Maiatzaren 11

**Maiatzaren 11** gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hogeita hamaikagarren eguna da, 132garrena bisurteetan. 234 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 330 &ndash; Bizantzio hiria Erromatar Inperioko hiriburu bihurtu zen Konstantinoren agindupean, eta Konstantinopla izena jarri zioten.
* 1949 &ndash; Siam erresumak ofizialki Thailandia izena hartu zuen.
* 1960 &ndash; Mossadeko agenteek Adolf Eichmann atxilotu zuten, Argentinan ezkutatzen zen buruzagi nazia eta gerra kriminala.
* 2000 &ndash; India ofizialki 1.000.000.000 biztanlera iritsi zen.
* 2010 &ndash; David Cameronek Erresuma Batuko gobernua osatzeko, Nick Cleggen Alderdi Liberal Demokratarekin bat egingo zuela adierazi zuen. Gordon Brownek dimisioa aurkeztu zuen.
* 2011 &ndash; 2011ko Lorcako lurrikara: Espainiako Murtzia erkidegoko Lorca udalerrian egondako 5,2 graduko lurrikaran bederatzi pertsona hil ziren.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
* 2002 &ndash; Arabako Bertsolari Txapelketaren bigarren ekitaldiaren finala jokatu zen Gasteizen, aurreko ekitalditik 18 urtetara jokatu zena. Asier Otamendik lehenengo txapela eskuratu zuen

### Mundua 
* 868 &ndash; Txinan historiako lehen liburua inprimatu zen: *Diamantearen Sutra*, Wang Jie.
* 2001 &ndash; ''A Knight's Tale* ("Zaldun Ipuina") filma estreinatu zen, Brian Helgelandek zuzendu eta Heath Ledger, Mark Addy, Rufus Sewell, Paul Bettany eta Alan Tudyk aktoreek antzeztu zutelarik.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1971 &ndash; Dallasko Mariano Martinez jatetxe-jabeak Margarita cocktaila izozteko prozesua egiten zuen makina bat asmatu zuen. Makina horrekin automatikoki zerbitza zitzakeen eskaera guztiak, banaka egin beharrean. Honek cocktail hori AEBko ezagunenetako bat izatera lortu zuen.
* 1998 &ndash; Indiak arma nuklearrekin frogak egin zituen Rajastango desertuan.

## Kirolak 
### Euskal Herria 
* 2014 &ndash; San Mames estadio berrian jokatutako lehenbiziko Euskal derbian Athletic Kluba eta Errealak Muniain eta Agirretxeren golekin bana berdindu zuten.

### Mundua 
## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1864 &ndash; Ramón Godó, kataluniar enpresaburua, La Vanguardia egunkariaren sortzailea, Bilbon (h. 1931).
* 1891 &ndash; Alejandro de la Sota Aburto, bizkaitar kazetaria, *Excelsior* egunkariaren sortzailea (h. 1965).
* 1901 &ndash; Domingo Iturrate, *Fray Domingo del Santísimo Sacramento*, bizkaitar apaiz trinitarioa (h. 1927).
* 1904 &ndash; Mariano Iurrita, gipuzkoar futbolaria (h. 1976).
* 1907 &ndash; Bernardo Estornes Lasa, izabatar kulturagilea eta euskal idazlea (h. 1999).
* 1908 &ndash; Agustín Sauto, *Bata*, Bilboko Athletic Klubeko jokalaria (h. 1986).
* 1925 &ndash; Seber Ormaza, euskal herritar politikari eta abestigilea (h. 2010).
* 1947 &ndash; Miguel Angel Lamata, gipuzkoar futbolaria (h. 2019).
* 1950 &ndash; José Luis Izco, PSNko nafar politikaria.
* 1953 &ndash; Carmen Llera, nafar eleberrigilea eta PSNko gazteriaren bozeramailea.
* 1961 &ndash; Igone Zabala Unzalu, bizkaitar euskal-hizkuntzalaria.
* 1962 &ndash; Begoña Sanzberro, UPNko nafar politikaria.
* 1964 &ndash; Juan Jose Alvarez Rubio, gipuzkoar jurista eta EHUko katedraduna Zuzenbidean.
* 1966 &ndash; Ana Irigoien, bizkaitar idazlea.
* 1968 &ndash; Daniel Calparsoro, euskal herritar zinema zuzendaria, Bartzelonan.
* 1971 &ndash; Asier Zurinaga, bizkaitar traineru estropadetako patroia.
* 1977 &ndash; Iker Alvarez, gipuzkoar futbolaria.
* 1978 &ndash; Agurne Anasagasti, bizkaitar telebista aurkezlea.
* 1981 &ndash; Juan José Martín, arabar izotz hockey jokalari ohia.
* 1983 &ndash; Natalia Zabala, gipuzkoar modeloa.
* 1984 &ndash; Izaskun Osés, nafar atleta paralinpikoa.
* 1993 &ndash; Charles Ollivon, lapurtar errugbilaria.
* 1998 &ndash; Baptiste Hegi, lapurtar errugbilaria.
* 1999 &ndash; Jon Mariezkurrena, *Mariezkurrena II.a'', nafar pilotaria.

### Mundua 
* 1549 &ndash; María de Toledo, espainiar noblea, Amarikako lehen erreginaordea (j. 1490)
* 1594 &ndash; Charlotte Marguerite Montmorencykoa, Condéko printzesa (h. 1650).
* 1733 &#x2013; Victoria Frantziakoa, printzesa (h. 1799)
* 1752 &ndash; Johann Friedrich Blumenbach, alemaniar mediku, fisiologo eta antropologoa (h. 1840).
* 1771 &ndash; Laskarina Bouboulina, greziar andre heroia Greziako 1821eko Independentzia Gerran (h. 1825).
* 1801 &ndash; Henri Labrouste, frantziar arkitektoa (h. 1875).
* 1823 &ndash; Alfred Stevens, belgikar margolaria (h. 1905).
* 1824 &ndash; Jean-Léon Gérôme, frantziar margolaria eta eskultorea (h. 1904).
* 1827 &ndash; Jean-Baptiste Carpeaux, frantziar eskultore eta margolaria (h. 1875).
* 1840 &ndash; Mariana Angélica de Andrade, portugalder poeta (h. 1882).
* 1848 &ndash; Wilhelm Windelband, alemaniar filosofoa eta historialaria (h. 1915).
* 1851 &ndash; Maria Teresa Nuzzo, maltar moja (h. 1923).
* 1852 &ndash; Charles W. Fairbanks, Ameriketako Estatu Batuetako presidenteordea (h. 1918).
* 1857 &ndash; Wilma Popper, hungariar idazlea (h. 1944).
* 1871 &ndash;
** Emiliano Chamorro Vargas, Nikaraguako presidentea (h. 1966).
** Mariano Fortuny Madrazo, espainiar margolari, asmatzaile, grabadore, argazkilari, diseinatzaile, enpresari eta eszenografoa (h. 1949).
* 1875 &ndash; Harriet Quimby, estatubatuar hegazkinlari eta zinema gidoigilea, pilotu lizentzia lortu zuen AEBetako lehen emakumea (h. 1912).
* 1888 &ndash; Irving Berlin, estatubatuar konpositore eta kantu-idazlea, AEBko historiako kantagile handienetakoa (h. 1989).
* 1889 &ndash; Paul Nash, britainiar margolari surrealista eta gerra artista (h. 1946).
* 1892 &ndash; Margaret Rutherford, ingeles aktorea (h. 1972).
* 1894 &ndash; Marta Graham, estatubatuar dantzari eta koreografoa (h. 1991).
* 1895 &ndash;
** Jan Parandowski, poloniar idazlea eta itzultzailea (h. 1978).
** William Grant Still, estatubatuar musika konpositore eta zuzendaria (h. 1978).
* 1896 &ndash; 
** Hilda Dresen, estoniar esperantista, poeta, itzultzaile eta irrati-telegrafista (h. 1981).
** Mari Sandoz, estatubatuar idazlea, biografoa eta irakaslea (h. 1966).
* 1897 &ndash; Husni al-Za'im, Siriako estatuburu eta lehen ministroa (h. 1949).
* 1899 &ndash; Sára Salkaházi, hungariar moja katolikoa, Bigarren Mundu Gerran gutxi gorabehera ehun judu salbatu zituena (h. 1944).
* 1900 &ndash; Pridi Banomyong, Thailandiako lehen ministroa (h. 1983).
* 1904 &ndash; 
** Gladys Casely-Hayford, sierraleonar idazlea (h. 1950).
** Salvador Dalí, kataluniar margolaria, eskultorea, diseinatzailea, idazlea eta zinemagilea (h. 1989).
* 1906 &ndash; Kent Taylor, estatubatuar aktorea (h. 1987).
* 1910 &ndash; Luisín Rodríguez, *Luisín*, espainiar futbol jokalari eta entrenatzailea (h. 1990).
* 1911 &ndash; Juan Manuel Ugarte Eléspuru, perutar margolari, eskultore, historialari eta idazlea (h. 2004).
* 1913 &ndash; Robert Jungk, austriar idazle eta militante ekologista (h. 1994).
* 1914 &ndash; Haroun Tazieff, frantziar geologo eta bolkanologoa (h. 1998).
* 1916 &ndash; Camilo Jose Cela, galiziar idazlea, gaztelaniazko idazlerik garrantzitsuenetarikoa eta 1989ko Literaturako Nobel Saria (h. 2002).
* 1918 &ndash;
** Richard Feynman, estatubatuar fisikaria, XX. mendeko fisikaririk garrantzitsuenetariko bat eta 1965eko Fisikako Nobel Saria (h. 1998).
** Mrinalini Sarabhai, indiar dantzari, koreografo, irakasle eta idazlea (h. 2016).
* 1924 &ndash;
** Antony Hewish, britainiar astronomoa, 1974ko Fisikako Nobel Saria (h. 2021).
** Marino Marini, italiar abeslaria (h. 1997).
* 1925 &ndash;
** Rubem Fonseca, brasildar kronikaria eta eleberrigilea (h. 2020).
** Max Morlock, alemaniar futbolaria (h. 1994).
* 1926 &ndash;
** Yvonne Furneaux, britainiar-frantziar aktorea (h. 2024).
** Teddy Scholten, 1959ko Eurovision Abesti Lehiaketaren irabazlea. (h. 2010)
* 1928 &ndash;
** Yaacov Agam, israeldar artista, arte zinetikoaren aitzindaria.
** Marco Ferreri, italiar zinema zuzendaria, gidoigilea eta aktorea (h. 1997).
** Arthur Foulkes, Bahametako gobernadore orokorra.
* 1930 &ndash;
** Kamau Brathwaite, barbadostar poeta eta irakaslea (h. 2020).
** Edsger Dijkstra, herbeheretar informatikaria, informatikaren aintzindarietako bat (h. 2002).
* 1932 &ndash;
** Fabio Mamerto Rivas Santos, dominikar apezpiku salestarra (h. 2018).
** Francisco Umbral, espainiar kazetari, olerkari, saiakeragile eta biografoa (h. 2007).
** Valentino, italiar moda-diseinatzailea (h. 2026).
* 1933 &ndash; Louis Farrakhan, estatubatuar abeslaria, eskubide zibilen aldeko ekintzailea, erlijio-buruzagia eta kazetaria.
** Anna Marguerite McCann, estatubatuar arte historialari eta arkeologoa (h. 2017)
* 1934 &ndash; Erica Willis, australiar atleta (h. 2025).
* 1935 &ndash; Barbara Andrews, estatubatuar artzain luterotarra (h. 1978).
* 1936 &ndash;
** Carla Bley, estatubatuar jazz-musikagilea, piano-jotzailea eta abeslaria (h. 2023).
** Olga Xirinacs, kataluniar idazlea eta piano-irakaslea.
* 1938 &ndash; Joan Margarit, kataluniar poeta eta arkitektoa (h. 2021).
* 1941 &ndash; Eric Burdon, ingeles abeslari, abesti egile eta aktorea, *The Animals* taldeko kidea.
* 1942 &ndash; Irene Greziakoa, greziar printzesa (h. 2026).
* 1943 &ndash; Armando Tito Larrea, ekuadortar futbolaria (h. 2024).
* 1944 &ndash; Jean Clareboudt, frantziar eskultore eta diseinatzailea (h. 1997).
* 1949 &ndash; Rafa Martín, espainiar aktorea.
* 1950 &ndash; Kai Nieminen, finlandiar idazlea eta japoniar literaturako itzultzailea.
* 1951 &ndash;
** Eulalio García, espainiar txirrindulari ohia.
** Mike Slemen, ingeles errugbilaria (h. 2020).
* 1952 &ndash;
** Shohreh Aghdashloo, irandar aktorea.
** Paulo César, brasildar futbolaria (h. 2022).
** Renaud Séchan, frantziar musikagilea.
* 1953 &ndash;
** Kiti Mánver, espainiar aktorea.
** Gordana Siljanovska-Davkova, Ipar Mazedoniako presidentea.
* 1954 &ndash; Judith Weir, eskoziar musikagilea, antzerki musikaleko partiturak idazteagatik ezaguna.
* 1963 &ndash;
** Natasha Richardson, britainiar aktorea (h. 2009).
** Nina Stemme, suediar opera abeslaria.
* 1967 &ndash; Sue Gardner, kanadar kazetaria eta enpresaburua, Wikimedia Fundazioko zuzendari nagusi ohia.
* 1971 &ndash; Alberto Rodríguez Librero, espainiar zinema zuzendari eta gidoigilea.
* 1972 &ndash; 
** Concha Buika, ekuatoreginear jatorriko espainiar abeslaria.
** Lori Melien, kanadar igerilaria, brontzezko olinpiar dominaduna.
* 1974 &ndash; Susana Sanches Arins, espainiar poeta .
* 1977 &ndash;
** Anna Federmesser, errusiar langile humanitarioa.
** Pablo García, uruguaiar futbolaria.
** Marcos Paulo Alves, brasildar futbolari ohia.
* 1978 &ndash; Laetitia Casta, frantziar aktore eta modeloa, Frantzian Marianneren pertsonifikaziotzat hautatua.
* 1979 &ndash; Mónica G. Álvarez, espainiar kazetari, idale eta gidoilaria.
* 1980 &ndash; Míriam Nogueras, Junts per Catalunya alderdiko politikaria eta ehungintzako enpresaburua.
* 1981 &ndash; Daisuke Matsui, japoniar futbolaria.
* 1984 &ndash;
** Andrés Iniesta, espainiar futbolaria.
** Sara Moro, espainiar gimnasta artistiko ohia.
* 1987 &ndash; Tomoaki Makino, japoniar futbolaria.
* 1988 &ndash;
** Marcel Kittel, alemaniar txirrindularia.
** Raúl Rodríguez Navas, espainiar futbolaria.
* 1990 &ndash; Hanne Wieder, alemaniar aktore eta kabareteko artista (j. 1925)
* 1991 &ndash; Gata Cattana, andaluziar artista, rapera, olerkari feminista eta politologoa (h. 2017).
* 1992 &ndash; Thibaut Courtois, belgikar futbol atezaina.
* 1995 &ndash; Shira Haas, israeldar aktorea.
* 2000 &ndash;
** Instasamka, errusiar pop eta rap abeslaria.
** Ana Karolina Lannes, brasildar aktorea.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1804 &ndash; Joan Antonio Mogel, eibartar idazlea (j. 1745).
* 1871 &ndash; Celedonio de Uribe, gipuzkoar bide, ubide eta portuetako ingeniaria, Madrilen (j. 1823).
* 1881 &ndash; Sakamantekas, arabar serie-hiltzailea (j. 1821).
* 1884 &ndash; Canuto Ignacio Muñoz, gipuzkoar enpresaburu eta kultura ekintzailea, bertsolaritza babestu zuena (j. 1835).
* 1939 &ndash; Alberto Palacio, lapurtar ingeniaria eta arkitektoa, Bizkaiko Zubiaren disenatzailea (j. 1856).
* 1983 &ndash; Blanquita Suárez, gipuzkoar aktore eta abeslaria, Madrilen (j. 1894).
* 1994 &ndash; Angel Urrutia Iturbe, nafar poeta, argitaratzaile eta ekintzaile kulturala, *Río Arga. Revista navarra de poesía* aldizkariaren zuzendaria eta sortzaileetako bat (j. 1933).
* 2005 &ndash; Julian Alustiza, *Aztiri*, gipuzkoar poeta, idazle eta sermoilaria (j. 1913).
* 2010 &ndash; Eduardo Hernández Asiain, kubatar jatorriko nafar biolin-jotzailea (j. 1911).
* 2013 &ndash; Benantxio Irureta, euskal mendizale nabarmena, Aneton (j. 1953).
* 2016 &ndash; Jesús Infante, arabar margolaria, Logroñon (j. 1926).
* 2022 &ndash; Jose Mari Lertxundi Zuloaga, euskal idazle eta bertsolaria (j. 1932).

### Mundua 
* 912 &ndash; Leon VI.a Jakituna, Bizantziar enperadorea (j. 866).
* 1610 &ndash; Matteo Ricci, italiar misiolari jesuita (j. 1522).
* 1680 &ndash; Henri de Béthune, frantziar gomendiozko abadea, Baionako apezpikua izandakoa (j. 1604).
* 1708 &ndash; Jules Hardouin-Mansart, frantziar arkitektoa (j. 1646).
* 1731 &ndash; Mary Astell, ingeles idazle feminista eta erretorikoa, "lehen feminista ingelesa" (j. 1666).
* 1760 &ndash; Alaungpaya, *Alompra* izenez ere ezaguna, Birmaniako heroi nazionala (j. 1714).
* 1778 &ndash; Pitt "Zaharra", ingeles politikaria (j. 1708).
* 1780 &ndash; Nicolás Fernández de Moratín, espainiar poeta, prosista eta dramaturgoa (j. 1737).
* 1811 &ndash; Francisco Lanzagorta, Mexikoko independentziaren aldeko matxinatua, fusilatua (j. 1791).
* 1812 &ndash; Spencer Perceval, Erresuma Batuko lehen ministroa (j. 1762).
* 1830 &ndash; Frederick Albert Winsor, alemaniar asmatzailea, Erresuma Batuan eta Frantzian gas-argiztapenaren aitzindarietako bat (j. 1763).
* 1838 &ndash;
** Marcus Gjøe Rosenkrantz, Norvegiako lehendabiziko ministroa (j. 1762).
** Ignaz von Rudhart, Greziako lehen ministroa (j. 1790).
* 1849 &ndash;
** Otto Nicolai, alemaniar musikagile eta orkestra-zuzendaria (j. 1810).
** Juliette Récamier, frantziar socialitea (j. 1777).
* 1857 &ndash; Eugène-François Vidocq, frantziar abenturazalea eta detektibea (j. 1775).
* 1858 &ndash; Aimé Bonpland, frantziar esploratzaile eta botanikaria (j. 1773).
* 1871 &ndash; John Herschel, ingeles matematikari, astronomo eta kimikaria (j. 1792).
* 1881 &ndash; Henri Frédéric Amiel, suitzar filosofoa (j. 1821).
* 1891 &ndash; Edmond Becquerel, frantziar fisikaria (j. 1820).
* 1905 &ndash; Thorvald Niss, daniar margolaria (j. 1842).
* 1916 &ndash;
** Max Reger, alemaniar musikagile, organista eta musika-irakaslea (j. 1873).
** Karl Schwarzschild, alemaniar fisikari eta astronomialaria (j. 1873).
* 1919 &ndash; Noémi-Noire Oursel, frantziar lexikografoa, biografoa, bibliografoa eta idazlea (j. 1847)
* 1920 &ndash; William Dean Howells, estatubatuar eleberrigile, literatura kritikari eta antzerkigilea (j. 1837).
* 1927 &ndash; Juan Gris, espainiar margolaria (j. 1887).
* 1937 &ndash; Afonso Costa, Portugalgo lehen ministroa (j. 1871).
* 1939 &ndash;
** Eugenia González Ramos, espainiar sindikalista, fusilatua (j. 1919).
** Pazzis Sureda, espainiar eskultore, margolaria eta poeta (j. 1907).
* 1954 &ndash; Rosa Sevilla de Alvero, Filipinetan emakumeen sufragioaren alde egin zuen filipinar aktibista, hezitzailea eta kazetaria (j. 1879).
* 1955 &ndash; Henriëtte Gesina Numans, herbehereetar margolaria, landareen inguruko margolanak eta marrazkiak egin zituena (j. 1877).
* 1958 &ndash; Lucien Lelong, goi-mailako jantzigintzako frantziar jostuna (j. 1889).
* 1960 &ndash; John D. Rockefeller Jr., estatubatuar finantzaria eta filantropoa (j. 1874).
* 1962 &ndash; Hans Luther, Alemaniako kantzilerra (j. 1879).
* 1963 &ndash; Herbert Spencer Gasser, estatubatuar fisiologoa, 1944ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1888).
* 1971 &ndash;
** Ferenc Erdei, hungariar politikaria (j. 1910).
** Seán Lemass, Irlandako Errepublikako Taoiseacha (j. 1899).
* 1973 &ndash; Grigori Kozintsev, ukrainar-sobietar zinemagilea (j. 1905).
* 1976 &ndash; Alvar Aalto, finlandiar arkitekto eta altzari diseinatzailea (j. 1898).
* 1977 &ndash; Carmen Prieto Rouco, galiziar idazle, poeta eta antzerkigilea (j. 1901).
* 1979 &ndash; Barbara Hutton, estatubatuar prentsa arrosako pertsonai ezaguna eta XX. mendeko lehenbiziko emakume aberatsetako bat (j. 1912).
* 1981 &ndash;
** Odd Hassel, norvegiar kimikaria, 1969ko Kimikako Nobel Saria (j. 1897).
** Bob Marley, jamaikar abeslari eta musikagilea, reggae musikari ezagunena (j. 1945).
* 1984 &ndash; Toni Turek, alemaniar futbol atezaina (j. 1919).
* 1985 &ndash; Chester Gould, estatubatuar umorista grafiko eta komikigilea (j. 1900).
* 1988 &ndash; Kim Philby, britainiar espioia, Cambridgeko bostak espioi taldeko kidea (j. 1912).
* 1996 &ndash; Nnamdi Azikiwe, *Zik*, Nigeriako aurreneko presidentea (j. 1904).
* 2001 &ndash; Douglas Adams, ingeles idazlea, umoregilea eta dramagilea (j. 1952).
* 2003 &ndash;
** José Manuel Lara Hernández, espainiar argitaratzailea, Planeta argitaletxearen sortzailea (j. 1914).
** Noel Redding, ingeles rock musikaria, *The Jimmy Hendrix Experience* taldeko baxu-jotzailea (j. 1945).
* 2006 &ndash; Floyd Patterson, estatubatuar boxeolaria (j. 1935).
* 2007 &ndash; Malietoa Tanumafili II.a, Samoako estatuburua (j. 1912).
* 2009 &ndash; Abel Goumba, Afrika Erdiko Errepublikako lehen ministroa (j. 1926).
* 2018 &ndash; Gérard Genette, frantziar literatura-kritikaria (j. 1930).
* 2019 &ndash;
** Jean-Claude Brisseau, frantziar zinemagilea (j. 1944).
** Peggy Lipton, estatubatuar aktore, modelo eta abeslaria (j. 1946).
* 2020 &ndash; Jerry Stiller, estatubatuar aktorea eta komediagilea, *Stiller eta Meara* bikoteko kidea (j. 1927).
* 2021 &ndash;
** K. R. Gouri Amma, indiar politikaria (j. 1919).
** Wilfried Peffgen, alemaniar txirrindularia (j. 1942).
** Buddy Van Horn, estatubatuar ekintzazko aktore espezialista eta film zuzendaria (j. 1928).
* 2022 &ndash;
** Shireen Abu Akleh, palestinar kazetaria (j. 1971).
** Paul Ginsborg, ingeles historialari eta teorialari politikoa, italiar nazionalizatua (j. 1945).
* 2024 &ndash; Mary Wells Lawrence, estatubatuar publizista (j. 1928).
* 2025 &ndash; Robert Benton, estatubatuar zinema zuzendaria eta gidoigilea (j. 1932).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Sehaska egutegiko izendegia: Alazne, Mirari eta Belate.

## Kanpo estekak 
Maiatzaren 10 | Urteko egutegi | Maiatzaren 12