2024ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak

**Eusko Legebiltzarrerako 2024ko hauteskundeak** urte hartako apirilaren 21ean egin ziren, Eusko Legebiltzarraren XIII. legegintzaldiko 75 diputatuak aukeratzeko. EAJren beherakada izan zuen eserleku kopuruan, eta EH Bilduk gorakada handia, lehen aldiz historian biak berdindu baitziren. Ahal Dugu, aurreko hauteskundeetan indar handia izan arren, ordezkaritzarik gabe geratu zen; EAJk eta PSE-EEk, XII. legegintzaldian gehiengo osoa izan zuen koalizioak, gehiengoa mantendu zuen, azken horrek 12 eserleku eskuratu baitzituen.

EH Bildu lehen indarra izan zen udalerri gehienetan, eta lehen aldiz Araban zein Gasteizen irabazi. EAJk Donostian eta Bilbon zein Bizkaian irabazi zuen. 

## Aurrekariak 
2020ko hauteskundeetan, Eusko Jaurlaritzako lehendakariak hauteskundeetarako dei egin zuen hasiera batean, 2020ko apirilaren 5ean. COVID-19 pandemia eta Espainiako Gobernuak ezarritako alarma-egoeraren eta berrogeialdi nazionalaren deklarazioa zirela eta, lehendakariak akordioa egin zuen Eusko Legebiltzarreko talde politiko guztiekin, hauteskundeak 2020ko uztailaren 12ra atzeratzeko. 

### 2023ko udal eta foru hauteskundeak 
2023ko udal hauteskundeetan EH Bilduren igoera izan zen nagusi: lehen posizioa eskuratu zuen koalizio subiranistak eserlekuei dagokienez, nahiz eta EAJ lehen posizioan mantendu, botoak kontuan hartuta. Aldiz, zinegotzi kopuruan bigarren izan zen EAJ, botoen galerak baldintzatua. Hirugarren posizioan PSE-EE geratu zen, eserleku kopurua ere zerbait jaitsi ostean. Laugarrena PP izan zen, boto eta eserlekuen igoerak lagunduta eta udalerri askotan ordezkaritza berreskuratuta. Azkenik, Elkarrekin Podemosek eskuratu zuen azken tokia boto eta eserlekuetan jaitsierak eraginda. 

Foru hauteskundeetan EAJk botoetan jaitsiera izan zuen, baina lehen indarra izaten jarraitu zuen Araban eta Bizkaian. Aldiz, Gipuzkoan bigarren indarra izan zen EH Bilduren atzetik. Koalizio abertzaleak hiru lurraldeetan egin zuen gora. PSE-EE hirugarren indarra izan zen hiru lurraldeetan, baina Bizkaian soilik mantendu zuen batzarkide kopurua, eserlekuak galduz Araban eta Gipuzkoan. PPk ordezkaritza handitu zuen hiru lurraldeetan, eta Elkarrekin Podemosek galerak izan zituen. EAJk jarraitu zuen hiru foru aldundietako agintean, PSE-EErekin koalizioan, baina gehiengo osoa galduta Araban eta Gipuzkoan. Bi lurralde horietan, legebiltzarrerako hauteskunde giroaren atarian, foru-gobernuek ezin izan zituzten legealdiko lehen aurrekontuak onartu. 

### 2023ko hauteskunde orokorrak 
2023ko hauteskunde orokorretan PPren garaipenaren ostean, EAJ eta EH Bildu bezalako alderdiek garrantzia hartu zuten gobernuko presidente berri bat inbestitzeko orduan beraien botoek zuten garrantziagatik. EH Bilduren aldetik, beharrezko aulkietara iristen bazen, Alderdi Sozialistako hautagai zen Pedro Sánchezi baiezko botoa emango ziola baieztatu zuen eskuina geldiarazteko, «EH Bilduren boxeolari-blokearen garaipena saihesteko» Bestalde, EAJk, kanpainan, iragarri zuen ez zuela inola ere itunduko edozein hautagairen inbestidurarik Vox itun horren barruan bazegoen, PPko hautagaia, Alberto Núñez Feijóok, ez zuen EAJ-ren babesa jaso VOX eta EAJ ezin zirelako itun berberean batu desberdintasun ideologikoak zirela medio. Beraz, EAJ-k PSOE-rekin legegintzaldi akordioa sinatu zuen helburu batzuekin, horiek, Gizarte Segurantzaren kudeaketa ekonomikoa Eusko Jaurlaritzara pasatzea eta Gernikako Estatutuan transferitu gabe zeuden eskumen guztiak eskualdatzeko konpromisoa betetzea sinatu zuten.

## Hautagaiak 
Jarraian, hauteskundeetara aurkeztu ziren alderdi eta hauteskunde-aliantza nagusien zerrenda jaso da, hauteskunde-deialdiaren aurreko legegintzaldian eserleku kopuru handienetik txikienera ordenatuta.

## Inkestak 
## Parte-hartzea 
{{#tag:mapframe|
[{
  "type": "ExternalData",
  "service": "geoline",
  "ids": "Q3995"
},
{
  "type": "ExternalData",
  "properties": {
        "stroke": "#666",
        "stroke-opacity": 1,
        "stroke-width": 0.4,
        "fill-opacity": 0.8
      },
  "service": "geoshape",
    "query": "SELECT ?city ?cityLabel (?city as ?id) (SAMPLE(?fill) as ?fill) (concat('% ', str(floor(?percent*100)/100)) as ?ehuneko) (concat(':eu:', ?cityLabel, ' - ', ?ehuneko) as ?title) WHERE { ?item wdt:P361 wd:Q97147183. ?item wdt:P1831 ?total_voters . ?item wdt:P1868 ?active_voters.  ?item wdt:P1001 ?city. BIND (100*?active_voters/?total_voters AS ?percent) . BIND( if(?percent>= 80, '#fde725', if(?percent>= 75, '#90d743', if(?percent>= 70, '#35b779', if(?percent>= 65, '#21918c',  if(?percent>= 60, '#31688e', if(?percent>= 50, '#443983', '#440154'))))) ) as ?fill). SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'eu'. } } GROUP BY ?city ?cityLabel ?percent" }]
|text=2020ko Eusko Legebiltzarreko hauteskundeetako parte-hartze datuak
* &nbsp;80-100%
* &nbsp;75-80%
* &nbsp;70-75%
* &nbsp;65-70%
* &nbsp;60-65%
* &nbsp;50-60%
* &nbsp;
|width=910|height=600|align=center|longitude=-2.6|latitude=42.9|zoom=9 }}

## Emaitzak 
### Laburpena 
### Lurraldeen arabera 
#### Laburpena 
thumb|2024 EAEko hauteskundeak Araban
thumb|2024 EAEko hauteskundeak Bizkaian
thumb|2024 EAEko hauteskundeak Gipuzkoan

### Herriz herri 
## Hautatutako legebiltzarkideak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak