open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ibilgailu elektriko

[thumb|La [Renault ZOE, hiriko autoa, kargatzeko gune batera konektatuta.]]
[thumb|[Saheleko metroa|Saheleko metroko (Tunisia) tren elektrikoa.]]

**Ibilgailu elektrikoa** motor elektriko batek edo gehiagok bultzatutako ibilgailua da. Ibilgailu elektrikoa energia elektrikoa hornitzen duen kanpoko iturri baten bidez elika daiteke, edo autonomoak izan daitezke bateriak, eguzki plakak edo erregaia elektrizitate bihurtzen duen sorgailu elektriko bat instalatuta edukita.  Ibilgailu elektrikoak errepideko eta trenbideko ibilgailuak, lurrazaleko eta itsaspeko ontziak, hegazkin elektrikoak eta espazio-ontzi elektrikoak izan daitezte. Trakzioa motor birakariek bultzatutako gurpilek edo helizeek eman dezakete, edo beste kasu batzuetan birakariak ez diren beste motor mota batzuk erabiliz, hala nola motor linealak, edo elektromagnetismoaren ondoriozko beste edozein aplikazio, lebitazio magnetikoko trenekin gertatzen den bezala.

Ibilgailu elektrikoen agerpena XIX. mendearen erdialdetik dator, orduan elektrizitatea zen motordun ibilgailuak elikatzeko metodorik hobetsia, garai hartako gasolinadun autoek lortu ez zuten erosotasun eta gidatze erraztasun maila emanez. Barne-errekuntzako motor modernoak motordun ibilgailuen propultsio-metodo nagusi izan dira 100 urte baino gehiagoz, nahiz eta energia elektrikoa beste ibilgailu motetan propultsio-metodo nagusi izaten jarraitu den, hala nola trenetan eta ibilgailu handiagoetan.

XXI. mendean, ibilgailu elektrikoak itzultzen ari dira garapen teknologikoen eta energia berriztagarrien erabilera hedatuaren ondorioz. Ibilgailu elektrikoen eskaria areagotu denez, ingeniari komunitate bat ibilgailu elektrikoen bihurketarako xehetasun teknikoak partekatzen hasi da. Bestalde, Estatu Batuek eta Europar Batasunak gobernu-pizgarriak sortu dituzte ibilgailu elektrikoen hartzea areagotzeko.  

Ibilgailu elektrikoak 2016an % 2tik 2030ean % 22ra igoko direla aurreikusten da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* CREVE,(Ibilgailu Elektrikoen Baliabide Zentroa) 
* DrivingElectric, ibilgailu elektrikoen gidariak.
* Vehículos eléctricos (Estatu Batuetako Ingurumena Babesteko Agentzia).
* Driving Electric, ibilgailu elektrikoen gidarien komunitatea
* eCarTec, Ibilgailu Elektrikoen Nazioarteko Azoka
* Regulación Eólica con Vehículos Eléctricos (REVE) (Haizearen Enpresa Elkartea).
* Mugikortasunaren kultura
* Ibilgailu Elektrikoaren Institutu Teknikoa
* Teknologia eta motorraren albisteak
* Ibilgailu elektriko berriak
* Nola funtzionatzen du ibilgailu elektriko batek?
Tyla King

**Tyla King** (jaiotza abizena: **Nathan-Wong**; Auckland, Zeelanda Berria, 1994ko uztailaren 1a), Zeelanda Berriko Zazpiko errugbiko ordezkari profesionala da, hiru aldiz dominadun olinpikoa. Zilarrezko domina lortu zuen Rio de Janeiroko 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, eta, urrezkoa irabazi zuen Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan eta Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan. 

2015 eta 2019an, Zeelanda Berriko Zazpiko urteko-jokalari izendatu zuten. Lynfield Collegera joan zenean hasi zen errugbian jokatzen. Ngσpuhi tribukoa da, baina baita txinatar eta europar jatorrikoa ere. 2012. eta 2013. urteetan, urteko emakume-kirolari Maori Junior saria irabazi zuen, eta sari berako finalista izan zen 2014. urtean.

Nathan-Wong, 2016ko Udako Olinpiar Jokoetarako, zazpiko emakume-talderako aukeratu zuten.

2018an, Nathan-Wongek eta bere taldeak irabazi zituzten, bai Australiako Gold Coast-en egindako Commonwealth 2018ko Jokoak, bai Seven Munduko Errugbi Kopa San Frantziskon (AEB). 

2019an, Nathan-Wong Munduko Zazpiko errugbiko taldeko jokalari izendatu zuten, eta, denboraldia, txapelketako entsegu-ostikolari nagusi gisa amaitu zuen.  Super Rugby Aupiki txapelketaren inaugurazio-lehiaketan, parte hartu zuen Bluesekin (Aucklandeko taldea).

## Olinpiar Jokoak 
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio de Janeiro, Brasil, zilarrezko domina irabazi zuen Zeelanda Berriko Zazpiko errugbi selekzioarekin, Australiaren atzetik (urrezkoa) eta Kanadakoaren aurretik sailkatuz.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezko domina irabaziko du Zazpiko errugbi modalitatean, Zeelanda Berriko taldearekin, Frantziako taldearen (zilarrezkoa) eta Fijikoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Kelly Brazier, Gayle Broughton, Theresa Fitzpatrick, Stacey Fluhler Sarah Hirini, Shiray Kaka, Tyla Nathan-Wong, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Ruby Tui eta Portia Woodman-ek.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan berriro ere irabazi zuen urrezko domina, emakumezkoen txapelketan  Kanada (zilarra) garaitu ostean. Hirugarren taldea AEB (brontzezkoa) izan zen. Hauexek osatu zuten Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Jazmin Felix-Hotham, Sarah Hirini, Tyla King, Jorja Miller, Manaia Nuku, Mahina Paul, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Theresa Fitzpatrick, Stacey Waaka, Portia Woodman, Tysha Ikenasio, Tenika Willison eta Kelsey Teneti.

## Emaitzak
## Gainerako lorpenak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Black Ferms profila
* Tyla Nathan-Wong World Rugby Women's Sevens Series-en
* Tyla Nathan-Wong Olympics at Sports-Reference.com-en (artxibatua)
Eliel Saarinen

**Eliel Saarinen** (Rantasalmi, 1873ko abuztuaren 20a - Bloomfield Hills, Michigan, 1950eko uztailaren 1a) finlandiar arkitektoa izan zen.

Helsinkiko Unibertsitate Teknologikoan ikasi zuen eta Herman Gesellius eta Armas Lindgren arkitektoekin lan egin zuen. Bere lehen lan garrantzitsua 1900eko Parisko Erakusketa Unibertsaleko Finlandiako Pabiloia izan zen. 1910eko hamarkadan Munksnäs-Haga, Tallinn eta Budapest hirietako hiri-plangintzan lan egin zuen. Canberra diseinatzeko nazioarteko lehiaketan ere finalista izan zen. 

1923an Estatu Batuetara joan zen lanera. Michigango Unibertsitateko irakaslea izan zen eta Art Nouveau estiloko eraikinak diseinatu zituen.

Eero Saarinen arkitektoaren aita izan zen.

## Lanak 
## Kanpo estekak
Sarah Hirini

**Sarah Hirini**, sortzez Sarah Goss, (Feilding, Zeelanda Berria, 1992ko abenduaren 9a), Zeelanda Berriko emakume errugbi-jokalaria da, eta, bi aldiz, domina olinpikoa izan da. Zeelanda Berriko emakumeen errugbi-talde nazionalarekin jokatzen du, eta Manawatu Seven taldearen kapitaina izan zen, zeinak Queenstownen 2013ko National Women's Seven titulua irabazi zuen. Emakumeen Munduko Errugbi Kopako (2017) talderako izendatu zuten. Bi aldiz izan da txapeldun olinpikoa, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan.

Maori ikasketetan, maisu gradurako ikasten ari da. Maoriar jatorrikoa, Ngāti Kahungunu iwi-ra afiliatuta dago.2013an, Massey Manawatu Unibertsitateko campuseko kirol-saria jaso zuen.

Erreginaren urtebetetze-egunean, Hirini Zeelanda Berriko Merituaren Ordenako kide izendatu zuten errugbian egin zerbitzuengatik.

2019an, Hirini Urteko Zazpiko emakumeen Munduko Errugbi Jokalari izendatu zuten, laugarren aldiz sei urtean. Zirkuitu globalean 200 partida jokatu zituen lehen emakumea izan zen.

## Olinpiar Jokoak 
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio de Janeiro, Brasil, zilarrezko domina irabazi zuen Zeelanda Berriko Zazpiko errugbi selekzioarekin, Australiaren atzetik (urrezkoa) eta Kanadakoaren aurretik sailkatuz.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezko domina irabaziko du Zazpiko errugbi modalitatean, Zeelanda Berriko taldearekin, Frantziako taldearen (zilarrezkoa) eta Fijikoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Kelly Brazier, Gayle Broughton, Theresa Fitzpatrick, Stacey Fluhler Sarah Hirini, Shiray Kaka, Tyla Nathan-Wong, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Ruby Tui eta Portia Woodman-ek.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuten berriro ere, emakumezkoen txapelketan Kanada (zilarra) garaitu ostean. Hirugarren taldea AEB (brontzezkoa) izan zen. Hauexek osatu zuten Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Jazmin Felix-Hotham, Sarah Hirini, Tyla King, Jorja Miller, Manaia Nuku, Mahina Paul, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Theresa Fitzpatrick, Stacey Waaka, Portia Woodman, Tysha Ikenasio, Tenika Willison eta Kelsey Teneti.

## Emaitzak
## Gainerako lorpenak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sarah Hirini World Rugby Women's Sevens Series-en
* Sarah Hirini Olympics at Sports-Reference.com-en (artxibatua)
* All Black-en profila
Ruby Tui

**Ruby Tui** (Wellington, 1991ko abenduaren 13a), zeelandaberritar errugbilaria da, zazpiko eta hamabosteko errugbian aritzen dena. Hamabosteko errugbian, 2021eko Munduko Errugbi Kopa irabazi zuen Zeelanda Berriko selekzioarekin, eta zazpikoan zilarrezko domina 2016ko Olinpiar Jokoetan. eta urrezkoa 2020koetan

## Bizitza 
Wellingtonen jaio zen, 1991n. Aita samoarra du, eta amak irlandar eta eskoziar jatorria dauka. Gurasoak banandu egin ziren zortzi urte zituela. Wellington East Girls Collegen eta Greymoutheko John Paul II. High Schoolen hezi zen.

Beka bat jaso zuen Aoraki Polytechnic-en ikasteko, eta, bertan, kiroleko diploma batez osatu zuen 2013an. LGBT komunitateko kidea da.

## Ibilbidea 
2012an egin zuen debuta Fijin, eta, harrezkero, konfigurazio nazionalaren parte izan da. Tui "laguntzaile  indartsu eta oldarkor" gisa deskribatu izan dute. Zeelanda Berriko hamabosteko errugbiko Go4Gold kanpainaren emaitza da.

## Olinpiar Jokoak 
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio de Janeiro, Brasil, zilarrezko domina irabazi zuen Zeelanda Berriko Zazpiko errugbi selekzioarekin, Australiaren atzetik (urrezkoa) eta Kanadaren aurretik sailkaturik.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezko domina irabazi zuen Zazpiko errugbi modalitatean, Zeelanda Berriko taldearekin, Frantziako taldearen (zilarrezkoa) eta Fijikoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuirk. Hauek osatu zuten Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Kelly Brazier, Gayle Broughton, Theresa Fitzpatrick, Stacey Fluhler Sarah Hirini, Shiray Kaka, Tyla Nathan-Wong, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Ruby Tui eta Portia Woodman-ek.
## Emaitzak
## Gainerako lorpenak
## Lorpenak eta ohoreak 
* 2017, Kanada Seven Langford dream team
* 2019, HSBC Dream Team 2019 serierako
* 2019, World Rugby Urteko zazpi jokalarien emakumezkoa 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ruby Tui New Zealand Olympic Committee-n
Ur-jauzia (M. C. Escher)

*Ur-jauzia* (    ) M.C. Escher artista herberehetarrak egindako litografia da, 1961eko urrian inprimatutako lehen aldiz. Etengabeko mugimenduko makina bat erakusten du, non ura ubidetik maldan behera doala agertzen den ur-jauziaren gailurrera iritsi aurretik.

## Kanpo estekak
Tren-makina diesel-elektriko

[eskuinera|thumb|300x300px| [Montreal Locomotive Works enpresak 1957an CPRrentzat eraikitako S3 lokomotor diesel-elektrikoa, ALCO diseinuetan oinarrituta.]]
**Tren-makina diesel-elektrikoa** edo **lokomotor diesel-elektrikoa** lokomotor mota bat da, barne errekuntzako motor bat daukana (gasolioa, fosila zein biodiesela erabil dezakeena), trakzio-motorrei eta diesel motorra hozteko erradiadoreko haizagailuei korronte elektrikoa ematen dien sorgailu trifasiko bati akoplatuta. Ez dago lotura mekanikorik motor nagusiaren eta trakzio-motorren artean.

## Kanpo estekak
FA Šiauliai

**Šiaulių futbolo akademija** Lituaniako futbol taldea da, Šiauliai hirikoa.

## Palmaresa 
### Lituanian: 0 
* Pirma lyga (D2):
** Txapelduna (1): 2021

## Uniformea 
**Etxekoa**

;Kanpokoa

## Denboraldi 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  A lyga
Sing 2

***Sing 2*** 2021ko Garth Jennings estatubatuar zinema zuzendariaren konputagailuzko animaziozko komedia filma bat da. 2016ko *Sing* filmeen jarraipena da. 

## Ingelesezko bikoiztaileak 
* Matthew McConaughey: Buster Moon
* Reese Witherspoon: Rosita
* Scarlett Johansson: Ash
* Taron Egerton: Johnny
* Bobby Cannavale: Jimmy Crystal
* Tori Kelly: Meena
* Nick Kroll: Gunter
* Pharrell Williams: Alfonso
* HalseyHalsey: Porsha Crystal
* Chelsea Peretti: Suki Lane
* Letitia Wright: Nooshy
* Eric André: Darius
* Adam Buxton: Klaus Kickenklober
* Garth Jennings: Miss Crawly
* Peter Serafinowicz: Big Daddy
* Jennifer Saunders: Nana Noodleman
* Nick Offerman: Norman
* Bono: Clay Calloway
* Julia Davis: Linda Le Bon
* Spike Jonze: Jerry
* Asher Blinkoff: Julianna Gamiz, Asa Jennings, Caspar Jennings, Remy Edgerly, Leo Jennings, Oscar Jennings, Ayden Soria, eta Jack Stanton

## Kanpo estekak
Samsara

[thumb|right|200px|[Bhavacakra (bizitzaren gurpila) eta samsararen tximistak irudikatzen dituen thangka edo tibetar margolan tradizionala.]]
***Samsara*** (; ) Indiako tradizio filosofikoetan, hinduismoan, budismoan, jainismoan, bon, sikhismoan eta gnostizismoan, rosenkreutziarrengan eta munduko beste antzinako erlijio filosofikoetan jaiotza, bizitza, heriotza eta gizakundearen (birjaiotze budismoan) zikloa da.

Erlijio horien arabera, bizitza bakoitzean zehar, dharmak (onerako egindako ekintzak) eta karmak (egindakoaren/erabakitakoaren ondorioak) izaki bakoitzaren etorkizuna "izatera iristeko prozesuan" (eboluzioa edo inboluzioa) erabakitzen dute. Prozesu zikliko hau moksha lortzearekin (jaiotzaren eta heriotzaren ziklotik askatzea) amaitzen da.

Naturaren egitate ukaezintzat hartzen dute. Tradizio horiek prozesua deskribatzen duten terminologian eta nola interpretatzen den desberdinak dira. Erlijio horietako gehienek samsara negatiboki- sufrimendu-egoeratzat- jotzen dute, eta bertatik ihes egin behar da. Batzuen ustez, adibidez, mundua eta samsaran parte hartzea maya (ilusioa) da.

## Kanpo estekak
Altona

**Altona** izan daiteke:

## Toponimoa 
* Hanburgo-Altona, Hanburgoko barrutia.
* Altona, New Yorkeko herria.
* Altona, Illinoisko herria.
* Altona, Indianako herria.
* Altona, Coloradoko herria.
* Altona, Melbourneko barrutia.

## Astronomia 
* **850 Altona**, asteroidea.
Om mani padme hum

[thumb|"Om mani padme hum", [tibeteraz idatzia.]]

**Om mani padme hum** (,  ahoskatua) seguruenik budismoaren mantra ospetsuena da. Errukiaren bodhisattvaren- Avalokiteshvara (sanskritoz) edo Chenrezig (tibeteraz)- sei silabako mantra da. Mantra Avalokiteshvararen Shadakshari lau besoren irudikapenarekin lotzen da bereziki. Dalai Lama Avalokiteshvararen haragitze bat dela esaten dute, eta horregatik bere jarraitzaileek mantra hau bereziki gurtzen dute.

## Transliterazioak 
* sanskritoz: ॐ मणि पद्मे हूँ * — oṃ maṇi padme hūṃ*
* tibeteraz: ཨོཾ་མ་ཎི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ། – *om ma ni pe me hung* edo *hum* (tibetar ahoskerean "pad" པད་ silaba "pe" ahoskatzen da)
* txineraz: 唵嘛呢叭咪吽 — *ǎn má ní bā mī hōng* (txinatar transliterazioak soinuak adierazteko karakterak erabiltzen ditu)
* koreeraz: 옴마니 반메훔 — *eom mani panme hum*
* japonieraz: オンマニハツメイウン — *on mani hatsu mei un*
* mongolieraz: *Ум маани бадми хум* — *um maani badmi khum*
* vietnameraz: *Úm ma ni bát ni hồng* o *án ma ni bát mê hồng*

## Esannahi eta interpretazioa 
Praktikanteek mantrak hainbat modutara interpretatzen dituzte, edo, besterik gabe, definizio zorrotz posibletik kanpo erortzen diren soinuen sekuentzia huts gisa. Mantra hau askotan "harribitxia lotoan" bezala itzultzen bada ere, beste batzuetan "Om harribitxia Hum lotoan" (loto sakratuan).

Praktikante batek mantraren esanahia zabal lezake, adibidez, sei silabek existentziaren sei erresumen arazketa adierazten dutela determinatuz:

## Kanpo estekak
Dhamar

**Dhamar** (; antzinako hegoaldeko arabieraz: 𐩹𐩣𐩧 *Ḏmr*) hego-mendebaldeko Yemengo hiri garrantzitsua da, Dhamar gobernantziako hiriburua dena. Sana hiriburuarekin eta beste probintzia batzuekin lotzen duen errepide nagusian dago. Hiri hau Yemengo arabiar eta islamiar kultura eta zientzialari ospetsu askoren egoitza izan zen. Bere meskita handia Abu Bakr Al-Sadeek kalifaren garaian eraiki zuten.

Dhamar hiriak paper handia izan zuen Yemengo bizitza politikoan eta merkataritzan. Oso paper historiko garrantzitsua izan zuen Yemenen islamiar aroa baino lehen.

## Klima
## Dhamartar ospetsuak
* Nabil Mohammed Al-Garbi, olinpiar atleta.
* Shoshana Damari (1923-2006), israeldar abeslaria.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shoshana Damari

**Shoshana Damari** (; Dhamar,  - Tel Aviv, ) yemendar jatorriko Israelgo abeslaria izan zen, "hebrear musikaren erregina" deitua.

Familiak 1924an Eretz Israelera emigratu zuen, juduen aurkako jazarpen gero eta handiagoaren ondorioz, eta Rishon LeZionen ezarri zen. Umea zenetik kantatzeari ekin zion eta 
1945ean, Damari *Li-La-Lo* Moshe Wallin enpresariak ezarritako antzerki-taldean sartu zen. Taldeak entretenimendu arina egiten zuen, eta satira orduko antzerki serioaren kontrapisua. Bere ahots erlats eta yemendar ahoskeragatik ezaguna egin zen. 1988an Hebrear Abestiaren Israel Saria eman zioten.

## Discografía
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Israel Saria

**Israel Saria** () Israelgo Estatuak emandako saria da. Urtero Independentziaren Egunean ematen dute Jerusalemgo Nazioarteko Konbentzio Zentroan, presidentea, lehen ministroa, Knesseteko presidentea eta Justizia Gorte Goreneko presidentea bertan zirela. Saria 1953an eman zuten lehen aldiz, garai hartan Hezkuntza ministro zen Ben-Zion Dinorren ekimenez.

## Saria 
Saria lau arlo hauetan banatzen da:

* Humanitateak, gizarte-zientziak eta ikasketa juduak.
* Natura-zientziak eta zientzia zehatzak.
* Kultura, arteak, komunikazioa eta kirolak.
* Bizitza osoa eta nazioari egindako aparteko ekarpena (1972tik)

Israelgo herritarrek edo beren arloan bikaintasuna erakutsi zuten edo Israelgo kulturan asko lagundu duten erakundeek jasotzen dute saria. Epaile-batzordeek aukeratzen dituzte irabazleak, eta Hezkuntzako ministroari bidaltzen diote haien gomendioa. Batzordeak *ad hoc* dira, eta Hezkuntzako ministroak izendatzen ditu urtero kategoria bakoitzerako.

Saridun garrantzitsuenen artean Shmuel Yosef Agnon, Robert Aumann edota Ada Yonath nobel saridunak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hijas del Tomate

***Hijas del tomate***  (euskaraz, Tomatearen alabak) Las Ketchup emakume taldearen estudioko lehen album izan zen. 2002ko abuztuaren 20an plazaratuta, arrakasta itzela lortu zuen batez ere abesti bati esker: "Aserejé". Ekoizlea Manuel Ruiz izan zen. Oso musika komertziala zen. Mundu osoko musika- zerrendetan lehen postuetan egon zen.

## Ezaugarriak 
Abeslariak, Pilar, Lola eta Lucía, Juan Muñoz “El Tomate” gitarra-jotzailearen alabak ziren eta hortik dator albumaren izenburua. 

Oso musika komertziala zen. Mundu osoko musika-zerrendetan lehen postuetan egon zen 2002. urtean: hogei herrialdetan lehen postuan egon zen eta 9 milioi kopia saldu ziren. Estilo aldetik flamenkoa eta pop musika nahasten zituen. "Aserejé" abestiak bere koreografia propioa zuen. Konspirazio zaleen arabera kanta horren azpian deabruari egindako deia ezkutatzen zen.

## Abestiak 
Hauek ziren:
* "Asereje"	3:32
* "Kusha Las Payas"	2:47
* "Un De Vez En Cuando"	3:37
* "Lánzame Los Trastos, Baby"	3:24
* "Sevillanas Pink"	3:29
* "Asereje (Hippy)"	3:31
* "Krapuleo"	3:30
* "Me Persigue Un Chulo"	3:13
* "Tengo Un Novio Tántriko"	3:15
* "Asereje (Karaoke)"  3:43

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Album osoa Youtuben.
Karlos Emanuel III.a Sardiniakoa

**Karlos Emanuel III.a** (Turin, 1701eko apirilaren 27a - *ibidem*, 1773ko otsailaren 20a) Savoiako dukea eta Sardiniako erregea izan zen 1730etik hil zen arte.

Viktor Amadeo II.a Sardiniakoa eta Ana Maria Orleanskoaren semea izan zen. 1730ean, malenkoniak jota abdikatu zuen aita, baina, handik denbora batera, berriro eskatu zuen koroa, eta atxilotu eta giltzapetu egin zuten.

Poloniako Ondorengotza Gerran parte hartu zuen Stanisław Leszczyński eta Frantziako bandoaren alde, eta 1733an Lombardia okupatu zuen, baina gero utzi egin behar izan zuen.

Austriako Ondorengotza Gerran ere parte hartu zuen Maria Teresa Austriakoaren alde. Arrakastaz egin zion aurre Savoiako inbasio frantziar-espainiarrari.

Arte bildumagile amorratua izan zen.

Hiru aldiz ezkondu zen eta bere hiru emakumeak gazte hil ziren. Ana Cristina Sulzbachekoa, Polyxena Hesse-Rheinfels-Rotenburgekoa eta Elisabet Teresa Lorrenakoa izan ziren bere hiru emakumeak. Hamar seme-alaba izan zituen, tartean Viktor Amadeo III.a Sardiniakoa bere ondorengoa.
Johannes Høsflot Klæbo

**Johannes Høsflot Klæbo** (Oslo, 1996ko urriaren 22a) eskiatzaile norvegiarra da. Neguko Olinpiar Jokoetan hamabi domina eskuratu ditu iraupen-eskiko proban, haietatik 10 urrezkoak. Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko domina gehien bildu dituen kirolaria da. 2026ko Milano-Cortinako Olinpiar Jokoetan urrezko sei domina lortu zituen, OlinpiarJoko bakarrean hainbeste lortu dituen lehen kirolaria historian zehar.

## Ibilbidea 
Oslo hiriburuan jaio zen eta bost urte zituela iparralderago dagoen Trondheim hirira aldatu zen familia.

2016an Errumanian jokaturiko Gazte mailako Munduko txapelketan hiru probatan nagusitu zen. 

2018ko Pyeongchangeko Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen bakarkako sprintean, 4 x 10 km errelebotan eta taldekako sprintean. Inoizko txapeldun olinpiko gazteena izan zen sprint probatan. 2018ko eta 2019ko Munduko Kopan sailkapen nagusiko txapelduna izan zen. 2019 eta 2021eko Munduko txapelketatan ere proba beretan hiruna urrezko domina eskuratu zituen.

2022ko Pekingo Jokoetan lau domina eskuratu zituen, urrezko bi, zilarrezko bat eta brontzezko beste bat. 2023ko Munduko txapelketan urrezko hiru domina eta zilarrezko bi eskuratu zituen eta 2025ean goia jo zuen, Norvegian jokaturiko Munduko txapelketan urrezko sei domina lortu baitzituen.

2026ko Milano-Cortinako Olinpiar Jokoetan bide berean jarraitu zuen eta urrezko sei domina lortu zituen.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apo-ziza

**Apo-ziza** edo **ziza hori faltsua** (*Omphalotus olearius*) onddo espezie bat da. Olibondoen, haritzen, gaztainondoen, etb-en oinetan bizi den onddo pozoitsua da.

Sinonimoak: *Polymyces phosphoreus*, *Clitocybe olearia*, *Armillariella olearia*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 12 cm. arteko diametrokoa. Gaztetan laua da, baina gero erdian hondoratu egiten da eta kopa edo inbutu itxura hartzen du. Ertza mehea, uhindua eta kiribildua du. Kapela laranja kolorekoa edo hori-laranja kolorekoa da eta batzuetan askoz ere ilunagoa, ia beltza.

**Orriak:** Oso dekurrenteak eta luzeak, meheak dira, desberdinak, juntu daude, laranja kolore bizia edo ez hain bizia, gero laranja-horia. Usteltzen direnean, fosforeszente bihurtzen dira, are gehiago ertzetan.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** Oso luzea eta oinarrian beste oin batzuekin bat eginda sorta osatzeko, ildaskatua, uhindua eta meheagoa da oinarrian. Laranja kolorekoa da, kapela baino zurbilagoa, eta batzuetan orban ilun edo beltzak ditu.

**Haragia:** Gogorra eta haritsua, laranja kolorekoa, amoniako tanta batzuekin berde tindatzen da. Olio usaina du, ez oso atsegina eta zapore gozoa.

'*Etimologia*:'''* *Omphalotus* grekotik dator eta bi hitzen konbinazio bat da, omphalos = “zilborra” eta  otos Tus = “belarria”. *Olearius* berriz latinetik dator, olea = oliba; landare honetan hazten delako.

## Toxikotasuna 
Toxikoa da. Kontsumitzen bada, nahasmendu gastrointestinal handiak eragiten ditu.

### Nahasketa arriskua 
*Cantharellus cibarius*-ekin nahas daiteke, kontuz, baina honek izurrak ditu orrien ordez eta kolore orokor horixka du. *Hygrophoropsis aurantiaca*-rekin ere bai; hau ere laranja da, baina txikiagoa, ez da sortetan agertzen, ia beti pinudietan, egurrean, hostoen gainean edo eroritako adarren inguruan.

*Omphalotus illudens'' espeziarekin, oso antzekoa eta nahiko ohikoa, hariztietan, artadietan eta pagadietan agertzen dena, toxikoa eta luminiszentea iluntasunean.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean agertzen da, olibondoen enborretan edo sustraietan eta iparraldean hostozabalen enborretan eta sustraietan, haritzetan, pagoetan eta abar sortak osatzen.

Olibondoetan bizi direnek kolore gorrixka dute eta haritzetakoak laranjagoa.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Guyana Frantsesa, Europa, Kenya, Hegoafrikako lurmutur mendebaleko probintzian, Israel, Iran, Himalaiako eremua, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Coralie Bertrand

**Coralie Bertrand** (Avignon, Frantzia, 1994ko apirilaren 10a) frantziar errugbilaria da, hamabosteko eta zazpiko errugbian aritzen dena, hegaleko postuan.

## Kirol ibilbidea 
2020an Tokioko Udako Olinpiar Jokoetako zazpiko errugbi txapelketan parte hartu zuen Frantziako selekzioarekin. Txapelketa horretan zilarrezko domina irabazi zuen Frantziako taldeak, Zeelanda Berriaren atzetik (urrezkoa) eta Fijiren (brontzezkoa) aurretik sailkaturik. 

Errugbilari hauek osatu zuten Frantziako taldea: Coralie Bertrand, Anne-Cécile Ciofani, Caroline Drouin, Camille Grassineau, Lina Guérin, Fanny Horta, Shannon Izar, Chloé Jacquet, Carla Neisen, Séraphine Okemba, Chloé Pelle eta Jade Ulutulek.

## Emaitzak 
## Taldeak 
*Stade Toulousain
*Rugby Club Chilly-Mazarin
*Frantziako Hamabosteko errugbiko emakumeen selekzioa
*Frantziako Zazpiko errugbiko emakumeen selekzioa

## Ohoreak 
* Merituaren Nazio Ordenaren Zaldun (2021eko irailaren 8ko dekretua).
* Merituaren Nazio Ordenaren Komandantea (2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kirol baliabideak: 
** (Fr) Frantziako Errugbi Federazioa (Zazpiko errugbia) 
** (Fr) Frantziako Errugbi Federazioa (Hamabosteko errugbia)
Odoluste (tratamendu medikoa)

**Odolustea** edo **odol-ateratzea** odol-kantitate jakin bat ateratzean datzan prozedura da; bereziki, odol-hodi bat ebakiz egiten dena. Organo edo aparatu baten kongestioa arintzeko edo toxikoak nahiz pozoiak kanporatzeko metodo usua zen garai batean.

Odolusteak, mediku batek edo izainen bidez eginak izan, antzinako medikuntza-sistema batean oinarritzen ziren, non odola eta gorputzeko beste jariakin batzuk osasuna mantentzeko oreka egokian egon behar zuten "humoretzat" hartzen zituzten. Esaten denez, kirurgialariek antzinarotik XIX. mendearen amaierara arte egin duten praktika mediko ohikoena izan da, 2.000 urte baino gehiago, arriskuak eta ia beti sendatzeko eraginik ez izan arren. Europan, praktikak nahiko arrunta izaten jarraitu zuen XVIII. mendearen amaierara arte. Gaur egun, medikuntza modernoak praktika utzi du baldintza mediko guztietarako, oso espezifiko batzuetarako izan ezik. Uler daiteke historikoki, hipertentsiorako beste tratamendurik ezean, odol-jarioak batzuetan eragin onuragarria izan zuela presio arterialaren aldi baterako murrizketan, odol-bolumena murriztean. Hala ere, hipertentsioa sintomarik gabekoa denez eta, beraz, metodo modernorik gabe diagnostikatu ezin daitekeenez, efektu hori ziurrenik ez zen nahita eragindakoa izango. Kasu gehienetan, odolustearen erabilera historikoa kaltegarria izan zen pazienteentzat.

Gaur egun, **flebotomia** terminoak laborategiko analisietarako edo sangre-transfusiorako odola ateratzea da. Flebotomia terapeutikoa odol-unitate baten erauzketari dagokio kasu espezifiko batzuetan, hala nola hemokromatosian, polizitemia veran, larruazaleko porfiria berantiarrean eta abarretan, globulu gorrien kantitatea murrizteko. Odolustearen praktika mediko tradizionala gaur egun pseudozientziatzat hartzen dugu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Il Casanova di Federico Fellini

***Il Casanova di Federico Fellini*** 1976ko Federico Fellini italiar zinema zuzendariaren film biografikoa da, Giacomo Casanovaren *Histoire de ma vie* autobiografian oinarrituta dago. Filmak Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
Giacomo Casanovak, Bohemiako Duxko gazteluko liburuzain zaharrak, bere bizitza gogoratzen du, maitasun eta abentura istorioz betea. Agureak, bakarrik eta etsita, gazte-bidaia zoragarriak gogoratzen ditu Europako hiriburu guztietan zehar.

## Aktoreak 
*Donald Sutherland: Giacomo Casanova
*Tina Aumont: Henriette
*Cicely Browne: marchesa Durfé
*Carmen Scarpitta: signora Charpillon
*Clara Algranti: Marcolina
*Daniela Gatti: Giselda
*Margareth Clémenti: suor Maddalena
*Olimpia Carlisi: Isabella
*Silvana Fusacchia: sorella di Isabella
*Chesty Morgan: Barberina
*Leda Lojodice: bambola meccanica
*Sandy Allen: Angelina, la gigantessa
*Clarissa Mary Roll: Annamaria
*Daniel Emilfork-Berenstein: marchese Du Bois
*Luigi Zerbinati: papa
*Hans van de Hoek: principe Del Brando
*Dudley Sutton: duca di Wuertemberg
*John Karlsen: lord Talou
*Reggie Nalder: Faulkircher
*Mario Cencelli: dottor Moebius
*Mary Marquet: madre di Casanova

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anne-Cécile Ciofani

**Anne-Cécile Ciofani**, (Colombes, Frantzia, 1993ko abenduaren 14a), Zazpiko errugbi jokalari frantziarra da. 2021ean, Tokioko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen, eta, urte berean, Munduko Zazpiko Errugbi jokalaririk onena izendatu zuten.

## Biografia 
Anne-Cécile Ciofani 1993ko abenduaren 14an jaio zen. Bere aita, Walter Ciofani, kirolari frantziarra zen, mailu jaurtiketan espezialista. Bere ama, Jeanne Ngo Minyemeck, Kamerungo kirolaria zen, eta, baita ere jaurtiketetan espezialista. 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten. Bi ahizpa ditu, Audrey eta Juliette, Frantziako mailu jaurtiketan olinpiar itxaropenak dira.

18 urterekin, errugbia deskubritu zuen STAPS (jarduera fisiko eta kiroletako zientziak eta teknikak) ikasten hasi zenean, ordura arte heptatloia praktikatzen zuen:  Debutatu eta sei hilabetera, ordea, Marcoussis Elite Zentrora deitu zuten, baina ez zuten selekziorako hautatu 2018ra arte. Olinpiar txapeldun den Australiaren aurka, entsegu bat lortu zuen partidako azken ekintzan, Frantzia finalerako sailkatu, eta munduko txapelketako jokalari berririk onena izendatu zuten. .

Kirol familia batekoa da; bere bi gurasoek Olinpiadetan parte hartu zuten, bere aita, Walter Ciofani, Los Angelesen mailu jaurtiketan 1984an eta bere ama, kamerundarra, Jeanne Ngo Minyemeck, pisu jaurtiketan eta diskoan Seulen 1988an. Bere ahizpak, Juliette (frantziar junior txapelduna) eta Audrey (Frantziako itxaropenen txapelduna eta eliteko txapeldunordea), mailu jaurtiketako kirolariak eta Cercle athlétique de Montreuil 93ko kide dira.

2021ean, David Courteixek Tokioko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartzeko hautatu zuen. Urdinak (Frantziako selekzioa) zilarrezko domina lortu zuten. Urte berean, zazpiko errugbiko munduko jokalaririk onena izendatu zuten.
## Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabaziko du Frantziako taldearekin, Zeelanda Berriko taldearen atzetik (urrezkoa) eta Fijikoaren (brontzezkoa) aurretik  sailkatuz. Hauek osatuko dute Frantziako taldea: Coralie Bertrand, Anne-Cécile Ciofani, Caroline Drouin, Camille Grassineau, Lina Guérin, Fanny Horta, Shannon Izar, Chloé Jacquet, Carla Neisen, Séraphine Okemba, Chloé Pelle eta Jade Ulutule-k.
## Emaitzak
## Gainerako lorpenak 
### Selekzioan 
* Zazpiko Rugby Munduko Kopa :
** 2. Zazpiko Errugbi Mundu Kopan, 2018
## Aitorpenak 
### Banakako sariak 
* World Rugby Sevens Munduko 2021eko jokalaririk onena 
## Ohoreak 
* Merituaren Nazio Ordenaren Zaldun (2021eko irailaren 8ko dekretua).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kirol baliabideak: 
** Frantziako Atletismo Federazioa 
** Frantziako Errugbi Federazioa (Zazpiko errugbia)
** Munduko Kirolariak
** Emakumeen munduko zazpiko errugbi serieak   
*
Socrative

thumb|Socrative
**Socrative** doako aplikazioa da eta bere helburua ikasgelan laguntzea da. Hori dela eta, galdetegien bidez ebalua daiteke eta feedbackak emaaten ditu. Ikasleen motibazioa eta parte-hartzea ere areagotzen du.

Erabilera nabarmenen artean, *galdetegia* (galdetegia), *espazio-lasterketa* (galdetegia denborarekin) edo *irteera-txartela* (galdetegia emaitzen sailkapenarekin) daude. Galdetegiek erantzun anitzak dituzte, Egia edo Gezurra edo galdera laburrak dituzte, non ikasleek denbora errealean erantzun behar duten (norberak bere mugikor, tablet edo ordenagailuarekin)   . Horrela irakasleak kontrolatzeko aukera du, debora errealean. Gainera, datuak beste pakete batzuetara esportatu ahal izango dira, Excel, CVS, edo PDF adibidez.  Funtzionatzeko, Internet eta smartphone bat baino ez dira behar. 

Bere aplikazioen artean, aplikazio sokratiboa ere nabarmentzen da " *Fipped Classroom"* edo inverted classroom bezalako metodoen erabileragatik.  Baita lankidetza-ikaskuntzagatik, edo BYOD ( *Bring Your Own Device* ); emaitza positiboak aurkitzea. Hala nola, ikasleek ikasgelan duten lankidetza eta konpromisoa, dagoeneko ikasgeletan ezarria dutenek gomendatua izatea. Kahoot edo Google Forms-ekin batera ebaluatzeko gomendatutako aplikazioa ere bada. 

Sortzailearen datuak ez dira isilpeko egile eskubideen bidez erregistratzen.

Espainian, oraindik gela batzuetan ezartzeko prozesuan dago, erabileran aitzindarietako batzuk ondorengo hauek izan dira:

* 1. DBHko Biologia eta Geologia 
* Kirolaren Didaktika, Malagako Unibertsitatea 

Aukerak ikasgelan bere sinpletasuna dela eta, Socrative hainbat jardueratarako erabil daiteke, baina aukerei dagokienez, honako hauek zehaztu ditzakegu:

Berehalako iritzia. Aplikazio honi esker, segundo gutxitan jakin dezakezu klasea nola doan, fisikoa ala birtuala. 

Aurretiko ebaluazioa. Galdetegiak edo galdetegiak klase aurretik erabil daitezke nondik hasten diren jakiteko, ikasleek materialren bat berrikusi duten eta ulertu duten jakiteko, etab. 

Etengabeko ebaluazioa. Sokratiboak klasean zehar edo ikastaroan zehar klaseko ezagutzak behin eta berriz ikasteko aukera ematen du. 

Motibazioa. Ikasleek aldizka erabiltzen dituzten gailu hauen erabilerak erantzuteko motibazio gehigarria errazten du. Horrez gain, lehiaketa edo antzeko ereduak norbere buruarekiko lehia osasuntsuaren alde egiten du hobetzeko. 

Parte hartzea. Aplikazioa partekatzeak parte-hartzea guztientzako eskuragarria bihurtzen du, haien komunikazio-gaitasunak gorabehera. Horrez gain, parte hartzearen alde egiteko aurreko motibazioarekin lotuta dago.

Aplikazioa Irakasle askok dagoeneko erabiltzen dute ikasgelan aldizka. Erabiltzen hasten zarenean, erabilera-modu berriak sor daitezke edo ikasle-talde bakoitza zerk motibatzen duen gehien deskubritu, eta, beraz, interesgarria da haiek ere parte hartzen uztea Socrative noiz eta nola erabili erabakitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Larruazaleko porfiria berantiar

**Larruazaleko porfiria berantiarra** gaixotasun metabolikoa da, porfirien taldean ohikoena dena. Bere izena bizitzan zehar berandu gertatzen diren azal-adierazpenetatik dator. Gaixotasunaren arrazoia hemo taldea sortzen esku hartzen duen uroporfirinogeno III deskarboxilasa entzimaren eskasia da. Molekula hau hemoglobinaren osagai bat da, odolean dagoen oxigenoa garraiatzen duen molekula.

Porfiria hepatoeritropoietikoa larruazaleko porfiria berantiarraren forma homozigota da, hala ere, gerta daiteke locus berean bi mutazio desberdin gertatzen badira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tronbozitosi

**Tronbozitosia** odolean plaketa kopuru handi baten presentzia da, erreaktiboa eta primarioa izan daiteke (tronbozitosi esentziala ere deitzen zaio, sindrome mieloproliferatibo kronikoa dena). Oro har, asintomatikoa da (batez ere erreakzio baten bigarren mailakoa denean), eta zenbait pazienterengan tronbosia eragin dezake.

Oro har, zenbaketa normala 150.000 eta 450.000 plaketa artekoa izaten da mikrolitro bakoitzeko odolean. Hala ere, zifra horiek desbideratzeak ez dakar nahitaez gaixotasunik. 750.000tik gorako zenbaketak mugatzat hartzen dira kausaren diagnostikoa egiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tronbozitosi esentzial

**Tronbozitosi esentziala** sindrome mieloproliferatibo kronikoa da, alboko odolean tronbozitosi eragiten duena. Tronbozitosi esentziala minik gabeko neoplasia mieloproliferatiboa da, gertakari baskularren ondorioz konplikatu daitekeena, tronbosia eta odoljarioa barne. Nahasmendu hori neoplasia mieloide oldarkorrago ere bihur daiteke, bereziki mielofibrosi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zerumengo arroila

**Zerumengo arroila** Nafarroa Garaiko Pirinioak eskualdean kokatutako arroila bat da, Zerumengo errekak zeharkatutakoa. Nabaskoze eta Burgi herrien artean dago, 4,50 kilometroko luzerarekin eta 2,15 kilometro koadroko azalerarekin. Zatirik sakonenetan, 573 metroko aldea dago errekaren mailaren eta gailurrik altuenen artean, eta azpimarratzekoak dira eskuinaldeko Urbikain eta ezkerraldeko Zolaonagusia mendiak.

Natura 2000 sarekoa da, Natura Erreserba gisa.

## Ezaugarriak 
Arroila Koronasetik datorren erreka txiki batek osatu du. Tuparriak dituen gune bat zeharkatu ondoren, pixka bat sartu zen Illongo eta Sesetako mendilerroetako dolomia eta kareharri paleozenoetan, ekialde-mendebalde norabide orokorrean. Harkaitzek labar batzuk osatzen dituzte, eta amildegiaren hondoraino jarraitzen dute, sasiz estalitako ezponda aldapatsuetan.

Sartzeko zailtasunen ondorioz, landaredia ez da oso aldatua, eta honako hauek dira nagusi: artea, ametz ilaunduna, pinu gorria eta zuhaixka-oihanpe pago arrunt batzuk. Labarretan hegazti harkaiztarren espezieak daude, eta basoan lepazuriak, basakatuak eta orkatzak bizi dira, espezie bereizgarrienak bezala.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Nabaskoze

## Kanpo estekak
Ote-urdin

**Ote-urdina** (*Plebejus argus*) Lycaenidae familiako lepidopteroen espezie bat da. Europan eta Asian aurkitzen da, Iberiar penintsula eta Ingalaterra hegoaldetik Japoniaraino.

## Deskribapena 
### Imagoa 
Tximeleta txikia da, 22-30 mm-ko hegal zabalera du. Arrak eta emeak desberdinak dira. Arren kasuan hegalak urdinak dira eta atzeko hegoetan zilar koloreko orbain txikiak ditu. Hegalen ertzetan marra zuria eta beltza ditu. Emeak marroiak dira, baina orbain metalikoak ere baditu atzeko hegoetan.

Hegalen azpialdean sexu bietako tximeletak oso antzekoak dira. Kolore argia dute eta hegalen kanpoaldera eraztun zuridun orban beltz ugari dituzte. Ertzetan kolore zuriak eta laranjak agertzen dira.

## Iruditegia 

Irudi:Silver-studded Blue. Plebejus argus. Male. - Flickr - gailhampshire (1).jpg|Arra.
Irudi:Silver-studded Blue. Plebejus argus. Female - Flickr - gailhampshire.jpg|Emea.
Irudi:Plebeius argus-mu.JPG|Azpialdea.
Irudi:Plebeius argus egg.jpg|Arrautza.
Irudi:Plebeius argus caterpillar.jpg|Inurriak beldarra zaintzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hijos del agobio

***Hijos del agobio*** (euskaraz: Estualdiaren seme-alabak) Triana talde andaluziarraren bigarren albuma izan zen. 1977an plazaratu zen,Movieplay zigiluaren eskutik. Nahiz eta promoziorik ez izan arrakasta izan zuen: hiru hilabetetan 100.000 kopia saldu ziren.

## Abestiak 
### A aldea 
# "Hijos del agobio" - 5:18
# "Rumor" - 3:20
# "Sentimiento de amor" - 5:32 (Hitzak: Fernando Roldán)
# "Recuerdos de Triana" - 2:50 (Juan José Palacios)

### B aldea 
# "¡Ya está bien!" - 3:12
# "Necesito" - 4:04
# "Sr. Troncoso" - 3:38 (Hitzak: Fernando Roldán)
# "Del crepúsculo lento nacerá el rocío" - 5:50 (Eduardo Rodríguez Rodway/Antonio Mata)

## Musikariak 
;Triana
* Jesús de la Rosa Luque - Ahotsa, teklatuak eta gitarra espainiarra "Sr. Troncoso" abestian.
* Juan José Palacios "Tele" - Bateria, perkusioa eta moog "Recuerdos de Triana" abestian.
* Eduardo Rodríguez Rodway - gitarra, ahotsa "Del crepúsculo lento nacerá el rocío" abestian, "Sr. Troncoso" eta "Hijos del agobio" abestietan ahotsak.

;Laguntzaileak
* Antonio García de Diego - gitarra elektriko.
* Manolo Rosa - baxu elektriko eta gitarra espainiarra "Del crepúsculo..." abestian.
* Enrique Carmona - "Del crepúsculo..." abestian hasierako gitarra.
* Miguel Ángel Iglesias - "Recuerdos de Triana" abestian ahotsak.
* José Antonio Álvarez Alija - soinu ingeniaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :"Hijos del agobio" abestia Youtuben.
* :Albumari buruzko komentarioa.
* :Albuma Discogs webgunean.
Ispilu tximeleta

**Ispilu tximeleta** (*Heteropterus morpheus*) Hesperiidae familiako lepidopteroen espezie bat da. Europan eta Asian aurkitzen da baina isolaturiko populazioak eratzen ditu.

## Deskribapena 
### Imagoa 
Tximeleta handia da, 30-34 mm-ko hegal zabalera du. Baina gehienetan hegalak bilduta ikusten da. Gainaldean kolore marroi iluna du, orbain zuri txiki batzuk eta ertz zuria agertzen dituelarik. Azpialdea erabat bestelakoa da, kolore beixa du oinarrian eta eraztunek erabat estaltzen dute. Eraztunen ertza iluna da eta barnealdea zuria da.

Gorputzak marra zuriak eta beltzak ditu.

### Beldarra 
Beldarra berdea da eta marra zuriak ditu alboetan. Hostoez egindako hodi itxurako babesean bizi da, gero ibernatzeko erabiliko duena.

## Iruditegia 

Irudi:20180709 - 10.34 Spiegeldikkopje (Heteropterus morpheus) 32.jpg|Tximeletaren gainaldea.
Irudi:Heteropterus morpheus.jpg|Hegalen azpialdea eraztunez josita dago.
Irudi:Spiegelfleck-Dickkopffalter (42763180582).jpg|Ispilu tximeleta hirusta lorean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Klemente eliza (Aizpurgi)

**San Klemente eliza** Nabaskoze almiranterriko Aizpurgi kontzejuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Harrizko eraikuntza, habearte bakarrekoa, burualdea burualde zuzena duela. Zaharberritze sakonek hasierako estalkiari eragin zioten, eta horren ordez ilargixkak zituen kanoi-ganga jarri zen. Nabearen alde banatan, kanoi-gangaz estalitako kapera bat dago. Sarrera epistolaren aldean dago, arku zorrotzeko ate oso aldatu batekin. Oinaldean dagoen kanpandorreak kanpai-horma bikoitza du goialdean.

Barrualdean, nabarmentzekoa da Ama Birjina Haurrarekin (XIV. mendea), zur polikromatuzkoa, estilo frankokotikoan. Bere garaiko koroa gordetzen du eta Semeak liburu ireki bat ezkerreko eskuan. Aldare nagusian dago, horma-hobi barroko batean (XVII. mendearen bigarren erdia), nahiko berrmargotuta.

Beste obra interesgarri bat Gurutze Gotiko Germaniar bat da (XV. mendea), zur polikromatuzkoa, ebanjelioaren aldean dagoena, brokatu-oihal baten gainean. Bere garaiko arantzazko koroa eta aurpegi lasaia dituen hiru iltzeko Kristoren irudia. Azkenik, korupean, zurez egina, nabearen lehen atalean dagoen goi-koruari dagokiona, giza irudiekin landutako mentsulak nabarmendu behar dira, azken gotikoaren tradizioaren arabera.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Aizpurgi
* Nabaskoze Almiranterria

## Kanpo estekak
San Kristobal eliza (Nabaskoze)

**San Kristobal  eliza** Nabaskoze almiranterriko Nabaskoze kontzejuan XIV. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

## Eraikina 
Eliza, lekuaren erdian kokatua, XIV. mendeko eraikuntza gotikoa da, geroago handitu zena. Jatorrizko fabrikari hiru ataleko nabea dagokio, gurutze-estalki sinplearekin; burualdea eta gurutzadura, berriz, beranduagokoak dira. Kanpoaldean, elementu gotikoak daude: atea eta leihoa. Lehenengoak arku zorrotz eta txaranbeldua osatzen du, eta baketoitxoak animaliekin apaindutako kapitelez errematatzen dira, tradizio erromanikoaren barruan oraindik ere. Tinpanoan Hirutasun Santua zizelkatzen da, gurutziltzatua eusten duen Jainko Aitarekin eta gurutzearen gainean dagoen Espiritu Santuarekin, eta horrek guztiak Pasioaren sinboloak daramatzaten aingeruak ditu alboan. Atearen gainean, XIV. mendeko leiho bat altxatzen da, trazeria gotikoz eta orbelezko kapitelez ornatuta dagoena.

Erretaula barroko batzuek eliza honen barrualdea apaintzen dute, nagusia buru dutela, eta jatorrizko oparotasunak duela gutxi berreraikitako eraikin bat aldatu zuen. Pilarreko Ama Birjinaren eta Leireko San Frantziskoren erretaulak ere aldatu egin dira, XVIII. mendearen bigarren erdian eginak, eta zutabe salomoniko guztiekin, kanpaiekin eta taulamendu aberats batekin mantentzen dira. Arrosarioko eta San Sebastiango erretaulak ere barrokoak dira, XVIII. mendekoak, eta hostotza kizkurreko egiturak eta apaingarriak dituzte. Nafarroan XVI. mendeko harlanduei buruz dauden adibide urriak direla eta, Nabaskozeko bi setioak nabarmendu behar dira, traza zorrotzekoak, gizonezkoen eta emakumezkoen bustoak apaintzen dituztenak, mendearen lehen hereneko eskulturarekin eta, zehazkiago, Migel Espinal eskultorearekin lotuta.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Nabaskoze
* Nabaskoze Almiranterria

## Kanpo estekak
Shillong

**Shillong** Meghalaya estatu indiarreko hiriburua eta udalerria da. 1.496 metroko altueran dago eta Shillong ("lum shyllong") menditik 9 bat kilometrora dago, Khasi mintzairako herriaren lurralde tradizionalean. 2001eko erroldaren arabera, 260.520 biztanle zituen.

Britainiarrek Khasi and Jaintia Hills barrutiko hiriburu izendatu zuten 1864an, eta baita 1874. urtean Assameko hiriburu gisa. Urte batzuez Ekialdeko Bengala eta Assameko udako hiriburua izan zen. 1970ean Meghalayako lurraldea sortu zenean, Assamen hiriburu izateari utzi zion, baina 1972ko urtarrilaren 21ean Meghalaya estatu indiar izendatu zutenean, estatu berrira transferitu zuten, eta Assamen hiriburua Dispurrera pasatu zen. 

Biztanle gehienak khasiak dira, eta Indiako ipar-ekialdeko beste etnia batzuk ere badaude, bengaliarrak eta Indiako beste herri batzuk ere bai. Erlijio nagusia kristautasuna da (3/4 protestante), khasi erlijio tradizionalaren jarraitzaile ugari eta hinduista gutxi batzuk dituena.

## Kanpo estekak
Nabaskozeko zubia

**Nabaskozeko zubia** Nabaskoze almiranterriko Nabaskoze kontzejuan Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Zaraitzu ibaiaren gainean.

## Zubia 
## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Nabaskoze
* Nabaskoze Almiranterria

## Kanpo estekak
San Saturnino eliza (Ustaize)

**San Saturnino eliza** Nabaskoze almiranterriko Ustaize kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

## Eraikina 
Eraikuntza gotikoa da (XIII. mendearen lehengo erdia), harriz egina. Habearte bat du, lau ataletan banatuta, baita burualde erdizirkularra ere. Estalkia kanoi zorrotzeko ganga da, nabean fajoiak dituena, eta burualdean labe-ganga du. Sarrera epistolaren aldetik egiten da, zirkuluerdiko arku txaranbelduko ate baten bidez. Ate horren arkiboltak xake-itxurako hondarrak dira. Elizpe arin batek babesten du.

Kapandorre, oso liraina, tenpluaren oinaldean dago. Absideak erdi-puntuko leiho axial bat du, gaur egun itsua, eta bi kontrahorma alboetan. Geroago, nabearen alde banatan kanoi-gangaz estalitako kapera bana gehitu ziren.

Erretaula nagusia barrokoa da (XVIII. mendearen lehengo erdia), eskulturazkoa, eta bankua eskaintzen du. Hiru kaleko gorputza da, eta zutabe salomondarrak, lorez apainduak, eta atikoa ditu. Bankuan, sagrarioaren alde banatan, San Pedroren eta. San Pablo, erlaitzen gainean. Pisu nagusian San Saturnino agertzen da gotzain gisa, San Sebastian eta San Andres artean. Eta teilatupean, Kalbarioa, Ama Birjinaren eta San Joan ebanjelariaren artean gurutziltzatua.

Goi-koruaren korupeak, habeartearen lehen atalean dagoenak, apaingarri ederrak ditu, trazeria gotiko eta gorriaren imitazioz margotuak.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Ustaize
* Nabaskoze Almiranterria

## Kanpo estekak
Sombra y luz

***Sombra y Luz*** (euskaraz: Itzala eta Argia) Triana talde andaluziarraren hirugarren albuma izan zen. 1979an plazaratu zen, Movieplay zigiluaren eskutik. Lehenengo urtean 100.000 album saldu zituzten.

## Abestiak 
### A aldea 
# "Una historia" - 5:06
# "Quiero contarte" - 5:00
# "Sombra y luz" - 7:40 

### B aldea 
# "Hasta volver" - 10:40
# "Tiempo sin saber" - 5:21  (Eduardo Rodríguez Rodway/Máximo Moreno)
# "Vuela a la sombra y a la luz" - 2:50

## Musikariak 
* Jesús de la Rosa Luque - Ahotsa eta teklatuak.
* Juan José Palacios "Tele" - Bateria, perkusioa eta ahotsak "Sombra y luz" abestian.
* Eduardo Rodríguez Rodway - gitarra, ahotsa "Tiempo sin saber" abestian, "Sr. Troncoso" eta "Hijos del agobio" abestietan ahotsak.
* Manolo Rosa – baxu elektrikoa.
* Antonio García de Diego – gitarra elektrikoa "Una historia", "Tiempo sin saber" eta "Vuelta a la sombra y luz" abestietan.
* Enrique Carmona – gitarra elektrikoa ("Tiempo sin saber" abestian salbu) eta ahotsak "Hasta volver" abestian.
* Pepe Roca – gitarra elektrikoa eta ahotsak "Quiero contarte" abestian.
* Miguel Ángel Iglesias – Koroak eta ahotsak "Vuelta a la sobra y la luz" abestian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Album osoa Youtuben.
* :Albuma Discogs webgunean.
Automotor

[eskuinera|thumb|300x300px| [Bombardier Talent eskualdeko automotorra.]]
**Automotorra** diesel, elektriko edo diesel-elektriko motor hibrido batek autopropulsatzen duen tren-unitatea da. Normalean 2 eta 4 unitatez (bagoiez) osatuta egon ohi dira erdiiraunkorki lotuta eta artikulatuta, nahiz eta hainbat formazio elkartu eta tren-unitate sistemarekin funtzionatu.  

## Diseinua 
Automotorrean, motor diesel edo elektrikoa ibilgailuaren zoruaren azpian, bogiean edo bere barruko konpartimentu batean egon ohi da. Gidatzeko kabinak haien mutur bakoitzean daude.

## Automotor historikoak 

Fitxategi:Convoy del cremallera de Vall de Núria.JPG|Bagoi bikoitzeko automotor elektrikoa, kremaileraduna (Núriako kremailera-trena)
Fitxategi:Rigi bahn.JPG|Motor elektrikoko trena bidaiarien atoiekin (Vitznau-Rigi Bahn trenbidea, Suitza)
Fitxategi:RN5532Ir55Sch.JPG|TAF diesel trena, Renfe Serie 595
Fitxategi:Tren de Sóller 05.jpg|Motor elektrikoko trena eta atoiak (Sóllerko trenbidea)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak