María Pilar Fumanal

**María Pilar Fumanal García** (Valentzia, 1940-Ibidem, 1998) valentziar geomorfologoa, irakaslea eta ikertzailea izan zen, eta funtsezko papera bete zuen Valentziako Herrialdean geoarkeologia sortu eta garatzeko, eta Valentziako Arkeologiaren lehen urteetako irudi nabarmena bihurtu zen.

## Biografia 
Filosofia eta Letretan lizentziaduna, Historia Sailean, Valentziako Unibertsitatean (1971-1976), sedimentologian espezializatu zen eta laster Geografia eta Històriako Fakultatean (UV) hasi zen lanean. 1978an klase praktikoak eman zituen.

1978an sari berezia lortu zuen lizentziaturako memoriarekin Cueva de la Cocina/Sukaldeko Kobari buruzkoa. 

## Lan ibilbidea 
Irakasle

1979tik, Geomorfologiako irakasle laguntzailea izan zen, 1985eko ekainean doktore-tesia irakurri eta doktoratu egin zen. Urte horren amaieran ikasturteko arduradun izendatu zuten eta 1986ko azaroan Geografia Fisikoko irakasle titular postua lortu zuen. Handik aurrera eta hil arte, irakaskuntzan eta ikerketan eman zuen denbora. 

Ikertzaile

Geoarkeologian zentratu zuen ikerketa, kronologia desberdinetan lan eginez, baina bereziki historiaurrean, eta Kuaternarioko itsasertzeko geomorfologian. Bere jardueraren ezaugarri nagusia diziplina eta ikerketa-zentro askotako espezialista askorekin lankidetzan aritzea izan zen, beren ikerketak elkarri aberastuz. Valentziako hainbat aztarnategi arkeologikotan lan egin zuen, besteak beste, Cova de l’Or, Cova Negra, Cova Beneito, Cova de les Cendres, Cova de les Bolomor, Ereta del Pedregal, Cabezo Redondo eta Lloma de Betxí, baita Espainiako gainerako lekuetan eta Mediterranoko kostaldean ere. Horrez gain,  La Nao proiektuarekin itsasertzeko geomorfologiari buruzko azterketak egin zituen Itsasertzeko Marjal de Oliva-Pegon, Formentoko Estanyetan; Xàbia, Morairan eta Mallorcako hezeguneetan; baita Gandia eta Santa Pola arteko itsasertzean ere.

1991n Grup Valencià de Quaternari-ren prestakuntza sustatu zuen, eta 1997an Kuaternarioaren Azterketarako Espainiako Elkarteko (AEQUA) lehendakariorde izendatu zuten. 1995ean *El Cuaternario del País Valenciano* edizioaren arduradun nagusia izan zen.

Geografia Sailak, bere familiak finantzatuta, 1999an argitaratu zuen *Geoarkeologia i Quaternari* omenaldi-liburua.

## Argitalpen garrantzitsuenak 
Besteak beste, iburu hauek argitaratu dira:
* FUMANAL, M. P. (1978): *Estudio sedimentológico de la Cocina (Dos Aguas, Valentzia).* Vicent M. Rossellók zuzendutako lizentziatura-tesia, Valentziako Unibertsitatea.

* CACHO, C.; FUMANAL, M. P.; LÓPEZ, P.; LÓPEZ, N. (1983): Contribution du Tossal de la Roca à la chronostratigraphie du Paléolithique supérieur final dans la regulion de Valence. *Actes du Colloque International La position taxonomique et chronologique des industries à pointes à dos autour de la Méditerranée européenne*, Siena, 1983ko irailaren 3tik 6ra, Rivista di *Scienze Preistoriche Firenze* 38 (1-2), 69-90.

* FUMANAL, M. P. (1985): *Sedimentos Wurmienses en las cuevas valencianas*. Vicent M. Rosselló eta Manuel Hoyosekzuzendutako doktore-tesia.

* FUMANAL, M.P. (1986): *Sedimentología y clima en el País Valenciano: las cuevas habitadas en el cuaternario reciente*, Valentziako Diputazioa.

* CALVO, A.; DUPRÉ, M.; FUMANAL, M.P.; ARROKA, N.; PÉREZ, A. (1986): Evolución holocena del paisaje en el País Valenciano, *Estudios de Geomorfología del Sur de España*, Murtzia, 31-36.

* FUMANAL, M.P.; VILLAVERDE, V. (1988): Cova Negra et le milieu du Paleolithique moyen dans le region du Pays Valencien (Espagne), *L’homme de Néandertal*, 2, 73-85.

* FUMANAL, M.P.; VIÑALS, M. (1989): Morairako hondar-albufera (Alacant). Evolución geomorfología, *Actas XI Congreso Nacional de Geografía*, Vol. 2, 391-400.

* FUMANAL, M.P. (1990): *El habitat del Bronce Valenciano: aspectos geoológicos*, *Archivo de Prehistoria Levantina* 20, 317-325.

* FUMANAL, M.P (1993). *El yacimiento premusteriense de la Cova de Bolomo*, Cuadernos de *Geografía* 54, 223-248.

* FUMANAL, M.P. (1995): *Los depósito cuaternarios en cuevas y abrigos*. Inplikazio sedimentoklimatikoak, El Cuaternario del País Valenciano, 115-124.

* FUMANAL, M.P. (1997): Sekuentzia sedimentoclimática del Goi Pleistoceno final en el País Valenciano (18.000 - 12.000 BP), ''Centre d'investigacions arkeològiques*, 321-327.

* EFSTRATIOU, N.; FUMANAL, M.P.; FERRER, C.; UREM KOTSOS, D.; CURCI, A.; TAGLIACOZZO, A.; STRATOULI, G.; VALOMOTI, S.M.; NTINOU, M.; BADAL, E.; MADELLA, M.; SKOURTOPOULOU,K. (1998): Excavations at the Neolitihic settlement of Makri, Thrace, Greece (1988-1996): A preliminary report, *SAGVNTVM*. *Papeles del Laboratorio de Arqueología de Valencia/Valentziako* Arkeologia Laborategiko paperak 31, 11-62.
* FUMANALA,MP.; MORALAK, J.; MOLINA, A.; MURÉLAGA, J; ALBERDI, M.G; BLAZQUEZ, A.M.; VAN DER MADE, J.; BARBADILLO, L.J.; MARÍN, J.M.; MONTOYA, P. (1999): La fauna del pleistoceno inferior de la Sierra de Quibas (Abanilla, Murtzia), Estudios geológicos 55, 127-162.
* FUMANAL, M.P. (zuz. Bil.) (1999):*Geoarqueología quaternari litoral: memorial María Pilar Fumanal*, Valentziako Unibertsitatea, Geografia i Historiako Fakultatea.
* FUMANAL, M.P. (2005): *Estudio paleoambiental de la Cova de les Bruixes,* *La cova de les Bruixes (Rosell, Castelló) /* Norberto Mesado Oliver (aut. ), 111-118.
* BERNABEU, J.; FUMARAL, M.P. (2009): Indusketa. Estratigrafia eta datazioak Cl4, *La Cova de les Cendres: (Moraira-Teulada, Alacant)* / koord. Joan Bernabeu eta Lluís Molina, 31-54.
* FUMANAL, M.P.; BADAL, E. (2009): Estudio geomorfologiko eta paleografikoa, *La Cova de Les Cendres: (Moraira-Teulada, Alacant)* / koord. Joan Bernabeu eta Lluís Molina, 17-30.

## Aintzatespenak 
* 1999an Geografia Sailak, Fumanalen familiak finantzatuta, *Geoarkeologia i Quaternari* omenaldi-liburua argitaratu zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Geoarqueologia i Quaternari Litoral. Memorial María Pilar Fumanal/Geoarkeologia eta Itsasertzeko Quaternari. María Pilar Fumanal memoriala*, Valentzia 1999.

* VIZCAINA, A.; MACHAUSE, S.; ALBELDA, V.; ERREALA, C. (koord.) (2014): en el *Lara Croft*. *Dones'', Arqueología I Universitat, SAGVNTVM-Extra 15.

## Kanpo estekak