Taneko Suzuki

**Taneko Suzuki** (Tokio, 1926ko azaroaren 12a – 2020ko apirilaren 24a) japoniar biokimikaria eta nutrizionista izan zen, kimika proteikoan eta arrain-proteinetatik abiatutako elikagaien garapenean aditua. Abadira hanburgesa antzeko substantzia bihurtzeko egin zuen lanak Nekazaritza, Basogintza eta Arrantza ministroaren saria jaso zuen 1980an. Halaber, Japoniako Arrantza Zientzien Elkartearen Prozesamendu eta Teknologiako Lorpen Saria jaso zuen 1980an, eta Japoniako Zientzia eta Teknologia Agentziako Zuzendariaren Domina 1985ean.

## Haurtzaroa eta hezkuntza 
Taneko Suzuki 1926ko azaroaren 12an jaio zen Tokion.[1. oharrak] Farmaziako zientziak ikasi zituen Imperial Women's Medical and Pharmaceutical Collegen, (Emakumeen Unibersitate Medikua eta Farmazia Inperiala) eta 1947an amaitu zuen bere gradua. 

## Ibilbidea 
Suzuki 1947an kontratatu zuten Nekazaritza, Basogintza eta Arrantza Ministerioko Estazio Esperimentalean ikerketa-laguntzaile gisa lan egiteko, eta bi urtez egon zen bertan. 1949an, Tokai Eskualdeko Arrantza Ikerketarako  Laborategian hasi zen lanean (gaur egun, Arrantza Zientziaren Ikerketarako Institutu Nazionala da). Tokaiko laborategia denpora labur baten utzi, eta Seikai Eskualdeko Arrantza Ikertzeko  Laborategian aritu zen lanean, baina 1957an itzuli zen.1958an, Suzuki-k Kyushu-ko Unibertsitatean osatu zuen nekazaritzan doktoretza.Han hamar urtez ikerketa gidatu ondoren, erakundeko biokimika ikerlari nagusi postura igo zen. 1971n atalburu izendatu zuten. 

1976an, Suzuki-k 100.000 dolarreko ikerketa-proiektu bat gidatu zuen, *Marinbeef* izeneko abadira baten arrain-proteinaren produktu kontzentratu bat garatu zuena. Produktu horrek hanburgesa baten ehundura zuen, eta adobatu zitekeen behi haragi zaporea lortzeko.Bere aurkikuntza, dietari proteinak emateko elikagai potentzial berri bezala ikusi zen eta garapen bidean dauden herrialdeetan erabilera onuragarria izan zuen bere balio nutrizional handia eta bizitza baliagarri luzeagatik.Japoniako Arrantza Zientzien Elkarteak 1980an aitortu zuen aurkikuntza, Prozesamendu eta Teknologiako Lorpen Sariarekin. Urte hartan, Nekazaritza, Basogintza eta Arrantza ministroaren saria ere jaso zuen. 

Bere argitalpenen artean, ingelesezko lehen liburua zegoen, *Fish and Krill Protein: Processing Technology* (Arrain eta Krill Proteina: Transformazio Teknologia) (1981), Japoniaren proteinen ikerketa kimikoa nazioarteko komunitateari sartu ziona. Surimi-aren zientzia eta teknologia izan zituen ardatz liburuak, baita haren aplikazioak ere.Hitz jario ona ingelesez, arrantzaren zientziaren sustapenean aktiboa izan zen, eta nazioarteko ekitaldietan hitz egin zuen arrain-proteinen erabilera sustatuz. [4][6] Nekazaritza eta Elikadurarako Nazio Batuen Erakundearen aholkulari ere jardun zuen. Eragin handiko beste liburu bat *Taste of Fish—Science of Seafood,*  (Arrainaren zaporea-itsaskiaren zientzia) 1983  izan zen itsaskiaren zientzia publiko orokorrarentzat idatzitako hizkuntzan aurkeztu zuena.

Tokai-ko laborategiko Kimika Biologiko Dibisioko zuzendari bihurtu zen Suzuki 1983an, eta 1985ean, Japoniako Zientzia eta Teknologia Agentziako zuzendariaren domina jaso zuen. [7][8] Hurrengo urtean, Nihon Junior College Unibertsitateko Bizi Ingurunearen Departamentuko irakasle eta dekano izendatu zuten.[./Taneko_Suzuki#cite_note-FOOTNOTEOkazakiWatabe2020a603-2 ] 1993an, erretiroa hartu eta Kokusai Gakuin Saitama-ko Junior Unibersitatean hasi zen irakasle.  Lau urteren ostean, irakasle bisitarira estatusa aldatu zuen,  hitzaldiak ematen jarraitu zuen han, 2019ra arte. [1][2]

## Afiliazioak eta bazkidetzak 
Suzuki Japoniako Arrantza Elkarteko Kalitatea Aztertzeko Batzordeko Lehen Ministroaren Bulegoko Itsas Garapenerako Kontseiluko kide izan zen.  Japoniako Arrantza Zientzien Elkartean hainbat kargu izan zituen; besteak beste, Kanto adarreko zuzendari izan zen 1958tik 1982ra, sozietatearen auditore 1987tik 1990era, eta kontseilari 1990etik 1991ra.  2003an, Suzuki Japoniako Arrantza Zientzien Elkarteko ohorezko kide onartutako lehen emakumea izan zen. [6][8]

## Heriotza eta legatua 
Suzuki 2020ko apirilaren 24an hil zen kolon eta ondesteko minbiziak jota, eta hileta pribatua egin zuen familiak. Arrantzaren zientziaren aurrerapenean eta haren elikadura aplikazioetan egindako lanagatik oroitzen dute, baita ikasle ugariren tutoretzagatik ere. 

## Hautatutako lanak 
*  (Abadiratik arrain-proteinaren kontzentratuaren ekoizpena) (Arrain-proteinaren kontzentratuaren garapena janari berri bat bezala)
*  Suzuki, Taneko 1981  *Fish and Krill Protein: Processing Technology (Arrain eta Krill Proteina: Transformazio Teknologia) London: Applied Science Publishers:* (Editore zientifiko aplikatuak) ISBN: 978-0-85334-954-9
*  *Taste of Fish—Science of Seafood,*  (Arrainaren zaporea-itsaskiaren zientzia) 1983 (japonieraz) Vol.64 Tokyo ISBN 978-4-320-00802-1
* "The Nutritional Characteristics of Minke Whale Meat" (Minke balearen haragiaren nutrizio-ezaugarriak) *ISANA* No. 8, 1993. https://web.archive.org/web/20210831011253/http://luna.pos.to/whale/jwa_v8_suzu.html

## Oharrak 
# Okazabi-k eta Watabe-k bere jaioteguna 1918ko azaroak 12a bezala haien 2020ko uztailako artikuluan Nippon Suisan Gakkaishi-an (*official journal of the Japanese Society of Fisheries Science*, Japoniako Arrantza Zientzien Elkarteko aldizkari ofiziala) baina artikulu berean adierazten dute 93 urte zituela.  Ikertzaile berberak bere jaioturtea 1926 bezala ematen dute hilabete berean argitaratu zuten *Fisheries Science* (Arrantza Zientzia) artikuluan.  The Suizan-Keizai Daily News-eko (Egunkaria) obituarioan 93 urte zituela jartzen du, bere jaioturtea 1926a zela jarriz.  Stratton-ek bere 2012ko artikuluan, bere adina 86 bezala ematen du, beraz 1926an jaio zen.  Beste iturri guztiek ados daude 1926an jaio zela eta Okazaki eta Watabe adierazten dutenez 93 urte zituela, itxuraz 1918 errakuntza tipografikoa izan zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Okazaki, Emiko; Watabe, Shugo (2020ko uztaila a) *"In Memoriam Prof. Taneko Suzuki (1926-2020)"  Fisheries Science* ( Arrantza zientzia) *Berlin Springer Science+Business Media:* 603-604 ISSN 0919-9268
* Okazaki, Emiko; Watabe, Shugo (2020ko uztaila b) "*The late Professor Taneko Suzuki, honorary member."* (Taneko Suzuki hila, ohorezko kidea) *Nippon Suisan Gakkaishi* (japonieraz) 86 (4) Tokio *The Japanese Society of Scientific Fisheries: 248-249 ISSN 0021-5392*
* Stratton, Edward (2012ko ekainaren 20a) ''"When Crab Isn't Crab, It's Surimi "* (Karromarroa ez denean karromarroa, Surimi-a da) *The Reno Gazette-Journal* (Renoko kazeta-aldizkaria) *Reno Nevada Associated Press'' 
* "Hamburger That Isn't"*  (Hanburgesa ez dena)  *The Vancouver Sun.  (Vancouver-eko eguzkia.egunkaria) Vancouver, British Columbia Reuters 1976ko ekainaren 9a, 80. orria.*
* Taneko Suzuki (Tokai-ku-ko Arrantza Ikerketa Institutoko laborategiko Kimika Biologiko Dibisioko zuzendari ohia Suzuki  Kokusai Gakuin Saitama-ko Junior Unibersitatean irakasle bisitaria) *"The Suisan-Keizai Daily News" (Egunkaria japonieraz) Tokio 2020ko maiatzaren 12a''

## Kanpo estekak 
* argitalpenen zerrenda