Loles Vives

**Dolors Vives Jorba**, ezagunagoa **Loles Vives** izenez (Manresa, Bartzelona, Katalunia, 1957ko irailaren 13a) atleta, nutrizionista, biologoa eta etxez etxeko entrenatzaileen aitzindaria da. 1979an, 100 metroko lasterketan 12 segundo baino gutxiagoan aritu zen lehen emakume espainiarra izan zen. Master kategorian lehiatzen da, 50 domina baino gehiago eta 100 errekor baino gehiago lortu ditu.

## Biografia 
Kataluniako Bages eskualdean jaio eta hazi zen, kirolarien familia-ingurunean. Baleta praktikatzen hasi zen, gimnasia artistikoa gehiago gustatzen zitzaion arren, baina jaioterrian ez zegoen klubik diziplina horretan hasteko. Hala ere, Club Atlètic Manresa zegoen, eta hantxe hasi zen atletismoan entrenatzen hamaika urte zituela.

1968ko Mexikoko Udako Olinpiar Jokoek atletismoko lehen erreferentea izan zuen: Wyomia Tyus iparramerikarra, 100 metro lauetan bi aldiz txapeldun olinpikoa izan zena. Loles Vives neskatoak, haren teknikan arreta jarri zuen: «*Nik ikusten nuen lasterka puntazorroz zebilela eta mundu guztiari esaten nion. Puntetan korrika egin behar dut, horrelaxe egiten du Wyomiak eta*».

Martí Perarnau kazetari eta altuera olinpikoko jauzilariarekin ezkondu zen, eta harekin seme bat eta alaba bat izan zituen. 1985ean, aitaren heriotzarekin, semearen jaiotzarekin eta biologo-lanarekin batera, lehiaketa utzi zuen aldi baterako, baina atletismoari lotuta jarraitu zuen, kirol-iruzkingile jardun zuen eta.

Lehen amatasunaren ondoren, oso zaila egin zitzaion berriro entrenatzea, garai hartan ez baitzegoen federazioaren laguntzarik, eta ez baitziren kontuan hartzen adiskidetzea eta familiako zainketak, batez ere emakumeen lanak baitziren. Serrahima estadioan egin ziren Kataluniako Txapelketak. Olga Martorell gainmarkista nazionala zen, 1978an 12.11ko denboraz. Finalerdietan, Vivesek errekorra kendu zion 12:04 lortuta, eta, amaierara iristean, irabazi egin zion. Haren esanetan, «Faboritoa Olga Martorell zen, 12tik jaitsitako fenomenoa, baina ondo irabazi nion»; izan ere, haren aurkariak 12.35 egin zituen eta berak 12 segundoak lortu zituen. Handik urte batzuetara, 12 segundoak neurketa okertzat hartu ziren, eta benetan 11.99 izan ziren. Hurrengo urtean, Loles Vivesek berak bere marka jaitsi zuen 1996an, 1980ko urte hartan 11.81rekin amaitu baitzuen errekor pertsonala eta nazionala.

### Kirol kazetaria 
80ko hamarkadaren amaieran, *Mundo deportivo* egunkarian parte hartzea proposatu zioten. Kazetaritzaren "urrezko" garaia zen eta egunkariak baliabide asko zituen kazetariak lehiaketetara bidaltzeko. Vives hainbat lehiaketatara joan zen Ameriketako Estatu Batuetako New Orleansera eta New Yorkera, esaterako. Hainbat Olinpiar Jokotan: Los Angeles 84, Seúl 88 eta Bartzelona 92, atletismoari eta gimnasiari buruzko informazioa eman zuen. Gainera, L’Equipe kirol-egunkari frantseseko korrespontsala izan zen Espainian, eta Madrilgo El periódico de Catalunyarako beste lankidetza batzuk ere egin zituen.

Pasadizo gisa, Vives kazetari zela Tokion 1991ko Atletismoko Munduko Txapelketan, Mike Powellek luzera-jauzian munduko errekorra hautsi zuenean (8.95), telefonoz deitu zion Bob Beamoni —ordura arte mende hartako gainmarka jauzia (8,90) zuen, 1968az geroztik—, Powellek lortutako balentriaz zuen iritzia galdetzeko. Ezustekoa izan zen, Beamonek dei horrekin  jakin baitzuen errekorra galdu zuela.

1991n bertan, Bartzelonako 92ko Olinpiar Jokoak prestatzeko, Atletismo Amateurraren Nazioarteko Federazioko (IAAF) ordezkaritza bateko kide izan zen, eta Hego Afrikara joan zen, herrialde hori "familia olinpikoan" berriz onar zitekeela egiaztatzeko. Han Afrikako Kongresu Nazionalak egin zien harrera, Nelson Mandela buru zuen alderdiak, eta hainbat hiritan zehar ibili ziren; besteak beste, Soweton, apartheidaren desegite-prozesua gauzak hobetzen ari zela erakutsi zieten, eta Lurmutur Hirian, Zola Budd atleta ezagutu zuten, zeinek azkenean, Hego Afrika ordezkatu zuen Bartzelona 92an.

### Bestelako jarduerak 
1997an Gymhome sortu zuen, etxez etxeko entrenamendu pertsonalerako lehen agentzia, eta Espainian zerbitzu hori ezarri zuen ekimen aitzindaria. Bederatzi urtez, entrenatzaile pertsonal gisa aritu zen Madrilen, eta entrenatzaile pertsonalen talde bat zuzendu zuen Madrilen, Bartzelonan eta Donostian.

2012an, Densia Metodoaren enbaxadore hautatu zuten, hau da, «hezurrak erraz zaintzeko gida pertsonalizatua». Kirolari buruzko atalean, ariketa fisikoa sustatzen du, osteoporosia ekiditeko.

Loles Vives-en esanetan, kirola bere bizimodua da eta bere liburua idatzi zuen, *Pacta con el diablo*, 1969tik 2016 arteko ibilbidea kontatzeko. Kirola osasun ona mantentzeko oinarrizko zerbait dela esan zuen eta prebentzioaren aldeko argudioetako bat da hauxe: «*Ariketa goi-mailako medikuntza da*» Vives-en esanetan jarduera mantendu behar da denbora lasai igaro ahal izateko. Medikuntzako Nobel sariduna, Rita Levi-Montalcini, 103 urte zituela hil zena, eta haren esaldu hau gogorarazten du : «*Gorputza zimurtu egiten da, baina garuna ez* ».

## Palmaresa 
Loles Vivesen kirol-historiala oso zabala da, 1969an hasi zenetik -jarduerarik gabeko aldia izan ezik (1988-1998)- master kategoriaraino.

Master kategorian Espainiako ehun errekor baino gehiago gainditu zituen 100 m, 200 m (aire zabalean) eta 60 m, 4x200 m eta luzera (pista estalian) probetan. Nazioartean, bere curriculuma 40 domina ingurukoa da hainbat lehiaketatan, Europako errekor batzuekin eta munduko errekor batekin, 60 metro lauko proban 2013. urtean lortuta, 8.42 denborarekin pista estalian. Parte hartu zuen master lehiaketa gehienetan errekorra lortu zuen, adin-talde bakoitzean. Atleta onena zen, Espainiako Txapelketa jokatu ondoren pista estalian, Ourensen, martxoaren 8tik 10era.

2018ko abenduaren 23an, lasterketa-markak hautsi zituen, bai aire zabalean, bai pista estalian, 4,41 metroko markarekin, baina egun batzuk geroago, M. Rosa Escribano Checa atletak 4,47rekin hobetu zuen aire zabaleko marka.
* 2012an Espainiako atleta onenaren saria.
* 1991n Ferrer Eguizábal  Kazetaritza Saria, *El* *Mundo Deportivo* egunkarian argitaratutako *Barcelona-92 ¿Cómo nos ven? 10 periodistas, 10 opiniones*  artikuluarengatik.
* Barcelona Promoció de la Cámara de Comercio Fundazioak emandako kazetaritza-lehiaketako bigarren saria, ex aequo, Josep M. Artells kazetariarekin batera *El Mundo Deportivo* egunkarirako egindako erreportajeengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Loles Vivesen webgunea