Gira Sarabhai

**Gira Sarabhai** (Ahmedabad, Britainiar Raj, 1923ko abenduaren 11 - Ahmedabad, 2021eko uztailaren 15a) Indiako arkitektoa, diseinatzaile eta India diseinuko pedagogoa izan zen. Ezaguna da Guyaraten hainbat industria eta hezkuntza proiektutan parte hartzeagatik. *Sarabhai* *Fundazioaren* ordezkaria izan zen, ongintzako fundazio publikoa.

Gautam Sarabhai anaiarekin batera, erabakigarria izan zen Ahmedabadeko Diseinu Institutu Nazionalaren ikasketa-plan akademikoak ezarri eta diseinatzerakoan. «Indiako diseinuaren ama» gisa ezagutzen da Indian.

## Lehen urteak 
ezkerrera|thumb|300x300px| Gira Sarabhai, eserita, eskuin muturrekoa
Bira Sarabhai 1923an jaio zen, Ambalal Sarabhai eta Reva industrialariaren familiaren baitan (geroago Saraladevi Sarabhai izena hartu zuen) eta zortzi seme-alabetatik txikiena izan zen. Etxean hezi zuten anai-arrebekin batera, eta ez zuen inoiz heziketa formalik jaso. Nerabezaroaren amaieran, New Yorkera joan zen familiarekin bizitzera. Ameriketako Estatu Batuetan, Frank Lloyd Wrightekin batera, *Taliesin West* estudioan trebatu zen, Arizonan, 1947tik 1951ra.

## Ibilbide profesionala 
Gira eta bere anaia Gautam Sarabhaik elkarrekin lan egin zuten *Calico Millsen*, baita arkitektura eta diseinuko beste hainbat proiektutan ere. Shilpi ere sortu zuen, Indian egoitza zuen lehen publizitate-agentzia izan zen diseinu grafikoko agentzia.

Gautam anaiarekin batera, Birak ekarpen garrantzitsuak egin zizkion Indiako arkitektura modernoari 1950eko eta 1960ko hamarkadetan. Bere lanean eragin handia izan zuen Frank Lloyd Wrightek. Eskualdeetako kezkei erantzun arkitektonikoa ematen saiatu ziren, tokiko materialak erabiliz. Erabakigarriak izan ziren Charles eta Ray Eames, Richard Buckminster Fuller, Louis Kahn eta Frei Otto Ahmedabadera gonbidatzeko, arkitekturako eta diseinuko profesional ospetsu horiek arkitekturako eta diseinuko hezkuntza gara zezaten Indian. Ahmedabaden lehen mailako hainbat institutu nazional sortzen lagundu zuten, hala nola Diseinuko Institutu Nazionala, Ahmedabadeko Kudeaketa Institutu Indiarra eta Osasun Mentaleko B. M. Institutua.
thumb| Kalikoko Ehunen Museoa, Calico Mills-en bere jatorrizko kokapenean agertu zen bezala. (Nathan Hughes Hamiltonek idatzia)
1949an, Sarabhaik Kaliko Ehungintza Museoa sortu, diseinatu eta zuzendu zuen, Indiako ehunen bilduma historikoa gordetzen duena. Ezagutzaren, baliabideen, ikerketaren eta diseinuaren argitalpenaren zentroa ere bada. 1951tik 1955era, Le Corbusier Villa Sarabhai diseinatzen ari zela Gira Sarabhai izan zuen kontsultarako lagun.

Gira eta Gautam Fullerrekin elkarlanean aritu ziren Calico kupula esperimentala garatzeko. Indiako lehen egitura espaziala izan zen, eta behera egin zuen. 2019tik aurrera, Ahmedabadeko Udal Korporazioa berreraikitzen ari da kupula, ondare-gune gisa.

Bere ibilbideko azken urteetan, Indiako forma, elementu eta motibo tradizionalekin esperimentatzen hasi zen bere obra garaikiderako.

### Diseinuko Institutu Nazionala 
Bira, Gautamekin batera, erabakigarria izan zen Ahmedabadeko Diseinu Institutu Nazionalaren (NID) sorreran, 1960ko hamarkadan. Aldizkako kontsultak antolatzen zituzten *Sanskar Kendra* Museoan, Dashrath Patel, James Prestini eta Vikram Sarabhai bezalako adituekin, institutuaren eredu akademikoaren inguruko ideiak ekartzeko.

Sarabhaik ere paper erabakigarria jokatu zuen Diseinuko Institutu Nazionalaren (NID) eraikin nagusiaren diseinuan. Kurma Rao NIDeko diseinu aholkulari, hezitzaile eta ehungintza saileko ikasle ohiak, Gira Sarabhairi egozten dio NIDeko ehungintza diseinu programari forma eman izanaren meritua. Berak institutua bisitatzen zuen, ikasleei behatzen zien eta komentario baliotsuak ematen zizkien, eta ikasleek Museo Calicora sarbide osoa izango zutela ziurtatzen zuen, beste inork ez zuen pribilegioa.

1964an, Sarabhai Birak, *George Nakashima* institutura gonbidatu zuen eta bertan hainbat altzari diseinatu zituen. Sarabhaik 1975ean lan egiteari utzi zion arte jarraitu zuen diseinuen ekoizpenak Nakashimaren marrazkietan eta argibideetan oinarrituta egiten. Sarabhaik Londresko *Royal College of Art*-eko hainbat lagun gonbidatu zituen NIDeko aholkulari gisa aritzeko.

NIDeko ikasleek gogorarazten dute bere lanean diziplina eta xehetasunen arreta nabaria zela.

## Erreferentziak