open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kalamu (idazketa)

thumb|200px|eskuinera|Kalamua
thumb|200px|eskuinera|Kanaberazko kalamuak kaligrafiarako
thumb|eskuinera|200px|Estiloa
thumb|eskuinera|200px|Idazkera kuneiformea
**Kalamua** (latinez *calamum*, grezieraz kalamos καλαμος), kanabera huts bat da, bere muturrean oker moztua, antzinatean idazteko erabiltzen zena.

Landare baten zurtoinetik edo hegazti luma batetatik lortzen zen, izan ere, kalamu izena hartzen du, baita ere, hegazti baten azalean sartuta dagoen luma baten beheko alde hutsa.

Bere aurrekaria egiptoarra da, pintzel eran, baina bere jatorria greziarra da; Mendebaldean XII. menderarte erabili zen, aurretik, tintontzi batean sartuz erabiltzen zen, tinta, barnealdeko hutsunera kapilaritate bidez itsasten zelarik, eta, presio arin baten bidez, papiro, pergamino, eta, ondoren, paperean idazteko balio zuen.

Honetarako hegaztirik gogokoenak ziren ahate, indioilar, beltxarga eta beleen kanpo lumekin eginiko kalamuak, San Isidoro Sevillakoak jada aipatu zituen VI. mendean. Muturra mozten zen, modu biselatuan, aldizka, lumamoztaile batekin, zorrotz mantentzeko.

Uste denez, erromatarrek jada erabiltzen zituzten brontzezko lumak, lehen erreferentziak, XV. mendekoak diren arren, XIX. mendean asko hedatu zirelarik.

Kalamua, zaharkitua geratu zen altzairuzko luma asmatu zenean. Bryan Donkin ingeniari ingelesak patentatu zuen 1803an. Altzairuzko lumaxkak 1829an agertu ziren, urte batzuk beranduago oso ezagun egin zirenak. Gaur egun erabiltzen diren luma estilografikoen aurrekariak dira.

Arabiar kaligrafiaren idazketan, oraindik kalamua edo *galam*a erabiltzen da, egungo arabieraz ere arkatza esan nahi duena.

## Estiloa 
Beste idazketa tresna bat, modu okerrean kalamu deitua, estiloa edo puntzoia zen, zurtoin edo adar batetatik lortzen zena, betea zena eta puntan edo biselatuan amaitzen zena.

Mesopotamian erabili zen buztinezko taulatxoetan idazkera kuneiformea grabatzeko, hala deitua, bere ziri forma bereizgarriagatik.

Antzinako Erroman, estiloa edo puntzoia, ezkoztatutako materialetan idazteko erabili zen.

## Lapsus calami 
Akats bat idazketan, batzuetan, lapsus calami deitzen da, testu batean, hitz eginezko lapsus linguae baten baliokidea dena.

## Kanpo estekak
Kana (japoniera)

**Kana**, bi silabario japoniarrei erreferentzia egiten dien hitz orokor bat da: hiragana (ひらがな) eta katakana (カタカナ), piktograma txinatarretan oinarritutako karaktereak edo kanjiak (漢字) direnak, eta, gaur egun, ordezkatu edo lagundu egiten dituztenak.
thumb|300px|ezkerrera|Hiraganaren eboluzioa karaktere txinatarretatik abiatuta
Katakana, ohiko japonierara gehitu diren (edo ez) hitz eta izen atzerritarrak idazteko erabiltzen da. Adibidez, On Kixote, ドン・キホーテ (Don Kihōte) idaz daiteke.

Hiragana, batez ere, hizkuntzaren arlo gramatikalentzako erabiltzen da. Hitz bat (ohi japoniar jatorrikoa, eta ez txinatarra) irudikatzeko ere erabil daiteke, kanjiaren ordez.

Hiragana, txiki idaz daiteke oso ezagunak ez diren kanji karaktereen gainean edo eskuinean, euren ahoskatzea erakusteko: hau, furigana bezala ezagutzen da. Furigana, batez ere, haurrentzako liburuetan erabiltzen da, kanji ezagutza gutxi duten haur txikientzako literaturak baztertu egin dezakeen arren, eta hiragana, hitzak banatzeko espazioekin konbinatuz erabili.

## Kanpo estekak 
* Japoniako Kana Copybook (PDF)
Eskriba eseria

***Eskriba eseria*** —*Louvreko eskriba eseria* izenez ere ezaguna— Egiptoko V. dinastiako eskulturak eman zuen estatuarik nabarmenenetako bat da, eta Egiptoar zibilizazio osoko ospetsuenetako eta hobekien kontserbatuenetako bat. K.a.1 eta K.a. 2016. urteen bitartean zizelkatu zuten.

Egipto bere garairik loriatsuenean zegoen, eta piramideen eraikuntza alde batera utzi zen garai batean egin zen: artisauek zelai gehiago hartzen dituzte, hilobi eta tenpluek arkitektura konplexuago bat dute, eta artea objektu txikiagoez arduratzen da, eguneroko bizitza irudikatuz. Eskribak, estatu biziki zentralizatuan ezinbestekoak direnak, sarri irudikatuak dira.

## Lanaren azterketa 
thumb | ezkerrera| *Eskriba eseria*ren aurpegiaren xehetasuna.

Estatua hau, Saqqarako nekropolian aurkitu zen, Niloren mendebaldeko ibarrean dagoena, antzinako Menfis hiriaren parean, Egiptoko Antzinako Inperioaren hiriburua izan  zena, eta, uste denez, administrazioko maila altuko funtzionario bat irudikatzen du. Hilobi batetako gurtza kaperan jarria, estatuak, zeremonietan parte hartzen zuen eta hildakoarentzako ofrendak jasotzen zituen, eta, ondorioz, hil funtzio bat zuen.

Artistak, eskriba eserita eta hankak gurutzatuta zegoela eta hauen gainean luzatutako papiro bat duela idazten ari zen bitartean irudikatu zuen, eskriba bezala bere lana egiteko zorian dagoen bitartean, ondorioz, eskuan kalamu bat duelarik. Janzki gisa, shenti bat darama, non papiroa jartzen duen.

Kareharriz, harkaitz beiraz, kobrez eta magnesioz egina, bere aurpegia adi dago, eta bere begirada, bizia da; gorputzaren zati hau oso errealista da, masailgainak nabarmentzen dira eta masailak hutsik daude, begiek xehetasun ugari dituzten bitartean. Eskuak, xehetasunari nolabaiteko arreta jarriz zizelkatuak daude. Bere postura pixkat hieratikoa da, eta bere jarrera, zurruna. Forma ugari ditu, sabelaldean, bere loditasuna nabarmentzen dutenak. Bere kontserbazio egoera onak, antzinako polikromia ikustea ahalbidetzen du, kolore ezberdinen erabilpenarekin.

Antzinako Inperioko eskultura, jarrera nahiko hieratiko bategatik bereizten zen; eta, beraz, nahiko bitxia da lan honen errealismoa eta eskribaren loditasunaren irudikapena. Ez ohikoa da, baita ere, bere lana egiten ari dela irudikatzea. Errealismoaren beste xehetasun bat, begiak dira, oso xehetuak.

Gaur egun, estatua, Louvre museoan dago, Parisen.

Louvre-antiquites-egyptiennes-p1020382.jpg|Eskuen eta papiroaren xehetasuna.
The Seated Scribe, Louvre 13 September 2017 001.jpg|Albotik ikusita.
Seated scribe-E 3023-p1020377-gradient.jpg|Atzealdetik ikusita.
Scribe E3023 mp3h8778.jpg|Eskua.

## Ezaugarriak 
* Materiala: kareharri polikromatua.
* Begiak kuartzo zurizkoak, ebanozkoak eta harkaitz beirazkoak dira.
* Altuera: 53 zentimetro.

## Kanpo estekak 
*  *Eskriba eseria*ren deskribapena, Louvre museoaren webgunean.
* Hiru dimentsioko ikuspegia.
Disko-formako hilarri

**Disko-formako hilarri**ak, **disko-formako estelak** edo **hilarri biribil**ak hildakoen oroitzapenezko monumentua dira, Magreben, Sirian, Suedian, Frantzian, Italian, Espainian, Portugalen, Turkian, Errusian, Norvegian baina, batez ere, Euskal Herriko hilerrietan ikus daitezkeenak.

Ezagutzen diren lehendabizikoak XVI. mendea baino zaharragoak dira, batzuen ustez Goi Erdi Arokoak      

[thumb|250px|[Ainhoan dagoen disko itxurako hilarria]]
## Ezaugarriak 
Euskal Herrian, gainean idulki trapezoidal duen zirkulu-formako harriak osatuta dago. Zirkulua apaintzeko lauburuak, irudi geometrikoak (eguzki-ikurrak, adibidez) edo ikur kristauak (IHS -Jesukritoren monograma- edo Andra Mariarekin lotuak) edo irudi begetalak (arbolak) darabiltzate. Hildakoaren izena ez da ageri, baina batzuetan, familiarena bai. Harginek usaian ez zuten haien izenpea ezartzen hilarrietan.

XIX. mendea arte bertako harriak baliatzen ziren, ororen buru hareharriak, harlauzak ateratzeko eta zizelkatzeko errazagoak baitira.

## Ikus, gainera 
* Taula itxurako hilarriak
* Hilarri
* Pello Apezetxea Zubiri

## Kanpo estekak 
* Zarrabeitia, Pedro (2015) Estelas Discoidales Vascas - Hilarriak Cruces funerarias
Taula itxurako hilarri

[thumb|300px|eskuinera|[Larresoroko taula itxurako hilarria]]
**Taula itxurako hilarria** hilerrietan hildakoen oroitzapenezko taula itxurako monumentua da.

Europan leku eta garai askotan eginak izan dira, adibidez k. a. II. eta I. mendeetako ibero-erromatar hilarrietan edo Hungariako hilerri kalbinistetan. Euskal Herrian, zaharrenak XVII. mendekoak dira eta Kanbo, Haltsu, Jatsu, Larresoro, eta Uztaritzeko hilerrietan daude.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Disko itxurako hilarriak
* Hilarri

## Kanpo estekak 
* Philippe Veyrin: *"Systématisation des motifs usités dans la décoration populaire basque"*
Michael An Gof

**Michael Joseph** edo **Mighal Josep** (**Michael An Gof** bezala ere ezagutua, non  hitzak "errementaria" esan nahi duen kornubieraz; n hila), Thomas Flamankekin batera, 1497ko Kornuallesko matxinadaren buruetako bat izan zen.

Henrike VII. erregeak Eskoziako inbasioan gastatzeko zergak igo ondoren, matxinatuek Londreserako bidea hartu zuten protesta egiteko. Kornuallestarrek uste zuten inbasioa Ingalaterrako iparraldekoen kontua izan beharko zuela. Gainera uste zuten zerga erregearen kontseilari ustelen ideia izan zela eta horrexegatik Londresera abiatu ziren protesta egitera.

Blackheathera iristean, Londresetik gertu, An Gof eta beste matxinatuak erregearen armadaren aurka borrokatzera behartuak izan ziren Deptford Zubiko guduan. Bataila 1497ko ekainaren 17an izan zen Ravensbourne ibaiaren ondoan. Armadak matxinatuak aise hartu zituen mendean. An Gofek bataila ondoren Greenwichera ihes egitea lortu zuen baina preso hartu eta Londresko dorrera bidali zuten.

1497ko ekainaren 24an Thomas Flamankekin batera urkatu zuten Tyburnen matxinadan parte hartzeagatik. Ingelesek euren buruak pika baten gainean erakutsi zituzten Londresko zubian.

1997an Keskerdh Kernow 500 oroitzapenezko ibilaldia antolatu zuten matxinadaren 500 urteurrena ospatzeko. Horrez gain, St. Kevernen Flamank eta bien omenezko estatua inauguratu zuten eta Blackheathen oroitzapenezko plaka bat jarri zuten.

## Ikus, gainera 
* 1497ko Kornuallesko matxinada
* 1497ko Kornuallesko bigarren matxinada
* Thomas Flamank
Plymouth

**Plymouth** (euskarazko itsas tradizioan, Plemua) Devon konderriko hiria da, Ingalaterrako hego-mendebaldean kokatua, Ingalaterra Hego-Mendebaldea eskualdean hain zuzen. Bi ibaien ahoen artean dago eraikita, Plym ekialdean eta Tamar mendebaldean. Biak Plymouth Sound badia naturalean itsasoratzen dira.

## Klima 

## Plymouthtar ezagunak 
* John Hawkins (1532-1595), kortsarioa eta esklabo-trafikatzailea.
* Thomas Daley (1994-), olinpiar tranpolin-jauzilaria.

## Hiri senidetuak 
*  Brest (1963)
*  Gdynia (1976)
*  Novorossiysk (1990)
*  Donostia (1990)
*  Plymouth (Masachusets) (2001)

## Iruditegia 

Irudi:Plymouth Barbican and harbour.jpg|Plymoutheko itsas-portua
Irudi:Plymouth Civic Centre.jpg|Udaletxearen egoitza nagusia
Irudi:Cornwall Street, Plymouth.jpg|Cornwall Street kalea
Irudi:HMNB Devonport.jpg|Itsas base militarra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Plymoutheko Udal Kontseilua
Acebo

**Acebo** (extremadureraz ''L'Acebu'') Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 110 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 706 biztanle zituen 105,25 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Cadalso

**Cadalso** hurrengo gauzak izan daiteke:

## Leku-izenak 
* **Cadalso**: Kantabriako Valderredible udalerriko herria.
* **Cadalso**: Cáceresko probintziako udalerria.
* **Cadalso de los Vidrios**: Madrilgo Erkidegoko udalerria.

## Pertsona-izenak 
* **José Cadalso** idazle espainiarra (1741-1782).
Günzburg barrutia

**Günzburgeko barrutia**, Alemaniako Bavaria estatuko barruti bat da. Barruti mugakideak, iparraldetik hasita eta erloju orratzen zentzuan, honako hauek ditu: Dillingeneko barrutia, Augsburgeko barrutia, Unterallgäuko barrutia eta Neu-Ulmeko barrutia Bavariako estatuan eta Baden-Württemberg estatuko Alb-Donauko barrutia eta Heidenheimeko barrutia.

## Historia 
Goi Erdi Aroan, Burgauko konderriak gobernatu zuen eskualdea. 1213an, Bergeko jaunek erosi zuten konderria, ordutik, Berg-Burgau bezala ezagutu zena, baina alboko leinu honetako azken gobernaria 1301ean hil zen, eta Burgau (orain margraverri mailara igoa), Austriaren exklabe bihurtu zen. XVII. mendearen hasieran, hiriburua, Burgautik Günzburgera pasa zen, baina margraverriak izena mantendu zuen. Germaniako Erromatar Inperio Santua 1806an desagertu zenean, margraverria desagertu egin zen, eta honek hartzen zuen eskualdea, Bavariak bere lurraldera erantsi zuen.

Barruti hau, 1972an sortu zen, antzinako Günzburg eta Krumbach barrutiak elkartu ondoren. Günzburgek, bere hiri barruti estatusa galdu zuen eta barruti berriko hiriburua bihurtu zen.

## Geografia 
Danubio ibaiak eta honen ibaiadarrek bereizten dute barruti hau. Danubio, barrutiaren iparraldereneko zatitik igarotzen da, Günzburg eta Leipheim hiriak igaroz. Hegoaldetik datozen zenbait ibaiadar hartzen ditu, horien artean Biber ibaia, Günz ibaia eta Mindel ibaia. Barrutiak hartzen duen eremuaren zati handi bat, basoz josia dago; barrutiaren lurraldearen ekialdeko herena, Augsburgeko Mendebaldeko Basoen Natura Parkearen zati da.

## Herriak eta udalerriak 
Barruti hau, 6 herriz, 7 azokaz, 21 udalerriz eta 2 alde udalerri gabez osatua dago. Honako hauek:

**Herriak**
# Burgau
# Günzburg
# Ichenhausen
# Krumbach
# Leipheim
# Thannhausen

**Azokak**
# Burtenbach
# Jettingen-Scheppach
# Münsterhausen
# Neuburg an der Kammel
# Offingen
# Waldstetten
# Ziemetshausen

**Udalerriak**
# Aichen
# Aletshausen
# Balzhausen
# Bibertal
# Breitenthal
# Bubesheim
# Deisenhausen
# Dürrlauingen
# Ebershausen
# Ellzee
# Gundremmingen
# Haldenwang
# Kammeltal
# Kötz
# Landensberg
# Rettenbach
# Röfingen
# Ursberg
# Waltenhausen
# Wiesenbach
# Winterbach

**Alde udalerri gabeak**
# Ebershauser-Nattenhauser Wald
# Winzerwald

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cadalso (Cáceres)

**Cadalso** (extremadureraz *Cadarsu*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 108 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 547 biztanle zituen 7 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Cadalsoko Udalaren webgunea
Eljas

**Eljas** () Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 129 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.046 biztanle zituen 33 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Eljasko Udalaren webgunea
Cilleros

**Cilleros** (extremadureraz *Cillerus*) Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 1.897 biztanle zituen 208,2 km²-ko azaleran.

Caceresko provintziaren iparraldean dago kokatuta, Santa Olallako mendilerroaren hegalean,  hainbat landaketen artean, adibidez: olibondo, mahasti, haritz, artelatz. Caceresko probintziaren, herri zabalenetarikoa da, 208,2&nbsp;km2 edadura eta 481 m-ko altitudekin uraren nivela kontuan hartuta. Poblazioaren jatorria 1237-an sortu zen. Cilleros aletegi, bihitegi,garautegi, mandio esan nahi du.

## Historia 
Historiaurretik, populatze handia erakusten du gunea, hainbat  oinatz geratzen dira, esaterako, fuerteak leku estrategikoetan: El Castillejo, Valdecaballo, Santa Olalla.

Erromatar garaian herri txikiak aurkitu daitezke bi hiritar nukleoen artean: Coria eta Idanha-a-Velha (Portugal).

Erdi aroan Alcantarako Ordena alearen bilketaren lekua zen, horregatik bere izena.

1600 urteen artean Portugal eta Espainen artean hainbat gatazka gehien sufritu zuenetarikoa izan zen mugatik oso hurbil zegoelako.

## Ondareak 
* **Udalbatzaren etxea** , 1787an sortuta, Manuel Martin Rodriguez  arkitektoak proiektua sortu zuen.
* **Etxe Handi**a deituriko eraikina, hiru solairu ditu, XIX-garren mendean sortu zen eta esaten denez maitasunarengatik sortu zen. Urte batean dauden egunak beste ate eta leiho ditu.
* **Parrokiako Eliza** katolika, gure Apóstoleko andrea-rena. Arkitektua Pedro de Ibarra eta eraikigile maisua Francisco Hernández dira XVI-garren mendean sortu zen eta handik ez da ezer aldatu.

## Cillerostar ezagunak 
* Fernando Morientes, futbolaria (1976).
* Dario Bacas, injenierua (1845-1913).

## Festak 
* Blas Deuna, otsaileko 3-an (tokiko patroia). Meza eta prozesioa,  eskopetari tradizionalak, [txarangak,  bertsoak santuetara, ur-errearen eta perrunilaren degustazioa, ardo dastaketa eta kulturari buruzko ekintzak egoten dira.
* Navelongako birginaren erromesaldia, paskuako hurrengo igandean ospatzen da (jarlekuaren patroia). Mesa, prozesioa, enkante, lore eskaintza, dantza tipikoak eta landako janariarekin ospatzen da
* Gure Abuztuko Andrea, abuztuaren 15ean. Mesa, kirol aktibitate,  [bigantxak eta berbena herritarrak egoten dira.

## Kanpo estekak
Hoyos

**Hoyos** (extremadureraz *Hoyus*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 100 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 979 biztanle zituen 15 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Hoyosko Udalaren webgunea
Gata

**Gata** hiribildu bat eta Cáceresko probintziako udalerria da, Extremadurako autonomia erkidegoaren iparraldean kokatuta, Gatako mendilerroaren erdigunean, Torre de Don Miguel eta Villasbuenas de Gata herrien ondoan.

2025ko erroldaren arabera 1.335 biztanle zituen 94,18 km²-ko azaleran.

Gutxi gorabehera, biztanleen bi herenak Gatako hiribilduan erroldatuta daude, eta gainerakoek La Moheda de Gatan, kolonizazio-herri bat Villasbuenas de Gatako udalerriaren barruan, hegoalderantz, Moraleja aldean kokatuta.

Gatako udalerriak hiribilduko tituloa 1341 urtean jaso zuen eta Moheda de Gata, berriz, XX.mendean fundatu zen, KINak sortua.

## Toponimia 
Erromatarrek *Catóbriga* izendatu zuten, eta *Albaranes* arabiatar garaian.

## Zerbitzu publikoak 
### Hezkuntza 
Gatako hiribilduan eskola txiki bat dago, CRA Almenara.

Institutorik ez dago herrian eta aldiz, ikasleek *IESO Valles de Gata* (Gatako Haranak BHI) joan behar dira ikasketak egitera, Hoyosen.

### Osasuna 
Osasunean, bi kontsultategi daude, bata Gatako hiribilduan eta bestea La Moheda de Gatan.

Ospitaleko asistentziari dagokionez, hurbilen dagoena *Virgen de Argeme* Ospitalea da, Corian.

### Zahar-egoitza 
Geriatriko txiki bat dago, Sierra de Gata deituta, eta 40 oheak ditu.

## Jaiak eta erromeriak 
Herriko jaiak uztailaren 25ean, Santiago apostoluaren eguna da, herriaren patroia.

Abuztuko lehen igandean, ohitura da San Blas ermitaren erromeriara joatea, 5 kilometrora, Via Dalmacian, Gaztela eta Leondik kilometro gutxira dagoena.

## Kanpo estekak 
*  Gatako Udalaren webgunea
Athlone

**Athlone** (irlanderaz **An Baile Átha Luain**), Irlandako Errepublikaren erdialdean dagoen hiria da, Westmeatheko konderrien artean eta beraz Connacht eta Leinster eskualdeen artean dago, hala ere 1898an alde historikoa Westmeathi zegokiola erabaki zuen udalbatzak. Shannon ibaiaren ertzean kokatzen da, Lough Reeren hegoaldean. 15.558 biztanle ditu (2011).

Shannon ibaiaren mendebaldeko ibarrean dauden hiriaren auzoak berez Roscommoneko konderrian egon arren, hirira gehitu zirenez, Westmeath konderrira pasa ziren.

## Etimologia 
Irlanderazko '*An Baile Átha Luain* izenak "Luainen pasabideko herria" esan nahi du.

## Historia 
Kilometro askotan dagoen Shannon ibaiaren pasabide natural bakarra izanik, Athlonen berehala gaztelua eraiki zen, eta honetan dago herriaren jatorria. XII mendean zubia egin zen eta hau kontrolatzeko eraiki zen gaztelua Turloch Mór Ó Conor buruzagiak. Anglo-normandiarren erasoak jasan zituen eta inbaditzaileek gotorleku berria jaso zuten aurrekoaren gainean.

XVII mendeko gerratan irlandarrak jabetu ziren gazteluaz baina Charles Coote ingelesak berreskuratu zuen 1650an. 1690ean Bederatzi Urteko Gerraren barnean jakobitak zeuden Athlonen eta Gillen III.aren gudaloste ingelesen setioa jasan zuen herriak. 1691ean errenditu eta ihes egin behar izan zuten. Gaztelua ia erabat suntsiturik gelditu zen.

## Ondasun nabarmenak 
* Sean's Bar: Errekorren Guinness Liburuaren arabera Europako pubik zaharrena da, 900 urtekoa hain zuzen ere.
* San Pedro eta San Paulo eliza
* Ree aintzira

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
* Athloneko Eztabaidagunea. Bertako nahiz bisitarientzako topagunea.
* Athlone.ie - Bertako nahiz turistentzako argibidea.
* Athlone Online - Bertakoek bertakoentzako eginiriko webgune ez-ofiziala.
Günz ibaia

**Günz ibaia**, Danubio ibaiaren eskuinaldeko ibaiadar bat da, Alemaniako Bavaria estatuko Suabia eskualdetik igarotzen dena. 55 kilometroko luzera du eta Unterallgäuko barrutiko Lauben herrian jaiotzen da, Ekialdeko Günz eta Mendebaldeko Günz elkartzen diren tokian. Bi hauetatik lehenak 35 kilometro ditu, eta bigarrenak 30, eta Obergünzburgetik mendebaldera (Mendebaldeko Günz) eta hegoekialdera (Ekialdeko Günz) jaiotzen dira. Günzburg hiritik gertu, Danubio ibaian isurtzen ditu bere urak.

Ibai honek, Günz izotzaldiari izena ematen dio, Amerikan, nebraskarra bezala ere ezagutzen dena eta Pleistozeno garaiko lehena izan zena.

## Kanpo estekak
Serres

**Serres** Lapurdiko antzinako udalerria izan zen, Lapurdi Itsasegia eskualdean zegoena hain zuzen ere.

## Toponimia 
Historian zehar *Serres* toponimoa honela idatzi zuten:
* *Villa quœ dicitur Asseres* (1140 inguru, Baionako eskutitzak, 8. orrialdea)
* *Sanctus-Jacobus de Serres* (1691).

## Historia 
1792ko uztailaren 12an, Serreseko eliza, Senpereko parrokiko adarra bilakatzen da, legez.

Udalerria 1845ean desagertu zen. Bere lur-eremua bitan zatitu zuten: Azkaine eta Donibane Lohizune udalerrien artean.

## Demografia 
Iturria : Cassini proiektua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urkodoi

**Urkodoi** nortasun handiko Hazparneko auzoa da. Horrela ahoskatzen delako askotan **Urkoi** forman ere idazten da.

Entitate honetako biztanleei ematen zaien ezizena *Kopeta gora* da. Frantsesez *Urcuray* diote eta 1662ko Baionako elizbarrutiaren bilduman ''Saint-Joseph d'Urcuraye'' izena zuen.

## Historia 
Antzinean udalerria izan zen, Hazparneko Kantonamenduan eta Lapurdi Ekialdea eskualdean zegoena hain zuzen ere.

## Herritar ospetsuak 
* Luzien Etxezaharreta (1946 -) kazetari eta idazlea bertan jaioa da.

## Galeria 

Fitxategi:Urcuray Eglise.jpg|Auzoko eliza
Fitxategi:Urcuray (Hasparren, Pyr-Atl, Fr) monument aux morts.JPG|Gerran hildakoen oroitarria
Fitxategi:Urcuray Maison.jpg|Bernatenia etxea
Fitxategi:2006 12 31 Urcuray (1).JPG|Herriko pilotalekua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
20th Century Studios

**20th Century Studios** Ameriketako Estatu Batuetako zinema-produkzioko etxea da, The Walt Disney Company konpainiaren mendeko enpresa.

## Historia 
1935ean sortu zen, *Fox Film Corporation* eta *Twentieth Century Pictures* produkzio-etxeek bat egitean. Darryl Francis Zanuck zen lehendakariorde eta produkzio-zuzendaria, eta eragin handia izan zuen produkzio-etxearen estiloan. Haren gidaritzapean, garrantzi handia eman zitzaion gidoiari eta muntaketari; Estatu Batuetako historia aipatzen zuten filmak, gizarte-gaiak zituzten filmak, komediak, musikalak, *western*ak eta, batez ere, film beltzak egin ziren.

Zanuckek lankide ospetsu asko izan zituen: besteak beste, Nunally Johnson, Lamar Trotti, Kenneth McGowan, Philip Dunee gidoigileak; Tyrone Power, Gene Tierney, Maureen O'Hara, Dana Andrews, Gregory Peck, Richard Widmark, Marilyn Monroe aktoreak; eta John Ford, Henry Hathaway, William Augustus Wellman, Otto Preminger, Joseph Mankiewicz, Elia Kazan zuzendariak.

1960 inguruan, gainbehera izan zuen. 1976tik aurrera, ekoizle independenteekin lan egin zuen; arrakasta handiko telesail eta filmak ekoiztu zituen, besteak beste, *Star Wars* (1976, *Izarretako gerra*), ordu arteko zinemaren historian irabazi handienak eman zituen filma.

2019an The Walt Disney Company konpainiak erosi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arabako bandera

thumb|200px|eskuinera|Arabako bandera
**Arabako bandera** Arabako Foru Aldundiak Arabarako ofizialki onartutako bandera da. 14/1993 Foru legeak honela definitzen du:

Karmin-kolorea askotan Gaztelako Koroaren inguruan zebiltzan Erdi Aroko erakundeek erabiltzen zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arabako armarria

## Kanpo estekak
Gipuzkoako bandera

thumb|200px|eskuinera|Gipuzkoako bandera
**Gipuzkoako bandera** Gipuzkoako Foru Aldundiak Gipuzkoarako ofizialki onartutako bandera da. 6/1990 Foru legeak honela definitzen du:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako armarria

## Kanpo estekak
Baginako lubrifikazio

[thumb|200px| Une bitan, [bagina lubrikatu gabe eta lubrikaturik agertzen dituen alu bat.]]

Emakumeengan, **baginako lubrifikazioa** Bartholinen guruinetatik baginara kolore nabarmenik gabeko likido zertxobait itsaskorra eta usainduna, **baginako jario** izenekoa, isurtzen denean gertatzen da, sexu kitzikapen aldian bereziki, koitoan zakilaren sarpena erraza eta minik gabea izan dadin. Emakumearen hilerokoan zehar ere gertatzen da lubrifikazio baginala baina neurri txikiagoan, obulazioaren inguruan edo menstruazioaren aurretik batez ere.

Lubrifikazio eskasak koitoa oztopatzen du eta beraren ondorioz, sexu harremanean ari diren gizonek zein emakumeek sentikortasuna eta harremanean bilatzen den plazera gal ditzakete. Lubrifikazio eskasak osasun arazo baten sintoma izan daiteke, baina besterik gabe arazo puntuala denean, koitoa burutu nahi bada, baginarako lubrifikatzaile bat edo ahoko listua, cunnilingus delako praktikaren bitartez esaterako, erabil daiteke.

## Kanpo estekak
Moraleja

**Moraleja** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 85 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 7.919 biztanle zituen 147,6 km²-ko azaleran.

## Biztanleriaren bilakaera 
## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Moralejako Udalaren webgunea
Giltzatako

**Giltzatakoa** giltzak banaka edo multzoka gorde eta alde batetik bestera eramateko erabiltzen den tresna da. Bere elementu nagusia giltzek eduki ohi duten zulotik sartzen den uztai edo kate bat da, eta beste elementu batzuk ere eduki ditzake, bai apaingarri gisa, bai funtzio zehatzagoetarako.

Giltzatako arruntak metalez edo plastikoz egindako eraztun sinpleak dira. Apaingarri modura iruditxo txikiak, logoak, klubetako bereizgarriak edo beste edozein elementu estetiko eduki ditzake. Beste kasu batzuetan, tresnatxoak ditu zintzilik: argitxoak, iparrorratzak, txartelak, irekigailuak, labanak... Teknologia elektronikoa garatzen ari den heinean, lehen handiagoak ziren tresna elektronikoen miniaturazko bertsioak ugaritu dira giltzatakoetan, hala nola kalkulagailuak, USB memoriak, argazki-marko digitalak, etab.

## Kanpo estekak
Perales del Puerto

**Perales del Puerto** (extremadureraz *Peralis*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 98 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 982 biztanle zituen 36,28 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Perales del Puertoko Udalaren webgunea
Saint-Pierre eta Mikeluneko bandera

[thumb|200px|[Fitxategi:FIAV 111000.svg|20px Saint-Pierre eta Mikeluneko bandera ofiziala. Frantziako bandera]]
thumb|200px|Saint-Pierre eta Mikeluneko bandera ez ofiziala

**Saint-Pierre eta Mikeluneko bandera ofiziala** Frantziako hiru koloreko bandera da.

**Saint-Pierre eta Mikeluneko bandera**, Ipar Amerikan dagoen lurralde frantsesa, urre-koloreko ontzia azaltzen da, *Grande Hermine* ontzia irudikatzen duena. Ontzi horretan Jacques Cartier frantziarra iritsi baitzen 1535eko ekainaren 15ean uhartera. Ontzia fondo urdinean dago, eta zerua eta itsasoko urak irudikatzen ditu. Banderaren ezkerraldean goitik behera bertako herritarren jatorria adierazten duten banderak azaltzen dira: Ikurrina, Bretainia eta Normandiako banderak hurrenez hurren.

## Ikus, gainera 
* Saint-Pierre eta Mikeluneko armarria

## Kanpo estekak
Robledillo de Gata

**Robledillo de Gata** (extremadureraz *Robleíllu*) Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 131 biztanle zituen 31,07 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Giltza

**Giltza** edo **gakoa** sarrailak irekitzeko eta ixteko erabiltzen den metalezko tresna da. Ohiko giltzak bi atal ditu: sarrailan sartzen den hagatxoa, giltza bakoitzean forma berezia duena, eta burua edo heldulekua, erabiltzaileak giltzari heldu eta biratzea ahalbidetzen duena. Giltza bakoitza sarraila bat irekitzeko diseinatuta egoten da gehienetan, nahiz eta ate bat baino gehiagorako balio duten giltza nagusiak ere existitzen diren.
thumb
Giltzek segurtasun-sistema merke eta sinplea eskaintzen dute, nahiz eta segurtasun-maila oso handia ez izan. Etxeetara, ibilgailuetara, kutxetara eta beste hamaika elementutara sartzeko kautotze-metodoa osatzen dute, eta oso arruntak dira jabego pribatua nagusi den munduko eskualde guztietan. Sarri jendeak bere eguneroko jardueretarako behar dituen giltza guztiak aldean eramaten ditu, giltzatako batean.

## Tekla 
Hedaduraz, **giltza**, **tekla** (Heg.) edo **atzol** deritze hatzekin sakatuta ekintzaren bat egiten duten peza txikiei. Giltzak errenkadan edo multzoka bilduta daudenean, **giltzadi**, **klabier** (Ipar.) edo **teklatu** (Heg.) deritze. Horren adibide dira, adibidez, pianoaren teklatua edo ordenagailuetan hizkiak, zenbakiak eta beste ikur batzuk idazteko erabiltzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Carlow

**Carlow** (irlanderaz *Ceatharlach*) Irlandako Errepublikaren hego-ekialdean dagoen lurbarneko hiria da eta Carlowko konderriaren iparraldean kokatzen da, Dublinetik 84 kilometrotara. Hiriak 13.698 biztanle inguru ditu, baina metropoli eremua 23.030ra iristen da, horietatik 3.000 bat ikasleak dira. Barrow ibaiak hiria gurutzatzen du, Carlowko konderria eta Laoiseko konderriaren arteko muga historikoa delarik: 1898ko Bertako Gobernuaren Agiriak hiri osoa Carlow konderriaren barnean sartu zuen. Honela Carlow hiria Carlow konderriko hiririk handiena da eta bere erdigunea administratiboa da.

## Etimologia 
Irlanderazko *Ceatharlach* izenak bi jatorri izan ditzake. Lehenengoa irlandera zaharreko *cethrae* (abere) hitzean oinarrizten da. Bigarrena aldiz *ceathar* (lau) eta *loch* (laku) hitzetatik dator eta "lau laku" esan nahiko luke.

## Historia 
Brownshill Dolmenak erakusten duen bezala milaka urte dira ingurua populatua izan zela. VI eta VII mendeen artean hainbat monasterio eraiki ziren Carlow eta inguruan, hala nola St Mullin's eta Old Leighlin herrixketakoak. Saint Comgallek ere orduan altxatu zuen berea Carlowen. Leinsterreko Lorda zen William Marshalek Carlowko gaztelua altxatu zuen 1207-13 artean, ibaiaren pasabidea zaintzeko. gaur egun oraindik bi dorre zirkularrek eta horma batek zutik dirau.

[thumb|ezkerrera|250px| [Carlowko gaztelua]]
Ibaia zeharkatzeko lehenengo zubia Graiguecullen Bridge izan zen eta 1.569an eraiki zen. 1815ean zubia bota eta berria jaso zuten, eta Wellington Bridge izena eman zioten, urte hartan bertan Napoleon garaitu zuen Wellingtongo dukearen omenez.

XX mendean industrializazioa iritsi zen, Greencore konpainiak azukre lantegia ezartzean.

## Ondasun nabarmenak 
* Brownshill trikuharria
* Carlowko gaztelua
* Ducketts Grove: XIX mendeko Duckett familiaren jauregiaren aztarnak.

## Kanpo estekak 
* Carlow hiriko webgune ofiziala
Burgue-Erango-Erreiti

**Burgue-Erango-Erreiti** Euskal Herriko udalerri konposatu zahar bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Agaramont eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 46,1 kilometrora. Altuera 12 eta 166 metro artekoa da, eta 16,77 km²-ko azalera hartzen du.

Udalerria Burgue (herriko etxea dagoen tokian), Erango eta Erreiti herrietako lurrek osatzen dute. 1973ko urtarrilaren 1an sortu zen, aurreko hiru udalak desagertu zirenean, eta 1977ko azaroaren 15ean desegin zen, Erango eta Burgue-Erreiti udalerrietan banandu zenean.

Bertako biztanleak *burguetarrak*, *erangoarrak* eta *erreitiarrak* ziren.

## Izena 
Burgue-Erango-Erreiti beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

* frantsesez: *Bergoue-Arancou-Viellenave*
* nafar erromantzez edo aragoieraz: *Bergui-Arancón-Villanueva*
* okzitanieraz: *Bergüei, Aranco e Vièlanava* edo *Vergüei, Aranco e Vièlanava*

### Etimologia 
Udalerriaren izena osatzen duten herrien izenek osatzen dute, hau da, *Burgue*, *Erango* eta *Erreiti*, gidoi batez elkartuta. Hiriburua den herria, *Burgue*, da lehena. Frantsesezko *Erreiti* (*Viellenave-sur-Bidouze*) izenaren luzera dela eta, izen konposatua erabiltzen denean bakarrik murriztu da *Viellenave* partera, nahiz eta bakarrik dagoen herria izendatzeko forma osoa erabiltzen den frantsesez antzeko izenak dituzten beste herrietatik bereizteko. Prozesu hori gainerako hizkuntza erromantzeek errepikatu dute asimilazioz, okzitanieraz izan ezik, hizkuntza horretan koordinazioaren uztarketekin tradiziozko lotura mantentzen baita.

## Historia 
1973ko urtarrilaren 1ean Bidaxuneko kantonamenduko Burgue, Erango eta Erreiti antzinako udalerriak batu eta Burgue-Erango-Erreiti udalerria sortu zuten.

1977ko azaroaren 15ean udalerria desegin zen:
* Erango, berriro udalerri independente bihurtu zen
* Burgue eta Erreiti antzinako udalerriak elkarrekin jarraitu eta Burgue-Erreiti izeneko udalerri berria sortu zuten.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Agaramont
* Nafarroa Beherea

## Kanpo estekak
Saint-Pierre (Saint-Pierre eta Mikelune)

**Saint-Pierre** Saint-Pierre eta Mikeluneko Frantziako itsasoz haraindiko kolektibitateko bi udalerrietako bat da.

Halaber, udalerriaren burua kokaturik dagoen uhartearen izena eta uharte honetako herri bakarra ere bada. Kolektibitate autonomo honetako hiriburua da.

## Demografia 
2006ko Saint-Pierreko erroldak 5.509 biztanleko kopurua ematen zuen, hauetako askoren jatorria euskalduna, bretoia, normandiarra eta akadiarra da Saint-Pierre eta Mikeluneko banderan agertzen diren Ikurrina, Gwenn-ha-du (Bretainiako bandera) eta Normandiako banderek agertarazten duten bezala.

## Geografia 
Uharteko eta udalerriko tontorrik altuena le Trépied (207 m) da, ipar-ekialdean.

## Politika 
### Alkatetza 
## Ondasun nabarmenak 
* Ama Birjinaren estatuak.
* Desagertutako marinelei monumentua.
* L'Île aux Marins-eko eliza.
* Saint-Pierre katedrala.
* Saint-Pierreko museo-agiritegia.
* Aireportua

## Iruditegia 
### Itsas-portua 

Irudi:Port of saint-pierre, SPM.jpg|Saint-Pierreko itsas-portua.
Irudi:Ship in the harbour of saint-pierre, SPM.JPG|Itsasontzi bat Saint-Pierreko itsas-portuan.
Irudi:New ferry from norway arrives in saint-pierre.JPG|Norvegiako ferry bat Saint-Pierrera iristen.

### Negua 

Irudi:Winter in saint-pierre, SPM, blue house.JPG|Neguko irudia (1).
Irudi:Winter in saint-pierre, SPM, green house.JPG|Neguko irudia (2).
Irudi:Winter in saint-pierre, SPM, white house.JPG|Neguko irudia (3).

### Bestelakoak 

Irudi:SPM footballers 1984.jpg|Futbol-talde bateko jokalari gazteak Saint-Pierreko kaleetan (1984).
Irudi:LFVP.jpg|Saint-Pierreko aireko ikuspegia.
Fitxategi:Arena For That Basque Game St Pierre.JPG|'Zazpiak Bat' izena duen frontoia, Saint-Pierren.

## Herri senidetuak 
* 20px  Port-en-Bessin-Huppain (Normandia, Frantzia) 1976tik.

## Ikus, gainera 
* Saint-Pierreko aireportua

## Kartografia 
* IGN frantseseko 4799 S mapa (*Saint-Pierre Langlade*), 1:25.000 eskalakoa.

## Kanpo estekak 
*  Saint-Pierreko Udalaren webgunea
Egiptoko XXVIII. dinastia

**Egiptoko XXVIII. dinastia**k K.a. 404tik K.a. 399 arte iraun zuen.

Dinastia honek, gobernari bakarra izan zun, Amirteo edo Amenirdis izenekoa, Egiptoko XXVI. dinastiako errege saitarren ondorengoa zena. Amirteok, Artaxerxes II.aren aurkako matxinada bat zuzendu zuen, persiar erregea, Egiptoko zati batean garaile izan zena, lurralde askorik kontrolatzera iritsi ez zen arren. Amirteoren erregealdiari buruz ez da askorik ezagutzen, sei urte iraun zuena, eta ez da bere garaiko monumenturik aurkitu. Bere heriotza, Brooklyngo Papiro Aramearrean erregistratua dago.

XXVI., XXVII., XXIX., XXX. eta XXXI. dinastiekin batera, Egiptoko aro berantiarra osatzen du.
thumb|200px|Arte Egiptoarra
## XXVIII. dinastiako faraoiak 
## XXVIII. dinastiako kronologia 
Egiptologoek estimatutako kronologia:

* Faraoi bakarra: Amirteo K.a. 405/K.a. 401-K.a. 399

## Erreferentziak 
### Bibliografia 
* Jürgen von Beckerath (1964) Untersuchungen zur politischen Geschichte der zweiten Zwischenzeit in Ägypten. Ed. J.J. Augustin. ISBN 3-87030-059-0.

## Kanpo estekak
Amirteo

**Amirteo** edo **Amenirdis**, Egiptoko XXVIII. dinastiako faraoi bakarra izan zen, eta K.a. 404 eta K.a. 398 bitartean gobernatu zuen.

Sexto Julio Afrikano eta Eusebio Zesareakoaren arabera, Amirteos Saisekoak, 6 urteko erregealdia izan zuen. Amyrtes deitua da Eusebioren bertsio armeniarrean.

Egiptoko okupatzaile persiarrak garaitu zituen matxinada baten buru bezala Artaxerxes II.aren erregealdiaren hasieran.

Kronika Demotikoa bezalako dokumentu greziarretan eta Elefantinako judu elkartearen Papiro Aramearretan ematen den informazioari esker ezagutzen da.

Kronika Demotikoan, honako hau irakur daiteke: "Atzerritar mediarren (persiarrak) ondoren iritsi zen lehen erregea, Amenirdis faraoia izan zen".

Amirteok, Egiptoren zati bat baino ez zuen kontrolatzerik lortu. Bere heriotza, Brooklyngo Papiro Aramearrean erregistratua dago. Bere ondorengoa eta Egiptoko XXIX. dinastiako lehen faraoi eta sortzailea, Neferites I.a izan zen.
Croagh Patrick

**Croagh Patrick** (irlanderaz *Cruach Phádraig*) 764 metroko garaiera duen mendia da. Irlandako mendebaldean kokatzen da eta urtero 15.000 erromes inguruko gailurrerako erromesaldien lekuko da. Irlandako Errepublikako Mayoko konderriaren kostaldea eta Westport hiritik hurbil kokatzen da. Mayoko hirugarren gailurrik garaiena da Murrisk eta Lecanvey mendien ondoren.

Kondaira askoren arabera San Patrizio gailur honetara igo omen zen. Irlandako mendi ospetsuenetakoen artean dago bere inguruko kondaira eta kontakizun mitologikoak ere ugari, betiere lehen aipatutako santuaren ingurukoak direlarik.

thumb|700px|ezkerrera|Croagh Patrick mendiaren ikuspegi eder bat.

## Iruditegia 

Irudi:Reek-in-mist.jpg|Croagh Patrick mendia, uztaileko goizalde batean Lecanveytik ikusita
Irudi:Croaghpatrick.jpg|Croagh Patrick mendiaren ikuspegia Westportetik ikusita
Irudi:Croagh Patrick in 2002.jpg|Westportik hartutako beste ikuspegi bat
Irudi:St_Patrick_Mountain1.jpg|Gailurrerako bidezidorraren hastapena
Irudi:St_Patrick_Mountain2.jpg|Mendia bidezidorretik ikusita
Irudi:St_Patrick_Mountain3.jpg|Gailurretik hurbil
Irudi:Croagh-patrick-path2.jpg|Erromesa edo mendizalea gailurrerako bidean
Irudi:Croagh-patrick-chapel.jpg|Gailurrean kokatzen den Kapera

## Kanpo estekak 
* Croagh Patrickeko Bisitarien Gunea - Webgune Ofiziala
* Mayoko Museoaren webgunean Croagh Patricki eskainitako orrialdea
Egiptoko III. dinastia

**Egiptoko III. dinastia**, K.a. 2700. urtean hasten da, Sanakhtekin, eta K.a. 2630ean amaitzen da, Hunyrekin.

Egiptoko Antzinako Inperioa osatzen duten lau dinastietatik (III.etik VI.erarte) lehena da. Dinastia honetako faraoirik garrantzitsuena, bere erregealdian gertatu ziren gertaerengatik eta garrantzi handiko eraikinengatik, Djoser izan zen. Dinastiako gainontzeko erregeei buruz, ez da askorik ezagutzen, are oinordekotza ordena ere ez dago ondo zehaztua. Dinastia honen kanpo politikari buruz, modu sistematikoan Sinairen eta Nubia Beherearen kolonizazioa hasi zela nabarmendu behar da, bertako meatoki eta baliabide naturalak esplotatzeko.

### III. dinastiako faraoiak 
## Errege Zerrendetako erreferentziak eta datu arkeologikoak 
## Nabil Swelimen hipotesia 
* Oharra: "W erregea"k eta "X erregea"k, euren izenak ezagutzen ez diren Palermoko Harrian agertzen diren bi faraoiri erreferentzia egiten diete.

## III. dinastiako kronologia 
Honako egiptologo hauek estimatutako kronologia:

Lehen faraoia:

* Sanakht
** K.a. 2740-K.a. 2720 (Krauss)
** K.a. 2688-K.a. 2682 (Redford)
** K.a. 2686-K.a. 2667 (Ian Shaw)
** K.a. 2682-K.a. 2665 (von Beckerath)
** K.a. 2649-K.a. 2630 (Allen)
** K.a. 2647-K.a. 2628 (Malek)

Azken faraoia:

* Huny
** K.a. 2673-K.a. 2649 (Redford)
** K.a. 2637-K.a. 2613 (Ian Shaw)
** K.a. 2599-K.a. 2575 (Allen)
** K.a. 2597-K.a. 2573 (Malek)

## Kanpo estekak
Cavan

**Cavan** (irlanderaz *An Cabhán*) Irlandako Errepublikako Cavaneko konderrian kokatzen da. Hiria Irlandako uhartearen ipar-ekialdean dago, Ipar Irlandako mugatik oso hurbil. Hiri hau N3 errepidean zehar kokatzen da, honen bitartez hegoaldera Dublin hiriburuarekin lotzen du eta iparraldera berriz Enniskillen, Ballyshannon eta Donegal hiriekin. Cavaneko konderria sarritan *Breifni konderria* bezala ere deitua da.

## Etimologia 
Irlanderaz *An Cabhán* izenak "zuloa" esan nahi du.

## Historia 
XIII mendetik aurrera O'Reilly klanaren esku egon zen eremua. 1300 inguruan monasterio frantziskotar bat ezarri zen eta O'Reillytarrek gaztelu bat ere altxatu zuten Tullymongan muinoan garai hartan. Gazteluaren inguruan herria eratuz joan zen eta XV mendean Owen O'Reilly "Bizardunak" merkatu eskubideak lortu eta Dublin zein Droghedako merkatariak erakarri zituen.

1610an Jakue I.a Ingalaterrakoak herri eskubideak ematearekin batera O'Reillytarren indarrak gora egin zuen eta beren txanpona egiten ere hasi ziren.

XIX mendean hiriaren zabalkundea iritsi zen. *Farnham Street* kale zabala eraiki zuten bertan etxe aberatsak, eraikin publikoak eta elizak ezarri zirelarik.ç

## Ondasun nabarmenak 
* **Udaletxea:** Dublinetik ekarritako William Scott arkitektuak diseinatu eta 1910an ireki zuten. Arts and Crafts mugimendu arkitektonikoaren estilora eraiki zen hareharria erabiliz.
* **San Patrizio eta Felim katedrala:** 1942an bukatutako eliza neoklasikoa da. 1994ean Harry Clarkek egindako sei beirate gehitu zitzaizkion.
* **San Fethlimidh katedrala:** Cavandik gertu dagoen Kilmore herrixkako XIX mendeko katedrala da, aurrez XII mendeko eliza erromanikoaren gainean eraikia.

## Hiri senidetuak 
* 

## Iruditegia 

Irudi:Cavan town hall.jpg|Udaletxea
Irudi:Cavan Cathedral.JPG|San Patrizio katedrala
Irudi:KilmoreCathederal.jpg|San Fethlimidh katedrala

## Kanpo estekak 
* Cavaneko webgune ofiziala
NA-6342

**NA-6342** edo **Arellanoko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, N-122 errepidearen 7,90 kilometroan hasi eta Arellanoko udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 3,80 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Arellano

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Errepidearen ikuspegia Deikaztelutik gertu Google Street View-n.
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Alb-Donau barrutia

**Alb-Donau barrutia**, Alemaniako Baden-Württemberg estatuko barruti bat da. Mugakide, hegoaldetik hasi eta erlojuaren orratzen zentzuan, honako hauek ditu: Biberach barrutia, Reutlingen barrutia, Göppingen barrutia eta Heidenheim barrutia Baden-Württemberg estatuan, Bavariako Günzburg barrutia eta Neu-Ulm barrutia eta, azkenik, Ulm hiria.

## Historia 
Barruti honen historia, Ulm hiriaren eta Suabiako Juraren historiarekin lotua dago.

Alb-Donau barrutia, 1973an sortu zen antzinako Ulm eta Ehingen barrutiak elkartu ondoren.

## Geografia 
Ulm hiria, barrutiak berak inguratzen du. Alb-Donau barrutiaren hiriburu administratiboa da, baina, aldi berean, ez da barrutiaren zati.

Barrutiak, bere izena, Danubio ibaiagatik eta Suabiako Juragatik jasotzen du, alemanez Alb bezala ezagutzen dena. Danubio ibaia, barruti honetan, hegomendebaldetik sartzen da, barrutiaren hegoalde ingurutik igarotzen da eta Ulm ekialdetik irteten da. Danubio ibaiaren ertzetik iparraldera, barrutia, Suabiako Jurak zeharkatzen du. Mendilerroa, hegomendebaldetik iparrekialderako norantzan hedatzen da, Danubio ibaiaren ibilbidearekiko paraleloan, eta barrutitik beste aldera jarraitzen du. Danubioren ibaiadar batek, Iller ibaiak, Alb-Donau barrutiaren hegoekialdeko muga eratzen du, Ulmen Danubiorekin elkartu aurretik.

## Herriak eta udalerriak 
**Herriak**

# Blaubeuren
# Dietenheim
# Ehingen
# Erbach
# Laichingen
# Langenau
# Munderkingen
# Schelklingen

**Udalerriak**
# Allmendingen
# Altheim
# Altheim (Alb)
# Amstetten
# Asselfingen
# Ballendorf
# Balzheim
# Beimerstetten
# Berghülen
# Bernstadt
# Blaustein
# Börslingen
# Breitingen
# Dornstadt
# Emeringen
# Emerkingen
# Griesingen
# Grundsheim
# Hausen am Bussen
# Heroldstatt
# Holzkirch
# Hüttisheim
# Illerkirchberg
# Illerrieden
# Lauterach
# Lonsee
# Merklingen
# Neenstetten
# Nellingen
# Nerenstetten
# Oberdischingen
# Obermarchtal
# Oberstadion
# Öllingen
# Öpfingen
# Rammingen
# Rechtenstein
# Rottenacker
# Schnürpflingen
# Setzingen
# Staig
# Untermarchtal
# Unterstadion
# Unterwachingen
# Weidenstetten
# Westerheim
# Westerstetten

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NA-7015

**NA-7015** edo **Zizur Nagusia-Beraskoain errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, Donejakue Bideko autobidearen 5,47 kilometroan hasi eta NA-7110 errepideko 6,85 kilometrora arte doa (Arga ibaiaren ondoan). Errepidea 15,49 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Zizur Nagusia
* Zizur Zendea
* Zabaltza
* Beraskoain

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Errepidearen ikuspegia Larraiatik gertu Google Street View-n.
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Gatzapen

**Gatzapena** edo **koagulazioa** odola likido egoeratik solido bihurtzea da. Hemostasiaren atal garrantzitsua da, odoljarioak gelditu eta kaltetutako odol-hodiak konpontzeaz arduratzen dena, plaketa eta fibrinaz osatutako odolbilduak eratuz. Gatzapenaren gehiegizko asaldurak tronbosiak eta gutxiegizkoak odoljarioak eragin ditzake.

Gatzapena ugaztun guztietan ematen den prozesua da, nahiz eta gizakian aztertu den gehien. Bere beharrezko osagaiak plaketak eta gatzapen faktoreak (fibrinogenoa, esaterako) dira.

Gatzapena endotelioaren lesioa gertatu eta berehala jartzen da martxan. Plaketek tapoi bat sortzen dute lesioa izan den tokian. Hau lehen mailako hemostasia da. Aldi berean, bigarren mailako hemostasia gertatzen da: gatzapen fatoreen eraginez, fibrinogenoa (odol-plasman dagoen proteina urgarria) fibrina (proteina disolbaezina) bilakatzen da, plaketen tapoia sendotuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suabiako Jura

**Suabiako Jura** () Alemania hego-mendebaldean dagoen altuera ertaineko mendilerro bat da. Suitzako Schaffhausen kantoitik diagonalki hedatzen da Alemaniako Baden-Württemberg estatuan zehar Bavariako mugaraino, Ulmetik ipar-ekialdera. Geologikoki, Jura mendilerroaren zati da, hego-mendebalderantz Suitzako Jurarekin eta ipar-ekialdera Frankoniako Jurarekin jarraitzen duena.

## Geografia 
thumb|Hohenzollern gaztelua
thumb|"Runder Berg" mendia, Bad Urachetik gertu.
Antzinako mendiak, higaduraren ondorioz txikituak izan dira, eta, gaur egun, 800 eta 1000 metro arteko altueran aurkitzen diren goi ordokiak dira.

Zenbait ibaik zeharkatzen dute Suabiako Jura haran sakonak sortuz. Horietatik garrantzitsuena, eta Europako bigarren ibairik luzeena, Danubio da, bere goiko zatian (Oberedonau), konifero basoez estalitako ia bertikalak diren hormak alboetan dituen haran estu bat irekitzen duena. Neckar ibaiak, Rhin ibaiaren ibaiadarra dena, Jura zeharkatzen du bere iturburutik hasi eta Tübingen hiriraino, non muinoek lautadari tokia uzten dioten.

Suabiako Jurako klima, atlantikoa da, negu hotz eta uda epelekin. Euria, urte osoan zehar banatzen da, tokiren batzuetan, metro karratuko 2000 milimetrora iristen da eta ohikoak dira elurteak azarotik apirileraino. Uda, laburra eta epela da, oso gutxitan egoten da 25&nbsp;°C baino gehiagoko tenperaturarik. Landaretzarik ohikoena koniferoak dira, eta, haran hondoetan, hosto erorkorreko zuhaitzen basoak (pagoak eta haritzak) eta abereentzako larreak.

Giza presentzia Suabiako Juran oso bizia da. Herri garrantzitsuak, honako hauek dira:

* Albstadt
* Bad Urach
* Engstingen
* Gammertingen
* Münsingen
* Heidenheim
* Sigmaringen
* Göppingen
* Hechingen
* Reutlingen
* Rottweil
* Tubinga
* Ulm
* Balingen
* Blaubeuren

## Monumentuak eta toki turistikoak 
### Gazteluak 
* Hohenzollern gaztelua
* Lichtenstein gaztelua
* Singmaringeneko gaztelua
* Hohenneuffen gaztelua
* Hohenstaufen gaztelua (hondakinetan)
* Hellenstein gaztelua
* Teck gaztelua (hondakinetan)
* Hohenrechberg gaztelua (hondakinetan)

### Elizak eta monasterioak 
* Zwiefalten abadia
* Beuron abadia

### Beste toki turistiko batzuk 
#### Leizezuloak 
* Blauhöhle
* Bärenhöhle (hartzen leize-zuloa)
* Nebelhöhle (lainoaren leize-zuloa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lichtenstein gaztelua

**Lichtenstein gaztelua**, maitagarri ipuin estiloko gaztelu bat da, Honautik gertu dagoena, Suabiako Juran, Alemaniako Baden-Württemberg estatuan. Bere izen deskribagarriak, euskaraz, "harri argitsua" esan nahi du.

Historikoki, gaztelu bat izan zen 1200 ingurutik aurrera. Bi aldiz suntsitua izan zen, lehen aldiz, Reichskriegs izeneko gerran, 1311n, eta, bigarren aldiz, Reutlingen hiri estatuak, 1381ean. Gaztelua ez zen berreraiki, eta, ondorioz, hondakinetan geratu zen.

1802an, lurraldea, Frederiko I.a Württembergekoaren jabetzara pasa zen, bertan ehiza babesleku bat eraiki zuena. 1837an, lurraldea, aipaturiko erregearen iloba zen Wilhelm, Uracheko 1. dukearen jabetzara pasa zen, Württembergeko kontea ere bazena, nork, Wilhelm Hauffen Lichtenstein izeneko eleberrian inspiraturik, egungo gaztelua erantsi zion 1840 eta 1842 bitartean. Gazteluaren arkitektura neogotiko erromantikozko diseinua, Carl Alexander Heideloffena da.

Gaur egun, gaztelua, Uracheko dukeena da, baina bisitarientzako irekitzen da. Gazteluak, armajantzi eta arma historikoen bilduma handi bat du.

## Ikus, gainera 
* Neuschwansteingo gaztelua
* Liechtenstein gaztelua (Austrian. Antzerako izena duen harremanik gabeko gaztelua)

## Kanpo estekak