Bárbara Lamadrid

**Bárbara Hervella Cano**, artistikoki **Bárbara Lamadrid** (Sevilla, 1812ko abenduaren 4a – Madril, 1893ko apirilaren 21a) antzezlea izan zen, antzerki erromantikoko aktore garrantzitsuenetako bat, bere ahizpa txikia zen Teodora Lamadril eta Matilde Díezekin batera.

## Ibilbidea 
Lamadrid 1812an jaio zen, eta oso gazte hasi zuen bere ibilbide dramatikoa bere jaioterriko Andaluziako antzokietan. 1832an Madrilera joan zen, Juan Grimaldi enpresariak Teatro del Príncipe eta Teatro de la Cruz antzokietan jarduteko kontratatua. 1832 urteko maiatzaren 18an egin zuen debuta Fernando VII.a Borboikoaren Gortearen aurrean, urte batzuk lehenago Grimaldik berak itzuli eta egokitutako Victor Ducangeren *Bruselako umezurtza* melodrama prerromanikoaren protagonistaren papera antzeztuta. Une horretatik aurrera, lehen antzerki erromantikoaren estreinaldi handien protagonista bihurtu zen, hala nola, García Gutierrezen *El trovador*, 1836ko martxoaren 1ean lehen aldiz interpretatu zuena, edo *Los amantes de Teruel* (1837ko urtarrilaren 19a) eta Doña *Mencía* (1838ko azaroaren 9a), Juan Eugenio de Hartzenbuschen lan maitatu eta ezagunenek sasoi hartako arrakasta izan zutena.

1841ean, Juan Lombía enpresariak bere gain hartu zuen La Cruz antzerkiko konpainia dramatikoan sartu zen lehen aktore lanetan, Carlos Latorre aktore handiarekin bikote eszenikoa eginda. Lombíak idazle esklusibo gisa Zorrilla kontratatu zuenez, Lamadridek Valladolidekoaren hainbat eta hainbat lan estreinatu zituen, eta bere memorietan bere arrakastaren zati handi bat egotzi zion, aktorearen “ahoskera garbi eta harmoniatsua” gogoratuz, eta, pertsonalki, “emakume zintzo eta akatsgabea” zela esanez. Lamadridek estreinatutako Zorrillaren lanen artean, *Sancho García* eta, batez ere, *Don Juan Tenorio* aipatzen da. 1844ko martxoaren 28an estreinatu zen eta arrakasta neurritsua baino ez zuen izan, neurri batean, aktoreak Inés pertsonaiarekiko zuen desegokitasun fisikoari egotz dakiokeena. Ines nobiziaren “hamazazpi urteak” ia bikoiztu egiten baitzituen, eta gainera emakume handia zen, hazpegi sendoak zituena, eta ez oso atseginak.

Lamadrid Gertrudis Gómez de Avellaneda idazlearen aktore gogokoena ere izan zen, eta haren *Alfonso Muniok* (1844ko ekainaren 13an), *El Príncipe de Viana* (1844ko urriaren 7an) eta *Saúl* (1846ko urriaren 29an) lanak estreinatu zituen. *El Príncipe de Viana* lanean, arrakasta handia lortu zuen dramatismo handiko eszena batean, Matilde Díezekin batera; idazleak espreski idatzi zuen, bi aktore handiei aurre egiteko.

Bere ahizpa Teodorak bezala, Bárbara Lamadrid ez zen interpretazio dramatikoaren eremura mugatu, kantuaren eremuan ere jardun zuen eta horrela interpretatu zuen 1842ko abenduan zarzuela Gaetano Donizettiren *La campanilla del boticario* opera bufo edo komikoaren egokitzapena den *Il campanello de notte*.

Lamadrid Francisco Lleroa Salas aktore, abeslari eta zarzuela enpresariarekin ezkondu zen, ezagunagoa Francisco Salas izenez, bere ekimenetan arrakasta barik bere emazteak taulen gainean irabazitako aurrezkiak inbertitu zituena, Espainian zarzuela berpiztea bultzatu zuen "Sociedad Artistica" fundazioari emandako 40.000 errealak kasu.

1849 urtean, Lamadrid Teatro Españolen konpainia sortzaileko kide izatera pasatu zen, baina bere denbora iragana zela pentsatu zuen, eta, jendeak mespretxatzen zuelakoan, bere gustua argudio garaikideko ohituren komedietara itzultzen zuela eta, apurka-apurka eszenatik erretiratu zen. Urteetan ahaztuta egon ostean, eta eraso baten ondorioz paralitiko eta itsu geratu ostean, Barbara Lamadrid Madrilen hil zen 1893ko apirilaren 21ean. Haren gorpuzkiak Santa Maria Hilerri Sakramentalean daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak