Emakumeen genitalen mutilazio

**Emakumeen genitalen mutilazioa (EMG)** emakumeen kanpoko genitalen erauzketa da. Emakumeen osasuna eta bizitza arriskuan jartzen duen heinean, sexu eskubideen aurkako praktika bat da, eta genero indarkeria modu bat. Tradizioz zenbait lurraldetan praktikatzen da, emakumeen sexu-gozamena mugatzeko asmoz. Ez du helburu terapeutikorik izaten. Ablazioren ondorioz, sarketa eta erditzea mingarriak gertatzen dira. Hori dela eta, herrialde askotan espetxearekin zigortzen da. 

Afrika eta Asiako 30 herrialdetan praktika bortitz hori jasan duten eta egun bizirik dauden 200 milioi emakume daudela kalkulatu zuen UNICEF erakundeak 2016ko azterketan.

Saharaz hegoaldeko Afrikako 27 estatu burujabetako hainbat talde etnikok, Asia eta Ekialde Erdialdeko zenbait taldek eta mundu osora barreiatu diren talde horietako migratzaileek praktikatzen dute mutilazio hau. Horren barruan, klitoriaren ablazioa, aluaren ezpainen ablazioa, infibulazioa (aluaren ezpainen ablazioa eta bulbaren itxiera) eta klitoriaren kauterizazioa, eskarifikazioa, ebakidura eta puntzioa bereizten dira.

2018ko ikerketa baten arabera, 1995 eta 2016 urte artean, %71etik %8ra jaitsi zen emakumeen genitalen mutilazioa pairatzen zuten neskato afrikarren kopurua kontinente horretan, batik bat, emakume afrikarrek egindako lanari esker.

## Jatorria 
William George Brownek 1799an *Travels in Africa* liburuan deskribatu bazuen ere, XIX. mendearen erdialdean Richard Francis Burton esploratzaile ingelesak somaliarrek "izaera hotza" zutela ikusi zuen, "arrazoi natural eta artifizialen ondorioz". Izan ere, ohiturak ez du jatorri ziurra, eta iniziazio-erritual hori Afrika, Ekialde Ertaina eta beste herrialde batzuetako neskatiletan egiten zela uste da.

Bertsio batzuen arabera, antzinako Egipton hasi zen eta handik aurrera Afrikako gainerako lurraldeetara zabaldu zen. Batez ere Afrika erdialdean dagoen arren, ez da kontinente horretara mugatzen, Asia, Europa, Ozeania eta Amerikako hainbat herrialdetan ere ikus baitaiteke.

## Ablazio motak 
Mutilazio mota desberdinak daude:
* Klitoriaren moko-azalaren anputazioa (Erdainkuntza). Klitori zatia edo osoa (Klitoridektomia) anputatu daiteke. 
* Beste modu bat Klitoriaren moko-azalaren anputazioarekin batera ezpain txikiak moztea, bakarrik ezpainak utzirik.
* Infibulazioa, modu larriena: dena kentzen dute, ezpainak, ezpain txikiak eta klitoriaren moko-azal. Ondoren, bulbaren bi aldeak josten dira, ia itxita geratu arte, eta zulo bakarra uzten dute hilekoaren odolarentzat eta gernuarentzat. "Zirkunzisio faraonikoa" esaten zaio.
* Medikuntzakoak ez diren helburuekin kanpoko genitalei min ematen dien beste edozein prozedura: emakumeen genitalak zulatzea, ebakitzea, karrakatzea edo kauterizatzea.

## Osasun ondorioak 
Praktika horren ondorioak negatiboak dira emakumeen osasunean; honako ondorio hauek ditu:
thumb|Mutilazioan erabilitako labana tradizionala.
### Berehalako ondorioak 
* Min handia.
* Odoljario larriak.
* Tetanos.
* Sepsia (infekzioak).
* Gernu-arazoak (gernu-erretentzioa)
* Zauriak genitaletan.
* Lesioak ondoko ehun genitaletan.

11/2003ko Legearen bitartez, Espainiako Zigor Kodeak emakumeen genitalen mutilazioa lesio delitua zela ezarri zuen. Zigor Kodearen 149. artikuluaren bigarren zatian adierazten denez, 6 eta 12 urte arteko kartzelaldia ekar dezake; eta, lesioaren biktima haurra edo desgaitasuna duen emakumea baldin bada, haurraren interes gorenaren izenean, epaile batek guraso-ahalmena, tutoretza, kuratela, zaintza edo harrera ahalmenak mugatu ditzake.

2015ean, Espainiako Osasun Ministerioak osasun sisteman jarduten duten langileei zuzendutako protokoloa argitaratu zuen.

## Emakumeen genitalen mutilazioa Euskadin 
2016an Osakidetzak eta Emakundek gida bat sortu zuten mutilazio honen aurkako jokabidea arautzeko, *Emakumeen eta nesken mutilazio genitalaren aurreko jokabiderako gomendioen gida,* osasun sisteman aritzen diren profesionalei, sanitario eta soziosanitarioei, zuzendutakoa.

## Ikusi ere 
* Emakumeen Genitalen Mutilazioaren Aurkako Nazioarteko Eguna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Emakumeen eta nesken mutilazio genitalaren aurreko jokabiderako gomendioen gida* *(Osakidetza eta Emakunde, 2016)*