Anna Eleanor Roosevelt

thumb|1949an, Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren gaztelaniazko bertsioa eskuetan duela.
**Anna Eleanor Roosevelt** (1884ko urriaren 11- 1962ko azaroaren 7a). Estatu Batuetako idazlea, diplomatika, giza eskubideen alde lan egin eta feminista aktibista izan zen. Estatu Batuetako Presidentearen emaztea. 1929ko krisialdiaren ondoren, Estatu Batuetan zehar bidaiatu zuen *New Deal* deritzona bultzatuz eta Bigarren Mundu Gerra tropa estatubatuarrak bisitatu zituen. Eskubide Zibilen Aldeko Mugimendua bultzatu zuen.

Hainbat erakunderen sorreran parte hartu zuen, hala nola, Nazio Batuak. Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala idatzi eta onartu zuen batzordearen buru izan zen.

## Biografia 
1884ko urriaren 11an jaio zen Manhattanen, New York.

Elliot Bulloch Roosevelt eta Anna Rebecca Hall-en alabarik zaharrena. Theodore Roosevelten, EEBBtako lehendakariaren, eta Valentine Gill Hall «Vallie» eta Edward Ludlow Hall tenistenen biloba.

Gazte zela ama eta neba difteriaz hil ziren, aita ordea, buruaz beste egin zuen. Gurasoen heriotzaren ondoren, amonarekin, Mary Livingston Loudlow, bizitzera joan zen Tivolira. Hamabost urte zituela, Londresera bidali zuten Marie Souvestrerekin ikastera Allenswood eskolara, 1902an Estatu Batuetara itzuli zen amonaren eskariz.

1905ean Franklin Delano Roosevelt urruneko lehengusuarekin ezkondu zen eta sei seme-alaba izan zituzten batera; Anna Eleanor Roosevelt (1906-1975), James Roosevelt II (1907-1991), Franklin Roosevelt (1909), Elliot Roosevelt (1910-1990), Franklin Delano Roosevelt Jr. (1914-1988) eta John Aspinwall Roosevelt II (1916-1981).

## Ibilbide Politikoa 
Women´s Trade Union League sindikatoaren helburuetarako dirua biltzen dihartu zuen, hau da, 48orduko jornada, gutxieneko solda eta haurren lana debekatzearen alde.

### Amerikako Estatu Batuetako Lehen Dama (1933-1945) 
1933ko martxoaren 4ean, senarra EEBBtako presidente izendatzearekin batera hartu zuen Lehen Damaren kargua. Bere aurretik egongako emakumeek etxekoandrean rola zutenez, Roosevelt andereari hainbesteko ezinegona sortu zion aukera horrek non Hickok-ek bere homenez idatzitako biografiari Reluctant First Lady azpititulatu zuen (Lehen dama gogoz kontra). Ez zuen bigarren mailako papera onartu, prentsaurrekoak maiztasunarekin antolatzen zituen, «My day» zutabea idazten zuen egunero, aldizkari batean zutabea idazten zuen hilero eta irratsaioa aurkezten zuen astero.

1937an autobiografia idazten hasi zen eta 1961ean Harper and Brothers argitaletxeak «The autobiography of Eleanor Roosevelt» izenarekin argitaratu zuen bilduma.

1939an Marian Anderson abeslari beltzarentzat kantaldi bat antolatu zuen Lincoln Memorial-ean, Constitution Hall-ean kantatzea eragotzi ziotenean. 70.000 ikusle izan zituen eta herrialde guztiko irratietan eman zen. Bestalde, bere senarrak sinatutako 9066 arauaren aurkako jarrera izan zuen, honek 110.000 japoniar eta hauen ondorengo atxilotzea baitzekarren.

1940an alderdiaren konbentzio nazional batean hitz egin zuen lehen dama.

### EEBBetako ordezkari Nazio Batuen Batzar Nagusian (1945-1952) 
1945eko abenduan, Harry S. Truman presidenteak delegatu izendatu zuen Nazio Batuen Batzar Nagusian. 1946ko otsailean, Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 29. osoko bilkuran,Londresen, "Munduko emakumeentzako gutun irekia" irakurri zuen, Minerva Bernardino, Marie-Hélène Lefaucheux eta beste 14 ordezkarirekin batera. 1947an, Nazio Batuen Giza Eskubideen Batzordea modu iraunkorrean ezarri zenean, lehendakari izendatu zuten.

René Cassin, John Peters Humphrey eta beste batzuekin batera, Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren (GEAU) idazketan funtsezko rola bete zuen. 1948an Batzorde Orokorrak Aldarrikapena onartu zuen, zortzi abstentziorekin, besteak beste, bloke sobietarreko sei herrialde, Hegoafrika eta Saudi Arabia.

1951ean batzordearen lehendakaritzari uko egin ondoren ere, Nazio Batuen Giza Eskubideen Batzordean Estatu Batuen ordezkari aritu zen 1953ra arte.

1960ko apirilean, anemia aplasikoa diagnostikatu zioten eta esteroideak hartzearen ondorioz tuberkulosia piztu zitzaion, azkenik bihotza ere kaltetu eta 1962ko azaroaren 7an zendu zen
* 1996an, New Yorkeko Riverside parkean, artista desberdinek eginikiko monumentua egin zioten, Penelope Jencks-ek zizelkatutako estatua nabarmentzen delarik. Emakume bati eskainitako lehen monumentua eta Lehen Dama bati eskainitako lehenengoa ere.
* Eleanor Roosevelt Giza Eskubideen Saria, 1998an Bill Clinton lehendakariak sortu zuen. 2010an Hillary Clintonek berreskuratu zuen saria, Barack Obamaren legealdian.

## Argitalpenak 
* *Hunting Big Game in the Eighties: The Letters of Elliott Roosevelt, Sportsman*. Nueva York: Scribners, 1932.
* *When You Grow Up to Vote*. Boston: Houghton Mifflin, 1932.
* ''It's Up to the Women*. Nueva York: Stokes, 1933.
* *A Trip to Washington with Bobby and Betty*. Nueva York: Dodge, 1935.
* *This Is My Story*. Nueva York: Harper, 1937.
* *My Days*. Nueva York: Dodge, 1938.
* *This Troubled World*. Nueva York: Kinsey, 1938.
* *Christmas: A Story*. Nueva York: Knopf, 1940.
* *Christmas, 1940''. Nueva York: St. Martin's. 1940.
* *The Moral Basis of Democracy*. Nueva York: Howell, Soskin, 1940.
* *This is America*. Nueva York: Putnam's, 1942, con fotografías de Frances Cooke Macgregor.
* *If You Ask Me*. Nueva York: Appleton-Century, 1946.
* *This I Remember*. Nueva York: Harper, 1949.
* *Partners: The United Nations and Youth*. Garden City: Doubleday, 1950 (con Helen Ferris).
* *India and the Awakening East*. Nueva York: Harper, 1953.
* *UN: Today and Tomorrow*. Nueva York: Harper, 1953 (con William DeWitt).
* *It Seems to Me*. Nueva York: Norton, 1954.
* *Ladies of Courage*. Nueva York: Putnam's, 1954 (con Lorena Hickok).
* *United Nations: What You Should Know about It*. New London: Croft, 1955.
* *On My Own*. Nueva York: Harper, 1958.
* *Growing Toward Peace*. Nueva York: Random House, 1960 (con Regina Tor).
* *You Learn By Living*. Nueva York: Harper, 1960.
* *The Autobiography of Eleanor Roosevelt*. Nueva York: Harper, 1961.
* *Your Teens and Mine*. Nueva York: Da Capo, 1961.
* ''Eleanor Roosevelt's Book of Common Sense Etiquette*. Nueva York: Macmillan, 1962 (con la asistencia de Robert O. Ballou).
* *Eleanor Roosevelt's Christmas Book*. Nueva York: Dodd, Mead, 1963.
* *Tomorrow Is Now''. Nueva York: Harper, 1963.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Eleanor Roosevelt from Polona.png|alt=
Fitxategi:Eleanor Roosevelt at Her Cousin Alice Roosevelt Longworths Home in DC - TR Sr on Mantle.png|alt=
Fitxategi:Anna Eleanor Roosevelt.png|alt=
Fitxategi:Eleanor Roosevelt receiving the Mary McLeod Bethune Human Rights Award from Dorothy Height, president of the National... - NARA - 196283.jpg|alt=
Fitxategi:Mary Harriman Rumsey, Eleanor Roosevelt, and Rep. Isabella Greenway LCCN2016883435.jpg|alt=
Fitxategi:Eleanor Roosevelt in Lučko.png|alt=
Fitxategi:Eleanor Roosevelt and Anna Roosevelt - NARA - 195583.jpg|alt=
Fitxategi:Eleanor Roosevelt and Fala at Val,Kill in Hyde Park, New York - NARA - 196152.tif|alt=
Fitxategi:0ERoosevelt.jpg|alt=
Fitxategi:Eleanor Roosevelt 2013.jpg|alt=
Fitxategi:Eleanor Roosevelt in Faridabad, India - NARA - 196130.jpg|alt=

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak