Giovanni Franzoni

**Giovanni Battista Franzoni** (Varna, Bulgaria, 1928ko azaroaren 8a – Canneto Sabino, Italia, 2017ko uztailaren 13a) teologo, idazle eta aktibista italiarra izan zen, inspirazio marxistako konpromiso kristauagatik, oinarrizko komunitateen defentsagatik eta Vatikanoaren hainbat erabakiren aurrean jarrera kritikoagatik ezaguna.

Gurasoen lana dela eta, Florentzian hasi zen, han Institutu Tekniko-Komertzialean egin zituen ikasketak, eta, ondoren, Lizeo Zientifikoan. 1947an graduatu zen. Bokazio erlijiosoak bultzatuta, Erromara joan zen Almo Collegio Capranican sartzeko eta apaiz-heziketari ekiteko.

1950ean San Pablo Extramuroseko Abadia Beneditarrean sartu zen, 1951ean San Benitoko Ordenako kide izanez. 1955eko urtarrilaren 25ean apaiztu zen eta, aldi berean, San Anselmoko Aita Santuaren Ateneoan burutu zituen bere ikasketa teologikoak.

1956an artearen historia eta filosofia irakasten hasi zen Farfako Abadia Beneditarraren ikastetxean, eta errektore kargua ere hartu zuen. Bere talentu intelektualak eta lidergorako gaitasunak eraman zuten 1964ko martxoan San Pablo Extramuroseko Abadia aukeratzera, Erromako eliza garrantzitsuenetako bat.

Abade bezala, Vatikanoko II. Kontzilioko azken bi saioetan parte hartu zuen,  kontziliar gazteenetako bat bihurtuz. Aldi horretan, azaleratzen ari ziren errealitate sozialetara hurbildu zen, eta San Pauloko Oinarrizko Kristau Elkartearekin hasi zuen bere esperientzia, zeinak hausnarketa ebanjelikoa eta politikaren, gizartearen eta Elizaren azterketa kritikoa konbinatzen baitzituen, marxismotik hurbil zeuden jarrera aurrerakoietatik.

Bere jarrera kritikoa zela eta, Elizaren hierarkiari aurre egin behar izan zion pixkanaka. Elizaren eta Estatuaren arteko Konkordatuaren aurka agertu zen Franzoni, Vietnamgo gerra argi eta garbi gaitzetsi zuen eta Italiako Udazken Beroko langile borrokei elkartasuna adierazi zien.

1973an “Lurra Jainkoarena da” pastoral gutuna argitaratu zuen, eta handik gutxira nazioarteko banku sistemak zalantzan jarritako Erlijio Lanetarako Institutuaren (IOR) operazioak publikoki kritikatu zituen. Posizio hauek bere beherakada azkartu zuten zoritxarrean: 1973ko uztailaren 12an, abadetzat uko egitera gonbidatu zuten eta San Gregorio al Celioren fraide camaldularrekin erretiratu zen aldi baterako.

1974an katolikoen boto-askatasuna defendatu zuen dibortzioari buruzko erreferendumean, “beharrezko bisturia” zela esanez. Jarrera horrek kritika gogorrak eragin zituen elizaren hierarkiaren eta Kristau Demokraziaren aldetik. Franzoni a divinis suspenditu zuten, hau da, sakramentuak ematea debekatua geratuz.

1976an Italiako Alderdi Komunistari (PCI) babesa adierazi zion publikoki hauteskunde orokorretan, eta alderdian afiliatu zen. Erabaki horren ondorioz, Fedearen Doktrinarako Kongregazioak laikotu egin zuen 1976ko uztailaren 31n.

1973an “Com-Nuovi Tempi” aldizkaria sortu zuen, gero Confronti deitua, kristautasunaren, marxismoaren eta askapen mugimenduen arteko elkarrizketaren funtsezko plataforma.

Bakearen aldeko mugimenduan figura aktiboa izan zen, Vietnam, Irak eta Afganistango gerren aurka eginez. Halaber, Latinoamerikako teologiarekin eta kontinenteko mugimendu sozialekin harreman estua izan zuen.

Italiako eztabaida publikoan eutanasiaren despenalizazioa defendatu zuen, nahiz eta beti abortuaren kontra mantendu zen, eta ezker erradikaleko aukera politikoak babestu zituen, hala nola Italiako Komunisten Alderdia (2006) eta Zerrenda Antikapitalista (2009).

1991n Yukiko Ueno kazetari japoniarrarekin ezkondu zen. Yukiko Ueno Soka Gakkai (japoniako mugimendu budista laikoa) mugimenduari lotuta zegoen eta Nikaraguan ezagutu zuen laurogeiko hamarkadaren amaieran.

Giovanni Battista Franzoni 2017ko uztailaren 13an hil zen Canneto Sabinon, konpromiso etiko, fede kritiko eta justizia sozialaren defentsa etengabearen ondarea utziz.

## Erreferentziak