Maria Sainz Martin

**María Sáinz Martín** (Alburquerque, Badajoz, 1953ko ekainaren 6a) badajoztar medikua, irakaslea, poeta eta politikaria da. Ikertzailea eta aitzindaria da Osasunerako Hezkuntzan, Espainiako Medikuntza Prebentibotik. Osasunerako Hezkuntzaren Elkartearen (ADEPS) sortzailea eta lehendakaria ere izan da.

## Ibilbidea 
Bere lanbide- eta bizi-jarduera esparru guztietan gizarte-konpromisoaren zigiluarekin garatu du, dela osasunean, dela irakaskuntzan, osasun-hezkuntzaren, politikaren, feminismoaren, kidetzaren edo idazketaren dibulgatzaile gisa.

Osasunerako Hezkuntzaren Elkartearen (ADEPS) sortzaile eta presidentea izan zen, eta elkarte horrek Osasunerako Hezkuntzaren Fundazioan (FUNDADEPS) jarraitu zuen, ohorezko presidente baita.

Estatuko osasun-kudeaketan ere lan egin du, 1988tik 1992ra Osasun eta Kontsumo Ministerioko Osasunerako Hezkuntzaren zerbitzuko buru gisa.

Osasunerako hezkuntzan garatu du bere lan-etapa aktiboaren zati bat, bai medikuntzan bai irakaskuntzan. Erretiratu ondoren, berriz, herritarren ongizatean eragiten duten arau, portaera eta jarrera osasungarriak zabaltzen ari da, hitzaldiak emanez edo osasuneko profesionalekin topaketak eginez Espainiako estatuko hainbat tokitan.

Erretiro-etapan, oro har, biztanleriaren eta bereziki mediku-lanbideko lankideen jarrera fisiko eta psikiko osasuntsu bat lortzeko interes berezia adierazten du, kontuan hartuta "mediku profesionalak erreferente, *ad honorem* aholkulari eta gidari edo Medikuntzako ikasle gazteen tutore izan daitezkeela". Hirren harira hauxe esan zuen:"*Ez dezagun etsi, hain zuzen ere, gure eguneroko bizitza eta gure lan intelektuala kudeatzeko libreago gaudenean, gutako bakoitzaren onena emateko gu etengabeko gizarte bati aldaketa eta batzuetan desorekekin ez badugu esku hartzen giza esperientziaren maximarekin eta ez zientziarekin bakarrik, gure aurrekoek eta irakasleek irakatsi ziguten bezala»*. 2023an argitaratutako liburua Cervantes Institutuan aurkeztu zuten.

Emakume feminista eta politiko gisa, Madrilgo PSOEren Batzorde Betearazleko kidea izan da.

Bere ibilbidean zehar, María Sáinz Martín eduki sozial nabarmena duten elkarteetako kidea izan da, eta aktiboki parte hartu eta lagundu du bazkide gisa eta lan exekutiboetan, adibidez, Emakume Progresisten Federazioan (1989tik 1991ra), Emakume Zuzendarien, Exekutiboen, Profesionalen eta Enpresaburuen Federazioko presidenteordetzan (2000), Emakume Idazle Medikoen Elkarteko presidenteorde eta artistetan (2000), UNICEF-Espainiarekin, Amnistia Internazionalarekin eta Munduko Medikuekin lankidetzan aritzen da, besteak beste.   

## Medikuntza 
Medikuntza eta Kirurgian lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, Puerikulturan espezializatua; Osasun Eskola Nazionaleko Osasun Publikoko masterra eta Prebentzio Medikuntza eta Osasun Publikoko espezialista, eta Osasun Entitate eta Zerbitzuen Kudeaketako masterra.

Madrilgo San Carlos Ospitale Klinikoan jardun zuen medikuntzan. Bertan, Prebentzio Medikuntzako Zerbitzuko burua izan zen, Prebentzio Medikuntzako Egoiliar Burua (1980-1984); Osasun Barrutiko burua; Medikuntza Prebentiboaren Zerbitzuko (1988–1998) Osasunerako Hezkuntza Unitatearen sortzailea eta arduraduna; 1985ean, Asociación de Educación para la Salud (Adeps) izeneko GKEa sortu zuen; HIGEIA informazio-buletina eta “*La Cultura de la Salud*” aldizkari berria bezalako argitalpenak zuzendu ditu.

Estatuko eta nazioarteko jardunaldi eta biltzarren zuzendaria zein antolatzailea izan da, besteak beste, UIPES–Europako Osasun Sustapen eta Heziketaren V. Konferentzia (Santander 2000).

Medikuntza egiteko beste modu bat portaera eta ohitura osasungarriak zabaltzeko denbora izan da. Horretarako, hitzaldiak, solasaldiak eta topaketetan parte hartu du Espainia osoan, herritarren osasuna hobetzeko asmoz, osasuna eta gaixotasuna bereizteko beharra kontuan hartuta. Parte hartze aktiboa izan zuen pandemia sasoian.

## Ikerketa eta irakaskuntza 
### Ikerketa 
Ikertzaile gisa, hainbat proiektu eta programaren zuzendari eta koordinatzailea izan da, hala nola: Osasunerako Hezkuntza Plana eskola-curriculumean (Hezkuntza eta Zientzia Ministerioa), Espainian Infekzio Nosokomialen Prebalentziaren Azterketa (EPINE) Ministerioarena; Prebentziorako Osasunerako Hezkuntza Plana (Ezintasunak dituzten Pertsonei Prebentzio eta Arreta Erret Kontseilua); Erretzea eta Osasunerako Hezkuntza Programa (San Carlos Ospitale Klinikoa); Madrilgo Erkidegoko kerik Gabeko Ospitale Sarea; Down Espainian osasunari eta bizi-kalitateari buruzko azterketa (Fundadeps eta Fundación Sanitas).  *Osasunaren Munduko Atlasa*. 

Argitalpenak Google Akademikoan eta Dialnet-en aurki daitezke.

### Irakaskuntza 
Arlo akademikoan, irakasle jardun zuen: 

Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Medikuntza Fakultateko irakasle elkartua, Osasun Eskola Nazionaleko irakasle laguntzailea, Prebentzio Medikuntzako eta Osasun Publikoko BAME tutorea. UCMko Latinoamerikako Eskola Konplutentseko irakaslea

Osasun-kazetaritza 2ko masterra sustatu eta zuzendarikidea da, UCMren titulu propio gisa.  UCMko Informazio Zientzien Fakultateko Komunikazio eta Osasun Masterraren koordinatzailea eta irakaslea.

## Lanak 
Haren literatura-lanak ugariak eta zabalak dira, osasunaren alorretik poesiara.

* *Antes de morir te cuento*
* *La ciudad del derribo*
* *Educación para la salud en el medio escolar*
* *Educación para la salud. Libro del profesor*
* *Curso de educación para la salud, primer. (Monografikoa)*
* *Donde sobrevive la esperanza*
* *Educación para la salud. Libro del escolar*
* *Los raíles del corazón verde.*   

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2022- Premio *Mujeres que cambian el mundo/ Mundua aldatzen duten Emakumeak* saria, Emakumeak Elkarrizketarako eta Hezkuntzarako erakundeak (MDE) emana, osasuna sustatu eta hezteko egindako lanarengatik.
* 2016 - Ciudadanos saria XX. edizioan.
* 2016 - Europako  Urteko Emakumea Saria
* 2009 - Emakume Progresisten Saria, Emakume Aurrerakoien Federazioak emana
* 1997 - Espainiako Mediku Idazle eta Artisten Elkartearen ASEMEYA saria.
* 1997 - Emakume Zuzendarien Saria, Emakumezko Zuzendari, Exekutibo, Profesional eta Enpresarien Espainiako Federazioak (FEDEPE) emana
* 1996 - Rosa Manzano saria, medikuntza prebentiboko eta osasun publikoko jarduerengatik
* 1985 - Medikuntzako Errege Akademia Nazionaleko Doctor Palanca saria
* 1985 - Santillana Hezkuntza Esperientzien Saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  María Sáinz Martinen «Los retles del corazón verde» liburuaren aurkezpena