María Matilde Almendros

eskuinera|thumb|260px|Irratia
**María Matilde Almendros Carcasona** (Manresa, Bartzelona, Katalunia, 1922ko urriaren 10a &ndash; Bartzelona, 1995eko irailaren 14a) irratiko esatari eta aktore katalana izan zen. Funtsezkoa izan zen Kataluniako antzerkiaren garapenean eta arrakastan. Aktore, ekoizle eta antzerki-konpainia batzuetako zuzendaria izan zen. Aitzindaria izan zen gerraostean eta Francoren diktadura amaitu ondoren katalana irratsaioetan ematen.

## Bizitza 
Manresan jaio zen 1922an, eta hamahiru urterekin hasi zituen ikasketak Arte eta Lanbide Eskolan. Zapata-fabrika batean lanean ari zela egin zituen ikasketak. Radio Manresan hasi zuen irrati-ibilbidea, eta aktore lanetan hamasei urterekin.

### Ibilbidea 
Gerra zibila amaitu ondoren, 1940an,Radio Club Manresaren programan katalanez emititzen hasi zen. Urte berean lehen aktorea izan zen Kataluniako Apolo antzokian.

Juan Viñas Bonari esker irrati-antzerkia egiteko urratsa eman zuen. 1954an, Bartzelonako Radio Nacional de Españan (RNE) sartu zen *Fantasia* izeneko musika-magazinean, Maruja Fernándezekin batera. Irratian bertan, 1964 eta 1978 bitartean, *De España para los españoles* saioa zuzendu eta aurkeztu zuen, eta, horren bidez, 1969an Ondas Saria lortu zuen. Saio hori Europan zeuden emigrante espainiarrei buruzkoa zen, hau da, haiek irratira bidalitako gutunak irakurtzea edo entzulearen musika-eskaerei erantzutea.

RNE irratiaren sorreratik aurrera (Radio 4), zeinaren 1976an bultzatzailea izan baitzen, esatari-taldean sartu zen hainbat magazin, katalanez, aurkezteko: *La veu de la sardana, Paraula i pensament, Lliçons de catalá* eta *Temps obert* Enric Frigolarekin.

RNEko esatari lana eta antzerkiko eta zineko aktore lanbidea uztartu zituen, eta, gainera, bikoizketako aktorea izan zen. Jesús Pascualek zuzendutako *El Ángel está en la cumbre (1958)* filmean parte hartu zuen, eta bertan erizain papera interpretatu eta ahotsa jarri zion; Arturo Buendíak, Juan Fortunyk eta Algaubertek zuzendutako *Las Aventuras de Taxi Key* lanean Elena pertsonaia interpretatu eta bikoiztu zuen, edo José María Argemíren Gaudí (1960) lanean Güel bizkondea interpretatu eta ahotsa jarri zion. RNEk Ricardo Palmerolak aktore-taldea birsortu ondoren, 1974az geroztik, Bartzelonan parte hartu zuen irrati-antzokietan. *Doctor Caparrós, medicina general*, TVEko serieko taldeko kidea ere izan zen.
* 1961: *Bala perdida,* Pablo Carsaballen lana, Romea Antzerkia.
* 1983: Tres boleros, Harvey Fiersteinen lana, Martínez Soria Antzerkia.
* 1993: *La senyora Florentina yi el seu amor Homer,*  Mercé Rodoredaren lana, Mario Gasek zuzendua.

## Zinema eta telebista 
* 1958: *El Ángel está en la cumbre*, Jesús Pascualek zuzendua.
* 1972: *El estudiante de Salamanca*,  Antonio Chicek zuzendua, tekebistarako nobela.
* 1979: *Doctor Caparrós, medicina general*,  Esteve Duránek zuzendua, telebistako seriea.
* 1980: *La silla nº 13*, Esteve Duránek zuzendua, Estudio 1 saioko antzerki-saioa.

## Hil ondoko sariak eta aintzatespenak 
**Sariak**

* 1960: Emakumezkoen interpretazio onenaren Kritika Saria, Bartzelonako antzerki-kritikak emana.
* 1969: Ondas saria, esatari onena.
* 1970: Urrezko Antena saria, Emisioak eta produkzioa kategoria.
* Interpretazio Sari Nazionala
* 1981: *Mestre Robert de Nola* literatura saria, bigarren edizioa, irrati saria.
* 1990: Cruz de San Jorge saria.

**Hil ondoko aitorpenak**

* Niño de Baena kantariak *Locutora* abestia eskaini zion.
* Manresako plaza bat, Castelleteko San Vicenteko kale bat eta Bartzelonako lorategi batzuk.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak