2009). P*etit dictionnaire des écrivains du Gard*. Nîmes: Alcide. 29. or. .

## Kanpo estekak 
* *Lei belugas'' Google Booksen
Kaldaljós

***Kaldaljós*** 2004ko Hilmar Oddsson islandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Zer hoberik etorkizuna ezagutzea baino? Eta zer okerragorik? Haurtzaro zoriontsu bat hondamen baten ondorioz zapuzten da, haurrak aurreikusi zuen baina ekiditen asmatu ez zuena.

## Aktoreak 
* Ingvar Eggert Sigurðsson: Grímur (zaharra)
* Unnur Ösp Stefánsdóttir: emakumea
* Ruth Olafsdottir: Linda
* Steinunn Harðardóttir: Svava
* Borghildur Thors: emakumea
* Áslákur Ingvarsson: Grímur (haurra)
* Katla M. Þorgeirsdóttir: Lára
* Helga Braga Jónsdóttir: Guðbjörg
* Snæfríður Ingvarsdóttir: Gottína

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nói albinói

***Nói albinói*** 2003ko Dagur Kári islandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Nói, hamazazpi urteko gaztea, Islandiako urrutiko herri batean bizitzeaz nazkatuta dago eta handik ospa egitea du amets bakarra. Ikasle txarra da eta bere itxurak nabarmentzen du: luzea, zurbila eta erabat burusoila da.

## Aktoreak 
* Tómas Lemarquis
* Throstur Leó Gunnarsson
* Elín Hansdóttir
* Anna Fridriksdóttir
* Hjalti Rognvaldsson
* Pétur Einarsson
* Kjartan Bjargmundsson
* Greipur Gíslason

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hélène de Fougerolles

**Hélène Christine Marie Rigoine de Fougerolles** ( ahoskatua; Vannes, ) frantziar aktorea da.

## Filmografia
Á köldum klaka

***Á köldum klaka*** 1994elko Friðrik Þór Friðriksson islandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Atsushi Hirata tokiotar gazteak Hawaiin golfean jokatzen igaro asmo zituen oporrak bertan behera utzi beharko ditu duela zazpi urte hildako bere gurasoen omenezko zeremonia bat ospatzeko.

## Aktoreak 
* Masatoshi Nagase: Hirata
* Lili Taylor: Jill
* Fisher Stevens: Jack
* Gísli Halldórsson: Siggi
* Seijun Suzuki: aitona
* Laura Huges: Laura
* Jóhannes B. Guðmundsson: agurea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Susanne Bier

**Susanne Bier** ( ahoskatua) (Kopenhage, 1960ko apirilaren 15a) daniar zinema zuzendaria da, Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria irabazitakoa, 2010ean aurkeztutako *Hævnen* pelikulari esker.

## Filmografia 
* *Freud flytter hjemmefra* (1991)
* *Brev til Jonas* (1992)
* ''Det bli'r i familien* (1994)
* *Abra kadabra* (1995)
* *Pensionat Oskar* (1995)
* *Sekten* (1997)
* *Den eneste ene* (1999)
* *Livet är en schlager* (2000)
* *Elsker dig for evigt* (2002)
* *Brødre* (2004)
* *Efter brylluppet* (2006)
* *Things We Lost in the Fire* (2007)
* *Hævnen* (2010)
* *Den skaldede frisør* (2012)
* *Serena* (2014)
* *En chance til* (2014)
* *The Night Manager* (2016) – minisaila
* *Bird Box* (2018)
* *The Undoing'' (2020) – minisaila
Zuzentzaile ortografiko

**Zuzentzaile ortografiko** automatikoa edo **ortografia egiaztatzail**e automatikoa, idatzitako testuak zuzentzen laguntzen duen aplikazio informatikoa da.
thumb|Zuzentzaile automatiko bat erabiliz, Hobelex erabiliz, gorriz eta urdinez markaturik dagoen testu bat.
thumb|Zuzentzaile automatiko batek, Hobelex-ek, zuzen ez omen dauden hitzak markatzeaz gain, antzeko hitz batzuk eskaintzen ditu aukeran.
Aplikazio hauek hizkuntza jakin bateko hitzak bi multzotan sailkatzen dituzte. Multzo handi batekoak, zuzen idatzitako hitzen multzokoak, aplikazioak ez ditu markatuko, bere horretan utziko ditu. Multzo horretakoak ez diren beste hitz guztiak markatuko ditu zuzentzaile ortografiko automatiko on batek. Baina teknikoki ia ezinezkoa da zuzen idatzitako hitz guzti-guztien multzoa egin.

Pertsona-izen eta leku-izen guztiak, esaterako, ez ohi dira ondo idatzitako multzoan sailkatzen. Bide beretik, lagunarteko erregistroko hitz guztiak ere ez ohi dira zuzen idatzitako hitzen multzoan sartzen... Horiek eta beste problema batzuk ere izaten dituzte zuzentzaile ortografiko automatikoek baina, hala ere, hizkuntza estandar batean zuzen idazten laguntzen dute.

Zuzentzaile ortografiko automatikoen hurrengo urratsa, zuzen idatzita ez omen zeuden hitzen antzeko aukerak eskaintzea izan ohi da.

Zuzentzaile automatiko askok erabiltzaileari hizkuntza hautatzeko aukera ematen diote. Testu bakar batean bi hizkuntza edo hizkuntza gehiago nahasita baldin badago, hizkuntza bakoitzeko zuzentzaile automatiko bana erabil daitezke. Halaber, zuzen omen dauden hitzen multzoan, erabiltzaile bakoitzak hainbat hitz gehi ditzake.

## Ikus, baita 
* Hobelex.
* Hunspell.
* Xuxen.

## Kanpo estekak
1985eko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**1985eko Nafarroako Bertsolari Txapelketa**  Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 14. edizioa izan zen, 1985eko otsaileko 24 eta martxoko 24 bitartean ospatu zen. Bertan, 24 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 5 saio ospatu ziren, horietatik 4 finalaurreko eta finala. Finala martxoaren 24ean ospatu zen Leitzan.

Mixel Aire “Xalbador II”ak jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
* Lontxo Aburuza
* Mixel Aire “Xalbador II”
* Ernest Alkhat
* Txomin Amorena
* Joxe Fermin Argiñarena
* Joxe Migel Argiñarena
* Joanes Arrosagarai
* Bernardo Azpillaga
* Bittor Elizagoien
* Txomin Ezponda
* Euxebio Fagoaga “Fagoaga I”
* Joxe Mari Fagoaga “Fagoaga II”
* Jean Louis Harinordoki “Laka”
* Josetxo Iantzi
* Juan Felix Iriarte "Berjinanto"
* Moises Jaso
* Bautista Madariaga
* Xalbador Madariaga
* Anjel Martikorena
* Jean Pier Mendiburu
* Fermin Mihura
* Luis Olaetxea
* Antonio Olano
* Mikel Taberna

### Epaileak 
* Santos Beloki
* Mikel Bujanda
* Mixel Itzaina
* Mariano Izeta
* Emile Larre
* Jose Urroz

### Gai-jartzaileak 
* Jean Pierre Irieder
* Dionisio Mujika

## Finala 
* Gainontzeko finalistak honako hauek izan ziren:
** Ernest Alkhat
** Joxe Fermin Argiñarena
** Joxe Migel Argiñarena
** Josetxo Iantzi
** Anjel Martikorena
** Jean Pier Mendiburu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Josiana Ubaud

**Josiana Ubaud**, (; Marsella, Okzitania, 1947ko maiatzaren 10a) lexikografian eta gramatikan bereizitako okzitaniar hizkuntzalaria eta botanikoa da. Okzitaniera modernoaren ezagutzarako funtsezkoak diren bi lanen egilea da: *Okzitanierazko hiztegi ortografikoa, gramatikala eta morfologikoa* eta *Frantsez-Okzitaniera zientzia hiztegia*.

## Bizitza 
Josiana Ubaud matematikako irakasle bezala aritu zen zortzi urtez 1990an Okzitaniara itzulia eta lexikografian buru belarri sartu aurretik. Patric Sauzetekin batera, *Gidilòc*en arduraduna izan zen 1991 eta 2003 bitarte. Etnobotanika irakatsi zuen ere IUFMen. Hainbat irratsaiotan lan egin du (Divergence FM eta France Culture) botanikaren inguruan hitz egiteko. Okzitanieraren Batzorde Iraunkorreko kidea da eta iritzi artikuluak idazten ditu *Jornalet* aldizkari elektronikoan.

## Lanak 
* *Lexic Provençau de Botanica*, IEO 13 (1986)
* "Faire de la botanica en occitan", dins ''Actes de l'UEO*, Nimes (1992).
* "La vegetacion mediterranèa", dins Lenga e País, n°25 : CRDP, Montpelhièr, 1992.
* *L'ensalada champanèla, les salades sauvages, obratge collectiu'', 2nda edicion, Les Ecologistes de l'Euzière, Pradas de Les (1994).
* *Lo vèrb Occitan, guida complèta de conjugason*, amb Patric Sauzet, Edisud (1995).
* "Lei noms occitans d'origina araba" dins ''Aquò d'Aquí* (1995).
* "Lexicografia occitana" dins *Lenga e País d'òc* n° 30, CRDP de Montpelhièr (1996).
* *Des arbres et des hommes* Edisud (1997).
* "Problèmas de nòrma" dins *Lenga e País d'òc* n° 33, CRDP de Montpelhièr (1998).
* *Lo lengadocian/provençau, dialècte(s) de referéncia ?* 10/09/2011 (en linha)
* * Occitan… e grafia « arcaïca »/Lengas d’òc… e « grafié moudèrno »* 10/09/2011 (en linha)
* *Pensabèstia ortografic*. 26/02/2013. (en linha)
* *Violéncias de lenga, violéncias fachas a la lenga* 31/12/2013 (en linha)
* *Orrors lexicalas ensenhadas* 24/01/2014 (en linha)
* *Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan*. Canet: Trabucaire. 2011. . Zuzenketak online: https://web.archive.org/web/20200531095948/http://www.josiane-ubaud.com/Fautas%20Dicort.doc (2015)
* *Escrichs sus lei femnas, Escrichs de femnas… o pichon lexic illustrat de la misoginia ordinària*. Besièrs: IEO de Lengadòc. 2012. .
* *Diccionari scientific francés-occitan: matematica-informatica-fisica-tecnologia-quimia (lengadocian e provençau)*. Lo Crèç: Nerta edicion. 2014. .
* *Usage des mots oc, occitan, Occitanie à travers les âges''. 2015/10/20. (online)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 

## Kanpo loturak 
* Josiana Ubauden Webgune pertsonala
Den brysomme mannen

***Den brysomme mannen*** () 2006ko Jens Lien norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Nola ez dakiela, berrogei urteko Andreas hiri arraro batera iritsi berri da. Lana badu, etxe bat eta emaztea ere bai, baina berehala ohartuko da zerbait ongi ez dabilela. Hiritik ihes egiten saiatzen da, baina irteerarik ez dagoela jabetuko da.

## Aktoreak 
* Trond Fausa Aurvåg: Andreas
* Petronella Barker: Anne Britt
* Per Schaaning: Hugo
* Birgitte Larsen: Ingeborg
* Johannes Joner: Håvard
* Ellen Horn: Trulsen
* Eduardo Andres Riquelme Muñoz

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Budbringeren

***Budbringeren*** 1997ko Pål Sletaune norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Roy postariak ez du inolako etika profesionalik, jendearen gutunak irekitzen ibiltzen baita. Egun batez, Line izeneko neska misteriotsu eta xarmagarri batek giltzak buzoian jarrita ahazten ditu.

## Aktoreak 
* Robert Skjærstad : Roy Amundsen
* Andrine Sæther : Line Groberg
* Per Egil Aske : Georg Rheinhardsen
* Eli Anne Linnestad : Betsy
* Trond Høvik : Sæther
* Henriette Steenstrup : Gina
* Ådne Olav Sekkelsten : Per
* Trond Fausa Aurvaag : Espen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francesa Daga

**Francesa Daga** (), okzitaniar kulturaren pertsona ezaguna da, 1960ko eta 1980ko hamarkaden arteko kultura herrikoian lan nabarmena egin zuena.

1962an Tolosako Okzitaniar Balletak sortu zituen, eta 1971ean, Hubert Poiréekin batera, Okzitaniar Kontserbatorioa sortu zuen.. Era berean, kantaria eta etnografoa ere bada, eta jantzi tradizionalen bilduma aparta osatu du. Rosina de Pèirarekin batera kantatu zuen.

## Ibilbidea 
Limousinarra jatorriz, Francesa Daga baserri giroan hazi zen eta okzitaniar kultura herrikoiarekin lotura estua amari zor dio, Cécile Marie, folkorista ezaguna zena. Zaharrengandik kantu tradizionaleko teknikak ikasi zituen. Okzitaniako Tolosan jarri zen bizitzen eta 14 urtetik antzina tokiko talde folkloristekin bat egin zuen.

Arte Ederrak ikasi zituen. Okzitaniako eskualde desberdinetako jantzi tradizionalak marrazteko ikerketak abiatu zuen eta haren amak egindako ikerketa zabaldu zuen, eta hala, musika eta dantza herrikoien inguruko informazioa jaso zuen.

1962an Okzitaniar Balleta taldea sortu zuen Tolosan. 1971an Tolosako udaletxea konbentzitu zuen Okzitaniar Kontserbatorio sortzeko, Jacques Darré kalean egongo zena, Saint-Cyprien auzoan. 1975an bere amaren lana ilustratu zuen, Cécile Marie: ''Anthologie de lana Chanson occitane, chansons populaires des pays de langue d'oc* (París, G. P. Maisonneuve et Larose, 1975).

## Diskografia 
* *Ballets occitans de Toulouse* - Philips - 1968.
* *Lees Pyrénées au pays d'Occitanie - Françoise Dague et lees Ballets occitans* - Lee Chant du Monde LDX74413.
* *Gascogne en Occitanie - Françoise Dague et lees Ballets occitans* - Lee Chant du Monde LDX74470.
* *Dague, Pòp occitana* - Pathé Marconi EMI 2C06412703 - 1973.
* *Nadal Encara'' - Revolum REV054 (Martina, Clara eta Rosina de Pèirarekin).

## Erreferentziak
Eggs

***Eggs*** 1995eko Bent Hamer norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Moe eta Far hirurogeita hamar urte inguruko bi anaia dira. Farek gerra bitartean Smålandera motozikletaz egindako asteburuko bidaia izan ezik, beti elkarrekin bizi izan dira.

## Aktoreak 
* Sverre Hansen: Moe
* Kjell Stormoen: Far
* Leif Andrée: Konrad
* Juni Dahr: Cylindia Volund
* Ulf Wengård: Vernon
* Trond Høvik: Blomdal
* Alf Conrad Olsen: Jim
* Leif Malmberg: apaiza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kjærlighetens kjøtere

***Kjærlighetens kjøtere*** 1995eko Hans Petter Moland norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Henrik Larsen idazle gaztea Groenlandiako ehiza-espedizio batean sartu da 1928an. Bere taldea osatzen dute, Holm ehiztari zailduak, eta Randbæk, ehizaldi-buruak. Larsen hasiberria dela konturatzean, Randbæk hartaz baliatzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Stellan Skarsgård: Randbæk
* Gard B. Eidsvold: Henrik Larsen
* Bjørn Sundquist: Jakob Holm
* Camilla Martens: Gertrude
* Paul-Ottar Haga: ofiziala
* Johannes Joner: langilea
* Erik Øksnes: kapitaina
* Lars Andreas Larssen: epailea
* Tinkas Qorfiq: Jane

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aylar Lie

**Aylar Dianati Lie**1984ko otsailaren 12a - ) iraniar-norvegiar aktore, modelo, abeslari eta aktore-pornografiko ohia da. Bere lanik ezagunenak musikaren industrian egin ditu, bideoklip ezberdinetan aktore eta abeslari gisa jardun duelako, batez ere DJ Basshunter suediar DJaren bideotan. Norvegiako Anaia Handia saioan parte hartzeagatik egin zen famatu. Norvegiera, pertsiera eta ingelera hitz egiten ditu.
Kunsten å tenke negativt

***Kunsten å tenke negativt*** 2006ko Bård Breien norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Geirr, 33 urteko gizona, elbarri geratu zen auto-istripu baten ondorioz, eta izorratuta dagoenez, bere neska-lagun den 30 urteko Ingvildek jada ez daki harekin nola jokatu.

## Aktoreak 
* Fridtjov Såheim: Geirr
* Kjersti Holmen: Tori
* Henrik Mestad: Gard
* Marian Saastad Ottesen: Marte
* Kari Simonsen: Lillemor
* Kirsti Eline Torhaug: Ingvild
* Per Schaaning: Asbjørn

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caterine Ibargüen

**Caterine Ibargüen Mena** (Apartadó, Kolonbia, 1984ko otsailaren 12a - ) kolonbiar atleta bat da, luzera jauzi, altuera jauzi eta jauzi hirukoitzan espezializatua. Munduko Atletismo Txapelketatan urrezko domina lortu du, 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarra eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan urrea. Hego Amerikako Jokoetan bost urrezko domina, hiru zilarrezko eta bost brontzezko lortu ditu.

2016ko abuztuaren 14an 15,17 metroko jauzi hirukoitza egin zuen.
Når nettene blir lange

***Når nettene blir lange*** 2000ko Mona J. Hoel norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Familia osoa pozik doa mendialdean alokatutako txabola baterantz, Eguberriak bertan igarotzera. Alabaina, txabola txikiegia gertatuko zaie.

## Aktoreak 
* Svein Scharffenberg
* Gørild Mauseth
* Zbigniew Zamachowski
* Kari Simonsen
* Bjarte Hjelmeland

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salmer fra kjøkkenet

***Salmer fra kjøkkenet*** 2003ko Bent Hamer norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Gerra ondoko garaian, Etxe-ikasketen Suediar Institutuko analistak sukaldeko lanak modu egokian antolatuz gero, familia unitateko etekin ekonomikoak ikaragarri handiak izan zitezkeela jabetu ziren.

## Aktoreak 
* Joachim Calmeyer: Isak Bjørvik
* Tomas Norström: Folke Nilsson
* Bjørn Floberg: Grant
* Reine Brynolfsson: Malmberg
* Sverre Anker Ousdal: Dr. Jack Zac. Benjaminsen
* Leif Andrée: Dr. Ljungberg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Parulidae

**Parulidae** hegazti paseriformeen familia bat da. Familia honetako kide gehienak txori txiki intsektujaleak dira, Mundu Berrian bizi direnak.

## Generoak 
* *Vermivora*
* *Parula*
* *Dendroica*
* *Catharopeza*
* *Mniotilta*
* *Setophaga*
* *Protonotaria*
* *Helmitheros*
* *Limnothlypis*
* *Seiurus*
* *Oporornis*
* *Geothlypis*
* *Teretistris*
* *Leucopeza*
* *Wilsonia*
* *Cardellina*
* *Ergaticus*
* *Myioborus*
* *Euthlypis*
* *Basileuterus*
* *Zeledonia*
* *Icteria*
* *Granatellus*
* *Xenoligea*

## Kanpo estekak
Sønner

***Sønner*** 2006ko Erik Richter Strand norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Lars hogeita bost urteko gazteak Osloko auzo bateko igerilekuan lanean dihardu eta bere izaerak arazoak dakarzkio beti. Gizon edadetu bat bere auzoko nerabeekin lizunkeriatan dabilela jakiten duenean, Lars sutu egingo da eta ustezko perbertitua atxilotzeko kanpaina bati ekingo dio.

## Aktoreak 
* Nils Jørgen Kaalstad : Lars
* Mikkel Bratt Silset : Tim
* Edward Schultheiss : Jørgen
* Henrik Mestad : Hans
* Joachim Rafaelsen : Joakim
* Anna Bache-Wiig :	Heidi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ti kniver i hjertet

***Ti kniver i hjertet*** 1994ko Marius Holst norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Hamahiru urteko Otto berebiziko uda igarotzera doa. Aurki isilean zer gorde izango du eta udalekuetara oporretan abiatu diren bere lagunak baino askoz gehiago ikasiko du bizitzaz.

## Aktoreak 
* Martin Dahl Garfalk: Otto
* Trond Halbo: Johnny
* Jan Devo Kornstad: Frank
* Kjersti Holmen: ama
* Reidar Sørensen: aita
* Bjørn Sundquist: Bulken
* Bjørn Floberg: Wiik
* Gisken Armand: Sager
* Ingar Helge Gimle: Gregers
* Per Oscarsson: piano-jotzailea
* Karl Bomann-Larsen: epailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uno (filma)

***Uno*** 2004ko Aksel Hennie norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
David etorkizunari begira aukera gutxi dituen hogeita bost urteko gaztea da. Osloko hiriguneko gimnasio batean erdipurdiko gaizkileen artean igarotzen ditu egunak. Hala ere, bertan etxean baino hobeto dago.

## Aktoreak 
* Aksel Hennie: David
* Nicolai Cleve Broch: Morten
* Bjørn Floberg: Jarle
* Espen Juul Kristiansen: Kjetil
* Ahmed Zeyan: Khuram
* Martin Skaug: Lars

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olga Benario

**Olga Benario Prestes** (Munich, 1908ko otsailaren 12a - Bernburg, 1942ko apirilaren 23a) alemaniar komunista izan zen.

Leo Benario abokatu juduren eta Eugénie Gutmann Benarioren alaba 1923an Alemaniako Liga Komunista Gaztean hasi zen militatzen, hamabost urte iztuela. Otto Braunekin bizi izan zen Berlinen. Nazien aurkako kale milizietan ezagun egin zen, Braunekin batera atxilotu zuten arte. Bera askatu zuten, baina Braun ez, eta "aberriari traizioa" egitea leporatu zieten. Olgak Moabiteko gartzelara egin zen erasoan hartu zuen parte, Braun askatzeko, eta biek lortu zuten Txekoslovakiaren, lehenengo, eta Sobietar Batasunera, ondoren, ihes egitea. 1931an Braunekin zuen harremana apurtu eta Nikitin errusiar ofizialarkein ezkondu zen.

1934n Brasilera bidali zuen III. Internazionalak, Brasilgo Alderdi Komunista iraultzaren prestaketan laguntzeko. Leningradotik bidali zuten Luís Carlos Prestesekin batera. Berarekin alaba bat izan zuen, Anita Leocádia Prestes izenekoa. 1936an poliziak atxilotu zuen, haurdun zegoelarik, eta Getúlio Vargasen erregimenak Alemania nazira bidali zuen.

Barnimstrasseko gartzelan sartu zuen Gestapok, eta bertan jasio zen bere alaba. Brasildarra zenez bere amona Leocádiak biloba erreklamatu zuen. Nazien beldur amona eta Lígia biloba Mexikon errefuxiatu ziren. Olga Lichtenburgeko kontzentrazio-esparrura eraman zuten eta, hortik, Ravensbruckera. 1942ko otsailean, 34 urte bete aurretik Bernburgeko sarraski-esparrura bidali zuten, eta bertan erail zuten gas-kamara erabilita.
Dag och natt

***Dag och natt*** 2003ko Simon Staho daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Filma maitatu eta maitatua izan nahi duen jendeari buruzko filma da.

## Aktoreak 
* Mikael Persbrandt: Thomas
* Sam Kessel: semea
* Pernilla August: arreba
* Marie Göranzon: ama
* Fares Fares: futbol entrenatzailea
* Tuva Novotny: Desiré
* Michael Nyqvist: Bästa kompis
* Hans Alfredson: Ängel
* Maria Bonnevie: Älskarinna
* Lena Endre: Exfru
* Erland Josephson: narratzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ett hål i mitt hjärta

***Ett hål i mitt hjärta*** 2004ko Lukas Moodysson suediar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Aitak pornoaren industriarako lan egiten du, bere apartamentuan etxeko pelikula pornoak eginaz. Semeak bere aitaren bizibidea gorroto du eta bere logelan eta imajinazioan gordeta ematen du denbora ia osoa.

## Aktoreak 
* Thorsten Flinck: Richard
* Sanna Bråding: Tess
* Björn Almroth: Erik
* Goran Marjanovic: Geko

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fucking Åmål

***Fucking Åmål*** ( ahoskatua; eusk. 'Maitasuna agerian') 1998ko Lukas Moodysson suediar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Åmål suediar hiri lasai eta aspergarri bat da. Agnes, neska bakarti eta lotsatia, Elinekin isilean dago maiteminduta, eskolako neskarik ospetsuenarekin.

## Aktoreak 
* Alexandra Dahlström: Elin Olsson
* Rebecka Liljeberg: Agnes Ahlberg
* Erica Carlson: Jessica Olsson
* Mathias Rust: Johan Hulth
* Stefan Hörberg: Markus
* Josefine Nyberg: Viktoria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fyra nyanser av brunt

***Fyra nyanser av brunt*** (eusk. 'Marroiaren lau tonalitate') 2004ko Tomas Alfredson suediar zinema zuzendariaren filma da, Killinggänget umorista taldearen lehen komedia dena.

## Sinopsia 
Filmak umore beltz ukitu batez giza portaerari buruzko lau istorio kontatzen ditu, batzuetan aldrebes samarrak nahiz karikaturazkoak diruditen protagonistak tarteko. Hona hemen istorioak:
* Landins (Landindarrak)
* En dålig idé (Ideia txarra)
* Min sista vilja (Nire azken nahia)
* Pappas lilla tjockis (Aitaren lodi txikia)

## Aktoreak 
;Landins
* Robert Gustafsson: Christer Landin
* Maria Kulle: Anna Landin
* Karl Linnertorp: Morgan Landin
* Jonas Inde: Ray
* Johan Rheborg: Kjell Levrén

;En dålig idé
* Henrik Schyffert: Richard Brunn
* Anna Björk: Tove Brunn
* Iwar Wiklander: Jan-Erik, "Kim"
* Karin Ekström: Smulan, "Kelly"
* Finn Nielsen: Perikles
* Fyr Thorwald: Raimo Keskinen

;Min sista vilja
* Jonas Inde: Tony
* Anders Johannisson: Kenneth
* Oskar Thunberg: Mikael
* Elisabet Carlsson: Johanna
* Conny Linnteg: Sören H. Lindberg

;Pappas lilla tjockis
* Robert Gustafsson: Johan
* Johan Rheborg: Ernst
* Ulf Brunnberg: Olle
* Sofia Helin: Jenny
* Anna Ulrica Ericsson: Helen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak