open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Léonce Détroyat

**Pierre Léonce Détroyat** (Baiona,  - Paris, ) lapurtar militar eta kazetaria izan zen, Frantziako Itsas Armadan aritutakoa. 1864an Mexikon aritu zen Maximilianoren alde. 1870 eta 1876 artean *La Liberté* egunkaria zuen zuen.
Philippe Ogouz

**Philippe Ogouz** (Donibane Lohizune,  - 2019ko uztailaren 25a) lapurtar aktore eta bikoiztailea izan zen.

## Filmografia 
* 1961 : *La Pendule à Salomon*
* 1962 : *Un clair de lune à Maubeuge*
* 1962 : *La Meule*
* 1967 : *Mise à sac*
* 1970 : ''Les voisins n'aiment pas la musique*
* 1970 : *Céleste*
* 1972 : *Aimez-vous les uns les autres... mais pas trop*
* 1974 : *Trop c'est trop*
* 1974 : *Le Jeu avec le feu*
* 1980 : *Asphalte*
* 1985 : *Scout toujours...*
* 1985 : *Paulette, la pauvre petite milliardaire*
* 1988 : *Les cigognes n'en font qu'à leur tête*
* 2007 : *Contre-enquête*
* 2012 : *Ma première fois''
Jean-Baptiste Juvigny

**Jean-Baptiste Juvigny** (Baiona, 1772 &ndash; 1836) lapurtar ekonomialaria da. 1825ean ''Coup-d'oeil sur les assurances sur la vie des hommes* argitaratu zuen, non bizi-aseguruak ikertu zituen. 1840an, berriz, *Application de l'arithmétique au commerce et à la banque'' lana argitaratu zuen.
Charles Korta

**Charles Eustache Korta** (Baiona,  - Angoumé, ) lapurtar politikaria izan zen, bonapartismoaren aldekoa. Landetako kontseilari orokorra, Bigarren Inperioaren garaian, senataria izan zen.

## Erreferentziak
Aho-uhal

thumb|280px|Aho-uhala azpiko zaldia helduta edukitzeko eta gidatzeko erabiltzen da.
**Aho-uhala** uhal mehea da, zaldi-azienden ahora lotzen dena, eta zaldizkoak montura helduta edukitzeko eta gidatzeko baliatzen duena. Larruzkoa edo, modernoki, ehun artifizialez egindakoa izaten da. Gurdi gidariek ere erabiltzen dituzte orga abereak gobernatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Joseph Ader

**Jean-Joseph Ader** (Baiona,  - Basusarri, ) lapurtar historialari eta antzekigilea izan zen.

Gaztetan Parisera joan eta Berrezarkuntza literatur mugimenduan murgildu zen. Uztaileko Iraultzan erregearen aurka idatzi zuen. Basusarriko auzapeza izan zen.

## Lanak 
* *Traité du mélodrame* (Abel Hugo eta Armand Malitournerekin batera), 1817
* *Ludovic Sforce*, 1824
* *Les Deux écoles, ou le Classique et le romantique*, (Joseph-Léonard Detcheverryrekin batera), 1825
* ''Résumé de l'histoire du Béarn, de la Gascogne supérieure et des Basques*, 1826
* *Napoléon devant ses contemporains*, 1826
* *Histoire de L’expédition d’Égypte et de Syrie* (Charles Théodore Beauvais de Préaurekin batera), 1826
* *L'Actrice, ou les Deux portraits*, 1826
* *Le Cachemire'', comédie en un acte et en vers, (Édouard d'Anglemontekin batera), 1827
* *Petit rocher de Cancale*, 1827
* ''Les Suites d'un coup d'épée*, (Émile Brousserekin batera), 1828
* *Plutarque des Pays-Bas, ou Vies des hommes illustres de ce royaume*, 1828
* *La Bossue, ou, Le Jour de La Majorit*, (Louis Marie Fontanekin batera), 1829
* *Gillette de Narbonne, ou le Mari malgré lui anecdote du XVe siècle*, (Fontan eta Charles-Louis-François Desnoyerrekin batera), 1829
* *Jeanne la Folle, ou, La Bretagne au XIIIe siècle*, (Fontan eta Alfred de Rhévillerekin batera), 1830
* *Le Barbier du Roi D'Aragon*, (Louis Marie Fontan eta Alexandre Piccinnirekin batera), 1832
* *L'Angélus*, (Casimir Gideren musika), 1834
* *L'Oncle modèle*, 1839
* *Deux Normands*, 1839
* *Folle qui se désole*, (Fontan eta Desnoyerrekin batera)
* *L'enfance d’Henri IV''

## Erreferentziak
Brida (zaldia)

eskuinera|thumb |280px |Brida
**Brida** uhal multzoa da, zaldi-aziendak eta zamariak gobernatzeko buruan jartzen zaiena. Hainbat piezaz osatuta dago, ia guztiak malguak: hedeak, zintak edo antzeko elementuak. Brida batzuek ahokoa dute, eta beste batzuk ahokorik gabeak dira. Monturako zaldien eta gurdi-abereen bridak desberdinak dira.   

Bridaren antzekoa da kabestrua, eskuarekin helduta aberea batetik bestera eramateko erabiltzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Amazing Spider-Man (2012ko filma)

***The Amazing Spider-Man*** (euskaraz *Spider-Man Harrigarria*) 2012ko Marc Webb estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Marvel Comics argitaletzeko Stan Lee eta Steve Ditko komikigileen Spider-Man superheroiaren komikietan oinarritua dago. Andrew Garfield, Emma Stone, Rhys Ifans, Denis Leary, Campbell Scott, Irrfan Khan, Martin Sheen eta Sally Field aktoreek antzeztu zuten.

2014an *The Amazing Spider-Man 2* jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Bere adineko nerabe gehientxuenek bezala, Peter Parker (Andrew Garfield) gazteak ere bere burua nahiz munduan duen lekua aurkitzen saiatzen ari da, bai eta orain dena izateko nola iritsi den ere. Gauzak argitzeko bere bidai pertsonalean aitak ezkutatzen zuen sekretua azaleratuko du, azkenean Spider-Man gisa bere patua ezarriko duen sekretua.

## Aktoreak 
* Andrew Garfield: Peter Parker / Spider-Man
* Emma Stone: Gwen Stacy
* Rhys Ifans: Curt Connors doktorea / Muskerra
* Denis Leary: Stacy kapitaina
* Martin Sheen: Osaba Ben
* Sally Field: Izeba May
* Irrfan Khan: Rajit Ratha
* Campbell Scott: Richard Parker, Peterren aita
* Embeth Davidtz: Mary Parker, Peterren ama
* Chris Zylka: Flash Thompson
* Stan Lee: Kameoa.

## Kanpo estekak 
* *The Amazing Spider-Man* filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Dead Set

**Dead Set** (euskaraz *Heriotz Eszenatokia*) Erresuma Batuko beldurrezko telesail bat da. Charlie Brooker ekoizleak sortu zuen. 2008ko urriaren 27tik urriaren 31ra E4 katean aireratu zen eta 5 atalez osatua zegoen. Jaime Winstone, Andy Nyman, Kevin Eldon, Adam Deacon, Davina McCall, Warren Brown, Riz Ahmed, Beth Cordingly eta Kathleen McDermott aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Anai Nagusia saioan oinarritua dago, baina honakoan partaideak zonbiak dira eta Ingalaterrako Surrey konderriko Virginia Water base militarrean girotua dago.

