open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Radio Corporation of America

**Radio Corporation of America** (RCA) estatubatuar industria-elektronika izan zen, 1919 eta 1986 artean iraun zuena.

Antzinako *Radio Corporation of America* gaur egun bertatik irtendako bi konpainiak erabiltzen duten marka erregistratu bat da.

* Thomson SA, telebista, DVD irakurleak, bideozinta grabagailuak, satelite bidezko telebistaren deskodetzaileak, soinu ekipoak, telefonoak eta hauekin lotutako gehigarriak egiten dituen produktu elektronikoak eta
* Sony Music Entertainment, bere jabeetako bat zen BMGk jaso zituen RCA Victor eta RCA Records markak dituena.

Bi konpainiek eskubideak erosi zizkioten General Electric multinazionalari, RCA multzoaren gaineko kontrola 1986an hartu zuena eta bere interesak mantendu zituena NBC komunikazio konpainia filialean. Hasiera batean, General Electricek RCA marken gaineko kontrola mantentzen jarraitu zuen (mundu mailan HMV bezala edo Amerikako tokiren batzuetan Nipper bezala ezagututako His Master's Voice markaren gaineko eskubideak barne), baina eskubide hauek, ondoren, Thompson eta Bertelsmannengana pasa ziren.

1930eko hamarkadatik 1950eko hamarkadaraino izan zuen ospea dela eta, bere fabrikazio kalitate altuagatik, bere berrikuntza teknologikoengatik, bere estiloa eta bere izenagatik, antzinako RCA irratiak irrati bildumagileek gehien preziatzen dituzten objektuetako batzuk dira.

Enpresak RCA konektorea sortu zuen, oso ezaguna egungo etxeko ikus-entzunezko sistemetan.

## Kanpo estekak
RCA Records

**RCA Records** (jatorrian Victor Talking Machine Company, ondoren RCA Victor) diskografikarik ezagunenetako bat da, gaur egun Sony Music Entertainmentekin elkartua dagoena.

RCA Records 1901ean sortu zen Victor Talking Machine Company bezala, eta RCA inizialak Radio Corporation of Americaren siglak dira, BMGren aurreko egunetan enpresa matriza izan zena eta 1929an erosi zuena. Bere katalogoan Elvis Presley "Rockaren erregea"ren grabazioak, Avril Lavigne "Pop-Punkeko Printzesa"renak eta Christina Aguilerarenak daude beste batzuen artean.

## RCA Recordseko artistak 
* 2AM Club
* Helena Paparizou
* Adam Lambert
* Alizée
* Avril Lavigne
* Christina Aguilera
* Clay Aiken
* David Cook
* Dido
* Elvis Presley
* Foo Fighters
* Hurts
* Jefferson Airplane
* Katharine McPhee
* Kelly Clarkson
* Kesha
* Iggy Pop
* Natasha Bedingfield
* Natalie Imbruglia
* NSYNC
* The Strokes
* Scorpions
* Slash
* Ska-P
* Susi

## Kanpo estekak
Polifiletiko

thumb|300px|Odol beroko animaliak taldekatzen baditugu talde polifiletikoa izango dugu, ugaztunak eta hegaztiak izango baikenituzke, baina ez euren arteko arbaso komunaren oinordeko guztiak.
Biologian filogenia bat **polifiletikoa** dela esaten da talde osoko arbaso komunik gertuena agertzen ez denean. Hau gertatzen da hainbat adar ezberdin batzen direnean modu artifizialean zuhaitz bat eratzeko.

Honen adibide izan daitezke algak, esporozooak eta ungulatuak. Talde polifiletikoak unibertsaldi baztertzen dira sailkapen modernoetan, baina inertzia eta ohiturak direla eta testu liburu eta lan askotan oraindik erabiltzen dira.

Normalki izaki bizidunen arteko ahaidetasunaren gaineko akatsetan oinarritzne dira. Adibidez karaktere bat talde batean baino gehiagotan agertzen denean hauek batzeko ohitura egoten da, nahiz eta karaktere hori eboluzio konbergenteagatik izan daitekeen.

Polifiletiko eta parafiletiko ez dira gauza bera. Polifiletikoaren kontrakoa monofiletikoa da.

## Kanpo estekak
Sony BMG

**Sony BMG Music Entertainment** Sony Music Entertainment (Sonyren zatia, aurretik CBS Records) eta BMG Entertainment (Bertelsmannen zati,) aurretik Ariola Eurodisc, aurretik RCA Victorren arteko sozietate taldeaniztun bat izan zen %50era, 2004ko abuztuak 5ean bete zena. Lau musika konpainia handienetako bat da, eta Arista Records, Columbia Records, Epic Records, J Records, RCA Victor, RCA Records, Sonic Wave America, Harmony Records eta beste zenbait bezalako diskografiken banaketa eta jabetza hartzen ditu.

Fusioa aztertu zuten analista finantzariek emaitza bezala 2000 lanpostu baino gehiago ezbatuko zirela aurreikusi zuten, Sony BMGri urtero 350 milioi dolar aurreztuz.

2007an enpresa desagertzeko puntuan zegoen, Internetetik legez kanpoko musika jaiste ugarien ondorioz.

2008an Bertelsmann AGk Sony BMGn zuen %50eko parte-hartzea Sony Corp marka japoniarrari salduko ziola iragarri zuen, Sony Music Entertainment Inc. deituko zen enpresa berri bat sortuz, erabat Sony Corp. of Americaren filiala izango zena, Bertelsmann antzinako Sony BMGren jabetzakoa zen aukeratutako europar musika katalogo mugatu batez arduratuko zen bitartean.

2008ko urritik enpresa desegin egiten da eta berriz Sony Music Entertainment da.

## Sony BMGren diskografika zerrenda 
* BMG Classics
* BMG Heritage
* BMG/Ariola
* BMG International Companies
* Columbia Records
* D-mode Company
* Epic Records
* LaFace Records
* Legacy Recordings
* RCA Music Group
** Arista/J Records
** RCA Records
* RCA Victor Group
* RLG-Nashville
** Arista Nashville
** BNA Records
** Provident Label Group
*** Beach Street Records
*** Benson Records
*** Brentwood Records
*** Essential Records
*** Praise Hymn Music Group
*** Reunion Records
** RCA Nashville
* Sony Classical Records
* Sony Music International
* Sony Music Nashville
* Sony Wonder
* Sony Urban Music
* Zomba Music Group
** Epidemic Records
** Jive Records
** Music for Nations Records
** Pinacle Records
** Rough Trade Records
** Silvertone Records
** So So Def Records
** Verity Records
** Volcano Records
** Wind-Up
Assamera

**Assamera** (অসমীয়া ) Indiako iparraldean hitz egiten den hizkuntza da, Assam estatuan ofiziala. Indiako Arunachal Pradesh estatuan, Bhutanen eta Bangladeshen ere mintzatua da, guztira 20 milioi hiztun inguru izanik. Izena Assametik datorkio, Brahmaputra ibaiaren ibarraren zati bat dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Llanganuco

**Llanganuco** haran glaziar estu batean dauden bi aintziraz osatua dago, alboetan Cordillera Blancako Huascaran, Huandoy, Nevado Pisco, Chapraraju, Yanapaccha eta Chopicalqui mendi elurtuak, Maria Josefa bidezidorrak eta Demanda Quebrada dituelarik, Huascaran Parke Nazionalaren eta Huascaraneko Biosfera Erreserbaren zati delarik, Perun.

Lehen aintziraren ertzean, Warmiqucha (aintzira emea) deitua eta 3850 metroko altueran dagoena, keñualezko baso trinkoak daude, eta ura turkesa kolorekoa da. Bigarren aintzira, Urqunqucha (aintzira arra) deitua, 3860 metroko altueran dago, lehenagandik ekialdera, eta hau baino txikiagoa da.

Llanganucoko aintzirak Peruko Yungay probintzian daude.

## Kanpo estekak
Nevado Pisco

thumb|240px|Pishqoko tontorretik hartutako irudi panoramikoa.
**Nevado Pisco** edo soilik **Pisco** (kitxuaz *pishqu*: txoria), baita **Mataraju** ere. 5752 metroko altuera duen mendi bat da, Perun dagoena. Bertara Llanganucoko quebradaren bidez iris daiteke.

Mendi elurtu hau Peruko Yungay probintzian dago.

## Kanpo estekak
1488 Aura

**1488 Aura** asteroide gerrikoan aurkitutako 1488. asteroidearen izena da. 1938ko abenduak 15ean aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1938 XE** zen.

## Kanpo estekak
1489 Attila

**1489 Attila** asteroide gerrikoan aurkitutako 1489. asteroidearen izena da. 1939ko apirilak 12an aurkitu zuen György Kulinek Budapestetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1939 GC** zen. Bere izena Atila hunoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
2AM Club (musika taldea)

**2AM Club** Marc Griffin abeslariak, Tyler Cordy bigarren abeslariak, Matt Reagan gitarrajoleak, Dave Dalton teklatujoleak, Ian O'Neil bateria-jotzaileak eta Matt "Sauce" Warshauer baxu-jotzaileak osatutako musika talde estatubatuar bat da. Taldea Los Angelesen bildu zen 2007an. 2AM Clubek genero barietate ezberdinetako musika jotzen du, horien artean rocka, hip-hopa, elektro musika, rapa eta alternatiboa. Taldeak Kaliforniako Mill Valleyn dagoen 2AM Club izeneko taberna baten izena darama. RCA Recordsekin sinatu zuten kontratua 2008ko irailean.

## Historia 
Taldea unibertsitateko eskena lokalean aurkeztu zen eta kostaldetik bidaiatu zuen jotzeko aukera bila. Taldeak Talking Heads eta The Modern Loverseko kide ohia zen Jerry Harrisonekin demo batzuk grabatu ondoren, 2AM Clubek orain mitikoa den taberna batean, "Tiny Porno"n jo zuen, Derbyn zegoena, Los Angelesen, ordutik Elizabeth Carlisle ekoizleak RCA Recordsentzat kontratatu zituen.

Agerpen bat egin zuten Pretty Little Liars telesaileko "Ez dago etxera itzultzera bezalako tokirik" atalean "Worry About You" eta "Make You Mine" interpretatuz beste kantu batzuen artean.

## Kideak 
* Marc Griffin: Abeslari nagusia (2007tik egundaino)
* Tyler Cordy: MCa (2007tik egundaino)
* Matt Reagan: Gitarra-jolea (2007tik egundaino)
* Dave Dalton: Teklatujolea (2007tik egundaino)
* Ian O'Neill: Bateria-jotzailea (2007tik egundaino)
* Matt "Sauce" Warshauer: Baxu-jotzailea (2007tik egundaino)

## Diskografia 
### Estudioko bildumak 
* *What Did You Think Was Going to Happen?* (2010)

### Singleak 
* *Worry About You*
* *Lett Me Down Easy*

## Kanpo estekak
1490 Limpopo

**1490 Limpopo** asteroide gerrikoan aurkitutako 1490. asteroidearen izena da. 1936ko ekainak 14an aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 LB** zen. Bere izena Limpopo ibaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1491 Balduinus

**1491 Balduinus** asteroide gerrikoan aurkitutako 1491. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 23an aurkitu zuen Eugène Joseph Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1938 EJ** zen. Bere izena Balduin I.a Belgikakoa erregearen omenez jasotzen du.

## Kanpo estekak
1980ko Paris-Roubaix

**1980ko Paris-Roubaix** txirrindularitza lasterketa klasiko honen 78. edizioa izan zen. 1980ko apirilak 13an ospatu zen eta ihesaldi batean irabazi zuen Francesco Moser italiarrak, hirugarren aldiz jarraian.

## Txirrindulari 
## Sailkapena 
## Kanpo estekak 
* 
* Sailkapen osoa
Birmaniera

**Birmaniera** ( ) Myanmarreko hizkuntza ofiziala da. Bamar herriaren ama hizkuntza da, baita haren senide mon herriarena ere. Hiztunak 42 milioi dira, horietatik 32 milioi ama hizkuntzatzat dutenak.

Hizkuntza tonala da, sino-tibetar hizkuntzen familiakoa. Idazteko, birmanierazko alfabetoa erabiltzen da, brāhmī alfabetoarekin lotura duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bislama

**Bislama** (*Bislama*) nagusiki ingelesak eragindako kreolera da, Vanuatun mintzatzen dena. Hiriko vanuatuarren (Port Vilan eta Luganvillen bizi direnak) ama hizkuntza da eta bigarrena herrialdeko beste eskualdetan. Bertoko hizkuntza ofiziala izanik, *Yumi, Yumi, Yumi* ereserkia bislamaz dago.

Bislamazko hitzen %95ak ingelesezko jatorria du, besteak frantsesezko dozena bat hitz eta bertoko hizkuntzezkoak izanda. Gramatika, berriz, ez da ingelesekoa, bertokoa baizik

## Literatura 
Bislamazko libururik zabalena itzuli berria den Biblia da. Hona hemen adibide bat:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ingeles kreolerak

## Kanpo estekak
1982ko Euskal Herriko Itzulia

**1982ko Euskal Herriko Itzulia** txirrindularitza lasterketa honen 22. edizioa izan zen. 1982ko apirilak 12 eta 16 artean ospatu zen. 875,3 kilometroko ibilbidea egin zen 5 etapatan banatuta.

Edizio honetan 5 espainiar taldek (Reynolds, Kelme, Teka, Zor eta Hueso) eta 3 atzerritarrek (Selle-San Marco, Wickes Splendor eta Famcucine-Campagnolo) parte hartu zuten.

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
|}

|}

## Kanpo estekak 
* 1982ko Euskal Herriko Itzuliko Sailkapenak
* 1982ko Euskal Herriko Itzulia
Romagnako Giroa

**Romagnako Giroa** () Romagnan jokatzen den txirrindularitza lasterketa italiar bat da. 1910ean sortua, UCI Europe Tourren zati zen 2005etik 1.1 Mailan.

2011ko edizioan Placci Koparekin batera jokatu zen, "Romagnako Giroa eta Placci Kopa" izenpean. Lasterketa hau 2012tik 2023ra antolatu ez bazen ere, 2024ean berriz jokatu da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gujaratera

**Gujaratera** (ગુજરાતી *Gujrātī*) Indiako mendebaldean hitz egiten den indoariar hizkuntza bat da.

Rajastanera bezala, antzinako gujarateraren (K.a. 1100 - 1500) bilakaera da. Indiako Gujarat estatuko hizkuntza ofiziala da, baita gertuko Daman eta Diu eta Dadra eta Nagar Haveli estatuetakoa ere.

Guztira 46,1 milioi hiztun hizkuntza da. Mohandas K. Gandhi eta Freddy Mercuryren ama hizkuntza izan zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gujarat Sahitya Akademi

## Kanpo estekak
30P/Reinmuth

**30P/Reinmuth**, **Reinmuth 1 Kometa** bezala ere ezaguna, gure Eguzki-sistemako aldizkako kometa bat da, Karl Wilhelm Reinmuthek lehen aldiz aurkitu zuena Heidelberg-Königstuhl Estatu Behatokitik 1928ko otsailak 22an.

Orbitari buruzko lehen kalkuluen arabera, 25 urteko periodoa zuen, baina 7 urtera jaitsi zen periodo hori eta oso antzekoa den 69P/Taylor kometa zela espekulatzen hasi zen, 1915ean galdu zena. George van Biesbroeckek eginiko beste kalkulu batzuen arabera, hauek bi kometa ezberdin zirela ondorioztatu zuten.

Kometaren nukleoak 7,8 kilometroko diametro estimatua du.

## Kanpo estekak
Faustino Rupérez

**Faustino Rupérez Rincón** (Piquera de San Esteban, Soriako probintzia, 1956ko uztailak 29) espainiar txirrindulari ohia da, profesionala 1979 eta 1985 artean.

Zaletu bezala hogei garaipen lortu zituen, horien artean Espainiako txapelketa.

Profesional bezala eman zuen lehen urtean, Faustino Rupérez 4. izan zen Espainiako Vueltan eta Espainiako Txapelketako txapeldun, bigarren amaitu arren, garailea izan zen Isidro Juárezek dopinen aurkako kontrol batean positibo eman ondoren.

Bere lorpenik handiena 1980ko Espainiako Itzulia irabazi izana da. 1982ko Espainiako Itzulian 1979koan lortu zuen 4. postua ere errepikatu zuen.

Munduko Txirrindularitza Txapelketa guztietan parte hartu zuen profesional bezala eman zuen denboran, emaitzarik hoberena bezala 1983an 4. postua lortuz.

Txirrindularitza profesionala utzi ondoren Kas kirol taldearen zuzendari izan zen, talde honekin Seán Kellyk 1988ko Espainiako Itzulia irabazi zuelarik Faustino Rupérezen agindupean. Bitxikeria bezala, Faustino Rupérez da Espainiako Itzulia txirrindulari bezala eta zuzendari bezala irabazi duen bakarra. KAS taldea desagertu ondoren, Rupérez Puertas Mavisaren zuzendaria ere izan zen.

1994an Itsuentzako Kirolen Espainiar Federazioan sartu zen, non tandemeko txirrindularitzaren zuzendari teknikoa den, postu horretan Atlanta, Sydney eta Atenaseko Olinpiar jokoetara joan zelarik.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Moliner-Vereco (1979)
* Zor-Vereco (1980)
* Zor-Helios (1981-1982)
* Zor Gemeaz Cusin-Rossin (1983)
* Zor-Gemeaz (1984-1985)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giovanni Brunero

**Giovanni Giuseppe Brunero** (San Maurizio Canavese, Torinoko probintzia, 1895eko urriak 4- Cirié, Torinoko probintzia, 1934ko azaroak 23) txirrindulari italiar bat izan zen, profesionala 1920ko hamarkadan.

Jada zaletu bezala, Italiako errepide txirrindularitzako txapeldun izan zen 1919an. 1920an profesionaletara pasa zen eta txapeldun nazional junior izan zen. Aldi berean, beste emaitza handi batzuk lortu zituen, Lonbardiako Giroan 2., Italiako Txapelketan 3. eta Milan-San Remon 5. izanez.

Italiako Giroan 1920ko hamarkadan nagusitu zen txirrindularietako bat izan zen, 1921, 1922 eta 1926ko edizioak irabaziz eta 1923 eta 1927ko edizioetan 2. izanez eta 1925ekoan 3. izanez.

Frantziako Tourrean, baina, ez zen hain ondo ibili, non etapa garaipen bat baino ez zuen lortu 1924ko edizioan.

Bere beste garaipen batzuen artean Lonbardiako Giroan bi garaipen (1923 eta 1924) eta Milan-San Remon garaipen bat (1922) daude.

## Palmaresa 
**1920**
* Emiliako Giroa
* 2. Lombardiako Giroan
* 3. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan 15px

**1921**
* 20px  Italiako Giroa  eta etapa 1
* Piamonteko Giroa
* 2. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan 15px
* 2. Milan-San Remon

**1922**
* 20px Italiako Giroa  eta 3 etapa
* Milan-San Remo
* 3. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan 15px

**1923**
* Lombardiako Giroa
* Romagnako Giroa
* 2. Italiako Giroan
* 2. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan 15px
* 2. Venetoko Giroan

**1924**
* 2. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan 15px
* etapa 1 Frantziako Tourrean

**1925**
* 3. Italiako Giroan eta etapa bat 

**1926**
* 20px Italiako Giroa  eta 2 etapa
* 2. Piamonteko Giroan
* 3. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan 15px

**1927**
* 2. Italiako Giroan eta etapa bat
* 3. Toscanako Giroan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Bruneroren palmares osoa
Ehun eta laurogeita hamazazpi

**Ehun eta laurogeita hamazazpi** (197) ehun eta laurogeita hamaseiaren ondoren eta ehun eta laurogeita hemezortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Seti Gunea

**Seti Gunea** () Nepalgo Mendebaldeko Urruneko eskualdeko bi guneetako bat da, Dipayal Silgadhi hiriburua duena, hiri handiena Terai lautadan dagoen Dhangadhi bada ere.

12.550 km²-ko azalera du eta 1.330.855 biztanle bizi dira.

## Kanpo estekak
Dipayal Silgadhi

**Dipayal Silgadhi** (nepaleraz दिपयल सिल्गढी नगरपालिका) Nepalgo Mendebaldeko Urruneko eskualdeko hiriburua da. 22.061 biztanle ditu (2001).

Seti ibaiak Karnali ibaiarekin bat egiten duen tokitik 50 kilometrotara dago.

## Kanpo estekak
Theelia

***Theelia*** Holothuroidearen barruko desagertutako genero bat da, orain dela 312 milioi urtetik 40,4 milioi urtera bizi izan zena (Pensylvaniarretik Luteziarrera).

*Theelia* eskleritoak aurkitu dira mundu osoan zehar.

## Espezieak 
* *Theelia alta*
* *Theelia alveata*
* *Theelia anguinea*
* *Theelia conglobata*
* *Theelia convexa* (syn. *Chiridota heptalampra*)
* *Theelia crassidentata*
* *Theelia dentata*
* *Theelia doreckae*
* *Theelia dzhulfaensis*
* *Theelia fastigata*
* *Theelia fissa*
* *Theelia florida*
* *Theelia guembeli*
* *Theelia hexacneme*
* *Theelia immisorbicula* (syn. *Theelia subcirculata*)
* *Theelia koeveskalensis*
* *Theelia kutscheri*
* *Theelia lata*
* *Theelia latimarginata*
* *Theelia liptovskaensis*
* *Theelia mesopermiana*
* *Theelia monicae*
* *Theelia mortenseni*
* *Theelia multiplex*
* *Theelia norica*
* *Theelia petasiformis*
* *Theelia planata*
* *Theelia planorbicula*
* *Theelia praeacuta*
* *Theelia praenorica*
* *Theelia praeseniradiata*
* *Theelia pseudoplanata*
* *Theelia serta*
* *Theelia simoni*
* *Theelia sinaiensis*
* *Theelia staurolithensis*
* *Theelia stellifera*
* *Theelia synapta*
* *Theelia teneromarginata*
* *Theelia trammeri*
* *Theelia undata*
* *Theelia undulata*
* *Theelia variabilis*
* *Theelia wartensis*
* *Theelia zawidzkae*

### Ziurtasun eskaseko espezieak 
* *Theelia venusta*
* *Theelia zapfei*

## Erreferentziak
Mahakali Gunea

**Mahakali Gunea** () Nepalgo Mendebaldeko Urruneko eskualdeko bi guneetako bat da, Nepalen mendebalderen dagoena eta Indiarekin muga egiten du mendebaldean eta hegoaldean. Hiriburua Amargadhi bada ere hiri handiena Mahendranagar da.

## Etimologia 
Izena Kali ibaiarengandik datorkio.

## Geografia 
6.205 km²-ko azalera du eta 860.475 biztanle bizi dira. Barneko Terai eskualdean hasi eta Himalaiako mendietaraino iristen da, puntu altuena Api mendia (7.132m) izanik.

## Historia 
Antzinean, *Katyuri* erresumaren parte izan zen, eta honen bukaeran *Doti* erreinuan sartu zen. 1815eko abenduan Sigauliko Ituna sinatu zuen Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiak eta nepaldarrek eta 1816an baieztatu zen bien arteko gerrari amaiera ematean. Ordutik Gune hau Nepali dagokio. 1947an Indiak askatasuna lortu zuenean Adiskidetasun Ituna sinatu zuten bi herrialdeek eta Guneak Nepalen jarraitu zuen.

Kultura eta hizkuntza berezia duen gunea da. Kumauni hizkuntzaren dialektoak dira nagusi.

## Ondasun nabarmenak 
* Sukla Phanta Basabizitza Erreserba: 305 km²-ko azalera duen erreserba hau 174 eta 1386 metro artean kokatzen da. 1973an sortu zuten eta 2004ean handitu. Animalia espezie ugari aurkitzen dira bertan:
** 46 ugaztun espezie: tigrea, lehoinabar indiarra, elefante asiarra...
** 423 hegazti espezie: Nepalen dagoen Bengalako sisoiaren populazio handiena dauka.
** 27 arrain espezie:
** Narrastiak: Mugger krokodiloa, kobra, Indiako haitzetako pitoia...

## Kanpo estekak
1983ko Frantziako Tourra

**1983ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 70. edizioa izan zen. 1983ko uztailak 1 eta 24 artean ospatu zen. 3809 kilometroko ibilbidea egin zen, prologo bat eta 22 etapatan banatuta. 140 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 14 taldetan banatuta, eta talde bakar batek ere ez zuen proba bere txirrindulari guztiekin amaitzea lortu. Garaileak, Laurent Fignon, proba batez beste 36,23 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Hau izan zen txirrindulari zaletuentzat irekitako lehen edizioa, honen ondorioz Luis Ocañak zuzendutako talde kolonbiar batek parte hartu zuelarik. José Patrocinio Jimenézek 2. amaitu zuen mendiko sailkapenean, Lucien Van Imperen atzetik. Sailkapen nagusian, Edgar Corredor izan zen lehen sailkatua talde horretatik, 16. amaitu ondoren, Jimenez 17. izan zen bitartean. Kolonbiar bakar batek ere ez zuen etapa garaipenik lortu, mendi altuko etapetan hoberenen artean bai egon ziren arren. Jimenez 4. izan zen 9. etapan eta 3. 15.ean, Puy-de-Dômeko kronoeskaladan, Corredor Alpe d'Huezen eta Avoriazeko kronoeskaladan 3. izan zen bitartean.

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra *(Maillot Jaune)* 
### Puntukako sailkapena *(Maillot Vert)* 
# Sean Kelly 360 punturekin
# Frits Pirard 144 punturekin
# Laurent Fignon 126 punturekin
### Mendiko sailkapena 
# Lucien Van Impe 272 punturekin
# José Patrocinio Jiménez 195 punturekin
# Robert Millar 157 punturekin
### Gazteen sailkapena 
# Laurent Fignon

## Taldekako sailkapena 
* TI-RALEIGH

## Parte-hartzaileak 
NP: Ez zuen etapa hasi; A: Etapan zehar abandonatu zuen; HD: Kontrolez kanpo.

*Artikulu hau frantsesezko eta gaztelaniazko wikipedietatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
Mahendranagar

**Mahendranagar** (nepaleraz महेन्द्रनगर) Nepalgo zortzigarren hiria da 99.124 biztanlerekin (2005). Mendebaldeko Urruneko eskualdeko hiri handiena bada ere ez da bertako hiriburua. Indiako mugatik 6 kilometrotara dago eta Nepalgo hiriburua den Katmandutik 700 kilometro ingurura.

## Etimologia 
Mahendra erregearen izena zeraman 2008an Nepal errepublika bihurtu zen arte. Orain **Bhim Datta** (भिम् डत्ता) izena du, baina oraindik ere ezagunagoa da Mahendranagar izenaz.

## Populazioa 
Mugan dagoenez populazioa azkar igotzen ari da. Ondorioz, hasieran *Tharu* etniaren hiria bazen ere gaur egun jende askoren nahasketa dago bertan.

## Kanpo estekak
Kontserbazio bereziko eremu

thumb|280px|Euskal Herriko babes bereziko eremuak eta kontserbazio bereziko eremuak. Eskualde batzuk biak dira, aldi berean, eta beste batzuetan gainjartzeak daude.
**Kontserbazio bereziko eremua**, **KBE**, Europar Batasunaren Habitaten zuzentarauaren arabera, Batasunaren garrantzizko leku bat da, estatu kideek arau baten bidez naturagune babestu izendatutakoa, Europar Batasunaren mailan habitat natural garrantzizkotzat jotzen dena. Han, habitat naturalak edota eremua izendatzeko orduan kontuan hartu diren espezieen populazioak kontserbazio-egoera egokian mantendu edo kontserbazio-egoera egokira iristeko behar diren kontserbazio-neurriak aplikatzen dira.

Beraz, Batasunaren garrantzizko leku bat Europa mailan onartua denean, automatikoki kontserbazio bereziko eremu bihurtzen da, eta babes araudi berezia ezartzen zaio.

Kontserbazio bereziko eremuekin batera, Hegaztientzako babes bereziko eremuak ere Natura 2000 sarearen parte dira. Bigarren naturagune babestu horiek Hegaztien zuzentarauan dute jatorria. Interes handiko habitatak eta espeziak babestea da sare horren helburua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karnali Gunea

**Bheri Gunea** () Nepalgo Erdi-mendebaldeko eskualdeko gunea da. Nepalgo gunerik zabalena da 21.351km²-rekin baina 309.084 biztanle soilik ditu, mendialdean kokatzen baita. Jumla da guneko hiriburua.

Urtaroaren arabera irekitzen diren errepide eskasek bertara iristea zaila egiten dute eta ondorioz ingurune zailena eta pobreena da Nepalen.

Bi parke nazional ditu:
* Shey Phoksundo Parke Nazionala: Elurretako lehoinabarra bizi den tokia. 3555km²-ko azalera du eta Nepalgo handiena da. Phoksundo lakuaren inguruan kokaturik dago parkea.
* Rara Parke Nazionala: Nepalgo laku handiena den Rara lakuaren ertzean kokaturik dago.

## Kanpo estekak
Igboera

**Igboera** (*Ásụ̀sụ́ Ìgbò*) igbo herriaren hizkuntza da, batez ere hego-ekialdeko Nigerian bizi dena. Bertan hizkuntza ofiziala bada eta 20 milioi hiztun inguru ditu eskualdean (Nigerian, Kamerunen eta Ekuatore Ginean). Idazteko gehienetan latindar alfabetoa erabiltzen dute, baina Ekpe bezalako elkarte sekretuek *nsibidi* ideogramak erabiltzen dituzte

1972an pwerri eta umuahia dialektuetan oinarritutako igboera batua sortu zuten, hizkuntzak 20 dialekto izan arren (aro, bonny, ekpeye, enuanị, ika, ikwerre, isuama, izzi, ngwana, ogbah, ohafia, ohuhu, onịchạ, opobo, olụ, owerre eta ukwụànì).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karnali ibaia

**Karnali** edo **Ghaghara** ibaia (nepaleraz Karnali edo Kauriala, txineraz K'ung-ch'iao Ho, Indian Gogra edo Ghaghara). Karnali izenak *ur turkesa* esan nahi du.

## Sorrera eta ibilbidea 
Ganges ibaiaren adar handienetako bat da eta Nepalgo hiru ibai arro nagusietan mendebalderen dagoena. 1080&nbsp;km-ko luzera du eta bere arroaren azalera 127.950&nbsp;km²-koa da.

### Tibeten 
Tibeteko Manasarovar lakuan du sorrera, Txina, Nepal eta Indiaren arteko muga hirukoitzetik gertu. 3.962 metrotan du iturburua eta bide motza egin ondoren Burang herrian sartzen da Nepalen.

### Nepalen 
Karnali Gunean sartzen da eta Erdi-mendebaldeko eskualdea eta Mendebaldeko Urruneko eskualdearen artean zabaltzen da ibaiaren arroa. Hainbat ibaiadarrek isurtzen dituzte beren urak Karnali ibaia, mendebaldetik Doti ibaiak eta ekialdetik Seti ibaiak. Siwalik mendiak pasa ondoren ibaia kanal ugaritan banatzen da eta aurrera egin ahala bi adar nagusi sortzen doaz, Geruva ezkerrean eta Kauriala eskuman.

### Indian 
Uttar Pradesh estatuan sartzen dira Karnali ibaiaren adar biak baina muga pasa eta berehala egiten dute bat Ghaghara ibaia sortuz. Bihar estatuko mugatik gertu Ganges ibaiarekin elkartzen da.

## Glaziarrak eta aintzirak 
Himalaia nepaldarrean 3.252 glaziar daude eta 2.323 aintzira (3.500 metroko altueratik gora). Hauetatik herena Karnali ibaiaren arroan aurkitzen dira, zehazki esanda 1.361 glaziar eta 907 aintzira, 1.740,22&nbsp;km²-ko azalera hartzen dutelarik eta 127,72&nbsp;km³-ko izotz bolumena.

## Kanpo estekak
Kaseina

**Kaseina** (latinetik,  = gazta) esnearen proteina nagusia da. Esnean ez ezik, esnekietan ere (jogurt, gazta...) ugaria da. Kaseina fosfoproteina bat da, hots, bere talde prostetikoan azido fosforikoa duen proteina. Gazta egiteko prozesuan hauspeatzen du esneari gatzagia botatzen zaionean.

Esne guztiek ez dute kaseinaren kopuru berdina: behi-esnean, esaterako, kaseina proteina guztien %82a den bitartean, giza-esnean %40a besterik ez da.

Gatzagiaren eraginez gain, ingurunea azidotzen denean kaseinak ere hauspeatzen du (bakterio laktikoek, laktosa azido laktikoa bihurtzean, esnearen pHa jaitsi eta kaseinaren hauspeatzea eragiten dute)

Gutxienez lau kaseina mota daude esnean: α1, α2, β, γ eta K. Denek hauspeatzen dute pH berean (pH = 4,6)

Kaseina hauspeatu dadin inguruneak kaltzioa izan behar du. Kaltzioaren ezean ez dago hauspeatzerik, kaseinak kaltzio kaseinato moduan hauspeatzen baitu.

Proteina honek hainbat erabilera industrial ditu: plastikoak egiteko, adibidez. Hainbat pintura eta itsasgarri batzuk ere kaseinarekin fabrikatzen dira. Ardoak klarifikatzeko ere erabiltzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lumbini Gunea

**Lumbini Gunea** (), Nepalgo Mendebaldeko eskualdean kokaturik dagoen gunea da. 8.975 km²-ko azalera du eta 2.526.868 biztanle. Hiriburua Butwal da.

Lumbini herria Siddhartha Gautamaren (Buda) sorterria da.

## Kanpo estekak
Hesperentomidae

**Hesperentomidae** Proturaren barruko familia bat da. Bere barruan 3 genero ezberdintzen dira:

## Generoak 
* *Hesperentomon* Price, 1960
* *Huhentomon* Yin, 1977
* *Ionescuellum* Tuxen, 1960
Butwal

**Butwal** (nepaleraz बुटवल) Nepalgo Lumbini Guneko hiriburua da. 75.384 biztanle ditu.

## Geografia 
Siwalik mendien oinean eta Terai lautadaren iparraldeko mugan kokaturik dago, Katmandutik 220 kilometrotara.

## Historia 
Historian zehar Butwal indiar eta nepaldarrak elkartu dituen merkatal hiria izan da. 1814 eta 1816 artean Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiak Nepalgo gurkhekin izandako gerran toki garrantzitsua izan zen, britainiarrek Terai eskualdea hartu baitzuten eta nepaldarrentzat hil hala bizikoa gertatu zen hiria defendatzea, Katmandurako atea baitzen.

1968an *Siddhartha* errepideak Pokhararekin lotu zuen eta 1990an *Mahendra* errepideak Terai guztiarekin lotzean Butwal azkar hasi zen garatzen eta handitzen.

1932an *Sivapithecus* hominidoaren aztarnak aurkitu zituzten Tanau ibaian. 10 milioi urte omen dituzte.

## Erlijioa 
Hindua da nagusiki, baina musulmanak ere badaude.

## Hezkuntza 
Katmanduren ondoren Butwal da herrialdeko hezkuntza zentru nagusia. Hiriburuko *Tribhuvan University*ri elkarturiko eta bestetik *Pokhara University*ri elkarturiko fakultateak ditu.

## Kanpo estekak
Huhentomon

**Huhentomon** Proturaren barruko genero bat da, Hesperentomidae familian. Bere barruan espezie bakarra deskribatua izan da.

## Espezieak 
* *Huhentomon plicatunguis* Yin, 1977

## Erreferentziak
Hesperentomon

**Hesperentomon** Proturaren barruko genero bat da, Hesperentomidae familian. Bere barruan hainbat espezie deskribatuak izan dira:

## Espezieak 
* *Hesperentomon chinghaiense* Yin, 1982
* *Hesperentomon dianicum* Yin, Xie & Imadaté, 1994
* *Hesperentomon dunhuaense* Bu, Shrubovych & Yin, 2011
* *Hesperentomon fopingense* Bu, Shrubovych & Yin, 2011
* *Hesperentomon guiyangense* Tang & Yin, 1991
* *Hesperentomon huashanense* Yin, 1982
* *Hesperentomon kangdingense* Tang & Yin, 1988
* *Hesperentomon kuratai* Imadaté, 1989
* *Hesperentomon macswaini* Price, 1960
* *Hesperentomon martynovae* Szeptycki, 1988
* *Hesperentomon monlunicum* Yin, 1984
* *Hesperentomon pectigastrulum* Yin, 1984
* *Hesperentomon sichuanense* Tang & Yin, 1988
* *Hesperentomon tianshanicum* Martynova, 1970

## Erreferentziak
Ionescuellum

**Ionescuellum** Proturaren barruko genero bat da, Hesperentomidae familian. Bere barruan hainbat espezie deskribatu dira.

## Espezieak 
* *Ionescuellum carpaticum* (Ionesco, 1930)
* *Ionescuellum condei* (Nosek, 1965)
* *Ionescuellum haybachae* (Nosek, 1967)
* *Ionescuellum montanum* (Gisin, 1945)
* *Ionescuellum pseudocarpaticum* (Nosek, 1986)
* *Ionescuellum schusteri* (Nosek, 1977)
* *Ionescuellum silvaticum* (Rusek, 1965)
* *Ionescuellum ulmiacum* Rusek & Stumpp, 1989

## Erreferentziak
Kaxmirera

**Kaxmirera** (कॉशुर, کٲشُر , *Koshur*) Kaxmirren hitz egiten den hizkuntza da.

Kaxmirera ama hizkuntzatzat dutenek gehienetan bigarren hizkuntza urdu dute, nahiz eta hindi eta punjabierazko hiztunak ere izan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Protentomidae

**Protentomidae** Proturaren barruko familia bat da. Bere barruan 6 genero ezberdintzen dira:

## Generoak 
* *Condeellum* Tuxen, 1963
* *Hinomotentomon* Imadaté, 1974
* *Neocondeellum* Tuxen & Yin, 1982
* *Paracondeellum* Yin, Xie & Zhang, 1994
* *Protentomon* Ewing, 1921
* *Proturentomon* Silvestri, 1909
Khmerera

**Khmerera** edo **khemerera** (ភាសាខ្មែរ, *Phisa Khmer*), khmer herriaren ama hizkuntza eta Kanbodiako hizkuntza ofiziala da. Hinduismoa eta budismoa direla eta, sanskrito eta pali hizkuntzen eragina esanguratsua da.

Khmererazko dialekto nagusiak, elkarrekiko ulergarritasuna dutenak, honako hauek dira:
* Battambang-ekoa, Kanbodiako iparraldean mintzatua.
* Phnom Penhgoa, Kanbodiako hiriburuan eta inguruko probintzietan.
* Iparraldeko khemerera edo surin khemerera, ipar-ekialdeko Thailandian
* Krom khemerera edo hegoaldekoa, Mekong ibaiaren deltan (Vietnamen).
* Cardamom khemerera, Kanbodiako mendebaldean.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Condeellum

**Condeellum** Proturaren barruko genero bat da, Protentomidae familiaren barruan. Bere barruan honako espezieak deskribatu dira:

* *Condeellum crucis* Tuxen & Imadaté, 1975
* *Condeellum ishiianum* Imadaté, 1965
* *Condeellum jinghongense* Tuxen & Yin, 1982
* *Condeellum regale* (Condé, 1958)
Neocondeellum

**Neocondeellum** Proturaren barruko genero bat da, Protentomidae familiaren barruan. Bere barruan honako espezieak deskribatu dira:

* *Neocondeellum americanum* Bernard, 1985
* *Neocondeellum brachytarsum* (Yin, 1977)
* *Neocondeellum chrysalis* (Imadaté & Yin, 1979)
* *Neocondeellum dolichotarsum* (Yin, 1977)
* *Neocondeellum japonicum* Nakamura, 1990
* *Neocondeellum matobai* (Imadaté, 1974)
* *Neocondeellum minusculum* Nakamura, 1990
* *Neocondeellum wuyanense* Yin & Imadaté, 1991
* *Neocondeellum yinae* Zhang, 1987
AEK Atenas B.C.

**AEK Atenas B.C.** (), literalki *Konstantinoplako Atleten Elkartea* bezala itzulia, AEK Atenas talde kirol-anitzaren saskibaloiko sekzioa da, bere egoitza Atenasen duena eta A1 Ethniki liga jokatzen duena. 1924an sortu zuten Konstantinopolisetik (gaur egun Istanbul) 1919 eta 1922 artean gertatu zen Greziar-Turkiar Gerraren ondoren ihes egin zuten errefuxiatu greziarrek.

Urteetan zehar, asko izan dira talde honetan jokatu duten jokalari handiak, Rolando Blackman, Ricky Pierce, Ruben Patterson, Kurt Rambis, Jon Robert Holden edo Jake Tsakalidis bezalakoak nabarmentzen direlarik.

## Historia 
AEKren saskibaloi taldea AEK Atenas talde kirolanitzaren sekziorik arrakastatsuenetako bat da. Arrazoia, nazioarte mailako lehiaketa bat irabazten lehena izan zela da. Taldea sortu bezain pronto, 1924an, urte horretan YMCAk antolatutako lehiaketa bat irabazi zuten. 1963-1964 denboralditik Greziako Lehen Mailan (1986tik A1 Ethniki deitua) etengabe parte hartzen ari den hiru talde bakarretako bat da (besteak Panathinaikos BC eta Aris Salonika B.C. dira.

AEK Atenas Saskibaloiko Europako Kopako Final Fourrean parte hartu zuen lehen talde greziarra izan zen, gaur egun Euroliga izena jasotzen duena, 1966an, Bolonian ospatu zen edizio batean. Bi urte beranduago, 1968an, kontinente mailako titulu bat irabazi zuen lehen talde greziarra ere izan zen, Slavia Praga 89-82 garaitu ondoren Saskibaloiko Europako Errekopako finalean. 1960ko hamarkadako taldetzat hartua izan zen lau titulu nazional jarraian irabazi ondoren, 1963, 1964, 1965 eta 1966an, 1968 eta 1970ean lortutakoez gain.

## Palmaresa 
### Nazioarteko tituluak 
* Europako Saskibaloi Errekopa (1968)
* Saporta Kopa (2000)
** Euroligako finalista 1998an.

### Titulu Nazionalak 
* 8 Greziar Liga: 1958, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1970 eta 2002
* 3 Greziako Kopa: 1981, 2000 eta 2001

## Jokalariak 
* *Artikulu nagusia: AEk Atenaseko saskibaloi jokalariak*

### 2014-2015 denboraldiko jokalariak 
### Entrenatzaileak 
#### Entrenatzaile nagusia 
* Aggelos Koronios

#### Entrenatzaile laguntzaileak 
* Marios Despotakis
* Evaggeloz Ziagkos

### Jokalari historikoak 
* Terence Stansbury
* Joe Arlauckas
* Rolando Blackman
* Zoran Savić
* Rasho Nesterovic
* Efthimios Rentzias
* Pedja Stojakovic
* Frédéric Weis
* Cliff Levingston
* Scott Skiles
* Ricky Pierce
* Ruben Patterson
* Kurt Rambis
* J.R. Holden
* Jake Tsakalidis

## Kanpo estekak 
* AEKren webgune ofiziala
Proturentomon

**Proturentomon** Proturaren barruko genero bat da, Protentomidae familiaren barruan. Bere barruan honako espezieak deskribatu dira:

* *Proturentomon chinense* Yin, 1984
* *Proturentomon condei* Nosek, 1967
* *Proturentomon discretum* Condé, 1961
* *Proturentomon dorae* Najt & Vidal Sarmiento, 1972
* *Proturentomon iowaense* Womersley, 1938
* *Proturentomon kubikovae* Rusek, 1975
* *Proturentomon minimum* (Berlese, 1908)
* *Proturentomon nitrarius* Najt & Vidal Sarmiento, 1972
* *Proturentomon noseki* Rusek, 1975
* *Proturentomon pectinatum* (Condé, 1948)
* *Proturentomon picardi* Condé, 1960
* *Proturentomon pilosum* Rusek, 1975
* *Proturentomon stebaevae* Szeptycki, 1988
Protentomon

**Protentomon** Proturaren barruko genero bat da, Protentomidae familiaren barruan. Bere barruan honako espezieak deskribatu dira:

* *Protentomon acrasia* (Vidal Sarmiento & Najt, 1971)
* *Protentomon atlanteum* Condé, 1951
* *Protentomon barandiarani* Condé, 1947
* *Protentomon berlesei* Nosek, 1969
* *Protentomon fallax* Condé, 1948
* *Protentomon hellenicum* Nosek, 1976
* *Protentomon michiganense* Bernard, 1975
* *Protentomon milloti* Condé, 1961
* *Protentomon pauliani* Condé, 1961
* *Protentomon perpusillum* Berlese, 1909
* *Protentomon supernumerarium* Tuxen, 1977
* *Protentomon thienemanni* Strenzke, 1942
* *Protentomon transitans* Ewing, 1921
* *Protentomon tuxeni* Nosek, 1966
Kiribatiera

**Kiribatiera** (*Taetae ni Kiribati*) Kiribatiko hizkuntza da.

## Hiztunak herrialdearen arabera 
# Kiribati, 98.000
# Fiji, 5.300
# Nauru, 1.700
# Salomon uharteak, 1.230
# Tuvalu, 870
# Vanuatu, 370

## Dialektoak 
* Banaban (Banaba uhartea eta Fiji)
* Iparraldeko kiribatiera (Makin, Butaritari, Marakei, Abaiang, Tarawa, Maiana, Kuria, Abemama, Aranuka, Tabiteuea, Nonouti, Beru uhartea eta Nikunau)
** Butaritari/Makin (Butaritari eta Makin)
* Nuian (Tuvalu)
* Rabi (Fiji)
* Hegoaldeko kiribatiera (Tabiteuea, Onotoa, Tamana eta Arorae)

## Adibideak 
* Kaixo – *Mauri*
* Kaixo – [singularra] *Ko na mauri*
* Kaixo – [plurala] *Kam na mauri*
* Zelan? – [singularra] *Ko uara?*
* Zelan? – [plurala] *Kam uara?*
* Eskerrik asko – [singularra] *Ko rabwa*
* Eskerrik asko – [plurala] *Kam rabwa*
* Agur – *Ti a bo*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nienna

**Nienna** izenarekin honako artikuluak aurki daitezke:

* **Nienna**, J. R. R. Tolkienen pertsonaia.
* ***Nienna***, Protura animalia taldearen barruko generoa.
RCA Dome

**RCA Dome** Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko hiriburua den Indianako futbol amerikar estadio bat izan zen.

Bertan jokatu zituen NFLko Indianapolis Colts taldeak bere etxeko partiduak 2008 arte, urte horretan Lucas Oil Stadiumagatik aldatua izan zenean, sabai atzeragarria duena. Estadio hau 2002ko Munduko Saskibaloi Txapelketarako ere erabili zen.

## Kanpo estekak
Acerella

***Acerella*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Acerella filisensillatus* (Gisin, 1945)
* *Acerella montana* Martynova, 1970
* *Acerella muscorum* (Ionesco, 1930)
* *Acerella remyi* (Condé, 1944)
* *Acerella sharovi* Martynova, 1977
* *Acerella tiarnea* Berlese, 1908
Acerentomidae

**Acerentomidae** Proturaren barruko familia bat da. Bere barruan genero ugari deskribatuak izan dira:

## Generoak 
* *Acerella* Berlese, 1909
* *Acerentomon* Silvestri, 1907
* *Acerentuloides* Ewing, 1921
* *Acerentulus* Berlese, 1908
* *Alaskaentomon* Nosek, 1977
* *Amazonentulus* Yin, 1989
* *Amphientulus* Tuxen, 1981
* *Andinentulus* Tuxen, 1984
* *Australentulus* Tuxen, 1967
* *Baculentulus* Tuxen, 1977
* *Berberentulus* Tuxen, 1963
* *Bolivaridia* Bonet, 1942
* *Brasilentulus* Nosek, 1973
* *Brasilidia* Nosek, 1973
* *Callientomon* Yin, 1980
* *Chosonentulus* Imadaté & Szeptycki, 1976
* *Delamarentulus* Tuxen, 1963
* *Filientomon* Rusek, 1974
* *Fjellbergella* Nosek, 1978
* *Gracilentulus* Tuxen, 1963
* *Huashanentulus* Yin, 1980
* *Imadateiella* Rusek, 1974
* *Kenyentulus* Tuxen, 1981
* *Madagascaridia* Nosek, 1978
* *Maderentulus* Tuxen, 1963
* *Najtentulus* Szeptycki & Weiner, 1997
* *Neobaculentulus* Yin, 1984
* *Nienna* Szeptycki, 1988
* *Nipponentomon* Imadaté & Yosii, 1959
* *Noldo* Szeptycki, 1988
* *Nosekiella* Rusek, 1974
* *Notentulus* Yin, 1989
* *Orinentomon* Yin & Xie, 1993
* *Paracerella* Imadaté, 1980
* *Podolinella* Szeptycki, 1995
* *Polyadenum* Yin, 1980
* *Proacerella* Bernard, 1975
* *Silvestridia* Bonet, 1942
* *Sugaentulus* Imadaté, 1978
* *Tasmanentulus* Tuxen, 1986
* *Tuxenentulus* Imadaté, 1974
* *Tuxenidia* Nosek & Cvijovic, 1969
* *Verrucoentomon* Rusek, 1974
* *Vesiculentomon* Rusek, 1974
* *Vindobonella* Szeptycki & Christian, 2001
* *Wenyingia* Imadaté, 1986
* *Yamatentomon* Imadaté, 1964
* *Yavanna* Szeptycki, 1988
* *Yichunentulus* Yin, 1980
* *Yinentulus* Tuxen, 1986
* *Zangentulus* Yin, 1983
Acerentulus

***Acerentulus*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Acerentulus alni* Szeptycki, 1991
* *Acerentulus alpinus* Gisin, 1945
* *Acerentulus americanus* Hilton, 1943
* *Acerentulus apuliacus* Rusek & Stumpp, 1988
* *Acerentulus aubertoti* Condé, 1944
* *Acerentulus berruezanus* Aldaba, 1983
* *Acerentulus carpaticus* Nosek, 1967
* *Acerentulus cassagnaui* Nosek, 1969
* *Acerentulus catalanus* Condé, 1951
* *Acerentulus collaris* Szeptycki, 1991
* *Acerentulus condei* Nosek, 1983
* *Acerentulus confinis* Berlese, 1908
* *Acerentulus correzeanus* Szeptycki, 1997
* *Acerentulus cunhai* Condé, 1950
* *Acerentulus exiguus* Condé, 1944
* *Acerentulus gerezianus* da Cunha, 1952
* *Acerentulus gigas* Szeptycki, 1997
* *Acerentulus gisini* Condé, 1952
* *Acerentulus halae* Szeptycki, 1997
* *Acerentulus insignis* Condé, 1945
* *Acerentulus keikoae* Imadaté, 1988
* *Acerentulus kermadecensis* Ramsay & Tuxen, 1978
* *Acerentulus kisonis* Imadaté, 1961
* *Acerentulus ladeiroi* da Cunha, 1950
* *Acerentulus minutus* Loksa, 1966
* *Acerentulus nemoralis* Najt & Vidal Sarmiento, 1970
* *Acerentulus occultus* Szeptycki, 1979
* *Acerentulus ochsenchausenus* Rusek, 1988
* *Acerentulus omoi* Imadaté, 1988
* *Acerentulus palissai* Nosek, 1967
* *Acerentulus proximus* Szeptycki, 1997
* *Acerentulus rafalskii* Szeptycki, 1979
* *Acerentulus rapoporti* Condé, 1963
* *Acerentulus ruseki* Nosek, 1967
* *Acerentulus seabrai* da Cunha, 1952
* *Acerentulus setosus* Szeptycki, 1993
* *Acerentulus sexspinatus* Womersley, 1936
* *Acerentulus shensiensis* Chou & Yang, 1964
* *Acerentulus silvanus* Szeptycki, 1991
* *Acerentulus terricola* Rusek, 1965
* *Acerentulus tolosanus* Nosek, 1969
* *Acerentulus traegardhi* Ionesco, 1937
* *Acerentulus tuxeni* Rusek, 1966
* *Acerentulus xerophilus* Szeptycki, 1979
Amazonentulus

***Amazonentulus*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Amazonentulus amazonicus* (Nosek, 1972)
* *Amazonentulus brasilianus* (Nosek, 1973)
* *Amazonentulus hangmannarum* (Tuxen, 1976)
* *Amazonentulus ovei* (Tuxen, 1976)
Amphientulus

***Amphientulus*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Amphientulus aestuarii* (Tuxen, 1967)
* *Amphientulus alienus* (Tuxen, 1967)
* *Amphientulus ambiguus* (Tuxen, 1967)
* *Amphientulus durumagi* (Imadaté, 1973)
* *Amphientulus gnangarae* (Tuxen, 1967)
* *Amphientulus ruseki* (Nosek, 1978)
* *Amphientulus sinensis* Xiong, Xie & Yin, 2005
* *Amphientulus sinuosus* (Tuxen, 1967)
* *Amphientulus validus* (Tuxen, 1967)
* *Amphientulus zelandicus* Tuxen, 1986
Australentulus

***Australentulus*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Australentulus australiensis* (Womersley, 1932)
* *Australentulus betschi* Nosek, 1978
* *Australentulus dauphinense* Nosek, 1978
* *Australentulus delamarei* Nosek, 1978
* *Australentulus dituxeni* Nosek, 1978
* *Australentulus hauseri* Nosek, 1976
* *Australentulus indicus* Prabhoo, 1972
* *Australentulus intermedius* Tuxen, 1967
* *Australentulus noseki* Tuxen, 1967
* *Australentulus occidentalis* (Womersley, 1932)
* *Australentulus orientalis* Prabhoo, 1972
* *Australentulus phrachedee* (Imadaté, 1965)
* *Australentulus ravenalensis* François, 1994
* *Australentulus reginae* Tuxen, 1967
* *Australentulus tillyardi* (Womersley, 1932)
* *Australentulus tuxeni* Prabhoo, 1975
* *Australentulus victoriae* Tuxen, 1967
* *Australentulus westraliensis* (Womersley, 1932)
Baculentulus

***Baculentulus*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Baculentulus africanus* (Nosek, 1976)
* *Baculentulus becki* (Tuxen, 1976)
* *Baculentulus bisetuli* Yin, 1985
* *Baculentulus borealis* Nakamura, 2004
* *Baculentulus breviunguis* (Condé, 1961)
* *Baculentulus celisi* (Condé, 1955)
* *Baculentulus densus* (Imadaté, 1960)
* *Baculentulus duongkeoi* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus evansi* (Condé, 1961)
* *Baculentulus hohuanshanensis* Chao, Lee & Chen, 1998
* *Baculentulus lanna* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus leptos* Yin, 1985
* *Baculentulus loxoglenus* Yin, 1980
* *Baculentulus macqueeni* (Bernard, 1975)
* *Baculentulus matsuokai* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus morikawai* (Imadaté & Yosii, 1956)
* *Baculentulus niponicus* Nakamura, 1985
* *Baculentulus nitidus* (Imadaté & Yosii, 1959)
* *Baculentulus numatai* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus nyinabitabuensis* (Condé, 1961)
* *Baculentulus ogawai* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus oginoi* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus pseudonitidus* (Tuxen & Imadaté, 1975)
* *Baculentulus sakayorii* Nakamura, 1995
* *Baculentulus samchonri* (Imadaté & Szeptycki, 1976)
* *Baculentulus seychellensis* Tuxen, 1978
* *Baculentulus taipeiensis* Chao, Lee & Chen, 1998
* *Baculentulus tienmushanensis* (Yin, 1963)
* *Baculentulus tosanus* (Imadaté & Yosii, 1959)
* *Baculentulus tuxeni* (Nosek & Hüther, 1974)
* *Baculentulus umesaoi* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus weinerae* Szeptycki & Imadaté, 1987
* *Baculentulus yodai* (Imadaté, 1965)
* *Baculentulus yunnanensis* Yin, 1985
Berberentulus

***Berberentulus*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Berberentulus berberus* (Condé, 1948)
* *Berberentulus buchi* Tuxen & Imadaté, 1975
* *Berberentulus capensis* (Womersley, 1931)
* *Berberentulus huetheri* Nosek, 1973
* *Berberentulus huisunensis* Chao & Chen, 1999
* *Berberentulus neipuensis* Chao & Chen, 1999
* *Berberentulus nelsoni* Tuxen, 1976
* *Berberentulus polonicus* Szeptycki, 1968
* *Berberentulus rennelensis* Tuxen & Imadaté, 1975
* *Berberentulus tannae* Tuxen, 1977
* *Berberentulus travassosi* (Silvestri, 1938)
1924ko Italiako Giroa

**1924ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 12. edizioa izan zen. 1924ko maiatzak 10 eta ekainak 1 artean ospatu zen. 3613 kilometroko ibilbidea egin zen 12 etapatan banatuta, garaileak 25,138 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Lasterketa Milanen hasi eta amaitu zen.

90 txirrindularik parte hartu zuten, guztiak italiarrak, proba 30 txirrindularik amaitu zutelarik.

Giuseppe Enrici, bi etapa irabazi zituena eta 1922ko Italiako Giroan 3. izan zena, izan zen edizio honen garailea, lau etapa garaipen lortu zituen eta lau egunez liderra izan zen Federico Gay eta Angiolo Gabrielliren aurretik.

## Etapak 
## Sailkapenak 
|}

## Kanpo estekak
Filientomon

***Filientomon*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Filientomon barberi* (Ewing, 1921)
* *Filientomon bipartitei* Lee & Rim, 1988
* *Filientomon duodecimsetosum* Nakamura, 2004
* *Filientomon gentaroanum* Nakamura, 2001
* *Filientomon imadatei* Lee & Rim, 1988
* *Filientomon lubricum* Imadaté, 1956
* *Filientomon sibiricum* Szeptycki, 1988
* *Filientomon takanawanus* (Imadaté, 1956)
Gracilentulus

***Gracilentulus*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Gracilentulus americanus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus aokii* Imadaté, 1982
* *Gracilentulus atlantidis* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus catulus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus chichibuensis* Nakamura, 1995
* *Gracilentulus corsicanus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus europeus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus fjellbergi* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus flabelli* Yin, 1985
* *Gracilentulus floridanus* Ewing, 1924
* *Gracilentulus gracilis* (Berlese, 1908)
* *Gracilentulus hyleus* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus maijiawensis* Yin & Imadaté, 1979
* *Gracilentulus meridianus* (Condé, 1945)
* *Gracilentulus orousseti* Szeptycki, 1993
* *Gracilentulus sachikoae* Imadaté, 1965
* *Gracilentulus sardinianus* Nosek, 1979
* *Gracilentulus shipingensis* Yin, 1984
Brasilidia

***Brasilidia*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Brasilidia auleta* Szeptycki & Bedano, 2003
* *Brasilidia nagaroorica* Prabhoo, 1977
* *Brasilidia sanmartini* Tuxen, 1984
* *Brasilidia tropica* Nosek, 1973
Imadateiella

***Imadateiella*** Protura animalia taldeko genero bat da. Acerentomidae familiaren barruan sailkatzen da.

## Espezieak 
* *Imadateiella murka* Szeptycki, 1988
* *Imadateiella saucrosi* Yin, 1980
* *Imadateiella shideiana* (Imadaté, 1964)
* *Imadateiella shiria* (Imadaté, 1964)
* *Imadateiella sphaerempodia* Yin, 1980
* *Imadateiella yosiiana* Imadaté, 1961