open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La leyenda del tiempo

***La leyenda del tiempo*** (euskaraz *Denboraren kondaira*)  Camarón de la Isla abeslari flamenkoak 1979ko ekainaren 16an plazaratutako hamargarren albuma da. PolyGram konpainia diskografikoa argitaratu zuen. Flamenkologiaren arabera musika mota horren album garrantzitsuenetariko bat da. 

## Balorazioa 
Lehen unean albumak iraultzailearen definizioa jaso zuen. Hasieran flamenkoren puristek gogor kritikatu zuten baina egun klasiko bat gisa dago onartuta. Albumak, batetik, elementu berritzaileak zekarren, esaterako, bxu elektrikoaren erabilera. Kolaboratzaileak, bestetik, maila altukoak ziren. Disko honetan, besteak beste, Tomatito, Raimundo Amador, Kiko Veneno mailako artistak bildu ziren.

Publiko aldetik, hasieran, harrera hotza izan zuen. Ricardo Pachón ekoizleak honako hau esan zuen: "Erosle batzuk diskoa itzuli zuten Camarónena ez zela esanez". Joera hori ondoren aldatu zen. Horrela, Espainiako Rolling Stone aldizkariak egindako inkesta batean "Tiempo de leyenda" abestia estatu horren Pop/Rock historiaren laugarren abesti onena gisa gelditu zen.

## Abestiak 
# *La leyenda del tiempo* (Federico García Lorca/ Ricardo Pachón) – (Bambera) 3:41
# *Romance del Amargo* (García Lorca/Pachón) – (Buleriak soleáren arabera) 3:47
# *Homenaje a Federico* (García Lorca/Pachón/Kiko Veneno) – (Buleriak) 4:10
# *Mi niña se fue a la mar* (García Lorca/Pachón/Veneno) – (Cantiñas de Pinini) 3:05
# *La Tarara* (Ricardo Pachónen moldaketak eta itzulpena) – (Abestia) 3:46
# *Volando voy* (Veneno) – (Rumba) 3:25
# *Bahia de Cádiz* (Pachón/Fernando Villalón) – (Alegriak) 2:56
# *Viejo mundo* (Omar Khayyám/Veneno) – (Buleriak) 2:45
# *Tangos de la Sultana* (Antonio de Casas/Pachón/Francisco Velázquez) – (Tangoak) 4:29
# *Nana del caballo grande* (García Lorca/Pachón/Gualberto) – (Sehaska-kanta) 4:58

## Parte-hartzaileak 
* Camarón de la Isla - Ahotsa
* Tomatito: gitarra flamenko
* Raimundo Amador: gitarra flamenko
* Jorge Pardo: txirula
* Manolo Marinelli, Alameda taldekoa: teklatuak
* Rafael Marinelli, Alameda taldekoa: piano
* Pepe Roca, Alameda taldekoa: gitarra elektriko
* Gualberto Garcia: sitar
* Rubem Dantas: perkusioak
* Tito Duarte: perkusiok
* José Antonio Galicia: perkusioak
*Manolo Soler: Palmak eta dantza
* Antonio Moreno "Tacita": palmak, bateria
* Pepe Ébano: bongo
* Manolo Rosa, Alameda taldekoa: Baxu
* Mario_Pacheco, azaleko argazkia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :"La leyenda del tiempo" abestia Youtuben.
* :"La leyenda del tiempo" abestiaren hitzak.
* :Albumaren informazioa Discogs webgunean.
Pinakes

***Pinakes*** (antzinako grezieraz: Πίνακες "taulak", πίναξ-en plurala) Kalimakok K.a. III. mendean Alexandriako Liburutegiko funtsekin eginiko lan bibliografiko bat da, egun galduta dagoena. Liburutegi bateko lehendabiziko katalogotzat hartzen da.

## Kanpo estekak
Jakara Anthony

**Jakara Anthony** (Cairns, Queensland, Australia, 1998ko uztailaren 8 - ) australiar eskiatzaile akrobatiko bat da, urrezko dominaduna. 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen eta 4. geratu zen, inoiz australiar batek kosketako eskian izandako emaitzarik onena. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan emakumezkoen kosketako proba irabazi zuen. 2019ko Munduko Eski Txapelketan 2. postua izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chijindu Ujah

**Chijindu** " **CJ** " **Ujah** (1994ko martxoaren 5a) britainiar atleta da, abiadura lasterketetan espezializatua. 2017an Munduko titulua eta 2016an eta 2018an Europako titulua irabazi zuen Britainia Handiko 4 × 100 metroko erreleboarekin, 2017ko Diamante Ligako finalean ere irabazi zuen 100 metroko proba. Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazita, dopin-probak debekatutako bi substantzia aurkitu ostean zigortu egin zuten.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aaron Brown (atleta)

**Aaron Brown** (1992ko maiatzaren 27a) 100 eta 200 metroetan aditua den esprinter kanadarra da. Bi aldiz olinpiar domina irabazi zuen Kanadako 4 × 100m-ko errelebo taldearekin 2016 eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. Brownek brontzezko bi domina ere irabazi ditu Kanadako errelebo taldeekin 4 × 100m proban 2013 eta 2015eko Atletismoko Munduko Txapelketan. Banakakoan, 2018ko Commonwealth Games 200 m-ko zilarrezko domina irabazi zuen, eta gazteen txapelketako domina ugari irabazi zituen bere ibilbidearen hasieran.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Julian eta Santa Basilisa (argipena)

**San Julian eta Santa Basilisa** eliza katolikoko santu bikotea dira. Wikipedia honetan erreferentzia hauek ditugu haien inguruan:

* **Julian eta Basilisa** santu kristauen bikotea.

Euskal Herrian santu hauen izena duten elizak:

* Andosillako eliza
* Oreitiako eliza (Gasteiz)
* Ariñizko eliza (Gasteiz)
* Aistrako baseliza (Zalduondo)
Ma Thida

**Ma Thida** (Birmania, 1966) zirujaua, idazlea, giza eskubideen aktibista eta birmaniako kontzientzia preso ohia da. **Suragamika** izengoitiaren azpian argitaratu du, "bidaiari ausarta" esan nahi du. Myanmaren intelektual lider ezaguna da, eta haren liburuek herrialdearen egoera politikoa lantzen dute. *PEN International*-eko ordezkaria.

## Biografia 
1980ko hamarkan medikuntza ikasi zuen, kirurgian lizentziatua lortuz, eta gaztetan hasi zen idazten ere.  Ia sei urte bete zituen, bertan tuberkulosia hartu zuen. Osasunaren gainbehera, presio politikoa areagotu eta Amnesty International eta PEN International bezalako giza eskubideen erakundeen ahaleginak direla eta aske utzi zuten. Harvard Unibertsitateko Radcliffe Institute for Advanced Studies-eko kidea. 

## Sariak eta Aitortzak 
* 1996an, Reebok Human Rights Award 
* 1996an, PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award
* 2008tik 2010era, Brown University-ko International Writers Project Fellow
* 2016an, Vaclav Havel Library Foundation-ek emandako 'Disturbing the Peace' saria. 
* 2016an, PEN Internationaleko kontseilurako hautatua izan zen Galizian egindako PEN Nazioarteko 82. Kongresuan.

## Obra 
* *The Sunflower* (1999)
* *In the Shade of an Indian Almond Tree* (1999)
* *Sweet and spicy honey mud* (1999)
* *Insight of colorful lights and beyond esthetic border* (1999)
* *One, Zero and Ten for Teens* (2003)
* *Message to Teen* (2011)
* ''Translation of Japanese Women's Poems* (2011)
* *The Roadmap* (2011)
* *Sanchaung, Insein, Harvard* (2012)
* *A Letter for Daw Aung San Suu Kyi'' (2013)
* The imperishable dictum (2014)
* Brown to Crimson, a personal memoir of experience of Brown University and Radcliff fellowship of Harvard University (2014)
* What is independent citizen's spirit?, editorials from the Myanmar Independent news journals (2014)
* Youths who dare to live and compete, articles about youths all over the words who have some difficulties or disabilities but be capable of extraordinary works (2014)
* Nothing to lose but your life (Translation Work @ 2015)
* From Selfishness to Leaving from Fear, compilation of short stories, collection of 53 short stories (2015)
* Sunflower second edition (2015)
* Prisoner of Conscience: My Steps through Insein (Prison Memoir @ 2016)
* Writing of Ma Thida (2016)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ma Thida (Amnistia Internazionala)
Williams udare

**Williams udarea**, **Bon chrétien** edo **Bartlett udarea** Europako udareondoaren (*Pyrus communis*) kultibar bat da, Asiatik kanpo gehien hazten dena. Kanpaia eitea dauka, Mendebaldean udarearen itxura arruntzat jotzen dena. Azal berdea horitzen da umotzean, nahiz eta azal gorrikoak ere badauden. Udakotzat hartzen da, ez baitio hotzari eusten beste aldaera batzuek bezain ongi.

Ezezaguna da aldaera honen jatorria.

## Izenak
"Bon Chrétien" (kristau ona) izena Frantzisko Paolakoagatik hartzen du. Hura gizon santu bat izan zen, Frantziako Luis XI.ak bere ondora ekarrarazi zuena hilurrenetan, 1483an, senda zezan. Paolakoak Calabria jaioterriko udare-hazi bat eskaini zion erregeari, eta irakatsi nola landatu eta hazi. Hortik etorritako udareei "Bon chrétien" deitu zitzaien.

Williams udarea, ustez, 1770 inguruan sortu zen Aldermastonen (Ingalaterra). Hortik, Williams izeneko hazle batek aldaera hori erosi eta herrialdean barna zabaldu zuen. Horren ondorioz, Williams deitu zitzaion.

1799an Williams udareko zenbait arbola inportatu ziren Estatu Batuetara, Massachusettsen landatzeko. Lur horiek, gero, Enoch Bartlett izeneko nekazari batek erosi zuen, eta, jakin gabe nondik zetozen udare haiek, Estatu Batuetan barna zabaldu zituen. 1828ra arte inor ez zen ohartu Bartlett eta Williams udareak aldaera bera zirela. Ordurako, Bartlett udareak ospea zeukan AEBn eta Kanadan, eta izen horri eutsi dio.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Akrobaziazko eskia 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak koskak

**Emakumezkoen kosketako proba 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako akrobaziazko eskian** otsailaren 3tik otsailaren 6an jokatu zen Zhangjiakouko Genting eski pistann. Jakara Anthony australiarrak irabazi zuen proba, Jaelin Kauf estatubatuarrak eskuratu zuen zilarra eta Anastasia Smirnova errusiarrak brontzea. Guztientzako lehen domina olinpikoa izan zen. Anthonyren domina Australiak emakumezkoen zuloen proban irabazitako lehenengoa izan zen. 

Perrine Laffont zen aurreko irabazlea. Justine Dufour-Lapointek 2014an urrea irabazi zuen eta 2018an zilarra, eta Julija Galixeva bezala, hiruak zeuden sailkatuta. 

## Emaitzak 
### 1. sailkapena 
#### 2. sailkapena 
Bigarren sailkapen errondan hamar atletarik onenak finalera sailkatzen ziren, bi probetan izandako emaitza batuz. Azken hamar atletak kanporatzen dira.

### Finalak
#### 1. finala
Emaitzarik onena lortzen duten 12 atletak bigarren finalera pasatzen dira. Azken 8 atletak kanporatzen dira. 

#### 2. finala
2. finalean lehen 6 atletak sailkatzen dira. Azken sei atletak kanporatzen dira. 

#### 3. finala
3. finalean dominak esleitzen dira lehenengo 6 atleten artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zharnel Hughes

**Zharnel Hughes** (1995eko uztailaren 13a) 100 metro eta 200 metroetan espezializatutako esprinter britainiarra da. Urrezko domina irabazi zuen 100 metroko eta 4 x 100 metroko erreleboetan 2018ko Europako Txapelketan Britainia Handia ordezkatuz, eta 4 x 100 metroko erreleboan 2018ko Commonwealth Jokoetan, Ingalaterra ordezkatuz.

Aingorako itsasoz haraindiko Britainia Handiko Lurraldean jaio eta hazi zen, 2015az geroztik Britainia Handiaren selekzioarekin IAAF eta Europako Atletismoko ekitaldietan nazioartean lehiatu da. Aingirako errekor nazionalak ditu 100m eta 200m-etan eta 9,91 eta 20,02 segundoko marka pertsonalak ditu. 2018ko ekainean, inoizko 100 metroko esprinter britainiar bizkorrena da, Linford Christie eta europako lau azkarrenen atzetik. 20.02ko denborarekin, Britainia Handiko 200 metroko historiako laugarren esprinter azkarrena eta 13. Europako azkarrena da.

Arrakasta handia izan zuen gaztetan Aingira ordezkatuz, esprintean urrezko dominak irabazi zituen CARIFTA Jokoetan, Erdialdeko Amerikako eta Karibeko Junior Txapelketan eta Panamerikar Junior Atletismo Txapelketan.2015eko Atletismoko Munduko Txapelketako finalean 200ean bosgarren sailkatu zen. Eduki zituen lesio ezberdinek 2016ko eta 2017ko denboraldietan eragina izan zuen eta 2016ko Europako Atletismo Txapelketan eta 2017ko Atletismoko Munduko Txapelketan kanporaketa-fasean kanporatua izan zen. 2018an forma onera itzuli zen eta 4 × 100 metroko erreleboko titulua irabazi zuen 2018ko Commonwealth Jokoetan Ingalaterrarekin. Hughesek 200 metroko finalean lehengo zeharkatu zuen helmuga, baina, deskalifikatu egin zuten ondoko erreian zegoen kirolari bat eragozteagatik. 2019ko Munduko Atletismo Txapelketan zilarra lortu zuen 4x100m-ko errelebo proban eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarra irabazi zuen proba berean, baina bere kide Chijindu Ujahren dopin-kasuaren ondorioz, domina itzuli behar izan zuen.

Hughes Jamaikako Racers Track Club-ekin entrenatzen du Glen Mills entrenatzailearen gidaritzapean, Usain Bolt, Yohan Blake eta Delano Williams taldekideekin.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Porte d'Auteuil (Parisko metroa)

'''Porte d'Auteuil''' Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 16. barrutian kokatuta dagoena.

## Ikus, gainera 
* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 10. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak 
*  RATPko web gunea
*  Île-de-France Mobilitésko web gunea
Christen Købke

**Christen Schiellerup Købke** (Kopenhage, 1810eko maiatzaren 26a - *ibidem*, 1848ko otsailaren 7a) Danimarkako Urrezko Aroko daniar margolaria izan zen.

## Biografia 
Hamabi urterekin, Danimarkako Arte Edrren Errege Akademian hasi zen ikasten, eta Christian August Lorentzen eta Christoffer Wilhelm Eckersberg izan zituen irakasle. 1833 arte Kastelleten bizi izan zen eta inguruko pintura asko egin zituen.

1838an Erromara joan zen eta han beste artista daniar asko aurkitu zituen. Uda Napoliko eskualdean igarotzen dut aire zabalean margotzen.

Erromantiko nazionalista izan zen eta erretratuak, paisaiak eta motibo arkitektonikoak margotu zituen. Egin zituen erretratuak lagun, senide eta lankide artistenak izan ziren. Bere garaia da, ez zuen aintzatespenik jaso, baina gaur egun bere pintura harmonikoengatik, ezaugarri koloretsuengatik eta egunerokotasunaren zentzuagatik nazioartean ezagunenetakoa den Danimarkako margolarietako bat da.

## Iruditegia 

Christen Købke - The View of the Plaster Cast Collection at Charlottenborg Palace.jpg|*Igeltsuzko modeloen bilduma Charlottenborg jauregian* (1830)
Portrait of the landscape painter Frederik Sødring - Christen Købke - Google Cultural Institute.jpg|right|thumb|200px|*Frederik Sødringen erretratua* (1832)
Christen Schiellerup Købke - Bay of Naples - Google Art Project.jpg|*Napoliko badia* (1843)
Havetrappen ved kunstnerens malestue på Blegdammen.jpg|*Havetrappen ved kunstnerens malestue på Blegdammen* (c.1845)
Christen Købke - View of Østerbro from Dosseringen.jpg|*Østerbroko ikuspegia Dosseringenetik* (1838)
Valdemar Hjartvar Købke (1813–1893).jpg|*Valdemar Hjartvar Købke* (ca. 1838)  Metropolitan Museum of Art
Christen Købke - Autumn Morning on Lake Sortedam.jpg|*Efterårsmorgen ved Sortedamssøen*  (1838)  Ny Carlsberg Glyptotek
Christen Købke - View of a Street in Østerbro outside Copenhagen. Morning Light - Google Art Project.jpg|*Parti af Østerbro i morgenbelysning* (1836)  Statens Museum for Kunst
Kobke-Frederiksborg.png| *Frederiksborg Slot ved Aftenbelysning* (1835)
Christen Købke - A View from Dosseringen near the Sortedam Lake Looking towards the Suburb Nørrebro outside Copenhage... - Google Art Project.jpg| * Dosseringengo ikuspegia Sortedam Aintziretik gertu* (1838)
Christen Købke - Autumn Landscape. Frederiksborg Castle in the Middle Distance - Google Art Project.jpg|*Frederiksborg gaztelua distantzian* (1837–38)
Christen Købke - The North Gate of the Citadel - Google Art Project.jpg|*Ziudadelako iparraldeko atea* (1834)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Francisco Antón Idróquilis

**José Francisco Antón Idróquilis**, edo Patxi Antón Idróquilis, arabar enpresaria. Egun, Gizarte Ongizaterako Foru Erakundearen Zuzendaria da, Arabako Foru Aldundiaren konfiantzazko kargua dena.

## Biografia 
Gasteizko Goi Mailako Ostalaritza eskolan hasi zen, non ikasketa zuzendari izan zen. Ondoren, hanbat enpresaren kudeatzeile eta zuzendaria izan da, besteak beste Zarautzeko Karlos Arguiñanoren Sukaldaritza Eskolan, ABRA-Errioxar Arabako Elartean zuzendari, BAKH Baskonia Kirol Hirian eta Lumagorri S.L.-n. Hainbat enpresaren aholkularia zen, baita Vitoria-Gasteiz Wine City elkarteko lehendakaria.

2017an, Arabako Foru Aldundiarean Indesa 2010 S.L. entitate autonomoan hasi zen, José Luis Alonso Quilchanoren ordez. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Gizarte Ongizaterako Foru Erakundea
*Arabako Foru Aldundia

## Kanpo estekak
Leyla Hussein

**Leyla Hussein,**  (Somalia, 1980 ) psikologo, psikoterapeuta eta aktibista sozial britainiarra da. *Dahlia* proiektuaren, *Daughters of Eve*  erakundearen sortzaileetako bat eta Hawa's Haven-eko zuzendari nagusia. 2020an, Hussein St Andrews Unibertsitateko Errektore hautatu zuten, 600. urteko unibertsitatearen lehen emakume errektorea.

## Biografia 
1980an Somalian jaio eta urte gutxiren buruan Erresuma Batura joan zen bizitzera. Thames Valley Unibertsitatean ikasi zuen eta bertan Aholkularitza Terapeutikoan lizentziatu zen.

Hamar urtez lan egin zuen ugalketa osasunaren inguruko dibulgazioa egiten. Waltham Forest-eko *African Well Women Clinic*-en lan egin zuen, Erresuma Batuko emakumeen genitalen mutilaziotik bizirik atera zirenekin elkarlanean. Leyla Hussein-ek *NAZ London* proiektuan ere lan egin zuen sexu-osasuneko aholkulari gisa, GIBak eta HIESak jotako somaldarrekin lanean.

2010ean, Nimco Ali eta Sainab Abdirekin batera, *Daughters of Eve* sortu zuten.  Irabazi-asmorik gabeko emakumeen genitalen mutilazio inguruan sentsibilizatzeko. Hussein bera MGFtik bizirik atera zen.    Gainera, Hawa's Haven-eko zuzendari exekutiboa da. Dahlia's Project laguntza-terapia taldea ere zuzentzen du, Manor Garden Health Advocacy Project-ekin batera sortu zena.  The Girl Generation-en enbaxadore globala da.

2013an, Husseinek *The Cruel Cut* aurkeztu zuen, dokumental aitzindari bihurtu zen, Britainia Handiko FGMari aurre egiteko politikak eta legeak aldatzen lagundu zuena. Ondoren, Barbara Miller zinemagile suitzarrak zuzendutako *#Female Pleasure* dokumentalaren bost protagonistetako bat izan zen, 2018an Locarnoko Jaialdian estreinatu zena.

END FGM-Europako kanpainako aholkularia izan zen, Amnesty International-ek lagunduta, Zipre, Vienako eta Londresko gobernuei hitz egin zien. Horrez gain, Hussein *FGM Special Initiative Advisory Group*  eta *Desert Flower Foundation*-eko Aholku Taldeko administrazio kontseiluan dago, Waris Dirie-k finantzatutako ongintzazko erakundea. Londresko *Naz Projecteko* zuzendaritza batzordean ere egon zen. 

## Sariak eta Aitortzak 
* 2019an Britainiar Inperioko Ordenako (OBE) ofizial izendatu zuten.
* 2014an Woman's Hour Power List-en seigarren postuan sailkatua. 
* 2014an *Red* Magazinek emandako Woman of the Year Awards saria.
* 2014an Debbets 500 zerrenda. 
* 2014an BAFTArako izendatua.
* 2013an BBC 100 Emakumeen Zerrendan sailkatua.
* 2012an True Honor Saria, Irango eta Kurduen Emakumeen Eskubideen Erakundeak emana.
* 2011an Emma Humphrey Saria,
* 2010eko Cosmopolitan Ultimate Campaigner Emakumearen Urteko Saria,
* 2008ko PCT Breaking Down Barriers Award,

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Emakumeen genitalen mutilazioa

## Kanpo estekak 
*Leyla Hussein at TEDxCoventGardenWomen (TEDx Talks, 2014)
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 500 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 500 metroko emakumezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 13an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Erin Jackson, Estatu Batuetakoa, txapeldun olinpikoa bihurtu zen, bere lehen domina olinpikoa irabaziz. Japoniako Miho Takagik zilarrezko domina irabazi zuen, eta Angelina Golikovak, Errusiako batzorde olinpikoaren ordezkari gisa, brontzea, bere lehen domina olinpikoa.

Tituluaren defendatzailea eta plusmarkista olinpikoa Nao Kodaira da. 2018ko zilarrezko domina, Lee Sang-hwa, lehiaketetatik erretiratu zen. Plusmarkista mundiala izaten jarraitzen zuen Joko Olinpikoen hasieran. Karolina Erbanova brontzezko dominaduna ere erretiratu egin zen. Angelina Golikova 2021eko munduko txapelduna da 500 metroko distantzian. Femke Kok eta Olga Fatkulina dira zilarrezko eta brontzezko domina, hurrenez hurren. Erin Jackson 2021-22ko Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra zen 500 metroko distantzian, Olinpiar Jokoen aurretik zortzi proba osatuta, eta ondoren Golikova eta Kodaira. Golikovak denboraldiko denborarik onena egin zuen, 36,66 Calgaryn 2021eko abenduaren 11n..

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Instrumentista

**Instrumentista** musika tresna baten interpretea modu generikoan aipatzeko modu bat da. Definizio hau, batez ere, musika akademikoan eta ingurune formal moderatuan erabiltzen da.

Instrumentista batek berariazko instrumentu bat jotzeko ezagutzak ditu. Horretaz gain, teoria musikalaren, harmoniaren inguruko ezagutzak eta konposizioaren inguruko gutxieneko ezagutzak eduki behar ditu. Jotzaile batzuek, jazz eta blues-joleek adibidez, inprobisazioa ondo ulertu behar dute.

Instrumentista terminoa industria-esparruan ere aplika dakioke tresna industrialak instalatzeaz, konpontzeaz eta mantentzeaz arduratzen den edozein profesionali.

Industria-tresnaz ulertzen da, prozesu-aldagai bat neurtzeko, alderatzeko edo datuak biltzeko erabiltzen den ekipamendu guztiak, normalean tenperatura (termometroa), presioa (presostatoak), maila (maila-neurgailuak), emaria (emaria-neurgailuak) edo beste edozein aldagai fisiko edo kimiko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 1500 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 1.500 metroko emakumezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 7an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta").

Aurreko txapelduna Ireen Wüst zen, hau ere 2010eko txapelduna. 2018ko zilarrezko domina eta munduko markista Miho Takagi ere Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen. Marrit Leenstra brontzezko dominaduna lehiaketetatik erretiratu zen. Ragne Wiklund da 2021eko munduko txapelduna 1500 metroko distantzian. Brittany Bowe eta Evgeniia Lalenkova dira zilarrezko eta brontzezko domina, hurrenez hurren. Ayano Sato 2021-22ko ISU Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra zen 1500 metroko distantzian, Joko Olinpikoen aurretik lau lasterketa osatuta, Bowe eta Takagi atzetik zituela. Takagik denboraldiko denborarik onena egin zuen, 1:49.99 Salt Lake Cityn 2021eko abenduaren 5ean.

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 5000 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 5.000 metroko emakumezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 10ean egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta").

2018ko txapelduna, Esmee Visser, ez da Joko Olinpikoetarako sailkatu. Martina Sáblíková, 2018ko zilarrezko domina, 2010eko eta 2014ko txapeldun olinpikoa ere bada distantzia horretan, eta Natalya Voronina, brontzezko domina, Joko Olinpikoen hasierako munduko markista, sailkatu ziren. Irene Schouten 2021eko munduko txapelduna da 5.000 metroko distantzian. Voronina eta Carlijn Achtereekte zilarrezko eta brontzezko domina dira, hurrenez hurren. Isabelle Weidemann 2021-22ko Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra izan zen distantzia luzean, Olinpiar Jokoen aurretik hiru proba burututa, ondoren Ragne Wiklund, Schouten eta Francesca Lollobrigida. Schoutenek denboraldiko denborarik onena egin zuen, 6:45.69 Heerenveenen 2021eko urriaren 31n..

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak talde jarraipena

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko talde jarraipeneko emakumezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 11an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Ivanie Blondinek, Valerie Maltaisek eta Isabelle Weidemannek, Kanadaren ordezkari gisa, irabazi zuten proba, eta errekor olinpikoa ezarri zuten finalean. Hau izan zen Kanadak proba honetan lortu zuen lehen urrezko domina eta Kanadako lehen domina 2006tik. Ayano Satok, Miho Takagik eta Nana Takagik, Japoniakoak, olinpiar errekorra ezarri zuten finalerdietan, eta azkenean zilarrezko domina irabazi zuten. Antoinette de Jong, Marijke Groenewoud, Irene Schouten eta Ireen Wüstek irabazi zuten brontzezko domina.

Joko Olinpikoen hasieran Japonia zen tituluaren defendatzailea eta munduko markista. Herbehereak eta Estatu Batuak dira 2018ko zilarrezko eta brontzezko dominak, hurrenez hurren. Herbehereak 2021eko munduko txapeldunak dira taldekako jazarpenean, Kanada bigarren postuan dago eta Errusiako Patinaje Batasuna hirugarren postuan. Hala ere, Japoniak eta Estatu Batuek ez zuten izena eman. Kanada zen lider 2021-22 ISU Abiadura Patinajeko Munduko Kopan, Olinpiar Jokoen aurretik hiru proba egin ondoren, Japonia eta Herbehereen aurretik.

## Emaitzak 
### Final laurdenak 
Final laurdenak otsailaren 12an egin ziren.

### Finalerdiak 
Finalerdiak otsailaren 15ean egin ziren.

### Finalak 
Finalak otsailaren 15ean egin ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 1000 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 1.000 metroko gizonezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 18an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Thomas Krol herbeheretarrak irabazi zuen proba, eta urrezko bere lehen domina olinpikoa izan zen. Laurent Dubreuil kanadarrak zilarrezko domina irabazi zuen, bere lehen domina olinpikoa. Håvard Holmefjord Lorentzen norvegiarrak brontzea irabazi zuen.

Aurreko txapelduna Kjeld Nuis, Joko Olinpikoetarako sailkatu zen. 2018ko zilarrezko domina lortu zuen Hävard Holmefjord Lorentzen ere sailkatu zen. Kai Verbij 2021eko distantzia sinpleen munduko txapelduna da 1000 metroko distantzian. Zilarrezko domina eta munduko plusmarkista Pavel Kulizhnikov da. Thomas Krol zen lider 2021-22 ISU Abiadura Patinajeko Munduko Kopan, 1000 metroko distantzian, Joko Olinpikoen aurretik lau lasterketa burututa, Nuis eta Holmefjord Lorentzen atzetik zituela. Krolek denboraldiko denborarik onena egin zuen, 1:06.44 Salt Lake Cityn 2021eko abenduaren 5ean.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 1500 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 1.500 metroko gizonezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 8an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Kjeld Nuis holandarrak 2018ko titulua defendatu zuen eta berriz ere txapeldun olinpiko bihurtu zen. Thomas Krol herbeheretarrak zilarrezko domina irabazi zuen. Hego Koreako Kim Min-seokek brontzea irabazi zuen.

Aurreko txapelduna Kjeld Nuis da. Patrick Roest zilarrezko dominaduna ere Joko Olinpikoetarako sailkatu zen. Nuis ere plusmarkista mundiala zen Joko Olinpikoen hasieran. Thomas Krol da 2021eko munduko txapelduna 1.500 metroko distantzian, eta Nuis eta Roest dira zilarrezko eta brontzezko domina, hurrenez hurren. Joey Mantia zen lider 2021-22 ISU Abiadura Patinajeko Munduko Kopan, 1000 metroko distantzian, Joko Olinpikoen aurretik lau lasterketa burututa, Ning Zhongyan eta Connor Howe atzetik zituela. Mantiak ere denboraldiko denborarik onena egin zuen, 1:41.15 Salt Lake Cityn 2021eko abenduaren 4an..

## Emaitzak 
Lasterketak 18:30ean hasi ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 10.000 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 10.000 metroko gizonezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 11an egin zen, Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta").

Tituluaren defendatzailea eta plusmarkista olinpikoa Ted-Jan Bloemen da. Jorrit Bergsma zilarrezko dominaduna ere Joko Olinpikoetarako sailkatu zen, eta Nils van der Poel da 2021eko munduko txapelduna 10.000 metroko distantzian, eta Bergsma eta Aleksandr Rumyantsev dira zilarrezko eta brontzezko dominak, hurrenez hurren. Van der Poel ere plusmarkista mundiala zen Joko Olinpikoen hasieran. ISU 2021-22 Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra zen distantzia luzean, Joko Olinpikoen aurretik lau proba beteta, Bloemen eta Davide Ghiotto atzetik zituela. Van der Poelen denboraldiko markarik onena, 12: 38.92 Stavangerren 2021eko azaroaren 20an. . Patinatzaile batek ere ez du inoiz 10.000 metroko tartea bi aldiz irabazi.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aliou Cissé

**Aliou Cissé** (1976ko martxoaren 24a) futbol entrenatzaile eta jokalari ohi senegaldar bat da. Gaur egun Senegalgo futbol selekzioko entrenatzailea da. 2022. urtean Afrikako Nazioen Kopa irabazi zuen.
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak irteera masiboa

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko irteera masiboko gizonezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 19an egin zen, Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Bart Swings belgikarrak irabazi zuen 2018ko zilarrezko domina. Hau izan zen Belgikako lehen urrezko domina Neguko Olinpiar Jokoetan 1948tik. Hego Koreako Chung Jae-wonek irabazi zuen zilarrezko domina, bere banakako lehen domina olinpikoa, eta Lee Seung-hoon, aurreko txapeldunak, brontzea.

Tituluaren defendatzailea Lee Seung-hoon da. Bart Swings zilarrezko dominaduna ere Joko Olinpikoetarako sailkatu zen, baina Koen Verweij brontzezko dominaduna ez. Joey Mantia da 2021eko distantzia sinpleetako munduko txapelduna irteera masiboan, eta Arjan Stroetinga eta Swings dira zilarrezko eta brontzezko domina, hurrenez hurren. Swingsek ISU 2021-22 Abiadura Patinajeko Munduko Kopa irabazi zuen distantzia luzeetan, Joko Olinpikoen aurretik hiru proba osatuta, Ruslan Zakharov eta Andrea Giovannini atzetik zituela.

## Emaitzak 
### Finalerdia 
### Finala 
Lee eta Mantia photo finish bidez bereizi ziren, denbora berbera egin baituten:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 500 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 500 metroko gizonezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 12an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Gao Tingyu txinatarrak irabazi zuen proba, brontzezko domina 2018an, eta errekor olinpiko berria ezarri zuen. Hego Koreako Cha Min-kyuk zilarrezko domina irabazi zuen, 2018ko arrakasta errepikatuz. Japoniako Wataru Morishigek brontzea irabazi zuen, bere lehen domina olinpikoa.

Tituluaren defendatzailea eta plusmarkista olinpikoa Håvard Holmefjord Lorentzen zen. Laurent Dubreuil 2021eko munduko txapelduna da 500 metroko distantzian. Zilarrezko domina eta munduko plusmarkista Pavel Kulizhnikov da. Dubreuil, 500 metroko distantzian, ISU 2021-22 Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra zen, Olinpiar Jokoen aurretik zortzi proba burututa, Wataru Morishige eta Tatsuya Shinhama atzetik zituela. Dubreuilek denboraldiko denborarik onena egin zuen, 33,77 Calgaryn, 2021eko abenduaren 10ean.

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak irteera masiboa

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko irteera masiboko emakumezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 19ean egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Irene Schouten herbeheretarrak irabazi zuen ekitaldia, bere hirugarren urrea eta laugarren domina irabazi zuen Olinpiar hauetan. Kanadako Ivanie Blondinek irabazi zuen bere lehen domina olinpikoa, zilarrezkoa. Francesca Lollobrigida italiarrak irabazi zuen brontzezko domina. Defendatzailea Nana Takagi izan zen. Lehiara sartu zen, baina finalerdian erori zen eta ez zuen ezer esan.

Txapelduna Nana Takagi da. Irene Schouten brontzezko dominaduna ere Joko Olinpikoetarako sailkatu zen. Marijke Groenewoud da 2021eko munduko txapelduna, eta Ivanie Blondin eta Schouten dira zilarrezko eta brontzezko dominak, hurrenez hurren. Blondin 2021-22ko Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra izan zen, eta hiru proba egin zituen Olinpiar Jokoen aurretik. Ondoren, Francesca Lollobrigida, Guo Dan eta Jelizaveta Golubeva sailkatu ziren.

## Emaitzak 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jentilbaratza Kultur Elkartea

**Jentilbaratza Kultur Elkartea** Ataungo (Gipuzkoa) kultura elkarte bat da, 2012. urtean sortua. Euskal mitologiaren inguruan Ataungo eta Euskal Herriko garai bateko sinesmen, ipuin zahar eta legendak bizirik iraunaraztea du helburu, belaunaldi zaharren eta berrien arteko zubi-lana eginda.

## Jarduerak 
Helburu hori lortzeko, Jentilbaratzak jarduera hauek egiten ditu:
* Gau Ibilaldi Mitologikoa.
* Ohitura Zaharren eguna.
* Ipuin Kontaketak.
* Ibilaldi Magikoa, Aralarren.
* Ipuin eta Marrazki Lehiaketa.
* Ataungo Mondeju Lehiaketa.

## Erreferentziak
Richard Kilty

**Richard Kilty** (Stockton-on-Tees, 1989ko irailaren 2a) 60 metro, 100 metro eta 200 metroetan parte hartzen duen esprinter britainiarra da. 60 metroko zein erreleboetan espezialistatzat jota, Munduko eta Europako txapeldun bikoitza ohia da 60 metroetan Pista Estalian, eta zilarrezko domina lortu zuen bai Munduko Atletismo Txapelketan, bai 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan erreleboko kide gisa. Hala ere, bere kide Chijindu Ujahren dopin kasuaren ondorioz, domina hau itzuli behar izan zuen.

Kiltyk dominak irabazi ditu txapelketa nagusi guztietan, mundu mailako zilarrezko dominak barne, 2019ko Munduko Txapelketako finaletan eta 2021eko Olinpiar Jokoetan. Kilty barneko eta kanpoko txapelketa garrantzitsu guztietan dominak irabazi dituen atleta britainiar bakanetako bat da, hala nola Commonwealtheko Jokoetan eta Europako Atletismo Txapelketan erreleboko lasterkari gisa, urrea barne, Europako eta Munduko Indoor-ean, 60 metroko espezialista gisa... Historiako esprinter britainiar arrakastatsuenetako bat bihurtuz.

Banakako hiru probetan bere marka pertsonalak 6,49 segundo, 10,01 segundo eta 20,34 segundo dira, hurrenez hurren. 2014ko Munduko, eta 2015eko eta 2017ko Europako Indoor 60 metroko txapelduna da. Britainia Handiko abiadura proben titulu nazional ugari ere lortu zituen, besteak beste, Erresuma Batuko junior 100 metroko txapelduna eta bi aldiz English Schools 100 metroko txapeldun nazionala, Northfield School eta Sports College-n egin zituen urteetan. Britainia Handiko kluben mailan Gateshead Harriers ordezkatzen du.

"The Teesside Tornado" ezizenez Britainia Handian lehen postuan sailkatu zen 200m-etan 23 urte azpiko kategorian 2011n 20,53 segundoko denborarekin. 2011ko Europako Atletismoko U23 Txapelketan zilarrezko domina irabazi zuen 4×100 metroko erreleboan. Kilty Britainia Handiko atletismo taldetik kanpo geratu zen Londresko 2012ko Udako Olinpiar Jokoetarako, sailkatze-arauak bete zituen arren. 100 metroko marka pertsonala 10.10 (haizerik gabe) egin zuen 2013ko abuztuan Hexham-en (Erresuma Batua) Europako Atletismoko txapelketa batean. 2016ko eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan ere hartu zuen parte. Azken honetan zilarrezko domina lortu zuen 4x100m-ko proban.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nethaneel Mitchell-Blake

**Nethaneel Joseph Mitchell-Blake** (1994ko apirilaren 2a) 200 metroko proban aditua den esprinter britainiarra da. 2013ko junior mailako Europako txapelduna izan zen eta 19,95 segundoko marka pertsonala Britainia Handiko bigarren azkarrena da proban. Bigarren britainiarra baino ez da, Adam Gemiliren ostean, 10 segundo 100 metrotan eta 20 segundo 200 metrotan, biak, hautsi dituena. 2017an Munduko titulua irabazi zuen Britainia Handiko 4 x 100 metroko errelebo taldean, bere lehen garaipen handia zen, zilarrezko domina, 2018ko Europako Atletismo Txapelketan 200 metroko banakako proban eta urrea errelebo motzean. 2019an, Dohan, Munduko Txapelketan zilarrezko domina lortu zuen 4x100m-ko erreleboan eta proba berean 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen, baina Chijindu Ujah taldekidearen dopin-kasua zela eta, domina itzuli behar izan zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akrobaziazko eskia 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak aireko jauziak

**Gizonezkoen aireko jauzien proba 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako akrobaziazko eskian** otsailaren 15etik otsailaren 16ra jokatu zen Zhangjiakouko Genting eski pistann. Qi Guangpu txinatarrak irabazi zuen ekitaldia; hau izan zen bere lehen urrezko domina olinpikoa. Oleksandr Abramenko Ukrainako txapeldunak bigarren domina irabazi zuen, eta Ilya Burovek, Errusiako Batzorde Olinpikoa ordezkatuz, brontzea irabazi zuen, 2018ko lorpena erreplikatuz.

Oleksandr Abramenko zen aurreko txapelduna. Jia Zongyang 2018ko zilarrezko domina eta Ilya Burov brontzezko domina ere Joko Olinpikoetarako sailkatu ziren. FIS 2021-22ko Estilo Libreko Eskiko Munduko Kopan sei proba izan ziren Olinpiar Jokoen aurretik, eta errusiarrek, txinatarrek eta suitzarrek bakarrik lortu zuten horietako batean lehen hiruren artean egotea. Lau proba irabazi zituen Maxim Burovek, Ilya Buroven anaiak, eta lidergoan zegoen, lau txinatarren atzetik. Sun Jiaxu sailkatu zen bigarren, eta Jia Zongyang hirugarren. Maxim Burov 2021eko munduko txapelduna ere bada.

## Emaitzak 
### 1. sailkapena
### 2. sailkapena
### Finalak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natasha Morrison

**Natasha Morrison** (1992ko azaroaren 17a) esprinter jamaikarra da. Bere herrialdea ordezkatu zuen Pekinen 2015eko Munduko Txapelketan zazpigarren sailkatuz 100 metroko banakako proban eta 4 × 100 metroko erreleboan urrea irabazi zuen. 2017an brontzeko domina lortu zuen eta 2019an urrezko domina lortu zuen proba berdinean. Gainera, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan sailkapen txandan parte hartzeagatik finalean bere taldekideek lortu zuten urrezko domina ere lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Marka pertsonalak 
**Outdoor**

* 100 metro - 10,87 (+1,3m/s, Florida 2021)
* 200 metro – 23,08 (+1,6m/s, Sundsvall 2013)

**Indoor**

* 60 metro - 7,15 (Houston 2016)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Remona Burchell

**Remona Burchell** (1991ko irailaren 15a) esprinter jamaikarra da. Alabamako Unibertsitaterako korritzen ari zela, hiru aldiz NCAAko txapeldun izan zen, 2014 eta 2015ean NCAA Indoor Txapelketan 60 metroak irabazi zituen. 11,03 segundoko 100 metroko errekor pertsonala ezarri zuen 2014ko NCAA Kanpoko Txapelketetara iristeko sailkatze-neurketa batean, non txapelketa irabazi zuen (11,17 segundo egin zuen haize kontrako gogor batean).

2018ko Munduko Barruko Txapelketan Jamaika ordezkatu zuen. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan sailkapen txandan parte hartzeagatik finalean bere taldekideek lortu zuten urrezko domina ere lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mary Meyers

**Mary Margret Meyers** (Saint Paul, Minnesota, 1946ko otsailaren 10a) barruko eta Kanpoko Abiadura Irristaketa Txapeldun Nazionala eta Ipar Amerikako Kanpoko Txapelduna da. Rothstein Munduko Taldeko kidea izan zen hainbat aldiz, 1967an 500 metroko urrezko domina irabazi zuen. Gainera, 1968an 500 metroko zilarrezko domina lortu zuen Rothstein Patinatzaile hasiberrientzako Northern Lights Elkartearen sustatzailea, entrenatzailea eta sustatzailea da. 1980ko maiatzaren 17an, Bloomington-en, Minnesota-n, Abiadura Irristaketaren Ospearen Areto Nazionalean hautatu zuten.

## Bizitza 
## Lorpenak 
Munduko Taldeko kidea hainbat aldiz izan da.

*1967an 500 metroko urrezko domina irabazi zuen. 
*1968an 500 metroko zilarrezko domina olinpikoa lortu zuen. 

Patinatzaile hasiberrientzako Northern Lights Elkartearen garatzailea, entrenatzailea eta sustatzailea. 1980ko maiatzaren 17an hautatua Bloomington-en, Minnesota. Clarice Mattsonek eta Eastern Minnesota Skating Association-ek bidalia. 

Emakumezkoen 500 metroko abiadura patinajearen finala izan zen ekitaldia. Astebete lehenago munduko errekorra hautsi zuen Tatyana Sidorova patinatzaile sobietarrentzat garaipena aurreikusia zegoen. Hala ere, hau ez zen bere eguna izango, bere denbora errekorra baino bi segundo harrigarri bat motelago amaitu baitzuen. Horren ordez, hasierako lidergoa estatubatuar batek, Mary Meyers, izan zuen, bera beste sobietar batek, Lyudmila Titova gorakorrak, gainditu aurretik. Bederatzigarren bikotean 46,1 segundoko patinajea egin zuen, eta Meyerren 46,3 segundoko denbora zilarrezko postura jaitsi da. Patinatzeko hurrengo bikotea 16 urteko Dianne Holum estatubatuarra zegoen, argi eta garbi denbora indartsurako bidean zegoena. 46,3 segundotan zeharkatu zuen muga, Meyers-en denbora berean. Eta gero, azken bikotean, hirugarren amerikar bat etorri zen: Jenny Fish. Lehiakide ezagunenen artean ez zegoen, baina bere ibilbideko errendimendurik onena egin zuen amaitzeko, bai, 46,3 segundo. Orain hiru kirolari zeuden, denak estatubatuarrak, aldi berean berdinduta. Banatu ezin zirela erabaki zuten, beraz, bakoitzari zilarrezko domina eman zioten, eta ez zen brontzerik eman.

## Kanpo estekak 
* skate the oval (ingeleses) 
* olympics (ingeleses)
* mic.com (ingeleses)
Lucile Wheeler

**Lucile Wheeler** (Montreal, 1935eko urtarrilaren 14a -) kanadar eskiatzailea da. Munduko txapeldun bikoitza izan zen 1958an, munduko titulu bat irabazi zuen lehen iparramerikarra.

## Lehenengo urteak 
Bi urterekin eskiatzen ikasita, Wheelerren trebetasunak hain ziren handiak, non laster ari baitzen eski lasterkari zaharrenen aurka lehiatzen. 10 urterekin, zazpigarren amaitu zuen Mont Tremblanten, maldan behera egindako ekitaldi batean, adin guztietako parte-hartzaileei irekita zegoen lasterketa batean. Kanadako junior eski txapelketa irabazi zuen 1947an 12 urterekin eta 14 urterekin Kanadako Munduko Txapelketan lehiatzeko aukeratua izan zen 1950ean Aspen, Coloradon, Europatik kanpo ospatu zen lehen eskiatzaile nagusia. Hala ere, bere gurasoek 15 urterekin gazteegia zela uste zuten eskola huts egiteko eta ez zioten joaten utzi.

## Lasterketak 
1950eko hamarkadaren hasieran Kanadako patroientzako baliabideak oso urriak ziren. Gobernuaren finantziazio modu gutxi zegoen eskiatzaileentzako gastuak estaltzeko, mundu mailan lehiatu nahi zutenak edo prestakuntza profesionala ordaindu nahi zutenak. Beren alabaren opariak ezagututa, gurasoek gastatzen zioten negua Kitzbühel herrian, Austrian, entrenatzeko. Eskiatze alpinoko muinoetan Ipar Amerikako lehen domina olinpiko bihurtu zenean ordaindu zuen, 1956an Cortina d 'Ampezzoren (Italia) brontzea irabaziz. Horren atzetik, errendimendu ikusgarria izan zuen 1958an Bad Gasteineko (Austria) World Championships txapelketan, non aldapa behera eta slalom erraldoia irabazi eta konbinazioan zilarra hartu zuen. Handik hilabetera Kanadara itzuli zenean, errezelo zaratatsuak jaso zituen.

Wheelerren errendimendua handitu egin zen eta Kanadako beste eskiatzaile batzuk nazioarte mailan lehiatzeko aukera izan zuten. Bere lorpenak, era berean, herri osoan eta Quebeceko bere herrian kirolaren ospea areagotzeko tresna ere izan ziren, non Laurentiar mendietan behiala urrutiko helmuga izan zena, gutxi batzuentzat, eski eremu trinko bihurtu zen, neguan ehunka mila eskiatzaile erakartzen dituen kalitatezko instalazio ugarirekin. 1959an 24 urterekin lehiatik erretiratu ondoren, Wheeler, Réal Charetterekin batera, eskiatzaile izan zen Banff eski estazioan eginiko film batean, AEBetako Liburutegi Elkartearen saria irabazi zuena. 1960ko kirol film onena bezala. Wheeler CFL Hall of Fame jokalariarekin ezkondu zen 1960ko ekainean, Kaye Vaughan Kansasko Knowton herrian bizi izan zen, baina 1967an Towton hiriko bihotz hezitzailearekin. Bi haurren amak, eski programa bat antolatu zuen Knowlton Institutuan 14 urteko umeentzat.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 1000 metro

**2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 1.000 metroko emakumezkoen lehiaketa** 2022ko otsailaren 17an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Miho Takagi japoniarrak irabazi zuen proba, proba honetan Japoniako lehen urrezko domina olinpikoa bihurtuz, eta Asiako bigarren urrezko domina Zhang Hong 2014ren ondoren. Bakarkako proba batean bere lehen urrezko domina olinpikoa ere izan zen. Holandako Jutta Leerdamek zilarrezko domina irabazi zuen, bere lehen domina olinpikoa. Brittany Bowe, Estatu Batuetakoa, hirugarren izan zen, bere bakarkako lehen domina olinpikoa.

2018ko txapelduna eta plusmarkista olinpikoa, Jorien ter Mors, lehiaketetatik erretiratu zen. Zilarrezko domina, Nao Kodaira, eta brontzezkoa, Miho Takagi, Joko Olinpikoetarako sailkatu ziren. Brittany Bowe 2021eko munduko txapelduna da 1.000 metroko distantzian, eta baita munduko markista ere Olinpiar Jokoen hasieran zegoen. Jutta Leerdam eta Jelizaveta Golubeva dira zilarrezko eta brontzezko domina, hurrenez hurren, munduko txapelketan. Bowe 2021-22 ISU Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra zen 1000 metroko distantzian, Joko Olinpikoen aurretik lau lasterketa burututa, Kodaira eta Takagi atzetik zituela. Takagik denboraldiko denborarik onena egin zuen, 1:11.83 Salt Lake Cityn 2021eko abenduaren 4an.

## Emaitzak 
Lasterketak 16:30ean hasi ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dulantzi (ibaia)

**Dulantzi** (*Alegria* izenez ere ezaguna) Arabako ibaia da, Iruraiz-Gaunako lurretan sortu, eta mendebalderantz doana (Dulantzi herria igaroz) Gasteizen Zadorrarekin bat egin arte.

Ibai hau zeharkatzen duten zenbait zubi Zadorra ibaiaren arroko zubien multzoan daude, eta babes berezia dute Eusko Jaurlaritzaren ondare katalogoan, adibidez Oreitiako zubia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alegria (argipena)

**Alegria** izenak hainbat artikulutara darama Wikipedia honetan.

Euskal toponimian, **Alegria** edo **Alegría** (gazteleraz idatzia) ageri da zenbait tokitan:

* *Alegría-Dulantzi* udalerri izen ofiziala, euskaraz **Dulantzi**. Eta herri honetan:
** **Alegria Kirol Kluba**, futbol taldea.
** **Dulantzi ibaia**, *Alegria* izenez ere ezaguna.
* *Alegría de Oria* gaztelerazko izena, **Alegia** herriari dagokio.

Munduko tokiak:

* Alegria (Rio Grande do Sul), Brasil.
* Alegría (El Salvador)

*Alegria (Cebu, Filipinak)
* Alegria (Surigao, Filipinak)

Euskal herritar askoren deitura ere bada Alegria. Esate baterako:

* Iñaki Alegria (informatikaria)
* Miguel Ángel Alegría (Lakuntza 1933-2018), pilotaria, Alegria izen soilaz ezaguna pilotan.
* Espe Alegria (Ermua 1986, Boise 1991), eusko-estatubatuar irakaslea.
* Blas Alegria (Lakuntza 1883-1947), euskal idazlea.
* Oskar Alegria, kazetari eta zine-zuzendaria.
* Begoña Alegría, kazetari arabarra.
* Isidro Alegria, musikari nafarra.
Zoi Sadowski-Synnott

**Zoi Sadowski-Synnott** (2001eko martxoaren 6a) Zeelanda Berriko snowboardlaria da, slopestyle eta big air lehiaketetan espezializatua. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen emakumezkoen slopestylean, Zeelanda Berriko lehen urrezko domina izan zen Neguko Olinpiar Jokoetan. 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina ere irabazi zuen  jauzi handian, eta emakumezkoen estilo askeko jaitsieran titulua irabazi zuen 2019ko Munduko Txapelketan.

2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen jauzi handian.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Park Ji-hoo

**Park Ji-hoo** (; Daegu, 2003ko azaroaren 7a) Hego Koreako aktorea da.

## Biografia 
Park Ji-hoo Daegun jaio zen, Hego Korea, 2003ko azaroaren 7an. 2021eko azaroan, Hanyang Unibertsitateko Zinema eta Antzerki Saileko lehen ikasturtean onartu zuten.  

## Ibilbide profesionala 
Bere ordezkaritza agentzia BH Entertainment da.

Park Ji-hoo kasualitatez aktuatzen hasi zen lehen hezkuntzako bosgarren mailan zegoela kaleko entzunaldi batean parte hartu ondoren.  Aktore lanetan debuta egin zuen *Home Without Me* (2016) film laburrean, *Vanishing Time: A Boy Who Returned* (2016), *Fabricated City* (2016) eta *The Witness* (2018) filmetan paper txikiak lortu aurretik. 

Hala ere, 2018an egin zen nazioartean ezagun egin zen *House of Hummingbird* film independentean.

Eun-hee-ren erretratuak hainbat kritika eta sari irabazi zituen, besteak beste, 2019ko Tribecako zinema-jaialdiko emakumezko aktore onenaren saria, "barietate eta konplexutasun handiko antzezpen sotilagatik".   

2020ko uztailean, *All of Us Are Dead* Netflix serieko protagonista gisa berrestu zen.

2021eko apirilean, aktorea *Concrete Utopia* filmatzen hasi zen.

Bertan, Hye-won da, Seulgo lurrikara suntsigarri batetik bizirik irten den institutuko ikaslea.  

2021eko abenduan tvN *Little Women* seriean egongo zela iragarri zen. Bertan, hiru ahizpa protagonistetako gazteenaren papera du, Oh In-hye arte ikaslearen papera. 

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia Marino (snowboarderra)

**Julia (Jules) Marino** (1997ko irailaren 11) Slopestyle eta Big Air diziplinetan lehiatzen den snowboardlari estatubatuarra da.

Rookie gisa, 2017ko Aspen's Buttermilk Mountain-ko X Games-etan, urrea irabazi zuen Slopestyle-n eta brontzea Big Air-en, 17 urterekin txapelketa berdinetan bi domina lortu zituen snowboardeko lehen emakumezko atleta. Urrezko domina lortu zue lasterketan, X Games emakumezkoen Slopestyle lehiaketa batean Cab 900 bikoitzeko bira bat lortu zuen lehen emakumea izan zen. Norvegiako Hafjell-eko X Games-etan Big Air-ean zilarrezko bat eta Slopestyle-n brontzezko bat lortuz, guztira lau domina lortu zituen X Games-en bere rookie urtean.

Orotara, Marinok zortzi podium lortu zituen nazioarteko eta elite mailako ekitaldietan 2017-18 lehiaketa denboraldian.

Marinok 2022ko Pekingo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta zilarra irabazi zuen emakumezkoen snowboard slopestylean.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak