open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Espektro politiko

**Espektro politikoa** alderdi eta beste formazio eta erakundeen jarrera eta ideologia politikoa modu laburtuan adierazteko modu bat da, ardatz zenbaitetan duten kokapen erlatiboari erreferentziari eginez. Ardatz hauetan guztiz aurkakoak diren aurkako jarrerak ezartzen dira muturretan, tarteko posizioak jarrera batetik edo bestetik gertuago dauden mutur batetik edo bestetik gertuago jarriz. Ohiko ardatza ezker politikoa-eskuin politikoa da; Euskal Herrian, berriz, abertzaletasuna-espainolismoa ardatzean ere kokatzen dira alderdiak. Edonola ere, erakunde batek espektro politikoan duen kokapena subjektiboa eta aldakorra ere izan daiteke denboran zehar zein gaiaren arabera.

## Kanpo estekak
The Boy in the Striped Pyjamas (filma)

***The Boy in the Striped Pyjamas*** (euskaraz *Pijama Marradun Mutikoa*) 2008ko Mark Herman ingeles zinema zuzendariaren drama filma bat da. John Boyne idazlearen *The Boy in the Striped Pyjamas* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Asa Butterfield, Jack Scanlon, David Thewlis, Vera Farmiga eta Amber Beattie aktoreek antzeztu zuten.

Filmak Holokaustoa eta Bigarren Mundu Gerrako sarraski-esparruetako basakeriak 8 urteko bi mutikoen ikuspuntutik azaltzen ditu, bata judua eta bestea sarraski-esparru horretako komandantea den nazi baten semea. Filmaren *Pijama Marradun Mutikoa* izenburuak sarraski-esparru horietako presoek zeramatzaten marradun uniformeen aipamena da.

Euskal Herrian 2008ko Donostiako Zinemaldian estreinatu eta lehiaketara aurkeztu zen.

## Argumentua 
1942, Bigarren Mundu Gerra, Berlin. Bruno (Asa Butterfield) Azken Konponbidea eta Holokaustoaz ezez ez dakien zortzi urtetako mutikoa da. Bere herrialdeak gerran Europako gainontzeko herrialdeei gauzatzen dizkien basakerietaz ez da ohartzen. Brunok dakien gauza bakarra bere aita, sarraski-esparruko komandantea, lanpostuz igo dutela da, eta Berlingo etxebizitza eroso batetik isolatutako leku batera bizitzera lekualdatu direla. Egoera guzti hau Brunok Shmuel izeneko bere adineko mutiko judua ezagutzen duenean aldatuko da, mutiko hark alanbre-hesitik haratagoko bizimodu paralelo eta latza baidaramaki.

## Aktoreak 
* Asa Butterfield: Bruno
* Jack Scanlon: Shmuel
* Vera Farmiga: Elsa, Brunoren ama
* David Thewlis: Ralf, Brunoren aita
* David Hayman: Pavel
* Rupert Friend: Tenente Kotler
* Jim Norton: Herr Liszt
* Amber Beattie: Gretel
* Sheila Hancock: amona
* Richard Johnson: aitona
* Cara Horgan: Maria

## Kanpo estekak 
* *The Boy in the Striped Pyjamas* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Boy in the Striped Pyjamas* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
Tambov oblasta

**Tambov oblasta** () Errusiako subjektu federal bat da, oblast bat zehazki, Erdialdeko Barruti Federalean kokatua. 34.300&nbsp;km²ko azalera du, eta 2010ean 280.161 biztanle zituen. Zentro administratiboa Tambov hiria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harrapaketa

**Harrapaketa** hitzak, harrapatzearen ekintza eta horren ondorioa, hainbat erabilera ditu:

* **harrapaketa** edo arpilatzea, nahasmena, ardura eta jagoletza eza aprobetxatuz egindako lapurreta;
* fisikan, elektroi-harrapaketa;
* arrantzan, **harrapaketa**, arrainak eta itsasoko beste animaliak harrapatzea eta harrapatze horren kopurua,
** harrapaketa-kuota.
* Harrapaketan haur jolasa.
Juan Carlos Monedero

**Juan Carlos Monedero Fernández-Gala** (Madril, 1963ko urtarrilaren 12a - ) espainiar politologoa da, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko irakaslea eta Podemos formazio politikoko kide nabarmena da. Ezkertiar ekintzailea, Izquierda Unida alderdiaren eta Venezuelako Errepublika Bolibartarraren aholkularia izan da.

## Kanpo estekak
Rafael Mendiluce

**Rafael Mendiluce Elizondo** (Andoain, 1939ko uztailaren 31 &ndash; Donostia, 2014ko maiatzaren 29a) euskal herritar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Aurrelari gisa jokatu zuen Real Sociedadean, 1962 eta 1977 artean.

## Ibilbidea 
Sansen ibili zen 1957tik 1962ra. 1962an lehen taldean debuta egin zuen. 1972-1973 denboraldian erretiratu zen. Ondoren gazteen eta Sanseren entrenatzailea izan zen.

## Klubak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Puertollanoko heroiak

## Kanpo estekak
Bulgariar

**Bulgariarra** (,  ahoskatua) hegoaldeko eslaviar herria da, Balkanetan jatorria duena. Historikoki, bulgariarrak Danubio, Egeo, Adriatiko eta Itsaso Beltza artean bizi dira, hego-ekialdeko Europan. Egun gehienak Bulgarian bizi dira, inguruko herrialdeetan komunitateak ere izanda. Bizantziar eta Otomandar Inperioen agindupean mendeetan zehar bizi arren, bere izaera mantendu dute eta baita bere erlijio ortodoxo eta mintzaira ere.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Protobulgariar

## Kanpo estekak
Burgtheater

**Burgtheater** (euskaraz *Gorte Inperialeko Antzokia*) Austriako Viena hiriburuan dagoen antzokia da. Jatorriz, *K.K. Theater an der Burg* izena zuen, 1920an *K.K. Hofburgtheater* izena jaso zuelarik. Austria eta Vienako Antzerki Nazionalaren egoitza da.

1741ko martxoaren 14an Maria Teresa I.a Austriakoak bere lorategitik hurbil antzoki bat izateko asmoz eraikia izan zen, 1776an haren seme Josef II.ak *Alemaniar Antzoki Nazionala* deituarazi zuelarik.

Antzoki honetan Mozartek hiru opera estreinatu zituen: *Die Entführung aus dem Serail* (1782), *Le nozze di Figaro* (1786) eta *Così fan tutte* (1790). 1794tik aurrera antzokiak "K.K. Hoftheater nächst der Burg" izena jaso zuen.

## Zuzendariak 
* Joseph Schreyvogel (1814-1832)
* Heinrich Laube (1849-1867)
* Hermann Röbbeling (1932-1938)
* Mirko Jelusich (1938)
* Lothar Müthel (1939-1945)
* Raoul Aslan (1945-1948)
* Josef Gielen (1948-1954)
* Adolf Rott (1954-1959)
* Ernst Haeussermann (1959-1968)
* Paul Hoffmann (1968-1971)
* Gerhard Klingenberg (1971-1976)
* Achim Benning (1976-1986)
* Claus Peymann (1986-1999)
* Klaus Bachler (1999tik)

## Iruditegia 

Irudi:Burgtheater Vienna September 2006 006.jpg|Atari nagusiko eskailerak.
Irudi:20080215-18 Wenen (096).jpg|Gauez.
Irudi:Vienna - Burgtheater and Volksgarten - 6302.jpg|Urrutira.
Irudi:Wien Burgtheater side view.jpg|Alboko ikuspegia.

## Kanpo estekak 
* Burgtheater antzokiaren webgunea
Elebeltz topagunea

**Elebeltz Sorkuntza eta Eztabaida Askerako Topagunea** Lasarte-Oriako leku autogestionatua da.

## Aurrekariak 
Lasarte-Orian 80. hamarkadan eta 90. hamarkadaren erdira arte gaztetxe bat egon zen. Gaztetxea bota ondoren, zenbait urtez okupazio mugimendua isilik egon ostean, **Txorimalo Gazte Kolektiboa** sortu zen 2000. hamarkadan. Bere helburuetako bat herriko gazteentzako gaztetxea lortze bazen ere, jarduera gehiago antolatu zituen, *Multimusikala* esaterako . Txorimalo Gazte Kolektiboak ia hamarkada batez Multimusikala antolatu zuen. Txorimalo Gazte Kolektiboa desagertu ondoren, Lasarte-Orian **Akelarre Gazte Kolektiboa** zen. Gazte Kolektibo honek ere zenbait jarduera burutu zituen  Garbiketak burutu ostean, zenbait jarduera antolatzen hasi ziren. Tartean aipagarriak dira: hainbat kontzertu , ikasketa ezberdinak , jardunaldi internazionalistak , agroekologia eta autogestio jardunaldiak , Askapenaren formazio mintegiak ...

## Erreferentziak 
## Kanpo lotura 
* Elebeltz Topagunea Facebook
* Elebeltz Topagunea Twitter

## Kanpo estekak
FK Sutjeska Nikšić

**FK Sutjeska Nikšić** (serbo-kroazieraz *Fudbalski klub Sutjeska*) Montenegroko futbol talde bat da Nikšić hirikoa. Montenegroko liga bat irabazi du.

## Historia 
Taldea 1920an sortu zen *SK Obilić* izenarekin eta ondoren hainbat izen izan ditu, *SK Hajduk* (1927), *SK Hercegovac* (1930 hamarkadan) eta azkenik *FK Sutjeska* 1945ean Sutjeskako borrokan hildako komunista yugoslaviarren omenez.

Azken denboraldietan herrialdeko puntako taldea bihurtu da. Lau aldiz irabazi du Liga eta 2017an eskuratu zuen lehenengo Kopa.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Montenegron: 7 
* Montenegroko Liga (5): 2013, 2014, 2018, 2019, 2022.
* Montenegroko Kopa (2): 2017. 2023.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Jose Iragorri

**Jose Iragorri** (1959, Etxebarri &ndash; 2014ko maiatzaren 30a, Bilbo) euskal herritar irrati-esatari bat izan zen. Informazio Zientzietan lizentziatua. 1983tik Herri Irratiko Bilboko katean jardun zen. 1989-1990 denboralditik aurrera, Athletic Klubaren partiduetan irrati-esataria izan zen, eta talde horrek gola sartzen zuen bakoitzean aipatu ohi zuen esaldiarengatik aski ospetsua bihurtu zen athleticzaleen artean: «BAKALAU, BAKALAU, BAKALAU...».

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jose Iragorriri egindako elkarrizketa. Sentimientoathletic.blogspot.com
FK Lovćen

**FK Lovćen Cetinje** (serbo-kroazieraz *Fudbalski klub Lovćen Cetinje*) Montenegroko futbol talde bat da Cetinje hirikoa. Montenegroko liga bat irabazi du.

## Historia 
1913an sortu zen. Cetinjen dagoen Lovćen mendiak ematen dio izena. 1920. hamarkadan inguruko talde indartsuenetakoa izan zen eta 1926, 1927, 1928, 1929 eta 1935eko Montenegroko futbol txapelketak irabazi zituen.

2009an Montenegroko kopako finala jokatu zuen baina OFK Petrovac taldeak gol bakarraz garaitu zuen. 2014 urtean lortu zuen bere aurreneko kopa eta ligarren bigarrena izan zen. 2017an maila galdu du.

## Palmaresa 
### Montenegron: 1 
* Montenegroko Liga (0): bigarrena 2014an.
* Montenegroko Kopa:
** Txapelduna (1): 2014.
** Finalista (2): 2009, 2019.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Juan Olazabal

**Juan Olazabal Ramery** (Irun,  - Bilbo, ) euskal herritar politikari tradizionalista eskuindarra izan zen.

Bigarren Karlistaldian bere familia erbesteratu zen. XX. mendearen hasieran Liga Foral Autonomistan parte hartu zuen baina Ramón Nocedal ezagutu ondoren integrismoaren alde egin zuen. Espainiako Bigarren Errepublika garaian, karlistekin bat egin zuen Comunión Tradicionalistan. Lizarrako Estatutuaren aurka aritu zen.

Gerra Zibila piztu zenean Donostian zen. Emilio Molak Olazabalen eta haren erreketearen baitan jarri zuen Gipuzkoan estatu kolpea aurrera ateratzeko konfiantza, baina deskoordinazioak Olazabalen kontra jokatu zuen. Uztailaren 25ean, atxilotu egin zuten, eta Ondarretako espetxean giltzapetu. Irail hasieran, itsasontziz lekualdatu zuten Bilbora.

Bada, Angeles Custodios espetxera sartu zuten preso. 1937ko urtarrileko Bilboren kontrako bonbardaketaren ondoren, hirian zabaldutako amorru-giro bizian, UGTko milizianoek hartu zuten espetxearen jagole ardura, baina ez zioten eutsi jendetzaren oldarrari, eta presoak giltzapean hil zituzten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Telesforo Monzon
Luis Orgaz

**Luis Orgaz Ioldi** (Gasteiz, 1881eko maiatzaren 28a - Madril, 1946ko urtarrilaren 31a) arabar militarra izan zen. 1936ko uztailaren 17 eta 18an Espainiako Bigarren Errepublikaren aurka altxatu zirenetako bat izan zen.

Monarkiko sutsua, 1931n Manuel Azañak atxilotu eta Kanarietan erbesteratu zuen. Emilio Molaren laguna, Espainiako Bigarren Errepublikaren aurkako altxamendua antolatu zutenetako bat izan zen. Gerran Francoren alde egin zuen eta Jaramako guduan buruzagietako bat izan zen.

Gerra ostean, Marokoko Protektoratu Espainiarrean buruzagi nagusia izan zen. Estatu-kolpe monarkiko antolatzeagatik kargutik kendu zioten.
Hősök tere

**Hősök tere** (euskaraz *Heroien plaza*) Hungariako Budapest hiriburuan dagoen plaza bat da. Hiri honetako plaza edo enparantza handienetakoa da, bertan hiriko ikurretako bat den Zazpi Magiar Buruzagien eta beste hainbat buruzagi nazionalen omenezko estatua dago (*Milurtekoaren monumentua* delakoa), tartean baita Soldadu Ezezagunaren Hilobia ere. Plaza Andrássy etorbidearen amaieran dago, Városliget parkearen alboan.

Plaza honetan Arte Ederren Museoa eta Műcsarnok arte-aretoa daude. Plaza 1896-1900 artean eraiki zen eta herrialde honetako historia garaikidean garrantzizko papera jokatu zuen, 1989an plaza honetan 1958an exekutatutako Imre Nagy hungariar politikariaren gorpua hilobiratzea burutu zen, ekitaldi horretara 250.000 lagun bertaratu zirelarik.

Budapesteko metroaren M1 linearen bidez bertatatu daiteke.

## Iruditegia 

Irudi:Hősök tere.jpeg|Zazpi Magiar Buruzagien monumentuko irudiak, tartean Árpád printzearena.
Irudi:Hősök tere éjszaka - Budapest.jpg|Airetik gauez.
Irudi:Szepmuv Muzeum.jpg|Arte Ederren Museoa.
Irudi:Budapest heroes Mucsarnok.jpg|Műcsarnok.
Irudi:Budapest metro Heroes square.jpg|1896an.
Budapest - Millennium monument.jpg|Zutabea
Gabor arkangyal.jpg|Gabriel goiaingerua Hungariako koroarekin

Munka és a Jólét.jpg|Lana eta aberaztasuna
Háború.jpg|Gerra
Budapest Heroes square Szent István.jpg|Eztebe I.a Hungariakoa
Budapest Heroes square Szent László.jpg|Ladislao I.a Hungariakoa
Budapest Heroes square Kálmán 1.jpg|Koloman Hungariakoa
Budapest Heroes square II Andras.jpg|Andres II.a Hungariakoa
Budapest Heroes square Béla IV.jpg|Béla IV.a Hungariakoa
Budapest Heroes square Károly Robert.jpg|Karlos I.a Hungariakoa
Budapest Heroes square Nágy Lájos.jpg|Luis I.a Hungariakoa

Béke biga-szobor, Millenniumi emlékmű, Budapest.jpg|Bakea
Tudás és a Dicsőség.jpg|Ezaguera eta aintza
Budapest Heroes square Hunyadi János.jpg|Joan Hunyadi
Budapest Heroes square Matyás.jpg|Matias Corvinus
Budapest Heroes square Bocskai István.jpg|István Bocskay
Budapest Heroes square Bethlen Gábor.jpg|Gabriel Bethlen
Budapest Heroes square Thokoly Imre.jpg|Imre Thököly
Budapest Heroes square Ferenz Rákoczi II.jpg|Frantzisko II.a Rákóczi
Budapest Heroes square Kossuth Lájos.jpg|Lajos Kossuth

## Kanpo estekak
Erregezaletasun

**Erregezaletasuna** edo **monarkismoa** erregimen politiko moduan monarkiaren ezarpen, babes edo berrezarkuntza babesten duen ideologia da. Bere aldekoak monarkiko edo erregetiar dute izenondoa.

Hiru motakoa izan daiteke:
* Monarkismo absolutua, monarkia absolutuaren aldekoa.
* Monarkismo konstituzionala, monarkia konstituzionalaren aldekoa.
* Monarkismo parlamentarioa, monarkia parlamentarioaren aldekoa.

## Ikus, gainera 
* Errepublikanismo

## Kanpo estekak
City Hall (filma)

**City Hall** (euskaraz *Udaletxea*) 1996ko Harold Becker estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Bertan, Al Pacino, John Cusack, Bridget Fonda, Danny Aiello, Richard Schiff, David Paymer eta Martin Landau aktoreek antzeztu zuten.

Filma honek politikarien eta mafiaren arteko harreman iluna ukitzen du, bai eta politikagintzan izan ohi den ustelkeria ere.

## Argumentua 
1990eko hamarkada, New York. John Papas (Al Pacino) alkatea politikan aski trebatua dagoen plazagizona da, bere hitz-jarioa eta karismari esker hirian nahieran agintzen du. Alkateak Louisianatik iritsi berria den Kevin Calhoun (John Cusack) diputatu gazte idealista laguntzaile du.

Aldi berean, Eddie Santos (Nestor Serrano) detektibeak hiriko polizia departamenduan "gogor" eta zintzo ospea du. Vinnie Zapatti (Angel David) informatzaileak hala eskatuta Santos harekin biltzera doa, baina Brooklyn iparraldeko Broadway eta Marcy kalegurutzean bilera izan behar duten unean Tino Zapatti (Larry Romano) mafiako narkotrafikatzaileak Santosi segada jarri eta bien arteko tiroketa jazoko da, tiroketa horretan bi gizonez gain kaletik aitarekin zihoan James Bone izeneko mutiko beltz bat ere hilko delarik.

Bai Vinnie nahiz Tino, Paul Zapatti (Anthony Franciosa) mafia buruzagi boteretsuaren hilobak dira.

Hilketa horren ikerketen arabera gertaera horren aurretik alkatearen adiskidemina den Walter Stern (Martin Landau) epaileak Tino Zapatti beste hilketa kargu batengatik aske laga zuela azaleraziko dute, alkatea leku txarrean lagaz.

Kevin Calhounek hilketa horren benetazko arduradunak nortzuk diren ikertuko du, aldi berean Marybeth Cogan (Bridget Fonda) abokatuak Santosen alarguna eta familiari haren hilketarengatik diru-laguntza guztia izan dezaten saiatuko da. Bestalde, Paul Zapatti mafiaburuak Frank Anselmo (Danny Aiello) politikariaren bidez Santos polizia zenaren zintzo ospea zikindu edo aldarazten saiatuko da, honela Tino hilobak haurraren hilketan izandako ardura zuritu asmoz.

## Aktoreak 
* Al Pacino: John Pappas alkatea
* John Cusack: Kevin Calhoun
* Danny Aiello: Frank Anselmo
* Bridget Fonda: Marybeth Cogan
* Tony Franciosa: Paul Zapatti
* Martin Landau: Judge Walter Stern
* David Paymer: Abe Goodman
* Richard Schiff: Larry Schwartz
* Harry Bugin: Morty, zerbitzaria

## Kanpo estekak 
* *City Hall* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *City Hall* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Juanma Zaldua

**Juan Manuel Zaldua Eskobar** (Tolosa, Gipuzkoa, 1966ko urtarrilaren 25a) euskal pailazoa, soinu-teknikaria eta musika irakasle ohia da. **Txiribiton junior** pailazo mutuaren papera antzeztu ohi du, beste gainontzeko bi pailazoak **Txirri junior** (Peru Ansorena) eta **Mirri junior** (Kattalin Ansorena) zirelarik.
Molde FK

thumb|250px|Aker Stadion.
**Molde FK** (izen osoa *Molde Fotballklubb*) Norvegiako futbol taldea da, Molde hirikoa. Norvegiako 5 liga eta 5 Kopa irabazi ditu.

## Historia 
Taldea 1911 urtean sortu zen *International Molde* izenarekin. 1974 urteann iritsi zen lehen mailara eta urte asko eman zituen bertan. Emaitzarik onena ordea 1987ko bigarren postua izan zuen, azken partidan erabaki zen liga. 90. hamarkada "zilarrezko aroa" bezala ezagutzen da, izan ere lau aldiz egin baitzuen bigarren beti ere Rosenborg BK handiaren atzetik. 1994ean ordea bere lehenengo titulua irabazi zuen, Norvegiako Kopa. 1999-2000 denboraldian Txapeldunen Ligan multzako fasera iritsi zen eta Porto, Real Madril eta Olympiacos izan zituen aurkari. Partida bakarra izabazi zuen, Olympiacosen aurkakoa Molde bertan 3-2. 2005 urtean bigarren Norvegiako kopa lortu zuen. 2006an ordea urte txarra egin eta bigarren mailara jeitsi zen.

Urtebete bigarren mailan eginda lehen mailara itzilu zen eta berehala iritsi ziren garaipen berriak. 2009an ligan bigarren eta kiopan finalista izan ondoren 2011 eta 2012ko ligak irabazi zituen. Honen ondorioz 2012-13 denboraldian UEFA Europa Leaguen multzako fasera iritsi zen eta Kopenhage, Stuttgart eta Steaua Bukarest izan zituen aurkari. 2014an liga eta kopa irabaziz herrialdeko indartsuena izan dela erakutsi zuen. Hurrengo urteetan ere puntan ibili zen eta 2022an berriz ere Liga eta Kopa irabazi zituen.

## Palmaresa 
### Norvegian: 11 
* Norvegiako Liga (5): 2011, 2012, 2014, 2019, 2022.
* Norvegiako Kopa (6): 1994, 2005, 2013, 2014, 2021, 2023.

### Nazioartean: 0 
* Txapeldunen Liga (0): 1999-2000 denboraldian taldekako fasean.
* UEFA Europa League (0): 2012-13 denboraldian taldekako fasean.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Zawisza Bydgoszcz

**Zawisza Bydgoszcz** (izen osoa *SP Zawisza Bydgoszcz*) Poloniako futbol taldea da, Bydgoszcz hirikoa. 2014ko Poloniako kopa irabazi zuen.

## Historia 
Taldea 1947an sortu zen. *Zawisza* XV mendeko poloniar gerlari mitikoa izan zen. 1961 eta 1994 artean lehen mailan aritu zen baina emaitza onena 1990ko laugarren postua izan zuen, bai eta 1991eko kopako finalerdiak ere. 2013 arte ez zen itzuli lehen mailara eta 2014an kopa irabaztea lortu zuen 0-0 egin ondoren penalti jaurtiketatan Zagłębie Lubin gaindituta. Hurrengo urtean ordea maila galdu zuen.

Bigarren mailan 5. postuan gelditu zen baina diru arazo larrien erruz birfundatu beharra izan zuen **SP Zawisza** izena hartuz eta maila beherenetik hasi da jokatzen 2016-17 denboraldian, 8. mailatik.

## Palmaresa 
### Polonian: 1 
* Liga (0): laugarrena 1990an.
* Kopa (1): 2014.
* Poloniako Superkopa (1): 2014.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
SP La Fiorita

**SP La Fiorita** San Marinoko futbol taldea da, Montegiardino hirikoa. San Marinoko 3 liga eta 3 kopa irabazi ditu.

## Palmaresa 
* Liga (6): 1987, 1990, 2014, 2017, 2018, 2022.
* Kopa (7): 1986, 2012, 2013, 2016, 2018, 2021, 2024.
* San Marinoko Superkopa (Trofeo federale) (4): 1986, 1987, 2007, 2012.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Tomsk oblasta

**Tomsk oblasta** () Errusiako subjektu federal bat da, oblast bat zehazki, Siberiako Barruti Federalean kokatua. Mendebaldeko Siberiako ordokiaren hego-ekialdean, Ob ibai-arroaren erdialdean, hedaturik dago. 316.900&nbsp;km²ko azalera du, eta 2010ean 1.047.394 biztanle zituen. Zentro administratiboa Tomsk hiria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomond Park

**Thomond Park** edota **Pháirc Thuamhan** Irlandako Limerick hirian dagoen errugbi eta futbol estadio bat da. 1940ean eraiki zen. Munster Rugby, Shannon RFC eta UL Bohemian RFC errugbi taldeen eta Limerick FC futbol taldeen jokalekua da. 26.500 lagunentzako edukiera du, horietako 15.100 eserita.

## Iruditegia 

Irudi:Munster Crowds ( vs Northampton Saints).jpg|Munster Rugby taldeko zaletuak Thomond Park estadioko harmailan.

## Kanpo estekak 
* Thomond Park estadioaren webgunea
Nekane Jurado

**Nekane Jurado Pérez** (El Pont de Suert, 1958) euskal herritar ekonomialari marxista da. Ekonomia eta Enpresa Zientzietan, Aktuaritza eta Finantza Zientzietan eta Psikologia Klinikoan lizentziatua da

## Lanak 
* *Etudes comparative des Legislations et Reglamentations en vigueur, sur le Travailleurs detaché* (Conseil de l'Europe, 1988)
* *Historia de las mujeres trabajadoras vascas en el mundo sociolaboral (Ipar Hegoa, 1998)*
* *Mujer y economía* (IPES, 1999)
* *Euskal Herria: Año 1.000, año 2.000* (Basandere, 2000)
* *La mujer en Euskal Herria* (Basandere, 2001)
* *Concierto y Convenio Económico* (Eusko Ikaskuntza, 2002)
* *Aún en las tinieblas le sonrió la vida* (Hiru 2002)
* *Política social y vivienda en Euskal Herria y aproximación a los estados de la UE* (Ipar Hegoa, 2003)
* *La Europa, ¿de quién?* (Txalaparta, 2005)
* *Políticas Sociales para la Seguridad Ciudadana* (Ikusbide, 2005)
* *Lucha contra la exclusión y feminización de la pobreza* (Ikusbide 2009)
* *Conversaciones en una Euskal Herria en crisis* (Kimetz Kolektiboa, 2009)
* *Independencia. De reivindicación histórica a necesidad económica* (ed. Txalaparta, 2010)
* *En defensa de la humanidad (hacia un socialismo del siglo XXI)* (Hiru, 2012)
* *Euskal Hiria: reflexión sobre la ciudad y las ciudades vascas* (Ex- 2012)
* *Euskal Estatuari bidea zabaltzen* (Ipar Hegoa 2012)
* *Mediación y participación en conflictos para transformar la sociedad* (Ikusbide 2012)
* *Reparto de la riqueza y Exclusión Social en Euskal Herria* (Gaindegia, 2013)
* *Lucharon contra la hidra del patriarcado: Mujeres Libres* (Eusko Lurra Fundazioa, 2017)

## Erreferentziak
Helsinki-Vantaa aireportua

**Helsinki-Vantaa aireportua** (finlandieraz *Helsinki-Vantaan lentoasema*) Finlandiako Helsinki zerbitzatzen duen aireportu nagusia da. Aireportua Vantaa dago. 1952an ireki zen.

## Argazkiak 

Fitxategi:Frozen Helsinki airport.jpg|Izozpean.
Fitxategi:Helsinki-Vantaan kiitotie 33.jpg|33. pista.
Fitxategi:Helsinki-Vantaa departure hall2.jpg|2. terminala.
Fitxategi:EFHK terminal 1 20090930 01.jpg|1. terminala.

## Kanpo estekak 
* Helsinki-Vantaa aireportuaren webgunea
Strømsgodset IF

thumb|250px
**Strømsgodset IF** (izen osoa *Strømsgodset Idrettsforening*) Norvegiako futbola da, Drammen hirikoa. Norvegiako 2 liga eta 5 Kopa irabazi ditu.

## Historia 
1907an sortu bazen ere "urrezko aroa" 60 eta 70. hamarkadetan izan zuen. 1969ko koparekin hasi zen tituluen uzta eta 1970an liga eta kopa irabazi zituen. 1973koa du garai hartako azken kopa. Garai hartan "neguko txapelketa" lau aldiz irabazi zuen taldeak. *Rødgata Boys* ezizena eman zitzaien, Rødgata jokalari gehienak bizi ziren kalea baitzen.

1991ean laugarren kopa irabazi zuen eta 1997an ligan hirugarren eta kopan finalista izan zen. XXI mendea diru arazoekin hasi zuen eta inbersore talde batek salbatu zuen 2006an. Urte hartan taldea erabat berritu eta maila nabarmen handitu zenez titulu berriak etorri ziren. 2010ean irabazi zuen bosgarren kopa eta 2013an liga berria.

## Palmaresa 
### Norvegian: 7 
* Norvegiako Liga **(2):** 1970, 2013.
* Norvegiako Kopa **(5):** 1969, 1970, 1973, 1991, 2010.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Arpilatze

[thumb|300px|**Arpilatzea**, [1906ko San Franciscoko lurrikaran.]]
**Arpilatzea** edo **harrapaketa** guda eta hondamendi egoeretako nahasmena aprobetxatuz egindako lapurreta da, bereziki modu indiskriminatuan egiten bada. Hedaduraz, ardura edo jagoletza eza dagoenean egindako lapurreta. Ustelkeria kasuetan burututako harrapaketak izendatzeko ere erabiltzen da, agintariek duten eskumenak aprobetxatuta.

### Arpilatze batzuk 
* Valentiniano III.a hiltzean 455an, bandaloek Erroma inbaditu eta arpilatu zuten.
* Mahmud Ghaznikoak Indiako Somnath, Mathura, Kannauj eta beste tenplu hiri batzuk arpilatu zituen behin eta berriro 1000 eta 1027 artean.
* Gurutzatuek Konstantinopla setiatu ondoren 1204an, hiria arpilatu eta bertako aberastasun ugari Italiara eraman zituzten.

## Kanpo estekak
Civitates orbis terrarum

[thumb|350px|[1575eko Bilbo hiriaren grabatua *Civitates Orbis Terrarum* idazlanean.]]
[thumb|350px|[1572ko Donostia hiriaren grabatua *Civitates Orbis Terrarum* idazlanean.]]
***Civitates Orbis Terrarum*** delakoa Abraham Ortelius flandriar geografo eta kartografoaren *Theatrum Orbis Terrarum* (1570) munduko atlasaren osagarria izan zen, Erdi Aroko ikuspegi panoramiko, mapa eta hirien aipamen idazlan osatuena bilakatu zelarik.

Koloniako katedraleko Georg Braun (1541-1622) kanonigoa biltzatzaile eta koordinatzaile nagusia izan zuen informatzaile, marrazkilari eta kolaboratzaile talde zabal batek gauzatu zuen. Jatorrizko marrazkiak egile askok egin zituzten, haien artean Joris Hoefnagel (Georg Hoefnagel edota Hufnagel gisa ere ezaguna) nabarmentzen da, bere ikuspegiak marraztu ahal izateko herrialde ugaritara bidaiatu zuelarik. Franz Hogenberg grabatzailea estanpazio plantxak egiteaz arduratu zen. Irudiak latinezko testuekin batera zihoazten, haietako asko Braun berak idatziak dira, hiri bakoitzeko historia, geeografia eta gizarte nahiz ekonomiaren deskribapenak direlarik. Idazlana sei bildumetan argitaratu zen, jarraieko urteetan argitaratu zirelarik (1572, 1575, 1581, 1588, 1598 eta 1617), zenbait herrialdetan maiz berreimprimatu eta berrargitaratuz.

Idazlan honetan Euskal Herriko hainbat hiri eta lekuen grabatuak ere agertzen dira, tartean, Donostia, Bilbo eta Aizkorri mendilerroan dagoen San Adriango tunela.

## Erreferentziak 
## kanpo loturak 
* *Civitates orbis terrarum* en Historic Cities

## Kanpo estekak
Zabid

**Zabid**(, *Zabīd*) Yemengo hiria da, Al-Hudaida gobernantzian dagoena. XIII. eta XV. mendeen artean herrialdeko hiriburua izan zen. Horri esker, 1993an UNESCOk bere hiri zaharra Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2014ko urtarrilaren 11ko Giza eskubideak, Konponbidea martxa

[thumb|300px|eskuinera|[Bilbon 2014ko urtarrilaren 11an bildutako jendetzaren zati bat Zabalburu plaza parean.]]

**Giza eskubideak, Konponbidea martxa** 2014ko urtarrilaren 11an Bilboko kaleeetan barna burutu zen martxa edo mobilizazioa erraldoia izan zen. La Casillan arratsaldeko 18:00etan hasi eta Bilboko udaletxearen aurrean amaitu zelarik.

Aurreko egunean Espainiako Auzitegi Nazionaleko Eloy Velasco epaileak Auzitegi Nazionaleko epaileak Tantaz Tanta ekimenak urtarrilaren 11rako antolatua zuen manifestazioa debekatu ostean burutu zen. Martxa hau EAJ, Sortu, Eusko Alkartasuna, Aralar, Alternatiba eta Geroa Bai alderdiek, eta ELA eta LAB sindikatuek antolatu zuten.

## Ikus gainera 
* Tantaz Tanta
* 2014ko Erabakitzeko Eskubidearen Aldeko Giza Katea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Giza eskubideak, Konponbidea* martxaren irudiak ikusgai. Berria.info
El Djem

thumb|ezkerrera|Anfiteatro
**El Djem** (; ) Tunisia ekialdeko hiria da. Erromatar hiri ospetsua izan zen. 1979an, UNESCOk bere anfiteatro Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Bertan *Brianen bizitza* edo *Gladiator* bezalako filmak grabatu dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ichkeul aintzira

**Ichkeul aintzira** () Tunisiako aintzira da, Bizertatik 20 kilometrotara dagoena. Inguruko hezeguneekin batera, Natura Parke izendatu zuten, urtero milaka hegazti migratzailek negua ematen dutelako.

1980an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Presa bat egin zutenez, 1996 eta 2006 artean izendapena galtzekotan izan zen.

## Kanpo estekak
Chott el Djerid

**Chott el Djerid** ( '''') Tunisiako aintzira gazitua da. Saharako gatz-lautadarik handiena da. Apenas ez du euririk izaten (100&nbsp;mm) eta 50&nbsp;°C-ko tenperaturak bere urak lurruntzen ditu.

Bere hegoaldean Ekialdeko Erg Handia hasten da. Kebili eta Douz herriak ere bere hegoaldean daude.

## Kanpo estekak
FK Vojvodina

**FK Vojvodina** (serbieraz Фудбалски клуб Војводина, *Fudbalski Klub Vojvodina*) Serbiako futbol talde bat da Novi Sad hirikoa. Jugoslavian 2 Liga eskuratu zituen eta Serbian Kopa bat. Mitropa Kopa ere irabazi zuen 1977an.

## Historia 
Ehun urte bete berri ditu taldeak 1914ean sortu baitzen Novi Sad hirian. Serbiako hirugarren futbol talde zaharrena da. Serbiako Institutu ortodoxoko ikasleek eratu zuten hiriko intelektual eta artisauen laguntzarekin. Ixilpean eratu zen, Austria-Hungariako Inperioko agintariek srerbiar gazteen elkarteak debekatu baitzituzten Vojvodina eskualdean.

1918an Serbiak independentzia lortu zuen. Lehen Mundu Gerraren garaian Vojvodinako jokalari batzuk Pragan ari ziren ikasten eta SK Slavia Pragan ere jokatu zuten. Honen ondorioz talde txekiarraren janzkera hartu zuen taldeak.

### Jugoslaviako aroa 
30. hamarkadaren bukaeran fitxaje handiak egin zituen eta *Milloidunen taldea* ezizena hartu zuen. 1941ean Jugoslaviako liga irabaztear egon zen. Bigarren Mundu Gerran Novi Sad hiria Hungariara pasatu zuten naziek eta serbioen aurkako genozidioak gertatu ziren. "Novi Sadeko masakrea" izenaz ezagutzen da. FK Vojvodinari dagokionez taldea debekatu eta ondasun guztiak konfiskatu zizkioten.

1946an agintari komunistek Novi Sadeko hiru talde elkartu (Vojvodina, Slavija eta Radnički) eta **Sloga Novi Sad** sortu zuten. 1948an Jugoslaviako lehen mailara igo zen. Zaleen presioaren ondorioz **FK Vojvodina** izena berreskuratu zen. 1951ean Jugoslaviako kopako finalera iritsi zen.

1962an Jugoslaviako ligarren bigarren izan zen eta 1966an lortu zuen Liga garaipena, bigarren izan zen Dinamo Zagrebi 8 puntu aterata. Hurrengo urtean Europako Kopako final laurdenetara iritsi zen baina Atlético Madrilek kanporatu zuen etxean 3-1 irabazi arren Madrilen 2-0 galdu ondoren.

70. hamarkadan Nazioarteko bi titulu eskuratu zituen, 1976an Intertoto Kopa eta 1977an Mitropa Kopa ospetsua. 80. hamarkadan goiko postuetan egin zituen lehenengo ligak baina 1986an bigarren mailara jeitsi zen. Berehala lehen mailara itzuli eta 1989an lortu zuen Jugoslaviako bigarren liga irabaztea.

### Serbiako aroa 
1993tik aurrera Partizan eta Izar Gorriaren atzetik egon izan da, eta 10 aldiz gelditu da hirugarren postuan ligan. "Betiko hirugarrena" ezizena hartu du. 2009an bigarren egin zuen. Lortu duen titulu bakarrak Kopan izan dira, 2014an eta 2020an.

## Palmaresa 
### Jugoslavian: 2 
* Jugoslaviako Liga (2): 1966, 1989.
* Jugoslaviako Kopa (0): finalista 1951an.
### Serbian: 2 
* Serbiako Liga (0): bigarren 2009an.
* Serbiako Kopa (2): 2014, 2020.
### Nazioartean: 2 
* Europako Kopa (0): final laurdenak 1967an.
* Mitropa Kopa (1): 1977
* UEFA Intertoto Kopa (1): 1976

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Aitor Amezaga

**Aitor Amezaga Asensio** (Bilbo, Bizkaia, 1958ko ekainaren 2a) musikari eta musikagilea da.

## Ibilbide profesionala 
Ikasketak Bilboko J.C. de Arriaga Kontserbatorioan hasi zituen, eta Donostiako Kontserbatorioan amaitu zituen. Bartzelonako L'Aula de Música Moderna y Jazz delakoan osatu zuen bere prestakuntza.

1973tik, moldatzaile eta grabazio-musikari gisa aritu da talde ezagunen laurogei disko baino gehiagotan; besteak beste, Eskorbutoren "Los Demenciales Chicos Acelerados" eta "Las Más Macabras de las Vidas".

Telebistarako, irratirako eta hainbat komunikabidetarako musika egiten du. Gaur egun, sormen jarduera pedagogikoarekin banatzen du, Donostiako Musika Eskolan klaseak emanez eta Irungo Kontserbatorioan, Udako Euskal Unibertsitatean eta Euskal Akordeoi Elkartean kolaboratuz. Gainera, hainbat film luzeren soinu-banda sortu du.

## Bizitza pertsonala 
Oskar Amezagaren anaia da, Lavabos Iturriaga musika taldearen Discos Suicidas diskoetxearen sortzailea.

## Erreferentziak
Natalia Tena

**Natalia Gastiain Tena** (Londres, Ingalaterra, ) aktorea eta abeslaria da, *Harry Potter*ren filmetan eta *Game of Thrones* telesailean Osha pertsonaia antzezteagatik ezaguna. *Molotov Jukebox* taldean abesten eta akordeoia jotzen du.

## Bizitza 
Londresen jaioa, ama Maria Tena, Extremadurakoa eta Azkoitiara emigratu zuen, aldiz, aita Jesus Gastiain, Euskal Herrikoa da (Eibarkoa), eta urte askoan Extremaduran eman izan du uda. Horri esker, ingelesez ez ezik, gaztelaniaz ere egiten du.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ailorbe

**Ailorbe** (*Trigonella foenum-graecum*) belar-landarea da. Ganadu janaritzat erabiltzen da, eta jaten duten abereen esneari ahogozo berezia ematen dio.

## Deskribapena 
20-50 cm-ko altuera har dezakeen landarea da. Hosto konposatu iletsuak ditu hirunaka bilduak. 

Loreak zuriak dira eta handik ateratzen diren lekek hazi horiak dituzte.

Hostoek zein haziek usain handia dute. Usain hori sotolon izeneko konposatuak ematen die.

## Hedapena 
Asiako hego-ekialdean jatorria du baina hegoaldeko Europatik zabalduta dago. Hala ere landare honen ekozpenaren %80a Indian egiten da, Rajastan estatuan. Udaberrian laboreen artean bere lore zuriak ikus ditzakegu.

## Erabilera 
Currya egiteko erabiltzen den osagaietako bat da ailorbea. Horretarako hostoak (freskoak edo lehorrak), haziak eta bestelako atalak erabiltzen dira.

Abereak elikatzeko egokia da. Haziak ere erabiltzen dira arrainak edo untxiak elikatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Titano mendia

**Titano mendia** (; romagnoleraz: *Mont Titén*) San Marinoko mendia da, Apeninoetan dagoena. Herrialdeko mendirik altuena da, itsas mailatik 739 metroko altuera izanik. 2008an hiriko hirigunearekin batera, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Kondairak San Marinok bertan hiri bat eratu zuela dio. Bere oinean San Marino eta Borgo Maggiore hiriak ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Borgo Maggiore

**Borgo Maggiore**, San Marinoko *castelli* edo udalerrietariko bat da. San Marinon biztanle gehien daukan bigarren hiria da.

## Auzoak 
* Cà Melone, Cà Rigo, Cailungo, San Giovanni sotto le Penne, Valdragone, Ventoso

## Herritar ospetsuak 
* Alessandra Perilli (1988), kirolaria
* Manuel Poggiali (1983), kirolaria

## Kanpo estekak
Good Morning, Vietnam

**Good Morning, Vietnam** (euskaraz *Egun on, Vietnam*) 1987ko Barry Levinson estatubatuar zinema zuzendariaren gerra komedia-drama filma da. Bertan, Robin Williams eta Forest Whitaker aktoreek antzeztu zuten. Vietnamgo Gerran eta Saigon hirian girotuta dago.

Filmeko antzezpenarengatik, Robin Williams aktoreak Aktore onenaren Oscar Sarirako izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
Vietnamgo Gerran, AEBetako Aire Armadako Adrian Cronauer (*Robin Williams*) disc jockeya Saigon hirira iritsi berri da, Vietnamen dauden estatubatuar soldaduak entretenitzeko irrati batean esatari eta musika-jartzaile gisa lan egiteko. Hasiera batean, giro ona eta dibertsioa nagusi dira baina, pixkanaka-pixkanaka, irratiko nagusiak esatariak gerraz egite dituen aipamenak "politikoki desegokiak" direla ohartu dira. Hortaz, Cronauer kaleratu eta AEBetara bidaltzea erabaki dute; bitartean, ordezko esataria baldarra da eta ez da entzuleen gustuko. Soldaduek Cronauer irratira itzul dadin eskatu dute, baina arazoa areagotuz doa...

## Aktoreak 
* Robin Williams: Adrian Cronauer
* Forest Whitaker: Edward Garlick
* Tung Thanh Tran: Tuan
* Chintara Sukapatana: Trinh
* Bruno Kirby: Steven Hawk tenientea
* Robert Wuhl: Martin Lee "Marty" Dreiwitz
* J. T. Walsh: Dickerson sarjentu maiorra
* Noble Willingham: Taylor jenerala
* Cu Ba Nguyen: James "Jimmy" Wah
* Richard Edson: Abersold soldadua
* Richard Portnow: Daniel "Dan the Man" Levitan
* Floyd Vivino: Edward "Eddie" Kirk

## Kanpo estekak 
* *Good Morning, Vietnam* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Good Morning, Vietnam* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
FC Viktoria Plzeň

**FC Viktoria Plzeň** (izen osoa *Football Club Viktoria Plzeň*) Txekiar Errepublikako futbol taldea da, Pilsen hirikoa. Sei aldiz irabazi du Txekiar Errepublikako futbol liga eta behin Kopa.

Etxeko partiduak Doosan Arena estadioan jokatzen ditu.

## Historia 
1911 urtean estatuko trenbideetako ofiziala zen Jaroslav Ausobský-k eratu zuen Victoria taldea. Oraindik talde amateurra zela 1923an Espainia aldean gira bat egin zuen eta 9 partidatatik sei irabazi zituen.

1952an izena aldatu zuen eta *Sokol Škoda Plzeň* bihurtu zen. 1971 urtean Txekoslovakiako Kopako finala jokatu zuen baina Spartak Trnavak irabazi zion. Hurrengo urteetan lehen eta bigarren maialren artean ibili zen.

1992an Txekoslovakia banatu zenean liga berria eratu zen eta taldeak izen tradizionala berreskuratu zuen. 2000 eta 2005 artean Italian Football Company Ltd EAST izan zen taldearen jabea, baina 2005ean Škoda Automobil konpainiak eskuratu zuen, aurrez bere izena ere eramana baitzeukan Viktoriak. Orduan maila hobetu zuen eta tituluak irabazteari ekin zion, 2010ko kopa izan zen lehenengoa eta 2011 eta 2013ko Ligak iritsi ziren.

2014an Ligan bigarren egin zuen eta Kopan finalera iritsi zen. Kopan partidaren deskontuko 5. minutuan berdindu ondoren penaltietan 8-7 garaitu zuen Sparta Pragak. 2015, 2016 eta 2018an liga berriak irabazi du.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Txekiar Errepublikan: 8 
* Liga (6): 2011, 2013, 2015, 2016, 2018, 2022.
* Kopa (1): 2010.
* Txekiar Errepublikako Superkopa (2): 2011, 2015.

### Txekoslovakian: 0 
* Liga (0):
* Kopa (0): finalista 1971an.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Viktoria Plzeňek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Sacro Monte di Oropa

**Sacro Monte di Oropa** edota **Sacro Monte della Beata Vergine** (literalki "Oropako Mendi Santua" edota "Ama Birjina Beltzaren Mendi Santua") Italiako iparraldeko Piemonte eskualdean dagoen santutegi bat da, Biella udalerritik 12 kilometro iparraldera. Santutegia eta haren hormetatik kanpo dauden 19 kaperek osatutako multzo da.

Usadioaren arabera, IV. mendean San Eusebio Vercelliko apezpikuak sortu omen zuen. 2003an UNESCOk santutegia Gizateriaren Ondare izendatu zuen, Piemonte eta Lombardiako Sacri Monti multzoaren barnean.

## Iruditegia 

Irudi:Santuario Oropa 03.JPG|Santutegia.
Irudi:Santuario di Oropa-piazzale Sacro4.jpg|Santutegia.
Irudi:Oropa ChiesaNuova.JPG|Eliza berria.
Irudi:SM_Oropa_cappelle_2.JPG|Kaperak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Oropako santutegiaren webgunea (eleanitza)
Şükrü Saracoğlu estadioa

**Şükrü Saraçoğlu Stadyumu** Turkiako Istanbul hiriko Asiako lur eremuan dagoen Kadıköy auzoko futbol zelaia da. Fenerbahçe taldearen egoitza eta jokalekua da.

Bertan, 2009ko maiatzaren 20an UEFA Europa Leagueko finala jokatu zen, FC Xakhtar Donetsk taldeak Werder Bremeni 2-1 emaitzaz irabazi ziolarik.

## Ikuspegia 

Irudi:FB-GS Seramoni.jpg|Barnealdea.
Irudi:Panoramio - V&A Dudush - ŞÜKRÜ SARACOĞLU STADIUM.jpg|Barnealdeko ikuspegi oanoramikoa.
Irudi:Sukru Saracoglu jt01.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Fenerbahce Stadion.JPG|Kanpoaldea.
Irudi:Fenerbahce-Erciyes.jpg|Harmailak.
Irudi:FB-BJK2.jpg|Harmailak.
Irudi:FB-AG.jpg|Hamrilak.
Irudi:FB Stad Manzara6.jpg|Harmailak.

## Kanpo estekak 
* Şükrü Saraçoğlu estadioari buruzko bloga
The Aviator (2004ko filma)

**The Aviator** (euskaraz *Hegazkinlaria*) 2004ko Martin Scorsese estatubatuar zinema zuzendariaren biografia filma bat da. Charles Higham idazlearen *Howard Hughes: The Secret Life* liburuan oinarritua dago, bertan Howard Hughes estatubatuar enpresaburu, aberats, hegazkinlari eta zinema ekoizle eta zuzendariaren bizitza kontatzen delarik. Filma honetan Leonardo DiCaprio, Cate Blanchett, John C. Reilly, Kate Beckinsale, Alan Alda, Alec Baldwin. Jude Law, Gwen Stefani, Ian Holm, Danny Huston eta Brent Spiner aktoreek antzeztu zuten.

Filmak 11 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, 5 irabaziz: Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Cate Blanchett), Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Robert Richardson), Muntatze onenaren Oscar Saria (Thelma Schoonmaker), Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Sandy Powell) eta Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Dante Ferretti).

## Argumentua 
Filmak Howard Hughesen (Leonardo DiCaprio) bizitzaren zati bat kontatzen du, hain zuzen ere, bere lehenbiziko ''Hell's Angels* filmati hasi eta bere gogokoena eta garai hartako hegazkin handiena izan zen *Spruce Goose* delakoa hegalaraztea lortzen duen uneraino.

Istorioak nagusiki Hughesek hegazkigintza eta zinemarengatik zuen griña deskribatzen du, bai eta garai hartako zinemako izarrak ziren Katharine Hepburn (Cate Blanchett) eta Ava Gardner (Kate Beckinsale) aktoreekin izandako harreman gorabeheratsuak ere. Bestalde, Hughesen TWA hegazkin konpainiak eta Pan Am konpainiaren arteko nazioarteko bidaien kontrola bereganatzeko lehia ere agertzen da. Filma osoan zehar Hughesen azken egunerarte izan zuen izaera obsesibo-konpultsiboaren bilakaera ere ikus daiteke.

## Aktoreak 
* Leonardo DiCaprio: Howard Hughes
* Cate Blanchett: Katharine Hepburn
* Gwen Stefani: Jean Harlow
* Kate Beckinsale: Ava Gardner
* Adam Scott: Johnny Meyer
* Kelli Garner: Faith Domergue
* Alec Baldwin: Juan Trippe
* Ian Holm: Fitz irakaslea
* Jude Law: Errol Flynn
* John C. Reilly: Noah Dietrich
* Alan Alda: Ralph Owen Brewster senataria
* Jane Lynch: Amelia Earhart (azken argitalpenean kendutako eszenak)

## Kanpo estekak 
* *The Aviator* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea 
* *The Aviator'' filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
AEL Limassol

**AEL Limassol** (grekeraz Αθλητική Ένωση Λεμεσού, "Αthlitiki Enosi Lemesou") Zipreko futbol taldea da, Limasol hirikoa. 6 aldiz irabazi du Zipreko futbol liga eta beste 6 aldiz Kopa. Hiriko beste taldea den Apollon Limassolekin lehia handia dauka.

## Historia 
Taldea 1930 urtean eratu zen Limasolen eta 1935ean liga fundatu zuten zortzi taldeetako bat izan zen. Lehenengo garaipenak 1939 eta 1940ko kopak eta 1941eko liga izan ziren. 50. hamarkadan bi liga irabazi zituen eta 80. hamarkada kopako taldea bihurtu zen.

Azken urteetan maila ona eman du, beti ere APOEL eta Omoniaren atzetik, baina 2012an bere seigarren liga irabaztea lortu zuen. 2014an bigarren egin du baina APOELekin 81 puntutan berdinduta. 2015 urtearen amaieran Superkopa irabazi zuen APOEL penalti jaurtiketetan gaindituz.

## Palmaresa 
### Zipren: 16 
* Liga (6): 1941, 1953, 1955, 1956, 1968, 2012.
* Kopa (6): 1939, 1940, 1948, 1985, 1987, 1989.
* Zipreko Superkopa (4): 1953, 1968, 1985, 2016.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
William Penn

**William Penn** (Berkshire, 1644ko urriaren 14a - Londres, 1718ko uztailaren 17a) enpresari, filosofo, kuakero eta Pennsylvaniako probintzia sortu zuen ingelesa izan zen. Demokrazia eta erlijio askatasunaren aldekoa, Lenape indiarrekin erlazio onak izan zituen. Bere agindupean, Filadelfia hiria diseinatu eta garatu zuten.
Sleepers (filma)

**Sleepers** (euskaraz *Lotiak*) 1996ko Barry Levinson estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma da, Lorenzo Carcaterra idazlearen izenburu bereko *Sleepers* eleberri autobiografikoan oinarritua. Bertan, Kevin Bacon, Robert De Niro, Dustin Hoffman, Jason Patric eta Brad Pitt aktoreek antzeztu zuten.

Filmak lau adiskideren istorioa kontatzen du: haurtzaroko umekeria baten ondorioz, adingabeentzako espetxe batean preso egon ziren; han, zaindarien jipoi eta sexu gehiegikerien biktimak izan ziren.

Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (John Williams).

## Argumentua 
1960ko hamarkada, New York hiriko Hell's Kitchen auzoa. John, Lorenzo, Michael eta Tommy (Joe Perrino, Brad Renfro, Jonathan Tucker eta Geoffrey Wigdor) auzo hartan bizi diren mutikoak dira; bertako eguneroko giro maginaletik ihes egiteko duten leku bakarra Aingeru Santuen eliza eta euren gidari moral edo babesle Robert Carillo (Robert De Niro) apaiz zintzoa da. Zoritxarrez, lau lagunen barrabaskeria baten ondorioz, Wilkinson adingabeentzako espetxera bidali dituzte. Hango zaindarien jipoiak eta sexu abusuak jasan dituzte.

Handik urte askotara, helduak dira (Jason Patric, Brad Pitt, Billy Crudup eta Ron Eldard), baina leku hartan sufritutako gehiegikeriek izaeran eragin sakona laga diete.

## Aktoreak 
* Joe Perrino: Lorenzo Carcaterra mutikoa
* Jason Patric: Lorenzo heldua
* Brad Renfro: Michael mutikoa
* Brad Pitt: Michael Sullivan heldua
* Jonathan Tucker: Tommy mutikoa
* Billy Crudup: Thomas "Tommy" Marcano heldua
* Geoffrey Wigdor: John mutikoa
* Ron Eldard: John Reilly heldua
* Monica Polito: Carol neskatoa
* Minnie Driver: Carol heldua
* Robert De Niro: aita Bobby Carillo
* Kevin Bacon: Sean Nokes
* Jeffrey Donovan: Henry Addison
* Lennie Loftin: Adam Styler
* Terry Kinney: Ralph Ferguson
* Vittorio Gassman: King Benny
* Dustin Hoffman: Danny Snyder
* John Slattery: Ron Carlson
* Daniel Mastrogiorgio: Nick Davenport
* Wendell Pierce: Little Caesar

## Kanpo estekak 
* *Sleepers* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Sleepers* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Bahlako gotorlekua

**Bahlako gotorlekua** (, ''Qal'at Bahla'') Omango Djebel Akhdar goi-ordokia babesten zuen lau gotorlekuetako bat da. XIII. eta XIV. mendeen artean eraikia, orduko Bahla oasia Banu Nabhan leinuaren kontrolpean zegoen.

UNESCOk 1987an Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bat, Al-Khutm eta Al-Ayngo aztarnategi arkeologikoak

**Bat, Al-Khutm eta Al-Ayngo aztarnategi arkeologikoak** K.a. III. milurtekoko Omango nekropolia da. Palmondo-sail batetik gertu dago.

UNESCOk 1988an Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Intsentsuaren Lurra

**Intsentsuaren Lurra** Intsentsuaren Bidean dagoen Omango eremua da. Khor Rori aztarnategia, intsentsu-arbolak eta karabanen oasien aztarnak ditu barnean.

UNESCOk 2000an Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apollon Limassol

**Apollon Limassol** (grekeraz Απόλλων Λεμεσού) Zipreko futbol taldea da, Limasol hirikoa. 3 aldiz irabazi du Zipreko futbol liga eta beste 7 aldiz Kopa. Hiriko beste taldea den AEL Limassolekin lehia handia dauka.

## Historia 
AEL Limassolek politizazioaren aurkako postura hartu zuenez 1953an taldeko abertzaleek alde egin eta 1954an sortu zuten *Apollon Limassol*, hortik "iheslariak" ezizena. 60. hamarkadan irabazi zituen lehenengo tituluak, 1966 eta 1967ko kopak hain zuzen ere.

1986ko hirugarren koparekin hasi zuen bere "urrezko aroa", 1994 artean 2 liga eta 2 kopa irabazi zituen eta. Diethelm Ferner alemaniarra izan zuen entrenatzaile. 2006an izan zuen historiako urte onena Zipreko titulu guztiak irabazi baitzituen, liga, kopa eta superkopa.

2014 urtean ligako hirugarren postuan bukatu du eta UEFA Europa Leaguen multzokako fasera iritsi da. 2015, 2016 eta 2017an ere hirugarren egin zuen Ligan eta 2016 eta 2017ko Kopak irabazi zituen.

## Palmaresa 
### Zipren: 16 
; Liga (4): 1991, 1994, 2006, 2022.
; Kopa (9): 1966, 1967, 1986, 1992, 2001, 2010, 2013, 2016, 2017.
; Zipreko Superkopa (3): 2006, 2016, 2017.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Aflaj ureztaketa sistemak

'''*Aflaj* ureztaketa sistemek'* 4.500 urte baino gehiago dituzte, nahiz eta aztarnarik antzinenak k. o. VI. mendekoak izan. *Aflaj* *falaj* hitzaren plurala da, "zatitu" esan nahi duena. Ureztaketa sistema honek biztanle guztien artean banatzen du ura.

UNESCOk 2006an Al-Khatmeen, Al-Malki, Daris, Al-Mayassar eta Al-Jeela *aflaj''ak Gizateriaren Ondare izendatu zituen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madain Saleh

[thumb|250px|Hegra [Petrarekin konparatua izan da.]]
**Madain Saleh** (, *madāʼin Ṣāliḥ*), baita **Al-Hijr** edo **Hegra** ere, Saudi Arabiako Medina eskualdean dagoen aztarnategi arkeologiko aurreislamiarra da. Aztarna gehienak nabatearrak dira, herri honen hegoaldeko muturra izanik. Lihyandar eta erromatar aztarnak ere badaude.

UNESCOk 2008an Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Hegra hiriari buruzko erreportaia Naiz+ egunkari digitalean.
Gibraltarko futbol liga

**Gibraltargo futbol liga** (ingelesez *Gibraltar National League*) Gibraltarren jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1895ean abiatu zen eta Prince of Wales eta Lincoln Red Imps dira garaipen gehien lortu dituzten taldeak.

2018-19 denboraldirarte **Gibraltar Premier Division** jokatu zen eta 2019-20 izan zen Liga berriaren aurreneko ekitaldia. COVID-19 pandemiaren erruz bertan behera gelditu zen 18 jardunaldi jokatu ondoren eta azkenean txapeldunik ez izendatzea erabaki zen.

## Podiuma 
## Palmaresa 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

## Azken ligak 
thumb|260px|Partida guztiak Victoria Stadiumean jokatzen dira.

* ¹ 2015-16an talde kopurua 8-tik 10-era igo da.
* ² 2020ko martxoan COVID-19 pandemiaren erruz Liga bertan behera gelditu zen eta txapeldunik ez izendatzea erabaki zen.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Gibraltarko futbol kopa

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala