Jiří Kolář

**Jiří Kolář** (Protivín, 1914ko irailaren 24a – Praga, 2002ko abuztuaren 11) txekiar olerkari, idazle, itzultzaile eta artista bisuala izan zen.

## Bizitza 
Langile-klaseko familia bateko kidea zen, eta hainbat lanbide izan zituen. Eraikuntza langilea, segurtasun zaindaria eta zerbitzaria izan zen. 1943tik aurrera, eskriturari bakarrik ekin zion eta 1945ean Pragara lekualdatu zen. 1945ean Alderdi Komunistarekin bat egin zuen, baina urte horretan bertan utzi zuen. 1948an komunistek boterea hartu ondoren, Kolářrek bere lanak argitaratzeko zailtasunak izan zituen. 1952an hainbat hilabete eman zituen kartzelan poliziak *Prométheova játra* lanaren eskuizkribua aurkitu ondoren.

Slavia kafetegian, Václav Havel, Václav Černý, Jan Vladislav eta Josef Hiršal intelektualekin biltzen zen. Pragako Udaberriaren amaierak arazoak ekarri zizkion berriro Kolarri. 77. gutunaren sinatzaileetako bat izan zen, eta gobernuak debekatu egin zion Txekoslovakiara itzultzea Mendebaldeko Berlinen zegoen bitartean. 1990era arte ezin izan zen itzuli.

## Literatura-lana 
Lehenengo olerkiak existentzialismo estilokoak izan ziren. Stalinisten harkaitzean egunkari poetikoak idatzi zituen eta 1960ko hamarkadan poesia esperimentala idatzi zuen.

### Olerkigintza 
* *Křestný list*  (1941)
* *Sedm kantát* (1945)
* *Limb a jiné básně* (1945)
* *Ódy a variace* (1946)
* *Dny v roce* (1948)
* *Mistr Sun o básnickém umění* (1957)
* *Básně ticha* (1965)
* *Evidentní poezie* (1965)
* ''L'enseigne de Gersaint* (1965)
* *Vršovický Ezop* (1966)
* *Nový Epiktet* (1968)
* *Návod k upotřebení* (1969)
* *Očitý svědek* (Munich 1983)
* *Prométheova játra* (Toronto 1985, Praga 1991)
* *Roky v dnech* (1992)

### Itzulpenak 
* *Ezop: Bajky* (1957)
* *Kocourkov* (1959)
* *O podivuhodném životě mudrce Ezopa, který rozuměl řeči ptáků, zvířat, hmyzu, rostlin i věcí* (1960)
* *Enšpígl* (1962)
* *Baron Prášil* (1965)

### Antzezlanak 
* *Mor v Athénách* (1965)
* *Chléb náš vezdejší'' (1991)

## Arte bisuala 
1937an, collage-erakustaldiak egiteko oka egin zuen. 1970eko hamarkadan poesia eta pintura uztartu zituen, baina pixkanaka arte bisualeko esperimentuak egin zituen berriro.

### Iruditegia 

07. Jiří Kolář, V plném slunci (1959), koláž.jpg|Jiří Kolář, Eguzkitan (1959), collage
08. Jiří Kolář, Sklopená tvář (1960), stratifie.jpg|Jiří Kolář, Aurpegi eroria (1960), stratifie
37. Jiří Kolář, Hudební kruh (1965), reliéfní chiasmáž.jpg|Jiří Kolář, Musika-Zirkulua (1965), embossed chiasmage
21. Jiří Kolář, Popisný portrét, 1963, koláž.jpg|Jiří Kolář, Erretratu deskribatzailea (1963), collage
35. Jiří Kolář, Zamilovaná lady (1967), roláž-kubománie.jpg|Jiří Kolář, Emakume maitemindua  (1967), rollage-cubomania
30. Jiří Kolář, Bez názvu (1959-1962), roláž.jpg|Jiří Kolář, Izenbururik gabe (1959–1962), rollage
13. Jiří Kolář, Jednou i ty posluž múze (1962), muchláž.jpg|Jiří Kolář, Musari zerbitzatzen dio, gutxienez behin (1962), froissage
Jiří Kolář, Pocta Palachovi (1968-1969).jpg|Jiří Kolář, Hommage to Jan Palachi omenaldia (1968–1969), rollage eta collage
19. Jiří Kolář, Krásné peklo (1971), proláž.jpg|Jiří Kolář, Infernu ederra (1971), prollage
18. Jiří Kolář, P.F. 89 (1988), interkoláž.jpg|Jiří Kolář, P.F. 89 (1988), intercollage
12. Jiří Kolář, Bez názvu II (1965), škrábaná koláž s chiasmáží.jpg|Jiří Kolář, Izenbururik gabe (1965), scratched collage and chiasmage
27. Jiří Kolář, Lohengrin, komiks (1964), koláž.jpg|Jiří Kolář, Lohengrin, komikiak (1964), collage
06. Jiří Kolář, Spáči (1952), konfrontáž.jpg|Jiří Kolář, Lotan dagoenak (1952), confrontage
42. Jiří Kolář, W.A. Mozart (60. léta), chiasmáž, kolážovaný objekt.jpg|Jiří Kolář, W. A. Mozart (60s), chiasmage, collaged object
25. Jiří Kolář, Odaliska (1964), rozepínací koláž, roláž.jpg|Jiří Kolář, Odaliska (1964), unzipped collage, rollage