The Beat (britainiar taldea)

eskuinera|thumb|Ranking Roger eta Everett Morton-en *The Beat* eraberritua, Londresen, 2006an
***The Beat*** (euskaraz. "Kolpea", orobat, "Taupada"; AEBetan eta Kanadan, *English Beat*, eta Australian, *British Beat* izenaz ezaguna) Ingalaterrako talde bat da, 1978an Birminghamen sortua. Haien musikak latinoa, ska, popa, soula, reggaea eta punk rocka bateratzen ditu.

Partaideok ibili ziren: Dave Wakeling kantari eta gitarra-jotzailea, Ranking Roger kantaria, Andy Cox gitarra-jotzailea, David Steele baxu-jotzailea, Everett Morton bateria-jotzailea eta *Saxa* (egiazko izen-deiturak Lionel Augustus Martin zituena) saxofoi-jotzailea. Estudioko hiru disko kaleratu zituzten 1980ko hamarkadaren hasieran: ''I Just Can't Stop It* ("Ezin dut bada gelditu", 1980), *Wha'ppen?'' ("Zer gertatze'a?", 1981) eta *Special* *Beat* *Service* ("Kolpe bereziaren zerbitzua", 1982), eta anitz single, besteak beste, *Mirror in the Bathroom* ("Ispilua komunean"), *Save It for Later* ("Geroko gorde"), *I Confess* ("Aitortzen dut"), *Too Nice to Talk to* ("Hitz egiteko atseginegia"), ''Can't Get Used to Loss You* ("Ez dago zu galtzera ohitzerik"), *Hands off... She's Mine* ("Utikan eskuak... nirea da eta") eta *All out to Get You* ("Zeharo prest zu lortzeko").

## Ibilbidea 
### 1978-1983 
Taldea Birminghamen (Ingalaterra) sortu zen 1978an, Erresuma Batuan langabezia eta gizarte asaldura handiko garai batean. Ranking Rogerrek, taldeko kantarietako batek, jamaikar ahots kutsua gehitu zien  soinuan, topa egiteko estiloaz. *Saxa* (1930ean jaioa) saxofoi jotzaile jamaikarrak ska instrumental soinu jamaikarra gehitu zuen: Prince Buster, Laurel Aitken eta Desmond Dekkerrekin ibilia zen, skaren lehen uhinean. Haiekin bat egin zuen beren lehen single *Tears of a Clown* ("Pailazo baten malkoak") grabatzeko, *Smokey Robinson and the Miracles* taldearen *Motown*en bertsioa.

Estudioko haien lehen album *I Just Can't Stop It* 1980ko maiatzean argitaratu zen eta hirugarren postura iritsi zen Erresuma Batuko zerrendetan. Haren single aipagarriak *Can't Get to Loss You*, *Mirror in the Bathroom*, *Hands* *off...She's Mine* eta *Best Friend* izan ziren. Bigarren disko *Wha'ppen?*-ek bira zabal baten laguntza izan zuen, besteak beste, Estatu Batuetan egindako bat *The Pretenders* eta *Talking Heads*ekin. Arrakasta handiagoa lortu zuen Erresuma Batuan, *All out to Get You*, *Drowning* eta *Doors of Your Heart* kantekin, guztiak ere Erresuma Batuko singelen zerrendako 40 nagusietara iritsiak. Rock modernoko irratien laguntza jaso zuten, hala nola *KROQ-FM* Los Angelesen, *KQAK The Quake 99FM* (98.9, desagertua egun) & *KIT Live 105* (105.3) San Frantziskon eta *KYYX* Seattlen.

Zale gehienak britainiarrak izanik ere, taldea Australian ere ezaguna zen, neurri batean *Triple J* irrati katean eta *Countdown* telebista saioan izandako agerpenaren ondorioz. Jarraitzaile ugari izan zituen AEBetan eta Kanadan: han, *The Englsih Beat* izenaz  ezaguna zen legezko arrazoiengatik, *The Beat* zeritzan talde estatubatuarrarekin ez nahasteko. Mundu osoan zehar ibili ziren artista ezagunekin: David Bowie, *The Clash*, *The Police*, *The Pretenders*, *R.E.M.*, *The Specials* eta *Talking Heads*. Taldekideek usu lan egin zuten oholtza gainean *The Specials*ekin.

Hasierako ibilbidean, taldea Birminghamgo Hunt Emerson marrazkilariarekin jardun zen, eta hark bere "Beat Girl" ikonoa diseinatu eta *Wha'ppen?* azalean erabili zen murala margotu zuen?

### Taldea desegindakoan 
1983an taldea desegin zenean, Dave Wakeling eta Ranking Rogerrek *General Public* taldea sortu zuten, eta AEBetan eta Kanadan *Tenderness* kantaren pare bat single arrakastatsu egin zituzten; Andy Cox eta David Steelek, berriz, *Fine Young Cannibals* taldea sortu zuten *Akrylykz* ska taldeko Roland Gift kantariarekin. Everett Morton bateria-jotzaileak eta *Saxa*k Tony Beet Birminghamgo kantariarekin batera *The* *International Beat* osatu zuten, eta 1990ean *The Hitting Line* izeneko diskoa kaleratu, *Blue Beat Records*ekin. Ranking Rogerrek ekoitzi zuen eta bere programa batzuetan haiekin maiz kantatu zuen. *The International Beat* 1992ra arte biran ibili zen Erresuma Batuan eta AEBetan zehar.

Ranking Rogerrek, halaber, *The Clash*en ondoko Mick Jonesen *Big Audio Dynamite*  bandarekin bat egin zuen laburki, eta zuzeneko hainbat emanalditan aritu zen haiekin. Hala ere, taldea desegin egin zen handik gutxira, bere azken diskoa diskoetxeak artxibatu zuenean. Bitartean, *March of the Swivelheads*, taldearen *Rotary Head* kantaren bertsio instrumentala, 1986ko *Ferris Bueller's Day* *off*-eko jazarpenaren eszenan erabili zen; taldea amaierako kredituetan *The (English) Beat* izenaz zerrendatu zen. *Save It for Later* 1996ko *Kingpin*, 2010eko *Hot Tub Time Machine* eta 2017ko *Spider-Man: Homecoming* kanten soinu bandaren albumean agertu zen.

Everett Mortonek *Beat Goes Bang* taldea sortu zuen eta *360*ko Ross Lydon kantaria hartu zuen, Faisal Rashid baxu jotzailea, eta Lukasz Machometa saxoan, *Citybeats* eta *Urban Groove Syndicate* taldeetako kide ohia.

Rogerrek bakarkako debuta kaleratu zuen, reggae-era bideratutako diskoa, *Radical Departure* izenekoa, 1988an. 1990reko hamarkadaren hasieran, Roger *The Specials*eko kideekin elkartu eta *Special Beat* osatu zuen, eta bira bat egin eta zuzeneko bi disko argitaratu zituzten. *Campaign for Nuclear Disarmament* ("Armagabetze nuklearrerako kanpaina" edo CND) ekimenaren alde agertu ziren. 2001ean, Rogerrek bakarkako beste disko bat argitaratu zuen, *Inside My Head*, reggae tradizionala eta ska biltzen zituena, elektronika, jungle eta dub eraginekin. Rogerren seme Ranking Juniorrek aitaren pausoei jarraitu zien. 2005ean, *Ordinary Boys* taldearen *Boys Will Be Boys* singlean agertu zen.

Pete Townshendek askotan interpretatu zuen *Save It for Later* 1985 eta 1998 artean. *The Who* taldeak kanta bitan jo zuen 1989ko *Reunion Tour* biran.

*Paralamas do Sucesso* rock talde brasildarra, ska eta munduko musikaren eragin handia duena, *Hand's off... She's Mine* kantaren bibrafono akordeetan inspiratua, 1984an grabatutako *Oculos* kantaren intro akordeak egiteko.

*The Wonder Stuff*ek ere *Save It for Later* ere jo zuen, Ranking Rogerrekin 2012ko ekainean *From the Midlands* *with Love* seriean.

*Pearl Jam* ere *Save It for Later* jotzen hasi zen 1996an, *Better Man*-en amaieran nahastuz (askotan *tagging* izenaz ezagutzen den jokaera), eta 2023ko biraren multzo-zerrendan geratu zen. 2024ko ekainean, Eddie Vedder kantari nagusiak pistaren bertsio oso bat kaleratu zuen, bakarka.

### XXI. mendea 
2003an, jatorrizko taldeak, Cox eta Steele salbu, *Royal Festival Hall*en sarrera guztiak saldu zituen kontzertu bat jo zuen. 2004an, *VH1*eko *Bands Reunited* saioa jatorrizko taldea berriro elkartzen saiatu zen, arrakastarik gabe.

2006an, Ranking Rogerrekin, disko berri bat grabatu zuen, Adrian Sherwoodek nahastu zuena, baina argitaratu gabe geratu zen. Halaber, teklatuetan Everett Morton eta Mickey Billingham aurkeztu zituzten, lehenago *Dexys Midnight Runners* eta *General Public* taldeetako kide izandakoak.

Dave Wakeling-ek taldearen AEBetako bertsioa *The English Beat* izenaz agertzen du, zerrendari *General Public*en kanta pare bat gehitu ohi dizkiona. Kantaria eta bere taldea Erresuma Batura joan ziren 2011ko apirilean, Londresko Nazioarteko Ska Jaialdian jotzera, Clapham Grand musika esparruan. 2011ko *Great Dorset Steam Fair* ikuskizunean jo zuten 2011ko abuztuaren 31n. Horrezkero, Erresuma Batuan zein AEBetan sarri segitu zuten biran Atlantikoko bi aldeetan.
ezkerrera|thumb|David Wakeling *The Beat*ekin, New Yorkeko *The Palladium* aretoan, 2024ko apirilaren 7an.
2012. urtearen erdialdean, *The Complete Beat* izeneko kutxa sorta argitaratu zuten, beren hiru albumak biltzen dituena, albumik gabeko single, remix eta zuzeneko materialarekin batera.  Kanta gehigarriak estudioko album bakoitzaren CD bikoitzeko bertsio berrargitaratuetan sartu ziren.

Bi kanta berri grabatu zituzten, Scooby-Doo! *Mystery Incorporated*-eko *Dance of the Undead* telesailaren iragarkian, 2013ko martxoaren 26an. *Rude Boy and the Ska-Tastics* izeneko zonbi ska taldea agertzen du, jendea zonbi bihurtu eta ska musikan betiko dantzarazten duena. Dave Wakeling-ek *San Francisco Examiner*-ri egindako elkarrizketa baten arabera, "Hori izan zen nire lehen aukera telebistarako edozer gauza egiteko, alokairurako pistola gisa, eta, egia esan, hamabi orduan bi kanta grabatu eta nahastea lortu nuen. Abiadura bikoitzean balaztarik gabe korrika egitea bezala zen, baina zirraragarria zen, eta Warner Brosek benetan maite zituen. Zonbiek kanta bat dute *You’re Dead Right, Mate* izenekoa, eta Hex Girls taldeak kanta bat du *We're the Good Bad Girls* izenekoa, *Ramones-Runaways* kutsu zehatza duena, baina, egia esan, oso pozik nago egin nuelako, beti *Scooby-Doo* maite izan dudalako.

2013 urtearen amaieran, Ranking Rogerrekin *Live in London* zuzeneko diskoa kaleratu zuten: *How Do You Do (Side to Side)* kanta berria aurkeztu zuen, baita Ranking Rogerrek bakarka aurretik argitaratutako *Dangerous* kanta ere, beste askorekin batera.

Ranking Rogerrek *Bounce* kaleratu zuen, estudioko album bat, 2016ko irailaren 30ean, CD, binilo eta digitalean, DMF Recordsen. Albumaren lehen singlea, *Walking on the Wrong Side*, 2016ko uztailean argitaratu zen, eta diskoa 49. postura iritsi zen Erresuma Batuko zerrendetan.

*Saxa* 2017ko maiatzaren 3an hil zen, 87 urte zituela.

2018an, Ranking Rogerrek *The Beat –* *Live at the Roundhouse* zuzeneko diskoa kaleratu zuen DVD osagarria batekin, eta Dave Wakelingekin *Here* *We Go Love* izeneko diskoa atera. Diskoa Wakeling-ek iragarri zuen 2014an, *PledgeMusic* webgunearen bidez finantzatutako proiektuarekin (zuzeneko musika plataforma bat zen: hor, zaleek talde bati dirua eman ziezaioketen, album-proiektu bat osatzeko).

2019ko urtarrilaren 26an, Ranking Rogerrek *Public Confidencial* estudioko disko berria argitaratu zuen. *Maniac* albumeko lehen singlea *BBC Radio 6 Music*-en jo zuten. 

Garuneko bi tumoreren ebakuntza egin eta aste batzuetara, eta biriketako minbiziaren aurkako tratamendua hartzen ari zela, Ranking Roger etxean hil zen 2019ko martxoaren 26an, 56 urterekin. Urte bereko urrian, Everett Morton bateria jotzailea hil zen, 71 urte zituela.

## Taldekideak 
### *The Beat / The English Beat* 
* Andy Cox – gitarra (1978-1983)
* Everett Morton – bateria (1978-1983, † 2021ean)
* Ranking Roger – ahots nagusia (1978-1983, † 2019an)
* *Saxa* – saxofoia (1978-1983, † 2017an)
* David Steele – baxua (1978-1983)
* Dave Wakeling – ahots nagusia, gitarra (1978-1983)
* Dave *Blockhead* Wright – teklatuak (1980-1983)
* Wesley Magoogan – saxofoia (1981-1983)

### *The English Beat*, Dave Wakeling-ekin 
* Dave Wakeling – ahots nagusia, gitarra
* Brian Nucci Cantrell – bateria, ahotsak
* Matt Morrish – saxoa, ahotsa
* Wesley Perry – saxoa, ahotsa (egun)
* Kevin Lum – teklak, ahotsak
* Minh Quan – teklak, ahotsak
* Brad Engstrom – baxua, ahotsak
* Antonee First Class – txigortzea (egun)

## Diskografia 
### *The Beat* / *The English Beat*en jatorrizko lanak 
* *I Just Can't Stop* (1980)
* *Wha'ppen?* (1981)
* *Special Beat Service* (1982)

### Ranking Roger-rekin 
* *Bounce* (2016)
* *Public Confidencial* (2019)

### Dave Wakeling-ekin 
* *Here We Go Love* (2018)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *The Rolling Stone Encyclopedia of Rock and Roll,* 3. edizioa (Fireside, 2001)
* *The Beat*: *Twist and Crawl*, Malu Halasa (Eel Pie, 1981)
* 

## Kanpoko loturak 
* *The English Beat* taldearen webgune ofiziala (AEB)
* *The Beat'' taldearen webgune ofiziala (Erresuma Batua)
* Northamptonshire Evening Telegraph eta The Beat taldeen arteko elkarrizketa
* Songfacts elkarrizketa Dave Wakeling-ekin
* 2009 Dave Wakeling-en elkarrizketa Bullz-Eye.com
*