Miguel María de Aguirre

**Miguel María de Aguirre** (Santa Cruz de la Sierra, 1798ko irailaren 29a - Cochabamba, 1873ko maiatzaren 23a) Boliviako ekonomialari, diputatu eta politikaria izan zen. Boliviako ogasun ministro ere izan zen bost aukeratan, Antonio Jose de Sucre, Jose Miguel de Velasco, Jose Ballivian Segurola, Jorge Córdova eta Jose Maria Achá presidenteen gestioetan.

## Biografia 
Bere jaioterrian egin zituen lehen eta bigarren mailako ikasketak. 1826an hasi zuen bere bizitza politikoa, kongresu konstituziogilean diputatu hautatu zutenean.

Kongresu Konstituziogilearen ondoren, Antonio Jose de Sucre mariskal eta Boliviako presidenteak Agirre ogasun ministro izendatu zuen. 1828an Boliviako kide bezala parte hartu zuen urte horretako Piquizako itunaren sinaduran.

## Bizitza politikoa 
Jose Miguel de Velasco presidentearen agintaldian, Boliviako Ogasun ministro izan zen berriro. Urte batzuk geroago, Jose Ballivian Segurola presidentea boterean sartu zenean, berriro ere ogasun ministro izendatu zuen, 1844tik 1847ra arte kargu horretan egon zelarik. Zortzi urte igaro ziren, eta Jorge Córdova presidenteak berriro ere ogasun ministro izateko deitu zuen Agirre, 1855eko abuztuaren 17an. 1857ko irailean Kordova erori arte ministro izan zen.

Lau urte geroago, 1861eko maiatzean, berriro deitu zuten Ogasun Ministerioa hartzeko, oraingoan José María Achá presidentearen gobernuan, eta ministerio hori izan zen 1864ra arte beteko zuen azken kargu publikoetako bat.

Mariano Melgarejo koronelak 1864ko abenduan José María Achá presidenteari emandako estatu-kolpearen ondoren, Aguirre bizitza pribatura erretiratzen da, 38 urtez (1826-1864) bizitza publikoan egon ondoren. Miguel María Aguirre Boliviako pertsonaia politikoetako bat izan zen, Boliviaren Independentziarekin amaitu zen trantsizioa bizi izan zuena, eta aldi luzeetan protagonista izan zena.

Agirrek funtzio publikoak bete zituen eta logika politiko eta alderdikoi ezberdinetako gobernuen konfiantzaren gordetzaile izan zen. Bere bizitza osoan zehar, Agirre udal autonomiaren defendatzaile sutsua izan zen, ogasun ministro gisa egindako gestioetan udal funtsak aurrekontu nazionaletik deszentralizatzea lortu baitzuen eta horrekin Boliviako komunen independentzia lortu zuen. Zahartzaroan eta hil aurretik, oso aurreratuta utzi zuen bere liburua: Bosquejo Histórico de Bolivia.

Erretiroa hartu eta 9 urtera, Miguel María de Aguirre Cochabamba hirian hil zen 1873an, 75 urte bete baino hilabete batzuk lehenago. Nataniel Aguirre Boliviako literato eta poeta ezagunaren aita izan zen.

## Obra 
Agirreren kudeaketa- eta diplomazia-lana oso zabala da, eta hori islatzen duten dokumentu batzuk hauek dira:

* *Boliviako Errepublikaren ekialdeko eta australeko mugak*
* *Boliviarako finantza-apunteak; Miguel Maria de Aguirre doktoreari eskainitako opuskulua*
* *Nire herrikideentzat*
* *José María Santivañez doktoreak orijinarioen lurren salmentari buruz egindako liburuxkaren gehigarria*
* *Pikizaren doikuntza 1828an*
* *Sistema federalaren aplikazio desegokia*
* *Moneta feblearen bihurketa: Cochabambako Batzordearen txostena*
* *Boliviako muga-zerga*
* *Cochabambako "Unión Americana" elkarteko instalazioetan 1863ko maiatzaren 5ean Dr. Dn hiritarrak, elkarteko presidenteak, emandako hitzaldia. Miguel Maria de Aguirre*
* *Jesapena eta herritar baten iritziak*

## Omenaldiak 
Bere omenezko plaka bat Cochabambako Hilerri Nagusian dago.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Historia de Bolivia (7. edizioa), Gisbert argitaletxea.
* BETHELL, Leslie: Historia de América Latina: América Latina independiente (1820-1870). (Bartzelona: Crítica, 1991).