Azken auziaren parabola

[thumb|*Azken epaiketa*, [Fra Angelico, 1431 inguru.]]
**Azken auziaren parabola** edo **Ardien eta akerren parabola** Mateoren Ebanjelioko 25. ataleko 31-46 bertsetetan agertzen den apokalipsiari buruzko diskurtso bat da, Jesus Nazaretekoaren mezuaren eta predikuaren laburpen gisa aurkezten dena. Pasarte horretan —batzuek «maisulantzat» jotzen dutena—, Mateo ebanjelariak Jesusen ministerio publikoa amaitzen du bere pasioa hasi baino lehentxeago. Jesukristok errukia aurkezten du gizakien azken patua erabakiko duen irizpide gisa. Erruki aktiboa da, txikienen alde garatutako errukizko obrek ezaugarritzen dutena –desjabetuak, ahaztuak edo etxegabetuak, gizartetik baztertuak, mota guztietako pobreak–; Jesusek berak haiexekin identifikatzen du bere burua.

## Jesusen diskurtsoa 
Pasartea Mateoren Ebanjelioan baino ez dago, eta judizio unibertsalaren deskribapena eskaintzen du. Azken judizio unibertsalaren ideia bazegoen I. mendeko judaismoan, baina ikusmolde nagusiak adierazten zuen Israel neurri ez hain zorrotzekin epaituko zutela, baina herri paganoak, ordea, gogor. Mateoren Ebanjelioaren testuinguruan, Jesus Nazaretekoak izaera unibertsala ematen dio azken judizioari, eta irizpide bakarra du guztiontzat: behar dutenei lagundu izana.

## Aurrekariak 
Mateoren Ebanjelioak 25, 31-46 aurkezten dituen erruki-obrak inskripzio zaharragoetan daude; hor, eragin handiko egiptoar funtzionarioek egindako obra on gisa aipatzen dira. Epigrafe horiek ez zuten pertsonentzat bizirik zeuden bitarteko ospea eta heriotzaren ondoren betiko bizileku bat lortzea bakarrik bilatzen, baizik eta pertsona horiek gizartean zuten posizio hobearen adierazpena ere baziren. Adibide gisa, K.a. 710 inguruan hil zen Harwa maiordomo handiaren biografia idealizatuan, Egiptoko XXV. dinastian bizi izan zen goi-funtzionarioa, horrelako obrak aipatzen dira ekintza on gisa:

Baina Mateoren Ebanjelioko mezuan ez dira miserikordiazko obrak bultzatzen boterearen eta dominazioaren zerbitzura egon daitezen, baizik eta Jesusi eskainitako zerbitzu gisa, behartsu guztiengan ezkutuan aurkitzen den Jaun gisa. Plinio Zaharrak honela idatzi zuen bere *Naturalis historia* II, 5, 18: «Deus est mortali iuvare mortalem» [«Jainkoa, hilko den norbaitentzat, hilko direnak laguntzea da»], eta horrela laguntzen zutenei izaera jainkotiarra ematen zien. Mateoren Ebanjelioan, ordea, Jainkoa ez da laguntzen duena, baizik eta laguntza behar duena. Horrela, jatorrizko kristautasunak hurkoarenganako maitasuna betebehar zorrotzenetako bat bihurtu zuen. Mateoren Ebanjelioan, etsaienganako maitasuna agindu-izaerarekin adierazteaz gain (), Jesusek aldarrikatzen du azken judizioan pertsona eta herri guztiak epaile unibertsalaren haurride behartsuei emandako laguntzaren ezaugarriarekin neurtuko direla. Horrekin, tradizio kristau primitiboak muga nazional eta kulturaletatik haratago laguntza zabaltzeko joera erakusten zuen:

## Maitasun obrak 
Mateoren Ebanjelioak hauek aipatzen ditu:
* Gose denari jaten ematea («Gose bainintzen eta jaten eman zenidaten»); 
* Egarri denari edaten ematea («egarri [nintzen], eta edaten eman»); 
* Arrotza edo bidean denari etxea ematea («arrotz, eta etxean hartu ninduzuen») 
* Biluzik dagoenari jantziak ematea («biluzik nengoen, eta jantzi egin ninduzuen») 
* Gaixorik dagoena bisitatzea («gaixo [nengoen], eta bisitatu [ninduzuen]») 
* Preso dagoena lagundu eta bisitatzea («kartzelan [nengoen], eta ikustera etorri [zineten]»)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak