Goi-tentsio

thumb|Zlatoličjeko zentral hidroelektrikoaren inguruko goi-tensioko lineak
**Goi-tentsioa** da 1.000 volt baino gehiagoko tentsio elektrikoa duten sistemetan erabiltzen den elektrizitatea da. Normalean, banaketa elektrikoan eta transmisioan erabiltzen da distantzia luzetara energia garraiatzeko. Ez dago behe-tentsioaren eta goi-tentsioaren arteko muga markatzen duen trantsizio fisiko malkartsurik; muga akordio bidez ezartzen da. Nazioarteko Batzorde Elektroteknikoak (CEI) honako muga hauek erabiltzen ditu bere argitalpen askotan (nahiz eta esplizituki «goi-tentsioa» deitu ez): korronte alternorako, 1.000 voltera arte; korronte zuzenerako, 1500 voltera arte.

Behe-tentsioan, gizakientzako eta animalientzako arrisku nagusia talka elektrikoa da, isolatzailerik gabeko eroale energizatu batekin kontaktu zuzena izateagatik. Tentsioa zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa da arku elektrikoaren arriskua, zuzeneko kontakturik behar izan gabe. Horregatik, aireko goi-tentsioko lineetan, eroaleak distantzia nabarmenera mantentzen dira haien artean. Hurbilketa bat bezala: 1000 voltetik behera arku elektriko eutsi bat egoteko, aurretik eroaleen artean zuzeneko kontaktua egon behar da. Tentsio txikiagoetan ere, etengailuei eragiteak arku elektriko txikiak eta iragankorrak sortzen ditu, gas erregaiaren ihesa dagoenean leherketa bat has dezaketenak.

## Erabiltzeko arrazoia 
Energia elektrikoa distantzia handietara transmititzeko, erabiltzen den eroale kantitatea eta galerak minimizatuz, beharrezkoa da garraio-tentsioa igotzea. Energia elektrikoaren transmisio-sistemak ia beti trifasikoak dira. Transmisio-zirkuituetan faseen arteko tentsio eraginkorra 69000 V eta 150000 V artekoa da. Konparazio moduan, etxeko tentsioa 230 V da Europan eta munduko eskualde gehienetan, 127 V Mexikon eta 120 V Estatu Batuetan.

Behe-tentsiorako, plastikozko isolamendu estrukturatua duten kableak erabiltzen dira eroale metalikoaren gainean. Goi-tentsiorako, aireko kable biluziak eta kable ardazkide bereziak erabiltzen dira (telekomunikazioetan erabiltzen ez direnak). Kable horietan, kanpoko eroalea pantaila gisa erabiltzen da, eremu elektrikoa zer den gelditzeko eta uniformizatzeko.

Tentsioa handitzeak esan nahi du linean zehar dabilen intentsitatea gutxitu egiten dela, potentzia bera garraiatzeko, eta, beraz, eroaleak berotzearen eta efektu elektromagnetikoen ondoriozko galerak. Zenbat eta tentsio handiagoa, orduan eta intentsitate txikiagoa eta, ondorioz, energia-galera txikiagoa. Hori oso garrantzitsua da goi-tentsioko lineek distantzia luzeak egin ohi dituztela kontuan hartzen badugu.

Intentsitate handiagoa izateaz gain, sekzio handiagoko eroaleak behar dira, eta, ondorioz, luzera unitate bakoitzeko pisu handiagoa dutenak. Faktore horiengatik guztiengatik, garraio-tentsioa handitzen da, intentsitatea murrizten da eta garraio-kostuak merkatzen dira.

Badaude, igorritako erradiazioagatik, goi-tentsioko lineek ingurumenean eta transmisio-lineetatik gertu bizi diren pertsonengan eragiten dutela esaten dutenak baina ez dago hori araudiak ezarritako mugen barruan egiten den frogarik. Bestalde, kutsadura elektromagnetiko horrek aukera ematen die banaketa elektrikoko enpresei edo organismoei potentzia tentsio handira garraiatzeko aurrezpen ekonomikoa egiteko, bai eta familiena ere, sistema elektrikoaren galerak murrizten baitira bero moduan, eta, horregatik, ez da zentral elektriko gehiago behar eskaria estaltzeko, eta, ondorioz, faktura elektrikoa garestitu egiten da. Herrialde batzuetan, ekonomikoki konpentsatzen da behe-tentsioko edo goi-tentsioko lineen inguruan bizi den jendea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak