Sagrario Aleman

**Sagrario Aleman Astitz** (Etxaleku, Imotz, Nafarroa Garaia, 1952ko martxoaren 5a) euskara irakaslea, euskaltzaina 2007tik, eta Euskaltzaindiko zuzendaritzako kidea da 2020tik. Euskara  aldeztu  eta  sustatzen aritu izan da bizitza osoan, Nafarroako alfabetatze- eta euskalduntze-mugimenduaren erreferente nagusietako bat da.

## Ikasketak 
Farmaziako lizentziaduna da (Madrilgo Complutense Unibertsitatea, 1979).

## Euskara-irakaslea 
Nafarroako alfabetatze eta euskalduntze mugimenduan ezinbesteko erreferentzia da. 1972an hasi zen lanean helduen euskalduntzean Arturo Campion euskaltegian eta Iruñeko Apaizgaitegiko gaztetxoekin.

Geroago Madrilen (1975-77) ere bai, iruñean berriro (1977-78), Andosillan eta Sartagudan (1978-79), Sakanan (1979-1981), eta 1981-82 ikasturtetik aurrera Arturo Campion euskaltegian dihardu, bertako zuzendaria delarik 1982. urtetik.
[ezkerrera|thumb|[Esker onez|Esker Onez saioan (Hamaika Telebista, 2024)]]
Bestalde, didaktikan ere badihardu, euskaltegian bertan, beste lankide zenbaitekin. Ikastaro, mintegi eta jardunaldi ugaritan ibili da irakasle, soziolinguistikaz, didaktikaz eta gramatikaz, besteak beste. Euskaltegiko ariketak prestatzen lagundu *zuen baita Ttanttanka* entzungai sortzen. Bi komikiren gidoigilekide izan zen: *Arturo Campionen Erraondoko azken ttunttuneroa* (1993) eta *Arturo Campionen Pedro Mari* (1995). 2008an “Berdetik horira” izenburuko sarrera-hitzaldia irakurri zuen Etxalekun, bere herrian bertan. 2012tik Euskaltzaindiaren diruzaina da izan zen 2020ra arte, orduan JAGON saileko zuzendaritza hartu zuen eta Euskaltzaindiko zuzendaritzako kidea bihurtu zen 2020tik beste hauekin batera: Andres Urrutia (Akademiaren burua), Jean-Baptiste Coyos (buruordea), Adolfo Arejita (idazkaria), Roberto González de Viñaspre (diruzaina) eta Miriam Urkia (Iker sailburua).

Euskaltzaindiak  Nafarroan  duen  ordezkaria  da  2021az  geroztik.  Halaber,  Nafarroako  Euskararen Kontseiluko kide da, Euskaltzaindiaren ordezkari gisa.

## Aldizkari eta irratietan kolaboratzailea 
*Príncipe de Viana* aldizkarian hasi zen euskaraz idazten 1972an*, geroago Jakin, Bat, Argia* eta *Pulunpe* agerkarietan ere argitara eman ditu kolaborazio idatziak. Bestalde Egin, Bilbo Hiria Irratian, Euskalerria irratian eta EITBeko Euskadi Irratian ere kolaboratzaile izan da.

## Hautetsia, ordezkaria 
Iruñeko zinegotzia izan zen 1982tik 1987ra arte, baita Nafarroako Parlamentuko kidea ere (1987-1991). Herri Batasuna koalizioaren euskara taldeko arduraduna izan zen Nafarroan. 2001ean Aralar alderdiaren sortzaileetarikoa izan zen. 2001-2005 artean Eusko Jaurlaritzako Euskararen Aholku Batzordeko kide izan da. EKB eta Kontseiluan ere aritu da IKAren izenean.

## Sariak 
* 1987: Zaldiko Maldiko kultur elkarteak Lamien Urrezko Orrazia eman zion,  Iruñeko  Udalean euskararen alde egindako lana saritzeko.
* 1996: Euskalerria irratiaren Larreko Saria saria jaso zuen.
* 2016: Ortzadar saria eman zioten Deia egunkariak eta Noticias Taldeak .

Fitxategi:Sagrario Aleman2001.jpg|2001, elkarrizketa
Fitxategi:Sagrario Aleman Lesaka hemeroteka.jpg|Lesakako euskaltegia
Fitxategi:Sagrario Aleman 1997 Arturo Kanpionek 25 hemeroteka.jpg|Arturo Kanpion euskaltegiak 25 urte (1997)
Fitxategi:Sagrario Aleman Euskaltegia 1997hemeroteka.jpg|Euskaltegien kanpaina (1997)
Fitxategi:Sagrario Aleman Politikaria 2001hemeroteka.jpg|Politikaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [thumb|[Sagrario Aleman (UEU, 1985)]]Sagrario Aleman Inguma datu basean (5 liburu, 8 hitzaldi. liburu bat)
* Sagrario Aleman (27. aulkia). Euskaltzaindia. Biografia zabala jasota dago bertan.
* Sagrario Aleman Inguma datu-basean. Esaldiak eta artikuluak.
* Sagrario Aleman Argia aldizkarian (193 erreferentzia)
* Sagrario Aleman Euskaldunon Egunkarian (103 albiste)
* Sagrario Aleman EITBn (20 erreferentzia, 2016-2020)
* Iritzi bilketa: Euskararen egoera Nafarroan (2003) Jakin aldizkariko artikulua egile hauena: Iñaki LASA, Gontzal AGOTE, Mikel ALDASORO, Sagrario ALEMAN, Dabid ANAUT, Ibon Uribarri
* Miel Anjel ELUSTONDO: «Sagrario Aleman: "Euskararen kontrakoek egina dute euskara suntsitzeko plangintza"», *Argia*, 2007-07-15.
* Aritz GALARRAGA: «Sagrario Aleman: “Etorkizunean baikortasuna baino fedea beharko dugu”», *Argia*, 2011-2-20.