open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anne Franken etxea

**Anne Franken etxea** (), Amsterdamgo Prinsengrachteko kanalean kokatua, Anne Frank idazle juduaren omenezko museoa da. Neskatoa eta bere familia, naziengandik ezkutuan, bertako etxe osteko gela batean bizi izan ziren pasabide sekretu baten atzean.

Ateak 1960ko maiatzaren 3an zabaldu zituen harpidetza publikoaren laguntzarekin, bere sorkuntzatik 3 urte igaro zirenean garatzaileei jabetza babesteko sortu zen, nortzuk blokea eraitsi nahi izan zuten.

## Historia 
Ezkutuan zeudenak harrapatu ondoren, ezkutalekua hustu zuten eta baina bertan geratu ziren Frank familiaren eta beraien lagunen gauza guztiak (arropa, altzariak eta objektu pertsonalak). Gobernuaren ondasun bihurtu ziren eta beste Alemaniako familia bonbardatu batzuei banatu zizkieten. Eraikina garbitua izan baino lehen, Miep Giesek eta Beb Voskuijl-ek, zeintzuk familia ezkutuan mantentzen lagundu zuten, bertara itzuli ziren polizia holandesen aginduen aurka eta objektu pertsonal batzuk berreskuratu zituzten. Haien artean, *Anne Franken egunkaria* zegoen.
 
Liburua argitaratu eta denbora gutxira, bisitariak agertu eta gela sekretua ikusi nahi izan zituzten, hasiera oso modu informalean bazen ere. Baina 1955an, bertako enpresa lokal berrietara eraman zen eta bloke osoa saldu zen. Eraikina higiezinen agente batengana iritsi zen, non eraisteko asmoa izan zuen fabrika bat eraikitzeko. Eraikina babesteko kanpaina bat hasi zen, bere egoeran gorde ahal izateko, *Het Vrije Volk* egunkari holandesaren bitartez. Babesa 1955eko azaroaren 23an lortu zen. Anne Frank fundazioa, bere aita, Otto Frankek eta Johannes Kleimanek sortu zuten 1957ko maiatzaren 3an, diru bilketa egiteko eta horrela eraikina erosi eta leheneratzeko. Urte horretako urrian, eraikin hori zeukan enpresak fundazioari eman zion, borondate ona agertzeko asmoz. Bildutako diru hori alboan zegoen etxea erosteko erabili zuten, 265 zenbakiarekin blokean zeuden eraikinak eraitsi baino lehen.

Azkenik eraikina jendaurrean 1960an ireki zen.

## Ikus, gainera 
* Anne Franken egunkaria

## Kanpo estekak 
* Anne Franken etxea, gune ofiziala
55 Central Park West

**55 Central Park West** edota **Ghostsbusters eraikina** (ingelesez *Ghostbusters Building*) EEBBko New York hiriko Manhattan barrutian dagoen eraikin bat da, hain zuzen ere Upper West Side eremuan. 1929an Schwartz and Gross arkitektura enpresak eraiki zuen.

Central Park parkearen mendebaldeko aldean eta Trinitate Santuaren Eliza Luteranoa alboan kokatua dago.

## Zineman 
1984an eraikin honetan *Ghostbusters* filma ospetsua filmatu zenez, estatubatuar pop kultura ere ospe handia bereganatu zuen.

## Ikus gainera 
* Dakota eraikina

## Kanpo estekak 
* 55 Central Park West eraikinaren profila irakurgai
Rosemary's Baby (filma)

'''''Rosemary's Baby''''' () 1968ko estatubatuar filma da, Roman Polański poloniar-frantziar zinemagileak| zuzendu zuena. Mia Farrow, John Cassavetes, Ruth Gordon, Sidney Blackmer, Maurice Evans eta Ralph Bellamy izan ziren antzezle nagusiak.

Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen (Ruth Gordon).

## Argumentua 
New Yorkeko Rosemary (Mia Farrow) eta Guy Woodhouse (John Cassavetes) senar-emazteak Manhattan auzoko Bramford eraikinera (gaur egun Dakota eraikina) joan dira bizitzera; lagun baten esanetan, eraikin hori madarikaturik dago. Han, Roman (Sidney Blackmer) eta Minnie Casteveten (Ruth Gordon) lagun egingo dira.

Woodhousetarrek haurra edukitzea erabakitzen dute. Gau batez, izaki arraro batek bortxatzen duen aluzionazioa izanen du Rosemaryk. Amesgaiztotik esnatzen delarik, Guyk barkamena eskatuko dio "konorterik gabe zegoenean maitasuna egiteagatik", eta Rosemary haurdun dagoela ohartuko da. Denborarekin, haurdunaldia normala ez dela pentsatzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Mia Farrow, Rosemary Woodhouse.
* John Cassavetes, Guy Woodhouse.
* Ruth Gordon, Minnie Castevet.
* Sidney Blackmer, Roman Castevet.
* Maurice Evans, Edward 'Hutch' Hutchins.
* Ralph Bellamy, Sapirstein doktorea.
* Victoria Vetri, Terry.
* Patsy Kelly, Laura-Louise.
* Elisha Cook, Jr., Nicklas jauna.
* Emmaline Henry, Elise Dunstan.

## Bitxikeriak 
* Polanskiren erabakiz, madarikatu izatearen ospe iluna duen Dakota eraikinean filmatu zen. Eraikin horretan bertan erail zuten John Lennon musikaria 1980an. Horretaz gain, hainbat aktoreren bizilekua izan da: Boris Karloff, Lauren Bacall, Leonard Bernstein, Judy Garland, Rudolf Nuréyev, Robert Ryan, José Ferrer, Steve Guttenberg eta Jason Robardsena, besteak beste.
* 1969ko abuztuaren 9an, filmaren lehen emanaldiaren urteurrenean, Polanskiren emazte Sharon Taten erail zuten. Sharon haurdun baitzegoen, pelikulan kontatzen den istorioko gertakariekin erlazionatu zuten.
* Mia Farrow filmean parte ez hartzekotan egon zen, haren senarra, Frank Sinatra, aurka zegoelako. Filmazioa hasi eta gero, Farrow eta Sinatra bereizi ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ''Rosemary's Baby* filmaren iragarkia ikusgai 
* *Rosemary's Baby'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Sphagnum

***Sphagnum*** goroldio genero bat da, *Sphagnaceae* familiako bakarra. 151-350 espezie ditu, zohikatz-goroldio deitutakoak (ingelesez: *peat moss*), munduko lurren %1 estaltzen dutenak. Esfagnoek, bai bizirik, bai hilik, ura metatzeko gaitasun aparta dute: espezie batzuek, urasetzen direnean, beren pisu lehorra halako 20 pilatzen ahal dute zelulen barnean.

Esfagnoak funtsezkoak dira zohikatzaren sorreran. Ez sustrairik, ez egiazko ehunik ez duten landare hauek, gorantz etengabe hazten diren heinean, beheko aldea hil egiten da. Urez asetutako ingurune azido eta anoxikoan bizi direnez gero, materia organikoa ez da usteltzen eta zohikatz bilakatzen da.

## Morfologia 
Esfagnoak zohikaztegi eta antzeko hezeguneetan hazten dira, kuxin berdeak edo, batzuetan, gorrixkak eratuz. 10-40 cmko kaulidio ("zurtoin") tenteak dituzte, inguru osoan adaxka laburrak dituztenak. Bai kaulidioan, bai adaxketan, ezkata-itxurako filidioak ("hostoak") dauzkate. Filidioetan bi zelula mota daude: klorozistoak, zelula fotosintetiko txikiak, eta hialozistoak, ura metatzen dutenak.

## Banaketa 
*Sphagnum* generoko goroldiak Ipar Hemisferioko zohikaztegi, konifero-baso eta tundra hezeko eremuetan hazten dira, batez ere. Populaziorik iparraldekoena Svalbard uhartedian (Norvegia, 81° N) dago.

Hego Hemisferioko esfagnadi zabalenak Txile eta Argentinako hegoaldean daude. Beste espezie batzuk Brasilgo mendialde subtropikaleko harkaitz hezeetan bizi dira.

## Erreferentziak 
* Artikulu hau idazteko Ingelesezko Wikipediako *Sphagnum* artikuluko informazioa erabili zen.

## Kanpo estekak 
*  Lucía ALVAREZ BUSCA: Goroldioa, landareen senide gutxietsia Zientzia.net
*  *Sphagnum* L. Système d'Information Taxonomique Intégré
*  *Sphagnum* L. NCBI
Euskal Herriko saskibaloi selekzioa

**Euskal Herriko saskibaloi selekzioa** 1930ean sortu zen, Euskal Herriaren naziotasuna aldarrikatu eta txapelketa ofizialetan Euskal Herria ordezkatzeko talde bat izateko asmoz. Ez da FIBAk onartua, beraz lagun arteko partidak baino ez du jokatzen.

## Historia 
Lehenengo partidak 1980an jokatu zituen Kataluniaren aurka.

2000ko hamarkadan Nazioen Saskibaloi Kopa jokatu zuen, Galizia eta Kataluniako selekzioekin batera antolatzen zuen txapelketa. 2008 eta 2010 artean egindako txapelketan, euskaldunek 2008 eta 2009. ekitaldiak irabazi zituzten.

2011ko udan, selekzioak lehendabizikoz Europatik kanpo jokatu zuen, Argentinan hain zuzen ere. Hiru partida jokatu zituen: Argentina 'B', Córdobako selekzioa eta Argentinako saskibaloi selekzioaren aurka. Azken taldeak, FIBA Ameriketako Txapelketarako selekzioa eta munduko 3. talderik onena zena, sekulako jipoia eman zion euskal taldeari, 92–28 irabaziz.

2012ko udan bi partida jokatuko ditu Senegalen aurka.

## Jokatutako partidak 
## 2011ko biran ibilitako taldea 
|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

## 2012an Senegalaren aurka aritu zen taldea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xake mate

**Xake matea**, labur **mate** ere deitua, xake jokoaren amaiera dakarren posizioetako bat da, mugimendu bat burutu ondoren aurkako erregeari egindako xake edo harrapatzeko mehatxua saihestu ezin denean. Kasu horretan, xake matearen mendean dagoen erregearen jokalariak galtzen du partida eta azken pieza mugitu duen jokalariak irabazi. Ez da partida irabazteko modu bakarra: beste jokalariak bere denbora agortu duenean ere, epe jakina ezarri bada, irabazten da. Partida bat berdinketaz ere buka daiteke.

## Kanpo estekak
Yuri Landman

**Yuri Landman** (Amsterdam, 1973ko otsailaren 1a) holandar luthier esperimental bat da. Landmanek sokako hainbat instrumentu elektriko esperimental egin ditu zenbait artistarentzat, hala nola Sonic Youtheko Lee Ranaldo, Liars, Jad Fair edo Half Japanese eta Liam Finn. Era berean, komiki egile, musikari eta abeslari aktiboa izan da.

## Diskografia 
* *Chi pratica lo impare zoppicare* lp (1998)
* *Nontonnen* promo 7" (1998)
* *Double the fun* splitt 7" (1999)
* *Belgian Style Pop* cd (1999)
* *Vivre dans l’aisance* cd (2004)
* ''Yuri Landman Ensemble feat. Jad Fair & Philippe Petit - That's Right, Go Cats*, LP/CD 2012, Siluh Records/Thick Syrup Records
* Bismuth - s/t, (2014, lp, Geertruida Records)

## Bibliografia 
* *Je Mag Alles met me Doen* (1997)
* *Het Verdiende loon* (1998)
* *Nice Noise'' Yuri Landman & Bart Hopkin, (Experimental Musical Instruments, 2012)
* Sound Art - prof. Holger Schulze & prof. Sanne van Krogt, 2020, Bloomsbury Publishing,  Pickups and Strings, p460-470
Al-Kitab al-Jabr wa-l-Muqabala

***Erredukzio- eta orekatze-bidezko kalkuluari buruzko laburpen-liburua*** (arabieraz: الكتابالكتاب المختصر في حساب الجبر والمقابلة) arabieraz idatzitako matematika-liburu bat da.

Liburuaren izenburuko transliterazio asko egin dira besteak beste hauek: '''''***, ***Hisab al-jabr w’al-muqabala***, ***Kitab al-Jabr wa-l-Muqabala'''*

Al-Khwarizmi pertsiar matematikariak idatzi zuen 820. urtearen inguruan, Bagdaden. Garai hartan Abbastar Kaliferriaren hiriburua zen Bagdad hiria, arabiar zientziaren lehenengo urrezko aroan. Egun erabiltzen dugun *algoritmo* hitza matematikari haren izenetik dator, bere izen osoa hau zen: Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi

Lan horretatik ikasi zituen Europak 300 urte geroago aljebrako oinarriak, eta horren izenburutik datorkio bere izena matematikaren adar honi.

## Ekuazioak, x aldagaia, eta kalkulatzeko urratsak 
Batzuetan zaila da orduko arabierazko hitzak geure hizkuntzara itzultzea, egileek eman nahi zioten zentzua gal baitezakete. Baina badirudi *al-jabr* hitzak *laburketa*, *lehengoratzea*, *osatzea* edo antzeko zerbait esan nahi duela, eta ekuazio bateko alde batetik kendu eta bestera pasatzen den gaien aldaketaz diharduela.

Al-Khwarizmi-ren aljebrak lagundu zuen heredentzia bat nola bideratu beharko zen asmatzen. Adbidez, problema honetan:

"Ahmed hil eta 80 herentzia-txanpon utzi ditu. Lagun bati laurden bat utzi dio; alargunari, zortziren bat; gainerakoa hiru seme-alabentzat da. Zenbat dagokio bakoitzari?

Al-Khwarizmiri esker, zenbakiak bakarrik ez, ezezagun bat duen aldagai bat sartuz ekuazio bat planteatzen da:

80 = \frac{80}{8} + \frac{80}{4} + 3x

Aljebran x deritzoguna, balio ezezagun bat adierazten duen x aldagaia ekuazioaren parte da. Eta ekuazioa beteko duen x-ren balioa kalkulatzeko zein urrats eman behar ziren azaltzen zen liburuan.

Liburuaren izenburuko *mukabala* hitzak oreka esan nahi dezake, eta ekuazio bateko gai berdinak ezabatzeko urratsez ari da, adibideko lehenengo urratsean (alde bietan zortzirekin biderkatzea), 4.ean (Alde bietan 240rekin batu) eta 6. urratsetan bezala (alde bietan 24rekin zatitu)

## Sei ekuazio mota 
Sei ekuazio mota diferente azrtertzen dira liburuan. Sei atalek osatzen dute liburua:

* Lehenengoan *x*2 = *ax* ereduko ekuazioak nola ebazten diren aztertzen du, eta *x* = *a* ebazpena ematen du, baina, kontuz, ez *x* = *0* denean.

* Bigarren eta hirugarren ataletan *x*2 = *a* eta *ax* = *b* kasuak aztertzen dira, hurrenez hurren.

* Laugarren, bosgarren eta seigarren ataletan *x*2 + *ax* = *b*, *x*2 + *b* = *a* eta *ax* + *b* = *x*2 kasuak aztertzen ditu.

Interesgarria da azpimarratzea VI. atalean dioen gauza bat: ekuazio bateko *x''2-ren koefizientea unitatea ez bada, hura eralda daitekeela horrela izan dadin. Gainera, diskriminatzailerik aipatzen ez badu ere, esaten du zenbaki hori zero baino handiagoa edo berdina izateko baldintza betetzen dutenak direla benetako ekuazioak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfredo Di Stéfano

**Alfredo Stéfano Di Stéfano Laulhé** (Buenos Aires, Argentina, 1926ko uztailaren 4a - Madril, Espainia, 2014ko uztailaren 7a), ezizenez *La saeta rubia* («gezi ilehoria»), futbolaria eta futbol entrenatzailea izan zen. Argentinan jaioa, Espainiako nazionalitatea ere bereganatu zuen 1956an. 2000tik aurrera Real Madrileko ohorezko presidentea izan zen. Askoren ustez, inoizko futbolaririk onenetakoa da.

River Platen eta Millonarios de Bogotán ibili ostean, Real Madril futbol taldean jokatu zuen 1949az geroztik. Bederatzi liga txapelketa, kopako bat eta Europako kopa 5 bider irabazi zituen futbol talde horretan. Argentinarekin, Kolonbiarekin, Espainiarekin eta Kataluniarekin internazionala izan zen.

## Palmaresa 
### Selekzioarekin 
*  **Argentina**
** Amerika Kopa: 1947

### Klubekin 
*  **River Plate**
** Lehen Maila: 1945, 1947
*** Hego Amerikako Kluben Txapelketa: 1948 (txapeldunordea)
*  **Millonarios**
** Kolonbiako txapelketa: 1949, 1951, 1952,
** Kolonbiako Kopa: 1953
** Real Madrilen Urrezko Ezteien Kopa: 1952
** Kluben arteko Munduko Kopa txikia: 1953
*  **Real Madrid**
** Lehen Maila: 1954, 1955, 1957, 1958, 1961, 1962, 1963, 1964
** Errege Kopa: 1962
** Europako Kopa: 1955–56, 1956–57, 1957–58, 1958–59, 1959–60
** Kontinente arteko Futbol Kopa: 1960
** Kluben arteko Munduko Kopa txikia: 1956
** Kopa Latinoa: 1955, 1957

## Erreferentziak
Troika (politika)

Gehienetan politikan, **troika** hiru agintari, herrialde, alderdi politiko edo erakunderen ituna da. Terminoa errusierazko *troika* hitzetik dator, hiru zaldiko gurdia izendatzeko erabiltzen dena. Europako Atzeraldi Handian, Europako Banku Zentralak, Nazioarteko Diru Funtsak eta Europako Batzordeak osatutako hirukote edo troikak behartu zituen Europar Batasuneko herrialdeak erabaki ekonomiko jakin batzuk hartzera, laguntza ekonomikoak jasotzearen truke.

## Kanpo estekak
Unai Calbarro

**Unai Calbarro Carbajo** (Bilbo, 1989ko uztailaren 4a - ) bizkaitar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du ACB Ligako Caja Laboral taldean. Román Carbajo jokalari ohia osaba du.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* 2007/2009 (EBA) Santurtzi SK
* 2009/2011 (LEB Plata) Santurtzi SK
* 2011/2012 (ACB Liga) Caja Laboral

## Erreferentziak
Lander Lasa

**Lander Lasa Arruabarrena** (Tolosa, Gipuzkoa, 1988ko urtarrilaren 16a - ) saskibaloi jokalaria da. Hegaleko postuan jokatzen du ACB Ligako Lagun Aro GBC taldean.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* 2007/2010 (EBA) Iraurgi
* 2010/2012 (ACB Liga) Lagun Aro GBC

## Erreferentziak
Beñat Barberena

**Beñat Barberena Mondragón** (Arrasate, 1989ko otsailaren 16a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalaria da. Hegal-Pibota postuan jokatzen du ACB Ligako Iraurgi taldean.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* 2007/2008 (EBA) C.B. Octavus
* 2008/2010 (EBA) Amics del Basquet
* 2010/2011 (EBA) Valencia Basket Club
* 2011/2012 (LEB Plata) Iraurgi
Peter Higgs

**Peter Ware Higgs** (Newcastle upon Tyne, 1929ko maiatzaren 29a - Edinburgh, 2024ko apirilaren 8a) britainiar fisikaria izan zen, ezaguna 1960ko hamarkadan partikula elementalen masa azaltzen duen Higgs bosoia existentzia planteatzeagatik. Gaztetan ikasle bikaina izan zen, baina ez fisikan bereziki. King's College izeneko ikastetxean bere promozioko espediente onena eskuratu zuen. Fisikarako zaletasuna Paul Dirac bere lagun fisikariarengandik jaso zuen. 1960 urtean Edinburgoko Unibertsitateko fisika teorikoko katedra eskuratu zuen.

2013an aurreko urtean CERN eta ATLAS proiektuan Higgs bosoia eredu estandar baino izan bazela egiaztatu zutelako, Fisikako Nobel Saria eman zioten François Englert belgikarrari ematearekin batera.

2024an hil zen, gaixotasun labur baten ostean, bere etxean bertan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joseba Iglesias

**Joseba Iglesias Vilanova** (Bilbo, 1983ko urriaren 16a - ) bizkaitar saskibaloi jokalaria da. Hegal-Pibota postuan jokatzen du LEB Platako CB Ambroz taldean.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* 2001/2003 (EBA) Santurtzi Saskibaloi Kluba
* 2003/2004 (1ª) Loiola Indautxu
* 2004/2005 (Senior) CB Canarias
* 2005/2006 (LEB 2) CB Canarias
* 2006/2007 (EBA) Amics del Bàsquet
* 2006/2007 (LEB 2) Club Baloncesto Peñas
* 2007/2008 (PLATA) Club Baloncesto Peñas
* 2007/2008 (2ª) C.B. Aridane
* 2007/2008 (EBA) C.B. Aridane
* 2008/2009 (BRONCE) Tijola
* 2010/2011 (EBA) Askatuak Saski-Baloi Taldea
* 2011/2012 (PLATA) CB Ambroz

## Erreferentziak
Errekaundi

**Errekaundi** Euskal Herriko bi ibairen izena da:
# **Errekaundi**: Oriaren ibaiadarra, Araxes edo Azpirotz ere deitua.
# **Errekaundi**: Urumeak Goizuetan hartzen duen izena.
# Errekaundi: Beasaingo erreka.
Mikel Motos

**Mikel Motos Cabodevilla** (Donostia, 1993ko urtarrilaren 30a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du ACB Ligako Lagun Aro GBC taldean.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* Lagun Aro GBC - ACB 2011/12
* Lan Mobel ISB - LEB Plata 2011/12
* Easo Pastas Arruabarrena - 1ª 2010/11
* Easo Pastas Arruabarrena - 1ª 2009/10

## Kanpo estekak
Ander Arruti

**Ander Arruti Portilla** (Gasteiz, 1990eko uztailaren 9a - ) arabar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du Saski Baskoniaren harrobian.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* Aurteneche Maquinaria Araba/Álava - LEB Plata 2011/12
* Aurteneche Maquinaria Araberri - EBA 2010/11
* CAI Zaragoza - LEB Oro 2009/10
* Monte Ducay Olivar - EBA Grupo C 2009/10
* Monte Ducay Olivar - EBA Grupo C 2008/09
Jon Ander Aramburu

**Jon Ander Aramburu Lamy** (Donostia, 1992ko irailaren 3a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalaria da. Hegal-Pibota postuan jokatzen du EBA Ligako Askatuak Saski-Baloi Taldea taldean. Joseba bere anaia jokalaria ere bada.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* Askatuak Saski-Baloi Taldea - EBA 2010/12
* Marín PeixeGalego - EBA 2009/10
Julen Aranzabal

**Julen Aranzabal** (1991ko abenduaren 9a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalaria da. Pibota postuan jokatzen du LEB Platako Iraurgi Saski Baloi Taldea taldean.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* Iraurgi Saski Baloi Taldea - LEB Plata 2011/12
* Bide Bide Ibiza - 1ª 2008/11
José Antonio Alonso Vázquez

**José Antonio Alonso Vázquez** (Iruñea, 1961eko apirilaren 6a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalari ohia da. Juan Miguel Alonso bere anaia jokalaria ere bazen. Loiola eskolaren harrobian hasi zen.

## Taldeak 
* **1980-81** 1ª B. Obradoiro Santiago.
* **1981-83** Liga Nacional. CB Valladolid.
* **1983-90** ACB. CB Valladolid.
* **1990-91** ACB. Cajabilbao.
* **1991-92** 1ª. Cajabilbao.
* **1992-93** 1ª. Loyola Easo.
Juan Miguel Alonso

**Juan Miguel Alonso Vázquez** (Donostia, 1962ko otsailaren 19a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalari ohia da. José Antonio Alonso Vázquez bere anaia jokalaria ere bazen. Loiola eskolaren harrobian hasi zen.

## Taldeak 
* Askatuak (1981–1982)
* Club Atlético San Sebastián (1982–1983)
* Tizona Burgos (1984–1985)
* Breogán Lugo (1985–1986)
* Askatuak (1986–1987)
* Tizona Burgos (1987–1988)
* Tradehí Oviedo (1988–1989)
* Breogán Lugo (1989–1992)
* Gijón Baloncesto (1992-1993)
Román Carbajo

**Román Carbajo Alonso** (Bilbo, 1967ko abenduaren 9a - 2023ko ekainaren 22a) bizkaitar saskibaloi jokalaria izan zen.

Espainiako saskibaloi selekzio nazionalarekin hiru aldiz aritu zen.

## Taldeak 
* Maristas
* **1984-87** Caja Bilbao.
* **1987-88** Club Baloncesto Breogán.
* **1988-92** Caja Bilbao.
* **1992-93** Saski Baskonia.
* **1993-96** Club Ourense Baloncesto.
* **1996-97** CB Andorra.

## Kanpo estekak
Eduardo Clavero

**Eduardo Jacinto Clavero Soravilla** (Donostia, 1963ko abuztuaren 14a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalari ohia da.

## Taldeak 
* **1984-85** Juven San Sebastián.
* **1985-88** Oximesa Granada.
* **1988-90** Pamesa Valencia.
* **1990-91** Puleva Baloncesto Granada.
* **1991-93** Club Baloncesto Murcia.
* **1993-95** Tecnur CABA Albacete.
* **1995-96** Espolón Burgos.
Xabier Davalillo

**Xabier Jon Davalillo Peña** (Bilbo, 1960ko uztailaren 12a - ) bizkaitar saskibaloi jokalari ohia da.

2005 eta 2010 artean, Bilbao Basketen presidentea izan zen..

## Taldeak 
* **1981-1982** Caja Bilbao
* **1982-1984** Saski Baskonia
* **1984-1989** Caja Bilbao
* **1989-1991** CB Murcia
* **1991-1992** Oximesa Granada
* **1992-1994** Loyola
Javier Mendiburu

**Javier Mendiburu Zamora** (Bilbo, 1956ko uztailaren 18a - ) bizkaitar saskibaloi jokalari ohia da.

Javier Mendiburu Urgell bere semea jokalaria ere bada. Círcol Catòlic de Badalona eta Granollers Esportiu Bàsquet bezalako taldetan aritu zen.
Ignacio Pinedo

**Ignacio Pinedo Borie** (Donostia, 1925eko maiatzaren 8a - Madril, 1991ko abuztuaren 16a) gipuzkoar saskibaloi jokalari eta entrenatzailea izan zen. Bere ibilbidea Real Madriden egin zuen non bi Liga eta Kopa bat irabazi zituen.
Luis Maria Prada

**Luis Maria Prada de Estal** (Donostia, 1953ko maiatzaren 21a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalari ohia da. Bere ibilbidea Real Madriden egin zuen.

## Palmares 
* 6 Liga: 1973/74, 1974/75, 1975/76, 1976/77, 1978/79 eta 1979/80.
* 3 Kopa: 1973/74, 1974/75 eta 1976/77.
* 3 Euroliga: 1973/74, 1977/78 eta 1979/80.
* 3 Nazioarteko Kopa: 1976, 1977 eta 1978.
Iñaki Zubizarreta

**Iñaki Zubizarreta Telleria** (Madril, 1972ko apirilaren 19a - ) euskal herritar saskibaloi jokalari ohia da.

## Gizarte ekintzaile 
Saskibaloi goi mailako jokalaria izanda, pibot postuan, bere fisikoari erreparatuz batzuentzat bereziki harrigarri suertatzen da jakitea Iñaki Zubizarreta txikitan eskola jazarpenaren biktima izan zela. 

Iñaki Zubizarreta garai batean eskolaz eskola ibili zen eskola jazarpenari buruz hitz egiten. Bere haurtzaroko istorioa komiki batean kontatu izan da, *Subnormal* izenburuko komikian.

## Taldeak 
* **1988-89** Taugrés Gaztea.
* **1989-90** Xerox Getxo.
* **1990-94** Caja Bilbao.
* **1994-96** Club Baloncesto Zaragoza.
* **1996-98** Valencia Basket.
* **1998-99** CB Ciudad de Huelva.
* **1999-00** C.B. Tenerife Canarias.
* **2000-01** UB La Palma.
* **2001-02** La Salle Bilbao.

## Erreferentziak
Nazioen Saskibaloi Kopa

**Nazioen Kopa** (gaztelaniaz: *Torneo de las Naciones*) Euskal Herria, Galizia eta Kataluniako selekzioek antolaturiko lagun arteko saskibaloi txapelketa da, *Final Four* formatu duena.

## Palmaresa 
## Emaitzak 
### I. Nazioen Kopa (2008) 
### II. Nazioen Kopa (2009) 
### III. Nazioen Kopa (2010) 
## Kanpo estekak
Marcos Casado

**Marcos Casado Casuso** (Santander, 1983ko urtarrilaren 29a - ) bizkaitar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du LEB Platako Iraurgi taldean.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* 2007/2009 (EBA) Santurtzi SK
* 2009/2011 (LEB Plata) Santurtzi SK
* 2011/2012 (LEB Plata) Iraurgi
Jon Santamaria

**Jon Santamaria Bengoa** (Donostia, 1982ko maiatzaren 8a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du LEB Platako River Andorra taldean.

Gurasoak Ramón Santamaria eta Imelda Bengoa jokalari ohiak ditu.

Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak 
* 2000-2001 EBA - Eresa Valencia
* 2001-2002 LEB2 - Datac Gipuzkoa Basket
* 2002-2003 LEB2 - C.B. Valls Fèlix Hotel
* 2002-2003 EBA - Balneario Archena
* 2003-2004 EBA - Adoz Atletiko-UPV
* 2004-2005 ACB - Tau Cerámica
* 2004-2005 LEB - Alerta Cantabria
* 2005-2006 LEB - Bruesa GBC
* 2006-2007 ACB - Bruesa GBC
* 2007 LEB Plata - Ourense Grupo Juanes
* 2007-2008 LEB Plata - Akasvayu Vic
* 2008 LEB Oro - Club Melilla Baloncesto
* 2008-2009 LEB Brontze - ADT Tarragona
* 2009-2010 LEB Plata - ADT Tarragona
* 2010-? LEB Plata - River Andorra
Andrew Garfield

**Andrew Garfield** (Los Angeles, 1983ko abuztuaren 20a - ), anglo-estatubatuar aktorea da.

## Biografia 
Andrew Russell Garfield jaio zan abuztuaren 20an 1983 jaio zan,angloamerikarra da. Los Angelesen jaio arren, Ingalaterrako Surreyn hazi zen, eta antzerki eta telebistako ekoizpenetan antzezten hasi zen. 2007an egin zuen bere debuta zineman

Garfield bederatzi urterekin hasi zen interpretazio klaseak hartzen. Epsomen kokatutako gazte-antzerki tailer batean sartu zen eta maiz antzezten hasi zen antzezlanetan. 

Nazioartean ospea lortu zuen Eduardo Saverin interpretatu zuenean The Social Network filmean atera zen, eta horrek Urrezko Globo eta BAFTA izendapena lortu zuen. Urte hartan, Never Let Me Go filmean bigarren mailako papera ere izan zuen, eta horregatik BAFTArako eta Saturno sarirako izendatu zuten berriro. Gainera, Marvel Comics-en *The Amazing Spider-Man*, *The Amazing Spider-Man 2: Rise of Electro* eta *Spider-Man: No Way Home* filmetan Peter Parker antzezteagatik da ezaguna. 

Broadwayko *Death of a Salesman* ekoizpenean parte hartu zuen, non Biff-en antzeztu zuen eta Philip Seymour Hoffmanekin aktorea partekatu zuen. Bere emanaldiagatik Tony sarietarako izendatu zuten. Ekoizpenean egin zuen sarrera 2014an gertatu zen *99 Homes* thriller-arekin. Bi aldiz izendatu dute Oscar sarietarako, bietan aktore onenaren kategorian; lehenik, Desmond Doss borroka-mediku eta kontzientzia-eragozlearen erretratuagatik *Every Last Man* (2016) filmean eta geroago Jonathan Larson antzerkigilea antzezteagatik *Tick, Tick... Boom!* (2021).

## Familia 
Garfield 1983ko abuztuaren 20an jaio zen Los Angelesen. Bere ama, Lynn Hillman, jatorriz Essexkoa zen eta bere aita, Richard, Kaliforniakoa. Bere aitaren aiton-amonak —jatorriz "Garfinkel" zuen abizena— judu etorkinen ondorengo britainiarrak ziren eta Londrestik erdialdeko eta ekialdeko Europara joan ziren—. Polonia, Errusia eta Errumania. Andrewren gurasoak Los Angelesetik Epsomera joan ziren bizitzera aktoreak hiru urte zituela, eta hor hazi zen. Garfieldek hezkuntza laikoa jaso zuen. Bere familia erdi mailako klasea da eta kultura juduari jarraitzen dio.

### Bikoteak 
Bere bikoteak:
* Shannon Woodward bikotea (2008-2011)
* Emma Stone (2011-2015)
* Rita Pray (2018)
* Alyssa Miller (2021-2022)

## Filmografia 
Guztira 17 pelikula egin ditu baina famatuenak: *The Amazing Spiderman*, *The Amazing Spiderman 2* eta *Spiderman no way home* izan dira.

### Zinema
### Telebista
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ameriketako Estatu Batuetako saskibaloi selekzio nazionala

**Ameriketako Estatu Batuetako saskibaloi selekzioa** 1934an sortu zuten txapelketa ofizialetan Estatu Batuak ordezkatzeko.

Gaur egun, AEB 1. postuan dago FIBAren munduko sailkapenean.

## Palmaresa 
**Munduko Saskibaloi Txapelketa:**

* Urrea (5): **1954, 1986, 1994, 2010, 2014**
* Zilarra (3): 1950, 1959, 1982
* Brontze (4): 1974, 1990, 1998, 2006

**Olinpiar Jokoak:**
* Urrea (17): **1936, 1948, 1952, 1956, 1960, 1964, 1968, 1976, 1984, 1992, 1996, 2000, 2008, 2012, 2016, 2020, 2024**
* Zilarra (1): 1972
* Brontze (2): 1988, 2004

## Jokalari nabarmenak
* Michael Jordan (1984, 1992): 2 urrezko domina Olinpiadetan. 
* Patrick Ewing (1984, 1992): 2 urrezko domina Olinpiadetan.
* Magic Johnson (1992): Urrezko domina Olinpiadetan. 
* Larry Bird (1992): Urrezko domina Olinpiadetan.
* Shaquille O'Neal (1994): Urrezko domina Mundialean.
* David Robinson (1988–1996): 2 urrezko domina eta brontzezkoa Olinpiadetan.
* Charles Barkley (1992–1996): 2 urrezko domina Olinpiadetan. 
* Karl Malone (1992–1996): 2 urrezko domina Olinpiadetan. 
* LeBron James (2004–2012, 2024): 3 urrezko domina eta brontzezkoa Olinpiadetan.
* Kobe Bryant (2008–2012): 2 urrezko domina Olinpiadetan. 
* Stephen Curry (2010–2014): 2 urrezko domina Mundialean.
* Kevin Durant (2012–2024): 4 urrezko domina Olinpiadetan.

## Entrenatzaile nabarmenak
* Mike Krzyzewski
* Steve Kerr

## 2012ko taldea 
## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
*Webgune ofiziala.
Jugoslaviako saskibaloi selekzio nazionala

**Jugoslaviako saskibaloi selekzioa** 1936an sortu zuten txapelketa ofizialetan Jugoslavia ordezkatzeko. Historiako talde onenen artean egon zen hala Europa mailan nola mundukoan ere, SESB eta AEBekin batera.

Jugoslaviaren desegitearen ondorioz, 1990eko hamarkadaren hasieran honako taldeek ordezkatua izan zen:
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Palmares 
**EuroBasket:** 12 domina.

* Urrea (5): 1973, 1975, 1977, 1989 eta 1991
* Zilarra (4): 1961, 1969, 1971 eta 1981
* Brontze (3): 1963, 1979 eta 1987

**Munduko Saskibaloi Txapelketa:** 8 domina.

* Urrea (3): 1970, 1978 eta 1990
* Zilarra (3): 1963, 1967 eta 1974
* Brontze (2): 1982 eta 1986

**Olinpiar Jokoak:** 5 domina

* Urrea (1): 1980
* Zilarra (3): 1968, 1976 eta 1988
* Brontze (1): 1984

## Jokalari ezagunak 
[thumb|300px|Jugoslaviako selekzio txapelduna 1989ko [EuroBasketen.]]

* Ivo Daneu (1956-1970), 209 partida.
* Radivoj Korać (1958-1969), 157 p.
* Krešimir Ćosić (1967-1987), 303 p.
* Dragan Kićanović (1973-1983), 213 p.
* Zoran Slavnić (1973-1983), 179 p.
* Dražen Dalipagić (1973-1986), 243 p.
* Mirza Delibašić (1975-1983), 176 p.
* Dražen Petrović (1984-1991), 155 p.
* Vlade Divac (1986-1995), 145 p.
* Toni Kukoč (1987-1991), ? p.
* Jure Zdovc (1987-1991), 83 p.
* Dino Rađa (?-1991), ? p

## Kanpo estekak 
*Jugoslaviaren ibilbidearen errepasoa.
Brasilgo saskibaloi selekzio nazionala

**Brasilgo saskibaloi selekzioa** 1935ean sortu zuten kirol horretako txapelketa ofizialetan Brasil ordezkatzeko.

Birritan izan dira historian munduko txapeldunak, 1959 eta 1963an.

Gaur egun, Brasil 12. postuan dago FIBAren munduko sailkapenean.

## 2011ko taldea 

## Palmares 
**Munduko Saskibaloi Txapelketa:**

* Urrea (2):
** **1959**an Txilen AEBetako selezkioaren aurretik geldituta azken ligaxkan.
** **1963**an Brasilen Jugoslaviaren aurretik geldituta azken ligaxkan.
* Zilarra (2): 1954, 1970
* Brontze (2): 1967, 1978

**Olinpiar Jokoak:**

* Brontzea (3): 1948, 1960, 1964

## Argazki galeria 

Schmidtoscar.jpg|Oscar Schmidt
Splitter_right.JPG|Tiago Splitter San Antonio Spursekin.
Real_Madrid-FC_Barcelona_mayo_2013CropedmarcelinhoP1070766.jpg|Marcelinho Huertas FC Barcelonarekin
Lbarbosa.jpg|Leandro Barbosa Phoenix Sunsekin.
Nene_Mar-2012.jpg|Nenê Washington Wizardsekin.
Anderson Varejao 2013.jpg|Anderson Varejão Cleveland Cavaliersekin.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Brasilgo saskibaloi federazioaren webgune ofiziala.
Argentinako saskibaloi selekzio nazionala

**Argentinako saskibaloi selekzioa** 1932an sortu zuten txapelketa ofizialetan Argentina ordezkatzeko, FIBAko 8 sortzaile historikoen artean dagoelarik.

Munduko txapeldunak behin izan dira, 1950ean, eta olinpiar txapeldunak beste behin, 2004an.

Gaur egun, Argentina 8. postuan dago FIBAren munduko sailkapenean.

## 1950eko eta 2004ko taldeak 
Oscar Furlong, Ignacio Poletti *"el bombardero"*, Ricardo González eta Hugo del Vecchio izan ziren 1950 urte hartako jokalari nabarmenenetarikoak, munduko txapeldunak izan zirenak.

Bestela, 2004ko txapeldun olinpiarrak izan ziren taldekideen artean Emanuel Ginóbili, Juan Ignacio Sánchez, Fabricio Oberto, Luis Scola, Andrés Nocioni, Hugo Sconochini, Alejandro Montecchia, Carlos Delfino, Walter Herrmann, Leonardo Gutiérrez eta Rubén Wolkowyski egon ziren.

## 2011ko taldea 
## 2019ko taldea 
## Palmaresa 
**Munduko Saskibaloi Txapelketa:**

* Urrea (1): **1950**
* Zilarra (2): 2002 eta 2019

**Olinpiar Jokoak:**

* Urrea (1): **2004**
* Brontzea (1): 2008

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Selekzioaren webgune ofiziala.
Frantziako saskibaloi selekzio nazionala

**Frantziako saskibaloi selekzioa** 1933an sortu zuten txapelketa ofizialetan Frantzia ordezkatzeko. Europako txapeldunak behin izan dira (2013an), olinpiar txapeldunordeak birritan (1948 eta 2000an) eta munduko hirugarrenak birritan (2014 eta 2019an).

Gaur egun, Frantzia 4. postuan dago FIBAren munduko sailkapenean.

## 2011ko taldea 
## 2013-2019ko taldeak 
Nicolas Batum, Nando de Colo, Tony Parker (MVP), Boris Diaw, Thomas Heurtel eta Florent Piétrus, besteak beste, egon ziren Europako txapeldun amaitu zen taldean 2013an. 2014ko brontzea mundu mailan lortu zuen taldean Parker, De Colo eta Noah ez ziren egon, baina 2015eko Europako txapelketan egon ziren Parker eta De Colo, brontzea lortuz. Ez zuten parte hartu bestela Noah, Heurtel eta Causeur-ek, besteak beste.

2019an, azkenik, Rudy Gobert eta Vincent Poirier pibotak, Nicolas Batum hegalekoa, Nando de Colo eskolta eta Thomas Heurtel antolatzailea egon ziren munduko txapelketan brontzea lortu zuten taldekideen artean.

## Palmaresa 
**Munduko Saskibaloi Txapelketa**
* Brontzea (2): 2014 eta 2019an.

**EuroBasket:**
* Urrea (1): **2013**
* Zilarra (2): 1949 eta 2011an
* Brontzea (3): 1937, 1951, 1953, 1959, 2005 eta 2015ean.

**Olinpiar Jokoak:**
* Zilarra (2): 1948 eta 2000an.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Fédération Française de Basketball.
Lituaniako saskibaloi selekzio nazionala

**Lituaniako saskibaloi selekzioa** 1932an sortu zuten txapelketa ofizialetan Lituania ordezkatzeko.

Lituaniak Bigarren Mundu Gerraren aurretik EuroBasket-en 2 txapelketak irabazi zituen, 1937an eta 1939an. 

1990ean independentzia berrezarri ondoren, selekzioa berpiztu egin zen: brontzezko dominak irabazi zituen Udako Olinpiar Jokoetan, NBAko jokalariak barne (1992, 1996 eta 2000an). EuroBasket irabazi zuen hirugarren aldiz 2003an, eta brontzezko domina ere 2010eko Munduko Kopan.

Gaur egun, Lituania 10. postuan dago FIBAren munduko sailkapenean.

## Palmaresa 
### Olinpiadetan
**Olinpiar Jokoak:**
* Brontze (3): 1992, 1996, 2000
* Guztira 7 aldiz sailkatu da: 
#1992: **Hirugarrenak**.
#1996: **Hirugarrenak**.
#2000: **Hirugarrenak**.  
#2004: Laugarrenak.
#2008: Laugarrenak.
#2012: Zortzigarrenak.
#2016: Zazpigarrenak.

### Mundialean
**Munduko Saskibaloi Txapelketa:**
* Brontze (1): 2010
* Guztira 6 aldiz sailkatu da:
#1998: Zazpigarrenak.
#2006: Zazpigarrenak.
#2010: **Hirugarrenak**.
#2014: Laugarrenak.
#2019: Bederatzigarrenak.
#2023: Seigarrenak.

### Europan
**EuroBasket:**
* Urrea (3): 1937, 1939, 2003
* Zilarra (3): 1995, 2013, 2015
* Brontze (1): 2007
* Guztira 16 aldiz sailkatu da:
#**1937**: '**Txapeldunak**'.
#**1939**: '**Txapeldunak**'.
# 1995: **Txapeldunordeak**.
# 1997: Seigarrenak.
# 1999: Bosgarrenak.
# 2001: Hamabigarrenak.
# **2003**: '**Txapeldunak**'.
# 2005: Bosgarrenak.
# 2007: **Hirugarrenak**.
# 2009: Hamaikagarrenak.
# 2011: Bosgarrenak.
# 2013: **Txapeldunordeak**.
# 2015: **Txapeldunordeak**.
# 2017: Bederatzigarrenak.
# 2022: Hamabosgarrenak.
# 2025: Bosgarrenak.

## Jokalari nabarmenak 
* Arvydas Sabonis (1992–1999): Zilar 1 eta brontze 2. 995 puntu. 
* Artūras Karnišovas (1992–1999): 80 partida. 1.466 puntu.
* Šarūnas Marčiulionis (1992–1996): Zilar 1 eta brontze 2.
* Rimas Kurtinaitis (1992–1997): Zilar 1 eta brontze 2. 604 puntu.
* Saulius Štombergas (1993–2004): Urre 1, zilar 1 eta brontze 2. 99 partida. 1.084 puntu. 
* Šarūnas Jasikevičius (1997–2012): Urre 1 eta brontze 2. 104 partida. 1.031 puntu. 
* Jonas Valančiūnas	(2011–): 94 partida. 1.009 puntu.

## Entrenatzaile nabarmenak 
* Vladas Garastas (1992–1997).
* Jonas Kazlauskas (1997-2001 eta 2012–2016). 
* Antanas Sireika (2001-2006).

## 2007ko taldea 
## Argazki galeria 

Lithuanians_after_defeating_Italy_in_EuroBasket_1937.jpg|Italia garaitu ostean 1937an.
Feliksas_Kriauciunas_with_Lithuania_national_team_jersey.jpg|Feliksas_Kriauciunas.
Lithuania_men's_national_basketball_team_at_EuroBasket_1939.jpg|1939ko txapeldunak.
Sarunas_Marciulionis_in_Armenia_2.jpg|Marciulionis, NBAn jokatu zuen lehendabiziko lituaniarra.
Arvydas_Sabonis.jpg|Sabonis, historiako jokalaririk nabarmenetakoa.
Rimas_Kurtinaitis2.2009-07-31.jpg|Kurtinaitis 2009an.
Saulius_Stombergas_by_Augustas_Didzgalvis.jpg|Stombergas.
Jonas_Valanciunas_(26715350158).jpg|Valanciunas.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
*Webgune ofiziala.
Fotosistema

**Fotosistemak** pigmentu fotosintetikoak biltzen dituzten talde funtzionalak dira, landareen kloroplastoetan daudenak (kloroplastoetako tilakoideetan, hain zuzen ere). Zeregin oso garrantzitsua burutzen dute fotosintesian, pigmentu horiek (klorofilek, karotenoideek...) argiaren energia xurgatu eta energia kimiko (ATP) bihurtzen baitute.

Klorofila guztiek berezitasun bat dute: argiaren aurrean elektroiak erraz galtzen dituzte. Galdutako elektroiak elektroi-garraiorako kate batean sartzen dira, non molekula bat erreduzitzen da (NADP) eta ATP ere (energia kimikoa) eratu egiten da.

Landareen fotosintesian bi fotosistema daude (I. eta II.). Fotosistema bakoitzak argiaren uhin luzera ezberdinetan lan egiten du:

* I. fotosistema a klorofilaz ugaria da. 710 nm-etako uhin luzerak, gehienez, xurgatu egiten ditu (uhin luzera handiekin lan egiten du)

* II. fotosistemak b klorofila ugari du. Uhin luzera motzagoekin lan egiten du, gehienez 680 nm dituztenak.

Bi fotosistema horiek batera lan egiten dute, seriean. II. fotosisteman uraren fotolisia gertatzen da, oxigeno molekula bat askatuz. Fotosistema bietan 2 elektroi garraiatzen dira.

Bi zati bereizi daitezke fotosistemetan: antena konplexua (bertan argia xurgatzen duten pigmentuak daude) eta erreakzio gunea (bertan elektroi-garraioaren katea dago, eta erreakzio kimiko gehienak gertatzen dira).

II. fotosisteman klorofilak askatzen dituen bi elektroiek, uraren fotolisitik datozen bi protoiekin batera, NADP erreduzitzen dute (NADP → NADPH2). Bestalde, uraren fotolisitik datozen bi elektroiak garraio kate batean sartzen dira (zitokromoak dituena) eta arnas katean gertatzen den antzeko prozesu baten bidez ATP ere sortu egiten da.

## Kanpo estekak
Hans Martin Sutermeister

**Hans Martin Sutermeister** (Argovia (Suitza), 1907ko irailaren 29a - Basilea, 1977ko maiatzaren 4a) alemanieraz idazten duen suitzar idazlea da (medikuntzaren historiaren kronologia).

Beste lan batzuk: *Zwischen zwei Welten* (1942), *Von Tanz, Musik und andern schönen Dingen* (1944), *Psychologie und Weltanschauung* (1944), *Schiller als Arzt* (1955), *Möglichkeiten einer inneren und äusseren Schulreform im Sinne der Gesamtschule in der Stadt Bern* (1971), *Summa Iniuria* (1976), *Grundbegriffe der Psychologie von heute* (1976).

## Kanpo estekak 
* VIAF 
* World Cat 

## Erreferentziak
Arnaud Massy

**Arnaud Massy** (Biarritz, 1877ko uztailaren 6a - Étretat, 1950eko apirilaren 16a) lapurtar golf-jokalaria izan zen, 1900-1910eko hamarkadetako munduko onenetarikoa.

1906an Parisen lehendabiziko Frantziako Omnium txapelketa, berriro 1907an, 1911n eta 1925ean errepikatu zituena. Britainiar *The Open Championship* lehenengo kontinentetarra izan zen 1907an.

1911n *le Golf* liburua idatzi zuen. Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen Verdungo guduan zauritua izanik.

## Palmares 
* Frantziako Opena: 1906, 1907, 1911, 1925
* *The Open Championship*: 1907
* Belgikako Opena: 1910
* Espainiako Opena: 1912, 1927, 1928

## Kanpo estekak
Araberri Basket Club

**Araberri Basket Club** edo **Aurteneche Maquinaria Araba/Álava** Gasteizko saskibaloi taldea da, 1994an sortua.

## Historia 
Araberri 1994an sortu zen *Agrupación Deportiva Phoenix* izenarekin. Hasieratik Autoescuela Álava izan zuen babesle nagusi. Arabako behe mailatan gora igoz joan zen urtez urte eta 2003an Euskal Ligara iritsi zen. Berehala goiko postutan finkatu zen eta sarritan jokatu zituen igoera play-offak. 2006an *Club ADOS Saskibaloia* izena hartu zuen. Azkenik 2009 urtean EBA Ligara igotzea lortu zuen eta orduan hartu zuen gaur egungo izena.

2010-11 urtean EBA Liga irabazi eta LEB Plata mailara igo zen. 2015-16 denboraldian hirugarren egin zuen ligan, baina igoera playoffak irabazi eta LEB Oro ligara igotzea lortu zuen eta hiru urte egin ditu bertan.

## Azken urteetako ibilbidea 
## Palmaresa 
* **LEB Plata (0):** bigarrena 2016an
* **LEB Plata Kopa (1):** 2012
* **EBA Liga (1):** 2011
* **Euskal Kopa (3):** 2014, 2016, 2017

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Anaitasuna kiroldegia

**Anaitasuna kiroldegia** edo **Anaitasuna kirol-aretoa** Iruñeko kirol-aretoa da, zenbait taldeen estadioa dena. Honetaz gain, musika kontzertuak eta bestelako ekitaldiak jasotzeko diseinaturik dago.

1971n inauguratua, 2.500 lagunentzako lekua du. SCDR Anaitasuna (ASOBAL Liga), Basket Navarra Club (LEB Oro) eta Triman Navarra taldeek bertan jokatzen dute. Gainera, Bob Dylan, *Scorpions* edo *The Corrs* bezalako artistek jo dute bertan

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
SCDR Anaitasuna

**Sociedad Cultural Deportivo Recreativa Anaitasuna** Iruñeko eskubaloi taldea da. 1956an sortua, egun ASOBAL Ligan parte hartzen du.

## Historia 
1952ko irailaren 27an sortu zuten C.D. Anaitasuna eta Peña Anaitasuna taldeak batuz. Eran berean Club Deportivo Anaitasuna 1946ko abuztuan sortu zuten, C.D. Hércules eta C.A. Mosquera taldeak uztartuz.

## Atalak 
Eskubaloiaz gain honako sekzioak ere baditu: Gimnasia erritmiko, Judo, Halterofilia, Saskibaloi, Igeriketa, Padel, Tenis, Squash, Areto-futbol, Futbol, Txirrindularitza eta Urpekaritza.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Estatuan 
* ASOBAL Liga:
** laugarrena 2015ean.
* Errege Kopa:
** Txapeldun ordea 2016an.
* Espainiako Superkopa:
** Txapeldun ordea 2017an.
### Nazioartean 
* EHF Kopa:
** final laurdenak 2017an.
** final zortzirenak 2016an.

## Azken denboraldiak 
## B taldea 
Anaitasunaren B taldea Lehenengo Nazional mailan jokatzen ari da.

## Ikus, gainera 
* SCDR Anaitasunaren ibilbide historikoa

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Espainiako saskibaloi selekzio nazionala

**Espainiako saskibaloi selekzioa** 1934an sortu zuten txapelketa ofizialetan Espainia ordezkatzeko. Lau aldiz izan dira Europako txapeldunak (2009, 2011,  2015ean eta 2022an) eta birritan Mundukoak (2006 eta 2019an).

Gaur egun, Espainia 5. postuan dago FIBAren munduko sailkapenean.

## 2012ko taldea 
## Palmaresa 
**EuroBasket:**

* Urrea (4): 2009, 2011, 2015 eta 2022
* Zilarra (6): 1935, 1973, 1983, 1999, 2003, 2007
* Brontze (4): 1991, 2001, 2013, 2017

**Munduko Saskibaloi Txapelketa:**

* Urrea (2): 2006 eta 2019

**Olinpiar Jokoak:**

* Zilarra (2): 1984, 2008

**Mediterranear Jokoak:**

* Urrea (3): 1955, 1997, 2001
* Zilarra (4): 1951, 1959, 1963, 1987
* Brontze (1): 2005

(2025eko iraila arte kontuan hartuta)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
*Webgune ofiziala.
Artaleku kiroldegia

**Artaleku kiroldegia** Irungo kirol-aretoa da, zenbait taldeen estadioa dena. Honetaz gain, musika kontzertuak eta bestelako ekitaldiak jasotzeko diseinaturik dago.

2.200 lagunentzako lekua du. Bidasoa Kirol Kluba, Irun Basket eta Erroibide Irun taldeek bertan jokatzen dute.

## Kanpo estekak
Lorea Elso

**María Flor Elso Torralba** (Iruñea, 1973ko ekainaren 8a -) gimnasta ohi nafarra da, 1991n Atenasen munduko txapelduna izandakoa.

## Biografia 
Bederatzi urte zituela hasi zen Ivanka Tchakarova klubean. 1988an kluba desagertu zenean, CCD Anaitasunan (egun SCDR Anaitasuna) sartu zen. 1989tik aurrera Espainiako selekzioan izan zen, Emilia Boneva eta Ana Roncero entrenatzaileak izanik. Munduko eta Europako txapelketetan hainbat domina lortu zituen (17 guztira)

1992an kirola utzi zuen. Ez zuen Olinpiar Jokoetan parte hartu, orduan taldekakoa olinpiar kirola ez zelako. Madrilgo Complutense Unibertsitatean kazetaritza ikasi eta Golem zinema-banatzailean lan egiten du.

## Erreferentziak
Josean Gasca pabiloia

**Josean Gasca pabilioia** Donostiako kirol-aretoa da, zenbait taldeen estadioa dena. Honetaz gain, musika kontzertuak eta bestelako ekitaldiak jasotzeko diseinaturik dago. Atano III.a pilotalekuaren alboan dago.

2.500 lagunentzako lekua du eta Anoetako estadioaren ondoan dago. Askatuak Saski-Baloi Taldeak (eta lehen Gipuzkoa Basket Clubak) bertan jokatzen du.

## Kanpo estekak
Gasteizko zezen plaza

**Gasteizko zezen plaza** edo **Iradier Arena** Gasteizko eraikin bat da, zezenketez gain, musika kontzertuak eta bestelako ekitaldiak egin daitezen diseinatua. Babesgabeak auzoan dago.

1941ean eraikia, 2006an berreraiki zuten, egun 10.174 lagunentzako tokia izanik. 2011ko abuztutik 2012ko urtarrilera arte Saski Baskoniak bertan jokatu zuen.
Fitxategi:Vitoria - Plaza de Toros 01.jpg|Kanpoko aldea
Fitxategi:01645 cubierta deslizante vitoria.jpg|Estalkia

## Kanpo estekak
Ipurua kiroldegia

**Ipurua kiroldegia** Eibarko kirol-aretoa da, zenbait taldeen estadioa dena. Honetaz gain, musika kontzertuak eta bestelako ekitaldiak jasotzeko diseinaturik dago.

2.200 lagunentzako lekua du. Arrate Kirol Gaztedia taldeak bertan jokatzen du. Ipurua Futbol Zelaiaren ondoan dago.

## Kanpo estekak
Glukoneogenesi

thumb|250px|**Glukoneogenesi** bide metabolikoa, parte hartzen duten hainbat molekulekin.

**Glukoneogenesia** organismo heterotrofoengan glukosa sortzen duen bide metabolikoa da.

Organismo autotrofoek glukosaren sintesia, jakina denez, fotosintesi eta Calvin zikloaren bidez burutzen dute. Heterotrofoengan glukosaren sintesia ez da autotrofoengan bezain funtsezkoa, dietaren bidez hartzen baitute. Horretaz gain, heterotrofoek glukosaren erreserba bat dute (glukogeno moduan), glukosaren eskaera asetzen duena. Organismoak glukosa asko behar duenean (ariketa fisikoan, esaterako) gibeleko glukogenoa hidrolizatzen du. Aparteko egoera batzuetan, hala ere, ohiko glukosa kantitatea ez da nahikoa izaten eta organismoak glukoneogenesiaren bidez glukosa sintetizatu behar du (baraualdian, esaterako).

Animaliengan glukoneogenesi edo glukosaren sintesiaren ostean glukogenesia dator (glukogenoaren sintesia).

Autotrofoen aldean, heterotrofoek ez dute CO2 eta H2O molekuletatik glukosa sortzen, molekula organiko txiki batzuetatik baizik (aminoazidoak, pirubatoa, azetil-CoA, oxalazetatoa...). Pirubatoa abiapuntu moduan erabiltzen duen glukoneogenesia da garrantzitsuena: bide horretan glukosa sortzen da glukolisiaren alderantiziko bide batetik, nahiz eta urrats batzuetan bi bide metaboliko horiek berdinak ez izan.

Azkenik landareen hazietan erreserban dauden lipidoak glukosa bihurtzen dira glioxilatoaren zikloaren bidez. Haziak fotosintesia egiteko gaitasuna lortzen duen bitartean glukosa iturri bakarra du prozesu hau. Hazietako zeluletako glioxisometan gertatzen da prozesu hori.

## Kanpo estekak
Euskal Kopa

**Euskal Kopa** Euskal Herriko saskibaloi talde onenek jokatzen duten txapelketa da.. Denboraldia hasi aurretik jokatzen da. Emakumezkoen Kopa 2003 urtean hasi zen jokatzen eta gizonezkoena 2011 urtean.

## Gizonezkoak ACB 
Hasierako hiru edizioetan ACB Ligan zeuden euskal taldeek jokatu zuten. 2013tik aurrera berriz LEB Ligako taldeentzako txapelketa izan zen. 2016-17an bi txapelketa jokatu ziren, LEB Ligakoena eta EBA Ligakoena. 2017-18an berriz ere ACB Ligakoen txapelketa berreskuratu zen.

### Palmaresa 
### Finalak 
#### 2010-11ko Euskal Kopa 
#### 2011-12ko Euskal Kopa 
#### 2012-13ko Euskal Kopa 
#### 2017-18ko Euskal Kopa 
#### 2018-19ko Euskal Kopa 
#### 2019-20ko Euskal Kopa 
#### 2020-21eko Euskal Kopa 
#### 2021-22ko Euskal Kopa 
#### 2022-23ko Euskal Kopa 
### Sailkapen historikoa 
## Gizonezkoak LEB 
### Palmaresa 
* 2021eko Kopan hiru talderen arteko triangeluarra jokatu zen, Gipuzkoa Basket, Iraurgi eta Zornotzaren artean.

### Sailkapena 
## Gizonezkoak EBA 
### Palmaresa 
### Sailkapena 
## Gizonezkoak 1. Nazionala 
### Palmaresa 
## Emakumezkoak 
Emakumezkoen txapelketa 2003 urtean abiatu zen eta urtero joaktu izan dute euskal talde onenek.
### Palmaresa 
* 2011ko edizioa gabonetan jokatu zen eta finala 2012ko urtarrilaren 2an izan zen.

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Riau-riau

**Riau-riau** Iruñeko Sanferminetako ekitaldi bat zen, non Iruñeko Udalbatzako zinegotziak udaletxetik San Fermin bezperak abesteko San Fermin kaperara joaten ziren segizioan herritarrek Miguel Astrainek konposatu eta *La Pamplonesa* bandak jotzen zuen Astrainen bals ospetsua behin eta berriz abesten zuten, martxa motelduz eta eragotziz. Ekitaldia 1914 urtean abiarazi zen eta 1997 urtera arte ospatu zen. Urte horretan, ekitaldian izandako istiluak zirela eta, segizioa bertan behera utzi zen. Geroztik *Mutilzarra* peñak ekitaldia segiziotik at antolatu du baina 2012 urtean berreskuratu behar zen udalbatzako segizioarekin batera ospatuko zuela adierazi zuen; urte horretan, ordea, istiluak berriz ere gertatu eta bertan behera geratu zen ekitaldia.

## Ikus gainera 
* Astrainen balsa

## Kanpo estekak