Shukria Barakzai

**Shukria Barakzai** (pastunez: شکريه بارکزۍ, Kabul, Afganistan, 1972) Afganistango politikari, kazetari eta feminista musulman ospetsua da. Bera izan zen Afganistango enbaxadorea Norvegian. Urteko Nazioarteko Editore Saria jaso zuen.

## Bizitza 
1970ean jaio zen Kabulen, Afganistanen. Paxtunen artean, ohikoa den Barakzai tribukoa da, estatuko talde etniko nagusietako bat, 1830eko hamarkadatik Mohammed Zahir Shah azken erregea bota zuten arte bere agintariek partekatzen zutena. Afganistango hizkuntza ofiziala, paxtunera, persiera Dari eta ingelesa hitz egiten ditu. Aitaren aldeko aitita sukaldaria zen, eta amaren aldeko aitita, berriz, senataria Mohamed Zahir Shah erregearen garaian.

Barakzai 1990eko hamarkadan sartu zen Kabulgo Unibertsitatean. Bere karreraren erdian, ikasketak eten behar izan zituen gobernuaren eta muyahidinen arteko indarkeriaren gogortzearen ondorioz. 1996ko irailean, talibanek Kabul hartu zuten. Ordurako herritar asko, batez ere klase ertain heziak, erbestera joanak ziren.

## Kanpainako kazetaritza 
Talibanen erregimenaren erorketaren ondoren, Barakzaik aukera aprobetxatu zuen eta 2002an "*Aina-E-Zan"* ("*Emakumearen Ispilua"*) astekari nazionala sortu zuen.  Kanpaina bat egin zuen amen eta haurren heriotza-tasa bezalako gaiei buruz. Arlo horietan Afganistanek zailtasun handiak ditu. (OME Osasunaren Mundu Erakundeak kalkulatu zuen Afganistanek 2003an zuela munduan erditzean hiltzen ziren emakumeen proportziorik handiena, 1900ean bizirik jaiotako 100.000 emakumeko.) Barakzaik adierazi zuenez, "haurren arteko ezkontzak, ezkontza behartuak eta emakumearen aurkako indarkeriak praktika komunak eta onartuak izaten jarraitzen dute". Gai garrantzitsuetan jartzen du arreta, eta esaten du: "nire ustez, burka ez da hain garrantzitsua. Garrantzitsuena hezkuntza, demokrazia eta askatasuna dira". Emakumeen arteko batasuna azpimarratzen du, baita gizonek jokatu behar duten papera ere.

Talibanen erregimenean debekatuta dauden telefono mugikorrak bezalako teknologiei ematen die Barakzaik gazte afganiarrei mundu modernoan integratzen lagundu izanaren meritua. Adibidez, telebistako talentu-programen lehiaketa bateko parte-hartzaile baten aldeko botoa emateko testu-mezuak erabiltzeak erakusten du bozketa demokratikoak nola funtziona dezakeen.  Prentsa askatasunik eza eta kazetariek dituzten arriskuak salatzeko ere aprobetxatzen du bere jarrera. (*Reporteros sin Fronteras*, (*Mugarik Gabeko Erreportariak*) elkarteak 173tik 156 sailkatzen ditu Afganistan bere prentsa askatasun ezaren zerrendan, eta dio egoera bereziki zaila dela emakumeentzat eta probintzietan lan egiten duten pertsonentzat.)

## Politikan sartzea 
[thumb|275x275px|Shukria Barakzai [Ameriketako Estatu Batuetako Kongresua|Estatu Batuetako Kongresuko kideekin eta Afganistango parlamentariekin gosaltzen Kabulen, Estatu Batuetako enbaxadan]]
Barakzai 2003ko Loya yirgako kide izendatu zuten, Afganistan osoko ordezkarien organo bat, talibanak erori ondoren konstituzio berria eztabaidatu eta onartzeko izendatua. 2004ko urriko hauteskundeetan Herriko Etxeko kide edo *Wolesi Jirga*, Afganistango Asanblada Nazionaleko behe ganberako kide hautatu zuten. Guztira 249 diputatu ditu, eta 71 emakumeetako bat da.

Bera da emakumeen eskubideak defendatzen dituen emakume parlamentari bakarrenetakoa, eta  egin zion aurre bere ikuspuntuengatik. Legealdiari egiten dizkioten kritikak zabalak dira: *"Gure parlamentua jaunen bilduma da, Gerrako jaunena, narkotrafikatzaileena, krimenaren jaunena"*. Malalai Joya defendatu zuen, Kaudillismoa gaitzetsi duen beste diputatu bat, zeinak gehiegikeriak eta indarkeria mehatxuak jasan baitzituen parlamentuan: *«Uste dut ni izan nintzela diputatu batzuek bortxatzearekin mehatxatzen zutela salatu zuen bakarra. [...] Horregatik, honen ondoren, isilik geratu ziren"*. 2014ko azaroan Kabulen zihoan konboi batean egindako eraso suizida batean zauritu zuten. Erasoak hiru pertsona hil eta 17 zauritu zituen.

2021ean Kabul erori ostean, Afganistanetik ihes egin zuen.

## Ikuspegiak 
"Nazioarteko komunitateak emandako laguntzagatik" esker ona adierazten duen arren, 2004an ehunka argitalpen eta dozenaka irrati loratzeko baldintzak sortzea ahalbidetu zuena, Barakzaik "talde armatu eta gaizkileei emandako laguntza gaitzesten du, AEBetako politikaren funtsezko zutabea". Bere bizitzaren zatirik handiena Kabulen eman duen arren, onartzen du hiriburuak ez duela herrialdea fideltasunez ordezkatzen, eta uko egiten dio talibanei leporatzeari afganiarrek dituzten zailtasun guztiak: "Afganistani buruz hitz egiten dugunean, herrialdeko baldintzak eztabaidatu beharko genituzke". herrialde osoa. Oso egoera txarrean dauden probintzia eta herri askotan, ez dago alderik talibanen erregimenaren aurreko garaiaren, talibanen garaiaren eta oraingoaren artean ", gaineratu du. Barack Obama eta bere tropak gehitzeko planaren aurka azaldu zen, bere ordez "30.000 akademiko edo ingeniari" eta ez hainbeste soldadu eskatuz. 2014an Afganistango presidentetzarako lehian aritzeko asmoa zuen, ordurako berak 40 urte baino gehiago izango zituen, konstituzioak eskatzen duen bezala, baina azkenean ez zen aurkeztu.

## Ezkontza eta familia 
Barakzai Abdul Ghaffar Dawirekin ezkonduta dago, Parlamentuko kidea bera bezala. 2004an, ezkondu eta 12 urtera, bigarren emazte bat hartu zuen, Musulmanen Ezkontzaren Legearen arabera. Bere senarra Dawi konpainien jabea da eta Kabul Bankuaren eskandalu erraldoian nahastuta egon da.

## Aintzatespena eta eztabaidak 
* 2004an World Press Review (Worldpress.org) erakundeak Urteko Nazioarteko Editore izendatu zuen Barakzai. 
* 2005eko abenduan, BBC Radio 4 "*La hora de la mujer*" programak Urteko Emakume izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lista de recursos de Wordpress: discursos, fotos, entrevista
* http://www.bbc.co.uk/radio4/womanshour/2005_51_mon_03.shtml
* entrevista en *Asharq Al-Awsat*
* Qadria Yazdanparast exmiembro del Parlamento afgano
* Barakzai sobre romper tabúes - Entrevista en debates de desarrollo digital