Sara Seager

**Sara Seager** (Toronto, Kanada, 1971ko uztailaren 21a) kanadar astronomo eta zientzialari planetarioa da. Massachusettseko Teknologia Institutuko irakaslea da eta ezaguna da planeta estrasolarretan eta atmosferetan egiten dituen lanengatik. Gai horiei buruzko bi testuliburu idatzi ditu, eta Popular Science, Discover Magazine, *Nature* eta TIME *Magazinek* aitortu dute. Seager-ek MacArthur beka bat jaso zuen 2013an, exoplaneten atmosferetan seinale kimikoak detektatzeko eta planeten igarotzeak behatzeko kostu txikiko behatokiak garatzeko egindako lan teorikoengatik.

## Biografia 
Seager Toronton (Ontario) jaio zen, judu jatorriko herrian. Bere aita, David Seager, 19 urterekin ilea galdu zuena, aitzindaria izan zen eta ilea transplantatzen munduko liderretako bat, Toronton Ilerako Transplante Zentroa sortu zuen. Torontoko Unibertsitateko Matematika eta Fisikako BSc titulua lortu zuen 1994an, Unibertsitateko Ikasleen Ikerketa Sariaren (NSERC) laguntzarekin, eta Harvardeko Unibertsitateko astronomiako doktoretza 1999an. Bere doktorego-tesian atmosferako eredu teorikoak garatu zituen Dimitar Sasseloven ikuskaritzapean.

Doktoretza ondoko ikerketa-postu bat izan zuen Ikasketa Aurreratuen Institutuan 1999 eta 2002 bitartean, eta Washingtongo Carnegie Institutuko ikertzaile-taldeko kide izan zen 2006 arte. Massachusettseko Teknologia Institutuan sartu zen 2007ko urtarrilean, Fisikako eta Zientzia Planetarioko irakasle elkartu gisa; 2007ko uztailean eman zitzaion titulartasuna, eta Katedradun bihurtu zen 2010eko uztailean. Gero, 1941etik klase-kargua izn du.

Charles Darrowrekin ezkonduta dago eta lehen ezkontzako bi seme-alaba dituzte. Seagerren lehen senarra, Michael Wevrick, minbiziz hil zen 2011n.

## Ikerketa 
NASAk *Indiana Jones astronomikoa* deitu zion. Sara Seager-ek "nano gaseoso" terminoa erabili zuen masa handiko super-Lurra planetarako, batez ere hidrogenoz eta helioz osatua, Gliese 581 c exoplanetaren modelo baten animazioan. "Nano gaseoso" terminoa gas-planeta erraldoiak baino planeta txikiagoak izendatzeko ere erabili da, hidrogeno eta helio atmosfera trinkoak dituztenak.

ezkerrera|thumb|150px|GLiese 581, Sara Seagers, GAS DWARF adibidea
Seager-ek Sackler 2012 saria jaso zuen, "atmosferen analisia eta eguzki-sistemaz kanpoko planeten barne-konposizioak" lanagatik, eta Helen B. Warner saria, American Astronomical Society delakoaren Astronomian, 2007an, Eguzkitik kanpoko planeten atmosferak ulertu, aztertu eta aurkitzeko funtsezko teknikak garatzeagatik eta 2004ko Harvard Bok saria astronomian. American Association for the Advancement-eko kide izendatu zuten 2012an, eta Royal Astronomical Society of Canadako ohorezko kide hautatu zuten 2013an. 2013ko irailean MacArthur beka bat jaso zuen. American Philosophical Societyko kide izateko hautatu zuten 2018an.

## Seager-en ekuazioa 
Seager-ek Drakeren ekuazioaren bertsio paraleloa garatu zuen, galaxiako planeta bizigarrien kopurua zenbatesteko. Irrati-teknologia duten estralurtarren ordez, Seager-ek Drakeren ekuazioa berridatzi zuen, Lurretik detekta daitekeen bizitza estralurtarren batean zentratzeko. Ekuazio horren bidez, gas biologikoak dituzten planetak bilatzen dira. Gas horiek bizitzak sortutako gasak dira, eta planeta baten atmosferan metatu daitezke urruneko teleskopio espazialekin hauteman daitezkeen mailetaraino.

**N = N*FQFHZFoFLFS**
ezkerrera|thumb|300px|Exoplanetei buruzko Seager-en hitzaldia

non:

N = bizitza-zeinu detektagarriak dituzten planeten kopurua

N* = behatutako izar-kopurua

FQ = barealdian dauden izarren frakzioa

FHZ = eremu bizigarrian planeta harritsuak dituzten izarren frakzioa

Fo = beha daitezkeen planeta horien frakzioa

FL = bizitza duten haurren frakzioa

FS = bizitzak gas biologikoaren seinale detektagarri bat sortzen duen frakzioa

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* Deming, D., & Seager, S. ed. 2003, "Scientific Frontiers in Research on Extrasolar Planets", ASP Conf. Izatea. 294 (San Frantzisko: ASP)
* Seager, Sara (2010). Exoplanet Atmospheres: Physical Processes. Princeton University Press. ISBN 9781400835300. 
* Seager, Sara (2010). Exoplanets. University of Arizona Press. ISBN 978-0-8165-2945-2. 

### Artikulu zientifikoak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1994an titulua lortu zuen Unibertsitateko Ikasleen Ikerketa Sariaren (NSERC) laguntzarekin.
* Helen B. Warner saria, American Astronomical Society delakoaren Astronomian, 2007an, Eguzkitik kanpoko planeten atmosferak ulertu, aztertu eta aurkitzeko funtsezko teknikak garatzeagatik 
* 2004ko Harvard Bok saria astronomian. 
* 2012an Sackler saria jaso zuen, "atmosferen analisia eta eguzki-sistemaz kanpoko planeten barne-konposizioak" lanagatik. 
* 2012an American Association for the Advancement-eko kide izendatu zuten.
* 2013an Royal Astronomical Society of Canadako ohorezko kide hautatu zuten.
* 2013ko irailean MacArthur beka bat jaso zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* MIT Home Page
* Thirtegunkaria.org
* Sara Seager en TED