Lararium

**Larairuma** edo **lararioa** antzinako erromatar etxeetan izaten zuten aldare bat zen. Etxebizitza erromatarretan, edikulu itxura zuen aldare edo tenplete txiki bat zen, otoitz egiteko eta familiaren espiritu babesleei eskaintzak egiteko, hau da: larei, manei (*manes*), penateei eta jainkoren bati. Patrizioen etxeetan, *larariuma* atarian egoten zen, errazago ikusteko, eta apalenetan, berriz, sukaldean; hala ere, ohikoa zen etxeko (*domuseko*) hainbat gelatan aldi berean aurkitzea (larario eramangarriak ere baziren), bai barruko geletan, bai kanpoan ere. Arellanoko erromatar *villan*, *adibidez*, biltegian bat aurkitu zen.       

Estilo beraren barruan, era askotako formak izan zitzakeen, familiaren garrantziaren arabera: luxuko *larariumak* marmoleko tabernakulu txikia ziren, eta txiroenak nitxo soila, horma-hobi apala edo apal hutsa. Guztiek, salbuespenik gabe, margoak erakusten zituzten, edo aipatutako espirituak gorpuzten zituzten eskulturatxoak jartzen zituzten. Horman margotuta ere irudikatzen zuten.
thumb|267x267px|*Lararium* baten berreraikuntza.

## Erabilera 
Familiaren eta etxeko kultuen gune nagusia zen. Bertan, arbasoak gurtzen ziren, eta familia bakoitzak bere jainko edo jeinu bereziak zituen, eta haiei eguneroko errituak eta eskaintza desberdinak egin behar zitzaizkien. Erromataren usteen arabera, eskaintza horiek egin ezean, hainbat ezbehar jaso zitzakeen etxeko jabeak. Bertan ere familiaren hainbat erlikia gordetzen ziren.

Erromatarren gurtza pribatua, nekazaritza eta familia giroko jaiei lotua, etxeko eremuaren eskumena zen, non *pater familiasak* apaiz gisa jarduten zuen. Familiaren larak etxekoen osasuna eta oparotasuna zaintzen zuten izpirituak ziren, esklaboak barne. Nerabeak bezala irudikatzen zituzten, oparotasunaren adarra esku batean, katilu bat bestean eta tunika labur batez jantzita. Iruditxoak zurez, hezurrez, brontzez edo beste material batzuez egiten ziren. Eskaintzak egiten zitzaizkien eta agur egiten zitzaien bidaia batetik irten eta itzultzean. Erromatarrak goizeko otoitza zuzentzen zien eta otorduetan plater bakoitzaren zati bat gordetzen zieten eta *larariumean* gordetzen ziren. *Larariumaren* aurrean, familia-gertakizunak ospatzeko hainbat erritu ospatzen ziren, oturuntzekin batera, hala nola, *pater familias*en urtebetetzea, *geniusaren* jaiarekin bat zetorrena; emazte berria familiako jainkoei aurkeztea eta seme bakoitzaren jaiotza, bederatzi eguneko buruan, purifikatu egiten zutena.

Lararioko eskaintzak askotarikoak ziren, baina batez, loreak eta girlandak aldarea apaintzeko, jeinuaren omenez hartzen zen ardoa, intsentsua, eztia, lurrinak, frutak, lore-koroak edo pasteltxoak. Etxeko jaunak otoitz egiten zien: "Etxe hau izan dadila guretzat ongi-iturri, zorion-bedeinkapen eta zorion-iturri". (Plauto, Hiru ezkutuak)    

## Tresnak 
* *Salinum*: gatzaren edukiontzia
* *Gutus*: esne edo ardoarentzako edukiontziak
* *Patera*: eskaintzetarako platera
* Intsentsua: jainkoei eskaintza
* *Acerra*: intsentsuarentzako edukiontzia
* Intsentsu-ontzi (*Turibulum*): intsentsu-erregailua
* Kriseilu (*Lucerna*): lanpara

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak 
*  Lararium, *NovaRoma*
* . «La religión doméstica». *Museo Arqueológico Nacional, MAN*.