open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Erlama

thumb|Erlama edo erregina —erdian— erle langileekin.
**Erlama** edo **erle erregina** hiru erle motako bat da (besteak erle langileak eta erlamandoak direlarik). Arrautzak jarri eta erruten dituen bakarra da, 50.000 inguru urtero. Ernaldutako arrautzetatik erle langileak jaiotzen dira; ernaldu gabekoetatik, aldiz, erlamandoak. Erle erregina, beraz, erlauntza batean dauden erle guztien ama izaten da.

Erle erregina ez da erlauntzetik ateratzen, kopula egiteko edo erlekume berri bat sortzeko izan ezik. Hiru urte inguru bizi ohi da.

Erlama erregina-jelez elikatutako erlea da. Erregina-jelea oso nutritiboa da, eta proteina bereziak ditu, erle arrunta erlama bihurtzen dutenak.

Erlauntzetik ateratzen denean, eztei-hegaldiak egiten ditu. Hegaldi horietan hainbat erlamandorekin kopulatzen du, eta horrek koloniaren aldakortasun genetikoa areagotzen du. Erlauntz baten erle langileek ama bera dute, baina ez aita. Ernaldu eta bost egunetara erle erregina arrautzak erruten hasten da.

## Kanpo estekak
Arbi-aza

**Arbi-aza** (*Brassica napobrassica*, *Brassica napus* var. *napobrassica* edo *Brassica napus* subsp. *rapifera*) barazki gisa erabiltzen den sustrai eta hosto jangarridun landarea da, aza eta arbiaren arteko gurutzatzea dena.

Lehendabizikoz 1620an Gaspard Bauhin suitzar biologoak aipatu zuen, Suedian basa-landarea zela esan zuenean. Eskandinavian eta Errusian jatorria duela esaten dute. Iparraldeko Europako sukaldaritzan ohikoa da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Aza-arbi

## Kanpo estekak
Astorki

**Astorkia** (*Onobrychis viciifolia*) Fabaceae familiako belarkara da. Toki hezeetan hazten den belarra da, oilarraren gandorra gogorarazten duten lore gorriak eta usaintsuak dituena

Oso lekale hedatua izan zen baina Iraultza berdean alpapak eta hirusta-espezieek ordezkatua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Masayako departamendua

**Masaya** mendebaldeko Nikaraguako departamendua da. 590 km²ko eremua du eta 2012an 348.254 biztanle zituen. Hiriburua Masaya da.

## Udalerriak 
# Catarina
# La Concepción
# Masatepe
# Masaya
# Nandasmo
# Nindirí
# Niquinohomo
# San Juan de Oriente
# Tisma

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Matagalpako departamendua

**Matagalpa** erdialdeko Nikaraguako departamendua da. 6.804 km²ko eremua du eta 2012an 542.419 biztanle zituen. Hiriburua Matagalpa da.

## Udalerriak 
# Ciudad Darío
# Esquipulas
# Matagalpa
# Matiguas
# Muy Muy
# Rancho Grande
# Río Blanco
# San Dionisio
# San Isidro
# San Ramón
# Sébaco
# Terrabona
# Tuma-La Dalia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rivasko departamendua

**Rivas** mendebaldeko Nikaraguako departamendua da. 2.155 km²ko eremua du eta 2012an 174.589 biztanle zituen. Hiriburua Rivas da.

## Udalerriak 
# Altagracia
# Belén
# Buenos Aires
# Cárdenas
# Moyogalpa
# Potosí
# Rivas
# San Jorge
# San Juan del Sur
# Tola

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Río San Juango departamendua

**Río San Juan** hego-ekialdeko Nikaraguako departamendua da. 7.473 km²ko eremua du eta 2012an 122.666 biztanle zituen. Hiriburua San Carlos da.

## Udalerriak 
# El Almendro
# El Castillo
# Morrito
# San Carlos
# San Juan de Nicaragua
# San Miguelito

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ipar Karibe Kostako Eskualde Autonomoa

**Ipar Karibe Kostako Eskualde Autonomoa** ( edo *RACCN*), lehen ***Ipar Atlantikoko Eskualde Autonomoa*** ( edo *RAAN*) izenez ezaguna, Nikaraguako ipar-ekialdeko eskualde autonomoa da. 32.159 km²ko eremua du eta 2012an 453.541 biztanle zituen. Hiriburua Puerto Cabezas da.

## Udalerriak 
# Bonanza
# Prinzapolka
# Puerto Cabezas
# Rosita
# Siuna
# Waslala
# Waspam
# Mulukuku

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hego Karibe Kostako Eskualde Autonomoa

**Hego Karibe Kostako Eskualde Autonomoa** ( edo *RACCS*), lehen ***Hego Atlantikoko Eskualde Autonomoa*** ( edo *RAAS*) izenez ezaguna, Nikaraguako hego-ekialdeko eskualde autonomoa da. 27.407 km²ko eremua du eta 2012an 369.254 biztanle zituen. Hiriburua Bluefields da.

## Udalerriak 
# Bluefields
# Bocana de Paiwas
# Corn Island
# Desembocadura de la Cruz de Río Grande
# El Ayote
# El Rama
# El Tortugero
# Kukra Hill
# La Cruz de Río Grande
# Laguna de Perlas
# Los Ángeles
# Muelle de los Bueyes
# Nueva Guinea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dhikr

thumb|Taldeko Dhikr kantua
**Dhikr**, baita ere Zikr edo Ziker, ("Jainkoaren oroimena", "inbokazioa") arabieraz: ذکر, Islameko otoitz-eginkizuna da oinarrian Jainkoaren izenen errepikapenean edo Koranetik hartutako esaldi eta eskaera batzuen errepikapenean oinarrituta. Dhik bakarka egiten da baina Sufi tradizioan ere zeremonia moduan egiten da baita.

## Errepikatzen diren zenbait esaldi 
Asko dira Allah gogorarazteko errepikatzen diren esaldiak. Hona hemen batzuk:
* Allahu Akbar - الله أكبر, hau da, " Jainkoa handia da" edo "Jainkoa handiena da".
* Subhan Allah - سبحان الله, hau da "Loria Jainkoari" edo "Jainkoa edozein akats gainetik dago".
* Alhamdulillah - الحمد لله, hau da, "Jainkoa goraipatua izan dadin".
* La ilaha illa Allah - لا إله إلا الله, hau da,"jainkoa baino jainkoago ez dago inor".
* La hawla wa-la quwwata illa biAllah - لا حول ولاقوة إلا بالله, hau da, "Jainkoarena izan ezik ez dago ez botere ez indar".

## Metodoak 
Musulman sunni gehienentzat Dhik bakarkako kultoa da, isilik egiten dena. Modu batez, sinesdunak Allahri jasotako faboreak eskertzen dizkio. Hau da Dhikrren bariante zabalduena. Afrikako iparraldean, bestetik, oso zabalduta dago gauza bera taldeka egiteko era; bigarren honek memorizazio behar handia eskatzen du.

## Dhikr sufien artean 
Sufismoaren jarraitzaileek dhikr zeremonia desberdin bat ospatzen dute, eskolen arabera aldaketak erakusten dituena. Oinarrizko liturgian errezitazioarekin batera kantuak, musika, dantza, jantziak, intsentsua erabiltzen dira. Zeremonia oso hipnotikoak dira eta haren bitartez *muragaba* edo meditazioa lantzen dute, estasia eta trantzea lortuz. Horrelako formulak Turkiatik Txetxeniara aurki daitezke.

## Bibliografia 
* L. Gardet: "Dhikr", *Encyclopaedia of Islam* , 2.arg. P. Bearman, Th. Bianquis, CE Bosworth, E. van Donzel y Heinrichs WP. Brill, 2009. Brill Online.
* Fermin Munarriz: "Shake y ziker", Gara, 2013ko martxoaren 16. http://gara.naiz.info/paperezkoa/20130316/392881/es/Shake-ziker

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Complete Guide & Introduction to Zikr.
* :Scottish Naqshbandi Dhikr.
* :Sufi Live
* [Txetxenia(https://eu.wikipedia.org/wiki/Txetxenia)ko Ziker zeremonia YouTuben.]
Lolland (udalerria)

**Lolland** Danimarkako Seelandia eskualdeko udalerria da, Lolland uhartearen mendebaldea hartzen duena. Hiriburua Maribo bada ere herri handiena Nakskov da.

## Historia 
Udalerria 2007an eratu zen Holeby, Højreby, Maribo, Nakskov, Ravnsborg, Rudbjerg eta Rødby udalerriak elkartzean.

## Herriak 
Honako hauek dira herri nagusiak:
# Nakskov (13.886 bizt.)
# Maribo (6.023)
# Rødby (2.206)
# Rødbyhavn (1.905)
# Holeby (1.597)
# Søllested (1.505)

### Nakskov 
Lollanden mendebaldean dago eta uharteko herri handiena da 13.886 biztanlerekin. Historian zehar nekazal eremu aberatsa izan da eta 1266an dagoeneko lortu zuen merkatal herria izateko eskubidea. XIX mendean herriaren inguruko padurak drenatu egin ziren eta gaur egun bizikleta eta trekking ibilbideak ezarri dira. Gaur egun beraz herri turistikoa bihurtu da.

### Maribo 
Lolland udalerriko hiriburua da eta 6.023 biztanle ditu. Uhartearen erdialdean kokaturik dago Nørresø eta Søndersø aintziren artean. Santa Brigidaren ordena 1416an sorturiko monasterioan du sorrera Maribok. 1895ean Mariboko garagardotegia sortu zen, bertako industriaren erdigunea.

## Irudiak 

Irudi:Nakskov - vue mod Søndergade.JPG|Nakskov.
Image:Maribo Domkirke.JPG|Mariboko katedrala.
Image:Rødby - vue mod centrum.JPG|Rødby.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Gailur (topografia)

[thumb|300px|eskuinera| [Damavand mendiaren gailurra neguan, Iranen]]

Topografian, **gailur** edo **tontor** mendi, aldapa edo kidekoen alde garaiena da. Mendi baten tontorra izateko inguruko lurraldeetatik goragune edo bereizketa izatea beharrezkoa da; hau da, tontor nagusiaren ondoan dagoen harkaitz bat, berez, ez da gailurra.

UIAAk gailurra zehazteko 30 metroko goragune eta mendi bat zehazteko 300 metroko goragune eskatzen du:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lolcat

[thumb|300px|**Lolcat** motako [meme (Internet)|meme bat.]]

***Lolcat*** ("laugh out loud" eta "cat" ingelesezko hitzetatik) Interneten maiz erabilitako meme bat da, katuen irudi xelebreak umorezko testuekin batera erakusten dituena.

## Historia 
Harry Pointer argazkilari britainiarrak, erretratu-argazkilari sorta sortu zuen 1870eko hamarkadan, hainbat egoeratan kokatutako katuak bilduz. Horiei, helegitea gehitzen saiatzeko asmoz, testu dibertigarria gehitzen zion. Lehenagoko beste figura aipagarri batzuk Harry Whittier Frees eta Walter Potter (muntatutako animaliak erabiliz) daude.

"Lolcat" hitzaren termino grabatuaren lehen erabilera 4chan, irudi anonimo batean erabili zen. "Lolcat" hitza, 2006ko ekainean hasi zen erabiltzen eta lolcats.com domeinu izena, 2006ko ekainaren 14an erregistratu zen. Something Awful bezalako foroetan erabiltzeak ekarri zion “lolcat” hitzari ospea. “Ikenburg adds” gaineratu du "irudiak interneten inguruan irrist egiten aritu da urte askotan, hainbat etiketaren menpean, baina 2007ko hasieran gorakada itzela egin zuen “I Can Has Cheezburger?" webguneari esker”. "I CAN HAZ CHEEZBURGER" buruzko lehen irudia 2007ko urtarrilaren 11an argitaratu zen, eta ustez Something Awful webgunetik. Lev Grossman of Time-k idatzi zuen “adibide ezagunena seguruenik 2006koa da”, baina gero bere burua zuzendu zuen blog batean, non irakurleek bidali zizkieten froga anekdotikoetan oinarrituta, "Caturday" -ren jatorria eta orain gutxi batzuek "lolcats" izenarekin ezagutzen duten irudi asko 2005. urtearen hasieran argitaratu zirela. Domeinu-izena caturday.com "2005eko apirilaren 30ean erregistratu zen.

2014ko abenduan, lolcat hitza Oxford English Dictionary sartu zen.

## Formatua 
Lolcat, bi hitzez osatuta dago, “lol” eta “cat”. “lol” hitzak (barre egitean sortzen diren "ohiu ozena" esan nahi du); beraz, lolcats  katu dibertigarriak eta katuekin egindako txisteak barneratzea da.  Lolcats-eko irudiek, katuen argazkiak eta letra handiak dute, Impact edo Arial Black bezalako letrak.

Gehienetan, irudia digitalki editatzen da nahi den efektua lortzeko. Batzuetan, epigrafeak hizketa-burbuila gisa balio du, katuaren iruzkin bat adierazteko edo irudia deskribatzeko. Testua ingeles estandarrarekin idatzita dago, bat ez datorren ortografia eta sintaxiarekin, "aditz arrotz konjugatuak aurkezten ditu, baina arau ortografiko eta gramatikal multzo berri bat egiteko joera du." Estereotipoek Interneten jergari, gramatika txarra egozten diote. Askotan lolcat irudi izenburuak esaldi txantiloiak hartzen ditu. Esaldi batzuek iturri ezaguna dute, oro har oso zabalduta dauden memeak, esate baterako.

## Parodiak 
Lolcat kontzeptuaren parodien artean, antzeko estiloko beste animalien argazkiak (adibidez, txakurrei buruzko "loldogak", etab.) daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nueva Segoviako departamendua

**Nueva Segovia** iparraldeko Nikaraguako departamendua da. 3.123 km²ko eremua du eta 2012an 243.014 biztanle zituen. Hiriburua Ocotal da.

## Udalerriak 
# Ciudad Antigua
# Dipilto
# El Jícaro
# Jalapa
# Macuelizo
# Mozonte
# Murra
# Ocotal
# Quilalí
# San Fernando
# Santa María
# Wiwilí de Nueva Segovia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1894ko Kontxako Bandera

**1894ko Kontxako Bandera** (Banderaren 10. edizioa), irailaren 8an jokatu zen, eta Donostiak bere 8. Kontxako Bandera eskuratu zuen. Donostiak jarraian irabazten zuen 7. bandera izan zen, eta horixe da jarraian irabazitako banderen errekorra.

## Kontakizuna 
Nagusitasuna hainbestekoa izanik, urte horretan Baionatik Zierbenara arteko itsas herri guztiei gonbidapena bidali arren, deialdiak ez zuen urte horretan arrakastarik izan. Hori dela eta, hurrengo urtean donostiarrei ez zitzaien parte hartzen utzi.

Harridura sortu zuen Kirikoren ontziak ziabogak emateko plazaratu zuen modu berritzaileak. Ziaboga emateko modu modernoaren asmatzailea izan zen. Gerora oso famatua egingo zen Bilboko Abrako 1919ko estropadan era horretan eman zuen «Kirikoren ziabogak», baina harridura sortu zuen jadanik 1894ko Kontxako Bandera hartan (ez da ahaztu behar urte horretan oraindik badia barruan ematen zirela ziabogak, ibilbide "zirkular" batean). Hona hemen garaiko kronista batek dioena:

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Donostia
** Patroia: Kiriko
** Arraunlariak: Antonio Ikazategi, Isidro Ibarzabal, Migel Izarza, Martin Andonegi, Tiburzio Txopeitia, Kasimiro Ikazategi, Jose Galbarain, Feliz Lizarazu, Jazinto Olaizola, Justo Egia, Lukas Lekuona, Benigno Altamira, Jose Sanchez

## Bibliografia 
AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa, 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Bideo biral

**Bideo birala** Interneten zabalkuntza azkarra eta handia izan duen bideo bat da, dela umoretsua edo barregarria dela xelebrea dela izugarria izateagatik. Gehinetean Youtuben eskegitako bideoak dira eta maiz, pertsona ezezagunak protagonista dituztelarik, pertsona horiek ospetsu egiten dituzte.

## Kanpo estekak
Als uhartea

**Als** Hegoaldeko Danimarkan dagoen uhartea da, Sønderborg udalerriari dagokiona. 312&nbsp;km²-ko azalera du eta 51.322 biztanle (2011).

## Geografia 
*Alssund* itsasarteak banatzen du Jutlandia penintsulatik eta Belt Txikiak Fionia uhartetik.

## Historia 
Antzinatik populatua izan da, Harri Aroko eta Brontze Aroko aztarnak aurkitu baitira bertan.

Kristian III.aren semea zen Joan Dukeak uhartea dukerri bihurtu zuen Erdi Aroan. 1651etik aurrera Augustenborg jauregiaren inguruan herria eratuz joan zen. Schleswig-Holstein dukerriaren parte bihurtu zen Als uhartea. Alemaniarren eta daniarren arteko hainbat borroka jasan ondoren, 1870ean Prusiak eskuratu zuen eta berehala gotortu egin zuen. Hala ere populazioa daniarra zen gehienbat eta erreferendum baten bidez 1920an berriz Danimarkara itzultzea lortu zuen.

## Ondasun nabarmenak 
* Sønderborg gaztelua
* Augustenborg jauregia

## Iruditegia 

Irudi:Sønderborg Slot.3.jpg|Sønderborg gaztelua.
Irudi:Schloss Augustenburg.jpg|Augustenborg jauregia.
Irudi:Lusig Strand mod Sandvig.JPG|Lusig hondartza.

## Ikus, gainera 
* Danimarkako uharte nagusiak

## Kanpo estekak
Ofertorio

[thumb|300px|**Ofertorioa** [liturgia-ekintzaren une bat.]]

Kristautasunean, **ofertorioa** Eukaristian zehar ogia eta ardoa, sakrifizio moduan, aldarean eskaintzen diren liturgia-unea da.

## Kanpo estekak
Augustenborg jauregia

**Augustenborg gaztelua** (danieraz *Augustenborg Slot*, alemanieraz *Schloss Augustenburg*) Danimarkako Sønderborg herrian dagoen gaztelua da, Als uhartean hain zuzen ere. Gaur egun ospitalea da.

## Izena 
Auguste dukesaren (1633-1701) omenez dauka Augustenborg izena. Ondoren izan ziren hainbat dukek ere Auguste izena hartu zuten, besteak beste bertako azken dukea izan zen Kristian Augusto II.a Dukea (1798-1869).

## Historia 
1660 eta 1664 artean eraiki zuen Ernest Günther Augustenborgeko lehen dukeak. 1770 eta 1776 artean zabalkundeak egin zitzaizkion, hiruhegotako eraikin barroko simetrikoa eraiki zelarik. Michel Angelo Taddei italiar arkitektuak diseinatu zuen eta kapera rokoko bat gehitu zion eraikinari.

Danimarkak uhartea 1920an eskuratzerakoan jauregia ere hartu zuen eta 1927an ospitale bihurtu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Augustenborg, Gartefassade, Detail.JPG|Jauregiaren aurrealdea.
Irudi:Schlosskirche Augustenburg 3.jpg|Jauregiko eliza.
Irudi:Augustenborg, Schlosspark.JPG|Jauregi inguruko parkea.

## Kanpo estekak
Moshe Sharett

**Moshe Sharett** (), jaiotzez **Moshe Shertok** () (Kherson, 1894ko urriaren 16a - Jerusalem, 1965eko uztailaren 7a) israeldar politikaria izan zen, 1954 eta 1955 artean bertoko Lehen Ministroa izan zena.

## Biografia 
1906. urtean familiarekin batera Palestinara jo zuen bertan nekazari-koloniak sortzeko eta zuzentzeko. Istanbulen ikasi eta Turkiako armadan izan zen Lehen Mundu Gerran. Mapai alderdiko kidea eta Ben-Gurionen gobernuko partaide izan zen: Kanpo Harremanetarako ministroa 1948-1956 urteetan. Ben-Gurionek dimisioa aurkeztu zuenean, Lehen Ministro bilakatu zen.
Israelgo Alderdi Laborista

**Israelgo Alderdi Laborista** (), **HaAvoda** () izenaz ezaguna, Israelgo alderdi politiko sozialdemokrata eta sionista da. Internazional Sozialista eta Europako Alderdi Sozialista erakundeetan behatzailea da. 1968an sortu zuten Mapai, Ahdut HaAvoda eta Rafi batuz. 1977ra arte, herrialdeko lehen ministro guztiak kideak izan ziren. 2011n zatiketa bat izan ostean, Shelly Jatximovitx hautatu zuten buruzagi.

## Buruzagiak 
* Levi Eshkol (1968–1969)
* Golda Meir (1969–1974)
* Yitzhak Rabin (1974–1977)
* Shimon Peres (1977–1992)
* Yitzhak Rabin (1992–1995)
* Shimon Peres (1995–1997)
* Ehud Barak (1997–2001)
* Binyamin Ben-Eliezer (2001–2002)
* Amram Mitzna (2002–2003)
* Shimon Peres (2003–2005)
* Amir Peretz (2005–2007)
* Ehud Barak (2007–2011)
* Michael Harish (2011)
* Shelly Jatximovitx (2011–2013)
* Isaac Herzog (2013-2017)
* Avi Gabay (2017–egun)

## Kanpo-estekak
Ola k ase

thumb|300px|

***Ola k ase*** 2012 urtetik zabaldutako Interneteko memea da, *Hola, ¿qué haces?* gaztelaniazko agurraren metaplasmo moduan eratua. Esaldia *trending topic* izatera heldu zen Twitter webgunean eta meme askotan erabili da testu moduan, maiz llama baten irudiarekin batera. Gaztetxoen lagunarteko hizkerako ohiko esaldia izatera heldu zen. Esaldiaren aldaera batzuk ere asmatu ziren, *ola k kiere* esaterako. 2013ko urtarrilean, Espainian ilegalki zegoen Lory Money senegaldar etorkinak ospea eskuratu zuen esaldia behin eta berriz baliatuz eta remixa eginez, Youtuben ikusgai jarritako bideoa biral bilakatu eta milioika ikustaldi izandakoan. Horri esker, disko-etxe eta beste zenbait enpresekin kontratuak sinatu zituen.

## Kanpo estekak
Sefanitro

**Sefanitro** (*Sociedad Española de Fabricaciones Nitrogenadas S.A.*) Barakaldoko Lutxana auzoan zegoen kimika-industria izan zen, nitrogenatu sintetikoak egiten zituena.

1940ko hamarkadan frankismoaren autarkian nekazaritza bultzatzeko, Espainiako Gobernuak nitrogenatu sintetikoen lantegi bat eraikitzea erabaki zuen. Barakaldon 200.000 m²-ko azalera zuen orube bat hautatu ondoren, 1950eko ekainean Francisco Francok inauguratu zuen. Krisialdia eta ingurumen arazoak zirela eta, 1978an bitan zatitu eta Rontealde lantegi berria sortu zuen. 74 metroko tximinia ospetsua zuen azido sulfuriko ekoizten zuen lantegi berriak.

1980ko krisialditik aurrera, lan-karga galdu eta lursailak Fertiberiari saldu zizkioten. 2011n eraitsi eta Rontealdek, egun Befesa izena duena, lana Bilboko portuko instalazioetara eraman zuen.

Irudi:Sefanitro.jpg|Sarrera, 2011n botatako tximiniarekin batera.
Irudi:Sefanitro&Orconera.jpg|Sefanitro enpresako zamaleku bat. Atzean, Orconera trenbideko zamaleku bat..

## Kanpo estekak
To Beast or Not To Beast

***To Beast or Not To Beast*** Lordi taldearen musika diskoa da, 2013an argitaratutakoa.

## Kantuen zerrenda 
# We’re Not Bad For The Kids (We’re Worse) 3:23
# I Luv Ugly 3:47
# The Riff 3:44 (senzill, 8 de febrer de 2013)
# Something Wicked This Way Comes 4:58
# I’m The Best 3:15
# Horrifiction 3:28
# Happy New Fear 4:45
# Schizo Doll 4:34
# Candy For The Cannibal 4:42
# Sincerely With Love 3:14
# SCG6: Otus’ Butcher Clinic 3:23

## Kreditu 
* Mr. Lordi - Abeslari
* Amen - Gitarrista
* OX - Baxu-jotzailea
* Hella - Teklatu
* Mana - Bateria
* Otus - Bateria (song 11)

## Kanpo estekak
Transkripzio (argipena)

**Transkripzio** izenak adiera hauek ditu:

* genetikan, transkripzioa, ADNaren zati bat ARNra kopiatzean datzan prozesua;
* fonetikan eta fonologian, transkripzioa, entzuten diren giza ahotsen hotsak sinboloen bidez idaztea (adibidez, Nazioarteko Alfabeto Fonetikoa erabiliz);
* informatikan, transkripzioa, software bidez giza ahotsa testu bihurtzea;
* musikan, transkripzioa, musika-obra edo -pasarte bat notazio-sistema batetik bestera aldatzea
San Kalistoren katakonbak

**San Kalistoren katakonbak** Erromako kalistiar eskualdean. Via Appia, * via Ardeatina* eta *via delle Sette Chiese* ondoan, dagoen hilerri bat dira.
250px|thumb|*Arraina eta ogia*, Lucinako kriptaren horman ikus daitekeen margolana.
Katakonba hauen jatorria II. mendean kokatu da; 15 hektarea dituzte, maila desberdinetan antolatutako 20 kilometroko galeria-sare batez. Sakonera, bestetik, 20 metrokoa da. Hilobi horietan martiri asko lurperatu izan ziren, 16 aitasantu, kristau eta elizgizon arruntekin batera. III. mendean gero aita santu izango zen Kalisto diakonoa hilerriaren administratzaile izendatua izan zen eta hortik egungo izena. Une hartan Erromako hilerri ofiziala bihurtu zen.

## Katakonba hauen zonaldeak 
Katakonben kanpo aldean bi basilika txiki ikus daitezke; basilika horiek hiru abside dituzte eta, horregatik, *Tricoras* izena jaso dute. Lur azpiko zonaldean esparru desberdinak bereizi dira:

II. mendekoak (zaharrenak):
* Lucinako kriptak
* Aitasantuen zonaldea
* Santa Zeziliaren zonaldea
III. mendekoak:
* San Milziadesko zonaldea
* San Caio eta San Eusebioren zonaldeak
IV. mendekoak:
* Mendebaldeko zonaldea
VI. mendekoak:
* Liberianako zonaldea

## Bertan lurperatutako aita santuak 
* Zeferino (?)
* Urbano I.a
* Pontziano
* Antero
* Fabian
* Kornelio
* Luzio I.a
* Eztebe I.a
* Sixto II.a
* Dionisio
* Felix I.a
* Eutikiano
* Kaio
* Eusebio
* Miltziades
* Damaso I.a

## Kanpo estekak 
* San Kalixtoren katakonbak.
Soroban

[eskuinera|thumb|500px| [Soroban honetan honako zifra hau adierazten da: 00098765432100000000000]]
**Sorobana** edo **Japoniako abakoa** ekialdeko kultura batzuetan erabiltzen den aritmetikarako tresna da. Oinarrizko kalkulu eragiketak kudeatzeko eta kalkulatzeko gaitasuna garatzeko erabiltzen den antzinako tresna da. Sorobanak buruz datuak erraztasunez gogoratzen laguntzen du. Aritmetikako kalkuluak bide ezberdinetatik lortzen laguntzen du. Aritmetika gaitasun intelektuala garatzen du alde batetik eta atzamarren psikomotrizitatea bestetik.

Sorobana, batez ere, sei urtetik gorako ume prestatuentzat pentsaturik dago, baina ekialdean enpresetako kontularientzat edo merkatarientzat eragiketak azkar egiteko erabiltzen da, eta gaur egun Japoniako eskoletan tresna hau egunero erabiltzen da.

Japoniako abakoa bi zatitan banaturik dago: beheko aldean lau ale daude, goian berriz, bat bakarrik. Ale guztiak erdiko marratik urruntzerakoan, sorobanak 00000000000 zifra markatuko du.

Behin baino gehiagotan frogatu da, eta interneten erraz topa daitezke horri buruzko bideoak, sorobanarekin kalkulagailu elektronikoarekin baino azkarrago eta akats gutxiagorekin kalkula daitekeela.

Esate baterako, 1946. urtean Tokyon, kalkulu txapelketa bat egin zen. Sorobanarekin zegoen aditu batek kalkulagailu elektronikoarekin zegoen pertsonari irabazi zion. Kalkulagailu elektronikoak, handik hona, asko aurreratu dira baina oinarrizko kalkulu aritmetikoetarako, oraindik ere, ezin diote sorobanari lastertasunean eta zehaztasunean irabazi. (Errazago egiten da akats kalkulagailuko giltzak sakatzerakoan sorobaneko aleak mugitzerakoan baino. Gainera, adituek sorobana ukitu gabe egiten dituzte kalkuluak, buruan duten sorobanari eraginez).

## Kanpo estekak
Zubia (argipena)

**Zubi** edo **Zubia** hitzek esanahi zenbait dituzte:

* **Zubia**, Oñatiko baserri-auzoa, Araotz haranean.
***zubia**, eraikuntza;
* ***Zubia***, Mikel Urdangarinen disko bat.
* **Zubi**, sistema autonomoen arteko konexiorako gailu bat da.
* **Zubi**, bi aplikazio informatiko, edo gehiago, lotzen dituen eta koordinatzen dituen aplikazio informatikoari *(aplikazioen arteko) zubia* esaten zaio.
* **Zubi**, musika tresnen atala.
* **Zubi**, Konposizio baten bi pasarteren arteko trantsizioa egiteko erabiltzen den pasartea.

Euskal deitura ere bada Zubia, adibidez pertsona hauena:

* **Gloria Zubia** (1906-1987), abertzale eta euskaltzalea.
* **Felix Zubia** (Zarautz, 1974), mediku, komunikatzaile eta bertsolaria.
Zubia (Mikel Urdangarin)

**Zubia** Mikel Urdangarinek bakarka egindako zortzigarren diskoa da, 2009. urtean argitaratutakoa.

## Kantuen zerrenda 
# "Hezurrak"
# "Itzi geuntsan"
# "Infinitua"
# "Itzartu ez banintz"
# "Bazoaz"
# "Karoline"
# "Zubia"
# "Jone"
# "Munduari begiratzeko modu bat"
# "Kantu baltzak"

## Musikariak 
* Sahiela vivo en el acto: Bateria
* Bingen Mendizabal: Zazpi sokako biolina
* Rafa Rueda: Kitarra elektrikoa, banjoa, gitarra akustikoa (Karoline)
* Nika Bitchiashvili: Biolina
* Koldo Uriarte: Piano eta teklatuak
* Mikel Urdangarin: Ahotsa eta guitarra

## Kantuen doinu eta hitzak 
Kantu guztien letrak eta musikak: Mikel Urdangarin, honakoak ezik:
* Unai Iturriaga ("Itzi geuntsan")
* Karmele Jaio ("Infinitua")
* Kirmen Uribe eta Mikel Urdangarin ("Itzartu ez banintz")
* Kirmen Uribe ("Munduari begiratzeko modu bat")

## Kanpo estekak
Zuzenean 2010/12/30

***Zuzenean 2010/12/30*** Mikel Urdangarinen zuzeneko diskoa da, 2011. urtean argitaratutakoa.

## Kantuen zerrenda 
# "Lau koplatxo"
# "Esne saltzailea"
# "Hezurrak"
# "Urriko poemak"
# "Hau ezta amodiozko kanta"
# "Anek idatzi dit zutaz"
# "Hauskor"
# "Martxa baten lehen notak"
# "Ezin esan"
# "Panderuaren gizona"
# "Gaur gurutzatu gara"
# "Urriko mozkorrak"
# "Egun argian"
# "Letra hauek"
# "Badira hiru aste"
# "Txatxamatxalinatxu"
# "Munduari begiratzeko modu bat"
# "Arrasto umela"
# "Bazkaosteko kafea"
# "Lekandapean"
# "Haitzetan"
# "Wonderful life"
# "Oihana"
# "Non geratzen den denbora"
# "Killin"
# "Edari goxoa"
# "Zurekin"
# "Baretze bat"

## Kanpo estekak 
* : Diskoaren aipamena
Unai Iparragirre (kirolaria)

**Unai Iparragirre Azpiazu** (Azpeitia, Gipuzkoa, 1988ko uztailaren 25a) euskal txirrindulari ohia da, pistan zein errepidean aritu zena. 

## Kirol ibilbidea
2013an debutatu du txirrindularitza profesionalean Euskadi Fundazioa.
2014an Paraguayko Start Cycling Teamarekin fitxatu zen, baina denboraldiaren erdian kontratua eten zuen, taldearekin izandako arazoak zirela medio.

## Palmaresa 
**2006**
* 2. Iruñerriko Itzulian
**2011**
* 2. Espainiako Madison txapelketan Unai Elorriagarekin)  15px

## Taldeak 
* Bidelan-Kirolgi (2009-2012)
* Euskadi Fundazioa (2013)
* Start Cycling Team (2014)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Uztarria.com. 2014ko apirila: Unai Iparragirre 'Txipa'-ri elkarrizketa
Bake eta elkarbizitza lantaldea (Eusko Legebiltzarra)

**Bake eta elkarbizitza lantaldea** Eusko Legebiltzarrean IX. Legegintzaldian osaturiko eztabaida eta akordiorako lantalde bat izan zen, Patxi Lopez lehendakaria zelarik. ETA erakundeak 2011 urtean iragarritako su-etenaren ostean sortutako egoera politiko berrira egokitzeko osatu zuten, bereziki oroimen historikoa eta bake iraunkor baterako oinarriak adostu behar zituena Eusko Legebiltzarrean ordezkaritza zuten alderdi politikoen artean. IX. Legegintzaldian Aralar alderdiaren zatiketa ekarri zuen, talde horretako lau legebiltzarkideetatik hiruk lantaldea bultzatzea erabaki zutelako, buruzagitzak ezarritako iritziaren aurka: Aintzane Ezenarro, Oxel Erostarbe eta Mikel Basabe izan ziren..

X. Legegintzaldia abiatu bezain laster, lantaldea berriz ere abian jartzeko prozesua jarri zen martxan, baina lehenengo hilabetetan alderdien arteko desadostasunak direla eta, lantaldearen birrosaketa bertan behera utzi behar izan zen. Horien artean, nabarmena izan zen 2013ko martxoan Euskal Herria Bilduko Laura Mintegi eta Alderdi Popularreko Arantza Quirogaren artean legebiltzarraren osoko bilkura batean izandako kalapita. Iñigo Urkullu lehendakariaren lehenengo urteak izan ziren.

## Ikus, gainera 
* Bakea
* Elkarbizitza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olibetako mendia

**Olibetako mendia** edo **Oliamendi** (hebreeraz: הר הזיתים, *Har HaZeitim*; arabieraz: الزيتون, الطور, *Jabal az-Zaytūn*, *Aț-Țūr*), batzutan **Olibondoen mendia** izendatua, Palestinako mendia da, Ekialdeko Jerusalemen dagoena.

Olibondoen mendiaren mendebaleko maldetan dago Getsemaniko baratzea, Bibliaren arabera, Judak saldu ondoren, Jesus atxilotu zuten tokia. Garrantzi handia du kristauentzat, Ebanjelioen arabera Jesu Kristo bertan izan zelako bizitzako azken egunetan, bere ikasleei eskatologiaz mintzo zitzaielako, eta handik igo zelako berpiztu ondoren zerura.

Hilerri judua izan da 3.000 urtez eta 150.000 hilobi inguru ditu.

Josafaten haranan kokatuta, 826 metro garai da.

## Argazkiak 

Fitxategi:Yad Avshalom.JPG|Avshalom hilobia
Fitxategi:Jerusalem - Pyramide de Zacharie.jpg|Zakarias hilobia
Fitxategi:Hezir tomb.JPG
Fitxategi:Jerusalem Church of all nations BW 7.jpg
Fitxategi:Jerozolima, 23 X 2007 r., cmentarz żydowski na stoku Góry Oliwnej..JPG
Fitxategi:Church of Mary Magdalene1.jpg
Fitxategi:Siur wikipedia in Jerusalem 080608 57.JPG|Augusta Victoria Hospital
Fitxategi:Kidron jerusalem (10).JPG|Brigham Young University

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Oliamendiko Iragarpena
* Jerusalemgo tenplua
* Kristau eskatologia

## Kanpo estekak
Ekialdeko Jerusalem

**Ekialdeko Jerusalem** ( edo ירושלים המזרחית, *Yerushalayim HaMizraji*; ) Jerusalem hiriko ekialdeko aldea da, 1949ko armistizioak ezarritako lerro berdeak banatuta. 1948ko Arabiar-israeldar Gerran Jordaniak okupatua, herrialde horrek 1967ra arte bere agindupean izan zuen. Sei Eguneko Gerran Israelek konkistatu zuen, eta haren ekialdean eta iparraldean zeuden zenbait lurraldeekin batera Jerusalemen batu. Ekialdeko Jerusalemen Hiri Zaharra eta Erosten harresia, Hilobi Santua edo Meskiten Zelaigunea leku erlijiosoak daude.
erdian|thumb|Jerusalemgo Hiri Zaharra, 1900. urtearen inguruan. Erdian, Jerusalengo Marokoar auzoa, 1967an israeldarrek eraitsia. Bi kupulak Hurva Sinagoga eta Tiferet Sinagoga dira, jordaniarrek 1948an eraitsi zituztenak.

## Historia 
### Antzinaroa 
Ekialdeko Jerusalemen jendea bizi izan da K.a. 5.000. urtetik; lehen gizakiak Kalkolitoan lekualdatu ziren horra.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jerusalemgo Gobernazioa

## Kanpo estekak
Langeland

**Langeland** Danimarkako uharte bat da Fioniaren hegoalean kokaturik dagoena. Belt Handia itsasartean dago eta luzea eta laua da. Uharteak Langeland udalerria osatzen du eta 13.277 biztanle zituen 2011eko urtarrilean. 284&nbsp;km²-ko azalera dauka.

## Herriak 
Langelandeko herri handiena Rudkøbing da eta bertan bizi da populazio guztiaren herena. 4.658 biztanle ditu eta 63&nbsp;km²-ko azalera. Uharteko kairik handiena du, mekataritzarako eta kirolerako egokitua. Hona hemen herri handienen zerrenda:
# Rudkøbing (4.658 bizt.)
# Tullebølle (781)
# Humble (631)
# Bagenkop (519)

## Garraioa 
Zubi batek elkartzen du Langeland Fioniarekin eta tartean dagoen Tåsinge uhartearekin. Bestetik ferry zerbitzuak ere baditu Lolland eta Ærø uharteetara.

## Iruditegia 

Irudi:Rudkøbing - Gåsetorvet ved Brogade.JPG|Rudkøbing.
Irudi:Rudkobing01.JPG|Rudkøbing.
Irudi:Hou Fyr.jpg|Hou itsasargia.
Irudi:Gulstav Klint ved Langelands sydspids.jpg|Dovns Klint, uhartearen hegoaldeko muturra.

## Herritar ezagunak 
* Hans Christian Oersted (1777-1851), fisikaria.
* Nikolaj Coster-Waldau (1970- ), aktorea.

## Ikus, gainera 
* Danimarkako uharte nagusiak

## Kanpo estekak
Gerrymandering

[thumb|200px|Izendapenaren jatorria [1812an Gilbert Stuartek marraztutako karikatura honetan dago. Karikaturaten *The Gerrymander* izena, Massachusettseko Elbridge gobernadorearen *Gerry* izena eta sala*mander* (ingelesez arrabio) hitzaren elkarketan datza, hautes-barrutiak zuen itxuraren ondorioz.]]

**Gerrymandering**a XIX. mendetik aurrera politika zientzian egin izan den hauteskundeetako azpijokoa da, hauteskundeetan nahi den emaitza lortzeko asmoz, lurralde bateko hautes-eremu batzuen elkarketa edo banaketaren bidez.

## Jatorria 
Hitz horrek jatorria Massachusetts estatuko Elbridge Gerry gobernadorearengan du. 1812ko Massachusettsko legealdiaren hautes-eremuen mugen birbanaketa ezarri zuen, aurreko mugek Thomas Jeffersonen alderdi errepublikarrari garaipena ematen baizieten. Kazetariek eremu berrien banaketak arrabio (ingelesez, "salamander") itxura zuela oharturik, Gerry-mander hitz-elkarketa asmatu zuten. Izendapenak arrakasta izan zuen eta egun arte dirau.

## Motak 
*Gerrymandering*a sor dezaketen hainbat hautes-barrutiren diseinu-politika ere badaude:
* **Kontzentrazio aktiboaren** bidez: talde jakin baten bozkatzaileak barne hartzen dituen hautes-barrutiak ezarriz, barruti horren mugen barnean talde horrek gehiengoa izan dezan.
* **Sakabanaketa murriztailearen bidez**: talde jakin batek dituen bozak hainbat barrutitan sakabanatuz, eremu horietan gehiengorik izan ez dezan.
* **Kontzentrazio murriztailearen** bidez: talde batek hainbat barrutietan duen gehiengoa barruti bakar batera murriztuz, talde horrek gainontzeko barrutietan duen gehiengo totala murriztuz.
* **Sakabanaketa aktiboaren** bidez: alderantziz, hainbat barrutitan ordezkarien gehiengoa hautatuz, ordezkaritza gehiengo jakin bat lortzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pozzo (argipena)

**Pozzo** abizenak hainbat gizabanako adierazten ditu:
* Andrea Pozzo (1642, Trento – 1709, Viena), Italiar pintorea eta arkitektoa.
* Carlo Andrea Pozzo di Borgo (1764, Alata – 1842, Paris), Korsikako diplomatikoa.
* Paolo dal Pozzo Toscanelli (1397, Florentzia – 1482), italiar geografoa eta sendagilea.
Prisma pentagonal birgehitu

Geometrian, **prisma pentagonal birgehitua** Johnsonen solidoetako bat da (*J*53), prisma pentagonal bati bi piramide karratu (*J*1) gehituz eraiki daitekeena, haren ekuatore-aurpegietako biri lotuz.

Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.

## Kanpo estekak 
*
San Pedroko Test estropada

**San Pedroko Test estropada** (aurrez **Pasaiako erlojupeko traineru estropada**) Sanpedrotarra Arraun Elkarteak Pasaiako uretan antolatzen duen denboraldi-aurreko estropada da. 2009tik aurrera jokatu izan da martxoan.

2012an eta 2018an estropada suspenditu beharra izan zen itsasoaren egoera arriskutsuarengatik. 2017an estropada berean Euskadiko distantzia luzeko traineru txapelketa ere jokatu zen.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Probabilitate normaleko grafiko

[thumb|300px|Probabilitate normalerako grafikoa: puntuak zuzen batean zehar lerrokatzen badira, [banaketa normala datuetarako egokia dela esan nahi du. Ohartu behar da probabilitate metatuen ardatz bertikala banaketa-funtzio normalaren alderantzizko eskalan dagoela, banaketa normala egokia den kasuan, puntuan zuzen batean zehar lerrokaturik azaltzeko.]]

**Probabilitate normalerako grafikoa** datu multzo bat banaketa normalera egoki doitzen den erakusten duen grafiko bat da. Modu sinpleenean, datuak eta horiei banaketa normal batean legozkiekeen *z* balioak irudikatzen ditu kartesiar diagrama batean. Probabilitateen kalkulua saihesteko, ardatz bertikalean datuei dagozkien probabilitate metatu enpirikoak jar daitezke, baina orduan ardatz bertikalean eskala graduatu berezi bat erabili behar da, *paper gausstar-aritmetiko* deritzon grafiko huts batean. Zentzu zabalagoan, ordea, probabilitate normalerako grafikoa eratzeko beste zenbait aukera daude: Q-Q grafikoak, datuak eta banaketa normalean dagokien kuantil teorikoak irudikatzen ditu; P-P grafikoak, berriz, datuetatik eratorritako banaketa-funtzio enpirikoaren maiztasun erlatiboak eta banaketa-funtzio teorikoaren probabilitateak irudikatzen ditu.

## Henryren zuzena 
Probabilitate normal grafikoaren bertsio sinpleena da Henryren zuzena, ardatz horizontalean datuak eta bertikalean datuei banaketa normal batean legozkiekeen *z* balioak irudikatzen dituena. Grafikoa eratzeko pausoak honako hauek dira:

* datuak ordenatu eta dagozkien maiztasun erlatiboak kalkulatu modu honetan: *f=i/(n+1)*, non *i* datuaren ordena den datu-multzoan;
* maiztasun erlatibo horiek probabilitate normal moduan hartu eta banaketa normal batean dagozkien *z* balioak kalkulatu;
* datuak eta dagozkien *z* balioak irudikatu kartesiar diagrama batean.

Henryren zuzena J.P.P. Henry (1848-1907) frantses ingeniariaren omenez izendatzen da, bera izan baitzen XIX. mendean diagrama asmatu zuena.

### Adibidea 
[thumb|ezkerrera|300px|**Henryren zuzena**: puntuak [zuzen (geometria)|zuzen bati jarraiki lerrokaturik daudenez, banaketa normala datuetara egokitzen dela plantea daiteke.]]

::

Ezker aldean *x* datuak eta dagozkien *z* balioak irudikatu dira. Eskuz era daitekeenZuzen bati jarraiki lerrokaturik daudenez, banaketa normala datuetara egokitzen dela esan daiteke. Grafikotik, banaketa normal horren batezbestekoa eta desbideratze estandarra zenbatets daitezke:

* batezbestekoa zuzenak ardatz horizontala ebakitzen duen *x* balio moduan ezar daiteke, 5 kasu honetan;
* desbideratze estandarra zuzenaren malda da: (6-5-3.4)/0.842-(-0.842)=1.84, gutxi gorabehera.

## Kanpo estekak
HAUSnART

***hAUSnART*** Lapiko Kritikoa kolektiboak 2011an sortu zuen aldizkaria da. Aldizkaria paperean eta sarean argitaratzen da eta bertan hizkuntza nagusia euskara bada ere ingelesez ere artikuluak argitaratzen ditu.

Lapiko Kritikoa webguneak teoria eta filosofia kritikoaren gaitasun bereziak azpimarratzen ditu. Webaren baliabideak erabiliz, gizarteari buruzko eztabaidak hedatzea du helburu, gaur egungo arazoei buruzko ikerketak, azterketak eta azalpenak sortuz. Era berean, eremu ez akademiko zein irakaskuntza unibertsitarioaren arteko elkarlana bultzatzeko asmoa du.

hAUSnART aldizkariak ildo horri jarraitzen dio humanitateen eremuko diziplina ezberdinetatik sortutako lanak argitaratuz. Azken alea 2013ko maiatzean argitaratu zen

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Andoni Olariaga

## Kanpo estekak 
* *hAUSnART* aldizkaria, Lapiko Kritikoa webgunean.
Møn

**Møn**, Danimarkako Seelandia eskualdearen hegoaldean dagoen hiru uhartetako bat da, Lolland eta Falsterrekin batera. 218&nbsp;km² eta 9.909 biztanle ditu eta Vordingborg udalerriaren parte da.

## Geografia 
Sjælland uhartearen hegoaldean kokaturik dago eta uharte txiki ugari ditu inguruan, Nyord, Bogø, Farø, Langø, Tærø, Lilleø eta Lindholm.

## Ondasun nabarmenak 
Møn uhartea paisaiak eta naturak bihurtu dute turistiko. Klera zurizko Møns Klint itsaslabarrak dira denen artean ezagunenak. Hondartzak ere aipagarriak dira.

Harri eta Brontze Aroko korridorezko hilobiak ere ikusgarriak dira.

Azkenik Liselund XIX mendeko jauregia eta hainbat elizetako fresko margolanak ere aipatu behar dira.

## Iruditegia 

Irudi:Møns Klint Cliffs.JPG|Møns Klint.
Irudi:Stegelakeside.jpg|Stege.
Irudi:Liselund Gammel Slot from SW.JPG|Liselund.
Irudi:Damsholte Kirke.JPG|Damsholte eliza.
Irudi:Fanefjord Jesus birth.JPG|Elizetako freskoak.
Irudi:Dolmen Mon Denmark 04.jpg|Sømarkeko trikuharria.
Irudi:Klekkende Høj south tomb.jpg|Klekkende Høj, korridorezko hilobia.

## Ikus, gainera 
* Danimarkako uharte nagusiak

## Kanpo estekak 
*  Møneko Turismo Bulegoa
Møns Klint

**Møns Klint** Danimarkako Møn uharteko itsaslabar zuri ezaguna da. Natur erreserba dira.

## Labarrak 
Sei kilometro luzatzen dira itsaslabarrak, Liselund parketik hasi eta itsasargiraino. 100 metrotik gorako garaiera dute, punturik altuena Dronningestolen (128 m.) izanik. Ibilbide batek itsaslabar guztiak goitik zeharkatzen ditu.

## Geologia 
Klera zurizko itsaslabarrak dira. Duela 70 milioi urte itsasoan bizi ziren Coccolitoforo alga mikroskopikoen milioika oskolen sedimentazioz eta glaziarrek eragiten zuten presioaren konpaktazioz osatu zen. Duela 11.000 urte Izotz Aroa amaitu eta glaziarrak urtzerakoan labarrak altxatu egin ziren.

2007an Geocenter Møns Klint interpretazio zentroa ireki zen, bertan azaltzen da Møns Klinten historia geologikoa.

## Kanpo estekak
Getsemani

**Getsemani** ( *Gethsēmani*; , *Gat-Šmânim*; , *Gath-Šmânê*; , *Gat Šmānê*, hitzez hitz. "dolare") Jerusalemgo Olibondoen mendian dagoen baratzea da. Ebanjelioek diotenez, Jesus Getsemanira joan zen otoitz egitera, Juda Iskariotek saldu zuenean, eta bertan atxilotu zuten.

## Etimologia 
Getsemani hitza Mateoren Ebanjelioa eta Markoren Ebanjelioaren grezierazko itzulpenean agertzen da, Γεθσημανή (Gethsēmanē) gisa idatzia. Horra arameratik iritzi zen, ܓܕܣܡܢ (Gaṯ-Šmānê), olioa egiteko dolareak izendatzeko hitza.  eta  χωρἰον deitzen dute, hau da, leku edo lursail bat. Jonen Ebanjelioan dio κῆπος batean (lorategi) sartu zela bere ikasleekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hilobi Santuaren eliza

**Hilobi Santuaren eliza** edo **Hilobi Santuaren basilika** (ekialdeko kristauek **Berpizkundearen eliza** deitua) Jerusalemgo Hiri Zaharreko auzo kristauan dagoen eliza da.

Hilobi Santua. Jerusalemen, Kristoren hilobian eta Kalbarioan eraiki ziren monumentuei eman ohi zaien izena da. IV. mendetik aurrera kristauak hara joan dira erromesean. Egun Eliza ortodoxoak, Antzinako Ekialdeko Elizek eta Erromatar Eliza Katolikoak partekatua da. Anglikanoek, antitrinitarioek eta protestanteek, berriz, batzutan baino ez dute erabiltzen

II. mendearen hasieran Afroditaren tenplua izan zen baina Konstantino I.ak 325/326an eliza eraikitzeko agindua eman zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Neopitagorismo

**Eskola neopitagorikoa** Aro helenistikoko eskola filosofikoa izan zen, pitagorismoa berpiztu zuena. K.a. I. mendean sortu eta I. eta II. mendeetan zehar garatu zen. Neoplatonismoan eragina izan zuen.

## Kanpo estekak
Zoriontasunaren Nazioarteko Eguna

thumb|NBEk gizarteari ekintza hezitzaileak egiteko deialdia zabaldu dio.
**Zoriontasunaren Nazioarteko Eguna** Nazio Batuen Erakundeak 2012ko ekainaren 28an, A/RES/66/281 erresoluzioaren bidez, sortu zuen. Egun hori ospatzeko urtero martxoaren 20a onartu zen. Eguna lehenego aldiz 2013an ospatu zen.

## Justifikazioa 
Aipatutako erresoluzioan NBEk zera azpimarratu zuen: zoriontasunaren bilaketa gizakion oinarrizko helburua da, garai eta kontinente guztietan. Horrekin lotuta garapen inklusiboago eta orekatsuago erreibindikatzen zuen, horrela, pobretasuna ezabatuz, zoriontasuna eta ongizatea herri guztien artean zabaltzeko. Erakundeei zein partikularrei aktibitate publikoen bidez zein hezkuntzaren bidez eguna behar den ospatzeko deialdia publiko egin zuen nazioarteko erakundeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Batzar Orokorraren erresoluzioa
*  Egunaren web ofiziala.
Tórshavneko katedrala

**Tórshavneko katedrala** () Tórshavneko eliza nagusia da. Hiriburuaren alde zaharreko Tinganes penintsulan kokaturik dago eta Faroe uhartediko bigarren eliza zaharrena da. Eliza luteranoa da.

## Historia 
Badirudi Erdi Aroan ez zela elizarik izan Tórshavnen, agina kapera bat baino ez. 1609an Tinganesen *úti á Reyni* muino harritsuan eliza bat eraiki zen. Kristian IV.a Danimarkakoak egurrak bidali zituen Tórshavnera eliza hau eraikitzeko.

1780 urtean Rasmus Jørgen Winther Tórshavneko agintari bihurtu zen eta 1782an eliza berria eraikitrzeko ideia plazaratu zuen. Garai hartan Tórshavnek 600 biztanle inguru zituen eta 1788an eliza berria eraiki zuen Johannes Poulsen arkitektuak. 1798an Kristian IV.aren eliza behera bota zen. 1865ean eliza berriztu egin zen. Kanpoaldeko itxura nabarmen aldatu bazen ere barne-egitura bere horretan mantendu zen.

Zabalkuntza berri batzuk izan ditu, 1935an koroa handitu eta 1968an bulegoak gehitu zitzaizkion.

## Kanpo estekak
Tinganes penintsula

[thumb|300px| [Tórshavneko Tinganes penintsula.]]
**Tinganes penintsula** Faroe uhartediko hiriburua den Tórshavnen dagoen penintsula ezaguna da. Bertan dago kokaturik *landsstýri* (Faroetako gobernua).

## Etimologia 
*Tinganes* izenak "parlamentuaren nasa" edo "parlamentuaren kokalekua" esan nahi du.

## Historia 
Parlamentuaren lehenengo biltzarra 825 urtean izan zen. Bertan norvegiar kolonoek "ting" biltzarra eratu zuten. Munduan dagoen legebiltzar zaharrena da Man uharteko Tynwald eta Islandiako Þingvellir parlamentuen ondoren.

Faroetako parlamentua, Løgting, 1816an aldatu zuten hiriaren iparraldera, hala ere gobernuaren etxeak bertan dirau. *Skansapakkhusið* izena du gobernuaren etxeak eta penintsularen muturrean dago kokaturik. Inguruko etxeak XVI eta XVII mendeetan eraiki ziren *Gongin* kalearen ertzetan. Hau da Tórshavneko alde zaharra.

## Kaia 
Penintsulak bitan banatzen du Tórshavneko kaia, *Eystaravág* (ekialdean) eta *Vesteravág* (mendebaldean).

## Kanpo estekak
Skansin gotorlekua

**Skansin gotorlekua** Tórshavneko gotorlekua da. Kaiaren atzekaldeko muinoan kokaturik dago.

## Historia 
Skansin gotorlekua Magnus Heinason itsasgizon faroetarrak eraiki zuen 1580ean hiria piraten erasoengandik babesteko. 1780an Rasmus Jørgen Winther Tórshavneko agintari bihurtu zenean gotorlekua haditzea erabaki zen. Ondoren ere izan ditu hainbat berrizte eta zabaltze Skansinek.

Bigarren Mundu Gerran britainiarrek okupatu zuten eta base militar gisa erabili zuten. Gaur egun oraindik ikusgai daude britainiarrek utzitako kainoi bi, bai eta daniar batzuk ere.

## Itsasargia 
Gotorlekuaren barnean Skansineko nazioarteko itsasargi zuri-gorria dago.

## Kanpo estekak
Prisma hexagonal gehitu

Geometrian, **prisma hexagonal gehitua** Johnsonen solidoetako bat da (*J*54), prisma hexagonal bati piramide karratu bat (*J*1) gehituz eraiki daitekeena, haren ekuatore-aurpegietako bati lotuz.

Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.

## Kanpo estekak 
*
Radio Studio 54 Network

**Radio Studio 54 Network** edo **Studio 54 Network**, italierazko irrati-katea da, Calabriako Locri udalerrian egoitza duena. Bere emanaldiak hegoaldeko Italiako bost eskualde ezberdinetan dauden bederatzi probintzietara zabaltzen dituzte: Messina, Reggio Calabria, Vibo Valentia, Catanzaro, Cosenza, Crotone, Lecce, Potenza eta Salerno probintzietara hain zuzen ere. Programazioa abestiek eta gaurkotasun-albisteek osatuta dago, egunero 28 gaurkotze izanik.

## Programak 
* *54 News* (07:00-21:00)
* *Soundtracks - il cinema alla radio*, (08:40, 15:10 eta 23:00)
* *Promodisco* (12:40, 17:40 eta 19:40)
* *History Time* (13:30, 23:30 eta 5:10)
* *Area 54 - All days* (14:30 eta 21:30)
* *Pezzi da 90* (22:00)
* *Rock Italia* (08:40, 09:45, 21:20 eta 23:45)
* *Italia in Prima Pagina* (06:00-10:00)
* *Rock Collection* (14:00 eta 21:00)
* *54 Disco Hit* (07:30, 13:00, 18:00 eta 22:00)
* *Rock a Mezzanotte* (00:00)
* *Action Parade* (09:45 eta 22:20)
* *The Ultimate Ipod Collection* (10:20 eta 02:20)
* *Edizione Limitata* (20:40 eta 03:40)
* *Concerto Impossibile* (03:20 eta 20:40)
* *Emozioni* (23:30)
* *Dejà vu* (12:30)
* *Celebrity* (10:10 eta 21:30)
* *Storie* (14:00 etad 18:40)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Downen Sindromearen Nazioarteko Eguna

thumb|Egunaren helburua sindromearen inguruko kontzientzia zabaltzea
**Downen Sindromearen Nazioarteko Eguna** urtero martxoaren 21an ospatzen da. Egun hau 2012tik Nazio Batuen Erakundearen laguntzaz egiten da, nahiz eta ekimena Downen sindromearen ikerketan aritzen diren taldeek 2006an sortua izan.

## Historia 
Egun honen antolaketak oso helburu garbia du: gaixotasun horren inguruko kontzientzia zabaltzea. Downen sindromea 1959 lehene aldiz definitu zen eta bere jatorria kromosomatikoa da. Estatistikoki 733 haurtxoetatik bat gaixotasun horrekin jaiotzen da.  Estatu Batuetan gutxienez 400.000 pertsonak sindrome hau pairatzen dute.  Egunaren jatorrizko ideiak Suitzan lan egiten duen mediku batek sortu zuen, Stylianos E. Antonarakis, eta bere pazienteen taldeak proposamena behehala jaso zuen. Horrela 2006an Genevan lehenengo aktibitateak antolatu ziren.

2011an NBEren Batzar nagusiak errebindikazio A/RES/66/149 erresoluzioan jaso zuen eta martxoaren 21 gaixotasun horren aurka borrokatzeko eguna izendatu zuen, 2012an lehenengo aldiz ospatuz.

## Ikus, baita ere 
* Downen sindrome

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : World Down Syndrome Day
* : ART21 association for trisomy 21 individuals
*  Altza herri eskolaren bloga.
*  Downen Sindromearen Nazioarteko Egunaren orria, Nazio Batuen Erakundearen webgunean.
Masada

**Masada** (hebreeraz: מצדה, *Metzada*) Israelgo Hegoaldeko barrutian dagoen antzinako gotorlekua da, Judeako basamortuaren ekialdean Itsaso Hila kontrolpean duen goi-ordoki isolatu batean eraikia izan zena. Herodes I.a Handiak bertan jauregiak eraiki eta hiria gogortu zuen K.a. 37 eta K.a. 31 artean. Erromatar legioek Lehen Judu-Erromatar Gerraren amaieran hiria setiatu eta bertan zeuden 960 judu-matxino eta bere familiek bere buruaz beste egin zuten. Masada Aradetik 20 kilometrotara ekialderantz dago.

Egun Israelgo ordainketa-turismogunerik ospetsuena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heuristika

**Heuristika** problemen ebazpenerako, ikasketarako eta aurkikuntzak egiteko teknika ez sistematikoen multzoa da, maiz lasterbide moduan intuizioz eta zentzuz asmatu planteatzen direnak, problemak modu eraginkorrago batez ebazteko.

## Kanpo estekak