open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Geraldin Moreno

**Geraldin Moreno** (. 1990 - 2014ko otsailaren 22a) Venezuelako 2014ko protestetan eraildako gazte bat izan zen. Errepresio politikoaren biktima.

## Hilketa 
2014ko otsailaren 19an, goizeko zortzietan, Naguanaguara, Carabobo estatura, deitu zuten eltze joaldira. Guardia Nazionaleko sei motozikleta iritsi ziren tiroka, eta Moreno  protestatzen ari ziren beste batzuekin batera joan zen korrika. Francisco Caridad Barroso bigarren mailako sarjentuak tiro egin zuen, eta Geraldin harrapatu zuen gorputzean; beste sarjentu batek, Albin Bonillak, tiro egin zion, eta aurpegian jo zuen, ahoz gora eroraraziz. Jarraian, zuzenean eta hirugarren aldiz tiro egin zion Geraldinen aurpegira, lekukoen arabera, «sartu, sartu» oihukatu zion beste kide batek bultzaka. 

Bere lehengusina Liseth Madiak adierazi zuen perdigoiak ez zirela plastikozkoak, burdinazkoak baizik. Alexander López Vargas motozikletako gidariak Ministerio Publikoari adierazi zion Alvín Rojasek «emakume madarikatu horri» tiro egin ziola onartu zuela. 

Moreno otsailaren 22an hil zen, 23 urte zituela, hiru egun geroago. Heriotzaren arrazoia hauxe izan zen:«Zerebelo-amigdalen eta bihotz-arnasarako pistaren herniazioa, honako hauen ondoriozkoa: odoljarioa, entzefaloko eta begietako lesioak, eta garuneko edema, garezurreko hausturengatik, aurpegi-aurpegiko eta garezurreko proiekzio anitzeko suzko armen tiroak eragindako zauriagatik».

## Ikerketak 
2015eko otsailerako, protestetan izandako 43 heriotzetatik lau baino ez ziren ikertzen ari: Bassil Da Costarena, Jose Alejandro Marquezena, **Geraldin Morenorena** eta Adriana Urquiolarena, eta bakar bat ere ez zen argitu. Gutxienez Guardia Nazional Bolivartarreko 25 funtzionario egon ziren Geraldinerem hilketan nahasita, baina lau baino ez zituzten aurkeztu, horietatik bi askatasunaz gabetuak izan ziren eta beste biak aurkezpen erregimenean zeuden. 

Geraldin hil eta handik urtebetera, epaiketa hasi gabe zegoen eta zortzi aldiz atzeratu zuten. 2016an Albin Bonilla Rojasi 30 urteko kartzela zigorra ezarri zioten Geraldin Morenoren heriotzagatik, Venezuelan gehienezko zigorra; Francisco Caridad sarjentuari, berriz, 16 urte eta 6 hilabeteko kartzela zigorra. Destakamenduko beste kide batzuek, gertatutakoaren konplizeek, Frank Osuna teniente koronelak barne, promozioak eta kondekorazioak jaso zituzten gertakariaren ondoren.

## Aintzatespenak 
* Naguanaguako alkateak, Alejandro Feo La Cruzek, Carabobo estatuko Tazajal urbanizazioko Genesis Carmona etorbidearen ondoan dagoen Geraldin Moreno udal parkea inauguratu zuen.

## Ikus, gainera 
* Genesis Carmona
* Adriana Urquiola
* Marvinia Jimenez

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chilawko elizbarrutia

**Chilawko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1939ko urtarrilaren 5ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Chilawn dago. Egun apezpikua Arachchige Don Wimal Siri Appuhamy Jayasuriya da.

## Ordinarioak 
* Louis Perera (1939)
* Edmund Peiris (1940-1972)
* Frank Marcus Fernando (1972-2006)
* Valence Mendis (2006-2021)
* Arachchige Don Wimal Siri Appuhamy Jayasuriya (2023-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Frank Marcus Fernando (1968-1972)
* Valence Mendis (2005-2006)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Biascas de Obarra

**Biascas de Obarra** (*Biasques*, Ribagorzako katalanez) Beranuy udalerrian dagoen Espainiako herri bat da. Bere berezko hizkuntza Ribagorzako katalana da.

## Geografia 
Biascas de Obarra Isábena ibaiaren haranean dago, 900 m-ko altitudean eta Huescatik 122 km-ra.

## Toponimia 
Santa Maria de Obarra monasterioaren bilduma diplomatikoan toponimoa honela agertzen da: *Bescheras* 1085ean edo Bescharas 1202an.

## Historia 
Agustin Ubieto Artetaren arabera, lehen aipamena 1238an da, Ángel Martín Duqueren *Colección diplomática de Obarra* (XI-XIII mendeak) obran jasoa, *Fuentes para la Historia del Pirineo, IV* (Zaragoza, 1965) liburuan, eta *Beschas* aldaera dokumentatzen du.

## Demografia 
## Monumentuak 
* 1816ko parrokia-eliza.
* Iturri-aska, erdi-puntuko arkuduna.
* San Kristobaleko iturriak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aransa ibaia

**Aransa** Iberiar penintsulako ipar-ekialdeko ibaia da, Segre ibaiaren adarra. Andorratik eta Lleidako probintziatik igarotzen da.

## Ibilgua 
Kataluniako Lleida probintziatik igarotzen da ibaia, eta Andorrako mendi batzuetan jaiotzen da, Aranser herritik gertu, eta handik hartzen du izena. Musa, Lles eta Martinet tokiak bainatu ondoren, Segrean ura botatzen du.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia
Jaffnako elizbarrutia

**Jaffnako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1845eko otsailaren 17an ezarri zen bikariotza apostoliko gisa eta 1886ko irailaren 1ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Jaffnan dago. Egun apezpikua Justin Gnanapragasam da.

## Ordinarioak 
### Jaffnako bikario apostolikoak 
* Orazio Bettacchini (1849-1857)
* Jean-Étienne Sémeria (1857-1868)
* Christophe Ernest Bonjean (1868-1883)
* André-Théophile Mélizan (1883-1886)

### Jaffnako apezpikuak 
* André-Théophile Mélizan (1886-1893)
* Henri Joulain (1893-1919)
* Jules-André Brault (1919-1923)
* Alfred-Jean Guyomard (1924-1950)
* Jerome Emilianuspillai (1950-1972)
* Bastiampillai Deogupillai (1972-1992)
* Thomas Savundaranayagam (1992-2015)
* Justin Gnanapragasam (2015-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Jean-Étienne Sémeria (1856-1857)
* André-Théophile Mélizan (1879-1883)
* Jerome Emilianuspillai (1949-1950)

## Apezpiku laguntzailea 
* Leo Rajendram Antony (1968-1972)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Martín de Aransa

**San Martín de Aransa** Lles de Cerdanya (Cerdanya) udalerriko interes kulturaleko ondasun kultural gisa babestutako eliza da.

## Deskribapena 
Oinplano angeluzuzena eta habearte bakarra dituen eraikina. Kanpandorrea oinplano karratukoa da eta hiru gorputzez osatuta dago: erdikoari erdi-puntuko arkuko hiru leiho irekitzen zaizkio eta goikoari, berriz, irekidurak borobilak eta dobelaz markoztatuak dira. Piramide-formako teilatua oso kaltetuta dago.

## Historia 
Urgelleko katedralaren kontsagrazio aktan (839) aipatzen da, "Arânserreko santua" izenarekin. Ama Birjinaren eta Haurraren tailu erromaniko polikromatu bat bertatik dator, gaur egun Gironako Arte Museoan dagoena. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Aguirre Monsalbe

**Manuel Aguirre Monsalbe** (Malaga, 1822-Borja, 1856) espainiar margolari erromantikoa izan zen. Jatorriz andaluziarra, Aragoin kokatu zen, eta bertan ekoitzi zuen bere obraren zatirik handiena.

Aragoiko Koroa zaharreko erregeen erretratu idealizatu batzuk margotu zituen Zaragozako Kasino Nagusirako, gaur egun Zaragozako Diputazio Probintzialarenak direnak.

## Bibliografia 
* Juan María Ojeda Castellot, "Manuel de Aguirre y Monsalve pintorearen heriotzaren inguruan (Malaga 1822-Borja 1856)", *Informazio-buletina* (Borja), 79-80 (1998), 2pp., 4il.  

## Kanpo loturak 
* Una nueva cara para el cuadro de ´San Fernando´: La comandancia y la DGA recuperan una obra de Manuel Aguirre (El Periódico de Aragón, 31-05-2003) 
* Catálogo de la exposición *Ferdinandus Rex Hispaniarum: Príncipe del Renacimiento* (Zaragoza, 2006), que incluye óleo de Fernando el Católico (1853)
* Casino Principal de Zaragoza (Gran Enciclopedia Aragonesa OnLine) 

## Kanpo estekak
Tursunoi Saidazimova

**Tursunoi Saidazimova** (Taxkent, 1911 – Bujará, Errusiar Inperioa, 1928ko maiatzaren 10a) lehenengo emakumezko aktore eta abeslari uzbekistandarra izan zen, eta eszenatokian belorik gabe kantatu zuen lehenengoetakoa. Senarrak ohorezko krimen batean hil zuen, karrera hasi eta gutxira.

## Biografia 
1926an, Hamza Niyazi idazle eta poeta ezagutu zuen Taskenten, eta haren lagun egin zen, eta opera batera bildu zedin konbentzitu zuen. 1925etik 1927ra antzerkia ikasi zuen Moskuko Uzbeko Estudio Dramatikoan eta bertan Niyaziren ikasle izan zen. 1927tik hil arte Uzbekistango Drama Estatu Batasunean aritu zen aktore lanetan, eta kantuak txertatu zituen antzezpen askotan. Bere emakumezko aktore kideak «urretxindor uzbekoa» ezizena jarri zioten bere ahots eder eta kanturako talentuagatik.

## Hilketa 
Senarrak hil zuen familiaren presioagatik, belorik gabe jardutea «desohoratzetzat» hartuz, 1928an, nerabea baino ez zela. Bere heriotza asko deitoratu zuen uzbeka antzerki komunitateak; Niyazik bere hiletan idatzi zuen panegirikoa irakurri zuen, eta ondorioz, hainbat pertsona doluz negarrez hasi ziren. 

Niyazik bere heriotza oroitzeko idatzi zuen poema batek arteen martiria deitu zion; haren hilketa ia mende bat geroago ere gogoratu zen, eta oraindik ere ahaleginak egiten dira haren oroimena gordetzeko. 

Bere kide Nurjon Iulaxevak antzeko zirkunstantzietan hilketa bat jasan eta *damnatio memoriae* moduko bati aurre egin zion arren, Saidazimovak oroitua izaten jarraitu zuen, eta bere izena oraindik ere presente dago uzbeka hizkuntzan egindako antzerkietan, hein batean Niyaziren «Curursunoi *Marsiyasi»* poemaren ospeagatik, bere bizitzaren historia martiri batena bezala azaltzen duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salbuespen egoera Gipuzkoan eta Bizkaian (1975)

**Salbuespen egoera Gipuzkoan eta Bizkaian** 1975ean Frankismoaren azkena izan zen. Apirilaren 25ean, Gipuzkoa eta Bizkaiko probintzietan hiru hilabeterako salbuespen-egoera ezartzen zuen Lege Dekretua argitaratu zen. Kausa berriz ere ETAren jarduera kontrolaezinak ziren. 

## Errepresio bortitza 
Hiru hilean 2.000 lagun inguru atxilotu zituzten, gehienak torturatu, eta Poliziak sei pertsona hil zituen. Errepresioa, funtsean, ETAren aurka bideratu bazuten ere, haren militanteak izanik jazarrienak eta torturatuenak, PCE, PT, ORT, LAB, LAK, MCE, PSOE, UGT, CC.OO. eta LCR-ETA VI taldeen aurka egiteko ere baliatu zuten. Langile mugimenduari dagokionez, Bizkaian eta Gipuzkoan ugariak izan ziren CC.OO. desegiteko saiakerak. Polizia eskuin muturreko taldeekin batera ibili zen, populazioa ikaratzeko helburuarekin.

Herri mugimenduan, berriz, auzo batzordeetako, familia elkarteetako edo errepresioaren aurkako batzordeetako kide ugari atxilotu zituzten. Tortura salaketa ugari egin ziren hilabeteotan eta horien berri eman zuen Amnesty Internationalek abuztuaren 2ko txostenean.

## Bibliografia 
* Emilio Lopez Adan, *Borroka armatua Euskadin. 1967-2011*. Lehen liburukia, 1967-1980. *Maiatz*).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Salbuespen egoeraren dekretua.
* :*Noticias del País Vasco durante el estado de excepción*, 10.zk., faksimile, 1975/06/21.
* :"1975, el año en que España vivió su último estado de excepción", *The Conversation* agerkari digitala, 2025/05/06.
Galleko elizbarrutia

**Galleko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1893ko apirilaren 25ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Gallen dago. Egun apezpikua Raymond Kingsley Wickramasinghe da.

## Ordinarioak 
* Joseph Van Reeth (1985-1923)
* Nicholas Laudadio (1934-1964)
* Anthony de Saram (1965-1982)
* Don Sylvester Wewitavidanelage (1982-1995)
* Elmo Noel Joseph Perera (1995-2004)
* Harold Anthony Perera (2005-2009)
* Raymond Kingsley Wickramasinghe (2011-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Elmo Noel Joseph Perera (1992-1995)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pontevedrako Diputazioaren Bandera

**Pontevedrako Diputazioaren Bandera** () Pontevedrako arraun taldeek jokatzen duten estropada da, probintziako txapelduna izendatzen duena. Urtero aldatzen da estropadaren egoitza.

1982an eta 1983an Pontevedrako Diputazioaren Saria jokatu zen, eta 1988an abiatu zen Bandera. 2011n izan zuen azken ekitaldia eta 2026an itzuliko da.

## Palmaresa 
### Diputazioaren Saria 
### Diputazioaren Bandera 
## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa (Diputazioaren Bandera)
* Traineras.es webguneko informazioa (Diputazioaren Saria)
Sarah Cortelezzi

**Sarah Cortelezzi Marzola** (La Plata, Argentina, 1897 - ibidem, 1976ko maiatzaren 10a) zientzialari, geologo eta irakaslea izan zen. Mineralogiaren arloan aritu zen Argentinako geologo garrantzitsua izan zen. La Platako Unibertsitate Nazionaleko Natur Zientzien Fakultatean eta Museoan 1932 urtean Natur Zientzietako Doktoretza ikasketak bukatu zituen lehen emakumea izateagatik da ezaguna, geologia gai bati buruzko tesiarekin.

## Bizitza 
Bere aita Pedro Cortelezzi izan zen eta ama Ana Marzola. Aita Milandik etorri zen, urte gutxi batzuk lehenago sortutako hiri honen eraikuntzan igeltsero aritzeko. Cortelezzi senar-emazteek hainbat alaba izan zituzten, eta horietako gehienak unibertsitateko esparru akademikoarekin lotuko ziren azkenean. Sarahz gain, Juana geologoa izan zen, María marrazketa irakaslea, Ana zoologoa eta Carmen kimika eta mineralogiako irakaslea.

Gaztetan La Platako Andereñoen Lizeoan ikasi zuen, La Platako Unibertsitate Nazionaleko Andereñoen Kolegio bezala ere ezagutzen dena (gero Victor Mercante Lizeoa). 1915 eta 1918 urteen artean La Platako Museoan Geologiako doktoretza egin zuen eta bertan geologia eta mineralogia espezialitatea aukeratu zuen. 

### Lan ibilbidea 
Museoan Geologiakoan Moises Kantor irakasleak antolatutako landa-lanen bidaietan parte hartu zuen Sierra de la Ventana eta Buenos Airesko kostaldera, baita Montevideo hiriaren inguruetara ere, azterketa geologiko eta mineralogikoak egiteko. Sarahk ikasketak 12 ikasgaiak eginda bukatu bazituen ere, ez zuen bere tesia aurkeztu. 

Urte horietan, bitarteko laborategi-laguntzailea izan zen (1915), ataleko laguntzailea 1917 urtetik 1918 urtera, eta prestatzaile-laguntzailea 1918-1919 bitartean. 1920 urtetik aurrera, Mineralogia, Geologia, Geografia Fisikoa eta Petrografia Saileko Lan Praktikoen Buru izan zen, izendapen barik, baina 1924 urtean izendapen berria lortu zuen. Urte horietan La Platako Andereñoen Lizeoko Botanika eta Zoologia irakaslea ere izan zen. 1928 urtean, Mineralogia eta Geologia katedrako Lan Praktikoen Buru izateari utzi zion, eta Juana ahizpak hartu zuen haren lekua, tarte batean.

1918 urtean Felix Mouzorekin ezkondu zen, eta La Platako Museoan lanean jarraitu bazuen ere, 1932 urtera arte ez zuen bere tesia aurkeztu Walter Schiller-en zuzendaritzapean. Museoaren gai geologikoei buruzko lehen tesia izan zen, "*Sobre la existencia de bixbyita en la Patagonia* (euskaraz: Patagonian bixbyita izateari buruz)" izenburukoa, eta mineral horren munduko bigarren aurkikuntza aurkezten du. Schiller-ek Sarahren beraren eskuizkribu-lan batean oinarrituta eman zuen ezagutzera aurkikuntza hori, Chubut probintziako Las Plumas haranean identifikatutako material bati buruzkoa.

### Heriotza 
La Plata hirian hil zen 1976 urteko maiatzaren 10ean, 79 urte zituela. Bere semeak, Felix H. Mouzok, geologoa izan zen, bere amaren familia tradizioari jarraipena emanez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shrove (Donegal konderria)

**Shrove**, , edo jatorriz, *Srúibh Bhrain*, Irlandako ipar-mendebaldeko kostaldeko herrixka bat da, Donegal konderrian.

Inishowen penintsulan dago, Greencastle udalerriaren iparraldean.
Steve Tuynman

**Steven Norman Tuynman** (Sydney, 1963ko maiatzaren 30a) australiar hamabosteko errugbilari ohia da, hirugarren lerroko erdiko postuan aritzen zena.

38 partida jokatu zituen Australiako errugbi selekzioarekin. 1983ko azaroan egin zuen debuta, Frantziaren aurkako partida batean, eta 1990eko uztailean jokatu zuen azken partida, Zeelanda Berriaren aurka.

Australiako taldeak 1984an Britainia Handira eta Irlandara egindako biran parte hartu zuen. Biran, Australiak partida guztiak irabazi zituen. 1987ko Munduko Errugbi Txapelketan bost partida jokatu zituen.
Redcastle (Donegal konderria)

**Redcastle**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri bat da, Donegal konderrian.

Inishowen penintsulan dago, Foyle aintziraz gain.
Porthall (Donegal konderria)

**Porthall**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri eta townland bat da, Donegal konderrian.

Foyle ibaiaren mendebaldeko bazterrean dago, Lifford udalerritik hurbil.
Gabriel Felipe de Ochoa

[thumb|Fruta-bodegoia, ardo-garrafa eta beirazko edalontzia, mihise gaineko olio-pintura, 49 x 64 cm, [Madril, Pradoko Museoa. Sinatuta: *Felipe 1667*.]]
**Gabriel Felipe de Ochoa** (fl. 1626 - 1671), espainiar margolari barrokoa izan zen.

## Biografia eta obra 
Gabriel Felipe edo Gabriel Felipe de Ochoa pintore tituluarekin dokumentatuta agertzen da 1626ko otsailaren 8an Madrilgo San Sebastian parrokian Angela izeneko alaba bataiatzean. Huertas kalean bizi zen, bere etxeetan, eta Isabel Lopezekin ezkonduta zegoen, zeina 1640ko martxoan testatu gabe hil zen.

Familia-datu labur horiekin batera, zeinei gehitu behar baitzaizkie alaba baten hileta, haren izenik ematen ez bada ere, 1627an, eta Gabriel izeneko seme baten bataioa 1628an, pinturen tasazioetan egin zuen esku-hartzea dokumentatzen da, besteak beste, Alonso de Arcek hil zenean utzitako bilduma (1666), «Noeren Arkaren historiako hiru mihise», hamasei paisaia eta hiru fruta-ontzi, eta Juan Maculadek osatutako bilduma (1671), Maculad Iriaderen sei koadro zituena, eta Maculadek osatutakoa.

Bere margolari-lanarekin, dokumentaziorik ezean, «Felipe 1667» sinaturiko fruta-bodegoi bikain bat, ardo-garrafa, beirazko edalontzia eta haragi-pastela baino ezin izan dira harremanetan jarri, 2006an Prado Museoan Naseiro bildumarekin sartu zena. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Agulló y Cobo, Mercedes (1978). Noticias sobre pintores madrileños de los siglos XVI y XVII. Granada : Universidad de Granada. . 
*  Agulló y Cobo, Mercedes (1981). Más noticias sobre pintores madrileños de los siglos XVI al XVIII. Madrid : Ayuntamiento de Madrid. Delegación de Cultura. . 
*  Fernández García, Matías (1995). Parroquia madrileña de San Sebastián. Algunos personajes de su archivo. Madrid: Caparrós Editores. . 
* *Egiazko itxuratia*. Naseiro para el Prado bildumako espainiar natura hilak, erakusketaren katalogoa, Madril, Museo Nacional del Prado, 2006, ISBN 84-8480-097-0

## Kanpo loturak 
* Biografia Pradoko Museoaren Entziklopedian.
Mullach Dubh

**Mullach Dubh**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri eta townland bat da, Donegal konderrian.

Ofizialki Gaeltacht irlandera hiztunen eremuan dago, gaur egun bertako eguneroko hizkuntza nagusia ingelesa den arren.
Kildrum (Donegal konderria)

**Kildrum**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri eta townland bat da, Donegal konderrian.

Killea herriaren kanpoaldean dago, Ipar Irlandako mugan eta Derry hiritik 7 kilometro ingurura.
Ballindrait

**Ballindrait**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri eta townland bat da, Donegal konderrian.

Lifford udalerritik hurbil dago.
Cnoc na Muirleog

**Cnoc na Muirleog**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri bat da, Donegal konderrian.

2016an 396 biztanle zituen. Gaeltacht irlandera hiztunen eremuan dago.
Kandyko elizbarrutia

**Kandyko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1883ko apirilaren 20an ezarri zen bikariotza apostoliko gisa eta 1886ko irailaren 1ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Kandyn dago. Egun apezpikua Valence Mendis da.

## Ordinarioak 
### Kandyko bikario apostolikoa 
* Clemente Pagnani (1883-1886)

### Kandyko apezpikuak 
* Clemente Pagnani (1886-1911)
* Bede Beekmeyer (1912-1935)
* Bernardo Regno (1936-1958)
* Leo Nanayakkara (1959-1972)
* Appasinghe Paul Perera (1973-1989)
* Joseph Vianney Fernando (1983-2021)
* Valence Mendis (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Crossroads (Donegal konderria)

**Crossroads**, informalki **The Cross**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herrixka bat da, Donegal konderrian.

Killygordon herriaren hegoaldean dago.
Kurunegalako elizbarrutia

**Kurunegalako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1987ko maiatzaren 15ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Kurunegalan dago. Egun apezpikua Harold Anthony Perera da.

## Ordinarioak 
* Anthony Leopold Raymond Peiris (1987-2009)
* Harold Anthony Perera (2009-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Doneyloop

**Doneyloop**, , "Ibai Bihurguneko Gotorlekua", Irlandako ipar-mendebaldeko townland eta herrixka bat da, Donegal konderrian.

2011n 32 biztanle zituen.

Castlefin herritik hurbil eta Ipar Irlandako mugan dago.
Mannarko elizbarrutia

**Mannarko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1981eko urtarrilaren 24an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Mannarren dago. Egun apezpikua Gnanapragasam Anthonypillai da.

## Ordinarioak 
* Thomas Savundaranayagam (1981-1992)
* Rayappu Joseph (1992-2016)
* Fidelis Fernando (2017-2024)
* Gnanapragasam Anthonypillai (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drumkeen

**Drumkeen**, , "Ibai Bihurguneko Gotorlekua", Irlandako ipar-mendebaldeko townland eta herrixka bat da, Donegal konderrian.

2022an 333 biztanle zituen.

Convoy herritik 8 kilometro mendebaldera dago.
Convoy (Donegal konderria)

**Convoy** (irlanderaz *Conmhaigh*), Irlandako Donegalgo konderriaren ekialdean dagoen udalerri bat da. Stranorlar eta Raphoe udalerrien artean dago, Ipar Irlandako mugatik oso hurbil. 2006ko erroldaren arabera 1.193 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Convoychurch.JPG|San Ninian eliza katolikoa.
Irudi:Convoy Presbyterian Church - geograph.org.uk - 993060.jpg|Presbiteriar eliza.
Irudi:Main Street, Convoy - geograph.org.uk - 993058.jpg|Kale nagusia.
Irudi:The White Horse Inn, Convoy - geograph.org.uk - 993055.jpg|The White Horse Inn ostatua.

## Kanpo estekak
Termon

**Termon**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri txiki bat da, Donegal konderrian.

Letterkenny udalerritik 8 miliatara dago.
Cramford (Donegal konderria)

**Cramford**, , "Basa Tipulen Zelaia", Irlandako ipar-mendebaldeko herri txiki bat da, Donegal konderrian.

Mulroy badian dago, Milford eta Carrigart herrien artean.
Kathleen Funchion

**Kathleen Funchion** (1981eko apirilaren 22an jaioa) Sinn Féin alderdiko irlandar politikaria da, 2024ko uztailetik Europako Parlamentuko kidea (MEP) Irlandako Hegoaldeko hauteskunde barrutian izan dena. Aurretik, Carlow-Kilkennyko Teachta Dála (TD) izan zen 2016ko hauteskunde orokorretatik 2024ra arte. Sinn Féin alderdiko bozeramailea izan zen Haurren, Ezgaitasunen, Integrazioaren eta Berdintasunaren arloan.

## Ibilbide politikoa 
Kilkennyko Barrutiko Kontseiluko kidea izan zen 2009tik 2014ra eta Kilkennyko Konderriko Kontseilukoa 2014tik 2016ra. Irlandako Parlamenturako (Dáil) hautatua izan aurretik, SIPTU sindikatuan lan egin zuen.

2007ko hauteskunde orokorretan eta 2011ko hauteskunde orokorretan aurkeztu zen Carlow-Kilkenny-n, eta 2009ko Europako Parlamentuko hauteskundeetan Ekialdean. 2016ko hauteskunde orokorretan Carlow-Kilkenny-ko 32. Dáil-erako hautatu zuten, hirugarren eserlekua lortuz. 2016tik 2020ra, Ostiral Santuko Hitzarmenaren Ezarpen Batzordeko presidente izan zen. 2020ko hauteskunde orokorretan berriro hautatu zuten, lehen eserlekua lortuz. 2020ko irailean, Haurren, Ezgaitasunaren, Berdintasunaren eta Integrazioaren Batzordeko presidente izendatu zuten 33. Dáil-en.

Funchion Sinn Féin-eko hautagaia izan zen Hegoaldeko hauteskunde barrutian 2024ko Europako Parlamentuko hauteskundeetan. Funchionek lehen lehentasuneko botoen % 7,35 jaso zuen, eta 20. zenbaketa egin zuten, bosgarren eserlekua lortuz. 2024ko uztailaren 17an hartu zuen kargua.

## Bizitza pertsonala 
Aurretik David Cullinanerekin ezkonduta egon zen, Waterfordeko Sinn Féin alderdiko diputatua dena.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera
Ratnapurako elizbarrutia

**Ratnapurako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1995eko azaroaren 2an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Ratnapuran dago. Egun apezpikua Peter Antony Wyman Croos da.

## Ordinarioak 
* Malcolm Ranjith (1995-2001)
* Harold Anthony Perera (2003-2005)
* Ivan Tilak Jayasundera (2006)
* Cletus Chandrasiri Perera (2007-2024)
* Peter Antony Wyman Croos (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gleneely

**Gleneely**, , Irlandako ipar-mendebaldeko herri bat da, Donegal konderrian.

2016an 236 biztanle zituen eta Inishowen penintsulan dago.
Trincomaleeko elizbarrutia

**Trincomaleeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren srilankar elizbarrutia da. 1893ko abuztuaren 25ean ezarri zen Trincomaleeko elizbarruti gisa, 1967ko urriaren 23an Trincomalee-Batticaloako elizbarrutia izena hartu zuen eta 2012ko uztailaren 3an aurreko izena berreskuratu zuen. Apezpikuaren egoitza Trincomaleen dago. Egun apezpikua Noel Emmanuel da.

## Ordinarioak 
* Charles Lavigne (1898-1913)
* Gaston Robichez (1917-1946)
* Ignatius Philip Trigueros Glennie (1947-1974)
* Leo Rajendram Antony (1974-1983)
* Kingsley Swampillai (1983-2015)
* Noel Emmanuel (2015-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Leo Rajendram Antony (1972-1974)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Jacob Bastiampillai Deogupillai (1967-1972)
* Joseph Ponniah (2008-2012)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Datura

***Datura*** bederatzi espezieko genero bat da, oso pozoitsuak eta arratsaldeko loreak dituztenak, solanazeoen familiakoak (Solanaceae).

*Datura* espezie guztiak oso pozoitsuak eta psikoaktiboak dira, batez ere haien haziak eta loreak, eta barnean hartzen badira, arnas depresioa, arritmiak, sukarra, delirioa, haluzinazioak, toxidroma antikolinergikoa, psikosia eta heriotza eragin ditzakete.

## Espezieak
**Datura arenicola* Gentry ex Bye & Luna
**Datura ceratocaula* Ortega
**Datura discolor* Bernh.
**Datura ferox* L.
**Datura innoxia* Mill.
**Datura kymatocarpa* Barclay
**Datura lanosa* A.S.Barclay ex Bye
**Datura leichhardtii* Benth.
**Datura metel* L.
**Datura pruinosa* Greenm.
**Datura quercifolia* Kunth
**Datura reburra* Barclay
**Datura stramonium* L.
**Datura wrightii* Regel

## Kanpo estekak
Quintaniella de Sursum

**Quintaniella de Sursum** Arabako herri hustu baten izena da, Donemiliagako goldean dokumentatua, 1025. urteko datazioa.

## Kokapena 
Becerro Galicanoaren edizio digitalaren batera Donemiliagako goldearen edizioa eta kartografia egin zutenek gaur egungo Langraiz Okaren lurraldean kokatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sléibhte Dhoire Bheatha

**Sléibhte Dhoire Bheatha** edo **Derryveagh mendiak**, , Irlandako ipar-mendebaldean dagoen mendikate bat da, Donegal konderrian. Gaeltacht irlandera hiztunen eremuan dago.

Irlandan populazio gutxien duen eremua da. Errigal (751 m.) gailurrik sltuena da.

Mendikate honek kostaldeko eremua gainontzeko konderritik banatzen ditu, tartean Gaoth Dobhair udalerria eta Glenties eremua barnealdeko Ballybofey eta Letterkenny udalerrietatik.
Juan de Zurbarán

[thumb|250x250px|*Natura hila limoiekin eta zumezko saskiarekin*, 1643-1649 inguruan, olio-pintura mihise gainean, 81.4 × 108.5 cm, [National Gallery, Londres.]]
**Juan de Zurbarán** margolari barroko espainiarra izan zen. Llerenan (Badajoz) jaio zen 1620an eta Sevillan hil 1649an.

Hijo de Francisco de Zurbarán (1598 - 1664), se formó en el taller que su padre poseía en Sevilla, con el que es muy probable que colaborara en diferentes pinturas, entre ellas el célebre *Bodegón con cacharros*, como sostienen algunos autores. 

## Biografia 
Francisco de Zurbaranen semea (1598 - 1664), bere aitak Sevillan zuen tailerrean trebatu zen, eta oso litekeena da harekin pintura desberdinetan kolaboratu izana, horien artean Bodegón ospetsua katxarroekin, autore batzuek dioten bezala. 

Aitaren eragina nabarmena da bere obran, nahiz eta bere estiloan holandar, lonbardiar eta napolitar moduek ere bat egiten duten. Bere jarduera piktorikoa bodegoian zentratu zen, genero hau Espainiako Urrezko Mendeko ordezkari gorenetakotzat jotzen delarik.

Ardatz tematiko horretakoak dira, besteak beste, Bodegoia frutarekin eta jangilearekin eta Bodegoia sagarrekin, irasagarrekin eta granadekin, Museu Nacional d'Art de Catalunyan kontserbatuak, Art Institute of Chicagoko *Udareak portzelanazko katilu batean* edo *Platera sagar eta laranjondo-loreekin*, bilduma pribatu batean, besteak beste, autografoak edo esleituak.

1641ean Juan de Zurbarán Mariana de Cuadros merkatari aberats baten alabarekin ezkondu zen. 

29 urte zituela hil zen. 1649an Sevilla suntsitu zuen izurritean izurria harrapatu zuen eta bere anai-arrebekin batera bizia galdu zuen.

Juan de Zurbaránen nortasun artistikoa eta bere ekoizpena (oso laburra) interesa hartzen ari dira azkenaldian. Limoi bodegoia, San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiak erosi zuen 2000. urtean. Margolari honek ez zuen presentziarik Pradoko Museoan, 2016an Madrilgo pinakotekak Finlandiako Mänttä hirian dagoen beste bodegoi sinatu batekin lotutako mihise handi bat erosi zuen arte (Bodegón con granada y uvas, h. 1643). 2017an, Londresko National Galleryk *Bodegoia limoiekin eta zumezko saskiarekin* erosi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anchorage-Juneauko artxidiozesia

**Anchorage-Juneauko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar artxidiozesia da. 1966ko urtarrilaren 22an ezarri zen Anchorageko artxidiozesi gisa eta 2020ko maiatzaren 19an Juneauko elizbarrutiarekin bat egin zen, gaur egungo izena hartuz. Artzapezpikuaren egoitza Anchoragen dago. Egun artzapezpikua Andrew E. Bellisario da.

## Ordinarioak 
### Juneauko apezpikuak 
* Robert Dermot O'Flanagan (1951-1968)
* Francis Thomas Hurley (1971-1976)
* Michael Hughes Kenny (1979-1995)
* Michael William Warfel (1996-2007)
* Edward J. Burns (2009-2017)
* Andrew E. Bellisario (2017-2020)

### Anchorageko artzapezpikuak 
* Joseph T. Ryan (1966-1975)
* Francis Thomas Hurley (1976-2001)
* Roger Lawrence Schwietz (2001-2016)
* Paul D. Etienne (2016-2019)

### Anchorage-Juneauko artzapezpikua 
* Andrew E. Bellisario (2020-)

## Artzapezpiku lagunkidea 
* Roger Lawrence Schwietz (2000-2001)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patricia Vickers-Rich

**Patricia Arlene Vickers-Rich**  (Exeter, Kalifornia, 1944ko uztailaren 11), **Patricia Rich** izenez ere ezaguna, paleontologia eta paleobiologiako irakasle australiarra da, eta Australian (Gondwana superkontinente zaharra barne) izan diren ingurumen-aldaketak eta horrek Australiako faunaren eta floraren bilakaera nola moldatu duen ikertzen ditu.

## Biografia 
Patricia Vickers-Rich Estatu Batuetan jaio eta hezi zen. Hasieran, zooarkeologo gisa lan egin zuen Nevadako Estatu Museoan, eta paleontologiako ikerketa-laguntzaile izan zen Berkeleyko Unibertsitatean Paleontologia ikasten zuen bitartean. Geologiako Arteen Maisutza osatu zuen Columbiako Unibertsitatean 1969an, eta bertan doktoratu zen 1973an.

### Ibilbide profesionala 
Costa Ricako Ikasketa Tropikalen Erakundean landa-ekologo gisa lan egin zuen, New Yorkeko Natur Historiaren Amerikar Museoan  paleontologo gisa, eta Texasko Unibertsitate Teknologikoan eta haren Museoan irakasle laguntzaile eta kuradore gisa.

Gainera, 1976 eta 2021 artean, kargu hauek izan zituen: Australiako Paleontologoen Elkarteko presidenteordea eta lehendakaria, Launcestongo Queen Victoria Museoko ikertzaile elkartua,
thumb|*Leaellynasaura amicagraphica*, dinosauroa, burezurra.
Berak, Tom Rich senarrarekin batera, ahalegin handia egin du 1970eko hamarkadaz geroztik, Australiako Victoria estatuan fosil berriak aurkitzeko. Bikoteak elkarrekin deskribatu zituen *Leaellynasaura* eta *Timimus* dinosauro generoak, eta izena eman zieten, hurrenez hurren, Leaellyn eta Tim Rich alabaren eta semearen omenez. Victorian egindako landa-lana Gondwanako biotaren azken 120 milioi urteetako klima-aldaketaren interpretazioari eta afinitate biogeografikoari buruzko ikerketaren oinarria izan zen.

* Bere lan zientifikoek honako sari hauek irabazi dituzte: 
** Vickers-Richen zientzia-literatura lanek ''Victorian Premier's Science Writing saria* irabazi dute (2007-2009).
** *Queenslandeko Zientzia Idazketako Premierren Saria* (2007-2008) *The Rise of Animals* liburuagatik.
** *Eureka saria* (1993 eta 2000) *Wildlife of Gondwana* eta *Dinosaurs of Darkness* liburuengatik.
* 2015ean, *Australiako Errege Institutuko Bragg kide* hautatu zuten.
* 1998an *New Yorkeko Explorers Clubeko kide* izendatu zuten.
* 1996an, *Moskuko Natura eta Gizarte Zientzien Nazioarteko Akademiako kide'' hautatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Patricia Vickers-Rich irakasle emeritua ezagutu al duzu?
María A. Cortelezzi

**María Antonia Cortelezzi Marzola** (La Plata, Argentina, 1886ko otsailaren 7a – ibidem, 1957ko maiatzaren 19a) marrazketa teknikoaren eta kartografiaren aitzindaria izan zen Argentinako La Platako Unibertsitate Nazionalean. Unibertsitate horretako marrazketa irakasle eta marrazkilari Kartografo karrerako lehen graduatuetako bat izan zen.

## Bizitza 
### Familia 
María Pedro Cortelezzi eta Ana Marzola senar-emazteen alabetako bat izan zen, La Plata hiriko familia tradizional bat. Maríak goi-mailako ikasketak egin zituen La Platako Museoan, eta 1909 urtean Lehen Hezkuntzako eta Industria Irakaskuntzako Marrazketa Irakasle graduatu zen. La Platako Unibertsitate Nazionaleko graduatuen lehen kohorteko kideetako bat izan zen. Bere ahizpak, Juana eta Sarah geologoak izan ziren, Ana zoologoa izan zen eta Carmen Kimika eta Mineralogiako irakaslea.

Maria Emilio Coutaret arkitekto eta artistarekin, Museoko Marrazketa Eskola sortu zuenarekin, eta beste marrazkilari nabarmen batzuekin trebatu zen. 

### Ibilbidea 
ARS Zirkuluko kidea izan zen, "amigos de lo bello (euskaraz: ederraren lagunak)" artisten talde bat, Museoko marrazketa-eskolako lehenengo graduatuek, irakasleek eta tokiko beste artista batzuek osatua. Garaiko jarduera artistiko eta kulturalean eragin handia izan zuen, eta gero izen bereko aldizkari bat argitaratu zuen. María ARS Zirkuluan aritu zen idazkari lanetan. Coutaret-ek esan zuen hiru urteko lehen zikloak izan zuen arrakasta, "neurri batean, eskola inauguratzeko erabili zen lehen ikasle-taldearen hautaketari" eta irakasleen dedikazio bereziari zor zitzaiola. Maríak marrazketa teknikora eta artistikora bideratutako prestakuntza jaso zuen irakasle-ikasketetan. 1911 urtean marrazkilari kartografo graduatu zen. Prestakuntza tekniko horri esker, Maríak Herri Lan Ministerioko Lurren eta Katastroaren Zuzendaritza Nagusian lan egin zuen, eta bertan, beste marrazkilari batzuekin batera, La Plata hiriko planoak diseinatzen aritu zen. Bere lana eskertzeko, Coutaret hauxe esan zuen:

«Herri Lanen Ministerioko Lurren eta Katastroaren Zuzendaritza Nagusian, “María A. Cortelezzi eta C. Olivia Duarte Yandart andereñoak, lehiaketa bidez lortutako lanpostu teknikoetan; Zerga Erregistro Grafikoan, Rosa Peralta Ramallo eta Emma M. Rico Mollard andereñoak; mapa hidro-geologikoan, Elena Doyere eta Elvira Vicentini andereñoak, eta La Platako Udaleko argiztapen-ikuskaritzan, Evelina Marraccini andereñoa lehen mailako marrazkilari-postuan, zeina maiz eta jakinaren gainean egoten den.” Aipatutako eskolan 1911 urtean diplomatutako profesional horiek guztiek “marrazkilari teknikoen (eta kartografikoen) titulua dute Duarte, Cortelezzi eta Robin andereñoek eta marrazketako gainerako irakasleek.” » 

## Aintzatespenak 
* María Cortelezzik eta beste emakume marrazkilari batzuek diseinuari eta marrazketa teknikoari egindako ekarpena "La Plata, Extramuros del Arte / Mujeres Ocultas en tareas de ciencia y técnica" erakusketan aintetsia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atlantako artxidiozesia

**Atlantako artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar artxidiozesia da. 1956ko uztailaren 2an ezarri zen elizbarruti gisa eta 1962ko otsailaren 10ean artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Atlantan dago. Egun artzapezpikua Gregory John Hartmayer da.

## Ordinarioak 
### Atlantako apezpikua 
* Francis Edward Hyland (1956-1962)

### Atlantako artzapezpikuak 
* Paul John Hallinan (1962-1968)
* Thomas Andrew Donnellan (1968-1987)
* Eugene Antonio Marino (1988-1990)
* James Patterson Lyke (1991-1992)
* John Francis Donoghue (1993-2004)
* Wilton Gregory (2004-2019)
* Gregory John Hartmayer (2020-)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Joseph Bernardin (1966-1968)
* Luis R. Zarama (2009-2017)
* David Talley (2013-2016)
* Bernard Shlesinger (2017-)
* Joel Matthias Konzen (2018-)
* John-Nhan Tran (2022-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charlestongo elizbarrutia

**Charlestongo elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1820ko uztailaren 11n ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Charlestonen dago. Egun apezpikua Jacques Fabre-Jeune da.

## Ordinarioak 
* John England (1820-1842)
* Ignatius A. Reynolds (1843-1855)
* Patrick Neeson Lynch (1857-1882)
* Henry P. Northrop (1883-1916)
* William Thomas Russell (1916-1927)
* Emmet M. Walsh (1927-1949)
* John Joyce Russell (1950-1958)
* Paul John Hallinan (1958-1962)
* Francis Frederick Reh (1962-1964)
* Ernest Leo Unterkoefler (1964-1990)
* David B. Thompson (1990-1999)
* Robert Joseph Baker (1999-2007)
* Robert E. Guglielmone (2009-2022)
* Jacques E. Fabre (2022-)

## Apezpiku lagunkideak 
* William Clancy (1834-1837)
* David B. Thompson (1989-1990)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Uria Uria

**José María Uría Uría** (Oviedo 1861 - Vigo 1937) espainiar margolaria izan zen.

## Biografia 
Antonio Fernandez Cuevasen dizipulu hasi zen. Asturiasen, Madrilen, San Fernandoko Eskolan eta Erroman 1883 eta 1890 bitartean egin zituen egonaldiak. Madrilen Salvador Martínez Cubellsen tailerrean aritu zen ikasten. Bere karreraren hasieran, *Carlos Printzea eta Albako Dukea* margotu zituen (Diego de Velázquez edo Francisco Pradillaren eragina izan zuten). Bere margolanak *El Campo de San Francisco*, *Antes de Dar el sí* edo Lope de Vega hilerrian dira nazioarteko erakusketetan parte hartu zuen lanetako batzuk eta onarpen handia lortu zuen. Asturiasko giroak eragindako industria-gaiak lantzen hasi zen, *Después de la huelga* edo *Era de machaqueo* en *Duro Felguera* bezalako fabrika eta lantegien barnealdeekin. Ondoren, erretratuari eskainiko zaio eta geroago paisaiei, batez ere Asturias eta Leonekoei. Bere lan batzuk, Casto erregearen arkua *kasu*, Pradoko Museoan daude. Oviedoko Elkarte Filarmonikoa sortu zuen Rafael Zamora Pérez de Urríarekin, Valero Urria markesarekin batera. Juan Uria Ríu historialariaren aita izan zen, eta Leon eta Oviedo probintzietan senatari izatera iritsi zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Oviedoko altxorra: Jose Uria Uria
Charlotteko elizbarrutia

**Charlotteko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1971ko azaroaren 12an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Charlotten dago. Egun apezpikua Michael T. Martin da.

## Ordinarioak 
* Michael Joseph Begley (1971-1984)
* John Francis Donoghue (1984-1993)
* William G. Curlin (1994-2002)
* Peter Joseph Jugis (2003-2024)
* Michael Thomas Martin (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raleigheko elizbarrutia

**Raleigheko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1868ko martxoaren 3an ezarri zen Ipar Carolinako bikariotza apostoliko gisa eta 1924ko abenduaren 12an elizbarruti mailara igo zen, gaur egungo izena hartuz. Apezpikuaren egoitza Raleighen dago. Egun apezpikua Luis R. Zarama da.

## Ordinarioak 
### Ipar Carolinako bikario apostolikoak 
* James Gibbons (1868-1877)
* Henry P. Northrop (1881-1888)
* Leo Haid (1888-1924)

### Raleigheko apezpikuak 
* William Hafey (1925-1937)
* Eugene J. McGuinness (1938-1944)
* Vincent Stanislaus Waters (1945-1974)
* F. Joseph Gossman (1975-2006)
* Michael Francis Burbidge (2006-2016)
* Luis R. Zarama (2017-)

## Apezpiku laguntzaileak 
* James Johnston Navagh (1952-1957)
* Charles Borromeo McLaughlin (1964-1968)
* George Edward Lynch (1970-1985)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Savannahko elizbarrutia

**Savannahko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1850eko uztailaren 19an ezarri zen Savannahko elizbarruti gisa, 1937ko urtarrilaren 5ean Savannah-Atlantako elizbarrutia izena hartu zuen eta 1956ko uztailaren 2an aurreko izena berreskuratu zuen. Apezpikuaren egoitza Savannahn dago. Egun apezpikua Stephen D. Parkes da.

## Ordinarioak 
### Savannahko apezpikuak (1850-1937) 
* Francis Xavier Gartland (1850-1854)
* John Barry (1857-1859)
* Augustin Vérot (1861-1870)
* Ignatius Persico (1870-1874)
* William Hickley Gross (1873-1885)
* Thomas Albert Andrew Becker (1886-1899)
* Benjamin Joseph Keiley (1900-1922)
* Michael Joseph Keyes (1922-1935)
* Gerald O'Hara (1935-1959)

### Savannah-Atlantako apezpikua (1937-1956) 
* Gerald O'Hara (1935-1959)

### Savannahko apezpikuak (1956-) 
* Gerald O'Hara (1935-1959)
* Thomas J. McDonough (1960-1967)
* Gerard Louis Frey (1967-1972)
* Raymond W. Lessard (1973-1995)
* J. Kevin Boland (1995-2011)
* Gregory John Hartmayer (2011-2020)
* Stephen D. Parkes (2020-)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Francis Edward Hyland (1949-1956)
* Thomas J. McDonough (1957-1960)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brodmannen eremuak

thumb|Brodmannen eremuak, 3Dn.
**Brodmann-en eremua** bere zitoarkitekturan oinarrituta definitzen den kortex zerebraleko eskualde bat da.

Kortex zerebralaren zitoarkitektura garun-kortexa osatzen duten neuronen somen kokapena da. Korbinian Brodmann neurologo alemanak, eremu funtzionalak postulatu zituen soilik arkitektura histologiko mikroskopikoan oinarrituta.

## Historia
1909an, Korbinian Brodmannek Brodmannen eremuak definitu, eta 1etik 47ra zenbakitu zituen, Nissl tindaketa erabiliz.

Lehen mapak gizakienak eta tximinoenak izan ziren, besteak beste; eremu horietako batzuk azpizatitu egin ziren, hala nola 23a, 23a eta 23b zatitzen dena.

Espezie desberdinetan eremu kopuru bera egoteak ez du esan nahi egitura aldetik eremu homologoak direnik.

Antzeko mapa baina zehatzagoa, Constantin von Economok eta Georg N. Koskinasek argitaratu zuten 1925ean.

## Brodmannen eremuak *Homo Sapiens*en
page=145|thumb|center|350px|**Brodmannen eremuak** dituzten garun-hemisferioen gainazalak (albokoa eta erdikoa), jatorrizko zenbakiarekin markatuta.

## Kritikak
Bonin eta Bailey txinpantzearen garun-mapa bat egiten ari zirela, Brodmannen deskribapen desegokia aurkitu zuten, eta idatzi zuten: «Brodmannek, egia da, giza garunaren mapa bat prestatu zuen, eta asko erreproduzitu da. Baina, zoritxarrez, oinarri dituen datuak ez ziren inoiz argitaratu».

## Bibliografia
*

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Nadia Fettah Alaoui

**Nadia Fettah Alaoui** (Rabat, 1971ko irailaren 17a) marokoar enpresaburu eta politikaria da. 2021eko urritik Ekonomia eta Ogasun ministroa da Aziz Akhannouchen kabinetean.

## Lehen urteak eta hezkuntza 
1971n jaio zen, Rabaten (Maroko). Jaioterrian ikasi eta Lycée Dar Essalam-en graduatu ondoren, goi-mailako ikasketak egin zituen Parisko École des Hautes Etudes Commerciales eskolan eta 1997an graduatu zen.

## Karrera profesionala 
1997an Arthur Andersen auditoretza-enpresako aholkulari gisa hasi zuen bere ibilbide profesionala, Parisen. 2000. urtean, Casablancan, Maroc Invest Finances Group izeneko kapital pribatuko enpresa bat sortu eta kudeatu zuen. 2005ean Groupe Saham taldean sartu zen, eta fusioen eta erosketen dibisioko zuzendari kudeatzailearen kargua izan zuen. Saham-eko postu desberdinetan lan egin zuen, eta, azkenean, zuzendari nagusi bihurtu zen 2017an. Marokoko gobernuan Ekonomia eta Ogasun ministro kargua hartu aurretik dimisioa eman zuen.

## Karrera politikoa 
2019an Turismo, Artisautza, Aireko Garraio eta Ekonomia Sozialeko ministroa izendatu zuten, Saadeddine Othmani-ren Kabinetean. 

2021eko urriaren 7an Ekonomia eta Finantza ministro izendatu zuten.

## Bizitza pertsonala 
Ezkonduta dago eta bi seme-alaba ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dùn

**Dùn**, Eskoziako St Kilda uhartediko uharte bat da, Ipar Ozeano Atlantikoan. 1,6 kilometro luze ditu.

Hirta uhartearen hego-ekialdean dago.

Izena Eskoziako gaelerazko Dùn hitzetik datorkio eta "gotorleku" esan nahi du.
Soay (St Kilda)

**Soay**, Eskoziako St Kilda uhartediko populaturik gabeko uhartetxo bat da, Ipar Ozeano Atlantikoan.

Hirta uhartetik 2 kilometro ipar-mendebaldera dago, eta North Uist uhartetik 64 kilometro ipar-mendebaldera.

Izena Antzinako eskandinavierazko Sauðey toki izenetik datorkio eta "ardiaren uhartea" esan nahi du.

Soayko ardi arrazak uharte honetatik izena hartzen du eta St Kilda uhartedian jatorria du.
Boreray (St Kilda)

**Boreray**,  eta eskozieraz *Boreray*, Eskoziako St Kilda uhartediko populaturik gabeko uharte bat da, Ipar Ozeano Atlantikoan. 86,5 hektareako azalera du.

North Uist uhartetik 66 kilometro ipar-mendebaldera dago.
Imanol Torre

**Imanol Torre Bediaga** (Abadiño, Bizkaia, 2000ko urriaren 6a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Ezker hegalean aritzen da, zelai erdian edo alboko atzelari lanetan. Athleticen harrobian hezi zen 2010tik 2013ra. Kadeteetan bere jaioterriko Abadiñon aritu zen. Cultural Durangoren gazte taldean jokatu ondoren, lehen talde durangarrarekin egin zuen debuta senior mailan 2019/20 denboraldian. Bere maila onaren ondorioz 2022ko udan Barakaldok fitxatu zuen Hirugarren Federazioan zebilela. Hasieratik pieza garrantzitsua bilakatu zen talde horibeltzean. Barakaldorekin igoera bikoitza lortu zuen bi denboralditan. 3.federazioan hasi, 2.federaziora igo eta hurrengo denboraldian 1.federaziorako igoera lortu zuten, jokalari oso garrantzitsua izanik. Mailari eustea loretu zuen talde horbieltzak, baina berak orkatileko lesio larria sufritu zuen. Harrezgero 2025eko udan talde horibeltzak bere kontratua berritu zuen bere berreskuraketan laguntzeko, baina jokatzeko baimenik gabe behintzat negurarte. 2026ko urtarrilean bere lesiotik berreskuratua Sestao Riverrera joan zen Bigarren Federazioan jokatzera.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Marcelino Unceta

**Marcelino Unceta López** (Zaragoza, 1835eko urriaren 22a - Madril, 1905eko martxoaren 10a) marrazkilari, irudigile, kartelgile eta margolari espainiarra izan zen. Zaragozan eta Madrilen lan egin zuen eta historia-margolari, historia militarreko irudigile eta zezen-kartelgile gisa nabarmendu zen. Zaldien eta zezenen emanaldien kalitateak ospea eman zion, bai kartel horietan, bai eszena militarren koadroetan, genero horretan artista ospetsua izan zelarik.

## Biografia 
Pascual Unceta militar eta politikariaren semea, XIX. mendeko Zaragozako goi-burgesiatik zetorren.

1850ean hasi zen Zaragozako Arte Ederretan trebatzen, eta ondoren Madrilgoan. Ilustratzaile gisa aldizkako argitalpenetan hasi zen lanean. 1879an sortu zuen lehen zezenketa-kartela, eta espezialitate horretan nabarmendu zen Eduardo Portabella Huescako lagunaren litografia-tailerraren laguntzarekin. Dekorazio-arteei dagokienez, XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran asko hedatu ziren, eta Zaragozako Principal Antzokiaren aho-oihala diseinatzeagatik ere nabarmendu zen (1877. urtearen inguruan). Gaur egun, jatorrizko kokalekuan ikus daiteke. Bertan, dramaturgiaren musen alegoria bat agertzen da, espainiar autore eta aktore garrantzitsuen irudikapenak batzen dituena.

Bere jarduera piktorikoan, ohitura militarrak zituen margolari trebea izan zen, desfileetan, maniobretan eta marrazki zainduko batailetan ugaria eta egikera errealista zuena, Meissonier artista frantsesaren antzera. Ildo horretan, gai historikoak lantzen jarraitzen du, eta Zaragozako setioetako pasarteen sailaren bidez eredugarri izan daitezke, ohitura-kontuak baitira, edo erromantizismoa nahiago dutenen bidez, hala nola *El suspiro del moro* (1885, Zaragozako Museoa) lanean. Freskoko pintura ere landu zuen, Zaragozako Pilareko basilikako kupula nagusia apainduz, non Aragoiko martiriak eta apezpikuak agertzen diren.
Fitxategi:Gerpaz.jpg|link=Archivo:Gerpaz.jpg|Germanien bakea.
Fitxategi:Baturro_de_guardia_durante_los_Sitios_de_Zaragoza.jpg|link=Archivo:Baturro_de_guardia_durante_los_Sitios_de_Zaragoza.jpg|Zaragozako setioen eszena.
Fitxategi:Marcelino_de_Unceta_-_Desfile_de_caballería.jpg|link=Archivo:Marcelino_de_Unceta_-_Desfile_de_caballería.jpg|Zalduntza-desfilea.
Fitxategi:Marcelino_de_Unceta_y_López_(1875)_sepulcro_del_Cardenal_Cisneros_en_Alcalá_de_Henares.png|link=Archivo:Marcelino_de_Unceta_y_López_(1875)_sepulcro_del_Cardenal_Cisneros_en_Alcalá_de_Henares.png|Cisneros kardinalaren zenotafioa (1875)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Azpeitia Burgos, Ángel (1980).  Ayuntamiento de Zaragoza, ed. Marcelino de Unceta (1835-1905). 

## Kanpo loturak