Serafin Uhagon

**Serafin Pedro Mauricio Uhagon Bedia** (Bilbo, 1845eko irailaren 22a – Madril, 1904ko maiatzaren 5a) entomologo eta bioespeleologo bizkaitarra izan zen, Espainiako Historia Naturalaren Sozietatearen fundatzaileetako bat.

## Datu biografikoak 
Jatorri lapurtarreko familia batekoa (birraitona Guillermo Hazparnen jaioa zuen), 1856an Baionako ikastetxe batera joan zen; hortik Bordeleko Lizeo Inperialera, eta gero Baylis-House-ra (Ingalaterra).

Biologiari buruz autodidakta izan zen: biologia ikasketa ofizialik egin ez zuen arren, Historia Naturala gustuko zuenez aitak (Pedro Pascual Uhagon Aretxaga) gaiarekin lotutako liburuak erosten zizkion, ikasketetan izandako emaitza onen sari bezala.

## Entomologia 
thumb|226x226px|George R. Crotch 1872an
Zientzia akademikoarekin lehen kontaktua bankuan bertan izan zuen. Modu xelebrean izan zen: Laureano Pérez Arcas zoologia katedratikoa leihatilan zegoen, txeke bat kobratu nahian. Enplegatuak sinadura konprobatu beharra izan zuenean, Uhagon gaztea bertaratu zen, enplegatuari konprobazioa beharrezkoa ez zela esanez; berak Perez Arca ezagutzen zuela, eta hori nahikoa berme zela. Hortik adiskidetasuna sortu zen, eta aurrerantzean Perez Arcak bankari gaztea Guadarrama aldera egiten zituzten exkurtsioetara (askotan Ignacio Bolívar eta Francisco Martínez Sáez-ekin) eta bere etxean egiten zituzten bilera zientifikoetara gonbidatzen hasi zen. Bilera horietatik sortuko zen, 1871ean, Espainiako Historia Naturalaren Sozietatea; Uhagon 14 fundatzaileetako bat izan zen, Zuazon (Araba) ere bilketak egin zituen.

## Bioespeleologia 
alt=Bioespeleologoak Urallaga Sistemako kobazulo batean (Trianoko mendiak, Galdames).|thumb|231x231px|Bioespeleologoak Urallaga Sistemako kobazulo batean (Trianoko mendiak, Galdames).
Uhagon Euskal Herriko bioespeleologiaren aintzindarietako bat izan zen. Bizkaiko troglobioak ikertu zituen bereziki, bere lagunekin (Theodor Seebold, Eugene Simon, Joseph Laine, Carlos eta Eugenio Mazarredo, Charles Brisout...) hainbat koba miatu zituelarik. 1880an Serantes mendiko koban (Santurtzi) izan zen; baita Urallagan, Arenazan (Galdames) eta Uzkortan ere.

Berak eta bere kideek jasotako laginak estudiatuz, 1881ean Uhagonek “*Especies nuevas del género Bathyscia encontradas en Vizcaya*” artikulua argitaratu zuen. Bertan hainbat espezie berri aurkeztu zituen: *Bathyscia seeboldi, Bathyscia cantabrica, Bathyscia flaviobrigensis*, Berak jasotakoez gain, beste bioespeleologoen laginak ere hartzen zituen, eta haien artean ere espezie berriak deskribatu zituen: hala nola *Bathyscia mazarredoi* eta *Speonomus crotchi mazarredoi*, Carlos Mazarredok Galarran (Arrasate) jasotako laginetatik.

Uhagonek esploratutako hainbat kobazuloren datuak Gabriel Puig y Larrazi eman zizkion, honek 1896an argitaratutako “*Cavernas y simas de España*” lanerako.

## Ekoizpen zientifikoa 
thumb|David Sharp 1869an.
Uhagonen lehen idazlan zientifikoa Sharpen lanaren itzulpena izan zen, 1872an: “*Descripciones de algunas especies nuevas de coleópteros*” izenburuarekin. Amaieran “*Adiciones al trabajo del señor Sharp*” apendizea gehitu zion.
* *Mylabris uhagonii* (Martínez Sáez, 1873). 
* *Uhagonia* generoa (Bolívar y Urrutia, 1905).

## Ohoreak 
Frantziako eta Belgikako Entomologia Sozietateen kide izan zen. 1885ean Espainiako Historia Naturalaren Sozietatearen lehendakaria izan zen.

## Erreferentziak