Polentzi Markiegi

**Polentzi Markiegi Olazabal**, bataio izenez **Florentzio**, (Deba, Gipuzkoa, 1898ko urtarrilaren 3a – Santoña, Espainia, 1937ko urriaren 15a) politikaria eta eusko gudaria izan zen. Jelkidea, katoliko fededuna, bere jaioterri Debako alkatea eta EAJko burukidea. Frankistek fusilatu zuten Espainiako gerra zibilaren garaian, Santoñako Berria hondartzako fusilamenduetan.

## Bizitza 
18 urte zituela, bere jaioterri Debako Euzko Alderdi Jeltzaleko udal batzordeko idazkari izendatu zuten. Urte batzuk geroago, herriko batzokiko lehendakari eta Uri-Buru-Batzarreko idazkari hautatua izan zen. Gipuzko Buru Batzarreko partaide ere bilakatu zen. Oso katoliko fededuna zen, eta haren ohiko esaldietako bat zen «Gora Euzkadi askatuta... Jaungoikoari bakarrik lotuta».

1936an, Gerra Zibila hasi zenean, Debako alkate zen, eta aste gutxiren buruan ihes egin behar izan zuen familiarekin, irailaren 23an sartu baitziren Deban frankistak. Handik gutxira, Polentziren anaia Jose Markiegi idazlea fusilatu zuten frankistek Oiartzunen, urriaren 25ean. Anaiarena jakinda, Bizkaian zegoela lortu zuen Polentzik emaztea (Maritxu Garate) eta alabak (Itziar, Nekane eta Lorea) Iparraldera itsasoratzea. Garai bertsuan bere anaia Peli Markiegi apaiz eta idazleak ere ihes egin zuen, Argentinara.

Eusko Jaurlaritzaren defentsa ahaleginek huts egin zutenean, 1937ko abuztuan, atxilotua izan zen; eta, beste eusko gudari eta miliziano batzuekin batera, Santoñan preso sartu zuten Duesoko espetxean.

## Heriotza 
Garantiarik gabeko epaiketan, hiltzera kondenatu zuten, eta 1937ko urrian fusilatu zuten, Berria hondartzan, fusilamendu oso sinboliko batean.

Hil zuten egunaren bezperan, bera eta beste 13 hautatuak bi ziegatan banatu zituzten, eta gutunak idazteko aukera izan zuten. Sabino Arana Fundazioak bi gordetzen ditu Markiegirenak: bat, emazteari zuzendua; eta bestea, Debako bere burkide jeltzaleei.

Andoni Astigarraga *Astilarra* gudari presoaren lekukotzaren arabera, «Gora Euzkadi azkatuta!» oihu eginez hil zen Markiegi, eskuan arrosario bat zuela. Polentziren izena eta lema hau dauka planak: «Eusko gudarien omenez».

80. urteurrenean, 2017ko urrian, beste omenaldi bat egin zen Deban, Polentziren oroigarriaren ondoan. Kasu honetan, Gipuzkoako Foru Aldundiak Gerra Zibilean eraildako hautetsiak omendu zituen. Abertzale eta errepublikar ezkertiarrez gain, Errepublikaren kontrako indarren ordezkariak ere omendu zituzten. Hauxe izan zen zerrenda: 

* Gabino Alustiza, Aiako alkatea. EAJ.
* **Polentzi Markiegi**, Debako alkatea. EAJ.
* Saturio Burutaran, Donostiako zinegotzia, Loiolako auzo-alkatea. EAJ.
* Nemesio Fernandez, Andoaingo zinegotzia. EAJ.
* Florencio Iratxeta, Irungo zinegotzia. PSOE.
* Evaristo Larrañaga, Irungo zinegotzia. PSOE.
* Jesús Uranga, Arrasateko zinegotzia. UGT.
* Leoncio Aranburu, Oiartzungo zinegotzia. EAJ.
* Manuel Irigoien, Oiartzungo zinegotzia. EAJ.
* Serapio Mendarte, Errenteriako zinegotzia. EAJ.
* Juan José Izeta, Urnietako zinegotzia. EAJ.
* Valeriano Saizar, Villabonako zinegotzia. EAJ.
* Luis Iglesias, Donostiako zinegotzia. UGT.
* José Ceferino, Donostiako zinegotzia. UGT.
* José María Paternina Alonso, Donostiako zinegotzia. Kontserbadorea.
* Pedro Caballero, Tolosako zinegotzia. Tradizionalista.
* Rufo Andoño, Tolosako zinegotzia. Tradizionalista.
* Pedro Soraluze, Donostiako zinegotzia. Monarkikoa.
* Constantino Segurola, Asteasuko zinegotzia. Katoliko independentea.
* Canuto Ugalde, Elgetako zinegotzia. Koalizio Katoliko-Foruzalea.

## Erreferentziak