open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elur-kentzeko makina

[thumb|220px|Elur-kentzekoa, [Torontotik (Ontario, Kanada) hurbil]]

**Elur-kentzeko makina** edo **elur-kentzekoa** bide batetik edo bestelako eremu batetik elurra kentzeko diseinatu edo prestatutako ibilgailua da.

Elur-kentzeko makina zeregin horretarakoxe sortutako ibilgailua izan daiteke, edo elurra kentzearren pala bat edo bestelako sistema bat erantsi dioten kamioia, traktorea nahiz noranahikoa.

Elurra kentzeko bi sistema daude:
* Pala batekin elurra alborantz bultzatzea.
* Turbina batekin elurra urrutira jaurtitzea. Hainbat metro elur erortzen denean, beste sistemarik ezin da erabili.

Orobat, elur-kentzeko trenak erabiltzen dira trenbidea garbitzeko.

Poloetan, era berean elur-kentzeko makinak behar dira hegazkinak lurreratu ahal izateko. Lehendabizi, hegazkinetik makina jaurtitzen da, jausgailu batekin; horrela, elur-kentzeko makinak lurra prestatzen du, hegazkina lurrera eta airera dadin.

## Galeria 

Fitxategi:Sidewalk plow.JPG|Elur-kentzeko txiki bat, Ottawan (Ontario, Kanada)
Fitxategi:Hallowell_snow_truck.JPG|Espaloiko elur-kentzekoa, Hallowell hirian (Maine, Ameriketako Estatu Batuak)
Fitxategi:Schneepflug Strasse vorne.jpg|Elur-kentzeko kamioia
Fitxategi:Chasse neige.jpg|Kaleko elur-kentzekoa, Quebec hirian
Fitxategi:143h ploughing.jpg|Elur-kentzeko motonibelagailua
Fitxategi:Backhoeplowingsnow.jpeg|Elur-kentzeko pala erantsi dioten hondeamakina
Fitxategi:Snowplow on tractor.jpg|Elur-kentzeko pala erantsi dioten nekazaritzako traktorea
Fitxategi:TowPLow_front_view2.JPG|Elur-kentzeko kamioia, landabide batean
Fitxategi:CPR-SnowPlough-SRM.jpg|Elur-kentzeko trena
Fitxategi:CNR-Snow-Plough-SRM.jpg|Elur-kentzeko trena
Fitxategi:Old Greenport Station(Caboose & Plow).jpg|Elur-kentzeko trena

## Kanpo estekak 
* Gas turbinazko elur-kentzekoak, Errusiako aireportu batzuetan erabiliak
Paganismo

[thumb|300px|eskuinera|[Akelarrea.]]

**Paganismo**a edo **paganotasun**a (Euskal Herrian sarritan **jentiltasun**a deitua) hasiera batean kristauek Europan beren erlijio ezarri aurretik zeuden erlijio politeistei deitzeko mespretxuzko izendapena zen (greko-erromatar politeismoa barne). Antzinako erlijioetako jende horrek, kristauek ez bezala, jainko-jainkosa asko gurtzen zituen; aldiz, kristauek jainko bakarra gurtzen zuten.

## Etimologia 
Berez, *pagano* hitza latineko *paganus* hitzetik eratorria da eta *baserri giroko* edo *landatar* esan nahi du.

## Terminoaren beste erabilerak 
*Pagano* edo *jentil* hitzak hainbat hizkuntzatan izan dira erabiliak korronte kristauen aldetik, erritu paganoetatik eratorritako kultu sinkretikoak erabiltzen segitzen zuten beste korronteei erreferentzia egiteko. Adibidez, Bizantziar Inperioko Elizan, ikonoklastek paganismoa irudi ikonodunetarako gurtza zela zioten. Protestante batzuen iritziz, Eliza ortodoxoko, Eliza koptoko, Eliza anglikanoko eta Eliza katolikoko santuei kultua eskaintzea paganismoa zen. Era berean, elizkoi katoliko europar batzuek amerikar natiboen edo Asiako hainbat herriren errituak erdi paganotzat zeuzkaten.

Mendeetan zehar, termino hori testu kristauetan agertu izan da. Hala ere, XIX. mendetik, okultismoaren garapenak gurtza batzuek beren burua pagano izendatzea eragin du, Europako tradizio pagano zaharrak berreskuratu nahi zituztelako. Askotan neopaganismo deitzen zaio horri.

*Pagano* terminoa monoteistak ez diren erlijioak izendatzeko ere erabiltzen da; hala nola hinduismoa, animismoa, budua, erlijio afroamerikarrak, xamanismoa, sintoismoa, erlijio tradizional txinatarra eta budismoa.

## Paganismoa Euskal Herrian 
Euskal Herrian paganismoari usadioz *jentiltasuna* deritzo, kristautasuna iritsi aurretik bizi ziren euskaldunei jentilak deitzen baizitzaien.

## Ikus, gainera 
* Jentil
* Euskal mitologia
* Zelta mitologia
* Eskandinaviar mitologia
* Erromatar mitologia
* Greziar mitologia

## Kanpo estekak
Maule

**Maule** Zuberoako antzinako udalerri bat da, Zuberoako hiriburu izan zena. 1841eko martxoaren 19an, Lextarrerekin batera Maule-Lextarre udalerria osatu zuen.

## Toponimia 
Frantsesezko toponimoa *Mauléon* da. "Maule" toponimoa XII. mendeko erdialdean aipatua izan zen (Baionako kartularioa), eta itxura hauek ditu: *Malleon* (1276, paper gaskoniarrak),
*lo marcadiu et bastide de Mauleoo* (1387, Nabarrengoseko notarioek),
*Malus-Leo* (1454, Baionako kapitulua),
*Mauleo* eta *Mauleon de Sole* (1460, Ohixen kontratuak) eta, azkenekoz, *Mauleon* (1650).

## Historia 
### Ingelesen okupazioa 
XI. mendean, Zuberoa Akitaniako bizkonderriaren menpe zela.
1261an, Edward I.a Ingalaterrakoa, orduan printzea zela, bere indarrak erakutsi nahi eta Zuberoako bizkondeak meneratzera behartu eta bizkonde bihurtu zen. Bere boterea finkatzeko, eskualdean zenbait hiribildu gotortzea eta Atharratzen (egungo Atharratze-Sorholüze) eta Maulen gotorlekuak eraikitzea erabaki zuen. Erdi Aroko harresiak, orain galduta, hiribildua babesten zuen. Barnealdean angeluzuzeneko enparantza handia etxez inguratuta zegoen. Akitania Ingalaterraren agindupean egon zen 1307-1449 artean, Zuberoa barne.

1449 urtean Gaston IV.a Foixkoak herria setiatu eta harrapatu zuen. Hala ere, hogei urte geroago mauletarrak altxatu eta gainditu egin zuten, aske geratuz. XVI. mendean Beltzuntze familia egon zen agintean.

### Maule, Zuberoako hiriburua 
[thumb|ezkerrera|200px|[Mauleko gaztelua.]]
Paul Raymondek

## Ondasun nabarmenak 
* Andra Maria eliza: XIV. mendekoa izan arren, aski eraldatu zen XVII. mendean.
* Mauleko gaztelua: Zuberoako agintarien egoitza bizkonderria sortu zenetik.
* Andurain gaztelua: nahiz eta XII. mendean hasi eraikitzen, 1642 urtean zati handi bat eraitsi zen.
* Merkatua: 1765 urtekoa.
* Bela etxea: 1587an Gérard Bela jabeak zergak ezarri ziolako famatua.
* La Halle : 1765ean berreraikia 1641ean erre zenetik.
* Eroritakoen oroigarria: Ernest Gabard eskultoreak egina.
* San Joan Bataiatzailearen eliza: 1877an eraikia.
* Marmol zuriazko kalbarioa, XVII. mendekoa.
* Saint Jean de Berraute eliza: XIII. mendean eraikia eta XVII. eta XIX. mendeetan berreraikia.
* Mauleko Herriko Etxea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Segura (argipena)

**Segura** hainbat lekutako toki-izena da:
* Segura, Gipuzkoako herria
* Segura ibaia, Espainia hego-ekialdeko ibaia
* Segura de los Baños, Teruelgo herria
* Segura de Toro
* Segura de León
* Segura de la Sierra
Sarlat-la-Canéda

**Sarlat-la-Canéda** frantsesez edo **Sarlat e La Canedat** okzitanieraz Frantziako barrualdeko hiria da, Dordoinako departamenduan eta Akitania Berriko eskualdean kokatutakoa.

9.381 biztanle zituen 2007an.

## Geografia 
Hiribildua *Périgord* Noir-en dago. Hirigunea Dordoña ibaitik sei kilometro iparraldera dago. La Canéda hirigunea ibaitik gertuago dago, Sarlat-etik hiru kilometro hegoaldera. Tren-geltoki bat du, gaur egun Siorac-en-Périgordetik datorren adar baten amaieran dagoena eta garai batean ekialderago hedatzen zena.

## Ekonomia 
·Turismoa: Europako iparraldeko turista ugari etortzen dira hiribildura oporretan

·Nekazaritza: nabarmentzekoak dira Dordoñako tabako-ustiategiak 1857tik

·Foie Gras: hainbat fabrikatzaile eta esportatzaile handik eta hainbat ekoizle txikik ahateak eta antzarak hazten dituzte foie gras eta bestelako produktuak ekoizteko (konfiturak, pâté...)

·Boilurra (lurpeko onddoa) Périgord-eko beste produktu tipiko bat da, oso produktu gareztia (1200 €/kg)

·Sarlaten arkitekturagatik Dordoinako tokirik bisitatuena da, eta Frantziako hamalaugarrena, 1.500.000 bisitarirekin urtean.

·Dordoñako merkataritza eta industria ganbera garrantzitsuan parte hartzen du Sarlatek

## Garraioak 
'Sarlat Bus' izeneko hiriarteko autobus zerbitzu txiki bat dago; hiri barruan txirrindulariak eta, berrikiago, jendea SegWayn mugitzen ikustea ere ohikoa da. Herriaren barruan eta kanpoan aparkaleku publikoak daude, automobilak utzi eta hiria oinez bisitatzeko. Bordele-Sarlat TER lineak joan-etorria egunean hamahiru aldiz egiten du.thumb|250px|ezkerrera|Hiri zaharraren ikuspegia.

## Kanpo estekak 
* Hiriko udal webgunea
Vézère ibarreko Historiaurreko Guneak eta Leize Apainduak

**Vézère ibarreko Historiaurreko Guneak eta Leize Apainduak** Okzitaniakoko Vézère ibaiaren haraneko 40 kilometroan zehar, Frantziako Dordoina departamenduko Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil eta Montignac artean, banaturik dauden historiaurreko aztarnategi multzoa da. 1979an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen.

UNESCOren izendapenak paleolitoko 147 aztarnategi eta Goi Paleolitoko labar artea duten 25 leize aipatzen ditu. Toki horietan, giza hezurdurez gain, sukarrizko 500.000 pieza baino gehiago eta mota desberdinetako 844 tresna eta artelan aurkitu dira. Aurkikuntza hauetako batzuk Les Eyzies-de-Tayac-Sireuilgo *Musée national de Préhistoire*n ikus daitezke.

Leku garrantzitsuenak hauek dira:

## Kanpo estekak 
*   Vézère ibarreko Historiaurreko Guneak eta Leize Apainduak UNESCOren webgunean.
*  Historiaurrea Vézère ibarrean *Pôle International de la Préhistoire*ren webgunean.
*    Vézère ibarreko Turismo Bulegoaren webgunea
Jagi-Jagi

Jagi-Jagi izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:

* Jagi-Jagi - 1932an Bilbon sortutako aldizkaria eta antzinako euskal talde independentista.
* Jagi-Jagi - 1946 eta 1948 urteen artean Baionan argitaratutako aldizkaria.
* *Jaiki, jaiki* - euskal abestia.
Bethesda (Gales)

**Bethesda** Galesko ipar-mendebaldeko Gwynedd eskualdearen hegoaldean dagoen udalerria da. Ogwen ibaiaren ertzean kokatzen da eta A5 errepideak zeharkatzen du, Snowdoniako mugan dagoelarik. Bertakoek udalerri honi sarritan *Pesda* deitzen diote. Udalerri honen aldamenean harrobi bat kokatzen da. Bangor hiritik 6 milatara dago.

2011ko erroldaren arabera 4.735 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
* Bethesda udalerria eta inguruetako argazkiak
Iñaki Anasagasti

**Iñaki Mirena Anasagasti Olabeaga** (1947ko azaroaren 16a, Cumaná, Venezuela) Eusko Alderdi Jeltzalea alderdiko euskal-venezuelar politikaria da. Koldo Anasagastiren anaia da.

## Biografia 
1947ko azaroaren 16a Venezuelako Cumanán jaioa, Gerra Zibila amaitu ondoren, garen familia abertzalea bertara erbesteratu zen (ama Venezuelara 1945an iritsi zen). Zazpi urte zituela, gurasoek hiru semeak Euskal Herrian hezi behar zirela erabaki zutenez Donostiara itzuli eta aiton-amonen ardurapean geratu ziren. Iñakik 1955etik 1961era Donostiako Marianistetan ikasi eta 1965era arte, Bilboko Done Jakue Apostulua ikastetxean ikasi zuen.

## Venezuela 
1965an haren aita hil zen, eta Iñaki Venezuelara itzuli zen: bertan hamar urte eman zituen. Erbesteratutako euskal nazionalismoarekin harremanetan jarri zen: Jesuiten ardurapeko Caracas hiriburuko Euskal Etxean biltzen zen, eta bestalde Caracaseko Andrés Bello Unibertsitate Katolikoan Kazetaritza eta Soziologia ikasi zituen. Bertan Maria Esther Solabarrieta ezagutu zuen eta harekin 1976an ezkondu.

Garai horretan Caracasko Euskal Etxeko Euzko Gaztedi Indarra (EGI, EAJko gaztedia) erakundeko lehendakaria izendatu zuten. Radio Euzkadik egunero-egunero Venezuelatik eta uhin motzean emititzen zuen. Erresistentziak Caracasen argitaratzen zuen "Gudari" aldizkarian idatzi eta erresistentzia ekintzetan parte hartzen zuen.

## Euskal Herrirako itzulera 
[ezkerrera|170 px|thumb|[Espainiako Senatua|Espainiar Senatuko Javier Rojo presidentearekin solasean.]]

1975ko abuztuan Donostiara itzuli eta EAJko Euzkadi aldizkaria zuzendu zuen. 1976ko apirilaren 1ean Manuel Fraga Espainiako Agintaritza ministroaren aginduz Joseba Goikoetxea (gerora ETAk eraila) eta Bingen Zupiriarekin batera atxilotu zuten. Hiru egunez espetxean egon zen.

EAJ alderdia klandestinitatetik ateratzean, 1977an Bizkai Buru Batzarreko burukide hautatu zuten, kargu honetan eta Karlos Garaikoetxearen Lehendakaritzaren pean 1980. urtea arte egon zen.

## Eusko Legebiltzarra eta Espainiako Kongresua eta Senatua 
1980 eta 1986 urteen artean Eusko Legebiltzarreko legebiltzarkidea izan zen, 1986 eta 2004 artean Espainiako Kongresuko diputatua eta EAJko bozeramailea, eta 2004 eta 2008 urteen artean Espainiako Senatuko diputatua. Gainera, Espainiako Senatuko mahaiaren lehenengo Idazkaria da. 2008ko apirilaren 1etik aurrera Espainiar Legebiltzarreko Senatari Nazionalisten Taldeko bozeramailea da. Bizkaiko barrutia ordezkatzeko senatari hautatu zuten.

## Esker onak 
Hainbat goraipamen eta sari jaso izan ditu, besteak beste, 1999, 2001 eta 2003an Espainiako Legebiltzarreko Kazetarien Elkarteak "Gobernuaren Zigorra" sariaz saritu zuen eta 1998ko "Gobernuaren Zigorra" sarirako finalista izendatu zuten, 1995an "kazetariekin harreman onena" eta 2004ean "senatari errebelazioa" sariak irabazi zituen.

## Kanpo estekak 
* Iñaki Anasagastiren blog pertsonala ikusgai 
* Iñaki Anasagastirekin elkarrizketa *Argia*n
Hazi (argipena)

**Hazi** hitzarekin honako kontzeptuak daude:
* **Hazi**, landareen ernal forma.
* **Ernal-hazi**, animalia arrek isuritako ernalkuntzarako likidoa.
Sara Carbonero

**Sara Carbonero Arévalo** (Corral de Almaguer, Toledo, ) espainiar kirol-kazetaria da.

## Biografia 
Sararen familia oso zuhur da, eta ia inoiz ez da komunikabideetan agertzen. Sarak badu ahizpa bat, Irene, bera baino gazteagoa.

Carbonero Madrilgo Complutense Unibertsitatera joan zen kazetaritza ikasteko. Hirugarren kurtsoa egiten zuenean, Radio Marcan sartu zen sei hilabeteko praktikak egiteko. Praktikak amaitu eta gero, Irratiak kontratatu zuen, horregatik Carbonerok ikasketak utzi zituen. Marcan lan egiten zuen bitartean, beste programa batzuetan parte hartu zuen; *Balón desastre*, *Supermarca* eta Cadena Ser besteak beste.

2007ko maiatzean, La Sextan lan egiten hasi zen. Kate horren bidez ezaguna egin zen: *Eurobasket 2007*, *Minuto y resultado* eta *6º Nivel* kirol saioak aurkeztu zituen.

2009ko apirilean, Telecincok fitxatu zuen erredaktore eta kirol aurkezle izateko. Kate honetarako lehen lana Hegoafrikako Munduko Kopan izan zen. Mundiala bukatu ondoren, Telecincok Carbonero eguerdiko emanaldiaren kirol aurkezle izendatu zuen.
2012ko martxoan Mexikoko Televisa katean, Espainiako ligaren berri eman zuen.

## Sariak 
2012 arte hurrengo sariak lortu ditu:
* Urteko kirol kazetaririk sexyena saria. FHM aldizkaria (2009)
* Antena de Oro saria, telebista arloan (2010)
* Albistegiko aurkezlerik onenaren saridungai. Urrezko TP (2011)

## Bizitza pertsonala 
### Musua 
Espainiak Munduko Kopa irabazi zuenean, Casillasek, selekzioaren kapitaina, elkarrizketa batean musu bat eman zion Sarari eta musu honen irudiek munduari bira eman zioten. Geroztik Iker eta Sararen harremana konfirmatuta dago. Erromantze honek polemika sortu zuen: ea Sararen kontratua izan zen Casillasen emaztegaia izateagatik edo bere profesionaltasunagatik.

### Ez da lizentziaduna 
Sara Carbonerok ez ditu kazetaritza ikasketak bukatu, beraz, ez da zuzena kazetaritzan lizentziaduna dela esatea. Gai honetaz batetik, Sararen amak, elkarrizketa batean, alabak asignatura bat falta zuela esan zuen; baina beste aldetik, web orri batzuek diote hirugarren kurtsoan utzi zituela ikasketak.

### Urtebetetzea 
Sararen urtebetetzea otsailaren 3a da, baina interneten beste data bat aurki daiteke; azaroaren 30a. Sararen amak Pronto aldizkarian esan zuen otsailaren 3a data zuzena dela. Gainera, Sarak, prentsaurreko batean, konfirmatu egin behar izan zuen bere urtebetetzea hori dela.
 
## Kanpo loturak 
* Blog
Hayao Miyazaki

anime marrazki bizidun zuzendari, sustatzaile, gidoigile, marrazkigile eta manga komikigile japoniarra da. *Mononoke Hime* (Mononoke Printzesa) filmarekin hasi zen mundu guztian ospetsu egiten. *Chihiroren Bidaia* filmak 2002ko Berlinaleko Urrezko Hartza eta Marrazki bizidunetako film onenaren Oscar Saria lortu zuen eta *Hauru no ugoku shiro* (Gaztelu Ibiltaria) filma berriz 2005 Oscar Sarietarako izendatua izan zen. Beste film ezagun batzuk: *Totoro Auzokidea* eta *Ponyo itsaslabarrean*.

## Lana 
Bere lanaren zati handiena haurrei bideratua izan denez Disney japoniarra deitu izan zaio. Bere lanek natura eta gizakiaren arteko erlazioa, erantzukizuna, indibidualismoa eta gerraren kontrako mezuak izaten dituzte.

Bere lan ugariren ezaugarri amankomunak:

* Protagonista nagusia neskatxa bat izaten da (Mononoke, Ponyo, Kiky, Chihiro etab.)
* Protagonistak gurasoak galdu edo uzten ditu.
* Protagonistak izen ezkutu bat izaten du.
* Sorgin gaizto naiz onak ageri izaten dira.
* Gertaerak askotan Industria Iraultza garaian gertatzen dira.
* Dekoratuetan natura, antzinako Japonia eta europar itxurako hiriak agertu ohi dira.
* Natura eta gizakiaren arteko erlazioa agertzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cerro Catedral (Uruguai)

**Cerro Catedral** edo **Cerro Cordillera** (513,66 m) Uruguaiko tontorrik altuena da. "Katedral" izena tontorrean dauden harriek dituzten forma bitxiagatik darama; mota horretako harriak Uruguaiko hegoaldeko zenbait eremutan ugariak dira.

## Historia 
1973 arte herrialde honetako mendirik garaiena Cerro de las Ánimas (501 m) zela uste zen. Urte horretan Uruguaiko armadako zerbitzu geografikoko zientzilari-talde batek muino hau metro batzuk altuagoa zela baieztatu zuen. Lehenak herrialdeko biztanle gehienak bizi diren kostaldetik askoz ikusgarritasun handiagoa du eta **Catedral**, ordea, Cerro Sombrero eta Ojo del Buey bezalako beste muino batzuek diskretoago bihurtzen dute.

**Cerro de la Catedral** izena 1900tik jasotzen bada ere, azken urteetan argitaratutako mapetan **Cerro Cordillera** izena ere sarritan erabiltzen da; "Cordillera(s)" berez tontorra dagoen Sierra de Carapéko sektorearen izena da.

## Kokapena 
Maldonado departamenduko Aiguá udalerrian dago. Fisikoki Sierra Carapé izenekoan dago; aldi berean Carapé Uruguaiko mendilerro nagusia den Cuchilla Grandeko adarretakoa da.

Aiguátik bi errepide ateratzen dira kostalderantz, bata (*Ruta 49*) Maldonadora doana eta bestea (*Ruta 109*) Rochara. Mendia bien artean dago, azken honetatik hurbilago. Igotzeko teknikoki ez dago inolako zailtasunik, pistatik ibilbide laburra eta desnibel txikia dagoelako; mendebaldetik oso igoera erraza da eta ekialdetik aldapa apur bat gogorragoa da. Lur eremu pribatu batean dago eta tontorrean erpin geodesiko bat dago.

## Klima 
Mendi hauetan klima epel edo subtropikal hezea da: udak atsegin samarrak dira; neguak, aldiz, erlatiboki hotzak eta izotzaldiak ez dira arraroak. Haizeak gogor jotzen du eta euriteak urte osoan zehar banatzen dira. Elurra oso gutxitan egiten du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Uruguai

## Kanpo estekak 
*  Mendia Maldonado udalerriko webgunean.
*  Cerro Catedral Peakbagger.comen.
*  Mendia Montipedia webgunean.
Generalitatearen Polizia

**Valentziako Generalitatearen Polizia**, **Valentziako Autonomia Polizia** edo **Valentziako Autonomia Erkidegoari esleitutako Polizia Nazionalaren unitatea** (ofizialki *Policia de la Generalitat*) Valentziako Generalitatearen agindupean dagoen lurralde polizia da. Nahiz eta Generalitatearen menpe egon, organikoki Espainiako Polizia Nazionalaren zati da eta ez da polizia autonomiko osoa Ertzaintza, Mossos d'Esquadra edo Foruzaingoa diren bezala. 1992 sortu zen eta 1993 urtean jarri zuten martxan.

## Unitateak 
* Larrialdietako Eskuhartze Taldea (GIE)
* Ingurumen Taldea
* Ikuskizun eta Joko Taldea
* Adingabe eta Genero Biolentzia Taldea
* Ondarearen Babes Taldea
* Babes eta Segurtasun Taldea
* Herritarrei Zerbitzua
* 112 Aretoa

## Polizia etxeak 
* Castelló de la Plana
* Valentzia (egoitza nagusia)
* Valentzia (polizia etxea)
* Alacant
* La Vall d'Alba
* Elx

## Erreferentziak 
* 

## Kanpo estekak 
* Valentziako Autonomia Poliziaren webgunea  

ezkerrera|thumb|250px|Poliziaren autoa.
Suomitar Euskalherria-Finlandia Kultur Elkartea

**Suomitar Euskalherria-Finlandia Kultur Elkartea** —labur, **Suomitar Elkartea** izenaz ere ezaguna— Euskal Herriko eta Finlandiako kultura eta jendea batzen dituen elkartearen izena da. Gaur egun, 30 bat kide ditu, gehienbat Gipuzkoan, Bizkaian, Iparraldean eta Finlandian.

Elkartearen helburuetako bat lehenengo euskara-finlandiera hiztegia sortzea izan zen, eta 2014ko Durangoko Azokan aurkeztu zen.

## Kanpo estekak 
*  Suomitar Euskal Herria-Finlandia Kultur Elkatearen webgunea.
*  Suomitar Euskal Herria-Finlandia Kultur Elkartearen webgune zaharra.
Castelldefelseko tren istripua

**Castelldefelseko tren istripua** 2010eko ekainaren 23an Bartzelonako probintziako Castelldefels hiriko Castelldefels Platja geltokian gertatutako tren istripua izan zen.

San Joan bezperako gauean gazteak Castelldefelseko hondartzara zihozten San Joan suko festa ospatzera. Istripua azken 30 urteetan Espainian izandako bigarren tren istripurik larriena da. Europan gertaturiko istripurik larriena 2000ko azaroan gertatu zen Austrian. Tunel batean sutea jazo, eta ondorioz funikular bat harrapatuta geratu zen. 155 pertsona hil ziren.

## Ondorioak 
Mossos d'Esquadrak Castelldefels Platja geltokia itxi zuten eta ondorioz, Sitges-Castelldefels trenbidea ere itxi zuten, ibilbidea autobus bidez ordezkatu zelarik.

Bestalde hildako eta zauritutakoen familiak Castelldefelseko Joan XIII plazako *Frederic Mompou* zentru zibikoak jaso zituzten eta atentzio psikologikoa jaso zuten.

Espainiako Joan Karlos I.a erregeak bertan behera utzi zituen bere santuaren omeneko harrerak San Joan egunean. Kataluniako Generalitateko José Montilla presidenteak dolu egun ofiziala ezarri zuen istripua gertatutako lekua bisitatu ondoren.

## Ikerketa 
Hiru ikerketa jarri ziren martxan: bat Adifek, beste bat Renfe Operadorak eta azkena gertatutakoa zegokion epaitegiak (Gavàko epaitegia). Lehen ikerketen arabera trena 139&nbsp;km/h abiaduran zihoan 150 km/h abiadura maximoko zonalde batean eta trenak klaxona jo zuela hainbat aldiz trenbideak zeharkatzen ari zen jendea ohartaraziz. José Montilla Kataluniako presidenteak, Sustapen ministroak, Castelldefelseko alkateak, Joan Saurak besteak beste hildako eta zauritutakoei zuhurtziarik gabe jarreraz jokatu zutela egotzi zien trenbideak zeharkatzeagatik eta igarobidetik ez joateagatik. Gainera, José Blanco Sustapen ministroak adierazi zuen Renfe Operadoraren sare osoan debekatuta dagoela trenbideak zeharkatzea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Istripuaren irudi galeria
Rufi Etxeberria

**Rufino Etxeberria Arbelaitz** (Oiartzun, Gipuzkoa, 1959ko apirilaren 22a) Euskal Herriko ezker abertzaleko politikaria da. Ezker abertzalearen historian rol garrantzitsua jokatu du. Lizarrako Akordioaren aurretik eratutako Irlandako Foroaren sustatzaileetako bat izan zen, 1997an Herri Batasunaren Mahai Nazionalarekin batera sartu zuten kartzelara. 2005etik 2007ra Loiolan eginiko elkarrizketatan Ezker Abertzalearen negoziatzaile izan zen. Berriro kartzelatua, 2009ko irailaren 7an irten zen kalera, eta urriaren 13an berriro atxilotu zuten Arnaldo Otegi, Rafa Díez Usabiaga, Sonia Jacinto, Miren Zabaleta eta Arkaitz Rodríguezekin batera. Egun batzuk geroago libre atera zen.

2010eko ekainaren 20an Eusko Alkartasunarekin sinatutako Lortu Arte akordioaren lehen sinatzailea izan zen.

2011ko otsailaren 7an Sortu izeneko alderdi berriaren aurkezpenean parte hartu zuen, Bilboko Euskalduna jauregian eginiko ekitaldian.
Hammurabi

**Hammurabi** (akkadieraz: 𒄩𒄠𒈬𒊏𒁉, *Ḫa-am-mu-ra-bi*; Babilonia, K.a. 1810 aldean - Babilonia, K.a. 1750 aldean) Babiloniar Inperioko seigarren erregea izan zen K.a. 1792-K.a. 1750 bitartean.

## Bizitza 
Sin-Muballit Babiloniako bosgarren erregearen semea zen, eta haren erresuma oinordetu zuen K.a. 1792an. Babiloniako lehenbiziko egiazko inperioa sortu zuen: Akkad eta Sumeria konkistatu zituen, eta Larsa, Mari eta Asiria auzo-herrialdei nagusitu zitzaien. Hamurabiren inperioak Persiar golkotik Diyarbakirrera eta Zagrosetik ekialdeko basamortuetara bitarteko lurrak hartu zituen. Inperioa osatzerakoan, gerraz bainoago, diplomaziaz baliatu zen. Administrazioa Babiloniara bildu zuen eta legeak legedietan bildu zituen. Marduk, Babiloniako jainkoa, ezarri zuen mesopotamiarren jainko nagusi. Herentzia bidezko monarkia ezarri zuen. Hura hilik, Samsu-Iluna haren semeak hartu zuen erregetza.

## Hammurabiren Kodea 
Hammurabi ezaguna da historiako lege bilduma lehenbizikoetako bat promulgatu zuelako: Hammurabiren Kodea. Epai bilduma bat da, eta epaileentzako orientabidea izan nahi du, tokian tokiko ohiturak baztertu gabe, hala ere. Hiru gizaki maila bereizten dira bertan: libreak, mendekoak eta esklaboak. *Talioiaren legea* da oinarri. Familia eskubideari dagokionez (emaztearen legezko nortasuna, ezkontza haustea, herentzia, etab.), halako oreka bat gertatzen da gizonezkoen eta emakumezkoen artean. Merkatarien aginpidea sendo bermaturik dago. Kodearen berritasuna legezko printzipioak argi adierazi izanean datza, eta berdintasuna du helburu nagusia. Erabateko eragina izan zuen antzinateko Ekialde Hurbileko legedietan. Bestalde, bertan erabilitako idazkera literatura eredu klasiko bilakatu zen urte luzetan.

## Erreferentziak
Platja de Castelldefels geltokia

**Platja de Castelldefels geltokia** Bartzelonako Renfe Aldirien sareko 2. lineako tren geltokia da. Castelldefelseko Konstituzioaren Etorbidean dago.

## Ikus, gainera 
* Castelldefelseko tren istripua

## Kanpo estekak
Manute Bol

**Manute Bol** (Gogrial, Sudan, 1962ko urriaren 16a - Charlottesville, Virginia, Estatu Batuak, 2010eko ekainaren 19a) NBA saskibaloi ligako sudandar jokalaria izan zen, Gheorghe Muresan jokalariarekin batera liga horretako historiako jokalaririk garaiena izan delarik. Sudango Dinka tribukoa zen, herrialde hartako triburik garaiena (adibidez, bere aitona Malouk Bolek 2,38 metroko garaiera zuen). Manute Bolek 2,31 metrotako garaiera zuen eta bere garaierarako oso argala zen. Washington Bullets, Golden State Warriors, Philadelphia 76ers eta Miami Heat taldeetan jokatu zuen.

## Bitxikeriak 
* Dinka tribuko hizkuntzan, *manute* hitzak "bedeinkapen berezia" esan nahi du.

## Kanpo estekak 
* Manute Bol hil da. Sustatu.com
Biharko Lurraren Elkartea

**Biharko Lurraren Elkartea** (**BLE**) laborantza biologikoa bultzatu nahi duten ekoizleak biltzen dituen Ipar Euskal Herriko elkartea da.

## Historia 
Donapaleun (Nafarroa Beherea) sortu zen 1993an. Garai honetan Ipar Euskal Herri osoan bi laborari biologiko besterik ez zegoen. Haientzako aholkularitza, gainera, mota honetako ekoizpenen aldeko apustua egiten ez duen departamenduko ''Chambre d'Agriculture* delakoaren esku zegoen. Horren aurrean, 20 bat laborari bildu ziren; hausnarketa egin ondoren, heziketa landu eta ikerketak egiteari ekin zioten.

Kide kopurua handituz joan zen eta 1996an elkartearen lanak aurrera ateratzeko lehen lanpostu erdia sortu zen. Frantses estatuan 1998tik 2003ra mota honetako laborantza bultzatzeko neurriek erraztuta beste laborari batzuk ekoizpen mota konbentzionaletik biologikora pasatu ziren. Hazkunde prozesuak segitu egin zuen eta 2010ean lau langile liberatu eta teknika biologikoak erabiltzen dituzten 150 kide ditu; egun 70 bat laborari biologiko daude Ipar Euskal Herrian.

## Ezaugarriak 
Laborantza ekologikoa lantzea, etxalde bakoitzaren autonomia formazioarekin konbinatzea, talde lana eta esperientzien trukaketa bultzatzea eta ekoizpen prozesua osotasunean (lurretik kontsumitzailearengana) kontuan hartzea dira elkartearen helburu nagusiak.

Bide horretan abiatzen diren laborariei laguntza ekonomikoak, formazio ikastaroak eta dokumentazioa prestatzeko zerbitzuak eskaintzen dizkie. Ekoizpen hauetarako merkatu berriak bilatzea ere du xede.

Egoitza Donapaleuko Lapitz Hotza (frantsesez *rue de la Bidouze*) karrikako 32 zenbakian dago; *BLE Berri* izeneko aldizkaria ateratzen du. Arrapitz federazioko kidea da eta 2010ean presidentea Jon Harluxet duzunariztarra da.

Euskal Herriko beste elkarte batzuekin (Ekonekazaritza, Biolur) harremanak ditu eta Akitaniako *Bio-Aquitaine* federazioko kidea da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* EHLG
* ELB

## Kanpo estekak 
*   BLE *Bio-Aquitaine'' webgunean.
*  Artikulua Zientzia.neten.
Gizabete

**Gizabetea** luzera neurri antropometriko bat da, gizaki bat bezain luze. Altuera edo sakonera neurtzeko erabiltzen da, Orotariko Euskal Hiztegian ikus daitekeenez. Badu gutxiago erabiltzen den aldaera bat, **gizonbete**. Hala ere, Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuan *gizabete* besterik ez dator, adibide honekin batera: «gizabeteko otea badago» (hau da, toki horretan, gizakia bezain luzea da ote landarea).

Gaur egun, oso neurri subjektiboa da, baina antzina neurri finko bat zen: zazpi oin zen gizabete bat. Beraz, sistema metrikora ekarrita, 1,96 metro da antzinako gizabetearen neurria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bosnia-Herzegovinaren banaketa administratiboa

**Bosnia-Herzegovinaren banaketa administratiboa** Daytongo Akordioan zehaztu zen. Herrialdea bi entitate konfederatutan dago banaturik: Bosnia-Herzegovinako Federazioa —Federazio Kroaziar-Musulmana ere deitzen diote, eta lurraldearen %51 inguru hartzen du— eta Bosniako Serbiar Errepublika —lurraldearen %49 inguru hartzen du, eta herrialdeko biztanleen %40 inguru—. Bien artean dago Brčkoko Barruti Autonomoa, estrategikoki oso garrantzitsua, Bosniako Serbiar Errepublika bitan zatitzen baitu. Entitate bakoitzak azpibanaketak ditu: Bosnia-Herzegovinako Federazioak *kantoiak* eta Bosniako Serbiar Errepublikak *eskualdeak*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Egokitasun-analisi

Estatistikan, **egokitasun-analisia** kontingentzia taula bateko bi aldagai kualitatiboetako kategorien artean dagoen harremana (erakarri/aldendu) hauteman eta irudikatzeko teknika bat da, bere bertsiorik sinpleenean. Aldi berean aldagai bateko kategorien arteko gertutasuna edo antzekotasuna hautemateko ere erabiltzen da. Adibidez, lurralde bateko biztanleen herria eta opor-tokia jasotzen badira taula batean, egokitasun-analisiak herri bakoitzeko biztanleek leku jakin batera joan edo ez joateko joera duten erakutsiko du, opor-tokiari buruz antzekoak diren herriak ere azalduz (eta baita turisten jatorri antzekoa duten opor-tokiak ere). Ezarpen zabalak izan ditu jakintza-arlo guztietan, marketinetik (kontsumitzaileen profilak taxutuz) arkeologiara (arrasto arkeologikoen tipologiak osatuz). Bestalde, zenbait aldaera eta garapen izan dituen teknika da, besteak beste egokitasunen analisi kanonikoa sortuz. Egokitasunen analisiaren garapena Jean-Paul Benzécri frantziar estatistikariari zor zaio.

## Kanpo-estekak
Alemaniar Inperioa

thumb

**Alemaniar Inperioa** edo **Bigarren Reicha** (alemanez *Deutsches Kaiserreich*) bere batasun eta indartze garaian Alemania izendatzeko erabili izan zen izendapena da, garai hau 1871ko urtarrilaren 18ko Alemaniaren batasunetik 1918ko azaroaren 9ko Wilhem II.a kaiserraren abdikazio bataraino doa. Alemaniarrek Kaiserraren agindupeko Inperioaren garai honi *Kaiserreich* izendapenaz deitzen diote; azken hau alemaniarrak ez diren historialariek ere erabiltzen dute.

## Estatuak 
### Erresumak 
* Prusia
* Bavaria
* Saxonia
* Würtemberg

### Dukerri Handiak 
* Baden
* Hessen
* Mecklenburg-Schwerin
* Mecklenburg-Strelitz
* Oldenburg
* Saxe-Weimar-Eisenach

### Dukerriak 
* Brunswick
* Saxe-Altenburg
* Saxe-Meiningen
* Saxe-Coburg Gotha
### Printzerriak 
* Schwartzburg-Sondershausen
* Schwartzburg-Rudolstadt
* Waldeck-Pyrmont
* Reuss-Gretz
* Reuss-Gera
* Schaumburg-Lippe
* Lippe
### Hansar Hiri Askeak 
* Lübeck
* Bremen
* Hanburgo
### Inperioko Lurraldea 
* Alsazia-Lorrena

## Menpean izandako lurraldeak 
* Wituland
* Alemaniar Ekialdeko Afrika (Tanganyika · Rwanda · Burundi · Kionga Triangle)
* Togoland
* Hego-mendebaldeko Afrika alemaniarra (Namibia)
* Alemaniar Mendebaldeko Afrika (Kamerun · Neukamerun)
* Alemaniar Ginea Berria (Alemaniar Salomon Uharteak · Alemaniar Marshall Uharteak · Alemaniar Karolina Uharteak · Alemaniar Mariana Uharteak · Alemaniar Nauru · Alemaniar Palau)
* Alemaniar Samoa
* Kiautschou
* Tientsingo kontzesio-eremua

## Ikus gainera 
* Alemaniako historia

## Kanpo estekak 
* Alemaniar Inperioari buruzko orrialdea. Allempires.com
Primo de Rivera (argipena)

**Primo de Rivera** abizen bat da, Espainiako politikari eta militarren familia bati loturikoa:

* **Enrique Primo de Rivera** (1601-1727)
** **Pedro Patricio Primo de Rivera** (-1680) aurrekoaren semea
*** **Joaquín Primo de Rivera y Pérez de Acal** (1734 - 1800), Maracaiboko gobernadorea eta honakoen aita:
**** **Joaquín Primo de Rivera y Ortiz de Pinedo** (1786 - 1819, espainiar koronela, Espainiako Independentzia Gerran parte hartu zuen eta Andeetako Exerzitoan Txilen.)
**** **José Primo de Rivera y Ortiz de Pinedo** (1777 - 1853), espainiar militar eta senataria, eta honako hauen aita:
***** **Fernando Primo de Rivera y Sobremonte** (1831 - 1921), militarra eta politikaria
***** **Miguel Primo de Rivera y Sobremonte** (1826 - 1898) eta honakoen aita:
****** **Fernando Primo de Rivera y Orbaneja** (1879 - 1921), militarra
****** **Miguel Primo de Rivera y Orbaneja** (1870 - 1930), militarra, politikaria eta diktadore espainiarra. Honakoen aita:
******* **José Antonio Primo de Rivera y Sáenz de Heredia** (1903 - 1936), Espainiako Bigarren Errepublikako politikari espainiarra, Falange Españolaren sortzailea.
******* **Pilar Primo de Rivera y Sáenz de Heredia** (1907 - 1991), Falange Españolaren sortzailea. Bere Emakume Sekzioaren arduradun izan zen.
******* **Miguel Primo de Rivera y Sáenz de Heredia** (1904 - 1964), Nekazaritza Ministroa
******* **Fernando Primo de Rivera y Sáenz de Heredia** (1908 - 1936), honakoen gurasoa
******** **Miguel Primo de Rivera y Urquijo** (1934 - 2018), Jerez de la Fronterako alkatea (1965–1971)
********* **Rocío Primo de Rivera Oriol** (1967), kazetaria eta idazlea, eta aurrekoaren alaba.

Honakoek ere abizen bera dute:
* **Fernando de la Puente y Primo de Rivera**, espainiako erlijiosoa.
* **Parque Primo de Rivera** edo **Parke Handia**, Zaragozan.
* **Primo de Riveraren Dukerria**, Francisco Francok 1948an sorturikoa.

## Kanpo estekak
Galiziako Autonomia Polizia

**Galiziako Autonomia Polizia**, **Galiziako Autonomia Erkidegoari esleitutako Polizia Nazionalaren unitatea** edo **Galiziako Autonomia Polizia Unitatea** (ofizialki *Unidade Autónoma de Policía de Galicia*) Galiziako Xuntaren agindupean dagoen lurralde polizia da. Nahiz eta Xuntaren menpe egon, organikoki Espainiako Polizia Nazionalaren zati da eta ez da polizia autonomiko osoa Ertzaintza, Mossos d'Esquadra edo Foruzaingoa diren bezala. 1991 sortu zen eta 2007 urtean 500 agente zituen.

Komisaldegiak ditu Santiago Compostelakoan, A Coruñan, Vigon, Ourensen, Pontevedra eta Lugon.

## Funtzioak 
* Herri Segurtasuna
* Babesa
* Ikerketa
* Kudeakueta teknikoa eta langileria
* Komunitate polizia

## Komisaldegiak 
* Santiago de Compostela (egoitza nagusia)
* Coruña
* Lugo
* Ourense
* Pontevedra
* Vigo

## Polizia mailak 
* Komisario nagusia
* Komisarioa
* Inspektoreburua
* Inspektorea
* Inspektoreondokoa
* Ofiziala
* Agentea
## Erreferentziak 
* 

## Kanpo estekak 
* Galiziako Autonomia Poliziaren webgunea  

ezkerrera|thumb|250px|Poliziaren egoitza.
Bethesda

**Bethesda**, Biblian agertzen den Bethesdako urmaela izenekoan jatorria duena, hitzak honako adierak ditu:

## Kanada 
* Bethesda (Simcoe konderria)
* Bethesda (City of Prince Edward konderria)

## Erresuma Batua 
* Bethesda (Gales)

## Ameriketako Estatu Batuak 
* Bethesda (Maryland)
* Bethesda (Ipar Carolina)
* Bethesda (Ohio)
* Bethesda (Delaware)
Agota Kristof

**Agota Kristof**, , (Csikvánd, Hungaria, 1935eko urriaren 30a - Neuchatel Suitza, 2011ko uztailaren 27a) frantsesez idazten zuen hungariar idazlea izan zen. Koaderno Handia eleberriagatik frantsesezko europar saria jaso zuen, 2001ean Gotfried Keller saria irabazi zuen eta 2008an Europar Literaturaren Austriar saria eman zioten.

## Biografia 
Agota Kristof 1935eko uztailaren 30ean jaio zen. 21 urte zituela bere jaioterria utzi behar izan zuen, 1956ko Hungariar Iraultza Varsoviako Itunaren armadak zapaldu zuenean. Bere senarrarekin eta lau hilabeteko alabarekin egin zuen ihes Suitzako Neuchâtelera. Bost urtez fabrika batean lanean ibili ondoren, senarra eta lana utzi zituen. Frantsesa ikasten hasi zen, baita frantsesezko eleberriak idazten ere.
 
## Bibliografia 
Hastapenetan, poesia eta antzerkia landu zituen, baina eleberrigintzari esker hartu du izena Agota Kristofek. Bere trilogiari esker egin zen ospetsua. 1986an argitaratu zuen trilogiako lehen eleberria, *Koaderno Handia*; bi urte geroago argitaratu zen *La Preuve*; eta 1991an itxi zuen trilogia, *Le Troisième mensonge* liburuarekin. *Koaderno handia*-k sari ugari jaso ditu eta 30 hizkuntza baino gehiagotara itzuli izan da, baita euskarara ere.
Bere laugarren nobela *Atzo*1995ean argitaratu zuen. 2004an, ''L'analphabète* testu autobiografikoa argitaratu zuen.
Argitaratu zuen azken liburua *Berdin dio* izan zen 2005ean, Parisen.

### Antzerkia 
* *John et Joe* (1972).
* *La Clé de l'ascenseur* (1977).
* *Un rat qui passe* (1972).
* *L'Heure grise ou le dernier client* (1975)
* *Le monstre et autres pièces * (2007)

### Narratiba 
* 1986 *Le Grand Cahier* (*Koaderno handia*) (1997).
* 1988 *La Preuve*.
* 1992 *Le Troisième mensonge*.
* 1995 *Hier* (*Atzo*, (2003).
* 2004 *L’Analphabète*.
* 2005 *C'est égal* (*Berdin dio: narrazioak*).

### Euskaratuak 
Alberdania argitaletxeak egile honen lau liburu euskaraz argitaratu ditu.

* 1997: *Koaderno handia* (*Le Grand Cahier*), Eskarne Mujikak itzulia.
* 2020: *Analfabetoa idazle* (*L’Analphabète*), Eskarne Mujikak itzulia.

### Estiloa 
Agota Kristofen liburuek gai gogorrak lantzen dituzte; bakardadea, bortizkeria, gudak, heriotza. Gaiaren gogortasuna orekatzeko estilo irakurterraza erabiltzen du: esaldi lauak, apaindura gabeak, deskripziorik gabeak eta motzak dira, hau da, zuzenean mamira jotzen du. Leku eta pertsonaia askori ez die izenik ere jartzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *armiarma.eus'': Agota Kristof, euskarara ekarriak.
*  Agota Kristof-en ondarea Bibliothèque nationale suisse-n 
*  Item aldizkarian Agota Kristof-i buruzko artikulua 
*  1991ean RTS tebebistan egindako elkarrizketa
2010eko Wimbledon txapelketako Mahut-Isner partida

[thumb|200px|eskuinera|[John Isner.]]
[thumb|200px|eskuinera|[Nicolas Mahut.]]

2010eko Wimbledongo txapelketan, ekainaren 22a eta 24a artean, John Isner estatubatuar tenislariak eta Nicolas Mahut frantziar tenislariak elkarren artean tenisaren historiako partidarik luzeena jokatu zuten, bai denboraz (11 ordu eta 5 minutu) zein jokatutako joko kopuruaz ere (183). Azkenik, Isner 6–4, 3–6, 6–7(7), 7–6(3), 70–68 markagailuaz nagusitu zen.

Bi jokalariek jokatutako partida honetan teniseko errekor ugari hautsi zituzten.

## Partidaren xehetasunak 
Partida All England Lawn Tennis and Croquet Club kirol-elkarteko 18. pistan jokatu zen. Bosgarren setak 8 ordu eta 11 minutu iraun ditu, garai guztietako luzeena izan delarik. Izatez, set hau ordura arte jokatutako *partida* luzeena baino luzeagoa izan da.

Partida 2010eko ekainaren 22an hasi zen. Lau set igaro ondoren argi falta zela eta, hurrengo eguna arte atzeratu beharra izan zen. Behin Ekainaren 23an hasi eta gero, historia guztiko partidarik luzeena bilakatu zen. Egun horretan 14 *linespeople* delakoez osatutako bi talde eta 28 pilota-jasotzaileez osatutako lau talde partidan laguntzeko asmoz pistan atera eta sartuz jo eta ke ibili ziren.

Ekainaren 23ko 20:13etan partida bosgarren setean 59-59 markagailurekin zioan unean bigarrengo aldiz atzeratu zen. Partida hurrengo egunean berriz hasi zen, azkenean markagailua 70-68 gelditu zelarik.

## Partidaren estatistikak 
: *Wimbledongo webgune ofizialetik*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 2010eko Wimbledon txapelketako Mahut-Isner partidari buruzko orrialdea eta datuak. Berria egunkaria
Valdai muinoak

**Valdai muinoak** edo **Valdai goi ordokia** (; ) europar Errusiako ipar-mendebaldeko muinoaldea da. Muinoak, San Petersburgo eta Moskuren arteko bide-erdian, iparraldetik hegoaldera hedatzen dira, Novgorod, Tver, Pskov eta Smolenskeko oblastak zeharkatuz.

Muinoaldea Errusia Erdialdeko goi ordokiaren iparraldeko jarraipena da eta jatorri glaziarreko materialez (morrena eta bestelako hondakinez) estalirik dago. Muinoak oso higaturik daude eta gorena Vixni Volotxok da (346,9 m). Volga, Mendebaldeko Dvina, Lovat, Msta eta Dnieper ibaiek Valdain dute iturburua. Eskualde zingiratsua da eta aintzira ugari dago. Hiri nagusiak Valdai eta Ostaxkov dira.

## Kanpo estekak
Onddi dorrea

**Onddi Dorrea** Hernanin Orona igogailu enpresak eraikitako eraikina da. Luis Peña Gantxegi arkitekto gipuzkoarrak diseinatu zuen eta 1994an eraiki zen Orona enpresaren igogailuak probatzeko egitura moduan erabiltzeko.

Hasieran 86 metro izango bazituen ere, azkenean dorreak 71 metro eta 23 solairurekin eraiki zen. Egitura Urumea eta Leitzaran ibaien artean dago.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko eraikinik garaienen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Dorrearen argazkia.
Bill Kaulitz

**Bill Kaulitz** (Leipzig, Alemania, 1989ko irailaren 1a - ) *Tokio Hotel* taldeko abeslaria da, eta talde berean bere bikia dago Tom Kaulitz.

1989ko irailaren 1 jaio zen Bill, Leipzigen, Alemania. Billek zazpi urte zituen bakarrik bere abestiak asmatzen hasi zenean. Tokio Hotelen kanten gehiengoak idazten ditu. Bill txikiagoa da bere bizki Tom baino, hamar minutu bakarrik. Biki ia berdin-berdinak izan harren, haren itxurak desberdinak dira, baita estilo eta modan. Bill Kaulitzek aleman haur lehiaketan parte hartu zuen, *Kinder-star-search*, (artistak imitatzen dituzten leku bat, haurrekin imitatuta), haren Tom anaiarekin apustu bati esker, ''It's raining men'' bertsioa abestu zuen. Honek ate asko ireki zizkion.
Biki (argipena)

**Bikiak** haurdunaldi bakarrean jaiotako bi ume dira. Honakoa ere izan daiteke:

* Gihar-bikiak
* Mahuka-bikiak
* Dorre Bikiak (New York) eta Petronas dorre bikiak (Kuala Lumpur)
Burlatako Martingala

**Burlatako Martingala** da Burlatako inauteen izena. Hartan, **Aierbeko Lukas** atxilotu eta epaitu egin ohi dute. Ondoren, urkatu, eta sutan erretzen dute, eta, bien bitartean, oihu-zalaparta handia eta **Joasikeroen** dantzak izaten dira.

1988 urtetik hona egiten den Burlatako inauteriari ematen zaion izena.

Inauteri - astelehenean, ilunabarrean, Burlatako alde zaharreko giro lasaiak eztanda egiten du joasikeroen istilu eta iskanbilaz. Haiek, joasikeroak, panderetaz eta erratzaz armatuak dabiltza Lukas Aierbekoaren bila, ezkiltxo edo kanpaitxo txiki - txikiei eraginez, Lukas atxilotu eta herrian barna jendearen aurrean erakusteko asmoz. Honekin batera atxiloketa ospatu eta martingalaren dantza egingo dute panderetak joz eta herritar begiraleei erratzaz eraso eginez.

### Aierbeko Lukas 
Martingalaren pertsonaiarik nagusiena. Tolosarra jaiotzez, Atarrabian bizi izan zen, eta Burlatan sorginkeri batzuk egin omen zituen. Izpiritu gaiztoak kanporatzeaz gain, sendagile ere ba omen zen.

Inauteri astelehen ilunabarrean gure herriko alde zaharrean Joasikeroen zalapartak somatzen dira. Aierbeko Lukas arrapatu eta atxilotu dute. Martingala ospatzen ari dira, dantza eta pandero musika doa herritik barna. Ikusmina duen guziak ertzkadaren bat ere jasoko du. Astearte gauean, **Zorrotzek**, **Aierbeko Lukas** epaituko dute, **Muxinarien** negarrak entzun ahal izango ditugu **Joasikeroen** oihuekin batera:

**Aierbeko Lukas!
Akerburu, txakurburu!!
Aierbeko Lukas, sorgiña!
Akerburu, txakurburu!!
Zuregan dugu grina!
Sutara, sutara!!**

Segidan, Aierbeko Lukas urkatu eta erre eginen dute, **muxinarien** negarrak **Joasikeroen** dantzaren artean.

### Muxinariak 
Aierbeko Lukas laguntzen duten beltzez jantziriko emakumeak dira, negar batean pasatzen dute ibilaldi guzia.

### Zorrotzak 
Lukas de Aierbe preso daramaten epaileak dira, bigarren egunean hauek epaituko dute Lukas.

### Joasikeroak 
Martingalan doan jende guziari deritzo koloredun jantzia, erratza tipia, pandereta, lastozko txanoa eta ezkiltto edo kanpanila batzuk daramazkite. Ezkittoak eramateren arrazoia hauxe da Burlatarron ezizena izan den "campaneros" horrekin usadioa lotzea.

### Joasikeroz nola jantzi 
Jantzia honelakoa da: kolorez beteriko tunika bat (formak ez du axolik). Tunikaren gainean edozein gauza eraman ahal da: zapiak, zintak, larruak... Edozein modutako lastozko kapela eta, bertan jarrita, oilo edo faisai lumak. Aurpegia estaliko da mozorro batez, kapeletik zintzilikaturiko zintez, margoez, eta abarrez. Esku batean pandereta eramango da edo antzekorik (lapiko baten estalkia, sartaia...etb) eta bestean makila mozturiko erratza (eskobatxo batez edo adaska xorta batez ordezkatu ahal da). Pandereta erratzaz jotzen da erritmikoki, musikaren arabera, horregatik erratza erabilgarria izango da. Bestalde, KANPAITXOen erabilera nabarmendu nahi dugu (ez zintzarriak, ez eta kaskabiloak ere). Gerrian, bularrean, hanketan edo kapelean eramango dira... Honen arrazoia da Burlatarrok kanpanjoleak izengoitiaz ezagunak garela eta elementu jator eta atsegin hau sartzeko modua eta beronek iraun dezan laguntzeko modua dela.

## Kanpo estekak
Orbea

**Orbea** bizikletak ekoizten dituen kooperatiba bat da. Hasiera batean Gipuzkoako Eibar udalerriko Urkizu auzoan kokatzen zen, baina gaur egun Bizkaiko Mallabia udalerrian dago. Jatorriz errifle eta pistolak ekoizten jarduten zuen, baina behin Espainiako Gerra Zibila amaitu ondoren sektorez aldatu eta bizikletak ekoizteari ekin zion.

## Historia 
1840ko hamarkadan, Juan Manuel, Mateo, Casimiro eta Petra Orbea anai-arrebek Eibarren errebolber eta pistolak ekoizten zituen "Orbea Hermanos" lantegia sortu zuten. Handik hamar urtera jada Eibarko lantegirik garrantzitsuena zen. Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren, bizikletak egiteari ekin zion Orbeak.

Urte onak ezagutu zituen, baina ibilgailu motordunak agertzearekin batera salmentak makaldu ziren. 1969an, kiebra jotzear, kooperatiba sortu zuten langileek eta Mondragon taldean sartu zen 1971n.

1975an, egoitza nagusia Eibartik atera eta Mallabiara eraman zuten. XX. mendearen amaieran, krisialdi bat sufritu eta gero, enpresaren jabetza aldatu zen, urte horretatik aurrera enpresa elkarte kooperatiboa izatera igaro zen.

1998an, nazioarteko estrategia berria hastea erabaki zuten. Ordura arte, estatu mailan baino ez zuten ekoizten, Frantziako Hegoalderako egindako esportazio bakar batzuk izan ezik. Momentu horretatik aurrera, Orbeak izan duen hazkundea oso handia izan da. Enpresak, mundu osoan, Europan bereziki, filial asko sortu ditu: Estatu Batuetan, Frantzian, Italian, Erresuma Batuan, Belgikan, Alemanian, Australian eta Portugalen.

2007. urtean, Orbeak, Orca izeneko neoprenoak egiten zituen enpresa zeelandaberritarraren eskubide distributiboak bereganau zituen.

## Txirrindularitza taldea 
Txirrindularitzaren historiako kirolari onenekin lehiaketetan izan duen presentziagatik bereizi da Orbea. 2008ko Pekingo Joko Olinpikoetan hiru domina lortu zituen: Samuel Sánchezek, Euskaltel-Euskadiko txirrindulari ohiak, urrezko domina lortu zuen, eta Julien Absalonek eta Jean-Christophe Péraudek zilarrezko eta urrezko domina sortu zuten mendiko mailan.

## Iruditegia 

Irudi:Rennrad-03.jpg|Orbea Orca
Irudi:Orbea Lobular.JPG|Orbea Lobular
Irudi:Orbea furia 001.jpg|Orbea Furia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* BH
* G.A.C.

## Kanpo estekak 
* Orbea kooperatibako webgunea
Martín Gervasoni

**Martín Gervasoni** (1969, Rosario, Argentina) argentinar aktore eta gidoigilea da. Euskal Herrian ETB 2 kateko *Mi querido Klikowsky* telesaileko Saúl Klikowsky pertsonaia antzezteagatik ezaguna da.

## Ibilbidea 
### Telesailak 
* 2009an *Los Exitosos Pells*, Sergio [Espainia]
* 2008an *Cazadores de hombres* [Espainia]
* 2008an *Lalola*, Horacio [Espainia]
* 2008an *Aída*, Pazen txuloa [Espainia]
* 2005-2008: *Mi querido Klikowsky*, Saúl Klikowsky [Euskal Herria]
* 2004: *Los 80*, El Argentino
* 2001: *La Cajita Social Show*, El Rosarino [Argentina]
* 2000: *Fugitivos*, El Cazador Martin [Argentina]
* 2001: *Imitaciones Peligrosas*, Joven Humorista [Argentina]

### Antzerkia 
* 2006-2007: *Bang Bang y somos historia*, Tito Kundalini [gidoigileetako bat, zuzendaria eta aktorea]
* 2003-2005: *Locos de contento*, Roman
* 2002: *Venecia*
* 2002: *Memoria y olvido*

### Zinema 
* 2006: Horacio Muschietti zuzendariaren *Mi fiesta de casamiento*