open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Solo

**Solo** hitzarekin honakoak adieraz daitezke:
* Bizkaiko hainbat tokitan, soroa.

## Zinema 
* **Solo** (1991), Paule Baillargeonek produzitutako kanadiar filma.
* **Solo** (1996), mexikar filma.
* **Solo** (2013), venezuelar filma.

## Musika 
* **Solo**, bakarlari batek jo edo abesten duen musika zatia.

### Albumak 
* **Solo** (1973), Cecil Taylor.
* **Solo** (1976), Don McLean.
* **Solo** (1978), Kaipa.
* **Solo** (1979), Egberto Gismonti.
* **Solo** (1992), Ekhymosis.
* **Solo** (1999), Hugh Cornwell.
* **Solo** (2001), DC Talk.
* **Solo** (2002), Brian Harvey.
* **Solo** (2002), Oscar Peterson.
* **Solo** (2004), Ricardo Arjona.

### Abestiak 
* **Solo**, Alsou -
* **Solo**, Víctor Jara.
* **Solos**, Tony Dize
* **Solo**, Maelo Ruiz.
* **Solo**, Benavides Band.

## Geografia 
* **Solo**, Txile eta Argentina artean dagoen sumendia.
* **Surakarta** (**Solo** gisa ere ezaguna), Indonesiako hiria.

## Pertsonaiak 
* **Solo**, *Jimmy Reiher, Jr.* borrokalariaren izen artistikoa.
* **Han Solo**, *Star Wars*eko pertsonaia.
* **Juan Solo**, Juan Jiménez Domenechen izengoitia, Sólo los Solo taldeko abeslaria.
* **Juan Solo** (1969), espainiar umoregilea.
* **Hope Solo**, AEBko futbolaria.
Solo (musika)

[thumb|[Louis Armstrong tronpeta-jole eta abeslaria: solista.]]
**Solo** (, literalki, *bakarrik*, nahiz eta italieraz gaur egun  hitza erabiltzen den kontzeptu hau adierazteko) bakarrik jo edo abesteko pentsatuta dagoen musika-konposizio bateko atal bat da edo konposizio oso bat. Praktikan honek aldaera ezberdinak ditu musika estiloaren arabera. Batzuetan hitza *solo*a egiten duen artista izendatzeko ere erabiltzen da.

Musika barrokoan solo batek praktikoki sonata baten esanahi bera zuen. Jazz musikan abesti batean musikari ezberdinak alternatzen dira euren instrumentua nabarmenagoa den atal bat egiteko, nahiz eta beste musikariak ez diren isildu behar eta ohikoa den perkusioa eta oinarriak jarraitzea. Rock eta pop musikatan eta, batez ere, heavy musikan, *solo* deitzen zaio musikari batek egiten duen emanaldiari, jazz musikaren antzekoa, baina publikoan dagoen jendea pozteko.

## Kanpo estekak
Nematolebias papilliferus

***Nematolebias papilliferus*** *Nematolebias* generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Nematolebias*
* Rivulidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Alor

[thumb|300px|Galsoroa edo [gari-alorra]]
**Alorra**, **soroa** edo **landa** nekazaritzan lantzen den edo landu daitekeen lur-eremua da.

## Izena 
Euskararen Herri Hizkeren Atlasaren arabera, *solo* eta *soro* erabiltzen dira Euskal Herriko mendebaldean, eta *alor* eta *landa* ekialdean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zhdanov Doktrina

**Zhdanov Doktrina** (batzuetan **zhdanovismo** edo **zhdanovxtxina**; ) Sobietar Batasunaren doktrina kultura izan zen, Komite Zentraleko idazkari Andrei Zhdanovek idatzia, 1946an. Doktrina honen arabera mundua bi esparrutan banatzen zen: "inperialista", AEB buru zuena; eta "demokratikoa", Sobietar Batasuna buru zuena.

Zhdanov doktrinaren helburu nagusia honako esaldian laburbiltzen zen: "Sobieetar kulturan posible den gatazka bakarra ongiaren eta onenaren arteko gatazka da". Zhdanovismoa laster bilakatu zen Sobietar kulturaren politika, eta sobietar artista, idazle eta *intelligentsia*ko kideek, oro har, alderdiaren ildo honekin bat egin behar zuten. Berau betetzen ez zuten artistek jazarpena izateko arriskua zuten. Josif Stalinen heriotzarekin, 1953an, doktrina bertan behera geratu zen.

1946an bi aldizkari literarioren aurka erabili zen doktrina hau, *Zvezda* eta *Leningrad*, Mikhail Zoxtxenko eta Anna Akhmatovaren lan satirikoak argitaratzeagatik. Lehenago historialari batzuk ere salatu zituzten, Errusiako egile klasikoetan Jean-Jacques Rousseau, Molière, Lord Byron edo Charles Dickensen influentzia zegoela adierazteagatik.

1948ko otsailaren 10ean musikaren inguruko beste dekretu bat egin zen, eta **kanpaina anti-formalista**ren hasiera izan zen. Hasieran Vano Muradeliren opera baten aurka zen, baina laster edatu zen Dmitri Xostakovitx, Sergei Prokofiev edo Aram Khatxaturianem aurka. Xostakovitxek berak idatzitako *Rayok anti-formalista*n politika honen satira egiten zen. Kondenatutako musikarien berrezartzea 1958ko maiatzaren 28an egin zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suliko

***Suliko*** () Georgiako izen bat da, gizon zein emakumeentzat erabilia, "arima" esan nahi duena. Akaki Tseretelik 1895ean idatzitako maitasun-poema baten izenburua ere bada. Varinka Tseretelik 1895ean konposatutako musikaz interpretatutako maitasun kanta gisa ezagutu zen Sobietar Batasun osoan. Horrela egiten zen maiz irratian Joseph Stalinen gobernuan, ustez bere gogokoena zelako. Hainbat hizkuntzatan itzuli eta egin zen, errusiera, ukrainera, poloniarra, errumaniera, ingelesa, alemana, euskara, txinera eta hebreera barne. Alemanezko bertsioa batez ere Ernst Buschen interpretazioan ezaguna da, Espainiako Gerra Zibilean Nazioarteko Brigadetan parte hartu zuen kantari eta aktorea. 

Oskorri euskal taldearen *Topa dagigun* abestiak musika berbera erabiltzen du.

## Testua 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Topa dagigun abestia OSKORRI - HAUXE DA DESPEDIDIA - Kontzertua. Oskorriren azken kontzertuan, Elkar argitaletxea, Youtube
Rayok anti-formalista

***Rayok anti-formalista*** edo ***Anti-formalismoaren paradisu txikia*** () askotan **Rayok** gisa ezagutua, zenbakirik gabeko Dmitri Xostakovitxen obra bat da, lau ahotsetarako *cantata* satiriko bat, koru eta pianoarekin. Modest Musorgskiren *Rayok* lanetik hartzen du izenburua. Zhdanov Doktrinari egiten dio kritika, berau erridikulizatuz, eta 1948tik aurrera etorriko kanpaina anti-formalista ekartzen du gogora. Testuan Zhdanov berarekin hitzak erabiltzen ditu eta Josif Stalinen gogokoa zen *Suliko* abestiaren esaldi bat.

Lanaren data ez da ezaguna, baina Lev Lebedinskyren arabera 1957koa da eta berak idatzi zuen testuaren zatirik handiena. Oso probablea da hau, horrelako lan bat egitea oso arriskutsua zelako lehenago musikagilearentzat.

Bere bizitzan zehar bakarrik lagunik gertukoenek eta familiak entzun zuten obra hau. 1989ko urtarrilaren 12an Mstislav Rostropovitxek estreinatu zuen publikoan.

## Kanpo estekak 
* Abestiaren letra errusiera transliteratuan eta ingeleraz
Rondeletia bicolor

***Rondeletia bicolor*** *Rondeletia* generoko animalia da. Arrainen barruko Rondeletiidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Rondeletia*
* Rondeletiidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Saccopharynx ampullaceus

***Saccopharynx ampullaceus*** *Saccopharynx* generoko animalia da. Arrainen barruko Saccopharyngidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Saccopharynx*
* Saccopharyngidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Hemisalanx brachyrostralis

***Hemisalanx brachyrostralis*** *Hemisalanx* generoko animalia da. Arrainen barruko Salangidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Hemisalanx*
* Salangidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Brachymystax lenok

***Brachymystax lenok*** *Brachymystax* generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Brachymystax*
* Salmonidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Bannockburneko gudua

**Bannockburneko gudua** (ingelesez *Battle of Bannockburn* eta Eskoziako gaeleraz ''Allt a' Bhonnaich'') 1314ko ekainaren 23 eta 24 artean Eskoziako Bannockburn udalerriaren lursailetan jazotako gudua izan zen. Eskoziako Independentzia Gerren barnean jazo zen, hartan Eskoziako Erresumak Ingalaterrako Erresumaren inbasioari aurre egin zion.

Eskoziako historian berebiziko garrantzia duen gudua izan zen, eskoziarren garaipen honi esker Eskoziako Erresuma herrialde independientea izaten jarraitu baitzuen.

## Kanpo estekak 
* Bannockburneko guduaren 700. urteurrenaren proiektua 
* Bannockburneko guduaren mapa animatua, egilea: Jonathan Webb
Simpsonichthys marginatus

***Simpsonichthys marginatus*** *Simpsonichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Simpsonichthys*
* Rivulidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Oncorhynchus kisutch

***Oncorhynchus kisutch*** izokin mota bat da, *Oncorhynchus* generoko animalia bat. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da. Metro bat luze izatera eta 3-5 kg pisatzera heltzen da. Ozeano Barearen iparraldean bizi da, berez; eta, gizakiak sartuta, Ameriketako Estatu Batuetako urtegi askotan eta Aintzira Handietan ere bai. Gainera, arrain haztegietan hazten dute.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* FishBase.org

## Ikus, gainera 
* *Oncorhynchus*
* Salmonidae
The Cotton Club (filma)

**The Cotton Club** 1984ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma da. James Haskins idazlearen izenburu bereko *The Cotton Club* eleberrian oinarrituta dago, 1920ko hamarkadan New York hirian ospetsu zen Cotton Club tabernan girotua. Richard Gere, Gregory Hines, Diane Lane eta Lonette McKee aktoreek antzeztu zuten.

Bi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen: Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Richard Sylbert eta George Gaines) eta Muntatze onenaren Oscar Saria (Barry Malkin eta Robert Q. Lovett).

## Argumentua 
1920ko hamarkada, New York. Cotton Club taberna Harlem osoko night club ospetsuena da. Bertara bizimodu ezberdineko bezeroak hurbiltzen dira: Dixie Dwyer (Richard Gere), musikari gisa arrakasta lortu nahi duen tronpeta-jotzaile galaia; Dutch Schultz (James Remar) gangsterraren bizia salbatu ondoren, bizian sekulako aldaketa izan duena; Sandman Williams (Gregory Hines), izar bilakatzea amesten duen afroamerikar dantzari bikaina; Vera Cicero (Diane Lane) Dutch Schultzen neskalaguna, Dixierekin duen amodio harremanaren ondorioz bere bizia arriskuan jarri duen neska gazte eder eta handigura.

## Aktoreak 
* Richard Gere: Dixie Dwyer
* Gregory Hines: Sandman Williams
* Diane Lane: Vera Cicero
* Lonette McKee: Lila Rose Oliver
* Bob Hoskins: Owney Madden
* James Remar: Dutch Schultz
* Nicolas Cage: Vincent Dwyer
* Allen Garfield: Abbadabba Berman
* Fred Gwynne: Frenchy Demange
* Gwen Verdon: Tish Dwyer
* Lisa Jane Persky: Frances Flegenheimer
* Maurice Hines: Clay Williams
* Julian Beck: Sol Weinstein
* Joe Dallesandro: Charles "Lucky" Luciano
* Larry Fishburne: Bumpy Rhodes
* Tom Waits: Irving Starck
* Glenn Withrow: Ed Popke
* Jennifer Grey: Patsy Dwyer
* Woody Strode: Holmes
* Diane Venora: Gloria Swanson
* Tucker Smallwood: Kid Griffin
* Bill Cobbs: Big Joe Ison
* Rosalind Harris: Fanny Brice
* Sofia Coppola: kaleko haurra
* Mario Van Peebles: dantzaria
* Larry Marshall: Cab Calloway
* Kim Chan: Ling
* Leonard Termo: Danny

## Kanpo estekak 
* *The Cotton Club* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Plagiopsetta gracilis

***Plagiopsetta gracilis*** *Plagiopsetta* generoko animalia da. Arrainen barruko Samaridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Plagiopsetta*
* Samaridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Calotomus japonicus

***Calotomus japonicus*** *Calotomus* generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Calotomus*
* Scaridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Scatophagus argus

***Scatophagus argus*** *Scatophagus* generoko animalia da. Arrainen barruko Scatophagidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Scatophagus*
* Scatophagidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ailia coila

***Ailia coila*** *Ailia* generoko animalia da. Arrainen barruko Schilbeidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ailia*
* Schilbeidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Schindleria pietschmanni

***Schindleria pietschmanni*** *Schindleria* generoko animalia da. Arrainen barruko Schindleriidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Schindleria*
* Schindleriidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Aplodinotus grunniens

***Aplodinotus grunniens*** *Aplodinotus* generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Aplodinotus*
* Sciaenidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Scoloplax baileyi

***Scoloplax baileyi*** *Scoloplax* generoko animalia da. Arrainen barruko Scoloplacidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Scoloplax*
* Scoloplacidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Cololabis adocetus

***Cololabis adocetus*** *Cololabis* generoko animalia da. Arrainen barruko Scomberesocidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Cololabis*
* Scomberesocidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Acanthocybium solandri

***Acanthocybium solandri*** *Acanthocybium* generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Acanthocybium*
* Scombridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Scombrops gilberti

***Scombrops gilberti*** *Scombrops* generoko animalia da. Arrainen barruko Scombropidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* FishBase.org

## Ikus, gainera 
* *Scombrops*
* Scombropidae
Benthalbella elongata

***Benthalbella elongata*** *Benthalbella* generoko animalia da. Arrainen barruko Scopelarchidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Benthalbella*
* Scopelarchidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Phrynorhombus norvegicus

***Phrynorhombus norvegicus*** *Phrynorhombus* generoko animalia da. Arrainen barruko Scophthalmidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Phrynorhombus*
* Scophthalmidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Caracanthus maculatus

***Caracanthus maculatus*** *Caracanthus* generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Caracanthus*
* Scorpaenidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Oriol Solé Sugranyes

**Oriol Solé Sugranyes** (Bartzelona, 1948ko urtarrilaren 4a - Auritz, 1976ko apirilaren 6a) ekintzaile anarkista eta autonomoa izan zen. Segoviako ihesean parte hartu zuen, baino biharamunean Nafarroako basoetan Guardia Zibilak iheslari talde bat hauteman eta tiroz hil zuen. Lluís Solé i Sabarís geografoaren semea eta Felip Solé i Sabarís katalan politikariaren iloba zen.

## Bizitza 
PSUC eta PCE (i) alderdietan militatu ondoren, mugimendu autonomo eta anarkistara bildu zen. Azkenean MIL erakundea sartu zuen. 1971 urtean gerora Action Directe taldeko ekintzaile nabarmena izango zen Jean Marc Rouillanekin batera atxilotu zuten Frantzian, Espainiara sartzera zihoazela. 1972 urtean aske utzi zuten. 1973 urtean berriz ere atxilotua izan zen banku lapurreta burutu ondoren beste ekintzaile batekin batera. Kartzelaratua izan zen. Segoviako kartzelatik ihes egitea lortu zuen ETAko ekintzaile talde handi batekin batera. Ihesean hil zen Nafarroako basoetan Guardia Zibilaren tiroz.

## Bibliografia 
* ''Oriol Solé, el che català. Vida, fugida i mort d'un revolucionari'', Joaquim Roglan, 2006.
Apristurus albisoma

***Apristurus albisoma*** *Apristurus* generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Apristurus*
* Scyliorhinidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
The Fly (1986ko filma)

**The Fly** (euskaraz *Eulia*) 1986ko David Cronenberg kanadar zinema zuzendari eta gidoigilearen beldurrezko eta zientzia-fikziozko filma bat da. George Langelaan idazlearen izenburu berdineko *The Fly* kontakizun laburrean oinarritua dago. Jeff Goldblum, Geena Davis eta John Getz aktoreek antzeztu zuten.

Makillaje onenaren Oscar Saria (Chris Walas eta Stephan Dupuis) irabazi zuen.

1958ko izenburu berdineko *The Fly* filmaren berregokitzapena da, 1989an *The Fly II* izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Sethaniel Brundle (Jeff Goldblum) zientzialariak telegarraio esperimentu konplexu baterako bere burua kobaia gisa erabiliko du. Esperimentua arrakastatsua da, baina ezustean bere gorputzan aldaketa arraroak jasango ditu. Era berean, esperimentua burutu zen kapsulan euli bat sartu zela jabetuko da.

## Aktoreak 
* Jeff Goldblum:Sethaniel "Seth" Brundle
* Geena Davis: Veronica "Ronnie" Quaife
* John Getz: Stathis Borans
* Joy Boushel: Tawny
* Leslie Carlson: Brent Cheevers doktorea
* George Chuvalo: Marky
* David Cronenberg: ginekologoa

## Kanpo estekak 
* *The Fly* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Serpenticobitis octozona

***Serpenticobitis octozona*** *Serpenticobitis* generoko animalia da. Arrainen barruko Serpenticobitidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Serpenticobitis*
* Serpenticobitidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Acnodon normani

***Acnodon normani*** *Acnodon* generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Acnodon*
* Serrasalmidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Serrivomer beanii

***Serrivomer beanii*** *Serrivomer* generoko animalia da. Arrainen barruko Serrivomeridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Serrivomer*
* Serrivomeridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ectreposebastes imus

***Ectreposebastes imus*** *Ectreposebastes* generoko animalia da. Arrainen barruko Setarchidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ectreposebastes*
* Setarchidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Siganus argenteus

***Siganus argenteus*** *Siganus* generoko animalia da. Arrainen barruko Siganidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Siganus*
* Siganidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Sillaginodes punctatus

***Sillaginodes punctatus*** *Sillaginodes* generoko animalia da. Arrainen barruko Sillaginidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Sillaginodes*
* Sillaginidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Little Buddha

***Little Buddha*** () 1993ko Bernardo Bertolucci italiar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Keanu Reeves, Bridget Fonda, Chris Isaak, Ruocheng Ying eta Rudraprasad Sengupta aktoreek antzeztu zuten. Siddhartha Gautama printzea Buda bilakatu aurreko bizitzaren pasarteak agertzen ditu.

## Sinopsia 
Jesse Konrad (Alex Wiesendanger) bere gurasoekin Seattle hirian bizi xen mutiko bat da. Egun batez, haien etxera Jesse duela zortzi urte hil zen lama baten haragitzea dela uste duten fraide budista talde bat iritsiko da.

## Aktoreak 
* Keanu Reeves: Siddhartha Gautama
* Ruocheng Ying: Lama Norbu
* Chris Isaak: Dean Conrad
* Bridget Fonda: Lisa Conrad
* Alex Wiesendanger: Jesse Conrad
* Raju Lal: Raju
* Greishma Makar Singh: Gita
* Sogyal Rinpoché: Kenpo Tenzin
* Khyongla Rato Rinpoché: Abbé
* Geshe Tsultim Gyelsen: Dorje lama
* Jo Champa: Maria
* Jigme Kunsang: Champa

## Kanpo lotutak 
* *Little Buddha* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 

## Kanpo estekak
The Doors (filma)

***The Doors*** 1991ko Oliver Stone estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Izenburuak ongi adierazten duen bezala The Doors estatubatuar rock taldea eta Jim Morrison abeslariari buruzko filma da. Val Kilmer, Meg Ryan, Kyle MacLachlan, Frank Whaley, Kevin Dillon, Kathleen Quinlan, Billy Idol eta Josh Evans aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia 
Jim Morrison (Val Kilmer) *The Doors* rock taldeko burua askorentzat Jainkoaren oparia izan zen, aldiz, beste batzuentzat Deabruaren sema. Amildegiaren ertzean eta muturreraino bizi izan zen, eskandalu, haserrealdi eta pasioz beteriko autosuntsiketa lasterketan batean, azkenean gehiegizko sexu, alkohol eta droga putzu batean hondoratuz.

## Aktoreak 
* Val Kilmer: Jim Morrison
* Meg Ryan: Pamela Courson
* Kyle MacLachlan: Ray Manzarek
* Frank Whaley: Robby Krieger
* Kevin Dillon: John Densmore
* Kathleen Quinlan: Patricia Kennealy
* Michael Wincott: Paul A. Rothchild
* Michael Madsen: Tom Baker
* Crispin Glover: Andy Warhol
* Josh Evans : Bill Siddons
* John Densmore: ingénieur lors de la dernière session
* Gretchen Becker: Jimen ama
* Jerry Sturm: Jimen aita
* Sean Stone: Jim (haurra)
* Jennifer Tilly: Oklahoma neska
* Oliver Stone: unibertsitateko irakaslea (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *The Doors* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Take the Money and Run

***Take the Money and Run*** (euskaraz *Har Ezak Dirua eta Ospa*) 1969ko Woody Allen estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta aktoreak zuzendu, idatzi eta antzeztutako umorezko film bat da. Woody Allen, Janet Margolin eta Louise Lasser aktoreek antzeztu zuten, narratzailea Jackson Beck izan zen.

San Quentin Estatu Presondegian filmatu zen.

## Argumentua 
Hainbat pertsonari egindako elkarrizketen bidez Virgil Starkwell (Woody Allen) banku lapur ganorabakoaren bizitza ezagutuko dugu. Jada haurtzarotik bide okerra hautatzera derrigortua egon zen: haurtzaroan mutiko sendoagoek jipoitu eta umiliatu ohi zuten, eta bere musikari ibilbideak inongo etorkizunik ez zuela jabetzean, Virgilek ez zuen lapurretan jardutea baino beste irtenbide gehiagorik izan. Hala ere, jarduera horretan zuen trebezia eskasak espetxera zuzen-zuzenean bideratu zuen.

## Aktoreak 
* Woody Allen: Virgil Starkwell
* Janet Margolin: Louise
* Marcel Hillaire: Fritz zuzendaria
* Jacquelyn Hyde: Blair andereinoa
* Lonny Chapman: Jake presoa
* Jan Merlin: Al banku lapurra
* James Anderson: espetxe bainuetako zaindaria
* Howard Storm: Fred
* Mark Gordon: Vince
* Micil Murphy: Frank
* Minnow Moskowitz: Joe Agneta
* Nate Jacobson: epailea
* Grace Bauer: baserriko neska
* Ethel Sokolow: Starkwellen ama
* Dan Frazer: Julius Epstein psikologoa
* Henry Leff: Starkwellen aita
* Mike O'Dowd: Michael Sullivan
* Louise Lasser: Kay Lewis

## Kanpo estekak 
* *Take the Money and Run* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Take the Money and Run* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Cesar Romero

**Cesar Julio Romero Jr.** (1907ko otsailaren 15a, New York &ndash; 1994ko urtarrilaren 1a, Santa Monica, Kalifornia) estatubatuar aktore bat izan zen. Nahiz eta aurretik ibilbide luzea izan, 1960ko hamarkadan Batman pertsonaiari buruzko telesailan The Joker pertsonaia antzezteagatik ezaguna zen. Aita italiar jatorrikoa eta ama kubatar jatorrikoa zituen.

## Filmografia 
[thumb|Romero, [1934an]]
[thumb|Romero, [1936an]]
[thumb|Romero, [1942an]]

## Kanpo estekak 
* Cesar Romero aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Belodontichthys dinema

***Belodontichthys dinema*** *Belodontichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Belodontichthys*
* Siluridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Llwydcoed

**Llwydcoed**, Galesko Rhondda Cynon Taf konderrian dagoen udalerria da, Aberdare udalerriaren iparraldean.

## Herritar ezagunak 
* Griffith Rhys Jones *Caradog* (1834-1897), abesbatza zuzendaria.
* Roy Noble (1942-), jaiotzez Carmarthenshire konderriko Brynamman udalerrikoa eta bizilekuz Llwydcoed udalerrikoa.
* Ioan Gruffudd (1973-), aktorea.

## Iruditegia 

Irudi:Red Cow Pub in Llwydcoed.jpg|Red Cow taberna.
Irudi:Church in Llwydcoed - geograph.org.uk - 604804.jpg|"Yr Eglwys Goch" (Eglwys St Siams), "Eliza Gorria" (San Siams eliza)

## Kanpo estekak
La Bamba (filma)

**La Bamba** 1987ko Luis Valdez estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Ritchie Valens mexikar jatorriko estatubatuar rock musikariaren biografia da. Lou Diamond Phillips, Esai Morales, Rosanna DeSoto, Elizabeth Pena, Danielle von Zerneck eta Joe Pantoliano aktoreek antzeztu zuten.

1988ko Film onenaren Urrezko Globo Saria - Dramaren izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
Ritchie Valens (Lou Diamond Phillips) edonora bere gitarra ezkuan hartuta zihoan 17 urteko mexikar-estatubatuar nerabearen bizitza azaltzen du, Kalifornian ama (Rosanna DeSoto) eta anaiordearekin (Esai Morales) modu oso apalean bizitzetik Rock & Rolleko izarra izatera igaro zen.

## Aktoreak 
* Lou Diamond Phillips: Ritchie Valens
* Esai Morales: Roberto "Bob" Morales, Ritchieren anaiordea
* Rosanna DeSoto: Connie Valenzuela, Ritchieren ama
* Elizabeth Peña: Rosie Morales-Valenzuela
* Danielle von Zerneck: Donna Ludwig
* Joe Pantoliano: Bob Keane
* Rick Dees: Ted Quillin
* Marshall Crenshaw: Buddy Holly
* Howard Huntsberry: Jackie Wilson
* Brian Setzer: Eddie Cochran
* Stephen Lee: The Big Bopper
* Sam Anderson: Ludwig jauna (Donnaren aita)

## Kanpo estekak 
* *La Bamba* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Contiseko itsasargia

**Contiseko itsasargia** Frantziako Landak departamenduko Saint-Julien-en-Born udalerriko Contis herrian dagoen itsasargi bat da. Akitaniar kostaldeko itsasargi garrantzitsuenetakoa da. 2009ko azaroaren 6an Monumentu Historikoa izendatua izan zen.

## Iruditegia 

Irudi:Phare de Contis.jpg|Urrutira.
Irudi:Phare Contis.JPG|Itsasargiaren ikuspegi orokorra.
Irudi:FR-40-Contis-Plage2.JPG|Hondartza.
Irudi:Contis Le phare Vue n°6.jpg|Goialdea.

## Kanpo estekak
Robert K. Merton

**Robert King Merton** (**Meyer Robert Schkolnick** jaioa; Filadelfia, Pennsylvania, 1910eko uztailaren 4a - New York, 2003ko otsailaren 23a) soziologo estatu batuarra izan zen. Bere karrerako zatirik nagusiena Columbia Unibertsitateko irakasle bezala eman zuen, non unibertsitate katedraduna zen.

Soziologian dagoeneko klasikoak diren hainbat kontzeptu garatu ziten, hala-nola, "ustekabeko ondorioak", "portaera-eredua", "erreferentzia taldea", "rol modeloak" eta "autobetetzen den profezia" *(self fulfilling prophecy*). Estatu Batuetako Funtzionalismo eskolako autore klasikoa da eta ezaguna da bere ageriko eta ezkutuko funtzioen inguruko teoria formulatzeagatik. Zientziaren soziologiaren sortzaile bezala ere ezaguna da.

## Bizitza 
Harvard Unibertsitatean ikasi zuen. Pitirim Sorokin-en eta Talcott Parsons-en ikasle izan zen. Elkarrekintza sinbolikoen aurretik kokatzen da eta funtzionalismo "ertain" baten ordezkaria da. Robert C. Merton 1997ko Ekonomiako Nobel Sariaren aita da.

## Lanak 
## Publications
*1938. "Science, Technology and Society in Seventeenth Century England." *Osiris* 4(2):360–632.
*1938. "Social Structure and Anomie." *American Sociological Review* 3:672–82.
*1942. "The Normative Structure of Science"
* 1949. *Social Theory and Social Structure* (1957an eta 1968an zabaldua)
* 1965. *On the Shoulders of Giants: A Shandean Postscript*
* 1973. *The Sociology of Science*
* 1976. *Sociological Ambivalence*
* 1979. *The Sociology of Science: An Episodic Memoir*
*1985. "George Sarton: Episodic Recollections by an Unruly Apprentice." *Isis* 76(4):470–86.
* 1996. *On Social Structure and Science*
* 2004. *The Travels and Adventures of Serendipity: A Study in Sociological Semantics and the Sociology of Science*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sillago indica

***Sillago indica*** *Sillago* generoko animalia da. Arrainen barruko Sillaginidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Sillago*
* Sillaginidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Soingurutze

**Soingurutze**a edo **bizkar gurutze**a normalean lauhankako ugaztunek bizkarrean duten konkorra da. Aurreneko orno torazikoen apofisi arantzadunak besteenak baino luzeagoak direlako sortzen da. Bertan hainbat lepo gihar lotzen dira.

Abereetan, ohikoa da soin gurutzea altuera gisa ematea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lleidako aireportua

**Lleida-Alguaire aireportua** Kataluniako Lleida hiria zerbitzatzen duen aireportua da. Aireportua Alguaire udalerrian dago eta Lleidatik oso hurbil kokatzen da. Aireportua Kataluniako Generalitateko *Aeroports de Catalunya* enpresa publikoak kudeatzen du. 2010eko urtarrilaren 17an inauguratu zuten aireportua.

Lleidako hiria eta bere influentzia-eremuaz gain, Andorrako Printzerria ere zerbitzatzen du Alguaireko aireportuak.

## Azpiegiturak 
* 2.500 metroko lur-hartze pista.
* 42 metroko garaiera duen kontrol dorrea.
* 3.200 m2-ko bidaiari terminala.
* Heliportua
* 120 autoentzako aparkalekua.

## Hegaldiak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgune ofiziala
Aitonaren paradoxa

**Aitonaren paradoxa** 1943an René Barjavel frantziar idazlearen *Le Voyageur Imprudent* ("Bidaiari Zuhurtziagabea") liburuan denbora bidaiak deskribatzeko ziurrenik lehenbiziko aldiz aipatu zen proposamena da. Paradoxak honakoa deskribatzen du: denbora-bidaiariak denboran atzerantz egin eta bere aitonak bere amona ezagutu aurretik, aitona hilko du. Ondorioz, denbora-bidaiaria ez da inoiz jaioko. Baina, inoiz jaiotzen ez bada, orduan ez da inoiz denboran barna bidaiatu eta bere aitona hiltzeko gai izango, honenbestez bidairia nahi eta nahiez jaio eta aitona hiltzeko gai izango da, baina orduan ez zen jaioko, eta honela etengabean.

Nahiz eta halako izena izan, aitonaren paradoxa ez da norberaren jaiotzaren ezintasunera mugatzen. Halaber, denboran atzeruntz bidaiatzeko aukera ahalbideratzen uzten ez duen edozein ekintza deskribatzeko erabili ohi da. Adibide bat, denbora makina bat asmatzeko zientzia ezagutzen erabilpena litzateke, denboran antzeruntz egin eta bai hilketa edo beste modu batez asmakuntza hori asmatuko duen zientzialaren jarduna eragoztea. Paradoxa honen parekidea filosofian **autohaur-hiltzailea** izenez deitua da, hots, denboran atzeruntz egin eta norbera haurra zela hiltzea.

Denbora-bidaiariaren orainaldia eta etorkizunaren lotura kausala onartuz, lotura hori etengo duen aitonaren paradoxa ezinezkotzat jotzen da (geure patuaren ausazko aldaketa ekidinez). Halere, paradoxa hau sahiesteko hainbat hipotesi propoposatu dira, tartean iragana aldakaitza izatea, hortaz, aitona jada aurretik aipatuko hilketa saikeratik bizirik atera behako luke, edota denbora-bidaiariak bera inoiz jaio ez den errealitate alternatiboa edo unibertso paraleloa sortu beharko luke.

Aitonaren paradoxaren aldaera bat ientzia-fikzioan maiz aipatu ohi den **Hitlerren paradoxa** edo **Hitlerren hilketaren paradoxa** da, honetan, denbora bidaiariak denboran atzeruntz egin eta Adolf Hitlerrek Bigarren Mundu Gerra piztu zuten gertakariak eragin aurretik hura hiltzea litzateke. Honek, denbora bidaia burutzeko *arrazoia* bera desagertuaraziko luke. Gainera, Hileren izatearen ondorioak hain erraldoaik eta gizateriarengan ondorioak izan zituenez, aitonaren paradoxa Bigarren Mundu Gerra osteko hamarkadetan jaiotako edonorren bizitzan zuzenean edo zeharka eragingo luke.

## Kanpo estekak
Thomas Luckmann

**Thomas Luckmann** (Jesenice, Eslovenia, 1927ko urriaren 14a - 2016ko maiatzaren 10a) batez ere Alemanian aritu zen soziologo esloveniarra izan zen. Alemaniako Konstantzako Unibertsitateko irakasle izan zen. Bere ikerketa alor nagusiak hauek izan ziren: komunikazioaren soziologia, jakintzaren soziologia, erlijioaren soziologia eta zientziaren filosofia.

## Bizitza 
Tomaž Luckmann bezala jaio zen Jesenice mugako hiri industrialean, garai hartan, Jugoslaviako Erresumako zati. Bere aita industrial austriarra bat zen, eta ama, berriz, Ljubljanako familia esloveniar batekoa. Bere amaren aldetik Božo Vodušek poeta esloveniarraren lehengusu zen. Inguru elebidunean hazi zen, izan ere, familian esloveniera eta alemana hitz egiten zuten. Eslovenieraz izan zuen eskola Jesenicen 1941a bitarte, eta ondoren, alemanez. Bigarren Mundu Gerran, bera eta bere amara Vienara joan ziren. Luckmannek filosofia eta hizkuntzalaritza ikasi zuen Vienako Unibertsitatean eta Innsbruckeko unibertsitatean. Beranduago Estatu Batuetara mugituko zen eta bertan New Yorkeko The New Schoolen ikasi zuen.

Alemaniako Konstantza Unibertsitatean aritu zen irakasle eta 1994a geroztik irakasle emeritua zen. Ezkondua zegoen eta alaba bat zuen.

## Lana 
Luckmann soziologiako eskola fenomenologikoari lotua dago. Eskola horretako aitzindari izan zen Alfred Schütz-ekin hartu-eman handi izan zuen. Bere lanetan gizarte eraikitzaile bezala ezaguna den teoria garatu zuen. Teori horren arabera, jakintza eta ezagutza guztia, oinarrizkoena eta sen komunari lotutako ezagutza hori barne, gizarte elkarrekintzetatik eratortzen eta elikatzen da. Luckmann ezaguna da batez ere Peter L. Berger-ekin batera 1966an idatzi zuen liburuagatik: *The Social Construction of Reality* (Errealitatearen eraikitze soziala). Ospea izan zuen ere Alfred Schütz-ekin batera 1982an argitaratu zuen *The Structures of the Life-World* lanagatik. Esloveniako Zientzia eta Arteetako Akademiako kide eta hainbait ohoretza titulu ditu Linköping, Ljubljana, Trier eta Buenos Aires-eko Unibertsitateetan.

## Oinarrizko bibliografia 
* *The Social Construction of Reality* (1966, Peter L. Berger-ekin batera)
* *The Invisible Religion* (1967)
* *The Sociology of Language* (1975)
* *The Structures of the Life-World* (1982, Alfred Schütz-ekin batera)
* *Life-World and Social Realities* (1983)

## Erreferentziak
White Men Can't Jump

'''''White Men Can't Jump'''* (euskaraz *Zuriek Ez Dakite Jauzi Egiten*) 1992ko Ron Shelton estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako film komikoa da. Wesley Snipes eta Woody Harrelson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Billy eta Sidney (Woody Harrelson eta Wesley Snipes) Los Angeles hiriko bi lagun dira, bata zuria eta bestea beltza, euren aurka lehiatu nahi duen edonorekin apustuak egin eta kale saskibaloian jokatuz bizi dira. Biak munduko saskibaloilari onenak direla uste dutenez, beren gehiegizko berekoikeri eta harropuzkeriak bien arteko eztabaidak, nahiz aurkarien eta euren filosofiarekin bat ez datorren edonorekin liskarra izatera bultzarazten ditu.

## Aktoreak 
* Wesley Snipes: Sidney Deane
* Woody Harrelson: Billy Hoyle
* Rosie Perez: Gloria Clemente
* Tyra Ferrell: Rhonda Deane
* Cylk Cozart: Robert
* Kadeem Hardison: Junior
* Ernest Harden Jr.: George
* Freeman Williams: Duck Johnson
* Louis Price: Eddie "The King" Faroo
* Alex Trebek. bere burua antzeztuz

## Kanpo estekak 
* *White Men Can't Jump'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Bagarius bagarius

***Bagarius bagarius*** *Bagarius* generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Bagarius*
* Sisoridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ere (argipena)

**Ere** eta **ERE** hitzek adiera zenbait dituzte:

* ere lokailu eta partikula;
* Ere, 1979-1981 bitartean Hego Euskal Herrian argitaraturiko ezkertiar aldizkaria;
* ERE Informatique, Frantziako bideo-joko-konpainia;
* Environmental and Resource Economics, ingurumena eta ekonomia uzxtartzen dituen aldizkaria;
* **ERE**, gaztelaniazko *expediente de regulación de empleo* lokuzioaren laburtzapena; euskaraz, Enplegu-erregulazio espedientea.
Wyatt Earp (filma)

**Wyatt Earp** 1994ko Lawrence Kasdan estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. Kevin Costner, Dennis Quaid, Gene Hackman, JoBeth Williams, Linden Ashby, Jeff Fahey eta Joanna Going aktoreek antzeztu zuten.

Mendebalde Urruneko pistolari ospetsuenetako zain zen Wyatt Earpen biografia da. 1993an estreinatu zen *Tombstone* filmarekin antzekotasun handia du, hartan Earpen papera Kurt Russell aktoreak antzeztu zuen.

Argazkigintza onenaren Oscar Sariaren (Owen Roizman) izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
Wyatt Earp (Kevin Costner) Iowako baserri batean jaio eta Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilan borrokatzeko asmoz sortetxetik ihes egin eta Batasunaren Armadan izen emango du, baina borrokatzeko gazteegia dela eta, aitak (Gene Hackman) etxera itzultzera derrigortuko du. Orduan abokatu ikasketak burutu eta Urilla Sutherland (Annabeth Gish) neska gaztearekin ezkontzea erabakiko du, baina bikoteak seme-alabak izan baina lehen emaztea sukar tifoidearen ondorioz gasterik hilko da. Erabat lurjota, Earp gaztea zurrutari eman eta besteen azienda lapurtzen hasiko da, baina aitak topatu eta bide zuzenean ipiniko du.

## Aktoreak 
* Kevin Costner: Wyatt Earp
* Dennis Quaid: Doc Holliday
* Gene Hackman as Nicholas Porter Earp
* David Andrews: James Earp
* Linden Ashby: Morgan Earp
* Jim Caviezel: Warren Earp
* Jeff Fahey: Ike Clanton
* Joanna Going: Josie Marcus
* Mark Harmon: Johnny Behan
* Michael Madsen: Virgil Earp
* Catherine O'Hara: Allie Earp
* Bill Pullman: Ed Masterson
* Isabella Rossellini: Big Nose Kate
* Tom Sizemore: Bat Masterson
* JoBeth Williams: Bessie Earp
* Mare Winningham: Mattie Blaylock
* James Gammon: Sutherland jauna
* Karen Grassle: Sutherland andrea
* Rex Linn: Frank McLaury
* Gabriel Folse: Billy Clanton
* Randle Mell: John Clum
* Adam Baldwin: Tom McLaury
* Annabeth Gish: Urilla Sutherland
* Lewis Smith: Curly Bill Brocius
* Betty Buckley: Virginia Earp
* Alison Elliott: Lou Earp
* Mackenzie Astin: ontziko gaztea
* Téa Leoni: Sally
* Martin Kove: Ed Ross
* Jack Kehler as Bob Hatch
* Kris Kamm: Billy Claiborne
* Boots Southerland: Fred White
* John Lawlor: Spicer epailea
* Scott Paul: Morgan gaztea
* Brett Cullen: Saddle Tramp
* Jon Kasdan: tabernako mutila
* John Doe: Tommy Behind-the-Deuce
* Lawrence Kasdan: karta-joko apostularia (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *Wyatt Earp* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
The People vs. Larry Flynt

**The People vs. Larry Flynt** (euskaraz *Herria Larry Flynten Aurka*) 1996ko Miloš Forman txekiar zinema zuzendariaren biografia drama filma bat da. Woody Harrelson, Courtney Love eta Edward Norton aktoreek antzeztu zuten. Larry Flynt estatubatuar pornografia aldizkarien argitaratzailearen bizitzan oinarritua dago.

Bi Oscar Sarietarako izendapena jaso zituen: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Woody Harrelson) eta Zuzendari onenaren Oscar Saria (Miloš Forman). Aldiz, bi Urrezko Globo Sari irabazi zituen: Zuzendari onenaren Urrezko Globo Saria (Miloš Forman) eta Gidoi onenaren Urrezko Globo Saria (Scott Alexander eta Larry Karaszewski).

## Argumentua 
1970eko hamarkadako hasierako AEBetan, sexu iraultza bete-betean dela, Larry Flynt izeneko enpresaburu batek striptease areto kate bat sortu berri du, honek aldizkari inperio erraldoi baten hastapena suposatuko du: *Hustler* helduentzako aldizkari oies, sentsazionalista eta probokatzailea izan zen, baina Flynt Ameriketako Estatu Batuetako Lehen Zuzenketaren ikur bilakatu zuen.

## Aktoreak 
* Woody Harrelson: Larry Flynt
** Cody Block: Larry gaztea
* Courtney Love: Althea Leasure
* Edward Norton: Alan Isaacman
* Richard Paul: Jerry Falwell
* James Cromwell: Charles Keating
* Donna Hanover: Ruth Carter Stapleton
* Crispin Glover: Arlo
* Vincent Schiavelli: Chester
* Brett Harrelson: Jimmy Flynt
** Ryan Post: Jimmy gaztea
* Miles Chapin: Miles
* James Carville: Simon Leis
* Burt Neuborne: Roy Grutman
* Jan Tříska: hiltzailea
* Norm Macdonald: kazetaria
* Larry Flynt: Morrissey epailea

## Kanpo estekak 
* *The People vs. Larry Flynt* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Achiroides melanorhynchus

***Achiroides melanorhynchus*** *Achiroides* generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Achiroides*
* Soleidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Tombstone (filma)

**Tombstone** 1993ko George P. Cosmatos italiar zinema zuzendariak zuzendutako western filma bat da. Kurt Russell, Val Kilmer, Sam Elliott, Bill Paxton, Michael Biehn, Powers Boothe, Charlton Heston, Jason Priestley, Stephen Lang eta Dana Delany aktoreek antzeztu zuten, Robert Mitchum aktoreak narratzailearen ahotsa ipini zuen.

1881ean Arizonako Tombstone udalerrian jazotako O.K. Corraleko tiroketa ospetsuan oinarritua dago.

Estreinatu eta sei hilabete eskasera, filma honen oso antzekoa den eta Lawrence Kasdanek zuzendu zuen *Wyatt Earp* (1994) filma estreinatu zen, hartan Wyatt Earpen papera Kevin Costner aktoreak antzeztu zuen.

## Argumentua 
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila (1861-1865) odoltsuaren ostean, estatubatuar askok Mendebalde Urrunera emigratu zuten. Tartean, Wyatt Earp zegoen, familia bat osatzeko asmoz sheriff plaka eta pistola alboratu zituen legegizona, eta John "Doc" Hollyday (Val Kilmer) pistolari eta karta-jokalari bilakatu den Hegoaldeko zalduna. Bi gizonek Tombstone (Arizona) udalerrian topo egingo dute.

## Aktoreak 
* Kurt Russell: *Wyatt Earp*
* Val Kilmer: *Doc Holliday*
* Sam Elliott: *Virgil Earp*
* Bill Paxton: *Morgan Earp*
* Michael Biehn: *Johnny Ringo*
* Dana Delany: *Josephine Marcus*
* Powers Boothe: *Curly Bill Brocius*
* Stephen Lang: *Ike Clanton*
* Thomas Haden Church: *Billy Clanton*

## Kanpo estekak 
* *Tombstone* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Zmapp

**Zmapp** ebolaren birusaren kontrako tratamendu bat da. 2014an hasi ziren gizakietan probatzen.

ZMappa hiru antigorputz monoklonal dituen serum esperimentala da, ebolaren birusari aurre egiteko eta horrek sortzen duen sukar hemorragikoa geldiarazteko sortu dena. Txertoekin ez bezala, ZMappa kutsatuta dauden pertsonei ematen zaie.

## Produkzioa 
Mapp Biopharmaceutical Inc. enpresa estatubatuarrak egin duen medikamentua da, LeafBiorekin (Mapp Biopharmaceutical enpresaren merkaturatzerako filiala), Defyrus Inc.-ekin (Toronto), AEBko Gobernuarekin eta Kanadako Osasun Agentzia Publikoarekin batera.

## Konposizioa eta produkzioa 
Transgenikoki produzitutako eta *Nicotiana benthamiana* espezieko tabako landareetan kultibatutako hiru antigorputz monoklonalek osatzen dute tratamendua.

Lehenik, nahi diren antigorputzen geneak *Nicotiana benthamiana* landarearen bi birusetan jarri behar dira. Ondoren agrobacteriumarekin horren zelulak kutsatzea lortzen da. Hala, landareak antigorputzak sortzen ditu, ondoren erauzi eta purifikatuko direnak. Prozesuaren ziklo honek bi aste inguru irauten ditu. Hala ere, produkzio ziklo osoa egiteko hainbat hilabete behar dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Solenostomus armatus

***Solenostomus armatus*** *Solenostomus* generoko animalia da. Arrainen barruko Solenostomidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Solenostomus*
* Solenostomidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Centroscymnus crepidater

***Centroscymnus crepidater*** *Centroscymnus* generoko animalia da. Arrainen barruko Somniosidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Centroscymnus*
* Somniosidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Acanthopagrus akazakii

***Acanthopagrus akazakii*** *Acanthopagrus* generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Acanthopagrus*
* Sparidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Araiophos eastropas

***Araiophos eastropas*** *Araiophos* generoko animalia da. Arrainen barruko Sternoptychidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Araiophos*
* Sternoptychidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Iran-Sudan harremanak

**Iran-Sudan harremanak** Iran eta Sudan estatuen artean egon ziren harremanak izan ziren. 1956an hasi ziren eta 2014n harremana krisian sartu zen.

## Kronologia 
Harremanek honako garapena izan dute:

1956an, Sudango Errepublika independentea sortu zen. Iranen 1979an iraultza islamikoa garaile atera arte, harreman ona izan zuten bi herrialdeek.

1981ean, Iran-Irak gerra hasi zen. Arabiar Ligaren jarrerarekin bat eginez, Sudan Iraken alde egin zuen.

1986an, Sadiq al-Mahdi Sudango lehen ministroak Teheran bisitatu zuen. Sudango lehen agintaria izan zen bertara joaten Iranen iraultza islamikoa gailendu zenetik.

1989an, Omar al-Bashir jeneralak estatu kolpea eman zuen Sudanen, eta estatu islamiko bat ezarri zuen. Urte berean, Teheranera egin zuen bidaia.

1991ean, Ali Akbar Haxemi-Rafsanjani Irango presidenteak Khartum bisitatu zuen, eta bi herrialdeek akordioak egin zituzten arlo ekonomikoan eta diplomatikoan.

2006ean, Irango lider nagusia zen Ali Khamenei aiatolarekin elkartu zen Al-Baxir, Teheranen.

2008an, Sudanek eta Iranek hitzarmen militar bat egin zuten.

2012an, Itsaso Gorrian barrena zebiltzan Irango gerraontziak hiru aldiz gelditu ziren Sudango portuetan. AEBek, Israelek eta Ekialde Hurbileko herrialde sunitek mehatxutzat eta arriskutzat hartu zuten.

2014ean, Sudango Gobernuak Iranen Zentro Kulturalaren egoitzak itxi eta diplomatikoak bidali zituen. Aliantza politikaren aldaketa batekin espekulatu zuten Sudango hedabideek.
:2014ko irailaren 2an, bertako hedabideek argitaratu zutenaren arabera, posible zen Khartumek aliantza aldaketa bat egiteko lehenbiziko pausoa eman izana. Zehazki, Iran bazter batera uztea, Persiako golkoko monarkiekin bat egiteko. Ondorio hori Sudango Gobernuak hartu zuen erabaki batean oinarritzen zen . Irailaren 1ean, Irango Zentro Kulturalak herrialdean dituen egoitzak ixteko agindua eman zuen, eta Irango ordezkari kulturalari eta zentroetako langileei irailaren 4ra arteko epea eman zien herrialdea uzteko. Atzerri Ministerioak ohar batean adierazi zuenez, zentro horiek «gainditu» egin zuten zegokien jarduna, eta «mehatxu» bihurtu ziren «bake sozialarentzat eta intelektualarentzat».

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Squatina albipunctata

***Squatina albipunctata*** *Squatina* generoko animalia da. Arrainen barruko Squatinidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Squatina*
* Squatinidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Argentinar Lurralde Antartikoa

**Argentinar Lurralde Antartikoa** () Argentinak beretzat eskatzen duen Antartikaren zatia da, barnean Antartikako penintsula eta handik Hegoburuaraino hedatzen den hirukia dituena. 965.597 km² dituen eskualdeak Britainiar eta Txiletar aldarrikapenak barnean hartzen ditu, hala ere, Itun Antartikoak aldarrikapen guztiak izoztu zituen.

Administratiboki, Argentinar Antartika Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak izeneko probintzian dago. Gobernadorea Ushuaian bizi da eta urtero ordezkari bat izendatzen du Antartikarako.

1902an José María Sobral Antartikan izateko lehendabiziko argentinarra izan zen, Otto Nordenskiölden suediar espediziorekin joan zena. Hala ere 1904rako, Orkadetan base iraunkorra zuten. Argentinako erroldaren arabera, 2010eko urrian, Lurraldeak 230 biztanle zituen, tartean 9 familia eta 16 haur

## Baseak 
Esperanza eta Marambio base nagusiak dira baina hona hemen zerrenda

### Iraunkorrak 
* General Belgrano II, () (1979).
* Esperanza () (1978)
* Carlini () Jurgi Erregearen uhartea
* Marambio () Seymour-Marambio uhartea (1969)
* Orkadak () Hego Orkadak (1903)
* San Martín () (1951)

### Urtarokoak 
* Teniente Camara (1957) , Livingston uhartea
* Deception (1948) , Etsipen uhartea
* Petrel (1967)  Dundee uhartea
* Primavera (1977) , Alexander uhartea
* Melchior(1947)  Anvers uhartea
* Almirante Brown (1951) , Paradisu Portua
* Teniente Benjamín Matienzo (1961) , Larsen Nunatak

### Kanpamenduak 
(64 guztira)
* Alférez de Navío Sobral (1965) , Edith Ronneren Lurraldea
* Ellsworth (1958) , Weddell itsasoa
* Gurruchaga , Nelson uhartea
* Campamento Científico Livingston , Livingston uhartea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Percoidea

**Percoidea** arrain pertziformeen goifamilia da, mundu osoko itsaso epeletan bizi dena. Gehienak itsasertzetik gertu bizi dira, gutxi batzuk soilik pelagikoak izanik.

Sabel-hegatsak garatuak dituzte eta nahiko banaturik. Azala ez da lirdingatsu eta ezkata ktenoideak dituzte.

Arrantza industrialean ez dira espezie inportanteak baina bai kirol-arrantza eta herri-arrantzarentzat.

## Taxonomia 
Hona hemen Percoidea goifamiliaren barneko familia kideak:

* Centropomidae
* Latidae
* Ambassidae
* Moronidae
* Lateolabracidae
* Percichthyidae
* Acropomatidae
* Serranidae
* Ostracoberycidae
* Symphysanodontidae
* Centrogeniidae
* Callanthiidae
* Pseudochromidae
* Grammatidae
* Plesiopidae
* Opistognathidae
* Dinopercidae
* Banjosidae
* Centrarchidae
* Percidae
* Priacanthidae
* Apogonidae
* Epigonidae
* Sillaginidae
* Malacanthidae
* Lactariidae
* Scombropidae
* Dinolestidae
* Pomatomidae
* Nematistiidae
* Echeneidae
* Rachycentridae
* Coryphaenidae
* Carangidae
* Menidae
* Leiognathidae
* Bramidae
* Caristiidae
* Emmelichthyidae
* Lutjanidae
* Caesionidae
* Lobotidae
* Datnioididae
* Gerreidae
* Haemulidae
* Inermiidae
* Sparidae
* Centracanthidae
* Lethrinidae
* Nemipteridae
* Polynemidae
* Sciaenidae
* Mullidae
* Pempheridae
* Glaucosomatidae
* Leptobramidae
* Bathyclupeidae
* Monodactylidae
* Toxotidae
* Dichistiidae
* Drepaneidae
* Chaetodontidae
* Pomacanthidae
* Enoplosidae
* Pentacerotidae
* Nandidae
* Polycentridae
* Kyphosidae
* Parascorpididae
* Arripidae
* Terapontidae
* Kuhliidae
* Oplegnathidae
* Polyprionidae
* Perciliidae

## Kanpo estekak