open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maider Sierra Marin

**Maider Sierra** **Marin** (Zornotza, Bizkaia 1985ko azaroaren 4a) Basurtuko Unibertsitate Ospitaleko Onkologia Erradioterapikoko mediku laguntzailea da, brakiterapian eta erradioterapia egokitzailean espezializatua.

## Bizitza 
### Haurtzaroa eta hezkuntza 
Maider Sierrak Zornotzako Karmengo Ama Ikastetxean eman zituen lehen urratsak, ikasle ona zen, partehartzailea eta arrakastatsua.

Medikuntzako erresidentzia Basurtoko Unibertsitate Opitalean eta atzerrian ere, Ameriketako Estatu batuetan. 2024an IRAD - FEOR Programaren beka lortu zuen. 2025ean Sierra Onkologia erradioterapikoa eta medikuntza nuklearraren tutore lanetan hasi zen.

Medikua da Maider Sierra Marin, doktorea. Bizkaiko Medikuen Elkargoko 484811267 zenbakidun kidea.

## Argitalpenak 
### Lankidetzan 
* *Onco-Radioterapia práctica. Casos clínicos de cáncer de próstata seleccionados.* Egilekidea.

## Saria 
* 2026ko otsailean Zornotzako Udalak emandako *Marixelarre Saria* jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Islas (filma)

***Islas*** () 2025eko Marina Seresesky argentinar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia 
Amparo erretiroa hartu berri duen aktore bat da. «Paradise» hotelera joan da; iragan loriatsua izan zuen, baina urteen poderioz, hotel horren arrakastak behera egin du. Amparok Tonirekin egin du topo bere egonaldian; 20 urteko gazte bat da, eta bi egunetan jabetuko dira uste baino antzekotasun gehiago dituztela.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saint-Flourreko elizbarrutia

**Saint-Flourreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren frantziar elizbarrutia da. 1317ko otsailaren 20an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Saint-Flourren dago. Egun apezpikua Didier Noblot da.

## Ordinarioak 
* Raymond de Mostuéjouls (1317-1319)
* Henri de Fautrière (1319-1320)
* Archambaud (1320-1347)
* Dieudonné de Canillac (1347-1361)
* Pierre d'Estaing (1361-1368)
* Pierre de Rensin (1368-1374)
* Poncet de Rochefort (1374-1383)
* Pierre Vissac (1383-1395)
* Hugues de Magnac (1395-1404)
* Géraud du Puy (1404-1413)
* Bertrand de Cadoène (1413-1426)
* Jacques Le Loup de Beauvoir (1426-1451)
* Pierre de Lautoin (1452-1461)
* Antoine de Lautoin (1461-1482)
* Charles de Joyeuse (1483-1500)
* Louis de Joyeuse (1500-1532)
* Balthasar de Jarente (1543-1548)
* Antoine de Lévis (1548-1566)
* Jean Paul de Selve (1567-1569)
* Pierre Prosper de La Baume (1573-1595)
* Raymond de Rouchon (1599-1602)
* Charles de Noailles (1609-1647)
* Jacques Montrouge (1647-1664)
* Jérôme de La Mothe-Houdancourt (1664-1693)
* Joachim-Joseph d'Estaing (1693-1742)
* Paul de Ribeyre (1742-1776)
* Jean-Marie-Anne Hay de Bonteville (1776-1779)
* Claude-Marie Ruffo de La Ric (1779-1801)
* Jean-Éléonore Montanier de Belmont (1802-1808)
* Guillaume-Auguste Jaubert (1811-1816)
* Jean-Francis de Mallian (1819)
* Paul-Thérèse-David d'Astros (1820)
* Louis-Siffrein-Joseph de Salamon (1820-1829)
* François-Marie-Edouard de Gualy (1829-1833)
* Jean-Pierre-Marie Cadalen (1833-1836)
* Frédéric-Gabriel-Marie-François de Marguerye (1837-1852)
* Jean-Paul-François-Marie-Félix Lyonnet (1852-1857)
* Pierre-Antoine-Marie Lamouroux de Pompignac (1857-1877)
* Benjamin Baduel (1877-1891)
* Jean-Marie-François Lamouroux (1892-1906)
* Paul-Augustin Lecœur (1906-1942)
* Henri Pinson (1943-1951)
* François Marty (1952-1959)
* Maurice Pourchet (1960-1982)
* Jean Cuminal (1982-1990)
* René Séjourné (1990-2006)
* Bruno Grua (2006-2021)
* Didier Noblot (2021-)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Antoine (1515)
* Antoine Pascal (1520)
* André Tixier (1551)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Otherkin

[thumb|right|200px|{7/3} [heptagrama erregularra, *izar elfikoa* edo *maitagarrien izarra* ere deitua, komunitatearen ikurretako bat da]]

**Otherkin** beren burua partzialtzat edo guztiz ez-gizakitzat jotzen dute pertsonen azpikultura da. Otherkin batzuek bere identitatea fenomeno espiritualetatik (hala nola, gizakiarena ez den arima bat edukitzea, berraragitzea, edo Jainkoaren nahia), leinutik, sinbolismotik, edo metaforetatik datorrela uste dute. Beste batzuek ezohiko psikologiari edo neuroaniztasunari egozten diote, eta ez dute gaiari buruzko uste espiritualik.

Otherkin azpikultura komunitate birtual elfikoetatik sortu zen 1990eko hamarkadaren erdialdera; ordutik, hitz hori termino zabal bilakatu da aldi berean gutxi gorabehera garatu ziren giza identitateaz kanpoko hainbat ez-gizakitzat diren azpikulturarentzat. Besteak beste, adibide hauek daude: aingeruak, deabruak, dragoiak, iratxoak, elfoak, sirenak, estralurtarrak, maitagarriak, zaldiak, otsoak, adarbakarrak, untxiak, azeriak eta beste fikziozko pertsonaiak. Bakanagoak dira landare, makina, kontzeptu edo fenomeno natural- adibidez, sistema meteorologiko bat- moduan identifikatzen direnak.

Beste mota baten moduan identifikatzen den entitatea kintipo deitzen da (). Otherkin komunitatearen barruko gramatika-eraikuntza arrunta da hitz baten amaieran -tipo atzizkia gehitzea (), eta horrek identifikatzaile pertsonal bihurtzen du. Adibidez, dragoi bat bezala identifikatzen den norbaiti "dragontipo" dei dakioke (). Ahaidetasun mota bat baino gehiago bezala identifikatzen den otherkin bati polytipo deitzen zaio. Bere burua "bezala" identifikatzen duen norbait, baina ez "bezala", animalia bat edo beste entitate bat "beste bihotz batekoa" deitzen da. Adibidez, dragoiekin identifikatzen den norbaiti  edo "dragoi bihotzekoa" dei dakioke.

Fiktotipoak () fikziozko pertsonaia edo fikziozko espezie batekin identifikatzen diren pertsonak dira.

Terioak () mundu naturaleko animalia gisa identifikatzen diren pertsonak dira. Terio batek teriotipo () gisa identifikatzen duen animalia-espeziea. Adibidez, therian koiotea teriotipoa koiotea duen therian bat da. Terio mota bat baino gehiago bezala identifikatzen den terio bati polyterio deitzen zaio. Harmonia aldaezin batean aldi berean gizaki eta terio gisa identifikatzen den norbaiti konterioa esaten zaio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Portobello (telesaila)

***Portobello*** franko-italiar telesail laburra da, Marco Bellocchiok HBO Max katerako sortua.

## Sinopsia 
1982. urtea da. Arrakastaren gailurrean dago Enzo Tortora, «Portobello» saioko aurkezle karismatikoa. Audientzia handieneko ordutegian ematen den saioa aurkezten du, 28 milioi ikus-entzule ere bilduko dituen programa fenomenoa da «Portobello». Saioaren ikur bihurtu den loroari hitz eginarazten saiatzen dira lehiakideak; era guztietako gonbidatuak igarotzen dira plato hartatik, telebista herrikoiaren ispilu bilakatuta.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rumen Stanev

**Rumen Ivanov Stanev** (; Kaloianovo, Plovdiv probintzia, 1973ko abuztuaren 19a) bulgariar elizgizon katolikoa da. 2020tik 2026ra Sofia eta Plovdiveko apezpiku laguntzailea izan zen eta 2026tik aurrera elizbarruti bereko ordinarioa da.

## Bizitza 
thumb|left|Rumen Stanev apezpikuaren armarria.|209x209pxRumen Stanev Erromako apaizgaitegian sartu zen eta filosofia eta teologia Urbaniana unibertsitatean ikasi zituen. 1999ko abenduaren 27an apaiztu zen Plovdiveko katedralean.

Apaiztu ondoren, hasieran kapilau gisa aritu zen eta, 2005etik aurrera, Rakovskiko parrokiako apaiz gisa. Elizbarrutiko Caritas erakundeko zuzendaria izan zen, eta Apaizen Kontseiluan eta Kontsultoreen Elkargoan ere aritu zen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La cena (filma)

***La cena*** () 2025eko Manuel Gómez Pereira espainiar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia 
1939ko apirilaren 15ean da, Madrilen. 36ko gerra amaitu eta bi astera. Medina tenientea «Palace» hotelean agertzen da ustekabeko berriarekin: Franco eta haren jeneral guztiak gau hartan afaltzera joango dira. Alabaina, ez dakite afaria sukaldari errepublikano batzuek prestatuko dutela, eta sukaldariok ikusiko dute huraxe dutela herrialdetik ihes egiteko azken aukera.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ludwig Scotty

**Ludwig Derangadage Scotty** (Anabar, 1948ko ekainaren 20a – 2026ko otsailaren 25a) nauruar politikaria izan zen. Nauruko presidentea izan zen 2003ko maiatzetik abuztura eta 2004tik 2007ra.

Zuzenbidea ikasi zuen Suvako Hego Pazifikoko Unibertsitatean, eta 1983an diputatu hautatu zuten lehen aldiz; bost aldiz izan zen parlamentuko presidente.

2003ko maiatzaren 29an Nauruko presidente hautatu zuen parlamentuak, eta abuztuaren 8an kargutik kendu zuten, konfiantzazko botoa galdu baitzuen. 2004ko ekainean bigarren aldiz hautatu zuten presidente, eta 2007ko azaroan berriro agintetik bota zuten metodo beraren bidez. Bere bigarren agintaldia egonkortasun politiko erlatiboko aldi bat izan zen, garaiko ezegonkortasunen erdian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mingorri

**Mingorri** Aste Santuko prozesioko (Ostiral Santua) pasarte bat osatzen duen pertsonaietako bat da eta Lekeition ospatzen da. Prozesioaren pausoetako honetan “Heriotzaren” laguna da.

Mingorria deabruaren antzeko irudia da, eta ongiak gaizkiaren aurka egiten duen borroka sinbolizatzen du. Mingain luzea du, eta ohitura da haurrek gomazko gozokiak itsastea herensuge horren mihian. Karameluak oso preziatuak dira eta Lekeitioko gozotegiek egiten dituzte.

Egurrezko gurutze batek, aldamenean sega duen eskeleto batek eta gurutzearen beheko aldean dagoen mingain gorri eta luzea duen herensuge batek osatzen dute Lekeitioko tradizioa. Tradizioaren arabera, umeek 'gomazko' gozokiekin bustiko dute, herri turistikoaren Pazkoko ohiko gozokiak.

## Erlijioarekin harremana  
Bibliako testuek diotenez...;
"Bitartean, zeruan guda handi bat gertatu zen: Migel eta bere aingeruak herensugearen aurka ari ziren borrokan, eta herensugea eta bere aingeruak herensugearen aurka ari ziren borrokan: Baina hauek izan ziren ahulenak, eta gero ez zuten lekurik izan zeruan. "Honela deskribatzen du San Juanek Ongiaren eta Gaizkiaren arteko borrokari buruzko bere ikuspegia, herensugeak mundua gobernatu behar zuen semea irentsi ondoren.
Herensugea Mitologia unibertsalekoa da. Antzinako kulturen kontzepzio telurikoan elementu garrantzitsu gisa agertzen da, eta herrien sinesmen erlijiosoetan eragiten du.

Kristautasunean, deabruarekin identifikatzen da herensugea. Hala ere, kristautasunaren aurreko sineskeren sistemetatik interpretazioa askoz konplexuagoa da: herensugeak edo sugeak gauza guztien mugimenduaren betiereko zikloa gogorarazten du, hasierarik eta amaierarik ez duen mugimendua, sugeak biribilean biribiltzen denean adierazten digun bezala, eta ouroboroak izenez ezagutzen ditugunak.
Herensugearen heriotzak betiereko ziklo horretan eta Naturaren legeetan bete-betean murgiltzea dakar. San Migel edo San Jorgeren istorioak pentsamendu korronte horren guztiaren isla eta kristautze (eta, beraz, ukatze) dira.

## XX. mendea 
Bere mihi gorri luzea, 1936ko Gerra Zibilaren ondoren bere hedaduran eraberritua, umeen mofa bihurtu da, Santa Maria basilikatik gertu dagoen gozotegi batean erositako gomazkoekin edo karameluekin, aldez aurretik zupatuta, hain organo eder eta deigarrian uzten dituztelarik.

## Erreferentziak
Dijongo artxidiozesia

**Dijongo artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren frantziar artxidiozesia da. 1731ko apirilaren 9an ezarri zen elizbarruti gisa eta 2002ko abenduaren 8an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Dijonen dago. Egun artzapezpikua Antoine Hérouard da.

## Ordinarioak 
### Dijongo apezpikuak 
* Jean Bouhier (1731-1743)
* Claude Bouhier de Lantenay (1743-1755)
* Claude-Marc-Antoine d'Apchon de Corgenon (1755-1776)
* Jacques-Joseph-François de Vogüé (1776-1787)
* René des Monstiers de Mérinville (1787-1801)
* Henri Reymond (1802-1820)
* Jean-Baptiste Dubois (1820-1822)
* Jean-François Martin de Boisville (1822-1829)
* Jacques Raillon (1829-1832)
* Claude Rey (1832-1838)
* François Victor Rivet (1838-1884)
* Jean-Pierre Castillon (1885)
* Victor Lecot (1886-1890)
* Fédéric-Henri Oury (1890-1898)
* Albert Le Nordez (1898-1904)
* Pierre Dadolle (1906-1911)
* Jacques Monestès (1911-1915)
* Ernest Costa de Beauregard (1915)
* Maurice Landrieux (1915-1926)
* Pierre Petit de Julleville (1927-1936)
* Guillaume Sembel (1937-1964)
* André Charles de la Brousse (1964-1974)
* Albert Decourtray (1974-1981)
* Jean Balland (1982-1988)
* Michel Coloni (1989-2002)

### Dijongo artzapezpikuak 
* Michel Coloni (2002-2004)
* Roland Minnerath (2004-2022)
* Antoine Hérouard (2022-)

## Apezpiku lagunkidea 
* André Charles de la Brousse (1962-1964)

## Apezpiku laguntzailea 
* Albert Decourtray (1971-1974)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Merel Conijn

**Merel Conijn** (Amsterdam, 2001eko urriaren 19a) izotz gaineko abiadurako patinajean lehiatzen den herbeheretar kirolaria da.  

2026ko Milan-Cortina d'Ampezzo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, 5000 metroko proban zilarrezko domina lortuz. Bi brontzezko domina irabazi zituen 2025eko Distantzia Indibidualeko Izotz Abiadurako Munduko Patinaje Txapelketan, 3000 eta 5000 metroko probetan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vetle Sjåstad Christiansen

**Vetle Sjåstad Christiansen** (Geilo, 1992ko maiatzaren 12a) biatloian aritzen den kirolari norvegiarra da. Txapeldun olinpikoa izan zen 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan eta 2026koetan ere dominak lortu zituen.

Tiril Sjåstad Christiansen arreba gaztea ere X Jokoetako eskiatzaile arrakastatsua da.

## Ibilbidea 
2019ko Munduko txapelketatan urrezko bi domina irabazi zituen eta hirugarren bat 2021ean. 2022ko Pekingo Olinpiar Jokoetan erreleboetan txapelduna izanz en eta brontzezko domina bat ere lortu zuen.

2026ko Milan-Cortinako Jokoetan zilarrezko bi domina eskuratu zituen.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrii Portnov

**Andrii Volodymyrovytx Portnov** (; Lugansk, Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista, 1973ko urriaren 27a - Pozuelo de Alarcón, Espainia, 2025eko maiatzaren 21a) ukrainar abokatua eta politikaria izan zen.

Portnov Viktor Janukovytx Ukrainako presidente ohiaren aholkulari nagusia izan zen. Madrilgo Estatubatuar Ikastetxearen (*American School of Madrid*) atarian hil zuten tiroz, 2025eko maiatzaren 21ean.

2026ko otsailaren 25ean Portnoven ustezko hiltzailea atxilotu zuen poliziak Alemanian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hana Noake

**Hana Noake** (2004ko azaroaren 28a) abiadura-patinajean lehiatzen den japoniar kirolaria da.

Milan-Cortina d'Ampezzo 2026ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, brontzezko domina bat lortuz taldekako jazarpen proban (Ayano Sato, Miho Takagi eta Momoka Horikawarekin batera).

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Momoka Horikawa

**Momoka Horikawa** (2003ko uztailaren 10a) izotz gaineko abiadurako patinajean lehiatzen den japoniar kirolaria da.

Neguko Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, 2022 eta 2026 urteetan, eta brontzezko domina bat lortu zuen Milan-Cortina d'Ampezzo 2026an, taldekako jazarpen proban (Hana Noake, Ayano Sato eta Miho Takagirekin batera).

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Moulinseko elizbarrutia

**Moulinseko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren frantziar elizbarrutia da. 1817ko uztailaren 27an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Moulinsen dago. Egun apezpikua Marc Beaumont da.

## Ordinarioak 
* Antoine de Pons de La Grange (1823-1849)
* Pierre Simon de Dreux-Brézé (1850-1893)
* Auguste-René-Marie Dubourg (1893-1906)
* Emile-Louis-Cornil Lobbedey (1906-1911)
* Jean-Baptiste Penon (1911-1926)
* Jean-Baptiste-Auguste Gonon (1926-1942)
* Georges Jacquin (1942-1956)
* Francis-Albert Bougon (1956-1975)
* André Quélen (1975-1998)
* Philippe Barbarin (1998-2002)
* Pascal Roland (2003-2012)
* Laurent Percerou (2013-2020)
* Marc Beaumont (2021-)

## Apezpiku lagunkidea 
* André Quélen (1974-1975)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sandy Eisenberg Sasso

**Sandy Eisenberg Sasso** (Filadelfia, 1947ko urtarrilaren 29a) estatubatuar errabino eta idazlea da, munduko lehen emakume errabino berreraikitzaile izateagatik ezaguna.

## Bizitza 
Sasso 1947an jaio zen Filadelfian, Pennsylvanian. Gaztea zela, oso inplikatuta egon zen bere Filadelfiako komunitate erreformistan eta 16 urterekin errabino bihurtzea pentsatzen hasi zen, nahiz eta bazekien inoiz emakumeentzat ibilbide hori ez zela irekita egon. Garai hartan Gratz Collegen ikasi zuen. 1969ko udazkenean, Berreraikitzaileen Errabino Eskolako bigarren mailan ikasten hasi zen. Eskola horretan ikasten ari zela, bere ikaskide Dennis Sassorekin ezkondu zen, eta haiek  lehendabiziko senar-emazte errabinoak bihurtu ziren judaismoaren historian.

2005eko *And the Gates Opened: Women in the Rabbinate* dokumentalean agertu zen, Sally Priesand eta Amy Eilberg errabinoekin batera.

2010eko abenduaren 6an, Newtongo Temple Reyim sinagogan, Sally Priesand, lehen emakume errabino erreformista, Amy Eilberg, lehen emakume errabino kontserbadorea, eta Sara Hurwitz, batzuek lehen emakume errabino ortodoxotzat jotzen dutena, ezagutu zituen.

2013an, Sassok erretiroa hartu zuen Beth-El Zedeckeko errabino nagusi gisa.

## Lanak 

;Haur literatura
* ''God's Paintbrush* (1992 eta 1999)
* *In God's Name* (1994)
* *But God Remembered: Stories of Women from Creation to the Promised Land* (1995)
* *A Prayer for the Earth: The Story of Naamah, Noah's Wife* (1996)
* *God in Between* (1998)
* *For Heaven's Sake* (1999)
* *What Is God's Name?* (1999)
* *God Said Amen* (2000)
* *Cain and Abel: Finding the Fruits of Peace* (2001)
* *Naamah, Noah's Wife* (2002)
* *Adam and Eve's First Sunset: God's New Day* (2003)
* *Abuelita's Secret Matzahs* (2005)
* *Butterflies under Our Hats* (2006)
* *The Shema in the Mezuzah: Listening to Each Other* (2012)
* *Regina Persisted: An Untold Story* (2018)
;Beste idazlanak
* *Call Them Builders: A Resource Booklet about Jewish Attitudes and Practices on Birth and Family Life* (1977)
* *The Voices of Children* (editore gisa; Siddur Kol HaNoarrekin batera, 2005)
* *God's Echo – Exploring Scripture with Midrash* (2010)
* *How Jewish Women Have Come to Read the Bible: The Creating of Midrash'' (2016)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Kiss of the Vampire

***Kiss of the Vampire***, , 1963ko Don Sharp australiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Edward de Souza eta Jennifer Daniel aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
XX. mendearen hasieran, Gerald (Edward de Souza) eta Marianne Harcourt (Jennifer Daniel) bikote ezkonberria bere eztei-bidaian autoz bidaiatzen ari direla Bavarian matxura izan eta herrixka isolatu batean egun batzuk igarotzea erabakiko du. Ravna doktoreak (Noel Willman) bere gazteluan ostatu hartzea gonbidatuko ditu, baina banpiroen sekta baten burua izanik Mariannen edertasunak erakarriko du.

## Aktoreak 
* Clifford Evans: Zimmer
* Noel Willman: Ravna doktorea
* Edward de Souza: Gerald Harcourt
* Jennifer Daniel: Marianne Harcourt
* Barry Warren: Carl Ravna
* Brian Oulton: 1. diszipulua
* Noel Howlett: Aita Xavier  
* Jacquie Wallis: Sabena Ravna
* Peter Madden: Bruno
* Isobel Black: Tania
* Vera Cook: Anna
* John Harvey: Polizia agentea
* Carl Esmond: Anton Stangher (telefilmean bakarrik)
* Virginia Gregg: Rosa Stangher (telefilmean bakarrik)
* Sheilah Wells: Theresa Stangher (telefilmean bakarrik)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Blood of the Vampire

***Blood of the Vampire***, , 1958ko Henry Cass britainiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Donald Wolfit, Barbara Shelley, Vincent Ball eta Victor Maddern aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Transilvania, Callistratus (Donald Wolfit) espetxe batean preso dauden kriminalekin esperimentuak egiten dituen zientzialari bat da, esperimentu horiek odol transfusioekin zerikusia dute. Berez, Callistratus banpiro oso berezi bat da, duela asko hil zuten baina bihotz transplante bati esker berpiztea izan da, horrek odol infekzioa eragin dio, hortaz bere biziraupena infekzioa sendatzeko zelula egokiak topatu arte odol transfusio horiez baldintzatua dago.

## Aktoreak 
* Donald Wolfit: Callistratus
* Vincent Ball: John Pierre
* Barbara Shelley: Madeleine
* Victor Maddern: Carl
* William Devlin: Kurt
* Andrew Faulds: Wetzler
* John Le Mesurier: Epailea
* Brian Coleman: Auron ('Bryan' kredituetan)
* Cameron Hall: Mediku mozkorra
* George Murcell: Lehen zaindaria
* Julian Strange: Bigarren zaindaria (ez da kredituetan agertzen)
* Bruce Whiteman: Hirugarren zaindaria (ez da kredituetan agertzen)
* Barbara Burke: Etxekoandrea
* Bernard Bresslaw: Lapur garaia
* Hal Osmond: Lapur txikia
* Henry Vidon: Meinster irakaslea
* John Stuart: Osaba
* Colin Tapley: Espetxe arduraduna
* Muriel Ali: Neska ijito dantzaria
* Max Brimmell: Espetxezaina (ez da kredituetan agertzen)
* Dennis Shaw: Errementaria (ez da kredituetan agertzen)
* Otto Diamant: Ehorzlea
* Milton Reed: Borreroa (ez da kredituetan agertzen)
* Richard Golding: Ofiziala

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Júlia Bartel

**Júlia Bartel Holgado** (Terrassa, Bartzelona, Herrialde Katalanak, 2004ko maiatzaren 18a) Espainiako Emakumezkoen Lehen Mailako Atlético de Madrid futbol-zelaian jokatzen duen erdilari katalana da.

## Kirol ibilbidea 
Bartelek, jubenil mailan, klub amateurretan jokatu du, UE Castellbisbal eta Sant Cugat FC taldeetan, Espanyoleko jubenil taldean sartu aurretik. 2019an, Bartzelonak fitxatzea erabaki zuen, 15 urte zituenean. Bi urtez klubeko talde jubeniletan eta erreserbako taldeetan jokatu ostean, 2021eko ekainaren 27an egin zuen debuta lehen taldearekin Eibarren aurka, klubarekin azken partida jokatzen ari zen Vicky Losadaren ordez. Beraz, 17 urte eta hilabete zituela, Bartel lehen taldearekin jokatu zuen laugarren jokalari gazteena bihurtu zen. 2022ko apirilaren 16an, bere hirugarren partidua izan zen (lehen aldiz talde titularrean) eta lehen taldearekin 66 minutu eskas jokatu ostean, Bartelek Valentziaren aurkako gol asistentzia eman zion Aitana Bonmatíri.

## Selekzio nazionala 
COVID-19 pandemiak jubenil mailako txapelketa nazional nagusiak 2020an atzeratu bazituen ere, Bartelek esperientzia handia hartu zuen Espainiako selekzioaren azpiko kategoria askotan jokatu baitzuen. 2022ko apirilaren 9an gol ikusgarria sartu zuen Portugalen aurka, eta Espainia 2022ko UEFA Txapelketako azken txandara heltzeko pieza gakoetako bat izan zen, Espainiak sailkatze-fasean zehar jokatutako 6 partidetan agertu zelarik.

## Estatistikak 
### Klubak 
***2026ko otsailaren*** 22an *jokatutako azken partidara eguneratua*.link=Archivo:Soccerball_current_event.svg|20x20px|Evento deportivo en curso

### Selekzioa 
2025eko ekainaren 1ean *jokatutako azken partidara eguneratua*.link=Archivo:Soccerball_current_event.svg|20x20px|Evento deportivo en curso

## Palmaresa 
### Titulu nazionalak 
### Nazioarteko tituluak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jonas Furrer

**Jonas Furrer** (Winterthur, 1805eko martxoaren 3a – Bad Ragaz, 1861eko uztailaren 25a) suitzar politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1848an, 1849an, 1852an, 1855ean eta 1858an.

1824an Züricheko Unibertsitatean Zuzenbide ikasketak hasi zituen eta Heidelberg eta Göttingengo unibertsitateetan jarraitu zituen. Azkenean, Winterthurren jarri zen legelari.

Alderdi Erradikal Demokratikoko kide izan zen eta 1834an Zürich kantonamenduko kontseiluko kide aukeratu zuten. 1839 arte kontseilari izan zen eta 1842an berriz hautatu zuten. 1845ean kantonamenduko Kontseilu Nagusiko lehendakari hautatu zuten.

1847an Sonderbund gerrari konponbide baketsu bat aurkitzeaz arduratzen zen batzordeko kide izan zen. Suitzan estatu federal bat ezarri zuen 1848ko konstituzioaren idazketan ere parte hartu zuen. Suitzako Kontseilu Federaleko zazpi kideetako bat eta Suitzako Konfederazioko lehen presidentea aukeratu zuten.

Kontseilu Federaleko kide izan zen hil zen arte, eta sail politikoa eta Justizia eta Polizia saila zuzendu zituen.
Eufuismo

[thumb|[John Lylyren *Euphues, the Anatomy of Wit* liburuaren azala.]]

**Eufuismoa** (euphuism), ingelesezko literaturan, oso estilo landua eta artifiziala da, anpulosoa eta erasana. XVI. mendean sortua, eufuismoak paper garrantzitsua bete zuen Ingalaterrako historia literarioan, prosa malgua zela frogatuz. Terminoa, Barrokoaren estilistikan, espainiar kulteranismoarekin, frantses preziosismoarekin eta italiar manierismoarekin parekatu izan da.

## Kontzeptuaren jatorria 
Ingelesezko lehenbiziko eleberria garai hartan agertu zen, John Lylyen *Euphues, the Anatomy of Wit* (*Eufues, Izpirituaren Anatomia*), filosofiazko adierazpen eta aipamen jakintsuez jositako eleberria, “eufuismo” deitutako estiloaren sorburua. 1580an haren jarraipena agertu zen, *Euphues & his England*.

Lyliren laneak iturri espainiar batean edan zuen: Antonio de Guevara fraidearen *Reloj de príncipes* liburuan. Guevararen lana Thomas Northek itzuli zuen 1557an. Liburu honek aurrera egin zuen Ingalaterran 1580tik XVII. mendearen hasierara arte, bere gorenera iritsiz Elisabet I.a Ingalaterrakoaren erregealdian. Ezaugarri hauek ditu: konparazioaren erabilera zabala, aliterazioa eta antitesia, deskriptibismo apaingarri handia, erretorikaren abusua eta autoritate eruditu eta aipu kultu askoren bururatzea.

## Jarraitzaileak 
John Lyly ondoren Robert Greene landu zuen estetika barroko hau. William Shakespearek estilo hau kritikatu bazuen ere, batzuetan erabili zuen bere lanetan, bereziki, simetriak. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Preziosismo
* Manierismo
* Kulteranismo eta Kontzeptismo

## Kanpo estekak
Andologarrak

**Andologarrak** (latinez, *andologenses*) Nafarroako antzinako herri edo hiri bateko biztanleak bat dira, erromatar Errepubliren garaian estipendiarioak (zerga ordaintzen zutenak), Plinioren arabera, eta Zesaraugustoar komentu juridikora joaten zirenak. 

## Historia 
Hiriaren izena *Andelus* zuten, Ptolomeok baskoien artean kokatu zuen, *Bituris* eta Nemanturisaren artean. Kokalekua zalantzazkoa eta hainabt proposamen egon dira, baina ez dago datu nahikorik haien egoera finkatzeko.

 gotzain izan zenak, Prudencio de Sandovalek, 1614an *Andologesi* Andosilla dela esaten zuen. Hurrengo aipamena Josef Moreten obran agertzen da, 1766an, Sandovalen identifikazio hori erratutzat jotzen baitzuen eta *Andelón*-ekin (*sic*) lotzen baitu, eta hortik dator «*ndelonenses* sus naturales.» Bere proposamena, «Erromatarren garaiko harri batean oinarritzen du, Santakara herrian beste batzuekin aurkitu genuena, eta han aurkitu zen, Aragoi ibaiaren ertzean, deula gutxi... » Premisa horretatik, Moretek "*Andelón"* Andionekin lotzen du, «Mendigorriako hiribilduaren mendebaldean legoa erdira». Moret Andelos hiriari buruz ari da, eta "Andelonenses" hiritarrei buruz Pliniok ere aipatzen dituenak. Moretek Pliniok idatzitakoarei jarraitzen dio, andologarrak komentu zesaraugustoarraren barruan ipatzen dituena:

Itzulpena: 

«Latindar zaharren artean: cascantekoak, Ergavicakoak, Gracurrisekoak, Tarragakoak, konfederatuak, estipendiarioak andologarrak, Arakelikoak, Kalagorrikoak, "fibularenses" ezizena dutenak, Karakoak, Iturrisakoak, Ilunberrikoak, iakakoak, Pompaelokoak, Segiakoak.»

Dezente geroago, Julio Altadillek Sandovalen hipotesiari heldu zion berriro, eta esan zuen, 1923an, izen hori zutela Andosillako biztanleek. Are gehiago, Ega ibaiaren ezkerraldean sortu zela adierazi ondoren, Cárcar herrigunetik hego-ekialdetik gertu, «esta situación para evitar la confusión de esta villa con la también romana *Andelona*, *Andión*, sita a tres kilómetros de Mendigorría (monte rojo en lengua vasca) y del cual nos hemos ya ocupado.» zehazten du.

## Erreferentziak 

## Bibliografia 
*  Altadill, Julio (1923). *De re geographico-histórica : vías y vestigios romanos en Navarra.* Imprenta de la Diputación de Guipúzcoa.  85. or.
*  Moret, Josef (1766). *Investigaciones historicas de las antigüedades del Reyno de Navarra.* Iruñea : Pascual Ibáñez.

## Kanpo estekak 
*  Real Academia de la Historia (1802). *Diccionario geográfico-histórico de España*. 2 secc. [Pt. 1 is in 2 vols. With] Supl. a la seccion segunda. 475. or.
Hans-Georg Reimann

**Hans-Georg Reimann** (Starrischken, 1941eko abuztuaren 24a – Döbeln, 2026ko otsailaren 20a) alemaniar atleta izan zen.

Martxa atletikoko probetan parte hartu zuen SC Dynamo Berlin taldean eta Ekialdeko Alemanian.

1972ko Udako Olinpiar Jokoetan 20 km ibilketako proban zilarrezko domina irabazi zuen 1:27:17ko denborarekin eta 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen proba berean 1:25:14ko denborarekin. 1962ko Europako Atletismo Txapelketan zilarrezko domina ere irabazi zuen.

Ondoren, neurketa-ingeniari eta kontrol automatikoko ingeniari eta atleten entrenatzaile izan zen.

## Nazioarteko palmaresa 
## Kanpo estekak
Irina Xevtxuk

**Irina Borisovna Xevtxuk** (; Murmansk, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa, 1951ko urriaren 6a - Mosku, Errusia, 2026ko otsailaren 24a) errusiar aktorea izan zen.

Irina, Boris Ivanovitx Xevtxuk kapitainaren alaba,, 1951ko urriaren 6an jaio zen Murmansken. 1972an Gerasimov Zinematografia Institutuan graduatu ondoren, Dovzhenko Zinema Estudioetan hasi zen aktore-lanetan. 1983az geroztik, Gorki Zinema Estudioetako aktorea izan zen. Bere ibilbidean zehar, hainbat sobietar eta errusiar film luzetan agertu zen, besteak beste, *A zori zdes tikhie* (1972), eta *Bely Bim Txornoie ukho* (1977).

Xevtxuk Estatu Burujabeen Erkidegoko eta Herrialde Baltikoetako "Kinoxok" Zinema Jaialdi Irekiaren presidenteordea izan zen.

## Sariak 
* Ukrainako SESko Ohorezko Artista (1974)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dominik Paris

**Dominik Paris** (Merano, 1989ko apirilaren 14a) italiar alpetar eski lasterkaria da. Jaitsieran eta Super-Gn espezialitatuta dago.

2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina eskuratu zuen jaitsiera proban.

## Nazioarteko palmaresa
1813-1814ko Italiako kanpaina

**1813–1814ko Italiako kanpaina** Seigarren Koalizioko Gerrako operazio militarren multzoa izan zen, batez ere Italiako iparraldean gauzatua, Frantziako Lehen Inperioa eta Italiako Erresuma Austriak eta Britainia Handiak gidatutako koalizio-indarren aurka. “Frantziar aldia” deiturikoaren azken etapa izan zen; aldi hori 1796–1797ko Italiako kanpainarekin hasi zen, Frantziako eta Austriako armadek Italiako penintsularen kontrolagatik elkarri aurre egin ziotenean. 1815eko Austriar-Napolitar Gerra, funtsean, italiarren eta austriarren arteko gerra hutsa izan zen.

Errusiaren aurkako Frantziaren inbasio negargarriaren ondoren, Italiako Erresumako armada oso ahulduta geratu zen. 1813ko Alemaniako kanpainan berriro nabarmendu bazen ere, Austriar Inperioa abuztuaren 12an gerran sartu zenean, hegoaldera deitu zuten neurri handi batean, Koalizioaren inbasioari aurre egiteko. Armada franko-italiarraren burua Italiako erregeorde Eugène de Beauharnais izan zen, Napoleon Bonaparteren semeordea; aliatuen armada, operazio-antzezleku honetan, Heinrich Johann Bellegarde austriar landa-mariskalak eta William Bentinck britainiar jeneralak zuzendu zuten. Austriarrekin eta britainiarrekin batera, berriro ere Fernando IV.a Borboikoa zuen Siziliako Erresuma eta Viktor Emanuel I.ak gobernatutako Sardiniako Erresuma zeuden.

Hasieran, franko-italiarrek Koalizioaren aurrerapena moteldu zuten Iliriar Probintzietan, batez ere Feistritzeko guduari esker; baina jada urriaren 5ean Isonzorantz atzera egin behar izan zuten, Italiako Erresumaren ekialdeko mugara, eta hilaren erdialdean erresumaren inbasioa hasi zen. Indarren arteko desoreka, jada handia zena, areagotu egin zen lehenik Bavariako Erresumaren (Maximiliano I.a Josefen) desertzioarekin, eta batez ere ondoren Napoliko Erresumarena, Joachim Muraten agindupean. Muratek aldez aldatzea erabaki zuen, ez bakarrik bere agintea mantentzeko, baizik eta hura zabaltzeko ere, horrela Italia zati handi baten batasuna bere pertsonaren inguruan gauzatzeko proiektua aurrera eramaten saiatzeko.

Italiako Erresumaren erorketa bereziki traumatikoa izan zen italiar abertzale eta intelektualentzat, besteak beste Ugo Foscolo, Giovanni Berchet eta Alessandro Manzonirentzat, Italia batu baten ametsa zapuztuta ikusi baitzuten. Manzonik bereziki “1814ko apirila” izeneko kantu bat idatzi zuen, erresumaren independentzia mantendu nahi zuela adierazteko; hala ere, hori ez zen gauzatu Vienako Batzarraren aginduz. Napoleonen garaian izandako estatu italiar libre eta liberal baten oroitzapenak beharrezko bultzada eman zien abertzaleei Risorgimento garaian, batasunaren alde borrokan jarraitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jozef Miaczinski

**Jozef Miaczinski** edo **Józef Miączyński** (1743/1751-1793) poloniar-lituaniar jenerala (*chef de brigade*) izan zen. 1792ko uztailaren 25ean Frantziako Iparraldeko Armadan sartu zen, Brunswick Manifestua argitaratu zen egun berean. Charles-François Dumouriez jeneralari babesa eman zion, Frantzia prusiar eta austriar armaden aurka defendatuz, eta Austriar Herbehereak zein Linburgoko dukerria okupatuz. Dumouriez, jakobinoek Defentsa Departamentuan sortutako kaosarekin pozik ez zegoenez, monarkia konstituzional baten aldekoa zen. Dumouriez Estatu-Nagusiko aginte kargutik kendu ondoren, Miaczinskik Konbentzio Nazionalaren aurkako estatu-kolpe militar baten prestaketan parte hartzea onartu zuen. 1793ko apirilaren hasieran, Miaczinski atxilotu egin zuten, jarduera kriminal eta kontrairaultzaileak egotzita; epaitu eta gillotinatu egin zuten.

## Erreferentziak
Helena Shearer

**Helena Paulina Shearer** (Dublin, 1842; Stoke Newington, Londreseko udalerria, 1885eko martxoaren 8a) irlandar sufragista eta sozialista izan zen Ingalaterran.

## Biografia 
Downing Dublinen jaio zen 1842 inguruan, bere gurasoak Washington Downing langile bat eta Mary Frances Downing irlandar poeta eta nazionalista ospetsua izan ziren. Familia Londresera joan zen bizitzera 1848an.

1881eko azaroaren 24an John Shearer kontalariarekin ezkondu zen Bradforden, Yorkshiren, eta Emakume Ezkonduen Jabetza Batzordeko kide izan zitekeen.

## Ibilbidea 
1875ean, Emma Patterson-en Emakumezkoen Merkataritzako Munduko Ligako batzorde exekutiboan zegoen. Bertan, lan-legediaren ezagutza erakutsi zuen, baita emakumeen sufragiorako kanpainak egiten eta oratoria publikorako trebetasunak ere. Emakumearentzat iraingarriak diren alderdiak zaintzeko eta legeak aldatzeko Elkartean ere jardun zuen.

1879an, Tower Hamletseko Eskola Batzarrerako hauteskundeetara aurkeztu zen, eta doako hezkuntza laikoa eta kontrol demokratiko handiagoa proposatu zituen. Laguntza onak izan arren, berak amaitu zuen azken aldiz, eta kritikoek gehiegizko konfiantzaren errua egotzi zioten.

1881ean hitzaldi bat eman zuen Leicesterreko hauteskunde-plataforma batean.

Islingtonen "Poor Law Guardian" izateko aurkeztu zen, eta kargu horretan aukeratu zuten lehen sei emakumeetako bat izan zen. Gizonezkoek bete ohi zuten postua, baina ondoren deskalifikatu egin zuten. Konturatu zen zergaduna izan behar zuela, eta horretarako jabetza bat behar zuen bere izenean. Agintariek zergak ordaintzea ukatu zioten, beraz, ez zuen kalifikatzen.

Tuberkulosiak jota hil zen Stoke Newingtonen, 1885ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tobera (Frías)

**Tobera**, Espainiako Frías udalerrian dagoen herri bat da, Gaztela eta Leon autonomia erkidegoko Burgosko probintzian.

2024ean 25 biztanle zituen.
Thomas Aird

**Thomas Aird** lotinant-koronela (1760ko abenduaren 21a – 1839ko azaroaren 1a) Napoleondar Gerren aldiko Britainiar Armadako ofiziala izan zen, eta 1815eko ekainaren 18an Waterlooko guduan egon zen.

## Karrera 
Maybolen jaioa (South Ayrshire, Eskozia), Airdek 1784ko abuztuaren 20an 2. Dragoi Erregimentuan korneta gisa sartu zen. 1793-1795 bitartean Yorkeko Dukearen agindupean kontinentean zerbitzatu ondoren, 1799an lotinante mailara igo zuten, eta 1800eko maiatzaren 2an *Royal Waggon Train*-era (Errege Bagoneta-Trena) lekualdatu zuten kapitain gisa. Ondoren, 1808ko urriaren 27an maior izendatu zuten; 1814ko ekainaren 2an brevet teniente koronel eta 1815eko maiatzaren 4an lotinante-koronel.

Iberiar Penintsulako Gerran eta Flandrian zerbitzatu zuen, eta Waterloo-ko guduan Royal Waggon Train-aren agintea izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anastase Mutabazi

**Anastase Mutabazi** (Birenga, Ngoma barrutia, 1952ko abenduaren 24a) ruandar elizgizon katolikoa da, 1996tik 2004ra Kabgayiko apezpikua izan zena.

## Bizitza 
1952ko abenduaren 24an jaio zen Birengan, Ngoma barrutian, Ruandan. Filosofia eta teologia ikasi zituen eta 1980ko uztailaren 25ean apaiztu zen. Egun berean Thaddée Ntihinyurwa izendatu zuen apezpiku horretako administratzaile apostoliko. Mutabazi Kabgayiko elizbarrutian bizi da apezpiku emeritu gisa.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scream 7

***Scream 7*** 2026ko Kevin Williamson estatubatuar zinema zuzendariaren slasherra da.

## Sinopsia 
Sidney Prescott beste herri batera (Pine Grovera, Indianan) joan da bizitzera, eta beste bizitza bat eraikitzen hasi da bertan. Lasaitasun hori, baina, mamu aurpegia duen hiltzaile batek apurtuko du: Ghostface-k. Sagako lehen filmetik atzetik dabilkio hiltzailea, eta, ordutik, Prescotten beldurrik handiena da bere familiari eta inguruko jendeari min egitea. Zoritxarrez, errealitate bihurtu da kezka hori; izan ere, bere alaba da hiltzailearen hurrengo helburua. Beraz, alabari gerturatzen zaion pertsona oro arriskuan egongo da.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
William Domett

Sir **William Domett** almirantea,(1752 – 1828ko maiatzaren 19a), Royal Navy-ko ofiziala izan zen, eta zerbitzu luze eta zabala egin zuen Amerikako Estatu Batuen Independentzia Gerran, Frantziako Iraultza Gerretan eta Napoleondar Gerretan. Bere karrera militar osoan zehar, Domett Alexander Hood-en babespean egon zen. Zerbitzuan ari zela, hainbat almirantek bandera-kapitain izendatu zuten, eta eginkizun horretan askotan borrokatu zuen; besteak beste, zazpi urtez HMS *Royal George* ontziaren agintea izan zuen. Ondoren, Itsasoko Lehen Lord eta Itsas-armadako Estatu Nagusiko burua kargua hartu zuen eta, gero, Napoleondar Gerren azken etapetan, Plymouth-eko Armada Buruzagi Nagusi izendatu zuten. Bizitzaren amaieran, osasun txarrak erretiro aurreratua hartzera behartu zuen, eta Devon konderriko Hawkchurch-eko bere landa-jabetzara erretiratu zen, Lord Bridporten lurren ondoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Owen Tudor

**Owain ap Maredudd** (**Owain ap Maredudd ap Tudur** edo **Owen Tudor** izenez ere ezaguna) (1400 inguru -  1461eko otsailaren 2a) galestar soldadu eta gorteko kidea izan zen, Rhys ap Gruffydd Rhysko jaunaren ondorengo zuzena. Hala ere, batez ere Tudor dinastiaren sorreran izan zuen eginkizunagatik eta Katalina Valoiskoarekin, Ingalaterrako Henrike V.a erregearen alargunarekin, izan zuen harremanagatik gogoratzen da.

Nolabait, Owainek bere izena ingelestu zuen, galeserazko Owain ap Maredudd izenetik Owen Tudor izenera igaroz, aitonaren izena hartuta; berarentzat ezagunagoa eta errazagoa baitzen, bere aitarena baino.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mieszko II.a

**Mieszko II.a Lambert** (990 inguru - 1034ko maiatzaren 10/11) Poloniako erregea izan zen 1025etik 1031ra, eta dukea 1032tik heriotzara arte.

Boleslao I.aren bigarren semea izan zen, baina bere hirugarren emazte Emnilda Lusaziakoarekin izandako semeetan zaharrena. 1028an eta 1030ean Saxoniaren aurkako bi inbasio suntsitzaile antolatu zituen. Ondoren, Alemaniaren, Bohemiaren eta Kieveko printzeen aurkako gerra defentsiboa egin zuen. 1031n, Jaroslav I.aren erasoaren ondoren, herrialdetik ihes egitera behartu zuten; Yaroslavek Mieszkoren anaiordea, Bezprym, Poloniako tronuan ezarri zuen. Mieszko II.ak Bohemian hartu zuen babesa, baina Oldrich dukeak espetxeratu egin zuen. 1032an Poloniako hiru barrutietako batean boterea berreskuratu zuen, eta ondoren herrialdea berriro batu zuen, geratzen ziren botere-egiturak ondo baliatuz. Garai horretan, bere aitak eskuratutako lurralde batzuk galdu ziren: Lusazia Garaia (Milsko ere deitua), Lusazia Beherearen zati bat, Rutenia Gorria, Hungaria Garaiko mendebaldeko eta erdialdeko eremuak (gaur egungo Eslovakia) eta ziurrenik Moravia.

Mieszko II.a oso ikasia izan zen bere garairako. Irakurtzen eta idazten bazekien, eta greziera zein latina menperatzen zituen. Mieszko II.a *Gnuśny* ezizenaz (“Alferra”, “Geldoa” edo “Nagia”) ezagutzen zaio. Ezizena bere agintaldiaren amaiera tamalgarriagatik jaso zuen; hala ere, hasieran gobernari trebe eta talentudun gisa jardun zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Peter Thumb

thumb|200px|eskuinera|Peter Thumben erretratua (jabetza pribatuko olioa)
thumb|200px|eskuinera|Birnauko eliza
**Peter Thumb** (Bezau, Vorarlberg, Austria, 1681eko abenduaren 18a - Konstantza, Alemania, 1766ko martxoaren 4a) barroko eta rokoko estiloa landu zituen XVIII. mendeko austriar arkitektoa izan zen.

## Biografia
Thumb arkitekto baten semea zen, eta Franz Beer-ekin ikasi zuen. Lana, batez ere, Suabian, Baden hegoaldean, Alsazian eta Suitzan egin zuen. Bere lanik ezagunenetako bat Birnauko erromesaldi-eliza da, zeinaren kanpoko itxurak ez duen bere barne-aberastasuna erakusten.

## Obrak
* Lachengo eliza (1707-1711)
* Ersteingo eliza katolikoa, 1715, dorrea
* Ebersmunsterreko abadia-eliza Alsazian (1708-1712, aurrealdea eta dorreak, 1719-1727 artean)
* Murbacheko printze-abadearen egoitza Guebwillerren (1715ez geroztik)
* Ettenheimmünsterreko monasterioa eta elizaren eraldaketak (1718z geroztik)
* Thierenbacheko erromesaldi eliza Alsazian (1719-1723)
* Friedenweiler-eko monasterioa (1725ez geroztik)
* Frauenalbeko Andre Mariaren monasterioko eliza (1727-1733)
* Waldkircheko Santa Margarita eliza (1732-1734)
* San Ulricoren eliza eta prioratoa(1739-1744)
* Oihan Beltzeko San Pedro komentuko eliza eta liburutegia (1724-1756)
* Mengeneko eliza eta priorerria (1741-1744)
* Bermatingengo presbiterioa (1746-1747)
* Santa Mariako erromesaldia eta Birnauko priorerria (1747-1750)
* Hilzingengo San Pedro eta San Paulo elizak (1747-1749)
* Mundelfingengo eliza katolikoa (1750-1751)
* Jasokundeko Andre Maria parrokia-eliza (1753-1755)
* San Galoko abadia inperialeko liburutegia eta ospitalea (1758-1767)
* Altorfeko abadia-eliza Alsazian, korua eta transeptua.

Fitxategi:Exterior of Abbey Church, Ebersmunster 10.jpg|Ebersmunsterreko abadia-eliza (1708-1727)
Fitxategi:Thierarrexp2.jpg|Thierenbacheko priorerria (1719-1723)
Fitxategi:Frauenalb kloster west.jpg|Frauenalb-ekokomentuaren hondakinak  (1727-1733) 
Fitxategi:Kloster St. Peter auf dem Schwarzwald-Kirche-aussen.JPG|Oihan Beltzeko San Pedro eliza.
Fitxategi:St. Maria Himmelfahrt, Tiengen.jpeg|Andre Maria Jasokundekoaren parrokia-eliza (Tiengen) (1753-1755) 

Fitxategi:St-margarethen535.jpg|Santa Margarita eliza Waldkirch(1732-1734)
Fitxategi:BibliothekSG.jpg|San Galo herriko liburutegia (1758-1767) 

## Erreferentziak
Lota de Macedo Soares

[thumb|[Rio de Janeiro|Rio de Janeiroko Flamengo Parkea, Lota de Macedo Soares]]
**Maria Carlota Costallat de Macedo Soares** (Paris, 1910eko martxoaren 16a – New York, 1967ko irailaren 25a), **Lota de Macedo Soares** izenez ezagunagoa, brasildar arkitektoa izan zen, eta Rio de Janeiron Flamenkoaren Parkea, gaur egun Brigadier Eduardo Gomes Parkea, sortzea egozten zaio. 

## Bizitza 
Lota Parisen jaio zen, Rio de Janeiroko politikari familia ospetsu bateko kidea. Bere gurasoak Jose Eduardo de Macedo Soares, Europan egoitza zuen Itsas Armadako Lehen Tenientea, eta Adélia de Carvalho Costallat izan ziren. Parisen beste alaba bat ere jaio zen, Maria Elvira izenekoa, Marieta izenez ezaguna. Jose Eduardo 1912an atera zen Itsas Armadatik eta Brasilera itzuli zen familiarekin. Rio de Janeiron, *O Impartzial* egunkaria sortu zuen, *Diario Carioca-*ren aitzindaria.

1940ko hamarkadaren hasieran, Lota, normalean deitzen zioten bezala, New Yorken bizi izan zen eta Arte Garaikidearen Museoan ikastaroak egin zituen.

Unibertsitatera joan gabe, arkitekto autodidakta eta paisajista gisa hartu zuten. Lotak lantalde bat sortu zuen eta arlo bakoitzeko onenak fitxatu zituen, besteak beste, Affonso Eduardo Reidy arkitekto modernista, hirigintza proiektuaren arduraduna, eta Roberto Burle Marx, lorategien arduraduna. Lotaren ustez parke handi bat behar zen kalean eta jendetzarentzat. Langileak bere igandeak duintasunez izateko gunea. Berdeguneez gain, museoak, aire zabaleko auditorioak, txotxongiloentzako antzerki bat, aeromodelismo pista bat... proiektatu ziren. Hurrengo hauteskundeetan Carlos Lacerdak gobernua galdu zuenean, Lota parkearen eraikuntzatik erretiratu zen.

Lotak harreman luzea izan zuen Elizabeth Bishop poeta estatubatuarrarekin 1951tik 1967ra. Bere harremana Brasilgo *Flores raras* (*Reaching for the Moon*, 2012) filmean kontatzen da, Carmem Lucia de Oliveira egilearen *Flores raras e banalíssimas* liburuan oinarrituta, baita Michael Sledge idazle estatubatuarraren *The More I Owe You* (Zenbat eta gehiago zor dizut) liburuan ere.

1967an harremana bukatu zenean, Soares depresioan erori zen eta ospitalean egon behar izan zuen denbora luze batean. Errekuperatu ondoren, Estatu Batuetara joan zen Bishop-en bila. New Yorkera iritsi zen egun berean, 1967ko irailaren 19an, Soaresek lasaigarrien gaindosia hartu zuen eta handik egun batzuetara hil zen.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2017ko martxoaren 16an, Googlek bere jaiotzaren 107. urteurrena ospatu zuen Google Doodle batekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Brigadier Eduardo Gomes Parkea (gaztelaniaz)
* Elizabeth Bishop

## Kanpo estekak 
* Aterro do Flamengo Parkearen sorrera
Irpinia

**Irpinia** () hegoaldeko Italiako eskualde geografiko eta kultural bat da. Antzinako *Hirpini* tribuaren barnealdeko lurraldea zen, eta bere hedadura gaur egungo Avellinoko probintziarekin bat dator.

Irpinia berdea () deitua, eskualdea bere ingurumena eta bere pasaiengatik ezaguna da.

## Geografia 
Lurraldea, neurri handi batean, menditsua da, muino eta haranen sare korapilatsuarekin eta kareharrizko karst-topografiarekin. Ipar-ekialdean, ordea, harkaitzak hareharrizkoak dira gehienbat, eta lurraren goratasuna beheraxeago dago. Sella di Ariano iparraldetik Sele ibaiaren iturburuetaraino doan Apeninoen tartean dago Irpinia; tontorrik garaiena Avella mendia (1.591 m) izanda. Hegoaldean Picentini mendiak daude, eskualdeko tontorrik altuena -Cervialto mendia (1.809 m)- dutelarik. Irpiniak ekialdean Ofantoko haranarekin egiten du muga; iparraldean, berriz, Sannio eta Dauniarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Autungo elizbarrutia

**Autungo elizbarrutia** edo **Autun-Châlon-sur-Saône-Mâcon-Clunyko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren frantziar elizbarrutia da. III. mendean ezarri zen Autungo elizbarruti gisa, 1853ko uztailaren 19an Autun-Châlon-sur-Saône-Mâcongo elizbarruti egin zen eta 1962ko abenduaren 15ean Clunyko lurralde abadiarekin bat egin zen. Apezpikuaren egoitza Autunen dago. Egun apezpikua Benoît Rivière da.

## Ordinarioak 
### Autungo apezpikuak 
### Autun-Châlon-sur-Saône-Mâcongo apezpikuak 
* Frédéric-Gabriel-Marie-François de Marguerye (1853-1872)
* Léopold-René de Léséleuc de Kerouara (1872-1873)
* Adolphe Perraud (1874-1906)
* Henri-Raymond Villard (1906-1914)
* Désiré Hyacinthe Berthoin (1915-1922)
* Hyacinthe-Jean Chassagnon (1922-1940)
* Lucien-Sidroine Lebrun (1940-1962)

### Autun-Châlon-sur-Saône-Mâcon-Clunyko apezpikuak 
* Lucien-Sidroine Lebrun (1962-1966)
* Armand-François Le Bourgeois (1966-1987)
* Raymond Séguy (1987-2006)
* Benoît Rivière (2006-)

## Apezpiku laguntzaileak 
*Guillaume de Hautepierre (1453)
*Antoine Buisson (1460-1468)
*Philippe Brunet (1515)
*Matthieu Gauthier (1537)
*Jean Hermil (1963-1965)
*Maurice Gaidon (1977-1987)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amienseko ituna

**Amienseko Itunak** (frantsesez: *la paix d’Amiens*, hitzez hitz “Amienseko bakea”) aldi baterako amaitu zuen Frantziaren, Espainiaren eta Erresuma Batuaren arteko borroka Bigarren Koalizioko Gerraren amaieran. Frantziako Iraultza Gerrak amaitu zituen; bake labur baten ondoren Napoleondar Gerren abiapuntua ezarri zuen. Britainiak bere konkista berri gehienak utzi zituen; Frantziak Napoli eta Egipto hustu behar zituen. Britainiak Zeilan (Sri Lanka) eta Trinidad mantendu zituen.

Amienseko udaletxean (Hôtel de Ville) sinatu zen 1802ko martxoaren 25ean (Frantziako egutegi errepublikanoko X. urtea, Germinalaren 4a), Josef Bonapartek eta Charles Cornwallisek, Cornwalliseko 1. markesak, “Behin Betiko Bake-Itun” gisa. Ondoriozko bakeak urtebete baino ez zuen iraun (1803ko maiatzaren 18ra arte), eta 1793 eta 1814 artean Europan izan zen bake orokorreko aldi bakarra izan zen.

Itunaren arabera, Britainia Handiak Frantziako Errepublika herrialde aitortu zuen. Lunévilleko Itunarekin (1801) batera, Amienseko Itunak Bigarren Koalizioari amaiera eman zion; koalizio horrek Frantzia Iraultzailearen aurka gerra egin zuen 1798an Egipton egindako inbasioaz geroztik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak