open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak C-2 500 metro

**Emakumezkoen C-2 500 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 6 eta abuztuaren 9 bitarte.

Txinako bikoteak lortu zuen urrezko domina, Ukraniakoak zilarrezkoa eta Kanadakoak brontzezkoa.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
Lehenengo biak finalerdietara zuzenean eta gainerakoak final laurdenetara.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Final laurdena
Lehenengo hirurak final erdietara, gainerakoak B finalera

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Finalerdia
Lehenengo laurak A finalera; besteak B finalera

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Finalak
;A finala

 

;B finala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Holokaustoaren turismoa

[thumb|300x300px|Auschwitz-Birkenauko bide nagusia. Erakusketa iraunkorra [Auschwitz-Birkenau Estatu Museoa|Auschwitz-Birkenau Estatu Museoan.]]
**Holokaustoaren turismoa** Bigarren Mundu Gerrako Holokaustoaren garaiko juduen sarraskiarekin lotutako helmugetara joan-etorriko bidaia da, juduen martirologi lekuetara egindako bisitak barne, hala nola antzinako sarraski-esparru nazietara eta Estatuko museo bihurtutako kontzentrazio-esparruetara. «Sustrai-turismoa» deritzonaren kategoria batekoa da, oro har Erdialdeko Europako zenbait tokitan, edo, maizago, tanatoturismoa edo turismo beltza, mendebaldeko estiloan, heriotza eta hondamendia gertatzen den tokietarantz.

Holokausto terminoa 1950eko hamarkadaren amaieran erabili zen lehen aldiz, eta grezierazko *holokauston* hitzetik eratorri zen, Jainkoari erabat erretako oparia esan nahi duena. Alemania naziak 1933tik 1945era lurralde okupatuetan Europako sei milioi judu inguru sistematikoki sarraskitu zituela sinbolizatzera iritsi da. Era berean, bost eta zazpi milioi biktima ez-judu zenbatesteko ere erabil daiteke termino hori, epe berean naziek hil zituztelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Spilsby

'''''', Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Lincolnshire konderrian.

2021ean 3.677 biztanle zituen.

## Herritar nabarmenak 
* John Franklin (1786-1847), itsasgizona eta esploratzailea
Ikasketa bidaia

**Ikasketa bidaia** pertsona batek atzerriko herrialde batera egiten duen bidaia da, atzerriko hizkuntza baten ezagutza hobetzeko edo sakontzeko hizkuntza-murgiltzearen bidez. 2 eta 4 aste bitarteko iraupena du, eta, normalean, udako hilabeteetan egiten da (ekaina, uztaila edo abuztua). Hilabete horietan, eten egiten da eskola-betebeharrak eskatzen duen maiztasuna.

## Antolaketa 
Ikasketa bidaia, oro har, adingabe diren eta atzerriko egonaldiak irauten duen bitartean helduek jarraitzen dituzten nerabeei zuzenduta dago. Bidaia hori eskaintzen duen konpainiaren arabera nabarmen alda daitekeen paketetzat har daiteke, baina, printzipioz, honetan datza:

* jatorriko herrialdeko irteerako aireportutik ikastaroa egingo den helmugako aireporturako joan-etorria;
* aireportutik etxebizitzara eta handik aireportura lekualdatzea;
* bereziki diseinatutako instalazioetan aukeratutako hizkuntzaren ikastaroa; badira ikastaro oinarrizkoak, ertainak, aurreratuak eta intentsiboak, eskola-orduen kopuruan eta hizkuntzaren ikasketa-mailan desberdinak direnak;
* egonaldia, harrera familia batekin ostatua izan daitekeena, hoteletan, ikasbidaia antolatzen duen enpresaren Klubean, unibertsitateetan, egoitzetan;
* mantenua, beti ere ostatu-motaren arabera, mantenu-erdi edo mantenu osoarekin;
* ikasle-taldeaz arduratzen den eta egonaldian zehar sor daitezkeen arazoez arduratzen den arduradun baten laguntza;
* asegurua.

### Bigarren mailako jarduerak 
Ikasketa bidaiak antolatzen dituzten enpresa ugarietako askok jarduera, bidaia, txango, museo, institutu eta monumentuetarako sarrera ugari ere sartzen dituzte ikastaroaren prezioan, eta horiek eguneroko eskoletako aisialdian eta asteburuetan egingo dituzte. Jarduera horiek hizkuntza-murgiltzea eta ikasitako hizkuntzaren erabilera bultzatzen dituzte, beste herrialde batzuetako ikasleekin sozializatzeko aukera ematen dute eta harrera-herrialdeko kultura, ohiturak eta tradizioak ezagutzen dituzte.

## Helmugak 
Helmugarik ezagunenak Erresuma Batua dira, bereziki Ingalaterra, baina baita Ipar Irlanda eta Eskozia ere, ingelesa ikasteko; denboran zehar, ikasketa bidaia ugari egin dira Estatu Batuetara, Kanadara, Australiara eta Irlandako Errepublikara ere, ingelesa ikasteko helburuz; Malta, berriz, beti izan da ingelesa ikasteko beste helmuga bat. Ikasteko bidaia asko daude beste hizkuntza batzuk ikasteko edo hobetzeko, hala nola gaztelania (Espainia da helmuga gogokoena), frantsesa (Frantzia), alemana (Alemania eta Austria).

## Kanpo estekak
Oakham

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Rutland konderrian. Konderriaren hiriburua da.

2021ean 12.149 bitanle zituen.
Ockham (Surrey)

**Ockham**, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Surrey konderrian.

2011n 410 biztanle zituen.
Middleton (Manchester Handia)

**Middleton**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Manchester Handian.

2011n 42.972 biztanle zituen.
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak K-1 500 metro

**Emakumezkoen K-1 500 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 7 eta abuztuaren 10 bitarte, 40 kanoalarik hartu zuten parte.

Lisa Carrington zeelandaberritarrak lortu zuen urrezko domina, errekor olinpikoa eginez, Tamara Csipes hungariarrak zilarrezkoa eta Emma Jørgensen danimarkarrak brontzezkoa.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
Lehenengo biak finalerdietara sailkatzen dira, gainerakoek final laurenak jokatu behar dituzte.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

;4 lasterketa

;5 lasterketa

;6 lasterketa

### Final laurdenak
Lehenengo bostak sailkatzen dira final erdiatarako, gainerakoak kanporatuak.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

;4 lasterketa

### Finalerdia
Lehenengo biak A finalera; b3.a eta 4.a B finalera; 5.a eta 6.a C finalera.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

;4 lasterketa

### Finalak
;A finala

;B finala

;C finala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edith Weston

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Rutland konderrian. Rutland Water aintziraren aldamenean dago.

2011n 818 bitanle zituen.
Eskubaloia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa

**Gizonezkoen eskubaloi txapelketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 27tik abuztuaren 11ra bitarte egin zen. Hasierako erronda South Paris Arena 6n izan zen eta amaiera Lilleko Piere Mauroy Stadiumean. Danimarkak irabazi zuen urrea, Alemaniak zilarra eta Espainiak brontzea.

## Taldeen fasea 
### A taldea 

----

----

----

----

### B taldea

----

----

----

----

## Kanporaketa fasea 

### Final laurdenak 

----

----

----

### Finalerdiak 

----

### Brontzezko domina 

### Urrezko domina 

## Kanpo estekak
Jaime Botín

**Jaime Botín-Sanz de Sautuola García de los Ríos** (Santander, Espainia, 1936ko apirilaren 20a - *ibidem*, 2024ko abuztuaren 15a) espainiar bankari bat izan zen. Bankari familia bateko kide izan zen, bere birraitona, aitona, osaba, aita eta anaia bankariak baitziren. Bere aita Emilio Botín-Sanz de Sautuola López, bere osaba Marcelino Botín Ríos eta bere anaia Emilio Banco Santanderreko presidenteak izan ziren.

## Bizitza 
Bere anaia Emiliorekin batera Inmaculadako eskolan ikasi zuen, Xixonen, Jesusen Lagundiaren eskolan. Zuzenbidean eta Ekonomian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean.

1986 eta 2002 bitartean Bankinterreko presidentea izan zen.

Santanderen hil zen 2024ko abuztuaren 15ean 88 urte zituela.

## Kanpo estekak
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak K-4 500 metro

**Emakumezkoen K-4 500 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 6 eta abuztuaren 8 bitarte. 10 ontzik hartu zuten parte.

Zeelanda Berriko laukoteak lortu zuen urrezko domina, Alemaniakoak zilarrezkoa eta Hungariakoak brontzezkoa.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
Lehenengo hirurak finalera eta gainerakoak finalerdietara.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Finalerdia
Lehenengo biak finalera.

### Finala
;A finala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kloropreno

**Kloroprenoa** (IUPAC: **2-klorobuta-1,3-dieno**) konposatu organiko halogenatua da CH2=CCl−CH=CH2 formula molekularra duena. Kloroprenoa likido kolorge lurrunkorra da, usain sarkorra duena.

Kloroprenoa toxikoa izateaz gain oso sukoia da, sugar-puntua 11 C-koa baitu.

Kloroprenoaren produkzioa ia osorik polikloropreno edo neopreno polimeroa sintetizatzeko monomero gisa usatzen da. Neoprenoa erabilera zabaleko kautxu sintetikoa da.

## Sintesia 
1960ko hamarkadara arte, kloroprenoa «sintesi azetilenikoa» deiturikoaren bidez ekoizten zen. Prozesu horretan, azetilenoa dimerizatu egiten da binilazetilenoa emateko. Binilazetilenoa hidrogeno kloruroarekin konbinatzen da gero, 4-klorobuta-1,2-dienoa emateko, zein kobre(I) kloruroaren presentzian, 2-klorobuta-1,3-dieno, hots, Kloropreno gisa berrantolatzen den.

509x509px|Chloroprene synthesis

Sintesi horrek desabantaila batzuk ditu, hala nola energia-kontsumo handia eta hasieran egin beharreko inbertsio handia.

Fabrikatzaile guztiek baliatzen duten kloroprenoaren sintesi modernoak butadienoa usatzen du lehengai moduan. Buta-1,3-dienoari kloro-atomo bat gehitzen zaio eta 1,4-diklorobut-2-eno ematen du. Honen isomerizazioak 1,2-diklorobot-3-eno ematen du. Ondoren, hidrogeno-atomo bat 3 posiziotik erauzten da, eta kloro-atomo bat 4 posiziotik lotura bikoitz bat eratzen delarik molekularen 3 eta 4 karbonoen artean, hots, kloroprenoa.

: CH2=CHCH=CH2  +  Cl2   →   ClCH2CH=CHCH2Cl
: ClCH2CH=CHCH2Cl   →   ClCH2CHClCH=CH2
: ClCH2CHClCH=CH2   →   CH2=CClCH=CH2  +  HCl

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Literatura-turismo

**Literatura-turismoa**, **turismo literarioa** edo literatura-bidaia, kultura-turismoaren modalitate bat da, fikziozko testuen gertaerekin edo egileen bizitzekin zerikusia duten lekuetan garatzen dena. Horren barruan sar liteke eleberri bateko fikziozko pertsonaia baten ibilbidea jarraitzea, istorio bat girotzen den agertokiak bisitatzea edo eleberrigile baten biografiarekin lotutako guneak bisitatzea.

Turista literarioei testu bat inspiratu duten lekuak interesatzen zaizkie, baita testu literarioek sortutako lekuak ere.
Gida literarioak, mapa literarioak eta bidaia antolatuak daude, baliagarriak izan daitezkeenak.

Obrarekin eta egilearekin zerikusia duten guneak bisitatzeaz gain, turista literarioek askotan parte hartzen dute *liburu-denden turismoa* deiturikoan, tokiko liburu-dendak bisitatuz, bisitatzen den tokiarekin zein eskualdeko beste obra eta egile batzuekin zerikusia duten liburuen bila.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Literatura-turismoan espezializatutako webgunea (gaztelaniaz)
* Bibioasturias: Turismo literarioa
* Literary Tourism in KwaZulu-Natal project (ingelesez)
Arkeologia-turismo

thumb|280x280px|Turistak Meridako antzoki hispaniar-erromatarrean (Espainia).
**Arkeologia-turismoa, arkeoturismoa** edo **turismo arkeologikoa**, proposamen eta produktu kultural eta turistikoak aurkezten dituen modalitate bat da, non arkeologia osagai nagusia den. Turismo kulturaleko modu alternatiboa da, arkeologiarekiko pasioa eta aztarnategi eta leku historikoak kontserbatzeko ekimenak sustatzean oinarritzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ArqueoTur (2010) Turismo Arkeologikoaren Nazioarteko Sarea.
* Viator Imperi Turismo Arkeologikoaren Orrialdea.
* https://web.archive.org/web/20161001235925/http://arqueoturismo.info/ Turismo arkeologikoa Espainian.
* http://www.arqueoturismo.net 2001. urteaz geroztik, Espainiako eta beste herrialde batzuetako aztarnategi arkeologikoetara eramaten zaituen arkeologia-turismoaren orria.
Vladimir Kokovtsoven kabinetea

**Vladimir Kokovtsoven kabinetea** - Errusiar Inperioko Ministroen Kontseiluaren osaera, Vladimir Kokovtsoven gidaritzapean, 1911ko irailaren 22tik 1914ko otsailaren 12ra arte lan egin zuen.

Kokovtsov lehen ministro izan zen Piotr Stolypin hil eta berehala sortu zen bere kabinetea. Nikolas II.a enperadoreak Vladimir Kokovtsov lehen ministro berria izendatzea erabaki zuen, Stolypin-eko kabinetean Finantza ministro zena eta kargu hori bere kabinetean mantendu zuen.

## Kabinetea 
## Kanpo estekak
Jevgenia Uvarkina

**Jevgenia Jurievna Uvarkina** —  — (Omsuktxan, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1974ko maiatzaren 30a) errusiar enpresaburua eta politikaria da. 2019ko apirilaren 1az geroztik Lipetskeko alkatea da.

## Bizitza 
1974ko maiatzaren 30ean jaio zen Omsuktxanen, Sobietar Batasunean. 1977an, Lipetskera joan zen bizitzera bere familiarekin. Lipetskeko Ekologia eta Humanitateen Institutuan ikasketak egin zituen, ekonomian espezializatuz, eta 1996an graduatu zen.

Lipetsk oblasteko Nekazaritza Ekoizleen Elkarteko Administrazio Kontseiluko presidente kargua du. Uvarkina Errusiako Federazioko Ganbera Zibikoan hasi zen lanean 2017ko martxoan, eta Nekazaritza-Industria Konplexuaren eta Landa Lurraldeen Garapenerako Batzordeko presidentea izan zen.

2019ko martxoaren 29an Lipetskeko alkate izendatu zuten, karguan Sergei Ivanov ordezkatuz.

Gennady Uvarkinekin ezkonduta dago eta sei seme-alaba ditu: bi seme eta lau alaba.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak K-2 500 metro

**Emakumezkoen K-2 500 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 6 eta abuztuaren 9 bitarte. 20 bikotek hartu zuten parte.

Zeelanda Berriko bikoteak lortu zuen urrezko domina, Hungariakoak zilarrezkoa eta brontzezko bi domina banatu ziren, Alemaniak eta hungariarren bigarren ontziak denbora bera egin zutelako.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
Lehenengo biak finalerdietara eta gainerakoak final laurdenetara.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

;4 lasterketa

### Final laurdenak
Lehenengo laurak sailkatzen dira.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Finalerdiak
Lehenengo laurak A finalera; besteak B finalera

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Finalak
;A finala

;B finala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paweł Szymczak

**Paweł Szymczak** (Bydgoszcz, 1978ko abuztuaren 8a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grzegorz Targoński

**Grzegorz Targoński** (Varsovia, 1978ko abuztuaren 19a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paetongtarn Shinawatra

**Paetongtarn Shinawatra** (; Bangkok, 1986ko abuztuaren 21a) Thailandiako politikari eta enpresaburua da, 2024az geroztik Thailandiako lehen ministroa eta 2023az geroztik Pheu Thai Alderdiko buruzagia dena. Shinawatra familiaren kidea, Thaksin Shinawatra lehen ministroaren alaba gazteena eta Yingluck Shinawatraren iloba da.

Paetongtarn Shinawatra Thailandiako historiako lehen ministrorik gazteena bihurtu zen eta kargua bete zuen bigarren emakumea izan zen, bere izeko Yingluck Shinawatraren bidea jarraituz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saskibaloia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak

**Emakumezkoen saskibaloia** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 28tik abuztuaren 11ra bitarte ospatu zen Parisen, Frantzia. Sailkapena Stade Pierre-Mauroyn izan zen, Lillen, eta amaierako fasea Accor Arenan (Bercy Arena gisa izendatua). Ameriketako Estatu Batuek lortu zuten urrea, Frantziak zilarra eta Australiak brontzea.

## Sailkapen fasea 
### A taldea

----

----

### Group B

----

----

### Group C

----

----

### Hirugarren postua erabakitzeko sailkapena

### Final laurdenak

----

----

----

### Finalerdia

----

### Brontzezko domina

### Urrezko domina

|valign="top" width="50%"|

|}
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leccinellum corsicum

***Leccinellum corsicum*** *Boletaceae* familiako onddo espezie bat da. Beste espezie batzuekin nahastuta kontsumitzea gomendatzen da gisatuen hornigai bezala.

Sinonimoak: *Leccinum corsicum*, *Krombholziella corsica*, *Boletus sardous*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, hasieran globo itxurakoa, erdiesferikoa, gero ganbil-laua; ertz lodia, erregularra, soberakin apur batekin, eta kapelaren kolorea baino argiagoarekin. Kapelaren azala hasieran pubeszente samarra baina laster leuna, eguraldi hezean likatsu samarra, mailatu ugarikoa eta eguraldi lehorrean plaketan apurtzeko edo pitzatzeko joerarekin, arre-gorrixka koloretik arre ilunera.

**Tutuak:** Luzeak, horiak eta libreak.

Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren tutuak baina ukitzen ez diotenak.

**Poroak:** Txikiak, estu, angelutsuak, hori distiratsuak hasieran, gero hori-marroiak zahartzean.

**Hanka:** Mozkotea, sabelduna, erdian loditua eta oinarrian zorrotza, nahiko laburra, hori argitik hori bizira, arre-gorrixka koloreko pikorrez estalia, ale zaharretan zilindrikoa.

**Haragia:** Trinkoa, zuri-krema kolorekoa, ebakitzean arrosa-lila kolore pixka hartzen du, gero grisa. Usain atsegina du eta ez du zapore nabarmenik.

**Etimologia:** *Leccinum* hitza latinetik dator, arte azpian hazten, esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria. Autore batzuentzat bikaina, eta leku batzuetan oso bilatua eta estimatua da.

### Nahasketa arriskua 
*Leccinellum crocipodium* delakoarekin nahas daiteke, honek ebakitzean arrosa kolorea hartzen du eta gero beltza.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta udazkenean. Eremu mediterraneoko sastraketan, batez ere estrepatan (*Cistus*), oinarrizko lurzoruetan. Urria.

### Banaketa eremua 
Frantzia, Kanariak, Eslovenia, Turkia, Suedia, batez ere Korsika, Sardinia, Sizilia eta Iberiar penintsula.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leccinum melaneum

***Leccinum melaneum*** *Boletaceae* familiako onddo espezie bat da. Erdipurdiko jangarria. Prestatzean bere haragi zuria asko iluntzen da.

Sinonimoak: *Leccinum scabrum var. melaneum*, *Boletus scaber var. melaneus* (basionimoa).

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 13 cm bitarteko diametrokoa  erdiesferikotik ganbil-lautura, ertz erregularra, soberakin pixka batekin. Kapelaren azala leuna, distiratsua, gaztetan feltroduna, oso irregularra, pikortsua, hezetasunarekin likatsu samarra, marroi iluna edo beltzaxka.

**Tutuak:** Luzeak, biribilak, zuriak marroi-gris bihurtzen direnak.

**Poroak:** Txikiak, zuri-gris kolorekoak, sakatzean ilundu egiten dira.	 

**Hanka:** Lodia, trinkoa, klabiforme samarra, laztasun gris-beltz kolorekoz betea (goian finagoak) hondo zuriaren gainean.

**Haragia:** Trinkoa, adinarekin bigundu egiten da, zuria, ez da kolorez aldatzen ebakitzean (edozein kasutan arrosa tonuak oso hezea badago). Usain fungikoa du eta zapore gozoa.

**Etimologia:** *Leccinum* hitza latinetik dator, arte azpian hazten, esan nahi du. *Melaneum* epitetoa grezieratik dator, beltza, belzten dudana, esan nahi duen “melas” hitzetik

## Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Espezie tipoak kolore marroi argiagoa du, ez beltzaxka.

## Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazkenean. Urkien azpian.

### Banaketa eremua 
Kanada, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olivia Apps

**Olivia Apps** (Toronto, Kanada, 1998ko abenduaren 1a) kanadar errugbi jokalaria da, zazpiko errugbian jarduten duena. 2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen zazpiko errugbian. 2021eko irailean, Olinpiaden ostean, Kanadako Emakumeen zazpiko errugbi talde nazionaleko kapitain izendatu zuten.

Apps Kanadarekin lehian egon zen 2022ko Munduko Errugbi Kopan Lurmutur Hirian. Seigarren postua izan zuten, Fijiren aurrean galdu ondoren.

2023ko uztailaren 8an, bere debuta egin zuen Kanadako emakumezkoen errugbi selekzioarekin Zeelanda Berriaren aurka, Ottawan, 52-21 aldearekin galduta. 2023ko abuztuaren 23an, Canadian Women zazpiko taldea hartu zuen Starlight Stadium torneoan, 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako kalifikatu zirela.

2024ko Parisen Udako Olinpiar Jokoetarako Jokoetarako kapitain aukeratu zuten Apps, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, Australiari 21-12 garaituta, Zeelanda Berriaren aurka finala galdu aurretik.

### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, finalerdietan Australiari 21-12 irabazita, Zeelanda Berriaren aurrean finala galdu aurretik. Jokalari hauexek osatu zuten kanadar taldea: Caroline Crossley, Olivia Apps, Alysha Corrigan, Asia Hogan-Rochester, Chloe Daniels, Charity Williams, Florence Symonds, Carissa Norsten, Krissy Scurfield, Fancy Bermudez, Piper Logan, Keyara Wardley eta Taylor Perry.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Jambre

**La Jambre** 2003an sortutako Jerezko folk-musika taldea da. Bere konposizioek flamenkoarekin batera landu zen Andaluziako musika tradizionala berreskuratu eta eguneratu nahi dute. La Jambrek Andaluziako musika herrikoi honen ikuspegi progresibo eta pertsonala erakusten du, horretarako hainbat kulturatako moldaketa landuak eta instrumentuak erabiliz, tradizionalak zein modernoak.

## Taldekideak 
***José Cabral** - Gitarra, Ud, Baglama, Cumbus, Gandana eta ahotsa.                            
***Antonio de Magdalena** - Ahotsa, Dultzaina, Gaita, Xaphoon, Kromorno, Punteroak eta Zurna. 
***Hendo** - Zeharkako flautak, Hiru zuloetako flauta, akordeoi eta koroak.                                            ***Ismael Colón** - Bateria eta Perkusioak.                                                                   
***Jesús Cabral** - Baxu elektriko, Kontrabaxu  eta Perkusioak.                                                
***Pepe Torres** - Klarinete, Saxofoi eta Duduk.                                              
***David Guillén** - Tronpeta eta Fliskorno.                                                  
***Marcos Plada** - Soinu-teknikaria.

### Albumak 
## Soinu-bandak 
* *Las Montañas del Lobo.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
Chloe Daniels

**Chloe Daniels** (Kanada, 2003ko apirilaren 27a) kanadar errugbi jokalaria da, zazpiko errugbi modalitatean jarduten duen kirolaria. Ontarioko (Kanada) Queen Unibertsitateko Errugbi Talderako eta Kanadako Emakumeen errugbi talderako jokatzen du. Unibertsitateko taldearentzat jokatu aurretik, Aurorako barbaroentzat jokatu zuen Danielsek.

2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen zazpiko errugbian. Daniels Queen's University Gaels-eko taldean aritu zen, eta Molinex 2021 Saria irabazi zuen Ottawako Unibertsitatearen aurka (26–18).

2022an, Danielsek Kanada ordezkatu zuen Zazpiko Munduko Kopan, Lurmutur Hirian. Seigarrena jarri zuten oro har, Fijirekin bosgarren postuan galdu ondoren. 

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, 0-12 atzetik etorrita finalerdietan Australia 21-12 garaitzeko, Zeelanda Berriari finala galdu aurretik.
### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Jokalari hauexek osatu zuten kanadar taldea: Caroline Crossley, Olivia Apps, Alysha Corrigan, Asia Hogan-Rochester, Chloe Daniels, Charity Williams, Florence Symonds, Carissa Norsten, Krissy Scurfield, Fancy Bermudez, Piper Logan, Keyara Wardley eta Taylor Perry.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charity Williams

**Charity Williams** (Toronto, Kanada, 1996ko urriaren 20a) kanadar errugbi jokalaria da, zazpiko errugbi modalitatean jarduten duen kirolaria. 2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen zazpiko errugbian. 

## Karrera 
Williamsek gimnastikan parte hartu zuen haurtzaroan, eta olinpiar jokoetan lehiatu nahi zuen. Laster konturatu zen Olinpiadetara joateko bere helburua ezin zela gimnasian lortu.

Pam Buisa eta Caroline Crossley taldekideekin batera, 2020ko uztailaren 17an sortutako Kanadako Black Errugbi Taldea Indigena eta Koloreko Jendea lantaldeko zazpiko modalitateko emakumek osatutako talde nazionala ordezkatu du Williamsek.

2021eko ekainean, Williams Kanadako 2020ko Udako Olinpiadetako talderako izendatu zuten.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Pariserak (Frantzia). Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, 0-12 atzetik etorrita finalerdietan Australia 21-12 garaitzeko, Zeelanda Berriari finala galdu aurretik.
### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian.
* 2024an, Zilarrezko domina (Kanada), 2024 Olinpiar Jokoak (Paris)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Linda Richards

**Linda Richards** (Potsdam, New York, 1841eko uztailaren 27a &#x2013; Boston, 1930eko apirilaren 16a), **Malinda Ann Judson Richards** jaioa, profesionalki gaitutako estatubatuar lehen erizaina izan zen. Erizaintzan trebatzeko programak ezarri zituen Estatu Batuetan eta Japonian, eta ospitaleratutako pazienteentzako banakako erregistro medikoak mantentzeko lehen sistema sortu zuen.

## Haurtzaroa 
Richards, 1841eko uztailaren 27an jaio zen West Potsdamen, New Yorken. Betsy Sinclair Richards eta Sanford Richards predikarien hiru alabetatik gazteena zen, eta Ann Hasseltine Judson misiolariaren omenez bataiatu zuen alaba, haren urratsak jarraituko zituelakoan.

1845ean, Richards bere familiarekin Wisconsinera joan zen, non lur batzuk zituzten. Aita tuberkulosiak jota hil zen hara iritsi eta aste gutxira, eta familiak laster itzuli behar izan zuen Richardsen aitona-amonen etxera, Newburyn, Vermonten. Etxalde txiki bat erosi zuten hiriko kanpoaldean. Betsy Sinclair Richardsek ere tuberkulosia hartu zuen, eta Linda Richardsek bere ama zaindu zuen 1854an gaixotasunagatik hil zen arte. 1860an, Richardsek George Poole ezagutu zuen, eta harekin konprometitu zen. Konpromezua hartu eta ez asko geroago, Poole Green Mountain Boys-era batu zen eta AEBetako gerra zibilean borrokatzera joan zen. 1865ean larri zauritu zuten, eta etxera itzuli zenean, Richardsek zaindu zuen, 1869an hil zen arte.

Galera pertsonal haiek inspiraturik, Bostonera joan zen bizitzera, Massachusettsera, erizain izateko asmoz. Bere lehen lana Boston Hiriko Ospitalean izan zen, non ia ez zuen prestakuntzarik jaso, eta gehiegizko lana jasan zuen. Hiru hilabeteren buruan utzi zuen ospitale hori, baina ez zen kikildu hango esperientziekin. 1872an, Richards Amerikako erizainen lehen prestakuntza-eskolan bost erizainen inaugurazio-klasean izena eman zuen lehen ikaslea izan zen. Eskola aitzindari hau Susan Dimock doktoreak zuzendu zuen, Bostongo Ingalaterra Berriko Emakume eta Haurren Ospitalean. 1890. urtean Estatu Batuetara itzuli zenean, erizain lanetan aritu zen beste hogei urtez, gaixo mentalentzako erakunde bereziak ezartzen laguntzen zuen bitartean. Gaikuntza Eskoletako Superintendenteen Amerikako Elkarteko lehen lehendakari izendatu zuten, eta Filadelfiako Erizain Bisitarien Elkarteko buru izan zen. 1911n erretiratu zen erizaintzatik, hirurogeita hamar urte zituela.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Richards National Women´s Hall of Fame-n sartu zen 1994an.
* Bostongo Emakumeen Ondarearen Bidean aipatzen da Mass. General Hospitalarekin lotuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Linda Richardsen hilobia
* Linda Richardsen edo Linda Richardsi buruzko lanak
Oroimen-turismo

[eskuinera|thumb|250x250px|Frantziako [Oradour-sur-Glane herriko aztarnak oroimen-turismoaren adibide dira.]]
**Oroimen-turismoa**, **memoria-turismoa** edo **oroitzapenezko turismoa** ere deitua, leku baten ondare historikoa nabarmentzean datzan kultura-turismo mota bat da, bereziki leku horrek ekitaldi puntual edo garrantzitsu bat ikusi duenean, dela gertaera aipagarri bat, bataila bat, ekitaldi politiko bat, sarraski bat edo hondamendi bat. Turismo-mota hori maiz morbidoa izaten denez, batzuetan tanatoturismoarekin edo "turismo beltzarekin" lotu dezakegu.

Memoria-turismoaren adibiderik aipatuenetako batzuk dira Auschwitz-Birkenauko kontzentrazio eta sarraski-esparruak, Katineko sarraskiaren lekua edo Bigarrenl Mundu Gerran Normandiako lehorreratzearen hondartzak, Aragoiko Belchite herri espainiarra, Kanbodia eta Vietnamgo heriotza zelaiak edo Gorea uhartea Senegalen. Leku holrietako asko, gainera, Gizateriaren Ondare izendatu ditu Unescok.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Boursier, Jean-Yves (2005). Musées de guerre et mémoriaux : politiques de la mémoire (en francés). Éditions MSH. p. 260. ISBN 9782735110797. 
* 
* Groud, Hervé (2009). «Tourisme mémoriel : réflexions sur quelques modes de gestion». Tourisme & Droit (114). pp. 29-31. 
* Leenhardt-Salvan, Mylène (2003). Tourisme de mémoire. Éd. touristiques européennes. 

## Kanpo estekak
Krissy Scurfield

**Krissy Scurfield**  (Canmore, Alberta, Kanada, 2003ko ekainaren 15a) kanadar errugbi jokalaria da, zazpiko errugbi modalitatean jarduten duen kirolaria. 2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen Kanadako taldeak zazpiko errugbian.

## Ibilbidea 
Victoria Unibertsitateko ikasle bat, Scurfield, 2022an Munduko Errugbi Serieko Amets Talderako izendatu zuten, eta Kanadako probako onenetakoa izan zen, nahiz eta jokoen erdietan baino ez agertu. Scurfield Kanadarekin jokatzeko hautatu zuten errugbiko Commonwealtheko Jokoetan jokatzeko.

Scurfield Kanadarekin parte hartu zuen 2022ko Munduko Errugbi Kopan, Lurmutur Hirian. Seigarren postua lortu zuen, Fijiren aurka bosgarren postua galdu ondoren.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako hautatua izan zen Parisen, Frantzian, eta taldeko jardunaldietan barne urradura izan zuen, eta txapelketaren gainerakoa galdu zuen. Taldeak zilarrezko domina irabazi zuen.
### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, finalerdietan Australiari 21-12 irabazita, Zeelanda Berriaren aurrean finala galdu aurretik. Jokalari hauexek osatu zuten kanadar taldea: Caroline Crossley, Olivia Apps, Alysha Corrigan, Asia Hogan-Rochester, Chloe Daniels, Charity Williams, Florence Symonds, Carissa Norsten, Krissy Scurfield, Fancy Bermudez, Piper Logan, Keyara Wardley eta Taylor Perry.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Audiogida

thumb|260x260px|marinela audiogida bat entzuten Portsmouthen.
**Audiogida** edo ***audio tourra*** sistema elektroniko bat da, museoetan, parkeetan, zentro historikoetan eta arte aretoetan gida pertsonalizatuak egiteko aukera ematen duena. Aire zabalean gidatutako tour gisa ere erabiltzen dira. Ikusten ari diren objektuaren informazio historikoa, teknikoa eta bisuala ematen dute. Audiogidak hainbat hizkuntzatan daude eskuragarri. Audiogidak, oro har, museoetan alokatzen dira, diru-kopuru txiki batean, eta batzuetan sarreraren balioan sartzen dira.

## Funtzionamendua 
Interes handieneko artelanak (pinturak, eskulturak, intereseko aretoak, etab.) zenbakitu egiten dira, ordena logiko bati jarraituz, bisita errazteko. Bisitariak Audiogida ekipoak erosteko aukera du, erakunde bakoitzaren politiken araberako alokairu eredu baten bidez. Une horretatik aurrera, pertsonak bere gustuetan oinarritutako ibilbidea aukeratu dezake. Audiogidaren bidez, bisitariak informazioa jaso nahi duen lanaren zenbakia aukeratzen du, eta audiogidak ikus-entzunezko ordezko informazioa aurkezten dio.

## Erreferentziak 
* Fisher, Jennifer (2004), "Speeches of Display: Museum Audioguides by Artists". In Drobnick, Jim, *Aural Cultures*. ISBN 0-920397-80-8.

## Kanpo estekak
Bente Paulis

**Bente Paulis** (Leiderdorp, 1997ko otsailaren 14a) arraunean lehiatzen den kirolari herberetarra da. 2016ko olinpiar txapelduna izan zen Ilse Paulis arraunlariaren ahizpa da.

2022ko *Europako Txapelketan*, zilarrezko domina irabazi zuen skull laukoitzean eta ondoren zilarrezko bat 2022ko Munduko Txapelketan, lasterketa berean. Herbehereetako emakumezko arraunlariek zilarrezko domina irabazi zuten berriro 2023ko Munduko Txapelketan.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Paulisek eta bere taldekide Roos de Jong, Laila Youssifou eta Tessa Dullemansek zilarrezko domina irabazi zuten skull laukoitzean, britainiarrek azken metroetan 0,15 segundogatik gaindituta

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Surfa Udako Olinpiar Jokoetan

**Olinpiar Jokoetan** **surf** lehiaketa egiten da Tokion 2020an egindako edizioaz geroztik. Lehiaketak bi kategoriatan egiten dira: emakumezkoena eta gizonezkoena.

Munduko Txapelketaren atzetik, nazioarteko surf lehiaketa nagusia da olinpiar jokoetan egiten dena. Nazioarteko Batzorde Olinpikoak (NOB) antolatzen du, Nazioarteko Surf Elkartearekin (ISA) batera.

## Lehiaketa 
Kirol honen lehen edizio olinpikoan, Tokion 2020an egindakoa, 20 emakumek eta 20 gizonek hartu zuten parte. Lehiaketa formatua ezberdina izan zen ISAk egindako beste ekitaldiekin alderatuta: bi txanda egin ziren, hasierakoa eta nagusia; hasieran, lauzpabost surflariko serieak egin ziren, baina nagusia binaka zuzenean kanporatzeko koadroa izan zen: bi finalerdietako irabazleak urrezko domina lortzeko borrokan, eta galtzaileak brontzezkoa eskuratzeko lehian.

## Edizioak 
## Palmaresa 
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
## Domina taula 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Surf
* Surfa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Surf Jeux Olympiques NBO
*  Olympedia: surfing
Fancy Bermudez

**Fancy Bermúdez Chávez** (Edmonton, Alberta, Kanada, 2002ko maiatzaren 27a) kanadar errugbi jokalaria da, zazpiko errugbi modalitatean jarduten duen kirolaria. 2023an egin zuen debuta nazioartekoetan. 2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen zazpiko errugbian. 

## Errugbi ibilbidea 
Bermudez Kanadako zazpiko errugbi eskuadroian izendatu zuten eta Birminghamgo 2022 Commonwealtheko Jokoetan lehiatu zen. Hirugarren postua lortzeko Zeelanda Berriaren aurka galdu zuen brontzezko dominaren partidan, eta laugarren postuan bukatu zuen.

Bermudez Kanadarekin parte hartu zuen Munduko Seven Errugbi Kopan, Lurmutur Hirian. Seigarren postua lortu zuen taldeak, Fijiren aurkako partidan bosgarren postuan galdu ostean.

Bermudez Kanadako parte hartu zuen Springbok-eko emakumeen aurkako lehian eta Pacific Four Serieetarako. Hegoafrikaren aurka egin zuen debuta, Madrilen, Espainian. Pacific Four-ek Black Ferns-ak galdu zuten.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, 0-12 atzetik etorrita finalerdietan Australia 21-12 garaitzeko, Zeelanda Berriaren aurkako finala galdu aurretik.

### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, finalerdietan Australiari 21-12 irabazita, Zeelanda Berriaren aurrean finala galdu aurretik. Jokalari hauexek osatu zuten kanadar taldea: Caroline Crossley, Olivia Apps, Alysha Corrigan, Asia Hogan-Rochester, Chloe Daniels, Charity Williams, Florence Symonds, Carissa Norsten, Krissy Scurfield, Fancy Bermudez, Piper Logan, Keyara Wardley eta Taylor Perry.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Munduko Arraun Txapelketa

**Munduko Arraun Txapelketa** arraunketaren nazioarteko lehiaketa nagusia da. 1962tik antolatzen du Arraun Elkarteen Nazioarteko Federazioak. Gaur egun, urtero egiten da. 

Emakumeak 1974an hasi ziren parte hartzen. Ontzi arinen lehiaketak 1974an sartu ziren lehen aldiz programan gizonezkoentzat eta 1985ean emakumezkoentzat.

## Ikus, gainera 
* Arrauna Olinpiar Jokoetan
* Europako Arraun Txapelketa

## Kanpo estekak 
* FISAren ataria ().
* Emaitza ofizialak ().
Kopilotuaren oharrak

thumb|300x300px|Ohar batzuen adibidea.
**Kopilotuaren oharrak** rally bateko parte-hartzaileek tarteak aztertzean hartzen dituzten oharrak dira. Proba egin baino egun batzuk lehenago, azterketa horiek egiten dira (entrenamenduak gaizki deitzen dira, izan ere, ez da entrenatzen, eta debekatuta dago, parte-hartzaileek trafiko-araudia betez egin behar dituzte), eta pilotuak, aldiz, egun batzuk geroago ibilgailuentzat itxita egongo diren bide-zatietan zehar gidatzen duen bitartean, kopilotuari adierazten dio, bloc batean idatz ditzan, egokitzat jotzen dituen errepidearen ezaugarri guztiak, hala nola bihurguneak, haien zailtasuna, zuzenguneak, aldapak, bidezoruaren egoera etab.

## Oharren ezaugarriak 
Ohar bakoitza desberdina da, pilotu bakoitzak bere modu berezi eta pertsonala du zati bat deskribatzeko, eta puntu batzuetan nolabaiteko antza dagoen arren, hala nola bihurgune baten indikazioa eta gradua, egia esan, ez dago rally-oharrak sortzeko modu bakar eta hoberik. Garrantzitsuena da ohar bakoitza ahalik eta laburrena eta deskribatzaileena izatea, kopilotuak erraz irakurtzeko eta pilotuak ulertzeko modukoa izan dadin.

Bidezati baten ezaugarriak deskribatzeko ohiko zenbait modu:

* bihurgune mota (ezkerrekoa edo eskuinekoa), luzera eta/edo gradua.
* Zuzenguneak eta luzera, metrotan gutxi gorabehera.
* Zubiak eta tunelak.
* Bidezoru mota eta egoera: asfaltoa, lurra, hartxintxarra, elurra, izotza, etab.
* Hartxintxarra edo lur soltea izateko aukera.
* Bihurgune bat mozteko aukera, asko, gutxi edo ezer ez.
* Balaztatzeak, asko ala gutxi den adieraziz.
* Aldapak eta jauziak.
* Gainera, helmuga ere sartu behar da, pilotuak jakin dezan ibilgailua geldiarazi behar duela *Stop Kontrola* baino lehen.

## Bihurguneak kantatzea 
Horrela deitzen zaio lehiatzen den bitartean kronometratutako tarte batean kopilotuak egiten duen lanari, egun batzuk lehenago pilotuak deskribatu zituen oharrak irakurriz baitoa, bihurgune bakoitzari aurrea hartu ahal izateko eta, horrela, ahalik eta azkarren trazatu ahal izateko. "Kantatu" egiten dela esaten da, oharrak intonatu egiten baitira, eta balaztada indartsu bat edo eremu arriskutsu bat deskribatzen dutenak nabarmentzen dira, pilotuak hobeto entzun eta uler dezan, garrantzitsuena gutxienekoaren gainean nabarmenduz.

## Kanpo estekak
Taylor Perry (errugbi jokalaria)

**Taylor Perry** (Kanada, 2000ko uztailaren 23a) kanadar errugbi jokalaria da,zazpiko errugbi modalitatean jarduten duen kirolaria.  

2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen zazpiko errugbian. 

## Errugbi ibilbidea 
Perry Kanadako eskuadroian parte hartu zuen Zeelanda Berriko Munduko Errugbi Kopan, 2021ean. Bera Munduko Kopatik at utzi zuten, Japoniaren aurkako irekiera partidarako prestatzen ari zela belauneko lesio larria izan ostean.

Perryk Exeter Chiefs Women talde ingelesarekin sinatu zuen 2024an.

Parisen, Frantzian, 2024 Udako Olinpiar Jokoetarako erreserba gisa hautatua izan ondoren, Perry Krissy Scurfieldentzat txapelketan zehar izandako lesioen ordezkoa izan zen. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, 0-12 atzetik etorrita finalerdietan Australia 21-12 garaitzeko, Zeelanda Berriaren aurka finala galdu aurretik.
### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, finalerdietan Australiari 21-12 irabazita, Zeelanda Berriaren aurrean finala galdu aurretik. Jokalari hauexek osatu zuten kanadar taldea: Caroline Crossley, Olivia Apps, Alysha Corrigan, Asia Hogan-Rochester, Chloe Daniels, Charity Williams, Florence Symonds, Carissa Norsten, Krissy Scurfield, Fancy Bermudez, Piper Logan, Keyara Wardley eta Taylor Perry.

## Erreferentziak 
## Kanpo  estekak
Miriam Ezagui

**Miriam Malnik-Ezagui** (1986ko apirilaren 27a) estatubatuar emagin eta Interneteko ospetsua da, judu ortodoxoen bizimoduari eta tradizioei buruzko bideoengatik ezaguna.

## Bizitza 
Miriam Malnik Marylanden hazi zen, oso sinestun ez zen familia judu batean. 9 urte zituela, bere familia ortodoxo bihurtu zen.

Miriamen amona Lilly Appelbaum Malnik da, hamalau hilabetez Auschwitz kontzentrazio-esparruan preso egon zen eta Holokaustotik bizirik atera zen belgikarra. Aitona, Abraham Malnik, lituaniarra zen eta Holokaustotik bizirik atera zen baita ere. Haren osaba-izeba zaharrak Holokaustoan hil ziren.

2020ko maiatzean hasi zen sare sozialetarako bideoak grabatzen. 2024ko datuen arabera, 614.000 jarraitzaile baino gehiago ditu Instagramen eta 2 milioi inguru TikToken. Bere lehen bideoak haurrak soinean eramatean zentratuta zeuden, baina 2022ko otsailean antisemitismoari eta identitate juduari buruzko bideo batzuk egin zituen.

2022ko apirilean bere amona filmatzen hasi zen, Bigarren Mundu Gerran eta kontzentrazio-esparru batean bizitzeaz hitz egin zuena. Bideo horietako batek 23 milioi ikustaldi baino gehiago jaso ditu.

2023ko irailean, *Hey Alma* aldizkariak tiktoker judu onena izendatu zuen.

2024ko apirilean, Bizien Martxan parte hartu zuen TikTokek bultzatutako bidaia baten baitan. Bidaian zehar, Auschwitz bisitatu zuen, bere amona preso zegoen kontzentrazio-esparrua.

Aron Ezagui paramedikuarekin ezkonduta dago eta bost alaba ditu. New Yorkeko Brooklyn auzoan bizi dira. Judu ortodoxoak dira eta hasidismoaren erlijio-praktika tradizionalak jarraitzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Imre Komora

**Imre Komora** (Budapest, 1940ko ekainaren 5a – *ibidem*, 2024ko abuztuaren 15a) hungariar futbolari eta entrenatzailea izan zen, erdilari postuan aritzen zena.

Hungariako Szombathelyi Haladás eta Budapest Honvéd FC taldeetan jokatu zuen. Hungariako futbol selekzio nazionalarekin 1964ko Europako Futbol Txapelketan eta 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, non urrezko domina lortu zuen. Ondoren, Honvéd, Olympiacos F.C. eta Hungariako selekzioko entrenatzailea izan zen.
Kaffa zaldi

**Kafa zaldia** Etiopiako bertako zaldi arraza bat da . Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik Kafa zaldia ponien sailkapen taldean kokatzen da. Arrazaren jatorria Kaffa eskualde oihantsu eta menditsua da.

Zaldi hauek bereziki lor-zaldiak bezala erabiltzen dira. Ez dago genealogia libururik eta abere hauen populazioaren inguruko datu gutxi dago.

## Arrazaren eugarriak 
Etiopiako bertako zaldi arrazarik handiena da. DAD-IS datu-basean erregistratutako batez besteko altuera soin gurutzera 126 cm-koa da batez beste behorretan, eta 133  cm-koa zaldi arretan . Kafa Etiopiako zaldi handienetako bat da, eta “basoko zaldi” astunaren morfologia dauka. Morfologiari dagokionez, Kafa Horro eta Bale arrazetatik oso gertu dago, eta aitzitik oso urrun Selaletik.

Etiopiako beste zaldi arrazekin konparatuz altuagoa da, gorputzaren luzera handiagoa eta bular zabalagoa. Bularra eta sorbalda sakonak dira. Gorputza sendo eta lodia da, saihetsak ondo biribilduak. Zurda luzea izaten da, eta gehienetan lepoaren eskuineko aldean erortzen da.

Zaldi hauek gehienetan kanpoan bizi dira urte osoan, eta gutxitan babesten dira aterpe batean.

2.017 urteko Ikerketa genetiko batek, Selaleren talde genetiko berean sailkatu zuen Kafa zaldia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laila Youssifou

**Laila Youssifou** Amsterdameko Bijlmermeer auzoan, 1996ko urtarrilaren 2an jaioa, aita ghanarra eta ama holandarra zituela.  Ingeniaritza ikasi zuen Delft-eko Unibertsitate Teknikoan. Arraunean lehiatzen den Herbeheretako emakume kirolaria da. Bere herrialdeko bigarren arraun klub zaharrena den *Delftsche Studenten Roei Vereeniging “Laga”* klubeko presidentea izan da.

Udako Olinpiar Jokotan bi aldiz parte hartu zuen: zilarrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024an, lau scull-eko proban  Roos de Jong, Bente Paulis et Tessa Dullemans taldekideekin batera, eta seigarren postua Tokio 2020an, proba berean.

*Munduko Arraun Txapelketan* zilarrezko hiru domina irabazi zituen, 2022 eta 2023 urteetan, eta *Europako Arraun Txapelketan* sei domina, 2018 eta 2023 urteen artean. 

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Piper Logan

**Piper Logan** (Calgary, Alberta, Kanada, 2001eko uztailaren 13a) kanadar errugbi jokalaria da, zazpiko errugbi modalitatean jarduten duen kirolaria. 2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen zazpiko errugbian. 2023 Panamerikar Jokoetan ere zilarrezko domina irabazi zuen, Kanada taldeko kidea zela.

## Bizitza 
Logan Columbia Britainiarreko Unibertsitateko ikaslea izan da.
## Ibilbidea 
Logan Kanadako zazpiko eskuadroirako izendatu zuten eta Birminghamgo Commonwealtheko Jokoetan lehiatu zen 2022an. Taldeak Zeelanda Berriaren aurka galdu zuen brontzezko domina eskuratzeko partidan eta laugarren postuan bukatu zuen.  Ametsetako Torneo ekitaldiko zazpiko jokalari onenenetakoa izendatu zuten.

Kanadaren ordezkari ere izan zen Seven Munduko Errugbi Kopan, Lurmutur Hirian. Seigarrena jarri zuten oro har, Fiyi azken bosgarren postuan galdu ondoren.

2023ko Panamerikar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen Kanadako taldeko kidea izan zen Logan, Santiagon (Txile), eta bere taldearen bi saiakerak apuntatu zituen, 12–19 galdu zuten AEBren aurkako finalean.

2024ko Udako Olinpiadetarako hautatua izan zen Parisen, Frantzian, eta finalerdietako saio bat markatu zuen, Kanada 0–12 atzetik baitzetorren Australia 21–12 garaitu eta finalera lehen aldiz iristeko. Zeelanda Berriaren aurka finala galdu zuten, eta, ondorioz, zilarrezko domina jaso zuten.

### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, finalerdietan Australiari 21-12 irabazita, Zeelanda Berriaren aurrean finala galdu aurretik. Jokalari hauexek osatu zuten kanadar taldea: Caroline Crossley, Olivia Apps, Alysha Corrigan, Asia Hogan-Rochester, Chloe Daniels, Charity Williams, Florence Symonds, Carissa Norsten, Krissy Scurfield, Fancy Bermudez, Piper Logan, Keyara Wardley eta Taylor Perry.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sylwia Zyzańska

**Sylwia Zyzańska** (Żywiec, 1997ko uztailaren 27a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krzysztof Włosik

**Krzysztof Włosik** (Krakovia, 1957ko apirilaren 28a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nuno Pombo

**Nuno Pombo** (1978ko apirilaren 20a) arkularia da. Portugal ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leccinum molle

***Leccinum molle*** *Boletaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarri kaskarra, biguna eta trinkotasun gutxiko haragia duelako.

Sinonimoa: *Boletus umbrinus*, *Krombholziella molle* (basionimoa).

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikotik lau-ganbilera eta ertza soberakin pixka batekin. Kapelaren azala leuna gaztetan eta gero kolpeekin, sakatuz gero hondoratu egiten da arrastoa utziz. Kolore argi aldakorrekoekin, okre-horia eta marroi argiaren artean.

**Tutuak:** Libreak, zuriak, heldu ondoren, krema-arrosak bihurtzen dira edo ukituz gero krema-gris kolorekoak.

Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Luzea, zuzena edo okertua, gaztetan okre kolorekoa, lazgune marroi finez estalia. 

**Haragia:** Oso biguna eta makala, zuria, baina ebakitzean okre-arrosa kolorekoa bihurtzen da. Usain eta zapore ahulekoa.

**Etimologia:** *Leccinum* hitza latinetik dator, arte azpian hazten, esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua 
*Leccinum scabrum* delakoak antzeko kolorea du, baina haragia trinkoagoa du eta ez da kolorez aldatzen ebakitzean, nahiz eta formol erreaktiboarekin arrosa kolorea hartzen duen.

## Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran eta udazkenean. Urkien azpian. Bakarka edo talde txikietan.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Frantzia, Espainia, Erresuma Batua, Alpeak, Finlandia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak