Ermuko San Martin Azoka

thumb|Plazako jai eremua.|247x247px
**Ermuko San Martin Azoka**, herritarren artean euskararen erabilpena areagotzeko helburu nagusiarekin, azaroaren bigarren larunbatean egiten den nekazal eta abere azoka da.

## Historia 
Nekazal azoka bezala sortu zen 1989 urtean, Euskal Birusa Elkarte Kulturalaren ekimenez. Taldea urte horretan bertan jaioa zen eta azaroan antolatu zuen  bere lehen San Martin Azoka, 2020an COVID-19aren murrizketen ondorioz ez beste denetan etenik gabe ospatu dena.

Azaroaren bigarren astean egitea erabaki zuten taldekideek, udazkena baserrietan uzta sasoi oparoa dela erreparatuta eta Untzamako San Martin ermitaren izena berreskuratzeko aitzakiarekin, XVI. mende hasieratik  Urko mendiaren magalean kokatutakoa eta jada desagertuta zegoena.

Herritarrengan euskararen susperketa eta erabilera areagotzeko helburu nagusiak, beste batzuk izan zituen lagun: inguruko baserritarrak eta beraien produktuak ezagutzera ematea, sortu berria zen Drogetenitturri, Ermuko eta Mallabiko hilabetekariarentzat diru-iturri izatea…
thumb|263x263px|**Talogintza.**
Aurreneko urtean azoka egondako plaza (aurrerantzean herritarrek San Martin plaza bezala ezagutuko zutena) eta hura inguratzen duen arkupea txiki geratu ziren, eta ondorioz antolatzaileek Kardinal Orbe plazara lekualdatu zuten azoka gunea.

## Ibilbidea 
Etengabe hazten eta eraberritzen joan da azoka, gauza xume izatetik jai erraldoi bihurtu arte: talo-postua, astobusa, saiheski errea, artisauak, abere eta hegaztien erakusketa, herri-kirolak, umeen gunea, ikastetxeen postuak, dantzak, euskal-jantzi lehiaketa, aintzinako ofizioen erakustaldia, kalabaza-porra, argazki lehiaketa… 

Erdialdeko hainbat gunek hartzen dituzte egunarekin lotutako ekintzak: Santiago eliza inguruan artisauak, Martxoaren 8a plazan abere eta hegazti erakusketa, San Martin plazan umeen jolas-gunea, Goiko plazan ikastetxeen saltokiak, Probalekun idi-parea, Komentukuan herri-kirolak eta Kardinal Orbe plaza nagusian dantzak, sari-banaketak, errifak, sahieski-errea, taloak, Txikuri taberna herrikoia... 

Ortuari eta frutak, gazta, ogia, eztia, sagardoa eta txakolina ekoizten duten baserritarrek salmentarako ekartzen dituzte beraien produktuak. Epaimahai aditu batek baloratzen du ekarritakoen kalitatea eta zaporea, produktu mota bakoitzeko sari bana edo bina banatuz. Azokaren hogeigarren ediziotik aurrera, inguruko baserrietako etxabereak ikusteko aukera dute ere bertaratzen diren ume eta helduek: idi-parea, zaldia eta behorrak, ardiak, ahuntzak, txerriak... 
thumb|**Itsasti zanpantzar taldearen emanaldia plazan.**
Urteen joan-etorriak ezinbesteko bihurtu ditu taloa jatea,Txikurixan batzea, baserritarrez janztea, txerriaren errifa erostea, kalabazaren porran parte hartzea, abereak ikustea, umeen jolasetan aritzea, lagun arteko babajana, iluntziko erromeria eta Larraindantza… jai giroa nagusi, ermuarren egutegian gorri biziz ondo azpimarratuta dagoen eguna da.
thumb|**Abere erakusketa Valdespina jauregiaren ondoan.**

Hainbat eta hainbat herritarren eta talderen laguntzaz gain, erakunde, enpresa, taberna eta denda ugariren babesa ere jasotzen du Euskal Birusa taldeak. Errifaren zozketa, talo eta saiheski salmenta zein Txikuri tabernen bidezko diru-etekinek, taldeak euskararen aldeko bere egitasmoak aurrera eramateko bermea suposatzen dute.

Azokaren hasierako "San Martin, talua jan eta euskeraz eiñ" leloari, azken urteetan gehitu zaio "Ez da magia, herrilana da" esaera. Ze izan hori da San Martin neurri handi baten: auzolanaren ondorio.thumb|273x273px|**Azokako jai guneen mapa. 2023.**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideoa: San Martin azoka 2012
* Bideoa: San Martin Azoka 2013
* Bideoa: San Martin Azoka 2018
* Bideoa: San Martin Azoka 2022