Meyer Guggenheim

**Meyer Guggenheim** (1828ko otsailaren 1a – 1905eko martxoaren 15a) Guggenheim familia bezala ezagutuko zenaren patriarka izan zen. Lengnau-n jaio zen, Argoviako kantoian, Suitzan. Judu-alemaniar jatorrikoa zen, eta Estatu Batuetara emigratu zuen 1847an. Bere lehen negozioak inportazioarekin erlazionatuak izan ziren, baina bere aberastasuna meatzaritza eta metalurgian landu zuen.

Meyer Guggenheimek eta haren familiak paper erabakigarria izan zuten Estatu Batuetako meatze eta galdaketa industrien eraldaketan. Inbertsio estrategikoen, teknologia berritzaileen eta eragiketa zabalen bidez, eragin nabarmena izan zuten, bai ekonomian, baita gizartean ere, AEBetako historiaren garai eraldatzaile batean. Haren ondareak hainbat sektoretan eragiten jarraitzen du gaur egun, industriatik hasita filantropiaraino.

Hamar seme-alaben artean Benjamin Guggenheim dago, RMS Titanic-en hondamendian hil ziren milioidun ugarietako bat izateagatik ezaguna; haren ospeak eta luxuak, historiako ontzirik ezagunena izatera eraman zuten. Hondoratzean, lehen klasean bidaiatu zuen maiordomoarekin, hura ere hila.

## Karrera 
Meyer Guggenheimek Estatu Batuetara emigratu zuen 1847an. Filadelfian hasi zen lanean, zinta, enkaje eta bestelako objektuen saltzaile ibiltari gisa, laberako pasta baterako formula garatu aurretik, eta, horretarako, fabrika bat eraiki zuen. Seme-alaben lau zaharrenek brodatuak eta parpailak egiten ikasten igaro zuten nerabezaroa: Daniel semea (Murry eta Salomon seme-alaba gazteenekin batera) Suitzara bidali zuen, alemanezko eta frantsesezko parpailak ikastera. Bitartean, Isaac New Yorkera bidali zuten, han bulego bat jar zedin.

1881ean sortu zen Guggenheimen semeen sinadura. Meyerrek negozioa eman zien, pertsonalki inplikatu gabe. Haiek monitorizatu eta aholkatzearekin konformatu zen.

Dibertsifikatzeko ahaleginean, Hannibal & St. Joseph Railroad, Misuri, 42 dolarrean akzioaren truke, enpresa egoera etsigarrian zegoen unean. Bere akzioak Jay Gould-i saldu zizkion 400.000 $ batuketaren truke, hasieran 84.000 $ inbertitu ondoren.

1881ean egin zuen lehen bidaia Coloradora, eta bi meatzetan murgildu zen. Lehortzen dirutza handiak gastatu ondoren, hain zilar garbia ateratzen hasi zen, non galdategi batetik pasatu gabe jo baitzezakeen.

Gero fundizioetan inbertitu zuen, merkatua kontrolatzeko asmoz, erauzketatik hasi eta fundizio eta salmentaraino. Philadelphia Smelting & Refining Company 1889an hasi zen ekoizten. Bere kapitala 1.500.000 $ zen, Guggenheimen jabetza osoa. Gero, Mexikoko meategietan inbertitu zuen, eta, Kongresuak onartutako lege protekzionistak zapuzteko, prozesamendu plantak eraiki zituen Monterreyn, Mexikon. Horrela, Mexikoko Galdaketa Konpainia Nazional Handia 1890ean sortu zuten Dan eta Murryk, bere bi semeek. Gero kobre meategietan inbertitu zuten.

Meyerrek Benjamin eta William semeak Columbiako meatze-eskolara eta Pennsylvaniako Unibertsitatera bidali zituen, hurrenez hurren, metalurgia ikastera. 1894an, Perth Amboy-n (New Jersey), findegi bat eraiki eta Guggenheimeko fabriketan galdatutako mineralak prozesatzen hasi zen, familiari ziklo osoa kontrolatzeko aukera emanez, meatzetik metal bukaturaino, zilarra, kobrea edo beruna dena.

Gizona 1905eko martxoaren 15ean hil zen Palm Beachen, gaixotasunak jota, emaztea hil eta bost urtera. Haren gorpua Brooklyngo Salem Fields hilerrian dago lurperatuta.

Azken finean, bere aberastasuna (mendeko handienetako bat) meatzaritza eta fundizioko merkataritza-enpresen bidez egin zuen, batez ere Estatu Batuetan. 

Leadville, Coloradoko meatze-barrutian zilar-meategietan inbertitu ondoren, Coloradon zabaldu zen mineralaren galdaketan. Hainbat fundizio eraiki zituen AEBetan eta Mexiko iparraldean. Seme-alabak hazi ahala, meatzaritzako eta galdaketako negozio familiarrean lidergo rolak hartu zituzten.

## Familia 
Guggenheimek Barbara Myers (1834-1900) ezagutu zuen, Estatu Batuetara itsasontzian zihoan lankide etorkina, eta harekin ezkondu zen lau urte geroago, 1852 inguruan. Hamar seme-alaba izan zituen Barbara emaztearekin, eta horietako bostek familiaren negozioarekin jarraitu zuten:

* Isaac (1854-1922), 1876an Carrie Sonnebornekin ezkondu zena.
* Daniel (1856-1930), bere aita hil ondoren familiaren burua. Bere seme-alaben artean, meatzaritzaren esparruko hainbat negozio garatzen eta erosten gehien inplikatu zena izan zen.
* Murry (1858-1939), hasiera batean oihalak eta brokatuak inportatzeko negozioan aritzen zena. 1881etik aurrera meatzaritzan eta metalurgian aritu zen.
* Solomon Robert (1861-1949), arte modernoaren mezenas, Museum of Modern Art-en sorreraren eta dohaintzen bidez.
* Jeanette Guggenheim (1863–1889), Albert Gerstlerekin ezkondu zen eta erditu zenean hil zen.
* Benjamin Guggenheim (1865-1912), Titanic-en hondamendian hil zena. Florette Seligmanekin ezkondu zen.
* (John) Simon (1867-1941), Coloradoko senataria aldi batez.
* William Guggenheim (1868-1941).
* Rose Guggenheim (1871-1945), hiru aldiz ezkondu zena; lehenengo Albert Loeb (New Yorkeko Balore Burtsako zuzendaria), bigarren Samuel M. Goldsmith 1908an eta Charles E. Quickea.
* Cora Gwendalyn Guggenheim (1873–1956), Louis Frank Rothschild LF Rothschilden sortzailearekin ezkondu zena.

1900ean emaztea hil ondoren, Guggenheimek eta bere seme-alabek 200.000 $ eman zizkioten Mount Sinai Ospitaleari, bere omenez ospitale bat eraikitzeko.  Guggenheim 1905eko martxoaren 15ean hil zen Palm Beachen, Floridan.

### Ondorengoak 
Benjamin semearen bitartez, arte bildumagile baten aitona eta Peggy Guggenheim goi mailako elkarteko kidea izan zen Guggenheim.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Peggy Guggenheim

## Kanpo estekak 
* National Mining Hall of Fame: *Meyer Guggenheim*  artxibatu zenc2014ko otsailaren 22an.