Marieneko afera

thumb|Parisen egoitza duen Frantziako enpresa multinazionala da.

**Marieneko afera** Lapurdiko Kanbo herrian sortu den gatazka da. Bouygues multinazionalak higiezinak eraikitzeko abian duen proiektuaren aurrean sektore asko aurkako jarrera erakutsi dute eta eraikinak geldiarazteko kanpainari jo egin diote, Marienen lurrak okupatzea eta bertan baratzak egokitzea tartean. 

Proiektu hori salatzeko Lapurdin herri ekimena sortu zen. Helburu horrekin Ipar Euskal Herriko elkarte desberinak bildu ziren Mariene okupatzeko zeren eta lursail hori balio handiko lur emankorra baita nahiz ete erakundeek, bereziki Kanpoko Herriko Etxeak, bertan etxebizitzak egin nahi izan. 2014an abiatu zuten laborantza lur horien artifizializazioaren kontrako borroka.  

## Historia 
2014tik geroztik, bazterrak harrotu ditu Kanboko herri sarreran eraiki nahi duten etxe multzoak. Auzapezaren taldeak bultzatu duen Marieneko lurren artifizializazio saiakeraren kontra mobilizazio andana antolatu dituzte, eta auzitegietara ere heldu da gaia, hirigintza planaren eta Bouygues enpresari emandako eraikitze baimenaren kontra helegiteak aurkeztu baitzituzten elkarteek administrazio auzitegian.

* 2024ko urriaren 2an, Marieneko borrokan ari diren hiru pertsona atxilotuak izan ziren. 

* 2024ko apirilaren 10ean, Kanboko herriko kontseiluan, ehun bat lagun bilkurara sartu ziren Marieneko proiektua gelditzea galdetzeko; kontseilu bukaerako nahasmenduan, jendarme, hautetsi eta manifestarien arteko bultzadan, Christian Deveze auzapeza erori eta arinki zauritu zen. «Bortizkeriaren» kontrako salaketak izan ziren alde batetik; Jean-Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakariarena, besteak beste. Parean, protesta egin zutenek erran zuten auzapezak oreka galdu zuela: «Ez da erasorik izan, ez dute jo, ez eta iraindu ere». Auzapezak bertsio hori konfirmatu zuen gero.

* 2024ko abenduaren 7an Baionako Arteen Hirian, Euskal Elkargoaren urteko azken biltzarraren aitzakian, hautetsien inplikazioa galdegiteko beste agerraldi bat egin zuten proiektuaren aurkariek. Biltzarrean berean, berriz, elkargoko 64 hautetsik Jean Rene Etxegarairi galdetu zioten Marieneko higiezin proiektuari buruzko eztabaida baten antolatzea. «Gai hauek politikoki konpondu behar dira, eta ez judizialki», adierazi zuen Filipe Aramendi Urruñako auzapezak.

2026ko otsailean, bestetik, Marieneko lurren defentsan engaiatuak diren herri mugimenduko eragileek salatu zuten produktu kimikoekin erre zituztela Kanbo sarreran (Lapurdi) dauden laborantzako lurrak.

## Euskal Hirigune Elkargoaren jarrera 
Euskal Hirigune Elkargoak ez zuen erabili Marieneko lurrak lehentasunez erosteko eskubidea. Hala jakinarazi zuten irailean 6an, Kanbon (Lapurdi), lur horien defendatzeko antolatuak ziren eragileek. «Epea pasatu da; orain, ikusi beharko dugu nola jokatzen dugun horren harira», adierazi zuen Maryse Cachenault Lurzaindiko kideak.

Elkargoari Marieneko lurren salmenta oztopatzea galdegin zioten hainbat eragilek
Abuztu bukaeran jakinarazi zuten Marieneko lurren jabeek eta Bouygues etxe agentziak beste salmenta hitzarmen bat izenpetu zutela uztailean. Horrek aukera ematen zion Elkargoari salmenta oztopatzeko. Baina ez zuen halakorik egin.

Marieneko lurren defentsan ari direnek auzitegietako borroka galdu zuten abuztu hasieran, Frantziako Estatu Kontseiluak ontzat eman baitzuen lur horietan eraikitzeko baimena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Egindako erasoak salatzeko bideoa. 
* [Peio Jorajuria: "Makilak eta aitzurrak" iritzi artikulua Herria(https://eu.wikipedia.org/wiki/Herria)n, 2025eko Maiatzaren 22a.]
* ["Marieneko adierazpena" CADE, ELBgazte, ELB, Lurzaindia, Nahi Dugun Herria eta OSTIA sinatutako manifestua, Enbata(https://eu.wikipedia.org/wiki/Enbata), 2024ko maiatzan.]