Melibea Obono

**Trifonia Melibea Obono Ntutumu Obono** (Afaetom, Evínayong; 1982ko azaroaren 27a) eleberrigile, politologo, akademiko eta LGTB aktibista ekuatoreguinearra da.

## Ibilbide akademikoa 
Trifonia Melibea Obono Ntutumu Politika Zientzietan eta Kazetaritzan lizentziatua da Murtziako Unibertsitatean, eta Nazioarteko Lankidetza eta Garapena masterra egin zuen bertan.

Irakaslea da Malaboko Ekuatore Gineako Unibertsitate Nazionaleko (UNGE) Letra eta Gizarte Zientzien Fakultatean. Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionaleko (UNED) Ikasketa Afro-Hispanikoen Zentroko (CEAH) kidea da.

Salamancako Unibertsitatean doktoratu zen eta bikain *cum laude* lortu zuen "Emakume lesbiana eta gizon transgeneroei aplikatutako konbertsio terapiak eta bestelako indarkeriak Ekuatore Gineako Fang etnian" izeneko tesiarekin.

## Literatura-lana 
2015ean Bartzelonako MEY Editorialak *La negra* kontakizuna argitaratu zuen Espainian ikasketak amaitu ahal izateko prostituziora behartuta dagoen neska gazte ekuatoreguinear baten historiari buruz. Urte berean, kontakizunaren pasarte bat *Voces femeninas de Guinea Ecuatorial. Una antología-*n sartu zuten. Remei Sipik argitaratutako antologia bat da, eta 2016an Alacanteko Unibertsitateak argitaratu zuen, Miguel de Cervantes Liburutegi Birtualeko Liburutegi Afrikarraren altxorraren parte gisa.

2016an argitaratu zuen bere lehen eleberria, *Herencia de bindendee* (arg. Wien Morawa Lesezirkel). Bertan, bere jatorrizko tribua den fang tribuko genero desberdintasunaz dihardu. Horrez gain, Espainiako Estatuaren eta Ekuatore Gineako herrialdeen arteko harreman konplexuei buruz ere hitz egingo du eleberriak. XXI.mendeko herri fang batean garatzen da istorioa, argindarrik eta edateko urik gabe eta hiri batetik urrun. Sei neskatoren ama baten haurdunaldia eta jaiotzeko dagoen haurraren generoak sortzen duen ikusmina ditu ardatz istorioak; izan ere, gizonezko batek baino ez ditu heredatuko familiaren izena eta ondasunak, eta horien artean daude etxeko emakumeak. Haiek dira *bindendee*-ak.

Halaber, 2016an *La bastarda* (arg. Flores Raras) argitaratu zuen. Bertan, Okomoren istorioa kontatzen da, ezkongabe fang baten alaba nerabea, hortik izenburua. Osá el Descalzo aitonarekin eta bere bi emazteekin bizi zen, horietako bat bere amona Adà, Osaren lehen emaztea eta bere heziketaren arduraduna. Okomo ez dute onartu fang komunitatean, bastarta delako. Arazoa aitak aitonari eman behar izan zion dotea da. Baina nobela honek genero identitatea eta orientazio sexuala ere jorratzen ditu: bere osaba *fam* eta *mina* da, edo protagonista bera lesbiana. Idazle ekuatoreguinear batek gai horiek lantzen dituen lehen lana da. Gainera, bere osaba izango da herrixkan gertatzen diren ezbeharren eragilea, batez ere, bere anaia antzuaren emaztea ernaltzeari uko egitean. Baina tradizioak ez ezik, Elizak ere erasoko dio.

2017an *La albina del dinero-*n (arg. Altaïr), bere familiarentzat aberastasun-iturri den neska albino baten istorioa kontatzen du. 2018an *Emakumeek asko eta* *gaizki hitz egiten dute* (arg. Sial), fang gizartea eta emakumeen papera ardatz dituen kontakizun liburua.

2019an *Allí abajo de las mujeres = Djí ené bina bito así* Wanáfrica Ediciones-ek argitaratu zuen eta *Yo no quiero ser madre: vidas forzadas de mujeres fuera de la norma* Egales S.L. argitaletxearekin.

2020an, Bata eta Malaboko Espainiako kultur etxeek argitaratutako *Teléfono de emergencia literaria: escritoras ecuatoguineanas* antologian sartu zuten bere lana.

2023ko abuztuan atxilotu zuen Ekuatore Gineako poliziak bere aktibismoagatik. Bi egunez egon zen atxilotuta.

Urte horretan bertan *La hijas de las mitangan* argitaratu zuen Baile del Sol argitaletxearekin.

Bere lan guztiak ikuspegi feminista batetik eginda daude, emakumeek eta bereziki emakume afrikarrek eta emakume lesbianek jasaten dituzten desberdintasunak eta bidegabekeriak ikusaraziz. Beti planteatu izan diren galdera horiei erantzuna emateko idazten du, nahiz eta bere jatorriagatik zailtasun handiak saihestu dituen argitaratzea lortzeko.

### Argitaratutako artikuluak 
* La mujer fang tiene precio  (Emakume fang-ak prezioa du, gazteleraz)
* 10 mitos sobre mujeres que aman a otras mujeres en Guinea Ecuatorial (Ekuatore Ginean beste emakume batzuk maite dituzten emakumeei buruzko 10 mito, gazteleraz)thumb|UNEDen CEAHren Nazioarteko V. Mintegian parte hartzea

### Hitzaldiak 
* CEAHren Nazioarteko V. Mintegia: Ekuatore Gineako 50 urteko independentzia: "La calle es mi madre. La calle es mi padre. Penalización cultural de la diversidad sexual en Guinea Ecuatorial" (Kalea nire ama da. Kalea nire aita da. Aniztasun sexualaren zigor kulturala Ekuatore Ginean)

## Aintzatespenak 
* 2018ko Justo Bolekia Boleká Literatura Afrikarren Nazioarteko Saria, *Las mujeres hablan mucho y mal (Emakumeek asko eta gaizki hitz egiten dute)* lanagatik.
* GLLI 2019 Saria ( Global Literature in Libraries Initiative), argitaletxe anglosaxoiarren ekimena ingelesera itzulitako lanak zabaltzeko, *La* *bastarda* lanagatik.
* Ekuatore Gineako Aparteko Emakume Saria 2019.
* Langileen Batasun Orokorraren Nazioarteko Saria, demokraziaren, askatasunaren eta diskriminaziorik ezaren borrokagatik, UGTk Bartzelonan 2024an egin zuen 44. Biltzar Konfederalean emana.
## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Ekuatore Gineako gaztelaniazko literatura
## Kanpo estekak