open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Otzarreta

[thumb|300px|Otzarretako pago [lepatze|lepatu batzuk eta erreka.]]
[thumb|300px|Otzarretako pago zahar [lepatze|lepatu batzuk.]]
**Otzarretako pagadia**,  Gorbeiako Parke Naturalean, Saldropon kokatuta dagoen pagadi aipagarri bat da.
 
Ehun urte baino gehiagoko pagoek eta bertatik igarotzen den erreka-ibilgu meandroak (Zubizabala) birsortzen dute, Otzarretako pagadiari berezitasuna emanez.

Otzarretako pagadiaren ezaugarri bat da bertako zuhaitzek adarrak zerurantz luzatzen dituztela argimutil edo ganderailu moduan, ohiko pagoek ez bezala. Arrazoia, bere garaian ikazkinek pago hauek erabiltzen zituzten egur-ikatza egiteko, pagadi osoa pago baso bihurtu zuten.

## Kokapena 
Zeanuriko udalean kokatuta dago, Bizkaia eta Araba probintzien mugan eta Barazarko portuaren alboan. Txikia baina bizia, pagadi txiki hau, bertatik igarotzen den errekarekin batera, Bizkaiko gunerik bisitatuenetako bat bihurtu da. 

 
## Erreferentziak
Paraguai gazta

**Paraguai gazta** () Paraguaiko behi-esne gazta mota bat da. Mamiarekin prestatzen da, esne osoa gatzagiarekin nahasiz. Orokorrean ez du gatzik. Prozesuaren ondorioz, gazta krematsu eta elikagarri bat lortzen da. Gaztak ore biguna eta zapore apur bat garratza ditu. Gaztak 45 bat eguneko iraungitze-epea du.

## Osagaiak 
Paraguai gazta egiteko erabiltzen diren osagai bakarrak behi-esne osoa eta mamia dira.

## Kanpo estekak
Joško Gvardiol

**Joško Gvardiol** (Zagreb, Kroazia, 2002ko urtarrilaren 23a) kroaziar futbol jokalaria da, gaur egun atzelari gisa jokatzen duena Alemaniako Bundesligako RB Leipzig-en. Kroaziako selekzio nazionalean ere jokatzen du. Orain Manchester cityn dago.

## Ibilbidea 
Gvardiol G.N.K. Dinamo Zagrebeko gazte mailetan sartu zen 2010ean N.K. Trešnjevkatik.

Dinamoko erreserba taldean 2018ko abuztuaren 18an egin zuen debuta N.K. Osijek II.aren aurka eta, bigarren taldean beste hiru partidaren ostean, lehenengora igo zen.34 2019ko urrian The Next Generation 2019 zerrendan izendatu zuten. Guardian, 60 futbol promesen artean.

Dinamo Zagreben debuta egin zuen 2019ko urriaren 18an 17 urte zituela H.N.K. Goricaren aurka 4-2 irabazita.

2020ko irailean, RasenBallsport Leipzig-en bost urterako fitxatu zuen ofiziala, baina 2021eko uztailera arte ez zen indarrean jarri.

2023an Manchester city-k fitxatu du eta historiako atzelaririk garestiena izan da

## Selekzio nazionala 
Beheko kategorietan nazioartekoa izan zen Kroaziako selekzioarekin.8

Gvardiol lehen taldean sartu zen Kroaziak 2:1 Espainiaren aurka 21 urtez azpiko Eurokopako final laurdenetan, eta ekainaren 6an debuta egin zuen, sei egun geroago, Borna Barišić-en ordezko gisa, Belgikaren aurkako nazioarteko lagunarteko bigarren zatian. aurka 1:0 amaitu zena. 

### Mundialean parte hartzeak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kiveve

**Kivevea** ( eta  edo *quibebé*) Paraguaiko eta Argentinako ipar-ekialdeko sukaldaritzetako azkenburuko tradizional bat da, ahiaren antzekoa dena. Kiveveak *andai* izeneko kuia tradizionala du osagai nagusitzat.

## Prestaketa 
Kiveve tradizionala egiteko, osagai hauek erabiltzen dira: *andai* izeneko kalabaza, ura, esnea, azukrea, arto-irina eta gazta. Aldez aurretik zuritutako kalabaza ontzi bat uretan irakiten jartzen da. Ondoren, kalabaza irabiagailu edo bahe batetik pasatzen da. Jarraian kalabaza esnearekin, azukrearekin eta arto-irinarekin nahasten da. Arto-irina egosita dagoenean, gazta birrindua gehitzen zaio.

Kivevea bakarrik edo esnearekin zerbitzatu daiteke, orokorrean azkenburuko moduan.

## Kanpo estekak
Pedro Castilloren aldeko protestak (2022)

**2022ko Pedro Castilloren aldeko protestak** Peruko kargugabetutako agintariaren jarraitzaileek deitutako manifestazioak dira. Manifestariak ezkerrekoak dira. Hauek parlamentuari leporatzen diote estatu-kolpea eman nahi izatea. Pedro Castilloren aldeko manifestariek Pedro Castilloren askapena, Dina Boluarteren dimisioa, kongresuaren desegitea, konstituzio berri bat eta hauteskunde berriak eskatu dituzte.

## Protestak 
Castilloren aldeko protestak Peruko herri eta hiri askotan eman ziren, besteak beste, 
Liman, Ayacuchon, Cuzcon, Ican, Arequipan, Trujillon, Chiclayon, Huancavelican, Huancayon, Tacnan eta Punon. Halaber, Castilloren herrian, Chotan. Bereziki garrantzitsua abenduaren 7an Liman egin zen martxa. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Estatuaren autogolpe saiakera Perun (2022)

## Kanpo estekak
Mathew Hayman

**Mathew Hayman** ( Sydney, 1978ko apirilaren 20a), Australiako txirrindulari ohia da, profesionala 2000tik 2019ra.

Bere kirol ibilbidearen amaieran, ezustekoan, 2016ko Paris-Roubaix lasterketa irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1997**
* Van de Satd Geel Sari Nagusia
**1999**
* 2. Olympia's Tourrean
* 3. Omloop der Kempenen
**2001**
* Manacor Saria
* 6. Franco-Belgikar Zirkuituan
* 7. Milan-Turinen
**2002**
* 9. Ster Elektrotoerrean
* 10. Franco-Belgikar Zirkuituan
**2003**
* 10. Gante-Wevelgemen
**2005**
* Saxoniako Itzulia
* 8. La Panneko Hiru Egunetan
* 8. Franco-Belgikar Zirkuituan
* 8. Flandrian Zeharrean
* 10. Trofeo Calvià
**2006**
* Commonwealth Jokoetako urrezko domina
**2007**
* 4. Flandrian Zeharrean
* 9. Qatarreko Tourrean
**2008**
* 10. Ronde van het Groene Harten
**2009**
* 4. Gante-Wevelgemen
* 7. Inca Garaikurrean
* 8. Flandrian Zeharrean
* 8. Rik Van Steenbergen Memorialan
**2010**
* 5. Flandrian Zeharrean
**2011**
* Paris-Bourges
* 3. Omloop Het Nieuwsbladen
* 4. Flandrian Zeharrean
* 6. Franco-Belgikar Zirkuituan
* 10. Paris-Roubaixen
**2012**
* 8. Paris-Roubaixen
**2013**
* 3. Flandrian Zeharrean
**2016**
* Paris-Roubaix

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomas R. Marshall

**Thomas Riley Marshall** (North Manchester, Indiana, 1854ko martxoaren 14a - Washington, 1925eko ekainaren 1a) estatubatuar politikaria izan zen. Ameriketako Estatu Batuetako 28. presidenteordea izan zen 1913tik 1921era.

Abokatu gisa aritu zen, eta Estatu Batuetako Alderdi Demokratako kide izan zen. Indiako gobernadore izateko hautatu zuten 1908-1913 aldian. Estatuan agenda erreformista ezartzen saiatu zen, baina estatuko auzitegi gorenak politika horiek blokeatu zituen.

Woodrow Wilsonek presidenteorde izateko aukeratu zuen 1912 eta 1916ko presidentetzarako hauteskundeetan. Lehen agintaldian ezberdintasun ideologikoak izan zituzten eta Wilsonek Marshallen eragina mugatu zuen administrazioan. 1915ean hilketa saiakera bat jasan zuen Estatu Batuak Lehen Mundu Gerran sartzearen aldeko jarreragatik. Ez zuen botere presidentziala bere gain hartu nahi izan Wilsonek 1919an jasan zuen iktus ezgaitzailearen ondoren.
Maddi Bengoetxea

**Maddi Bengoetxea Erriondo** (Errenteria, Gipuzkoa, 2000ko urriaren 15a) Euskal Herriko eskubaloi jokalaria da, Club Balonmano Femenino Elda taldean jokatzen duena.

## Ibilbidea 
Herriko Ereintza eskubaloi taldeko harrobian hasi zen jokatzen. 2018an 4 Nazioen Kopan Euskadiko selekzioarekin jokatu ondoren Zuazok fitxatu zuen.

Prestakuntza kategorietan, brontzea lortu zuen Espainiako Txapelketan gazte mailan Euskal selekzioarekin .

2025eko maiatzean Elda Prestigio taldearekin fitxaketa baieztatu zen, 2025-26 denboraldirako, José Ignacio Pradesen aginduetara .

Elkarteak

Zuazon lehen lerroan aritu ondoren, 'Guerrera Iberdrola' izan zen 2021-22an denboraldiko 16. jardunaldian, KH-7 Granollersi 6 tanto egin ondoren. Porriñon eskuin hegaleean sendotu zen eta 2024-25 denboraldian EHF European Cupeko txapeldunorde izan zen Valurren aurka, Micaela Casasola eta Paulina Buforn golegileekin batera. Elda Prestigio taldean Bea Escribano ordezkatzeko fitxaketetako bat izan zen, 2025-26ko denboraldian erasoan protagonismoa lortuz garaipen eta hitzordu handietan .

### Internazionala 
2019an Espainiar selekzioak deitua izan zen, Györen jokatu zen Europako Txapelketarako.

"Las Guerreras" Selekzio absolutura deitua izan zen estreinakoz Euro 2026-eko sailkapen faserako.

Aurretik jokatutako lagun artekoetan Ambros Martínen zerrendetara deitua izan zen, 2025eko Mundialen aurreko partidetarako. 
## Besteak 
Maider Barros Eskubaloi jokalariaren lehengusina da, zeinarekin Porriño taldean bat egin zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Galoisen teoria

thumb|487x487px|\mathbb{Q} arrazionalen gorputzari \sqrt{2}, \sqrt{3} gehituta bere azpigorputzen eta hedadurei dagozkion Galoisen taldeen erretikuluak.

Matematikan, **Galoisen teoriak**, Évariste Galois matematikariak abiaraziak, gorputz teoria eta talde teoriaren arteko lotura ezartzen du. Lotura horrek, Galoisen teoriaren oinarrizko teorema izenez ezagunak, gorputz teoriako zenbait problema talde teoriaren bidez ebaztea ahalbidetzen du; problemak sinplifikatu eta ulerterrazagoak bihurtuz.

Galoisen motibazioa alor hau garatzeko polinomioen erroak aztertzea izan zen. Bere lanak ahalbidetu zion erradikalen bidez ebazgarriak diren ekuazio polinomikoak beraien erroen permutazioen taldearen propietateen arabera karakterizatzea - ekuazio bat *erradikalen bidez ebazgarria* dela esaten da, baldin eta bere erroak zenbaki oso, n. erro eta oinarrizko lau eragiketa aritmetikoen bidez adieraz badaitezke. Honek, Abel-Ruffiniren teorema era nabarian orokortzen du, zeinak dion 5. maila edo handiagoko polinomio orokor bat ezin dela erradikalen bidez ebatzi.

Galoisen teoria hainbat problema klasiko ebazteko erabili da, tartean, antzinako bi problema ebazgarriak ez direla frogatzeko (kuboaren bikoiztea eta angeluaren trisekzioa). Horrez gain, eraikigarriak diren poligono erregularren karakterizazioa ere ahalbidetzen du (karakterizazioa Gaussek eman zuen lehenik, baina karakterizazioa erabatekoa dela ziurtatzen duten froga ezagun guztiek Galoisen teoria beharrezkoa dute).

Galoisen lana Joseph Liouvillek argitaratu zuen, bere heriotzatik hamalau urtetara. Hala ere, matematikarien artean ondo ulertua izan eta arrakastatsu bihurtu arte urte gehiago pasa ziren.

Galoisen teoria Galoisen konexio eta Grothendiecken Galoisen teoriara orokortua izan da.

## Erabilerak problema klasikoetan 
Galoisen teoriaren iturria eta garapena XIX. mendearen hasieran eta egunera arte erantzungabeko matematikako galderarik garrantzitsuenetariko batengatik:Bosgarren edo maila altuagoko edozein polinomiorako existitzen al da formula bat haren koefizienteen menpe, soilik ergiketa aljebraikoak (batuketa, kenketa, biderketa eta zatiketa) eta radikalak (erro karratua, erro kubikoa...) erabiliz haren erroak kalkulatzeko?Abel-Ruffiniren teoremak kontraadibideak ematen ditu, eta bosgarren mailako polinomio batzutarako halako formulak ez direla existitzen frogatzen da. Hala ere, Galoisen teoria emaitza zabalago bat ematen du. Ekuazio polinomiko batzuk zergatik ebatz daitekeen goian aipatutako moduan azaltzen du, baita zergatik bosgarren eta maila altuagoko ekuazioetarako ezinezkoa den. Are gehiago, ekuazio polinomiko bat noiz ebatz daitekeen irizpide bat ematen du.

Galoisen teoriak ikuspuntu argi bat ematen du eskuaira eta kartaboia erabiltzen diren galdera batzuk erantzuetako. 

## Kanpo estekak
Mariane Fernándes

**Mariane Cristina Oliveira Fernándes** (Niterói, 1996ko urtarrilaren 4a), Brasilgo eskubaloi jokalaria da, Bera Bera taldean eta Brasilgo selekzio nazionalean jokatzen duena.

## Ibilbidea 
Brasilg São Bernardo-SP taldean hasi zen jokatzen eta 2017an Molde HK talde norvegiarrak fitxatu zuen, talde harekin bi denboraldi egin zituen eta Europako txapelketatan ere jokatzeko aukera izan zuen eta ordutik goleatzaile nagusietako bat izan da.

## Palmaresa 
### Espainiar estatuan 
* Espainiako liga (3): 2019-20, 2020-21 eta 2021-22.
* Erreginaren Kopa (0)

### Nazioartean 
* EHF Kopa / European League:
** Partehartzeak (4): 2019-20, 2020-21, 2021-22, 2022-23

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sara Gil de la Vega

**Sara Gil de la Vega** (Bartzelona, 1994ko urriaren 25a), eskubaloi jokalari kataluniarra da, Bera Bera taldean jokatzen ari dena. Espainiako Ligako golegine nagusietako bat da.

## Bizitza 
Sant Martí-ko harrobiko jokalaria da eta Handbol Esportiu Castelldefels taldean aritu zen. 215ean Porriño talde galiziarrera joan zen eta 2018-19 denboraldirako Bera Berak fitxatu zuen. Talde Donostiarrarekin lau liga eskuratu ditu eta Europan ere jokatu du.

## Palmaresa 
### Espainiar estatuan 
* Espainiako liga (4): 2017-18, 2019-20, 2020-21 eta 2021-22.
* Erreginaren Kopa (1): 2019.
* Espainiako Superkopa (1): 2018-19.
* Euskadiko Kopa (1): 2019.

### Nazioartean 
* EHF Kopa / European League:
** Partehartzeak (6): 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2020-21, 2021-22, 2022-23
** Emaitza onena: Ligaxka fasea 2018-19an

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Consuelo Berlanga

'''Consuelo Berlanga, 'Hermida neska'** goitizenaz***,***  jaiotzaz **María Consuelo Berlanga Reyes'* (Aguilar de la Frontera, Kordoba, 1955eko otsailaren 18a) kordobar kazetaria eta telebista aurkezlea da.  

## Lan ibilbidea 
Bere ibilbide profesionala telebistarekin lotuta egon da batez ere, baina irratian ere lan nabarmenak egin ditu.

Kameraren aurreko lehen esperientzia Jesús Hermidak egunero zuzentzen zuen eta Televisión Españolan aurkezten zuen  *Por la mañana'' (1987-1989) saioan izan zen.  Nieves Herrero eta Irma Soriano bezalako beste profesional batzuekin batera aritu zen 'Hermida neska' goitizenaz. 

Programa amaitu ondoren, Chicho Ibáñez Serradorrek fitxatu zuen *Waku Waku* lehiaketa aurkezteko, eta 1989 eta 1991 bitartean mantendu zen. Aldi berean, irratian lan egiteko eskaini zitzaion aukera aprobetxatu zuen, Antena 3 Radio *Somos como somos* (1993) saioan.

Kate pribatuarekin zuen harremana amaitu ondoren, Sevillara joan zen, eta urte askoan Andaluziako irrati autonomikoari (Canal Sur) oso lotuta egon zen haren garapen profesionala.*Qué pasó con* edo *Senderos de Gloria-*rekin saio nostalgikoa aurkeztu zuen, Andaluziako errealitateko aurpegi anonimoen omenaldi gisa.

2004ko azarotik 2009ko abuztura arte, *El Punto Berlanga* saioa egin zuen Punto Radion.

*Supervivientes 2010*  lehiakideetako bat izan zen. Lehenengo kanporatua izan zen, hasi eta 7 egunera. Urte horren amaieran, Maria Teresa Camposek aurkeztutako *¡Qué tiempo tan feliz!* programan parte hartzen hasi zen, Telecincon, eta 2014ra arte egon zen bertan.

## Sariak 
* 1999an Telebistako Urrezko Antena

## Telebistan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Estibaliz Velasco

**Estibaliz Velasco Vielva** (Barakaldo, Bizkaia, 1997), Euskal Herriko eskubaloi jokalaria da, Zuazo eskubaloi taldean kirol bizitza guztia egin eta gaur egun kapitaina dena.

## Ibilbidea 
Oso gazterik hasi zen Zuazo eskubaloi taldeko harrobian, 9 urte baino ez zituela. 2015-16 denboraldian Muskizeko taldean jokatu zuen (Zilarrezko mailan) eta 2016tik aurrera Zuazoko talde nagusian ari da. Jokalaririk beteranoena denez kapitain postua du. 

## Palmaresa 
* Espainiako Liga (0): bosgarrena 2017an.
* Espainiako Superkopa (0): finalista 2016-17an.
* Euskadiko Kopa (1): 2017-18.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jurgi Saxoniakoa

**Jurgi** (; Dresden, 1832ko abuztuaren 8a – Pillnitz, 1904ko urriaren 15a) Saxoniako erregea izan zen 1902tik hil zen arte.

Joan Saxoniakoa eta Amalia Augusta Bavariakoaren semea izan zen. 1859an Maria Ana Portugalgoarekin ezkondu zen eta zortzi seme-alaba izan zituzten.

Austria-Prusia Gerran eta Frantzia-Prusia Gerran parte hartu zuen.

Jurgi 1902ko abuztuaren 8an igo zen Saxoniako tronura, bere anaia Alberto erregea hil ondoren. Bi urteko erregealdiaren ondoren hil zen eta bere seme Frederiko Augusto III.a izan zen oinordekoa.
Alice Fernandes Da Silva

**Alice Fernandes Da Silva** (São Paulo, 1996ko otsailaren 29a), Brasilgo eskubaloi jokalaria da, Bera Bera taldean jokatu zuena.

## Ibilbidea 
Esporte Clube Pinheiros taldean hasi zen jokatzen eta 2017an Panamerikar txapelketa irabazi zuen. Brasilgo gazte mailako selekzioan titularra ere izan zen. 

2017-18 denboraldiaren erdialdean Málagako taldeak fitxatu zuen eta Europako txapelketak ere joatzeko aukera izan zuen. 

2020-21 denboraldirako Donostiara joan zen. Bera Berako atezain titularra da. Bera Berarekin Espainiako hiru Liga eta bi Kopa irabazi zituen besteak beste.

2024ko apirilean Malaga itzuliko zela adierazi zuen.

## Palmaresa 
### Brasilen 
* Brasilgo Liga (1): 2016.
### Espainiar estatuan 
* Espainiako liga (3): 2020-21, 2021-22 eta 2023-24.
* Erreginaren Kopa (2): 2019 eta 2023.
* Superkopak:
** Espainiako superkopa (1): 2022.
** Iberiar superkopa (1): 2023.

### Nazioartean 
* EHF Kopa / European League:
** Partehartzeak (3): 2020-21, 2021-22, 2022-23
*Panamerikar txapelketa (1): 2017.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lehendakari Txapelketa

**Lehendakari Txapelketa** urtero Euskadiko Txirrindularitza Federazioak antolatutako txapelketa da, 2005ean sortua, zenbait lasterketa amateurrez osaturik dago. 

2005etatik 2010era, 19 eta 20 urte arteko txirrndulariek baino ezin zuten parte hartu. 2012tik aurrera 23 urtez azpiko txirrindulariek ere, har dezakete parte. Taldekako sailkapena ere badago.

## Puntuazioa 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo 15 txirrindularik puntuak lortzen dituzte eta horrela sailkapen orokorra osatzen da.

## Lasterketak 
### 2022
2022ko edizioan, honako lasterketa hauek osatu zuten txapelketa:

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskaldun Txapelketa

## Kanpo estekak
Robert Comtesse

**Robert Comtesse** (Valangin, 1847ko abuztuaren 14a - La Tour-de-Peilz, 1922ko azaroaren 17a) suitzar abokatu, epaile eta politikaria izan zen. Suitzako presidentea izan zen 1904. eta 1910. urteetan.

Zuzenbide ikasketak egin zituen Neuchâtelen, Leipzigen, Parisen eta Heidelbergen, eta 1869az geroztik abokatu izan zen Neuchâtelen. 

1874an Suitzako Alderdi Liberala utzi eta Alderdi Erradikal Demokratikoan sartu zen. Urte horretan bertan, instrukzioko epaile eta Neuchâtel kantonamenduko Kontseilu Nagusiko kide hautatu zuten. 1876an Estatu Kontseiluko kide hautatu zuten. eta 1900tik 1912ra kontseilari federala izan zen. Bere agintaldian paper garrantzitsua izan zuen Suitzako Banku Nazionalaren sorreran.

Suitzako estatuburua izan zen 1904. eta 1910. urteetan.

## Kanpo estekak
Irma Soriano

**Irma Soriano**, ''''Hermida neska'** goitizenez ezaguna, jaiotzaz **María Inmaculada Concepción Jerónima Soriano Bolívar'*, (Andújar, Jaén, 1963ko irailaren 30a) jaendar kazetari eta telebista aurkezlea da.

## Ibilbide profesionala 
### Hastapenak: irratia 
Lehen urrats profesionalak irratian eman zituen, SER delakoan. *Jaen irratian* lan egin zuen, eta gero *Madrild irratian*, Iñaki Gabilondorekin batera, 1984tik aurrera. Hurrengo urtean jauzi handia egin zuen telebistara eta Televisión Españolako albistegietan hasi zen lanean.

### Telebista nazionalera itzultzea 
2012tik 2012ra bitartean, Telecincoko Maria Teresa Camposen *¡Qué tiempo tan feliz!,* *Resistiré*, *¿Vale?*, *La noria* edo *Vuélveme loca* bezalako hainbat espaziotan parte hartu zuen. Katera itzuli zen *Gran Hermano VIP*-eko lehiakide gisa, 2017an. 2019an *Ven a cenar conmigo: Gourmet edition* sukaldaritza-lehiaketan parte hartu zuen.

2011. eta 2012. urteetan, kolaboratu zuen *Te damos la mañana* saioan, Inés Ballesterrek Trecen aurkeztuta. Kate horretan bertan  2012 eta 2019 bitartean egunero ematen ziren "*Cine Western*" zikloko filmak aurkeztu zituen.

2012an, Buñuelek La 1ko *Gala, Inocente, Inocente*-n parte hartu zuen, beste pertsona famatu batzuekin batera, estudio horietan grabatutako programak gogoratuz.

### Etapa berria 
2019an, etapa berri bati ekin zion *Irma la arma* saioarekin, astero YouTuben argitaratu izan zena. Proiektu horrekin batera Canal Sur Televisiónen *Un año de tu vida* saioan parte hartzen du , eta 2020. urtetik aurrera Madrilen zuzeneko irrati-bertsioan astean behin, Onda Madrideko Madrid Directon, astean behin, Toñi Morenok eta Nieves Herrerok hurrenez hurren aurkeztutako saioak.

## Filmografia 
### Telebista-programak 
### Filmak 
### Telebistako serieak 
### Telebistako lehiaketak eta realityak 
### Irratia 
thumb|200px|Irma Soriano, 2015.09.23

## Sariak eta izendapenak 
* 1992ko Urrezko Antena, aurkezlerik onena *El Gordo* irabazlearen eskutik.
* 1991ko Urrezko TFa, *El Gordok* aurkeztutako aurkezle onenerako izendatua.
* 2004ko Urrezko Antena, autonomikoetako aurkezle onena, *Irma* de tarde saioan. **Irabazlea**.
* **2011ko Al-Andalus saria**.
* Jaén Paraiso saria, 2015ekoa.
* Komunikatzaile onena *Mira la vida'', **Irabazlea**.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
No me gusta conducir

***No me gusta conducir*** espainiar telesaila da, Borja Kobeagak TNTrako sortua.

## Sinopsia 
Unibertsitatean Erdi Aroko espainiar literatura irakasten duen gizonezko protagonista esaneko ikasle baldar eta ezjakin bihurtuko da gidabaimena eskuratzeko prozesuan. Alboan, ikaskide izango du haren literatura eskoletan adi-adi egoten den neska gazte bat.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Patient

***The Patient*** estatubatuar telesaila da, Joel Fieldsek eta Joe Weisbergk FX on Hulurako sortua.

## Sinopsia 
Terapeuta eta paziente baten arteko harreman korapilatsua da thriller psikologiko honen ardatza. Pazientea saileko hiltzaile bat da, eta terapeutari laguntza eskatuko dio, bere bulkada primitiboa eten dezan. Baina terapeutak ere hamaika arazo ditu: emaztea hil berri zaio, semea geroz eta urrunago sentitzen du...

## Pertsonaiak 
* Steve Carell: Alan Strauss
* Domhnall Gleeson: Sam Fortner
* Andrew Leeds: Ezra Strauss
* Laura Niemi: Beth Strauss
* Linda Emond: Candace Fortner
* David Alan Grier: Charlie Addison
* Alex Rich

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Willow (telesaila)

***Willow*** estatubatuar fantasiazko telesaila da, Jonathan Kasdanek Disney+erako sortua.

## Sinopsia 
Nekazari iratxo bat protagonista zuen film bat ezagun egin zen munduan, 1988an, klasiko garaikide bilakatzeraino. Hiru hamarkada geroago, istorioa eraberritu eta izen bereko telesail bilakatu dute, zortzi ataletan. Oraingoan, iratxo, azti, trol eta gainerako izaki mistiko protagonistak, etxetik urrun, barne mamuak uxatzeko eta mundua salbatzeko abenturan murgilduko dira.

## Pertsonaiak 
* Warwick Davis:  Willow Ufgood
* Joanne Whalley: Sorsha
* Erin Kellyman: Jade Claymore
* Ellie Bamber: Dove
* Tony Revolori: Principe Graydon Hastur
* Ruby Cruz: Kit Tanthalos
* Amer Chadha-Patel: Thraxus Boorman
* Dempsey Bryk: Airk Tanthalos
* Derek Horshman: Hastur

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Virginia Bell

thumb|250px|left|Virginia Bell 1950. hamarkadan.
**Virginia Miriam White**, **Virginia Bell** gisa ezaguna (Montrose, Kalifornia, 1934ko abuztuaren 14a-Westlake Village, Kalifornia, 2010eko uztailaren 18a) Ameriketako Estatu Batuetako modelo eta aktorea izan zen.

## Biografia 
Virginia Bell Virginia Miriam Beck gisa jaio zen, Montrose-n, Kalifornian, 1934ko abuztuaren 14an. Bere gurasoak John Charles Beck eta Freda Yugend ziren. 1949an batxilergoa amaitu zuen. Denbora gutxian ezkondu zen Charles Merle Bell-ekin, eta gero Eli Jackson-ekin; azken honek bere lehen filmetako batzuk ekoizten joango zen.

Virginia Bellek 22 urte zituela hasi zuen bere ibilbidea Burlesque generoan, 1956an. 1950eko hamarkadan, Bell gizonezkoentzako aldizkarietarako agertzen hasi zen, eta protagonista izan zen film batean, *Bell, Bare and Beautiful* (1963); lan hori Herschell Gordon Lewis eta David Friedmanen exploitation film talde ospetsuaren emaitza izan zen. Eli Jackson senarraren eskaera bat betetzeko egina izan zen. Bertan, Virginiak burlesque dantzari bat antzezten du, Lewisen ohiko dantzaria, Thomas Wood, atzetik duela. Baina "ametsetako neskarekin" benetako maitasuna aurkitzeko bere saiakerak bere gangster mutil-lagunak zapuzten ditu (David Friedmanek antzeztua).Pelikularen erdia, gutxienez, eremu nudista batean gertatzen da.

Virginiak beste agerpen bat egin zuen *Lullaby of Barelanden* (1964) lanean. Virginiaren ekarpena estriptien soka luzea da. Film luzeez gain, Virginia *nudie loops* askotan agertu zen. 60ko hamarkadaren hasieran, Bellek hiru seme-alaba izan zituen bere senar Jacksonekin: Pierre Joseph Jackson (1961), Tyrone Eli Jackson (1962) eta Todd George Jackson (1964). Bera eta Eli dibortziatu ondoren, Alexander Whiterekin ezkondu zen, gizona 2004an hil zen arte. Bell 70eko hamarkadaren hasieran helduentzako entretenimendutik erretiratu zen. Ondoren bizimodu lasaia izan zuen 2010eko uztailaren 18an hil zen arte, 75 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Virginia Bell Internet Movie Databasen webgunean.
Adolfo Castaños

**Adolfo Castaños Garrofé** (Bartzelona, 1954ko irailaren 7a-Eibar, 2021eko martxoaren 9a) gaztelaniaz aritu zen idazle, poeta eta ekintzaile kataluniarra izan zen. Euskal Herriarekin lotura berezia izan zuen. Maria Angeles Igartua eibartarrarekin ezkonduta zegoen.

## Biografia 
Adolfo Castaños Garofé 1954ko irailaren 7an jaio zen Bartzelonan, erbesteratu anarkisten familia batean. Bere hezkuntza, eskola eta batxilergoaren ondoren, autodidaktikoa izan zen, etengabeko ezagutzaren bilaketan oinarritua. Hamazazpi urterekin hasi zen poesia idazten, eta hiru urte geroago egin zuen lehen argitalpena. 1974an, María Ángeles Igartuarekin ezkondu zen, eta harekin bikote literarioa egin zuen hil zen arte. Harreman hori, Maria Angeles Igartua euskal jatorrikoa izanik, Euskal Herriarekin eta frankismo eta trantsizio garaian hemen izan ziren mugimendu politikoekin lotu zuen. Erretiroa hartu ondoren, 2014an, denboraldi luzeak ematen zituen Eibarren.

Maria Angelesekin ezkondu ondoren, 1975ean, senar-emazteek Bartzelona utzi eta Madrilera joan ziren. Han, Castañosek bere lehen liburua argitaratu zuen, poesia errezitaldiak eta literatur topaketak egiten hasi zen, eta langile mugimendu libertarioarekin lotu zen. 1981ean, A Coruñara joan ziren bizitzera, handik urte batzuetara Bartzelonara itzultzeko. Han, beste anarkista batzuekin batera,  emaztearekin eta alabarekin batera, auzoko Ateneo libertario bat sortu zuen Bartzelonan. Baita León Felipe talde poetikoaren sortzaileetako bat ere izan zen; talde horrekin errezitaldi poetikoak antolatu zituen Bartzelonan, Salamancan, Madrilen, Santanderren, Zaragozan eta Euskadin, ateneoetan, pentsiodunen etxeetan, bizilagunen elkarteetan eta okupa-etxeetan.

Bere lana 50eko poeten belaunaldiarekin lotzen da, 68koarekin baino gehiago, adinaren arabera egokituko litzaiokeenarekin. Eragin ezberdinak izan zituen, horien artean Antonio Machado, Jaime Gil de Biedma edo José Agustín Goytisolo. Poesia eta kultur dibulgazioko artikuluak idatzi zituen hainbat komunikabidetan.

## Obra 
* *La libertad y el desarraigo*, 1997.
* *Ahora que dicen que viene un tiempo nuevo*
* *La Barcelona rebelde. Guia de una Ciudad silenciada*. Abel Rebollo, Abel eta Abel Pazekin elkar lanean egina. Octaedro, 2004, 315 or. ISBN: 9788480636285.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Idazlearen bloga.
* :Poetari eskainitako omenaldia Bilbon, 2022an.
* :2017ko elkarrizketa *Culturasdenorta* aldizkarian.
Les Pires (filma)

***Les Pires*** 2022ko Lise Akoka et Romane Guéret frantziar zinema zuzendarien komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Ryanek, haserre kontrolaezinez borborka dagoen haurrak, sei hilabete daramatza bere ahizparekin bizitzen, zaindu ezin duen ama baten ondorioz harrera etxe batetik bestera ibili ondoren; Lily gazteak, bere anaia txikiaren heriotzak sortutako saminetik ihesi dabilela, nerabeen isekak eta gizonek jarri dizkioten etiketak ditu bizkarrean; Jessy harroak hiru hilabeteko espetxe zigorra bete berri du baimenik gabe gidatu eta oinezko bat harrapatzeagatik; eta Maylisi ezerk ez dio axola.

## Aktoreak 
* Mallory Wanecque : Lily
* Timéo Mahaut : Ryan
* Johan Heldenbergh : Gabriel
* Esther Archambault : Judith
* Loïc Pech : Jessy
* Mélina Vanderplancke : Maylis
* Matthias Jacquin : Victor
* Angélique Gernez : Mélodie
* Dominique Frot : Ryanen amama
* François Creton : Clovis

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nos frangins

***Nos frangins*** 2022ko Rachid Bouchareb frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Malik Oussekine poliziaren esku hartze baten ondorioz hil da, 1986ko abenduaren 5eko gauean, Paris beste hezkuntza erreforma baten aurkako ikasleen manifestazioek astindu duten une batean. Barne Ministerioak auzia isilarazi nahi du, batez ere aljeriar jatorriko beste frantziar bat hil delako gau horretan, poliziaren esku.

## Aktoreak 
* Adam Amara : Malik Oussekine		
* Samir Guesmi : Abdelen aita
* Reda Kateb : Mohamed
* Lyna Khoudri : Sarah		
* Raphaël Personnaz : Daniel Mattei

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Faroetar koroa

**Koroa** (faroeraz: *krónur)* Faroe uharteetako dibisa da. Ez da dibisa bereizi bat, Danimarkako koroaren bertsio lokal bat dela esan daiteke. Ez dauka ISO 4217 koderik, eta koroa danimarkarrarekin *DKK* partekatzen du. Honen ondorioz, Faroetar koroa ez dauka balio legala danimarkan, eta Faroeetan kreditu txartelak Danimarkako koroetan kobratzen dira. 

## Historia 
thumb|1940ko bilete bat
1940ko apirilaren 9an Alemaniako indarrek Danimarka inbaditu zutenean, Danimarkako koroa erabiltzen zen Faroeetan. Hala ere, Faroeren eta Danimarkaren arteko truke guztiak gelditu ziren okupazioaren ondorioz, eta dirua bi merkatutan garatu zen elkarrengandik modu independentean. 1940ko maiatzaren 31n, Faroeetako billete bereziak sortu ziren. 1940ko abenduaren 18an, Faroeko koroa britainiar librari lotu zitzaion 22,4 koron = libra 1eko tasan. 

1949ko apirilaren 12tik aurrera, Faroeko koroa libera esterlinatik bereizi eta Danimarkako koroan parekidetasunean finkatu zen. Antolamendu hau indarrean dago oraindik. Faroeetako billeteak "Danimarkako Banku Nazionalaren izenean" jaulki ziren arren, Danimarkako Banku Nazionalak ez du inolako eskubiderik aldarrikatzen 1951 baino lehen jaulkitako Faroear billeteen gainean.

## Billeteak 
1940an, Danimarkako 5, 20, 50, 100 eta 500 koronako billeteak *Kun Gyldig paa Færøerne, Færø Amt* (Faroe uharteetan, Faroe konderrian bakarrik baliogarria) igorri zituzten. Urte hartan, billete desberdinak jaulki ziren 1, 5, 10 eta 100 koroako izendapenetan. 1951tik aurrera, billeteak kaleratu ziren faroerazko testuekin. 1 koronako billetearekin ez zen jarraitu. 1967an 50 koro sartu ziren, 1978an 500 eta 1000 koro, 1986an 20 koro eta 2003an 200 koroetako billeteak sartu ziren. 

Gaur egun, faroe uharteetako animalia eta paisaia tipikoen irudiak daude marraztuta billeteetan, hala nola akerrak, arrainak, sitsak, txirriak eta karramarro berdeak. Klaksvik, Tindhólmur eta Sandoy herriak ere irudikatuta daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mesonychia

**Mesonychia** ("erdiko atzaparrak") artiodaktilioekin erlazionatutako tamaina txiki eta handietako ungulatu haragijaleen taxon desagertua da. Mesonychideak Paleozenoaren hasieran agertu ziren, Eozenoaren amaieran gainbehera handian joan ziren eta guztiz desagertu ziren azken generoa, *Mongolestes*, Oligozeno hasieran desagertu zenean.

## Kanpo estekak
White Noise (2022ko filma)

***White Noise*** 2022ko Noah Baumbach estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Industria istripu batek ingurumen hondamendi izugarri bat eragin du AEBetako mendebaldeko hiri bukoliko batean, eta hodei toxiko batek estali du. Jack-ek, goi mailako teknologiaren, seinale elektromagnetikoen eta kontsumismoaren zarata zuriaz inguratuta bizi izan den unibertsitateko irakasleak, bere hilkortasunari aurre egitera behartuta egongo da.

## Aktoreak 
* Adam Driver: Prof. Jack Gladney
* Greta Gerwig: Babette Gladney
* Raffey Cassidy: Denise
* André Benjamin: Elliot Lasher
* Jodie Turner-Smith: Winnie Richards
* Don Cheadle: Prof. Murray Siskind
* Lars Eidinger: Arlo Shell
* Sam Nivola: Heinrich
* May Nivola: Steffie

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mantícora

***Mantícora*** () 2022ko Carlos Vermut espainiar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia 
Julián, 20 urteko gaztea, bideo-jokoen diseinatzaile arrakastatsua da. Bideo-jokoetan azaltzen diren munstroak eta piztiak sortzen ditu. Baina Juliánek badu sekretu ilun bat, bere egunerokoan oinazetzen duena, eta zoriontsu izaten uzten ez diona. Diana bere bizitzan agertzen denean, ordea, Julianek zoriontsu izateko aukera hurbil sentituko du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aftersun (filma)

***Aftersun*** 2022ko Charlotte Wells eskoziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Gurasoak oso gazte zirela jaio zen Sophie. Gero dibortziatu ziren, eta dibortziatu ondoren Sophiek aitarekin 1990eko hamarkadan Turkian igaro izan zuen oporraldi bat oroituko du. 11 urteko alaba Sophie eta 30 urteko aita Calum elkarrekin ondo moldatu ziren, eta oporleku hartan igarotako denbora altxorra da haurraren memorian.

## Aktoreak 
* Paul Mescal: Calum Paterson
* Frankie Corio: Sophie Paterson
** Celia Rowlson-Hall: Sophie (heldua)
* Brooklyn Toulson: Michael
* Sally Messham: Belinda
* Spike Fearn: Olly
* Harry Perdios: Toby
* Ruby Thompson: Laura
* Ethan James Smith: Scott
* Kayleigh Coleman: Jane

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Petit Nicolas : Qu'est-ce qu'on attend pour être heureux ?

'''''Le Petit Nicolas : Qu'est-ce qu'on attend pour être heureux ?''''' 2022ko Amandine Fredon eta Benjamin Massoubre zinema zuzendarien marrazki biziduneko filma da.

## Sinopsia 
Jean-Jacques Sempék eta René Goscinnyk bizia ematen diote Nikolas Txiki-ri, ume barregarri eta bihurriari. Nikolasen abenturek sortzaileen estudiora eramango gaituzte, eta Sempek eta Goscinnyk elkar ezagutu eta lagun egin zirela kontatuko digute, eta beren ibilbideari, haurtzaroari eta anbizioei buruzko galderak erantzungo dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
FIFA Uncovered

***FIFA Uncovered*** estatubatuar telesail dokumentala da, Daniel Gordonek Netflixerako sortua.

## Sinopsia 
Milaka migratzaileren lan heriotzek eta giza eskubideen urraketek hautsak harrotu dituzte oraingoan, baina duela lau hamarkada gauzak ez ziren horren ezberdinak. 1978ko Argentinan, milaka futbolzalek berdeguneari begiratzen zioten bitartean, torturak eta heriotzaren hegaldiak ohiko metodoak ziren diktadura militarrean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Područje bez signala

***Područje bez signala*** kroaziar telesaila da, 	Ankica Jurić Tilićek eta Dalibor Matanićek HTV 1erako sortua.

## Sinopsia 
Oleg eta Nikola, Zagrebko bi hiritar, Balkanetan galduriko herri txiki batera helduko dira. Komunismoaren amaiera eta Jugoslaviaren banaketa ezin gaindituta bizi dira bertan, miserian eta itxaropenik gabe. Baina bi protagonistek proiektu handi bat dute, abandonaturiko fabrika baterako.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arte Islamikoaren Nazioarteko Eguna

**Arte Islamikoaren Nazioarteko Eguna** UNESCOren Konferentzia Orokorraren 40. saioan aldarrikatu zen 2019an, eta urte bakoitzeko azaroaren 18an ospatzen da. Egunaren helburua Islamaren iraganeko eta gaur egungo adierazpen artistikoak ezagutaraztea da, baita Islamdar artearen bidez kultura horrek zibilizazioari egiten dion ekarpena ere plazaratzea. Egun honen ospakizuna herrien arteko tolerantzia sustatzeko eta artearen indarrari esker hurbilketa kulturalean laguntzeko modua ere bada. 

## 2021eko Arte Islamikoaren Nazioarteko Eguna 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arte islamikoa

## Kanpo estekak 
* :Arte Islamikoaren Nazioarteko Egunaren gune ofiziala
Midhope gaztelua

**Midhope gaztelua**, Eskoziako Abercorn herrian dagoen gaztelu bat da, Hopetoun House etxaldearen lursailetan, eta South Queensferry udalerritik 4 kilometro mendebaldera, Edinburgh hiriburuaren kanpoaldean.

XV. mendean Martin familiaren jabetzakoa izan zen eta XVI. mendean Alexander Drummond Midhopekoaren jabetzara igaro zen.

Fikzioan, *Outlander* telesailean Jamie Fraser protagonistaren familiaren egoitza gisa agertu zen.
Balkanetako frontea Lehen Mundu Gerran

Lehen Mundu Gerraren esparruan, **Balkanetako fronteak** Balkanetako penintsulan burututako kanpaina militar batzuei egiten die erreferentzia. *Potentzia Zentralen* aldetik ziren: Austria-Hungaria, Alemania, Bulgaria eta Otomandar Inperioa; aliatuen aldetik, berriz: Serbia, Montenegro, Errusia, Britainia Handia eta Frantzia; geroago, Errumania eta Grezia aliatuen alde egingo zuten.

## Deskribapen orokorra 
Kontuan edukita Lehen Mundu Gerraren kausa nagusia Austria-Hungaria eta Serbiaren arteko etsaitasuna zela eta hori, 1914ko ekainean Sarajevon, Franz Ferdinand artxidukearen hilketaren ondoren zabaldu zela, ez da harritzekoa lehen borroketako batzuk Serbia eta Austria-Hungaria artekoak izan zirela.

Austria-Hungariak, gerra Serbiari 1914ko uztailaren 28an deklaratu bazion ere, *Balkanetako frontean,* borrokak abuztuaren 12an hasi ziren Austriako tropek Drina ibaia zeharkatu eta Serbia inbaditu zutenean. Serbiarrek atzera bota zituzten  Austriako lehen erasoak; hala ere, azkenean, 1915eko amaieran, garaituak izan ziren Alemania eta Bulgaria frontean sartu ostean eta Serbiako armada Mazedoniara erretiratzera behartuta.

1915eko udazkenean, mendebaldeko aliatuek serbiarren laguntzan etortzea erabaki zuten, Greziako Tesalonikako portuan ezarri zen espedizio franko-britainiarra antolatuz. Aliatuen plana zen hegoaldeko serbiarrei laguntza ematea Mazedonian fronte bat irekiz. Fronte hori nahiko egonkor mantendu zen gerra osoan, Albaniako kostaldetik Bulgariako Struma ibairaino. 1916an, austriarrek 45.000 soldadu bidali zituzten Montenegro behin betiko garaitzera, eta, borroka gogorren ostean, Montenegroko hiriburua errenditzea lortu zuen.

1916an, Errumania botere zentralen aurkako gerran sar zedin konbentzitzea lortu zuten aliatuek, baina erabaki hori, errumaniarrentzat, hondamendia izan zen. Gerra deklaratu eta gutxira, Alemania, Austria, Hungaria, Bulgaria eta Otomandar Inperioaren ofentsiba konbinatuak herrialdearen bi heren konkistatu zituen 1916ko abenduan amaitu zen kanpaina azkar batean. Hala ere, Errusiako eta Errumaniako armadek frontea egonkortzea, eta, Moldavian, egonkor mantentzea lortu zuten.

1917an, Grezia gerran sartu zen aliatuen alde, eta, 1918ko irailean, aliatuen ofentsiba handia izan zen Grezia iparraldean kokatutako indar multinazional baten eskutik, Bulgariaren kapitulazioa eta aldi berean Serbia askatzea ekarri zuena. Otomandar Inperioa ere aliatuen aurrean errenditu zen, eta haiek Austria-Hungariaren azken inbasioarekin frontea itxiko zuten handik gutxira.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 

## Kanpo estekak
Dukkha

**Dukkha** honakoa izan daiteke:
* Dukkha, budismoan tristurarekin lotutako terminoa.
* Dukkha, euskal musika taldea.
Dukkha (musika taldea)

**Dukkha** Andoaingo musika taldea da. Rock, pop eta indie estiloak lantzen ditu, techno-pop ukituekin. Taldea hirukotea dira, gitarra, baxu elektrikoa eta bateria, baina gitarra jotzen duen Aimar Urruzunok teklatuak ere jotzen ditu.

## Diskografia 
* *Jainko berriak*, 2019
* *Singles*, 2020
* *Zain*, 2022

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Rootkit

thumb|391x391px
**Rootkit** bat baimenduta ez dagoen erabiltzaile bati sarbidea emateko diseinatu den software pakete maltzurra da. Rootkit bat detektatzea oso zaila da, bere presentzia ezkutatzea posible delako. Gainera, malware mota hau detektatzeko erabiltzen diren seguritate softwareak ere infektatu dezake ; honen ondorioz, ez dituzte rootkit-ak detektatuko. Gehienetan, hackerrek haien biktimen ordenagailuetan sartzeko erabiltzen dute beraien informazio pribatua lapurtzekoa asmoz. 

## Erabilerak 
Software maltzur honek, ordenagailu baten administratzaileak egin ditzakeen aldaketa berdinak egin ditzake. Hau da Rootkit batek egin edo modifikatu ahal duena: 

* Softwareak ezkutatu: malware honek, beste malware mota batzuk ezkutatu ditzake. 
* Urrutiko sarbideak eman: urruneko sarbidea ahalbidetzen du eta, aldi berean, detektatzea saihesten dute. 
* Seguritate programak aldatu: seguritatezko programak manipulatu eta desaktibatu egiten ditu, honen ondorioz detektatzeko zailak izaten dira. Normalean seguritate programak erabiltzen direlako malware hauek bilatzeko. 
* Datuak lapurtu: datu pribatuak lapurtzea errazten du. 
* Atzeko ateak sortu (backdoor)**:** infektatutako ordenagailuan sarbide iraunkorrak sortzen ditu. 
* Espiatu: Rootkit-ak jarraipen erreminta bezala erabili ahal dira. 
* Intimitatea hautsi: erabiltzailearen intimitatea hausten du. Hau da, haren Internet trafikoa ikusi dezake. 

## Rootkit motak 
Sei mailatan banantzen dira Rootkit-ak. Kutsatutako zatiaren eta haren sakontasunaren arabera: 

* Erabiltzaile motatakoak**:** infektatzen dutena sistema eragile baten administratzaile kontua da. 
* Kernel motatakoak**:** sistema eragilearen maila berdinean egoten dira; beraz sistema osoa konprometituta uzten du (seguritate informatikako eraztuna ikusi). 
* Hibridoak: konponente batzuk erabiltzaile mailan jartzen dira, besteak aldiz, kernel mailan. 
* Firmware Rootkit-ak: ordenagailua amatatzen denean, firmwarean ezkutatzen dira. Honen ondorioz, ordenagailua pizten denean berriz ere martxan jartzen da malware hau. 
* Bootkit-ak**:** kernel motaren aldaera bat, MBR infektatzen du. Rootkit mota hau zaharkituta dago. 
* Birtualak**:** detektatzeko zailak dira. Sistema eragile originalarekin kargatzen dira, baina geroago makina birtual batean sartzen dute sistema eragilea bera. 

## Identifikazioa 
Malware mota honek ondo funtzionatzen badu, infektatu den erabiltzailea ez da konturatzen. Rootkit-ak detektatzeko modurik hoberena arlo honetan espezializatuta dagoen erreminta bat deskargatzea da. Hala ere, beste forma batzuk daude software maltzur hauek detektatzeko. Gailu bat kutsatuta dagoen konprobatzeko hainbat adierazle daude; adibidez, sistemaren portaera arraroa, aldaketak konfigurazioan edo aldizkakotasuna web orrialdetan eta web aktibitatetan.   

## Kanpo estekak
Brian Molko

**Brian Molko** (Brusela, 1972ko abenduaren 10a) belgikar musikaria da. Placebo *rock alternatiboko* taldeko abeslaria eta gitarrista da. Gainera, letra gehienak idazten ditu.

## Biografia 
Ameriketako banku-langile baten eta ama eskoziar baten semea, Molko familia asko mugitu zen Brianen haurtzaroan, Liberia, Libano eta Luxenburgo bezalako herrialdeetan zehar bidaiatuz. Molkok Dundee Eskoziako hiria, bere amaren jaioterria, hazi zen lekutzat hartzen du.

1990ean, Brian Drama ikasten hasi zen Londresko Goldsmiths Collegen. Bere haurtzaroa bakardade garai gisa (oso gustuko zuen bere gelan bakarrik egotea) eta alienazio garai gisa deskribatzen du. 11 urte besterik ez zituela hasi zen makillatzen. Brianek frantsesa menperatzen du eta laktosari intolerantea da.

Bere gurasoak haurtzaroan saiatu ziren bere estandarren arabera hezten, bere aitak bankuko funtzionario bihurtzea nahi zuen.

Bere musika eraginen artean Depeche Mode, Dead Kennedys, Bad Religion, Sonic Youth, PJ Harvey, Nick Drake, Joy Division, Sex Pistols, The Pixies eta The Cure dira. Molkok berak ikasi zuen gitarra jotzen. 16 urte zituela, bere gurasoek Telecaster faltsu bat eman zioten. Laster benetako gitarra bat erosi zuen. Beste instrumentu batzuk ere jotzen ditu, hala nola baxua, teklatuak, saxofoia eta bateria. Noizbehinka Molko DJ-ren lana egiten du diskoteketan, baina ez dela oso ona aitortu du.

Brian beti izan zen kritika askoren jomuga Londresko College of Dramatic Art-en zegoenean. 17 urte zituenetik bakarrik bizi zen, gurasoengandik urrun. Brianek bere independentzia aldarrikatu zuen eta ikasketa dramatikoetara dedikatu zen, hala ere, musikarekiko zaletasuna indartsuagoa zen, eta bere drama guztia musika-konposizioetara isurtzen zen.

Brian bere gurasoek oso erreprimitutako pertsona zen, eta haiek dena egin zuten ibilbide tradizionala jarrai zezan, hala ere, dena alferrik izan zen. Etxean bakarrik orduak pasatzea, argiak itzalita, bere musika ozen entzutea, whiskya edatea eta mentol zigarroak erretzea asko gustatzen zaiola dio. Horrek trantze batean jartzen zaitu.

## Bizitza pertsonala 
2005eko urrian, Brian Molkok seme bat izan zuen Helena Berg argazkilariarekin, Cody izena jarri zion. batzuen ustez izena Mogwairen *Come On Die Young* diskoaren erreferentzia bat da. 2009ko ekainean, bera eta Helena ez zeuden elkarrekin, aita bakarra bihurtuz. Molko bisexuala da.

## Kanpo estekak
Lehergailu inprobisatu

eskuinera|thumb|250x250px|2005ean Bagdaden Irakeko poliziak aurkitutako lehergailu inprobisatu batzuk.
**Lehergailu inprobisatu** bat gerra ez-ohikoan edo gerra asimetrikoan maiz erabiltzen den lehergailu bat da, komandoek, gerrillariek eta talde terroristek erabilia. Maiz, bidean ezartzen dira, helburua igaro behar denean eztanda egin dezan. 

Inprobisatutako lehergailuak diseinu, mekanismo detonatzaile eta lehergailu-mota desberdinekin egiten dira, eta horrek are arriskutsuago bihurtzen ditu, detektatzen badira eta desmuntatu behar badira. Detekzioa are gehiago zailtzeko, maiz plastikozko bidoiekin egiten dira, barruan lehergailua jarrita eta metraila gehituta. Beste batzuetan obusak edo lehertu gabeko bonba arruntak dira, detonatzaile bat gehituta.

Urrutiko kontrol bidez aktibatutako detonagailua, izpi infragorriak, mintz-konmutadorea duen mekanismo tenporizadorea (mikrouhin-labe motakoa) edo malgukiak izan ditzakete. Kasu batzuetan, zenbait gailu muntatuta egoten dira kate-leherketa bat lortzeko, adibidez, konboi edo tren bati eraso egitean.

## Ikus, gainera 
* Infernuko makina

## Kanpo estekak
Kornites

thumb|300px|Kornites, Seranteseko gailurrera bidean, 2010eko ekainaren 9an

**Kornites** (edo antzinako grafian **Cornites**) Santurtziko Serantes mendian Pazko astelehenetan ospatzen den erromeria da.

## Historia 
Kornitesen Erromeria oso zaharra da eta bere izena "el cornite" ogiarekin lotuta dago, egun honetan mendian jaten zena eta ogi zorrotz ritxi bat zena, bere barnean txorizoa edo arrautza edo bi gauzak eraman zitzakeena, ogi barruan egosten zena. Elezahar askok azaltzen dute erromeriaren jatorria, baina ez dago horietako bat bera ere egiazta dezakeen dokumentaziorik, eta jatorria gure adinekoen oroimenean galtzen da. Izan ere, Santurtzin ospatzen omen da festa hori, "Betidanik", nahiz eta batzuk XVIII. mendekoa dela esan.

Santurtzik Pazko astelehenetan ospatzen du Erromeria hau. Garai batean, egun hori festa ez zenean, ohikoa zen haur santurtziarrak, bakarrik edo amekin batera, Serantes mendira igotzea, arratsaldea jolasean, dantzan eta kornite opila jatera.

## Partehartzaileak 
Oso berezia da ezkerraldeko espazio urbanizatuan landa-inguruneen berezko tradizio hori gordetzea; izan ere, Santurtziko biztanleez gain, ezkerraldeko eta meatzaritzako pertsona askok parte hartzen dute. Serantes mendian ume, gazte zein zaharrak batzen dira,  Santa Agata jaian, Barakaldoko Santa Ageda baselizan egiten duten antzera.

## Erromeriaren indarra 
Azken urteotan, Santurtziko Udalak tradizioa mantentzen eta indartzen lagundu du, eta jai tradizionalari musika-emanaldi batzuk, puzgarriak eta abar gehitu dizkio. Bolada batean, Santurtziko Udalak korniteak banatu zituen, kontsumitzeko tradizioa galdu baitzen. Gaur egun, udalerriko okindegiek beraiek ematen dute kornitea, eta jendeak ohiko saltokietan edo mendian bertan eros dezake.

Aste Santuko oporrak direla-eta urtero egiten den exodo masiboa gorabehera, milaka pertsona igotzen dira Serantes mendira, era askotara: oinez, bizikletaz, zaldiz, etab. Batzuek egun osoa igarotzen dute, eta jende askok goizean igotzea edo arratsaldean igotzea aukeratzen du.

## Kornitearen prestaketa 
Osagaiak 5 korniteentzakoː
3 txorizo fresko, 2 arrautza egosi, txorizo fresko bat, 500 gr. indarreko irin, 180 gr. esne epel, 50 gr. gurin, 50 gr. oliba-olio, arrautza 1, 7 gr. gatz eta 25 gr. legamia fresko.

### Prestaketa 
Irina eta legamia batuko ditugu ia desagerrarazi arte birrin bihurtuta. Gatza botako diogu. Beste alde batetik, esnea, arrautza apur bat irabiatuta eta oliba-olioa nahastuko ditugu, eta nahasketa irinarekin batuko dugu. Gurina zatitan botako diogu ore distiratsu, elastiko eta laua lortu arte. Orea estali eta toki epel batean jalkitzen utziko dugu bolumena bikoiztu arte.
Orea 150 gramoko zatitan banatuko dugu, kornite bakoitzeko bat, eta bakoitzari laukizuzen baten forma emango. Alde batean txorizoa sartuko dugu, eta bestean arrautza egosia, eta gainetik aldez aurretik oretik kendu ditugun 2 tira jarriko dizkiogu. Labean sartu baino lehen, orea arrautzaren zuringoarekin bernizatuko dugu. Labean sartuko dugu 30 minutuz 190 gradutan.

## Erreferentziak
Rubén Avilés

**Rubén Avilés** (Sevilla, 1999ko ekainaren 21a) LGBT eskubideen defentsan dituen bideoengatik ezaguna den TikTok eduki-sortzailea da.

## Biografia 
Rubén Sevillan jaio zen 1999an. Publizitatea eta Harreman Publikoak ikasi zituen Sevillako Unibertsitatean, 2022an graduatu zen, eta bere LGBT aktibismoaren bitartez, Gurutze Gorriarekin elkarlanean aritu da. 2022an, Rubének Sevillako Udalak antolatutako Sexu Aniztasunaren Hilabeteko jardueretan parte hartu zuen. Urte horretan bertan 2022ko TikTok sarietarako izendatu zuten Aniztasuna kategorian. 2022an Dulces y Saladas saioan elkarrizketatu zuten.

Las Voces de Ellas programaren sortzailea da, non emakumeak elkarrizketatzen dituen euren istorioa kontatzeko. Samantha Hudson edo Inés Hernand bezalako emakumeak elkarrizketatu ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak