Stuart Hall

**Stuart Hall** (Kingston, 1932ko otsailaren 3a, Londres, 2014ko otsailaren 10a) soziologo marxista, kulturaren teorilari eta ekintzaile politiko jamaikarra izan zen. Era berean, Birminghamgo Unibertsitatearen inguruko *Center fot the Contemporary Cultural Studies (CCCS)*-an garatu ziren *Kultur ikasketen* eta *Ezker Berriko* ordezkari nabarmena ere izan zen.

## Biografia 
Stuart Henry McPhail Hall 1932ko otsailaren 3an jaio zen Kingstonen, Jamaikako kolonia britainiarra, klase ertaineko familia batean. Gaztaroan eredu britainiarreko heziketa jaso zuen mutilentzako bakarrik zen eskolan eta aukera izan zuen T.S. Elliot, James Joyce, Freud, Marx edo karibear literatura ikasteko.

1951an Oxfordeko Unibertsitatera joan zen ikasketa-beka batekin eta heriotzararte Ingalaterran bizi izan zen. 1956ko Hungariako inbasioaren ondoren jarrera estalinistetatik urrundu zen *Ezker Berria* osatu zutenen artean kokatu zen. 1964an zinemari buruzko *The Popular Arts* liburua idatzi zuen BFIko Paddy Whannelekin batera. Hortik aurrera bere karrera akademikoak goruntz jo zuen. 1964an ere Catherine Hall historialariarekin ezkondu zen. Era berean, *New Left Review* aldizkaria sortu zutenetako bat izan zen eta Raymond Williams, Richard Hoggart eta E. P. Thompsonekin batera *Kultur ikasketen* erreferenteetako bat da. 1968tik 79ra Birminghamgo Unibertsitatearen parte zen *Center for the Contemporary Cultural Studies*-eko presidentea izan zen. Garai horretakoak dira bere artikulu garrantzitsu batzuk: *Marx: Evaluations and Departures* (1972), *Encoding and Decoding in the Television Discourse* (1973) (*Kodetzea eta deskodetzea telebista-diskurtsoan* (2025)) edo *The Great Moving Right Show* (1979). *Policing the Crisis* (1978) liburuan ere parte hartu zuen (Liburuko Hallen kapitulua: *Kale-lapurretaren politika* (2025)). Horren ostean Britaina Handiko *The Open University*-ko irakaslea izan zen, 1997an irakasle emeritua izendatu zuten arte. Ordukoak dira *The Hard Road to Renewal* (1988), *Formations of Modernity* (1992), *Questions of Cultural Identity* (1996) eta *Cultural Representations and Signifying Practices* (1997) liburuak. Era berean, 90eko hamarkada horretan sortu zituen *Institute of International Visual Art* (Iniva) institutua eta *Soundings* ezkerreko aldizkaria.
2014ko otsailaren 10ean hil zen eta Highgate-ko hilerrian dago ehortzita.

## Pentsamendua 
Autore batzuek nazioarteko ezkerreko pentsamendu erradikalaren katebegi garrantzitsutzat jo dute Hall. Ikuspegi historizista batetik, Marxismoa berritu nahirik, Althusseren estrukturalismotik aldendu eta Gramsciren lana berreskuratu zuen. Marxismoaren berrikuspen horretan oinarrizko zereginetako bat "azpiegitura” eta “superestruktura” kategoriak birpentsatzea izan zen. Hallen ezaugarria da dogmak apurtu eta autore ezberdinen ekarpenak pentsamendu kokatu bat eraikitzeko erabiltzea. Adibidez, Gramsciren hegemonia kontzeptua baliatu zuen komunikabide eta kultura popularrean duen eragina aztertzeko. *Ezker Berria*-ren ikuspegian, marxismoari kritika eginez, superestrukturan kokatzen zen kulturak oinarri ekonomikoarekiko autonomia irabazi eta borroka gune bilakatu zen. Hallek esango du kulturaren gudu zelai horretan taxutu behar dela boterearen blokearen aurkako indarra. Teoria poskolonial edo *Ikasketa subalterno*-ei ere ekarpenak egin izana aitortzen zaio Frantz Fanon, Edward Said eta Gayatri Spivak bezalakoen ildotik. Baita kultur ikasketak, Michel Foucault eta Jacques Derridaren eraginarekin, arraza eta genero gaietara hedatu izana ere. Bere pentsamendua eraikitzeko orduan, besteenarekin batera, garrantzitsuak izan dira baita ere bell hooks, Angela Davis, Judith Butler, Nancy Fraser, McKenzie Wark, Mariarosa Dalla Costa edo Selma James bezalako autore feministak.

Hallen liburu gehienak bere artikulu luzeekin egindako bildumak dira, edo beste autore batzuekin egindako lankidetzak. Idazteko modu hori testuen izaera politikoari lotuta dago. Auzi politiko bati buruz idazten duenean, emaitza, ohiko artikuluak baino luzeagoa baina liburu bat baino motzagoa suertatzen da. McKenzie Warken arabera, lan horietan, Hallek teoria pragmatikoa lantzen du arazo zehatzen ulerkera hobetzeko.

## Marxismoaren berrikuspena 
Hallek marxismoaren berrikuspena *Oinarri eta superestruktura metafora birpentsatzen* (1977) testuan egiten du, adibidez. Testu horretan Hallen asmoa da teoria marxistako oinarri eta superestruktura kategoriak berreskuratu eta norabide emankor batean garatzea. Atzean utzi nahi du Marx eta Engelsen *Ideologia alemaniarra* (1846) lanean ematen den determinazio ekonomista edo bi kategorien arteko korrespondentzia zuzena eta, nolabait, *Das Kapital* (1867-1894)-eko ikuspegiarekin bat egingo lukeen formulazio berri bat entseatu nahi du. Beste modu batera esanda, superestrukturari, oinarri ekonomikoak eragiten duen ilusio edo engainu ideologiko huts gisa ulertu ordez, esparru autonomo gisa dagokion garrantzia aitortzera pasa nahi du.

Zeregin horretan mugarritzat Marxen *Luis Bonaparteren brumairearen hemezortzia* (1852) aipatuko du. Hallen arabera *brumairean*, jada, ez da ematen oinarriaren eta superestrukturaren arteko korrespondentzia. Bide horretan hurrengo mugarria Gramscik ordezkatzen du. Gramsciren *Kartzelako koadernoak* (1929-1935) idatzietan Estatuaren azterketari ematen zaion garrantzia azpimarratuko du, baita ere estatuak sortzen duen onespen ideologikoa eta hori lantzeko Gramscik darabilen hegemoniaren kontzeptua.

Hallek Althusserri ere aitortzen dio, ildo horretan, ekarpena egin izana. Bereziki Althusserren *Lenin eta filosofia* (1969) liburua eta bertako “Estatu aparatu ideologikoak” aipatuko ditu Hallek eta garrantzi berezia emango dio superestrukturen efektibotasuna nola azaltzen duen erreprodukzio soziala bermatzeko garaian. Horrek, gainera, Althusser eta bere jarraitzaileen estrukturalismoa ezbaian ipintzeko balioko dio marxismoaren ikuspegi funtzionalista baten alde.

Ildo horretan, Althusserren estrukturalismoaren aurka, Hallek Gramsci hobetsiko du. Althusserren anti-historizismoaren aurrean Gramscik aldezten duen kasu konkretura moldaturiko teoriaren zehaztapen historikoaren beharra aldarrikatuko du Hallek.

Hallen beste testu batzuetan ere ematen da marxismoa berrikusteko saiakera hori. *Kale-lapurretaren politika* (1978) testuan, adibidez,  lunpenproletariotza kontzeptua ezbaian ipiniko du komunitate soldatagabea politikoki aktibatzeko.

## Kodetze/deskodetze eredua 
Hallek bere kodetze eta deskodetzearen teoria hainbat hitzartze eta argitalpenetan landu zuen. Lehenengo aldiz 1973ko *Kodetzea eta deskodetzea telebista-diskurtsoan* izeneko hitzartzean izan zen. Hitzartze hori Leicestereko Unibertsitateko Masa-komunikazioaren ikerketarako zentroak antolatutako “Telebista-hizkuntzaren irakurketa kritikoen formakuntza” izeneko jardunaldietan aurkeztu zuen. Birminghameko kultur ikasketen zentroak argitaratu zuen ondoren hitzartze hori 1973an bertan.

Testu horretan Hallek, komunikabideen testinguruan, komunikazioaren teoria berri bat proposatzen du konduktismotik aldendutako ikuspegi semiotiko batetik. Horretarako Gramsci, Roland Barthes edo Umberto Eco bezalakoen lanetan oinarritu zen. Ordura arte, igorlearen eta hartzailearen arteko mezuaren esanahiko ezberditasuna “gaizki-ulertu” gisa azaldu ohi zen. Hallek proposatu zuen efektu hori “Sistematikoki desitxuratutako komunikazioa”-ren teoriaren baitan ulertu behar zela. Modu horretan, gaizki-ulertuek baino kodetzeko eta deskodetzeko era eta jarrerek hartzen dute garrantzia.

Hallek lau komunikazio tipo identifikatzen ditu eta bakoitzari dagokion deskodetzea:

* **Kode dominatzaile edo hegemonikoa** - Hartzailea kode dominatzailearen barruan jarduten du eta esanahi konnotatua oso-osorik eta zuzenean hartzen du erresistentziarik gabe. Komunikazio guztiz gardena ematen da
* **Kode profesionala** - Igorle profesionalek garatzen dute eta izaera teknikoa du. Kode dominatzailearekin batera jarduten du eta harekiko autonomoa bada ere haren euskarri da definizio hegemonikoak erreproduzitzen dituen heinean.
* **Negoziatutako kodea** - Hartzaileak definizio hegemonikoei adierazpen zabalak egitea onartzen die baina egoera zehatzetan salbuespenak negoziatu nahi ditu.
* **Aurkakotasun kodea** - Hartzaileak mezua ulertzen du baina modu erabat aurkakoan deskodetzea erabakitzen du eta mezuaren edota mazulariaren kontrako jarrera irmoa du. Hartzaileak ulertu du definizio hegemonikoek mundu ikuskera oso bat artikulatzen dutela eta, aurkakotasun irakurketaren bidez, osotasun hegemonikoa destotalizatu nahiko du osotasun alternatibo bat proposatzeko.

Hallen komunikazioaren teoria horren baitan, komunikabideek sortzen dituzten berrien izaerak eta horien aurrean hartzaileek garatzen dituzten jarrerek, negoziatuak edo aurkakotasunezkoak, garrantzi handia dute. Hallen arabera, adibidez, kale-lapurreten inguruan zabaltzen diren estatistikak helburu politikoekin manipulatu izan dira.

## Kultur identitatea eta diferentzia 
Karibeko diasporaren aniztasunak kultur identitatea eta diferentzia nola uztartzen diren aztertzera eraman zuen Hall. Bere *Cultural Identity and Diaspora* (1990) artikuluan kulturaren definizio esentzialista eta finko baten aurka jo zuen bilakaeraren definizio baten alde. Bestalde, Derridaren “differance” kontzeptua erabili zuen diasporan “diferentzia” terminoak zuen kutsu arrazista ezbaian ipintzeko.

## Modernitatea eta postmodernitatea 
Modernitateaz eta postmodernitateaz ere gogoetatu zuen Hallek. Modernitatea ordezkatzen zuen Habermas eta Lyotard postmodernoaren arteko eztabaida bezala ezaugarritu zen auzia. Hallek Habermas bezalakoen proposamenak ez nahikoak iruditzen zitzaizkion eta ildo filosofiko berriak aintzat hartu zituen. Hala ere, kritikoa zen irakurketa historikoa alboratzen zuten irakurketekin. Nolabait esan daiteke postmodernitatera hurbildu zela baina ideologia bezalako kontzeptuei eutsiz. 

## Stuart Hall euskaraz 
* Hall, Stuart (2025): *Kultura, aurkakotasuna eta boterea*, Iruñea, Katakrak. . Testu hautaketa eta itzulpena: Ibai Atutxa Ordeñana. Testuak:
** *Kodetzea eta deskodetzea telebista-diskurtsoan* (1973)
** *"Oinarri eta superestruktura" metafora birpentsatzen* (1977)
** *"Kale-lapurreta"-ren politika* (1978)
** *"Popularra" deseraikitzeko oharrak* (1981)
** *Kultur ikasketen formazioa* (1983)
** *Gramsci eta gu* (1987)

## Lanak 
### 1960 
* Hall, Stuart (1960): "Crosland territory", *New Left Review*, I (2): 2-4
* Hall, Stuart (1961): "Student journals", *New Left Review*, I (8): 47-48.
* Hall, Stuart (1961): "The new frontier", *New Left Review*, I (8): 47-48.
* Hall, Stuar eta Anderson, Perry (1961): "Politics of the common market", *New Left Review*, I (10): 1-15.
* Hall, Stuart eta Whannell, Paddy (1964): *The Popular Arts*, London: Hutchinson Educational. OCLC 2915886
* Hall, Stuart (1968). *The Hippies: an American "moment"*, Birmingham: Centre for Contemporary Cultural Studies. OCLC 12360725

### 1970 
* Hall, Stuart (1971): *Deviancy, Politics and the Media*. Birmingham: Centre for Contemporary Cultural Studies.
* Hall, Stuart (1971): "Life and Death of Picture Post", *Cambridge Review*, 92 (2201).
* Hall, Stuart eta Walton, P. (1972): *Situating Marx: Evaluations and Departures*, London: Human Context Books.
* Hall, Stuart (1972): "The Social Eye of Picture Post", *Working Papers in Cultural Studies*, 2: 71–120.
* Hall, Stuart (1973): *Encoding and Decoding in the Television Discourse*, Birmingham: Centre for Contemporary Cultural Studies.
* Hall, Stuart (1973): ''A ‘Reading’ of Marx's 1857 Introduction to the Grundrisse'', Birmingham: Centre for Contemporary Cultural Studies.
* Hall, Stuart (1974): "Marx's Notes on Method: A ‘Reading’ of the ‘1857 Introduction’", *Working Papers in Cultural Studies*, 6: 132–171.
* Hall, Stuart eta Jefferson, T. (1976): *Resistance Through Rituals, Youth Subcultures in Post-War Britain*, London: HarperCollinsAcademic.
* Hall, Stuart (1977): "Journalism of the air under Review", *Journalism Studies Review*, 1 (1): 43–45.
* Hall, Stuart; Critcher, C.; Jefferson, T.; Clarke, J. eta Roberts, B. (1978): *Policing the Crisis: Mugging, the State and Law and Order*, London: Macmillan. 
* Hall, Stuart (1979). "The great moving right show", *Marxism Today*. Amiel and Melburn Collections: 14–20.

### 1980 
* Hall, Stuart (1980): "Encoding / Decoding." in Hall, D. Hobson, A. Lowe eta P. Willis (arg.): *Culture, Media, Language: Working Papers in Cultural Studies, 1972–79*. London: Hutchinson. 128–138 or.
* Hall, Stuart (1980): "Cultural Studies: two paradigms", *Media, Culture and Society*, 2 (1): 57–72.
* Hall, Stuart (1980). "Race, Articulation and Societies Structured in Dominance." in UNESCO (arg.): *Sociological Theories: Race and Colonialism.* Paris: UNESCO.
* Hall, Stuart (1981): "Notes on Deconstructing the Popular" in ''People's History and Socialist Theory*, London: Routledge.
* Hall, Stuart eta Scraton, P. (1981): "Law, Class and Control"  in M. Fitzgerald, G. McLennan eta J. Pawson (arg.): *Crime and Society'', London: RKP.
* Hall, Stuart (1986): "Gramsci's relevance for the study of race and ethnicity", *Journal of Communication Inquiry*, 10 (2): 5–27.
* Hall, Stuart (1986): "The problem of ideology-Marxism without guarantees", *Journal of Communication Inquiry*, 10 (2): 28–44.
* Hall, Stuart eta Jacques, Martin (1986): "People aid: a new politics sweeps the land", *Marxism Today*, Amiel and Melburn Collections: 10-14.
* Hall, Stuart (1988): *The Hard Road to Renewal: Thatcherism and the Crisis of the Left*, London: Verso.
* Hall, Stuart (1989): "Ethnicity: Identity and Difference", *Radical America*, 23 (4): 9–20.

### 1990 
* Hall, Stuart (1990): “Cultural Identity and Diaspora” in Jonathan Rutherford (arg.): *Identity: Community, Culture, Difference*, Londres, Lawrence & Wishart. 
* Hall, Stuart; Held, David eta McGrew, Anthony (1992): *Modernity and its futures*, Cambridge: Polity Press in association with the Open University. 
* Hall, Stuart (1992): "The question of cultural identity" in Hall, Stuart; Held, David eta McGrew, Anthony: *Modernity and its futures*, Cambridge: Polity Press in association with the Open University. 274–316 or. 
* Hall, Stuart (1996): "Who dares, fails", *Soundings, issue: Heroes and heroines*, 3, Lawrence and Wishart.
* Hall, Stuart (1997): *Representation: cultural representations and signifying practices*, Thousand Oaks: Sage Publishing, the Open University-rekin batera. .
* Hall, Stuart (1997): "The local and the global: globalization and ethnicity" in McClintock, Anne; Mufti, Aamir eta Shohat, Ella: *Dangerous liaisons: gender, nation, and postcolonial perspectives*, Minnesota: University of Minnesota Press. 173–187 or. .
* Hall, Stuart (1997): "Raphael Samuel: 1934-96". *New Left Review*, I (221).

### 2000 
* Hall, Stuart (2001): "Foucault: Power, knowledge and discourse" in Wetherell, Margaret; Taylor, Stephanie eta Yates, Simeon J.: *Discourse Theory and Practice: a reader*, D843 Course: Discourse Analysis, Thousand Oaks: Sage Publishing, the Open University-rekin batera. 72–80 or. .

### 2010 
* Hall, Stuart (2011): "Introduction: queer adventures in cultural studies", *Cultural Studies, special issue: Queer Adventures in Cultural Studies*. Taylor and Francis. 25 (2): 139–146. doi:10.1080/09502386.2011.535982.
* Hall, Stuart (2011): "The neo-liberal revolution", *Cultural Studies*. Taylor and Francis. 25 (6): 705–728. doi:10.1080/09502386.2011.619886.
* Hall, Stuart; Evans, Jessica eta Nixon, Sean (2013) [1997]: *Representation* (2. arg.), London: Sage Publishing, The Open University-rekin batera. .
* Hall, Stuart (2016): *Cultural Studies 1983: A Theoretical History*. Jennifer Daryl Slack eta Lawrence Grossber (arg.). Duke University Press. 
* Hall, Stuart (2017): *The Fateful triangle: Race, Ethnicity, Nation*, Cambridge: Harvard University Press. .
* Hall, Stuart eta Schwartz, Bill (2017): *Familiar Stranger: A Life Between Two Islands*. London: Allen Lane; Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart (2017): *Selected Political Writings: The Great Moving Right Show and Other Essays*, Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart eta bell hooks (2017): *Uncut Funk: A Contemplative Dialogue*, Londres: Routledge. .
* Hall, Stuart eta Whannel, Paddy (2018): *The Popular Arts*, Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart (2019): *Essential Essays Volume 1: Foundations of Cultural Studies*, Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart (2019): *Essential Essays Volume 2: Identity and Diaspora*, Durham: Duke University Press. .

### 2020 
* Hall, Stuart (2021): *Selected Writings on Marxism*, Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart (2021): *Selected Writings on Race and Difference*, Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart (2021): *Selected Writings on Media: History of the Present*, Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart (2024): *Selected Writings on Visual Arts: Detour to the Imaginary*, Durham: Duke University Press. .
* Hall, Stuart (2025): *Kultura, aurkakotasuna eta boterea*, Iruñea, Katakrak. 

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Postestrukturalismo
* Teoria kritiko
* Poskolonialismo
* Historizismo
* Komunikabide
* Masa-kultura
* Arrazismo

## Kanpo estekak 
*Stuart Hall eta *Kultura, aurkakotasuna eta boterea* aipagai *Basilika* guneko *Formaedukia* podkastaren #08 saioan. (2026.01.29)
*  *Encoding and Decoding in the Television Discourse* 1973ko jatorrizko testua.
*  *Gramsci and us* 1987ko *Marxism today* aldizkarian.
*  *Ethnicity: Identity and Difference*. 1989ko testua *Radical America* aldizkarian.
*  *Stuart Hall: Culture and Power* Lynne Segal feministak eta Peter Osborne filosofoak Stuart Halli 1997an egindako elkarrizketa *Radical Philosophy* aldizkarirako.
* *On Postmodernism and Articulation* 1986ko elkarrizketa *Journal of Communucation Inquiry* aldizkarirako.
*  *Stuart Hall foundation* webgunea.