## Aktoreak 
* Jaime Winstone: Kelly Povell
* Riz Ahmed: Riq Rahman
* Adam Deacon: Space
* Andy Nyman: Patrick Goad
* Warren Brown: Marky
* Beth Cordingly: Veronica
* Kathleen McDermott: Pippa
* Kevin Eldon: Joplin
* Raj Ghatak: Grayson
* Chizzy Akudolu: Angel
* Liz May Brice: Alex Bryson
* Elyes Gabel: Danny
* Shelley Conn: Claire Oberon
* Kelly Wenham: Chloe
* Jennifer Aries: Sophie
* Davina McCall: Bere burua antzeztuz
* Charlie Brooker: Zonbie
* Krishnan Guru-Murthy: Bere burua antzeztuz
* Marcus Bentley: *Anai Nagusia* saioaren narratzailea

## Kanpo estekak 
* *Deat Set*, Channel4 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Amazing Spider-Man 2

***The Amazing Spider-Man 2*** edota ***The Amazing Spider-Man 2: Rise of Electro*** (euskaraz *Spider-Man Harrigarria 2** edota **Spider-Man Harrrigarria 2: Electroren Gailentzea*') 2014ko Marc Webb estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Marvel Comics argitaletxearen Stan Lee eta Steve Ditko komikigileen The Amazing Spider-Man komikian oinarritua dago. Andrew Garfield, Emma Stone, Jamie Foxx, Dane DeHaan, Campbell Scott, Embeth Davidtz, Colm Feore, Paul Giamatti eta Sally Field aktoreek antzeztu zuten.

2012ko *The Amazing Spider-Man* filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
Peter Parkerrek (Andrew Garfield) bizimodu lanpetua daramaki, gaizkileen aurka nekagaitz borrokatzen den Spider-Man superheroia izateaz gain, institutuan maite duen Gwen Stacy (Emma Stone) neska gazte ederrarekin batera ikaslea baita. Peter graduatzeko gogo biziz dago. Gwenen aitari alaba babesteko egin zion zina ez du inoiz ahaztu, berarengandik urruti mantenduz, baina bzken finean bete ezin dezakeen zina da. Electro (Jamie Foxx) gaizkile berri bat agertzen denean Peterrentzat gauzak aldatu egingo dira, Harry Osborn (Dane DeHaan) ere itzuliko da, bienbitartean Peterrek bere iraganari buruzko aztarna berriak topatuko ditu.

## Aktoreak 
* Andrew Garfield: Peter Parker / Spider-Man
* Emma Stone: Gwen Stacy
* Jamie Foxx: Maxwell Dillon / Electro
* Dane DeHaan: Harry Osborn / Iratxo Orlegia
* Colm Feore: Donald Menken
* Felicity Jones: Felicia Hardy / Kateme Beltza
* Paul Giamatti: Aleksei Sytsevich / Rhino
* Sally Field: May Reilly Parker, Peterren izeba
* Campbell Scott: Richard Parker, Peterren aita
* Embeth Davidtz: Mary Parker, Peterren ama
* Marton Csokas: Kafka doktorea, Ravencroft institutuko zuzendaria
* B. J. Novak: Alistair Smythe
* Sarah Gadon: Kari, Oscorp konpainiaren inteligentzia artifiziala
* Kari Coleman: Helen Stacy
* J. D. Walsh: Jallings doktorea
* Stan Lee: Peter eta Gwenen graduazio ekitaldiko gonbidatua (kameoa)
* Chris Cooper: Norman Osborn (kameoa, krediturik gabe)
* Denis Leary: George Stacy kapitaina (kameoa, krediturik gabe)
* Martin Sheen: Benjamin Parker, Peterren osaba (kameoa, krediturik gabe)
* Shailene Woodley: Mary Jane Watson (ezabatutako eszenak)
* Timothy Adams: Pilotua (krediturik gabe)

Andrew Garfield by Gage Skidmore.jpg|Andrew Garfield (Peter Parker / Spider-Man).
Emma Stone by Gage Skidmore.jpg|Emma Stone (Gwen Stacy).
Jamie Foxx by Gage Skidmore.jpg|Jamie Foxx ( Maxwell Dillon / Electro).
Dane DeHaan by Gage Skidmore.jpg|Dane DeHaan (Harry OSborn / Iratxo Orlegia).
Colm Feore 2013 (cropped).jpg|Colm Feore (Donald Menken).
FelicityJonesTIFFSept2011.jpg|Felicity Jones (Felicia Hardy / Kateme Beltza).
PaulGiamattiSept2013TIFF.jpg|Paul Giamatti Aleksei Sytsevich / Rhino.
B.J. Novak, Actor.jpg|B. J. Novak (Alistair Smythe).

## Kanpo estekak 
* *The Amazing Spider-Man 2* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Zhou Youguang

**Zhou Youguang** (; 1906ko urtarrilaren 13a - 2017ko urtarrilaren 14a) Txinako ekonomialari, bankari, hizkuntzalari, sinologo eta argitaratzailea izan zen. "Pinyinaren aita" ezizena zuen, mandarineraren transliterazioa egiteko sistemaren asmatzailea izan baitzen. 1958an Txinako Herri Errepublikak bere sistema hartu zuen estandar gisa, International Organization for Standardization (ISO) 1982an eta Nazio Batuen Erakundeak 1986an.

2016ko urtarrilaren 13an supermendebeteko izan zen 110 urte betetzerakoan; bere bizitza luzeaz gain beste arrazoi batzuegatik ere ezaguna den pertsona gutxietako bat izan zen.

2017ko urtarrilaren 14an hil zen, 111 urte bete eta egun bat geroago.
Schafik Hándal

**Jorge Schafik Hándal Hándal** ( ahoskatua; Usulután, El Salvador, 1930ko urriaren 14a - San Salvador, 2006ko urtarrilaren 24a) El Salvadorreko politikaria izan zen, arabiar jatorriko migratzaileen semea. Guillermo Manuel Ungo eta Agustín Farabundo Martírekin batera El Salvadorreko ezkerreko lider garrantzitsua izan zen.

FMLNren iraultza gidatu zuen Komandantzia Orokorreko bosti kideetako bat izan zen, "Comandante Simón" ezizenarekin. 1973tik 1994ra El Salvadorreko Alderdi Komunistaren Idazkari Orokorra izan zen, 1995an FMLNn guztiz txertatu zen alderdia.

1997tik 2006ra legebiltzarkidea izan zen.

## Kanpo estekak
The Beguiled (2017ko filma)

***The Beguiled*** (euskaraz *Limurtzailea*) 2017ko Sofia Coppola estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Nicole Kidman, Colin Farrell, Kirsten Dunst eta Angourie Rice aktoreek antzeztu zuten.

1971ko Thomas P. Cullin idazlearen *A Painted Devil* eleberrian eta harebn *izenburu berdineko egokitzapenean* oinarritua dago.

## Aktoreak 
* Elle Fanning: Carol
* Nicole Kidman: Martha Farnsworth
* Kirsten Dunst: Edwina Dabney
* Colin Farrell: John McBurney
* Angourie Rice
* Oona Laurence: Amy
* Emma Howard: Emily
* Addison Riecke: Marie

## Ikus gainera 
* *The Beguiled* (1971)

## Kanpo estekak 
* *The Beguiled* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Brewster's Millions (1985eko filma)

'''''Brewster's Millions'''* (euskaraz *Brewsterren Milioiak*) 1985eko Walter Hill estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. 1902ko George Barr McCutcheon idazlearen *izenburu berdineko eleberrian'' oinarritua dago. Richard Pryor, John Candy, Lonette McKee, Stephen Collins eta Hume Cronyn aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Brewster (Richard Pryor) AEBetako beisbol liga txikietan jokatzen duen Hackensack Bulls taldeko jokalaria da. Nahiz eta elkarren artean inoiz ezagutu ez arren, bere Rupert Horn senide aberatsa hil berri da, eta Brewsterrek diruaren balioa ezagutu dezan, bere testamentuan Brewsterrek hilabete baten epean 30 milioi dolar alferrikako gauzetan xahutzeko proba ezarriko dio, probaren amaieran dirutza guztia guztiz xahutu eta sos bakar bat bera ere ez izateko baldintzapean. Proba arrakastaz amaituz gero, Brewsterrek 300 milioiko dirutza jasoko du.

