Maria Trebisondakoa (enperatriza)

**María Gran Comnena** (; 1404 - 1439ko abenduaren 17a), **María de Trebisonda** () enperatriz ezkontidea izan zen, Juan VIII Paleologoa enperadore bizantziarrarekin ezkondu zelako. Bizantziar Inperioko azken enperatriz ezkontidea izan zen.

## Bizitza 
Trebisondako Alejo IV.aren eta Teodora Cantacucenaren hiru alabetako bat zen.

### Ezkontza 
1427ko irailean, Maria Konstantinoplan ezkondu zen Joan VIII.a Paleologoarekin, eta Trebisondatik itsasontzian etorri zen abuztuaren azken egunean; ezkontza aurreko urtean Konstantinoplatik bidalitako enbaxadoreen bidez negoziatu zen. Jorge Frantzesek Maria Comnena Trebisondako enperadore Alejoren alaba*,* bezala deskribatzen du*.* Zeremonia egutegi bizantziarraren 6936. urtean kokatzen du, horrela data ezarriz. Ecthesis Chronicak Maria Catacucena deitzen dio (Catacucena Cantacucenaren aldaera bat zen) eta bere edertasun paregabea goraipatzen du, Joan VIII.ak biziki maitatzea eragin zuena. José patriarkak egindako ezkontza Ducasen historian erregistratu zen, eta Maria  Alejo Comneno Trebisondako enperadorearen alaba deitzen dio.

Bertrandon de la Broquièrek ere, 1432an Konstantinoplan ikusi zuenak, bere edertasuna goraipatu zuen, esanez: «Ez zukeen bertan aurkitu beharreko akatsik izango margotua izan ez balitz, eta ziurrenik ez zuen haren beharrik izango».

Pedro Tafur bidaiari gaztelarrak 1437ko azaroan ezagutu zuen Maria, Konstantinopla bisitatu zuenean, eta bere eguneroko bizitzaren berri ematen digu. Konstantinoplako egonaldian, Tafur konturatu zen maiz joaten zela ehizara ondoko zelaira, bakarrik edo enperadorearekin. Bere neba nagusi Alexandrorekin bildu zela gaineratu zuen, hiri horretan bizi baitzen «erbestean bere arreba enperatrizarekin, eta berarekin zituen harremanak deszintzoak direla esaten dute». Hilabete batzuk geroago Pedro Tafur Konstantinoplara itzuli zenean, Santa Sofia erakusteko eskatu zuen. Bere anfitrioien artean, Konstantino despota ez ezik, Maria eta bere neba Alejandro zeuden, meza entzun nahi izan baitzuten han.

Maria eta Joan VIII.aren arteko ezkontzak hamabi urte iraun zuen, baina ez zuen seme-alabarik izan. Frantzesek bere heriotzaren data erregistratzen du, Joan VIII .a Italian zegoen bitartean Florentziako Kontzilioan; Steven Runcimanek bere heriotza izurri bubonikoari egotzi zion. Konstantinoplako Kristo Pantokratorraren monasterioko elizan lurperatu zuten. Juan Eugenikok, Efesoko Marko Eugenikoren anaiak, bere heriotzagatik deitore bat idatzi zuen.

Maria hil ondoren, Joan VIII.a ez zen berriro ezkondu eta ondorengorik gabe hil zen 1448ko urriaren 31n. Konstantino anaia gazteenak ordezkatu zuen, eta azken enperadore bihurtu zen. Konstantino alarguna zen tronura igo zenean eta ez zen inoiz berriro ezkondu, Maria azken enperatriza bezala utziz.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Magoulias, Harry J. (1975). Decline and Fall of Byzantium to the Ottoman Turks, Detroit: Wayne State University. 
*  Miller, William (1969) [​1926​]. Trebizond: The last Greek Empire of the Byzantine Era: 1204-1461 Chicago: Argonaut Books. 
*  Nicol, Donald M. (1969). The Byzantine family of Kantakouzenos (Cantacuzenus) ca. 1100-1460: a genealogical and prosopographical study  Washington Hiria: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies. 
*  Philippides, Marios (1980). The Fall of the Byzantine Empire: A Chronicle by George Sphrantzes, 1401-1477. Amherst: University of Massachusetts. 
*  Runciman, Steven (1965). The Fall of Constantinople, 1453. Cambridge: Cambridge University Press. 
* 
## Kanpo estekak