Marisa Florez

**Maria Luisa Fernandez Flórez,** profesionalki ezaguna **Marisa Florez** amaren abizenez (Leon, 1948)  fotokazetaria, editore grafikoa eta aitzindaria da, politika eta gerra argazkilaritza alorretan lan egin duena. Espainiako argazkigintzaren historian lehen erreportari grafikoetako bat da. Hainbat argazki atera zituen Espainiako Trantsizioan eta demokraziaren eraketan. 1981 urtean, Espainiako Kazetaritza Sari Nazionala eman zioten, 1979an argitaratutako kazetaritza grafikoko erreportaje guztiei esker. 

2025 urteko maiatzean, Madrilgo Erkidegoko Kanaleko aretoetan Mónica Carabias arte-historialariak komisariatutako trantsizio garaiari buruzko erakusketa oso osatua estreinatu zen. 

## Bizitza 
Leonen jaio zen, eta unibertsitate aurreko ikasketak egin zituen bertan. Txikitatik argazkigintzaz eta zinemaz interesatu zen, amonak bultzatuta. Informazio eta Turismo ikasketak egin zituen. Argazkigintzako prestakuntza ikastaro bidez jaso zuen, batez ere Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko ikastaro oso batean, baita mintegi eta tailerretan ere.  

### Lan ibilbidea 
Modu amateurrean hasi zen argazkiak egiten eta inguruko profesionalek bere lanaren kalitatea ikustean, jarraitzera bultzatu zuten. 

1971 urtean hasi zen prentsan lanean, 23 urterekin, Informazioetarako argazkiak egiten, Jesús de la Sernak zuzenduta eta Juan Luis Cebrián zuzendariorde zuela. Telebistarako argazki finkoak ere egin zituen, zehazki, Pilar Mirók zuzentzen zuen eta Prado del Reyko estudioetan grabatzen ziren Estudio 1 saioetan, baita Teleprograma (TP) talderako ere. 

1976 urtean *El Pais* egunkarira pasatu zen —irailean sartu zen egunkarian, aurreko maiatzean hasita— diktadorearen heriotzaren ostean Espainian adierazpen askatasunaren aro baten hasierarekin batera, lau hamarkadatan zehar lan egin zuen komunikabide horretan. Florez, amaren abizena profesionalki hartu zuen fotokazetaria, aldaketa politikoen lekukoa izan zen, bere kamerarekin. Bere argazkiak Manuel Vázquez Montalbán, Francisco G. Basterra, Javier Tusell, edo Javier Marías idazleen sakoneko artikulu sakonen eta analisi politikoaren osagarri grafikoa ziren. Flórezek saria jasotzean zera adierazi zuen: Sariak "ez du pertsona bakar baten lana saritzen, lanbide baten lana baino. Kazetaritza grafikoa bigarren maila batean zokoratuta egon da bidegabeki, eta ordua da dagokion postuan jartzeko".Webguneko edizio grafikoaren aitzindaria izan zen Borja Echevarríaren garaian, Internet profesional gutxik erabiltzen zuten berrikuntza zenean. Fotokazetaritzaren urrezko araua mantendu zuen —kalitatea, egiazkotasuna, informazioa, berriak— eta komunikabidearen baldintzetara egokitzen jakin zuen, irudiei, formatuei, albisteak kontatzeko moduari, edizioari eta kontakizunari tratamendu egokia emateko.

2000. urtean, Franco hil zenetik 25 urte pasatu zirela eta, Florez protagonista izan zen Trantsizioaren memoria berreskuratzeko bi erakusketatan. Lehenengoan, Florez eta Luis Magán Espainiako Trantsizio urteak gogora ekarri zituen erakusketa baten protagonistak izan ziren, eta aldi berean, sasoi horretan hainbesteko protagonismoa izan zuten fotokazetaritza eta prentsa-argazkilariak omendu ziren.

Bigarrenean, Queca Campillo cacerestar kazetariarekin batera, Espainiako etapa konstituzionaleko bi kazetari grafiko adierazgarrienetakoak, argitalpen eta erakusketa batean lan egin zuten, beren kameren helburuen bidez funtsezko etapa historiko haren isla azaltzeko. Elkarrizketa, adostasuna, tolerantzia eta marko autonomikotik hasi eta 1981eko indarkeria, sufrimendua eta estatu kolpe saiakeraraino. Gertaera transzendentalak gogoratzeko interesa agerian geratu zen, eta une haiek bizi izan zituztenen oroitzapena eta oroimena bultzatu zituen, ostrazismotik eta ahanzturatik Espainiako historia hurbileko bost lustroak erakutsita.

2003 urtean, Trantsizioaren Irudiak "*Una Mirada Personal* (euskaraz: Begirada Pertsonal Bat)" erakusketak Florezek fotokazetaritzatik Espainiako Trantsizioan gertatutakoaren dokumentazioari egindako ekarpena balioetsi zuen. Leku askotan erakutsi zuten erakusketa, besteak beste, Madrilen, Collado Villalban, Alcobendasen, Cadizen.

2018 urteko urtarrilean, *El País* egunkariari lotuta jarraitzen zuen, Jesús de la Sernak zuzentzen duen Kazetaritza Eskolako irakasle gisa, hura hil zen arte. Kazetaritzara heltzen diren gazteak prestatzen zituen argazkigintzaren, orri-jartzearen eta webgunean argazki-galeria batek eraman behar zituen erritmoen garrantzian. Eta *Españoles... Franco ha muerto* izeneko memoria-liburua prestatu zuen Libros.com argitaletxearekin.

## Esanahia 
Politikaz zuen ikuspegia ez da antzezpenaren funtsezko uneetara mugatu, baizik eta hutsarte, distentsio aldietara, ordura arte eskaintzen zen irudi tradizional eta prestatuarekin hautsi zuen.

“Fotokazetaritzak, denboran zehar, gizartearen errealitatea islatu nahi izan zuen, eszenatoki, ohitura eta protagonisten bidez bizitzaren historia kontatu duten profesionalen begirada pertsonaletik.”

“Garai historiko bateko errealitateetan aurrera egiteko pista mendearekin hasten da, kolonien bukaeraren ajearekin, eta beste gerra gatazka eta arazo sozial batzuk zeharkatzen ditu. Espainiaren minaren identitatea, idazle, pentsalari eta artisten belaunaldiena 70eko hamarkadara heltzen dira trantsizio politikoarekin, askatasunen berreskuratzearekin eta gorputzak eutsi arte «mugitutakoekin». Sekuentzia horren bukaera, hain zuzen ere, fotokazetaritzaren unerik aberats eta indartsuenarekin bukatzen da: askatasuna ere kamera bihurtu eta demokrazia antsiatu baten bidea erregistratu zuenean. Kaleetatik, mitinetatik, manifestazioetatik, hauteskundeetatik, komunitateen identitatetik, denborarekin bukatu ziren erregistro berriak sortu ziren.”

## Argazki nabarmenak 
Espainiako historia grafikotzat jotzen diren argazki historiko ugarien artean, *Aznarrek eta Gonzalezek eskua estutzen* dute hemizikloan, bigarrenaren inbestidura ekitaldiaren ostean, 1993ko uztailean; Kongresuko *Osoko Bilkura*. *Alianza Popular taldea. Manuel Fraga lo, 1980ko ekaina; Blas Piñar eta Santiago Carrillo Gorteetako osoko bilkura batean, 1979ko martxoa; Susana Estrada aktoreak jaso du saria alkatearen eskutik, Tierno Galván irakaslea, bular bat airean duela. Herriko Herrikoien Saria. 1978 *edo *Yeserías*, *emakumeen kartzela zaharra*. *1982ko urtarrila*.

Urte haietako ikono diren beste argazki batzuk ere egin zituen Florezek, hala nola Adolfo Suárezen bakardadea banku urdinean islatu zuena eta *El País* egunkariaren azaleko bost zutabeak betetzea merezi izan zuena, lehen aldiz. Edo baita Pasionaria eta Rafael Alberti Hemizikloko eskaileretatik jaitsiera ere, 1977ko Gorte Konstituziogileen lehen saioko Adineko Mahaia okupatzeko.

* *Imágenes de la Transición: Una Mirada Persona*l (euskaraz: Trantsizioko Irudiak: Begirada Pertsonala). Kultur Etxeak. Collado Villalba, Madril, 2003 eta Madrilgo Prentsaren Elkartea, Madril, 2005.
* *Memorias y miradas de un fin de siglo constitucional* (euskaraz: Mende bukaera konstituzional baten memoriak eta begiradak). Marisa Florez eta Queca Campillo. Santillana fundazioa. Santillana del Mar. Kantabria. 2000
* *25 años después. Memoria gráfica de una transición* (euskaraz: 25 urte geroago. Trantsizio baten memoria grafikoa). Marisa Florez eta Luis Magán. Telefónica fundazioa. Madril. 2000

## Bizitza pertsonala 
Oso gazte ezkondu zen Raul Cancio argazkilariarekin, eta horrek are gehiago sustatu zuen lanbidearekiko interesa.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Memorias y miradas de un fin de siglo constitucional. Fotografías de Marisa Flórez y Queca Campillo*. Fundación Santillana.
* Pantoja Chaves, Antonio: "Prensa y Fotografía. Historia del fotoperiodismo en España". En *El Argonauta Español*. 2007
## Kanpo estekak 
* Marisa Flórez Espainiako Trantsizioko argazkilariari elkarrizketa. Diputatuen Kongresua. 2018