Maria Elisa Belpaire

**Maria Elisa Belpaire** (Anberes, 1853ko urtarrilaren 31 - Anberes, 1948ko ekainaren 9a) idazle, ekintzaile, filantropo eta pedagogo flandiarra izan zen. «Mugimendu Flandiarraren ama» esaten zioten. Neska katolikoen hezkuntza bultzatzeko lan egin zuen: Anbereseko Belpaire Institutua eta Katholieke Vlaamse Hogeschool ikastetxea sortu zituen. Leopoldo II.aren Ordenako Zaldun izendatu zuten eta 'honoris causa' doktoretza jaso zuen Lovainako Unibertsitate Katolikoan.

## Biografia 
Anberesen jaio zen. Aita Alphonse Belpaire poeta eta ingeniaria zuen, eta ama, Betsy Teichman. Lisak hilabete gutxi zituela, aita hil egin zen; horregatik, umea amaren aldeko aitonaren, Jan Teichmann Anberesko probintziako gobernadorearen, etxean hazi zen. Irakasle pribatuek hezia, hainbat hizkuntza ikasi zituen, alemana, ingelesa, nederlandera, frantsesa eta daniera barne.

Hasieran, Hilda Ram ezizena erabilita, beste egile batzuekin kolaboratu zuen, adibidez, Herman Schaepman-ekin *Uit het* *leven* liburuan eta Mathilde Rambu-rekin. Aurrerago, bere kabuz jarraitu zuen bere ibilbide literarioa, zenbait poema, eleberri eta saiakera idatziz. 1899an, Constance Teichmann elkartea sortu zuen, flandrieraren —nederlanderaren Flandriako aldaera— erabilera eta aldaera bereko literatura sustatzeko.
[thumb|[Anberes|Anberesko Belper Institutua.]]
1902an, Belper Institutua sortu zuen, Flandriako neskei hezkuntza duina eskaintzea helburu zuen ikastetxea, eta haren eraikuntza finantzatu zuen.

Lehen Mundu Gerran, De Panne hiriko *Villa Swiss Cottage-n* hartu zuen ostatu. Han, ofizial frantsesen agindupean zeuden soldadu flandriarren eskubideak defendatu zituen. «The Belgian Standard»,Yserreko Fronteko soldaduen egunkaria,  sortu zuen eta hainbat erakusketa antolatu zituen. Elkartearen helburua emakumeen garapen material, intelektual eta morala sustatzea zen. Izena Elisaren inspirazio filantropikoa izan zen izeba Constance Teichmann-en omenez jarri zioten elkarteari. Belpairek, gainera, biografia bat eskaini zion izebari.

Belpaireri «Flandriako Mugimenduaren Ama» deitu zioten,  haren aldeko ekimen asko babestu eta finantzatu zituelako. Gerraren ondoren, Maria-Elisabeth Belpaire ez zen hain presente egon bizitza publikoan. Artisten ongizateaz arduratuta, *Fraternelle Beethoven* sortzen lagundu zuen. 1943an, *Le Dernier des Artistes* elkartea sortu zuen.

Leopoldo II.aren Ordenako Zaldun izendatu zuten bere zerbitzuengatik, eta horrez gain, Lovainako Unibertsitate Katolikoko 'honoris causa' doktoretza jaso zuen. Bere jaioterrian, Anberesen, hil zen 95 urte zituela.

## Lanak 
* *Uit het leven* (Bizitzaz), poemak, Schaepman doktorearekin, 1887
* *Herfstrozen* (Udazkeneko arrosak), 1887
* *Uit het leven* (Bizitzaz), 1887 Wonderland (1894–1899) En wonderland (1894–1908)
* *Un gran liefderoz. Uit de legende der zoete Heilige Elizabeth* (Amodiozko arrosak. Santa Isabel eztiaren kondairatik), in: Dietsche Warande. 1892
* *Wonderland*, fairytal (Hilda Ram, Felix Timmermans eta Louise Duykersekin batera), 5 atal, 1894–1899
* *Levensleugen* en levenswaarheid (Bizitzako gezurrak eta egiak), 1900
* *De uiterste dag* (Azken eguna), 1902
* Het landleven in de letterkunde der XIXde *eeuw* (Bizitza landa inguruan XIX. mendeko literaturan), 1902
* *Vrouweninvloed* (Emakumeen eragina), 1903
* *Christen Ideaal* (Kristau eredua), 1904
* *Kunst en levensbeelden* (Artea eta bizitzako irudiak) (van Jörgensen), 1906
* *Levenswaardigheid* (Bizi-kalitatea)
* *De vier wondere jaren* (Lau urte zoragarriak), 1920
* *August Cuppens. Zes en twintig jaar Vlaamsche vriendschap* (Hogeita sei urteko adiskidetasun flandiarra), 1924
* *De families Teichmann* en Belpaire, (Teichmann eta Belpaire familiak) 3 parte, 1925–1934
* *Charles Dickens*, 1929
* Beethoven: een kunst- en levensbeeld (Beethoven: artearen eta bizitzaren irudia), 1933
* ''Gestalten in 't verleden* (Irudiak iraganean), 1947

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* B. ROOSE, *De wijze vrouw van Vlaanderen*. *Het leven van Maria-Elisabeth Belpaire [Flandriako emakume jakintsua*. Maria-Elisabeth Belpairen bizitza], 1948.
* Jan PERYN, *Maria Elisa Belpaire*, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, Deel II, Brusela, 1966.
* H SCHROOTEN, *De sociale en politieke actie van Hob*. Belpaire tijdens de Eerste wereldoorlog [Anderearen ekintza sozial eta politikoa. Belpaire Lehen Mundu Gerran], 1977.
* Ria CHRISTENS, *Maria Belpaire*, in: Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging, Tielt, 1998.
* Aline DEREERE, Helga Van BEECK, Marie Elisabeth Belpaire (1853-1948). *Facetten van een levenswerk [Bizitza baten lanaren alderdiak]*, Maria-Elisabeth Belpaire Fundazioa, Anberes, 2002.
* Geraldine REYMENANTS, *Marie Elisabeth Belpaire*. Gender en macht in het literaire veld 1900-1940 [Generoa eta boterea literatur eremuan, 1900-1940], KADOC-studies 35, Leuven University Press, 2013.
* Jan ROBERT, *Goed gezelschap?* *Marie-Elisabeth Belpaire en J. B Priestley [Lagun onak? Marie-Elisabeth Belpaire eta J. B. Priestley]*, in Zuurvrij: Letternhuisen mezuak, 2015eko abendua.
* Helga VAN BEECK, Rita VANDERHEYDEN, Karl SCHEERLINCK, *Marie-Elisabeth Belpaire - Een vrouw met impact [Maria-Elisabeth Belpaire - Eragina izan zuen emakumea]'', Academia Press, Anberes, 2019.

## Kanpo estekak 
* (Neerlanderaz) Biografia, lanak eta testuak. Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren - dbnl