open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pallacanestro Varese

**Pallacanestro Varese** saskibaloi talde italiarra da, 1945ean Varesen sortutakoa eta Europako inoizko talde hoberenen artean duguna.

## Palmaresa 
* Kontinente arteko Kopa
** Txapelduna (3): 1966, 1970, 1973
** Finalista (4): 1967, 1974, 1976, 1977
* Europako kopa:
** Txapelduna (5): 1970, 1972, 1973, 1975, 1976
** Finalista (5): 1971, 1974, 1977, 1978, 1979
* Europako Errekopa:
* Txapelduna (2): 1967, 1980
* Korać Kopa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 1985
* Italiako Liga (10): 1961, 1964, 1969, 1970, 1971, 1973, 1977, 1978, 1999.
* Italiako Kopa (4): 1969, 1970, 1971, 1973.

## 2013-14 denboraldiko taldea 
## Jokalari ezagunak 
Dino Meneghin, Aldo Ossola eta Corny Thompson, besteak beste.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Antzar Basatiaren Pagoda Handia

**Antzar Basatiaren Pagoda Handia** (), Txina erdialdeko Xi'an hiriaren hegoaldean dauden bi pagoda ezagunen artean handiena da, bestea Antzar Basatiaren Pagoda Txikia da. VII. mendeko eraikina da.

## Izena 
Pagodaren izenaren jatorria kondaira batean dago. Antzina budismoaren barnean bi adar zeuden, haragia jatea debekaturik zutenak eta debekaturik ez zutenak. Bigarren talde honetako monje batzuek eguna pasa zuten haragirik aurkitu gabe eta halako batean antzara handien talde bat ikusi zuten. Bodhisattvari haragia ekar ziezaien eskatu zioten orduan. Antzarak hegaldatu egin ziren baina antzarrik handienari hegoa hautsi zitzaion eta erori egin zen. Antzarra erori zen tokian eraiki zuten pagoda eta Bodhisattvak sinistunagoak izateko seinalea bidali ziela pentsatuz haragirik berriz ez jateko erabakia hartu zuten.

## Historia 
Tang dinastiaren garaian eraikia izan zen, 652 urtean. Bere eraikuntzaren arrazoia, Xuanzang monjeak, Indiara eginiko bidaia baten ondoren, 657 sutra eta zenbait erlikia budista gordetzea izan zen. 1964 urtean berriztatze lan garrantzitsuak egin zitzaizkion.

## Deskribapena 
Piramide forma du eta zurezko eskailera batzuen bidez igotzen da. Antzinatean, bere barnean, ofizial bihurtzen zituen azterketa inperial guztiak gainditzen zituzten guztien izenak idazten ziren. Tradizio hau, Ming eta Qing dinastietan mantendu zen.

Pagodaren inguruan, **Amatiar graziaren Tenplua** (Da Ci'en) dago. 589an eraikia, 647an berreraikia izan zen Li Zhi enperadorearen aginduz. Wende enperatrizaren omenez eraiki zen.

## Iruditegia 

Irudi:Big Wild Goose Pagoda 2.JPG|Dayan dorrea.
Irudi:大慈恩寺正门 - panoramio.jpg|Sarrerako pabiloia.
Irudi:大雁塔-12 - panoramio - dayu490301.jpg|Lorategiak.
Irudi:大雁塔内拍摄 - panoramio.jpg|Lorategien airetiko ikuspegia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pallacanestro Olimpia Milano

**Pallacanestro Olimpia Milano**, normalean **AX Armani Exchange Olimpia Milano**, saskibaloi talde italiarra da, 1936an Milanen sortutakoa eta Europako inoizko talde hoberenen artean duguna.

## Palmaresa 
* Kontinente arteko Kopa:
** Txapelduna (1): 1987
* Europako kopa:
** Txapelduna (3): 1966, 1987, 1988
** Finalista (2): 1967, 1983
** Final Four (4): 1966, 1967, 1988, 1991
* Europako Errekopa:
** Txapelduna (3): 1971, 1972, 1976
** Finalista (2): 1984, 1998.
* Korać Kopa:
** Txapelduna (2): 1985, 1993.
** Finalista (2): 1994, 1995.
* Italiako Liga (26): 1936, 1937, 1938, 1939, 1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1963, 1965, 1966, 1967, 1972, 1982, 1985, 1986, 1987, 1989, 1996, 2014.
* Italiako Kopa (4): 1972, 1986, 1987, 1996.

## 2014-15 denboraldiko taldea 
## Jokalari ezagunak 
Dino Meneghin, Mike D'Antoni eta Dejan Bodiroga, besteak beste.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Mordred

thumb|Sir Mordreden erretratua
**Sir Mordred** edo soilik **Mordred** (), zeltiar mitologiako pertsonaia bat da, Artur erregea eta bere arreba Morganaren intzestuzko semea. Artur, bere arrebarekin oheratu zela ohartu zenean, Herodes Handiak erabakitako antzeko lege bat onartuz bere seme hau hiltzen saiatu zen. Lege honek garai horretan jaiotako haur guztiak, txalupa batean utziak izan behar zirela zioen. Baina Mordredek bizirautea lortu zuen, eta bere izeba Morgausek hazi zuen. Morgausek, Mordred jada heldua zenean, Artur erregearen gortera bidali zuen. Honek, sekula ez zuen seme bezala onartu, ezta oinordeko bezala ere.

Ginebra erregina eta Lancelot zalduna erorrarazteko gorteko azpijokoetan parte hartu zuen. Artur eta Lanzeloten arteko gerrak eragindako erresumaren ahuldadea, errege bezala aldarrikatzeko probestu zuen. Honek, bere aldekoen eta Arturren aldekoen gerra bat eragin zuen. Aita eta semea, Camlanngo guduan borrokatu ziren, eta Arturrek Mordred hil zuen, baina lehenengoa oso larriki zauritua geratu zen, hil egin zen, eta bere arreba Morganak eraman zuen Avalon uhartera.

## Kanpo estekak
Pallacanestro Cantù

**Pallacanestro Cantù** saskibaloi talde italiarra da, 1936an Cantùn (Como) sortutakoa eta Europako inoizko talde hoberenen artean duguna.

## Palmaresa 
* Kontinente arteko Saskibaloi Kopa:
** Txapelduna (2): 1975, 1982.
** Finalista (1): 1983.
* Europako kopa:
** Txapelduna (2): 1982, 1983.
* Europako Errekopa:
** Txapelduna (4): 1977, 1978, 1979, 1981.
** Finalista (1): 1980.
* Korać Kopa:
** Txapelduna (4): 1973, 1974, 1975, 1991.
** Finaista (1): 1989.
* Italiako Liga (3): 1968, 1975, 1981.
* Italiako Superkopa (2): 2003, 2012.

## 2012/13 denboraldiko taldea 
## Jokalari ezagunak 
Antonello Riva eta Pierluigi Marzorati besteak beste.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Gluzidoen katabolismo

**Gluzidoen katabolismoa** azukreen desgradazio biokimikoan datza, hasierako molekula konplexuak molekula sinpleagoak bihurtuz energia lortzeko.

Gluzidoen katabolismoa honako ekuazio honetan laburbil daiteke:

C6H12O6 + 6 O2 → 6 CO2 + 6 H2O + energia (ATP)

Ikusten denez, ekuazio hau fotosintesiaren alderantzizkoa da. Ekuazio hau arnasketa aerobikoari dagokio, gluzidoen katabolismoaren bide metaboliko nagusiari, alegia.

Gluzidoen katabolismoaren lehenengo fasean polisakaridoak eta disakaridoak (almidoia, glukogenoa, zelulosa, laktosa, etab.) monosakarido bihurtzen dira. Entzima hidrolitiko batzuek polimero horiek degradatzen dituzte. Bakterioek entzima horiek kanporatzen dituzte, baina animaliek digestio aparatuan dauzkate, eta bertan burutzen dute polisakaridoen hidrolisia.

Bigarren etapan, sortutako monosakaridoak (fruktosa, galaktosa...eta batez ere glukosa) glukolisiaren bitartez degradatzen dira, azido pirubiko, ATP eta NADH sortuz.

Glukolisia glukosaren katabolismoaren bide nagusia bada ere, ez da bakarra. Zenbait bakteriok eta eukariotok beste bide batzuk erabiltzen dituzte glukosa degradatzeko: Entner-Doudoroff bidea eta pentosa-fosfatoarena, esaterako.

Orokorrean, gluzidoen katabolismoak hiru bide metaboliko desberdin jarrai dezake:

* arnasketa aerobioarena: Glukolisia, Krebs zikloa eta arnas katea osatutakoa. Bizidunen artean ohikoena. Oxigenoa da elektroien azken hartzailea.

* hartzidurarena: zenbait bakteriok eta legamik burututakoa. Glukolisiaren ondoren azido pirubikoa, edo haren deribaturen bat, erreduzitzen da. Oxigenorik gabe burutzen da.

* arnasketa anaerobioarena: Glukolisia, Krebs zikloa eta arnas katea ere osatutakoa. Oxigenorik gabe burutzen da, eta elektroien azken hartzailea oxigenoa ez den beste konposatu inorganikoa da (CO2, NO3, SO4...). Zenbait bakteriok besterik ez dute burutzen.

## Ikus, gainera 
* katabolismo
* glukolisi
* Krebs zikloa
* arnas katea
* hartzidura
* arnasketa anaerobio

## Kanpo estekak
Pallacanestro Virtus Roma

**Pallacanestro Virtus Roma** saskibaloi talde italiarra da, 1960an Erroman sortutakoa eta Europako inoizko talde hoberenen artean duguna.

## Palmaresa 
* Kontinente arteko Kopa:
** Txapelduna (1): 1984
* Europako kopa:
** Txapelduna (1): 1984.
* Korać Kopa:
** Txapelduna (2): 1986, 1992.
** Finalista (1): 1993.
* Italiako Liga (1): 1983.
* Italiako Superkopa (1): 2000.

## 2013/14 denboraldiko taldea 
## Jokalari ezagunak 
Larry Wright, Enrico Gilardi eta Dino Radja besteak beste.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Varese

**Varese** (italieraz  ahoskatua; ; antzinako ; vareseraz *Varés*) Italiako iparraldean eta Lonbardiako eskualdean dagoen hiria da, bai eta izen bereko probintziaren hiriburua ere.

thumb|ezkerrera|300px|Palazzo estense, gaur egungo udaletxea.

## Geografia 
Hiria Sacro Monte di Varese mendiaren oinetan dago, Campo dei Fioriko mendilerroa osatzen duena. Halaber, Varese lakuaren ertzetan kokatuta dago.

Varesek honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Historia 
1859an Giuseppe Garibaldik Carl Baronen austriar armadaren aurka borrokatu zuen Vareseren inguruneetan. Bestela, Alessandro Marchettik bere lehenengo hegaldi saiakerak egin zituen hiriaren inguruan "Savoia-Marchetti SM.93" gerra-hegazkinarekin 1944an.

## Kirolak 
Hiri honetako saskibaloi taldea den Pallacanestro Varese, Italiakoa ez ezik Europako hoberenen artean dugu historikoki.

## Pertsonaia ezagunak 
* Umberto Bossi (1941-2026), politikaria, Lega Nordeko presidentea.
* Mario Monti (1943-), politikari, ekonomialaria eta Italiako lehen ministroa (2011-).
* Dino Meneghin (1950-), saskibaloi jokalaria, 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuena.
* Stefano Garzelli (1973-), txirrindularia, 2000an Italiako Giroa irabazi zuena.
* Andrea Meneghin (1974-), saskibaloi jokalaria, 1999an EuroBasketen urrezko domina lortu zuena.
* Ivan Basso (1977-), txirrindularia, 2006an eta 2010ean Italiako Giroa irabazi zuena.
* Gennaro Gattuso (1978), futbolaria, 2006ko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuena italiar selekzioarekin.

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Romans-sur-Isère, Frantzia
*  Alba Iulia, Errumania
*  Tongling, Anhui, Txina

## Kanpo estekak 
*  Varese hiriko webgune ofiziala
Voyeurismo

thumb|211px|***Voyeur*** bat bikote baten zelatan.

Giza sexualitatean eta psikologian, **voyeurismoa** edo **begirazaletasuna** (frantsesezko *voyeur* hitzetik, euskaraz *begiratzen duena*) beste pertsonak biluzik edo sexu harremanetan ikusteko irrikazko portaera da. ***Voyeur*** edo begiratzen duenak sexu kitzikapena lortzen du portaera horri esker, askotan masturbazioaren laguntzaz. Voyeurismoak era askotako iharduerak biltzen ditu: hondartzetan beste pertsonak batzuen biluztasuna begiradaz bilatzea, kalean beren automobiletan koitoan ari diren bikoteen zelatan egotea, eta abar. Voyeurismotzat jotzen dira orobat pertsonen biluztasuna edo sexu harremanak argazkiz eta bideoz jasotzea.

Herrialde batzuetan delitutzat hartzen den portaera da, sexu erasotzat joz. Beste batzuetan berriz, Estatu Batuetako estatu batzuetan kasu, bideozko voyeruismoa soilik jotzen da delitutzat. Oro har, parafilia edo portaera anormal moduan hartzen den joera da. OMS osasun erakundeak gaixotasun edo nahasmen psikiatrikotzat jotzen du .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iker Urreizti

**Iker Urreizti Aldalur** (Donostia, Gipuzkoa, 1975eko apirilaren 26a - ) Euskal saskibaloi jokalaria da. Forum Filatelico Valladolid taldearekin egin zuen debuta ACB ligan 1997an. Hala ere 10 denboraldi baino gehiago daramatza LEB ligan.

## Taldeak 
* Ernesto Electrodomésticos Alicante - (EBA liga): 1995-1996.
* Viña Costeira Verín - (EBA liga): 1996-1997.
* Fórum Filatélico Valladolid - (ACB liga): 1997-1998.
* Breogán Universidade - (LEB liga): 1998-1999.
* Breogán Universidade - (ACB liga): 1999-2000.
* Caja Rural Melilla - (LEB liga): 2000-2001.
* Minorisa.net Manresa - (LEB liga): 2001-2002.
* Gijón Baloncesto - (LEB liga): 2002-2003.
* Agelco Leon - (LEB liga): 2003-2004.
* C.B. Tarragona - (LEB liga): 2004-2005.
* Los Barrios - (LEB liga): 2005-2006.
* C.D. Huelva - (LEB liga): 2006-2007.
* Socas Canarias - (LEB liga): 2007-2008.
* Socas Canarias - (LEB liga): 2008-2009.
* Socas Canarias - (LEB liga): 2009-2010.

## Kanpo Loturak 
*  Jokalariari buruzko informazioa ACBren webgunean
*  Iker Urreiztiren bloga
Qin Shi Huangen Mausoleoa

**Qin Shi Huangen Mausoleoa**, Txina bateratuko eta Qin dinastiako lehen enperadorea izan zen Qin Shi Huangen (K.a. 221etik K.a. 210 arte gobernatu zuena) hilobia, beste 400 hilobi inguru, eta berak propio eraikitzeko agindu zuen terrakotazko armada dituen hil barruti erraldoia da.

## Kokapena 
Mausoleoa Lí mendian dago, Txina ipar-mendebaldeko Shaanxi probintziako Linton barrutiko Xi'an hiritik 30 kilometro inguru ekialdera.

## Historia 
[thumb|ezkerrera|150px|Qin Shi Huangen erretratua, hainbat txinatar estatu feudal independente erresuma bakar batean batu zituena. Azkena [K.a. 221ean konkistatu zuen.]]

Mausoleoa ahaztua eta lurperatua egon zen. Enperadoreak 38 urte inguru eman zituen mausoleoa eraikitzen: 2,3 kilometro karratuko azalera du, eta, inguruan sakabanatutako beste 181 hilobirekin batera, orotara, 60 kilometro koadroko hedadura du. 700.000 langilek parte hartu zuten haren eraikuntzan. Qin dinastiaren antzinako hiriburua izan zen Xianyang hiriaren hirigintza planaren arabera eraiki zen, hori ere, bi zatitan banatua: barnealdea, eta kanpoaldea piramide moztu formakoa, 350 metro oinarri eta 76 metro garai.

## Enperadorearen hilobia 
Hil ganbera eta hilobia oraindik ez dira ireki, eta mausoleoko lurrazpiko jauregiaren erdian daude.

## Terrakotazko armada 
Terrakotazko gerlariak (兵馬俑; pinyin: bīng mă yōng, *Soldadu eta zaldien irudiak*) Lehen Qin Enperadorearen Mausoleoaren (秦始皇陵; pinyin: qín shĭ huáng líng) barnean, 1974ko martxoan aurkitu ziren, Txinako Shaanxi probintziako Xi'an hiritik gertu, ureztatzeko urez hornitzeko lan batzuk egiten ari zirenean. 1987tik, UNESCOk, Gizateriaren Ondare izendatua du.

Armada tamaina errealeko terrakotazko 7.000 zaldi eta soldaduren irudietan datza. Bere burua Txinako lehen enperadore izendatu zuen Qin dinastiako Qin Shi Huangekin batera lurperatu ziren.

## Kontserbazioa 
thumb|eskuinera|250px|Terrakotazko gerlarien xehetasuna: zehaztasunik txikienez egin ziren, benetako armak zeramatzaten eta soldadu bakoitzaren jatorria eta etnia nabari zitekeen.

Gaur egun, mausoleoaren multzo erraldoiaren zati bat baino ez da aurkitu, eta aurkikuntza garrantzitsu ugari geratzen da lurpetik ateratzeke. Museoak bi dira: Qin Enperadorearen Terrakotazko Gerlari eta Zaldien Museoa.

Lizun mota batzuk nabaritu direnez, enpresa espezializatuak kontratatu behar izan dira, terrakotazko irudiak kalte ez daitezen saiatzeko.

## Mausoleoa herri kulturan 
Eleberriak:
* *Todo bajo el cielo*, Matilde Asensirena (2006)

## Iruditegia 

Xian-Terrakotta-Armee-12-2012-gje.jpg
Xian-Terrakotta-Armee-08-2012-gje.jpg
Xian-Terrakotta-Armee-28-2012-gje.jpg
Xian-Terrakotta-Armee-38-2012-gje.jpg
Xian-Terrakotta-Armee-52-2012-gje.jpg
Xian-Terrakotta-Armee-Pit2-08-2012-gje.jpg
Xian-Terrakotta-Armee-Pit3-06-2012-gje.jpg
Xian-Terrakotta-Armee-Streitwagen-04-2012-gje.jpg

## Kanpo estekak
Virtus Pallacanestro Bologna

**Virtus Pallacanestro Bologna** saskibaloi talde italiarra da, 1927an Bolonian sortutakoa eta Europako inoizko talde hoberenen artean duguna.

## Sponsorren zerrenda 
* Sponsorrik gabe (1945–53)
* Minganti (1953–58)
* Oransoda (1958–60)
* Idrolitina (1960–61)
* Sponsorrik gabe (1961–62)
* Knorr (1962–65)
* Candy (1965–69)
* Sponsorrik gabe (1969–70)
* Norda (1970–74)
* Sinudyne (1974–80)
* Granarolo (1983–86)
* Dietor (1986–88)
* Knorr (1988–93)
* Buckler (1993–96)
* Kinder (1996-02)
* Sponsorrik gabe (2002–03)
* Carisbo Virtus (2003–04)
* Caffè Maxim (2004–05)
* VidiVici (2005–07)
* La Fortezza (Serie A), VidiVici (EuroLeague) (2007–08)
* La Fortezza (Serie A), Virtus BolognaFiere (EuroChallenge) (2008–09)
* Canadian Solar (2009–12)
* SAIE3 (2012-2013)
* Oknoplast (2013)
* Granarolo (2013-)

## Palmaresa 
* Kontinente arteko Kopa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (2): 1993, 1995.
* Europako kopa:
** Txapelduna (2): 1998, 2001.
** Finalista (3): 1981, 1999, 2002.
* Europako Errekopa:
** Txapelduna (1): 1990.
** Finalista (2): 1978, 2000.
* Italiako Liga (15): 1946, 1947, 1948, 1949, 1955, 1956, 1976, 1979, 1980, 1984, 1993, 1994, 1995, 1998, 2001.
* Italiako Kopa (8): 1974, 1984, 1989, 1990, 1997, 1999, 2001, 2002.
* Italiako Superkopa (1): 1995.

## 2013-14 denboraldiko taldea 
## Jokalari ezagunak 
Roberto Brunamonti, Predrag Danilović eta Emanuel Ginóbili besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Flora familia

**Flora familia**, gure Eguzki-sistemako asteroide gerrikoko asteroide familia bat da. Asteroide familia hau, Tokioko Unibertsitate Inperialeko astronomia irakaslea zen Kiyosugu Hirayamak ezarri zuen.

Honako ezaugarri hauek dituzten asteroideek osatzen dute:

* 2,1<a<2,3 (a, orbitaren erdiardatz nagusia delarik)
* i<11 (i, orbitaren okerdura delarik)

Familia honetako asteroideak, beharbada, objektu bakar baten zatikatzearen ondorioz sortuko ziren, horietatik handiena, familiari izena ematen dion 8 Flora asteroidea delarik. Asteroide gerrikoko barne ertzetik gertu dago, 2,2 unitate astronomiko inguruko distantziara. Familia honetako asteroide guztiak, gerriko nagusitik, Kirkwooden Hutsuneetako baten bidez bananduak daude.

## Familia honetako asteroideak 
* 8 Flora
* 244 Sita
* 291 Alice
* 315 Constantia
* 341 Kalifornia
* 352 Gisela
* 428 Monachia
* 453 Tea
* 496 Gryphia
* 553 Kundry
* 841 Arabella

## Kanpo estekak
Italiako saskibaloi txapelketa

**Italiako saskibaloi liga** edo *Lega Basket Serie A* (LBA) saskibaloi txapelketa italiar nagusia da, Europako liga garrantzitsuenen artean dagoena.

1920an sortu zuten, eta gaur egun 16 taldek lehiatzen dute. 2001-02ko denboralditik maila baxuagoa duen liga LegAdue izenekoa da.
 
## Palmaresa 
2017-18 arte, hauek dira txapeldun gelditu diren talde guztiak:

# Olimpia Milano: 28 txapelketa (1935–36, 1936–37, 1937–38, 1938–39, 1949–50, 1950–51, 1951–52, 1952–53, 1953–54, 1953–54, 1956–57, 1957–58, 1958–59, 1959–60, 1961–62, 1962–63, 1964–65, 1965–66, 1966–67, 1971–72, 1981–82, 1984–85, 1985–86, 1986–87, 1988–89, 1995–96, 2013–14, 2015–16, 2017–18).
# Virtus Bologna: 15 txap. (1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1954–55, 1955–56, 1975–76, 1978–79, 1979–80, 1983–84, 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1997–98, 2000–01).
# Pallacanestro Varese: 10 txap. (1960–61, 1963–64, 1968–69, 1969–70, 1970–71, 1972–73, 1973–74, 1976–77, 1977–78, 1998–99).
# Mens Sana Siena: 6 txap. (2003–04, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2009–10, 2010–11)*.
# ASSI Milano: 6 txap. (1921, 1922, 1924, 1925, 1926, 1927).
# Pallacanestro Treviso: 5 txap. (1991–92, 1996–97, 2001–02, 2002–03, 2005–06).
# Ginnastica Triestina (Pal. Trieste): 5 txap. (1930, 1932, 1934, 1939–40, 1940–41).
# Ginnastica Roma: 4 txap. (1928, 1931, 1933, 1935).
# Pallacanestro Cantù: 3 txap. (1967–68, 1974–75, 1980–81).
# Reyer Venezia: 3 txap. (1941–42, 1942–43, 2016–17).
# Victoria Libertas: 2 txap. (1987–88, 1989–90).
# Fortitudo Bologna: 2 txap. (1999–00, 2004–05).
# S.E.F. Costanza: Txap. 1 (1920).
# Internazionale Milano: Txap. 1 (1923).
# Virtus Roma: Txap. 1 (1982–83).
# JuveCaserta: Txap. 1 (1990–91).
# Dinamo Sassari: Txap. 1 (2014–15).

(*)2011–12 eta 2012–13ko tituluak baliogabetu zizkioten.

## Jokalari nabarmenak 
*  Antonello Riva
*  Carlton Myers
*  Vincenzo Esposito
*  Mario Boni
*  Larry Middleton
*  Renato Villalta
*  Walter Magnifico
*  Roberto Premier
*  Chuck Jura
*  Bob Morse
*  Oscar Schmidt
*  Dražen Dalipagić

## Ikus, gainera 
* ACB Liga
* Frantziako saskibaloi liga

## Kanpo estekak 
* Legaren webgunea
119 Althea

**119 Altea**, asteroide gerrikoan aurkitutako 119. asteroidearen izena da. Jacobo Craig Watsonek aurkitu zuen Ann Arborretik 1872ko apirilak 3an.

Asteroide honek, bere izena, greziar mitologiako Altea izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Kaledoniako errege zen Oineorekin, Meleagroren ama izan zena.

## Kanpo estekak
121 Hermiona

**121 Hermiona** edo Harmione, asteroide gerrikoan aurkitutako 121. asteroidearen izena da. 1872ko maiatzak 12an aurkitu zuen Jacobo Craig Watsonek Ann Arborretik.

Bere izena, greziar mitologian, Menelao eta Helenaren alaba den Hermionegatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Xi'ango harresia

'''Xi'ango harresia''' (txineraz: 西安城墙), Xi'an hiria inguratzen duen harresia da, Txinako harresi guztien artean hobekien kontserbatua dagoena da. Ming dinastiaren garaian eraiki zen, eta, gaur egun, harresi osoak dirau zutik.

Oraindik ere ikertzen den tokia da, antzinako teknika militarren adibide argi bat baita. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatzeko eskaera egin da.

## Historia 
Harresia, Ming dinastiako Zhu Yuanzhang enperadoreak 1370 eta 1378 bitartean eraiki zuen Tang dinastiaren antzinako hiri debekatuaren gainean. Hegoaldeko atea ordea suak erre zuen eta 2014an berriztu zen. Bigarren Mundu Gerra garaian japoniarrek Xi'an sarritan bonbakatu zuten airetik eta harresiaren oinarrian 1.000 bunkerretik gora eraiki ziren, bai eta ihes egiteko pasabideak ere.

1961 urtean Txinako Historia eta Kultura ondare nazionala izendatua izan zen eta 2008an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatzeko eskaria egin zen.

### Ateak 
Puntu kardinal bakoitzean ate bat dago. Ekialdekoa *Changle* (Betiko alaitasuna") da, mendebaldekoa *Anding* ("armonia baketsua"), hegoaldekoa *Yongning* ("betiko bakea") eta iparraldekoa *Anyuan* ("betirako armonia"). Hirirako sarrera nagusia hegoaldeko atea zen, eta horregatik da eraikinik apainduena. Kanpaiaren dorretik gertu dago. Hegoaldeko atearen plazaren berriztatze lanak 2014 urtean amaitu ziren.

Ate bakoitzak, hiru zati ditu: kanpoaldeko zati bat, hiria defendatzeko balio zuena, balizko erasotzaileentzat tranpa bezala erabiltzen erdiko zati bat, erasotzaileak ezkutatzeko modurik gabe geratuko ziren patio txiki batez osatua baitago, eta, azkenik, barnealdeko zati bat, hiria kontrolatzeko erabiltzen zena.

### Arkeroen dorrea 
Arkeroen dorre bat ere badago, hegoaldeko atea babestea du helburu. Dorrearen azken solairuak leiho ugari ditu. Hasiera batean arkeroak ezarri ziren bertan eta geziak jaurtitzeko kokapen aproposa zuten. Etsaiak harresia zeharkatzen bazuen barne patioan harrapatuta gelditzen ziren gezietatik ihes egin ezinik. Beranduago kainoiak ezarri ziren bertan.

## Iruditegia 

Irudi:XiAn CityWall SouthGate3.jpg|Hegoaldeko atea, hirirako sarrera nagusia.
Irudi:Xi'an - City wall - 014.jpg|Harresiaren gainaldea.
Irudi:Bicycles Xian city wall Dagny.JPG|Alokairuzko bizikletak harresiaren bira egiteko.
Irudi:Xian 47 (5923953244).jpg|Harresia gauez argiztatua.
Irudi:Porte sud nuit 25 jan 12 Sidahmed - panoramio.jpg|Hegoaldeko atea gauez argiztatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sebekhotep V.a

**Khahetepra Sebekhotep** edo **Sebekhotep V.a**, Tebasen, bost urte inguruz, K.a. 1685etik K.a. 1680 arte inguru gobernatu zuen Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen. Turineko Errege Kanonaren arabera, 4 urte, 8 hilabete eta 29 eguneko erregealdia izan zuen.

Ziuraski, Khaneferra Sebekhotep edo Sebekhotep IV.aren eta Nubheteptiren semea zen. Bere emaztea, *Khaesnebu* izan zen.

Bere tronu izena den Khaheteprak, "Ra, itxura barea" esan nahi du.

W. Helckek eta beste aditu batzuk, Sebekhotepen garaian edo handik gutxira, zenbait printzerri independenteren eraketa eragin zuen botere gainbehera bat gertatu zela uste dute.

Garai horretan sortuko ziren, agian, errege hiksoak Niloren deltan, Behe Egipton.

## Bere garaiko testigutzak 
Bere garaiko zenbait objektu aurkitu dira.

* Tebaseko hilarri bat, Karnakeko tenpluan aurkitua
* estatua eskaintzaile bat, Kermatik datorrena eta Berlineko Altes Museumean erakusten dena, bere oinarriko idazkunak oso kaltetuta dauden eta bere ematea zalantzazkoa den arren. Kim Ryholt egiptologoak, Bostonen kontserbatutako estatua baten zatia zela dio.
* zenbait eskarabeo bere izenarekin.
120 Lakesis

**120 Lakesis**, asteroide gerrikoan aurkitutako 120. asteroidearen izena da. 1872ko apirilak 10ean aurkitu zuen Alphonse Louis Nicolas Borrellyk Marsellatik.

Bere izena, greziar mitologiako Lakesis izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Moiretako edo Parketako bat zena, Kloto eta Atroposen ahizpa eta Erebo eta Nixen alaba.

## Kanpo estekak
Neferkara Iymeru

[thumb|200px|eskuinera|Neferkara Iymeru chatyaren [gresezko estatua. Louvreko Museoa.]]
**Neferkara Iymeru**, Egiptoko XIII. dinastiako Sebekhotep IV.a faraoiaren chaty (ministro edo kantzilerra) bat izan zen, Iymeru eta Satamonen semea.

Bere gurasoen izenak ematen dituen eta faraoi ahulez eta inbasio atzerritarrek bereizten duten Egiptoko bigarren tarteko aroari buruzko informazioa ematen duten dokumentu batzuei esker ezagutzen da:

* Karnaken aurkitutako hiru estatua, erregeak ministroari eginiko opariak direnak eta Amon-Ra jainkoari eskainiak. Horietako bat, oraindik bere tokian dago, beste biak, Heidelbergeko museoan eta Louvreko Museoan erakusten diren bitartean. Hiruretan, karguaren jantzi zeremoniala den *shenep*arekin jantzia dago, orkatiletaraino iristen den jantzi luze bat.
** Lehenak, eserita erakusten du
** Bigarrenak, bururik gabe, kukubilko posizioan irudikatzen du (eskribaren posizioa) luzatutako papiro biribilki bat gurutzatutako bere bernen gainean duela, eta behar den paleta sorbalda gainean duela.
** Hirugarrenak, ia kalterik gabea, zutik erakusten du, besoak gorputzean zehar luzatuta, ezkerreko hanka aurreratua martxa jarreran eta *claft*arekin, bekokira atxikitako eta alboetara erortzen den mihise karratu batekin egiten zen buruko bat.
* Hilarri zatikatu bat, hau ere Karnakeko Amonen tenpluan aurkitua, chatyaren gurtzarako behar diren ofrenda erregularrak agintzen dituena.
* Heqa-iben santutegian, Elefantinan aurkitutako estatua bat, Satis jainkosari eskainia, berriz ere, eskriba bezala irudikatzen duena, hanken gainean, luzatutako papiro biribilki bat duela.
* Uadi Hammamaten aurkitutako idazkun bat, dignatarioak faraoiaren izenean antolatutako espedizio bati buruzkoa.
* Abidosen aurkitu den bere izena duen zigilu inprimaketa bat.

Neferkara Iymeru aipatzen duten aurkikuntza ugariek, garai bereko chatyei buruz dauden dokumentu urriekin alderatuta, Neferkara Iymeru, pertsonaia boteretsu eta eragin handiko bat zela pentsarazten du. Titulu ugari zeramatzan, eta erresumako zeremonia handietan parte hartzen zuen. Louvren kontserbatutako estatuari esker, milioi bat urteko etxearen inaugurazioan parte hartu zuela, eta, beharbada honen eraikuntza gainbegiratu zuela ezagutzen da, errege gobernariaren omenezko gurtza eraikina zena eta tokiko jainko edo jainkosari eskainia, kasu honetan Amon-Rari, eraikinaren izena ere adieraziz. Zehaztasun honek, garai honetan oso ez ohikoa dena, garai honetatik aurrera, Egiptoko Inperio Berrian ondo ezagutzen diren fundazio hauen existentzia ziurtatzen du.

Karnaken dagoen estatuak daraman idazkunaren arabera, Neferkara Iymeruk, herrialdearen zati batean matxinada bat zanpatu zuela adierazten du, honek, herrialdearen zatia zein den esaten ez duen arren, dinastia honetako faraoiek aurre egin behar izan zieten desordenak erakusten dituelarik. Azkenik, dokumenu beronen arabera, litekeena da Neferkara Iymeru tronurako oinordekoaren irakaslea izana, bere ondoan, goierliebean, haurtzaroko mototxa daraman gazte baten irudia agertzen baita.
Zer Bizio?

**Zer Bizio?** 1980ko hamarkadaren euskal musika taldea izan zen, punk, ska eta heavy metal landu zituena.

Bere hitzak latzak dira oso eta zapuzte pertsonalak, urratze sexuala, arazo sozialak, politika eta indarkeria jorratzen dituzte.

## Diskografia 
Lau album bereak, bildumak eta zuzeneko albumak argitaratu ez ezik zenbait talde-albumetan hartu zuten parte, tartean 1993an Platero y Tú eta Sedientos taldeekin batera egindako *A todo gas* edo Discos Suicidas argitaletxearen 10 urteurrenarena.

Hona hemen diskografia:
* *Sentimientos y Venganzas*, Discos Suicidas.
* *Buen Agujero y Sin Salida*, Discos Suicidas.
* *Gasolina y Fuego * (1987), Discos Suicidas.
* *Los Unos, los Otros y Nosotros* (1989), Discos Suicidas.
* *A todo gas* (1993) (Platero y Tú eta Sedientos taldeekin batera), Oihuka.
* *Bilbon* (zuzenean) (1999), Discos Suicidas.

## Kanpo estekak
Argeleb I.a

**Argeleb I.a**, sindarinez "Errege Zilarra" esan nahi duena, Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1226. urtean jaioa, Dunadan bat zen, Arthedaineko Malvegil erregearen semea.

## Historia 
Argeleb I.a, bere aitaren oinordeko bihurtu zen hau Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1349. urtean hil zenean. Arnor erresumako koroa aldarrikatu zuen lehen erregea izan zen, Kardolanen eta Rhudaurren, errege Dunedainik ez baitzen geratzen. Rhudaurreko gobernariek, Angmarreko Errege Aztiarekin aliatuak zeudenak, eskakizun hori arbuiatu zuten, eta, Argeleb I.agandik hasita, Arthedaineko errege guztiek aldarrikatu zuten koroa, eta "Ar(a)" aurrizkiarekin (sindarinez "errege" esan nahi duena) hasten ziren tituluak hartu zituzten, aldarrikapen horren adierazgarri bezala, eta, eskubidez, Arnorreko erregeak izango baitziren, Isildurren ondorengo bakarrak baitziren.

Erresumen artean, Amon Sûlgatik egin ziren etengabeko borroken ondorioz, Argeleb I.ak, muinoa gotortzea erabaki zuen.

Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1356. urtean, Angmarrek eta Rhudaurrek, Arthedain eraso eta Haizeen Muinoa setiatu zuten. Argeleb I.a, muinoan gertatu zen guduan hil zen. Bere seme Arveleg I.a bihurtu zen bere oinordeko.

Argeleb I.aren erregealdian, hobbitek, sarri bidaiatu zuten. Asko, Breen finkatu ziren, eta Indartsuek Dunland utzi zuten, beste batzuk, Rhovanionera itzuli ziren bitartean.

## Kanpo estekak
El Último Ke Zierre

**El Último Ke Zierre** (**EUKZ**) Vila-real eta Borrianan (Castelló) 1987an sortutako punk-rock musika taldea da.

## Taldekideak 
* Robero *El Feo*: Ahotsa
* Pedro: Baxua eta ahotsa
* Oscar: Gitarra eta ahotsa
* Sam: Gitarra
* Kusio: Bateria

### Kronologia 
## Diskografia 
* 1991: *No soporto vuestras caras*
* 1992: *Soldadito español*
* 1993: *Que se repartan el mundo*
* 1995: *Esperando al viento*
* 1998: *A cara de perro*
* 1999: *Senderos de este infierno* (zuzenean)
* 2000: *Bulla*
* 2001: *Camino de rosas* (bilduma)
* 2002: *Veneno*
* 2003: *Ay, de mi!*
* 2004: *Vuelta al Infierno* (ViñaRock zuzenean).
* 2005: *Insurgente*
* 2006: *Vivos...por domesticar* (zuzenean).
* 2007: *Quemaste tus alas de ángel*
* 2009: *La burbuja*

## Bideoak 
* 1995: *Mal camino, mi camino*
* 1999: *Senderos de este infierno*
* 2003: *Vuelta al infierno* (Viña Rock zuzenean).
* 2006: *Vivos...por domesticar* (Salatalen zuzenean).

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 2003: *1989-2002 Trece años en la carretera*

## Kanpo estekak 
* Webgune ofizala
* EUKZren myspace-a
Reincidentes

**Reincidentes** Sevillako punk-rock musika taldea da. Haien abesti gehienek giza eskubideak aldarrikatzen dituzte edo egungo gizartea kritikatzen dute.

## Taldekideak 
* Manuel J. Pizarro Fernández: Bateria.
* Fernando Madina Pepper: Baxua eta ahotsa.
* Juan M. Rodríguez Barea: Gitarra eta ahotsa.
* Finito de Badajoz: Gitarra eta ahotsa.
* Carlos Domínguez Reinhardt: Soinu teknikaria.

## Diskografia 
* *Reincidentes*. Discos Trilita, 1989, Discos Suicidasek berrargitaratuta.
* *Ni un paso atrás*. Discos Suicidas, 1991.
* *¿Dónde está Judas?* Discos Suicidas, 1992.
* *Sol y Rabia*. Discos Suicidas, 1993.
* *Nunca es tarde... si la dicha es buena*. Discos Suicidas, 1994.
* *Materia Reservada*. Discos Suicidas, 1997.
* *¡Te lo dije!*. Ariola/RCA, 1997.
* *Algazara*, BMG Ariola/RCA, 1998.
* *¿Y ahora qué?* BMG Ariola/RCA, 2000.
* *La otra orilla*. Boa Music, 2001.
* *Cosas de este mundo*. Locomotive Music, 2002.
* *Acústico*. Locomotive Music, 2004.
* *El comercio del dolor*. Locomotive Music, 2005.
* *Dementes* (CD+CDmultimedia) Locomotive Music, 2006.
* *América: Canciones de ida y vuelta*, Realidad Musical, 2008.
* *Ni un paso atrás* Porretas, Boikot eta Sonora taldeekin zuzenean, Realidad Musical, 2008.
* *Tiempos de ira*, Maldito Records, 2011.
* *Aniversario*, 2013. [DVD + CD bertsioak+ CD abesti berriak]
* *Awkan: Haciendo hablar al silencio*, 2015. [CD 6 abesti berriak + CD zuzenean+ DVD zuzenean]
* *Vergüenza*, 2017.
* *En directo tras la cuarentena, 2020.*
* *¡Peligro!*, 2025.

; Bildumak

* *Los auténticos*. Discos Suicidas, 1998.
* *Añorando la 5ª columna*. Discos Suicidas, 1999.
* *Tratando de sobrevivir*. Discos Suicidas, 2001.

; Elkarbanatutako albumak

* *Ni un paso atrás (en directo)* con Porretas, Boikot y Sonora, Realidad Musical, 2008. [Zuzenean]
* *La Sevilla del diablo*, 2012. [Split Narcorekin]

## Kanpo estekak 
https://reincidentes.online
Mil A Gritos Records

**Mil A Gritos Records** Gasteizko diskoetxe independentea da, 1995ean Soziedad Alkoholikak sortua.

## Musika taldeak 
* Soziedad Alkoholika
* Betagarri
* Ekon
* Eraso!
* Flitter
* Habeas Corpus
* Kaos Etiliko
* Anarko
* Obligaciones
* Orujo De Brujas
* Paquita’s Niples
* Reverendo Parker
* Sálvate Si Puedes
* MALM
* Bat Bitten

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sokasalto

thumb|Emakume bat **soka saltoan**.

**Sokasaltoa** edo **soka-jauzia** soka batez banaka edo haur batzuk batera jolasten den haur-jolas bat da. Kirola ere bada.

## Haur jolasa 
Soka saltoka jolasteko era anitz dago. Banaka jolasten denean, haurrak soka bi muturretatik hartu eskuetan eta jirabiran jartzen du, bere buru gainetik eta salto eginez oin azpitik behin eta berriz pasaraziz. Bi haurrek mutur banatatik hartu eta jirabiran jartzen dutenean, hirugarren haur batek salto egiten du behin eta berriz soka oin paretik igarotzen denean.

Hiru haur baino gehiago direnean soka saltoan jolasten dutenak, saltalariek ilaran jarri eta soka salto bana eginez, ilarara itzultzen dira. Estropezu egin edo puntua galtzen duenak ilara utzi eta sokari jirabiran eragin behar dio hurrena.

Saltoak abesti batez lagundu ohi dira. Euskal Herrian esaterako honako hau abesten da:

*Txoria goian kantari,*
*Hemen gu be dantzari:*
*zapia behera, zapia goora!*
*bat, bi, hiru,*
*galtzen dauna kanpora,*
*bat, bi, hiru*

"Zapia behera" esaterakoan, saltalariak bere esku-zapia behera erortzen utzi behar du, eta "zapia gora" esatean, berriro jaso, punturik galdu gabe. Hiru esatean, azkenik, kanpora atera behar du. Orduan ilarako hurrengo haurrak hasten da saltoka, abesti berberaz.

Hona beste abesti bat:

*Burdin- zainak, bai*
*Esan eustan, bai,*
*Bart gabean, bai*
*Maite nindula, bai;*
*Esan neutsan, bai,*
*Leunik asko, bai,*
*Eskerrik asko, bai*

*Bai* esaterakoan, sokari eragiten diotenek soka goi goian jarri eta eta saltalariak makurtu egin behar du, puntua galdu gabe. Puntua galtzen duenean, sokari eragiten dio hurrena.

Oso ezaguna da abesti hau, haur bakar batek behin eta berriz salto eginez puntua galdu arte, ustez haurraren ezkon adina ematen duena:

*Aita, Ama*
*zenbat urtekin ezkonduko naiz*
*txikia naiz eta ez dakit,*
*1,2,3,4, ...*

## Jolasteko moduak 
* ” Alturitas” :Bi neska-mutil goma heltzen dute linea zuzena eginez, eta beste neska-mutil batzuek salto egin behar dute gomaren gainetik. Goma heltzen dutenek gutxika igotzen doaz.

* Beste joko mota hurrengoa da: Hasieran, “zutabeak” diren pertsonen inguruan jartzen da goma. Besteek abesti bat jarraituz, dantza egin behar dute goman zehar. Ondo egiten badute, berriro dantzatuko dute baina goma pixka bat igoko dute “zutabeek”: lehen belaunetara, gero hanketara (izterrera), gerrira, besapeetara, eta batzuetan baita lepora ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sokasaltoan jolasa Juan Garmendia Larrañagaren *Ume jolasak* liburuan, 51.or.
Vesta familia

**Vesta familia**, asteroide gerrikoan dagoen asteroide familia bat da, nagusiki V motako asteroideek osatzen dutena, 4 Vesta asteroidearen inguruan, asteroide familia honetako handiena dena. Gutxi gora-behera, asteroide gerrikoan aurkitzen diren asteroide guztien %6a, familia honetakoak dira.

## Kanpo estekak
Donostiako Enpresa Ikasketen Unibertsitate Eskola

thumb|250px|Donostiako Enpresa Ikasketen Eskola Unibertsitatearen egoitza Ibaetako Kanpusean.

**Donostiako Enpresa Ikasketan Unibertsitate Eskola** enpresa arloko ikasketa ofizialak eskaintzen dituen Euskal Herriko Unibertsitateko ikastegi bat da. Donostiako Ibaetako campusean du egoitza, Arkitektura Eskolaren ondoan.

## Historia 
Donostiako Enpresa Ikasketen Eskola 1915. urtean sortu zen *Escuela Pericial de Comercio de San Sebastián* izenez (euskaraz, *Donostiako Merkataritza Perituen Eskola*) eta Valladolideko Unibertsitatearen mende. Merkataritza Peritu titulua lortzeko lau ikasturte gainditu behar ziren, bi gradutan banaturik. 1922. urtean izandako irakaskuntza erreformen ondorioz, eskolak eskumen berriak hartu eta *Merkataritza Irakasle* titulurako ikasketak, hiru urtekoak, bereganatu zituen. Titulu hau lortzeko, ordutik aurrera hiru urteko ikasketak hartzen zituen *Merkataritza Peritu* titulua eduki behar zela ezarri zen. Ikasketen egitura berri honek aldaketa gutxi izan zituen, harik eta 1972. urtean eskolak unibertsitate izaera guztiz hartu eta *Escuela Universitaria de Estudios Empresariales* izena jaso zuen arte. 1977. urtean *Universidad de Bilbao* delakoaren mendera aldatu eta 1980. urteaz geroztik Euskal Herriko Unibertsitatearen barnean dago.

1915. urtean eskola egun Donostiako posta bulego nagusiak dauden eraikinean (Urdaneta kalean, 5 zbk.) lekutu zen. 1917. urtean Sarriegi enparantzan kokatu zen, antzinako Epaitegi Jauregiko eraikinean. 1930. urtean Mandas Dukea kaleko irakaskuntza instalazioetan egon zen. Bertan iraun zuen 1944. urtera arte. Urte hartan, hasierako eraikinera (Urdaneta, 5) aldatu zen 1959. urtera arte. Pio XII enparantzan eraikitako egoitza berri batera aldatu zen orduan, 1995. urtera arte egun duen egoitza hartu zuen arte.

## Ikasle ohi ospetsuak 
* Xabi Alonso, futbolaria;
* Iñigo Azpitarte, aktore eta abeslaria;
* Iñigo Chaurreau, txirrindularia;
* Maialen Chourraut, Olinpiar jokoetan dominadun piraguista;
* Iñigo Eizagirre, harrijasotzailea;
* Sara Etxeberria Elizalde, softball nazioarteko jokalaria;
* Uxue Ezkurdia, saskibaloi jokalaria;
* Irati Irurtzun, Gugaz musika taldeko kidea eta panderojolea;
* Gorka Maneiro, UPyDko legelbiltzarkidea;
* Melitón Manzanas, frankismoaren garaiko Donostiako polizia politikoaren burua;
* Miriam Navascues, Miss Gipuzkoa 2005 ;
* Asier Riesgo, futbol-atezaina;
* Vicente Zaragueta, enpresaburua eta Donostiako Aquariumaren presidentea (1926-2015).

## Kanpo estekak 
*   Donostiako Enpresa Ikasketen Unibertsitate Eskolako webgunea

## Bibliografia 
* Arana Gondra, F. J. eta Espí Guzmán, M. T.: *Escuela Universitaria de estudios Empresariales. Origen y evolución (1915-2000)*. Euskal Herriko Unibertsitatea. Gipuzkoako Campuseko Errektoreordetza. 2000. urtea.

## Erreferentziak
Fallen Angel

***Fallen Angel*** 1945ean Otto Premingerek ekoiztu eta zuzendutako filma da. Antzezle nagusiak Alice Faye, Dana Andrews, Linda Darnell, eta Charles Bickford izan ziren. Ezagun da Alice Fayek harrapatu zuen haserreagatik, 20th Century Fox konpainiako Darryl F. Zanuck nagusiak txarto tratatu zuen eta. Fayek estudioetatik alde egin eta ez zuen 1962ra arte film gahiagotan parte hartu.

## Argumentua 
Eric Stanton (Dana Andrews) Kaliforniako Walton herrira ailegatu da eskutsik. Aurrez aurre topatzen duen lehen tabernan Stella (Linda Darnell) ezagutuko du, herriko neska ederra. Nondik heldu diruari Madley profesorearengana (John Carradine) joko du, inguru hartan arrakasta handi barik dabilen parapsikologo eta hizlariarengana. Stantonek eskarmentua du publizitatearen munduan eta horretaz baliatuko da Madleyren jendeaurreko saioak sustatzeko. Herrian ospe handikoak dira Mills ahizpak, Clara (Anne Revere) eta June (Alice Faye). Berauek konbentzituz gero, herritar gehienak hurbilduko dira Madleyren ikuskizunera, eta horretan saiatuko da Stanton. June koitadua limurtuko du iruzutiak, nahiz eta aldi berean Stellarekin harreman sutsua izan.

## Aktoreak 
* Bruce Cabot... *Dave Atkins*
* Percy Kilbride... *Pop*

## Kanpo estekak 
*  Filma **IMDB** atarian
Sexu fantasia

[eskuinera|thumb|250px|[Katsushika Hokusai|Hokusai artistak egindako *Arrantzalearen emaztearen ametsa*, emakume bati olagarro batek egiten dion cunnilingusa irudikatzen duena.]]

**Sexu fantasia** edo **fantasia erotikoa** pertsona baten buruko irudikapen edo gogoeta segida bat da, nahita eragindakoa, sexu kitzikapena edo besterik gabe sexu bizipen bat helburu duena. Etorkizuneko sexu harreman bat aurrikusi eta planifikatzean edota sexu harreman erreal batean kitzikapena suspertzeko ere burutzen dira. Sexu fantasiak era askotakoak izan daitezke: irudikaturiko istorio luze eta egituratua zein instant bateko egoera, irudi edo esaldi bat, edukin erotiko batez betiere. Sexu fantasietako gaiak denetarikoak dira: aurreko edo mementuko harremaneko kidearekin izandako harremanen oroitzea edo irudikatzea eta besterik gabe pertsona ezagun eta ezezagun batekiko egoera erotikoak bururatzea. Sexu fantasia soilak orgasmora eraman dezake eta horretarako fantasia masturbazioaz lagundu daiteke.

## Kanpo estekak 
*  E. Reverter eta beste batzuk: Fantasías sexuales en estudiantes de medicina. Tipología y diferencias genéricas
Cunnilingus

thumb|Cunnilingus
[thumb|thumb|[Achille Devéria artistaren margoa, **cunnilingusa** irudikatzen duena.]]

Sexu harremanetan, **cunnilingusa** (latinezko *cunnus*, euskaraz *alu*, eta *lingus*, euskaraz mingaina, hitzetatik) emakumearen alua eta honen inguruak ahoaz, ezpainak eta mingaina erabiliz, kitzikatzea da. HIESa kutsatzeari buruz, arriskua duen praktika bat izan daiteke . Ildo beretik, cunnilingusa eluke inoiz egin behar ezpainetako herpes duen edo jasan duen pertsona batek.

## Cunnilingus praktikatzeko jarrerak 
* Cunnilingusa jasotzen duen emakumea ahoz gora etzanda eta bikotekidea bere izter artean burua sartua: jarrera honetan cunnilingusa egiten duenak du cunnilingusaren kontrola; oso jarrera erosoa da cunnilingusa jasotzen duen emakumearentzat, cunnilingusaz gozatu bakarrik egin behar baitu, baina, deserosoa izan daiteke, luzaroan arituz gero, cunnilingusa egiten duenarentzat. Cunnilingusa egiten duena erosoago sentitzeko modu bat, egiten duena ohe ertzean belauniko jartzea da.
* Emakumea belauniko jarrita, ahoz gora etzanda dagoen bikotekidearen aurpegiaren aurka: jarrera honetan, cunnilingusak jasotzen duenak kontrolatzen du cunnilingusaren ekintza eta bilakaera, baina deserosoa izan daiteke cunnilingusa egiten duenarentzat, itolarria senti baitezake cunnilingusak jasotzen duenak bestearen ahoa eta sudurra gehiegi zapaltzen baditu.
* Emakumea eserita sofa edo aulki batean, eta cunnilingusa egiten duena lurrean belauniko jarrita. Oso jarrera erosoa da bientzat, baina eragozpen gisa, oheak sarpenerako edo bestelako sexu-praktiketarako eskaintzen dituen aukerak zabalak egin nahi izanez gero, oheraino joan beharra aipa daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Talka (disketxea)

**Talka** Fermin Muguruzak bere diskoak argitaratzeko sortutako diskoetxe independentea da.

## Sorrera 
2006ko urtarrilaren 26an, Metak diskoetxeak bere behin betiko itxiera adierazi zuen egoera ekonomikoak bultzatuta. Ekainean, berriz, *Euskal Herria Jamaika Clash* Fermin Muguruzaren hamargarren diskoa atera eta diskoetxe berria sortu zuen: "Talka Records" hain zuzen ere.

Bere lanak argitaratu ez ezik, Talkak antzina izandako taldeen lanak ere (Kortatu, Negu Gorriak eta Fermin Muguruza eta Dut) argitaratzen ditu, baita "Kontrakalea Ikozpenak" azpizigiluarenak ere (Afrika, Bad Sound System, MAK, Rude eta Sorkun).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Talkaren webgunea.
Obligaciones

**Obligaciones** Gasteizko punk-rock musika taldea da.

## Historia 
1990ean sortua, bost disko kaleratu ditu, hasieran Mil A Gritos Records eta egun Fucking Records diskoetxeetan.

## Taldekideak 
* El Pela: Baxua eta ahotsa.
* El Anti: Gitarra.
* El Fer/ el Aitornillo: Gitarra eta ahotsa.
* El Epi: Bateria.

## Diskografia 
* *Obligaciones* - 1997
* *Rápido y sucio* - 2000
* *Prueba a gritar, prueba a llorar* - 2002
* *Iwô-Jima Party* - 2005
* *Obligaciones Vs. Planet77* - 2007

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
122 Gerda

**122 Gerda**, asteroide gerrikoan aurkitutako 122. asteroidearen izena da. 1872ko uztailak 31n aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek New York estatuko Clinton hiritik.

Bere izena, eskandinaviar mitologiako Gerda izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Jotun edo erraldoi bat zena, Ægir eta Aurbodaren alaba, Freyren emaztea eta Fjölnirren ama zena.

## Kanpo estekak
123 Brunilda

**123 Brunilda** edo **Brunhild**, asteroide gerrikoan aurkitutako 123. asteroidearen izena da. 1872ko uztailak 31n aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek New Yorkeko Clinton hiritik.

Bere izena, Nibelungoen eraztuna izeneko elezaharreko Brunildagatik jasotzen du, valkirien erregina zena. Odinek bere jainkotasuna kendu zion eta lilurazko amets batean sartua izan zen. Amets honetatik, Sigfridok esnatu zuen, bere eskua Guntherrentzat lortu zuena.

## Kanpo estekak
124 Altzeste

**124 Altzeste**, asteroide gerrikoan aurkitutako 124. asteroidearen izena da. 1872ko abuztuak 23an aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek New York estatuko Clinton hiritik.

Bere izena, greziar mitologiako Altzeste izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Admetoren emaztea zena.

Edmund Weiss astronomo austriarraren emazte zen Adeline Weissek proposatu zuen izena Petersek eskatuta.

## Kanpo estekak
125 Liberatrix

**125 Liberatrix**, asteroide gerrikoan aurkitutako 125. asteroidearen izena da. 1872ko irailak 11n aurkitu zuen Prospero Matias Henryk Paristik.

Bere izenak, dirudienez, aurkikuntzen garaian Frantziaren askapenari erreferentzia egiten dio. Baina, beste interpretazio bat, Frantziar Errepublikako lehen presidentea izan zen Adolf Thiersengatik izendatua izan zela da.

## Kanpo estekak
Excalibur

[325px|thumb|Aintzirako andreak Exkalibur ezpata Artur erregeari eskaintzen dion unea. [1880ko Alfred Kappes ilustratzailearen lana.]]

**Excalibur** (, ,  eta ) Artur erregearen kondairazko ezpataren izena da.

## Izena 
Bere izenaren jatorriari buruzko hainbat teoria daude. Onartuenetako batek dioenez latinezko *Ex Calce liberatus* ("Harritik Askatua") hitzetik eratorria da. Halere, idazki askotan era ezberdinez izendatua izan da eta gaur egungo bere izena hauetako batengandik eratorria izatea litekeena da: *Caliburn*, Godofredo Monmouthekoaren idazkietan agertzen denez, ziurrenik Chalybs ("Altzairu") izen latindarretik eratorria; Culhwch and Olwen izeneko aintzineko kondaira galestarrean *Caledfwlch* izenarekin deritzo, hau era berean aintzineko gaeleraren *Caladbolg* ("Ezpata Dirdiratsua") izenetik eratorria delarik.

Aintzineko frantseseraz *Escalibor* eta *Excalibor* izenetara eratorri zen, azkenik guretzat euskaraz hain ezaguna den Exkalibur izenan amaitu zuelarik.

## Exkaliburren eskuratzea 
thumb|250px|ezkerrera|"Nola Sir Bediverek Exkalibur Ezpata uretara bota zuen", Aubrey Beardsley ilustratzailearen lana (1894).

Artur erregeak kondairazko ezpata honen jabe nola bilakatu zenari buruzko hainbat kontakizun daude. Godofredo Monmouthekoak ezpata Avalonen landua izan zela besterik ez du aipatzen, inongo xehetasun gehiagorik eman gabe.

Arturiar zikloan azaltzen zaigunez, Aintzirako dama edo Andera izeneko lamia edo ninfa batek ezpata Arturri ematen dio. Gaur egun gureganaino ailegatu eta hedatuena den bertsioaren arabera, Arturrek Exkalibur ezpata harri batetik atera ondoren eskuratu zuen, Merlin aztiak ezpata hau aurretik landu zuelarik.

## Exkaliburren desagertzea 
Kontakizun onartuenaren arabera, hilzorian zegoen Arturrek bere zaldunetako bati ezpata aintzira sorgindura jaurtiki dezan agindu zion. Kontakizunaren arabera Girflet, Bedivere, Lantzelot edo Perceval izeneko zaldun honek hasiera batean ez dio agindu honi jaramonik egingo, gero gogo txarrez agindua onartu eta bete egingo du.

Zaldunak ezpata aintzirara jaurtikitzean, esku bate ur azal gainean agertu, ezpata heldu eta ondoren aintziraren sakontasunetan barna desagertu zen.

Esaten denez ezpata Erregearen gorpuarekin bat dago, honen itzulera den egunaren zain.

## Filma 
Ezpata honek John Boorman zuzendariak 1981an Artur Erregeari buruz eginiriko *Excalibur* filmari izenburua ematen dio. Beste hainbat filmetan ere ezpata honen izena aipatzen da, adibidez, Steve Barron zuzendariaren 1998ko **Merlin** filma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak