Chumbawamba

**Chumbawamba** britainiar musika taldea izan zen, anarko-komunismoari oso lotua eta 1982tik 2012ra jo zuena. Hasieran punk estiloa jotzen hasi zen baina bere ibilbide luzean punk-rocka, popa eta folka ere jorratu zituen. Disko zein kontzertuetan mendebaldeko gizarte ereduaren kritika eta hainbat eskubideren defentsa egiten zituzten.

## Ibilbidea 
Taldeak 1982ko urtarrilean jo zuen lehen kontzertua, Allan Whalley, Danbert Nobacon, Midge, Toni eta Lou Wattsen eskutik. Urtea bukatu aitzin Alice Nutter eta Dunstan Bruce elkartu ziren taldera, taldekideak Leeds hiriko etxe okupatu batean bizi zirenean. Harry Hamer eta Mavis Dillon laster batu zitzaizkien. Lehen LPa 1986an plazaratu zuten, haiek sorturiko Agit-prop zigilupean. *Pictures of starving children sell records* zuen izenburua, eta herrialde pobreei laguntzeko ongintzazko kontzertuen hipokrisia salatzeko asmoz hautatu zuten. Bigarren diskoa 1987an argitaratu zuten, hauteskunde urtean. ''Never Mind the Ballots...Here's the Rest of Your Lives*, zen diskoaren izenburua, eta kantu askotan Erresuma Batuko politikarien jokabideari kritika egiten zioten taldekideek.

1988an *Rebel songs 181-1984* kaleratu zuten, ingelesezko protesta kantu tradizionalek osaturiko diskoa. Aurrekoekiko estilo aldaketa nabarmena izan zen, musika korala eta *a capella* abesturikoa erabili baitzituzten.

Hamarkada aldaketarako taldea rave eta tekno musikaren eraginak hartzen hasi zen. 1990ko *Slap!* diskoan eta 1992ko *Shhh* diskoan pop musikaranzko pausoak nabari dira. Bestalde, garai hartan taldekideek ohiko lanak utzi eta musika ogibide oso bihurtzeko apustua egin zuten. 

1994an One Little Indian diskoetxearekin *Anarchy* plazaratu zuten, taldearen ordu arteko arrakasta handiena, eta lehen aldiz Top40an kokatu zuena. Bestalde, disketxeak taldearen disko zaharragoak CD formatuan plazaratu zituen, ordu arte biniloan edo kasetean soilik baitziren eskuragarri. Bigarren eta hirugarren lanak disko bakarrean berrargitaratu ziren, *First 2* izenburupean. 1995ean zuzeneko lehen diskoa grabatu zuten, *Showbusiness!''. 1996an Swingin' with Raymond diskoa plazaratu zuten, bi zatitan banatua, lehen zatia folk estilotik hurbil zebilena eta bigarrena punketik hurbilago.

1997an EMI disketxearekin akordioa egin zuten taldekideek. Erabaki horrek zenbait kritika eragin zituen punk mugimenduaren baitatik, izan ere 1989an *Fuck EMI* kantu bilduman parte hartu zuen taldeak, eta taldekideek berek ere askotan kritikatu izan zuten enpresa. Jende batzuek ez zuten bateragarri ikusten jarrera anarkista eta diskoetxe handi batekin lan egitea. Urte horretan *Tubthumper* izeneko diskoa atera zuten, pop eta pop-rock estilotik hurbilekoa eta berebiziko arrakasta ukan zuena. Bertako *Tubthumping* kantuak bigarren postua lortu zuen Erresuma Batuan eta 6.a Estatu Batuetan. Disko bereko *Amnesia* kantuak 10. postua lortu zuen Erresuma Batuan. Oihartzuna lortzean zenbait polemika ere piztu zituzten; Nutterri egotzi zizkioten poliziaren kontrako adierazpen batzuek haserrea piztu zuten, telebistako elkarrizketa batean diru gutxi zuten zaleei saltoki handietan diskoak lapurtzea aholkatu zieten eta BRIT Sarietan ikusleen artean zen Alderdi Laboristako ministro batengana hurbildu eta suil bat ur isuri zioten gainera.

1998an taldearen kantu zaharren bilduma bat kaleratu zuten, *Uneasy listening* izenburupean. Urte berean kantu zaharren country bertsioak zituen disko bat plazaratu zuten Japonian, *Amnesia* izenburukoa. 2000. urtean *WYSIWYG* plazaratu zuten, (*What you see is what you get*).

2002an EMI disketxea utzi eta beren disketxea sortu zuten: *Mutt Records*. Taldeak 20 urteko ibilbidearen oroigarri dokumental bat ere plazaratu zuen. Mutt Records zigilupean hiru disko argitaratu zituzten hiru urtetan: *Readymades* (2002), ''Revenger's Tragedy* soinu banda (2003), eta *Un* (2004). Azken lanak No masters records zigiluarekin plazaratu zituzten: *A Singsong and a Scrap* 2005ean, *The boys bands have won...* 2008an eta *ABCDEFG* 2010ean.

2012an iragarri zuten 30 urteko ibilbidearen amaiera, estudioko 14. diskoaren ondoren bakoitzak bere bidea jarraituko zuela azalduz.

## Bestelakoak 
Nike enpresak Tubthubing kantua iragarki baterako erabili ahal izatearen truke milioi bat dolar inguru eskaini zizkion taldeari, bana taldekideek uko egin zioten. Ezezkoa erantzun zioten General Electric taldeari ere. Beranduago, General Motorsek 70.000 dolar eskaini zizkion *Pass it along* kantua erabiltzeko eskubideen truke. Taldeak onartu, eta diru hori CorpWatch eta Indymedia talde aktibistei eman zien, General Motorsen ingurugiroaren kontrako politikak ikertu eta publiko egin zitzaten. Beste zenbait kasutan ere onartu zuten horrelako traturik, gero irabaziak talde aktibistei emateko.

Taldeak bi single argitaratu eta jarraitzaileei musu truk banatu zizkien. Lehena, "Tony Blair" izenekoa, Blair presidentearen promesa hautsiak eta langile klaseari eginiko traizioa aipatuz, eta bigarrena The Beatles taldearen "Her majesty" izeneko kantuaren bertsioa, Elisabet II.a erreginaren jubileoan, ingalaterrako monarkia salatuz.

2023an Chumbawambak Desokupa enpresari *Tubthubing* kantua ez erabiltzeko eskatu zion, Chumbawanba "nazien kontrako taldea" zela esanez.

## Diskografia 
Estudioko albumak

* *Pictures of Starving Children Sell Records* (1986)
* *Never Mind the Ballots* (1987)
* *English Rebel Songs 1381–1984* (1988)
* *Slap!* (1990)
* *Shhh* (1992)
* *Anarchy* (1994)
* *Swingin' with Raymond* (1995)
* *Tubthumper* (1997)
* *WYSIWYG* (2000)
* *Readymades* (2002)
* *Un* (2004)
* *A Singsong and a Scrap* (2005)
* *The Boy Bands Have Won* (2008)
* *ABCDEFG* (2010)

Bestelakoak

* *First 2* (*Pictures of Starving Children Sell Records* eta *Never Mind the Ballots* diskoen berrargitalpena)
* *Showbusiness!* (1995eko zuzenekoa)
* *Uneasy listening* (1985 eta 1998 arteko kantuen bilduma)
* *Revengers Tragedy Soundtrack* (2003ko izen bereko filmaren musika)
* *Shhhlap!* (*Shhh* eta *Slap!'' diskoen berrargitalpena)
* Get on with it (2006ko zuzenekoa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak