open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Girku

**Girku**, baita ere **Kirku**, Arabako herri hustua da. Haren lurrak egun Barrundia herriko Deredia kontzejuan eta Iruraitz-Gauna herriko Gazeo kontzejuan daude. Hustu egin zen herria, Girku izeneko muino batean omen zegoen.

## Historia 
Ez dira datu asko ezagutzen. 1025ean Donemiliagako goldean agertu zen, ***Kircu***. 1257an hutsik zegoen. Inguruan San Pedro baseliza zegoen. Ermita hori XX. mendearen hasieran erori zen.

## Erreferentziak
Garbuno baserria

**Garbuno baserria** Oiartzunen dagoen baserri zaharrena da, Done Jakueren ibilbide kulturalak zeharkatzen duen Iturriotz auzoan kokatzen dena. Gaur egun Zuberoa jatetxearen egoitza da.

## Ezaugarriak 
Baserriak hiru solairu ditu, behekoa, lehenengoa eta ganbara. Fatxada nagusiko beheko solairua harlangaitzez egina dago eta bi sarbide eta hiru bao ditu. Erdiko sarbideak eta baoek erdi puntuko arku itxura duten dobelak dituzte.

Londaiztarrak jabeak zirenean Garbuno dorretxe izan zen baina XV. mendean, Henrike IV.a erregeak dorretxeak mozteko agindua eman zuen eta Garbuno ere moztua izan zen. Hartaz, beste baserrien antzera, honek ere teilatua du estalki moduan.

Londaiztarren ondoren Arbelaitztarrak bihurtu ziren baserriaren jabe, belaunaldi askoz. XIX. mendean sagardotegia ireki zuten, baserriko beste lanak, diru iturri nagusi, baztertu gabe.

## Ondarea 
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Garbuño baserria 02.jpg|Baserria bidetik ikusia
Fitxategi:Garbuño baserria 04.jpg|Eskubiko baoaren gainean armarri txikia ikus daiteke
Fitxategi:Garbuño baserria 01.jpg|Garbuno baserria landarez inguratua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lupierro

**Lupierro** Arabako herri hustua da. Haren lurrak egun Iruña Oka herriko Langraiz Oka eta Olabarri kontzejuetan daude. Baita Lupierno eta Luperho (Donemiliagako goldearen arabera) izenekin ere ezagutu zen.

## Historia 
Ez dira datu asko ezagutzen. 1025etatik dokumentatuta, XX. mendearen erdialdean oraindik Olabarri aldean bazegoen etxe bat; etxe hori bertatik igarotzen zen errepide nagusiaren alboan zegoen, egungo Iparraldeko Autobidea, eta ostatua zen. Eraikin hori XVIII. mendean Orgaz ostatua bezala ezagutu zen, haren jabea Orgaz kondea baitzen. Beste izenak ere ezagutu zituen: Cayetano, Gaetano (ostatuzainaren izena omen zen), Ayatanes... XX. mendean erre egin zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : [Mikaela Portilla(https://eu.wikipedia.org/wiki/Mikaela_Portilla)k egindako Lupierroren deskribapena.]
Torre Motxa

**Torre Motxa** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen dorretxe bat da, Torre Luzearen parean.

## Ezaugarriak 
Jatorri gotikoa du eraikin honek baina oso itxuraldatuta dago denboran zehar egin zaizkion aldaketen erruz.

Oinplano laukizuzena du, bi isurietara ematen duen teilatuaren gailurra fatxadarekiko paraleloa da. Beheko solairua eta beste lau altuera dauzka, harlanduz eta harlangaitzez egindakoak. Beheko solairuko baoek zurezko markoak dituzte eta tamaina desberdinetakoak dira, hurrengo hiru solairuetan leiho eta balkoi jarrai handiak dira nagusi. Lehenengo eta hirugarren solairuetan atzeman daitezke bao biki itsuak, leiho handiak irekitzeko itxi zirenak, eta bigarrenean hiru modiloi. Laugarren solairua beranduago eraiki zen, dorrearen itxura indargabetuz.

Fatxadaren errematean, harrizko erlaitz hegaldua dago Erdi Aroko bestearen gainean.

## Historia 
Zarautzek ez zuen harresirik izan, baina zenbait dorretxek babestuta egon zen. Esaterako, Luzea dorreak eta Laburra dorreak hiriaren ekialdeko sarrera defendatu zuten inguruan eraikinik ez zegoen une batean. Bi dorretxe horien artean zegoen Orioko eta Donostiako bideekin bat egiten zuen irteera. Halere, babeserako eginiko eraikina izan arren, haren funtzio estetikoa ez zen baztertu, eta leiho handi bikiak ireki ziren, arku trilobulatuez eta mainelez apaindurik.

## Ondarea 
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da. Gaur egun Zazpi taberna dago bertan eta PSE-EEren Zarauzko egoitza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Senditzuegi etxea

**Senditzuegi Etxea** Getxo udalerriko Neguri auzoko Karmen, Gorbeña, Tejera eta Leioa Etorbide eta kaleek bat egiten duten angeluan kokatuta dago. Estilo eklektikoa du eta 2001 urtetik Getxoko eremu berezian sailkatuta dago.

## Eraikina 
Eraikin bifamiliarra da, lau aldeak agerian dituena, oin laukizuzena eta teilatu etena, horma batez itxiriko lorategi txiki batez inguratua. Altxaeran erdisotoa, behe-oina, lehenengo solairua eta ganbara ditu. Kanpoko aldetik oso konplexua da, lau fatxadetako bakoitzak bere hormapikoa duelako eta guztiak ezberdinak direlako. Sarrera ezker muturrean dago, eta erdi-puntuko arku baten bidez ataripera egiten da, bertan dago eraikinerako sarrera. Alboetako fatxada batean TAPIAren armarria aurkezten da. Dekorazioaren ikuspuntutik, nagusi dira ingeles eraginpeko elementuak, baina euskal molde berriak berezko zituen elementuen artean ageri dira. Honenbestez, itxurazko zurezko bilbadurak era askotan ageri dira eta hormapikoetako eta teilatuko etenuneetako artikulazioekin batera era askotako bermeak dituzten teilategal irtenak ageri dira, baita habe nagusien abiapuntuak, silarri txikiko xehetasunak beheko partean, bay-windows direlakoak, forjazko apaingarriak eta beste. Landu gabeko harri entokatuekin eginak dira paramentuak, zuriz pintaturik daude; itxurazko zurezko bilbaduran berdea erabili zuten. Estilistikaren ikuspuntutik, Britainiako tradizioaren elementuen eta euskal baserriaren elementuen arteko alboratzearen eredu zoragarrienetako bat da etxebizitza familiabakar batean.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-senditzuegi-001.jpg
Fitxategi:Getxo-senditzuegi-002.jpg
Fitxategi:Getxo-senditzuegi-003.jpg
Fitxategi:Getxo-senditzuegi-004.jpg

## Erreferentziak 
 

 
## Kanpo estekak
Urizar Etxe Zaharra

**Urizar Etxe zaharra** Getxo udalerriko Neguri auzoko Cristobal Colon kalean kokatuta dago, 23.garren zenbakian hain zuzen ere. Estilo eklektikoa, euskal molde berriko eraikinen egokiera tipikoa du eta 2001 urtetik Getxoko eremu berezian sailkatuta dago.

## Eraikina 
Lau aldeak agerian dituen eraikina da, oin laukizuzena, hedadura handiko lorategi batez inguratua. Altxaeran erdisotoa, behe-oina, lehenengo solairua eta estalkipea dauzka, eta lau isurikoa da teilatua. Fatxada nagusia, Cristobal Colon kalearen paraleloan, neurritsua da eta jauregiaren itxura du behe-oinean: erdi-puntuko arkuko bao handiak, sarrerako ataripe aurreratua eta luzapena albotik. Gorputz honen gainean forjazko balkoi handi bat etzaten da. Eskantzuak, baoen inguruak eta ataripeko gorputza ondo landutako silarriz eginak dira. Gainerakoa, ageriko adreilua duen solairu batean izan ezik, entokadura tiroldarraz estalita dago. Eskuin alboko fatxadan, estilo eta konfigurazio berberaz inguraturik, aipagarria da erdi-puntuko arkuaren-begiratoki poligonalaren arteko elkarketa, behe-oinean, eta beste balkoi burdinsaredunaa, lehen oinean.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-UrizarEtxea-001.jpg
Fitxategi:Getxo-UrizarEtxea-002.jpg

## Erreferentziak 
 
 
## Kanpo estekak
Errobien barneko mendilerroa

**Errobien barneko mendilerroa** edo **Argarai-Lindux mendilerroa** Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da, Urepeleko edo Aldudeko Errobi eta Arnegiko Errobi arteko mugan dagoela.

Errobien barneko mendilerroak Lauriñaga, Adartza, Lindus, Argaraiko mendilerro txikietan kokatuta dagoen gailurreria bat osatzen du, Otsamunho, Sorogain, Mendiaundi, Girizuko mendi-oinekin lotuta.

Bere punturik altuena Lauriñaga mendia da, 1.279 metrorekin.

Errobien barneko mendilerroak, Ortzanzurieta eta Hauzako mendilerroekin Aldudeko mendigune geologikoa osatzen dute.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
* Kintoa

## Kanpo estekak
Garazi Hach Embarek

**Garazi Hach Embarek Irizar** (Madril, 1978ko urriaren 30a) sahararren eskubideen aldeko eusko-saharar ekintzailea da.

## Bizitza 
1978ko urriaren 30ean jaioa, Saharako Errefuxiatu kanpaleku batean hazi zen. Aita, Mohamed Salem Hach Embarek Euskadiko Saharar ordezkaritzako kidea zena, sahararra zuen. Ama, Gurutze Irizar erizaina, ormaiztegiarra du. 12 zituen Ormaiztegira bizitzera joan zenean.

Filologia ikasketak egin ditu eta ingeles irakasle egiten du lan.

EH Bilduko kidea da eta Orain Errepublikak koalizioaren hautagai-zerrendan aurkeztu zen 2019ko Europako Parlamenturako hauteskundeetan.

2019ko irailaren 24an Erresuma Batuko Alderdi Laboristaren batzarrean izan zen hizlari Mendebaldeko Saharako egoera politikoari buruz.

## Erreferentziak
Izpegi etxea

**Izpegi Etxea** Getxo udalerriko Neguri auzoko Neguri eta Leioa Etorbideak bat egiten duten angeluan kokatuta dago. Neguriko klase ertaina bizi den zerbitzu gunean lorategi-hiriaren sarreran. Estilo eklektikoa du eta 2001 urtetik Getxoko eremu berezian sailkatuta dago.

## Eraikina 
"U" itxurako oinplanoa duen eraikina dugu eta isurki askotako estalkia du, malkartsua, eta inklinazio handikoa. 2016 eta 2017 urteen artean, 2 eta 3 logelako 5 etxetan banatu zen Elizongo arkitetoen eskutik, goiera handiko erdisotoa, beheko oina, lehen eta estalkipeko pisua ditu, baina jatorriz pisu bakoitzeko etxebizitza bat zuen, eta etxabeak merkataritza-eginkizunetarako gordetzen zituen. Etxeak hiru fatxada ditu, pinoi handi forman bukatutakoak. Gorputz hau, dorrez hornitua, lau angeluko forman ixten da eta bere aurrealdean begiratoki multzoa du atxikita. Fatxada guztietan antzeko apaingarriak daude eta euskal errepertorio berriaren elementu esanguratsuak dituzte: bao angeluzuzenak, habe frontalezko abio molduradunak, begiratoki poligonalak, dominante luzituak, harlandusko txuriz margotutakoak sarrerako baoetako dobeletan, erdi-puntuko arkudun baoak eta arku faltsuan... Egurrezko armazoi faltsu tipikoek, pisu altuetarako gordetzen direnek, hein handi batean bere pertsonalitatea definitzen dute. Izpegi kalitate eta originaltasun handiko eraikuntza dugu, eta gainera, bere kokapen gailena dela-eta, inguruan eta adierazgarri gisa kalitate aparta du. Tipologiari dagokionez, euskal errepertorio berria bizitza-blokeetara aplikatzearen ordezkari urrienetariko gisa garrantzitsua da.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-Izpegi-001.jpg
Fitxategi:Getxo-Izpegi-002.jpg
Fitxategi:Getxo-Izpegi-003.jpg
Fitxategi:Getxo-Izpegi-004.jpg

## Erreferentziak 
 

 
## Kanpo estekak
San Pedroko Klaratarren Komentua

**San Pedro komentua**, Klaratarren ordenakoa, Aguraingo eraikin bat da, komentua bera eta eliza bat hartzen dituena. Bere aurrealdeak Harakin kalera ematen du, eta atzealdean eraikinak bat egiten du herrigune historikoko harresiarekin.

## Historia eta monjen komunitatea 
Beata edo doatsuak esaten zitzaien emakumezko erlijiosoak baziren Erdi Aroko Agurainen. 1446. urtean, etxe baten dohaintza jaso zuten, eta komunitatea eratu zuten bertan. 1564. urteko sutean suntsitu zen, eta monjak San Martin baselizan bizitzen jarri ziren.

1611. urtean emakumezko hauek Klaratarren ordenarekin bat egin zuten. Aldi berean, baimena eskatu zuten harresiaren parte bat okupatzeko, bertan leihoak irekitzeko, eta baratze bat eta putzu bat egiteko: horrekin hasi zen egungo eraikinaren historia.

Komentuari itsatsitako elizaren eraikuntza 1679. urtean hasi zen eta sei urte iraun zuten.

21. mendean monjek gozokiak egiten dituzte, eta bisitak eta egonaldiak antolatzen dituzte.

## Eraikinaren ezaugarriak 
Elizak hiru nabe ditu, erdikoa alboetakoak baino zabalagoa, eta ez da gainaldetik nabarmentzen. Azpimarratzekoak dira inposta gaineko arkua duen erdi puntuko sarbidea eta Aguraingo armarria. Elizarik badagoela adierazten duen elementu bakarra harresiaren gainean eraikitako kanpai-horma da. Harlanduz egina dago, kanpaientzako bi hutsarteekin, eta frontoi triangeluarraz errematatzen da.

Komentuak fatxada etzana du, horizontaltasun nabarmen eta oso apaindura gutxikoa. Beheko oina eta bi bizitza ditu, bi isurkiko estalkia eta fatxadarekiko paralelo den gailurrarekin. Beheko oinaren zatirik handiena eta baoetako markoak harlanduzkoak dira; goiko bizitzak harri hormaz, kare karga handiarekin, eraikiak daude. Hutsarteak hainbat tamainatakoak dira, eta edozein modutan banatuta daude. Banaketa honek are gehiago azpimarratzen du horizontaltasuna. Aipatzekoak dira, halaber, hutsarte hauetako ateburuak eta burdinesiak.

San Juan elizaren ondoan, hegoaldean, konbentuaren baratzea aurkitzen da, horma batez itxia.

### Iruditegia 

Fitxategi:Klaratarren komentua Agurain.jpg|Atzealdea: Aguraingo harresia bere oinarrietan du komentuak.
Fitxategi:Klaratarren komentua 2 Agurain.jpg|Sarrera eta aurrealdea, Harakin kalean.
Fitxategi:Klaratarren san pedro konbentua (kanpai.horma-cropped).jpg|Elizaren ageriko adierazgarri arkitektoniko bakarra, kanpai-horma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Matroneo

[eskuinera|thumb|250x250px| [Pisako katedrala matroneoak triforioak estalita. ]]
Arkitekturan, **matroneoa** (latinez *matroneum-* etik eratorritako hitza ) eraikin -batez ere eliza - baten barruan dagoen balkoia edo loggia da, jatorriz emakumezkoak (edo "matroneoak") biltzeko tokia.

Eliza paleokristauetan gurtza unean emakumeei erreserbatutako tokia zen.

Erdi Aroko elizetan emakumeak biltzeko funtzioa galdu eta arkitektura elementu bihurtu zen, alboko habearteen gainean ezarriak, horrela bada, egitura funtzioa hartu zuten, hots, erdiko nabearen bultzadak eusteko funtzioa.

## Ikusi ere 
* Triforio
## Kanpo estekak
Patena

thumb| Patena
**Patena** (latinez *patina* edo *patena*) eukaristia egiten den unean ostia jartzen den metal preziatuzko platera da. Garaiaren arabera patenen forma ezberdina da.

* Zaharrenek plater handien itxura dute eta sakonera txikia. Apaingarrienak harlanduzko harribitxiak dituzte ertzetan.
* Garai erromanikokoek eta gotikokoek maiz barnealdean erliebeak dituzte, hots, Kristo irudikatzen dutenak edo esku bat gurutze bat bedeinkatzeko jarreran. Aro gotikoan txikiagoak eta apalagoak ziren.
* Plateresko garaian apaingarriak desagertu eta plaka ia lauen forma hartu zuten.

## Kanpo estekak
Nathan Phillips Square

**Nathan Phillips Square** Torontoko (Ontario, Kanada) plaza nagusia da. 1965ean inauguratua izan zen. Izena 1955tik 1962ra hiriko alkatearena izan zenaren da, Nathan Phillips. Hemen hiriko aktibitate asko antolatzen dira.

## Kokapena 
Bay Street eta Queen Streetekin gurutzatzen diren tokian dago.

## Historia 
1965an inauguratuta, oso eraikin desberdinak inguratzen dute, tartean udaletxea. Orokorrean, arkitektura garaikidea da nagusi. 2006ko urrian Torontoko udalak enparantza biziberritzeko diseinu berriak jasotzeko lehiaketa ireki zuen.

## Aktibitateak 
Enparantza hiriko gune turistiko nagusietariko bat da. Hemen mota askotako aktibitateak egiten dira. Esaterako, neguan, irristatzeko pista jartzen da bertan. Urte berria ospatzeko ekintzak egiten dira baita ere. Udan, irristatzeko pista kokatzen den tokian, urmael eta iturri bat dago. Nathan Phillips Squaren, bestetik, kontzertuak, arte-erakusketak eta mota askotako manifestazioak egiten dira.

## Iruditegia 

Image:
Nathan Phillips Square (33343114810).jpg|Enparantza inguru turistikoa da.
Toronto - ON - Winston Churchill Statue.jpg|Winston Churchillen estatua.
Gazebo.jpg|Gabonetako irudia.
Nathan Phillips Square at Night.jpg|Urmaela.

## Kanpo estekak 
* :Nathan Phillips Square Torontoko webgune ofiziala.
* :Diseinuen leihaketaren inguruko informazioa.
* :Nathan Phillips Square.
Vallejo etxea

**Vallejo Etxea** Getxo udalerriko oso alde garrantzitsuan dago, Neguriko lorategi-eremuan, Algortako Etorbidearen ertzean. Estilo eklektikoa du eta 2001 urtetik Getxoko eremu berezian sailkatuta dago.

## Eraikina 
Etxea 1924. urtean eraiki zen Manuel María Smithek diseinatuta, Emilio Vallejo, enpresaria, eta Sofía Real de Asúa senar- emazteentzat. Hasiera batean, familia bakarreko etxea zen, parametro erregionalisten arabera egindakoa, euskal jauregi barrokoen aldaera estilizatua zuen. baina gero handitu egin zuten oina eta solairu bat erantsi zioten egun dauzkan hiru etxebizitzetako eraikin bihurtzeko.

Handitzean, Smithek oinarrizko dekorazio eskemari heldu zion eta konposizioan fatxada nagusiko motiboa gordetzeaz gain (mendebalderantz), zutabe gaineko arkupea eta goiko terrazako arkuteria tartekatu zituen.

Lau aldeak agerian dituen eraikina da, oin eten zapala eta perfil mugitua. Isuri askotako teilatua du eta altxaeran sotoa, behe-oina, beste bi oin eta txapitula bereizten dira. Eraikinaren inguruan lorategi bat dago, itsuturiko arkuteriaz osaturiko hormaz inguratua, eta sarrerako eskailerak.
 
Fatxada nagusia, Algortako Etorbideari begira dagoena, silarriz egina dago, eta hormatal batzuetan zarpeatuak eta entokatuak bereizten dira azken oinean eta aurreratutako gorputzean. FatxadakFatxada nagusia gorputz bitan artikulatzen da; eskuinekoa, hain zabala ez dena, bestea baino aurreratuago dago eta kanpoko angeluan zutabe bat ageri da goian pinakulu bat duela. Gorputz hori zutabeen gaineko hutsarte guztietan eta sare antzeko kareletan ageri da. Behe-oinean ataripe dinteldun bat nabari da, eta bertako baoak pilastren artean irekitzen dira. Lehenengo altueran aipagarria da erdi-puntuko arkuteriaz osaturiko galeria, eta azken oinean, deigarri dira oso egutera dintelduna eta kanpoko angeluan kokatzen den balkoi zirkular txiki irtena.

Ezkerreko gorputzak banaketa simetrikoa du, hiru bao ardatzekin; horietan aipagarri dira trapezoide itxurako begiratoki bi, behe-oineko alboetan. Horien gainean, bi balkoi burdinesidun ageri dira erdiko loggia baten alboetan; eta azken solairuan, goiko aldean pinakuluak dauzkaten zutabeen artean ageri da erdiko ardatza. Alboko hormak zarpeatuta daude, eta eskantzuak eta erlaitza harrizkoak dira. Kalitate arkitektoniko handiko eraikina da, eta Smith arkitektoak eraikin honetan maisuki erakutsi zuen tradizio ezberdinetik aterratako elementuak eklektikoki nahasteko zuen trebetasuna.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-vallejo-001.jpg
Fitxategi:Getxo-vallejo-002.jpg
Fitxategi:Getxo-vallejo-003.jpg

## Erreferentziak 
 
 
## Kanpo estekak
Vasili Verestxagin

**Vasili Vasilievitx Verestxagin** (; Txerepovets, 1842ko urriaren 26agreg./urriaren 14ajul. - Port Arthur, Mantxuria, 1904ko apirilaren 13agreg./martxoaren 31jul.) errusiar margolaria izan zen. Errusiar gerra-margolari ospetsuena izan zen.

Ontzigintza-eskolan graduatu zen baina marrazkia ikasteko utzi zuen. 1867an Konstantin Kaufman jeneralari lagundu zion Turkestanerako espedizioan. Errusia Turkia Gerran parte hartu zuen eta larriki zaurituta gertatu zen. Petropavlovsk itsasontziaren hondoratzean hil zen Errusia-Japonia Gerran zehar.

## Iruditegia 

Irudi:Apotheosis.jpg|Gerraren apoteosia, 1871
Irudi:Vasily Vereshchagin (Russian, 1842-1904). The Road of the War Prisoners, 1878-1879.jpg|Gerrako presoen bidea, 1879-1879
Irudi:Vasily Vereshchagin - Letter to the mother - from the series dedicated to the Philippine-American War in 1898-1899.jpg|Amarentzako gutuna, 1901
Irudi:Winners, by Vasily Vereshchagin (1878).jpg|Garaileak, 1878
Irudi:Wassilij Wassiljewitsch Wereschtschagin 002.jpg|Eraso ezustea,
Irudi:After the attack. Plevna, 1877-1878.jpg|Erasoaren ondoren, Plevna, 1878 - 1879
Irudi:Artlib gallery-13875-o.jpg|Porrota. Requiem.
Irudi:Wassilij Wassiljewitsch Wereschtschagin 003.jpg|Borrokan zeharreko etenaldia, 1873
Irudi:Vereshchagin-Blowing from Guns in British India.jpg|Britainiako Indian kanoikadak, 1887
Irudi:Vereshchagin Napoleon near Borodino.jpg|Napoleon Borodinotik hurbil, 1897
Irudi:Vasily Vereshchagin - A Resting Place of Prisoners - Google Art Project.jpg|Preso atseden lekua, 1878 - 1879
Carlos Pradoren etxea

**Carlos Pradoren etxea** Getxo udalerriko oso alde garrantzitsuan dago, Neguriko lorategi-eremuan, La avanzada Etorbidearen ertzean.Eskualdeko estiloaren araberako etxea da, eta ezbairik gabe, euskal jauregi barrokoetan oinarritzen da, tartean elementu ingeles batzuk dituen arren.
 
## Eraikina 
Lau aldeak agerian dituen eraikina da, aldapa handiko orubean dago kokatua, eta fatxada. Oin laukizuzen zapala du eta lau isuriko teilatua du landutako harburuetan bermaturik.
Fatxada nagusiaren altxaeran sotoa, behe-oina eta beste bi oin ageri dira inposta-lerro hiruz bereizirik, eta horietan forma askotako bao ardatz bost ikusten dira. Sotoan garajerako ate hiru daude, erdi-puntukoak. Behe-oinean egutera dinteldun bat altxatzen da, eta kolomen gainean neurri bereko terraza bat zabaltzen da lehenengo oinaren parean. Azken solairuan balkoi irten burdinsaredun bat dago.
Alboko fatxadan bi begiratoki triangeluar irten aurkezten dira (Oriel-window) eta horien gainean, hiru arkuteria beheratu, adreiluz itsutuak eta bao dinteldunak, euskal molde berrien araberakoak. Bao guztien inguruetan orejetak aurkezten dira, eta batzuk kareldunak dira.
Kalitate oneko silarriz egina da, eta eskantzuetan katea-itxurako bordatuak ageri dira. Neurri handiko eraikina da eta oso kalitate onekoa da maila guztietan.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-CarlosPrado-001.jpg
Fitxategi:Getxo-CarlosPrado-002.jpg
Fitxategi:Getxo-CarlosPrado-003.jpg
Fitxategi:Getxo-CarlosPrado-004.jpg
Fitxategi:Getxo-CarlosPrado-005.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Zarracatin etxea

**Zarracatin Etxea** Getxo udalerriko, Neguriko lorategi-eremuan, La avanzada Etorbidearen ertzean kokatzen da. Gaur egun Belauste erresidentzia izenez ezagutzen dugu.
 
## Eraikina 
Lau aldeak agerian dituen eraikina da, eta hiru bolumen bereizten dira teila lauko teilatuekin, aldapa handiko isuriekin. Ezker alboko gorputzeko teilatuak hiru isuri ditu hormapikoan eta miru buztanean; erdiko gorputzak, dorre zilindrikoak, kono-itxurako teilatua du eta eskuin albokoak lau isuri ditu. Azken gorputz horretan dago sarrera, eta gainean teilatutxo eten bat du bolekin eta armarriarekin dekoraturik.

Bao dinteldunak nagusi dira, batzuk zurez inguraturik daude eta beste batzuk silarrizko xaflekin, giltzarria nabarmenduz. Baten bat ajimez-itxurakoa da edo arku triangeluarrari imitatzen dio. Silarrizko zokaloa sarreraraino heltzen da eta hura inguratzen du. Gainerakoa entokadurak eta itxurazko zurezko bilbadurak hartzen dute erretikulua osatzeko, eta azken horiek gorriz pintatuta ageri dira.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-Zarracatin-001.jpg
Fitxategi:Getxo-Zarracatin-002.jpg
Fitxategi:Getxo-Zarracatin-003.jpg
Fitxategi:Getxo-Zarracatin-004.jpg

## Erreferentziak 
 
 
## Kanpo estekak
Agerre Bekoa baserria

**Agerre Bekoa baserria** edo **Agirre Behekoa** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen XVII. mendeko baserri bat da.

## Ezaugarriak 
Erdi Aroko jatorria duen Iñurritza auzoan dagoen baserririk zaharrena. Bere garaian, familia bakarreko etxebizitza izan zen, bi isurkiko teilatua eta dolare egitura zuena. XVII. mendean, sute baten ondorioz, berreraiki egin behar izan zen, jatorrizko egituratik oinplanoa, ekialdeko aurpegia eta atzeko horma bakarrik mantenduz. Familia bakarreko egitura mantendu zuen, XVIII. mendean bi maizter familia hartzeko egokitu zen arte. Eraberritze horretan zehar, hirugarren isurki bat sartu zen atzeko aldean, Kantauri itsasoaren eraginez kalteak jasaten ari zena. Balkoi hegala ere ondorengo garaikoa da.

Antzinako iparraldeko aurpegian, non gaur egun ikusten uzten ez duen ukuilu bat atxikitzen den, ojiba-arku bat (ukuilurako sarrera zaharra) eta erdi-puntuko bi leiho daude, lastategia aireztatzea ahalbidetuko luketenak. Mendebaldeko aldean, asken korridoreari emango liokeen arku zorrotz bat dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hizkuntzen Europako Eguna

2001ean Europako Kontseiluak irailaren 26a **Hizkuntzen Europako Eguna** izendatu zuen. Egun honen helburua hizkuntzen ikaskuntza sustatzea da Europa osoan, heldu zein gazteen artean.
thumb|Europako hizkuntzak gaur egun (gutxi gora behera) nola banatzen diren erakusten duen mapa.

## Helburu nagusiak 
Hiru dira Hizkuntzen Europako Egunaren helburu nagusiak.

# Hizkuntzak ikasteak duen garrantzia azpimarratzea eta ikasten diren hizkuntzak dibertsifikatzea, modu honetan eleaniztasuna eta kulturen arteko komunikazioa sustatzeko.
# Europako hizkuntza eta kultura aniztasuna sustatzea, babestu eta bultzatu beharreko aberastasun gisa.
# Hizkuntzak etengabe ikastea sustatzea, eskolan zein eskolaz kanpo.

Egun honetan hainbat ekitaldi eta lehiaketa antolatzen dira jendearen parte hartzea sustatzeko. 2017an antolatutako lehiaketa, adibidez, bideo-labur bat bidaltzea izan zen, 10-20 segundu bitartekoa, hizkuntza bat zergatik maite duzun azalduz (zure hizkuntza edo beste bat).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ramón de la Sotaren etxea

**Sir Ramón de la Sotaren etxea** edo **Lertegi etxea** Getxo udalerriko, Areeta auzoan, Zugazarte ertzean dagoen etxea da. Gaur egun SENER injinerutzaren egoitza da.

## Eraikina 
Ingalaterratik proiektatu zuten Chatterton eta Couch arkitektoek. Baina Gregorio Ibarretxe arkitektoa izan zen lanen zuzendaria, eta legalki bere izenak zuen balioa obra-baimena eskatzeko orrietan.

Eraikin exentu bat da, lorategiz inguratuta; oina angeluzuzena du eta teilatua zertxobait okerra, luzerako bi isurkikoa eta malda handikoa. Behe-sotoa, beheko solairua, lehenengo solairua eta teilatupeko solairua ditu. Hormak grisak dira, eta adreiluaren hormatal eskasarekin kromatikoki jolasean ari da (sarreraren gaineko hormapikoa nagusiki): leihoak zurian eta leihoen artean zurezko fikziozko atal txikiak. Fatxada nagusian, mendebaldera, muturretan bi gorputz daude, hormapikoekin amaituta, eta horiekin bat eginez, hirugarren hormapiko bat markatuta dago sarrera-zonan. Sarrera ataripe poligonal bat da, arku faltsu baten azpian dagoena. Beste ate bat zuzenean jangelarekin dago komunikatuta, eta arku baten forma duen teilatutxo batek enmarkatzen du.

Baoa dena angeluzuzenak dira, forma eta tamaina desberdina dute, eta banda erregularretan daude antolatuta, eta ondorioz, etxearen horizontaltasuna markatuagoa geratzen da. Alboetako fatxadek antzeko eskema jarraitzen dute eta antzeko apaingarriak dituzte. Iparraldeko eta ekialdeko aldeak terraza zabal eta nabarmen batek hartzen ditu, maila desberdinetan apurtzen dena. Azkenik, tximiniak daude, altuera handikoak eta laukizuzenak dira.

Eraikinaren irudian funtsezko elementu bat dira, eta lerro horizontalen nagusitasunarekin apurtzen du. Eraikuntza honen barruko banaketa "L" formakoa da. Lau angeluko oin batea aplikatuta dago, eta egoitzaren eta zerbitzuaren arloak garbiki bereizten dira. Eduardoren garaiko arkitekturaren adibide bikain bat da. Eraikin sendoa da eta Voiseyren lanarekin erlazionatuta dago.

Lehen ere esan dugun bezala, planoak zuzenean iritsi diren Britainia Handitik, hortaz, ez da harritzekoa honako hau Bizkaian estilo ingelesa duten eraikinen arrtetik bikainenetakoa izatea.
## Galeria 

Fitxategi:Getxo-RamonSota-001.jpg
Fitxategi:Getxo-RamonSota-002.jpg
Fitxategi:Getxo-RamonSota-003.jpg
Fitxategi:Getxo-RamonSota-004.jpg

## Erreferentziak 
 
 
## Kanpo estekak
Zigordia 21 etxea

**Zigordia etxea** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen XV. mendeko etxe bat da.

## Ezaugarriak 
Eraikin honen elementu babestu bakarra fatxadako harlanduzko oihala da, bi ahoko erlaitz batean (moldura mota) errematatzen dena. Fatxada hori beheko solairuan egituratuta dago, arku zorrotzeko sarrera eta erdi-puntuko bao txiki bat ditu. Lehenengo solairuan arku konopialez osatutako bao hirukoitza dago, mainelez bananduta (zutabe edo zutabe horrek bi baotan banatzen du bertikalki) eta bao zorrotz txiki bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Pelaio baseliza (Zarautz)

**San Pelaio baseliza** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen XIX mendeko baseliza bat da.

## Historia 
Eraikin primitibo bat egon zen, dokumentu-erreferentzia zaharrena 1526an eta modernoena 1763an zuena. XIX. mendearen erdialdean erorita geratu zen, eta eliza zaharraren ondoko lursail batean bigarren tenplu bat eraikitzea erabaki zuten. Lanak 1844an hasi ziren, baina proiektua geldituta geratu zen 1950 arte, Narrosko markesak behar zen dirua eman zuen arte. Alboko kaperetako bat Markesari eskainia izan zen.

## Ezaugarriak 
J.J. Belaunzaranek 1850ean eraikitako eraikina gurutze latindar formako oinplanokoa eta nabe bakarrekoa da. Sarrera mendebaldera begira dago eta estilo neoklasikoa du, frontoia eusten duten lau zutabe dorikoekin.

1979an berritu zuten. Xabier Egañak margo piktoriko-eskultoriko batekin berrapaindu zuen barrualdea, eta eskultura nagusia Tomas Murua artistari dagokio. Barruan, gainera, XVII. mendeko irudiak daude, bata santuarena eta bestea Aingeru Guardakoarena, biak Hilario Zabaletaren lanak. Bi zinopari marinel ere egon ziren, erretiratu egin zituztenak.

San Fernando egunean (maiatzaren 30ean), San Joan bezperan (ekainaren 23an) eta San Pelaion (ekainaren 26an) prozesioan bisitatzen zen baseliza. San Pelaio eguna ospatzen da gaur egun.

## Ondarea 
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Santa Barbarako galtzada

**Santa Barbara galtzada** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen bide bat da.

## Ezaugarriak 
Santa Barbara ermitaraino iristen den galtzada zatia da, Zarautz eta Getaria lotzen dituen ohiko bideari jarraituz.

Batzuek, Kantauriko kostaldetik Asturiaseraino erromanizazio garaian zeharkatzen zuen Agrippa Bidearen zatitzat hartu dute. Hala ere, ez da dokumentatu zoru egokitzapen lanik harriztatzea gainean jartzeko, eta harriztatze da galtzada erromatar baten ezaugarri garrantzitsuenetako bat. Baina horrek ez digu eragozten pentsatzea erromanizazioan zehar bide horretatik ibil zitekeela.

Bidearen ertzetako tarte laburretan hareharrizko blokeak kontserbatzen dira, behar bezala lerrokatuta eta antolatuta; bidearen barrualdea, berriz, bloke txikiagoez osatuta dago. Gainera, tartean zehar eta distantzia gutxi gorabehera erregularretan, isurbide edo zeharkako hustubideak ikusten dira.

Zoladura ondoz ondo konpondu dela ikus daiteke, erabilitako materialen desberdinen arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Aranaren Cisco etxea

**Luis Arana** edo **Cisco Etxea** Getxo udalerriko Areeta auzoan, Zugazarteko 61 zenbakian kokatzen da. Dolores Ybarra Lopez de Lacallerekin ezkonduta zegoen Luis Arana Urigüen enpresaburu, politikari kontserbadorea eta kirolari bilbotarrak eskatuta eraiki zuten. Bilbon oso ezaguna zen, zenbait kirol egiten zituelako eta zenbait ekimen sustatu zituelako (golf, futbola, atletismoa, etab.).

## Eraikina 
Manuel María Smithek 1909. urtean egindako soiltasun handiko eraikina da. Ingeles estilo berritzailea du, ingeles landetxeetan oinarrituta. Hala ere, Smithek 1914. eta 1928. urteetan eraikina berritu eta barroko estiloa hartu zuen. Horren ondorioz, jatorrizko soiltasun hori galdu eta “Ana erreginaren” estiloaren ezaugarriak hartu zituen. Smithen lanik nabarmen eta originaletako bat da. Zenbait urte beranduago, eraikin horretan oinarritu ziren haren fatxadaren jarraipena diren Eugenio Aguinagaren Cisco II. eta Cisco III. eraikinak.
 
Alde guztiak agerian dituen eraikina da, "L" formako oin aski irregularra du, eta barruko aldea ezkaratza hexagonal baten inguruan antolatzen da. Erdisotoa, behe-oina eta beste bi oin dauzka. Tudor bao laukizuzenak ditu erdi-puntuko arku beheratuan lantzelatuak, idi-begiak, harlandu txikiz inguraturiko baoak eta era askotako markoez inguraturiko beste batzuk.

Oinaren mutur banatan 1929. urtean proiektaturiko dorre zilindriko bi altxatzen dira, teilatuak kono-itxurakoak. Gainean bola batzuk dituzte, eta inposta-lerro izurtsuak dauzkate. Horietako dorre batek, Zugazarte hiribideari begira dagoenak, arku txiki itsuez osaturiko erlaitza du mentsulen gainean. Smith arkitektoaren obra handienetako eta esanguratsuenetako bat da, izan ere kalitate handikoa da nola arkitekturaren hala kokalekuaren ikuspuntuetatik, eta orube txiki batean egokituta dagoen arren, leku garrantzitsuan dago.

Gainera, inspirazio-iturri izan zen fatxadari jarraipena ematen dioten eraikinak (Cisco I eta Cisco II, Eugenio de Aguinagak 1948. urtean eraikitzen hasia) egiteko eta Zugazarte hiribidearen amaiera honen itxura zehazteko.

Eraikinaren izana nondik datorren esateko hiru aukera dago:

# Eraikinaren aurrean zeuden 6 metroko belaontziek Cisco izena zutela-eta.
# Seme baten izena Francisco omen zen eta Cisco deitzen zutela-eta.
# Han saltzen zen ikatz-motaren izenetik.

## Iruditegia 

Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-001.jpg|Ikuspegi Orokorra.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-002.jpg|Sarrera.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-003.jpg|Dorrea.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-004.jpg|Dorrea.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-005.jpg|Goiko solairua.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-006.jpg|Armarria.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-007.jpg|Sarrera.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-008.jpg|Balkoia.
Fitxategi:Getxo-LuisAranaCisco-009.jpg|Atzeko Dorrea.

## Erreferentziak 
##  Ikus, gainera 
* Cisco II etxea
Kapitain Etxea

**Kapitain etxea** Errenterian kokatzen den XVII. mendeko etxea da. Martin de Rentería y Uranzu, XV. mendearen azken herenean jaioa eta "Errenteriako kapitaina" bezala ezaguna, XVII. mendeko etxe barroko honi izena ematen diona da.

21. mendean Jantziaren Zentroa museoa dago bertan kokatua.

## Ezaugarriak 
Mehelinen artean dagoen oinplano angeluzuzeneko eraikina da, bi isurkiko estalkia du eta honen gailurra hareharrizko harlanduz egina den fatxada nagusiarekiko paralelo dago. Hasiera batean, beheko solairua eta bi altuera zituen, platabandaz banatuta geratzen zirenak. Hala ere, eskuineko aldeak aldaketa handiak jasan ditu, eta, ondorioz, pisuak jatorrizko altueratik mugituta geratzen dira eta baoek platabandak eteten dituzte. Zati horretan baoak, beheko solairuan, taberna baterako sarbideak dira, eta, goikoetan, etxebizitzako balkoiak. Elementurik interesgarriena armarria da, "Iturriza" legendarekin.

Ezkerreko aldea deigarriago suertatzen da harri garbiarekin eta landutako harburudun teilatu-hegalarekin. Estilo bereko armarria du, baina ez simetrikoa, "Uranzuy" legendarekin. Baoak ardatz bakarrean banatzen dira, beheko solairuan sarrera dintelatua duena, eta lehen eta bigarren solairuetan burdin forjatuzko baranda duten balkoi irtenak. Gaur egun, eskuinekoa etxebizitza etxe bat da, baina ezkerra, kultur etxe bihurtu dute, fatxada garbitu eta barrualdea guztiz eraldatu dute udal kultura zerbitzuak hartzeko. Arku pare bat baino ez dira gorde beheko solairuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cisco II etxea

**Cisco II** Getxo udalerriko Areeta auzoan, Zugazarteko 63 zenbakian kokatzen da. Eugenio Aguinagak egindako eraikinak dira, 1948. eta 1955. urteetan hain zuzen, hurrenez hurren. Eraikin horiek gerraostean egin zituzten, Bizkaiko etxebizitza burgesaren parametroak kokapen pribilegiatura egokituta, Abrari irekita zeudelako, eta batez ere, haien ondoan zegoen Manuel María Smithen Cisco Etxeari jarraipena emateko.

## Eraikina 
Horrela, ondoko eraikinaren eragina nabarmen antzematen da, batez ere lehen eraikinean (Cisco II), Smithen lanaren konposizio- elementu nagusi gehienak etxebizitza-bloke baten bolumenera eta eskalara eraman zituelako, hala nola horma pikoak, luzituen kromatismoa, bolumen mokodunak, bao, dorre eta tximinien arkuak. Areetako Kaiaren bukaeran egonda, estiloari jarraipena ematen diote nolabait, eta baita harmonia ere pasealekuaren amaierako zatiari.

## Iruditegia 

Fitxategi:Getxo-CiscoII-001.jpg|Ikuspegi Orokorra Zugazartetik.
Fitxategi:Getxo-CiscoII-002.jpg|Ikuspegia Pasealekutik.
Fitxategi:Getxo-CiscoII-003.jpg|Ikuspegi orokorra.
Fitxategi:Getxo-CiscoII-004.jpg|teilatuen detailea.
Fitxategi:Getxo-CiscoII-005.jpg|Lehioak.

## Erreferentziak 
 

## Ikus, gainera 
* Luis Aranaren Cisco etxea

## Kanpo-estekak
Etxeandia dorretxea

**Etxeandia dorretxea** Ondarroan dagoen XVI. mendeko hiri-jauregia da.

## Kokapena 
Dorrea Erribera kalearen 30 zenbakian dago, Alde Zaharraren ertzean, Zubi Zaharretik metro gutxira. Kale Handitik ere sarrera du (39 zenbakia).

## Ezaugarriak 
Eraikina harlangaitza eta harlandua erabiliz eraikia dago. Egitura sinplea du, oin karratukoa, eta jatorriz hiru solairu zituen. Argizuloen eta gezileihoen aztarnak ditu. Egitura oso eraldatua dago; elementurik zaharrenak eraikina konpontzeko lanetan aurkitu ziren, Erribera kalera ematen duen fatxadan

* Lehen solairuan (aintzinan beheko solairu izandakoa), argizuloak.
* Bigarren solairuan, balkoi puntaduna; agian jatorriz atea zen, alde bietan gezileihoak baititu.
* Hirugarren solairuan, leiho geminatu bat, eta beste bat puntaduna.

Hauen gainean solairu gehiago eraiki izan dira: laugarrena (jatorrizko ganbararen mailan) eta haren gainean bostgarrena, seigarrena eta ganbara bat.

Eraikina mendiaren malda piko batean eraikia dago, beraz altuera desberdintasun handia du fatxaden artean: Erribera kaletik beheko solairua eta sei pisu ikusten dira; Kale Handitik bi bakarrik. Kale bien arteko desnibela gainditzeko eskaileradun pasabidea dago, nondik 1. 2. 3. eta 4. solairuetarako sarbideak dauden. Beheko solairura (Apallu taberna) Erribera kaletik sartzen da; eta Kale Handitik 5. 6. eta ganbarara.

## Beste datuak 
* 1541ko erroldan, Erribera kalean etxearen aipua agertzen da.
* Berrikuntza lanetan, bigarrengo solairuko horma batean morteroa kentzean hormako zulo bat agertu zen, aintzinako txirula batekin.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Etxeandia-1.jpg|Erribera kaleko fatxada
Fitxategi:Etxeandia-3.jpg|Erribera eta Kale Handi arteko eskailera
Fitxategi:Etxeandia-4.jpg|Kale Handiko fatxada

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Din - Din iturria

**Din-din iturria** Donostiako Igeldo auzoan dagoen iturri bat da, Marabieta baserritik Amoene baserrirako bidearen behealdean.

## Ezaugarriak 
Aipagarri du gotiko itxurako aurrealdea, hareharrizko silarriz eginda (arku zorrotza hurrenez hurreneko zenbait molduratan). Harlanduak, goialdean, zirkulu erdiko arku baten errepikapenaz apaindutako frisoa darama eraikuntza osoaren erremate gisa. Garai batean, iturriarekin batera zutabe bat edo gehiago bazeuden ere horien oinarria besterik ez da geratzen. Igeldoko San Pedro elizaren jatorrizko konfiguraziotik etor litezke arkuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Okendo almirantearen estatua

**Okendo almirantearen estatua** Donostiako Okendo plazan dagoen XIX. mendeko estatua bat. Antonio Okendo almirantearen omenez Martzial Agirre Lazkano eskultoreak egina.

## Ezaugarriak 
Donostiako Udalak sustatutako herri-harpidetzak eraikitako obra da. Brontzez urtua (Gerra Ministerioak kanoi zaharrak urtzetik emanda) Bartzelonako Masriera tailerretan, eta Mutrikutik datorren harrizko harmaila baten gainean kokatua. 1894ko irailaren 5ean jarri zen lehen harria, Pernambucoko guduaren urteurrenarekin bat eginez. Inaugurazio egunean igeltsuzko erreplika bat jarri zen, jatorrizkoa fundizioan zatitu eta berriro urtu behar izan baitzen, behin betiko pieza 1895eko martxoaren 18an jarriz. Gerra eta Itsas Armadaren estatua alegorikoak ere, marmolezkoak, Agirreren lanak dira. Karmelo Etxegaraik idatzi zituen estatuaren inskripzioak (hauek Historiaren Akademiaren oniritzitik pasatu ondoren).

Eskultorea Martzial Agirre Lazkano bergararra izan zen. Hainbat ezberdintasun egon ziren eskultorearen eta San Fernandoko Errege Akademiaren artean obraren gauzatzeari buruz.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Okendo Almirantearen Estatua 05.jpg|Okendo Almirantearen brontzezko estatua
Fitxategi:Okendo Almirantearen Estatua 03.jpg|Karmelo Etxegaraik idatzitako inskripzioa
Fitxategi:San Sebastian - Monumento a Antonio de Oquendo 4.jpg|Atzekaldeko ikuspegia
Fitxategi:San Sebastian - Monumento a Antonio de Oquendo 7.jpg|Monumentua osotasunean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Villa Ariatza Etxea

**Villa Ariatza** Getxo udalerriko Areeta Auzoan, Zugazarteko 51 zenbakian kokatzen da.
Manuel María Smithek 1925. urtean eraikitako jauregi-arkitekturaren eraikin bikaina da. Tomas Allende Alonsok erositako eta 1925. urtean bi seme-alaben artean banatutako orube zabalago batean altxatutako eraikina da. Kai Alde eta Villa Ariatza finkak osatzen ditu.
Garai batean Abrako Itsas Klubaren egoitza izan zen, baina egun, atentatu baten jomuga izan ondoren, itxit zuten. 2004an inauguratu zen Ercilla Embarcadero Hotela. Gaur egun arte.

## Eraikina 
Villa Ariatza etxea euskal molde berriaren estiloko eraikina da, baina baditu ingeles jatorriko elementu batzuk.

Lau aldeak agerian dituen eraikina da, oin lauangeluarrekoa. Perfil mugitua du, bi isuriko teilatu asimetrikoa eta altxaeran erdisotoa, behe-oina, beste oin bat eta ganbara bereizten dira.
Bi fatxada interesgarri dauzka, baina aski da Zugazarte kaleari begira dagoena definitzea. Baoak era irregularrean irekitzen dira, eta era askotakoak dira. Behe-oinean aipagarria da erdialdeko sarrera, eskalinataren gaineko erdi-puntuko arkuak eratua, eta alboan alde bateko fatxadara luzatzen den zurezko egutera dintelduna altxatzen da kolomen gainean. Bigarren mailako sarrera bat zabaltzen da zutiko angeluduneko ataripean. Altueran erdi-puntuko bao biki bat, begiratoki irten poligonal bat eta, ataripearen gainean, balkoi korritu bat ikus daitezke. Ganbaran lau leiho dinteldun zabaltzen dira alboetan arnasbide triangeluar bi dauzkatela. Balkoietako baoetan tornuan landutako eskudelak ageri dira, besteak itxita daude.
Eraikina silarri txiki entokatuaz egina dago, baina eskantzuak eta baoen inguruak silarriz eginak dira. Ganbara, ageriko adreiluz egina, itxurazko zurezko bilbaduraz dekoratuta dago.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-VillaAriatza-001.jpg|Lehioak.
Fitxategi:Getxo-VillaAriatza-002.jpg|Ikuspegia Pasealekutik.
Fitxategi:Getxo-VillaAriatza-003.jpg|Ikuspegi orokorra.
Fitxategi:Getxo-VillaAriatza-004.jpg|Ikuspegi orokorra Zugazartetik.

## Erreferentziak 
 
 
## Kanpo estekak
Kai Alde etxea

**Kai Alde etxea** Getxo udalerriko Areeta Auzoan, Zugazarteko 53 zenbakian kokatzen da.
Manuel María Smithek 1925. urtean eraikitako jauregi-arkitekturaren eraikin bikaina da. Tomas Allende Alonsok erositako eta 1925. urtean bi seme-alaben artean banatutako orube zabalago batean altxatutako eraikina da. Kaialde eta Villa Ariatza finkak osatzen ditu.
Zati hori Carmen Allenderentzat izan zen, eta honek, bere eraikina eskatu zuen.

## Eraikina 
Eraikuntza-elementu eta izaera eta estilo desberdinetako apaingarri ugari ditu. Bizkaiko 20ko hamarkadako jauregi-etxebizitzaren prototipo baten adierazgarria da.

Bere ezaugarri nagusia da altxaera eta estalki desberdineko hiru gorputz asimetrikotan zatituta dagoela. Nabarmendu daitezkeen beste elementu batzuk hauek dira: azken solairuko egutera eta bigarren solairuko triangelu-formako bi begiratokiak.

Lau aldeak agerian dituen eraikin zoragarria da. Oin laukizuzena du eta perfil irregularra, izan ere, asimetrikoak diren hiru gorputzek eratzen dute altxaeran eta gorputz bakoitzak estalki berezi bat du. Lehenengo gorputza itxura kubikoko dorre sendoa da, lau isuriko teilatua eta teilategal handia tailaturiko harburuen gainean. Altxaeran erdisotoa, behe-oina eta beste bi oin bereizten dira, eta baoak era askotakoak dira. Horietan aipagarri dira karrerapea, erdi-puntuko arkuteriaz osaturiko eskalinataren gainean, lehenengo solairuko begiratoki apur bat irtenak, eta egutera, non zutikoen eta zurezko eskudelen egiturak azken oina alderik alde igarotzen duen.

Bigarren gorputza aurrekoaren eskuin alboari itsatsita dago. Hiru isuriko teilatua du molduratutako erlaitzaren gainean bermatua. Altxaeran, erdisotoa, behe-oina, beste oin bat eta txapitula bat dauzka hainbat baorekin, batzuk burdinesi ederrekin. Bao horietan aipagarri dira azken oineko bi oriel-lehio triangeluar. Hirugarren gorputza aurrekoari itsatsita dago eta hiru isuriko teilatua edo faldoia du, atzera eramana dago eta bigarren mailako beste sarrera bat du, erdi-puntukoa, eskalinataren gainean. Dorrearen lehenengo altueran, dekoraziozko elementu interesgarri bat aurkezten da, marko mailakatu batez inguraturiko kiribildurak.

Eraikina kalitate oneko silarriz egina da, eta eskantzuetan katea-itxurako bordatuak ageri dira. Eraikinaren inguruan lorategia zabaltzen da horma batez inguraturik. Hainbat aldiz zaharberritu dute, baina, ezbairik gabe, azkenekoa izan da guztietan garrantzitsuena, Luis Ganak burututakoa, etxebizitza bi egokitzeko xedean. Jauregi arkitekturaren eredu zoragarria da eta ingurugiro balio handiko aldean dago kokatuta, are edertasun eta tankera dotoreagoa ematen dizkiona.

## Galeria 

Fitxategi:Getxo-kaialde-001.jpg|Ikuspegi Orokorra.
Fitxategi:Getxo-kaialde-002.jpg|Atzeko atea.
Fitxategi:Getxo-kaialde-003.jpg|Ikuspegi orokorra.
Fitxategi:Getxo-kaialde-004.jpg|Izenaren detailea.
Fitxategi:Getxo-kaialde-005.jpg|Ikuspegi orokorra.

## Erreferentziak 
 
 
## Kanpo estekak
Villanueva taldeko Kontsumo-Kooperatiba

Villanueva etxebizitza merkeen sozietate kooperatiboaz gainera, bada funtsezko eraikin kolektibo bat orubearen ipar-mendebaldeko ertzean: Villanueva taldeko kontsumo-kooperatiba.

Eraikin exentua da, oinplano laukizuzenekoa eta beheko solairua eta lehenengo solairua dituena. Lau uretako jatorrizko estaldurari gerora gehitu zaio bi isuriko teilatutxoa duen ganbara. Gailen da etxaurre nagusia, Ramon y Cajal kalera begira dagoena: puntu erdiko bost arku ditu beheko solairuan, eta hiru baodun balkoi nagusi handia lehenengo solairuan. Etxaurrea ongi egituraturik dago, hutsune berringuratuak ditu, beheko solairua eta lehen solairua banantzen dituen ezker-eskuineko inposta eta goitik beherako inposta izkinetan. Hizpide dugun eraikinaren etxaurreek itxura handia dute eraikin publiko mota zehatz eta ohiko batekin: arkupedun udaletxeekin.

## Iruditegia 

Irudi:Portugalete - Kontsumo-Kooperatiba 705.jpg|Aurreko fatxada.
Irudi:Portugalete - Kontsumo-Kooperatiba 703.jpg|Balkoiaren xehetasuna.
Irudi:Portugalete - Kontsumo-Kooperatiba 704.jpg|Aurreko fatxada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Repelega Ikastetxe Publikoa

Babcock & Wilcox herriaren ondoan, Ramon y Cajal etorbidean, **Repelega ikastetxe publikoa** dago egun. Kasu horretan, herria diseinatu zuten arkitektoek funtzionaltasun irizpide berberei eutsi zieten Babcock & Wilcox ikastetxea eta La Divina Pastora kapera eraikin berean biltzeko. Mintzagai dugun eraikinaren egitura hormigoi nahiz adreiluzkoa da eta leiho handiak ditu. Hasierako eraikinaren beheko solairua arkupeduna zen eta zabalik zegoen.

## Ikus gainera 
* Babcock & Wilcox bulegoak, On Diego Lopez Haroko kale nagusia, 50. Indautxu, Bilbo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Santa Luzia eliza (Zanbrana)

**Santa Luzia eliza** Arabako Zanbrana herriko eliza nagusia da. XVI. mende aurretik baseliza bezala funtzionatu zuen baina Zanbranako herriaren aldaketen ondorioz, herriko eliza bihurtu zen. Egungo eraikinan beste baseliza zaharrenetatik ateratako elementuak eta harriak ikusten dira, esaterako San Bizente baselizako elementu erromanikoak.

## Historia 
Zanbranako herrigune zaharrena 1322an sortua izan zen eta egun hutsik dagoen Dorrea zen. Garai horretan eliza nagusia gero baseliza iBizente zen lriza nagusia. Ondoren garu egungo herrigunea sortu zen eta bertakoentzak erosoagoa zen Santa Luzia baselizara joatea, San Bizentera baino. 1566an MSanta Luzia artín Gil lizentziadunak baseliza aipatu zBaina uen, eliza umiaurrlra ea bezala. XVI. mendetik eliza modu, San Bizente baselizaz bihurtuzan hasi zen funtzionatzen; horretarako eraikina zabaldu egin behar zen, sarritan beste baselizen materialak erabiliz, esaterako San Bizenteko elementu erromanikoak. Lan nagusiak XVII. mendearen bukaeran egin zirene XVIII. mendean egindakoak, bestetitek, gaikinari itxura eman zion elizari.

Gaur egun Santa Luzia euskal ondare nabaria gisa dago sailkatuta.

## Deskribapena 
Eliza nekazari inguruko arkitektura ohikoa da. Horma zaharretan Erdi Aroko beste elizen aztarnak ikus daitezke: "San Bizente", "Santa Maria" eta "San Joan" baselizenak, alegia. Eraikinan material nagusia harlanduxka da.

Eliz ataria harri lanezkoa da; irekia, bi erdi puntuko arku ditu. Hego-mendebaldean, kanpandegiarekin, oinplano laukidunaren dorre bat dago. 1992an ekialdeko horman lan batzuk egiten ari zirenean, tinpano erromaniko bat aurkitu zen, XII. mendekoa; bertan ama birjina eta haurra ikus daitezke, alboetan bi aingeru eta bi lehoi izanik. Aurkikuntza berean animalia fantastikoez apaindutako arkibolta topatu zen.

Barrualdean interes handiko errataulak eta irudiak ikus daitezeke.

## Iruditegia 

Image:
Zambrana01.jpg|Zanbranako Santa Luziaren eliza 1956. urtean.
Zambrana - Iglesia de Santa Lucía 11.jpg|Elizaren harri zaharrenak beste elizetatik atera ziren.
Zambrana - Iglesia de Santa Lucía 10.jpg|Ikuspegi orokorra.
Zambrana - Iglesia de Santa Lucía 07.jpg|Barruko zehaztasuna.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo loturak 
* :Zanbrana Udalaren webguneko informazioa.
* :Elizari buruzko bideoa.