Joseba Agirreazkuenaga

**Joseba Agirreazkuenaga Zigorraga** (Bilbo, Bizkaia, 1953ko otsailaren 27a) ikertzailea eta historialaria da. Euskal Herrian dauden historialari nagusienetakoa da. Espezialista da hainbat gaitan, besteak beste: Erregimen Zaharraren krisia, foruak eta autogobernu politikoa, kontzertu ekonomikoa eta sistema fiskala, foru-ogasunak, legebiltzarrak eta ordezkaritza-batzarrak, biografiak eta hiztegi biografikoak, memoria historikoa, euskararen historia soziala, eta Bilboko eta Euskal Herriko gizarte-mugimenduak.

## Biografia 
Filosofia eta Letretan lizentziatu zen 1976an Deustuko Unibertsitatean, Geografia eta Historia atalean. Lehen ikerketa-saioa, Busturiako etnografiari buruzkoa, 1972an abiarazi zuen Jose Migel Barandiaranen zuzendaritzapean. Doktoregoa eskuratu aurreko bekaduna izan zen *Comité Conjunto Hispano Americano*aren programan (Nevadako eta Deustuko Unibertsitateetan). Eta 1985ean Historian doktore egin zen, Julio Caro Baroja zuzendaritzapean Bizkaiko finantza publikoak aztertu zituen, XIX.mendean.

1980. urteaz geroztik Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatean. 1995ean katedra lortu zuen. UPV-EHUko hainbat batzorde estatutariotako kide izan da: Euskara Batzordea (1994-2006) eta Ikerketa Batzordea (kide hautetsia, 2006-2017).

Oxfordeko Unibertsitateko *Saint Anthony College* ikastetxean "Basque Visiting Fellow" izan zen (1989-1990, 2006-2007), Florentziako *Europar Unibertsitatean Institutuan* (1993), eta Nevadako Unibertsitateko Euskal Ikasketen Zentroan ere Renon, baita *Ituna* Itun Ekonomikoaren eta Foru Ogasunen Ikerketarako Agiritegiko zuzendaria ere 2007tik.

Egonaldi horien artean Oxfordeko lehenengoa izan zen eraginkorrena. Erabat aldatu zen berre ikuspegia. Ordura arte, Euskal Herriaren historia zen bere ikerketa gunea, baina, egonaldi hartan, testuinguru hori zabaldu egin zuen, eta mundu mailako kezken barnean kokatu. Ingalaterrako este historialari batzuekin eta ikerlari batzuekin hasi zen hartu-emanean. 25 liburu argitaratu ditu (13 taldekideekin eta 12 egile bakar gisa), 92 liburu-kapitulu eta 83 artikulu ikerketa-aldizkari indexatuetan. 96 erreferentzia ditu Inguman argitaratuta (euskal komunitate zientifikoaren datu-basea).

Prosoparlam ikerketa taldeko ikertzaile nagusia da. *Biography & Parliament* ere deitua eta 1989an sortu zena. 1926an Genevan sortu zen *International Committee of Historical Sciences* (ICHS) batzordeko kidea da ikerketa talde hori eta 1936an sortu zen *International Commission for the History of Representative and Parliamentary Institutions* batzordean parte hartzen du 1992az geroztik. 2010tik baita *European Information and Research Network on Parliamentary History* sarean ere.
[thumb|250x250px|[Bilbaopediaren aurkezpena 2017an.]]
Egun, *Bidebarrieta. Anuario de ciencias sociales y humanidades de Bilbao* aldizkariaren zuzendaria da. Halaber, hainbat zientzia-aldizkaritako idazketa-batzordekidea da: *Vasconia*, *Eusko Ikaskuntzako Historia Koadernoak* (Donostia). 20 baino gehiago dira zuzendu dituen tesiak.

Ikastaroak eta hitzaldiak eman ditu Oxfordeko Unibertsitatean, Xalapako Unibertsitatean (Veracruz), Brasiliako Unibertsitatean, Erromako La Sapienza Unibertsitatean, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, Nafarroako Unibertsitatean, Sevillako Unibertsitatean eta Nevadako Unibertsitatean.
* *Vizcaya en el siglo XIX: las finanzas públicas de un Estado emergente* (1987)
* *Gerra eta bakea Euskal Herrian. Politikagintza lege zaharraren krisialdian* (1993)
* *Iraultza industriala abiatu ezinik (1789-1876)* (1993)
* *Euskal gizartean barrena euskaltzaletasun politikoaren sorrera garaian: zaldunak, matxinoak, enpresariak, langileen eraketa (1789-1876)* (1995)
* Manu Ziarsolo, Abeletxe: (1902-1987) 1998
* *Diccionario biográfico de Diputados generales de Álava* (2003; egilekidea)
* *Historia de Euskal Herria* (2005, Lur, sei liburuki; koordinatzailea)
* *Diccionario biográfico de Parlamentarios de Vasconia. 1876-1939* (2007, hiru liburuki; zuzendarikidea)
* *Diccionario biográfico de los alcaldes de Bilbao y gestión municipal durante la dictadura franquista (1937-1979)* (2008, zuzendarikidea)
* *Diccionario Biográfico de los Parlamentarios Españoles. Cortes de Cadiz. (1810-1814)* (2010, hiru liburuki; zuzendarikidea)
* *Barne-muinetako Sabin Arana Goiri. Gutunak I (1876-1903)* (2010; arduraduna)
* *The Making of the Basque Question: Experiencing Self-Government, 1793-1877* (Reno, Center for Basque Studies,2011)
* *Euskal herritarron burujabetza. 1793-1919 Autogobernu auziaren bilakaeraz* (2012; egilea)

Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak sorturiko 96 lan bildu dira. Horien artean 29 hitzaldi eta 45 artikulu.

## Sariak eta errekonozimenduak 
* [thumb|[Berria (2020-03-22) Euskadi ikerkuntza saria esleitu ondoren
* 2015: Nazioarteko Zientzia Historikoen erakundeko Presidentea, Londresen aukeratua (*International Commission for the History of Representative and Parliamentary Institutions*).
* 2014: William A. Douglass Distinguished Visiting Scholar for 2013-2014. Center for Basque Studies. University of Nevada, Reno.
* 2011*:* Bilboko Udalaren Miguel de Unamuno Saria*. Euskal Herritarren burujabetza politikoaren auzia mundu berriaren zurrunbiloan* saiakeragatik.
* 2010: Europako parlamentuen historiarako ikerketa sarearen kidea (EuParl) 2010.ean onartua.
* 2007: Euskoiker Fundazioaren Ikerketa saria IX. edizioan giza zientzien arloan. *FUNDACION EUSKOIKER- Investigación Universidad Empresa-Jakintza lanezko ikerkuntza.* (3 Diputazioak, Merkatal Ganbara, UPV-EHU).
* 1986: Enkarterrietako historiaren saria. Galdamesko udala.
* 1981: Resurrección Maria Azkue saria euskarazko ikerlanetarako. Bilboko Aurrezki Kutxa (*Bizkaiko errepidegintza: Hazkunde ekonomikorako azpiegitura lanak, 1818-1876*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Argia aldizkarian Joseba Agirreazkuenagak idatzitako artikuluak.