open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laura Chamorro

**Laura Chamorro Navarro** (1987ko martxoaren 15a, Usurbil, Gipuzkoa) euskal kazetari eta telebista aurkezlea da. Gaur egun, Juan Mari Mañero kazetariarekin batera Teledonostin *Contigo en la playa* magazine saioa aurkezten du, eta beste hainbat saio ere bai.

Humanitateak eta Komunikazioa ikasi zituen. 2008an teledonostirako proba batzuetara aurkeztu eta hautatua suertatu zen. Urte hartan praktikak egin eta 2009an kate horretako kirol sailean sartu zen. Moda saio bat ere badu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Tiempo después

***Tiempo después*** 2018ko José Luis Cuerda espainiar zinema zuzendariaren film komikoa da, bere izen bereko eleberrian oinarrituta. *Amanece, que no es poco* filmaren jarraipena da.

## Sinopsia 
9177. urtean, mila urte gorabehera –ez baitago zertan busti txikikeria horiek zehazten– Ordezkapen Eraikin batera eta kosmoseko langabe eta gosedun guztiak barnean hartzen dituzten aldiri zikinetara murriztu da mundu osoa –eta egile batzuen arabera, baita unibertsoa ere–.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Mari Mañero

**Juan Mari Mañero**, gipuzkoar kazetari, telebista aurkezle eta irrati esatari bat da. Gaur egun, Laura Chamorro kazetariarekin batera Teledonostin *Contigo la playa* magazine saioa aurkezten du. Kate berdinean *Gipuzkoa a diario* saioa ere aurkezten du.

Punto Radio Euskadi irratian ere *Euskadi y Punto* magazine saioa Iker Marín eta Ainhoa Múgica kazetariekin batera aurkeztu zuen.
Mitxel Ezquiaga

**Mitxel Ezquiaga Ganuzas** (Donostia, 1963), gipuzkoar kazetari, idazle eta telebista aurkezle bat da.

Euskal Herriko Unibertsitatean Informazio Zientzietan lizentziatua da. Diario Vasco egunkariko kazetaria da, urte luzez egunkari horretako kultura atalaren erredaktore-zuzendaria izan zen, eta bertan astero “La Agencia Portátil” atala idazten du. Gainera, Teledonostin *Keridos Monstruos* saioa ere aurkezten du.

## Liburuak 
* “Teoría incompleta de Donostia. Crónica Apasionada de una Ciudad”, R&B, Donostia, 1996
* ”Teoría incompleta de Gipuzkoa” (1997) 
* “Chillida-leku, el bosque encantado”, Chillida Leku S.L, Donostia, 2001
* “101 vascos y medio”, Alberdania, Irun, 2004
Lut basamortua

**Lut basamortua** (, *Daxt-e lut*, "Hutsaren basamortua"), askotan **Daxt-e Lut basamortua**, Irango Kerman probintzian dagoen basamortu gazi zabala da. Satwlite-telemetria bidezko gehienezko lurrazal-tenperatura 70,7 °C izanik (baina ez aire-tenperatura, txikiagoa dena), munduko lekurik beroenetakoa da. Lehorrenetakoa ere bada.

2016an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Ezaugarriak 
[thumb|upright=1.35|*[Yardang* egiturak Lut basamortuan.]]

Irango geografiaren ezaugarri nagusia goi-ordoki bat da mendiz inguratua eta arro hidrologikoetan banatua. Daxt-e Lut horietako basamortu-arro bat da, 480 km luze eta 320 km zabal, eta munduko leku lehorrenetakotzat joa. Beste basamortu-arro nagusia Daxt-e Kavir da.

Lut basamortuaren azalera 51.800 km2 inguru da. Urtaro hezean, udaberrian, une labur batez ura Hazaram mendietatik jeisten da, baina azkarregi lehortu eta atzean uzten ditu harriak, hondarra eta gatza bakarrik.

Basamortuaren ekialdea behe-ordoki bat da, gatzagaz estalia. Erdialdea aldiz, haizeak lurra zizelkatu du 150 km luzeran, bizkar eta ildo paraleloak sortuz, 75 m garai direnak. Eremu honetan arroila eta dolina ugari dago. Hego-ekialdea hondarrezko hedadura zabala da, saharar erg bat bezalakoa, 300 m garaiko dunak dituena, munduko garaienetakoak.

File:Sand castles - Dasht-e Lut desert - Kerman.JPG|"Hondarrezko gazteluak"
File:An Yardang in Dasht-e Lut.jpg|Yardang luze bat
File:Dasht-e Lut Salt Desert in Kerman Province (Iran) 04.jpg|Gatzaga

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kavir basamortua

## Kanpo estekak
Bryntirion

'''''', Galesko udalerri txiki bat da, Bridgend konderrian. Gaur egun Bridgend udalerriaren auzune bilakatu da.

## Kanpo estekak
The Penalty (1920ko filma)

**The Penalty** (euskaraz *Zigorra*) 1920ko Wallace Worsley estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama film mutu bat da. Gouverneur Morris idazlearen izenburu berdineko eleberri batean oinarritua dago. Lon Chaney, Charles Clary, Doris Pawn, Jim Mason eta Claire Adams aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Blizzard (Lon Chaney) haurra zela behar gabe hankak moztu zizkion Ferris (Charles Clary) doktoreaz mendekatu nahi duen gangster bat da.

thumb|350px|erdian|*The Penalty* film osoa ikusgai.

## Aktoreak 
*Kredituetan*
* Charles Clary: Ferris doktorea
* Doris Pawn: Barbary Nell
* James Mason: Frisco Pete
* Lon Chaney: Blizzard
* Milton Ross: Lichtenstein
* Ethel Grey Terry: Rose
* Kenneth Harlan: Wilmot Allen doktorea
* Claire Adams: Barbara Ferris

*Krediturik gabe*
* Montgomery Carlyle: Iruzurgilea
* Cesare Gravina: Arte irakaslea
* Lee Phelps: Polizia
* Madlaine Traverse: Emakumea
* Edouard Trebaol: Bubbles
* Clarence Wilson: Iruzurgilea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Kenfig Hill

'''''', , Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Hego-mendebaldean Pyle udalerria du eta ipar-ekialdean berriz Cefn Cribwr.

## Kanpo estekak
Laleston

'''''', , Galesko udalerri txiki bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerriaren mendebaldean dago.

2011ko erroldaren arabera 12.586 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llangan

'''''', , Galesko udalerri eta komunitate bat da, Vale of Glamorgan konderrian. Cowbridge udalerritik 6,4 kilometrotara dago.

2011ko erroldaren arabera 702 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Cefn Cribwr

'''''', Galesko udalerri eta komunitate bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerriaren erdigunetik 8 kilometrotara dago. Pyle udalerria 3 kilometro mendebaldera du eta Aberkenfig udalerria 4 kilometro ekialdera.

2011ko erroldaren arabera 1.481 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Pyle

'''''', . Galesko udalerri eta komunitate bat da, Bridgend konderrian. Cardiff hiriburua eta Swansea hiriaren erdibidean dago.

2011ko erroldaren arabera 7.405 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Euskalonski (telebista saioa)

***Euskalonski*** ETB 1en emititzen zen telebista saioa da. Formatua Kataluniako TV3 kateko **Katalonski** saioan oinarrituta dago. Saio originalean Halldór Már musikaria da aurkezlea. Euskal Telebistako bertsioan berriz Pello Reparaz abeslari eta Vendetta taldeko musikaria. Programa hau izan da bere lehenengo proiektua aurkezle bezala.

*Euskalonski* astelehenero emititzen da 22:30ak aldera ETB1en eta euskaraz. Lehenengo kapitulua 2018ko irailaren 3an eman zuten.

Guztira 11 atal izan zituen lehenengo sasoiak. 2018ko azaroaren 12an amatu zen, baina bi hilabeteren ondoren berriro hasi zen saioa bigarren denboraldi batez, 2019ko urtarrilaren 7an. Hala ere, bigarren denboraldi honen estreinaldiak audientzia datu eskasa lortu zuen eta Euskal Telebistak programa moztu zuen udara arte. 2019ko uztailaren 2an ekin zion berriro saioak. Abuztuan saioa emateari utzi zioten eta irailaren 3an ekin zioten berriro. Beraz, denboraldia 3 txandatan banatuta eman zuten.
[erdian|thumb|500x500px|[Timo Riiho hizkuntzalari finlandiarra eta Pello Reparaz ETB1eko Euskalonski telebista-saioan (2019-09-24)]]

## Saioaren azalpena 
Pello Reparaz astero-astero munduko hiriren batera joango da bertako istorioak biltzera. Euskara eta musika ardatz hartuta munduan barrena ibiliko da atzerrian bizi diren euskaldunak aurkituz.

Kanpoan bizi diren euskaldunen istorioak erakutsiko ditu Pellok. Zergatik joan diren atzerrira, nola bizi diren bertan... Pertsonaia bakoitzak bere istorioa azalduko du eta musika kutsua beti egongo da saioetan.

## Denboraldiak 
## Atalak eta audientziak 
### 1. denboraldia (2018) 
### 2. denboraldia (2019) 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Rapa Nui Parke Nazionala

**Rapa Nui Parke Nazionala** Txileko Pazko uhartean kokaturik dagoen parke nazionala da, 1995 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena. *Rapa Nui* Pazko uhartearen polinesierazko izena da. Bertan tente dauden 887 moaiengatik mundu mailan ezaguna da.

## Geografia 
Polinesiaren eremu kulturalean kokaturik dagoen arren oso aparte dagoen uhartea da. Txiletik 3.700 kilometroko distantziara dago eta Pitcairn uharteetatik 2.200 kilometrotara, 23 kilometroko luzera eta 11 kilometroko zabalerarekin. Kostalde malkartsua du eta hainbat sumendi ditu, altuen den Maunga Terevakak 511 metroko garaiera du.

## Historia 
Rapa Nui jendea bertan bizi izan zen 300 urtearen inguruan. Hauek *Te Pito o TeHenua* izena eman zioten, "munduaren amaiera" esan nahi du. X eta XVI mendeen artean aldareak eta *moai* izeneko estatua erraldoiak eraiki zituzten. 1722ko Pazko egunean aurkitu zuen, hortik uhartearen izen ofiziala. Txilek 1888 urtean eskuratu zuen uhartea eta 1935 urtean gobernuak Parke Nazionala ezarri zuen uhartearen eremu batean. Pazkotarrak hiriburuaren ondoko erreserba batean sartu zituzten eta lurrak artzantzarako erabili ziren. 1964 urtean independentzia mugimenduak hasi ziren. 1980 hamarkadan artzantza bukatu eta uharte guztira hedatu zen Parke Nazionala.

## *Moaiak* 
Parke Nazionaleko ondasun ezagunenak *moai* izeneko estaua erraldoiak dira. Guztira 887 *moai* daude. Txikienak 2 metrotako garaiera du eta haundienek 20 metro ere hartzen dituzte. Estatua gehienak sumendietako basalto hori-marroi landuak dira, batzuk eskoria gorriz ere eginak daude. Ozeanoari begira ezarrita daude, kostaldeari paralelo. Harrobietan bukatu gabeko hainbat moai ere aurkitzen dira.

Ahu Akivi zazpi moaitako multzo bat da, uhartean bereziki sakratua kontsideratzen dena. XV mendearen inguran eraiki zen eta zerua aztertzeko santutegi bat dela uste da.

## Fauna eta flora 
Uharte isolatua izanik, animalia eta landare endemiko ugari aurkitzen dira.

Aurkituriko 145 landare espezietatik 45 dira endemikoak. Polinesiarrak iritsi aurretik baso zabal batek estaltzen zuen uhartea, *Sophora toromiro* espezieko zuhaitzak ziren. Gaur egun ordea ez dago zuhaitzik eta belarrak, iratzeek eta zuhaixka batzuk bakarrik daude.

Uhartean dauden ugaztun bakarrak karraskariak eta haragijaleak dira. Narrastiei dagokienez, hiru itsas dordoka espezie daude eta bi musker espezie. Lau txori espezie ere badaude.

## Parke senidetua 
* Teideko Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Rapa Nui, Rano Raraku.JPG|*Moaia*.
Irudi:Ahu Tahai.jpg|Ahu Tahai *moaia*.
Irudi:Rano Raraku quarry.jpg|Bukatu gabeko *moaiak*.
Irudi:Rano-Raraku-from-South.jpg|Rano Raraku sumendia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Rapa Nui Parke Nazionalaren webgune ofiziala
Cerro Torre

**Cerro Torre**, Hego Patagoniako izotz-zelaiaren ertzean dagoen mendi bat da, Patagonia lurraldean, eta 3.133 metro ditu. Eremu hau Argentina edota Txilerena den oraindik zehaztugabe dago, hortaz bi herrialdeetan kokatzen da.

Lehen igoera ez eztabaidatua 1974an burutu zen, D. Chiappa, M. Conti, C. Ferrari eta P. Negri alpinisten eskutik.

## Kanpo estekak
César Pérez de Tudela

**César Pérez de Tudela** (Madril, 1940ko ekainaren 16a) espainiar alpinista, kazetari eta abokatu bat da.

## Liburuak 
* *Derecho de la montaña*. 1995
* *Mi cuaderno del Himalaya*. 1994
* *Norte y sur: McKinley y Monte Sarmiento*. 1994
* *Sobrevivir en la montaña*. 1986
* *Yo vi al Yeti: relatos del barón de Cotopaxi*.
* *Camino de Karibú*. Anaya, 1998
* *Cinco montañas solo. Memorias de un explorador*. 2000
* *Cuentos del barón de Cotopaxi*. 2001
* *Sakya, el valle de los yetis*. 2001
* * El lama Milarepa: el mandato del alma. Enseñanzas para el aprendizaje de la vida*. 2002
* *Crónica alpina de España. Siglo XX*. 2004
* * Mi lucha por la montaña*. 1972
* *Horizontes verticales*. 1989
* *Cinco montañas solo*. 2000
* *Conversaciones con César P. de Tudela*. 2003
* *Derecho de la montaña*. 1996
* *El lama Milarepa*. 2002

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Piz Badile

**Piz Badile**, italieraz **Pizzo Badile**, Alpeetako mendi bat da, Val Bregaglia haranean, Suitza eta Italiako mugan. 3.308 metroko garaiera du.

1867ko uztailaren 27an W. A. Coolidge eta F. eta H. Dévouassoud mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.

## Kanpo estekak
Joseba Iriondo

**Joseba Iriondo Orbegozo** (1969, Azpeitia, Gipuzkoa) euskal kazetari, telebista-aurkezle eta irrati-esataria da. Joxemari Iriondo kazetariaren semea da. Euskal Telebistaren albistegietako aurkezlea izan zen zortzi urtez.

## Biografia 
Nafarroako Unibertsitatean Kazetaritza ikasi eta 1993an Euskal Irrati Telebistan lanean hasi zen, lehen pausoak Euskadi Gaztean emanez. 1996 eta 1999 bitartean ETBko Madrilgo berriemaile izan zen, eta ondoren, ETB1eko Gaur egun albistegia aurkeztera igaro zen.

2001eko irailaren 11ko atentatuek aldaketa bat ekarri zuten bere ibilbidean, ordutik aurrera Irakeko Gerran eta Afganistango gerran berriemaile arituz. 2006a bitartean, ETBko berriemaile berezia izan zen zenbait gatazkatarako, eta herrialde ugari bisitatu zituen, tartean Pakistan, Iran eta Hego Amerikako hainbat herrialde. halaber, Irakeko gerrari buruzko liburu bat idatzi zuen.

2004an ETB 2ko *Teleberri* albistegiko aurkezlea izan zen. 2005ean, aldiz, *Gaur egun* albistegia aurkeztera aldatu zen eta bertan iraun zuen 2007ra arte. Bere azken saioan agurra emateko orduan emozionatu egin zen, Maribel Aizarna lankidearekin batera.

2007z geroztik freelance kazetari gisa dihardu, hasieran BBKrentzat eta gerora Kutxabankentzako komunikazio laguntzaile lanetan.

## Lanak 
* *Gaur egun* (ETB1)
* *Teleberri* (ETB2)
* *Aupa Etxebesteǃ* (2005) - Cameoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Takht-e Soleiman

**Takht-e Soleiman** (, , aztarnategi arkeologiko bat da Mendebaldeko Azerbaijan probintzian, Iranen.

2003an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Ezaugarriak 
Takht-e Soleiman muino baten gainean gotortu zen, bertan dagoen iturri-urmaelak isuritako kaltzioak eratua. Gotorlekuan zoroastroar suaren tenplu baten hondakinak daude, sasandarrek eraikia eta partzialki berreraikia ilkhanerriaren garaian meskita bilakatzeko. Tenplu honetan zegoen hiru "Su Handi" edo "Errege Su"etako bat, zeinaren aurrean belaunikatzen ziren sasandar agintariak tronura igo baino lehen. Takht-e Soleimaneko suaren izena *ādur Wixnāsp* zen eta *artextar* klasea omentzen zuen, sasandar gerlari klasea.

Takht-e Soleiman IV. mendeko Peutingerren taulan agertzen da.

Gotorlekuaren izen biblikoa arabiarren konkistaren ondorengoa da. Kondairak dionez, Salomon erregeak 100 metrora dagoen krater sakon bat erabiltzen zuen munstroak atxilotzeko, Zendan-e Soleiman ("Salomonen espetxea") izenekoa. Salomonek urmaela ere eraiki omen zen, beti ere kondairaren arabera.

Indusketa arkeologikoek erakutsi dute K. a. V. mendeko akemenestar garaiko arrastoak daudela eta geroagoko partiar garaiko bizilekuak zitadelan. Sasandar garaiko txanponak eta bizantziar errege Teodosio II.arenak (401-440) ere aurkitu dira.

File:Takht-e-soleiman-3.jpg|
File:Takht-e-soleiman-4.jpg|
File:Takht-e-soleiman-5.jpg|
File:Takhte Soleyman.jpg|
File:Darvaze takht.JPG|Sarrerako atearen ndakinak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jack O'Connell (aktorea)

'''Jack O'Connell''' (Derby, Derbyshire, 1990eko abuztuaren 1a) zinema eta telebistako ingeles aktore bat da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Marcus Clarke

**Marcus Andrew Hislop Clarke** (Londres, 1846ko apirilaren 24a – Melbourne, 1881eko abuztuaren 2a) australiar idazle eta kazetaria izan zen.

Highgate Schoolen hezi zen eta Australiara emigratu zuen, non osaba James Langton Clarke epaile lanetan zebilen. Marcusek Australasia Bankuan lan egin zuen eta gero nekazaritzan Victoria estatuan.

Australian Magazine aldizkariko lehen ipuinak ikusi zituen eta 1867an The Argus egunkarian hasi zen lanean. Egunkariak 1870ean Tasmaniara bidali zuen espetxe-koloniei buruzko erreportajeak egiteko. Urte horretan * For the Term of His Natural Life* eleberria argitaratzen hasi zen. 1872an Melbourneko Liburutegi Publikoko idazkari izendatu zuten. 1868an Yorick Club sortu zuen eta bertan australiar idazle garrantzitsuenak bildu zituen. 1869an Marian Dunne aktorearekin ezkondu zen eta sei seme-alaba izan zituzten.

## Lanak 
* *Long Odds*, 1869
* *The Peripatetic Pkilosopher*, 1869
* *Old Tales of a Young Country*, 1871
* *Holyday Peak*, 1873
* *For The Term of His Natural Life*, 1874
* *Twixt Shadow and Shine*, 1875
* *Four Stories High*, 1877
* *The Future Australian Race*, 1877
* *The Australian Christmas Box*, 1879
* ':The Conscientious Stranger'', 1881

## Kanpo estekak
Oreina (filma)

***Oreina*** 2018ko Koldo Almandoz donostiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Txintxua fiims Produzioak ekoiztua. Zinemaldiaren *New Directors* sailean estreinatua, *Sîpo Phantasma* eta gero, zuzendariaren bigarren film luzea izan zen.

## Argumentua 
Khalil gazte deserrotua dago, ahal duen moduan aurrera egiten saiatzen dena; horrez gain, elkarri hitzik egin gabe bizi diren bi anaia daude, baita inguru horretatik ihes egin nahi duen neska gazte bat ere.

## Pertsonaiak 
* Khalil: Laulad Ahmed Saleh
* Jose Ramon: Patxi Bisquert
* Martin: Ramon Agirre
* Joana: Erika Olaizola
* Basozaina: Iraia Elias
* Basozain gaztea: Ander Barinaga-Rementeria
* Dayana Contreras
* Josean Bengoetxea

## Sariak 
* Donostiako 66. Zinemaldia: Irizar Saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sîpo Phantasma

***Sîpo Phantasma*** (eusk. 'itsasontzi fantasma') 2016ko Koldo Almandoz donostiar zinema zuzendariaren beldurrezko film dokumentala da. Zinemaldiaren Zabaltegi sailean estreinatu zuten.

## Argumentua 
Nosferatu, Dracula, Stoker eta Wilde elkartzen ziren itsasontzi oniriko batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francisco Marhuenda

**Francisco "Paco" Marhuenda García** (Bartzelona, 1961eko urtarrilaren 12a) espainiar kazetari eta politikari ohi bat da. 2008tik La Razón egunkariaren zuzendaria da.

Zuzenbidean doktoretza du eta Kazetaritzan lizentziatua da. Joan Karlos Erregea Unibertsitatean ere irakaslea bada.

Espainia aldean telebistako politika eztabaida saioetan parte hartzeagatik ezagun egin da.
'71 (filma)

'**71** (euskaraz *1971*) 2014ko Yann Demange frantziar zinema zuzendariak zuzendu eta Gregory Burke eskoziar antzerkigileak idatzitako drama film bat da. Jack O'Connell, Richard Dormer, Sean Harris, Sam Reid, Charlie Murphy, Paul Anderson, Paul Popplewell eta Jack Lowden aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda David Holmes iparrirlandar musikariak konposatu zuen.

2014ko Berlingo Zinemaldian estreinatu zen, gainera Donibane Lohizuneko Zuzendari Gazteen Zinemaldian zuzendari onenaren txistera irabazi eta Sitgeseko Zinemaldian ere lehiatu zen.

## Argumentua 
1971, Ipar Irlandako gatazkaren hastapena da, tentsioa areagotuz doa eta ia gerra zibil egoera batera iritsi da. Belfasteko auzo bateko bizilagunak matxinatu eta britainiar soldaduei aurre egin ondoren, Gary Hook (Jack O'Connell) eskarmentu gutxiko ingeles soldadu gaztea Belfasteko kale arriskutsuetan galdurik eta bakar-bakarrik gelditu da. Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikarrak berebiziko indarra bereganatu du, gainera talde loialistek eta gaizkile taldeek ere kalean barna nahieran dabiltza. Larrialdi honetan, Garyk gaua nola edo hala pasatu beharko du, adiskide eta etsaien artean ezberdindu ezinik, eta ustezko bere soldadu lagunez gero eta mesfidatiago, bizirik atera nahi badu itzulerako bidea topatu beharko du.

## Aktoreak 
* Jack O'Connell: Gary Hook
* Richard Dormer: Eamon
* Charlie Murphy: Brigid
* David Wilmot: Boyle
* Sean Harris: Sandy Browning kapitaina
* Killian Scott: James Quinn
* Sam Reid: Armitage bigarren tenientea
* Barry Keoghan: Sean
* Paul Anderson: Leslie Lewis sarjentua
* Jack Lowden: Thompson ("Thommo")
* Martin McCann: Paul Haggerty
* Babou Ceesay: Kaporala
* Corey McKinley: Haur loialista
* Paul Popplewell: Entrenatzaile kaporala
* Amy Molloy: Erasotutako etxeko ama
* Valene Kane: Orla neska txistukaria

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
A Simple Favor (filma)

***A Simple Favor*** 2018ko Paul Feig estatubatuar zinema zuzendariaren thriller komikoa da, Darcey Bellen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Stephanie AEBetako hiri txiki batean bizi da, eta blog bat dauka. Halako batean, haren adiskiderik onena, Emily, desagertu egingo da. Sean da Emilyren senarra, eta Stephaniek laguna bilatzeari ekinen dio haren laguntzaz.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erika Olaizola

**Erika Olaizola Eizmendi** (Azpeitia, Gipuzkoa, 1989ko urtarrilaren 29a) euskal aktorea da. 2007an Errealizazio ikasketak egin ondoren, 2009an aktore formatzen hasi zen. Telebistan *Goenkalen* eta zinema *Oreina* filmean lan egin du.

Miren Gaztañaga eta Amancay Gaztañagarekin batera Kamikaz kolektiboa sortu zuen 2014 urtean. 

## Antzerkian egindako lanak 
* *Käffka*
* *Lur*
* *Panpina.*
* *Francoren bilobari gutuna* (2016-2017)

## Telebistan egindako lanak 
* *BT Ispiluen Jauregian* (2004)
* *Goenkale* (2012-2013)
* *Kartzela* (2019)
* *Kale edo bale* (2019)
* *Vikingak* (2022)

## Zineman egindako lanak 
* *Oreina* (2018)
* *Gaua* (2025)

## Erreferentziak
Alderantzizko itzulpena

Alderantzizko itzulpena itzultzaileak bere jatorrizko hizkuntzan idatzitako testu bat (iturri testua) bigarren hizkuntzara itzultzen duenean (helburu testua) gertatzen den itzulpen mota da. Adibidez, lehen hizkuntza euskara duen itzultzaile batek euskaratik beste hizkuntza batera testu bat itzultzea.

Alderantzizko itzulpenak itzultzaileari ahalbidetzen dio jatorrizko testua bere osotasunean ulertzea; hizkuntzaren corpus-a ezagutzeaz gain, kontzeptuak ez zaizkio arrotz egingo eta autorearen mezua zein testuaren asmoa jasoko du. Hori horrela, jatorrizko hizkuntzan idatzitako testuaren esentzia zein den jakingo du, ondoren beste hizkuntza batean adierazteko. Alderantzizko itzulpenaren arriskua transmisioan edo helburu testuan datza. Izan ere, itzultzailea bere bigarren hizkuntzan natiboa ez den heinean, gerta daiteke hizkuntzaren berariazko termino, esaera edota konstrukzio linguistikoak ez ezagutzea eta txarto erabiltzea, itzulpena eskasa bihurtuz. Horregatik, itzultzailearen bigarren hizkuntza jatorrizko hizkuntza duten zuzentzaileen lana beharrezkoa da. honako datu hauek bildu ziren: euskaraz sortutako eta gaztelerara itzulitakoak 411 literatura lan dira; horietatik %35,03 egileak berak itzuliak dira (alderantziko autoitzulpena) eta beste %5,59 idazleek eta itzultzaileek elkarlanean itzuliak. eta Harkaitz Cano (*Belarraren Ahoa* - *El Filo de la Hierba*) dira autoitzultzaile lanetan aritu direnen adibideak. Bernardo Atxaga, esaterako, euskal idazlerik itzuliena, elkarlanean aritu da behin baino gehiagotan itzultzaileekin. Ez da oso ohikoa baina badira euren lanak euskaratik ingelesera itzuli dituztenak, besteak beste Maite Gonzalez Esnal (*Journeys, Fruits, Neighbors*).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raquel Andueza

**Raquel Andueza** (Iruñea, 1980ko abenduaren 6a) nafar sopranoa da, nazioartean aritutakoa. Munduko festibal eta areto nagusietan ibilitakoa, 2012an New Yorkeko Carnegie Hallen eta Londresko Promsen debutatu zuen.

## Kanpo estekak
Juan Carlos Erregea Unibertsitatea

**Juan Carlos Erregea Unibertsitatea** ( edota **URJC**) Espainiako Madrilgo Erkidegoan dagoen unibertsitate publiko bat da. 1996ko uztailaren 6an sortua izan zen.

Aranjuez, Alcorcón, Fuenlabrada, Móstoles eta Madrilen (Vicálvaro) campusak dauzka, bai eta Madrilgo erdigunean beste hainbat ikastetxe ere (Madrid-Manuel Becerra, Madrid-Quintana eta Madrid-Velázquez).

Eskaintzen dituen ikasketen artean honakoak daude: enpresen administrazioa, ekonomia zientziak, ingurumen zientziak, fisioterapia, ingeniaritza, medikuntza, kazetaritza, publizitatea eta nazioarteko harremanak.

## Iruditegia 

Irudi:rectorado urjc.jpg|URJCko errektoretzaren eraikina
Irudi:Urjc sede manuel becerra.jpg|URJCren eraikina, Madrilgo Manuel Becerra plaza
Irudi:URJC Mostoles DepartamentalI.jpg|1. departamenduaren eraikina, Móstolesko campusa
Irudi:URJC Mostoles DepartamentalII.jpg|2. departamenduaren eraikina, Móstolesko campusa
Irudi:URJC AularioII.jpg|2. ikasgelen eraikina (eskuinean) eta 2. laborategien eraikina (ezkerrean), Móstolesko campusa

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Nere Basabe

**Nere Basabe** (Bilbo, 1978) bizkaitar idazlea da. Estrasburgon eta Madrilen zientzia politikoak ikasi ondoren, 2008an *Clara Venus* eta 2015ean *El límite inferior* eleberriak argitaratu ditu. El País egunkarian bidaiei buruzko artikuluak idatzi ditu.
Carlos Soria Fontán

**Carlos Soria Fontán** (Ávila, Gaztela eta Leon, 1939ko otsailaren 5a) espainiar mendizale eta alpinista bat da. 75 urteko adina gaindituta 14 Zortzimilakoak igotzeko erronkari heldu dio.

60 urte beteta 8.000 metroko 10 mendi igo dituen alpinista bakarra da, eta historian K2 (65 urte), Broad Peak (68 urte), Makalu (69 urte), Gasherbrum I (70 urte), Manaslu (71 urte), Kanchenjunga (75 urte) eta Annapurna (77 urte) mendiak arrakastaz igo dituen pertsonarik zaharrena da.

2010ean Kilimanjaro mendia igo zuen, honela Zazpi Gailurrak igotzeko bere proiektua akituz, alegia, munduko zazpi kontinenteetako gailur garaienak igotzea.
Modesto Urrutibeazkoa

**Modesto Urrutibeazkoa Valencia** (Ibarra, ) gipuzkoar txirrindulari ohia da. Errepidean eta pistan ibilitakoa, 1982an eta 1984an Frantziako Tourrean parte hartu zuen.

## Palmaresa 
* **1980**
** Jornal de Noticias Sari Nagusiko etapa 1

* **1982**
** Meatze Haranetako Itzuliko etapa 1
** 2. Ordiziako Klasikan

* **1983**
** 3. Pascuas Sari Nagusian

* **1986**
** Mediterraneoko Tourreko etapa 1

## Kanpo estekak 
http://www.cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=6986
Simón Anda

**Simón Anda Salazar** (Subilla Gasteiz,  - Cavite, Filipinak, ) arabar abokatu, epaile eta politikaria izan zen. Manilako britainiar okupazio garaian, Filipinetako gobernadore bitartekaria izan zen eta 1770ean titular bilakatu zen.
Baldomero Vega de Seoane

**Baldomero Jacinto Vega de Seoane Andrea-Pérez** (Donostia, 1850 – El Escorial, 1910) gipuzkoar militar eta politikaria izan zen. Alderdi Liberal Fusionistaren kidea, 1901, 1903, 1905, 1907 y 1910eko hauteskundeetan Pegoko barrutian Espainiako diputatu hautatu zuten.
The Unknown (1927ko filma)

**The Unknown** (euskaraz *Ezezaguna*) 1927ko Tod Browning estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film mutu bat da. Lon Chaney, Norman Kerry, Joan Crawford eta Nick De Ruiz aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Alonzo (Lon Chaney) Zanzi (Nick De Ruiz) ijitoaren zirkuaren ikuskizun batean lan egiten duen gizon bat da. Besomotza izan arren, Alonzok Zanziren alaba ederra Nanonen (Joan Crawford) hanketara labanak trebeziaz jaurtitzen ditu. Neska gazteari ez zaio zirkuko gizonek ukitu dezaten gogoko, bereziki Malabar indartsuak (Norman Kerry). Baina Alonzorekin oso gustura sentitzen da, baina azken hau ez da besteei esaten dien pertsona.

## Aktoreak 
* Lon Chaney: Alonzo besogabea
* Norman Kerry: Malabar ahaltsua
* Joan Crawford: Nanon Zanzi (jatorrizko estreinaldian Estrellita)
* Nick De Ruiz: Antonio Zanzi
* John George: Cojo
* Frank Lanning: Costra
* Polly Moran: Landlady (ezabatutako eszenak)
* Bobbie Mack: Ijitoa (ezabatutako eszenak)
* Louise Emmons: Emakume ijitoa (krediturik gabe)
* Julian Rivero: Ikuslegoko gizona (krediturik gabe)
* Billy Seay: Otso Txikia (krediturik gabe)
* John St. Polis: Zirujaua (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Eduardo Vega de Seoane

**Eduardo Vega de Seoane Etxebarria** (San Fernando, ? – Donostia, ) gipuzkoar abokatu eta politikaria izan zen. Alderdi Liberal Fusionistaren kidea, 1910 eta 1914ko hauteskundeetan Pegoko barrutian Espainiako diputatu hautatu zuten.
Elías Terés

**Elías Terés Sádaba** (Funes,  - Madril, ) nafar arabista eta katedraduna izan zen. Zaragoza, Bartzelona eta Madrilgo unibertsitateetan irakasle aritu zen.

## Lanak 
* *Materiales para el estudio de la toponimia hispanoárabe* (1986)
* *Los manuscritos árabes de la Real Academia de la Historia, la Colección Gayangos*, 1975
* *Textos poéticos sobre Valencia*
* *La "materia médica" de Dioscórides; transmisión medieval y renacentista*
* *Linajes árabes en Al-Andalus, según la Yamhara de Ibn Hazm*
Antonio Vega de Seoane Barroso

**Antonio "Antxon" Vega de Seoane Barroso** (Donostia,  – *ib.*, ) gipuzkoar enpresaburu eta ingeniaria izan zen. Antonio Vega de Seoane Etxeberriaren semea, Real Sociedad futbol klubeko presidentea (1961-1967) eta Aranzadi Zientzia Elkartekoa izan zen. Donostiako alkate izendatu zuten 1958 eta 1960 artean.

## Erreferentziak
Punto Radio Euskadi

**Punto Radio Euskadi**, Euskal Autonomia Erkidegoan aireratzen zen eta Espainiako Vocento hedabide taldearen jabetzakoa zen Punto Radio irrati katearen eszisio bat izan zen.

ABC Punto Radio zena Punto Radio irratian bilakatzean, Grupo Correo taldearen jabetzako Euskadiko emisorak Punto Radio espainiar programazioa ez aireratzen erabaki zuen, ABC egunkariaren pentsamoldearekin bat egiten zuelakoan, hortaz Punto Radio irratiaren hasierako denboraldietako ereduarekin jarraitzea erabaki zuen.

2011ko urriaren 24an lehenbizikoz aireratu zen, Euskadiko erredakzioa taldea eta espainiar programazioaren José Antonio Abellán kazetariaren kirol saioak mantendu zituen.

2013ko otsailaren 28an bere emanaldiak eten zituen.

## Kanpo estekak
Jessika Ponchet

**Jessika Ponchet** (Baiona, Lapurdi, ) lapurtar tenislaria da, 2011tik aurrera profesionala dena.

WTAn munduko 104. postuan sailkatu zen. Binakakoan, ostera, munduko 101. postua lortu zuen 2022ko azaroaren 28an.

## Kirol ibilbidea 
Jessika Ponchetek 14 urterekin jokatu zituen lehen ITF txapelketak, 2011n, ITF Junior zirkuitutik igaro gabe. Gutxienez, 10 titulu irabazi ditu sinplean eta 15 bikoitzean.

Ezaguna egin zen  2018ko Australiako Irekiko Grand Slam txapelketak, Frantziako Federazioak emandako gonbidapen bati esker. 2018ko Australiako Irekian Grand Slameko ekitaldi batean egin zuen bere debuta koadro nagusian wildcard bat jaso ondoren, Garbiñe Muguruzaren aurka galdu zuen bi setetan. Gero, Frantziako internazionalak lehiatu zituen, beti gonbidapen bidez. Hurrengo urtean, Australiako txapelketako kalifikazioetatik ateratzea lortu zuen.

10 titulu irabazi zituen ITF zirkuituan, eta horietatik garrantzitsuena Poitiersen eskuratu zuen (80.000 dolar), 2023an. Bikoitzetan, 2023an ilustratu zen Tokion ($ 100.000) izenburuarekin eta gero Rouengo WTA 125ean Maia Lumsden britainiarrarekin.

US Open 2024an, Grand Slameko emaitzarik onena lortu zuen. Lehenengo eta behin, txapelketa horretan aurreko saioetan lortutako kalifikazioak lehenengo txandan galdu zituen arren, Jana Fett, Lucija Ćirić Bagarić eta Elizabeth Mandlik jipoituz lortu zuen gainditzea, set bat galdu gabe. Koadro nagusian, hirugarren itzulira iristeko ondoz ondoko bi egoera faboragarriri etekina ateratzea, Grand Slamen inoiz txanda bat pasatu ez zuen bitartean: lehenik, Zheng Saisai gainditu zuen (6-, 6-1), munduko 34.a. Gero, Jelena Rybakinaren (4. multzoko burua) etekina atera zion. Azkenean, Caroline Wozniackiren aurka galdu zuen zen (6-3, 6-2). Ibilbide horrek ordura arteko sailkapenik onena hobetzeko aukera eman zion: 104. postua (aurreko errekorra 119. postua zen, 2023ko maiatzean lortutakoa).

## Palmaresa 
### Títuluak WTA 125s 
#### Bikoitzak (1–0) 
## WTA sailkapena 
## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Llangeinor

'''''', , Galesko udalerri txiki bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerritik 5 milia iparraldera dago.

2011ko erroldaren arabera 1.243 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llangynwyd

'''''', Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. 2011ko erroldaren arabera 3.032 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Merthyr Mawr

'''''' Galesko udalerri eta komunitate bat da, Bridgend konderrian dagoena. Bridgend udalerritik 2 milia eta erdira dago.

2011ko erroldaren arabera 267 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Nantymoel

'''''', , Galesko udalerri eta komunitate bat da, Bridgend konderrian. Hegoaldean Wyndham udalerria du.

## Kanpo estekak
Sichuan Panda Erraldoiaren santutegiak

**Sichuan Panda Erraldoiaren santutegiak** (), Txina barnealdeko Sichuan probintzian kokaturik dauden erreserba naturalen multzoa da.

Panda handiaren ugalketa eremu nagusia da. 1.600 aleko populazioa duela kalkulatzen da eta espeziearen %30a arriskuan dagoela kontutan izanik 2006 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen.

## Deskribapena 
Guztira 9.245 km²-ko azalera hartzen duten arren, zazpi erreserba natural eta bederatzi paisaia parkek osatzen dute eremua ()
* Fengtongzhai erreserba naturala ()
* Siguniang erreserba naturala ()
* Laba ibaiaren erreserba naturala ()
* Heishui ibaiaren erreserba naturala ()
* Jintang-Kongyu erreserba naturala ()
* Caopo erreserba naturala ()
### Paisaia parkeak 
* Qingcheng mendiko eta Dujiangyan ureztatze sistemako paisaia parkea (): 2000 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare kultural izendatu zituen.
* Tiantai mendiko paisaia parkea ()
* Siguniang mendiko paisaia parkea ()
* Xiling mendi elurtuko paisaia parkea ()
* Jiguan-Jiulonggou mendiko paisaia parkea ()
* Jiajin mendiko paisaia parkea ()
* Miyaluo paisaia parkea ()
* Lingzhen eta Daxue mendietako paisaia parkea ()
* Erlang mendiko paisaia parkea ()

## Fauna eta flora 
Eremu honetako animalia adierazgarriena panda handia den arriskuak dauden eta babesa behar duten beste espezie batzuk ere aurkitzen dira, hala nola, panda gorria, elur-lehoinabarra eta pantera lainotsua eta 70.000 pertsona inguru hil ziren. Wolong parkeko bost langilek ere galdu zuten bizia. Ikerketa Zentruan zeuden itxiturak kaltetu ostean sei pandak ihes egin zuten eta beste bi panda zauritu ziren. Kalteak konpondu bitartean pandak *Bifengxia Zentrura* aldatu zituzten.

## Iruditegia 

Irudi:Qingchengshan1.jpg|Qingcheng mendia.
Irudi:Cryptomeria sinensis.jpg|Wolong erreserba naturala.
Irudi:Grosser Panda.JPG|Panda handia.
Irudi:Ailurus fulgens RoterPanda LesserPanda.jpg|Panda gorria.
Irudi:Uncia uncia.jpg|Elur-lehoinabarra.
Irudi:Clouded leopard.jpg|Pantera lainotsua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Dernier Trappeur

**Le Dernier Trappeur** (euskaraz *Azken Tranpa-Jartzailea*) 2004ko Nicolas Vanier frantziar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako abenturazko dokumental film bat da. May Loo, Norman Winther, Alex Van Bibber, Ken Bolton, Denny Denison, Robert Lafleur, Alena Lemaire eta Christopher Lewis aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
2000ko hamarkada, Kanada, Yukon lurraldea. Jada David Crockett, Jack London edota Jeremiah Johnson bezalako iraganeko benetazko tranpa-jartzaileak beste garai bateko kontua direla dirudi, gaur egun jada desagertuak daudela. Halere, bada oraindik lege zaharreko tranpa-jartzaileen filosofia eta bizimoduarekin bat bizitzen jarraitzen duen azken arima bat, naturarekin orekan biziz.

Norman, 50 urteko tranpa-artzailea Kebaskan bizi da, Nehanni emakume amerindiarrarekin batera, baldintza gogorretan biziraun ahal izateko bakarrik ehiza eta arrantza eginez. eta −55&nbsp;°C tenperatura baxuetara iristen diren negu gorriak jasanez. Horretarako bi zaldi eta husky txakur bat lagun dituzte.

## Aktoreak 
* Norman Winther: Norman, tranpa-jartzailea
* May Loo: Nebraska, Normanen emaztea
* Alex Van Bibber: Alex

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Qanat

thumb|320px|Qanat baten funtzionamendiaren diagrama (ebaketa).
***Qanat*** bat () malda txikiko lurrazpiko ubide bat da, akuifero edo putzu batetik ura eramateko eraikia, ureztatzeko edo edateko. Ur-hornidura sistema zahar bat da, oraindik leku askotan dabiltzanak, batez ere klima bero, lehor eta erdi-lehorretan. *Qanat* teknologia antzinako persiarrek garatu zuten, noizbait K.a. I. milurtekoan, eta gutxinaka jedatuz joan zen eki eta mendebalderantz, India eta Txinaraino, eta Maghreberaino. Akemenestar garaiko Ginabadeko qanatak, Iranen munduko zahar eta handienetakoak dira, K.a. 700 eta 500 artean eraikiak, eta oraindik erabilgarri daude.

2016an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zituen persiar qanatak.

## Persiar qanatak 
XX. mende erdian, 50.000 *qanat* zeuden erabilgarri Iranen, horietako bakoitza tokiko erabiltzaileek agindua eta mantendua. Horietatik, 37.000 bakarrik gelditzen ziren erabilgarri 2015ean.

Qanat zahar eta handienetako bat Gonabad hirian dago eta nahiz-eta eraiki zenetik 2700 urte pasa, oraindik ere 40.000 biztanleri edateko eta ureztatzeko ura hornitzen du. Putzu nagusia 360 m sakon da eta ubideak 44 km luze dira. Yazd, Khorasan eta Kerman probintziak oraindik ere *qanat* sistemaren menpe daude.

2016an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zituen persiar qanatak, eta hamaika zerrendaratu zituen:
* Qasebeh qanata, iparraldeko ordezkaria
* Baladeh qanata, ekialdeko ordezkaria
* Zartx qanata, erdialdeko ordezkaria
* Hasan Abad-e Moxir qanata, erdialdeko ordezkaria
* Ebrāhim Ābād qanata (Markazi probintzia), mendebaldeko ordezkaria
* Vazvān qanata (Isfahan probintzia) mendebaldeko ordezkaria
* Mozd Ābād qanata (Isfahan probintzia) mendebaldeko ordezkaria
* Ilargiaren qanata (Isfahan probintzia), mendebaldeko ordezkaria
* Gowhar-riz qanata (Kerman probintzia) hegoaldeko ordezkaria
* Jupār – Ghāsem Ābād qanata (Kerman probintzia), hegoaldeko probintzia
* Akbar Ābād qanata (Kerman probintzia) hegoaldeko ordezkaria

File:Qanat Kashan.jpg|Qanat hau Fin lorategian azaleratzen da, "Salomonen iturria (*Txeshmeh-e Soleiman"*) izenekoa, eta milaka urte omen ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera
*Haize-dorre

## Kanpo estekak
North Carolina Courage

thumb|250px|2018ko taldea, bigarren ekipamenduarekin.
**North Carolina Courage** Estatu Batuetako emakumezkoen futbol taldea da, Cary (Ipar Carolina) hirian egoitza daukana. Estatu Batuetako liga behin irabazi du.

## Palmaresa 
* National Women's Soccer League
** NWSL Txapelduna (2): 2018, 2019.
** NWSL Shield (3): 2017, 2018, 2019.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Maria Antonia Uzkudun

**Maria Antonia Uzkudun Amunarriz** (Anoeta , Gipuzkoa, 1927 &ndash; Madril, 2008ko urtarrilaren 27a) euskal erraketista profesionala izan zen. **Anoetako txikita** goitizenarekin kantxaratu zen eta munduan inoiz izan den erraketistarik handienetarikoa izatera heldu zen.
Emakumezkoen kirol profesionalean aitzindaria izan zen.
thumb|280x280px|Erraketistak
## Biografia 
Maria Antonia Uzkudun Anoetan jaio zen eta 14 urte zituenetik kantxaz-kantxa ibili zen, erraketa lagun zuela. 1941. urtean egin zuen debuta Salamancan eta 1964an Kirol Merituaren domina eman zioten. Garai hartako beste hainbat sari ere irabazi zituen.
Salamancan ez ezik, Madril, Valentzia, Bartzelona, Kuba zein Mexikoko frontoietan jokatu zuen. Mexikon jardun zuen sasoian berriz, sari oso garrantzitsuak banatzeko ere deitzen zioten; hipodromoko sariak zein literatur mailakoak.

28 urtez jardun zuen Maria Antoniak pilotari profesional gisa, 40 urte zituela lan hori uztea erabaki zuen arte. Madrilera ezkondu zen, baina inoiz ez zuen Anoeta ahaztu, sarri etortzen zen familia bisitatzera.

## Omenaldiak 
* 1996ko martxoaren 3an Anoetako Udalak eta Kuku Elkarteak omenaldia egin zioten, pilota astearen ekitaldien barruan.
* 2013ko ekainaren 8an Irurako Frontoian VII. Emakume Pilotari Egunean ere omendu zuten, beste hainbat erraketistarekin batera. 
* 2013ko abuztuan Bilbon jaso zuen omenaldia ahaztutako hainbat erraketistaren batera.
* Emakundek Martxoak 8rako *Erabakitzen dudana izango naiz* kanpainaren barruan Txikita de Anoeta erreferentetzat jarri zuen, Marie Curie zientzilaria, Clara Campoamor idazlea eta Frida Kahlo margolariarekin batera /

## Erakusketak 
* Euskal Herriko hainbat udalerritan antolatu dira erakusketak erraketistak kirol munduan egindako ekarpena bistaratzeko 

## Erreferentziak 
## Kanpo lotura 
* Jokalari garaiko argazkiak
* Aunamendi. Eusko-ikaskuntza.136926. Maria Antonia Uzkudun
* Pelota vasca en Madrid. Chiquita de Anoeta
* https://www.youtube.com/watch?v=2NiJa_PPll8
* https://www.youtube.com/watch?v=b1ndEKfuuDI
* https://www.youtube.com/watch?v=IwNrcl5ZO9M
* http://www.kmliburutegia.eus/Search/Results?lookfor=%22Uzcudun+Amunarriz%2C+Mar%C3%ADa+Antonia%2C%22&type=Subject
John Andueza

**John Andueza Altuna** (Oregon, Ameriketako Estatu Batuak, 1966ko urtarrilaren 27a) zinema zuzendaria, gidoilaria, idazlea eta telebista aurkezlea da. Kazetari gisa, bi aldiz irabazi du Rikardo Arregi Saria, 1990ean eta 1991n. Idazle gisa, Donostia Hiria Ipuin Lehiaketa, Bilboko Gabriel Aresti Ipuin Lehiaketa, Agustin Zubikarai Ipuin Lehiaketa, eta Juul Saria irabazi ditu.

## Bizitza 
Ameriketan jaio zen, aita eta ama euskaldunen semea. Aita hil ostean eta urte bakar batekin Arrasatera (Gipuzkoa) bizitzera etorri zen. Gaur egun Elgetan bizi da.

Euskal Herriko Unibertsitatean Kazetaritzan lizentziatu zen.

Arrasate Press eta Arrasate Telebistan lan egin zuen. Ondoren, hogeita lau urtez aritu zen Euskal Telebistan aurkezle, aktore, gidoilari eta errealizatzaile: *Hor dago koska*, *Elkanotarrak*, *Goenkale*, *Hasiberriak* eta beste hainbat saiotan parte hartu zuen. Txirri, Mirri eta Txiribiton pailazoen saioak zuzendu zituen hamaika denboralditan. 2007an, Espainiako Telebista Akademiak sari berezia eman zion berak zuzendutako eta pailazoek protagonizatutako *Trikitraka Trikitron* saioari.

Gero, ETB 2 katean aireratutako *Down-Town* saioa egin zuen. Zeresan ugari eman zuena, Down sindromea duten bi mutil zirelako aurkezleak: Iñigo Hermoso eta Urtzi Urrutia.

## Filmografia 
### Zuzendutako Film laburrak 
* *Laugarren Galeriatik* (5 lehiaketatan saritua)

* *Bernar* (21 lehiaketatan saritua)

* *Aita guria* (10 lehiaketatan saritua)

* *Bilintx* (6 lehiaketatan saritua)

### Zuzendutako dokumentalak 
* *Fatimetu, la llamada del desierto* (Orio Produkzioak. Emakunde Saria irabazi zuen 2001ean)
* *Simplemente* (Lotura Films. Goia Sarietarako lau hautagaitza izan zituen 2011ean. Leongo Nazioarteko Jaialdian sari nagusia irabazi zuen).

## Liburuak 
* *Larunbatean Bukowskyn* (2012)
* *Kankaleko misterioa* (2013)
* *San Ferminetan, Lesakan* (2014)
* *Prime Time" (2014)
* *Lepoan hartu* (2016)
* *Danba!* (2017)
* *El último fotograma* (2019)
* *Magali ez dago bakarrik* (2019)
* *Luaren itzala  (*2022*)*
* *Azken Portuko postdatak'' (2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* John Anduezari elkarrizketa. Xaloa Telebista 
* https://goiena.eus/debagoiena/1514301385350-kulturrizketak-john-andueza-eta-leire-bilbao-aurrez-aurre
* https://zuzeu.eus/kultura/sautrela-401-john-andueza-literatura-eskolan-gizona-bere-bakardadean-eta-joseba-sarrionandia/
* https://www.premiosgoya.com/pelicula/simplemente/
* https://www.argia.eus/argia-astekaria/2220/simplemente
* https://www.argia.eus/argia-astekaria/2456/prime-time
Newton (Bridgend)

**Newton**, , Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Kostaldeko Porthcawl udalerritik hurbl dago. Newtongo hondartzako dunetan Lawrence of Arabia (1962) film ospetsuaren hainbat ezena filmatu ziren, bai eta BBC katearen *Coast and Weatherman Walking* telesailarenak ere.

2011ko erroldaren arabera 3.608 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
North Cornelly

'''''', , Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. South Cornelly, Pyle eta Porthcawl udalerrietatik hurbil dago, M4 autobidearen 37 loturagunean.

## Kanpo estekak
Ogmore Vale

'''''' () Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Ogmore ibaiaren ertzean dago.

2011ko erroldaren arabera 3.117 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Pen-y-fai (Bridgend)

**Pen-y-fai**, Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Bridgend hauteskunde barrutian dago.

2011ko erroldaren arabera 2.447 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Pontycymer

'''''', Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerritik 11 kilometro iparraldera dago.

2011ko erroldaren arabera 2.499 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Artzenako mendilerroa

**Artzenako mendilerroa** Araba eta Burgos artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Cueto mendia da, 1.362 metrorekin.

## Mendiak 
# Cueto, 1.362 m  (Araba eta Burgos arteko mugan)
# Mojón Acuchillado, 1.354 m  (Burgos)
# Risco del Mojón Acuchillado, 1.342 m  (Araba eta Burgos arteko mugan)
# Mota, 1.319 m  (Araba eta Burgos arteko mugan)
# Revillallanos, 1.297 m  (Burgos)
# Peña Escalera,, 1.281 m  (Burgos)
# La Lunada, 1.268 m  (Burgos)
# Valdelamediana, 1.223 m  (Araba eta Burgos arteko mugan)
# Caballoso, 1.205 m  (Burgos)
# Camón, 1.203 m  (Burgos)
# Canto Pero, 1.201 m  (Araba eta Burgos arteko mugan)
# Bachicabo, 1.200 m  (Araba)
# Barrendón, 1.138 m  (Burgos)
# Los Puntidos, 1.132 m  (Burgos)
# Sorrozuela de Garbila, 1.128 m  (Burgos)
# Gárbila, 1.117 m  (Burgos)
# Mazo, 1.083 m  (Araba eta Burgos arteko mugan)
# Peña de la Rozada, 1.059 m  (Araba)
# Los Castros, 1.056 m  (Araba)
# Solinde, 1.054 m  (Araba)
# Santa Ana, 1.039 m  (Araba)
# Costoria, 1.024 m  (Araba)
# Alto del Pozo, 983 m  (Araba)
# Costero, 972 m  (Araba)
# Peña Dorada, 965 m  (Araba)
# Cruz de la Mosquera, 952 m  (Araba)
# Cárabo, 943 m  (Araba)
# Berbea, 848 m  (Araba)
# Medropio, 799 m  (Araba)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
* Euskal Herriko mendiak
* Arabako mendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* *luberri.net* webgunean
Dijon-Prenois

**Dijon-Prenois** Frantziako Dijon hiritik 12 kilometrotara dagoen automobil-zirkuitua da, Borgoinan dagoena. Frantziako Sari Nagusiaren 1974, 1977, 1979, 1981 eta 1984ko ekitaldiak eta Suitzako Sari Nagusiaren 1982koa bertan egin zuten.

## Lasterketak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Price Town

'''''', Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerritik 9 milia iparraldera dago.

## Kanpo estekak
Sartheko zirkuitua

**Sartheko zirkuitua** () Frantziako Le Mans hirian dagoen automobil-zirkuitua da, Automobile Club de l'Ouest jabea duena. Bertan urtero Le Manseko 24 Orduak izeneko erresistentzia lasterketa ospetsua egiten dute. Gainera, 1967an Frantziako Sari Nagusiaren ekitaldia egin zuten.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Porthcawl

'''''', Galesko hegoaldeko kostaldeko udalerri eta komunitate bat da, Bridgend konderrian. Cardiff hiriburutik 25 kilometro mendebaldera dago, eta Swansea hiritik 19 kilometro hego-ekialdera.

2011ko erroldaren arabera 16.005 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
South Cornelly

'''''', , Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. North Cornelly, Pyle eta Porthcawl udalerrietatik hurbil dago, M4 autobidearen 37 loturagunean.

## Kanpo estekak
Tondu

'''''', , Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerritik 4,8 kilometro iparraldera dago, Bridgend eta Maesteg udalerriak elkarlotzen dituen A4063 errepidean.

## Kanpo estekak
Sarn (Bridgend)

**Sarn**, Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerritik 3 milia iparraldera dago, Ogmore eta Llynfi ibaien elkargunean. Ekialdean Aberkenfig udalerria du, hegoaldean Brynmenyn eta hego-ekialdean Tondu.

2011ko erroldaren arabera 2.443 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Tythegston

'''''', , Galesko udalerri txiki eta parrokia zibil bat da, Bridgend konderrian. Bridgend udalerritik 5,6 kilometro ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Wyndham (Bridgend)

**Wyndham**, Galesko udalerri txiki bat da, Bridgend konderrian. Ogmore ibaiaren ibaiadarra den Ogwr Fawr errekaren ibilbidean dago.

## Kanpo estekak
Charadeko zirkuitua

**Charadeko zirkuitua** Frantziako Clermont-Ferrand hiritik 15 kilometrotara dagoen automobil-zirkuitua da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean dagoena. Frantziako Sari Nagusiaren 1965, 1969, 1970 eta 1972ko ekitaldiak egin zituzten bertan.

## Lasterketak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Brackla

'''''', , Galesko udalerri eta komunitate bat da, Bridgend konderrian. 2011ko erroldaren arabera 11.749 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Donington Park

**Donington Park** Ingalaterrako Leicestershire konderrian dagoen automobil-zirkuitua da, izen bereko gaztelutik gertu dagoena. Bertan hainbat lasterketa, tartean 1 Formularen 1993ko denboraldiko Europako txapelketa, burutzen dira.

Gainera, 1980ko hamarkadaren amaieran eta 1990ekoaren hasieran Monsters of Rock izeneko rock festibal ospetsua egin zuten, non Queen, AC/DC, Aerosmith, Bon Jovi, Kiss, Guns N' Roses, Iron Maiden edo Metallica bezalako taldeak aritu ziren.

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Nevers Magny-Coursko zirkuitua

**Nevers Magny-Coursko zirkuitua** () Frantziako Magny-Cours hiritik gertu dagoen automobil-zirkuitua da, Nièvre departamenduan dagoena. Frantziako Sari Nagusiaren 1991 eta 2008 arteko ekitaldiak egin zituzten bertan.

## Lasterketak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Paul Ricard zirkuitua

**Paul Ricard zirkuitua** () edo **Castelleteko zirkuitua** () Frantziako Le Castellet hiritik gertu dagoen automobil-zirkuitua da, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean dagoena. Frantziako Sari Nagusiaren 1971 eta 1990 arteko ekitaldiak egin zituzten bertan.

Paul Ricard Virage Tour et pont.JPG|Turismoen lasterketa
Paul Ricard entrée stands.JPG|Boxeak
Paul Ricard tribunes stands.JPG|Armailak
United Autosports Audi Series.jpg|2010eko GT3 Europako txapelketa
DZ Nissan.jpg|Nissan formula

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala