open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mahout

thumb|300x300px|Mahout bat bere elefantea gidatzen - Tashrih al-aqvam (1825)
**Mahout** bat elefante bat gidatu eta ezagutzen duen pertsona da. *Mahout* hitza hindi hizkuntzatik dator, *Mahavat* hitzak "elefante gidari" esan nahi du.

## Prestakuntza 
Normalean, *mahout* izango den norbait hasieran oso gaztetik hasten da, elefanteak kudeatzeko negozioarekin familiak duen hurbiltasunak ematen dioen eskarmentuari esker. *Mahout* gazteari elefante bat esleitu behar zaionean, animalia gazte bat aukeratzen da, horrela, bai pilotuak bai animaliak biek elkar ezagutzen dute txikitatik. *Mahouta eta* elefantearen artean konfiantzazko lotura estu eta berezi bat sortu behar da, eta beraz, *mahout* bera izaten da elefantea bere bizitza osoan eramango duena.

## Tresnak 
[thumb|[Thailandia|Tailandiako elefantea bere mahoutarekin]]
*Mahoutek* gehien erabiltzen dituzten tresnak kateak izaten dira, baita *ankusa* izeneko metalezko lantza bat, *anlius* edo *ankus* gisa ere ezagutzen dena. Elefantea kontrolatzeko erabiltzen da lantza txiki hori buruko zenbait puntutan ukitzeko, adibidez, ahoan edo belarrien atzealdean, animaliaren gune sentikorrenak dira horiek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leiho hautsien teoria

[thumb|Hautsitako leihoak abandonatutako ospitale batean, [Northampton (Massachusetts)]]
**Leiho hautsien teoria** kriminologian erabiltzen den teoria bat da adierazteko joera kriminalen eta gizarte nahasmendu zantzuek krimen eta nahasmen gehiago gertatzea sustatzen dutela. Teoria honen arabera, krimen txikietan oinarritzen den polizia jarduerak, hala nola, bandalismoa eda kalean edatea, laguntzen du orden giroa eta lege betean betetzen denaren itxura ematen, eta hala, krimen larriagoak gertatzea saihesteko lagungarri gertatzen da.

Teoria hau 1982an agertu zen James Q. Wilson and George L. Kelling gizarte zientzialariek argitaratu artikulu batean. Hedapen handiago hartu zuen 1990ko hamarkadan New Yorkeko William Bratton poliziaburuak eta Rudy Giuliani alkateak beren poliziaren inguruko politikak teoria hori oinarri bezala hartu zutenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vardako meskita

**Vardako meskita** (), Konjic hiriko XVII. mendeko meskita bat da, estilo otomandar bosniarreko eraikina. Konjiceko Varda auzoan dago, Neretva ibaitik ekialdera, ezkerretara.

Bosniako meskita otomandarren estilo desberdinen artean, bertako-bertakoa du meskita honek: teila gorrizkoak teilatuak, eta horma kare zurizkoekin, Euskal Herriko arkitektura ere badakar gogora estilo horrek.

## Historia 
Eraikinari buruzko lehen aipu idatziak 1664. urtekoak dira, eta uste da, hortaz, mende horren hasierakoa izan daitekeela. Husein-Bey delako baten eskaintza edo *waqf* bat omen da meskita.

Bigarren Mundu Gerra amaitzean, biltegi bihurtu zen, baina agintariek Konjic-eko komunitate musulmanari itzuli zioten 1971. urtean. 1973an ireki zen, berrituta. Bosniako Gerran minaretea suntsitu zuen serbiarren bonbardaketa batek, tanke batetik egindako tiro batez, seguruenik. 2008 eta 2009 urteen artean berregin zen meskita, baina minaretea konpondu gabe utzi zuten nahita, gerraren oroigarri.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karl von Pflanzer-Baltin

**Karl Freiherr von Pflanzer-Baltin** (Pécs, Hungaria, 1855eko ekainaren 1a - Viena, 1925eko apirilaren 8a) Austria-Hungariako jeneral bat izan zen eta Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen.

## Biografia 
Pflanzer-Baltinek zalditeriaren jenerala maila lortu zuen 1912ko urrian eta Estatu Orokorrean lan egin zuen baina 1914an erretiratu zuten osasun arazoengatik. Hala ere, urte hartako udazkenean, Errumania Erdialdeko Inperioen aurka gerran sartuko zela zirudienez Transilvaniaren defentsa prestatzea agindu zioten. Errusiarrek Karpatoak zeharkatu zituztenean eta Hungaria osoa erortzeko zorian zegoenean, Pflanzer-Baltinek, inprobisatutako armada batekin, haien aurka eraso egin zuen eta lurrak babestea lortu zuen. Honengatik 1916an Koronel Nagusiko mailara igo zioten. Urte berean aurrerago Galitziako Ekialdean eta Bukovinan borrokatu zuen. Azken honetan Aleksei Brusilov errusiar jeneralaren armadekin topo egin zuen baina alde egin behar izan zuen ekainean.

1917an Albanian kokatutako Austro-Hungariar armaden agintaria egin zuten, infanteriaren kontrolatzailea izan eta gero.

1918ko udan, Albaniako frontea apurtu zen Ententearen erasoen ondorioz eta Austro-Hungariarrek erretiratu behar izan ziren.Pflanzer-Baltinek, ordea, kontraeraso bat antolatzea agindu zuen eta garaipen handiak lortu zituen; Fjeri eta Berat herriak, hegoaldean kokatutako posizio zaharrak, errekuperatu zituenean. Garaipen hau izango zen Austria-Hungariar armadaren azkenetako bat.

## Lortutako sariak 
* Meritu Militarraren Gurutzea (Austria-Hungaria)
* Burdinaren Koroaren Ordena (Austria)
* Leopoldoren Ordenaren Zaldunaren Gurutzea (Austria)
* Geheimrataren aholkularia (1914ko abendua)
* Maria Teresaren Ordenaren Komandanteen Gurutzea
* Leopoldoren Ordenaren gurutze handia
* Gurutze Gorriaren laguntzaren domina
* Burdinezko Gurutzea 1. eta 2. klaseak (1914)
* Meritu Militarreko Gurutzea, 1. klasea (1916)
* Gallipoliko Izarra ("Iron Crescent", Otomandar Inperioa)
* Hungariako San Estebanen Ordenaren Gurutze Handia

## Erreferentziak
Erreakzio exotermiko

[thumb|[Termita (kimika)|Termitaren erreakzioa oso ezaguna den erreakzio exotermikoa da. Burdina(III) oxidoaren erredukzioa egiten du aluminioak, energia nahikoa sortuz burdina urtzeko.]]
**Erreakzio exotermiko** bat, beroa edo argiaren bidez energia askatzen duen edozein erreakzio kimikoa da. Definizioz, erreakzio entalpia estandarraren aldaketa negatiboa ez zen edozein erreakzioa da. Erreakzio exotermikoaren adibide bat errekuntza da. Kontrako erreakzioa, energia kontsumitzen duenari, erreakzio endotermikoa deitzen zaio. Erreakzio exotermikoetan beroa askatu ohi da eta lotura ahulak sendoagoengatik aldatu ohi dira.

A, B, C eta D sustantzia generikoak izanda, hona hemen bere eskema orokorra:

:A + B \rightarrow C + D        \quad \Delta_{\rm r}H 

Batez ere oxidazio-erreakzioetan gertatzen da. Hauek handiak ez direnean sua sor dezakete. Hidrogeno atomo bik ez badute elkar erreakzionatzen eta molekula bat osatzen badute, prozesua exotermikoa da.

Aldaketa exotermikoak dira gasetik likidorako trantsizioak (kondentsazioa) eta likidotik solidorako trantsizioak (solidotzea).

Erreakzio exotermikoaren adibide bat errekuntza da.

Kontrako erreakzioa, energia kontsumitzen duena, erreakzio endotermikoa deitzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Termokimika
* Erreakzio endotermiko

## Kanpo estekak
Balankaleku

**Balankaleku** —besteak beste **Areatza**, **Areetza** eta **Izozkoko gaina** izenez ere ezaguna— Gipuzkoako hegoaldeko mendi bat da, Ataun-Burundako mendilerrokoa, Gipuzkoako Partzuergo Txikian.

Pagoak eta larreak nagusi dira Areatza eta Izozkoa gainek beren artean gora-behera handirik gabe luzatzen duten gandorrean.
Historiaurreko zenbait aztarna ere bada inguru horretan, nahiz eta lurrean nahiko berdinduta egon dagoeneko, eta baita hainbat ehiza postu ere, pago muturretan.

## Abiapuntuak 
* San Gregoriotik: 1 ordu eta 45 minutu
* Olaberritik: 2 ordu eta 15 minutu
* Idiazabaldik: 1 ordu eta 45 minutu

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako mendiak

## Kanpo estekak 
Areatza / Izozkoa, *http://www.euskal-herria.org/*.
Xabier San Sebastian (aktorea)

**Xabi Donosti**, jaiotzez **Xabi San Sebastian**  (Zarautz, Gipuzkoa, 1976ko maiatzaren 26a) Euskal aktorea da. Parisen eta Donostian trebatu zen aktore izateko.

## Filmografia 
### Telebista 
* *Goǃazen 7.0* (2020). Telmo Matxinbarrena (atal 1)
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). Telmo Matxinbarrena (12 atal)
* *DBH* (2013). Xabier
* *Ai amaǃ* (2012). Kolaboratzailea
* *Pilotari* (2007). Gorka
* *Balbemendi* (2006-2008). Eneko
* *Goenkale* (2004 eta 2014)
* *Ispiluen jauregia* (2003). Telefilma

### Zinema 
* *Rec* (2004). Film laburra (mutua)
* *Zarautzen erosi nuen* (2014). Film laburra
* *Lasa eta Zabala* (2014). Paco Etxebarria
* *Handia (2017). Notarioa.
* *Agur Etxebesteǃ* (2019). Martin

### Antzerkia 
* *Goǃazen 6.0 antzerkia* (2019, Pausoka/gluglu)
* *Sherezade eta tipularen azalak* (2018, Vaivén. Donostia Saria)
* *Happy end* (2014, Vaivén. Garnacha Saria aktore onenari. )
* *La Guerra de los Rose* (2011, Ados T.)
* *Effets de nuit* (2010, T. du Rivage)
* *El concursazo!* (2009, Trapu Zaharra)
* *El pisito* (2008, Trapu Zaharra)
* *Solisterrae* (2006, T. du Rivage)
* *Ni ez naiz txotxolo* (2006, POK)
* *Ingurumenua* (2005, Kolax)
* *Tetrarip* (2005, Trapu Zaharra)
* *Batekmila* (2005, T. du Rivage)
* *El Decamerón'' (2004, Ados Teatro)

## Erreferentziak
Xabier San Sebastian (argipena)

**Xabier San Sebastian** hurrengo pertsona izan daiteke:

* **Xabi San Sebastian** (1967), donostiar musikaria.
* **Xabier San Sebastian** edo **Xabier Donostia** (1976), zarauztar aktorea.
* **Xabier San Sebastian Lasa** (1995), txirrindulari tolosarra.
Suediako Rallya

**Suediako Rallya**,  eta , Suedian burutzen den Munduko Rally Txapelketako rally lasterketa da. 1950ean sortu zen, Karlstad hiriaren inguruko eta Värmland konderriko bideetan barna doa.

Norvegiako Rallyarekin batera, Munduko Rally Txapelketan, elurretan lasterka egiten den bi rally bakarrak dira.

## Irabazleak 
## Ikus gainera 
* Munduko Rally Txapelketako rallyak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Entente Txikia

thumb|300px|Entente txikiaren partaideak.
**Entente Txikia** 1920-1921 urtetan Lehen mundu gerratik ondo atera ziren hiru estatuen arteko aliantza izan zen. Estatuak hauek ziren: Txekoslovakia, Errumaniako Erresuma eta Serbiarren, Kroaten eta Eslovenoen Erresuma. 1920ko abuztuaren 14an Belgraden sinatu zen. Frantziak aliantza babestu zuen estatu bakoitzaren itunak sinatuz. Alemaniaren hazkunde azkarrak aliantzaren kolapsoa ekarri zuen 1938an. Gerra garaian ez zuen inongo eraginkortasunik izan.

## Helburuak 
Aliantzaren helburuak, batetik, hungariarren mendeku gogoaren aurrean defendatzea zen, baita ere, bestetik, Harbsburgotarren errestaurazioa gelaraztea zen. Modu batez, Danubioko arroaren egonkortasuna gorde nahi zuten. Aliantzak Nazioen Ligaren agintea onartzen zuen eta erregulartasunez egiten zituzten batzarren txostenak Genevara, hau da, erakundearen egoitzara bidaltzen zituzten.

## Historia 
1920ko abuztuaren 14an Belgraden sinatu zen. 1933ko otsailaren 16an aliantzaren hiru estatuen kanpo-harremanetako ministroak bulkada berri eman nahi zioten. Horretarako Genevan egongo zen biltzar iraunkorra sortu zuten eta, halaber, haien kanpoko politika erabat koordinatu zuten. Hiru estatuen asmoa aliantza beste estatuei irekitzea zen eta helburu horrekin proposamena aldarrikatu zuten baina inor gehiago ere ez zen proiektura batu.

1934an Erromako protokoloak sinatu ziten; bertan Austriako Lehen Errepublika, Hungariako Erresuma eta Italiako Erresuma zeuden. Hau Entente Txikirako benetako mehatxua izan zen. Orduan, Frantziako Hirugarren Errepublikak bere aldeko jarrera erakutsi zien Entente Txikiaren partaideei. Baina 1935ko urtarrilaren 1goko itunak, Frantziako lehen ministroa zen Pierre Laval eta Mussolini artean, Frantzia Europa erdiko herrialdeetatik urrundu zuen; Europa erdialdeko estatuek Frantzia, Mussolinirekin harremanak hobetzeko asmoz, haiek baztertzeko prest zegoela susmatu zuten.

1935ko erdialdean Bigarren Italia-Etiopia gerrak krisialdi larri bat eragin zuen. Horren aurrean Ententeko herriek Erresuma Batuko proposamenarekin bat egin zuten, hau da, zigorrak eskatuz eta gatazka Nazioen Ligaren bitartez konpontzeko lana errebindikatuz. Maiatzean zigorren porrota eta italiarren garaipena garbia zen. Horren aurrean Ententearen partaideek urtero goi mailako agintarien biltzarrak antolatzea erabaki zuten, aliantza indartzeko asmoz. Baina Alemaniaren hazkunde azkarrak aliantzaren kolapsoa ekarri zuen 1938an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Digitalisierung der Pressearchive von HWWA und IfW.
The Irishman (2019ko filma)

***The Irishman*** 2019ko Martin Scorsese estatubatuar zinema zuzendarien film biografiko bat da,. Charles Brandt idazlearen *I Heard You Paint Houses* liburuan oinarritua. Robert De Niro, Al Pacino, Joe Pesci, Harvey Keitel, Anna Paquin, Bobby Cannavale eta Ray Romano aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Frank Sheeran Bigarren Mundu Gerrako beteranoa eta mafiako sikario ohia da. Gerratean Italian igaro zuen denborak hiltzaile trebe bihurtu zuen. Bizitza aurrera ateratzeko, Frankek mafiako sikario bilakatzeko erabili zuen bere abilezia. Zahartzaroan, bere mafia jarduera definitu zuten une eta kolpeez oroitzen da, bereziki, Jimmy Hoffa lagun zaharraren desagerpenean izan zuen eginkizunaz. Hoffa, International Brotherhood of Teamsters garraio sindikatu boteretsuaren presidente ohia, 1975ean desagertu zen eta ez zen berriz inoiz azaldu.

## Aktoreak 
* Al Pacino: Jimmy Hoffa
* Robert De Niro: Frank "The Irishman" Sheeran
* Joe Pesci: Russell Bufalino
* Bobby Cannavale: Felix "Skinny Razor" DiTullio
* Harvey Keitel: Angelo Bruno
* Stephen Graham: Tony Provenzano
* Kathrine Narducci: Carrie Bufalino
* Domenick Lombardozzi: Anthony Salerno
* Anna Paquin as Peggy Sheeran
* Sebastian Maniscalco: Joe "Crazy Joe" Gallo
* Ray Romano: Bill Bufalino
* Jeremy Luke: Thomas Andretta
* Joseph Russo: Stephen Andretta
* Stephanie Kurtzuba: Irene Sheeran
* Aleksa Palladino: Mary Sheeran
* India Ennenga: Dolores Sheeran
* J. C. MacKenzie: Jimmy Neal
* Craig Vincent: Ed Partin
* Gary Basaraba: Frank Fitzsimmons
* Welker White: Josephine Hoffa
* Jesse Plemons: Chuckie O'Brien
* Jim Norton: Don Rickles
* Larry Romano: Phil Testa
* Jake Hoffman: Allen Dorfman
* Patrick Gallo: Anthony Giacalone
* Barry Primus: Ewing King

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Nikola Zalduegi

**Nikola Zalduegi Ojanguren** (Bilbo, Bizkaia, 1995eko ekainaren 23a) euskal aktorea da. Txikitan zenbait film laburretan agertu zen, eta 15 urterekin *Zigortzaileak* filmean parte hartu zuen. Bere azken lanen artean *Gernika* filma eta Atresmediaren *45 revoluciones* telesaila daude. Halaber, *Goǃazen* telesailaren protagonistetako bat da *Goǃazen 6.0* eta *Goǃazen 7.0* denboraldietan.

## Bizitza 
Bilboko Atxuri auzokoa da eta Lauro ikastolan ikasitakoa da.

## Filmografia 
### Filmak 
* *Hyde & Jekyll* (2000). Gurutzefikatutako mutila. Film laburra
* *Musika* (2007). Film laburra
* *Atrapar el viento* (2008). Film laburra
* *Pim Pam Pum* (2008). Mikel. Film laburra
* *Zigortzaileak* (2009). Fernando
* *Cosas de críos* (2012). Alex. Film laburra
* *El nido* (2012). Dani. Film laburra
* *Gernika* (2016). Chekako soldadua

### Telebista 
* *45 revoluciones* (2019). Atresmedia. Gabi (10 atal)
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). ETB 1. Eneko Larrañaga (13 atal)
* *Goǃazen 2020* gabon zahar gaueko saio berezia (2019)
* *Goǃazen 7.0* (2020-2021). ETB1. Eneko Larrañaga
* *Altsasu* (2020). ETB1. Eki (4 atal)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  IMDb datu-basean.
Australiako Rallya

**Australiako Rallya**, , Australian burutzen den Munduko Rally Txapelketako rally lasterketa da. 1988an sortu zen, eta ibilbidea nagusiki Queensland estatuko Gold Coast hiriaren inguruko lurrezko bideetan barna doa. Iraganean eta 2006. urterarte, herrialdearen beste muturrean, Mendebaldeko Australiako Perth hiriaren inguruan.

## Irabazleak 
[250px|thumb|eskuinera|[Marcus Grönholm finlandiar pilotuaren autoa Australiako Rallyaren atal ospetsuenetakoa den Bunnings Jumps gunean.]]

## Ikus gainera 
* Munduko Rally Txapelketako rallyak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Markel Sainz

**Markel Sainz Ansa** (Donostia, Gipuzkoa, 2001eko abuztuaren 10a) euskal aktorea da, *Goǃazen* telesailaren protagonistetako bat *Goǃazen 6.0* eta *Goǃazen 7.0* denboraldietan.

## Bizitza 
Zurriola Antzerki Eskolako ikaslea da, eskolak antolatutako antzezlanetan parte hartu du. Zurriola ikastolan ikasi zuen, eta 2014an ikastolen mendeurrenari buruzko dokumentalean parte hartu zuen. Gaur egun Ingeniaritza ikasten du Donostian.

## Filmografia 
### Telebista 
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). Danel (13 atal)
* *Goǃazen 2020* gabon zahar gaueko saio berezia (2019)

### Antzerkia 
* *Jack Destripatzailea* (2019, Zurriola Antzerki Eskola)

## Erreferentziak
Kimetz Renteria

**Kimetz Renteria Elorza** (Bilbo, Bizkaia, 2002ko ekainaren 14a) euskal aktorea da, Goǃazen 6.0 denboraldiko protagonistetako bat. Horretaz gain, zenbait komunikabidetan agertu da transexualitateaz hizketan.

## Bizitza 
Bilboko Ibarrekolanda institutuan gauzatu zituen ikasketak. Naizen elkarteko kidea da. Transexuala den aldetik gaiari buruzko hainbat telebista programatan agertu da, besteak beste Gure Kasa saioan gonbidatu gisa. 2019an *Bagoǃaz* lehiaketaren hirugarren edizioan parte hartu zuen. Adierazi zuenaren arabera, lehiaketan parte hartzeko arrazoietako bat transexualitatea ikustarazteko aukera izan zen. Ez zuen lehiaketa irabazi, baina *Goǃazen* telesailaren seigarren denboraldirako probak gainditu zituen, eta protagonistetako bat izan zen. Transexual baten papera egiten du.

## Filmografia 
* *Bagoǃaz 3.0* (2019). Lehiakidea (13 atal)
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). Gabo Alberdi (13 atal)
* *Goǃazen 2020* gabon zahar gaueko saio berezia (2019)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karabana (telebista saioa)

***Karabana*** ETB1en emititzen den gastronomia saioa da. Zigor Iturrieta sukaldaria eta Itxaso González aktorea dira aurkezleak eta astelehenetik ostegunera emititzen da saioa 21:15etan, euskaraz.

Ekainean, *Gure kasa*ren 2. denboraldia bukatu eta ordezko gisara hasi zen programa. Udako programa bat da.

Lehenengo atala 2019ko uztailaren 1ean eman zuten eta audientzia datu bikaina lortu zuen. %3,0ko sharea eta euskaldunen artean %9,1eko kuota. Gainera, 99.000 ikus-entzulek bat egin zuten programaren momenturen batean emanaldiarekin. *Gure kasa*ren datuak erraz hobetu zituen.

Hala ere, lehehengo atal horretatik aurrera, datuak jaitsi egin ziren eta orokorrean saioak audientzia eskasa izan zuen. Programa 2019ko abuztuaren 30ean amaitu zen.

## Saioaren azalpena 
Karabana bat hartuta eta sukalde ibiltari batekin, Euskal Herrian zehar ibiliko dira Zigor Iturrieta eta Itxaso Gonzalez.

Herri bakoitzean bi programa grabatuko dituzte eta toki horretan tipikoak diren platera prestatuko dituzte herritarrekin batera. Sukaldean arituko direnak herritarrak izango dira. Herritar saltsero eta alaiak. Gainera, kozinatu bitartean, herritarren istorioak ere ezagutuko ditugu.

*Karabana* saioak hainbat kolaboratzaile izango ditu: Izorne Luengo, Axpeko Akebaso jatetxeko sukaldaria; Santiago Rios, Mutrikuko Piper jatetxeko burua; eta Fernando Alberdi Getariko Dona Doni izozki dendako arduraduna, besteak beste.

Karabanaz eta sukaldeaz gain, elkarrizketak egiteko txoko bat ere izango da eta bertara gonbidatu ezberdinak joango dira. Esaterako, lekuan lekuko jatetxe eta tabernetako hornitzaileak edota sukaldariak.

Gainera, herri bakoitzean, bertako aurpegi ezagunak ere gonbidatuko dituzte karabanara bisitatxoa egitera.

Herrietako paraje kuttunak eta jaietako ekitaldiak ere erakutsiko dituzte saioan erreportaje bidez. Betiere gastronomiarekin lotura dutenak.

### Erreportariak 
* Maialen Goirizelaia
* Erik Armendaritz
* David Castaño
* Izaskun Moyano

## Denboraldiak 
## Atalak eta audientziak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Xanti Korkostegi

**Xanti Korkostegi Roldán** (Donostia, Gipuzkoa, 2002ko urtarrilaren 5a) euskal aktorea da, *Goǃazen* telesailaren protagonistetako bat *Goǃazen 6.0* eta *Goǃazen 7.0* denboraldietan.

## Bizitza 
Donostiako Jakintza ikastolan eta Luberri institutuan ikasitakoa da. Txikitan antzerki eskoletara joaten hasi zen. Gaztetxo Antzerki Eskolako ikaslea, antzerkian ibilitakoa da.

2019an Goǃazen telesailera batu zen, eta bi denboraldiz Igor Altunaren papera antzeztu du, 2021era arte. Telesailaren antzerkian, kontzertuetan eta saio berezietan ere parte hartu zuen. 2020an *Kutsidazu bidea, Ixabel* musikala estreinatu zuen, Juan Martin protagonistaren paperean. Aktore lanaz haratago, Komunikazioa ikasten du Deustuko Unibertsitatean.

2022an Gizonezko Errebelazio Aktore Saria jaso zuen Euskal Aktoreen Batasunak antolaturiko Besarkada Sarien galan, *Kutsidazu bidea, Ixabel* eta *Itsatsita* musikaletan egindako lanagatik.

## Filmografia 
### Telebista 
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). Igor Altuna (13 atal)
* *Goǃazen 2020* gabon zahar gaueko saio berezia (2019)
* *Goǃazen 7.0* (2020-2021). Igor Altuna (12 atal)
* *Goǃ 2021* gabon zahar gaueko saio berezia (2020)
* *Vaya Semanita* (2025)

### Antzerkia 
* *Rock of Ages* (2017, Gaztetxo Antzerki Eskola)
* *Big Fish* (2018, Gaztetxo Antzerki Eskola)
* *Legally Blonde* (2019, Gaztetxo Antzerki Eskola)
* *Goǃazen 6.0 antzerkia* (2019, Pausoka/gluglu)
* *Kutsidazu bidea Ixabel, musikala* (2020, Demode produkzioak) - Juan Martin.
* *Itsatsitaː ezohiko musikala* (2022, Demode produkzioak)

## Erreferentziak
Irena Szewińska

**Irena Szewińska**, jaiotza izena **Kirszenstein** (Leningrad, 1946ko maiatzaren 24a - Varsovia, 2018ko ekainaren 29a) poloniar atleta izan zen.

Sobietar Batasunean jaio zen eta jatorri judua zuen. 1967an Janusz Szewiński bere entrenatzailearekin ezkondu zen. Bost Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen eta zazpi domina irabazi zuen, hiru haietako urrezko. Olinpiar txapelduna izan zen 1964an 4 x 100 metroko lasterketan, 1968an 200 metroko lasterketan eta 1976an 400 metroko lasterketan. Txapeldunordea izan zen 1964an luzera jauzian eta 400 metroko lasterketan. Brontzeko dominak irabazi zituen ere 1968an 100 metroko lasterketan eta 1972an 200metroko lasterketan.

Atleta bakarra da 100, 200 eta 400 metrotako munduko errekorrarekin.
Esti Lopez

**Esti Lopez Osinaga** (Irun, Gipuzkoa, 1999ko irailaren 7a) gipuzkoar aktorea da, *Goǃazen* telesailaren protagonistetako bat *Goǃazen 6.0* eta *Goǃazen 7.0* denboraldietan.

## Bizitza 
Irungo Pio Baroja Institutuan ikasi zuen. Gaur egun Madrilgo RESAD Arte Dramatikoen Goi Eskolan formatzen dabil aktore izateko.

## Filmografia 
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). Eider (13 atal)
* *Goǃazen 6.0* (2020-2021). Eider (13 atal)
* *Goǃazen 2020* gabon zahar gaueko saio berezia (2019)
* *Desagertuta* (2025) (atal 1)

## Erreferentziak
Andrea Mora

**Andrea Mora Ahedo** (Etxebarri, Bizkaia, 2000) euskal aktorea da, batez ere *Goǃazen 6.0* telesailean duen paperagatik ezaguna. Horretaz gain zenbait antzerki obratan parte hartu du eta bi websailetan agertu da. Gaur egun Arte Dramatikoak ikasten dabil Dantzerti Euskadiko Arte Dramatiko eta Dantza Goi Mailako Eskolan.

## Bizitza 
Basauriko Arizko ikastolan eta Urbi institutuan ikasitakoa da. Lehen Hezkuntzako 5. mailan antzerkigintza izan zuen eta horrek antzerkirako zaletasuna piztu zion, baina antzerki akademiak oso garestiak zirela eta ez zuen antzerkigintzarekin beste kontakturik izan DBHko 3. mailara arte. Bilbao Eszena antzerki eskolan ibili zen batxilergoko lehen mailara arte, eta gerora Bilbaina Elkartean antzerkia egiteko aukera izan zuen. Antzerki amateurra, klasikoa zein poesia egin izan ditu bertan, hainbat obratan antzeztuz. Gaur egun Bilboko Dantzerti Euskadiko Arte Dramatiko eta Dantza Goi Mailako Eskolan ikasten ditu musika, kantua, dantza, antzerki fisikoa eta interpretazioa.

*Goǃazen* telesailaren seigarren denboraldiko protagonistetako bat da. Sara izeneko neska islamiarraren papera egingo du.

## Filmografia 
* *Zure txanda da* (websaila)
* *Goǃazen 6.0* (2019-2020). Sara (13 atal)
* *Bizi txarra* (websaila). Alpha
* *Goǃazen 2020* gabon zahar gaueko saio berezia (2019)

## Erreferentziak
CCI Tipo 1937

**Carro de Combate de Infantería Tipo 1937** (**CCI Tipo 1937**) espainiar tanke arina izan zen. 1937an, matxinoek diseinatu zuten La Naval ontziolan. Horretarako Gerra Zibilean erabilitako hiru tanke "nagusi"etan oinarritu ziren: T-26a, Panzer Ia eta L3/35a.

CCI Tipo 1937ak 100 ZP zuen MAN motorra zuen eta horri esker 36 km/o ere lortzeko gai zen. 20/65 mm-ko Breda M35 kanoi automatiko eta 7,92 mm-ko bi metrailadore (bata koaxiala eta bestea aurrealdean) erabiltzen zituen.
Prototipoa teorian helburuak betetzen zituen eta 30 unitate ekoiztea erabaki zuten, baina, ezaugarri onak izateko blindajea baztertu zuten; blindaje urria eta kalitate txarrekoa zen eta ez zen nahikoa 7'92&nbsp;mm-ko jaurtigaientzat. Hori zela eta ez zuten unitate bakar bat ere ekoiztu.

Gero, prototipoa errodamendu-trena aldatzea erabaki eta 80 ZP-ko motor berri bat instalatu zioten. Honela, artilleria-traktore bilakatu zen. Prototipo berriak Carabanchelgo Tiro Eskola Zentralean emaitza onak lortu zituen arren ez zuten inoiz ekoiztu. Egun, prototipoa Toledoko Infanteria Akademian dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Momir Bulatović

**Momir Bulatović** (; Belgrad, 1956ko irailaren 21a - Podgorica, 2019ko ekainaren 30a) Montenegroko politikaria izan zen.

Montenegroko Komunisten Ligaren kidea eta 1989an bere presidentea izan zen. Jugoslaviaren desegitearen ondoren Montenegroko Jugoslaviako Errepublikaren presidente bihurtu zen 1990 eta 1998 bitartean. Jugoslaviako lehen ministroa izan zen ere 1998 eta 2000 bitartean.
Dánae Riaño

**Dánae Riaño Cincunegui** (Irun, Gipuzkoa, 2003ko urtarrilaren 18a) euskal abeslaria eta aktorea da. *Bagoǃaz* lehiaketaren hirugarren edizioa irabazi zuen 2019an, eta horregatik *Goǃazen* telesaileko protagonistetako bat da *Goǃazen 6.0,* *Goǃazen 7.0 eta * Go!azen 8.0 denboraldietan.

## Bizitza 
Dánae, Irunen jaio zen 2003ko urtarrilaren 18an. Aita Daniel Riaño, musikaria du. Txikitatik murgildu zen musikaren munduanː 3 urte zituela ikasi zuen pianoa jotzen, eta gerora gitarra, ukelelea eta baxua jotzen ere ikasi du.  Oiartzungo Elizalde Institutuan egin zituen lehen ikasketak. Irungo Skola Musik akademiako ikaslea izan zen. Horretaz gain zenbait dantza estilo menperatzen ditu.

2015ean ETB 1eko *Izarrak kalean* lehiaketarako castingean parte hartu zuen. 2015eko udan *Kantugiro* lehiaketako Lesakako eta Lizarrako saioetan parte hartu zuen. 2019an *Bago!az* lehiaketaren hirugarren edizioan parte hartu zuen. Lehiakide gazteena izan zen, 16 urterekin, eta irabazle suertatu zen. Hori dela eta *Go!azen* telesailaren seigarren denboraldian agertu da. Hau izan da bere lehen aktore lana.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PyTorch

**PyTorch** softwarea da, zehazki, Python programazio-lengoaiazko ikasketa automatikorako liburutegia, Torch liburutegian oinarrituta. Ikasketa sakona eta hizkuntzaren prozesamendurako erabiltzen da. Facebook-eko adimen artifizialeko ikerketa-taldeak garatu zuen nagusiki. Uberren *Pyro* programazio-lengoaia probabilistikoa software honetan oinarritzen da. Software libre eta irekia da eta BSD lizentzia batekin argitaratuta dago.

PyTorch-ek goi-mailako bi ezaugarri eskaintzen ditu:

* Tensore-konputazioa (NumPy bezala) azelerazio sendoarekin grafikoak prozesatzeko unitateen bidez (GPU).
* Zinta-oinarri duen autodiff sistemarekin sortutako neurona-sare sakonak.

## Historia 
Facebook-ek bi tresna hauek erabiltzen zituen: *PyTorch* eta *Convolutional Architecturefor Fast Feature Embedding-ekin* (Caffe2). Baina bateraezintasun-arazoek asko zailtzen zuten PyTorch-ez definitutako eredu bat Caffe2ra edo alderantziz eraldatzea. Open Neural Network Exchange (ONNX) proiektuak Facebookek eta Microsofekt sortu zuten 2017ko irailean, eredu horien arteko bihurketak egin ahal izateko. 2018ko martxoaren amaieran Caffe2 eta PyTorch-ekin batu ziren. 

## PyTorch tentsoreak 
Tentsoreak, matematikatik datoz baina programazioan desberdinak dira, non matrizearen dimentsio anitzeko datu-egitura gisa (arrayak) tratatu daitezke. PyTorch-eko tentsoreak NumPy arrayen modukoak dira, baina CUDA onartzen duen GPU batean ere erabil daitezke. PyTorch-ek tentsore mota desberdinak onartzen ditu.

*

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Keras

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Hunter Schafer

**Hunter Schafer** (Raleigh, Ipar Carolina, 1999) estatubatuar modeloa, aktorea eta LGTB pertsonen eskubideen ekintzailea da. 2019. urteaz geroztik HBO telebista-kateko *Euphoria* telesailean Jules Vaughn izeneko pertsonaiarena egiteagatik ezaguna da.

## Bizitza 
Hunter Schafer emakume transgeneroa da. 1999an sortua, jaiotzean bere genero-nortasunarekin bat ez zetorren generoa esleitu zioten.

Gaztetan, ikastetxe garaian, Schafer LGTBI+ kolektiboko ikurretako bilakatu zen Ipar Carolinako instalazio publikoetako pribatutasun eta segurtasun legearen aurka protesta egiteagatik. Delako legeak pertsona transgeneroei euren generokideentzako komunak erabiltzea debekatzen zien eta.

Modelo-lanetan aritutakoa, nazioarteko moda-etxe ezagunenetarako desfilatu du. 2019an antzezpenean debuta egin zuen *Euphoria* telesailean Jules Vaughn izeneko pertsonaiarena eginez.

## Filmografia 
### Telesailak 
## Erreferentziak
Roberto Zarrabeitia

**Roberto Zarrabeitia** (Buenos Aires, 1953) argazkilari eta kazetari bilbotarra, egunkari desberdinetan lan egin du.

## Biografia 
Gurasoak emigranteak eta Buenos Airesen jaioa, bost urtekin familiarekin Bilbora itzuli zen. Bera bilbotarra sentitzen da. Erakusketa desberdinak egin ditu. Gazte garaietan argazkilaritzan hasi zen hau salaketa tresna gisa erabiliz. Ondoren, *Egin* egunkarian hasi zen lanean. Bere lanen indargune nagusia pertsonen erretratuak dira. Prentsa-kazetari moduan une gogorrak ezagutu zituen: Oiz mendiko hegazkin istripua, Ortuellako Marcelino Ugalde ikastetxeko hondamendia... *Egin*en hamar urte egin eta gero *Deia* egunkarira igaro zen.

## Kanpo estekak 
* [Zihara Jainaga Larrinaga(https://eu.wikipedia.org/wiki/Zihara_Jainaga_Larrinaga)k *Berria*n egindako elkarrizketa.]
Maharaja

[thumb|[Benaresko maharaja eta bere gortea, 1870eko hamarkada]]
**Maharaja** (, errege handia, femeninoa **Maharani**), Indiako antzinako erregeek hartzen zuten izena da. Maharaja batzuk 'inperio' deituriko estatuak gobernatu zituzten, tartean Sikh Inperioa gobernatu zuen Ranjit Singh edota Gupta Inperioko Sri Gupta, baina 'tituluen inflazioari' esker laster maila baxuko rajá batzuk titulua aldarrikatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ataripe

[thumb|285x285px| Ataripea [Marianna (Florida)|Marianna-ko (Florida) etxe batean. ]]
[thumb|380x380px| [Art Nouveau|Art nouveau estiloko etxea, Nancy, (Frantzian). Ataripea. ]]
**Ataripea** baita **karrerapea**, **portxea** eta **apirikua** ere**,** eremu arkitektoniko bat da, alde batetik irekia eta goiko aldetik estalia. Eraikinaren alde nagusiaren ondoan kokatzen dira. Ataripeak sarritan etxebizitzetan erabiltzen dira; hala ere, ohikoak dira eraikin publikoetan, pribatuetan eta gobernuaren eraikuntzetan.

Apirikua esaten zaie euskaraz, bereziki, baserri eta elizetako atari arkupekoei, elizpeei kasu honetan.

## Erreferentziak 
## Ikus, ere 
* Arkupe
* Elizpe
* Beranda

## Kanpo estekak
Keras

**Keras** Python programazio-lengoaiaz idatzita dagoen neurona-sare artifizialetarako liburutegia da, kode irekikoa. TensorFlow, Microsoft Cognitive Toolkit, Theano edo PlaidML tresnen gainean exekutatzeko gai da. Neurona-sare sakonekin esperimentazio bizkorra ahalbidetzeko diseinatua, bere helburua erabilerraza, modularra eta hedagarria izatea da. ONEIROS proiektuaren (Open-ended Neuro-Electronic Intelligent Robot Operating System) barruan garatu zen. Bere egile eta mantentzaile nagusia François Chollet da, Googleko ingeniari bat. XCeption neurona sare sakonen ereduaren egilea ere bada Chollet.

2017an, Googleko TensorFlow taldeak TerasFlow-ren oinarrizko liburutegian Keras integratzea erabaki zuen. Keras interfaze gisa diseinatu zuela azaldu zuen Cholletek, eta ez ikasketa automatikoko aplikazio autonomo giza. Goi mailako abstrakziozko multzo oso intuitibo bat eskaintzen du, ikasketa sakoneko ereduak erraz garatu ahal izateko, oinarrizko tresna edozein dela. Microsoftek CNTK motorra gehitu dio Kerasi ere, CNTK v2.0 bidez eskuragarri.

## Ezaugarriak 
Kerasek neurona-sareak eratzeko normalean erabiltzen diren hainbat bloketarako inplementazioak eskaintzen ditu, hala nola, geruzak, helburuak, aktibazio-funtzioak, optimizatzaileak, eta tresna ugari irudi eta testu-datuekin lana errazteko. Kodea GitHub-en ostatutzen da, eta laguntza-foro komunitarioak daude GitHub-eko gaien orrian eta Slack kanal batean.

Neurona-sare estandarrez gain, Kerasek laguntzak ditu konboluzio-sareetarako eta neurona sare errepikakorretarako. Beste laguntza batzuk ere onartzen ditu, hala nola, dropout (bertan behera uztea), batch-normalizazioa eta bateratzea.

Kerasek erabiltzaileei modelo sakonak ekoizteko aukera ematen die telefono adimenduetan (iOS eta Android), webean edo Java makina birtualetan. Gainera, ikasketa automatiko sakoneko ereduak modu banatuan entrenatzeko aukera ere ematen du, grafikoak prozesatzeko unitaterekin (GPU) eta tentsore prozesatzeko unitaterekin (TPU).

## Erabilera 
Kerasek 200.000 erabiltzaile baino gehiago zituela esan zuen 2017ko azaroan.
## Erreferentziak 
## Gehiago irakurri 
* Chollet, François, *Deep learning with R* ISBN 9781617295546 PMC 1022850710 .

## Ikus, gainera 
* PyTorch

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gary Player

**Gary Player** (Johannesburg, 1935eko azaroaren 1a) hegoafrikar golfaria da.

Bederatzi Grand Slameko txapelketa irabazi ditu (Masters Txapelketa 1961ean, 1974an eta 1978an, Erresuma Batuko Irekia 1959an, 1968an eta 1974an, P. G. A. Txapelketa 1962an eta 1972an eta AEBetako Irekia 1965ean). Career Grand Slam (Grand Slameko lau txapelketa) irabazi duen bost jokalarietako bat da. Beste laurak Ben Hogan, Gene Sarazen, Jack Nicklaus eta Tiger Woods dira. Player ez-estatubatuar bakarra da.

Hamazazpi urterekin bihurtu zen jokalari profesional. 1957an Vivienne Verweyrekin ezkondu zen eta sei seme-alaba eta hogeita bi biloba izan zituzten.
thumb|left|Gary Player bere ama eta emaztearekin

2000. urtean mendeko kirolari bozkatua izan zen Hegoafrikan. 1994an Estatu Batuetako Golf Elkarteak emandako Bob Jones Saria jaso zuen. 1974an Golfaren Munduko Ospearen Aretoan sartu zen.
Oholesi

[thumb|320px| [Zelta herrixka bateko oholesi berreraikia. ]]
[thumb|320px|[Baratzea babesteko oholesi txikia.]]
**Oholesia** esparru bat babesteko hesi edo horma da, bakarrik hesolaz edo zurkaitzez osatua. Horretarako, lurrean bertikalean finkatutako hesolak (enbor puntadunak) elkarrekin lotuta egon ohi dira egitura sendoa sortzeko.

Historian zehar, oro har, enbor txikiak eta ertainak erabiltzen ziren, bertikalki lerrokatuak eta haien artean espaziorik gabe. Enborrak lurrean finkatzen ziren eta egitura indartzeko gainerako eraikuntza bat izan zezaketen. Oholesiaren altuera hesi arrunt baten altuera edota hiru metroko altuera izan zezakeen.

Erromatarrek hesola luze eta argalak erabiltzen zituzten, garraiatzeko errezagoak eta elkarrengandik hurbilago jar zitezkeenak, eta, beraz, lurretik ateratzeko zailagoak. 

Oholesiak aukera aproposa izan ziren gotorleku txikietan, baita presaka eraikitako gotorlekuetan; izan ere, epe laburreko erasoaldietan eta borroketan eraginkorrak suertatu ziren. Bestalde, zurez eginda zeudenez, eskura zuten materialarekin egin zezaketen, halabaina, hain zuzen ere erabilitako materiala zela eta, suaren arriskua eta setio armen aurkako eraginkortasun eza zuten; beraz, (denbora eta baliabideak egonez gero), oholesien ordez, harrizko hormak eraikitzea nahiago zuten.

Sarritan gaztelu baten inguruan oholesiak eraikitzen ziren, aldi baterako horma gisa, harrizko horma eraiki bitartean.

## Ikusi ere 
* Hesola
* Hesia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Altice Arena

**Altice Arena**, lehenago **MEO Arena**, eta **Pavilhão Atlântico** jatorrizko izenez ere ezaguna, Lisboako erabilera anitzeko pabilioia da. 20.000 pertsona har ditzake, Portugalgo estalitako estadio handiena delarik. Expo '98 mundu erakusketarako eraiki zen, eta Parque das Nações barrutian kokatzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Pavilhão_Atlântico_-_dynamosquito.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Web_Summit_2018_-_Media_IMG_4922_(43260837510).jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Altice Arena webgune ofiziala
Don Williams

**Donald Ray Williams** (Floydada, Texas, 1939ko maiatzak 27 &ndash; Mobile, Alabama, 2017ko irailak 8) estatubatuar country egile abeslari eta gitarrista izan zen, 2010ean *Country Music Hall of Fame*-n sartu zutena. 1960ko hamarkadaren amaieran hasi zuen bere ibilbidea Nashvillen, eta 1970eko hamarkadan lortu zuen arrakasta. Amodiozko baladak kantatzen zituen batik bat, eta ahots gozoak egin zuen ezagun. 2017an, haren omenezko diskoa grabatu zuten: *Gentle Giants: The Songs of Don Williams*.

## Erreferentziak
Duintasunaren Kolunbarioa

**Duintasunaren Kolunbarioa** hilerri eta biktimen omenezko memorial bat da, Elgoibarren kokatua, Olasoko hilerriaren ondoan. Bertan dautza 21. mendearen hasieran Eusko Jaurlaritzak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak hobietatik ateratako gorpuak. Espainiako Gerra Zibileko errepresioak Euskal Herrian eragindako krimenen biktimak ohoratzeko tokia da; batez ere, eskumenak tarteko, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hobietan aurkitakoak.

2017ko urtarrilean inauguratu zen, eta harrezkero 80 bat lagunen gorpuzkinak hobiratu dira bertan. Hauetarik gehienak anonimoak dira, baina bilduta daude aurkikuntzaren detaileak eta ikerketa forentseak, inoiz identifikaziorik posible egiteko. Izen-deiturekin hobiratutako biktimen artean daude Ramón Portilla, CNTko gudularia; Millán Zabala, Donostiako udal-langilea; Nicolás Obregón, Euzko Gudarosteko CNTren Sacco y Vanzetti batailoikoa, Sabino Atutxa Olabarri, Jesús Zuazua Mondragon eta Joaquin Garro Eizmendi, azken hau Kantabrian hobi batean utzia, eta iloba baten ADN-ari esker identifikatua.

Nitxoez gain, *Duintasuna* izeneko eskultura bat dago, Ignacio Arregi eskultorearen lana, *corten* altzairuz egina. Duintasunaren Kolunbarioa kudeatzen duen Gogora Institutuak lehiaketa publikoa egin zuen eskultura enkargatzeko, eta 16 lanen artean, Arregiri esleitu zitzaion enkargua, 60.000 eurotan. “Bidegabeki errepresaliatutako pertsona guztien duintasunarekin berriz elkartzea sinbolizatu nahi du” eskulturak, artistaren esanetan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Duintasuna - La Dignidad.jpg|*Duintasuna* eskultura.
Fitxategi:Gerra_Zibileko_biktimen_gorpuzkinak.jpg|Biktimen gorpuzkinak, gehienak izenik gabe, 2018an hobiratu aurretik.
Fitxategi:Duintasunaren Kolunbarioa, Olaso, Elgoibar.jpg|Omenaldi bat Kolunbarioan.

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak
Argiaren Basoa

**Argiaren Basoa** Gasteizen dagoen espazio ireki eta memorial bat da, Francisco Francoren diktadurak eta Espainiako Gerra Zibilak Araban eragindako biktimen omenezkoa.

Gasteizko Probintzia Plazan dago, Arabako Foru Aldundiaren egoitzaren atzealdean, eta Aldundiaren ekimenez egin zen. Inauguraziorako irailaren 9a aukeratu zen (2009), indar frankistek Gerra Zibila hasitakoan egun horretan hil zutelako 1936an Teodoro Olarte, Arabako ahaldun nagusi izandakoa.

Espazioaren ezaugarri nagusia eskultura multzo bat da, basoa osatzen duten zutoin batzuk, Anabel Quincoces artistaren lana. Mila metro koadro baino gehiagoko espazio ireki batean altxatzen dira zutoinok.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rotterdam Ahoy

**Rotterdam Ahoy**, **Ahoy** soilik bezala ere ezaguna, Rotterdamgo erabilera anitzeko pabilioia da, bai eta biltzargunea ere. 1950ean inauguratu zuten, eta hainbat erakusketa, kontzertu eta kirol ekitaldi jaso izan ditu. Hiru zati nagusitan banatzen da gunea: "Beurs- & Evenementenhallen", "Congres- & Vergadercentrum" eta "Ahoy Arena". Areto nagusia, "Ahoy Arena" izenekoa (lehenago "Sportpaleis van Ahoy"), 1971an ireki zen, eta 16.426 pertsona har ditzake.

## Iruditegia 

Irudi:Ahoy_Rotterdam_retouched.jpg|Sarrera.

## Kanpo estekak 
* Rotterdam Ahoyen webgune ofiziala
Bero-ponpa

thumb|400x400px| Bero ponpa itzulgarriaren fluxu-diagrama, hozte zikloan (irudia gaztelaniaz).
**Bero-ponpa** edukiontzi hotz batetik beroa hartu eta beste edukiontzi beroago batera eramaten du. Bero-ponparen helburua beroa ematea izan arren, prozesu hori itzulgarria da, hortaz, berotzeko eta hozteko ere erabil daiteke.
ezkerrera|thumb|350x350px| Neguko eta udako prozesu itzulgarrirako 4 bideko balbula |alt=

## Kanpo estekak
Sikh Inperioa

**Sikh Inperioa**  (baita **Sikh Khalsa Raj** edo **Sarkar-i Khalsa** ere) Indiako azpikontinenteko estatu izan zen, Maharaja Ranjit Singhek Punjabean eratu zuena. 1799an sortu zen, Ranjit Singhek Lahore bereganatu zuenean, eta 1849an amaitu. Bere urrezko aroan,  XIX. mendean, Khyber atakatik mendebaldeko Tibeteraino eta Mithankotetik Kaxmirreraino hedatzen zen. 1831n 3,5 milioi biztanle inguru zituen eta britainiarrek bereganatu zuten azken eskualde nagusia izan zen.

## Agintarien zerrenda 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ataujia

thumb|Ataujia Mizenaseko brontzezko labaina batean (k.a. XV mendea)
thumb|Zeltiar lepokoa, ataujiaz apaindua (k. a. II-III mendea)
**Ataujia** metalezko azal batean gubilez eginiko ildo batean zilarrezko edo urrezko hariak txertatzearen artisau teknika bat da, damaskinatuaren aurrekaria.

## Izena 
Ataujia *at-tawsiya* hitz arabiarretik dator (adornatzea); Errenazimendu garaian teknika asko hedatu zen, eta horren erakusgarri dira beste hizkuntzetan ere gorde izan diren zenbait arkaismo: *tausia* (italiarrez), *atauxia* (katalanez), *tauchie* (frantsesez), *ataujía* (espainiarrez), *tauschierung* (alemanez), *tauxia* (portugesez), eta *tauzóvani* (txekiarrez).

## Teknika 
Ataujia zurgintzan erabiltzen den tarazea lanaren parekoa da, baina metalean eginik. Hau da: oinarrizko metal batean jangune bat egitea, jangune hori beste metal batez betetzeko.

## Historia 
Zelten garaitik erabilia bazen ere, Al Andalus garaian indar handia hartu zuen, batez ere Toledon, arte hispaniar-arabiarraren ezaugarri bihurtzeraino. teknika berriari damaskinatu izena emanez. Azken honen hedapenarekin, ataujia hitza damaskinatuaren sinonimotzat hartzeko joera zabaldu da, baina espezialistek oraindik teknika biak ongi bereizten dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txomin Saratxaga

**Txomin Saratxaga Ramirez** (Sopuerta, ? - Bilbo, ) bizkaitar politikari jeltzalea izan zen.

Zuzenbidea ikasi eta Burgosko prozesuan elkarlanean lan egin zuen. Klandestinitatean Bizkai Buru Batzarreko partaide gisa hasi zen, eta 1977an eta 1979an BBBko burukide egin zuten. Hala ere, azken urte horretan bizitako barne liskarrek politika alde batera uztera eraman zuten Saratxaga. Ordutik, Kirikiño liburudendan lanean aritu izan da Bilboko Kolon Larreategi kaleko galeria batean; betiere EAJri eta abertzaletasunari buruzko lanei estu loturik eta era askotako ekintzak antolatuz.

## Erreferentziak
Argentinako Rallya

**Argentinako Rallya**, , Argentinan burutzen den Munduko Rally Txapelketako rally lasterketa da. 1980an sortu zen, eta gaur egun ibilbidea nagusiki Córdobako probintziako Villa Carlos Paz udalerriaren inguruko bideetan barna doa.

Rally honetako ibilbidearen ezaugarri nagusiak ibiak, jauziak eta Sierras Grandes mendikatea zeharkatzen duten antzinako bideak dira.

## Irabazleak 
## Ikus gainera 
* Munduko Rally Txapelketako rallyak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Durrani Inperioa

**Durrani Inperioa** (), **Sadozai Erresuma** (), edota **Afganiar Inperioa** () Ahmad Shah Durranik eratu eta eraiki zuen. Bere une gorenean, egungo Afganistan eta Pakistan, ipar-ekialdeko Iran, ekialdeko Turkmenistan eta ipar-mendebaldeko India (tartean Kaxmir eskualdea) bere agindupean zituen.

Nader Shah 1747an hil zenean, Ahmad Shah Durranik Kandaharreko eskualdea aldarrikatu zuen. Handik Gazni eta Kabul konkistatu zituen. 1749rako mogolek afganiarrei egungo Pakistan eta ipar-mendebaldeko Punjab utzi zioten. Orduan Ahmad Shahek mendebalderantz jo eta Herat bereganatu zituen, Shahrokh Shahen eskuetan zegoena. Gero bere armadak iparraldeko Hindu Kush hartu zituen. Ahmad Shahek lau aldiz inbaditu zuen India, Kaxmir eta Punjab hartuz. 1757an Delhi arpilatu zuen baina mongolen burujabetza onartu zuen, berarentzat Punjab, Sindh eta Kaxmir utziz.

1772an Ahmad Shah hil zenean, Timur Shah bere semeak ordezkatu zuen. Honek Kabul hiriburu berri bilakatu zuen, neguan Peshawarrera joanez. Durrani Inperioa egungo Afganistanen arbaso zuzena da eta Ahmad Shah Durrani "nazioaren aita" da.

## Enperadoreen zerrenda 
* 1747-1772 : Ahmad Shah Durrani
* 1772-1793 : Timur Shah Durrani
* 1793-1801 : Zaman Shah
* 1801-1803 : Mahmud Shah Durrani
* 1803-1809 : Shah Shuja
* 1809-1818 : Mahmud Shah Durrani
* 1819-1819 : Ali Shah Durrani
* 1819-1823 : Ayub Shah Durrani

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sardiniako Rallya

**Sardiniako Rallya**, , Italiako Sardinia uhartean burutzen den Munduko Rally Txapelketako rally lasterketa da. 2004an sortu zen, eta ibilbidea nagusiki L'Alguer udalerriaren inguruko lur bideetan barna doa.

## Irabazleak 
## Ikus gainera 
* Munduko Rally Txapelketako rallyak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sara Blomfield

**Sara Louisa Blomfield, Lady Blomfield** (jaiotakoan Ryan; 1859 –1939) idazle eta filantropo ezaguna izan zen, Erresuma Batuetako Bahá'í Fedekide lehenetarikoa, haurren eta emakumeen eskubideen alde lan egin zuen bizitza osoan. 

## Biografia 
### Lehen urteak 
Sara Louise Ryan-en jatorria xumea zen. Mathias eta Emily Ryan-en lehen haurra Irlandako Glenkeen eskualdeko herri txiki batean jaio zen 1859an **―**Charles James Blomfield Londreseko apezpikuaren semea. Senar-emazteak hiru haur izan zituzten, Mary Esther (1888), Frank (1889) eta Rose Ellinor Cecilia (1990)

Ezkontza agirian jartzen zuenez, ezkondu aurretik Sara Campden etxeetan bizi zen, Kensington-en, National Dwelling Society elkarte filantropikoak langile irlandar txiroentzat eraikitako etxe batean.. Laster haren defendatzaile eta historialari nabarmen bilakatu zen. 'Abdu'l-Baha-k 1911n Paris bisitatu zuenean haren jendaurreko hitzaldi guztietan jasotako apunteak bildu eta *Paris Talks (Parisko Hitzaldiak)* izeneko liburua prestatu zuen haren omenez. 'Abdu'l-Baha, berriz, "Sitárih Khanum" (Izar andrea) izena eman zion (persieraz, "sitárih" "izar" esan nahi baitu, eta "khanum" "andrea"). 'Abdu'l-Baha 1921. urtean zendu ondoren, haren biloba Shoghi Effendi lagundu zuen Blomfield-ek Britainia Handitik Haifa-ra egindako bidaian.   Haifan zegoela, Baha'u'llah-ren familiako kideak elkarrizketatu zituen. Informazio horiek eta 'Abdu'l-Bahari Londresen ostatu eman zion garaiko kontaketa liburu batean bildu zituen: *The Chosen Highway* *(Aukeratutako bidea)*.

### Artikuluak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sara Blomfield-en obrak Libri Vox-en (Jabari publikoko audioliburuak)
Yas Island zirkuitua

**Yas Island zirkuitua** edota **Yas Marina zirkuitua** (), Arabiar Emirerri Batuetako Abu Dhabi hiriburuan dagoen motor lasterketa zirkuitu bat da. Bertan, 2009. urteaz geroztik, 1 Formula eta GP2ko Abu Dhabiko Sari Nagusia burutzen da.

## Ikus gainera 
* 1 Formulako zirkuituak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Jumanji: The Next Level

***Jumanji: The Next Level*** 2019ko Jake Kasdan estatubatuar zinema zuzendariaren fantasia eta abenturazko film bat da. Dwayne Johnson, Kevin Hart, Jack Black, Karen Gillan, Nick Jonas, Ser'Darius Blain, Madison Iseman, Morgan Turner, Alex Wolff, Awkwafina, Danny Glover eta Danny DeVito aktoreek antzeztu zuten. 1995eko *Jumanji* eta 2017ko *Jumanji: Welcome to the Jungle* filmeen jarraipena da.

## Argumentua 
Bere lagunen ezjakinean, Spencerrek *Jumanji* bideo-jokoaren piezak gorde zituen, eta egun batean sistema konpontzeko lana egin zuen, bere aitonaren etxeko sotoan. Bethany, Fridge eta Martha, Spencerren lagunak, heltzen direnean, Spencer ez dagoela aurkitzen dute, jokoa martxan dagoela, eta berriz ere *Jumanji*n sartzea erabakitzen dute Spencer erreskatatzeko. Spencerren aitona Eddiek, eta bere lagun Milo Walkerrek zalaparta entzuten dute, eta konturatu gabe jokoak xurgatzen ditu. Bere bideo-joko-pertsonaiak maneiatzen erakutsi beharko die Eddie eta Milori nerabe taldeak, lagungarri izan daitezen Spencer aurkitzeko eta *Jumanji*tik berriz ere irteteko orduan.

## Aktoreak 
* Dwayne Johnson: Smolder Bravestone
* Jack Black: Sheldon "Shelly" Oberon
* Kevin Hart: Franklin "Moose" Finbar
* Karen Gillan: Ruby Roundhouse
* Nick Jonas: Seaplane McDonough
* Awkwafina: Ming Fleetfoot
* Rhys Darby: Nigel Billingsley
* Ser'Darius Blain: Anthony "Fridge" Johnson
* Morgan Turner: Martha Kaply
* Alex Wolff: Spencer Gilpin
* Madison Iseman: Bethany Walker
* Danny DeVito: Eddie Gilpin
* Danny Glover: Milo Walker
* Colin Hanks: Alex Vreeke
* Massi Furlan: Renaldo
* Dania Ramirez: Bravestonen neskalagun ohia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *Jumanji: Welcome to the Jungle* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Singapurko kale zirkuitua

**Singapurko kale zirkuitua** edota **Marina Bay kale zirkuitua**, Singapur hiri-estatuan dagoen motor lasterketa zirkuitu bat da. Bertan, 2008. urteaz geroztik, 1 Formulako Singapurreko Sari Nagusia burutzen da.

## Ikus gainera 
* 1 Formulako zirkuituak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala