open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arlesko anfiteatroa

**Arlesko anfiteatroa** Frantziako hegoaldean dagoen Rodanoren Ahoak departamenduko Arles hirian kokatutako anfiteatro bat da, Okzitaniako Proventza eskualdean. I. mendeko erromatar eraikin bat da. 1981. urtean UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Historia 
80-90. urte bitartean eraikia izan zen, Erromako Koliseoa eraiki eta gutxira. Gaur egun zezenketa, antzerki eta musika emanaldietarako erabili ohi da.

## Eraikina 
Arlesko anfiteatroak 25.000 ikusleentzako edukiera du, osotara 136 metroko luzera du, hortaz bera eraiki eta handik gutxira eraikitako Nimesko anfiteatroa baina handiagoa da, halere aurreko anfiteatroa baino egoera kaxkarragoan dago.

## Zinema 
1998. urtean *Ronin* filman agertu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Arena d'Arles.JPG|Barnealdea.
Irudi:Arènes d'arles 2009.jpg|Arkupeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arlesko anfiteatroa Arlesko Udal webgunean ikusgai
San Bartolome gaueko sarraskia

**San Bartolome gaueko sarraskia** () higanoten aurkako sarraskia izan zen, 1572ko abuztuaren 23tik 24ra bitarteko gauean Parisen hasi zena. Hiriburuan zenbait egunez luzatu eta ondorengo asteetan hogei hiri baino gehiagotara hedatu zen. Katalina Medicik prestatu eta aitoren seme katolikoek eta beste zenbait herritarrek aurrera eraman zuten.

Frantzian XVI. mendean katolikoen eta higanoten arteko gerra luzean izandako gertaera bat izan zen San Bartolome gauekoa. Sarraskiak Frantziako gorteko erlijio eta politikazko istiluak zituen atzean.

## Historia 
Gaspard II.a Colignykoa higanoten buruzagia Espainiako erregearen kontra ari zen borrokan hegoaldeko lurraldeetan, Frantziako errege Karlos IX.aren eskaeren arabera. Katalina Medicik, Karlos erregearen amak, Colignyk bere semearengan zuen eragina ikusita, higanoten buruzagia hiltzeko asmo ezkutua izan zuen, eta hilketa prestatu zuen Guiseko etxe erromatar katolikoarekin batera.

1572ko abuztuaren 18an Katalinaren alaba Margarita (Margarita Valoiskoa), Henrike Nafarroako errege higanotarekin ezkontzekoa zen, eta hori zela eta higanoten aitoren seme talde handia iritsi zen Parisa. Colognyren kontrako hilketa-saioak huts egin zuen, baina Katalina berriz bildu zen aitoren seme talde batekin Tuileries jauregian, eta Parisen zeuden higanoten buruzagi guztiak hiltzea erabaki zuten.

Abuztuaren 24an Saint-Germain-l´Auxerrois elizako kanpaiak jo zuenean hasi zen sarraskia. Coligny bera izan zen hildakoetako bat. Louvren zeuden higanoten kontra ere erasoak izan ziren, eta hiriko higanoten dendak apurtu eta jabeak hil zituzten. Abuztuaren 25ean erregeak hilketei amaiera emateko agindua eman zuen arren, ez zen hala gertatu, eta probintzietara hedatu zen liskarra. Urriaren hasierara arte ez ziren istiluak amaitu, eta uste denez, Parisen bakarrik 3.000 hildako izan ziren. Sarraskiaren ondoren, herrialde protestanteetan katolikoen kontrako jarrera areagotu egin zen, eta haietan ere borrokak izan ziren. Handik aurrera protestanteek Joan Kalbinek proposatzen zuen aginpidearen aurreko mendekotasuna alde batera utzi, eta tiranoaren kontrako erasoak onargarritzat hartu zituzten.

## Ikus, gainera 
* Frantziako Erlijio Gerrak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  San Bartolome gaua Puntubi.com
*  Massacres during the wars of religion: The Saint Bartholomew's Day Massacre, a foundational event Massacres.org
*  Georges Goyau Saint Bartholomew's Day *Catholic Encyclopedia* (1913)
*  Massacre of St Bartholomew *Encyclopædia Britannica* (1911)
Méridako anfiteatroa

**Méridako anfiteatroa** () Espainiako Extremadura autonomia erkidegoko Badajozko probintzian dagoen Mérida udalerrian kokatzen den erromatar anfiteatro bat da.

Eraikin honek beste batzuekin batera Méridako arkeologia multzoa osatzen du.

## Historia 
K.a. 8. urtean inauguratu zen. Bertan gladiadoreen arteko borrokak ospatu ohi zirelarik. Gaur egun bertan antzerki ekitaldiak eta musika emanaldiak ospatu ohi dira.

## Eraikina 
Eraikinak elipse itxura du, 126 metroko ardatz nagusi bat eta 102 metroko ardatz txikiago bat du. Aldiz, barnealdeko hondarguneak luzez 64 metro eta zabaleraz 41 metro ditu.

## Kanpo estekak 
* Méridako anfiteatroa kudeatzen duen erakundearen webgunea
Ossian

[thumb|250px|eskuinera|Ossianen ametsa. [Jean Auguste Dominique Ingresen margolana (1813).]]

**Ossian** delakoa James Macpherson eskoziar olerkarien olerki sailetako narratzailea eta ustezko sortzailea da, Macphersonen arabera Eskoziar mitologian oinarritu omen zen. Berez Irlandar mitologiako Oisín pertsonaian oinarrituta dago, hau Fionn mac Cumhaill (ingelesez *Finn McCool*) delakoaren semea zen.

1760. urtean Macphersonek *Fragments of ancient poetry, collected in the Highlands of Scotland, and translated from the Gaelic or Erse language* ("Antzinako olerki- sailak, Eskoziako Lur Garaietan bilduak, eta Gaeliko edo Erseratik itzuliak") liburuan argitaratu zituen.

Nahiz eta olerki sail honek bere garaian harrera ona izan (Erromantizismo garaia), bere egiazkotasunaren inguruko kritikari asko ere agertu zitzaizkion, XX. eta XXI. mendean ere eztabaidak aurrera dirauelarik.

## Kanpo estekak
Sentinel (abestia)

**Sentinel** (euskaraz *Zentinela*) Mike Oldfield musikagilearen abesti bat da. 1992an *Tubular Bells II* diskoaren barnean kaleratu zuen.

## Kanpo estekak 
* *Sentinel* abestia entzungai
Wind of Change (abestia)

**Wind of Change** (euskaraz *Aldaketaren Haizea*) 1990. urteko Scorpions alemaniar rock musia taldearen abesti bat da. Talde horretako Klaus Meine abeslariak idatzi zuen eta 1991eko apirilean *Crazy World* diskoaren barnean kaleratu zen.

Abestia garai hartako Sobietar Batasunean gertatzen ari zen Perestroika barne mugimendua eta Gerra Hotzaren amaieraren aldeko ospakizun bat da. Abestiaren sortzeko ideia 1989. urtean alemaniar taldeak Mosku hiria bisitatzean sortu zen.

## Kanpo estekak 
* *Wind of Change* abestia entzungai eta hitzak irakurgai
De Dannan

**De Dannan** Irlandako folk eta zelta musika talde beterano bat da. Nahiz eta taldea berez Galway hirikoa izan, 1975an hiri hartatik hurbil dagoen Connemara eskualdeko An Spidéal udalerriko Hughes's Pub tabernan burututako emanaldi batzuen ondorioz sortu eta gaur egun ere ekinean dirau. Taldeak izena Irlanda mitologiako Tuatha Dé Danann kondairazko herri edo jendearen izenetik bereganatu zuen.

Taldea sortu zen garaiko lehenbiziko kideak Frankie Gavin (biolina), Alec Finn (gitarra, bouzoukia), Johnny "Ringo" McDonagh (bodhrana) eta Charlie Piggott (banjoa) izan ziren. Sarritan Dolores Keane abeslaria elkartzen zitzaielarik. Dolores Keane abeslariaz gain gerora bakarkako ibilbide arrakastatsuak izan dituzten beste bi abeslari ere talde honetako kide izan dira: Mary Black eta Maura O'Connell

## Diskografia 
* *De Danann* (1975)
* *Selected Jigs Reels and Songs* (1977)
* *The Mist Covered Mountain* (1980)
* *Star-Spangled Molly* (1981) (ikus *The De Dannan Collection*)
* *Best of De Dannan* (1981)
* *Song For Ireland* (1983)
* *The Irish RM* (1984)
* *Anthem* (1985)
* *Ballroom* (1987)
* *A Jacket of Batteries* (1988)
* *Half Set in Harlem* (1991)
* *Hibernian Rhapsody* (1995)
* *How the West Was Won* (1999)
* *Welcome to the Hotel Connemara* (2000)

## Ikus, gainera
* Irlandako musika

## Bideoak 
* De Dannan musika taldearen 1980ko emanaldia Aran Uharteetan - 1. Zatia
* De Dannan musika taldearen 1980ko emanaldia Aran Uharteetan - 2. Zatia
* De Dannan musika taldearen 1983ko emanaldia Galway hiriko Neachtains Pub tabernan - 1. Zatia
* De Dannan musika taldearen 1983ko emanaldia Galway hiriko Neachtains Pub tabernan - 2. Zatia
* De Dannan musika taldearen 1983ko emanaldia Galway hiriko Neachtains Pub tabernan - 3. Zatia
* De Dannan musika taldearen 1983ko emanaldia Galway hiriko Neachtains Pub tabernan - 3. Zatia

## Kanpo estekak 
* De Dannan musika taldearen webgunea
Ezker Anitza

**Ezker Anitza** Euskal Autonomia Erkidegoko alderdi politikoa da, Espainiako Ezker Batuaren erreferentzia erkidego horretan. Alderdian Euskadiko Partidu Komunista, Encuentro Plural Alternativo eta independenteak daude.

2012ko urtarrilean sortu zen, Ezker Batua-Berdeak alderdia bitan banatu zenean: Javier Madrazoren sektorea eta Mikel Aranarena. Madrazoren jarraitzaileek Ezker Batua-Berdeak siglak mantendu zituzten eta Aranaren sektorea IUrekin batu zen.

2011ko Espainiako hauteskunde orokorretara *Ezker Anitza-IU Los Verdes* izenarekin aurkeztu zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezker Batua-Berdeak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bonn Münster basilika

**Bonn Münster basilika** (alemanez *Das Bonner Münster* edo *Münsterkirche*) Bonneko eliza nagusia da. Estilo erromanikoan eraikia dago eta katolikoa da.

## Aurrekariak 
Basilikaren azpian aurkituriko nekropoliak eta hainbat jainkosen aldareak, dagoeneko erromatarren garaian leku erligiosoa bazela erakusten dute. Egurrezko tenplu txiki baten aztarnak ere aurkitu dira.

Bonngo merovingiar aberatsentzako hilerri bihurtu zen VI mendean. Karlomagnoren garaian *San Kasio eta san Florentzio kolegiata* eraiki zen eta Koloniako lehen apezpikua izan zen Hildebold izendatu zuten bertako buru. VIII mendean toki gehiago behar zela eta zabalkuntza lanak egin zituzten, batez ere hilerrian.

thumb|ezkerrera|250px
## Basilika 
1050an kolegiata zaharra bota eta katedral berria eraikitzen hasi ziren. renanian gurutze latinoa eta hiru nabe zituen lehenengotako eliza izan zen. XIII mendean bukatu zen eraikuntza 92 metrotako altuera duen dorrearekin.

Historian zehar hainbat kalte jasan izan ditu (suteak, bonbaketak...) eta sarritan berriztatu behar izan da. Honek basilikaren barnealdeko estilo nahasketa ekarri du, erromanikoaz gain gotikoa eta batez ere barrokoa agertzen delarik.

## Kanpo estekak
Miren Leanizbarrutia

**Miren Lore Leanizbarrutia Bizkarralegorra** (1956ko urriaren 4a, Aretxabaleta, Gipuzkoa) euskal herritar abokatu eta politikaria da. 

EAJko kidea, bere ibilbidean Oiartzungo alkatea (1991-1995), Gipuzkoako Batzar Nagusietako kidea, Gipuzkoako Foru Aldundiko Euskara Zuzendaria (1999-2003) eta Espainiako Senatuko kidea 2008ko eta 2011ko hauteskunde orokorretan.

2011ko urtarrilaren 18an Espainiako Senatuan Miren Leanizbarrutiak galizieraz Galiziako Alderdi Popularrekoa den María Jesús Sáinz galiziar senatariak aurretik osorik gaztelaniaz egin zuen partehartzeari erantzun zion (Sáinzek galizieraz egiteko aukera ere bazuelarik, Estatuko hizkuntza koofizialen erabilera estreinekoz baimendua baitzegoen). Berez, Leanizbarrutiak ia bere erantzun osoa euskaraz eman zuen, baina tartean Sáinzi galizieraz esaldi hau aipatu zion:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Miren Lore Leanizbarrutia - *Espainiako Senatua*
Montjuïceko hilerria

**Montjuïceko hilerria** (katalanez *Cementiri de Montjuïc* edo *Cementiri del Sud-oest*, eta antzina *Cementiri Nou*) Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen hilerri bat da. Montjuïc mendiaren hegoaldeko magalean kokatzen da, Bartzelonako portuari begira. 567.934 metro karratuko azalera eta 152.774 hilobi inguru ditu, hortaz, Bartzelona hiriko hilerririk handiena da.

Gaur egun burututako arkeologia lanen arabera Erdi Aroan leku honetan bertat soilik juduentzat zen hilerri bat omen zegoen.

## Historia 
1883ko martxoaren 17an inauguratua izan zen. Eraikuntza lan hau garai hartako bartzelonar burgesiak demografia hedapena eta bereganatutako ekonomia indarrari esker gauzatzea lortu ahal izan zen, eremu handi honek garai hartan Bartzelonako hiri osoan zabaldurik zeuden hilerri txikietako espazio faltari erantzuna emateko asmoz zuen, alde batetik inguruetako hiri presioaren ondorioz ezain baitziren gehiago zabaldu eta bestaldetik euren ehorzketa eta lurperaketa ahamen muga erabat gainditua gelditu baitzen. Honela bada, Poblenou, Horta, Sants, Sant Gervasi, Les Corts, Sant Andreu edota Sarrià barrutietako hilerriak hiriaren beharretarako txiki gelditu ziren, ondoren hilerri berri honi ein batean gauza berbera gertatuko zitzaion, hiriaren demografia hazi eta eremu librea amaitzen joan zen, beraz Bartzelona hiritik kanpo hilerri berri bat irekitzea beste konponbiderik ez zen, hau hiriko hilerri gisa erabiltzeko, hilerri hau Collserolako hilerria izango zen, jada Cerdanyola del Vallès udalerrian kokatua.

Hilerrian martxoaren 17ko eguna aipatzen duen plaka bat badago, hau izan baitzen hilerria bedeinkatu zen eguna. Hilerriaren planoetaz hiriko arkitektoa zen Leandre Albareda arduratu zen. Hilerriaren ezaugarri nagusiena alde batetik eklektizismoa da, eta bestetik Modernisme mugimenduari bide emango zion izaera berriztatzailea.

2004ean Bartzelonako Hilerrien Ibilbidea sortu zen, honen bidez hiriko hilerriei turismogune gisa bultzada emateko asmoz. Montjuïceko hilerria Poblenouko hilerriarekin batera ibilbide honetako zati da.

## Bertan lurperatutako jende ospetsua 
Hilerri honen historia luzean zehar, bertan Kataluniako gizartearen arlo ezberdinetako jende esanguratsua edo ezaguna lurperatua izan da. Hona hemen adibide nabarmenenak:

## Iruditegia 

Irudi:Cementiri Montjuïc.jpg|Hilerria Montjuïc mendiaren gailurretik ikusita.
Irudi:DurrutiTomba.jpg|Buenaventura Durrutiren hilobia.

## Kanpo estekak
Derioko apaiztegia

**Derioko apaiztegia** Derion dagoen eraikin baten izena da. Gaur egun, **Arteaga centrum** deitzen zaio ofizialki eraikinari. Bizkaiko eraikinik handiena da.

## Historia 
Eraikina 1930ean hasi ziren eraikitzen, ospitale psikiatrikoa izateko asmoz. Eraikin lanek hainbat atzerapen izan zuten, eta inoiz ez zen ospitale bihurtu. Espainiako Gerra Zibilak iraun zuen bitartean, Eusko Gudarostearen biltoki eta gordelekua izan zen. 1937ko maiatzean bonbardatu zuten baina kalte eskasak izan zituen.

Gerra Zibilaren ondoren bertan behera gelditu zen ospitale proiektua. Eraikina izan behar zuen lau eraikinetik bi baino ez ziren eraiki.

Gauzak horrela, 1955etik aurrera eraikina apaiztegi gisa erabiltzen hasi zen. Dena den, seminarioaren bizitza laburra izan zen. Bere jaiotzatik Bilboko elizbarrutian izandako arazo anitzez gain, apaizgaien kopurua gutxituz joan zen. Horrela, 1975ean Seminario Handia itxi zen eta beranduago ikastetxe bezala erabiltzen zen Seminario Txikia ere. Une honetatik aurrera erakunde kultural ezberdinek izango dute bertan bere egoitza: Seminarioaren liburutegia, Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa, Irakasle Eskola, Labayru ikastegia, Bizkaiko eliz artxibategia…

1990ean, lur batzuen arteko trukearen bitartez, Seminarioaren jabetza Bilboko Elizbarrutiaren eskuetan geratu zen. 1995ean Arteaga Centrum sortu zen eta bere berrikuntza osoa hasi zen eraikina enpresa ezberdinei alokatuz. Komunikazioei dagokienez, leku apartan dagoen eraikin hau ia erabat berriztatua dago gaur egun eta enpresa ezberdinak, kirol guneak, hotelak eta jatetxeak hartzen ditu bere baitan.

erdian|thumb|350px|Derioko apaiztegiaren airetiko ikuspegia

## Kanpo estekak
1891 zineman

## Gertaerak 
* William Kennedy Dicksonek filmak sortzeko lehen estudiorako lanak gidatzen ditu West Orangen (New Jersey), Thomas Edisonen konpainiarako. *Black Maria* zuen izena.

## Filmak 
* *Dickson Greeting*
* *Duncan and Another, Blacksmith Shop*
* *Duncan or Devonald with Muslin Cloud*
* *Duncan Smoking*
* *Men Boxing*
* *Monkey and Another, Boxing*
* *Newark Athlete

## Jaiotzak 
* Otsailaren 9a - Ronald Colman, aktorea.
* Martxoaren 8a - Sam Jaffe, aktorea.

## Heriotzak 
* Abuztuaren 22a - Jan Neruda, idazlea.
* Irailaren 28a - Herman Melville, idazlea.
* Azaroaren 10a - Arthur Rimbaud, idazlea.

## Kanpo lotura 
* 1891 Internet Movie Database atarian.
thumb|ezkerrera|*Black Maria'' izena eman zioten munduko lehen estudioari.

## Kanpo estekak
Celtic Connections

**Celtic Connections** (euskaraz *Zelta Loturak*) urtero Eskoziako Glasgow hirian ospatu ohi den jaialdi bat da. Bertan gau eta egunez céilidh jaialdiak, musika emanaldiak, hitzaldiak, kale jarduerak, doaineko ekitaldiak eta eskulanen saltokiak egon ohi dira.

Jaialdi hau 1994. urtean Eskoziako nahiz nazioarteko musikari bultzada berezia eman asmoz sortu zen. Glasgow’s Concert Halls erakundeak kudeatzen due.

## Ikus gainera 
* Edinburgh Festival

## Kanpo estekak 
* *Celtic Connections* jaialdiaren webgunea
1892 zineman

## Gertaerak 
* Kinetoscope kamerari egindako hobekuntzak prest daude, eta 1909ra bitartean gailu gehienek haren estandarrak izango dituzte.

## Filmak 
* *Boxing*
* *Le Clown et ses chiens*
* *Fencing*
* *A Hand Shake*
* *Man on Parallel Bars*
* *Pauvre Pierrot*
* *Le Prince de Galles*
* *Un bon bock*
* *Wrestling*

## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 18a - Oliver Hardy, aktore komikoa.
* Apirilaren 2a - Jack Warner, zinema-ekoizlea.
* April 8 - Mary Pickford, aktore kanadiarra.
* Azaroaren 16a - Mabel Normand, aktorea.

## Kanpo lotura 
* 1892 Internet Movie Database atarian.

## Kanpo estekak
Zubi eseki

225px|eskuinera|Zubi esekia.

**Zubi esekia** geografia oztopoak igaro ahal izateko eraiki ohi den zubi mota bat da, non taula kable bertikaletatik esekita dagoen. Lehenbiziko zubi esekiak K.a. 100. urte inguruan eraikitakoak dira, halere gaur egungo zubi esekien jatorria XIX. mendean kokatu daiteke, garaian hartan altzairuzko kable ugariz osatutako arku alderantzikatuez osatutako zubiak eraikitzen hasi baitziren, kable hauetan eta tenkatzaile bertikalen bidez zubiaren taula eta plataformak zintzilikatu ohi dira.

Gaur egungo munduko zubi eseki handiena Japonian dagoen Akashi Kaikyō zubia da. Europako luzeena Danimarkan dagoen Belt Handiko zubia da.

## Munduko zubi eseki ospetsuenak 
* Akashi Kaikyō zubia (Japonia)
* Xihoumen zubia (Txina)
* Belt Handiko zubia (Danimarka)
* Runyang zubia (Txina)
* Humber zubia (Ingalaterra)
* Jiangyin zubia (Txina)
* Tsing Ma zubia (Txina)
* Verrazano-Narrows zubia (Ameriketako Estatu Batu)
* Golden Gate zubia (Ameriketako Estatu Batu)
* Yangluo zubia (Txina)
* 1915 Çanakkale zubia (Turkia)

## Iruditegia 

Irudi:Akashi Bridge.JPG|Akashi Kaikyō zubia.
Irudi:Xihoumen Bridge in construction.jpg|Xihoumen zubia.
Irudi:GreatBeltBridgeTRJ1.JPG|Belt Handiko zubia.
Irudi:Runyan Bridge 1.jpg|Runyang zubia.
Irudi:Humber Bridge2.png|Humber zubia.
Irudi:Jiangyin Yangtze River bridge-2.jpeg|Jiangyin zubia.
Irudi:Tsing Ma Bridge 2008.jpg|Tsing Ma zubia.
Irudi:Verrazano-Narrows Bridge Aerial.JPG|Verrazano-Narrows zubia.
Irudi:2010 Golden Gate Bridge.jpg|Golden Gate zubia.
Irudi:Yangluo Bridge - Wuhan's 5th bridge over the Yangtze River.jpg|Yangluo zubia.
Irudi:Rainbow colored Rainbow Bridge at night.jpg|Rainbow zubia (Tokio).
Irudi:Forth of Firth Bridge.jpg|Forth Road Bridge (Edinburgh).
Irudi:1915 Çanakkale Bridge 20220327.jpg|1915 Çanakkale zubia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rimini

**Rimini** (italieraz  ahoskatua; romagnol aldaera: *Rémin* edo *Rémne*; ) Italiako ipar-ekialdeko hiria da, Adriatikoaren ertzean dagoena, Emilia-Romagna eskualdean, Riminiko probintzian. 2010eko erroldaren arabera 142.579 biztanle zituen. Erromatarrek K.a. 268. urtean sortu zuten.

Veneziaren ondoren, Italiako Adriatiko kostaldeko turismogune garrantzitsuena da ziur aski. Artzapezpiku-hiria da. Aipagarriak dira erromatarren garaiko zubia (K. o. 21), garaipen-arkua (K.a. 27 - K. o. 21), anfiteatroaren hondakinak eta Malatesta familiaren eliza (XIV. mendea). Komunikabide-gune garrantzitsua da (burdinbideak, aireportua). Turismoa erakartzen du (hondartzak).

## Mugakideak 
Riminik honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Historia 
«Marecchia» izeneko hiri umbro-etruskoa zen erromatarrak hara joan baino lehen (K.a. 268). «Ariminium» izena eman zioten erromatarrek. Kontzilio bat egin zuten ariotar kristau buruzagiek Riminiko hirian 359. urtean, ariotarrek Kristoren jainkotasunaren aurrean azalduriko zalantza guztiak argitzearren. Bizantziarrak nagusitu ziren hurrengo urteetan hirian, godoak ondoren, bizantziarrak berriro, eta lonbardiarrak eta frankoak azkenean. aita santuaren eskuetara igaro zen 754an, Pepin Laburrak eskaini ondoren. Malatesta familia izan zen nagusi 1295etik 1528ra bitarteko urteetan, eta aita santuen gobernupean egon zen ondoren, 1860an Italiako Errepublikako hiri bihurtu zen arte. Gudaroste aliatuek bonbardatu zuten Bigarren Mundu Gerran.

## Klima 
## Iruditegia 

Irudi:Rimini piazza tre martiri.JPG|Tre Martiri plaza.
Irudi:Rimini piazza cavour.jpg|Cavour plaza.
Irudi:Rimini Waterfront.jpg|Hondartza.
Irudi:Tempio Malatestiano Rimini.jpg|Malatesta familiaren eliza.

## Hiritar ezagunak 
* Federico Fellini (1920-1993), zinema zuzendaria.
* Hugo Pratt (1927-1995), komikilaria eta Corto Maltese pertsonaiaren sortzailea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Riminiko Udal webgunea 
* Riminiko Turismo Bulegoa
Arrizabalaga (argipena)

**Arrizabalaga** izenak hainbat adiera ditu:

## Lekuak 
* Arrizabalaga: Nafarroa Garaiko herria, Tebas, Muru Artederreta eta Biurrun artean kokatua.
* Arrizala: Arabako herria, Aguraingo udalerrian kokatua.
* Arrizabala: Nafarroa Garaiko mendia, Abodiko mendilerrokoa.

## Pertsonak 
; Euskal herritarrak
* Andoni Arrizabalaga (1941-1984), etakidea, *Itziarren semea* abestian aipatzen den torturatua.
* Gorka Arrizabalaga (1977-), txirrindulari profesional ohia.
Irrati-teleskopio

[thumb|250px|[Parkes irrati-teleskopioa]]
**Irrati-teleskopioa** astronomian erabiltzen den norabidezko irrati-antena mota bat da. Irrati-teleskopioek zeregin handia izan dute espazioko hainbat fenomeno ulertzeko, hala nola quasarrak eta pulsarrak. Irrati-uhinez baliatuz galaxien erdiguneak aztertu ahal izan dira; hauts kosmikoa dela eta teleskopio optikoentzat ikustezinak diren eskualdeak. Orain, Nazioarteko Astronomia Elkarteak (Europa, Ipar Amerika, Asia eta Australiako astronomoek osatzen dute) irrati-teleskopio erraldoia eraikitzeko asmoa zabaldu du. *Square Kilometre Array* (SKA) izeneko teleskopioak, hain zuzen, kilometro karratuko azalera izango du, gaur egun dagoen handiena baino 200 aldiz handiagoa. Irrati-teleskopio berria 2010ean hasiko dira eraikitzen eta Big Bang ondorengo uneetan eratutako egiturek igorritako seinale ahulak ikertzeko balioko du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Teleskopio
* Irrati-astronomia

## Kanpo estekak
Saint-Jean-le-Vieux

**Saint-Jean-le-Vieux** frantses estatuko zenbait udalerriren izena da:

* *Saint-Jean-le-Vieux*: Nafarroa Behereko Donazaharreren frantsesezko izena.
* Saint-Jean-le-Vieux: Aingo udalerria.
* Saint-Jean-le-Vieux: Isèreko udalerria.

## Jakingarriak 
* Okzitaniako *Saint-Jean* udalerriaren okzitanierazko izena "Sent Joan le Vièlh" da.

## Ikus, gainera 
* Saint-Jean
Etsaiaren zigor zuzenbidea

**Etsaiaren zigor zuzenbidea** (*Feindstrafrecht* alemanieraz) Günther Jakobs legelariak 1985ean proposatutako teoria da, adierazten duena bereziki arriskugarritzat hartzen den kriminalitateari aurre egiterakoan subjektuaren portaera eta arriskugarritasuna zigortzea, eta ez subjektuaren egintzak berak.

Jakobsen iritziz, etsaiaren zigor zuzenbide honek hiru oinarri ditu: a) etsaiari zigorra aurreratzea; b) zigorren proportzionaltasun eza eta zenbait berme prozesal kentzea edo arintzea; c) talde batzuen gainean (terroristak, kriminal antolatuak...) berariaz ezartzea zigor gogorrak. Teoria honi jarraikiz, beraz, bi zigor zuzenbide leudeke: herritarrarena eta etsaiarena.

## Ikus, gainera 
* Biktimak euskal gatazkan

## Kanpo estekak 
* Mikel Sotoren auzia
2006ko KAE Liga

**2006ko KAE Liga** Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren lehendabiziko denboraldia izan zen. TKE Ligaren ondoren, arraunketaren bigarren maila izan zen. San Pedro izan zen txapelduna.

## Sailkapen estropadak 
### Kantabria 
* 1. jardunaldia

* 2. jardunaldia

* TKE Ligan Astillero kanporatua izan zenez Laredok hartu zuen bere lekua maila gorenean.

### Euskal Herria 
* 1. jardunaldia

* 2. jardunaldia

## KAE 1 Liga 
### Sailkapena 
### Banderak 
## KAE 2 Liga 
## Playoffak 
### TKE Ligarako igoera 
### KAE 1era igoera 
## Kanpo estekak
2007ko KAE Liga

**2007ko KAE Liga** Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren bigarren denboraldia izan zen. TKE Ligaren ondoren, arraunketaren bigarren maila izan zen. Getaria izan zen txapelduna.

## KAE 1 Liga 
### Sailkapena 
* Ez zuten 12. estropada egin, Donostiako IV. Banderarena, eguraldi txarraren ondorioz.

### Banderak 
## KAE 2 Liga 
## Playoffak 
### TKE Ligarako igoera 
* Aurre-promozioa: Gorliz eta Bermeon

* Playoffa (TKE Ligako taldeekin): Bilbo Hiria eta El Corte Inglés

* Getaria oso gutxigatik ez zen igo, Bilbon 3.a izan zen (0"10gatik) eta Portun 2.a (0"52gatik)

### KAE 1era igoera 
* Ur-Kirolakek ere izan zuen gerora igotzeko eskubidea, baina, Donostiarra sortzeagatik Ur-Kirolakek hurrengo urtean ontzirik uretaratu ez zuenez, Portugalete igo zen KAE1era.

## Kanpo estekak
2009ko KAE Liga

**2009ko KAE Liga** Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren laugarren denboraldia izan zen. TKE Ligaren ondoren, arraunketaren bigarren maila izan zen. KAE 2. mailatik igo berria zen Astillero izan zen txapelduna eta TKE Ligara igo zen. San Juanek ere lortu zuen igoera.

## Taldeak 
### KAE 1 
### KAE 2 
## Sailkapenak 
### KAE 1 Liga 
### KAE 2 Liga 
## Playoffak 
### TKE Ligarako igoera 
* Aurre-promoziorik ez zen jokatu tale galiziarrek uko egin ziotelako estropadari. Igoera play-offak Bermeon eta Portugaleten jokatu ziren.

### KAE 1era igoera 
* Erandion eta San Vicente de la Barquera

## Estropadak 
### KAE 1 
### KAE 2 
## Kanpo estekak
Dressed to Kill (albuma)

***Dressed to Kill*** Kiss hard rock talde amerikarraren estudioko 3. albuma da. Album paregabea da Casablanca Records diskoetxeko Neil Bogart presidenteak ekoiztu zuelako, garai hartako egoera ekonomikoak ekoizle profesional bat kontratatzen uzten ez zuelako.

"C'mon and Love Me" eta "Rock and Roll All Nite" single moduan argitaratu zituzten. Ez zuten zerrendetako oso postu alturik lortu, urte berean "Rock and Roll All Nite" abestiaren zuzeneko bertsioaren singlea kaleratu zuten arte, zuzeneko *Alive!* album doblean, eta 12. postua lortu zuen single zerrendetan.

Albuman 1997an berargitaratua izan zen (Kissen hasierako album gehienak bezala) bertsio erremasterizatuan. Albumaren iraupen laburra dela eta, jatorrizko biniloko bertsioak abestien artean etenune luzegoak zituen, biniloaren aldeak benetan zirena baino luzeagoak zirela emateko. Alde bakoitzak hamabost minutu baino ez du irauten, eta biniloko bertsioan hainbat abestiren iraupena oker zeuden. Adibidez, "Two Timer" 2:59 iraupenarekin zegoen eta "Ladies in Waiting" 2:47 iraupenarekin.

32. postua lortu zuen AEBetako zerrendetan eta Urrezko kalifikazioa lortu zuen RIAAren eskutik 1977ko otsailaren 28an.

Nahiz eta albumeko azalean Kisseko taldekideak negozio jantziekin agertu, horrelako bat zuen taldeko kide bakarra Peter Criss zen. Beste taldekideek zeramaten jantziak Bill Aucoin managerrarenak ziren.

"Rock and Roll All Nite" kontzertuetako oinarrizko abestia den bitartean (askotan kontzertua bukatzeko jotzen dute), album honetako beste abesti batzuk daude oraindik jotzen dituztenak, hala nola, "She", "Rock Bottom" eta batzuetan, "C'mon and Love Me".

## Abesti zerrenda 
## Langileak 
* Paul Stanley - gitarra erritmikoa, ahotsak
* Gene Simmons - baxua, ahotsak
* Ace Frehley - gitarra nagusia
* Peter Criss - bateria, perkusioa, ahotsak

### Ekoizpena 
* Neil Bogart - ekoizlea
* Dave Wittman - ingeniaria
* George Lopez - ingeniari laguntzailea
* George Marino - CD masterizatzailea
* Joseph Palamacco - erremasterizatzailea

## Zerrendak 
## Zertifikazioak 
## Argitalpenak 
* Casablanca NBLP-7016 (1975eko martxoaren 19a): 1. LP bertsioa
* Mercury 824 148-2 M-1 (1987ko uztaila): 1. CD bertsioa
* Mercury 314 532 3762 (1997ko uztailaren 15a): CD erremasterizatua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioa

**Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioa** da Ameriketako Estatu Batuetako gobernu agiri eta lege gorena. Jatorrizko adierazpena 1787ko irailaren 17an Filadelfia hirian egindako Konstituzio Hitzarmenean onartu zen eta, ondoren, Herriak "Gu Herria(k)" (*We the People*) izendapenaren bidez berretsi zuen estatu bakoitzean. Konstituzio honek erabateko garrantzia du Estatu Batuetako zuzenbide eta politikan. Estatu Batuetako Konstituzioa da gaur egun indarrean dirauen konstituzio zaharrena.

Konstituzio honen jatorrizko kopia bat Washington Hiriko Agiritegi Nazionalean aurki daiteke.

thumb|400px|erdian|Estatu Batuetako Konstituzioaren sinatzea.

## Konstituzioaren Atarikoa 
.

## Iruditegia 

Fitxategi:Constitution_of_the_United_States,_page_1.jpg| 1. orrialdea
Fitxategi:Constitution_of_the_United_States,_page_2.jpg| 2. orrialdea
Fitxategi:Constitution_of_the_United_States,_page_3.jpg| 3. orrialdea
Fitxategi:Constitution_of_the_United_States,_page_4.jpg| 4. orrialdea
Fitxategi:Constitution signatures.jpg| Sinadurak
Fitxategi:Constitution Pg1of4 AC icon cut.png|Gu Herria(k) ("We The People")

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Filadelfiako Hitzarmena
* Arbroatheko Aldarrikapena

## Kanpo estekak 
* Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioa
Glastonburyko Jaialdia

thumb|2003ko jaialdiaren argazki bat.

**Glastonburyko Jaialdia** Somerset konderriko (Ingalaterra) izen bereko udalerritik gertu antolatzen den musika eta bestelako arteetako festibala da, Pilton herrian. Urtero burutu dute 1970etik, urteren batean izan ezik. Michael Eavis antolatzaile burua izan da.

Hasierako edizioetan hippy korronteei eta psikodeliari jarraitu bazieten ere, denboran aurrera bestelako estiloak hartzen joan ziren, hala nola rock, pop, folk, reggae, etnikoa, elektronikoa eta hip hop.

## Kartel buruak 
The Cure, Van Morrison, Elvis Costello, Coldplay, David Bowie, Radiohead,
Pulp, Blur, Oasis, Muse, R.E.M., Peter Gabriel eta Primal Scream ditugu historian zehar kartel buru ezagunenen artean.

## Kanpo estekak 
* Jaialdiaren webgune ofiziala
Irlandako Konstituzioa

**Irlandako Konstituzioa** (; ) Irlandako Errepublikako oinarrizko legedia da. Konstituzio honen iturria demokrazia liberalan dago.

Berez herrialde honetako bigarren konstituzioa da, 1922an onartutako Irlandako Estatu Askearen Konstituzioa ordezkatu baitzuen. Irlandako Konstituzioa 1937ko uztailaren 1ean erreferendum bidez onartu zen eta modu honetara bakarrik alda daiteke. Bi hizkuntzatan idatzia dago, irlanderaz eta ingelesez, edozein arazo edo gatazkari konponbidea emateko garaian teorian lehenbiziko bertsioak bigarrenaren gainetik legokeelarik, nahiz eta praktikan eta egunerokotasunean bigarren bertsioa erabiliena den.

## Onarpena 
1937ko ekainaren 14ean Dáil Éireann legebiltzarrak onartu eta 1937ko uztailaren 1ean erreferendum baten bidez eta bozka kopuru estu baten diferentziaz onartu zen. 1937ko abenduaren 29an indarrean sartu zen.

Konstituzio honen aurka bozkatu zuten alderdi politikoen artean Fine Gael, Irlandako Alderdi Laborista (opisizioan) eta Unionistak zeuden (azken horiek Commonwealth erakundearen defendatzaileak). Konstituzio honen alde bozkatu zutenen artean berriz Fianna Fáil eta errapublikar alderdiak zeuden (horien artean Sinn Fein).

Erreferendumean boto-emaileei burutu zitzaien lehenbiziko galdera honako hau izan zen: *"Do you approve of the Draft Constitution which is the subject of this plebiscite?"* (Plebiszitu honi buruzko Konstituzioaren proiektua onartzen al duzu?)

## Egitura 
Konstituzioko testu ofiziala hitzaurre batez eta hamasei titulutan ordenatuak dauden 50 artikuluz osatua dago. Gutxi gorabehera 16.000 hitz ditu. Tituluak hurrengo hauek dira:

* 1. Nazioa *An Náisiún*, *The Nation* (1-3)
* 2. Estatua *An Stát*, *The State* (4-11)
* 3. Presidentea *An tUachtarán*, *The President* (12-14)
* 4. Legebiltzar Nazionala *An Pharlaimint Náisiúnta*, *The National Parliament* (15-27)
* 5. Gobernua *An Rialtas*, *The Government* (28)
* 6. Nazioarteko Harremanak, *An Caidreamh Idirnáisiúnta*, *International Relations* (29)
* 7. El Fiscal General *An tArd-Aighne*, *The Attorney General* (30)
* 8. Estatu Kontseilua, *An Chomhairle Stáit*, *The Council of State* (31-32)
* 9. Kontrolatzailea eta Auditore Nagusia, *An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste*, *The Comtroller and Auditor General* (33)
* 10. Epaitegiak, *Na Cúirteanna*, *The Courts* (34-37)
* 11. Delitu Epaiketak, *Triail i gCionta*, *Trial of Offences* (38-39)
* 12. Oinarrizko Eskubideak, *Bunchearta*, *Fundamental Rights* (40-44)
* 13. Gizarte Politikako Errektore Nagusiak *Buntreoracha do Bheartas Chomhdhaonnach*, *Directive Principles of Social Policy* (45)
* 14. Konstituzioa Aldatzea, 'An Bunreacht a Leasú*,*Amendment of the Constitution* (46)
* 15. Erreferenduma *An Reifreann*, *The Referendum* (47)
* 16. Irlandako Estatu Askearen Indargabetzea eta legeen jarraipena, *Bunreacht Shaorstát Éireann a Aishhairm agus Dlíthe a Bhuanú*, *Repeal of Constitution of Saorstát Éireann and Continuance of Laws'' (48-50)

## Kanpo estekak 
* Irlandako Konstituzioa irlanderaz irakurgai 
* Irlandako Konstituzioa ingelesez irakurgai
2008ko KAE Liga

**2008ko KAE Liga** Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren hirugarren denboraldia izan zen. TKE Ligaren ondoren, arraunketaren bigarren maila izan zen. KAE 2. mailatik igo berria zen Kaiku izan zen txapelduna eta TKE Ligara igo zen.

## KAE 1 Liga 
## KAE 2 Liga 
## Playoffak 
### TKE Ligarako igoera 
* Aurre-promozioa: Orion eta Castron.

* Playoffa (TKE Ligako taldeekin): Bermeo eta El Corte Inglés

### KAE 1era igoera 
* Erandion eta San Vicente de la Barqueran.

## Banderak 
### KAE 1 Liga 
### KAE 2 Liga 
## Kanpo estekak
Getariako Bandera

**Getariako Bandera** Getarian antolatzen den estropada bat da; Getariako Arraun Elkartea kluba da antolatzailea.

## Palmaresa 
### Getarian aurrez izandako estropadak 
### Getariako Ikurrina 
¹ 2015 urtean bi jardunaldi izan zituen, lehenengoa Getariak irabazi zuen eta bigarrena Zumaiak. Sailkapen orokorrean Zumaia izan zen txapelduna.

### Garaipenak (Getariako Bandera) 
## Emakumezkoen estropada 
Emakumezkoen Gipuzkoako Traineru Ligarako puntuagarria den estropada ere antolatu zuen 2010 eta 2016 artean. 2022an Euskotren Ligako estropada izan zen eta 2025ean, bigarren ekitaldian, Euskotren Liga amaitu zen.

### Gipuzkoako Traineru Liga 
### Euskotren Liga 
### Garaipenak 
Ekitaldi guztiak batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa (Estropada zaharrak)
* Traineras.es webguneko informazioa (Getariako Bandera)
Baba lurmuturra

**Baba lurmuturra** (turkieraz: *Baba Burnu*; grezieraz: Λεκτόν) Turkiako Anatolia eskualdeko lurrik mendebaldekoena da; beraz, Asia osoko lurrik mendebaldekoena da. Itsasargi bat dago Baba lurmuturrean. Antzina *Lectum* izena zuen.

## Ikus, gainera 
* Asiako geografia
* Europako geografia

## Kanpo estekak
Club de Remo Carasa-Voto

250px|thumb|C.R. Carasa-Votoren instalazioak.
**Club de Remo Carasa-Voto** Votoko Carasa auzoko arraun taldea da.

## Historia 
1981ean sortua, batelekin hasi zen harrobi lana egiten. Bateletan, Kantabriako txapelketez gain, txapeldunordea izan zen Espainia mailan. Titulu hauen arduradunak Ambrosio Cavada eta Ramón Gómez de la Vega presidenteak eta José I. Nazabal entrenatzaileak izan ziren.

Bost denboralditan trainerua ateratzea lortu zuen: 1985, 1990 (2 estropada), 1993, 1994 eta 1995. 1993an Kantabriako txapelketan podiumean sartzea lortu zuen Ciudad de Santander eta Camargoren atzetik eta 1994an Sotileza Banderan bigarrena izan zen.

## Palmaresa 
Ez zuen garaipenik lortu. Posturik onenak honako hauek izan ziren:

* Kantabriako Traineru Txapelketa:
** Hirugarrena 1993an.
** Laugarrena 1994an.
* Sotileza Bandera: Bigarrena 1994an eta hirugarrena 1993an.
* Ría de Requejada Bandera: hirugarrena 1990ean.
* Asturiasko Printzearen Bandera: Laugarrena 1994an.
* Bansander Bandera: Laugarrena 1994an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizi itxaropen

[[Fitxategi:Esperanza de vida.PNG|thumb|400px|
Bizi itxaropenaren munduko mapa.
]]

Demografian, **bizi itxaropena** eremu bateko pertsonen batez besteko bizitza da, jaiotzatik heriotzara espero behar dutena, eremu horretako pertsonek hiltzean duten adinen batezbesteko moduan kalkulaturik. Adibidez, euskal herritar jaioberri baten bizi itxaropena 83 urtekoa dela adierazten denean, hildako euskal herritarren adinen batezbestekoa 83 urtekoa dela esan nahi du. Bizi itxaropena hainbat faktoreren mendean dago, hala nola bizimodu osasuntsua eta osasun zerbitzuen kalitatea.

Era berean, ohikoa da, jaiotzatik kalkulatutakoaz gainera, bizi itxaropena adin guztietarako kalkulatzea. Adibidez, 44 urteko pertsonen bizi itxaropena 85 urtekoa bada, 44 urtera arte bizi izan direnek hiltzean zuten adinen batezbestekoa 85 urtekoa dela eta, ondorioz, 44 urteko pertsona batek 85 urte bete arte biziko dela zenbatetsi behar duela esan nahi du. Kasu horretan, urtez urte bizi itxaropena gehitzen doa, adin bakoitzean lehenago hiltzen direnak baztertzen direlako kalkuluan.

## Kanpo estekak
Irlandako presidente

**Irlandako presidentea** (irlanderaz: *Uachtarán na hÉireann* eta ingelesez: *President of Ireland*) Irlandako Errepublikako estatuburua da eta Irlandako Defentsa Indarren komandante gorena.

Presidenteak zazpi urtez jarduten du karguan, gehienez, zazpi urteko bi kargualdiz. Irlandako herritarrek aukeratzen dute zuzenean Presidentea, baino hautagairik izendatzen baldin ez bada ez da hauteskunderik ospatzen, jada sei alditan gertatu den bezala. Errepublikako Presidentzia postu zeremonial bat da, baina Presidenteak beretzat erreserbatutako botere eskumen batzuk ditu.

1937ko Irlandako Konstituzioak erakunde hau ezarri zuen, lehen Presidenteak 1938. urtean kargua harturik. 1949an, gaur egun duen osaketaren inguruko eztabaida eta zehaztasun gabeko denboraldi baten ondoren, Irlandako Errepublikaren Agiria onartu eta herrialde honek Erresuma Batuko erregea estatuburu izatetik laga zion. Irlandako presidentearen egoitza Dublin hiriko Áras an Uachtaráin eraikinean dago.

Gaur egungo Presidentea, Catherine Connolly da, lehenbizikoz 2025eko urriaren 24an hautetsia izan zena, eta kargua urte bereko azaroaren 11an bereganatu zuena.

## Irlandako presidenteen zerrenda 
## Ikus, gainera 
* Taoiseach
* Tánaiste

## Kanpo estekak
Ondarroako Bandera

**Ondarroako Bandera** 1983tik aurrera Ondarroan antolatzen den estropada da. Ondarroa Arraun Elkartea kluba da antolatzailea.

## Historia 
Azken urteotan sorpresak izan dira garaipenetan, izan ere txanda apaletako traineruek lortu baitzuten garaipena itsasoko baldintzak nabarmen aldatu izanagatik. 2020an Zierbenak bigarren txandatik, 2022an Ondarroak lehen txandatik, 2023an Oriok bigarrenetik eta 2024an Getariak ere bigarren txandatik eskuratu zuten bandera.

Bestalde, 2022. urtean, XXXVIII. edizioan, lau bandera jokatu ziren; abuztuaren 6an KAE 2 Ligakoa eta ETE Ligakoa eta abuztuaren 13an TKE Ligakoa eta Euskotren Ligakoa. Bigarren mailako estropadek gaur egun Ondarroako Udala Sari Nagusia dute 2025etik aurrera.

## Palmaresa 
### Arrantzale Eguna 
Arrantzaleen Egunean bi estropada jokatu ziren 70. hamarkadaren bukaeran:

### Ondarroako Bandera 
## Garaipenak 
## Emakumezkoen estropada 
Euskotren Ligari dagozkion estropadak jokatu izan dira 2014tik aurrera. Ondarroako Banderaren palmaresa 2018an hasten da.

* **Garaipenak**

## Bigarren mailako banderak 
* ETE Liga: 2018tik aurrera Ondarroako Udala Sari Nagusia jokatzen da.
* KAE 2 Liga: 2022an Goimek Sari Nagusia jokatzen hasi zen eta gaur egun Ondarroako Udala Sari Nagusia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Pryca Bandera

**Pryca Bandera** Hondarribian 1985 eta 1986an jokatutako estropada izan zen.

1984an egin zuten lehenengo Hondarribiko Bandera. Hurrengo urtean izenaz aldatu eta Pryca Bandera bilakatu zen. 1987an, Hondarribiko Bandera izena berreskuratu eta izen hori duen bigarren estropada egin zuten.

## Emaitzak 

## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Orio Kanpina Bandera (Bisiguaren Eguna)

**Orio Kanpina Bandera** (aurrez **Bisiguaren Egunaren Bandera**) 2008tik aurrera Orion antolatzen den estropada da, bigarren mailako ligetarako balio duena, hala emakumezkoetan nola gizonezkoetan. Orio Arraunketa Elkarteak antolatzen du. 

Bisiguaren Eguna dela eta hasi zen antolatzen, 2008an eta ondoren **Orio Estilora** izena ere izan zuen. 2018tik aurrera **Orio Kanpina** izena du eta itsasoan jokatzen da. KAE Ligarako Orio B traineruak jartzen duen estropada da.

## Gizonezkoen estropada 
### Palmaresa 
* ¹ 2008an bi estropada izan ziren, **Orio estilora** izenekoa ekainean jokatu zena eta **Bisiguaren Egunekoa** uztailean jokatu zena.
* ² 2020an ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

### Garaipenak 
## Emakumezkoen estropada 
Gipuzkoako Ligan sarturik zegoen estropada izan zen. 2012an bi estropada jokatu ziren. 2015 eta 2016 urteetan Euskotren Ligako traineruak faltatzen zirenez ez zen puntuagarria izan. 2017an berriz ere Ligako traineru guztiak aritu ziren. 2018. urtean ETE Ligak hartu zuen Gipuzkoako ligaren lekukoa eta Oriok liga horretan parte hartu ez duen arren 2018 eta 2019an estropada antolatu zuen.

2024tik aurrera ETE Liga barnean Hernaniko Bandera jokatzen da, Orion bada ere Hernani Arraun Elkarteak antolatzen du.

### Palmaresa 
* 2009. urtean ***Oe! Bandera*** izena izan zuen.
* 2012. urtean bi estropada jokatu ziren.
* 2018 eta 2019an ETE Ligaren ekitaldiak izan zirenez Oriok ez zuen parte hartu.

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webgunean Bixigu Egunaren Bandera (2008-2017)
* Traineras.es webgunean Orio Kanpina Bandera (KAE eta ETE)
Bermeo Hiriko Ikurrina

**Bermeo Hiriko Ikurrina** 1982tik aurrera Bermeon antolatzen den estropada da; Urtero irailaren 16an, Santa Eufemia dela eta, egiten dute eta Bermeoko Arraun Elkartea kluba da antolatzailea. 1983an uholdeak zirela eta ez zuten ospatu.

## Historia 
1948 eta 1981 artean Bermeoko trainerilla estropadak jokatu ziren, Kantauri itsasoko ezagunenetakoak Zarauzkoekin batera. 1982an traineru estropada antolatzea erabaki zuten eta lehenengo ekitaldia Zumaiak irabazi zuen. Bigarren ekitaldia 1984an izan zen. Kontxa ondorengo lehen estropada izanik traineru oneneko parte hartu izan zuen. 1999an Traineru bizkaitarren Ligaren barnean egon zen eta beraz bizkaitarrek baino ez zuten parte hartu.

2003. urtean TKE Liga sortu zen eta Bermeo Hiriko Bandera ligan sartu zen. Lehenengo urtetik hasita igoera eta jaitsiera play-offak jokatzen dira etxeko banderaz gain.

2024tik aurrera **Piskin Marinoil Bandera** izena du.

## Palmaresa 
* ¹ 1999an Traineru bizkaitarren Ligaren barnean egon zen eta beraz bizkaitarrek baino ez zuten parte hartu.

## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Britainiarren hilerria (Loiu)

**Britainiarren hilerria** Bizkaiko Loiu herrian dagoen hilerria da.

## Hilerria 
Lehendabiziko hilerria 1775ean kostaldean eraiki eta gero, 1929an egungo egoitzara lekualdatu zuten. Commonwealth gerra-hilerrien batzarrak (*Commonwealth War Graves Commission*) kudeatuta, 58 hilobi ditu. Bertan poloniar, britainiar eta beste herrialdetako soldadu daude, gehienak Bigarren Mundu Gerran Royal Navyn eta Royal Air Forcen ibilitakoak.

Urtero azaroaren 11n egiten den Oroipen Egunean (*Remembrance Day*) zerbitzu bat ospatzen dute bertan.

## Iruditegia 

Irudi:Churchtregenza2.JPG|Britainiar eliza.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ingelesen hilerria (Donostia)
* Ingelesen hilerria (Camariñas)

## Kanpo estekak
Petronor Bandera

**Petronor Bandera** 1984tik aurrera Zierbenan antolatzen den estropada da. Zierbena Arraun Elkartea kluba da antolatzailea eta Petronorrek babesten du.

San Pedro da garaipen gehien lortu dituena, 9, hauetatik 7 jarraian lortu zituelarik. Azken urteetan TKE Ligako estropada izan da.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Emakumezkoen estropada 
Emakumezkoen Traineru Ligaren barnean kokaturik dagoen estropada da. 2021. urtetik aurrera ***Edinor Bandera*** izena izan du.

*

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Galestar nazionalismo

[thumb|200px|eskuinera|[Galesko bandera.]]

**Galestar nazionalismoa** (, ) Galesko autodeterminazioa nahiz independentziaren aldeko politika mugimendu eta ideologia nazionalista bat da. Herrialde honetako kultura, historia eta gales hizkuntzari garrantzi handia ematen dio. Galesko nazionalismoaren barnean burujabetza soila eta Galesko Biltzar Nazionalaren eraketa nahiz Erresuma Batutik erabateko independentzia nahi dutenak daude.

Mugimendu politiko gisa XIX. mendean antolatu eta XX. mendean zehar zabaldu zen. Galesko nazionalismoaren alderdi nabarmenena Plaid Cymru alderdia da (1925ean sortua), aldiz politikari ezagunenak William Ambrose Bebb, Saunders Lewis, Gwynfor Evans, Dafydd Iwan, Ieuan Wyn Jones eta Dafydd Wigley izan dira.

Erresuma Batuaren beste nazionalismoen aldean (Eskoziakoa, Ipar-Irlandakoa...) Galesko nazionalismoak berebiziko garrantzia eman ohi dio berezko hizkuntzari. Aldarrikapen politikoak egin aurretik, XX. mendearen hasieran aldarrikapen linguistikoak egin zituzten lehenengo abertzale galestarrek.

1997an Galesek autonomia politikoa eta berezko Parlamentua (Galesko Biltzar Nazionala) eskuratu zuen britaniar gobernutik, Eskoziarekin batera. Plaid Cymru alderdi abertzalez gain, Galesko alderdi laboristak ere autonomiaren aldeko eskaera egin zuen.

Galesko abertzaletasunaren indarra, bertako Parlamentuan, %20 ingurukoa da (2021ean) . Plaid Cymru alderdi abertzaleak Gales mendebaldeko eta ipar-mendebaldeko eskualde galesdunetan eskuratu ohi ditu emaitzarik onenak. Plaid Cymru da Galesko alderdi abertzale nagusi eta hegemonikoa, eta berarekin batera herri-mugimendu abertzale nagusia Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (Gales Hizkuntzaren Elkartea) da, hizkuntzaren aldeko presio-taldea.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Galesko historia
* Irlandar nazionalismoa
* Eskoziar nazionalismoa
* Bretainiar nazionalismoa
* Eusko abertzaletasuna
* Kataluniar nazionalismoa
* Galiziar nazionalismoa
* Flandriar nazionalismoa
* Hego Tiroleko nazionalismoa
* Korsikar nazionalismoa

## Kanpo estekak
Arabiar zaldi

**Zaldi arabiarra**, ( arabieraz :الحصان العربي), Arabiar Penintsulan jatorria duen zaldi arraza bat da, munduan barrena hoberen ezagututako eta hedatutako zaldi arraza izanik. Arabiar zaldia beste zaldi arraza askoren jatorrian dago. Abisiniako ponia, berberiar zaldia...

Zaldi azkarra, indartsu eta zaildua da. Aurrealde oso berekoa dauka eta isatsaren kokapena altua. Zaldi arabiarra oso ezagutu erreza da. Zaldi arraza zaharra da. Badaude duela 4.500 urteko hainbat arkeologi aztarnak non egungo zaldi arabiarren antzeko zaldiak agertzen diren.

Zaldi arabiarra munduan barrena zabaldu omen zen musulmanen konkisten eskutik zein merkataritzaren bidez. Gerra zaldia eta zela zaldia estimatua izan baita aspaldidanik. Beste hainbat arraza hobetzeko eta arraza berriak sortzeko erabilia izan da luzetan.

## Ezaugarriak 
## Kanpoko louturak 
*  Munduko zaldi arabiarraren elkartea
*  Amerikako Estatu Batuetako arabiar zaldiaren elkartea

## Kanpo estekak
Izozte (argipena)

**Izozte** izenak hainbat adiera ditu:

* Izoztea, materia likido-egoeratik solido-egoerara igarotzea da;
* Izoztea, medikuntzan, hotzak gizakien gorputzean eragindako kaltea da;
* Izoztea, fenomeno meteorologikoa;
* Izoztea, Frantziako egutegi errepublikanoko hirugarren hila da.

## Ikus, gainera 
* Izozte-puntu
* Izotz
Endogamia

**Endogamia** ahaidetasun maila hurbileko banakoen arteko ezkontza, elkarketa edo ugalketa da, hots, familia edo leinu berekoen artekoa. Orobat, endogamiatzat jotzen da gizarte talde jakin batekoak ez diren kideak taldean sartzerik ukatzea. Biologian, endogamia da geografikoki eta genetikoki bakartuta dagoen populazio baten barruan arraza bereko banakoen arteko ugalketa.

## Kanpo estekak