open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gamiz (Mungialdea)

**Gamiz** Gamiz-Fika udalerriko elizatea da (Mungialdea, Bizkaia), 1928an Fikarekin bat egin zuen arte berezko udalerria osatzen zuena. Egun, bi herriek osatutako udalaren burua da.

Herritarrei *gamiztar* deritze.

## Demografia 
Udalerri gisa agertzen den azken erroldan —1920koan— 657 biztanle eta 128 etxe zituen. INE estatu espainiarreko estatistika-erakunde ofizialak ez ditu Gamizko eta Fikako biztanleria-datuak bereizita eskaintzen. Beraz, ez dago populazio-kopuruak zehatz ematerik.

## Historia 
Elizatearen lehenengo aipamen idatzia 1227koa da, eta ezaguna den lehen alkatea Juan de Elorriaga da, 1558koa.

Auzo nagusiari, non udaletxea kokatuta dagoen, Ergoien deitzen zaio.

## Kultura 
Euskara da herriko hizkuntza, bizkaiera. Gamiztar guztiak dira euskaldunak.

Herriko ondasun nabarmenak: San Andres Apostoluaren parrokia eliza, Uhartetarren dorrea eta Kafranga izeneko baserrian dagoen bataiarri zaharra.

## Ikus, gainera 
* Gamiz-Fika
* Gamiz (Gasteizko udalerriko herrixka)

## Kanpo estekak 
*  Gamizek 1842tik aurrera izandako biztanleria datuak aurkitzeko orria, Espainiako Estatistika Erakundearen webgunea.

## Erreferentziak
Fika

**Fika** Gamiz-Fika udalerri bizkaitarraren auzoa da, 1928ko fusioa arte berezko udalerria osatzen zuena. Gaur egun, BI-3102 errepideak herria lotzen du alde batetik Ergoienekin (Gamiz-Fikako herriburua) eta bestetik Astorekarekin (Larrabetzu).

Herritarrei "fikatar" deitzen zaie.

## Mugakideak 
Iparraldean Ergoien herrigunea, hegoaldean Alegria auzunea, ekialdean Legarreta auzunea eta hego-mendebaldean Lezama eta Zamudioko udalerriak mugakide ditu.

## Demografia eta biztanleria 
Udalerri gisa agertzen den azken erroldan (1920koan) 374 biztanle eta 76 etxe zituen. INE estatu espainiarreko estatistika-erakunde ofizialak ez ditu **Fika** eta Gamizeko biztanleria-datuak bereizita eskaintzen, beraz ez dago populazio-kopuruak zehatz ematerik.

## Jakingarriak 
1427koa dugu herriaren lehen testigantza, eta 1558an alkatea Juan Perez de Landaverde zen.

Auzo nagusiari Elexalde deitzen zaio, 294 biztanle zituena 2008an, eta bertan dago ikusteko modukoa den San Martin eliza, 1500 inguruan eraikia.

## Jaiak 
Maiatzaren 15ean ospatzen dira Fikako jaiak.

## Ikus, gainera 
* Mungialdea

## Kanpo estekak 
* Gamiz-Fikako udal webgunea
*  Fika 1842tik aurrera izandako biztanleria datuak aurkitzeko webgunean.
Arbatzegi

**Arbatzegi** Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udalerriko elizate eta auzoa da, Bizkaiko Lea-Artibai eskualdean. 1883 arte berezko udalerria izan zuen.

## Demografia eta biztanleria 
Udalerri gisa agertzen den azken erroldan (1877koan) 757 biztanle eta 150 etxe zituen.

Azken urteetako erroldek ez dute "Arbatzegi" erreferentzia jasotzen baina bere balizko datuak "Munitibar" toponimoarekin asimilatzen ditu, Gerrikaizkoak bai bereizten dituelako; horren arabera auzoak (beraz, udalerriaren gune nagusitzat joa) 176 biztanle zituen 2008.

## Ikus, gainera 
* Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz

## Kanpo estekak 
*  Arbatzegi 1842tik aurrera izandako biztanleria datuak aurkitzeko webgunean.
Gerrikaitz

**Gerrikaitz** Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udalerriko hiribildu historikoa eta auzoa da, Bizkaiko Lea-Artibai eskualdean. 1883 arte berezko udalerria izan zuen.

Arbatzegi udalerriaren beste osagai historikotik Lea ibaiak besterik ez du banatzen.

## Demografia 
Udalerri gisa agertzen den azken erroldan (1877koan) 332 biztanle eta 80 etxe zituen.

Azken urteetako erroldek "Gerrikaitz" erreferentzia jasotzen dute, Arbatzegi ez bezala; hala ere, azken hau "Munitibar" izenpean mozorrotuta ageri zaigula interpreta daiteke objektibotasunez. 

## Ikus, gainera 
* Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz

## Kanpo estekak 
*  Gerrikaitz 1842tik aurrera izandako biztanleria datuak aurkitzeko webgunean.
Zenbaki hamartar

**Zenbaki hamartarra** edo **zenbaki dezimala**, zenbaki osoak ez bezala, zati hamartar edo dezimala duten zenbakiak dira. Adibidez, 18.125 eta -2.67 zenbaki hamartarrak dira, zenbaki-sistema hamartarrean garapen mugatua dutenak:

18.125=1 \times 10^1+8 \times 10^0+1 \times 10^{-1}+2 \times 10^{-2} + 5 \times 10^{-3}

-2.67=-2 \times 10^0 - 6 \times 10^{-1} - 7 \times 10^{-2}

Aurreko garapenetan, 10^{-1} bidertzen duen faktorea **hamarrenak** dira, eta 10^{-2} bidertzen duena **ehunenak**.

Zenbaki hamartar guztiek dute zatiki sortzaile bat.

## Kanpo estekak
Ignacio Díaz Olano

**Ignacio Salvador Díaz Ruiz de Olano** (Gasteiz, Araba, 1860ko otsailaren 1a - *ib.*, 1937ko martxoaren 7a) euskal herritar margolaria zen.

14 urterekin margolaritza ikasten hasi zen Gasteizko Margolaritza Akademian. Ondoren, Bartzelonan eta Parisen jarraitu zituen pintura ikasketak. 1894an Erromara joan zen eta 2 urte geroago Gasteiza itzultzean, "El Danzarin" aldizkari satirikoan egin zuen lan *Galop* goitizenarekin. 1901ean, Gasteizko Ofizio eta Arte Ederretako irakasle izendatu zuten. Arka kalean zeukan bere lantegi-estudioa.

1890 eta 1925 bitartean Espainian zehar antolatutako erakusketa askotan parte hartu zuen. 1904an *Erromeriako itzulera* margolana aurkeztu zuen. *Erromeriako itzulera* eta *Siesta* margolanak dira bere lanik ezagunenak.

Gaur egun Gasteizko kale batek bere izena darama.

## Lanak 
* *Kalbarioko erromeriako itzulera* (1903)
* *Leintz Gatzaga* (1915)
* *Siesta* (1915)

## Ikus, gainera 
* Arabar ospetsuen zerrenda.

## Erreferentziak
861 Aïda

**861 Aïda** asteroide gerrikoan aurkitutako 861. asteroidearen izena da. 1917ko urtarrilak 22an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 BE** zen. Bere izena beharbada Giuseppe Verdi konposatzaile italiarraren Aida operagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Zenbaki hamartar periodiko

Matematikan, **zenbaki hamartar periodikoa** koma ondorengo zati hamartarra infinituraino luzatzen den hura da, baina beti zifra multzo berdina, *periodo* izenekoa, behin eta berriz errepikatuz. Zenbaki hamartar periodikoak zatiki moduan adieraz daitezke beti, eta zatiki horri **zatiki sortzailea** deritzo.

Adibide gisa, ondoren agertzen dira zenbaitzenbaki hamartar eta periodiko eta dagozkien zatiki sortzaileak:

::\begin{array}{l} 0,111111111111... = 1/9\\ 0,142857142857... = 1/7\\ 0,333333333333... = 1/3\\ 0,074074074074... = 2/27\\  0,583333333333... = 7/12\end{array}

Bi motako zenbaki hamartar periodiko bereizten dira: *periodiko garbiak*, edo zati hamartar osoa periodo dutenak (0.23232323...., esaterako); eta zati hamartarraren zati bat bakarrik periodo dutenak edo *periodiko mistoak* (0.23455555..., esaterako)

## Notazioa 
Zenbaki hamartar periodikoak idazteko, periodo behin bakarrik idatzi eta bere gainean marratxo bat jartzen da:

::\begin{array}{l} 0,111111111111... = 0,\overline{1}\\ 
0.23455555...=0,234\overline{5}\\ 
 0,074074074074... = 0,\overline{074}\\  
0,6835353535... = 0,68\overline{35}\\
\end{array}

Irakurtzeko, orduan periodoa behin bakarrik aipatu eta *periodo* esaten da ondoren. Adibidez, 0.1111... *zero koma bat periodo* esaten da.

## Zatiki sortzailea 
Zenbaki hamartar baten zatiki sortzailearen kalkulau ezberdina da zenbakia periodiko garbia edo periodiko mistoa den.

### Zenbaki periodiko garbiak 
Adibidez, 0.141414... zenbakiaren zatiki sortzailea kalkulatzeko, pauso hauek jarraitu behar dira:

* Zatikia (z) eta zenbaki periodikoa berdindu egiten dira:
::z=0.\overline{14}
* Arestikoa unitatea gehi periodo adina zeroz biderkatzen da. Adibidean, periodoa 2 zifrakoa denez, 100 zenbakiak biderkatu behar da beraz:
::100z=14.\overline{14}
* Bi berdintzen kenketa egiten da eta suertatzen den ekuazioa ebatzi egiten da zatiki sortzailea kalkulatzeko:

::100z-z=14.\overline{14}-0.\overline{14}

::99z=14\,

::z=\frac{14}{99}

### Zenbaki periodiko mistoak 
Adibidez, 0.2141414... zenbakiaren zatiki sortzailea kalkulatzeko, pauso hauek jarraitu behar dira:

* Zatikia (z) eta zenbaki periodikoa berdindu egiten dira:
::z=0.2\overline{14}
* Arestikoa unitatea gehi periodorik gabeko zati hamartarreko zifra adina zeroz biderkatzen da. Adibidean, periodorik gabeko zati hamartarra zifra bakarrekoa da: 2. Beraz, bider 10 egiten da:
::10z=2.\overline{14}
* Orain, zenbaki periodiko garbiek kasuan bezala egiten da. Periodo bi zifrakoa denez, aurrekoa bider 100 egin behar da:

::1000z=214.\overline{14}

* Kenketa eginez eta ekuazioa ebatziz:

::1000z-10z=214.\overline{14}-2.\overline{14}

::990z=212\,

::z=\frac{212}{990}

## Kanpo estekak
864 Aase

**864 Aase** asteroide gerrikoan aurkitutako 864. asteroidearen izena da. 1921eko irailak 30ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **A921 SB** zen. Flora familiako eta S motako asteroidea da.

## Kanpo estekak
865 Zubaida

**865 Zubaida** asteroide gerrikoan aurkitutako 865. asteroidearen izena da. 1917ko otsailak 15ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 BO** zen.

## Kanpo estekak
867 Kovacia

**867 Kovacia** asteroide gerrikoan aurkitutako 867. asteroidearen izena da. 1917ko otsailak 25ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 BS** zen.

## Kanpo estekak
Jatorrizko Tavastia

**Kanta-Häme** edo **Jatorrizko Tavastia** Finlandiako eskualde bat da. Varsinais-Suomi, Satakunta, Pirkanmaa, Päijät-Häme eta Uusimaa lurraldeekin egiten du muga. Hämeenlinna hiri handiena da Riihimäki eta Forssa herriekin batera.

## Historia 
Eskualdeko lehenengo biztanleak, ehiztari eta biltzaileak gehien bat, k.a. IX. mendean iritsi zirela uste dute arkeologo adituenek. Hauek itsasoak eta bertako inguruneak eskaintzen zienaz baliatzen ziren bizirauteko. Gaur egun Finlandiako hizkuntza nagusia, finlandiera, k.a. VI. mendean bertara iritsitako gizonen hizkuntzatik eratorritakoa dela ziurtatu dute. Beraz, finlandiera, Europako hizkuntza zaharrenetakoa dela frogatzea lortu dute.
1155. urtean, probintzia, suediarren esku gelditu zen, lurralde hauetan Häme gaztelua eraiki ostean hauen nagusitasuna erakutsiz. Hauek, ekarpen asko egin zituzten bertako gizarte atzeratuan. Hala ere, haien hizkuntza zapaldu eta kristautasuna, eta ondoren luteranismoa, inposatuak izan zitzaizkien biztanleei.

1721. urtean, eskualdea, Errusiaren menpe gelditu zen, hauek, biztanleak suediarren zapalkuntzatik babestuko zituztela hitzeman ondoren. Eskualde osoa 1812. urtean Errusiak menperatu ostean, Finlandiako Dukerri Handia osatu zuen Finlandiak Errusiaren barnean. 1860. urtean sortutako nazionalismo baten ondorioz, finlandiera berreskuratua izan zen eta independentzia grinak, 1918. urtean subiranismoa lortzea ekarri zuen.

## Administrazioa 
Eskualdeko zerbitzu guztiak Hämeenlinna hiriburuan daude. Hiriburua izateaz gain, biztanle gehiengo hiria da eta eskualdeko ekonomiaren irabazi gehienak bertan daude.

### Udalerriak 
Eskualdea 3 barrundietan banatzen da: Forssakoa, Hämeenlinnakoa eta Riihimäkiko barrundiak. Banaketa hauek ez duten esanahi gehiegi, izan ere eskualde guztia hiriburuak kontrolatzen du gehien bat. Barrundi hauek batez ere, laguntza ekonomikorako erabiltzen dira.

Hiru hauek gehituta 3 hiri (barrundiko hiri nagusiak) eta 13 udalerri gelditzen zaizkigu, batzuk herri osoak direlarik eta beste batzuk aldiz, hainbat herri txiki-txiki bateraturik.

ezkerrera|250px|Kanta-Häme.

## Demografia 
## Argazki gehiago 

Irudi:Kanta-Häme.vaakuna.svg|Armarria.
Irudi:Hameenlinna Aulanko Nature Reserve view 1.jpg|Aulanko Parke Nazionala.
Irudi:Forssan kirkko1.jpg|Forssako eliza.
Irudi:Hameen linna ja bastioni.jpg|Häme gaztelua.

Irudi:Janakkalankirjastourheilutalo.jpg|Janakkalako liburutegia.
Irudi:Rengonkirkko.JPG|Renko herriko eliza.
Irudi:Torronsuon kansallispuisto.jpg|Torronsuo Parke Nazionala.
Irudi:Hameenlinna lake vanajavesi.jpg|Vanajavesi lakua.

## Kanpo estekak
Sintesi gehigarri

**Sintesi gehigarria** tinbre musikal bat sortzeko erabiltzen den soinu sintesi teknika bat da.

Instrumentu baten tinbrea harmoniko edo partzial anitzez osatua da. Armoniko edo partzial horiek, kopuru desberdinetan, denboran zehar aldatzen dira. Sintesi gehigarriak armoniko eta anplitude desberdineko soinu-uhin anitz erabiltzen ditu instrumentuen tinbreak imitatzeko. Honetarako, normalean, oinarrizko frekuentziaren anitzkoien tonuetan afinatuta dagoen osziladore banku bat erabiltzen da. Askotan, osziladore bakoitzak bere ozentasun inguratzailea dauka, denboran zehar aldatzen den soinu errealista eta dinamikoa sortuz.

## Teoria 
Sintesi gehigarriaren atzean dagoen kontzeptua Joseph Fourier frantziar matematikariak egindako lanarekin lotuta dago.
Fourierren aurkikuntza ondokoan datza: funtzio periodikoak serie infinitu baten batuketaz osatuta daude. Honi jarraiki, seinale periodiko guztiak, funtzio matematiko gisa irudikatuta daudenean, frekuentzia anitzeko sinu funtzioen batuketaz osa daitezke. Zehatzago, denbora diskretuan dagoen edozein soinu periodiko honela sintetizatu daiteke:

:s[n] = \frac{1}{2} a_0[n] + \sum_{k=1}^{k_{\max}} a_k[n] \cos\left( \frac{2 \pi f_0}{F_\mathrm{s}} k n \right)-b_k[n] \sin\left( \frac{2 \pi f_0}{F_\mathrm{s}} k n \right)

edo

:s[n] = \frac{1}{2} a_0[n] + \sum_{k=1}^{k_{\max}} r_k[n] \cos\left( \frac{2 \pi f_0}{F_\mathrm{s}} k n + \varphi_k[n] \right)

non

:a_k[n] = r_k[n] \cos \left( \varphi_k[n] \right) \quad b_k[n] = r_k[n] \sin \left( \varphi_k[n] \right) \,

eta *F*s laginketa frekuentzia da, *f*0 oinarrizko frekuentzia da, eta *k*max s/(2 *f*0) armonikorik altuena da (Nyquist frekuentziaren azpitik).

## Kanpo estekak
Mixcoatl

thumb|250px|Mixcoatl jainko azteka
[thumb|ezkerrera|250px|Mixcoatl jainko azteka [Telleriano-Remensis Kodexa|Telleriano-Remensis Kodexean.]]
**Mixcoatl** azteka mitologian ekaitzen eta ehizaren jainkoa da. Izenak nahuatlez "Suge hodei" esan nahi du (mix = hodei eta coatl = sugea). Antzinako mexikarrek Esne Bidea Mixcoatlen irudikapen bat zela uste zuten. Beste Mixcoatl mota bat ere badago, Iztac Mixcoatl izenekoa, Ometeotlen antzekoa den zeruko jainko zahar bat.

Mixcoatl (nahuatlez *Mixcōātl*) pertsonaia mitiko bat ere bada, Ce Acatl Topiltzin Quetzalcoatlen aita eta X. mendean Tula bezala ezagutzen den Tollan-Xicocotitlanen (gaur egungo Hidalgon) ezarri zen txitximeka talde baten gidaria.

## Ikus, gainera 
* Mixcoac

## Kanpo estekak
NA-2011

edo **Otsagabia-Larraine errepidea** edo ofizialki **Zaraitzu-Frantzia errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  foru errepidea eta  lotzen du.

Errepidea 10,83 kilometrokoa da.

## Historia 
Larrainerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Otsagabia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* 
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
869 Mellena

**869 Mellena** asteroide gerrikoan aurkitutako 869. asteroidearen izena da. 1917ko maiatzak 9an aurkitu zuen R. Schorrek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 BV** zen.

## Kanpo estekak
Gneo Oktavio

**Gneo Oktavio Rufo** () Erromatar Errepublikako politikari bat izan zen.

Gneo Oktavio Errepublikako kontsul izendatua izan zen K.a. 87an. Bere aita Gneo Oktavio zen, eta bere osaba Marko Oktavio. Biak Gneo Oktavioren semeak ziren, K.a. 165ean kontsula izan zen, hau, aldi berean, Gneo Oktavio Ruforen semea zelarik.

Bere kontsulaldian, Oktaviok bere kide zen Luzio Kornelio Zinari aurre egin zion eta Erromatik kanporatu zuen. Horregatik, erahila izan zen Zina Erromarantz joan zenean Gaio Mariorekin. Plutarkok, Gneo Oktaviori buruz hitz egiten duena bere "Mario eta Silaren bizitzak" lanean, ospe politiko oneko pertsona bezala deskribatzen du. Printzipio zorrotzak erabili zituen bere politikan, eta bere garaikideek iritzi ona zuten bere ahalmen militarrari buruz. Plutarkok Oktavio Augustoren arbaso bezala identifikatzen du.

Bere seme Luzio Oktavio K.a. 75ean kontsul aukeratua izan zen. Bere anaia Marko Oktavio K.a. 76an kontsul izan zen beste Gneo Oktavio baten aita izan zen. Bere beste anaia Gaio Oktavio Augusto enperadorearen herenaitona izan zen.
NA-9200

**NA-9200**, lehen **NA-2021** izenekoa, edo **Erremendiko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-140 nafar errepidearen 23,54 kilometroan hasi eta Erremendia mendiaren gainera arte doa. Errepidea 3,30 kilometro luze da.

Errepidearen hasiera, Erremendiko mendatean hasten da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Jaurrieta

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Alboino

**Alboino** lombardiarren erregea izan zen 563 ingurutik 572 arte, eta bere aita Alduinoren oinordekoa izan zen. Bere herri guztiarekin Bizantzioren zerbitzura sartu ondoren, avaroekin aliatu zen gepidoen aurka eta azken hauek Danubion zuten erresuma suntsitu zuten, gepidoen errege zaharra zen Kunimundo hilez eta azken honen alaba zen Rosamundarekin indarrez ezkonduz. Alboino aurretik Clotsindarekin ezkondu zen, frankoen errege izan zen Klotario I.aren alaba eta printzesa merovingiarra.

568 hasieran, beharbada avaroen aurkako mesfidantzaren ondorioz, baina Bizantziar Inperioak Italian godoen aurkako gerraren ondoren zuen ezegonkortasunaz ere jabeturik, bere herria Italia iparraldera abiatuko zela erabaki zuen. Harantz abiatu zen bere herriarekin eta beste tribu batzukin, hauen artean gepidoak, avaroak eta saxoiak zeudelarik. Italiara abiatu ziren gaur egungo Hungariako Balaton lakutik irtenda 569ko udaberrian, eskualdea lehen dukerri lombardiar bihurtuz eta bertan bere iloba Gisulfo ezarriz, egoitza Cividale zuena, dukerriaren hiriburua zena. Penintsularen iparrekialdetik Po ibaiaren haran emankorra konkistatu zuen, baita Alpeak ere, erdialdeko Italiaz gain, Ravena eta Erroma izan ezik, konkistatik libratzen direnak, bizantziarrek kontserbatu ahal izan zituztenak, euren egoitza nagusia Teodoriko Handia errege godoak Veronan izan zuen antzinako Regian ezarri zutenak. Milan 569ko uda amaieran erori zen eta Paviak hiru urte iraun zuen setio luze eta neketsu baten ondoren amore eman zuen 572an.

572ko ekainak 23an, Alboino Veronan eraila izan zen siesta egiten ari zenean. Tradizioaren arabera, Rosamunda izan zen mendekuzko erailketa honen bultzatzailea, Alboinok garaipenaren ardoa Kunimundoren burezurretik edaten behartu baitzuen.

## Kanpo estekak
Galiziako Erresuma

**Galiziako Erresuma** Iberiar penintsulan hainbat garaitan izandako entitate bien izena da. Lehendabizikoz, 406an Mendebaldeko Erromatar Inperioan sartutako suebo herriak izandako monarkia germanikoa izan zen: Sueboen Erresuma. Erresuma hura Iberiar penintsularen ipar-mendebaldeko muturrean zegoen, Gallaecia izeneko probintzian. Bisigodoek anexionatu zuten 585ean.

Erdi Aroan, bisigodoen oinordeko ideologikoa zen Asturiasko Erresuma 910ean banatu zenean, Galizian ezarritako entitatea izan zen. Burujabea izan zen aldiz bi mendeetan zehar: 1126an Alfontso VII.a Galiziako erregeak Gaztelako Koroa jarauntsi eta 1128an bere hegoaldeko zatia zen Portugalgo konderria Erresuma burujabe bihurut zen; gero hegoalderantz ekin zioten errekonkistari. 1157an Gaztelako Koroa banadu zenean, Galizia Leongo Erresumaren barnean mantendu zen. Hala ere, forma aldetik Galiziako Erresuma entitate moduan 1833 arte zirauen.

## Bibliografia 
* Lopez Carreira, A. (1998): *"O Reino de Galiza"*. A Nosa Terra, Vigo
* Nogueira, C. (2001): *"A Memoria da nación: o reino da Gallaecia"*. Xerais, Vigo
* Lopez Carreira, A. (2005): *"O Reino medieval de Galicia"*. A Nosa Terra, Vigo

## Kanpo estekak
NA-9201

**NA-9201**, lehen **NA-2033** izenekoa, edo **Ortzanzurietako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-135 nafar errepidearen 48,77 kilometroan hasi eta Ortzanzurieta mendiaren tontorrean dagoen telebista errepikagailura arte doa. Errepidea 6,23 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Orreaga

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2101

**NA-2101** edo **Santsoaingo errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-150 nafar errepidearen 27,90 kilometroan hasi eta NA-2100 errepidearen 4,38 kilometrora arte doa, Santsoain kontzejua zeharkatuz. Errepidea 2,37 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Urraulbeiti

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2102

**NA-2102** edo **Ozkoidiko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2100 nafar errepidearen 6,77 kilometroan hasi eta Urraulgoitiko udalerrian dagoen Ozkoidi kontzejura arte doa. Errepidea laburra da, 0,66 kilometro baino ez ditu.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Urraulgoiti

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2110

edo **Arbontze - Murillo Berroia errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  foru errepidea eta Murillo Berroia lotzen du.

Errepidea 3,66 kilometrokoa da.

## Historia 
Murelu-Berroiarako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Erromantzatua

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* Murelu-Berroia
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
NA-2113

**NA-2113** edo **Leireko monasterioaren errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2420 nafar errepidearen 46,69 kilometroan hasi eta Leireko monasteriora arte doa. Errepidea 3,98 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Esa

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Luzio Oktavio

**Luzio Oktavio** (;  – K.a. 74) Erromatar Errepublikako politikari bat izan zen.

Oktavio ziur aski Gneo Oktavioren semea zen (K.a. 87an kontsula izan zena) eta Gneo Oktavioren biloba (K.a. 128an kontsula izan zena)-

Oktavio K.a. 165ean kontsula izan zen bere birraitona Gneo Oktaviok eraikitzea agindu zuen Palatinoko luxuzko etxe batean bizi zen.

* K.a. 78an pretore aukeratua izan zen.

* K.a. 75ean kontsul aukeratua izan zen Gaio Aurelio Kottarekin batera. Aurreko urteko kontsuletako bat, hau ere Gneo Oktavio izenekoa, ziuraski bere lehengusua izan zen.

* K.a. 74an prokontsul izendatua izan zen eta Zilizia probintziako gobernua eman zitzaion. Baina Oktavio urte hasieran hil zen, bere probintziara iritsi aurretik.
Japeto (satelitea)

thumb|250px|eskuinera|Japetoren satelite bidezko irudia.
**Japeto** (Iapetus) Saturno planetaren sateliteetako bat da. Zortzigarrena, planetarekiko distantzian, eta hirugarrena diametroz Titan eta Rearen atzetik. 1500 Km inguru dauzka diametroz. Giovanni Domenico Cassini astronomoak 1671ean kausitu zuen.
Bere ezaugarri bitxiena da hemisferio baten azalera beste hemisferioa baina ilunagoa dela. Azaleraren konposizio ezberdina omen dela kausa kolorearen aldakortasunaz.

## Izena 
Japeto sateliteak (edo bestela Saturno VIII deritzona) Japeto titanaren izena hartzen du. Giovanni Domenico Cassini astronomoak Saturnoren bost sateliteak, Japeto barne, Sidera Laodicea izendatu zituen. Geroago John Herschelek, 1847an, "Lurmutur Hiritik egindako behaketen emaitzak" izenburuko liburuan, Saturnoren sateliteak izendatu zituen, Saturno jainko greziarraren anai-arreben izenekin, titanak deritzenak.

## Orbita/Birabidea 
Japetoren orbita ez da oso orokorra. Saturnoarekiko distantzia beste satelite handiago baino askoz urrunagokoa da, eta bere orbita 15º inguru inklinatuta dago ekliptikaren planoarekiko. Japetotik Saturnoren eraztunak ondo ikus daitezke.

## Ezaugarri fisikoak 
Japetoren osagai nagusia izotza omen da, daukan dentsitate baxuak hala adierazten baitu.
Bere hemisferioak kolore ezberdinekoak dira. Bata oso iluna da, bestea aldiz, argitsua.

XVII. mendean Giovanni Domenico Cassini astronomoak azpimarratu zuen Japeto soilik ikus zitekeela Saturnoren alde batean zegoenean, beste aldean zegoenean ostera ez. Astronomoak berak eman zuen azalpena fenomoeno horretarako: satelitearen alde bat, bestea baino askoz ilunagoa zela proposatu zuen. Geroago Voyager 2 zundak hortik hurbil pasatzean, horren teoria egiaztatu zuen.

Japetoaren itxura, Lurretik ikusita, Ying eta Yang dualismoaren sinboloaren bezalakoa da.

## Mendilerroa ekuadorrean 
Cassini-Huygens zundak 2004an beste ezaugarri arrotz bat aurkitu zuen Japetoren ekuadorrean. Nahiko uniformea den mendilerroa dago ekuadorren inguruan.
Mendilerroa Toledo Mendiak izena eman diote.

## Esplorazioa 
Japeto Voyager 2 zundaren bisita jaso izan zuen 1981eko abuztuaren 22an. Voyager 2 Japetotik 966.000 km ingurura pasatu zen, bere azaleraren argazki batzuk hartu zituen. Geroago Cassini-Huygens 2004an hortik pasatu zen Saturno eta bere sateliteak ikertzeko. Zunda berriaren argazkiak askoz zehatzagoak dira.

## Bitxikeriak 
"2001: Espazioko Odisea" fikziozko filmean, monolito handiena Japetoren azalean jarrita dago.

## Kanpo estekak
Los Altos mendilerroa

**Los Altos mendilerroa** Paraguaiko Cordillera departamendua, Central departamendua eta Paraguari departamenduan kokatutako mendilerro, lautada edo altxatze batzuk dira. Brasildar Goi-Ordokiaren zati da. Paraguai ibaitik Ybycuí mendilerroraino hedatzen da. Bertako mendi edo muinoen artean Emboscada, Caacupé, León, Mbatoví, Santo Tomás, Chololó, Paraguari eta beste batzuk nabarmentzen dira.

## Kanpo estekak
Brasilgo goi-lautada

**Brasilgo goi-lautada** Hego Amerikako eskualde zabala da, Brasilgo ekialde, hegoalde eta erdialdeko zati handiena hartzen duena, eta baita Paraguaiko ekialdea, Argentinako Mesopotamia eta Uruguaiko lurraldearen zati handi bat ere. 4.500.000 kilometro koadro ditu luze-zabalean. Iparraldean Amazonaseko lautadarekin egiten du muga, ekialdean Ozeano Atlantikoarekin, hegoaldean Panpako lautadarekin eta Rio de la Plataren estuarioarekin, eta mendebaldean Gran Chacorekin eta Mato Grossoko Pantanalarekin.

## Ikus, gainera 
* Brasiliako mendigunea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pontecesures

**Pontecesures** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Caldasko eskualdean kokatzen den udalerria da.

## Parrokiak 
* O Cagaxol
* Carreiras
* Condide
* O Couto
* Fenteira
* Grobas
* Infesta
* A Paxareira
* Portarraxoi
* Porto de Abaixo
* Porto de Arriba
* Redondo
* San Luís
* San Xulián
* O Souto
* A Toxa

## Iruditegia 

Irudi:Pontecesures 060905 009.JPG|Eliza
Irudi:Pontecesures 060905 001.JPG|Pontecesuresko kalea
Irudi:Pontecesures 060905 015.JPG|Antzinako tabako biltegia
Irudi:Pontecesures 060905 006.JPG|Pontecesurasko eraikina
Irudi:Pontecesures 060905 018.JPG|Padrón eta Pontecesuras arteko zubia
Irudi:Pontecesures 060905 017.JPG|Lantegia
Irudi:Pontecesures 060905 019.JPG|Pontecesuras udalerria zeharkatzen duen ibaia
Irudi:Pontecesures 060905 020.JPG|Aukerako autoen erakustazokaren inguruko estatua

## Kanpo estekak 
* Pontecesuresko udal webgunea 
* Pontecesuresko webgune ez ofiziala
Rockall

**Rockall** Ipar Atlantikoko irla txiki eta arrokatsua da. Haitza desagertutako sumendi baten zatia da. 25 metroko zabalera du oinarrian eta 22 metrotako altura itsas mailatik. Behin-betiko biztanle bakarrak mangolinoak eta bestelako moluskuak dira. Itsas hegazti gutxi batzuek, hala nola kaioek, martinek eta zangek udan atseden hartzeko erabiltzen dute.

Ezinezkoa da bertan bizitzea. Ez dago ur iturri naturalik.
220px|ezkerrera|thumb|Rockall.
## Kokapena 
Eskoziako St Kilda biztanlerik gabeko irlatik 301,4 kilometro mendebaldera dago eta North Uist irlako Hogha Gearraidh herrixkatik 368,7 kilometrora. Irlandako Errepublikako Donegaletik 424 kilometro ipar-mendebaldera dago.

## Estatuen aldarrikapenak 
Rockall uhartearen gaineko burujabetza Erresuma Batuak, Irlandako Errepublikak, Islandiak eta Faroe Uharteek/Danimarkak aldarrikatzen dute.

### Erresuma Batuaren aldarrikapenak 
1955eko irailaren 18an, Desmond Scott britaniar teniente-komandanteak uhartea Erresuma Batuari atxiki zion ofizialki. Hiru soldadu helikoptero bidez uhartera iritsi ziren, eta bertan Erresuma Batuko bandera ipini zuten. 1972an Erresuma Batuak uhartea Invernessko konderriari (Eskozia) atxiki zion. 1973tik aurrera Kanpoko Hebriden parte da.

## Literaturan 
Rockall sarritan agertzen da Kirmen Uriberen *Bilbao-New York-Bilbao* eleberrian, Ondarroako arrantzaleen arrantzaleku.

## Ikus gainera 
* Rocabarraigh
* Rockall Arroa

## Kanpo estekak 
* Rockall uhartearen inguruko historia eta datuak 

## Erreferentziak
Frédéric Bazille

thumb|Frédéric Bazille

**Jean Frédéric Bazille** (1841eko abenduaren 6a – 1870eko azaroaren 28a) margolari inpresionista frantsesa izan zen. Montpellieren jaio zen, familia protestante baten baitan. Itxura baten umetan Eugène Delacroix pintorearen lanek erakarrita zaletu zen. Familiak ez zion trabarik ipini margolari izateko, beti ere medikuntza ikasketak jarraitu izatera. 1859an hasi zen mediku izateko ikasten eta ikasketak burutzeko 1862an Parisa joan zen. Bertan Pierre-Auguste Renoir eta Alfred Sisleyrekin egin zuen topo eta hauekin batera inpresionismoa parez pare ezagutu zuen. Charles Gleyreren akademian izena eman zuen. Lagunartekoak ere izan ziren Claude Monet eta Édouard Manet. Familiak ez zuen diru arazorik, ezta Frédericek ere, eta sasoi hartako hainbat laguni laguntzeko aukera izan zuen. 1870eko abuztuan, Frantzia eta Prusiaren arteko gerra hasi berritan armadara deitu zuten. Bitan izan zen zauritua eta urte hartako azaroan, 29 urte besterik ez zuenean, hil egin zen.

## Lanak 
* *La Robe rose*, (1864) - 147 x 110 cm, Orsay museoa, Paris 
* *Atelier de la rue Furstenberg*, - 80 x 65 cm, Fabre museoa, Montpellier 
* *Aigues-Mortes*, - 46 x 55 cm, Fabre museoa, Montpellier 
* *Autorretratoa*, (1865) - 109x72 cm, The Art Institute, Chicago 
* *Réunion de Famille*, (1867) - 152 x 230 cm, Orsay museoa, Paris 
* ''Le Pécheur à l'épervier*, (1868) - 134 x 83 cm, Fondation Rau pour le tiers-monde, Zürich 
* *Vue de village*, (1868) - 130 x 89 cm, Fabre museoa, Montpellier 
* *Scène d'été*, 1869 - 158 x 158 cm, Cambridge, Harvard Unibertsitatea 
* *La Toilette*, (1870) - 132 x 127 cm, Fabre museoa, Montpellier 
* *L'Atelier de la rue Condamine*, (1870) - 98 x 128.5 cm, Orsay museoa, Paris 
* *Paysage au bord du Lez*, (1870) - 137.8 x 202.5 cm, The Minneapolis Institute of Arts, Minneapolis 

## Iruditegia 

Fitxategi:Bazille,_Frédéric_~_Summer_Scene,_1869,_Oil_on_canvas_Fogg_Art_Museum,_Cambridge,_Massachusetts.jpg|*Scène d'été*, 1869
Fitxategi:Frédéric Bazille 001.jpg|*Réunion de Famille*, (1867)
Fitxategi:Bazille, Frédéric ~ La Toilette, 1869-70, Oil on canvas Musee Fabre, Montpelier.jpg|*La Toilette* (1869-1870), Montpellier, Fabre museoa.
Fitxategi:Frédéric Bazille - The Little Gardener - Google Art Project.jpg|*Le Petit Jardinier* (1866-1867 inguru), Houstongo Arte Ederren Museoa.

## Kanpo lotura 
* Bazille *MuseumSyndicate'' atarian
NA-2040

|}

 edo **Nagore-Garralda errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  foru errepidea eta  errepide lokala lotzen du.

Errepidea 16,64 kilometrokoa da.

## Historia 
Longida eta Aezkoa arteko (Artzibarren bidez) bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

Itoizko urtegiaren eraikuntzarekin, galtzada berri bat sortu zen Itoitz eta Orotz-Betelu artean, urtegiak urez beteko zuena ordezkatzeko. Gauza bera gertatu zen  orgaren zati batekin. Horretarako, hiru tunel eraiki ziren: Agoizko tunela, Nagoreko tunela eta Karrobideko tunela.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Artzibar
* Orotz-Betelu
* Garralda

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* 
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
Telleriano-Remensis Kodexa

**Telleriano-Remensis Kodexa** Mexikon XVI. mendean eginiko erritu, historia eta egutegi edukia duen eskuizkribu bat da.

32x22 zentimetroko neurriak dituen paper europarrean inprimatua dago eta azteken idatzitako margolanen adibide baten bizirautea suposatzen du.

## Zatiak 
Kodexa hiru zatitan banatua dago, iragarpen egutegi edo tonalamatl bat barne:

* 18 hilabeteko egutegi azteka hamairuko bakoitza presiditzen zuten jainkoen marrazkiekin.
* Bigarrena ertamerikar egutegi iragartzaile eta zeremoniala da, tonalpohuallia alegia.
* Azkenak urte liburu historiko batzuk ditu 1198tik 1562 arte, hauen ondoren marrazkirik gabeko gazteleraz idatzitako bi orri daudelarik, 1519 eta 1557 bitarteko berri historikoekin.

Telleriano-Remensis Kodexaren zati historikoak azteken historia irudikatzen du XII. mendeko bere migrazio mitikotik hasi eta espainiar okupazioaren lehen hamarkadetararte.

Garrantzi berezia du 1487an, Tenplu Nagusiaren eskaintzan 20.000 biktima sakrifikatu izana, kodexean piktograma batekin irudikatzen dena.

## Egoera 
Ziuraski kodex honek gaur egun galduta dagoen iturri bat kopiatzen du, Huitzilopochtli izeneko kodexa. Bere gaztelerazko glosen zati bat fray Pedro de los Ríos fraideak idatzi zituela ere uste da.

Beste alde batetik, Ríos Kodexarentzako iturri bezala erabili zela frogatua dago.

Kodexa Parisen dago, Frantziako Liburutegi Nazionalean
. Kopia bat egin zuen kodexen pelikuletatik abiatuta Texaseko Unibertsitateak, Eloise Quiñones Keberrek iruzkindua.

## Ikus, gainera 
* Mexikoko kodex kolonialak

## Kanpo estekak
Prodiko Keakoa

**Prodiko Keakoa**, (c. K.a. 465-c. K.a. 395) Antzinako Greziako filosofo bat izan zen, sofisten lehenengo belaunaldikoa. Jaiolekua zuen Kea uhartetik enbaxadore moduan etorri zen Atenasera eta bertan bihurtu zen sofista. Platonen idazkietan Sokratesen lagun gisa agertzen da.
Hipias

**Hipias** izen grekoak pertsonaia ezberdinei buruzkoa da:

* Hipias (tiranoa), K.a. VI mendeko Atenasko tirano bat;
* Hipias Elidekoa, sofista;
* Hipias Handia eta Hipias Txikia, Platonen solasaldi bi.
Krates

**Krates** izen grekoak pertsonaia ezberdinei buruzkoa da:

* Krates Atenaskoa (poeta), K.a. V. mendeko poeta bat.
* Krates Tebaskoa, filosofo ziniko bat.
* Krates ingeniaria, Alexandro Handiaren ingeniaria.
* Krates Malluskoa, filosofo helendarra.
* Krates Tralleskoa, erretorikoa.
* Krates Atenaskoa, Akademia Platondarraren zuzendari izandakoa.
870 Manto

**870 Manto** asteroide gerrikoan aurkitutako 870. asteroidearen izena da. 1917ko maiatzak 12an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 BX** zen. Bere izena greziar mitologiako Manto izeneko pertsonaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
871 Amneris

**871 Amneris** asteroide gerrikoan aurkitutako 871. asteroidearen izena da. 1917ko maiatzak 14an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 BY** zen. Flora familiako asteroidea da. Bere izena Giuseppe Verdiren Aida operako Amneris izeneko pertsonaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
876 Scott

**876 Scott** asteroide gerrikoan aurkitutako 876. asteroidearen izena da. 1917ko ekainak 20an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 CH** zen.

## Kanpo estekak
877 Walküre

**877 Walküre** asteroide gerrikoan aurkituako 877. asteroidearen izena da. 1915eko irailak 13an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1915 S7** zen. Bere izena Wagnerren Die Walküre operagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
878 Mildred

**878 Mildred** asteroide gerrikoan aurkitutako 878. asteroidearen izena da. 1916ko irailak 6an aurkitu zuten Seth Barnes Nicholsonek eta Harlow Shapleyk Mount Wilson behatokitik. Nisa familiako asteroide bat da. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1916 f** zen.

## Kanpo estekak
Nisa familia

**Nisa familia** (Polana edo Hertha familia bezala ere ezagutua) eguzkiaren inguruan 2,41 eta 2,5 unitate astronomiko bitarteko distantziara orbitatzen duten asteroide batzuk osatzen dute. Familia honetako asteroideek 0,12 eta 0,21 bitarteko eszentrikotasuna eta 1,4 eta 4,3 bitarteko okerdura dute. Familia honen izena familiako asteroiderik handiena den 44 Nisatik dator.

## Azpitaldeak 
Nisa familiako asteroideak, tipikoki, mineralogiari dagokionez, bi taldetan banatuta daude: Nisa eta Polana. Lehen taldean, masiboenak 44 Nisa eta 135 Herta dira, eta S motako asteroideak dira. Bigarrenean 142 Polana da masiboena eta F motako asteroideak dira.

## Familia honetako asteroideak 
## Kanpo estekak
Krates Tebaskoa

**Krates Tebaskoa** (; -) Antzinako Greziako filosofo ziniko bat izan zen. Diogenes Sinopekoaren jarraitzailea eta estoizismoaren sortzaile den Zenon Zitiokoaren maisu izan zen. Aberatsa izanik, bere ondasun guztiak eman eta pobrezia materialez bizi izan zen, bere pentsaera zinikoari jarraiki. Hiparkia Maroneiakoarekin ezkondu zen, modu zinikoan bizi izan zena. Kratesen irakaskuntzen zati batzuk bizirik diraute, Estatu ziniko idealaren deskribapena barne.

## Bizitza 
Krates K. a. 365 inguruan jaio zen. Tebasen. Ascondusen semea zen, eta ondasun handi baten oinordekoa, Atenasen pobrezia zinikoan bizitzeko uko egin ziola esaten da. Diogenes Laerziok, gai honen bertsio ezberdin batzuk eskaintzen ditu, horietako batek bere dirua Tebaseko hiritarrei oparituz aurkezten du Krates; beste batek, bere dirua bankari baten eskuetan jarriz, bere seme-alabei eman behar diela adostuz, hauek ere filosofo bihurtzen ez badira, kasu honetan, behartsuen artean banatu behar duelarik.

Atenasera joan zen, non tradizioak Diogenes Sinopekoaren ikasle bihurtu zela dioen, Krates eta Diogenesen arteko harreman zehatza zalantzazkoa da, baina itxurazko erreferentzia bat dago, bere burua "Diogenesen hirikide bat" bezala aipatzen duena, "inbidiaren trama guztiak desafiatu zituena".

Diogenes Laerziok, greziar filosofo askoren bizitzari buruz idatzi zuena, Kratesi buruz ere idatzi zuen. Dioenez, Krates "ateen irekitzailea" bezala ezagutzen zen, erregularki pertsonen etxeetan sartzen zelako aholkuak emateko.

Fisikoki erakargarria ez zen gizona zen, baina hain izpiritu ona zuen, eta hain zen alaia beti, ezen Atenaseko jendeak etxean hartu baitzuen. Izan ere, "Ateen irekitzailea" ez ezik, "Espiritu ona" ere esaten zitzaion, eta behar zuen edonori laguntzen zion, baita une horretan bere laguntza behar zutela konturatzen ez baziren ere.

Atenasko kaleetan hil zen, eta bere eskola filosofikoa, beharbada, bere emazte Hiparkiak zuzenduko zuen hil ondoren. Bere sinesmenak eta irakaspenak erabat bizitzeko bere ereduak, Zenon Zitiokoaren lanen bidez, bere ondorengo belaunaldi ugariengan eragina izango zuen.

## Filosofia 
Kratesek gai filosofiko ezberdinei buruz idatzi zuen, Diogenes Laerziok Platonenarekin alderatzen duen estilo batean. Zoritxarrez, idazki horiek ez ziren bizirik atera. Beste alde batetik, Kratesi esleitutako 36 epistola ziniko daude, baina hauek I. mendeko ondorengo konposizioak dira, nahiz eta bere filosofiaren zenbait alderdi agertu ez ziren Kratesen lanak.
thumb|272x272px|Krates eta Diogenes
Krates ere tragedia filosofiko batzuen eta olerki batzuen egilea izan zen, eta horietako batzuen aztarnak bai iritsi dira gaur egun arte. Bere idazki filosofikoetako batzuk umorez beteak zeuden.

Jendeari bere otorduetan dilistak baino ezer nahiago ez izateko eskatu zion, luxua eta bitxikeria baitziren hiri batean sedizioen eta matxinaden kausa nagusiak. Badira, halaber, Kratesek Kretaren deskribapen homerikoaren parodia eginez hasten den egoera ziniko ideala deskribatuz idatzi zuen poema batetik bizirik irauten duten zenbait pasarte. Krates hiria *Pera* deitzen da, grezieraz Kretesen diru-zorroari erreferentzia egiten diona.

## Erreferentziak
Espainiako Trainerilla Txapelketa

**Espainiako Trainerilla Txapelketa** Espainiako arraun-klub federatuen trainerillen artean jokatzen den txapelketa da, Espainiako Arraunketa Federazioak antolatua.

## Gizonezkoak 
### Seniorrak 
#### Palmaresa 
* ¹ 2020an ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

#### Garaipenak 
### Juniorrak 
1987an abiatu zen lehiaketa.
#### Palmaresa 
#### Garaipenak 
### Kadeteak 
2024. urtean izan zen lehenengo ekitaldia.

## Emakumezkoak 
### Seniorrak 
2007an abiatu zen lehiaketa.
#### Palmaresa 
#### Garaipenak 
### Juniorrak 
2022an abiatu zen lehiaketa.
#### Palmaresa 
### Kadeteak 
2024. urtean izan zen lehenengo ekitaldia.

## Ikus, gainera 
* Euskadiko Trainerilla Txapelketa
* Gipuzkoako Trainerilla Txapelketa
* Bizkaiko Trainerilla Txapelketa
* Trainerilla

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Espainiako Arraunketa Federazioaren dokumentua: Historial del Campeonato de España en Trainerillas Senior, Juvenil y Femenino
*  Todoremo.com, 2005etik aurrerako datuak.
Paul Hazard

**Paul Hazard** (Noordpeene, 1878ko apirilaren 30a - Paris, 1944ko apirilaren 13a) letragizon, historialari eta saiakera idazle frantziar bat izan zen.

Unibertsitateko irakaslea 1904tik, 1910ean Frantziar Iraultzak italierazko literaturan izan zuen eraginari buruzko bere doktoretza tesia idatzi zuen. Katedraduna izan zen Lyongo unibertsitatean. Irakaslea La Sorbonan 1913tik, Lehen Mundu Gerran parte hartzeko deitu zuten, eta 1925ean literatura moderno eta konparatuko katedra lortu zuen Collège de Francen. Académie françaiseko kide hautatua 1940tik, alemaniar okupazioaren garaian, ez zen akademiko bezala hartua izatera iritsi.

Joseph Bedierrekin *Histoire de la littérature française* izeneko lana argitaratu zuen.

Bere lan nagusia "Europar kontzientziaren krisia 1680tik 1715 arte" izenekoa da, historiografian oihartzun handia izan zuena eta etengabe aipatzen dena. Filosofia, Literatura eta Zientziaren historian ere eragina izan du, garai klabe bat bere giro intelektualaren eta bere pentsalari garrantzitsuenen bidez definitzea lortzeagatik.

## Lanak 
* *La Révolution française et les lettres italiennes, 1789-1815*. Lyongo Letra Fakultatean aurkeztutako tesia (1910)
* *Giacomo Leopardi* (1913)
* *La Ville envahie* (1916)
* ''L'Italie vivante* (1923)
* *La Vie de Stendhal* (1928)
* *Avec Victor Hugo en exil* (1930)
* *Don Quichotte de Cervantès: étude et analyse* (1931)
* *La Crise de la conscience européenne: 1680-1715* (1935)
* *Le Visage de l'enfance* (1938)
* *Quatre études: Baudelaire. Romantiques. Sur un cycle poétique. L'Homme de sentiment* (1940)
* *La Pensée européenne au XVIIIe siècle, de Montesquieu à Lessing* (1946). Interneten ikusgai eta irakurgai dagoen testua
* *Les Livres, les enfants et les hommes'' (1949)
Dash Rendar

**Dash Rendar**, corelliarra eta kontrabandista, Star Warseko galaxiako pertsonaia bat da, Han Soloren kide ohia eta *Outrider* izeneko ontziaren jabea. Hoth planetako guduan parte hartu zuen. Star Wars V. Atala: Inperioaren Kontraerasoa eta Star Wars VI. Atala: Jedi Zaldunaren Itzulera filmen artean girotuta dagoen Inperioko itzalak izeneko eleberriko protagonista nagusia da. Nintendo 64 bideokontsolarako egin zen eta ondoren ordenagailu pertsonalerako egokitu zen *Shadows of the Empire* (Inperioko itzalak) izeneko bideo-jokoan ere agertzen da.

## Kanpo estekak
Lyongo unibertsitatea

**Lyongo unibertsitatea** (), Frantziako Lyon hirian kokatua, bere barnean 16 instituzio ezberdin hartzen dituen ikasketa eta ikerketa zentro bat da. Zentro honetako hiru unibertsitaterik garrantzitsuenak honako hauek dira: Lyon Claude Bernard unibertsitatea, zientzia eta medikuntzaren ikasketa eta ikerketa jorratzen dituena eta 27.000 ikasle inguru dituena, Lyon Lumiere unibertsitatea, gizarte zientziak aztertzen dituena eta 30.000 ikasle inguru dituena eta Lyon Jean Moulin unibertsitatea, humanitateak eta legeak aztertzen dituena eta 20.000 ikasle inguru dituena.

Besteak honako hauek dira:

* École Normale Supérieure de Lyon
* École normale supérieure lettres et sciences humaines
* École Centrale de Lyon
* INSA Lyon
* Institut d'Administration des Entreprises de Lyon
* École National Supérieure des Sciences de l'Information et des Bibliothèques (ENSSIB)
* École Vétérinaire de Lyon
* Université catholique de Lyon
* École de Management de Lyon
* Institut National de Recherche Pédagogique (INRP)
* Institut Polytechnique de Lyon (CPE Lyon, ECAM Lyon, ISARA Lyon, ITECH Lyon)
* Institut d'études politiques de Lyon
* Institut Universitaire de Formation des Maîtres (IUFM) der Akademie Lyon
* École Nationale des Travaux Publics de l'État

## Ikus, gainera 
* Lyongo Unibertsitate Katolikoa

## Kanpo estekak 
* Lyongo Unibertsitatea
Portas

**Portas** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Caldasko eskualdean kokatzen den udalerria da.

## Parrokiak 
* Briallos (San Cristovo)
* Lantaño (San Pedro)
* Portas (Santa María)
* Romai (San Xián)

## Kanpo estekak 
* Portasko udal webgunea
Hunald Akitaniakoa

**Hunaldo Akitaniakoa** edo **Hunaldo I.a** (baita Hunoald, Hunuald, Chunoald, Chunold, Hunold, edo Hunaud ere) Baskonia eta Akitania dukerriko dukea izan zen. 735ean bere aita zen Eudon Handia kargu horretan ordezkatu zuen. Bere agintaldian zehar Hatton bere anaiaren matxinada jazo zen, honek germaniar erresumaren laguntza izan zuelarik. Hatton frankoen feudal dukea izendatua izan zen. Halere, Hunaldek gogorki zigortu zuen, Hattoni begiak kentzeko agindu baitzuen.

Karlos Martelen autoritatea ukatu zuen eta horregatik Karlos Loirerantz joan zen eta Bordele setiatu zuen.

736tik 741era Karlos eta Hunalden arteko harremanak hobetu ziren, baina Karlos 741ean hil zenean Hunaldek frankoen aurkako gerra hasi zuen. Pepin eta Karlomagno horri erantzun, Loire ibaia gurutzat eta Berry arpilatu zuten, Bourgesen kanpoaldean, Locheseko gaztelua suntsitu zuten eta bertako herritar guztiak gatibu hartu zituzten. Hunalden erantzuna Chartres suntsitu eta erretzea izan zen. Hala ere 745ean bakea eskatu eta monasterio batera erretiratu zen, ziurrenik Ré uhartean. 744an Hunaldek kargua bere semea zen Waiferri eman zion.

Beranduago Italian agertu zen, lonbardiarrekin aliaturik. Bertan harrikatzea jasan zuen eta hil zen. Akitaniako dukerria bere semea zen Waiferrek 8 urtez babestu zuen.

Pepinen heriotzarekin Karlomagnoren erregealdia hasi zen eta hor izan zen akitaniarren azken altxamendua. Altxamendu hau ere Hunald izeneko batek eraman zuen aurrera, baina 769an Karlomagno eta bere anaia Karlomanek garaitu zuten. Gaskoien duke zen Luporen gortean babestu zen Hunald izeneko bat, baina ziurrenik beste Hunald bat izango litzateke. Historialariek Hunald II.a izena jarri diote.

## Familia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Espainiako Batel Txapelketa

**Espainiako Batel Txapelketa** Espainiako arraun-klub federatuen batelen artean jokatzen den txapelketa da, Espainiako Arraunketa Federazioak antolatua.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
[thumb|274x274px|Joxe Sagarzazu (San Pedro) 1957ko txapelketaz ([Euskal Herriko Ahotsak|Ahotsak.eus proiekturako)]]
thumb|280px|Espainiako Batel Txapelketa 2013

### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
2006 artean Senior eta Juniorrak batera zituzten batelak aritu ziren baina 2007tik aurrera Senior mailako emakumezkoen txapelketa jokatzen da. Hona hemen emaitzak:

### Garaipenak 
2007tik aurrera.

## Azken urteetako txapeldunak 
### Gizonezkoak 
* SJ (Senior-Junior)
¹ 2019 arte ez zegoen Kadete eta Infantil kategoriarik emakumezkoentzat, Promesa izeneko kategoria bakarra baizik.

## Ikus, gainera 
* Euskadiko Batel Txapelketa
* Gipuzkoako Batel Txapelketa
* Bizkaiko Batel Txapelketa
* Batel

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Todoremo.com, 2005etik aurrerako datuak.
*  Espainiako Arraunketa Federakuntzaren webgunea
NA-2132

edo **Bidankozeko sarbidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  errepide lokala eta Bidankoze lotzen du.

Errepidea 0,32 kilometrokoa da.

## Historia 
Bidankozerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Bidankoze

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* Bidankoze
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean