Psilocybe cubensis

***Psilocybe cubensis*** Agaricales ordenako Hymenogastraceae familiako onddo haluzinogeno bat da. Psilozina eta psilozibina konposatu kimikoak ditu.

## Deskribapena 
Ez dira mundu osoan aurkitzen, baina espezie kosmopolita da, batez ere eskualde tropikaletan. Zortzi-hamabost zentimetroko altuera har dezakete. Kapelek bi eta zortzi zentimetro bitarteko diametroa izan dezakete; hasieran, kanpai itxurakoak izaten dira, eta, ondoren, ganbilak edo lauak. Bere koloreak nahiko ezberdinak dira, zuri ia purutik, erdian urre koloreko orban batekin, erdian orban laranja berdina duen kafe argiraino. Esporak purpura kafea dira. Zurtoinak hutsak dira, kolore zuri krematsukoak edo hori amarratuak. Lesionatzen direnean, onddoek kolore urdin berdexka hartzen dute, psilozibina airean egotearen ondorioz. Ondo garatuta daudenean, eraztun zuri, mintz eta erresistente bat sortzen zaie, eta, ondoren, belztu egiten da.

### Bizimodua 
*Psilocybe cubensis* gorotz artean jaiotzen den onddo bat da, koprofago eta taldekoia da, eta esporak leku eguzkitsuetako behien simaurretan ernetzen dira. Europan urrian ernetzen dira eta maiatzetik urrira Erdialdeko Amerikan, eurite-garaian.

Hartzidura eta simaurraren deskonposizioa euri eta tenperatura altuekin konbinatzean, esporak ernatu egiten dira, eta mizelioa hazten da, ondorioz. Mizelioak, gero, gorputz emankorra edo basidiokarpoa sortzen du.

## Sinonimoak 
* *Hypholoma caerulescens* (Pat.) Sacc. & Trotter
* *Hypholoma coerulescens* (Pat.) Sacc. & Trotter
* *Naematoloma caerulescens* Pat.
* *Nematoloma caerulescens* Pat.
* *Psilocybe cubensis var. caerulescens* (Pat.) Singer & A.H. Sm.
* *Psilocybe cubensis var. cubensis* (Earle) Singer
* *Psilocybe cubensis var. cyanescens* (Murrill) Singer & A.H. Sm.
* *Stropharia cubensis* Earle
* *Stropharia cyanescens* Murrill

## Laborea 
*Psilocybe cubensis*-en laborantza XX. mendearen azken erdian egin zen ezagun, hura lantzeko metodo errazak aurkitu zirenean. Ezagunena PF Tek izenekoa da: arroz integraleko irina eta bermikulita pote zigilatuetan nahasten dira, eta, esterilizazio zorrotz baten ondoren, esporak sartzen dira. Gutxi gorabehera sei asteren buruan, perretxikoek beren bizi-zikloa osatzen dute, esporatik hasi eta perretxikoraino. Europan, arroz-ogiak eta etxeko hazkuntzarako esporak saltzen dira. Praktika hori munduko hainbat tokitara zabaldu da, eta gaur egun oso ezaguna da Brasilen, Kolonbian eta Mexikon. Herrialde horietan, psilozibina-onddoak landatzeko materialak denda espezializatuetan eskura daitezke.

## Psilozibina 
Psilozibina, organismoan txertatuta, afektibitatea, inguruarekiko harremana eta portaera aldatzen dituen sustantzia haluzinogenoa da. Dosiaren arabera, fenomeno psiko-sentsorial intermitenteak sor daitezke. Kontzientzi egoera oniriko ameslaria eta pertzepzioaren areagotzea sortzen ditu. Ahotik hartzen den gramo baten lehen mailako efektuak lau edo sei ordu irauten du, gutxi gorabehera. Efektuetako batzuk barrea, desinhibizio edo hitz-jarioa izan daitezke, ikusmen- eta entzumen-haluzinazioetatik pasatuz, errealitatearen, denboraren eta espazioaren ikuspegi sakon eta berrietara. Maila fisikoari dagokionez, gorputzeko tenperatura igotzea, alterazio gastrointestinalak, batez ere goragaleak eta/edo gorakoak, pertzepzio-trastornoak eta oreka galtzea eragiten dute.
thumb|300x300px|Etxean egindako *P. cubensis* hazkuntza.

## Dosia 
Efektu enteogenoak hautemateko dosi zehatza hainbat faktoreren araberakoa da: pertsonaren metabolismoa, barau egoera, aldartea, testuingurua eta, noski, onddoaren psilozibina kontzentrazioa. Dosi txiki batek, irensten denetik hogeita hamar bat minutu igarotakoan, erlaxazio fisikoaren sentsazioa eragin dezake, oro har, lasaitasun iragankorrarekin, nekearekin eta ingurunearen pertzepzioan aldaketak egitearekin lotuta. Ordubeteren buruan, onddoa irensten duten pertsona gehienek diote barne-argitasuna dutela, natura garbiago ikusteko aukera ematen diena: aurak lore eta pertsonetan, zuhaitzak berde biziagoarekin, zerua eta ilunabarrak, konorte-egoera arruntean inoiz ikusiko ez luketen bezala.

Dosia handia bada, ondorioak askoz nabarmenagoak izaten dira: irribarrea, aldaketak denboraren nozioan, muskuluak kontrolatzeko zailtasuna eta/edo zentzumenen informazioaren interpretazio anormala.

### Kontraindikazioak eta arriskuak 
Buruko nahasmenduak dituzten pertsonengan, haien ondorioak arriskutsuak izan daitezke ingurune mediko-zientifiko batean egiten ez badira; beraz, kontraindikatuta dago. Saiakuntza kliniko gehienetan, baztertu egin dira aurrekari horiek zituzten pertsonak.

Oro har, droga psikodeliko guztien artean segurtasun profil baxuena duenetako bat da psilozibina. Milaka urtetako ebidentzia anekdotikoak, ikerketa zientifiko modernoez gain, psilozibinak toxikotasun fisiologiko txikia, abusu/adikzio aukera txikia, erantzun psikologiko ziurrak dituela eta erabili bitartean edo ondoren lotutako ondorio fisiologiko edo psikologiko kaltegarri iraunkorrik ez duela baieztatzen dute. Psilozibinaren gaindosia oso arraroa da. Psilozibina gaindosiari eta ondorengo heriotza dokumentatu da, hartu eta bizpahiru ordura bihotzeko batek eragin zuen, hamar urte lehenago bihotz-transplantea jaso zuen 24 urteko emakume baten kasuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak