Txiotesia lehiaketa

**Txiotesia** gazteen artean zientziaren dibulgazioa sustatzeko UEUk 2013z geroztik antolatzen duen lehiaketa da. Parte hartzaileek X/Twitterreko 6 txiotan edo Mastodoneko **3 tutetan** (Mastodonetik parte hartuta) azaldu behar dute beren tesi-lana. Horrekin unibertsitatean eta euskaraz aritzen diren ikerlari gazteek elkarren artean ezagutzeko eta beren arteko komunikazioa eta lankidetza erraztea lortu nahi da.
[thumb|[Maitane Martinez Egiluz eta Maider Galardi Fernandez de Agirre 2024ko Txiotesia lehiaketako irabazleak.]]
[thumb|[Estitxu Garai eta Itxaro Perez 2013ko irabazleak]]
Lehenengo ekitaldia 2013an izan zen, gero, 2014z geroztik, bi urterik behin antolatu da. Lehenengo lehiaketan 86 ikerlariren 516 txio argitaratu ziren. Aldi bakoitzean bi sari banatzen dira: txio-sorta ulergarrienarena eta txio-sorta originalena. 2024koan hasi da Publikoaren saria banatzen.

* Maitane Martinez Egiluz. *Parkinson gaixotasunaren diagnosi goiztiarra eta prognostikoa, biomarkatzaileak identifikatzea ikaskuntza automatikoaren teknikak aplikatuz.*
* Maider Galardi Fernandez de Agirre*. Euskal gatazkaren ertzetako biolentziak.*
* Alejandro García Domingo-Aldama. *TEDC2k zentrosomaren bikoizketan eta egonkortasun genomikoaren mantentzean duen rola aztertzen.*

= 2024ko txiotesia7 =
2024ko maiatzaren 22an egin zen txiotesiaren 7. edizioa. 2021/2024 urte bitartean defendatutako tesiak edo 2024an egin-bidean zeudenak aurkeztu zitezkeen lehiaketan. guztira 38 aurkeztu ziren, 24 emakume eta 14 gizon.

Unibertsitate hauekin loturiko tesiak ziren: UPV/EHU, Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea, Mondragon Unibertsitatea, Deustuko Unibertsitatea, Miamiko Unibertsitatea eta Milanoko Politeknikoa.

Ikerketa-zentro hauetako ikertzaileak izan ziren parte-hartzaileen artean: AFIT, BCAM, ELEBILAB, Enedi, IKERHEZI, Intelligent Systems Group, Minbiziaren Biologia Molekularra, Parte Hartuz, Monumenta Linguae Vasconum, NOR, Tecnalia, ADIAN, AgeingOn eta Sarcellomics, Computational Electromagnetics Lab,  Erizaintza eta Osasun Sustapenerako Ikertaldea, Farmaterm, Funimmune laborategia, GIKAFIT, Gluten3S, GPAC, IE2IA, Ikasgaraia, Ikasgaraia,  Pedro Arrupe Giza Eskubideen Institutua, Polymat, Schumacher Lab, Zooplanktonaren ikertaldea...

Jakintza-arlo hauetako lanak izan dira, besteak beste: Antropologia, Biologia, Biologia molekularra, Bioteknologia, Erizaintza, Fisika, Genetika, Hezkuntza, Kirola, Hizkuntzalaritza, Informazio- eta Komunikazio-zientziak, Informatika, Ingeniaritza mekanikoa, Itzulpengintza, Kimika, Soziologia, Zuzenbidea...

Hauek izan ziren epaimahaikideak: Bitor Alonso Fradua, Galder Gonzalez Larrañaga, Maite Luengo Aguirre, Jone Mitxelena Sanchez eta Olatz Perez de Viñaspre Garralda.

= 2022ko txiotesia6 =
2022ko azaroaren 22an egin zen txiotesiaren 6. edizioa. 2019/2022 urte bitartean defendatutako tesiak edo 2022an egin-bidean zeudenak aurkeztu zitezkeen lehiaketan. guztira 106 aurkeztu ziren, 58 emakume eta 48 gizon.

Unibertsitate hauekin loturiko tesiak ziren: UPV/EHU, Nafarroako Unibertsitatea, UPNA/NUP, Deustuko Unibertsitatea, UNED, Miamiko Unibertsitatea, Nancyko Unibertsitatea, UPPA, Valladolideko Unibertsitatea, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoa, eta Madrilgo Complutense Unibertsitatea.

Ikerketa-zentro hauetako ikertzaileak izan ziren parte-hartzaileen artean: IKER, BERCeko (Basque Excellence Researc Center) BC3, Biofisika, Achucarro, BCBL, CFM, BCAM eta DIPC zentroetakoek; BRTAko (Basque Research & Technology Alliance) AZTI, CIDETEC, CICbioGUNE,  CICbioMAGUNEkoek eta hainbat institututakoek: Biodonostia, Polymat eta Biocrucesekoek. Eta hainbat eta hainbat ikertaldetakoek: DREAM, ELEBILAB, MAC (Mutaciones Audiovisuales Contemporáneas), NOR, Gluten3S, Hegoa, AFIT, Nanobiocel, Laslab, Molbiol-Cancer, ZIBIO, KideOn, ENEDI, NUMAPS, Ibai ekologia, Deusto Physical Therapiker, Gaixotasun konplexuen Genetika eta Epigenetika, Parte Hartuz...

Jakintza-arlo hauetako lanak izan dira, besteak beste: Memoria, Soziolinguistika, Ekologia, Ekonomia, Komunikazioa, Kazetaritza, Biomedikuntza, Polimeroak, Osasuna, Artea, Klima, Enpresa, Literatura, Musika, Filosofia, Ingeniaritza, Kimika, Hezkuntza, Hizkuntzalaritza, Zuzenbidea, Genetika, Zinema...

Hauek izan ziren epaimahaikideak: Uxoa Iñurrieta, Miren Berasategi, Oskar Gonzalez, Jon Mentxakatorre eta Eider Urkola.
[erdian|thumb|580x580px|[2022|2022ko Txiotesia6 lehiaketako sei txio irabazleak (Txio ulergarrienak, Jone Bilbao). Urdaibaiko estuarioko saneamendu-lanen efektua aztertzen fitoplankton eta aldagai fisiko-kimikoen analisien bidez.]]

## Euskarazko ikerlari gazteentzako foroak 
Badira euskarazko ikerlari gazteen ikerketa-lana zabaltzeko asmoak dituzten beste foro edo sari batzuk. Ikergazte kongresua eta Koldo MItxelena Saria aipagarriak dira.

### Ikergazte kongresua 
[thumb|[Ikergazte saridunak 2017an]]
Txiotesiaren helburu bera duen Ikergazte kongresua bi urterik behin antolatzen du UEUk 2015etik ikerlari gazteen topalekua izateko. 200 baino gehiago izaten dira partaideak eta 140 artikulu inguru aurkeztu izan dira aldi bakoitzean. Ekitaldi bakoitzean 8 sari banatzen dira:

* Arlo bakoitzeko sariak  (Giza zientziak, Gizarte zientziak, Zientziak eta Natura zientziak, Osasun zientziak eta Ingeniaritza eta arkitektura*).* 
* Euskal Herriko garapenerako ikerketa interesgarrienaren Udalbiltza saria.
* Mikroaurkezpen onena.
* Poster digitalen #IkerTxio saria:

### Koldo Mitxelena Saria 
Euskarazko tesietarako Koldo Mitxelena Saria bi urterik behin antolatzen dute Euskaltzaindiak eta EHUk 2008az geroztik.[thumb|[Uxoa Iñurrieta eta Iraia Muñoa zientzialariak Txiotesia lehiaketako irabazleak 2016an|270x270px]]
[thumb|2018ko Txiotesia lehiaketaren sari banaketa. [Naima El Bani bideo konferentziaz eta erdian Juanmari Agirreurreta|270x270px]]
thumb|Lehen Txiotesiako parte hartzaileak (2013)|270x270px

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Udako Euskal Unibertsitatea
* Ikergazte kongresua
* Koldo Mitxelena saria

* Manuel Lekuona saria
* Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxaren Humanitate, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria
* ENE saria (Euskararen Nazioarteko Eguna)
* Eusko Ikaskuntza - Baiona Hiria Ohorezko Saria
* Eusko Ikaskuntza - Baiona Hiria Euskal Kulturaren Saria
* Eusko Ikaskuntza-Donibane Lohizuneko Musika Saria

## Kanpo estekak 
* Txiotesia lehiaketaren web gune ofiziala
* Txiotesia5 sari-banaketaren bideoa (2020-11-26)