open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arrigorriagako geltokia

**Arrigorriaga** Euskal Herriko Bizkaiko tren eta autobus geltoki bat da, Arrigorriaga udalerrian kokatuta dagoena.

Geltokia 1863ko martxoaren 2an ireki zen.

## Egoera 
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 239,500 kilometro-puntua

## Sarbideak 
*  Urgoiti ibilbidea, 5
*  Urgoiti ibilbidea, 5-9
*  Urgoiti ibilbidea, 9-11

### Irisgarritasuna 
Nahiz eta sarbide irisgarririk egon, eta 2015ean geltokian igogailuak ezarri ziren arren, geltokiaren erabilera ez da irisgarria, nasa eta trenaren arteko maila ezberdinatsuna dela eta. Arartekoak argitaratutako irisgarritasuna eta garrioaren ikerketa-diagnosiaren arabera, «*Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ezin du modu autonomoan nasa eta unitate mugikorraren plataformaren arteko desnibela libratu*», eta «*Burdinbide zerbitzuen eragileak ez du Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileari bermatu ibilgailutik igo edota jaistea*.»

Etorkizunean Bilboko Renfeko Aldirien sarean mugikortasun urriko pertsonei egokitutako trenak ezartzea espero da. Bitartean, 2018ko udan zehar plataforma irisgarri mota ezberdinekin hainbat froga egin ziren.

## Historia 
Geltokia 1863ko martxoaren 2an ireki zen, Nafarroa eta Bizkaia Errioxa eta Araba bidez lotu nahi zituen trenbidearen Miranda Ebro-Bilbo zatia ireki zuenean, Castejondik Bilborako Burdinbide Konpainia delakoak, Castejon-Bilbo burdinbidea.

Berehala, konpainia hondatu egin zen eta Norteko Konpainiak bere gain hartu zuen. Iberiar Penintsulako Iparraldeko burdinbideen konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.

2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Geltokia 
Arrigorriaga udalerriko hirigunearen erdialdean kokatzen da. José Enrique Marrero Regalado arkitekto kanariarrak diseinatutakoa, bidaiarien eraikinak oin laukizuzena eta hiru solairu ditu. Harlandu eta luzituz estalitako harginlanezko hormak ditu, eta estalkia bi isurialdeetako teilatua da. Bidaiarien eraikinaren alboetara gorputz txiki bana dago, instalazioak jasotzen dituztenak. Sarbidea gorputz nagusiaren erdialdetik egiten da. Bidaiarientzako eraikinak leihatiladun txarteldegia, txartel salmenta eta balioztatze makina automatikoak, itxaron gela eta 2017tik desfibrilagailua ere jasotzen ditu.

Geltokiak bi nasa ditu, bata izkinekoa eta bestea zentrala, eta nasa aldaketa egiteko trenbideak azpitik zeharkatzen dituen pasabidea erabili behar da, eskailera eta 2015eko amaieratik igogailuak ere dituena. Kanpoaldean aparkalekua dago.

## Zerbitzuak 
### Aldiriko trenak 
### Hiriarteko autobusak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak 
* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
Frankie and Johnny (1991ko filma)

**Frankie and Johnny** (euskaraz *Frankie eta Johnny*) 1991ko Garry Marshall estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoiztutako amodiozko drama filma bat da. Al Pacino, Michelle Pfeiffer, Hector Elizondo, Nathan Lane eta Kate Nelligan aktoreek antzeztu zuten.

Terrence McNally antzerkigilak Broadwayen estreinatutako *Frankie and Johnny in the Clair de Lune* (1987) antzezlanaren egokitzapena da, hartan F. Murray Abraham eta Kathy Bates aktoreek antzeztu zuten, hau era berean 1904ean argitaratutako *Frankie and Johnny* estatubatuar abesti herrikoian oinarritu zen, hartan emakume batek bere gizona beste emakume batekin larrutan topatu eta tiroz hiltzen du.

*Scarface* (1983) filmaz geroztik, Al Pacino eta Michelle Pfeiffer aktoreek elkarrekin antzeztutako lehenbiziko filma izan zen.

## Argumentua 
Johnny (Al Pacino) txekeak falsifikatzeagatik hemezortzi urteko espetxe zigorra bete eta lanbidez sukaldaria den gizona da. Jada aske eta New York hirian dagoela, Nick (Hector Elizondo) izeneko gizon batek bere kafetegian lan egin dezan kontratatuko du, bertako langileen artean Frankie dago (Michelle Pfeiffer), Johnnyrekin distantziak mantenduko dituen emakumezko zerbitzaria, iraganean izandako harreman txar eta gatazkatsu baten ondorioz gizonezkoekin mesfidatia baita.

## Aktoreak 
* Al Pacino: Johnny
* Michelle Pfeiffer: Frankie
* Hector Elizondo: Nick
* Nathan Lane: Tim
* Kate Nelligan: Cora
* Jane Morris: Nedda
* Greg Lewis: Tino
* Al Fann: Luther
* Ele Keats: Artemis
* Fernando López: Jorge

## Kanpo estekak 
* *Frankie and Johnny* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Karraspina

**Karraspina** (*Morchella*) Ascomycota taldean sailkatzen den onddo jangarrien genero baten izen arrunta da. Abaraska antzeko kukula dute.

## Espezieak 
* *Morchella acerina*
* *Morchella americana*
* *Morchella anatolica*
* *Morchella andalusiae*
* *Morchella angusticeps*
* *Morchella anteridiformis*
* *Morchella anthracina*
* *Morchella anthracophila*
* *Morchella apicata*
* *Morchella australiana*
* *Morchella bicostata*
* *Morchella brunnea* (karraspina arrunta)
* *Morchella brunneorosea*
* *Morchella californica*
* *Morchella capitata*
* *Morchella carbonaria*
* *Morchella castaneae*
* *Morchella claviformis*
* *Morchella conica* (karraspina konikoa)
* *Morchella conicopapyracea*
* *Morchella costata*
* *Morchella crassipes*
* *Morchella cryptica*
* *Morchella deliciosa*
* *Morchella deqinensis*
* *Morchella dunensis*
* *Morchella diminutiva*
* *Morchella elata*
* *Morchella elatoides*
* *Morchella esculenta*
* *Morchella esculentoides*
* *Morchella eximia*
* *Morchella eximioides*
* *Morchella exuberans*
* *Morchella fallax*
* *Morchella frustrata*
* *Morchella galilaea*
* *Morchella gigas*
* *Morchella guatemalensis*
* *Morchella herediana*
* *Morchella hetieri*
* *Morchella hortensis*
* *Morchella hotsonii*
* *Morchella hungarica*
* *Morchella importuna*
* *Morchella lepida*
* *Morchella meiliensis*
* *Morchella miyabeana*
* *Morchella neuwirthii*
* *Morchella norvegiensis*
* *Morchella patagonica*
* *Morchella patula*
* *Morchella populina*
* *Morchella populiphila*
* *Morchella pragensis*
* *Morchella prava*
* *Morchella procera*
* *Morchella pseudoumbrina*
* *Morchella pseudoviridis*
* *Morchella pseudovulgaris*
* *Morchella pulchella*
* *Morchella punctipes*
* *Morchella quercus-ilicis*
* *Morchella rielana*
* *Morchella rigidoides*
* *Morchella robiniae*
* *Morchella rotunda* (karraspina horaila)
* *Morchella rufobrunnea*
* *Morchella sceptriformis*
* *Morchella semilibera*
* *Morchella septentrionalis*
* *Morchella septimelata*
* *Morchella sextelata*
* *Morchella smithiana*
* *Morchella snyderi*
* *Morchella spongiola*
* *Morchella steppicola*
* *Morchella sulcata*
* *Morchella tasmanica*
* *Morchella tatari*
* *Morchella tibetica*
* *Morchella tomentosa*
* *Morchella ulmaria*
* *Morchella umbrinovelutipes*
* *Morchella vaporaria*
* *Morchella varisiensis*
* *Morchella virginiana*

## Kanpo estekak
Javier Torrealdea

**Francisco Javier Torrealdea Folgado** (Bermeo, 1950eko azaroaren 27a) Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle katedraduna da, Konputazio Zientziak eta Adimen Artifiziala sailean eta Informatika Fakultatean. EHUko Informatika Fakultateko dekanoa izan zen 1983an eta 1985tik 1992ra. Erretiratuta dago 2010etik.

Zientzia Fisikoetan lizentziatu zen Donostian Nafarroako Unibertsitatean 1977an, eta bertan defendatu zuen 1981ean "Polikristalen deformazio plastikoak hotzean" izeneko doktorego-tesia.

## Ikerlaria 
Informatika Fakultateko Adimen Konputazionala taldeko ikertzailea izan da. Ikertalde honen lan-eremua adimen artifizialeko tekniken aplikazioa da, beti ere pertzepzioarekin eta sistemen kontrolarekin lotuta dauden hainbat arlotan. Ikertaldearen sortzaileetako bat izan zen.

Artikulu zientifiko ugari argitaratu ditu sistemen dinamika eta konputazio-sistemak arloetan.

Liburuak ere argitaratu zituen sistemen dinamikari buruz, baita horren erabileraz hizkuntzen arteko ukipen-egoera aztertzeko.

## Ikus, gainera 
* Donostiako Informatika Fakultatea

## Erreferentziak
Omeprazol

**Omeprazol** protoien bonbaren inhibitzailea da, digestio-aparatuaren hainbat gaitz sendatzeko erabiltzen dena: dispepsia, ultzera peptikoa, errefluxu gastroesofagikoa eta Zollinger-Ellisonen sindromea, besteak beste. Mukosa gastrikoaren gain jarduten du, azido klorhidrikoaren (ClH) gehiegizko jariaketa gutxituz.

Heste meharrean azkar xurgatzen da, eta giltzurrunen bidez (%80a 6 ordutan) eta gorozkien bidez iraizten da. Bere jarduerak 72 ordu irauten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sumisio (argipena)

**Sumisio** hitzak men egitea adieratzten du. Erabilera zenbait ditu:
* sumisioa, sexu harreman praktika mota bat;
* sumisioa, borroka-kiroletan aurkariak men egitea.
* *Sumisioa* Michel Houellebecq idazleak 2015ean plazaratutako eleberria da.
Balutx

**Balutx** (balutxiz: ) Balutxistanen bizi den herri nomada eta musulman sunnita da. Irango goi-ordokian bizi dira, Iran, Pakistan eta Afganistan artean.
thumb|Balochi jaialdia
Irandar herri honen gehienak balutxiz egiten du. 2009an, Vidya Prakash Tyaji adituaren arabera, munduan 8,8 milioi balutx inguru bizi ziren, %40a Sindhen bizi dira eta hegoaldeko Punjaben ugariak ere badira. Guztira, Pakistango biztanleriaren %3,6a, Irangoaren %2a eta baita Afganistangoaren %2a ere.

Bere diaspora ez da nabarmena Mendebaldean baina bai Omanen, bertan herrialdeko biztanleriaren %25a osatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harvey Sacks

**Harvey Sacks** (1935eko uztailaren 19a – 1975eko azaroaren 14a) soziologo estatubatuarra izan zen. Etnometodologia ikuskerako ordezkari nabarietakoa izan zen Harold Garfinkel-ekin batera. Elkarrizketa-analisiaren sortzailea izan zen.

## Lanak 
* Harvey Sacks: *Lectures on Conversation* (1995) 
* Harvey Sacks eta Harold Garfinkel (1986) *On formal structures of practical action*, in: J.C. McKinney and E.A. Tiryakian (eds.), *Theoretical Sociology*, Appleton-Century-Crofts, New York, 1970, S.338-366., H. Garfinkel, ed., *Ethnomethodological Studies of Work*-en berrargitaratua.
Consuelo Madrigal

**Consuelo Madrigal Martínez-Pereda** (Segovia, Espainia, 1956ko azaroaren 2a -) Adingabeen Koordinazio Aretoko fiskalen burua da.

## Biografia 
Hasieran, Auzitegi Goreneko Zigor aretoan aritu zen. Ondoren, Adingabeen Koordinazio Aretoko fiskalen burua izan zen. 2014ko abenduaren 19an, Eduardo Torres-Dulce Espainiako fiskal nagusiak dimisioa ematean, bere ordezko bilakatu zen.

## Erreferentziak
1935eko Bertsolari Txapelketa Nagusia

thumb|thumbtime=143|start=137|Bertsolari Txapelketa Nagusiaren historia azaltzen duen bideoa.**1935eko Bertso Gudua** 1935eko urtarrilaren 20an jokatu zen. Lehenengo Bertsolari Txapelketa Nagusia izan zen eta Euskaltzaleak elkarteak antolatu zuen Eusko Gaztedirekin batera. 19 bertsolarik hartu zuten parte. Donostiako Kursaaleko Poxpolin Antzokian jokatu zen eta Inazio Eizmendi "Basarri"k irabazi zuen.

## Parte hartzaileak 
### Bertsolariak 
### Aurkezlea 
* Joseba Zubimendi

### Epaileak 
* Jose Ariztimuño "Aitzol"
* Joseba Zubimendi
* Jose Olaizola
* Toribio Altzaga
* Txomin Olano

## Sailkapena 
## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
*  Armiarma.com, Bertso Guduko bertsoaldiak eta xehetasunak azaltzen ditu.
Virna Lisi

**Virna Lisa Pieralisi**, **Virna Lisi** bezala ezagunagoa, (Ancona, Italia, 1936ko azaroaren 8a - Erroma, Italia, 2014ko abenduaren 18a) Italiako aktorerik ezagunenetako bat izan zen.

## Biografia 
1960ko hamarkadan Italiako aktore ezagunenetako bat izan zen, Sophia Loren eta Claudia Cardinalerekin batera.

## Filmografia 
Hauek dira berak parte hartzea izan zuten film aipagarrienak:
* Joseph Loseyren *Eva* (1962).
* *The 25th Hour* (1967)
* Enrico Maria Salernoren *Otelo* (1969).
* Liliana Cavaniren *Al di là del bene e del male* (1977).
* Patrice Chereauren *La Reine Margot* (1994).

## Erreferentziak
Unibertsitatea Jai Alai

**Unibertsitatea Jai Alai**, **Pilotaren Unibertsitatea** edo **Markinako Unibertsitatea** Markinako (Bizkaia) udal pilotalekua da, 1883an eraikia. Ospetsua da han zesta puntako partida handiak jokatu direlako eta han ikasi dutelako hainbat puntista ospetsu. Hain zuzen ere, pilotari ospetsu horien ikastoki izan zelako deritzo Pilotaren Unibertsitatea. Pilotaleku irekia izan zen, harik eta 1928an estali zuten arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hendaiako kirol-portua

thumb|250px|eskuinera|Hendaiako kirol-portua.

**Hendaiako kirol-portua** Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen kirol-portua da, Bidasoa ibaiaren bokalean eta Txingudi badian, Hondarribia udalerriaren parean.

Txingudiko badiaren bihurgune eguzkitsu dago, Bidasoaren bokaleko eskuinal­deko ertzean, kai‑muturra Ramon Iribarrena irundar ingeniari entzutetsuaren proposamena onetsita eraiki zuten, Ondarraitz hondartzaren iparral­deko muturrean
harea egonkorragoa dela eta nabigazioa ere seguruagoa dela.

Itsas kirol zaletasunak gero eta ugariagoak direnez, gune horretan dago *Club Náutico de Hendaye* elkartea, ontzi motordunak
eta belaontziak alokatzeko aukera ematen duena.

Izokinen arrantza, Bidasoan oso antzinakoa dena, ibaiaren kutsadura dela‑eta gainbeheran dago, nahiz eta berreskuratze saiakerak egiten ari diren. Angulekin beste horrenbeste gertatzen da. Irunen egoitza duen Bidasoko Izokinaren Kofradiak izokinak goraipatzen ditu, eta Hendaiako Angularen Kofradia angulen al­dekoa da. XX. mendearen hasieran bazegon Bidasoko izokinaren esportazioan jarduten zuen enpresa bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antonio Garamendi

**Antonio Garamendi Lekanda** (Getxo, Bizkaia, ) enpresari bizkaitarra da.

## Biografia 
Energiaren alorrean da aditua. Gaur egun, CEOEren batzorde energetikoaren burua da, eta Espainiako enpresa txiki eta ertainen konfederazioaren (CEPYME) presidenteordea ere bada. Gainera, CONFEMETALen diruzaina ere bada.

### 2014ko CEOEko hauteskundeak 
2014ko azaroaren 5ean hauteskunde-prozesua hasi zen CEOEn. Hautagaitzak aurkezteko epea zabaldu zen eta bera aurkeztu zen. CEOEren zuzendaritzaren kudeaketak kritikak jaso zituztenez estatu osoko hainbat patronalek beste eredu baten aldeko hautagaitza adostu zuten, Garamendirena hain zuzen ere.

Eraikuntzako, metaleko eta teknologiako Espainiako konfederazioek babestu zuten bera hauteskundeetan baita EAEko (Confebask), Andaluziako (CEA) eta Gaztela-Mantxako (CECAM) patronalek ere. Baina azkenik Juan Rosell izan zen garailea.

## Erreferentziak
Dragon: The Bruce Lee Story

**Dragon: The Bruce Lee Story** (euskaraz *Dragon: Bruce Leeren Istorioa*) 1993ko Rob Cohen estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigilearen biografia filma bat da. Bruce Lee kung fu borrokalari eta aktore ospetsuaren bizitza azaltzen du. Jason Scott Lee, Lauren Holly eta Robert Wagner aktoreek antzeztu zuten.

Bruce Lee berari eta Brandon Lee semeari eskeinia dago, azken hau hilma hau estreinatu eta hilabete batzutara *The Crow* (*Belea*) filmean antzezten ari zela tiro istripu baten ondorioz hil zen.

## Argumentua 
Bruce Lee, kung fu borrokalaria eta aktorea 33 urterekin eta bere filmarik ospetsuena izan zen *Enter the Dragon* estreinatzeke zegoela. Gazte-gaztetatik borroka arteetako irakaslea izan zen, denborarekin zinemako izar ospetsu eta kung fu borrokalari mitikoa bilakaru zelarik.

## Aktoreak 
* Jason Scott Lee: Bruce Lee
** Sam Hau: Bruce Lee gaztea
* Lauren Holly: Linda Lee
* Robert Wagner: Bill Krieger
* Michael Learned: Vivian Emery
* Nancy Kwan: Gussie Yang
* Alicia Tao: April Chun
* Ed Parker Jr.: Ed Parker
* Lim Kay-tong: Philip Tan
* Ric Young: Bruce's Father
* Wang Luoyong: Yip Man
* Sterling Macer Jr.: Jerome Sprout
* John Cheung: Johnny Sun
* Sven-Ole Thorsen: Deabrua
* Eric Bruskotter: Joe Henderson
* Aki Aleong: Principal Elder
* Van Williams: Michael Gondry, *The Green Hornet* telesaileko zuzendaria
* Lala Sloatman: Sherry Schnell
* Rob Cohen: Robert Clouse, *Enter the Dragon* filmeko zuzendaria

## Kanpo estekak 
* *Dragon: The Bruce Lee Story* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Marielgo exodoa

**Marielgo exodoa** () kubatarren emigratze masiboa izan zen, 1980ko apirilak 15 eta urriak 31 bitartean Kubatik Estatu Batuetara alde egin zutenak, Marielgo portutik abiaturik. Epe horretan, 125.000 kubatar iritsi ziren itsasoz hegoaldeko Floridara.

## Historia 
1980ko apirilaren 1ean, kubatar batzuk Peruk Habanan zuen enbaxadan sartzen saiatu ziren, omnibus batekin hesiaren aurka joz. Erasoa geldiarazten saiatu zenean, Pedro Ortiz Cabrera azpiofiziala hil zen. Egoitza diplomatikora bortxaz sartzea lortu zuten sei kubatarrek babes politikoa eskatu zuten, eta Peruko gobernuak eman zien. Errepresalia gisa, Kubako gobernuak enbaxadako sarrerako zaindariak kendu zituen. Horren ondorioz, lau egunez 10.800 lagun sartu ziren bertako lorategietara.

Horiek horrela, Kubako presidente Fidel Castrok, Habanatik 40 kilometrora dagoen Marielgo portua ireki, eta Kubatik irten nahi zuten guztiei alde egiteko baimena eman zien. Handik aurrera, ehunka ontzi Miamitik Marielera joan ziren, emigratzaileen bila. Iheslarietako batzuek bidaia itsasontzi komertzialetan egin zuten arren, *marielito* gehienak pobreak ziren eta segurtasungabeko txalupetan itsasoratu ziren. Egoeraren larritasuna zela eta, Estatu Batuetako Itsasbazter Guardiak eta Itsas Armadako Infanteriak jardun behar izan zuten errefuxiatuei laguntza ematen.

Exodoa urriaren 31n amaitu zen, Kuba eta AEBetako gobernuen akordioaren bitartez. Epe horretan, 125.000 kubatar inguru iritsi ziren Estatu Batuetara, gehienak Floridara, eta 27 itsasoan ito ziren. Juan Carlos Zaldívarren *90 Miles* (2001) dokumentalak eta Brian De Palmaren *Scarface* (1983), Mira Nair-en *The Perez Family* (1995) eta Julian Schnabelen *Before Night Falls* (2000) fikziozko filmek *marielitoen* gaia landu zuten.
  
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kataluniako Gaztedi Nazionalista

**Kataluniako Gaztedi Nazionalista** (, **JNC**) Alderdi Demokrata Katalana (*Partit Demòcrata Català*) alderdi politikoaren gazte erakundea da. Kataluniaren aldeko ikuspegi liberala, nazionalista, independentista eta europeista defendatzen du. 1980ko apirilean sortu zen, Platja d'Aron. Kataluniako gazte elkarte politikoen artean afiliatu gehien dituena da. Bartzelonako Unibertsitatean katalanismoaren historiaren ikertzaile den Josep Lluís Martínek, JNCak CDCren diskurtso subiranistaren eboluzioan izan duen eragina azpimarratzen du.

2010eko abenduan ospatu zen erakundearen XVI. Biltzarrean, Gerard Figueras berrautatu zuten lehendakari. 2012ko urriaren 5etik 7ra bitartean, JNCak bere XVII. Biltzarra ospatu zuen, Girona hirian. Han, Marta Pascal erakundearen buru aukeratua izan zen; alderdi horretako kargu hori duen lehenengo emakumea izanik.

## JNCren Presidenteak 
* 1980-1982: *Kargua sortu gabe*
* 1982-1984: Ramon Camp i Batalla
* 1984-1986: Raimon Gusi i Amigó
* 1986-1988: Enric Ticó i Buxadós
* 1988-1990: Lluís Recoder i Miralles
* 1990-1994: Feliu-Joan Guillaumes i Ràfols
* 1994-1996: Carles Campuzano i Canadès
* 1996-2000: Josep Rull i Andreu *(Idazkari Nagusia)*
* 2000-2004: Jordi Xuclà i Costa
* 2004-2006: Albert Batalla i Siscart
* 2006-2008: Jordi Cuminal i Roquet
* 2008-2012: Gerard Figueras i Albà
* 2012-2014: Marta Pascal i Capdevila

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
You've Got Mail

'''You've Got Mail'* (euskaraz *E-posta Bat Daukazu*) 1998ko Nora Ephron estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu, ekoiztu eta elkarlanean idatzitzako amodiozko filma bat da. Miklós László antzerkigilaren *Parfumerie* antzezlanean oinarritua dago, 1940an Ernst Lubitschek zuzendu eta James Stewart eta Margaret Sullavan aktoreek antzeztuako *The Shop Around the Corner* filmearen berregokitzapena ere bada. Tom Hanks eta Meg Ryan aktoreek antzeztu zuten.

Tom Hanks eta Meg Ryanek elkarrekin antzeztu zuten hirugarren filma izan zen, aurreko beste biak *Joe Versus The Volcano* (1990) eta *Sleepless in Seattle'' (1993) izan ziren.

## Argumentua 
Kathleen Kelly (Meg Ryan), haur ipuin liburudenda txiki bateko jabeak kale parean liburudenda kate handi batek saltokia irekitzean beree negozioareen etorkizuna kolokan ikusiko du. Joe Fox (Tom Hanks) ezagutuko du, hain zuzen ere, liburudenda kate horretako nagusiaren semea, ezagutu eta berehala Foxek negozioak eramateko duen moduarengatik Kathleek higuina izango dio. Haleree, biek ez dakitena, posta elektroniko bidez elkar nor diren jakin gabe ezkutuko maitasun harreman bat dutela da.

## Aktoreak 
* Tom Hanks: Joe "NY152" Fox
* Meg Ryan: Kathleen "Shopgirl" Kelly
* Parker Posey: Patricia Eden
* Jean Stapleton: Birdie Conrad
* Greg Kinnear: Frank Navasky
* Steve Zahn: George Pappas
* Heather Burns: Christina Plutzker
* Dave Chappelle: Kevin Jackson
* Dabney Coleman as Nelson Fox
* John Randolph: Schuyler Fox
* Deborah Rush: Veronica Grant
* Hallee Hirsh: Annabel Fox
* Jeffrey Scaperrotta: Matthew Fox
* Cara Seymour: Gillian Quinn
* Peter Mian: "The Capeman"
* Sara Ramirez as Rose, Zabar's cashier
* Jane Adams as Sydney Ann, TV talk show host (Uncredited)
* Michael Badalucco as Charlie
* Veanne Cox as Miranda Margulies
* Reiko Aylesworth as Thanksgiving guest

## Kanpo estekak 
* Filmaren webgunea 
* ''You've Got Mail'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Pedro Zubiria

**Pedro Zubiria Ybarra** (Bilbo,  - Sevilla, ) enpresaburua izan zen, Yanduriko markes izendatua.

Aita Cosme Zubiria Etxeandia (1808–1882) eta ama Prudencia Ybarra Gutiérrez de Caviedes (1819–1882) izan zituen. Tomás Zubiriaren anaia, 1893an María Teresa Parladé Heredia (1869–1933) ezkondu zuen. Ez zuten seme-alabarik izan.

Sevillan bizi zen eta hantxe eraiki zuen, 1901 eta 1904 artean, Yanduri jauregia

## Kanpo estekak
Eguberri kanta (eleberria)

***Eguberri kanta*** (jatorrizko izenburua, ; ) 1843ko abenduaren 19an argitaratu zen Charles Dickens ingeles idazlearen eleberri labur bat da.

Xabier Mendigurenek, Iñaki Mendigurenek eta Nerea Mujikak zeinek bere itzulpena egin zuten euskara batua sortu zenez geroztik (1990ean, 1993an eta 2003an, hurrenez hurren), baina euskarazko lehenengo bertsioa (itzulpena baino gehiago, egokitzapena), Ander Arzelusek egin zuen *El Día* egunkarian, atalka (1931), eta Inazio Mujikak bildu eta berrargitaratu zuen (2003).

## Argumentua 
Ebenezer Scrooge bere langile txiro eta zintzoa lanez gainezka duen agure zeken eta diruzalea da. Gabon gauez hiru mamuren bisita izango du: iraganeko mamuak bere haurtzarora eramango du, orduan sentitu zuena oroitarazi eta bere bihotza ulertarazi dezan; orainaldiko mamuak bere langilearen etxera eramango du, han dagoen eskasiaren gain maitasuna eta familia izpiritua nagusi direla ikusaraziko dio (gainera, haur gaixo bat ikusiko du, langilearen semea); eta etorkizuneko mamuak bere bakardadeko heriotzara eramango du. Ikusitakoak erabat izuturik, Scrooge zaharrak izaeraz aldatzea erabakiko du, bere langilearen familiari lagundu eta horrekin batera Eguberrietako izpiritua berreskuratuko du.

## Euskarazko bertsioak 
* **Gabon Kanta Bat** (*A Christmas Carol*), Erein, 1990. Itzulpena: Xabier Mendiguren Bereziartu.
* **Gabon Kanta Bat** (*A Christmas Carol*), Elkarlanean, 1993. Itzulpena: Iñaki Mendiguren.
* **Eguberri Kanta** (*A Christmas Carol*), Hiria, 2003. Itzulpena: Nerea Mujika.

## Kanpo estekak 
* *Eguberri kanta* euskaraz irakurgai. Nerea Mujikaren itzulpena, 2003 
* [Charles Dickens' "A Christmas Carol". Ingelesezko jatorrizko eleberria Wikitestuetan irakurgai](https://en.wikisource.org/wiki/A_Christmas_Carol_(Dickens))
Joe Versus The Volcano

**Joe Versus The Volcano** (euskaraz *Joe Sumendiaren Aurka*) 1990eko John Patrick Shanley estatubatuar zinema zuzendariaren amodiozko komedia filma bat da. Tom Hanks eta Meg Ryan aktoreek antzeztu zuten.

Tom Hanks eta Meg Ryanek elkarrekin antzeztu dituzten hiru filmeetako lehenbizikoa da, hurrengo beste biak *Sleepless in Seattle* (1993) eta ''You've Got Mail* (1998) izan ziren.

## Argumentua 
Joe Banks (Tom Hanks) bere lana erabat gorrotatzen duen manitiko bat da, argi fluoreszenteek gaixotu egiten dutela urte baidu, eta bere nagusiaren (Dan Hedaya) aurrean egoteak izuikara sorrarazten dio. Idazkariak () erakartzen du baina ez da harekin mintzatzera ausartzen. Garun tumorea duela eta bost hilabeteko bizia gelditzen zaiola iragartzen diotenen bere bizitzak erabateko aldaketa jasango du. Aurreiragarpen guztien aurka, Joek sekulako askatasun sentipena izan eta gelditzen zaion bizi denboraldia pasioz eta bizipozaz biziko du.

## Aktoreak 
* Tom Hanks: Joe Banks
* Meg Ryan: DeDe/Angelica Graynamore/Patricia Graynamore
* Lloyd Bridges: Samuel Graynamore
* Robert Stack: Ellison doktorea
* Abe Vigoda: Tobi buruzagia
* Dan Hedaya: Frank Waturi
* Barry McGovern: azpiko arropa saltzailea
* Ossie Davis: Marshalla
* Amanda Plummer: Dagmar, kirolontziko eskifaiko kidea
* Nathan Lane: Baw, the Waponiren aholkularia
* Carol Kane: ileapaintzailea (Lisa LeBlanc gisa)

## Kanpo estekak 
* *Joe Versus The Volcano'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Luciano Urizar

**Luciano Urizar Etxebarria** (Bilbo, 1823 - *ibidem*, ) politikari eta enpresaburua izan zen.

Nicolás Urizar Betxi eta Josefa Etxebarria Etxebarriaren semea, aita liberal sutsua izan zen eta 14 urte besterik ez zituen Luciano honekin batera izan zen Lehenengo Karlistaldian. Bilboko Udalan eta Bizkaiko Foru Aldundian ibilitakoa, lehenengo itun ekonomikoa negoziatu zuen.

Enpresan, hainbat arlotan aritu zen: Banco de Bilbaon, ontzigintzan, meategietan, Vista Alegre zezen plazan, eta abar. Antzerki-enpresari moduan nabarmendu zen, Julian Gaiarre ere kontratuz.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José María Ybarra

**José María Ybarra Gutiérrez de Caviedes** (Bilbo,  - Sevilla, ) enpresaburua izan zen, Ybarrako konde izendatua.

José Antonio Ybarra De los Santosen hirugarren semea, Gabriel Ybarra zuen anaia. Zuzenbidea ikasi zuen Gasteizen eta Madrilen. Bertan abokatu moduan lan egin zuen Juan Bravo Murilloren bulegoan. 1841ean jaioterrira itzuli eta aitarekin batera lan egin zuen. Familiaren laguntzaz, Sevillara joan zen ontzi-enpresa eta Hijos de Ybarra nekazal-enpresa ezarriz. 1846an Narciso Bonaplata kataluniarrarekin batera, Apirileko feriaren () sortzaileetako bat izan zen. Sevillako alkatea ere izan zen.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Narciso Bonaplata

## Kanpo estekak
Galizia-Ipar Portugal Euroeskualdea

350px|thumb
**Galizia-Ipar Portugal Euroeskualdea** 2008an eratutako euroeskualdea da.

## Ezaugarriak 
Mugaz gaindiko lankidetzako bi egitura sortu zituzten Galiziak eta Portugalek, 1992an eta 2008an eratuak. Batek, *Eixo Atlantico* izenekoak, azpiegiturak, garraioa, hiri garapena, ingurumena, turismoa, kirola eta kultura lantzen ditu. Hamabi udalek sortu zuten *Eixo Atlantico* eta gaur egun 34 udal daude bertan.

Beste egiturak Galizia eta Portugal mugaldeko lurraldearen kohesio sozioekonomikoa lantzea du helburutzat eta horrenbestez, turismo, ekonomia, lan, enplegu eta lehiakortasun arloak lantzen ditu. Sei unibertsitate eta nanoteknologia institutu bat ere batzen ditu egiturak.

Konpondu gabeko arazoak badaude oraindik:: batetik, herri txikiek ez dute baliabide proiektu nahikorik bideratzeko eta barnealdea baino garatuago dago kostaldea».

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
EUROACE Euroeskualdea

**EUROACE Euroeskualdea** 2009an sortutako euroeskualdea da.

## Ezaugarriak 
Duero-Douro euroeskualdea Espainiako Zamora eta Salamanca probintziek eta Portugalgo Bragança eta A Guardak eratzen dute. 2006an sortu zen egitura. 188 entitate publiko biltzen ditu, tartean, 107 udalak. Helburu nagusia udalen arteko lankidetza da, politika publikoetan oinarrituta.

Arlo hauek lantzen dituzte:
* Aukera berdintasuna.
* Garapen ekonomikoa
* Ikerketa
* Berrikuntza eta garapena
* Tokiko garapena
* Teknologia berriak
* Hezkuntza, ikastaroak eta lana
* Ingurumena
* Garapen iraunkorra
* Nekazaritza
* Abereen osasuna
* Zerbitzu eta ekintza sozialak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
EUREGIO Euroeskualdea

**EUREGIO Euroeskualdea** 1958an sortutako euroeskualdea da eta, beraz, lehena.

## Ezaugarriak 
Herbehereetako Gelderland, Overijssel eta Drenthe probintziek, eta Alemaniako Ipar Renania-Westfalia eta Saxonia Behereko eremu batzuek osatzen dute; guztira, 129 udalerrik.

Mugaz haraindiko lankidetza erakundea dute eratua, eta tokiko autoantolaketa du xedetzat. Elkarte baten itxura juridikoa dauka eta biltzar bat ere badu eztabaidak egiteko. Europako estatuen trabak gainditzeko aukera dute, mota horretako euroeskualdeak egotea Europako Batasunaren alde egiten baitu, bere integraziorako lagungarri eginez.

Helburu bakarra ez da tokiko garapena, Europa osoko xedea du. Arlo ugari garatzen dituzte euroeskualde honetan, eta lurraldearen garapena bultzatzen dute; bereziki, ekonomia eta gizarte mailan. Tokiko egitura ekonomikoen iraunkortasuna sustatzeko proiektuak dituzte martxan eta inguruko eragile sozialak egitasmoan ari dira lanean; kiroleko, hezkuntzako, gazteriako, zahartzaroko edo musikako ekintzak egiten dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maskulino (argipena)

**Maskulino** hitzak adiera zenbait ditu:
* gizonari, bereziki bere maskulinitateari, dagokiona adierazteko izenondoa;
* genero maskulinoa, genero gramatikaleko kategorietako bat.
Antagonismo (argipena)

**Antagonismo** hitzak aurkakotasuna edo oposizioa adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* **antagonismoa**, fikzioan protagonistaren aurkakoa edo etsaia den pertsonaiaren ezaugarria (ikus, antagonista)
* biokimikan, antagonismoa, beste baten efektua geldiarazi edo blokeatu egiten duen molekularen fenomenoa.
Rikardiar sozialismo

**Rikardiar sozialismoa** Britainia Handian eta Irlandan XIX. mendearen hasieran garatu zen pentsalari sozialista batzuen ideia-multzoa da, zeinen arabera lana ekonomiaren eragile eta balio-sortzaile nagusia den eta, beraz, langile guztien artean banatu behar den eskuratutako etekin ekonomiko guztiak. Bereziki John Francis Bray, John Gray, Thomas Hodgskin eta William Thompson barnehartzen dira joera horren baitan. David Ricardo ekonomialaria izan zen ideia horien inspiratzailea eta hortik datorkio izena. Marxek pentsalari hauen ideiak kritikatu zituen, kapitalismoa ikuspuntu moral huts batetik kritikatu zutelako, Marxek berak eratutako materialismo historikotik urrun.

## Ikus, gainera 
* Sozialismo utopiko

## Kanpo estekak
Ereaga-Algorta igogailua

**Ereaga–Algorta igogailua**, **Ereagako igogailu** modura ezagunagoa,

thumb|erdian|Ereaga–Algorta igogailua

## Ikus, gainera 
* Begoñako igogailua
* Iturribide-Zabalbide igogailua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tirol-Hego Tirol-Trentino Euroeskualdea

thumb| Euroeskualdearen mapa, Austriako Tirolek eta Italiako Hego Tirol eta Trentinok osatua.
**Tirol-Hego Tirol-Trento Euroeskualdea** 1996an sortutako euroeskualdea da.

## Ezaugarriak 
Austriako Innsbruck hiriburuko erakundeko, eta Italiako Bolzanoko eta Trentoko legebiltzarrak osatzen duten euroeskualdea eta 1998. urtean hasi ziren lankidetzan modu egituratu batean. Euroeskualde garrantzitsua da kideek euren esparruan botere legegilea dutelako.

Lurralde ordezkaritzan antolatzen da Tirolgo entitatea. Horrenbestez, ez dute estatu mailako ordezkariek erabakitzen, tokikoek hain zuzen ere. Antolaketa era honek sekulako garrantzia du. Innsbruckek, Bolzanok eta Trentok ordezkari bana dute Europan, Bruselan.

Ordezkaritza hau oso eraginkorra da harremanetan daudelako maila guztietako agintariekin.

Lantzen dituzten arloak:
* Energia
* Osasuna
* Turismoa
* Hezkuntza
* Gazteria
* Ikerketa

Gaur egun, lankidetza sozioekonomikoa eta kulturan indartzea da euroeskualdearen helburua. Austriako eta Italiako estatuak mugaz gaindiko elkarlan honetan hasieran subiranotasuna galduko zutela uste zuten baina azkenean lankidetza babestu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rip Torn

**Elmore Rudolph "Rip" Torn, Jr.** (1931ko otsailaren 6, Temple, Texas &ndash; Lakeville, Connecticut, 2019ko uztailaren 9a) estatubatuar aktorea izan zen, zineman eta telebistan aritutakoa.
Sleepless in Seattle

**Sleepless in Seattle** (euskaraz *Seattlen Lorik Egin Gabe*) 1993ko Nora Ephron estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigilearen amodiozko drama-komedia filma bat da. Tom Hanks eta Meg Ryan aktoreek antzeztu zuten.

Tom Hanks eta Meg Ryanek elkarrekin antzeztu zuten hiru filmeetako bigarrena da, besteak *Joe Versus The Volcano* (1990) eta ''You've Got Mail* (1998) dira. Hasiera batean, filma honetako Annie Reed protagonistaren papera Julia Roberts eta Kim Basinger aktoreei eskeini omen zitzaien, baina biek ezezkoa eman zuten.

Oscar Sarietarako bi izendapen jaso zituen: Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria ("A Wink and a Smile") eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Nora Ephron, David S. Ward eeta Jeff Arch), nahiz eta bat bera ez irabazi, urte hartan kategoria horietan Tom Hanksen ere antzeztu zuen *Philadelphia* filmeko Bruce Springsteen abeslari eta musikariaren *Streets of Philadelphia* abestiak eta *The Piano'' filmaren jatorrizko gidoiak irabazi baizuten.

## Argumentua 
Annie (Meg Ryan) ezkontzera doan kazetari gazte bat da, baina gauero amodio harremanei buruzko irratsaio batean bere bihotza ukitu duen gizonezko alargun eta haur baten aita dena (Tom Hanks) nor ote den ikertu nahi du. Gaiarekin erabat obsesionatua, Annie bere nagusi Beckyren (Rosie O'Donnell) laguntzari esker Seattlera bidaiatu eta bertan bere ezkontzeko asmoa kolokan jarri duen ahotsaren jabea ezagutzen ahaleginduko da, horretarako irratian hasi zen istorio harrigarri hau Anniek asko miresten duen antzinako filma batean bilakatuz.

## Aktoreak 
* Tom Hanks: Sam Baldwin
* Meg Ryan: Annie Reed
* Bill Pullman: Walter
* Ross Malinger: Jonah Baldwin
* Rosie O'Donnell: Becky
* Gaby Hoffmann: Jessica
* Victor Garber: Greg
* Rita Wilson: Suzy
* Barbara Garrick: Victoria
* Carey Lowell: Maggie Baldwin
* David Hyde Pierce: Dennis Reed
* Dana Ivey: Claire Bennett
* Rob Reiner: Jay
* Kevin O'Morrison: Cliff Reed
* Caroline Aaron: Marcia Fieldstone medikua

## Kanpo estekak 
* *Sleepless in Seattle* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Menderatze (argipena)

**Menderatze** hitzak adiera zenbait ditu:
* hizkuntzen irakaskuntzan menderatze eredua edo azpiratze eredua terminoak erabili izan dira hizkuntza bat irakasterakoan beste hizkuntza bat baztertu, desprestigiatu edo debekatu izan denean.
* soziologian eta politikan, menderatzea, agintea legitimatzeko moduak;
* sexualitatean, menderatze eta sumisio sexualak;
* ekonomian, **merkatu-menderatzea** edo merkatuko nagusitasuna, sektore eta merkatu batean enpresetako bakoitzak duen nagusitasun-maila.

## Ikus, gainera 
* Dominantzia
Francesco Alberoni

**Francesco Alberoni** (Borgonovo Val Tidone, Piacenza, Emilia-Romagna, 1929ko abenduaren 31 &ndash; Milan, 2023ko abuztuaren 14a) italiar soziologoa, kazetaria eta soziologia katedraduna izan zen. RAIko, Italiako telebista publikoa, administrazio kontseiluko kide eta kontseilari dekano izan zen, bertako presidente izatera iritsi zen 2002 eta 2005 bitarte.

*Le Corriere della Sera* egunkariko lehen orrialdean editoriala izatera iritsi den kazetari gutxietarikoa izan da. 1982tik astelehenero lau zutabeko editoriala idatzi zuen *Pubblico e Privato* (Publiko eta Pribatua) izena duena. 1973tik *Le Corriere de la Sera*ko artikulugilea izan zen.

## Lanak 
* ''L'elite senza potere*, 1963
* *Statu Nascenti* 1968
* *Classi e generazioni*, 1970)
* *Italia in trasformazione*, 1976
* *Movimento e istituzione*, 1977
* *Innamoramento e amore*, 1979
* *Le ragioni del bene e del male*, 1981
* *L'albero della vita*, 1982
* *L'amicizia*, 1984
* *L'erotismo*, 1986
* *I giovani verso il Duemila*, 1986
* *Pubblico & privato*, 1987
* *L'altruismo e la morale*, Salvatore Vecarekin, 1989
* *Genesi*, 1989
* *Gli invidiosi*, 1991
* *Il volo nuziale, 1992
* *Valori*, 1993
* ''L'ottimismo*, 1994
* *Ti amo*, 1996
* *Il primo amore, 1997
* *Abbiate coraggio*, 1998
* *Le sorgenti dei sogni*, 2000
* *La speranza*, 2001
* ''L'arte del comando*, 2002
* *Il mistero dell'innamoramento*, 2003
* *Sesso e amore*, 2005
* *Leader e masse*, 2007.
* *Lezioni d'amore. Duecento domande e risposte su amore, sesso e passione*, 2008.
* *I dialoghi degli amanti Sakuntala Dely e Rogan Farrell* 2009.
* *Racconti d'amore. Curiosi e un po' irridenti'', 2010.

## Argazki galeria 

Image: Francesco Alberoni al Teatro San Babila, Milano 2012.jpg|Francesco Alberoni, San Babila antzokian, Milanen, 2012an.
Image:Francesco Alberoni in Codogno dec 11 2016.JPG|Francesco Alberoni, Codognoen, 2016eko abenduaren 11n.

## Kanpo loturak 
*   Webgune ofiziala
Leicester City Football Club

thumb|250px|Leicester 2016ko liga garaipena ospatzen.
thumb|250px
**Leicester City Football Club** ( ahoskatua) Ingalaterrako futbol taldea da, Leicester hirian du egoitza eta bere zelaia King Power Stadium da. Hiru aldiz irabazi du Ligako Kopa eta Liga behin (2016).

## Historia 
### Leicester Fosse 
1884an sortu zen Wyggeston School-en *Leicester Fosse* izenarekin eta 1890an Futbol federazioan sartu zen. 1908an bigarren mailan bigarren egin zuen eta lehen mailara igo zen, urte bakarrerako ordea.

### Leicester City 
1919an diru arazoen erruz taldeak berfundatu behar izan zuen eta *Leicester City Football Club* bihurtu zen. 1925ean lehen mailara igo zen eta 1928-29 denboraldian inoizko posturik onena lortu zuen, ligako bigarrena hain zuzen ere, Sheffield Wednesday-gandik puntu bakarrera geldituz. 1935ean maila galdu zuen.

1949an lehenengo aldiz Kopako finala jokatu zuen baina Wolverhampton Wanderers taldeak 3-1 gainditu zuen.

### 60. hamarkada 
Lehen mailan aritu zelarik hiru alditan jokatu zuen Kopako finala baina guztietan galtzaile atera zen. 1964an berriz Ligako Kopa irabaztea lortu zuen. Ligan lortu zuen posturik onena laugarrena izan zen. 1971 urtean bigarren titulu bat lortu zuen, Ingalaterrako Superkopa.

### XXI mendea 
1997an eta 2000an berriz ere Ingalaterrako Ligako Kopak irabazi zituen. Azken urteetan bigarren mailan aritu da eta 2014an lehen mailara itzultzea lortu zuen. 2015-16 inoizko denboraldirik onena egin zuen talde handiei aurrea hartu eta liga irabaziz. Hurrengo denboraldian Txapeldunen Liga bikaina egin zuen final laurdenetaraino iritsiz. Atlético Madrilek kanporatu zuen Madrilen 1-0 galdu eta Ingalaterran 1-1 egin ondoren. Hurreengo urteetan ligan apalago ibili zen, taularen erdialdean. 2020an bosgarren postua lortu eta Europa Leaguerako sailkatu zen.

## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken urteak 
## Irabazitako txapelketak 
### Ingalaterran: 6 
* Ingalaterrako liga (1): 2016; bigarrena 1928-29an.
* Ingalaterrako Kopa (1): 2021; finalista 1949, 1961, 1963 eta 1969an.
* Ingalaterrako Ligako Kopa (3): 1964, 1997 eta 2000
* Ingalaterrako Superkopa (1): 1971

### Nazioartean: 0 
* Txapeldunen Liga (0): final laurdenak 2016-17an.

## Futbolari ospetsuak 
Ingalaterrako Fama Aretoan daudenak:
*  Gordon Banks (2002)
*  Peter Shilton (2002)
*  Gary Lineker (2003)
*  Don Revie (2004)
*  Frank McLintock (2009)

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Josep Rull

**Josep Rull i Andreu** (Terrassa, Vallès Occidental, Katalunia, 1968ko irailaren 2) abokatu eta politikari katalana da, Kataluniako Parlamentuako hirugarren idazkaria. 2012ko martxoaren 24tik Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa alderdi politikoaren idazkari nagusia da ere.

Kataluniako prozesu independentistaren alde egindako lanagatik, espainiar botere politiko eta judizialak preso politiko sartu zuten 2018ko martxoan. Bi semeren aita da.

## Ikus, gainera 
* Kataluniaren independentziarako 2017ko erreferenduma
Burnley

**Burnley** Erresuma Batuko Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen Lancashire konderriko hiria da. Hiriak 2001eko erroldaren arabera berez 73.021 biztanle zituen. Calder eta Brun ibaien lotunean kokaturik, Manchester eta Prestondik gertu dago. Bertoko futbol-taldea, Burnley Football Club, herrialdeko maila gorenean dabil.

## Herritar ezagunak 
* Ian McKellen (1939), aktorea
* Eric Haydock (1943), gitarra-jolea (The Hollies)
* Steven Burke (1988), txirrindularia
* Jay Rodriguez (1989), futbolaria
* Hollie Steel (1998), abeslaria

## Gerri eta hiri senidetuak 
*  (1958)

## Kanpo estekak 
* Burnleyko Udal webgunea
Singles (1992ko filma)

**Singles** (euskara *Ezkongabeak*) 1992ko Cameron Crowe estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizleak zuzendu, idatzi eta ekoiztu zuen amodiozko komedia filma bat da. Bridget Fonda, Campbell Scott, Kyra Sedgwick eta Matt Dillon aktoreek antzeztu zuten.

1990eko hamarkadako Grunge musika eta X belaunaldiko gaztediaren erretratoa da.

## Argumentua 
1990eko hamarkada, Seattle. Hogei eta hogeitamar urte arteko gazte talde bat etxebizitza bloke berdinean bizi eta garai hartan hirian nagusi zen Grunge musika giroan buru-belarri sartua dago. Bikote egonkor baten bila dabiltzan gazte hauen lan egoera kaskarra da.

## Aktoreak 
* Bridget Fonda – Janet Livermore
* Campbell Scott – Steve Dunne
* Kyra Sedgwick – Linda Powell
* Sheila Kelley – Debbie Hunt
* Jim True-Frost – David Bailey
* Matt Dillon – Cliff Poncier
* Bill Pullman – Jeffrey Jamison doktorea
* James LeGros – Andy
* Ally Walker – Pam
* Tom Skerritt – Mayor Weber
* Jeremy Piven – Doug Hughley
* Eric Stoltz – the mime
* Tim Burton – Brian
* Peter Horton – Jamie
* Devon Raymond – Ruth
* Camilo Gallardo – Luiz

## Kanpo estekak 
* *Singles* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Hull City Association Football Club

[thumb|250px|[Everton Football Club|Evertonen aurkako partida.]]
**Hull City Association Football Club** ( ahoskatua) Ingalaterrako futbol taldea da, Kingston upon Hull hirian egoitza eta zelaia (KC Stadium) dituena. Gaur egun Premier Leaguen ari da eta lorpen handienak 2014ko FA Cupen txapeldunordetza du.

## Historia 
Taldea 1904ko ekainean sortu zen eta hurrengo urtean sartu zen futbol federazioan. Emaitza apalak izan zituen eta aipagarria den lorpen bakarra 1930ko Kopako final erdietara iristea izan zen.

1985 eta 1991 artean bigarren mailan aritu zen baina ondoren hirugarren eta laugarren mailatan ibilizen. 2005ean bigarren milara itzuli eta 2009an lehen mailan egin zuen debuta. Bi urte egin zituen bertan. 2014 urtean lehen mailara iztuli zen etahonetaz gain Kopako finalera iritsi eta irabaztear egon zen, partida 2-2 bukatu zen eta luzapenean Arsenalek gola sartuz garaitu zuen. Arsenalek Txapeldunen Ligarako postua lortua zuenez Hull City UEFA Kopan aritu zen.

2015 urtetik aurrera Premier eta Championship mailen artean igo eta jeitsi ibili da.

## Irabazitako txapelketak 
### Ingalaterra: 0 
* Premier League (0): 16.a izan zen 2014an.
* Ingalaterrako Futbol Kopa (0): finalista 2014an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Dominante (argipena)

**Dominante** hitzak adiera zenbait ditu:
* genetikan, dominantzia, gurutzaketan alelo batek bestearekiko agertzen duen nagusitasuna;
* zoologian, **ar dominantea**, lehia intraespezifikoan edo portaera agonistikoan nagusitzen den arra;
* musikan, dominante eta azpidominante, nota motak.

### Ikus, gainera 
* Dominantzia (argipena)
Dominantzia (argipena)

**Dominantzia** hitzak nagusitza eta menderatzea adierazten ditu. Erabilera zenbait ditu:
* genetikan, dominantzia, gurutzaketan alelo batek bestearekiko duen nagusitasuna;
* joko-teorian, dominantzia, kasu guztietan estrategia bat beste bat baino hobea deneko ezaugarria.

### Ikus, gainera 
* Dominante (argipena)
* Menderatze (argipena)
Harraskagailu

thumb|Nola uste da erabiliko zela karraskagailua.**Harraskagailu** edo **karraskagailua,** Harri Aroko tresneriari aplikatuta, harrizko lanabes mota bat da. Harri printza gainean

egina dago, eta ertz bat edo gehiago ukiera soil jarraituaz landuak ditu. Batzuetan ukituak lauak dira eta beste batzuetan ia malkartsuak izatera irits daitezke. Ertz landua, berriz, zuzena, ahurra, ganbila... izan daiteke. Alde landu horien kokapena kontutan hartuz eta sorbatzaren ezaugarriak karraskagailu azpi-mota ezberdin asko bereiz daitezke: albokoak, zeharkakoak, bikoitzak, okertuak, konbergenteak, etab. 

Tresna mota hau oso ugaria da Moustier aldian. Geroagoko kulturetan ere agertzen dira horrela deituriko tresnak, baina itxura ezberdina izaten dute orokorrean Harraskagailuak, halaber, egurrezko kirten batekin erabiltzea arrunta zen; egurrezko pieza horiek gaur egunera arte heldu ez bazaizkigu ere. 

Fitxategi:Racloir La Quina Archéologie Nationale 01042018 2.jpg|alt=La Quina motako harraskagailua. Quina aztarnategian aurkitua,  Gardes-le-Pontaroux ( Charente ). Frantziako Arkeologiako Museo Nazionala, Saint-Germain-en-Laye.|La Quina motako harraskagailua. Erdi paleolitoa. La Quinan aurkitua, Gardes-le-Pontaroux (Charente ). Frantziako Arkeologia museo nazionala.
Fitxategi:Racloir La Quina Archéologie Nationale 01042018 1.jpg|LA Quina karraskagailua.La Quinan aurkitua. Erdi paleolitoa. Frantziako Arkeologia museo nazionala.
Marruskarekin antzekotasunak ditu, eta batzuek marruska mota bat bezala ikusten dute. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Chapitre II. La méthode de classification du lithique et ses résultats techniques

* Perpère, Marie eta Schmider, Béatrice  (2002) «L’outillage lithique». *Gallia Préhistoire,*  2002. urtea,  Suppl. 34. gehigarria. 143-195 or.
Last Action Hero

**Last Action Hero** (euskaraz *Azken Ekintza Heroia*) 1993ko John McTiernan estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko ekintza komedia filma bat da. Arnold Schwarzenegger, F. Murray Abraham, Charles Dance, Tom Noonan, Austin O'Brien, Art Carney, Robert Prosky, Anthony Quinn eta Bridgette Wilson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Danny Madigan (Austin O'Brien) mutiko ameslaria ekintza zinemako heroi nagusiena den Jack Slater (Arnold Schwarzenegger) aktorearen mireslea da. Haren azken filma estrenatzean, zinemako langile zaharrak (Robert Prosky) mutiko zinemazaleari filma hori ikusteko sarrera oparituko dio. Ahalmen magikoak dituen sarrera hori esker, Danny gaztea pantailan sartu eta Jacken abentura ziraragarriak bizi ahalko ditu.

## Aktoreak 
* Arnold Schwarzenegger: Jack Slater / bere burua antzeztuz
* Austin O'Brien: Danny Madigan
* Charles Dance: Benedict, Vivaldiren morroia
* Robert Prosky: Nick
* Tom Noonan: Urratzailea / bere burua antzeztuz
* Frank McRae: Dekker tenientea
* Anthony Quinn: Tony Vivaldi
* Bridgette Wilson: Whitney Slater eta Meredith Caprice
* F. Murray Abraham: John Practice, Jacken laguna, gerora harekiko traidorea dela agertuko da
* Mercedes Ruehl: Irene Madigan
* Art Carney: Frank Slater
* Professor Toru Tanaka: asiar gizon gogorra
* Ryan Todd: Andrew Slater

## Kameoak 
* Honako pertsona hauek agerpen laburrak ditute: Franco Columbu, Tina Turner, Sharon Stone, Robert Patrick, Mike Muscat, Sylvester Stallone, Angie Everhart, Maria Shriver, Little Richard, Leeza Gibbons, James Belushi, Damon Wayans, Chevy Chase, Timothy Dalton, Jean-Claude Van Damme, MC Hammer, Wilson Phillips, Ian McKellen eta Danny DeVito (ahotsa).

## Soinu banda 
**Last Action Hero: Music From The Original Motion Picture**

Abestien zerrenda
 
# "Big Gun" - (AC/DC) – 4:24
# "What the Hell Have I" - (Alice in Chains) – 3:58
# "Angry Again" - (Megadeth) – 3:47
# "Real World" - (Queensrÿche) – 4:21
# "Two Steps Behind" - (Def Leppard) – 4:19
# "Poison My Eyes" - (Anthrax) – 7:04
# "Dream On" - (Aerosmith) – 5:42
# "A Little Bitter" - (Alice in Chains) – 3:53
# "Cock the Hammer" - (Cypress Hill) – 4:11
# "Swim" - (Fishbone) – 4:13
# "Last Action Hero" - (Tesla) – 5:44
# "Jack and the Ripper" - (Michael Kamen & Buckethead) – 3:43

## Kanpo estekak 
* *Last Action Hero* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Thomas Piketty

**Thomas Piketty** (Clichy, Senako Gainak, Frantzia, 1971ko maiatzaren 7a -) desberdintasun sozialean aditua den frantziar ekonomilaria da.

## Bibliografia 
* *Le Capital au XXIe siècle* (Cambridge, MA: Belknap Press, 2014)

## Kanpo estekak
Crystal Palace Football Club

thumb|250px|Lehenengo taldea, 1905-06 denboraldia.
thumb|250px|Jokalaria gola ospatzen.
**Crystal Palace Football Club** Ingalaterrako futbol taldea da, Londresko Croydon udalerrian egoitza eta zelaia (Selhurst Park) dituena.

Gaur egun Premier Leaguen ari da eta garaipeni handienak 1978–79 eta 1993–94 The Championship-ak ditu.

## Irabazitako txapelketak 
### Txapelketa nazionalak 
* FA Cup (1): 2024–2025
* The Championship (2): 1978–79, 1993–94
* League One (1): 1920–21

## Futbolari ospetsuak 
Hona hemen zaletuek aukeratutako historia osoko hamaikarik onena:
*  Nigel Martyn (1989–96)
*  Paul Hinshelwood (1974–83)
*  Chris Coleman (1991–95)
*  Jim Cannon (1972–88)
*  Kenny Sansom (1975–80)
*  John Salako (1986–95)
*  Geoff Thomas (1987–93)
*  Andy Gray (1984–87,1989–92)
*  Attilio Lombardo (1997–99)
*  Andrew Johnson (2002–06, 2014)
*  Ian Wright (1985–91)

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala