open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Soule (jokoa)

[thumb|180px|1852ko *soule* jokaldia [Behe Normandian.]]
**Soule**, Frantziako Erresumako iparraldean, Normandia eta Pikardia eskualde historikoetan, zelai, baso eta landetan jokatzen zen pilota joko bat izan zen. 

Zenbaitzuk gaur egungo futbola eta errugbiren aurrekaritzat dute.

## Jokoa 
Zurezko edo larruzko *soule* zeritzon pilota batekin jokatzen zen, hortik jokoaren izena. Pilota belar ondu edo zaldi ilez betea izaten zen, eta batzutan kanpoaldean artilezko ponpoiak zituen.

Jokoaren helburua pilota toki zehatz batera itzultzea zen, adibidez, etxe bateko sutegira.

Jendetza batek jokatzen zuen eta korrikaldi erraldoi batean zetzan, tartean jende pilaketa edo uztartzeez etena.
Aitapeko elizbarrutia

**Aitapeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1952ko maiatzaren 15ean ezarri zen prefetura apostoliko gisa, 1956ko azaroaren 11n bikariotza apostoliko mailara igo zen eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara. Apezpikuaren egoitza Aitapen dago. Egun apezpikua Siby Mathew Peedikayil da.

## Ordinarioak 
### Aitapeko prefektu apostolikoa 
* Ignatius John Doggett (1952-1956)

### Aitapeko bikario apostolikoa 
* Ignatius John Doggett (1956-1966)

### Aitapeko apezpikuak 
* Ignatius John Doggett (1966-1969)
* William Kevin Rowell (1969-1986)
* Brian James Barnes (1987-1997)
* Austen Robin Crapp (1999-2009)
* Otto Separy (2009-2019)
* Siby Mathew Peedikayil (2021-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Otto Separy (2007-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laeko elizbarrutia

**Laeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1959ko ekainaren 18an ezarri zen bikariotza apostoliko gisa eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Laen dago. Egun apezpikua Rozario Menezes da.

## Ordinarioak 
* Henry van Lieshout (1966-2007)
* Christian Conrad Blouin (2007-2018)
* Rozario Menezes (2018-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teram Kangri

**Teram Kangri** taldea () Karakorum mendikatearen Siachen Muztagh azpimendikateko mendigunea da.

## Kokapena 
Mendi taldeko eta Siachen Muztagh mendikateko punturik altuena Teram Kangri I mendia da. Gailurra Txinako mugaren eta Siachen glaziarraren eskualde eztabaidatuaren artean dago, India eta Pakistanen arteko Kontrol Lerrotik gertu. Gailurreko ipar-ekialdeko aldea Txinak kontrolatutako lurraldea da, eta hego-mendebaldeko aldea, berriz, Indiak kontrolatutako Siachen eskualde eztabaidatuko eremuan dago.

## Igoeren historia 
**Teram Kangri I** mendia, 7.462 metrokoa, 1975eko abuztuaren 10ean eskalatu zuen lehen aldiz, H. Katayama buru zuen japoniar espedizio batek. Pakistango gobernuaren baimena lortu zuen eta Bilafond La mendatetik (Saltoro mendatean)  egin zuen hurbilketa. Teram Kangri II mendiaren hego-mendebaldeko ertza eskalatu zuten eta, hortik, ekialdeko ertzara jo zuten gailurreraino. Teram Kangri II mendia urte horretako abuztuaren 12an eta 13an eskalatu zuten sei eskalatzaile japoniarrek.

**Teram Kangri II** mendia, 7.407 metrokoa, 1978an eskalatu zuen Indiako armadaren espedizio batek, Narendra Kumar koronelaren gidaritzapean, Indiako lehen mugimenduan, Siachengo glaziarraren eremua erreklamatzeagatik. Teram Kangri I mendia behin bakarrik eskalatu da ordutik, 1991n. Espedizioa indiarren lurraldean zehar hurbildu zen.

**Teram Kangri III** mendia, 7.382 m-koa, 500m-ko goragunea, lehen aldiz 1979an eskalatu zuen S, Hanada buru zuen japoniar espedizio batek. Bere ibilbidea Bilafod La mendatetik gurutzatu zen, mendiaren lehenengo igoera bezala.

6.986 metroko **Teram Kangri IV** mendiak ez du igoeren erregistrorik. Mendi hau Txinako lurraldearen barruan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Breg ibaia

**Breg**, Alemaniako hego-mendebaldeko ibai bat da, Baden-Wurtemberg estatua eta Oihan Beltzan. 49 kilometro luze ditu.

Furtwangen udalerritik hurbil jaio, 1.078 metroko garaieran, eta Donaueschingen udalerrian Brigach ibaiarekin elkartzean Danubio ibaia sortzen da.
Vanimoko elizbarrutia

**Vanimoko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1963ko irailaren 13an ezarri zen prefetura apostoliko gisa eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Vanimon dago. Egun apezpikua Francis Meli da.

## Ordinarioak 
### Vanimoko prefektu apostolikoa 
* Paschal Sweeney (1963-1966)

### Vanimoko apezpikuak 
* Paschal Sweeney (1966-1979)
* John Etheridge (1980-1989)
* Cesare Bonivento (1991-2018)
* Francis Meli (2018-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Siachen Muztagh

**Siachen Muztagh** Karakorum mendikatearen ekialdeko azpimendikate urrun bat da. Ia %60 Txinak kontrolatutako eremuan dago, eta %40 Indiak kontrolatutako eremuan. Pakistanek Indiak kontrolatutako zatia aldarrikatzen du Siachen gatazkaren barruan. Indiak Txinak kontrolatutako zatia aldarrikatzen du. Indiak bere zatia Ladakh Lurralde Batasunaren parte gisa administratzen du. Txinak bere zatia Xinjiang probintziaren parte gisa administratzen du.

Eskuragarri dauden mapa eta atlas guztiek (1990eko Suitzako Alpeen Ikerketarako Fundazioaren "Karakoram Sheet 2" mapan Siachen Muztagh-en mugen deskribapen zehatza barne) definitzen dute mendilerroa iparraldean Shaksgam ibaiaren, ipar-mendebaldean Urdok glaziarraren (uigurreraz Urdok-ek ahatea esan nahi du), hego-mendebaldean Siachen glaziarraren, hegoaldean Teram Shehr glaziarraren eta Rimo glaziarraren, eta Indira lepoaren artean, eta ekialdean Yarkand ibaiaren artean.

Bere gailurrik altuena Teram Kangri I mendia da, 7.462 metrokoa (24.482 oin), munduko 56. mendirik altuena. Bigarren gailurrik altuena Apsarasas Kangri I da, 7.243 metrokoa.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak 
* Blankonthemap Iparraldeko Kaxmirren webgunea
Yaiza Vela

**Yaiza Vela** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 2002) dantzaria da.

## Bizitza 
### Formazioa 
6 urterekin hasi zen Aranguren bailarako Aranetxean, gero Iruñean oinarrizko dantza ikasteketak egiten hasi zen, Nafarroako Dantza Eskolan. Lehen urratsak dantza klasikoan eman zituen bere ikasketetan. Halere, 17 urte zituela dantza garaikidea ezagutzeko aukera izan zuen eta 2020. urtean Burgosen Gaztela eta Leongo Dantza Eskola Profesionalean Ana Lagunarekin sartu zen eta dantza garaikidea espezialitatean graduatu zen, tarte horretan psikologia ikasten jardun zuen Urrutiko Hezkuntzako Unibertsitate Nazionalean (UNED).

### Ibilbidea 
Errenterian egoitza duen Dantzaz taldeko partaide hasi zen eta Donostian bizitzen. 

Dantzaz taldeko Yaiza Vela dantzariak taldeko ditu Antonio Javier Aguilera Rodríguez, Jacopo Bellani, Olatz Egia Cantón, Aitzol Iraola eta Joana Ouret interpreteak, baita Sofia Alforja Sagone koordinazioaz arduraduna, Fernando Saenz de Ugarte zuzendari nagusia, Adriana Pous zuzendari artistikoa, Bertha Bermúdez Pascual Proiektuen garapena eta dokumentazioaren arduraduna, Iker Bengotxea Administrazio arloko arduraduna, Ainhoa Uribarri Komunikazioa eta kudeaketa eta Laura G. Latasa mediazio arduraduna ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wewakeko elizbarrutia

**Wewakeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1913ko uztailaren 25ean ezarri zen Mendebaldeko Gilen Enperadorearen Lurraldeko prefetura apostoliko gisa, 1922ko azaroaren 14an Erdialdeko Ginea Berriko prefetura apostolikoa izena hartu zuen, 1931ko abuztuaren 22an bikariotza apostoliko mailara igo zen, 1952ko maiatzaren 15ean Wewakeko bikariotza apostoliko egin zen eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Wewaken dago. Egun apezpikua Józef Roszyński da.

## Ordinarioak 
### Mendebaldeko Gilen Enperadorearen Lurraldeko prefektu apostolikoak 
* Canisius Teodorus Gellings (1913-1918)
* Adalberto Ottone Rielander (1914-1922)

### Erdialdeko Ginea Berriko prefektu apostolikoak 
* Theodosius Jan J. Herkenrath (1922-1923)
* Josef Lörks (1928-1931)

### Erdialdeko Ginea Berriko bikario apostolikoak 
* Josef Lörks (1931-1945)
* Leo Arkfeld (1948-1952)

### Wewakeko bikario apostolikoa 
* Leo Arkfeld (1952-1966)

### Wewakeko apezpikuak 
* Leo Arkfeld (1966-1987)
* Raymond Kalisz (1980-2002)
* Anthony Joseph Burgess (2002-2013)
* Józef Roszyński (2015-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Anthony Joseph Burgess (2000-2002)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mount Hagengo artxidiozesia

**Mount Hagengo artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar artxidiozesia da. 1959ko ekainaren 18an ezarri zen bikariotza apostoliko gisa, 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen eta 1982ko martxoaren 18an artxidiozesi mailara. Artzapezpikuaren egoitza Mount Hagenen dago. Egun artzapezpikua Clement Papa da.

## Ordinarioak 
### Mount Hagengo bikario apostolikoa 
* George Elmer Bernarding (1959-1966)

### Mount Hagengo apezpikua 
* George Elmer Bernarding (1966-1982)

### Mount Hagengo artzapezpikuak 
* George Elmer Bernarding (1982-1987)
* Michael Meier (1987-2006)
* Douglas William Young (2006-2025)
* Clement Papa (2025-)

## Artzapezpiku lagunkideak 
* Michael Meier (1984-1987)
* Clement Papa (2024-2025)

## Apezpiku laguntzailea 
* Douglas William Young (2000-2006)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gorokako elizbarrutia

**Gorokako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1959ko ekainaren 18an ezarri zen bikariotza apostoliko gisa eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Gorokan dago. Egun apezpikua Walenty Gryk da.

## Ordinarioak 
### Gorokako bikario apostolikoa 
* Bernhard Schilling (1959-1966)

### Gorokako apezpikuak 
* John Edward Cohill (1966-1980)
* Raymond Caesar (1980-1987)
* Michael Marai (1988-1994)
* Francesco Sarego (1995-2016)
* Dariusz Piotr Kałuża (2016-2020)
* Walenty Gryk (2022-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Raymond Caesar (1978-1980)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rosemary Biggs

**Rosemary Peyton Biggs** (Londres, 1912ko apirilaren 21a - 2001eko ekainaren 29a) ingeles hematologoa izan zen, eta koagulazioaren trastornoak aztertu zituen, bereziki hemofilia.

## Bizitza 
Rosemary Biggs 1912ko apirilaren 21ean jaio zen, Londresen,  Edgar Biggs urregilea eta bere emazte Ethelen alaba. Rosemaryk medikuntza ikasi nahi zuen, baina gurasoek ez zuten onartu haren hautaketa, eta, beraz, konpromiso gisa, botanika ikasi zuen. Londresko Unibertsitateko lizentziatura jaso zuen 1934an, eta, geroago, Torontoko Unibertsitateko mikologiako doktoretza. Bigarren Mundu Gerra hastearekin batera, Londresera itzuli eta London School of Medicine for Women eskolan matrikulatu zen. 1943an graduatu zen.

## Ibilbidea 
1944an, Londresko ospitaleetan mendeko postuak bete ondoren, Biggs Oxfordera joan zen, eta han Radcliffeko Ospitaleko patologia sailean hasi zen laguntzaile graduatu gisa. Hasieran, zapaltze-sindromea eta proba hematologikoen aldakortasuna aztertu zituen. *Christmas gaixotasuna* (gaur egun B hemofilia bezala ezagutzen dena) terminoa ere asmatu zuten IX faktorearen gabezia duten pazienteentzat, hemofilia klasikotik (gaur egun A hemofilia bezala ezagutzen dena) bereizita, non VIII faktorearen gabezia dagoen. Faktore eta gaixotasun berriari Stephen Christmas izena jarri zioten, Oxfordeko taldeak IX faktorearen gabezia zuela aurkitu zuen lehen pazientearen omenez. Oxfordeko Hemofilia Zentroa 1968an ireki zen Churchill Ospitalean, eta Biggsek zuzendu zuen sortu zenetik 1977an erretiratu zen arte.    

1974an Royal College of Physicians-ko kide hautatu zuten. British Society for Haematology eta International Society on Thrombosis and Haemostasis elkarteko sortzaileetako bat izan zen. *British Journal of Haematology* eta *Journal of Thrombosis and Haemostasis* aldizkarien editore gisa ere aritu zen.    

Biggs 1977an erretiratu zen, eta ondoren Worcestershireko Little Combertonen bizi izan zen, adopziozko alabarekin. 2001eko ekainaren 29an hil zen.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Biggsek *James F. Mitchell Fundazioaren Bihotz eta Baskular Ikerketarako Nazioarteko Saria* jaso zuen 1971n. 
* *Hemophilia Elkartearen Macfarlane Saria* jaso zuen 1978an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wabageko elizbarrutia

**Wabageko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1982ko martxoaren 18an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Wabagen dago. Egun apezpikua Justin Ain Soongie da.

## Ordinarioak 
* Hermann Raich (1982-2008)
* Arnold Orowae (2008-2024)
* Justin Ain Soongie (2025-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Arnold Orowae (2004-2008)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Arnold Orowae (1999-2004)
* Justin Ain Soongie (2021-2025)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kundiawako elizbarrutia

**Kundiawako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1982ko ekainaren 8an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Kundiawan dago. Egun apezpikua Paul Sundu da.

## Ordinarioak 
* William Joseph Kurtz (1982-1999)
* Johannes Henricus J. Te Maarssen (2000-2009)
* Anton Bal (2009-2019)
* Paul Sundu (2021-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Anton Bal (2007-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Port Moresbyko artxidiozesia

**Port Moresbyko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar artxidiozesia da. 1889ko maiatzaren 10ean ezarri zen Ginea Berriko bikariotza apostoliko gisa, 1922ko azaroaren 14an Papuako bikariotza apostolikoa izena hartu zuen, 1946ko ekainaren 13an Port Moresbyko bikariotza apostoliko egin zen eta 1966ko azaroaren 15ean artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Port Moresbyn dago. Egun artzapezpikua John Ribat kardinala da.

## Ordinarioak 
### Ginea Berriko bikario apostolikoak 
* Louis-André Navarre (1889-1908)
* Alain de Boismenu (1908-1922)

### Papuako bikario apostolikoa 
* Alain de Boismenu (1922-1945)

### Port Moresbyko bikario apostolikoak 
* André Sorin (1946-1959)
* Virgil Patrick Copas (1959-1966)

### Port Moresbyko artzapezpikuak 
* Virgil Patrick Copas (1966-1975)
* Herman To Paivu (1975-1981)
* Peter Kurongku (1981-1996)
* Brian James Barnes (1997-2008)
* John Ribat (2008-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Stanislas Henri Verjus (1889-1892)
* Alain de Boismenu (1899-1908)
* John Ribat (2007-2008)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Louis Vangeke (1970-1976)
* Herman To Paivu (1974-1975)
* Cherubim Alfred Dambui (2000-2010)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brigach ibaia

**Brigach**, Alemaniako hego-mendebaldeko ibai bat da, Baden-Wurtemberg estatua eta Oihan Beltzan. 43 kilometro luze ditu.

St. Georgen im Schwarzwald udalerritik hurbil jaio, 925 metroko garaieran, eta Donaueschingen udalerrian Breg ibaiarekin elkartzean Danubio ibaia sortzen da.
Bereinako elizbarrutia

**Bereinako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1959ko uztailaren 16an ezarri zen Yule uharteko bikariotza apostoliko gisa eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen, gaur egungo izena hartuz. Apezpikuaren egoitza Bereinan dago. Egun apezpikua Otto Separy da.

## Ordinarioak 
### Yule uharteko bikario apostolikoa 
* Eugène Klein (1960-1966)

### Bereinako apezpikuak 
* Eugène Klein (1966-1971)
* Louis Vangeke (1976-1979)
* Benedict To Varpin (1979-1987)
* Luke Paul Matlatarea (1988-1998)
* Gérard-Joseph Deschamps (1999-2002)
* John Ribat (2002-2007)
* Rochus Tatamai (2007-2018)
* Otto Separy (2019-)

## Apezpiku laguntzailea 
* John Ribat (2000-2002)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendiko elizbarrutia

**Mendiko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1958ko azaroaren 13an ezarri zen prefetura apostoliko gisa, 1965eko uztailaren 6an bikariotza apostoliko mailara igo zen eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara. Apezpikuaren egoitza Mendin dago. Egun apezpikua Donald Francis Lippert da.

## Ordinarioak 
### Mendiko prefektu apostolikoa 
* Firmin Martin Schmidt (1959-1965)

### Mendiko bikario apostolikoa 
* Firmin Martin Schmidt (1965-1966)

### Mendiko apezpikuak 
* Firmin Martin Schmidt (1966-1995)
* Stephen Joseph Reichert (1995-2010)
* Donald Francis Lippert (2011-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daru-Kiungako elizbarrutia

**Daru-Kiungako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1959ko uztailaren 16an ezarri zen Daruko prefetura apostoliko gisa, 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen eta 1987ko irailaren 4an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Kiungan dago. Egun apezpikua Joseph Durero da.

## Ordinarioak 
### Daruko prefektu apostolikoa 
* Gérard-Joseph Deschamps (1961-1966)

### Daruko apezpikua 
* Gérard-Joseph Deschamps (1966-1987)

### Daru-Kiungako apezpikuak 
* Gérard-Joseph Deschamps (1987-1999)
* Gilles Côté (1999-2021)
* Joseph Durero (2021-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Gilles Côté (1995-1999)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antzinakoen eta Modernoen eztabaida

[thumb|[Charles Perrault idazlearen XVII. mendeko ilustrazioa.]]
**Antzinakoen eta Modernoen eztabaida** edo **Antzinakoen eta Modernoen kerella**, , XVII. mendean Frantses Akademia eta Frantziako Erresumako literatur komunitatean artea eta literatura arloan klasikotzat jotzen ziren autoreak eta modernoen arteko nagusitasuna zeintzuk zutenari buruzko eztabaida izan zen.

Autore klasikoen aldekoek haien balioa mendeak igaro arren onartua izan eta belaunaldiz-belaunaldi mirestuak izaten jarraitzen zutela azpimarratzen zuten, aldiz, autore modernoen aldekoek aro garaikidea bete usadio, lege, aurrerapen eta arteekin, aurrez izandako aroez gain nagusi zela.

Honela, adibidez, XVII. mendean Charles Perrault idazleak Luis XIV.a Frantziakoaren erregealdiak, Atenasko demokraziak eta Erromatar Errepublikak baina bikaintasun handiagoa zuela adierazi zuen.
Alotau-Sideiako elizbarrutia

**Alotau-Sideiako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1946ko ekainaren 13an ezarri zen Samaraiko prefetura apostoliko gisa, 1956ko azaroaren 11n bikariotza apostoliko mailara igo zen, 1966ko azaroaren 15ean Sideiako elizbarruti egin zen eta 1975eko apirilaren 28an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Alotaun dago. Egun apezpikua Jacek Piotr Tendej da.

## Ordinarioak 
### Samaraiko prefektu apostolikoa 
* Francis John Doyle (1951-1956)

### Samaraiko bikario apostolikoak 
* Francis John Doyle (1956-1966)

### Sideiako apezpikuak 
* Francis John Doyle (1966-1970)
* Des Moore (1970-1975)

### Alotau-Sideiako apezpikuak 
* Des Moore (1975-2001)
* Francesco Panfilo (2001-2010)
* Rolando Santos (2011-2025)
* Jacek Piotr Tendej (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rabaulgo artxidiozesia

**Rabaulgo artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar artxidiozesia da. 1889ko maiatzaren 10ean ezarri zen Britainia Berriko bikariotza apostoliko gisa, 1890eko abenduaren 8an Pomerania Berriko bikariotza apostolikoa izena hartu zuen, 1922ko azaroaren 14an Rabaulgo bikariotza apostoliko egin zen eta 1966ko azaroaren 15ean artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Vunapopen dago. Egun artzapezpikua Rochus Tatamai da.

## Ordinarioak 
### Britainia Berriko bikario apostolikoak 
* Stanislas Henri Verjus (1889)
* Louis Couppé (1889-1890)

### Pomerania Berriko bikario apostolikoa 
* Louis Couppé (1890-1922)

### Rabaulgo bikario apostolikoak 
* Louis Couppé (1922-1923)
* Gerard Vesters (1923-1939)
* Leo Isidore Scharmach (1939-1962)
* Johannes Höhne (1963-1966)

### Rabaulgo artzapezpikuak 
* Johannes Höhne (1966-1978)
* Albert-Leo Bundervoet (1980-1989)
* Karl Bernhard Hesse (1990-2011)
* Francesco Panfilo (2011-2020)
* Rochus Tatamai (2020-)

## Artzapezpiku lagunkidea 
* Francesco Panfilo (2010-2011)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Karl Bernhard Hesse (1978-1980)
* George To Bata (1978-1995)
* Patrick Taval (1999-2007)
* Alphonse Liguori Chaupa (2000-2003)
* John Doaninoel (2007-2011)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nalini Bala Devi

**Nalini Bala Devi** (India, 1898ko martxoaren 23a - 1977ko abenduaren 24a) Indiako idazlea eta poeta ospetsua izan zen assamera hizkuntzan.

## Biografia 
Nalini Bala Devi 1898ko martxoaren 23an jaio zen Guwahatin (Assam, India), konpromiso politikoa zuen familia aberatsean. Heziketadun etxe batean hazi zen, buruzagi politiko eta biltzarkideen artean, eta etxean jaso zuen heziketa. 12 urterekin ezkondu zuten eta 19 urterekin alargundu zen.

Indiako 1921eko desobedientzia zibileko mugimenduan parte hartu zuen. Poesia liburu asko idatzi zituen.

## Aintzatespenak 
1956an "kaviabharati." titulua jaso zuen

1967an, Sahitya Akademi Saria eman zioten.

1977an, Padma Shri Saria eman zioten.

## Heriotza 
1977ko abenduaren 24an hil zen.

## Ikus, gainera 
* Ashapurna Devi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sofia Alforja Sagone

**Sofia Alforja Sagone** (Iruñea, Nafarroa Garaia) dantzaria eta Dantzaguneko koordinatzailea da.

## Bizitza 
Sofiak Nafarroako Antzerki Eskolan egin zituen lehen ikasketak. 1988an Madrilgo Albeniz Antzokian Teresa Valentinekin batera ekoizpena ikasteko beka jaso zuen. Guillermo Herasek zuzentzen zuen Madrilgo Joera Berrien Zentro Nazionalean praktikak egin ondoren, Bederen-1 eta Tanttaka euskal konpainien hainbat ikuskizunen ekoizpena egin zuen.

### Lan ibilbidea 
1991n Cartujako Auditorioko 1992ko Sevillako nazioarteko erakusketa (EXPO ’92) koordinatzaile tekniko gisa lan egin zuen Pre-Expoan, eta 1992an HISPANO’92 enpresarentzat KALE ANIMAZIOA programako produkzio-koordinatzailea izan zen, EXPO’92an (Sevilla). 1993tik 1995era, ARTESZENAk, Gipuzkoako Antzoki Publikoak, ekoitzitako ikuskizunen produkzio arduraduna izan zen, eta 2000. urtera arte Gipuzkoako Foru Aldundiaren Maiatza Dantzan jaialdiaren ekoizpenarekin uztartu zuen. 1995etik 2000ra Donostiako Musika Hamabostaldiko ekoizpen sailean egin zuen lan. 1998tik 2002ra Donostiako Zinemaldiko ekoizpen sailean kolaboratu zuen. 2003tik 2014ra Dantzaz konpainiako Ekoizpen arduraduna izan zen. 2015etik aurrera Dantzagunearen, Gipuzkoako Foru Aldundiaren dantza-zerbitzuaren, koordinazioa garatzen hasi zen. eta bosgarren edizioan. 

2022an Zentro koreografikoek dantza antolatu, ikustarazi eta babestuko zuen kultur legea aldarrikatu zutenean, besteak beste, Sofia Alforjak hartu zuen parte eskaera horretan. 

## Dantzaz eta *Erosoinkaren itzalak* 
Jon Bagüésekin, Euskal Musikaren Artxiboa-Eresbileko zuzendariarekin, Eresoinka historikoaren eta egunekotasunaren arteko paralelismoa ezarriko zuen proiektu bat ekoizteko modua bilatzeko harremanetan jarri ziren. Dantza, musika korala eta sorkuntza plastikoa batzen zituen prozesu horren ekoizle izendatu zuten Dantzaz, bere egunean (1937) Eresoinka izan zen bezala. Horrela, *Eresoinkaren Itzalak*, sorkuntza garaikidea sortu zen.

Eresoinka euskal enbaxada kulturalaren proiektua izan zen, Jose Antonio Agirre lehendakariak 1937an antolatua, "Askatasunarengatik hiltzen den herri baten oroitzapena munduan zehar eramateko, gure doinuen bidez, atzerrian oraindik ez baitakite askatasunaren alde borrokatzen dela" enkarguarekin.

2016ko urrian estreinatu zen *Eresoinkaren Itzalak*, Angeluko Quintaou Antzokian. Garai horretako dantzariak hauxek ziren: Jone Amézaga, Juliana Javier, Miren Lizeaga, Esmee Lobely, Andrea Loyola, Olaia Valle, Riccardo Ciarpella, Ioritz Galarraga, Fernando Luis, Richard de Leyos, Gilles Noël, John O´Gara eta Marek Strycek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Keremako elizbarrutia

**Keremako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1971ko urtarrilaren 16an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Kereman dago. Egun apezpikua Pedro Centeno Baquero da.

## Ordinarioak 
* Virgil Patrick Copas (1976-1988)
* Paul John Marx (1988-2010)
* Patrick Taval (2010-2013)
* Pedro Centeno Baquero (2017-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Paul John Marx (1985-1988)
* Patrick Taval (2007-2010)

## Apezpiku laguntzailea 
* Rochus Tatamai (2005-2007)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antzinako Atenas

**Antzinako Atenas**, antzinako grezieraz Ἀθῆναι, *Athḗnai* eta gaur egungo grezieraz ; griego moderno: Αθήνα, *Athína*, latinez *Athenae*, Antzinako Greziako Garai Klasikoko (K.a. 480-323) polis bat izan zen, gaur egungo Greziako Atika eskualdean.

Peloponesoko gerran Delosko Ligaren burua izan eta Esparta buru zuen Peloponesoko Ligari aurka egin zion.

K.a. 508an Klistenesek Atenasko demokrazia ezarri zuen.

K.a. 440-430 artean, Periklesen Mendean, Atenasen nagusitasuna eta urrezko aroa jazo zen.
Kimbeko elizbarrutia

**Kimbeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 2003ko uztailaren 4an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Kimben dago. Egun apezpikua John Bosco Auram da.

## Ordinarioak 
* Alphonse Liguori Chaupa (2003-2008)
* William Fey (2010-2019)
* John Bosco Auram (2019-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaviengeko elizbarrutia

**Kaviengeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1957ko uztailaren 5ean ezarri zen bikariotza apostoliko gisa eta 1966ko azaroaren 15ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Kaviengen dago. Egun apezpikua Roland Vunuvung da.

## Ordinarioak 
### Kaviengeko bikario apostolikoa 
* Alfred Matthew Stemper (1957-1966)

### Kaviengeko apezpikuak 
* Alfred Matthew Stemper (1966-1980)
* Karl Hesse (1980-1990)
* Ambrose Kiapseni (1991-2018)
* Rochus Tatamai (2018-2020)
* Roland Vunuvung (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bougainvilleko elizbarrutia

**Bougainvilleko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren gineaberriar elizbarrutia da. 1898ko martxoaren 23an ezarri zen Salomon Uharte Alemaniarretako prefetura apostoliko gisa, 1904ko urtarrilaren 21ean Iparraldeko Salomon Uharteetako prefetura apostolikoa izena hartu zuen, 1930eko maiatzaren 31n bikariotza apostoliko mailara igo zen eta 1966ko azaroaren 15ean Bougainvilleko elizbarruti egin zen. Apezpikuaren egoitza Bukan dago. Egun apezpikua Dariusz Kałuża da.

## Ordinarioak 
### Salomon Uharte Alemaniarretako prefektu apostolikoa 
*Eugen Englert (1899-1904)

### Iparraldeko Salomon Uharteetako prefektu apostolikoak 
*Joseph Forestier (1904-1918)
*Maurice Boch (1920-1930)

### Iparraldeko Salomon Uharteetako bikario apostolikoak 
* Thomas James Wade (1930-1960)
* Leo Lemay (1960-1966)

### Bougainvilleko apezpikuak 
* Leo Lemay (1966-1974)
* Gregory Singkai (1974-1996)
* Henk Kronenberg (1999-2009)
* Bernard Unabali (2009-2019)
* Dariusz Kałuża (2020-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Bernard Unabali (2006-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Real Oviedo Rugby

[260px|thumb|Real Oviedoren (zuriz) eta [Gipuzkoa Sortzen Rugby Taldea|Gipuzkoa Sortzen taldearen (beltzez) eta arteko partida, 2025eko azaroanan.]]
**Real Oviedo Rugby** () Espainiako errugbi taldea da, egoitza Asturiasko Oviedo hiriburuan duena. 1983an sortu zen eta 2014an Real Oviedo futbol taldearen egituran sartu zen, haren izena hartuz. "Hartzaren hamabostekoa" ezizena du taldeak.

## Historia 
Taldea *Oviedo Rugby Club* izenarekin sortu zen 1983ko abuztuaren 26an, Oviedoko *Club Atlético Universitario* (CAU) eta *Económicas* taldeek bat egin zutenean. Maila beherenetik Ohorezko mailara igotzea lortu zuen. 1991ko denboraldia egin zuen maila gorenean. Oviedon errugbi zelai ganorazkorik ez zegoenez Gijóngo Universidad Laboraleko zelaian jokatzen hasi zen partidak. Beste hiru urte ere egin zituen maila gorenean, 1999 eta 2001 artean. Jaitsi zenetik Ohorezko B mailan aritu da.

2014an Real Oviedo eta Oviedoko udalarekin akordio batetara iritsi zen eta Real Oviedoren egituran sartu zen.

1994tik Oviedon jokatzen du, El Naranco errugbi zelaian hain zuzen ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Espainiako Errugbiko Ohorezko Elite maila

**Espainiako Errugbiko Ohorezko Elite maila** () Espainian gizonezkoek jokatzen duten errugbi txapelketa nagusiaren bigarren maila da. Ohorezko maila bezala, Espainiako Errugbi Federazioak antolatzen du.

## Historia 
Azken urteetan Ohorezko B mailan 36 taldek fase erregularra jokatzen zuten eta bigarren fasean Elite multzoa, A multzoa eta B multzoa osatzen ziren. Elite multzoa zen Ohorezko mailara igotzeko taldeek osatzen zutena. 2025ean erabaki zen bi mailatan banatzea eta 10 taldetako Elite maila sortu zen.

## Palmaresa 
## Euskal taldeak 2025-26 denboraldian 
A multzoan kokaturik daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naan

**Naan** legamia duen ogi zapal mota bat da, labe batean egosiz edo tava batean frijituz egindakoa, edo tandoori batean sartuta. Bere ezaugarriak arintasuna eta testura ahula dira, eta egoste prozesuan sortzen diren kolore marroia duten pinportak. Naan-a ohikoa da Persia, Hegoaldeko Asia, Erdialdeko Asia, Hegoekialdeko Asia eta Karibeko gastronomietan. 

Irin zuria erabiltzen du, normalean gariarena, legamiarekin egitura arina eta zuloz beterikoa garatzen du. Beste osagaiak ur epela, gatza, ghee (gurin klarifikatua) eta yogurra izaten dira, eta batzuetan esnea, arrautzak edo eztia ere jartzen zaio. Legamirik ezean, edo prozesua azkartu nahi bada, hauts altxagarria erebiltzen da.

Tandoorian egiten bada, naan-a bolatan zatitu eta biltzen da, ondoren lautu egiten da eta labearen barneko pareten aurka itsasten da. Tandooriak 480 °C arteko tenperatura har dezake eta, horregatik, minutu oso gutxitan prest egoten da. Tava batean frijituz gero, buelta eman ohi zaio zartaginari, eta suaren bidez gainazala marroia izan ohi da. 

Behin prestatuta, ghee edo gurina jarri ahal zaio, eta bero zerbitzatzen da. Bestelako osagaiak ere gehitu dakizkioke, hala nola baratxuria edo gazta. Ogia oso moldagarria denez gero, saltsak, egositako janaria eta curryak jateko erabiltzen da, mahai-tresneriaren ordez. 

## Irudi galeria 

File:Bread of Afghanistan in 2010.jpg|Afganistango naan.
File:Naan in Afghanistan.jpg|Kabul, Afganistan
File:Indian naan bread.jpg|Indiakoa, tandoori batean egindakoa.
File:Peshawari Roti, Pakistan.jpg|Karatxi, tandoori batean egindakoa.
File:二道桥 馕店2.jpg|Ürümqiko denda bat, Txina
File:Baking bread by nomad women in Lar National Park.jpg|Iran
File:Iranian Bread 1.JPG|Nân-e barbari, Iran
File:Naan Sangak.jpg|Nân-e sangak, Iran
File:Taftan nan 01.jpg|Nân-e tâftun, Iran
File:Butter Garlic Naan.jpg|Baratxuri eta gurin naan
File:Cheese Naan.jpg|Paneer gaztaduna
File:Nanbya.jpg|Myanmarren prestatutakoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margareta Elisabeth Roos

**Margareta Elisabeth Roos** edo **Anna Stina Roos** (Ingria, Suedia, 1696 – 1772) suediar-estoniar emakume soldadua eta maiordomoa izan zen. Gizon jantzita, Karlos XII.a Suediakoaren armadan soldadu jardun zuen Iparraldeko Gerra Handian.

## Bizitza 
Margareta Elisabeth Roos Suediako Ingria probintzian, Estonia-Carelian jaio zen. Aita kapitaina izan zen. Ustez, tratu txarrak ematen zizkiotelako egin zuen ihes etxetik, mutil jantzita. 

### Lan ibilbidea 
#### Soldadu 
Roos 1713. urtean sartu zen armadan. Hona hemen bertsio bat: ofizial batekin maiteminduta zegoela izan zen bere izena aipatzeko arrazoia. Gerraren bukaerara arte zerbitzatu zuen, eta bere kemenarengatik nabarmendu zen, eta borrokarako ausardiarengatik ofizial mailara igo zuten. Düker jeneralaren errejimentuan zerbitzatu zuela jakinarazi dute. Itxuraz, ez zuten inoiz aurkitu. Alkohol kontsumoan eta hizkera zakarrean oso "maskulinoa" zela esaten zen. Inork ez zuen susmatu emakumea izan zitekeenik. Gainera gizon bat bezain altua zen.

#### Maiordomo 
Roosek 1721. urteko bake itunaren ostean utzi zuen armada. Gerra ondoren, kondesa baten etxean maiordomo nagusi gisa jardun zuen. Dirudienez, kondesa hori Hedvig Vilhelmina Oxenstierna izan zen, Dücker kondesa ezkontzaz, hiru urtez. Hala ere, gaixotasun batean, neskame batek emakumea zela jakin zuen eta kondesari jakinarazi zion. Damak isilik egotea onartu zuen, baina ofizial batekin ezkontzea erabaki zuen. Ofizial hori John Gustave Irving zen (1744an zendua), eskoziar jatorrikoa eta bera ere gerra bereko beteranoa.

#### Ezkontza 
Ezkontza 1724. urtean izan zen, hogei urte iraun zuen eta bi haur izan zituzten. Ezkontidea hil zenean, Köpingera joan zen bizitzera. Irvingekin izan zuen alaba, Margareta Charlotta Irving, Broko bikario zen Nils Larsson Sundellekin ezkondu zen, eta Roosek alaba eta suhiarekin igaro zuen zahartzaro gehiena. Orduan ere "adimen maskulino eta ausarta" erakusten zuela esan zen. 

### Heriotza 
1843. urtean, hil eta 71 urtera, bere familiak apaiz bati eman zion armadako zerbitzuari buruzko deskribapena.

## Baieztatu barik 
Margareta Elisabeth Roosek armadan egin zuen lana ez dago baieztatuta, hil eta gero kontatu baitzuten. Armadan gizon itxurak eginez zerbitzatu zuten beste emakume batzuekin alderatuta, Ulrika Eleonora Stalhammar eta Lisbetha Olsdotter, esaterako, Margareta Elisabeth Roos, armadan zegoela, ez zen inor konturatu emakumea zenik eta auzitara eraman. Beraz, ez da inongo agiri judizialetan aipatzen, eta ez da ezagutzen bere izena soldadu lanetan. Horrek zaildu egiten du dokumentu militarretan egiaztatzea. Bere historia, hala ere, aski ezaguna da eta soldadu zerbitzatu zuten emakumeekiko nolabaiteko tolerantzia eta miresmena adierazten duela uste da, aristokrazia zirkuluen barruan behintzat, nahiz eta lege garaikideen arabera emakume batentzat gizonezko plantak egitea delitu larritzat jotzen zen. Bestalde, zerbitzatu ostean gizon batekin ezkontzea ere, gizonezko plantak egiteak ezkontzako merkatuan emakume baten ospea murrizten ez zuen adierazletzat hartzen da. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Brita Hagberg
* Lovisa von Burghausen
## Kanpo estekak
Aristeidis Moraitinis

**Aristeidis Moraitinis** (; Esmirna, 1806ko – Atenas, 1875) greziar politikaria izan zen. Greziako lehen ministroa izan zen 1863an eta 1867an.

Moraitinis Frantzian hezi zen eta Frantziako Alderdiko kide izan zen Oto Greziakoa erregearen erregealdian. Lehen ministro izan zen 1863ko otsailean, Oto erregearen aurkako estatu-kolpearen eta Jurgi I.a Greziakoa errege berriaren etorreraren artean. Lehen ministro izan zen bigarren aldiz hilabetez 1868an.
Indiako zinema

[thumb|[M. S. Subbulakshmi|M. S. Subbulakshmi aktorea Meera filmean, 1945.]]
Indiako zinemaren industria munduko garrantzitsuena da zenbakiei dagokienez, urteko film luze eta laburren bolumenari dagokionez. Asia-Pazifiko ingurura zabaltzen diren filmen artean lortzen diren diru-sarreren % 73 ekoizten dira Indian. Indiakoak dira zinemara gehien joaten diren munduko herritarrak, eta zifra errekorrak lortu dituzte: mila milioi pertsona hiru hilabetean. Horretan zerikusi handia du sarrerak oso merkeak direla (eurotan 17 zentimo inguru). Indian, ikusle gehien dituzten filmak bertako ekoizpenekoak dira, eta mila film-edo ekoizten dira urtero, batez beste. Era berean, azken urteetan, Indiako zinema mundu osora zabaldu da arrakasta batzuekin Indiako herritar etorkin asko dituzten herrialdeetan, batez ere.

Lumière anaiek 1896an bisitatu zuten lehen aldiz India, baina 1913ra arte ez zen Indiako sortu lehen filma, *Raja Harishchandra.* Indiar zinemaren aita izan zen Dadasaheb Phalke izan zen zuzendaria, eta gaur egun arte Indiako zinemaren gai nagusi bihurtu den gai mitologiko bati buruz izan zen.

Indiako zinema-industria orain dela gutxi ezagutu da mendebaldean bere bolumenagatik, baina, 30eko hamarkadan, urtean ehun film baino gehiago plazaratzen zuten. Zinema soinuduna 1931n agertu zenean (Alam Ara), produkzio-etxeak Indiako hainbat tokitan kokatu ziren, hizkuntzaren arabera: Bombay (hindiagatik, Bollywood izenez ezaguna), Tollygunge (bengalierazko zinemarako), Kerala (Malabarera hizkuntzagatik, Mollywood izenez ezaguna), Kodambakkam (Tamileragatik, Kollywood izenez ezaguna), Madras eta Kalkuta. Hala ere, garai hartan hindi hizkuntzaz zen produkzioaren gehiengoa, filmen % 83a, nahiz eta gaur egun portzentajea % 29raino jaitsi den. Hindi, tamilera eta telugu (Tollywood) dira ekoizpen handiena duten hiru hizkuntzak, nahiz eta hogei bat hizkuntzatan ekoizten diren filmak.

Filmen gaiak mitologikotik hasi eta maitasun istorio tradizionaletaraino zihoazen, hori guztia dantza eta dantza tradizionalez inguratuta, berezko musikal eredu batean, eta emaitza gisa oso idiosinkrasia markatua zuen zinea ematen zen. Hala ere, zenbait zuzendarik, K. A. Abbas adibidez (*Lurraren seme-alabak*, 1946), kezka sozialak adierazi zituzten, Indiaren independentzia prozesuarekin bat eginez.

1954an, orduan estatu independente gisa, musikala ez zen Indiako lehen soinu-filma atera zen (*Munna*, K. A. Abbasena). Nazioartean ospea lortu zuten lehen zinema zuzendariak Satyajit Ray (bengaliarra), Shekhar Kapur eta Mrinal Sen izan ziren.

Indiako zinemagintzak, herrialdeko kulturaren berezko eraginak jasotzeaz gain, ingelesezko musikaletan eragiteko gai izan da, Andrew Lloyd Webber edo Baz Luhrmann bezalako pertsonengan.

## Galeria 

Fitxategi:Raja Harishchandra (1913).webm|*Raja Harishchandra* (1913).
Fitxategi:Bidyapati, 1937.webm|*Vidyapati* (1937).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Priyanka Gandhi

**Priyanka Gandhi Vadra** (New Delhi, 1972ko urtarrilaren 12a) Indiako politikaria da eta India osoko Kongresuko Batzordeko idazkari nagusia Uttar Pradeshetik. Rajiv Gandhi Fundazioko fideikomisarioa ere bada.

## Haurtzaroa eta hezkuntza 
Priyanka Gandhik Eskola Modernoan (New Delhi) eta Jesus eta Mariaren komentuan (Delhi) egin zituen ikasketak. Delhiko Unibertsitateko *Jesus and Mary* College-en Psikologiako lizentziatura lortu zuen, eta gero maisutasun bat ikasketa budistetan, 2010ean.

## Ibilbide politikoa 
Gandhik bere amaren eta nebaren Raebareli eta Amethi hauteskunde barrutiak bisitatu zituen behin baino gehiagotan, non jendearekin harreman zuzena izan zuen. 2004ko Indiako hauteskunde orokorretan, bere amaren kanpainako zuzendaria izan zen eta bere neba Rahul Gandhiren kanpaina gainbegiratzen lagundu zuen. 2007ko Uttar Pradesheko asanbladarako hauteskundeetan, Rahul Gandhik Estatuko kanpaina zuzentzen zuen bitartean, Raebareli eskualdeko hamar eserlekuetan kontzentratu zen eta bi aste eman zituen bertan, alderdiko langileen artean eserlekuak esleitzeko barne-borrokak ito nahian.

### Politikari aktiboa eta AICCren idazkari nagusia 
2019ko urtarrilaren 23an sartu zen politikagintzan ofizialki, eta Kongresuko idazkari nagusi izendatu zuten Uttar Pradeseko ekialdearen kargu hartuz. Uttar Pradesh osoko idazkari nagusi izendatu zuten 2020ko irailaren 11n. 2021eko urrian atxilotu zuen poliziak, bileren debekua aipatuz, ustez poliziaren zaintzapean hil zen gizon baten senideekin elkartzera Agrara zihoala.

### 2022ko Uttar Pradesheko Asanblada Legegilea aukeratzea 
Kongresuko alderdiaren Uttar Pradeshen hauteskunde kanpaina abiarazi zuen Barabankitik 2021eko urriaren 23an. Kongresuko alderdiak 2022ko Uttar Pradesheko asanbladarako hauteskundeetan borrokatu zuen, Gandhiren gidaritzapean.
ezkerrera|thumb| Gandhi (eskuinean) eta bere neba Rahul (ezkerrean), hauteskunde mitin batean
## Bizitza pertsonala 
Rajiv Gandhi eta Sonia Gandhiren alaba da, Rahul Gandhiren arreba eta Feroze eta Indira Gandhiren biloba, eta horrek politikoki ospetsua den Nehru Gandhi familiako kide bihurtzen du. 
Robert Vadrarekin ezkonduta dago, Delhiko negozio-gizona. Ezkontza Gandhiren etxean egin zen, 1997ko otsailaren 18an, hinduen ohiko zeremonia batean. Bi haur dituzte, seme bat eta alaba bat. Filosofia budista jarraitzen du, eta Vipassana praktikatzen du, S. N. Goenkak erakutsi zuen bezala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rimo

**Rimo** Karakorumeko mendi bat da eta baita kokatuta dagoen azpimendikatearen izena ere:

* Rimo I, mendiaren gailur nagusia
* Rimo Muztagh, azpimendikatearen izen osoa
Catasticta

***Catasticta***, izan ere, Pieridae familiako tximeleta genero bat da. Jatorrizko izendapenez, *Euterpe nimbice*, Boisduval (1836), da espezie tipoa.​ Neotropikoan, gutxienez, 96 espezie baliagarri deskribatu dira, eta deskribatzeke dauden beste hiru espezie identifikatu dira.

## Erreferentziak
Nayanjyoti Sarma

**Nayanjyoti Sarma** (; Kamarkuchi, Nalbari barrutia, Assam, 1993ko ekainaren 3a) indiar assamerazko idazlea, wikilaria eta medikua da, gaur egun Nalbariko Sushrusa ospitalean lan egiten duena. 2023ko azaroan Munin Borkotoky literatura saria irabazi zuen *Jaal Kota Jui* ipuin bildumagatik. Liburu beragatik Sahitya Akademi Yuva Puraskar saria jaso zuen assamera kategorian 2024an. Horrez gain, 2023an Pragjyotishpur Literatura Saria eman zioten, 2023ko irailaren 29tik urriaren 1era bitartean egindako Pragjyotishpur Literatura Jaialdian.

## Bizitza 
Sarma 1993ko ekainaren 3an jaio zen Kamarkuchi herrian, Nalbari barrutian, Khanindra Sharma eta Usha Deviren semea. 2010ean bigarren mailako ikasketak burutu zituen Nalbariko Assamerazko Akademian. 2010etik 2012ra Nalbari Collegen ikasi zuen. 2017an, Ayurveda, Medikuntza eta Kirurgian lizentziatu zen Guwahatiko Ayurveda Gobernu Eskolan, eta 2021ean Shalya Tantrako masterra lortu zuen unibertsitate berean, Srimanta Sankaradeva Osasun Zientzien Unibertsitatearen menpe.

## Lanak 
* *Jaal Kota Jui* (2022, Purvayan Publications)
** *Black Beauty* (ingelesezko itzulpena, 2023, Assam Publications Board)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Silvania (Kolonbia)

**Silvania** Kolonbiako udalerria da, Cundinamarca departamenduan dagoena, Sumapaz probintzian, Bogotatik 44 kilometrora.

## Erreferentziak
Rimo Muztagh

**Rimo Muztagh** (txineraz: 里莫慕士塔格山) Karakorum mendikateko azpimendikaterik urrunenetako bat da. Rimo Muztagheko hegoaldeko sekzioa Kaxmirreko eremuan dago, Indiako ipar-mendebaldeko muturrean, eta Pakistanek ere eremu hori eskatzen du. Iparraldeko erdia, Rimo mendigunea barne, Siachen eremuan dago (Indiak kontrolatzen duen lurraldea). Herri handietatik urrun dago, eta Siachen glaziarraren eremu militarizatutik gertu; beraz, esplorazio eta eskalada jarduera gutxi izan du, adibidez, gertuko Baltoro Muztagh-ekin konparatuta. Bere tontorrik altuena Mamostong Kangri da, 7.516 m-koa.

Rimo Muztagh, iparraldean, Rimo glaziarrak mugatzen du, ekialdean Shyok ibaiaren gainean ura ateratzen duenak, eta Teram Shehr glaziarrak, Siachen glaziarraren adar batek. Ipar-ekialdean Ipar-ekialdeko Rimo mendiak eta Karakorum igarobidea daude, Erdialdeko Asian historikoki garrantzitsuak izan diren merkataritza-ibilbideetako bat. Iparraldean, Siachen Muztagh mendiaren ekialdeko muturra dago. Mendikatearen ekialdean, Shyok ibaia, Depsang lautadek banatzen dute, Tibeteko lautadaren zati batek. Hego-ekialdean, Saser La izenez ezagutzen den mendateak, Muztagh Rimo eta Saser Muztagh azpimendikatea banatzen ditu. Mendikatearen mendebaldeko muga Siachen behe glaziarrak eta bere hustubideak, Nubra ibaiak, osatzen dute. Muga horretan zehar daude Saltoro mendiak eta Kailas mendiak.

## Rimo Muztagheko mendi nagusiak 
Hurrengo taula Rimo Muztagh-eko mendien taula bat da, 7.200 metro baino gehiagoko altuera eta 500 metro baino gehiagoko goragune topigrafikoa (irizpide komuna gailur baten altueran, independentetzat hartzeko) dutenak.

### Beste mendi batzuk 
Beste mendi aipagarri batzuk honako hauek dira:

* Chong Kumdang Ri I, 7.071 m
* Padmanabh / Terong Tower, 7.030 m
* Skyampoche Ri I / Aq Tash I, 7.016 m
* Chong Kumdang Ri II, 7.004 m

## Iturriak 
* Jerzy Wala, *Orographical Sketch Map of the Karakoram*, Swiss Foundation for Alpine Research, Zurich, 1990.
* Andy Fanshawe and Stephen Venables, *Himalaya Alpine-Style*, Hodder and Stoughton, 1995.

## Kanpo estekak 
* Blankonthemap Iparraldeko Kaxmirren webgunea
Joseph Vijay

**Joseph Vijay-k** honako hau aipa dezake:

* Vijay (aktorea) (Joseph Vijay Chandrasekhar), indiar politikaria eta aktorea
* Joseph Vijay (gitarra-jotzailea), indiar gitarra-jotzailea
Sruti Mohapatra

**Sruti Mohapatra** (; Cuttack, 1963ko urriaren 19a) pertsona desgaituen inklusioan aditu indiarra da, hezkuntza inklusiboan eta hondamendien kudeaketa eta plangintza inklusiboan espezializatzen dena.

## Bizitza 
Sruti Mohapatra 1963an jaio zen. Bhubaneswarren bizi da, Indiako Odisha estatuko hiriburuan. 1987an, Indiako Administrazio Zerbitzuko ofizial izan nahi zuen, Batasuneko Zerbitzu Publikoaren Batzordearen azterketa gainditu ondoren, baina bizkarrezur-muina lesionatu zuen auto istripu batean.

2009an, beste aktibista batzuekin batera, Puriko Jagannath tenplua gurpil-aulkia erabiltzen duten pertsonentzat irisgarria izan zedin lortu zuen. COVID-19 pandemiaren garaian, Odishako haur desgaituen % 43k eskola uzten ari zirela ohartarazi zuen.

## Sariak 
2010ean, Mohaptrak Benetako Heroien Saria jaso zuen. 2022ko Emakumeen Nazioarteko Egunean, Ram Nath Kovind presidenteak 2021eko Nari Shakti Puraskar saria eman zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura G. Latasa

**Laura Gómez Latasa** (Bilbo, Bizkaia) dantzaria eta dantza-irakaslea da, bitartekari lanean dihardu.

## Bizitza 
Bilbon jaio zen eta Euskadiko Dantzako Goi Mailako Eskolan (Dantzerti) hasi zen ikasten. 2 urte igaro ondoren, Sevillara joan zen formakuntzarekin jarraitzeko Centro Andaluz de Danza-n. 2020an Dantzaz konpainiako partaide izateko aukera izan zuen. Bertan, hiru urtetan zehar zenbait sorkuntza prozesutan parte hartu zuen eta hainbat koreograforekin lan egin zuen, hala nola, Gil Harush, Hilde Koch, Carmen Larraz Elorriaga edota Giovanni Insaudorekin. 2024an *Kameleoiak gara! Arte biziak. Elektro-festa* Performancea emanaldia antolatu zuen Donostiako Tabakaleran Ines DJa musika jartzaile zela.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2024ko irailean, DantzaXtrema lehiaketaren irabazleak izan zen Espacio Cinético TaKtá-n Caceresko Navalmoral de la Mata herrian,  Laura G. Latasa & Íñigo Rementeria «*Henko*» koreografia lanarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
GT Ligako 2003ko denboraldia

**GT Ligako 2003ko denboraldia** Galiziako Traineruen Liga edo Ipar-mendebaldeko Traineruen Liga arraun lehiaketaren lehenengo denboraldia izan zen. Uztailaren 13an hasi zen Moañako uretan eta abuztuaren 31n bukatu zen Conde de Fenosa Banderarekin Coruñan. Samertolameu izan zen lehenengo txapelduna.

## Partaideak 

## Estropadak 

## Sailkapena 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* GT Ligaren webgunea
Creux-du-Van

**Creux-du-Van** edo **Creux du Van** 1.400&nbsp;metro zabal eta 200 metro altu inguruko zirku harritsu bat da. Gorgier udalerrian dago, La Grande Béroche barrutian, Neuchâtel kantonamenduko Littoral eskualdean, Suitzan. Jura mendigunearen parte den eremu natural ezaguna da ingurukoa. 15,5&nbsp;km²-ko natura erreserba baten bihotzean dago. Arroka aurpegiaren goiko zati batek Vaud kantonamenduarekiko muga markatzen du.

## Erreferentziak
Sandhya Dhar

**Sandhya Dhar** (Srinagar, Jammu eta Kaxmir, 1980) pertsona desgaituen eskubideen aldeko ekintzaile indiarra da. Garun-paralisia du eta gurpil-aulkia erabiltzen du. 2015ean Jammuko Hezkuntza Orokorreko eta Errehabilitazioko Institutua (JIGER) sortu zuen desgaitasuna duten pertsonak sustatzeko asmoz, eta 2020an Nari Shakti Puraskar saria irabazi zuen.

## Bizitza 
Sandhya Dhar 1980aren hasieran jaio zen Srinagarren, Indiako Jammu eta Kaxmir estatuko udako hiriburuan, pandit familia batean. Hilabete batzuk zituela, sukarra izan zuen, eta horrek garun-paralisia eragin zion. Gurasoek lehentasuna eman zioten bere osasunari eta desgaitasun fisikoa dutenentzako Deendayal Upadhyaya Institutura bidali zuten bi urterako. Bost urterekin eskolara joan zen eta gero bere familia Jammura joan zen bizitzera, han eskuragarri zegoen tratamendua hobea baitzen. Adarsh Shiksha Niketan eskolan eta gero M. Dass eskolan ikasi zuen.

Dharrek gurpil-aulkia erabiltzen du. Desgaitasuna duten pertsonen eskubideen alde borrokatzen da eta 2015ean Jammuko Hezkuntza Orokorreko eta Errehabilitazioko Institutua (JIGER) sortu zuen. Erakunde horrek desgaitasuna duten pertsonak sustatzen ditu eta irakasle desgaituek emandako eskolak eskaintzen ditu.

2022an, 2020ko Nari Shakti Puraskar saria jaso zuen Ram Nath Kovind presidentearen eskutik.

## Lan hautatuak 
* *Political consciousness in Jammu region, 1904–1977* (2015)
* *Political awakening in Jammu region: Papers presented in seminars, conferences* (2019)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna Bilińska-Bohdanowicz

**Anna Bilińska-Bohdanowicz** (Zlotopole, Errusiar Inperioa, 1857-Varsovia, Polonia, 1893) bere erretratuengatik oso ezaguna zen margolari poloniarra izan zen.​​

## Erreferentziak