Janari-alergia

**Janari-alergia** elikagaiekiko ematen den erantzun immune anormala da. Seinaleak eta sintomak ahuletik larrira joan daitezke. Azkura, mingainaren handitzea, urtikaria, oka, beherakoa, arnasketan arazoak edo odol-presio baxua izan daitezke. Alergiak ohikoenak herrialdez herrialde aldatzen dira. Kudeaketa nagusiki elikagaiak saihestean eta esposizioa gertatuz gero plan bat izatean datza. Elikagai-alergia mota batzuk adinarekin sendatzen dira, esnea, arrautzak eta sojarekikoa barne. Baina beste batzuk, fruitu lehor eta itsaskiarekikoa bezala, normalean ez. Elikagaietan alergeno kopuru txikien presentziaren aitorpena ez da derrigorrezkoa inongo herrialdetan, Brasilen izan ezik.

## Seinaleak eta sintomak 
Elikadura-alergien sintomak normalki azkar ematen dira (segundo eta ordubete tartean) eta honakoak izan daitezke:
* Erupzioak (negel)
* Urtikaria

Erreakzio alergiko bortitzari, arnasbideetan eta odol zirkulazioan eragina duten sintomek sortutakoa, anafilaxia deritzo. Sintomak odol-presioaren beherakadarekin lotzen direnean, pertsona hori shock anafilaktikoan dagoela esaten da. Anafilaxia IgE antigorputzak parte hartzen dutenean sortzen da, eta janariarekin kontaktu zuzenean ez dauden gorputz-atalak kaltetzen dira eta sintomak erakusten dituzte. Asma dutenek edo kakahueteei, fruitu lehorrei edo itsaskiei alergia dietenek anafilaxia izateko arrisku handiagoa izaten dute.

## Kausak 
alt=Esnea eta esnekiak, frutak, fruitu lehorrak eta itsaskiak alergia sortzen duten elikagai ohikoak dira. |thumb|Esnea eta esnekiak, fruituak, fruitu lehorrak eta itsaskiak alergia sortzen duten elikagai ohikoak dira.
Sentsibilitate mailak herrialde batetik bestera aldatzen diren arren, ohikoenak diren janari-alergiak esne, arrautza, kakahuete, fruitu lehor, itsaski, molusku, soja eta gari alergiak dira. Sarritan "zortzi handiak" deitzen zaie. Haziei alergia - batez ere sesamoari - badirudi herrialde askotan handitzen hari dela. Zonalde batean ohikoagoa den alergia baten adibidea arroza Ekialdeko Asian litzateke, bertan dietaren zati handi bat osatzen du eta.

Elikagaien alergia arruntenetako bat kakahueteek sortutakoa da. Kakahueteari alergia larria izan daiteke, baina kakahueteari alergia dioten haurrek batzuetan gainditu egiten dute. Oro har, sentsibilitatea zuringoan dauden proteinei izaten zaie, gorringoan baino gehiago.

Proteina alergenoak dituzten beste elikagaiak soja, garia, fruituak, barazkiak, artoa, espeziak, koloratzaile sintetikoak eta naturalak, eta gehigarri kimikoak dira.

Peruko baltsamoa, hainbat elikagaietan dagoena, partxe testean erreakzio gehien sortzen dituzten bost alergenoen artean dago.

### Sentsibilizazioa 
Medikuntzako Institutu Nazionaleko txosten batek dio txertoetan dauden elikagai-proteinek (gelatina, esnea edo arrautza kasu) sentsibilizazioa (alergiaren garapena) sor dezaketela.

### Atopia 
Elikadura-alergiak errazago garatzen dira sindrome atopikoa (hainbat gaixotasunen konbinazio ohikoa: errinitis alergikoa eta konjuntibitisa, ekzema eta asma) duten pertsonengan. Sindromeak osagai genetiko sendoa dauka; familian alergiak izatearen historia klinikoa sindrome atopikoaren adierazgarria izan daiteke.

### Erreakzio gurutzatuak 
Behi esnearen proteina bati alergia dioten haur batzuek sojarekin eginak dauden produktuei sentsibilitate gurutzatua izan dezakete. Haurrentzako zenbait produktuk hidrolizatu egiten dituzte esne eta soja proteinak, beraz, haurrek hartutakoan, sistema immunologikoak ez du alergenoa ezagutzen eta produktua modu seguruan kontsumitu dezakete. Haurrentzako produktu hipoalergenikoek antigenoa murrizteko proteina predigestatuak erabili ditzakete. Beste produktu batzuk, aminoazido askeetan oinarritzen direnak, alergeno gutxienak dituztenak dira eta nutrizio behar osoa ematen diete esnearen alergia gogorra duten haurrei.

Latexari alergia dioten pertsonek platanoei, kiwiari, ahuakateari eta beste zenbait fruituei ere alergia garatzea ohikoa da.

## Fisiopatologia 
[alt=Histaminak, agerian dagoen egiturak, erreakzio alergiko batean zehar pertsona batek hazkura sentitzea eragiten du. Hau gelditzeko botika komuna antihistaminikoak dira, pertsonaren sisteman histamina borrokatzen duena.|thumb|[Histaminak, agerian dagoen egiturak, erreakzio alergiko batean zehar pertsona batek hazkura sentitzea eragiten du. Hau gelditzeko botika komuna antihistaminikoak dira, pertsonaren sisteman histamina borrokatzen duena.]]
Elikagaien alergiak sorturiko eraginak hiru taldetan sailkatzen dira, alergia erantzuna sortzen duen mekanismoaren arabera:

# E immunoglobulinaren parte hartzearekin (klasikoa) - mota arruntena, jan ondotik gutxira gertatzen da eta anafilaxia eragin dezake.
# E immunoglobulinaren parte hartzerik gabe- E immunoglobulinak ez du parte hartzen erantzunean. Eraginak jan eta handik hainbat ordutara agertu daitezke, diagnostikoa zailduz
# E immunoglobulinaren parte hartzea/gabe - goiko bien hibridoa.

Erreakzio alergikoak immunitate-sistemaren erantzun hiperaktiboak dira, oro har substantzia ez kaltegarriekiko. Zelula immunologikoak proteina alergenikoak topatzen dituztenean, IgE antigorputzak sortzen dira. Erantzun hau immunitate-sistemak atzerriko patogenoekin duenaren antzekoa da. IgE antigorputzek proteina alergenikoak kaltegarriak balira bezala identifikatzen ditu eta erreakzio alergikoa abiarazten dute. Proteina kaltegarriak proteinen lotura sendoak direla eta hausten ez direnak dira. IgE antigorputzak proteina baten gaineko hartzaile bati lotzen zaizkio, etiketa bat sortuz, birusak edo parasitoak etiketatzen diren bezala. Proteina batzuk zergatik ez diren desnaturalizatzen eta, ondorioz, erreakzio alergikoak eta hipersentsibilitatea eragiten dituzten, beste batzuk bai egiten duten bitartean, ez dago erabat argi.

Hipersentsibilitateak erasotuak diren sistema immunitarioaren atalen arabera eta erantzuna gertatu hartu pasatzen den denboraren arabera sailkatzen dira. Lau hipersentsibilitate erreakzio mota daude: 1. mota, berehalako IgEren parte-hartzearekin; 2. mota, zitotoxikoa; 3. mota, immunitate sistemaren bitartekaritzarekin; eta 4. mota, atzeratua zelula bitartekotzarekin. Erantzun alergikoen fisiopatologia bi fasetan banatu daiteke. Lehenengoa alergeno baten esposizioaren ondoren gertatzen den erantzun akutu bat da. Fase hau amaitu daiteke edo “fase atzeratu erreakzio" batera garatu daiteke, finean erantzunaren sintomak nabarmenki luzatuz eta ehunetan kalteak eraginez.

Elikagaien alergia asko elikagai desberdinetan dauden proteina partikularrekiko hipersentsibilitateak eraginak dira. Proteinek alergeno bihurtzen dituzten propietate bereziak dituzte, hala nola haien hirugarren eta laugarrren estrukturetan egonkortzen dituzten indarrak, digestioan degradazioa saihesten dutenak. Teorikoki alergia sor lezaketen proteina askok ezin dute digestio aparatuko ingurune suntsitzailea jasan, eta beraz, ez dute erreakzio alergikorik eragiten.

### Erantzun akutua 
thumb|Degranulazio prozesua alergian.

1 - Antigenoa
2 - IgE antigorputza
3 - FcεRI hartzailea
4 – Aurrez sortutako bitartekariak (histamina, protasak, kimikonak, heparina)
5 - Granuloak
6 - Mastozito
7 - Bitartekari berriak (prostaglandinak, leukotrienoak, tronboxanoak, PAF)
Alergien lehen faseetan, I motako hipersentsibilitate erreakzio bat ematen da lehen aldiz aurkitzen den alergenoarekin elkartzean. Honek TH2 linfozito deituriko zelula immune mota batean erantzun bat sortzen du. Zelula hau T zeluletako azpimultzo batekoa da, interleukin-4 deituriko zitokina sortzen duena. TH2 zelula horiek B zelula izeneko beste linfozito batzuekin elkar eragiten dute, azken hauen rola antigorputzak ekoiztea izanik. IL-4k emandako seinaleekin batera, elkarrekintza horrek B zelula estimulatzen du IgE izeneko antigorputz jakin baten kopuru handia ekoizteko. Jariatutako IgE odoletik mugitzen da eta IgEren berariazko hartzaile batekin (FcεRI izeneko Fc hartzaile mota bat) lotzen da beste zelula immunologiko batzuen gainazalean. Mastozito eta basofilo izenekoak dira eta hanturazko erantzun akutuetan parte hartzen dute. IgEz estalitako zelulak, etapa honetan, alergenoari sentsibleak dira.

Alergeno berarekiko esposizioa berriz gertatuz gero, alergenoa mastozito edo basofiloen gainazalean dagoen IgE molekuletara lotu daiteke. Aktibatutako mastozito eta basofiloek degranulazio deituriko prozesua jasaten dute. Honen ondorioz, histamina eta hantura sortzen duten beste kimiko batzuk (zitokinak, interleukinak, leukotrienoak eta prostaglandinak) askatzen dituzte inguruko ehunetan eta hainbat efektu sistemiko eragiten dituzte: basodilatazioa, mukosa sekrezioa. nerbio estimulazioa eta muskulu leunaren kontrakzioa. Honek errinorrea, hazkura, disnea eta anafilaxia eragiten ditu. Banakakoaren, alergenoaren eta sarrera moduaren arabera, sintomak sistema osokoak (anafilaxi klasikoa) edo gorputz-sistema zehatzetan lokalizatutakoak izan daitezke. Asmak arnas aparatuari eragiten dio eta ekzemak dermisari. Mastozitoetako zitokinek ere eragina dute epe luzeko efektuetan. Asman ematen diren fase berantiarreko erantzunak beste erreakzio alergikoetan ematen direnetatik apur bat ezberdinak dira, nahiz eta kasu honetan ere eosinofiloek askatutako bitartekariek eta TH2 zelulen jarduerak sortzen duten.

## Diagnostikoa 
alt=Azal testak alergiak detektatzeko proba ohikoenak dira|thumb|Azal testak janari-alergiak detektatzeko proba ohikoenak dira
Diagnostikoa historia medikoan, ezabatze dietan, azaleko ziztada proba, elikagaientzako IgE antigorputzen odol testetan edo ahozko elikagai erronketan oinarritzen da. Zenbaitek "orratz bifurkatua" erabiltzen dute, bi punta dituen sardexka baten antzekoa. Beste batzuek "test anizkoitz" bat erabiltzen dute; hainbat orratz ateratzen zaizkion xafla baten itxura duena. Proba hauetan, alergeno susmagarriaren kopuru txikia larruazalean edo proba-gailuan jartzen da eta gailua larruazalean jartzen da azalaren goiko geruza ziztatu edo hausteko. Honela azalaren azpian alergeno kopuru txikia jartzen da. Pertsonak alergia dion elikagaia dagoen tokian hantura sortuko da. Test honek, oro har, emaitza positiboa edo negatiboa ematen du. Ona da pertsona bat janari jakin bat alergia dion ala ez azkar jakiteko, IgE detektatzen duelako. Azaleko probek ezin dute aurreikusi erreakzio bat gertatuko den edo ze erreakzio mota bat gerta litekeen pertsona batek alergeno partikular hori jaten badu. Dena den, alergia bat baieztatu dezakete pertsona horrek janari jakin bati izan dion erreakzioen historiaren arabera. E immunoglobulinak parte hartzen duen alergiak ezin dira metodo honen bidez detektatu.

### Partxe probak 
alt=Partxe testa|thumb|Partxe testa
Partxe probak substantzia jakin batek larruazalaren hantura alergikoak eragiten dituen zehazteko erabiltzen dira. Elikagaiekiko erreakzio berantiarrak detektatzen ditu.

### Odol azterketak 
Odol-azterketak alergiak frogatzeko beste modu bat da. Hala eta guztiz ere, hainbat desabantaila ditu, IgE alergenoak bakarrik detektatzen ditu eta alergeno posible guztientzat ez du funtzionatzen. RAST (*Radioallergosorbent testing* ingelesez) izeneko teknika bat erabiltzen da alergeno jakin baterako IgE antigorputzak detektatzeko. RASTetik lortutako puntuazioa balio prediktiboekin konparatzen da, RAST espezifiko batetik hartuak direnak. Puntuazioa balio prediktiboak baino handiagoa bada, pertsona horrek alergia hori izateko aukera asko daude. Proba honen abantaila bat alergeno asko aldi berean probatu ahal izatea da. Ikertzaileek "aurreikuspenezko balioak" zehaztu dituzte zenbait elikagairentzat, RAST probako emaitzekin alderatzeko. Pertsona baten RAST frogako puntuazioa janari horren aurreikusitako balioa baino handiagoa bada, janari hori janez gero erreakzio alergikoa (erupzioak eta anafilaxi erreakzioetara mugatua) izateko %95eko aukera du. Gaur egun, balio prediktiboak esnerako, arrautzetarako, kakahueterako, arrainerako, sojarako eta garirako daude eskuragarri. Odol-azterketek ehunaka alergeno lagin bakar batetik frogatzea ahalbidetzen dute eta janari-alergiak eta arnastutakoak detektatu ditzakete. Hala ere, metodo honekin ezin dira antzeman IgE-bitartekaritza gabeko alergiak. Beste proba batzuk, janari alergia profila kasu, oraindik frogatu gabeko metodotzat hartzen dira eta haien erabilera ez da gomendatzen.

### Elikagai erronkak 
Elikagai erronka testak, IgE alergenoak eragiten ez dituen alergiak detektatzeko erabili daiteke. Alergenoa pilula baten moduan ematen zaio pertsonari, alergenoa zuzenean jan dezan. Pertsona behatu egiten da seinaleak eta sintomak ikusteko. Elikagaien erronkaren arazoa ospitalean eta behaketa zorrotzarekin egin behar dela da, anafilaxia gertatzeko arriskuagatik.

### Diagnostiko diferentzialak 
Diagnostiko diferentzial garrantzitsuak honako hauek dira:

**Laktosarekiko intolerantzia**, oro har bizitzan aurrerago garatzen da, baina paziente gazteetan agertu daiteke kasu larrietan. Entzima (laktasa) gabezia baten ondorioa da eta ez alergia bat, eta mendebaldekoak ez diren pertsona askok izan ohi dute.

**Zeliakia**. Glutenarekiko intolerantzia iraunkorrak eragiten duen bitartean (gari, zekale, garagar eta oloan aurkitzen dea), ez da alergia edo intolerantzia sinple bat, baizik eta organo anitzei eragiten dien nahaste autoimmune kroniko bat, nagusiki heste meharrari eragiten diona.

**Kolon irritable sindromea**

**C1 esterasa inhibitzaile gabezia** (angioedema hereditarioa), gaixotasun arraro bat. Oro har, angioedema erasoak eragiten ditu, baina batzuetan sabeleko mina eta noizbehinkako beherakoa bakarrik eragin ditzake.

## Prebentzioa 
[alt=Janari-alergietan prebentzio nagusia alergenorik ez jatea da. Horretarako hainbat piktograma erabiltzen dira menuetan.|thumb|Janari-alergietan prebentzio nagusia alergenorik ez jatea da. Horretarako hainbat [Piktograma (zeinu)|piktograma erabiltzen dira menuetan.]]
Lau hilabete baino gehiagoz edoskitzeak dermatitis atopikoa, behi-esnearekiko alergia eta arnasestua saihestu lezake haurtzaroan. Alergeno potentzialekiko esposizio goiztiarra babesgarria izan daiteke. Arnasketa bidezko esposizioarengatik sorturiko alergia erreakzioak sortzen dituzten janari arruntenak kakahueteak, itsaskiak, lekaleak, intxaurrak eta behi-esnea dira.

### Epinefrina 
alt=Epinefrina autoinjektoreak anafilaxia tratatzeko erabilitzen diren gailuak dira, epinefrina dosi bat ematen dutenak.|thumb|Epinefrina autoinjektoreak anafilaxia tratatzeko erabilitzen diren gailuak dira, epinefrina dosi bat ematen dutenak.
Epinefrina (adrenalina) erreakzio alergiko larrien (anafilaxien) lehen mailako tratamendua da. Garaiz emanez gero, epinefrinak alergiaren efektuak alderantzikatu ahal izango ditu. Epinefrinak arnas aparatuaren hantura eta oztopoak arintzen ditu eta odol-zirkulazioa hobetzen du; zainak estutu egiten dira eta bihotz maiztasuna handitzen da, gorputzeko organoetarako zirkulazioa hobetuz. Epinefrina errezeta bidez autoinjektore batean dago eskuragarri.

### Antihistaminikoak 
Antihistaminikoak alergia erreakzioaren sintoma arinagoak leundu ditzake, baina ez anafilaxiaren sintoma guztiak. Antihistaminikoek histaminaren eragina blokeatzen dute; odol zainak dilatatzea eta plasmaren proteinak pasatzen uztea. Histaminak ere hazkura eragiten du, nerbio sisteman eraginez.

### Esteroideak 
Glukokortikoide esteroideak erreakzio alergikoetan askatzen diren kimikoek erasotzen sistema immunologikoko zelulak lasaitzeko erabiltzen dira. Esprai nasal moduan erabiltzen bada, tratamendu hau ez da anafilaxia tratatzeko erabili behar, esteroideak kontaktua egiten duen eremuetako sintomak bakarrik arintzen dituelako. Esteroideak ez erabiltzeko beste arrazoi bat hantura murrizteko behar duten denbora luzea da. Hala ere, esteroideak ere aho edo injekzio bidez hartu daitezke, horrela gorputzaren atal guztietara iritsi eta tratatu ahal izateko, baina denbora luzea behar izaten da eragina izateko.

## Epidemiologia 
alt=Haurretan alergiaren prebalentzia handiagoa bada ere, %50 inguruk 6 urte bete dituenean gainditu ditu.|thumb|Haurretan alergiaren prebalentzia handiagoa bada ere, %50 inguruk 6 urte bete dituenean gainditu ditu.
Elikagaien alergenorik arruntenek erreakzio alergiko guztien % 90 inguru sortzen dute. Helduen artean itsaskiak, kakahueteak, fruitu lehorrak, arraina eta arrautza dira. Amerikako Estatu Batuetan, elikagaien alergiak hiru urte baino gutxiagoko haurren% 5ari eragiten dio eta helduen %-3% 4ari. Kanadan antzeko prebalentzia dago.

Esnearen proteinari alergiak dituzten haurren% 75ek labean sukaldatutako esnekiak onartzen dituzte, hau da, madalenak, gailetak, tartak eta hidrolizatutako formulak.

Esneari, arrautzari, sojari, kakahueteei, fruitu lehorrei eta gariari alergia dioten haurren %50 ingururi alergia gaindituko dute 6 urte betetzen dituztenean. 12 urte edo gehiagorekin oraindik ere alergiak dituztenek alergia gainditzeko %8 baino gutxiagoko aukera dute.

Kakahueteak eta fruitu lehorren alergiak zailagoak dira gainditzen, nahiz eta azkeneko ikerketek kakahueteei alergia dieten pertsonen% 20 inguruk eta fruitu lehorrei alergia dieten % 9 inguruk gainditu egiten dituztela erakusten duten.

Japonian, soba-fideoak egiteko erabiltzen den suge-ilarraren irinari alergia izatea ohikoagoa da kakahueteei, fruitu lehorrei eta soja babarrunekin egindako janariari izatea baino.

## Gizartea eta kultura 
Janari-alergia tasak gero eta handiagoak izan ala ez, elikagaien alergien kontzientzia bai handitu dela; haurren, gurasoen eta haien gertuko zaindarien bizi-kalitatean eraginez. Ameriketako Estatu Batuetan, 2004ean Elikagaien Alergenoen Etiketatze eta Kontsumitzailearen Babeserako Legea martxan jarri zen. Honen arabera, elikagai-pakete bat kudeatzen den aldiro alergiek sortzen dituzten arazoei buruzko informazioa heltzen zaio jendeari, eta jatetxeek alergenoak ohartarazi behar dituzte haien menuetan. *Culinary Institute of America*k, sukaldari eskola nagusi batek, alergenorik gabeko sukaldaritza ikastaroak eta irakaskuntzarako sukalde bereizi bat eskaintzen ditu.

Europan, 2014ean Europako Batasunak 1169/2011 araua onartu zen, enbasatu gabeko janari guztietan alergia eta intolerantziak sortzen dituzten elikagai edo gehigarrien inguruko informazioa ematea behartzen duena. 14 talde alergeno sartzen dira arau honetan: glutena, itsaskiak, moluskuak, soja, esnekiak, fruitu lehorrak, kakahueteak, arrautzak, apioa, arraina, sulfitoak, sesamoa, ziapea eta eskuzuria. Espainiak 126/2015 Errege Dekretu bidez zehaztu zuen arau hori, Euskal Herriko jatetxe, taberna eta hotelei eragiten diena.

Eskola askok eskolara eramaten diren janarien inguruko protokoloak dituzte. Prebentzio horiek guztiak izan arren, alergia larriak dituzten pertsonak jakitun dira nahi gabeko esposizio bat izan dezaketela beste pertsonen etxeetan, eskolan edo jatetxeetan nahiko erraz. Elikadurarekiko beldurrak bizi-kalitatean eragin handia du. 2018ko animaziozko *Peter Rabbit* pelikulan, untxiek masustak erabiltzen dituzte bere lorategia babesten saiatzen ari den nekazari bati erreakzio anafilaktiko bat sorrarazteko. Protesta publiko askoren ondoren, Sony Picturesek eta zuzendariak barkamena eskatu zuten janari-alergiak era horretan tratatzeagatik.

### Etiketatzeari buruzko araudia 
alt=Alergenoen zerrenda elikagai batean|thumb|Alergenoen zerrenda elikagai batean
Elikagaien alergiak dituzten pertsonentzat elikagai jakin batzuek sortzen duten arriskua dela eta, zenbait herrialdeek elikagaien etiketak arautzen dituzten legediak onartu dituzte. Lege hauetan, kontsumitzaileei argi eta garbi jakinarazi behar zaie produktuak alergeno nagusiak edo hauetatik eratorritako osagaiak baldin baditu, beti ere nahita gehitutakoak badira. Hala eta guztiz ere, ez dago etiketatze-araurik azkeneko produktuak kutsadura gurutzatuagatik ager daitezkeen alergeno kantitate txikiak adierazteko, Brasilen izan ezik.

#### Nahita gehitutako osagaiak 
Janari batean nahita gehitutako osagaien artean alergenoak identifikatzeko araudia nahiko garatua dago. Europan, adibidez, 2015ean onartu zen arau berria Aurretik zeuden hainbat legeen ordezkoa da, aurreko arauak batu eta hedatzen dituelarik. Lege honek enbasatu zein enbasatu gabeko janariei eragiten die eta 14 talde alergeno identifikatzen ditu. Enbasatutako janarietan alergenoak dituzten osagaiak etiketan nabarmen azaldu behar dira, baita hauetatik eratorritakoak ere. Enbasatu gabeko janarietan aldiz, jatetxe zein hoteletako kartetan adibidez, eskaintzen den janariak dituen alergenoen berri eman behar da. Normalean piktograma ezberdinak erabiltzen dira horretarako.

Amerikako Estatu Batuetan, bi lege ezberdinek arautzen dute enbasatutako janarietan alergenoen presentzia azaltzea, baina ez dago legerik enbasatu gabeko janarientzat. FDAk erregulatutako janarientzat, 2004ean onartutako lege bat erabiltzen da eta 8 alergeno talde nagusien zein haietatik eratorritakoen inguruko arauak definitzen ditu.

Etiketatze arauak aldatu egin dira nahita gehitutako osagaiak etiketatzeko beharra eta borondatezko etiketatzea arautzeko. Azken hau, kautelazko alergenoen etiketatzea (ingelesez *precautionary allergen labeling*, PAL) deitu dena, "eduki ditzake" bezala ere ezaguna, produkzioan zehar nahigabe sortu daitekeen kutsadura gurutzatuaz ohartarazteko erabiltzen da. PAL etiketatzea kontsumitzaileentzat nahasgarria izan liteke, batez ere abisuaren formulazioari buruzko esaldi ezberdinak egon daitezkeelako. VITAL 2.0 Allergen Bureauk garatu zuen, elikagai-industriak babestutako gobernuz kanpoko erakundeak. Europar Batasunak nahigabeko kontaminazioaren etiketatzea arautzeko prozesua abiarazi da, baina ez da espero 2024 urtea baino lehen argitaratzerik.

Brasilen, 2016ko apiriletik aurrera, kutsadura gurutzatuaren aukera deklaratzea nahitaezkoa da. Horretarako, produktuak ez du nahita elikagai alergikorik ezta bere deribaturik izan behar, baina Produkzio Praktika Egokiak jarraitzea eta alergenoak kontrolatzeko neurriak hartzea ez dira nahikoak izan nahigabeko alergenoen presentzia ekiditeko. Alergenoak hauek dira: garia, zekalea, garagarra, oloa eta hibridoak, krustazeoak, arrautzak, arraina, kakahueteak, soja, ugaztun espezie guztien esnea, almendrak, hurrak, kaskamotzeak, fruitu lehorrak, makadamia fruitu lehorrak, intxaurrak, pinaziak eta gaztainak. Kezketako bat ingeniaritza genetikoak alergiak eragiten dituzten elikagaiak alergikoagoak egin ditzakeela da, hau da, zati txikiagoak nahikoak izango liratekeela erreakzio bat sortzeko. Gaur egun, janari transgeniko batek gobernuen onarpena jaso aurretik, hainbat ezaugarri bete behar dira. Honako hauek dira: alergenoa al da espezie emailea? Transferitutako proteinen aminoazidoen sekuentzia ezagutzen diren proteina alergikoen sekuentzia baten antzekoa al da? Transferitutako proteinak digestioarekiko erresistenteak al dira, proteina alergiko askok partekatutako ezaugarri bat?

## Ikerketa 
Desentsibilizazio-teknika batzuk ikertuak izaten ari dira. Ikerketa arloetako batzuk anti-E-immunoglobulina antigorputzak (omalizumab), ahozko tolerantzia indukzio espezifikoa eta mingain azpiko immunoterapia dira. Janari-alergietarako alergia immunoterapiaren onurak ez dira argiak, eta ez dira momentuz gomendatzen. baina emaitzak ez ziren argiak 12 hilabeteen ondoren. Haurretan, dietak gantz-azido poliinsaturatu asko duten olioekin osatzeak ez zuen eragiten janari-alergiak, ekzemak edo asma garatzeko arriskuan.

Haurren alergiak tratatu edo prebenitzeko probiotikoen, prebiotikoen eta bien konbinazioen (sinbiotikoen) erabilera ikertzen ari da Berrikuspenen arabera, ekzema tratatzeko egokiak direla dirudi, baina ez asma, arnasestua edo errinokonjuntibitisa. Elikagaien alergiak prebenitzeko ebidentzia ez zen koherentea eta tratamendu hau oraindik ezin da gomendatu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak