open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
José María Mateos

**José María Mateos Larruzea** (Bilbo, 1888ko martxoaren 31 - *ib.*, 1963ko abenduaren 22a) bizkaitar kazetari eta entrenatzailea izan zen. *La Gaceta del Norte* edota *El Porvenir Vascongado* egunkarietarako idatzi zuen. 1922 eta 1933 artean Espainiako futbol selekzioa entrenatu zuen.
TKE Ligako 2018ko denboraldia

**2018ko TKE Liga**koa Eusko Label Ligaren hamaseigarren denboraldia izan zen. Ekainaren 24an hasi zen Bilbo hiriko uretan, eta irailaren 16an bukatu zen Portugaleten. Lehen aldia izan zen parte-hartzaileen artean Kantabriako trainerurik izan ez zena, aurreko urtean Astillero azken ordezkariak maila galdu ostean.

Denboraldi honetako txapeldun nagusia Urdaibai Arraun Elkartea izan zen, hirugarren urtez jarraian Eusko Label Ligako garaikurra eskuratu baitzuen. Bermeotarrek nagusitasun handiz irabazi zuten txapelketa; guztira, 209 puntu lortu zituzten eta 19 estropadetatik 11etan garaile izan ziren. Bigarren postua, aldiz, Hondarribia Arraun Elkartearentzat izan zen. Gorabehera handirik gabeko denboraldi orekatua jokatu zuten eta bermeotarren arraunketa jarraitu ahal izan zuen talde bakarrenetakoa izan zen; guztira, 197 puntu eskuratu zituzten. Ohorezko txanda, azkenik, Zierbenak eta Oriok osatu zuten.

Bestetik, Ligan debuta egin zuten bi elkarte izan ziren, Santurtzi eta Donostiarra; biek itxura txukuna eman eta 5. eta 7. postuen jabe egin ziren hurrenez hurren. Sailkapenaren beheko aldean Tiránek eta San Juanek denboraldi kaskarra jokatu ostean, maila galdu zuten. Galiziarrek liga azken postuan amaitu zuten eta pasaitarrek azken jardunaldian jaitsiera play-offean arraun egiteko txartela lortu zuten arren, kanporaketako bi jardunaldietan azken postuan gelditu ziren. Play-offa KAE Ligako Lekittarrak eta Astillerok irabazi zuten.

Azkenik, banderei dagokienez, banaketa zabalagoa izan zen; Urdaibaik 9 bandera eraman zituen etxera, Hondarribiak 4, Oriok 2, eta Zierbenak eta Cabok bana.

## Partaideak 

## Estropadak 

1 Bi estropadetako denborak batuz, Urdaibai izan zen ontzi azkarrena eta, beraz, Cidade da Coruña bandera eskuratu zuena.
2 Nahiz eta larunbateko jardunaldian Urdaibai eta igandekoan Orio ontzi azkarrenak izan ziren, Zarauzko XLI. Bandera Hondarribiara joan zen; bi egunetako denborak batuz, hondarribiarrena traineru bizkorrena izan zen.

## Sailkapena 

1 San Pedro kanporatua izan zen Kaikuren kalean sartu eta ziabogan bizkaitarrei traba egiteagatik.
2 Cidade da Coruña bandera bi egunetan jokatu zen eta bietan Urdaibai izan zen garaile.

### Jaitsiera/Igoera play-offa 

## Patroi onenaren saria 
350px|eskuinera|thumb|Ander Etxegoien zutik patroi lanetan (2018).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* TKE Liga
* KAE Ligako 2018ko denboraldia
* GT Ligako 2018ko denboraldia

## Kanpo estekak 
* TKE Ligaren webgunea
Raúl Gañán

**Raúl Gañán Bermúdez** (Bilbo, 1974ko abenduaren 20a) bizkaitar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Kirol Ibilbidea 
*2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Nicolás Mentxaka

**Nicolás Mentxaka** izan daiteke:
* Nicolás Mentxaka Beitia (1909-?) futbolari ohia, aita;
* Nicolás Mentxaka Fernández(1939–2014) futbolari ohia, semea.
Nicolás Mentxaka Beitia

**Nicolás Mentxaka Beitia** (Getxo, 1909ko abuztuaren 23a-?) bizkaitar futbolaria izan zen, aurrelari moduan aritu zena.

## Ibilbidea
Nicolás Mentxaka Fernández

**Nicolás Mentxaka Fernández** (Bilbo, 1939ko urtarrilaren 11- *ib.*, 2014ko martxoaren 10a) bizkaitar futbolaria izan zen, erdilari eta aurrelari moduan aritu zena.

## Ibilbidea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Luis Mentxaka

**José Luis Mentxaka Fernández** (Deustu, 1942ko apirilaren 21a) bizkaitar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritu zena.

## Ibilbidea 
## Kanpo estekak
Mikoian-Gurevitx MiG-15

**Mikoian-Gurevitx MiG-15** edota **MiG-15** (; NATOren izendapena: *Fagot*) SESBko Aireko Armadaren erreakziozko ehiza-hegazkin bat izan zen. 1947an Artiom Mikoian armeniar diseinatzailea eta Mikhail Gurevitx ukraniar hegazkin eraikitzaileak diseinatu eta eraiki zuten. Gezi-hegaldun lehenbiziko erreakziozko ehiza-hegazkin modelo arrakastatsuenetako bat izan zen.

Koreako Gerran ospe handia bereganatu zuen, garaiko North American F-86 Sabre estatubatuar erreakziozko ehiza-hegazkinarekin bikain lehiatuz. Ondorengo MiG-17 ehiza-hegazkina eraikitzeko eredu izan zen.

## Kanpo estekak
Errupia maldivar

*Artikulu hau Maldivetako dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Errupia».*

**Errupia maldivarra** edo **rufiyaa** (maldiveraz/dhivehieraz: *ދިވެހި ރުފިޔާ:* ingelesez*: maldivian rufiyaa*), Maldivetako Errepublikan zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **MVR** da eta bere sinboloa Rf, MRf, edo ރ . Rufiyaa banako baten ehunena laari deitzen da eta rufiyaa bakoitza 100 laariz osatuta dago.

## Historia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Maldivetako Diru Agintaritzaren webgunea.
Grumman F-14 Tomcat

**Grumman F-14 Tomcat**, AEBetako Grumman hegazkingintza enpresak ekoitzitako ehiza-hegazkin supersoniko bat da. AEB Aireko Armadarentzat ekoitzia izan zen. Tomcat modeloaren helburu nagusia itsas ontziteriaren defentsa zen, bestelako betebeharrak bonbaketarien zaintza eta gerora lurreko erasoak ere izan ziren. Vietnamgo Gerran MiG hegazkinekin borrokatu zen.

## Kanpo estekak
McDonnell Douglas F-15 Eagle

**McDonnell Douglas F-15 Eagle**, AEBetako McDonnell Douglas hegazkingintza enpresak ekoitzitako ehiza-hegazkin supersoniko bat da. AEB Aireko Armadarentzat ekoitzia izan zen, aire nagusitasuna mantentzeko asmoz.

Ehiza-hegazkin modernoen artean modelo arrakastatsuenetako bat da. AEBetako Aire Armadaz gain Japonia, Arabia Saudi eta Israelgo Aire Armadek ere erabiltzen dute.

Modelo honetan oinarrituz bi pilotuentzako McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle modeloa garatu zen.

