María Soliño

**María Soliña**, **María Soliño** edo **María Solinha** (Cangas de Morrazo, Pontevedra, 1551 - XVII. mendea, 1617 ondoren) galiziar arrantzalea eta lurjabea izan zen, sorginkeriagatik 1621ean epaitua, hirurogeita hamar urte zituela, Santiago de Compostelako Inkisizio espainiarrak. Torturatua izan zen aitortu arte martirioa saihesteko. 

Maria Soliña estatus ekonomiko ertaineko emakumea zen, eta horrek ekarri zion Ofizio Santuaren atxiloketa, hiribilduaren gainbehera ekonomikoan, eta turkiar eraso baten ondoren, Cangaseko eliteen gainbeheraren aurrean bere ondarea bereganatzeko asmoz.

### O Morrazoren hiriburua 
Hiribildua pirata berberiskoen hondamenditik suspertzeko denbora behar izan zuen arren, XVIII. mendearen amaieran eta XIX. mendearen hasieran, Cangasek bere garrantzia berreskuratu zuen O Morrazo Penintsulako hiriburu bihurtuz, nahiz eta 1836ko udal zatiketarekin bere eragina mugatuta geratu.

## Bere ondasunak 
Barba familia herriko erdigunean zegoen harrizko bi solairuko etxe batean bizi zen, Cangaseko patin-etxe tipikoetan. Maria Soliñok, oinordetzaz, zenbait finka zituen. Pedro Barbak eta bere koinatuak, Mariaren nebak, enpresa bat sortu zuten bien artean itsasadarreko arraina arrantzatu, manufakturatu eta esportatzeko.
* 1962 - "*María Soliña"*, Celso Emilio Ferreiroren "*Longa Noite de Pedra"* poema-liburuko poema.
* 1999 - "*María Soliña"*, Antonio Ignacio Paz Valverde musikariak Celso Emilio Ferreiroren poema musikatuz Carlos Núñezen "*Os Amores Libres*" albumerako moldatutako abestia (geroago, 2022an, Mägo de Oz fölk-metal talde espainiarrak musikatu zuen, *Love and Oz* II diskoaren zati gisa).
* 2012 - "*A paixón de María Soliña"*, Emilio Fernández eta Alfonso Castañok María Soliñari buruz egindako dokumentala.
* 2015 -  Pemón Bouzasen "*La voz del viento*", eleberria (LX Ateneo Ciudad de Valladolid Eleberri Saria, 2014).
* 2020 - "*María Solinha"*, Ignacio Vilarrek zuzendutako filma, Vía Láctea Filmes S. L.
* 2021 -Millan Picoutoren "*María Soliña"*, "*El macrocosmos*" obra osoan bost ekitalditan izandako tragedia. Linteoa.
* 2021 - "*María Soliña"*,  Nacho Mañáren galizierazko folk opera, Xosé Manuel Pazosen testuan oinarritua.
* 2022 - "*Maria Soliña*"  Mago de Ozen abestia "Love and Oz vol.2" albumean.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 1617 - Jerónimo Nuñez, "Memorial al Rei" (iturririk fidagarriena dela uste da; memoriala 1617an bidali zuen Jerónimo Núñezek, Cangaseko prokuradoreak).
* 1962 - Celso Emilio Ferreiro, *Longa noite de pedra; Carta á miña muller; María Soliña; Deitado frente ao mar; Romance incompleto: en "Longa noite de pedra"*, Coloquio: Letras, ISSN 0010-1451, N.º. 139, 1996 (Nós: a literatura galega liburuari eskainitako alea. Pilar Vázquez Cuestaren Antologia/Koord.), or. 160-164
* 2009 - Guillermina Domínguez Touriño y Felicia Estévez Salazar: *Tres mulleres galegas de armas tomar: María Balteira, María Castaña e María Soliña*. Santiago de Compostela: Baía Edicións.
* 2018 - Teo Palacios, *La columna, María Soliño y la Inquisición*, Clío: Revista de historia, ISSN 1579-3532, N.º. 197, 2018, or. 98-98

## Kanpo estekak 
* "Cangaseko Sorginak eta Inkisizioa, Maria Soliña" Cangaseko Udala.
* "María Soliña", Celso Emilioren poema, Amancio Pradak interpretatua. Celso Emilio Ferreiro Fundazioa.