Jokoenea

**Jokoenea** munduko jokoen museo bat da, non tarteka gai desberdinei lotutako erakusketak egiten diren. Esaterako, xakeen erakusketa, joko zaharrenen erakusketa, mankalen erakusketa…

Museoa zabaltzeko asmoz, izen bereko webgune bat bada sarean. Gune horretan hiru atal nagusi daude: museoko jokoen katalogoa; jokoen historia eta arauak eta, azkenik, jokoei buruzko bestelako informazioak. Jokoetan sakontzeko eta ikasteko 150 liburu baino gehiago dituen biblioteka ere bada, jokoei buruzko informazioa eskura izateko. Museo bizia izateko, gune irekia da jendeak museoa bisita dezan eta, nahi izanez gero, jokoetan aritzeko aukera izan dezan. 

Egoitza fisikoa Donostian dago, Ibaeta auzoan. Patxi Angulo Martin matematika-irakasleak sortu zuen 2018an. 1997an *Mundu zabaleko jokoak. Jokoen mundu* *zabala* liburua argitaratu zuen munduan zehar aurkitu daitezkeen jokoei buruz, eta 20 urte geroago antolatu du museo hau.

## Ezaugarriak 
Jokoen historia antzinako garaietatik dator, kultura eta garai guztietan aurkitzen ditugu jokoak. Antzinateko jokoak zein joko sortu berriak biltzen ditu Jokoeneak. Euskal kulturan ohikoak diren jokoak ez ezik, guretzat exotikoak direnak ere bildu ditu. Museoko jokoak hainbat arlotan sailkaturik daude: bakar-jokoak, dado-jokoak, domino-jokoak, karta-jokoak, taula-jokoak, gizarte-jokoak, trebetasun-jokoak, zorizko jokoak, osagaiak eta osagarriak. Erakusketa iraunkorrean arlo horietan sailkatutako jokoak ikus daitezke; aldi baterako erakusketan, ordea, gai baten inguruko jokoak ikusiko dira.

Webguneak lau atal ditu. BILDUMA atalak museoko jokoen ezaugarriak azaltzen dituzten fitxak jasotzen ditu. JOKOAK atalean jokoen historia, arauak eta bestelakoak jasotzen dira. DENETARIK atalean jokoen inguruko gaiak agertuko dira. JARDUERAK atalean museotik antolatuko diren ekitaldiak azalduko dira.

Museoko bibliotekak 150 liburu baino gehiago ditu. Liburu batzuk joko bati buruzko monografiak dira; beste liburu batzuek jokoen familia baten ezaugarriak lantzen dituzte; eta beste batzuk orokorki jorratzen dituzte jokoen gaia.
Fitxategi:Mundu zabaleko jokoak.jpeg|Mundu zabaleko jokoak
Fitxategi:Tablero de juego del parchis.svg|Partxisa
Fitxategi:Antzara00110.jpg|Antzara-jokoa

## Museoa sortzeko motibazioa 
[thumb|[Patxi Angulo Martin|Patxi Angulo Jokoenean jolasean.]]
Aspaldikoa da ideia. Jokoak erosten hasi zen pixkanaka, zaletasun horretaz jakinda lagunak jokoak oparitzen hasi ziren… Inolako asmo berezirik gabe hasi zen horrelakoak biltzen, baina 1998an Londresera egindako egonaldi batean oso erakargarri egiten zitzaizkion  joko ugari ezagutu zituen. Bertakoek jokoak biltzeko zaletasuna bazutela ere ikusi zuen, azoketan ere bazela mugimendua mahai-jokoen inguruan… Londrestik bueltan jada mundu osoko jokoen bilduma bat egitea erabaki zuen. Horrela garatu zen ideia.

### Bakar-jokoak 
Afrikako buru-hausgarria, Bakar-jokoa, Hanoiko dorreak, Pentamino, Soma, Tangram, Txinako bakar-jokoa.

### Dado-jokoak 
Abacum Claudere, Asturuaren etxea, Peruludo, Rapa, Tortolosak.

### Domino-jokoak 
Dominoa, Domino hexagonala, Qwirkle, Tantrix.

### Karta-jokoak 
As Nas, Bezike, Denborazup, Ganjifa, Hanafuda, Jolasmatika, Mah jong, Rumi, Set, Taroka. 

### Taula-jokoak 
* Aurrez aurreko jokoak**:** Gala, baserritarren xakea, Shaturanga, Shogi (Japoniako xakea), Xiangqi (Txinako xakea), Alkerke, Fanorona, Seega, Abalone, Go edo Weiqi, Mu torere, Reversi, Azeria eta antzarak, Bagh txal, Erasoa, Hnefatafl, Rimau-rimau, Tablut.
* Egituraketa-jokoak**:** Dama Txinatarrak, Errota-jokoak, Halma, Salta, Havannah, Hex.
* Lasterketa-jokoak**:** Antzara-jokoa, Asi keliya, Backgammon, Barrikadak, Kerala, Nyout, Partxisa, Patol, Patolli, Saturankam, Senet, Tabula, Ur-eko erret jokoa.
* Mankalak**:**  Awalé, Bao, Congklak, Dakon, Gabata, Katra, Oware, Pallankhuzi, Wari.
Fitxategi:Bakar-jokoguantxe00932.jpg|Bakar-joko guantxea
Fitxategi:LehenFournier00099.jpg|Heraclio Fournierren karta-sorta
Fitxategi:Tangram-man.svg|Tangram
Fitxategi:Go-Equipment-Narrow-Black.png|GO partida bat

## Jolasteko esapideak 
Joko arruntetan euskaraz erabiltzen diren esapide batzuk bildu zituen Santiago Angulok:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak 
* Jokoenea.eus webgunea ofiziala