Phyllis Kaberry

**Phyllis Mary Kaberry** (San Frantzisko, Kalifornia, AEB, 1910eko irailaren 17a – Londres, Erresuma Batua, 1977ko urriaren 31) gizarte antropologoa izan zen eta hainbat gizartetan emakumeen lana aztertzen jardun zuen.

Bereziki Australian eta Afrikan egin zituen ikerketekin, ikerketa antropologikoetan ikuspegi feminista izateko bidea erraztu zuen. Bizitza sakratuari eta Australiako emakume aborigenen rol esanguratsuari buruz egin zuen ikerketa gai eztabaidagarria izan zen; izan ere, landa-lanetan aritu zen lehen urteetan, gizonek argi eta garbi menderatzen zuten diziplina zen antropologia, eta gizonak bizitzako alderdi guztietan nagusitzat jotzen zituzten. Emakumeek gizartearen garapenean eta antolaketan zuten rol esanguratsuari buruzko frogekin laguntzen zuenez, Kaberry antropologo oso eragin handikoa eta garrantzitsua izan zela esan daiteke.

## Bizitza 
Kaberry San Frantziskon jaio zen. Gurasoak jatorriz Yorkshirekoak ziren, britainiar etorkinak. Kaberryren jaiotza baino piska bat lehenago emigratu zuten. Biak zientzialari kristauak ziren; aita arkitektoa. 1913an, Kaberry, gurasoak eta bi nebak Hegoaldeko Gales Berrira, Australiara, joan ziren bizitzera, eta, azkenean, Sydneyra. Kaberryk Fort Streeteko emakumeentzako Bigarren Hezkuntzako Institutura joan zen eta 1930ean Sydneyko Unibertsitatean sartu zen. 1933an Sydneyko Unibertsitatea Ingeles eta Filosofiako lizentziatura lortu zuen; baita ahalegin handiz Latin eta Historiakoa ere. 1934an Antropologiako Maistratza, Sydneyko Unibertsitatean eta 1938an doktoretza lortu zuen Antropologian, London School of Economics-en.

Graduondoko ikasle gisa egin zituen lehen urteetan, Kaberry Ginea Berrian interesatzen hasi zen. Aholkulariak interes hori bultzatu zuen, eta tesia gobernu-politikek bertako baldintzetan izandako eraginei buruzko ikerketan oinarritu zen.  Arazo hori Kaberryk Australian eta Afrikan egin zituen ondorengo lanetan agertu zen berriro. Geroago, 1939tik aurrera, Melanesiarekiko interesa berreskuratu zuen, Ginea Berrira bidaiatu zuenean, Sepik Barrutian Abelam herriaren gizarte-antolaketa aztertzeko. Dieta melanesiarrez ere interesatzen hasi zen, bereziki ñameak izan zuen rol nagusiaz. Zoritxarrez, Bigarren Mundu Gerraren ondorioek hango egonaldia laburtu zuten.

Behaketa parte-hartzailearen ikuspegia hartuta, Kaberry hainbat pertsona-talderen artean mugitu zen, eta, horrela, sakonki murgildu zen emakumeen eguneroko bizimoduan. Askotan, itzultzaile bat behar izaten zuen, eta berak beti aukeratzen zuen emakumerik berritsuena itzulpenekin lagun ziezaion,eta emakume aborigenen bizitzaren alderdi pribatuei buruz hitz egitera animatzera laguntzeko. Bere lanaren zati handi bat estazio klimatikoen mende egon zen. Urtaro lehorrean, Kaberry ganadu eta misiolari estazioetan bizi izan zen eta genealogiak bildu zituen hainbat kanpamendutan emakumeak elkarrizketatuz. Zalantzan jarri zuen urtaro lehorrean aborigenen tradizioari buruz egin zituen ikerketen zehaztasuna. Izan ere, bertakoak ez ziren pertsonek ezarritako abere- eta misiolari-estazioen barruko bizimoduak aldatu egiten ziren Europarekiko harremanaren ondorioz. Deskubritu zuen indigenen bizitza tradizionala garrantzitsuagoa zela urtaro hezean. Kaberry zeremonia tradizionalen eta benetako ohituren lekuko izan zen: "jatorrizko bizitza" lehen zen bezala ikusteko aukera. Kimberley eskualdean gizarte aborigena aztertu zuen hiru urte ingurutan, ahaidetasunean, erlijioan, emakumeen antolaketa ekonomiko eta sozialean eta harreman europarraren eraginean zentratu zen.

1950etik 1977ra, erretiroa hartu zuen urtean, antropologiako irakurlea izan zen Londresko University Collegen. 1951tik 1963ra Britainia Handiko eta Irlandako *Royal Anthropological Society-*ko kidea izan zen, eta 1965etik 1968ra lehendakariordea izan zen.

Karrera akademikoaren azken uneetan, Londresko University Collegen irakatsi zuen hizlari gisa, eta, ondoren, irakasle gisa. Erretiroa hartu eta urtebetera, halabeharrez alkoholarekin pozoituta hil zen Londresko bere etxean, 67 urte zituela. Kaberryren heriotzaren berri eman zietenean, urte askoan berarekin lan egin zuen Nso' komunitateak dolu zeremonia bat egin zuen haren omenez, eta hamar urte geroago Kaberry Ikerketa Zentroa sortu zuten bere eskualdean. Oxfordeko Unibertsitatean, Emakumeei buruzko Ikerketetarako Trans-Kultur Zentroak (CCCRW) hitzaldi bat ematen du bere oroimenean hiru urtean behin, emakumearen ikasketei egindako ekarpenak ohoratuz.*

## Ekarpenak 
Antropologiaren esparruan emakumeak aztertzen aitzindaria izan zen. Bere lanaren kritika etengabeak gainditzeko, akademia barruan borrokatu behar izan zuen. Emakumeek hainbat gizartetan duten balioari buruzko aurrekontzeptuak ezabatzeko grina eta dedikazioa, oso mesedegarriak izan dira azterketa antropologikoaren esparru hori garatzeko. Emakumeek beren komunitateetan egindako ekarpen esanguratsuak aitortu zituen, eta frogatu zuen emakumeak ez daudela gizonen itzalera mugatuta. Bere lanak pertsona antropologoen belaunaldiei eragin die, tartean Australiako Mendebaldeko  Unibertsitateko Sandy Toussainti, *Phyllis Kaberry eta Ni* (*Phyllis Kaberry y Yo)* lanaren egilea .

## Sariak eta aintzatespenak 
* Yale Stirling Fellowship.
* Carnegie Fellowship.
* 1957 Britainia Handiko eta Irlandako *Royal Anthropological* Society-ko Rivers domina.
* 1959 Britainia Handiko eta Irlandako *Royal Anthropological* Society-ko Ongietorri domina. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* AIM25: Kaberry, Phyllis Mary. 1910–1977, antropologoa  artxibatua, .
* Obituarioa: Phyllis Kaberry 1910–1977
* Biografien Australiar Hiztegia, On-line Edizioa: Kaberry, Phyllis Mary (1910–1977)
* E @ Universidad Estatal de Minnesota, Mankato – Phyllis Kaberry Museoa 1910–1977
* *Belardietako Emakumeak*