Larruzko liburu-azal

thumb|275x275px|Larruzko liburu-azala.
[thumb|[Donemiliaga Kukulako behi-larruzko kodex galikanoaren azala. Larruzkoa eta metalezkoa.]]
**Larruzko liburu-azala**, koadernatzeko teknika bat da, larru organiko bat liburuaren azaleko ekaia bihurtzeko artea da. 

Koadernatzeko teknika honetan abelgorri, ahuntz edo beste animalia baten larrua erabiltzen da, denborarekin nabarmendu nahi den testu baten izaera edo garrantzia  gordetzeko eta apaintzeko, liburu, kodex edo orri-multzo bati azal dotorea eta iraunkorra gehitzeko.

Larruzko koadernaketa teknika Behe Erdi Arokoa da, baina, gaur egun, garai hartako larrugintza hobetu egin da. Gaur egun, sortze prozesua asko hobetu da. Produktu kimiko modernoagoak erabilita, askoz ere kalitate handiagoko liburu-azalak lor daitezke. Ukimen esperientzia, usaimena eta ikusmenean, zentzu askotan, egungo liburu-azalak oso erakargarriak lortzen dira.

**Larruzko koadernaketa mota** asko daude.

; **Naturala**
: Azala tratatu beharrik gabe, lehortze-prozesuan ilea mantendu da, azala kontu handiz lehortu ondoren bere usaina eta testura mantentzen dituen marko batean luzatuz, koadernatu beharreko liburuaren azaletan edo bizkarrean aplikatzen den arte.
; **Loretan ontzea**
: Aurrez larrua ondu egiten da, haragirik gabe uzten da, eta kimiko bereziekin hezetzen da. Kimiko horiek pigmenturik gabeko tonu naturala ematen diote larruari. Horrela bustitako larrua erraz tenkatzen eta grabatzen da, bere lore naturala ez baita lixatu eta, beraz, oso preziatua da horrelako larrua bozelketak eta ondorengo pigmentazioak egiteko.
; **Pigmentu eta kontserbatzaile bereziekin ontzea**
: Azal hauek ezin hobeak dira liburuen bizkarrak koadernatzeko, ondoren lortzen diren tonuak bromuroz lakatu eta lurrunetan lisatzen baitira. Horregatik, aldez aurretik lixatu egiten da, eta lodiera ez da hain malgua; beraz, hobeto itsats daitezke osagarriak itsasteko eta aplikatzeko. Horrela, larruaren uniformetasuna eta distira larruaren kalitatearen araberakoak dira. Larrua ondu aurretik nolako egoera eta halako kalitatea lortuko da. Larruaren lore onaren eta intsektuek eraso ez izanaren araberako kalitateak lortuko dira.

Koadernaketaren arte hau, oraindik ere, Europako zati handi batean arrunta da, tailer eta eskola asko eta oso garrantzitsuak baitaude, non teknika oso puruekin praktikatu, merkaturatu eta irakasten baita. Estalkiak eta bizkarrak estanpatu edo urreztatzeko pelikulak bakarrik dira teknika modernoak, baina ez aplikaziorako beste teknika batzuk. Teknika tradizional eta modernoen uztarketa horrek ematen dio balio artistiko handia obra bakoitzari.

Liburutegien, abokatu-bulegoen, notaritzen, erregistro zibilen eta arlo zibileko eta penaleko epaitegien modernizazioak, non tradizionalki haien dokumentuak, liburuak eta gainerako dokumentuak koadernatzen baitziren, koadernaketaren gainbehera ekarri du. Informatikaren eta digitalizazioaren aroarekin,  teknologia berriago horien aplikazioak koadernaketaren gainbehera ekarri du, eta jada proiektu partikular eta gobernu-proiektu gutxi dira paperez eta larruzko koadernaketez argitaratzen direnak. Ematen du paperaren erabilerak eta koadernaketen bidez gordetzeak gero eta garrantzi txikiagoa izango duela. Baina horrelako gordetako dokumentuek luxuaren xarma dute eta oraingoz ez dira desagertu.

## Ikus, gainera 
* Bibliopegia antropodermikoa

## Kanpoko estekak 
* Liburuaren arteak