open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sally Haslanger

**Sally Haslanger** (/hπslονr/, Connecticut, 1955) filosofo eta akademiko estatubatuarra da. Filosofiako Ford katedraduna da Massachusettseko Teknologia Institutuko Hizkuntzalaritza eta Filosofia Departamentuan. 2015ean  Filosofiako Spinoza katedra lortu zuen Amsterdamgo Unibertsitatean.

## Biografia 
[thumb|**Sally Haslanger** [Massachusetts Institute of Technology|MITen]]1977an Reed Collegen graduatu ondoren,  Haslangerrek bere Filosofiako Doktoretza lortu zuen 1985ean  Kaliforniako Unibertsitatean, Berkeleyn. Princetongo Unibertsitatean, Pensilvaniako Unibertsitatean eta Míchigango Unibertsitatean irakatsi du.

Haslanger *Carus Lecturer*  bezala aukeratua izan zen American Philosophical Elkartearengandik 2011an . Filosofiako Emakumeen Elkarteak 2010eko filosofo ospetsu bezala izendatu zuen, eta Estatu Batuetako "feminista analitiko onenetakotzat" jo zuen. Haslanger Estatu Batuetako Filosofia Elkarteko Ekialdeko Dibisioko lehendakaria izan zen eta Arte eta Zientzien Akademia Estatubatuarreko kide hautatu zuten 2015ean. 2018an, Guggenheim beka bat jaso zuen. Genero, arraza eta filosofiari buruzko sinposioa (Symposia on Gender, Race and Philosophy), genero eta arrazari buruzko lan filosofiko berriaren argitalpena gauzatzeko.

## Lanak 
Haslangerrek metafisika, metafisika feminista, epistemologia, teoria feminista, filosofia zahar eta sozial eta politikoaz argitaratu du. Bere lanaren zati handi bat aldaketa bidezko irautearen inguruan doa; objektibitate eta objektibazioa; eta Catharine MacKinnonen generoaren teoria. Lan berritzailea egin du maiz izaera naturala duten kategorien inguruan, zehazki arraza eta generoarekin, kategoria hauek gizarte-eraikuntzarekin lotuz. Gai horiei buruzko artikulu nagusien bilduma bat Resisting Reality: Social Construction and Social Critique (Realidad resistente: construcción social y crítica social) (Oxford University Press, 2012) izenarekin argitaratu zen. Joseph B. Gittler saria irabazi zuen Estatu Batuetako Elkarte Filosofikoaren eskutik 2014. urtean. Sari hau gizarte zientzietako batean edo gehiagotan filosofiaren arloan egindako ekarpen akademiko nabarmenagatik ematen da.

## Argitalpenak 
* Theorizing Feminisms: A Reader [Feminismoak teorizatzen: una lectura] (Elizabeth Hackettekin batera argitaratua), Oxford University Press, 2005.
* Adoption Matters: Philosophical and Feminist Essays [Adopzioak garrantzia du: saiakera filosofiko eta feministak] (Charlotte Wittekin batera argitaratua), Cornell University Press, 2005.
* *Iraunkortasuna*: Contemporary Readings [Iraunkortasuna: irakurketa garaikideak] (Roxanne Marie Kurtzekin batera argitaratua), MIT Press, 2006.
* Resisting Reality: Social Construction and Social Critique [Realidad resistente: construcción social y crítica social], Oxford University Press, 2012.
* *Critical Theory and Practice* [Teoria kritikoa eta praktikoa], Koninklijke Van Gorcum, 2017.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikey and Nicky

***Mikey and Nicky*** (euskaraz *Mikey eta Nicky*), 1976ko Elaine May estatubatuarrak zuzendutako krimen drama film bat da. Peter Falk, John Cassavetes eta Ned Beatty aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1970eko hamarkada, AEB, Philadelphia hiria, Nicky (John Cassavetes) ganster lanbidean hasiberria den estatubatuar-judu kankailu bat da, baina arazoak izan eta bere bizitza arriskuan dago. Hori konpontzeko bere lagunik onena den Mikeyri (Peter Falk) hura ezkutatu zezan eta berau hiltzekotan den gizasemearen nortasuna jakiteko laguntza eskatuko dio. 

## Aktoreak 
*Peter Falk: Mikey
*John Cassavetes: Nicky
*Ned Beatty: Kinney
*Rose Arrick: Annie
*Carol Grace: Nellie
*William Hickey: Sid Fine
*Sanford Meisner: Dave Resnick
*Joyce Van Patten: Jan
*M. Emmet Walsh: Autobus gidaria

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Edge of the City

***Edge of the City*** (euskaraz *Hiriaren Ertzean*), 1957ko Martin Ritt estatubatuarrak zuzendutako dramazko film beltz bat da. Robert Alan Aurthur antzerkigilearen *The Philco Television Playhouse* telebista istorio antologia saioko *A Man Is Ten Feet Tall* (1955, *Gizon Bat Hamar Oin Garai Da*) antzezlan atalean oinarritua dago. John Cassavetes. Sidney Poitier. Jack Warden, Kathleen Maguire eta Ruby Dee aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1950eko hamarkada, New York hiria, Axel Nordmann (John Cassavetes) gizaseme goibela da. Hirira iritsi berri dela, portuan zamari gisa lan egiten hasi eta Tommy Tyler (Sidney Poitier) gizon gazte beltzarekin adiskidetuko da. Tommy langilea eta bere lankideekin zintzoa izan arren, Charles Malik (Jack Warden) nagusiak ez du gogoko, langileen artean gatazka arrazialak sor ditzazkela uste baitu. Charles nagusiak Axel bera Tommyrengandik urruntzen ez bada mehatxatuko du, baina ez du bi gizonen arteko adiskidetasuna apurtzerik lortuko.

## Aktoreak 
* John Cassavetes: Axel Nordmann
* Sidney Poitier: Tommy Tyler
* Jack Warden: Charlie Malick
* Kathleen Maguire: Ellen Wilson
* Ruby Dee: Lucy Tyler
* Val Avery: Anaia
* Robert F. Simon: George Nordmann (edota Robert Simon)
* Ruth White: Katherine Nordmann
* William A. Lee: Davis
* John Kellogg: Detektibea
* David Clarke: Wallace  
* Estelle Hemsley: Price andrea
* Perry Greene: Tommy eta Lucy Tylerren semea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Love Streams (filma)

***Love Streams*** (euskaraz *Maitasun Korronteak*), 1984ko John Cassavetes estatubatuarrak zuzenduta eta antzeztutako drama film independiente bat da. Ted Allan antzerkigilearen izenburu berdineko antzezlanean oinarritua dago. Gena Rowlands, John Cassavetes, Diahnne Abbott, Seymour Cassel eta Al Ruban aktoreek antzeztu zuten.

34. Berlingo Zinemaldian Urrezko Hartza saria irabazi zuen.

## Argumentua 
AEB, Sarah Lawson (Gena Rowlands) dibortziatekotan eta lurjota dagoenez bere anaia Robert Harmon (John Cassavetes) idazle bizizale eta alkoholikoa bisitatuko du, emakumeekin maitasun harreman ugari eta ezegonkorrak dituen gizaseme gonazalea. Robert inoiz ikusi ez duen zortzi urtetako semearekin 24 orduz zaintzera derrigortua izango da. Umea aitarekin Las Vegas hirira egindako bidaian zehar hura bizi den unibertso hedonista eta gainbeherakoaz izutua geldituko da, baina era berean baita haren maitasunaz erakarria ere. 

Bere semeaz gain, izaera indibidualista duen Robertek bere arrebaz arduratuko du, bere «emakumezko lagunik onena». Sarah Lawson emakume depresiboa da, maiz bere egoera mentala ezegonkorraren ondorioz ospitaletan denbora pasatu beharrekoa. Sarahren senarra, Jack (Seymour Cassel) ere gizon depresiboa da, haren emazteaz dibortziatu eta haien alaba asteburuetan bakarrik ikusi nahi du, baina alabak aitarekin bakarrik bizi nahi du. Sarah emazteak Robert anaiarengan babesa topatuko du, bide batez Roberten autosuntsiketa nihilista hura animaliez inguratuz eta anai-arreben arteko maitasun bizimoduaz geldiaraziko duelarik.

Los personajes se interrogan a lo largo de la película sobre la existencia de un «flujo» (stream) incontrolable representando el amor, enlazando las personas unas a otras y pudiendo variar de intensidad.3​ 

## Aktoreak 
* Gena Rowlands: Sarah Lawson
* John Cassavetes: Robert Harmon
* Diahnne Abbott: Susan
* Seymour Cassel: Jack Lawson
* Margaret Abbott: Margarita
* Jakob Shaw: Albie Swanson
* Eddy Donno: Swanson aitaordea
* Joan Foley: Dunbar epailea
* Al Ruban: Milton Kravitz
* Tom Badal: Sam abokatua
* Doe Avedon: Kiner jauna
* Leslie Hope: Joanie

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Henri-Edmond Cross

**Henri-Edmond Cross**, **Henri-Edmond-Joseph Delacroix** jaioa (Douai, 1856ko maiatzaren 20a - Saint-Clair, Var, 1910eko maiatzaren 16a) frantziar margolaria izan zen.

Estilo errealistako erretratuak eta izadi hilak egiten hasi zen eta 1881ean erakutsi zuen lehen aldiz artisten aretoan. 1883an Mediterraneora bidaia egin zuen eta Paul Signac ezagutu zuen, lagun bihurtu eta artistikoki eragin ziona. 1884an Artista Independenteen Elkartea sortu zuen eta bertan neoinpresionismoko artistak ezagutu zituen, 1891 arte estilo neoinpresionistan margotzen hasi ez bazen ere. Mugimenduaren ideiei ere jarraitu zien, hala nola anarkismoari eta gizarte utopiko batean sinesteari. Eragin garrantzitsua izan zen Henri Matisserentzat eta Fauvismoaren garapenerako.

## Iruditegia 

Madame Hector France, Cross.jpg|*Madame Hector France*, 1891
Henri-Edmond Cross, 1893, La ferme, soir (The farm, evening) oil on canvas, 65.0 x 92.0 cm, Private collection, Paris.JPG|*The farm, evening*, 1893
Henri-Edmond Cross - The Evening Air - Google Art Project.jpg|''L'air du soir*, c.1893
Henri Edmond Cross - Sunset on the Lagoon, Venice - Google Art Project.jpg|*Sunset on the Lagoon, Venice* 1898–1893
Henri-Edmond Cross-La Ferme, matin-Musée des beaux-arts de Nancy.jpg|*La Ferme, matin*, 1893
Henri-Edmond-Cross-Fisherman.jpg|*Fisherman*, 1895
Henri-Edmond Cross - The Evening Air - Google Art Project.jpg|*L'air du soir*, c.1893
Henri-Edmond Cross (1856-1910) - Landscape, ca. 1896-99..jpg|*Landscape*, c.1896–1899
Cross-La-barque-Dijon.jpg|*La barque bleue*, 1899
HenriEdmondCross001.jpeg|*La maison rose*, c.1901–1905
Henri Edmond Cross ponte san trovaso.JPG|*Ponte San Trovaso*, 1902–1905
La fuite des nymphes.jpg|*La fuite des nymphes*, c.1906
Henri Edmond Cross - Une clairière en Provence (Étude) - Google Art Project.jpg|*Une clairière en Provence (Étude)*, c.1906
Bemberg Fondation Toulouse - La Chaîne des Maures - Henri-Edmond Cross (1906-1907) 65.1 x 81.3 Inv.2036.jpg|*La Chaîne des Maures*, 1906–1907
Cross-Baie-Cavalière-Annonciade.jpg|*La baie à Cavalière*, 1906–1907
Cross-Le-Bois-Annonciade.jpg|*Le Bois*, 1906–1907
Dormeuse nue dans la clairière, Cross.jpg|*Dormeuse nue dans la clairière'', 1907
Henri-Edmond Cross, 1908, Les cyprès à Cagnes, oil on canvas, 81 x 100 cm, Musée d'Orsay, Paris.jpg|thumb|*Cypresses at Cagnes*, 1908
Henri Edmond Cross - Regatta in Venice - Google Art Project.jpg|*Regatta in Venice*, 1898/1908
Henri Edmond Cross Hafenszene.jpg|*Hafenszene*, by 1910

## Kanpo estekak
Marta Meyer de Landó

**Marta Meyer de Landó** (Concepción, Paraguai, 1940ko apirilaren 25a - Asuncion, Paraguai, 2005eko azaroaren 10a) paraguaitar arkitektoa eta idazlea izan zen. Asuncion hiriko alaba kutun izendatu zuten Paraguaiko kulturari egindako ekarpenengatik. Lau liburu argitaratu zituen.

## Bizitza 
Concepciónen jaio zen 1940ko apirilaren 25ean. Maribel Canillasen eta Pedro Meyerren alaba.

Saxonia auzoko República de Perú eskolan egin zuen lehen hezkuntzako ikasketak, eta bigarren mailakoak San Carlos lizeoan egin zituen, bietan urrezko domina lortuz. Bigarren hezkuntza, eskolarteko literatura, matematika eta latin lehieketatan saritua izan zen.

Asunciongo Unibertsitate Nazionalean (UNA) ikasitako arkitektoa izan zen, lanbide horretan arituz hil zen arte, tarteka kultura kudeaketarekin aldizkatuz.

1960ko irailaren 15ean Enrique Raúl Landó ingeniari eta arkitektoarekin ezkondu zen, eta harekin lau seme-alaba izan zituen: Bibi, Enrique, Jorge eta Claudia. Bere seme-alabetako bi ezagun bihurtu ziren telebistaren eta entretenimenduaren esparruan, Bibi eta Enrique, baita bere bilobetako bat ere, Paul kazetari eta youtuber ezaguna.

Paraguaiko Arkitektoen Elkarteko (APAR), Arkitektoen Foroko, Paraguaiko Idazleen Elkarteko (SEP), Paraguaiko Idazle Elkartuetako (EPA) eta Cabildo Fundazioko kidea izan zen. Mendeurreneko Klubeko Kultura Batzordeko kidea izan zen.

## Liburuak 
* *Vivencias y Otras Cosas* (ipuinak eta bizipenak, 1994ko iraila).
* *Sin Maquillaje* (ipuinak eta kontakizunak, 1998ko apirila).
* *Tiempo de contar* (Paraguaiko Emakumezko Idazle Bazkideak elkartekideek idatzitako narrazioa).
**Apostando a la Vida* (hil osteko argitarapena, 2006)

## Kanpo estekak
Municheko Gliptoteka

**Municheko Gliptoteka** greziar eta erromatar artearen museo bat da, Munich hirian, Bavarian (Alemania). Hasiera batean Luis I.a Bavariakoa erregeak enkargatu zuen museoa garai haietako bere eskultura bilduma gordetzeko. Leo von Klenze-k diseinatu zuen estilo neoklasikoan eta 1816 eta 1830 artean eraiki zen. Gaur egun museoa Kunstarealaren parte da.

## Historia 
Gliptoteka Luis I.a Bavariakoa Oinordeko Printzeak (geroago erregea) enkargatu zuen, beste proiektu batzuekin batera, hala nola, aldameneko Königsplatz eta Greziar eta Erromatar Antzinateen Estatuko Bilduma biltzen duen eraikina, antzinako Greziako oroigarri gisa. Louisek antzinako greziar kultura gogoratuko zuen "alemaniar Atenas" baten ikuspegia zuen, eta Municheko ateen parean eraiki zuen.

Königsplatz multzoaren antolamendua Karl von Fischer eta Leo von Klenze arkitektoek diseinatu zuten 1815ean, foro baten estiloan antolatuz, gliptoteka iparraldean zuela. Museoko hormak kolore freskoz eta estukoz apaindu zituzten Peter von Cornelius eta Wilhelm von Kaulbach bezalako artista ospetsuek.

1806 eta 1830ean museoa ireki zen bitartean, Louisek garaiko eskultura greko-erromatarren bilduma onenetako bat osatu zuen. Bere agenteen bitartez, Medusa Rondanini, Barberini Faunoa eta, 1813an, Eginako Afeako tenpluko irudiak bezalako piezak eskuratzea lortu zuen.

Bigarren Mundu Gerrak ez zituen Gliptotekako artelan asko suntsitu, nahiz eta tamalez freskoek ez zuten iraun eta 1972an museoa berriro ireki zenean margotutako adreilu batzuk baino ez ziren ikusten.

## Arkitektura 
Museoa estilo greko-italiar klasikoan diseinatu zen. Arkupea jonikoa da eta kanpoko hormek nitxoak dituzte, eta bertan 18 jatorrizko erromatar eta greziar eskultura kokatzen dira, horma bakoitzean sei (atzealdean izan ezik). Barrualdea gangaduna da.

Museoa hasiera batean marmolez eraiki zen osorik. Hala ere, Bigarren Mundu Gerran suntsitu egin zuten. Berreraikitako eraikina ez da jatorrizkoa bezain polita: koloma jonikoak amaitu gabe geratu ziren, ildaskatu gabe, eta eskultura batzuk ere egin gabe geratu ziren. Gainera, askoz marmol gutxiago erabiltzen zen, barrutik nabaria dena, hormak adreilu gorriz osatuta daude eta marmol efektua emateko margotuta daude. Hormak apaintzen zituzten freskoak ere galdu egin ziren.

## Irudi galeria 

Glyptothek, Königsplatz, Múnich, Alemania16.JPG|Frontoiaren xehetasuna .
München - Königsplatz (Panorama).jpg|Municheko Errege Enparantza eskuinaldean Gliptoteka eta ezkerraldean Propileoetatik Antigoalekoen Estatu Bilduma ditu.
Glyptothek, Múnich, Alemania, 2013-02-02, DD 13.JPG|Gela baten bista.
Glyptothek, Múnich, Alemania, 2013-02-02, DD 10.JPG|Afaiako tenpluko irudiak.
Glyptothek, Múnich, Alemania, 2013-02-02, DD 05.JPG|Afaiako tenpluko frontoiko ezkutua eta besoa.
Glyptothek, Múnich, Alemania, 2013-02-02, DD 06.JPG|Emakume erromatar baten bustoa.
Glyptothek, Múnich, Alemania, 2013-02-02, DD 16.JPG|Esfingea.
Glyptothek, Múnich, Alemania, 2013-02-02, DD 08.JPG|Afaiako tenpluko frontoiko arkularia

## Kanpo estekak
Kushinagar

**Kushinagar** (, AITS: *Kusinārā*) Kushinagar barrutian, Indiako Uttar Pradesh estatuan dagoen hiria. Budismoaren lau hiri santuetatik bat da. Bertan hil zen Buda eta oraindik haren hilobia gordetzen da.

## Demografia 
Demografikoki, biztanleria 17,982 biztanlekoa da, % 52 gizonezkoak eta % 48 emakumezkoak, alfabetatze-maila % 62koa izanik. Gehienak budistak, baina baita hinduak eta jaindarrak ere.

## Budismoaren tradizioa 
Tradizio budistaren arabera, Buda Gautama Kushinagarrera joan zen Anandarekin eta bere ikasle batzuekin (Bhikkhus) batera, han heriotza jaso eta parinirvana (edo gehienez nirvana) eskuratzeko. Baso batean ohe bat prestatu zen, eta han azken aldiz erregutu zien bere ikasleei, eta hil egin zen. Kushinagar ekialdean dagoen Makutabandhana herrira eraman zituzten Budako hondakinak, eta han erre zituzten.

Hiria mundu osoko budisten erromesaldien gune bihurtu zen, eta monasterio eta tenplu asko izan zituen. Asoka enperadore indiarrak, budista bera, bisitatu zuen hiri santu budista guztietako erromesaldian. Oraindik ere kontserbatzen diren monumentu sakratuen artean Mahaparanirvana stupa dago, hil ondoren Budaren omenez eraiki omen zen estuparen ondorengoa, Budaren hilobia, nahiz eta hutsik egon, eta 1500 urteko Budaren estatua bat daude.

Beste nazio batzuetako tenplu budista ezberdinak eraiki dira Kushinagarren, Birmaniako tenpluak, txinatarrak, zingalesak, hegokorearrak, thailandiarrak eta tibetarrak barne.

## Iruditegia 

Fitxategi:Burmese Temple in Kushinagar.jpg|Mahasukhamdada Chin Thargyi Pagoda.
Fitxategi:Watthaikusinara.jpg|Wat Thai Tenplua.
Fitxategi:Buddha Relic Distribution Site 02.jpg|Budaren erlikiak banatu ziren lekua.
Image:Kusinara3.jpg|Budaren gorpua toki honetan mantendu zen astebetez, Parinirvana lortu ondoren.
Fitxategi:Mahaparinirvana.jpg|Gautama Budaren estatua Parinirvanan, Mahaparinirvana tenpluan
Fitxategi:Kushinara1.jpg|Ramabhar Estupa Budaren errautsen zati baten gainean eraiki zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Kushinagar barrutiaren webgune ofiziala.
San Salbatore eliza (Zarrakaztelu)

**San Salbatore eliza** Nafarroa Garaiko Aragoiko Erriberako Zarrakaztelu udalerrian kokatutako XIII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko estiloa ditu.

## Historia 
1237. urtean emana, argi dago data hori baino lehenagokoa dela. 1093an zein 1099an hitz egin zen horretaz, baita ondoren 1166 aldera ere, Bertrand abate eta Montaragoeko kanonigoen arteko akordioarekin. Jatorrizko eraikuntzatik aldare nagusiko ara nabarmentzen da oraindik, estilo erromanikoa.

1166. urteaz geroztik, Montaragoekoak lagata, Olibako monasterioarekin lotuta daudela jakin da.

## Eraikina  
Jatorrizko fabrikatik, habeartea kontserbatzen da, zortzi ataletan zatitua arku fajoiez, kanoi-ganga zorrotzez estalia, eta 1863 eta 1905 artean gurutzadura handi bat, burualde poligonala, oinaldeko dorrea eta bataio-kapera gehituko zaizkio; hori guztia gurutze-gangaz estalita dago, Meitiako estilo neogotikoarekin bat etorriz, meaxa arkitektoak birsortu baitzuen. Portadak, eraikinaren oinaldean dagoenak, krismoiari eusten dio.

Rococo estilokoa, zaindariari eskainitako erretaula bat dago, Arrosarioko Ama Birjina, XVIII. mendearen bigarren erdialdean egina. Erdiko horma-hobian, aipatutako zaindariaren tailua ageri da, haurra besoetan duela: obra erromanista, XVII. mendeko lehen laurdenekoa, XVIII. mendeko koroa barrokoekin. Irudia Joan Semenoitz Altsasukoak egindako erretaula Manieristarena da, eta haren alargunak 1628an ordainketa eskatu zuen. San Joakin eta Santa Anaren irudiak alboetan daude, erretaularen garaikoak, baina polikromia modernokoak, erropaje mugituak eta erdirantz bihurdura handia dituztenak, konposizioa orekatzeko.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Zarrakaztelu
* Erdialdea

## Kanpo estekak
Olibako Abateen jauregia

**Olibako Abateen jauregia** edo **Zarrakazteluko Armagintzako Kaporalgo jauregia** Nafarroa Garaiko Aragoiko Erriberako Zarrakaztelu udalerrian kokatutako XVI. mendeko jauregi bat da, pizkundar estiloan.

## Historia 
Harrizko eraikina da, XVI. mendekoa, eta balkoi luze bihurtu zen mende honetan, oraindik ere apaingarri pizkundar duena. Fatxadan erdiko leihoa nabarmentzen da; pilastra apainduak eta frisoa ditu, medailoiak eta Calatravako ordenako gurutzea duen armarria dituena. Erremate gisa, adreiluzko arkudun galeria bat du, Nafarroako Erribera jauregietako bereizgarria.

Desamortizazioaren ondorioz, 1835ean, jauretxe monakala desagertu zenean, jauregia besterendu zuten.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Zarrakaztelu
* Erdialdea

## Kanpo estekak
María del Carmen Cuesta Rodríguez

**María del Carmen Cuesta Rodríguez,** *La Peque* ezizenez ezaguna (Madril, 1922ko abenduaren 23a &ndash; Valentzia, 2010eko urriaren 16a) frankismoak errepresaliatutako ekintzaile errepublikanoa izan zen. Gazte Sozialista Bateratuko (JSU) militantea, Hamairu Arrosak taldekoen espedientean egon zen. Bere adin txikiagatik instrukziotik bereizia, 12 urteko espetxe zigorra eta erbesteratzea ezarri zioten.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Madrilen jaio zen familia aberats eta aurrerakoi batean, bere aita *Alfonso Cuesta Santamaría* zen eta bere ama, Samakoa, *Luz Rodríguez Canga*. Angela izeneko ahizpa nagusia eta neba bat zituen. Haurra zela, bere amarekin Asturiasera egindako bidaian, meatzarien greben errepresio bortitzaren lekuko izan zen, eta eragina izan zuen bere kontzientzia politikoan.

1936an, aitak bultzatuta, marrazketa-ikasketak hasi zituen Puerta del Soleko Reus institutu zaharrean, José Bardasano Baos pintore eta kartelgilearekin. Han ezagutu zuen bere lagunik onena, Virtudes González García. 1937ko uztailean, Espainiako Gerra Zibilean, bere lagunaren ereduari jarraituz, Gazte Sozialista Bateratuetan afiliatu zen, hamabost urte bete gabe. Madrileko Batzorde Probintzialean (Mendebaldeko Sektorea) jaso zuen prestakuntza, eta «Kometak» atalaren arduradun izendatu zuten, langile-familien seme-alabak zaindu zituen, Eugénio Mesón Gómezen agindupean., Bartzelonako Les Corts espetxea, Girona, Santander eta Ocaña. 1944ko martxoan, kartzela-zigorra erbestearengatik trukatu zioten.

### Askatasuna 
Askatasuna berreskuratzean, Valentzian bere bizitza berreraikitzen saiatu zen, bere arrebarekin eta amarekin, hauek ere espetxeratuak. Cuesta ezkondu zen eta lau alaba izan zituen. Ez zuen inoiz bere idealei uko egin eta ezkutuan jarraitu zuen Espainiako Alderdi Komunistako (PCE) kide izaten.

### Heriotza 
Valentzian hil zen, 2010eko urriaren 16an, 87 urte zituela.

## Memoria historikoa 
* 1985ean, Tomasa Cuevasek elkarrizketa egin zion *Cárcel de mujeres (1939-1985)* libururako.
* 2004an, Carlos Fonseca kazetari eta idazlearekin lankidetzan aritu zen *Trece Rosas Rojas* argitalpenean. 
* 2004an, Verónica Vigil eta José María Almelarekin *Que mi nombre no se borre de la historia* dokumentalean.
* 2007an, Emilio Martínez-Lázarok lau Goya sari lortu zituen, eta hamalau izendapen *Las 13 Rosas* filmagatik. Horietako bat María del Carmen Cuestaren pertsonaia interpretatu zuen  *Nadia de Santiago* aktore gaztearentzat izan zen.
* 2007ko abenduan *Presas de Franco* liburua eta erakusketa aurkeztu ziren. Liburu horretan, frankistek emakumeen kartzeletan izandako presondegi-esperientzia erakusten zen, bai eta zenbait argazki-erakusketa ere**,** hirurogeiko hamarkadaren amaieran desagertutako Las Ventas emakumeen kartzela oroigarri.
* 2010ean, Fernando Hernández Holgado historialariak *La prisión militante.* *Las cárceles franquistas de mujeres de Barcelona y Madrid (1939-1945)*  tesia egiteko izan zuen lekukorik garrantzitsuenetako bat izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
John Sell Cotman

**John Sell Cotman ** (Norwich, 1782ko maiatzaren 16a - Londres, 1842ko uztailaren 24a) ingeles margolari, grabatzaile eta ilustratzailea izan zen.

1798an Londresera joan zen eta J. M. W. Turner, Peter de Wint eta Thomas Girtin ezagutu zituen, eta haren grabatzaile elkartearekin bat egin zuen.

1806an Norwichera itzuli zen eta Norwicheko Margolari Eskolako kide nabarmenetako bat izan zen, arte irakasle gisa lan egiten zuen aldi berean. Akuarelak, marrazkiak eta grabatuak egin zituen. Paisaiak eta itsas ikuspegiak izan zituen gai gogokoenak.

## Iruditegia 

John Sell Cotman - House at St Stephen&#039;s Road, Norwich.png|*House at St Stephen&#039;s Road, Norwich* (1794)
Cotman, Ruins of Rievaulx Abbey.jpg|*Ruins of Rievaulx Abbey, Yorkshire* (1803), Victoria and Albert Museum
John Sell Cotman 002.jpg|*Greta Bridge* (1805)
John Sell Cotman - Drainage Mills in the Fens, Croyland, Lincolnshire - Google Art Project.jpg|*Drainage Mills in the Fens, Croyland, Lincolnshire*
Portrait of Mrs John Sell Cotman.jpg|*Portrait of Mrs John Sell Cotman* (1808), Norfolk Museums Collections
John Sell Cotman - Mousehold Heath (1810).jpg|*Mousehold Heath* (1810), British Museum
John Sell Cotman - Abbatial House of the Abbey of St Ouen at Rouen.jpg|*Abbatial House of the Abbey of St Ouen at Rouen* (1825), Norfolk Museums Collections
John Sell Cotman - Tower of the Village Church of Saint Maclou, Normandy - Google Art Project.jpg|*Tower of the Village Church of Saint Maclou, Normandy* (1818), Yale Center for British Art
John Sell Cotman - Windmill Norfolk.jpg|*Windmill, Norfolk*. Watercolour (10&nbsp;cm x 15&nbsp;cm), private collection.
Etretat Normandy.jpg|thumb|*Etretat, Normandy*. Sketched about 28 July 1820, private collection.
John Sell Cotman, Mrs Edmund Miles and Ann Miles in the Miles family farmhouse, Felbrigg, Norfolk.jpg|*John Sell Cotman, Mrs Edmund Miles and Ann Miles in the Miles family farmhouse, Felbrigg, Norfolk* by John Thirtle (1807), Norfolk Museums Collections
John Joseph Cotman - portrait of John Sell Cotman.jpg|John Joseph Cotman's chalk drawing of his father, made during his last visit to Norfolk in 1841, National Portrait Gallery, London

## Kanpo estekak
Britainia Handiko Itzulia

**Britainia Handiko Itzulia** (ofizialki ) Erresuma Batuan urtero egiten duten etapako txirrindularitza lasterketa da.

## Historia 
2004an sortu zuten, 1958tik aurrera egiten zuten Milk Race ordezkatzeko.

SweetSpotek antolatzen du, The Women´s Tourren antolatzaile berak.

## Palmaresa ''Kellogg's Tour* 
## Palmaresa *Prudential Tour* 
## Palmaresa *Britainia Handiko Itzulia'' 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Milk Race

**Milk Race** () Erresuma Batuan urtero egiten zuten etapako txirrindularitza lasterketa izan zen.

## Historia 
1958an sortua, egungo Britainia Handiko Itzulia bere ordezkoa da.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Emakumezkoen Emiliako Giroa

**Emakumezkoen Emiliako Giroa** (ofizialki eta ) Italian, Bolonia inguruan, urtero egiten duten egun bakarreko txirrindularitza lasterketa da. 2014tik aurrera egiten dute eta gizonezkoen probaren antzekoa da.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
La Course by Le Tour de France

**La Course by Le Tour de France**, normalean **La Course** deitua, Frantzian urtero egiten duten egun bakarreko txirrindularitza lasterketa da.

## Historia 
Lasterketa Marianne Vos eta Emma Pooley txirrindulariek bultzatutako herri-eskaera baten ondoren hasi zen, eta, azkenean, 2014an lortu zuten helburua, 1.1 mailako lasterketa gisa hasiz. 2016an emakumezkoen UCI WorldTour sortu ondoren, munduko maila gorenera igo zen.

Bere lehen hiru edizioak Frantziako Tourraren azken etapari sarrera egin zitzaion, ordu batzuk geroago Frantziako Tourreko gizonek Parisko Eliseo Zelaietan egingo zuten ibilbide bera jarraituz, 13 itzuliko zirkuitu batean. Guztira 89 km egin zituen. 2017. urtetik aurrera, eta Emakumezkoen UCI WorldTour zirkuituan sartu zenean, ibilbidea beste etapa batzuetakoari jarraitu zitzaion.

Frantziako Tourra bezala, Amaury Sport Organisationek antolatzen du, jakina, Tourraren lehiarekin zerikusia duten ekitaldietan parte hartzeagatik. 2015ean, antzeko ezaugarriak zituen beste lasterketa bat sortu zen Espainiako Vueltarako: Madrid Challenge by La Vuelta.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Vuelta Femenina

**La Vuelta Femenina** (2022 artean *Madrid Challenge by La Vuelta* eta *Ceratizit Challenge by La Vuelta*) Espainian urtero egiten duten etapako txirrindularitza lasterketa da.

## Historia 
2015ean sortu zuten, La Course by Le Tour de France imitatuz. Hasieran 1.1 mailako lasterketa zuen baina 2016an emakumezkoen UCI WorldTour sortu ondoren, munduko maila gorenera igo zen.

Ibilbidea Espainiako Vueltaren azken etaparen antzekoa zen eta baita sariak ere. 2020an hiru etapako lasterketa bihrutu zen, 2022an boost etapa izan zituen eta 2023an zazpi eta *La Vuelta Femenina* izena hartu zuen. Amaury Sport Organisationek antolatzen du.

## Palmaresa 
## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emakumezkoen Flèche Brabançonne

**Emakumezkoen Flèche Brabançonne** (ofizialki eta ; ) Belgikako Flandriako Brabantean urtero ospatzen den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa bat da. 2018tik aurrera egiten dute eta gizonezkoen probaren antzekoa da.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Ardècheko Itzulia

**Ardècheko Itzulia** (ofizialki ) Frantzian, Ardèche departamenduan, urtero egiten duten etapako txirrindularitza lasterketa da.

## Historia 
2003an sortu zuten, eta 2005etik 2.2 kategoria profesionalekoa da (profesionalismoaren azken kategoria). 2006ra arte ofizialki Tour Cycliste Féminin Ardèche Sud Rhône-Alpes izena zuen. 2011tik aurrera, bere etapa-kopurua pixkanaka igo da gaur egun ezarrita dauden 7 etapetaraino. Horrela, 5 egun baino gehiagoko emakumezkoen lasterketa bakanetakoa da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Women's Tour

'''The Women's Tour''' () Ingalaterran urtero egiten duten etapako txirrindularitza lasterketa da.

## Historia 
2014an sortu zuten, The Women's Tour izen ofizialarekin, 2.1 kategorian (profesionalismoaren kategoria gorena emakumezkoen etapakako lasterketetarako). 2015ean, Aviva aseguruetxearen babesaren ondorioz, izen ofiziala The Aviva Women's Tour izenagatik aldatu zuen; 2016an berriro izena Aviva Women's Tour izenagatik aldatu zuen, urte hartan lasterketa Emakumezkoen UCI WorldTourrera igo baitzen. 2017an, babeslea berriro aldatu zutenez, OVO Energy Women's Tour izena jarri zion. Sare sozialetan jatorrizko izena mantentzen du.

SweetSpotek antolatzen du, Britainia Handiko Itzuliaren antolatzaile berak.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pauliena Rooijakkers

**Pauliena Rooijakkers** (Venray, ) herbeheretar txirrindulari profesional bat da. Gaur egun Liv Racing–Xstra taldean lasterka egiten du.

2022ko Euskal Herriko Emakumezkoen Itzuliaren txapeldunordea izan zen.

## Palmaresa 
**2012**
* Gracia-Orlová

**2017**
* Tour cycliste féminin international de l'Ardèche: etapa 1

**2019**
* 3. Donostiako Klasikoan

**2021**
* 7. Donostiako Klasikoan

**2022**
* Durango-Durango Emakumeen Saria
* 2. Euskal Herriko Itzulian

**2023**
* 10. Euskal Herriko Itzulian

## Taldeak 
* 2012–2013: Dolmans–Boels
* 2014–2017: Parkhotel Valkenburg Continental Team
* 2018–: Liv Racing–Xstra

## Kanpo estekak
Demi Vollering

**Adriana Geertruida Vollering**, **Demi Vollering** izenez ezaguna, (Pijnacker, Herbehereak, 1996ko azaroaren 15a)  herbeheretar txirrindulari profesional bat da. 2021az geroztik Team SD Worx–Protime Nazioarteko Txirrindularitza Batasuneko emakumezkoen txirrindularitza taldean lasterka egiten du

2021eko Emakumezkoen Lieja-Bastogne-Lieja irabazita lortu zuen bere palmareseko lehenengo monumentua. 2022ko Euskal Herriko Emakumezkoen Itzuliaren irabazlea izan zen. 2023an Ardenetako hiru klasikoak (Amstel Gold Race, La Flèche Wallonne eta Lieja-Bastogne-Lieja), Herbehereetako Errepideko Txirrindularitzako Txapelketa eta Frantziako Tourra irabazi zituen.

## Palmaresa 
**2019**
* Elsy Jacobs Festibala: etapa 1
* Giro dell'Emilia Internazionale Donne Elite

**2021**
* Emakumezkoen Lieja-Bastogne-Lieja
* La Course by Le Tour de France
* The Women's Tour eta etapa 1
* 2. Emakumezkoen Flèche Brabançonnen
* 3. Emakumezkoen Italiako Giroan
* 3. Emakumezkoen Burgosko Itzulian

**2022**
* Emakumezkoen Flèche Brabançonne
* 20px Euskal Herriko Itzulia, Puntukako sailkapena  eta 3 etapa
* 3. Emakumezkoen Lieja-Bastogne-Liejan

**2023**
* Amstel Gold Race
* La Flèche Wallonne Féminine
* Emakumezkoen Lieja-Bastogne-Lieja
* 20px Emakumezkoen Burgosko Itzulia, Mendiko sailkapena eta 2 etapa
* 2. Euskal Herriko Itzulian, Mendiko sailkapena eta 2 etapa
* 2. Emakumezkoen Flèche Brabançonnen
* 2. La Vuelta Femeninan

**2024**
* 20px Euskal Herriko Itzulia, Puntukako sailkapena 20px, Mendiko sailkapena 20px eta etapa 1
* 20px La Vuelta Femenina eta 2 etapa
* 20pxEmakumezkoen Burgosko Itzulia, Mendiko sailkapena eta 2 etapa
* 2. Emakumezkoen Flèche Brabançonnen
* 2. La Flèche Wallonne Fémininen
* 3. Emakumezkoen Lieja-Bastogne-Liejan

**2025**
* 20px Euskal Herriko Itzulia, Mendiko sailkapena 20px eta etapa 1
* 20px La Vuelta Femenina eta 2 etapa
* 2. La Flèche Wallonne Fémininen
* 3. Emakumezkoen Lieja-Bastogne-Liejan

## Taldeak 
*  Parkhotel Valkenburg (2019-2020)
*  Team SD Worx (2021-2024)
*  FDJ-Suez (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kristen Faulkner

**Kristen Faulkner** (Homer, ) estatubatuar txirrindulari profesionala da. Gaur egun Team BikeExchange–Jayco taldean lasterka egiten du. Gainera Silicon Valleyko Threshold Ventures arrisku-kapital enpresan lan egiten du.

2022ko Euskal Herriko Emakumezkoen Itzuliaren hirugarrena eta 2022ko Emakumeen Nafarroako Klasikoan laugarrena izan zen.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, emakumeen errepide lasterketan bakarkako ekitaldian.

## Palmaresa 
**2020**
* Ardècheko Itzulia: etapa 1
* Super Sweetwater
**2022**
* 3.a Euskal Herriko Itzulian link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px
**2024**
* 1.a 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan  errepide lasterketan link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

## Taldeak 
* 2020–2021: Tibco–Silicon Valley Bank
* 2022–: Team BikeExchange–Jayco

## Kanpo estekak
2019ko Emakumeen Nafarroako Klasikoa

**2019ko Emakumeen Nafarroako Klasikoa** emakumezkoen txirrindularitza lasterketa horren lehenengo edizioa izan zen. 2019ko uztailaren 30ean egin zuten. 1.WWTren parte izan zen eta Ashleigh Moolman hegoafrikarrak irabazi zuen.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarah Gigante

**Sarah Gigante** (Melbourne, ) australiar txirrindulari profesionala da. Gaur egun Movistar Team taldean lasterka egiten du.

## Palmaresa 
**2022**
* Emakumeen Nafarroako Klasikoa

## Taldeak 
*  Holden Team Gusto (2018)
*  Roxsolt Attaquer (2019)
*  Team TIBCO-SVB (2020-2021)
*  Movistar Team (2022-)

## Kanpo estekak
Movistar Team

**Movistar Team** izan daiteke:

*Movistar Team (gizonezkoen taldea), UCI World Tour mailakoa
*Movistar Team (emakumezkoen taldea), UCI Women's World Tour mailakoa
*Movistar Team (talde kontinentala), UCI Continental  mailakoa
*Movistar Team Ecuador, UCI Continental  mailakoa
Movistar Team (emakumezkoen taldea)

**Movistar Team**, emakumezkoen txirrindularitza talde profesional nafarra da; UCI Women's World mailakoa. Bere babesle nagusia Movistar telekomunikazioen enpresa espainiarra da.

## 2022ko taldea 
## Kanpo estekak
Théodore Tissier

**Théodore Richard Tissier** (Paris, 1866ko martxoaren 26a-Hendaia, 1944ko urriaren 10a) frantses legelari eta politikaria izan zen. Kargu politiko ugari izan zituen, tartean Frantziako Gobernuko ministroa. Erretreta hartuta, Lapurdin hil zen.

## Biografia 
Tissierrek lehen ardura politikoa krisialdi baten erdian eskuratu zuen. 1899ko Laikotasunari buruzko Legearen aplikazioaren ondorioz, Saint-Vincent-de-Paulen ahizpak eta Bagneux udalerrian eskolak zituzten Lazaristak kanporatuak izan ziren. Kongregazio horiek udalerriaren aurkako epaiketa hasi zuten orduan. Jean Baptiste Derviaux alkateak dimisioa eman zuen 1888an. Hauteskunde berrietarako, 1899ko ekainaren 4an, Théodore Tissier hautatu zuten. 1900eko maiatzaren 6ko hurrengo hauteskundeetan Defentsa Errepublikanoaren zerrenda bat osatu zen eta zerrenda osoa lehen itzulian aukeratua izan zen, botoen % 48,69rekin.

Bagneuxeko alkatea izango zen 1900-1935 bitartean, eta bertako bizitza politikoa menderatu zuen aldi horretan. Urte horietan hirirako aldaketa handiak bultzatu zituen: telefono sarea, liburutegi herrikoi, e.a. 

Théodore Tissierrek bere karrera osoa Estatu Kontseiluan egin zuen, eta bertako lehendakari izan zen 1928tik 1937ra. 1921eko urtarrilaren 17tik 1922ko urtarrilaren 15era, Aristide Briand gobernuan Kontseiluaren Lehendakaritzarako estatu-idazkariorde izendatu zuten. Goi funtzionarioa, Théodore Tissier ere Pariseko eskualdeen arteko harremanaren figura ezinbesteko bat izan zen. 

Théodore Tissier Hendaiara erretiratu zen, 1937an, eta bertan hil zen, bere "Sesketan" etxean, 1944ko apirilaren 28an, 78 urte zituela. Bere gorpua Bagneuxko hilerrira eraman zuten 1950ko apirilaren 28an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Psikologia humanista

[thumb|300x300px|Psikologia humanistan erabiltzen den eskema bat, [Maslowren piramidea: gizakiaren beharren premiaren araberako sailkapenak giza jokabideari eragiten dio.]]
**Psikologia humanista** gizakiaren ikuspegi positiboan oinarritutako psikologiaren korronte bat da. Gainera, pertsonaren berezko joeran oinarritzen den psikoterapia eredua da, hau da, nork bere burua garatzeko nahia duela kontsiderarzen du, posible delakoan norberaren hazkunde psikologikoaren indarrak mobilizatu eta nork bere potentziala garatu. 

 izenarekin 1940ko hamarkadatik aurrera agertu zen Estatu Batuetan, batez ere Abraham Maslow -en bultzadaz. Korronte horri deitzen zaio halaber hirugarren indarra ( ), psikoanalisiaren (1.a) eta konduktismoaren (2.a) beste bi mugimendu nagusien jarraipena delakoan. Laugarren korronte batek jarraitzen dio : psikologia transpertsonalak. Maslowren ekarpenetako bat bere piramide ezaguna da, gizakiaren premia psikologikoen eskala bat marrazten duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elio de Angelis

**Elio de Angelis** (Erroma, 1958ko martxoaren 26a - Marseilla, 1986ko maiatzaren 15a) italiar 1 Formulako gidaria izan zen.

1980tik 1986ra Shadow, Lotus eta Brabham taldeetan lehiatu zen lasterketetan eta bi garaipen lortu zituen Txapelketan. 1986ko maiatzaren 15ean hil zen istripu batean, BT55 autoa probatzen ari zela, Paul Ricard zirkuituan, Marseillan.

Gainera, piano-jotzailea zen, eta 1 Formulako azken zaldun gisa ezagutu zuten.
Kunstareal

[thumb|290x290px| [Alte Pinakothek (Munich)|Alte Pinakothek.]]
[ezkerrera|thumb| [Neue Pinakothek.]]
[thumb| [Pinakothek der Moderne.]]
thumb| Staatliche Antikensammlung.
[ezkerrera|thumb| [Gliptoteka.]]
[ezkerrera|thumb| [Brandhorst-Museoa|Brandhorst Museoa]]
[thumb| [lenbachhaus|Lenbachhaus.]]
Municheko **Arte Barrutia** edo **Kunstareal** alemanez, Bavariako hiriburuaren erdialdean dagoen auzo bat da eta hiriko hiru arte galeriek (Alte Pinakothek, Neue Pinakothek eta Pinakothek der Moderne), Gliptotekak, Staatliche Antikensammlungenek edo antzinateen Estatu Bildumak (biak greziar, etruriar eta erromatar artean espezializatutako museoak), Lenbachhaus, Brandhorst Museum (arte modernoaren bilduma pribatua) eta inguruko hainbat arte galeriek osatzen dute. Eraikin horiez gain, Egiptoko Artearen Estatuko Museoa (*Ägyptische Staatssammlung*) eta Lenbachhaus-en handitzea (2012an amaitzea aurreikusita) aurreikusten dira.

Pinakothek der Moderne-tik hegoaldean *Dürckheim* jauregi neoklasikoa dago (1842-1844 bitartean eraikia) bisitariak artearen mundura hurbiltzeko erabiltzen dena. *Türkentor* (1826) kuartel militar baten atea izan zen eta geratzen zaion aztarna bakarra da. Arte garaikidearen aldi baterako erakusketak bertan erakustea aurreikusi da. **Kunstareal**-ek natur zientzietako beste museo batzuk ere baditu, hala nola, *Paläontologisches Museum* (Paleontologia Museoa), *Museum Reich der Kristalle* (Kristalen Erreinuaren Museoa) eta *Geologisches Museum* (Geologia Museoa).

## Museoak 
* Alte Pinakothek Pinakoteka Zaharra (Europako pintura XIII. mendetik XVIII. mendera)
* Neue Pinakothek Pinakoteka Berria (Europako pintura eta eskultura XVIII. mendetik XIX. mendera)
* Pinakothek der Moderne Pinacoteka Modernoa (Nazioarteko pintura, eskultura eta argazkilaritza XX. mendetik XXI. mendera arte; Diseinu, Grafiko eta Arkitektura Bilduma)
* Palais Dürckheim (Media Center)
* Türkentor (Aldi baterako erakusketak)
* Museum Brandhorst (Pintura modernoaren bilduma pribatua)
* Municheko Gliptoteka (eskultura greziarrak, etruskoak eta erromatarrak)
* Staatliche Antikensammlungen Estatuko antzinateen bilduma (greziar, etrusko eta erromatar zeramika, bitxiak eta beste objektu batzuk)
* Lenbachhaus (Municheko pintura, Blaue Reiter mugimenduaren pinturak eta XX. eta XXI. mendeetako pintura eta eskulturak)
* Staatliche Graphische Sammlung (Nazioarteko grafikoa Pizkundetik gaur egunera arte)
* Staatliche Agyptische Sammlung (Egiptoko Artearen Bilduma Nazionala)

## Kanpo estekak 
* Kunstareal München
Isabel Olesti

**Isabel Olesti i Prats** (Reus, Tarragona, 1957ko apirilaren 12a) dantzari ohia, idazlea eta kazetaria da. 1988ko Andròmina saria jaso zuen *Desfici* lanarekin eta 1995ean Josep Pla saria *Dibuix de dona amb ocells blancs* ipuin bildumarekin*.*

## Ibilbidea 
1995 arte profesionalki dantza garaikidean aritu zen. *Desfici-*k, bere lehen ipuin-liburuak, 1988ko Andròmina saria jaso zuen. Ondoren, *Dibuix de dona amb ocells blancs* argitaratu zuen, Josep Pla 1995 saria irabazi zuen ipuin-bilduma, eta ''L'aire groc, El marit invisible, El festí de Nàpols, La muntanya dels secrets eta La pell de l'agua'' eleberriak. Prentsan kolaboratu ohi du iritzi-artikuluekin eta kronikekin. El Temps, Diari de Tarragona, El Observador, Reus Diari, Diari de Barcelona, Presència, Avui, Interviú eta El Paíensen idatzi du. Germanes Quintana taldeko kidea zen. Gero literatura-proiektuak kudeatu ditu, hala nola Taca d'oli poesia-jaialdia, Reusen (eta, gero, Vila-secan), Racons de Poesia, Contes de nit (Dibuix de dona... liburuko ipuin-irakurketa, musikarekin batera), Una tarda amb Ferrater (Ferrater al Mas Picarany de l'Almosterren inguruko topaketa), Hotel Paris (Estellésen poema-errezitaldia BCNko Paris hotelean) edo La lluna de la Mussara (abuztuko lehen larunbatean poesia eta natura inguruan Baix Camp-eko Mussara izeneko herri abandonatuan), egun bat ... (egun bat idazle batekin Arts Santa Mónican, BCN). Kritika literarioa da Diari de Tarragonan.

## Lanak 
### Narrazio laburra 
* 1988 *Desfici*
* 1995 *Dibuix de dona amb ocells*
* 2003 *Tancat per vacances* (talde-lana Sebastià Alzamora, Lluís Calvo, Miquel de Palol, Gemma Lienas, Andreu Martín, Eva Piquer, Maria Mercè Roca, Care Santos eta Lluís Maria Todórekin talde-lanean).
thumb|300px|36ko emakumeak
### Eleberria 
* 1996 ''L'aire groc*
* 1999 *Marit ikusezina*
* 2002 El festí de Nàpols
* 2005 *La muntanya dels secrets''
* 2012 La pell de l'aigua

### Biografia 
* 2005 Nou dones i una guerra: les dones del 36
## Sariak 
* 1988: Andròmina narratiba-saria, Desfici lanarengatik
* 1995 Josep Pla saria, *Dibuix de dona amb ocells-*engatik
* 2012 Mallorca saria, ''La pell de l'aigua lanarengatik*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Qui és qui de les lletres catalanes'', katalanez.
Lise London

**Lise London**, ezkondu aurretik  **Élisabet Ricol**, (Montceau-les-Mines, Borgoina, 1916ko otsailaren 15a &ndash; Paris, Frantzia, 2012ko martxoaren 31) erresistentzia frantseseko aktibista izan zen, nazien kontzentrazio-eremuetatik bizirik atera zena. 

## Biografia 
ezkerrera|thumb|200px|Lise London eta senarraren izeneko Plaza Parisen
Frantzian bizi ziren emigratzaile espainiarren alaba, Aragoiko lurrak utzi eta etorkizun hobearen bila joandakoak. Hamabost urte zituela, Gaztedi Komunista frantsesetan sartu zen, eta hemezortzi urterekin Kominternen lanean hasi zen, Moskun. Hantxe ezagutu zuen Artur London. Ordutik, ibilbideak ez ziren bereizi. Biak Espainiako errepublikanoei laguntzera etorri ziren, Erresistentzian parte hartu zuten eta kartzela eta kontzentrazio-eremu naziak ezagutu zituzten, eta, geroago, errepresio estalinista. 

### Kartzela 
[eskuinera|thumb|260px|Lisa London, nazien [Ravensbrück kontzentrazio-eremutik bizirik ateratakoa]]
Nazioarteko Brigadetan parte hartu ondoren, Lise London frantziar erresistentzian borroka egin zuen. 1942ko abuztuan atxilotu zuten arte, nazi okupatzaileen aurkako mitin batean hitza hartzen zuen bitartean. Erresistentzia-ekintza horrek betiereko lan behartuak egitera eta alemanak Ravensbrücken kontzentrazio-eremura deportatzera kondenatu zuen. 

### Memoriak 
*Roja primavera/ Udaberri gorria* izan zen *La madeja del tiempo* izenburu komunarekin Lise Londonek bere bizitza kontatzeko erabili zituen bi memorietako lehena, Artur Londonen bizitza, *La confesión* (makina estalinisten gaizkile engranajeak munduari ezagutarazi zizkion liburua) autorea eta bere bizitza Saturnok bezala semeen idealaren mesedetan eman zuen belaunaldi batena. Bigarren liburukiak, *Memoria de la Resistencia/ Erresistentziaren Oroimenak*, Errepublikaren porrotetik nazien kontzentrazio-eremuetara arteko aldia jasotzen du. Jean Ferratek "Le bilan" abestian aipatu zuen, eta Simone Signoret Lise London izan zen, Artur Londonen memorietan oinarritutako Costa-Gavrasen filmean (1970) .

## Aintzatespenak 
* Ohorezko Legioko ofiziala
* Lise London eta senarraren izeneko plaza Parisen
* Jean Ferratek "Le bilan" abestian aipatu zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Roja primavera, Madril, Ediciones del Oriente y del Mediterráneo, 1996, ISBN ά87198-32-8
* *Erresistentziaren memoria*, Madril, Ediciones del Oriente y del Mediterráneo, 1997, ISBN ά87198-41-0
* Artur London: La Confesioa, Madril, Ayuso, 1971, ISBN ά336-0015-8; Gasteiz, Ikusager, 2000, ISBN ά85631-78-0 (edizio berria, Jordi Solé Aceroren hitzaurre interesgarriarekin)
* Artur London: Se levantaron antes del alba, Bartzelona, Ediciones Península, 2006, ISBN ά8307-729-0

## Kanpo estekak 
* http://liselondonenespagnol.blogspot.com/ blog, Lise Londoni buruzko elkarrizketa, testu eta artikuluekin
* Lise Londonek Radio Pragan hitz egiten du.'
* Lise Londoni elkarrizketa El Viejo topo aldizkarian.
* Gerezien gorria dokumentala, Emilio Garridok zuzendua 2011n
* Lise London hil zen.
Arina Surkova

**Arina Aleksandrovna Surkova**, , (Novokuznetsk, Errusia, 1998ko uztailaren 17a) errusiar igerilaria da. Crawl eta tximileta estiloko igeriketan espezializatua da. 2018an Igerileku Laburreko Munduko Igeriketa Txapelketan brontzezko bi domina irabazi zituen.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Kuibyxev (argipena)

**Kuibyxev** izenak hainbat adiera ditu:

## Pertsona-izenak 
* Valerian Kuibyxev (1888-1935), errusiar iraultzailea.
* Nikolai Kuibyxev (1893-1938), errusiar militarra, Armada Gorriko buruzagia eta komkorra. Valerianen anaia.

## Leku-izenak 
### Errusia 
* Kuibyxev: Errusiako Novosibirsk oblasteko hiria.
* Kuibyxev hiria (gaur egun, Samara). 1935 eta 1991 bitartean, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren garaian, Samara hiriari Kuibyxev zeritzon, SESBeko hiririk handienetako bat.
* Kuibyxev-eko urtegia, Europako urtegirik handiena.
Jelena Psariova

**Jelena Ivanovna Psariova**, , (Kuibyxev, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1921eko maiatzaren 16a - Omsk, Errusia, 2004ko apirilaren 28a) sobietar eta errusiar aktorea izan zen. Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboko Herri Artista izendatu zuten 1980an.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
2020ko Emakumeen Nafarroako Klasikoa

**2020ko Emakumeen Nafarroako Klasikoa** emakumezkoen txirrindularitza lasterketa horren bigarren edizioa izan zen. 2020ko uztailaren 22an egin zuten. 1.WWTren parte izan zen eta Annemiek van Vleuten herbeheretarrak irabazi zuen.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Aurrekoetxea

**Mikel Aurrekoetxea Gómez** (Bilbo, 1981eko urriaren 5a - ) euskal herritar futbolari ohia da, atezain lanetan aritzen zena.

## Ibilbidea 
*2020ko Maiatzak 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak