open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saint-Martin ubidea

**Saint-Martin ubidea** () Parisen dagoen 4,55 kilometroko (horietatik 2 lurpean) luzera duen kanala da. 10. eta 11. barrutiak zeharkatzen ditu. Jatorrian hiriburura edateko ura ekartzeko eraiki zuten. 1825ean inauguratu zuten. Bederatzi esklusa eta bi zubi birakariz osatua dago, bere erabateko desnibela 25 metrokoa da, eta 1993ko otsailean monumentu historiko izendatu zuten.

## Historia 
Antzinako Erregimenaren garaian, hiriburuko edateko uraren hornidura urria zen, eta, askotan, kalitate txarrekoa, putzuak eta akueduktuak egon arren. 1802an, Napoleon Bonaparteren gobernuak egoera hori konpondu eta Ourcq ibaiaren kanalizazio proiektu zaharrari berriro ekitea erabaki zuen. 23 urteko indusketen ondoren eta ardoaren gaineko zerga berri baten sorrerarekin finantzatua, kanala 1825ean jarri zuten martxan. Nabigaziorako saneamendu eta mekanizazioaren abantailez gain, Parisko latsarien jarduera sustatu zuen kanalak.

XIX. mendean urrezko aroa izan ondoren, XX. mendearen erdialdera arte, hirira edateko ura ekartzeaz gain, bere nabigazioak salgaiak Pariseko bihotzeraino garraiatzea ahalbidetzen zuenean, 1960ko hamarkadatik aurrera trafikoa jaisten hasi zen, errepide bidezko garraioaren eta trenbidearen mesedetan. Horrek, pixkanaka, eraikuntza inguratzen zuten industria eta lantegien itxiera ekarri zuen. 1970eko hamarkadaren hasieran, kanala desagertzeko zorian egon zen, Parisko Udalak, bere tokian, lau erreiko hiri-autobia bat sortzeko asmoa zuen proiektu baten ondorioz. Ideia ezetsi egin zuten azkenean.

2000ko hamarkadatik aurrera funtzio turistiko bat betetzen hasi zen. Batzuetan, salgaiak garraiatzeko erabiltzen jarraitzen da. Urtean 363 egunez dago zabalik eta Pariseko biztanleek paseatzeko erabiltzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ourcq

**Ourcq** Frantziako ibaia da, Marne ibaiaren eskuinaldetik isurtzen dena. Fère-en-Tardenoisen (Aisne) jaioa, 87 kilometroko ikastaroaren ondoren Lizy-sur-Ourcqen (Seine-et-Marne) du ahoa. Frantziako Aisne, Oise eta Sena eta Marne departamenduak ureztatzen ditu.

Bere ibilbidearen zatirik handienean kanalizatua dago; Ourcqen ibilgua Parisen Saint-Martin ubidea bihurtzen da. Nabigazio komertzialerako erabiltzen da, eta, 1983tik aurrera, baita plazer nabigaziorako ere. Ourcq eta Saint-Martin ubideak 1.000tm-ko galibora egokituta daude. Ourcqak, Parisi, edateko ez den ura ere hornitzen dio, eta, garai batean, edateko uraren hornidurarako erabili zuten, gaur egun, ibai eta lurpeko uren tratamendutik datorrena.

## Kanpo estekak
All Good Things (filma)

***All Good Things*** (euskaraz *Gauza On Guztiak*), 2010eko Andrew Jarecki estatubatuarrak zuzendutako amodio eta misteriozko drama film bat da. Ryan Gosling, Kirsten Dunst, Frank Langella eta Magic Johnson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1970eko hamarkada, New York. David Marks (Ryan Gosling) mutil gaztea Sanford Marks (Frank Langella) higiezin ondare jabe aberatsaren semea da, Katie McCarthy (Kirsten Dunst) langile klaseko neska gazte ikasle ederra ezagutu eta ezkondu egingo dira. Ezkontz-bidaiatik itzultzean, New York estatuko landa eremura bizitzera joango dira, baina Sanford dirudunaren asmoen eraginpean hirira itzuliko dira. Katie medikuntza fakultatera itzuli eta une berean senarraren umore aldaketak eta seme-alabarik ez izateko nahia ulertzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Ryan Gosling: David Marks
* Kirsten Dunst: Katie Marks
* Frank Langella: Sanford Marks
* Kristen Wiig: Lauren Fleck
* Philip Baker Hall: Malvern Bump
* Diane Venora: Janet Rizzo
* Lily Rabe: Deborah Lehrman
* Nick Offerman: Jim McCarthy
* Liz Stauber: Sharon McCarthy

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Two Lovers (2008ko filma)

***Two Lovers*** (euskaraz *Bi Maitale*), 2008ko James Gray estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama film bat da. Fedor Dostoievski errusiar idazlaren *Gau Zuriak* (1848) kontakizun laburrean oinarritua dago. Joaquin Phoenix, Gwyneth Paltrow, Vinessa Shaw, Isabella Rossellini, Elias Koteas eta Moni Moshonov aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, New York. Leonard Kraditor (Joaquin Phoenix) psikoligikoki ezegonkorra den eta bere azken krisialdi mentalaren ondoren Ruth eta Reuben gurasoen etxera itzuli berri den gizon gazte ezkongabea da, haien zaintzapean osatzeko asmoz. Bapatean, bere aitaren sozioaren alaba den Sandra Cohen (Vinessa Shaw) emakume gazte erakargarri ezagutu eta elkarrekin ateratzen hasiko dira, ezkontza hurbil dagoela dirudielarik. Baina Leonarden bizitzan auzolagun berri bat sartuko da, Michelle Rausch (Gwyneth Paltrow) emakume eder, misteriotsu eta izaera aldakorrekoa agertuko da, eta auzo aspergarri hartan egokitzea lortzen ez duela dirudien arren, Leonard Michelletaz txora-txaora egin eta mutilak aurrez Sandrarekin batera bizitzea pentsatzen zuen bizimodu lasaiari buruz gogoeta egitera bultzaraziko du.

## Aktoreak 
* Joaquin Phoenix: Leonard Kraditor
* Gwyneth Paltrow: Michelle Rausch
* Vinessa Shaw: Sandra Cohen
* Isabella Rossellini: Ruth Kraditor andrea
* Moni Moshonov: Reuben Kraditor jauna
* Elias Koteas: Ronald Blatt
* Bob Ari: Michael Cohen jauna
* Julie Budd: Carol Cohen andrea

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Luanko Minuto Soler

**Gonzalo Andrés Luanko Castro** (Santiago, 1987ko martxoaren 31), **Luanko Minuto Soler** izenarekin ezagunagoa den abeslari eta rapero txiletarra da, abestiak gaztelaniaz eta maputxez jotzen dituena. Abestiak egin ditu beste artistentzat, hala nola Liberato Kani (Peru) eta N8V ACE (Estatu Batuak).

## Haurtzaroa eta musika ibilbidea 
Luanko Pudahuel auzoan jaio zen, Santiago, Txilen. Pudahuelen hip hop mundua ezagutu zuen, lehenik grafiti artista gisa eta gero MC gisa.

## Diskografia 
### Estudio albumak 
* 2008: Actos por necesidad (Euskaraz: Beharrezko egintzak)
* 2011: Inche ta Luanko (Euskaraz: Ni Luanko naiz)
* 2012: A pies helados (Euskaraz: Oinak izoztuta)
* 2015: Tradición oral (Euskaraz: Ahozko tradizioa)
* 2017: Ketrolelan (Euskaraz: Ez nago mutu)

### Singleak 
* 2012: «Wewaiñ (Venceremos)» (Euskaraz: Irabazi egingo dugu)
* 2014: «Wiñoy Tañi Kewvn (Volvió Mi Lengua)» (Euskaraz: Nire hizkuntza itzuli zen)
* 2015: «Me Levantaré» (Euskaraz: Jaikiko naiz)
* 2015: «Rap de la tierra» (Euskaraz: Lurraren rap)
* 2015: «Renace la voz» (Euskaraz: Ahotsa berpizten da)
* 2015: «Sáquennos»
* 2017: «Lawen (Medicina remedio)» (Euskaraz: Medikuntza-erremedioa)
* 2017: «Mi sangre habla» (Euskaraz: Nire odolak hitz egiten du)
* 2017: «Olor a campo» (Euskaraz: Eremu usaina)
* 2017: «Ütrirkelayaiñ (Sin envidia entre nosotros)» (Euskaraz: Gure artean inbidiarik gabe)
* 2018: «Sabor de la tierra» (Euskaraz: Lurraren zaporea)
### Kolaborazioak 
* "Nacimos libres" (Pineda Priderekin batera) (2013)
* "Sentir para vivir" (Pineda Priderekin batera) (2014)
* "Resistencia cultural" (Liberato Kanirekin batera) (2016)
* "Piuke (Corazón)" (El Pollo SantaFeriarekin batera) (2017)
* "Witrapaiñ (Estamos de Pie)" (Portavozrekin batera) (2018)
* "Yéego" (N8V ACErekin batera) (2018)
The Thomas Crown Affair (1999ko filma)

***The Thomas Crown Affair*** (euskaraz *Thomas Crown Afera*), 1999ko John McTiernan estatubatuarrak zuzendutako thriller film bat da. Pierce Brosnan, Rene Russo eta Denis Leary aktoreek antzeztu zuten.

Steve McQueen eta Faye Dunaway aktoreek antzeztutako 1968ko izenburu bereko filmaren berregokitzapena da.

## Argumentua 
Jada berrogei urte beteak dituela, Thomas Crowni (Pierce Brosnan) ez zaio bere buruari erakusteko ezer falta: berezko arrakastarako sena du. Baina ez dago guztiz asebeteta; hortaz, New Yorkeko Arte Museo Metropolitarretik Claude Moneten *San Giorgio Maggiore Iluntzean* margolana lapurtzea erabaki du. Poliziak ez du inoiz hari buruzko susmorik, baina museoaren aseguru agentziarako langile Catherine Banning (Rene Russo) detektibe ederrak, bai. Horregatik, Crowni adimen eta sedukzio joko arriskutsu baten bitartez zirikatzen saiatu da.

## Aktoreak 
* Pierce Brosnan: Thomas Crown
* Rene Russo: Catherine Banning
* Denis Leary: Michael McCann polizia detektibea
* Fritz Weaver: John Reynolds
* Frankie Faison: Paretti polizia detektibea
* Ben Gazzara: Andrew Wallace
* Mark Margolis: Heinrich Knutzhorn
* Esther Cañadas: Anna Tyrol Knutzhorn
* Faye Dunaway: Psikiatra
* Michael Lombard: Bobby McKinley
* Simon Jones: Kontuzaina telefonoan (krediturik gabe)
* Cynthia Darlow: Daria

## Kanpo estekak 
* [Webgune ofiziala](https://www.mgm.com/#/our-titles/1999/The-Thomas-Crown-Affair-(1999)) 
* IMDBko fitxa irakurgai
Mendebaldeko Moldavia

**Mendebaldeko Moldavia** (), **Moldavia** edo **Errumaniar Moldavia** Errumaniako ipar-ekialdeko eskualde geografiko eta historikoa da. Gaur egungo Moldaviako Errepublikarekin bat egiten zuen, 1940an sobietarrek konkistatu eta Moldaviako Sobietar Errepublika Sozialista bihurtu zen arte. Historikoki Moldaviako Printzerriaren zati bat zen.

Zortzi konderrik Errumaniar Moldavia osatzen dute, 46.173 km² azalera izanda (Errumaniaren %19,5a).

## Biztanleria 
2011ko erroldaren arabera, eskualdeak 4.178.694 biztanle (Errumaniako biztanleriaren %20.7a) zituen. Hona hemen talde etniko nagusiak:
* Errumaniarrak (%98a)
* Ijitoak (%1,3a)
* Besteak (%0,7a)

2014an eskualdeko hiri nagusiak honakoak ziren:):
* Iași - 290.422 (465.477 metropoli-eremuan)
* Galați - 249.432 (323.563)
* Bacău - 144.307 (223.239)
* Botoșani - 106.847 (144.617)
* Suceava - 92.121 (144.100)
* Piatra Neamț - 85.055 (131.334)
* Focșani - 79.315 (125.699)
* Bârlad - 55.837 (91.151)
* Vaslui - 55.407
* Roman - 50.713 (98,378)

File:Palatculturaiasi.jpg|Iași
File:PalatulNavigatieiGalati.jpg|Galați
File:Bacău (4263977420).jpg|Bacău
File:Prefectura Veche Bt.jpg|Botoșani
File:Palatul Administrativ din Suceava18.jpg|Suceava
File:Piatra Neamt 1.cristibur.JPG|Piatra Neamț
File:Focşani Teatrul, march 2001.jpg|Focșani
File:Barlad liceul rosca codreanu.jpg|Bârlad
File:Piata Civica Vaslui.JPG|Vaslui
File:Muzeul de Istorie Roman.jpg|Roman
File:Castelul Sturdza din Miclăușeni.jpg|Miclăușeni
File:Palatul Ghica front view.jpg|Comănești

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iași konderria

**Iași konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Nord-Est eskualdeko konderrietako (județ) bat da. Bere hiriburua Iași da. 5.476 kilometro koadro ditu eta 772.348 biztanle zituen 2011n.

## Demografia 
## Banaketa administatiboa 
### *Municipiu* 
* Iași (*hiriburua*)
* Pașcani

### *Oraș* 
* Hârlău
* Podu Iloaiei
* Târgu Frumos

### Udalerriak 
## Kanpo estekak
Botoșani konderria

**Botoșani konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Nord-Est eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Botoșani da. 4.986 kilometro koadro ditu eta 412.626 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Ilfov konderria

**Ilfov konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Bukarest-Ilfov eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Bukarest da. 1.583 kilometro koadro ditu eta 388.738 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
JS Kabylie

thumb|1986. urteko Liga eta Kopa irabazi zituen taldea.
**JS Kabylie** (izen ofiziala, *Jeunesse Sportive de Kabylie*, شبيبة القبائل‎), Aljeriako futbol talde bat da, Tizi Uzu hirikoa (Kabilia eskualdean). Aljeriako liga gehien irabazi ditu eta bi aldiz eskuratu du Afrikako Txapeldunen Liga.

## Historia 
*JE Tizi-Ouzou* izenarekin sortu zen 1946 urtean eta 1980. hamarkadan eskualdeko izena hartu zuen, *JS Kabylie* bihurtuz.

## Palmaresa 
### Aljerian: 22 
* Aljeriako Liga (14): 1973, 1974, 1977, 1980, 1982, 1983, 1985, 1986, 1989, 1990, 1995, 2004, 2006, 2008.
* Aljeriako Kopa (5): 1977, 1986, 1992, 1994, 2011.
* Kopa Liga (1): 2021.
* Aljeriako Superkopa (2): 1973, 1992.

### Nazioartean: 7 
* Afrikako Txapeldunen Liga (2): 1981, 1990.
* Afrikako Kopa (3): 2000, 2001, 2002.
* Afrikako Futbol Errekopa (1): 1995.
* Afrikako Futbol Superkopa (1): 1982.
* Magrebeko Txapeldunen Kopa (0): finalista 1974an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
ES Sétif

thumb|Aljeriako Kopako garaipena ospatzen.
**ES Sétif** (izen ofiziala, *Entente Sportive Sétifienne*, الوفاق الرياضي السطايفي‎), Aljeriako futbol talde bat da, Setif hirikoa. XXI mendean Aljeriako taderik indartsuena izan da eta bi aldiz eskuratu du Afrikako Txapeldunen Liga.

## Palmaresa 
### Aljerian: 18 
* Aljeriako Liga (8): 1968, 1987, 2007, 2009, 2012, 2013, 2015, 2017.
* Aljeriako Kopa (8): 1963, 1964, 1967, 1968, 1980, 1989, 2010, 2012
* Aljeriako Superkopa (2): 2015, 2017.

### Nazioartean: 4 
* Afrikako Txapeldunen Liga (2): 1988, 2014.
* Afrikako Konfederazio Kopa (0): finalista 2009an.
* Afrikako Futbol Superkopa (1): 1989.
* Afrika-Asiako Txapelketa (1): 1989.
Aljeriako futbol liga

**Aljeriako futbol liga**, Aljerian urtero jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1962an sortu zen JS Kabylie izan da garaipen gehien lortu dituen taldea.

## Podiuma 
## Palmaresa 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

### XXI mendea 
* ¹ 2020ko martxoan COVID-19 pandemiaren erruz Liga bertan behera gelditu zen eta une horretan zegoen sailkapena ofizial bihurtu zen.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Aljeriako futbol kopa

## Kanpo estekak
Ehiza-hegazkin balioaniztun

[thumb|[Royal Air Force-ko bi Panavia Tornado. Panavia Tornado ehiza-hegazkin balioaniztunaren adibidea da, eta "Ehiza-hegazkin balioaniztuna" terminoa erabiltzen hasi zen lehen hegazkina izan zen.]]
**Ehiza-hegazkin balioaniztuna** () hegazkin militar bat da, ehiza-hegazkinen misioetan eta aldi berean lurrari erasotzeko hegazkin bezala erabil daitekeena. Oro har, ehiza-hegazkin balioaniztunak aire-nagusitasunezko ehiza-hegazkinak baino arinagoak eta ahulagoak dira.
Bacău konderria

**Bacău konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Nord-Est eskualdeko konderrietako (județ) bat da. Bere hiriburua Bacău da. 6.621 kilometro koadro ditu eta 737.512 biztanle zituen 1992an.

## Kanpo estekak
Alasdair Gray

**Alasdair Gray** (Glasgow, 1934ko abenduaren 28a - ibidem, 2019ko abenduaren 29a) eskoziar artista eta idazlea izan zen. Glasgow School of Arten ikasi zuen. Glasgowko bere horma-irudiak ezagunak dira.
thumb|Horma-irudia Glasgown

Antzezlanak, olerkiak eta eleberriak ere idatzi zituen. The Guardianen arabera, Grayren *Lanark* izeneko eleberria mugarri bat izan zen XX. mendeko fikzioan. Eskoziaren independentziaren aldekoa izan zen.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *Lanark*, 1981
* *1982, Janine*, 1984
* *The Fall of Kelvin Walker*, 1985
* *Something Leather*, 1990
* *McGrotty and Ludmilla*, 1990
* *Poor Things*, 1992
* *A History Maker*, 1994
* *Mavis Belfrage*, 1996
* *Old Men in Love*, 2007
### Ipuinak 
* *Unlikely Stories, Mostly*, 1984
* *Lean Tales*, 1985, James Kelman eta Agnes Owensekin
* *Ten Tales Tall & True*, 1993
* *The Ends of Our Tethers:13 Sorry Stories, 2005
* *Every Short Storie by Alasdair Gray 1951-2012, 3012
### Olerkiak 
* *Old Negatives*', 1989
* *Sixteen Occasional Poems*, 2000
* *Collected Verse*, 2010
### Itzulpenak 
* ''Hell: Dante's Divine Trilogy Part One Decorated and Englished in Prosaic Verse*, 2018
* *Purgatory: Dante's Divine Trilogy Part Two Englished in Prosaic Verse*, 2019

### Antzerkia 
* *Dialogue - A Duet*, 1971
* *The Loss of the Golden Silence*, 1973
* *Homeward Bound: A Trio for Female Chauvinists*, 1973
* *Sam Lang and Miss Watson: A One Act Sexual Comedy in Four Scenes*, 1973
* *McGritty and Ludmilla*, 1986
* *Working Legs: A Play for Those Without Them*, 1997
* *Goodbye Jimmy*, 2006
* *Midgieburgers*, 2007
* *A Gray Play Book*, 2009
* *Fleck*, 2011
### Telebista 
* *Martin*, 1971
* *Dialogue - A Duet*, 1972
* *Today and Yesterday*, 1975
* *Beloved*, 1976
### Irratia 
* *Quiet People*, 1968
* *Dialogue - A Duet*, 1969
* *The Trial of Thomas Muir*, 1970
* *The Loss of the Golden Silence*, 1973
* *Mc Grotty and Ludmilla*, 1975
### Ilustrazioak 
* *100 Songs of Scotland'', Wilma Patterson, 1996
USM Alger

thumb|2014. urteko Liga irabazi zuen taldea.
**USM Alger** (izen ofiziala, ''Union sportive de la médina d'Alger'', الإتحاد الرياضي لمدينة الجزائر‎‎), Aljeriako futbol talde bat da, Aljer hiriburukoa. Aljeriako 8 liga irabazi ditu eta 2013an Arabiarren Txapeldunen Liga eskuratu zuen.

## Palmaresa 
### Aljerian: 18 
* Aljeriako Liga (8): 1963, 1996, 2002, 2003, 2005, 2014, 2016, 2019.
* Aljeriako Kopa (8): 1981, 1988, 1997, 1999, 2001, 2003, 2004, 2013.
* Aljeriako Superkopa (2): 2013, 2016.

### Nazioartean: 2 
* Afrikako Txapeldunen Liga (0): finalista 2015 urtean
* CAF Confederation Cup (1): 2023.
* Arabiarren Txapeldunen Liga (1): 2013.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Maramureş konderria

**Maramureș konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Nord-Vest eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Baia Mare da. 6.304 kilometro koadro ditu eta 516.562 biztanle zituen 2006an.

## Kanpo estekak
Satu Mare konderria

**Satu Mare konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Nord-Vest eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Satu Mare da. 4.418 kilometro koadro ditu eta 329.079 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
MC Alger

thumb|1976. urtean tripletea lortu zuen taldea, Aljeriako Liga eta Kopa eta Afrikako Txapelketa.
**MC Alger** (izen ofiziala, ''Mouloudia Club d'Alger'', نادي مولودية الجزائر‎), Aljeriako futbol talde bat da, Aljer hiriburukoa. 7 liga irabazi ditu eta 1976 urtean Afrikako txapelduna izan zen.

## Palmaresa 
### Aljerian: 21 
* Aljeriako Liga (8): 1972, 1975, 1976, 1978, 1979, 1999, 2010, 2024.
* Aljeriako Kopa (8): 1971, 1973, 1976, 1983, 2006, 2007, 2014, 2016.
* Aljeriako Superkopa (3): 2006, 2007, 2014.
* Aljeriako Ligako Kopa (2): 1998, 1999

### Nazioartean: 7 
* Afrikako Txapeldunen Liga (1): 1976.
* Magrebeko Txapeldunen Kopa (0): finalista 1976an.
* Magrebeko Errekopa (2): 1971, 1974
Brașov konderria

**Brașov konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Centru eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Brașov da. 5.363 kilometro koadro ditu eta 549.217 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Kovászna konderria

**Kovászna konderria** ( ahoskatua; ,  ahoskatua) Errumaniako Centru eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Sepsiszentgyörgy da. 3.710 kilometro koadro ditu, eta 210.177 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo-estekak
Hargita konderria

**Hargita konderria** (,  ahoskatua; ,  ahoskatua) Errumaniako Centru eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Csíkszereda da. 6.639 kilometro koadro ditu, eta 304.969 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo-estekak
Mureș konderria

**Mureș konderria** (, , ) Errumaniako Centru eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Târgu Mureș da. 6.714 kilometro koadro ditu eta 550.846 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Caraș-Severin konderria

**Caraș-Severin konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Vest eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Reșița da. 8.514 kilometro koadro ditu eta 274.277 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Dieppe (Brunswick Berria)

**Dieppe** (2011an 23.310 biztanle) Kanadako hiria da, Brunswick Berriaren hego-ekialdean dagoena, Petitcodiac ibaiaren ertzean. 49,85 km²-ko hedadura eta 299,9 km²-ko dentsitatea ditu. Dieppe Greater Moncton Area delakoaren zati da, Moncton eta Riverview ere barnean hartzen dituena. Dieppe New Brunswick Berriko hiririk handiena da. Tamaina guztietako enpresa asko Dieppeko industria parkean finkatu dira, besteak beste, Armour Transport, J.D. Irving eta Master Packaging. Dieppe gehienak akadiarrak dira eta frantsesez hitz egiten dute. Dieppe hiria, Akadiako (L'Étoile de l'Acadie) izarra bezala definitzen da.

## Geografia 
* Altitudea: 33 metro.
* Latitudea: 46º 04 '42 "N
* Longitudea: 064º 41 '14 "O

## Historia 
ezkerrera|thumb|160x160px| San Anselmo eliza
Jatorrian, **Léger Corner** deitua, Dieppek bere egungo izena darama, herri bihurtu zenetik (1946), 1942an Dieppeko (Frantzia) Jubilee Operazioan parte hartu zuten soldadu kanadarren omenez (ikus Dieppeko lehorreratzea).

2003an Dieppe-ren maila ofizialki hirira igo zuten.

## Kanpo estekak
Monty Python's The Meaning of Life

'''''Monty Python's The Meaning of Life*** edo ***The Meaning of Life'''* (euskaraz *Monty Pytonen Bizitzaren Zentzua''), 1983ko Terry Jones eta Terry Gilliam britainiarrek zuzendutako komedia film bat da. Monty Python britainiar umorista talde ospetsuak antzeztu zuen.

## Argumentua 
Filma bizitzaren zikloaren une garrantzitsuenak modu komikoan islatzen dituzten aralez osatua dago. Jaiotzetik hasi eta heriotzararte, filosofia, historia, erlijioa eta medikuntzatik igaroz, guztia Monty Python britainiar kideen umore ezagunaren ikuspuntutik ikusia.

## Aktoreak 
* Graham Chapman: Enpresaburua / 1. arraina / Doktorea / Harry Blackitt / Wymer / Hordern / Jenerala / Coles / 2. narratzailea / Livingstone doktorea / Trabestia / Eric / 1. gonbidatua / Arthur Jarrett / Geoffrey / Tony Bennett-esque abeslaria
* John Cleese: 2. arraina / Spencer doktorea / Humphrey Williams / Sturridge / Ainsworth / Zerbitzaria / Ericen laguntzailea / Maître D' / Grim Reaper
* Terry Gilliam: LEhio garbitzailea / 4. arraina / Walters / Filmeko iragarki esataria / M'Lady Joeline / Brown jauna / Howard Katzenberg
* Eric Idle: Gunther / 3. arraina / 'Bizitzaren Esanahia' abeslaria / Moore jauna / Blackitt andrea / Watson / Blackitt / Atkinson / Perkins / 3. biktima / Fronteko gizona / Hendy andereinoa / Arrosazko gizona / Noël Coward / Gaston / Angela
* Terry Jones: Bert / 6. arraina / Amatxo / Apaiza / Biggs / Sarjentua / Bendadun besoak dituen gizona / Brown andereinoa / Creosote jauna / Maria / Aita Leaf / Fiona Portland-Smythe
* Michael Palin: Lehio garbitzailea / Harry / 5. arraina / Pycroft andrea / Aitatxo / 1. narratzailea / Chaplain / Carter / Spadger / Erregimenduko sarjentu-maiorra / Pakenham-Walsh / Rear Endeko gizona / TBko emakume aurkezlea / Marvin Hendy jauna / Gobernadorea / Leaf Semea / Debbie Katzenberg

Bestelakoak:

* Carol Cleveland
* Simon Jones
* Patricia Quinn
* Judy Loe
* Andrew MacLachlin
* Mark Holmes
* Valerie Whittington

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
NGC 20

**NGC 20** galaxia lentikular bat da, Andromeda konstelazioan. R. J. Mitchellek aurkitu zuen n. Lewis A. Swiftek berriro deskribatu zuen, eta horregatik **NGC 6**ren duplikatua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Behaketa datuak
Frederiko Karlos Hessekoa

**Frederiko Karlos Luis Konstantino**, Hesseko printze eta landgravea (Gut Panker, Plön, Prusiako Erresuma, 1868ko maiatzaren 1a - Kassel, 1940ko maiatzaren 28a) . 1918ko urriaren 9an parlamentu finlandiarrak aukeratu zuen Finlandiako erregea. Hala ere, haren Alemaniako nazionalitateak eta Lehen Mundu Gerrako amaierak egoera aldatu zuten. Frederiko Karlosek tronuari uko egin zion 1918ko abenduaren 14an. Bere erregealdi laburrean zehar ezagutu zen *Frederik Kaarle* bezala finlandieraz. Gilen II.a Alemaniakoaren koinatua zen.
Galați konderria

**Galați konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Sud-Est eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Galați da. 4.466 kilometro koadro ditu eta 536.167 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Bacău

**Bacău** (errumanieraz  ahoskatua; ; ; ) Errumania ekialdeko hiri bat da, izen bereko konderriko hiriburua, Mendebaldeko Moldavia eskualdean. Karpatoen ondoan dago, Bistrița ibaiaren ertzean.

## Senidetutako hiriak 
*  Petah Tikva, Israel.
*  Turin, Italia
*  Mandaue, Filipinak
*  Caxias do Sul, Brasil

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Târgu Mureș

**Târgu Mureș** (errumanieraz  ahoskatua; ,  ahoskatua) Errumania erdialdeko hiri bat da, Mureș konderriko hiriburua. Mureș ibaiaren ertzean.

## KLima 
## Senidetutako hiriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Botoșani

**Botoșani** (errumanieraz  ahoskatua; , , ) Errumania ekialdeko hiri bat da, izen bereko konderriko hiriburua, Mendebaldeko Moldavia eskualdean. Bertan Mihai Eminescu, Nicolae Iorga edota Grigore Antipa jaio dira.

## Klima 
## Senidetutako hiriak 
*  Brest
*  Laval
*  Uman

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sebastián Ducete

**Sebastián Ducete** (Toro, Zamorako probintzia, 1568-1619) eskultore espainiarra izan zen, Toroko Eskolako partaidea.

## Biografia 
Eskultoreen familiako partaidea, bere estiloak Juan de Juni eskultorearen eragin zuzena ezagutu zuen. Hasieran manierismo eta barrokoaren trantsizioan kokatu zen. Bigarren garai batean Esteban de Ruedarekin lan egin zuen; haien estiloa naturalismo handiagoruntz eboluzionatu zuen.

## Bibliografia 
* *Escultura Barroca Española. Las historias de la Escultura Barroca Española.* Egile Batzuk, Exlibric, 2016, 

## Iruditegia 

Fitxategi:Sebastián Ducete - Christ on the Cross - Museu Frederic Marès.jpg|*Jesu Kristo grurutzean*, Frederic Marès museoa.
Fitxategi:Monasterio de Santa Sofía, Toro. Presbiterio.jpg|Santa Sofía monasterioa, erretaula nagusia.
Fitxategi:Ángel de la Guarda. Colegiata de Toro.jpg|*Aingeru Zaindaria*, Toroko kolegiata.
Fitxategi:Burgos_-_San_Gil_10.JPG|*Jesu Kristo zutabean*, Burgosko San Gil Abad eliza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Espainiako Historia Errege Akademiaren webguneko biografia.
Legaireko parke megalitikoa

**Legaireko parke megalitikoa** Araban, Entzia mendilerroan dago, Legaireko basoan Opakuako mendatetik gertu, ekialdera, altuera berean gutxi gorabehera.

## Kokapena 
Entzia mendigunea Arabako ekialdean dago, Nafarroako Urbasa-Andiamendi natur parkearekin muga-mugan. Mendigune sonatu horrek paraje karstiko galanta osatzen duela eta, harresi gaindiezinaren itxura hartzen du edozein tokitatik ikusita ere. Paradoxikoa izan arren, bestelako naturagunea deskubrituko du bisitariak behin goi ordokira iritsita; izan ere, espero litekeen paisaia malkartsua bistaratu gabe, haran zintzilikatu berde eder bezain interesgarria ikusiko du **Legaire** inguruan.

thumb|Legaireko zelaiak

## Historia 
Historiaurreko ehun bat megalito aurkitu dira Surbe (1137 m.), Atau (1183 m.) eta Mirutegi (1.167 m.) mendietako ekialdeko magalean dagoen Legaireko zelaian, Andoin eta Opakuaren parean, mendi-goian. Euskal Herriko megalito-kontzentrazio handienetako bat dago hor. Erdi Neolitotik aurrera eginak dira, duela 5.500 bat urte, nekazaritzan eta abeltzaintzan aritzen ziren gizarteek eraikiak.

Erliebe karstikoaz eta berdeguneaz gainera, historiaurreko monumentu megalitiko ugari daude ordoki zabalean. Hala egiaztatu zuten, bederen, Telesforo Aranzadi, Joxe Migel Barandiaran eta Enrique Eguren katedratiko adituek orain duela ehun bat urte. Urbasa eta Entzia mendiguneetan jo eta su aritu zen Euskal Herrian aski sonatua egin zen hirukote hori. Hirurak elkarlanean, lehen indusketa arkeologikoei ekin zieten XX. mendearen hasieran, Eusko Ikaskuntzak argitara eman zuen lanaren argitalpenean irakur daitekeenez.

2018ko azaroan hiru erakundek elkarlanean hainbat megalito berriro zutundu eta kartelekin dokumentatu zituzten: Entzia eta Iturrietako Partzuergo Orokorra, Arabako Foru Aldundia eta Gondra Barandiaran Fundazioa.
Fitxategi:Legaire - Cromlech de Mendiluze 07.jpg|Mendiluzeko Cromlecha
Fitxategi:Entzia - Legaire - Menhir de Mendiluze -BT- 01.jpg|Mendiluzeko cromlecha

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Legaireko basoa

## Kanpo estekak 
* Legaireko Parke Megalitikoa / Parque Megalítico de Legaire. Arkeoaraba. 2015-2018an egindako lanen aurkezpen bideoa. 2019ko ots. 20.
* Legaireko Parkeo Megalitikoa. Araba.eus
Argeș konderria

**Argeș konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Sud-Muntenia eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Pitești da. 6.862 kilometro koadro ditu eta 612.431 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Ong-Bak: Muay Thai Warrior

***Ong-Bak: Muay Thai Warrior***, thailandieraz องค์บาก (euskaraz *Ong-Bak: Muay Thai Gerlaria*), 2003ko Prachya Pinkaew thailandiarrak zuzendutako borroka arteetako film bat da. Tony Jaa, Petchtai Wongkamlao eta Pumwaree Yodkamol aktoreek antzeztu zuten.

*Ong-Bak 2* (2008) eta *Ong-Bak 3* (2010) jarraipenak izan zituen.

## Argumentua 
Ong Bak delakoa Thailandiako landa eremuko Ban Nong Pradu barrutiko herri bateko tenpluan dagoen Budaren kondairazko estatua bat da. Bertakoen ustez Ong Baken botere magikoak edozein kaltetik babesa eskeintzen omen du. Don (Wannakit Sirioput), droga trafikatzaile gupidagabe baten buruzagiak, budaren burua lapurtu eta herriababesik gabe utziz. Herritarrek buda berreskuratu eta gaizkilei aurre egingo dien gerlari bat topatzen saiatuko dira, azkenean Ting (Tony Jaa) hautatuz, tenpluan hezitua izan eta Pra Kru fraide budistaren ikasle den umezurtza, mutil gazte hau Muay Thai edo “Bederatzi Giza Armen" borroka artean aditua da.

## Aktoreak 
* Tony Jaa: Ting
* Petchtai Wongkamlao: Humlae / George
* Pumwaree Yodkamol: Muay Lek
* Chattapong Pantana-Angkul: Saming
* Suchao Pongwilai: Komtuan
* Wannakit Sirioput: Don
* Chumphorn Thepphithak: Osaba Mao
* Rungrawee Barijindakul: Ngek
* Cheathavuth Watcharakhun: Peng
* Dan Chupong: Chupong Changprung kostazaina
* Panna Rittikrai: Nong Pradu herriko biztanlea

### Borroka elkarteko kideak 
* David Ismalone: Mad Dog
* Hans Eric: Pearl Harbour
* Paul Gaius: Lee
* Nick Kara: Big Bear
* Nudhapol Asavabhakin: Toshiro

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Dolj konderria

**Dolj konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Sud-Vest Oltenia eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Craiova da. 5.562 kilometro koadro ditu eta 660.544 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Budești (Vâlcea)

**Budești** Errumaniako udalerri bat da, Vâlcea konderrian.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak 
Udalerrian honako herriak daude:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buzău konderria

**Buzău konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Sud-Est eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Buzău da. 6.103 kilometro koadro ditu eta 432.054 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
James Glaisher

**James Glaisher** (1809ko apirilaren 7a - 1903ko otsailaren 7a) meteorologialari, aeronauta eta astronomo ingelesa izan zen.

## Biografia 
Rotherhithe herrian jaio zen, Londresko erlojugile baten semea. Glaisher bigarren mailako laguntzailea izan zen Cambridgeko Behatokian, 1833tik 1835era, Greenwicheko Errege Behatokira joan aurretik, non hogeita hamalau urtez superintendente bezala lan egin zuen Meteorologia eta Magnetismo Departamentuan.

1845ean hezetasun atmosferikoa neurtzeko ihintza puntuko taulak argitaratu zituen. 1849ko ekainean Royal Society-ko bazkide aukeratu zuten.

Kide sortzailea izan zen bai Errege Meteorologia Elkartekoa (1850), bai eta Britainia Handiko Aeronautika Elkartekoa ere (1866), baita Errege Meteorologia Elkarteko (1867-1868) presidentea ere. Aukeratu zuten Argazkilari Elkarteko kide, geroago Errege Argazki Elkartea bihurtu zena (1854), eta bertako presidentea izan zen 1869-1874 eta 1875-1892 aldietan. Hil arte elkarte horretako kide izan zen.

Aitzindaria izan zen globoekin egindako esplorazio atmosferikoetan. 1862 eta 1866 artean, jeneralean Henry Tracey Coxwell-ek lagunduta, Glaisherrek igoera ugari egin zituen, neurtzeko atmosferaren tenperatura eta hezetasuna bere mailarik altuenetan. 1862ko irailaren 5eean egin zuen igoerak munduko altitude erregistroa hautsi zuen, aintzat hartuta garai hartan 8.800 metrotik gorako altitude irakurketak lortzeko beharrezko baliabiderik ez zegoela. Haiekin zihoazen usoetako bat igoeran hil zen. Ondoren egindako kalkuluen arabera, litekeena da orduko hartan Glaisher eta Coxwell igo izana itsas mailatik 9.500 metrotik gora, baita 10.900 metrora ere.

Glaisher bizi izan zen Dartmouth Hilleko 22. zenbakian, Blackheathen, Londresen, non gaur egun plaka urdin bat dagoen hura gogoratzeko. Croydon-en hil zen, Surreyn, 1903an, 93 urte zituela.

## Familia 
1843an Cecilia Louisa Belvillerekin ezkondu zen, Henry Belville Greenwicheko Errege Behatokiko laguntzailearen alaba bat. James eta Cecilia Glaisherrek bi seme izan zituzten, Ernest Glaisher eta James Whitbread Lee Glaisher matematikaria (1848 – 1928), eta alaba bat.

## Aitorpena 
Ilargiko krater batek haren izena darama, IAU erakundeak 1935a ezkero horrela erabaki zuenetik.

## Kultura popularrean 
*The Aeronauts* (Aeronautak) filmak, berau 2019an kaleratua, kontatzen du modu fikzionatuan 1862ko irailaren 5eko globo-hegaldia. Filmak erakusten du Amelia Wren fikziozko pilotuak, berau oinarritua bizitza errealeko zenbait emakume globo zalerengan, zelan bat egin zuen Glaisherrekin biziraupenaren aldeko borroka epiko batean, gas globo batean aurkikuntzak egiten saiatzen ziren bitartean. Filmak aipatu ere ez du egiten Henry Coxwell.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Encyclopaedia Britannica (11. ed.). 1911.
* New York Times egunkariaren zatikia, 1909.
* 1862ko globo-hegaldiko xehetasunak.
* '''' IMDb datu-basean
Rodna mendiak

**Rodna mendiak** (, ) ekialdeko Karpatoen zati dira eta Errumaniako iparraldean daude. Bere tontorrik garaiena, Pietrosu Rodnei, 2.303 metroko garaierara iristen da. 50 km luze eta 35 km zabal da, eta iparraldeko isurialdea malkartsuagoa da. Mendiko laku batzuk eta kobazulo batzuk ditu, Izvorul Tăuşoarelor- Errumaniako kobazulorik sakonena (479 m)- eta Jgheabul lui Zalion (242 m) kasu.

## Kanpo estekak
Timiș (ibaia)

**Timiș** (,  / *Tamiš*, , ) Errumania eta Serbiako ibaia da, Danubio ibaiaren adarra dena. 359 kilometro luze da. Banateko mendietan, Karpatoetan, jaiotzen da eta eskualdea igarotzen du Serbiako Pančevo hiriraino. 10.280 km²-ko arroa du. Antzinean Dazian zegoen eta  (latinez) and  (Θίβισις, grezieraz) zioten.

## Kanpo estekak
Jiu (ibaia)

**Jiu** (,  ahoskatua; ,  ahoskatua; ; ) Errumaniako ibaia da. Bere bi burualdeak, Jiul de Vest eta Jiul de Est ibaien elkarketatik gertu sortzen da.

Hegoalderantz doa Hunedoara, Gorj eta Dolj errumaniar konderrietan zehar, bere iturrietatik 331 kilometrora, Oryahovo bulgariar hiritik kilometro gutxi batzuk gora Danubio ibaian amaitu aurretik. Arroa 10.070 km² koa da.

Goiko Jiu harana, Petroşani eta Lupeni inguruan, Errumaniako meatzaritza eskualde nagusia da.

## Kanpo estekak
Buzău (ibaia)

**Buzău** (,  ahoskatua) ekialdeko Errumaniako ibaia da, Siret ibaira isurtzen dena. Bere luzera osoa 325 kilometrokoa da, bere iturria, Braşovetik ekialdera dago, Karpatoetatik hego-ekialdera, orokorrean, ekialderantz doa, Buzău hiriraino. Ibaiak, Braşov, Covasna, Buzău eta Brăila errumaniar barrutiak zeharkatzen ditu. Bere urak, Siret ibaian isurtzen ditu, bere behe ibilguan, Danubiorekin elkartzen den tokitik gertu, Galaţi hiriaren mendebaldean.

Bere ibaiadar nagusiak Bâsca Roziliei, Slănic, Nehoiu eta Nişcov ibaiak dira.

Ibaiaren ibilgua energia hidroelektrikoa lortzeko aprobetxatzen dute, Nehoiaşun eta Cândeştin zentral bana izanda.

## Kanpo estekak
Dâmbovița (ibaia)

**Dâmbovița** (,  ahoskatua) Errumaniako ibaia da, Argeș ibaiaren ibaiadar nagusia. Făgăraș mendietan iturburua du. Haren ibilbidea Bukarestetik igarotzen da, bere jatorritik 258 kilometrora bukatu arte, Budeștin Argeşen.

Dâmbovița konderriak izena ibaitik jasotzen du, bere ibilbidearen zati handi bat errumaniar probintzia horretatik igarotzen baita.

## Zeharkatutako udalerriak 
## Kanpo estekak
Vâlcea konderria

**Vâlcea** edo **Vîlcea konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Sud-Vest Oltenia eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Râmnicu Vâlcea da. 5.765 kilometro koadro ditu eta 355.320 biztanle zituen 2011n.

## Demografia 
## Banaketa administratiboa 
* Hiriak
** Drăgășani
** Râmnicu Vâlcea - hiriburua

* Herriak
** Băbeni
** Băile Govora
** Băile Olănești
** Bălcești
** Berbești
** Brezoi
** Călimănești
** Horezu
** Ocnele Mari

* Udalerriak
** Alunu
** Amărăști
** Bărbătești
** Berislăvești
** Boișoara
** Budești
** Bujoreni
** Bunești
** Câineni
** Cernișoara
** Copăceni
** Costești
** Crețeni
** Dăești
** Dănicei
** Diculești
** Drăgoești
** Fârtățești
** Făurești
** Frâncești
** Galicea
** Ghioroiu
** Glăvile
** Golești
** Grădiștea
** Gușoeni
** Ionești
** Lăcusteni
** Lădești
** Laloșu
** Lăpușata
** Livezi
** Lungești
** Măciuca
** Mădulari
** Malaia
** Măldărești
** Mateești
** Mihăești
** Milcoiu
** Mitrofani
** Muereasca
** Nicolae Bălcescu
** Olanu
** Orlești
** Oteșani
** Păușești
** Păușești-Măglași
** Perișani
** Pesceana
** Pietrari
** Popești
** Prundeni
** Racovița
** Roești
** Roșiile
** Runcu
** Sălătrucel
** Scundu
** Sinești
** Șirineasa
** Slătioara
** Stănești
** Ştefănești
** Stoenești
** Stoilești
** Stroești
** Șușani
** Sutești
** Tetoiu
** Titești
** Tomșani
** Vaideeni
** Valea Mare
** Vlădești
** Voicești
** Voineasa
** Zătreni

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Târnava

**Târnava** (, ; ; ) Errumaniako ibaia da, Târnava Mare eta Târnava Mică ibaiek sortua. 23 kilometro luze da eta Mureș ibaian isurtzen ditu bere urak. Tur, Izvorul Iezerului eta Secaș ezkerraldetik eta Dunărița eskuinaldetik bere ibaiadarrak ere badira, guztira 6.253 km²-ko arroa izanda.

## Kanpo estekak
Crișul Alb

**Crișul Alb** (errumanieraz) edo **Fehér-Körös** (hungarieraz) mendebaldeko Errumaniako (Transilvania) eta hego-ekialdeko Hungariako (Békés konderria) ibaia da. Bere iturria, Apuseni mendien hegoaldean dago, Errumanian. Errumaniako Brad, Ineu eta Chişineu Criş eta Hungariako Gyula hirietan zehar ibiltzen da. Gyulatik kilometro gutxira Crișul Negru ibaiarekin elkartzen da, Körös edo Criş ibaiari jaiotza emanez.

Guztira 235,7 kilometroko luzera du, horietatik azken 9,8 kilometroak bakarrik igarotzen direlarik Hungariatik.

## Kanpo estekak
Moldova (ibaia)

**Moldova** Errumaniako ibaia da, Mendebaldeko Moldavia eskualdekoa. 213 kilometro luze da eta Siret ibaian isurtzen ditu bere urak. Bukovinako Karpatoetan jaioa, guztira 4.299 km²-ko arroa du.

Bere ibilbidean Moldova-Sulița, Câmpulung Moldovenesc, Vama, Voroneț, Gura Humorului, Păltinoasa, Baia eta Roman udalerriak zeharkatzen ditu.

## Kanpo estekak
Bârlad (ibaia)

**Bârlad** ekialdeko Errumaniako ibaia da, Siretaren ibaiadarra dena. Bere luzera osoa 207 kilometrokoa da, eta 7.330 kilometro karratuko arroa drainatzen du.

Ibaiak Neamţ, Vaslui eta Galaţi errumaniar barrutiak zeharkatzen ditu. Bârlad ibaia, muino baxuko gune batean jaiotzen da, Siret eta Prut ibaietako haranaren artean. Orokorrean hegoalderantz doa, Negrești, Vaslui, Bârlad eta Tecuci hiriak zeharkatuz. Azkenik, bere ezkerraldetik, Siret ibaian amaitzen da, Lieşti hiriaren parean, bere behealdeko ibilguan.

Bere ibaiadar nagusiak Tutova (86 km), Berheci, Vasluieţ (81 km) eta Crasna (61 km) dira.

## Kanpo estekak
Vedea

**Vedea** ( ahoskatua) hegoaldeko Errumaniako ibaia da, Danubioaren ibaiadarra dena. 224 kilometro luze da eta Cotmeana ordokia zeharkatzen du. Guztira 5.430 km²-ko arroa du.

Bere ibilbidean Făgețelu, Spineni, Tătulești, Optași, Corbu, Nicolae Titulescu, Văleni, Stejaru, Roșiorii de Vede, Vedea, Peretu, Plosca, Mavrodin, Buzescu, Alexandria, Poroschia, Brânceni, Smârdioasa, Cervenia, Conțești, Bragadiru eta Bujoru udalerriak zeharkatzen ditu.

## Kanpo estekak
Xabi Rodriguez

**Xabi Rodriguez** (Idiazabal, 1995) euskal aktorea eta irakaslea da, *Goǃazen 6.0* telesailean egindako lanagatik ezaguna.
## Bizitza 
Idiazabalen jaioa, irakaskuntza ikasi zuen eta egun euskara zein gaztelera irakasten ditu Donostiako La Asunción ikastetxean.
## Filmografia 
### Telebista 
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). Aimar Mendizabal Agirre (13 atal)
* *Goǃazen 2020* gabon zahar gaueko saio berezia (2019)

## Erreferentziak
Ione Basterra

**Ione Basterra Olaguenaga** (Orozko, -2019ko abenduaren 28) txirrindularitza egokituaren hand bike diziplinan kirolari eta txapelduna.

## Biografia 
1994an jaioa, ibilbide luzea egin zuen handbike -txirrindularitza egokitua- diziplinan nahiz eta arantza bifidoarekin jaio. Bizkaitarra ibiltzeko gai zen hainbat ebakuntza egin ostean. Irakaskuntzan lan egiten zuen Laudion, La Milagrosa ikastetxean, euskara irakaslea izanik. Basterra Saiatu Fundazioko taldekidea izan zen. 25 urterekin bat-batean hil zen.

## Ibilbidea 
Basterrak Espainiako selekzioarekin lehiatzen zuen. Europako zirkuituetan bi domina eskuratu zituen 2013an. 2016an Europako txapelduna izan zen Sub-23 kategorian, Italian. 2016an, berriz, Espainiako Txapelketan bigarren geratu zen, eta 2017an 3. sailkatu zen Rosenauko lasterketan, frantziar estatuan. 2018an Munduko Kopan lehiatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Heriotzaren berri EITBn.
* Elkarrizketa *Aiaraldea Gaur* hedabidean.
Le Rayon Vert (filma)

thumb|250px|Bukaeran protagonistak izpi berdea ikusiko du. Zuzendariak benetako izpia filmatzen saiatu zen.
**Le Rayon Vert** () Éric Rohmerren filma da, 1985ean zabalduta. Veneziako Mostran 1986an Urrezko Lehoia eskuratu zuen. 16 mm.tan errodatua izan zen.

## Sinopsia 
Delphinen udako oporren hastapena da. Delphinek harreman baten haustura jasan berri du, eta, ondoren, bere bidaiakideak utzi egin zuen bere mutil-lagun berria Greziara bere ordez joan ahal izateko. Planik gabe geratuko da udarako Paris husten ari den une batean. Beste lagun batek Delphine gonbidatzen du asteburuan hondartzan egingo den festa batera elkartzera, baina berak deskubrituko du bera dela bakarrik dagoen taldearen artean bakarra, eta, horregatik, berehala itzuliko da Parisera.

Familiak oporrak Irlandan igarotzeko egiten dituen presioei aurre egiten die. Ordez, Alpeetara bakarrik bidaiatuko du, baina, turisten hordak kikiltzen utzi eta buelta emango du. Atsedenik gabe bidaiatzea. Miarritzen dagoen bitartean, Jules Verneren *Le Rayon Vert* eleberriari buruzko elkarrizketa bat entzungo du. Verneren arabera, ilunabarrean distira berde arraro bat ikusten dugunean, gure pentsamenduak eta besteenak magiaz bezala agertzen dira. Biarritzeko geltokian gazte batekin topo egingo du, eta harekin Donibane Lohizunera joango da. Elkarrekin, azkenik, "izpi berdea" ikusiko dute.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Boys on the Side

***Boys on the Side*** (euskaraz *Mutilak Albo Batera*), 1995eko Herbert Ross estatubatuarrak zuzendutako drama-komedia film bat da. Whoopi Goldberg, Drew Barrymore eta Mary-Louise Parker aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Jane DeLuca (Whoopi Goldberg) gau klubetako abeslariarentzat bizitza ez da inoiz erraza izan, Robin Nickerson (Mary-Louise Parker) milikarentzat gizonezkoak beti misterio ulerkaitza izan dira, aldiz, Holly Pylchik (Drew Barrymore) aldiro maitemintzen da. Hiru emakumeok beren artean hain ezberdinak izan arren, gauza bat dute amankomunean, bere iragan mingarria eta etorkizun hobeago bat lortzeko itxaropena, hortaz, elkarrekin batera beren bizitzetako bidaiari ekingo diote.

## Aktoreak 
* Whoopi Goldberg - Jane DeLuca
* Mary-Louise Parker - Robin Nickerson
* Drew Barrymore - Holly Pulchik
* Matthew McConaughey - Abe Lincoln
* James Remar - Alex
* Billy Wirth - Nick
* Anita Gillette - Elaine Nickerson
* Dennis Boutsikaris - Massarelli, fiskala
* Estelle Parsons - Louise
* Amy Aquino - Anna

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Paula Suárez

**Paula Suárez Chasco** (Gasteiz, Araba, 1998ko azaroaren 17a) ziklo-kros modalitateko txirrindularia eta ingeniaria da. 

## Kirol ibilbidea 
Patinajean hasi zen lehenbizi, saskibaloian eta futbolean ibili zen ondoren eta 14 urterekin hasi zen bizikletan, 4 urte zaharragoa den Ruben anaiaren urratsei jarraiki. 2015ean Ziklo-krosean lehiatzen hasi zen. 2017an lehenengo klubean sartu zen, Sopela- Ugeragan eta 2019an Laboral Kutxa-Euskadi Fundazioa taldera pasa zen. 2019an Euskadiko Ziklo-kroseko txapeldun izan zen. 

Berriki mendiko bizikletarekin ere hasi da XCO-n lehian.

## Palmaresa Ziklo-krosean 
**2017-18**
* 2. 16px Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketan
**2018-19**
* 16px Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketa
**2019-20**
* 3. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan (23 urtez azpikoa)
**2020-21**
* 16px Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketa
* 6. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* 
* Paula Suárez - *Cyclocross24*
Fatal Beauty

***Fatal Beauty*** (euskaraz *Edertasun Hilgarri*), 1987ko Tom Holland estatubatuarrak zuzendutako ekintza, komedia thriller film bat da. Whoopi Goldberg, Sam Elliott, Rubén Blades, Harris Yulin, John P. Ryan eta Jennifer Warren aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Rita Rizzoli (Whoopi Goldberg) bere burua kamuflatzeko gaitasun handia duen poliziaren droga saileko detektibea da. Trafikatzaileen aurkako ekintza batean, droga-zama bat ohostua izango da, lapurrak ez dira drogaren purutasun handiaz ohartuko, hortaz merkatu beltzean 'Edertasun Hilgarri' izeneko kaxetan salgai ipiniko dute.
 
## Aktoreak 
* Whoopi Goldberg: Rita Rizzoli detektibea
* Sam Elliott: Mike Marshak
* Rubén Blades: Carl Jimenez
* Harris Yulin: Conrad Kroll
* John P. Ryan: Kellerman tenientea
* Jennifer Warren: Cecile Jaeger
* Brad Dourif: Leo Nova
* Mike Jolly: Earl Skinner
* Charles Hallahan: Getz udaltzaina
* James LeGros: Zack Jaeger
* Mark Pellegrino: Frankenstein
* Neill Barry: Denny Miflin
* Cathianne Blore: Charlene

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Giurgiu konderria

**Giurgiu konderria** ( ahoskatua) Errumaniako Sud-Muntenia eskualdeko konderrietako (*județ*) bat da. Bere hiriburua Giurgiu da. 3.526 kilometro koadro ditu eta 265.494 biztanle zituen 2011n.

## Kanpo estekak
Biarritz–Hiria geltokia

**Biarritz-Hiria** izen bereko herriko behinolako tren geltokia da. Biarritz-Harausta-Biarritz-Hiria trenbidearen parte zen. Compagnie du Midik 1911n ireki zuen eta 1980an itxi zuten, Biarritzeko geltokiak ordezkatua.

Adolphe Dervaux arkitektoak antzinako eraikina zaharberritu zuten eta 1990ean arte-zentru bilakatu zen. «Palais des Festivals» orduko izena 1992an «Gare du Midi» bihurtu zen.

## Kanpo estekak
Never Talk to Strangers

***Never Talk to Strangers*** (euskaraz *Ez Mintzatu Inoiz Arrotzekin*), 1995eko Peter Hall britainiarrak zuzendutako thriller film bat da. Rebecca De Mornay, Antonio Banderas, Dennis Miller, Len Cariou eta Harry Dean Stanton aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Sarah Taylor (Rebecca De Mornay) psikologo kriminalistak merkatal-gune batean Tony Ramírez (Antonio Banderas) gizon erakargarri eta misteriotsua ezagutu eta berataz maiteminduko da, pasio eta lizunkeriz beteriko harreman bero bati ekinez. Behinola, Cliff Raddison (Dennis Miller) bizilagunak Sarahri Tony arriskutsua dirudiela eta uzteko aholkatuko dio, baina Sarahk ez dio jaramonik egingo, behin gau batez elkarrekin oheratu zirenez orain jeloskor dagoela uste baitu. Baina, Sarahk heriotz mehatxuak jaso eta opari beldurgarriak jaso eta harremana okertzen hastean, Ramírez ikertzeko detektibe pribatu bat kontratatuko du.

## Aktoreak 
* Rebecca De Mornay: Sarah Taylor doktorea
* Antonio Banderas: Tony Ramirez
* Dennis Miller: Cliff Raddison
* Len Cariou: Henry Taylor
* Harry Dean Stanton: Max Cheski
* Eugene Lipinski: Dudakoff
* Martha Burns: Maura
* Beau Starr: Grogan
* Phillip Jarrett: Spatz
* Tim Kelleher: Wabash

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa ikusgai
Lucy (2014ko filma)

***Lucy***, 2014ko Luc Besson frantziarrak zuzendutako zientzia-fikzio eta ekintza film bat da. Scarlett Johansson, Morgan Freeman, Choi Min-sik eta Amr Waked aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Taiwan, Taipei hiriburua. Lucy (Scarlett Johansson) 25 urteko ikaslea da, droga berri eta ahaltsu bat garraiatzera derrigortua, ondorioz daramatzan droga boltsatxoak haustean eta bere gorputza haiekin kontaktuan jartzean naturazgaindiko ahalmen izugarriak bereganatuko ditu. Orduan, bere garuna edukieraz handitzen hasi eta erabileraren %100era iritsiko da, trebetasun harrigarriak dituen makina hilgarri bat bilakatuz.

## Aktoreak 
* Scarlett Johansson: Lucy
* Morgan Freeman: Samuel Norman irakaslea
* Choi Min-sik: Jang jauna
* Amr Waked: Pierre Del Rio
* Julian Rhind-Tutt: Britainiar 'Baddie' ongi hezitua
* Pilou Asbæk: Richard
* Analeigh Tipton: Caroline
* Nicolas Phongpheth: Jii

## Kanpo estekak
Magic (1978ko filma)

***Magic*** (euskaraz *Magikoa*), 1978ko Richard Attenborough ingelesak zuzendutako beldur-psikologikoko film bat da. Anthony Hopkins, Ann-Margret, Burgess Meredith, Ed Lauter eta David Ogden Stiers aktoreek antzeztu zuten. Jerry Goldsmithek soinu banda konposatu zuen.

## Argumentua 
Charles "Corky" Withersek (Anthony Hopkins) bere ikuskizunari bentrilokia gehitzen dionean arrakasta izaten hasiko da. Fats panpinari esker laister ospea bereganatuko du. Baina panpinak jabearen gogoaz nagusitu nahi duela dirudi, eta hau izuikara nonahi hedatuko duten gertaera sail baten hastapena izango da.

## Aktoreak 
* Anthony Hopkins: Corky Withers (eta Fats panpinaren ahotsa)
* Ann-Margret: Peggy Ann Snow
* Burgess Meredith: Ben Greene
* Ed Lauter: Duke
* E. J. André: Merlin
* Jerry Houser: Taxi gidaria
* David Ogden Stiers: Todson
* Lillian Randolph: Sadie

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Târnava Mare

**Târnava Mare** (; ; ) Errumaniako ibaia da. 223 kilometro luze da. Ekialdeko Karpatoetan, jaiotzen da eta Harghita, Mureș, Sibiu eta Alba konderriak igarotzen ditu Blaj hiriraino. Bertan Târnava Micărekin batera, Târnava sortzen du. 3.666 km²-ko arroa du eta bere ibilguan Odorheiu Secuiesc, Sighișoara eta Mediaș hiriak daude.

## Kanpo estekak