Irailaren 8

**Irailaren 8**a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta berrogeita hamaikgarren eguna da, 252.a bisurteetan. 114 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
1976 &ndash; Guardia Zibilak Josu Zabala gaztea hil zuen Hondarribiko jaietan. Gertaeren ondorioz, Mercedes Iridoi Olaskoaga alkateak dimisioa aurkeztu zuen.

### Mundua 
* 1918 &ndash; Río Muniko zigor-espedizioak Mawomo eta inguruko herriak erasotzeari ekin zion.
* 1944 &ndash; Bigarren Mundu Gerra: lehenengo V2 misila bota zuten Britainia Handian.
* 1951 &ndash; AEBek eta Japoniak elkarrekiko bake eta segurtasun akordioak sinatu zituzten.
* 1978 &ndash; Ostiral Beltzean, Irango armadak Teherango Jaleh plazan manifestariak tirokatu eta, gutxienez, 64 pertsona hil zituen.
* 1991 &ndash; Mazedoniak Jugoslaviarekiko independentzia proklamatu zuen.
* 2000 &ndash; Palestinan Bigarren Intifada hasi zen. Gatazka Jerusalemgo Al Aksa meskitan sortu zen militarrek inguratu eta herritarrak jipoitzen hasi zirenean.
* 2004 &ndash; NASAren Genesis sondak lurrarekin talka egin zuen bere jausgailuak huts egin ondoren.
* 2006 &ndash; Joan Clos Bartzelonako alkate ohiak, Jose Montilla ordezkatu zuen, Industria Ministro moduan.
* 2018 &ndash; Lehenengo aldiz Euskal Diasporaren Eguna ospatu zen.
* 2023 &ndash; Marrakexetik 70 kilometro hegoaldera izandako lurrikara Afrikako eremu horretan azken hamarkadetan izan den lurrikararik latzena izan zen. Gutxienez 2.946 pertsona hil eta 5.674 zauritu ziren.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
* 2015 &ndash; Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean James Joyce irlandar idazlearen *Ulises* eleberriaren euskarazko lehenbiziko itzulpena aurkeztu zen, Xabier Olarra itzultzaile eta idazleak egina.

### Mundua 
* 1995 &ndash; *Last of the Dogmen* ("Azken Txakurgizonak") filma estreinatu zen, Tab Murphyk zuzendu eta Tom Berenger eta Barbara Hershey aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1995 &ndash; *To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar* ("Wong Foori, Eskerrik Asko Denarengatik! Julie Newmar") filma estreinatu zen, Beeban Kidronek zuzendu eta Wesley Snipes, Patrick Swayze, John Leguizamo eta Stockard Channing aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1998 &ndash; *Elizabeth* ("Elisabet") filma estreinatu zen, Shekhar Kapurek zuzendu eta Cate Blanchett, Geoffrey Rush, Christopher Eccleston, Joseph Fiennes, John Gielgud, Richard Attenborough eta Kenny Doughty aktoreek antzeztu zuten.
* 2001 &ndash; "Arrazakeriaren aurkako Mundu Konferentzia" hasi zen Durban-en (Hegoafrika).

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Kirolak 
### Euskal Herria 
* 2013 &ndash; Kontxako Bandera: Gizonezkoetan Hondarribia Arraun Elkartea irabazle izan zen, aldiz emakumezkoetan Zumaiako Aita Mari Arraun Elkartea.
* 2024 &ndash; 2024ko Kontxako Bandera: Bermeo Urdaibai Arraun Elkartea (gizonezkoak) eta Donostia Arraun Lagunak (emakumezkoak) irabazle.

### Mundua 
* 2002 &ndash; Serbia eta Montenegroko saskibaloi selekzioak 2002ko Munduko Txapelketa irabazi zuen finalean Argentina garaituta.
* 2013 &ndash; 2020ko Udako Olinpiar Jokoak ospatzeko Japoniako Tokio hiriaren hautagaitza Istanbul eta Madrilgoari gailendu zitzaien.

## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1655 &ndash; Domingo Urbizu, gipuzkoar goi-funtzionarioa eta arte bildumagilea (h. 1701).
* 1746 &ndash; Jacques Barthélémy Gramont de Castéra, lapurtar politikaria, Bordeleko alkatea (h. 1816).
* 1749 &ndash; Dominique Joseph Garat, lapurtar abokatu, kazetari eta filosofoa (h. 1833).
* 1769 &ndash; Mariano Luis Urkixo, Espainiako Karlos IV.aren garaian Lehenengo Estatu-Idazkari bitartekoa (h. 1817).
* 1791 &ndash; Martin Goihetxe, euskal idazlea eta apaiza (h. 1859).
* 1815 &ndash; Mariano Jose Ibarguengoitia Zuloaga, bizkaitar apaiza, Karitateko Jesusen Zerbitzarien sortzailetako bat (h. 1888).
* 1873 &ndash;
** Daría Campillo Paniagua, *Daría Santa Sofiarena*, arabar moja karmeldarra (h. 1936).
** Luis Maria Unamuno, bizkaitar agustindar fraide eta botanikaria, onddotan aditua (h. 1943).
* 1878 &ndash;
** Kepa Enbeita, *Urretxindorra*, bizkaitar idazle eta bertsolaria (h. 1942).
** Nestor Zubeldia, nafar apaiz, idazle eta pentsalaria (h. 1963).
* 1880 &ndash; Adriana Otaño, gipuzkoar bertsolaria (h. 1963).
* 1890 &ndash; Gregorio Sena, gipuzkoar futbolaria (h. 1966).
* 1915 &ndash; Nela Arias-Misson, kubatar-belgikar-estatubatiar artista bisuala, margolaria eta eskultorea (h. 2015)
* 1921 &ndash; Jose Luis Bilbao Mentxaka, *Bala Beltz*, Athletic Klubeko erandioztar futbolaria (h. 2014).
* 1927 &ndash; Patxi Altuna, gipuzkoar euskalaria, idazlea eta jesulaguna (h. 2006).
* 1928 &ndash; Teresa Aldamiz, filipinar-bizkaitar poeta, kazetaria eta itzultzailea, Manilan (h. 2012).
* 1929 &ndash; Kontxi Belandia Lekue, bizkaitar euskaltzalea (h. 2020).
* 1930 &ndash; Jose Luis Isasi Montalban, Gasteizko jaietan Zeledon izandako lehenengo pertsona (h. 2007).
* 1939 &ndash; Pello Irujo Elizalde, nafar politikari abertzalea (h. 2008).
* 1947 &ndash; Jakes Lafitte, ingeniari, idazle eta iritzi emailea, *Scrable* jokoaren euskarazko bertsioaren sortzailea, Tolosa Okzitanian.
* 1951 &ndash; José María Zuluaga, bizkaitar futbolaria (h. 2023).
* 1955 &ndash; Peio Jorajuria, lapurtar idazle eta kazetaria.
* 1958 &ndash; Jean-Michel Aphatie, zuberoar kazetaria.
* 1962 &ndash; Jean-Félix Lalanne, jordano-euskaldun jatorriko lapurtar gitarra-jole eta musikagilea, Nizan.
* 1963 &ndash; Juan Lopez de Uralde, gipuzkoar ekintzaile ekologista.
* 1968 &ndash; Eleder Acedo, bizkaitar futbolari ohia.
* 1969 &ndash; Txomin Larrainzar, nafar futbolari ohia.
* 1971 &ndash; Óscar Urralburu, nafar unibertsitateko irakasle eta Ahal Duguko politikaria.
* 1973 &ndash; Izarne Lizaso, gipuzkoar psikologo, ikertzaile eta EHUko irakaslea.
* 1975 &ndash; Mikel Santiago, eleberri beltzen bizkaitar idazlea.
* 1983 &ndash; Silvia Ederra, nafar eskubaloi jokalaria.
* 1992 &ndash; Ane Barandiaran, gipuzkoar sofbol jokalaria.
* 1999 &ndash; Hodei Ezpeleta, *Bihurri*, gipuzkoar aizkolaria.
* 2000 - Ierai Aizpitarte, gipuzkoar saskibaloi jokalaria.
* 2003 - Haimar Etxeberria, gipuzkoar txirrindularia.
* 2005 - Hugo Garcia, nafar futbolaria.

### Mundua 
* 1157 &ndash; Rikardo Lehoi Bihotz, Ingalaterrako erregea (1189-1199).
* 1207 &ndash; Antso II.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (h. 1248).
* 1413 &ndash; Katalina Boloniakoa, italiar erlijioso, mistiko eta artista (h. 1463).
* 1474 &ndash; Ludovico Ariosto, italiar olerkari eta antzerkigilea (h. 1533).
* 1588 &ndash; Marin Mersenne, frantziar fraide, matematikari eta filosofoa (h. 1648).
* 1593 &ndash; Toyotomi Hideyori, Toyotomi Hideyoshi jeneralaren semea.
* 1621 &ndash; Luis II.a Borboi-Condékoa, Frantziako errege-odoleko lehen printzea eta mariskal militarra (h. 1686).
* 1633 &ndash; Fernando IV.a Hungariakoa, Bohemia, Hungaria, Kroazia eta Erromatarren erregea (h. 1654).
* 1652 &ndash; Luisa Roldán, *La Roldana*, espainiar eskultore barrokoa (h. 1706).
* 1749 &ndash;
** Yolande de Polignac, Marie Antoinette erreginaren laguna eta konfidentea (h. 1793).
** Marie-Thérèse-Louise de Savoie-Carignan, Lamballeko printzesa, frantziar aristrokrata (h. 1792).
* 1767 &ndash; August Wilhelm Schlegel, *von Schlegel*, alemaniar idazle, itzultzaile eta pentsalaria (h. 1845).
* 1774 &ndash; Anna Katharina Emmerick, alemaniar lekaimea (h. 1824).
* 1779 &ndash; Mustafa IV.a, Otomandar Inperioko sultana (h. 1808).
* 1780 &ndash; Jean-Marie de Lamennais, frantziar apaiz katolikoa (h. 1860).
* 1783 &ndash; Nikolai Frederik Severin Grundtvig, daniar idazlea (h. 1872).
* 1803 &ndash; Léon Faucher, Frantziako lehen ministroa (h. 1854).
* 1806 &ndash; Ana Eurídice Eufrosina de Barandas, brasildar idazlea (h. 1863).
* 1820 &ndash; Matilda Hays, ingeles idazlea, itzultzailea, kazetaria, editorea eta aktorea (h. 1897).
* 1828 &ndash; Margaret Olivia Slocum Sage, estatubatuar irakaslea eta filantropoa (h. 1918).
* 1830 &ndash; Frederic Mistral, okzitanierazko poeta, 1904ko Literaturako Nobel Saria (h. 1914).
* 1831 &ndash; Wilhelm Raabe, alemaniar eleberrigilea (h. 1910).
* 1833 &ndash; Paul Raymond, frantziar artxibozain eta historialaria (h. 1878).
* 1841 &ndash; Antonin Dvorak, txekiar musikagilea (h. 1904).
* 1851 &ndash; Maxim Kovaliewski, errusiar historialaria (h. 1916).
* 1857 &ndash;
** Ida Henrietta Hyde, estatubatuar fisiologoa (h. 1945).
** Georg Michaelis, Alemaniako kantzilerra (h. 1936).
* 1862 &ndash; Mariano Benlliure, espainiar eskultorea (h. 1947).
* 1871 &ndash; Mary Hallock-Greenewalt, estatubatuar asmatzailea eta piano-jotzailea  (h. 1950).
* 1873 &ndash;
** Sante Geronimo Caserio, italiar anarkista, Marie François Sadi Carnot Frantziako presidentearen hiltzailea (h. 1894).
** Alfred Jarry, frantziar idazlea, absurduaren antzerkiaren aitzindaria (h. 1907).
* 1886 &ndash; Siegfried Sassoon, ingeles olerkaria, Lehen Mundu Gerrako garrantzitsuenetakoa (h. 1967).
* 1888 &ndash; 
** Aliza Greenblatt, estatubatuar yiddishazko poeta (h. 1975).
** Natividad Domínguez Atalaya, espainiar maistra, pedagogoa eta politikaria (h. 1932)
* 1893 &ndash; 
** Ruth Matilda Anderson, estatubatuar argazkilaria (h. 1983).
** Teresa Wilms Montt, txiletar idazlea (h. 1921)
* 1900 &ndash; Adela Velarde Pérez, *Adelita*, mexikar militar eta aktibista (h. 1971).
* 1901 &ndash; 
** Jerome M. Fernandez, indiar apezpiku katolikoa (h. 1992).
** Hendrik Verwoerd, Hegoafrikako lehen ministroa, apartheid sistemaren sortzaile eta bultzatzailetzat hartua (h. 1966).
* 1903 &ndash; Marthe Vogt, alemaniar neurozientzialaria (h. 2003).
* 1907 &ndash; Jean Aerts, belgikar txirrindularia (h. 1992).
* 1910 &ndash; Jean-Louis Barrault, frantziar antzezle eta antzerki-zuzendaria (h. 1994).
* 1912 &ndash; Alexander Mackendrick, eskoziar-estatubatuar film zuzendaria (h. 1993).
* 1914 &ndash; Dimitrios I.a Konstantinoplakoa, Konstantinoplako patriarka ekumenikoa (h. 1991).
* 1915 &ndash; Manuel Tuñón de Lara, espainiar historialaria, Espainiako historiografiaren berritzaile nagusietako bat (h. 1997).
* 1917 &ndash; Alice Ekka, indiar idazlea (h. 1978).
* 1918 &ndash; Derek Harold Richard Barton, britainiar kimikaria, 1969 Kimikako Nobel Saria (h. 1998).
* 1921 &ndash; Vicente Mortes Alfonso, espainiar politikaria (h. 1991).
* 1923 &ndash; Melitta Marxer, liechtensteindar ekintzaile sufragista (h. 2015).
* 1924 &ndash; Hazel Brooks, estatubatuar aktore eta modeloa (h. 2002).
* 1925 &ndash; Peter Sellers, ingeles aktorea (h. 1980).
* 1926 &ndash; Sergio Pininfarina, italiar automobil-diseinatzailea (h. 2012).
* 1929 &ndash; Christoph von Dohnányi, alemaniar orkestra-zuzendaria (h. 2025).
* 1932 &ndash; Patsy Cline, estatubatuar country abeslaria (h. 1963).
* 1933 &ndash; 
** Asha Bhosle, *Ashaji*, indiar abeslaria.
** Fresia Saavedra, ekuadortar egile abeslaria (h. 2024).
** Donald Triplett, estatubatuar bankaria (h. 2023).
* 1934 &ndash; Peter Maxwell Davies, abangoardiako ingeles musikagilea (h. 2016).
* 1935 &ndash; William Vance, belgikar komikigilea (h. 2018).
* 1937&ndash; Edna Adan Ismail  somaliar ekintzailea. Kanpo Arazoetako ministro kargua bete zuen lehen emakumea.
* 1938 &ndash; 
** Manuela Barros Ferreira, portugaldar ikertzaile, filologo eta idazlea (h. 2022).
** Nestor Celestial Cariño, filipinar apezpiku katolikoa (h. 2025).
** Adrian Cronauer, AEBetako Aire Armadako sarjentu eta disc jockeya (h. 2018).
* 1941 &ndash; Bernie Sanders, estatubatuar politikari, irakasle eta idazlea.
* 1942 &ndash; Douglas Trumbull, estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoilaria, efektu berezien aitzindarietako bat (h. 2022).
* 1943 &ndash;
** Beatriz Allende, txiletar mediku eta politikaria (h. 1977).
** Alain Bergala, frantziar zinemagile eta saiakeragilea.
** Negasso Gidada, Etiopiako presidentea (h. 2019).
* 1945 &ndash; Ron "Pigpen" McKernan, estatubatuar musikari eta abeslaria, *Grateful Dead* taldearen sortzaileetakoa (h. 1973).
* 1946 &ndash;
** Beriz Belkić, Bosnia eta Herzegovinako presidentea (h. 2023).
** Aziz Sancar, turkiar biologoa, 2015eko Kimikako Nobel Saria.
* 1947 &ndash; Halldór Ásgrímsson, Islandiako lehen mimistroa (h. 2015).
* 1950 &ndash; 
** Anton Shammas, palestinar idazle, poeta eta itzultzailea.
** Pierre Wininger, frantziar komiki gidogile eta marrazkilaria (h. 2013).
* 1952 &ndash; François Sangalli, frantziar errugbilaria.
* 1953 &ndash;
** Margo Oberg, estatubatuar surflaria.
** Esther Takeuchi, estatubatuar material-zientzialaria eta ingeniari kimikoa.
* 1954 &ndash; Ruby Bridges, estatubatuar giza-eskibideen aldeko ekintzailea, zurien eskolara joaten lehen afroamerikarra.
* 1957 &ndash; Esperanza Oña, espainiar politikaria.
* 1960 &ndash;
** Stéfano Casiraghi, italiar enpresaria (h. 1990).
** Aimee Mann, estatubatuar abeslari, kantautore eta aktorea.
* 1963 &ndash; Li Ning, txinatar gimnasta artistiko ohia.
* 1964 &ndash; Dunja Mijatović, Europako Kontseiluko giza eskubideen komisarioa.
* 1966 &ndash; Carola Häggkvist, suediar abeslaria eta musikagilea.
* 1967 &ndash; Pilar Pérez Solano, espainiar zinema-zuzendari, ekoizle eta gidoilaria.
* 1969 &ndash; Mojtaba Khamenei, Irango Lider Gorena.
* 1971 &ndash;
** Martin Freeman, ingeles aktorea.
** Lobé Ndiaye, senegaldar idazle eta dokumentalista.
* 1972 &ndash; Marcos Serrano, espainiar txirrindulari ohia.
* 1973 &ndash;
** Marta Fernández Vázquez, espainiar kazetaria, telebista aurkezlea eta idazlea.
** Rosa Garcia, timortar kazetaria.
** Lorraine Fenton, jamaikar abiadura-lasterkaria 
* 1976 &ndash; Marcela Topor, errumaniar kazetaria, Carles Puigdemonten emaztea.
* 1978 &ndash; Masahiro Koga, japoniar futbolari ohia.
** Niurka Marcos, venezuelar aktorea.
* 1979 &ndash;
** Péter Lékó, hungariar xake-jokalaria.
** Pink, estatubatuar abeslari, konposatzaile, dantzari, akrobata eta aktorea.
* 1981 &ndash;
** Kate Abdo, britainiar aurkezle eta kazetaria.
** Teruyuki Moniwa, japoniar futbolaria.
** Daiki Takamatsu, japoniar futbolari ohia.
* 1982 &ndash; Austin Russell, *Chumlee*, estatubatuar negoziogizona eta telerrealitate saioetako pertsonaia.
* 1984 &ndash; Peter Whittingham, ingeles futbolaria (h. 2020).
* 1987 &ndash; Wiz Khalifa, estatubatuar rapper, abeslari, kantautore eta aktorea.
* 1989 &ndash; Avicii, suediar DJa (h. 2018).
* 1991 &ndash; Corina Smith, venezuelar abeslaria, aktorea, modeloa eta konpositorea.
* 1992 &ndash; Sakiko Ikeda, japoniar futbolaria.
* 1998 &ndash; Aranya Johar, indiar poeta eta feminista.
* 2002 &ndash; Olga Casado Mendoza, espainiar toreatzailea.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1425 &ndash; Karlos III.a Nafarroakoa, Nafarroakoa erregea (j. 1361).
* 1767 &ndash; Francisco Javier Errazuriz, nafar merkatari eta politikaria, Txileko Santiagon (j. 1711).
* 1878 &ndash; Jose Areso, nafar apaiza, misiolaria eta idazlea (j. 1797).
* 1912 &ndash; Juana Elgezabal, bizkaitar enpresari berritzailea, Cáceresen (j. 1842).
* 1922 &ndash; Léon Bonnat, lapurtar margolari errealista, Monchy-Saint-Éloin (j. 1833).
* 1936 &ndash;
** Apolonia Lizarraga, nafar moja karmeldarra, Bartzelonan eraila (j. 1867).
** Ziriako Morea, nafar ongile eta enpresaburua, Galizian (j. 1854).
* 1943 &ndash; Ricardo Zarikiei Ezenarro, nafar pediatra eta entomologoa, Arenys de Munten (j. 1870).
* 1962 &ndash; Blanca Vidal, bizkaitar aktorea, Uruguain, Txilen eta Argentinan lan egin zuena, Buenos Airesen (j. 1885).
* 1981 &ndash; Patricio Caicedo, euskal herritar futbolari eta entrenatzailea, Bartzelonan (j. 1899).
* 1987 &ndash; Julián Bergara, nafar futbolaria (j. 1913).
* 1994 &ndash; Juan Alonso, gipuzkoar futbolaria (j. 1927).
* 2000 &ndash; Patxi Goikolea, bizkaitar futbolaria (j. 1927).
* 2007 &ndash; José Miguel Azaola, bilbotar idazlea, Alcalá de Henaresen (j. 1917).
* 2011 &ndash; Javier Guibert, iruindar arkitektoa, Madrilen (j. 1925).
* 2013 &ndash; Rafaela Etxaniz, gipuzkoar erraketista (j. 1926).
* 2016 &ndash; Vicente Martín, gipuzkoar argazkilaria (j. 1926).
* 2017 &ndash; Joxe Urteaga Oria, gipuzkoar trikitilari eskusoinujotzailea (j. 1926).
* 2021 &ndash;
** Xabier Castillo Miota, *Xeberri*, bizkaitar egile abeslari eta bikoiztailea (j. 1948).
** Luis del Olmo Alonso, *Olmo*, bilbotar kazetari eta marrazkilea, *Don Celes* pertsonaiagatik ezaguna (j. 1922).

### Mundua 
* 701 &ndash; Sergio I.a, aita santua.
* 780 &ndash; Leon IV.a, Bizantziar enperadorea (j. 750).
* 1100 &ndash; Klemente III.a (antipapa)|Klemente III.a]], antipapa (j. c. 1029).
* 1519 &ndash; Hōjō Sōun, japoniar samuraia (j. 1432).
* 1555 &ndash; Tomas Villanuevakoa, espainiar elizgizona.
* 1613 &ndash; Carlo Gesualdo, italiar musikagilea.
* 1627 &ndash; Juan Sánchez Cotán, espainiar margolaria (j. 1560).
* 1645 &ndash; Francisco de Quevedo, espainiar idazle, diplomatiko eta politikaria (j. 1580).
* 1719 &ndash; Carlo Cignani, italiar margolaria (j. 1628).
* 1780 &ndash; Jeanne-Marie Leprince de Beaumont, frantziar idazlea, *Ederra eta Piztia* ipuinaren bertsioari esker ezaguna (j. 1711).
* 1811 &ndash; Peter Simon Pallas, alemaniar zoologo eta botanikoa (j. 1741).
* 1814 &ndash; Maria Karolina Austriakoa, Napoliko Erresumako erregina ezkontidea (j. 1752).
* 1815 &ndash; José Espinosa y Tello, espainiar marinela, kartografoa eta astronomoa (j. 1763).
* 1882 &ndash; Joseph Liouville, frantziar matematikaria (j. 1809).
* 1888 &ndash; Annie Chapman, ustez Jack Tripa-ateratzailearen bigarren biktima.
* 1894 &ndash; Hermann von Helmholtz, alemaniar fisikari eta fisiologoa (j. 1821).
* 1895 &ndash; Adam Opel, alemaniar ingenieria eta enpresaburua, Opel enpresaren sortzailea (j. 1837).
* 1912 &ndash; Martha Eitner, alemaniar idazlea (j. 1851).
* 1914 &ndash; Mariana Cox Méndez, txiletar idazle feminista, saiakeragilea eta eleberrigilea (j. 1871)
* 1933 &ndash; Faisal I.a, Irakeko erregea (j. 1885).
* 1943 &ndash;
** Julius Fučík, txekiar kazetaria (j. 1903).
** Vera Radosavljević, serbiar eta jugoslaviar partisanoa, Jugoslaviako Herriaren Heroi izendatua (j. 1922).
* 1947 &ndash; Victor Horta, belgikar arkitekto eta diseinatzailea (j. 1861).
* 1949 &ndash; Richard Strauss, alemaniar musikari eta konposatzailea (j. 1864).
* 1952 &ndash; William F. Lamb, estatubatuar arkitektoa, Empire State Buildingen diseinatzaile nagusia (j. 1883).
* 1953 &ndash; Johannes Baumann, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1874).
* 1954 &ndash; André Derain, frantziar margolaria (j. 1880).
* 1963 &ndash; Edwin Linkomies, Finlandiako lehen ministroa (j. 1894).
* 1964 &ndash; Mariano Doporto, espainiar fisikari eta meteorologoa (j. 1902).
* 1965 &ndash;
** Dorothy Dandridge, estatubatuar abeslari eta aktorea (j. 1922).
** Hermann Staudinger, alemaniar kimikaria, 1953ko Kimikako Nobel Saria (j. 1881).
* 1969 &ndash; Alexandra David-Néel, frantziar-belgikar orientalista, opera abeslaria, kazetaria, esploratzailea, anarkista, espiritualista, budista eta idazlea (j. 1868).
* 1978 &ndash;
** Leopoldo Torre Nilsson, argentinar zinemagilea (j. 1924).
** Ricardo Zamora, espainiar futbolaria (j. 1901).
* 1980 &ndash;
** Maurice Genevoix, frantziar idazlea (j. 1890).
** Goyo Lebrero, espainiar aktorea (j. 1917).
** Willard Libby, estatubatuar kimikaria, 1960ko Kimikako Nobel Saria (j. 1908).
* 1981 &ndash; Hideki Yukawa, japoniar fisikaria, 1949ko Fisikako Nobel Saria (j. 1907).
* 1983 &ndash; Antonin Magne, frantziar txirrindularia (j. 1904).
* 1985 &ndash;
** John Franklin Enders, estatubatuar biokimikaria, 1954ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1897).
** Ana Mendieta, kubatar-estatubatuar performance-artista feminista (j. 1948).
* 1991 &ndash; Alex North, estatubatuar zinema-musikagilea (j. 1910).
* 1999 &ndash;
** Birgit Cullberg, suediar dantzaria eta koreografoa (j. 1908).
** Lagumot Harris, Nauruko presidente (j. 1938).
* 2002 &ndash; Georges-André Chevallaz, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1915).
* 2003 &ndash; Leni Riefenstahl, alemaniar atleta, aktore, zinema zuzendaria eta argazkilaria (j. 1902).
* 2004 &ndash;
** Manuel María, galizierazko olerkaria, Galizian izan den olerkari handienetako bat (j. 1929).
** Matías Prats Cañete, espainiar kazetaria, NO-DOren ahotsa izateagatik eta futbolean eta tauromakian egindako lanengatik ezaguna (j. 1913).
* 2009 &ndash; Aage Niels Bohr, daniar fisikari nuklearra, 1975eko Fisikako Nobel Saria (j. 1922).
* 2017 &ndash; Don Williams, estatubatuar country egile abeslari eta gitarrista (j. 1939).
* 2018 &ndash;
** Helena Lopes da Silva, portugaldar zirujaua, aktibista feminista eta Ezkerreko Blokearen sortzailea  (j. 1949).
** Chelsi Smith, estatubatuar aktorea eta modeloa (j. 1973).
* 2019 &ndash; Camilo Sesto, espainiar abeslari eta musikagilea (j. 1946).
* 2020 &ndash; Ronald Harwood, hegoafrikar idazle, antzerkigile eta gidoilaria (j. 1934).
* 2021 &ndash;
** Art Metrano, estatubatuar aktorea (j. 1936).
** Jordi Rebellón, kataluniar aktorea (j. 1957).
** Jevgeni Zinitxev, errusiar politikaria eta ofizial militarra (j. 1966).
* 2022 &ndash; Elisabet II.a Ingalaterrakoa, Erresuma Batuko eta Commonwealtheko erresumetako erregina (j. 1926).
* 2025 &ndash; 
** Angela Ro Ro, brasildar abeslaria (j. 1949).
** Aza Takho-Godi, sobietar eta errusiar filologoa (j. 1922).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Sehaska egutegiko izendegia: Jaione, Jaio, Jaiokunde eta Ibabe.
* San Estanislao eguna. Jaiak Eratsun eta Hondarribian (Hondarribiko Alardea), besteak beste.
* Euskal Diasporaren Eguna
* Alfabetatzearen Nazioarteko Eguna.

## Kanpo estekak 
Irailaren 7 | Urteko egutegi | Irailaren 9