Óscar Romero

**San Óscar Arnulfo Romero y Galdamez** (Ciudad Barrios, El Salvador, 1917ko abuztuaren 15a - San Salvador, 1980ko martxoaren 24a), **Monseñor Romero** ere deitua, salvadortar apaiz katoliko izan zen, San Salvadorko laugarren artzapezpiku metropolitarra 1977-1980 bitartean. Diktaduraren aurkako oposizio katolikoko aitzindari bihurtu zen; El Salvadorko baztertuen eta pobreen eskubideen alde borrokatu zuen, batez ere. San Salvadorko katedralean meza ematen ari zela hil zuten; handik gutxira pobreen eskubideen aldeko martiritzat hartua zen. 2015eko maiatzaren 23an, Frantzisko aita santuak dohatsu aitortu zuen eta 2018ko urriaren 14an santu izendatu zuen.

## Bizitza 
Óscar Arnulfo Romero 1917ko abuztuaren 15ean jaio zen Ciudad Barrios-en, San Miguel departamenduan. Santos Romero eta Guadalupe Galdámezen zortzi seme-alabetatik bigarrena izan zen. 1919ko maiatzaren 11n bataiatu zuten. Txikitatik oso osasun ahula izan zuen, herabe eta isila zen.

thumb|ezkerrera|200px|Oscar Romero 1940an
1931n, 13 urte zituela, San Miguelgo seminario txikian sartu zen, eta 1937an San José de la Montaña seminarioan, San Salvadorren. Urte horretan bertan, Erromako Colegio Pío Latinoamericano delakora joan zen -gaur egun, Universitas Gregoriensis- teologia ikastera; bertan apaiztu zen, 1942ko apirilaren 4an, 25 urte zituela. Erroman Giovanni Batista Montini izan zuen irakasle, geroago Paulo VI.a aita santua izan zena. Doktore tesia egiteko asmoa bazuen ere, Bigarren Mundu Gerrak sorterrira itzultzera behartu zuen.

1943an itzuli zen El Salvadorrera, eta Anamorosko erretore izendatu zuten; geroago San Miguel hirira bidali zuten, eta 20 urte eman zituen bertan. Urte horietan, higikunde apostolikoak eta sozialak (Alkoholiko Anonimoak, Caritas) sustatu eta San Miguelgo katedralaren eraikuntza bultzatu zuen. 1966an, El Salvadorko Gotzainen Batzarreko idazkari izendatu zuten, eta irainak, kalumniak eta mehatxuak pairatu behar izan zituen, eta eginahal guztiak egin zituen gerra zibila piztu ez zedin.

### Hilketa 
1980ko otsailean eta martxoan Óscar Romerok heriotz mehatxu sinesgarriak jaso zituen. Azkenik, 1980ko martxoaren 24an ezkutuko tiratzaile batek hil zuen, Divina Providencia ospitaleko kaperan meza ematen ari zela. Hil aurreko egunean, eskaera zuzena egina zion El Salvadorko armadari:

.

El Salvadorko Gerra Zibileko krimenak ikertu zituen Egiaren Batzordearen arabera, Roberto D'Aubuissonek, Aliantza Errepublikano Nazionalistaren lider eskuindarrak, «lotura argia» izan zuen Monseñor Romeroren hilketarekin. Azkenik, 2015eko maiatzaren 23an Frantzisko aita santuak dohatsu aitortu zuen eta 2018ko urriaren 14an santu izendatu zuen.

Oliver Stoneren *Salvador* (1986) eta John Duiganen *Romero* (1989) dira Óscar Romeroren bizitza eta hilketari buruzko filmarik aipagarrienak. Musikari dagokionez, Rubén Bladesen *El Padre Antonio y su Monaguillo Andrés* abestiak arrakasta handia izan zuen; Dafydd Iwan galestar egile abeslariak *Oscar Romero* kantua ondu zuen. Pere Casaldàligak *San Romero Amerikakoa* izeneko olerki ospetsua idatzi zuen, eta Euskal Herrian Bitoriano Gandiagak aipatu zuen *Zabal izkiguzute* poeman

:*Casaldaliga eta*
:*bai Camilo Torres*
:*Angelelli, Romero*
:*zertan esanik ez,*
:*pobreen alde azaldu*
:*dira su ta garrez,*
:*Ebanjelioari*
:*erantzun beharrez.*
:*Angelelli, Romero,*
:*bai Camilo Torres.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Zabala, Pello, Oscar Romero (eta VI), Mendiko behatokia, berria.eus