Władysław Bartoszewski

**Władysław Bartoszewski** (Varsovia, 1922ko otsailaren 19a – *ibidem*, 2015eko apirilaren 24a) poloniar politikari, gizarte-ekintzaile, kazetari, idazle eta historialaria izan zen.

1939an Varsoviako defentsan kamilero izan zen. Naziek 1940ko irailean atxilotu eta Auschwitzeko kontzentrazio-esparrura bidali zuten. 1941eko apirilean askatu zuten eta klandestinitatera igaro zen. Bigarren Mundu Gerran erresistentea izan zen. Varsoviako altxamenduan parte hartu zuen. Gerra amaitu ondoren, Poloniako Herri Errepublikako komunistek jazarri zuten. Sei urte eman zituen espetxean.

Erregimen komunistaren kolapsoaren ondoren, bi aldiz izan zen Kanpo Arazoetako ministro. Enbaxadore eta senatari ere izan zen. Lech Wałęsaren laguna eta aliatua izan zen.

## Lanak 
### Ingelesez 
*1968 *Warsaw Death Ring: 1939–1944*, Interpres.
*1969 *Righteous Among Nations: How Poles Helped the Jews 1939–1945*, ed. with Zofia Lewin, Earlscourt Pub, UK;, .
*1970 * The Samaritans: Heroes of the Holocaust*, ed. with Zofia Lewin, Twayne Publishers, New York.
*1988 ''The Warsaw Ghetto: A Christian's Testimony*, Beacon Press; .
*1991 *The Jews in Warsaw: A History*, ed. with Antony Polonsky, Blackwell Publishing; .

### Polonieraz 
**Konspiracyjne Varsaviana poetyckie 1939–1944: zarys informacyjny* (Warszawa 1962)
**Organizacja małego sabotażu "Wawer" w Warszawie (1940–1944)* (1966)
**Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939–1945* (oprac. wspólnie z Zofią Lewinówną; Znak 1967, 1969)
**Warszawski pierścień śmierci 1939–1944* (1967, 1970; ponadto wydania w języku angielskim 1968 i niemieckim 1970)
**Kronika wydarzeń w Warszawie 1939–1949* (oprac.; wespół z Bogdanem Brzezińskim i Leszkiem Moczulskim; Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1970)
**Ludność cywilna w Powstaniu Warszawskim. Prasa, druki ulotne i inne publikacje powstańcze* t. I-III (oprac.; praca zbiorowa; Państwowy Instytut Wydawniczy 1974)
**1859 dni Warszawy* (introduction by Aleksander Gieysztor; bibliography of W. Bartoszewski by Zofia Steczowicz-Sajderowa; index by Zofia Bartoszewska; *Znak* 1974; 2nd edition expanded: 1984, )
**Polskie Państwo Podziemne* (inauguracyjny wykład TKN wygłoszony w Warszawie 2 XI 1979; II obieg; Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWa 1979, 1980; OW "Solidarność" MKZ, Wrocław 1981; Komitet Wyzwolenia Społecznego 1981; Agencja Informacyjna Solidarności Walczącej, Lublin 1985)
**Los Żydów Warszawy 1939–1943. W czterdziestą rocznicę powstania w getcie warszawskim* (Puls, Londyn 1983; Bez Cięć 1985 [II obieg]; Międzyzakładowa Struktura "Solidarności" 1985 [II obieg]; wydanie 2 poprawione i rozszerzone: Puls 1988, ; Fakt, Łódź 1989 [II obieg])
**Jesień nadziei: warto być przyzwoitym* (II obieg; tł. z wydania zach.-niem.; posłowie Reinholda Lehmanna; [Lublin]: Spotkania 1984, 1986)
**Dni walczącej stolicy. Kronika Powstania Warszawskiego* (Aneks, Londyn 1984; Krąg, Warszawa 1984 [II obieg]; Alfa 1989, ; Świat Książki 2004, )
**Metody i praktyki Bezpieki w pierwszym dziesięcioleciu PRL* (pod pseud. *Jan Kowalski*; II obieg; Grupy Polityczne "Wola", Ogólnopolski Komitet Oporu Robotników "Solidarność" 1985; Biuletyn Łódzki 1985; Apel 1986; Rota 1986)
**Syndykat zbrodni* (pod pseudonimem "ZZZ"; 1986)
**Na drodze do niepodległości* (Editions Spotkania, Paryż 1987, )
**Warto być przyzwoitym. szkic do pamiętnika* (II obieg; CDN 1988)
**Warto być przyzwoitym. Teksty osobiste i nieosobiste* (Polskie tłumaczenie książki pt.: *Herbst der Hoffnungen: es lohnt sich, anständig zu sein*; Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze 1990, ; wydanie 2 zmienione: 2005, )
**Ponad podziałami. Wybrane przemówienia i wywiady – lipiec-grudzień 2000* (Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2001, )
**Wspólna europejska odpowiedzialność. Wybrane przemówienia i wywiady, styczeń-lipiec 2001* (Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2001, )
**Moja Jerozolima, mój Izrael. Władysław Bartoszewski w rozmowie z Joanną Szwedowską* (posłowie: Andrzej Paczkowski; Rosner i Wspólnicy 2005, )
**Władysław Bartoszewski: wywiad-rzeka* (rozmowy z Michałem Komarem; Świat Książki 2006, )
**Dziennik z internowania. Jaworze 15 December 1981 – 19 April 1982* (Świat Książki 2006)
**Pisma wybrane 1942–1957, Tom I* (Universitas 2007, )

### Alemanez 
**Die polnische Untergrundpresse in den Jahren 1939 bis 1945* (Druckerei und Verlagsanstalt, Konstanz 1967)
**Das Warschauer Ghetto wie es wirklich war. Zeugenbericht eines Christen* (1983; also American and English edition)
**Herbst der Hoffnungen: Es lohnt sich, anständig zu sein* (Herder 1983; ; 1984, ; 1986, )
**Aus der Geschichte lernen? Aufsätze und Reden zur Kriegs- und Nachkriegsgeschichte Polens* (foreword: Stanisław Lem; Deutscher Taschenbuch Verlag, Munich 1986)
**Uns eint vergossenes Blut. Juden und Polen in der Zeit der Endlösung* (1987)
**Polen und Juden in der Zeit der "Endlösung"* (Informationszentrum im Dienste der christlich-jüdischen Verständigung, Wien 1990; )
**Kein Frieden ohne Freiheit. Betrachtungen eines Zeitzeugen am Ende des Jahrhunderts* (2000)
**Und reiß uns den Hass aus der Seele'' (Deutsch-Polnischer Verlag 2005; )

## Kanpo estekak