Uttar Pradesh

**Uttar Pradesh** (, , , euskaraz: "Iparraldeko Probintzia") Indiako iparraldeko estatua da, guztietan biztanle gehien duena ez ezik, munduko probintzia edo lurralderik jendetsuena ere badena.

## Geografia 
Estatuak 243,286 km² bere azalera du eta Indo-gangear ordokian kokatuta dago. Nepal ez ezik Uttarakhand, Himachal Pradesh, Haryana, Delhi, Rajasthan, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Jharkhand eta Bihar Indiako estatuak ere mugakide ditu. Hiriburua Lucknow bada ere, hiri handiena Kanpur da.

Hinduismoaren iturritzat jo ohi da, bertan erlijio horren erromesentzako leku sakratu asko daude. Gainera, Taj Mahal eta Agran dagoen Akbar enperadorearen hilobia ditu.

Geografikoki bi eskualdetan bana daiteke:

* Iparraldeko indo-gangear ordokia, Ganges eta Jamuna ibaiek zeharkatua.
* Hegoaldeko Vindhya mendilerroa.

## Banaketa administratiboa 
250px|eskuinera|thumb|Txirotasunean bizi direnak barrutika.
Uttar Pradesh 70 barrutitan banatuta dago. Hauek hamazortzi dibisiotan antolaturik daude:

* Agra
* Aligarh
* Allahabad
* Azamgarh
* Bareilly
* Basti
* Chitrakoot
* Devipatan
* Faizabad
* Gorakhpur
* Jhansi
* Kanpur
* Lucknow
* Meerut
* Mirzapur
* Moradabad
* Saharanpur
* Varanasi

Hona hemen dibisioak eta haien barrutiak (biztanleriarekin):

**Agra** - 9.319.491
* Agra (3.611.301)
* Firozabad (2.045.737)
* Mainpuri (1.592.875)
* Mathura (2.069.578)

**Aligarh**
* Aligarh (2.990.388)
* Etah (2.788.270)
* Mahamaya Nagar (1.333.372)
* Kanshi Ram Nagar (1.400.000)

**Allahabad**
* Allahabad (4.941.510)
* Fatehpur(2.305.847)
* Kaushambi (1.294.937)
* Pratapgarh (2.727.156)

**Azamgarh**
* Azamgarh (3.950.808)
* Ballia (2.752.412)
* Mau (1.849.294)

**Bareilly**
* Badaun (3.069.245)
* Bareilly (3.598.701)
* Pilibhit (1.643.788)
* Shahjahanpur (2.549.458)

**Basti**
* Basti (2.068.922)
* Sant Kabir Nagar (1.424.500)
* Siddharthnagar (2.038.598)

**Chitrakoot**
* Banda (800.592)
* Chitrakoot (800.592)
* Hamirpur (1,043,724)
* Mahoba (708.831)

**Devipatan**
* Bahraich (2.384.239)
* Balrampur (1.684.567)
* Gonda (2.765.754)
* Shravasti (1.175.428)

**Faizabad**
* Ambedkar Nagar (2.025.373)
* Barabanki (2.673.394)
* Faizabad (2.087.914)
* Sultanpur (3.190.926)

**Gorakhpur**
* Deoria (2.730.376)
* Gorakhpur (3.784.720)
* Kushinagar (2.891.933)
* Maharajganj (2.167.041)

**Jhansi**
* Jalaun (1.455.859)
* Jhansi (1.746.715)
* Lalitpur (977.447)

**Kanpur**
* Auraiya (1.179.496)
* Etawah (1.340.031)
* Farrukhabad (1.577.237)
* Kannauj (1.385.227)
* Kanpur Dehat (1.584.037)
* Kanpur Nagar (4.137.489)
* Unnao (2.700.426)

**Lucknow**
* Hardoi (3.397.414)
* Lakhimpur Kheri (3.200.137)
* Lucknow (3.681.416)
* Rae Bareli (2.872.204)
* Sitapur (3.616.510)

**Meerut**
* Bagpat (1.164.388)
* Bulandshahr (2.923.290)
* Gautam Buddha Nagar (1.191.263)
* Ghaziabad (3.289.540)
* Meerut (3.001.636)

**Mirzapur**
* Mirzapur (2.114.852)
* Sant Ravidas Nagar (1.352.056)
* Sonbhadra (3.130.586)

**Moradabad**
* Bijnor (3.130.586)
* Jyotiba Phule Nagar (1.499.193)
* Moradabad (3.749.630)
* Rampur (1.922.450)

**Saharanpur**
* Muzaffarnagar (3.541.952)
* Saharanpur (2.848.152)

**Varanasi**
* Chandauli (1.639.777)
* Ghazipur (3.049.337)
* Jaunpur (3.911.305)
* Varanasi (3.147.927)

## Hiriak 
### Hiri nagusiak 
Agra • Allahabad • Bareilly • Ghaziabad • Gorakhpur • Jhansi • Kanpur • Lucknow • Meerut • Noida • Varanasi edo Benares.

### Beste zenbait hiri garrantzitsu 
Aligarh • Azamgarh • Budaun • Bahraich • Ballia • Banda • Barabanki • Bijnor • Bulandshahr • Deoband • Deoria • Etawah • Faizabad • Farrukhabad • Fatehgarh • Firozabad • Ghazipur • Gonda • Gorakhpur • Hamirpur • Kannauj • Kushinagar • Lalitpur • Mainpuri • Mahoba • Mathura • Mirzapur • Moradabad • Muzaffarnagar • Orai • Pilibhit • Pratapgarh • Raebareli • Rampur • Saharanpur • Shahjahanpur • Sitapur • Sultanpur.

## Hizkuntzak 
## Turismoa 
Uttar Pradesh estatuan nazio arteko turismoa erakartzen duten hainbat toki daude. Hona hemen aipagarrienak:
* UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturikoak:
** Agra: Agrako Gotorlekua eta Taj Mahal
** Fatehpur Sikri
* Beste toki interesgarri batzuk:
** Varanasi: Ganges ertzeko *ghatak* eta Sarnath
** Lucknow: Hiriburua
** Ayodhya: Rana jainkoaren sorlekua.
** Dudhwa Parke Nazionala: Tigre erreserba handienetakoa.
## Galeria 

Image:United Provinces 1903.gif|1903ko Probintzia Batuen mapa
Image:04-01-07 Complexe de Fathehpur Sikri (3).JPG|*Fatehpur Sikri*
Image:Pillar art at Fatehpur Sikri.jpg|*Diwan-i-Khas*: erdiguneko zutabea
Image:Vegetarian Curry.jpeg|thali naanekin, raita duena.
Image:Kebab.jpg|Kebab
Image:Taj Mahal 2, Agra, India.jpg|Taj Mahal
Image:CastleAgraFort.jpg|Khas Mahal, Agran
Image:Sarnath1.jpg|Dhamekh izeneko *stupa* Sarnathen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Estatuko webgune ofiziala