Opus (eraikuntza)

Arkitekturan, eraikuntzan eta arkeologian, ***opus*** terminoa latinoa da ('obra' hitzez hitz itzulia), eta materialak aparailu (zoladura) batean nola jartzen diren adierazten du. Oro har, elementu arkitektoniko erromatarrei aplikatzen zaie, hormei, zutabeei, arkuei, gangei, etab. baina baita mosaikoei, eta erabilera zabalagoa izan dezake.

## Tipologia 
* '**Opus isodomum***. Harlanduak altuera berekoak dituen horma bat mihiztatzeko teknika.
* ***Opus africanum***. Antzinaroan Ipar Afrikan erabilitako eraikuntza-teknika, garai punikotik erromatarrera. Horizontalki jarritako harlanduak eta adreiluak harrizko pilare bertikalekin txandakatzen dira.
* ***Opus arcuatum***. Euste-egitura bertikala, ordena bakarrean edo nahastutako ordenatan dauden arkuen lerro batez osatua.
* ***Opus caementicium**' (*caementum* hitzetik dator, 'harri landu gabea, obra-hondakinak'). Morteroz eta mota guztietako harri puska txikiz egindako aparailua (obra-hondakinak, adibidez), hormigoiaren itxura duena.
* ***Opus compositum***. Ikus opus mixtum.
* ***Opus craticium*** (*craticius*, 'parrilladura, sarean'). Erromatarren garaiko hormak eraikitzeko teknika, zurezko bilbaduraren antzekoa.
* ***Opus incertum***. Tamaina eta forma irregularreko harlanduekin egindako aparailua.
* ***Opus insertum***. Harlanduzko ilarez osatutako aparailua, guztiak altuera berekoak. Ikus isotopo-aparailua.
* ***Opus latericium*** (*later*, 'adreilu gordina'). Adreilu gordinez egindako aparailu erromatarra, eguzkitan lehortuta.
* ***Opus mixtum**,* compositum edo **vagecum**. Hainbat aparailu konbinatzen ditu horma berean. *Opus reticulatum* eta *opus latericium* konbinatzen dira angelu eta aldeetan, eta *opus vittatum* eta *opus testaceum* gainerako egituran.
* ***Opus monspelliensis***. Batez ere erromatarren garaian Montpellier eskualdean erabili zen aparailua. Harlanduzko ilara zabal eta estuak tartekatzen ditu.
* ***Opus quadratum***. Horma-eraikuntzako teknika erromatarra, harrizko bloke paralelepipedikoak (handienak, 70 × 40 × 40 cm-koak) harlanduzko ilaratan jartzen dituena. Silarriak kalitate onekoak izaten dira, eskuaira erabiliz moztuak, blokeak angelu zuzenenak izan ditzaten. Monumentuetan erabili zen, batzuetan, kanpoko geruza edertzeko eta kanpo higadurari hobeto eusteko. erroman eta Grezian blokeak argamasa edo morterorik gabe elkartzen ziren.
* ***Opus reticulatum***. Harlandu erronboideo txikiz egindako aparailua, 15 cm-ko aldea duena, sare moduko bat edo xake-itxurakoa. Aurreko forma, pieza irregularragoekin, ***opus casi reticulatum*** deitzen zaio.
* ***Opus sectile*** (hitzez hitz, 'ebakitako lana'). Marmolezko plaketekin edo koloretako harriekin egina, batzuetan koloretako beirekin, moztuta eta elkartuta, marrazki figuratiboa osatzeko, mosaiko moduko bat eginez.
* '**Opus signinum***. Karea, ura, ibai-harea, lokatz-hautsa eta, batzuetan, "puzzolana" nahastuz egindako mortero erromatar iragazgaitza. Antzera egiten den mosaiko iragazgaitz mota bat ere horrela izendatzen da.
* ***Opus siliceum'''*, edo *aparailu poligonala*. Eraikuntza-teknika zaharra, Erdialdeko Italian VI. eta I. mendeen artean eta beste garai batzuetan erabilia. Harri-bloke handiak, ia landu egiten ez direnak, gainjartzen dira, batzuetan oso handiak, morterorik gabe lotuak: harrien pisuak berak bermatzen du egituraren egonkortasuna.
* **Opus spicatum** (*spica* = galburu). Adreiluz edo harri lauez egina, okertuta eta, txandaka, mihi forman jarrita. Ondoz ondoko geruzen arteko juntura ez da horizontala eta zuzena, *opus piscatum*-en bezala, zig-zag egiten du.
* ***Opus tessellatum*** (*tessella'', 'kubo, dado'). Mosaiko erromatarraren forma arrunta da.
* ***Opus testaceum*** (*testa* 'adreilu egosia'). Labean egositako adreiluz egindako aparailu erromatarra. Termino hori maiz erabiltzen da *opus* *later*icium-en sinonimo gisa, nahiz eta baten eta bestearen arteko aldea adreilu gordinak (*later*) eta egosiak (*testae*) erabiltzea den.
* ***Opus vagecum*** (hitzez hitz, 'obra nahastua'). Ikus *opus mixtum*.
* ***Opus vermiculatum*** (*vermiculus* = 'harra'). Mosaiko-teknika zaharra, lerro bihurriak eratzen dituena, harrak bezalakoak, marrazketa figuratiboari dagozkionak.
* ***Opus vittatum*** (hitzez hitz, 'zerrendadun obra'). Antzinako aparailu erromatarra, harlandu angeluzuzenez egina, txandakako ilara erregularretan jarriak.

## Galeria 

Fitxategi:P6212453 dougga.jpg|***Opus africanum*** Dougga-n
Fitxategi:Porte Saint-André détail1.jpg|K.o. III. mendeko ***opus quadratum*** argazkiaren ezkerrean. Frantziako Autun herriko atean
Fitxategi:Herringbone patterned blocks.jpg|***Opus quadratum*** Frantziako Glanumeko eraikin batean
Fitxategi:LaterizioDecorazioneViaAppiaAntica.jpg|***Opus latericium*** Via Appian
Fitxategi:Guzargues - Opus monspelliensis.JPG|***Opus monspelliensis*** Saint-Michel de Guzargues-en
Fitxategi:Opus Reticulatum Pompeii.jpg|***Opus reticulatum*** Ponpeian
Fitxategi:Room h opus sectile floor mosaic House of the Bear Pompeii.jpg|Hainbat teknika konbinatzen dituen mosaikoa: ***sectile*** erdian, ***tesselae*** markorako eta inguruan, ***opus sigininum***
Fitxategi:CireneInsulaGiasoneMagno03 1999.jpg|***Opus sectil**e* Cirenen
Fitxategi:OpusSpicatumRomaMercatiTraianei.jpg|***Opus spicatum,*** Trajanoren merkatuan
Fitxategi:ItalyPietrabbondanteTeatroOpPoligonale.jpg|***Opus siliceum*** Pietrabbondanten
Fitxategi:Mosaic emblema in opus vermiculatum from Centocelle (near Rome) depicting an intimate scene between a young woman and a man with a naked torso, 2nd century AD, Vienna Kunsthistorisches Museum, Austria (21852745851).jpg|***Opus vermicvulatum***
Fitxategi:Basilica di San Gennaro ad Antignano (Napoli) - opus vittatum.jpg|Basilica di San Gennaro ad Antignano (Napoles) - ***opus vittatum*** 

## Erreferentziak 
## Bibliografia osagarria 
* Opus romanos *Artifexbalear*
* Pavimento de *opus spicatum* Parque arqueológico del Molinete. Cartagena. Murtziako Unibertsitatea.
* 03.- LA ARQUITECTURA ROMANA: caracteres generales y tipologías
* Almodovera, Javier eta ikasleak. «4.1. Técnicas de construcción» *Guía Arqueológica de Andalucía, 2*. Departamento de Lenguas Clásicas. IEDA, Sevilla

## Kanpo estekak