Maria Enciso

**María Dolores Pérez Enciso** (Almeria, Espainia, 1908ko martxoaren 31 - Mexiko Hiria, Mexiko, 1949) espainiar poeta, idazle, kazetari eta militante komunista  izan zen.

## Ibilbidea 
### Familia-jatorria 
Bere haurtzaroari eta nerabezaroari buruzko informazioko zenbait hutsunek, argibiderik gabe uzten dute bere ibilbidea ("María Enciso, erbesteko idazle almeriarra. Estudio y antología" (Almeriako Probintzia Aldundia, 1987)

1903ko abenduaren 7an Sagrarioko parrokian Francisco Pérez Castro eta Dolores Enciso Amat senar-emazteak ezkondu ziren. Gizona Baile kaleko biztanlea zen (gaur egungo Aristoteles), Juan March ontzi-jabe boteretsuaren zerbitzura ontzi-makinista aritu zen; eta emakumea Almeriako burgesia almeriarrekoa zen, non bere anaia José Gabriel, botikaria, nabarmentzen baitzen, Izquierda Republicanako buruzagia eta Almeriako gobernadore zibil moduan. Senar-emazteak San Ildefonso kalean kokatu ziren, 1908ko martxoaren 31n Maria de los Dolores jaio zen tokian. Ondoren, Frantzisko anaia jaio zen, 1914an sukar tifoideoz hila; eta hurrengo anaia,Guillermo, Bartzelonan jaioa seguru asko (hara joan ziren denboraldi batez, aitaren lan-kontuak zirela eta); urte batzuk geroago, Amerikan elkartu zen Maria Doloresekin, eta Filosofiako katedra bat lortu zuen Caracasko Unibertsitatean.

### Bartzelona. Kontzientzia politikoa jaso 
Almerian, eskola publikora joan ondoren, Maistren Eskola Normalean sartu zen 1923ko irailean. Aita gaixorik zegoen eta 1924an hil zen pneumoniak jota. Bartzelonan bizitzeagatik ezin izan zuen hiletara joan, eta Irakasle Eskolan, osaba farmazeutikoak baimendua, bertako matrikula aldatu zuen (1923/27 ikasturteak). Ez dago ziurtatuta unibertsitate hartan sartu zenik, baina hiriko giro intelektualetan ibili zela,bai; batez ere, Sant Gervasi auzoko Ríos Rosas-eko Ikasleen Egoitzan. Han oinarritu zuen bere kultura zabala eta, besteak beste, Gabriela Mistral poeta txiletarra entzun zuen. 1932an Francisco del Olmo enpresariarekin ezkondu zen; eta 1937an Rosa, bere alaba bakarra, jaio ondoren, bere ezkontza bertan behera geratu zen. Katalunian UGTn eta PSUCen sartu zen. "Rosario del Olmo" ezizenarekin (neskatoaren benetako izena). Ezizen hau erabili omen zuen Atzerriko Prentsa komunistaren kabineteko arduradun karguan zegoela. Baina izen hori beste kazetari eta militante komunista batena da, Rosario del Olmorena. alegia. Guda garaian Unió de Dones de Catalunyako buruzagia izan zen eta *Companya* aldizkariko erredaktorea.

### Erbestea eta heriotza 
alt=(Medina, 1987)|thumb|Maria Perez Enciso
Tropa frankistek Bartzelona hartu zutenean, milaka espainiarrekin batera ihes egin zuen, 1939ko urtarrilean Cerbére-tik Frantziako muga pasa arte. Misio ofizial baten ardura zuen hau da: Ebakuazio delegatua Belgikan, Hegoamerikako diplomaziari atxikia zegoena. Isabelle Blume diputatu belgikarrarekin batera, Saint Cyprien, Clermont-Ferrand edo Argelés-sur-Mer-eko kontzentrazio-esparruetako haur espainiarrak jaso zituen, gero adopzioan Bruselako (Anberes) etxe aberatsetara bideratzeko.

Frantzian eta Ingalaterran ibili ondoren, Kolonbiara iritsi zen, Kuban bizi izan zen eta azkenean Mexikon kokatu zen behin betiko. Han idatzi zuen El Nacional-eko gehigarri kulturalean eta Las Españas aldizkarirako, *Paquita del Jueves* aldizkari herrikoian ere parte hartu zuen. Maistra ere izan zen. aldi berean, Espainiako Emakumeen Batasuneko kide izan zen, erbesteko emakume errepublikanoak bildu nahi zituen elkartekoa. Bere aldizkarian ere parte hartu zuen.

Mexiko Hirian *De mar a mar* bere lana Manuel Altolaguirre y Concha Mendezen inprentak argitaratu zuen.

Eta 1949an hil zen apendizitis operazio baten ondoren.

## Argitalpenak 
* *Europa fugitiva. Treinta estampas de la guerra* (1941)
* *Un recuerdo del horror con unas palabras*(1942)
* *Isabelle Blume* (1942)
* *Cristal de las horas*(1942)
* *De mar a mar* (1946)
* *Raíz al viento* (1947)

## Bibliografia 
* Arturo Medina Padilla, María Enciso*.* *María Enciso, escritora almeriense del exilio, estudio y antología.* Almería : Probintziako Aldundiaren Argitalpen Zerbitzua, 1987 
* Virginia Fernández Collado, *María Enciso: poesía completa*, Almería, Instituto de Estudios Almerienses. 2022. ISBN 978-84-8108-737-6
* Virginia Fernández Collado, *María Enciso*: *Narrativa, ensayos y epistolario*, Almería, Instituto de Estudios Almerienses 2024. ISBN 978-84-8108-768-0

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Biografia