Alice Austen

**Elizabeth Alice Austen** (Staten Island, AEB, 1866ko martxoaren 17a - ib., 1952ko ekainaren 9a) estatubatuar argazkilaria izan zen.

## Biografia 
Bere gurasoak Edward Stopford Munn eta Alice Cornell Austen izan ziren. Alice jaio zenean, gurasoak banandu egin ziren, eta aitona-amonen Clear Comfor izeneko etxera joan ziren Staten Islandera. Alice Austen bertan bizi izan zen bere bizitzaren zati handi batean, eta etxeak eta inguruneak eragin handia izan zuten bere argazki-lanean.

[thumb|203x203px|ezkerrera|[Alice Austen|Alice Austenen argazki makin museoan]]Etxean bizi ziren, halaber, amaren bi neba-arreba txikienak, Peter Towsend Austen eta Mary Haggerty Austen (Minn) senarrarekin (Oswald Müller, itsasontziko kapitaina).10 urte zituela, osaba Oswaldek kamera bat ekarri zuen etxera eta  Austeni argazkilaritzarekiko interesa piztu zitzaion. Errebelatze-prozesua kimikako irakaslea zen osaba Peterrek irakatsi zion. Bere zaletasuna garatzeko, etxeko gela ilun bat atondu zuen armairu batean.

Alice Austenek 8000 bat argazki egin zituen bizitz|an zehar, eta horietatik 3.500 inguru iritsi dira guregana. Tradizioz, argazkilari amateurtzat hartu izan da, bere egoera aberatsarengatik ez baitzuen bizitza irabazi beharrik argazkigintzan. Hala ere, batzuetan enkargu ordainduak ere egin zituen, bere irudien eskubideak erregistratu egin zituen eta bere argazkiak erabili zituzten proiektu batzuetan lankidetzan aritu zen.

1897an, oporretan zegoela, bere bikotea izan zen Gertrude Tate irakasle eta dantzaria ezagutu zuen. 1917an, hainbat urtez elkarrekin egon ondoren, Tate Clear Comfort-era joan zen bizitzera. Bikotea bertan bizi izan zen 1944. urtera arte.

Bizitza eroso baten ondoren, 1929ko krakarekin porrot egin zuen. Estatusari eusten saiatu ondoren, 1944an Alice Austenek Clear Comfort etxea saldu behar izan zuen. Gertrude Tate eta bera apartamentu batera joan eta elkarrekin bizi izan ziren 1949. urtera arte. Une hartan, Tate ezin izan zen arduratu Aliceren zaintzaz, artritis larria baitzuen. Gertrude Tateren familiak bere harremanari uko egin zionez, bikoteak ezin izan zuen elkarrekin bizitzen jarraitu: Gertrude ahizparekin joan zen bizitzera eta  Alice Staten Islandeko ongintzako egoitza batera joan zen .[thumb|ezkerrera|255x255px|Clear Comfort, [Alice Austen|Alice Austenen etxea, 2002an]]Bere jabetza saltzean, Austenek bere argazki negatiboak Staten Islandeko Elkarte Historikoari eman zizkion. 1951n, *Life* aldizkariko editore ohi batek, Oliver O. Jensenek, egilearen irudiak eta baldintzak aurkitu zituen. Erreportaje bat saldu zion *Life*-ri, eta horren diru-bilketari esker, Alice Austen etxe hobe batera joan ahal izan zuen. Handik hilabetera, 1951ko urrian, omenaldia egin zioten Staten Islandeko Elkarte Historikoan. Zoritxarrez, Austenek hilabete batzuk besterik ezin izan zuen hartaz gozatu, 1952ko ekainean hil baitzen.

Staten Island-eko Moravian Cementery delakoan lurperatuta dago. Haren eta bikotekidearen nahia elkarrekin ehorztea zen, baina Gertrude Tate 1962an hil zenean, familiak ez zuen bere borondatea errespetatu eta Brooklyneko Cypress Hill Cemetery delakoan lurperatu zuen.

Clear Comfort Alice Austen Houseren egoitza da, argazkilariari eskainitako museo-etxea, hain zuzen ere. 2017an, Estatu Batuetan, LGBTQ Historiako Gune Nazional izendatu zuten etxea.
## Ibilbidea 
eskuinera|thumb|**Alice Austen**, *Trude eta I Masked*|283x283px
Alice Austenen argazki asko bere familia- eta gizarte-inguruneari buruzkoak dira, eta lagunekin batera egiten zituen aisialdi-jarduerak erakusten dituzte. Gozatzen zuten askatasunaren eta haien arteko harreman estuaren ondorioz, inguruko gazteek “The Darned Club” (“El condenado club”) izena jarri zieten, eta Alice Austenek bere argazki ezagunenetako bati jarri zion izenburu hori.

Austenek bere argazkietan islatu zituen jardueren artean, XIX. mendearen amaieran emakume aberatsen artean zabaltzen hasi ziren kirol-jarduerak nabarmentzen dira. Besteak beste, Alice Austenek tenisean jokatzen zuen, eta askotan txapelketa horietako argazkiak ateratzen zituen; gimnasia egiten zuen eta Manhattango Berkeley Gymnasiumari buruzko erreportaje bat egin zuen, Delia Marie Elliott (Daisy) lagunak zuzendua, eta bizikletan ere ibiltzen zen. Maria E. Ward lagunarekin (Violet izenez ezaguna) Staten Islandeko Txirrindularitza Kluba sortu zuen 1895ean. Harekin batera, *Bicycling for Ladies* liburua argitaratu zuen. Liburu hori  Alice Austenek hartutako argazkietatik abiatutako 34 estanparen bidez irudikatu zen, eta Daisy Elliott izan zen modeloa.

Gainera, Alice Austenek New York hiriaren irudiak egin zituen XIX. mendearen bukaera eta XX. mendearen hasiera bitartean, eta hori egin zuen lehen argazkilarietako bat bihurtu zen. 1895ean, *Streets Types of New York* izeneko portfolioa argitaratu zuen, hirian zehar egindako ibilaldietan langileei ateratako argazkietatik abiatuta. Proiektu horren ondorioz, Alvah H. Doty New Yorkeko portuko osasun-ofizialak New Yorkeko portura iristen ziren etorkinen koarentena-estazioetako baldintzak bere kamerarekin dokumentatzeko eskatu zion. Austenek 1896 eta 1912 bitartean aritu izan zen lan proiektu horretan.

thumb|239x239px|Alice Austin kalea, New York
## Argitaratutako lan batzuk 
* *Bicycling for Ladies* liburua Maria E. Ward-ekin lankidetzan.

* 1895ean, *Streets Types of New York* izeneko portfolioa, pasioak ematean langileei ateratako argazkiak.

## Aintzatespenak 
* 1951ko urrian, omenaldia egin zioten Staten Islandeko Elkarte Historikoan.
* New Yorken bere izeneko kalea du.

## Iruditegia 

Fitxategi:Quarantine station, Hoffman Island, NYC- group of immigrants amid buildings LCCN2016647961.jpg|Koarentenako geltokia, Hoffman uhartea, 1901
Fitxategi:Immigrants from a smallpox ship, held in custody for observation, behind wire fence, Hoffman Island, N.Y. LCCN2006690316.jpg|Etorkinak hesiaren atzetik, Koarentenako geltokia, Hoffman uhartea, 1901
Fitxategi:Quarantine station, Hoffman Island, NYC- dining room ready for serving meal LCCN2016647960.tif|Jantokia prest, 1901
Fitxategi:Street types of New York City- Emigrant and pretzel vendor LCCN2002699108.tif|New York hiriko kale langileak: Etorkin saltzailea, 1896
Fitxategi:New York City, 1897. The organ grinder and his wife LCCN2013646372.jpg|New York hiriko kale langileak: Organoduna eta emaztea, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Peddler of shoe strings LCCN2002699103.jpg|New York hiriko kale langileak: Zapata kordel saltzailea, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Hansom driver standing in front of horse and cab LCCN2002699101.jpg|New York hiriko kale langileak: Hansomeko gidaria, zutik, zaldiaren eta kabinaren aurrean, 1896 
Fitxategi:Street types of New York City- Peddler with cart LCCN2002699098.jpg|New York hiriko kale langileak: Pedalei eragiteko makina orgatxoarekin, 1896
Fitxategi:New York City)- Horse-drawn ash cart LCCN2005680937.jpg|New York hiriko kale langileak: Marrubi-eskorga, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- 2 rag carts LCCN2002699107.jpg|New York hiriko kale langileak: 2 kartoizko kaxa, 1896
Fitxategi:New York City)- Street sweeper and broom LCCN2005680939.jpg|New York hiriko kale langileak: Kale-garbitzailea eta erratza, 1896
Fitxategi:New York City- Street sweeper and handcart LCCN2005680938.jpg|New York hiriko kale langileak: Kale garbitzailea eta orgatxoa, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Street cleaner with pick ax standing in front of pile of snow LCCN2002699104.jpg|New York hiriko kale langileak: Kalegarbitzailea elurra garbitzen, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Street cleaner with rubber boots shoveling snow LCCN2002699102.jpg|New York hiriko kale langileak: Kalegarbitzailea, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Men loading horse-drawn snow carts LCCN2002699097.jpg|New York hiriko kale langileak: Gizakiak elurra kargatzen, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Messenger boy and bike LCCN2002699100.jpg|New York hiriko kale langileak: Mutil mezularia, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Newsboys LCCN2002699099.jpg|New York hiriko kale langileak: Egunkari saltzailea, 1896
Fitxategi:Street types of New York City- Policeman, standing, full lgth, facing left LCCN2002699106.jpg|New York hiriko kale langileak:Polizia, 1896 
Fitxategi:Street types of New York City- Postman at letter box LCCN2002699105.tif|New York hiriko kale langileak: Postaria, 1896

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alice Austen Website ofiziala
* Staten Island Historical Society Online Collections Database (Staten Historiako irudiak)
* FAQ - The Alice Austen Collection at Historic Richmond Town
* Findagrave: Alice Austen
* "Miss Alice Austen and Staten Island's Gilded Age", Bonnie Yochelsonek komisaldutako erakusketa birtuala