Julieta Capuleto

**Julieta Capuleto** (; ) William Shakespeareren *Romeo eta Julieta* tragediaren pertsonaietako bat da. Antzezlaneko emakumezko protagonista da eta Capuletotarren familiako patriarkaren alaba bakarra da. Romeorekin maiteminduko da, Montescotarren familiako kide batekin (Capuletotarrek etsaitasuna mantentzen dute berarekin). *Romeo eta Julieta*ren istorioak historia luzea du, Shakespeareren lanaren aurretik.

## Adina 
Julietaren adina egun arazotsua dirudien istorioaren alderdi bat da. Istorioa gertatu ahala, Julieta bere hamalaugarren urtebetetzera hurbiltzen da, lehen ekitaldian hamahiru urte izan zituelarik. en jaio zen (abuztuaren 1ean), beraz, Julietaren urtebetetzea uztailaren 26an da (1.3.19). Bere urtebetetzea "hamabost egun barru" da, obraren ekintza uztailaren erdialdean jarriz (1.3.17). Aitak dioenez, "ez du hamalau urteko aldaketa ikusi" (1.2.9). Antzinako kultura askotan eta garai jakin batzuetan, emakumeak ezkondu egiten ziren eta haurrak zituzten adin goiztiarrean. *Romeo eta Julieta* Erdi Aroko familia italiar aberatsei buruzko antzezlana da. Capuleto andereak jakinarazten du bere lehen semea erditu zuela Julietaren adinera iritsi zenean: "Nire kalkuluen arabera, zure ama izan nintzen orain dontzeila zaren urte hauetan". (1.3.74-75)

Capuleto jauna bera ere Paris kondea, senargai aberats bat, pixka bat gehiago itxarotera animatzen saiatzen da, baita bere alabarekin ezkontzea pentsatu baino lehen ere, oraindik gazteegia dela uste baitu: "Berak ez du hamalau urteko aldaketa ikusi, utzi beste bi udatan bere harrotasunean alde egiten, neskalaguna izateko heldua dela pentsa dezakegun baino lehen". Hala ere, ingelesezko poeman, Arthur Brookeren *The Tragical History of Romeus and Juliet* ingelesezko itzulpenean oinarritzen da. Hemen, Julieta bere hamaseigarren urtebetetzera hurbiltzen ari da, eta Romeok adin bera du; Bandelloren ipuinean, berriz, ia hemezortzi urte ditu, eta Romeok hogei inguru. XVI. mendeko ingeles arruntak oso gutxitan izaten ziren nerabeak ezkontzen zirenean, eta garaiko nobleziaren artean ere bai; hamahiru urteko neska-lagunak bakanak ziren, gutxi gorabehera mila neska-lagunetatik bat; garai hartan, Ingalaterrako neska-lagun gehienek gutxienez hemeretzi urte zituzten lehen aldiz ezkondu zirenean, 23 urte inguruan, eta Ingalaterrako emakume noble gehienek gutxienez hamasei urte zituzten ezkondu zirenean. Ezin da ahaztu Shakespeareren garaian antzerkian haur aurrenerabeek antzezten zituztela rol femeninoak, eta litekeena da Shakespearek haur baten fisikoa izatea buruan konposizioan zehar. Gainera, Romeo eta Julieta familia aberatsetakoak dira, eta litekeena da plebeioak baino lehenago ezkontzea. Garai hartan, Ingalaterrako emakume nobleak batez beste 19-21 urte bitartean ezkontzen ziren (Ingalaterrako nobleen 24-26 urteekin alderatuta); Ingalaterran, berriz, ezkontzeko batez besteko adina 25-26 urtekoa zen emakumeen kasuan, eta 27-28 urtekoa gizonen kasuan; Sir Thomas Morek bere *Utopia*n idatzi zuen emakumeek gutxienez 18 urte izan behar dituztela ezkontzen direnean, eta gizonek gutxienez 22 urte.

Isabeldar Aroan, 16 urte bete baino lehen ama izatea arriskutsua zela uste zuten; osasunari buruzko herri-eskuliburuek eta ezkontza-bizitzari buruzko behaketek britainiar isabeldarrek uste zuten ezkontza goiztiarrak eta hura kontsumitzeak emakume gazte baten osasuna etengabe kaltetzen zutela, gizon gazte baten garapen fisiko eta mentalari kalte egiten ziotela eta seme-alaba gaixotu edo atrofiatuak sortzen zituztela. Beraz, 18 urteak amatasunerako arrazoizko adin goiztiarrena izatera iritsi ziren, eta 20-30 urteak emakumeak eta gizonak, hurrenez hurren, ezkontzeko adin egokiena izatera iritsi ziren. Shakespearek ere hamasei urtetik hamahirura murriztu zezakeen Julietaren adina, ezkontzaren arriskuak goizegi zirela frogatzeko; Shakespeare bera Anne Hathawayrekin ezkondu zela hemezortzi urte besterik ez zituenean, esanahiren bat izan zezakeen.

## Julietaren etxea 
Veronan, atrakzio turistiko bihurtu da XIV. mende hasierako etxe bat, Via Cappellon, Kapuletotarrena omen zen. Benetako deitura italieraz zegoen, Cappelletti, familia noble bat, eta ez Capuleti. Cappellettitarrak Veneziako Errepublikako zalditeria arineko kideak izan ziren iraganean. XIII. mendetik borrokatu zuten haren alde, eta jatorriz Dalmazia eta Albaniakoak ziren. Balkoia dauka eta, patio txikian, Julietaren brontzezko estatua bat. Herriko lekurik bisitatuenetako bat da. Irudiaren soinaren metala higatua dago kondairaren arabera, pertsona batek estatuaren eskuineko bularra laztantzen badu, zori ona eta zortea izango ditu maitasunean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak