open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Julia Krajewski

**Julia Krajewski** (Langenhagen (Alemania), 1988eko urriaren 22a) hipikan aritzen den kirolari alemaniarra da.
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), *Osoa taldeka* proban,  Alemaniako taldea osatzen zuten Julia Krajewski (*Samourai du Thot*en gainean), Sandra Auffarth (*Opgun Louvo*ren gainean) Ingrid Klimke (*Hale-Bob Old*en gainean) eta Michael Jungek (*Sam Fbw*ren gainean) zilarrezko domina lortu zuten Frantziako taldearen (urrezko domina) atzetik eta Australiakoaren (brontzezko domina) aurretik.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina eskuratu zuen, *Osoa banaka* proban (''Amande de B'Neville*ren gainean), Tom McEwen britainiarra (zilarrezko domina, *Toledo de Kerser*en gainean) eta  Andrew Hoy australiarra (brontzezko domina, *Vassily de Lassos''en gainean) gaindituz.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Alfontsismo

**Alfontsismoa** espainiar mugimendu edo ideologia monarkikoaren izan zen, 1931n Espainiako Bigarren Errepublika sortu ondoren Alfontso XIII.a Espainiakoa errege gisa berrezartzea bultzatu zuena. Bere aldekoak alfontsino edo alfontsozale dute izenondoa. Alfontsinoak lehian aritu ziren Espainiako tronua lortzeko monarkiko aurkariekin, karlistekin hain zuzen ere.

Politikoki, 1923a baino lehen, Alfontso XIII.ak eta bere aldekoek 1876ko erregimen konstituzionala babestu zuten oro har, baina, bere baitan hainbat joera bizi ziren, demokrata liberaletik, tradizionalista katolikoekin batera, Charles Maurrasen ideien gertu zegoen talde autoritario minoritario bateraino. Monarkia eraitsi ondoren, alfontsinoak italiar faxismoaren elementu autoritarioak, Action françaiseren postulatuak, eta portugaldar integralistenak, beren kausara egokitzen hasi ziren.

Miguel Primo de Rivera Ministro Kontseiluko presidente kargutik kendu ondoren, Batasun Monarkiko Nazionala alderdia eratu zuten; erregeak alderdiaren alde egin ez bazuen ere, erregimen monarkikoa aldarrikatu zuen politikoki antolatutako alderdi ia bakarra izan zen. Alfontso XIII.aren monarkia boteretik kendu ondoren, alfontsozaleek Espainiar Berrikuntza eratu zuten, eragin ekonomiko handia zuen alderdi politiko monarkikoa. Bere barnean Espainiako Armadara hurbiltzearen aldekoak baziren ere, Espainiar Berrikuntzak ez zuen horrelakorik egin. Alfontsinoek babes txikia jaso zuten jarraitzaile gutxitik kanpo, eta aurkariak — karlistak — Espainian masa-mugimendu bihurtzeraino hazi ziren.

Espainiar Berrikuntza José Antonio Primo de Rivera buru zuen Espainiako Falangea alderdi faxistarekin lankidetzan aritu zen, alderdiaren helburuetarako tresna gisa lankidetzan aritzeko itxaropenarekin. 1937an eta Francisco Francoren zuzentarau bati jarraiki, Espainiar Berrikuntzako alfontsinoak Falangearekin, karlista tradizionalistekin, eta CEDArekin elkartu ziren Espainiako Gerra Zibilean mugimendu nazionalista batua eratzeko, Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzordeen Espainiako Falangea (FET-JONS) izenarekin ezagutu zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itata probintzia

**Itata** **probintzia** Txileko Ñuble eskualdeko probintzia bat da. Gaur egungo lurraldeak 2.746,5 km² ditu, probintziako hiriburua Quirihue da.

Probintzia hau, 2018ra arte, antzinako Ñuble probintziaren zati zen, eskualde mailara igoa izan zenez -eta Biobio Eskualdetik banatua-, aldi berean, hiru probintziatan zatitua izan zen: Diguillin, Punilla eta Itata.

## Komunak eta demografia 
Probintzia zazpi komunak osatzen dute. 

Komunak bakoitzaren biztanleriarekin (2017ko erroldaren arabera):

* Cobquecura (5.012)
* Coelemu (16.995)
* Ninhue (5.213)
* Portezuelo (4.862)
* Quirihue (11.594)
* Ranquil (5.755)
* Tregua (5.401)

Probintziako komuna txikienek, herrialdeko landa-erkidegoen proportzio garrantzitsuarekin bat etorriz, biztanleriaren geldialdia izan dute eta hainbat biztanle gutxitu dira 2002ko erroldarekin alderatuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Libanoko Falangeak

**Libanoko Falangeen Alderdia** (; ), **Libanoko Falangeak** edo **Kataeb** izenez ere ezaguna, 1936an Pierre Gemayelek sortutako Libanoko eskuin politikoko alderdi politikoa da.

Bere izen ofiziala **Alderdi Demokrata Soziala** da, praktikan bere kide gehienak eta gizarte laguntza Eliza Katoliko Maronitatik dator, herrialdeko talde kristau ugariena. Gaur egun, Siriatik urruntzeko politika defendatzen dute, Libanoko beste erakunde batzuen aurrean, hala nola Hezbola. Sortu zutenetik, hainbat barne-krisi eta hainbat zatiketa izan ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura Collett

**Laura May Collett** ((Erresuma Batua), 1989ko abuztuaren 31a) hipikan aritzen den kirolari britainiarra da.

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), *Osoa taldeka* proban, urrezko domina lortu zuen Erresuma Batuko taldearekin, Australiako taldearen (zilarrezko domina) eta Frantziako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Laura Collett (*London 52*ren gainean), Oliver Townend (*Ballaghmore Class*en gainean) eta Tom McEwen-ek (*Toledo de Kerser*en gainean).
 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan txapelduna izan zen "Osoa taldeka" kategorian eta brontzezko domina eskuratu zuen banakako lehian.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Espainiako Falangea

**Espainiako Falangea** (, **FE**) Espainiako alderdi faxista izan zen. 1933ko urriaren 29an José Antonio Primo de Rivera, Julio Ruiz de Alda eta Alfonso García Valdecasask sortua, Onésimo Redondo eta Ramiro Ledesmak sortutako Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzordeak (JONS) bat egin eta 1934an Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzordeen Espainiako Falangea bilakatu zen. Ez zuen babes handirik izan baina Bigarren Errepublikako garaian paper garrantzitsua bete zuen Gerra Zibilera eraman zuten gertaeren garapenean. Talka-indar gisa erabili zuten indar erreakzionarioek eta eskuineko alderdiek lagunduta jaio zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Germán Riesco Errázuriz

**Germán Riesco Errázuriz** (Rancagua, 1854ko maiatzaren 28a &ndash; Santiago, 1916ko abenduaren 8a) Txileko abokatu eta politikaria izan zen, Alderdi Liberaleko (PL) kidea. Errepublikako senatari izan zen 1900 eta 1901 artean, Txileko presidente hautatu zuten urtea, 1906 arte.

Fiskal gisa ibilbide luzea garatu zuen Botere Judizialean eta geroago politikan, 1900an senatari hautatu zutenean. 1901ean Errepublikako presidente hautatu zuten Aliantza Liberalerako (AL) hautagai gisa.

Bere agintaldian Prozedura Zibilaren eta Zigor Kodearen Kodeak onartu ziren, Santiagoko saneamendu sistema eta Uspallatan zehar Andeen arteko trenbidea eraikitzen hasi ziren .

Nazioarte mailan, behin betiko bakea ezarri zen Boliviarekin eta Argentinarekin Maiatzeko Itunak sinatu ziren, gerraren arriskuak ezabatu eta itsas armamentuen aurrekaririk gabeko muga sistema ezarri zuten.

Ekonomikoki, Riescoren gobernuak diru gaiak bultzatu zituen eta horrek *"berpizkundea"* izenarekin ezagutzen den sukar espekulatiboa eragin zuen, krisi ekonomiko larriarekin amaitu zena. Bizi baldintza kaskarrak eta inflazioaren hazkundeak gizarte krisi sorta bat eragin zuten, eta horien artean garrantzitsuena "Haragiaren greba" deritzona izan zen.

Riescoren aldian, 17 ministeriok elkarren segida izan zuten, eta horrek ondorio administratibo eta politiko larriak eragin zituen. Presidenteari bere izaera ahultasuna eta alderdiak kontrolatzeko ezintasuna kritikatu zitzaion.

Askok porrotzat jotzen zuten agintaldia amaitu ondoren, jarduera pribatura erretiratu zen hil zen arte.

## Kanpo estekak
Psycho II

***Psycho II*** (euskaraz *Psikosia II*), 1983ko Richard Franklin australiarrak zuzendutako slasher film bat da. Film honek ez du Robert Bloch idazlearen *1982ko izenburu berdineko eleberriarekin* ezer ikustekorik. Anthony Perkins, Vera Miles, Robert Loggia eta Meg Tilly aktoreek antzeztu zuten.

*Psycho* (1960) aurrekaria eta *Psycho III* (1986), *Bates Motel* (1987), *Psycho IV: The Beginning* (1990) eta *Psycho* (1998) jarraipenak dauzka.

## Argumentua 
Hogeita bi urtez psikiatriko batean giltzaperatua egon ondoren, itxuraz osatua dirudienez, Norman Bates (Anthony Perkins) aske gelditu da, Lina Cranek (Vera Miles) erabaki horren aurka protesta egin arren, azken hau Marion Cranen ahizpa eta haren iraganeko mutilaguna Sam Loomisen alarguna da. Norman bere psikiatra den Bill Raymond (Robert Loggia) doktorearen laguntza Bates motelera itzuliko da, eta bertan Raymond doktorea haren arduradun egin. Norman neska gazte baten lagun egin ondoren, azalpenik gabeko hilketa bitxiak gertatzen hasiko dira.

## Aktoreak 
* Anthony Perkins: Norman Bates
* Vera Miles: Lila Loomis
* Robert Loggia: Bill Raymond doktorea
* Meg Tilly: Mary Samuels
* Dennis Franz: Warren Toomey
* Hugh Gillin: John Hunt sheriffa
* Robert Alan Browne: Ralph Statler
* Claudia Bryar: Emma Spool
* Ben Hartigan: Epailea
* Lee Garlington: Myrna
* Jill Caroll: Kim
* Tim Maier: Josh

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Dalila Argueta

**Dalila Argueta** (Guapinol, Honduras, 1988) nekazaria, ingurumen defendatzailea eta ekintzailea da.

## Biografia 
Hondurasko iparraldeko komunitate batean jaio zen, Colón departamenduan. Guapinol izeneko komunitate txiki bat, zeharkatzen duen ibaiaren izena eman eta hartzen duena, bere arbasoek atseden hartzen duten lurrari lotutako komunitate bat da. 

### Ekintzaile ibilbidea 
2017an Hondurasko gobernuak lurrak ustiatu eta aire zabaleko meategiak egiteko baimena eman zion Inversiones Los Pinares enpresari: 250 hektareako ustiapena, eta horren inpaktuak, azkenean, haraneko 42.00 biztanle hornitzen dituen 34 ur-iturriren kutsaduran eragin zuen. Enpresa errepideak zabaltzen ari zela, 2018ko apirilean ibaia lokaztuta zetorrela ikusi zuten Guapinoleko herritarrek, eta larritu egin ziren.

Antolatzen hasi ziren orduan. Dalilaren komunitateko kideak ikertzen hasi ziren. Ondasun Komunen Defentsarako Ingurumen Batzordea eratu zuten, alkatetzaren eta fiskaltzaren aurrean martxak eta kontzentrazioak antolatzeko. Kanpaleku bat egin eta 89 egunez egon ziren han protesta eginez. Mehatxuak eta kanpalekua husteko ahalegin sistematikoa hasi zen orduan. 89. egunean Hondurasko Estatuak bere indar guztiak zabaldu zituen eta 1.500 polizia eta militarrek kanpalekua okupatzen zuten 400 pertsona handik bota zituen.

Une horretatik aurrera Dalilak jazarpena jasan izan du eta heriotza-mehatxuak izan ditu behin baino gehiagotan. Hori dela eta, bere herria, komunitatea eta seme-alabak utzita, Hondurastik alde egin zuen 2019an.  

### Erbestea 
Giza Eskubideen Defendatzaileen Sare Nazionalak ahalegin guztiak egin zituen Dalila herrialdetik ateratzeko. Madrilera iritsi bezain laster, REDMIk (Hondurasko emakume migratuak) harrera egin zion.

Madrildik Zaragozara bidaiatu zuen eta migratzaileen kolektiboetan integratu zen. Besteen borrokez blaitzen hasi eta bide horretan, urtarrilaren 13an, Euskal Herrira iritsi zen, Basoara: Artea herrian (Bizkaia) giza eskubideen defendatzaile diren emakumeak hartzeko eta babesteko sortutako proiektura. Etxera itzultzea bezala izan omen zen, mendietatik eta ibaitik hurbil egotea, leku guztietan etengabe bilatzen zuen etxe-puska hura aurkitzea bezala. Oraingoz Hondurasera itzultzerik ez duen arren, bere herrialdeko gatazka ikusarazteko borrokan ari da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ez daukat nire herrialdera itzultzerik Youtube, 2021
* Europako kontsumo maila mantentzeko, Hondurasen gu hiltzen ari dira irrati elkarrizketa, Radio Viajera.
* Defendatzaile mesoamerikarrekin elkarrizketa Youtube, Lumaltik Herria
Herschel Jantjies

**Herschel Jerome Jantjies** (Stellenbosch, Lurmutur Mendebaldea, 1996ko apirilaren 22a) hegoafrikar errugbilaria da, uztartze-erdilari postuan jokatzen duena. Stormers taldean aritzen da 2018tik, Super Rugbyn 2021 arte eta United Rugby Championshipen ordutik aurrera. 2019ko uztailaren 20an egin zuen debuta Hegoafrikako selekzioarekin, Johannesburgen, Australiaren aurka. 2019ko Munduko Kopa irabazi zuen Hegoafrikako talde nazionalarekin.

## Palmaresa 
### Stormers 
* United Rugby Championship
** irabazlea: 2022
** finalista: 2023

### Hegoafrikako selekzioa 
* The Rugby Championship
** irabazlea: 2019
* Munduko Errugbi Kopa
** irabazlea: 2019

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Psycho III

***Psycho III*** (euskaraz *Psikosia III*), 1986ko Anthony Perkins estatubatuarrak zuzendutako slasher film bat da. Perkinsez gain, Diana Scarwid, Jeff Fahey eta Roberta Maxwell aktoreek antzeztu zuten.

*Psycho* (1960) eta *Psycho II* (1983) aurrekariak eta *Bates Motel* (1987), *Psycho IV: The Beginning* (1990) eta *Psycho* (1998) jarraipenak dauzka.

## Argumentua 
Denbora igaro da, Bates motela jendeari berriz irekia izan da eta Norman Batesen (Anthony Perkins) amatzat pasarazten zen Spool andrea (Claudia Bryar) desagertu egin da. 

## Aktoreak 
* Anthony Perkins: Norman Bates
* Diana Scarwid: Maureen Coyle
* Jeff Fahey: Duane Duke
* Roberta Maxwell: Tracy Venable
* Hugh Gillin: John Hunt sheriffa
* Robert Alan Browne: Ralph Statler
* Gary Bayer: Aita Brian
* Lee Garlington: Myrna
* Donovan Scott: Kyle
* Karen Hensel: Ahipza Catherine
* Jack Murdock: Lou
* Katt Shea: Patsy Boyle
* Juliette Cummins: Red
* Janet Leigh: Marion Crane (flashback)
* Claudia Bryar: Emma Spool (flashback)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Errusiako Ekialde Urruna

**Errusiako Ekialde Urruna** edo **Errusiar Ekialde Urruna** () Errusiaren zatia barne hartzen duen Ekialde Urrunaren eremuaren izendapena da, alegia, Errusiako ekialde-muturreko lurraldeak, Siberia eta Ozeano Barearen artean. Ez dira eremu hau barne hartzen duen Ekialde Urruneko Barruti Federala eta Ozeano Barera hedatzen ez den Siberiako Barruti Federala elkar nahastu behar. Sobietar Batasunaren garaian **Sobietar Batasuneko Ekialde Urruna** edo **Sobietar Ekialde Urruna** izendapena jasotzen zuen. 

Usadioz Siberiako zatitzat jo izan den arren, Errusiako Ekialde Urruna errusiar eskualde eskemetan Siberiatik bereizten da (eta iraganean baita Sobietar Batasunekoenetan ere).

## Kanpo estekak
The Lawnmower Man (filma)

***The Lawnmower Man*** (euskaraz *Belar moztailea*), 1992ko Brett Leonard estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikzio eta beldurrezko film bat da. Stephen King idazlearen *1975eko izenburu berdineko kontakizun laburrean* oinarritua dago. Jeff Fahey, Pierce Brosnan, Jenny Wright, Geoffrey Lewis eta Austin O'Brien aktoreek antzeztu zuten.

*Lawnmower Man 2: Beyond Cyberspace* (1996) jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Lawrence "Larry" Angelo (Pierce Brosnan) zientzialariak Virtual Space enpresarentzat lan egiten du, bere lana tximinoekin errealitate birtuala eta drogen bidez haien adimena hobetzean datza, esperimentu honi 5 Proiektua deritzaio. Hurrengo urratsa gizakiekin probatzea izango da, horretarako Jobe Smith (Jeff Fahey) adimen urristasuna duen eta belar moztaile gisa lan egiten duen gizasemea hautatuko du. Baina Joben adimena hobetuz doan heinean Larryren kontrolpetik ihes egiten hasiko zaio. 

## Aktoreak 
*Pierce Brosnan: Lawrence Angelo doktorea
*Jeff Fahey: Jobe Smith
*Jenny Wright: Marnie Burke
*Geoffrey Lewis: Terry McKeen
*Jeremy Slate: Aita Francis McKeen
*Dean Norris: Zuzendaria
*Austin O'Brien: Peter Parkette
*Troy Evans: Goodwin tenientea
*Rosalee Mayeux: Carla Parkette
*Mark Bringelson:  Sebastian Timms
*Ray Lykins: Harold Parkette
*Colleen Coffey: Caroline Angelo

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ameriketako Estatu Batuen lurraldeak

lang=eu|thumb|300px|
**Ameriketako Estatu Batuen lurraldeak** edo **Ameriketako Estatu Batuen lurralde gehitugabeak** (), Ameriketako Estatu Batuetako Gobernu Federalak zuzenean kudeatutako administrazio banaketa azpinazionalak dira. Bost lurralde nagusiek gobernu eta lurralde legediak dituzte eta autonomoak dira.
Ecaterina Bulea-Bronckart

**Ecaterina Bulea-Bronckart** frantsesaren didaktika irakaslea da Suitzako Genevako Unibertsitateko Psikologia eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean; bertan, hizkuntzen didaktikako ikerketa-taldea koordinatzen du eta Hezkuntza Zientzietako doktoregoko ikasketak koordinatzen ditu. 

Bere lanek batez ere hiru ardatz dituzte: lehen hizkuntzaren didaktika, gramatikaren irakaskuntzari eta gramatikaren eta testuen arteko artikulazioei buruzko loturak; hizkuntzaren teoria orokorrak, batez ere Saussureren lana eta hizkuntzaren hurbilketa dinamikoak; hizkuntzaren zeregina garapen prozesuan, etab. 

Bere ikerketetako asko unibertsitate frankofonoekin lankidetza estuan garatu ditu, bai Espainiakoarekin,  bai Portugalekin, bai Brasilekin, baita Argentinarekin ere, nazioarteko sareetan. Batez ere Interakzionismo sozio-diskurtsiboaren sarean (ISD) eta Frantsesaren Didaktika Ikerketarako Elkartean (AIRDF).

## Erreferentziak 
## Kanpoko estekak 
*  Ecaterina Bulea-Bronckart. Biografia laburra eta argitalpen nabarmenduak.
Tom McEwen (zaldizkoa)

**Tom McEwen** (Londres (Ingalaterra) (Erresuma Batua), 1991ko maiatzaren 10a) hipikan aritzen den kirolari britainiarra da.

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina eskuratu zuen, *Osoa banaka* proban (*Toledo de Kerser*ren gainean), Julia Krajewski alemaniarraren (urrezko domina, ''Amande de B'Neville*ren gainean) atzetik eta  Andrew Hoy australiarraren (brontzezko domina, *Vassily de Lassos*en gainean) atzetik geratuz. *Osoa taldeka* proban, berriz, urrezkoa lortu zuen Erresuma Batuko taldearekin, Australiako taldearen (zilarrezko domina) eta Frantziako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Laura Collett (*London 52*ren gainean), Oliver Townend (*Ballaghmore Class*en gainean) eta Tom McEwen-ek (*Toledo de Kerser''en gainean).

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan urrezko domina berri bat eskuratu zuen taldeka eta banakako lehian laugarren egin zuen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Auguste Beernaert

**Auguste Marie Bernad Beernaert** (Ostende, 1829ko uztailaren 26a - Luzerna, 1912ko urriaren 6a) belgikar politikaria izan zen. Belgikako lehen ministroa izan zen 1884tik 1894ra eta Bakearen Nobel Saria irabazi zuen 1909an.

Lovaiko Unibertsitate Katolikoko Zuzenbide Fakultatean ikasi zuen. Alderdi Katolikoko kide izan zen eta 1873an diputatu hautatu zuten eta Jules Malouren gobernuan Herri Lanetako ministro izan zen. Trenbide, ubide eta errepide sistemak hobetu zituen.

Malouren dimisioaren ondoren, lehen ministro izendatu zuten. Herrialdeko defizita murriztu zuen eta paper garrantzitsua izan zuen Kongo eskuratzeko prozesuan. 1894an Jules de Burletek ordezkatu zuen.

Belgikako ordezkaria izan zen 1899ko eta 1907ko Konbentzioetan eta 1909an Bakearen Nobel Saria partekatu zuen Paul Henri Balluet d'Estournelles de Constantekin Arbitrajeko Gorte Iraunkorrean egindako lanagatik. Nazioarteko Zuzenbide Elkarteko lehendakaria izan zen 1903tik 1905era.

## Kanpo estekak
Yves Leterme

**Yves Camille Désiré Leterme** (Wervik, 1960ko urriaren 6a) belgikar politikaria izan zen. Belgikako lehen ministroa izan zen 2008an eta 2009tik 2011ra.

Zuzenbidea ikasi zuen Lovainako Unibertsitate Katolikoan eta gero Ganteko Unibertsitatean. Alderdi Kristau Demokrata eta Flandestarreko (CD&V) buru izan zen 2003tik 2004ra eta Flandesko lehen ministro 2004tik 2007ra.

2008ko martxoan izendatu zuten lehen ministro, baina urte horretako abenduan dimisioa eman zuen, ezin izan baitzien hiru hizkuntza-komunitateei botereak itzultzeko konstituzio-erreforma gauzatu. 2009ko azaroan berriz ere lehen ministro izendatu zuten. 2011ko abenduan dimisioa eman zuen Ekonomiako Lankidetza eta Garapenerako Erakundean sartzeko.

## Kanpo estekak
Piñal

**Piñal** arma historikoko tiro kirol modalitatea da, atzekargakoa edo metal-zorrokoa. 1890 urte aurreko pistolak edo errebolberrak erabiltzen dira, eta bala-zorroak polbora beltzez bete behar dira. Banakako modalitatea da. .22 kalibrea ezin da erabili.

Bi azpimodalitate ditu:

* Piñal 1 edo Piñal pistola: Kirolariak 20 tiro egin behar ditu 40 minutotan, 25 metrotara dauden bi itutan, zutik eta pistola batekin. Gehienez 200 puntu lortu ahal dira.
* Piñal 2 edo Piñal errebolberra: Kirolariak 20 tiro egin behar ditu 40 minutotan, 25 metrotara dauden bi itutan, zutik eta errebolber batekin. Gehienez 200 puntu lortu ahal dira.
Giorgio Parisi

**Giorgio Parisi** (Erroma, 1948ko abuztuaren 4a) italiar fisikari teorikoa da. 2021eko Fisikako Nobel Saria jaso zuen Klaus Hasselmann eta Syukuro Manaberekin batera sistema fisiko konplexuen inguruan dugun ezagutzari egin dioten ekarpenagatik.

Parisik sariaren erdia jaso zuen eskala atomikoetatik eskala planetarioetara, sistema fisikoetan izaten diren desordenaren eta gorabeheren artean dagoen elkarrekintza aurkitzeagatik.

Partikulen fisikan, kromodinamika kuantikoan eta korden teorian ere lagundu du.

## Lanak 
* Parisi, Giorgio (1988). Statistical Field Theory. Addison Wesley. ISBN 978-0201059854.
* Mézard, Marc; Giorgio Parisi; Miguel Angel Virasoro (1987). Spin glass theory and beyond. Singapore: World Scientific. ISBN 978-9971-5-0115-
* 0.Parisi, Giorgio (2006). La chiave, la luce, l'ubriaco. Roma: Di Renzo Editore. ISBN 978-88-8323-149-
* 0.Parisi, Giorgio; Auletta Gennaro; Fortunato Mauro (2009). Quantum Mechanics. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-86963-8.
* Parisi, Giorgio; Urbani Pierfrancesco; Zamponi Francesco (2020). Theory of Simple Glasses. Cambridge University Press. ISBN 9781108120494.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Marksman (2021eko filma)

***The Marksman***, 2021eko Robert Lorenz estatubatuarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Liam Neeson, Katheryn Winnick, Juan Pablo Raba eta Teresa Ruiz aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEBetako Arizona estatua eta Mexiko arteko mugan, James Hanson (Liam Neeson) arrantxeroa Miguel mexikar mutikoaren ezusteko babeslea bilakatuko da, Mexikoko droga-katel bateko kideek mutikoa AEBetaraino hiltzeko helburuz jarraitu baidute.

## Aktoreak 
* Liam Neeson: James “Jim” Hanson, AEBetako Marineen frankotiratzaile ohia eta Vietnamgo Gerrako beteranoa 
* Katheryn Winnick: Sarah Pennington, muga zainketa agentea eta Hansonen alaba ordea
* Juan Pablo Raba: Mauricio
* Teresa Ruiz: Rosa
* Jacob Perez: Miguel
* Dylan Kenan: Randall Brennan
* Luke Rains: Everett Crawford
* Sean Rosales: Hernando
* Alfredo Quiroz: Carlos

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Matrix Resurrections

***The Matrix Resurrections*** (euskaraz *Matrizea Berpizkundeak*, 2021eko Lana Wachowski estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikzio eta ekintza film bat da. Keanu Reeves, Carrie-Anne Moss, Yahya Abdul-Mateen II, Jessica Henwick, Jonathan Groff, Neil Patrick Harris, Priyanka Chopra Jonas eta Jada Pinkett Smith aktoreek antzeztu zuten.

*The Matrix* (1999), *The Matrix Reloaded* (2003) eta *The Matrix Revolutions* (2003) aurrekariak dauzka.

## Argumentua 
*The Matrix Revolutions* filmeko gertaerak jazo eta hogei urtera, Neok (Keanu Reeves) San Frantzisko hirian Thomas A. Anderson izenpean itxuraz arrunta dirudien bizimodua darama, bere teraupeutak preskribitutako pilula urdinak hartuz. Inor ez da, Trinity (Carrie-Anne Moss) ez beste, Neo ezagutzeko gai. Halere, Morfeok (Yahya Abdul-Mateen II) Neori pilula goria eskeini eta haren gogoa Matrizearen mundura berrirekiko da.  

## Aktoreak 
*Keanu Reeves: Neo
*Carrie-Anne Moss: Trinity
*Yahya Abdul-Mateen II: Morfeo
*Jada Pinkett Smith: Niobe
*Lambert Wilson: Merovingiarra
*Daniel Bernhardt: Johnson agentea
Gainera, Neil Patrick Harris, Jessica Henwick, Jonathan Groff, Toby Onwumere, Max Riemelt, Eréndira Ibarra, Priyanka Chopra, Andrew Caldwell, Brian J. Smith, Ian Pirie, Ellen Hollman eta Christina Ricci aktoreak oraindik zehaztu gabeko paperetan iragarriak izan dira. 

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Maikel van der Vleuten

**Maikel Leonardus van der Vleuten** (Geldrop-Mierlo (Herbehereak), 1988ko otsailaren 10a) hipikan aritzen den kirolari herbeheretarra da.

## Olinpiar Jokoak
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Londres 2012an (Londres), *Saltoak taldeka* proban, Herbehereetako taldea osatzen zuten Jur Vrieling (*Bubalu*ren gainean), Maikel van der Vleuten (*Verdi*ren gainean), Marc Houtzager (*Tamino*ren gainean) eta Gerco Schröderek (*London*en gainean) zilarrezkoa lortu zuten Erresuma Batuko taldearen (urrezko domina) atzetik eta Saudi Arabiako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), *Saltoak banaka* proban (*Beauville Z*ren gainean), brontzezkoa eskuratu zuen Ben Maher britainiarraren (urrezko domina, *Explosion W*ren gainean) eta  Peder Fredricson suediarraren (zilarrezko domina, *All In*en gainean) atzetik sailkatuz. 
 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina berri bat irabazi zuen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Jean-Paul Bronckart

**Jean-Paul Bronckart** (1946- ) Suitzako Genevako Unibertsitateko Psikologia eta Hezkuntza Fakultateko Hizkuntzen Didaktika irakaslea izan zen eta geroago ohorezko irakaslea da.

Humanitateen eta gizarte-zientzien epistemologiari buruzko hainbat ikerketa-programa garatu zituen: hizkuntzaren analisia, hizkuntzaren eskuratze-prozesuak eta hizkuntzen didaktiko arloko ikerketak. Hizkuntzaren aktibismoaren eta prestakuntzaren arteko harremanaren gaiari arreta eskaini dio. 

500 argitalpen zientifiko baino gehiagoren egilea da, horien artean nabarmendu izan da 1985. urtean argitaratu zen *Activité langagière, textes et discours* lana. Bere lan bat euskarara itzuli eta EHUko argitalpen zerbitzuak eskaini du.

## Lan nabarmenduak 
Bereziki aipagarritzat jo diren beste lan batzuk:
:* Jean-Paul Bronckart. *Zergatik eta nola bihurtu didaktikari?* EHU. ISBN: 978-84-1319-278-9 
:*  Jean-Paul Bronckart. *Théories du langage* (1977/ azken bertsioa, 2019), 
:*  Jean-Paul Bronckart. *Le fonctionnement des discours* (lankidetzan, 1985), 
:*  Jean-Paul Bronckart.  *Desarollo del lenguaje y didactica de las lenguas* (2007), Buenos Aires, Miño y Dávila.
:*  Jean-Paul Bronckart, E. Bulea & C. Bota. *Le projet de Ferdinand de Saussure* (2010).
:*  Jean-Paul Bronckart. *Bakhtine démasqué* (C. Bota egilearekin elkarlanean, 2011),
:*  Jean-Paul Bronckart. *Pourquoi et comment devenir didacticien ?* (2016) eta 
:*  Jean-Paul Bronckart. *As unidades semióticas em ação* (Ecaterina Bulea-Bronckart emaztearekin batera, 2017).
:*  Jean-Paul Bronckart. 2003, *Quelles séquences didactiques pour l’enseignement bilingue ?* Mende, Hitzaldia, 2003ko urriaren 29a.
:*  Jean-Paul Bronckart.1985, 1996, 1997... *Activité langagière, textes et discours. Pour un interactionnisme socio-discursif*, Paris, delachaux et niestlé. 
:::* Gaztelaniazko itzulpena: *Actividad verbal, textos y discursos. Por un interaccionismo socio-discursivo*, Madrid, infancia y Aprendizaje. 2004, 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jean-Paul Bronckart-en hitzaldi bat (bideoa)
Ben Maher

**Ben Maher** (Enfield (Ingalaterra) (Erresuma Batua), 1983ko urtarrilaren 30a) hipikan aritzen den kirolari britainiarra da.

## Olinpiar Jokoak
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Londres 2012an (Londres), *Saltoa taldeka* proban, Erresuma Batuko taldea osatzen zuten Nick Skelton (*Big Star*en gainean), Ben Maher (*Tripple X*ren gainean), Scott Brash (*Hello Sanctos*en gainean) eta Peter Charlesek (*Vindicat*en gainean) urrezkoa lortu zuten Herbehereetako taldearen eta Saudi Arabiako taldearen aurretik sailkatuz.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), *Saltoa banaka* proban (*Explosion W*ren gainean), urrezkoa eskuratu zuen Peder Fredricson suediarrari (zilarrezko domina, *All In*en gainean) eta Maikel van der Vleuten herbeheretarrari (brontzezko domina, *Beauville Z*ren gainean) aurre hartuz. 
 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina bat eskuratu zuen taldekako proban.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Klaus Hasselmann

**Klaus Hasselmann** (Hanburgo, 1931ko urriaren 25a) alemaniar ozeanografo eta klimatologo da. 2021eko Fisikako Nobel Saria jaso zuen Giorgio Parisi eta Syukuro Manaberekin batera sistema fisiko konplexuen inguruan dugun ezagutzari egin dioten ekarpenagatik.

Hasselmannek Manabe japoniarrarekin partekatu zuen sariaren erdia klimaren modelizazio fisikoa lanagatik, berotze globala eta aldakortasuna modu fidagarrian aurreikusi.

Hasselmannek eguraldia eta klima lotzen zituen eredu bat sortu zuen. Haren ekarpenak Manaberen lana berresten lagundu zuen, karbono dioxidoaren eta tenperaturen igoeraren arteko harremana agerian utziz.

Hasselmann Hanburgoko Unibertsitateko irakaslea izan zen eta Max Planck Meteorologia Institutua zuzendu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Adrian eliza (Olloki)

**San Adrian eliza** Esteribarko Olloki lekuan XII. mendeko kristiau eliza bat da. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Nafar Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.

## Eraikina 
XII. mendeko eraikuntza, XVIII. mendean eraberritua. Habearte bakarra, burualdea burualde zuzena eta kanpandorrea ditu ebanjelioaren aldean. Alde horretan bertan, kapera bat atxiki zen, burualdearen aurreko zatian. Burualdeak zirkuluerdiko arkua du, eta kanoi-gangaz estalita dago. Baita sakristia ere presbiterioaren ezkerraldean, kapera nagusitik komunikatzeko ate dintelduarekin. Kanpoko fatxadetan, harlanduan, arkitektura-estiloen kronologia desberdinak nabarmentzen dira. Erdi Aroko kanpoko kontrahormak mantentzen ditu, eta horien artean erdi-puntuko gezileihoak daude. Neogotiko estiloko erretaula nagusiak San Ferminen tailu berantiar bat du, zaharberritze eta pinturengatik nahiko aizundua. Ebanjelioaren alboko kaperan dagoen erretaula churriguereskoa (XVIII. mendearen lehen erdia) apaintzen duten egurrezko irudiak dira interesgarrienak. Ama Birjina eta Haurra eserita daude, San Joan Bataiatzailearen eta San Pedro apostoluaren irudi tenteen artean, eta Alexandriako Santa Katalinaren tailu txiki batek koroatzen du. Pizkunde estiloko erretaula berekoak dira, XVI. mendeko bigarren herenean datatu daitezkeenak.

2000. urtean, eliza konpontzeko lanak egin ziren, eta Elizbarrutiaz gain, urte horretan herrian bizi ziren 15 bizilagunek ere parte hartu zuten. Orduan agertu ziren Santa Agedaren pinturak, Arte Lanen Zaharberritzerako Lignum enpresak zaharberritu zituenak.

Aurkitutako horma-pinturak gotikoak dira, eta Roke maisuari, Juan Oliverren dizipuluari, egozten zaizkio. Cataniako Santa Agedaren bizitza irudikatzen dute. Goiko aldean, bi eszenak erakusten dute Siziliako prokontsulak, Quintianusek, Ageda emaztetzat hartu nahi duela, eta honek uko egiten dio, bere hatzekin Jesusekin konprometituta dagoela adieraziz. Ezezkoaren aurrean, prokontsulak prostibulo batera bidaltzen du, Afrodisia izeneko emakume batek zuzenduta. Birjintasuna galtzea du helburu. Santa Agedaren historiak aurrera jarraitzen du, nahiz eta jada irudietan irudikatu ez, lantze horretatik onik atera gabe. Quintianusek, haserre bizian, torturatzeko eta bularrak mozteko agintzen du. Kondairak Santa Agedak zaurietatik sendatu zuen San Pedrori buruz izan zuen ikuspegiarekin jarraitzen du. Baina torturatzaileek ez zuten etsi, eta txingar eta beira hautsien gainera bota zuten hil zen arte.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Olloki

## Kanpo estekak
Syukuro Manabe

japoniar-estatubatuar meteorologo eta klimatologo da. 2021eko Fisikako Nobel Saria jaso zuen Giorgio Parisi eta Klaus Hasselmannekin batera sistema fisiko konplexuen inguruan dugun ezagutzari egin dioten ekarpenagatik.

Manabek Hasselmann alemaniarrarekin partekatu zuen sariaren erdia klimaren modelizazio fisikoa lanagatik, berotze globala eta aldakortasuna modu fidagarrian aurreikusi.

Manabek frogatu zuen atmosferako karbono dioxidoa handitzeak tenperaturen igoera dakarrela. 1960ko hamarkadan klimari buruzko eredu fisikoak garatu zituen, eta Eguzkitik jasotzen den erradiazioaren eta aire masen mugimendu bertikalen artean dagoen elkarrekintza ikertu zuen aurrena izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wooren zirkuluak

thumb|Wooren zirkulu infinituetako bi.
Geometrian, **Wooren zirkuluak**, Arkimedesen zirkuluen multzo infinitu bat dira. Peter Y. Wookek aurkitu zituen.

## Eraikuntza 
Arbelos batetik abiatzen da, c puntuan bi barne-zirkuluerdi tangenteekin, m izan dadila edozein zenbaki erreal ez negatibo. Bi arku egiten dira, arbelos txikienen bi zirkuluerdien erradioak m bider erradioarekin, arbelosaren oinarrizko lerroan erdigunea dutenak, c puntuan euren artean tangenteak direnak eta dagokion arbelos txikiaren arkuaren erradioa m  bider erradioarekin. Schoch zuzenean erdigunea eta bi arkuen kanpoaldean tangentea duen edozein zirkulu, Wooren zirkulu bat da. Zirkulu hauek, Arkimedesen zirkulu izaera dutenez, dagozkien Arkimedesen zirkuluen erradioa dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrew Hoy

**Andrew James Hoy** (Culcairn (Australia), 1959ko otsailaren 8a) hipikan aritzen den kirolari australiarra da.

## Olinpiar Jokoak
1992ko Udako Olinpiar Jokoetan, Bartzelona 1992an (Bartzelona), *Osoa taldeka* proban, urrezkoa lortu zuen Australiako taldearekin, Zeelanda Berriko taldearen (zilarrezko domina) eta Alemaniako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Matt Ryan (*Kibah Tic Toc*en gainean), Andrew Hoy (*Kiwi*ren gainean) eta Gillian Rolton-ek (*Peppermint Grove*ren gainean).

1996ko Udako Olinpiar Jokoetan, Atlanta 1996an (Atlanta), *Osoa taldeka* proban, urrezkoa lortu zuen Australiako taldearekin, AEBko taldearen (zilarrezko domina) eta Zeelanda Berriko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Wendy Schaeffer (*Sunburst*en gainean), Andrew Hoy (*Darien Powers*en gainean) eta Phillip Dutton-ek (*True Blue Girdwood*ren gainean).

2000ko Udako Olinpiar Jokoetan, Sidney 2000an (Sidney), zilarrezko domina eskuratu zuen *Osoa banaka* proban (*Swizzle In*en gainean), David O'Connor estatubatuarraren (urrezko domina, *Custom Made*ren gainean) atzetik eta  Mark Todd zeelandaberritarraren (brontzezko domina, *Eye Spy II*.aren gainean) aurretik geratuz. *Osoa taldeka* proban, aldiz, urrezkoa lortu zuen Australiako taldearekin Erresuma Batuko taldearen (zilarrezko domina) eta AEBko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Stuart Tinney (*Jeepster*en gainean), Andrew Hoy (*Darien Powers*en gainean) eta Matt Ryan-ek (*Kibah Sandstone*en gainean).

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina eskuratu zuen *Osoa banaka* proban 
(*Vassily de Lassos*en gainean), Julia Krajewski alemaniarraren (urrezko domina, ''Amande de B'Neville*ren gainean) eta  Tom McEwen britainiarraren (zilarrezko domina, *Toledo de Kerser*en gainean) atzetik geratuz. *Osoa taldeka* proban, berriz, zilarrezkoa lortu zuen Australiako taldearekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezko domina) atzetik eta Frantziako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Kevin McNab (*Don Quidam*en gainean), Andrew Hoy (*Vassily de Lassos*en gainean) eta Shane Rose-ek (*Virgil''en gainean).
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Eguesko industrialdea

**Egues** Eguesibar udalerriko Egues kontzejuko industrialde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdean.

504 055 metro koadroko azalera du, gertuen dagoen hiritik, Eguestik, 0,5 kilometrora dago, eta Iruñetik, 9,2 kilometrora. Itsas mailatik 487 metrora dago.

 (Iruñea-Agoitz-Irunberri) errepidearen inguruan dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eguesibar
* Egues (kontzejua)

## Kanpo estekak
Mugazuri

**Mugazuri** Burlata udalerriko industrialde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdean, Txantrearen parean.

63 732 metro koadroko azalera du, gertuen dagoen hiritik, Burlatatik, 0,7 kilometrora dago, eta Iruñetik, 3,5 kilometrora. Itsas mailatik 431 metrora dago.

 (Iruñeko ingurubidea) errepidearen inguruan dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Burlata

## Kanpo estekak
15094 Polimele

**15094 Polimele** Jupiterren greziar eremuko troiar primitiboa da, gutxi gorabehera 21 kilometroko diametroa duena. 2027ko irailean Lucy misioak gertutik pasatuko da.

## Ezaugarri fisikoak 
Lucy misioaren ikertzaileen arabera, Polimele P-motako asteroide primitibo bat izan zen. P-motako asteroideak bere albedo baxuagatik ezagunak dira. Bere V-Iko kolore-indizea 0,799koa da, Jupiterren troiar handientzat baino baxuagoa dena.

### Diametroa eta albedo 
NASAren Wide-field Infrared Survey Explorer behatokiko NEOWISE misioak egindako azterketaren arabera, Polimelek 21.075 kilometroko diametroa du eta bere gainazalak 0,091ko albedo bat du, 2018an Marc Buie estatubatuar astronomoak 0,073ko albedo bat eta  S- eta/edo R bandan 11.691ko magnitude absolutua zituela argitaratu zuen. Collaborative Asteroid Lightcurve Linkek asteroide karbonazeo batentzako 0,057ko albedo estandar bat hartzen du, eta 26,64 kilometroko diametro handiagoa kalkulatzen du (11,6ko magnitude absolutuan kontuan hartuz).

### Argi kurbak 
2016ko martxoan, Marc Buie eta bere laguntzaileek, behaketa fotometriko bat egin ostean, Polimeleren argi kurba biribil bat lortu zuten. Argi kurbaren analisiak 5,8607±0.0005 orduko biraketa periodo eman zuen,  0.09±0.03 magnitudeko (U=2-) argitasun anplitudearekin. Honek gorputzak forma esferikoa duela adierazten du. Aurretik, Lucy Misioko taldeak errotazio-tasak argitaratu zituen, 6,1 eta 4 ordukoak, hurrenez hurren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atarrabiako industrialdea

**Atarrabia** (*Landazabal* ere ezaguna) Atarrabia udalerriko industrialde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdean.

93 902 metro koadroko azalera du, gertuen dagoen hiritik, Atarrabiatik, 0,5 kilometrora dago, eta Iruñetik, 4,4 kilometrora. Itsas mailatik 435 metrora dago.

 (Iruñeko ingurubidea) errepidearen inguruan dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Atarrabia

## Kanpo estekak
Eben Etzebeth

**Eben Etzebeth** (Lurmutur Hiria, 1991ko urriaren 29a) hegoafrikar errugbi jokalaria da, bigarren lerroko aritzen dena. 2019-2022 bitartean, Top 14ko RC Toulonen jokatu zuen, eta Hegoafrikako Sharksen 2022tik aitzina.

2012ko ekainaren 9an egin zuen debuta Hegoafrikako selekzioarekin, Durbanen, Ingalaterraren aurka. 2019ko eta 2023ko Munduko Errugbi Kopak irabazi zituen talde nazionalarekin. 2022ko uztailaren 16an, 100. partida jokatu zuen Springboks-ekin.

## Ibilbidea 
* Western Province: 2012–2014
* Stormers: 2012–2019
* NTT DoCoMo Red Hurricanes Osaka: 2015-2016
* RC Toulon: 2019–2022	
* Sharks: 2022-

## Palmaresa 
### Western Province 
* Currie Cup
** finalista: 2013
### RC Toulon 
* European Challenge Cup
** finalista: 2020, 2022
### Hegoafrikako selekzioa 
* The Rugby Championship
** irabazlea: 2019
* Munduko Errugbi Kopa
** irabazlea: 2019, 2023

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shane Rose

**Shane Rose** (Sidney (Australia), 1973ko apirilaren 24a) hipikan aritzen den kirolari australiarra da.

## Olinpiar Jokoak
2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, Pekin 2008an (Pekin), *Osoa taldeka* proban, zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldearekin Alemaniako taldearen (urrezko domina) atzetik eta Erresuma Batuko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Shane Rose (*All Luck*en gainean), Sonja Johnson (*Ringwould Jaguar*en gainean), Lucinda Fredericks (*Headley Britannia*ren gainean) Clayton Fredericks (*Ben Along Time*ren gainean) eta Megan Jones-ek (*Irish Jester*en gainean).

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), *Osoa taldeka* proban, brontzezko domina eskuratu zuen Australiako taldearekin Frantziako taldearen (urrezko domina) eta Alemaniako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Shane Rose (*CP Qualified*en gainean), Stuart Tinney (*Pluto Mio*ren gainean), Sam Griffiths (*Paulank Brockagh*en gainean) eta Christopher Burton-ek (*Santano II.*aren gainean).

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), *Osoa taldeka* proban, zilarrezkoa lortu zuen Australiako taldearekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezko domina) atzetik eta Frantziako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Kevin McNab (*Don Quidam*en gainean), Andrew Hoy (*Vassily de Lassos*en gainean) eta Shane Rose-ek (*Virgil*en gainean).
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Panch Pokhari

**Panch Pokhari** (nepalieraz: पाँच पोखरी) Nepalen, Sindhupalchowk barrutian dauden bost aintzira dira. Mundu osoko bederatzigarren hezegune garaiena da. Hinduismo eta Budismoan sakratuak dira. Oso inguru ederra eta, ekologiaren, ikuspuntutik, balio ekologiko handikoa.

## Kokapena 
Himalaia mendikatearen adar batean dago. Langtang Parke Nazionalaren inguru erakargarria da. Parke hori bost barrutietan dago zabalduta, Nuwakot, Rasuwa eta Sindhulpalchowk, Himalaia erdian. Panch Pokhari erromesen helburua da baina, aldi berean, ospetsua da bertatik ikusten diren Himalaiaren ikuspegiei esker.

## Iruditegia 

Fitxategi:FrozenPanchPokhari.jpg|Negua Panch Pokharin.
Fitxategi:PanchPokhari ajay.jpg|PanchPokhari.
Fitxategi:PanchPokhariTemple.jpg|Panch Pokharingo tenplua.
Fitxategi:Sindupalchowk Panch Pokhari o1.jpg| PanchPokhari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aintziren mapa.
* :Panch Pokhari ezagutzeko proposamena.
* :Dokumentala Youtuben.
Yolanda Vicente Martín

**Yolanda Vicente Martín** (Vitoria-Gasteiz) nekazari arabarra, barazkien barietate tradizional eta berriak lantzen dituena Pobes herrian (Añanako kuadrila, Erriberagoitia, Araba), ingurumenarekiko errespetuz. 

## Biografia 
2004an bazkide batekin lanean hasi zen eta gero bakarka, era autodidaktan, ia ezagutzarik gabe, ingurumenarekiko errespetuzko nekazaritza lantzen, salmenta zuzena egiteko, Pobeseko kontzejuan, Erriberagoitia udalerrian Arabak Añanako kuadrillan.

## Lana 
### Nekazaritza lana 
2014an administrari lana utzi zuen landa esplotazioaren buru bihurtzeko. Bere helburuen artean daude: jasangarria eta berritzailea zen nekazaritza esplotazioa sortzea, hurbileko produktua lantzea, landa mundua herri eta hirietara hurbiltzea, landareen barietate tradizionalak errekuperatzea, lanketetan berritzea eta lekarietan espezializatzea.

25.000 m²ko nekazaritza esplotazioa kudeatzen du, laguntzarekin. Bertan dauzka negutegiak, aire libreko ortua barazki eta fruitarbolekin eta kalitateko lehorreko lekariak lantzeko 6 hektarea. tradizionalak eta berriak, bai sukaldatzeko landareak bai eta jangarriak diren loreak. Mugaritz jatetxeari txitxirio freskoak saltzen dizkio, oso lekari berezia eta delikatua dena (garestia eta eskuz jasotzen dena goizeko 5etatik aurrera bere leka eskuz eta banaka zapalduz, aleak nola dauden jakiteko).

Ostegunero saltzen ditu bere produktuak Gasteizko hornidura-azokan.  

EITBko Radio Vitorian kolaboratu izan du eta *A Bocados* telebista programan, eta guztira sukaldaritzako hogei programa inguru grabatu ditu, zeintzuetan sukaldaritza programetan prestatutako produktuak nola lantzen diren azaltzen zuen eta *Horticultura Pobes* bere enpresan landutako barietate tradizionalak eta berriak azaltzen zituen.
* 2014: “Euskal Baserri” zigilua, Eusko Jaurlaritzak ematen duen kalitate ziurtagiria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Vídeos de Yolanda Vicente en el programa *A bocados* de EITB
Nicolas Touzaint

**Nicolas Jean Denis Touzaint** (Angers (Frantzia), 1980ko maiatzaren 10a) hipikan aritzen den kirolari frantziarra da.

## Olinpiar Jokoak
2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, Atenas 2004an (Atenas), *Saltoak taldeka* proban, urrezko domina lortu zuen Frantziako taldearekin, Erresuma Batuko taldearen (zilarrezko domina) eta AEBko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Nicolas Touzaint (*Galan De Sauvagère*ren gainean), Jean Teulère (*Espoir De La Mare*ren gainean) eta Didier Courrèges-ek (''Debat D'Estruval*en gainean).

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), *Osoa taldeka* proban, berriz, brontzezko domina lortu zuen Frantziako taldearekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezko domina) eta Australiako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Nicolas Touzaint (*Absolut Gold*en gainean), Karim Laghouag (*Triton Fontaine*ren gainean) eta Christopher Six-ek (*Totem de Brecey''ren gainean).
 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Silvestre Ochagavía Errázuriz

**Silvestre Ochagavía Errázuriz** (Txileko Santiago 1820an &ndash; 1883ko urtarrilaren 8a) Txileko abokatua, politikaria, diputatua, senataria eta ministroa izan zen .

## Biografia 
Silvestre Martínez de Ochagavía Sequeira eta Manuela Errázuriz Aldunateren semea zen.

Institutu Nazionalean ikasi zuen. Abokatu gisa lizentziatu zen 1847ko urtarrilaren 4an, Txileko Unibertsitatean.

Concepción Echaurren Garcia-Huidobro andrearekin ezkonduta zegoen, eta izan zituzten seme-alabetako bat Silvestre Ochagavía Echaurren da.

Bere omenez du izena Ochagavia landareak.

## Bizitza politikoa 
Atzerri Arazoetako Ministerioko goi kargu izendatu zuten 1846an. Europan egon zen 1847-1850 bitartean bidaia diplomatikoetan. Alderdi Kontserbadoreko kidea zen. Justizia, Gurtza eta Instrukzio Publiko ministro izendatu zuten 1852an .

Santiagoko Diputatu hautatua 1852an eta 1855ean berriro hautatua. Alderdi Nazionalera aldatu zen, Manuel Montt presidentearen baldintzarik gabeko aldekoa zelarik.

Santiago-Valparaíso trenbidea amaitzeko zazpi milioi pesoko mailegua sinatzeko Europako Txileko gobernuaren ordezkari izendatu zuten.

Santiago probintziako senatari hautatua 1858an, kargu hori 1867ra arte bete zuen. 1861ean Errepublikako Presidentetzarako nazionalen hautagaitza eskaini zioten, baina errefusatu egin zuen José Joaquín Pérez nazio batasunerako hautagai gisa sustatzeko aukera baimentzeko. 1870ean Petorca eta La Ligua departamenduko diputatu hautatu zuten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Diccionario Histórico y Biográfico de Chile*; Fernando Castillo Infante, Lía Cortés eta Jordi Fuentes; Zig-Zag Editoriala, Santiago de Chile, 1996, 341. orrialdea.

## Kanpo estekak
Arreko industrialdea

**Arre** Ezkabarte udalerriko Arre kontzejuko industrialde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Ultzamaldea eskualdean.

204 519 metro koadroko azalera du, gertuen dagoen hiritik, Arretik, 0,5 kilometrora dago, eta Iruñetik, 6,2 kilometrora. Itsas mailatik 440 metrora dago.

 (Iruñeko ingurubidea) errepidearen inguruan dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezkabarte

## Kanpo estekak
Ochagavía (argipena)

**Ochagavía** izenak hainbat artikulutara eraman gaitzake:

* **Otsagabia** Nafarroako herriaren gaztelerazko izena da.
* **Ochagavia**, bromeliazioen landare generoa da.

Pertsonen deitura gisa:

* Silvestre Ochagavía Errázuriz, Txileko politikari eta ministroa, honen omenez izendatu zen **Ochagavia** landarea.
* Silvestre Ochagavía Echaurren, aurrekoaren semea, hau ere Txileko politikari eta ministroa.
* Ricardo Cruzat Ochagavía, Txileko ingeniaria.
Bongi Mbonambi

'''Mbongeni Theo 'Bongi' Mbonambi''' (Bethlehem, Estatu Askea, 1991ko urtarrilaren 7a) hegoafrikar errugbilaria da, orpokatzaile postuan aritzen dena. Stormersen jokatu zuen 2015-2021 bitartean, eta Sharksen 2021etik aitzina. 2016ko ekainaren 25ean egin zuen debuta Hegoafrikako selekzioarekin, Port Elizabethen, Irlandaren aurka. 2019ko eta 2023ko Munduko Errugbi Kopak irabazi zituen Hegoafrikako talde nazionalarekin.

## Ibilbidea 
* Blue Bulls: 2012–2014	
* Bulls: 2012–2014
* Western Province: 2015–2021
* Stormers: 2015–2021
* Sharks: 2021-

## Palmaresa 
### Blue Bulls 
* Currie Cup
** irabazlea: 2017

### Sharks 
* European Challenge Cup
** irabazlea: 2024

### Hegoafrikako selekzioa 
* The Rugby Championship
** irabazlea: 2019
* Munduko Errugbi Kopa
** irabazlea: 2019, 2023

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak