Oskarbi

**Oskarbi** euskal musikagintzan diharduen Gipuzkoako talde bat da. Herri-kantutegia, "entsegu laborategi" bidezko kantu-sorkuntza eta musika polifonikoa oinarri hartuta, 1966tik aurrera bide berriak urratu zituen **Oskarbik**: jazza, gospela eta doinu berritzaileak euskal tradizioarekin uztartuz. Ez Dok Amairun parte hartu zuen taldeak 1967 eta 1971 bitartean. Luis Romero Eskamendi izan zen taldearen musika-zuzendaria 1968tik 1977ra arte,  eta harreman estua izan zuten Jorge Oteiza eskultorearekin eta Bitoriano Gandiaga idazlearekin. *Esperantzari leiho bat* abesti ezagunaren egilea da taldea.

1966 eta 2017 urteen artean taldeak 11 album grabatu eta 580 kantaldi eman zituen, eta horietatik 411 kantaldi izan ziren lehen hamar urteetan (1966-1976).
Fitxategi:Iñaki Maritxalar Oskarbi 2024 02.jpg|Iñaki Maritxalar
Fitxategi:Treku Oskarbi 4.jpg|Joxeluix Treku
Fitxategi:Oskarbi 2024 12.jpg|Lekuona, Aizkorreta eta Alonso
Fitxategi:Maite Aldaregia.jpg|Maite Aldaregia
Fitxategi:Karlos Ruiz Oskarbi 2024.png|Carlos Ruiz
Fitxategi:Oskarbi Gontzal Iñarra 2024.png|Iñarra eta Manex Iñigo 

## Estiloa 
[ezkerrera|thumb|148x148px|Jose Gonzalo Zulaika ([Jose Gonzalo Zulaika|Aita Donostia)]]

Ahots harmoniak ziren Oskarbiren ardatza. Taldeak "euskal jazza" delako musika egiten zuen: jazzaren, gospelaren eta 60-70eko hamarkadetako joera berritzaileen arteko nahasketa berezia. Ez zituzten partiturak estu errespetatzen, eta ahotsak modu espontaneo batez integratzen saiatzen ziren. Herri kantutegia eta taldeak berak sortzen zituen abestiak ziren haien musikaren oinarri nagusia. Euskal tradizioari modernitatea erantsi nahi zion Oskarbik. Jose Luis Treku taldekideak agertu zuenez, "Azkueren eta Aita Donostiaren kantuak hartu eta geure erara ikasi eta moldatzen genituen, eta guk geuk ere jasotzen genituen hainbat herritan. Baina horietaz gain, guk ere abesti berriak egiten genituen poeten hitzekin".
[ezkerrera|thumb|139x139px|[Resurreccion Maria Azkue|RM Azkue]]
Orduko euskal kulturan gertatzen ari ziren aldaketa garrantzitsuetan partaide zen taldea; hala ere, kantuak ez ziren momentuko egoerari erantzuteko sortuak.
.

## Partaideak 
Hogeita sei bat lagun pasatu dira Oskarbitik. Taldearen azken osaera honako hau zen 2024an: Iñaki Maritxalar(gtarra eta ahotsa), Joxeluix Treku, Ohiana Lekuona, Maite Aizkorreta, Itziar Alonso, Carlos Ruiz (akordeoia  eta ahotsa), Maite Aldaregia (biolina), Gontzal Iñarra (flauta) eta Manex Iñigo (pianoa). Horrez gain, Oskarbiren ibilbide luzean beste hainbat musikari pasatu ziren taldetik: Mari Jose Fernandez, Kepa Garbizu, Karmelo Arren, Elixabete Urreta, Antton Valverde... Guztira 1969an 70 kantalditan parte hartu zuten, horietatik 25 Ez Dok Amairu taldekoekin.

Baga Bigaren ikuskizunaren une gorenean amaitu zen Ez Dok Amairu 1972an. Artista bakoitza bere bidea egiten jarraitu zuen, eta gero eta maizago egin zituen Oskarbik kantaldiak beraiek bakarrik.

50 baino gehiago izan dira 2010az geroztik eman dituzten kantaldiak.]]

## Diskografia 
[thumb|380x380px|[Oskarbi taldeak 1969tik 2021era bitarte sortutako 12 diskoak.]]
Honako 12 album hauek argitaratu dituzte:
# *Oskarbi* (1969, Herri Gogoa)
# *Abesti zaharrak eta berriak* (1970, Herri Gogoa)
# *Eskutari* (1972, Herri Gogoa)
# *Olentzero* (1976, Herri Gogoa)
# *Hitz urri batzuk* (1976, Herri Gogoa)
# Euskara eta txakolina (1979, Elkar)
# *Esperantzari leiho bat: antologia 1966-2004* (2004, Elkar)
# *Xirimiri* (2012, Elkar) Herri kantak eta kantu berriak tartekatuta agertzen dira, baina herri kanta gehienak ere inoiz grabatu gabeak dira. Kantu berrien artean, Jose Luis Treku, Xabier Lete eta Bitoriano Gandiagaren poemetan oinarritutakoak daude: *Xirimiri*, *Gabon hitzak* eta *Kuku* hurrenez hurren*.*
# *Mendira naiz* (2016, Elkar)
# *Kantua zuei* (2021, Elkar)
## Abestien sorrera, "entsegu laborategia" 
Taldekideen artean sortzen dituzte kantak Oskarbikoek. Behin hitzak eta oinarrizko doinu bat sortuta daudela, entseguetan denen artean esperimentatzen dute abestia guztiz sortu arte. Denen artean esperimentu kolektiboa egiten dute, entsegua laborategi bihurtzen dute.

Adibidez, honela sortu zuten Mendira naiz abestia denen artean: Mendirako afizioak eraginda, Joseluix Trekuk udazkeneko goiz batean maldan gora zihoala egindako gogoeta batean oinarritutako hitzak dira. Iñaki Maritxalarri pasa zizkion hitzok geroago. Iñakik doinuaren lehen ideia nagusia lortu zuenean kide guztien entsegura eraman zuen. Lehena hitzak sortzea, gero doinua eta hirugarren parada entsegua izaten da gehienetan Oskarbiren sorkuntzako tailerrean. Entsegua "laborategi" bihurtzen da horrelakoetan. Entseguan melodia aurkezten da eta hitzen kokapena probatzen dute. Gero bakarka edo koralean, zenbat ahots eta nork abestu, baita ze instrumentu sartu eta non, hori izan zen "Mendira naiz" kantuaren bidea.

Musika arloan denek dute hitza baina entseguko maisua Iñaki da, berak zuzentzen du ahotsen sorkuntza. Oskarbiko musikariek badute nortasuna eta beraiek ere ematen dute iritzia entsegu-mahaiaren gainean edo alboan. Eztabaida epel batzuen ondoren kantu berria orekatu eta finkatzen da. Hilabete batzuk geroago aldaketa gehiago izan daitezke beti. Hona "*Mendira naiz*" abestiaren sekuentzia: gitarra eta akordeoia lasaitasunez hasten dira, pianoa piskanaka burua azaltzen. "*Orbel hori gorrien gainean...*" unisono taldeko sei ahotsak. "*Mendira naiz aldapean*" denok ahotsetan. "*Hosto lehorren hotsen laguntzaz...*" eta "*Bidean naiz murgilduta. Laino artean goraka...*" eta "*Iritsi naiz helmugara*".

Flauta, gitarra, pianoa, eta akordeoiaren saioak arnas ematen dio gailurreko handitasunari. "*Tontor gainean arnaska...*" eta "*Ase naiz tontorrean. Barneko atseden bakez...*" eta "*Mendira naiz, Bidean naiz, Iritsi naiz, Ase naiz, Ase naiz*".

Pianoa eta flautaren gidaritzapean instrumentuen azken erakustaldiarekin, "*Trailarara*" eta "*Ase naiz*" kontrakantoan errepikatuz bukatzen dute mendiko zeremonia.

## Erreferentziak 
* 
* Historia ataleko erreferentzia nagusia Oskarbiko kidea den Joxeluix Trekuren liburua izan da, egilearen baimenarekin. *Doinu zaharren haritik euskal kantu berriaren bidean : (Oskarbi taldea 1966-2017) * ISBN 978-84-697-3146-8

## Ikus, gainera 
* Luis Romero Eskamendi
* Androkanto

* Esperantzari leiho bat
* Marinela

* Mendira naiz
* Soin berriko koplak

## Kanpo estekak 
* Oskarbi Badok.eus atarian
* *Androkanto* abestia entzun. *10. kantua Kantua Zuei* albumean (badok.eus)
* *Esperantzari Leiho bat* abestia entzun. *13. kantua Kantua Zuei* albumean (badok.eus)
* *Marinela* abestia entzun. *11. kantua Kantua Zuei* albumean (badok.eus)
* *Mendira naiz* abestia entzun. *12. kantua Kantua Zuei* albumean (badok.eus)
* *Soin berriko koplak* abestia entzun. *7. kantua Kantua Zuei* albumean (badok.eus)

* *Androkanto* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* Esperantzari leiho bat abestia. Oskarbi: gaia, Youtube
* *Marinela* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* *Mendira naiz* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* *Soin berriko koplak* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* Orkarbi 2024ko Aita Donostia musika-astean. (Donostia, 2024-06-15)
* ''Euskal kantarien bizipenak-AHOTS HARIAK (2) (Kontzertua-Tolosa, 2024-11- 20) (25'00*). Anbune. Youtube &#x20;(2024-11-27)
* *Euskal kantarien bizipenak-AHOTS HARIAK (1) (Kontzertua-Tolosa, 2024-11- 20)'' (31). Anbune. Youtube&#x20;(2024-11-27)