Juan Yagüe

**Juan Yagüe Blanco** ( San Leonardo, 1891ko azaroaren 19a - Burgos, 1952ko urriaren 21a ) militar espainiarra izan zen, "afrikanisten" taldearen parte izateagatik ezaguna. Legioaren parte zen Rif gerrako garaian eta Asturiasko altxamenduan matxinaturiko langileak zapaltzera bidaliriko tropa Afrikarren buruzagi izan zen. Falange Espainiarraren militantea eta Jose Antonio Primo de Riveraren laguna zen eta paper garrantzitsua jokatu zuen 1936ko uztailaren kolpe estatuan eta geroagoko Gerra Zibilean, lehenik Extremadura hartu zuen zutabearen buruzagi bezala eta geroago Marokoar ejerzitoaren komandanteburu bezala Ebroko guduan. Badajozeko sarraskiaren arduraduntzat ere jotzen da, bere aginpean emandako batailaren ostean, *Badajozeko harakina* izenez ezaguna izan zelarik. 

Gerra ondoren, Francok Aireko Ministro eta VI. Eskualde Militarraren (Burgos) kapitain jeneral izendatu zuen. Bigarren Mundu Gerrako urteetan Alemania naziko Hermann Göring buruarekin harreman eta kidetasuna mantendu zuen.

## Biografia 
### Hezkuntza eta prestakuntza militarra 
Soriako San Leonardo de Yagüe herrian jaioa 1891ko azaroaren 19an,​ Juan Yagüe Rodrigo (Ucero, Soria) medikuaren eta Maximiana Blanco Salasen (Salas de los Infantes, Burgos) semea.

1907ko abuztuan Toledoko Infanteria Akademian sartu zen, garaian José Villalba Riquelme koronelak zuzentzen zuelarik eta Francisco Franco y Emilio Esteban Infantes jeneralak izan zituen promozio kide bezala. 1912an lehen teniente postura igoarazi zen Burgosen lau urte egon ostean eta 1914ko maiatzean 6. "Savoia" Infanteriako Erregimentuan hasi zuen soldadutza. 

Afrikara joan, eta bertan Rifeko gerran gudukatu zuen Legioaren parte bezala. Bertan "afrikanista" fama irabazi zuen, gainontzeko buruek (Varela, Millán-Astray, Sanjurjo, Goded edo Franco) 1934ko urrian Asturiasera bidali zuten Armada Afrikarraren buru bezala, bertan matxinaturiko langile eta meatzariak erreprimitzeko helburuarekin. Hasiera batean López Bravo koronela zegoen buruzagi bezala, baina Francok ordezkatu zuen tropek zibilen aurka tiro egiteari buruz zituen dudak adieraztean. ​ Behin Asturiasen, Yagüek indarkeri eta bortxakeri kemenduna erakutsi zuen langile altsatuen aurka, hainbesteraino, non Eduardo López Ochoa jenerala langileekin hitzarmen batera heldu zenean, bien arteko eztabaida sutsu bat izan eta azken hau matxinoen aldeko izateaz salatu zuen. 

Juan José Antonio Primo de Riveraren laguna izanik eta Falangearen militantea, bere ideologia beti egon zen aipaturikoen printzipio eta Francorekiko leialtasunaren artean. Falangearen eta karlisten bateratzea (1937) bezalako momentu gakoetan beti jo zuen Francoren alde.

### Konspirazio militarra 
1936ko otsaileko hauteskundeen ondoren, Yagüe Fronte Popularraren gobernua erorarazteko azpilanen parte bilakatu zen. Garai hartan Legioaren banderetako baten komandante zen, Teniente koronel mailarekin eta Ceutan finkatua.

## Espainiako Gerra Zibila 
### Extremadurako kanpaina 
### Madrilerako bidea 
### Posizio politikoa 
### Berriro boterean 
## Francoren diktadura 
### Airearen Ministroa 
### Mando berriak 
## Gizadiaren aurkako krimenen egoztea eta atxilotzea 
## Bizitza pribatua 

## Aipakizunak 
* Jaioterriak jasandako Sufrimenduaren Domina (1923) 
* San Hermenegildoko Orden Real eta Militarraren Gurutze Handia (1929) 
* Aeronautikako Merituaren Gurutze Handia (bereizgarri zuriarekin) (1947) 
* Ontzigintza Merituaren Gurutze Handia (bereizgarri zuriarekin) (1949) 
* Uztarri eta Gezien Orden Inperialeko Gurutze Handia (1950) 
* Falangaren Zilarrezko Palma (hilondoko titulua) 
* Ceutako Adopziozko Semea (1936ko abenduaren 8a)
* Soriako Begiko Adopziozko Semea (1939ko urtarrileko 30a )

## Erreferentziak