San Severino gaztelua

**San Severino gaztelua** XVII. mendeko novohispaniar jatorriko gotorlekua da Matanzasen, Kuban. Gaur egun, Esklaboaren Ibilbidearen Museo Nazionalaren egoitza da.

## Historia 
Matanzasko badia gotortzeko lehen saiakera XVII. mendearen erdialdekoa da, 1653an Francisco Gedler de Catalayud y Toledok, Kubako gobernadore eta kapitain nagusiak, Filipe IV.ari lehen proposamena bidali zionekoa. Proiektu honek ez zuen harrera ona izan gortean, izan ere, metropoliarentzat oso garrantzitsua zen Habana gotortzea eta harresiz inguratzea, eta, beraz, baliabide guztiak uharteko hiriburura bideratu behar ziren.

Hiria sortzeko eta gotortzeko proiektu berri bat, oraingoan José Fernández de Córdoba y Ponce de León jaunak bidalia, Juan de Císcara ingeniari militarrak proiektatua, 1682ko apirilaren 14an onartu zen errege-dekretu bidez. Hamar urte geroago, 1692an, Juan de Herrera Sotomayorrek ingeniari militar hau ordezkatu zuen, hil ondoren, eta Punta Gorda alderdia bisitatu zuen, Manzanedako Don Severino de Manzaneda y Salinas de Zumabale landa-maisuaren ondoan. 1693ko urtarrilaren 25ean, Severino de Manzaneda gobernadoreak, Juande Herrera Sotomayorrek, Arrate eta Peñalver errege-ofizialek eta Juan de Uribe Oceta eskribauak gotorlekua delineatzen zuten eremua bisitatu zuten, eta, horrela, hiriaren sortze-gunea osatuko zuten hogeita hamar familia kanariarrei eman beharreko lurren banaketa egin zuten.

1693ko urriaren 12an, Diego Avelino de Compostela apezpikuak eta Severino Manzaneda kapitain jeneralak Matanzas hiria fundatu zuten, eta hurrengo egunean gaztelua mugarritu zen, eta gobernadoreak Santa Ana bastioiaren alboetako angeluan jarri zuen lehen harria bedeinkatu zen, gotorlekua, Manzanedako San Carlos, eta egun bereko arratsaldean beste harri bat bedeinkatu zuen kapera aldarearen tokian, lehenago zirriborratzen ari zen tokian.

1697an, eraikuntza-lanak bertan behera utzi ziren, dirurik eta eskulanik ez zegoelako, eta 1731. urtera arte ez ziren berrabiarazi, Antonio Arredondo ingeniariaren eskutik. 1736an San Juan plataforma bukatuta zegoen eta artilleria bakarrik falta zen, eta 1740 eta 1746 artean lurrezko sektorean kanpoko lanak amaitu ziren, i.e. bide irekia, aulkiak, glazisa, lubetak eta sigi-sagako bidea.

1762an ingelesek Habana hartu zutenean, Antonio García de Solís gazteluko komandanteak gotorlekua hegan egin zuen eta kalte handiak eragin zizkion. Hamarkada batez abandonatuta egon ondoren, 1772an berreraikitzen hasi zen. Lan hauek 1789ra arte luzatu ziren. Aurten ere San Severino prest dago hiriaren eta matanzeroen portuaren defentsarako funtzioak betetzeko.

Harrezkero, gazteluak hainbat erabilera izango zituen. 1774tik 1793ra aduana bezala funtzionatu zuen eta 1818 eta 1850 artean Hiriko Defentsa Sistemaren Komandantzia kokatu zen, hiriko puntu estrategikoetan eraikitako gotorleku txikiagoen multzo batez osatua egon zena. Gotorleku hauek izan ziren: El Morrillo bateriak (1720), San José de la Vigíakoa (1748) eta Peñas Altasekoa (1819).

1821etik aurrera espetxe militar izatera pasa zen eta bere kartzeletan Soles y Rayos de Bolívar konspirazio independentistako (1823) inplikatuak eta Eskaileraren prozesukoak (1844) daude. Independentzia gerran, 1895etik 1898ra, matanzasko abertzaleek gotorlekuan kartzela jasan zuten. 

1898an esparrua gobernu estatubatuarrari eskualdatu zitzaion, eta Kubako errepublikaren garaian, 1902 eta 1958 artean, bertan giltzapetu zituzten unean uneko gobernuen aurka zeuden iraultzaileak.

2009an Esklaboaren Ibilbidearen Museo Nazionala inauguratu zen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak