open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andoni López

**Andoni López Saratxo** (Barakaldo, Bizkaia, 1996ko apirilaren 5a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Ezker atzelari moduan aritzen da. Athletic eta Danok Baten harrobietan hezia, 2018an egin zuen debuta lehen mailan lehen talde zurigorriarekin Gironako Montilivi zelaian. 2025eko udan Ponferradinarekin berritu zuen kontratua bere hirugarren denboraldia betezteko talde gaztelarrarekin Lehen Federazioan.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
A Nosa Terra (1907)

***A Nosa Terra*** () Solidaridad Gallega galiziar erakunde erregionalistaren argitalpen bat izan zen. 1907ko abuztuaren 4an A Coruña hirian Revista Gallega aldizkariaren ondorengo gisa argitaratzen hasi zen, eta azken alea 1908an argitaratu zuen. Denera 108 ale argitaratu zituzten. Rodrigo Sanz, Manuel Murguía, Manuel Lugrís Freire eta Florencio Vaamonderen ekimenez argitaratu zen. Eladio Rodríguez González ere kolaboratzaile gisa jardun zuen.

## Ikus, gainera 
* *Revista Gallega*

## Kanpo estekak
Aure (Norvegia)

**Aure** Norvegiako udalerria da. Møre og Romsdal konderrian kokatua dago. 644.18 km² ditu eta  biztanle ditu.

## Mugakideak 
Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak
Alkoholiko Anonimoak

**Alkoholiko Anonimoak** (**AA** siglak) jendeari alkoholismotik ateratzeko laguntzeko nazioarteko mugimendua da. Alcoholics Anonymus Ameriketako Estatu Batuetako Akron (Ohio) hirian sortu zen, sortzaileak William Griffith Wilson eta Bob Smith izanik, biek alkoholarekin arazoak zituzten pertsonak. Ideologikoki fondo kristau baldin badu kristauak ez diren pertsonak ere onartzen dituzte. Politikatik at dago.

## Antolamendua 
Gizonen eta emakumeen komunitateetan antolatzen dira; nahikoa da bi alkoholiko biltzea komunitate bat sortzeko. Taldean esperientziak eta bizipenak publikoki elkar trukatzen dituzte horrela elkarri laguntza emanez. Bilera horiek irekiak edo itxiak izan daitezke, azken hauek alholzaleentzak bakarrik. Taldekidea izateko alkohola uzteko gogoa izatea eskatzen da. Mugimendua munduaren zerbitzurako 36 hastapenetan oinarritzen da: 12 urrats, 12 tradizio eta 12 kontzeptu. Elkarteen estatutuetan, bestetik, mugimenduaren independentzia aldarrikatzen da; horregatik, ezin dute ez dirulaguntzarik, ezta ere emaitzik jaso. Iturri ekonomiko bakarra taldeen partaideek egiten dituzten ekarpenak dira. Gaur egun munduan 116.000 elkarte ditu eta gutxienez bi milioi pertsoek alkohola baztertzea lortu dute. Herrialde askok, Bulego Orokor baten bidez, estatu mailako zerbitzua dute; estatu bakoitzeko erakundea autonomoa da.

## Euskal Herriko taldeak 
Lurralde guztietan talde asko daude. Hauek dira helbide nagusiak:
* Araban: O.C.S. 18.zonaldea. 776.postakutxatila 01080 Vitoria-Gasteiz. Telefonoa: 945250417
* Gipuzkoan: O.C.S. 3.zonaldea. Zumalakarregi kalea 7. 20400 Tolosa. Telefonoa: 629 141 874
* Bizkaian: O.C.S. 16.zonaldea. 772.postakutxatila. 48080 Bilbo. Telefonoa: 944 150 751
* Nafarroan: O.C.S. 17.zonaldea. 6.postakutxatila. 31080 Iruñea. Telefonoa: 948 241 010 / 609 478 341
* Lapurdin:
** Kanbon: Assantza kalea. 64250 Kanbo. Telefonoa: 06 98 52 42 39
** Baionan: Ursuya ibilbidea 28. 64100 Baiona. Telefonoa (larrialdietarako): 0 820 200 257 (from outside France : + 33 820 200 257)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Al Anon

## Kanpo estekak 
* https://web.archive.org/web/20190918073817/http://www.ikasbil.eus/web/ikasbil/dokutekako-fitxa?p_p_id=56_INSTANCE_fLB1&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=1&articleId=239768&groupId=10138
* http://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20160718/alkoholiko-anonimoak
* :http://www.aa.org/pages/en_US.
* : Alcohólicos Anónimos de Espainiako Alcohólicos Anónimos elkartea.]
* : Frantziako Alcooliques Anonymous.
Salvatore Schillaci

**Salvatore Schillaci**, ezizenez ***Toto***, (Palermo, 1964ko abenduaren 1a - *ibidem*, 2024ko irailaren 18a) Italiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Daniele Massaro

**Daniele Massaro** (1961eko maiatzaren 23a - ) Italiako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Plaça Catalunyako geltokia

**Plaça Catalunya** (Kataluniako Aldirietan) edo **Catalunya** (Bartzelonako metroan) Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirietako geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian kokatuta dago.

Geltokia 1931en inauguratu zen.

## Historia 
Gaur egun Kataluniako plaza dagoen tokian, 1863an Bartzelona eta Sarrià lotzen dituen burdinbidearen geltoki terminala eraiki zen. Trenbide hau Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunyaren hasiera suposatu zuen. Garai horretan hiriko harresiak oraindik ez ziren eraitsi, eta oraindik ez zen Kataluniako plaza esistitzen.

1924an Bartzelonako metroa inauguratu zen, gaur egungo linea geltokian geldialdia egiten hasi zuela.

1926an Bartzelonako Zeharkako Trenbide Metropolitarra inauguratu zen, eta gaur egun Bartzelonako metroaren linea Catalunya geltokian geldialdia egiten hasi zuen.

1928an geltokiak behin-behineko itxiera jasan zuen, geltokia eta Arc de Triomfeko geltokiaren arteko tunela eraikitzeko.

1929an Bartzelona-Sarrià trenbidea lurperatu zen Balmes kalean zehar, eta horrekin batera Plaça Catalunya lurpeko geltoki berria inauguratu zen.

1933an iberiar zabaleradun trenbidea Plaça Catalunya lurpeko geltokira heldu ziren, Ripoll eta Manresako lineak Bartzelonako erdialdera luzatuz. Ordura arte linea horiek Barcelona Nord geltokia zuten geltoki-buru.

1971 eta 1972a bitartean Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles enpresak Bartzelonako hiri-erdialdean zituen trenbideak lurperatu zituen, eta Bartzelona-Sants geltokia eta Plaça Catalunya artean lurpeko trenbidea eraiki zuen, Metroaren linearen geltokiaren parean trenbideak kokatuz. Hala, nasa zentraleko zerbitzuak Kataluniako Aldirientzat ziren, eta alboko nasak, aldiz, metroarentzat. Lan hauen ondoren Kataluniako Aldirien sarea sortu zen, eta geltokia aldageltoki bihurtu zen, metro, aldiriko tren, eskualdeko tren eta autobus artekoa.

1983an eta 1992an Sants eta Plaça Catalunya arteko tunela berritu zen.

## Sarbideak 
* Plaça Catalunya (plazaren erdialdetik)
* Passeig de Gràcia
* Ronda Sant Pere (eta FGCren arteko lotunea)
* Carrer Pelai
* La Rambla (FGCrekin lotunea)
* eta Rodalies arteko lotunea
* Ronda Universitat
* Rambla Catalunya (Rodalieserekin lotunea)
* Carrer Balmes (metro eta Rodalieserekin lotunea)
* Carrer Bergara

## Mapa 
erdian|frameless|567x567px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Transports Metropolitans de Barcelona
* Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya
Ivica Vastić

**Ivica Vastić** (1969ko irailaren 29a - ) Austriako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Gżira

**Gżira** Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera  km2 da eta 2005eko erroldaren arabera,  biztanle zituen.

## Herri senidetuak 
Honako udalerri honekin dago senidetua:

* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seydou Doumbia

**Seydou Alan Doumbia** (1987ko abenduaren 31 - ) Boli Kostako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Plaça Espanyako geltokia

**Plaça Espanya** (Kataluniako Aldirietan) edo **Espanya** (Bartzelonako metroan) Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirien geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sants-Montjuïc barrutian dago.

Geltokia 1926n inauguratu zen.
Gojko Kačar

**Gojko Kačar** (; 1987ko urtarrilaren 26a - ) Serbiako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Koisan hizkuntzak

**Koisan hizkuntzak** (baita *Khoesan* edo *Khoesaan*) Hegoafrikako hotentoteen, sanen eta beste zenbait herriren hizkuntza multzoa dira. Bantu ez diren herriek erabiltzen dituzte hizkuntza horiek hiru taldetan banatzen dira: Iparraldekoak, Erdialdekoak eta Hegoaldekoak. Pertsona talde txikiak erabilitako hizkuntza hauen ezaugarri nagusia klik hotsak dira. Taldeko hizkuntza guztiak tonalak dira.

## Hizkuntza-familiak 
thumb|Koisan hizkuntzen harremana, populazio hiztunen harreman genetikoen  zuhaitz genealogikoen bidez irudikatua. Zuzen jarraiek frogaturiko harreman sendoak adierazten dituzte, zuzen marratu lodiek hipotesiak iruditzen dituzte eta zuzen marratu finek bazterturiko harreman-proposamenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leka (Norvegia)

**Leka** Norvegiako udalerria da. Nord-Trøndelag konderrian kokatua dago. 110.24 km² ditu eta  biztanle ditu.

## Mugakideak 
Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak
Michael Baur

**Michael Baur** (1969ko apirilaren 16a - ) Austriar futbolari ohi eta futbol entrenatzailea da. Jokalaria zenean erdilari bezala aritzen zen. Gaur egun VfB Admira Wacker Mödling taldeko bigarren entrenatzailea da.

Michael Baurrek Austriako futbol selekzio nazionalean 40 aldiz jokatu zuen eta 5 gol sartu 1990etik 2002ra bitarte.

## Kirol ibilbidea 
### Jokalari bezala 
### Entrenatzaile bezala 
## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
¿Bilbao?

***¿Bilbao?*** Policarpo Fernández Azkoagak 1960an zuzendutako dokumental laburra da, Bilbo inguruko txabola-auzoei buruzkoa.
## Sinopsia 
1950eko hamarkadaren amaieran, Bilbo milaka langile erakartzen zituen hiri industriala izan zen. Etxebizitzen eskasia eta prezioa zela, langile etorkin hauek hiria setiatzen zuten txabola-auzoetan etxe bat eraiki behar izaten zuten. Zuzendariak Eumig alemaniar kamera bat hartu eta auzo berri hauek grabatu zituen.

Hasieran leku ezagunak (Kale Nagusia edo Casilda Iturrizar parkea) erakusten du, gero "ezezaguna": Errekalde, Banderas, Uretamendi, Cabras, Artxandako funikularraren ingurumariak, Urizar dorretxea, Olabeaga, Iturrigorri edo Abandoibarra) auzoak erakusten ditu, aldeak nabarmentzeko.

*¿Bilbao?* dokumentalak bere garaiko tabu bat salatu zuen.

## Filmaren berreskuratzea 
Bere balio historiko zela eta, 2007an Euskadiko Filmategiak eta Bizkaiko Foru Aldundiak dokumentala berreskuratu eta zaharberritu zuen. Gainera, emanaldiak errazteko, Super 8n, zuri beltzez eta soinu barik grabatutako metrajea 35&nbsp;mm-ra pasa zuten. Urte hartako ZINEBI jaialdia ireki zuen Arriaga antzokian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gilles Binchois

**Gilles Binchois** (Mons, ziur aski, 1400 aldean - Soignies, 1460ko irailaren 20a), **Gilles de Binche** edo **Gilles de Bins** ere deitua, herbeheretar musikagilea izan zen, Burgundiar eskolako garrantzitsuenetakoa, eliz musika eta kantu profanoak ondu zituena.

## Erreferentziak
FK Mladá Boleslav

**FK Mladá Boleslav** Txekiar Errepublikako futbol taldea da Mladá Boleslav hirikoa. Bi aldiz irabazi du Txekiako Kopa.

## Historia 
1902an sortu bazen ere talde apala izan da historian zehar.

1993an Txekiar Errepublikako liga abiatu zenean 3. mailan kokatu zuten eta 1995ean laugarren mailara jeitsi zen. 1997tik aurrera mailaz maila igoz joan zen eta 2004an bigarren mailako txapeldun bihurtu eta lehen mailarako jauzia burutu zuen. Berehala lortu zituen emaitza onak, 2006ko bigarren postua eta 2007ako hirugarrena.

Tituluak ordea Kopa txapelketan lortu ditu, hiru final jokatu eta bitan garaile izan baita.

Europan ere ibili izan da, UEFA Europa leaguen hain zuzen ere eta birritan lortu du multzokako fasera iristea, 2006-07 eta 2007-08 denboraldietan hain zuzen ere. Paris Saint-Germain, Villarreal edo Fiorentina bezalako taldeen aurka jokatu ahal izan du, azken honi italian bertan irabazi ere bai (1-2).

## Palmaresa 
### Txekiar Errepublikan: 2 
* Liga (0): bigarrena 2006an.
* Kopa (2): 2011, 2016.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Bilbao (filma)

***Bilbao*** () 1978ko Juan José Bigas Luna kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Urte hartako Canneseko Zinemaldian eman zuten.

## Argumentua 
Leo (Ángel Jovè) izeneko psikopatak Bilbao (Isabel Pisano), izeneko emagalduaz maitemindu eta neska bereganatzeko bahituko du.

## Aktoreak 
* Ángel Jovè: Leo
* Isabel Pisano: Bilbao
* Francisco Falcon: txuloa
* Maria Martin: Maria

## Ikus, gainera
* Kataluniako zinema

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDbko fitxa irakurgai
Bilbo efektua

thumb|Guggenheim museoaren ikuspegia

**Bilbo efektua** edo **Guggenheim efektua** krisialdiaren ostean hiria garatu eta indartu duen fenomenoaren izena da.

1980ko hamarkadan abiatutako hiriaren erreformatzeak, itsasadarraren errestauratzaearekin abiatuta, eta Euskalduna ontziolaren itxierarekin bultzatuta, "Bilbo efektua" eragin zuen eta garai bateko industriagunea egun turismora eskaintzen da, hiriaren ikur den Guggenheim Bilbao Museoa harribitxi duela.

Honek era guztietako ondorioak izan ditu hirian: ekonomia iturri berriak baina baita erdiguneko gentrifikazioa edo auzoen arteko ezberdintasuna handitzea ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
SC Tavriya Simferopol

**SC Tavriya Simferopol** (ukraineraz Спортивний клуб «Таврія») Krimeako Simferopol hiriko futbol talde profesionala da. Ukrainako Liga eta Kopa bana lortu ditu. 2015an birsortu eta Ukrainako Kherson hirian jokatuko duela iragarri zen.

## Historia 
### Sorrera 
Taldea 1958an sortu zen *Avanhard Simferopol* izenarekin. Sobietar aroan lortu zuen emaitzarik onena 1980ko bigarren mailako txapelketa izan zen. Hurrengo urtea Sobietar Batasuneko liga gorenean egin zuen baina ez zuen maila mantentzerik lortu.

### Ukraniako garaia 
Ukrainako ligak hastearekin batera lehenengo txapelduna izan zen, 1992an. 1994an Kopako finala jokatu zuen baina penalti jaurtiketetan galdu zuen.

2010an Kopa irabazi zuen luzapenean Metalurh Donetsk 3-2 garaituta. 2014 artean denboraldi guztiak lehen mailan egindako talde bakanetakoa zen, baina Errusiak Krimea okupatu zuenean taldea desegin egin zen. Taldekide batzuek *FC TSK Simferopol* taldea eratu zuten et Errusiako liga sisteman sartu ziren.

2015eko ekainean Ukrainako Futbol Federazioak taldea birsortzeko asmoa azaldu du, krimearekiko mugan dagoen Kherson hiri ukrainarrean egoitza izango duena.

## Palmaresa 
### Ukrainan: 0 
* Ukrainako Liga (1): 1992.
* Ukrainako Kopa (1): 2010.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Tonalitate

**Tonalitate** izan daiteke:

* **Tonalitate**, tonikaren eskala diatonikoaren soinuek eta graduen arteko erlazio hierarkikoek osatzen duten multzoa;
* **Tonalitate**, kolore baten tonua;
* **Tonalitate** edo intonazio, fonema edo silaba baino handiagoak diren unitateei dagokien laringe-tonuaren aldaketa-multzoa.

## Erreferentziak
Caja Mágica

**Caja Mágica** (euskaraz *Kaxa Magikoa*) Espainiako Madril hiriburuan dagoen erabilera anitzeko kirol pabilioi bat da. Bertan, urtero Madrilgo Mastersa ospatu ohi da.

## Kokalekua 
Usera barrutiko San Fermín auzoan dago, Manzanares ibaiaren ertzean.

## Eraikina 
2009an inauguratu zen eta Dominique Perrault frantziar arkitektoak diseinatu zuen.

Fitxategi:Caja_Mágica_exterior.jpg|Kanpoaldea.

## Ikus gainera 
* Madrilgo Mastersa

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Tonalitate (musika)

thumb|Kadentzia perfektua mi maiorrean.

**Tonalitate** tonika izeneko nota nagusi baten inguruan musika lan bat egituratzeko sistema. Oro har, erdigune den tonu nagusi batera aldizka itzultzen den mendebaleko eta mendebalekoa ez den edozein musikak tonalitatean hartzen du oinarria. Zehatzago, 1650-1900. urteetan mendebaleko musika gehienean nagusitu zen nota, akorde eta tonuen arteko harreman sistema. Batzuetan, tonalitate maior edo minor deitzen zaio sistema honi, doinuak eta akordeak egin ahal izateko maior edo minor eskalako notak erabiltzen dituelako (hots, eskala diatonikoak bost tonu oso eta bi tonuerdi dituztenak), eta nota laguntzaileak edo kromatikoak. Tonu bereko noten edo akordeen artean harreman sendo eta ahulak daude tonikari eta tonika horren gainean egindako akordeari dagokienez. Tonu harremanetan oinarritzen den sistema honek tentsioak sor ditzake edo erabaki daiteke tonikatik aldendu edo tonikara hurbidu ahala.

Tonuaren nolakotasun berezia, edo tonu jakin batean idatzita dagoen musika zati batena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ocharcoaga (film laburra)

***Ocharcoaga*** Jordi Grau kataluniar zuzendariak 1961ean zuzendutako dokumental laburra da, Otxarkoagako txabolismoaren amaierari buruzkoa.

## Aurrekariak 
1950eko hamarkadaren amaieran, Bilbo milaka langile erakartzen zituen hiri industriala izan zen. Etxebizitzen eskasia eta prezioa zela, langile etorkin hauek hiria setiatzen zuten txabola-auzoetan etxe bat eraiki behar izaten zuten.

1958an egindako bisita batean, Franco jeneralak, garaiko hedabideen esanetan, ez zuen gustuko auzo hauek eta txabolistentzat etxebizitzak eraikitzeko agindua eman zion. Hori zela eta, Etxebizitza Ministerioak Otxarkoaga eraikitzeari ekin eta 1960an txabolak eraitsi zituen. Francori lanaren emaitza erakusteko asmotan, Ministerioak Jordi Grau zuzendariari dokumental txiki bat egitea enkargatu zion. Honek José Luis Guarner eta Jesús Yagüeren lankidetza izan zuen.

## Sinopsia 
Filmean txabolisten bizitza eta auzoaren eraikitzea agertzen da: etxebizitzen eskura ematea eta auzo berriaren aurrerapenak: txorrotako ura, eskolak, dendak...

## Berreskuratzea 
Francok ez zuen filma gustukoa izan eta ez zuten NO-DOn eman. Grauk lana berregin behar izan zuen eta filma galdu zen.

Bere balio historiko zela eta, 2008an Euskadiko Filmategiak dokumentala berreskuratu eta zaharberritu zuen. Urte hartako azaroaren 21ean ZINEBI jaialdia ireki zuen Arriaga antzokian eta hilaren 25 eta 26an bertoko Auzo Etxean erakutsi zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madrid Arena

**Madrid Arena** Espainiako Madril hiriburuan dagoen erabilera anitzeko kirol pabiloi bat da.

## Kokalekua 
Casa de Campo eremuan dago.

## Eraikina 
2004an aurrez zegoen Rockódromo izeneko eraikina oinarritzat hartuz eraiki zen.

## 2012ko istripua 
2012ko azaroaren 1eko gauean, Halloween makrofesta batean ospatutako musika elektroniko kontzertuan zehar, goizeko 3:30ak aldera, 5 neska hil ziren, zoritxarrezko gertakari honetan eraikinaren edukieraren gaitasunaren araberako gehiegizko jendetza eta horri aurre egiteko segurtasun neurri eskasia jazo ziren.

Fitxategi:Exterior_tocada24oct03-f.vidrio-miguel_de_guzman.jpg|Gauez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Madrid Arena. Madrilgo Udal webgunea
Vistalegre jauregia

**Vistalegre Arena jauregia** Espainiako Madril hiriburuan dagoen erabilera anitzeko kirol pabilioi bat da.

## Kokalekua 
Carabanchel barrutiko Vista Alegre auzoan dago..

## Eraikina 
2001ean inauguratu zen, aurrez bertan zegoen "La Chata" zeritzon Carabancheleko zezen plaza ordezkatuz.

Fitxategi:Plaza de toros cubierta de Vista Alegre (151295550).jpg|Urrutira.
Fitxategi:Madrid - Carabanchel - Palacio de Vistalegre 5.JPG|Sarrera nagusia.
Fitxategi:Real Madrid - Maccabi Tel Aviv (2008-2009) 2.JPG|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Wegbune ofiziala
Fusa

**Fusa** honakoa izan daiteke:
* Fusa (musika), musika notazioan erabiltzen den soinu ikurra.
* Fusa (Norvegia), Norvegiako udalerria.
Marsa

**Marsa** Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera  km2 da eta 2005eko erroldaren arabera,  biztanle zituen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sund (Norvegia)

**Sund** Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 99.69 km² ditu eta  biztanle ditu.

## Mugakideak 
Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak
Astrainen balsa

**Astrainen balsa** (gaztelaniaz *Vals de Astráin*) Miguel Astrain iruindar musikagileak konposatutako bals doinu bat da.

Urtero Iruñeko Sanferminetan Riau-riau ekitaldian *La Pamplonesa* bandak jo eta bertaratutako jendeak abestu ohi du. Horretaz gain, urtean zehar Nafarroa eta bereziki Iruñeako jai giroko ekitaldi edo ospakizun askotan abestu ohi den doinua da.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* *Astrainen balsa* doinua *La Pamplonesa* bandak joa
* *Astrainen balsa* 2015eko Sanferminen agurran Iruñeko Peñek zezen plazan abestua
Terminator 3: Rise of the Machines

***Terminator 3: Rise of the Machines*** (euskaraz *Terminator 3: Makinen Matxinada*) 2003ko Jonathan Mostow estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko akziozko film bat da. Arnold Schwarzenegger, Nick Stahl, Claire Danes eta Kristanna Loken aktoreek antzeztu zuten.

Terminator saileko film bat da, *The Terminator* (1984) eta *Terminator 2: Judgment Day* (*Terminator 2: Judizioaren Eguna*, 1991) filmen jarraipena. Era berean, *Terminator Salvation* (*Terminator Salbazioa*, 2009) eta *Terminator Genisys* (*Terminator Genesia*, 2015) jarraipenak izan zituen.

## Argumentua 
John Connorrek (Nick Stahl) gizateria suntsiketatik salbatu zuenetik hamar urte igaro dira. Gaur egun, 25 urte ditu eta ezkutuan bizi da: bere izatearen inongo agirik ez dago. Horrela, *Skynet* korporazioak —behinola bera akatzen saiatu zen korporazio makina ekoizle sofistikatua— arrastoa jarrai diezaion eragozten du baina, orain, etorkizunetik T-X (Kristanna Loken) delakoa bidali berri dute, emakume eder baten gorpuzkera duen makina gupidagabea eta *Skynet*ek inoiz garatutako cyborg makina hilgarriena. Haren aurrekari T-1000 cyborgak hasitako lana amaitu behar du, alegia, John hiltzeko agindua eman zaio. Horretaz, Connorrek bizirik irauteko duen itxaropen bakarra antzinako bere etsai Terminator bera da (Arnold Schwarzenegger).

## Aktoreak 
* Arnold Schwarzenegger: Terminator
* Nick Stahl: John Connor
* Claire Danes: Kate Brewster
* Kristanna Loken: T-X
* David Andrews: Robert Brewster
* Mark Famiglietti: Scott Mason
* Earl Boen: Silberman doktorea
* Jay Acovone: Los Angelesko poliziaren ofiziala
* Mark Hicks: Bell detektibea

## Kanpo estekak 
* *Terminator 3: Rise of the Machines* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Terminator 3: Rise of the Machines* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Milivoje Novaković

**Milivoje Novaković** ( ahoskatua; 1979ko maiatzaren 18a - ) Esloveniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Amir Karić

**Amir Karić** (1973ko abenduaren 31 - ) Esloveniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
San Prudentzioren erretreta

**San Prudentzioren erretreta** urtero Arabako San Prudentzio jaien hasiera iragartzeko Gasteiz hiriburuan jo ohi den doinu bat da, Arabako santu zaindariaren omenezkoa. Tronpetekin eta danbolinarekin jotzen da.

Gasteiztarrei Gasteizko harresietako ateak ixtera zihoazela adierazten zien antzinako martxa militar baten kopia bide da. Aditu batzuen ustez, Erdi Aroan du jatorria; beste batzuen ustez, Napoleondar inbasioen garaian. Dokumentatuta dago 1879. urtetik apirilaren 27an jotzen dela; garai hartan, hiriko kaleetan barrena jotzen zen, kornetak eta atabalak erabiliz. 1925az geroztik, Probintzia jauregitik eta udaletxetik jotzen da. Ikastolan ikasleekin erretreta abestu nahi zuten, eta horretarako euskaratu zuten letra; gero, gurasoen artean ere letra hori banatu zuten, eta erretreta egunean abestu zuten, Probintzia plazan. Geroztik, zabalkunde handia izan du, erretreta euskaraz kantatzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* San Prudentzio jaiak (Araba)

## Kanpo estekak 
* *San Prudentzioren erretreta* entzungai
Guido Buchwald

**Guido Ulrich Buchwald** (1961eko urtarrilaren 24a - ) Alemaniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
* 
*
Dongola zaldi

**Dongola zaldia** edo **Dongolawi** Kamerungo bertako zaldi arraza bat da. Arraza Eritrean eta Sudanen ere hedatzen da.

Bere tamaina zein ezaugarriengatik Dongola zaldia zaldi tamainako arrazen sailkapen taldean sartzen da.

Dongolawiak Zela zaldiak dira, eta tamainagatik ia poniak izateko mugan daude. Zaldi batzuk 1,50 metrotatik beherakoak baitira soin gurutzera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luqa

**Luqa** Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera  km2 da eta 2005eko erroldaren arabera,  biztanle zituen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bekoadro

thumb|200px|*Fa* bekoadro bat

**Bekoadro** () ordura arte diese edo bemol baten eraginpean zegoen notak bere berezko doinu maila hartzen duela adierazteko jartzen den zeinua da. Izena antzinako musikaren «b» ikurretik datorkio, kantu gregorianon Si ondoan jartzen zuten tonalitate baxua adierazteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diese

thumb|200px|*Fa* sostenitu bat

**Diese** edo **sostenitu** () bere soinu naturala baino tonuerdi bat altuago den notaz esaten da Partituretan  ikurra du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gako-armadura

thumb|150px|Do maior / Fa minor hiru sostenituekin armadura klabearen ondoan.

**Gako-armadura**, **klabe-armadura** edo, modu sinplean, **armadura** konposizio batean kakoaren eta konpas zeinuaren artean jartzen diren sostenitu eta bemolen multzoa da; tonua mugatzen du. Musika-notazioaren hasieran idazten dute, klabea eta berehala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Time (Norvegia)

**Time** Norvegiako udalerria da. Rogaland konderrian dago. 183.43 km² eta  biztanle ditu.

## Mugakideak 
Udalerri hauek mugakide ditu:

## Kanpo estekak
Ligatura

thumb|200px|Ligatura.

**Ligatura** pentagraman nota batzuk elkartuz idazten den lerro kurbatua da. Funtzio desberdinak ditu: altuera bereko bi nota (edo gehiago) burutik burura lotuz, denak nota bakartzat hartu behar direla adierazten du, eta lehen notaren balioa handiagotzeko erabiltzen da; nota batzuen gainetik idatzita, denak era jarraian jo behar direla edo espresio aldetik esaldia osatzen dutela adierazten du. Adibidez, beltz bat zuri batekin ligatzean zuri puntudun baten balioa du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Green's Bridge

'''Green's Bridge''' 1766an Nore ibai gainean eraikitako zubia da eta Irlandako Errepublikaren Kilkennyen kokatzen da. Italiako Rimini hirian dagoen Tiberioren zubiaren erreprodukzioa da.

Fitxategi:18th_Century_Green's_Bridge_in_2010.jpg|Elurpean.
|Ilunabarrean.
Fitxategi:Andrea Palladio, Ponte di Tiberio (1570) 2.jpg|Tiberioren zubiaren irudia, Andrés Paladioren lana.
Fitxategi:Rimini_-_Ponte_romano_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_aprile_2004_02.jpg|Riminiko |Tiberioren zubia eta Marequia ibaia

## Ikus, gainera 
* Nore ibaia
* Kilkenny

## Kanpo estekak 
* Green's Bridge, Kilkenny, County Kilkenny  buildingsofireland.ie
* The bridges of Kilkenny askaboutireland.ie
* The Nore and its Bridges heriageinschools.ie
* The architecture of Green's Bridge, Kilkenny canicopolis.ie
* I Quattro Libri dell'Architettura
Lund

**Lund** honakoa izan daiteke:
* Lund (Suedia), Suediako hiria.
* Lund (Norvegia), Norvegiako udalerria.
Lund (Norvegia)

**Lund** Norvegiako udalerria da. Rogaland konderrian kokatua dago. 408.51 km² ditu eta  biztanle ditu.

## Mugakideak 
Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak
Eskolastika Nursiakoa

[260px|thumb|eskuinera|Santa Eskolastika, [Andrea Mantegnaren margolana, 1453-1454]]

**Eskolastika Nursiakoa** (Nursia, 480 inguruan - Montecassinoko abadia, 547 inguruan) kristau lekaimea izan zen, Benedikto Nursiakoaren arreba bikia tradizioaren arabera. Anaiak Montecassinoko abadia sortu ondoren, berak emakumeentzako monasterio bat fundatu zuen handik hurbil, Piumarolan. Eliza katolikoak eta ortodoxoak santutzat gurtzen dute; jaieguna otsailaren 10ean ospatzen da.

## Erreferentziak
Déjà vu

**Déjà vu** (frantsesez *Jada ikusia*) jada aurrez bizi izandako gertakizun edo bizipen bat izatearen sentipena da. Izendapena lehenbizikoz Émile Boirac (1851-1917) frantses filosofo eta parapsikologoak erabili zuen.

## Motak 
* *Déjà vécu* ("Jada bizitua")
* *Déjà senti* ("Jada sentitua")
* *Déjà visité* ("Jada bisitatua")

## Kanpo estekak
Prosper Guéranger

**Prosper Guéranger** (Sablé-sur-Sarthe, 1805eko apirilaren 4a - Solesmes, 1875eko urtarrilaren 30a), eskuarki **Dom Guéranger** deitua, Frantziako beneditar lekaidea izan zen. Solesmesko abadia sortu eta San Benediktoren Ordena berrezarri zuen Frantzian, 1789ko Iraultzaz gero ezabaturik baitzegoen. Frantzian erromatar erritua berriz ezarri zedin sustatu zuen.

## Erreferentziak
Solesmesko abadia

**Solesmesko Done Petri abadia** () beneditar monasterioa da, Frantziako Solesmes herrian dagoena. Kantu gregorianoa berreskuratzen egindako lanarengatik ezaguna da. Solesmeko kongregazioak 32 monasterio biltzen ditu, Europa, Afrika, Ipar Amerika eta Antilletakoak, jatorria Solesmeko abadian dutenak; Leirekoa da horietako bat.

## Historia 
Solesmes priore-etxea izan zen XI. mendetik Frantziako Iraultzan hustu zen arte. Lekaide bizitza 1833an itzuli zen, Prosper Guéranger, beste kide batzuekin batera, bertan kokatu zelarik; era horretan berrezarri zen Frantzian San Benediktoren Ordena. 1837an Gregorio XVI.ak abadia maila eman zion. Berrezarri zenetik, Frantziako Gobernuak lau aldiz deuseztatu zuen Solesmeko komunitatea: 1880, 1882, 1883 eta 1903an. Azken honetan, herrialdetik ateratzera behartu zituzten, Frantziako gainerako erlijiosoak bezala; Wight uhartean babes hartu zuten, 1922an Solesmera itzuli ziren arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala, abbayedesolesmes.fr
Maltako eskualdeak

**Malta** 5 eskualdetan banatzen da (). 1993ko Tokiko Batzarren legeak, 2001ean konstituzioan txertatuko zena, 3 eskualde baino ez zituen aurreikusten. 2009n beste bi eskualde berri sortu ziren, gaur egungo bostak osatuz.

Eskualde bakoitzak badu bere Eskualde Batzarra () eta honela osatzen da: Eskualdeko Lehendakaria, Lehendakari ordea, Idazkari Exekutiboa eta 10 edo 14 kide.

## Zerrenda 
### Gaur egungo eskualdeak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paulo Wanchope

**Paulo Wanchope** (1976ko uztailaren 31 - ) Costa Ricako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Kenny Cunningham

**Kenny Martin Cunningham Brown** (1985eko ekainaren 7a - ) Costa Ricako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Lucas Neill

**Lucas Edward Neill** (1978ko martxoaren 9a - ) Australiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Joshua Kennedy

**Joshua Blake Kennedy** (1982ko abuztuaren 20a - ) Australiako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Mark Milligan

**Mark Daniel Milligan** (1985eko abuztuaren 4a - ) Australiako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Ħal-Saflieniko hipogeoa

**Ħal-Saflieniko hipogeoa** maltatar historiaurreko Saflieni garaiko (K.a. 3300-3000) lur azpiko eraikina da, Paola udal kontzejuan dagoena. Maltan, askotan, hipogeoa (), baino ez dute esaten, euskaraz "lur azpia" esan nahi duena. Adituen ustetan, hasieran santutegi bat besterik ez zen baina jada historiaurrean nekropoli bat bilakatu zen. Izan ere, 7.000 lagun baino gehiagoren aztarnak topatu dituzte bertan. Munduko historiaurreko lur azpiko tenplu bakarra da.

Istripuz topatu zuten, 1902an uharka bat egiten ari zirela.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  Unescoren webguneko informazioa
Maltako tenplu megalitikoak

**Maltako tenplu megalitikoak** () Maltan dauden zenbait historiaurreko tenpluak dira, batzuk UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatuak. K.a. 3600 eta K.a. 700 artean, hiru alditan eraikiak munduan zutik dauden eraikin zaharrenetariko batzuk dira. Göbekli Tepe eraikin multzoa zaharragoa den arren, Egiptoko piramiderik antzinena K.a. 2630 eta 2611 artekoa da, hau da 1000 urte beranduagokoa.

1980an UNESCOk Ġgantijako tenpluak (bi aztarnategiak) baino ez zituen izendatu. 1992an beste bost gehitu zituen: Ħaġar Qim (Qrendi), Mnajdra (Qrendi), Ta' Ħaġrat tenpluak (Mġarr), Skorba tenpluak (Żebbiegħ) eta Tarxien tenpluak (Tarxien). Baina uhartean badaude izendatu gabeko beste tenplu megalitikoak ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Unescoren webguneko informazioa
Maltako kanala

**Maltako kanala** () Malta eta hegoaldeko Sizilia bereizten dituen Mediterraneoko itsasoa da.

Bigarren Mundu Gerran gudaleku nagusia izan zen, orduan britainiar kolonia zen Malta defendatzeko itsasoa minatu zuten. Gerra Punikoetan eta Maltako zaldunen eta otomandar piraten artean ere liskarrak izan ziren bertan.

## Kanpo estekak
Seminola poni

**Seminola ponia**, (), Ameriketako Estatu Batuetako bertako zaldi arraza bat da. Seminola ponia Florida estatuan hedaturik dago bereziki.

Bere tamaina zein hainbat ezaugarriengatik arraza ponien sailkapen taldean sartzen da, nahiz eta arraza poniak izateko altueraren mugan dagoen, hau da, 1.5 m altuera soingurutzera.

## Etimologia 
Floridako Cracker zaldia edo Seminola ponia ezagutzen da. Seminola tribu indigenarekin lotura historiko luzea duelako. Beste izen  batzuk ingelesez *"prairie pony"*, *"Florida horse"*, *"Florida  Cow Pony"* eta *"Grass Gut"* dira.

## Arrazaren Historia 
Seminola ponia Koloniar zaldi espainarren sailkapen taldean sartu daiteke antzeko beste hainbat arrazekin.
[thumb|300px|Floridako Cracker Zaldia [Paynes Prairie Estatuko Babesgunean]]

## Arrazaren egoera 
Seminola ponia desagertzeko arrisku larrian dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paola (Malta)

**Paola** (, , biak "Herri Berri" esan nahi dutenak) Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera  km2 da eta 2005eko erroldaren arabera,  biztanle zituen. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko Ħal-Saflieniko hipogeoa bertan dago.

## Auzoak 
*Għajn Dwieli
*Il-Qortin
*Kordin (Corradino)
*Moll il-Faħam
*L-Ordinanza
*Ras Ħanżir
*Tal-Borġ
*Tax-Xewk

## Herri senidetuak 
Honako udalerri honekin dago senidetua:

* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ta' Dmejrek

'''Ta' Dmejrek''' Maltako uharteko eta herrialde osoko lekurik garaiena da. Dingliko itsaslabarretan kokaturik, 253&nbsp;metroko altuera du.

## Kanpo estekak
Al-Anon taldea

thumb|Al-Anon talde bat Alemanian.
**Al-Anon** eta **Alateen**, elkarrekin, **Al-Anon** taldea bezala ezagututako nazioarteko erakundea da. Milioi erdia kide baino gehiago dituzte eta alkoholikoen lagunak eta familiak berreskuratzeko hamabi urratsetan oinarritutako programa eramaten dute aurrera. Al-Anon programa helduentzat den bitartean, Alateen programa, bestetik, jende gazteagoarentzat da, 12tik 20 urte arte. Irabazi-asmorik gabeko erakundea da.

## Historia 
Al-Anon New Yorken 1951. urtean sortu zen eta lehenengo taldea Kalifornian 1957an antolatu zen. Sortzaile nagusietariko bat Lois Wilson (Lois W.) izan zen, Alkoholzale Anonimoak (AA) elkartearen sortzailea izan zen Bill Wilsonen emaztea. Lois Wilsonek zioen alkoholiko bezala berreskuratzeko prozesuan zeuden pertsonen familiak laguntza behar zutela, batez ere familia horiek alkoholismoarekin lotuta zeuden arazoak identifikatzen zituzten neurrian.

## Erreferentziak 
## Ikus, baita ere 
* Alkoholismo
* Alkoholzale Anonimoak

## Kanpo estekak 
* : http://www.al-anon.org Al-Anonen webgune ofiziala.
Tolosa CF eskubaloia

**Tolosa CF eskubaloia** Tolosako eskubaloi taldea da, Tolosa Futbol Klubaren barnean kokaturik dagoena.

## Historia 
1974an sortu zen Javier Lorz "Pitu"-ren ekinari esker. 2016 urtean Zilarrezko mailara igotzea lortu du. 1978. urtean Berazubin kiorldegia eraiki zen eta eskubaloiak bultzada handia izan zuen. Gipuzkoako bigarren territorial mailan hasi eta lau urtetan ASOBAL Ligarako play-offak jokatzera iritsi zen. 1986an ordea kirol amateurra izanik zikloa amaitu eta jokalari askok utzi egin zuten taldea. Honen ondorioz desagertu egin zen Tolosa CF eskubaloia.

2005ean Iñaki Arratibel izendatu zuten Tolosa Futbol Klubaren presidente eta honek eskubaloi atala abiarazi zuen berriz. Juan Martin Amiano “Porta” ezarri zuen arduradun eta urtez urte mailaz igoarazi zuen, 2016an Zilarrezko mailara iritsi arte.

## Azken denboraldiak 
## Kanpo estekak
Trapagaran Eskubaloia

**Trapagaran Eskubaloia** Trapagarango eskubaloi taldea da, Lehenengo Nazionalean jokatzen duena.

## Historia 
1940 hamarkadan eskubaloi talde bat sortu zen *Organización Juvenil Española* erakundearen babesean, baina gaur egungo taldearen sorrera ofiziala 1955ekoa da, *Club Deportivo Trapagarán* izena hartu zuena. 1968-69 denboraldian Bizkaiko txapelduna gelditu zen eta play-offetan Madril, Salamanca eta Segoviako txapeldunei irabazi ondoren bukaerako fasea Valladoliden jokatu eta Espainiako lehen mailara igotzea lortu zuen. Lau urte egin zituen bertan eta 1974an maila galdu zuen.

Urte batzutan bizkaiko ligan ibili ondoren 1983an Bigarren mailara igotzea lortu zuen eta bertan egon zen 1991an Espainiako eskubaloiaren berrantolaketa egin zen arte. Hurrengo urtean Lehenengo Nazionalera (3. maila) igo zen eta ordutik bertako talde historikoa bihurtu da.

## Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Lehenengo Nazionala (1): 2019-20

## Kanpo estekak
Zerga berezi

**Zerga bereziak**, Europar Batasunaren terminologian **akzisak** ere deituak, ondasun *jakin* batzuen gainean berariaz ezarritako zeharkako zergak dira, gehienetan Balio Erantsiaren gaineko Zerga baino zenbateko handiagoa dutenak. Horien helburua osasunarentzat kaltegarriak diren substantziak eta produktuen kontsumoa murriztu edo kalte horiek estatuari ekartzen dizkioten kostu gehigarriak (produktu horiek eragindako osasun kalteei aurre egitean) estaltzea da. Zerga berezi ohikoak tabakoaren eta alkoholaren gainean ezartzen direnak dira.

## Ikus, gainera 
* Zeharkako zerga
* Zerga

## Kanpo estekak
Eskubaloiko Lehenengo Nazional maila

**Eskubaloiko Lehenengo Nazional maila** Espainiako eskubaloi ligako hirugarren maila da.

## Egitura 
Lurraldearen arabera taldeak 14 taldetako lau multzotan banatzen dira, euskal taldeak Aragoe, Errioxa eta Gaztela-Leongoekin batera. 26 partida jokatu ondoren txapeldunak eta bigarrenak Zilarrezko Ohorezko Mailara igotzeko play-offak jokatzen dituzte. Azken biek maila galtzen dute.

## Azken denboraldiak 
Euskal taldeak dauden multzoko emaitzak:

* ¹ 2019-20 denboraldia 23. jardunaldia jokatzen ari zela bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren erruz. Une horretako sailkapena bihurtu zen Ligako sailkapen ofiziala.

## 2022-23 denboraldiko euskal taldeak 
## Kanpo estekak
Eibar Eskubaloia

**Eibar Eskubaloia** Eibarko eskubaloi taldea da. Lehenengo Nazionalean jokatzen du.

## Historia 
2010 urtean sortu zen diru arazoen erruz Arrate Kirol Gaztedia desegin zenean. 2014 eta 2015ean Lehengo Nazionaleko txapeldun izan zen eta igoera play-offak jokatu arren ez zuen mailaz igotzerik lortu.

## Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Lehenengo Nazionala (4): 2013-14, 2014-15, 2020-21, 2021-22

## Ikus, gainera 
* Arrate Kirol Gaztedia

## Kanpo estekak
Ozeano eta Atmosferaren Administrazio Nazionala

**Ozeano eta Atmosferaren Admistrazio Nazionala** ( edo NOAA) AEBetako Merkataritza Saileko agentzia da, ozeano eta atmosferaren egoeraz arduratzen dena.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Elizbarrutiko Arte Sakratuko Museoa (Bilbo)

**Elizbarrutiko Arte Sakratuko Museoa** ere, ofizialki euskaraz **Eleiz Museoa**, Bilboko Atxuriko Gizakundea komentuan dagoen arte erlijiosoaren museoa da. Eraikina XVI. mendekoa da, baina Bizkaiko Foru Aldundiak erabilera horretarako birgaitu zuen 1992-1993 artean.

XII. mendetik XX. mendera arteko izaera erlijiosoko artelanen bilduma (pintura, eskultura, urregintza...). Arte garaikideari bereziki eskainitako areto bat dago. Badira aldi baterako erakusketak ere.

## Galeria 

Fitxategi:Bilbao - Museo Diocesano de Arte Sacro 08.jpg
Fitxategi:Bilbao - Museo Diocesano de Arte Sacro 09.jpg
Fitxategi:Bilbao - Museo Diocesano de Arte Sacro 16.jpg
Fitxategi:Bilbao - Museo Diocesano de Arte Sacro 13.jpg

## Ikus, gainera 
* Arabako Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa
* Iruñeko Elizbarrutiko Museoa
* Donostiako Elizbarrutiko museoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Manuel Sanchez Marcos ikastetxea

**Juan Manuel Sanchez Marcos ikastetxea** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eskola publikoa da, haur eta lehen hezkuntzakoa. Kontxa Eskola izenaz ere ezaguna, eraikitze lanak 1894an amaitu zuten.

Eskolaren sarrera nagusia Bilboko Concha Jenerala kalean dago kokatuta eta Bilbon **Kontxa eskola** izena erabili ohi da lagunarteko erregistroan. 

Juan Manuel Sánchez Marcos (1893-1960) Salamancan jaio eta urte luzez Bilbon bizi izan zen eskola maisu eta ikuskari bat izan zen.

Irudi:Bilbao - Colegio Público Juan Manuel Sánchez Marcos 1.jpg
Irudi:Bilbao - Colegio Público Juan Manuel Sánchez Marcos 2.jpg
Irudi:Bilbao - Colegio Público Juan Manuel Sánchez Marcos 4.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francisco Zabalburu

**Francisco Zabalburu Basabe** (Bilbo, 1826ko uztailaren 6a -Madril, 1897ko urtarrilaren 2a) bizkaitar mezenas, finantzari, lur-jabe, bibliofilo eta politikaria izan zen.

Madrilgo Unibertsitatean ikasi zuen. 1891ko hauteskundeetan Mulan hautatu zuten diputatu eta 1893an eta 1896an senatari. Bizkaiko lur-jabeen familia batean jaioa, hainbat onibar izan zituen Murtzian, Almerían eta Granadan.

Pilar Mazarredo Tamarit ezkondu eta alaba bat izan zuten. Madrilen bizi zen. Han liburutegi garrantzitsu bat osatu zuen, non euskal gaiak asko jorratu ziren. Bilboko San Frantzisko Asiskoaren elizan lurperatu zuten.

## Plaza 
*  Zabalburu plaza, Bilbo: Bere omenezko izena darama.

## Erreferentziak
Etheostoma

***Etheostoma*** Percidae familiaren barruko arrain genero bat da. Ur-gezatan bizi diren arrain txikiak dira, Ipar Amerikan. Gehienak Ameriketako Estatu Batuetan aurki daitezke eta gutxi batzuk Kanada eta Mexikon.

## Espezieak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q2112610 }
|sort=P225
|columns=number:#,P225:Espeziea,P18:Irudia,P141:Egoera
|row_template=Zutabe_formatoa/Espezie_zerrenda
|thumb=100
|links=red
}}
Azeari

**Azeari** Erdi Aroko euskal izen bat da, gizonezkoena, lehenengoz XII. mendean dokumentatua, jatorriz mendebaldeko Pirinioetakoa. Latinezko ''* izenetik dator, eta jatorrizko erdal forma hark euskaraz *azeri* izen arrunta eta *Azeari* ponte izena eman ditu;

Izen honen aldaera bat *Azari'' da, Artaxoan XII. mendean ageri dena.

## Pertsonak 
* Azeari I.a Garindoitz, Aragoiko kondea (809-820)
* Azeari II.a Garindoitz, Aragoiko kondea (867-893)
* Azeari Antso, Baskoniako kondea (820-836, beharbada dukea)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lolita (eleberria)

**Lolita** 1955ean Vladimir Nabokov errusiar-estatubatuar idazleak idatzitako eleberri bat da. Gaitzat, adin ertaineko gizon batek bere alabaorde nerabearekiko duen sexu obsesioa du. Argitaratu zuen garaian hautsak harrotu eta polemika piztuarazi zuen, halere literatur aditu eta kritikoentzat XX. mendeko nahiz literatura unibertsaleko maisulana da.

## Argumentua 
Humbert Humbert frantses literaturako irakasleak nerabetzarora iristear dauden neskatoekiko sexu erakarpen sentitzen duen gizona da, bere haurtzaroko amodioa zen Annabel Leighen heriotzaren ondoren Europa utzi eta AEBtara lekualdatuko da. Ingalaterra Berriko Ramsdale udalerrian bizitzen jarriko da. Charlotte Haze izeneko emakume baten etxeko gela bat alokatuko du, haren 12 urtetako alaba Dolores etxeko lorategian eguzkia hartzen ikustean hartaz liluratuko da. Charlotte alargun bakartia berak hala nahi gabe Humbert eta Lolitaren harteko lotura bilakatuko da. Denbora gutxian Charlotte Humbertekin ezkonduko eta Lolita Humberten alabaordea bilakatuko da. Egun batez, Charlottek bere senar berriaren egutegia topatuko du, hark Doloresekiko duen obsesioaren eta emazte berriak sortzen dion desengainuaren aitormenez betea dago. Charlotte haserre eta atsekabetuak bapatean presaka etxetik atera eta auto batek jota hilko da.

Humbertek Lolitarekin batera AEBetan barna ostatuz-ostatu bidaiatuko du, biek sexu harremanak edukiz. Harreman hau Clare Quilty izeneko beste senargai heldu bat agertu eta Lolitak Humbert uzteko eta harekin ihes egiteko konbentzitzen duenean amaituko da.

Eleberriaren amaieran, Humbert ausaz Lolitarekin topatuko da, soilik Lolitak bere senar berriarekin Alaskan bizitza berri bat ekiteko eskatu zion dirua emateko. Une horretan Humbertek oraindik Lolita desio duela jabetuko da, ez bakarrik mota honetako neskeekiko duen sexu erakapenaregnatik, Lolitaz zinez maitemindua dagoelako baizik.

## Zinema 
* *Lolita*: 1962ko filma
* *Lolita*: 1997ko filma

## Kanpo estekak
Two Thousand Maniacs!

***Two Thousand Maniacs!*** (euskaraz *Bi Mila Maniako!*) 1964ko Herschell Gordon Lewis estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko gore film bat da. William Kerwin, Connie Mason eta Jeffrey Allen aktoreek antzeztu zuten.

Gaizki zuzendutako filma izatearen ospea izan arren, denboraren poderioz gore generoko zinemazaleen artean kultuzko filma bilakatu da. *Blood Feast* ("Odol Festa", 1963) eta *Color Me Blood Red* ("Odol Gorriz Kolorezta Nazazu", 1965) filmeekin batera *Odolaren Trilogia* ("The Blood Trilogy") deritzona osatzen du.2005ean *2001 maniacs* izeneko berregokitzapena izan zuen.

10,000 Maniacs estatubatuar musika alternatibo taldeak film honen izenburuan oinarriturik izena hartu zuen.

## Argumentua 
Hegoaldeko Estatu Batuak. Pleasant Valley izeneko herri txikian AEBtako Gerra Zibilean Iparraldeko Soldadu Unionistak etorri eta herria arpilatu eta suntsitu zuteneko mendeurrena betetzera doa. Herritarrek sei turista yankee ospakizun honetarako gonbidatu dituzte, baina turista xaloak bertaratzean mendeku egarriz dauden herritarrek bahitu eta sufrimenduz beteriko heriotza ekarriko dien joku ankerren biktimak izango dira.

## Aktoreak 
* William Kerwin: Tom White
* Connie Mason: Terry Adams
* Jeffrey Allen: Mayor Buckman
* Ben Moore: Lester
* Gary Bakeman: Rufe
* Jerome Eden: John Miller
* Shelby Livingston: Bea Miller
* Michael Korb: David Wells
* Yvonne Gilbert: Beverly Wells
* Mark Douglas: Harper
* Linda Cochran: Betsy
* Vincent Santo: Billy
* Andy Wilson: Polizia

## Kanpo estekak 
* *Two Thousand Maniacs!* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Two Thousand Maniacs!* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Uncommon Valor

**Uncommon Valor** (euskaraz *Ezohiko Kemena*) 1983ko Ted Kotcheff estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gerra drama film bat da. Gene Hackman, Fred Ward, Reb Brown, Randall "Tex" Cobb, Patrick Swayze, Harold Sylvester, Tim Thomerson eta Robert Stack aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Jada erretiroa hartuta dagoen Cal Rhodes kolonelak (Gene Hackman) AEBtako Armadako soldadu beteranoez osatutako talde bat bildu (Fred Ward, Reb Brown, Randall "Tex" Cobb, Robert Stack Tim Thomerson eta Harold Sylvester) Vietnamgo Gerraren ondoren Laosen bahiturik dagoen bere semea erreskata dezaten prestatuko ditu. Talde honi bere aita Vietnamgo Gerran hil zioten marine gazte kementsu bat batuko zaio (Patrick Swayze). Ekintza guzti hau finantzatzeko bere egoera berberan dagoen adiskide aberats baten laguntza izango du.

## Aktoreak 
* Gene Hackman - Jason Rhodes kolonela
* Patrick Swayze - Kevin Scott
* Fred Ward - Wilkes
* Reb Brown - Blaster
* Randall "Tex" Cobb - Sailor
* Robert Stack - MacGregor
* Michael Dudikoff - Blasterren laguntzailea
* Tim Thomerson - Charts
* Harold Sylvester - Johnson
* Kwan Hi Lim - Jiang

## Kanpo estekak 
* *Uncommon Valor* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Uncommon Valor* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Patrick M'Boma

'''Patrick M'Boma''' (1970eko azaroaren 15a - ) Kamerungo futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Naxxar

**Naxxar** Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera  km2 da eta 2005eko erroldaren arabera,  biztanle zituen.

## Auzoak 
*Birguma
*Għaqba
*Nigret
*Qasam San Ġorġ
*Qrejten
*San Pawl tat-Tarġa
*Santa Marija tax-Xagħra
*Sgħajtar
*Simblija
*Ta' Alla u Ommu
*Tal-Wej
*Wied Bordi
*Wied il-Għasel

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alpay Özalan

**Alpay Özalan** (1973ko maiatzaren 29a - ) Turkiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
İlhan Mansız

**İlhan Mansız** (1975eko abuztuaren 10a - ) Turkiako futbolari ohi eta patinatzailea da, Krimeako tatariar jatorria duena.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Michael McGlinchey

**Michael McGlinchey** (1987ko urtarrilaren 7a - ) Zeelanda Berriko futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Michael Fitzgerald

zeelandaberritar jatorriko japoniar futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Egingarri (argipena)

**Egingarri** izenondoak egin edo burutu daitekeena adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* proiektuen kudeaketan, **egingarritasun-azterketa** edo bideragarritasun-azterketa, proiektu bat ekonomikoki eta teknikoki egingarria edo bideragarria den aztertzeko;
* matematikan, multzo egingarria.