Zazpiak Bat

thumb|180 px|Zazpiak Bat, gaur egungo armarriaren itxura.

**Zazpiak Bat** Anton Abadia euskaltzaleak XIX. mendean zabaldutako goiburua da, Euskal Herriko zazpi herrialdeen bateratzearen aldekoa: Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Garaia, eta Zuberoa. 1877an jadanik Iruñeko Nafarroako Euskal Elkargoak erabili zuen Zazpiak Bat leloa, Kanpion, Iturralde Suit, Altadill eta Oloritzen ahotik.

Goiburuari loturik doan armarriaren izena ere bada Zazpiak Bat. Armarriak zazpi probintzietako ikurrak bakar batean konbinatzen ditu sei zatiko ezkutu batean (Goi eta Behe Nafarroarentzat ikur bakarra erabiliz).

1892an agertu ziren biak elkarrekin lehen aldiz.

1891ean Felipe Casalen poema batean (Ama euskarari akrostikoa: zazpiak beti bat) aurki dezakegu behin betiko formara hurbilpena. Hurrengo urtean, Anton Abadiak 1892ko *Congrès et Fêtes de la tradition Basque* ospakizunari "Biba Zazpiak Bat" oihukatuz eman zion amaiera. Bestalde, 1877an Nafarroako Euskal Elkargoak goiburu moduan erabili zuen.

1893an, Grazian Adema *Zaldubi* Lapurtarrak "Zazpi euskal herriek bat egin dezagun" bertsoa kantatu zuen Azpeitiako Euskal Jaietan, hau ere azkar zabaldu zelarik Donibane Lohizunen eginiko *Congrès et Fêtes de la Tradition Basque* ospakizunerako. Armarria 1892ko abuztuaren 21an lehen aldiz erakutsi zen publikoki. 

Armarri hartan honela antolatu zituen lurraldeetako ikurrak (ezkerretik eskuinera):

* Goian: Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia, Gipuzkoa, Bizkaia.
* Behean: Araba, Lapurdi, Zuberoa.

Bestalde, armarriaren lehendabiziko irudian ezkutuaren inguruko markoan lurraldeen izenak ageri ziren, "Zazpiak Bat" goiburua azpian idatzia zelarik.

Aipatzekoa da Zuberoa eta Lapurdik beren armarririk ez zutenez, Zuberoako bizkondeen armekin eta Urruña eta Uztaritzekoen ikurrekin osatu zituela Jaurgainek.]]
Armarriaren ideia nagusia mantendu bada ere, xehetasunak aldatu egin dira tokika eta uneka. 1896an Sabin Aranak erabili zuenean jatorrizko irudiari zenbait aldaketa egin zizkion: herrialde bakoitzaren armarriok ordena alfabetikoan antolatu zituen. Bere ideologiaren arabera, ezin zen egon garrantzi gehiago eta gutxiago izango zuen herrialde bat, ondorioz, orden alfabetoaren urrenkera babestu zuen. Lehen aldiz, 1896-1897an burutu zuen bere *Lecciones de Euzkera Bizkaino* izeneko lanean horrela ageri dira: Arrazoi ideologikoak tarteko, Gipuzkoakoak errege eta kainoiak galdu zituen eta Bizkaiakoak bi otsoak (hauek armarria ofizialki aldatzean desagertu ziren kontraesanak, 1979 eta 1986an, hurrenez hurren). Izan zen beste aldaketarik ere; Arabak bere gaztelerazko goiburua galdu zuen eta zenbait bertsiotan Lapurdikoa frantziar monarkiari erreferentzia den lis lorerik gabe ageri da.

Aipatzekoa da munduan zehar dauden hainbat euskal etxeren izena ere badela Zazpiak Bat

Diktaduraren ondoren ere erabilera auzitan ezarria izan da. Esaterako, Nafarroako Justizia Auzitegiak Atarrabiako pilotalekutik ezabarazi zuen 2024an itxi zen sententzia batean. Abuztuan gauzatu zen, armarri guztiak ezabatuz, Nafarroakoa izan ezik.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nafarroako armarria
* Euskal Autonomia Erkidegoko armarria
* Hirurak Bat
* Laurak Bat

## Kanpo estekak