open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oriini Kaipara

**Oriini Kaipara** (1983an jaioa) Zeelanda Berriko aurkezle, kazetari eta itzultzailea da, eta Maiorieraren interpretea. 2019an, telebistako albisteak aurkezten zituen lehen pertsona izan zen *moko kauae tā moko* batekin (aurpegiko tatuaje maori tradizionala). 2021ean, albiste-programa nagusi bat telebista nazionalean ezaugarri horrekin aurkezten zuen lehen pertsona bihurtu zen, eta nazioarteko ezagutza irabazi zuen.

## Biografia 
Kaipara Whakatānen jaio zen 1983an. Hauek dira bere iwiak: Tūhoe, Ngāti Awa, Tūwharetoa eta Ngāti Rangitihi. Kura Kaupapa Maori eskola batera joan zen eta 2002an South Seas Film and Television School-en trebatu zen. Kaipara TVNZ 1, Maori Television eta Mai FMrako aritu da lanean. programan albisteak aurkezten hasi zen.

2017an, *Native Affairs* programak funtsean DNA maori purua duela erakutsi zuen, nahiz eta Pākehā arbasoren bat izan. 2019ko urtarrilean jaso zuen bere *moko kauae*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jaime Lannister

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Nikolaj Coster-Waldau aktoreak antzeztu zuen. Lannister etxeko kidea da.

Gerlari trebea, bereziki ezpataz, eta gizaseme harroxkoa eta probokatzailea da.
Tyrion Lannister

**Tyrion Lannister**, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones* telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Peter Dinklage aktoreak antzeztu zuen. Lannister etxeko kidea da.

Bere itxura fisikoa eta nanoa izateagatik jendea berataz trufatu eta maiz bere senideek ere gutxietsia izan arren, oso buruargia da eta izaera sarkastikoa du.
Katsura Tarō

Hagi, 1848ko urtarrilaren 4a - Tokio, 1913ko urriaren 10a) japoniar politikari eta jenerala izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1901etik 1906ra, 1908tik 1911ra eta 1912tik 1913ra.

Samuraien familia batean jaio eta Tokugawa shogunerriaren aurka borrokatu zen. Lehen Txina-Japonia Gerra lasterketan nabarmendu zen jeneral gisa eta Meiji gobernuaren *genrō*  bat izan zen. Taiwango gobernadore nagusia eta gerrako ministroa ere izan zen.

1901ean izendatu zuten lehen ministro, militarren hautagai gisa, eta politika kontserbadorea egin zuen, alderdien politikatik kanpo. Bere gobernuan, Japoniak Errusia garaitu zuen 1904-05eko Errusia-Japonia Gerran, eta Korea 1910ean anexionatu zen. 1913ko Taishō krisi politikoaren ondoren, dimisioa aurkeztu zuen.

## Kanpo estekak
Alfonso La Marmora

**Alfonso Ferrero La Marmora** (Turin, 1804ko azaroaren 18a - Florentzia, 1878ko urtarrilaren 5a) italiar politikari eta jenerala izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1864tik 1866ra.

1823an Sardiniako Erresumako armadan sartu zen. Italiako Lehen Independentzia Gerran kapitaina izan zen eta 1849an Karlos Alberto Sardiniakoa erregea zohikatz iraultzaile batetik askatu zuen. Jeneral mailara igo eta gerrako ministro izendatu zuten.

Sardiniako Erresumaren espedizioa zuzendu zuen Krimeako gerran. 1859an Austriaren aurka esku hartu zuen Italiako Bigarren Independentzia Gerran eta uztailean Cavourren lekua hartu zuen Sardiniako lehen ministro karguan.

1864ko irailean Italiako lehen ministro bihurtu zen eta Italiako Erroma eskuratzeko eskubidea aldarrikatu zuen. 1866an aliantza bat sinatu zuen Prusiarekin Austria-Hungariaren aurka. Italiako Independentziako Hirugarren Gerran armada bat zuzendu zuen eta ekainean garaitua izan zen Custozako guduan. Beste jeneral batzuek traizioa eta prusiarrekin bat egitea leporatu zioten.

1870ean Italiak Erroma okupatu ondoren, hiriburu berriko errege-teniente izendatu zuten.

## Lanak 
* *Un episodio di risorgimento italiano* (1875)
* *Il segreto di stato nel governo costituzionale* (1877)
Sumisioa

***Sumisioa*** () Michel Houellebecqek 2015ean Flammarion argitaletxearen eskutik plazaratutako eleberri polemiko eta distopikoa da. "Politika fikziozko eleberri bat da, une poetikoak, komikoak eta melodramatikoak biltzen dituen fabula politiko eta morala. Houellebecq-ek gogoeta egiten du mende hasierako gizaki guztiok geure bizitzan sumatzen ari garen eraldaketa sakonaren inguruan".

## Argumentua 
François, Paris III Unibertsitateko literatura katedradunak, Huysmans idazle dekadentean espezializatua, bere maitasun bizitzaren amaiera iritsi dela uste du. Hainbat urte igaro dira unibertsitateko bere azken paper garrantzitsua sortu zuenetik. Bere neska-lagunak Israelera emigratzea erabaki du eta bere gurasoak hil egin dira. Egoera hauek guztiek bere buruaz beste egiten amaituko duen beldurra eragiten diote.

Baina 2022an Frantziak, Mohammed Ben Abbes, fikziozko Anaia Musulmanen alderdiko politikari karismatikoak Frantziako presidentetzarako hauteskundeak irabazi eta nazioaren kudeaketa bereganatzen du. Behin karguan, hainbat aldaketa egin zituen: Frantziako nazioaren bakegintzan lan egin zuen, Frantziako unibertsitate nagusia pribatizatu, unibertsitate islamiar bihurtuz, lege batzuk aldatu zituen, gizon eta emakumeen arteko berdintasunerako eskubidea indargabetu zuen poligamia ahalbidetuz. Europar Batasuna "Erromatar Inperio" islamiar berri bat egiteko asmoa du, Frantzia ardatz nagusia izanik.

Gizarte berri honetan, François Robert Rediger-en laguntzaz Islamera bihurtzen da, eta horrek bere bizitzan bigarren aukera bat eskainiko dio: oso ondo ordainduta, ospe handiko lan bat plazaratuko du eta hainbat emakumez gozatzeko aukera izango du.

Nobelak fikzioa eta errealitatea nahasten ditu. Hainbat politikari pertsonaia gisa agertzen dira, besteak beste, François Hollande, Marine Le Pen, François Bayrou eta Jean-François Copé barne.

## Harrera 
Liburua plazaratu ondoren, arrakasta itzela ezagutu zuen. Adibidez, Amazon.com atarian Frantziako lehen salduena bihurtu zen. Halaber, polemika handia eragin zuen bai Frantzian baita ere Europa osoan. Irakurle eta kritikari batzuen ustez, bereziki eskuinekoen ustez, liburuak azaltzen duen egoera, egun hurbil batean errealitate izan daiteke. 

## Euskarazko bertsioa 
2015ean berean Gerardo Markuletak Mettok argitaletxearen eskutik, euskarazko bertsioa zabaldu zuen. (ISBN 10: 8494073397  ISBN 13: 9788494073397, 286 or.) 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Hedoi Etxarte(https://eu.wikipedia.org/wiki/Hedoi_Etxarte)ren komentarioa *Argia* aldizkarian, 2015/11/20.]
Stark etxea

120px|thumb|***Negua badator***, Stark etxearen armarria.
**Stark etxea**, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones* telesaileko fikziozko errege-erregin familia bat da. 

Jatorria Zazpi Erresumetako Iparraldea lurraldean du eta bere gotorlekua Winterfall da, beren leloa honakoa: *"Negua badator"*. 

## Senide nabamernak 
* Eddard Stark
* Catelyn Tully
* Robb Stark
* Sansa Stark
* Arya Stark
* Bran Stark
* Rickon Stark
* Jon Elur
* Lyanna Stark
* Benjen Stark
Eddard Stark

'*** edo **Ned Stark*', George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones* telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Sean Bean, Robert Aramayo eta Sebastian Croft aktoreek antzeztu zuten. Stark etxeko kidea da. Catelyn Tullyrekin ezkondua dago.

Winterfalleko Jauna eta Stark etxeko burua da, Robert Baratheon erregeak Erregearen Eskua tituluaz izendatuko du. Ned gerlari trebea da, gerrara eta heriotzera ohitua, bere senideen ongizatea nahi du eta bere kode moralaren arabera jokatzen du, baina intriga eta azpijokoz beteriko mundu bati egokitu beharko zaio, honetan bere ohore eta leialtasun zentzuak ez dute lekurik iazango.
Elihu Katz

**Elihu Katz** (hebreeraz: אליהוא כ"ץ) (New York, 1926ko maiatzaren 21a - Jerusalem, 2021eko abenduaren 31)  estatubatuar-israeldar soziologoa izan zen.

## Biografia 
Estatu Batuetako eta Israelgo Gizarte Komunikazioko ikertzaile nagusietako eta estimatuenetako bat izan zen. Bere lanik aipagarriena *The personal influence* izenekoa da, Paul Felix Lazarsfeld soziologo entzutetsuaren gidaritzapean egin zuen lana 1955ean. 

Bere bizitzaren zatirik handiena komunikazioa ikertzera eman zuen, beti ere helburu nagusitzat komunikabideen arteko elkarrekintza, elkarrizketa, iritzia eta esparru publikoko ekintza. Chicagoko Unibertsitatean soziologia irakaslea izan zen, Pennsylvaniako Annenberg Komunikazio Unibertsitateko irakasle tutorea,. Jerusalemgo Unibertsitate Hebrearreko Soziologia eta Komunikazioko irakasle emeritua eta Gizarte Ikerketa Aplikaturako Guttman Institutuko zuzendari zientifikoa. 

## Hasieran 
Hasieran Kazetaritza ikasteko interesa zuen, baina Columbia Unibertsitatean karrera hau irakasten zuten irakasleen kalitateagatik Soziologia ikastea erabaki zuen. Hemen jaso zuen bere hurrengo titulua, doktoregoa. Ikasketetan Paul Lazarsfeld, Seymour Martin Lipset, Davis edo Merton irakasleak ezagutuko ditu, soziologiako beste handi batzuen artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xanti Iparragirre

**Xanti Iparragirre Perurena** (Errenteria, 1934ko uztailaren 25a - Eskoriatza, 2022 urtarrilaren 2a) euskaltzale, herrigintzan ekintzaile eta bertsolari zein bertsozalea izan zen. Lehen bertso-eskolaren sortzailea izan zen Leintzen (Eskoriatzako Almen ikastolan), Patxi Goikolearekin eta Joanito Akizurekin batera. Hain justu ere, bertsolaritza haur eta gazteengana hurbiltzeko egindako ahaleginean nabarmendu zen.

## Bizitza 
Errenteriako Añarbe baserrian jaio zen 1934an, gerora izen bereko urtegiaren eraikuntzak estali zuena. Hamasei urtera arte etxean lan egin zuen, gero basomutil aritzeko. Eraikuntzan ere aritu zen.

1958an ezkondu eta Eskoriatzara joan zen bizitzera, 25 urterekin, eta bost seme-alabaren aita izan zen. Kooperatibetan aritu zen lanean. 1981ean iheslari politiko bilakatu zen eta 22 urtez Ipar Euskal Herrian bizi izan zen errefuxiatu gisa. Marixol Iparragirre presoaren aita zen. Ipar Euskal Herrian ere bertso irakasle aritu zen urte luzez. 2003an itzuli zen berriro Eskoriatzara.

Bizitza gogorra egokitu arren, aitzindaria izan zen bertsolaritza eskolara sartzen eta berak ere bertsoa baliatu zuen barrua husteko baliabide gisa, "Biziaren azala" liburuan ageri den legez.

## Bertso eskolen sortzable 
Aitzindari izango zen haurrentzako Almeneko bertso-eskola sortu zuten 1974an, Eskoriatzako, Almen ikastolan. Patxi Goikolearekin eta Joanito Akizurekin batera. 

Talde giroa egitea izan zuten helburu, bertsoaren bidez euskara eta euskal kultura lantzea. Almen ikastolan larunbat goizetan ematen zuten bertsolaritza, eta Eskolarteko Txapelketak prestatzeko garaia iristen zenean, Apotzaga auzoko elkartean afariak antolatzen zituzten, ikasle gaztetxoak lehenik pilotan arituz, ondoren elkarrekin afalduz eta afalostean bertsotan jarriz.

Leintz bailarako ikasleak biltzen ziren bertan, eta bertsolari on askoak atera zituzten irakasle hauek. Bertso eskola honetako ikasle izan ziren, besteak beste: Aitor, Iñaki eta Jon Sarasua, Arantzazu Loidi, Jon Iñaki Izarzelaia, Danel Goikolea, Felix Iñurrategi, Saioa Arando, Ainhoa Agirreazaldegi... Gainera, urte guzti horietan jasotako esperientziak 'Biziaren Azala' 2022ko urtarrilaren 4an eman zioten, Eskoriatzako San Pedro elizan. Ostean udal pilotalekuan egin zioten omenaldia. Aurreskua, Danel Goikolea, Jon Sarasua eta Andoni Egaña bertsolariak eta Marisol Iparragirreren bikotekide Mikel Albisu interbentzioa izan zituen, besteak beste, ekitaldiak. Marisol Iparragirrek kartzelatik bere aitari idatzitako hitzak ere izan ziren entzungai.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Voltaire Schilling

**Voltaire Schilling** (Porto Alegre, 1944 - Porto Alegre, 2022ko urtarrilaren 2a)  Brasilgo irakaslea eta historialaria izan zen. 

## Biografia 
Historian lizentziatu zen Hegoaldeko Rio Grandeko Unibertsitate Federalean, non gero irakasle aritu zen. 30 urte baino gehiagoz irakasle izan da hainbat ikastetxetan eta hitzaldi ugari eman ditu. Aplikatuko Kazetaritza Ikastaroaren irakaslea da RBS taldean eta AJURIS-ko hizlaria, hainbat egunkaritan kolaboratzailea, Terra atariko "Historia" ataleko arduraduna, Rio Grande do Sul Memorialaren zuzendaria izan zen eta bere curriculumean 16 liburu eta 50 lan txiki baino gehiago ditu. 1991n Jerusalemeko Nazioarteko Liburu Azokan Brasil ordezkatu zuen. 2005ean Porto Alegreko Hiria Domina jaso zuen emandako zerbitzuengatik, 2006an Udaleko Kultura Sailaren Joaquim Felizardo Saria jaso zuen, Urteko Intelektuala nabarmentzen duena, eta 2008an Rio-ko kide hautatu zuten. Academia Grande de Letras.  2013an Frantziako Gobernutik zaldun mailan Merezimenduaren Ordena Nazionala jaso zuen.  2010ean Darcy Ribeiro sarirako hautagaietako bat izan zen. 

## Aukeratutako lanak 
Bere liburuen artean, honako hauek nabarmentzen dira:  

* *A Revolução Chinesa: colonialismo, maoísmo, revisionismo* (1984)
* *O Nazismo: breve história ilustrada* (1988)
* *Momentos da História: a função da História na conjuntura social* (1988)
* *Estados Unidos versus América Latina: as etapas da dominação* (1991) 
* *Tempos da História* (1995)
* *O Conflito das Ideias* (1999)
* *Nietzsche: Em Busca do Super-Homem* (2001)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Varys

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Conleth Hill aktoreak antzeztu zuen. 

Gizaseme misteriotsua eta azpijokozalea, haurtzaroan zikiratua eta eunuko bilakatua, bere izaera eta helburuak ezagutzen duten ororentzat ezezagunak dira. Itxuraz, bere onurarako jardun eta bere leialtasunak ongi aukeratzen ditu, bere edo erresumaren onurarako jada erabilgarriak bihurtzean nahieran deseginez. Gaztaroan aktorea izan zenez, antzezpenaren bidez bere nahiak ezkutatzeko gaitasuna du.
Tywin Lannister

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Charles Dance aktoreak antzeztu zuen. Lannister etxeko kidea da.

Lannister etxearen gotorlekua den Casterly Rockeko Jauna da, izaera zakar eta hotzeko gizona, bere helburu bakarra Lannister etxea Zazpi Erresumen nagusi izatea da, horretarako edozer egiteko gai da. Cersei Lannister, Jaime Lannister eta Tyrion Lannisterren aita eta Joffrey Baratheonen aitona da.
Baratheon etxea

120px|thumb|***Gurea da amorrua***, Baratheon etxearen armarria.
**Baratheon etxea**, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones* telesaileko fikziozko errege-erregin familia bat da. 

Jatorria Zazpi Erresumetako Ekaitzen Lurraldeetan du eta bere gotorlekua Ekaitzen Gotorlekua da. Bere ikurra oreina da da eta leloa *Gurea da amorrua*.

## Senide nabamernak 
* Robert Baratheon
* Joffrey Baratheon
* Myrcella Baratheon
* Tommen Baratheon
* Stannis Baratheon
* Shireen Baratheon
* Renly Baratheon

## Kanpo estekak
Melisandre

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Carice van Houten aktoreak antzeztu zuen. 

Aurpegi eta gorputz oso ederreko emakumea da, kobre koloreko ilea eta begi gorriduna, bai eta gizon gehienak baina garaiagoa. R'hllor jainkoan itsuki sinisten du, hark suan irudipenak eta etorkizuna igartzeko ahalmena ematen dio. Bere izaera nahiz helburuak inguruko guztientzat ezezagunak dira, eta sorginkeria eta ukenduetan aditua da. Stannis Baratheonen zerbitzupean dago.
Hegoaldeko Rio Grandeko Unibertsitate Federala

**Hegoaldeko Rio Grandeko Unibertsitate Federala** (portugesez: *Universidade Federal do Rio Grande do Sul* edo UFRGS) Brasilgo unibertsitate publiko bat da, bere egoitza nagusia Porto Alegre-n dago, Hegoaldeko Rio Grande estatuko hiriburuan, mende bateko historia baino gehiago duena.

UFRGSk graduondoko zentroak eta graduondoko ikasketak mantentzen ditu Hezkuntza, Literatura, Ingeniaritza, Zientzia zehatzak eta Gizarte Zientzien arloetan. UFRGSk rol berritzailea betetzen du Brasilen espezializazio profesionaleko eta masterreko (MBA) graduondoko ikastaroak sortzean.

## Ikerketa zientifikoa 
Unibertsitateak Paleorrotako Geoparkea bezalako hiriko aztarnategi paleontologikoak zaintzen eta ikerketa zientifikoan lagundu du.

## Kanpo estekak 
* UFRGS webgunea
Mance Rayder

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones* telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Ciarán Hinds aktoreak antzeztu zuen. 

Gaueko Zaindarien kide ohia da, haietatik desertatuz Harresitik haratagoko basatiekin elkartu eta *Harresiaz Haratagoko Erregea'' bilakatuko da, Harresiaren aurkako erasoa gidatuz.
Petyr Baelish

'***, ezizenez **Hatz Txiki*', George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones* telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Aidan Gillen aktoreak antzeztu zuen. 

Jatorriz Ibaien Lurraldeko Riverrun gotorlekuan sortua, sustrai apalekoa denez eta horregatik Catelyn Tullyz maitemindua egon arren harekin ezkondu ezin daitekenez, Mendebaldeko Lurraldeko klase sozialen egiturareko mespretxua erakutsiko du. Robert Baratheon eta Joffrey Baratheon erregeen Moneta Kontseilaria eta putetxe ugariren jabea da. Kaosean sozialki goruntz egiteko aukera ikusten du, horretarako azpijokoak erabiliz.
Davos Seaworth

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Liam Cunningham aktoreak antzeztu zuen. Seaworth etxeko kidea da.

Stannis Baratheonen aholkularia da. Gizeseme leiala, ohorezkoa, langilea, saiatua eta zuhurra da.
Robert Baratheon

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Mark Addy aktoreak antzeztu zuen. Baratheon etxeko kidea da.

Zazpi Erresumetako erregea da, errege karguarekiko nahiko arduragabea, bere zaletasunek bakarrik arduratzen dute: jana, edana eta emakumeekin larruajotzea. Cersei Lannisterrekin ezkondua dago eta Joffrey Baratheon sasikumea du. Zorigaiztoko ezkontza eta gehiegikeriz beteriko bizitzaren ondorioz gizendu eta izaera petral eta nagia bereganatuko du.
Ibiltari Zuria

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko izaki bat da, azken horretan Spencer Wilding, Ross Mullan eta Tim Loane aktoreek antzeztu zuten. 

Harresiaz haratago bizi eta gizateriarentzako mehatxua suposatzen duten izakiak dira.
Osha

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Natalia Tena aktoreak antzeztu zuen. 

Harresiaz haratago bizi zen basatia da, Gaueko Zaindariek preso hartu eta Winterfallera eramana, han Stark etxearen zerbitzuan jarri eta Bran Stark konfidantzazko laguntzailea bihurtuko da.
Domingo Goia

**Domingo Goia Etxeandia** (), gero Goia Villamayor, (Zerain, 1578ko maiatzaren 18a-?) etxegilea, ezaguna da Francisco Goyaren heren-aitona izan zelako. Hari buruzko informazio asko ez dago. Zeraingo Mantxolatxiki baserrian jaio zen. Zaragozako probintzian dagoen Fuentes de Jiloca herritik harri-lantzaile gisa lan egiteko deitu zuten eta hara joan zen, bertako elizaren dorrea altxatzeko. Han, 1626an, María Garicanorekin ezkondu zen. Dirudienez, Aragoian haren euskaltasuna erakutsi behar izan zuen aitoren semeen pribilegioak izateko eta  horrela onartu zioten edo horrela dirudi Domingo Goya bati aldeko jasotako dokumentazioan, Valladoliden, 1598an. Lana bukatu ondoren, Domingo Goia Aragoian gelditu zen. 

Zerainen badago Francisco Goyari eskainitako monumentua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Reshma Shetty

**Reshma Shetty** (Manchester, 1977ko azaroaren 2a) Ingalaterran jaiotako aktorea da, ibilbide artistikoa Estatu Batuetan egin duena. *Royal Pains* telesailean Divya Katdare-en papera betetzeagatik da ezaguna.

## Biografia 
Manchesterren jaio zen indiar jatorriko familia hindu batean. 15 urte zituela Estatu Batuetara joan zen eta Richmonden (Virginia) hazi zen. Ahots lehiaketatan arrakasta handia izan zuen eta opera ikasketetan graduatu zen. Kentuckyko Unibertsitatean musika masterra egin zuen eta Cincinnatiko Musika Kontserbatorioan artista diploma eskuratu zuen 2005ean.

2006an *Bombay Dreams* musikalean emakumezko protagonista izan zen eta *Rafta, Rafta...* musikalean ere hartu zuen parte. 2009an *Royal Pains* telesailean Divya Katdare-ren rola betetzen hasi zen eta 2016 artean jarraitu zuen. Ondoren beste telesail batzuetako protagonista izan da, baina ez du halako arrakastarik izan berriz.

Indian *Dove* markaren ezpainetako barra hidratatzailearen iragarkietako aurpegi ezaguna da.

## Bizitza pertsonala 
New Yorken bizi da, *Royal Pains* bertan grabatzen baita. *Bombay Dreams* musikalean ezagutu zuen Deep Katdarerekin ezkondu zen 2011ko martxoaren 19an. 2015ean Ariya Eliana jaio zen.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telesailak 
## Musikalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Sveriges Television

**Sveriges Television** edo **SVT** Suediako telebista publiko enpresa da. 

1956an eratu zen Radiotjänst bezala, hurrengo urtean Sveriges Radio TV izena hartu zuelarik. 1979tik Sveriges Radio irrati publikotik bereizita dago. Ez da estatuko konpainia bat, baizik eta fundazio independente batek zuzentzen du, Sveriges Television ABk, zeinaren administrazio-kontseiluko kideak legebiltzarrak aukeratzen dituen.

Bost kate kudeatzen ditu: bi orokor (SVT1 eta SVT2), haurrentzako bat (Barnkanalen), kultural bat (Kunskapskanalen) eta albisteen bat (SVT24).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  SVTren webgunea
Josef Radetzky von Radetz

**Johann Josef Wenzel Anton Franz Karl, Graf Radetzky von Radetz** (; ; Třebnice, 1766ko azaroaren 2a - Milan, 1858ko urtarrilaren 5a) txekiar noble eta Austriako landa-mariskala izan zen.

Txekiar jatorriko Bohemiako militar familia batean jaio zen. Austriako armadan sartu zen eta Napoleondar gerren azken etapan esku hartu zuen. Soldaduek asko estimatzen zuten, "Vater" ("Aita") deitzen baitzioten.

Italiako Lehen Independentzia Gerran, Custoza eta Novarako guduetan garaile izan zen. 1848tik 1857ra Lonbardia-Veneziako erregeordea izan zen.

Johann Straussek *Radetzky martxa* konposatu zuen Custozako batailaren garaipena ospatzeko.
Ismael Ruiz de Loizaga

**Ismael Ruiz de Loizaga** (Miranda Ebro, 1983ko abuztuaren 26a) mendi eta errepideko txirrindulari ohia da. Central Bikes taldean hasi zen mendi bizikletan eta gero elite mailan errepidea eta mendi txirrindularia izan da. 2003. urtean, Gaztela eta Leongo selekzioarekin Espainiako txapelketa lehiatu zuen. Burgosko mendi bizikleta txapelduna izan da zenbait kategoriatan.

## Taldeak 
* Conor-Saltoki (2010-2012)
*Telco-Intercons (2008-2009).
* Debabarrena (2005-2007).
*Ibaigane Opel (2004).

## Palmaresa 
### 2010 
* 5. Open Diario de Navarra, Sailkapen Nagusian.
* Virgen del Yugo Klasikoa.
* 2. Heredian.
* 3. Arriaran.
* 2. Lizarra Klasikoan.
* 4. Orbea Sarian.
* 4. Zurukuain Sarian.
* 4. Oltzako Zendea.
* 5. Lukin Sarian.
* 5. Tuteran.

### 2007 
* Lizarra (errepidea).

### 2005 
* 3. Orbea Sarian.
* 5. Bicihobby Sarian.

### 2003 
* 4. Julian Sport Sarian.
* 4. Bicihoby Sarian.

### 2002 
* Heredia 

### 2001 
*Burgosko mendi bizikleta txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Catelyn Tully

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Michelle Fairley aktoreak antzeztu zuen. Tully etxea eta Stark etxeko kidea da. Eddard Starkekin ezkondua dago.

Ibaien Lurraldeko Hoster Tully jaunaren alaba eta Tully etxeko kidea da, Iparraldeko Lurraldetako Eddard Starkekin ezkontzean Stark etxeko matriarka bilakatuko da. Emakume kementsu eta saiatua da, izaera indartsua, ohoretsua eta familiarekiko maitasun sakona duena, bere senarra eta seme-alabak babesteko bere esku dagoen guztia egiteko beti prest. Halere, bere izaera gartsuak eta gertaeren luzerako aurreikuspen ezak leinuaren paturako garrantzitsuak izango diren gertakizunetan eragina izango du.
Terra Networks

**Terra Networks, SA** edo besterik gabe **Terra** Espainiako Telefónica Taldearen Interneteko edukiei eta Interneteko atariei eskainitako enpresa bat zen. 1999an sortu zen. 2004. urtearen erdialdean, Terra Networksek, bere akziodunen batzarrean, bere aktibo eta filial guztiak Telefónica taldean integratzea erabaki zuen. 2005ean, Telefónicak Terra Networks  integratu zuen taldean, Telefónicaren Negozio Unitate Digitalaren  marka gisa. Horien artean zeuden, Telefe, Wayra, GiffGaff, Tu|Go eta Tuenti, besteak beste.

Ataria 2017an itxi zen presentzia zuen herrialde espainoldun guztientzat, Brasilen soilik funtzionatzen jarraitu zuen mugagabean. Txilen eta Mexikon berriro ireki zen 2020an zehar.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Terra Brasil
* Terra Mexiko
* Terra Chile
Julia Peguero Sanz

**Julia Peguero Sanz** (Zaragoza, Espainia, 1880 &ndash; Madril, Espainia, 1978ko abenduaren 4a) maistra eta feminista izan zen. 1922an iritsi zen Madrilgo Ateneoko Filosofia ataleko bigarren idazkaritzara, eta 1930ean Miguel de Unamuno erakunde horretako ohorezko bazkide izendatzearen aurka bozkatu zuen bakarra izan zen. Gainera, 1918an, Espainiar Emakumeen Elkarte Nazionalaren sortzaileetako bat izan zen. Elkarte horretan idazkari nagusi izatetik presidente izatera igaro zen 1932an. *Mundo Femenino* agerkariko zuzendari ere izan zen.

## Ibilbide profesionala 
1899an, Gramatika Orokorra, Filologia eta Gaztelania Literatura eta Aritmetika, Geometria eta Aljebra programetako oposiziogile izan zen.

1918ko urriaren 20an, María Espinosa de los Monterosen etxean, Espainiar Emakumeen Elkarte Nazionala sortu zen. Julia Peguero elkarte horren sortzaileetako bat izan zen, eta haren zuzendaritza kide izatera pasatu zen.

Madrilgo Ateneoan ekintzaile nabarmena izan zen, eta 1919ko ekainean Musika sailean sartzeko aukeratu zuten.

1920. urtean, Julia Peguero Sanz Espainiar Emakumeen Elkarte Nazionaleko (ANME) Zuzendaritza Batzordeko kidea zen, eta María Espinosa de los Monteros zen presidente; Dolores Velasco de Alamán lehendakariorde, eta idazkari Julia Peguero de Trallero (ohikoa zen moduan, senarraren abizena gehitu zion bereari, une horretan ezkonduta baitzegoen) idazkari. Gainera, honako hauek zeuden: Luisa Salina de Gorostidi idazkariordea; Ana Picar diruzaina; Benita Asas Manterola kontalaria; eta María Valero de Mazas, Isabel Oyarzábal, María Martos, Pilar Gutiérrez, Julia Pérez Baza, Natividad Albertos eta Emilia Pastor batzordekideak.

1921eko martxoaren 25ean, ANME propaganda-organo batez jabetu zen: *Mundo Femenino*, 1936ra arte iraungo zuena, eta 1932tik Julia Peguero, Espainiako Emakumeen Elkarte Nazionaleko laugarren eta azken lehendakaria, María Espinosa de los Monteros (1918-1920), Dolores Velasco de Alamán (1920-1924) eta Benita Asas Manterolaren (1918-1924) ondoren.

Julia Peguero ezaguna da, 1930eko martxoaren 28an egindako batzar orokorrean Miguel de Unamuno erakundearen ohorezko bazkide izendatzearen aurka bozkatu zuen ateneista bakarra izan zelako. Izan ere, izendapen horrek kutsu politikoa zuela uste zuen, Unamunoren baliaren benetako onarpena baino gehiago.

1930eko uztailaren 7an hil zen Madrilen Julia Peguero Sanzen senarra, Ceferino Trallero Mateo.

1934an, emakumeen alderdi politiko independente bat sortu zuen, Emakumeen Ekintza Politiko Independentea, 1936an Fronte Popularrean integratu nahi izan zuena, baina ez zuen arrakastarik izan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskal Duatloia

**Euskal Duatloi Saria** herri kirol proba konbinatua da, hiru ariketaz osatzen dena, bi aizkora saio eta korrika saio bat. 2022an izan zuen aurreneko ekitaldia.

## Lanak 
### 2024ra arte 
*45 ontzako etzandako lau enbor ebaki
* 4 kilometro korrika egin
* 45 ontzako zutikako lau enbor ebaki

### 2025ean 
Lau itzuli honako zirkuito honi:
* 45 ontzako etzandako enborra ebaki
* 500 metro korrika egin
* 45 ontzako zutikako enborra ebaki

## Historia 
2022ko urtarrilaren 6an jokatu zen lehenengo ekitaldia. 9 kirolarik hartu zuten parte eta Ugaitz Mugertza izan zen txapelduna. 

2023an, aldiz, arrakasta handiagoa eduki zuen txapelketak. 21 kirolarik parte-hartu zuten sailkapen-saioan, eta handik sei kirolarik eman zuten finalerako urratsa. Eneko Saralegi izan zen irabazlea. 

2024an Ugaitz Mugertza izan zen berriz txapelduna, baina ez zuen lortu 2023an ezarritako errekorra hobetzerik. 

2025ean lehen mailako eta bigarren mailako duatloiak jokatu ziren. Bigarren mailakoa maiatzean jokatu zen eta Julen Alberdi "Txikia IV" izan zen txapelduna. Bigarren mailako sei onenek lehen mailakoan hartu zuten parte ekainean, aurrez sailkaturik zeuden sei kirolariekin batera eta hura ere "Txikia IV"ak irabazi zuen. 

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lannister etxea

120px|thumb|***Entzun nire orroea!***, Lannister etxearen armarria.
**Lannister etxea**, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones* telesaileko fikziozko errege-erregin familia bat da. 

Jatorria Zazpi Erresumetako Mendebaldeko Lurraldeetan du eta bere gotorlekua Casterly Rock da. Lann *Axeriak* sortua, bere ikurra lehoia da eta bi lelo ditu: *"Entzun nire orroea"* (ofiziala) eta *"Lannister batek bere zorrak beti ordaintzen ditu"*. 

## Senide nabamernak 
* Tywin Lannister
* Joanna Lannister
* Cersei Lannister
* Jaime Lannister
* Tyrion Lannister
* Joffrey Baratheon
* Kevan Lannister
* Lancel Lannister
* Genna Lannister
* Stafford Lannister
* Daven Lannister
* Tyrek Lannister

## Kanpo estekak
Queen (albuma)

***Queen*** Queen talde britainiarraren estudioko lehen albuma da. 1973ko uztailaren 13an EMI Records-ek Erresuma Batuan eta Elektra Records-ek Estatu Batuetan argitaratua, Trident estudioetan eta Londresko De Lane Lea estudioetan grabatua izan zen, Roy Thomas Baker, John Anthony eta bandako kideek koproduzitua.

Albumak heavy metalaren eta progressive rockaren eragina izan zuen. Letrak hainbat gaietan oinarrituta daude, tartean folklorean ("My Fairy King") eta erlijioan ("Jesus"). Freddie Mercury abeslari nagusiak 10 abestietatik 5 idatzi zituen, Brian May gitarra-jotzaile nagusiak 4 ("Doing All Right" barne, Tim Staffell Smile taldeko abeslariarekin batera konposatua) eta Roger Taylor bateria-jotzaileak "Modern Times Rock 'n' Roll" idatzi eta abestu zuen. Albuma ixteko abestia "Seven Seas of Rhye"ren bertsio instrumental laburra da, behin betiko bertsioa *Queen II* bere estudioko bigarren albumean agertu zen.

## Kanpo estekak
Telefe

**Telefe** (**Televisión Federal** akronimoa) Argentinako Buenos Airesen kokatutako telebista-etxe bat da. Televisión Federal SAren bidez ViacomCBS-ren jabetzakoa eta kudeatzen du.  Telefe Argentinako sei telebista kate nazionaletako bat ere bada. Bere estudioak Martínezen daude,  Buenos Airesen, egoitza korporatiboaren ondoan;  bere transmisorea Alas eraikinean dago. 

Telefe-etxea airez har ez daitekeen Argentinako eremuetan, satelite bidezko eta kable bidezko sistemetan dago eskuragarri. Telefek herrialde osoko eskualde-etxeak ere baditu eta nazioarteko sare bat (Telefe Internacional) Ameriketan, Europan, Asian eta Ozeanian eskuragarri dagoena. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Telefe International
Nikola Dedović

**Nikola Dedović**, ziriliko serbiarrez Никола Дедовић, (Belgrad, Serbia, 1992ko urtarrilaren 25a), waterpolon aritzen den kirolari serbiarra da, eta Spandau taldearekin lehiatzen da.

Partizanen hazita, Serbiako Kopa, Euro Interliga eta LEN Txapeldunen Liga irabazi zituen. 2014ko udan, 22 urte zituela, Kragujevac klubera joan zen.

2015eko otsailean, Sliema talde maltarrarekin sinatu zuen udako hilabeteetan burutzen den artxipelagoko txapelketarako, beste hainbat mundu-mailako waterpolo jokalariek egiten duten bezala, zeinek, urtero oso laburra den lehiaketa maltarrean lehiatu ostean, beren klubetara itzultzen diren. Maltako esperientziaren amaieran Primorjerekin sinatuko du.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Nikola urrezko domina irabazi zuen Serbiako taldean izan zen.
Greziak, zilarrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Serbiaren taldea honako hauek ordezkatu zuten: Milan Aleksić, Nikola Dedović, Filip Filipović, Nikola Jakšić, Đorđe Lazić, Dušan Mandić, Branislav Mitrović, Stefan Mitrović, Duško Pijetlović, Gojko Pijetlović, Andrija Prlainović, Sava Ranđelović eta Strahinja Rašović-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Gainerako lorpenak 
### Klubekin 
* **Serbiako Kopa : 1**

: Partizan: 2011

* **Txapeldunen Kopa/Euroliga**

: Partizan: 2010-11

* **Euro Interliga : 1**

: Partizan: 2010-11

## Oharrak 
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Kieveko metroaren zubia

**Kieveko metroaren zubia** edo **Metroaren zubia** (, *Mist Metro*) Ukrainako Kiev hiriburuko zubi bat da. Heorhii Borysovytx Fuks kievtar ingeniariak diseinatua, 1965eko azaroaren 5ean inauguratu zen. Zubiak Dnieper ibaia zeharkatzen du eta bi solairu ditu. Goiko solairuan, zubiaren erdian, Kieveko metroaren trenbidea dago. Beheko solairuan, zubiaren bi alboetan, aldiz, ibilgailuentzako errepideak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Musika ikurrak (Musical Symbols Unicode blokea)

**Musika-ikurrak** (**Musical Symbols)** Unicode blokeetako bat da, eta musika-notazio modernoa irudikatzeko karaktereak ditu. Letra-tipo  hauekin erabil daitezke: *Bravura*, *Euterpe*, *FreeSerif*, *Musica* eta *Symbola* dira. Standard Music Font Layout (SMuFL) maketazioak, MusicXML formatuaren babesa duena, **Musical Symbols** Unicode Blokean dauden 220 glifoak hedatzen ditu, Oinarrizko Plano Eleanitzaren Erabilera Pribatuko Eremua erabiliz (*Private Use Area in the Basic Multilingual Plane*), eta 2600 glifo inguru onartzen ditu.

## Blokea 
Hauek dira Bloke horretan sartzen diren  ikurrak:

## Historia 
Unicoderekin zerikusia duten dokumentu hauek karaktere bereziak musika-ikurren multzoandefinitzeko asmoa eta prozesua jasotzen dituzte:

## Beste kontzeptu interesgarriak 
Ingeles Wikipedian kontzeptu hauek azaltzen dira:
* U+2669 ikurrarekin hasten diren zenbait ikurrek (Unicode blokeak), adibidez, istripu-zeinu sinpleak dituzte.
* Musika-notazio greko zaharra (unicode blokea)
* Musika-ikur bizantziarrak (unicode blokea)
* Znamenny musika-notazioa (Unicode block)
* Musika-ikurren zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nekroporra

**Nekroporra** (, *deadpool* edo *death pool*) norbait noiz hilko den asmatzean datzan jokoa da. Batzuetan dirua jokatzen den porra bat da.

XX. mendearen hasieran kirol arriskutsuei buruzko nekroporrak ohikoak ziren, hala nola automobilismoari buruzkoak; adibidez, Indianapolis 500 auto lasterketaren lehen edizioan egin zirenak.

Gaur egungo nekroporretan, partaideek hautatu ohi dituzte urtean zehar hilko direla uste dituzten pertsona ospetsu batzuk.

Pertsona ospetsuekin ez ezik, nekroporrak fikziozko pertsonaien heriotza igartzen saiatzera ere heldu dira. Adibidez, *Game of Thrones* telesail arrakastatsuko pertsonaiei buruzko nekroporrak zabaldu ziren, telesaileko istorio odoltsu sonatuak zirela eta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Partitura-editore

**Partitura-editore bat**, **musika-notazioko softwarea** edo **musika-notazioko prozesadorea** partiturak sortzeko erabiltzen den softwarea da. Musika-editore bat notazio musikalerako da testu-prozesadore bat testu baterako dena; izan ere, biek ahalbidetzen dituzte zuzenketa azkarrak (egin eta desegin), edizio malgua, truke erraza (Internet bidez edo biltegiratze-baliabide trinkoen bidez) baita diseinu garbi eta uniformea ere. Gainera, editore gehienek notak interpretatzeko eta grabatzeko gaitasuna dutenez bereziki erabilgarriak dira konpositore hasiberrientzat edo musikaririk ez dagoenean; analogia bera erabiliz horrela programa informatikoa bihurtzen da bai testu-prozesadore, bai sortutako testuaren aurrebista erakusteko software. 

## Fitxategien formatuak 
**Partitura-editore** gehienek fitxategi-trukerako formatu batera edo bietara esportatu edo horietatik inporta dezakete:

* MIDI fitxategi estandarra.
* MusicXML

 Mediawikik sortu duen hedapenak bi formatu horietako audio-fitxategiak interpretatu eta sor ditzake.

Gainera, partitura-editoreek aukera ematen dute pdf formatura, testu (ascii), irudi (png, svg) eta soinu formatuetara (ogg) esportatzeko, baita formatu horietatik inportatzeko ere.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Partitura
* Guido Arezzokoa, musika -notazio modernoaren asmatzailea
*LilyPond

## Kanpo estekak 
* Partituren 20 editore onenak.
*  MusicXML ezaugarriak dituen musika-notazioko softwarea
* Musical notation codes –Musika-fitxategietarako formato ezezagunenen arteko konparazioa
*  Comparison of 200 Music Fonts from Standard Notation Software
*  , International Music Score Library Project
Klerksdorp

**Klerksdorp** Hegoafrikako hiria da, Ipar-mendebaldeko probintzian dagoena, antzinako Transvaal probintzian. 186.515 biztanle zituen 2011n.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala, klerksdorp.co.za
Silent Night (2021eko filma)

***Silent Night*** 2021eko Camille Griffin britainiar zinema zuzendariaren komedia beltz filma da.

## Sinopsia 
Mundua apokalipsiaren ataritan dago, eta lagun kuadrilla bat landetxe batean elkartuko da Gabon jaiak ospatzera, Erresuma Batuko leku idiliko batean. Azkena badatorrela jakin arren, ezer pasatuko ez balitz bezala egiten saiatuko dira, eta edanez ospatzen, baina uneren batean edo bestean azken gaua izatearen ideiari ere heldu beharko diote.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madeleine Collins

***Madeleine Collins*** 2021eko Antoine Barraud frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Judithek bizitza bikoitza darama Suitzan eta Frantzian. Batetik, Abdelekin duen istorioa dago, zeinarekin alaba bat duen; bestetik, Melvilekin duen istorioa. Harekin bi seme ditu lehenagotik. Oreka topatu nahiko du gezur, sekretu eta joan-etorri artean. Egoera zailduz joango da, eta aurrerantz ihes egitea erabakiko du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Domingo Urbón de Alcántara

**Domingo Urbón de Alcántara** edo **Domingo Hurbon de Alcántara** (Guaza de Campos, Palentziako probintzia, 1811ko abuztuaren 4a-Palentzia, 1851), abenturaria, militar espainiarra izan zen. Liberalak utzita karlisten aldera pasa zen Lehen Karlistaldian eta Euskal Herrian zehar borrokatu zuen. Indian ere I. Gerra Anglo-sikhen parte hartu zuen. 

## Biografia 
Gizon honen biografiak benetako eleberria ematen du. Lorenzon Urbon eta María Alcántararen semea Valladolideko Ingeniarien errejimenduan sartu zen eta I. Karlistadan tropa liberalekin hainbat ekintzatan parte hartu zuen. Nafarroa Garaiko Garesen zegoela eta, 1836ko irailaren 28an, Arga ibaia zeharkatu zuen eta Basilio García jeneralaren tropa karlistetan sartu zen. Honek Gesaltzara, Gipuzkoara, bidali zuen batailoi berriarekin Bilboko setioan parte hartzeko. 1837an, Urbiztondo jeneralaren Gaztelako dibisiora pasa zen eta Sarsfield jeneralaren aurka Biaizpeko gudan parte hartu zuen. Gudu horren ondoren, 1837ko martxoaren 16an, bere dibisio guztiarekin Oriamendiko guduan parte hartu zuen, kondekoratua eta mailaz igota. Handik gutxira Huescan zauritua izan zen eta, horregatik, kondekoratua izan zen. Behin osasuna berreskuratuta, bere dibisioarekin batera, Cabrera jeneralaren tropekin bat egin zuten Aragoin.

1838ko hasieran, Morellako blokeoan parte hartu ondoren, teniente izendatu zuten, eta kapitain uda hartan bertan, Cabrera jeneralaren eskutik. 1840an, erbesteratu baino lehentxeago, teniente koronel izendatu zuten. Urte horretan bertan, Espainiatik errefuxiatu gisa atera zen, eta Frantzian giltzapetu zuten. Suitzan, Italian, Grezian, Turkian, Persian eta Omanen hainbat gorabehera izan zituen, eta bi aldiz espetxeratu zuten militar gisa lan baten bila Indiara iritsi aurretik.

Sikh gortean kontratatu zuten Sher Singh Marajaren zerbitzura. 1843an Marajaren eta boterearen kupularen hilketaren ondoren, egungo Pakistanen dagoen Lahoreko gazteluaren aurkako erasoaren buru izan zen, Duleep Singh printze beltza bere bahitzaileengandik pertsonalki erreskatatuz, eta, ondorioz, Lahoreko Erresumako Zulatzaileen Lehen Jeneral izendatu zuten.

I. Gerra Anglo-sikhean aktiboki parte hartu zuen Sobraongo guduaren porroteraino. Punjab britainiar protektoratu bihurtu zuen bake-itunak gortean jarraitzen zuten europar apurrak kanporatzea eskatzen zuen, eta, beraz, 1846an Espainiara abiatu behar izan zen iheska. Espainian egin zituen azken urteak, berriz ere, armadako kapitain gisa, eta Medina de Rioseco eta Palentzian bizi izan zen, 1851n hil zen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Domingo Urbónen biografia.
Fermaten teorema txikia

**Fermaten teorema txikia** aritmetika modularrarekin lotutako zenbakien teoriako teorema klasikoetako bat da. Hau baliatuz, zatiketa batetik lortzen dugun hondarra kalkulatu daiteke. Honako hau da bere definizioa:

Baliokidea den arren, orokorrean teorema beste modu honetan aurkezten da:

Horrek esan nahi du a zenbaki bat p-garren potentziara igotzen bada eta emaitza a-ri kentzen bazaio, hondarra p-rekin zatigarria dela (ikus aritmetika modularra).

Era berean, gure zatitzailea ez bada lehena, aritmetikaren oinarrizko teoremak dioen bezala, zenbaki lehenetan deskonposatu dezakegu. Hau da, demagun gure zatitzailea m dela m\in Z izanik. m=pq moduan deskonposatu dezakegu p,q \in Z izanik. Hortaz, Fermaten teorema txikia honela berridatzi dezakegu:

a^{(p-1)(q-1)}\equiv 1\pmod{pq}

Adibide bat jarriko dugu. Demagun, 53^{103} ren hondarra kalkulatu nahi dugula 39rekin zatitzean. Lehenik eta behin, 53 39rekin zatitzean 14 geratzen zaigu hondar moduan. Orduan, 14 ordezkatuko dugu 53ren tokian. Ondoren, zkh(39,14)=1 denez, Fermaten teorema txikia aplikatu dezakegu:14^{38} \equiv1\pmod{39} . Behin espresio hau dugula, {14^{38}}^2 14^{27}\equiv x\pmod{39}   moduan berridatziko dugu. {14^{38}}^2 hori modulu 39rekin laburtu egiten da eta 14^{27}\equiv x\pmod{39}  izango genuen. Orain, gure helburua, espresioa laburtzea da x hori lortzeko. Horretarako, {14^2}^{13} 14 \equiv x\pmod{39}  moduan berridatziko dugu. Ohartu {14}^2 \equiv1\pmod{39}  dela. Horregatik, x=14 da. Hau da, 53^{103} \equiv 14 \pmod{39}.

Bere interes nagusia lehentasunaren arazoari eta kriptografiari aplikatzea da. Teorema honek ez du zerikusirik Fermaten Azken Kondairazko Teoremarekin, 350 urtez aieru bat besterik ez zena eta azkenean Andrew Wilesek frogatu zuena 1995ean.

## Orokorpenak 
Hortik datorren teoremaren orokortze txiki batek honako hau dio: p lehena bada eta m eta n zenbaki oso positiboak badira m ≡ n (mod p-1), orduan am ≡ an (mod p) a zenbaki oso guztietarako. . Honela adierazita, teorema RSA gako publikoaren enkriptatzeko metodoa justifikatzeko erabiltzen da. 

Fermaten teorema txikia Eulerren teorema erabiliz orokor daiteke; n edozein modulurako eta n-ko lehen osoko edozeinentzat, honako hau dugu: 

a^{\varphi (n)} \equiv 1 \pmod{n}, non φ (n) n-rekin 1 eta n arteko zenbaki osoen kopurua zenbatzen duen Euler φ funtzioa den. 

## Kanpo estekak
Prudencio de Guadalfajara

**Prudencio de Guadalfajara Aguilera** (Zamora, 1761eko apirilaren 28a - Madril, 1855eko ekainaren 16a), Castro-Terreñoko I. dukea, espainiar noble eta militarra izan zen.

Iberiar Penintsulako Gerran armadan karrera egin ondoren, Espainia Berriko Erregeorderrian lan egin zuen. Erreginak 1830ean Nafarroako erregeorde eta kapitain jeneral izendatu zuen. 1835ean ministro hautatu zuten.

## Kanpo estekak
Luis Rebolledo de Palafox

**Luis Rebolledo de Palafox Melzi** (Zaragoza, 1772ko ekainaren 2a - Madril, 1843ko abenduaren 28a), Lazángo markesa, espainiar noble eta militarra izan zen.

Iberiar Penintsulako Gerran José bere anaiarekin Zaragozaren defentsan esku hartu zuen, eta 1809an Kataluniako kanpainan, non urtarrilaren 1ean frantsesak garaitu zituen Castelló d'Empúriesen.

Absolutismoaren berrezarkuntzarekin, Fernando VII.a erregearen konfiantzazko karguak hartu zituen eta liberalen aurkako errepresioa gauzatu zuen. 1815eko irailaren 27an bere anaia ordezkatu zuen Aragoiko kapitain jeneral gisa. 1820ko iraultzan, altxamendu militar eta popularrak Konstituzioa onartzera behartu zuen; hala ere, urte bereko abenduan kargutik kendu zuten, eta Rafael de Riegok berak ordezkatu zuen. Hirurteko Liberala igarota, Hamarkada Deitoragarria deiturikoan, berriz ere karguak betetzen ditu, kasu honetan Ubide Inperialaren babeslea, eta erregealdia aldatzearekin batera (1833) Madrila joan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Francisco de Güemes

**Juan Francisco de Güemes Horcasitas** (Reinosa, 1681eko maiatzaren 16a - Madril, 1766ko azaroaren 27a), Revilla Gigedoko I. kondea, espainiar noble eta militarra izan zen.

1727ko Gibraltarko setioan eta 1732ko Oran hiriaren konkistan parte hartu zuen. 1734an Habanako kapitain jeneral izendatu zuten eta ingelesen aurkako erasoak antolatu zituen. Penintsulara itzultzean, 1759an Nafarroako erregeorde bilakatu zen.

## Kanpo estekak
Đorđe Lazić (waterpolo jokalaria)

**Đorđe Lazić**, ziriliko serbiarrez Ђорђе Лазић (Belgrad, Serbia, 1996ko maiatzaren 19a), waterpoloko jokalari serbiarra da, eta erdilari moduan jokatzen du AN Brescian.

## Ibilbidea
### Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Đorđe urrezko domina irabazi zuen Serbiako taldean izan zen.
Greziak, zilarrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko dute. Serbiaren taldea honako hauek ordezkatu zuten: Milan Aleksić, Nikola Dedović, Filip Filipović, Nikola Jakšić, Đorđe Lazić, Dušan Mandić, Branislav Mitrović, Stefan Mitrović, Duško Pijetlović, Gojko Pijetlović, Andrija Prlainović, Sava Ranđelović eta Strahinja Rašović-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
### Klubekin
2020ko maiatzaren 28an, AN Bresciarako etorrera ofizialtzen da. [1] Italian, bere lehen denboraldia, Scudettoren garaipenarekin itxiko du, Brescia klubaren historian bigarrena [2].
## Lorpenak
### Klubekin
AN Brescia 2021-21
Italiako Txapelketa 

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
(en) Đorđe Lazić, FINAn.
Yarmuk (ibaia)

**Yarmuk** edo **Yarmouk** (; ; ; ) Jordan ibaiaren ibaiadarrik handiena da. 70 kilometro luze da, eta 475 milioi m³ ditu urtean. Hauran goi-lautadako ura biltzen du eta Galileako itsasoaren eta Itsaso Hilaren arteko Jordanen hiru ibaiadar nagusietako bat da. Besteak Zarqa (garai batean Jaboc) eta Arnon ibaiak dira, biak hegoaldean.

Bere ibilbidearen zatirik handienean, Yarmuk ibaiak iparraldean Siria eta hegoaldean Jordania arteko muga osatzen du, eta Jordango haranetik gertu Israel eta Jordaniaren arteko muga egiten du. Golango gainen hegoaldeko muga da. 636an musulmanek Bizantziar Inperioa garaitu zuten Yarmukeko gudu garrantzitsua ibaiaren hegoaldean gertatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dušan Mandić

**Dušan Mandić**, ziriliko serbiarrez Душан Мандић (Kotor, Montenegro, 1994ko ekainaren 16a) waterpolo jokalari serbiarra da; VK Novi Beograd, VK Partizan eta Pro Recco taldeetan jokatu du Montenegroko waterpolo junior taldeko partaide izan zen Serbian jokatzea aukeratu aurretik. Serbiako junior selekzioarekin, urrezko domina irabazi zuen 2011ko Waterpoloko Munduko Junior Txapelketan. Halaber, Serbiako gizonezkoen waterpolo selekzioan jokatzen du. 2012an, brontzezko domina olinpikoa eskuratu zuen, eta 2016 eta 2020an, berriz, urrezko domina olinpikoa.
## Olinpiar Jokoak
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Dušan brontzezko domina irabazi zuen Serbiako taldean izan zen. Kroaziak urrezko domina eskuratu zuen, eta Italiak zilarrezkoa. 

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Dušan urrezko domina irabazi zuen Serbiako taldean izan zen. Kroaziak zilarrezko domina, eta Italiak brontzezkoa eskuratuko zuten.  

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Dušan urrezko domina irabazi zuen Serbiako taldean izan zen.
Greziak, zilarrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko dute. Serbiaren taldea honako hauek ordezkatu zuten: Milan Aleksić, Nikola Dedović, Filip Filipović, Nikola Jakšić, Đorđe Lazić, Dušan Mandić, Branislav Mitrović, Stefan Mitrović, Duško Pijetlović, Gojko Pijetlović, Andrija Prlainović, Sava Ranđelović eta Strahinja Rašović-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Ohoreak 
### Klubekin 
; VK Partizan

* Serbiako Txapelketa Nazionala (3): 2010–11, 2011–12, 2014–15
* Serbiako Kopa Nazionala (2): 2010–11, 2011–12
* Eurointer Liga (1): 2011
* LEN Txapeldunen Liga (1): 2010–11
* LEN Superkopa (1): 2012

; Pro Recco

* A Seriea (4): 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19
* Italiako Kopa (5): 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2020–21
* LEN Txapeldunen Liga (1): 2020–21
* LEN Txapeldunen Ligako *txapeldunordea* : 2017–18

## Sariak 
* Munduko Ligako MVP : 2015 Bergamo
* Munduko talderik onena 2018
* 2019ko Munduko Txapelketako Txapelketa Guztien Taldea
* Final 8ko MVP (1): 2020–21 Pro Reccorekin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Dušan Mandić the Serbian Olympic Committee-tik (serbieraz)
Dušan Mandić Instagramen