Hilma af Klint

**Hilma af Klint** (1862ko urriaren 26a - 1944ko urriaren 21a) suediar artista eta arte abstraktuaren aitzindarietako bat izan zen.

## Biografia 
ezkerrera|thumb|200px|Hilma af Klint, 1901
Hilma af Klint Stockholm-eko (Suedia) Solma udalerrian jaio zen, eta Mathilda af Klint (ezkonaurretik Sonntag) eta Victor af Klint Kapitainaren laugarren haurra izan zen.1882-1887 bitartean Arte Ederren Suediako Errege Akademian ikasi zuen; batez ere, marrazten eta erretratuak eta paisaiak egiten. Arte-ikasketak akademian egin zituzten emakume europarren lehenengo belaunaldiko kide izan zen. Diru-laguntza baten bidez, Akademiak estudio bat eskaini zion Stockholm erdiko *Kungstraedgaarden* auzo bohemioan. Apurka, gero eta izen handiagoa lortuz joan zen bere paisaia, marrazki botaniko eta erretratuekin. Horrelako lan konbentzionalekin bizitzeko dirua ateratzen bazuen ere, bere 'bizitzako lana' oso bestelakoa izan zen.

1880an ahizparik gazteena hil zitzaion, eta, harrezkeroztik, dimentsio espirituala lantzen hasi zen. 1896tik aurrera, talde espiritualista eta okultistetan parte hartzen hasi zen. Beste bost lagunekin batera, *Bostak* izeneko talde bat sortu zuen; espiritismo-saioetatik abiatuta, idazketa eta pintura automatikoa lantzen zituzten. 1906an bere serie artistiko ezagunenetako bati ekin zion: *Tenplurako koadroak*. Horiek izan ziren egin zituen lehen margolan abstraktuak. 1908an Rudolf Steiner ezagutu zuen, Teosofia Elkarteko kide ezaguna eta Antroposofia pentsamenduaren sortzailea.

Mendekotasuna zuen ama zaindu behar zuela-eta, lan artistikoa bertan behera utzi eta *Kungstraedgaarden* auzotik alde egin zuen. 1912an *Tenplurako koadroak* lanari berrekin zion, eta 1915ean bukatu zuen. Hurrengo urtean, *Parsifal* seriea egin zuen, geometria abstraktuaren joerari jarraikiz, eta 1917an, ostera, *Atomo* seriea.

Hilma af Klinten ama 1920an hil zen. Urte hartan, af Klintek Suitzara bidaiatu zuen, eta han Rudolf Steinerrekin topo egin zuen; Teosofia Elkartearekin bat egin, eta haren testuak irakurri zituen. Pinturari dagokionez, munduko erlijio handiei buruzko serie bat egin zuen. 1925ean, pintura erabat baztertu eta teosofia aztertzeari heldu zion.

1944an hil zen, 82 urte bete aurretxoan, auto-istripu batean.

## Lan artistikoak 
ezkerrera|thumb|200x200px|*Svanen* (*Zisnea*), 17. zk., IX. taldea, SUW seriea, 1914ko urria- 1915eko martxoa. Obra abstraktu hau ez zen erakutsi Af Klint bizirik zegoela.
Hilma af Klinten lana XX. mende hasierako testuinguru zabalago batean ulertu behar da; hain zuzen ere, sistema artistiko, espiritual, politiko eta zientifikoetan forma berriak bilatzeko ahalegin modernistaren testuinguruan. Garai bereko beste artista batzuek ere gai espiritualekiko interes bera erakutsi zuten, hala nola Wassily Kandinsky, Piet Mondrian, Kazimir Malevitx eta Les Nabis frantziarrak, eta horietako asko ere, af Klinten antzera, Mugimendu Teosofikoan inspiratu ziren. Alabaina, Hilma af Klintek garai hartako mugimendu modernoarekin ezelango harremanik izan gabe egin zuen arte figuratibotik arte abstraktu eta ez-figuratiboranzko trantsizioa. Tamaina handiko margolanak egin zituen, elementu errepikariak agertzen dituztenak, esaterako, zirkulu zentrokideak, obaloak eta espiralak. Gaiei dagokienez, alderdi metafisikoak lantzen zituen: dualtasuna —materia eta espiritua, femeninoa eta maskulinoa—, munduaren sorrera eta abar.•	2016 *The Keeper*. New Museum of Contemporary Art, New York.

## Iruditegia 

Hilma af Klint - 1907 - Altarpiece - No 1 - Group X - Altarpieces.jpg|*Group X, No. 1, Altarpiece*, 1915
Hilma af Klint - Altarpiece No. 2 (13916).jpg|*Group X, No. 2, Altarpiece*, 1915
Hilma af Klint - Group VI, Evolution No. 13 (13949).jpg|*Evolution, No. 13, Group VI*, 1908
Hilma af Klint - Group IX UW No. 25, The Dove, No. 1 (13912).jpg|*Group IX/UW, No. 25, The Dove, No. 1*, 1915
Hilma af Klint - Group IX SUW, The Swan No. 1 (13947).jpg|*Group IX/SUW, The Swan, No. 1*, 1915
Hilma af Klint - Group IX SUW, The Swan No. 7 (13945).jpg|*Group IX/SUW, The Swan, No. 7*, 1915
Group IX SUW, The Swan No. 9 by Hilma af Klint (13939).jpg|*Group IX/SUW, The Swan, No. 9*, 1915
Hilma af Klint - Group IX SUW, The Swan No. 10 (13932).jpg|*The Swan, No. 10, Group IX/SUW*, 1915
Hilma Af Klint - The Swan, No. 12, Group IX SUW, 1915 (13926).jpg|*The Swan, No. 12, Group IX/SUW*, 1915
Hilma af Klint - 1915 - The Swan - No 16.jpg|*The Swan, No. 16, Group IX/SUW*, 1915
Hilma Af Klint - 1915 - The Swan, No. 18.jpg|*The Swan, No. 18, Group IX/SUW*, 1915
Hilma af Klint - Booklet 01.jpg|Notebook, July 2–11, 1919
Hilma af Klint - 1920 - Buddha's Standpoint in the Earthly Life - No 3a.jpg|''Buddha's Standpoint in the Earthly Life, No. 3a, Series XI*, 1920

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Abstrakziorako bide banatan* (berria.eus) 2024.10.05
* *La medium que pintó para el futuro'' El País, 2024.10.07