open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ibaraki (prefektura)

thumb|300px|Ibaraki prefekturako mapa
 Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Mito hiria da.

## Historia 
Ibaraki prefekturaren lurraldea antzinako Hitachi probintzia izan zen. 1871n, probintzia desegin eta prefektura sortu zen.

## Geografia 
Mugak: iparraldean Fukushima, ekialdean Ozeano Barea, hegoaldean Chiba, hego-mendebaldean Saitama eta mendebaldean Tochigi.

Prefekturaren iparraldea menditsua da, baina gainerakoa oso laua da, eta aintzira asko daude.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* Ibaraki prefekturako hiriak Kantō eskualdeko beste prefekturetakoekin konparatuta nahiko txikiak dira. Hona hemen handienak:
# **Mito** (hiriburua, 265.993 bizt.)
# Tsukuba (217.315 biztanle)
# Hitachi (189.956 bizt.)
# Hitachinaka (155.354 bizt.)
# Tsuchiura (144.399 bizt.)
# Koga (144.392 bizt.)

* Hiri guztiak:

### Herriak 
## Ekonomia 
Mito prefekturako erdigune administratiboa da eta merkataritzan oinarritutako ekonomia du. Tsukuba berriz prefekturako hiri industrial nagusia da. Ibarakiko industrian sektore hauek nabarmentzen dira: energiaren produkzioa (batez ere, energia nuklearra); doitasunezko makineria eta produktu kimikoak. Hitachi konpainia handia izen bereko hirian sortu zen.

## Ondasun nabarmenak 
* Kasama Inari santutegia
* Kashima santutegia
* Tokiwa santutegia (Mito)
* Tokugawa arte museoa (Mito)
* Kairaku-en lorategiak (Mito)
* Art Tower Mito
* Tsukuba mendia
* Kasumigaura aintzira

## Iruditegia 

Irudi:Mito skyline over plums.jpg|Mito.
Irudi:Tsukuba Center & Mt.Tsukuba01.jpg|Tsukuba.
Irudi:Kasama-RD-2Feb2010.JPG|Kasama Inari santutegia.
Irudi:Kashima-jingu romon gate.jpg|Kashima santutegia.
Irudi:Tokiwa-jinja haiden.jpg|Tokiwa santutegia (Mito).
Irudi:Tsukubasan-jinja haiden.JPG|Tsukuba santutegia.
Irudi:Mito Art Tower.JPG|Art Tower Mito.
Irudi:Kairaku-en south garden.jpg|Kairaku-en lorategiak (Mito).
Irudi:Mt.Tsukuba.jpg|Tsukuba mendia.
Irudi:Kasumigaura takahama.jpg|Kasumigaura aintzira.

## Kanpo estekak 
* Ibaraki prefekturako webgune ofiziala
Miyagi (prefektura)

thumb|300px|Miyagi prefekturako mapa
 Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Sendai hiria da.

## Historia 
Miyagi prefektura Mutsu probintziaren parte izan zen. Antzinako hiriburua Taga-jō zen. Meiji berrezarkuntzan, Mutsu probintziaren parte batzuk harturik, lau probintzia berri sortu ziren: Rikuchū, Rikuzen, Iwaki eta Iwashiro. Hala ere, gaur egun Aomori prefektura den lurraldeak Mutsuren parte izaten jarraitu zuen sistema feudala desegin eta Japonia modernoaren prefektura-sistema ezarri zen arte.

1871ean, Sendai prefektura sortu zen, eta hurrengo urtean, izena aldaturik, Miyagi prefektura bihurtu zen.

2011ko martxoaren 11n, 9,0 magnitudeko lurrikara batek jo zuen prefektura. Haren ondorioz, tsunami erraldoi bat sortu zen (10 bat metroko altuera), eta kalte handiak eragin zituen.

## Geografia 
Miyagi prefektura Tōhoku eskualdearen erdialdean dago, Ozeano Barearen ertzean. Mendebaldean eta ipar-ekialdeko kostaldean mendi garaiak daude, baina erdialdean, Sendai hiriaren inguruan, lautada zabalak daude. Eskualdeko ibairik luzeena eta Japoniako bosgarrena den Kitakami ibaia bertan itsasoratzen da.

Prefekturako kostaldeko iparraldetik Oshika penintsula irteten da ozeanorantz.

Lurraldearen % 23 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan dago Rikuchū Kaigan parke nazionala, besteak beste.

## Ekonomia 
Arrantza (ostrak) eta nekazaritza-abeltzaintzak jarduera garrantzitsuak dira prefekturan: arroz-produkzioa handia da, eta abere asko hazten dira. Dena den, industria da ekonomiaren sektore nagusia: Sendai inguruan manufaktura-industria garrantzitsuak daude, batez ere elektronika eta etxetresnen sektoreetan eta elikagaigintzan.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
**Hiri handienak:**
# Sendai (hiriburua, 1.029.552 biztanle)
# Ishinomaki (163.840 bizt.)
# Ōsaki (137.164 bizt.)
# Tome (86.940 bizt.)
# Kurihara (77.862 bizt.)

**Hiri guztiak:**

## Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:matsushima otakamori08Dec07.jpg|**Matsushima** (Japoniako hiru ikuspegi ederrenak).
Irudi:Osaki Hachiman-gu 20130819b.jpg|Ōsaki Hachiman-gū santutegia (Sendai).
Irudi:Zuiho-den17s3872.jpg|Zuihōden mausoleoa (Sendai).
Irudi:Kinkazan.jpg|Kinkasan uhartea.
Irudi:Oyasu-kyō 01.jpg|Kurikoma Parke Kuasi-Nazionala.
Irudi:Jyoudogahama.jpg|Sanriku Fukkō Parke Nazionala.
Irudi:Okama lake zao.JPG|Zaō mendia.
Irudi:AbukumaGawa2005-4b.jpg|Abukuma ibaia.
Irudi:MangattanMuseum002.jpg|Ishinomori Manga Museoa.

## Kanpo estekak 
* Miyagi prefekturako webgune ofiziala
Kōchi (prefektura)

thumb|300px|Kōchi prefekturako mapa
 Japoniako Shikoku uharteko prefektura bat da. Hiriburua Kōchi hiria da.

## Historia 
Meiji berrezarkuntzaren aurretik, Kōchi prefektura Tosa probintzia izan zen. Ckokosabe klanaren mende egon zen Sengoku Aroan, eta Yamaguchi familiaren mende Edo Aroan.

## Geografia 
Shikoku uhartearen hego-mendebaldea hartzen du prefekturak, eta Ozeano Barearen ertzean dago. Shikokuko lau prefekturetako handiena da, baina baita biztanlerik gutxien duena ere. Lurralde gehiena menditsua da, eta kostaldean lautada gutxi batzuk baino ez ditu, Kōchi eta Nakamura inguruetan.

Lurraldearen % 7 natura-parke gisa babestuta dago, Ashizuri-Uwakai Parke Nazionala da eremu babestu garrantzitsuena.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
Hiri handienak:
# Kōchi (hiriburua, 342.944 bizt.)
# Nankoku (50.315 bizt.)
# Shimanto (37.182 bizt.)
# Kōnan (34.084 bizt.)

Hiri guztiak:
* Aki
* Kami
* Kōchi (hiriburua)
* Kōnan
* Muroto
* Nankoku
* Shimanto
* Sukumo
* Susaki
* Tosa
* Tosashimizu

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Kochi Castle 03.JPG|Kōchiko gaztelua.
Irudi:Kagami river01s3000.jpg|Kochi hiria.
Irudi:Tikurinnzi01.jpg|Chikurin-ji (Shikokuko erromesbidea).
Irudi:Kongofukuji 08.JPG|Kongōfuku-ji (Shikokuko erromesbidea).
Irudi:Tosa-jinja Haiden.jpg|Tosa jinja santutegia.
Irudi:Nishitosa Shimanto river.jpg|Shimanto ibaia.
Irudi:Ryuo Falls 03.JPG|Ryuo ur-jauzia.
Irudi:Ashizuri Cape 07.JPG|Ashizuri-Uwakai Parke Nazionala.
Irudi:Katsurahama Beach.jpg|Katsurahama hondartza.

## Kanpo estekak 
* Kōchi prefekturako webgune ofiziala
Hyōgo (prefektura)

thumb|300px|Hyōgo prefekturako mapa.
 Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Kobe da.

## Historia 
Gaur egungo Hyōgo prefektura antzinako Harima, Tajima eta Awaji probintziei dagokie, baita Tamba eta Settsu probintzien zati batzuei ere.

1995ean, 7,2 magnitudeko lurrikara batek kalte handiak eragin zituen prefekturaren hegoaldean, eta 6.500 pertsona hil zituen.

## Geografia 
Hyōgok bi itsasotan ditu kostaldeak: iparraldean, Japoniako itsasoan; hegoaldean, Setoko Barne Itsasoan. Iparraldean jende gutxi bizi da, Toyooka hirian salbu, eta erdialdeko lur garaietan herri txikiak besterik ez dago. Biztanle gehienak hegoaldeko kostaldean bizi dira.

Hyōgoren mugakideak Osaka, Kyoto, Tottori eta Okayama prefekturak dira.

Lurraldearen % 20 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan daude, besteak beste, Sanin Kaigan and Setonaikai parke nazionalak.

## Ekonomia 
Hyōgo prefekturan industria astun asko dago, baita metal-industria eta industria medikoa ere. Kobeko portua Japoniako portu handienetako bat da.
Keihanshingo metropoli eremuaren parte da Hyōgo. Zenbait ikerketa-institutu daude, eta erradiazioaren ikerketarako sinkrotroi bat dago Hariman.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* Hiri handienak:
# Kobe (hiriburua, 1.545.410 biztanle)
# Himeji (535.945 bizt.)
# Nishinomiya (483.598 bizt.)
# Amagasaki (450.244 bizt.)
# Akashi (290.776 bizt.)
# Kakogawa (268.565 bizt.)
# Takarazuka (222.198 bizt.)
# Itami (194.488 bizt.)

* Hiri guztiak:

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Himeji gaztelua (Gizateriaren Ondare)
* Kobe
* Engyō-ji (Himeji)
* Ikuta santutegia (Kobe)
* Hirota santutegia (Nishinomiya)
* Awaji uhartea
* Akashi Kaikyō zubia
* Sanin Kaigan Parke Nazionala
* Setonaikai Parke Nazionala
* Seppiko mendia
* Rokkō mendilerroa
* Yumura Onsen
* Izushi gaztelua

## Iruditegia 

Irudi:Château de Himeji02.jpg|**Himeji gaztelua**.
Irudi:Kobe Mosaic06s4s3200.jpg|Kobeko kaia.
Irudi:Kobe Port Tower03bs3200.jpg|Kobe Port Tower.
Irudi:Twilight view of Kobe, from a point near Shin-Kobe station.jpg|Sannomiya barrutia (Kobe).
Irudi:Engyoji02st3200.jpg|Engyō-ji tenplua (Himeji).
Irudi:Hirota-jinja Nishinomiya07n3200.jpg|Hirota santutegia.
Irudi:Ikuta Shrine honden.jpg|Ikuta santutegia.
Irudi:Imagoura Kasumi Coast04bs4440.jpg|Sanin Kaigan Parke Nazionala.
Irudi:Naruto Whirlpools taken 4-21-2008.jpg|Setonaikai Parke Nazionala.
Irudi:Mount Seppiko.jpg|Seppiko mendia.
Irudi:Mt rokko01s2816.jpg|Rokkō mendilerroa.
Irudi:Yumura onsen11s1920.jpg|Yumura Onsen.
Irudi:Izushi Castle Nishisumiyagura.jpg|Izushi gaztelua.
Irudi:Sumoto arban area No,2.JPG|Awaji uhartea.
Irudi:Akashi Bridge.JPG|Akashi Kaikyō zubia.

## Kanpo estekak 
* Hyōgo prefekturako webgune ofiziala
Nagasaki (prefektura)

thumb|300px|Nagasaki prefekturako mapa
 Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. 2012ko erroldaren arabera 1.407.904 biztanle ditu. Hiriburua Nagasaki hiria da.

## Historia 
Nagasaki prefektura *Hizen* antzinako probintziaren mendebaldeko erdia *Tsushima* eta *Iki* antzinako probintzien bat egitetik sortu zen. Txinatik eta Koreatik gertu egonik, historian zehar merkataritza- eta pirata-gunea izan da Hirado ingurua.

XVI. mendean misiolari katolikoak eta merkatari portugesak iritsi ziren, eta Hiradon eta Nagasakin merkataritza-postu garrantzitsuak ezarri zituzten. Geroago, Tokugawa Aroan, misiolariak kanporatuak izan ziren, eta merkataritza murriztua. Hala ere kristatutasuna hedatu egin zen eskualdean.

Meiji berrezarkuntzaren garaian, Nagasaki eta Sasebo kanpo-merkataritzako portu nagusietakoak izan ziren, eta Japoniako itsas armadaren baseak eta ontziolak ezarri ziren. 1945eko abuztuaren 9an, Bigarren Mundu Gerran, Estatu Batuek bonba atomiko bat jaurti zuten Nagasakin. 73.000 pertsona hil ziren, eta beste hainbeste zauritu, eta eraikin asko birrinduta gelditu ziren.

## Geografia 
Nagasakik Saga prefektura du mugakide ekialdean. Gainerako aldeetatik, urez inguratuta dago: Ariake badia, Tsushimako itsasartea eta Ekialdeko Txinako itsasoa. Prefekturak uharte asko ditu, hala nola Tsushima eta Iki. Prefekturak itsas portu ugari ditu. Sasebon Estatu Batuetako itsas armadaren base bat dago.

Kyushuren iparraldeko eta mendebaldeko uharteak ere prefektura honetan sartzen dira; Tsushima uhartea, Japonia eta Korearen artean dagoena, Gotō uharteak, Iki uhartea eta Kujūku uharteak.

Prefekturako lurraldearen % 10 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan daude Saikai eta Unzen-Amakusa parke nazionalak, besteak beste.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
**Hiri handienak:**
# Nagasaki (hiriburua, 448.792 biztanle)
# Sasebo (254.650 bizt.)
# Isahaya (142.635 bizt.)
# Ōmura (89.650 bizt.)
# Minamishimabara (52.347 bizt.)

**Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Nagasakigenbaku.jpg|Nagasakiko Bonba Atomikoaren Museoa.
Irudi:Nagasaki peace memorial hall.jpg|Nagasakiko Bonba Atomikoaren biktimentzako Bakezko Oroimenaren areto nazionala.
Irudi:Nagasaki Fountain of Peace.jpg|Nagasakiko Bakearen Parkea.
Irudi:Shimabara Castle Tower 20090906.jpg|Shimabarako gaztelua.
Irudi:HiradoCastle3.jpg|Hiradoko gaztelua.
Irudi:121223 Urakami Cathedral Nagasaki Japan01s.jpg|Urakami katedrala (Nagasaki).
Irudi:Nagasaki-Sofukuji-Daiyuhoden-M5601.jpg|Sōfuku-ji (Nagasaki).
Irudi:Nagasaki-Suwa-Shrine-1558.jpg|Suwa santutegia (Nagasaki).
Irudi:Shiodawara cliff.JPG|Saikai Parke Nazionala.
Irudi:140322 Mt Heisei-shinzan Nagasaki pref Japan01s.jpg|Unzen-Amakusa Parke Nazionala.
Irudi:Tsushima1WP.jpg|Tsushima uhartea.
Irudi:Gotoh fukue kohjushi02.jpg|Gotō uharteak.
Irudi:Saruiwa of Iki island 2007.JPG|Iki uhartea.
Irudi:Sasebo99IslandsSunset2A.jpg|Kujūku uharteak.

## Kanpo estekak 
* Nagasaki prefekturako webgune ofiziala.
Igoera zuzen

[thumb|350px|Igoera zuzena eta [deklinazioa azaltzen duen animazioa]]
**Igoera zuzena** (laburdura IZ, normalean RA, ingelerazko **right ascension**etik; sinboloa α) esfera zelesteko puntu batek koordenatu sistema ekuatorialean dituen bi norabide koordinatuetako bat da. Normalki deklinazioarekin konbinatzen da. Igoera zuzena puntu bat ekinokzio bernaletik ekialdera zeru-ekuatoretik neurtutako ordu zikloaren iraupena da.

thumb|ezkerrera|300px|Zeru-koordenatu ekuatorial eta horizontalen irudikapen grafikoa.

Neurketa, beraz, Aries puntutik egiten da ordu (ordu batek 15º neurtzen ditu), minutu eta segunduka. Aries puntua Eguzkiak udaberriko ekinokzioan duen puntua da.

## Kanpo estekak
Ōita (prefektura)

thumb|300px|Ōita prefekturako mapa.
 Japoniako Kyūshū uharteko prefektura bat da, ipar-ekialdean dagoena. Hiriburua Ōita hiria da.

## Historia 
VI. mendean, Kyūshū lau eskualdetan banatuta zegoen: Tsukushi-no-kuni, Hi-no-kuni, Kumaso-no-kuni eta Toyo-no-kuni. Gaur egungo Ōita Toyo-no-kuni eskualdearen parte zen. Geroago, Toyo-no-kuni bitan banatu zen, Bungo probintzia eta Buzen probintzia.

Meiji berrezarkuntzaren ondoren, Bungo eta Bunzen probintzietako barrutiak elkartu egin ziren Ōita prefektura eratzeko.

## Geografia 
Ōita prefektura Kyūshū uharteko ipar-ekialdean dago. 119&nbsp;km luze da ekialdetik mendebaldera, eta 106&nbsp;km iparraldetik hegoaldera. Iparraldean, Suo kanala eta Honshu uhartea ditu; Yyo kanala eta Shikoku uhartea ekialdean; hegoaldean, Miyazaki prefektura; eta mendebaldean, Fukuoka eta Kumamoto prefekturak.

Oso lurralde menditsua da (Yufu mendia, Tsurumi mendia, Sobo mendia, Katamuki mendia, Kujū mendia), eta lurraldearen % 70 basoek estalita dago. Ibai ugari dago.

Prefekturako lurraldearen % 28 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan daude Aso Kujū eta Setonaikai parke nazionalak, besteak beste.

## Ekonomia 
Ōita prefekturako jarduera nagusia nekazaritzako produktuei lotuta dago: zitrikoak, shiitakea, banbua, azafraia, galingalea. Arrain- eta itsaski-haztegiak ere garrantzitsuak dira kostaldean. Manufaktura-industria bigarren mailako jarduera da prefekturako ekonomian.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
**Hiri handienak:**
# Ōita (hiriburua, 467.267 biztanle)
# Beppu (127.345 bizt.)
# Nakatsu (84.179 bizt.)
# Saiki (78.675 bit.)
# Hita (72.601)

**Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
* Hayami barrutia:
** Hiji
* Higashikunisaki barrutia:
** Himeshima
* Kusu barrutia:
** Kokonoe
** Kusu

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Funai Castle 01.jpg|Funai gaztelua (Ōita).
Irudi:Usa Shrine (Nanchūrōmon).jpg|Usa jingū santutegia.
Irudi:usukisekibutsu.jpg|Usukiko harrizko Budak.
Irudi:Sasamuta-jinja haiden-2.JPG|Sasamuta santutegia (Ōita).
Irudi:Beppu hotspring-well01.jpg|Beppuko ur-termalak.
Irudi:Lake Shidaka 01.jpg|Shidaka aintzira (Beppu).
Irudi:Tsurumidake00.JPG|Tsurumi mendia (Aso Kujū Parke Nazionala).
Irudi:NakatsuCastle.JPG|Nakatsuko gaztelua.
Irudi:Kizan park Distant view.jpg|Hita.
Irudi:Yabakei bridge.JPG|Yabakei zubia, Japoniako harrizko zubi luzeena.
Irudi:Bungo Futamigaura.jpg|Bungo Futamigaura (Saiki).

## Kanpo estekak 
* Oita prefekturako webgune ofiziala
Gifu (prefektura)

thumb|300px|Gifu prefeturako mapa
 Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da, Chūbu eskualdean dagoena. Hiriburua Gifu hiria da.

## Historia 
Honshu uharteko erdialdean dagoenez, ekialdea eta mendebaldea konektatzeko bideen elkargunean dago, eta Japoniako historian zehar askotan izan da borrokalekua. Sengoku Aroan, honela esan ohi zen: "menderatu Gifu, eta Japonia menderatuko duzu".

Gaur egungo Gifu prefeturaren lurraldea antzinako Hida eta Mino probintziei dagokie, baita Echizen eta Shinano probintzien zati batzuei ere.

Historikoki, Japoniako osoko ezpatagintzaren gunea izan da; Sekiko ezpatak Japoniako onenak izatearen ospea zuten.

1891ko urriaren 28an, gaur egungo Motosu hiria lurrikaren handi baten epizentroa izan zen. Japoniako inoizko bigarren handiena izan zen, 8,0 magnitudekoa. Pitzadura erraldoi bat utzi zuen lurrean, gaur egun ere ikus daitekeena.

## Geografia 
Itsas kostarik ez duen Japoniako prefetura gutxietakoa da. Zazpi prefeturak inguratzen dute: Aichi, Fukui, Ishikawa, Mie, Nagano, Shiga eta Toyama.

Iparraldean, Hida eskualde menditsua dago (Hida mendiak, Kiso mendiak, Ryōhaku mendiak). Hegoaldean, Mino eskualdea dago, Ibo, Kiso eta Nagara ibiek eratutako alubio-lautada emankor batean.

## Ekonomia 
Jarduera tradizionalak nekazaritza eta papergintza dira, baina, gaur egun, manufaktura-industria da nagusi: aeroespaziala eta automobilgintza. Garrantzitsua dira, halaber, doitasunezko makinen fabrikazioa, plastikoen konformazioa eta moldegintza. Kakamigahara da industriagune nagusia; han daude, adibidez, Kawasaki eta Mishubishi enpresa handiak.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
*** Hiri handienak:**
# Gifu (hiriburua, 412.779 biztanle)
# Ōgaki (163.047 bizt.)
# Kakamigahara (145.126 bizt.)
# Tajimi (114.866 bizt.)
# Kani (99.318 bizt.)
# Takayama (94.879 bizt.)
# Seki (92.896 bizt.)

*** Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* **Shirakawa-gō eta Gokayama herri historikoak** (Gizateriaren Ondarea).
* Gifuko gaztelua
* Ōgakiko gaztelua
* Sunomata gaztelua (Ōgaki)
* Eihō-ji tenplua (Tajimi)
* Hida Minzoku Mura museo herria (Takayama)
* Nagara ibaia
* Chūbu-Sangaku Parke Nazionala
** Hotaka mendia
** Norikura mendia

## Iruditegia 

Irudi:Ogi Shirakawa-gō, Gifu, Japan.jpg|**Shirakawa-gō eta Gokayama herri historikoak**.
Irudi:Gifujyou5.jpg|Gifuko gaztelua.
Irudi:Nagararivergifu.JPG|Nagara ibaia.
Irudi:Ogaki Castle.jpg|Ōgakiko gaztelua.
Irudi:Sunomata Castle 03.JPG|Sunomata gaztelua.
Irudi:Kokeizan-teien.jpg|Eihō-ji tenplua.
Irudi:Hida Folk Village.jpg|Hida Minzoku Mura museo herria.
Irudi:Hakubarenpou.JPG|Chūbu-Sangaku Parke Nazionala.
Irudi:Hotakadake from Tokugotoge 1994-4-30.jpg|Hotaka mendia.
Irudi:Snow wall Norikura Echoline.jpg|Elurrezko hormak Norikura mendian.

## Kanpo estekak 
* Gifu prefeturako webgune ofiziala
Okayama (prefektura)

thumb|300px|Okayama prefekturako mapa
 Japoniako Honshu uhartearen hego-mendebaldeko prefektura bat da, Chūgoku eskualdearen parte dena. Hiriburua Okayama hiria da.

## Historia 
Meiji berrezarkuntzaren aurretik (1868), gaur egungo Okayama prefekturaren lurraldea Bitchū, Bizen eta Mimasaka probintzien artean banatuta zegoen. Okayama prefektura 1871n sortu zen, eta prefekturaren mugak 1876an ezarri ziren.

## Geografia 
Okayama prefekturaren mugakideak Hyōgo, Tottori eta Hiroshima prefekturak dira. Aurrez aurre, Setoko Barne Itsasoaren beste aldean, Shikoku uharteko Kagawa prefektura du.

Populazioaren gehiengoa Okayama eta Kurashiki hirietan bizi da. Iparraldeko eskualde menditsuko herrixketako populazioa zahartzen ari da, eta urritzen.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Okayama (hiriburua, 701.293)
# Kurashiki (472.452 bizt.)
# Tsuyama (109.493 bizt.)
# Tamano (65.723 bizt.)
# Kasaoka (55.987 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Okayamako gaztelua
* Bitchū Matsuyama gaztelua
* Tsuyamako gaztelua
* Ki gazteluaren hondarrak
* Kibitsu santutegia
* Kōraku-en lorategiak
* Shūraku-en lorategiak
* Maki-do leizea
* Setoko zubi handia

## Iruditegia 

Irudi:Okayama Castle, IMG 5839-5841 AutoAdaptive.jpg|Okayamako gaztelua.
Irudi:Bitchu Matsuyama Castle 5.JPG|Bitchū Matsuyama gaztelua.
Irudi:Tsuyama Castle03n3200.jpg|Tsuyamako gaztelua.
Irudi:Kinojo Nishi mon area.jpg|Ki gaztelua.
Irudi:Kibitsu Jinja 10.JPG|Kibitsu santutegia.
Irudi:Kurashiki bikatiku naka-bashi.JPG|Bikan auzoa (Kurashiki).
Irudi:Korakuen Okayama35s4bs3872.jpg|Kōraku-en lorategiak.
Irudi:Shurakuen Tsuyama05n4272.jpg|Shūraku-en lorategiak.
Irudi:MAKIDOH1.JPG|Maki-do leizea.
Irudi:Seto-Ohashi Bridge.jpg|Setoko zubi handia.

## Kanpo estekak 
* Okayama prefekturako webgune ofiziala
Niigata (prefektura)

thumb|300px|Niigata prefeturako mapa.

 Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da. Hiriburua Niigata hiria da. **Niigata** izenak "aintzira berria" esan nahi du.
 
## Historia 
Meiji berrezarkuntza arte, Niigata prefeturaren lurraldea Echigo eta Sado probintzietan banatuta egon zen

Niigata hiria Japoniako itsasoaren kostaldean dagoen Japoniako hiri nagusia da. Itsas portu garrntzitsua izan da XIX. mendearen erdialdeaz geroztik, batez ere Koreako iparraldearekiko eta Errusiarekiko merkataritzarako.

## Geografia 
Niigata prefeturak 240&nbsp;km inguruko kosta du Japoniako itsasoan, ipar-ekialdetik hego-mendebaldera, eta kostaldeko lautada bat du itsasoaren eta mendien artean. Sado uhartea ere prefeturaren lurraldea da. Bere lurralde zabalean hainbat Parke Nazional aurkitzen dira; Chūbu-Sangaku, Nikkō, Jōshin'etsu Kōgen, Bandai-Asahi eta Oze hain zuzen ere.

Lau gune geografikotan banatuta dago prefetura: Jōetsu hegoaldean, Chūetsu erdialdean, Kaetsu iparraldean, and Sado uhartea. Shinano ibaiak, Japoniako luzeena, Niigata prefeturan du sorlekua.

## Ekonomia 
Nekazaritza jarduera garrantzitsua da prefeturan. Arroza da produktu nagusia. Uonumaren inguruetan Koshihikari arroz-barietatea egiten da, Japoniako onena izatearen ospea duena. Loregintzak ere garrantzia du.

Industriari dagokionez, metalen manufaktura da nagusi (guraizeak, labanak, erremintak).

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Niigata (hiriburua 813.053 biztanle)
# Nagaoka (281.222 bizt.)
# Jōetsu (206.175 bizt.)
# Shibata (103.490 bizt.)
# Sanjō (103.199 bizt.)
# Kashiwazaki (93.506 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Shibatako gaztelua.
* Kasugayama gazteluaren aztarnak.
* Shinano ibaia.
* Sado uhartea.
* Chūbu-Sangaku Parke Nazionala.
* Jōshin'etsu Kōgen Parke Nazionala.
* Nikkō Parke Nazionala.
* Bandai-Asahi Parke Nazionala.
* Oze Parke Nazionala.
* Toki Messe.

## Iruditegia 

Irudi:Shibatajo003.JPG|Shibatako gaztelua.
Irudi:Kasugayama jousi 2008.jpg|Kasugayama gaztelua.
Irudi:Shinano River seen from Toki Messe 20070430-02.JPG|Shinano ibaia.
Irudi:Sado from the sea.jpg|Sado uhartea.
Irudi:Sekiyahama Coast.jpg|Niigatako hondartzak.
Irudi:Hotakadake from Tokugotoge 1994-4-30.jpg|Chūbu-Sangaku Parke Nazionala.
Irudi:Mount Tanigawa 01.jpg|Jōshin'etsu Kōgen Parke Nazionala.
Irudi:Nasudake06.JPG|Nikkō Parke Nazionala.
Irudi:Mt. Higashi-azuma.JPG|Bandai-Asahi Parke Nazionala.
Irudi:Mt.Hiuchigatake 03.jpg|Oze Parke Nazionala.
Irudi:Toki-Messe-01.jpg|Toki Messe dorrea.
Irudi:Naebatop.jpg|Yuzawako onsena.

## Kanpo estekak 
* Niigata prefeturako webgune ofiziala
2008ko Udako Paralinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak

## Dominak 
Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, hiru domina lortu eta 38. postuan egongo zatekeen.

## Parte hartzaileak kirolaren arabera 
Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 20 kirol olinpikoetatik 5ean hartu zuten parte euskal kirolariek, denak Espainiako selekzioarekin.

## Kirolarien zerrenda 
Hona hemen 2008ko Paralinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.

## Kanpo estekak 
* Parte hartzaileen zerrenda, *Bat basque team* webgunean
Erroseta (apaingarria)

[thumb|175px|Errosetak: [:Commons:Category:Meyer's Ornament|Meyer's *Handbook of Ornament* (Meyerren "Apaingarrien gidaliburua").]]

**Erroseta** arrosa itxurako apaingarria da.

## Ikus, gainera 
* Erroseta (botanika)
* Arrosa leihoa

## Kanpo estekak
Nara (prefektura)

Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Nara hiria da. Prefekturan UNESCOk gizateriaren ondare izendaturiko hiru eremu daude.

## Historia 
Gaur egungo Nara prefektura 1887an sortu zen, Osaka prefekturatik askatzean. Antzina, Nara prefektura **Yamato probintzia** izan zen, Japoniako eskualderik zaharrena. Garai oparoena Nara Aroa izan zuen, 710 eta 784 urteen artean, Nara Japoniako hiriburua izan baitzen.

## Geografia 
Nara prefektura Kansai eskualdearen parte da, eta Kii penintsularen erdialdean dago, Honshu uhartearen mendebalde ertainean. Ez dauka kostarik. Mugakideak prefektura hauek dira: mendebaldean, Wakayama eta Osaka; iparraldean, Kyoto; eta ekialdean, Mie. Prefektura 78,5&nbsp;km luze da ekialdetik mendebaldera, eta 103,6&nbsp;km iparraldetik hegoaldera.

Lurraldearen parterik handiena mendiz eta basoz osatuta dago: Ikoma mendiak ipar-mendebaldean, Kasagi mendiak ekialderago, Kii mendiak daude hegoaldean, eta, haien erdian, Ōmine mendikatea dago, prefekturako mendirik altuena duena: Hakkyō mendia (1.915 m); ekialdean, Daikō mendikatea dago (1.695 m Ōdaigahara mendian). Kii mendien ingurua Gizateriaren Ondare izendatua du UNESCOk.

Lurraldearen % 17 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan dago Yoshino-Kumano Parke Nazionala, besteak beste.

## Banaketa administratiboa 
## Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Nara (hiriburua, 368.636 biztanle)
# Kashihara (124.679 bizt.)
# Ikoma (115.359 bizt.)
# Yamatokōriyama (90.223 bizt.)
# Kashiba (72.967 bizt.)
# Yamatotakada (72.510 bizt.)

* **Hiri guztiak:**
Nara prefekturak 12 hiri ditu:

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Aintzinako Narako monumentu historikoak (Gizateriaren Ondare)
* Hōryū-ji eremuko monumentu budistak (Gizateriaren Ondare)
* Kii mendizerrako toki eta erromes bide sakratuak (Gizateriaren Ondare)
* Yoshino-Kumano Parke Nazionala
* Nara parkea
* Nara Tokae jaialdia.

## Iruditegia 

Irudi:Todaiji18s3200.jpg|Tōdai-ji tenplua (Nara).
Irudi:NaraTodaijiDaibutsu0212.jpg|Daibutsu, Tōdai-ji tenpluan (Nara).
Irudi:Kofukuji12st5s3200.jpg|Kōfuku-ji tenplua (Nara).
Irudi:Kasuga-taisha11bs3200.jpg|Kasuga-taisha santutegia (Nara).
Irudi:YAKUSHI light up.jpg|Yakushi-ji tenplua (Nara).
Irudi:Horyu-ji10s3200.jpg|Hōryū-ji (Ikaruga).
Irudi:Hokiji02ds1920.jpg|Hokki-ji (Ikaruga).
Irudi:Yoshino-Mikumari-jinja romon2.jpg|Yoshino Mikumari santutegia (Kii mendiak).
Irudi:Kinpusenji Yoshino Nara02n4272.jpg|Kimpusen-ji (Kii mendiak).
Irudi:Yoshimizu-jinja Yoshino Nara04.n3200.jpg|Yoshimizu santutegia (Kii mendiak).
Irudi:Hozan-ji keidai 001.jpg|Hōzan-ji (Ikoma).
Irudi:Kooriyama jyou 008.JPG|Kōriyama gaztelua (Yamatokōriyama).
Irudi:Hashiguiiwa Stones.jpg|Yoshino-Kumano Parke Nazionala.
Irudi:Nara-Park Deer.jpg|Nara parkea.
Irudi:Kouyou of Yoshinoyama.JPG|Yoshino mendia.
Irudi:Ukigumo-Field 2007 Nara-Tokae-Festival.jpg|Nara Tokae jaialdia Nara parkean.
Irudi:Nara national museum01s3200.jpg|Narako Museo Nazionala.

## Kanpo estekak 
* Nara prefekturako webgune ofiziala
Nagano (prefektura)

thumb|300px|Nagano prefeturako mapa
 Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da. Hiriburua Nagano hiria da.

## Historia 
Antzina, Naganoren lurraldea Shinano probintzia izan zen. Probintzia hori zenbait zatitan banatu zen Sengoku Aroan.

Naganok 1998ko Neguko Olinpiar Jokoak hartu zituen.

## Geografia 
Japoniako 12 mendirik garaienetako 9 daude prefetura honetan, altuena Japoniako bosgarrena den Yari mendia (3.180m). Ez du kostalderik. Aintzira ugari dago, ezagunenak Kizaki eta Suwa aintzirak dira.

Prefeturako lurraldearen % 21 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan daude Chichibu Tama Kai, Chūbu-Sangaku, Jōshin'etsu Kōgen eta Minami Alpeetako parke nazionalak, besteak beste.

## Ekonomia 
Nekazaritza eta basogintza jarduera garrantzitsuak dira prefeturan, eta turismoak gero eta garrantzi handiagoa du, hala neguan (eskiatzeko) nola udan.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Nagano (hiriburua, 378.204 biztanle)
# Matsumoto (227.392 bizt.)
# Ueda (161.887 bizt.)
# Iida (107.129 bizt.)
# Saku (100.077 bizt.)
# Azumino (97.084 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

* Azumino
* Chikuma
* Chino
* Iida
* Iiyama
* Ina
* Komagane
* Komoro
* Matsumoto
* Nagano (hiriburua)
* Nakano
* Okaya
* Ōmachi
* Saku
* Shiojiri
* Suwa
* Suzaka
* Tōmi
* Ueda

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Matsumoto gaztelua.
* Zenkō-ji tenplua.
* Suwa taisha santutegia.
* Kizaki aintzira.
* Suwa aintzira.
* Parke Nazionalak:
** Chichibu Tama Kai
** Chūbu-Sangaku
** Jōshin'etsu Kōgen
** Minami Alpeetako

## Iruditegia 

Irudi:130608 Matsumoto Castle Matsumoto Nagano pref Japan01bs5.jpg|Matsumoto gaztelua.
Irudi:Shinshu Zenkoji.jpg|Zenkō-ji tenplua.
Irudi:Suwa taisha harumiya13bs3200.jpg|Suwa taisha santutegia.
Irudi:Kizakiko.jpg|Kizaki aintzira.
Irudi:Suwako.jpg|Suwa aintzira.
Irudi:Mt.Yarigatake from Enzansou.jpg|Yari mendia (3.180m).
Irudi:Mt.Kobushigatake and Mt.Sanpou from Mt.Tokusa.jpg|Chichibu Tama Kai Parke Nazionala.
Irudi:Hotakadake from Tokugotoge 1994-4-30.jpg|Chūbu-Sangaku Parke Nazionala.
Irudi:Mount Tanigawa 01.jpg|Jōshin'etsu Kōgen Parke Nazionala.
Irudi:Mount Aino fom Mount Kita 2001-7-2.jpg|Minami Alpeetako Parke Nazionala.

## Kanpo estekak 
* Nagano prefeturako webgune ofiziala
Igeltsero

thumb|Der Maurer (igeltseroa) (1880).
Eraikuntzan, **igeltseroa** harri, adreilu, igeltsu eta antzeko eraikuntza ekaiekin lan egiten duen langilea da.

## Kanpo estekak
2012ko Udako Paralinpiar Jokoak

**2012ko Paralinpiar Jokoak** gertakari honen XIV. edizioa izan zen. Erresuma Batuko Londres hirian ospatu zituzten, 2012ko abuztuaren 29tik irailaren 9ra arte. Olinpiar Jokoetan bezala, bela Weymouthen egin zuten.

## Kirolak 
## Domimak 
## Ikus, gainera 
* 2012ko Udako Paralinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Laura García

eskuinera|thumb|260px|World Para Athletics, Paralinpiar logoa
**Laura García Benitez** (Barañain, Nafarroa, 1981eko apirilaren 19a) nafar judoka paralinpikoa da. Itsua da. Europa eta Munduko txapelketetan (2008 eta 2012) parte hartu zuen, emaitza onak lortuz.

## Bizitza pertsonala 
García 1981eko apirilaren 19an jaio zen, Nafarroan. Aitak Karatea praktikatzen zuen, baina berak ezin izan zituen bere urratsak jarraitu ikusmen-arazoengatik. 

García Barañainen bizi da. Eulza Ikastetxe Publikoan ikasi zuen eta gero Carlos III Ikastetxe Politeknikoan, eta  Haurren Laguntzaile bihurtzeko. Programa osatu ondoren, kupoiak saltzea erabaki zuen Espainiako Itsuen Erakunde Nazionalerako (ONCE). 2008ko Jokoen aurretik, Frantzian entrenatu zuen, urte horretan finantziazioa izan baitzuen mailarik gorenean lehiatzeko, ADOP planaren bidez. 2011n,  Munduko IBSA Judo Txapelketan parte hartu zuen Antalya-Turkian, non bosgarrena izan baitzen Txina judokarekin brontzezko domina galduz, eta urte horretako azaroan Erresuma Batuan egindako Europako Txapelketan parte hartu zuen, bosgarren gelditu zen Alemaniaren aurka brontzea galdu ondoren. Besteak beste, Yuliya Halinska ukrainarraren eta Victoria Potatova errusiarraren aurka borrokatu zen. Laura klabikularen luxazio txikiko akronimo zirkular batekin joan zen borrokara. Lesio horrek kanpoan uztekotan egon zen, uztailaren 4an egin baitzuen, eta berak abuztuaren 30ean lehiatu zuen. Azkenean, zazpigarren lekuan amaitu zuen, diploma paralinpiko bat lortzeko adina. 

2013ko Europako Judo Paralinpikoko Txapelketa abenduaren hasieran egin zen Egerren (Hungaria), eta berak ez zuen horretan parte hartu, Londrestik itzultzean bi sorbaldetan egindako hiru operazioetatik *Centro De Madrid* klinikan errekuperatzen ari baitzen.

2013ko uztailean, "eliteko kirolari" izendatu zituzten Nafarroako 306 kirolarietako bat izan zen. Espainiako eliteko kirolarien kategoria horrek onura ugari ematen dizkie.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2006an Brommat - Frantzia munduko txapelketan 3. postua, brontzezko domina
* 2007an Azerbaijango 2007ko Europako Judo Ibsa Txapelketan  brontzezko domina
* 2009an, Debrecem-Hungarian egindako Europako txapelketan, brontzezko domina
* 2012an Londresen 7. postuagatik diploma
* 2013ko uztailean, "eliteko kirolari" izendatu zituzten Nafarroako 306 kirolarietako bat izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aitor Oroza

**Aitor Oroza Flores** (Bilbo, 1976ko uztailaren 17a -) euskal txirrindulari paralinpikoa da.

Saiatu taldekoa, 8 urtez segidan Espainiako txapelduna izan da. 2006an errepidean eta 2007an erlojupekoan Munduko Txapelduna izan zen. 2008ko Paralinpiar Jokoetan diploma lortu zuen.

## Erreferentziak
2008ko Udako Paralinpiar Jokoak

**2008ko Paralinpiar Jokoak** gertakari honen XIII. edizioa izan ziren. Txinako Beijing hirian ospatu ziren, 2008ko irailaren 6tik 17ra arte. Olinpiar Jokoetan bezala, hipika Hong Kongen eta bela Qingdaon egin zuten.

## Kirolak 
## Dominak 
## Ikus, gainera 
* 2008ko Paralinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sara Carracelas

thumb|260px|Igeriketa
**Sara Carracelas García** (Donostia, 1981eko irailaren 15a -) gipuzkoar  igerilari paralinpikoa da. S2 mailako igerilaria da Espainian. Lau aldiz hartu du parte Paralinpiar Jokoetan (Atlanta 96, Sidney 00, Atenas 04 eta Beijing 08) hamar domina lortuta (urrezko 6, zilarrezko 1 eta brontzezko 3). Horrez gain, Europa eta Munduko txapelketetan hainbat domina lortutakoa da. Sei errekor hautsi ditu munduan 1996az geroztik. Lau urterekin hasi zen igeriketa errehabilitazio lanetan, eta hamabirekin lehiatzen hasi zen. Igeriketak egunez egun hobetzen laguntzen dio.

Informatikaria da eta on line marketin-sail batean lan egiten du.

### Igerilari ibilbidea 
Sarak 29 domina ditu guztira PPen, Munduko Txapelketen eta Europako Txapelketen artean. Horietatik %85 baino gehiago urrezkoak dira. Baina, gainera, 6 errekor hautsi ditu munduan 1996az geroztik, eta 27 urte ditu, eta Dordoka taldeko donostiarrak irabazten jarraitzeko gogo handia du.

## PALMARESA 
### Paralimpiadak: 
### Beste garaipen batzuk: 
urre bat Europako Badajoz´97n.

3 urre Munduko Christchurch´98an.

3 urre eta 1 zilar Braunsweig´99ko Europan.

4 ale Europako Stockholm´01ean.

4 urre Mar de Platan (02).

3 urre eta zilar bat Berlingo´03an.

urre 1 eta 3 plater Durbán´06 Munduko Txapelketan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hesiak eraisteko tenorea. Berria 2021
Helena Konstantinoplakoa

**Helena Konstantinoplakoa** (; Helenopolis, Bitinia,  - Konstantinopla, Erromatar Inperioa, ca. 330), kristauek **Santa Helena** ere deitua, Erromatar Inperioko enperatriza izan zen. Eliza Katoliko eta Ortodoxoarentzat santua da. Jaieguna abuztuaren 18an ospatzen da. Arkeologiaren santu babesletzat hartzen da, lehen indusketa arkeologikoa zuzendu ei zuelako.

## Bizitza 
Konstantzio Klororen emaztea izan zen, berari uko egin ondoren senarra Teodorarekin ezkondu zen arte, eta Erromako enperadore Konstantino I.a Handiaren ama. Bere semeak *Augusta* izendatu zuen 325. urtean. Elezaharraren arabera, kristau bihurtu ondoren Helenak Gurutze Santua eta beste erlikia batzuk aurkitu zituen, Jerusalema eta Betleema eginiko bidaia batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkaitz García

**Arkaitz García Ollo** (Gasteiz, 1983ko irailaren 2a -) igerilari paralinpiko euskalduna da.

Errehabilitazio gisa hasi zen igeriketan. 2000. urteaz geroztik nazioarte mailako lehiaketetan parte hartzen ari da; Paralinpiar Jokoetan, mundialetan nahiz Europako txapelketetan.

## Erreferentziak
Sheila Hernández

**Sheila Hernández Perucho** (Barakaldo, Bizkaia, 1985eko urriaren 10a) bizkaitar judoka paralinpikoa da. Espainiako Judo Txapelduna izan da 52 kilora arteko emakumezkoen kategorian eta 5.a Pekingo 2008ko Udako Parolinpiar Jokoetan. 

## Bizitza 
Sheila Hernández Perucho Barakaldo hirian jaio zen 1985ean eta Santurtzin bizi da. Itsua da. 

### Kirol ibilbidea 
Portugaleten hasi zen judoan. 2008ko Udako Beijingo Paralinpiar jokoetan B1 mailan, 52 kilo azpiko mailan, 5. postua eskuratu zuen.

2006tik eta lau urtetik behin, Santurtziko Udalak ekitaldi bat antolatzen du abenduan kirola egiteagatik eta/edo sustatzeagatik nabarmentzen diren tokiko kirolariak eta taldeak omentzeko. 2010. urtean, II. edizioan Sheila Hernández Perucho saritu zu zen, kirol egokituko kirolari mailan. Kirolaren Gala Kiroletako Udal Institutuaren ekimena da, eta kirola egiten dutenen, zaleen edo profesionalen eta gure udalerrian kirola egitea sustatzen duten erakundeen ahalegina eta kirol-merezimenduak aitortu eta ikusarazi nahi ditu.

2021eko ekainean, Guadalajaran ospatu den Judoko Taldekako Igarleekin Txapelketa Irekian parte hartu zuten ikusmen urritasuna zuten hamar judokek bigarren postua lortu zuten, emakumezkoetan, eta hirugarren postua, gizonezkoetan. Txapelketa hori jokatu zuten judoka itsuak Abel Vazquez Cortijo, David Garcia Orozco, David Garcia del Valle, Carmen Herrera, Tatiana Moreiro Peña, Joan Bagur Bagur, Marta Arce Payno, Laura García Benitez, Sheila Hernández Perucho eta Monica Merenciano Herrero izan ziren.

### Erakusketak 
Hainbat erakusketetan hartu du parte, hala nola, Bilboko San Inazio Kiroldegian kirol paralinpikoko erakustaldia egin zuen eta Bilboko ikastetxeetako Lehen Hezkuntzako 150 ikasleren aurrean.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2010. urtean, Santurtziko udalak II. edizioan saritu zuen, kirol egokituko kirolari mailan. 

## Erreferentziak
Ana Rubio

**Ana Rubio Zabala** (Irun, 1993ko otsailaren 21a -) gipuzkoar igerilari paralinpiko da.

Beijingo Paralinpiar Jokoetan hartu zuen parte, bular estiloko 100 metroetan (9.a) eta estilo libreko 200 metroetan (12.a).

## Erreferentziak
Yolanda Martín

**Yolanda Martín Franco** (Donostia, 1975eko maiatzaren 12a -) gipuzkoar boccia jokalaria da. Lau aldiz hartu du parte Paralinpiar Jokoetan, guztira lau domina eskuratuz.

## Palmaresa 
* **Paralinpiar Jokoak:**
** Atlanta 96: Boccia bakarka zilarrezko domina
** Sidney 00: Boccia bikoteka, urrezko eta zilarrezko dominak.
** Atenas 04
** Beijing 08: Bikoteka zilarrezko domina.
* **Munduko txapelketak:**
** 1997: Bakarka zilarra, bikoteka brontzea.
** New York 98: Bikoteka brontzea.
** Povoa do Varzim 02: Bikoteka urrea, bakarka zilarra.
** Rio de Janeiro 06: Bikoteka brontzea.
* **Munduko Kopak:**
** Mar del Plata 99: Bikoteka brontzea.
** Christchurch 03: Bikoteka urrea.
* **Europako Txapelketak:**
** Teplice 01: Bakarka urrea, bikoteka zilarra.

## Erreferentziak
Hakuna matata

[thumb|200px|*Hakuna Matata* esaera daraman ontzia [Tanzaniako Zanzibar uhartedian.]]

''''''''* swahilizko esaera bat da, *Arazorik ez* esan nahi duena. Latinezko *Carpe diem* esaerarekin parekatu ohi da.

Esaera izateaz gain, bizimodu filosofia baten adierazgarria ere bada, Afrikako mendebaldeko zenbait herrialdetan *patxadaz* edo *lasai* esanahaia ere hartzen baitu.

Besta hainbat hizkuntzatan ere antzeko esaerak daude: AEBetako ingelesean *No problem* (*Arazorik ez*), Australiakoan *No worries* (*Kezkarik gabe*), frantsesez *Aucun souci* *(Kezkarik ez'').

## Ikus gainera 
* Carpe diem

## Kanpo estekak
Argiketari

thumb|250 px|Argiketari bat lanean
Eraikuntzan, **Argiketaria** edo **elektrikaria** kableak eta instalazio elektrikoak muntatu eta konpontzen dituen langilea da. Beraz, argiketaria elektrizitatean eta honen aplikazioetan aditua da.

## Kanpo estekak
Beiragile

thumb|upright|Beiragilea.
Eraikuntzan, **beiragilea**, **berinalaria** edo **kristalaria** beirazko piezak ebaki eta eraikuntzako leiho, ate eta itxituretan jartzen dituen langilea da.

## Kanpo estekak
Jon Santacana

**Jon Santacana Maiztegi** (Donostia, 1980ko azaroaren 1a -) euskal eskiatzaile paralinpikoa da. B2 mailean aritzen da.

Hiru aldiz izan da Paralinpiar Jokoetan: Salt Lake City 2002 (Miguel Galindorekin, urre bat eta bi brontze), Turin 2006, Vancouver 2010 (Miguel Galindorekin, urre bat eta bi zilar) eta Sotxi 2014 (berriro Miguel Galindorekin, urre bat eta zilar bat)

## Erreferentziak
Kontratista

Eraikuntzan, **kontratista**, **esleipenduna** edo **lan-kudeatzailea** kontrata bidez lanak, edo bestelako zerbitzuak burutzen dituen pertsona da. Lan horiek obra osoa edo zati bat izan daitezke, ordutegia, lurraldetasuna edo espezialitatearen arabera.
Kontrata

Eraikuntzan, **Kontrata** diru kopuru jakin baten truke lan material bat egiteko edo zerbitzu bat eskaintzeko kontratua da; bereziki, administrazio publikoarekin egiten dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javier Conde

**Jose Javier "Javi" Conde Pujana** (Bilbo, Bizkaia, 1964ko uztailaren 14a) iraupen lasterketetan aritzen den atleta da. Futbolean hasi zen txikitan, eta geroago ekin zion atletismoari.

## Palmaresa 
Guztira 5 Paralinpiar Jokotan hartu du parte, eta 5 domina eskuratu ditu:

* Bartzelona 92: 10.000 eta 5.000 metroko finaletan aritu zen.
* Atlanta 96: maratoia eta 5.000 metroko lasterketak irabazi zituen.
* Sidney 00: maratoia irabazi eta 5.000 metroan bigarren egin zuen.
* Atenas 04: 5.000 metroan bigarren gelditu zen.
* Beijing 08: maratoian 11. bukatu zuen.

2010ean elkartasun ekinaldi bati heldu 28 maratoi egin zituen.

## Erreferentziak
Ander Romarate

**Ander Romarate Agirre** (Eibar, 1994ko ekainaren 14a -) igerilari paralinpiko euskalduna da, Konporta Kirol Elkartean bizkar eta bular-igeriketan aritzen dena.

Europako eta Espainiako txapelketetan parte hartu du, emaitza onak lortuz. Marka guztiak hautsi ditu espainiar estatuko txapelketetan eta Europa eta Mundu mailako igerilari garrantzitsuenetakoa bilakatuko da eibatar gazte hau.

## Erreferentziak
1900eko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak

## Dominak 
Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, bi domina lortu eta 12. postuan egongo litzateke, Kubarekin batera.

## Parte hartzaileak kirolaren arabera 
Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 19 kirol olinpikoetatik bitan hartu zuten parte euskal kirolariek, Espainia eta Frantziako selekzioarekin.

## Kirolarien zerrenda 
Hona hemen Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.

## Kanpo estekak
La viuda valenciana

[thumb|150px|[Alicia Ramírez (aurkezlea)|Alicia Ramírez eta Juanjo Prats lan hau antzezten 2008an]]
***La viuda valenciana*** Felix Lope de Vegaren antzezlan bat da, 1600 inguruan idatzia eta 1620an argitaratua, bere komedien *Parte XIV* izeneko lanean.

## Istorioa 
Istorioa Leonardari buruzkoa da, berriki alargun geratu den emakume eder eta gazte bat. Leonarda irmo mantentzen da bere maitasunaren bila ari diren Otón, Valerio eta Lisandrori ezezkoak emanez, ez berriki hil den bere senarraganako leialtasunagatik, baizik eta bere askatasuna mantentzeko. Camilo, zaldun prestu bat, bere bidean agertzen den arte. Une horretatik aurrera bere xede berria jarraituko du, baina beti itxurak mantenduz.

## Azken antzezpenak 
Lan hau askotan antzeztu da espainiar antzokietan XX. eta XXI. mendean zehar. Honako antzezpen hauek nabarmen daitezke:

* María Guerrero Antzokia (1960)
** Egokitzea: Josefina Sánchez-Pedreño
** Zuzendaritza: Ángel Fernandez Montesinos
** Aktoreak: Carmen Bernardos (Leonarda), Ramón Corroto (Camilo), Manuel Andrés, Francisco Valladares, Lola Cardona, José Caride, Manuel Tejada
* Telebista (TVE, *El Teatro*, 1975eko apirilak 28)
** Aktoreak: María del Puy (Leonarda), Fernando Guillén (Camilo), Pedro Osinaga, Maite Blasco, Ramón Corroto, Guillermo Montesinos, Pepe Sancho
* Telebista, TVE, *Las pícaras*, 1983ko apirilak 22
** Aktoreak: Cristina Marsillach (Leonarda), Francisco Cecilio, Teresa del Río, Luis Lorenzo, Antonio Iranzo, Alfredo Mañas, José Vivó
* Teatre Rialto, Valentzia, 2008
** Zuzendaritza: Vicente Genovés
** Aktoreak: Alicia Ramírez (Leonarda), Juanjo Prats (Camilo), Cesca Salazar, Paco Alegre, Pepe Miravete, Jaime Linares
* Telebista, TVE, Estudio 1, 2010eko abenduak 28
** Aktoreak: Aitana Sánchez-Gijón (Leonarda), Fran Perea (Camilo), Jorge Roelas, María Álvarez, Joaquin Climent, María Isasi

## Kanpo estekak
Lola Cardona

**Lola Cardona** (Valentzia, 1936ko ekainaren 27a - Madril, 2006ko urtarrilak 30) espainiar aktore bat izan zen.

## Biografia 
### Antzerkia 
Eskenategi gaineko bere karrera artistikoa oraindik haurra zela hasi zuen Valentzia hirian bertan, non bere aitak *El Micalet* korala zuzentzen zuen. Antzerkian lan egiten jarraitu zuen Modesto Higueras eta Ángel Fernandez Montesinosen eskutik, eta La viuda valenciana eta *La madriguera* bezalako lanak antzeztu zituen.

1960an *El gato y el canario* lan arrakastatsuan parte hartu zuen, eta berehala pasa zen José Luis Alonsoren aginduetara El anzuelo de Fenisarekin (1961). Bere karreran zehar antzeztu zituen beste lanen batzuen artean honakoak daude:

* *Sonata a Kreutzerw* Fernando Fernán Gómezekin.
* *Juana de Arco*.
* *El rinoceronte*.
* *El jardín de los cerezos*.
* *Otelo*.
* *El jardín de nuestra infancia* (1955).
* *El cenador* (1960).
* *El anzuelo de Fenisa* (1961)
* *El milagro de Ana Sullivan* (1961).
* *Los caciques* (1962).
* *Juana de Lorena* (1962).
* *La difunta* (1962) Miguel de Unamunorena
* *Los árboles mueren de pie* Alejandro Casonarena; como *Marta-Isabel*en papera eginez (1963)
* *El jardín de los cerezos* (1963), Chejovena
* *El señor Adrián el primo* (1966).
* *El tragaluz* (1967), José María Rodero eta Jesús Puenterekin.
* *Tres sombreros de copa* (1969).
* *Otelo* (1971), William Shakespearena
* *La vieja señorita del paraíso* (1980).
* *Caimán* (1981).
* *El álbum familiar* (1982).
* *Diálogo secreto* (1984).
* *Hay que deshacer la casa* (1986), con Amparo Rivellesekin.
* *Damas, el jueves* (1988), María Asquerino eta Gemma Cuervorekin batera.
* *El sí de las niñas* (1996), Leandro Fernández de Moratínena con dirección de Miguel Narrosen zuzendaritzapean eta Emilio Gutiérrez Caba kide zuela.
* *Los verdes campos del Edén* (2004), de Antonio Galarena, Antonio Mercerok zuzendua.

### Telebista 
Televisión Españolan ere egonik kate honen lehen emisioetatik, bere presentzia ohikoa izan zen 1960 eta 1970eko hamarkadetan eman ziren saio dramatikoetan, Tengo un libro en las manos (1966, Cuarto de estar, 1966, Estudio 1, Teatro breve edo Novela kasu. Telebistan izan zuen azken partehartzea 1996an izan zen, Antena 3eko Yo, una mujer telesailean, Concha Velascorekin.

### Zinema 
Zinean, telebistan edo antzerkian baino askoz gutxiago parte hartu du, antzeztu zituen pertsonaietakoren batzuk nabarmendu behar diren arren. 1961ean egin zuen debuta zinean Fernando Fernán Gómezek egin zuen Pedro Muñoz Secaren La venganza de Don Mendoren egokitzean.

Soilik beste hamaika filmetan parte hartuko zuen, horien artean, alabaina, La prima Angélica (1974), Carlos Saurarena, El Sur (1983), Victor Erizerena, La luna negra (1990), Imanol Uriberena eta ¡Átame! (1990), Pedro Almodóvarrena bezalako espainiar zineko lan nabarmengarriak egon zirelarik, azken honetan psikiatrikoko zuzendariaren papera izan zuelarik.

## Sariak 
* **Moreno Ardanuy Saria** *El milagro de Ana Sullivan*gatik
* **Miguel Mihura Saria** *Hay que deshacer la casa*gatik
* Valentziako Generalitataren Antzezlan Arteetako Saria
* Mayte Sariaren finalista *El sí de las niñas*gatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mesopotamiako padurak

**Mesopotamiako padurak** Irak hegoaldean, eta, neurri baten Iran hego-mendebaldean dauden hezeguneek osatzen dituzte, Tigris eta Eufrates ibaiak elkartzen diren inguruan, Mesopotamia Beherean.

Historikoki, padura hauek, nagusiki, elkarrengandik bananduta baina ondoan dauden Hawizeh eta Hammar padura zentralek osatzen dituzte, eta Eurasia mendebaldeko hezegune ekosistemarik handiena dira.

Padura hauek ur freatiko maila handia dute, eta lur zingiratsuak dira nagusi. Basamortuan arraroa den ur paisaia bat da, paduretako arabiarrentzat eta bizidun basatien populazio garrantzitsuentzako habitat bat sortuz.

## Historia 
K. a. IV. milurtekoan idazkera sistemadun lehen gizarteak agertu ziren lehen aldiz Mesopotamia beherean, sarritan zibilizazioaren sorlekutzat hartzen dena, bertan lehen hiriak garatuz estatu burokrazia konplexuekin batera Uruk Aroan. Kokagune geografiko eta Ilgora Emankorraren (Egiptoko Niloko haranean hasi eta iparralderantz, Mediterraneo itsasoan zehar Palestina eta Israel hartuz, eta berriz hegoaldera Eufrates eta Tigris ibaiak jarraituz Pertsiar Golkoraino hartzen duen ilargi erdi formako lurralde bat), faktore ekologikoen ondorioz, zibilizazioak garai hartarako oso aurreratuak ziren nekazal eta teknologia programak garatzeko gai izan ziren. Honen bultzatzaile nagusia, landare jangarrien espezie basatien eskuragarritasuna izan zen. Nekazaritza laster sortu zen Ilgora Emankorrean kopuru handian labore basati eta etxekotzeko errazak ziren eta espezie elikagarrien existentziagatik.

Paduren zati baten drainaketa 1950eko hamarkadan hasi zen, eta 1970eko hamarkadan jarraitu zuen nekazaritzarako eta petrolio esploraziorako lurrak berreskuratzeko xedearekin. Alabaina, 1980ko hamarkadaren amaieran eta 1990eko hamarkadan, Saddam Hussein presidentea zenean, lan hau handitu eta bizkortu egin zen musulman xiitak paduretatik botatzeko. 2003 baino lehenago, zingirak euren jatorrizko tamainaren %10era drainatuak izan ziren.

2003an Saddam Husseinen erregimena erori ondoren, 2004an, Nazio Batuen Ingurumen Programak inguru haren zaharberritze programa bat bultzatu zuen. 2006 amaieran 10.000 kilometro karratu lehengora itzuli ziren, eta 100.000 pertsona inguru itzuli ziren han bizitzera.

Padurak partziali berreskuratu dira, baina lehorteak, uretan gora presak eraiki izanarekin eta Turkian, Sirian eta Iranen ureztatze intentsiboarekin batera prozesua zaildu dute.

## Ikus, gainera 
* Xatt al-Arab
* Irakeko geografia
* Paduretako gudua
* Mesopotamiako geografia

## Kanpo estekak