Eva Poveda

**Eva Poveda Lopez** (Lugo, 1975eko uztailaren 22a) Galiziako Osasun Zerbitzuko (SERGAS) ikertzailea da, Galicia Sur Osasun Ikerketa Institutuko Birologia eta Patogenesia ikerketa-talde kontsolidatua koordinatzen du, eta 2022ko uztailaren 18tik Galicia Sur IISeko zuzendari zientifikoa da. Giza Immunoeskasiaren Birusak (GIB) eragindako infekzioaren azterketan aditua da, eta 2020ko apiriletik SARS-CoV-2/COVID-19 infekziora zabaldu du bere azterketa-esparrua. 

## Karrera zientifikoa 
Eva Poveda Biologia Zientzietan lizentziatu zen Santiago de Compostelako Unibertsitatean (USC, 1998), Biologia Molekularreko masterra egin zuen Madrilgo Severo Ochoa Biologia Molekularreko Zentroan, hiesari buruzko masterra egin zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean (2003), eta Mikrobiologia Medikoan doktore egin zen Madrilgo Complutense Unibertsitatean (2004). 

Bere ibilbide zientifikoa aitortu eta Emakumezko Zientzialarien L'Oréal-UNESCO 2012 saria jaso du, Bizitzaren Zientzien alorrean egindako lan zientifikoaren bikaintasuna aitortzeko. Sanidade Kontseilaritzaren GIBari eta beste infekzio batzuei buruzko Ikerketa Sarien 5 ediziotan ere saritu dituzte bere ikerketa-lanak.

Eva Poveda GIBarekin bizi diren pertsonen tratamendu eta jarraipen klinikorako gida klinikoak eta nazio mailako adostasun-dokumentuak egiteko adituen paneletako bat da, hala nola GESIDAren Adostasun Dokumentua/Hiesari buruzko Plan Nazionala GIBaz kutsatutako helduen tratamendu antirretrobiralari dagokionez, erretrobirusen aurkako erresistentzien erabilgarritasun klinikoari buruzko dokumentua, eta Hiesaren Ikerketa Sareko Antirretrobiralei aurre egiteko Gidaren koordinatzailea, besteak beste. Batzorde zientifikoetan eta biltzar nazionalen eta bilera zientifikoen antolatzaileetan parte hartzen du (GeHIESaren Kongresu Nazionala). *Microorganisms*, *Frontiers in Immunology*, *Pathogens and Immunity*-ko editorea da, eta nazioarteko aldizkari zientifikoetan ikuskatzailea da.

9 doktore-tesi zuzendu ditu, 3 Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Medikuntza Fakultatean, 5 Coruñako Unibertsitateko Osasun Zientzien Fakultatean eta bat Vigoko Unibertsitatean, non doktoregaiek kalifikazio gorena (bikain *cum laude*) jaso duten. Ikasleak eta ikertzaileak trebatzen ere jarraitzen du, tutore gisa, hainbat hezkuntza-programatan eta ikertzaileak prestatzekoetan (adib. doktoratu aurreko Río Hortega programa). Konpromiso berezia du gazteen ikerketa-talentua sustatzeko, eta GeSIDA Nov(b)el Taldeko Batzorde Zientifikoko kidea da. Talde horrek GIB infekzioaren arloko profesional gazteenen artean belaunaldi-erreleboa eta ikerketa-talentua sustatzen ditu.  

## Zientziaren dibulgazioa 
Zientzia-dibulgazioko eta -kulturako jardueretan duen inplikazioa eta parte-hartze aktiboa nabarmentzekoak dira, sortutako ezagutzak gizarte zibilari helarazteko, emakumeak zientzian duen ikusgaitasuna sustatzeko eta ikertzaileen belaunaldi berriak sustatzeko. FECYTek finantzatutako hainbat proiektutan parte hartu du, hala nola *Biomedicina con y para la sociedad*, edo *VIH Ciencia Abierta*, eta INIBICek Coruñako *Día de la Ciencia en la Calle-n* parte-hartzearen koordinatzailea izan da hainbat ediziotan. Otsailaren 11n (Neska eta Emakume Zientzialarien Nazioarteko Eguna) hainbat ekimenetan parte hartzen du eta horiek bultzatzen ditu. Zientzia gizartera zabaltzeko ekimenetan ere parte hartu du (*Naukas, Coruña Curiosa*), baita emakumeak zientzian ikusarazteko ekimenetan ere, *Ciencia Sin Sombrero*, adibidez. HIV&Co Komunikazio Zientifikoko Plataformaren sortzaile eta editorea da.

Eva Povedak 185 artikulu argitaratu ditu nazioarteko aldizkari zientifikoetan, h-index=40 batekin. Nazioko eta nazioarteko proiektuen buru da, batez ere Europan, Estatu Batuetan eta Mendebaldeko Afrikan. Bere ikerketa-ildoak infekzio horien alderdi epidemiologiko, kliniko, birologiko eta patogenikoetan oinarritzen dira. Ikerketa-egonaldiak egin ditu Case Western Reserve Universityn, Michael Lederman doktoreak  zuzendutako laborategian (Laboratory of Interesting Immunology). 2008. urteaz geroztik, etengabeko finantzaketa jaso du, ikerketa-proiektuetarako, giza baliabideetarako, mugikortasunerako eta sareetarako agentzia finantzatzaileen deialdi lehiakorretan lortutakoa (ikerketa-sareko ikertzaile nagusia SIDA-RISen, RD16). Eva Poveda doktorea GIB/HIESaren Sare Nazionaleko (CoRIS) Helduen Taldeko Batzorde Betearazleko kidea da, eta Hego Galiziako IISeko COVID19 Taldeko koordinatzaile zientifiko eta ikertzailea da. Taldea 2020ko apirilean sortu zen, ISCIIIren COVID19 funtsetik lortutako finantzaketarekin, eta ISCIII-COVID19 Erregistroaren parte da.

## IIS Galicia Sur erakundearen zuzendaritza zientifikoa 
IIS Galicia Sur zentroko zuzendari zientifikoa den aldetik, erabat konprometituta dago erakundearen Ikerketa eta Berrikuntza Arduratsuaren printzipioak betetzearekin. Printzipio horiek zientzia irekiagoa, inklusiboagoa eta berdintasunezkoagoa sustatzen dute, gizartearen kezkak eta itxaropenak kontuan hartzen dituena. Horretarako, IIS Galicia Sur zentroan hainbat ekintza sustatzen ari dira, hala nola Kultura Zientifikoaren eta Berrikuntzaren Unitatea sortzea, Berdintasun Behatokia, ate irekien jardunaldiak ikastetxeekin eta paziente-elkarteekin, elkarrekin lan egiteko eta emaitzak praktika klinikora eta gizartera helarazteko, eta, hala, sinergiak ezartzeko eragile ez-zientifikoekin, funtsezkoak baitira gizarte kontzienteago bat eta osasun-ikerkuntzaren garrantziarekin konprometituago dagoena sustatzeko.  
## Sariak eta aintzatespenak 
* Galiziako Xuntako Sanidade Kontseilaritzaren GIBari eta beste ITS batzuei buruzko esku-hartze sozial onenaren 2024ko saria, *VIH Ciencia Abierta*  proiektuagatik.  Dibulgazio eta kultura zientifikoko proiektu bat da, hainbat publikori zuzendua, egungo ebidentzia zientifikoan oinarritutako informazio egiazkoa emateko eta estigmaren aurrean lan egiteko.
* *2024ko Emilia Pardo Bazán domina*, berdintasun eraginkorrari emandako bultzada eta IIS Galicia Sur erakundearen zuzendari gisa emakumea zientzian sartu izana aitortuz.
* *GIBaren eta sexu bidez kutsatzen diren beste gaizotasun batzuen Ikerketa Saria 2024*. Galiziako Sanidade kontseilaritza.
* *GIBaren eta sexu bidez kutsatzen diren beste gaizotasun batzuen Ikerketa Saria 2023*. Galiziako Sanidade kontseilaritza.
* *GIBaren eta sexu bidez kutsatzen diren beste gaizotasun batzuen Ikerketa Saria 2021*. Galiziako Sanidade kontseilaritza.
* Eva Povedak 2022an *ASOMEGAren Urrezko Intsignia* jaso zuen IIS Galicia Sur-en izenean, Institutuak gizartearen osasuna hobetzeko ezagutza zientifikoa sortzen egindako lana aintzatesteko.
* "Liberación masiva de microvesículas CD9+ en la infección por VIH, independientemente del control virológico" izeneko ikerketa-lanaren *akzesita*.
* *GIBaren eta sexu bidez kutsatzen diren beste gaixotasun batzuen Ikerketa Saria 2017*. Galiziako Xuntako Sanidade kontseilaritza.
* *Lehen saria* "Haplogrupos mitocondriales europeos: impacto en la progresión de la fibrosis hepática entre pacientes coinfectados por VHC y VIH/VHC del noroeste de España" izeneko ikerlanagatik.
* *GIBaren eta sexu bidez kutsatzen diren beste gaixotasun batzuen Ikerketa Saria 2016*. Galiziako Xuntako Sanidade kontseilaritza.
* *Lehen saria* "Tendencias en las características epidemiológicas, virológicas y clínicas entre las personas recién diagnosticadas de VIH-1 en el Noroeste de España en los últimos 10 años" izeneko ikerlanagatik.
* ''2012: L 'Oréal-UNESCO saria, For women in science* programaren barruan, Ekonomia eta Lehiakortasun Ministerioko Ikerketa, Garapen eta Berrikuntzako Estatu Idazkaritzarekin lankidetzan Bizitza Zientzien arloan egindako lan zientifikoaren bikaintasuna aitortzeko.
* *2011: HIESaren Diziplina arteko Galiziako Elkartearen Ikerketa Saria'' (SOGAISIDA), C hepatitisa tratatzeko farmako berri batekiko erresistentziak aztertzeagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* HIESa Ikertzeko Espainiako Sarea (RIS)
* Gaixotasun Infekziosoen eta Mikrobiologia Klinikoaren Espainiako Elkartea (SEIMC)
* Hiesa Ikertzeko Taldea (GESIDA)
* Eva Poveda: GIB bidezko infekzioa: egungo egoera eta erronkak EITB Euskal Irrati Telebista
* Eva Povedari egindako elkarrizketa: "Etorkizuneko emakume ikertzaileei beren gaitasunetan sinesteko eta ikusgarri egiteko esango nieke" Unidade de Muller e Ciencia de Galicia (Xunta de Galicia). 2024 
* Eva Poveda 2021eko HIESaren Munduko Egunean, Cadena SER katean. Aimar Bretos
* Eva Poveda elkarrizketa. ASOMEGA - "Ikerketa-jarduera osasun-laguntzaren kalitatearen adierazle ona da".
* Eva Poveda ISCIIIko Emakume eta Nesken Nazioarteko Egunean