open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Valdenocedako dorrea

**Valdenocedako dorrea** edo **Fernández Velascotarren dorrea** Burgos probintziako Merindad de Valdivielsoko Valdenoceda herrian dagoen defentsa eta Trueba ibaia zaintzeko egin zen dorrea da. XIII. mendean eraikia, kultura ondasuna bezala babestuta dago. Historikoki Pedro Fernández de Velascok, Haroko I. kondeak, (1399-1470) berregin zuen.

## Historia 
thumb|250px|Fatxada nagusia begetazioak hartuta.
Jatorrizko eraikina Salinasko jaunarena zen eta, antza, XIII. mende-XIV. mendean eraiki zen. XV. mendean Velascotarren familiara pasa zen eta hauek berregin zuten. XVI. mendean hustuta gelditu zen. Erorkinaren egoeratik XIX. mendean atera zuten. 1962an Enrique de Villamorrek, Salinasko dukeak, erosi zuen gaur egungo itxura eman zion. Bere jatorrizko itxura gorde nahian XIII. mendeko leiho gotikoak Ciudad de Medinako San Frantziskoren komentutik eraman ziren. Halaber, berrikuntzan elementu gotikoak errespetatu zituzten: saieterak, apaingarriak, Velasco familiaren armarriak... Gaur egun Villamor Salinas Etxea da eraikinaren jabea.

## Ezaugarriak 
Laukizuzen oinplanta du, hogei metroko garaiera eta horma sendoak, almenekin burututa. Barrutik hustuta eta sasiez gainezka dago.

## Babespena 
Frankismoaren garaian lehenengo babesa jaso zuen, 1949ko apirilaren 22an. Dekretua maiatzaren 5ean
*Boletín Oficial del Estado* aldizkarian plazaratu zen. 1985ean Espainiako Kultura ondasunaren izendapena jaso zuen. 2013an babesaren perimetroak ezarri zizioten.

Gaur egun Ondarearen Zerrenda Gorrian dago batez ere nahiko utzita dagoelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Eraikinaren fitxa Ondarearen Zerrenda Gorrian.
* :Dorreraren egoera salatzeko artikulua, 2018/06/24.
Béla Fleck

**Béla Anton Leoš Fleck** (1958ko uztailaren 10a, New York), estatubatuar banjo-jotzaile bat da. Berritzailea eta banjo jotzaile aparta da, New Grass Revival eta Béla Fleck and the Flecktones taldeekin ezagun egin zen, barkarka ere diskoak argitaratzen ditu.

## Diskografia 
### Barkarka edo hainbat artistekin batera 
* Crossing the Tracks (Rounder Records, 1979)
* Natural Bridge (Rounder Records, 1982)
* Double Time (Rounder Records, 1984)
* Inroads (Rounder Records, 1986)
* Daybreak (Compilación, Rounder Records, 1987)
* Drive (Rounder Records, 1988)
* Places (Compilación, Rounder Records, 1988)
* Tales From The Acoustic Planet (Warner Brothers, 1995)
* Tales from the Acoustic Planet Vol 2, the Bluegrass Sessions (Warner Brothers, 1999)
* Tocando Tierra - A tribute to Latin American Music (Latin World, 1999)
* Perpetual Motion (Sony Classical, 2001)
* Drive (Mobile Fidelity, 2004)
* Abigail Washburn & The Sparrow Quartet (Nettwerk Records, 2008)

### The Flecktones 
* Béla Fleck And The Flecktones (Warner Brothers, 1990)
* Flight of the Cosmic Hippo (Warner Brothers, 1991)
* UFO Tofu (Warner Brothers, 1992)
* Three Flew Over the Cuckoo's Nest (Warner Brothers, 1993)
* Live Art (Warner Brothers, 1996)
* Left of Cool (Warner Brothers, 1998)
* Greatest Hits of the 20th Century (compilación, Warner Brothers, 1999)
* Outbound (Columbia Records, 2000)
* Live at the Quick (Columbia Records, 2002)
* Little Worlds (Columbia Records, 2003)
* Ten From Little Worlds (Selecciones de Little Worlds, Columbia Records, 2003)
* The Hidden Land (2006)
* jingle all the way (2009)

### Jie-Bing Chen eta Vishwa Mohan Bhatt 
* Tabula Rasa (Water Lily Acoustics, 1996)

### Curandero 
* Aras (Silver Wave, 1996)

### Dreadful Snakes 
* The Dreadful Snakes (Rounder Records, 1983)
* Snakes Alive! (Rounder Records)
* stock(slase)

### Mike Marshall eta Edgar Meyer 
* Uncommon Ritual (Sony, 1997)

### Edgar Meyer 
* Music For Two (Sony, 2004)

### The New Grass Revival 
* Sam Bush: Late as Usual (Rounder 1984)
* On the Boulevard (Sugar Hill 1984)
* New Grass Revival (EMI 1986)
* Hold to a Dream (Capitol 1987)
* Live, 1983 recording (Sugar Hill 1989)
* Friday Night in America (Capitol 1989)
* Anthology (Capitol 1989)
* Deviation (Rounder Records, 1984)
* Best of New Grass Revival (Liberty 1994)
* Grass Roots: The Best of the New Grass Revival (Capitol 2005)

### Strength In Numbers 
* Telluride Sessions (MCA Nashville Records, 1989)

### Tasty Licks 
* Tasty Licks (Rounder Records, 1978)
* Anchored to the Shore (Rounder Records, 1979)

### Tony Trischka 
* Solo Banjo Works (Rounder Records, 1992)

### Tony Trischka and Bill Keith 
* Fiddle Tunes For Banjo (Rounder Records, 1981)

### Dave Matthews Band 
* Before These Crowded Streets (RCA, 1998)
* Live Trax Vol. 1: 12.8.98 Centrum Centre, Worcester, MA (2004)
* Live Trax Vol. 7: 12.31.96 Hamptom Coliseum, Hampton, VA (2006)

### Spectrum 
* Opening Roll (Rounder Records, 1980)

### Chick Corea 
* The Enchantment (Concord Records, 2007)

## Kanpo loturak 
* Béla Flecken webgune ofiziala 
* Flecktones taldearen webgunea
Jâne-ye dust koŷâst?

***Non dago nire lagunaren etxea?*** () 1987ko Abbas Kiarostami irandar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Ahmadek bere ikaskide Mohammad Rezaren klaseko koadernoa eramango du akatsez. Maisuak Mohammad Reza kanporatzearekin mehatxatu du, berriz ere etxeko lanak egin gabe aurkeztuz gero, eta eta Ahmadek ondoko herriraino ihes egiten du koadernoa itzultzera. Hainbat gorabeheraren ondoren, baina honen etxea aurkitzea lortu gabe, Ahmadek, gauez, etxeko lanak bikoitz egiten ditu, eta, horrela, hurrengo egunean Mohammad Reza zigortzea saihesten du.

## Aktoreak 
* Babek Ahmed Poor: Ahmed
* Ahmed Ahmed Poor: Mohamed Reda Nematzadeh
* Kheda Barech Defai: profesor
* Iran Outari: madre
* Ait Ansari: padre

## Kanpo estekak
Steven Runciman

Sir **James Cochran Stevenson Runciman**, **Steven Runciman** bezala ezagunago (Northumberland, 1903ko uztailaren 7a - Radway, Warwickshire, 2000ko azaroaren 1a) Ingalaterrako historialaria izan zen, bere Gurutzaden Historioaren gaineko hiru liburukiengatiko ezaguna.

## Lanak 
* *The Emperor Romanus Lacapenus and His Reign: A Study of Tenth-Century Byzantium*, 1929
* *A History of the First Bulgarian Empire*, 1930
* *Byzantine Civilisation*, 1933
* *The Medieval Manichee: A Study of the Christian Dualist Heresy*, 1947
* *A History of the Crusades: Volume 1, The First Crusade and the Foundation of the Kingdom of Jerusalem*, 1951
* *A History of the Crusades: Volume 2, The Kingdom of Jerusalem and the Frankish Easr*, 1952
* *A History of the Crusades: Volume 3, The Kingdom of Acre and the Later Crusades*, 1954
* *The Eastern Schism: A Study of the Papacy and the Eastern Churches during the XIth and XIIth Centuries, 1955
* *The Sicilian Vespers: A History of the Mediterranean World in the Later Thirteenth Century*, 1958
* *The White Rajahs*, 1960
* *The Fall of Constantinople 1453*, 1965
* *The Great Church in Captivity: A Study in the Patriarchate of Constantinople from the Eve of the Turkish Conquest to the Greek War of Independence*, 1968
* *The Last Byzantine Renaissance*, 1970
* *The Orthodox Churches and the Secular State*, 1972
* Sir Steven Runciman. "The Empress Irene" *Conspectus of History* 1.1, 1974
* *Byzantine Style and Civilization*, 1975
* Sir Steven Runciman. "Balkan Cities-Yesterday and Today." *Conspectus of History* 1.4, 1977
* *The Byzantine Theocracy*, 1977
* *Mistra: Byzantine Capital of the Peloponese*, 1980
* *The First Crusade*, 1980, Laburtutako edizioa
* *A Traveller's Alphabet: Partial Memories'', 1991
Frances Elizabeth Allen

**Frances Elizabeth “Fran” Allen** (1932ko abuztuaren 4a - 2020ko abuztuaren 4a) estatubatuar informatikaria izan zen, konpiladoreak optimizatzen aurrendaria izan zena. Konpiladoretan, kode optimizazioan eta konputazio paraleloan egin zituen lanak arrakasta izan zuten. Rol oso importantea izan zuen programazio hizkuntzak sortzeko eta Segurtasun Agentzia Nazionalan segurtasun kodeak sortzeko.

IBMko lehenengo bazkidea bihurtu zen eta 2006an Turing saria irabazten zuen lehenengo emakumea bihurtu zen.

## Karrera 
Allen Peru, New Yorken haunditu zen, landetxe batean. Bertan New Yorkeko Irakasleentzako Unibertsitate Estatalean (gaur egugo Albanian dagoen New Yorkeko Unibertsitate Estatala) matematiketan Masterra lortu zuen 1954an. 1957an Michiganeko unibertsitatean matematiketan gradu bat lortu eta eta Perun, New Yorken irakasle bezala hasi zen. Ikasteko deudaren ondorioz IBM lan egiten hasi zen 1957ko uztailaren 15. Hasieran deudak ordaindu harte IBM lgeratzea planteatu zuen. Azkenean 45 urtez lan egin zuen erretiratu arte.

Allen lehenengo emakume bazkidea izan zen IBM 1989an. 2007 IBM Kamadaderia Doktoretza saria sortu zuen bere honorez. 2006an Turin Saria lortu zuen

## Sariak eta ohoreak 
Allen IEEE eta Sistema Informatikoen Elkarteko (ACM) bazkidea da. 2000. urtean, Ordenagailuen Museo Historikoko bazkide izendatu zuten, "Programazioa optimizatzeagatik eta ordenagailu paraleloetarako konpilatzeagatik egindako ekarpenengatik. "Telekomunikazio eta Informatika Batzordearen, Ikerketa Informatikoaren Elkartearen (CRA ingelesez) batzarraren eta Amerikako Zientzia Nazionalerako Fundazioaren Informatika eta IKTen sektoreko aholku batzordearen parte da. [Ingeniaritza Akademia Nazionala] eta Amerikako elkarte Filosofiakoaren kidea da. [Beharrezko erreferentzia falta da] 1994an Arte eta Zientzien Akademia amerikarreko bazkide hautatu zuten.

1997an, Allen Emakumeen Famaren Aretoan sartu zen. 2002an erretiratu zen IBMtik, eta Augusta Ada Lovelace saria irabazi zuen urte horretan Emakume Informatikoentzako Elkarteak.

2007an, Allenek errendimendu handiko informatikan egindako lanagatik errekonozitua izan zen Turing Saria jaso zuenean. Horregatik, berrogei urteko historiaren saria irabazi zuen lehen emakumea bihurtu zen, zenbatzeko Nobel sariaren baliokidetzat hartzen dena eta Informatika Sistemen Elkarteak ematen duena. Albaniako Suny Unibertsitateko Neguko galan Zientziako Ohorezko Doktoretza jaso zuen. Sari hori lortu ondoren, Allenek "Zientzia, informatika eta ingeniaritzako emakumeentzako aukera" gehiago emango zituela espero zuen. 2009an McGill Unibertsitateko Zientziako Ohorezko Doktorego bat eman zioten "konpilazio teknikak optimizatzeko teoria eta praktikari egindako ekarpen aitzindariengatik, konpiladore modernoak eta exekuzio paralelo automatikoa optimizatzeko oinarria sortuz". ACMri aurkeztutako hitzaldian, Allenek bere lana deskribatzen du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Emakumeak Informatikan

## Kanpo estekak
2004ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2004ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren bigarren edizioa izan zen. Lillehammerko Håkons Hall aretoan ospatu zen, Norvegian, azaroaren 20an.

Garailea Espainiako María Isabel izan zen, "Antes muerta que sencilla" abestiarekin. Espainiaren lehen garaipena izan zen.

Hemezortzi herrialde izan ziren partaide: aurreko urtekoez gain, Frantzia eta Suitzak lehen agerpena egin zuten.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2003ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2003ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren inaugurazio edizioa izan zen. Kopenhageko Forum aretoan ospatu zen, Danimarkan, azaroaren 15ean.

Garailea Kroaziako Dino Jelušić izan zen, "Ti si moja prva ljubav" abestiarekin. Lehen edizioan, hamasei herrialde izan ziren partaide.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2005eko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2005eko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hirugarren edizioa izan zen. Hasselteko Ethias Arena aretoan ospatu zen, Belgikan, azaroaren 26an.

Garailea Bielorrusiako Ksenia Sitnik izan zen, "My vmeste" abestiarekin. Bielorrusiaren lehen garaipena izan zen.

Hamasei herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bi gutxiago. Frantzia, Polonia, Suitza eta Zipre erretiratu egin ziren. Bestalde, Errusia eta Serbia eta Montenegrok lehen agerraldia egin zuten.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2006ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2006ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren laugarren edizioa izan zen. Bukaresteko Sala Polivalentă aretoan ospatu zen, Errumanian, abenduaren 2an.

Garailea Errusiako Tolmachevy ahizpak izan ziren, "Vesenniy Jazz" abestiarekin. Errusiaren lehen garaipena izan zen.

Hamabost herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bat gutxiago. Danimarka, Erresuma Batua, Letonia, Norvegia eta Serbia eta Montenegro (azken hau herrialde bateratu bezala) erretiratu egin ziren. Bestalde, Portugal, Serbia (herrialde burujabe bezala), eta Ukrainak lehen agerraldia egin zuten, eta Zipre urte bateko eten baten ostean bueltatu zen.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
Brachiosauridae

**Brachiosauridae** ("besodun sugandila", grezierako *brachion* (βραχίων) = "besoa" eta *sauros* = "sugandila") dinosauro sauropodoen familia bat izan zen.

## Taxonomia 
* **Brachiosauridae familia**
** *Abydosaurus*
** *Brachiosaurus*
** *Cedarosaurus*
** *Daanosaurus*
** *Duriatitan*
** *Europasaurus*
** *Europatitan*
** *Giraffatitan*
** *Lusotitan*?
** *Padillasaurus*
** *Sonorasaurus*
** *Soriatitan*
** *Venenosaurus*
** *Vouivria*

## Kanpo estekak
2007ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2007ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren bosgarren edizioa izan zen. Rotterdamgo Ahoy aretoan ospatu zen, Herbeheretan, abenduaren 8an.

Garailea Bielorrusiako Alexey Zhigalkovich izan zen, "S druz'yami" abestiarekin. Bielorrusiaren bigarren garaipena izan zen.

Hamazazpi herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino gehiago. Armenia, Bulgaria, Georgia, eta Lituaniak lehen agerraldia egin zuten. Bestalde, Kroazia eta Espainia, hurrenez hurren lehen bi edizioetako garaileak, erretiratu egin ziren.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
Mariusz Pudzianowski

**Mariusz Zbigniew Pudzianowski** (; 1977ko otsailaren 7an jaio zen Biała Rawska-n (Polonia), Munduko Gizonik Indartsuena tituluaren bost aldiz irabazlea da, 2008an azkena izanik. Bere debuta borroka arte mistoetan 2009ko abenduan egin zuen. **Pudzian**, **Dominator**, **Pyton**, **Panek** eta **Super Mariusz** bezalako ezizenez ezaguna da.
Florencio Latsaga

**Florencio Latsaga Munarritz** (Oieregi, 1934ko azaroaren 7a) nafar enpresagizona da, El Corte Ingléseko administrazio kontseiluko kidea eta Ramón Areces Fundazioko presidentea.

## Bizitza 
Florencio Latsaga Oieregin jaio zen 1934ko azaroaren 7an. Oronoz-Mugairiko maristetan ikasi ondoren, ekonomiako prestakuntza jaso zuen. 1959ko abuztuan, El Corte Ingléseko kontabilitate sailean hasi zen lanean, Madrilgo Preciados kaleko saltokian. Administrazio-buru izendatu zuten 1963 hasieran, eta El Corte Ingléseko administrazio kontseiluko kide 1969ko abenduan. Harrezkero, talde horretako beste enpresetako administrazio kontseiluetan sartuz joan zen. 2014an, Ramón Areces Fundazioko presidente kargua hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  García Aller, Marta *El octogenario en la sombra que mueve los hilos de El Corte Inglés*, *El Independiente*, 2018-05-30, elindependiente.com
Jude Milhon

[thumb|260px|[Scientific American-en errepresentazioa izan zuen.]]

**Jude Milhon** (Washington, 1939ko martxoaren 12a - IB., 2003ko uztailaren 19a), **St. Jude**, San Frantzisko eremuan bizi zen hacker eta egile bat izan zen.

Washingtonen jaio arren, Indianako Anderson hirian eman zituen haurtzaro eta nerabezaroko urte gehienak, eta eskubide zibilen alde aktiboki parte hartu zuen, desobedientzia zibilagatik hainbat aldiz espetxeratuak izateraino.

"Teach Yourself Fortran" izeneko liburua irakurri ondoren hasi zen programatzen, eta geroago, programatzaile gisa, Manhattango "Horn and Hadart" autozerbitzu-establezimenduetarako makina saltzaileen enpresa batentzat lan egin zuen. Kultura hippieak eraginda, Kalifornian hedatzen ari zen mugimenduarekin bat egin zuen eta Berkeleyn ezarri zen, non beste emakume batzuekin bat egin zuen eta zabaltzen hasia zen kultura zibernetikoarekin bat egitera animatu zuen, adibidez, Sareko lehen sistema publikoa sortuz, 1973ko Memoria Komunitatearen proiektua.

XX. mendeko 90eko hamarkadaren amaieran, web diseinatzaile eta Interneteko aholkulari gisa lan egin zuen.XX. mendeko 90eko hamarkadaren amaieran web diseinatzaile eta Interneteko aholkulari bezala lan egin zuen.3

### Bibliografia 
* *The Joy of Hacker Sex*
* *How to Mutate & Take Over the World*: an Exploded Post-Novel. (1997) (with R. U. Sirius) Random House 
* *Cyberpunk Handbook:* The Real Cyberpunk Fakebook. (1995) (with R. U. Sirius and Bart Nagel) Random House. 
* *Hacking the Wetware*: The NerdGirl 's Pillow Book. (1994) (ebook formatua interneten)

## Aktibismoa eta Ikuspegia 
St. Judek bere eskua izan zuen kausa ezberdin askotan. Hirurogeiko hamarkadako Eskubide Zibilen Mugimenduan aktibo egon zen, Selma Montgomeryra, Alabamara, joatea antolatzen lagunduz.

Komunitate zibernetikoaren barruko aktibismoa ere garrantzitsua izan zen Milhonentzat. Sarritan, emakumeei Internetera sartzeko eta pirateatzeko eskatu zien, jazarpenaren aurrean gogorrak izatera bultzatzen zituenean.8 Cypherpunken sorrera bere politikaren parte ere izan zen: pribatutasun helburuak zifratuaren bitartez.9

## Bizitza familiarra 
Robert Behlingekin ezkondu zen eta ondoren 40 urteko bikote bat izan zuen, Efrem Lipkin, Community Memoryn lan egin zuena.

2003ko uztailaren 19an hil zen, bularreko minbiziak jota.

## Erreferentziak
2008ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2008ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren seigarren edizioa izan zen. Limasolgo Spyros Kyprianou Athletic Center aretoan ospatu zen, Zipren, azaroaren 22an.

Garailea Georgiako Bzikebi taldea izan zen, "Bzz.." abestiarekin. Georgiaren lehen garaipena izan zen.

Hamabost herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bi gutxiago. Portugal eta Suedia erretiratu egin ziren.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
Kristalina Georgieva

**Kristalina Ivanova Georgieva-Kinova** (; Sofia, 1953ko abuztuaren 13a) bulgariar ekonomialaria da. Nazioarteko Diru Funtseko Zuzendari Orokorra da 2019tik. Aurrez kargu desberdinak hartzen zituen Munduko Bankuan eta Europako Batzordearen kidea izan zen.
2009ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2009ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren zazpigarren edizioa izan zen. Kieveko Palats Sportu aretoan ospatu zen, Ukrainan, azaroaren 21ean.

Garailea Herbehereetako Ralf Mackenbach izan zen, "Click Clack" abestiarekin. Herbehereen lehen garaipena izan zen.

Hamairu herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bi gutxiago. Bulgaria, Grezia eta Lituania erretiratu egin ziren. Bestalde, Suedia urte bateko eten baten ostean bueltatu zen.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2010eko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2010eko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren zortzigarren edizioa izan zen. Minskeko Minsk Arena aretoan ospatu zen, Bielorrusian, azaroaren 20an.

Garailea Armeniako Vladimir Arzumanyan izan zen, "Mama" abestiarekin. Armeniaren lehen garaipena izan zen.

Hamalau herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bat gehiago. Moldaviak lehen agerraldia egin zuen. Letonia lau urte ostean bueltatu zen, eta Lituania urte baten ostean. Bestalde, Errumania eta Zipre erretiratu egin ziren.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2012ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2012ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamargarren edizioa izan zen. Amsterdamgo Heineken Music Hall aretoan ospatu zen, Herbeheretan, abenduaren 1ean.

Garailea Ukrainako Anastasiya Petryk izan zen, "Nebo" abestiarekin. Ukrainaren lehen garaipena izan zen.

Hamabi herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bat gutxiago. Bulgaria, Letonia, Lituania eta Mazedonia erretiratu egin ziren. Bestalde, Albania, Azerbaijan eta Israelek lehen agerraldia egin zuten.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2011ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

thumb|Georgiako "Candy" taldea, 2011ko irabazleak
**2011ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren bederatzigarren edizioa izan zen. Erevango Karen Demirchyan konplexuan ospatu zen, Armenian, abenduaren 3an. Lehen aldiz antolatu zuen ekitaldia aurreko edizioko herrialde garaileak.

Garailea Georgiako Candy taldea izan zen, "Candy Music" abestiarekin. Georgiaren bigarren garaipena izan zen.

Hamairu herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bat gutxiago. Malta eta Serbia erretiratu egin ziren. Bestalde, Bulgaria bi urte ostean bueltatu zen.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2013ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2013ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamaikagarren edizioa izan zen. Kieveko Palats "Ukraina" aretoan ospatu zen, Ukrainan, azaroaren 30ean.

Garailea Maltako Gaia Cauchi izan zen, "The Start" abestiarekin. Maltaren lehen garaipena izan zen.

Hamabi herrialde izan ziren partaide, aurreko urteko kopuru berdina. Albania, Belgika eta Israel erretiratu egin ziren. Bestalde, San Marinok lehen agerraldia egin zuen, Mazedonia urte baten ostean bueltatu zen, eta Malta, bi urte ostean.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
2014ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2014ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamabigarren edizioa izan zen. Marsako Malta Shipbuilding aretoan ospatu zen, Maltan, azaroaren 15ean.

Garailea Italiako Vincenzo Cantiello izan zen, "Tu primo grande amore" abestiarekin. Italiaren lehen garaipena izan zen, herrialdearen lehen agerraldian.

Hamasei herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino lau gehiago. Italiaz gain, Eslovenia eta Montenegrok ere lehen agerraldia egin zuten. Lau herrialde itzuli ziren lehiaketara: Kroazia (zazpi urteko eten baten ostean), Zipre (lau urte ostean), Serbia, (hiru urte ostean) eta Bulgaria (bi urte ostean). Bestalde, Azerbaijan, Mazedonia eta Moldavia erretiratu egin ziren.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
Julie Manet

**Julie Manet** (Paris, 1878ko azaroaren 14a - 1966ko uztailaren 14a) margolaria eta arte bildumagile frantsesa, Berthe Morisot eta Eugène Maneten alaba zen. Édouard Manet bere osaba zen, aitaren anaia. Julie oso ezaguna izan zen margolari ospetsuen modelo moduan aritzeagatik, tartean bere amarentzat eta inpresionismoko margolari askorentzat.

## Egunerokoa 
Julie Maneten egunerokoa ingelesez agertu zen, *Growing up with the Impressionists* izenburuarekin () Orri horietan margolari frantses ospetsuen informazioak bildu zituen: Renoir, Degas, Monet, eta Sisley. Dreyfus aferaren inguruko eta 1896an Nikolas II.a Errusiako tsarrak Frantziara egin zuen bisitaren inguruko informazioak bildu zituen.

## Ezkontza 
1900eko maiatzaren 31, Julie Ernest Rouart-ekin ezkondu zen. Ernest Henri Rouarten semea eta margolaria zen. Ezkontza Passyn egin zen; zeremonia berean, Jeannie Gobillard, Julieren lehengusina, Paul Valéryrekin ezkondu zen baita ere. Juliek hiru seme izan zituen: Julien Rouart (1901), Clément Rouart (1906) eta Denis Rouart (1908).

## Julie Manet modelo bezala 
Inpresionismo margolari askoren modeloa izan zen. Hona hemen adibide batzuk:

Image:
Pierre Auguste Renoir - Portrait Berthe Morisot and daughter Julie.jpg|*Berthe Morisot eta bere alabaren erretratua*, Renoir.
Berthe Morisot - Girl with Greyhound - 1893.jpg| *Julie Manet eta Laertes galgoa*, Berthe Morisot Marmottan Monet museoa
Pierre Auguste Renoir - Portrait de Julie Manet.jpg|*Julie Maneten erretratua*, Renoir Marmottan Monet museoa
Pierre-Auguste Renoir - Julie Manet.jpg|*Julie Manet bere katuarekin*, Renoir, Orsay museoa
Eugene Manet and His Daughter at Bougival 1881 Berthe Morisot.jpg|Eugene Manet haren alabarekin Bougival-en, Berthe Morisot, Julieren ama.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2015eko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2015eko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamairugarren edizioa izan zen. Sofiako Arena Armeec aretoan ospatu zen, Bulgarian, azaroaren 21ean.

Garailea Maltako Destiny Chukunyere izan zen, "Not My Soul" abestiarekin. Maltaren bigarren garaipena izan zen.

Hamazazpi herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bat gehiago. Australia Europako Irrati-Telebista Batasuneko kide aktiboa izan gabe parte hartzen zuen lehen herrialdea bihurtu zen, Helduen Eurovionen parte hartzera gonbidatu zuten urte berean. Irlandak ere lehen agerraldia egin zuen. Bi herrialde itzuli ziren lehiaketara: Albania (bi urteko eten baten ostean) eta Mazedonia (urte baten ostean). Bestalde, Kroazia, Suedia eta Zipre erretiratu egin ziren.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
Men of Honor

***Men of Honor***, Erresuma Batua eta Irlandan ***Men of Honour*** (euskaraz *Ohorezko Gizonak*), 2000ko George Tillman Jr. estatubatiarrak zuzendutako drama film bat da. Robert De Niro, Cuba Gooding Jr., Hal Holbrook, David Keith, Michael Rapaport, Liam Neeson, Aunjanue Ellis eta Charlize Theron aktoreek antzeztu zuten.

Carl Brashear (1931-2006) afroamerikar urpekariaren benetazko bizitzan oinarritua dago.

## Argumentua 
Carl Brashear (Cuba Gooding Jr.) afroamerikar erreklutak nola edo hala urpekari izan nahi du. Bere asmo horretan oztopo ugari topatuko ditu, aitak irakatsitako apaltasun irakaspenak oroituz aurre eginez.

## Aktoreak 
* Robert De Niro: Leslie Sunday, urpekari hezitzailea
* Cuba Gooding Jr.: Carl Brashear errekluta
** Chris Warren Jr.: Carl gaztea
* Charlize Theron: Gwen Sunday
* Aunjanue Ellis: Jo Brashear
* Hal Holbrook: "Mr.Pappy", USN kapitaina
* Michael Rapaport: Snowhill, kanoilaria
* Powers Boothe: Pullman kapitaina
* David Keith: Hartigan kapitaina
* Holt McCallany: Dylan Rourke makinaria
* David Conrad: Hanks kapitaina
* Joshua Leonard: Timothy Douglas Isert ofiziala
* Carl Lumbly: Mac Brashear
* L. Luquette: Urpekaria
* Lonette McKee: Ella Brashear
* Bruce Willis: Floyd buruzagia
* Joshua Feinman: DuBoyce

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Evelyn Berezin

**Evelyn Berezin** (Bronx, New York, 1925eko apirilaren 12a - Manhattan, New York, 2018ko abenduaren 8a) ingeniari informatiko estatubatuarra izan zen. United Airlineserako airelineetako txartelak erreserbatzeko lehen sistema garatu zuen. Testu prozesadoreen ama gisa ere ezaguna da, 1968an testuak gorde eta editatzeko aukera ematen zuen programa baten ideia garatu zuenetik.

## Ikasketak 
Berezin New Yorkeko Unibertsitatera joan zen Enpresagintzan graduatzeko asmoarekin, lan eskaintza bat jaso zuen arte, ikasketa eremua fisikara aldatzeko eskatu baitzioten.

1945ean fisikan graduatu zen eta 1946an AEBetako Energia Atomikoaren Batzordearen beka bat jaso zuen New Yorkeko Unibertsitatean bertan graduondoko ikasketak egiteko. 1951n, *Electronic Computer Corporationen* (*Elecom*) lan bat onartu zuen Brooklynen, ordenagailuen diseinatzaile moduan. *Underwood Corporation*ek *Elecom* erosi eta *Elecom Division* bihurtu ondoren, Berezin logika diseinuaren saileko buru bihurtu zen.

## Kontribuzioak 
1953an, *Underwood Company*n (hasiera batean, *Underwood Typewriter Company* izenaz ezaguna) lan egiten zuen bitartean, Berezinek egun lehendabiziko bulegoko ordenagailutzat hartzen dena sortu zuen. *Underwood* gerora *Olivetti*rekin elkartu zen, baina ez zen proiektuarekin segitu,​ Datapoint. alorrean ikasteko asmoa duten graduaurreko ikasleei ematen zaien beka bat.

## Bizitza pertsonala 
51 urtean ezkonduta egon zen Israel Wilenitzekin (1922-2003). Setauketen bizi izan zen eta apartamentu bat zuen New York

## Sariak 
* 2006 Long Island Technology Hall of Fame
* Electronic Data File Processor
* Information Transfer System
* On-Line Data Transfer Apparatus
* Electrical Assemblage
* Data Processing System
* Arithmetic Device
* Electronic Calculator with Dynamic Recirculating Storage Register
* Control means with Record Sensing for an Electronic Calculator

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'Aurore (egunkaria)

'''''L'Aurore'''* () Frantziako antzinako egunkaria zen. Ernest Vaughan, aurretik *L'Intransigeant'' egunkariaren erredaktorea zena, sortu zuen egunkaria. L'Aurorek 1897ko urriaren 19tik 1914ra iraundu zuen. 1898ko urtarrilean egunkari horrek Émile Zolaren ''J'accuse…!'' artikulu ospetsua plazaratu zuen (300.000 ale saldu zituen egun horretan) eta horrek Dreyfus afera piztu zuen. Idazle taldea hau zen: Arthur Ranc, Bernard Lazare eta Georges Clemenceau. Ideologikoki errepublikaren aldekoa eta sozialista zen.

## Kolaboratzaile batzuk 
* Paul Adam
* Jean Ajalbert
* Paul Alexis
* Alfred Breuillé
* Henri Brissac
* Georges Clemenceau
* Albéric Darthèze
* Lucien Descaves
* Abraham Dreyfus
* Philippe Dubois
* Gustave Geffroy
* Charles Gilbert-Martin
* Urbain Gohier
* Albert Goullé
* Louis de Gramont
* Victor Jaclard
* Georges Laporte
* Bernard Lazare
* Georges Lecomte
* Gustave Lefrançais
* Henry Leyret
* Charles Malato
* Camille Mauclair
* Paule Mink
* Octave Mirbeau

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Egunkariaren zenbaki guztiak.
Igande Goibela

***Igande goibela***, , 1933an Rezső Seress hungariar piano-jotzaile eta musikagileak konposatutako abesti bat da.

Jatorrizko izenburua *Vége a világnak* zen (*Mundua amaituz doa*) eta gerrak eragindako etsipena gaitzat zuen, gizateriaren bekatuengatik otoitz isil batean amaituz. László Jávor olerkariak abestiari berak asmatutako hitzak gehituz zizkion, *Szomorú vasárnap* (*Igande tristea*) izenburupean, honetan protagonistak bere maitalearen heriotzaren ondorioz bere buruaz beste egiteko aukerari buruz gogoeta egiten du. Azken hitza hauek jatorrizkoak baina ospetsuagoak bilakatu ziren, jatorrizkoak ia ahaztuta geldituz. 1935ean Pál Kalmár hungariarrak lehenbizikoz grabatu zuen.

Hiri kondairaren arabera musika-lan honek munduan barna suizidio ugari eragin omen ditu, entzuleak aditzean bere buruaz beste egitera bultzarazten dituelakoan.

## Kanpo estekak 
* *Igande goibela* abestia entzungai, Youtube.com
2017ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2017ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamabosgarren edizioa izan zen. Tbilisiko Olympic Palace aretoan ospatu zen, Georgian, azaroaren 26an.

Garailea Errusiako Polina Bogusevich izan zen, "Wings" abestiarekin. Errusiaren bigarren garaipena izan zen.

Hamasei herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino bat gutxiago. Bulgaria eta Israel erretiratu egin ziren. Bestalde, Portugal bederatzi urteko eten baten ostean itzuli zen.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
DeepL Translator

**DeepL Translator** 2017ko abuztuan abiarazitako itzulpen automatikoko zerbitzua da. Merkaturatu zenean, 2017an, hainbat analistaren iritziz Google Translate edo Microsoft Translator baino hobea zen itzultzaile automatiko hori. Eta abangoardian jarraitzen zuen 2025ean.  

DeepL, doaneko bertsioan 250 hitz inguru zehaztasun maila onarekin itzultzeko aukera ematen duena, bereziki ezaguna da mundu akademikoan. Hasiera batean, Linguee online hiztegiaren zati gisa sortu zen, eta 42 urteko Jarek Kutylowski ingeniari poloniar-germaniarraren taldeak garatu zuen. Linguee-ren datu-basetik elikatzen da, eta neurona-sareen algoritmo propioa erabiltzen du.

ChatGPT edo Gemini sistemek helburu orokorreko itzulpenak egiten dituzte etahizkuntza askotan, DeepL espezializatuta dago hizkuntza gutxi batzuetan (hasieran 6, 2026an 26 hizkuntzatan) eta lan gehiago egiten dute enpresetara bideratutako erabilera-kasuetan. Ez dute eguneroko bizitzaren, jatetxe baten menuaren edo kaleko kartel baten itzultzaile izan nahi, baizik eta oso terminologia espezifikoa eta kalitate-berme handiak behar dituzten dokumentu konplexuena. eta *Le Monde* frantses egunkariak zoriondu zituen sustatzaileak itzulpenek 'frantsesaren soinuaren' antza hobeto lortzen zuen eskaintzen zuelako. RTL Z telebista-kate holandarraren webguneko berri batek adierazi zuen DeepL itzultzaileak "itzulpen hobeak eskaintzen ditu nederlanderatik ingelesera eta alderantziz".

Beste albiste agentzi batzuek eta albiste-webguneek ere DeepL Translatorrekiko goraipamenak erakutsi zituzten, esaterako, *La Repubblica* egunkari italiarrak  eta Latinoamerikako *wwwhatsnew.com* webguneak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
2018ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2018ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamaseigarren edizioa izan zen. Minskeko Minsk Arena aretoan ospatu zen, Bielorrusian, azaroaren 25ean.

Garailea Poloniako Roksana Węgiel izan zen, "Anyone I Want to Be" abestiarekin. Poloniaren lehen garaipena izan zen.

Hogei herrialde izan ziren partaide, aurreko urtean baino lau gehiago izanik, partaide kopuru errekorra (2021 arte gutxienez). Kazakhstan eta Galesek lehen agerraldia egin zuten. Horrez gain hiru herrialde itzuli ziren lehiaketara: Frantzia (hamairu urteko eten baten ostean), Azerbaijan (lau urte ostean) eta Israel (urte baten ostean). Bestalde, Zipre erretiratu egin zen.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
Nukleosoma

thumb|right|350px|Histonen lotura oktamero bat sortzeko (ezkerrean) eta nukleosoma osoa, DNArekin (eskuinean)
**Nukleosoma** zelularen nukleoko kromatinan aurkitzen den 70 eta 125 Å tarteko diametro duen esfera itxurako partikula da. Mikroskopio elektronikoaren bidez bakarrik ikus daiteke. 

Organismo eukariotoetan, material genetikoa (DNA) kromatinan dago, nukleosoma izeneko egitura esferiko batzuetan. DNAz gain, nukleosometan histonak daude, DNA hori biltzen dutenak. Nukleosoma bakoitzean zortzi histona daude, eta material genetikoa histona oktamero horren inguruan biltzen da nukleosoma osatzeko.

Gutxi gorabehera DNAren 150 base-parek eta histona oktamero batek osatzen dute nukleosoma bat . Histona oktameroa, era berean, H2A, H2B, H3 eta H4 motako histonek osatzen dute (mota bakoitzetik bi unitate). Beste histona bat (H1) lotuta dago kanpotik nukleosomari.

thumb|right|250px|Hiru nukleosomen eskema

Mikroskopio elektronikoan kromatinaren egitura ongi ikusten da, koilare baten antzeko egitura, hain zuzen ere, koilare horren bolatxoak nukleosomak izanik .

Kate bikoitzeko DNAren irisgarritasuna kontrolatzean, nukleosoma zuzenean inplikatuta dago zenbait prozesuren erregulazioan, hala nola transkripzioan, erreplikazioan edo DNAren konponketan. Gene-adierazpenaren erregulazio epigenetikoan ere parte hartzen du, genomaren eskualde jakin batzuen izaera aktiboa edo isila zehazten duen histonen aldaketaren bidez.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gene-adierazpenaren erregulazioa

## Kanpo estekak
Maite Iturbe

**Maite Iturbe Mendialdua** (1959, Arrasate, Gipuzkoa), euskal ekonomialari eta telebista-ekoizlea da.

Mondragon Unibertsitatean 2013ko martxoaren 8tik 2016ko azaroaren 16ra Euskal Irrati Telebistako zuzendaria izan zen, Alberto Surio ordezkatuz.

## Erreferentziak
Cava Lazzaro

**Cava Lazzaro** Siziliako hego-ekialdea zeharkatzen duen koba ugarietako bat da. Hau *Grande di Rosolini* izeneko kobaren hasierako zatia, izen bereko udalerritik kilometro gutxira dago. Kobari izena datorkio barrunbe natural izugarri batetik, Lazzaro koba izenekoa. Koba kokatuta dago erreka baten haranean Siziliako Modica (Ragusa) eta Rosolini (Sirakusa) probintzien artean.

Kobazuloa Historiaurrean eta Brontze Aroan erabili zen, Castelluccioko kulturarekin erlazionatutakoa. Garai hartako geratzen da Orsi hilobia izeneko nekropolia.

Haren berezko edertasun naturaz gain, eremua garrantzitsua da ikuspegi historiko eta arkeologikoagatik, denboran zehar ia etengabe bizi izan direlako. Brontze Aroko aztarnaz bestalde, paleokristau garaiko aztarnak eta bi bizantziar oratorio daude mendeetan barren bertako nekazariek erabilitakoak.

Aurkikuntza arkeologiko garrantzitsuak gordetzen dira Modikako Eskualdeko Museoan, Ragusako Arkeologia Museoan eta Erromako Pigorini Museo Paleontologiko eta Etnografikoan.

Kareharrizko terrazako malda batean *Printzearen hilobi* famatua dago, fatxada monumentala duena, harkaitzean zulatua. Zortzi zutabe faltsu ditu eta zenbait grabatu ere, hala nola, bi arrain-hezur, puntu asko dituen disko bat eta triangelu bat. Lazzaro kobazuloan, Ferdinand Von Andrian baroiak, XIX. mendearen amaieran hezur globular izenekoak aurkitu zituen. Hauen erabilera zalantzazkoa da, batzuen ustez labana-kirtenak dira.

Terraza berean, zonaldeko kareharri zurixkako bi bloke handi ikus ditzakegu, trikuharri erdizirkular baten zatiak izan zirenak, Cava dei Servi trikuharriaren parekoa edo Espainian, Korsikan, Sardinia, Puglia eta Maltan agertzen direnen antzekoa

## Iruditegia 

File:Cava Lazzaro 02.jpg|Cava Lazzaro 
File:Cava Lazzaro 05.jpg|Cava Lazzaro 
File:Tomba Orsi 06.jpg|Hartzen hilobiaren xehetasuna 
File:Dolmencavalazzaro.jpg|left|250px|thumb|Trikuharri baten aztarnak

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* DI STEFANO, Giuseppe: *La Collezione Preistorica della Grotta Lazzaro nel Museo Civico di Modica*, in Sicilia Archeologica-41, 91-110 or., Trapani, EPT, 1979.
* PICCOLO, Salvatore: Antiche Pietre: *La Cultura dei Dolmen nella Preistoria della Sicilia sud-orientale*, Morrone Editore, Siracusa 2007.
* TUSA, Sebastiano: *La Sicilia nella Preistoria*, Sellerio Editore, Palermo 1999.

## Kanpo estekak 
* La tomba Orsi (o tomba del Principe), su siciliafotografica.it. 2019.11.19an kontsultatuta.
* MANNOIA, Gaspare: *Cava Grande di Rosolini*, 2019.11.19an kontsultatuta.
* Hermes-Sicily -*Itinerario: Cava Lazzaro*, su www.hermes-sicily.com. 2019.11.19an kontsultatua.
* *CAVA LAZZARO*, su www.iblei.com. 2019.11.19an kontsultatuta
Dean Richards

**Dean Richards** (Nuneaton, 1963ko uztailaren 11) ingeles errubiglari ohia da, hirugarren lerroko erdi postuan aritzen zena. 1982 eta 1997 bitartean Leicester Tigers taldeko kidea izan zen. Ingalaterrako errugbi selekzioan 48 aldiz jolastu zuen, hiru errugbi munduko txapelketa (1987, 1991, 1995) sartuz. 1989an bidaiatu zuen Australiara British and Irish Lionsekin eta 1993an Zeelanda Berrira. Bere erretiratik entrenatzen aritzen da.
D. M. Jayaratne

**Dissanayaka Mudiyanselage Jayaratne** (, ; Kolonbo, 1931ko ekainaren 4a - Kandy, 2019ko azaroaren 19a) Sri Lankako politikaria izan zen. Parlamentuko kidea izan zen eta ministroa izan zen hainbat aldi. Lehen ministroa izan zen 2010 eta 2015 bitartean.
Friedrich Boie

**Friedrich Boie** (Meldorf, Holstein, 1789ko ekainaren 4 &ndash; Kiel, 1870eko martxoaren 3) Alemaniako zoologoa izan zen, Heinrich Boieren anaia. Boie ''Bemerkungen über Merrem's Versuch eines Systems der Amphibien'' (Oken's Isis, 1827) lanaren egilea izan zen.

## Laburdura 
**F. Boie** laburdura Friedrich Boie deskribapenaren eta taxonomiaren autoritate bezala adierazteko.

## Literatura 
* Karl August Möbius. *Friedrich Boie † Nekrolog*. En: J. für Ornithologie 18 ( 3) 1870: 231-233 (online.
 
## Erreferentziak
Eduardo Barinaga

**Migel Eduardo Barinaga Erezuma** (1956, Bilbo), euskal ekoizle bat da.

Euskal Herriko Unibertsitatean Magisteritza eta Informazio-zientzietan lizentziatua da. 1977-1984 artean Durangoko Kurutziaga Ikastolan Ikus-entzunezko irakaslea izan zen. eta 1984-2014 artean Baleuke ekoiztetxeko gerentea.

1997an *Megasonikoak* filmarengatik marrazki bizidunetako film onenaren Goya Saria irabazi zuen.

2014an Euskal Irrati Telebistako zuzendari nagusia izendatua izan zen, Pello Sarasola ordezkatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia

**Leopoldina** () edo **Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia** 1652an sortu zen, Schweinfurt hirian. Esaten ohi da munduko erakunde zientifiko zaharrena dela. Gaur egun Hallen, Saxonia-Anhalten du bere egoitza.

## Liburutegia 
Leopoldinaren liburutegia 1731an sortu zen, Nurembergen. Haren funtsetan 260.000 liburu, monografia eta zientzia zein medikuntzari buruzko aldizkariak gordetzen dira. Bilduma beste elkarteekin eta erakundeekin eragindako trukaketaren ondorioz sortu zen, azken finean elkartearen bazkidean mundu osoan baitaude. Halaber, bazkideek Akademiari emaitza asko eman zioten.

## Partaideak 
Leopoldina estatuen gaineko erakundea da. Bertan zientzialariak eta akademikoak daude. Partaideen ia laurden bat Alemaniatik kanpoko beste herrialdetakoak dira. Egun 1500 baino gehiago partaide ditu hogeita hamar estatuetan. Partaide berriak Presidium batek aukeratzen ditu; aurretik beste partaideek haien proposamenak aurkezten dituzte. Elkartearen historian, 1652tik, Akademiak 7500 akademiko izan ditu, tartean 170 Nobel sariak.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Mücke, Marion; Schnalke, Thomas (2009). *Briefnetz Leopoldina: Die Korrespondenz der Deutschen Akademie der Naturforscher um 1750*. Walter de Gruyter. .

## Kanpo estekak 
* :Self-produced overview of the Leopoldina (27 de mayo de 2005)
* :Groschenheft magazine Leopoldinaren urtemuga.
Laguna Hedionda (Sud Lípez)

**Laguna Hedionda** () Boliviako goi Andeetan, Altiplanoan, Potosí Departamenduaren hegoaldean dagoen aintzira ezaguna da. Sud Lípez probintzian dago. Ekologikoki garrantzi handia du.

## Ezaugarriak 
4.532 metrotan dago. Dimentsioak hauek dira: 2,52 km. luzeraz eta 2,43 km. zabaleraz. Azala guztia 3,2 km²koa da. Bere ertzak 8 km. ditu. Chalviri gatzaga 100 kilometroetan dago. Faunaren ikuspuntutik bertako hegazti ezagunena Andeetako flamenkoa (*Phoenicoparrus andinus*) da.

## Iruditegia 

Image:
Laguna_Hedionda_-_panoramio.jpg|Aintziraren ikuspegi orokorra.
Laguna_Hedionda_(259621929).jpeg|Begetazioa urria da.
Flamingos_Partying.jpg|Andeetako flamenkoak.
Laguna_Hedionda_y_vicuñas_-_Potosí_-_Bolivia.jpg|Bikuinak (Vicugna vicugna) aintziren inguruan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Altiplanoa

## Kanpo estekak 
* :Informazio turistikoa.
Calafarina kobazuloa

**Calafarina kobazuloa** Pachino, Sirakusa probintzian dago, Marzamemi itsasoko herri txikiaren eta Portopalo di Capo Passero herriaren artean, uharteko hegoaldeko muturreko puntan. 100 metro baino gehiagoko luzera du eta 20 m inguruko altuera, eta uste da Mesolito geroztik bizi izan zela. Kobazuloaren garrantzia batez ere aurkikuntza arkeologikoek ematen dute. Paolo Orsi arkeologoak XX. mendearen hasieran hainbat aroren aztarnak aurkitu zuen, batez ere lehenengo Brontze Arokoa (*facies castellucciana*). Inguruan Corruggi eta Pero kobazuloak daude ere. Ezin da baztertu inoiz aurkitu ez diren inguruko beste barrunbe naturalik egotea. Hipotesi hau oinarrituta dago Calafarina kobazuloa dagoen kareharriaren karstiko eremuan. Tokia, mugatua izan arren, jabetza pribatukoa da. Duela gutxi, dekretu batek onartu du, behin betiko, Sirakusa Superintendentziako jabegoari pasatzea.

