Ipar-ekialdeko Estoniako kostaldea

**Ipar-ekialdeko kostaldeko dialektoa** (estonieraz: kirderannikumurre) tradizionalki estonieraren partetzat hartzen den dialekto baltiar-finlandiarra  da (edo dialekto taldea). Estoniako kostaldeko dialektoak Estoniako kostaldean hitz egiten ziren, Tallinnetik Narva ibairaino. Gaur egun oso hiztun gutxi geratzen dira.

Ipar-ekialdeko kostaldeko dialektoa unitate bakar gisa tratatzea Arnold Kaskek 1956an egin zuen estoniar dialektoen sailkapenetik dator. Autore batzuen arabera, kostaldeko dialektoek estonieraren hiru dialekto talde nagusietako bat osatzen dute (beste biak ipar estoniera eta hego estoniera dira).

## Ezaugarriak 
Dialekto taldearen ezaugarriak iparraldeko baltiar-finlandiarra hizkuntzekin partekatzen dira gehienbat.

* Bokal harmoniaren hondarrak daude (räbälä 'rag' (kasu genitiboa), cf. Estoniar räbala estandarra)
* Ez dago palatalizaziorik
* Leherkari motzek ahoskabeak dira, estonieraren beste dialekto batzuetan ez bezala (mägi, cf. Finlandiar *mäki*)
* Azkenaldiko kontsonanteen graduazioan aldaketa kuantitatiborik ez dago (silm [silːm] : silmad [silːmɑːm], cf. Estoniera estandarra [silːm] : [silmɑd̥], 'begia' : 'begiak')
* Aditz negatiboetan pertsona eta numeroa kontuan hartzen dira jokatzerakoan: *en*, *et*, ei, emma, etta, evad. Cf. Estoniako '*ei*' estandarra sg/pl pertsona guztientzat, finlandieraren aurrean en, et, ei, emme, *ette*, *eivät*.
* Plurala *-i-* artizkiarekin markatzen da, aldiz, *-de-* artizkia da ohikoa Ipar Estonierako euskalkietan: *puht**i** käs**i**ga*, cf. estoniera estandarreko *puhas**te** kät**e**ga*, 'esku garbiekin'
* Lehenaldia *-i-* artizkiarekin markatuta dago, *eta* kontrastean, *-si-* erabiltzen da Ipar Estonieran.
* Estonieraren beste dialekto guztiek ez bezala, kostaldeko dialektoek -nud erabiltzen dute partizipioa jokatzeko, finlandierak bezala: (*juobune piaga*, cf. Estoniera estandarreko *joobnud peaga*, literalki 'buru mozkorrarekin'; *[saab] surne sõnumi*, estoniar estandarra *[saab] surnu sõnumi* '[lortu] egiten du hildakoaren mezua').

Autore batzuen arabera, kostaldeko estoniar dialektoen "finlandiar antzeko" ezaugarriak arkaismoak dira (ezaugarri kontserbadoreak), finlandiar edo ingriar eragina baino gehiago. [4]

Estonieraren ipar-ekialdeko dialektoa, gaur egun, bi dialektotan banatzen da: kostaldeko dialektoa eta Alutaguse dialektoa. Lehena, lotuago dagoelarik hegoaldeko finlandierazko dialektoekin, ingrierarekin (izhoriera) eta hizkuntza votikoekin; bigarrenak, ordea, Iparraldeko estonieraren taldeko erdialdeko dialektoaren eragina ere izan du.

## Erreferentziak 

## Bibliografia 
*  Laakso, Johanna (2001). "The Finnic languages". In Dahl, Östen; Koptjevskaja-Tamm, Maria (eds.). The Circum-Baltic languages. Typology and Contact. Studies in Language Companion Series. Vol. I: Past and Present. Amsterdam: John Benjamins. p. 207. doi:10.1075/slcs.54.09laa. .
* Must, Mari (1987). Kirderannikumurre: häälikuline ja grammatiline ülevaade [The Northeast Coast Dialect: A Phonetic and Grammatical Review]. Tallinn: Valgus. LCCN 88150666. OCLC 22453574.
* Soderman, Tiina (1996). Lexical characteristics of the Estonian North Eastern coastal dialect (Thesis). Uppsala: Uppsala University. .
* Viitso, Tiit-Rein (1998). "Fennic". In Abondolo, Daniel (ed.). Uralic languages. Routledge.

## Kanpo estekak 
* http://www.galerii.ee/panoraam/eesti/teemad/idaviru_keeled/index.html