Patxi Lazkano

**Patxi Lazkano Loidi**, jaiotetxe zuen **Otxoki** baserriaren izenaz ere ezaguna, (Intxaurrondo, Altza, Gipuzkoa, 1916ko martxoaren 30a - Donostia, 1994ko urriaren 7a) gipuzkoar bertsolaria eta baserritarra izan zen.

1972an Xenpelar Sarian parte hartu zuenean Otxoki bere jaiotetxea izan zena bota zutenean jasotako mina azaldu zuen hamabi bertsotan.

Bertsolari zaharren makina bat bertso eta ateraldi zekizkien, beraren baserriko sukaldean edo inguruko fruta-arbolen itzalpean jaso zituen bertso haiek Antonio Zavalak 1983an.

## Bizitza 
[thumb|270x270px|2023ko [Otxokiko parkea|Otxoki Parkeko beheko aldean zegoen 1968an Otxoki bertsolariaren Otxoki baserria.]]
Altzako Otxoki baserrian jaio zen, Intxaurrondon, Altza udalerriko baserri-gune batean, Ametsagaina mendiaren babesean. Donostiatik Altzara zihoan mendi-bidearen bazterrean.  

Bertso asko sortu zituen bizitzan zehar. Gerra aurretik lagun-artean-eta kantatzen hasia zen. Gerra hasi zanean, ordea, bera 1937ko kintoa izanik, haren kinta deitu zutenean, joan egin bear izan zuen, beste hainbestek bezala. Baina Patxik, nahiz tiro tartean ibili, ez zion bertso paratzeari erabat utzi. Burgos edo Aragoi aldetik, Albacetetik edo Kataluniatik, bere eskutitzetan bertso ale batzuk sarritan bidaltzen zituen etxera, batean hiru, bestean lau, hurrengoan sei. Bertso horiek ere jaso zituen Zavalak; batzuetan, berak handik bidalitako papera bera; bestetan, berriz, orduko papera galduta zegoen, baina Patxiren anai Iñaxiok buruz ikasiak zituen eta karen ahotik hartu zituen Zavalak. Antiguako Amueder baserrikoa eta  igandeetan Otxokira joaten zen. Beste aiton bat ere bazen han, Baratzategikoa, bertsotan pixka bat zekiena, eta ari kantatu; eta aiton horrek erantzun eta hola aritzen ziren. Txirrita ere bai; aritu izan zen Otxokiko tabernan, orduan Patxi gaztea zela eta. Joxe Zapirain ere bai; Joxe Bordaxar. Nik obeditu egiten nion eta nirekin ondo etortzen zen. Aiton haiekin hasi zen Patxi gaztea. Orduan asko aritzen zen horrela. Bertso on asko zuen Joxe Bordaxarrek. Bertsolari zuzena zen.

Hurrengo urtean beste sorta bat argitaratu zuen baserriari buruz: "Otxoki nere jaiotetxeari bigarren aldiz". Besteak beste baserri hauek eraitsi zituzten: Arruex (Arruas eta Ondarralde izenak ere erabiltzen ziren); Arjel-etxeberri, bi bizitza; Arjel-aundi; Arjel-txiki; Xiustegi; Zarategi, bi bizitza; Lizardi; Basatxiki, bi bizitza; Sagastieder; Baratzategi; Tuniz; Tuniz-berri; Igola; Xibili-txiki ta Xibili-aundi.
[thumb|600x600px|1960an [Intxaurrondo (auzoa)|Intxaurrondon zeuden baserriak 2002ko planoan kokatuta. **Otxoki** baserria behean erdialdean (F. Valledor eta Jabier Ormazabal. Haizpe taberna, 2002)]]
Egoera hartako samina adierazteko hamabi bertso sortu zituen Patxi Lazkanook. Haietakoak dira bi hauek: **Otxoki nere jaiotetxeari, 1968**
: *Emeretzi etxe bota dituzte*
: *illabeteren barruan,*
: *famili askotan beidatu gabe*
: *zer miseriya daguan;*
: *bizitzen ere etzegon errez*
: *olakuaren onduan,*
: *baserriya ala utzi biarra*
: *pena galanta genduan.*
:[...]
: *Han utzi ditut aran-arbolak,*
: *utzi ditut gereziak,*
: *Han utzi ditut piko ta udare,*
: *sagar gez eta gaziak;*
: *nere bihotzan zain bana dute*
: *han dauden arbol guziak,*
: *nere barrena samindutzen du*
: *horrela galtzen utziak.*

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txirrita (1860-1936)
* Jose Garmendia Zabala (1885-1924), bertsolaria.
* Juan Jose Makazaga (1887-1963), bertsolaria.
* Jose Ramon Erauskin (1906- ?), idazle eta bertsolaria.
* Joxe Aierbe (1934-2012), idazle eta bertsolaria.

## Kanpo estekak