## Kanpo estekak 
* Calafarina kobazuloa https://web.archive.org/web/20181225101637/http://www.hermes-sicily.com/itinerari/calafarina.htm
Espainiako 1837ko Konstituzioa

**Espainiako 1837ko Konstituzioa** Maria Kristina Borboikoaren erregealdian aldarrikatu zen Espainian. Alderdi Progresistaren ekimena izan zen. Alderdi Moderatuarekin adostasunezko konstituzio bat proposatu zuen, bi alderdi liberalen txandakatzea ahalbidetuko zuena eta gobernua aldatzen zen bakoitzean aldatuko ez zena. 1845era arte egon zen indarrean, hau da, Alderdi Moderatuak bere Konstituzioa ezarri zuen arte.

## Kanpo estekak 
*  Espainiako 1837ko Konstituzioaren testua
Espainiako 1845eko Konstituzioa

**Espainiako 1845eko Konstituzioa** Elisabet II.aren erregealdi eraginkorrean arau gorena izan zen, bere adin txikian indarrean zegoen 1837ko Konstituzioa ordezkatu zuena. 1845eko Konstituzioa Espainiako 1869ko Konstituzioa aldarrikatu arte egon zen indarrean, nahiz eta hainbat saiakera egon hura ordezkatzeko 1852an eta biurteko progresistan (1854-1856). Espainiar doktrinarismoaren adierazpen konstituzionala izan zen.

Hitzaurrean "subiranotasun partekatua" terminoa erabiltzen du, Konstituzioari forma emateko erreginaren borondatea nabarmentzen baitu. Subiranotasun nazionalaren terminoa testutik desagertuta dago, eta 12. artikuluak dio legeak egiteko ahalmena Gorteek dutela Erregearekin batera.

## Kanpo estekak 
*  Espainiako 1845eko Konstituzioaren testua
1834ko Espainiako errege-estatutua

**Errege-Estatutua** 1834ko apirilean Maria Kristina Borboikoak aldarrikatu zuen Espainian. Frantzian Luis XVIII.aren monarkian agindutako *charte octroyée*en antzera, Errege-Estatutu honen bidez gorte berri batzuk sortu zituzten, Antzinako Erregimeneko Gorteen eta egungo Gorteen arteko bide erdian zeudenak: Estamento de Próceresek (edo Goi Ganberak, britainiar Lorden Ganberaren imitaziora) eta Estamento de Procuradoresek (edo Behe Ganbera, Erresuma Batuko Komunen Ganberak ere imitatzen zuena) osatuta.

Berez ez zen egiazko konstituzio bat, beste arrazoi batzuen artean, ez zelako subiranotasun nazionaletik sortua, baizik eta errege absolutuaren subiranotasunetik (Napoleon eta Luis XVIII.arekin batera Frantzian berrezarritako monarkiaren ereduari jarraituz).

## Kanpo estekak 
*  Errege-Estatutuaren testua
Teruel Existitzen Da!

**Teruel Existitzen Da!** (gaztelaniaz eta ofizialki, **¡Teruel Existe!**, **TE**) 1999an sorturiko herritarren koordinakunde bat da, hainbat plataforma ezberdinetatik sortu zena, horien artean Burdinbidearen Defentsan, Osasun Garraio eta Helikopteroaren Alde eta Osasun Mentalaren Alde plataformak zeuden. Plataformaren helburua Aragoiko Teruel probintziarentzat onurak lortzea da, hala, Espainiako beste probintziek dituzten baliabideak izan ditzan. Elkarretaratze horiek arrakasta nabarmena eduki zuten eta hala, Teruel Existitzen Da plataformak hauteskunde orokorretara aurkeztea erabaki zuen, hautesleen elkarte gisa, alderdi politiko arrunt eta tradizionaletatik erabat desberdinduta. Plataformak 6781 abal eskuratu zituen, hauteskunde-legeak eskatzen zituenak halako sei eta hortaz, Teruelgo probintzian hautagaitza bat proposatu zuen, Diputatuen Kongresurako. Hautagaitza horrek Tomás Guitarte zuen buru, berrogeita hemezortzi urteko arkitektoa. Manuel Gimeno eta Ana Asunción Balaquerrek osatu zuten Diputatuen Kongresurako hautagaitza eta Senaturakoa, Joaquín Egea, Beatriz Martín eta Alba Polok bete zuten.

2019ko hauteskunde orokor horietan Teruel Existitzen Da izan zen indar bozkatuena eta horrela, Kongresuan Guitarteretzat eserleku bat lortu zuen eta beste bi Senatuan Egea eta Martínentzat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2016ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

**2016ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamalaugarren edizioa izan zen. Valletako Mediterranean Conference Centre biltzargunean ospatu zen, Maltan, azaroaren 20an.

Garailea Georgiako Mariam Mamadashvili izan zen, "Mzeo" abestiarekin. Georgiaren hirugarren garaipena izan zen, garaipen errekorra hautsiz.

Hamazazpi herrialde izan ziren partaide, aurreko urteko kopuru berdina. Hiru herrialde itzuli ziren lehiaketara: Polonia (hamaika urteko eten baten ostean), Israel (hiru urte ostean) eta Zipre (urte baten ostean). Bestalde, Eslovenia, Montenegro eta San Marino erretiratu egin ziren.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Junior Eurovision webgune ofiziala
Don Rutherford

**Donald Rutherford** OBE (Tynemouth, 1937ko irailaren 22a - 2016ko azaroaren 12a edo 13a) ingeles errugbi jokalari eta administratzailea izan zen.

St Luke's College, RAF, Combined Services, Percy Park, London Wasps eta Northumberlandan jolastu zuen. Ingalaterrako errugbi selekzioan 14 aldiz jolastu zuen eta British and Irish Lionsekin 1966an. Barbariansekin jolastu zuen ere 1960 eta 1968 bitartean. 1969 Rugby Union-eko Zuzendari Teknikoa izendatu zen. Hainbat liburu idatzi zituen errugbi-entrenamenduaren gainean.

## Lanak 
* *Rugby for Coach and Player*, 1971
* *Better Rugby/Even Better Rugby*, (1973/1985)
* *A Guide for Players*, 1974
* *Teach Yourself Rugby*, 1975
* *Fitness Training For Rugby*, 1978
* '' Mini Rugby - It's The Real Thing*, 1980
* *England's Year - Part 1 & 2*, 1980
* *France's Year*, 1980
* *International Rugby for Players*, 1983
* *Improving Backplay''