open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ukberri.net

eskuinera|thumb|200px|Ukberri.net-en mantxeta
**Ukberri.net** Uribe Kosta eta Erandioko albistegi elektroniko euskalduna da, Indymedia edota Sustatu moduko weblogetako kazetaritza eredua duena, irekia baina moderatua alegia. Erregistratuta dagoen edonork bidal ditzake albiste zein deialdiak.

Ukberri.net 2003ko azaroaren 8an sortu zen, Euskaldunon Egunkaria eta honen Bizkaia gehigarriaren desagerpenak utzitako lekua betetzeko asmoz. Gerora, eskualdeko komunikabide digital euskaldunen artean erreferente bihurtu da. Uribe Kostako Komunikabide Euskaldunak elkarteak kudeaturik dago gaur egun.

Eskualdean bertan egiten diren ekintzen gaineko agenda on-line bat ere badu Ukberri.net-ek.

## Kanpo estekak
Peru Magdalena

**Peru Magdalena Arriaga** (Durango, Bizkaia, 1980 - ) euskarazko idazle, bertsolari eta margolari bizkaitarra da.

Hainbat komunikabideetan parte hartzen du, hala nola, Ostiela!, Linterna Gorria, Putz eta beste aldizkari literario batzuetan ere. Honez gain, Euskadi Irratiko "Ipurtargia" irratsaioko "Little Arratia Klub irrati-nobela"n egon zen urte betez. Halaber, Durangaldeko Anboto astekarian zutabegile egon da bi urtetan.

Bi pintura erakusketa egin ditu: "Hara begire" eta "Samuraiaren hegaldia". Gainera, hainbat ekitaldi desberdinetako gidoilaria eta aurkezlea izan da. Shakespearen "The Tempest" antzerkia egin du. Anboto Irratiko "Plus eta minus" irratsaioa zuzendu zuen.

2005ean akzesita lortu zuen Igartza Sarian, *Lile* izeneko eleberriaren proiektuagatik.

## Bibliografia 
### Narratiba 
* *Lile* (Elkar, 2006). Igartza Sarian akzesita.
* *Egia esan* (Elkar, 2013).
* *Ametsondoa* (Elkar, 2017).

### Poesia 
* *Hutsik* (Elkar-Poesia, 2008)
* *Argia* (Elkar-Poesia, 2016).

## Beste esparru batzuk 
Pello Salaberriarekin batera "Hemen eta han" (2017) dokumentala egin zuen Euskal Herrian eta Kuban, Joseba Sarrionandia idazle herrikidearen biografiari buruzkoa. Bertan, elkarrizketatu dituzte Bernardo Atxaga, Ruper Ordorika, txikitako lagunak eta senideak eta kubatar euskara ikasleak, besteak beste.

## Ikus, gainera 
* Bizkaiko idazleen zerrenda
* Dokumentalak Euskal Herrian

## Kanpo loturak 
*  Peru Magdalena "Literaturaren Zubitegia"n
*  Peru Magdalena Euskal Idazleen Elkarteko webgunean
Melekeok

**Melekeok** Palauko 16 estatuetako bat da. 2005eko erroldaren arabera 391 biztanle zituen.

2006ko urriaren 7an Palauko hiriburua Koror hiritik Melekeokera mugitu zuten, Ngerulmud herrira hain zuzen. Hala ere, Melekeok estatuko hiriburua kostaldeko herri homonimoa da.

## Geografia 
Palauko uharterik handiena den Babeldaobeko ekialdeko kostako erdialdean kokatuta dago. Estatu mugakideak hauexek dira:
* Ngiwal iparraldean.
* Ngaremlengui mendebaldean.
* Nchesar hegoaldean.

Estatuaren barnealdean Ngardok, Palau eta Mikronesia osoko ur geza naturalez osatutako aintzirarik handiena dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Melekeok Palauko gobernuaren webgune ofizialean.
Arkipo

Arkipo (Tarento, Magna Graecia) - ?? ) Krotona iraultza eta jazarpenetik ihes egin zuen filosofo pitagoriko gutxietakoa izan zen, zenbakien sinbologiaz interes handia izan zuelarik.
Lisis Tarentokoa

**Lisis Tarentokoa** (Tarento, Magna Graecia - ??) Krotonako sarraskietatik ihes egin zuen filosofo pitagorikoa izan zen. Tebasen irakatsi zuen, Epaminondas izan zuelarik ikasle eta baita Filolaos ere. *Peri cosmou*-ko, hau da, *munduari buruz*ko, tratatu baten autore izan zela uste da, beste batzuen ustez Pitagoras berak idatzi bazuen ere. Pitagorikoek perfekzioa zein zenbakik adierazten zuen eztabaidatu zutenean, berak zenbaki hau ezezaguna izan behar zela esan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hipaso

**Hipaso Metapontokoa** (grezieraz Ἡιπαςυς ὁ Μεταπόντιον) Eskola pitagorikoaren kide izan zen filosofoa izan zen.

## Bizitza 
K. a. 500 inguruan jaio zen Metaponton, Magna Graeciako hiri grekoan, gaur egungo Italian. Zenbaki irrazionalen izatea frogatu zuela diote, pitagorikoek mundu oso zenbaki arrazionalen bidez azal zitekeela uste zuten garaiean. Hipasok pitagorikoen sekretuaren araua hautsi zuen zenbaki hauek existitzen zirela munduan zabaltzerakoan, hau dela eta, pitagorikoek hilobi bat eraiki zuten, haientzat hilik zegoela adierazteko.

Bere heriotzari buruz teoria ugari daude:

* Itsasoan hondoratu omen zen batzuen ustez.

* Beste batzuen ustez bere buruaz beste egin zuen bere arima aske utzi nahian, beste gorputz batean garbi zedin.

* Azkenik, batzuen ustez pitagorikoek fanatiko batzuek hil zuten, Pitagoras berak herio-zigorrera kondenatu baitzuen.

## Filosofia eta ekarpenak 
Pitagorikoen barruan bi talde zeuden: **matematikariak**, Pitagorasen dotrina ezagutzen zutenak eta Pitagoras berak zuzentzen zituena, eta **akusmatikoak**, dotrinaren oinarriak besterik ezagutzen zutenak eta Metapontoko Hipasok zuzenduak. Efesoko Heraklitoren irakasle izan zela uste da, honek bezalaxe *archea* (gauza ororen printzipioa) **sua** (aldaketaren metafora) zela pentsatzen zuelarik, pitagorikoek ez bezala. Hauen ustez zenbakiak ziren gauza ororen printzipioa.

Matematikan erro 2 ( \sqrt{2}) zenbakiaren irrazionaltasuna aurkitu zuen eta akustika eta erresonantziari buruz lanak egin zituen, horietarik brontzezko diskoekin eginiko saiakera batzuen testigantza iritsi zaigularik. Saiakera hauetan diskoen diametroa eta lodiera aldatuz harmoniak lortzen saiatu zen.

## Erreferentziak
Areta

**Areta** Arabako ipar-mendebaldeko Auzo bat da.

## Kokapena 
Bizkaia eta Araba arteko mugan dago. Aretako herrrian den Atxeta Bizkaiko Arrankudiaga udalerriaren barrukoa da; aldiz, beste guneak Arabakoak dira.

## Ondare nabarmena 
* Anuntzibai jauregia: 1941an eraikia, gaur egun jatetxea da.
* Anuntzibai zubia: 1741an eraikia, Altube ibaia zeharkatzen du eta izen bereko jauregiaren alboan dago.
* Bitorika zubia: XVII. mendean eraikia.
* Santa Ana eliza.
* San Migel baseliza: XVI. mendean eraikia, Anuntzibai jauregiaren alboan dago.

## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio auzo honi:

## Jaiak eta ospakizunak 
Aretako jaiak uztailaren 26an ospatzen dira Santa Anaren omenez.

## Iruditegia 

Irudi:Llodio_-_Palacio_Anuntzibai_06.jpg|Anuntzibai jauregia.
Irudi:Llodio - Areta 1.jpg|Aretako etxea.
Irudi:Llodio - Areta 8.jpg|Aretako tren geltokia.

## Kanpo estekak 
* Laudioko Udalaren webgunea
Ugarte (Laudio)

**Ugarte** Laudioko (Araba) auzo nagusietakoa da.

## Auzoko ondarea 
* Ugarte dorretxea: XV. mendean eraikia.

Bestalde, Ugarten erromatarren garaiko bi hilarri agertu dira. Hala ere, ondare historiko nagusia Erdi Aroko dorretxea da, Ugarte izenekoa, auzoari izena eman ziona. Lehenago eremu horri Goienuri deitzen zitzaion, garai batean Laudio ibarra osatzen zuten 4 aldeetako bat. Gaur egun, Goienuri izena du auzoko kale batek.

### Lamuza Parkea eta udal pilotalekua 
Laudioko kiroldegia Ugarten dago, bai eta udal pilotalekua eta liburutegia ere.

Udal pilotalekua Urkixoko markesak sortu zuen, gaur egungo Lamuza parkea bezala, eta bertan jauregi bat eraiki zuen, festa ugariren topaleku zena. Gaur egun ia birrinduta dago, baina oraindik ez da guztiz erori. Laudioko parkea antzina ukuilu bat izan zen, eta gaur egun 100 zuhaitz espezie baino gehiago daude bertan.

## Ospakizun interesgarriak 
Ekainean, San Ignazio torneoa edo Ugarteko futbito torneoa jokatzen da, Ugarteko kiosko batek eta taberna batek antolatuta. Torneo arrakastatsua da, talde eta ikusle ugari biltzen direlarik.

Aipatzekoa da ere uztailaren azkenengo egunetan auzoan ospatzen diren jaiak, San Inazioren omenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Ezagutu Laudio eta bere ingurunea», Laudioko Udalaren webgunean.
Gardea

**Gardea** Laudioko (Araba) auzo nagusietakoa da. Amurrioko bidean dago, baserriz betea. Auzoaren erdian eliza, gizartegunea eta hockeyko udal zelaia daude.

Auzoan Bilboko Renfe Aldirien Santa Kurutz Laudioko geltokia dago.

## Jaiak eta ospakizunak 
Auzoko jaiak maiatzaren 3an ospatzen dira, Santa Gurutzeren omenez.

## Ondasun nabarmenak 
* Katuxa jauregi barrokoa, XVII. mendekoa.
* Laudioko Zeramika eraikina, 1903an eraikitako teila fabrika ohia.

## Kanpo estekak 
*  Laudioko Udalaren webgunea
Lateorro

**Lateorro** edo **Latiorro** Laudio udalerri Arabarraren auzo nagusietakoa da. Gaur egun berrikuntza handiak izan ditu, hala nola eskailera mekanikoak tren geltokiaren ondoan dagoen tunelaren amaieran.

## Hezkuntza 
Lateorro Ikastetxea dugu Lateorro auzoan.Ikastetxe honetan haur hezkuntza eta lehenengo hezkuntza bakarrik lantzen da.Garai batean dbh ere bazegoen.

## Jaiak eta ospakizunak 
Lateorroko jaiak irailaren erdian ospatzen dira, San Bartolomeren omenez. Jaiek bi edo hiru egun irauten dute.

## Kanpo estekak 
* Laudioko udal webgunea
Eskopetarra

[thumb|250px|*Eskopetarra* ikusgai [Nazio Batuen Erakundearen egoitzan.]]

**Eskopetarra** eraldatutako errifle batez eginiko gitarra da, bakearen ikurtzat erabilia. Hitza gaztelaniaz sortu zen, *escopeta* (eskopeta) eta *guitarra* (gitarra) hitzak batuz.

Cesar Lopez bake-ekintzaile kolonbiarrak asmatu zuen 2003an, Bogotako El Nogal Clubeko atentatuaren ostean soldadu bat bere arma gitarra balitz hartzen ikusi zuenean. Lehenengo eskopetarra Winchester errifle eta Stratocaster gitarra-elektrikoa erabiliz egin zuen.

Hasiera batean bost eskopetarra egin zituen eta horietatik lau Juanes musikari kolonbiarrari, Fito Paez musikari argentinarrari, Nazio Batuen Erakundearen Garapen Programari eta Bogotako hiri-gobernuari oparitu zizkion. Bestea berarentzat gorde zuen. Beranduago, Juanesek bere eskopetarra saldu zuen 17.000 dolarren truke, diru horrekin pertsonako kontrako minen biktimak laguntzeko. Nazio Batuen Erakundeari oparitutako eskopetarra berriz, desarmatze-hitzaldi batean erakutsia izan zen.

2006an, Cesar Lopezek atzemandako 12 AK-47 metraileta erosi zituen eskopetar gehiago egiteko. Cesarren asmoa Shakira, Carlos Santana, Paul McCartney, eta Dalai Lamari oparitzea da. Halere, Dalai Lamaren kide batek Lópezen eskaintzari uko egin dio, ez baitu begi onez ikusten arma bat opari izatea.

## Kanpo estekak
Bagargi

**Bagargi(ak)** edo **Organbidexka** Zuberoako mendi-lepoa da (1.327 m), Larraineko lurretan, Iratiko oihanean. Ezterenzubitik (Nafarroa Beherea) 29,5 km-ra eta Larrainetik (Burdinkurutxetako lepotik) 8,8 km-ra.

Pirinioetako mendaterik gogorrenetakoa da. Hiru aldiz pasa da Frantziako Tourra bertatik: 1986, 1987 eta 2003an.

## Hegazti migratzaileen pasabidea 
Organbidexka pasabidea udazkeneko hegaztien migrazioaren ikusteko Pirineoko gune nagusietako bat da,

Hegazti gehiago pasatzen dira Lizarrieta mendatetik. Altitude baxuak klima jasangarriago bat ematen baitio horri. Organbidexkan egoten diren haize indartsuak ez daude Lizarrietan, ez eta Aldude inguruko Lindus-eko hezetasun handia ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* www.migraction.net Hegazti-migrazioen ataria Frantzian.

* Lizarrietako hegazti-kontaketa, babesa eta animazioa CPAL («Comptage, protection et animation à Lizarrieta») - cpal.migration.fr
* Lizarrieta www.migraction.net Lizarretako mendateko hegazti-migrazioen datuak.
Logibar

thumb|300px|eskuinera|Holtzarteko pasagunea, Olhadubiko arroilen gaindi.
**Logibar** Larraine herriko toki baten izena da (380 m), Zuberoan. Aterpetxe bat dago bertan, GR 10-eko geraleku garrantzitsuena dena.

Mendi ibilaldi ugariren abialekua da, besteak beste Holtzarteko arroilak eta hango zubira joateko bidea bertan hasten da. Halaber, bertatik Kartxela (1.982 m), Otsogorrigaina (1.922 m) eta Sardekagaina (1.893 m) mendietara igotzeko ere abiapuntutzat hartzen du hainbatek.

## Kanpo estekak
Albanyà

**Albanyà** Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 94,43&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 152 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
Hamar herritan banaturik dago:

## Demografia 

## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kirola 
#### GR 11 ibilbidea 
Pirinioetako hegoaldeko isurialdea aldenik zeharkatzen duen GR 11 ibilbidea udalerri honetatik igarotzen da.

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea
*  Albanyàri buruzko informazioa
Blanes

**Blanes** Kataluniako kostaldeko udalerria da, Selva eskualdean eta Gironako probintziaren hegoaldean kokatuta dagoena. 17,68&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 40.047 biztanle zituen, eta 38.813 2017an.

Costa Bravako leku bisitatuenen artean dago. Pirotekniaren nazioarteko lehiaketa Europa mailan ezagunenen artean dago, uztailaren azken astean antolatutakoa. 2008ko abenduan ezohiko enbata batek herriko portua gogor jo zuen, historia garaikideko okerrena 1950eko hamarkadatik.
 
## Geografia 
Ekialdean Lloret de Mar, mendebaldean Tordera, Palafolls eta Malgrat de Mar (Maresme) udalerri mugakideak ditu. Hegoaldean Mediterraneo itsasoa eta iparraldean Vilar (269 m) muinoa kokatuta daude.

Auzo tradizionalak La Plantera, Els Pins, S'Abanell, El Racó d'en Portes, Mas Marull, Quatre Vents, Els Pavos, Mas Borinot, Ca l'Aguidó, Sa Carbonera, Sant Francesc, Montferrant eta S'Auguer ditugu.

## Demografia 
## Alkateak 
* 1979 - 1987: M. Dolors Homs Bassols (PSC)
* 1987 - 1991: Fèlix Bota Gibert (CIU)
* 1991 - 1995: M. Dolors Homs Bassols (PSC)
* 1995 - 1999: Fèlix Bota Gibert / Ramon Ramos Atgimón (CIU)
* 1999 - 2003: Ramon Ramos Argimón (CIU)
* 2003 - 2007: Josep Marigó Costa (PSC)
* 2007 - 2011: Josep Trias Figueras (CIU)
* 2011 - 2015: Josep Marigó Costa (PSC)
* 2015 - : Miquel Lupiáñez i Zapata (PSC)

2003an, Euskaldunon Egunkariaren itxiera zela-eta, Blanesko Udala nabarmendu zen atentatu haren aurkako salaketan.

## Blanestar ezagunak 
* Antoni Palau i Verdera (1734-1793), medikua, naturalista eta botanikoa.
* Josep Cortils i Vieta (1839-1898): idazlea.
* Quim Torra (1962-), politikari subiranista.

## Irudi galeria 

Casa_del_poble_Blanes.JPG|Casa del Poble.
Font_g%C3%B2tica_de_Blanes.JPG|Iturri gotikoa.
BlanesSaPalomeraFocs2003.jpg|Su artifizialak Sa Palomeran.
Blanes_-_Motius_barri_del_Raval.JPG|Barri Raval.
Sa_Palomera_Rock.jpg|Sa Palomera Rock.

## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea
*  Blanesi buruzko informazioa
*  Blanes posta kodea.
L'Armentera

'''l'Armentera''' Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. Iparraldean eta ekialdean Sant Pere Pescador herri mugakidea du, hegoaldean Viladamat eta mendebaldean Torroella de Fluvià.

5,60&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 855 biztanle zituen.

## Ingurune naturala 
Aiguamolls de l'Empordà-ko natura parkea osatzen du. Fluvià ibaiaren itsasadarraren ondoan dago udalerria, kostaldetik oso gertu.

## Demografia 
## Herritar ezagunak 
* Alexandre Deulofeu (1903-1978), politikaria eta historiaren filosofoa.

## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda
* Costa Brava

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea
*  L'Armenterari buruzko informazioa
Francisco Mujika Garmendia

**Francisco Mujika Garmendia** "Pakito" edo "Artapalo" (Ordizia, 1953ko azaroaren 19a-) ETA erakunde armatuaren kide historiko gipuzkoarra izan da.

1987tik 1992 arte erakundearen buruzagitzan egon zen, garai hartako hainbat hilketaren ardura hartuz, tartean Bartzelonako "Hipercor" supermerkatuaren atentatu odoltsua.

1992an atxilotu zuten Bidarten. Denboran aurrera, 2004an beste kide batzuekin batera testu kritikoa sinatu zuen erakundearen ildoaren aurka, ezaugarri horiekin aurrera eramaten zen borroka armatua baztertuz. Hurrengo urtean ETAk erakundetik egotzi zuen.
Bonba-auto

eskuinera|thumb|250px|Vietnamgo gerrillarien bonba-auto lehertua, Saigon, 1965.

**Bonba-auto** bat eztanda bat sortzeko asmoz leherkariz betetako automobila da. Bonba-autoak, izenak dioen bezala, autoetan prestatu ohi badira ere, mekanismo bera erabili izan da kamioi, motor, bizikleta eta abarrekin. 

Leherkariak erraz ezkutatzeko aproposa denez, munduko hainbat talde armatuk, gerrillarik, talde terroristak nahiz armadak erabili dute. Euskal Herrian, ETAk maiz erabili  zuen, 80ko hamarkadan batez ere. Norbanako batzuek ere (1920an, New Yorken Mario Buda anarkistak, kasu) erabili izan dute bonba-autoa.

## Historia 
Historiako lehenengo bonba-autotzat 1905ean Abdul Hamid II.a Sultan Otomandarra hiltzeko erabilitakoa hartu ohi da.

Beste aurrekaria 1920ko irailaren 16an New Yorken izan zen. Dinamitaz eta metrailaz betetako zalgurdi batek eztanda egin zuen Wall Streeten, bonba-autoaren aurrekaria. 40 lagun hil eta kalte handiak eragin zituen AEBetako zentro finantzarioan. Egilea Mario Buda anarkista izan zen, zeinak militante anarkisten aurkako atxiloketa eta deportazioak mendekatzeko kapitalismoaren sinbolo zen gunea eraso ondoren, Italiara alde egin zuen. Bitartean, FBIk anarkista, komunista eta sindikalista oro susmagarritzat joz, haien aurkako errepresioa abiatu zuen. Geroztik Budaren asmakizuna eboluzionatuz joan da, gaur egunera iritsi diren bonba-auto sofistikatuenetara arte, suntsiketa handiko arma generikoa bilakatuz. Era guztietako talde iraultzaile, zerbitzu sekretu zein talde fundamentalista erlijiosok erabili dituzte atentatuak egiteko.

## Bonba-autoa Euskal Herrian 
Euskal Herrian ETAk maiz erabili du bonba-autoa, 1980ko hamarkada erdialdetik aurrera. Iparretarrak (IK) erakundeak ere behin erabili zuen, 1996an Baionan, Frantziako administrazioaren bulego baten aurkako ekintza batean, nahiz eta lehergailua poliziek indargabetu zuten.

Eskuin-muturreko talde parapolizialek, gutxitan bada ere, antzeko lehergailuak erabili izan dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bonba-autoaren historia, *Asia Times*.
*  Bonba-autoaren historia *Argia* aldizkarian
Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentzia

**Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentzia** edo **EANA** () Nazio Batuen Erakundearekin lotuta dauden organoetako bat da.

Erakunde hau Vienan hasi zen funtzionatzen, 1957ko uztailaren 29an. Urte bereko azaroan Batzar Nagusiak onartu egin zuen Agentziaren eta NBEren arteko harremana. Energia atomikoa mundu osoan bakea, osasuna eta garapena lortzeko erabiltzea bultzatu eta azkartu nahi zen honela.

Emandako laguntza helburu militarrekin ez dadin erabil dauka helburutzat. EANAk segurtasun nuklearrerako eta ingurugiroaren babeserako neurriak ezartzen ditu, kooperazio teknikoaren bidez herrialde kideei laguntzen die eta energia nuklearrari buruzko informazio zientifiko eta teknikoaren elkartrukatzea sustatzen du.

Garapen bidean dauden gobernuei laguntza emateko aholkulariak, ekipoa eta gaitasuna ditu. Ezagutza teoriko eta praktikoen transmisioa bultzatzen du, herrialde hartzaileek euren energia atomikoaren programak era eraginkor eta seguruan gauzatu ahal ditzaten.

Erradiazioen aurka babesteko segurtasun-neurri oinarrizkoak ere azaltzen ditu, eta praktika-araudiak argitaratzen ditu operazio jakin batzuen inguruan, material erradioaktiboaren garraioa barne.

2005ean Bakearen Nobel Saria eman zioten Mohamed ElBaradei bere zuzendariarekin batera.

Gaur egun ere EANAren egoitza Vienan (Austria) dago, eta 144 herrialde dira bertako kide.

## Kideak 
Vatikano Hiria eta Nazio Batuen Erakundeko herrialde asko EANAko kideak dira.

thumb|400px|Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziako kideak.
EANAko kideak ez diren herrialdeak:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

EANAtik erretiratu diren herrialdeak:
*  (1974–1994)
*  (1958–2003)

Onarpen-dokumentuen berrespena jasotzeko dauden herrialdeak:
*  (2004)

## EANAren presidenteak historian zehar 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  EANAren webgune ofiziala
*       Nazio Batuen sistemaren organigrama
UK

**UK** zenbait gauza izan daiteke:

* Uribe Kostaren eskualdearen siglak.
* Erresuma Batuaren ingelesezko siglak.

#### Komunikabideak 
* UK Uribe Kostan eta Erandion banatzen den aldizkari euskalduna da
* Ukberri.net Uribe Kosta eta Erandioko albistegi elektroniko euskalduna da.
* Ukdigitala Uribe Kostako albistegi elektroniko erdalduna da.

#### Kirolak 
* Ur Kirolak Donostiako arraun taldearen siglak.
Zorrizketan

**Zorrizketan** Lezamako euskara elkartearen izena da. Zorrizketan elkartea 1998an sortu zen, Lezamako hainbat euskaltzalek bultzaturik.

Txorierriko beste euskara elkarteekin batera, Totoan federazioan hartzen du parte eta Aikor aldizkaria argitaratzen du besteekin batera.

Hainbat lan egin ditu elkarteak azken urte hauetan. Horien artean nabarmenenak Mikel Zarate lezamar idazleari egindako omenaldia, Lezamako ondarea batzeko egindako lana (toponimia, Lezamako euskalkiaren berezitasunak jasotzea, ...) eta Ekidazu abesbatza bera sortzea.

## Kanpo estekak 
*  Zorrizketan elkartearen web txokoa (blog antzekoa)
Mikerroi

**Mikerroi** (jatorrizko japonieraz 鶴仙人 edo *Tsuru Sennin ?*) **Erroi Maisua** edo **Erroi Miragarri** Dragoi Bola manga eta animeko fikziozko pertsonaia da. **Mikerroi** Iratxo Dortokarekin batera munduko arte martzialetako maisu handiena da. Euskarazko bikoizketan emandako izen hau mikaren eta erroiren hitzen elkarketatik etor daiteke.

## Biografia 
**Mikerroi** beti izan da Iratxo Dortokaren arerioa. Mutaitorekin ikasten hasi zirenean ezagutu ziren. Gaztetatik nabari zitzaion bere jarrera makurra. Iratxo Dortoka eta Mutaitoren gainerako ikasleekin Satan Bihotz Txikiren aurka burrukatu zen. Galdu egin zuten ordea. Mutaito maisuak honen aurka borroka egin zuen eta larriki zaurituta geratu zen. Sendatzean entrenatzera alde egin zuen. **Mikerroi**orduan gaizkiaren indarraz jabetu zen, gaizkiaz edozer lor zitekeela ohartu eta bere bideari ekin zion. Ordutik, inoiz ez dio axola izan garaipena lortzeko erak, berarentzat garrantzitxuena aurkakoa irabaztea baitzen. Bere anaia gaztea Tao Pai Pai da, munduko hiltzailerik handiena.

**Mikerroi** Arte Martzialen 22. Mundu Txapelketan agertu zen lehenengoz. Bertara bere bi ikasleak, Ten Shin Han eta Chaoz, aurkeztu zituen, eta lehenengoaren bitartez Son Gokuk ustez bere anaia hil zuela jakin zuen. Hau jakitean mendekua nahi zuen, ezin baitzuen sinetsi Tao Pai Pai bere betiko etsaiaren ikasle batek hil zuela. Ten Shin Hanek eta Chaozek maisuaren gehiegizko ankerkeria eta maltzurkeriagatik honen ikasle izateari uko egin zuten. Arte Martzialen 23. Mundu Txapelketararte ez zen gehiago **Mikerroiren** berririk izan. Oraingoan bere anaiarekin agertu zen, gorputz atal ugari zibor bihurturik zegoela.

Txapelketa honen ondoren ez da pertsonaia hau gehiago agertu.
Ramiro Pinilla

**Ramiro Pinilla García** (Bilbo, 1923ko irailaren 13a - Getxo, 2014ko urriaren 23a) bizkaitar idazlea izan zen, Getxon bizi zena. Gaztelaniaz idatzi zituen bere liburu ugariak, eta 2006an Espainiako Narratiba Sari Nazionala jaso zuen, *Las cenizas del hierro* lanarengatik. Euskal Herrian gaztelaniaz idatzi duen idazlerik oparoenetako bat izan zen. 

## Bizitza 
Ramiro Pinilla García Bilbon jaio zen 1923ko irailaren 13an. Hala ere, Getxoko Andra Mari auzoan zituen sustraiak, Arrigunaga hondartzako Arrune baserrian eman baitzituen gerra aurreko udak, eta gerra bitarteko urtea. Haren hitzetan, "*umetan, hondartza hartan deskubritu nuen askatasuna*".

Gaztetan kromo bildumentzako testuak idatzi zituen. 1960an argitaratu lehenbiziko eleberria, *Las ciegas hormigas* izenburukoa; Nadal Saria eta Espainiako Kritika Saria irabazi zituen harekin. 1971n, finalista izan zen Planeta Sarian, *Seno* lanarekin, baina zirkulu komertzialetatik urruntzea erabakirik, argitaletxe txikietan argitaratu zuen bere obra gehiena, eta irakurle gehienentzat ezkutuko idazlea izan zen urte askoan.

Getxon kokatuta dagoen narrazio- eta eleberri-saila da, beharbada, gehien goraipatu dena: *Recuerda, oh, recuerda *(1975), *La gran guerra de doña Toda* (1978), *Andanzas de Txiki Baskardo* (1979), *Quince años* (1990) eta *Huesos* (1997). 

2005ean burutu zuen bere bizitzako lanik handinahiena: *Verdes valles, colinas rojas* trilogia (*La tierra convulsa*, *Los cuerpos desnudos* eta *Las cenizas del hierro* liburuek osatua). Euskal gatazkaren sorburu politikoak eta moralak aztertzen dituen lan horrek Euskadi Saria jaso zuen 2005ean, eta Kritika Saria eta Narratiba Sari Nazionala 2006an. 2013an bigarren aldiz irabazi zuen Euskadi Saria *Aquella edad inolvidable* lanarekin.

Getxon hil zen,
* Euskal Herriko erdal idazleak
* Gaztelerazko literatura
* Bilboko idazleen zerrenda
* Getxo kulturak Txiki Baskardo ipuin lehiaketa antolatu izan du 2017. urtetik aurrera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskarari ekarriak: Ramiro Pinilla, ekarriak.armiarma.eus
* Zabala, Juan Luis, Arrigunagako hondartzan ezagututako askatasunari atxikia (2010-08-11), berria.eus
Boadella i les Escaules

**Boadella i les Escaules** Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 10,76&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 241 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
Bi herritan banaturik dago:

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea
*  Boadella i les Escaulesi buruzko informazioa
Trolebu

**Trolebu** Aulestiko euskara elkartea da. 1989an sortu zen eta bi garai ezberdindu ahal dira bere ibilbidean: 1989-1995 eta 1995-gaur egun.

Lehen sei urteetan elkartearen dinamika erreibindikatiboa eta kulturala izan zen. Alde batetik, Aulestirako zerbitzuak eskatzen zituzten: mediku euskalduna, UEMAn sartzea, UEMAn sartu eta gero ohiturak sortzen joatea (irakurri eta idazteko), … Horiekin batera, beste zerbitzu batzuk ere eskatzen zituzten: herrirako autobusa, azpiegitura minimoak, … Izan ere, euren ustez, Aulesti euskararen erreserba moduan tratatu beharko litzateke eta euskararekin harremana duten gauzez gain, bestelako
zerbitzu eta eskakizunak ere bideratu behar zituen euskara elkarteak.

1995ean elkartea euren helburuak eta ibilbidea berdefinitu zituen. Eskari gehienak ase zeuden, eta beste bide batetik abiatzea erabaki zuten: kulturgintzan. Euren helburua, Aulestin kultura bizi-kalitate duina izatea da. Orain arte, ematean jarri dute indarra, baina iaztik aurrera produkzioari ere garrantzia ematen hasi dira: musika eskola sortu dute eta hurrengo urteetan antzerki eskola eta film laburren eskola eratzea dute helburu. Hilero 6 ekitaldi inguru antolatzen dituzte (3 umeentzat, 2 helduentzat eta 1 gazteentzat). Horrez gain, Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitzan ere hartzen dute parte, diru-bilketan eta banatzean.

## Kanpo estekak
Cabanes

**Cabanes** hurrengo gauzak izan daitezke:

## Geografia 
* **Cabanes**: Gironako udalerria.
:* **Cabanes**: udalerria osatzen duen herrietako bat.
* **Cabanes**: Castelloko udalerria.

## Kirolariak 
* **Mario Cabanes** FC Barcelonako jokalari ohia.
* **Paco Cabanes Pastor**, *Genovés I*, pilotari valentziarra.
* **José Cabanes**, *Genovés II*, pilotari valentziarra.

## Ikusi ere 
* Cabanès
* Les Cabannes
* Cabana
* Cabanas
* Cabañas
World Trade Center

**World Trade Center** edo **Dorre Bikiak** () Manhattango (New York) etxe orratz famatuak izan ziren. Minoru Yamasaki arkitektoak eta Leslie E. Robertson ingeniariak egin zuten eraikuntza proiektua 1961ean. Munduko eraikinik altuenak izan ziren 1972etik 1973era arte. Urte hartan Sears Dorreak altueran gainditu zien.

2001ean desagertu egin ziren mundua zur eta lur utzi zuen atentatu baten bidez.

## Historia 
* 1961ean lehendabiziko planoak aurkeztu zituzten.
* 1973ko apirilaren 4an inauguratu zituzten.
* 1975eko otsailaren 13an sutea hartu zuten dorrek.
* 1993ko otsailaren 26an bertan bonba bat ipini zuten.
* 2001eko irailaren 11n talde suizida batek gidatutako bi hegazkinek talka egin zuten dorreen aurka, biak ala biak guztiz suntsituz. Ia 3.000 hildako eragin zuen Al-Qaedak egindako atentatu honek.
* 2002an dorreak berreraikitzeko nazioarteko lehiaketa bat antolatu zen. Daniel Libeskind arkitektoak irabazi zuela jakin zen 2003an.

## Eraikinak 
World Trade Center merkataritza-gune erraldoia zazpi eraikinetan banatuta zegoen. Eraikuntza multzoko bi eraikin nagusiak Ipar Dorrea (1 WTC), Telekomunikazioen antena kontuan hartuta 527 metro zituena eta kontuan hartu gabe 417 metrokoa, eta Hego Dorrea (2 WTC), 415 metroko garaiera zuena.

Eraikin multzoaren erdian plaza bat zegoen, Austin J. Tobin Plaza izenekoa, 7 eraikinez inguratua. Plazaren azpian The Mall at the World Trade Center merkataritza-gunea zegoen. Bi dorreen artean Marriott World Trade Center (3 WTC) hotela zegoen. Plazan 4 WTC, 5 WTC eta 6 WTC eraikinak zeuden. Plazatik kanpo, baina bi zubirekin lotua, 47 solairuko 7 WTC eraikina zegoen.

Dorre biki biak 110 solairu zituzten, 3 WTC-ak 22 solairu, 4 eta 5 WTC-ak 9 solairu zituzten, 6 WTC-ak 8 solairu eta 7 WTC-ak 47 solairu zituen.

## Kanpo estekak 
*  WTC-ren webgunea
Finlandiako demografia

Finlandiak, 5 bat milioi biztanle ditu eta 15 km²-ko biztanle-dentsitatea, Islandia eta Norvegia ondoren, Europa osoko biztanle-dentsitate txikieneko herrialdea bihurtzen dutenak. Biztanleria, hego-mendebaldeko kostaldean kokatzen da batez ere, beste aldetik, Laponian, iparraldean, 2 km²-ko biztanle-dentsitatea dute.

Gaur egungo biztanleak, duela 4.500 urtean ehizatik eta bilketatik bizi ziren Eskandinaviako tribuetatik zuzenik datozela uste da, baina gehienek hauek, gaur egungo samiarrak zirela uste dute eta gaur egungo biztanle gehiena inguruetatik etorritako arraza nahasketaren ondorio direla. Izan ere, samiarrak, Zirkulu Polar Artikotik gora bizi izan dira duela 7.000 urte baino gehiagotik. Gaur egun, 4.500 inguru baino ez dira gelditzen Finlandian (Laponia Probintzian), eta gutxiengoen eskubideak dituzte, bere hizkuntza eta kultura mantentzen lagundu dutenak.

Hizkuntza nagusiak finlandiera eta suediera dira, nahiz eta azkenengoa %5ek baino ez duten hitz egiten. Suediak garrantzi handia izan du Finlandiako historian eta XIII. eta XIX. mendeetan hauek finlandiar kultura zapaldu egin dute. Hala ere, SESBi esker, hauen ondarea berreskuratzea lortu eta XIX. mende erdiko nazionalismo sentimendu sakon batek suediarren ondarea bigarren maila batean uztea lortu zuten.

## Hizkuntza 
Finlandiarrek finlandieraz hitz egiten dute, bertako hizkuntza nagusia baita.

Suedieraz hitz egiten dutenak badira, Åland Uharteetan eta Ekialdeko Bothniako kostaldeko herri batzuetan batik bat. Baina hauek, Finlandiako biztanleriaren %5a baino ez dira.

Finlandieraren erabilera gutxinika hazten dijoa, eta Europako hizkuntza isolatu bat izatetik geroz eta garrantzi gehiago izatera igaro da azkenengo urteetan. Hala ere, hazkuntza hau oso motel dijoa, kanpotik iritsitako inmigrazioa eta errusiera eta suediera bezalako hizkuntza garrantzitsuak ondoan izatearen ondorioz. Hala ere, Finlandiak Europa osoko inmigrante portzentajea gutxieneko lurraldeetarikoa dugu.

Iparraldean samiera hitz egiten duten tribuak daude, baina ez dira biztanleria osoaren baino %0,1ra iristen.

* Finlandiera: %87,95 (ofiziala)
* Suediera: %5,24 (ofiziala)
* Errusiera: %1,40
* Estoniera: %0,90
* Arabiera: %0,49
* Samiera: %0,04 (Laponian babestua)
* Besteak: %4,02

## Demografia 
eskuinera|200px|thumb|Biztanleriaren banaketa (eskubian emakumezkoak)
(2006 urte amaierako datuak)

* Biztanleria: 5.276.955
* Bizi itxaropena:
** Emakumezkoak: 82,8 urte
** Gizonezkoak: 75,8 urte
* Emankortasun tasa: 1,73 alaba/seme emakumeko (2007)
* Alfabetizazioa: %100

## Talde Etnikoak 
* Finlandiarrak: %85,15
* Suediarrak: %5,24
* Estoniarrak: %1,82
* Errusiarrak: %1,52
* Ijito: %0,91
* Irak: %0,60
* Txinarrak: %0,43
* Somaliarrak: %0,36
* Britainiar: %0,36
* Danimarka: %0,31
* Samiak: %0,18
* Tartaro: %0,02
* Besteak: %3,10

## Erlijioa 
* Sinisgabeak: %60,0
* Luteranismo: %34,2
* Islam: %2,7
* Beste batzuk: %2,0
* Errusiar Eliza Ortodoxoa: %1,1

## Kanpo estekak
Luise Rainer

**Luise Rainer** (Düsseldorf, 1910eko urtarrilaren 12a - Londres, 2014ko abenduaren 30a) Alemaniako aktorea izan zen, bitan emakumezko aktore onenaren Oscar sariaren irabazlea.

Alemanezko hainbat filmetan eta antzezlanetan agertu zen 1935ean MGM estudioek aurkitu baino lehen. Hollywoodera joanda eta ingelesa ikasita, 1935eko *Escapade* filma izan zen AEBetan egin zuen lehendabizikoa. Hurrengo bi filmengatik Oscar bana irabazi zuen. Hortik aurrera, hala ere, bere ibilbideak behera egin zuen, kritikariek gaizki hartu baitzituen. Hollywood 1944an utzi zuen, eta antzerkian lan egin zuen horren ostean.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Personaiak
Kilker

**Kilkerrak** edo **txirrita**k —edo **pintter**, **txirtxir**, **ttirritta**—, *gryllidae* familiako eta Orthoptera ordeneko intsektuak dira, gehienetan kolore ilunekoak eta gautarrak.

Matxinsaltoekin senidetuak daude, eta hauek bezala atzeko hankak jauzirako moldatuak dituzte. Matxinsaltoek beste jauzi egiten ez duten arren, gaitasun handiagoa dute lurrean arin korri egiteko. Lurpeko bizilekua zulatzen dute, amaieran gela esferikoa duen metro erdi baino luzeago den tunel estua berau. Bizilekuko sarrera ingurua garbi mantentzen dute, eta inguru horretan egiten dute arrek beraien kantua, emeak erakartzeko asmoz. Kantu hau hegoak elkarren kontra igurtziz egiten dute. Orojaleak dira, landare zein intsektu txikiak jaten dituzte.

## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Animalien hotsak

## Kanpo estekak
Castellfollit de la Roca

**Castellfollit de la Roca** Kataluniako udalerria da, Garrotxa eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 0,73&nbsp;km²-ko azalera du, txikiena Gironako probintzian, eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.043 biztanle zituen.

## Ingurune naturala 
Basaltozko labar ikusgarri batzuen gainean dago herriaren alde zahar osoa. Bertako basalto-harrobiak martxan dauden espainiar estatuko bakarrak dira.

## Biztanleriaren bilakaera 
## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*     Udalaren webgunea
*  Castellfollit de la Rocari buruzko informazioa
Modena

**Modena** ( ahoskatua; etruskoz: *Mutna*; ; emilieraz: *Mòdna*) Italiako iparraldean dagoen hiria da, izen bereko probintziaren hiriburua eta Emilia-Romagnako eskualdearen hiririk garrantzitsuenetarikoa dena. 180.080 biztanle zituen 2005ean.

Mundu osoan da ezaguna bertako ozpin gozo eta usaintsua, baltsamikoa deritzona. UNESCOk 1997an katedrala, Torre della Ghirlandina eta Piazza Grande Gizateriaren Ondare izendatu zituen.

## Mugakideak 
Modenak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Klima 
## Pertsonaia ezagunak 
* Enzo Ferrari (1898–1988), ingeniaria.
* Luciano Pavarotti (1935-2007), tenorra.
* Luca Cadalora (1963-), motoziklismo gidaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Modenako udaletxearen webgunea
Núria Pompeia Vilaplana i Boixons

**Núria Pompeia Vilaplana i Boixons** (Bartzelona, Katalunia, 1931ko maiatzaren 2a - 2016ko abenduaren 25a) marrazkigile eta idazle kataluniarra izan zen. Bere lehendabiziko marrazkiak goi-burgesiarekin kritikoak ziren. Gainera, eleberriak eta narrazioak idatzi zituen, baita komunikabideetan ere kolaboratu zuen. Horrez gain, telebista-gidoilaria izan zen.

2000. urtean meritu artistikoari Bartzelona Hiriko Urrezko Domina jaso zuen, eta 2007an San Jordiren Gurutzea.

## Lanak 
* *Maternasis* (1967)
* *Y fueron felices* (1970)
* *Pels segles dels segles* (1971)
* *La educación de Palmira* (1972)
* *Mujercitas* (1975)
* *Cambios y recambios* (1983)
* *Cinc cèntims* (1981)
* ''Inventari de l'últim dia* (1986)
* *Mals endreços'' (1997)

## Kanpo estekak
Castell d’Aro, Platja d’Aro i s’Agaró

**Castell d’Aro, Platja d’Aro i s’Agaró** Kataluniako udalerria da, Baix Empordà eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 21,74&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 10.376 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
Hiru herritan banaturik dago:

Udaletxea Platja d'Aron dago.

## Demografia 

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:10000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1250 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:250 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1857 text:1857
  bar:1860 text:1860
  bar:1877 text:1877
  bar:1887 text:1887
  bar:1897 text:1897
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2005 text:2005
  
PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1857 from:0 till: 2801
  bar:1860 from:0 till: 1453
  bar:1877 from:0 till: 1170
  bar:1887 from:0 till: 1197
  bar:1897 from:0 till: 1161
  bar:1900 from:0 till: 1185
  bar:1910 from:0 till: 1208
  bar:1920 from:0 till: 1182
  bar:1930 from:0 till: 1128
  bar:1940 from:0 till: 1088
  bar:1950 from:0 till: 1125
  bar:1960 from:0 till: 1358
  bar:1970 from:0 till: 2473
  bar:1981 from:0 till: 3774
  bar:1991 from:0 till: 4785
  bar:2001 from:0 till: 7112
  bar:2005 from:0 till: 9239
  
PlotData=

  bar:1857 at: 2801 fontsize:s text: 2801 shift:(-10,5)
  bar:1860 at: 1453 fontsize:s text: 1453 shift:(-10,5)
  bar:1877 at: 1170 fontsize:s text: 1170 shift:(-10,5)
  bar:1887 at: 1197 fontsize:s text: 1197 shift:(-10,5)
  bar:1897 at: 1161 fontsize:s text: 1161 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 1185 fontsize:s text: 1185 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 1208 fontsize:s text: 1208 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 1182 fontsize:s text: 1182 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 1128 fontsize:s text: 1128 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 1088 fontsize:S text: 1088 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 1125 fontsize:S text: 1125 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 1358 fontsize:S text: 1358 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 2473 fontsize:S text: 2473 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3774 fontsize:S text: 3774 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 4785 fontsize:S text: 4785 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 7112 fontsize:S text: 7112 shift:(-10,5)
  bar:2005 at: 9239 fontsize:S text: 9239 shift:(-10,5)

## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*     Udalaren webgunea
*  Castell-Platja d'Arori buruzko informazioa
Jarrai

thumb|Jarrai, KAS eta Segiren graffitiak Eibarren.
**Jarrai** Euskal Herriko gazte erakunde independentista eta sozialista zen. 1979ko maiatzaren 6an sortu zen, aurrekari bezala Euskadiko Gaztedi Abertzaleen Mugimendua (EGAM) eta Gazteria Abertzale Iraultzailea (GAI) izan zituen. Hego Euskal Herriko gazteen artean, Euskal Nazio Askapenerako Mugimenduaren, ezker abertzalearen erreferentea zen. Halaber, KASen gazteriatzat kontsideratua zegoen.

## Historia 
thumb|1994ko maiatzaren leheneko kartela.
1978ko udan HASI eta LAIA alderdietako (Garaiotan bi hauek KASen barruan zeuden) gazteak KASekin bat egiten zuten gazteak bilduko zituen erakunde bat sortzeko oinarriak jarri zituzten, gerora beste gazte independiente batzuk atxikitu zirelarik, behin-behinean *KAS gazteriak* izena hartu zuen antolakunde honek. Bizkaia eta Gipuzkoan hasi zuen bere jarduna eta gutxira Hego Euskal Herriko beste herrialdeetara ere zabaldu zen. Erakundea zabaltzen joan zen heinean eztabaida eta hausnarketak zabalduz joan ziren Euskal Herriko gazte mugimenduaren historia, EGAM eta GAI bezalako erakunde abertzaleen esperientzien inguruan, erakundearen izaeraren inguruan eta beste hainbat gaien inguruan.

1979an Jarraik bere Sorrera Biltzarra burutu zuen bi zatita egin zena. Urte bereko apirilean Leioako Unibertsitatean egindako lehenengo zatia delegatu izaera izan zuen eta Jarrai gazte erakunde abertzale sozialista eta autonomo bezala definitu zen eta eskubide osoko kide gisa KASen barneratzea erabaki zen, ulertuta "Euskal Herrian KASek osatzen zuela alternatiba demokratiko eta apurtzaile bakarra". Maiatzaren 6an Beasainen burututako bigarren zatian, militante guztiak parte hartu zuten eta lehen zatian onartutakoa berrestu egin zen. Sorrera Biltzar hau bukatuta Jarraik bere aurkezpen publikoa egin zuen urte bereko maiatzaren 10ean Bilbon.

1992an HASI alderdia disolbatzean KASen barruan birmoldatze prozesu bat hasi zen 1994an *Txinaurri* izeneko dokumentu bat osatzera eraman zuena eta ordurarteko KASen antolakuntza ereduari kritika sakonak egiten zuena, honek ASKren disoluzioa ekarri zuen eta KASetik LAB eta Jarrairen irteera.

2000. urtean Gazteriakekin batu zen Kanbon egin zen Gazte Topagunean, Haika erakundea sortuz. Haikaren ilegalizazioaren ondorioz gazte talde bat bildu eta Segi izeneko erakundea antolatu zuten. Espainiako Auzitegi Nazionalak ETArekin zerikusia duen talde terroristatzat hartzen du 2007tik.

2007ko otsailaren 4ean, Espainiako Auzitegi Goreneko deklarazio batetik ihesita zeuden Jarrai, Haika eta Segiko 19 lagunetik 18 atxilotu zituen Ertzaintzak Bilbon.

## Bitxikeriak 
1996an, Juan Maria Atutxak, Jarrai ilegalizatzearen alde agertu zen publikoki.

Atutxaren iritzian KAS, Egizan, Jarrai eta Amnistiaren aldeko batzordeak legez kanpo uztea gauza on bat izango zen.

## Ikus, gainera 
* Haika
* Ta Sugea
* Gazteriak
* Segi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Queens

**Queens** New Yorkeko (AEB) auzorik handiena eta bigarren populatuena da, Brooklynen ondoren. Izan ere, 2.256.576 biztanle zituen 2005ean.

Hiriko ekialdean dago kokatuta.

## Kirolak 
New York Mets beisbol taldearen estadioa auzo honetan dago. Bestela, USTA Billie Jean King National Tennis Centerrean urtero AEBetako Irekia izena daraman tenis norgehiagoka antolatzen da bertan.

## Aireportuak 
New York hiriko bi aireportu nagusiak, La Guardia Aireportua eta John F. Kennedy Aireportua Queens-en daude.

## Kanpo estekak
Groseko trinketa

**Groseko trinketa** Hego Euskal Herrian zutik geratzen den trinket zaharrena da, 1884an dokumentatua baitago. Hego Euskal Herrian, Elizondokoa da hurbiltzen zaion bakarra, nahiz eta geroagokoa den, 1894koa.

## Ezaugarriak 
Etxadi baten barruan dago, eraikin konplexu batean. Bere baitan jokalekua bera, etxebizitzak eta saltokiak hartzen ditu. Hiru erabilera horiek bateratzeko modua ere aski konplexua da: saltokiek behe-solairua hartzen dute, oso-osorik; horien gainean, kanpo-horma-arte estu batean (gutxi gorabehera 7,50 m-ko sakontasuna Kale Berrira, eta 9 m Iparragirre kalera), hiru etxebizitza-solairu daude; eta barnean, etxebizitzek erabat gorderik, trinketa bera, zeinaren jokalekua lehen solairuaren parean geratzen baita, saltokien gainean. Kale Berritik sartzen da trinketera, itxuraz behintzat beheko solairuko saltokitako bat izan behar zuen lekutik. Mantentzen diren egiturak ikusita, badirudi programa konplexu honetan ez zirela ongi bereizten erabileren arteko mugak, eta, adibidez, bizilagunen eskaileretatik pasa beharra zegoela ikusleen gunera iristeko, ez baita gaur egun bestelako komunikabide bertikalik antzematen. Kale Berriko 16. zenbakiko eskailera hiru mailekin lotzen duen ate bana dago: jokalekuko edo teilatuko maila, eta goiko bi balkoi jarraituak.

Trinket hutsa denak zabalean 9 m-ko solairua hartzen du (8 m frontisak, gehi itxitura-hormak), eta luzeran 37 m inguru. Bi isuriko estalki batek ixten du gunea, zureria mistoz eta burdinazko tenkaz egindako eta orientazioa luzetara duen gailur batekin. Gunea gutxi gorabehera 12 m garai da, trabarik gabe, estalkiko zureriaren oinarrietaraino. Eta 6 x 26 m-ko argizulo luzetarako handi batek argitzen du. Frontisa mendebaldeko ertzean dago, eta harlanduzko horma-atala mantentzen du. Orobat mantentzen dira ikusleentzako balkoi jarraituak dituzten bi solairuak, besodun mentsuletan oinarrituak, zurezkoak, dena ezkutatuta. Teilatua eskuinaldean zegoen –ohikoa izan denaz bestera–, eta horrek aditzera ematen du oso zaharra dela. Badago, baita ere, fraide koniko baten aztarna, instalazioa joko zuzenean erabili zen seinale. Hala ere, fraidea sostengatzen duen behe-txapako frontisak frogatzen du plekako jokorako erabiltzen zela.

XX. mendearen hasieran, zur-burdinazko egitura mistoko solairua egin zen, gunea bi solairutan banatzen duena, eraikina lantegi moduan erabili ahal izateko. Hori dela eta, geroztik ezin izan da pilota jokorik egin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Bronx

**Bronx** New Yorkeko (AEB) bost auzo nagusietakoa da, iparraldeen kokaturik dagoena.

1.357.589 biztanle zituen 2005ean.

## Historia 
1639an iritsi ziren lehenengo europarrak, Jonas Bronck baserritar suediarra izanda lehena bertan basetxea paratzen. Geroxeago, ingelesek lur zati horri ''"Bronck's Land"* ("Broncken lurra") izena ipini zioten, eta hortik dator gaur egungo izendapena.

## Geografia 
Bronxek  kilometro koadro ditu. Horietatik  ura dira. Beste  lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9304,14 da.

## Demografia 
2010eko zentsuan bizi ziren  pertsonetatik  txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian  dira.  beltzak edo afroamerikarrak.  amerikar natiboak ziren eta  Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak.  asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian  biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan  pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kirolak 
Auzo honetan dago New York Yankees beisbol taldearen estadioa.

## Zoologikoa 
Bronxen dugu AEBetako hiri barneko zoologikorik handiena.

## Musika 
Barruti hau da rap eta hip-hop musika moten sorlekua.

## Zineman 
Zinemaren bidez, Bronxen irudia auzo txiro eta baztertuarena eta delinkuentziak jotakoarena dugu.

Hainbat pelikula egin izan dute bertan kokatutakoak, tartean *A Bronx Tale'' (1993).

## Auzotar ezagunak 
* Lauren Bacall, (1924-2014), aktorea.
* Chazz Palminteri, (1952-), aktorea.

## Kanpo estekak
Staten Island

**Staten Island** (euskaraz "Estatuen uhartea" esan nahi duena) New Yorkeko (AEB) bost auzo nagusietakoa da, hegoaldeen dagoena eta biztanle gutxien daukana (475.014 pertsona 2005ean).

## Kanpo estekak
Cruïlles, Monells i Sant Sadurní de l'Heura

'''Cruïlles, Monells i Sant Sadurní de l'Heura''' Kataluniako udalerria da, Baix Empordà eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 99,83&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.270 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
Hogei gunetan banaturik dago:

Udaletxea Sant Sadurnï de l'Heuran dago.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea
*  Cruïlles, Monells i Sant Sadurní de l'Heurari buruzko informazioa
Vidrà

**Vidrà** Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 34,3&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 173 biztanle zituen.

1990ra arte Ripollès eskualdeko udalerria izan zen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*     Udalaren webgunea
*  Vidràri buruzko informazioa