Johann Olav Koss

**Johann Olav Koss** (Drammen, ) norvegiar izotz gaineko patinatzaile bat izan zen, abiadura-patinajean nabarmendu zena. 
Neguko bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, eta guztira bost domina lortu zituen: urrea eta zilarra Albertvillen 1992an, 1500 m eta 10.000 m-ko probetan, eta hiru urre Lillehammerren 1994an, 1500 m, 5000 m eta 10.000 metrokoan.

Munduko Izotz Gaineko Abiadura-patinaje Txapelketan bost domina irabazi zituen 1990 eta 1994 artean, eta lau domina irabazi zituen Europako Izotz Abiadura Irristaketa Txapelketan 1991 eta 1994 artean. 

## Biografia 
Johann Olav Koss Drammenen jaio zen, Buskerud-eko konderrian (Norvegia). Johann Olav Koss Norvegiako junior txapelduna izan zen 1987an, baina ezin izan zuen munduko patinatzaile onenekin lehiatu 1986 eta 1987ko Munduko Junior Txapelketan. 1988an, seniorrekin debutatu zuen Alma Atako Munduko Txapelketan, baina ez zuen lortu azken distantziarako sailkatu. Hurrengo urtean, txapelketa berean zortzigarren sailkatu zen (Europako Allround Txapelketan hamabosgarren postuaren ostean), eta 1.500 m-tan bigarrena geratu zen. Ospea 1990ean iritsi zitzaion, Innsbrucken (Austria) Allround Munduko Txapelketa irabazita. Hurrengo lau urteetan beste bi munduko txapel irabaziko zituen (1991 eta 1994), 1993an bigarren eta 1992an hirugarren postua lortu zuen bitartean. 1991n Europako Allround Txapelketa irabazi zuen eta hurrengo hiru edizioetan bigarren izan zen. Kossek hogeita hiru garaipen lortu zituen guztira Munduko Kopan, eta lau munduko titulu absolutu irabazi zituen ( 1.500 m-etan 1990 eta 1991n, eta 5.000/10.000 m konbinatuetan 1991 eta 1994an).

Kossek olinpiar debuta egin zuen 1992ko Neguko Jokoetan, eta zazpigarren postua lortu zuen 5.000 m-ko proban,  pankrearen hantura batengatik ebakuntza egin eta bost egunera. 1.500 m-tan urrea irabazteko suspertu zen (0,04 segundo besterik ez Ådne Søndrål herrikidearekiko) eta zilarra 10.000 m-tan (Bart Veldkamp patinatzaile holandarraren atzetik).

1994an, abiadura-patinajearen karrerako azken urtean, Kossek abiadura-patinajearen mundutik kanpo ere ospea lortu zuen 1994ko Neguko Olinpiar Jokoetan bere jaioterrian, Norvegian, urrezko hiru domina irabazita, lasterketa guztiak irabazi zituen munduko errekor berriekin, horietako bi clapperboard patinajearen garaira arte garaitu gabe geratuko zirelarik. Haren emanaldiagatik, Sports Illustrated-en Urteko Kirolari izendatu zuten 1994an, Bonnie Blairrekin batera. Horrez gain, hiru aldiz jaso zuen Oscar Mathisen saria: 1990, 1991 eta 1994an.

Abiadurako patinajean egin zuen ibilbidearen ondoren, Koss mediku gisa trebatu zen Australiako Queensland Unibertsitatean.  UNICEFeko enbaxadore eta Nazioarteko Olinpiar Batzordeko kide izan zen (2002ra arte). Belinda Stronach Kanadako enpresaburu eta politikariarekin ezkondu zen 1999ko abenduaren 31n, baina 2003an dibortziatu ziren.

2000. urtean Kossek Right To Play Nazioarteko Erakunde Humanitarioa sortu zuen, Kanadan kokatua, eta kirola eta jolasa munduko eremurik kaltetuenetako haur eta gazteen garapenerako tresna gisa erabiltzen ditu. Erakundeak 20 herrialde baino gehiagotan dihardu, astero milioi bat haur baino gehiagorengana iristen da eta mundu osoko 620 langile baino gehiagok eta 14.900 entrenatzaile boluntario baino gehiagok laguntzen du.  2015eko abuztuan, Koss Right To Play-ren sortzailearen paperera igaro zen, non oso aktibo jarraitzen duen diru bilketa hainbat ekimenetan eta non bere posizioa mantentzen duen Nazioarteko Zuzendaritza Batzordean.  Lee Harvard Collegen, Oxford Unibertsitatean eta Harvard Business School-en lizentziatu zen, eta Juilliard School-en biolontxelo-jotzailea izan zen. Kim Chung Yul-en biloba da,  Hego Koreako lehen ministro ohia eta Koreako Indar Armatuen buruzagia Koreako Gerran. BRIKA izeneko txikizkako enpresa baten sortzailekidea da, gutxi ezagutzen diren artisau eta egileen produktuak saltzen dituena.  Kudeaketako aholkularia eta, azkenaldian, kapital pribatuko inbertitzailea izan da Torontoko Ontario Teachers' Private Capital-en. Lau seme-alaba dituzte elkarrekin: Aksel, Annabelle, Andreas eta Aleksander.

2009ko azaroan, Peter Mueller estatubatuarra Norvegiako entrenatzaile gisa baztertu ostean taldeko emakume bati komentario desegoki batengatik, Koss entrenatzaile izendatu zuten, aurretik entrenatzaile esperientziarik ez izan arren. Oystein Haugen elkarteko kirol zuzendariak Reuters-i esan zion Koss errebelazio bat izan zela, aurretik entrenatzaile esperientziarik ez izan arren. 

Kossek bere Executive MBA burutu zuen Torontoko Unibertsitateko (Kanada) Joseph L. Rotman School of Management-en. Honoris Causa doktorea da hainbat unibertsitatetan: Brock Unibertsitatea, Calgary Unibertsitatea, Bruselako Vrije Unibertsitatea eta Norvegiako Agder Unibertsitatea.  2015eko uztailaren 1ean, Koss Kanadako Ordenaren (CM) ohorezko kide izendatu zuten. 

2018ko Olinpiar Jokoetan, Koss Olympians for Life proiektuan sartu zuten kirola mundu hobe bat egiteko erabiltzeagatik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak