Francesca Albanese

**Francesca Albanese** (Ariano Irpino, Campania, Italia, 1977ko martxoaren 30a) jurista eta Giza Eskubideen aldeko ekintzailea da. 2022ko maiatzaren 1ean, Nazio Batuen Erakundearen txostengile berezi izendatu zuten, Israelek okupatuta dituen palestinar lurraldeetan giza eskubideen urraketaren ikuskaritza egiteko, hiru urterako; gero, beste hiru urterako berritu zioten. Kargu hori bete duen lehen emakumea da. 

Israelek Palestinan egindako giza eskubideen urraketa sistematikoak salatu ditu, eta NBEko kide diren estatuek «Israelen okupazio kolonialari eta apartheid erregimenari amaiera emateko plan bat» garatzea gomendatu zuen bere lehen txostenean. 2023an Israelek Gazako zerrenda inbaditu ondoren, Albanesek berehalako su-etena eskatu zuen, eta Israelek Gazako palestinarren «garbiketa etniko masiboa» egiteko arriskua zegoela ohartarazi zuen. 2024ko martxoaren 26an, NBEko Giza Eskubideen Kontseiluari jakinarazi zion Israelek Gazan egindako ekintzak genozidio baten parekoak zirela.

## Bizitza 
Albanese 1977an jaio zen, Campania eskualdeko Ariano Irpino herrian (Italia). Pisako Unibertsitatean, Zuzenbideko lizentziako ikasketak egin zituen; eta Londresko SOAS Unibertsitatean, Giza Eskubideetako masterra. Errefuxiatuen Nazioarteko Zuzenbideko doktoretza osatu zuen Amsterdamgo Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean. Bekadun afiliatua da Georgetowneko Unibertsitateko Nazioarteko Migrazioa Aztertzeko Institutuan; aholkulari nagusia, migrazioari eta lekualdatze behartuari buruz Demokraziarako eta Garapenerako Arabiar Pizkundea (ARDD) irabazi-asmorik gabeko erakundean; eta ikertzailea, Rotterdamgo Erasmus Unibertsitateko Gizarte Ikasketen Nazioarteko Institutuan. Aldi horretan, NBEri, gobernuei eta Ekialde Hurbileko, Ipar Afrikako eta Asia Pazifikoko eskualdeetako gizarte zibilari giza eskubideei eta haien aplikazioari eta arauei buruzko aholkuak eman zizkien, batez ere talde kalteberentzat, hala nola errefuxiatuentzat eta migratzaileentzat. Nazioarteko zuzenbideari eta lekualdatze behartuari buruzko hitzaldiak ematen ditu Europako eta Arabiako unibertsitateetan, bai eta palestinarren eta israeldarren arteko gatazkari buruzko hitzaldi eta ekitaldi publikoak ere.

### Palestinar Lurralde Okupatuetarako Nazio Batuen txostengile berezia 
Palestinar Lurralde Okupatuei buruzko NBEko txostengile berezia izendatu zuten. Kargu horretan bigarren italiarra da (Giorgio Giacomelliren ondoren), eta lehen emakumea. Izendatze horrek polemika sortu zuen. Izan ere, 2014ko Gazako gerran AEBk eta Europar Batasunak izandako jokabidea kritikatu zituen. Albanesek esan zuen Ameriketako Estatu Batuak «lobby juduaren mende» zeudela, eta Europar Batasuna «Holokaustoaren erruduntasun sentsazioaren mende»; eta, horregatik, Mendebaldeko bi potentzia nagusiek «zapalduak, hau da, palestinarrak» kondenatzen dituztela gatazkan. Israelgo Kanpo Arazoetako Ministerioak, Ameriketako Estatu Batuetako judutarren Difamazioaren aurkako Ligako Susan Heller Pintok, eta Michele Tayak Nazio Batuen Giza Eskubideen Kontseiluko estatubatuar enbaxadoreak iradoki zuten adierazpen antisemitak zirela. Albanesek esan zuen ez zela antisemita, eta Israeli egiten dizkion kritikak Palestinar Lurralde Okupatuetan Israelek egindako giza eskubideen urraketei lotuta daudela.

2022ko abenduan, antisemitismoaren, Holokaustoaren eta juduen ikerketen hirurogeita bost adituk zera adierazi zuten: «Argi dago [Albanese]ren aurkako kanpaina ez dela gaur egungo antisemitismoari aurre egitea. Funtsean, Israelek giza eskubideak eta nazioarteko zuzenbidea urratzen dituela jakinarazten duen NBEko goi-funtzionario baten agintaldia isilarazteko eta ahultzeko ahaleginak dira».

2023ko urtarrilean, 116 taldek (giza eskubideen eta gizarte zibilaren erakundeak, erakunde akademikoak eta bestelako taldeak) adierazpen batek goraipatu egin zituen «Albanesek Palestinar Lurralde Okupatuetan giza eskubideak babesteko eta palestinar eskubideen eguneroko urraketa larrien gaineko kontzientzia sortzeko egindako ahalegin nekaezinak».

2023ko otsailean, Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuko hamazortzi kideko talde bipartidista batek kargutik kentzeko eskatu zuen, «bere antisemitismoa, israeldarren aurkako aurreiritziak» eta «inpartzialtasun falta» zirela eta. Ondoren, munduko hainbat herrialdetako zortziehun eta berrogeita hamar akademikok, Israel barne, *Academia for Equality* erakundeko kideek, komunikatu batean, Albaneseri barkamena eskatzeko eskatu zioten Estatu Batuetako Gobernuari, antisemitismoa leporatzeagatik «eta haren misioa arriskuan jartzeagatik». Gainera, horrelako difamazioak «Israelen kontrako edozein kritika eta palestinarren eskubideen defentsa azpiratzeko arma gisa erabiltzen dira maiz», azpimarratu zuten.

Bere kargutik, batez ere Israeldik eta bere aliatu nagusi Estatu Batuetatik, kentzeko etengabeko ahaleginen erdian, apirilaren 26an, Amnistia Internazionalak Italiako giza eskubideen aldeko dozenaka talde, parlamentari, legelari eta akademikok sinatutako babes gutuna argitaratu zuen. Apirilaren 27an, karguaren hiru titular ohik publikoki eskatu zioten NBEri Albanese defendatzeko, eta esan zuten «kalumniatsuak» eta «pertsonalak» izan ziren erasoen jomuga izan zela. Maiatzaren 3an, txiokatu zuen «[palestinarren] heriotza asko ere ikusi ditut, arbitrariotasun gehiegi, zero kontu emate» eta akusazioei aurre egin zien, gehiegikeria horiei heltzeko egindako lanarengatik.

2023ko uztailean, NBEko Giza Eskubideen Kontseiluaren ohiko 53. bilkura-aldiko 30. bileran zehar, txosten bat aurkeztu zuen, salatzeko Israelek Zisjordania aire zabaleko kartzela bihurtu izana. Txostenak zioen 1967. urtetik 800.000 palestinar baino gehiago, hamabi urteko umeak barne, atxilotu dituztela Israelgo agintariek. Kazetariei informazioa ematean hauxe esan zuen: «Ez dago beste modurik Israelek palestinarrei ezarri dien erregimena definitzeko: apartheid bat da, aire zabaleko espetxea baino areago». Israel ez zen aurkezpenean egon, baina ondorioak baztertu egin  zituen.

2025eko ekainean argitaratutako txostenean, Francesca Albanesek ikertu zuen zer enpresa ari ziren diru irabaziak bereganatzen «legez kanpoko okupazioan, apartheidean eta genozidioan» oinarritutako Israelgo ekonomiatik. Enpresa horien artean, Euskal Herriko CAF aipatzen du, legez kanpoko israeldar kolonizazioan laguntzen duen enpresatzat. Izan ere, israeldar inbaditzaileentzat lurralde okupatuetan CAF eraikitzen eta hornitzen ari den trenbidea, beste enpresa batzuek Israelgo Gobernuarentzat egindako azpiegiturak bezala, «funtsezkoa da koloniak ezarri eta zabaltzeko, eta kolonia horiek Israelekin lotzeko, palestinarrak baztertuta eta segregatuta».

### Palestinaren auzian inplikatzea 
Albanesek aholkulari gisa lan egin du *Arab Renaissance for Democracy and Development* (ARDD) *think tank*ean, eta Palestinako Gaiari Buruzko Sare Globalaren ()* sortzaileetako bat da. Sare hori palestinarren eskubideen alde lan egiteko sortu zen. Besteak beste, palestinar errefuxiatuek, 1948an ihes egin zutenek eta haien ondorengoek, orain Israelen esku dauden lurretara itzultzeko eskubidea dutela aldarrikatzen du.  Albanesek errefuxiatu palestinarren kanporatzea (Nakba) Holokaustoarekin alderatu izan du.

Hamasek zuzenduta palestinar erresistentziak 2023ko urrian Israeli egindako erasoaren unean, berehalako su-etena eskatu zuen, Palestinako herriak garbiketa etnikoa jasateko arrisku handia zuela esanez.

2024ko martxoan, Albanesek argitaratutako txostenean, Israel Gazan genozidioa egiten ari dela jakinarazi zuen. Israelek Gazako zerrendako zibil guztiak eraso egiteko helburutzat hartzen dituela adierazi du, Israelek palestinarren aurkako garbiketa etnikoa egiteko plan orokor bat duela, eta Israeli arma-boikota ezarri behar zaiola. Txostenak arabiar herrialdeen babes zabala jaso du; Israelek, aldiz, «errealitatearen desitxuratze lizun» gisa definitu du, eta AEBk esan dute Albanesek Israelen aurkako joera duela. 

Europar Batasuna da, Ameriketako Estatu Batuen ondoren, genozidio hori gehien babestu eta ahalbidetu duena; horiek horrela, 2025eko maiatzean, Francesca Albanesek adierazi zuen Europar Batasuneko buru Ursula von der Leyen ikertu beharko luketela, Israelen gerra krimenetan konplize izateagatik.

## Bizitza pertsonala 
Bi seme-alaba ditu. Massimiliano Calì Munduko Bankuko funtzionarioarekin ezkonduta dago, 2012tik, eta Nazio Batuen Garapenerako Programan lan egin zuen laburki 2011n, Palestinako Ekonomia Ministerioari laguntzeko.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2023ko apirilean, Stefano Chiarini Nazioarteko Saria jaso zuen, Palestinan eta Ekialde Hurbilean egiten duen kazetaritza lana aitortzeko.
* NBEren 2024ko Urteko Pertsona izendatu zuen *Passblue* agerkari digital independenteak. Nazio Batuen jarduerak gainbegiratzen eta haiei buruzko informazioa ematen duen aldizkari horrek esan zuenez, Albanesek eta beste izendatuek «lidergo sendoa erakutsi zuten 2024an Nazio Batuen Gutuna defendatzeko, giza eskubide unibertsalak defendatzeko, nazioarteko zuzenbide humanitarioa bermatzeko, eta mundu osoan bakea eta indarkeriarik eza sustatzeko».
* 2025eko otsailaren 12an, *The Rights Forumek* ematen duen Dries van Agt Saria jaso zuen, Palestinan Giza Eskubideekin eta nazioarteko zuzenbidearekin konpromiso handia duten pertsona eta erakundeak ohoratzen dituena.
* 2025eko abenduaren 10ean René Cassin Saria eman zion Eusko Jaurlaritzak Bilbon, EITBko egoitzan. "Egiarekin eta ahulenak babestearekin duen konpromisoagatik".

## Lanak 
* *Palestinian Refugees in International Law*, Alex Takkenberg-ekin, Oxford University Press, 2020, ISBN 978-0198784050
* *J'accuse. Gli attacchi del 7 ottobre, Hamas, il terrorismo, Israele, l'apartheid in Palestina e la guerra*, Christian Elia-rekin, Fuoriscena, 2023, ISBN 979-1222500027
* *Quando il mondo dorme. Storie, parole e ferite della Palestina*, Rizzoli, 2025, ISBN 978-8817195324
* *Dall'economia dell'occupazione all'economia del genocidio'', Paper First, 2025, ISBN 977-8142249458

## Erreferentziak 
## Ikus, halaber 
* Dr Mohammed Mustafa
* Israel-Palestina gatazka
* Gazako genozidioa