Alaia Martin Etxebeste

**Alaia Martin Etxebeste** (Oiartzun, Gipuzkoa, ) bertsolaria, gidoigilea, kultur sortzailea eta ikus-entzunezko komunikatzailea da.

## Bizitza 
Oiartzungo Ugaldetxo auzoan jaio zen. Ama oiartzuarra du, *Xeberoene*ko Maixux Etxebeste Odriozola, eta aita irundarra, Xabier Martin Sandoval. Sei urte zaharrago den anaia bat du, Jon, bera ere bertsolaria, beste jarduera batzuen artean. 

*Haurtzaro* ikastolan egin zituen oinarrizko ikasketak, aurrez *Iturburu* Udal haur-eskolatik pasata. Batxilergoa *Oiartzo ikastola*n egin zuen eta unibertsitateko ikasketak, Leioa-n eta Argentinan. Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatua da, zinemagintzan espezializatua.

## Bertsolari ibilbidea 
thumb|221x221px|Gipuzkoako bertsolari txapelduna 2024.12.14 (Argazkia Bertsozale Elkartea)
Hamabi urterekin hasi zen bertsotan *Haurtzaro* ikastolako bertso eskolan. Lehen eskolarteko saioa Añorgan egin zuen, Maddi Suarez Korta eta Karmele Mitxelena Etxebeste lagun zituela. Ondoren, Udal Bertso-Eskolan jardun zuen. Geroztik, Oiartzungo, Santutxuko eta Ahalduntze bertso eskoletan ibilitakoa da. Oiartzungo Martzelina Bertsozale Elkarteko kide da. Orduz geroztik bertso-plaza asko egina da. 2011ko Gipuzkoako txapelketa nagusia bizitza aldatu zion txapelketa modura gogoratzen du eta ongien sentitu izan den txapelketa, berriz, 2015ekoa dela aitortzen du. 2024ko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa irabazi zuen.

## Txapelketak 
### Gazte txapelketak. 
* Gipuzkoako Eskolarteko Txapelketa
** Bigarrena (2): 2003an eta 2004an.
* Euskal Herriko Eskolarteko Txapelketa
** Bigarrena (2): 2003an eta 2004an.
* Bertso-paperen *Basarri* saria, 2005ean eta 2008an (18 eta 21 urterekin).
* *Lizardi* saria: Txapelduna (1), 2008an.
* *Erniarraitz* saria: Txapelduna (1), 2010ean.

### Txapelketa nagusiak 
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** Finalista (1): 2022 (bosgarren postua eskuratu zuen, Getxo, Elizondo eta Amurrioko kanporaketetan lehen postuan geratu ondoren).
** Finalaurrekoak (2): 2013, 2017.
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
** Txapelduna (1): 2024.
** Txapeldunorde (1): 2015.
** Hirugarren (2): 2011, 2019.

## Bertsolaritzari lotutako bestelako jardunak 
Gipuzkoako Bertsozale Elkarteko Transmisio atalean irakasle ibilia da  

UEU 2021ean Udako Bertso Eskolako irakasleetariko bat izan zen. 

## Kazetari lanetan 
2016tik 2020ra Euskadi Irratiko *Zubiak* programa aurkeztu zuen Artzen Letonarekin batera hasieran, Pantxis Bidartekin ondoren. Saioa Alkaiza eta Lohizune Amatria kolaboratzaileak izan ziren. Programak 2021eko *Irratiaren Argia* saria jaso zuen.

Halaber, *Barrubiak* eta *Herritmia* saioetako gidaritzaz arduratu zen   eta *7K* aldizkarian, zein irratian iritzi-emaile ibilia da. 2008an desagertutako *Xirika* gehigarriko elkarrizketatzailea izan zen, bai eta *ON* eta *Gaztezulo* aldizkarietako iritzi-emailea ere. 2025eko irailetik Euskadi Irratiko Faktoria magazineko *Erantzuteko modu bat* saioa egiten du. 

## Bestelako sormen lanak 
frameless|167x167px|PUF liburua. 202|alt=PUF liburua. 2024|eskuinera
Bertsolaritzan zentratua badabil ere, sormenarekin zerikusia duten alor asko lantzea gustatzen zaio: ikus-entzunezkoak, artikulugintza, poemagintza, ipuingintza etab.

* Gidoigintzan ibili da *Martin* telesailean, *Sautrelan*, *Izan egin eragin* eta *Tximeletak* dokumentaletan eta baita irrati saioetan ere.
* Abestien letra egilea: Esti eta Mikel Markez, Iker Lauroba, Topagunea 2008, Olatz Salvador, Bizipoza proiektua (Beroa Elkartea)...
* *Leihoen afasia* (Eztena Jaialdia) antzerki-kronika liburuaren egilea da.
* Bertsoklika. Korriklika saioak bere bertsoaz lagunduta (2019).
* Oiartzungo Arte Egunak-eko partaide, Hiru Binaka zirkuituan (2020, 2022).

* Ez Gaude Konforme. 11 Lore. Lurdes Iriondoren omenez Agurtzane Intxaurragak landutako omenaldi ikuskizunean testuen egile eta aurkezle (2020).
* Mugmus Kolektiboaren “GARAIZ 60 t.m” ikuskizunaren kale-aldaera prestatu zuen eta bertan parte hartzen du (2021).
* Martzelina Lopetegi Olaiz bertsolari oiartzuarrari historian merezi duen lekua emateko proiektuetan dabil, tartean. “Martzelina Lopetegi Olaiz. Edo.” argitalpenean, Karmele Mitxelena eta Iraitz Mateorekin (2023).
* "Puf" liburuaren sortzailea. Hiru atalez osatutako galdera liburua da, Alaiak idatzi eta Udane Ansak ilustratua (2024).
* "Pentsatzen dut" (2024, film laburra) zuzendu eta koordinatu du, Karmele Mitxelena Etxebeste eta Iraitz Mateo Gogorzarekin elkarlanean. Filma *Laburbira*, euskarazko film laburren XXII. zirkuituan erakutsi da.   

## Herritar aitortza 
"Oiartzuar emakumeak udalekuetan" egitasmoaren barruan, bere izena eraman zuen haur talde batek 2018an. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Alaia Martin» Bertsozale.com webgunea.
* https://issuu.com/oiartzungoudala/docs/2012_urtekaria/9 Oiartzun Urtekaria 2012. Herriko seme-alabak. Jonekin.
* https://issuu.com/oiartzungoudala/docs/155_ap Aski Prexko udaleko aldizkarian gidoilari eta kazetagintzaz mintzo.
* https://web.archive.org/web/20230119083811/http://oiartzunirratia.eu/oiartzun_irratia_receive/attachments/article/2973/Alaia%20Martin%202020-09-01.mp3 Kulturaz elkarrizketa Oiartzungo irratian.
* https://www.berria.eus/paperekoa/1905/024/001/2022-12-16/gauza-mamitsu-eta-argitsuak-esateko-gogo-handiz-nago.htm Txapelketa aurreko elkarrizketa Berrian.
* https://www.naiz.eus/eu/hemeroteca/gaur8/editions/2022-12-17/hemeroteca_articles/leherketa-txikiak-gertatzen-ari-dira-bertsogintzan-hori-ikusteko-ederra-da-txapelketa Txapelketa ondorengo elkarrizketa Naiz-en.