Ricardo Moros Urbina

**Ricardo Moros Urbina** (Nemocón, 1865eko martxoaren 27a - Bogota, 1942ko ekainaren 21a) Kolonbiako margolari, grabatzaile, marrazkilari, akuarelista, erretratugile eta paisajista izan zen, Kolonbian publizitate-artea abiarazi zuena, eta 1902an Kolonbiako Historia Akademiaren sortzaileetako bat. Zenbait grabatu egin zituen, eta Papel Periódico Ilustrado aldizkarian argitaratu.

## Prestakuntza 
1981ean Bogotako Arte Ederren Eskolan ikasi zuen. Bertan, Antonio Rodriguezek zurezko grabatuaren artea irakatsi zion, 1891n Europara bidaiatu eta pintura ikasi zuen Frantzia, Italia eta Espainian, non Jean-Léon Gérôme, Luis Jiménez Aranda eta Mariano Barbasan izan zituen irakasle.

## Obra 
1886an Papel Periódico Ilustrado aldizkarian artikulu bat argitaratu zuen, Nemocón-i buruzkoa. 1891n, orduko presidente Carlos Holguín jaunaren erretratua margotu zuen olioz (gaur egun Museo Nazionalean dago).

XIX. mendearen amaieran Bogotara itzuli zen. Egun horretan, uztailaren 20a ospatzeko Bogotako Arte Ederren Eskolan egindako lehiaketa batean ere parte hartu zuen, eta Lehen Mailako Domina irabazi zuen bere paisaiagatik: "Plaza de Anticoli" (Italia Zentrala). 1902an, Bogotako Arte Ederren Eskolako marrazketa-irakasle izendatu zuten. Urte horretan bertan, Kolonbiako Historia Akademiaren sorreran parte hartu zuen. On Carlos Albánen erretratua margotu zuen. San Mateo ebanjelariak ere margotu zuen Katedraleko petxinetako batean, Bernardo Herrera Restrepo artzapezpikuaren aginduz.
1903an Bogotako Arte Ederren Eskola zuzendu zuen. Ricardo Acevedo Bernal margolariari buruzko artikulua argitaratu zuen. Urtebetera Bogotako Museo Nazionaleko Zuzendari izendatu zuten. 

1905ean Bogotako hainbat eszena kostunbrista margotu zituen akuarelaz, eta horien artean agertu zen. Beltz Enbolatzailea, gaur Museo Nazionalean. Urte horretan "Egunkari Paper Ilustratuaren" grabatuei buruzko txosten bat ere eman zuen, Jose Joaquin Guerra doktorearen laguntzarekin. Garai hartan Historiako Akademiarako armarria ere egin zuen. Bertan, herrialdearen historiako hiru garai irudikatu zituen, hiru irudi sinbolikoren bidez: kolonaurreko garaia adierazten duen aborigena, espainiarra, konkista eta frigiar txanoa duen emakumezko figura, Errepublika.

1906tik 1908ra hainbat akuarela margotu zituen, besteak beste: Bogota ingurua, Fabrika koloniala eta La Lectora. Gaur guztiak Museo Nazionalean.
1930ean Coriolano Leudo artista nazionalaren koadroak erreproduzitzen dituzten oleografia batzuei publizitatea ematearen egokitasunari buruzko Txostena argitaratu zuen.

Ricardo Moros grabatzaile ona eta erretratugile bikaina izan zen. Bere estiloa akademikoa izan zen, eta Kolonbiako paisajismoaren ordezkari handia; interes handiz tratatu zuen argi baliabidea.

## Obrak 
Bogotako Museo Nazionalean honako erretratu hauek daude: 

* Ezequiel Hurtado
* Jose Eusebio Otalora
* Eliseo Payan
* Carlos Holguín
* Carlos Alban.

Eta hurrengo akuarelak

* Bogota inguruak
* Fábrica Colonial
* El Negrito Embolador
* Irakurlea.

Historiaren Akademian: 

* Don Juan de Castellanosen erretratua (olioa)
* Akademiaren armarriaren jatorrizko marrazkia.

Errepublikako Bankuaren arte-bilduman:

* Arte Ederren Eskola
* Izenbururik gabe.

Bilduma partikularretan: 

* Rubensen Gizon Erretratuaren kopia;
* Kristoren Ehorzketaren kopia, Tizianorena;
* Sebastian de Morra jaunaren kopia, Velázquezena.

Bogotako katedralean: 

* San Mateo ebanjelaria (Petxinetako batean).

Zenbait grabaturekin ilustratu zituen Egunkari Paper Ilustratuaren edizioak:

* Nemocón Plazaren mendebaldeko ertza
* Guayaquilgo katedrala
* Monserrate
* Indio Jaulero
* La Camella
* Korneta
* Jren erretratua. A. Plaza

## Bibliografia 
* Enrique Ortega Ricaurte: "Bibliografia Akademikoa 1902-1952". Minerva argitaletxea. Bogota, 1953.
* Museo Nazionaleko katalogoa. Caro y Cuervo Institutuko Inprenta Patriotikoa. Bogota, 1960.
* Kolonbiako Historia Akademia 1902-1952. Kolonbiako litografia. Bogota, 1952.
* Gabriel Giraldo Jaramillo: El Grabar en Colombia". A argitaletxea. B. C. Bogota, 1960.
* Beatriz Amelia Mejia de Millán: Kolonbiako artea XX. mendean. Ediciones UTP. Pereira, 1988

## Kanpo estekak