Rostrogordoko pinudiak

**Rostrogordoko pinudiak** Melillako iparraldean (Espainia) dagoen eremu natural bat da. Pinu-basoak eta biodibertsitatea ditu ezaugarri gune horrek, eta baliabide ekologiko garrantzitsua da hiriarentzat. Gainera, Rostrogordoko gotorlekua dago bertan, XIX. mendean defentsa-helburuekin eraikitako gotorlekua, inguruneari balio historikoa eransten diona.

Pinudiek aire zabaleko hainbat jarduera egiteko lekua eskaintzen dute, hala nola mendi-ibilaldiak eta txirrindularitza, eta ingurumen-heziketarako ere erabiltzen dira. Naturgune hau Melillako biztanleentzako aisiarako gunea da, naturaren eta hiriko biztanleen arteko elkarrekintza sustatuz.

## Historia 
[thumb|[Rostrogordoko gotorlekua]]
Errostrogordoko pinudien historiak lotura estua du Melillako bilakaerarekin, eta, bereziki, Rostrogordoko gotorlekuaren eraikuntzarekin eta garapenarekin. Gotorleku hori funtsezkoa da hiriaren ondare historikoan.

### Jatorria eta eginkizun militarra 
Rostrogordo eremuaren garrantzi estrategikoa, gutxienez, XIX. mendearen erdialdetik dator. 1867an, Francisco Roldan ingeniariak kokapen horretan zaintza-dorre bat eraikitzea aurreikusten zuen. Hala ere, 1888ko maiatzaren 26tik 1890eko ekainaren 22ra arte ez zen eraiki egungo Rostrogordoko gotorlekua. Melilla balizko erasoen aurrean defendatzea zen bere helburu nagusia. Gotorleku hau, hiriko "kanpoko gotorleku" deiturikoetako bat, erabakigarria izan zen garai hartako defentsarako estrategian.

### Espetxetik aisialdi gunera 
Denboraren poderioz eta behar militarren bilakaerarekin, Rostrogordoko Gotorlekuak jatorrizko defentsa funtzioa galdu zuen. Ondoren, espetxe militar bihurtu zuten. Gertaera esanguratsua izan zen etapa horretan Abd el-Krim, Rifeko buruzagiaren, espetxeratzea, 1917ko abuztuan, gotorlekutik ihes egiten saiatu zena.

Gaur egun, zaharberritze-prozesu baten ondoren, *El Fuerte aisialdi- eta* kirol-parkearen zati da Rostrogordoko gotorlekua, pinudien multzoaren barruan.

### Pinudiak naturgune eta gune sozial gisa 
Gotorleku historiko hau Rostrogordoko pinudiek inguratzen dute, 350.000 metro karratu baino gehiagoko azalera hartzen dutenak. Pinudi bezala bere jatorriaren data zehatzik zehazten ez bada ere, bere existentzia ingurunearen garapenarekin eta hiriaren birika berde bezala duen balioarekin lotuta dago. Denborak aurrera egin ahala, naturgune horrek eboluzionatu egin du; izan ere, zeregin militarra zuen gune bat izatetik *hiri-inguruko parke* garrantzitsu bat izatera igaro da, Melillako hiritarrentzako aisialdi- eta gozamen-gune bat.

Pinares de Rostrogordoren bilakaerak argi erakusten du defentsarako garrantzizko eremu bat aisiarako eta naturarako gune baliotsu bihurtu dela, historia militarrak eta komunitatearen erabilera eta gozamenerako etengabe egokitu izanak aberastuta.

## Flora eta fauna 
### Flora 
#### Zuhaitz- eta zuhaixka-espezieak 
Mediterraneo inguruan dauden Rostrogordoko pinudietan, zoru termomediterraneoko flora berezia garatzen da. Ekosistema hori tenperatura altuko klimara, lurzoru pobreetara eta lehorte luzeek markatutako prezipitazio-erregimenera egokitzen da. Landaredia espezie autoktonoek eta denborarekin ezarri diren beste batzuek osatzen dute, baina denek dute erresistentzia nabarmena lekuaren muturreko baldintzen aurrean.
[thumb|[Pinu|Pinu naturalizatua]]
Pinu naturalizatua (Pinus spp.) Rostrogordoko paisaietan nagusitzen da, bere itzala emanez eta hainbat espezie biltzen dituen habitata sortuz. Horien artean, araarra (Tetraclinis) nabarmentzen da. Eskualdeko bitxi botaniko bat da, eta ondo egokitzen da inguruko lurzoru lehor eta arrokatsuetara. Bere ondoan, beste zuhaitz batzuk daude, hala nola gorostia (*Olea europaea*), olibondoaren barietate basatia, eta algarroboa (*Ceratonia siliqua*), biak landatuta baina bertako ekosisteman ezin hobeto integratuta.

#### Sastrakadi mediterraneoa eta beste landare batzuk 
Mediterraneoko sastrakaren ezaugarri nagusia lehortearekiko erresistenteak diren landareak dira, hala nola mikromeria (Micromeria spp.) eta ezkaia (*Thymus vulgaris*), lurra bere lurrin nahastezinaz estaltzen dutenak. Xarak ere arruntak dira (*Cistus* spp.) eta jarillak (Halimium spp. ), beren loreekin estanpa koloretsua eskaintzen duten eta bero eta ur eskasia baldintzetara egokitzen diren zuhaixkak. Gune irekienetan, ballota (*Ballota spp*. ), marrubioa (*Marrubium vulgare*) eta menda (Mentha spp.) ukitu berdea ematen diote, eta zainzuria (Asparagus acutifolius) eta cambrona (*Retama monosperma*), berriz, eremu lehorrenetan banatzen dira.
[thumb|[Olibondo|Gorostia]]
Rostrogordoko paisaian beste espezie batzuk ere badaude, hala nola paternostrera (Hippocrepis spp), lentiskoa (Pistacia *lentiscus*) eta retama Retama spp), Mediterraneoko sastrakaren parte direnak. Klima idorrarekiko erresistenteenak diren landareak, hala nola launea (Launea spp.) eta aulaga (*Ulex europaeus*), paisaia osatzen dute, eremu ireki eta arrokatsuagoak menperatuz.

Azkenik, pinudiaren eremu hezeenek espezie erraboildunak hazteko aukera ematen dute, hala nola orkideak, irisak, jazintoak eta tulipanak, inguruari edertasun iragankorra eman eta tokiko biodibertsitatea aberasten dutenak.

### Fauna 
Eskualdeko lurreko faunaren ezaugarri nagusia da Afrikako iparraldeko endemismoak eta Mediterraneoko hainbat espezie daudela. Gaur egungo fauna-konposizioa faktore biogeografikoen eta, neurri batean, habitataren aldaketa antropogenikoen emaitza da.

#### Ornogabeak eta herpetofauna 
thumb|Eskolopendra
Dokumentatutako ornogabeen artean, Mauritaniako Pimelia eta Scolopendra cingulata bezalako espezieak daude. Herpetofauna (anfibioak eta narrastiak) honako hauek osatzen dute: Bufo mauritanicus (apo moruno), Rana sahararra, Testudo graeca (dortoka mora), Chamaeleo chameleon (kameleoi arrunta), Novoeumeces algeriensis, Saurodactylus fenarchityanicus eta Mauricanus. Espezie horien presentziak tokiko bioaniztasunari laguntzen dio.

#### Ugaztunak 
[thumb|[Triku mairu|Itsas trikua]]
Ugaztunei dagokienez, Ateleryx algirus (itsas triku moruno), Lepus schlumbergeri (erbia) eta Gerbillus campestris (landa-jerboa) espezieak erregistratu dira. Hala ere, Melillako Hesia eraikitzearekin batera, tamaina handiko hainbat ornodun desagertu dira, aurretik inguru horretan bizi zirenak edo korridore gisa erabiltzen zutenak. Espezie horien artean daude melontziloa, puerkoespina, txakala, gineta eta azeria.

#### Hegazti-fauna 
[thumb|[Carduelis|Kardantxoa]]
Lehorreko hegaztiak tokiko faunaren osagai garrantzitsua dira. Ur-isurbideak sortu dira Rostrogordoko pinudietan, eta *Adelfasen* urtegitik hurbil dago; elementu horiek baliabide hidrikoak ematen dituzte.

Hegaztien ohiko espezien artean, erletxoa, primilla, pikutegia, mozoloa, hontza, eperra, karnaba eta antzandegia daude. Oraintsuago, bultza naranjeroa ikusi da. Gainera, eremu hori *espezie migratzaileek* erabiltzen dute, hala nola enarak, menderatzaileak, pipitak eta moko gorriko kaioek, eta horiek beren urtaroko ibilbideetan barrena ibiltzen dira.

## Hiri-ekipamendua 
Rostrogordoko pinudiek hainbat instalazio eta ekipamendu dituzte bisitarien gozamenerako eta ingurune naturala hobetzeko.

Besteak beste, ekipamendu hauek daude erabilgarri:

* **Ur-iturriak**: Ur-iturri ugari daude, eta horietako batzuk mugikortasun urriko pertsonek erabiltzeko egokituta daude.
* Atsedenlekuak: Askaldegiak, eserlekuak eta paperontziak jarri dira hainbat lekutan, erosoago egon daitezen.
* **Bideak eta bidexkak**: Pinudietara iristeko eta bertatik ibiltzeko bideak daude, eta bidexka berriak hobetzeko eta seinaleztatzeko proiektuak dituzte.
* **Begiratokiak**: Guneak bi begiratoki ditu, bistak eskaintzen dituztenak.
* Haur-parkea: Txikienen denbora-pasarako, **haur-parkea** dago.
* **Urtegia**: Ureztatzeko urtegi bat inguruko azpiegituren parte da.

Horrez gain, instalazioetan hobekuntzak egin dira eta aurreikusita daude, hala nola ur-hodiak berritzea, iturri eta komunen hornidura ziurtatzeko, eta etorkizuneko proiektuak flora eta fauna behatzeko guneak sortzeko, barbakoentzako eta ariketa fisikoa egiteko makinentzako eremu espezifiko bat.

## Jarduerak 
Melillako Pinares de Rostrogordon hainbat ospakizun eta jarduera egiten dira, eta nabarmentzekoa da aire zabaleko ekitaldi herrikoiak eta aisialdikoak egiteko espazio gisa erabiltzen dela.

Hauek dira ekitaldi aipagarrienak:

* **Rocioko erromeria**: Errostrogordoko pinudiak giltzarri dira Rocioko erromeriaren ospakizunerako, eta ekitaldiaren amaiera eta familien elkarbizitzarako eszenatoki gisa balio dute.
* **Gazteentzako** kanpamendu eta jarduerak: Haur eta gazteei zuzendutako kanpamenduak antolatzen dira, "Ramadan Kanpamendua" esaterako, kirol jarduerak (padela, futbola, saskibaloia), tailerrak eta ibilbideak pinudietan zehar.
* **Bizikidetza jardunaldiak**: Espazioa bizikidetza jardunaldietarako erabiltzen da, batez ere adinekoak bezalako taldeentzat, non jarduera ludikoak eta jolasak egiten diren.
* Basoberritze jarduerak: Talde ekologistek **basoberritze jarduerak** egiten dituzte urtero, Guelaya Ecologistas en Acción Melillak antolatutako "Erregeen Landaketa" kasu, non bertako espezieak landatzen diren ekosistema aberasteko.
* Aisialdi eta kirol jarduerak: El Fuerte de Rostrogordo Aisialdi eta Kirol Parkearen azpiegitura dela eta (inguruetan dago), hainbat kirol jarduera egiten dira, hala nola gimnasioa, mini-golfa, kirol pistak eta rokodromoak.

## Ikus, halaber 
* Rostrogordoko gotorlekua
* Melilla

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak