Re minor

**Re minor** (**Rem** ere Europako notazioan, eta **Dm** notazio amerikarrean) eskala minor naturalak re notatik abiatuta duen tonalitatea da; horrela, re, mi, fa, sol, la, si eta do notek osatzen dute. Armadurak bemol bat du, si bemola. Bere maior erlatiboa fa maior da, eta tonalitate homonimoa re maior da.

Minor tonalitate guztietan gertatzen den bezala, sentsazio orokorra ilunagoa da maior tonalitate bat entzuteak eragiten duena baino. Aspalditik, tonalitate hori tristuraren edo zigorraren tonalitate gisa identifikatzen da.

Gitarrarako lanetan gehien erabiltzen den minor tonalitate omen da; Domenico Scarlattiren teklaturako 555 sonateen artean, gitarrarako musikaren manierismo asko biltzen dituztenak, 151 minor tonalitateetan daude, eta tonalitate erabiliena re minor da, 32 sonatarekin.

Johann Sebastian Bachen *Ihesaren Arte* guztia **re minorren** dago. Alfred Einsteinen arabera, afinazioaren historiak kontrapuntuarekin eta kromatismoarekin lotura txikiagoa izatea ekarri du (adibidez, laugarren kromatikoa), eta Mozarten Ihes kromatikoa re minorrean aipatzen du. Mozarten *Requiema* ere re minorren dago. Mozartek minorrean idatzi zituen pianorako bi kontzertuetako bat,   kontzertua, re minorrean da. Michael Haydni dagokionez, minorrean sinfonia bat baino ez zuen idatzi , eta re minorrean izan zen (Perger 20, MH 393).

Re minorra da Beethovenen 9. sinfonia koralaren tonalitatea, eta Brucknerrek tonalitate berean bere 9. sinfonia idatzi zuen .

Klasizismoko zenbait lan, eta baita ondorengoak ere, minorrean hasi ohi dira, eta maiorrean amaitzen dira, edo, gutxienez, maiorreko akorde batean (hirugarren pikarda). Brucknerren 9. sinfonia amaitu gabe geratu zen eta amaierarik gabe interpretatzen da. Re minorrean hasi eta mi maiorrean amaitzen den sinfonien adibidea izaten. Liszten *Dante Sinfonia* re minorrean hasi eta si maiorrean amaitzen da.

## Obra klasikoak 
* 4. Sinfonia (Dvořák)

* 7. Sinfonia (Dvořák)

* 9. Sinfonia (Beethoven) - Ludwig van Beethoven

* Requiem (Mozart)

* Tokata eta fuga re minorren, BWV 565. *Toccata i fuga "Dòrica" - J. S. Bach*
* *Don Giovanni* (opera): Oberturan hasierako zatia eta harrizko gonbidatuaren eszena - Mozart
* *Biolinerako 2. partita*  - Johann Sebastian Bach (*Chaconna* ospetsuarekin)
* *Kontzertu bikoitza (bi biolinetarako)re minorren BWV 1043 - Johann Sebastian Bach*
* *Kontzertua re minorren* - Alessandro  Marcello
* *Pianorako 20. kontzertua* - Wolfgang Amadeus Mozart
* *Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen* - Mozart (*La flauta màgica* operakoa)
* *Simfonia núm. 9* - Ludwig van Beethoven
* *4. estudio transzendentala "Mazeppa"* - Franz Liszt
* "Heriotza eta neskatxa" laukotekoa (*Der Tod und das Mädchen*), D. 810, - Franz Schubert
* *Piano eta harirako 1. hirukotekoa* op. 49 - Felix Mendelssohn
* *Pianorako 1. kontzertua* - Johannes Brahms
* 0., 3. eta 9. sinfoniak - Anton Bruckner
* *Sinfonia* - César Franck
* *Czardas* - Vittorio Monti
* *2. sinfonia*  (Sergei Prokófiev)
* *Pianorako 3. kontzertua* - Serguei Rakhmàninov
* *5. sinfonia*  - Dmitri Xostakóvitx
* *Carmina Burana* (hasieran zati handi bat) - Carl Orff

## Abestiak 
* Ilunabarra euskal abesti tradizionala
* Bereterretxen khantoria  euskal abesti tradizionala
* *Sultans of Swing* - Dire Straits
* *Another Brick in the Wall* - Pink Floyd
* *Come Together* - The Beatles
* *The Wind Cries Mary* - Jimi Hendrix
* *Jolene* - Dolly Parton
* *Lay All Your Love On Me* - ABBA
* *Gimme! Gimme! Gimme!* - ABBA
* *The Living Daylights* - A-ha
* *Like A Prayer* - Madonna
* *The Call of Ktulu* - Metallica
* *From Russia with Love* - Matt Monro
* *Smooth Operator* - Sade
* *In-A-Gadda-Da-Vida* - Iron Butterfly
* ''I Want You (She's So Heavy)'' - The Beatles

## Adibidea 
* Euskal abesbatzentzat hain ezaguna den Ilunabarra abestia. Mokoroaren harmonizazioaren partitura sinplifikatu bat da hau:
	

	
\new Staff \with {
	
  midiInstrument = "piano"
	
}
	
	
\relative c' {\time 3/4 \key f \major \tempo "Lento" 4 = 50
	
   \repeat volta 2 {
	
      d4 \autoBeamOff f8  a8  g8  e8 | \autoBeamOn (f8. e16) d2 |
	
      d'4 \autoBeamOff cis8 c bes a | g2. | \break
	
      g4 \autoBeamOff g8  g g g |  (bes4. g8) e4 |
	
      f4 \autoBeamOff f8 e8 f8. e16 | a2. 
	
      } \break
	
   \repeat volta 2 {
	
      c4 \autoBeamOff c8  a8  a8  f8 | \autoBeamOn (g8. d16) d4 r4|
	
      \autoBeamOff c8  e8 g8 bes8 d8. c16 | a2 r4 | \break
	
      e4 \autoBeamOff e8  f8 g8. e16 | \autoBeamOn (d8. f16) a2 | 
	
      e4 \autoBeamOff e8  f g bes | (a4 a4.) a8 |  \break
	
      d4. \autoBeamOff a8  bes8 c8 | \autoBeamOn (bes8 a8) g4. bes8 | 
	
      a4 \autoBeamOff g8  f8 e4 |  d4 r8 d8 cis8 d8
	
      }  \break
	
   \repeat volta 2 {
	
      e8 a8 a8 e8 d8 e8 | f8 a8 a8 f8 e8 f8|
	
      g8 a8 a8 e8 f8 g8 | a4. d8 c8 bes8 |
	
      a4. e8 f8 e8 | d4. dis'8 c8 bes8 | a4. a8 f'8. e16| d2.
	
      } 
	
}
	
\addlyrics {
	
  \lyricmode {
	
E -- guz -- ki -- a has -- ten da
	
has -- ten da je -- txi -- tzen,
	
diz -- di -- ze -- ra e -- de -- rra
	
za -- io -- la gu -- txi -- tzen.
	
	
Di -- a -- man -- tez -- ko prin -- tzak
	
za -- iz -- ka -- ne -- an gal -- tzen
	
u -- rrez -- ko bo -- la ba -- ten
	
i -- txu -- ran da jar -- tzen
	
e -- ta gel -- di gel -- di da
	
i -- txas -- pe -- ra sar -- tzen
	
e -- ta gel -- di, gel -- di
	
e -- ta gel -- di, gel -- di
	
e -- ta gel -- di, gel -- di
	
e -- ta gel -- di, gel -- di
	
i -- txas -- pe -- ra sar -- tzen, sar -- tzen
	
i -- txas -- pe -- ra sar -- tzen, sar -- tzen
	
	
  }
	
}
	
	
\midi {
	
  \context {
	
    \Score
	
    tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 90 3)
	
  }
	
}
	

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Sherman, Charles H. Johann Michael Haydn (1737-1806), a chronological thematic catalogue of his works. New York: Pendragon Press, 1993.

## Kanpo estekak