Rocio San Miguel

**Rocío Del Carmen San Miguel Sosa** (Caracas, Venezuela, 1966ko maiatzaren 6a) Venezuelako giza eskubideen abokatu eta ekintzailea da, espainiar nazionalitatea duena. Gai militarretan aditua da eta Control Ciudadano delakoaren GKEko presidentea. Elkarte zibil horren helburua da herritarrak gainbegiratzea segurtasun nazionalaren, defentsaren eta indar armatu-gaietan. Venezuelako Estatuak Erromako Estatutuarekin eta Amerikarteko Giza Eskubideen Batzordearekin (CIDH) dituen konpromisoak ere gainbegiratzen ditu.

2024ko otsailaren 9an, Venezuelako segurtasuneko funtzionarioek atxilotu zuten. Gaur egun ez dakigu non dagoen.

## Lan ibilbidea 
Rocío San Miguelek 2000. urtearen hasieratik lan egin zuen Azpiegitura Ministerioan bulegoko zuzendari nagusi gisa, Jose Vicente Rangelek diskriminazio politikoagatik kanporatu zuen arte. 

Rocío San Miguel Control Ciudadano GKEaren sortzailea izan zen 2005ean. Elkarte zibil horren helburua da herritarrak gainbegiratzea segurtasun nazionaleko, defentsa eta indar armatu gaietan. Venezuelako Estatuak Erromako Estatutuarekin eta Amerikarteko Giza Eskubideen Batzordearekin (CIDH) dituen konpromisoak ere gainbegiratu ditu. Ondoren, Nazioko Segurtasun eta Defentsarako Kontseilu Nazionalean ikertzaile jardun zuen, Mugen Kontseilu Nazionaleko aholkulari juridikoa izan zen, Ikasketa Militar Aurreratuen Zentroko aholkulari elkartua eta Ontzigintzako Goi Eskolako, Aireko Gerrako Goi Eskolako eta Guardia Nazionaleko Goi Eskolako irakaslea. 

Administrazio publikoan izan zuen eginkizun nagusia 2009tik aurrera hasi zen,  Defentsa Ministerioan, nazioarteko gai estrategikoen bulegoan. 2014. urtean, Defentsa Ministeriotik Armada Nazionalaren Aholkularitzara transferitu zuten, eta han aholkulari nagusi gisa jardun zuen lau urtez, Estatuko beste organo batzuekin lan eginez, hala nola kantzilleria delakoarekin.

2017an Paramacayko gotorlekua erasotzea kritikatu zuen, eta bide armatua baztertu zuen erregimenetik ateratzeko. 2018an, kasu bat irabazi zuen Amerikarteko Giza Eskubideen Auzitegiaren aurrean, eskubide politikoak eta adierazpen-eskubideak urratzeagatik.

## Jazarpena eta difamazioa 
Venezuelako gobernuko funtzionarioen eta pertsona anonimoen etengabeko jazarpena jasan zuen Rocío San Miguelek, baita difamazioa ere hainbat telebista, inprimaki eta estatuko irrati bidez. 2012ko urtarrilaren 18an, Amerikarteko Giza Eskubideen komisioak kautelazko babes neurriak eman zituen Rocioren eta haren alabaren alde.

Handik hilabete batzuetara, 2012ko ekainaren 29an, Adimen Nazionaleko Boliviako Zerbitzuak (SEBIN) Rocíoren nebaren, José Manuel San Miguelen, egoitzan indarrez sartu zen. 2014ko martxoaren 25ean, Nicolás Maduro presidenteak difamazio-adierazpenak egin zituen kate nazionalean Rocioren aurka, eta estatu-kolpe batean nahasita zegoela salatu zuen. Egun batzuk lehenago, 2014ko martxoaren 18an, ezezagun bat berarengana hurbildu zen ibilgailuan zegoela, eta behin eta berriz mehatxatu zuen. 2014ko maiatzaren 2an, orduko Barne eta Justizia ministro Miguel Rodríguez Torresek espioia izatea egotzi zion Rociori. Diosdado Cabellok ere behin eta berriz egin zion eraso San Migueli *Con el Mazo Dando* telebista-saioan.

## Atxiloketa eta prozesu judizialak 
2024ko otsailaren 9an, Venezuelako segurtasuneko funtzionarioek Rocío del Carmen San Miguel Sosa atxilotu zuten Maiquetiako Simón Bolívar Nazioarteko Aireportuan, Caracasetik gertu. Atxiloketa "Brazalete Blanco" izeneko konspirazio-konplot baten ikerketaren testuinguruan emandako atzipen-agindu baten arabera egin zen. Amarru hori "Nicolas Maduroren eta beste funtzionario batzuen aurkako magnizidio-saiakera" gisa deskribatu zen.

Atxiloketari erantzunez, giza eskubideen nazioarteko erakundeek, hala nola Amnistia Internazionalak, San Migel berehala eta baldintzarik gabe askatzeko deia egin zuen, eta Amrikarteko Giza Eskubideen Batzordeak (CIDH) 2012an emandako babes-neurri kautelarra aipatu zuten. Horrez gain, Giza Eskubideen Estatu Arteko Gorteak Venezuelako Estatuari txostenak eskatu zizkion 2018an San Miguelen aldeko epaia betetzeari buruz, kargu publikoak 2004an kaleratzeari dagokionez, orduan presidente zen Hugo Chávezen aurkako ezeztapen-erreferente baten bidez.

San Miguelen aurkako legezko ekintzak kritikatu egin zituzten gobernuz kanpoko erakundeek eta oposizioko politikariek. María Corina Machadok eta Henrique Caprilesek, besteak beste, atxiloketa salatu zuten gobernuaren jazarpen eta errepresio ekintza batzuen parte gisa. Amnistia Internazionalak San Migel bortxaz desagertzearen inguruko kezka adierazi zuen; Provea GKEak eta Emakumeen Fronte Zabalak, berriz, erabat baztertu zuten atxiloketa arbitrarioa eta desagertzea.

### Nazioarteko erreakzioa 
John Kirby Etxe Zuriko bozeramaileak Washingtonek gertaera horren inguruan zuen "kezka handia" adierazi zuen, eta azpimarratu zuen Estatu Batuetako gobernuak etengabe zaintzen zuela San Miguelen egoera, Control Ciudadano erakundeko lehendakaria baitzen. Egoera horrek agerian utzi zituen Estatu Batuen eta Venezuelako Nicolás Maduroren gobernuaren arteko tentsioak. Washingtonek nabarmendu zuen beharrezkoa zela Madurok aurretik hartutako konpromisoak betetzea, batez ere gizarte zibilarekiko, oposiziogile politikoekiko, alderdiekiko eta lehendakaritzarako hautagaiekiko tratuari zegokionez. Jarrera horrek agerian utzi zuen Venezuelako disidentziaren aurkako errepresioarekiko berariazko kezka, eta dei egin zuen kargutik kentzeko eta demokrazia modu baketsuan defendatzen zutenen eskubideak babesteko. Lacalle Pouk Venezuelako Uruguaiko enbaxadoreari, Eber da Rosari, herrialdeko azken gertakari politikoei buruzko informazioa eskatu zionean sortu zen iruzkin hori. Uruguaiko presidentearen kezka ez zen San Migel atxilotzea soilik, negoziazioen atzerakada eta Barbadosen akordioa ere bazen, Venezuelako krisiari irtenbidea eman nahi baitzion.

Omar Paganini Uruguaiko kantzilerrak kezka hori berretsi zuen X Twiter gizarte-sarean egindako argitalpen baten bidez. Bertan, Venezuelan enbaxadoreari deitzeko erabakia aipatu zuen, Venezuelan hauteskunde aske, demokratiko eta lehiakorren bideragarritasuna arriskuan jartzen zuten gertaera kezkagarriei buruzko kontsultak egiteko. Gainera, Uruguaiko Kantzelaritza hasia zen Venezuelako hauteskundeetan oposiziogileak desgaituta zeudelako, eta hori kontraesana zen aurreko urrian nazioarteko bermatzaileekin sinatutako Barbadosen Akordioekin.

*

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Venezuelako preso politikoak
* Alfredo Romero
* Carlos Correa
* Ligia Bolibar
* Liliana Ortega
* Susana Raffalli
* Maria Corina Machado

## Kanpo estekak 
* Herritarren kontrolerako webgune ofiziala
* Venezuelari buruzko gaurkotasun-gaiak jorratu zituen Lacalle Pouk: Rocío San Miguel.