Nina Kandinski

thumb|Vassili Kandinski: *Nina Kandinski* (1917)
thumb|Vassili Kandinski: *Nina Kandinski* (eskuinean) eta bere ahizpa Abrikossov familiaren landa-etxean Akhtirka (Moskutik gertu) (1917)
thumb|Vassili Kandinski: *Ahots ezezaguna* (1916).
thumb|Klee eta Kandinskiren etxea, Bauhaus eraikinaren ondoan.
**Nina Kandinski**, jaiotzez **Nikolàievna Andréievskaia**, errusieraz Нина Николаевна Андреевская (Mosku, Errusiako Inperioa, 1896 – Gstaad-i, Suitza, 1980ko irailaren 2a) errusiar mezenasa izan zen. Vassili Kandinski margolariaren bigarren emaztea eta hura hil zenean, haren ondasunen administraria.

## Bizitza 
Nina Nikolàievna Andréievskaiak ez zuen inoiz bere jaioteguna zehaztu, Annegret Hoberg-en arabera (2008), 20 urte zituen 1916an Kandinski ezagutu zuenean; bere istorio-kontakizunaren arabera, 1916an Moskun Vassili Kandinski margolaria ezagutu zuen, bera baino 27 urte nagusiagoa, 1911tik dibortziatua, Lehen Mundu Gerraren leherketatik askatutako Errusiar Inperioan Alemaniatik itzuli zenean.

Suitzara alde egin zuenean, koadroak utzi behar izan zituen Alemanian, Gabriele Münter lagun eta bikote izan zuen gaztearenean utzi zituen. Münter emakume artista zen eta Kandinskirn lehia artistikoa zuen, denboraz bere bidea jarraitu nahi zuen eta, ez zuen Vassiliren gida onartzen. Nina, berriz, Kandinskiren "emakume gisa soilik"

### Vassili Kandinski margolariarekin ezkondu 
Nina eta Vassili 1917ko otsailean ezkondu ziren; Vsévolod seme bakarra 1917an jaio zen, baina 1920an hil zen. Ninak esaten zuen bera zela 1916ko "*Ahots ezezaguna*" koadroaren  inspirazio Kandinskiri dei egin zionean lehen aldiz telefonoz.

#### Berlinera 
Tsarren zentsura Errusiako Iraultzaren ondoren indargabetu zen, eta Errusiako artistek askatasun berriak izan zituzten hasieran. Erregimen komunistak murriztu zituenean, Vassili Kandinskik jaso zuen Walter Gropiusen gonbita Weimar-en Bauhaus delakoan lan egiteko. Sobietar Gobernuaren irteera-baimenarekin eta ekipaje gutxirekin, bikotea Berlinera iritsi zen 1921eko abenduaren 24an. 1922ko ekainean Weimarrera joan ziren, eta han hasi zen Kandinski Bauhausen irakasten. Bauhaus Dessau-ra joan ondoren, Paul Kleeren familiako bizilagun bihurtu ziren, Bauhaus eraikinaren ondoko txalet batean.

#### Frantziara 
1928ko udaberrian, alemaniar herritartasuna lortu zuten. Arrazoi politikoengatik Bauhaus itxi behar izan zutenean, 1932an Berlinera joan ziren Mies van der Roherekin. Nazionalistak boterera iritsi ondoren, 1933an, Frantziara emigratu zuten eta 1934tik Neuilly-sur-Seinen bizi izan ziren. Bauhaus-eko kide izandakoek Europatik ihes egiten lagundu nahi izan zuten; 1939. urtean  frantses herritartasuna eman zieten. 1940an Alemaniak Frantzia okupatu zuenean, Pirinioetan Kauteret-era ihes egin eta Parisera itzuli ziren abuztuaren amaieran. Marseillatik Estatu Batuetara emigratzeko Varian Fry kazetariaren eskaintza baztertu zuten.

## Vassili Kandanskiren oinordeko 
Vassili Kandinski 1944an hil zen: Nina Kandinski izan zen haren oinordeko bakarra. Ezkontzak iraun zuen 27 urteetan, egun bat ere ez ziren banandu. Harrezkero, Nina  Kandinskik herentziaren arduraduna izan zen eta ondorengo erakusketa asko antolatu zituen.

### Liburuak eta polemika 
1958an, Lothar-Günther Buchheimek *Der Blaue reiter* artista-taldeari buruzko liburu bat argitaratu zuen, non Vassili Kandinski agertzen zen. Ninak parte hartu zuen borondatez liburuaren jatorria, proba inprimatuak irakurri eta irudien aukeraketa aztertzen ari zela.Hala ere, liburuak, beste lan bat aipatuz, Vassili Kandinskiren eta Gabriele Münterren arteko harremana ere deskribatzen zuenez, ezkontzeko hitza eman baitzion, Nina Kandinski argitaratuta zegoen liburua, banatzen jarraitzea eragozten saiatu zen. Eztabaidaren izenburua "*Alargunaren madarikazioa*" izan zen, alemaniarra: *Fluch der Witwe*, eta *egile-eskubideen* prozesu gisa garatu zen liburu ilustratuari aurkeztutako Kandinskiren 69 koadroren erreprodukzioak egiteko. Ninak inpugnatu egin zuen Alemaniako Justizia Auzitegi Federalean, eta 1973an erabaki zen liburu ilustratua eta kalteak ordaintzea.

Nina Kandinskik testamentu bidez ezarri zuen Vassili Kandinski Fundazioaren zati nagusia Musée National de Moderne de Artek kudeatuko zuela, aurretik hogeita hamar koadro inguru eman ondoren.

### Heriotza 
1980ko irailean, Nina Kandinskiri lapurreta egin ziotenean hil egin zuten Gstaadeko "Esmeralda" txaletean. Suitzako Konfederazioak 25 urte geroago, hilketa argitu gabe geratu zen, bitxiak lapurtu zizkioten, baina koadrorik ez. Vassili bezala, Nina Kandinsky Neuillyko Hilerri Berrian lurperatu zuten. Vassili Kandinskiren bizi-datei kontrajarrita, hilarri arruntak ez ditu Nina emaztearenak.

## Iturriak 
*  *Kandinsky und ich*. Amb la col·laboració de Werner Krüger. Kindler, Múnic 1976, ; en rústica: Droemer Knaur, Múnic 1999, .
*  *Kandinsky wie er lebt*, a: *Hommage à Wassily Kandinsky*. Traducció de Barbara Lindemann. Ebeling, Wiesbaden 1976, pàgines 95-100

*

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Eckhard Neumann (ed.): *Bauhaus und Bauhäusler. Erinnerungen und Bekenntnisse.* Nova edició ampliada 1985 / 5a edició, DuMont, Colònia 1996, , S. 232–239. (elkarrizketa)
*  Wolfgang Sauré: *Zu Besuch bei Nina Kandinsky in Paris.* A: *Weltkunst*, any 1975, pàg. 1306.
*  Annegret Hoberg: *Lebensstationen*, a: Helmut Friedel, Annegret Hoberg: *Kandinsky*. Múnic: Prestel, 2008, , pàg. 277

## Kanpo estekak 
* «Nina Kandinskirekin lotutako bibliografia»https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=118559729