Dohaintza-kontratu

thumb|Dohaintza kontratuaren eredua, fede publikoa.
Zuzenbidean, **dohaintza-kontratu**an, pertsona batek, dohaintza-emailea denak, ezeren truke transferitzen dio beste pertsona bati, dohaintza-hartzaileari, bere ondarearen barne dagoen ondasun bat.

## Garrantzi historiko eta ekonomikoa 
Bai ikuspuntu historikotik, bai soziologikotik, dohaintzak eta elkartrukeak duten harremana argi ikusi da. Autore batzuen ustez, dohaintza kanbio era primitiboena da. Horretaz gain, ulertu da ere dohaintzaren atzean permuta espezie bat dagoela, zeinaren objektuaren balioa permuta berean kalkulatzen den. Adibidez, ohikoa da ezkontza batean gonbidatuek opariaren balioa kalkulatzea jasoko duten afariaren ustezko prezioa neurri bezala hartuta. Ezkontzan eman beharreko oparia usadio sozialengatik ematen da eta dohaintza bat izango litzateke, ez ezkontzara joatearen truke emandako kontraprestazio bat.

**Kontratu nagusia:** ez du dependentziarik beste kontratu batekiko.

**Adostasunezkoa:** dohaintza-hartzailearen onarpenik gabe ez da existitzen kontratua. Onarpen horrek, bi alderdien artean adostasuna sortu duela suposatzen du. Adostasunak, objektu eta kausarekin batera, kontratua sortzen dute.

**Aldebakarrekoa:** obligazio nagusia dohaintza-emailearena da, obligazioa izanik dohaintzan emandako gauza entregatzea.

**Doakoa:** dohaintzaren esentzia da dohaintza-emailearen ondarea pobretzen dela hartzailearena aberasten delarik. Honekin batera doa elementu psikologiko bat, atsegin izateko borondatea.

**Hasiera batean atzeraezina:** printzipioz ezin da eman eta gero hura gorde. Kode guztiek ez dute definitzen atzeraezin bezala, badaudelako salbuespenak. Hala ere, kasu tasatuak izaten dira, nolabait justifikatuak, horregatik esaten da printzipioz atzeraezina dela.

**Berehalakoa:** berehala exekutatzen da.

**Formala:** zenbait formalitate bete behar dira kontratua egin ahal izateko, adibidez, higiezin baten dohaintza egitean eskritura publikoan egin behar izatea.

Kontratu honen beste ezaugarrietako bat, dohaintza-emailea ez dela ebikzioaren erantzule izango, ez bada behartu horretara edo dohaintza karga batekin badator.

## Efektu juridikoak 
Dohaintzaren berezko efektua da dohaintza-egilea pobretzea eta hartzailea aberastea.  Horrez  gainera, honako efektu hauek ere ager daitezke dohaintzan:

1.- Dohaintza-hartzaileak gauza hirugarren baten aurrean galtzekotan, edo gauzak ezkutuko akatsak baditu, dohaintza-egilea ez da saneamendua egitera behartua egongo. Hala ere, dohaintza-hartzailea subrogatu egiten da dohaintza-emaileari ebikzio kasuan dagozkion eskubide eta akzio guztietan.

2.- Dohaintza-hartzaile bat baino gehiago dagoen kasuetan, ez da haien artean gehiagotze-eskubiderik izango (batek dohaintzari uko egiten badio edo ez badu onartzen, zati hori ez da zuzenean bestearen zatira gehituko); beti ere, baldin eta dohaintza- egileak ez badu beste gauza bat zehazten, dohaintza ezkontideen alde eginda ez  badago eta,  kasu horretan, dohaintza-egileak kontrakorik xedatu ez badu.

3.- Dohaintza-egilearen zorrak ordaintzeko beharrari dagokionez, dohaintza-hartzaileak ordaindu behar izateko, beharrezkoa da esanbidez horrela ituntzea. Bidenabar, beste gauzarik adosten ez den bitartean, ordaindu beharreko zor bakarrak dohaintza egin aurretik dohaintza-hartzaileak zituenak izango dira.

Kasu horietan, dohaintza modalaren aurrean egongo gara; dohaintza-hartzaileak bere gain hartzen du zorrak ordaintzeko karga, beti ere dohaintza-egilearen hartzekodunak ados baldin badaude.

Zorrak ordaintzeko beharrari buruz inolako akordiorik hartzen ez den kasuetan, eta dohaintza hartzekodunen iruzurrean egina izan bada, arazoak sor daitezke.

## Dohaintza motak 
* **Dohaintza garbia:** termino absolutuetan ematen den hura da.
* **Baldintzazko dohaintza:** gertaera ez ziur baten mende dagoena da.
* **Ordain gisa emandako dohaintzak:** emaileak jasotako zerbitzuak kontuan hartuta egiten den hura da. Honek legezko akzioa du hura eskatzeko. Dohaintzak zerbitzuaren zenbatekoa beti gainditu beharko du.
* **Karguarekiko dohaintza edo modua, dohaintza modala:** dohaintza-hartzaileari karga inposatzea da edo hirugarren baten alde egindako dohaintzarako prestazioren kontra bezala.
* **Dohaintza mortis causa:** termino batera etenda dagoena, emailearen heriotzara, eta gehienetan legatura edo jaraunspenera parekatzen den hura. Testamentu bezala dohaintza egintzak baliozkoa izan behar du; kontrakoa gertatzen bada ez ditu efektuak izango.
* **Ezkontideen arteko dohaintza:** ezkontide batek bestearen alde egiten duen hura da, ordenamendu batzuetan (argentinarra, adibidez) debekatuta dagoena.
* '*Ezkontzaren aurreko dohaintzak (gazteleraz *antenupciales*):** etorkizuneko ezkontideen artean egindako horiek dira edo hirugarren baten aurrez ikusitako ezkontza aintzakotzat hartuz.

## Errebokatze 
Dohaintza errebokatu daiteke, hurrengo arrazoiengatik**.

### Frantzia 
Frantziako *Code Civile*ko 1075 eta 1076 artikuluetan arautzen da.

### Portugal 
Kode Zibileko II. Tituluko II. Kapituluan arautzen da.

### Italia 
Kode Zibileko II. Liburuko V. Tituluan arautzen da.

### Costa Rica 
Kode Zibileko XIII. Tituluan arautzen da

### Mexiko 
*Código Civil para el Distrito Federal''ean 2347 eta 2348 artikuluetan arautzen da.

### Argentina 
Kode Zibileko II. Liburuko III. Atalean arautzen da.

## Erreferentziak