Sisu

[thumb|right|200px|Sisu hitzaren oroitarria [Pallas-Yllästunturiko Parke Nazionala|Pallas-Yllästunturiko Parke Nazionalean]]
***Sisu*** finlandiar kontzeptu eta eraikuntza kulturala da, estoizismoa, ausardia, nekaezintasuna, tinkotasuna, adorea, erresistentzia, pertseberantzia, borondatea eta erresilientzia bezalako terminoen konbinazioaren bidez deskribatzen dena. Finlandiarrek berek beren esentzia nazionala deskribatzeko erabiltzen dute. *Sisu* halako adore sendo, determinatu eta temati bat da, eskuarki irabazi behar den egoeren aurrean bai ala bai adierazten dena. Aurrea hartzean eta ezbeharraren aurrean erabakia hartzean agertzen da, hau da, hartu beharreko pausoei buruz erabakitzean eta, ondoren, erabaki hori kosta ahala kosta mantentzean.

*Sisu*arekin ahaidetutako kontzeptu bat erabakitasuna da, eta elementu batzuk sisu-arekin partekatzen ditu, "estresaren kontrola" eta urrutiko helmuga bat lortzeko grina izan ezik. Sisuk pasio-elementu bat izan dezake, baina elementu hori ez da beti presente egoten, Angela Duckworth doktoreak definitzen duen erabakitasun-kontzeptuaren aldean.

## Izena 
*Sisu* hitza euskaraz literalki "Errai" esan nahi du, alegia, emozio indartsuak sortzen diten gorputzaren barnealdeako atala, eta esanahi metaforikoak "barne indarra", "ahalegina", "iraunkortasuna", baita "burugogokeria" ere. Larrialdi edo arazo handien aurrean joera kementsua etaerakutsi eta inoiz amorerik ez ematea.

Euskaraz beharbada esanahiez antzekoen dagoen hitza "kasta" litzateke, alegia, Finlandian sisua duen norbait Euskal Herrian kasta duen norbait litzateke.

## Ezaugarri psikologikoa 
*Sisu* terminoaren jatorriak mende batzuk ditu eta Finlandiako kultura ulertzeko funtsezko elementutzat deskribatzen da. Termino horrek norberaren gaitasun mentaletik edo fisikotik haratago joateko erabakiari egiten dio erreferentzia, eta herrialdeko kulturaren eta diskurtso kolektiboaren funtsezko elementua da. Hala ere, ia ez dute ikerketa enpirikorik egin ideia horrek sendotasun psikologikoaren iturri gisa duen esanahia aztertzeko, eta denbora luzez definitzeko zaila izan dela dirudi. Oro har, finlandiarren osagai kultural gisa aztertu izan da, baina ezaugarri psikologiko gisa ez da asko ikertu edo definitu.

1940ko hamarkadaren hasieran, *sisu*aren esentzia definitzen saiatu ziren. Finlandiako Uusi Suomi egunkariak bere irakurleek *sisu* dela defini zezaten ekimen eta lehiaketa bat abiarazi zuen. Horri buruz Uusi-Suomik idatzi zuen: "Denok dakigu zer den *sisu*a... luzaroan izan da eztabaidagai Finlandian eta atzerrian. Baina nola deskribatu eta definitzen dugu zer da *sisu*? ". Duela mende bat baino gehiago *sisu*aren esentzia behin betiko harrapatzeko ahaleginak egin ziren. Berrikiago, William R. Ahok, Rhodes Collegeko soziologiako irakasle emerituak, zera adierazi zuen sisuari buruz: "Ikerketa zientifiko antolatu eta sistematikoko lan garrantzitsu bat egin behar dugu *sisu*aren irismena aurkitzeko, bai geografikoki, bai egoera aldetik, eta baita *sisu*tik eratorritako sinesmen eta portaeren irismena ere". Azterketa horretan, *sisu*a funtsezko atributu psikologiko gisa deskribatzen dute, erronka mental edo fisiko garrantzitsu bat gainditzeko aparteko ekintza bat egitea ahalbidetzen duena. *Sisu*k "ekintza-pentsamoldea" deritzonari ere laguntzen dio; hasieran gizabanakoaren gaitasunak gainditzen dituztela diruditen erronkei aurre egiteko modu sendo eta erabakiorra, hain zuzen. Azterlanari 1060 pertsonak erantzun zioten. Ondorio nagusien artean, *sisu*a energia-erreserbatzat hartzea zegoen. Horri esker, ezohiko ekintzak egin daitezke egoera mentalak edo fisikoki desafiatzaileak saihesteko (arnasa luzeko jomugak lortzeko eta iraunkorra izateko gaitasuna izan beharrean).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak