Sima Samar

**Sima Samar** (persieraz: سیما سم ;  o Jaghori, Gazniko probintzian, Afganistan1957ko otsailaren 3a) doktore, emakumeen giza eskubideen eta eskubideen defendatzaile, nazio eta nazioarteko foroetako aktibista eta gizarte-langilea da. 2001eko abendutik 2003ra arte Afganistango Emakumearen Gaietarako Ministerio izan zen. Gaur egun, Afganistango Giza Eskubideen Batzorde Independenteko presidentea da, eta, 2005etik 2009ra, Nazio Batuen Erakundeko Errelatore Berezia Darfur Sudango giza eskubideen egoerari buruz. 2011n, sortu berria zen Egia eta Justizia Alderdiko kide izan zen. 2012an, Right Livelihood Award saria jaso zuen, "giza eskubideen alde egindako lan luze eta ausartagatik, bereziki emakumeen eskubideen alde, munduko eskualde konplexu eta arriskutsuenetako batean".
## Bizitza 
Hazara etniakoa da. Etnia horretako lehen emekumea izan zen Medikuntza titulazioa lortu zuena. 1982ko otsailean graduatu zen Kabuleko Unibertsitatean eta 4 ohorezko doktoretza jaso zituen. Medikuntza praktikatu zuen Kabuleko ospitale estatalean, baina handik hilabete batzuetara ihes egin behar izan zuen Jaghori bere jaioterrira, bere segurtasunagatik, eta han Afganistango erdigune urrunetako gaixoei laguntza medikoa eman zien.

Gaur egun, Afganistango Giza Eskubideen Batzorde Independentearen burua da.

2004ko Sally Armstrong, "*Hijas de Afganistan*" *Daughters of Afghanistan"* dokumentalaren gai izan ziren lau emakumeetako bat izan zen. Dokumentalean, Sima Samarrek Emakumeen Gaietarako Ministerioan egindako lana eta ondorengo boterearen erorketa erakusten dira.

Samar doktoreak uko egiten dio publikoki emakumeek purdah-n (jendearengandik gordeta) egon behar dutenik onartzeari, eta argi eta garbi kontra egiten dio burkaren erabilerari (oinetatik bururako estaldura). Burka erabiltzea derrigorrezkoa egin zuten lehenengo muyadine fundamentalistek, eta gero talibanek. Afganistanen emakume askok Osteomalazia jasaten dutela ere plazaratu du, dieta desegoki baten ondorioz hezurren ahultzea, alegia. Burka erabiltzeak eguzkiarekiko esposizioa murrizten du eta osteomalazia duten emakumeen egoera okertzen du.

## Sariak 
Nazioarteko sari ugari jaso ditu giza eskubideen eta demokraziaren alde egindako lanagatik, besteak beste:

* 1994 - Ramon Magsaysay saria
* 1995 - Suitzako World Economic Forumeko lider globala biharko
* 1998 - 100 Heroines Saria Estatu Batuetan
* 2001 - Paul Grunninger Human Rights saria, Paul Grunninger Fundazioa, Suitza
* 2001 - *Voices of Courage* Saria (Ahots adoretsuak), Emakume eta Haur Errefuxiatuentzako Emakume Batzordea, New York
* 2001 - John Humphrey Freedom saria, Eskubideak eta demokrazia, Kanada
* 2001 - Ms. magazine, Urteko emakumeak afganiar emakumeen izenean, AEB. AEB.
* 2001 - *Women of the Month* (Hileko emakumea), Toronto, Kanada, 2001eko abendua
* 2001 - *Best Social Worker* Saria (Gizarte langile onena), Mylo Trust Fundazioa, Quetta, Pakistan
* 2002 - International *Human Rights Award* saria, Giza Eskubideen Nazioarteko Zuzenbide Taldea, Washington
* 2002 - *Freedom Award* saria (Askatasuna), Askatasunaren eta Demokraziaren aldeko Emakumeen Elkartea, Bartzelona
* 2002 - Giza Eskubideen Abokatuen Batzordea, New York
* 2003 - Perdita Huston Human Rights saria
* 2004 - Profile in Courage saria 2004
* 2008 - Ieper hiriko Bakea saria, Belgika
* 2008 - Asia Democracy and Human Rights saria.
* 2009 - Kanadako Ordena.
* 2011 - Geuzenpenning
* 2012 - Right Livelihood Award
* 2012 - Mother Teresa Awards por la justicia social 2012ko azaroan.
* 2013 - Salem-eko Estatuko Unibertsitateko Ohorezko Doktoregoa
* 2013 - Nazioarteko Integritatearen Allard Saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Ms.* magazine "A Voice for the Voiceless" Winter 2007 conversation with Sima Samar and *Ms.* executive editor Katherine Spillar.
* The New England Journal of Medicine "Despite the Odds -- Providing Health Care to Afghan Women"  Vol. 351, No. 11 (2004).