Cristina del Valle (abeslaria)

**María Cristina Fernández González Valle**, ezagunagoa **Cristina del Valle** izenez, hasieran **Cris** hutsean (Oviedo, Asturias, 1960ko abuztuaren 1a) asturiar abeslaria, musikagilea eta aktibista da. Europan eta Latinoamerikan ezaguna da genero-indarkeriaren aurka egindako lan altruista nabarmenarengatik. Gainera, espainiar 'Amistades Peligrosas' musika duoa osatu du Alberto Comesañarekin. Gutxienez, bikote horrekin sei estudio-album (2 milioi  kopiatik gora saldu ditu) eta bost album bakarrean kaleratu ditu.

## Biografia 
Del Valle Oviedon jaio zen, Asturiasen, 1960ko abuztuaren 1ean. Musikan profesionalki hasi zen Vodevil izeneko taldearekin eta gero bi disko argitaratu zituen bakarka Cris izen artistikoarekin.
thumb|Cristina del Valle, 2014. urtean Toro de la Vegaren aurkako manifestazioan.
1980an, Madrilera joan zen kriminologia ikastera, eta gizarte-aktibismoan parte hartu zuen. 1978tik, gizarte-ekintzako taldeetan, GKEetan (Ayora, Solidarios, Apram, etab.) eta ezkerreko alderdietan lan egin du, giza eskubideen edo saharar herriaren alde edo genero-indarkeriaren aurka lan egiten duten erakundeei lagunduz.

## Ibilbidea 
### Aktibista 
Genero Indarkeriaren Aurkako Emakume Artisten Plataformaren sortzaile eta presidentea izan zen. 1999an hasi zen lanean, alderdi politikoei Genero Indarkeriaren Aurkako Lege Integrala egiteko eskatzen eta gizarte-hedabideetan sentsibilizazio-kanpaina irmoa egiten.

2014. urtean, Cambio 16 egunkari digitalean "*Tiempos Rotos*" izeneko atal berri batean blogari hasi zen. Blog horretan, hainbat gertaera aipatu dira, eta gai sozialei buruz hausnartu da, dela emakumeak politikan duen posizioa dela indarkeriari buruzko haur-hezkuntza.

### Abeslari 
#### Vodevil eta Cris 
Abeslari gisa, Vodevil taldean hasi zen. 1986-1989 urteetan, Cris izen artistikoarekin, bi disko argitaratu zituen WEA multinazionalarekin, Carlos Cárcamok ekoitziak. «Latako musika» delakoa egiten zuen, 80ko hamarkadan oso ohikoa zena, eta haren gaiak, funtsik gabekoak izan arren («nerabe maiteminduaren» tipikoak), oihartzuna izan zuten, nahiz eta eragin txikia izan. Del Valle ez zen eroso sentitzen bere konpainiak eskatzen zion pop-produktuarekin, eta harremana etetea erabaki zuen.

2009ko apirilean beste disko bat argitaratu zuen bakarrean: *Tiempos Rotos*.

#### Amistades Peligrosas 
Alberto Comesaña ezagutu eta harekin harreman sentimentala hasi ondoren, 1990. urtean Amistades Peligrosas musika-talde arrakastatsua osatu zuten. Talde hori 1998an banandu zen, 1997an bien artean izandako haustura sentimentalaren ondorioz. Bikotea berriro elkartu zen 2003an, azken lana elkarrekin argitaratzeko.

2010ean Manu Garzónekin bikotea eginez Amistades Peligrosas izenaz itzuli zen. Harekin lan egin zuen *El arte de amar* izeneko material diskografiko berri batean, besteak beste, *Africanos en Madrid*, *Casi nunca bailáis* eta *Me quedaré solo* abestiak zituen diskoak*.* Uztailaren 5ean *Resucítame* bigarren bakunaren bideoklipa argitaratu zen Avispa Music-en kanal ofizialean. Hilabete berean argitaratu zen, halaber, *Con los brazos abiertos* abestia Madrid 2020 izeneko kanpainaren zati gisa.

2020ko abenduan, Amistades Peligrosas taldea berriro agertu zen beren jatorrizko kideekin, Cristina del Valle eta Alberto Comesaña, eta disko bat argitaratu zuten duoaren 30. urteurrena ospatzeko, *«Alto al fuego»* abesti berria ere zuela. Abesti hori amodioari eta enpatiari buruzkoa da, antidotoa bailitzan itxaropen ezaren eta minaren aurrean.

### Lankidetzak 
Hainbat musika-proiektutan parte hartu du; besteak beste, *Tatuaje* (zenbait pop artistak koplaren munduari egindako omenaldia), *María de la O* abestia kantatu zuen, eta *Trianari omenaldia* diskoan ere parte hartu zuen, “*Quiero decirte niña*” gaia interpretatuz.

2001ean, Suzane Vega kantari estatubatuarraren *“Luka”*   kanta abestu zuen, Tratu txarrak jasan dituzten emakumeen aldeko “*Hay que volver a empezar*” izeneko diskoko parte zela.

2002an zineman, Cristina del Vallek, *Alfonsina y el mar* gaitzat hartuta, Nuria Villazán Martín zuzendariaren “*Machín: toda una vida*” filmean parte hartu zuen.

Del Vallek Espainia osoan eta mundu osoan zehar kontzertuak ematen jarraitu du, bai bakarrik, bai Genero Indarkeriaren Aurkako Emakume Artisten Plataformarekin.

## Diskografia 
### Bakarrean 
=== Amistades Peligrosas bikotean 
* 2005eko azaroaren 11n, Viso de Alcorren (Sevilla), Cristina del Valle kalea inauguratu zen, emakumearen eskubideen aldeko borrokaren omenez.

* 2006. urtean, Milurtekoko Helburuen (MGH) NBEko enbaxadore izendatu zuten, eta horrek munduan zehar ibiltzera eraman zuen, emakumeek pairatzen duten berdintasun eza eta indarkeria salatuz.

* 2010ean, Nicolás Salmerón Giza Eskubideen Saria jaso zuen, Emakumearen Defentsa kategorian.

* 2010eko abuztuan, "I. Semilla Saria" eman zioten Gordoncillo (León) Udaleko Landa Garapeneko eta Kulturako Alorrak, "hazi" izateagatik eta gizarteari fruituak emateagatik, giza eskubideen aldeko konpromiso pertsonal eta ekimen ugarien, indarkeria matxistaren amaieraren eta abarren bidez.

* 2013ko urrian, Asociación Defensa Animal Comarca de Murcia - DARMUR elkarteko ohorezko bazkide izendatu zuten, animalien aurkako tratu txarren kontra emandako laguntzagatik.

* 2015. urtean, Emakume Konstituzionalen Sarien bosgarren edizioan, Adierazpen Askatasunaren saria jaso zuen.

* 2017an eskuak ezartzeko eta, beraz, Cariñenako Izarren Pasealekuan agertzeko baimena eman zioten.
* 2018an Publifestival TV 2018 saria, gizartearekiko konpromisoagatik, zinemaldia antolatzen duen Mundo Ciudad Fundazio erakundearen ohorezko kide ere izan zen.
* 2018an, Menina saria jaso zuen, genero-indarkeriaren aurka eta berdintasunaren alde borrokatzeagatik.

* 2019an, «Ohorezko gaztagilea» izendatu zuten Cristina del Valle, Fuentesaúcoko Udalak (Zamora) Gaztela eta Leongo Gaztaren Jaialdiaren esparruan emandako saria, emakumearen benetako berdintasunaren alde eguneroko bizitzako esparru guztietan eta indarkeria matxistaren kontra egindako borrokarengatik, eta landa-eremuko emakumeak benetako berdintasuna lortzeko borrokarekin duen konpromisoarengatik.
* 2022an, VocCenterrek emandako "Adalid de la Música" Sari Nazionala jaso zuen.
* 2022ko azaroan, Móstolesko Udalak antolatutako Genero Indarkeriaren Aurkako VI. Galan genero-indarkeriaren aurkako borrokan egindako lana aitortu zen. Sariak berdintasunaren alde egindako lanagatik nabarmendu diren pertsonei edo erakundeei ematen zaizkie. Gala horretan, Cristina del Vallerekin batera, sariak eman zitzaizkien José Luis Rodríguez Zapaterori, Ana María Pérez del Campori, Victoria Rosell epaileari eta CERMI Mujeres-i.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak