open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hedong Barrutia (Tianjin)

**Hedong Barrutia** (Txinera sinplifikatuz: 河东区; pinyineraz: Hédōng Qū), Tianjin osatzen duten erdiguneko barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 680.000 biztanle eta 39,00 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Dongli Barrutia ekialdean, Jinnan Barrutia hego-ekialdean, Hexi Barrutia hegoaldean, eta Heping Barrutia mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Hedong Barrutiko gobernuaren webgunea.
Julián Agirrezabal

**Julián Agirrezabal Gallastegi** (Durango, 1926ko ekainaren 12a - Galdakao, 2017ko ekainaren 27a) bizkaitar txirrindularia izan zen, 1945 eta 1954 artean profesionala. 25 garaipen lortu zituen.

Anaia Cipriano txirrindularia ere bazen, biak Arriandikoak izanik.

## Ibilbidea 
Eskalatzaile fina, egun bateko probetan lortu zituen emaitzarik onenak.

Bitan hartu zuen parte Espainiako Vueltan, 1948an eta 1950ean hain zuzen ere. Tamalez, lasterketa utzi egin behar zuen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Independente (1945-1954)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Hexi Barrutia (Tianjin)

**Hexi Barrutia** (Txinera sinplifikatuz: 河西区; pinyineraz: Héxī Qū), Tianjin osatzen duten erdiguneko barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 740.000 biztanle eta 37,00 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Nankai Barrutia ipar-mendebaldean, Heping Barrutia iparraldean, Hedong Barrutia ipar-ekialdean, Jinnan Barrutia hego-ekialdean, eta Xiqing Barrutia hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Hexi Barrutiko gobernuaren webgunea.
Sotero Lizarazu

**Sotero Lizarazu Sarriegi** (Beasain, Gipuzkoa, 1919 - Donostia, Gipuzkoa, 2016ko urtarrilaren 16a), txirrindulari profesionala izan zen 1943tik 1948 arte. Errepidean ere aritu zen arren, ziklo-krosean lortu zituen emaitzarik onenak, Espainiako Ziklo-kros Txapelketa irabazi baitzuen behin. Hura izan zen Lizarazuren garaipen bakarra, profesionaletan.

Haren anaia Miguel ere txirrindulari profesionala izan zen.

## Kirol lorpenak 
**1943**
* 2. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 

**1945**
* 3. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 

**1946**
* 2. Arrateko Igoeran
* 3. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 

**1947**
* 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketa 
* San Pelaio Saria (ziklo-kross)

## Taldeak 
* Real Sociedad (1943-1948)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Binhai Gune Berria

**Binhai Gune Berria** (), Tianjin ekialdean dagoen garapenerako gune berria da, udaltasunaren kostaldeko eremu gehiena hartzen du eta bertan Tianjingo portua dago.

Gobernuaren helburua, portua handitzea eta honen inguruan garraio eta mota desberdineko industriak garatzea da, horretarako milaka metro karratu itsasoari irabaziz

## Eraikuntza 
Eraikuntza 2007an hasi zen, itsasoari lurra irabaziz. 2009ko abuzturako hegoaldeko portuaren lehen zatia 17 kilometro luze zen.

## Binhai osatzen duten barrutiak 
* Tanggu Barrutia
* Hangu Barrutia
* Dagang Barrutia

## Ikus, gainera 
* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Dagang Barrutia

**Dagang Barrutia** (Txinera sinplifikatuz: 大港区; pinyineraz: Dàgǎng Qū), Tianjin osatzen duten ekialdeko Binhai guneko barrutietako bat da. 2008ko erroldaren arabera, 350.000 biztanle eta 1.113 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Xiqing Barrutia ipar-mendebaldean, Jinnan Barrutia ipar-ekialdean, itsasoa eta Tanggu Barrutia ekialdean, Jinghai Konderria mendebaldean, eta Hebei probintzia hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Binhai Gune Berria
* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Dagang Barrutiko gobernuaren webgunea.
Joxe Mitxelena Arsuaga

**Joxe Mitxelena Arsuaga**, (Oiartzun, 1932ko azaroaren 21a - ) euskal txirrindularia izan zen, 1951 eta 1960 artean profesionala izan zena. 9 garaipen lortu zituen.

Jose Francisco eta Agustin anaiak txirrindulari profesionalak ere baziren.

## Ibilbidea 
Eskalatzaile fina, egun bateko probetan lortu zituen emaitzarik onenak.

Behin hartu zuen parte Espainiako Vueltan, 1957an hain zuzen ere non 31. postua lortu zuen.

Errepidean ez ezik ziklo-krossean ere aritu zuen. Azken modalitate honetan hirutan lortu zituen Espainiako Ziklo-Kross Txapelketak.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
## Taldeak 
* Añorga KKE (1955)
* Boxing Club (1956)
* Real Unión-Palmera (1957)
* Caobania-Beasain (1958)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Joxe Mitxelena Arsuaga: "Estraperloko gauzak eramanez entrenatzen nintzen ni bizikletan
Hongqiao Barrutia

**Hongqiao Barrutia** (Txinera sinplifikatuz: 红桥区; pinyineraz: Hōngqiáo Qū), Tianjin osatzen duten erdiguneko barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 620.000 biztanle eta 21,30 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Beichen Barrutia mendebalde eta iparraldean, Hebei Barrutia ekialdean, eta Nankai Barrutia hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Hongqiao Barrutiko gobernuaren webgunea.
Ala

[thumb|240px|*Ala* izena, [arabierazko kaligrafiaz idatzia.]]
**Ala** (, ) edo **Allah** Jainkoa adierazteko arabierazko hitz estandarra da. Mendebaldeko herritarren artean terminoa ezagunagoa da musulmanek beren Jainkoari deitzeko erabiltzeagatik, baina izatez arabiera hiztun kristau eta juduek ere erabiltzen dute, nork bere jainkoa izendatzeko. Hitza islamaren aurretik ere erabiltzen zen Mekan, jainko sortzailea izendatzeko.

Ala terminoari lotutako kontzeptuak (jainkotasunari dagokionez) ezberdinak dira tradizio bakoitzean. Islamaren aurreko Arabian Ala ez zen jainko bakarra, laguntzaileak eta adiskideak, seme-alabak eta ahaideak baitzituen. Islamak debekatu egin zuen ideia hau, eta bere tradizioan Ala jainkozko izen gorena eta bakarra zen. Ala jainko bakarra da, Unibertsoaren sortzailea eta ahalguztiduna. Arabiar kristauek, berriz, *Allāh al-ʼAb* (** الله الأب**, "Jainko Aita") terminoa darabilte gaur egun, musulmanen jainkotik bereizteko. Koranak eta Bibliak erakusten dituzten jainkoaren kontzeptuen artean hainbat antzekotasun eta zenbait ezberdintasun daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David López García

**David López García** (Barakaldo, Bizkaia, 1981eko maiatzaren 13a) txirrindulari profesional ohia da. Movistar Team taldean ibilitakoa, eta Barakaldotik hurbil dagoen Trapagaran herrian bizi da.

## Ibilbidea 
2003an, bere amateur taldea zen Cafés Baqué profesional bihurtu zen, eta David harekin bilakatu zen profesional. Haiekin, 2004ko Tour de l'Avenirreko sailkapen orokorrean 6.a izan zen, eta hurrengo urtean Euskaltel-Euskadik fitxatu zuen.

2006an, Italiako Giroan parte hartu eta laugarrena izan zen etapa batean. Urkiola Igoeran postu bera lortu zuen.

2007an, Caisse d´Epargnek fitxatu eta emaitzarik onenak lortu zituen: 6.a Paris-Nizan; 6.a Gaztela eta Leonen; 4.a Klasika Primaveran; Mendiko Sailkapena Euskal Bizikletan; 2.a Urkiola Igoeran; etapa bat eta sailkapen orokorraren 3. postua Alemaniako Itzulian eta, azkenekoz, 14.a Espainiako Vueltan.

2008an, 3.a izan zen Plouayko Sari Nagusian eta 2009an 7.a Andaluziako Vueltan.

## Kirol lorpenak 
**1999**
* 2. Bizkaiko Itzulian (junior)
**2000**
* 3. Insalus Sarian
**2001**
* Antzuola Saria
* San Bartolome Sari Nagusia
* 3. Lehendakari Txapelketan
**2002**
* 2. Laudio Sarian
* 2. Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Sarian
* 3. Loinaz Proban
* 3. Jose Mari Anza Memorialan
* 3. San Bartolome Sarian
* 3. Caja Cantabria Sari Nagusian
**2007**
* 2. Urkiola Igoeran
* 3. Alemaniako Itzulian eta etapa bat.
* 6. Paris-Nizan
**2008**
* 3. Plouayko Sari Nagusian
**2009**
* 3. Narancoko Igoeran
* 7. Andaluziako Itzulian
**2010**
* Espainiako Vueltako etapa bat.
**2011**
* 2. Udaberriko Klasikan
* 7. Euskal Herriko Itzulian
**2012**
* 8. Ordiziako Klasikan
**2013**
* Eneco Tourreko etapa bat.
**2015**
* 3. Norvegiako Tourrean

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
## Taldeak 
* 2003-2004: Cafés Baqué
* 2005-2006: Euskaltel-Euskadi
* 2007-2010: Caisse d´Epargne
* 2011-2013: Movistar Team
* 2013-2018: Team Sky

## Erreferentziak 
* David Lopez, Fans Klub (Facebook orrialde ofiziala)
Zerga Administrazioko Espainiako Agentzia

**Zerga Administrazioko Espainiako Agentzia**, **Zerga Administrazioko Estatu Agentzia** edo, laburturik, **Espainiako Zerga Agentzia** () Espainiako Administrazio publikoko erakunde bat da, zergez eta aduanez arduratzen dena. Ikerketak egiteko eta kontrabandoaren eta bestelako krimenen aurka borrokatzeko, Espainiako Aduanazaintza Zerbitzua du bere menpe, polizia agentzia bat dena.

Zerga Administrazioko Espainiako Agentziako zuzendari nagusiak estatu idazkariordearen maila du, eta egungoa Juan Manuel López da.

Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan ez du jarduera handirik burutzen, foru lurraldeak direlako eta beren kontura biltzen dituztelako zergak. Euskal Autonomia Erkidegoan, foru aldundi bakoitzeko ogasunak; eta Nafarroan, Nafarroako Gobernuak.

## Eginkizunak 
* Zergen kudeaketa, ikusketa eta bilketa Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroako Foru Erkidegoan izan ezik.
* Autonomia erkidegoen eta Hiri autonomoen diru-sarrerekin lotutako eginkizunak.
* Europar Batasuneko diru-sarreren bilketa.
* Aduanen kudeaketa eta kontrabandoaren errepresioa.
* Bestelako zereginak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Aduanazaintza Zerbitzua
* Internal Revenue Service. AEBetako zerga agentzia.

## Kanpo estekak
Clonmel

**Clonmel** (irlanderaz *Cluain Meala*), Irlandako Tipperaryko konderrian dagoen udalerria da. Hego Tipperaryko hiriburua da eta 17.908 biztanle ditu (2011).

## Etimologia 
Irlanderazko *Cluain Meala* izenak "eztizko zelaia" edo "eztizko harana" esan nahi du. Lurraren oparotasuna dela eta jarritako izena izango dela uste da.

## Geografia 
Suir ibaiaren iparraldeko ertzean kokaturik dago. Suir ibaiak muga egiten du Waterfordeko konderriarekin eta 1896an hegoaldeko ertzeko zati bat zuen beste aldera zabaldu ahal izateko. Bestalde muinoz inguratutako haran batean kokatzen da Clonmel. Hegoaldean Comeragh mendiak ditu eta ekialdean berriz Slievenamon udalerria.

## Historia 
Erdi Aroan garapen handia izan zuen Clonmelek eta oraindik garai haren aztarnak ikusgai daude herrian, XIII mendeko harresiaren zati bat bereziki.

1608 urtean herri askearen agiria eman zion Jakue I.a Ingalaterrakoak. Oliver Cromwellek 1650an Clonmel setiatu zuen baina soldadu kopurua laukoitza izan arren Hugh Dubh O'Neillen gizonek segada batean cromwellen Irlandaren konkistako porrotik handiena eragin zioten. Hala ere azkenean herriak errenditu beharra izan zuen.

## Ondasun nabarmenak 
* **Andre Mariaren eliza zaharra**
* **Frantziskotarren abade-etxea**
* **Tipperaryko konderriko museoa**

## Jaialdiak 
Uztaileko lehenengo asteburuan *Clonmel Junction Festival* ospatzen da. Bertan musika mota ezberdinek eta kale antzerkiak protagonismo berezia izaten dute. 2009tik aurrera *International Film Festival Ireland* zinemaldia ere izaten da, bertan filme independenteak ikusteko aukera izaten da.

## Hiritar ezagunak 
* Laurence Sterne (1713-1768), idazlea

## Hiri senidetuak 
## Kanpo estekak 
* Clonmel udalerriko webgunea
Celbridge

**Celbridge** (irlanderaz **Cill Droichid**) Liffey ibaiaren pasaeratik hurbil dagoen udalerria da, Irlandako Kildare konderrian kokatzen delarik. Dublin hiriburutik 22 kilometrotara dago eta 20,000 biztanle inguru ditu.

Azken urte haurtean Celbridgek hazkuntza handi bat jasan du, halere zerbitzu eta entretenimendu edo denborapasarako guneak herriko “main street” ("kale nagusia") delakoan kokatuta jarraitzen dute. Izatez, Celbridge herria da Irlanda osoan kale bakar bat duen udalerririk handiena. Nahiz eta neurriz handitu izan, inoiz ez zaizkio kale berriak ("streets") sortzen, aldiz, bai txikiagoak eta garrantzi gutxiagokoak diren "roads" ("bideak") direlakoak.

Celbridge udalerriaren izena irlanderaz *Cill Droichid* da, euskaraz gutxi gorabehera *Zubiko Eliza* esan nahiko luke. Batzuetan ingelesez udalerri honi *Kildrought* bezala ere izendatu izan zaio.

thumb|ezkerrera|250px|Celbridge udalerriko "Main Street" edo "Kale Nagusiko" ikuspegia.

## Leku interesgarriak 
Celbridge udalerria batik bat bertan Castletown etxea dagoelako ospetsua da. Castletown House delakoa "main street" edo "kale nagusian" aurkitu ahal da, eta Irlanda osoko etxerik handiena izategatik ezaguna da, 1722. urtekoa da. Beste gauzen artean, 80 oin neurriko egongela dotore eta handi bat du, bai eta ateondoan kokatzen den eskailera nagusi txundigarri bat ere, eskailera hau habe irtenduna da eta Portlandgo harriz egina dago.

"Connolly's Folly" edo "The Obelisk" ("Obeliskoa") Castletown Housetik gertu dagoen egitura obelistikoa da, 1739an eraiki zelarik. Garaieraz 42 metro ditu eta harri itxurekin apaindurik dago.

## Herritar ezagunak 
Celbridge udalerria Vanessa Van Homrigh emakumearen bizilekua izan zen, *Gulliverren Bidaiak* liburua idatzi zuen Jonathan Swift irlandar idazle ospetsuaren maitalea.

Sir Arthur Guinness, bere izena daraman Guinness garagardotegiaren sortzailea udalerri honetan jaio zen.

Damien Rice, gaur egungo irlandar musikaren pertsonaia ezaguna, Celbridgetarra da, bai eta Bell X1 musika taldea ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Celbridge udalerriko webgunea (ingeleraz)
Zhabei Barrutia

**Zhabei Barrutia** (Txinera sinplifikatuz: 闸北区; pinyineraz: Zháběi Qū), Shanghai osatzen duten erdiguneko barrutietako bat da. 2001eko erroldaren arabera, 798.600 biztanle eta 29,26 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Baoshan Barrutia iparraldean, Hongkou Barrutia ekialdean, Huangpu Barrutia hegoaldean, Jing'an Barrutia hego-mendebaldean, eta Putuo Barrutia mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Shanghairen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Zhabei barrutiko gobernuaren webgunea.
Leixlip

**Leixlip** (irlanderaz *Léim an Bhradáin*) Irlandako Kildareko konderrian kokatzen den udalerria da. Liffey eta bere ibaiadarra den Rye ibaiak elkartzen diren lekuan kokatzen da, antzinako Leinster eta Bregako erresumak topatzen ziren tokian.

## Izena 
Udalerri honen izena bikingoen hizkuntzako *Lax Hlaup* hitzetik dator, euskaraz "Izokinaren Jauzia" esan nahi duelarik, hortatik gaur egungo udalerri honen irlanderazko *Leim An Bhradain* ("Jauzi Aurrera") goiburua, gai honetan hausnartzen duelarik.

## Kanpo estekak 
* Leixlip udalerriko webgunea
Alicún de Ortega

**Alicún de Ortega** Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. 2008an 539 biztanle zituen. Jaéngo probintziarekin muga egiten du.

## Kanpo estekak
Gaio Kasio Longino (kontsula K.a. 73an)

**Gaio Kasio Longino**, K.a. 73ko kontsul erromatar bat izan zen, Marko Terentzio Varron Lukulorekin batera. Kasiok eta bere kideak, *lex Terentia Cassia* deritzon legea onartu zuten, Senatuari, alea Sizilian erostea eta Erroman prezio baxuan saltzea agintzen zuena. Hurrengo urtean, K.a. 72an, Galia Zisalpinako prokontsul bezala, Hirugarren Gerra Serbilean, Kasio, Espartako eta honen jarraitzaileak geldiarazten saiatu zen Modena inguruan, esklabuen armada, okupatu gabeko Galian zehar igarotzea saiatzen ari zenean, baina berebiziko porrot bat jasan zuen, eta ozta-ozta irten ahal izan zen bizirik. Bi urte beranduago, lekuko bezala deklaratu zuen Gaio Verresen aurka, Sizilia gobernatu zuenean izan zuen ustelkeriagatik bere aurka egindako epaiketan. K.a. 66an, Kasiok, *lex Manilia* deritzon legea babestu zuen, Mitridates VI.a Pontokoaren aurkako gerraren agintaritza, Ponpeio Handiari ematen ziona. Zizeronen lagun handi bat izan zen, honek, pretore bezala, Kasio babesteko hitzaldi ospetsu bat egin zuelarik.

Kasio Longino hau, ziuraski, Julio Zesar hil zuen Gaio Kasio Longinoren aita izan zen.
Iparraldeko Gortea (Japonia)

**Iparraldeko Gortea**, *Ashikaga erregegaiak* edo *Iparraldeko Erregegaiak* bezala ere ezaguna. 6 japoniar erregegairen talde bat izan zen, 1331 eta 1392 bitartean gobernatu zutenak.

Iparraldeko Gortearen jatorria, Go-Saga Enperadorearen garaian dago, 1242 eta 1246 bitartean gobernatu zuena. Go-Sagaren oinordekoak, bata bestearen atzean, Go-Fukakusa Enperadorea eta Kameyama Enperadorea izan ziren, ordena horretan. Bi hauen ondorengoek, bata bestearen aurka lehiatu zuten tronuagatik. Go-Fukakusaren ondorengoei, *Jimyōin-tō* bezala erreferentzia egin zitzaien, Kameyamaren ondorengoak, *Daikakuji-tō* bezala ezagutuak izan ziren bitartean.

## Kanpo estekak
Ashikaga klana

Ashikaga shogunerrian ezarri zen japoniar klan garrantzitsu bat izan zen, eta shogunerriaren boterea lortu zuen Muromachi aroan berrehun urte baino gehiagoz. Minamoto klanaren adar bat izan zen, eta klan asko hemendik sortu ziren, horien artean, Hosokawa klana, Imagawa klana, Kira klana, Shiba klana eta Isshiki klana.

## Kanpo estekak
Nankai Barrutia

**Nankai Barrutia** (Txinera sinplifikatuz: 南开区; pinyineraz: Nánkāi Qū), Tianjin osatzen duten erdiguneko barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 790.000 biztanle eta 40,64 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Hongqiao Barrutia iparraldean, Heping Barrutia ekialdean, Xiqing Barrutia mendebalde eta hego-mendebaldean, eta Hexi Barrutia hego-ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Nankai Barrutiko gobernuaren webgunea.
Nenagh

**Nenagh** (irlanderaz *An tAonach* edo *Aonach Urmhumhan*), Irlandako Tipperaryko konderrian kokatzen den udalerria da. Ipar Tipperaryko hiriburua da. 2011an 9.872 biztanle zituen.

## Etimologia 
Irlanderazko *Aonach Urmhumhan* izenak "Ormonden feria" esan nahi du, *Ormond* Munster ekialdearen izen tradizionala da.

## Historia 
Anglo-normandiarrak XII mendean iritsi aurretik O'Kennedytarren lurrak izan ziren hauen. 1216an gaztelua eraiki zuen Butler familiak eta bere gaztelu garrantzitsuena izan zen XIV mendean Kilkenny gaztelura joan ziren arte. Butlertarrak ziren herriaren jabeak eta monasterioa eta ospitalea ere sortu zituzten. 1252an frantziskotarrek abade-etxe bat eraiki zuten, sei mende iraungo zuena.

O'Carrollek 1550an herria erasotu eta su eman zion. Nenagh erabat suntsitu zen eta berriz eraiki beharra izan zen. XVII mendeko borrokek bete betean harrapatu zuten. 1838an Tipperary bitan banatu zen eta Nenagh iparraldeko hiriburu izendatzean herriak garapen handia izatea lortu zuen. XIX mendean merkatal herria zen honetara industrializazioa iritsi zen, destilategiak, artioa prozesatzeko lantegiak, gurdigintza eta olak batez ere.

## Ondasun nabarmenak 
* **Nenagh gaztelua:** Butlerreko I baroia zen Theobald Walterrek eraiki zuen 1216an. Bereziki aipagarria da dorre zilindrikoa, 30 metroko altuera eta 16 metroko zirkunferentzia daukana.
* **Epaitegia:** John B. Keane arkitektuak diseinatu eta 1843an eraiki zen.
* **Frantziskotar abade-etxearen aztarnak**

## Hiritar ezagunak 
* Tomás Mac Giolla (1924-2013), Sinn Féin alderdia eta Irlandako Langileen Alderdiaren politikaria eta IRAkidea.
* Alec Reid (1931-2013), apaiza eta bakezalea. Ipar Irlanda eta Euskal Herriko Bake Prozesuen bultzatzailea.

## Hiri senidetuak 
* 

## Iruditegia 

Irudi:Nenagh Castle.jpg|Nenagh gaztelua
Irudi:Nenagh Friary SE 2010 09 08.jpg|Frantziskotar abade-etxea

## Kanpo estekak 
* Nenagh udalerriko webgunea
Tokugawa Tsunayoshi

Tokugawa shogunerriko bosgarren shoguna izan zen. Tokugawa Ietsunaren anaia txikia eta Tokugawa Iemitsuren semea izan zen.

Animalien, batez ere zakurren babeserako drakoniar lege batzuk ezartzeagatik da ospetsua, eta, beraz, "shogun zakurra" ezizenarekin ezaguna da.

## Biografia 
1651n, bere aita hil zenean, Tsunayoshik bost urte baino ez zituen, eta bere anaia nagusia zen Ietsuna bihurtu zen shogun.

1680an hil zen bere anaia nagusia, 39 urterekin eta oinordekorik gabe, eta, beraz, oinordekoa nor izan behar ote zen eztabaidatzen hasi zen. Hotta Masatoshik, shogunerriko aholkularirik garrantzitsuenetako bat zenak, postu hori Tsunayoshik hartzea iradoki zuen, eta, beraz, Tokugawa shogunerriko bosgarren shogun bihurtu zen.

Bere agintaldian, biziki bultzatu zuen Zhu Xiren konfuzionismoa, garai honetan, gainera, 47 rōninena bezala ezagutu zen gatazka gertatu zelarik.
Drakon

**Drakon** (greziera klasikoz Δράκων) Atenasekoa, (K.a. 650 inguruan jaioa), Atenasko legegile bat izan zen, arkonte eponimo kargua bete zuena. Hiriko legeen lehen kodetzearen egiletza ematen zaio, K.a. 621ean, ordura arte, ahoz aho igorriak izan zirenak.

Kodearen zorroztasunak, zigor oso zorrotzak ematen zituena baita lege-hauste txikiendako ere, *drakoniar* hitza sorrarazi zuen, zigor sistema zorrotz bat adierazteko. Hala ere, bere izenaren lotura iraunkorra izan den arren, Drakon, arau guzti hauen zati oso txiki baten egilea baino ez zen izan, dirudienez, Zuzenbide arruntean eta hilketarentzako zigorretan zentratuz, familia mendekuekin amaitzeko modu bezala.

Antzinako Grezian tradizioa zen norbait babesteko arropa, txapelak eta tunikak gainera botatzea; kondairak dio hainbeste bota zizkiotela antzoki batean zegoela, ito zutela eta bertan hil. Hala ere, esaten da Eginara erbesteratu zutela, bertan hil zelarik.

Bere legeak, Solonek leundu zituen, honek, gainera, klase baxuenei hiritartasuna ere eman zielarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Se...kara

**Se...kara**, Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen, K. a. 1640 inguruan gobernatu zuena.

Bere izenaren zati bat, **Se...kara**, Turineko Errege Kanonean idatzita dago, VII.16 erregistroan. Bere agintaldiaren iraupena jartzen zuen papiro zatia galdu egin zen. Bere aurretik, "Uebenra Hor" edo Hor III.a, eta, bere ondoren "...enra" edo Sonebmiyu ditu. Bere semeak, Suahenra Sonebmiyu (Sonebmiyu), Minemaes eta Sit...(?) izan litezke.

Egiptoko XIII. dinastiako azken agintariek, soilik Tebasetik gertuko tokietan gobernatu zuten, Goi Egipton.

Garai honetan, ohi hikso deituriko erregeek, Egiptoko XV. dinastiakoak zirenak, Menfis konkistatu zuten eta Behe Egipto domeinatzen zuten, ia Egipto guztiko biztanleak zergari bihurtuz.

## Bere garaiko testigutzak 
Soilik Turineko Errege Kanonean aipatzen da bere Tronu izenagatik: "nsw bi.tj Se...kara" (Goi eta Behe Egiptoko erregea Se...kara).
Arador

**Arador**, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan, Iparraldeko Dunedainen hamalaugarren kapitaina da. Argonuiren semea da, eta Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2820. urtean jaio zen. Rivendelen hazia izan zen, bere aurreko kapitain guztiak bezala. Bere izena, sindarinezkoa da, eta "errege jauna" bezala itzul daiteke.

Iparraldeko Dunedainen Kapitain bihurtu zen bere aita 2912. urtean hil ondoren. Bere agintaldian, Arnor eta Eskualdea, orko eta mendietako trollen erasoetatik defendatzen jarraitu zuen. Hain zuzen ere, lan horretan hil zen troll baten esku Trollen Basoan, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2930. urtean, 18 urteko agintaldiaren eta 110 urteko bizitzaren ondoren. Bere oinordekoa, bere seme Arathorn II.a izan zen.
148 Galia

**148 Galia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 148. asteroidearen izena da. 1875eko abuztuak 7an aurkitu zuen Prospero Matias Henryk Paristik.

Bere izena, Galiagandik jasotzen du, Erromatar Inperioaren garaian, nagusiki egungo Frantziak jasotzen zuen izena dena.

## Kanpo estekak
Tarondor Arnorrekoa

**Tarondor Arnorrekoa**, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan, Arnorreko zazpigarren erregea da. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 372. urtean jaio zen Annuminasen, eta Tarzilen semea da. Bere izena, quenyazkoa da, eta "harrizko erregea" bezala itzul daiteke.

Bere aitaren oinordeko bihurtu zen 515. urtean, eta Arnor 602. urterarte gobernatu zuen, 87 urtez, urte horretan hil zelarik. Bere oinordekoa, bere seme Valandur izan zen.

Ez da izen bereko Tarondor Gondorrekoarekin nahastu behar.

## Kanpo estekak
150 Nuwa

**150 Nuwa**, asteroide gerrikoan aurkitutako 150. asteroidearen izena da. 1875eko urriak 18an aurkitu zuen James Craig Watsonek Ann Arborretik.

Bere izena, txinatar mitologiako Nüwa izeneko pertsonaiagatik jasotzen du (txinera tradizionalez 女媧, txinera sinplifikatuz 女媧 eta pinyinez nǚwā) Gizateria sortu zuena.

## Kanpo estekak
149 Medusa

**149 Medusa**, asteroide gerrikoan aurkitutako 149. asteroidearen izena da. 1875eko irailak 21ean aurkitu zuen Toulousetik Enrique José Anastasio Perrotinek.

Bere izena, greziar mitologiako Medusa izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, hiru Gorgonetako bat zena, eta, hauen artean, hilkor bakarra. Poseidon, hegazti bihurtu zen Medusa berarekin egotea lortzeko, eta Atenearen tenplua profanatu zuen, jainkosa honek, haserre bizian, Medusaren ilea suge mordo batean bihurtu zuelarik. Medusa eta Poseidonen elkartzetik, Krisaor eta Pegaso hegodun zaldia jaio ziren.

## Kanpo estekak
151 Abundantia

**151 Abundantia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 151. asteroidearen izena da. 1875eko azaroak 1ean aurkitu zuen Johann Palisak Istriako Pula kroaziar hiritik.

Bere izena, garai horretan Vienako behatokiko zuzendari zen Edmund Weissek jarri zion.

## Kanpo estekak
152 Atala

**152 Atala**, asteroide gerrikoan aurkitutako 152. asteroidearen izena da. 1875eko azaroak 2an aurkitu zuen Paul Pierre Henryk Paristik.

Bere izena, François René de Chateaubriandek 1801ean idatzitako *Atala* izenburuko eleberritik jasotzen du.

## Kanpo estekak
153 Hilda

**153 Hilda**, asteroide gerrikoan aurkitutako 153. asteroidearen izena da. 1875eko azaroak 2an aurkitu zuen Johann Palisak Istriako Pula hiri kroaziarretik.

Theodor von Oppolzerrek (1841-1886), bere alaba nagusienaren omenez izendatu zuen, urte batzuk lehenago hil zena. Hilda, P klaseko asteroidea da, eta 220 kilometroko diametroa du. Hilda familia deritzon asteroide familia bati izena ematen dio.

Hilda familiakoak (3,7 < a <4,2; e < 0,03; i < 20), Jupiterrekin 3:2ko erresonantzian dauden gorputzak dira, eta asteroide gerriko nagusiaren kanpoaldeko muga adierazten dute, bataz beste, Eguzkitik 4 unitate astronomikoko distantziara. Asteroide troiarren antzerakoak, Hilda familiakoek, asteroide gerrikoko gainontzeko asteroideek baino forma luzangagoak izan ditzakete.

## Kanpo estekak
154 Berta

**154 Berta**, asteroide gerrikoan aurkitutako 154. asteroidearen izena da. 1875eko azaroak 4an aurkitu zuen Prospero Matias Henryk Paristik.

Bere izena, Camille Flammarionen arreba baten omenezkoa da.

Henry anaien bitxikeria bat, asteroideen aurkikuntzak, txandakatuz iragartzen zituztela da.

## Kanpo estekak
155 Eszila

**155 Eszila**, asteroide gerrikoan aurkitutako 155. asteroidearen izena da. 1875eko azaroak 8an aurkitu zuen Istriako Pula hiri kroaziarretik Johann Palisak.

Bere izena, greziar mitologiako Eszila izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Karibdisekin batera, itsasarte estu bat zaintzera zigortua izan zena.

## Kanpo estekak
Ashikaga Yoshimitsu

Ashikaga shogunerriko hirugarren shoguna izan zen. Bere agintaldia, 1368an hasi zen, eta 1394an kargua utzi zuen. Bigarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshiakiraren semea zen.

Bederatzi urterekin izendatu zuten shogun, bere aita hil ondoren. 1378an, hiriburua zen Kiotoko Muromachi sekzioan eraiki zuen bere egoitza, eta, horregatik, batzuetan, shogunerri hau, Muromachi shogunerria bezala deitua da, eta, aroa, Muromachi bezala.

Iparraldeko Gortea eta Hegoaldeko Gortea elkartu zituen, Nanboku-chō aroari amaiera emanez 1392an. Shogunerriaren autoritatea berretsi eta daimyōen boterea ezabatu zuen.

1394an, bere seme Ashikaga Yoshimochiren mesedetan utzi zuen kargua, boterea, hil arte erabili zuen arren. 1404an, Zheng He nabigari txinatarrak, Japoniara bidaiatu zuen Yoshimitsurekin hitz egiteko, txinatarrek, "Japoniako Erregea" bezala ikusten zutena.

Bere bizitzako azken egunak, Kinkaku-ji tenpluan igaro zituen, 1397an eraiki zena, soilik bere erretiro toki bezala. 1408an hil zen.

## Kanpo estekak
Ballymena

**Ballymena** (, «Hiriarte», «Hiri erdigunea») Ipar Irlandako iparraldeko hiri bat da, Antrimeko konderrikoa. 2001eko erroldan, 28.717 biztanle zituen.

## Historia 
Giza aztarna zaharrenak *ringfort* (gotorleku biribilak) batzuk dira. V. mendean hiritik zortzi kilometro hegoaldera eliza bat eraiki zen, eta ondoren Templemoyle monasterioa. 831n, bikingoek ingurua inbaditu eta elizak erre zituzten. XII. mendean, eremua anglonormandarrek konkistatu zuten eta zurezko babes dorreak eraiki.

Elisabet I.a Ingalaterrakoak 1576an inguruko lurrak Sir Thomas Smithi eman zizkion, Ballymena herrixka barne, eta horrek kolono ingelesak eraman zituen. Hurrengo urteetan, hainbat jabe izan zituen, azkenik 1626an Karlos I.ak William Adair eskoziarraren esku utzi arte. Baldintza bakarra ezarri zion, urtean bitan merkatu feria egin zedin, bai eta larunbat batean ere: ohiturak oraindik dirau.

1900ean Ballymena hiri bihurtu zen. 1919an udaletxeak su hartu zuenez, berria eraiki behar izan zen. 1939rako jadanik 13.000 biztanle zituen. Bigarren Mundu Gerra izan zen bitartean, hiriak Gibraltarreko errefuxiatuak hartu zituen. XX. mendeko azken hamarkadetan hainbat atentatu izan ziren han: guztira, 11 lagun hil ziren eta talde paramilitarren presentzia asko handitu zen, bereziki Ulsterren Defentsarako Elkartearen (UDA) hegoaldeko adarra.

## Kirolak 
Hiriko kirol taldea Ballymena United da. Ez du inoiz ligarik irabazi (2019an bigarren egin zuen) baina Ipar Irlandako sei Kopa eskuratu ditu historian zehar.

## Hiritar ezagunak 
* Roger Casement (1864-1916), iraultzailea, Ballymenan hazia.
* Liam Neeson (1952-), aktorea.
* James Nesbitt (1965-), aktorea.

## Hiri senidetuak 
* 25px Gibraltar

## Iruditegia 

Irudi:The Tower Centre, Ballymena - geograph.org.uk - 342161.jpg|Erdiguneko kalea.
Irudi:St Patrick's church near Ballymena - geograph.org.uk - 327631.jpg|San Patrizio eliza.
Irudi:Ballymena Town - geograph.org.uk - 342157.jpg|Erdigunea.
Irudi:County Hall - geograph.org.uk - 362084.jpg|Konderriko agintaritzaren egoitza.

## Kanpo estekak 
* Ballymena hiriko webgunea
Lisburn

**Lisburn** (irlanderaz *Lios na gCearrbhach*) Ipar Irlandako hirugarren hiririk handiena da. Belfast hiriaren hego-mendebaldean kokatzen da, Lagan ibaiaren ertzean, ibai hau Antrimeko konderria eta Downeko konderriaren arteko muga delarik. 2001eko erroldaren arabera hiri honek 71.465 biztanle zituen.

## Izena 
Irlanderazko *Lios na gCearrbhach* izenak "jokalarien gotorlekua" esan nahi du. Herriaren izen inglestua hasieran *Lisnagarvy* izan zen baina 1641eko erreketaren ondorengo dokumentuetan jadanik *Lisburn* izena erabiltzen da. Badirudi izenaren bukaera ingelesezko *burnt* (erreta) hitzetik etor daitekeela.

## Historia 
Herria, gaur egungo Hill Street inguruan sortu omen zen. Gotorleku baten aztarnak ere aurkitu dira Castle Gardens-en iparraldean. 1611 urtean Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoak inguruko lurrak eman zizkion galestarra zen Sir Fulke Conway-ri eta 1620 urterako jadanik gaur egungo kaleak eraikita zeuden.

1641eko irlandarren erreboltan herriaren zati handiak erreta gelditu ziren. Udaletxeak beste sute bat izan zuen 1707an, oraingoan istripuz, eta ez zen berreraiki. gertakari hauek direla eta, hiriaren armarrian *Ex igne resurgam* ("Suaren gainetik, gailenduko naiz") idatzia agertzen da.

XX mendeko 70 eta 80. hamarkadan bortxakeriazko ekintzak ezagutu izan zituen Lisburnek, bai IRAren eta baita paramilitarren aldetik ere.

## Klima 

## Elizak 
Lisburn famatua da eliza asko edukitzeagatik. 134 dira guztira, tartean katedrala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lisburn hiriko webgunea
Bangor (Ipar Irlanda)

**Bangor** (irlanderaz: *Beannchor*, Ulsterko eskozieraz *Bengor* edo *Bangor*) Ipar Irlandan kokatzen den Down konderriko hiririk handiena da, baina ez da hiriburua. 2001eko erroldaren arabera 58.388 biztanle zituen eta Ipar Irlandako bosgarren hiririk populatuena zen.

## Geografia 
Belfast aintziraren hegoaldeko ertzean kokaturik dago Belfastetik 22 kilometro eskasera egonda hiriburuko lo-hiri izateagatik egin da hain handia. Belfast Hiriko George Best aireportua oraindik eta gertuago dauka gainera.

## Historia 
Bangorren historia luzea da, izan ere Brontze Aroko ezpatak aurkitu dira.

K.o. 558 urtean San Comgallek monasterioa fundatu zuen eta hurrengo mendeetan sona handia hartu zuen Europan zehar ere eskola aparta gisa. VIII eta IX mendeetan ordea vikingoen erasoei aurre egin behar izan zien sarritan. Hala ere garrantzitsu izaten jarraitu zuen eta 1300 urteko Hereforden Munduko Mapan Irlnadako uhartean agertzen diren lau izenetako bat Bangor da. Abatetxeko buruen artean aipagarria Malakias Armaghekoa da, 1123an izendatua.

Bangor herria bera 1605ean sortu zen Jakue I.ak James Hamilton eskoziarrari lur hauek ematerakoan. XVII. mendeko Ulsterraren kolonizazioan toki estratejikoa izan zen ingeles eta eskoziarrentzat. Herriak garapen handia izan zuen hurrengo mendean kotoi produkzioari eta kai garrantzitsuari esker. XIX mendean kotoi erroten gainbehera etorri zen eta bangor victoriar garaiko aisialdi leku bihurtu zen.

## Klima 

## Ondasun nabarmenak 
* Clandeboye etxea: 1801eko jauregia, 250 hektareatako parkeak inguratzen duena.
* Bangorreko gaztelua: 1852an eraiki zen.
* Bangorreko abatetxea.
* Bangorreko kirol-portua: Irlanda uharteko bigarren kirol-portu handiena da.

## Hiritar ezagunak 
* David Trimble (1944- ), unionisten burua eta Bakearen Nobel sariduna, Bangorren hazi zen.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 

## Iruditegia 

Irudi:Bangor Bay Seacliff Road.jpg|Bangor
Irudi:BangorCastle2.jpg|Bangorreko gaztelua
Irudi:Bangabby2.jpg|Bangorreko abatetxea
Irudi:OldCustomHouse1.jpg|Aduana etxe zaharra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bangorreko webgunea
156 Xanthippa

**156 Xanthippa**, asteroide gerrikoan aurkitutako 156. asteroidearen izena da. 1875eko azaroak 22an aurkitu zuen Johann Palisak Istriako Pula hiri kroaziarretik.

Amalia Palisak, asteroide honen aurkitzailearen lehen emaztea izan zenak, Sokrates filosofo greziarraren emaztearen omenez izendatu zuen.

## Kanpo estekak
157 Deianira

**157 Deianira**, asteroide gerrikoan aurkitutako 157. asteroidearen izena da. 1875eko abenduak 1ean aurkitu zuen Alphonse Louis Nicolas Borrelly Marsellatik.

Bere izena, greziar mitologian, Etoliako errege zen Eneoren alabagatik, Deianiragatik deitua, benetan, Dioniso jainkoa eta Etolioren emazte zen Altearen alaba zela esaten zen arren. Heroi eta jainko askok nahi zuten, bere edertasunaren ondorioz, eta indartsuenaren emaztea izango zela aldarrikatu zuen. Altea lortzeko borrokan, Herakles gailendu zen, Akelaoo garaituz.

## Kanpo estekak
Francisco Galdos

**Francisco Galdos Gauna** (Lasarte, Araba, 1947ko maiatzaren 6a) euskal txirrindulari profesionala izan zen. 1969tik 1980ra bitartean jardun zuena.

Nahiz eta garaipen gutxi lortu, Galdos 1970eko hamarkadako txirrindulari nagusienetariko bat izan zen, Itzuli Handietan maila handian aritzen zelako.

## Ibilbidea 
1968an Kantabriako Itzulia lortu ondoren, hurrengo urtean KASek fitxatu eta profesional bilakatu zuen. Urte hartan Dauphiné Libérén zortzigarrena izan zen, Raymond Poulidorrengandik ia bost minutura (4'&nbsp;58").

Galdosek hamaika aldiz hartu zuen parte Frantziako Tourrean, sei aldiz Italiako Giroan eta lau aldiz Espainiako Vueltan: guztira hirutan zapaldu zuen podiuma (bitan Giron eta behin Vueltan) eta hamabitan izan zen hamar onenen artean (bost aldiz Tourran, lau aldiz Giron eta hiru aldiz Vueltan).

[thumb|ezkerrera|200px|[Stelvio mendatea (2.758 m)]]
Emaitzarik onenak 1975ean lortu zituen: Romandiako Tourra eta, Giron, Stelvio mendateko etapa.

Giro hartara Eddy Merckx eta Francesco Moser ez ziren joan, Tourra prestatzen ari zirelako. Francisco Galdosek elastiko arrosa jantzi zuen 4. eta 12. etapen artean, baina Giovanni Battaglinek, 13. etapa irabazita, lidergoa kendu zion, Galdos etsita utzirik. Egun bat geroago, 14. etapan, orduan ezezaguna zen Fausto Bertoglio gailendu eta lider berria bihurtu zen. Azken etapan Stelvio igo zen. Galdosek erasoa jo zuen, etapa irabaziz, baina italiarrak eutsi egin zion lidergoari. Azken sailkapen orokorrean bigarren izan zen, Felice Gimondi eta Roger De Vlaemincken aurretik, baina Bertogliorengandik 41 segundora. Francisco Galdosek Andrés Olivarekin batera irabazi zuen mendiko sailkapena.

KAS desagertu ondoren, 1980an Kelmek fitxatu zuen. Urte hartan zortzigarren izan zen Vueltan, eta Tourrean 5. etapan erorita, lasterketa utzi behar izan zuen.

Erretiratu ostean, 1981ean Dolomiti izeneko pizzeria bat zabaldu zuen Gasteizen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
## Taldeak 
* KAS (1969 &ndash; 1979)
* Kelme (1980)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Sebastopol

**Sebastopol** (,  ahoskatua; ,  ahoskatua; ,  ahoskatua) Krimeako penintsularen hegoaldeko hiri bat da, Itsaso Beltzaren ertzean kokatua. Krimeako penintsularen gainerako lurrak (Krimeako Errepublika) bezala, gaur egun izatez Errusiakoa da, baina Ukrainak zuzenbidearen aldetik bere lurraldetzat dauka, bai eta munduko Estatu gehienek ere.

## Historia 
thumb|ezkerrera|300px|Antzinako greziarrek eraikitako antzokia.
Egungo hiriaren hegoaldean kokatu zuten greziarrek Kersoneso izeneko kolonia (K.a. 421). Pontoko erresumaren barnean geratu ondoren, erromatarrak bertaratu ziren (K.a. II. mendea), eta Bizantziar Inperioko hiria izan zen gero.

Vladimir Kieveko printzeak hartu zuen hiria 988-989 bitartean, eta han bataiatu zuten. Trebizondako inperioaren mendean egon eta gero, desagertu egin zen ia hiria. 1783an sortu zuen Grigori Potiomkin errusiar mariskalak hiri berria, eta *Sebastopol* izena eman zioten ondorengo urtean. Itsas armadarako basea eraiki zuten aurrena, eta merkataritzarako portua ondoren (1808). XIX. mendearen hasieran nabarmen gotortu zituzten hiria eta portua. 1854-1855 bitartean, Krimeako gerraren garaian (1853-1856), guztiz inguratu zuten hiria frantses eta ingeles armadek. Setio izugarri gogor baten ondoren, su eman zieten errusiarrek zutik zirauten eraikuntzei, hiria utzi baino lehen. Eraikuntza-lanei ekin zieten berriro gerra ondoren.

Errusiako Iraultzaren garaian, bertan eratu zuen Wrangel jeneralak iraultzaileen kontrako kuartel nagusia; 1920ko azaroan nagusitu zen Armada Gorria hirian. Bigarren Mundu Gerran setioa ezarri zioten naziek hiriari 1941eko uztailean, eta 1942ko uztailean sartu ziren bertan. 1944ko maiatzean hartu zuten hiria sobietar indarrek.

## Klima 

## Ekonomia 
Ekonomiaren indar nagusia ontziolak eta industria mekaniko astuna dira. Turismogunea ere bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sebastopolgo Udalaren webgunea
158 Koronis

**158 Koronis**, asteroide gerrikoan aurkitutako 158. asteroidearen izena da. 1876ko urtarrilak 4an aurkitu zuen Carl Victor Knorrek Berlindik.

Bere izena, greziar mitologian, medikuntzaren jainkoa zen Asklepioren amagatik jasotzen du.

Asteroide honek, Hirayamaren asteroideen bost familietako bati izena ematen dio, 2,83<a<2,91; e<0,11; i<3,5, asteroide gerriko nagusiaren kanpoaldeko zatian, bataz beste, Eguzkitik 2,87 unitate astronomikoko distantziara dagoen ondo definitutako taldea. Talde honetako asteroideak, orohar, S klasekoak dira, antzeko kolore, espektro eta albedoekin. Ustez, oso homogeneoa zen eta S klasekoa izango zen gorputz handiago baten hausturatik datoz. Koronisek, 36 kilometroko diametroa du.

## Kanpo estekak
159 Aemilia

**159 Aemilia** edo **Emilia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 159. asteroidearen izena da. 1876ko urtarrilak 26an aurkitu zuen Paul Henryk Paristik.

Bere azala, oso iluna da, eta karbonoz osatua dago. 125 kilometroko diametroa du, eta, bere errotazio periodoa, 1,05 egunekoa da.

Bere izena, ziuraski, Erromatar Inperioko Via Emilia izeneko bide ospetsuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Kieveko oblasta

**Kieveko oblasta** (errusieraz: Киевская область, translit. *Kievskaïa oblast*) edo **Kyiveko oblasta** (ukraineraz: Київська область, translit. Kyïvs’ka oblast), Ukrainako ipar-erdialdeko probintzia edo oblasta da. Iparraldean Bielorrusiarekin du muga, ekialdean Txernihiv eta Poltavako oblastekin, hego-ekialde eta hegoaldean Txerkasiko oblastarekin, hego-mendebaldean Vinnitsyako oblastarekin eta mendebaldean Zhytomyrko oblastarekin. 28.131&nbsp;km²ko azalera du eta 2010eko urtarrilaren 1ean 1.721.800 biztanle zituen. Oblastaren zentro administratiboa Kiev da. Hala ere, hiri hau estatus bereziko entitate administratibo autonomoa da eta ez da, beraz, oblastaren parte.

## Hiri nagusiak 
Kieveko oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko biztanleria):
* Bila Tserkva: 204.794 biztanle
* Brovary: 89.384 biztanle
* Boryspil: 55.334 biztanle
* Fastiv: 50.586 biztanle

## Banaketa administratiboa 
Era berean, bertan dago kudeaketa berezia duen Txernobylgo esklusio eremua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pilota Olinpiar Jokoetan

eskuinera|thumb|200px|Pilotaren piktograma olinpikoa
**Eusko pilota** olinpiar jokotzat jokatu zen 1900eko Olinpiar Jokoetan. Hura izan zen pilota kirol olinpikotzat jokatu den lehen eta azken aldia.

Kirol erakusgarri gisa jokatu zen pilota geroago, 1924ko Olinpiar Jokoetan, 1968koetan eta 1992koetan. Joko haietan guztietan, hainbat kategoria izan zituen gainera.

## Kirol olinpiko gisa 
### 1900eko Olinpiar Jokoak 
Txapelketak bi talde besterik ez zuen izan: Espainiakoa eta Frantziakoa. Hala ere, pilotari guztiak euskalerritarrak ziren. Honela banatu ziren dominak:

## Kirol erakusgarritzat 
### 1924ko Olinpiar Jokoak 
;Esku huskako pilota
*  Izeta, Ledesma, Gastesi - 45
*  - 26
;Pala
*  Adarraga, Cantolla - 40
*  Etxeberri anaiak - 26
;Zesta punta
*  Sagrana, Garate, Santamaria - 60
*  Camino, Harizpe, Magescas - 52

### 1968ko Olinpiar Jokoak 
### 1992ko Olinpiar Jokoak 
## Kanpo estekak 
*  Pilota Joko Olinpikoetan - FIPV
The Return of Frank James

***The Return of Frank James*** Fritz Langek 1940an zuzendutako lana da, 20th Century Foxek ekoiztua. Henry Fonda eta Gene Tierney izan ziren antzezle nagusiak. Aurreko urtean Henry Kingek egindako Jesse James filmaren jarraipentzat aurkeztu zuten, eta berorren amaiera erabili zuten Langen pelikularen hasieran. Nahiz eta Darryl F. Zanucken enkargua izan, Langek proiektua bere egin zuen hasieratik, eta bere filmetan erakutsitako pertsonaien izaera moduak lan honetan ere islatuko dira: Frank James (Henry Fonda) errudun izan barik, aurre egin beharko die hainbat eta hainbat ezbeharri. Gene Tierneyren aurreneko lana izan zen eta Langen estraineko saioa western generoan.

## Argumentua 
Bob Ford (John Carradine) gaiztoak Jesse James hil egin du atzetik tiro eginez. Epaitua, libre atera da. Frank Jamesek anaiaren hiltzailea jazarri egingo du, tartean hainbat gertaerak mendekua atzeratu egiten badute ere.

## Aktoreak 
* J. Ildward Bromberg ... *George Rynyan*
* Donald Meek ... *McCoy*
* John Carradine ... *Bob Ford*

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak 
*  Filma **IMDB** atarian
Andaluziako Parlamentua

**Andaluziako Parlamentua** edo gaztelaniaz *Parlamento de Andalucía*, Andaluziako lurralde parlamentua da. Biltzarreko parlamentariak lau urteko eperako hautatzen dira sufragio unibertsalez. Andaluziako Juntaren barnean dago.

Andaluziako Parlamentuaren egoitza, Sevillako Bost Zaurien Ospitalean dago. Egungo presidentea Marta Bosquet da.

## Osaketa 
Eskuineko irudian ikus daitekeen bezala, biltzarrak 109 diputatu ditu. Honela banatzen dira:
*  33 diputatu
*  26 diputatu
*  21 diputatu
*  17 diputatu
*  12 diputatu

## Presidenteak 
* I. legealdia: Antonio Ojeda (PSOE)
* II. legealdia: Ángel Manuel López (PSOE)
* II. legealdia: José Antonio Marín (PSOE)
* III. legealdia: José Antonio Marín (PSOE)
* IV. legealdia: Diego Valderas (IU)
* V. legealdia: Javier Torres (PSOE)
* VI. legealdia: Javier Torres (PSOE)
* VII. legealdia: María del Mar Moreno (PSOE)
* VIII. legealdia: Fuensanta Coves (PSOE)
* IX. legealdia: Manuel Gracia (PSOE)
* X. legealdia: Juan Pablo Durán (PSOE)
* XI￼. legealdia: Marta Bosquet (C's)￼
*

## Oharrak 
## Kanpo estekak 
* Andaluziako Parlamentua
Marko Fulvio Nobilior

**Marko Fulvio Nobilior** (), K.a. II. mendeko erromatar jeneral bat izan zen.

Pretorea izan zen Hispanian K.a. 193an. K.a. 189an, kontsul izendatua izan zen eta Greziara bidali zuten, non Etoliar Ligaren boterea suntsitu zuen. Kanpaina honetarako Ennio olerkaria eraman zuen berarekin, bere loriaren lekuko bihurtu nahi baitzuen. Anbrazia hiria setiatu eta hartu zuen; biztanleek arpilatzetik libratu zuten, urrezko koroa bat jasotzearen truke. Erromara itzuli zenean, erromatar garaipen bat ospatu zuen, erakutsitako garaikurren handitasunagatik nabarmen daitekeena.

Lehen aldiz, militar batek berarentzat aldarrikatzen ditu lehen Errepublikarentzako soilik ziren ohoreak, aipaturiko urrezko koroa kasu. Arrazoi honegatik, Katon Maiorrek aurka egin zion Nobiliorri, Anbrazia hartzean erromatar jeneral gisa zuen duintasuna konprometitzea leporatuz.

Marko Emilio Lepidorekin zentsore izendatua izan zen, eta Erroman lan publiko ugari abian jarri zituzten: plaza berriak, azokak, arkupeak eta akueduktu bat, besteak beste. Herkules Musarumen tenplua zaharberritu zuen Flaminio zirkuan. Foroko lehen basiliketako bat eraiki zuen, beranduago Emilia Basilika izenaz ezagutuko zena. Greziar kulturaren zale sutsu bezala, honen maisu lanetako asko sartu zituen Erroman.

Marko Fulvio Nobilior, K.a. 255ean kontsul izan zen Servio Fulvio Petino Nobiliorren biloba zen, eta kontsul kargua bete zuten bi seme izan zituen: Marko Fulvio Nobilior eta Kinto Fulvio Nobilior.
Enniskillen

**Enniskillen** (irlanderaz: *Inis Ceithleann*, eskozieraz *Inniskillin*) Ipar Irlandako Fermanagh konderriko udalerririk handiena da. Zehazki konderriaren erdigunean kokatzen da, Lough Erne lakuko Goi eta Behe zatien artean. 2001eko erroladaren arabera udalerri honek 13.599 biztanle zituen. Fermanagh Konderriko Kontseiluaren egoitza da.

## Etimologia 
Irlanderazko *Inis Ceithleann* izenak "Ceithlennen uhartea" esan nahi du. Ceithlenn irlandar mitologiako jainkosa da.

## Historia 
Hiriko eraikinik zaharrena Maguiren gaztelua da, XVI mendekoa, baina posible da aurretik zegoen eraikin baten gainean altxatua izatea. 1580an lehenengo dikea eraiki zen. Gaur egun aintziraren ur maila jeitsi egin da eta dike horrek ez du urik eusten. Tokia estrategikoa izanik ingelesek berehala erasotu zuten zuten, 1593an, baina Maguiretarrek gogor eutsi zioten. Ingelesek 1607an eskuratu zuten eta Ulsterraren kolonizazioan paper garrantzitsua izan zuen.

1688an lehenengo zubiak altxatu ziren ordurako herria nabarmen hazia zegoelako. Derryrekin batera Gilen III.aren aldekoen gotorlekua izan zen baina Jakue II.ak irabazi zuen gerra. Ikusten den bezala merkatal-herri izateak baino gotorlekuak ekarri zuen Enniskillenen garapena.

### Oroimenaren Eguneko sarraskia 
1987ko azaroaren 8an, Oroimen Egunez, Behin-behineko IRAk atentatua burutu eta 12 pertsona erail eta 63 zauritu zituen.

## Klima 

## Ondasun nabarmenak 
* **Enniskillen gaztelua:** Hugh Maguire XVI mendean eraiki zuen. 1607an ingelesek eskuratu zuten eta William Cole kapitainak berriztu egin zuen.
* **Coole gaztelua:** XVIII mende bukaerako eraikin neoklasikoa da.
* **Portora Royal School:** 1615ean Ballybalfour herrixkan hasi eta 1661ean Enniskillenera pasa zen. Gaur egungo kokapena 1778koa da. bertan izan ziren ikasle Oscar Wilde (1854-1900) eta Samuel Beckett (1906-1989) idazleak, besteak beste.
* **St Macartin katedrala:** 1842an eraikitako elizak Santa Ana izena zuen baina 1923an katedral bihurtzean izena aldatu zioten.

## Iruditegia 

Irudi:Enniskillen Castle by Paride.JPG|Enniskillen gaztelua
Irudi:Castle Coole Frontage.JPG|Coole gaztelua
Irudi:EnniskillenCathedral.jpg|St Macartin katedrala
Irudi:Coles monument.jpg|Coleren monumentua

## Kirolak 
Kirol berezien ekitaldiak izaten dira Enniskillenen:
* Munduko uretako eski kopa bertan jokatu zen 2005 eta 2007 artean.
* Helikoptero txapelketa jokatzen da 2009tik aurrera.
* Hidrohegazkinen txapelketa ere izan zen 2009an.

## Hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Enniskillen udalerriko webgunea