Ozeano dortsal

300px|eskuinera|thumb|Ozeano dortsal baten sortze prozesua.

**Ozeano dortsalak** edo **ozeano-dortsalak** ozeano barnearen lur masa handien mugimenduaz sortzen diren egitura geologikoak dira, eskuarki ozeanoaren erdian kokatuta daude, eta 75.000 km luze eta 2.000 m garai izaten dira. Bi plaka tektonikoen arteko muga zehazten dute, eta horregatik plaken muga horri muga dibergente izena ematen zaio. Normalean mendilerro gisa lortutako mendiek osatzen dute, erdian rift izena duen bailara luze batekin. Ozeano dortsaletan lurrazal ozeaniko berria sortzen da, mantuaren gorakadaren eta magma etengabe ateratzearen ondorioz, plaka urrundu eta bereizaraziz, eta lurrazal ozeanikoko ildoa zabalduz solidotzen denean. Prozesu honen ondorioz lurrikarak sortzen dira (plaken hausturen ondorioz), baita bulkanismoa, sumendi asko eratzen baitira lehen aipatutako materialen igoeraren ondorioz.

## Litosfera ozeanikoa 
alt=|thumb|Ozeanoaren erdialdeko dortsal baten irudikapena.

### Litosfera ozeanikoaren zeharte-ebakia 
Lurrazal ozeanikoaren sortze prozesua ulertzeko, lehendabizi litosfera ozeanikoaren atalak aipatuko dira :

Azalean sedimentu pelagiko/hemipelagikoa dago. Geruza honen lodiera aldakorra da eta 0,5&nbsp;km&nbsp;–&nbsp;1&nbsp;km artean neurtzen dute, geroz eta kontinentetik hurbilago orduan eta lodiera handiagoa izango du. Hurrengo geruza pillow labak izango lirateke, non gutxi gorabeherako lodiera 0,5&nbsp;km den. Ondoren konplexu filoniarra osatzen duten 1&nbsp;km&nbsp;–&nbsp;1,5&nbsp;km neurtzen duten dikeak daude. Konplexu filoniarraren azpian 4&nbsp;km&nbsp;–&nbsp;5&nbsp;km lodiera duen segida bat aurkitzen da. Segida honen goian gabro foliatiak aurkitzen dira, ondoren gabro bandeatuek eta azkenik arroka ultrabasikoak egongo lirateke. Arroka ultrabasikoen azpian Mohorovicicen etenunea dago, eta azkenik mantuko peridotitak aurkitzen dira.

### Mantuko Peridotiten aldaketa mineralogikoa 
Mantuko arroketako peridotitetan lherzolitak dauzkagu, non hauen mineralogia aldakorra den hauek aurkitzen direnen sakoneraren arabera.

Lherzolitak izango dituen mineral primarioak olibinoa, ortopiroxenoa eta klinopiroxenoa izango lirateke.

Orain, lherzolitak oso sakon badaude granatea aurkituko da mineral osagarri bezala. Zerbait gorago badago Espinela egongo da granatearen ordez, eta lherzolita are gorago dagoenean Espinela izan beharrean plagioklasa aurkituko da, anortita seguruenik. Gora eginez presioa jaitsi egiten da Cpx, Plg,Spy eta Gr urtzen dira galdatua osatuz eta harzburgita izeneko mantuko arroka eratuz, Ol+Opx daukana.

## Ozeano-gandorretik isurtzen diren basaltoen jatorria 
Gandorren azpitik mantu astenosferikoak mugimendu gorakorrak daukanez peridotiten fusio partziala eragiten duen deskonpresioa dakar. Peridotiten fusio partzialak magma basaltikoak sortzen ditu eta hauek, hozketa jasan ondoren, 6&nbsp;kilometroko lodiera duen ozeano-lurrazala eratzen dute. Gandorren azpitik peridotitek gorantz egiten dute gertatu den gainzamaren gutxitzeagatik eta gutxi gorabehera 75&nbsp;kilometroko sakoneran peridotiten fusio partziala hasten da.

Peridotiten fusiotik sortutako galdatuaren kristalizazio azkarra ematen da, gabroak eratuz. Fusioa aurrera jarraituz gero, likidoak arrokatik irteten dira, metro erdiko baino txikiagoak diren filoi irregular batzuk eratuz (1cm-40cm). Aipatu bezala filoiak sakonean oso irregularrak dira eta gorantz joan ahala elkartu egiten dira zuhaitz baten sustraiak balira bezala. Azkenean, askoz ere filoi zuzenagoak eta orri geometrikokoak izaten dira non hauek azaleraino hel daitezkeen. Filoiak erabiliz magma basaltikoa azaleratzen da pillow labak eratuz, beraz honek adierazten gaituena da lurrazal-ozeanikoa pultsoka eratzen dela. Lurrazalak metro bateko aldentzea bi astetan jasaten du, ondoren lasaitu egiten da hurrengo filoia eratu arte.

## Topografia 
Aurreko atalean aipatutako multzoen arabera, dortsalen topografia desberdina da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Indar tektonikoak.