open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
José Manuel Martiarena

**José Manuel Martiarena Lizarazu** (Igeldo, 1946ko maiatzaren 19a - ) Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailburu ohia da.

1979 eta 1990 artean, Urnietako alkatea izan zen. Urte-bukaeran utzi zuen legebiltzarkide berriro izateko (II. legegintzaldian izandakoa zen). 1998an Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailburu izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vsevolod Nestaiko

**Vsevolod Zinoviiovytx Nestaiko** (
 Berdytxiv, 1930eko urtarrilaren 30a – Kiev, 2014ko abuztuaren 16a) ukraniar idazlea izan zen, haur literaturan berezitu zena. Ukrainan herrialdeko haurrentzako idazlerik ezagunena eta maitatuena kontsideratzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laurus

***Laurus*** Lauraceae familiako hosto iraunkorreko zuhaitzen generoa da, barnean hiru espezie dituena.

## Espeziea 
* *Laurus azorica*. Litekeena da ereinotz ere izatea.
* Ereinotz (*Laurus nobilis*)
* *Laurus novocanariensis*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Pedro Peña Santiago pasealekua

**Zurriola pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Zurriolako hondartza eta Sagues auzoaren artean dago, Zurriola pasealekuan hasi, Nafarroa hiribidearen parean, eta Ulia mendian amaitzen da. Alboan, Jose Migel Barandiaran pasealekua du.

Luis Pedro Peña Santiago irundar idazle, etnologo eta mendizalearen omenez darama izena.

## Leku interesgarriak 
* Jesus Maria Leizaola pasealekua
* Zurriolako hondartza
* Zurriola hiribidea

## Kanpo estekak
Zurriola pasealekua

**Zurriola pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Zurriolako hondartza eta Zurriola hiribidearen artean dago. Jesus Maria Leizaola pasealekua, Kursaal jauregia eta Luis Pedro Peña Santiago pasealekuaren artean hedatzen da.

## Leku interesgarriak 
* Jesus Maria Leizaola pasealekua
* Zurriolako hondartza
* Kursaal jauregia
* Zurriola hiribidea
* Zurriolako zubia

Fitxategi:San Sebastian Zurriola.jpg|Zurriolako hondartza.
Fitxategi:San Sebastian Palacio Kursaal.JPG|Kursaal jauregia eta Zurriolako zubia.
Fitxategi:Zurriolako hondartza.jpg|Zurriolako hondartza, Jesus Maria Leizaola pasealekua eta Kursaal jauregiaren ikuspegia Urgull menditik.

## Kanpo estekak
Ramon Maria Lili pasealekua

**Ramon Maria Lili pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da, eta Ramon Maria Lili bergarar ahaldun eta politikariaren omenezko izena darama. Gros auzoan eta Urumea ibaia ertzean dago.

Zurriola zubia eta Zurriola hiribidean hasi eta Santa Katalina zubia eta Euskadi plazan amaitzen da. Kale honetan daude La Equitativa estilo arrazionalistako eraikina, 1933an diseinatua, eta Urumea eraikina, Urumea pilotalekua 1968an eraitsi ondoren altxa zutena.

## Leku interesgarriak 
* Zurriolako zubia
* Kursaal jauregia

Fitxategi:San Sebastian Puente Kursaal.JPG|Zurriolako zubia eta Kursaal jauregia.

### Plazak 
* Euskadi plaza

### Kaleak 
* Agirre Miramon kalea
* Frantzia ibilbidea
* Frantzia pasealekua
* Jesus Maria Leizaola pasealekua
* Mandasko Dukearen pasealekua
* Mirakruz kalea
* Usandizaga kalea
* Zurriola hiribidea

## Kanpo estekak
Nafarroa hiribidea (Donostia)

**Nafarroa hiribidea** edota **Nafarroa etorbidea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko hiribide bat da. Gros auzoan dago. Ategorrieta hiribidean hasi eta Zurriola hiribidean amaitzen da.

## Leku interesgarriak 
* Zurriolako hondartza
* Zurriola pasealekua
* Zurriola hiribidea
* Okendo etxea
* Okendo kultur etxea
* Mariaren Bihotza eliza

Fitxategi:Okendo Kultur Etxea.jpg|Okendo etxea.

### Plazak 
* Bitoriano Iraola plaza

### Kaleak 
* Errenteria kalea
* Gurutze pasealekua
* Jose Arana kalea
* Jose Maria Soroa kalea
* Jose Migel Barandiaran pasealekua
* Klaudio Delgado Doktorea kalea
* Marino Tabuyo kalea
* Oiartzun kalea
* Rodil zeharbidea
* San Frantzisko kalea
* Sekundino Esnaola kalea
* Zabaleta kalea
* Zemoriya kalea

## Kanpo estekak
San Pedro eliza (Galipentzu)

**San Pedro eliza** Galipentzu udalerrian XIV. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

## Deskribapena 
Eraikina XIV. mendean eraiki eta XVII. mendean handitu zen. Dirudienez San Salbatore elizaren garai beretxuan eraiki zuten, biek ere aldi bereko portadak dituzte. 1640an parrokia izendatu zuten, eta XVIII. mendean ia guztiz zaharberritua izan zen.

Eraikina lau zatitan banaturiko nabe bakarrak osatzen du, pentagono itxurako aurrealdearekin. Bataio kapera, Ebanjelioaren hormari atxikita dago, gurutzaduraren ondoko zatian. Sakristia, modernoa, aurrealdeari atxikita dago Epistolaren aldetik, eta ondoko kaperatik ailegatzen da bertara.

Barnealdean, 1629ko erretaula nabarmentzen da, hartatik Juan Berroetaren eskultura bakarrik gorde da, aldiz, Juan Huitzik egindako armazoia galdu egin da.

Elizaren Arrosarioko Ama Birjinaren taila bat, ustez Berroetak egina, eta XIV. mendeko zutik dagoen beste Ama Birjina baten tailak gordetzen dira.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Galipentzu

## Kanpo estekak
Cagliariko Unibertsitatea

**Cagliariko Unibertsitatea** () izen bereko hirian, Sardinian (Italia), 1626an sortutako ikastegia da. Campus desberdinak ditu: Cagliari, Monserrato, Nuoro, Oristano. Unibertsitate estatala da.

## Historia 
XVII. mendeko lehendabiziko urtetan, Francisco d'Esquivel zuzendaritzapean, Cagliariko artxibarrutiak Cagliariko Unibertsitatea martxan jartzea lortu zuen. Unibertsitatea sortzeko bula Paulo V.ak eman zuen 1606an. 1620an Felipe III.a Espainiakoa fundazioaren pribilegioa eman zion.

## Fakultateak 
* Ingeniaritza eta Arkitektura
* Medikuntza
* Jurisprudentzia, Ekonomia zientziak eta Politika zientziak
* Humanitateak

## Kanpo estekak
Mirakruz kalea

**Mirakruz kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Gros auzoan dago. Euskadi plaza eta Ategorrieta hiribidea eta Euskal Herria plazaren artean hedatzen da.

## Leku interesgarriak 
Mirakruz kalearn inguruan honako eraikin eta leku nabarmenak daude:

* Groseko geltokia
* Groseko trinketa

Fitxategi:Groseko trinketa Donostia 2011.JPG|Groseko trinketa.

### Plazak 
* Ategorrieta hiribidea
* Euskadi plaza
* Euskal Herria plaza
* Pinudi plaza

### Kaleak 
* Aita Larroka kalea
* Galtzara Nagusia
* Iparragirre kalea
* Kale Laburra
* Kolon pasealekua
* Baratze kalea
* Mandasko Dukearen pasealekua
* Miserikordi kalea
* Ramon Maria Lili pasealekua
* Ronda kalea
* Sekundino Esnaola kalea
* Tomas Gros kalea
* Trueba kalea

## Kanpo estekak
Jose Elosegi Alkatearen hiribidea

**Jose Elosegi Alkatearen hiribidea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko hiribide edo etorbide bat da. Ategorrieta-Ulia auzoetan dago. Ategorrieta hiribidean hasi eta behin Mirakruzeko gaina eta Herrera auzoko biribilgunea igaro ondoren, jada Pasaiako portuan, Pasai Antxoko Buena Vista pasealekuan amaitzen da.

Hiriko ekialdeko sarbide-irtenbide garrantzitsuena da, gainera Donostiako kalerik luzeena ere bada.

### Leku interesgarriak 
* Arzak jatetxea

Irudi:Fachada del restaurante Arzak.jpg|Arzak jatetxea.

## Kanpo estekak
Wes Craven

**Wesley Earl Craven** (1939ko abuztuaren 2a, Cleveland, Ohio &ndash; 2015eko abuztuaren 30a, Los Angeles, Kalifornia) estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizle bat izan zen. Gehienbat beldurrezko filmak burutzeagatik ospetsua izan zen.

John Carpenter eta David Cronenbergekin batera beldurrezko zinema garaikidean *"C Hirukoitza"* izendapenaz ezagutzen den genero horretako hiru zuzendari nabarmenen multzoa osatzen zuen.

Bere filma ospetsuenen artean honako hauek daude: *The Last House on the Left* (1972), *The Hills Have Eyes* (1977), *A Nightmare on Elm Street* (1984) eta film saila, eta *Scream* (1996) eta film saila.

Buruko minbiziak jota hil zen 76 urterekin.

## Filmografia 
### Zuzendaria 
* *The Last House on the Left* (1972)
* *The Hills Have Eyes* (1977)
* *Stranger in Our House* (1978)
* *Deadly Blessing* (1981)
* *Swamp Thing* (1982)
* *A Nightmare on Elm Street* (1984)
* *The Hills Have Eyes Part II* (1985)
* *Deadly Friend* (1986)
* *The Serpent and the Rainbow* (1987)
* *Shocker* (1989)
* *The People Under the Stairs* (1991)
* ''Wes Craven's New Nightmare* (1994)
* *Vampire in Brooklyn* (1995)
* *Scream* (1996)
* *Scream 2* (1997)
* *Music of the Heart* (1999)
* *Scream 3* (2000)
* *Ju-on* (2005)
* *Red Eye* (2005)
* *Paris, je t'aime* (2006)
* *Scream 4*
* *25/8* (2009)
* *A Nightmare on Elm Street* (2010)

### Ekoizlea 
* *Together* (1971)
* *Kent State* (1981)
* *A Nightmare on Elm STreet 3: Dream Warriors* (1987)
* *The People Next Door* (1989)
* *Shocker* (1989)
* *Night Visions* (1990)
* *The People Under the Stairs* (1991)
* *Nightmare Cafe* (1992)
* *Laurel Canyon* (1993)
* *Wes Craven's New Nightmare* (1994)
* *Mind Ripper* (1995)
* *Wishmaster* (1997)
* *Holleyweird* (1998)
* *Carnival of Souls* (1998)
* *Don't Look Down* (1998)
* *Dracula 2000* (2000)
* *They Shoot Divas, Don't They* (2002)
* *Feast* (2005)
* *The Hills Have Eyes* (2006)
* *The Breed* (2006)
* *The Hills Have Eyes Part II* (2007)
* *Home* (2007)
* *The Last House on the Left* (2009)

### Aktorea 
* *Wes Craven's New Nightmare* (1994)
* *Jay and Silent Bob Strike Back* (2001)
* *Inside Deep Throat* (2005)
* *The Tripper* (2007)
* *Diary of the Dead'' (2008)

## Kanpo loturak 
* Wes Cravenen webgune ofiziala 
* Wes Cravenen IMDBko fitxa irakurgai
Ategorrieta hiribidea

**Ategorrieta hiribidea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko hiribide edo etorbide bat da. Gros eta Ategorrieta-Ulia auzoetan dago. Mirakruz kalea eta Euskal Herria plazan hasi eta Jose Elosegi Alkatearen hibidean amaitzen da.

### Plazak 
* Euskal Herria plaza

### Kaleak 
* Ategorrietako Galtzada Zaharra
* Ategorrieta kalea
* Baderas kalea
* Errenteria kalea
* Fernando Sasiain kalea
* Jose Elosegi alkatearen hibidea
* Marino Tabuyo kalea
* Nafarroa hiribidea
* Pasaia kalea
* Parada baserriaren bidea
Fitxategi:Ategorrieta eskultura Donostian.jpg|Ategorrieta eskultura Donostian
Fitxategi:Un chofer junto a un autobús de la línea de Ategorrieta aparcado en la plaza de Gipuzkoa (1 de 1) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Gipuzkoa Plazatik Ategorrieta joaten zen autobusa
Fitxategi:El tranvía 'Túnel-Herrera' con víajeros a su paso por la calle Miracruz y Ategorrieta (1 de 1) - Fondo Car-Kutxa Fototeka.jpg|Aspaldian Herreraraino joaten zen tranbia. Mirakruzetik eta Ategorrietatik pasatzen zena.
Fitxategi:1025056 1936 kutxa fototeca fondo marin pascual marin.jpg|Ategorrietako frontoi zaharra (1936)

## Kanpo estekak
San Martzial kalea (Donostia)

**San Martzial kalea ** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdea alderik-alde zeharkatzen du, Zubieta kalean hasi, Londres hotelaren parean, Foruen pasealekuan amaitzen da.

Askatasunaren etorbidea eta Arrasate kalearekiko paraleloki doa. Betidanik erdiguneko kale komertzial bat izan da; gaur egun, neurri handi batean, oinezkoentzako kalea da. Kale hasieran eta amaieran taberna ospetsuak daude.  

## Leku interesgarriak 
San Martzial kalearen inguruan honako eraikin eta leku nabarmen hauek daude:
* Londres hotela
* Urbieta kalea
* San Martin merkatua
* Foruen pasealekua

## Kalea 
* Bergara kalea
* Easo kalea
* Etxaide kalea
* Hondarribia kalea
* Getaria kalea
* Loiola kalea
* Urbieta kalea

## Kanpo estekak
Álvaro Amann

**Álvaro Amann Rabanera** (Gasteiz, 1949ko martxoaren 17a- ) Eusko Jaurlaritzaren Garraio eta Herri Lan Sailburu ohia da.

Madrilgo Arkitektura Goi-mailako Eskola Teknikoan lizentziatura eta Donostiako Arkitektura Eskolan doktoretza lortu ondoren, arkitekto moduan lan egin zuen. Eusko Ikaskuntzako osoko-bazkidea eta legebiltzarkide ohia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francisco José Ormazabal

'*Francisco José *Patxi* Ormazabal Zamakona*' (Gasteiz, 1948ko irailaren 18a - ) Eusko Jaurlaritzaren Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Ingurumena Sailburu ohia da.

Jaioterriko Udalean EAJko zinegotzi moduan hasi zen. Arabako Biltzar Nagusietako lehendakari eta Legebiltzarkide ohia da. Eusko Alkartasunara pasa zen.

## Erreferentziak
Euskal Herria kalea

**Euskal Herria kalea** hau izan daiteke:

# Euskal Herria kalea (Donostia): Gipuzkoako Donostia hiriburuko Alde Zaharran dagoen kale bat da.
Euskal Herria kalea (Donostia)

**Euskal Herria kalea** Donostiako Parte Zaharreko kale txiki bat da. Salamanka pasealekutik Aldamar kaleraino doa. Gaur egun Parte Zaharreko kalea bezala onartzen bada, berez auzo horren ekialdeko zabalgunekoa da. Izena frankismo garaitik dator, nahiz eta orduan "h" gabe izan.

## Elkarteak 
Kale honetan, 9. zenbakian, Kresala Elkartearen lokalak daude. 2006ko abenduaren 1etik baita Unión Artesana elkartearenak ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Lasa

**Juan Lasa Jauregi** (Beasain, 1939 &ndash; ibidem, 2019ko abuztuaren 18a) Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailburu izan zen.

Beasaingo alkatea izandakoa, 1988an Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailburu izendatu zuten Luis Maria Retolaza ordezkatuz.

## Erreferentziak
Cyprinus

***Cyprinus*** familia Cyprinidae ere bertan dauden karpa tipikoa generoko da.

## Espeziea 
* *Cyprinus acutidorsalis* Y. H. Wang, 1979
* *Cyprinus barbatus* H. L. Chen & H. Q. Huang, 1977
* *Cyprinus carpio* Linnaeus, 1758
** *Cyprinus carpio carpio* Linnaeus, 1758 (common carp)
** *Cyprinus carpio haematopterus* E. von Martens, 1876 (Amur carp)
* *Cyprinus centralus* H. D. Nguyễn & Đ. Y. Mai, 1994
* *Cyprinus chilia* H. W. Wu, G. R. Yang & H. J. Huang, 1963
* *Cyprinus dai* (V. H. Nguyễn & L. H. Doan, 1969)
* *Cyprinus daliensis* H. L. Chen & M. Q. Huang, 1977
* *Cyprinus exophthalmus* Đ. Y. Mai, 1978
* *Cyprinus fuxianensis* Yang et al., 1977
* *Cyprinus hyperdorsalis* V. H. Nguyễn, 1991
* *Cyprinus ilishaestomus* H. L. Chen & H. Q. Huang, 1977
* *Cyprinus intha* Annandale, 1918
* *Cyprinus longipectoralis* H. L. Chen & H. Q. Huang, 1977
* *Cyprinus longzhouensis* Y. J. Yang & H. C. Hwang, 1977
* *Cyprinus megalophthalmus* H. W. Wu, G. R. Yang, P. Q. Yue & H. J. Huang, 1963
* *Cyprinus micristius* Regan, 1906
* *Cyprinus multitaeniata* Pellegrin & Chevey, 1936
* *Cyprinus pellegrini* T. L. Tchang, 1933
* *Cyprinus qionghaiensis* Chen-Han Liu, 1981
* *Cyprinus quidatensis* T. T. Nguyen, V. T. Le, T. B. Le & X. K. Nguyễn, 1999
* *Cyprinus rubrofuscus* Lacépède, 1803
* †*Cyprinus yilongensis* Yang et al., 1977
* *Cyprinus yunnanensis* T. L. Tchang, 1933

## Kanpo estekak
Aktibazio energia

[miniatur|300px|eskuinera|thumb|Aktibazio energia (Ea) eta [entalpiaren (Δ*H*) arteko harremana erreakzio exotermiko batean, katalizatzailearekin (gorriz) eta katalizatzaile barik (beltzez). Ikusten denez, katalizatzaileak aktibazio energia jaisten du.]]

**Aktibazio energia** erreakzio kimiko bat gerta dadin behar den hasierako energia da. Katalizatzaileek aktibazio energia jaisten dute.

Erreakzio kimiko bat gertatzeko hasierako molekulak "aktibatu" behar dira. Aktibazio energiak bi efektu ditu:

* erreakzionatuko duten molekulei beren lotura kimikoak apurtzen dizkie.

* molekulen elektroiek sortzen dituzten aldarapen-indarrak ezabatzen dituzte. Modu horretan erreakzionatuko dituzten molekulak elkartu ahal dira eta talka egin dezakete.

Bi efektu horien bidez molekulen arteko elkarrekintza burutzen da, eta erreakzionatzerakoan molekula berri bat sortuko dute.

Svante Arrhenius kimikariak aktibazio energiaren kontzeptua sortu zuen XIX. mendearen bukaeran. Berak honako ekuazio honen bidez definitu zuen:

:E_a = -RT \ln \left( \frac{k}{A} \right)

Ea aktibazio energia izanik, R gasen konstante unibertsala, T tenperatura (Kelvin graduetan) eta A erreakzioaren faktorea.

## Kanpo estekak 
*  Aktibazio energia Hiru.com
Getaria kalea (Donostia)

**Getaria kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Txurruka kalea eta Askatasunaren etorbidearen arteko elkargunean hasi eta Bilbao plazan amaitzen da.

Gaur egun oinezkoentzako kalea da.

Hondarribia kalea eta Bergara kalearekiko paraleloki doa.

## Leku interesgarriak 
Getaria kalearen inguruan honako leku interesgarri hauek daude:

* Bilbo plaza.

Irudi:Donostia Plaza de Bilbao.JPG|Bilbo plaza, Alfontso VIII.aren kalea eta atzealdean Artzain Onaren katedrala.

## Kaleak 
Bergara kalearen inguruan honako kale hauek daude:

* Alfontso VIII.aren kalea
* Askatasunaren etorbidea
* Txurruka kalea
* San Martzial kalea
* Arrasate kalea
* San Martin kalea

## Kanpo estekak
Alfonso Basagoiti

**Alfonso Basagoiti Zabala** (Madril, 1948) bizkaitar politikari eta ekonomialaria da.

1983an Bizkaiko Foru Aldundiko Ogasun ahalduna izan zen. Bost urte geroago Eusko Jaurlaritzako Ogasun eta Finantza Sailburu izendatua izan zen.

Politika utzi eta enpresa munduan aritu da: Banco Bilbao Vizcayan, Gamesan edo Euskaltelen. Círculo de Empresarios Vascos elkartea zuzendu du.

## Erreferentziak
Hondarribia kalea (Donostia)

**Hondarribia kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da.

## Kokalekua 
Erdialdea eta Amaran dago, Garibai kalea eta Askatasunaren etorbidearen arteko elkargunean hasi eta Prim kalea eta Larramendi kalearen elkargunean amaitzen da.

Getaria eta Loiola kaleekiko paraleloa da.

## Zerbitzuak 
Kale honen erdialdera Artzain Onaren plazaren lurrazpiko Buen Pastor aparkalekuaren sarbidea dago.

## Leku interesgarriak 
Hondarribia kalearen inguruan honako leku interesgarri hauek daude:

* Bilbo plaza.
* Artzain Onaren plaza.
* Artzain Onaren katedrala.
* Buen Pastor aparkalekua.
* Posta Bulego Nagusia
* Koldo Mitxelena Kulturunea

Irudi:Donostia Plaza de Bilbao.JPG|Bilbo plaza, Alfontso VIII.aren kalea eta atzealdean Artzain Onaren katedrala.
Irudi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg|Artzain Onaren katedrala.
Irudi:Donostia Plaza Buen Pastor.JPG|Artzain Onaren plaza eta Posta Bulego Nagusiaren ikuspegia Hondarribia kaletik ikusita.
Irudi:CKultural-KMitxelena-Front.jpg|Koldo Mitxelena Kulturunea.

## Kaleak 
Hondarribia kalearen inguruan honako kale hauek daude:

* Garibai kalea
* Askatasunaren etorbidea
* San Martzial kalea
* Arrasate kalea
* San Martin kalea
* Alfontso VIII.aren kalea
* Urdaneta kalea
* Sanchez Toca kalea
* Larramendi kalea
* Prim kalea

## Kanpo estekak
Joan Etxaide kalea (Donostia)

**Joan Etxaide kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Okendo kalea eta Askatasunaren etorbidearen arteko elkargunean hasi eta Foruen pasealekua eta Arrasate kalearen arteko elkargunean amaitzen da. Bergara kalearekiko paraleloan doa.

## Kaleak 
Joan Etxaide kalearen inguruan honako kale hauek daude:

* Okendo kalea
* Askatasunaren etorbidea
* San Martzial kalea
* Arrasate kalea
* Foruen pasealekua

## Kanpo estekak
Fernando Spagnolo

**Fernando Spagnolo de la Torre** (?, 1948) euskal herritar politikari eta ekonomialaria da.

Zuzenbidea eta ingeniaritza ikasi zituen. 1985ean Eusko Jaurlaritzako Ogasun eta Finantza Sailburu izendatua izan zen.

Politika utzi eta enpresa munduan aritu da: Kutxan (1992-2004), CAFen edo Euskaltelen.

## Erreferentziak
Gernikako Arbolaren pasealekua (Donostia)

**Gernikako Arbolaren pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Erdialdean dago eta Urumea ibaiaren bazterretik doa. Foruen pasealekua eta Maria Kristina zubia eta San Martin kalearen elkargunetik hasi eta Bizkaia pasealekua, Parke kalea eta Mundaiz zubiaren arteko elkargunean amaitzen da, Araba parkearen parean.

Gernikako Arbolaren omenezko izena darama.

## Leku interesgarriak 
Gernikako Arbolaren pasealekuaren inguruan honako eraikin eta leku nabarmen hauek daude:

* Maria Kristina zubia.
* San Jose Ikastetxea.
* Club Vasco de Camping Elkartea.
* Araba parkea.
* Mundaiz zubia.

Fitxategi:San Sebastian - Puente de Maria Cristina 04.jpg|Maria Kristina zubia.
Fitxategi:San Jose eskola.jpg|San Jose Ikastetxea.
Fitxategi:Araba parkea.jpg|Araba parkea.
Fitxategi:Mundaiz zubia1.jpg|Mundaiz zubia.

## Kalea 
* Foruen pasealekua
* San Martin kalea
* Valentin Olano kalea
* Urdaneta kalea
* Larramendi kalea
* Prim kalea
* K. B. Moraza kalea
* Pedro Egaña kalea
* Parke kalea
* Bizkaia pasealekua

## Kanpo estekak
Jesus Maria Leizaola pasealekua (Donostia)

**Jesus Maria Leizaola pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku eta barra bat da. Urumea ibaia itsarotzen den lekuan dago, Zurriolako hondartzari babes ematzen dion barra izateaz gain, Zurriolako zubia, ibaia, hondartza eta Zurriola pasealekuaren artean dagoen pasealekua ere bada, Kursaal jauregia ekialde eta iparraldetik inguratuz.

Jesus Maria Leizaola donostiar lehendakaria zenaren omenezko izena darama.

## Leku interesgarriak 
* Zurriola pasealekua
* Zurriolako hondartza
* Kursaal jauregia
* Zurriola hiribidea
* Zurriolako zubia

Fitxategi:San Sebastian Zurriola.jpg|Zurriolako hondartza.
Fitxategi:San Sebastian Palacio Kursaal.JPG|Kursaal jauregia eta Zurriolako zubia.
Fitxategi:Zurriolako hondartza.jpg|Zurriolako hondartza, Jesus Maria Leizaola pasealekua eta Kursaal jauregiaren ikuspegia Urgull menditik.

## Kanpo estekak
Bizkaia pasealekua (Donostia)

**Bizkaia pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Amara Berrin dago eta Urumea ibaiaren bazterretik doa. Gernikako Arbolaren pasealekua, Parke kalea eta Mundaiz zubiaren arteko elkargunean hasi, Araba parkearen parean, eta Loiolako Erribera pasealekuan amaitzen da.

Bizkaiaren omenezko izena darama.

## Leku interesgarriak 
Bizkaia pasealekuaren inguruan honako eraikin eta leku nabarmen hauek daude:

* Araba parkea.
* Mundaiz zubia.
* Amara Plaza hotela.
* Donostiako Hizkuntza Eskola Ofiziala.
* Jose Antonio Agirre zubia.
* Donostiako Realaren zubia.
* Burdin zubia: eraitsia.

Fitxategi:|Araba parkea.
Fitxategi:Mundaiz zubia1.jpg|Mundaiz zubia.
Fitxategi:Amara Plaza hotela.png|Amara Plaza hotela.
Fitxategi:Hizkuntza eskola.jpg|Donostiako Hizkuntza Eskola Ofiziala.
Fitxategi:Agirrelehendakaria amara 001.jpg|Jose Antonio Agirre zubia.
Fitxategi:Errealaren zubia donostia 0001.jpg|Donostiako Realaren zubia.
Fitxategi:Burni_zubia_donostia_01.jpg|Burdin zubia, eraitsia.

## Kalea 
* Gernikako Arbolaren pasealekua
* Parke kalea
* Azpeitia kalea
* Torcuato Luca de Tena kalea
* Kortazar Arkitektoaren kalea
* Zuaznabar kalea
* Eustasio Amilibia kalea
* Baleazaleen kalea
* Kontsuletxe kalea
* Victor Hugo kalea
* Loiolako Erribera pasealekua

## Kanpo estekak
Loiolako Erribera pasealekua

**Loiolako Erribera pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Loiolako Erriberak auzoan dago eta Urumea ibaiaren bazterretik doa. Bizkaia pasealekuan hasi, Donostiako Realaren zubiaren parean, eta hainbat adar ezberdinetan amaitzen da: lehena Loiolako biribilgunean, bigarrena AP-8 autobidearen sarbide eta irtenbidetan, eta hirugarrena berriz, AP-8 autobidearen biaduktu azpiko biribilgune batean Egia kalea eta Aralar Mendiaren kalearekin elkartzen da.

Hiriko sarbide-irtenbide nagusienetakoa da, batez ere AP-8 autobidearen bidez Irun aldetik datozen edota Irun alderuntz doan trafikoarentzat. Bidegorria du.

## Leku interesgarriak 
Loiolako Erribera pasealekuaren inguruan honako eraikin eta leku nabarmen hauek daude:

* Donostiako Realaren zubia.
* Burdin zubia: eraitsia.
* Giuseppe Verdi plaza
* Santiago plaza
* Mikel Laboa pasabidea
* Gabriel Maria Lafitte plaza

Fitxategi:Errealaren zubia donostia 0001.jpg|Donostiako Realaren zubia.
Fitxategi:Burni_zubia_donostia_01.jpg|Burdin zubia, eraitsia.

## Kaleak 
* Bizkaia pasealekua
* Victor Hugo kalea
* Pablo Sarasate kalea
* Giuseppe Verdi kalea
* Humboldt kalea
* Juan Zaragueta kalea
* Nemesio Etxaniz kalea
* Pablo Gorosabel kalea
* Loiolako biribilgunea

## Kanpo estekak
Puma concolor concolor

Hego Amerikako iparraldeko puma (***puma concolor concolor***) felido espezie honen azpiespezierik hedatuena eta arruntena da.

## Elikadura 
Katu hau ugaztun ertain eta handiez elikatu ohi da, batzuetan abereak ere erasotu eta ehizatzen ditu.

Ale heldu bat gizakia erasotu eta hiltzeko gai da, eta honi egindako erasoak dokumentatu dira, batez ere umeei zuzendutakoak. Dena den, oro har, gizakiarengandik urruntzeko joera du.

## Hedapena 
Katu hau Venezuela, Txileko iparralde, Peru, Kolonbia, Bolibia, Brasil eta Ekuadorretik barreiatzen da. Herrialde askotatik hedatua izan arren, urteekin bere hedapena murriztua aurkitu duen animalia dela esan beharra dago.

## Iraute egoera 
Katu honek lurralde galera garrantzitsua pairatu duen arren, bere kopurua herrialde askotatik hedatua jarraitzen duenez arrisku txikian sailkatuta dago IUCN-ren arabera.

## Erreferentziak 
* Caso, A., López-González, C., Payan, E., Eizirik, E., de Oliveira, T., Leite-Pitman, R., Kelly, M., Valderrama, C. & Lucherini, M. (2008). «'**Puma concolor******'».  *IUCN 2010.4-ko mehatxatuak dauden animalien zerrenda gorria* 

## Kanpo estekak
Enrique Antolín

**Enrique Daniel Antolín San Martín** (Bilbo, ?) bizkaitar politikari ohia da.

1977tik aurrera, PSEko kidea da. Ogibidez ingeniaria, Bilboko Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoko irakaslea izan zen. Basauriko alkate hautatu zuten 1979an. 1987an Eusko Jaurlaritzako Garraio eta Herri Lana Sailburua hautatu zuten, Jose Antonio Ardanza lehendakari zelarik. Reinosako *Forjas y Aceros de Reinosa, S.A.* kontseilari orokorra zen, eta, urte hartako martxoaren 11n, enpresa uztera zihoala, enpresa-batzordeak atxiki egin zuen. Honek 1987ko Reinosako istiluak piztu zituen. Jaurlaritza uztean, Bizkaiko Labe Garaietan sartu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfontso VIII.aren kalea (Donostia)

thumb|300px|Transportes Lasarte, Donostiako erdialdearen lantegi historikoa.
**Alfontso VIII.aren kalea ** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Bilbo plaza eta Hondarribia kalearen artean dago. San Martin kalea eta Urdaneta kalearekiko paraleloki doa.

Gaur egun oinezkoentzako kalea da. Alfontso VIII.a Gaztelakoaren omenezko izena darama.

## Leku interesgarriak 
Alfontso VIII.aren kalearen inguruan honako leku interesgarri hauek daude:

* Bilbo plaza.
* Artzain Onaren plaza.
* Artzain Onaren katedrala.
* Posta Bulego Nagusia

Irudi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg|Artzain Onaren katedrala.
Irudi:Donostia Plaza Buen Pastor.JPG|Artzain Onaren plaza eta Posta Bulego Nagusiaren ikuspegia Hondarribia kaletik ikusita.

## Kaleak 
Alfontso VIII.aren kalearen inguruan honako kale hauek daude:

* Hondarribia kalea
* San Martin kalea
* Urdaneta kalea

## Kanpo estekak
Migrazio krisia Europan

thumb|Europako Batasunera iritsitako errefuxiatuak, 2008 eta 2015 artean.
[thumb|290px|Migratzaileen erreskatea [Mediterraneon, 2015eko ekainean.]]
thumb|290px|Migratzaile batzuk Mediterraneo itsasoan barrena.
**Migrazio krisia Europan**, baita ere **Errefuxiatu krisia**,
2015an larritu egin den krisi humanitarioari esaten zaio. Migratzaile fluxo horiek jatorri desberdinak ditu: migrazio ekonomikoa, gerratik ihes egiteko migrazioa, migrazio politikoa, aldaketa klimatikoak eragindakoa... Datu guztien arabera Europan Bigarren Mundu Gerra ondoren eman den migrazio handiena eta krisi humanitario okerrena da.

## Krisiaren gune nagusiak 
* Turkia eta Grezia arteko mugak
* Libiatik sortutako migrazioa. Italia hegoaldea
* Turkia eta Bulgaria arteko mugak
* Zeuta eta Melilla

## Migrazioko bide nagusiak 
* Afrika mendebaldeko bidea
* Mendebaldeko Mediterraneoko bidea
* Mediterraneo erdiko bidea
* Apulia eta Calabria bidea
* Albaniatik Greziarako bidea
* Mendebaldeko Balkanak
* Ekialdeko Mediterraneoko bidea
* Ekialdeko mugen bidea

## Leku afektatuenak 
* Malta
* Melilla eta Ceuta
* Lampedusa (Italia)
* Grezia
* Hungaria
* Kroazia
* Austria
* Calais Frantzian (Calaisko oihana), Erresuma Batura Eurotunelaren bidez igarotzeko asmoz.

## Estatistikak 
thumb|Melillako hesia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Europa gotorlekua
* Migratzaileen hondoratzea Lampedusan (2013)
* Irakeko gerra
* Siriako gerra zibila
* 2011ko Libiako esku-hartze militarra
* Mare Nostrum operazioa
* Schengen eremua
* 2014ko El Tarajalgo tragedia

## Kanpo estekak 
* Martin Mendizabal Garai *Argia*n.
* Txostena *Argia*n.
Puma concolor costaricensis

Erdialdeko Amerikako puma edo Costa Ricako puma (***Puma concolor costaricensis***) puma felidoaren azpiespezie bat da, izenak esaten duen moduan Erdialdeko Amerikatik hedatzen da, batik bat Costa Ricako errepublikatik.

## Erreferentziak 
* Caso, A., López-González, C., Payan, E., Eizirik, E., de Oliveira, T., Leite-Pitman, R., Kelly, M., Valderrama, C. & Lucherini, M. (2008). «'**Puma concolor**'».*IUCN 2010.4-ko mehatxaturiko espezieen zerrenda gorria* 

## Kanpo estekak
José Miguel Martín

**José Miguel Martín Herrera** (Donostia, ?, ?) euskal herritar politikari eta arkitektoa da.

Madrilen arkitektura ikasi zuen. 1991n, Eusko Jaurlaritzako Hirigintza, Etxebizitza eta Ingurumena Sailburua izendatu zuten. Saila horretako lehendabizikoa izan zen. 1990ean, zenbait hilabetez, legebiltzarkidea izan zen. Gero, hainbat enpresatan ibili da: Kutxa, Europistas, Bidegi, Pasaiako portua, Kutxabank.

Arkitekturaren lanbide liberalean Gurbain SL izeneko bulegoa dauka 2014tik.

## Erreferentziak
Posta Bulego Nagusia (Donostia)

**Posta Bulego Nagusia** (antzinako *Arte eta Lanbideen Eskola*) Donostiako posta bulego nagusiaren eraikina da.

## Kokalekua 
Erdialdean dago, Koldo Mitxelena Kulturunearekin batera Artzain Onaren plazaren atzealdea itxiz. Urdaneta kaleko 7. zenbakian dago.

## Historia 
Domingo Agirrebengoak diseinatu eta 1906-1909 urteen artean eraiki zen. 1909-1945 artean Arte eta Lanbideen Eskolaren egoitza izan zen, 1909-1959 artean Merkataritza eta Lan Eskolarena, eta 1960tik gaurdaino Posta Bulego Nagusia da.

thumb|300px|erdian|Posta Bulego Nagusiaren eraikinaren aurrealdea.

## Eraikina 
Silarriz eraikia dago, estaldurak frantziar arkitekturaren ezaugarri nagusienetako bat du: mansardak. Eraikinak Posta Bulego Nagusia bilakatzeko barnealdean aldaketa sakonak izan zituen, halere kanpoaldeko jatorrizko lau fatxadak bere hartan eta ongi mantendu dira.

Keramikazko frisoa Daniel Zuloagak egin zuen.

## Ikus gainera 
* Artzain Onaren plaza
* Koldo Mitxelena Kulturunea
* Artzain Onaren katedrala
* Posta Bulego Nagusia (Bilbo)
* Posta Bulego Nagusia (Gasteiz)
* Posta Bulego Nagusia (Iruñea)

## Kanpo estekak
Puma concolor puma

Hego Amerikako hegoaldeko puma (***Puma concolor puma***) pumako azpiespezie guztietan australena da. Txile eta Argentinatik hedaturik dagoen puma da.

## Erreferentziak 
* Caso, A., López-González, C., Payan, E., Eizirik, E., de Oliveira, T., Leite-Pitman, R., Kelly, M., Valderrama, C. & Lucherini, M. (2008). «'**Puma concolor**'». *IUCN 2010.4-ko mehatxaturik dauden espezieen zerrenda gorria* 

## Kanpo estekak
Panthera tigris corbetti

Indotxinako tigrea (***Panthera tigris corbetti***) Kanbodia, Txina, Laos, Malakako iparralde, Birmania, Tailandia eta Vietnametik hedatzen den tigre azpiespezie bat da.

Azpiespezie honen basabizitzako kopurua 700-1300 ale artean zenbatetsi da, desagertzeko arriskuan dagoen tigrea bihurtuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Indotxinako tigrea Tiger Territory-n
Prim kalea (Donostia)

**Prim kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Bergara kalea eta San Martzial kalean hasi eta Mendeurrenaren plaza eta Urbieta kalearen arteko elkargunean amaitzen da, Araba parkearen parean.

Joan Prim kataluniar politikariaren omenezko izena darama. Gernikako Arbolaren pasealekuarekiko paraleloki doa.

## Leku interesgarriak 
Prim kalearen inguruan honako eraikin eta leku nabarmen hauek daude:

* Bilbao plaza.
* Etxepare Euskal Institutua.
* San Jose Ikastetxea.
* Club Vasco de Camping Elkartea
* Arte Ederrak antzokia.
* Araba parkea.
* Mendeurrenaren plaza.

Fitxategi:Donostia Plaza de Bilbao.JPG|Bilbo plazaren irudia, atzealdean Alfontso VIII.aren kalea eta Artzain Onaren katedrala.
Fitxategi:San Jose eskola.jpg|San Jose Ikastetxea.
Fitxategi:Araba parkea.jpg|Araba parkea.

## Kalea 
* Bergara kalea
* San Martzial kalea
* Valentin Olano kalea
* Urdaneta kalea
* Hondarribia kalea
* Larramendi kalea
* Moraza kalea
* Pedro Egaña kalea
* Urbieta kalea

## Kanpo estekak
Puma concolor couguar

Ipar Amerikako puma (***Puma concolor cougar***) Ipar Amerika osotik hedatzen den puma azpiespeziea da. Batez ere Ipar Amerikako mendebaldetik barreiatuta dago, ekialdeko populazio gehienak iraungituak daudelarik (Floridan apur batzuk geratzen dira).

Nikaraguatik Kanadaraino hedatzen da, eta Floridako puma azpiespeziea honen barruan sailkatuta dago, azpiespezie honetako ekialdeko aldaera bat izanik.

## Erreferentziak 
* Bere iraute egoeraren analisia 

## Kanpo estekak 
* Cougar Rewilding foundation
Milagros García Crespo

**Milagros García Crespo** (Bilbo, 1934) bizkaitar politikari eta ekonomialaria da.

Bilbon, Bartzelonan eta Luxenburgon ekonomia ikasi ondoren, 1960an Bartzelonako Unibertsitatean irakasle bilakatu zen. 1970ean Bilbora joan zen, egun Euskal Herriko Unibertsitatekoa den Ekonomia eta Enpresa zientzien fakultatera. Bertoko dekanoa izan zen, estatu osoan lehendabiziko emakumea izanik. Hainbat lan argitaratu ditu. Euskal Herriko Unibertsitateko katedraduna da.

1987an Eusko Jaurlaritzako Ekonomia eta Plangintza Sailburu izendatu zuten, berriro, sailburua izateko lehendabiziko emakumea izanik. Kontuen Auzitegiko lehendakaria ere izan da.

## Erreferentziak
Juan Ramón Gebara

**Juan Ramón Gebara Saleta** (Gasteiz, 1945eko otsailaren 22a) arabar politikaria da. Emilio bere anaia politikaria ere bada.

Ogibidez abokatua, 1985ean politikan sartu zen, Jose Antonio Ardanzaren Eusko Jaurlaritzako Lehendakaritza eta Justiziaren Sailburua izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urdaneta kalea (Donostia)

**Urdaneta kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Gernikako Arbolaren pasealekuan hasi eta Prim kalea, Hondarribia kalea, Artzain Onaren plaza, Errege Katolikoen kalea eta Urbieta kalea zeharkatuz Easo kalean amaitzen da.

Andres Urdaneta ordiziar kosmografo, esploratzaile, itsasgizon eta apaizaren omenezko izena darama.

## Leku interesgarriak 
Urdaneta kalearen inguruan honako leku interesgarri hauek daude:

* Artzain Onaren plaza.
* Artzain Onaren katedrala.
* Posta Bulego Nagusia
* Koldo Mitxelena Kulturunea

Irudi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg|Artzain Onaren katedrala eta Artzain Onaren plaza.
Irudi:Urdaneta kalea posta eraikina 001.JPG|Posta Bulego Nagusia.
Irudi:Koldo mitxelena kulturunea kanpoalde 002.JPG|Koldo Mitxelena Kulturunea.

## Kaleak 
Urdaneta kalearen kalearen inguruan honako kale hauek daude:

* Gernikako Arbolaren pasealekuan
* Prim kalea
* Hondarribia kalea
* Errege Katolikoen kalea
* Urbieta kalea
* Easo kalea

## Kanpo estekak
Panthera tigris jacksoni

Malaysiar tigrea edo Malasiako tigrea (***Panthera tigris jacksoni***) Malaka penintsulako, Malasia eta Tailandiako eremu murritzetan bizi den tigre azpiespeziea da.

Hasiera batetik, Tigre malaysiarra Indotxinako tigre azpiespeziearen aldaera bat zela pentsatzen zen, geroago azpiespezie independente gisako titulua irabazi zuelarik.

Gaur egun, basabizitzan 500 ale inguru bizi direla zenbatetsi da, desagertzeko arriskuan dagoen tigrea izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Salvador Foroa

**El Salvador Foroa** () Erromatar Eliza Katolikoaren barnean jaiotako elkarte zibikoa izan zen. 1999ko ekainaren 10ean sortu zuten, ETAren jarduera armatua eta Euskal Herriko Eliza Katolikoan euskal abertzaletasunak zuen hegemonia salatzeko. El Salvadorren Gerra Zibilaren (1980-1992) ondoren izandako adiskidetzea Euskadirako erreferentzia baliagarritzat hartu zuten; hortik datorkio elkarteari izena.

Foroak, bere ibilbide osoan, lehendakari bakarra izan zuen: Jaime Larrinaga, Maruri-Jatabeko (Bizkaia) parroko ohia. Larrinagak mehatxuak jaso zituela salatu zuen.

Aski da! erakundearen sorrera babestu zuen.

El Salvador Foroa Espainiaren batasunaren alde agertu zen, besteak beste Madrilgo Puerta del Sol plazan egindako manifestazioan, Ermuko Foroarekin eta beste elkarte batzuekin batera. Foroaren lehendakari Jaime Larrinagak parte hartu zuen, Bilbon (Bizkaia), Espainiar Nazioaren Defentsarako Fundazioaren aurkezpenean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Unionismo (Espainia)
* Espainiar nazionalismoa

## Kanpo estekak
Zaragoza parkea (Donostia)

**Zaragoza plaza eta parkea** Gipuzkoako Erdialdean dagoen parke bat da, hain zuzen ere izen berdineko Zaragoza plazan dago.

Lorategi txiki eta dotore hau hiriaren erdigunean dago Kontxako pasealekuaren atzealdean. Palmondoak ditu inguruan, eta, erdian, urmael koloretsu bat. Albo barean Londres hotela du. 1.000 metro karratuko azalera du.

## Kanpo estekak
Zaragoza plaza (Donostia)

**Zaragoza plaza eta parkea** Gipuzkoako Donostia hiriburan dagon plaza eta parke bat da. Erdialdean dago. Plaza honetan Zubieta, Arrasate, Manterola, Triunfo eta Blas de Lezo kaleek bat egiten dute.

Lorategi txiki eta dotore hau hiriaren erdigunean dago Kontxako pasealekuaren atzealdean. Palmondoak ditu inguruan, eta, erdian, urmael koloretsu bat. Albo batean Londres hotela du. 1.000 metro karratuko azalera du.

## Kaleak 
* Zubieta kalea
* Arrasate kalea
* Manterola kalea
* Triunfo kalea
* Blas de Lezo kalea

## Kanpo estekak
Aita Binuesa plaza

**Aita Binuesa plaza** Gipuzkoako Donostia hiriburan dagon plaza bat da. Erdialdean dago, Kontxako pasealekua, Mirakontxa pasealekua eta Zubieta kalearen artean.

Bertan, La Perla bainuetxea, jatetxea eta diskoteka daude.

## Kaleak 
* Kontxako pasealekua
* Mirakontxa pasealekua
* Zubieta kalea

## Kanpo estekak
Valentin Olano kalea (Donostia)

**Valentin Olano kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago. Prim kalean hasi, Bilbo plaza parean, eta Gernikako Arbolaren pasealekuan amaitzen da, Maria Kristina zubiaren parean.

Valentin Olano azkoitiar aldun eta politikari liberal foruzalearen omenezko izena darama.

## Leku interesgarriak 
* Bilbo plaza.
* Maria Kristina zubia.

Fitxategi:Donostia Plaza de Bilbao.JPG|Bilbo plazaren irudia, atzealdean Alfontso VIII.aren kalea eta Artzain Onaren katedrala.
Fitxategi:Maria Kristina zubia Donostia.JPG|Maria Kristina zubia eta Gernikako Arbolaren pasealekua, atzealdean Iparraldeko geltokia eta Atotxako dorrea.

## Kaleak 
* Prim kalea
* Gernikako Arbolaren pasealekua

## Kanpo estekak
Blas de Lezo kalea (Donostia)

**Blas de Lezo kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago. Zubieta kalean hasi, Zaragoza plaza parean, eta San Martin kalean amaitzen da.

Blas Lezo pasaitar itsasgizon eta militarraren omenezko izena darama.

## Kaleak 
* Zubieta kalea
* Zaragoza plaza
* San Martin kalea

## Kanpo estekak
Triunfo kalea (Donostia)

**Triunfo kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Zaragoza plaza hasi, eta San Martin kalea zeharkatu ondoren San Bartolome kalean amaitzen da.

## Leku interesgarriak 
* Zaragoza plaza
* Donostiako Justizia Jauregi Zaharra

Irudi:Justizia jauregia donostia 001.JPG|Donostiako Justizia Jauregi Zaharra.

## Kaleak 
* Zubieta kalea
* San Martin kalea
* San Bartolome kalea
* Arrasate kalea
* Blas de Lezo kalea
* Manterola kalea

## Kanpo estekak
Errege Katolikoen kalea (Donostia)

**Errege Katolikoen kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Amaran dago. Urdaneta kalean hasi, Artzain Onaren plazaren atzealdean, eta Posta Bulego Nagusia eta Koldo Mitxelena Kulturunearen eraikinen artetik igaroz Prim kalea eta Moraza kalearen elkargunean amaitzen da.

Errege Katolikoen omenezko izena darama. Oinezkoentzako kalea da.

Urbieta eta Hondarribia kaleekiko paraleloa da.

## Leku interesgarriak 
Errege Katolikoen kalearen inguruan honako leku interesgarri hauek daude:

* Artzain Onaren plaza.
* Artzain Onaren katedrala.
* Posta Bulego Nagusia
* Koldo Mitxelena Kulturunea

Irudi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg|Artzain Onaren katedrala eta Artzain Onaren plaza.
Irudi:Urdaneta kalea posta eraikina 001.JPG|Posta Bulego Nagusia.
Irudi:Koldo mitxelena kulturunea kanpoalde 002.JPG|Koldo Mitxelena Kulturunea.

## Kaleak 
Errege Katolikoen kalearen kalearen inguruan honako kale hauek daude:

* Urdaneta kalea.
* Hondarribia kalea.
* Sanchez Toca kalea.
* Larramendi kalea.
* Moraza kalea.
* Urbieta kalea.
* Prim kalea.

## Kanpo estekak
San Martin merkatua (Donostia)

**San Martin merkatua** Gipuzkoako Donostia erdiguneko merkatu plaza, merkatu plaza tradizional baten eraikin batean egon zena kokatua 1884 eta 2003 urteen artean, eta 2005etik merkatalgune berri batean kokatua, haren espazio batzuetan, gainerakoa beste merkataritza negozio batzuek okupatzen dutelarik.

Erdialdea auzoko Urbieta kaleko 9. zenbakian dago. Loiola kalea, Urbieta kalea, San Martzial kalea eta Arrasate kalearen artean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Europa gotorlekua

[thumb|[Melillako hesiaren inguruko parodia kritikoa, Europa gotorlekua.]]
**Europa gotorlekua** (; ) kazetaritzaren metafora edo irudia da. Honen bidez kanpo munduari itxita dagoen Europar Batasuna azaldu nahi da. Irudi horren bidez zera adierazten da: Europa barrura begira liberalizatua bezala, kanpora begira itxia, protekzionista.

Irudia kazetaritzan zentzu kritikoaz erabili izan da. Europa itxi hori bereziki nekazal politikaren, babes politikoaren eta immigrazioaren aurrean adierazten da.

Dena dela, kontzeptua Bigarren Mundu Gerran sortu zen, gerra propagandaren testuinguruan. Britainiarrek zein alemaniarrek haiek defenditzen zuten aldea gotorleku moduan irudikatu zuten.
 
## Erreferentziak 
## Ikus, baita ere 
* Immigrazio

## Bibliografia 
* Corinna Milborn: *Gestürmte Festung Europa*, 2006.

## Kanpo estekak
Joseba Pagazaurtundua

**Joseba Pagazaurtundua Ruiz** (Hernani, Gipuzkoa, 1957ko abenduaren 27a - Andoain, Gipuzkoa, 2003ko otsailaren 8a) polizia eta ekintzailea izan zen. Andoaingo Udaltzaingoaren burua zela, ETAk hil zuen.

## Bizitza 
16 urte besterik ez zuela, ETA politiko-militarrean sartu zen. 1974an utzi zuen, eta Enpresa Zientziak ikasteari ekin zion. 1976an EIA alderdiaren kide bilakatu zen, eta handik Euskadiko Ezkerrera eta PSEra pasa zen. Josebaren arreba Maite eta anaia Iñaki ere PSEko kideak ziren.

1970eko hamarkadaren amaieran Andoaingo Udaltzaingoan sartu zen, eta 1990eko hamarkadaren erdialdean buru izendatu zuten. Mehatxaturik, Ertzaintzan zerbitzu-betekizunean sartu zen. 2003an ETAk erail zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Bartolome kalea (Donostia)

**San Bartolome kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Artzain Onaren plazan hasi, Urbieta kalearen parea, eta Mirakontxa pasealekua, Zubieta kalea eta San Martin kalearen arteko elkargunean amaitzen da.

San Bartolome kaleska izeneko adar eedo irteerarik gabeko kaleska bat du.

## Leku interesgarriak 
San Bartolome kalearen inguruan honako leku interesgarri hauek daude:

* Artzain Onaren plaza
* Artzain Onaren katedrala
* Donostiako Justizia Jauregi Zaharra
* Aita Binuesa plaza
* La Perla bainuetxea

Irudi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg|Artzain Onaren plaza eta katedrala.
Irudi:Justizia jauregia donostia 001.JPG|Donostiako Justizia Jauregi Zaharra.

## Kaleak 
* Artzain Onaren plaza
* Urbieta kalea
* Easo kalea
* Aldapeta
* Manterola kalea
* Triunfo kalea
* Marina kalea
* Lersundi Jeneralaren kalea
* San Bartolome kaleska
* Zubieta kalea
* San Martin kalea
* Mirakontxa pasealekua

## Kanpo estekak
Lersundi Jeneralaren kalea (Donostia)

**Lersundi Jeneralaren kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Erdialdean dago, Kontxako pasealekuan hasi, eta Zubieta kalea eta San Martin kalea zeharkatu ondoren San Bartolome kalean amaitzen da.

Francisco Lertsundi jeneral eta politikariaren omenezko izena darama.

## Leku interesgarriak 
Lersundi Jeneralarenkalearen inguruan dauden leku interesgarriak:

* Kontxako pasealekua
* Zaragoza plaza
* Aita Binuesa plaza
* La Perla bainuetxea

## Kaleak 
* Kontxako pasealekua
* Zubieta kalea
* San Martin kalea
* San Bartolome kalea
* Marina kalea
* Mirakontxa pasealekua

## Kanpo estekak
Euskal Herriko Terrorismoaren Biktimen Elkartea

**Euskal Herriko Terrorismoaren Biktimen Elkartea** edo **COVITE** Egungo presidentea Consuelo Ordóñez da.

1999. urtetik, elkarte honek Eusko Jaurlaritzaren diru laguntza jaso du; 2003. urtetik 2013. urte arte, EAEko gobernuak 331.811 euro esleitu zizkion aurrekontu publikotik. Hala ere, 2013ko uztailean, COVITEk gogor kritikatu zuen Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako Bake eta Bizikidetza plana, «ETAren terrorearen historia erabat disolbatzen» zuelakoan.

## COVITEren Nazioarteko Saria 
2002an elkarteak 'COVITEren Nazioarteko Saria' sortu zuen, biktimen alde egindako lana saritzeko:

* 2002: Guardia Zibil, Polizia Nazional eta Ertzaintzaren TEDAX taldeak
* 2003: Antonio Beristain, kriminologoa.
* 2004: Saïda Benhabiles, aljeriar ekintzailea.
* 2005: Javier Gómez Bermúdez, epailea
* 2006: Iñaki Arteta, zinema zuzendaria
* 2007: Carlos Herrera, kazetaria
* 2008: Terrorismoaren aurkako espainiar-frantziar polizia lankidetza
* 2009: Berriozarko Bakearen aldeko Auzokoak, elkartea
* 2010: Rogelio Alonso, Florencio Domínguez Iribarren eta Marcos García Rey, idazleak
* 2011: Joseba Arregi, politikaria
* 2012: Alfredo Tamayo, teologoa
* 2013: María José Grech, historialaria

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Oroimena euskal gatazkan

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Nautikoko kaia

**Nautikoko kaia**, Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagon kai bat da. Donostiako Klub Nautikoaren alboan dago, Mollaberria pasealekua eta Ijentea kalearen artean, eta Goikoa jauregia, Lasta plaza eta Donostiako udaletxearen parean.

Bertatik Kontxako badiaren ikuspegi bikaina dagoenez, donostiarren ohiko aisialdi lekua nahiz kanpotar eta turisten bisita lekua da, batez ere egun eguzkitsuetan.

thumb|erdian|600px|Nautikoko kaia.

## Kanpo estekak
Goikoa jauregia

**Goikoa jauregia** Gipuzkoako hiriburu Donostian dagoen jauregi bat da. Parte Zaharrean dago, Ijentea kaleko 6. zenbakian, Donostiako udaletxearen parean.

## Historia 
Erdi Arotik leku honetan Donostiako harresien hego-mendebaldeko angelua defendatzen zuen *Ijentea dorrea* zegoen, oinplano zilidrikoa zuen eraikin bitxia.

Gaur egungo jauregia 1888-1891 artean Jose Goikoa arkitektoaren diseinua jarraituz eraiki zen. Urte luzez Gipuzkoako Gobernu Militarraren egoitza izan zen.

500px|erdian|thumb|Goikoa jauregiaren ikuspegia.

## Kanpo estekak
Jean Pinatel

**Jean Pinatel** (Urketa,  - Biarritz, ) kriminologo eta katedraduna izan zen.

Sorbonan irakaslea, kriminologia arloko zenbait nazioarteko erakunderen bultzatzailea izan zen. 1992an Kriminologiaren Euskal Institutuaren ohorezko kide bilakatu zen.

## Lanak 
* 1945. *Précis de science pénitentiaire*, Sirey, Paris.
* 1950. *Traité élémentaire de science pénitentiaire et de défense sociale*, Sirey, Paris, 1950.
* 1963. *Traité de droit pénal et de criminologie*. III. lib., Criminologie. P. Bouzatekin.
* 1968. *Notes sur la littérature espagnole*. L’oeuvre du R. P. Beristain*. Annales Internationales de Criminologie. Paris. 579 orr..
* 1971. *La Société criminogène*. Calman Lévy, Paris
* 1974. *Tratado de Criminología*. Venezuelako Unibertsitatea.
* 1980. *La Criminologie. Bilan et perspectives*. Mélanges. XV-XXII. orr, 249-260.
* 1987. *Le Phénomène criminel*, Edit. MA, Paris.
* 1991. *Criminologie Chinique et personnalité criminelle'' - La personnalité criminelle. Actes des journées Pinatel, R. Cario eta A. M. Favard-eko zuzendua, Erès, Tolosa. 187-197. orr..

## Erreferentziak
Corylus

Hurritzak, adaburu zabaleko zuhaixka edo zuhaitzak dira eta ***Corylus*** generoa osatzen dute. Hosto erorkorreko zuhaitz hauek, Ipar Hemisferioko eskualde epeletan dute jatorria. Kontrobertsia dago familiaren sailkapenean, izan ere, botaniko gehienek Betulaceae familiaren barnean sailkatzen dute,[[Corylus#cite%20note-chen-1|[1]]][[Corylus#cite%20note-rushforth-2|[2]]][[Corylus#cite%20note-rhs-3|[3]]] baina Corylaceae familiaren aldekoak ere badira.[[Corylus#cite%20note-bean1-4|[4]]][[Corylus#cite%20note-5|[5]]]

## Ezaugarri morfologikoak 
Hurritzen ernamuinak forma boide-kamutsa dute eta ezkatadunak dira. Hosto erorkor, biribil eta bakunak dituzte eta txandakatuta agertzen dira. Orokorrean hostoetan bigarren mailako 8 nerbio pare baino gutxiago agertzen dira eta ertzak bitan (bi aldetan) zerratuak izaten dira. Loreak monoikoak dira, sexu bakarreko gerbetan elkartuta eta hostoak baino lehen sortzen dira, udaberri hasieran.

Corylusen fruituak akenioak (hurrak) dira, 1-4 glomeruluetan antolatuta daude eta fomar biribil edo oboideak dituzte. 1-2,5 cm luzeera eta 1-2 cm diametrodunak dira eta zurezko oskol batez guztiz edo erdi estalita daude, barneko hazia inguratuz eta babestuz.

Hurritzen lore-hautsa, handipenei esker (x600) identifikatu daiteke eta negu amaieran eta udaberri hasieran alergien eragilea izan ohi da.

## Espezieak 
Genero honek 15 espezie hartzen ditu bere baitan, jatorriz Europa, Ipar Amerika eta Asiako iparraldekoak:

* *Corylus americana*
* Hurritza (*Corylus avellana*)
* *Corylus chinensis*
* *Corylus colchica*
* *Corylus colurna*
* *Corylus cornuta*
* *Corylus fargesii*
* *Corylus ferox*
* *Corylus heterophylla*
* *Corylus jacquemontii*
* *Corylus maxima*
* *Corylus sieboldiana*
* *Corylus tibetica*
* *Corylus wangii*
* *Corylus yunnanensis*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak