Ama Birjinaren Koroatzearen erretaula (Errenteria)

**Ama Birjinaren Koroatzearen erretaula,** **Animen erretaula** eta **Jasokundearen eta Koroatzearena** ere deitua, Errenteriako Jasokundearen elizan gorde den erretaula flandestarra da, XVI. mendearen hasierakoa, Bruselako lantegietan egindakoa.  

## Historia eta identifikazioa 
XVIII. mende amaieran jasotako kondairaren arabera, Ingalaterrako erregina Katalina Aragoikoaren neskame izandako Maria Juan Lezokoak ekarri omen zuen Errenteriak, erreginak berak opari emanda. 

[ezkerrera|thumb|[Villbergako erretaula Suedian, Bruselako lantegi berean estilo bertsian egina.]]

21. mendean zaharberritu da, azterketa historiko sakon bat egitearekin batera, eta honek ez du neskamearen istorioa baieztatzerik izan. Izatekotan, Agustindarren komentuarekin izan dezake harremana. 

Egiletzaren aztarnak daramate Bruselara, bertako erretaula lantegi ezagunenetako batera, Borreman familiarena (Borman eta Borremans ere idatzia), eta familia horretako bi anaiaren eskua igartzen da erliebeetan, Jan Borman III.arena erdiko eszena, itxura arkaikoagoa duena, eta Passier Bormanena alboetako lanetan, estilo berriagoarekin.  

Borreman tailerraren beste lan batzuekin loturak ageri diren, kutxaren laukizuzen sinplean Done Jurgiren erretaularekin (Bruselako Errege-museoetan) eta Strängnäsko katedraleko batekin, eta brokatuaren polikromia landuan Villberga eta Vadstenako erretaulekin (azken hiru hauek Suedian). Borreman lantegiko lanak Europa osoan zehar barreiatuta ikus daitezke.

## Deskribapena 
Erliebe nagusien kalitatea bikaina da, tankera gotikoan ohizkoa ez den programa ikonografiko berezi batekin eragin pizkundetar nabaria azalduz.

Gorputz bakarra dauka erantsitako predela neogotikoarekin, eta pilare gotiko estilizatuek hiru kale nagusi eta bi kalearte lekutzen dituzte. Kale bakoitzean azpi-frisoa ageri da filigranazko apainketaz eta hondoetan dekorazio arkitektonikoa gainjarritako arkutxoez. Kalearteak hiru eszenatan zatitzen dira, apainketa aberatseko arku karpanel eta trilobulatuez kokatzen direnak.

Erretaulako ikonografia berezitasun handikoa dugu: Jasokundearen gaia du erdian, Mendekoste eta Azken Afaria ezker eskuin. Epistola (ezker) aldeko kaleartean monako-gaiak eta Andre Maria tronuan eserita azaltzen dira; ebanjelio (eskuin) aldeko kalearteak, aldiz, ez ditu hondoak baino gordetzen.

Estiloaren ikuspuntutik begiratuta, erretaula honetan tradizio gotikoa eta eredu pizkundetar berriak batzen dira: lehendabizikoa marko, hondo eta arkitekturaren egitura eta garapen xehatuan agertzen da; eta bigarrenak, berriz, erdi puntuko arkuetan, konposizio-argitasunerako joeran, eta gotikoan ezohizkoa den ikonografiaren aukeraketan ikus daitezke.

Gorputz nagusiko polikromia erretaula egin zen sasoikoa edo geroxeagokoa izango da, kronologikoki XVI. mendearen hastapenetan kokatzen delarik. Kale nagusietako erliebeek garai hartako xehetasun eta teknika polikromoen lagin osatua jasotzen dute: urre-kolorea gorri matearekin eta beste konbinaketa kromatiko batzuekin elkartuz; azken hauek euren dotoretasuna urdin, okre eta gorrien erabilpenaren bidez lortzen dute.
erdian|thumb|560x560px|Elizaren ezkerraldeko kaperan dago kokatua erretaula.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Barrio Olano, Maite, ed.&#x20;(2013).&#x20;*Ama birjinaren koroatzearen erretaula: errenteriako jasokundeko parrokia: Parroquía de Asunción de Errenteria = El retablo de la coronación de la virgen.* &#x20;Gipuzkoako Foru Aldundia&#x20;ISBN 978-84-7907-696-2.

## Kanpo estekak