Ernst Cassirer

**Ernst Cassirer** (Breslau, 1874ko uztailaren 28a - New York, 1945eko apirilaren 13a) alemaniar filosofoa izan zen. Neokantismoaren Marburg Eskolan ikasia, hasieran Hermann Cohen tutoreari jarraitu zion zientziaren filosofia idealista bat ematen saiatzean.

1918an Cohen hil ondoren, Cassirerrek sinbolismoaren teoria bat garatu zuen eta ezagutzaren fenomenologia kulturaren filosofia orokorrago batera zabaltzeko erabili zuen. Cassirer XX. mendeko idealismo filosofikoaren defendatzaile nagusietako bat izan zen eta ezaguna da antropologia filosofikoan egindako ekarpenagatik. *Forma sinbolikoen filosofia* (1923–1929) da haren lanik ezagunena.

Irakasle izan zen Hanburgon (1919). 1933an, Suitzara joan behar izan zuen, judua baitzen. 1941ean, Estatu Batuetara alde egin zuen. Marburgoko Eskolako ordezkari izanik, Kanten kritizismoa garatu zuen ikuspegi historikotik. Obra nagusia: *Philosophie der symbolischen Formen* (1923-1929, *Forma sinbolikoen filosofia*).

## Biografia 
Silesiako Breslaun (egungo Poloniako hego-mendebaldea), familia judu batean jaioa, Cassirer-ek literatura eta filosofia ikasi zituen Marburgoko Unibertsitatean (bertan amaitu zuen doktore-lana 1899an, René Descartesen matematika eta naturaren azterketari buruzko tesi batekin).  (*Descartesen Ezagutza Matematika eta Zientifikoaren Kritika*) izeneko ezagutza zientifikoa eta Berlingo Unibertsitatean (han 1906an amaitu zuen bere Gaikuntza  (*Filosofia eta Zientziaren Arazoa Aro Modernoan: I. liburukia*) tesiarekin. 

Politikoki, Cassirerrek Alemaniako Alderdi Demokratiko liberalaren alde egin zuen.  Urte askotan irakasle elkartu lan egin ostean Berlingo Friedrich Wilhelm Unibertsitatean, Cassirer 1919an aukeratu zuten Hamburgoko Unibertsitate sortu berriko filosofia katedrarako, eta 1933ra arte irakaslea izan zen, besteak beste, Joachim Ritter eta Leo Straussen doktorego tesiak zuzenduz. 1933ko urtarrilaren 30ean, nazien erregimena boterera heldu zen. Cassirer Alemaniatik irten zen 1933ko martxoaren 12an -Erregimen horren pean lehen Reichstagswahl-etik astebetera-, judua zelako. 

Alemaniatik irten ondoren pare bat urtez irakasle aritu zen Oxfordeko Unibertsitatean, Goteborgeko Unibertsitatean irakasle izan aurretik. Cassirerrek Suedia seguruegitzat jo zuenean, Harvardeko Unibertsitatean lanpostu bat eskatu zuen, baina baztertu egin zuten, hogeita hamar urte lehenago haien lan eskaintzari uko egin ziolako. 1941ean Yale Unibertsitateko irakasle bisitari bihurtu zen, gero New Yorkeko Columbia Unibertsitatera joan zen bizitzera, non 1943tik irakatsi zuen 1945ean hil zen arte.

Cassirer bihotzekoak jota hil zen 1945eko apirilean New Yorken. Arthur Hertzberg rabino gazteak, Columbiako Unibertsitatean Cassirerren ikaslea zena, egin zuen hileta elizkizuna.  Bere hilobia Westwood-en (New Jersey) dago, Cedar Park Beth-El hilerrietan, Habonim kongregazioaren hilobietan. Semea, Heinz Cassirer, jakintsu kantiarra ere zen.

Haren familia nabarmeneko beste kide batzuk izan ziren Richard Cassirer neurologoa, Bruno Cassirer argitaletxe eta galeria jabea eta Paul Cassirer arte saltzaile eta editorea.

## Lana 
### Zientziaren historia 
Cassirerrek argitaratutako lehen idazlan nagusiak pentsamendu modernoaren historia izan ziren Errenazimendutik Kantera arte. Bere Marburgoko neokantismoaren arabera epistemologian zentratu zen. Iraultza zientifikoaren irakurketak, *The Individual and the Cosmos in Renaissance Philosophy* (1927) bezalako liburuetan, matematikak naturari egindako aplikazio "platoniko" gisa, E. A. Burtt, E. J. Dijksterhuis eta Alexandre Koyré historialarien eragina izan zuen.

