Industria-poligono

thumb|Villadiegoko industria-poligonoa
**Industria-polinogo** bat, industria-jarduera batzuk biltzen dituen lurralde-eremu bat da. Jarduera horiek elkarrekin erlazionatuta egon daitezke edo ez, eta zona egoki batean dago, oro har honako ezaugarri hauek dituena:

* energia-iturriak.

* garraioa eta eskulana.

* merkatuen edo zerbitzu-eremuen kokapena eta magnitudea.

* zergak eta arantzelak. eta lantegi baten eragiketa arrakastatsurako funtsezkoak diren zerbitzu publikoen eta beste laguntza-zerbitzu batzuen erabilgarritasuna.

Industria-poligonoek zerbitzu jakin batzuk izatearen berezitasuna dute, hala nola: energia elektrikoaren hornidura, hainbat tratamendu-mota dituen ur-hornidura, eman nahi zaion erabileraren arabera, hala nola edateko, galdaretarako edo hozteko erabilerarako, etab.

Industria-poligonoek beste zerbitzu komun batzuk ere izan ohi dituzte, hala nola zaintza-zerbitzua, atezaindegia eta zerbitzatutako uren tratamendua, besteak beste.

## Industria-guneen hautaketa 
Azken aldian, industriarako guneen hautaketak bilakaera izan du, eta natura- eta gizarte-inguruneari buruzko kontsiderazioak barne hartzen ditu, bai eta ukituak izan daitezkeen komunitateen onarpena ere, positiboa edo negatiboa izan.

Industria-hazkundearen helburua ez da nahikoa, leku jakin batean fabrika bat eraikitzearen justifikazio bakarra bezala. Aldaketaren arrazoietako bat da osasun publikorako eraginei buruzko ezagutza handiagoa izatea eta airearen, uraren eta lurraren degradazioarekin esperientzia izatea, industria-eremuen plangintza sendorik ez badago gerta daitekeena. Beste kontu bat da komunitateek ez dutela borondaterik zarataren, trafikoaren, usainen eta instalazio handien presentzia fisikoaren alterazioak onartzeko. Garrantzi berekoa da, behintzat, publikoak industria-eragiketa askok dituzten arriskuen kontzientzia, Bhopal eta Txernobylgo hondamendiek areagotu dutena, publizitate zabala jaso baitzuten.
thumb|San Cibraoko industria-poligonoa
Aldi berean, industriak esperientzia irabazi du kutsadura kontrolatzeko eta hondakinak ezabatzeko, istripuei erantzuteko eta garbiketa-jardueretarako ohiko eragiketen kostuekin. Ingurumen-arauak gauzatzen diren herrialdeetan, kutsaduraren kontrola kostu ezaguna eta garrantzitsua da. Konpainien erabakietan alderdi ekonomikoa sartzeko joera dago, lantegietarako leku berriak bilatzen dituztenean, eta ingurumen-kalitatea babesteko aparteko neurriak behar dituzten ingurumen-hauskortasun bereziak dituzten lekuak ez dira hain erakargarriak ekonomikoki. Aitzitik, aurrez planifikatutako industria-parkeek, hondakinak tratatzeko eta ezabatzeko sistemekin eta beharrezkoak diren beste azpiegitura batzuekin, abantaila handiak eskaintzen dituzte.

Ondorioz, gero eta erosoagoa da gobernuaren aldez aurreko onespena eskatzea potentzialki negatiboak diren inpaktuak eragiten dituzten industrientzat.

* India 1988an hasi zen Kutsadura Kontrolatzeko Estatuko Kontseiluaren onespena eskatzen, planta baterako leku bat hautatzeko baimena eman aurretik, operazioak hasteko prest egon arte itxaron beharrean. Indiako Industria Ministerioak prozedura formal bat ezarri du industria oso kutsatzaileentzako lekuak hautatzeko.

* Duela gutxi, Indonesia industriak behartzen hasi zen proposatutako instalazio berrien ingurumen-azterketa bat egiteko. Inpaktu esanguratsuak identifikatuz gero, enpresak eraginen ebaluazio osoa egin beharko du, Industria Ministerioaren edo Inbertsioak Koordinatzeko Kontseiluaren lizentzia jaso aurretik.

Gunearen egokitasuna ingurumenaren kutsadura/maneiua kontrolatzeko prozesu globalean integratzeko joera dago. Funtsean, kutsadura kontrolatzeko ardura duten agentzia asko, eta batez ere industria-garapena sustatzeko dauden agentzia batzuetan, ingurumen-ebaluazioa proiektuak prestatzeko beste alderdi batzuekin estu integratzeko beharra ezartzen duen helburu bera lortu nahi izan dute, ingurumen-kontsiderazioei proiektuak hautatzeko, kokatzeko eta diseinatzeko garaian merezi duten garrantzia emateko.

### Prozedura orokorrak 
Guneak modu konparatiboan hautatzeko metodologia desberdinak dauden arren, oinarrizko zazpi elementu komun daude:

* Gune potentzialen zerrenda labur bat (gogokoen diren guneak eta gune alternatiboak sar daitezke)

* Gune bakoitzaren deskribapena, hauskortasun ekologiko eta soziokulturalen arabera

* Baliabide naturalen eta soziokulturalen degradazioa prebenitzeko irizpide-multzo komun baten arabera, gune bakoitzak inpaktuak asimilatzeko duen gaitasuna aztertzea.

* Ingurumen-muga handiak dituzten tokiak ezabatzea

* Gainerako lekuetarako, eraginak saihesteko edo arintzeko eta ingurumen-arauak betetzeko beharrezkoak diren neurriak deskribatzea, baita egingarritasun teknikoa eta instituzionala, fidagarritasuna eta epe luzerako kostua ere.

* Kontsulta eragindako komunitateekin

* Alternatibak sailkatzea eta proposatutako gunea hautatzea.

Herrialde bakoitzean aplika daitezkeen erregelamenduen eta industriaren izaeraren arabera, gunea hautatzeko prozesua ingurumen-ebaluazio baten testuinguruan egin daiteke, edo azterketa espezifikoago baten moduan, lizentzia edo baimena eskatzeko prozeduraren pean.
thumb|Monckton Road Industrial Estate, Wakefield. Industria-poligono.
Guneak ere aurrez hauta daitezke, bai plangintza- eta zonifikazio-prozesu baten zati gisa, alternatiben maila industriarako izendatutako arloetara mugatzen duena, bai garapen industriala parke bakoitzean kokatzen saiatzen diren garapen-politiken pean. Industria-parkearen plangintza, zonifikazioa eta kokapena ingurumen-irizpideetan oinarritzen bada, baliteke gunearen azterketa gehigarririk egiteko beharrik ez egotea, edo eskatzen diren azterlanak gai jakin batzuetara mugatu daitezke, hala nola proposatutako instalazioan erabiltzen diren urak aurretratatzeko beharrera. Hala ere, askotan, egia da egingarritasun ekonomiko eta teknikoaren irizpideak bakarrik erabiltzen direla industria-garapenaren arloak identifikatzeko oinarri gisa. Kasu honetan, ez dago ingurumen-helburuak betetzen direla bermatzen duen inolako bermerik. Leku posibleen ingurumen-ebaluazioa egin beharko litzateke beti.

Gaur egungo gunean ekoizpen-bitartekoen proposatutako hedapenaren kasuan, garrantzitsua da gunea ebaluatzea dauden eragiketen eta eragiketa berrien efektu konbinatuen arabera. Ziur asko, prozesu berriaren alderdi bakar bat gune nahi ez izatea eragingo du, edo eragin osoa maneiatzeko beharrezko neurriak hain garestiak izan daitezke, leku berri bat hobe izango litzateke. Kontzeptu bera aplikatzen zaio jada industrializatuta dagoen eremu batean oin berri bat kokatzeari. Isurtze atmosferiko kumulatiboen hazkundeak, adibidez, gunea onartezina izatea eragin dezake proposatutako instalazioarentzat.

### Azpisektore industrial kritikoak 
Gunearen hautaketa ez da alderdi kritikoa azpisektore industrial guztientzat. Dela tamaina txikiagatik, dela operazio-motagatik, dela biengatik, landare batzuek ez dute eragin txarrik ingurune naturalean edo soziokulturalean.

* Indonesia hau hartzen du kontuan bi mailako ingurumen ebaluazio prozedura batekin. Lizentziak eskatzen dituzten enpresa guztiek aurretiazko ebaluazioa egin beharko dute. Inpaktu potentzialki larriak identifikatzen diren jardueretarako, inpaktuaren ebaluazio osoa egin beharko da.

* Indiak ikuspegi alternatiboa aukeratu du. Industria Ministerioak Estatuko gobernuaren ingurumen-baimen formala behar duten hogei azpisektoreren zerrenda argitaratu du, guneak hautatu aurretik. Hona hemen adibide batzuk: industria metalurgiko primarioak, mamia eta papera, pinturak, larrua ontzea, bateriak, kautxu sintetikoa, zementua eta elektrodeposizioa. Instalazio handiek ingurumen-inpaktuaren ebaluazioak egin beharko lituzkete, Indiako Ingurumen eta Baso Ministerioaren araudien arabera.

### Guneak hautatzeko irizpideak 
Guneak hautatzeko irizpideakGuneak konparatu eta hautatu behar dira, irizpide multzo oso baten arabera. Batzuetan, dagoeneko egon daitezke, araudiak eta gobernu lineamenduak forma guneak hautatzeko irizpideak. Modu horretan existitzen ez diren lekuetan, hainbat iturritatik erator daitezke, proiektuan erabiltzeko. Irizpideak inplizituak izan daitezke plangintzan eta zonakatzean, industria-erabilerarako egokiak diren zehazteko oinarri gisa. Eremu edo baliabide hauskor jakin batzuk babesten dituzten legeek edo erregelamenduek murriztapen gisa balio dute, eta gunea hautatzeko erabiltzen diren irizpideetan txertatu behar dira. Irizpide batzuek jardunbide egokiak adierazten dituzte zenbait industriarentzat. Azkenik, ingurumenaren aldetik ahulak diren lurren erabilera planifikatzeko printzipio orokorrak daude.

Indiako adibidearekin jarraituz, Ingurumen eta Baso Ministerioak honako puntu hauek jorratzen dituzten lineamenduak gomendatu ditu:

* Saihestu behar diren eremuak

* Industria-guneetarako ingurumen-eskakizunak

Hona hemen adibideak (GeethKrishnan 1989):

Industria-gunea, gutxienez, zerrendatzen diren lekuetatik honako distantzia hauetara egongo da:

* Ingurumenaren aldetik edo beste modu batean ahulak diren eremuetatik 25 km (adibide horien artean daude leku erlijioso eta historikoak eta monumentu arkeologikoak, eremu pintoreskoak, hondartzak, haztegi garrantzitsuak diren kostaldeko eremuak eta esteroak, parke nazionalak eta santutegiak, aintzira naturalak eta zingirak, eta kokaleku tribalak).

* Itsasgoraren lerrotik 0,5 km kostaldeko eremuetan

* Uholde-lautadako muga naturalen edo aldatuen 0,5 km

* Hiri handietan proiektatutako hazkunde-mugatik 25 km (3 milioi edo gehiagoko biztanleria)

Honako hauek dira gune espezifikoen industria-erabilerarekin lotutako ingurumen-eskakizunen adibideak:

* ezin da basoak basogintzatik kanpoko beste jarduera batera bihurtu industriari eusteko

* ezin dira nekazaritza-lur onenak bihurtu industria-erabilerarako

* nahikoa leku izan behar da hondakin solidoak biltegiratzeko eta zerbitzatutako urak behar bezala tratatzeko eta berrerabiltzeko.

* 0,5 km zabaleko gerriko berde bat egon behar da gunearen inguruan

* proposatutako instalazioa paisaiari egokitu behar zaio, garapenak lekuaren alderdi nabarrak alda ez ditzan.

Beharbada, Indiako jarraibideak ez dira herrialde guztietan aplikagarriak izango, baina gobernuak industria-guneak hautatzeko eskatzen ari diren kontsiderazio motak erakusten dituzte. Hauek dira kutsadura sortzeko joera handia duen industria baterako gune jakin bat hautatzea debekatzen duten ezaugarrien zerrendan sar daitezkeen beste faktore batzuen adibideak (industriaren izaeraren arabera):

* Gaur egun ur edangarrirako erabiltzen den akuifero bat kargatzen duen eremua den, edo etorkizunean erabiltzeko aukera dagoen, edo edateko uraren gordailu publiko baterako ura hartzeko eremua den.

* Jasotzen dituzten urek ezin badituzte ur beltzak xurgatu haien kalitatea degradatu gabe, tratamendu egokia izan arren

* Zona klimatikoak airearen osasungaiztasun-aldiak esperimentatzeko joera duen

* Galtzeko arriskuan dagoen espezie baten habitata bada

* Gunea (edo sarbideak) lurraren erabilera bateraezina duten erakundeetatik gertu badaude, adibidez, osasun-zentroak, eskolak, egoitza-eremuak

* Hondakin arriskutsuak ezabatzeko eskualde-ahalmenik ez badago (industriak sortzen baditu)

Beste faktore batzuek, normalean, ez dute kontuan hartzeko gunea baztertzen, baina inpaktu potentzialeko eremuak dira, eta kontuan hartu behar dira gune alternatiboak sailkatzeko:

* Lekualdatuko liratekeen egoiliarren kopurua

* Zenbat jabetza ukituko edo desjabetuko liratekeen.

* Lurra industriarik gabe erabiltzen den leku hurbilenera dagoen distantzia.

* Erabilitako uren eta biltzeko eta tratatzeko sistema lokalaren arteko bateragarritasuna, halakorik badago

## Ingurumen-ebaluazioarekiko harremana 
Ingurumen-ebaluazioa eraginkorrena izan daitekeen eremuetako bat instalaziorako gunea hautatzea da, baina, soilik, aukerak hautatzeko prozesua amaitu aurretik hasten bada ebaluazio-prozesua. Industria-garapeneko proiektu konplexuak eta ingurumen-inpaktu esanguratsua eragiteko potentziala duten antzeko instalazioak ezin dira maneiatu gunea hautatzeko irizpideak modu sinplean aplikatuz. Proiektu horiek ingurumen-ebaluazio osoa behar dute. Gunearen hautaketari buruzko erabakia hartu baino askoz lehenago hasi behar da, benetako alternatibak kontuan hartu ahal izateko. Leku bakoitzarekin lotutako inpaktu potentzialak identifikatzean, eta oinarri horren gaineko guneak konparatzean, ingurumen-gaiak oso egoki agertzen dira, eta, horri esker, proiektuaren planifikatzaileek eta diseinatzaileek ahalik eta gehien aprobetxa ditzakete inpaktuak saihesteko modu guztiak. Saihestu ezin diren eta garapenaren kostuen zati gisa onartzen diren inpaktuen kasuan, ordezko leku bat hautatzeko aukera aurkezten da, eta, horren ondorioz, inpaktuak arintzeko hartutako neurrien eraginkortasuna handiagoa izan daiteke, eta horien kostuak, txikiagoak, bestela izango litzatekeena baino. Gainera, ingurumen-ebaluazio egokia lagungarria da ingurumen-arazoengatik edo jendearen onarpenik ezagatik tokiz aldatu behar denean gertatzen diren etenak, atzerapenak eta kostu gehigarriak saihesteko.

### Eragin-eremua 
Landare motaren eta kontuan hartzen den ingurunearen arabera (airea, ura, landareak, animaliak, giza komunitateak...), proiektuaren eragina sentitzen den eremua gunetik eta haren inguruko inguruetatik askoz haratago heda daiteke. Gunea aukeratzean, faktore hauek hartu beharko dira kontuan: urak mugiarazpen-puntuan duen erabilgarritasunean izan dezakeen eragina, edo deskarga-puntutik behera dagoen uraren urrutiko kalitatea. Garrantzi handikoak dira, distantzia handitan, baliabide naturalen ezaugarriak eta eremu klimatikoko lurraren erabilerak haizearen alde, bai eta komunikabideetako ingurumen-inpaktuak ere. Proiektuak bigarren mailako garapena eragingo balu, lekuaren hautaketaren arabera aldatuko litzatekeena (adibidez, asfalto-plantak harrobietan, trenbideetan edo errepide berrietan, portu-instalazioak edo poliduktu berriak, langileentzako etxebizitzak, birkokatze-tokiak). Ura hartzeko eremuak eta zona klimatikoak kontuan hartu behar dira gunea aukeratzeari buruzko erabakian.

### Larrialdi-erantzunaren gaitasuna 
Arduragabekeria da instalazio industrial bat kokatzea inguruko komunitateentzat edo inguruko sistema natural hauskorrentzat arrisku nabarmena dakarren leku batean, non ezinezkoa izango den larrialdi bat maneiatzea kalteak edo hondamendiak saihesteko moduan. Eraginkortasunaz nahiko ziur egotea ahalbidetzen duen ekintza-plan bat diseinatzerik ez badago (larrialdiko ebakuaziorako hornidurak barne, instalazio motak hala merezi badu), beste leku bat aukeratu behar da. Komunikabiderik eta larrialdi-erantzunik ez badago, ezinezkoa da arriskuak maneiatzea. Arrisku onartezinak dira segurtasunik gabeko bide eta trenbideak, edo zalantzazko kamioi eta trenak, bizitegi-eremuetatik material arriskutsuak garraiatzeko erabiltzen badira. Material arriskutsuen biltegiratzearen edo prozesatze-plantaren eta komunitate edo sistema natural hauskorren (arrainen desobe-eremuak, adibidez) arteko bereizketa-eremurik ez dagoenez, ez ohartaraztea ez eustea ez dira kalteak prebenitzeko bezain egokiak izango.

Muga horietako batzuk gainditu daitezke, baldin eta proiektuak arriskuen maneiurako osagaiak barne hartzen baditu. Tokiko gobernuaren erantzuteko gaitasuna indartu daiteke, ekipoak eta gaikuntza eskainiz. Garraiobideak hobetu daitezke, edo gunera iristeko beste bide batzuk eraiki daitezke. Hala ere, larrialdiko erantzunaren arazoaren dimentsio batzuk gunea arretaz aukeratuz bakarrik konpon daitezke.

### Garapen induzitua 
Enplegu-aukerak langileak erakartzen dituzten imanak dira, eta tokiko komunitateen hazkundea bultzatzen dute. Bereziki industria-hazkundearen hasieran, komunitateak lurraren garapen induzitua esperimentatu dezake, eta inpaktuak maneiatzeko gaizki prestatuta egon. Horien artean daude udal-azpiegitura eta -zerbitzuen gainkarga, eta antzinako egoiliarren eta langile etorkinen arteko kultura-gatazkak. Arreta berezia jarri behar zaio fabrikako ateen ondoan planifikatu gabeko kokaguneen prebentzioari. Tokiko gobernua instituzioetan indartzea eta tokiko komunitateek proiektuaren prestaketan parte hartzea eragin negatibo horiek murrizteko modu eraginkorrak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak