Paloma del Río

[thumb|260px|Berdintasuna Jardunaldia RTVE-n: [Ines Alberdi, Paz Castro, Ana Blanco, Paloma del_Río..., 2018]]
**Paloma del Río Cañadas** (Madril, 1960ko apirilaren 4a) madrildar kazetaria, idazlea eta ekintzailea da. Bere ahotsa jarri du Televisión Españolako gimnasia erritmikoko, gimnasia artistikoko, patinaje artistikoko eta hipikako lehiaketen transmisioetan. Hainbat kargu izan ditu TVEko Kirol Zuzendaritzan; erredaktore nagusia (2009) eta Kirol Programen zuzendaria (2009-2013). Babesletza eta Federazioen koordinatzailea da.

Europako eta Munduko hainbat txapelketa kontatu ditu, baita udako 9 joko olinpiko eta neguko 6 ere. 2015. urtean Kirol Merituaren Errege Ordenaren Urrezko Domina eman zitzaion eta urte horretan bertan *Enredando en la memoria* izeneko bere autobiografia argitaratu zuen.

Espainiako kazetaritzan aitzindari diren emakumeen belaunalditzat hartzen da, Mari Carmen Izquierdo, Mercedes Milá, María Antonia Martínez, Elena Sánchez Caballero, Olga Viza, Mari Cruz Esteban edo María Escariorekin batera.

2024ko uztailaren 2an Kulturak Espainiako Telebista Sari Nazionala eman zion eta 30.000 € hitz hauekin:«Emakume aitzindaria izan da kirol kazetaritzaren esparruan, aniztasunaren bozgorailua eta erreferentea Espainian kirol kazetaritzan aritzen diren pertsona guztientzat.»

2005 eta 2008 bitartean, Olinpiar programaren editorea izan zen. ADO *2008* eta gero Pekingo 2008ko Udako Olinpiar Jokoen transmisioen erredakzioko burua izan zen. 2011ko irailean Kirol Merituaren Errege Ordenako Zilarrezko Domina eman zioten María Escariorekin batera.
thumb|287x287px|Paloma RTVEren estudioetan, Torrespañan, *Hijas de Cynisca* dokumentalerako (2019).
2015eko abuztuaren 31n, Kirol Merituaren Errege Aginduaren Urrezko Domina eman zitzaion, Kirol Kontseilu Gorenak emana, eta hura jaso zuen lehen kazetaria izan zen. Urte bereko azaroaren 16an CSDren egoitzan kirol-memoriak eta memoria pertsonalak kontatu zituen Libros.com argitaletxeak argitaratu zuen *Enredando en la memoria* liburuan. Ekitaldi horretan bertan eman zitzaion Kirol Merituaren Errege Ordenako Urrezko Domina. 2017. urteko ekainean, Harrotasunaren Jokoen enbaxadorea izan zen. 2017ko irailaren 17an Espainiako Irrati Nazionaleko *No es un día cualquiera* saioan, kirol-atal bat elkarlanean hasi zen. Hainbat hitzaldi, mahai-inguru, txosten eta kirol masterretan hizlari izan da, besteak beste, Emakumea eta Kirola, gutxiengoen kirola eta Olinpismoa ri buruz hitz egiteko.

2018ko uztailean, RTVEko lehendakaritzarako kandidatura iragarri zen, baina abenduan ez zuen azken gortea pasatu, eta erakunde publikoko lehendakari izateko 20 hautagaien zerrendatik kanpo geratu zen. Ondoren, berak eta baztertutako beste hautagai batzuek errekurtsoa aurkeztu zuten ebazpen horren aurrean.

2021eko abuztuan, Tokio 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, iruzkingile olinpikoaren etapa amaitu zuen, Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako erretiratuta egongo baita. Munduko lehiaketen eta Europako ekitaldien transmisioetan jarraitzen du.

## Bizitza pertsonala 
2015eko ekainean, *La Otra Crónica* El *Mundo* egunkariak egindako Espainiako 50 homosexual garrantzitsuenen zerrendan agertu zen. Munduko Harrotasunaren Astean (2017), elkarrizketa batean azaldu zuen bere egoera sexualaren normaltasuna: «*Inoiz ez nuen pentsatu lotsatu behar nuenik lesbiana izateagatik*», eta horretarako Martina Navratilova erreferentea izan dela adierazi zuen.

## Estalitako lehiaketa nabarmenen zerrenda 
## Sariak, aintzatespenak eta goraipamenak 
thumb|287x287px|Paloma (erdian), Urrezko Neskatoekin eta Ekipasoaz  batera, Kirol Merituaren Errege Agindua ematean (2015).

* 1982an Madrilgo Erkidegoak emandako 2. Arturo Barea Gazte Eleberriaren Saria, *Nunca* *tendrás los ojos de la serpiente* eleberriagatik.
* Ondas 1988 saria, TVEko gainerako operatiboarekin partekatua, Seuleko Olinpiar Jokoenen estalduragatik (1988)
* 2011n Kirol Merituaren Errege Aginduaren Zilarrezko Domina, Kirol Kontseilu Gorenak emana link=Archivo:Badge_of_the_Royal_Order_of_Sports_Merit_(Spain).svg|19x19px
* 2011n Espainiako Telebista Zientzien eta Arteen Akademiaren 2011ko Talentu Saria 
* 2012an AIPSren (Kirol Kazetarien Nazioarteko Elkartea) aintzatespena, hamar Olinpiar Joko baino gehiago bete dituzten beste kazetari batzuekin batera.
* 2014an Emakumeen Lasterketa Saria Madril 2014
* 2014an Prentsa, irrati eta telebista saria, Cornellá de Llobregateko Udalak emana
* 2015ean Kirol Merituaren Errege Aginduaren Urrezko Domina, Kirol Kontseilu Gorenak emana link=Archivo:Badge_of_the_Royal_Order_of_Sports_Merit_(Spain).svg|19x19px
* 2015ean Kiroleko komunikatzaile onena Emakumea, Kirola eta Enpresa Sarietan, Emakume, Kirol eta Enpresa I. Kongresu Iberikoan
* 2015ean Juan Manuel Gozalo saria, Espainiako Batzorde Olinpikoak emana link=Archivo:Olympic_Rings_black.svg|30x30px
* 2016an AIPSren (Kirol Kazetarien Nazioarteko Elkartea) aintzatespena, 10 Olinpiar Joko baino gehiago bete dituzten beste kazetari batzuekin batera 
* 2016an Onda cero Almeriako Kirolaren XIX. Galako sari berezia
* 2017an Sari berezia Segoviako Kirol Prentsaren XXIII. Kirol Galan
* 2018an «BaezaDiversa» saria, Kirol modalitatean, Baezako Udalak emana
* 2019an Ondas saria, aurkezle onenari
* 2020an Pilar Narvión saria, La Comarca Komunikazio Taldeak emana.
* 2021ean Kritikaren Iris saria, Espainiako Telebista Zientzien eta Arteen Akademiak emana
* *2021ean Woman* eta Sport-ek Woman-Sport Kiroleko Emakumearen I. Sarietan emandako Komunikazio Saria 
* 2021ean Emakume kirolariaren zabalkundea eta sustapena, Madrilgo Udalak Emakume Kirolarien III. Galan emandakoa
* 2022an Kirolaren kategoriako saria X. Alegría de Vivir sarietan
* 2022an «Bilbo Bihotzean» saria, Radio Bilbaok Bikaintasunaren Radio Bilbao Sarietan emandakoa
* 2022ko irailean Nazioarteko saria Kirolari baten babeslea.
* 2022ko azaroan ILVA Ikuspen Lesbikoko Nazioarteko Saria, Lesbianen Europako Erakundeak eta LesWorking-ek emana
* 2022ko azaroan Charte 100 saria, 18 laguni (horietako 10 kirolari ezinduak) Afganistanetik ateratzen laguntzeagatik. Kanarietako Enpresaburuen Elkarteak emandakoa.
* 2022ko azaroan Fundación España Activa saria, komunikatzaile onenari. Fundación España Activak emandakoa.

## Argitalpenak 
* 1982an *Nunca tendrás los ojos de la serpiente/ Inoiz ez dituzu sugearen begiak izango.*
* 2015ean *Enredando en la memoria/* Memorian sartuta (2015). Liburuak.com. ISBN ά16616-08-4
* 2019an *El papel de las mujeres en el deporte/ Emakumeen eginkizuna kirolean*. Santillana argitaletxea. ISBN ά680-4751-5
* 2021ean *Más que olímpicas/ Olinpikoak baino gehiago*. Libros Cupula argitaletxea. ISBN ά480-2753-7

Gainera, Jorge García Garcíaren "*El origen del deporte femenino en España/ Emakumeen kirolaren jatorria Espainian* (2015)" hitzaurrea eta Rubén Guerreroren *Nosotras. Historias del olvidado deporte femenino/ Gu. Emakumezkoen kirol ahaztuaren gertaerak* lanen epilogoa idatzi ditu.  (2018).

## Filmografia 
### Filmak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Del Río, Paloma (2015). Enredando en la memoria. Libros.com. ISBN 978-84-16616-08-4. 

## Kanpo estekak 
* 

* Entrevista a Paloma del Río para *Jot Down* (2012)