open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2004ko Ameriketako Estatu Batuetako hauteskunde presidentzialak

**Ameriketako Estatu Batuek 55. hauteskunde presidentzialak** izan zituzten 2004ko azaroaren 2an. Lehendakaritza zuen Alderdi Errepublikanoko George W. Bushek garaitu zuen Alderdi Demokratako John Kerry, Massachusettseko senataria. Kanpainan kanpoko gaiak nagusitu ziren, batik bat Bushek egindako terrorismoaren kontrako politika eta 2003ko Iraken inbasioa.

Lau urte lehenagoko hauteskundeetan bezala, bozak kontatzerakoan zenbait irregulartasun izan ziren, eta irabazlea zein zen biharamunean zehaztu zen, Kerryk Ohio estatuaren gaineko garaipenagatik ez lehiatzea erabaki zuenean. Bai Kerryk bai Howard Dean demokratak adierazi zuten Ohioko bozketa ez zela zuzen egin, eta, hala izan balitz, demokratek estatua eta hauteskundeak irabaziko zituzketela.

Emaitzak hiru estatutan baino ez ziren aldatu. Mexiko Berria eta Iowa 2000n demokraten alde bozkatzetik errepublikarren aldera pasa ziren, eta New Hampshirek alderantziz egin zuen.

**Iturria:** Hauteskunde Federalen Batzordea

## Kanpo estekak
Mullingar

**Mullingar** (irlanderaz *An Muileann gCearr*) Irlandako Errepublikako Westmeatheko konderriaren hiriburua da, baita Eliza Katolikoaren Elizbarrutiko egoitza ere. 20.103 biztanle ditu (2011) eta Dublinetik 80 kilometro mendebaldera dago.

## Etimologia 
Irlanderazko *An Muileann gCearr* izenak "Ezkertiaren errota" esan nahi du. Mullingarreko Colmanen kondairatik hartzen du izena.

## Geografia 
Laku ugarik inguratzen dute, gertuen daukana Lough Ennell da, hiria zeharkatzen duen Brosna ibaia bertara iristen baita.

## Historia 
560 inguruan Mullingarreko Colmanek sortu zuela esaten da. Hasieran *Maelblatha* izeneko herri txikia zen baina 1543an Meatheko erresuma banatzerakoan mendebaldeko zatiaren hiriburu bihurtu zen. Ganadu merkatuarengatik izan da historian zehar ezaguna.

## Ondasun nabarmenak 
* Mullingarreko katedrala: Kristo Erregearen katedrala izena du eta Bigarren Mundu Gerra hasi zen egunean sagaratu zen.
* Belvedere Etxea
* Clonyn gaztelua: Mullingarretik 18 kilometrotara dagoen Delvin herrian.

## Kanpo estekak 
* mullingar eta westmeath inguruko albisteak
* Mullingarrreko Merkatal Ganbera
* Westmeath Konderriko Kontseilu edo Biltzarra
Taniquetil

Tolkienen Silmarillion izeneko lanean agertua, **Taniquetil** (*Mendi garai zuria* esan nahi duena), Pelori mendilerroko eta Ardako mendirik garaiena da, bere tontorrean, **Ilmarin**a dagoelarik, Manwë eta Vardaren jauregiak. Bertatik, Manwëk, bere oinpean hedatzen ziren Ardako lurralde guztiak ikus zitzakeen. Vanyar goi elfoak, mendi honen magalean bizi ziren.

Taniquetil mendia, mendilerroaren erdialdeko eta ekialdeko zatian zegoen, mendiak zeharkatzen zituen pasabide bakarretik ez oso urruti. Pasabide honek Kalaziria izena jasotzen zuen, "Argiaren pasabidea (edo haizpitartea)", Valinorreko Bi Zuhaitzen argia pasatzen uzten baitzuen.

"Mendi Zuria", "Mendi Sakratua" eta "Manwëren Mendia" ere deitzen zen. Baina, izenik erabiliena, quenyazko **Oiolossë** zen, "Betiereko Elurrak" esan nahi duena, sindarinera *Amor Uilos* bezala itzulia, baina, Valaquentaren arabera "Taniquetilen muturreko dorrea" zen.

## Kanpo estekak
Pelori

**Pelori mendiak**, Tolkienen legendarium ospetsuan eta bere Silmarillion izeneko lanean, Amanen inguruan hesi bat eratzen duen mendilerro zabal bat da. Bere izena quenyazkoa da, eta "Garaiera defentsiboen hesia" bezala itzul daiteke.

Ilgora erako kurba formarekin, iparraldetik hegoaldera zeharkatzen du Amanen ekialdeko kostaldea, Valarren lurraldea inguratuz. Mendilerroko mendirik garaiena Taniquetil zen, mendilerroaren erdimendebaldean zegoena. Mendi honen tontorrean zegoen Ilmarin, Manwë eta Vardaren jauregiak. Ia zeharkaezinak, pasabide bakar bat zuten mendebaldean, Kalaziria deiturikoa, Tirion hiria bertan aurkitzen zelarik. Pasabide hau, Valarrek egin zuten Valinorreko Bi Zuhaitzen argia Tol Eressëa uhartera igarotzen uzteko. Iparraldeko muturrean eta bere mendebaldeko magalen oinean, Araman eskualde zabala dago, Aman Endorretik banatzen duena Helkaraxëko pasabidearen bidez. Eta, hegoaldeko muturrean, Hyarmentir dago, nondik Melkorrek eta Ungoliantek, gorrotoz begiratu zuten Bedeinkatutako Erresuma.

Hauek altxa zituzten Valinor, Bedeinkatutako Erresuma, Utumnotik Melkorren balizko erasoetatik babesteko, Lanparen Aroetan. Valinorren Ezkutaketaren ondoren, are garaiago eta zeharkaezinago bihurtu ziren, eta Valarrek pasabide bakar hura zaintzen zuten.
Araman

**Araman** (quenyazko ar- aurrizkia, "kanpora" edo "ondoan" esan nahi duena, eta, beraz, Amanetik kanpo edo Amanen ondoan), Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den toki bat da, bere hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena. Amaneko kostaldeko lurralde idorra da, Pelori mendien eta Belegaer itsasoaren artean, iparralderantz, Helkaraxëraino hedatzen dena. Melkorrek eta Ungoliantek zeharkatu zuten Erdialdeko Lurraldera zihoazenean, eta, ondoren, Noldor elfoek euren erbesteratzera zihoazenean.
Atotxa zezen plaza

**Atotxa zezen plaza** Donostiako zezen plaza izan zen, 1876an eraiki zutena.

## Historia 
Donostiako lehendabiziko zezen plaza iraunkorra 1869 urte inguruan Verde jaunak eraiki eta Hirugarren Karlistadetan bota zuten.

Hala ere 1876an Jose Arana izeneko enpresaburuak beste zurezko zezen plaza berria eraiki zuen 30 egunetan eta leku berean. Urtez-urte erreformak egiteari ekin zion lanak bukatu arte. Egungo Atotxako Dorrea eta Tabakalera artean zegoen.

1879ko abuztuaren 24an zabaldu zuten. Lehendabiziko korridan Lagartijo eta Currito toreatzaileek Nazario Karrikiri tuterarraren sei zezen izan zituzten. Itzalean barreraren sarrerak 7 pezeta, kontrabarrerarenak 4 eta tendidurenak, berriz, 3,25 pezeta balio zuten. Eguzkitan, barrerak 4, kontrabarrerak 2,50 eta tendiduk 2,25 pezeta balio zuen.

1880 eta 1882 artean, bertan frantziar toreatzaile famatuenek eta portugaldar burtzikari onenek toreatu zuten. Aipatzekoa da plaza honetan bertan argindarra erabili zuten lehendabiziko zezenketak egin zutela: 1886ko abuztuaren 31n hain zuzen ere. Ordu txikitan bukatu baziren ere, ikusle batzuk ez zeuden ados sarreren salmentarekin eta José Arana udaltzaingoak atxilotuta bukatu zen.

XX. mendeko hasieran, ikusle batzuek Arana presidentearen zuzendaritzaren kontra egin zuten, beti toreatzaile berdinak kontratatzen zituela aurpegiratuz. Horrexegatik, hauek 1903an enpresa berria sortu eta Txofre zezen plaza eraiki zuten. Denboraldi batzuetan, plaza biek aritu ziren martxan azkenean Atotxa bota arte. Bota zutenean, plazaren materialak Egia auzoko lehendabiziko eraikinak egiteko erabili zituzten: 4, 6, 12, 14 eta 16 atalondoak hain zuzen ere. Gero, orube berean hasieran Mujika lantegia eta gero Atotxako futbol zelaia eraiki zuten.

## Kanpo estekak
Valmar

**Valmar** edo **Valimar**, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Silmarillion lanean, Valarren hiriburua eta egoitza da. Valinorren zegoen, Taniquetil mendiaren oinpean hedatzen ziren lautada zabaletan. Ardako Udaberriaren ondoren eraiki zen, Valarrak, Amanera bizitzen joan zirenean.

Harri zuri gogorrez eginiko harresi altudun hiri bat zen, eta, bere barnean, kontaezinbeste mantsio zeuden zilarrezko kupula ederrekin eta urrezko dorreekin, non Valar eta Maiar gehienak bizi ziren. Hiria, bertako urrezko eta zilarrezko kanpai ugariek egiten zuten musikagatik ospetsua zen. Urrezko Ate Handi bat irekitzen zen Mendebalderantz.

## Valmarreko toki batzuk 
### Ezellohar 
Ezellohar, muino berde eder bat da, Urrezko Atearen ezkerrean dagoena, Valmarreko harresietatik kanpo, Yavannak Valinorreko Bi Zuhaitzak erein zituen tokia, han hazi eta loratu zirenak. Niennak, "hiletaria"k, bere malkoekin ureztatu zituen.

### Mahanaxar 
Urrezko Atearen aurrean, Mahanaxarra edo "Epaiketaren Eraztuna" zegoen. Tronu zuridun zirkulu zabal bat zen, non Valarrak Kontseiluan edo epaiketa bat ospatzeko biltzen ziren; Manwëk eta Vardak presidituak, gorenengoko tronuetan esertzen zirenak.

Mahanaxarrean bildu zen Melkor harrapatzea erabaki zuen Kontseilua, Botereen Gerra deitu izan zenean, Lehenengo Jaioei Valinorrera joatea baimentzeko. Aurretik, eta Elfoen jaiotza eta iritsiera prestatzeko, Vardak izarrak sortzea erabaki zen.

Melkor, bi aldiz egon zen Valarren Kontseiluaren aurrean. Angainorrekin lotua, buruz behera eta begiak bendatuta, Mandoseko Geletan preso egotera zigortzen zuen epaia entzun zuen. Hiru aro beranduago, berriz ere Kontseiluaren aurrean agertu zen, damu faltsu bat erakutsiz, eta, ondorioz, askatua izan zen eta Amanetik aske ibiltzen utzi zitzaion, Tulkasen nahiaren aurka.

Fëanorrek ere agertu behar izan zuen Epaiketaren Eraztunean, Silmarilak, hauek, Bi Zuhaitzen argia ordezkatzeko emateari uko egin zionean. Kasu horretan, Formenosen zigortu zuten.

Mahanaxarrean egon zen beste pertsonaia bat, Eärendil izan zen, nork Valarrei laguntza eskatu zien Melkorrek Erdialdeko Lurraldean zuen boterearekin amaitzeko. Eskatu zuena emateaz gain, berari eta bere semeei, Elfoen ala Gizakien arrazakoa izan nahi zuten aukeratzera eman zieten.
Changshou Barrutia

**Changshou Barrutia** (), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 880.000 biztanle bizi ziren 1.415 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 622 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Diangjiang konderria iparraldean, Fuling Barrutia ekialde eta hegoldean, Fuling Barrutia hegoaldean, eta Yubei Barrutia mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Changshou barrutiko gobernuaren webgunea.
Fuling Barrutia

**Fuling Barrutia** (渝中区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.120.000 biztanle bizi ziren 2.946 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 380 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Changshou Barrutia eta Dianjiang konderriak iparraldean, Fengdu konderria ekialdean, Wulong konderria eta Nanchuan Barrutiak hegoldean, eta Banan Barrutia mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Fuling barrutiko gobernuaren webgunea.
La Pesga

**La Pesga** (extremadureraz *La Peja*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 135 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.128 biztanle zituen 20 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  La Pesgako Udalaren webgunea
Hechuan Barrutia

**Hechuan Barrutia** (合川区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.510.000 biztanle bizi ziren 2.356 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 641 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Sichuan probintzia iparraldean, Yubei Barrutia, Bishan Konderria eta Beibei Barrutiak hegoaldean, Tongliang Konderria hego-mendebaldean, eta Tongnan Konderria mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Hechuan barrutiko gobernuaren webgunea.
Jiangjin Barrutia

**Jiangjin Barrutia** (江津区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.460.000 biztanle bizi ziren 3.200 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 456 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Jiulongpo Barrutia eta Dadukou Barrutiak iparraldean, Banan Barrutia ipar-ekialdean, Qijiang Konderria hego-ekialdean, eta Sichuan eta Guizhou probintziak hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Jiangjin barrutiko gobernuaren webgunea.
Iruñeko zezen plaza

**Iruñeko zezen plaza** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen zezen plaza bat da.

## Kokalekua 
Labriteko jaitsiera, Hemingway pasealekua, Amaia kalea, Emilio Arrieta kalea eta Aralar kalearen artean dago, bai eta Medialuna parkea eta Labrit pilotalekuaren alboan ere.

## Eraikina 
1920an eraiki zen.

Nafarroako zezen plazarik handiena eta munduan laugarren handiena da (egun, azken erreforma eta gero, 19.000 ikusleentzako tokia du). Urtero uztailaren 7tik 14ra ospatzen diren Sanferminetako entzierroei esker famatua da. Musika jaialdiak eta beste ikuskizunak ere egiten dituzte bertan.

Eraiki zutenetik, jabea Iruñeko Erruki Etxea da, bertan egiten diren ikuskizunen antolatzailea ere badena.

Eraikinaren hego-mendebaldean Hemingway pasealekuan Ernest Hemingwayren monumentua dago.

## Ezaugarriak 
[thumb|250px|ezkerrera|Bigantxak [Iruñeko Sanferminak|Sanferminetan]]

Francisco Urkola arkitekto donostiarrak eraiki. Diseinu klasikoa bazuen ere, eraikuntzako materialak modernoak izan ziren, tartean hormigoi armatua. Alde nagusia garaipen-arku baten itxura du, gainean galeria plateresko eta pizkundetarra duena

1966an Rafael Moneo arkitektoak eta Carlos Fernández Casado ingeniariak erreformatu eta zubia eta harresien teileria aurkitu zituzten.

## Antzinako zezen plazak 
Iruñean eraikitako lehendabiziko zezen plaza iraunkorra 1844an egin zuten. 1849an bota eta 1852ko Sanferminetarako beste bat zabaldu zuten, tartean behin-behinekoa erabiliz.

Antzinako zezen plaza Karlos III.a eta Nafarroako Gorteak kaleen bidegurutzean zegoen. Iruñeko Bigarren Zabalgunea eraiki zenean, 1920an Udalak eta Misericordiak beste plaza berri bat eraikitzea erabaki zuten 1922. urterako. Berria zabaldu baino lehen antzinakoa botatzearen eztabaida 1921eko abuztuaren 12an bukatu zen. Orduan antzinako plaza erre egin zen, batzuek eragindako sutea izan zela esan bazuten ere ez zen inoiz frogatu.

thumb|500px|erdian|Iruñeko zezen plazaren barneko ikuspegi panoramikoa.

## Bibliografia 
* Idazle asko, *"Guía de Arquitectura de Pamplona y su Comarca"*, 2006, Iruñea: Ona argitaletxea 
* Idazle asko, *"El Libro de oro de Navarra"*, 1997, Uharte: Zeroa D.L.B:11300-97

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Iruñeko zezen-plazaren webgunea
Qianjiang Barrutia

**Qianjiang Barrutia** (黔江区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 510.000 biztanle bizi ziren 2.397 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 213 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Hubei probintzia iparralde eta ekialdean, Pengshui Miao eta Tujia konderri autonomoa mendebaldean, eta Youyang Miao eta Tujia konderri autonomoa hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Qianjiang barrutiko gobernuaren webgunea.
Asia-Pazifikoa

**Asia-Pazifikoa** edo **APAC** Ozeano Barearen mendebaldeko eremuari deritzo. Ekialdeko Asia, Hego-ekialdeko Asia, Ozeania eta Australasia hartzen ditu behe barnean.

## Herrialdeak 
Asia-Pazifikoko eskualdeak herrialde hauek hartzen ditu barne:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Ameriketako Estatu Batuen lurraldeak:
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

Batzuetan ere barne hartzen dira:
* 
*  (Birmania)
*  (Errusiako ekialdeak Ozeano Barean dago)
* Hegoaldeko Asiako herrialdeak:
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olivia Martínez

**Olivia Martínez Alonso de Liaño** (Bilbo, 1937ko maiatzaren 6a - ), *La Greca* ezizenez ezaguna, euskal toreatzailea izan zen.

## Biografia 
Hamabost urte zituela, Parisko dantza klasiko konpainia batean lehendabiziko dantzaria izan zen. Konpainia utzi eta Juan Martínez "El Payo" eta Emilio Martínez bere nebekin batera, "Los tres Martínez" hirukote sortu eta *Moulin Rougen* lan egin zuten.

Urte batzuk geroago, *La Greca* ezizena hartu eta ospea lortu zuen Espainia, Mexiko, Japonia eta Estatu Batuetan. Orduan toreatzaile bihurtu eta Amerikan aritu zen (Kolonbia, Ekuador, Peru, Panama eta Costa Rica)

Emakumeen toreaketaren aitzindaria, El Cordobés bezalako toreatzaile famatuekin batera aritu zen.

## Erreferentziak
Pablo Hermoso de Mendoza

**Pablo Hermoso de Mendoza** (Lizarra, 1966ko apirilaren 11) euskal burtzikaria da, egun zaldizko toreatzailetzat hartua.

## Biografia 
Gaztetan zaldiketari ekin zion. Nerabea zela, familiarekin Logroñora bizitzera joan zen eta hango plazan João Moura eta Álvaro Domecq burtzikariak ikusi eta zaldizko toreatzaile bihurtzea erabaki zuen. Erabakia ez zen erraza izan, herrian mota horretako zezenketak ohikoak ez zirelako.

Hala ere lortu eta alternatiba Tafallan 1989ko abuztuaren 18an izan zuen. Madrilgo Las Ventas zezen plazan lehendabizikoz 1995eko maiatzaren 20an ari izan zen.

1994an Miren Tardienta Araizekin ezkondu zen eta hiru seme-alaba ditu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Nanchuan Barrutia

**Nanchuan Barrutia** (南川区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 650.000 biztanle bizi ziren 2.602 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 250 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Guizhou probintzia hegoaldean, Banan Barrutia ipar-mendebaldean, Qijiang Konderria mendebaldean, Wansheng Barrutia hego-mendebaldean, Fuling Barrutia iparraldean, eta Wulong Konderria ipar-ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
The Burren

**The Burren** (irlanderaz ***An Bhoireann***, euskaraz "leku harritsua" esan nahi du) Irlandako Errepublikako Clareko konderriaren ipar-mendebaldean dagoen eremua da. Eremu hau bere paisaia kasrtikoarekin ikuspuntu geologikotik ikusita erabat bitxia da.

Lur sail honek 300 kilometro karratuko azalera du, aldiz bertan kokatzen den Parke Nazionala 15&nbsp;km²-an hedatzen da; Ballyvaughan, Kinvara, Gort, Corofin, Kilfenora, Lisdoonvarna udalerriek eta *Black Head Lighthouse* izeneko itsasargiak inguratzen dute. Eremu honek bere paisai bitxiaz gain hainbat kokaleku arkeologiko ere baditu: Caherconnell gotorlekua edota Poulnabrone trikuharria esate baterako.

Bestalde, eremu honetan Aillwee Cave izeneko leizeak daude.

## Iruditegia 

Irudi:Flowers in the burren.jpg|Bertako lore eta harkaitz egiturak.
Irudi:Burren Landscape 2.jpg|The Burren eremuko ikuspegia, atzealdean Galwayko badia duelarik.
Irudi:The Burren.jpg|Burrengo paisaia.
Irudi:Poulnabrone_Portal_Tomb_640x480.jpg|Poulnabrone trikuharria.
Irudi:Corkscrew hill Buren.jpg

## Ikus gainera 
* Aillwee Cave
* Poulnabrone trikuharria
* Curragh

## Kanpo estekak 
* Burren inguruko historia eta arkeologiari buruzko argibidea
* Burrengo Ibilbideen Gida
* Burren eremuko argazkiak
* Burren Info - Burreni buruzko argibidea
* Burreni buruzko Brendan O'Neillen olerkia
Ipar Korearen banaketa administratiboa

**Ipar Korearen banaketa administratiboa** hiru maila hierarkikotan eginik dago. Maila gorenean bederatzi probintziak, zuzenki gobernatutako bi hiriak eta hiru eskualde administratibo bereziak daude. Bigarren mailan, hiriak, eskualdeak, barrutiak eta hautes-barrutiak daude. Azkenik, hirugarren mailak herriak, auzoak eta langile-barrutiak hartzen ditu. Hiru mailen banaketa administratiboa Kim Il-sung agintariak ezarri zuen 1952an.

## Kanpo estekak
Ring of Kerry

**Ring of Kerry** (; euskaraz *Kerryko Eraztuna*) Irlandako hego-mendebaldean kokatzen den Kerryko konderrian dagoen ibilbide edo bira turistikoa da.

## Ibilbidea 
Ibilbide honek errepidez 170 kilometro inguru ditu, Killarneyko udalerrian hasi, Iveragh penintsulari bira eman, Kenmare, Sneem, Waterville, Cahersiveen eta Killorglin udalerriak zeharkatu ondoren, Killarneyko lakuak eta Killarney Parke Nazionala igaroz berriz ere Killarney udalerrian amaitzen duelarik (hortik "Kerryko Eraztunaren" ezizen hori).
 
## Toki interesgarriak 
Bere erakargarri turistiko ugarien artean Muckross etxea (Killarney inguruko etxaldea), Staigue harrizko gotorlekua eta Derrynane House, Daniel O'Connell zenaren jaiotetxea daude. Waterville udalerria ospetsua da bertan Charles Chaplin zinegileak zenbait uda igaro zituelako eta herritarrek udalerriko hondartzaren aldamenean dagoen irudia eskaini zioten. 

Killarneyko hegoaldean, hortaz Kerryko Eraztunaren bukaeran, Ross gaztelua, Killarneyko lakuak eta Ladies View dago, toki honek izena Victoria I.a Erresuma Batukoaren bista batean bere konpainiako andereengan lakuen ikuspegi bikainek eragindako miresmenari zor dio.

Kerryko Eraztuneko "biraren" hainbat aldaera badaude, betiere aukeratutako garraiobidearen arabera. Zenbait ibilaldi Valentia uhartea eta Skellig uharteetara eraman gaitzake. Udan Irlandara hurbiltzen diren turisten artean, eta zehazki Killarneyra, Kerryko Eraztuna nahiko ohiko ibilbidea da. Autobusez burutzen diren ibilaldiak erlojuaren aurkako norantzan egin ohi dira, honekin bi autobus bertako errepide estuetan topa ez daitezen sahisten da. 2008an GPSei autobus gidariak erlojuaren aldeko norantzan nahastu eta zuzentzeaz egotzi zitzaien.

Torc ur-jauzia ibilbide honetako beste geraleku nabarmen bat da.

## Iruditegia 

Irudi:Irland_parknasilla_ring_of_kerry.jpg|*Ring of Kerryko* mendebaldeko zatia
Irudi:Kells_Bay.jpg|''Kell's Bay'' badia
Ring of Kerry-Caherdaniel-14-bei Scarriff Inn-Inseln Deenish und Scariff-2017-gje.jpg|Uharteak Deenish eta Scariff
Ring of Kerry-Beenarourke-06-Schafe-2017-gje.jpg|Beenarourke-ko ardi
Ring of Kerry-Caherdaniel-26-bei Scarriff Inn-Wolken und Meer-2017-gje.jpg|Hodeiak eta itsasoa Caherdanielen

## Kanpo estekak 
* Ring of Kerryko argazkien iruditegia
* Ring of Kerryko argibide, mapa eta argazkiak
Monaghan

**Monaghan** (irlanderaz *Muineachán*) Irlandako Errepublikaren Ulster probintziako Monaghaneko konderrian kokatzen den hiria da. Monaghanek 7.452 biztanle ditu (2011). Hiria Dublinetik iparralderuntz ateratzen den N2 errepideak zeharkatzen du, honek Derry eta Letterkenny hiriekin lotzen duelarik.

## Etimologia 
Irlanderazko *Muineachán* izenak "muino txikiz betetako lurra" esan nahi du.

## Historia 
Hugh O'Neill irlandarraren eta britainiar tropen arteko Clontribeteko Gudua Monaghandik gertu izan zen 1591ean. Aurrez MacMahondarren lurra izan zen 1591ean ingelesek Dublinen urkatu zuten arte. Orduan hasi zen Bederatzi Urteko Gerra.

XIX mendean industrializazioa iritsi zen Monaghanera, lihogintzan oinarritu zena. Horretarako garrantzitsuak izan ziren bi azpiegitura egin ziren, Ulsterreko ubidea, Clonesekin 1842an lotu zuena, eta Ulsterreko trenbidea Belfast eta Armaghekin 1858an lotu zuena.

Erresuma Batuko lehenengo sobieta Monaghanekoa izan zen, 1919ko otsailean sortu zena.

## Kultura 
Irlanda osoko blues jaialdirik prestigiotsuena bertan ospatzen da irailero, *Harvest Time Blues* jaialdia hain zuzen ere.

Monaghaneko konderriko museoa 1974ean ireki zen eta 1980an Europako Kontseiluaren saria jaso zuen.

## Ondasun nabarmenak 
Herriaren erdialdea lau plazaren inguruan antolaturik dago; *Market Square* (Merkatu-plaza), *Church Square* (Elizaren plaza), *The Diamond* (Diamantea) eta *Old Cross Square* (Gurutze zaharraren plaza).

* **Gurutze zaharra:** *Old Cross Square* plazan dagoen gurutzea da Monaghaneko elementurik zaharrena, XVII mendekoa baita, baina ez dago argi gurutzea izan zen hala eguzti erloju bat. Hasiera batean *The Diamond* egon zen eta bertan ezartzen ziren bandoak, baina 1876an tokiz aldatu zuten Diamonden Rossmore memoriala ezartzeko.
* **Rossmore memoriala:** Esan bezala 1876an eraiki zuten Diamantearen plazan. Monumentu viktoriarra da oinarri oktogonalduna eta marmolezko zutabeek eusten dute iturria. Rossmoreko 4. kondearen omenez eraiki zen ehiza istripu batean Windsorreko gazteluan hil zenean.
* **San Macartan katedrala:** 1892an bukatu zen katedral neogotikoa da.
* **Leslie gaztelua:** Monaghanetik 11 kilometrotara kokaturik dagoen jauregia da.

## Hiritar ezagunak 
* Eoin O'Duffy (1892-1944), Fine Gael alderdi politikoaren lehenengo burua

## Kanpo estekak 
*  Monaghaneko Konderriko webgunea

## Iruditegia 

Irudi:Monaghan Court House - geograph.org.uk - 167640.jpg|Epaitegia
Irudi:Rossmore Memorial, Monaghan - geograph.org.uk - 411646.jpg|Rossmore memoriala
Irudi:Church Square, Monaghan.jpg|Church Square
Irudi:Dublin Street, Monaghan - geograph.org.uk - 612814.jpg|Dublin Street
Ralph Nader

**Ralph Nader** (Winsted, Connecticut, AEB, 1934ko otsailaren 27a -) AEBetako abokatu, politikari eta idazlea da. Kontsumitzaileen defentsaren aitzindarietako bat da.

Lau aldiz aurkeztu da herrialdeko hauteskundeetan, 1996an, 2000n, 2004an eta 2008an (lehenengo bietan Alderdi Berdearekin). Kontsumitzaileen babesa, elkartasuna, ingurumena eta demokrazia sakontzea izan dira Naderrek sakonki jorratu dituen gai nagusiak.

## Biografia 
Zuzenbide ikasketak egin zituen Princetongo Unibertsitatean (New Jersey) eta Harvardekoan.

Abokatu bulego batean hasi zen lanean, eta auto istripuak ikertzen eman zuen denbora gehiena. 1965ean automobilen segurtasun falta salatu zuen liburu ospetsu baten bidez: *Unsafe at Any Speed: The Designed-in Dangers of the American Automobile* (Ameriketako automobilen arriskuak eta segurtasun falta). Estatu Batuetako Lan ministerioan lan egin zuen aholkulari gisa, eta autoen segurtasunaren gaineko erantzukizun federala aztertu zuen. Auto enpresak neurri eta arau berriak hartzera behartu zituen.

Irabazi asmorik gabeko hainbat ikerkuntza etxe sortu zituen segurtasun gai desberdinak ikertzeko, hala nola janarien paketatzea, erradiazioen arriskua, pestiziden erabilera, ikatz meategietako segurtasuna eta abar.

Beste bi liburu aipagarri idatzi ditu: *The Menace of Atomic Energy* (1979, *Energia atomikoaren mehatxua*) eta ''Who's Poisoning America?* (1981, *Nor ari da Amerika pozoitzen?'').

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Naderren webgunea
Tim Howard

**Timothy Matthew "Tim" Howard** (North Brunswick Township, New Jersey, 1979ko martxoaren 6a) Everton futbol talde ingelesan jokatzen duen atezain estatubatuarra da. 2002. urtetik Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Selekzio Nazionalarekin internazionala da.

2009ko FIFAren Konfederazioen Txapelketaren atezain onenaren Urrezko Larrua saria eman zioten. 2012ko urtarrilaren 4an bere lehendabiziko gola sartu zuen, Bolton Wanderers aurkako partiduan hain zuzen.

## Palmaresa 
### Manchester United 
* FA Cup: 2003-04
* Football League Cup: 2005-06
* FA Community Shield: 2003

### Nazioartekoak 
* CONCACAF Urrezko Kopa: 2007

### Sariak 
* PFA Urteko Taldea: 2004
* Ameriketako Estatu Batuetako Urteko Futbolaria: 2008
* FIFAren Konfederazioen Txapelketaren Urrezko Eskularrua: 2009

## Estatistikak 
## Erreferentziak
Diego Mazkiaran

**Diego Mazkiaran Torrontegi** (Sestao, Bizkaia, 1895eko otsailaren 20a - Lima, Peru, 1940ko apirilaren 29a), ezizenez ***Fortuna***, toreatzailea izan zen.

## Biografia 
Gurasoak Olatzagutiko laborariak ziren. Labe Garaietan ikastun hasi bazen ere, Sevillara jo zuen non ogi-banatzailea izan zen.

Nobillero hasi zen Indautxun, 1912ko irailaren 22an. Alternatiba, berriz, Madrilen 1916ko irailaren 17an izan zuen, aitabitxiak Rafael Gómez "El Gallo" eta Alfonso Cela Villeíto "Celita" izanik.

1928ko urtarrilaren 23an, Madrilen paseatzen ari zela, ihes egindako zezena aurkitu eta berokia erabiliz toreatu zuen. Ekintza horregatik Gobernuak Ongintza Gurutzea eman zion.

1931ko ekainaren 17an Madrilgo Las Ventas zezen plaza zabaldu zuen.

Ernest Hemingwayek *"Death in the Afternoon"* bere liburuan "toreatzaile handitzat" hartu zuen, hala ere baliabide gutxikoa zela esan zuen. Gainera, besteen korridetara joaten zen toreatzaile bakarrenetariko bat izan zela gehitu zuen.

Zezenketak utzi ondoren, burua galdu eta zoroetxe batean sartu zuten hil arte.

## Erreferentziak
Jaime Noain

**Jaime Noain González** (Gallarta, 1901eko maiatzaren 20a - Madril, 1973ko uztailaren 4a) euskal toreatzailea izan zen.

Nahiz eta Euskal Herrian eta Espainiako iparraldean estimatua izan, bere karreran ia beti bigarren mailako toreatzailetzat hartua izan zen 1938an izan ezik. Urte hartan, Gerra Zibila zela eta korrida asko izan zituen eta mailan lehendabizikoa izan zen El Estudianterekin batera.

## Karrera 
* Aurkezpena Madrilen: 1925eko irailaren 13an Luis Mera, Curro Prieto eta «Delmonte»rekin batera.
* Alternatiba: Bilbo, 1931ko abuztuaren 17an. Aitabitxia Nicanor Villalta izan zen.
* Alternatibaren baieztapena: Madril, 1932ko uztailaren 3an. Aitabitxia Nicanor Villalta izan zen.
Landon Donovan

**Landon Timothy "Landon" Donovan** (Ontario, Kalifornia, 1982ko martxoaren 4a) Los Angeles Galaxy futbol talde estatubatuarran jokatzen duen futbolari estatubatuarra da. 2000. urtetik Ameriketako Estatu Batuetako futbol selekzio nazionalarekin internazionala da.

## Palmaresa 
#### San Jose Earthquakes 
* MLS Kopa: 2001, 2003

#### Los Angeles Galaxy 
* MLS Kopa: 2005
* Lamar Hunt U.S. Open Cup: 2005

#### Nazioartekoak 
* CONCACAF Urrezko Kopa: 2002, 2005, 2007
* 2009ko FIFAren Konfederazioen Txapelketa:Finalista 2009

#### Sariak 
* FIFAren 17 urte azpikoen Mundu Txapelketaren Urrezko Baloia: 1999
* MLS All-Star MVPa: 2001
* MLSko Hamaikakorik Onena: 2003, 2008
* MLS Koparen MVPa: 2003
* U.S. Soccer Athlete of the Year: 2003, 2004
* CONCACAF Urrezko Koparen Hamaikakorik Onena: 2002, 2003, 2005
* MLSko Garai Guztietako Hamaikakorik Onena
* Honda Urteko Jokalaririk Onena: 2002, 2003, 2004, 2007, 2008
* Los Angeles Galaxyren urrezko bota: 2005, 2006, 2007, 2008
* MLSko urrezko bota: 2008
* Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Selekzio Nazionalarekin gol gehien sartu dituen futbolaria
* Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Selekzio Nazionalarekin asistentzia gehien eman dituen futbolaria

## Kanpo estekak
Josune Zabala

**Josune Zabala Alberdi** (Donostia, 1978ko abuztuaren 28a) euskal hizkuntzalaria eta ikertzailea da.

Hizkuntza Ikerketa eta Koordinaziorako zuzendaria da Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzan (Eusko Jaurlaritza, 2017).

## Biografia 
### Formakuntza 
Euskal Herriko Unibertsitatean Euskal Filologian lizentziatua (2002), Hizkuntzen aditu titulua eskuratua (Mondragon Unibertsitatea, 2005) eta Euskal ikasketetan doktorego programa eta ikerketa gaitasuna burutua (EHU, 2008). Ikerketa proiektuak: a*) Kortesia estrategia pragmatikoak. Teoriaren garapena*; b) *Kortesiaren azterketa euskarazko bi debateetan. Dimentsio enuntziatibora jauzia*.

### Lan ibilbidea 
Euskara eta bere irakaskuntza-ikerkuntzaren (H1/H2) alorra landu du: helduen euskalduntzean euskara irakasle eta trebatzaile (AEK eta Udal euskaltegiak, 1999-2004); Euskara Biziberritzeko Planetan aholkulari (Azpeitiko euskara patronatua, 2004-2005), Mondragon Unibertsitatean irakasle (HUHEZI fakultatea, 2004-2008 eta 2012-2016) eta Mintzola Fundazioan zuzendari (2009-2012).

Ikerketari dagokionez, HIJE taldeko (Hizkuntzaren jabekuntza eta erabilera, EHU) eta Eusko Ikaskuntzako Hezkuntza saileko partaide, eta Soziolinguistika Klusterrean ahozkotasunari buruzko ikerketa eta formazio ezberdinetan jardun du.

## Bibliografia 
* Josune Zabala. (2013).  '"Ahozko  hizkuntza  derrigorrezko  bigarren  hezkuntzan. Esku  hartzea  eta  ikasleen  garapena  Tolosako  esperientzian".  Bat:  *Soziolinguistika aldizkaria*, 87-88 (2-3), 127-148.
* Olatz Bengoetxea & Josune Zabala. (2018).  *Ahozko  komunikazioa  irakastea.  Norabide  bat  ahozko  hizkuntzaren  argitan*. Vitoria-Gasteiz:  Eusko  Jaurlaritza  eta  Soziolinguistika klusterra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Josune Zabalari Argia astekarian.
* Josune Zabala Alberdi da Mintzola Fundazioaren zuzendari berria
* Josune Zabala. Linkedin
* Josune Zabala. Mintzola. Ondarebide
59 Elpis

**59 Elpis**, asteroide gerrikoan aurkitutako 59. asteroidearen izena da. Jean Chacornac frantziarrak aurkitu zuen 1860ko irailak 12an Paristik.

Asteroide honek, bere izena, greziar mitologian, itxaropenaren jainkosa den Elpisengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Luis Mazzantini

**Luis Mazzantini Egia** (Elgoibar, 1856ko urriaren 10a – †Madril, 1926ko apirilaren 24a) euskal zezenketaria izan zen.

## Biografia 
Aita, Giuseppe Mazzantini, ingeniari italiarra zuenez, gaztetan Italian bizi izan zen. Madrilen arte batxiler titulua lortu zuen. Amadeo I.a Espainiakoaren erreinaldian Madrilgo Errege Jauregian hasi zen lanean, zalditegiko buruaren idazkari gisa. Ondoren Extremadurako burdinbide konpainian aritu zen. Ospea eta diruaren bila, zezenketei ekin zien, lehenago banderillero izan gabe. Horrexegatik *señorito loco* ezizena eman zioten. Alternatiba Madrilen hartu zuen, 1884ko maiatzaren 29an, Lagartijo aitabitxia zuela.

Ezpata sartzen zuen trebetasunak, eta bere izaera bitxiak, ospe handia eman zioten eta *don Luis* ezizena irabazi zuen. Arerio nagusia Rafael Guerra "Guerrita" izan zuen, orduko toreatzailerik onena. Bere karrera osoan ia 3.000 zezen hil zituen eta 1890eko hamarkadan sei mila pezeta irabazi zuen zezenketa bakarrean. Goi burgesiaren festetara gonbidatua izaten zen eta artearen munduan ere zituen lagunak. Operara eta literatura solasaldietara joan ohi zen.

1905eko otsailean emaztea hil zitzaion eta zezenplazak alde batera utzi zituen. Orduan politikari ekin zion (ideia monarkikoak zituen) eta Madrilgo udaletxean zinegotzi eta alkateordea, eta Guadalajara eta Ávilan gobernadore zibila izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  William Lyon: Mazzantini, el señorito loco Elpais.com
57 Mnemosina

**57 Mnemosina** edo Mnemosyne, asteroide gerrikoan aurkitutako 57. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Luther astronomo alemaniarrak aurkitu zuen 1859ko irailak 22an Düsseldorfetik.

Asteroide honek, bere izena, greziar mitologiako Mnemosine izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Zeusekin, musen ama izan zena.

## Kanpo estekak
Shuangqiao Barrutia

**Shuangqiao Barrutia** (双桥区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 50.000 biztanle bizi ziren 43,1 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 1.160 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Dazu Konderria iparralde eta hegoaldean, Yongchuan Barrutia ekialdean, eta Rongchang Konderria hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Shuanqiao barrutiko gobernuaren webgunea.
Wansheng Barrutia

**Wansheng Barrutia** (万盛区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 270.000 biztanle bizi ziren 566 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 477 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Nanchuan Barrutia iparraldean, Qijiang Konderria ekialdean, eta Guizhou eta Sichuan probintziak hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Wansheng barrutiko gobernuaren webgunea.
Wanzhou Barrutia

**Changshou Barrutia** (万州区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.710.000 biztanle bizi ziren 3.457 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 495 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Kai Konderria iparraldean, Yunyang Konderria ipar-ekialdean, Guizhou probintzia hego-ekialdean, Shizhu Tujia Konderri autonomoa hego-mendebaldean, Zhong Konderria mendebaldean, eta Liangping Konderria eta Sichuan probintzia ipar-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Wanzhou barrutiko gobernuaren webgunea.
*  Wanzhou Barrutiaren airetiko ikuspegia (2005ean).
Yongchuan Barrutia

**Yongchuan Barrutia** (永川 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.080.000 biztanle bizi ziren 1.576 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 685 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Tongliang Konderria iparraldean, Bishan Konderria ipar-ekialdean, Jiangjin Barrutia hego-ekialdean, Sichuan probintzia hegoaldean, Rongchang Konderria mendebaldean, Shuangqiao Barrutia eta Dazu Konderria ipar-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Yongchuanen dagoen Songgai herri zaharraren ikuspegia.
Bishan konderria

**Bishan Konderria** (壁山 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 610.000 biztanle bizi ziren 912 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 668 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Hechuan Barrutia iparraldean, Beibei, Shapingba eta Jiulongpo Barrutiak ekialdean, Jiangjin Barrutia hegoaldean, Yongchuan Barrutia hego-mendebaldean, eta Tongliang Konderria ipar-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Bishan konderriko gobernuaren webgunea.
Chengkou konderria

**Chengkou Konderria** (城口县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 230.000 biztanle bizi ziren 3.286 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 70 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Shaanxi probintzia iparraldean, Sichuan probintzia mendebaldean, Wuxi Konderria hego-ekialdean, eta Kai Konderria hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Chengkou konderriko gobernuaren webgunea.
Dianjiang konderria

**Dianjiang Konderria** (垫江县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 910.000 biztanle bizi ziren 1.518 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 599 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Sichuan probintzia mendebaldean, Liangping Konderria iparraldean, Zhong Konderria ekialdean, Fengdu Konderria hego-ekialdean, eta Changshou eta Fuling Barrutiak barrutiak hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Dianjiangkonderriko gobernuaren webgunea.
Fengdu konderria

**Fengdu Konderria** (丰都县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 800.000 biztanle bizi ziren 2.896 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 276 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Zhong Konderria iparraldean, Shizhu Tujia Konderri Autonomoa ekialdean, Pengshui Tujia Konderri Autonomoa hego-ekialdean, Wulong Konderria hegoaldean, Fuling Barrutia mendebaldean, eta Changshou eta Dianjiang Konderriak ipar-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Fengdu konderriko gobernuaren webgunea.
Fengjie konderria

**Fengjie Konderria** (奉节县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.010.000 biztanle bizi ziren 4.087 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 247 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Hubei probintzia hegoaldean, Wushan Konderria ekialdean, Wuxi Konderria iparraldean, eta Yunyang Konderria mendebaldean.

## Ondarea 
Fengjie konderriaren hiriburutik bederatzi kilometrora Baidicheng izeneko tenplu multzoa dago, Yangtze ibaiako uhartea batean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Fengjie konderriari buruzko webgunea.
Kai konderria

**Kai Konderria** (开县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.540.000 biztanle bizi ziren 3.959 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 389 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Sichuan probintzia mendebaldean, Chengkou Konderria iparraldean, Wuxi Konderria ipar-ekialdean, Yunyang Konderria ekialdean, eta Wanzhou Barrutia hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Kai konderriko gobernuaren webgunea.
56 Meletea

**56 Meletea** edo Melete, asteroide gerrikoaan aurkitutako 56. asteroidearen izena da. 1857ko irailak 9an aurkitu zuen Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek Paristik.

Bere izena, greziar mitologiako Meletea izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, hiru musetako bat zena, Pausaniasen arabera.

## Kanpo estekak
55 Pandora

**55 Pandora**, asteroide gerrikoan aurkitutako 55. asteroidearen izena da. G. Searlek aurkitu zuen 1858ko irailak 10ean New York estatuko hiriburua den Albany hiritik.

Bere izena, greziar mitologiako Pandora izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, mitologia honen arabera, lehen emakumea izan zena, eta, jakinminak jota, jainkoek eman zioten kutxa edo pitxerra irekiz, munduan zehar nahigabe guztiak barreiatu zituena.

## Kanpo estekak
Gaineztadura nuklear

350px|thumb|eskuinera|
**Gaineztadura nuklearra** zelula eukariotoetan nukleoa inguratzen duen geruza bikoitz lipidikoa da. Nukleoaren edukia zitoplasmatik banantzen duen hesi fisikoa da, homeostasiaz arduratzen dena, nahiz eta bien artean materiaren elkartrukea baimentzen duten poro nuklearrak dituen.

Gaineztaduraren mintz bakoitza bigeruza lipidiko bat da. Kanpoko mintza erretikulu endoplasmatiko bikortsuaren jarraipena da, hau da, gainazalean bikorrak dituen erretikulu endoplasmatikoa, barnekoa proteina askoren egonlekua den bitartean. Gaineztadura nuklearraren bi mintz hauek bat egiten dute poro nuklearrak dauden tokian.

Barne mintzarekin erlazionatuta xafla nuklearra dago. Hau kromatina periferiko eta barne mintzaren artean dagoen geruza proteikoa da. Xafla honek kromosomen finkapen leku gisa jokatzeaz gain, nukleoari egonkortasun egiturala ematen dio.

Mitosiaren hasieran, hots, zelularen zatiketa hasten denean gaineztadura nuklearra desagertu egiten da. Zatiketa amaitu ondoren, berriro sortuko da mitosian lortutako bi zelula alaben nukleoak inguratuz. Prozesu hau xafla nuklearra osatzen duten proteinen asaldurari esker da posible.

## Kanpo estekak
54 Alexandra

**54 Alexandra**, asteroide gerrikoan aurkitutako 54. asteroidearen izena da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidt astronomoak aurkitu zuen 1858ko irailak 10ean Parisko Behatokitik. Bere izena, Alexander von Humboldt esploratzailearen omenezkoa da.

165,8 kilometroko diametroa eta 7,024 orduko errotazio periodoa du.

## Kanpo estekak
Pedro Basauri

**Pedro Basauri Paguaga** (Eibar, 1893ko azaroaren 30a - Bartzelona, 1973ko irailaren 21a), ezizenez ***Pedrucho*** ezaguna, euskal toreatzaile eta aktorea izan zen.

## Biografia 
Eibarren jaioa, gurasoak Emeterio Basauri langilea eta Romana Paguaga zituen.

Aitaren lan egoera zela eta, koinataren *Schilling y Paguaga* enpresarako lan egiten zuelako, Bartzelonara joan zen gaztetan. Hantxe ikasle fina izanda ere, zezenketei ekin zion aitaren atsekaberako.

Lehendabizikoz La Barceloneta auzoan aritu zuen zezenekin, hala ere, indioz jantzita.

Lehenengo nobillada Eibarren egin zuen, Iluminadito eta Armerito herrikideekin batera, eta bizkarrean atera zuten plazatik.

1915ean nobillerorik onenetariko bihurtu zen. 1923ko irailaren 2an Donostiako Txofre zezen plazan alternatiba izan zuen, aitabitxia Saleri II.a izanda. 1924an tourra egin eta Erroma, Budapest, Cagliari eta Kairon toreatu zuen. 1925ean, berriz, Amerikan.

1927ko irailaren 17an Madrilen alternatiba baieztatu zuen, aitabitxia *Torquito* izanik. Hain zen garrantsitzua ezen behin Bartzelonan aldi berean zen Errege Koparen FC Barcelona eta Athletic Cluben arteko finalak baino ikusle gehiago izan baitzituen.

1928an bere banderillero zen Martin anaia Marseillan hil zen. 1929ko abuztuan berak ere hiltzeko zorian izan zen anaiaren omenezko korrida batean.

Espainiako Guda Zibila zela eta gero eta korrida gutxiago izan eta Ana Susana Heder emazteak hala eskatuta zezenketak utzi zuen. Bartzelonako Zezen-Eskola zuzentzeari ekin zion.

Hil zenean, *Residencia de San Andrés* Eibarko zaharren egoitzari bere jaraunspenaren zati bat eman zion.

## Filmagintza 
* *La rebelión de las muertas* (1973)
* *I lunghi giorni della vendetta* (1967)
* *El momento de la verdad* (1965)
* *Un heredero en apuros* (1956)
* *Pedrucho* (1923)
* *Militona, la tragedia de un torero* (1922)
* *Flor de España* (1921)
* *Pobres niños* (1921)
Banaketa esponentzial

[thumb|275px|[Parametro (estatistika)|Parametro ezberdineko zenbait banaketa esponentzialen trinkotasun funtzioak.]]

Probabilitate teorian, **banaketa esponentziala** Poissonen prozesu bati jarraitzen dioten (hau da, erabat zorizkoak eta elkarrekiko independenteak) ondoz ondoko gertakizunen arteko denbora azaltzen duen probabilitate banaketa da. Hau da bere dentsitate-funtzioa:

:
f(x;\lambda) = \left\{\begin{matrix}
\lambda e^{-\lambda x}, &\; x \ge 0, \\
0, &\; x 

Ohikoa da dentsitate-funtzioa era honetan ere adieraztea, beste parametrizazio bati jarraiki:

:
f(x;\beta) = \left\{\begin{matrix}
\frac{1}{\theta} e^{-x/\theta}, &\; x \ge 0, \\
0, &\; x 

Laburrago honela adierazten da **X** zorizko aldagaiak banaketa esponentzialari jarraitzen diola, erabilitako parametrizazioa zein den:

:X \sim Exp(\lambda)\,

edo,

:X \sim Exp(\theta)\,

## Ezaugarriak 
Itxaropena eta bariantza hauek dira, erabilitako parametrizazioa zein den:

:E[X]=\frac{1}{\lambda}=\theta\ ; \ \sigma^2_X=\frac{1}{\lambda^2}=\theta^2

## Kanpo estekak
Kylemore abade-etxea

**Kylemore abade-etxea** (ingelesez *Kylemore Abbey* eta irlanderaz *Mainistir na Coille Móire*), Irlandako Galway konderriaren mendebaldean dagoen eraikin bat da, Kylemore aintziraren bazterrean. Connemara eskualdean dago.

## Izena 
Kylemore edo *Coill Mór* izenaren irlanderazko esanahia euskaraz *Egur Handia* da.

## Historia 
1920an sortutako lekame edo monja beneditarren komentu edo serorategia da, aurrez, 1868an Mitchell Henry ingeles finantzagizon aberatsak eraikiarazitako gaztelu eta elizan ezarri zen. Gaur egun Irlandako turismogune nabarmenetako bat da, turistez osatutako bira eta bisita gidatu asko bertaratzen baidira.

## Iruditegia 

Irudi:Kylemore Abbey and Church.jpg|Kylemore abade-etxeko gaztelua eta elizaren (eskuinean) ikuspegi orokorra
Irudi:Inside the chapel of Kylemore Abbey, Connemara, Co. Galway.jpg|Kylemore abade-etxeko barnealdeko kaperaren irudia
Irudi:Cathedral, Kylemore Abbey.jpg|Kylemoreko katedral neogotikoa
Irudi:Tuin bij Kylemore Abbey.jpg|Kylemore abade-etxeko lorategi victoriarrak

## Kanpo estekak 
* Kylemore abade-etxearen webgune ofiziala.
* Letterfrack — Letterfrack, Connemara Parke Nazionala eta Kylemore abade-etxerako gida.
53 Kalipso

**53 Kalipso**, asteroide gerrikoan aurkitutako 53. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Lutherrek aurkitu zuen 1858ko apirilak 4an Düsseldorfetik.

Bere izena, greziar mitologiako Kalipso izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Atlas titanaren alaba eder bat, Ogigia uhartean bizi zena, eta, zazpi urtez, Odiseo edo Ulisesekin uhartean bertan bizi izan zena, honekin, lau seme izanez.

## Kanpo estekak
52 Europa

**52 Europa**, asteroide gerrikoan aurkitutako 52. asteroidearen izena da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek aurkitu zuen 1858ko otsailak 4an.

Bere izena, greziar mitologiako Europa izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, gaur egungo Libanoko hiria den Tiroko emakume bat, Zeusek zezen zuri bihurtuta liluratu zuena.

## Kanpo estekak
51 Nemausa

**51 Nemausa**, asteroide gerrikoan aurkitutako 51. asteroidearen izena da. 1858ko urtarrilak 22an aurkitu zuen A. Laurent astronomoak Nimes hiri frantziarretik.

Bere izena, hiriak, Erromatar Inperioaren garaian zuen izenagatik jasotzen du, Nemausus, alegia.

## Kanpo estekak
50 Virginia

**50 Virginia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 50. asteroidea da. J. Fergusonek aurkitu zuen 1857ko urriak 4an AEBetako hiriburua den Washington Hiritik.

Bere izena, Washington Hiriak, hegoaldean eta mendebaldean mugakide duen Virginia izeneko estatuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
49 Pales

**49 Pales**, asteroide gerrikoan aurkitutako 49. asteroidearen izena da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek aurkitu zuen 1857ko irailak 19an Paristik.

Bere izena, erromatar mitologiako Pales izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, landetako jainko bat zena.

## Kanpo estekak
48 Doris

**48 Doris**, asteroide gerrikoan aurkitutako 48. asteroidea da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek aurkitu zuen 1857ko irailak 19an.

Bere izena, greziar mitologiako Doris izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Ozeano eta Tetisen alaba eta, Nereorekin batera, nereiden ama izan zena.

## Kanpo estekak