## Aktoreak 
* Richard Pryor: Montgomery "Monty" Brewster
* John Candy: Spike Nolan
* Lonette McKee: Angela Drake
* Stephen Collins: Warren Cox
* David White: George Granville
* Jerome Dempsey: Norris Baxter
* Jerry Orbach: Charlie Pegler
* Pat Hingle: Edward Roundfield
* David Wohl: Eugene Provost
* Tovah Feldshuh: Marilyn
* Hume Cronyn: Osaba Rupert Horn
* Joe Grifasi: J.B. Donaldo
* Peter Jason: Chuck Fleming
* Rick Moranis: Morty King
* Carmine Caridi: Salvino
* Yakov Smirnoff: Taxi gidaria
* Grand L. Bush: Rudy
* Rosetta LeNoire: R. Woods epailea
* Robert Ellenstein: Carter jauna
* Reni Santoni: Vin Rapelito
* Alan Autry: Biff Brown
* Margot Rose: Torchy's tabernako zerbitzaria

## Kanpo estekak 
* ''Brewster's Millions'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Adair Village (Oregon)

**Adair Village** Oregongo hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Benton konderria

## Kanpo estekak
Hieronimo Sirakusakoa

**Hieronimo** (grezieraz Ἰερώνυμος), (Sirakusa K.a. c.231-Lentini K.a. 214) Sirakusako tiranoa zen K.a. 215-214 bitartean, nekez 13 hilabetez.

Hieron II.aren biloba eta Gelon II.aren semea, 15 urte zituela errege bilakatu zen eta egoera larri bati aurre egin behar zion: Cannaeko guduan kartagotarrek erromatarrak garaitu ondoren, Sirakusako Erromatar Errepublikaren kontrakoek presioa egiten zuten aliantza apurtzeko (Hieron II.ak berretsi zuena). Hieronimok zalantzazko jarrera erakutsi ohi zuenez aitona oraindik bizirik zegoenean, hamabost kideko kontseilua sortu zuten hura laguntzeko.
Haren izaera aldakorra eta bortitza zen. Gortean izan zituen eragin txarrak zirela medio, aitonak ez bezala, luxua gogoko zuen eta boterea harrokeriaz erabili zuen. Polibioren arabera, Hieronimo prostituta batekin ezkondu zen eta honi erregina titulua eman zion.
Kontselarien artean Adranodoro eta Zoipo zeuden, Gelonen suhiak, zeinek Kartagoko aliantzari eutsi zioten. Lehena Demarataren senarra zena, erregearen konfiantza irabazteko argudioaz, beste kideak konbentzitu zituen kontseilua aukeratzeko eta honela, koinatuak Hieronimo hobetu kontrolatu ahal zuen. Aliantza gauzatzeko, ohore guztiekin Hanibalen enbaxadoreak (Hipokrates eta Epizides) jaso zituzten baina Erromatik bidalitakoak etsaiak bailiran tratatu zituzten.
Hasieran, Kartagorekin sinatutako itunak Sizilia bitan banatzen zuen: Hegoaldeko Himera ibaiaren mendebala Hanibalentzat zen eta ekialdea, berriz, Hieronimorentzat. Geroago, tiranoak mendebaldeko eskualdea nahi izan zuen eta kartagotarrek amore eman zuten hain preziatu zen aliatua ez galtzeko. Hieronimok 15.000 soldadu bildu zituen kartagotarrek utzitako hiriez jabetzeko, baina laster, Dinomenesen biktima izan zen Lentinin konspirazio batean.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
### Lehen mailako informazio iturriak 
* GRC) Appiano di Alessandria, Historia Romana (Ῥωμαϊκά), VII e VIII. Ingelesez.
* (GRC) Polibio, [Storie (Ἰστορίαι)](https://it.wikipedia.org/wiki/Storie_(Polibio)), VII. Ingelesazko bertsioakhttp://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0234%3Abook%3D1%3Achapter%3D1.
* (GRC) Estrabon, Geografia, V. Ingelesazko bertsioa.
* (LA) Tito Livio, Ab Urbe condita libri, XXI-XXX. Wikisource-logo.svg

## Ikus, gainera 
* Sirakusako tiranoak
* Sirakusako tiranoen familia zuhaitza
Star Wars: The Last Jedi

***Izarretako Gerra VIII. Atala: Azken Jediak*** (ingelesez *Star Wars Episode VIII: The Last Jedi*) 2017ko Rian Johnson estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako fantasia, abentura eta zientzia-fikziozko film bat da. George Lucas zuzendari, goidilari eta ekoizlearen *Star Wars* saga ospetsua osatzen duten filmetako bat da. Mark Hamill, Carrie Fisher, Adam Driver, Daisy Ridley, John Boyega, Oscar Isaac, Lupita Nyong'o, Domhnall Gleeson, Anthony Daniels, Gwendoline Christie eta Andy Serkis aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Aurreko ataleko gertaerei jarraikiz, jedi bihurtzeko ikasten hasiko da Rey, eta Luke Skywalker izango du maisu. Baina irakaslea kezkatuta dago gazteak indarrarekin duen lotura ikaragarriarekin. Erresistentzia , bitartean, lanean ari da Kylo Renen aurkako borrokari ekiteko.

## Aktoreak 
* Mark Hamill: Luke Skywalker
* Carrie Fisher: Leia Organa jenerala
* Adam Driver: Kylo Ren
* Daisy Ridley: Rey
* John Boyega: Finn
* Oscar Isaac: Poe Dameron
* Lupita Nyong'o: Maz Kanata
* Domhnall Gleeson: Hux jenerala
* Anthony Daniels: C-3PO
* Gwendoline Christie: Phasma kapitaina
* Andy Serkis: Snoke goi buruzagia
* Benicio del Toro
* Laura Dern
* Kelly Marie Tran

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Star Wars: Episode VIII* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
La Horde

***La Horde*** (euskaraz *Horda*) 2009ko Benjamin Rocher eta Yannick Dahan frantziar zinema zuzendari eta gidoigileek zuzendu eta idatzitako beldurrezko film bat da. Claude Perron, Jean-Pierre Martins, Eriq Ebouaney eta Aurélien Recoing aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Gau batez, Parisko iparraldeko auzune bateko eraikin batean, polizia ustelez osatutako talde batek bere kideetako bat hiltzeraino torturatu duen gangster batez mendakatzeko asmoz haren ezkutalekua setiatu dute. Ustekabean, polizien eta gangsterren arteko borroka latzaren erdian, guztiei erasoko dieten eta odol egarriz dauden zonbi tropel bat sartuko da. Ondorioz, handik bizirik ateratzeko asmoz, lehendik hiltzeraino gorrotatzen ziren polizia eta gangsterrak elkartu eta zonbiei aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* Claude Perron: Aurore
* Jean-Pierre Martins: Ouessem "Ouesse"
* Eriq Ebouaney: Adewale Markudi
* Aurélien Recoing: Jimenez
* Doudou Masta: Bola Markudi
* Antoine Oppenheim: Tony
* Jo Prestia: José
* Yves Pignot: René
* Adam Pengsawang: Txekiarra
* Sébastien Peres: Séb
* Laurent Demianoff: Kim
* Alain Figlarz: Atezaina
* Stéphane Orsolani: Guetteur
* Ali Karamoko: Ali
* Maud Heywang: Quadra
* Marie Vincent: Hélène
* Mohamed Kerriche: Halim
* Vincent Haquin: Gizon sendoa
* Laurent Segall: Mathias Rivoallan
* Benjamin Rocher: Irakasle burua *(krediturik gabe)*
* Pierre Zéni: Hiletako ahuendaria *(krediturik gabe)*

### Zombies 
* Emmanuel Lanzi
* Virginie Arnaud
* Christiana Becquet Da Silva
* Jean-François Lenogue
* Patrick Vo
* Olivier Sa
* Mickaël Troude
* Dan Schwarz
* Alain Barbier
* Frédéric Dessains
* Thierry Saelens
* David Genty
* Malki Attar
* Sebastien Soudais
* Sébastien Labie
* Maximilien Poullein
* Cédric Boyer *(krediturik gabe)*
* Yannick Dahan *(krediturik gabe)*
* Bruce Henrionnet *(krediturik gabe)*
* Gauthier Lamothe *(krediturik gabe)*
* Jimmy Philémond-Montout *(krediturik gabe)*
* John Tallarida * (krediturik gabe)*

## Kanpo estekak 
* *La Horde* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Amaro Pargo

**Amaro Rodríguez Felipe y Tejera Machado**, ***Amaro Pargo*** izenarekin ezagutua (San Cristóbal de La Laguna, Tenerife, 1678 maiatzaren 3a - *ib.*, 1747ko urriaren 4a), Espainiako kortsario bat izan zen.

Bere gaztaroa Kanarietan egin zituen pirateria ekintzekin lotuta egon zen. Espainiar Ameriketan salerosketan ibili zen hainbat itsasontzirekin eta merkatalgai anitzekin. Besteak beste azukre kanabera saldu eta erosi zuenKaribean zehar, baita Amerikan eta Kanariar uharteetan ere. Denbora aurrera joan ahala, Kanarietako gizonik aberatsena bihurtu zen.

María de Jesús de León Bello Delgado mojarekin adiskidetasun handia izan zuen. Adiskidetasun honen ondorioz, karitatezko obrak burutu zituen behartsuen artean, batez ere Tenerifeko uhartean.

## Erreferentziak
Julen Amezketa

**Julen Amezketa Moreno** (Lizarra, ) nafar txirrindularia da. 2016tik aurrera profesionala da eta ez du garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**2013**
* 3. Gorlako Igoeran
* 7. Bidasoko Itzulian
**2014**
* Ciudad de Torredonjimeno Klasikoa
* Castellongo Itzuliko etapa 1
* 2. Altzoko Igoeran
* 5. Bidasoko Itzulian
**2015**
* Ereñoko Udala Sari Nagusia
* Lazkaoko Proba
* Sabin Foruria Oroimenezkoa
* Santikutz Klasika
* San Isidro Sari Nagusia
* Etorkizuneko Portugalgo Itzulia eta etapa 1
* Sollube Zirkuitua
* 3. Gorlako Igoeran
* 3. Oñati Sarian
* 4. Bidasoko Itzulian
**2017**
* North Cyprus Cycling Tourreko etapa 1
**2019**
* 6. Alpes Isère Tourrean
**2020**
* Settimana Coppi e Bartaliko Mendiko sailkapena
**2021**
* 3. Andaluziako Itzulian
* 6. Gaztela eta Leongo Itzulian
* 7. Route d'Occitanien
* 10. Asturiasko Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
## Taldeak 
*  Wilier Triestina-Southeast (2016-2017)
*  Caja Rural-Seguros RGA (2018-2023)
*   Illes Balears-Arabay cycling (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Claudio Aranzadi

**José Claudio Aranzadi Martínez** (Bilbo, 1946ko urriaren 9a) bizkaitar ingeniari eta politikaria da.

## Biografia 
Bilbon, eta bertan Industria Ingeniaritza ikasi zuen Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoan. Industria Ingeniaritzako karrera amaitu ondoren, Ekonomia Lizentziatura egin zuen Sorbonan, Parisen. PSEko kidea, 1986 eta 1988 artean Industria Institutu Nazionala zuzendu zuen. 1988an Luis Carlos Croissier ordezkatu eta Industria eta Energia Ministro izendatu zuten. 1993 arte izan zen ministro. Urte horretan, Espainiako ordezkaritza iraunkorreko arduradun izendatu zuten Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundean (ELGA).

## Kanpo estekak
Xavier de Ravignan

**Gustave-François-Xavier de la Croix de Ravignan** (Baiona,  - Paris, ) lapurtar aita jesuita izan zen, predikari ezaguna zena. Bernard-Paul de la Croix de Ravignan Baionako alkatearen semea, Parisko Notre-Dame katedraleko sermolaria izan zen.

## Lanak 
* ''De l'existence et de l'institut des Jésuites*, Paris, 1844.
* *Clément XIII et Clément XIV* Paris, 1854.
* *Entretiens spirituels*, París, 1862.
* *Conférences*, Paris, 1860.
* *La vie chrétienne d'une dame dans le monde'', Paris, 1861.
Indicatoridae

**Indicatoridae** familiako gertu hegazti paseriformea ​​ordena Piciformes espezie dira. Mundu zaharra tropikalak banaketa bat, espezie kopuru handiena Afrikan eta Asiako bi jarrita.

## Espeziea 
* *Prodotiscus*
** *Prodotiscus insignis*
** *Prodotiscus zambesiae*
** *Prodotiscus regulus*
* *Melignomon*
** *Melignomon eisentrauti*
** *Melignomon zenkeri*
* *Indicator*
** *Indicator maculatus*
** *Indicator variegatus*
** *Indicator indicator*
** *Indicator archipelagicus*
** *Indicator minor*
** *Indicator conirostris*
** *Indicator willcocksi*
** *Indicator exilis*
** *Indicator pumilio*
** *Indicator meliphilus*
** *Indicator xanthonotus*
* *Melichneutes*
** *Melichneutes robustus*

## Kanpo estekak
Vale (Oregon)

**Vale** Oregongo hiri bat da. Malheur konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Malheur konderria

## Kanpo estekak
Adranodoro Sirakusakoa

**Adranodoro** (K.a. III. mendea) Hieron II.a Sirakusakoaren suhia zen, haren alaba Damaratarekin ezkonduta baitzegoen. Hieronek hil baino lehenago, gizon hau izendatu zuen, beste hamalauen artean, erregea izango zen hamabost urteko Hieronimori kontseilua emateko. Adranodorok beste kontseilariak kanporatu zituen beharrezkoak ez zirela esanez, honela Hieronimoren aholkulari nagusia bilakatu zen. Adronodorok Hieronimo konbentzitu zuen aliantza Erromatik Kartagora aldatzeko eta bera jarri zen harremanetan Hanibalekin.
Hieronimo errege gaztea, ustela eta lizunkoia zen, geroko historialari batzuek Erromako Heliogabalo enperadorearekin konparatu dute. Deinomenesek zuzendutako konspirazio batean hil zuten, 13 hilabeteko agintaldi eskas baten ondoren. Tito Liviok kontatzen du, Hieronimo hil zenean, Adranodorok bere bizitzagatik beldurrez, errege familiarekin Ortigia uhartean giltzaperatu zela, Lentinin, erregea hila izan zela zurrumurruak zeuden bitartean.

Erromatarren aldeko fakzioa, botere hutsunea sortutakoa, Akradinan sartu zen eta, aletegi publikoa okupatu ondoren, hormek ondo babestua, agorara iritsi zen (egungo Sirakusako foroa), eta herri batzarrera deitu zuen. Alderdi demokratikoak Adranodori Ortigiaren giltzak ematea iradoki zion. Bere emazteak, amore ez emateko eta boterea tirano bezala hartzeko aholkatu zion arren, Adranodoro batzarrera agertu zen eta Ortigiaren giltzak eman zizkion, bere interes bakarra, Sirakusaren independentzia eta ondasun publikoa zela adieraziz. Uharteko gotorlekuan gordetako errege altxorra entregatu zuen, eta, beraz, Sopatrek eta Dinomenek (Lentiniren konspiratzailea) altxorraren zati bat ere ekarri zioten agorari. Adranodoro eta Temisto (Hieronimoren koinatua) magistratu eta armadako jeneral izendatu zituzten.

Hala ere, sirakusarrak ez ziren berataz fidatzen. Adradororen laguna zen komediante batek, Ariston izenekoak, esan zuen Adranodorok esan ziola Temistorekin (Gelonen semeren bat) saiatzen zirela boterea lortzen eta Kartagorekin aliantza ziurtatzeko hiriko Erromaren aldeko buruzagiak hiltzen. Hiriko magistratuek agindu zuten Adradoros hiltzea eta arlo horretaz soldaduak arduratu ziren, zeinek Adradoros senatuan sartzean hil zuten K.a. 214an.
Herria matxinatu zen eta justizia eskatu zuen Adranodororen erailketaz. Sopater soldaduak eta beste batzuek argudiatu zuten Adranadorosen tirania, eta, gainera, hau izan zela Hieronimoren jarrera txarraren bultzatzailea. Are gehiago, Adranodoro eta Temistoren konspirazioa beren emazteek bultzatu zutela, Hieronen alabak eta bilobak. Emazteak eta Hieronen beste alaba bat hil zituzten herriko haserre bizia apaltzeko Sopaterrek areagotu zuena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sirakusako tiranoak
* Sirakusako tiranoen familia zuhaitza

## Kanpo estekak 
* http://www.math.nyu.edu/~crorres/Archimedes/Family/FamilyIntro.html
* Artikulu honek jabego publikoaren informazioa du: Smith, William (1870). *Andranodorus*. SMITH, William: *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*. 1. p. 170.
Domingo Rey d'Harcourt

'''Domingo Rey d'Harcourt''' (Iruñea, 1885 &ndash; Pont de Molins, 1939ko otsailaren 7a) nafar militarra izan zen. Artillerian koronel izandakoa, Gerra Zibila piztu zenean matxinoen alde egin zuen.

Teruelgo guduan atxilotua, frankistek traitoretzat hartu zuten. Errepublikanoek epaitu eta Kataluniako Ofentsibaren hasieran fusilatu zuten.

## Erreferentziak
Fritz Rudolf Fries

**Fritz Rudolf Fries** (Bilbo,  - Berlin, ) alemaniar eleberrigile eta itzultzailea izan zen. Ama Bilbokoa zuen eta PEN erakundeko kidea izan zen.

## Lanak 
* *Der Weg nach Oobliadooh* (1966)
* *Der Fernsehkrieg*. Mitteldeutscher Verlag, Halle (Saale) 1969
* *Seestücke* (1973)
* *Das Luftschiff* (1974)
* *Lope de Vega* (1977)
* *Alexanders neue Welten* (1982)
* *Verlegung eines mittleren Reiches* (1984)
* *Die Väter im Kino* (1989)
* *Die Nonnen von Bratislava.* (1994)
* *Don Quixote flieht die Frauen oder die apokryphen Abenteuer des Ritters von der traurigen Gestalt* (1995)
* *Im Jahr des Hahns* (1996)
* *Septembersong* (1997)
* *Der Roncalli-Effekt* (1999)
* *Diogenes auf der Parkbank* (2002)
* *Hesekiels Maschine oder Gesang der Engel am Magnetberg* (2004)
* *Blaubarts Besitz* (2005)
* *Dienstmädchen und Direktricen* (2006)
* *Alles eines Irrsinns Spiel* (2010)
* *Last Exit to El Paso* (2013)
Juan Pablo Lojendio Irure

**Juan Pablo Lojendio Irure** (Donostia, 1906ko maiatzaren 17a - Erroma, 1973ko abenduaren 13a) gipuzkoar noble eta diplomazialaria izan zen.

1936ko hauteskunde orokorretan CEDAren zerrendetan aurkeztu arren, ez zuen eskainurik lortu. Gerra Zibila eta gero, Europan eta Ameriketan Espainiako enbaxadorea izan zen. Fidel Castrorekin eztabaidatu ondoren, Kubatik egotzi zuten.

## Lanak 
* *El hecho histórico vasco en la unidad imperial de España* (Madril, 1935)
* *Discursos a los vascos de América* (Buenos Aires, 1937)

## Erreferentziak
Hilzorian (musika taldea)

**Hilzorian** 1990 hamarkadaren hasieran Bermeon sorturiko musika taldea da. Kontzertu ugari eman bazuten ere maketa bakarra kaleratu zuten.

## Taldekideak 
* Koldo Mendizabal (ahotsa)
* Julen Mendizabal (gitarra)
* Aitor Estankona (gitarra)
* Jon Ander Gametxo (baxua)
* Unai Renteria (bateria)

## Diskografia 
* *Deabru ta mamuak* (1990)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margaux Okou-Zouzouo

**Margaux Okou-Zouzouo** (Biarritz, ) lapurtar saskibaloi jokalaria da. 2014an Toulouse Métropole Basket taldeak fitxatu zuen.
The Big Chill

***The Big Chill*** (euskaraz *Hotzikara Handia*) 1983ko Lawrence Kasdan estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama-komedia film bat da. Tom Berenger, Glenn Close, Jeff Goldblum, William Hurt, Kevin Kline, Mary Kay Place, Meg Tilly eta JoBeth Williams aktoreek antzeztu zuten. Hasiera batean Kevin Costner aktoreak Alexen papera antzezten ere filmatu zen, baina azkeneko muntaketan bere aurpegia agertzen ziren eszenak ezabatu egin ziren.

Oscar Sarietarako hiru izendapen jaso zituen: Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Glenn Close), Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria eta Film onenaren Oscar Saria.

## Argumentua 
Alex izeneko adin ertaineko gizasemeak bere buruaz beste egin du. Bere lagunak ziren Harold eta Sarah (Kevin Kline eta Glenn Close) senar-emazteek haren hileta antolatuko dute, bertan 15 urteren ondoren iraganeko lagun talde osoa berrelkartuz: Sam aktorea (Tom Berenger), ama izateko irrikaz dagoen Meg (Mary Kay Place) abokatu ezkongabea, bere ezkontzak asebetetzen ez duen Karen (JoBeth Williams), Nick trafikatzailea (William Hurt) eta Michael kazetaria (Jeff Goldblum). Chloe (Meg Tilly) ere agertuko da, Alex bera baina askoz ere gazteagoa zen bere neskalaguna.

## Aktoreak 
* Tom Berenger: Sam Weber
* Glenn Close: Sarah Cooper
* Jeff Goldblum: Michael Gold
* William Hurt: Nick Carlton
* Kevin Kline: Harold Cooper
* Mary Kay Place: Meg Jones
* Meg Tilly: Chloe
* JoBeth Williams: Karen Bowens
* Don Galloway: Richard Bowens
* James Gillis: Apiaza
* Ken Place as Peter: Polizia
* Jacob Kasdan: Autografo biltzailea
* Patricia Gaul: Annie
* Kevin Costner: Alex Marshall (ezabatutako eszena)
* Muriel Moore: Alexen ama

## Kanpo estekak 
* *The Big Chill* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sermond's

'''Sermond's'* 2010an Elorrion (Bizkaia) sortutako rock musika taldea da. Dagoeneko 3 diska kaleratu dituzte.

## Diskografia 
* *Amaiera hasieran dator* (Mauka, 2010)
* *Bidegurutzean* (Mauka, 2013)
* *Libelula* (Mauka, 2015)
* *Sermond's'' (autoekoizpena, 2017)

## Kanpo estekak
Sohano

**Sohano** Nahia Zubeldiak (Unama) abiatutako pop-folk taldea da Sohano. Bere kantuak laguntzeko, musikari finak ditu ondoan: gitarra elektrikoan Julien Labat (Okabe, Sister Simone, Aguxtin Alkhat), baxuan Thomas Saez (Okabe, The Sparteens, Le Mutant) eta baterian Jérôme Martineau (Sister Simone, Okabe, Le Mutant, David Cairol…). Testuak Nahiak idazten ditu, euskaraz.

## Diskografia 
* *Lehoi enea* (2012, autoekoizpena)
* *Erabakia* (2012, autoekoizpena)

## Kanpo estekak
Arkaitz Miner

**Arkaitz Miner** (Errenteria, Gipuzkoa, 1976) Euskal musikaria da.

## Biografia 
Hasiera batean Alaitz eta Maider, Tapia eta Leturia, Imuntzo eta Beloki, Hiru Truku taldeetan gitarrista eta biolin jotzaile gisa aritu zen, baita Mikel Markez, Petti eta Ruper Ordorikarekin ere, besteak beste.

2012an Juan Arriolarekin disko bat kaleratu zuen, *Hariari tiraka*. Bertan arrabita, biola, gitarra, mandolina, zapatak eta ttunttuna jo zituen. 2014an *Esan* diskoa atera zuen, ahotsa, gitarra akustikoa, gitarra elektrikoa, biolina, biola, mandolina eta koruak eginez.

Gaur egun Ruper Ordorikari laguntzen dion Mugalaris taldeko kide egonkorra da.

2018ko martxoak 17an Berri Txarrakekin kolaboratu du, BEC-en ospatutako kontzertuan mandolina eta biolinarekin.

## Diskografia 
* *Hariari tiraka* (2012, autoekoizpena)
* *Esan* (2014, autoekoizpena)
Herkules eta pigmeoak

***Herkules eta pigmeoak*** (gaztelaniaz, ***Ercole e i pigmei***) 1535an inguruan Dosso Dossi margolari italiarrak eginiko margolana da. Austriako Graz hiriko Universalmuseum Joanneum gordetzen da.

## Gaia 
III. mendeko Filostrato idazle greziarrak egun galdutako margolan batzuen deskribapenak idatzi zituen, tartean margolan hau berreskuratzen saiatu zena. Pizkundean lan horiek berriro ere egiteko modan jarri zen eta horri jarraiki bai Dosso Dossi eta haren anaia, Battista Dossi aritu ziren. Gaia, zehatz-mehatz, Greziako mitologiakoa daː Herkules esnatzen da eta bere burua pigmeo multzo handi batez inguratuta ikusten du. Pigmeoek militar-jantziak erakusten dituzte eta armak eskuetan dituzte. Herkules, Herakles greziar mitologian, ia biluzik dago; bakarrik Nemeako lehoiari kendutako larruaz, hobeto esanda haren erpe batez, hankartea estaltzen du.

Herkulesen jarrera esnatu ondoren dibertigarria da, ez da beldurtzen. Alderantziz, lehoiaren larruan pigmeo asko bildu ditu. Hau hobeto ulertzeko beste datu bat eman behar daː Herkulesen burua Ercole II d'Este, hau da, Herkules II.a Ekialdekoa, printzearen erretratua da; horregatik buruan duen koroa. Horren arabera margolana alegoria bat zen mezu hau zabaltzekoː dukea ez du beldurrik edo zalantzarik haren aurkarien aritzeko.

Herkules mendian dago, arkaitz eta zuhaitz baten kontra. Atzealdean, bestetik, hiri baten zilueta ikusten da. Era batez, basoa eta hiriaren arteko kontrastea markatzen du, garaiko Ferrarako eskolan oso ohikoa zen moduan.

## Gulliverren bidaiak 
Irudia gaur egungo ikuslearentzat ez da hain harrigarria eta hori, neurri handi batean Jonathan Swift idazlearen *Gulliverren bidaiak* (1725) liburuari esker da. Antza, eleberrigileak margolan hau ezagutu zuen eta berarentzat, Lilliput uhartearen inguruko episodiak azaltzeko garaian, inspirazio iturria izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Katalina Irigoien

**Maria Katalina Irigoien Etxegarai** (Iruñea, 1848ko azaroaren 25a - Madril, 1918ko urriaren 10a), **María Desposorios** erlijio-izena zuena, moja izan zen, Mariaren Zerbitzariak Gaixoen Ministroak ordenako kidea izandakoa.

Benedikto XVI.ak 2011n dohatsu izendatu zuen.
Aizpurua (argipena)

**Aizpurua** ohiko euskal toki-izen eta abizena da, eta ondorengo adierak izan ditzake:

## Herriak 
* Aizpurua, Ibargoitiko herri hustua, "Erespuru" izenpean.
* Aizpurua 1625ean Altzo, Orendain, Ikaztegieta eta Alegia sortu zuten udal batasuna. 

## Pertsonak 
* José Goñi Aizpurua, gipuzkoar kazetari tradizionalista (1908-1964).
* Jose Antonio Altuna Aizpurua, Usurbilgo alkatea eta politikaria (?-2011).
* Jose Manuel Aizpurua, donostiar artista eta arkitektoa (1902-1936).
* Josu Aizpurua, euskal herritar politikaria (1924).
* Karlos Aizpurua, oiartzuar bertsolaria (1971).
* Mertxe Aizpurua, euskal herritar politikari eta kazetaria (1960).
* Oier Aizpurua, zumaiar piraguista eta arraunlaria (1977).
* Pedro Aizpurua, euskal musikagile eta organista (1946).
Mandoilek

**Mandoilek** 2012an Amurrion sortu zen musika taldea da. Kunbia, korrido eta runba uztartzen ditu, trikitia oinarri hartuta eta jaia helburu.

## Taldea 
2011ko neguan batu ziren lehenengoz Igon Olaguenaga eta Asier Linares, eguneko lanak bukatuta, Amurrion, denbora-pasa aritzeko asmoz: trikitia eskuetan bata eta baterian eserita bestea. Ongi pasatzeko asmoz hasi ziren trikitiari kunbia, korrido eta runba erritmoak batzen, eta hala ari zirela, kantak pilatuz joan, eta kide berriak batu zitzaizkien taldera: David Ferreño baxu jotzailea, Andoni Vera gitarra jotzailea, eta Unai Mendibil abeslaria.

## Diskografia 
* *Mandoilek* (2013, Elkar)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arrowhead (1953ko filma)

***Arrowhead*** (euskaraz *Geziburu*) 1953ko Charles Marquis Warren estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako western film bat da. W. R. Burnett idazlearen *Adobe Walls* (*Adobe Hormak*) eleberrian oinarritua dago. Charlton Heston, Jack Palance eta Katy Jurado aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ed Bannon (Charlton Heston) AEBetako Armadako zalduneriaren Fort Clark (Texas) gotorlekuko esploratzaileen burua da. Estatubatuar Armada Floridako erreserba batean dauden apatxeekin bake akordio bat sinatzekotan da. Bannonek apatxeak oso ongi ezagutzen ditu haien artean bizi izan baida,baina ez da haien hitzaz fidatzen. Chattez (Frank DeKova) buruzagiaren Toriano (Jack Palance) semeak Ekialdean ikasketak burutu ostean itzuli berri da, horrek Bannonek apatxeen altxamendu batekiko susmoak gehiago areagotuko ditu.

## Aktoreak 
* Charlton Heston: Ed Bannon
* Jack Palance: Toriano
* Katy Jurado: Nita
* Brian Keith: Bill North kapitaina
* Mary Sinclair: Lela Wilson
* Milburn Stone: Sandy MacKinnon
* Richard Shannon: Kirk tenientea
* Lewis Martin: Weybright kolonela
* Frank DeKova: Chattez buruzagia
* Robert J. Wilke: Stone sarjentua
* Peter Coe: Espainiarra
* Kyle James: Jerry August
* John Pickard: John Gunther
* Pat Hogan: Jim Eagle

## Kanpo estekak 
* *Arrowhead* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Broken Lance

***Broken Lance*** (euskaraz *Lantza Hautsia*) 1954ko Edward Dmytryk kanadar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. 1941eko Jerome Weidman idazlaren ''I'll Never Go There Any More'' ("Ez Naiz Horra Sekula Gehiago Joango") eleberrian oinarritua dago. Spencer Tracy, Robert Wagner, Jean Peters, Richard Widmark eta Katy Jurado aktoreek antzeztu zuten.

Argumentu onenaren Oscar Saria (Philip Yordan) irabazi zuen. Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Katy Jurado) izendapena ere jaso zuen.

## Argumentua 
Arizonako Matt Devereaux (Spencer Tracy) arrantxo jabeak latz lan eginez sekulako lursail handien jabe egin eta bere jabetzak gobernatzeaz gain semeak modu zorrotzean hezitzen ditu. Hiltzorian dela, Ben (Richard Widmark) seme nagusia haren aurka jarri eta arrantxoaz jabetuko da. Ondorioz, Joe ( Robert Wagner) semeak aita mendekatzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Spencer Tracy: Matt Devereaux
* Robert Wagner: Joe Devereaux
* Jean Peters: Barbara
* Richard Widmark: Ben Devereaux
* Katy Jurado: Devereaux andrea
* Hugh O'Brian: Mike Devereaux
* Eduard Franz: Bi Ilargi
* Earl Holliman: Denny Devereaux
* E. G. Marshall: Horace, gobernadorea
* Carl Benton Reid: Clem Lawton
* Philip Ober: Van Cleve
* Robert Burton: Mac Andrews

## Kanpo estekak 
* *Broken Lance* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Broken Arrow (1950eko filma)

***Broken Arrow*** (euskaraz *Gezi Hautsia*) 1950eko Delmer Daves estatubatuar zinema zuzendariaren western film bat da. 1947ko Elliott Arnold idazlearen *Blood Brother* eleberrian oinarritua dago. James Stewart, Jeff Chandler eta Debra Paget aktoreek antzeztu zuten.

Hiru Oscar Sarien izendapenak jaso zituen: Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Jeff Chandler), Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Albert Maltz) eta Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Ernest Palmer).

## Argumentua 
1870, Arizona estatubatuarren eta beren lurraldea defendatzen duten Cochise (Jeff Chandlerr) buruzagiaren apatxeen arteko guduen lekuko da. Egoera honetan, Tom Jeffordsek (James Stewart) Cochiserekin batzartu eta bake akordio bat proposatzeko asmoa du. Indiar buruzagia Tomen kemenarekin txunditurik, apatxeen kanpalekuan harrera egingo dio. Batzarrak ondorio onak izan eta Cochisek estatubatuarren posta apatxeen lurraldetik igarotzeko baimena emango du. Tom kanpalekuan dagoen bitartean Sonseeahray (Debra Paget) apatxe neska gazteaz maiteminduko da.

## Aktoreak 
* James Stewart: Tom Jeffords
* Jeff Chandlerr: Cochise
* Debra Paget: Sonseeahray ('Goizeko Izar')
* Basil Ruysdael: Oliver Otis Howard jenerala ("Kristau Jenerala")
* Will Geer: Ben Slade, arrantxo jabea
* Joyce MacKenzie: Terry
* Arthur Hunnicutt: Milt Duffield, posta langilea
* Jay Silverheels: Geronimo
* Argentina Brunetti: Nalikadeya, Cochiseren emaztea (krediturik gabe)
* John Doucette: Mando gidaria (tren segadatik bizirik ateratakoa) (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *Broken Arrow* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
A Room with a View

***A Room with a View*** () amodiozko film dramatikoa da, James Ivory britainiar zinemagileak 1986an zuzendutakoa. Edward Morgan Forster ingeles idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Maggie Smith, Denholm Elliott, Helena Bonham Carter, Julian Sands, Simon Callow, Judi Dench, Patrick Godfrey, Fabia Drake, Joan Henley, Amanda Walker, Daniel Day-Lewis, Maria Britneva, Rosemary Leach, Rupert Graves, Peter Cellier eta Mia Fothergill izan ziren aktore nagusiak.

Zortzi Oscar sarietarako izendapenak jaso eta hiru irabazi zituen: Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Ruth Prawer Jhabvala), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Gianni Quaranta, Brian Ackland-Snow, Brian Savegar eta Elio Altamura) eta Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Jenny Beavan eta John Bright).

## Argumentua 
1900ko hamarkada. Lucy Honey Church (Helena Bonham Carter), Florentzia hirira Charlotte Bartle (Maggie Smith) lehengusu eta konpainiako anderearekin batera bidaiatu duen familia oneko ingeles neska gazte bat da. Biak ostatu hartu duten hotelean Emerson (Denholm Elliott) jaun xelebrea eta haren semea den George (Julian Sands) ezagutuko dituzte, hauek jatorki bi neskeei beren gelak utzi eta hiriko ikuspegi bikainez goza dezaten ahalbideratuko diete. Azkenean, Lucy eta George maitemintzen amaituko dute, baina Charlottek bien arteko harremana gauzatu dadin ekidingo du. Lucy Ingalaterrara itzuli eta Cecil Vyse (Daniel Day-Lewis) izeneko gizon batekin ezkontzeko hitzemango da. Halere, George ere Ingalaterrara itzultzean egoera aldatu eta Lucyrengan harekiko iraganeko erakarpena berpiztuko da.

## Aktoreak 
* Helena Bonham Carter: Lucy Honeychurch
* Julian Sands: George Emerson
* Maggie Smith: Charlotte Bartlett
* Denholm Elliott: Emerson jauna
* Daniel Day-Lewis: Cecil Vyse
* Simon Callow: Beebe erreberendo jauna
* Rosemary Leach: Honeychurch andrea, Lucyren ama
* Rupert Graves: Freddy Honeychurch, Lucyren anaia
* Patrick Godfrey: Eager erreberendo jauna
* Judi Dench: Eleanor Lavish, eleberrigilea
* Fabia Drake: Catharine Alan andrea
* oan Henley: Teresa Alan andrea
* Amanda Walker: Cockney andrea
* Maria Britneva: Vyse andrea, Cecilen ama
* Mia Fothergill: Minnie Beebe
* Peter Cellier: Sir Harry Otway, lurjabea

## Kanpo estekak 
* *A Room with a View* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Etorkin ekonomiko

**Etorkin ekonomikoa** lan kontuengatik bere sorterria modu boluntarioan uzten duen pertsona da. Etorkin honen helburua beste herrialde batean bizimodu ekonomiko hobea bilatzea da.

## Ikus, gainera 
* Bizi-kalitatea
* Giza garapena

## Kanpo estekak
Death on the Nile (1978ko filma)

***Death on the Nile*** (euskaraz: *Heriotza Nilo Ibaian*) misteriozko detektibe filma da, John Guillermin britainiar zinemagileak 1978an zuzendu zuena. Agatha Christieren *Heriotza Nilo ibaian* (1937) eleberrian oinarriturik dago. Peter Ustinov, Jane Birkin, Lois Chiles, Bette Davis, Mia Farrow, Jon Finch, Olivia Hussey, George Kennedy, Angela Lansbury, Simon MacCorkindale, David Niven, Maggie Smith, Jack Warden eta I. S. Johar izan ziren antzezleak.

Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Anthony Powell) irabazi zuen.

## Argumentua 
Hercule Poirot (Peter Ustinov) belgikar detektibea Nilo ibaian zeharreko bidaia bat egiten ari dela, Linnet Ridgeway (Lois Chiles) oinordeko aberats gaztearen hilketa jazoko da. Beraz, oporrak eten eta hiltzailea topatzen saiatuko da. *Karnak* luxuzko ontzian doazen bidaiari guztiak dira susmagarri, ordea. Izan ere, denek baitute ezkutatzeko zerbait.

## Aktoreak 
* Peter Ustinov: Hercule Poirot
* Jane Birkin: Louise Bourget
* Lois Chiles: Linnet Ridgeway Doyle
* Bette Davis: Marie Van Schuyler
* Mia Farrow: Jacqueline de Bellefort
* Jon Finch: James Ferguson
* Olivia Hussey: Rosalie Otterbourne
* George Kennedy: Andrew Pennington
* Angela Lansbury: Salome Otterbourne
* Simon MacCorkindale: Simon Doyle
* David Niven: Race kolonela
* Maggie Smith: Bowers andrea
* Jack Warden: Bessner doktorea
* I. S. Johar: Choudhury jauna
* Harry Andrews: Barnstaple
* Sam Wanamaker: Rockford,
* Celia Imrie: Neskamea (krediturik gabe)
* Saeed Jaffrey: *Karnak* ontziko zerbitzaroa; (krediturik gabe)

## Ikus gainera 
* *Heriotza Nilo ibaian* (1937, Agatha Christie)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Death on the Nile* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Julius Caesar (1953ko filma)

***Julius Caesar*** (euskaraz *Julio Zesar*) 1953ko Joseph L. Mankiewicz estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako historia film bat da. William Shakespeare ingeles antzerkigilearen *izenburu berdineko antzezlanean* oinarritua dago. Marlon Brando, James Mason, John Gielgud, Louis Calhern, Edmond O'Brien, Greer Garson eta Deborah Kerr aktoreek antzeztu zuten.

Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Cedric Gibbons, Edward Carfagno, Edwin B. Willis eta Hugh Hunt) irabazi zuen, bai eta Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Marlon Brando), Argazkigintza onenaren Oscar Saria, Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria eta Film onenaren Oscar Sariaren izendapenak jaso ere.

## Argumentua 
Behin Julio Zesar (Louis Calhern) eta Ponpeioren arteko Gerra Zibila (k.a. 49-46) amaitu ostean, Zesar bizialdi guztirako diktadore bilakatu eta botere guztia bereganatuko du, horrek Errepublikaren amaiera ekarriz. K.a. 44. urtean, errepublikar askatasunen defendatzaileak diren Kasio eta Bruto (John Gielgud eta James Mason) erromatar nobleek diktadorearen aurkako konspirazio baten buru izango dira, eta urte haonetako martxoan erailko dute.

## Iruditegia 

Fitxategi:Marlon_Brando_in_Julius_Caesar_trailer.jpg|Marlon Brando(Marko Antonio)
Fitxategi:James_Mason_in_Julius_Caesar_trailer.jpg|James Mason(Bruto)
Fitxategi:John Gielgud in Julius Caesar trailer.jpg|John Gielgud(Kasio)
Fitxategi:Edmond O'Brien in Julius Caesar trailer.jpg|Edmond O'Brien(Kaska)
Fitxategi:Deborah Kerr in Julius Caesar trailer.jpg|Deborah Kerr(Portia)
Fitxategi:Greer Garson in Julius Caesar trailer.jpg|Greer Garson(Kalpurnia)

## Aktoreak 
* Marlon Brando: Marko Antonio
* James Mason: Bruto
* John Gielgud: Kasio
* Louis Calhern: Julio Zesar
* Edmond O'Brien: Kaska
* Greer Garson: Kalpurnia
* Deborah Kerr: Portia
* Douglas Watson: Zesar Augusto
* Ian Wolfe: Quinto Ligario
* John Lupton: Marko Terentzio Varro
* John Parrish: Titinio
* Alan Napier: Zizeron
* John Hoyt: Dezio Bruto
* Tom Powers: Metello Zinber
* William Cottrell: Luzio Kornelio Zinna
* Douglass Dumbrille: Lepido
* Rhys Williams: Luzilio
* Lumsden Hare: Publio
* Michael Pate: Flavio

## Kanpo estekak 
* *Julius Caesar* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Deiedra

**Deiedra** 2009 urtean Santurtzin sorturiko folk zeltiar taldea da. Dagoeneko lau diska kaleratu ditu.

## Partaideak 
* Pablo Q Elizondo - perkusio zeltiarra
* Sergio Navarro - Tin Whistle
*Jean Hoffmann: perkusioa
*
* Hibai Aiestaran - gitarra eta ahotsa

## Diskografia 
* Demos (2009-2012): Legegabeen Kondairak, Dagda Beltza, Reload 2012
* *Usteak ustel* (2014)
* *Ehorzlearen kantuak* (2016)
*Ortziren mailukada (2017)
*Arantzaz beteriko bidea (2009-2019)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Judgment at Nuremberg

***Judgment at Nuremberg*** (euskaraz: "Nurembergeko epaiketa") drama filma da, Stanley Kramer estatubatuar zinemagileak 1961ean zuzendu zuena. Spencer Tracy, Burt Lancaster, Richard Widmark, Maximilian Schell, Werner Klemperer, Marlene Dietrich, Judy Garland, William Shatner eta Montgomery Clift izan ziren aktore nagusiak.

Oscar sarietarako 11 izendapen jaso zituen, eta gizonezko aktore onenarena (Maximilian Schell) eta egokitutako gidoi onenarena (Abby Mann) irabazi zituen.

## Argumentua 
1948an, Bigarren Mundu Gerra (1939-1945) amaitu eta hiru urtera, Alemaniako Nuremberg hirian, lau epaile holokaustoan ardura izan zuten nazi buruzagi saila epaitzera doaz. Dan Haywood (Spencer Tracy) estatubatuar epaile erretiratuari epailari izatea egokitu zaio.

## Aktoreak 
* Spencer Tracy: Dan Haywood epailea
* Burt Lancaster: Ernst Janning
* Richard Widmark: Ted Lawson kolonela
* Marlene Dietrich: Berthold andrea
* Maximilian Schell: Hans Rolfe abokatua
* Judy Garland: Irene Hoffman
* Montgomery Clift: Rudolph Petersen
* Ed Binns: Burkette senataria
* Werner Klemperer: Emil Hahn
* Torben Meyer: Werner Lampe
* Martin Brandt: Friedrich Hofstetter
* William Shatner: Byers kapitaina
* Kenneth MacKenna: Kenneth Norris epailea
* Alan Baxter: Merrin jenerala
* Ray Teal: Curtiss Ives epailea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai