Sociedad Española para el Procesamiento del Lenguaje Natural

**Sociedad Española para el Procesamiento del Lenguaje Natural** (**SEPLN**, euskaraz: *Hizkuntzaren Prozesamendurako Espainiako Elkartea*) irabazi asmorik gabeko elkarte zientifikoa da, eta 1983an sortu zenetik hizkuntzaren prozesamenduaren arloan jarduten du. Felisa Verdejo irakaslea, orduan Euskal Herriko Unibertsitateko Informatika Fakultateko irakaslea, bazkide sortzaileetako bat eta elkarteko lehen lehendakaria izan zen. 

Bi jarduera nagusi ditu: *hizkuntza naturalaren prozesamenduari* buruzko nazioarteko kongresu bat egitea urtero, eta *Procesamiento del Lenguaje Natural* aldizkari zientifikoa (Lengoaia Naturalaren Prozesamendua) sei hilean behin argitaratzea. Bi jarduera horiek izan dira nazioarteko ikerketa-komunitate bat sortzeko hazia, bereziki iberiar penintsulan eta Latinoamerikan kokatua, hizkuntza naturalaren tratamendu automatikoa sustatzen duena, eta, bereziki, gaztelania, euskara, katalana eta galegoa.
[thumb|[Eva Ferreira García|Eva Ferreira, Bingen Zupiria eta Alfonso Ureña. Hizkuntzaren ekonomia berriko trantsizio digital eleaniztunari buruzko jardunaldian (Donostia, 2022)]]

## Hizkuntza teknologia eta adimen artifiziala 
Hizkuntzaren teknologiak (HT), giza hizkuntza prozesatzeko gai diren sistemak aztertu eta garatzeaz arduratzen denak, hainbat metodo garatu ditu testuetako informazioa esplizitu egiteko eta deskribatzen duen errealitatearekin lotzeko. Kontuan hartu behar da egunerokoan gizakiok eskura dugun informazio digital gehiena egituratu gabeko informazioa dela, testu gisa agertzen zaigu hainbat hizkuntzatan (idatzita edo hitz eginda), eta hori erronka bat da informazio hori ustiatu eta prozesatu nahi duen edozein erakunderentzat.]]
Horrela, **SEPLN** elkartearen jardueraren eragina nabarmena da 2022an Europako hizkuntzek teknologia linguistikoan zein egoeratan zeuden aztertu zuen txostenean. Batetik espainiera hizkuntza ofizialen artean egoera onena zutenen artean zegoen, ingelesaren atzetik, noski, alemana eta frantsesaren mailan; eta bestetik, euskara, katalana eta galiziera hizkuntza ez-ofizialen artean hoberen kokatuta zeudenak ziren, galesarekin batera, eta zenbait hizkuntza ofizial edo nazional baino egoera hobean zeuden (Irlandako gaelera eta maltera baino hobeto, esaterako). Esan daiteke, ziur aski hori gertatu dela hizkuntza horretarako teknologia eta baliabideak **SEPLN** bezalako foroetan urte askotan landu direlako, alegia foro horretan lau hizkuntza horietarako teknologia modu sinkronizatuan garatzeak onuragarri izan dela hizkuntza horientzat.]]
**SEPLNren** eragina Wikipedian itzulpen automatikoaren bidez sortu diren artikulu kopuruari begiratuta ere sumatu daiteke. Harrigarria da, zerrendako lehenengoa da Espainiera, katalana 6.a, portugesa 8.a, galegoa 21.a eta euskara 28. postuan dago. Hori gertatu ahal izan da hizkuntza horiek hizkuntza-baliabide asko sortu dituztelako, baliabide horiek funtsezkoak baitira kalitatezko itzultzaile automatiko neuronalak garatu ahal izateko. Eta hizkuntza horiek baliabide ugari dituzte, ohikoa dena baino gehiago antzeko hiztun kopuru duten beste hizkuntzekin konparatuz gero. Ziur aski hori gertatu da **SEPLN** bezalako foroetan teknologia eta baliabide horiek urte askotan landu direlako. Coruña (2022), Málaga (2021), kongresu birtuala (2020), Bilbo (2019), Sevilla (2018), Murtzia (2017), Salamanca (2016), Alacant (2015), Girona (2014), Madril (2013), Castelló (2012),  Huelva (2011 ), Valentzia (2010 ), Donostia (2009), Madril (2008), Sevilla (2007), Zaragoza (2006), Granada (2005 ), Bartzelona (2004 ), Alcalá de Henares (2003), Valladolid (2002), Jaén (2001), Vigo (2000), Lleida (1999), Alacant (1998), Madril (1997), Sevilla (1996), Bilbo (1995), Kordoba (1994), Santiago de Compostela (1993), Granada (1992), Valentzia (1991), Donostia (1990), Bartzelona (1989), Madril (1988) eta Bartzelona (1987).

## *Procesamiento del Lenguaje Natural* zientzia-aldizkaria 
Elkarteak *Procesamiento del Lenguaje Natural* zientzia-aldizkaria argitaratzen du 1983tik, bi zenbaki urtero (martxoan eta irailean).

2022an, SNIP indizea (Source Normalized Impact per Paper, Journal Indicators) 0,93 zen, eta SJR indizea (SCImago Journal Rankings) 0,421. Gainera 3. kuartilean zegoen aplikazio informatikoetan, baita 1. kuartilean hizkuntza eta linguistikan.

Aldizkariaren artikuluak DBLP datu-basean indexatuta daude.

Paperezko edizioaren ISSN kodea 1135-5948 da, eta edizio elektronikoarena 1989-7553.

## SEPLN sariak 
SEPLN elkarteak SEPLN Saria banatzen du urtero hizkuntzaren prozesamenduaren ikerlarien artean. Hizkuntza-teknologien arloko ikerketa sustatu eta zabaltzea da sariaren helburua. 2018an XVII. saria eman eta banatu zen.

## Lehendakariak 
thumb|270x270px|Mahai-ingurua SEPLNko lehendakariekin, 25. urteurrenean.
Elkartea sortu zenetik hona, hauek izan dira sozietate horren buru:

Ixa Taldeko Arantza Diaz de Ilarraza zuzendariorde eta elkarteak argitaratzen duen aldizkariaren editore izan zen 1990etik 2004ra bitartean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Association for Computational Linguistics
*Felisa Verdejo
*Arantza Diaz de Ilaraza
*Toni Martí
*Manuel Palomar
*Alfonso Ureña
*German Rigau
*HItz Zentroa
*Ixa Taldea
*Aholab

## Kanpo estekak 
* SEPLN elkartearen webgunea
* @SEPLN SEPLN elkartearen kontua Twitter-en
* SEPLN aldizkariaren webgunea
* SEPLN elkarteko argazkiak 2009ra arte

* Hizkuntzalaritza konputazionala kategoriako artikulu bisitatuenak euskarazko Wikipedian
* Hizkuntzaren Prozesamenduko artikulu bisitatuenak Euskal Wikipedian
* SEPLN elkarteko kideak, bakoitza bere lantokiarekin  (Wikidata kontsulta)

* SEPLN elkarteko kideak, euskarazko wikipedian artikulua dutenak  (Wikidata kontsulta)