open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Claudia Acuña

**Claudia Acuña** (Santiago, Txile, 1971ko uztailaren 3a) txiletar jazz abeslaria da, Txileko jazzean inoiz izan den artistarik arrakastatsuena. 1995etik New Yorken bizi da, Estatu Batuetan.

## Ibilbidea 
Jazz standard-ak, baladak eta bossa nova kantatzeagatik nabarmentzen da batez ere, baita Estatu Batuetan Txileko folklorea eta jazzaren mundua garatu eta ezagutarazteagatik ere.

90eko hamarkadaren amaieran' diskoetxeak Verve zigiluarekin sinatu zuen, mundu osoko jazz disketxerik ospetsuenetako batekin, eta Diana Krall eta Natalie Cole bezalako figurak grabatu zituzten bertan.

Txilera egin dituen bidaietan, halaber, doako kontzertuak eskaini ditu herri-komunitate jendetsuetan, hala nola Maipu, Cerro Navia, San Joaquín eta Conchalí-n, bere laukotearekin eta Conchalí Big Band-en lady crooner gisa.

2008an Branford Marsalis saxofoi-jotzaileak eta Marsalis Music zigiluak bultzatuta aldatu zuen Claudia Acuñak diskoetxea, eta bertan egiten du apustu nagusia. Bertan, *Color de un sueño* diskoa kaleratu du. Diskoan Víctor Jara eta Violeta Parra musikarien Txileko musika folklorikoaren moldaketak aurkezten dira.

Bi aldiz aurkeztu da Txilen egindako Providencia Jazz Nazioarteko Jaialdian, 2003an eta 2009an.

Acuña Txileko World Vision erakundeko bozeramailea da, eta horrek musikaz haratago duen konpromisoa azpimarratzen du.

## Diskografia 
* *Wind from the South* (Verve, 2000)
* *Rhythm of Life* (Verve, 2002)
* *Luna* (Maxjazz, 2004)
* *In These Shoes* (Zoho Music, 2008)
* *En este momento* (Marsalis Music, 2009)
* *Turning Pages* (Plaza Independencia, 2018)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Claudia Acuña Facebooken
* Claudia Acuña YouTuben
Elena Cabero Montero

**Elena Cabero Montero** (Gasteiz, 1967) arabar abokatu, epaile, magistratu eta irakaslea da.

## Bizitza 
Gasteizen jaio zen, 1967an. Lau haurrideetatik gazteena izan zen. Musika-ikasketak Gasteizko Kontserbatorioan egin zituen, eta piano karrerako titulua lortu zuen. 1992an Zuzenbidean graduatu zen Deustuko Unibertsitatean, Bilbon, diplomatura espezialitate juridiko-ekonomikoan.

Karrera bukatu zuenean, Madrilgo Finantza Ikasketen Zentroko Ogasun Saileko kudeaketa eta ikuskaritzarako oposizioa prestatzen hasi zen. Urtebeteren ostean, erabaki zuen hobe zela Zaragozako epailetzetarako oposizioa prestatzea, hiri horretara joaten baitzen astean behin Gasteiztik autobusez edo trenez Epifanio López Fernández de Gamboa jaunarekin “gaiak kantatzera”.

### Ibilbide profesionala 
1998. urteko apirilean, Torrelavegan (Kantabria) izan zuen lehen epaile lanpostua, eta Euskal Herrira lanera joan nahi ez zuelako aukeratu zuen destino hori, garai hartan giro nahiko nahasia zegoelako.

2001. urtean, magistratu izatera behartuta, Torrelavegako kargua utzi eta jaioterrira itzuli zen, Gasteizko Zigor-arloko 2. Epaitegian lan egitera. Giroa, ordea, oso gaiztotuta zegoen, eta heldu baino hamabost egun lehenago bonba bat jarri zuten Gasteizko eraikin judizialean. Baina egoera okerrera joan zen, 2001eko azaroan, Jose Maria Lidon Bilboko magistratua hil baitzuten. Gertaera hori inflexio puntu bat izan zen lurralde horretako egoera judizialean. Handik egun gutxira, eta poliziaren inposizioarengatik, eskoltatua izaten hasi zen 10 urtez (2011 urteko bukaerara arte), jurisdikzional funtzioa betetzeagatik. 2013. urtean independentzia judizialaren aldeko manifestua babestu zuen.

2014ko apirilean, jurisdikzio-lana Arabako Probintzia Auzitegiko 2. sekzioan lan egiten hasi zen, Zigor Atalean. Aldi horretan, hiru urtez Zuzenbide prozesal Penaleko eta Zuzenbide Penaleko eskolak eman zituen Arabako Abokatuen Elkargoko Praktika Juridikoko Eskolan. Urte luzez Euskadiko Lurralde Bozeramailea izan zen. 2019an, magistratu horrek idatzi zuen euskal ustelkeria kasu handienaren epai luzea, "De Miguel auzia".

2025ean Arabako Probintzia Auzitegiko presidentetzarako postulatu zuen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arabako Probintzia Auzitegiko Lehendakaritzari egindako elkarrizketaren bideoa - Cabero Montero, Elena. 2025ean.
Iva Slonjšak

**Iva Slonjsak** (Zagreb, Kroazia, 1997ko apirilaren 16a) saskibaloi jokalari profesionala da.

### Kirol ibilbidea 
Jaioterrian hasi zen saskibaloian jokatzen beheko kategorietan, eta 2011n erabaki zuen etorkizunean ere horretan aritzea. Hortxe hasi zen ZKK Tresnjevka taldean, eta 4 denboraldi eman zituen bertan.

2015. urtean herrialdez aldatu zuen, Esloveniako ZKK Athlete Celjek fitxatu baitzuen, 2019. urtera arte. Azken denboraldi horretan Euroliga eta EuroCup txapelketetan ere jokatu zuen. Turkiako Cukurova Basketbol (Mersín) taldea ere indartu zuen, bai Euroligan bai EuroCupen. Horren bukaeran, Turkiako Elazig II edo Zel Idare taldeak fitxatu zuen, non denboraldi bat eman zuen. Gero ZKK Ragusa Dubrovnik taldean jokatu zuen, berriz ere bere herrialdean.

2025. urteko urtarrilean, Laura Aliaga jokalariaren lesioaren ostean, Gasteizko Araski AES taldeak fitxatu zuen denboraldi bukaerara arte, hutsune hori betetzeko.

Kroaziarekin nazioarteko jokalari jardun du, eta azken urteetan erreferentea izan da, baita bere herrialdea Eurobasket 2025erako sailkau zenean ere.

## Klubak 
* 2011 arte Zagrebeko ikastetxeetan.
* 2011-2015: Zagrebeko (Kroazia) ZKK Tresnjevka.
* 2015-2018: ZKK Athlete Celje, Esloveniakoa.
* 2018-2019: Cukurova Basketbol (Mersin), EuroCup zein EuroLiga.
* 2019-2020: Elazig II O Zel Idare, Turkia.
* 2020: ZKK Ragusa Dubrovnik (Kroazia).
* 2020-2021: Union Saint Amand (Frantzia).
* 2021-2022: Angers (Frantzia).
* 2022-2023: Union Saint Amand (Frantzia).i
* 2024: Villeneuve d'Ascq (Frantzia).
* 2025: Araski AES, Gasteiz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Siorapaluk

**Siorapaluk** edo **Hiurapaluk** Avannaata udalerriko kokaleku bat da, Groenlandiako ipar-mendebaldean kokatua. Groenlandiako Estatistika Sailaren datuen arabera 2023ko urtarrilaren 1ean 41 biztanle zituen. Bertako biztanleek inuktunez hitz egiten dute, mendebaldeko groenlandieraz gain.

Siorapaluk Groenlandiako biztanlegunerik iparraldekoena da, eta munduko iparraldekoenetako bat Svalbard uharteetako herri batzuen atzetik.

## Azpiegiturak 
### Garraioa 
Air Greenland airelineak hegaldiak eskaintzen ditu Siorapalukeko heliportuaren eta Qaanaaqeko aireportuaren artean Pituffikeko espazio-basean geldialdia eginez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Peter Elliott

**Peter Elliott (**1962ko urriaren 9an jaioa) Erresuma Batuko erdi-distantziako korrikalaria da. Bere ibilbidean, urrezko domina irabazi zuen 1500 metroko lasterketan 1990eko Commonwealth Jokoetan, zilarrezko domina 1500 metroko lasterketan 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta zilarrezko domina 800 metroko lasterketan 1987ko Munduko Txapelketan.

## Gaztaroa 
Elliott Rawmarsh-en hazi zen, Rotherham ondoan, orduko Yorkshireko West Riding-en. Rawmarsh Comprehensive School-era joan zen eta geroago British Steel Corporation-en arotz bezala lan egin zuen. Mundu mailako atleten artean kokatzea lortu zuen lanaldi osoaren ondoren entrenatuz

Bere kirol ibilbidea Rotherham Harriers bere tokiko klubeko Atleta Gazteen Ligan korrika eginez hasi zuen, eta 15, 16 eta 19 urtez azpiko errekorrak mantendu zituen 800 metrotan. Erresuma Batuko 17 urtez azpiko errekorra ere izan zuen 1 minutu eta 50,7 segundoko denborarekin, ia 10 urtez mantendu zena. Eskola-atleta gisa nabarmendu zen, lau Ingalaterrako Eskola Txapel irabaziz, bitan 800 metrotan eta bitan 1.500 metrotan.

Elliottek brontzezko domina irabazi zuen 800 metroko lasterketan 1986ko Edinburgoko Commonwealth Jokoetan, Steve Cram eta Tom McKeanen atzetik. Ondoren, zilarrezko domina irabazi zuen 1987ko Erromako Munduko Txapelketan. Hurrengo urtean, zilarrezko domina irabazi zuen 1500 metroko lasterketan Seulgo Olinpiar Jokoetan, eta laugarren postuan amaitu zuen 800 metroko Olinpiar Jokoetako finalean ere.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera
Manuel Carmona Mir

**Manuel Carmona Mir** militar, dokumentalista eta ikerlari espainiarra izan zen, Melillako hiriari estuki lotua, XX. mendean hiriaren eta inguruaren memoria historikoa, soziala eta ikus-entzunezkoa berreskuratzen eta kontserbatzen egindako lanagatik aitortua.

Bertako ikus-entzunezko artxiboa ikerketa historikoetan eta tokiko ondarearen zaintzarekin lotutako proiektu instituzionaletan erabili izan da.

## Biografia 
### Prestakuntza eta karrera militarra 
Manuel Carmona Mirrek arlo militarrean garatu zuen bere ibilbide profesionala, Infanteriako koronel maila lortuz, eta Melillako Komandantzia Orokorrean egon zen destinatuta. Aldi berean, hiria eta haren ingurunea ardatz zituzten ikerketa historikoko eta ikus-entzunezko dokumentazioko jarduerak garatu zituen.

## Dokumentazio-lana 
Carmona Mirrek Melillako historia sozial eta kulturalaren eta Marokoko Espainiako Protektoratu zaharraren dokumentalista eta ikertzaile gisa lan egin zuen. Batez ere, etxeko zinema formatuak erabili zituen, Súper-8 eta 16 mm, esaterako, hiriko eguneroko, militar, urbano eta jai-giroko alderdiak hamarkada luzez erregistratzeko.

Ondarearen kontserbaziora eta testigantzen dokumentaziora bideratu zuen bere lana, Melillako hiri eta gizarte eraldaketetan arreta jarriz.

### Obrak eta proiektuak 
Bere lan ezagunenen artean daude:

* Minas del Rif. Meatzaritzaren ustiapena eta hark *Rifeko* eskualdean duen eragin soziala aztertzen dira dokumental honetan.
* Historias enterradas, tokiko historian ahaztutako pasarteak berreskuratzeko proiektu dokumentala.
* XX. mendeko Melillako biztanle ahulenen bizi-baldintzei buruzko ikus-entzunezko azterketak.

Era berean, zonaldean filmatutako pelikula historikoen berreskuratze eta kontserbazioan parte hartu zuen, *Harka* (1941) eta La *bandera* kasu, ondare zinematografiko horren galera ekiditen lagunduz.

## Erakundeen arteko lankidetzak 
Carmona Mir-ek tokiko telebista publikoarekin (INMUSA / TV Melilla) kolaboratu zuen, argitaratu gabeko ikus-entzunezko materiala emanez eta historia zabaltzeko programa, hitzaldi eta proiektuetan parte hartuz.

2001ean, Melilla Ciudad Monumental Fundazioko lehen Kontseilu Errektoreko kide izan zen, aditu gisa, eta hiriko ondare historikoa babesten eta balioan jartzen lagundu zuen, batez ere Melilla Zaharraren multzoan.

## Legatua 
Hil ondoren, *Manuel Carmona Mir Film Laburren Saria* sortu zuen. Sari hori 2007an ezarri zen, eta urtero ematen da, Melillako Zinema Astearen esparruan. Film laburren arloan hiriak duen aitorpen zinematografiko nagusia da sari hori.

2012an, hitzarmen bat sinatu zuten Melillako Komandantzia Nagusiak eta INMUSAk ikus-entzunezko artxiboa kontserbatzeko, digitalizatzeko eta hedatzeko, Melillako ondare historiko eta kulturalaren adierazgarritzat jotzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Esperanza Vicente Alguacil

**Esperanza Vicente Alguacil** (Madril, 1948) polizia ta suhiltzailea izan da. Europan suhiltzaileen kidegoko ofizial lanpostua eskuratu zuen lehen emakumea da. Emakume aitzindaria izan zen.

## Lan ibilbidea 
1973. urtean, praktiketako ofizialorde izendatu zuten Madrilen, Udaleko Udaltzaingoan. Aldi batean Hirigintzako Udal Gerentzian aparejadore izendatu zuten Madrilen. 1982an Madrilgo udaltzain-kidegorako oposizio murriztuak gainditu zituen.

1985ean, 37 urterekin, Madrilgo Udalak deitutako oposizioak gainditu ondoren, sutea Itzaltzeko Zerbitzuko zuzendaritza-eskalan aginte-funtzioa bete zuen lehen emakumea izan zen . Kargu hori bete zuen Europako lehen emakumea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raquel Albizu

**Raquel Albizu Moreno** (Lerin, 1967) nafar irakasle eta idazlea da, gaur egun Iruñeako Navarro Villoslada BHI Hizkuntza eta Literatura irakaslea.

## Biografia 
Irakurtzeko eta idazteko grina txikitan hasi zen Lerinen liburutegian eta eskolan. Filologia Hispanikoan lizentziatu eta Gizarte Hezkuntzan diplomatu ondoren, bizitza profesional osoa eman du Espainiako hainbat probintziatako ikastetxe eta institutuetan irakasteko. *Tres canicas* (2014), *Cuando no sé qué decir, abrazo un haya* (2015), *Las zapatillas de casa* (2016) eta *El temblor de los cristales* (2021) kontakizun laburrak argitaratu ditu Madrilgo Idazle Eskolaren antologiatan. *El bote de canicas* bere lehen eleberria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Neela Marikkar

**Neela Marikkar** (Kolonbo, Sri Lanka, XX. mendea) Grant McCann Erickson-eko presidentea da, Sri Lankako Communications Group-eko burua Mccann Worldgroup-ekin AEBrekin aliantzan.  

## Biografia 
Neela Sri Lankako Reggie Candappa hedabideetako arduradunaren eta Therese Candappa haren emaztearen alaba da.

## Bakearen ekintzailea 
Neela enpresa-sektoreko hainbat erakundetako CEO izan da, besteak beste, Sri Lankako Bakerako eta Adiskidetzerako Aholku Batzorde Nazionaleko Komunikazio eta Gizarte Mobilizazioko Batzordekoa.

Sri Lankako presidentea da, Sri Lankako Gobernuaren eta Eelam Tamilen Askatasun Tigreen arteko negoziazioaren bidez irtenbide baketsua sustatzen duten korporazioetako liderren talde eraginkorrekoa.

## PNUDen aholkularitza 
Neela "PNUD Inbertsioak bakean" programaren aholkularia izan zen, herrialdeko ekonomian eragina izan zuen gerratik berpizten laguntzeko. Sri Lankako merkataritza-buruzagi talde bat Hegoafrikara eraman zuen, negozioek bake-prozesuan eta gatazkaren ondorengo berreraikuntzan duten zeregina aztertzeko.

## Aktibista feminista 
Neelak "Bakea Egiten Duten Emakumeen Sarean" parte hartu zuen eta bere solasaldietan aritu zen. John F. Kennedy Gobernu Eskolan, Harvard Unibertsitatean, emakumeak bakearen eraikuntzan duen zereginari buruzko hizlari izatera gonbidatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Neela Marikkar
* Neela Marikkar
* Sri Lankan Bakea sustatzen
* Neela familia
* [SJMS Quarterly](https://web.archive.org/web/20111003130619/http://www.sjmsassociates.lk/resources/newsletter/SJMS%20QT%20Newsletter%20(late%202006).pdf)
* SriLankaFirst Bakeaz bozkatzeko deiak
* REGINALD (REGGIE) SEBASTIAN RODRIGO CANDAPPA
Erredox adierazle

**Erredox adierazlea** oxidatzaile-erreduktore bikote bat zeinetan bi formetako bakoitzak kolore ezberdina duen. Hortaz erredox balorazioetan usatzen dira. Horietan aldatzen den aldagais sistema kimikoaren potentzial elektrikoa (Eº) izaten da. Erredox adierazle batek, beraz, potentzial bat du. Halako adierazle bat disoluzio bati gehitzen zaionean, kolore bat edo beste izaten du, disoluzioaren potentziala adierazlearen potentzialaren azpitik edo gainetik badago.

## Adierazle-motak 
#### Adierazle ez-espezifikoak 
Kasu honetan, adierazlearen espezie oxidatuak eta erreduzituak kolore desberdinak dituzte. Hori dela eta, espezie hauen erredox-jokabidea kontuan izan behar da adierazle gisa erabiltzerakoan. 

Adierazi den bezela, kolorearen aldaketa honelaxe adieraz daiteke:

A (oxi, 1 kolorea) + n e^- A (erre, 2 kolorea)

Adierazlearen kontzentrazio osoa oso baxua izaten denez gero ez du inolako eraginik sistemaren potentzialetan. Hala ere, adierazleak erabilgarriak diren ala ez jakiteko kolorearen aldaketa baliokidetasun-potentzialaren inguruan gertatu behar da. 

### Adierazle espezifikoak 
Adierazle espezifikoek potentzial-aldaketaz gain adierazlearen eta erreaktibo baten arteko erreakzioaren ondorioz kolorea aldatzen dute. Hauen arteko erabilgarrienak hauexek dira: 

* Almidoia. Konposatu honek iodoa, I2 edo triioduro ioia (I3-) dagoenean, kolore urdin biziko konplexua eratzen du. Triioduro anioairen kolorea bere kolore hori bereizgarriagatik erraz ikus daitekeen arren, almidoia dagoenean, balorazioaren azken puntua errazago hautematen da, iodo edo triioduro 10-5 M kontzentrazioarekin nahikoa baita iodo-almidoi konplexuaren kolore urdina hautemateko
* Permanganatoa. Baloratzailea permanganatoa denean bera izaten da adierazlea, autoadierazlea hain zuzen, zeren eta MnO4-k kolore morea baitu eta Mn2+-a, aldiz, kolorgea baita. 

## Erreferentziak
11/13 Sumarioa

**11/13 Sumarioa** edo **Makrosumarioa** euskal presoen inguruko abokatu eta elkarteen aurkako hainbat operazio eta ekinbide judizialen batura da, 2013ko irailean hasia. Hasiera horren ondotik, beste ekinbide judizial batzuk heldu ziren, aipatu eragileen kontra: bitartekariak (2014ko urtarrila), abokatuak (2015eko urtarrila), eta Etxerat eta Jaiki Hadi (2015eko martxoa). Denak, Espainiako Auzitegi Nazionaleko Eloy Velasco epaileak agin zituen, eta euskal herritarren kontrako akusazio larriak biltzen zituen, terrorismo delitua barne. 

2007ko 18/98+ Sumario hau kokatzen da ETAk sueten iraunkorra iragarri ondotik estatuak Ezker Abertzalearen inguruko laguntza eta sostengu erakundeen kontra hartutako ekimenean. Euskal Herrian, hainbat mobilizazio egin ziren akusatuen sostengutan. 13/13 Sumarioak eman zion segida.

## Euskal herritarren kontrako auzi erraldoia 
2007ko 18/98 epaiketaz geroztik, euskal herritar gehien epaituko zituen epaiketa izan zen. Gainera, espetxe zigor eskari handienarekin hasi zen: 8 eta 20 urte eta erdi artekoak auzipetu bakoitzarentzako, 601 urte orotara. 47 auzipeturi terrorismo delituak egotzi zizkien estatuak, Etxeraten, Jaiki Hadin, Euskal Preso Politikoen Kolektiboaren (EPPK) Bitartekaritza Taldean edo Herriran egiten zuten lanagatik. Elkartasuna antolatzen hasi zen pixkanaka batean eta bestean.

## Makrosumarioko auziak 
### **Herriraren aurkakoa** 
Makrosumario hau osatuko zutenetako lehen ekintza Herriraren kontrakoa izan zen. Lehendabiziko 2013ko irailaren 30a. Guardia Zibilak hemezortzi kide atxilotu zituen hasieran. Deklaratu ondoren, baldintzapean aske gelditu ziren guztiak, baina batzuek bermea ordaindu behar izan zuten. Gero, abokatuen aurkako operazioan, beste hiru kide atxilotu zituzten 2015eko urtarrilaren 12an: Fran Balda, Javier Carballido eta Jon Mindegiaga. Behin-behinean egon ziren horiek espetxean, 10 eta 13 hilabetez.

### **Bitartekarien aurkakoa** 
2014ko urtarrilaren 8a. Guardia Zibilak zortzi lagun atxilotu zituen—espetxeratu egin zituzten—, eta abokatuen bi egoitza eta atxilotuen etxebizitzak miatu zituzten. Beste bat ere —Naia Zuriarrain— inputatu zuten gero.

### **Abokatuen aurkakoa** 
2015eko urtarrilaren 14a. Hamabi abokatu atxilotu zituzten, eta, deklaratu ondoren, baldintzapean aske geratu ziren abokatuak eta Herrirako kide bat —beste hirurak espetxeratu egin zituzten—.

### **Jaiki Hadi eta Etxerat** 
2015eko urtarrilaren 14a. 2015eko martxoaren 25ean atxilotu zituzten, Fernando Arburua eta Oihana Barrios Jaiki Hadikoak eta Etxerateko Izaskun Abaigar eta Nagore Lopez de Luzuriaga. Baldintzapean aske gelditu ziren.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Pituffik

**Pituffik** Groenlandiako ehiza-kokaleku bat zen. Han inughuitak (inuit herriaren azpimultzo bat) bizi ziren. Herrialdearen ipar-mendebaldean kokatuta zegoen, North Star badian, Bylot Sound itsasartearen ekialdean. Hala izan zen 1951n Ameriketako Estatu Batuek kokalekuko lurretan Thule aire-basea (gaur egun, Pituffikeko espazio-basea izena duena) eraikitzeko baimena jaso zuten arte. 1953ko maiatzean Pituffikeko eta inguruko Dundas kokalekuko biztanleak euren lurrak uztera behartu zituzten; gehienak Qaanaaq herri sortu berrian birkokatu ziren.

## Ikus, gainera 
* Pituffikeko espazio-basea

## Kanpo estekak
Kexaako triptikoaren maisua

**Kexaako triptikoaren maisua** margolari flandestar anonimo bat identifikatzen duen izena da. Kexaako triptikoa deituriko erretaularen egiletza beste lan batzuekin lotu ondoren eman zaio izen hori.

## Identifikazioa 
1400. urtearen inguruan lan egin zuen margolari bat da, nazioarteko gotikoa esan izan zaion estiloa Europan hedatua zegoen garaiko formekin bat datorrena. Pertsonaiak forma sentikorrekin margotzen zituen, eta eszenen fondoan lan urreztatuak nabarmentzen zituen, landarediako motiboekin, garrantzi gutxiago emanez aldiz paisaiari edo arkitekturari.

Lan desberdinak egile honi egozten lehen aditua Katrin Dyballa izan zen  . Honako lanak identifikatu zituen Dyballak: Rostockeko triptikoetarik bat, Kexaakoa, Ganteko Museum Voor Schone Kunsten museoan dagoen plafoi bat, Chicagoko Arte Institutuan dagoen triptiko bat (Gurutziltzaketa bat zenbait santurekin) , eta Koloniako Wallraf-Richartz-Museum museoko Epifaniaren taula batekin.  Geroagoko Alberto Velasco Gonzálezen azterketa batek zerrendatik kentzen ditu Chicagoko eta Koloniako lanak, eta Rostocken beste bi triptiko gehitzen ditu, Dyballak identifikatuaren oso antzekoak.

## Lanak 
Velasco Gonzálezen arabera:

Fitxategi:Kexaa-ars1.jpg|Kexaako triptikoa, detailea, Judasen musua.
Fitxategi:De graflegging, anonieme meester, circa 1400, Museum voor Schone Kunsten Gent, 1914-CF (cropped).jpg|Ganteko plafoia.
Fitxategi:Rostock-Kexaa-17.jpg|Rostockeko triptikoetako bat.

Dyballaren arabera, hauek ere bai:

Fitxategi:Wallraf 336 Epiphany.jpg|Koloniako Epifania.
Fitxategi:Anonymous - Triptych of the Crucifixion with Saints Anthony, Christopher, James and George - 1947.394 - Art Institute of Chicago.jpg|Gurutziltzaketa Antonio, Kristobal, Jakue eta Jurgi santuekin (Chicago).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura Fernández Delgado

**Laura Virginia Fernández Delgado** (Puntarenas, 1986ko uztailaren 4a) Costa Ricako politikaria da. Herrialdeko presidente aukeratu zuten 2026an.

Aurretiaz, Presidentetzako ministro izan zen 2024-2025 bitartean eta Plangintza Nazionaleko eta Politika Ekonomikoko ministro 2022-2025 bitartean, Rodrigo Chaves presidentearen gobernuan. Partido Pueblo Soberano alderdi eskuindarreko liderra da.

## Biografia 
Puntarenasen jaio zen, 1986ko uztailaren 4an. Politologia ikasi zuen Costa Ricako Unibertsitatean eta zientzia politikoetan espezializatu zen, politika publikoetan eta gobernagarritasun demokratikoan sakonduz.

### Ibilbide publikoa 
Funtzionario publiko modura bete zuen lehen postua MIDEPLAN analisi prospektiboko unitateko buru gisa eta Enplegu Publikoko Idazkaritza Sektorialeko buru gisa izan zen, 2006-2014 bitartean. Alianza Demócrata Cristiana alderdiaren aholkularitza parlamentarioko zuzendari ere izan zen Asanblada Legegilean.

### Ibilbide politikoa 
2018an presidenteorde izateko aurkeztu zen Mario Redondo Poveda hautagaiarekin batera, baina ez zuen irabazi.

Bere ibilbide politiko publikoa Plangintza Nazionaleko eta Politika Ekonomikoko ministro gisa hasi zen, Rodrigo Chavesen presidentetzan, 2022tik 2025era. 2024an Presidentetzako ministro ere izendatu zuten. 2025ean karguari uko egin zion. 

2026ko presidentetzarako bere hautagaitza aurkeztu zuen, Pueblo Soberano alderdiarekin. Francisco Gamboa Soto eta Douglas Soto Campos zituen presidenteorde izateko hautagai. Chaves presidenteak babestu egin zuen. Antolatutako krimenaren kontra gogor egitea agindu zuen eta gartzela erraldoi bat eraikitzea proposatu zuen, Bukelek El Salvadorren egindakoa eredutzat hartuz.

2026ko otsailaren 1ean egindako hauteskundeetan Costa Ricako presidente aukeratu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diana Munz

**Diana Munz** (Cleveland, Ameriketako Estatu Batuak, 1982ko ekainaren 19a) estatubatuar igerilaria da, estilo libreko probetan espezializatua.  2000ko Udako Olinpiar Jokoetan brontze domina lortu zuen 400 metroetan.

## Kirol ibilbidea 
Sydneyn 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen estilo libreko 400 metroetan, 4:07.07 segundoko denborarekin, Brooke Bennett herrikidearen atzetik; halaber, urrea irabazi zuen estilo libreko 4x200 metroko erreleboetan, 7:57.80 segundoko denborarekin, errekor olinpikoa izan zena, Australia eta Alemaniaren aurretik.

Lau urte geroago, Atenasen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen estilo libreko 800 metroetan, 8:26.61 segundoko denborarekin, Ai Shibata japoniarraren eta Laure Manaudou frantziarraren atzetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yana Klochkova

**Yana Oleksandrivna Klochkova** (ukraineraz **Яна Олександрівна Клочкова**; Simferopol, Ukraina, 1982ko abuztuaren 7a) ukrainar igerilaria da. Bere ibilbidean bost Olinpiar domina lortu ditu eta horietako lau urrezkoak.

Urrezko dominak banakako 200 metroetan eta banakako 400 metroetan lortu zituen Sydneyn 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta Atenasen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan; zilarrezko domina 800 metroko estilo librean lortu zuen 2000ko Sidneyko Olinpiar Jokoetan. Gainera, hamar titulu irabazi zituen igeriketako munduko txapelketetan, hemeretzi europar titulu txapelketetan, munduko errekorrak hobetu zituen igerileku motzean eta igerileku luzean banakako 400 metroetan. 2004. urtean, Munduko Igeriketaren aldizkariak *Urteko Munduko Igerilari* izendatu zuen.

Pekinen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan Ukrainako banderari gisa gonbidatu zuten, irekiera ekitaldian.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diario de Noticias sariak

**Diario de Noticias sariak** Diario de Noticias hedabideak 2026tik ematen dituen sariak dira.

Diario de Noticias Sariak zazpi kategoriatan egituratzen dira, Nafarroako ekonomia, gizarte, kultura eta ingurumeneko pultsua ezagutzeko diseinatuak.

## Kategoriak 
## Irabazleak 
2026ko urtarrilaren 30ean eman ziren lehen sariak. Ekitaldian Maria Chivite Nafarroako Gobernuko lehendakari, Unai Hualde Nafarroako Parlamentuko presidentea edo Joseba Asiron Iruñeko alkatea, izan zen, besteak beste. Sakana Groupi emandako Impulso saria. Lurra Saria URAPHEXi eman diote. Raíces saria, Pello Reparaz (Zetak) zuzendariari emana. Latido saria Familia Zaintzaileak Proiektuari eman diote. Geltokirako Konpromisoa saria. Kirolak saria Paula Ostiz txirrindulariak irabazi du. Lacturalerako Sabores saria.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Navarra Televisión sariak

## Kanpo estekak
Pista laburreko abiadura-patinajea 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan

**Pista laburreko abiadura-patinajea 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan** Milango Forum di Milano gunean ospatu zen, 2026ko otsailaren 10 eta otsailaren 20 artean. Bederatzi proba egon ziren guztira, 2022an bezala. 56 gizonezko eta 56 emakumezkok hartu zuten parte.

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Gizonezkoen probak 
### Emakumezkoen probak 
### Mistoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patinaje artistikoa 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan

**Patinaje artistikoa 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan** Forum di Milanon instalatutako izotz-pistan egingo dira, 2026ko otsailaren 6tik otsailaren 19ra bitarte. 142 kirolarik hartuko dute parte, 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan baino bi gutxiago. Bost lehiaketa egongo dira, bat gizonentzat, beste bat emakumeentzat eta hiru misto.

## Parte-hartzaileak 
Herrialdeen hautaketa 2025eko Munduko Patinaje Artistiko Txapelketaren arabera egin zen. ● ikurra dutenek taldekako txapelketan baino ez zuten parte hartu.

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Probaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yong Zhuang

**Yong Zhuang** (Shanghai, Txinako Herri Errepublika, 1972ko abuztuaren 10a) txinatar igerilari ohia da, estilo librean aditua. 1992an txapeldun olinpikoa izan zen 100 metroetan eta 1991n munduko txapelduna 50 metro libreetan.

## Kirol ibilbidea 
Seulen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarra irabazi zuen estilo libreko 100 metroetan.

Lau urte geroago, Bartzelonan 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan, hiru domina irabazi zituen: urrea 100 metro libreetan —errekor olinpikoa izan zen 54.64 segundoko denborarekin—, zilarra 50 metro librean —25.08 segundoko denborarekin, bere taldekide Yang Wenyi txinatarraren atzetik, zeinak munduko errekorra gainditu zuen 24.79 segundorekin— eta zilarra 4x100 metro libreetako erreleboetan, Ameriketako Estatu Batuen (urrea) eta Alemaniaren aurretik (briontzea).

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Snowboardinga 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan

**Snowboardinga 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan** Italiako Valtellinan jokatu zen, 2026ko otsailaren 5etik otsailaren 18ra bitarte. Guztira 11 proba egin ziren, 5 gizonezkoena, 5 emakumezkoena eta bat mistoa.

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Gizonezkoen probak 
### Emakumezkoen probak 
### Mistoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hermann Jónasson

**Hermann Jónasson** (Skagafjörður, 1896ko abenduaren 25a – Reykjavík, 1976ko urtarrilaren 22a) islandiar politikaria izan zen. Islandiako lehen ministroa izan zen 1934 eta 1942 artean eta 1956 eta 1958 artean.

Bere lehen agintaldian Alemania naziaren eta Erresuma Batuaren presio diplomatikoak jasan zituen. Bigarren Mundu Gerraren hasieran Alemaniak Danimarka okupatu zuen eta Danimarkaren eta Islandiaren arteko loturak hautsita geratu ziren eta britainiarrek Islandia okupatu zuten 1940ko maiatzaren 10ean.

1956 eta 1958 artean Islandiako Alderdi Aurrerakoiaren eta Islandiako Alderdi Sozialdemokrata Beldurraren Aliantza () izeneko koalizio-gobernua zuzendu zuen, Independentziaren Alderdiaren gobernuaren beldurrari erreferentzia eginez. Islandiako lehen gobernu ezkertiarra izan zen eta Amerikako Estatu Batuen eta NATOko beste herrialde batzuen mesfidantzari aurre egin zion.
Mendiko eskia 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan

**Mendiko eskia 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan** Italiako Valtellinan jokatu zen, 2026ko otsailaren 19tik otsailaren 21era bitarte. Lehen aldia izan zen mendiko eski proba olinpiko bat ospatzen zena, eta guztira hiru proba egon ziren: bat gizonezkoena, beste bat emakumezkoena eta errelebo mistoena. 

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Probak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrea Pollack

**Andrea Pollack** (Schwerin, Alemaniako Errepublika Demokratikoa, 1961eko maiatzaren 8a – Berlin, 2019ko martxoaren 13a) alemaniar igerilaria izan zen, estilo libreko eta tximeleta estiloko probetan espezializatua.

## Kirol ibilbidea 
Montrealen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan urrea irabazi zuen 200 metro tximeleta estiloan, eta 4 x 100 metro estiloan, eta zilarra 4 x 100 metro estilo librean eta 100 metro tximeleta estiloan.

Lau urte geroago, Moskun 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabazi zuen 4 x 100 metro estiloan eta zilarrezkoa tximeleta estiloko 100 metroetan, 1:00.90 segundoko denborarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Skeletona 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan

**Skeletona 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan** Cortina d'Ampezzo inguruko Eugenio-Monti pista olinpikoan lehiatu zen, 2026ko otsailaren 12tik otsailaren 15era bitarte. Zortzigarren aldia izan zen kirol proba egiten zela. Hiru proba egon ziren, bata gizonena, beste bat emakumeena, eta lehen aldiz Olinpiar Jokoetan taldekako proba misto bat.

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Probak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giuseppe Benedetto Cottolengo

**Giuseppe Benedetto Cottolengo** (Bra, 3 de mayo de 1786kp maiatzaren 3a -Chieri, 1842ko apirilaren 30a), *Piccola Casa della Divina Provvidenza* erakundearen sortzailea izan zen; instituzio horretan ezgaitasun mentala edo fisikoa zuen jendea jasotzen zen. Ama Benedetta Chiarotti zen eta Agostino Cottolengo Giusepen anaia zen. Pio XI.a aita santuak kanonizatu zuen 1934ko martxoaren 19an. "Cottolengo" hitzarekin egun laguntza erakunde horiek ezagutzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ines Geissler

**Ines Geissler** (Marienberg, Alemaniako Errepublika Demokratikoa, 1963ko otsailaren 16a) alemaniar igerilari erretiratua da, tximeleta estiloko probetan espezializatutakoa. 1980an txapeldun olinpikoa izatea lortu zuen 200 metroetan.

## Kirol ibilbidea 
Moskun 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan tximeleta estiloko 200 metroetan urrezko domina irabazi zuen, olinpiar errekorra izan zen 2:10.44 segundoko denborarekin, bere herrikide Sybille Schönrock eta Michelle Ford australiarraren aurretik.

Eta Ekuadorko Guayaquil hirian jokatu zen 1982ko Munduko Igeriketa Txapelketan hiru domina irabazi zituen: urrea 200 metro tximeleta estiloan, 4x100 metro estiloetan, eta zilarra 100 metro tximeleta estiloetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cottolengo

[thumb|[Turingo Petita Casa de la Divina Providència.]]

**Cottolengoa** gaixo eta behartsuei harrera egiten zaien asilo edo egoitza bat da. Ongintza publikoak mantentzen du, normalean. Izena Giuseppe Benedetto Cottolengo apaizarengandik dator; Cottonlengok 1832an Turinen Petita Casa de la Divina Providència (Jainkozko Probidentziaren Etxe Txikia) etxea sortu zuen eta, nolabait, laguntza eredu bat sortu zuen.

Iberiar penintsulako lehenengo cottolengoa, Turingoan inspiratuta, Bartzelonakoa izan zen, 1932an Jacint Alegre i Pujals jesuitaren ongintzazko lanaren oroimenez sortua, eta Pare Alegreren Cottolengoa bezala ezagutzen da. Zaintzen duen kongregazioari Servidores de Jesús del Cottolengo del Pare Alegre deitzen zaio eta Dolors Permanyer eta Joan Guimek sortu zuten 1939an. Bartzelonako Gràcia barrutiko La Salut auzoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Italiako Cottolengoaren webgune ofiziala.
* :Kataluniako Cottolengoa.
Frank Cook

**Frank Lenord Clayman Cook** (Boyle Heights, Los Angeles, 1942ko urtarrilaren 6a – Marina del Rey, Kalifornia, 2021eko uztailaren 9a) estatubatuar bateria-jotzailea izan zen

Nerabezaroan hasi zen bateria jotzen, UCLAn filosofia ikasi aurretik. Charlie Haden, Chet Baker eta Elmo Hope jazz musikariekin eta Shirley Ellis eta Dobie Gray soul artistekin kolaboratu zuen. 1965ean *Canned Heat* taldean sartu zen Ron Holmes ordezkatzeko eta bi urte geroago Adolfo de la Parrak ordezkatu zuen.

Ondoren, *Bluesberry Jam* eta *Pacific Gas & Electric* taldeetako kide izan zen. Gainera, psikoanalista izan zen Kalifornian.
Civivox Pompelo

**Civivox Pompelo** Salestarren plazan dagoen kultur azpiegitura da, Iruñeko Udalarena, eta 2026ko urtarrilaren 30ean inauguratu zen *Irulegitik Pompelora. Hiri baten sustraiak* erakusketarekin**.** 

3.834,27 m² ditu, sotoan, beheko solairuan eta hiru solairutan banatuta. Goiko solairuak, bakoitza 400 m2 ingurukoa, Civivoxaren programa soziokulturaleko jardueretarako erabiltzen dira. Bertan daude erabilera anitzeko aretoak, hitzaldi-aretoa, informatikako, arte plastikoetako eta sukaldaritzako ikasgelak eta haurrendako areto bat, bai eta kirol- eta dantza-guneak ere. Beheko solairuan, ia mila metro ingurukoa, atarte-eremua eta 400 eserleku atzeragarri baino gehiago dituen ekitaldi-areto / auditoriuma nabarmentzen dira. Azkenik, 1.166,6 metro karratuko sotoan, hiru aretoz osatutako erakusketa-eremua dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Civivox Pompelo. *Iruñeko Udala*. (informazio praktikoa)
Sheshonq III.a

**Sheshonq III.a** Egiptoko XXII. dinastiako faraoia izan zen, K.a. IX. mendearen erdialdean gobernatu zuena, gutxi gorabehera K.a. 841etik K.a. 803/799 arte (edo beste kalkulu batzuen arabera K.a. 831etik K.a. 791/788 arte). Ia lau hamarkadako agintaldia izan zuen, eta Tanis hiria eta, oro har, Egipto Beherea kontrolpean mantendu zituen. Hala ere, bere erregealdian hainbat errege lehiakiderekin borrokatu egin behar izan zuen, batez ere Egipto Garaian. Bere jatorria ez dago guztiz argituta, baina ikertzaileek uste dute Osorkon II.a faraoiaren biloba edo semea izan zitekeela. Tronura iritsi zen garaian ondorengotza krisia egon zen, eta Osorkon II.aren ondorengoa izan zen, bere agintea legitimatzeko antzeko titulazio erlijiosoak erabiliz.

Bere erregealdian zehar, Shoshenq III.ak eraikuntza eta berreraikuntza lan ugari egin zituen, bereziki Tanis hirian, non Amon jainkoaren tenpluko sarrera monumentala eta bere hilobia eraiki zituen, material zaharrak berrerabiliz. Menfisen ere jarduera erlijiosoak sustatu zituen, besteak beste Sekhmet jainkosari eskainitako kapera bat eraikiz. Denborarekin, eskualdeetako buruzagi militarrek botere handiagoa lortu zuten, eta horrek Egiptoko lurraldearen deszentralizazioa areagotu zuen. 39 eta 42 urte arteko erregealdiaren ondoren hil zen, Tanisen lurperatua izan zen, eta ziurrenik bere semea izan zen Shoshenq IV.ak ordezkatu zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Torneremo ancora

***Torneremo ancora*** (Berriro etorriko gara) Franco Battiato abeslari italiarraren albuma da. 2019ko urriaren 18an plazaratu zuen, Royal Philharmonic Orchestrarekin batera. Sony Music zigiluak zabaldu zuen. Albumak 2017ko udan Carlo Guaitolik zuzendutako orkestrarekin birarako entseguetan grabatutako lehenago kaleratutako abestien bertsio berriak aurkezten ditu. Albumari izenburua ematen dion abestia, "Torneremo ancora", jasotako berri bakarra, Battiatok Juri Camisascarekin batera konposatu zuen; berraragitzeari buruzko abestia da. Artistaren azken albuma izan zen. 

## Abestiak 
Hamabost dira:
# "Torneremo ancora" (Battiato-Camisasca) (berria)
# "Come un cammello in una grondaia" (Jaeggy-Battiato-Pio)
# "Le sacre sinfonie del tempo" (Battiato-Pio)
# "Lode all'inviolato" (Battiato)
# "L'animale" (Battiato-Pio)
# "Tiepido aprile" (Battiato-Sgalambro)
# "Povera patria" (Battiato-Pio)
# "Te lo leggo negli occhi" (Sergio Bardotti-Sergio Endrigo)
# "Perduto amor" (Salvatore Adamo-Angelo De Lorenzo)
# "Prospettiva Nevsky" (Battiato-Pio)
# "La cura" (Battiato-Sgalambro) 
# "I treni di Tozeur" (Cosentino-Battiato-Pio)
#  "E ti vengo a cercare" (Battiato)
#  "Le nostre anime" (Battiato) 
# "L'era del cinghiale bianco" (Battiato-Pio)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :"Torneremo ancora" abestiaren bideo ofiziala.
* :Albuma Discogos webgunean.
Irhuleni

**Irhuleni** (luvitera: *Urhilina*) Hamath-eko erregea izan zen. Asiriako Inperio Berriko erasoak jasan behar izan zituen Salmanasar III.aren garaian, koalizio bat gidatuz Hadadezer Damaskokoarekin batera. Koalizio horrek K.a. 853. urtean Qarqarreko guduan asiriarren aurkako garaipena lortu zuen, eta mendebalderantz zuten aurrerapena bi urtez geldiarazi zuen. Geroago, Irhulenik harreman onak mantendu zituen Asiriarekin. Bere semea Uratami zen.

Bere izena Nimrud-en aurkitutako boto-oparietako inskripzioetan ere agertzen da.

Zakkur erregea K.a. 785 inguruan Hamat-eko agintari gisa ezagutzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Curlinga 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan

2026ko Neguko Olinpiar Jokoetako curling lehiaketak Cortina d'Ampezzoko Cortina Olinpiar Estadioan jokatuko dira. Curling partidak jokoek irauten duten egun guztietan jokatuko dira, otsailaren 4tik 22ra. Curlinga programa olinpikoaren parte den bederatzigarren aldia izango da.

Hiru proba ospatuko dira: gizonezkoena, emakumezkoena eta binakako mistoak eta bakoitzean 10 nazio lehiatuko dira. Curling kirolean guztira 120 plaza banatzen dira (60 sexu bakoitzeko). Hala ere, kirolariak gizonezkoen zein emakumezkoen proban eta binakako mistoan lehiatu ahal izango dira, beren nazioa sailkatu bada eta kirolaria bi ekitaldietarako beren herrialdeko olinpiar komiteak izendatzen badu. Guztira 3 ekitaldi lehiatu ziren, bat gizonezkoena, beste bat emakumezkoena, eta beste bat mistoa.

## Sailkatze fasea 
Anfitrioi gisa, Italiak automatikoki sailkatzen du talde bat ekitaldi bakoitzerako.

Neguko Olinpiar Jokoetako curling txapelketetarako sailkapena bi metodoren bidez zehaztu zen:

# 2024ko eta 2025eko emakumezkoen, gizonezkoen eta binakako munduko txapelketetan lortutako Olinpiar Kalifikazio Puntuek sortutako zerrenda batetik sailkatutako zortzi Olinpiar Batzorde Nazionalak Neguko Olinpiar Jokoetarako sailkatuko dira. Neguko Joko Olinpikoetako anfitrioiek, Italiak, dagokion diziplinako lehen zortzi postuetan amaitzen ez badute, sailkapenik handiena duten zazpi Batzorde Olinpiko Nazionalak bakarrik sailkatuko dira bide horretatik Neguko Joko Olinpikoetarako.
# Ekitaldi bakoitzeko gainerako bi espazioak Olinpiar Kalifikazio Ekitaldian erabakitzen dira, 2025eko abenduan Kelownako (Kanada) Kelowna Curling Club-en ospatuko dena.

; Laburpena

## Lehiaketaren egutegia 
Curling lehiaketak Irekiera Ekitaldia baino bi egun lehenago hasi eta jokoen azken egunean amaitzea aurreikusten da, Honek esan nahi du kirol bakarra dela olinpiadek irauten duten beitartean egunero gutxienez partida bat aurreikusia duela. Honako hau da curling lehiaketen egutegia:

## Dominaren laburpena 
 

### Dominadunak 
## Taldeak 
Hauek dira 2026ko Olinpiar Jokoetan diziplina bakoitzean lehiatuko diren taldeak:

### Emakumeak 
### Binakako mistoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Khentkaus II.a

**Khentkaus II.a** (K.a. 2475 inguru – K.a. 2445 inguru) Antzinako Egipton bizi izan zen estatus handiko familiako emakume bat izan zen. Egiptoko V. Dinastiako Neferirkara Egiptoko erregearen emaztea izan zen. Bi erregeren ama izan zen: Neferefra-Isi eta Nyuserra-Iny.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jelena Rybakina

**Jelena Andreievna Rybakina** (; Mosku, Errusia, 1999ko ekainaren 17a) kazakhstandar herritartasuna duen errusiar tenislaria da. 2014an egin zuen debuta tenis profesionalean, 15 urterekin, Errusiako Tenis Federazioan izena emanda. 2018an Kazakhstango Tenis Federazioan izena eman eta kazakhstandar herritartasuna hartu zuen. Rybakinak 12 titulu irabazi ditu emakumezkoen bakarkako tenisean, horien artean 2 Grand Slam txapelketa: 2022ko Wimbledongo txapelketa eta 2026ko Australiako Irekia.
 Gainera, titulu horiek lortu zituen lehen kazakhstandar tenislaria izan zen. Bere kirol-ibilbideko sailkapenik onena munduko 3. postua da Emakumezkoen Tenis Elkartearen zerrendan, 2023ko ekainean lortutakoa.

## Grand Slam txapelketak 
### Bakarka 
#### Tituluak (2) 
#### Finalista (1) 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jelena Rybakina WTAren webgunean.
Amarna aldia

**Amarna aldia** Egiptoko historiako aro bat izan zen, XVIII. dinastiaren bigarren erdian gertatua, faraoiaren eta bere erreginaren egoitza erreala Tebas (Waset) hiriburu zaharretik Akhenaten hirira (literalki “Atenen horizontea”) lekualdatu zenean, gaur egungo Amarna den tokira. Lekualdaketa hau Amenhotep IV.aren erregealdian gertatu zen; honek bere izena Akenaton izenera aldatu zuen (K.a. 1353-1336), Antzinako Egiptoko erlijio politeistaren aldaketa sakona adierazteko, non eguzki-disko Aton jainkoa gainerako jainkoen gainetik gurtzen hasi zen. Akenatonen erregealdiaren amaiera aldera, ko-errege misteriotsu bat izan zuen, Smenkare, zeinari buruz oso gutxi dakigun; antzera, Neferneferuaten izeneko emakumezko agintari batek (agian Smenkareren emaztea, edo agian Nefertiti bera?) ere eragina izan zuen.

Akenaton, Smenkare eta Neferneferuaten ondoren, Akenatonen seme Tutankamon igo zen tronura, bederatzi urte ingururekin. Bere erregealdian Egiptoko panteoia azkar berrezarri zen. Gaztea zenez, bere bisirrek eta aholkulariek gobernuaren lan gehiena egin zutela dirudi. Tutankamonen garaian gobernuaren zati handi bat Menfisera lekualdatu zen, eta horrek Akhetaten hiriaren garrantzia murriztu zuen. Tutanmakomen bi alabek bera baino lehenago hil ziren, eta ondorengorik gabe hil zen; ondoren, Ay izan zen faraoia. Ayren hiru urteko erregealdi laburraren ondoren, Horemheb igo zen tronura, eta Akhetaten hiria suntsitzeko agindu zuen. Horemhebek "Amarna aldia" ahalik eta gehien ezabatu zuen historia ofizialetik eta monumentuetatik, desbideratze bat zela iritzita. Horemheben berrikusitako monumentuen arabera, Amenhotep III.aren ondorengo zuzena izan zen, horrela 30 urteko historia ia erabat ezabatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PalaItalia

**Arena Milano**, **Unipol Dome** bezala ezaguna babesletza dela eta, eta **PalaItalia Santa Giulia** bezala ere ezaguna, Milango (Italia) estalitako kirol-areto bat da, gaur egun eraikitzen ari dena. 16.000 ikusle hartuko ditu, 12.000 eserita eta 4.000 zutik. Amaitutakoan, Milango kirol eta entretenimendu gunerik handiena bezala erabiliko da, gaur egun Forum di Milanok duen errekorra.

Bertan, izotz hockeya egingo dute 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan, eta para izotz hockeya 2026ko Neguko Paralinpiar Jokoetan. 2026ko maiatzaren 6an Luciano Ligabue kantautoreak abestuko du.

## Historia 
Aretoa Montecity-Rogoredo izenez ezagutzen den Milango hego-ekialdeko aldirietan dagoen Santa Giulia auzoaren berrurbanizazioaren parte da. Arena Milano sortzeko ideia 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetarako Milan-Cortina d'Ampezzo hautagaitza aurkeztean sortu zen; hala ere, hiriko administrazioak erabaki zuen instalazioa eraiki behar zela, hautagaitza aukeratua ez izan arren.

Diseinua Risanamento S.p.A.-ren esku utzi zen bere filialaren bidez, Santa Giulia S.p.A.

Nazioarteko Olinpiar Batzordeak 2026ko Neguko Olinpiar Jokoak non egingo ziren bozkatu baino astebete lehenago, enpresak iragarri zuen akordio bat sinatu zuela Australiako Lendlease eta Ogv Europe Limited enpresekin estadioa eraikitzeko. Kirol instalazioa eraikitzen ari diren eremua erremediatzeko lanak 2022ko lehen hilabeteetan hasi ziren.

2025ean, Italiako gobernuak 51 milioi euro bideratu zituen eraikitzaileari proiektua eraikitzean sortutako kostu gehigarriak estaltzen laguntzeko.

2026ko urtarrilaren 10 eta 11 artean, aretoa oraindik amaitu gabe zegoela, izotz-hockeyeko Italiako Kopako eta Serie A txapelketako finalak jokatu ziren izotz-pista inauguratzeko.

## Galeriak 

Fitxategi:Cantiere_dell'Arena_Santa_Giulia_(21_dicembre_2025)_(cropped).jpg|Palaitalia 2025ean
Fitxategi:Ice_hockey_arena_Milano_Santa_Giulia.jpg|PalaItaliaren barnealdea, 2026ko urtarrilaren 11an
Fitxategi:Interno_dell'Arena_Santa_Giulia_-_corridoio_nei_pressi_del_Settore_B12.jpg|Pasabidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Parlemu Corsu

**Parlemu Corsu** (*Korsikeraz hitz egin dezagun*, euskaraz) korsikeraren aldeko herri-mugimendua da, 2007an sortua. Korsikeraren aldeko ekitaldiak, manifestazioak eta ekintzak antolatzen ditu, eta 2014tik ELEN elkartean ordezkaritza du. Harreman estuak mantentzen ditu Europako beste hizkuntza gutxituen herri-mugimenduekin.

Mila kide inguru ditu.

## Kanpo estekak 
* Parlemu Corsuren webgunea euskaraz
Adriana Brownlee

**Adriana Brownlee** (Londres, 2001eko maiatzaren 29a) alpinista hispaniar-britainiarra da, parapente-pilotu ziurtatua eta abentura-atleta. 2022ko uztailaren 28an K2a eskalatu zuen emakumerik gazteena da, eta 14 zortzimilakoak igo zituen emakumerik gazteena, 23 urterekin. Hala ere 2024an Nima Rinji Xerpa ospe handia duen hamalauen zerrenda biribiltzen mendizale gazteena bihurtu da.

## Lehen urteak eta hezkuntza 
Brownlee Londresen jaio zen. Bere aitak, Tony Brownleek, mendiaren munduan sartu zuen National Three Peaks Challenge delakoaren bidez, eta arrakastaz osatu zuen 22 ordutan 9 urte zituenean. Geroago Batheko Unibertsitatean ikasi zuen.

## Ibilbide profesionala 
Brownleek eta bere aitak arrakastaz eskalatu zituzten Elbrus mendia, Kilimanjaro mendia eta Aconcagua 18 urte bete aurretik. Gero Cervino eta Mont Blanc igo zituen, bi mendiak bi egun eta erdian. 20 urterekin egin zuen gailurra Everesten. Brownleek gailurra egin zuen Everesten 2021eko maiatzaren 31n. Everesten ondoren, Manaslu igo eta irailaren 27an koroatu zuen. Dhaulagirin bildu zen urriaren 7an. Brownleek apirilaren 28an koroatu zuen Annapurna, eta ondoren Kanchenjunga, Lhotse eta Makalu maiatzean. 

2022ko uztailean, Nanga Parbat, Broad Peak eta K2an gailurra egiteko espedizioari ekin zion; azken horretan gailurra jotzean, munduko bigarren tontorrik altuena igo zuen emakumerik gazteena bihurtu zen 2022ko uztailaren 28an.

2024ko urrian, Shisha Pangmaren gailurrera iritsi zen, eta zortzimilako guztiak igo zituen lehen emakume britainiarra izan zen.

BRITen (British Inspiration Trust) enbaxadore izendatu zuten, eta heldu gazteen ongizate mentalaz eta osasunaz kontzientziatzeko lan egiten du.

## Buruturiko espedizioak 
* Everest mendia, 8 849 m (2021)
* Manaslu, 8 153 m (2021)
* Dhaulagiri, 8 167 m (2021)
* Annapurna, 8 091 m (2022)
* Kanchenjunga, 8 586 m (2022)
* Lhotse, 8 516 m (2022)
* Makalu, 8 481 m (2022)
* Nanga Parbat, 8 126 m (2022)
* Broad Peak, 8 051 m (2022)
* K2, 8 611 m (2022)
* Gasherbrum II, 8 035 m (2023)
* Gasherbrum I, 8 080 m (2023)
* Cho Oyu, 8 188 m (2023)
* Shisha Pangma, 8 027 m (2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olimpia delle Tofane

**Olimpia delle Tofane** Cortina d'Ampezzoko (Italia) eski pista bat da. Emakumezkoen Alpetar Eskiko Munduko kopako jaitsiera espezialitateko lasterketa ospatzen da urtero bertan, klasiko bat dena. 1956ko Neguko Olinpiar Jokoetan ireki zen, gizonezko jaitsierarekin. 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan ere bertan egingo da jaitsiera.

Zatirik ospetsuena eta malkartsuena "Tofanaschuss" da, arroka artean.

## Pistaren-atalak 
* Rifugio Pomedes
* Tofanaschuss
* Duca d'Aosta
* Delta
* Primo Muro
* Secondo Muro
* Diagonale
* Grande Curva
* Scarpadon
* Festis
* Pale di Rumerlo
* Final Traverse

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak