Ederlezi (abestia)

***Ederlezi*** ijito gutxiengoaren (erromani) Balkanetako kanta folklorikoa da.

Kantak *Ederlezi* izena  udaberriaren etorrera ospatzen duen jaialdiaren izenetik hartu zuen, erromani ijitoek ospatzen duten jaialdia, batez ere Balkanetan, baina baita munduko beste leku batzuetan ere, urtaro berriaren sarrera ospatzeko. San Jurgi jaiaren eguna da *Ederlezi,* eta maiatzaren 6an ospatzen da eliza ortodoxoan.

## Izena 
Ederlezi  *Đurđevdan* serbiar festaren erromani izena da. Balkanetako idazkera aldaera guztiak (*Herdeljez* edo *Erdelezi*)  *Hıdırellez* turkierako hitzaren aldaerak dira (hitz hori Al-Khidr eta Elias profeten nahasketatik sortzen da), udaberriaren etorrera adierazten duen jaiaren izena, udaberriaren ekinokzioaren ondorengo berrogei egunetan gertatzen dena.

## Bertsioak 
Bijelo Dugme taldeak  "Đurđevdan" ("San Jurgi eguna") izenarekin argitaratu zuen 1988an, *Ćiribiribela* albumean; Goran Bregovićek, taldeko buruak, serbokroazieraz idatzi zuen letra, albaniar tradizioko bi bertsoren gainean konposatuta, berak zioenez. Badirudi abestia lankidetza baten emaitza dela eta aurretiz zeuden abestietan ere inspiratzen dela. Abesti honen letrak hizkuntza batetik bestera aldatzen dira.

Bregovićek, halaber, letra grekodun bertsio bat grabatu zuen 1991an, *Tou Ai Giorgi* (San Jurgi, grekoz: Του Αη Γιώργη), Alkistis Protosalti kantari grekoarekin. Letra grekoa Lina Nikolakopoulouk  sinatzen zuen. Azkenik, Kayah kantari poloniarrarekin batera, *Nie ma, nie ma ciebie* izeneko bertsio poloniarra grabatu zuen.

*Ku-Ku Band* talde bulgariarrak, Slavi Trifonov kantari nagusiarekin batera, abestia kaleratu zuen hainbat albumetan  bulgarierazko letrekin ("Гергьовден", "Gergyovden, "San Jurgi eguna"), serbo-bulgarierako letrekin ("Свети Георги", "Sveti Georgi", "San Jurgi") eta erromani serbo-bulgarierazko letrarekin ere, "Ederlezi" .

*Beirut* bandak, Daniele Sepe saxofoi-jotzaile italiarrak eta *Bury Me Standing* bandak (Istanbulen du egoitza) ere *Ederlezi*ren  bertsioa ere egiten dute. Torontoko *The Gypsy Rebels* taldeak ere bertsioa egiten du, Micheal T. Butchen ahotsekin eta haren bandarekin. 

*Kroke* taldeak abestiaren bertsio bat ere kaleratu zuen.

Sezen Aksu kantari turkiarrak 1997an *Düğün ve Cenaze* (Ezkontza eta Erailketa) izeneko albumean atera zuen kanta turkiar letrarekin ("Hıdrellez"). Sezen Aksu eta Pakize Barıştak egokitu zituzten letrak.

Bosniar bertsio bat kaleratu zuen ere  *No Tobacco Orchestra* musika-taldeak 2007ko *Time of the Gypsies*, Punk Opera albumean. 

Beatbox/trip bertsio bat kaleratu zuen *Plume Tribu* talde frantsesak 2010eko *Le Chainon Manquant.*albumean.

## Kulturan 
Goran Bregovićen bertsioa, "Ederlezi (Scena Djurdjevdana Na Rijeci)" izenekoa, ezaguna egin zen Emir Kusturicaren ***Dom za vešanje*** filmean 1988an. Vaska Jankovska kantari mazedoniarra interpretatu zuen.

Sacha Baron Cohenen Borat filmean ere erabiltzen da.

Mixel Etxekoparrek *Ederlezi* pastorala idatzi zuen Nicole Lougeroten *Bohémiens* liburuan oinarrituta eta 2013an taularatu zen. Pastoraleko azken kantorea, *Ekialde kanta*, Xiberotarrak taldeak 2019an atera zuen *Lürrama* albumean *Ederlezi* izenarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak