Florencio Jose Lamot

**Florencio Joseph Lamot Goudesoone** (Belle, Flandria, 1701 - Soraluze, Gipuzkoa, 1779ko uztailaren 30) Soraluzeko Erret Lantegiko kontadorea eta ikuskatzailea izan zen, ezaguna Lamoten grabatua lana bideratu zuelako.

Euskal Herrira etorrita, Eibarren morroia hasi zen, eta gero Erret Lantegietan karrera egin zuen: ordezko kontadorea lehen, ikuskatzailea gero eta, 1754-1759 tartean, Soraluzeko Erret Lantegien ardura hartu zuen. Honetaz gain, armagina ere izan zen.

Armagintza munduan ospetsua da 1756. urtean Madrilen Estado y descripción de la Real Fabrica de Armas de Placencia sita en la M. N. y M. L. Provincia de Guipúzcoa. Antiguamente celebrada Bardulia en la memorable Cantabria grabatua argitaratu zuelako, *Mapa Topographica de la circunferencia de los lvgares de Plasencia y los Rea.s Almacen.s de la Fábrica* izenez ere ezagutua.

Urte berean *Descripción y noticia distinta del origen y establecimiento, antigüedad y gobierno de las Reales Fábricas de armas de la villa de Plasencia en Guipúzcoa. Alteraciones y mudanzas que ha tenido desde el año 1583 hasta el año 1756* liburua ere argitaratu zuen, Madrilen hau ere, baina tamalez ez da gordetzen.

Soraluzen hil zen, 1779.eko uztailak 30an, 78 urte zituela.

thumb | left | 300px | Belle (Flandria). Udaletxea eta talaia
## Lehen urteak
### Jatorria
Lamoot familia Flandriako Belle hirikoa zen (Bailleul frantsesez, gaur egun Frantziako Nord departamentuan kokatua). 1695. urtean Jean Lamoot eta Marie Anne Goudesoone elkarrekin ezkondu ziren, Bellen bertan. 

1701. urtean jaio omen zen Florencio Joseph de Lamot Bellen edo inguruetan.

### Eibarren morroi
Ez dakigu noiz eta nola, baina gaztetan Euskal Herrira etorri zen, eta Eibarren lan egin zuen morroi. Bere nagusia hil zenean arropa guztiak laga zizkion esker onez. Testamentuaren zati bat gordetzen da Eibarko artxiboan:

::*...y sirva como llevo dicho en beneficio de dicha mi alma. Que todos los vestidos y ropa blanca de mi uso se den de mi testamento a mi criado Joseph Lamot para que me encomiende a Dios por los buenos y fieles servicios que me ha hecho.*

Zoritxarrez, testamentuaren orri bakarra gordetzen da, eta ez da jakiten nagusiaren izena, ezta data ere. Dena dela, 1730 baino lehenago izango zen, Erret Lantegiko lehen agiria ordukoa da eta.

Erret Lantegietako lanpostua eskuratu eta gero asko hobetu zen bere egoera egonomikoa, 1731. urtean neskame eta guzti zuelako.

### Lehen ezkontza eta seme-alabak
Florencio Joseph de Lamot Bibiana Ybarlucea-Aranzabal Echezabal eibartarrarekin ezkondu zen. Gorago aipatutako 1731.ko agirian "mi cuñada" esaten du eta, bereaz, ezkontzak data hori baino aurrekoa izan beharko du. Hurrengo urtetan bost seme-alaba izan zituzten: Antonio (1734, umetan hilda), Joseph Antonio (1736), Juan Bauptista (1739, umetan hilda), Manuel Ygnacio Antonio (1739) eta Juan Agustín (1740).

1742.ean beste alaba ere izan zuen, Josepha Antonia Lamote, Sondikan... baina beste andra batekin, Francisca de Jauregi.

1809. urtean María Josefa Lamot Jauregi izeneko bat hil zen Soraluzen, seguru asko Josepha Antonia bera. Hil agiriak halaxe dio:

::*En 23 de julio de 1809, murió de edad de 70 años María Josefa de Lamot, hija natural de Florencio José de Lamot y Francisca de Jáuregui. Era soltera y nació en la Villa de Murguía, en el Señorío de Vizcaya. Testó el día 8 de mayo de 1807 ante D Joaquín de Osoro en Elgóibar*.

Bost urte lehenago (1734) Pedro Antonio de Velasco jaunak botereak eman zizkion Sebastián de Jauregui eta Ángela María de Unzueta eibartarrek sortutako maiorazgoaren auzian. Agian Jauregitarren zereginetan ari zela ezagutuko zuen aipatutako Francisca de Jauregui.

## Armagintza: Erret Lantegietako lana
1730. urtea baino lehen Florencio Joseph de Lamot Soraluzeko Erret Lantegietan lanean hasi zen, kontulari moduan.

### Laneko auziak
Hurrengo urtetan, bere izena hainbat auzitan agertzen da: 1730.ean bertan kainoi batzuren ematea zela eta 1735.ean arma batzuk entregatu ez zirela.

1743.ean Juan de Armiñán jauna Eibarko bere etxean hartu zuen denbora luzean (ordainpean). Gizon hau funtzionarioa zen eta, ordaindu ez zuenez, auzia zabaldu zion 422 erreal erreklamatzeko (gaur egun 1.500 bat euro izango lirateke).

### Erret Lantegien arduraduna (1754-1759)
1754. urtean Erret Lantegien zuzendaria, Tomas de Casanova, hil zen. Eta segidan Benito de Espada kapitaina Santoñara bidali zuten. Orduan, Florencio Joseph de Lamotek hartu zituen Erret Lantegiak zuzentzeko ardurak.

Ardurak bai, baina izendapen ofizialik ez. 

Soraluzeko Erret Lantegien "de facto" zuzendaria zela, bere burua zagokion mailan jartzea erabaki zuen, eta Eibarko Udalari eskatu zion kapare moduan aitortzeko.

thumb | 400px | right | Estado y descripción de la Real Fabrica de Armas de Placencia sita en la M. N. y M. L. Provincia de Guipúzcoa. Antiguamente celebrada Bardulia en la memorable Cantabria  Mapa Topographica de la circunferencia de los lvgares de Plasencia y los Rea.s Almacen.s de la Fábrica  Florencio Josepf de Lamot

### *Mapa Topographica de Plasencia* (1756)
Florencio Joseph de Lamot jauna Soraluzeko Erret Lantegien arduraduna zela *Mapa Topographica de la circunferencia de los lvgares de Plasencia y los Rea.s Almacen.s de la Fábrica* grabatu ospetsua eginarazi zuen Madrilen (1756).

Hurrengo urtean, Madriletik bueltan, ale bat oparitu zion Soraluzeko Udalari, eta honek Udaletxeko aretoan esegi zuen, agiriak jasotzen duen moduan:

::*En dicho Ayuntamiento representó su merced dicho Sr. Alcalde cómo don Florencio Josepf de Lamot, Contador por su Magestad en estas Reales Fábricas, estante en la Corte de Madrid, se ha servido gratificar a esta dicha Villa con una mapa con un cuadro sobredorado con su cristal en todo el marco, que el subsodicho ha sacado y dado a imprenta y es que contiene las Reales Fábricas de Armas de esta dicha Villa y dicha Mapa se halla puesta en esta dicha sala del Ayuntamiento sobre el archivo de ella.*

::*Y dicho Ayuntamiento, en vista de dicha Mapa y representación del dicho Sr. Alcalde, acordó se le escriba al referido D. Florencio Josepf de Lamot dándole gracias en nombre de esta dicha Villa por su afectuosa memoria y adelantamientos conque siempre procura manifestar su verdadero afecto en aventajar los objetos de esta dicha Villa.*

Ramiro Larrañagak *Soraluze-Placencia de las Armas. Monografía histórica* liburuan jasotzen duenez, kopia hau Soraluzeko Udaletxean egon zen urtetan, baina gerra garaian desagertu zen.

Beste ale bat Madrilen gordetzen da, Españako Liburutegi Nazionalean. Joaquín de Yrízar bergararrak 'topa' zuen, eta Real Sociedad Bascongada de Amigos del País-en boletinean artikulu bat idatzi zuen: *Un desconocido grabado de la Real Fábrica de Armas de Placencia*.

### *Descripción de las Reales Fábricas* liburua (1756)
Urte berean liburua ere argitaratu zuen: *Descripción y noticia distinta del origen y establecimiento, antigüedad y gobierno de las Reales Fábricas de armas de la villa de Plasencia en Guipúzcoa. Alteraciones y mudanzas que ha tenido desde el año 1583 hasta el año 1756*, Madrilen hau ere.

Tamalez, ez da ezagutzen liburu honen alerik.

### Atzera kontulari 
Bost urte eman zituen Soraluzeko Erret Lantegien zuzendari ardurekin (1754-1759), baina izendapen ofizialik gabe. Bost urte pasa ostean, 1759. urtean zuzendari berria izendatu zuten, Luis Urbina teniente-koronela. 

Izatez, Lamoten jarduera ez zen oso pozgarria izan, 5 urte horietan 243.810 erreal kuarto galdu zituen eta. 

## Familiaren diru auziak
### *...etengabeko eragozpenetan jazarria* 
Laneko auziaz gain, Florencio Joseph norbanakoen arteko diru kontuetan sartuta egon zen, batzutan hartzekodun eta zordun bestetan. Zorrak zirela eta, hainbat auzi jarri zuen, baina gehiago jarri zioten.

Agian kontrako auzi hauengatik edo, grabatuaren bere erretratuaren inguruan esaldi mingots hau idatzi zuen: *Lore iraunkorra naiz beti, nahiz eta etengabeko eragozpenetan jazarria*

### Florencio Joseph Lamoten diru auziak
1738. urtean Martin de Goriari 64 erreal galdegin zizkion eta 1747an Francisco de Azurzari 300 dukateko mailegua itzultzeko eskatu zion.

Baina gerora gauzak okertu zizkion Florencio Joseph Lamoti. Juan de Zuloagari dirua eskatu zion eta, azken hau hiltzerakoan, alargunak itzultzeko erreklamatu zion. Lamotek dirua itzuli nahi ez ziola, alargunak gora jo zuen eta Gerra Kontseiluak (Soraluze armaginei Artilleria legea zegokien) alargunari arrazoia eman zion, eta Tomas de Casanova zuzendariari epaia betearazteko agindu zioten.

Diruaz aparte, bestelako auziak ere izan zituen. Mahatsondoak sartu zituen Eibarren, Ibarra errotako presa gainean, eta 1753.ean auzoko batek auzia jarri zion.

Florencio Joseph oraindik beste demandaren bat sartu zuen, dirua eskuratzeko, baina 1761.ean Andres de Goriak 47 erreal itzultzeko eskatu zion. Ez zen dirua itzultzeko oso zalea, nahiz eta kontrako epaiak izan; horregatik, 1764.ean Jose de Arguiano Azpirik Lamoten ondasunak bahitzeko eskatu zuen.

### Bibiana Aranzabalen diru auziak
Familia hartan Florencio Joseph de Lamot ez zen bakarra dirua mailegatzen eta auzitan sartzen. 1756.ean Bibiana Aranzabal andreak Manuela de Jauregi eraman zuen epailearen aurrera.

## Bigarren ezkontza eta seme-alabak
Bibiana Ybarlucea emaztea 1766 urtean hil zen Soraluzen
.

Hiru urte geroago (1769) Florencio Joseph berriro ezkondu zen, María Ana Joachina de Laca anderearekin, markinatarra hau ere. Azaroak 13an Gorlizen ezkondu ziren ahalordez. Emaztegaiaren anaiak, Manuel Andrés-ek, Florencio Joseph de Lamot ordeztu zuen. Ezkontza 17an bertan berretsi zuten Soraluzen bertan senar-emazteek, eta astebete geroago ezkontza-beilak egin zituzten:

::*En 17 de noviembre de 1769, en presencia de mí, D. Andrés de Iraola, Cura y Beneficiado de la Iglesia Parroquial de Santa María la Real de esta Villa de Placencia, Obispado de Calahorra y La Calzada, ratificaron D. Florencio Joseph de Lamot, Vehedor de las Reales Fábricas de Armas de esta Villa, y Doña. María Ana de Laca, natural de la Villa de Marquina, del Señorío de Vizcaya, el matrimonio que hicieron constar haber contraído el día 13 del mismo mes en la anteiglesia de Górliz, del mismo Señorío de Vizcaya, por Poder especial que para el efecto dio el expresado D. Florencio Joseph de Lamot a D. Manuel Andrés de Laca, hermano de la referida Doña. María Ana; fueron testigos del mismo D. Manuel Andrés de Laca, Fernando de Unzueta y Manuel de Unzueta, y para que conste firmé. D. Andrés de Iraola.*

::*En 24 de noviembre de 1769, yo Dn. Andrés de Iraola, Cura y Beneficiado de la Iglesia Parroquial de Santa María la Real de esta Villa de Placencia, Obispado de Calahorra y La Calzada. Velé y di las bendiciones nupciales «in face ecclesia» según el Ritual Romano, a D Florencio Jossepf de Lamot, Vehedor de las Reales Fábricas de Armas de esta Villa, y a Dña. María Ana de Laca, mis parroquianos, siendo testigos D. Manuel Andrés de Laca y Josepf de Lasúrtegui, y en fe de ello firmé. D. Andrés de Iraola.* 

Florencio Joseph-ek eta Maria Ana Joachinak hiru alaba izan zituzten. Zaharrena Josepha Maria Antonia (1770, bi urterekin hilda), eta 1778an bikiak: Florentina Josefa eta Fermina Ysabela.

## Armagintza: armagina
Erret Lantegian aritzeaz gain, armagina ere ibili zen.

1773. urtean José de García Soraluzeko tabernariari (ardo zuriak saltzen zituen) pistolak saldu zizkion, eta honek atzera bueltatu. Florencio Joseph konforme geratu ez zenez, 1773.eko urtarrilak 26an autua ezarri zion Soraluzeko alkatearen aurrean. 

## Heriotza (1779)
1779.eko uztailak 30an hil zen, 78 urte zituela. Hil aurretik testamentua egin zuen. Honela jasotzen du hil agiriak:

::*En 30 de julio de 1779, murió D. Josepf de Lamot, de 78 años, marido de Dña. María Ana de Laca; fue Vehedor de estas Reales Fábricas, recibió los Santos Sacramentos. Testó ante D Manuel Antonio de Larreategui, Escribano único numeral de esta Villa. Su funeral con cetros se va cumpliendo, y en fe de ello, firmé. D Manuel Josepf de Iraola.*

## Florencio Joseph ala Joseph Florencio?
Joseph Florencio, Florencio Joseph, Joseph... denetik erabili zituen bizitzan zehar.

Jaioterriko ohiturak jarraituz, lehengo urteetan Joseph Florentius Lamoot izango zen, seguru asko.

Gero, Soraluzera agertu zenean, izena egokitu zuen bertakoen modura, amaren abizena erantsiz: Joseph Florencio Lamot Goudesoone. Akatsez akats, halaxe agertzen da, behintzat, seme-alaben bataio agirietan: Lamot Guodes... (agiriaren ertza erreta dago), Lamot Goudesoone (bi aldiz), Lamot Gondesoone, Lamot Goudosone, Lamot Gondes... (beste agiri honen ertza ere erreta dago), Lamote Goudosoone, Gaude eta Gaudesona (bi aldiz).

Lehen andrearen seme-alaben agirietan (1734-1740) Joseph Florencio agertzen da. Baina paraleloan, auzietako agirietan (1730.tik aurrera), Florencio Joseph de Lamot moduan azaltzen da, eta gauza bera gertatzen da grabatuarekin, hiru aldiz agertzen dela Forencio Joseph. Gero, bigarren andrearen seme-alaben agirietan (1770-1778) azken bertsio hau mantentzen du: Florencio Joseph.

Azkenik, heriotza agirian Josef Lamot agertzen da, besterik ez.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia
* Larrañaga, Ramiro; Ortuondo, Pedro. (2018). Lamoten grabatua. Makina Erremintaren Museoa ISBN 9788469791660..
* Armagintza Soraluzen/ La armería en Soraluze. Félix Arizaga Arrasate (2023)
* La Real Fábrica de Placencia de las Armas (c.1538 - 1865) según idea de Florencio Joseph de Lamot, dibujo de Joseph Zameza (1756) y grabado de Juan Fernando Palomino (1757). Juan Tous Meliá (2021)
* Armeros vascos. Repaso histórico - Raíces y desarrollo. Ramiro Larrañaga Fernández de Arenzana (2001)
* Soraluze-Placencia de las Armas. Monografía histórica. Ramiro Larrañaga Fernández de Arenzana (1993).
* 500 años de armería vasca. Ramiro Larrañaga Fernández de Arenzana (1990)

## Kanpo estekak 
* Un desconocido grabado de la Real Fábrica de Armas de Placencia. Joaquín de Yrízar Barnoya (Boletín de la RSBAP 1957).
* El grabado de Lamot. Ramiro Larrañaga Fernández de Arenzana (Boletín de la RSBAP 2005).
* Mapa Topographica de la Circunferencia de los Lugares de Plasencia y los Reas. Almacens. de la Fabrica. Espainiako Liburutegi Nazionala (Biblioteca Nacional de España).
* [Estado y descripción de la Real Fabrica de Armas de Placencia](https://www.sorapedia.eus/wiki/Estado_y_descripci%C3%B3n_de_la_Real_Fabrica_de_Armas_de_Placencia_(eu)). Sorapedia (Soraluzeko wikipedia).
* [Descripción de las Fábricas de Armas de Plazencia y las defensivas que hubo en Egui y que fueron trasladadas a Tolosa](https://www.sorapedia.eus/wiki/Descripci%C3%B3n_de_las_F%C3%A1bricas_de_Armas_(eu)). Sorapedia (Soraluzeko wikipedia).