Xabier Morrás

**Xabier Morrás Zaspe** (Iruñea, 1943ko urtarrilaren 28a - ) nafar pintorea da. Bere arteak, gizarte eta gerren errealitatearen inguruko kezka sakonen erakuslea da, horrela arte autobiografiko moduko bat lortuz. Morras, Iruñeko Arte eta Goi Mailako diseinuko eskolan eman zituen bere lehenengo urratsak, aurrerago ate berriak zabalduz. 

## Biografia 
Xabier Morras Zazpe 1943ko urtarrilaren 28an Iruñean jaio zen. Margolari hau testuinguru oso bortitz batean bizi zen, gerraostean,eta bere haurtzaroa frankismoa eta gerra hotzaren eskutik bizi izan zuen. Garai honetan indarkeria nabaria zen bereziki kaleetan eta hauetan frankismoaren partetik errepresio gogorra eta sakona jasotzen zuten. Txikia zenean ahula zen fisikoki, horregatik ukipen-kirol guztietatik ihes egiten zuen. Horrela, 7-8 urte zituenean, marrazketaren munduan sartzen hasi zen. Bere gurasoei esker, landa ingurutik zetoztenak (Lizarra aita eta Zabaldika ama), landa eta hiri errealitateak ikusi eta alderatzeko aukerak izan zituen, ondoren bere lehengo lanetan protagonismoa izango duten gaiak.  

Bere haurtzaroaren testuinguruan, beldur sakon batean zeuden sartutak "Altzairuzko oihala". Hortik zetorren dena eta Iruñean txikiak izanda soilik horren inguruko gauzak entzuten zituzten. Horregatik, Morrasek pentsatun zuen Iruñetik atera behar zela eta behar bat bihurtu zen. Haur bat izanda, bazekien beste testuinguru eta mundu batzuk bazirela eta mundu haietara zabaldu nahi zuen bere burua, Iruñan existitzen zen "Magma"n ez itotzeko. Magma horrek, gaur egun, sortzaile plastiko gisa bere bidea markatu zuen, horrek dakarren guztiarekin (tristura, tragedia, mina eta sufrimendua), horregatik gai belikoekin obsesio argia izan du beti.

Marrazketa gustoko zuen, aldizkari bat, egunkari bat etab. ikusten zituenean irudiak kopiatzen zituen. Eskolapioak Iruñean bere etxetik gertu zeudenez, osteguneko arratsaldeak botatzen zituen marrazketa klaseetan. 60-70 ikasleko eskolak izaten ziren eta egunero laminak kopiatzen zituzten, normalean, indiar eta zaldi baten buruarekin. Morrasek ziurtatzen zuen bere gelakideek bikain marrazten zutela bera oso baldarra zen bitartean, horregatik etengabe ezabatzen egoten zen. Egun batean egiaztatu zion irakasleari marraztea gustoko zuela eta irakasleak bere anai zaharraren marrazkiak eraman zizkion. Marrazki haiek ikustea kolpe gogorra izan zen Xabierrentzat, pentsatu zuelako inoiz ez zuela horrelakorik marraztea lortuko. Hala ere, gelditu eta utzi beharrean, marrazten jarraitu zuen eta bere mugak gainditzen joan zituen. 

Aldi berean, Morrasek zenbait erakusketa kolektiboetan parte hartu du. Bere obrak zenbait lekutan aurkitzen dira; "Testimonio 70" Madrilgo Arte Garaikideko Museoan, Iruñeko Arte Topaketak 1972an Nafarroako Museoan, "La Escuela de Pamplona" 1995an Planetarioan "Laboratorios". 2009. urtean Rekalde Bilbao Aretoan edota Nafarroako Museoan eta Reina Sofia Arte Museoan ibili egin zen 1972ko Iruñeko Topaketen 25. urterreneko erakusketan.

1971-1986 urteen artean Nafarroako Aurrezki Kutxaren Iruñeko Kultur Aretoan zuzendaritza hartu zuen. 1987. urtean, Bilboko Arte Ederren Fakultatean sartu zen irakasle bezala eta bertan iraun zuen bere erretirora arte 2013an.

Nafarroako defendatzaileen inguruan egindako obra hau amaitu gabe dago. Hau ez da lehen begirada batean ikusten, baina aurpegi ezagunen azken lerroan arreta jarriz ikusten da Morrasen hurrengo erretratuak nora joango diren, lerro baten bidez adierazita. Obra hau kolosala da, lehenengo ilarako pertsonaiek tamaina ia naturala daukate eta lau metroko altuera duen mihise baten gainean aurkitzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak