open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Coghlan (Buenos Aires)

**Coghlan** Buenos Aires hiriko 48 auzoetako bat da . Bere izena John Coghlan ingeniari irlandarrari zor dio. Mitreko trenbideak (Mitre adarra), Núñez, Zapiolak, Franklin D. Rooseveltek, Ricardo Balbín etorbideak, Monroe etorbideak, Mitreko trenbideak (José León Suarez adarra), Estombak, Franklin D. Rooseveltek, Tronadorrek, Congreso etorbideak, San Frantzisko de Asísek, eta Quesadak mugatzen dute, Mitreko trenbidearen bidegurutzeraino (Mitreren adarra). Saavedra auzoak mugatzen du iparraldetik, Núñez ekialdetik, Belgrano hego-ekialdetik eta Villa Urquiza mendebaldetik. 12. Komunan dago.

Gutxi gorabehera 1,28 km² (Buenos Aires Hiriko bigarren auzo txikiena) du eta 2001eko erroldaren arabera 18.021 biztanle ditu. Biztanle-dentsitatea 14.078,9 biztanle/km² da. 

## Interesguneak 
Auzoko museo bakarra Superí 2647an kokatutako Anne Frank museoa da. Judu gazteak Amsterdamen bere familiarekin ezkutatu ondoren bizi izan zuen giroaren erreplika da. Free2Choose sistemak etxean funtzionatzen du: bisitariek botoiak sakatu beharko dituzte dilema etikoen aurrean daudenean, kasu praktikoetan, adierazpen askatasuna eta delituarekiko barkamena bezalako balioen artean baztertzeko.

**Interesgarriak diren guneak:**

* Ignacio Pirovano Larrien Ospitalea
* Santa Maria de los Angeles Parrokia
* Torres Monroe, hiru dorreko etxebizitza multzoa Monroe, Washington, Roosevelt eta Melián kaleek mugatzen duten etxadian dago.
* "Ventileta" de Obras Sanitarias: aireztapen dorre oso altua, guztiz adreiluz egina dago, eta Washington Kalean kokatutako Obras Sanitarias de la Nación konpainia ohiaren lurretan instalatua dago, Congreso eta Quesada artean.
* Coghlaneko tren geltokia, XIX. mendearen amaieran eraikitako ingelesezko trenaren arkitekturaren adibidea, trazaduran lurrun-makinetarako ur-hornidurako ponpa bat sartzen dena. Patricio Larrambebere artistak diseinatutako ABTE dekorazio ederrak biltzen ditu.
* "Villa Roccatagliata", etxe handi baterako eraikina, estilo italiarrekoa da, XX. mendearen hasierako urteetan eraikia, Balbín etorbidea eta FD Roosevelt izkinan kokatua.
* Coghlan-en geltokiaren ondoan dagoen plaza, bi aldeetan, antolamendu irregularra, mastak eta haurrentzako jolasak biltzen dituena.
* Ingeles edo frantses estiloan diseinatutako hainbat etxe, jatorrizko lerroari eusten diotenak, geltokiaren inguruko kaleetan (PI Rivera, Tronador, Melián, etab.), Horietako asko Rougés eta Borel ingeniarien diseinuatuak.
* Club Tábano non Goyenechek bere ibilbide artistikoa hasi zuen, Quesada kaleko musikariek osatutako Celestino orkestrarekin. Quesada eta Iberá arteko Rómulo doktorearen kalean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ingalaterra Berriko egun iluna

**Ingalaterra Berriko egun iluna** () 1780ko maiatzaren 19an Ingalaterra Berrian gertatu zen ez-ohiko fenomenoari esaten zaio. Gaur egun fenomeno horren arrazoiak oraindik ez dira argitu. Espezialista askoren ustez jatorria fenomeno desberdinetan bilatu beharko litzateke: baso-sute baten kea, egun lainotua eta laino arin bat. Fenomenoa egoera honetan zetzan: eguerdi aldean, zenbait tokitan lehenago, zerua ilundu joan zen, gaua aurreratuz eta laster eragin handia izanik: oraindik eguna izanda kandelak eta argiak piztu behar izan ziren. Testigantzak ugariak izan ziren, tartean George Washington, eta askoren ustez fenomenoak Azken auzia iragartzen zuen.

## Fenomenoaren lurraldea 
Egun Iluna Kanadako ekialdean eta Ameriketako Estatu Batuetako sei estatuetan nabarmendu zen: Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island eta Connecticut.

## Zalantza handiak 
Hipotesi nagusiaren aztarnak, hau da, baso-sute handi baten jatorria onartzeko ez dira aurkitu:
* Abereak lasai zeuden eta ez zitzaien beldurrik antzeman.
* Zuhaitzen enborretan egindako azterketek ez dute sutearen aztarnarik erakutsi.
* Egun haietako prentsan ez zen horrelako informaziorik jaso.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :"Abraham Davenport & The Dark Day" at The Stamford Historical Society.
* :Fenomenoaren kausak.
* :"Zerk sortu zuen Egun Iluna?", BBC News Magazine.
* :Fenomenoaren historia Labrujulaverde webgunean.
Patxi Perez

**Patxi Perez** (Baiona) dantzaria eta dantza-irakaslea da, Perez eta Konpania taldeko zuzendaria. Plazan, jendearen erdian, dantzako urratsak irakasten aritzen da Perez bere taldearekin, eta arrakasta handia lortu du azken hamarkadetan.
[thumb|260x260px|Publikoaren erdian azaltzen ditu [Patxi Perezek urratsak dantza pikoetan. Argazkia: ISABELLE MIQUELESTORENA]]
thumb|Hitzaldiak ere ematen ditu.
1998an hasi ziren dantza pikoak (dantzaldi dinamizatuak) Euskal Herriko plazak hartzen. Musika lagun, publikoaren erdian dagoen gidariak urratsak azaltzen dizkio dantza egin nahi duen orori. Patxi Perez baionarrak ireki zuen bidea, Europako hainbat herritako dantzak ekarri eta bertakoak zabaldu asmoz. 2018an Perez eta Konpania taldeak disko berria atera zuen, urteotako ibilbidearekin eta dantza pikoen bilakaera arrakastatsua jasotzeko asmoz.

## Ibilbidea 
5 urte zituela hasi zen Perez dantza eta txistua ikasten, Maite eta Koldo Zabalaren eskutik Baionako Polo Beyriseko MJC kulturetxean. Geroago Peio Iratxabal, Beti Betelu, Claude Iruretagoiena, Thierry Truffaut eta Euskal Herriko beste hainbat dantza-maisuengandik ikasi ditu han-hemengo euskal dantzak. Plaza-dantza edo dantzaldi gidatuetan espezializatu zen gerora eta halako moldea gurera ekartzen aitzindaria izan da 90. hamarkadatik aurrera. 1992an, dantza irakasle gisa hasi zen, eskolako publikoari, dantza taldeei eta helduei zuzendurik.

Folk mundura jo zuen orduan. Hilabetekari batean, Perezek Tapia eta Leturiaren berri izan zuen. Basusarriko (Lapurdi) festetara joan zen taldea 1995-96an, eta Perezek proposatu zien elkarrekin zerbait egitea. mazurka... Kalakan, Minxoriak eta beste talde batzuen musika hartu eta dantzak bildu dituzte. Bizpahiru abesti berri ere badira azken diskoan, **Perezen** semeak sortuak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pantxika Telleria
* Iñaki Irigoien
* Marian Arregi
* Biktor Olaeta
* Juan Antonio Urbeltz

## Kanpo estekak 
* Patxi eta konpania Youtube kanala
* Herri dantza Patxi Perez Donostia 2015-11-15 Herri dantza Easo plazan Donostian, Eskunabarrak, Youtube
* Patxi eta Konpania - Esperanza l'Aranesa (Ezkotixa, 2018) Patxi eta Konpania, Youtube
Colegiales (Buenos Aires)

**Colegiales** Buenos Aires Hiria zatitzen den auzoetako bat da. La Platako Unibertsitateak 2009an egindako ikerketaren arabera, Buenos Airesen bizi-kalitate onena duen auzoa da, San Nikolasek eta Villa Ortúzarrek jarraitua. 

Incas, Elcano, Virrey del Pino, Cabildo, Jorge Newbery, Crámer, Dorrego, Álvarez Thomas eta Baso etorbideek mugatuta dago. Belgrano auzoak mugatzen du iparraldetik, Palermok ekialdetik, Chacaritak hegoaldetik eta Villa Ortúzarrek mendebaldetik.

2,29 km²-ko azalera eta 52.391 biztanle ditu 2001eko erroldaren arabera. Biztanle-dentsitatea 22.878,1 biztanle/km²-koa da. 

### Intereseko lekuak 
1960ko hamarkadan, auzoko osasun etxe nagusia inauguratu zen: Colegiales sendategia, Conde kalean dagoena (851. zenbakian). 

Etxadi erdira, Conde kalean ere, FM Metro (95,1 MHz) irratiaren instalazioak daude .

2012az geroztik ia Lacroze eta Álvarez Thomas etorbideen elkargunean 1500 pertsonentzako (lehengo Teatro Argos edo Colegiales) antzokia dago, Vorterix multimedia-k kudeatzen duena eta Vorterix Rock irratia igortzen den tokitik. 

Buenos Aires Hiriko Komunen Legearen arabera, Colegiales 13. Komunaren zati bihurtu da, Belgrano eta Núñez auzoekin batera.

## Irudiak 

Fitxategi:Gorostiaga 2400 Colegiales.jpg|Gorostiaga kalea 2400ean
Fitxategi:Pasaje General Paz Colegiales.jpg|General Paz igarobide, Ciudad de la Paz 561 eta Zapata 552 artean
Fitxategi:ViasEnSilosMinetti.jpg|Bide hilak Minetti silo zaharraren sarreran
Fitxategi:Mercado de las Pulgas Colegiales.jpg|Purusa merkatua
Fitxategi:Paso a nivel de Virrey Avilés.jpg|Virrey Avilés kalearen trenbide-pasagunea
Fitxategi:Paso a nivel de la calle Virrey Avilés.jpg|Virrey Avilés kalearen trenbide-pasagunea
Fitxategi:Plaza Juan José Paso.jpg|Juan José Paso plaza
Fitxategi:Plaza San Miguel de Garicoits.jpg|San Migel de Garicoits plaza
Fitxategi:Plazoleta Ernesto Padilla.jpg|Ernesto Padilla plaza
Fitxategi:Plazoleta Zárraga.jpg|Zárraga plaza
Fitxategi:Plazoleta Portugal.jpg|Portugal plaza txikia
Fitxategi:Busto de Luís Vaz de Camões.jpg|Luís Vaz de Camões bustoa Portugal plazan
Fitxategi:Escuela primaria Bernardo O'Higgins.jpg|Bernardo O'Higgins lehen hezkuntzako eskola
Fitxategi:Pasaje Corregidores.jpg|Corregidores igarobidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Floresta (Buenos Aires)

**Floresta** Buenos Aires hiriko auzoa da. 40.000 biztanle inguru ditu 2,4 km²-ko azalerako.

Auzoa ezaguna da Rivadavia etorbidea izateagatik. Auzoaren izena Roberto Arlt, Gabino Ezeiza, Eduardo Gudiño Kieffer, Miguel Amed, Mariano Peluffo eta beste pertsona garrantzitsu batzuekin lotuta dago. Gainera, Club Atlético All Boys futbol-taldea, baita 1910ean Club Atlético Vélez Sarsfield kluba sortu zen.

## Kanpo estekak
Flores (Buenos Aires)

**Flores** Buenos Airesko (Argentina) Hiri Autonomoko auzo ofiziala da, 7. Komunan kokatua. Gaona, Coronel Apoliano de Figueroa, Donato Álvarez, Curapaligüe, Directorio, Castañares, Curapaligüe, Camilo Torres eta Tenorio, Riestra, Perito Moreno, Castañares, Lacarra, Luis Dellepiane, Portela eta Cuenca kaleek eta 25 de Mayo autobideak mugatuta dago. Villa Santa Rita eta Villa Mitre auzoek mugatzen dute iparraldetik, Caballito eta Parque Chacabuco auzoek ekialdetik, Nueva Pompeya eta Villa Soldati auzoek hegoaldetik eta Parque Avellaneda eta Floresta auzoek mendebaldetik.

8,6 km²-ko azalera du, eta 142.695 biztanle inguru 2001eko erroldaren arabera. Biztanle-dentsitatea 16.592,4 bizt/km² da. 

## Erreferentziak 
## kanpo estekak
Constitución (Buenos Aires)

**Constitución** Buenos Aires Hiriko 48 auzoetako bat da .

## Geografia 
Independentzia, Piedras, Caseros, Hornos jenerala, Enrique Finochietto doktorea, Guanahani, Ituzaingó (zubia), Paracas, Caseros eta Entre Ríos etorbideek mugatzen dute. Monserrat auzoak mugatzen du iparraldetik, San Telmo ekialdetik, Barracas hegoaldetik eta Parque Patricios eta San Cristobal mendebaldetik. 

Auzoaren azalera gutxi gorabehera 2,11 km² eta 41.894 biztanle ingurukoa da 2001eko erroldaren arabera. Biztanle-dentsitatea 19.854,9 biztanle/km² da. 

## Erreferentziak 
## kanpo estekak
Ezkila-gurpil

[thumb|[Alacanteko Sant Nicolau elizako ezkila-gurpila.]]

**Ezkila-** edo **kanpai-gurpilak** eliza batzuetan aurki daitezkeen musika-tresnak dira. Erdi Aroan dute jatorria eta Europa Mendebaldeko zenbait eskualdetan gorde dira erabilgarri 21. mendera arte, bereziki Bretainian eta Herrialde Katalanetan (Valentzian eta Mallorcan bereziki, non *roda de campanetes*, *rogle*, *rotlle* eta beste zenbait izenekin ezagunak diren).

Gurpil baten inguruan jarritako kanpai txiki batzuen bidezko mekanismo bat dira, eta gurpila biratuz kanpaiek jo egiten dute. Doinu desberdineko kanpaiak izan daitezke, karilloi baten eran, eta hortaz melodia jakin bat eman biraka ari direla.

Antxon Agirre Sorondo etnografoak halako objektu baten argazkia bildu zuen bere lanetan, Errenteriakoa jatorriz, *Santa Katalina gurpila* izena emanez. Objektuak ezkilak ditu ez bakarrik gurpilaren zirkunferentzian, barruko uztai batean ere bai. Valentziako *rotlle*-en artean bada bat behintzat, Valentzia hiriko Mare de Déu dels Desemparats basilikan, estilo berekoa, uztai kontzentrikoetan dituenak kanpaiak. Izenari dagokionez, Santa Katalina gurpilaren torturaz hil zuten martiri kristaua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luís Cabral

**Luís Severino de Almeida Cabral** (Bissau, 1931ko apirilaren 11- Torres Vedras, 2009ko maiatzaren 30a) Ginea Bissauko lehenbiziko presidentea izan zen. 1956an Ginea eta Cabo Verderen Independentziarako Afrikako Alderdia (PAIGC)ko sei sortzaileetako bat izan zen. Alderdiko lider bihurtu zen bere anaia Amilcar Cabral hil ondoren eta 1974an, herrialdeko presidentea. Bere jatorri caboverdetarrak errezeloak sortu zituen alderdiko sektore batzuetan eta 1980ko azaroaren 4an João Bernardo Vieirak kargutik kendu zen estatu-kolpe batean. Hamahiruko hilabeteko espetxealdiaren ondoren, erbesteratzera behartu zuten eta Portugalen hil zen.

## Kanpo estekak
Saturno bere semea jaten

***Saturno bere semea jaten*** edo ***Saturno seme bat irensten*** margolana (), Francisco Goyak 1819an erosi zuen etxeko hormen apainkeraren zati izan ziren olio-pinturetako bat da. Margolana, beraz, artista horren *Margolan Beltzen* sailekoa da.

Gainontzekoekin batera, 1874tik aurrera Salvador Martínez Cubellsek oihalera pasa zuen Émile d'Erlanger baroiak agindu bezala, alemaniar jatorriko bankari frantziar bat, 1878ko Parisko Erakusketa Unibertsalean saltzeko asmoa zuena. 1881ean, d'Erlangerrek Espainiako Estatuari eman zizkion, eta honek Prado Museora bidali zituen, non 1889tik aurrera erakutsi ziren.

Saturno leihoaren ezkerraldean zegoen, ekialdeko horman, Quinta del Sordoko jangelako sarreraren kontra.

Kronos titana irudikatzen du, erromatar mitologian, Kronosengandik edo Saturnorengandik bereizi gabe ohi den bezala, bere semeetako bat irenstean. Irudia, denboraren igarotzearen ikur alegorikoa zen, Kronosek, bere emaztea zen Rearen seme jaioberriak jaten baitzituen, horietako batek tronutik kenduko zituen beldur.

## Kanpo estekak
Jaimes de Zamora

**Jaimes de Zamora** (Lezo, XVI. mendea) itsas pilotu nagusi izan zen XVI. mendean, garaiko euskal pilotuen artean nabarmendu zena.

*Mareas derrotas* izeneko tratatu teknikoa idatzi zuen, gerora nabigatu zuten pilotuek baliatu zutena. Zoritxarrez gaur egun lan hori galduta dago. Baina, Lope de Isasti lezoarrari esker, badakigu hainbat arruta bildu zituela liburu hartan; hain zuzen ere Florida, Flandria, Ingalaterra, Irlanda, Eskozia, Norvegia eta Espainiako itsasbazterretakoak, eta Mediterraneo itsasokoak. Lope de Isastik1625-1626 urteetan idatzi zuen liburuan agertzen da aipamena, 1850ean argia ikusi zuen *Compendio Historial de Guipúzcoa* liburu mamitsu horretan (649. orrialdea).

Gaur egungo idazleen artean Julio Caro Barojak egin zuen Jaimes de Zamoraren aipamena, *Los vascos y el mar* liburuan kosmografoei eskainitako atalean (88. orrialdea).

1568an **Jaimes de Zamora** Lezoko etxe baten jabe zen. Eta 1580an herriko lonjaren ardura izan zuen, bertako pisua kudeatuz.

## Erreferentziak
Portimão

**Portimão** Faro barrutiko eta Algarve eskualdeko udalerri bat da eta Portugalgo hegoaldean. Hirigunea itsasotik 2 km ingurura dago&nbsp; eta arrantzarako eta turismorako gune garrantzitsua da.

182,06 kilometro koadroko azalera du  eta 55.614 biztanle ditu (2011),  3 parrokiatan banatuak  ; hiria biltzen duenak 40 000 biztanle inguru ditu. Udalerria iparraldean Monchiquerekin mugatzen da, ekialdean Silves eta Lagoarekin, eta mendebaldean Lagosekin ; hegoaldean, kostaldeko sektorea du Ozeano Atlantikoan zehar.

## Udalerriko parrokiak 
thumb| Parrokiak (*Freguesia*) Portimão udalerrian.
Portimão udalerria 3 parrokiatan banatuta dago:

* Alvor
* Mexilhoeira Grande
* Portimão

## Biztanleria 
## Herritar ospetsuak 
* Teixeira Gomes, Portugalgo Errepublikako zazpigarren presidentea;
* João Moutinho, futbolaria;
* Dário Guerreiro, komikoa;
* Claudia biloba, futbolaria;
* Júdice Fialho, industriala;
* Nuno Júdice, saiakeragilea, poeta, fikzio idazlea eta unibertsitateko irakaslea;
* Edmundo Vieira, abeslaria;
* Carlos Oliveira, aktorea;
* Mafalda Marafusta, aktorea;

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* PORTIMO
* Portimãoko Udala
* PortimãoOnline - Portimão Online
* ALGARVE POSTAL Informazio Handiko Astekaria Algarve, Portimão-rekin arreta jarri duten udalerriei buruzko albisteekin
* Portimão ataria
* Online TV Portimão - Portimão- ri buruzko informazio desberdineko gunea
* Portimão-ko mapa interaktiboa
* Luz & Sombras - Paisaia eta Natura Irudiak Portugalen
* 
* PORTIMAO. ORG
Peio Erramuzpe

**Peio Erramouspe Karrika**, izengoitiz ***Manexene*** eta ***Harrixabal*** (Banka, 1880ko urriaren 30a - Banka, 1967ko ekainaren 23a) Nafarroa Behereko bertsolaria izan zen.

## Bizitza 
Peio Erramouspe Bankan jaio zen 1880an. Ikasketak gazterik utzi zituen, eta laborari gisa bizi izan zen bere baserrian. 1911ko azaroaren 26an, Joana Karrikaburu bankarrarekin ezkondu zen; bi seme-alaba izan zituzten: Mari Antoaneta eta Ximun. Bat-bateko bertso sariketa zenbaitetan parte hartu izan zuen baina, bereziki, familiako bazkarietan edo herriko besta batzuetan kantatu zuen bat-batean. Hainbat bertso idatzi utzi zuen, aldiz. *Eskualdunak eta Gernikako Arbola* bertso sortagatik saria lortu zuen 1908an, Atharratzen.
* *Eskualdunak eta Gernikako arbola*, ohorezko aipamena Atharratzen 1908an;
* *Bedatsa* edo *primadera*, 6. saria Hazparnen 1909an;
* *Uda*, 3. saria Mugerren 1911n;
* *Larrazkena*, ohorezko aipamena Donibane Garazin 1912n;
* *Artzain mendian*, 2. saria *Gure Herria*-ren sariketan 1924an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bankako bertsulari ohien koblak, Bankarrek bilduak eta 2013ko uztailaren 13ko omenaldi egunean kantatuak, eke.eus
Seaska-abestia (antzezlana)

***Seaska-abestia*** () Gregorio Martínez Sierraren sinadurarekin 1911an taularatu zen. Geroago egilea zalantzan jarri izan da, María Lejarraga emaztearen lana zela onartuz. Antzezlana arrakasta izan zuen eta zinemara eramana izan da behin baino gehiagotan. Euskarazko bertsioa Ixaka Lopez Mendizabalek Antzerti aldizkarian 1932an plazaratu zuen.

## Argumentua 
Espainiako komentu baten atarian, XIX. mendeko hondarrean, neska haur bat utzita agertu zen. Domingotar mojek jaso zuten eta Teresa izena eman zioten. Komentuko mojek haren heziketaren ardura hartu nahi dute. Horretarako herriko medikuari konbentzitu zuten adopzioan hartzeko. Teresa komentuaren hormen artean handituko da. Gaztea denean Pablo gaztea ezagutu zuen eta maitemindu ziren. Azkenik, ezkondu eta biak Ameriketara joan ziren, bizimodu berri baten bila.

## Pertsonaiak 
* Sor Ione (gaztelaniaz Sor Juana) (18 urte)
* Terese (Teresa) (18 urte).
* Lekaimeburua (La Priora) (40 urte).
* Buruordekoa (La Vicaria) (40 urte).
* Irakaslea (Maestra de Novicias) (36 urte).
* Sor Markele (Sor Marcela) (19 urte).
* Sor Iosuren Miren (Sor María de Jesús) (19 urte).
* Sor Iosune (Sor Sagrario) (18 urte).
* Sor Inese (Hermana Inés) (50 urte).
* Atezaia (Hermana Tornera) (30 urte).
* Sendagilea (El Médico) (60 urte).
* Andoni (Antonio) (25 urte).
* Olerkaria (El Poeta).
* Neskamea, herriko gizon bat eta lekaime batzuek.

## Euskarazko bertsioa 
Euskaraz lenengo aldiz Tolosako Ureta Antzokian anteztu zen, 1932ko azaroaren 20an. Bertsioaren egilea Ixaka Lopez Mendizabal izan zen eta Antzerti aldizkarian 1932ko azaroa-abenduan, 11-12. zenbakian plazaratu zuen. Lehenengo antzezpenaren euskal aktoreak hauek izan ziren: Iñake Munita, Miren Brau, Godalupe Urkiola, Margarite Urkiola, Juste Artolazabal, Pillare Sansienea, Pantzezke Aiertza, Miren Terese Muñoa, Ione, Goikoetxea, Miren Nekane Agirre, Pantzezka Esnaola, Iosu Intxausti eta Pausta Leunda.

## Zineman egindako bertsioak 
* *Canción de cuna (1933ko filma)*, zuzendaria Mitchell Leisen.
* *Canción de cuna (1941eko filma)*, zuzendaria Gregorio Martínez Sierra.
* *Canción de cuna (1953ko filma)*, zuzendaria Fernando de Fuentes.
* *Canción de cuna (1961eko filma)*, zuzendaria José María Elorrieta.
* *Canción de cuna (1994ko filma)*, zuzendaria José Luis Garci.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lanaren euskarazko bertsioa.
Julie & Julia

***Julie & Julia*** (euskaraz *Julie eta Julia*), 2009ko Nora Ephron estatubatuarrak zuzendutako drama-komedia film bat da. Julia Child estatubatuar sukaldaria eta Julie Powell idazlearen bizitzetan oinarritua dago, bai eta Julia Childi buruzko *My Life in France* (2006, Julia Child eta Alex Prud'homme) autobiografia eta Julie Powellek idatzitako *Julie & Julia: 365 Days, 524 Recipes, 1 Tiny Apartment Kitchen*, gerora *Julie & Julia: My Year of Cooking Dangerously* (2004-2006) liburuetan ere.

Meryl Streep, Amy Adams, Stanley Tucci, Chris Messina eta Linda Emond aktoreek antzeztu zuten.

Emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Meryl Streep) izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
2002, New York, Julie Powell (Amy Adams) emakume gazteak bere lanaren errutinatik aldentzeko sorkuntza lan bat egitea erabaki du, horretarako 1961ean Parisen bizi zen Julia Child (Meryl Streep) estatubatuar sukaldariak argitaratutako "Frantziar sukaldaritzaren artea bereganatuz" liburuko 524 errezetak sukaldatzea hautatu du. Urte betez, erronka honi buruzko eguneroko bizipenak interneteko blog batean argitaratuko ditu, berehala milaka jarraitzaile izanez.

## Aktoreak 
* Meryl Streep: Julia Child
* Amy Adams: Julie Powell
* Stanley Tucci: Paul Child, Juliaren senarra
* Chris Messina: Eric Powell, Julieren senarra
* Linda Emond: Simone Beck ("Simca")
* Helen Carey: Louisette Bertholle
* Jane Lynch: Dorothy Dean Cousins, Juliaren ahizpa
* Mary Lynn Rajskub: Sarah, Julieren laguna
* Joan Juliet Buck: Madame Elisabeth Brassart, Le Cordon Bleu frantziar sukaldaritza eskolako irakaslea
* Amanda Hesser: Bere burua antzeztuz
* Deborah Rush: Avis DeVoto
* Vanessa Ferlito: Cassie
* Casey Wilson: Regina
* Jillian Bach: Annabell
* Frances Sternhagen: Irma Rombauer
* Françoise Lebrun: Barkertarren ama
* Mary Kay Place: Julieren amaren ahotsa
* Erin Dilly: Judith Jones, Juliaren argitaratzailea eta laguna

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Herio-dantza (antzezlana)

***Herio-dantza*** () August Strindberg idazle suediarrak plazaratutako antzezlana da. 1900 urtean Harriet Bosse emakumearekin ezkondu zen August Strindbergek; ezkontza porrot bat izan zen eta horretan oinarritu zen lan goibel hau idazteko garaian.

## Lanare ezaugarriak 
Xabier Mendigurenen hitzetan obra iluna da. Uharte txiki batean senar-emazteak bazterturik bizi diren bikotearen drama azaltzen du. 25 urte elkarrekin bizi ondoren ez dute elkarri ezer esateko eta izugarrizko gorrotoa diote bata besteari. Biek amets betegabeen edo zapuztuen ardura besteari aurpegiratzen dio: Kapitaina erabat baztertuta dago, aszentsuetan gora ezinik, eta Alizia aktore gisa izan zuen ziur aski handia izan ez zen arrakasta ahaztu ezinik dago. Orduan Kurten agertuko da, urtetan ikusi ez duten laguna. Hasieran lagunak haien penak azaltzeko aukera emango die baina azkenean, gehiago jasan ezinik, Kurtenek alde egin beharko du. Ondorioz, bikotearen bizitza lehene erritmora bueltatuko da.

## Pertsonaiak 
* Edgar: Kosta-artileriako kapitaina.
* Alizia: Beronen emaztea, aktoresa-ohia.
* Kurt: Lazaretoko zuzendaria.
* Bigarren mailako pertsonaiak:
** Jenny: neskame bat.
** Atsoa.
** Zentinela, mutua.

## Euskarazko bertsioa 
1985ean Xabier Mendigurenek antzezlana euskaratu zuen. Bertsioa *Antzerti aldizkarian* 1985eko 74.zenbakian plazaratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Antzezlana Xabier Mendiguren(https://eu.wikipedia.org/wiki/Xabier_Mendiguren)ek euskaratuta.]
* :Gaztelaniazko bertsioa Youtuben.
* Lanaren euskarazko bertsioa.
39. Oscar Sariak

**39. Oscar Sarien ekitaldia** 1967ko apirilaren 10ean Santa Monicako Santa Monica Civic Auditorium biltzargunean egin zuten 1966. urtean zinemagintzan egindako lanik onenak saritzeko. Aurkezlea Bob Hope izan zen eta Estatu Batuetan ABC telebistak eman zuen.

## Sari eta izendapen laburpena 
## Izendapen eta Sariak 
Garaileak letra lodian agertzen dira.

### Ohorezko Oscar Saria 
* **Yakima Canutt**
* **Y. Frank Freeman**

### Jean Hersholt Humanitario Saria 
* **George Bagnall**

### Irving G. Thalberg oroigarrizko Saria 
* **Robert Wise**

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Elena Medel

**Elena Medel** (Kordoba, ) idazle, literatura-kritikari eta editore espainiarra da.
Hainbat poesia-liburu eta saiakera argitaratu ditu, eta hainbat poesia-antologiatan argitaratu dira bere lanak. Besteak beste, hizkuntza hauetara itzuli dira haren lanak: euskara, alemana, arabiera, armeniera, esloveniera, frantsesa, ingelesa, italiera, poloniera, portugesa, errumaniera, suediera eta swahilia. 2020an, lehen nobela argitaratu du: *Las maravillas* (Anagrama). Nobela horri esker, urteko libururik onenaren 2020ko Francisco Umbral saria irabazi du.

La Bella Varsovia argitaletxearen zuzendaria da.

## Biografia 
Txikitatik hasi zen narratiba lantzen. Asko irakurtzen zuen, eta horregatik hasi zen idazten. Dioenez, zorteduna izan zen, liburu asko izan zituelako etxean.

Sei edo zazpi urte zituela, paperetan ipuinak idazten zituen; ondoren, grapatu eta oparitu egiten zizkien ingurukoei. 

### Saiakera 
* *El mundo mago. Cómo vivir con Antonio Machado* (Ariel, 2015).
* *Todo lo que hay que saber sobre poesía* (Ariel, 2018). Poesia eta poesiaren historiari buruzko liburu entretenigarria eta didaktikoa da.

### Bere poemak, poesia antologietan 
* *Inéditos: once poetas* (ed. Ignacio Elguero; Huerga y Fierro, 2002). .
* *Veinticinco poetas españoles jóvenes* (ed. Ariadna G. García, Guillermo López Gallego eta Álvaro Tato; Hiperión, 2003). .
* *La lógica de Orfeo* (ed. Luis Antonio de Villena; Visor, 2003). .
* *Edad presente: poesía cordobesa para el siglo XXI* (ed. Javier Lostalé; José Manuel Lara Fundazioa, 2003). .
* *Poetisas españolas* (ed. Luzmaría Jiménez Faro; Torremozas, 2003). .
* *Ilimitada voz: antología de poetas 1940-2002* (ed. José María Balcells; Cádizko Unibertsitatea, 2003). .
* *Andalucía poesía joven* (ed. Guillermo Ruiz Villagordo; Plurabelle, 2004). .
* *Radio Varsovia. Muestra de poesía joven cordobesa* (La Bella Varsovia, 2004). .
* *Que la fuerza te acompañe* (El Gaviero, 2005). .
* *Tres tiempos, seis voces* (Torremozas, 2006). .
* *Hilanderas* (Amargord, 2006). .
* *Aquí y ahora* (ed. Lara Moreno, Igriega Movimiento Cultural, 2008). .
* *Antología del beso, poesía última española*, Julio César Jiménez (Mitad doble ediciones, 2009). .
* *y para qué + POETAS. Herederos y precursores. Poesía andaluza≤ n. 1970*, Raúl Díaz Rosales eta Julio César Jiménez, (Eppur ediciones, 2010). .
* *El canon abierto. Última poesía en español (1970-1985)*, Remedios Sánchez García eta Anthony L. Geits, (Visor, 2015). .

### Kontakizunak 
* Zenbaiten artean: *Matar en Barcelona* (kontakizun-antologia), Alpha Decay, Barcelona, 2009.
* *Bleak House Inn. Diez huéspedes en casa de Dickens*. Hauen ipuinak biltzen ditu: Pilar Adón, Elia Barceló, Oscar Esquivias, Marc Gual, César Mallorquí, Ismael Martínez Biurrun, **Elena Medel**, Francesc Miralles, Daniel Sánchez Pardos eta Marian Womack. Edizioa eta epilogoa: Care Santos. (Fábulas de Albión, 2012)
### Nobela 
* *Las maravillas* (2020, Anagrama). 2020ko urrian argitaratua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elena Medelen zenbait poema euskaraz, Leire Bilbaok euskarara ekarriak.
* Elena Medelen webgune pertsonala.
Leioa Kirol Elkartea 2020-2021

Entrenatzailea:  Iker Bilbao (2020-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

#### Bajak 
### Neguko merkatua 2021 
### Udako merkatua 2020 
## Kanpo estekak
Ingeles ertain

**Ingeles ertaina** (*Englisch*, *Inglis*, *Inglisch*), filologia historikoan, Ingalaterran XI. mendearen amaieratik (1066ko Gilen Konkistatzaileak burututako normandiar konkista hasierako datatzat hartzen ohi dute) XV. mendearen amaierara arte (William Caxtonek 1470eko hamarkadan Ingalaterran inprenta sartu zuen garaia bukaera datatzat hartzen ohi dute) ingelesaren aldera multzoei ematen zaien izena da.

Ingeles ertainaren ezaugarri nagusia definitzeko edo mugatzeko zaila izatea da, trantsizio azkar batean aldatu baitzen, non, hizkuntzak urteetan zehar aldaera ugari jasan zituen.

Gainera, garai hartan, normandiar inbasioaren ondorioz, frantsesa erresumako hizkuntza ofiziala zen, eta latina, berriz, elizako hizkuntza ofiziala, eta, beraz, ingelesak aurretik izan zuen prestigioa galdu zuen. Gainera, garai honetan, alfabeto latinoak antzinako ingeleseko idazkera bereizgarria ordezkatu zuen, frantsesetik jasotako grafia, fonema eta diptongo berriak sortuz. Testuinguru horretan, ingelesak frantses normandieraren lexiko asko bereganatu zuen eta antzinako ingelesaren deklinabideak desagertzen hasi ziren, hizkuntza analitikoagoa bihurtuz.

Ingelesaren aro honek XV. mendearen erdialdera edo amaierara arte iraun zuen, Londresko ingelesaren aldaera zen kantzilertzaren estandarra () hedatzen hasi zen arte. Prozesu honetan hainbat faktorek lagundu zuten baina batez ere 1204an frantziar monarkiaren eskuetara pasa zen Normandia galtzeak. Horren ondorioz, Gortea Londresera aldatu zen, inguruan hitz egiten zen ingelesaren erabilera bultzatuz. Gainera, Ehun Urteko Gerran, Ingalaterra eta Frantziaren arteko lehian, ingelesa berriro hizkuntza nazionaltzat hartu zuten eta inprenta sartzearekin batera ingelesa hizkuntza kultu bilakatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiadura-palanka

thumb|5 abiadurarako eskuzko abiadura-palanka
Ibilgailu automotor baten **abiadura-palanka** abiadura-kaxari dagozkion erlazioak aktibatzeko edo desaktibatzeko erabiltzen den elementu bat da.

Eskuzko transmisioko ibilgailu batean martxa aldatzeko erabiltzen dugu gailu hau. Ekintza hori, normalean, enbrage-pedala ezkerreko oinarekin sakatzen den bitartean egiten da, motorra transmisiotik eta gurpiletatik askatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agureok maitemindu behar ez

***Agureok maitemindu behar ez*** () Alfonso Rodríguez Castelao egile galiziarraren antzezlan bakarra da. Lehen aldiz 1941ean, Buenos Airesen taularatu zen baina haren idazketa egileak New Yorkeko erbestealdian egin zuen; egilearen hitzetan "nostalgia sendatzeko modu bat gisa" idatzi zuen. Lana Galiziako antzerkiaren obra garrantzitsuenetariko bat da. Antonio Maria Labaienek euskeratu zuen eta [Antzerti aldizkariaren bigarren garaian argitaratu zen, 1984an. Gai nagusia bakardadearena da.

## Argumentua 
Antezlana hiru ekitaldiko fartsa da. Ekitaldiekin batera "Hitzaurrea" eta "Azken hitza" dakar, lanaren helburua azaltzeko. Fartsa sintesi artistiko bat da, trikimailu eszenografiko bat, non amodioak eta heriotzak beren betiko jokaldia jokatzen duten, zuhurtziarik gabeko hiru zaharrekin: Don Saturio botikarioa, Lela gaztearen maitasunagatik bere buruaz beste egiten duena; Don Ramon kaparea, Micaelari zitzaion maitasunagatik azken egunak simaurtegi batean amaitzen dituena. Fuko jauna, Pinpinielarekin ezkondu ondoren zoriontasunez hiltzen dena.

Antzezlanean oinarrizko papera betetzen duten hiru pertsonaia horiez gain, Herioa, eskalez mozorrotua, funtsezkoa da, halaber, maitasunaren eta heriotzaren arteko jolasaren garapen dialektikorako. Beste maila batean, pertsonaia txikiagoen galeria bat ezagutzen da, pertsonaia nagusien konpartsa gisa, argumentuari barietatea eta bizitasuna ematen lagunduz: botikarioaren ahizpak, karabineroa, Pimpinela, maskaratuak, emakume pikaroak, eta abar.

## Gaia 
Eskatu bizitzaren luzapena eta gozatu berandu baino lehen. *Agureok maitemindu behar ez* antezlanak gizakiak bakardadeari dion beldurra eta maitatzeko eta maitatua izateko duen beharra taularatzen ditu. Baina zer gertatzen da oso denbora gutxi geratzen denean eta estrategiak huts egiten duenean?

## Pertsonaiak 
### Lehen ekitaldia 
* Botikarioa
* Lela, neskatxa gaztea
* Karabineroa, tripazaia
* Herioa, eskalez mozorrotuta
* Emakumeak

### Bigarren ekitaldia 
* Don Ramon
* Don Ramonen gurasoak
* Mikele
* Portugaldar
* Mutila
* Zozorro bi
* Emakumezkoak
* Txorimalo bi eta Apoa

### Hirugarren ekitaldia 
* Pinpinela
* Ama bat
* Aita
* Gizasemea
* Agurea
* Emakumezkoak
* Herioa, munduko jaun altsuenaren itxuraz mozorrotuta
* Neska-mutilak, abesbatza moduan

## Euskarazko bertsioa 
1984ean [Antonio Maria Labaienek antzezlana euskaratu zuen. Bertsioa *Antzerti aldizkarian* 1984eko 70.zenbakian plazaratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Antzezlana Antonio Maria Labaienek euskaratuta.
* :Gaztelaniazko bertsioa Youtuben.
* Lanaren euskarazko bertsioa.
Seinale-argi

[thumb|[SEAT Mii baten seinale-argi batzuk]]
**Seinale-argia** ibilgailuen aginte-taulan kokatutako argia da: gailu bat piztuta dagoela edo ondo nahiz gaizki funtzionatzen duela adierazten du, edota ibilgailuaren beste edozein gorabehera teknikoren berri ematen du. Hudson automobil enpresa 1930eko hamarkadaren erdialdetik aurrera argiak erabiltzen lehena izan zen, olioaren eta voltimetroaren presioaren neurgailuen ordez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Katalina (argipena)

**Santa Katalina** izenak hainbat adiera du.

Santuegi kristauan:

* **Santa Katalina Alexandriakoa**, ezagunena, gurpilaren torturan hildako martiria.
* **Santa Katalina Sienakoa**, 14. mendekoa.
* **Santa Katalina Boloniakoa**, 15. mendekoa.

Euskal Herriko toki eta eraikinak:

* Donostian, **Santa Katalina zubia,** **Santa Katalinako parkea**, eta **Santa Katalina kalea.**
* Lekeition, **Santa Katalina itsasargia**, **Antzorizko Santa Katalina baseliza** eta **Santa Katalina kobazuloa**.
* **Santa Katalina baseliza** (Mundaka)
* **Santa Katalina baseliza** (Bergara)
* **Santa Katalina komentua** (Mutriku)
* **Santa Katalinako lorategi botanikoa**, Iruña-Okan.

Munduan zehar:

* **Santa Katalina uhartea**, Kalifornia hegoaldeko uhartea.
* **Santa Catalina (uhartea)**, Ceutako uhartetxoa.
* **Santa Katalina kalea (Bordele)**
* **Santa Katalina monasterioa (Sinai).**
* Santa Katalina mendia (Egipto).

Ikus, halaber:

* **Katalina (argipena)**
Epikanto

**Epikantoa** begiaren barneko angeluko larruazal-tolestura. Jatorri asiarreko biztanleetan ohiko ezaugarri normala da, baita Downen sindromea eta beste gaitz genetiko batzuk dituzten pertsonetan ere. Gizaki guztiok umetokian garatzen dugu, baina jaio ondoren guztiek ez dute mantentzen. Genetikoki, bi muturren arteko tarteko egoera bat adierazten du epikantoa duen guraso baten eta epikantoa ez duen baten seme-alaba batek. Epikantoa kentzeko epikantoplastia izeneko kirurgia egin daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isla del Ramier (Tolosa Okzitaniako tranbia)

**Isla del Ramier** (**Île du Ramier**, frantsesez) Tolosa Okzitaniako tranbiaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, *pont Saint-Michel* eta *avenue du Grand-Ramier* artean hain zuzen.

Geltokia 2013ko abenduaren 20an ireki zen, Tolosa Okzitaniako tranbiare linea Arenas eta Palais de Justícia arteko luzapenarekin.

## Sarbideak 
*  Pont Saint-Michel

## Historia 
2013ko abenduaren 20an ireki zen Isla del Ramier geltokia.

## Konexioak 
### Hiriko busa 
Geltokia linearekin konekta da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako tranbia
* 1. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)
* 2. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Gabino Ezeiza

**Gabino Jacinto Ezeiza**, *"Negro Ezeiza"* goitizenez, (Buenos Aires Hiria, San Telmo auzoan, 1858ko otsailaren 19a - *ibidem*, Flores auzoan, 1916ko urriaren 12a) Argentinako musikaria eta paialaria izan zen.

## Biografia 
Gabino Ezeiza afro-buenosarirestarra zen jaio, San Telmo auzoan (esklabo auzo ohia) jaio zena, eta bizi izan zen garai hartan beltz afro-ondorengo mordoxka bat ziren gaur egungo Buenos Aires Handian. Bere Paiadaren hastapenean irakaslea, Afro-buenosairestarra ere izan zen, Pancho Luna.

Ezeiza paialari ospetsuenetarikoa izan zen, bai bere lurraldean, bai Uruguain. Bere kontrapuntuak ospetsu bihurtu ziren eta publiko ugariren lekuko izan zen Juan de Nava abeslari uruguaitarrekin 1884ko uztailaren 23an ospatu zena. hango topaketan, Ezeizak gero ezaguna izango zen Heroico Paysandú abestia inprobisatu zuen. Nava garaitu zuen eta historiako paialari garrantzitsuenetarikoa bihurtu zen. Uztailaren 23a "Paialarien eguna" izendatu zuten Argentinako Errepublikako lurraldean zehar kontrapuntu historiko horren omenez.

Bere paiada gogoangarrienetariko bat Buenos Aires probintziako Pergaminoko Antzerkian Pablo J. Vázquezekin izandakoa izan zen 1894an.

Nabarmentzekoa da hil zen egun berean, Hipólito Yrigoyenek Argentinako Nazioaren Lehendakaritza bereganatu zuela.

## Kanpo estekak
Ipodròm (Tolosa Okzitaniako tranbia)

**Ipodròm** (**Hippodrome**, frantsesez) Tolosa Okzitaniako tranbiaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, *rue Ella Maillart* eta *avenue de Lardenne* artean hain zuzen.

Geltokia 2010ko abenduaren 11an ireki zen, Tolosa Okzitaniako tranbiaren linea Arenas eta Aeroconstellacion arteko luzapenarekin.

## Sarbideak 
*  Rue Ella Maillart

## Historia 
2010ko abenduaren 11an ireki zen Zenit geltokia.

## Konexioak 
### Igarotze azkarreko autobusa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriko busa 
Geltokia linearekin konekta da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako tranbia
* 1. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)
* 2. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Mongoloide

250px|thumb|Asiar tipoak 1914ko liburu batean.
**Mongoloide** zenbait ezaugarri fenotipiko, hala nola epikantoa, partekatzen dituzten populazioak definitzeko erabiltzen den terminoa da, hau da ia Asia osokoak (erdialdeko Asia, hego-ekialdeko Asia, ekialdeko Asia, Siberia eta hegoaldeko Asiakoak), Artikokoak, Amerikakoak eta Ozeano Bareko uharte gehienekoak.

Hitza, "mongol" erroaz eta "-oide" atzizkiaz osatuta dago, eta, beraz, hitzak, literalki, "mongolen antzekoa da" esan nahi du. Etnologia goiztiarrak garatu zuen, batez ere erdialdeko Asiako eta ekialdeko Asiako herri ezberdinak deskribatzeko. Arraza mongoloidea gizateriaren hiru arraza nagusien proposamenetako bat da. Auzitegiko antropologo batzuek eta beste zientzialari batzuek terminoa zenbait testuingurutan erabiltzen jarraitzen duten arren, antropologo gehienek "mongoloide" terminoa gutxiesgarritzat jotzen dute eta egun zalantzazkoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pavol Biroš

**Pavol Biroš** (Prešov, 1953ko apirilaren 1a - *ibidem*, 2020ko abuztuaren 12a) eslovakiar futbolaria izan zen. SK Slavia Praga, FC Lokomotíva Košice eta 1. FC Tatran Prešov taldeetan jolastu zuen. Txekoslovakiako futbol selekzio nazionalan 9 aldiz jolastu zuen eta Europako txapelduna izan zen 1976an.
Camilo (abeslaria)

**Camilo Echeverry Correa** (Medellín, Kolonbia; 1994ko martxoaren 16a), **Camilo** izenez ezaguna, 2007an bere herrialdeko *The X Factor* talent ikuskizuna irabazi ondoren ospe handia lortu zuen Kolonbiako abeslari eta musikagilea da.

## Kanpo estekak
Jaber Al-Ahmad Al-Sabah

**Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah** (; Kuwait Hiria, 1926ko ekainaren 29a - *ibidem*, 2006ko urtarrilaren 15a) Kuwaiteko emirra izan zen. Ahmad Al-Jaber Al-Sabah emirraren hirugarren semea izan zen. 1965etik 1978ra lehen ministroa izan zen. 1977ko abenduaren 31n Sabah Al-Salim Al-Sabah ordezkatu zuen emir gisa. 1990ean Irakek Kuwait inbaditu eta anexionatu zuen eta Jaber Saudi Arabian erbesteratu zen. Irakiar porrotaren ondoren bere herrialdera itzuli zen. Saad Al-Abdullah Al-Salim Al-Sabah bere oinordekoa izan zen Emirerrian hil zenean 2006an.

## Kanpo estekak
La Paternal (Buenos Aires)

**La Paternal** edo **Paternal** Buenos Aires hiriko (Argentina) auzoetako bat da. 1904an sortu zuen hiriko dekretu batek eta 'La Paternal' izendatu zuten auzoko tren geltokiagatik, lehengo industrialdea.

La Paternal inguruko auzoak hauek dira*:* Agronomía, Chacarita, Villa Crespo, Villa General Mitre , Villa Santa Rita eta Caballito.

Bizitegi-auzoa da, batez ere kondominioak eta familia bakarreko etxebizitzak ditu eta merkataritza-barrutia bere kale nagusian, San Martin etorbidean.

*Auzoa*, tradizionalki Argentinos Juniors futbol taldearekin lotzen da, bere egoitza soziala auzoaren iparraldean dagoena.

## Kanpo estekak 
*  Barriada.com.ar
*  El Paternalense
*  Nuestro Barrio Web
Liniers (Buenos Aires)

**Liniers** 9. Komunan kokatuta dago eta Buenos Aires Hiri Autonomoko 48 auzoetako bat da. Hiriko mendebaldean dago, 5,4 km²-ko azalera du eta hegoaldetik Mataderos auzoak mugatzen du, ekialdetik Villa Luro-k, mendebaldetik Lomas del Mirador-ek eta Ciudadela-k eta iparraldetik Versalles-ek .

Bere mugen barruan, Vélez Sarsfield Athletic Club kluba eta San Cayetano santutegia daude. Liniers-en klase ertaineko familiak bizi dira batez ere. Merkataritza zentro bat eta Boliviako komunitateko beste merkataritza gune batzuk ditu eta, neurri txikiagoan, Perukoak.

44.000 biztanle baino gehiago ditu&nbsp;eta 5,4 km²-ko azalera.

## Kanpo estekak 
* «Liniers» auzoa wikimapia.org-en
Peter Max

**Peter Max**, jaiotzez **Peter Max Finkelstein** (1937ko urriaren 19a, Berlin), germano-estatubatuar artista bat da, bere artelanek kolore argi-biziak erabiltzeagatik ezaguna. 1960ko hamarkadan arte psikodeliko eta pop artearen testuinguruan nabarmendu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Expo74 Stamp.jpg|Zigilua.
Irudi:The Art of Peter Max.jpg|Peter Maxen artea erakusketa.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Karine Etxeberri

**Karine Etxeberri Goihenetxe** (Urepel, 1990eko abuztuaren 11 -) Nafarroa Behereko abeslari, bertsolari eta kazetaria da. Oso gazte zelarik hasi zen kantuan Aline ahizparekin, eta Xendarineko ahizpak bikotea osatu zuten. Bat-bateko bertsoari ere lotu zitzaion; Nafarroako taldekako *Bardoak* txapelketan parte hartu du, eta Iruñeko Alde Zaharreko kopla txapelketa irabazi zuen 2016an. Politika zientzietan lizentziatua, Soziologia Politikoaren masterra egin zuen, eta bertsolaritzaren feminizazioaren gaineko ikerlana aurkeztu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Karine Etxeberri, BDB Bertsolaritzaren datu-basea, bdb.bertsozale.eus
Ils se marièrent et eurent beaucoup d'enfants (filma)

'''''Ils se marièrent et eurent beaucoup d'enfants'''* (euskaraz *Ezkondu eta haur asko izan zituzten''), 2004ko Yvan Attal frantziar-israeldarrak zuzendutako drama-komedia film bat da. Charlotte Gainsbourg, Yvan Attal, Alain Chabat, Alain Cohen eta Emmanuelle Seigner aktoreek antzeztu zuten. Johnny Depp aktoreak agerpen labur bat egin zuen.

## Argumentua 
Filmak berrogei urteak beteak dituzten hiru gizonen istorioa kontatzen du, beren bizitzen norantza zalantzan jartzen duten unean.

Vincent (Yvan Attal) Gabriellekin (Charlotte Gainsbourg) bizi da eta Georges (Alain Chabat) Nathalierekin (Emmanuelle Seigner). Bi bikoteek bost urteko haurra dute eta lana, ezkontza eta seme-alabak izatera derrigortzen dieten gizarte batez itoak, estutuak eta harrapatuak sentitzen dira. Fred (Alain Cohen) ezkongabeak gozatzen duen askatasunak inbidia ematen die, beti neska gazte ederrekin txortan baidabil. Noski, Fred, bere aldetik, Vincent eta Georges bezala izan nahi du, ordena, emaztea eta seme-alabak izan nahi ditu, bai eta bizitzari zentzua topatu nahi ere.

## Aktoreak 
* Charlotte Gainsbourg: Gabrielle
* Yvan Attal: Vincent
* Alain Chabat: Georges
* Emmanuelle Seigner: Nathalie
* Alain Cohen: Frédéric
* Ben Attal: Joseph
* Angie David: Maitalea
* Aurore Clément: Maitalearen ama
* Anouk Aimée: Vincenten ama
* Claude Berri: Vincenten aita
* Nicolas Vaude: Gustura ez dagoen ikuslea
* Johnny Depp: Ezezaguna
* Luis Saguar: Casper

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Mataderos (Buenos Aires)

**Mataderos** Buenos Aires Hiri Autonomoko auzoa da, mendebaldeko bere mugan kokatua. Oso ezaguna da Mataderosko azokagaitik .

## Historia 
Horixe da, hain zuzen ere, landa eta hiria luzaroan elkarrekin bizi izan zireneko puntua, han ezarri baitzen, 1889an, behi-aziendaren hiltegia. Establezimendu horretan, barne-kontsumorako eta esportaziorako abereak jateko hil eta prestatzen ziren.

Auzoa jarduera berriak erakarri zituen langileez populatzen hasi zenean, "Chicago berria" deitu zitzaion, Amerikako hiriari erreferentzia eginez, haragi industriaren gunea.

Juan Domingo Perón-en lehen lehendakaritzan, etxebizitza sozialen plan zabala abian jarri zen, Buenos Aires Hiriko Udalak kudeatuta. Plan horren bidez, 9 auzo eraiki ziren hirian, 1948 eta 1954 bitartean. Garrantzitsuenetako bat Manuel Dorrego auzoa izan zen 1068 apartamenturekin.

1960ko eta 1970eko hamarkadetan, Mataderosek leku garrantzitsu bat okupatu zuen Argentinako haragia prozesatzeko industrian, industriako establezimenduak zituelarik. Gaur egun, auzo industrialen profil hori mantentzen du.

Mataderos gaur egun etxe baxuen industrialde bat da, trafiko astunarekin, eta nahiz eta hiltegiak eta eskortak itxi ziren, han iraganeko begirune lekua da non gautxoak eta hiri-langileak bere kaleetan nahasten diren. Izan ere, hiltegiaren administrazioak, inspirazio italiarra duen eraikinean, *Museo Criollo de los Corrales* museoa funtzionatzen du. Bertan, zaldi-zelak, bridak, ezproiak, boleadorak eta gautxoek lanerako eta dibertsiorako erabiltzen dituzten beste objektu batzuk ikus daitezke.

Oraindik ere hasiberria da eraikin berriak eraikitzea auzoa zeharkatzen duten hiribide komertzialetan, hala nola Alberdi edo Directorio eta haren inguruetan.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Corrida de Sortija.jpg|Eraztun-jokoa, Mataderos azokan.
Fitxategi:Torre Mercado Nacional de Hacienda.jpg|Hacienda merkatu nazional ohiaren dorrea, Mataderosen.
Fitxategi:Jacarandá Parque Alberdi.jpg|Alberdi parkea, Mataderos.
Fitxategi:Baile Feria Mataderos.jpg|Dantzaldia Mataderosko Azokan, Lisandro de la Torre eta "de los Corralesen".
Fitxategi:Gauchos en la Feria de Mataderos.jpg|Gautxoak Mataderosko azokan.
Fitxategi:Ex Mercado Nacional de Hacienda.jpg|Hacienda Merkatu Nazionalaren galeria.
Fitxategi:Torre del ex Mercado Nacional de Hacienda.jpg|Lehengo azokaren dorrea.
Fitxategi:Estatua El Resero.jpg|"El Resero" monumentua.

## Kanpo estekak 
* Barrioko "Mataderos" wikimapia.org webgunean
* Mataderos Azokaren webgune ofiziala
* Hiltegi
ITunes Denda

**iTunes Denda** () Apple Inc.-en menpekoa den *sotftware* batean oinarritutako media-denda digitala da, 2003ko apirilaren 28an irekitakoa, Steve Jobs-en musikaren merkataleku digital bat sortzeko nahiaren emaitza modura. 2020ko apirilerako, iTunesek 60 milioi abesti, 2.2 milioi *app*, 25,000 telebista-saio eta 65,000 film ditu barneraturik. Irekitze-momentuan, mundu mailako media-katalogo digital bakarra zen, non diskoetxe nagusienetako abesti guztiak aurkezten ziren. 2013ko ekaineko datuen arabera, 575 milioi erabiltzailek erabiltzen zuten **iTunes Denda**, 315 milioi gailu ezberdinetan.

**iTunes Denda** Apple-eko gailu gehienetan agertzen da; hala nola, Mac-etan (*Music* *app*aren parte), iPhone-etan, iPad-etan, iPod Touch-etan eta Apple TV-etan, bai eta Windows gailuetan (iTunes-en barruan) eta zenbait *smart* telebistatan ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antirrazismo

**Antirrazismoa**, **antiarrazakeria** edo **arrazismoaren kontrakoa** arrazakeriaren aurka egiteko hartutako edo garatutako sinesmen, mugimendu eta politika da. Oro har, arrazakeriaren aurkakoak ideia hau sustatu nahi du: arrazakeria kaltegarria eta orokorra dela, eta aldaketa sistematikoak, egiturazkoak eta indibidualak egin behar direla politikan, ekonomian eta gizarte-bizitzan, arrazismoa desagerrarazteko.

## Erakunde eta mugimenduak 
### Espainia mailan 
- Federación S.O.S Racismo 

- Regularización Ya 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
White power skinhead

eskuinera|thumb|Skinhead neonazi bat.
**White power skinhead** () skinhead talde bat da, nazionalismo zuriarekin lotuta dagoena.

## Historia 
Skinhead azpikultura 1960ko hamarkadaren amaieran sortu zen, eta britainiar modek eta Rude boy jamaikar rude boyek sorrera eragin handia izan zuten, tartean, ska, soul eta reggaearen hastapeetan. 1960ko hamarkadan skinheaden ideologia ez zegoen botere zurian eta neonazismoan oinarrituta (berez, ez zuen inolako ideologiarik), baina skinhead batzuek (skinhead beltzak barne) , hau da, eskola-jazarpen homofobikoa", hippien aurkako jazarpena eta/edo  (pakistandar eta beste etorkin asiar batzuen aurkako indarkeria) ekintzetan parte hartu zuten.

1970eko hamarkadaren amaieran mugimendua berpizkunde berantiar bat izan zuen Britainia Handian eta talde nazionalista zuri batzuek- Fronte Nazionala, Britainiar Mugimendua eta beste batzuk- Rock Against Communism etiketa sortu zuten skinheadak biltzeko. Hori dela eta, komunikabide nagusiak skinhead mugimendu osoa neo-nazi identitatearekin etiketatzen hasi ziren. Skinhead kulturako fakzio arrazista, azkenean, Erresuma Batutik Ipar Amerika, mendebaldeko Europa eta munduko beste eremu batzuetara hedatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Infekzio-foku

**Infekzio-fokua**, sarritan **foku** gisa laburtua, apaldutako edo desagertutako gaitz infekzioso baten tokiko berragertzea da. Gaitz baten fokua eremu mugatu bat da; eraikin bat, auzune bat edo herri bat izan daiteke, besteak beste. Infekzio-foku bat zabaldu egin daiteke, edo foku gehiagoren eragile bihur daiteke, gaitzaren agerraldi bati hasiera emanez. Horregatik, infekzio-fokuak kontrolatzea funtsezkoa da gaitzaren hedapena murrizteko.

Infekzio-foku baten etorkizuna hainbat zehaztapenek baldintzatzen dute: gaixotasunaren kutsagarritasuna, kutsatuak izan daitezkeenen ezaugarriak, ingurunea eta fokuaren aurka hartutako neurriak, etab. Neurri horien artean arruntenak biztanleria bakartzea, higiene-neurriak bultzatzea edo kontrol epidemiologikoa egitea dira.

## Kanpo estekak