Felipe Juaristi

**Felipe Juaristi Galdos** (Azkoitia, Gipuzkoa, 1957ko ekainaren 12a - ) euskal idazlea da. Poeta gisa da batez ere ezaguna, eleberriak eta ipuinak kaleratu baditu ere. Literaturako hainbat euskal testu itzuli ditu, gaztelaniara. Hainbat sari eskuratu ditu, horien artean bi aldiz jaso du Euskadi saria: 1998an, *Galderen geografia* poema-liburuarekin, eta 2000. urtean, Haur eta Gazte Literaturaren alorrean, *Animalien inauteria* liburuarekin. Everest argitaletxearen "Bizi, Irakurri 2002" lehiaketako lehen saria ere eskuratu zuen, *Haydn-en loroa* lanarekin.

## Bizitza 
Kazetaritza eta Soziologia ikasketak egin zituen Madrilgo Complutense Unibertsitatean eta komunikabide ugaritan aritzen da, literatura kritikari modura. Euskadi Irratiko zuzendaria ere izana da. ETBn eta Unibertsitatean lan egin izan du, irakasle eskolan hain zuzen ere. *Literatura Gazeta* eta *Porrot* aldizkarien sortzaileetako bat da eta Baroja eta Bermingham argitaletxeetan editore lanetan aritu da.

Liburuek eraman zuten literaturara idazlea eta Antonio Machado izan zen liluratuta utzi zuen egilea. Poesiaren arloan egindako lanagatik da batez ere ezaguna; arlo horretan, Lizardi saria jaso du 1992an eta Kritika Saria euskarazko poesiari hainbat aldiz. Bere poema bilduma nagusiak *Denbora, nostalgia* (1985), *Hiriaren melankolia* (1987) eta *Laino artean zelatari* (1993) ditu. 90eko hamarkadan haur eta gazteei zuzendutako lanak argitaratu ditu gehienbat, eta alor horretan itzultzaile bezala ere nabarmendu da, nahiz eta oso lotuta jarraitu poesiari, bai bere poesiagintza lantzen, bai poesia irakurtzen edota beste poeta batzuen lanen argitalpenak prestatzen eta itzultzen.

*Intzentsua lurrean bezala* (1988) nobela laburraren ostean, 90eko hamarkadaren hasieran eman zuen argitara lehen nobela,* Arinago duk haizea, Absalon, *1992an gaztelaniaz ere argitaratu zena *(Más leve es el viento, Absalón)*. Genero horri lotua da, halaber, 1996an argitara eman zuen *Bordelera *liburua.

Haur eta gazte literaturari dagokionez, alde guztietatik kalitatez eta edertasunez hornituta dago Felipe Juaristiren sorkuntza lana. Publiko horri zuzendutako liburuen alorrean argitaratu ditu, besteak beste, *Tristuraren teoria* (1993), urte hartan Lizardi saria eskuratu zuena, *Ilargi lapurra* (1994), *Sagitario* (1995) edota *Eguzkiren etxea* (1998). 2000. urtean bigarren aldiz lortu zuen Euskadi Literatura saria, haur literaturaren alorrean, *Animalien inauteria* lanagatik.

Euskaltzain urgazle izendatua 2006ko maiatzaren 26an.

## Lanak 
Hainbat generotan idatzi izan du Felipe Juaristik. Narrazioa, nobela, poesia eta Haur eta Gazte Literaturan ditu lanik gehienak. Hauek dira HGL sailen argitaratutakoak:

* *Tristuraren teoria*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Jon Zabaleta (1993, Erein)
* *Ilargi-lapurra*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Antton Olariaga (1994, Erein)
* *Eguzkiren etxea*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Antton Olariaga (1998, Alberdania)
* *Laura eta itsasoa*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Luis Alonso (1998, Aizkorri)
* *Animalien inauteria*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Antton Olariaga (1999, Erein)
* *Izar euria*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Elena Odriozola (2001, Elkar)
* *Hiria eta haurrak*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Juan Luis Landa (2001, Erein)
* *Printzesen eskola*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Enrique Morente (2001, Ibaizabal)
* *Itzarri nahi ez zuen printzesa* (2002, EEF - Alberdania)
* *Haydn-en loroa*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Elena Odriozola (2003, Aizkorri)
* *Tarzan eta pantera emakumea*. Felipe Juaristi, ilustratzailea Aitziber Alonso (2010, Aizkorri)
* *Iraganik gabe*, Erein, 2017.
* *Hamzaren bizitza*, Erein, 2018

## Sariak 
* 1985ko Kritika Saria euskarazko poesiari, *Denbora, nostalgia* lanagatik.
* 2002an Everest argitaletxearen *Leer es vivir* 6. Gazte Literatura Saria eskuratu zuen, *Haydn-en loroa* liburuarekin (2003, Aizkorri).
* 2002an Rosalia de Castro Saria Galiziako PEN Club-aren eskutik.
* 2014ko Kritika Saria euskarazko poesiari, *Piztutako etxea* lanagatik.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Aldekoa Beitia, Iñaki: *Felipe Juaristiren poesiagintza: desparadisurako ibilbidea*. - Egan, 1993-1, 29-33
* Zubeldia, Iñaki: *Felipe Juaristi Haur Literaturako idazle handi baten bilakaera*. - Egan, 2001-3/4, 2015-214.

## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako idazleen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Felipe Juaristi literaturaren zubitegian, zubitegia.armiarma.eus
* Felipe Juaristi, alberdania.net
* Felipe Juaristi, Galtzagorri Elkartea, galtzagorri.eus