### Zientziaren filosofia 
*Substance and Function* (1910) lanean, XIX. mendearen amaierako fisikako garapenei buruz idazten du, besteak beste, erlatibitatearen teoria eta matematikaren oinarriak. *Einsteinen Erlatibitatearen Teorian* (1921) fisika modernoak ezagutzaren kontzepzio neokantiarra onartzen duela defendatu zuen. *Determinism and Indeterminism in Modern Physics* izeneko liburua ere idatzi zuen (1936) mekanika kuantikoari buruz.

### Forma sinbolikoen filosofia 
Hanburgon Cassirerrek Aby Warburgek sortutako Kultur Zientzien Liburutegia aurkitu zuen. Warburg arte-historialari bat izan zen, errituala eta mitoa bizirik dauden adierazpen emozionalaren iturri gisa bereziki interesatuta zegoena. *Forma sinbolikoen filosofian* (1923–29) Cassirerrek dio gizakia (1944ko *Essay on Man* liburu ezagunenean esan zuen bezala) "animalia sinbolikoa" dela. Animaliek beren mundua senaren eta pertzepzio sentsorial zuzenaren bidez hautematen duten bitartean, gizakiek esanahi sinbolikoen unibertso bat sortzen dute. Cassirer hizkuntza naturala eta mitoa bereziki interesatzen zaizkio. Zientzia eta matematika hizkuntza naturaletik garatu zirela dio, eta erlijioa eta artea mitotik.

### Cassirer-Heidegger eztabaida 
1929an Cassirerrek Davoseko Bigarren Davos Hochschulkurs-en (Cassirer-Heidegger eztabaida) Martin Heideggerrekin izandako topaketa historikoki esanguratsu batean parte hartu zuen. Cassirerrek dio Kanten *Arrazoimen hutsaren kritikak* giza denborazkotasuna eta finitutasuna azpimarratzen dituen arren, giza ezagutza gizateriaren kontzepzio zabalago baten barruan kokatu nahi izan zuela ere. Cassirerrek Heideggerren erlatibismoa zalantzan jartzen du zientzia zehatzek eta moralek aurkitutako egien baliotasun unibertsala argudiatuz.

### *Philosophy of the Enlightenment* 
Cassirerrek uste zuen arrazoiaren autorrealizazioak giza askapenera eramaten duela. Mazlish-ek (2000), hala ere, Cassirer bere *The Philosophy of the Enlightenment* (1932) ideietan zentratzen dela ohartarazten du, ekoitzi ziren testuinguru politiko eta soziala alde batera utzita.

### *The Logic of the Cultural Sciences* 
*The Logic of the Cultural Sciences-en (1942) Cassirerrek dio balio objektiboa eta unibertsala zientzietan ez ezik, fenomeno praktiko, kultural, moral eta estetikoetan ere lor daitekeela. Natura zientzietan subjektu arteko baliotasun objektiboa naturaren lege unibertsaletatik eratortzen bada ere, Cassirerrek baieztatzen du kultura zientzietan subjektiboen arteko baliotasun objektibo mota analogo bat gertatzen dela.*

### *The Myth of the State* 
Cassirerren azken lana, *The Myth of the State* (1946), hil ostekoa argitaratu zen; maila batean Alemania naziaren jatorri intelektuala ulertzeko saiakera bat da. Cassirerrek Alemania nazia mitoaren botere arriskutsua indar nagusiek kontrolatzen edo menperatzen ez duten gizarte gisa ikusten du. Liburuak greziar pentsamenduaren logos eta mitoren oposizioa, Platonen *Errepublika*, Estatuaren Erdi Aroko teoria, Makiavelo, Thomas Carlyle-ren heroien gurtzari buruzko idazkiak, Arthur de Gobineau-ren arraza-teoriak eta Hegel eztabaidatzen ditu. XX. mendeko politikan, Martin Heideggerren adostasun pasiboarekin, mitoaren irrazionaltasunera itzulera izan zela aldarrikatu zuen Cassirerrek, eta bereziki patua dagoenaren ustera. Onarpen pasibo horretatik, Cassirerek dio, filosofiarako oinarri objektibo eta logiko batean Husserlen sinesmenetik aldentzean, Heideggerrek filosofiak hogeita hamarreko hamarkadako Alemaniako politikan mitoaren berpizteari aurka egiteko zuen gaitasuna arindu zuela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Cassirer, Ernst (1995)[1944]: *Gizakiari buruzko entseiua* EHUren webguneko Klasikoak bilduman.
* History of the Cassirer Family
* Ernst Cassirer in family context
* Centre for Intercultural Studies
* . General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library. Yale University.
* . General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University.