Maria Bengoetxea

**Maria Bengoetxea Isasi-Isasmendi,** *Maria Txindurri* herritarren ezagupenez (Ermua, Bizkaia, 1906ko azaroaren 1a – Euba-Zornotza, Bizkaia, 2006ko urriaren 5a), hainbat tertulia, grabazio eta irratsaiotan hizlari gisa arituz, ahozko testigantzen bidez abesti eta herri ohituren berri eman zuen euskaltzalea.

## Biografia 
Ermuko Izelaieta kaleko 8. zenbakiaren lehenengo solairuan jaio zen. Guillermo Bengoetxea Izagirre eta Luzia Isasi-Isasmendi Marzana bikote ermuarrak izandako 10 seme-alabetan adin nagusira ailegatutako bietako bat izan zen Maria. Ama Luzia inude izandakoa eta abeste zalea zen, oso. Ez zen gutxiago aita Gillermo, ofizioz armagina, baina afizioz bertsolaria, plazetan kantari eta paperetan olerkari.

Eskolara Ermura eta Eibarrera joan zen Maria eta, bere esanetan, okerkerietara baino olgatzera egiten zuen gehiago: soka-saltoan, tortolosetan, Enadiadeka…  Ume-umetatik jaso zuen ahozkotasunetik datorren aberastasuna: abestiak, kontakizunak, gertaerak… Zazpi urteko neskatotxoa zela, puntua egiten ikasi zuen, eta, laboreren bat eskuetan zuela, aita eta amaren kantu, bertso eta ipuinak entzutea maite zuen ezer baino gehiago. Parte hartu zuen aktiboki Ermuko Cable Spot telebistan, EITBn, Arrate eta Euskadi Irratietan, Ermua eta Mallabiko *Drogetenitturri* aldizkarian, Euskal Herriko Ahotsak egitasmoan… 1999an, Korrikaren 11. edizioan, Ermuko Euskal Birusa Elkarte Kulturalaren lekukoa eraman zuen. 

Berari egindako grabaketek, beste berriemaile batzuenekin batera, balio izan dute Fernando Aranberriren “Ermua eta Eitzagako euskara” eta baita “Ermua-Eitzaga. Leku-izenak. Geure izanaren barrena” liburua osatzeko ere. Bere kantu errepertorioko abesti batzuk jasoak daude Mikel Sangroniz eta Mireia Ozerinjauregik argitaratutako “Eibar kantuan” bilduman, eta baita Estibalitz Gonzálezen “Lapikotxiki. Kantuz kulunkatzen” ume-kantutegian ere. 

Halaber, Ermuko Alboka Musika Eskolak eta *Drogetenitturri* aldizkariak bultzatutako *Bertako kantuak* egitasmoaren oinarri dira Mariari jasotako herri-abestiak: ume kantuak, Santa Ageda koplak, politikoak, aratusteetakoak, gabon kutsukoak, maitasunezkoak… aita Gillermok sortutakoak tarteko. Entzungai daude bertan, besteak beste, "Trena eta trena", "Hartzaren koplak", "Babia saltzen", "Eman eman eman", "Baserriko alabak"… Hainbat tertulia eta hitzalditan hartu zuen parte, eta, esaterako, XX. mendeko historia jasotzeko Euskal Telebistak egindako saio berezi baten, bera izan zen Bizkaiko ordezkaria.

Maria eta Gillermo Bengoetxearen omenezko izena darama 1975. urtean Ermuan sortutako Txindurri Dantza eta Txistu taldeak. 

Euban hil zen Maria, 100 urte bete aurretxoan.

## Iruditegia 

File:Ermuan Hartzaren kantujira, Txindurrineko etxepean. 2002koaratusteak.jpg|Ermuan Hartzaren kantujira, Txindurrineko etxepean. 2002ko aratusteak.jpg
File:Maria Bengoetxea, Txindurrineko Ermuko bere etxeko balkoian. 2002ko aratusteak.jpg|Maria Bengoetxea, Txindurrineko Ermuko bere etxeko balkoian, Hartzaren kantujirari begira. 2002ko aratusteak.jpg
File:Belar-meta Ermuko Berdintasunaren pasealekuan. Irudiaren eskuin aldean, metak erdi estalia,Txindurrineko etxea. 2019.jpg|Belar-meta Ermuko Berdintasunaren pasealekuan. Irudiaren eskuin aldean, metak erdi estalia,Txindurrineko etxea. 2019.jpg

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Maria Bengoetxearen umetako argazkia, ama Luziarekin

## Kanpo estekak