## Kanpo estekak
Boiko Borisov

**Boiko Metodiev Borisov** (; Bankia, 1959ko ekainaren 13a) bulgariar politikaria da, Bulgaria Europan Garatzearen Aldeko Herritarrak (GERB) alderdiaren fundatzailea, 2017ko maiatzaren 4tik Bulgariako lehen ministro kargua duena. Horren aurretik, beste bi aldiz bete zuen kargu bera, 2009tik 2013ra, eta 2014tik 2017ko urtarrilera. Sofiako alkatea izan zen 2005-2009 bitartean.

## Erreferentziak
Andrés Solar

**Andrés Manuel Solar Santurio**, **Andrés Solar** izenaz ezagunagoa (Gijón, Espainia, 1955eko abuztuaren 25a-1984ko abenduaren 27a), asturierazko idazlea eta asturiar ezker nazionalistako militantea izan zen. Surdimientuko egile onenetakotzat jotzen da, 29 urterekin gazte hil bazen ere.

## Ibilbidea 
Andrés Solar El Fondónen jaio zen, Deva parrokian, Gijónen. Nekazarien sema zen, eta tokiko eskola publikoan egin zituen lehen hezkuntzako ikasketak. 1978an, hizkuntzaren aldeko mugimenduan sartu zen, eta kulturan zein politikan lanean jardun zuen buru-belarri.

Hurrengo zazpi urteetan, prentsa artikuluak argitaratu zituen, baita literatura sariak irabazi ere, Gijóngo Herri Unibertsitateko irakaslea izan zen, Asturiasko Hizkuntzaren Akademiako kide, Xaréu Titeres antzerki taldearekin lankidetzan aritu zen. Conceyu Bableko kide ez ezik, Xunta Pola Defensa de la Llingua Asturianako eta Ensame Nacionalista Astur alderdi ezkertiarreko kide izan zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia
Ai to Kibō no Machi

1959ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Masao izeneko ikasle pobre batek usoak saltzen ditu; usoek alde egiten dute eta haren etxera itzultzen dira, eta berriz ere saltzen ditu. Egun batean, bi salduko dizkio Kyoko izeneko neska bati.

## Aktoreak 
* Hiroshi Fujikawa : Fujikawa Masao
* Yuki Tominaga : Kyoko
* Yûko Mochizuki : Kuniko
* Michio Ito : Yasue
* Fumio Watanabe : Yuji
* Kakuko Chino : Akiyama
* Fujio Suga : Kuhara
* Noboru Sakashita : Taizo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seishun Zankoku Monogatari

1960ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Gau batez, gidari bat auto-stopa egiten ari den institutuko ikasle Makoto bortxatzen saiatuko da. Unibertsitateko ikasle Kiyoshik salbatuko du, eta gidariari dirua eskatuko dio beren isiltasunaren truke.

## Aktoreak 
* Yusuke Kawazu: Kiyoshi Fujii
* Miyuki Kuwano: Makoto Shinjo
* Yoshiko Kuga: Yuki
* Fumio Watanabe: Akimoto
* Shinji Tanaka: Yoshimi Ito
* Shinjiro Matsuzaki: Terada
* Toshiko Kobayashi: Teruko Shimonishi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nihon no Yoru to Kiri

1960ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Gobernuaren aurkako ikasle-mugimenduen bi belaunaldiko kide Reiko eta Haruaki gazteen ezkontza eguna da. Bi pertsona sartuko dira ustekabean ospakizunean.

## Aktoreak 
* Miyuki Kuwano : Reiko Harada
* Fumio Watanabe : Haruaki Noda
* Hiroshi Akutagawa : Udagawa irakaslea
* Masahiko Tsugawa : Ôta
* Shinko Ujiie : Udagawa andrea
* Akiko Koyama : Misako Nakagawa
* Kei Sato : Nakamaki
* Rokko Toura : Higashiura

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shiiku

1961eko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da, Kenzaburō Ōeren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Japoniaren errendizioa baina pixka bat lehentxeago, estatubatuar batek pilotaturiko hegazkin beltza herrixka batetik hurbil eroriko da.

## Aktoreak 
* Rentaro Mikuni : Kazumasa Takano
* Hugh Hard : Soldadu beltza
* Toshirō Ishido : Jiro
* Yoshi Katō : Yoichi Kokubo
* Teruko Kishi : Masu Tsukada
* Akiko Koyama : Hiroko Ishii
* Yōko Mihara : Sachiko Tsukada

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taiyō no Hakaba

1960ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Hanako neska gazteak odola erosten die bere auzoko pobreei, gero ospitaleei saltzeko. Auzoko bandetako baten buruzagi Shinekin elkartuko da.

## Aktoreak 
* Masahiko Tsugawa : Shin
* Kayoko Honoo : Hanako
* Isao Sasaki : Takeshi
* Fumio Watanabe : Yosehei
* Kamatari Fujiwara : Batasuke
* Tanie Kitabayashi : Chika
* Junzaburō Ban : Yotsematsu
* Jun Hamamura : Goro Murata

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amakusa Shirō Tokisada

1962ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Profeziaren arabera Japoniako kristauak askatuko dituen Shiro gazte katolikoa gordeta dago, Amakusa uharteetako jaun feudal Matsukurari eraso egiteko unearen zain.

## Aktoreak 
* Minoru Chiaki : Tanaka
* Tokubei Hanazawa : Yomiemon
* Mikijiro Hira : Matsukura Katsuie
* Yoshi Katō : Yamazenuemonen aita
* Choichiro Kawarazaki : Tamezo
* Rentaro Mikuni : Uemonsaku
* Sue Mitobe : Maki
* Kikue Mōri : Maruta
* Satomi Oka : Sakura
* Hashizo Okawa : Amakusa Shiro Tokisada
* Ryūtarō Ōtomo : Shinbei Oka
* Takamaru Sasaki : Jinbei
* Kei Satō : Taga Mondo
* Rokkō Toura : ronin

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Silence (2016ko filma)

## Kanpo estekak
Etsuraku

1965eko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Atsushi Wakisakak maite duen Shoko neskatilari xantaia egiten dion gizona hilko du. Inor ez da delituaz jabetuko, baina lapurretagatik bila dabiltzan Hayami funtzionarioak guztia ikusiko du.

## Aktoreak 
* Katsuo Nakamura : Wakizaka
* Mariko Kaga : Shoko
* Yumiko Nogawa : Hitomi
* Masako Yagi : Shizuko
* Toshiko Higuchi : Keiko
* Hiroko Shimizu : Mari

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ninja Bugei-Chō

1965eko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
XVI. mendeko Japonian Shuzen Sakagami hilko dute, eta haren seme Jutaro Yukik eta bere aldeko gizonek ihes egin beharko dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hakuchū no Tōrima

1966ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Bizi diren herrian Shinok eta Genjik harreman sexualak dituztela jakiten dutenean, biek elkarrekin suizidatzea erabakiko dute. Eisukek Shino salbatuko du, eta konorterik gabe dagoen bitartean bortxatu egingo du.

## Aktoreak 
* Hideo Kanze : Inagaki
* Hideko Kawaguchi : Matsukoren ama
* Saeda Kawaguchi : Shino Shinozaki
* Narumi Kayashima : Jinbo
* Teruko Kishi : Shinoren amama
* Hosei Komatsu : Shinoren aita
* Akiko Koyama : Matsuko Koura
* Kei Sato : Eisuke Oyamada
* Ryoko Takahara : bortxatutako emakumea
* Taiji Tonoyama : eskola zuzendaria
* Rokko Toura : Genji Hyuga
* Fumio Watanabe : Haraguchi inspektora
* Sen Yano : alkatea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Muri Shinjū: Nihon no Natsu

1967ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Banda bateko kideek arma batzuk aterako dituzte lurpetik eta Nejiko gazteak, eta hil nahi duen Otokok guztia ikusiko dute; ondorioz, bahitu egingo dituzte bandako kideek.

## Aktoreak 
* Keiko Sakurai
* Kei Sato

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nihon Shunka-Kō

1967ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Lau lagun Tokiora joango dira unibertsitatean sartzeko probak egitera. Han guztiek gustuko duten neska bat ikusiko dute, eta Otake irakaslearekin egingo dute topo.

## Aktoreak 
* Ichirô Araki
* Koji Iwabuchi
* Jūzō Itami
* Kazuyoshi Kushida
* Hiroshi Satô
* Kazuko Tajima

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kōshikē

1967ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Neska japoniar batzuk bortxatzeagatik eta hiltzeagatik heriotza zigorra ezarritako R gaztearen exekuzioak huts egin ostean, haren kartzelariek bere delitua gogorarazi behar diote, amnesia baitauka.

## Aktoreak 
* Kei Sato : alkaidea
* Fumio Watanabe : hezitzailea
* Toshirô Ishido : apaiza
* Masao Adachi : presozaina
* Rokko Toura : medikua
* Hosei Komatsu : abokatua
* Masao Matsuda : idazkaria
* Akiko Koyama : korear emakumea
* Do-yun Yu : presoa
* Nagisa Oshima : narratzailea
* Masayuki Hoshi
* Yuki Osaka
* Daiji Ozeki
* Keiko Sakurai
* Shizui Sato : presozaina
* Kurumi Suzuki
* Akiko Terayima
* Takashi Ueno : presozaina
* Takao Usui

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaette Kita Yopparai

1968ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Unibertsitateko hiru ikasle japoniar oporretan daude. Vietnamera ez joateko ihes egin duten bi korearrek beren arropak ikasleenengatik aldatuko dituzte, eta poliziak, orduan, japoniarrak jarraituko ditu, baina korearrak ere atzetik dituzte.

## Aktoreak 
* Kazuhiko Kato : O-noppo 'handia'
* Osamu Kitayama : Chu-noppo 'txikia'
* Norihiko Hashida : Chibi, 'txikiena'
* Kei Sato : korear soldadu
* Mako Midori : Nechan, 'liraina'
* Masao Adachi : polizia
* Cha Dei-dang : Kim Fhua
* Hosei Komatsu : arrantzalea
* Taiji Tonoyama : atsoa
* Rokko Toura
* Takashi Ueno : polizia
* Fumio Watanabe : Dokumushi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shinjuku Dorobō Nikki

1968ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Toriok liburu batzuk lapurtu ditu liburu-denda batean, baina Umekok guztia ikusi du. Hurrengo gauean amodioa egingo dute, baina birjina zen Umeko desilusionatuta geratuko da.

## Aktoreak 
* Tadanori Yokoo : Torio
* Rie Yokoyama : Umeko
* Kei Sato : bera
* Jūrō Kara : abeslaria
* Tetsu Takahashi
* Moichi Tanabe
* Rokko Toura : bera
* Fumio Watanabe : elkarrizketatzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shōnen (filma)

1969ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Toshiok hamar urte ditu eta amaordearekin, aitarekin eta Osaka anaiatxoarekin bizi da.

## Aktoreak 
* Tetsuo Abe : umea
* Fumio Watanabe : aita
* Akiko Koyama : amaordea
* Tsuyoshi Kinoshita : anaiatxoa
* Do-yun Yu : bi gidariak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tōkyō Sensō Sengo Hiwa

1970eko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Shoichi Motoki gizon bati jarraika dabil eta hark kamera lapurtuko dio. Gero, gizona eraikin batetik erori eta hilda agertuko da. Poliziak Shoichiri itzuliko dio kamera. Pelikulak hiriko paisaiak besterik ez ditu.

## Aktoreak 
* Kazuo Goto
* Emiko Iwasaki
* Sugio Fukuoka
* Kenichi Fukuda
* Hiroshi Isogai

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gishiki

1970eko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Familia baten historia familiako hainbat zeremoniaren bitartez kontatua; batez ere ezkontzak eta hiletak.

## Aktoreak 
* Kenzo Kawarazaki : Sakurada Masuo
* Atsuko Kaku : Sakurada Ritsuko
* Nobuko Otowa : Sakurada Shizu
* Kei Sato : Sakurada Kazuomi, Le grand-père
* Maki Takayama : Sakurada Kiku
* Shizue Kawarazaki : Sakurada Tomiko
* Kiyoshi Tsuchiya : Sakurada Tadashi
* Akiko Koyama : Sakurada Satsuko
* Hosei Komatsu : Sakurada Isamu
* Fumio Watanabe : Sakurada Susumu
* Sue Mitobe : Sakurada Chiyo
* Rokko Toura : Sakurada Mori
* Eitarô Ozawa : Tachibana Takeyo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natsu no Imōto

1972ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Sunaoko gaztea Tokion bizi da eta eskutitz bat jasoko du Okinawatik; bertan, Tsuruo Omurak jakinaraziko dio bien aita pertsona bera izan daitekeela.

## Aktoreak 
* Hiromi Kurita : Sunaoko Kikuchi
* Hosei Komatsu : Kosuke Kikuchi
* Akiko Koyama : Tsuru Omura
* Shôji Ishibashi : Tsuruo Omura
* Kei Sato : Kuniyoshi
* Taiji Tonoyama : Sakurada
* Rokko Toura : Teruya
* Lily : Momoko Kofujida

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olivares (argipena)

**Olivares** izenak adiera zenbait ditu:
* Olivares, Sevillako udalerria.
* Olivares konde-dukea, espainiar noble eta politikaria.
Ai no korīda

1976ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Sada Abek Kichizo Ishidaren hotelean lan egiten du. Egun batean, gizonak begia jarriko du Sadarengan; laster izango dira maitale. Pasio biziaren ondorioz, Kichizok emaztea utziko du eta Sadarekin hotelez hotel ibiliko da, amodioa egiten gelditu ezinik.

## Aktoreak 
* Eiko Matsuda : Sada Abe
* Tatsuya Fuji : Kichizo Ishida
* Aoi Nakajima : Toku
* Yasuko Matsui : Tagawa zuzendaria
* Meika Seri : Matsuko
* Kanae Kobayashi : Kikuryû
* Taiji Tonoyama : eskalea
* Kyôji Kokonoe : Omiya
* Naomi Shiraishi : Yaeji geisha

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sada Abe

## Kanpo estekak
Fromm (argipena)

**Fromm** izenak adiera zenbait ditu:
* Erich Fromm, alemaniar jatorriko psikoanalista eta filosofoa.
* Friedrich Fromm, Alemania naziko generala.
Cessna 172

**Cessna 172 Skyhawk**, AEBetako Cessna hegazkigintza enpresak eraikitako hegazkin erabilgarri arin modelo bat da. 1955eko ekainaren 12an lehendabizikoz hegan egin zuen. Mundu osoan oso hedatua dagoen modeloa da, ziurrenik garai guztietako hegazkin erabilgarri arin modelo ekoiztuena baita. Horren arrazoia, hegaldi entrenamenduetan pilotu hasiberrientzako oso egokia eta pilotatzeko erraza den modeloa dela da, horregatik herrialde askotako maila apaleko pilotu askok erabili ohi dute.

## Kanpo estekak
Ai no Bōrē

1978ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Gisaburo Sekirekin dago ezkonduta, baina hark bera baino gazteagoa den Toyojirekin engainatzen du. Maitaleek senarra hilko dute: Sekik mozkortu egingo du eta, ondoren, Toyojik ito.

## Aktoreak 
* Tatsuya Fuji - Toyoji
* Kazuko Yoshiyuki - Seki
* Takahiro Tamura - Gisaburo
* Takuzo Kawatani - Hotta inspektorea
* Akyoshi Fujiwara
* Masami Hasegawa - Oshin
* Kenzo Kawarazaki
* Tatsuya Kimura
* Eizo Kitamura
* Akiko Koyama - ama
* Osugi - Dancer
* Sumie Sasaki - Odame
* Takaki Sugiura
* Taiji Tonoyama - Toichiro

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Senjō no Merī Kurisumasu

edo  1983ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
1942an, Javako preso-esparru batean, harreman bitxi bat sortuko da Yonoi komandantearen eta hara iritsi berri den preso baten artean: Jack Celliers kapitaina.

## Aktoreak 
* David Bowie – Jack 'Strafer' Celliers maiorra
* Tom Conti – John Lawrence teniente-koronela
* Ryuichi Sakamoto – Yonoi kapitaina
* Takeshi Kitano – Gengo Hara sarjentua
* Jack Thompson – Hicksley kapitaina
* Johnny Okura – Kanemoto
* Alistair Browning – De Jong
* James Malcolm – Celliersen anaia
* Chris Broun – Jack Celliers
* Yūya Uchida – komandantea
* Ryunosuke Kaneda – Fujimura koronela
* Takashi Naitô – Iwata tenientea
* Tamio Ishikura – Fiskala
* Rokko Toura – Itzultzailea
* Kan Mikami – Ito tenientea
* Hideo Murota – Komandante berria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fumio Watanabe

japoniar aktorea izan zen.

## Filmografia hautatua 
* *Kuroi kawa* (1957)
* *Seishun Zankoku Monogatari* (1960)
* *Akibiyori* (1960)
* *Tokugawa onna keibatsu-shi* (1968)
* *Kōshikei* (1968)
* *Kaette Kita Yopparai* (1968)
* *Shōnen* (1969)
* *Gishiki* (1970)
* *Joshū Nana-maru-ichi Gō / Sasori* (1972)
* *Kozure Ōkami: Kowokashi udekashi tsukamatsuru* (1972)
* *Joshū Sasori – Dai 41 Zakkyobō* (1973)
* *Yasei no shōmei* (1978)
Max mon amour

1986ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Peter eta Margaret Parisen bizi dira beren seme Nelsonekin. Egun batean, Margaret Max izena duen txinpantze batekin maiteminduta dagoela konturatuko da Peter, eta, azkenean, tximua beraiekin joango da bizitzera.

## Aktoreak 
* Charlotte Rampling : Margaret Jones
* Anthony Higgins : Peter Jones
* Victoria Abril : Maria
* Anne-Marie Besse : Suzanne
* Fabrice Luchini : Nicolas
* Nicole Calfan : Hélène
* Pierre Étaix : Le détective
* Bernard Haller : Robert
* Sabine Haudepin : Françoise
* Bernard-Pierre Donnadieu : Archibald
* Christopher Hovik : Nelson Jones
* Bonnafet Tarbouriech : albaitaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yoshiko Kuga

japoniar aktorea izan zen.

## Filmografia hautatua 
* *Yoidore Tenshi* (1948)
* *Hakuchi* (1951)
* *Ani Imōto* (1953)
* *Uwasa no onna* (1954)
* *Higanbana* (1958)
* *Ohayō* (1959)
* *Seishun Zankoku Monogatari* (1960)
* *Zero no shōten (1961)
* *Ōsaka-jō Monogatari* (1961)
* *Toki o Kakeru Shōjo'' (1997)
RAC1

**RAC 1** (katalanez **R**àdio **A**ssociació de **C**atalunya **1**) Kataluniako irrati kate pribatu bat da. 2000ko maiatzaren 1ean aireratzen hasi zen. Egoitza nagusia Bartzelona hirian du eta osoki katalanez aireratzen da.

Grupo Godó hedabide taldearen jabetzakoa da.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Yōko Mihara

japoniar aktorea, dantzari erotikoa eta  izan zen.

## Filmografia hautatua 
* 1961 : *Shiiku*, Nagisa Ōshimarena.
* 1964 : *Sanbiki No Samurai*, Hideo Gosharena.
* 1965 : *Kedamono no ken*, Hideo Gosha rena.
* 1972 : *Joshū Nana-maru-ichi Gō / Sasori*, Shunya Itorena.
* 1974 : *Seiju gakuen*, Norifumi Suzukirena.
José Ángel Rojo (Rojo II.a)

**José Ángel Rojo Arroita** (Bilbo, 1948ko martxoaren 19a), **Rojo II.a** izengoitiz ezaguna, bizkaitar futbolari ohia da, erdilari moduan aritzen zena. Txetxu Rojo futbolari ohia anaia du.

## Ibilbidea 
## Kanpo estekak
Toshiko Higuchi

japoniar aktorea izan zen.

## Filmografia hautatua 
* 1958 : *Kakushi toride no san akunin*, Akira Kurosawarena.
* 1960 : *Warui yatsu Hodo yoku nemuru*, Akira Kurosawarena.
* 1962 : *Tsubaki Sanjūrō*, Akira Kurosawarena.
* 1963 : *Onna no rekishi*, Mikio Naruserena.
* 1965 : *Etsuraku*, Nagisa Oshimarena.
Sortaldeko katalan erdialdekoa

**Sortaldeko katalan erdialdekoa** (), edota soilik **erdialdeko katalana** (), sortaldeko katalan dialektoaren barnean hiztun gehien dituen azpidialektoa da, Bartzelonako probintzia osoa, Tarragonako probintziaren sortaldeko erdia, eta Gironako probintzia ia osoa barne hartzen baitu, iparraldeko trantsizio katalanaren eremua ez beste.

* Azpidialektoak:
:* Tarragonera
:* Iparraldeko trantsizio katalan
:* Bartzelonera

* Dialekto ezaugarriak:
:* Katalan xipella
:* Katalan salat

* Bartzelonako hizkera sozialak:
:* Chava hizkera
:* Bleda hizkera
:* Katalan light

## Kanpo estekak
Katalan light

**Katalan light** delakoa, , gutxienez 1986. urtetik datorren izendapena da, hain zuzen ere, Ferran Toutain eta Xavier Pericay hizkuntzalariek *Verinosa llengua* liburua aurkeztu zuten urtea, honetan *Orain mintzatzen den katalana* (*Català que ara es parla*) aldarrikatzen dute. Halere, izendapena idatziz 1990an Joan Barril idazle eta kazetariaren *El Món* aldizkariko artikulu batean lehenbizikoz agertu zen, hartan Toutain eta Pericayek defentdatzen duten hizkera *katalan light* gisa izendatu zuen, eta bi hikuntzalariek kritikatutako idazleen hizkera *katalan heavy* izendapenaz. Urteen poderioz, izendapena katalana modu narratsean mintzatzen duten katalan hiztunen hizkera deitzeko izendapena bilakatu da, adibidez, eta betiere kirtikarien arabera, Kataluniako irrati-telebista publikoetako hedabideetan erabiltzen dena.

## Kanpo estekak
Bodystocking

**Bodystockinga** pieza bakarreko azpiko jantzi bat da. Soina, zangoak eta batzuetan besoak ere estaltzen ditu. Material elastikoaz egina da, eta horrexegatik tentsio elastikoari esker soinari itsasten zaizkio.

## Hitza 
''* hitza ingelesetik mailegatua da, *body* (gorputz) eta *stocking'' (galtzerdi) hitzen elkarketaz sortua. Beraz, «gorputz osoko galtzerdi» litzateke hitzez hitzeko euskaratzea.

## Kanpo estekak
Errupia mauriziar

**Errupia mauriziarra** edo **rupee** (; ; mauriziar kreolez*: roupi morisien;* bhojpureraz: मॉरीशस रुपया), Maurizioko Errepublikan zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **MUR** da eta bere sinboloa Rs. Rupee banako baten ehunena zentimo deitzen da eta rupee bakoitza 100 zentimoz osatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gohatto

1999ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Kyoto, 1865. Sortu berri den Shinsen miliziako bi kapitainek, Kondo komandanteak eta Hijikata kapitainak, bi gazte errekrutatuko dituzte: edertasun anbiguoa duen Sozaburo Kano, eta Hyozo Tashiro.

## Aktoreak 
* Takeshi Kitano : Toshizō Hijikata
* Ryūhei Matsuda : Sōzaburō Kanō
* Shinji Takeda : Sōji Okita
* Tadanobu Asano : Hyōzō Tahiro
* Yōichi Sai : Isami Kondō
* Jirō Sakagami : Genzaburō Inoue
* Kei Satō : narratzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sehaska (Berthe Morisot)

***Sehaska*** (*Le berceau*, frantsesez) Berthe Morisot emakume margolari inpresionistaren margolan ospetsua da. 1872an egina, familia giroko eszena jasotzen du. Gaur egun Parisko Orsay museoan ikus daiteke.

## Deskribapena 
Morisotek lan honetan bere arreba Edna Portillon haren alaba Blancheren loa zaintzen erakusten digu. Haurra bere sehaskan dago emakumea hari begira dagoen bitartean. Bi protagonistak oiha arinez inguratuta daude, gortinarena batetik, sehaska babesten duenarena, bestetik. Argia oihaletan eta emakumearen aurpegian zentratzen da. Ormen kolore ilunek, bestetik, gaua adierazten dute. Edna kaleko arropaz dago jantzita, soineko urdin batekin, dotore jantzita dago, alegia.

## Historia 
Margolana lehen aldiz 1874ko apirilaren 15ean ireki zen Erakusketa Inpresionistan erakutsia izan da. Erakusketa hau Parisen egin zen, Gaspard-Félix Tournachon argazkikariaren tailerrean, Capucines Boulevardena. Lanak ez zuen arrakasta handia izan; Morisotek 800 frantziar libera eskatu zituen haren truke baina, nahiz eta zenbait arte-kritikoen laudorioak jaso, lana saltzea ez zuen lortu. *Sehaska* Portillon familiaren ondarean gelditu zen. 1930ean Louvreko museoak erosi zuen.
1947tik 1986ra Galerie nationale du Jeu de Paumean erakutsi zen, Tuileriak lorategian; han Louvreko museoa Inpresionismoko lan nagusiak biltzen saiatu zen. Orsay museoa sortu zutenean margolana hara eraman zuten.

## Azterketa 
[thumb|ezkerrera|250px|[Claude Moneten *Jean Monet bere sehaskan* (*Jean Monet dans son berceau*, 1867, bilduma pribatua).]]
*Sehaska*n Morisotek lehenengo aldiz amatasun gai azaltzen du; hurrengo lanetan gaian sakonduko luke. Margolan honetan Édouard Maneten eragina nabaria da. Gogoratu behar da Morisotek Maneta Louvren ezagutu zuela, 1868an, eta haren anaiarekin, Eugènerekin, 1874an ezkondu zenla.

Konposizio honetan diagonal baten gainean eraiki dela oso garbi da, hau da, ama gaztearen begirada eta alabaren buruaren gainean eraikitako diagonalaren gainean. Diagonal hori ezkerreko besoaz indartu egitan da; azken hori, modu batez, haurraren besoak erantzuten dio.

Morisotek lan honetan kolore gutxi erabili zituen: zuria, arrosa, urdina... Pintzeladak arinak dira, bestetik. Margolanean dena da lasaitasuna, gozotasuna, babesa. Lan honekin, Claude Monetek egindako beste batzuekin, haurtzaroaren ikuspuntu berri bat landu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  :Margolanaren fitxa Orsay Museoaren webgunean.
Grič Tunela (Zagreb)

**Grič tunela** () Kroaziako Zagreb hiriburuan dago, Grič auzoan (Gradec edo Gornji Grad izenez ere deitua); hortik dator tunelaren izena. Bigarren Mundu Gerran eraikia, urteetan erabilera desberdinak izan ditu. 2016an, kultur ekitaldi turistiko eta erakargarri gisa, tunela berritu egin zen eta publikoarentzat zabaldu zen. Etorkizunari begira, multzoarentzat hedapen desberdinak pentsatu izan dira, tartean museo bat eta igogailu bat jartzea. Oinezkoentzat bakarrik egokituta dago.

## Historia 
Ustatxa gobernuak II. Mundu Gerra bitartean eraiki zuen, bonbardaketaren eta pasealeku seguru gisa zerbitzatzeko, baina gerra ostean desegoki bihurtu zen azkar. Tunelek 1990eko hamarkadan bakarrik erabiltzen zuten berritua, Kroaziako lehen rave festarako erabili zuten. Kroaziako Independentzia Gerran aterpe gisa erabili zuten.

## Egitura 
Tunelaren azalera 2.200 metro karratukoa da. Areto zentral bat dauka, Mesnička kaletik mendebalderantz eta Stjepan Radić kaleko ekialdean bi pasabide lotzen dituena, eta hegoaldera zabaltzen diren lau pasabideak. Erdiko areto nagusiak 100 metroko luzera eta 5,5 metroko zabalera du. Tunelek sei irteera ditu: Mesnička kaleko mendebaldean, ekialdean Radić kaleko 19an eta lau adarrek hegoalderantz hedatzen ari dira Ilica Street eta Tomić kaleetan. Irteera horietako bat Tomić Street 5a (Art Parkera) eramaten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cibona Dorrea

**Cibona Dorrea** () Kroaziako Zagreb hiriburuaren Drazen Petrovic enparantzan, erdigunean dagoen etxe-orratza da. Kroaziako garaienetariko bat da.

## Ezaugarriak 
92 metro ditu eta 25 solairu. Sabaian irrati-antena du eta horrek eraikuntzaren garaiera 105 metroetara eramaten du. Dorreak 1987an eraiki zen. Bere diseinuaz arduratu zen arkitektoa Marijan Hržić izan zen.

Dorrea 2000ko urtarrilaren 4tik Agrokor lantegiarena da, Erdialdeko eta Ekialdeko Europako elikagai-enpresa handiena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Cibona Dorrea Emporis webgunean.
Mirogoj hilerria

**Mirogoj hilerria** () hilerri parkea da, Zagreb hirian, Kroaziako eta Europa garrantzitsuenetariko bat da. Benetako kaleko museoa da eta turistentzat derrigorrezko bisita.

## Ezaugarriak 
Hilerria Medvednica mendiaren magalean egina dago, Zagrebeko erdigunetik lau kilometrotara. 28.000 m²ko zabalera du eta bertan Kroaziako pertsonalitate nagusiak daude lurperatuta. Hilerri honetan talde erlijioso askotariko pertsonak lurperatuta daude: kristauak, ortodoxoak, musulmanak, protestanteak, agnostikoak... Hilerria inguratzen duten arkupetan kroaziar ospetsuen hilobiak ikus daitezke. Hilerria 1876an eraiki zuten, Ljudevit Gaj hizkuntzalariaren lurretan. Hermann Bollé arkitektoak eraikuntza nagusia diseinatu zuen. Arkupeen, elizaren eta kupulen eraikuntza 1879n hasi ziren. Lanak 1929an bukatu ziren. Hilobi asko eskultore ospetsuen lanak dira, besteak beste, Edo Murtić, Ivan Meštrović, Markus Sutej, Antun Filipović...

## Lurperatutako pertsonalitateak 
* Zlatko Baloković - biolin-jotzailea
* Hermann Bollé - arkitektoa
* Ivana Brlić-Mažuranić - idazlea
* Julio Deutsch - arkitektoa
* Janko Drašković - aitoren seme kroaziarra, erreformatzailea eta idazlea
* Hugo Ehrlich - arkitektoa
* Hosea Jacobi - Zagrebeko errabinoa
* Miroslav Krleža - idazlea
* Oton Kučera - astronomoa
* Svetozar Kurepa - matematikaria
* Edo Murtić - margolaria
* Vladimir Nazor - idazlea Kroaziako lehenengo Presidentea
* Dražen Petrović
* Vladimir Prelog - Nobel saria jaso zuen - kimikaria
* Petar Preradović - poeta
* August Šenoa - idazlea
* Franjo Tuđman - Kroaziako Errepublikaren Lehenengo Lehendakaria.
* Ljudevit Gaj - Iliriar Mugimendu abertzalearen sortzailetariko bat.

## Galeria 

119 žrtava.jpg|Faszismoak eragindako 119 hildakoei.
Grobnica narodnih heroja Zagreb.JPG|Zagrebeko heroiei eskainitako mausoleoa.
Palim hrvatskim vojnicima u Prvom svjetskom ratu Mirogoj.jpg|Lehen Mundu Gerran hildakoen monumentua.
Mirogoj_Cemetery_Arcade.jpg|Mirogoj hilerriaren arkupe bat.
Zagreb-Mirogog Cementry8.JPG|Hilerriaren galeria.
Grobovi umrlih boraca JA, Mirogoj01.JPG|Partisanoen hilobiak.

## Kanpo estekak 
*  Mirogoj Cemetery at Association of Significant Cemeteries in Europe webgunean.
Boisacako hilerria

**Boisacako udal hilerria** () Santiago de Compostelako hilerria da, 66.000 m² duena. Izen bereko auzoan eraikia, Gerra Zibilaren hasieran zenbait fusilamenduen tokia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ballena hilerria

**Ballena hilerria** () Castro Urdialesko hilerria da. 1994an Bien de Interés Cultural izendatua, Leonardo Rucabadok, Severino Atxukarrok edota Eladio Laredok eraikitako zenbait panteoi ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michelle Suárez Bértora

**Michelle Suárez Bértora** (Salinas, Uruguai, 1983ko otsailaren 21a) uruguaitar abokatu, politikari, idazle eta ekintzaile transexuala da.

## Ibilbidea 
Salinasko Lizeoan egin zituen bigarren hezkuntzako ikasketak. Uruguain inoiz unibertsitateko titulua lortu duen lehen pertsona transexuala bihurtu zen 2010ean, Errepublikaren Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean abokatu graduatu zenean.

2014ko martxotik Fronte Zabala alderdiko kide da. Gainera, ordezko senatari hautatutako lehen pertsona transexuala izan zen, Uruguaiko Alderdi Komunistaren izenean.

## Liburuak 
* 2012: *Hacia una Igualdad Sustantiva*, MYSU argitaletxea, 

## Erreferentziak
Abigail Pereira

**Abigail Pereira Ávila** (Montevideo, Uruguai, 1986ko urtarrilaren 27a) uruguaitar aktore, vedette, abeslari eta dantzari transgeneroa da.

Walter Pereira eta Graciela Ávilaren alaba da. Hainbat telebista saiotan parte hartu du, hala nola *El show del mediodía*, 2007ko *Bailando por un sueño*, *Yo soy el artista*, besteak beste.

LGBT kolektiboaren eskubideen aldeko ekintzailea da. 2007an bere izena legez aldatu zuen bai nortasun-agirian, bai pasaportean. 2013an jaiotza-agiria zuzendu zioten Erregistro Zibilean.

Gaur egun Telemundo telebista-katean egiten du lan eta Ameriketako Estatu Batuetan bizi da, Miamin hain zuzen.

## Telebista 
* 2007: *Bailando por un sueño*
* 2007 eta 2008: *El show del mediodía*
* 2014: *Yo soy el artista*
* *Suelta la sopa*
* 2017: *Algo contigo*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Abigail Pereiraren webgunea
* Abigail Pereira Twitterren
Pedro Casanave

[thumb|eskuinera|260px|Pedro Casanavek [Etxe Zuriaren eraikuntza zuzendu eta lehenbiziko harria ipini zuen.]]

**Pedro Casanave** edota **Peter Casenave** (Nafarroa, 1766 &ndash; AEB, 1796) euskal herritar merkatari bat izan zen. Hargin beltza izan zen, eta 1792ko urriaren 12an Etxe Zuriaren lehenbiziko harria ipini zuen.

1766 inguruan jaioa, nafar abokatu eta merkatari baten sema izan zen. 1785ean AEBetara emigratu zuen, berekin batera 200 dolar besterik ez zituela eta ingelesez mintzatzeko kasik gai ez zela. Halere, urteak igaro hala, bere lehen negozioa ipini zuen, olioa, txerriak eta ilearentzako "hautsak" saltzen zituen denda bat. Diruz urri izan arren, biltegi bat ezarri zuen, ziurrenik bera eta George Washingtonen arteko adiskidetasunari esker, bere Juan Miralles osabak Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia Gerran estatubatuar independentisten alde jokatutako paper nabarmena zela-eta. Lehenbiziko negozio horri gizonentzako "gau-dantza areto" batek jarraitu zion. 1790ean jabetza higiezinen salerosle bilakatu eta gaur egungo Washington Hiriko eremu asko saldu zituen.

Georgetown hiriko Ann Nancy Young izeneko neska gazte katolikoarekin ezkondu eta 29-30 urteko adinarekin hil zen.
Mariana Casas

**Mariana Federica Casas** (Adrogué, Argentina, 1959ko abuztuaren 27a) argentinar abokatu eta ekintzailea da. Buenos Airesko Unibertsitatean graduatua, sexu nortasun eskubideetan aditua da.

LGBT kolektiboaren aldeko ekintzaile ezaguna da. Sexua berresleitzeko ebakuntza eta izen-aldaketa bila dabiltzan pertsona transexualak ordezkatzen ditu justiziaren aurrean.

## Biografia 
Casas bere sexu nortasunarekin bat ez zetorren gizonezko genitalekin jaio zen. Buenos Airesko klase ertaineko familia batean hazi zen, aita espainiar jatorrikoa eta ama suitzar jatorrikoa izanik.

Zuzenbidea ikasi zuen Buenos Airesko Unibertsitatean eta 2001. urtean graduatu zen. 2002ko otsailean bere lehenengo auzia hasi zuen Argentinako Errepublikak bere sexu nortasuna aitor ziezaion. Urte eta erdiko auzia eta gero, auzitegiak Casasen aldeko epaitza eman zuen. Hortaz geroztik transexualitatearen inguruko arazoak eta bera bezalako pertsona transexualak defendatzen aritu da.
Tamara Adrián

**Tamara Adrián Hernández** (Caracas, Venezuela, 1954ko otsailaren 20a) venezuelar politikari, abokatu eta ekintzaile transexuala da.

Gizon jaioa, Tomás Mariano izenaz, 2002. urtean sexua berresleitzeko ebakuntza jaso zuen Thailandian. Venezuelara itzuli zen eta 2004ko maiatzaren 14an Justizia Auzitegi Goreneko Konstituzio Epaimahaiari eskatu zion bere sexu nortasuna aitor ziezaiola, oraindik ere bere legezko izena Tomás Adrián delako.

Ordutik hona ez du Auzitegiaren erantzunik jaso eta ondorioz, elkarte askok, Giza Eskubide eta Demokraziarako Foroak kasu, justizia-ukapentzat hartzen dute Tamararen auzia.

2015ean chavismoaren aurkako Batasun Demokratikoaren Mahaia delako koalizioak, Herri Borondatea alderdiaren ekimenez, Tamara aurkeztu zuen Venezuelako Asanblea Nazionalerako hautagai Caracasko hautes-barrutitik. Hori dela eta, Venezuelako historiako lehenengo hautagai transgeneroa izan zen.

Tamarak garaipena eskuratu zuen bere hautes-barrutian, 2015eko abenduaren 6ko Parlamenturako hauteskundeetan eta Tomás Guaniparen ordezko diputatu izendatu zuten. Hori dela eta, Venezuelako lehenengo eta Amerika osoko historiaren bigarren kongresukide transgeneroa bihurtu zen. 2016ko urtarrilaren 14an zina hartu zioten Asanblea Nazionalean.

2016an Elia Schneider Tamararen bizitzari buruzko *Tamara* filma estreinatu zuen.

## Sariak 
* 2009: Luis María Olasoren ordena.

## Kanpo loturak 
*  Tamara Adriánen webgunea
* Tamara Adrián Twitterren
Errupia nepaldar

Artikulu hau Nepalgo dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Errupia».

**Errupia nepaldarra** edo **rupee** (nepaleraz: रुपैयाँ; ingelesez: *nepalese rupee*), Nepalgo Errepublika Demokratiko Federalan zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **NPR** da eta bere sinboloa Rs edo रु. Rupee banako baten ehunena paisa deitzen da eta rupee bakoitza 100 paisaz osatuta dago.

## Historia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errupia srilankar

Artikulu hau Sri Lankako dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Errupia».

**Errupia srilankarra** edo **rupee** (sinhalez; ශ්‍රී ලංකා රුපියල්; tamilez: இலங்கை ரூபாய்; ingelesez: *sri lankan rupee*), Sri Lankako Errepublika Sozialista Demokratikoan zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **LKR** da eta bere sinboloa Rs, රු, ரூ edo SLRs, errupia izeneko beste diru mota batzuetatik bereizteko. Rupee banako baten ehunena zentimo deitzen da eta rupee bakoitza 100 zentimoz osatuta dago.

## Historia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eliana Rubashkyn

**Eliana Rubashkyn** (Bogotá, Kolonbia, 1988a) kimikari farmazeutikoa eta emakume transgeneroa da. Kolonbian jaioa, Zeelanda Berrian bizi da iheslari, eta aberrigabea da.

Hong Kongen bizi zenean bere genero nortasunarekin bat zetorren gorpuzkera hartzen hasi zen. Bisa berritzera joan zenean, kolonbiar herritartasuna ukatu zioten, sexua aldatu zuelako. Nazioartean ezagun bihurtu zen, iheslari eta aberrigabetzat egindako eskaerari erantzunez Nazio Batuen Erakundeak 2013ko abenduaren 16ko ebazpen baten bidez bere generoa aitortu zionean. Izan ere, nazioartean genero nortasuna aitortu zaion lehenengo pertsona transgeneroa da.
Hepburn erromanizazioa

1867an James Curtis Hepburn agurgarriak asmaturiko transliterazio sistema da, japonieraren hotsak latindar alfabetora bihurtzen duena. 1908ko Romaji-Hirome-kairen aldaerak  du izena eta Japonian *de facto*zko transliterazio-sistema ofiziala da..

Bokal luzeak adierazteko goi-marra erabiltzen du, adibidez *o* luzea *ō* transkribatzen dute. Kontsonanteen ahoskera ingelesezko fonologian oinarrituta dago. Euskarazko wikipedian sistema hori erabiltzen dugu, euskaldun gehienentzat hiragana edo katakana baino gertukoagoa delako.

## Hiraganaren Hepburn erromanizazioa 
Gorriz idatzitako karaktereak zaharkituta daude.

## Katakana estandarraren Hepburn erromanizazioa 
Gorriz idatzitako karaktereak zaharkituta daude.

## Katakana hedatuaren Hepburn erromanizazioa 
Karaktereok atzerriko hizkuntzen hotsak adierazteko erabiltzen dira, baita onomatopeiak emateko ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atomic Blonde

***Atomic Blonde*** (euskaraz *Ileori Atomikoa*) 2017ko David Leitch estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako espioitza thriller film bat da. 2012ko Antony Johnston eta Sam Hart britainiar komikigileen *The Coldest City* ("Hiririk Hotzena") eleberri grafikoan oinarritua dago. Charlize Theron, James McAvoy, John Goodman, Til Schweiger, Eddie Marsan, Sofia Boutella eta Toby Jones aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1989, Berlingo harresia erortzear da. James Gasciogne (Sam Hargrave) MI6ko agentea hilik agertu da, eta Lorraine Broughton (Charlize Theron) MI6ko espioiari bere nagusiek agente hark nola edo hala Mendebaldera igaroarazi nahi zuen zerrenda topatzeko ardura eman diote, zerrenda horretan Ekialdeko Berlinen ezkutuan lan egiten duten agente guztien izenak baidaude. Lorraine zerrenda hori bereganatzeko ez da ezerren aurrean kikilduko, hainbat hiltzaileei aurre egin eta inor dioena ez dela dirudien mundu batean barneratuz.

## Aktoreak 
* Charlize Theron: Lorraine Broughton, MI6ko agentea
* James McAvoy: David Percival, Berlingo geltokiko zuzendaria, Broughtonen aliatua bilakatua.
* John Goodman: Emmett Kurzfeld, CIAko agentea MI6rentzat lanean.
* Til Schweiger: Erlojugilea, MI6ko aliatua, erloju ekoizlea
* Eddie Marsan; Spyglass, Stasiko agentea
* Sofia Boutella: Delphine Lasalle, ezkutuko frantziar agentea
* Toby Jones: Eric Gray, MI6ko buruzagia.
* Bill Skarsgård: Merkel, Broughtonen laguntzailea
* Sam Hargrave: James Gasciogne, MI6ko agente hila eta Lorrainen adiskidemina
* James Faulkner: C buruzagia, MI6ko zuzendari nagusia
* Roland Møller: Aleksander Bremovych, errusiar-alemaniar aberats eta arma trafikatzaile zakarra, bai eta espiotza erakunde bateko buruzagia

## Kanpo estekak 
* *Atomic Blonde* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
AAA

**AAA** hurrengoa izan daiteke:
* **Triple A** edo **Alianza Apostólica Anticomunista** (*Komunismoaren Aurkako Aliantza Apostolikoa*) Espainiako trantsizio garaian Euskal Herrian jardun zuen erakunde terrorista frankista berantiarra;
* **Triple A** edo **Alianza Anticomunista Argentina** (*Argentinako Aliantza Antikomunista*), Argentinan ospe odoltsua lortu zuen talde paramilitarra eta terrorista.
* **AAA** edo **Ameriketako Estatu Batuetako Automobil Elkartea**.
Eurotower (Zagreb)

**Eurotower** Zagrebeko Trnje auzoan kokatuta dagoen etxe orratza da, Kroazian. Hiriaren Vukovarska eta Lučićeva kaleen elkargunean, hego-mendebaldean dago. 2006an eraiki zuten. Bulegoetako dorrea da eta 26 solairu ditu eta 96 metroko garaiera.

Eurotower gaur egun Zagreb Stock Exchangeren egoitza bezala ezagutzen da. Marijan Hržić izan zen arkitektoa, Zagrebeko Cibona Dorrearen diseinatzailea bera.

## Eurotowerren irudiak 

|Eurotower gauez.
Image:Eurotower7.jpg|Eurotower urrutitik ikusita.
Image:Eurotower8.jpg|Eurotowerren fatxada.
Image:Eurotower9.jpg|Eurotower beste ikuspuntutik.

## Ikus, baita ere 
* Cibona Dorrea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Eurotower Emporis webgunean.
* :Webgune ofiziala.
Diktadura frankistaren biktimen oroimenez eta aitormenez (eskultura)

***Diktadura frankistaren biktimen oroimenez eta aitormenez*** harrizko eskultura Donostian dago, Ramon Carrera eskultorearen lana da. Bigarren Errepublikaren plazan dago Loiolako Erriberak auzoan, Urumea ibaiaren seigarren zubiaren ondoan, Donostiako Realaren Zubia. Bertan Gerra Zibilean fusilatuak izan ziren pertsonen arrastoak aurkitu ziren, beraz, izendapen hori gerraren eta frankismoaren biktimei egin zaien omenaldia da.

Egilearen arabera piezari "suntsiketaren, haserrearen eta etsipenaren aurkako protesta" dario. Horrez gain, obraren sorkuntza-iturriak naziek egin zituzten deportazioen gaineko argitalpenak direla dio. Gainera, egileak hutsuneen kasuan, inspirazio-iturriak euskal hilarriak izan direla dio eta horiek suntsiketaren aurka protesta egiten dutenen garrasiak islatzen dituztela.
Fitxategi:Eskultura Carrera Biktimak2.jpg|Eskultura Urumearen 6. zubian dago
Fitxategi:Eskultura Carrera Biktimak4.jpg|Eskulturaren oina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Almudenako hilerria

**La Almudenako hilerria** (; izen osoa: **La Almudenako Andre Mariaren hilerria**, gaztelaniaz: *cementerio de Nuestra Señora de la Almudena*) Espainiako hiriburu Madrilgo eta Mendebaldeko Europa osoko hilerri handiena da, Ciudad Lineal barrutian kokatua. 120 hektarea ditu eta udalerriko handiena eta mendebaldeko Europako handienetariko bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
KAE Ligako 2018ko denboraldia

**KAE Ligako 2018ko denboraldia** KAE Liga arraun lehiaketaren hamahirugarren denboraldia izan zen. Lehen mailako txapelketa ekainaren 16an hasi zen Portugaleteko uretan eta abuztuaren 19an bukatu zen Bilbon; bigarren mailako denboraldiari, aldiz, egun bat beranduago ekin zitzaion, ekainaren 17an, eta Colindresko itsasoan amaitu zen abuztuaren 25ean.

Aurreko urtean TKE Ligatik jaitsi zen Astillero elkartea txapeldun izan zen eta lehen mailara bueltatzeko txartela lortu zuen igoera play-offean Lekittarrarekin batera. Lehen mailako ohorezko txanda bi bandera eskuratu zituen Deustu Arraun Taldeak eta Getariak osatu zuten. Bestetik, aipatzekoa da 2018koa Ipar Euskal Herriko elkarte batek lehen mailan parte hartuko zuen lehen denboraldia izan zela; hain zuzen, aurreko denboraldian bigarren mailatik igo zen Lapurdiko Arraun Taldeak 68 puntu eta 7. portua lortu zituen. Sailkapenaren beheko aldean, aldiz, 12 estropadetan azkena izan ondoren, Portugaletek maila galdu zuen eta hurrengo denboraldian 2. mailan jokatuko du. Berarekin batera arituko da San Juanen bigarren ontzia ere; nahiz eta lehenengo mailan zuen estreinako denboraldia nahiko txukuna izan, jaitsiera play-offean azken postuan gelditu zen. Azkenik, sailkapenean azken-aurreko izan zen Hibaikak play-offean hirugarren postua eskuratu zuen, eta, Lekittarra eta Astilleroren igoerei esker, hurrengo denboraldian ere lehen mailan jarraituko du.

Bigarren mailari dagokionez, Donostiarraren bigarren ontzia irabazle izan zen eta hurrengo denboraldian aurreneko mailan arituko da Santoñarekin eta Camargorekin batera.

## Lehenengo maila 
### Partaideak 

### Estropadak 

1 Lehenengo jardunaldiko estropada ez zen puntuagarria izan.
2 Noble Villa de Portugaleteko XXXVII. Bandera Astillerok eraman zuen etxera, bi jardunaldietako denborak batuta traineru azkarrena izan baitzen.
3 Lekittarrak El Correo Ikurrina - BBK Sari Nagusiaren XXXIII. Bandera irabazi zuen, bi jardunaldietako denborak batuta traineru bizkorrena izan baitzen.
4 Bi egunetako denborak kontuan izanda, Lekittarra izan zen traineru azkarrena Pasaiako uretan eta, beraz, XXXIV. Ikurrina bereganatu zuena.

### Sailkapena 

1 Lehenengo jardunaldiko estropada ez zen puntuagarria izan.

### Estropadak 

1 Estropada bertan behera gelditu zen beharrezko baimenak ez lortzeagatik.
2 Asóngo banderako estropada ez zen puntuagarria izan.

### Sailkapena 

1 Estropada bertan behera gelditu zen beharrezko baimenak ez lortzeagatik.
3 Santoña elkarteak irabazi zuen Asóngo XXV. Bandera, dena dela, estropada ez zen puntuagarria izan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* KAE Liga
* TKE Ligako 2018ko denboraldia
* GT Ligako 2018ko denboraldia

## Kanpo estekak 
* KAE Ligaren webgunea