Manuela Carrasco

**Manuela Carrasco Salazar** (Sevilla, Andaluzia, 1958ko urriaren 21a) sevillar flamenko-dantzari ijitoa da. «El Sordo» flamenko-dantzariaren alaba da. Haren senarra 2023an hil zen Joaquin Amador Santiago gitarrista izan zen.

## Bizitza 
Manuela Carrasco ijito artista-familia batean jaio zen, Triana auzoan, Tejado del Moro delakoan hain zuzen ere. Bere aita José Carrasco ‘El Sordo’ flamenko-dantzaria izan zen eta bere ama, Cipriana Salazar Heredia, Los Camboriosen ahaidea. Ez zuen dantza-irakasle profesionalik izan, modu autodidaktan trebatu zen bere familia erreferentziatzat hartuta, nahiz eta hasieran gurasoak aurka egon lanbideak eskatzen zituen sakrifizioen arriskupean egon ez zedin.

### Dantzari ibilbidea 
Urte gutxira familia probintzia bereko San Juan de Aznalfarachera joan zen, eta handik gutxira Costa del Solera. Gurasoek Malagako kostaldeko jatetxe batean egin zuten egonaldiari esker, hamar urterekin egin zuen debuta Torremolinoseko El Jaleo izeneko tablaoan (sasoi hartan Mariquilla zen tablao horren nagusia), eta, gero, Sevillako La Cochera Show-era pasatu zen 1970era arte, non Los Bolecos ezagutu zituen, Matilde Coral, Farruco Negro eta Rafael Negrok osatutako hirukotea.

Hurrengo urtean, Curro Velezen konpainian sartu zen, eta Europan zeharreko bira egin zuen. Sevillara itzuli zenean, Los Gallosen aritu zen, eta Utrerako Potaje Gitanoak Manolo Caracoli egindako omenaldian. Emanaldi horren ostean, Madrilera joan zen Los Canasteros tablaoan lehen figura izateko. Manolo Caracolek Barbieri kalean zuen tablao hori. 1973an, La Puebla de Cazallako jaialdian arrakasta handia lortu ostean, Andaluziako jaialdietako figura nagusietako bat bihurtu zen.

1974an sagaratu zuten, La Puebla de Cazallako Cante Jondo Bileran lortu zuen garaipenari esker, Kordobako Arte Flamenkoaren Lehiaketa Nazionalean Pastora Imperio izeneko Sari Nazionala lortu baitzuen, eta Flamenkologia Katedra lortu baitzuen. Urte berean, Madrilgo Monumental antzokian, Gitano ikuskizunean jardun zuen, Camarón de la Isla, Pansequito eta El Lebrijanorekin batera.

18 urte bete zituenean Juan de Dios Ramirez Herediak "Dantza Flamenkoaren Jainkosa" izena jarri zion.

1976an, Bakearen Enbaxadoreak Saria irabazi zuen San Remon, Italian, eta Juanito Villarrek lagundu zion emanaldian. Sari hori aurretik Paco de Luciak eta Manolo Sanlucarrek baino ez zuten. Urte hartan, “Gitano” ikuskizuna egin zuen, Camarón de la Isla, El Lebrijano eta Pansequito del Puertorekin batera. Gero, Los Canasteros-era itzuli zen, eta han Joaquín Amador ezagutu zuen. Harexekin ezkondu zen, eta bere gitarra-jotzaile iraunkorra bihurtu zen.

Laurogeiko hamarkadan, Andaluziako Flamenko Jaialdietan aritu zen. Sevillako Flamenko eta Musika Andaluziarraren Hamabostaldian parte hartu zuen (1981 eta 1984), eta astebetez aritu zen Erromako Olinpiar Antzoki Handian (1981). *Ayer, hoy y mañana del flamenco* (1983) ikuskizuna aurkeztu zuen Parisko I. Flamenko Jaialdian, Rafael Fernandezek Miguel Acalen liburuxka bati buruz duen jatorrizko ideiaren arabera. Bertan, Pilar López Júlvez flamenko-dantzariak belaunean musu emateko keinua egin zion. Urte horretako abenduaren 3an Madrilen aritu zen Los Deportes Jauregian, Flamenko eta Arte Ijitoaren Jaialdian, eta prentsan “Gaueko erregina” izendatu zuten.

Halaber, Flamenkoaren Biurtekoan parte hartu zuen (1984 eta 1986), eta Madrilgo Flamenkoaren II. Gailurrean (1985), omenaldia egin zitzaion Utrerako XXIX. Ijito-Potajean (1985), eta Héctor Orezzoli eta Claudio Segoviak zuzendutako 'Flamenco Puro' (1986) ikuskizunean ere parte hartu zuen. Ikuskizunak Espainiako Erreginaren presentzia izan zuen. Bira bat egin zuen Estatu Batuetan, eta Fernanda de Utrera, Farruco, El Chocolate eta Juan Habichuelarekin batera .1987ko otsailaren amaieran ebakuntza egin zioten hezurretako lesio batengatik, eta Manuela Carrascok udako antzoki eta jaialdietan parte hartu zuen, eta AEBra joan zen. AEB. '*Flamenco Puro*' ikuskizunarekin, 1987ko abuztuan.

Manuela Carrascok Carlos Saura zinema zuzendariaren *Sevillanas* (1992) filmean parte hartu zuen, baita Eduardo Rodriguezen *Y Sevilla* (1992) filmean ere, Flamenkoaren VII. Biurtekoa itxi zuen ikuskizunean. Hurrengo urteko azaroan, Sevillan *“La diosa*” estreinatu zuen, Espainian aurkeztu zuen ikuskizuna. 1994an Carlos Sauraren *Flamenco* filmean ere parte hartu zuen. 

1996ko otsailean, Europan zehar bira egin zuen '*Corazón flamenco*' ikuskizunarekin. Londresko Sadler's Wellsen estreinatu zuen ikuskizun hori. Sevillako IX. Biurtekoan, “*La raíz del grito*” aurkeztu zuen, José Miguel Évora-ren ideia originalaren araberako ikuskizuna, José Manuel Caballero Bonald-en laguntzarekin.

1997ko maiatzaren 10ean “Ballet Flamenco” ikuskizunean parte hartu zuen, Mario Maya, Merche Esmeralda eta Antonio Canalesekin batera, Sevillako Maestranza Antzokian.

2000ko urtarrilaren 14an, *“Jondo Adonai*” aurkeztu zuen Chiclanan, Joaquin Amadorren jatorrizko ideia baten arabera. 2000ko apirilean, Maria del Mar Moreno eta Beatriz Martínekin partekatu zuen kartela Jerezko Villamarta antzokian. Urte hartako irailean, Lope de Vega Antzokian “*Así baila Sevilla*” estreinatu zuen, eta 2001eko martxoan Joaquín Turina Aretoan aritu zen, horixe ere Sevillan.

2001eko abenduaren 11n, “*Jondo Adonai II*” aurkeztu zuen Sevillako Antzoki Nagusian. Bertan, ijitoen emakume-dantzaren antologia bat eskaini zuen.

2002an, AEB Flamenko Jaialdiaren bigarren edizioan parte hartu zuen, “*Esencias*” ikuskizuna ere estreinatu zuen Chocolate eta La Negraren lankidetzarekin, Sevillako Teatro de la Maestranzan eta XII. irailak 24.

2003ko urtarrilean, Japonia, Madril eta Bartzelonatik itzuli ostean, Carrascok Sevillako El Monte Fundazioan jardun zuen. Urte bereko martxoan, Jerezeko VII. Jaialdian jardun zuen “*Tierra y fuego*”, Manuela Carrasco eta Antonio Canalesen lana.

XIII. Flamenko Biurtekoan “Tronío” estreinatu zuen. “*Un sorbito de lo sublime”* lanarekin 2005eko Jerezko Jaialdian, 2007ko Caja Madriden eta 2007ko Sevillako Jueves Flamencos izenekoetan parte hartu zuen. Manuela Carrascok eta Joaquín Amadorrek kathak izeneko dantza indiarra aurkeztu zuten “*Romalí*” ikuskizunean, Madrilgo Andalucía Flamenca 2007 jaialdian eta Sevillako Tres Cultura Fundazioan. 2009an, "Suspiro flamenco" estreinatu zuen eta New Yorken, Londresen eta Frantzian (Mont de Marsan Festibalean) jardun zuen. 2012an, "Utrerako Ijito Potajean", "Jerezeko Jaialdian" eta Espainiako Iparraldetik egindako biran aritu zen. Urte berean, "Sevillako Bienala 2012" inauguratu zuen "Raices de Ébano" ikuskizunarekin, El Pele, Pansequito, Juan Villar eta Enrique "El Extremeño" artisten lankidetzarekin, Pepa Gamboaren zuzendaritzapean.

## Sariak eta aintzatespenak 
Manuela Carrascok Pastora Imperio sari nazionala, Dantza Sari Nazionala eta Andaluziako domina jaso ditu.

* 2018. urtean, Compás del Cante saria jaso zuen, flamenkoaren munduan ezagunenetako bat, Cruzcampo Fundazioak urtero ematen duen saria.
* 2018ko Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina.
* 1976an, Bakearen Enbaxadoreak Saria irabazi zuen San Remon.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arte eszenikoen eta musikaren Institutu Nazionala
* Sevillako Flamenkoaren Biurtekoa
* Manuela Carrascori elkarrizketa
* 
*