Papergintza

[thumb|Antzinako paper-industrua [Thiersen, XIX. mendean.]]
[thumb|300px|[International Paper munduko mami eta paper fabrikatzaile handiena da.]]

**Papergintza** edo paper-industriaren barruan sartzen dira zura lehengai gisa erabiltzen duten eta mamia, papera, kartoia eta zelulosazko beste produktu batzuk ekoizten dituzten enpresak.

## Aurrekariak 
Papera egiteko mamia ekoizteko hezitako masustondoak VI. mendean landatzen hasi ziren. 
Inprimaketa-teknologian izandako aurrerapenen ondorioz, paper-industria txinatarrak hazten jarraitu zuen Song dinastian, liburu inprimatuen eskaera gero eta handiagoari erantzuteko. Song gobernuak ere sustatu zuen paper-eskaria, paper asko behar baitzuen moneta-papera eta truke-ziurtagiriak inprimatzeko.

Lehen paper makina mekanizatua Frogmore Paper Mill-en (Apsley, Hertfordshire) instalatu zen 1803an, eta ondoren beste bat 1804an. Gaur egun toki horretan museoa dago.

## Manufaktura-prozesua 
Papera egiteko jarduna, paper industria da. Papera gurutzaturik dauden zelulosazko zuntzez eratua dago. Uretan esegita dauden zelulosa zuntzak metalezko oihal mehe baten gainean zabaltzen direnean ura irazi egiten da oihalean zehar, eta zuntzak oihal horren gainean ezartzen dira. Zuntz gurutzatu horiek oihaletik kendu, prentsatu eta lehortu ondoren prestaturik dago papera. Zelulosa iturri nagusia zura da, erretxina duten zuhaitzena batez ere, hauek zuntz luzeak baitituzte. Hala ere, erabili izan dira beste zuhaitz mota batzuk, zuhainen lastoa, azukre kanabera, kotoizko eta lihozko trapuak eta abar. 

Papergintzarako oinarrizko urrats hauek ematen dira: 

# Zuhaitz enborrei azala kendu, zerratu eta begiak kendu ondoren zuntzak eratzeko karraskatu. 
# Zur zuntzei azidoak edo disoluzio alkalinoak gehituz ore kimikoa edo erdikimikoa prestatu. 
# Zuntzak askatzeko orea eho. 
# Oreari almidoiak, erretxinak, buztinak eta kolore emaileak gehitu. 
# Amaigabeko zinta baten gainean orrialdeak ezarri, ura gal dezaten, eta lurrun kameretatik igaroarazi ondoren papera lehortu.

## Euskal Herrian 
[thumb|[Zegamako paper-lantegia, 1939an.]]
Paperaren industria asko hedatu zen Gipuzkoan, eta lurraldea sektore horretan aitzindari izan zen. Paper-fabrikak Tolosaldean bildu ziren, Oria ibaiaren ertzetan, izan ere, lantegi horiek paperaren ekoizpen-prozesurako behar zuten ur ugaria zegoen bertan. Paperaren ekoizpenaren protagonista Tolosa izan zen La Esperanza fabrikarekin. 1841ean martxan jarri zen eta Estatuko lehen paper-fabrika izan zen. Hala ere, Orian zehar industria garrantzitsu ugari sortu ziren, probintziaren eta ezarri zireneko herrietako ekonomia eta garapena bultzatu zutenak. Hala, adibide nabarmenak ikus ditzakegu eskualdean, Alegia, Irura, Belauntza, Berrobi, Villabona eta Zegama herrietan, adibidez. Hala ere, Tolosaldetik kanpo ere adibide nabarmenak daude, Errenterian eta Hernanin sortutako fabrikak, esaterako.

## Ingurumen-eraginak 
[thumb|[Kolonbiako Amazonian eragindako kalteak.]]
Ingurumen-taldeek eta talde ekologistek kritikatu egin dute paper-industria, baso-soiltze jasanezinean eta baso primarioen mozketan izan duen erantzukizunagatik. Industriaren joera orokorrean Errusia, Txina eta Indonesia bezalako herrialdeetara zabaltzea da; leku horietan soldata baxuekin eta ingurumenaren kontrol baxuarekin industriak zabaltzeko bide librea du. Greenpeaceren arabera, jabe pribatuei egurra erosten dieten enpresek Amazoniako oihanaren baso-soiltze masiboari laguntzen diote, adibidez.

Herrialde aurreratuetan, industria honek zuhaitz monokultiboak indartzen dituzte, biodibertsitateari eta lurren kalitateari kalte eginez. Gogoratu behar da landaketa horiek ez direla benetako basoak.
 
Zelulosaren eta paperaren industriak, bestetik, ur eta energia kantitate esanguratsua kontsumitzen du, eta, beste kutsatzaile batzuen artean, oxigeno eskaera kimikoaren kontzentrazio handia (OEK) duten hondakin-urak ekoizten ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak