Andre Mariaren Jasokundearen elizako erretaula nagusia (Beasain)

**Andre Mariaren Jasokundearen elizako erretaula nagusia** XVII. mendeko artelan bat da, Gipuzkoako hegoaldeko Beasain udalerriko parrokia elizan kokatua. Gorputz bakarreko erretaula da, Aro Modernoan egina, estilo barrokoan. Madrildar estiloko erretaulen eredu bikaina dugu. Nabarmentzeko moduko egikera arkitektonikoa du, eta banaketa klasizista gainditzen duen ikusmolde orokorragoa darabil, erdiko kaleari protagonismoa emanez eta alboko kaleak bigarren mailan utziz. Erretaularen egilea, Gabiriako Joan Urtsularre Etxeberria, egile entzutetsua zen garai hartan, eta bera izan zen, gainera, madrildar ereduko erretaulak Gipuzkoan zabaldu zituena.

## Kultura ondare 
Kulturako sailburuaren proposamena kontuan harturik eta Jaurlaritzaren Kontseiluak aztertu eta onetsi ondoren, abenduaren 19ko 273/2000 Dekretuak (EHAA, 8. zenbakia, 2001eko urtarrilaren 11) Euskal Autonomia Erkidegoan dauden hainbat erretaula kultura ondasun izendatu zituen, monumentu sailkapenarekin. Beasaingo Andre Mariaren Jasokundearen elizako erretaula nagusia da horietako bat. Denak ere, XIV. eta XVIII. mendeen artean eginak dira, eta zurezko taila, pintura eta eskultura-balioak dituzte.

## 1670ean hasia  
Migel Anjel Lopezek idatzitako parrokiaren historia liburuan agertzen denez, erretaula hau eta sagrarioaren idulkia egiteko erabakia hartu zuten 1670eko apirilaren 11n, betiere Joan Zubikoetako erretoreak egindako ohar eta zuzenketei jarraituz egiteko­tan (aldareko pilareak ildotuak izatea, etab.).

## Aldaketak 
Erretaulak denboran zehar aldaketak  izan ditu. Lehenengoan Inazio Iberok , Loiolako Ikastegiko maisu nagusiak, erabakitako eranskinak gehitu zitzaizkion. Gaur egungo sagrarioa Lorentzo Usarragak egin zuen 8.000 errealetan 1844-46 bitartean. azterlanean dioenez, Beasaingo erretaula hau, neurri handietakoa da eta lehen aldiz mentsula handi eta orri mamitsuak ditu. Madrildar barrokoaren lan petotzat hartzen du.

Erdiko koadro nagusi hori, hala ere, urte luzeetan zehar sakristian egon zen, baina 1985etik aurrera egindako zaharberritze-lanen ondoren, berriz ere bere lekuan  kokatu zen.  

Erretaulak jasotako xilofagoen aurkako tratamendua amaitzean, 2025eko abenduaren amaieran berriro kokatzen da Andre Mariaren Jasokundearen elizaren pulpituaren atzean, baino aurkitutako errenazimenduko margoak bistan mantentzeko helburuarekin, lehen zegoena baino metro batzuk aurrerago jarriko da. 

Erretaula elizan berriro kokatzearekin batera eta agertutako errenazimenduko pinturak agerian utzita,  Musika eta dantza pintzelkadak ikuskizuna eskaini zen Andre Mariaren Jasokundearen elizan 2025eko abenduaren 14an. Carles Mas i Garcia musikagile eta historialariak zuzendutako ikuskizuna Xabier Sarasola musikariak eta Mikel Sarriegi dantzariak koordinatu lana izan zen. Ikuskizunean Xabier Zeberiok zuzenduriko Beasaingo Musika Eskolako orkestrak, Aitor Garitanok zuzenduriko Loinatz abesbatzak, Mikel Sarriegik zuzenduriko Aurtzaka dantza taldeak eta honako musikariek parte hartu zuten: Aitor Alvarez (txistua), Carles Mas (flabiola), Guillermo Pérez (organettoa edo organo eremangarria), Arantxa Gastesi (pianoa), Arantzazu Saiz  (pianoa), Martin Kortaberria  (biolina), Xabier Sarasola (biola), Xabier Zeberio (nyckelharpa) eta Markel Zeberio (biolontxeloa). 

## Ikus, gainera 
* Andre Mariaren Jasokundearen elizako horma-pintura errenazentistak

## Erreferentziak