Florence Margaret Durham

**Florence Margaret Durham** (1869ko apirilaren 6a - 1949ko ekainaren 25a) britaniar genetista  izan zen Cambridgen 1900. urtearen hasieran eta mendeldar herentziaren teoria defendatu zuen oraindik eztabaidatzen ari zenean. Bere koinatu William Batesonen eskola estraofizial bateko kidea izan zen. Saguen arteko ilajearen kolorearen eta kanarioen arteko lumajearen herentziari buruz egin zuen ikerketak Mendelen legeen oinarria eta hedapena lagundu zuen. Epistasiaren lehen adibideetako bat ere bada.

## Bizitza 
### Hastapenak 
Florence Margaret Durham Londresen jaio zen, Arthur Edward Durham (1833-1895) zirujauaren eta Mary Ellisen sei alabetako bat. Arthur Durhamek alkoholismoa zuen, eta emaztea alkoholaren aurka zegoen.

1891n eta 1892an, Florence Durham ohorezko aipamenarekin graduatu zen *Natural Sciences Trpos* I eta II-n (fisiologia) Girton College-n. Biologia ikasi zuen Royal Holloway-n eta Froebel Institutuan Londresen 1893-1899an.

Florenceren ahizpa Beatrice Durhamek William Batesonekin konprometitu zen 1889an, baina Durham andreak alabaren konpromisoa eragotzi zuen, Batesonek ardo gehiegi edan zuela pentsatu baitzen. Beatrice eta William 1896ko ekainean ezkondu ziren, Arthur Durham eta bere emaztea hilda zeudenean (Henig-en arabera) edo nolabait ezkontza horren aurkako jarrera bertan behera uzteko konbentzitu zutenean (Cock-en arabera).

## William Bateson eta Newnham Collegeko mendeliarrak, 1900–1910 
Denbora horretan, Gregor Mendel-ek herentzia genetikoaren inguruan egindako ikerketa berraurkitu zen, eta eztabaida sortu zuen haren defendatzaileen artean, William Bateson eta bere gertuko mendeliarren artean, eta haren aurkakoen artean, Walter Frank Raphael Weldon (Batesonen irakasle ohia) eta Karl Pearson-en artean. «Biometrikoak» izenarekin ezagutu zen Batesonen taldea.

Gehienak emakumeak zirenez, Batesonen taldea ezohikoa izan zen bere garaian. Han Edith Rebecca «Becky» Saunders eta Muriel Wheldale Onslow

lanean aritu ziren segregazioaren legeak ezaugarri kuantitatiboen herentzia azal zezakeela egiaztatzeko. Beatriz, Batesonen emaztea, ere pertsona garrantzitsua izan zen bere ikerketan.

Florence Durham Batesonen taldean sartu zen jada ikerketak argitaratuak zituen graduondoko ikerketa-ikasle gisa. Hainbat proiektutan egin zuen lan. 1905ean Dorothea Charlotte Edith Marrya-rekin proiektu bati ekin zion, kanarioen artean sexuaz eta irisaren koloreaz jasotako herentziari buruz. Kanario marroien artean sexu femeninoa eta iris arrosa batera heredatzeari buruz argitaratutako aurkikuntzek (1908) ugaztunen sexuari lotutako herentziaren adibide txalogarria eman zuten, ordurako sitsetan dokumentatuta zegoena. Durhamek kanarioak ikertzen jarraitu zuen, gutxienez beste hamar urtez.

1906an Genetikaren Nazioarteko 3. Konferentzian izan zen Londresen eta 1911n beste batean.

Batesonek 1910ean Surreyn inauguratu zen John Innes Zentro berriaren zuzendaritza hartu zuenean, Florence Durham berarekin joan zen landare-genetika aztertzera, eta, horren barruan, primula tetraploide hibridoen ikerketa bat egin zuen.

## Epistasia (interakzio genetikoa) 
Bere autobiografian, Beatrice Batesonek idatzi zuen bere ahizpa Florencek «saguak gurutzatu zituela museoen gaineko atiko moduko batean». Saguen ilajearen kolorearen herentziaren gaian, hasiera batean, Mendelen legeekin bat zetorren azalpen bat saihestu zen. Florence 1903an hasi zen gai hori lantzen, Muriel Wheldalerekin batera. Florence Durham-ek zalantzan jarri zuen Lucien Cuénot-en ikuspegi nagusia, zeinak argudiatzen baitzuen murinaen ilajeen kolore-aniztasuna eredu multifaktorial baten bidez azal zitekeela.

Durhamek epistasiaren kontzeptuari heldu zion, ilajearen kolorea lau faktoreren arteko elkarreraginaren mende zegoela azaltzeko. William Batesonek «epistasia» sortu zuen, eta Durham-ek erabili zuen deskribatzeko geneek nola elkarreragin zezaketen Gregor Mendel-ek deskribatu zuena baino forma konplexuagoan, ezaugarri nagusi eta errezesiboekin. Berak idatzi zuen: «Dominantea eta errezesiboa terminoak ez lirateke soilik erabili behar faktore arteko erlazioa adierazteko bikote alelomorfiko berean». Azaleko pigmentuak eta ilaje murinoa ere kimikoki aztertu zituen Cambridgeko Unibertsitateko Kimika Dibisioan Gowland Hopkinsekin.

1910ean, «mendelismoari eta herentziaren legeei» buruzko katedra eman zuen natura-zientzietako Girton Elkartean, eta saguen adibideak eman zituen.

## Ikerketa Medikoko Kontseilua 
1917tik 1930ean erretiratu zen arte, Durhamek Ikerkuntzako Laborategi Zentralerako (egungo Ikerketa Medikoko Institutu Nazionala) lan egin zuen, Biokimika eta Farmakologia Sailean, Henry Hallett Dale-ren zuzendaritzapean. Bere lana neosalvarsana izan zen, sifiliaren aurkako tratamendu gisa erabilitako konposatu organoarsenikoa. Bera eta Marchal andereñoa arduratu ziren neosalvarsan-prestakinek kalitate-arauak betetzen zituztela ziurtatzeaz eta lizentziak eman zituzten Britainia Handiko merkataritza-batzordearen izenean. 

1932an, Durhamek NIMRn alkoholak indietako untxietan zituen eragin genetikoei buruz egindako ikerketa prospektibo baten emaitzak argitaratu zituen. Ikerketa hori Charles Rupert Stockard ikertzaile estatubatuarraren lanen erreplika izan zen; izan ere, alkoholaren eraginpean zeuden indiar untxitxoen ondorengoek haien gurasoen esposizioari egotz dakizkiokeen akatsak zituzten. Hainbat urtetan zehar 6983 kobaia hazi ondoren, Durhamek ez zuen frogatu eguneko alkohol-dosiak herentzian eraginik zuenik; akats genetikoak zituzten kumeen ehunekoa ez zen handiagoa izan kontrol-taldean zeuden kumeen artean. Hau lamarckismo hereditarioa gutxietsi zuten hainbat saiakeratako bat izan zen, Stockarden obran oinarritua.

## Azken urteak 
Azken urteetan, Durham Hawkern Otterton-en bizi izan zen, Budleigh Salterton-etik (Devon) gertu. 1949ko ekainaren 25ean hil zen, University Women's Cluben, Londresen.

## Argitalpen zientifikoak 
Durham-en argitalpen zientifikoen artean daude:  

* Durham, Florence M. 1905. On the Presence of Tyrosinase in the Skins of Some Pigmented Structates: Preliminary Note [Zenbait ornodun pigmentaturen azalean tirosinasa egoteaz: atariko oharra]. *Prok*. *Roy* Soc. *Londres* 74: 311-313.
* Durham, Florence M. Note on Melanin [Melaninari buruzko iruzkina]. *Journal of Physiology*, 35: XLVII-XLVIII.
* Durham, Florence M. 1908. A Preliminary Account of the Incorporitance of Coat-Colour in Mice [Saguen arteko ilearen kolorearen herentziari buruzko atariko txostena]. W Bateson, Saunders eta RC Punnett (arg. ), *Reports to the Evolution Committee*, 4. txostena. Londres: Royal Society of London, pp. 41-53.
* Durham, Florence M., Marryat, Dorothea. 1908. Note on the Incorporitance of Sex in Canaries [Kanariarren arteko sexuaren herentziari buruzko iruzkina]. W Bateson, Saunders eta RC Punnett (arg. ), *Reports to the Evolution Committee*, 5. txostena. Londres: Royal Society, pp. 57-60.
* 
* 
* Durham, Florence M. 1917. Lotura sexuala eta beste fenomeno genetiko batzuk Kanarietan. *Journal of Genetics*, 17: 19-32.
* Durham, Florence M., Woods, H. M. 1932. *Alkohola* and Incorporitance: An Experimental Study [Alkohola eta herentzia: esperimentu bat]. Special Report Series, Medical Research Council 168.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak