Cádiz

**Cádiz** Espainiako hego-mendebaldeko hiri bat da, izen bereko probintziako hiriburua. 2013an 123.948 biztanle zituen.

Bere ekonomia, batez ere, merkataritzaren sektorean oinarritzen da, ontziolen presentziagatik eta portuko zein Zona Frankoko jarduerengatik. Cadizko ekonomiaren beste oinarrizko sektorea turismoa da, bertako hondartzengatik, herriko jaiengatik eta ondare historiko garrantzitsuagatik. Cadiz da, era berean, langabezia-maila handiena duen Espainiako probintzia, % 30 inguruko langabezia-mailarekin; 13k Badajoz eta Andaluziako beste probintzia batzuk dituzte atzetik, Kordoba, Jaén eta Granada barne.

Gaur egun, Cádiz bere historia luze eta eragingarriagatik da batez ere ezaguna, Gerra Punikoetan, Iberiaren erromanizazioan, Amerikaren aurkikuntzan eta konkistan edo Espainian bere lehen konstituzioarekin erregimen liberala ezartzean izan zuen garrantziagatik,

## Geografia 
Cádiz Espainiako hegoaldean dago. Iberiar penintsulako herririk hegoaldekoenetariko bat da, Algecirasek bakarrik dago hegoalderago. Cádiz hiria Cádiz probintziako hiriburua da, eta probintzia hori Andaluziako zortzi probintzietako bat da. Herri handiak ditu auzoan, adibidez Puerto Real eta San Fernando. Metropolitar barrutia kontuan hartuta, Andaluziako hirugarren gune jendetsuena da, Sevillaren eta Málagaren ondoren.

Geografikoki edo estrategikoki hiri honek beti izan du garrantzia Iberiar penintsulan. Izan ere, Mediterraneo itsasoaren sarrera eta irteera kontrolatzen du; horregatik, antzina, oso hiri ospetsua izan zen. Cádiz Espainiako hiririk zaharrena ere bada, eta bertan kultura askotako herriak bizi izan dira: erromatarrak, arabiarrak...

Cádiz zerutik ikusita, agerian du penintsula dela. Dena dago urez inguratuta, zati txiki bat izan ezik, eta hori da Cádizko lehorreko sarrera naturala: autoz edo trenez sar eta irten daiteke. Horrez gain, lehorreko beste sarrera bat ere badute, artifiziala, zubi bat erabilita.

### Barrutiak 
thumb|250px|left|Cadizko erdigunea.
Hamar barruti daude hirian:

## Historia 
* 1812ko martxoaren 19an Espainiako lehen Konstituzioa egin zuten hirian, *"La Pepa"* izenez ere ezaguna.

## Klima 
Bertako klima beroa da, eguzki-ordu kopuru handia dauka, horregatik, iparraldeko jende asko joaten da bertara uda pasatzera. Hango eguraldia bestelakotu egiten da, ordea, Levanteko haize boladak daudenean.

## Argazkiak 

Fitxategi:Cadiz06.jpg|Hiriko alde zaharra Campo Surretik ikusia.
Fitxategi:Cádiz K02.JPG|Erromatar antzokia.
Fitxategi:Cadiz palace.jpg|Udaletxea
Fitxategi:Iglesia Plaza San Antonio.JPG|San Antonio eliza
Fitxategi:Cadizcathedral.jpg|Gurutze Santuaren Katedrala
Fitxategi:Gran Falla Antzokia 2023ko inauterietan.jpg|link=|Gran Falla Antzokia 2023ko inauterietan

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:550 height:350
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:160000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:15000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=

  bar: 1787 text: 1787
  bar: 1842 text: 1842
  bar: 1860 text: 1860
  bar: 1877 text: 1877
  bar: 1887 text: 1887
  bar: 1897 text: 1897
  bar: 1900 text: 1900
  bar: 1910 text: 1910
  bar: 1920 text: 1920
  bar: 1930 text: 1930
  bar: 1940 text: 1940
  bar: 1950 text: 1950
  bar: 1960 text: 1960
  bar: 1970 text: 1970
  bar: 1981 text: 1981
  bar: 1991 text: 1991
  bar: 2001 text: 2001
  bar: 2008 text: 2008

PlotData=
  color:barra width:20 align:center
 	 	 	 	 	 	 	 	
  bar:1787 from:0 till:71080
  bar:1842 from:0 till:53922
  bar:1860 from:0 till:71521
  bar:1877 from:0 till:64551
  bar:1887 from:0 till:63297
  bar:1897 from:0 till:67987
  bar:1900 from:0 till:69191
  bar:1910 from:0 till:67306
  bar:1920 from:0 till:76137
  bar:1930 from:0 till:74367
  bar:1940 from:0 till:85854
  bar:1950 from:0 till:98754
  bar:1960 from:0 till:114951
  bar:1970 from:0 till:134342
  bar:1981 from:0 till:156711
  bar:1991 from:0 till:154347
  bar:2001 from:0 till:137971
  bar:2008 from:0 till:127000

PlotData=

  bar:1787 at: 71080 fontsize:S text: 71.080 shift:(0,5)
  bar:1842 at: 53922 fontsize:S text: 53.922 shift:(0,5)
  bar:1860 at: 71521 fontsize:S text: 71.521 shift:(0,15)
  bar:1877 at: 64551 fontsize:S text: 64.551 shift:(0,15)
  bar:1887 at: 63297 fontsize:S text: 63.297 shift:(0,5)
  bar:1897 at: 67987 fontsize:S text: 67.987 shift:(0,7)
  bar:1900 at: 69191 fontsize:S text: 69.191 shift:(0,15)
  bar:1910 at: 67306 fontsize:S text: 67.306 shift:(0,5)
  bar:1920 at: 76137 fontsize:S text: 76.137 shift:(0,15)
  bar:1930 at: 74367 fontsize:S text: 74.367 shift:(0,5)
  bar:1940 at: 85854 fontsize:S text: 85.854 shift:(0,5)
  bar:1950 at: 98754 fontsize:S text: 98.754 shift:(0,5)
  bar:1960 at: 114951 fontsize:S text: 114.951 shift:(0,5)
  bar:1970 at: 134342 fontsize:S text: 134.342 shift:(0,5)
  bar:1981 at: 156711 fontsize:S text: 156.711 shift:(0,10)
  bar:1991 at: 154347 fontsize:S text: 154.347 shift:(0,3)
  bar:2001 at: 137971 fontsize:S text: 137.971 shift:(0,5)
  bar:2008 at: 127000 fontsize:S text: 127.000 shift:(0,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria Instituto Nacional de Estadística de España

## Elkarteak 
thumb|280px|La Caleta
* Cadiz C.F., futbol taldea.

## Cadiztar ospetsuak 
* Manuel de Falla (1876-1946), musikagilea.
* José Celestino Mutis y Bosio (1732-1808), doktorea eta botanikoa.
* Lola Rodríguez Aragón (1910-1984), soprano.
* Philip Libón (1785-1838), musikagilea.
* José Luis Rey Vila *Sim* (1900-1983), marrazkilaria.

## Hiri homonimoak 
* Cádiz, Filipinak
* Cadiz, Ameriketako Estatu Batuak, Ohio estatua.

## Ikus, gainera 
* Cádizko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgune ofiziala