open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Medway (ibaia)

**Medway ibaia** () Ingalaterrako hego-ekialdeko ibaia da.

Mendebaldeko Sussex konderrian dagoen Turners Hill(149 m) muinoan jaio, Kent konderriko Tonbridge, Maidstone eta Medway udalerriak iragan eta kostaldeko Sheerness udalerrian bere urak Tamesis estuarioan isurtzen ditu, Ipar Itsasoan.

Garrison Point kokaleku alboan itsasoratzen da, Sheppey uhartea eta Grain uhartearen artean. Bere ibilbide osoan zehar Medway ibaia zeharkatzen duten hainbat zubi daude.

## Kanpo estekak
Lipogenesi

**Lipogenesia** lipidoen sintesia ahalbidetzen duen prozesu metabolikoari deritzo. Prozesu anaboliko honen bidez gantz-azidoak eta glizerola sortzen dira, bat egiterakoan lipidoak osatzen dituztenak.

Ugaztunengan, lipogenesia zelularen zitoplasman burutzen da (batez ere gibelean, gantz ehunetan eta ugatz-guruinetan). Lipidoen katabolismoa eta beta oxidazioa, aldiz, mitokondrioetan osatzen dira.

Animaliengan gantzak edo lipidoak kanpotik hartzen dira, dietaren bidez. Hala ere, lipidoak ere gluzidoetatik sor daitezke: jakina da abeltzaintzan animalia asko gizentzen direla gluzido ugari ematean, hauek gantzak baino merkeagoak direlako (patatak, ezkurrak, zerealak...). Gluzido horiek gantzak bihurtzen dira, animalien loditzea eraginez.

Dietaren bidez hartutako glukosa hiru bide hauetatik doa:

* %50a katabolizatzen da, CO2 , H2O eta energia emanez

* %5a glukogeno bihurtzen da

* %45a gantzak bihurtzen da

Gantzak sortzeko glizerola eta gantz-azidoak sortu behar dira lehenik:

* glizerola glizeraldehido-3-fosfato molekulatik sintetizatzen da. Molekula hori glukosatik eratorria da, glukolisiaren metabolito bat baita.

* gantz-azidoak azetil-CoAtik sintetizatzen dira. Azetil-CoA hori ere glukosaren katabolismoan sortzen da. Molekula horretatik gantz-azidoak sortzen dira beta oxidazioaren alderantzizko prozesu baten bidez.

Lipogenesia hormona batzuen kontrolpean dago. Intsulinak, esaterako, lipogenesia bultzatzen du. Adrenalinak eta glukagoiak, aldiz, inhibitu egiten dute.

## Kanpo estekak
Gaztelumendi (Intxorta)

**Gaztelumendi** Gipuzkoako Elgeta udalerriko hegoaldeko lursailetan dagoen mendi bat da, hain zuzen ere, Intxorta mendi multzoaren barnean dago, Intxorta bera (737 m) eta Intxorta Txiki (713 m) mendiekin batera.

## Igoera 
Mendi honetara igotzeko ohiko igoeratako bat Elgeta ( 473 m ) udalerrian hasten da, bertako herriko eparantza mendizaletasunari eskeinia dagoelarik. San Salbatore baseliza eta Antzuategi ( 510 m ) baserritik gora joan eta Intxortako lepora ailegatuko gara, hots, Intxorta eta Intxorta Txiki artean dagoen lepoa, bertan aurrez-aurre Gaztelumendiko ( 713 m ) gailurra begi bistan dugularik, hortaz, bertaratzeko ongi markatutako bide labur bat igotzea besterik ez dugu.

## Intxortako gudua 
Mendi hau nahiz Intxorta mendiak orokorrean 1936-1937 bitartean Intxortetako guduaren kokalekua izateagatik ezagunak dira, Espainiako Gerra Zibilan Eusko Gudarosteak bertan gerra-frontea 6 hilabetez eustea lortu zuelarik.

## Ikus gainera 
* Intxorta

## Kanpo estekak
Gaztelumendi (argipena)

**Ezkurra** hau izan daiteke:

# Gaztelumendi, Bizkaiko mendia.
# Gaztelumendi, Intxorta mendietako gailurretako bat.
Teresa Herrera Bandera

**Teresa Herrera Bandera** () A Coruñan urtero jokatzen den estropada da. Gaur egun Galiziako Traineruen Ligaren barnean sarturik badago ere sona handiko bandera da, bi jardunalditara jokatzen dena.

## Egitura 
Bi jardunaldi dituen Galiziako estropada bakarra da. Hasierako urteetan bi jardunaldietako denborak batzen ziren. Gaur egun lehenengo jardunaldian Galiziako ligatako traineru guztiek hartzen dute parte eta gizonezkoen hamar traineru onenak eta emakumezkoen bost onenak sailkatzen dira bigarren jardunaldirako. Bigarren jardunaldiari "Finala" esaten zaio, traineruak hutsetik hasten baitira berriro.

## Historia 
Lehenengo ekitaldietan euskal traineruak izan ziren nagusi. 2001 arte *Teresa Herrera Saria* jokatu zen eta 2002tik aurrera Bandera ematen zaio irabazleari.

2019 urtean lehenengo jardunaldia Ligako jardunaldia izan zen eta aldi berean iganderako sailkapen estropada ere bai. 2. jardunaldian Bandera bera jokatu zen. Horrela beraz, emakumezkoen estropadan Ligan ez zebilen Náutico de Riveirak igandean bakarrik jokatu ahal izan zuen, eta bandera eraman ere bai.

2020an estropada bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren erruz, hainbat taldetan positibo emandako arraunlariak baitzeuden.

2025ean itsasoaren egoera txarraren ondorioz igandeko jardunaldia ez jokatzea erabaki zen eta egun bakarreko estropada izan zen.

## Gizonezkoen estropada 
### Palmaresa 
260px|thumb|Teresa Herrera Bandera, 2012an.

*¹ 2007an bigarren jardunaldia bertan behera gelditu zen, bigarren txandan olatu batek Chapelaren trainerua itzuli eta bitan zatitu baitzuen.
*² 2020ko ekitaldia ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren eraginez.

### Garaipenak 
## Emakumezkoen Bandera 
### Palmaresa 
2021. urtetik aurrera Bandera ematen da.

*¹ 2014an bi traineru soilik izan ziren eta ez da ekitaldi ofizialtzat hartzen.

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Javier Lara

**Iker Xabier Markuartu Bardezi**, (Urduña, 1977ko maiatzaren 14a), bizkaitar toreatzailea da. 2000tik aurrera **Javier Lara** hautatu du izen artistiko moduan, amaren bigarren abizena aprobetxatuz.

## Biografia 
Nahiz eta familian afiziorik ez izan, gaztetik hasi zen toreaketan. Lehenengo pausoak Laudion eman zituen.

Nobillero moduan 2001eko apirilaren 21ean debutatu zuen Cuéllarren. 2002ko abuztuaren 19an, Bilboko Aste Nagusian, alternatiba berretsi zuen, Finito de Córdoba ugazaita izanik.
Francisco Marco

**Francisco Marco Oiartzabal "Marquitos"**, (Lizarra, 1978ko apirilaren 16a), nafar toreatzailea da.

## Biografia 
Nafarroan jaio arren, Santoñan bizi da gaztetik.

1999ko uztailaren 26an, Santanderren, alternatiba hartu zuen, Curro Romero ugazaita izanik. 2006ko ekainaren 18an Madrilen berretsi zuen.

## Erreferentziak
Elikadura burujabetza

**Elikadura burujabetza** La Via Campesina mugimenduak 1996an sortutako terminoa da, jendeak beren elikadura, nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza sistemak definitzeko duten eskubidea aldarrikatzeko marko politiko bat izendatzeko, nazioarteko merkatu eragileen mende dauden elikagaien aurrean.

2002. urteko Elikagaien Munduko Gailurrean, 400 nekazari erakundek honela definitu zuten elikadura burujabetza:

## Printzipioak 
La Via Campesina mugimenduak zazpi printzipio proposatu zituen elikadura burujabetza definitzeko:
* Janaria. Funtsezko giza eskubidea da. Pertsona orok izan behar du eskuragarri janari kulturalki egokia, nahiko kantitatean eta kalitatean, bizitza osasuntsua izateko duintasunez. Nazio bakoitzak aldarrikatu behar du janaria eskuragarri izatea eskubide konstituzionala dela eta lehen sektorearen garapena bermatu behar du funtsezko eskubide hau bete dadin.
* Nekazaritza erreforma. Ezinbestekoa da benetako nekazaritza erreforma gauzatzea nekazariei eta lurrik gabekoei -batez ere emakumeei- lantzen duten lurraren jabetza eta kontrola emateko eta herri indigenei lurraldeak itzultzeko. Lurra izateko eskubideak bazterketarik gabea izan behar du, generoa, erlijioa, arraza, gizarte klasea edo ideologiaz harago. Lurra hura lantzen duenarena da.
* Natur baliabideen babesa. Natur baliabideen babes eta erabilera jasangarria sustatzea, batez ere lurra, ura, haziak eta abere arrazak. Lurra lantzen duen jendeak natur baliabideen kudeaketa jasangarria praktikatzeko eskubidea eduki behar du, bai eta bioaniztasuna jabetza eskubide intelektualik gabe gordetzeko eskubidea ere.
* Janari merkataritzaren berrantolaketa. Janaria elikatzeko iturri bat da nagusiki, eta bigarren maila batean salerosketarako elementua. Nekazaritza politikek etxeko kontsumorako eta nork bere burua aski izateko ekoizpena lehenetsi behar dute. Elikagaien inportazioek ez dute tokiko ekoizpena ordeztu behar.
* Gosearen globalizazioaren bukaera. Nazioarteko erakundeek sustatutako politika ekonomikoen ondorio gisa, nazioarteko korporazioek nekazaritza politiken gainean gero eta kontrol handiagoa dute. Beharrezkoa da kapital espekulatiboen erregulazioa eta zergapetzea.
* Gizarte bakea. Mundu guztiak du indarkeriaz libre bizitzeko eskubidea. Janaria ez da arma modura erabili behar.
* Kontrol demokratikoa. Baserritar txikiek parte-hartze zuzena izan behar dute maila guztietako nekazaritza politiken sorreran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Prozesu eta ekimenen arrakasta gakoen eraikuntza parte-hartzailea elikadura burujubetzaren alde*, Emaús Gizarte Fundazioa, 2013.
Alokairu (argipena)

**Alokairu** terminoak esanahi zenbait ditu:

* alokairua, prezio baten trukean gauza bat uzten den kontratua;
* **alokairua** edo soldata, langile baten ordainsaria.
Ondasun higiezin

**Ondasun higiezinak** —edo, besterik gabe, **higiezinak**— edo **onibarrak** lurrari atxikirik dauden ondasunak dira, hala nola lursailak, orubeak, etxeak, lantegiak eta, oro har, mugitu ezin daitezkeen gauzak. Ordenamendu juridiko zenbaitetan, ontziak eta hegazkinak ere ondasun higiezintzat hartzen dira eta horien ezaugarri zenbait jasotzen dituzte gutxienez. Herrialde bateko ondasun higiezinak Jabetza Erregistroetan, non ondasun horien gaineko eskubideak zehazten diren, eta katastroan, non ondasun horien deskribapen fisikoa egiten den, zerrendatzen dira.

## Ikus, gainera 
* Higiezinen agentzia
* Higiezinen burbuila

## Kanpo estekak
Skyros poni

**Skyros ponia**, (), Greziako antzinako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik Skyrosko abere hauek ponien sailkapen taldean sartzen dira.

Arrazaren jatorria Greziako Skyros uhartean kokatzen da.

Skyros ponia Balkanetako zaldi arrazen artean kokatzen da. Bertan Bosniako ponia, Arravani, Aénos, Peneiako ponia, Albaniako ponia, Krk-ko uharteko ponia,  zein Pindoko poni arrazak daude.
Beste aldetik tamaina txikiko zaldi hauek "ekialdeko zaldiak" delako zaldi motan kokatu daitezke era berean.

FAO-k Skyros ponia arriskuan dagoen arraza gisa aitortu zuen 1991n.

## Arrazaren historia 
Kondairek diote Skyrosko poni hauek Akilesek Troiako gerrara eramandako zaldien ondorengoak direla. Argi dagoena zera da, lehen aipatu denez Skyros poniek zer ikusirik handia daukatela Balkanetako gainontzeko poni arrazekin, denak antzineko tarpanen ondorengoak.

## Ezaugarriak 
* Skyrosko ponia izaeraz lagunkoi, taldezale, indartsu eta azkarra da. Bereziki soziala den zaldi arraza da.
* Gehienzko altuera soin gurutzera 116 centimetro.
* Nahiz eta tamainaz ponia izan, bere hainbat ezaugarri zaldiarenak dira.
* Burua ondo proporzionatua da.
* Zurda naroa da, eta gorputzaren kolorearekin konparatuz, ilunagoa.

## Habitat eta banaketa 
Altura gutxiko Kohylas mendimultzoak Skyros uhartearen hego-ekialdea hartzen du. Bertan bertako fauna eta landaretza interesgarriak daude. Garaiera gutxiko muinoak dira eta arraza honen habitat naturala. Zaldi basatiak ziren garaietan, bakarrik hemen hedatzen ziren Skyrosen.

## Arrazaren gaur egungo egoera 
Egun (2009. urteko datuak dira) Skyros arrazako 220 abere daude munduan, haietako gehienak (152 inguru) Skyros uhartean bertan. Hau dela eta, esan dezakegun arrazaren iraute egoera oso ahula dela. Skyros babestutako zaldi arraza da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rochester (Kent)

**Rochester** ( ahoskatua) Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen Kent konderriko kostaldeko udalerri bat da. Medway autoritate unitarioan kokatua dago, izen bereko Medway ibaiaren ertzean. Londres hiriburutik 48 kilometro hego-ekialdera dago. Chatham, Gillingham eta Strood udalerriekin muga egiten du.

## Ondarea 
* Rochesterko katedrala
* Rochesterko gaztelua

## Klima 
## Iruditegia 

Irudi:Rochester railway station - 23 October 2004.jpg|Tren geltokia.
Irudi:GoldenStarMorrisHobby 0042.JPG|Morris dantza.
Irudi:Rochester Castle courtyard, 2010.jpg|Rochesterko gaztelua.
Irudi:Rochester High Street - geograph.org.uk - 1164550.jpg|Kale nagusia.

## Kanpo estekak 
* Medwayeko Kontseilua
Rochester (argipena)

**Rochester** hau izan daiteke:

* Rochester (New York), AEBetako New York estatuko hiria.
* Rochester (Minnesota), AEBetako Minnesota estatuko hiria.
* Rochester (Vermont), AEBetako Vermont estatuko herria.
* Rochester (Kent), Ingalaterrako Kent konderriko udalerria.
Arpad Šterbik

**Arpad Šterbik** (, *Arpad Šterbik*; Senta, Jugoslavia, 1979ko azaroaren 20a) Atlético de Madrid klubeko atezaina da.

Munduko atezainen hoberenetarikoen artean dago. Oso altua eta astuna izan arren (2m-ko altuera eta 119kg-ko pisua), oso arina da, oso azkar mugitzen du bere gorputza jaurtiketa gehienak gelditzeko.

Arpadek Espainiako nazionalitatea dauka, Espainian bertan bizi delako, horregatik Espainiako selekzioarekin jokatu du.

## Palmares 
Selekzioekin:
* Europa Juniorren eskubaloi Lehiaketa 1998. Zilar-domina.
* Unibertsitateko 1999 Munduko Lehiaketa. Urre-domina.
* 1999 eskubaloiko Munduko Lehiaketa. Brontze-domina.
* 2001 eskubaloiko Munduko Lehiaketa. Brontze-domina.
* 2011 eskubaloiko Munduko Lehiaketa. Brontze-domina.

Atlético de Madridekin txapelketa bat irabazi du:
* Espainiako super-kopa.

Beste sari batzuk lortu ditu:
* Munduko Lehiaketaren Atezainik hoberena 2005
* IHF Urteko Jokalaria 2005
* ASOBAL Ligaren atezainik hoberena 2006
* ASOBAL Ligaren jokalaririk hoberena 2006
* ASOBAL Ligaren atezainik hoberena 2007
* ASOBAL Ligaren atezainik hoberena 2008
* ASOBAL Ligaren atezainik hoberena 2009
* ASOBAL Ligaren atezainik hoberena 2010

## Ibilbidea
Solent

**Solent** Britainia Handia eta Wight uhartea banatzen dituen itsasartea da.

## Geologia 
Geologia ikerketek jatorriz haran bat zela frogatu dute.

## Historia 
Erromatar Inperioaren garaian itsasartea askoz ere estuagoa zen: *De Bello Gallico* idazlanean Julio Zesarrek itsasbehera garaian erromatar gudariak uhartera oinez iritsi ahal zutela aipatu zuen. Solent itsasartea kostaldea defendatzearren eraiki ziren normandiar gotorlekuez betea dago, nagusiki Henrike VIII.a Ingalaterrakoaren erregealdian eraikiak.

1685an Jakue II.a Ingalaterrakoa Solent itsasartean izandako ontzi hondaketa batetik bizirik ateratzea lortu zuen. Ondorioz eta gertakari hori oroitarazi nahian, Henry Purcell musikariak *They that go down to the sea in ships* musika-lana konposatu eta John Gostling baritonoak abestu zuen.

## Kanpo estekak
Dorchester (Dorset)

**Dorchester** Ingalaterrako hegoaldeko Dorset konderrian dagoen udalerri bat da. 2010eko erroldaren arabera 18.280 biztanle zituen. Frome ibaiaren ertzean kokatua dago, Weymouth udalerria eta kostaldetik 13 kilometro iparraldera.

## Herritar ezagunak 
* Thomas Hardy (1840-1928), idazlea.

## Iruditegia 

Irudi:Dorchester2.jpg|Erdigunea.
Irudi:Dorchester South railway station 2005-07-16 01.jpg|Hegoaldeko tren geltokia.
Irudi:Dorset dorchester hs.jpeg|High West Street kalea.
Irudi:Thomas Hardy Dorchester Dorset.jpg|Thomas Hardy idazlearen estatua.

## Kanpo estekak 
* Dorchesterreko Udal webgunea
Iván Fandiño

**Iván Fandiño Barros** (Urduña, 1980ko irailaren 29a - Aire-sur-l'Adour, Frantzia, 2017ko ekainaren 17a) bizkaitar toreatzailea izan zen.

## Bizitza 
Nahiz eta familian afiziorik ez izan eta pilotan ona izan, gaztetik hasi zen toreaketan. Lehenengo pausoak Laudion eta jaioterrian egin zituen. Nobillero moduan 2004ko irailaren 12an debutatu zuen Madrilen eta belarri bat lortu zuen. 2005eko abuztuaren 25ean, Bilboko Aste Nagusian, Vista Alegre zezen plazan toreatzaile bilakatu zen, *"Afrodisíaco"* izeneko zezen bat hiltzen eta El Juli ugazaita izanik. 2009ko maiatzaren 12an alternatiba berretsi zuen. Estilo klasikozko eta nortasun handikoa, ospetsu bilakatu zen bere lanbidean. 2017ko ekainaren 17an zezen batek harrapatuta hil zen, Aire-sur-l'Adour Okzitaniako herrian.

## Estatistikak 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala, ivanfandiño.net
Orioko Bandera

**Orioko Bandera** urtero Gipuzkoako Orio herrian jokatzen den traineru estropada da. Orio Arraunketa Elkarteak antolatzen du.

## Historia 
1989 eta 1990 urteetan Orio-Cinzano banderak jokatu ziren, hau baitzen traineruaren babeslea urte horietan. Gaur egungo bandera berriz 1993an hasi zen jokatzen, hasieran Caja laboral Bandera izenarekin eta 1998tik 2012 arte Inmobiliaria Orioren babesarekin. 2013an Orioko Kanpinaren bandera izenarekin ezagutzen da eta 1989tik aurrerako edizio guztiak hartzen ditu bere baitan. Gehienetan itsaso zabalean jokatu da baina edizio batzutan (2015ean esate baterako) ibaian izan da erlojupeko formatuan. 2018 urtean estropada eremu berria estrenatu zen. Gizonezkoek eta emakumezkoek jokatzen dute estropada.

Oriok bigarren trainerua KAE Ligan daukanez *Bixigu Festa - Orio Estilora* bandera ere antolatzen du. Honetaz gain Orioko test estropada (Ligaz kanpokoa) eta negu partean jokatzen den Oriako jeitsiera ere izaten dira herrian.

## Gizonezkoen Bandera 
### Palmaresa 
* 1989 eta 1990eko ekitaldiak Orio-Cinzano Bandera izan ziren.

### Garaipenak 
* 1989 eta 1990eko ekitaldiak ez dira Orioko Banderaren palmaresean kontatzen.

## Emakumezkoen estropada 
### Palmaresa 
2013an Orio Emakumezkoen Traineru Ligarako sailkatu zenez Liga horretarako baliagarria den estropada antolar
tu izan du.

### Garaipenak 
## Beste estropada batzuk 
Orion beste estropada batzuk ere jokatzen dira Liga ezberinetan dauden traineruentzako.
* Bisiguaren Egunaren Bandera - Orio Kanpina: Orioren B traineruak KAE Ligarako jartzen duen estropada da. Bixiguaren egunean jokatzen da, 2018tik Orio Kanpina izenarekin. Emakumezkoen estropada ere jokatzen da 2009tik aurrera, hasiera batean Gipuzkoako Ligarako puntuagarria eta ondoren ETE Ligarako puntuagarria.
* Orioko Test Estropada (2009-2018): Ligaz kanpoko estropada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa (Orioko Bandera)
* Traineras.es webguneko informazioa (Orio Kanpina Euskotren)
Liburu gurutzaketa

thumb|300p|**Liburu gurutzaketa**: liburu bat aske utzi, beste batek hartu eta irakur dezan.

**Liburu gurutzaketa**, ingelesezko **BookCrossing** terminoaz ere deitua, liburu bat leku publiko batean uzteko praktika da, nahi duenak hartu eta irakurri ahal dezan. Ekimena 2001 urtean abiarazi zen eta webgune bat jarri zen martxan, askatutako liburuen jarraipena egiteko. Horretarako, gurutzatzen den liburu bakoitzari BCID izeneko zenbaki bat esleitzen zaio, webgunean, harturiko liburua non dagoen eta nork utzi duen jakitea ahalbidetzen duena. Liburu gurutzaketa modu guztiz informalean ere egin daiteke, besterik gabe liburua kalean utziz.

## Kanpo estekak 
*  BookCrossing.com
Henrique Capriles Radonski

200px|thumb|Henrique Capriles Radonski
**Henrique Capriles Radonski** (Caracas, Venezuela, 1972ko uztailaren 11 - ) politikaria eta abokatua da, Justizia Lehenengo alderdiko militantea. Venezuelako Miranda estatuko gobernadore izan zen 2008. urtetik 2012ra. 2013ko apirilaren 14ko Venezuelako lehendakaritza-hauteskundeetarako, oposizioaren hautagaia da.

## Kanpo estekak 
*  *Hay Un Camino*, Capriles Randonskiren kanpaina politikoaren webgune ofiziala.
* Amagoia MUJIKA: «Etorkizunak irabazi du», *Berria*, 2012-02-14.
*  «Mano a mano», *The Economist*, 2012-02-11.
Martín Agüero

**Martín Agüero Ereño**, (Bilbo, 1902ko otsailaren 3a - *ibidem*, 1977ko uztailaren 11), bizkaitar toreatzailea izan zen, ezpatari handitzat jotzen zutena.

## Biografia 
Aita errioxarra eta ama bilbotarra zituen, 1919an debutatu zuen nobillero jaioterrian. 1924ko uztailaren 24an toreatzaile bilakatu zen Madrilen eta alternatiba urte berean Malagan berretsi zuen.

1930ean toreatzeari utzi eta Vista Alegre zezen plazaren presidentearen aholkulari bihurtu zen. Bere omenez, pasodoble bat moldatu zuten eta Bilboko kale bati bere izena eman zioten.
Iker Cobo

**Iker Cobo Fernández**, (Donostia, 1981eko maiatzaren 22a), gipuzkoar toreatzailea da.

## Biografia 
Lehenengo pausoak amaren jaioterria den Salamancako probintzian eman zituen.

Nobillero moduan 2001eko abuztuaren 16an debutatu zuen Vitigudinon eta belarri bi lortu zituen. 2009ko apirilaren 11n alternatiba berretsi zuen Peñaranda de Bracamonten.
Espartzu (tresna)

thumb|300px|Espartzuarekin garbiketa egiten.

**Espartzua** (antzinean espartzuz egina baitzen) garbiketa arraskaz egiteko erabiltzen den objektua da, bereziki erabilitako plateretan eta beste azaleretan dagoen zikinkeria kentzeko erabiltzen dena.

## Izenak 
Batez ere ahozko euskaraz, *mostratxa* izena ere erabili izan da Bizkaian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jane Birkin - Serge Gainsbourg

***Jane Birkin – Serge Gainsbourg***, '''''Je t'aime... moi non plus'''* izenburuaz ere ezaguna, Serge Gainsbourgen bederatzigarren eta Jane Birkinen lehen estudioko diskoa da, 1969an kaleratua.

## Historia 
Diskoa 1968an grabatu zen, Parisen eta Londresen, eta Arthur Greenslade moldaketen eta musika zuzendaritzaren arduraduna izan zen. Abestiak Serge Gainsbourgek, Jane Birkinek edota biek batera kantatzen dituzte.

*Je t'aime... moi non plus'' diskoaren abesti ezagunena eta lehena da. Aurretik single gisan arrakasta handia lortua zuen, baita nahiko eskandalua ere, haren ageriko letra eta bertan entzuten ziren emakume hasperenak zirela-eta, maitasunik gabeko sexuaren tabua hausten zutenak.

Diskoaren beste abestiek ere maitasuna eta erotismoa dituzte gai nagusitzat. Heriotza ere zenbait abestitan agertzen den gaia da, diskoan dualtasun hunkigarria sortuz.

## Abestien zerrenda 
Abesti guztiak Serge Gainsbourgek idatzi eta ondu zituen, aurkakoa adierazten ez bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sinonimo (taxonomia)

[thumb|[Latinezko *Caudata* eta antzinako grezierazko *Urodela* hitzek "isatsdun" esan nahi dute eta biak izen zientifikoetarako erabili dute arrabio espezie ezberdinak izendatzeko (igelek isatsik ez dutelako). Beraz, sinonimoak dira.]]

Nomenklatura binomialean, **sinonimoak** taxon bat bera aipatzeko erabiltzen diren izenak dira. Adibidez, Lineok lehendabizikoz izei gorriari izen taxonomikoa ezarri zionean, *Pinus abies* izena erabili zuen eta, egun, adituek jada ez dute izen hori erabiltzen, baizik eta *Picea abies*; beraz, izen biak sinonimoak dira.

Beste arloetako sinonimoak ez bezala, taxonomian sinonimoak ez dira trukagarriak, estatus ezberdina dutelako. Taxon bat generoz aldatzen denean edo genero biak batzean sortzen dira.

## Erreferentziak
Hemaglutinina

[thumb|Hemaglutinina [lektinaren alboko ikuspegia.]]
**Hemaglutinina**, orokorrean, globulu gorrien aglutinazioa eragiten duen substantzia orori deritzo.

Birologiari dagokionez, hemaglutinina gripearen birusaren kanpo geruzan dagoen glukoproteina da, ezaugarri antigenikoak dituena. Hemaglutininari esker birusa atxikitzen da infektaturiko zelularen gainazalari, zelularen gainazalean dagoen azido sialikoren bidez.

Gripeak eragiten duen influenzabirus A-k (gripearen hiru eragileetako bat) 15 hemaglutinina mota ezberdinak ditu. Horrek esan nahi du birusa oso aldakorra dela: horregatik, hain zuzen ere, gripearen aurkako txertoa urtero aldatu behar da, ez baitago txerto bakarrik.

## Kanpo estekak
Exe ibaia

**Exe ibaia** (ingelesez *River Exe*) Ingalaterrako ibaia da, denera 56 kilometro luze dituelarik.

Somerset konderriko Simonsbath udalerritik gertu, 440 metroko garaieran, jaio eta ondoren Devon konderria zeharkatzen du (tartean Exmoor Parke Nazionala), ezkerraldetik Haddeo, Culm eta Clyst ibaiak eta eskuinaldetik Barle eta Creedy ibaiak ibaiadarrak izanik. Azkenean Mantxako kanalan itsasortazen delarik, itsasadarra sortuz.

## Kanpo estekak
Exmouth

**Exmouth** (ingelesez  ahoskatua) Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen Devon konderriko portu, parrokia zibil eta turismo-gunea da. 2011n, 35.939 biztanle zituen, konderriko bostgarren udalerririk jendeztatuena izanik.

Ekialdeko Devon barrutian dagoen herri hau Exe ibaiaren bokalean dago, Dawlish Warrenen parean. Gizateriaren Ondare izendaturiko Kornualles eta Mendebaldeko Devongo meatze-paisaia bertan hasten da eta Exmoor Parke Nazionala gertu du.

## Klima 
## Erreferentziak 
## External links 
* Webgune ofiziala

## Kanpo estekak
Oihaneko liburua

***Oihaneko liburua*** (ingelesez, *The Jungle Book*) Rudyard Kiplingek 1894an idatzitako fikzio eleberria da.

## Argumentua 
Oihaneko liburua egiaz ipuin bilduma da: lehen zortziek ipuin bera dute gaitzat. Bikote batek eta haien seme Mowglik Shere Khan tigrearen atzaparretatik ihes egin dute; zoritxarrez, semea oihanean galdu zaie. Otso familia batek Mowgli salbatu eta semetzat hartu dute. Oihanean otsoen artean hazirik, Baloo hartza eta Bagheera pantera ditu lagunik onenak. Haren bizia abentura handia da, arriskuz betea, atzean baitauzka, beti zain, Shere Khan tigrearen atzaparrak.

## Pertsonaiak 
* Mowgli - mutila, pertsonaia nagusia
* Shere Khan - tigrea
* Baloo - hartza
* Bagheera - pantera
* Bandar-log – tximino tribua
* Kaa - sugea
* Akela - otsoa
* Hathi - elefantea

## Aurkibidea 
# Sarrera
# Mowgliren anaiak
# Kaaren ehiza
# Nola heldu zen beldurra
# Tigrea! Tigrea!
# Itsas txakur zuria
# Rikki-Tikki-Tavi
# Elefanteen Toomaia
# Majestatearen zerbitzariak

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Oihaneko liburua (1967ko filma)

## Kanpo estekak
Cleopatra (1963ko filma)

***Cleopatra*** () 1963ko Joseph L. Mankiewicz estatubatuar zinema zuzendariaren filma bat da. Bertan honako aktore hauek antzeztu zuten: Elizabeth Taylor, Richard Burton, Rex Harrison, Roddy McDowall, Martin Landau, Hume Cronyn eta George Cole.

Filma izan zuen diru kostu handiarengatik ospetsu bilakatu zen, baita eragin zituen finantza arazoengatik ere. Halere salmentei dagokienez arrakastatsua izan zen, 1963. urtean 5,7 milioi dolarrekin irabazi gehien lortu zituen filma izan baitzen, halere filmaren 44 miloi dolarretako aurrekontua berreskuratzeko urte oso bat behar izan zuenez, ez zen filma arrakastatsua bezala jo izan.

Bederatzi Oscar Sarietarako izendatua izan zen, lau irabazi zituelarik: Argazkigintza onenaren Oscar Saria (kolorea) (Leon Shamroy), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (kolorea) (John DeCuir, Jack Martin Smith, Hilyard Brown, Herman Blumenthal eta Elven Webb), Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Irene Sharaff, Vittorio Nino eta Irene Sharaff) eta Efektu berezi onenen Oscar Saria (Emil Kosa Jr.).

## Sinopsia 
Julio Zesarrek Ponpeio guduan garaitu eta Ponpeio Egiptora ihes egiten du. Hortaz, Zesar haren atzetik Egiptora joatea derrigortua da, han bide batez Kleopatra VII.a eta bere anaia Ptolomeo XIII.aren arteko gerra zibila ekiditen saiatzeko. [Alexandriara ailegatu bezain laster Ptolomeo eta haren aholkulariek Zesarri Ponpeioren burua erakutsiko diote, bere etsaia zelako Zesarri atsegin egiteko asmoz.

Zesarrek bertako jauregian ostatu hartu bezain laster Kleopatra ezagutzeko abagunea izanen du, bereahala Zesar emakume gaztearen edertasunaz erakarria sentituko da, berau Egiptoko erregina gisa ezarri eta harekin [Zesarion izeneko semea izan ondoren bere legezko emaztea bilakatuko du.

## Aktoreak 
* Elizabeth Taylor - Kleopatra VII.a
* Richard Burton - Marko Antonio
* Rex Harrison - Julio Zesar
* Carroll O'Connor - Servilius Kaska
* Roddy McDowall - Octavio Augusto
* Martin Landau - Rufio
* Hume Cronyn - Sosigenes
* Andrew Keir - Marko Vipsanio Agripa
* Kenneth Haigh - Marko Junio Bruto
* George Cole - Kaio Flavio Antonino
* Pamela Brown - Alta emakumezko apaiza
* Cesare Danova - Apollodorus
* Francesca Annis - Eiras
* Richard O'Sullivan - Ptolomeo XIII.a faraoia
* Gregoire Aslan - Potino eunukoa
* Martin Benson - Ramos

## Kanpo estekak 
* *Cleopatra* filmaren iragarkia ikusgai 
* *Cleopatra* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Georgetown

**Georgetown** leku ugariren izena da:

* **Georgetown**, Guyanako hiriburua.
* Georgetown (Ascension Uhartea).
* Georgetown (Alaska).
* Georgetown (Arkansas).
* Georgetown (Colorado).
* Georgetown (Connecticut).
* Georgetown (Delaware).
* Georgetown (Florida).
* Georgetown (Chatham konderria, Georgia).
* Georgetown (Quitman konderria, Georgia).
* Georgetown (Hego Karolina).
* Georgetown (Idaho).
* Georgetown (Illinois).
* Georgetown (Allen konderria, Indiana)
* Georgetown (Cass konderria, Indiana)
* Georgetown (Floyd konderria, Indiana)
* Georgetown (Randolph konderria, Indiana)
* Georgetown (St. Joseph konderria, Indiana)
* Georgetown (Washington konderria, Indiana)
* Georgetown (Kalifornia).
* Georgetown (Kentucky).
* Georgetown (Louisiana).
* Georgetown (Maine).
* Georgetown (Massachusetts).
* Georgetown (Berkeley konderria, Mendebaldeko Virginia).
* Georgetown (Lewis konderria, Mendebaldeko Virginia).
* Georgetown (Marshall konderria, Mendebaldeko Virginia).
* Georgetown (Monongalia konderria, Mendebaldeko Virginia).
* Georgetown (Míchigan).
* Georgetown (Minnesota).
* Georgetown (Mississippi).
* Georgetown (New York).
* Georgetown (Brooklyn).
* Georgetown (Ohio).
* Georgetown (Pennsylvania).
* Georgetown (Lancaster konderria, Pennsylvania).
* Georgetown (Luzerne konderria, Pennsylvania).
* Georgetown (Tennessee).
* Georgetown (Texas).
* Georgetown (Washington, D.C.)
* Georgetown (Seattle), Washington.
* Georgetown (Polk konderria, Wisconsin).
* Georgetown (Price konderria, Wisconsin).
Durham (hiria)

**Durham** (ingeles arruntean  eta bertokoan  ahoskatua) Ingalaterrako ipar-ekialdeko izen bereko Durham konderriko hiriburua da. Wear ibaiaren ertzean kokatua dago eta 2001eko erroldaren arabera 43.123 biztanle zituen.

## Klima 

## Ondarea 
* Durhamgo katedrala
* Durhamgo gaztelua

## Iruditegia 

Irudi:Durham high and lower - geograph.org.uk - 1295248.jpg|Ikuspegi orokorra.
Irudi:Durham Town Hall with Christmas decorations - geograph.org.uk - 96822.jpg|Udaletxea gabonetan.
Irudi:Durham Cathedral - Cloisters - geograph.org.uk - 977812.jpg|Durhamgo katedralako klaustroa.
Irudi:Durham Indoor Market - geograph.org.uk - 991717.jpg|Merkatua.

## Kanpo estekak 
* Durhamgo Udal webgunea
Taunton

**Taunton** Ingalaterrako hego-mendebaldeko Somerset konderriko hiriburua da. 2001ko erroldaren arabera 61.400 biztanle zituen. Tone ibaiak udalerrria zeharkatzen du.

## Iruditegia 

Irudi:High Street, Taunton - geograph.org.uk - 1217542.jpg|Kale nagusia.
Irudi:TauntonTown-Somerset.jpg|Hiriaren ikuspegia.
Irudi:Vivary fountain-3434.jpg|Vivary parkea.
Irudi:War Memorial and Fore Street, Taunton - geograph.org.uk - 1235408.jpg|Gerra oroitarria.

## Herritar ezagunak 
* James Purefoy (1964-), aktorea.

## Kanpo estekak 
* Tauntongo Udal webgunea
Charlotte's Web (2006ko filma)

'''''Charlotte's Web'''* («Charlotteren amarauna») 2006ko ingelesez eginiko estatubatuar filma bat da. Elwyn Brooks White estatubatuar idazleak izenburu berberarekin idatzitako liburuan oinarrituta dago, eta armiarma baten eta txerri baten arteko adiskidetasunari buruzkoa da.

## Ikus, gainera 
* *Charlotte's Web* (eleberria)
* *Charlotte's Web'' (1973ko filma)

## Kanpo estekak
Conwy (hiria)

**Conwy** Galesko iparraldeko izen berberako Conwy konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. 2011ko erroldaren arabera 14.723 biztanle zituen. Udalerria nagusiki bertan kokatzen den Conwy gaztelua eta harresiengatik ospetsua da.

## Ondarea 
* Conwy gaztelua

## Iruditegia 

Irudi:Conwy Castle and Bridges.jpg|Conwy gaztelua eta zubiak.
Irudi:Conwy walled town.jpg|Herrigunea.
Irudi:Conwy Castle MMB 07.jpg|Herrigunea gaztelutik ikusita.
Irudi:Conwy from Conwy Castle.jpg|Herrigunea.
Irudi:Statue of Llewelyn the Great in Conwy - geograph.org.uk - 1472914.jpg|
Irudi:Panama Conwy 01 977.PNG|Malekoia.

## Kanpo estekak 
* Conwyko Turismo Bulegoaren webgunea
Abertawe badia

**Abertaweko badia** (; ) Galesko hegoaldean eta Bristolgo kanalan dagoen badia bat da. Badia honetan Y Mwmbwls, Abertawe eta Port Talbot hiriak kokatuak daude, eta bertan Nedd ibaia, Tawe ibaia, Afan ibaia eta Blackpill ibaia itsasoratzen dira.

Badian honetako mendebaldean Gŵyr penintsula ere kokatzen da.

[erdian|thumb|500px|Abertaweko badiaren ikuspegia [Abertawe hiriko Townhill auzotik ikusita.]]

## Kanpo estekak 
* Abertaweko badiaren Turismo Bulegoko webgunea
Bela

**Bela** honakoa izan daiteke:
* Oihala:
** Bela (nautika), haize-oihalaren sinonimoa.
** Bela (kirola), belaontziekin egiten den kirola.
* Pertsona izena:
** Bela leinua, Erdi Aroko arabar leinua.
** Jakes Bela, zuberotar legegizon eta euskal idazlea.
** Joan Filipe Bela zuberotar militar eta idazlea.
** Béla, hungariar izena.
* Leku izena:
** Bela (Ajdovščina), Eslovenia
** Bela (Kamnik), Eslovenia
** Bela (Nepal)
** Bela (Janakpur), India
** Bela (Pakistan), Balutxistan
** Bela Pratapgarh, Uttar Pradesh, India
** Bela (Varaždin), Kroazia
** Bela (Bulgaria)
** Bela ibaia, Cumbrian, Ingalaterra
** Bela-Bela, Hegoafrikan
Boa hertsatzaile

**Boa hertsatzaile** (*Boa constrictor*) Boidae familiaren suge-espeziea da. Amerikan bizi da, Argentinatik Mexikoko iparralderantz.

## Azpiespezieak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bela (nautika)

**Bela** edo **haize oihal** bere baitan haizea hartzeko forman ebaki eta jositako ehun zatia da, batez ere belaontziak higiarazteko erabilia. Masta, belazurrun eta estaietan lotzen da eta horie esker ibilgailuak bultzatu eta gobernatzen dira.

Nautikan, belak ixtea "eraitsi" edo "bildu" edo "hedatu".
*Bela latindarrak hirukiak dira, antzinako erromako belaontzietan bezala eta mastan diagonalki igotako haga baten bidez tenkatzen dira.
*Bela bermudarrak hiruki formakoak dira, baina goiko ertzetik tenkatuta daude, mastaren alde batean altxatuta eta ezpeletari lotuta.

File:Trapézová arabská.JPG|Bela karratua
File:Vratiplachta.JPG|Bela aurikoa
File:Latinská.JPG|Bela latindarra
File:Bermudská.JPG|Bela bermudarra

Belaontzi handietan, mastaren kokapenaren arabera izendatzen dira:
*Maspreza: brankakoa, ia horizontalean
*Trinketa masta: trinketa, trinketaren belatxoa (gainekoa) eta trinketaren boneta (azpikoa)
*Masta nagusia: nagusia, nagusiaren belatxoa (gainekoa) eta nagusiaren boneta (azpikoa)
*Gibeleko masta edo mesana: mesana eta mesanaren boneta (azpikoa)

## Atalak 
[thumb|erdian|Belaren zatiak:
1. [Drizaren heldulekua
2. Aienka
3. Bergadura-taula
4. Sable
5. Baluma
6. Bergadura
7. Markoni
8. Nerbioren muturra
9. Kizkurraren gerriko
10. Amula
11. Brager
12. Bela-lokarri]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sotileza Bandera

**Sotileza Bandera** urtero Santanderren jokatzen den traineru estropada da. Kantabriako taldeek bakarrik hartzen dute parte.

2025ean "José Bolado Memoriala" izena ere izan zuen.

## Palmaresa 
*¹ 1983an Astillerok irabazi zuen baina estropada anulatua izan zen eta abuztuan estropada errepikatu zen, hori Pedreñak irabazi zuen. Gauza bera gertatu zen 1985ean, orduan Pedreñak irabazitakoa anulatu zen eta irailean egin zen estropadaren errepikapena Santoñak irabazi zuen.
*² 2001eko ekitaldian bandera eman zitzaion irabazleari baina ibilbidea desberdina izan zenez Kantabriako Arraun Federazioak ekitaldi hori Sotileza Banderako palmaresetik kentzea erabaki zue.
*³ 2016an Pedreña deskalifikatua izan zen Astillero abordatzeagatik. Arraunlarien arteko borrokak ere izan ziren uretan.
*4 2024an 3. eta 4. zihoazen Castreña eta Astillero deskalifikatu egin zituzten amaierako buia baborretik uztearren.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen bandera 
2017ko ekitaldian baino ez dira hiru traineru elkartu lehiarako. Urte horretatik aurrera hasi zen Bandera ematen.

* 2019an Camargo deskalifikatu egin zuten Colindres abordatzeagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webgunean Sotileza Banderaren palmaresa
Lekeitioko Bandera

**Lekeitioko Bandera** Lekittarra Arraun Elkarteak Santiago egunean urtero antolatzen duen estropada da. Gaur egun lekeitiarrak dauden Ligako bandera bada ere 90. hamarkadan garrantzi handiko bandera izan zen. **El Correo-BBK** izenaz ezagutu izan zen babesleak zirela eta.

## Data 
260px|thumb|Murala: Isuntza Arraun Elkarteko emakumeak.
Santiago egunaren inguruan jokatu ohi da, uztaila bukaeran. 2019an ordea TKE Ligako estropada izanik ekainaren 30ean izan zen. Horregatik, uztailaren 25ean KAE eta ETE Ligako estropadak antolatu ziren.

## Palmaresa 
1987 eta 1990 artean Lekeitiotik Ondarroarako trabesia jokatu zen, eta 1991ean jadanik Banderaren historia hasi zen.
### Lekeitio-Ondarroa trabesia 
### Lekeitioko Bandera 
* 2016 eta 2018an bi jardunaldi izan zituen eta bietako denboren baturak finkatu zuen sailkapena.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen Bandera 
2005ean Lekeitio Saria jokatu zuten Txingudi traineruak (Hondarribia) eta Isuntzak. Hondarribitarrak nagusitu ziren.

* 2017an Gipuzkoako Ligaren barnean jokatu bazen ere Euskotren Ligako jardunaldiarekin koinziditu zuen eta lau handiak falta ziren.

## Uribarren Abaroa 150. urteurreneko estropada 
2019an Uribarren Abaroa Egoitzaren 150. urteurrena zela ospatuz KAE eta ETE Ligetako estropadak antolatu ziren. 2021. urtean bigarren edizio bat jokatu zen ETE Ligan.
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Konfiantza

[thumb|200px|[Iruñeko Sanferminak|Iruñeko Sanferminetan ohiko bilakatu diren Nafarreria iturritik jauziak egiteko behean daudenekiko **konfiantza** ezinbestekoa da.]]

**Konfiantza** edo **uste ona** pertsona, talde edo erakunde batek beste batek aurrez planifikatu, hitz eman edo espero den bezala jokatu eta bilatzen diren emaitzak izateko beharrezko ekintzak burutuko dituelako ustea eta horri dagokion jarrera eta sentimendua da. Funtsezko jarrera da gizarte harremanak eratzeko, gizartearen aurrerapena norberak hartutako konpromisoetan eta, hartzaileareen aldetik, horiek betetzeko konfiantzan oinarritzen delako.

## Kanpo estekak
Lekeitioko San Antolin Bandera

**Lekeitioko San Antolin Bandera** edo **Isuntzako Ikurrina** Lekeitioko jaietan urtero jokatzen den traineru estropada da. Isuntza Arraun Elkarteak antolatzen du.

Ligaz kanpoko estropada da eta normalean Kontxako Banderara sailkatu ez diren traineruek hartzen dute parte.

1983. urtean ***Lekeitioko kuadrangeluarra*** jokatu zen lau traineru apalen artean, Lutxana, Iberia, Isuntza eta Santoña. Hurrengo urtean, 1984an, abiatu zen San Antolin Bandera.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Oriako Traineru Jaitsiera

[260px|thumb|[Hibaika Orioko Traineru Jaitsieran (2001)]]
**Oriako Traineru Jaitsiera** Orion neguan (otsail edo martxoan) jokatzen den erlojupeko estropada da. Oria ibaian jokatzen da, Saikolatik Orio herriko zubira. 4.000 edo 6.000 metroko distantzia osatzen dute ontziek, kategoriaren arabera. 

Neguan antolatu zen lehenengo estropada izan zen. Hurrengo urteetan beste hainbat tokitan ere antolatu izan dira estropadak. Arraunaren festa handi bat izaten da, urtero 70-80 ontzi biltzen baitira.

## Parte hartaileak 
Tostarteko hainbat ontziren arteko estropada izaten da, eta azken urteetan gizonezkoek, emakumezkoek, gazteek, beteranoek eta llagutek ere hartu dute parte. Tartean valentziarrak, katalanak eta andaluziarrak ere aritu dira traineru zein llagutetan. 2019an, arraunlari herbeheretarrez osaturiko bi traineru ere izan ziren, bata gizonezkoetan eta bestea emakumezkoetan.

Hona hemen azken ekitaldietako datuak:

* ¹ 2016an ez zen jokatu.
* ² 2021eko ekitaldian partaidetza asko murriztu behar izan zen COVID-19 pandemiaren eraginez.
* ³ 2025ean Beteranoen traineru bat "inklusiboa" izan zen. Llagutetan 10 llagut katalan eta llagut mediterranear bat izan ziren.
* 4 2026an Beteranoen bi traineru izan ziren inklusiboak

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
Hona hemen traineruen arteko lehiaketako emaitzak:

* ¹ 2010an estropada suspenditu egin zen haize bortitzengatik Eusko Jaurlaritzak alarma gorria ezarri baitzuen.
* ² 2016an estropada suspenditu egin zen euri eta haize bortitzengatik Eusko Jaurlaritzak alarma gorria ezarri baitzuen.

### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
### Palmaresa 
[260px|thumb|[Donostiarrako emakumezkoen traineruko arraunlariak, Oriako Traineru Jaitsieran (2019)]]

### Garaipenak 
## Beteranoak 
### Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Txanel

thumb|Txanel bat Cambridgen

**Txanela**  hondo laua duen arraunontzi txikia da; Oso zingo txikia duen ontzia da, karga garraiatzeko erabiltzen dena (bereziki, ontzi handiagoak kargatzeko edo deskargatzeko).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Batel
* Txintxorro

## Kanpo estekak
Txintxorro

[thumb|[Salbamendu-txalupak eta txintxorro bat.]]
**Txintxorroa** ontzi barruan eramaten den txaluparik txikiena da.. Antza, gaztelaniatik hartutako mailegua da terminoa..
Ontzi handiek txintxorro bat daramate ontzian, laguntza-lan txikiagoetan erabiltzeko. Kasu horietan, txintxorroko bidaiarientzako edo tripulatzaileentzako tokiak ez dira kontuan hartzen salbamendu-ontzien hornidura kalkulatzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Batel

## Kanpo estekak
Ironbridge arroila

**Ironbridge arroila** (ingelesez *Ironbridge Gorge*) Shropshire konderrian, Ingalaterran, Severn ibaiak egindako arroila da. Ironbridge herrian dago.

Hasieran Severngo arroila zuen izena baina *The Iron Bridge* izeneko lehenengo burdinezko zubia bertan eraiki zutenean, izenaz aldatu zuen. Zubia 1779an eraiki zuten Broseley herri industriala, Madeley meatze-herria eta Coalbrookdale industriagunea lotzeko.

## Iruditegia 

Irudi:Downstream from the ironbridge - geograph.org.uk - 267024.jpg
Irudi:Redressing the bridge - geograph.org.uk - 599687.jpg
Irudi:The Iron Bridge (Aerial).JPG

## Kanpo estekak
Ostadar-boa

**Ostadar-boa** (*Epicrates cenchria*) Boidae familiaren suge-espeziea da. Amerikan bizi da, Argentinatik Costa Ricaraino.

## Azpiespezieak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Colchester

**Colchester** Ingalaterrako ekialdeko Essex konderriko hiri bat da. 2009ko erroldaren arabera 181.000 biztanle zituen.

## Historia 
Antzinaroan denboraldi batez Erromatar Britaniako hiriburua izan zen.

## Musika 
Blur pop musika talde ospetsua hiri honetan sortu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Colchester Town Hall - geograph.org.uk - 188789.jpg|Udaletxea.
Irudi:Colchester Castle.jpg|Colchestergo gaztelua.
Irudi:Colchesterrear.jpg|Tren geltokia.
Irudi:University of essex quays 2005 05 25.jpg|Essexko Unibertsitatea.

## Hiritar ezagunak 
* William Gilbert (1554-1603), medikua eta fisikaria.
* Archibald Wavell (1883-1950), mariskala.
* Roger Penrose (1931-), fisikaria eta matematikaria. (2020an Fisikako Nobel Saria jaso zuen, Reinhard Genzel eta Andrea Ghezekin batera).

## Kanpo estekak 
* Colchestergo Udal webgunea
Boscastle

**Boscastle**, , Kornuallesko iparraldeko kostaldeko udalerri bat da. 2001ko erroldaren arabera 888 biztanle zituen. Bude udalerritik 23 kilometro hegoaldera eta Tintagel udalerritik 8 kilometro ipar-ekialdera dago.

Giro txukun eta atsegineko usadiozko kornuallestar arrantzale herri txikia da, gaur egun bertako jarduera ekonomiko nagusia nagusiki turismoa delarik. Herri honen ezaugarri nagusia bere itxura luzea da (Euskal Herriko Ea udalerriaren parekoa), erreka eta itsasadar oso estu batetan zehar luzatzen delarik, itxura berezi honek 2004ko uholdeen eragin kaltegarria asko areagotu zuen.

Herri honetan sorginkeriari buruzko museom bat dago.

## Historia 
Udalerriaren izena antzinako *Botreaux Castle* izenerik eratorria dago (*Batro* ahoskatuta), bertan Botreaux familiak bere jabetzako gaztelu bat baitzuen. 1584an Sir Richard Grenville itsasgizon eta esploratzaileak harrizko bi kai eraiki zituen.

## Uholdeak 
[thumb|200px|ezkerrera|[2004ko uholdeko kalteak konpontzeko lanak.]]

2004ko abuztuaren 16an udalerriak uholdeak jasan eta sekulako kalteak izan zituen, herritarrak euren etxeetako teilatuetarako igotzea derrigortuak egon zirelarik, aldiz muinoetatik behera itsasorantz abiada handian jeitsi zen urak berarekin batean auto eta etxebizitza ugari jo ta bertan txikitu eta berarekin bat itsasorantz bultzarazi zituen. Britainiar Armadako helikopteroek 91 pertsona erreskatatu eta urak 50 auto herriko badian hondoratu zituen, zorioenz ez zen heriotzarik izan. Zubia urpean gelditu eta bideak 2,75 metro urpean gelditu ziren, honek herritarren eta gainontzeko eskualdearen arteko komunikazio eta garraio arazoak sortu zituelarik. Denboraldi batez udalerrirako sarrera ezinezkoa suertatu zen.

2007ko ekainaren 21an ere uholdeak izan ziren, halere ez zuten 2004ko uholdeen adinakoak izan.

## Iruditegia 

Irudi:Boscastle DSC 7386.jpg|Erreka eta zubia.
Irudi:Boscastle. - geograph.org.uk - 917106.jpg|Ontziak.
Irudi:Entrance to Boscastle Harbour - geograph.org.uk - 1566730.jpg|Itsasadarraren sarrera.
Irudi:Horned God.JPG|Sorginkeriaren museoa.

## Kanpo estekak 
* Boscastlego Udal webgunea
Erekzio

thumb
[thumb|300px|Gizon baten [zakilaren **erekzio**-prozesua.]]
**Erekzioa**, batzuetan **zakilaren tumeszentzia** ere deitua, gizon eta hainbat animalia arren zakila gogortze eta zutitzeari deritzo, sarpena ahalbidetzeko. Erekzioak elkarrekintza psikologiko, neuronal, baskular eta endokrino konplexuak ditu. Gehienetan, erekzioa sexu kitzikapenaren ondorioa da, nahiz eta, batzuetan, espontaneoak izan daitezkeen. Erekzioaren forma, angelua eta norabidea aldakorra da gizakien artean.

Fisiologiaren aldetik, erekzioa nerbio-sistema autonomoaren dibisio parasinpatikoak sortzen du, oxido nitrikoa (zainen dilatadore bat) jariatzen duenean arteria trabekularrean eta zakileko giharretan. Arteriak dilatatzen dira, zakilaren leize-gorputza eta gorputz arola odolez betez. Aldi berean, gihar *ischiocavernosus*a eta *bulbospongiosus*ak leize-gorputzeko zainak konprimatzen dituzte, odolaren itzulera moztuz. Erekzioa erortzen da aktibitate parasinpatikoaren maila berriro jaisten denean.

Gizonezkoek erekzio iraunkor bat atxikitzeko gauza ez direneko arazoari zutitzearen disfuntzio deitzen zaio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
__INDEX__
__NEWSECTIONLINK__
Aloe vera

***Aloe vera***, *Xanthorrhoeaceae* familiako landare-espeziea da. Jatorriz, Afrika iparraldekoa da, eta Peruko Andeetan, Arabiako penintsulan, Kanarietan, Txilen eta Mexikon landatu da. Gaur egun, 250 barietate daude *Aloe vera* espeziearen barruan.

Landare hostoiraunkorra da. Hosto zukutsuak ditu, errosetan; luzeak eta lantzeolatuak izaten dira: 50 cm luze izan daitezke, eta 7 cm zabal. Hostoek hiru geruza dituzte: lehena, kanpoaldeko babesgarri larrukara; bigarrena, zuntz-geruza bat; hirugarrena, bihotz gelatinakara, ur-erreserba gordetzen duen lekua. Azken bi geruza horiek baliatzen dira medikuntza-erabilerarako. Lore txikiak ematen ditu, tutu-formakoak, zeinak hori kolore biziko infloreszentzia beteak osatzen baitituzte.

Sendabelar moduan eta kosmetikan erabili izan da I. mendetik aurrera, gaztetzeko, orbaintzeko eta erredurak baretzeko ona delakoan, baina ez dago froga zientifikorik hori baieztatzeko.

Arabierazko *alloeh* (substantzia hori distiratsua) eta latinezko *vera* (egiazkoa) hitzetatik dator *Aloe vera*.

## Kanpo estekak
Plaza Berria (Gasteiz)

**Plaza Berria** edo **Espainia plaza** Arabako Gasteiz hiriburuko plaza bat da.
Zabalgunean dago, Andre Maria Zuriaren plazaren alboan, eta bertan dago Gasteizko udaletxea.

Neoklasiko estiloko plaza bat da, 62 m x 62 m inguruko oinplano laukizuzena du (220 x 220 oin gaztelar, zehazki). Urteen joan-etorrian, izen ugari izan ditu.

## Historia 
1781an, orduko alkatea zen Ramon Maria Urbinak, Alamedako markesak, gainerako udal arduradunei plaza bat eraikitzeko proiektua aurkeztu zien, *Plaza Berria* izenaz. Izan ere, gasteiztarrentzat *Plaza Nagusi* bat egiteko ideia zuen, ordu arteko *Plaza Zaharra* (gaur egun Andre Maria Zuriaren plaza) zena ordezkatzeko.

1791an Justo Antonio Olagibel arkitektoak eraiki eta *Plaza Berria* izena jaso zuen, XIX. mendearen lehenbiziko bi hamarkadetan izen horrekin ezagutu zutelarik. 1820an aldiz Udalak 8 urte aurretik 1812ko Espainiako Konstituzioa edo *La Peparen Konstituzioa* aldarrikatu zenez *Konstituzio Plaza* izenez berrizendatzea erabaki zuen, plaza izen horrekin 1927 arte mantendu zelarik.

1927an garai hartako Alfontso XIII.a Espainiakoaren omenezko *Alfontso XIII.a plaza* izena jaso zuen. Ez zen hura errege baten ondorioz plazari izena aldatu zitzaion abagune bakarra izan, jada 1828an Fernando VII.a Espainiakoak Gasteiz bisitatzean *Jauregiaren Plaza Zentrala* izena jaso baitzuen.

1936ko abuztuaren 26an Espainiako Gerra Zibilaren hasieran frankistak Gasteizen nagusi bilakatzean, plazak lehenbizikoz *Espainia plaza* izena jaso zuen.

Azken garai honetan plazaren hasierako *Plaza Berria* izenera itzultzeko ahaleginak egin dira, baina ezin izan da horretarako adostasunik lortu. Hala ere, gasteiztarren artean izen herrikoi hori erabiltzeari inoiz ez zaio utzi.

## Iruditegia 

Irudi:Plaza Nueva - Vitoria 1.jpg|Gauez.
Irudi:Vitoria plaza españa.jpg|Gasteizko udaletxea.
Irudi:Vitoria - Plaza Nueva 06.JPG|Arkupea.
Irudi:Acceso a la Plaza Nueva Vitoria-Gasteiz.jpg|Sarrera.

## Ikus, gainera 
* Justo Antonio Olagibel
* Gasteizko udaletxea
* Plaza Barria (Bilbo)
* Gazteluko plaza (Iruñea)
* Konstituzio plaza (Donostia)
* Askatasunaren plaza (Baiona)

## Kanpo estekak 
* *Plaza Berria* edo *Espainia plazaren* historia. Blogseitb.com