Ana Romani

**Ana Romani Blanco** (Noia, Coruña, Galizia, 1962ko abuztuaren 5a) coruñar poeta,  kazetari kulturala, irrati esataria, ahots aktorea eta Real Academia Gallegako akademiko osoa da. 1990az geroztik Galega irratiko *Diario Cultural* saioa zuzendu zuen.

## Ibilbidea 
[eskuinera|thumb|[Ana Romaní *Chan da Polvora* liburu-dendan.]]

Veleta de Noia Kultur Elkartearen (1983) eta *Carabela de Xiada* artisau-aldizkariaren (Noia, 1983) sorreran parte hartu zuen. 1985etik 1989ra, bikoizketako aktorea izan zen. 1988an, A *Viborona* umore-saioa egin zuen Chema Gaginorekin, RNE-Radio Cuatron. 1989an Galiziako Irratian hasi zen lanean. 1990etik 2018ko uztailera arte, egunero ematen zen *Diario Cultural* izeneko saioa zuzendu zuen. Saio horretatik  *Narradio* CD-liburua sustatu zen. *56 historias no ar/ 56 istorio airean*, eta 2007tik aurrera Irrati Antzerkiko Diario Cultural Saria, besteak beste, irrati publikoan formatuen esperimentazioa sustatzeko. Romani beti agertu da irrati publiko eta galiziar baten alde. 

*Uste dut Galiziako komunikabide publikoek eginkizun hori dutela: herrialde baterako komunikazio- eta informazio-eredu propioak sortzea, galegozko komunikabideak izatetik haratago joatea, eta eredu eta paradigma propioak sortzea. Beste alde batetik, nire kezka profesionalen oinarrian, kultura bere osotasunean ikusaraztea dago, kultura ez baita aisialdiko agenda bat, ezta merkatuaren interesen mende edo beste era bateko interesen mende dauden ikuskizunen segida baten kontakizun arina ere*. 

Galiziako Akademian sartzeko hitzaldian hauxe esan zuen:*Galiziako bitartekoak izan beharko lirateke, herrialde bateko informazio-ereduak, hortaz, informazio-parametroen, programazio-ildoen, haien independentzia bermatzen duten antolaketa-egituren diseinu propioak, herrialde baten, kultura baten, hizkuntza horren historia eta orainaldia sakon ezagutu eta aztertuta. Guztiok dakizuen moduan, galegoz pentsatzeak erabilera-hizkuntza erabiltzetik askoz haratagokoa da, perspektiba bat da, posizio bat, errealitate bat. Hizkuntza gara, ez haren itzulpena*.Canda a Antón Lopok Indagazio Poetikoen Laborategia sortu zuen, eta bertan *Al otro lado del paraíso* (1997) eta *Lobs* (1999) ikuskizunak sortu eta *La Boca Abierta.* *1ª madrugada galega de espectáculos poeticos* (2001) koordinatu ziren. 2002an *Catro poetas suicidas. Intervención poética contra a levidade* e *A voz e o poema. Os periplos de Avilés de Taramancos* emanaldia egin zuen, Ángel Quintelarekin.

1997ko martxoaren 8an eratutako *Festa da Palabra Silenciada* aldizkariaren eta Mujeres Gallegas en la Comunicación (MUGACOM) elkartearen sorreran parte hartu zuen. *Muller e Medios de Comunicación. Imaxe e Protagonismo/ Emakumeak eta Komunikabideak* *Irudia eta protagonismoa* azterlana egiin zuen beste emakume egile batzuekin... Galegako Kulturaren Kontseiluko kidea da. María Mariño, Belen Feliu eta Xela Ariasen biografiak idatzi zituen "Emakumeen albumerako".

2017. urteko abenduan, Galiziako Errege Akademiako kide izateko hautagai bakarra izateko proposatua izan zen, eta 2018ko martxoaren 17ko osoko bilkuran akademiko oso hautatua izan zen eta Xohana Torresen lekua hartu zuen. 2019ko apirilaren 6an Noian sarrera hitzaldia eman zuen bere erreferente poetikoei eta komunikabideei buruzko hitzaldi batekin, eta Margarita Ledo Andión akademikoaren gidaritzapean.

2018an, *Diario Cultural* saioaren formatua kentzeko eta informazio-kapsula bihurtzeko eztabaida sortu zuen urte berean, Ana Romaník Espainiako Gobernuaren Kazetaritza Kulturalak aitortu zuen bere lan luzea Sari Nazionalaren bidez . Epaimahaiak hauxe esan zuen saria ematean:*"kazetaritzan egindako ibilbide luzearengatik, kultura eta irratia berezko formatuekin sustatzen egindako lanarengatik, (...) feminismo kritikoaren eta gizarte-konpromisoaren ikuspegiarengatik"*.

## Lanak 
### Poesia 
* *Palabra de mar*, 1987, autorearen argitalpena, Santiago.
* *Das últimas mareas/ Azken* mareak, 1994, Gusanillo Mayor.
* *Arden*, 1998, Gusanillo Mayor.
* *Love me tender. 24 pezas mínimas para unha caixa de música*. Santiagoko Udala, 2005. Maria Antonia Massanet Mayolen galiziera-kataluniar argitalpen elebiduna, *Lectora* aldizkarian, 2011 
* *Estremas*, 2010, Galaxia.
* *A desvértebra/ Desbideratzea* (2020). Chan de Pólbora, 14. ISBN 9788494993114.

### Haur eta gazte literatura 
* *Marmelada de amoras*(1997). Argitaletxea RENFE - Caixa Galicia. Nova Bilduma 33, 18. zk. Pontevedra. Ilustratzailea: Sergio Casas. 45 or. Landalur ilustratua. (Xabier P. Docamporekin: *O* *habanero*)

### Saiakera 
* "¿*Autopoetika?* ", Gallego de Literatura Boletin , 15/16, 1996,  267-269 or.
* "*Mulleres do mar, o traballo nos marxes*", *Tempos novos*, 4, 1997,  30-37 or. Begoña Caamañorekin.
* "Elkarrizketa José Ángel Valienterekin", *Grial*, 151, 2001, or. 421-427.
* "Elkarrizketa Chus Patorekin: *m-Talá, adeus a llírica*", Dorna, 27, 2001, or. 11-114.
* "*As sólidas arquitecturas de Avilés de Taramancos*", Alameda (Sociedad Liceo de Noia), 7, 2002,  36-37 or.
* "A vella peneira a noite, de Xabier Cordal", *Festa da palabra silenciada*l", 17, 2002, 87. 
* "*As papoulas, o xardín e outros rubores ou sobre o anxo da casa e as literaturas: apuntamentos e outras retóricas sobre as mulleres e as literaturas"*: hamabi saiakera Virginia Woolfen inguruan. Koordinatzailea. Belén Fortes. Santiago, Sotelo Blanco, 2003, 145-149 or. 
* "Antón Avilés de Taramancos, as horas luminosas", Avilés de Taramancos, omenaldia. Argitaletxea. Tucho Calvo. Coruña, *La Voz de Galicia*, 2003, or. 19-25.
* Belén Feliú. *Álbum de Mulleres*, Consello da Cultura Galega, [2005]. 
* María Mariño. *Álbum de Mulleres*, Consello da Cultura Galega, 2006. 
* "María Mariño, tierra de sin pisadas", *Festa da palabra silenciada*, 21, 2006,  29-31 or.
* "Xela Arias". *Álbum de Mulleres,* Consello da Cultura Galega, 2006. 
* Hitzaurrea, *Caderno da Revolución Cultural*, Xavier Queipo, Bertamiráns, Laiovento, 2007.
* "Lingua e cultura na radio: a experiencia do Diario cultural", *Lingua e comunicación. IV Xornadas sobre lingua e usos.* Hizkuntzari eta erabilerei buruzko IV. jardunaldiak. Arg. Xosé Ramón Freixeiro et al., Coruñako Unibertsitatea, 2008, 95-101 or. 
* "Cartografía Xohana Torres ". Helena González Fernándezekin eta Mariám Mariñorekin. *Álbum de Mulleres*, Consello da Cultura Galega, 2010. 
* *Táctil resonancia. Da derrota dun esplendoroso veleiro, as voces flotantes e os cantos das baleas..* Coruña: Real Academia Gallega, 2019.

### Edizioak 
* *Antoloxía* (Antón Avilés de Taramancos, 2003).
* *Narradio. 56 historias no arNarradio* kontakizunen bolumena koordinatu zuen, Diario Culturalek sustatuta. Vigo: Xerais, 2003.
* *Avilés de Taramancos: fotobiografía sonora,* Lugo, Ouvirnos, 2009. Martín Veiga eta Rodrigo Romanírekin.

### Lan kolektiboak 
* *VII Festival da Poesia no Condado*, 1987, S. C. D. Condado.
* *Festa da Palabra. An Anthology of Contemporany Galician Women Poets*, 1988, American University Studies. Kathleen N. Marchen ardurapean.
* *Queimar as meigas (Galicia: 50 años de poesía de mujer), 1988, Editorial Torremozas, Madril.*
* *Concurso Nacional de Poesía O Facho (1978-1989)*, 1990, Castro argitaletxea.
* *XIII Festival da Poesia no Condado*, 1993, S. C. D. Condado.
* *Oito e médio*, 1993, Dragón argitaletxea.
* *XIV Festival da Poesia no Condado*, 1994, S. C. D. Condado.
* *Chineses*, 1996, O Correo Galego.
* *Construír a paz*, 1996, Xerais.
* *Daquelas que cantan. Rosalía na palabra de once escritoras galegas*, 1997, Rosalía de Castro Fundazioa.
* *Para saír do século: nova proposta poética*, 1997, Xerais. Teresa Seara eta Luciano Rodríguezen edizioa.
* *Alguén agarda que volva alí*, 1998.
* *Mulher a fazer vento*, 1998, Tema argitaletxea.
* *Novas voces da poesía galega: recital*, 2000, Consello da Cultura Galega.
* *A poesía é o gran milagre do mundo*, 2001, PEN Clube de Galicia.
* *Alma de beiramar*, 2003, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
* *Antoloxía consultada da poesía galega 1976-2000*, 2003, Tris Tram. Arturo Casasen lana.
* *The EmLit Project. European Minority Literatures in Translation*, 2003, Brunel University Press, Londres.
* *Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra*, 2003, Espiral Maior.
* *Xela Arias, quedas en nós*, 2004, Xerais.
* *Son de poesia*, 2005, Fluviais argitaletxea, Lisboa. Edizioa: Xoán Carlos Domínguez Alberte.
* *X. Espazo para un signo*, 2005, Xerais.
* *Amor en feminino: antoloxía das poetas galegas de Rosalía á Xeración dos 80*, 2006, Baía Edicións. Edizioa: Maximino Cacheiro Varela.
* *Cartafol poético para Alexandre Bóveda*, 2006, Espiral Maior.
* *Polifonías: voces poéticas contra a violencia de xénero*, 2006, Espiral Maior/Xunta de Galicia.
* *20 Gedichte aus Galicien*, 2007, Espiral Maior-Xunta de Galicia.
* *Dix-sept poètes galiciens 1975-2000. Dezasete poetas galegos 1975-2000*, 2008, Universidade da Coruña.
* *Poetes gallecs d´avui (antologia)*, 2008, Llibres del segle.
* *Poetas con Rosalía. V*, 2010, Rosalía de Castro Fundazioa.
* *To The Winds Our Sails*, 2010, Salmon Poetry. Gallegotik ingeleserako itzulpena.
* *XXV Festival da Poesia no Condado. Sem as mulheres nom há revoluçom*, 2011, S. C. D. Condado.
* *Tamén navegar*, 2011, Toxosoutos.

## Sariak 
* 1999an Kultur arloko lankidetzarako Xerais Saria.
* 2000. urtean Hizkuntza eta Kultura Normalkuntzaren San Martiño saria.
* 2007an AELGren saria, Diario Cultural egunkarian.
* 2007an *Espainiako Editoreen* Federazioaren saria, irrati bidezko irakurketa sustatzeagatik, Diario Cultural egunkaria.
* 2008an Kataluniako Kazetarien *Atlántida* saria.
* 2009an Galiziako Aktoreen Elkartearen Marisa Soto ohorezko saria.
* 2009an Galiziako Idazleen Elkartearen saria  kazetaritza ibilbidearengatik.
* 2010ean Galiziako Editoreen Elkartearen saria, *Ánxel Casal ao libro de poesía* eta Extremos-en eskutik.
* 2011n Poesiako AELGren saria, *Estremas* lanarekin.
* 2011n Literatura Sorkuntzaren Galiziako Kritikaren saria, EStremas lanarekin.
* 2011n Cangaseko da *Mostra de Teatro Cómico Festivo Xiria* Saria.
* 2012an AELGren saria kultura-kazetari onenari
* 2018an Galiziako Liburuaren III. Galako Saria ,  kultura-kazetaritzaren ibilbidearengatik.
* 2018ko Galiziako Kritikaren Saria, Kazetaritza Kulturaleko Sari Nazionala.
* 2019an Ourenseko Unibertsitate Antzerkiaren Nazioarteko Erakusketako saria.
* 2021ean Galiziako poesiako Kritikaren Saria, *A desvértebra* lanarekin.
* 2021ean Galiziako Liburuko Orri Berrien Saria, *A desvértebra* lanarekin.

## Proiektu artistikoak 
* *O Son da Pedra* de Milladoiro.
* *Daquelas que cantan. Rosalía na palabra de once poetas galegas, *Rosalía de Castro Fundazioa.
* *Son delas*, Uxía Senllek koordinatua
* *Ó outro extremo do paraíso*, 1997, Antón Loporekin.
* *Lob*s*, 1999, Antón Loporekin.
* *Arden* e *Lisboa*, 2000, Rodrigo Romanírekin.
* *Estalactitas* (2002), Anxos Romero eta Lupe Gómezekin.
* *Catro poetas suicidas. Intervención poética contra a levidade* (2002), bakarrean.
* *A voz e o poema. Os periplos de Avilés de Taramancos, * Anxo Quintelarekin.

## Bizitza pertsonala 
Rodrigo Romaní musikariaren arreba eta Ana Blanco Gómezen alaba da, Rosalía de Castro Fundazioaren zuzendaritzari lotua.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* "Romaní Blanco, Ana". Dicionario biográfico de Galicia 3. Ir Indo Edicións. 2010-2011. 204 or. 
* "Romaní Blanco, Ana". Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8. 
* Fernández del Riego, F. (1992) [1990]. Diccionario de escritores en lingua galega (2. edizioa). Do Castro.  714 or. . 
* Vilavedra, Dolores, ed. (1995). Diccionario da Literatura Galega. Autores I. Vigo: Editorial Galaxia.  537 or. ISBN 84-8288-019-5. 

## Kanpo estekak 
* Ana Romaní Galiziako Liburutegi Birtualean.
* Ana Romaní Galizian, emakume poetak (IV)
* Laura R-ren elkarrizketa.' Cuba en Adelante (egunkaria).