Lurraren Goi Bilera

**Lurraren Goi Bilera** izenarekin Ingurumena eta Garapenari buruz Nazio Batuen Batzarrak ezagutzen dira. Orain arte bost izan dira:
* 1972ko ekainaren 5tik 16ra Stockholmn, Suedian.
* 1992ko ekainaren 2tik 13ra Rio de Janeiron, Brasilen
* 2002ko abuztuaren 23tik irailaren 5ra Johannesburgon (Hegoafrikan)
* 2012ko ekainaren 19tik 22 arte Rio de Janeiron, Brasilen

Gainera, 1982an Nairobin (Kenia)beste goi bilera baten saiakera egin zen baina Gerra Hotzaren ondorioz, ezinezkoa izan zen.

## Stockholmeko Goi Bilera (1972) 
Nazio Batuen Erakundeak ingurumenari buruz antolatu zuen lehenengo nazioarteko batzarra izan zen eta, zentzu askotan, mundu osoan eragin handia izan zuen. Lehenengo aldiz, ingurumena Lur osoaren arazoa bezala aztertu zen Stockholmen. Ekimenaren bultzatzaile nagusia Suediako Gobernua izan zen eta batzarraren Idazkari Orokorraren lana Maurice Strongen eskuetan gelditu zen. 113 estatu hartu zuten parte, 400 Gobernuz Kanpo Erakunde. Biltzar hartan 26 printzipio onartu ziren eta 109 aholku zituen ekintza plan bat. Orokorrean ingurumenaren kontzientzia garaikidearen hasiera bezala onartuta dago.

## Rio de Janeiroko Goi Bilera (1992) 
1992ko goi bilera horretan 178 gobernuk hartu zuten parte, tartean 108 estatu-buru. Gobernuz kanpoko erakundeen 2.400 ordezkari bertaratu ziren ere bai. Hedabide aldetik goi bilera horri segimendu handia egin zitzaion eta mediatikoki eragin handia izan zuen. Gai asko jorratu ziren bertan, besteak beste:
** Ekoizpen sistemak aldatzeko beharra. Elementu toxikoak gutxitzeko beharra.
** Petrolioa baztertuz energia berriztagarriak sortzeko beharra.
** Uraren eskasia.
** Besta garraio eta mugikortasun ereduak indartzeko beharra.

Baina, bereziki, hortik aurrera Garapen iraunkorraren kontzeptua mundu osoan zabaldu zen. Goi bilera honetan Agenda 21 kontzeptua ezarri zen. Hauek dira Rion onartu ziren dokumentu nagusiak:
** Ingurumen eta Garapenari buruzko Deklarazioa
** Agenda 21
** Basoen eta baso-masen gaineko Deklarazioa
** Aldaketa klimatikoaren Konbentzio Markoa (Framework Convention on Climate Change) (UNFCCC).

## Johannesburgoko Goi Bilera (2002) 
Hegoafrikan eginiko goi bilera honetan 180 gobernuk hartu zuten parte. Batzar horren gako nagusia garapen jasangarria izan zen, pertsonen bizitza hobetzeko Lurraren egoera ekologikoa okertu gabe. Goi bilera horretan aurrekoaren helburuak baieztatzearekin batera neurri zehatzak hartu ziren garapen iraunkorraren alde.

## Rio+20 Goi Bilera (2012) 
Gertaera oso gertu dago oraindik goi bilera horren balorazioa egiteko. Bertan "Nahi dugun etorkizuna" dokumentua onartu da. Ekologistek oso gogor kritikatu dute dokumentu hori, oso debaluatuta ikusten dutelako. Oro har, goi bilera honek ez du Rion egindako aurrekoaren oihartzuna izan eta mundu-lider ugari ez ziren bertaratu, besteak beste Barack Obama edo Angela Merkel.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Garapen iraunkorra
* Agenda 21
* Aldaketa klimatikoa
* Kyotoko protokoloa
* Energia berriztagarriak

## Kanpo estekak 
*  Video: George Hunt reviews UNCED 1992
*  video: Severn Suzuki, 13 years old, speaks for Environmental Children Organization UNCED 1992
*  Address at Rio Earth Summit, Dalaï Lama
*  Agenda 21 at Spencer Hofmans' Center for a World in Balance
*  Garapen Jasangarriari buruzko *Consumer* aldizkariaren artikulua.