Acinetobacter baumannii

***Acinetobacter baumannii*** bakterio patogeno oportunista gram negatiboa da. Gaur egun, mundu mailan ezagutzen den infekzio nosokomialen eragile bakteriano nagusienetakoa da; antibiotikoekiko erakusten duen erresistentzia handiagatik. Ospitaleetan bere hazkuntza errazago azaltzen da, eta oraindik ez da infekzioaren tratamendu eraginkorrik aurkitu. Hargatik, azken urteotan asko ikerturiko mikroorganismoa da.
thumb|*Acinetobacter baumannii*-ren SEM mikrografia.
*Iraqibacter* izen arruntez ere ezagutzen da, Irak-eko militarren zainketa guneetan mikroorganismoak izaniko hedapena dela eta.

## Historia 
Mikroorganismoa lehenengo aldiz isolatu zenean (Beijerinck,1911) “*Micrococcus calco-aceticus*” gisa sailkatu zen. 43 urte behar izan ziren *Acinetobacter* generoaren baitan sartzeko (Brisou and Prevot, 1954). DNA-DNA hibridazio bidez (Bouvet and Grimnot, 1986) eginiko ikerketak jarraituz, egun *Acinetobacter* generoaren barruan 26 espezie daude (bederatzi espezie genomiko). Horietatik lau (*A.calcoaceticus*, *A.baumannii*, *Acinetobacter* 3 eta 13 TU espezie genomikoak)  fenotipikoki oso antzekoak dira, desberdintzeko zailak eta *ACB (Acinetobacter calcoaceticus* *baumannii)* konplexuaren baitan sailkatzen dira.

## Morfologia 
thumb|*Acinetobacter baumanni*-ren fase geldikorra. Koko itxura eta taldekaturik
*Acinetobacter baumannii* kokobaziloa dela esaten da, baina bakterio pleomorfikoa da, hau da,  bizi-zikloan zehar, etapa ezberdinetan forma ezberdina erakusten du. Fase geldikorrean aurkitzen denean, koko itxura nabariagoa erakusten du, eta askotan, taldeka agertzen da.
*Acinetobacter baumanni*-ren fase geldikorra. Koko itxura eta taldekaturik
Hazkuntza-fasean daudenean, 1,5-2,5 eta 1-1,5 μm bitartean neurtzen dute, eta jada kokobazilo itxura nabarmentzen da.

## Ekologia 
*Acinetobacter* generoko espezie guztiak ingurune guztietan bizi daitezkeela uste da, hainbat ur eta lur laginen aurrean erresistentzia erakutsi dutelako. *A.baumannii* ordea, ia esklusiboki ospitaleetako inguruneetatik isolatu da eta bere habitat natural zehatza ezezaguna da oraindik.

Mikroorganismoa, batik bat ehun hezeetan aurkitu da, hala nola, mukosan, edo agerian dauden azaletan *Acinetobacter* generoko beste espezie batzuekin batera.

*Acinetobacter* generoko espezieak, zenbait elikagaietan eta bereziki barazkietan ager daitezke. Hortaz, ospitaleetako janaria ere mikroorganismoaren itu izan daiteke. Oro har, ospitaleetan kutsatuta agertzeko arrisku gehien duten materialak gortinak, gaixoa altxatzeko tresnak eta atearen heldulekua dira. Arreta berezia behar du, halaber, arnasketarekin eta zaurien zainketarekin erlazionatutako tresnen (laringoskopioak...) desinfekzioak.

## Genoma 
Mikroorganismoaren material genetikoaren azterketak informazio ugari ematen digu. Aipatu bezala, *Acinetobacter* generoko espezien guanina-zitosina proportzioa %39-47 bitartekoa izaten da.

Genomaren osagaiei dagokionez, gene kodetzaile gehienak metabolismoari eta garraioari lotuta agertzen dira, eta gene kodetzailearen kantitate murritzena zelula zatiketara bideratutakoa da.

Genoma tresna baliagarria da *Acinetobacter* generoaren baitan espezie mailako identifikazioa burutu ahal izateko.  Halaber, ikusi da *A.baylyi* espeziearen BD413 trpE27 andui mutatua gai dela edozein *Acinetobacter*-en DNA-rekin kontaktuan bere forma basatira itzultzeko. Hortaz, konjugazio honen azterketak generoko espezieak identifikatzeko balio du. Ildo beretik, genoma-azterketaren tekniken bidez espezie mailako sailkapen zehatzak lor daitezke; kasu askotan azterketa fenotipikoak baino askozaz ere zehatzagoak direnak. Anplifikaturiko 16S rRNA genearen errestrikzio analisia (ARDRA), RpoB genearen sekuentziazioa eta AFLP (*amplified fragment lenght polymorphism*) dira teknika erabilienetakoak.

Mikroorganismoa oxidasa negatiboa izanik, ez dauka c zitokromo oxidasarik. Ezaugarri hau, Moraxellacea familia beste espezietatik bereizteko erabiltzen da.
thumb|Mikroorganismo bidezko lur kutsatuen bioerremediazioa.
Aipagarria da, 22-40&nbsp;°C bitarteko tenperaturetan bizi daitekeela, baina honen tenperatura optimoak 30-35&nbsp;°C bitartean daude.

## Epidemiologia 
*Acinetobacter* ospitaleetan oso ugaria izateko arrazoi nagusi bat dago: ospitaleetan antibiotikoen erabilera maiz burutzen denez, hauekiko erresistenteak diren bakterioen “hautaketa” burutzen da. Horrenbestez, antibiotikoekiko erresistenteak diren bakterioek bizirauten dute, inguruko baliabideak eskuratzeko lehia murriztuta gelditzen da eta populazioaren handipena arazorik gabe burutu.

*A.baumannii*-k bakterio gram negatiboek sortutako infekzioen %2-10 eragiten ditu. 2002-2007 urteen artean Estatu Batuetan infekzio kasuek nabarmen egin zuten gora, gehienbat immunogutxiegitasuna pairatzen zuten pertsonengan.
thumb|Ebakuntza gela bat. Operazioen osteko *A.baumannii* infekzioen heriotza tasa oso altua da.
Transmisio bide nagusiena ospitaleko material abiotikoak dira. Gainera, transmisio eta infekzio kasuek nabarmen egiten dute gora zainketa intentsiboetako unitateetan. Espainian, infekzioen %90 ospitaleetan eskuratutakoak dira eta soilik %4 ospitalez kanpoko guneetan. Infekzioen gehiengoa arnas bideetakoak dira (%39), larruazalekoak (%24) gernu-aparatuan (%23) eta gutxi batzuk odol hodietakoak (%3).

## Patogenizitate-mekanismoak 
Azken urteetan ikerketa ugari burutu diren arren, oraindik ere, bada zer aztertu *A.baumannii*-ren birulentzia-mekanismoen inguruan. Ikusi da adibidez, OmpA, kanpo mintzeko proteinak, patogenizitate handia duela. Proteina hau ostalariaren epitelio eta mitokondrioetara atxikitzen da. Hala, mitokondrioetako disfuntzioa eragiten du (puztu egiten dira) eta jarraian c zitokromoaren gehiegizko jariapena hasten da, apoptosomak eratuz. Erreakzio-kate honek, azkenerako, zelulen apoptosia eragiten du.

OmpA mikroorganismoaren gainazal-proteina ugariena da, eta hortaz, biofilmen eraketan garrantzia berezia hartzen du. Ikusi da fosfolipasa D eta C proteinek ere *A.baumannii*-ren birulentzian eragiten dutela. Erresistentzia gehigarria dira mikroorganismoarentzat eta honen toxizitatea handiagotzen dute.

## Erresistentzia-mekanismoak 
*A.baumannii*-k genoma aldatzeko gaitasun ikaragarria du eta honenbestez erresistentzia-mekanismoak eskuratzekoa ere bai. Bakterioen aurkako tratamendu ugari dauden lekuetan hazteko gai da, ospitaleetako zainketa intentsiboko guneetan adibidez. Ikusi da erresistentzia-gene asko sekuentzia motzetan pilatzen direla “ erresistentzia irlak” deritzen guneetan (Aba R izenez ezagutzen direnak). Gune hauetako transferentzia horizontala ematen da maiz. Tetraziklina, kloranfenikola, aminoglikosidoa eta aminozitolekiko erresistenteak diren irlak identifikatu dira. Hainbat erresistentzia mekanismo ezagutzen dira.

*A.baumannii-k*, biofilmak eratzeko duen gaitasunari esker, muturreko baldintza eta inguruneetan hazteko gai da. Biofilmak era ditzake baldintza abiotikoetan, ospitaleetako material esterilizatuan besteak beste; bai eta gure organismoko epitelio ehunetan.

Biofilmak  mikroorganismoen zelulen taldekapenak dira, eta hainbat exopolisakaridoz osatutako matrize batez inguraturik egoten dira. Matrize honek, babesa emateaz gain, substratura atxikitzeko gaitasuna ere ematen die.
thumb|Bakterio gram negatiboen horma zelularra. Bertan OmpA proteinak eta porinak ikus ditzakegu.
Antibiotikoak inaktibatzen dituzten entzima ezagunenak beta-laktamasak dira, penizilina eta zefalosporinak bezalako antibiotiko beta-laktamikoak hidrolizatzeko gai direnak. Carbapanem-ak, beta-laktamasen jarduera inhibitzeko sintetizatutako antibiotikoak dira berez, baina, ikusi da *A.baumannii,* OXA-51 taldeko entzimen bidez hauek suntsitzeko gai dela.

Antibiotiko asko eta asko mintzeko porinen bitartez sartzen dira zeluletara. *A.baumanni*i-k oso porina txikiak ditu ordea, eta honek tratamenduaren insertzioa are zailagoa bihurtzen du. Gainera, mintz zelularrean zenbait kanporatze-ponpa ditu, antibiotikoak ingurune extrazelularrera bideratzeko gaitasuna dutenak.

Honez gain, zenbait andui mutagenikok (gyrA eta parC geneak) mintzaren atxikimendu-guneetan aldaketa konformazionalak eragiten dituzte, antibiotikoekin lotzea oraindik ere gehiago zailduz. Azken ikerketen arabera, antimikrobiralen gehiegizko erabilerak ere anduien arteko konjugazioak eta erresistentzia faboratzen ditu.

## Tratamenduak 
Antibiotikoekiko garatutako erresistentzia dela eta, ez da batere erraza tratamendu eraginkorrak aurkitzea.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak