Yuk Hui

**Yuk Hui** filosofo hongkondarra da, filosofia irakaslea eta katedraduna Rotterdameko Erasmo Unibertsitatean (Herbehereak). Filosofiari eta teknologiari buruzko idatziengatik da ezaguna. Hui teknologia garaikidearen filosofo interesgarrienetako bat bezala deskribatua izan da.

## Hezkuntza 
Huik ingeniaritza informatikoa ikasi zuen Hong Kongeko Unibertsitatean, Bernard Stiegler frantziar filosofoarekin doktore tesia idatzi zuen Londresko *Goldsmiths College-n* eta Alemaniako Leuphana Unibertsitatean lortu zuen teknologiaren filosofian gaitzea.

Ikertzaile elkartua izan zen Hedabideetako Kulturaren eta Estetikaren Institutuan (ICAM), doktoratu ondoko ikertzailea Parisko Pompidou Zentroko Ikerketa eta Berrikuntza Institutuan, eta zientzialari bisitaria Berlingo Deutsche Telekom Laborategietan. Filosofiako eta Teknologiako Ikerketa Sarea sortu zuen, ikerketak eta lankidetzak trukatzeko nazioarteko sare bat.

## Eragina eta kontzeptuak 
Huik teknologia eta filosofiaren arteko elkargunean egiten du lan. Gilbert Simondonen lanari omenaldia egin zion *Objektu digitalen existentziari buruz* (2016) izeneko bere lehen monografiaren aurretik Bernard Stiegler izan zen. *Jahrbuch Technikphilosophiek* babestu zuen liburua, "etorkizunean benetako klasiko bihurtzeko gaitasun guztiak" izateagatik. Huiren bigarren liburua, *Teknologiaren auzia Txinan*. *An Essay in* Cosmotechnics (2016) Martin Heideggerrek 1953an egindako "Teknologiaren auzia" saiakerari emandako erantzuna da. Huik zalantzan jarri zuen mendebaldeko literatura filosofikoan teknologiaren kontzeptua Txinakoarekin bat ez etortzea eta, beraz, Txinako pentsamendu teknologiko bat berreraikitzea iradoki zuen. Carl Mitcham teknologiaren filosofo estatubatuarrak, Hui-ren liburuaren erreseina batean, honako hau adierazi zuen: "Ez dago lan desafiatzaileagorik mendebaldeko teknologia zientifikoaren erronka filosofiko anitzak eta Txinak munduko eszena historikoan izan duen gaur egungo igoera ulertzen saiatzeko interesa duen edonorentzat."

Huiren hirugarren monografia, *Errekurtsibitatea eta kontingentzia* (2019), zibernetikari buruzko tratatu filosofiko bat da. *The Philosophical Quarterly-k* hau dio bere erreseinan: "Gutxi gorabehera 250 urteko epe historikoa izan arren, azpian dauden egile, diziplina eta arazo ugariak, *errekurtsibitatea eta kontingentzia* tinko lotuta mantentzen dira izen bereko bi kontzeptuekin". Bruce Clarke irakasleak, *American Book Review* aldizkarirako egindako iruzkinean, honako hau dio: "*Errekurtsibitatea eta kontingentzia* zibernetikaren mende jartzen du irakurketa genealogiko masibo bat, alemaniar idealismoan eta Naturphilosphie-n oinarritua, bere sustrairik sakonenak Immanuel Kant-en "filosofatzearen egoera organikoan" erakusten dituelarik, organismoaren kontzeptua definizio baten azpian garatu baitzuen. Huik errekurtsibitateari buruzko lanarekin jarraitu zuen *Art and Cosmotechnics* (2021) izeneko sekuelan.  Politika eta teknologiari buruz idatzi zituenen antza duen Huiren antologia 2020an argitaratu zen portugesez zein gaztelaniaz. Kritika eta abal ugari jaso ditu Latinoamerikan. El *Mundo* egunkari espainiarrak "pentsamenduaren superizar berri" gisa deskribatu zuen.Ez dago logika arrazional eta unibertsal pururik, logika horiek beti daude leku zehatz batean kokatuta; sinesmen eta uste batzuek ahalbidetzen dituzte, baita mugatzen ere. Yuk Hui (2024)

### Teknoaniztasuna eta kosmoteknia 
Hui ezagunagoa da *teknoaniztasuna* eta *kosmoteknia* kontzeptuengatik, berak teknologiaren unibertsaltasunaren antinomia deitzen duen horretan oinarritzen baita.  Mendebaldeko modernitatetik sortu eta gaur egun mundu mailako eskala lortu duten zientzia eta teknologia unibertsalen ikuskeratik aldentzea da asmoa. Huik teknoaniztasunaren historia berrasmatzea proposatzen du, hainbat pentsamendu eta praktika moduren bidez teknologiaren ikusmoldeak lantzeko, alternatibak asmatzeko. Beste batzuei dei egiten die teknodibertsitatea lantzeko proiektuan laguntzera, epistemologia desberdinen bidez pentsamendu teknologikoa ikertuz, gure mundu modernoan teknologien dibertsifikaziora irekitzeko. *Angelaki* aldizkarian ( 25. bol., 4. zenbakia, 2020) eta *Ellul Forumek-en* (68. zenbakia, 2021) leku eman zioten Huiren kosmoteknia kontzeptuari.Teknologia-aniztasunean pentsatu nahi dut, baina ez horretan bakarrik. Matrize bat eraiki nahi dut, hiru aniztasun-mota lotzen dituena: teknoaniztasuna bera, nooaniztasuna –hau da, pentsamenduaren aniztasuna– eta bioaniztasuna. Hiru horien uztarketa proposatzen dut gaur egun dugun egoera pentsatzeko. Yuk Hui (2024)"Teknologiari buruzko diskurtso estuen ondorioz, oso zaila gertatzen zaigu etorkizun posibleei buruz pentsatzea. Eta uste dut askotarikotasunetik irudikatu behar dugula etorkizuna". Yuk Hui, 2024.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* AZTG solasaldiakTekno-aniztasuna: makinak eta sentsibilitatea. Yuk Hui Oier Etxeberriarekin solasean. [Bideoa. Tabakalera, 2024]