Mezo Bigarrena

**José Luis Ugarte Mezo** (Algorta,  - Buenos Aires, ), **Mezo Bigarrena** izen artistikoz ezaguna, bizkaitar kantautorea izan zen, musika ibilbidea nagusiki Argentinan egin zuena.

## Datu biografikoak 
Ezkerreko masaila zeharkatzen zuen orbain diagonal nabarmena zuen, "itxura arriskutsua" ematen ziona; horri buruzko gezur handiak kontatzen zituen; lagun minei bakarrik aitortzen zien 11 hilebeterekin egina zela, oinez ikasten ari zenean erori eta aurpegian lozazko ontzi batekin egindakoa.

Aita ere bidaizalea eta musikazalea zuen. Hiru urte zituela, gurasoak Venezuelara lanera joan zitzaizkion, aitak igeltsaritzan aritzeko. Jose Luis Algortan gelditu zen amonarekin, aita-amekin gutun bidez komunikatuz eta Latinoamerikarekin amestuz. Umetan mapa bat marraztu zuen, itinerario bat markatuz; gero bere bizitza ibilbidean egingo zuena, hain zuzen ere. Eskoziako petrolio plataformetan lan eginez, eta Londresera bizitzera joan zen.

Londresen eraikuntzan lanean aritu zen; heroinaren garai ilunetan, etxe okupatu batean bizi izan zen, besteak beste Sid Viciousekin. Garai horretan idatzi zituen "Caballo Rojo" kantuaren bertsoak; Eduardo Avenaren musikarekin, Barraca taldeak grabatuko zuena:: “*Aunque así me reviente/ y nunca me levante/ ni pueda ir adelante/ y mi mejor amante se fuera/ Caballo rojo mío/ vamos que yo te llevo/ a beber agua amarga del río*”. Londresen ere Joaquin Sabina ezagutu zuen; oso lagunak izan omen ziren, neska kontuengatik haserretu ziren arte. Mezo hagin barik geratu zen, behin baino gehiagotan preso egonez; arrazoia ez dago argi, baina lagunek metal trafiko kontuak eta transgresio gogoak zirela uste dute; nahiz eta berak sekretua mantentzeko zalea zen, "bere pertsonaia indartze" aldera. Azkenean baldintzapeko askatasuna hautsi zuen, eta Interpolek Erresuma Batu osoan bilatzeko agindua eman zuen. Latinoamerikara joan zen ihesi, eta harrezkero, beti mantenduko zuen jazarria izateko paranoia.

Lehenik Venezuelara joan zen, non kazetari lanetan aritu zen "El Nacional" egunkarian; han alaba bat izan zuen. Kuban izan zen, Amazonian zehar eginiko bidai batean hondatutako eskua operatzeko. eta «La rosa fantasma»). 

Bere lehen diskoa ("Viaje de Vida") 1987an grabatu zuen, EMI-Odeon diskografika handiarekin eta ekoizpen maila altuan, musikari garrantzitsuekin: Fattorusso anaiak, Rubén Rada, Baglietto, Betto Satragni, Pedro Conde... eta eskaintza zerrenda luzearekin; besteak beste: Jokin Etxeberria eta Espe Aranari (Venezuelako errefuxiatuen aldeko komiteetakoak, BVE-k erahilak), Plaza de Mayoko emakumeei, Luca Prodan, Miguel Abuelo, Chico Mendes eta Raúl Sendic. Baina disko hau argitaratu arte hiru urte igaro ziren, eta promozio handirik ez zitzaion egin; Argentina krisi larrian zegoen, Letra egile bikaina zela nabarmentzen da, eta bere ahotsaren gordintasunak pertsonalitate handia ematen ziola bere kantatzeko erari.), gero gazteleraz errepikaturik eta gero gaitaz, aturuxoz eta panderoz lagundutako jiga galiziar bezalako batekin amaituz.

## Amaiera 
Patriciarekin bost urtez bizi eta gero, Mezo Palermo auzora aldatu zen, Dardo Sincovski medikuaren etxera. Hor urtebete egin eta gero, Sellés familiak utzitako lokal baten txokoa prestatu zuen. Hor hasi zuen bigarren diskoaren grabaketa; baina lan horien inguruko presioek bere egoera animikoa hondatu zuten, gorabehera handiekin, eta suizidioaren ideiarekin bueltaka hasiz. Disko berriak ekarriko zituen aurkezpenak, elkarrizketak etabar ere atzeraka egiten zioten. Grabaketak amaitu zituen, halere; baina polizia atzetik izatearen paranoia ere areagotu zitzaion, eta oso kezkatua ibiltzen zen. Azken kolpeak, Algortan bere aita lan gabe geratu zela jakitzea, eta Parisen sei urteko seme bat omen zuela jakitea izan ziren.

Badirudi neurri batean suizidioarena ondo pentsatutako gauza izan zela: "*el día del loco nací, y el día del loco voy a morir*" iragarri zion Selléstarrei (kinielazaleen artean, 22 zenbakiari esaten zaio "el loco").

* Joaquin Sabina lur jota gelditu zen haren heriotzaren berri izatean. Egun bakarrean, kantu bat egin zion: "Flores en la tumba de un vasquito" (“*Veinte años atrás lo conocí /en Londres conspirando contra Franco /Vendía el mejor aceite de hachís /y le excitaba más robar un banco/ que el Mayo de París*”. Kantuaren bertsio orijinala "Diario de un peatón" diskoan argitaratu zen (2003), nahiz eta lehendik ere grabatua zuen "Flores en su entierro" izenburuarekin, Fito Páezekin eginiko "Enemigos íntimos" diskoan (1998).
* Santiago Feliu kubatarrak "En este barrio" bere kantua grabatu zuen "Feliu en vivo" diskoan.
* Adrián Abonizio argentinarrak "Milonga vasca" kantua konposatu zuen bere omenez (oraindik argitara gabea): "*Tiranía del suicida/ El último salva a nadie/ Fundaste un Club del Olvido/ Y ahora sos inolvidable*”.
# *Premoniçao.* Portugesez kantatua.
# *Yuppies.* Joaquin Sabinari buruzko aipu ironikoa, Londreseko garaiak gogoratuz.
# *Viaje de vida.* Kontakizun autobiografiko umoretsua.

; Avión (1993)

* Sony Music zigiluak grabatua eta editatua. Kolaborazio askorekin: José Luis "Sartén" Asaresi, José Pedro Beledo, Rodolfo García, Pedro Conde, Rubén Rada, Hugo eta Osvaldo Fattoruso, Beto Satragni eta Ricardo Nolé.​

# *Avión.* Etorkinen eta joaleen gai unibertsalari buruz.
# *Nunca digas nunca*
# *Adoquines en tu cielo, Rosario.* Rosario hiriari eskainia; sarean bada kantu honen zuzeneko interpretazio baten bideoa, TB saio baten eskainia.
# *Für Flérida.* Pianoa eta ahotsa, Alberto Faverok lagundua.
# *El gato y el dragón*
# *La espera*
# *La pesadilla de los 90*'
# *La rosa fantasma*
# *Hoy no quiero*
# *José albañil.* Aitari eskeinitako kantua. Ahotsa: Mezo Bigarrena; Gitarra akustikoak: Ulises Butrón, Javier Sánchez eta Oscar Reyna; Bombo leguero: Rodolfo García; Baxu elektrikoa: Roby Biglia. Estudios Moebio-n grabatua.
# *Los otros 500 (millones).* Amerikaren aurkikuntzaren 500 urteurrenaren ikuspegi kritikoa.
# *Mira que ya no veo*
# *Hijos de la tempestad.* Agian disko honetako kantu nabarmenena.
# *Galdu Dutenekin*

## Erreferentziak