Petar Lompar

**Petar Lompar** () militar montenegroarra izan zen Balkanetako Gerretan eta Lehen Mundu Gerran

## Biografia 
### Lehen urteak 
Petar Lompar, 1881eko uztailaren 12an jaio zen Bokovon, Cetinje ondoan, Joko Stankov eta bere ama Gorda, jaiotzez Borozan, alaba. Bere aita Joko Lompar Montenegroko armadako ehuntaria zen eta 1880an hil zuten Ulcinj-eko guduan. 1894/95 ikasturtean Cetinjen amaitu zituen lehen hezkuntza eta batxilergoa, eta ondoren, Sofiako Goi Mailako Eskola Militarrean, artilleria sailean (Bulgariako Unibertsitate Inperiala), matrikulatu zen 1898ko irailaren 20an. Akademiatik graduatu zen 1902ko abenduaren 31n. Bulgariako armadan zerbitzatu zuen mendiko artilleriako pelotoi buru gisa 1903ko urtarrilaren 20tik 1904ko martxoaren 28ra. 1902ko abenduaren 31n bigarren teniente mailara igo zuten, 1904ko apirilaren 4an teniente mailara eta 1907ko urtarrilaren 5ean kapitain mailara. Montenegrora itzuli zenean, Nikšićen hasi zuen zerbitzua, bateria komandante gisa 1904ko apirilaren 4an. Artilleriako teniente gisa, Armada Iraunkorraren artillerian zerbitzatu zuen. 1907an kapitain mailara igo zutenean, Cetinjera joan zen bere zerbitzura. 1904an, Nikšićeko Artilleria Ofizialen Eskolan eta Cetinjeko Infanteria Ofizialen Eskolan irakasle izan zen. Lompar komandantea, Mitar Martinović brigadierrarekin batera, Serbia eta Montenegroko Mugaketa Batzordeko kide izan zen. 1912ko erdialdean, kapitain maila zuen. Ez zuten kondenatu edo zigortu Montenegroko armadan.

### Balkanetako Gerrak 
1912-13ko Balkanetako Lehen Gerran, artilleria kapitain gisa, Janko Vukotić serdarrak zuzendutako Ekialdeko Destakamenduko artilleria komandantea izan zen. Ekialdeko Destakamenduarekin, Montenegroko iparraldeko askapenean parte hartu zuen 1912an, eta gero Metohiakoa. Operazio horien ondoren, Ekialdeko Destakamendua Shkodra setiatzeko operazioan sartu zen. Shkodra inguruko guduetan parte hartu zuen, buruan larri zauritu zutenean. 1913ko ekainetik abuztura bitartean Balkanetako Bigarren Gerran parte hartu zuen. Balkanetako Gerren ondoren, 1913ko azaroaren 14an artilleria komandante izendatu zuten. Mitar Martinović jenerala artilleria komandante zela, Montenegroko Erresumako ordezkaria izan zen Serbiako Erresumarekin egindako demarkazioan. Montenegroko bi ordezkarik 8. Protokoloa sinatu zuten demarkazioari buruz 1913ko azaroaren 23an Boljanićin, baita 9. Protokoloa ere urte bereko abenduaren 5ean Strmećicin. Ordezkari berberek 13. Protokoloa sinatu zuten, 1913ko abenduaren 13an sinatua, baita 16. Protokoloa ere, 1914ko urtarrilaren 5ean Pećen sinatua. Petri printzearekin batera, Parisera joan zen 1914an Montenegrori laguntza militarra emateko.

### Lehen Mundu Gerra 
Lehen Mundu Gerran, 1914-1916 bitartean, Komando Goreneko Artilleria Buru izan zen, eta 1915etik aurrera, Petri printzeak zuzendutako Lovćen Destakamenduko Estatu Nagusiko Buru izendatu zuten. 1915eko abenduan, Radomir Vešović Gerra ministroak Montenegroko Armadako brigadier mailara igotzeko proposatu zuen, 1915eko abuztuaren 20ko maila eta eskubideekin. Proposamen hau Montenegroko Gobernuak onartu zuen, baina, Montenegroko Armadaren kolapsoaren ondorioz, erabaki hau ez zen Montenegroko Gobernuaren aldizkari ofizialean argitaratu. Mirko Petrović printzearen laguntzaile izendatu zuten 1916ko urtarrilaren 6an, Radomir Vešović Gerra ministroaren dekretu bidez. Montenegro erori bezperan, Lazar Mijušković-en Montenegroko gobernuak izendatutako hiru kideko ordezkaritza bateko kidea zen, Lovćen eta Cetinje aldera aurrera egiten ari ziren Austria-Hungariako ordezkariei armistizioa eskatzeko ahalmena zuena. 1916ko otsailaren 3an, Njegušira bidali zituzten eman zitzaien zeregina betetzeko. Montenegroko Gobernuaren izenean, Jovo Bećirrekin batera, 1916ko urtarrilaren 25ean, operazio militarren etenaldiaren akta sinatu zuen.

### Barneratzea eta "Jusovača" 
1916ko uztailaren 5ean, Austria-Hungariako agintariek Hungariako Boldogason esparruan barneratu zuten, eta handik Austria Behereko Thai ibaian dagoen Waidhofen esparrura eraman zuten, non 1918ko otsailera arte egon zen, Montenegrora itzuli zen arte. Montenegrora itzuli zenean, Montenegroko barneratu talde batekin, Bosnian atxilotu zuten Serbiako agintariek, Podgoricako Batzarraren ezarpena ez oztopatzeko. Itzuli zenean, 1919ko Gabonetako Matxinada antolatzen parte hartu zuen. 1918ko abenduaren 18an atxilotu zuten, goizeko 11etan, Risto Popovićekin batera, eta Podgoricako Espetxe Zentralean (*Jusovača*) espetxeratu zuten. 1920ko urriaren 14an Podgoricako *Jusovača* espetxeko Adierazpenaren 44 sinatzaileetako bat izan zen. 1921ean askatu zuten espetxetik. Urte bereko epaiketan, beste 105 presorekin batera, karguetatik absolbitu eta askatu egin zuten.

### Federalista gisa 
Montenegroko Alderdi Federalistako kide eta funtzionarioa izan zen. 1924ko abenduaren 4an sortu zenetik, Cetinjeko CFSko Hiri Batzorde Behin-behineko kide izan da. Batzorde Nagusiko kide hautatu zuten 1925eko urriaren 4an egindako lehen kongresuan. 1927an erretiratu zen. Denbora batez, merkataritzan aritu zen, eta Zagreben egoitza zuen "*Royal Mail Line*" itsas bidaiarien konpainiaren ordezkari gisa ere lan egin zuen Cetinjen. 1931ko apirilaren 28tik 1935eko ekainaren 1era Cetinjeko Errege Banaren Administrazioan lan egin zuen. Bigarren Mundu Gerraren arteko aldian, 1938an, Nekazarien Autolaguntza Batzorde Nagusiko eta Nekazarien Anaitasuneko kide izan zen. 1935eko azaroan Cetinjen egindako Oposizio Batuaren bileran parte hartu zuen. 1936ko Belvedereko manifestazioak antolatzen parte hartu zuen aktiboki.

### Bigarren Mundu Gerra 
Bigarren Mundu Gerran, Montenegroko Alderdiaren aldeko gisa, 1941eko apirilaren 17an sortutako "Montenegroko Administrazio Batzorde Aldi Baterako" kide izan zen, gobernua ordezkatzeko eta Montenegroren independentzia berreskuratzeko asmoz. Hala ere, batzordea laster desegin zen. 1943ko urrian Montenegroko Alderdiaren bileran parte hartu zuen. 1945ean II. Gorputzeko Auzitegi Militarrak lau urteko espetxe zigorra eta ohore zibila galtzea ezarri zion. Hala ere, zigor horiek laster aldatu zituzten.

Liburu hauek idatzi zituen: "*Ingeniaritza, Infanteria eta Artilleriaren Konbinazioa Baldintza Modernoetan*" (1909), "*Taktiketako Ikasgaiak*" (1909), eta "*Jusovačako Egunkaria*" (1919–1921) memoriak ere idatzi zituen, argitaratu ez zirenak. Bulgariera eta errusiera hitz egiten zuen, eta frantsesez irakurtzen eta idazten zekien. Montenegroko armadaren beharretarako liburuak itzuli zituen bulgarieratik, gotorlekuei buruzkoak barne. 1960ko abenduaren 19an hil zen, eta Cetinjeko Hilerri Zaharrean lurperatu zuten.

## Familia, apaingarriak 
1928 inguruan familia bat sortu zuen Ljubicarekin, jaiotzez Dragojević, eta harekin Mihailo-Miš eta Božidar semeak eta Milena alaba izan zituen. Cetinjeko Baja Pivljanina kaleko 74. zenbakian bizi zen. Ohoreak besteak beste: Danilo I.aren Independentziaren Ordena, V. gradukoa, 1906ko urriaren 26an, Grinagatik Urrezko Domina (1908ko apirilean), Memoriala 1919an, etab. eman zizkioten.

## Kanpo estekak