open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zulu (1964ko filma)

**Zulu** 1964ko Cy Endfield estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gerra filma bat da. Stanley Baker, Michael Caine, Jack Hawkins, Ulla Jacobsson, James Booth eta Nigel Green aktoreek antzeztu zuten. Richard Burton aktorak filmearen hasierako hitzaurrean eta amaierako kontakizunean narratzailearen hotsa ipini zuen.

1879ko Rorke's Drifteko gudua deskribatzen da, hartan 150 britainiar soldaduek, haietako asko ospitaleko zauritu eta gaixoak, 4.000 zulu gerlariei arrakastaz aurre egin zieten. 1979an *Zulu Dawn* ("Zulu Egunsentia") izeneko jarraipena izan zuen, hartan berez, egun berean baina ordu batzuk lehenago jazotako Isandlwana gudu ospetsuaren kontakizuna egin zen, bertan zulu gudaroste batek britainiar gudaroste bat garaitu eta sarraskitzea lortu zuen.

Zuzendaritza artistiko onenaren BAFTA Saria irabazi zuen. Bestalde, filmaren une gogoaingarriena britainiar eta zuluen arteko borrokaldian *Men of Harlech* galestar abesti abertzalea entzuten denekoa da, izan ere, gudu hartan borrokatu ziren britainiar soldadu asko galestarrak baitziren.

 
## Argumentua 
1879, Hegoafrika, Anglo-Zulu Gerra. Isandlwana guduaren hurrengo egunean, ehunen bat britainiar soldaduz osatutako talde batek haiengana doazen 4.000 zulu gerlarien erasoaren zain daude. Heuren kokalekuan haiei aurre egiteko agindua jaso dute, nahiz eta zuluen nagusitasuna begibistakoa izan, britainiar soldadu bakoitzeko berrogei zulu gerlari baidaude, britainiarrak amaiera arte borrokatzeko prest daude. Gertaera hau etorkizunean Isandlwanako gudua izenez ezaguna izango zen.

## Aktoreak 
* Stanley Baker: John Chard tenientea
* Michael Caine: Gonville Bromhead tenientea
* Jack Hawkins: Otto Witt erreberendoa
* James Booth: Henry Hook soldadua
* Nigel Green: Frank Bourne sarjentua
* Glynn Edwards: William Allen kaporala
* Ivor Emmanuel: Owen soldadua
* Neil McCarthy: Thomas soldadua
* Patrick Magee: James Henry Reynolds zirujau maiorra
* Gert Van den Bergh: Josef Adendorff tenientea
* Dickie Owen: Schiess kaporala

## Kanpo estekak 
* *Zulu* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Zulu* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Dallia admirabilis

***Dallia admirabilis*** *Dallia* generoko animalia da. Arrainen barruko Umbridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dallia*
* Umbridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Luis Cortés

**Luis Cortés** (Iruñea, 1951 - ), **Luis Martínez Cortés** jaioa, iruindar zinema zuzendari eta kazetaria da.

## Biografia 
Kazetaritza ikasketak egin zituen Madrilgo Complutense Unibertsitatean eta Televisión Españolan hasi zen lanean.

1977an jaioterrira itzuli eta Iruna P.C. ekoiztetxea sortu zuen. Horri esker, *Marian* (1977), *Ni se lo llevó el viento, ni puñetera falta que hacía* (1980) eta *La tele chiflada* (1981) filmak egin zituen. Gero telebistara pasa eta hainbat saio zuzendu ditu, tartean *Flamingo Berria* telesaila edo *La botica de la abuela*.

Kazetari moduan *Diario de Navarra* edo *Navarra Hoy* hedabideentzat lan egin du.

## Filmagintza 
### Zuzendaria 
* *Osasuna, el club y sus raíces* (1983)
* *Ni se lo llevó el viento, ni puñetera falta que hacía* (1981)
* *Te quiero, te quiero, te quiero* (1980)
* *Marián (1977)
* *Clown* (1976)
* Un tal Luis Costa, 1971

### Gidoigilea 
* *Ni se lo llevo el viento, ni puñetera falta que hacia* (1981)
* *Te quiero, te quiero, te quiero* (1980)
* *Marián (1977)
* *Clown* (1976)

## Kanpo loturak 
* IMDB webgunearen fitxa
Mario Zorrilla

**Mario Zorrilla** (Getxo,  -) bizkaitar aktore da. *Médico de familia* telesailean debutatu zuen eta, harrezkero, Madrilen lan egin du.

## Lanak 
### Telebista 
* *El secreto de Puente Viejo* (2011-egun)
* *La princesa de Éboli* (2010)
* *Lope* (2010)
* *18 comidas* (2010)
* *El Bloke. Coslada cero* (2009)
* *Yo soy Bea* (2009)
* *Doctor Mateo* (2009)
* *Sin tetas no hay paraíso* (2008)
* *Cuéntame* (2008)
* *Martes de carnaval* (2008)
* *Hermanos y detectives* (2007)
* *Génesis: En la mente del asesino* (2007)
* *Amar en tiempos revueltos* (2006-2007)
* *Un paso adelante* (2005)
* *Hospital Central* (2003)
* *Todos los hombres sois iguales* (1996)
* *Médico de familia* (1996)

### Zinema 
* *Imaginario* (2008)
* *El laberinto del fauno* (2006)
* *Arena en los bolsillos* (2006)
* *Vida y color* (2005)
* *Matar al ángel* (2004)
* *María querida* (2004)
* *Siete* (2004)
* *Bala perdida* (2003)
* *Otra ciudad* (2003)
* *Eres mi héroe* (2003)
* *Ausias March* (2003)
* *Cuando todo esté en orden* (2002)
* *El invierno de las anjanas* (2000)
* *Manos de seda* (1999)
* *Chevrolet* (1997)
* *Teresa y Vanessa (1996)
* *Cuernos de mujer* (1995)
* *Cómo ser infeliz y disfrutarlo'' (1994)
Astroscopus y-graecum

***Astroscopus y-graecum*** *Astroscopus* generoko animalia da. Arrainen barruko Uranoscopidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Astroscopus*
* Uranoscopidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ucla xenogrammus

***Ucla xenogrammus*** *Ucla* generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da. Bere genero monotipikoan kide bakarra da. Ozeano Barean, 2 eta 41 metro arteko sakoneran, bizi da. 47&nbsp;mm inguruko luzera du..

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ucla (generoa)*
* Tripterygiidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Lander Otaola

**Lander Otaola Arregi** (Barakaldo, Bizkaia, ) aktorea da. Bere ibilbidearen hastapenetan gidoigile izan zen, harik eta *Vaya semanita*n eta ETBko beste telesail batzuetan aktoretzat parte hartu zuen arte.

## Filmak 
## Telebistako lanak 
* *Vaya Semanita* (2009-2010)
* *Goenkale* (2012)
* *Patria* (2020)
* *Touré detektibea* (2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trygonoptera imitata

***Trygonoptera imitata*** *Trygonoptera* generoko animalia da. Arrainen barruko Urolophidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Trygonoptera*
* Urolophidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Urobatis concentricus

***Urobatis concentricus*** *Urobatis* generoko animalia da. Arrainen barruko Urotrygonidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Urobatis*
* Urotrygonidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Vaillantella cinnamomea

***Vaillantella cinnamomea*** *Vaillantella* generoko animalia da. Arrainen barruko Vaillantellidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Vaillantella*
* Vaillantellidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Valencia letourneuxi

***Valencia letourneuxi*** *Valencia* generoko animalia da. Arrainen barruko Valenciidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Valencia*
* Valenciidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Metavelifer multiradiatus

***Metavelifer multiradiatus*** *Metavelifer* generoko animalia da. Arrainen barruko Veliferidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Metavelifer*
* Veliferidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Allomicrodesmus dorotheae

***Allomicrodesmus dorotheae*** *Allomicrodesmus* generoko animalia da. Arrainen barruko Xenisthmidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Allomicrodesmus*
* Xenisthmidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Zenopsis conchifer

***Zenopsis conchifer*** *Zenopsis* generoko animalia da. Arrainen barruko Zeidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Zenopsis*
* Zeidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dermogenys bispina

***Dermogenys bispina*** *Dermogenys* generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dermogenys*
* Zenarchopteridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Capromimus abbreviatus

***Capromimus abbreviatus*** *Capromimus* generoko animalia da. Arrainen barruko Zenionidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Capromimus*
* Zenionidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Aiakas kreffti

***Aiakas kreffti*** *Aiakas* generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Aiakas*
* Zoarcidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Kirikiri

thumb|Laino artean entzuten zaio Kirikiriri.
**Kirikiri** edo **Quiriquiri** Camerosko mendietan (Errioxan) entzuna eta ikusia izan omen den pertsona mitikoa da. Itxuraz, Nafarroako zanpantzarren antza handia ei du: larruz jantzita, bizkarrean zintzarri handi bat darama. Oso zaila da ikusteko; gehienetan entzuten zaio, bereziki laino trinkoaren egunetan.

## Elezaharrak 
Elezaharrek diotenez, Kirikiri mendietako bortuetan ibiltzen da; gauez eta, batez ere, laino egunetan, galdu diren ibiltariei laguntzen die. Horretarako haren zintzarriaren soinuarekin bidea aurkitzen laguntzen die. Euskal Herriko Basajaunek antzeko ekintzak egiten ditu baita ere zenbait kontakizunetan. Zentzu horretan biek, Kirikirik eta Basajaunak, badute nolabaiteko antzekotasuna.

Izaki lagunkoia da beraz eta horrela da, esaterako La Hoya (Errioxa) herrian kontatzen den elezahar baten arabera. Neguko gaua zen eta lastategi batean sua sortu zen. Jendea lotan zegoen eta suak herri osoa har zezakeen. Orduan, Kirikiri herri osoan zehar ibili zen bere zintzarriaz jendea iratzartzen. Horri esker herrikoek sua itzaltzea lortu zuten. Errioxako La Hoya XIX. mendearen bukaeratik herri abandonatua da.

Errioxako Santa Cecilian otso eta ardi larruz jantzita irudikatzen zuten, eta suteei buruz ohartarazten zuen eta artaldeak zaintzen zituen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zanpantzar
* Basajaun

## Kanpo estekak
Ob poni

**Ob ponia**, edo *Priob*, (errusieraz: *Приобская, Priobskaya*), Errusiako Siberiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Narym poniaren zein Yakutiako poniaren antza handia du, hirurak siberiako poni arrazak izanik. Ez dago arrazaren libururik eta poni hauek aipatutako beste bi arrazekin nahastuak egon daitezke beraien arteko ezberdintasunak kasu askotan nabarmendu ezinak izanik.

Ob poniaren jatorria Khanty-Mansi eskualde autonomoan dago, Siberiako mendebaldean, Ob eta Irtyx ibaietatik gertu.

Oso inguru latz eta hotz batera moldatutako zaldi arraza da. Lor-zaldia bezala erabiltzen da bereziki. Ob poni arrazaren abere kopurua oso murritza da egun.

## Kanpo estekak 
*  Arrazari buruzko artikuloa "The equinest" entziklopedian. 

## Erreferentziak
No tengas miedo

***No tengas miedo*** () 2011. urtean Montxo Armendarizek eginiko film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Silvia zorigaitzeko haurtzaroa izan zuen gaztea da. 25 urte dituela, bere bizitza berregitea eta iraganari loturik dauden emozio, sentimendu eta pertsonarekin haustea erabaki du. Borroka honetan emakume heldu bilakatuko da.

## Pertsonaiak 

* Michelle Jenner: Silvia
* Lluís Homar: Silviaren aita
* Belén Rueda: Silviaren ama
* Núria Gago: Maite
* Rubén Ochandiano: Toni
* Cristina Plazas: psikologoa
* Javier Pereira: Víctor
* Irantzu Erro: Silvia (14 urte)
* Ainhoa Quintana: Maite (14 urte)
* Irene Cervantes : Silvia (7 urte)
* Maider Salas: Maite (7 urte)
* Tomás del Estal
* Ainhoa Cantero
* Adelfa Calvo
* Ramón Pujol
* Beatriz Murcia
* Virginia Cervera
* Álex Pastor: Jorge
* Mikel Tello: Maiteren aita
* Emi Ecay: Maiteren ama
* Montse Zabalza: idazkaria
* Miguel Munárriz: medikua
* Pablo Salaberri: irakaslea
* Juan Francisco Rodríguez: taxista
* Juan Sansegundo: 1. zabor-biltzailea
* Eduardo Simón: 2. zabor-biltzailea
* Asun Abad: saltzailea

## Ezaugarri teknikoak
Le Mariage de Ramuntcho

***Le mariage de Ramuntcho*** 1947. urtean Max de Vaucorbeilek eginiko filma da.

Lehendabiziko kolorezko frantziar filma izan zen, Pierre Lotiren *Ramuntcho* eleberrian oinarriturik.

## Sinopsia 
Ramuntcho mugalari bat da, baita pilotari eta dantzari trebea ere. Lagunen arabera "mendietako erregea" da baina Louisek, Maritchuren ahizpak, ez du begikoa. Georgek egoera aprobetxatu nahiko du.

## Pertsonaiak 

* André Dassary : Ramuntcho
* Gaby Sylvia : Maritchu
* Franck Villard : Georges, parsitar margolaria
* Jean-Jacques Rouff : Puntamento
* Mona Dol : Louise, Maritchuren ahizpa
* Anne-Marie Bruslay : Barbara
* Marcel Maupi : aitona
* Jean Hebey : ostalaria

## Ezaugarri teknikoak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea imdb.com
Le ciel, les oiseaux et... ta mère!

***Le ciel, les oiseaux et... ta mère!*** 1999. urtean Djamel Bensalahek eginiko film komikoa da.

## Sinopsia 
Saint-Denisko hiru lagun telebista-lehiaketa bati esker hiru asteko oporrak hartuko dituzte Biarritzen. Neskatan egitea eta hondartzan ondo pasatzea dute helburu baina behin helduta gauzak aldatuz joango dira.

## Pertsonaiak 

* Jamel Debbouze : Youssef
* Stéphane Soo Mongo : Stéphane
* Lorànt Deutsch : Christophe
* Julien Courbey : Mike
* Olivia Bonamy : Lydie
* Marie Roversi : Christelle
* Jessica Beudaert : Dora
* Julia Vaidis-Bogard : Léa
* Sam Karmann : Kontrolatzailea
* Jean-Louis Livi : Prefeta
* Charley Fouquet : *Rollerwoman*
* Ludivine Sagnier : 1. dantzaria
* Ludivine Rosenblat : 2. dantzaria
* Ramzy Bédia : Aurkezlea
* Éric Judor : Kazetaria
* Dany Beugin : Bedela
* Jean-Yves Gondelaud : Auzokidea
* Fabien Langeraert : 1. surflaria
* Olivier Saint-Jours : 2. surflaria
* Romuald Jonqua : 3. surflaria
* Anne-Charlotte Guillot : Dantzaria
* Frédéric Amico : Mutil gaztea
* Béatrice Rosen

## Ezaugarri teknikoak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea imdb.com
Hôtel des Amériques

***Hôtel des Amériques*** 1981. urtean André Téchinék eginiko filma da.

## Sinopsia 
Biarritzen, Hélène anestesistak Gillesekin kotxe istripu arina izango du. Patauk horrela elkarturik, Gilles Hélèneren maitale bilakatuko da.

## Pertsonaiak 

* Catherine Deneuve : Hélène
* Patrick Dewaere : Gilles Tisserand
* Étienne Chicot : Bernard
* Sabine Haudepin : Elise Tisserand
* Dominique Lavanant : Jacqueline
* Josiane Balasko : Colette
* François Perrot : Rudel
* Jean-Louis Vitrac : Luc
* Frédérique Ruchaud : Gillesen ama
* Francine Rabas : kutxazaina
* Jacques Dichamps : hotelaren bezeroa
* Michel Sauvage : SNCFren langilea
* Rosemary Linousy : bezeroa
* Michèle Ban de Loménie : Coletteren ama

## Ezaugarri teknikoak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea imdb.com
André Téchiné

**André Téchiné** (Valence-d'Agen, ) Frantziako zinema zuzendaria da, *Nouvelle Vague* korrontearen ondorengoen artean nabarmenetariko bat.

*Cahiers du cinéma* aldizkariaren bigarren belaunaldiko kritikarietako bat da, oso film eleganteak egiten ditu, giza emozioetan murgiltzen direnak.

## Filmografia 
* 1970: ''Paulina s'en va*
* 1975: *Souvenirs d'en France*
* 1976: *Barocco*
* 1979: *Les Soeurs Brontë*
* 1981: *Hôtel des Amériques*
* 1983: *La matiouette ou l'arrière-pays*
* 1985: *Rendez-vous*
* 1986: *Le lieu du crime*
* 1987: *Les innocents*
* 1991: *J'embrasse pas*
* 1993: *Ma saison préférée*
* 1994: *Les roseaux sauvages*
* 1996: *Les voleurs*
* 1998: *Alice et Martin*
* 2001: *Loin*
* 2003: *Les égarés*
* 2004: *Les Temps qui changent*
* 2006: *Les Témoins*
* 2009: *La fille du R.E.R.*
* 2011: *Impardonnables*
* 2014: *L'Homme que l'on aimait trop''
Ludivine Sagnier

**Ludivine Sagnier** (Saint-Cloud, ) aktore frantziarra da. Ume-aktore izandakoa, François Ozonen aktore kuttun bilakatu zen.

## Filmografia 
* 1989 : *Les Maris, les Femmes, les Amants*, Pascal Thomasena
* 1989 : *I Want to Go Home*, Alain Resnaisena
* 1990 : *Cyrano de Bergerac*, Jean-Paul Rappeneauena
* 1999 : *Le ciel, les oiseaux et... ta mère!*, Djamel Bensalahena
* 1999 : *Rembrandt*, Charles Mattonena
* 1999 : *Les Enfants du siècle*, Diane Kurysena
* 2000 : *Toothache*, Ian Simpsonena
* 2000 : ''Gouttes d'eau sur pierres brûlantes*, François Ozonena
* 2000 : *Bon plan*, Jérôme Lévyrena
* 2001 : *Un jeu d'enfants*, Laurent Tuelena
* 2001 : *Ma femme est une actrice*, Yvan Attalena
* 2002 : *Huit Femmes*, François Ozonena
* 2003 : *Petites coupures*, Pascal Bonitzerrena
* 2003 : *Swimming Pool*, François Ozonena
* 2003 : *La Petite Lili*, Claude Millerrena
* 2003 : *Peter Pan*, P. J. Hoganena
* 2005 : *Une aventure*, Xavier Giannolirena
* 2005 : *Foon*, Benoît Pétré, Deborah Saïag, Mika Tard eta Isabelle Vitariena
* 2006 : *Paris, je t'aime*, *Parc Monceau*atala, Alfonso Cuaronena
* 2006 : *La Californie*, Jacques Fieschirena
* 2007 : *Un secret*, Claude Millerrena
* 2007 : *Molière*, Laurent Tirardena
* 2007 : *Les Chansons d'amour*, Christophe Honorérena
* 2007 : *La Fille coupée en deux*, Claude Chabrolena
* 2008 : *L'Instinct de mort*, Jean-François Richetena
* 2008 : *L'Ennemi public n° 1*, Jean-François Richetena
* 2010 : *Pieds nus sur les limaces*, Fabienne Berthaudena
* 2010 : *Crime d'amour*, Alain Corneaurena
* 2011 : *Les Bien-Aimés*, Christophe Honoréena
* 2011 : *The Devil's Double*, Lee Tamahorirena
* 2013 : *Amour et turbulences*, Alexandre Castagnettirena
* 2014 : *Tristesse Club*, Vincent Marietterena
* 2014 : *Lou ! Journal infime*, Julien Neelena
* 2015 : *La Résistance de l'air'', Fred Grivoisena
Zoarces americanus

***Zoarces americanus*** *Zoarces* generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Zoarces*
* Zoarcidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
María Bouzas

**María Xosé Rodríguez Bouzas** (Mugardos, Galizia, Espainia, ) galiziar aktorea da, *El secreto de Puente Viejo* telesailean Dona Francisca pertsonaia antzezteagatik ezaguna.

## Kanpo estekak 
* «María Bouzas», IMDb.
Fatah-Hamas gatazka

**Fatah-Hamas gatazka** (arabieraz, **النزاع بين فتح وحماس** *an-Nizāʿ bayna Fataḥ wa-Ḥamās*), **Palestinako Gerra Zibila** ere deitua (arabieraz, **الحرب الأهلية الفلسطينية** *al-Ḥarb al-ʾAhliyyah al-Filisṭīnīyyah*) 2007 eta 2011 artean, Palestinan Hamas eta Fatah artean egon zen gatazka armatua izan zen.

## 2006: testuingurua 
### 2006 
Urtarrilean, Hamasek irabazi zituen Palestinako hauteskundeak, baina Israelek, AEBek eta Europako Batasunak ez zuten emaitza onartu, eta zigorrak ezarri zizkioten. Martxoan, Palestinako Gobernuaren aginduak betetzeari uko egin zioten Al-Fataheko buruzagiek.

## 2007-2011: gatazka 
### 2007 
Ekainean, dozenaka hildako eragin zituzten istiluen ostean, batasuneko gobernua desegin zuen Mahmud Abbasek. Agintea bi zatitan banatzea eragin zuen horrek: Gazan bata, Zisjordanian bestea.

### 2011 
Apirilean, adiskidetzea lortzeko lehen saioa egin zen, *Kairoko ituna* deitua.

## 2011-2014: bake prozesua 
### 2012 
Otsailean, *Dohako ituna* sinatu zuten Hamasek eta Al-Fatahek, sei astetan gobernua osatzeko.

### 2013 
Otsailean, Gazako errolda eguneratzeko baimena jaso zuen Palestinako Hauteskunde Batzordeak. Uztailean, Fatahek eta Israelek bake negoziazioei ekin zieten Washingtonen, John Kerry AEBetako Estatu idazkaria bitartekari zutela.

### 2014 
Martxoan, negoziazioak ez aurrera ez atzera zeudela eta, Israelek jakinarazi zuen ez zituela agindutako preso guztiak askatuko. PANek nazioarteko hamabost erakundetan sartzeko izapideak hasi zituen. Apirilean, batasuneko gobernua osatzeko akordioa egin zutela jakinarazi zuten Fatahek eta Hamasek. Israelek ofizialki bertan behera utzi zituen bake elkarrizketak. Orduan, Hegi Babesgarria operazioa (2014) etorri zen. Ekainean, Hamasek eta Fatahek batasun nazionaleko gobernua aurkeztu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abu Qatada

**Abu Qatada al-Filistini** (, nisba ), **Omar Mahmoud Othman** bezala jaioa (; Betleem, Zisjordaniako Jordaniaren lurralde okupatua, 1959/1960) Al Kaidari lotutako palestinarra da.

## Bizitza 
Erresuma Batuan jasotako arreta mediatikoagatik bihurtu zen ezagun. Jatorriz palestinarra da Qatada, Betleemen jaio zen 1960an; Israelek okupatu gabe zeukan Zisjordanian. Horregatik du Jordaniako herritartasuna. 90eko hamarkadaren hasieran iritsi zen Erresuma Batura; Jordanian torturatu egin zutela arrazoituta, babes politikoa eskatu zuen, eta Londresek onartu egin zion 1994an.

Dorre bikien erasoen ondotik, Erresuma Batuak terrorismoaren aurkako politika gogortu zuen; horrek susmagarriak akusazio formalik gabe atxilotzea ekarri zion. Qatada 2002an sartu zuten espetxean, eta hiru urte geroago Jordaniara deportatzen ahalegindu ziren. Qatadak Europako Giza Eskubideen Auzitegiraino jo, eta hark arrazoia eman zion, Jordanian bidezko epaiketarik jasoko ez zuela arrazoituta.

Azkenean, Ammanek hitzarmen bat sinatu behar izan zuen, eta 2013an, deportatu zuten. 2014ko irailaren 24ean, Jordaniako auzitegiak epaia eman zuen eta libre zen kargu guztietatik.

## Erreferentziak
Ocean Colour Scene

**Ocean Colour Scene** Ingalaterrako rock alternatibo taldea da. 1989an Birmingham hiriko Moseley auzunean sortu zen. Bere abesti ezagunenak 1990eko hamarkadaren bigarren eerdialdean konposatutako *The Riverboat Song* eta *Hundred Mile High City* dira, azken hau 1997an Guy Ritchiek zuzendutako *Lock, Stock and Two Smoking Barrels* filmaren soinu bandako abestia izan zen.

Hasiera batean Madchester, Manchester inguruko musika alternatibo mugimenduan egon izan arren, 1990eko hamarkadan Britpop edo britainiar musika alternatiboaren olatu berria osatu zuten taldeetako bat izan zen, Oasis, The Verve, Pulp, The Verve, Placebo, Supergrass, Cast, Space, Sleeper eta Elastica taldeekin batera.

## Diskografia 
* *Ocean Colour Scene* (1992)
* *Moseley Shoals* (1996)
* ''Marchin' Already* (1997)
* *One from the Modern* (1999)
* *Mechanical Wonder* (2001)
* *Live from the riverboat (Glasgow)*(2002)
* *North Atlantic Drift* (2003)
* *A Hyperactive Workout for the Flying Squad* (2005)
* *On the Leyline* (2007)
* *Saturday* (2010)
* *Painting* (2013)

## Kanpo estekak 
* *Ocean Colour Scene'' musika taldearen webgunea
Last Train from Gun Hill

***Last Train from Gun Hill*** () 1959eko  western filma da, John Sturges estatubatuar zinemagileak zuzendu zuena. James Poek idatzi zuen gidoia, Les Crutchfielden kontakizun batean oinarriturik. *High Noon* (Fred Zinnemann, 1952), *3:10 to Yuma* (Delmer Daves, 1957) eta Sturgesek berak zuzendutako *Bad Day at Black Rock* (1955) filmen elementuak biltzen ditu.

Kirk Douglas, Anthony Quinn, Carolyn Jones eta Earl Holliman izan ziren antzezle nagusiak. Douglas eta Holliman lehenago ere arituak ziren Sturgesekin, 1957ko *Gunfight at the OK Corral* filmean zehazki.

## Argumentua 
Katherine (Ziva Rodann) indiar emakumeak eta haren semeak egun batzuk igaro dituzte familiarekin. Itzulera bidean cowboy batzuek jazarriko dituzte. Emakumeak aurre eginen die, eta erasotzaileetako bat aurpegian zaurituko du zartailuarekin. Azkenik, semeak ihes egitea lortuko du, baina amak ez.

Katherine Matt Morganen (Kirk Douglas), Pawneeko sheriffaren emaztea zen. Semeak erasoaren berri ematen diolarik gertalekura joanda, andrea bortxaturik eta hilik atzemanen du Mattek. Gaizkileetako baten zela ere aurkituko du, C.B. hizkiak dituena. Haren jabea Craig Belden (Anthony Quinn) da, iraganean Matten adiskide mina eta behin bizia salbatu ziona. 

Morgan Gun Hillera joanen da, Beldenen bizilekura, bere emaztearen hiltzaileak nor izan ziren ikertzera. Belden Gun Hilleko jauntxoa dela ikusiko du, herria kontrolpean duena, eta Katherinen hiltzaileetako bat haren semea dela. Morganek hiltzaileak atxilotu eta justiziaren aurrera eraman nahiko ditu eta, herri osoa aurka jarriko zaion arren, Rick Belden (Earl Holliman) atzematea lortuko du. Baina herritik aterako den hurrengo trena iritsi arte sei orduz itxaron beharko du, eta Craig Belden morroien erasoei aurre egin beharko die.

## Aktoreak 
* Kirk Douglas: Matt Morgan
* Anthony Quinn: Craig Belden
* Carolyn Jones: Linda
* Earl Holliman: Rick Belden
* Brian G. Hutton: Lee
* Ziva Rodann: indiar emakumea

## Kanpo estekak 
*  *Last Train from Gun Hill*, imdb.com
2 gaineko 1, multzo hirukoitza

***2 gaineko 1, multzo hirukoitza*** Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen eskultura bat da. Jorge Oteitza oriotar eskulturgileak Nikolas Lekuona, Jose Sarriegi eta Maria Dolores Katarain "Yoyes" ordiziarrak omentzeko egin zuen. 1993an inauguratu zen.

Burdinezko txapaz egina, 3 metroko altuera du. Etzandako gurutze bat da eta oinarriak, altuerak eta zabalerak neurri bera dute.

Fitxategi:Oteiza, Ordizia, Gipuzkoa, 01 Euskal Herria.jpg|Ikuspegi orokorra.
Fitxategi:Oteiza, Ordizia, Gipuzkoa, Euskal Herria.jpg|Plaka.

## Kanpo estekak
Hondoko mikrouhin erradiazioa

thumb|300px|Irudian, hondoko mikrouhinen erradiazio kosmikoak tenperaturan duen anisotropia ikus daiteke.

Kosmologian, **hondoko mikrouhin erradiazioa** edo **mikrouhin erradiazio kosmikoa** unibertso guztia betetzen duen erradiazio elektromagnetikoa da. 1964. urtean aurkitu zuten, horren bila propio ibili barik, AEBko bi fisikarik, Arno Penziasek eta Robert Wilsonek. Beste batzuk hasita zeukaten bilaketa 1940. hamarkadan, baina hondoko erradiazioaren aurkikuntza ia kasualitatez gertatu zitzaien Penzias eta Wilsoni Bell Laborategientzat antena berri batean lanean ari zirelarik. Hurrengo hamarkadan, 1978. urteko Nobel Saria eman zieten egindako aurkikuntzagatik.

Hondoko mikrouhinen erradiazio kosmikoa aurkitzea Big Bang teoriaren aldeko beste froga indartsu bezala agertu zen. Big Bang teoriaren arabera, unibertsoa sortu zuen leherketa handiaren oihartzuna litzateke, gaur arte iraun duena. 2,725 K-eko tenperaturako gorputz beltzaren ezaugarriak ditu, eta mikrouhinen maiztasuna du, zehazki 160,2 GHz-ekoa; maiztasun horri 1,9 mm-ko uhin-luzera dagokio. Kosmologo askoren ustez, erradiazio horixe da Big Bang teoriaren froga nagusia.

## Kanpo estekak
Barretxe jauregia

**Barretxe jauregi-etxea** Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen jauregi-etxe bat da.

## Kokalekua 
Alde Zaharrean dago, Santa Maria kalea eta Etxezarreta kalearen artean, eta Barrena jauregiari atxikia.

## Eraikina 
Eraikin berezia da, izan ere bere barruti berrituan eraikin zaharragoen arrastoak gordetzen ditu: alde batetik, herriaren Erdi Aroko harresiaren sektore bat, bertan gezileiho handi bat ikus daiteke. Bestetik, hamar bat metro atzera eramana dagoen XV. mendeko etxe baten fatxada bat ikus daiteke. Etxe horretatik leiho biki bat eta bi dobelak soilik osatzen duten ate zorrotz bat mantentzen dira. Multzo guztia erakusketa gela da gaur egun.

Barretxe etxeko lehen solairuan Goierriko interpretazio Zentroa ere topatuko duzu eta D'elikatuz izeneko elikaduraren hedapenerako zentro bat ere bai.

## Kanpo estekak 
* D'elikatuz elikaduraren hedapenerako zentroaren webgunea
Winchester '73

'''''Winchester '73''''' 1950eko Anthony Mann estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. James Stewart, Shelley Winters eta Stephen McNally aktoreek antzeztu zuten. Anthony Mann eta James Stewartek elkarrekin batera lan egin zuten bost filmeetako lehenbizikoa izan zen. Zuri-beltzean filmatua dago.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna. Bi zaldizko, Lin McAdam (James Stewart) eta bere adiskidea "High Spade" (Millard Mitchell), "Dutch Henry" Brown (Stephen McNally) jarraituz Dodge City herrira iritsi berri dira. Herria bakean mantentzen ari den Wyatt Earp (Will Geer) sheriff ospetsuarekin topo egingo dute, hortaz, han McAdamek ezin izango du ezertxo ere egin. Gainera, uztailaren 4a eta AEBko Independentzia Eguna izanik, jendea bertan osptuko den tiro txapelketako leheen sariaren inguruan biltzen hasi da, erriflen bikain bat: Winchester '73 modeloa.

Lin McAdamek txapelketa irabazi eta erriflea bereganatuko du, baina haren lehiakidea izan den "Dutch Henry" Brownek erriflea lapurtu eta herritik ihes egingo du. Erriflea arma-trafikatzaile baten eskuetara iragango da, ondoren indiar buruzagi baten jabetza izango da eta azkenik gaizkile batena. Bienbitartean, McAdam bai "Dutch Henry" Brown nahiz erriflearen bila etengabe eta nekagaitz jarraituko du.

## Aktoreak 
* James Stewart: Lin McAdam
* Shelley Winters: Lola Manners
* Dan Duryea: Waco Johnnie Dean
* Stephen McNally: Dutch Henry Brown
* Millard Mitchell: High-Spade Frankie Wilson
* Charles Drake: Steve Miller
* John McIntire: Joe Lamont
* Will Geer: Wyatt Earp
* Jay C. Flippen: Wilkes sarjentua
* Rock Hudson: Young Bull
* Tony Curtis: Doan (kredituetan "Anthony Curtis" gisa)
* John Alexander: Jack Riker
* James Best: Crater
* Abner Biberman: Latigo Means
* Steve Brodie: Wesley

## Iruditegia 

Irudi:Winchester73 trailer Stewart.png|Lin McAdam (James Stewart) tiro txapelketan.
Irudi:Winchester '73 (1950) trailer.jpg|Lola Manners (Shelley Winters) eta Lin McAdam (James Stewart).
Irudi:Winchester73 trailer Stewart 1.png|Lin McAdam (James Stewart) eta Wilkes sarjentua (Jay C. Flippen).
Irudi:Winchester73 trailer 2.png

## Kanpo estekak 
* ''Winchester '73* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Winchester '73'' filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Zoarces viviparus

***Zoarces viviparus*** *Zoarces* generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Zoarces*
* Zoarcidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Two Rode Together

**Two Rode Together** (euskaraz *Biak Elkarrekin Zaldiz*) 1961eko John Ford estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western filma bat da. Will Cook idazle eta gidoigilearen *Comanche Captives* ("Komantxeek Atzemanak") eleberrian oinarritua dago. James Stewart, Richard Widmark, Shirley Jones, Linda Cristal, Andy Devine eta John McIntire aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna. AEBko Armada Federalak komantxeen esku dauden preso dauden zurien senideen presioak jaso ditu haiek aska ditzan. Frazer komandanteak (John McIntire) Tascosa herriko Guthrie McCabe (James Stewart) komisario zinikoa komantxeekin zurien askatasuna negoziatu dezan konbentzituko du. Betebehar horretan McCabek Gary tenientearen (Richard Widmark) laguntza izango du. Azkatzen duten zuri bakoitzeko diru sari bikaina jasoko dute. Gary tenientea ez dago McCabek erabiltzen dituen metodo ezohikoekin batere ados, hauen ondorioz bere komandanteak Armada Federala lagatzera behartuko du.

## Aktoreak 
* James Stewart: Guthrie McCabe komisarioa.
* Richard Widmark: Jim Gary tenientea.
* Shirley Jones: Marty Purcell.
* Linda Cristal: Elena de la Madriaga.
* Andy Devine: Darius P. Posey sarjentua.
* John McIntire: Frazer komandantea.
* Paul Birch: Edward Purcell epailea.
* Willis Bouchey: Harry J. Wringle.
* Henry Brandon: Quanah Parker buruzagia.
* Harry Carey Jr.: Ortho Clegg.
* Olive Carey: Abby Frazer.
* Ken Curtis: Greeley Clegg.
* Chet Douglas: Ward Corby aguazila.
* Annelle Hayes: Belle Aragon.
* David Kent: Otso Lasterkari.
* Anna Lee: Malaprop andrea.
* Jeanette Nolan: Mary McCandless.
* John Qualen: Ole Knudsen.
* Ford Rainey: Henry Clegg erreberendoa.
* Woody Strode: Stone Calf.
* O.Z. Whitehead: Chase tenientea.

## Kanpo estekak 
* *Two Rode Together* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
3:10 to Yuma (1957ko filma)

**3:10 to Yuma** (euskaraz *Yumarako 3:10ekoa*) 1957ko Delmer Daves estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizleak zuzendu eta ekoiztutako western filma bat da. Elmore Leonard idazlearen izenburu berdineko *Three-Ten to Yuma* istorio laburrean oinarritua. Glenn Ford, Van Heflin eta Felicia Farr aktoreek antzeztu zuten.

2007an izenburu berdineko *3:10 to Yuma* berregokitzapena izan zuen eta Russell Crowe eta Christian Bale aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna. Dan Evans (Van Heflin) Arizonako arrantxero txiro eta zuzena da, ezkondua dago eta bi semeen aita ere bada. Sakabanatutako bere aziendaren bila atera denean, bera eta bere semeak Ben Wade (Glenn Ford) bidelapurrak burututako diligentzia baten erasoaren lekuko izango dira. Armarik gabe eta bestaldean dauden bere semeak zaurituak edo hilak suertatu ez daitezen, Dan ez da erasoa ekiditen saiatuko eta gainera bidelapurrek euren zaldiez jabetu daitezen lagako die. Behin erasoa amaituta, oinez eta ahal duen bezala azienda bildu eta etxera itzuliko da. Lehortea gogor jotzea ari da eta Dan Evans diru premian dago. Bere emaztearen (Leora Dana) aholkuei jaramon egin eta diru kreditu baten bila Bisbee hirira joango da. Bidean, Ben Wade bidelapurra ingurumarian dabilela ohartuko da.

Wadenek herrian Emmy (Felicia Farr) tabernari ederrarekin nesketan egiten saiatzean atxilotu egingo dute. Halere, herritarrek Wadenen gizonak bertaratu eta euren buruzagia askatzeko ahaleginean mendekuz burutu ditzaketen liskar eta txikizioen beldurrez daudenez, Waden bidelapurra Contention City herrira eramatea erabakiko dute, horretarako presoak betiere zaintzapean Yumarako 3:10eko trena hartu beharko du.

Baina Waden zaintzeko lan eskerga ez du inork egin nahi, hortaz, lanbide arriskutsu horretarako boluntarioei 200 dolarreko diru saria eskainiko zaie. Boluntario bakarrak lehortearen ondorioz estualdi ekonomikoan eta erabat etsiturik dabilen Dan Evans bera eta herriko mozkortia den Alex Potter (Henry Jones) aurkeztuko dira. Beste inor aurkezteko ausartzen ez dela ikusirik, herriko marshallak (Ford Rainey) biei Yumarako 3:10eko trena iritsi arte Wade zaintzeko betebehar arriskutsuaren ardura emango die.

## Aktoreak 
* Glenn Ford: Ben Wade
* Van Heflin: Dan Evans
* Felicia Farr: Emmy
* Leora Dana: Alice Evans
* Robert Emhardt: Butterfield jauna
* Ford Rainey: Bisbeeko marshalla
* Henry Jones: Alex Potter, mozkorti ausarta
* Richard Jaeckel: Charlie Prince
* George Mitchell: Mac
* Robert Ellenstein: Ernie Collins
* Woodrow Chambliss: errementaria (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *3:10 to Yuma* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *3:10 to Yuma* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Algecirasko badia

**Algecirasko badia** (; ) Iberiar penintsularen hegoaldean dagoen badia da, Gibraltarko itsasartean. Ekialdean izen bereko penintsula du, muturrean Gibraltarko haitza duena. 10 kilometroko luzera eta 8 kilometroko zabalera du, hau da 7.500 hektarea inguru, badiaren erdialdean 400 metroko sakonera dago.

Bere ertzean, mendebaldetik ekialderaino, Algeciras, Los Barrios, San Roque eta La Línea de la Concepción (Cadiz) espainiar udalerriak eta Gibraltar britainiar kolonia daude. Bi portu nagusi ditu: Gibraltarkoa eta Algeciraskoa. Azkenak espainiar ertze gehienak betetzen du.

Badiaren sarrera seinalatzeko bi itsasargi ditu: Europako lurmuturra Gibraltarren eta Punta Carnero Algecirasen.

## Kanpo estekak
Keren

**Keren** (; tigrinyeraz: ከረን), lehen **Cheren** edo **Sanhit**, Eritreako bigarren hiri nagusia da, Anseba eskualdearen hiriburua. 1.590 metro itsasoz goiti kokaturik dago. 2013an, 84.512 biztanle zituen.

## Klima 

## Barrutiak 
* Elabered
* Geleb
* Hagaz (Hagat)
* Halhal
* Melabso

## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naruto (Tokushima)

Japoniako Shikoku uharteko hiria da, Tokushima prefeturaren ipar-ekialdean kokaturik dagoena. 2014ko erroldaren arabera 59.575 biztanle ditu.

## Geografia 
Shikoku uhartearen ipar-ekialdean kokaturik dago, Awaji uhartearen ondoan. Ōnaruto zubiak lotzen ditu ertz biak. Setonaikai Parke Nazionalaren barnean dago eta bertako uretan sortzen diren Narutoko zurrunbiloengatik da ezaguna.

## Historia 
Shikokuko erromesbidean dauden tenpluak VIII mendean eraiki zirela uste da, Tempyō Aroan. Ōasahiko santutegiaren lehen aipamena 927koa da. Kansai eskualdetik zetozen erromesen bidean zegoen Naruto, Awaji uhartetik Shikokura igartzen zirenez, tenpluen inguruan garatu zen hiria.

Lehen Mundu Gerran, 1917 eta 1919 artean, Gerra-presoen kanpalekua egon zen Naruto. 953 preso alemaniar eta austro-hungariar izan ziren bertan. 1947ko martxoaren 15ea eratu zen udalerria.

1985ean Kobe eta Naruto lotuko zituen Ōnaruto zubia eraiki zen.

## Ondasun nabarmenak 
* Narutoko zurrunbiloak
* Shikokuko erromesbidearen lehen bi tenpluak: Ryōzen-ji eta Gokuraku-ji
* Ōasahiko santutegia
* Ōtsuka Arte Museoa: Japoniako erakusketa areto zabalena.
* Ōnaruto zubia

## Iruditegia 

Irudi:Naruto Whirlpools taken 4-21-2008.jpg|Narutoko zurrunbiloak (Setonaikai Parke Nazionala).
Irudi:140712 Ryozenji Naruto Tokushima pref Japan03s3.jpg|Ryōzen-ji tenplua (Shikokuko erromesbidea).
Irudi:Nisshozan Gokurakuji 02.JPG|Gokuraku-ji tenplua (Shikokuko erromesbidea).
Irudi:Ohoasahikojinja.jpg|Ōasahiko santutegia.
Irudi:The Otsuka Museum of Art20s3203-B-T.jpg|Ōtsuka Arte Museoa.
Irudi:Big Naruto Bridge04n3872.jpg|Ōnaruto zubia.
Irudi:140712 Baruto-no-niwa in Bando Naruto Tokushima pref Japan01bs5.jpg|Bandō (Gerra presoen kanpalekua).

## Kanpo estekak 
*  Narutoko webgune ofiziala
Ōnaruto zubia

Japoniako zubi eseki bat da, Awaji uhartea eta Naruto hiria lotzen dituena. Awajitik aurrera Akashi Kaikyō zubiaren bidez errepidea Koberaino iristen da, Honshu eta Shikoku uharteak lotuz.

## Historia 
1985ean eraiki zen zubia. 2004an 6'8 milioi auto eta kamioiek zeharkatu zuten, egunero 18.600 ibilgailuk.

## Narutoko zurrunbiloak 
Zubiaren zutabeek zurrunbilo ikusgarriak sortarazten dituzte eta zubia bera atrakzio turistiko bihurtu da.

## Ikus, gainera 
* Narutoko zurrunbiloak

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Alaskako mendikatea

**Alaskako mendikatea** () ipar-mendebaldeko Ipar Amerikako mendikatea da, hegoaldeko Alaskatik Yukoneraino hedatzen dena. Guztira 650 kilometroko ibilbidea egiten du. Ipar Amerikako gailurrik handiena den McKinley mendia bertan dago.

## Tontor nagusiak 
* McKinley mendia (6.168 m.)
* Foraker mendia (5.304 m.)
* Hunter mendia (4.442 m.)
* Hayes mendia (4.216 m.)
* Silverthrone mendia (4.029 m.)
* Deborah mendia (3.761 m.)
* Huntington mendia (3.730 m.)
* Brooks mendia (3.624 m.)
* Russell mendia (3.557 m.)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aletsch glaziarra

**Aletsch glaziarra** (; ) Alpeetako glaziarra da. Suitzako Valais kantonamenduan dagoen glaziar hau mendilerroko handiena da. 117,6&nbsp;km²-ko azalera du eta Jungfrau-Aletsch babestutako eremuan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Narutoko zurrunbiloak

thumb|300px|Zurrunbilo bat (2008)
 Narutoko itsasartean (Naruto eta Awaji uhartearen artean) sortzen diren zurrunbilo ezagun eta ikusgarriak dira. Setonaikai Parke Nazionalaren barnean dago.

Itsasartea 1,3 km zabal eta bertan elkartzen dira Ozeano Barea eta Setoko Barne Itsasoa. Itsasaldietan, egunean birritan, ur kopuru handia sartzen da Setoko Barne itsasora eta birritan ur kopuru handia atera. Itsasartea estua izanik urka 13-15km/h abiadura hartzen du (udaberrian 20 km/h) eta honek 20 metroko diametrodun zurrunbiloak eratzen ditu.

Zurrunbiloak ikusteko modu egokiena Ōnaruto zubitik begiratzea edo itsasontziz inguratzea da.

## Iruditegia 

Irudi:The whirling current in Naruto.JPG|Narutoko zurrunbiloa.
Irudi:Onaruto-bridge and Naruto Channel,Naruto-city,Japan.JPG|Ōnaruto zubia.
Irudi:Hiroshige Wild sea breaking on the rocks.jpg|ukiyo-e irudia.

## Ikus, gainera 
* Setonaikai Parke Nazionala

## Kanpo estekak
Gibraltarko haitza

**Gibraltarko haitza** (; ) Iberiar penintsulari hareazko istmo baten bitartez loturik dagoen haitzezko harkaitza, Gibraltarren dagoena. Tontorra itsas mailatik 426&nbsp;metrotara. 1713ko Utrechteko Itunaren ondorioz, britainiar koroaren eskuetan dago. Bere goialdean erreserba natural bat dago, 250 berberia makakok okupaturik. Hauek Europan aske bizi diren tximino bakarrak dira.

Gibraltarko haitza Herkulesen Zutabeetako bat zen, jada erromatarren garaian *Mons Calpe* izenpean ezaguna. Beste zutabea Afrika aldeko Hacho edo Jebel Musa mendietan zegoen. Aintzinaroan mundu ezagunaren mugetako bat ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Humboldt glaziarra

**Humboldt glaziarra** Ipar hemisferioko glaziarrik zabalena da. Groenlandiako Qaasuitsup udalerrian dago, Kane arroaren ondoan. Alexander von Humboldt alemaniar naturalistaren izena darama. 1975 eta 2010 artean txikiagotzen doa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bojador (hiria)

**Bojador** () Mendebaldeko Saharako hiria da.

Hasieran izen bereko lurmuturraren ondoan zegoen arrantzaleen herrixka 1976tik aurrera hazi eta 2004an 36.843 biztanle zituen.

## Herri eta hiri senidetuak 
* , 2009

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alejandra Onieva

**Alejandra Onieva** (, Madril, Espainia) espainiar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea da, *El secreto de Puente Viejo* telesailean Soledad pertsonaia antzezteagatik ezaguna.

## Bizitza 
1992an Madrilen jaio zen, Studio Interactive eta Laugarren Wall antzezpen ikastetxeetan ikasi zuen.
 
Publizitate, Harreman Publikoak eta Moda ikasten hasi zen, baina laster bere unibertsitateko karrera utzi zuen, 2011an El secreto de Puente Viejo telesailan Soledad Castro Montenegro pertsonaia antzezteko aukeratu baizuten. Telesaila honekin telebistan debutatu zuen.
 
*Mezclando colores* antzezlanean ere antzeztu zuen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telesailak 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* «Alejandra Onieva», IMDb.
Figuig

**Figuig** (; amazigeraz: ⵉⴼⵉⵢⵢⵉⵢ, *Ifiyey*) ekialdeko Marokoko hiria da, Atlas mendietatik gertu dagoena. Palmondoen oasi baten inguruan eraikia, egun 13.000 biztanle inguru ditu.

Zazpi auzo ditu: At-Wadday, At-Amar, At-Lamiz, At-Sliman, At-Annaj, At-Addi eta Iznayen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Girotroi

thumb|Girotroi baten eskema.

**Girotroia** maiztasun eta potentzia altuko mikrouhin sorgailua da. Maiztasun altuko mikrouhinen lehendabiziko sorgailuzat jotzen da, balbula termoionikoen familiakoa. 20 eta 250 GHz arteko maiztasuneko erradiazioa sortzen du, eta ohiko potentzia 10 kW eta 1-2 MW artekoa du. Erradiazio pultsatua edo jarraitua sor dezake.

## Kanpo estekak
Liebenthaler poni

**Liebenthaler ponia**, edo **Liebenthaler zaldia** Alemaniako bertako zaldi arraza moderno bat da. Arraza antzineko tarpanak berreskuratzeko saiakera bat da.

Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da. Arraza modernoa da, 1960. urtea sortuta.

## Arrazaren historia 
Liebenthale zaldi arraza nahiko modernoa da, nahiz eta antzineko tarpanak berreskuratzeko saoia izan, Heck zaldia bezala. Arraza sortzeko hainbat poni arraza gurutzatuak izan dira. Arraza 1960. urtean sortu zuen Jürgen Zutz zaldizaleak Europako zaldi basatia berreskuratu nahian. Horretarako Fjord zaldiak, Konik zaldiak eta Heck zaldiaren behor bat gurutzatu zituen elkarrekin. Gaur egun 100 buru inguruko samalda bat libre larretzen da Brandenburgoko Liebenthalen, zoo batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Far Country

***The Far Country*** (euskaraz *Herrialde Urruna*) 1954ko Anthony Mann estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. James Stewart, Ruth Roman eta Walter Brennan aktoreek antzeztu zuten. Mannek eta Stewartek elkarrekin lan egin zuten laugarren western filma da.

*The Spoilers* eta *North to Alaska* filmeekin batera Alaskan girotutako (ez filmatutakoa) western bakanenetakoa da.

## Sinopsia 
1896an Jeff Webster (James Stewart) cowboya Seattle hirira iritsi eta Alaskako Dawson herrira doan ontzian itsasoratuko da. Webster herrialdean barna azienda ekartzetik dator eta justizia atzetik segika du, berekin batera aziendaren zati batekin ihes egin nahi izan zuten bi cowboy hil izana leporatzen baidiote. Tatum (Walter Brennan) adiskidea eta aziendarekin batera ontzian sartzea lortuko dute. Behin jada Alaskan daudela, Webster eta Tatum bertan bizi den urrearen sukarrak erakarriko ditu, bai eta bertako Ronda Castle eta Renee Vallon emakumeek ere (Ruth Roman eta Corinne Calvet), era berean, Gannon (John McIntire) epailearengandik ezkutatu beharko dute, azken honek Webster justizian ipini arte ez baidu atsedenik hartuko.

## Aktoreak 
* James Stewart: Jeff Webster
* Ruth Roman: Ronda Castle
* Walter Brennan: Ben Tatum
* Corinne Calvet: Renee Vallon
* John McIntire: Gannon epailea
* Jay C. Flippen: Rube Morris marshalla
* Harry Morgan: Ketchum
* Steve Brodie: Ives
* Connie Gilchrist: Hominy
* Robert J. Wilke: Madden
* Chubby Johnson: Dusty
* Royal Dano: Luke
* Jack Elam: Newberry
* Kathleen Freeman: Grits
* Connie Van: Molasses

## Iruditegia 

Irudi:Farcountry trailer 2.jpg|Jeff Webster (James Stewart).
Irudi:Farcountry trailer 1.jpg|Ronda Castle (Ruth Roman) eta Jeff Webster (James Stewart).
Irudi:Jay C. Flippen in The Far Country trailer.jpg|Rube Morris marshalla (Jay C. Flippen).
Irudi:The Far Country (1954) still 1.jpg|Filmaketa taldeko kideak: Aaron Rosenberg (ekoizlea), James Stewart (aktore), Anthony Mann (zuzendaria) eta William H. Daniels (argazkilaria)

## Kanpo estekak 
* *The Far Country* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Seleniolycus pectoralis

***Seleniolycus pectoralis*** *Seleniolycus* generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Seleniolycus*
* Zoarcidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Moringuidae

**Moringuidae** Anguilliformes ordenako arrain-familia da, mundu osoko ur tropikaletan bizi dena.

## Genero eta espezieak 
Familiak 14 espezie ditu, bi generotan banaturik:
* *Moringua* generoa (Gray, 1831)
** *Moringua abbreviata * (Bleeker, 1863)
** *Moringua arundinacea* (McClelland, 1844)
** *Moringua bicolor * (Kaup, 1856)
** *Moringua edwardsi* (Jordan y Bollman, 1889)
** *Moringua ferruginea* (Bliss, 1883)
** *Moringua javanica* (Kaup, 1856)
** *Moringua macrocephalus* (Bleeker, 1863)
** *Moringua macrochir* (Bleeker, 1855)
** *Moringua microchir* (Bleeker, 1853)
** *Moringua penni* (Schultz, 1953)
** *Moringua raitaborua* (Hamilton, 1822)
* *Neoconger* generoa (Girard, 1858)
** *Neoconger mucronatus* (Girard, 1858)
** *Neoconger tuberculatus* (Castle, 1965)
** *Neoconger vermiformis* (Gilbert, 1890)

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Moridae

**Moridae** arrain gadiformeen familia da, mundu osoko ur sakonetan bizi dena.

## Generoak 
Egun familiak gutxienez 108 espezie ditu, 18 generotan banaturik:
* *Antimora* (Günther, 1878)
* *Auchenoceros* (Günther, 1889)
* *Eeyorius* (Paulin, 1986)
* *Eretmophorus* (Giglioli, 1889)
* *Gadella* (Lowe, 1843)
* *Guttigadus* (Taki, 1953)
* *Halargyreus* (Günther, 1862)
* *Laemonema* (Günther, 1862)
* *Lepidion* (Swainson, 1838)
* *Lotella* (Kaup, 1858)
* *Mora* (Risso, 1827)
* *Notophycis* (Sazonov, 2001)
* *Physiculus* (Kaup, 1858)
* *Pseudophycis* (Günther, 1862)
* *Rhynchogadus* (Tortonese, 1948)
* *Salilota* (Günther, 1887)
* *Svetovidovia* (Cohen, 1973)
* *Tripterophycis* (Boulenger, 1902)

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mordacia

***Mordacia*** arrain petromizontiformeen generoa da. **Mordaciidae** familia osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Mordacia lapicida* (J. E. Gray, 1851)
* *Mordacia mordax* (J. Richardson, 1846)
* *Mordacia praecox* Potter, 1968

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monognathus

***Monognathus*** arrain sakofaringiformeen generoa da, ur sakonetan bizi dena. **Monognathidae** familia osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Monognathus ahlstromi* Raju, 1974.
* *Monognathus berteli* J. G. Nielsen & Hartel, 1996.
* *Monognathus bertini* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus boehlkei* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus bruuni* Bertin, 1936.
* *Monognathus herringi* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus isaacsi* Raju, 1974.
* *Monognathus jesperseni* Bertin, 1936.
* *Monognathus jesse* Raju, 1974.
* *Monognathus nigeli* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus ozawai* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus rajui* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus rosenblatti* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus smithi* Bertelsen & J. G. Nielsen, 1987.
* *Monognathus taningi* Bertin, 1936.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monocentridae

**Monocentridae** arrain beriziformeen familia bat da, Indiako ozeanoan eta Ozeano Barean ur tropikal eta azpitropikaletan bizi dena.

## Genero eta espezieak 
Familiak lau espezie ditu, genero bitan banaturik:
* *Cleidopus* generoa (De Vis, 1882)
** *Cleidopus gloriamaris* (De Vis, 1882)
* *Monocentris* generoa (Bloch eta Schneider, 1801)
** *Monocentris japonica* (Houttuyn, 1782)
** *Monocentris neozelanicus* (Powell, 1938)
** *Monocentris reedi* (Schultz, 1956)

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak