open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Georges Michel

**Georges Bernard Michel** (Paris, 1763ko urtarrilaren 12a – *ibidem*, 1843ko ekainaren 8a) frantziar paiasaien margolaria izan zen.

Leduc izeneko gai historikoen margolari baten irakaspenak jaso zituen, eta Saint-Luc-eko Akademian sartu ahal izan zen, non Claude Joseph Verneten ikasle izan baitzen. Geroago marrazketa-irakasle gisa bizi izan zen.

1789an Gramonteko dukea Alemaniara lagundu zuen eta Jean-Baptiste-Pierre Lebrun ezagutu zuen. Honek margolanak zaharberritzeko eta Holandako paisaien kopiak egiteko kontratatu zuen. 1791n Parisko Saloian erakusten hasi zen. 1811tik 1820ra denda bat irekita izan zuen bere lanak saltzeko.

Bere margolaritzetako asko Paris eskualdeko landa-paisaiak izan ziren.

## Iruditegia 

(Gaillac) La route tournante - Georges Michel - musée des Beaux-Arts de Gaillac.jpg| *La route tournante* - musée des Beaux-Arts de Gaillac
Georges Michel (1763-1843) - Landscape with Windmills - VIS.308 - Sheffield Galleries and Museums Trust.jpg|*Paysage avec moulins à vent* (1790–1795)Sheffield Galleries
Georges Michel (1763-1843) - Landscape with Cottages - 3111 - Kelvingrove Art Gallery and Museum.jpg|*Paysage avec fermes*(1830-1843)Kelvingrove Art Gallery and Museum
Chaumière à la lisière d'un bois.jpg|''Chaumière à la lisière d'un bois*, (vers 1795), Musée des Beaux-Arts de Reims de Reims.

Georges Michel (1763-1843) - Landscape - 1958.14 - Manchester Art Gallery.jpg|*Paysage*Manchester Art Gallery
Georges Michel (1763-1843) - Landscape with Fishermen at the Mouth of a River - WA1937.46 - Ashmolean Museum.jpg|*Paysage avec des pêcheurs''Ashmolean Museum

## Kanpo estekak
Emilia Arraiza Garín

**Emilia Arraiza Garín** (Zirauki, Nafarroa Garaia, 1894ko abuztuaren 8a - Undio, Erreniega, Nafarroa Garaia, 1936ko abuztuaren 30a)  etxekoandrea izan zen, Langileen Batasun Orokorreko (UGT) kidea, 1936ko Gerra Zibilean erail zuten.

## Bizitza 
Emilia Arraiza, Braulio Arraiza Gastón eta Remigia Garín Caroren alaba zen, biak ala biak ziraukiarrak. 1928ko abenduan Cesáreo Goyena Salaberri sozialistarekin ezkondu zen Iruñeko San Nicolas elizan eta seme César Alberto eta alaba Emilia izan zituzten, hauek ere sozialistak izan ziren. Emilia, alaba, 1936ko maiatzean, Rubén Frias Cartagenarekin ezkondu zen zibiletik, Guillermo Frias Arizaleta errepublikanoaren semearekin.*Gizonak nahi zenituen, ba orain izango dituzu gizonak.*Balazo batez erahil zuten, eta, ondoren, haren gainera erori ziren hiltzen joan ziren gainerakoak. Esaldi hura ez zen doakoa izan. Emilia ezaguna zen Nafarroako emakumeen aitzindari izateagatik familia-plangintza defendatzen. Hilobia ez zuten estali. Handik pasatzen ziren guztiak beldurtu zitezen. Emiliaren senarra eta seme Cesar egun berean fusilatu zituzten Lorkan.

Gertakari hauek jazotzen ziren bitartean, Emilia Goyena, alaba, bere senarraren senitartekoen ganbara batean ezkutatu zen. Bost hilabete igaro zituen bertan, gosez, beldurrez eta etsipenez. Handik Frantziara ihes egitea lortu zuen, senarrarekin elkartu eta Bordelen ontziratu ziren Argentinarantz. Argentinan erbesteratuta, 83 urte zituela hil zen, “emakumeak gizartean duen eginkizunari” buruz inoiz idazteari utzi gabe eta atzean utzi zuen izua inoiz kontatu gabe.

### Memoria 
2017ko abenduaren 22an Cirauqui / Ziraukiko Udal Txit Prestuak Ohiko Udalbatzan, aho batez onartu zuen ondoren datorren hau: *1936ko urtean erailak izan ziren bertako bizilagunei aitorpena egiteko Ziraukiko Udalaren Adierazpen Instituzionala. In memorian.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cecilia Álvarez Correa

**María Cecilia Álvarez - Correa Glen** (Ciénaga, Magdalena, Kolonbia, 1953ko abuztuaren 30a) ingeniari industrial eta politikari kolonbiarra da. Merkataritza, Industria eta Turismoko ministroa izan zen 2014 eta 2016 bitartean, Juan Manuel Santosen gobernuan. 2012ko irailaren 3tik 2014ko abuztuaren 19ra bitartean, garraio-ministroa izan zen, eta ministerio hori betetzen zuen lehen emakumea izan zen.

## Biografia 
Ciénagan jaio zen, Magdalena Departamentuan. Álvarez Correa zazpi neba-arrebetatik gazteena da. Ingeniaritza industriala ikasi zuen Pontificia Unibertsitate Javerianan, eta Rosarioko Unibertsitateko Finantza Pribatuetan espezializatuta dago.

### Lan ibilbidea 
Goi-karguak izan ditu sektore publikoan eta pribatuan, hala nola Barranquillako Iparraldeko Unibertsitateko zuzendaritza administratiboan, Bogotako Bankuko funtzionarian, Bavaria S.A.ko Kontraloriaren lehendakariordetzan eta La Previsora S.A.ko lehendakariordetzan. Horrez gain, Errepublikako Lehendakaritzako Goi-Saileko aholkulari eta Goi-Saileko Ekonomia sailburu gisa aritu da, José Roberto Arango sailburua zela.

2007. eta 2008. urteen artean, Kolonbiako Kabineteko Ekonomia Gaietako sailburua izan zen, Álvaro Uribe Vélez presidenteak izendatua. 2010 eta 2012 bitartean, Egokitze Funtsaren zuzendaria izan zen. Erakunde hori Ogasun Ministerioari atxikita dago, eta "fenómeno de la Niña" eragindako 2010eko neguko denboraldiaren ondoren berreskuratze-, eraikitze- eta berreraikitze-etapan beharrak identifikatzeko eta lehenesteko sortu zen.

2012ko abuztuaren 29an, Juan Manuel Santos presidenteak izendatu zuen garraio-ministro. 2012ko irailaren 3an hartu zuen karguaren jabetza, eta ministerio horren buru izan zen 2014ko abuztuaren 19ra arte. Egun horretan, a izan zen. Kargu horretan aritu zen 2016an uko egin zion arte.

2014ko abuztuaren 28an, Gina Parody Hezkuntzako ministro ohiarekin zuen bikote-harremana argitaratu zuen.

2015ean Europa Press, Komunikazio-estudioa eta Casa de Amerikak antolatutako Amerika Lehen Foroan parte hartu zuen Kolonbiako Merkataritza, Industria eta Turismoko ministro bezela.

Nazioaren Fiskaltza Nagusiaren esanetan, Garraio-ministro gisa, Ocaña - Gamarra udalerritik Eguzkiaren Ibilbidea II egiteko izapideetan parte hartuko zuen, eta interes pertsonalak lehenetsiko zituen, Odebrecht kasuaren esparruan. Odebrechten ustelkeria kasuarekin lotu zuten, Gina Parody bikotekidearen familiaren interesen alde egitea leporatu baitzioten Ocaña – Gamarra errepidea eraikitzeko emakidan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa aulki hutsean
* Ceclila Álvarez - Correaren bizi-orria
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Belgikan

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Belgikan** 2024ko ekainaren 9an egin ziren Belgikako hiru barrutietan (flandrieraz mintzatzen den hautesleria, frantsesez mintzatzen den hautesleria eta alemanez mintzatzen den hautesleria) Europako Parlamenturako ordezkariak hautatzeko. 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen eta 2024ko Belgikako hauteskundeen parte zen. Belgikak 10. aldiz bozkatu zuen Europako Parlamenturako hauteskundeetan, lehenengoak Brexitaren ondoren. 

## Hauteskunde-sistema 
2023an Parlamentario bat gehiago esleitu zitzaion Belgikari, aurreko hauteskundeen alderatuta. Belgika hiru hautesleriatan banatuta dago, eta bakoitzak zerrenda erdi-irekia erabiltzen du D'Hondt metodoarekin esleitzeko eta atalaserik gabe. Belgikak dituen 22 aulkiak horrela banatzen dira:
* 13 flandrieraz mintzatzen den hautesleriak (2019an baino bat gehiago).
* 8 frantsesez mintzatzen den hautesleriak.
* 1 alemanez mintzatzen den hautesleriak.

Lehenengo hauteskundeak izango dira non 16 urtetik gorakoek boto-eskubidea duten. 16 urtetik gorako herritar guztiak bozkatzera derrigortuta daude. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Bulgarian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Bulgarian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen parte gisa. Bulgaria Europar Batasunean sartu zenetik bosgarren hauteskundeak izan ziren eta Brexitaren osteko lehenengoak. Egun berean, parlamenturako hauteskundeak egin zituen herrialdeak. 

## Hauteskunde-sistema 
Zerrenda erdi-ireki proportzionalen bidez hautatzen dira 17 kideak, barruti bakarrarekin herrialde osoan, eta eserleku bakoitza hondar handienaren metodoarekin esleitzen da. Gutxieneko botoak 1/17 da, hau da, %5,9 inguru. Nominalki bozkatzea derrigorrezkoa da, baina ez dago isunik ez egiteagatik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Danimarkan

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Danimarkan** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. Faroeak eta Groenlandia Danimarkaren parte dira, baina ez dira Europar Batasunaren parte eta, beraz, ez dute hauteskunde hauetan parte hartzen. Lehenengoak izan ziren Brexitaren ostean. 

## Aurrekariak 
Aurreko hauteskundeekin alderatuta, Danimarkak eserleku bat gehiago du, 15 guztira. Aurreko hauteskundetan Venstre alderdiak eta Sozialdemokratek hiruna eserleku lortu zituzten. Hirugarren geratu zen Ezker Berdea alderdiak eta Sozialdemokratek koalizioa aurkeztu zuten 2024ko hauteskundeetan. 

## Hauteskunde-prozedura 
Danimarkak hautatzen dituen 15 kideak barruti bakarrean eta D'Hondt metodoa erabilita esleitzen dira. Alderdiek zerrenda irekia edo zerrenda ia-itxia izan dezakete, eta posible da hauteskunde-aliantzak eratzea, udal hauteskundetan bezala. 

## Kanpo estekak
Jean-Pierre Baert

**Jean-Pierre Baert** (Wetteren, 1951ko azaroaren 29a) belgikar txirrindulari ohia da, profesionala 1974 eta 1977 artean.

## Palmaresa 
**1975**
* 20px Belgikako klubeko txapelketa
* 3. Leeuwse Pijl-ean
* 6. Jef Scherens Sari Nagusian
**1976**
* 9. Le Samynen
** 1977**
* 3. Euskal Herriko Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Eslovenian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Eslovenian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. Bosgarren aldia izan zen Esloveniak Europako Parlamenturako hauteskundeak egin zituela, eta lehenengoak izan ziren Brexitaren ostean. 

## Hauteskunde-prozedura 
Aurreko hauteskundetan baino ordezkari bat gehiago zuen Esloveniak, 2023an erabakia biztanleriaren arabera. 9 kideak zerrenda erdi-irekietan aurkezten dira, barruti bakarrean, eta D'Hondt metodoaren bidez esleitzen dira, behe-atalaserik gabe. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Errumanian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Errumanian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. Bosgarren aldia izan zen Errumaniak Europako Parlamenturako hauteskundeak egin zituela, eta lehenengoak izan ziren Brexitaren ostean. 

## Hauteskunde-prozedura 
Errumaniak hautatzen dituen 33 kideak barruti bakarrean eta D'Hondt metodoa erabilita esleitzen dira.

## Kanpo estekak
Fidesz

**Fidesz-Hungariako Batasun Zibikoa** () ideologia kontserbadore nazionalista eta eskuindar populista duen hungariar alderdi politikoa da. Denborak aurrera egin ahala, hainbat adituk gero eta gehiago deskribatu dute alderdia eskuin muturrekotzat. Hungariako politikan nagusi izan da nazio eta tokiko mailan 2010eko hauteskunde nazionalak, Alderdi Popular Demokrata Kristauarekin batera egindako zerrenda bateratuan, irabazi zituenetik 2014an eta berriro 2018an mantendu zuen gehiengo parlamentarioa ziurtatuz. Fideszek konderrietako legegintzaldietan (19tik 19), hiri-konderrietako 20tan eta Budapesteko udaletxean gehiengoa ere badu. Viktor Orbán alderdiko liderra izan da bere historiako zatirik handienean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2006ko Yogyakartako lurrikara

**2006ko Yogyakartako lurrikara** maiatzaren 27ko tokiko 05:53an gertatu zen (22:53 GMT, maiatzaren 26a). Epizentroa Indiako Ozeanoan kokatu zen, Yogyakarta (Java, Indonesia) hiritik 25 km hegoaldera eta itsas hondoaren azpian 33 km-ra. Sismoaren magnitudea 6,2koa izan zen Richter-en eskalan, 2004ko Lurrikara eta Tsunamitik izan zen larriena. Prentsako txosten nahasien arabera, hildakoen kopurua 8.000 baino handiagoa izan daiteke.

Uste da mugimendu telurikoak jatorri tektonikoa izan zuela eta ez dagoela zuzenean lotuta Merapi mendiaren gaur egungo jarduera bolkanikoarekin, nahiz eta esan zen sumendiaren jarduera areagotu egin zela.

Indonesia Ozeano Bareko Suzko Eraztunaren gainean dago, eta horrek jarduera teluriko eta bolkaniko handia eragiten du.

Susilo Bambang Yudhoyono Indonesiako presidenteak armadaren esku-hartzea eskatu zuen erreskate- eta ebakuazio-lanetan.

## Nazioarteko eragina 
Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsak (UNICEF) jakinarazi zuen Yogyakartan langileak jarri zituela, Indonesiako uharteko lurrikarak gehien eragiten dien eremuetako batean, eta kanpin-dendak eta material mediko eta sanitarioa presaz bidaltzeko prestatzen ari zela.

Gainera, Funtsak biktimei oinarrizko laguntzako materiala presaz bidaltzeko lan egin zuen, eta 9.000 olana iragazgaitz, 850 higiene-ekipo, 1.165 kanpin-denda txiki eta 4.000 linterna eskaini zizkien.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gertaeraren atariko txostena, USGSren eskutik
* Albiste gehiago Google News-en
* Lurrikararen irudi-galeria 20 minutuan
1992ko Floreseko lurrikara

**1992ko Floreseko lurrikara** abenduaren 12an gertatu zen, Indonesiako Flores uhartean. 7,8ko magnitudea eta VIII-ko Mercalliren intentsitate maximoa izan zituen, eta 1992an lurrikararik handiena eta hilgarriena izan zen, Sondako uharte txikietako eskualdean. Floresen bultzada-failaren irristatze batek eragin zuen lurrikara. Faila hori hegoalderantz jaisten da, Flores uhartearen azpian. Floresen bultzadaren lurrikara gehienen epizentroak Flores uhartean daude.

## Deskribapena 
Lurrikara 13:29an izan zen, Indonesiako ordu nagusian, eta haren ondoren erreplika larri batzuk izan ziren.Gutxienez 2.500 lagun hil edo desagertu ziren Floresetik hurbil, 1.490 Maumere-n eta 700 Babi-n barne.500 pertsona baino gehiago zauritu ziren eta 90.000 etxerik gabe geratu ziren.

## Laguntza-ahaleginak 
Indonesiako gobernuak erreskate- eta sorospen-misioak bidali zituen lurrikarak kaltetutako eremuetara, eta lurrikara hondamendi nazional deklaratu zuen.Indonesiako aire-indarrak lagundu egin zuen, batez ere botikak eta arropa garraiatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Citibank

**Citibank, N.A.** ("N. A."k "National Association" esan nahi du) Citigroup estatubatuar finantza zerbitzuen multinazionalaren banku filial nagusia da. Citibank 1812an sortu zen **City Bank of New York** izenarekin, eta geroago **First National City Bank of New York** bihurtu zen. Bankuak 2.649 sukurtsal ditu hemeretzi herrialdetan, Estatu Batuetan 723 eta Mexikon 1.494. Estatu Batuetako adarrak sei metropoli-eremutan daude: New York, Chicago, Los Angeles, San Frantzisko, Washington Hiria eta Miami.

Estatu Batuetako laugarren banku handiena da Citibank, aktiboei dagokienez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ilegalismo

**Ilegalismoa** Frantzian, Italian, Belgikan eta Suitzan XX. mendeko lehen urteetan anarkismo indibidualistaren garapen gisa sortutako legez kanpoko filosofia anarkista da. Ilegalismoak argi eta garbi hartu zuen krimena bizimodutzat; berez, ez zen doktrina politikoa.

Ilegalismoak garrantzia hartu zuen 1890eko hamarkadako nahigabeak inspiratutako Europako belaunaldi batentzat. Garai hartan, Ravachol, Émile Henry, Auguste Vaillant, Michele Angiolillo edota Geronimo Caseriok krimen ausartak egin zituzten anarkismoaren izenean, "ekintzagatiko propaganda" deitutakoaren ildotik.

Max Stirnerren berekoikeriaren eraginez, ilegalismoak Clément Duval eta Marius Jacob bezalako anarkistekin hautsi zuen, lapurreta banakako desjabetzearen teoria batekin justifikatzen zutenak. Aldiz, ilegalismoak bere ekintzek ez zutela oinarri moralik behar argudiatzen zuen, hau da, legez kanpoko egintzak ez zirela ideal goren baten izenean egiten, baizik eta norberaren nahiak asetzeko helburuarekin. "Bonnoten Banda" frantziarra izan zen talde ilegalista ospetsuena.

## Kritikak 
Ilegalismoak eztabaida handiak eragin zituen, eta anarkismoaren esparruan erantzun zuten, batez ere langile-mugimendutik deskonektatutako banakako ekintzen gainetik anarkosindikalismoa defendatzen zutenek. Sozialista ugarik ilegalismoak mentalitate kapitalista errepikatzen zuela eta nihilismorantz egiten zuela argudiatu zuten.

Bonnoten Bandako kideak hartzeagatik atxilotu ondoren, Victor Serge, ilegalismoaren defendatzaile sutsua izandakoa, kritiko gogorra bihurtu zen. *Mémoires d’un révolutionnaire et autres écrits politiques (1908-1947)* bere lanean, Sergek "suizidio kolektibo" gisa deskribatu zuen ilegalismoa. Era berean, 1948an, Marius Jacobek gogoeta egin zuen: "Ez dut uste ilegalismoak gizabanakoa aska dezakeenik egungo gizartean... Funtsean, ilegalismoa, matxinada-ekintzatzat hartzen dena, gehiago da izaerari buruzko gaia doktrinari buruzkoa baino "

Fred Woodworth (The Match! egunkariko editorea), Joe Peacott edo Larry Gambone bezalako gaur egungo anarko-indibidualista berekoiak ere oso kritikoak dira ilegalismoarekin, haien ustetan, ez baita batere etikoa.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Richard Parry. *The Bonnot Gang*, Reel Press, 1986 (ISBN 0-946061-04-1).
* Pino Cacucci. ''In ogni caso nessun rimorso", Longanesi, 1994

## Kanpo estekak
1974ko uztailaren 26ko Gasteizko hondamendia

**1974ko uztailaren 26ko Gasteizko hondamendia**, **Arriagako hondamendia** izenez ere ezaguna, Gasteizko Arriaga auzoan gertatu zen trafiko-istripua eta horren ondoriozko leherketa izan zen. Gertakari lazgarriak 11 lagunen heriotza eragin zuen.

## Gertakaria 
1974ko uztailaren 26an, goizeko laurak laurden gutxi aldera, butano gasa zeramaten Petronorreko bi zisterna-kamioik talka egin zuten batak bestea atzetik joz Gasteizen, Juan Garai kaletik igarotzen zen N-1eko saihesbide-errepidea eta Arriagako Atea kalearen arteko bidegurutzean, Santa Isabel hilerriaren aurrean. Ondorioz, kamioien zisternak pitzatu egin eta gas likidotua isurtzen hasi ziren. Isuritako gas likidotuaren lurrunkortasuna zela eta, gas laino leherkor zuria sortu zen. Horrelako batean gasak eztanda egin zuen, suzko mihi handi bat sortuz.

Eztandak Santa Isabel hilerrian eta Zaramaga auzoko Urkiola Mendatearen kaleko hainbat etxebizitzatan kalteak eragin zituen. Horrez gain, Arriaga auzoan, bidegurutzetik hurbil zegoen laborantza-etxe bat eraitsi zuen eta marokoar jatorriko 17 lagun bizi ziren ondoko estalpea ere suntsitu zituen.

Guztira 11 pertsona hil ziren. Horietatik, bi istripuaren lekuan. Beste bederatziak istripua gertatu eta ondorengo ordu eta egunetan.

Gaur-gaurkoz istripu hau Gasteizen gertatu den trafiko istripurik larriena da.

## Oroigarriak 
2023ko ekainean Saioa García "La Omega" eta Diego Berruete "Sinpa" artistek gertaera oroitzeko murala margotu zuten Juan Garai kaleko 1. zenbakian.

2024ko uztailaren 26an, istripuaren 50. urteurren-egunean, Carlos Cordovillak eta Antonio Pululuk ekoitzitako *Las huellas de la niebla* dokumentala argitaratu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Frantzian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Frantzian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. Hamargarren aldia izan zen Frantziak Europako Parlamenturako hauteskundeak egin zituela, eta lehenengoak izan ziren Brexitaren ostean. Ipar Euskal Herriak ere hauteskunde hauetan bozkatu zuen, barruti bakarra baita.

Eskuin muturrak lortutako igoeraren ostean, Emmanuel Macronek Frantziako Nazio Biltzarra disolbatzea eta hauteskundeak deitu zituen. 

## Aurrekariak 
Borne gobernuak gehiengoa galdu zuen 2022ko Frantziako hauteskunde legegileetan.

## Hauteskunde-prozedura 
Aurreko hauteskundetan baino bi ordezkari gehiago zituen Frantziak, bata Brexitaren ondorioz, bestea 2023an erabakia, biztanleriaren arabera. 81 kideak zerrenda itxietan aurkezten dira, barruti bakarrean, eta D'Hondt metodoaren bidez esleitzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ottawa ibaia

**Ottawa ibaia**, , algonkineraz *Kichi-Sìbì/Kitchissippi*, Kanadako Quebec probintziako ibai bat da. Quebeceko ibai luzeena izateaz gain San Laurendi ibaiaren ibaiadar nagusiena da. 1.271 kilometro luze ditu.

Capimitchigama aintziran Jaio eta Montreal hirian urak San Laurendi ibaian isurtzen ditu.
Mikroipuinak (Torregarai)

***Mikroipuinak*** Idoia Torregarai umorista eta kazetaria plazaratutako lehen liburua da. 2024an plazaratu zuen eta ipuin labur-laburrez osatua dago. Liburuak Patxi Huarteren marrazkiak ditu. Aforismorik txistera, zorroztasuna, irudimena, ezustea eta umorea dira istorio txiki baina piperdun hauen ezaugarriak, Patxi Huarteren esku fin eta zoroak jantziak eta edertuak. Haren hitzetan «amodioa, kroketak eta natura dira landutako gai nagusiak».

## Liburuaren sortzeaz 
Sara Cabrera kazetariari azaldu zionez, "hasi nintzen duela hamar urte edo, Twitter deskubritu nuenean, bertan topatu nuen toki bat zeinetan oso modu laburrean halako pentsamenduak, ideiak, titularrak, bota nitzakeen. Eta hor hasi nintzen eroso
sentitzen. Beti umore-zalea izan naiz gainera, eta beti gustatu izan zaizkit gauza laburrak, bai umorean eta aforismoetan ere.
Bertan hasi nintzen idazten duela hamar urte. Terapia bat izan da, sormen lanketa bat, ohitura eta gozamen bat. Nik ia egunero
gutxienez azkeneko hamar urteetan ia mikroipuin bat idatzi dut Twitterren".

Zaldieroarekin kolaborazioa ere Twitterren hasi zen. 

## Edukia 
Edukien artean Torregaraik garrantzi berezia ematen dio kroketeen ingurukoari: «Kroketarik gabe ez dago ez bizipozik ezta bizitzarik ere. Sarean ezagutzen nautenak badakite kroketekiko daukadan obsesioa, eta maitasun harremana, eta polita izan da baita ere paperera pasatuta jende asko ere identifikatu dela ikustea. Sarean denbora daramatzat idazten kroketei buruz, baina baita ere topatzea jendea orain mikroipuin hauek irakurri eta identifikatzen direla oso polita da. Hori ikaragarri gustatzen zait, ematen dizu kriston poza.» Beste gaiak maitasuna eta egunerokotasuna dira.  

## Bibliografia 
* *Mikroipuinak*. Elkar (2024). Patxi Huarte Zaldieroak ilustratuta. 156 or. ISBN: 978-84-1360-314-8.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://www.bilbao.eus/cs/Satellite?anioId=1279231574993&c=BIO_Publicacion_FP&cid=1279234915381&language=es&pageid=3000018331&pagename=Bilbaonet%2FBIO_Publicacion_FP%2FBIO_GrupoPublicacion Sara Cabrerak Idoia Torregarairi egindako elkarrizketa: "Nik beti esaten dut betaurreko umoreak erabiltzen ditudala". *Bilbao* hilabetekariaren "Pérgola" gehigarria, 2024ko ekaina.
Edith Lederer

**Edith Lederer**, **Edie** **Lederer** izenez ere ezaguna (Ameriketako Estatu Batuak, 1943), gerra kazetari estatubatuarra da.

## Bizitza goiztiarra eta hezkuntza 
Lederer Long Island-en hazi zen. 1963an, Ledererrek Cornell-eko Unibertsitateko zientzia lizentziatura bat jaso zuen, eta Stanford-eko Unibertsitateko komunikazioetan Arteetako Masterra.

## Ibilbidea 
Ledererrek Jean Heller-ekin lan egin zuen Associated Press (AP) egoitzan, New Yorken, 50 Rockefeller Plazan. 1968an, AP-ko San Frantziskoko bulegoan lanean ari zela, Ledererek Peter Buxtun ezagutu zuen, eta hark Tuskegee-ren Sifiliaren estudioari buruz hitz egin zion, kezka etikoei buruz hitz egin zion. Ledererrek informazioaren balioaz  aitortu zen, eta Associated Press-eko ikerketa-erreportari Jean Heller-i jakinarazi zion. Hark historia zabaldu egin zuen  eta estudioa amaitu egin zen. bizi zen lehen emakume korrespontsala izan zen 1971n, eta Perun, 1975ean, Lima-n atzerriko bulego bat zuzendu zuen lehen emakumea.AP (Associated Press)erako  lan egin zuen bost hamarkadatan, eta Nazio Batuetako korrespontsal nagusi bihurtu zen. 2017an, Sigma Delta Tauko Ikasle Bikain izendatu zuten. Overseas Press Club-en, International Women's Media Foundation-en, Washington Press Club Foundation-en eta New Yorkeko Newswomen's Club-en bizitzako lorpenen lau sari irabazi zituen. "War Torn: Stories of War from the Women Who Covered Vietnam (Gerrak apurtute: Gerra historioak  Vietnam-en berri eman zuen emakumengandik)" liburuaren egilekidea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nur Jehan

**Nur Jehar** edo **Nur Yahan**, jaiotzaz **Mehrunnisa** (Kandahar, Afganistan, 1577ko maiatzaren 31 – Lahore, Mogol Inperioa 1645eko abenduaren 17a) mogol enperatriza izan zen ezkontzaz eta poeta. Mogolen Inperioko  Jahangir enperadorearen emazte persiarra izan zen. 

[ezkerrera|thumb|246x246px|[Nur Jehan]]
[eskuinera|thumb|Nur Jahanen hilobia Shahdara Bagh-en ([Lahore).|272x272px]]
## Biografia 
Benetako izena Mehrunnisa izan zen. Garrantzi handia izan zuen bere adopzio-aberriaren gobernuan, senarra alkoholizatua baitzegoen eta, gainera, opioarekiko mendekotasuna baitzuen.

Haren boterea senarra hiltzean amaitu zen, baina Nur Yahan edo «Munduko Argia» ohorezko titulua jaso zuen.

Nur Jahan 1645ean hil zen 68 urte zituela, eta Shahdara Bagh-en (Lahore, Pakistan) lurperatuta dago, Nuruddin Salim Jahangir-en hilobitik gertu eraiki zen hilobi batean. Hilobiak bisitari asko erakartzen ditu, bai pakistandarrak, bai atzerritarrak, eta ibilaldi atseginak egiten dituzte hango lorategi ederretan barrena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Alemanian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Alemanian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. Hamargarren aldia izan zen hauteskunde hauek Alemanian egin zirela, eta lehenengoak Brexitaren ostean. 

## Aurrekariak 
Lehenengo hauteskundeak izan ziren maila nazionalean 2021eko Alemaniako hauteskunde federalak egin zirenetik. Hauteskunde horietan Angela Merkel erretiratu zen eta Alemaniako Alderdi Sozialdemokratak irabazi zituen, Olaf Scholz buru. Eskuin muturreko Alemaniarentzako Alternatiba alderdiaren gorakadak markatu zuen hauteskunde lehia. 

## Hauteskunde-prozedura 
2014ko Europako Parlamenturako hauteskundeak egin zirenetik, Alemaniak ez du atalaserik eserleku bat lortzeko. Horrela, alderdi txikiek aukera asko dituzte aulki bat eskuratzeko, Sainte-Laguë metodoaren bidez botoen %0,5 lortuta posible delako eserleku bat izatea. Alemaniak 96 kide hautatzen ditu, eta benetako atalasea %0,9 inguruan dago.

## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Grezian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Grezian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. 

## Hauteskunde-prozedura 
Greziak 21 kide hautatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Hungarian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Hungarian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. Lehenengoak izan ziren Brexitaren ostean, eta udal hauteskundeekin batera egin ziren.

## Hauteskunde-prozedura 
21 kideak zerrenda itxietan aurkezten dira, barruti bakarrean, eta hondar handienaren metodoaren bidez esleitzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1797ko Sumatrako lurrikara

**1797ko Sumatrako lurrikara** otsailaren 10eko 22:00etan izan zen. Sunda megathrust-eko Sumatra segmentuaren zati bat hautsi zuten lurrikara handi batzuetako lehena izan zen. Tsunami kaltegarria eragin zuen, eta bereziki gogorra izan zen Padang-etik hurbil. Han, 150 eta 200 tona bitarteko itsasontzi ingeles bat kilometro bat eraman zuen Arau ibaiak barrualderantz.

## Aurrekariak 
Sumatra uhartea plaka indoaustraliarraren eta plaka euroasiarraren arteko plaka konbergentearen mugan dago. Plaka horien arteko konbergentzia oso zeiharra da Sumatratik gertu, eta lerradura-faila ia puruek higitzen dute subdukzio-zonan (Sundaren bultzada erraldoia), eta lerradura-faila ia puruak daude Sumatrako faila handian. Subdukzio-eremuko interfazeko irristatze-gertaera nagusiak megathrust motakoak izan ohi dira.

Historikoki, lurrikara handiak edo erraldoiak izan dira 1797, 1833, 1861, 2004, 2005 eta 2007an, gehienak tsunami suntsitzaileekin lotuta. Halaber, megakorronte txikiagoen (baina are handiagoen) gertaerak izan dira gertaera handi horietan lerratzen diren eremuen arteko bretxa txikietan, 1935, 1984, 2000 eta 2002an.

## Kaltea 
Lurrikarak etxebizitza asko eraitsi edo kaltetu zituen. Tsunamiaren zorabioak 150 eta 200 tona bitarteko belaontzi ingeles bat bultzatu zuen, Arau ibaian amarratuta, gutxi gorabehera kilometro bat lur barruan, eta hainbat etxe suntsitu zituen bidean. Itsasontzi txikienak ibaian gora 1,8 km-raino eraman ziren. Armanisen, hiri osoa urpean geratu zen, eta itsaskitik ihes egiteko zuhaitzetara igo ziren pertsona batzuen gorpuak hurrengo egunean aurkitu zituzten adarretan. Padang-en bi heriotza bakarrik jakinarazi ziren, baina Armanis-en beste asko. Batu uharteak ere kaltetu zituzten.

### Tsunamia 
Padang-en eta Armanis bazter-herrian tsunamiaren aurreko aldia 5 eta 10 m bitartekoa dela kalkulatzen da. Tsunamiaren efektuak modelatzea, koral mikroatoloien igoeratik zenbatetsitako iturriaren parametroak erabiliz, sakabanatutako erregistro historikoei arrazoizko doiketa bat ematen diete.

Gertaera honetarako tsunamiari buruzko txostenak Padang inguruan daude, eta iradoki da tsunamia lurrikarak eragindako urpeko lur-irristatze batek eragin zuela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chiara Rebagliati

**Chiara Rebagliati** (Savona, 1997ko urtarrilaren 23a) arkularia da. Italia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alessandro Rivolta

**Alessandro Rivolta** (Oleggio, 1962ko ekainaren 9a) arkularia da. Italia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Esther Robertson

**Esther Robertson** (Trieste, 1952ko urriaren 29a) arkularia da. Italia ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guendalina Sartori

**Guendalina Sartori** (Monselice, 1988ko abuztuaren 8a) arkularia da. Italia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sante Spigarelli

**Sante Spigarelli** (Sigillo, 1943ko urriaren 31) arkularia da. Italia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Testa

**Maria Testa** (Erroma, 1956 - Erroma, 2009) arkularia zen. Italia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roshanara Begum

thumb|260px|Roshanara Begumen hilobia

**Roshanara Begum,** urduz شاهزادی روشن آرا بیگم ,  (Burhanpur, Mogol Inperioa, 1617ko irailaren 3a – Delhi, Mogol Inperioa, 1671ko irailaren 11) printzesa inperiala eta poeta izan zen, Shah Jahanen eta Mumtaz Mahal enperatrizaren alaba. Roshanara emakume argia izan zen, poeta trebea, eta bere Aurangzeb neba tronu inperialera igotzearen atzean egon zen burua izan zen. Hura hil zenean, Inperio mogoleko emakume ospetsuenetako bat zen.Mogol Inperioko emakumeek aktiboki parte hartzen zuten bai haremgo politikan bai gorteko politikan.

thumb|260x260px|Roshanararen hobia
## Heriotza 
ezkerrera|thumb|231x231px|Roshanararen hobia barrutik
Roshanara desegiteko aukera 1671. urtearen amaieran aurkeztu zen, Aurangzebek bere jauregiko lorategian beste maitale sekretu batekin aurkitu zuenean. Gorabehera horrek haserretu egin zuen enperadorea, eta printzesaren amaiera sortu zuen. Maitalea eta biak pozoituta agertu ziren. Oraindik ez dago argi nork pozoitu zuen edo maitaleek beren buruaz beste egin zuten. Beste batzuek uste dute pozoitze hori Aurangzeb-ek agindu zuela. Hala ere, historialari batzuek uste dute ikuspegi hori ez dela oso balizkoa, enperadoreak harekiko nolabaiteko partzialtasuna erakutsi baitzuen zenbait kasutan. 54 urte zituela hil zen. Aurangzeb-ek Roshanara Bagh-en lurperatu zuen, Roshanarak berak diseinatutako eta finantzatutako lorategi batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Finlandian

**2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeak Finlandian** 2024ko ekainaren 9an egin ziren, 2024ko Europako Parlamenturako hauteskundeen barnean. Zazpigarren aldia izan zen Finlandiak Europako Parlamenturako hauteskundeak egin zituela, eta lehenengoak izan ziren Brexitaren ostean. 

## Hauteskunde-prozedura 
Aurreko hauteskundetan baino bi ordezkari gehiago zuen Finlandiak, lehena Brexitaren ondorioz gehitua, bigarrena 2023an erabakia, biztanleriaren arabera. 15 kideak zerrenda irekietan aurkezten dira, barruti bakarrean, eta D'Hondt metodoaren bidez esleitzen dira, behe-atalaserik gabe. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cantharellus amethysteus

***Cantharellus amethysteus*** *Cantharellaceae* familiako onddo espezie bat da. *Cantharellus cibarius* perretxikoak baino zertxobait kalitate gastronomiko baxuagoa du.

Sinonimoak: *Craterellus amethysteus*, *Merulius amethysteus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 1 eta 12 cm bitarteko diametrokoa. Haragitsua, sendoa, ganbila, gero zabaldua edo gutxi hondoratua erdian, lila edo ametista koloreko tomentu arin batez estalia, horrek gainazalari pitzatu itxura ematen dio, honek bereizten du *Cantharellus cibarius* delakoarengandik.

**Orriak:** Tolesturak, dekurrenteak, urkilatuak, meheak, *Cantharellus cibarius*-ean bezala horixkak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 3 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 0,7 eta 2 cm bitarteko diametrokoa. Betea, sendoa, biluzik, goitik beheraino mehetua, zilindrikoa edo irregularra; kapelaren kolore berekoa.

**Haragia:** Zuria edo horixka samarra gainazalaren azpian, sendoa denbora luzez. Usain bereizgarria du. Zapore meleka.
thumb|Cantharellus amethysteus
**Etimologoa:** *Amethysteus* epitetoa ametista kolorez lausotutako kapela duelako du.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua 
*Cantharellus cibarius* horiagoa da laranja kolore gutxiagorekin (tolesturak bezala), ezkatatxo horiak falta ditu eta oina lirainagoa, ez hain lodia eta puntazorrotza. *Cantharellus friesii* laranja-gorrixkagoa da.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenaren hasieran (tenperatura leuna bada). Normalean *Cantharellus cibarius* eta *Cantharellus subpruinosus*-en ondoren agertzen da. Hostozabalen eta koniferoen azpian. Urri samarra.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fusuma

**Fusuma** ( japonieraz:) Japoniako etxe tradizionaletan gelak banatzeko balio duten pantaila edo irristailu-ateak  dira. Normalean oihalez edo paperez eginiko laukiz daude, zurezko markoetan sartuta. *Fusuma Shōji* eta *Karakami Shōji* edo *Karakami* terminoak  ere erabiltzen dira. 

## Ezaugarriak 
Hormaren zabalera osoa hartu ohi dute, eta fusumen atzean beste gela bat egon daiteke, baita armairu edo trasteleku bat ere.

Etxe japoniar tradizionalen atearen altuera 1,70 metro baino ez da, baina etxe modernoetako atearen altuera 1,90 metrokoa da. Hormetan, zoruan eta atearen goiko ertzaren altueran, zurez egiten dira atearen irristailuak, non argizaria erabili ohi zen, baina etxe modernoetan PVCko banda irristakorra instalatzen da haren ordez.

Ateak, berez, bizpahiru zentimetroko lodiera duen zurezko marko batez osatuta daude kartoizko geruza batez estalita. Ate batzuk paper mehe eta partzialki garden batez estalita daude, shōji deritzon paperez. Kanpoaldera ematen badu fusuma batek, bigarren irristailu bat egon daiteke han zurezko ate astunekin itxi dadin etxea, adibidez ekaitza denean. 

Fusumak irekitzeko eskutokiek izen bat dute, *hikite*.

## Fusuma-e edo margolanak 
Muromachi garaiaren erdialdean, gela-banatzaile hauetan eta japoniar bionbo edo *byobu* delakoetan margo oparoak egiteko ohitura garatu zen. Kolorezko tintak eta urre orria erabiltzen ziren material gisa, luxuzko arte adierazpen gisa garatu zenean. *Fusuma-e* deritzote margolan hauei japonieraz. 

Kanō Eitoku pintura teknika honen sortzailetzat hartzen da, estilo berri hau sortu zuelarik Ashikaga Shogunaren margolari nagusi zela gisa. Txinako pinturaren, Kara-e irudien eta Heian garaiko Yamato-e japoniar estilo tradizionalaren tekniken arteko nahasketya bat izan zen estiloa. Heian garaian, nobleen etxe eta tenpluetako horma-pinturari dagokionez, gertakari historikoak eta Txinako paisaiak gailentzen ziren bitartean, Eitokuk lau urtaroak, naturaren edertasuna eta paisaiak aukeratu zituen motibo gisa, eta horrela pintura estilo berezi eta japoniarra sortu zuen. 

Geroago, Azuchi-Momoyama garaian adibidez, Oda Nobunagak Azuchi gazteluan eginarazi zituen, eta Toyotomi Hideyoshik *Jurakudai* jauregian eta Osakako gazteluan. Adibide ospetsu eta bikainak Kyotoko Nijō gazteluan eta Nishi Hongan-jin aurki daitezke halaber. Halako fusuma eta horma-pinturak erabili zituzten handikiek euren indarra erakusteko.

## Iruditegia 

Fitxategi:Ishitani residence23 1920.jpg|Estilo tradizionaleko etxe berri batean.
Fitxategi:Painted tree on sliding door, Jōdan-no-ma, Nagoya Castle, 2016.jpg|Nagoyako gazteluko *Fusuma-e* adibidea.
Fitxategi:Kanō Tannyū. Pine trees. 1626. Nijo Castle, courtroom.jpg|Nijo gazteluko Ninomaru jauregiko adibidea, Kyoton.
Fitxategi:Doorknob ; HIKITE ; 引き手(ひきて).jpg|*Hikite* edo eskutokia.
Fitxategi:Kumamoto Castle 29s4272.jpg|Kumamotoko gazteluko ateak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jorge Ubico

**Jorge Ubico Castañeda** (1878ko azaroaren 10a - 1946ko ekainaren 14a) Guatemalako ofizial militar, politikari eta diktadore bat izan zen, 1931tik 1944ra Guatemalako presidente izan zena.

Guatemalako armadako jenerala, 1931n hautatu zuten presidentetzarako, hautagai bakarra zen hauteskundeetan. Bere aurrekoen politikekin jarraitu zuen United Fruit Companyri eta lurjabe aberatsei kontzesio handiak emateko, baita haien lan praktika gogorrak onartzen ere. Ubico "Guatemalak inoiz ezagutu duen tirano zapaltzaileenetako bat" dela azaldu dute, bere burua Adolf Hitlerrekin alderatu duena. Demokraziaren aldeko altxamendu batek kendu zuen 1944an, eta horrek hamar urteko Guatemalako Iraultza ekarri zuen.
Marie Laurencin

**Marie Laurencin** (Paris, 1883ko urriaren 31 – *ibidem*, 1956ko ekainaren 8a) frantziar margolaria izan zen.

Hemezortzi urterekin hasi zen portzelanak margotzen Sèvresen. Ondoren, Parisera itzuli zen Humbert Akademian hezten jarraitzera, eta olio-margolaritzara aldatu zen. XX. mendearen hasieran, Frantziako abangoardiaren figura garrantzitsua zen, eta Pablo Picassorekin eta Puteaux taldeko kubistekin lotuta egon zen, eta haiekin batera erakutsi zuen bere obra Independenteen Saloian. Maitasun-harremanak izan zituen Guillaume Apollinairekin, eta haren izterra izan zen, baina maitasunak ere izan zituen beste gizon eta emakume batzuekin.
[thumb|*La Muse inspirant le poète*, Laurencin eta Apollinaire [Henri Rousseauk margotutako lan batean]]

Alemaniar artista batekin ezkondu zen eta Frantziako nazionalitatea galdu zuen. Lehen Mundu Gerran biak erbesteratu ziren Espainian eta Alemanian. 1920an dibortziatu ondoren, Parisera itzuli zen eta arte-irakaslea izan zen.

Margolanak, akuarelak, marrazkiak eta grabatuak egin zituen. Emakume margolari kubista gutxietako bat izan zen.
Vasai

**Vasai**, historikoki **Bassein** edo **Baçaim bidea** bezala ezagutzen dena, Mumbai iparraldean, Palghar barrutian dagoen hiri historikoa da, Maharashtra estatuan, Indian. Vasai-Virar hiriaren zati da.

## Historia 
Portugalgo lurraldea izan zen 1535 eta 1739 artean. Portugaldarrek Bassein gotorlekua eraiki zuten Arabiako itsasoan zuten presentzia indartzeko. 1739an, maratha armadak gotorlekua hartu zuen. Ondoren, Lehen anglo-maratha gerran, britainiarrek lurralde hauek okupatu zituzten. 

## Klima 
Klima globala egonkorra da, egun oso euritsuekin eta egun gutxitan muturreko tenperaturekin. Tenperatura 22ºC-tik 36ºC-ra bitartekoa da. Neguko tenperaturak 12ºC-tik 25ºC-ra bitartekoak dira, eta udakoak, berriz, 36ºC-tik 41ºC-ra bitartekoak. Euriteen % 80 ekaina eta urria bitartean izaten da. Euriteen batez bestekoa 2.000 eta 2.500 mm bitartekoa da, eta hezetasuna % 61-86 ingurukoa. Egun lehorrenak negukoak dira, eta egun hezeenak, berriz, uztailekoak.

## Industrializazioa 
Vasairen ekialdeko zatia oso industrializatuta dago; ondasun desberdinak sortzen dituzten industria txiki eta ertainekin.

## Garraioa 
Tokiko tren geltokiari Vasaiko ibilbidea esaten zaio. Vasai-Virarreko udal autobusen garraioak ibilbide garrantzitsu guztiak zeharkatzen ditu. Autobusez gain, Rikshaws edo Dum-Dum dira eskualdeko garraio-modu nagusiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Milton H. Erickson

**Milton Hyland Erickson** (Aurum, Nevada, 1901eko abenduaren 5a-Phoenix, Arizona, 1980ko martxoaren 5a) mediku psikiatra estatubatuarra izan zen, ospe handia lortu zuena hipnosi klinikoa erabiliz psikoterapiaren arloan. American Society for Clinical Hypnosis (ASCH) erakundea sortu zuen 1957an, hipnosi klinikoaren arloan erakunde erreferentziala osasun mentaleko profesionalentzat .

## Biografia 
Erickson Nevadako Aurum herrian jaio zen, 1901ean. 17 urterekin poliomielitis larria harrapatu zuen. Gaitz honek bere bizitza sakon markatu zuen, eta ondorio larriak utzi zizkion betiko maila neuromuskularrean. Hala ere, bere baitan aplikatu zituen autosugestioaren prozedurei esker, patologia latz horretatik hobetzeko gai izan zen  

Bere osasun-hobekuntzaren ondoren, Wisconsin-Madison unibertsitatean medikuntza eta psikologiaren ikasketak uztartu zituen, gradu bikoitza eskuratuz. Ordurako hipnosiak bere arreta osoa erakartzen zuen, eta Clark Hullen laborategian hipnosiari buruzko bere ezagutzak hobetu zituen.

XX. mendeko 40ko eta 50eko hamarkadetan Ericksonek bere ekarpen zientifiko gorenak garatu zituen. Psikiatriako irakaskuntza, AEBetako hainbat unibertsitateetan, psikoterapeuta gisa bere kontsultan egindako lanarekin uztartu zituen. Irakasle eta terapeuta gisa onarpen eta ospe zabala lortu zituen nazioarteko psikiatren eta psikologoen artean.

Bere gaztetako gaitzaren ondorioek bere bizitza asko baldintzatu arren (min kronikoa pairatzen zuen eta gurpildun aulki batean amaitu zuen) bizitza oso aktiboa izan zuen hil arte. Bere esanetan, egunero praktikatzen zuen autohipnosiak asko lagundu zion poliomielitisaren ondorio berantiarrei aurre egiteko .

## Ekarpen zientifikoak 
Ericksonek bere psikoterapiaren eskola propioa sortu zuen, psikoanalisitik, konduktismotik edo terapia sistemikotik at. Inkontzienteari garrantzi handia ematen zion, baina ez zuen partekatzen Freuden teoria psikoanalitikoa inkontzienteari buruzkoa. Hipnosiaren eta sugestioaren bidez inkontzientean eragiten saiatzen zen, bertan dauden baliabideak direlako arazo psikologikoei aurre egin diezaieketenak, haren iritziz . Ez zion hainbeste garrantzirik ematen arazo psikologikoen iturriei bilatzeari, inkontziente berak arazo horiek konpontzeko ahalmena duelako era egokian lantzen denean.

Hipnoterapia tradizionalaren aldean Ericksonenak ez du uste beharrezkoa denik hipnosi sakona lortzea inkontzientera iristeko. Sugestio hutsak nahikoa dira pentsamenduetan, emozioetan zein jokaeran aldaketa bat eragiteko .

Ericksonen tratamenduak ez ziren oso ortodoxoak bere garaian; are gehiago, erradikalak ziren. Bereziak ziren oso, baina eraginkorrak, eta egoera indibidualetara moldatzen ziren gorputz teoriko bati jarraitu beharrean . Hipnosi klinikoa erabiltzen zuen komunitate medikoak tresna hori gogor gaitzesten zuen garaian, aitzindari bat izanik arlo horretan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Deir al-Balahko sarkofagoak

**Deir al-Balahko sarkofagoak** Gazako Zerrendan Deir al-Bala hiriaren aldirietan aurkitutako altxor arkeologiko eta historiko bat dira, 1967an aurkitua. Israelgo estatuak indusketak baimentzeaz gain, arpilaketa ere ahalbidetu zuen, eta hurrengo urteetan sarkofagoen multzoa sakabanatu egin zen zenbait bildumatan.

XXI. mendean sarkofagoen multzo esanguratsu bat Israelgo Museoan dago Jerusalemen (Moshe Dayan jeneralaren jabetzatik hara joan zirelako) Multzoaren parte izan daitezkeen bi sarkofago daude Eretz Israel museoan, Tel Aviven. Israelgo estatuaren muga ezagutuen barruan daude hiru museo horiek.

## Aurkikuntza eta arpilaketa 
Israelek 1967an okupatu zuen Gaza, Sei Eguneko Gerraren ondoren. Baimenik gabeko indusketak orduan hasi ziren arpilaketa helburuarekin.

Urte berean Trude Dothan arkeologo israeldarrak identifikatu zuen hangoa izan zitekeen sarkofago zati bat, jatorria identifikatu, eta kontrolatutako indusketak antolatu eta gidatu zituen 1972-1979 eta 1980-1982 urteetan, okupazio armada israeldarraren babesarekin. Modu bateko edo besteko indusketen ondorioz, sarkofagoen altxorra sakabanatu egin zen.

Sarkofagoen multzo handiena, 40 inguru, 1967ko lehen arpilaketetan eraman zituzten Gazatik. Moshe Dayan jeneralak horietarik batzuk erosi zituen, eta Israelgo Museoko bilduman daudenak Dayanen horiek dira. Itsasotik gertu kokatuta, gunea hondarrezko duna handiek babestuta egon zen mendeetan. Sarkofagoak eskuz eginak ziren, bobina teknika erabiliz, ontzi handiak sortzeko erabiltzen den metodoa. Zilindrikoak ziren sarkofagoak oro har, 1,6 eta 2 metro garai artean, eta zirkunferentzian 1,7 eta 2,2 metro artean punturik zabalenean. 

Gazako sarkofagoen hainbat ezaugarrik egiptoarren eraginaren zantzu argiak erakusten dituzte, baina K.a. 1300 urtearen inguruko Palestinako kostaldeko kultura kanaanitakoak dira. Niloren deltako eskualdean antzeko hilerriak aurkitu dira. Sarkofagoetako aurpegi handi askok bizar txikiak dituzte, beharbada Osirisen, heriotzaren jainko egiptoarren, bizarra sinbolizatzen duena. Hildako pertsona, egiptoarren sinesmenetan, Osirisen erresuman barneratzen zen heriotzaren unean. 

Hildakoen gorpuak, normalean bat baino gehiago sarkofago bakoitzeko, baltsamatu gabe jarri zituzten hilkutxan, hileta-opariekin batera, zeramikazko janari-ontziak adibidez. Kasu batzuetan bitxiak eta harriz zein brontzez egindako ontziak ere aurkitu zituzten.

## Iruditegia 
Israelgo museoetan:

Fitxategi:PikiWiki_Israel_82279_israel_museum.jpg|Israelgo Museoa, Mendebaldeko Jerusalemen.
Fitxategi:Anthropoid_Coffin_from_Deir_al-Balah_–_Late_Bronze_Age_-_Hecht_Museum_-_Haifa_–_Israel_1.JPG|Hecht museoko pieza bat, Haifan.
Fitxategi:Eretz-Israel-Museum-ceramics-pavilion-35535.jpg|Eretz Israel museoko bi sarkofago, Tel Aviven.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Soin berriko koplak

**Soin berriko koplak** Oskarbi taldeak 2021ean *Kantua zuei* albumean grabatu zuen abestia da. Pello Otxotekoren olerki batekin eta taldeko kide zen Gontzal Iñarraren doinu batekin sortu zuten. Pello eta Gontzal egile biak Irundarrak izanik, Irunen bertan abestu zuten estreinakoz abestia 2022ko martxoaren 13an, IGA abesbatza irundarrak eta Oskarbik elkarrekin eskainitako kontzertuan.

Fitxategi:Oskarbi 2021.jpg|Oskarbi (2021). Gontzal Iñarra atzean erdian.
Fitxategi:Pello Otxoteko (Xabier Urresti).jpg|Pello Otxoteko
Fitxategi:Oskarbi Gontzal Iñarra 2024.png|Gontzal Iñarra flautan eta  Manex Iñigo pianoan

## Hitzak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Oskarbi

* Ez Dok Amairu
* Androkanto
* Esperantzari leiho bat
* Marinela
* Mendira naiz

## Kanpo estekak 
* *Soin berriko koplak* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* *Androkanto* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* Esperantzari leiho bat abestia. Oskarbi: gaia, Youtube
* *Marinela* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* *Mendira naiz* abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
Giovanni Battista Orsini

**Giovanni Battista Orsini** (c. 1400 – Rodas, 1476ko ekainaren 8a) Jerusalemgo San Joan Ordenaren 39. Maisu Handia izan zen 1467tik hil zen arte. 

Orsinitarren familia nobleko Gravinatarren adarrekoa izan zen. Gazte zela sartu zen Jerusalemgo San Joan ordenan. 1420an Castel Arardoko komendadore izendatu zuten eta 1440an Erromako prior. 1467an Ordenako Maisu Handia aukeratu zuten. Bere agintaldian, Ordenaren egoitza nagusia indartu zuen Rodasen, gotorlekuak handituz. Veneziaren alde egin zuen otomandarren aurkako borrokan, eta laguntza bidali zien Eubea uhartera. Gainera, itsas batailan garaipen bat lortu zuen Panfilian.
Staka Skenderova

**Staka Skenderova** (Sarajevo, 1828 – *ibidem*, 1891ko maiatzaren 26a) bosniar irakasle, gizarte-langile, idazle, folklorista eta moja ortodoxoa izan zen.

## Bizitza 
Staka Skenderova Sarajevon jaio zen Serbiako Perepole herriko etorkinen familian. Haren nebak otomandar armadarako josten zuen, eta Skenderovak gaztetan ikasi zuen turkieraz hitz egiten. Asko irakurtzen zuen, eta elizan abesten zuen emakume bakarra zen garai hartako Bosnian.

1858ko urriaren 19an, otomandar agintarien baimena lortuta, Sarajevoko lehen nesken eskola ireki zuen.

Aleksandr Hilferding Errusiako kontsularen ekimenez, *Ljetopis Bosne 1825-1856* kronika idatzi zuen 1859an. Liburu hori Skenderovaren idazlan ezagun bakarra izaten jarraitzen du. Serbierazko testua galdu zen, baina Hilferdingek errusierara itzuli zuen eta San Petersburgon argitaratutako liburuan sartu zuen 1859an.

1891ko maiatzaren 26an hil zen istripu batean jasotako zauri larrien ondorioz.

## Lanak 
* *Ljetopis Bosne, 1825–1856* (1859)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak