Subhadra Kumari Chauhan

**Subhadra Kumari Chauhan** (Prayagraj, 1904ko abuztuaren 16a - Seoni, 1948ko otsailaren 15a) indiar poeta izan zen. Bere poema ezagunenetako bat *Jhansi ki Rani* da (Lakshmibai erregina ausartari buruz).

## Bizitza 
Subhadra Chauhan Prayagraj barrutiko Uttar Pradesheko Nihalpur herrian jaio zen. Hasiera batean Allahabadeko Crosthwaite neskentzako eskolan ikasi zuen, non urte batzuk zaharragoa eta Mahadevi Vermaren laguna zen. 1919an bigarren hezkuntzako ikasketak egiteko azterketa gainditu zuen. Khandwako Thakur Lakshman Singh Chauhanekin ezkondu zen 1919an, hamasei urte zituenean, eta bost seme-alaba izan zituen. Ezkondu ondoren, urte horretan bertan, Jubbulporera (orain Jabalpur) joan zen bizitzera, Britainiar Rajaren erdialdeko probintzietara.

1921ean, Subhadra Kumari Chauhan eta bere senarra Mahatma Gandhiren lankidetza ezaren mugimenduan sartu ziren. Bera izan zen Nagpurren atxilotzeko agindu judiziala jaso zuen lehen emakumea Satyagraha, eta bi aldiz espetxeratu zuten gobernu britainiarraren aurkako protestetan parte hartzeagatik, 1923an eta 1942an. 1948an hil zen Seonitik gertu (Madhya Pradesh) izandako auto istripu batean. Jabalpurrera itzultzen ari zen Nagpurretik, garai hartan Erdialdeko Probintzietako hiriburua zena, batzarraren bilkurara joan ondoren.

## Idazle karrera 
Chauhanek hindi poesiako hainbat lan ezagun idatzi zituen. Bere konposiziorik ezagunena *Jhansi Ki Rani* da, Rani Lakshmi Bairen bizitza deskribatzen duen poema hunkigarria. Hindiar literaturako poema errezitatu eta kantatuenetako bat da. Jhansiko erreginaren bizitzari eta 1857ko iraultzan izan zuen parte-hartzeari buruzko lan zirraragarri hau sarritan irakasten da Indiako eskoletan. Ahapaldi bakoitzaren amaieran errepikatzen den kopla batek honela dio:
बुंदेले हरबोलों के मुँह हमने सुनी कहानी थी,

खूब लड़ी मर्दानी वह तो झाँसी वाली रानी थी॥Honek eta bere beste poemek, *Jallianwala Bagh mein Vasant*, *Rakhi Ki Chunauti* eta *Vida*, askatasunaren aldeko mugimenduaz hitz egiten dute modu irekian. Indiako gazte asko Indiako Askatasunaren Aldeko Mugimenduan parte hartzera bultzatu omen zituzten. Hona hemen *Jhansi ki* *Rani-*ren irekiera estrofa:

झाँसी की रानीसिंहासन हिल उठे राजवंशों ने भृकुटी तानी थी,

बूढ़े भारत में भी आई फिर से नयी जवानी थी,

गुमी हुई आज़ादी की कीमत सबने पहचानी थी,

दूर फिरंगी को करने की सबने मन में ठानी थी।

चमक उठी सन सत्तावन में, वह तलवार पुरानी थी,

बुंदेले हरबोलों के मुँह हमने सुनी कहानी थी,

खूब लड़ी मर्दानी वह तो झाँसी वाली रानी थी॥Tronuak dardarka hasi ziren 

eta erregetzak zimurtu egin ziren

India zaharra gazte berriekin berpiztu zen

Jendeak galdutako askatasunaren 

balioa konturatu zen

Denek atzerritarrak kanporatzeko

 erabakia hartu zutenSubhadra Kumari Chauhanek hindieraren Khariboli dialektoa erabili zuen bere obretarako, estilo erraz eta argian. Poema heroikoez gain, haurrentzako poemak eta klase ertaineko bizitzan oinarritutako ipuin batzuk ere idatzi zituen.

## Lanak 
### Poema bildumak 
* *Kilonewala*
* *Tridhara*
* *Mueurope-ek* (1930)
* *Yeh Kadamb Ka Ped*

Antologia hauek *Jhansi ki Raani*, *Veeron Ka Kaisa Ho Basant* eta *Yeh Kadamb Ka Ped* poema ezagunak dituzte.

* *Seedhe-Saade Chitra* (1946)
* *Mera naya Bachpan* (1946)
* *Bikhare Moti* (1932)
* *Jhansi ki Rani*

### Ipuin laburrak 
* *Hingvala* (edo *Hingwala*)

## Sariak eta aintzatespenak 
* ICGS Subhadra Kumari Chauhanek, Indiako kostazainen itsasontzi batek, bere izena jaso zuen olerkariaren omenez.
* Madhya Pradeshen gobernuak Subhadra Kumari Chauhanen *estatua* bat jarri zuen Jabalpurreko Udalbatzaren bulegoaren aurrean.
* 1976ko abuztuaren 6an, India Post-ek *posta-zigilu* bat atera zuen hura oroitzeko.
* 2021eko abuztuaren 16an, Google bilatzaileak *Doodle* batekin ospatu zuen Subhadra Kumari bere jaiotzaren 117. urteurrenean. Googlek iruzkindu zuen: "Chauhanen poesia oinarrizko elementua da oraindik Indiako ikasgela askotan, aurrerapen historikoaren sinbolo gisa, hurrengo belaunaldiak injustizia sozialari aurre egitera eta nazio baten historiari forma eman zioten hitzak ospatzera bultzatuz".

## Erreferentziak 
## Bibliografia osagarria 
*  Natarajan, Nalini; Nelson, Emmanuel Sampath (1996). *Handbook of Twentieth-century Literature of India* (ingelesez). Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-28778-3. 
*  Experts, Saraswati (2016). *Purak Pustak Series: Amrit Sanchay-Subhadra Kumari Chauhan* (hindieraz). New Saraswati House India Pvt Ltd. ISBN 978-81-7335-997-2. 

## Kanpo estekak 
* «Great Women of India - Subhadra Kumari Chauhan (1904-1948)»
* Jhansi Ki Rani poemaren iruzkinak eta errezitazioa ingelesez
* Jhansi Ki Raniren ingelesezko itzulpena: Qazi Muhammad Ahkam