Castro Urdiales

**Castro Urdiales** (ofizialki, **Castro-Urdiales**; montañesez: *Castru*) Kantabriako (Espainia) ekialdeko udalerri bat da, Bizkaiarekiko mugan kokatua. 2006an 30.000 biztanle zituen, eta 96,7 kilometro koadro ditu.

## Izena 
Lehenengo hitzari buruz (*castro*) zalantzarik ez dago: latinezko *castrum* («gaztelu») du jatorri. Bigarrenari buruz, aldiz, ez dago ziurtasunik. Hipotesi batek zioen balizko *hordeales* izenetik («garagardiak») eratorria dela, erroa latinezko *hordeum* («garagar») izanik; hala ere, Valeriano Yarza Urquiolak seguruagotzat jotzen du jatorria ondorengo hau izatea: *Fortunalis* antroponimoa, gehi *-icus, -ici* atzizki genitiboa (Urduliz toponimoaren jatorri bera). Hartara, erromantzean agian bide hau egina zuen toponimoak: **(F)ortu(n)alic(i) > *Ortualiz > *Urdualiz > *Urdialis > Urdiales*. Horrenbestez, toponimoaren esanahia «Fortunalisen gaztelua» izan liteke.

Federiko Krutwigek, *Vasconia* liburuan, Castro Urdiales *Urdialaitz* izenaz aipatu zuen. Txillardegik, *Euskal Herria Helburu* liburuan, *Castro Urdializ* toponimoa euskal toponimotzat aipatu zuen. Euskaltzaindiak, hala ere, ez du bi exonimo horiek hobesteko gomendiorik eman, eta euskaraz hizkuntza ofizial propioaren araberako izenak erabili ohi direla aipatzen du.

## Geografia 
thumb|283px
Castro Urdialesek honako udalerri mugakideak ditu: Liendo mendebaldean, Muskiz ekialdean, Sopuerta hego-ekialdean, Turtzioz eta Artzentales hegoaldean, Guriezo hego-mendebaldean eta Bizkaiko golkoa iparraldean.

### Herriak 
Hau da udalerriko herrien zerrenda. Gaztelaniazko izen ofizialaren ondoren, kantabrierazkoa (gaur egun gutxi erabilia):
* Allendelagua / Llendelagua
* Baltezana / Valtezana
* Castro Urdiales / Castru (herria)
* Cerdigo / Cerdigu
* Islares / Illares
* Lusa / Llusa
* Mioño / Mioñu
* Ontón / Hontón
* Oriñón
* Otañes
* Sámano / Sámanu
* Santullán
* Sonabia / Sonavia
* Talledo / Talléu

## Historia 
Castro Urdialesen jatorrizko izena *Portus Amanus* izan omen zen, samaniar autrigoien hiri nagusia zena. 74an, Vespasianoren agintaldian, erromatarrek bertan kolonia bat ezarri eta **Flaviobriga** izena eman zioten, ziur asko eskualdean zegoen burdina ustiatzeko eratu zuten

1163an Alfontso VIII.a Gaztelakoak Logroñoko Forua eman eta hiribildu bilakatu zen. Gaztelak iparraldeko Europarako portu moduan erabili zuen.

1813ko maiatzaren 11n, Iberiar Penintsulako Gerran, Soulten frantziar armadak hiribildua erre egin zuen, baina laster berreraiki zuten. 1879an trenbidea hara heldu eta asko hazi zen.

## Demografia 
## Politika 
### 2007ko udal hauteskundeak 
## Eraikinak 
* Santa Maria Jasokundearen eliza
* Santa Ana gaztelua
* Ocharan jauregia
* Allendelaguako gaztelua
* Ballena hilerria

## Castrourdialestar ospetsuak 
* Antonio Hurtado de Mendoza (1586-1644) XVI. mendeko eleberrigilea.
* Ramon de la Sota (1857-1936) euskal enpresaburu eta politikari jeltzalea.
* Eladio Laredo (1864-1941) arkitektoa.
* Leonardo Rucabado (1875-1918) arkitektoa.
* Ataúlfo Argenta (1913-1958) piano-jotzaile eta orkestra zuzendaria.
* Arturo Dúo (1901-1964) musikagilea.
* Peru Zaballa (1938-1997) futbolaria.
* Lorenzo Oliván (1968) poeta.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 

## Irudi galeria 

Fitxategi:Ayuntamiento-castro-urdiales.jpg|Udaletxea.
Fitxategi:CastroUrdiales-v5.JPG|Andre Mariaren Jasokundeko eliza.
Fitxategi:Faro e Iglesia de Castro Urdiales.jpg|Itsasargia, eliza eta San Guillén.
Fitxategi:Castro Urdiales.jpg|Brazomar hondartza.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kantabriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castro Urdialesko Udalaren webgunea
* Castro Urdialesko Euskal Etxea