open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Fugitive (1993ko filma)

***The Fugitive*** (euskaraz *Iheslaria*) 1993ko Andrew Davis estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. 1960ko hamarkadako *The Fugitive* telesaila ospetsuan oinarritua dago. Harrison Ford, Tommy Lee Jones, Sela Ward, Julianne Moore, Joe Pantoliano eta L. Scott Caldwell aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Chicagoko auzo dotore bateko luxuzko etxe batean bizi den Richard Kimble (Harrison Ford) sonako zirujauaren bizitzak hiltzaile eskubakar batek (Andreas Katsulas) bere emaztea (Sela Ward) erailtzean erabateko aldaketa izango du. Kimbleri emaztearen hilketa leporatu eta heriotzara zigortua izango da. Espetxera daramatenean autobusak istripua izan eta zenbait presok ihes egitea lortuko dute, tartean Kimble bera. Behin aske dagoela, Kimblek ez daki errugabea dela nola frogatu, ondorioz hiltzaile eskubakar misteriotsuaren bila abiatuko da, betiere atzetik jarraika duen Gerard detektibea (Tommy Lee Jones) eta polizia ekidinez.

## Aktoreak 
* Harrison Ford: Richard Kimble doktorea
* Tommy Lee Jones: Samuel Gerard marshalla
* Sela Ward: Helen Kimble
* Julianne Moore: Anne Eastman doktorea
* Joe Pantoliano: Cosmo Renfro marshalla
* Andreas Katsulas: Frederic Sykes
* Jeroen Krabbé: Charles Nichols doktorea
* L. Scott Caldwell: Poole marshalla
* Ron Dean: Kelly detektibea
* Nick Searcy: Rawlins sheriffa
* Jane Lynch: Kathy Wahlund doktorea
* Tom Wood: Newman marshalla

## Sariak eta izendapenak 
### Sariak 
* Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria: Tommy Lee Jones

### Izendapenak 
* Film onenaren Oscar Saria
* Argazkigintza onenaren Oscar Saria
* Efektu berezi onenen Oscar Saria
* Muntatze onenaren Oscar Saria
* Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria
* Soinu onenaren Oscar Saria

## Kanpo estekak 
* *The Fugitive* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Rapa-Nui (filma)

**Rapa-Nui** () 1994ko Kevin Reynolds estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Jason Scott Lee, Esai Morales eta Sandrine Holt aktoreek antzeztu zuten.

Pazko uhartean girotuta dago.

## Argumentua 
1742an Ozeano Barean Jacob Roggeveen herbeheretar itsasgizonak ezerezaren erdian zegoen uharte bat topatu zuen, bertakoek Rapa Nui deitzen zuten, europarrek Pazko uhartea izenez bataiatu zuten. Herbeheretarrek uhartea topatu baino 42 urte lehenagotik, bertako bi tribuak diren *Belarri-motzak* eta *Belarri-luzeen* arteko nork denbora laburrenean moai handiena egiteko lehia bizia dago. Saria: uhartearen agintaritza.

## Aktoreak 
* Jason Scott Lee: Noro
* Esai Morales: Make
* Sandrine Holt: Ramana
* Eru Potaka-Dewes: Ariki-mau
* Gordon Hatfield: Riro

## Kanpo estekak
Garagardoen neurketak

[thumb|[Dentsimetro bat garagardo-muztioaren dentsitate erlatiboa neurtzen. Dentsimetroaren neurketa gutxi gorabehera 1,050ekoa da.]]
**Garagardoen neurketak** garagardoak dastatzean hainbat faktoreri erreparatuz egin daitezkeen neurketak dira. Horien artean garraztasuna, edariaren zaporeak eta hauen indarra, alkohol-edukia eta kolorea nagusitzen dira. Ezaugarri hauen estandarizazioari esker garagardoen kalitatea modu berdinago batean zehaztu daitezke.

## Kolorea 
"Lovibond gradu" edo "ºL" eskala substantzia baten kolorea zehazteko neurria da. Neurri hau garagardo, whiski eta azukre-soluzioekin erabiltzen da gehienbat. Lovibond graduak neurtzeko substantziaren kolorea kristal-lagin marroiekin alderatzen da, normalean kolorimetro bat erabiliz. Joseph Williams Lovibond garagardogilea izan zen Lovibond eskalaren sortzailea. Hala ere, Erreferentzia Metodo Estandarrak (SRM) eta Europako Garagardogileen Konbentzioak (EBC) Lovibond graduak ordezkatu dituzte. SRMaren neurriek eta Lovibond graduek emaitza berdintsuak ematen baitituzte.

Gaur egungo garagardogileek Erreferentzia Metodo Estandarra edo SRMa erabiltzen dute garagardoaren edo garagardo-muztioaren kolorearen intentsitatea neurtzeko. Metodo hau erabiltzeko beharrezkoa da espektrometro edo fotometro bat edukitzea 430 nm-ko uhin-luzera duen argiak lagina zeharkatzean jasaten duen indargabetzea neurtzeko.

Europako Garagardogileen Konbentzioaren (EBC) metodoak garagardoaren eta garagardo-muztioaren kolorea neurtzeaz gain, hauen uhertasuna ere neurtzen du.

## Dentsitatea 
## Garraztasuna 
## Kanpo estekak
Eslovakiako Alderdi Komunista

**Eslovakiako Alderdi Komunista** (eslovakieraz *Komunistická strana Slovenska [KSS]*) Eslovakian 1992an sortutako alderdi komunista da, Eslovakiako Alderdi Komunista - 91aren eta Eslovakiako Liga Komunistaren bat-egitearen ondorioz.

## Kanpo estekak 
* Eslovakiako Alderdi Komunistaren web gune ofiziala
Irlandako Langileen Alderdia

**Irlandako Langileen Alderdia** (ingelesez ''The Workers' Party*, irlanderaz *Páirtí na nOibrithe*) Irlandako alderdi politiko ezkertiar sozialista bat da. 1970an Sinn Féinetiko bereizketa baten ondorioz sortu zen, hasiera batean **Sinn Féin Ofiziala** deituz (*Official Sinn Féin''). 1982an gaur egungo izena hartu zuen.

IRA Ofizialeko kideek sortu zuten.

## Kanpo estekak 
* Langileen Alderdiaren web gune ofiziala
Over the Top

**Over the Top** (euskaraz *Gailurrean*) 1987ko Menahem Golan estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza drama filma bat da. Sylvester Stallone, Robert Loggia, Susan Blakely, Rick Zumwalt eta David Mendenhall aktoreek antzeztu zuten.

AEBtako Arizona, Kalifornia, Colorado, Nevada eta Utah eestatuetan filmatu zen.

## Argumentua 
Lincoln Hawk (Sylvester Stallone) bere bizitza berregiten saiatzen ari den estatubatuar kamiolari bat da, horretarako duela urte asko laga zuen Mike (David Mendenhall) semearekin bakeak egiten ahaleginduko da. Elkar ezagutzean, semea ez da aitaz oso harro agertuko. Bitartean, Hawkek Las Vegas hiriko pultsu txapelketan parte hartuko du, hura irabaziz gero diru-sariarekin luxuzko kamioi berria erosi, semearen begirunea berreskuratu eta bizitza berri bati berrekiteko asmoz.

## Aktoreak 
* Sylvester Stallone - Lincoln Hawk
* Robert Loggia - Jason Cutler, Christinaren aita eta Miken aitona
* Susan Blakely - Christina Hawk
* Rick Zumwalt - Bob "Bull" Hurley
* David Mendenhall - Michael "Mike" Hawk, Lincoln eta Christinaren semea
* Chris McCarty - Tim Salanger

## Ikus gainera 
* Pultsu (kirola)

## Kanpo estekak 
* *Over the Top* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Over the Top* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Parada (argipena)

**Parada** hitzak adiera zenbait ditu:
* **parada**: aukera, egokiera;
* **parada**: desfile militarra;
* **parada**: abere arrak emea estaltzeko lekua; eta hortik,
** **paradako zaldia**, hazitarako zaldia; era berean, **paradako idisko** eta **paradako zezena**;
* **Parada**, gaztelaniazko toponimoa, Espainiako udalerri zenbaiti izena ematen diena:
** Parada de Arriba,
** Parada de Rubiales,
** Parada de Sil.
The Legend of the 7 Golden Vampires

**The Legend of the 7 Golden Vampires** (euskaraz *Urrezko 7 banpiroen kondaira*) 1974ko Roy Ward Baker ingeles eta Chang Cheh txinatar zinema zuzendarien arte martzial eta beldurrezko filma da. Peter Cushing, John Forbes-Robertson, David Chiang, Robin Stewart eta Julie Ege aktoreek antzeztu zuten.

Hammer Film Productions ingeles ekoiztetxeko urrezko aroko filma da, beldurrezko zinema eta, kasu horretan, Drakula eta txinatar banpiroak arte martzialekin batera uztartu zituen, Txinan giroturik.

## Argumentua 
1804ean Urrezko Zazpi Banpiroen sektako zaindariak Drakulari laguntza eskatzeko, Txinatik Transilvaniara doa, baina lagundu beharrean, Drakula haren gorputzaz jabetu eta harengan gorpuztu da. 1904ean, Van Helsing irakaslea Chongqingo unibertsitatean irakasle sinesgaitzen txantxen artean banpiroei buruzko kondairen irakasgaia irakasten dabil. Haren ikasle Hsi Ching-ek banpiroei buruzko kondairetan sinisten du: Ping Kweikoa da, sektak erabat izututa eta menperatuta daukan mendien arteko herrixka isolatu batekoa: Van Helsing espedizio bat antolatu eta banpiroak akatzeko konbentzitu du, herrixka madarikazioaz askatzeko. Taldea alargun aberats batek diruz lagundu du eta Hsi Chingek, haren anaiek —arte martzialetan adituak— eta mendebaldeko zenbait kidek ere osatu dute. Horrela, herrixkara bidean ipini dira.

## Aktoreak 
* Peter Cushing: Lawrence Van Helsing irakaslea
* John Forbes-Robertson: Drakula kondea
* David de Keyser: Drakularen ahotsa (krediturik gabe)
* Robin Stewart: Leyland Van Helsing
* Julie Ege: Vanessa Buren
* David Chiang: Hsi Ching
* Shih Szu: Mai Kwei
* Shen Chan: Kah apaiz gorena / Drakula gorpuzten den gizakia
* Robert Hanna: britainiar kontsula

## Kanpo estekak 
* *The Legend of the 7 Golden Vampires* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Legend of the 7 Golden Vampires* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Didier Deschamps estadioa

**Didier Deschamps estadioa** (frantsesez *Stade Didier Deschamps*, iraganean *Stade du Grand Basque*) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen futbol estadioa da. Aviron Bayonnais futbol taldearen jokaleku eta egoitza da.

Didier Deschamps baionatar futbolari ezagunaren omenez darama izena, 2000. urtean berak inauguratu zuelarik. 3.500 ikusleentzako gaitasuna du, horietatik 1.500 tribuna edo teilatupeko armailan daudelarik.

## Kanpo estekak
The Three Musketeers (1948ko filma)

**The Three Musketeers** (euskaraz *Hiru Musketariak*) 1948ko George Sidney estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Alexandre Dumas frantziar idazlearen *Hiru Musketariak* eleberrian oinarritua dago. Gene Kelly, Van Heflin, June Allyson, Vincent Price, Lana Turner eta Angela Lansbury aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
XVIII. mendea, Frantziako Erresuma. D'Artagnan (Gene Kelly) gaskoi gaztea erregearen musketaria izateko Gaskoniatik Pariserako bidean doa, bertaratzean errege musketarien konpainiako Trevilleko jaunaren agindupean jartzeko asmoa duelarik. Bidean Rocheforteko kondea (Ian Keith) eta Milady De Winter (Lana Turner) espioi ederrarekin eskarmentu txarra izango du, biak Luis XIII.a (Frank Morgan) erregearen lehen ministroa den Richelieu kardinalaren (Vincent Price) morroi zitalak. Behin hiriburura iritsita, bere gaztetasunaren kemenaren ondorioz Erregearen hiru musketari ausart eta leialenekin borrokatzeko zorte txarra izango du: Athos, Porthos eta Aramis (Van Heflin, Gig Young eta Robert Coote). Halere, borrokaldi horren ostean, lauen arteko adiskidetasuna sortuko da.

## Aktoreak 
* Lana Turner: Milady de Winter
* Gene Kelly: D'Artagnan
* June Allyson: Constance Bonacieux
* Van Heflin: Athos
* Angela Lansbury: Ana erregina
* Frank Morgan: Luis XIII.a Frantziako erregea
* Vincent Price: Richelieu kardinala
* Keenan Wynn: Planchet
* John Sutton: Buckinghameko dukea
* Gig Young: Porthos
* Robert Coote: Aramis
* Reginald Owen: Trevilleko jauna, errege musketarien konpainiako burua
* Ian Keith: Rochefort, Richelieuren morroi nagusia
* Patricia Medina: Kitty, Lady Winteren neskamea
* Richard Stapley: Albert

## Kanpo estekak 
* *The Three Musketeers* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Three Musketeers* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Paradako zaldi

thumb|300px
**Paradako zaldia**, **hazitarako zaldia**, **garañoa** edo **almazaria** zikiratu gabeko zaldia da, bere ezaugarriengatik ugalketarako behorrak estaltzeko erabiltzen dena, haiek zaldikumeei transmititzeko asmoz. Dagokien zaldi arrazako ezaugarriak atxikizten badituzte ere, testosterona edo beste hormonen presentzia handiagoak itxura sendo eta gihartsuagoa ematen die.

## Kanpo estekak
Desfile

thumb|300px
**Desfilea** talde baten ibilaldia da, ospakizun baten baitan antolatzen dena. Jai girokoa, protesta modukoa nahiz izaera militar edo komertzialekoa izan daiteke. Izaera erlijiosoa duten desfileei prozesio deritze.

## Kanpo estekak
Cutthroat Island

***Cutthroat Island*** (euskaraz *Zintzur-Ebakien Uhartea*) 1995ko Renny Harlin finlandiar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Geena Davis, Matthew Modine eta Frank Langella aktoreek antzeztu zuten.

Filma honek etekin ekonomikoei dagokionez sekulako galera izateagatik ezaguna da, denera 80 milioi dolar galdu zituelarik.

## Argumentua 
1668. urtea, Jamaika. Morgan Adams (Geena Davis) izeneko emakume pirata eta bere morroia den William Shaw (Matthew Modine) altxorraren mapa bat osatzen duten hiru zatien bila dabiltza. Altxorra Uharte Hiltzailea deritzon lekuan omen dago. Baina zoritxarrez, zati horietako bat Morganen osaba zitalaren esku dago, Douglas Adams (Dawg Brown), honek Morganen aita zena, Henry "Black Harry" Adams (Harris Yulin), erail zuen. Bestalde, Jamaikako Britainiar Errege Konpainiak Douglas Adamsekin aliatu eta Karibe itsasoan piraten jarduerekin behin-betiko amaitu nahi du, baina Douglasek engainatu besterik ez ditu egiten.

## Aktoreak 
* Geena Davis: Morgan Adams
* Matthew Modine: William Shaw
* Frank Langella: Dawg Brown
* Maury Chaykin: John Reed
* Patrick Malahide: Ainslee
* Stan Shaw: Glasspoole jauna
* Harris Yulin: "Black" Harry Adams
* Rex Linn: Blair jauna
* Paul Dillon: Snelgrave
* Jimmie F. Skaggs: Scully
* Angus Wright: Trotter kapitaina
* Ken Bones: Toussant
* Chris Masterson: Bowen
* George Murcell: Mordechai "Fingers" Adams

## Kanpo estekak 
* *Cutthroat Island* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Malenkonia

thumb|300px
**Malenkonia**, jatorrian eta etimologiaz, humoreen nahasmendu bat da, ezaugarri nagusitzat tristezia duena, depresioaren parekoa. Egun, kezka existentzial sakona duten pertsonen izaera eta nortasuna adierazteko erabiltzen da batez ere, idazle eta artisten kasuan bereziki horien lanak eragiten dituena.

## Kanpo estekak
Estilita

thumb|300px
**Estilitak** zutabe baten gainean aszeta moduan bizi ziren kristau monjeak ziren. Kondairen arabera, batzuk ez ziren urtetan jeitsi eta hil arte egoten ziren zutabe gainean.

## Kanpo estekak
Cop Land

**Cop Land** (euskaraz *Polizia Lurraldea*) 1997ko James Mangold estatubatuar zinema zuzendariaren polizia thriller filma bat da. Sylvester Stallone, Harvey Keitel, Ray Liotta, Robert De Niro, Peter Berg, Janeane Garofalo, Robert Patrick, Michael Rapaport eta Annabella Sciorra aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Babitch (Michael Rapaport) New York hiriko polizia gauero bezala New Jerseyko Garrison udalerrian dagoen bere etxeruntz autoz doa, baina honakoan bi gizonek eerasotuko dute. Haiek atzematen saiatzean, bi gizonek ustez pistolaz apuntatu egingo dute, Babitchek halabeharrez tiro egin eta biak hilko ditu. Berehala, gertakaria jazo den zubia poliziaz josiko da, hildako bi gizonek inolako pistolarik ez zeramatela ikusiko dutelarik. Garrisongo sheriffak (Sylvester Stallone) kasu honekiko ardura osoa du, udalerriaren mugen barnean gertatu baita, baina udalerri horren berezitasun nagusia biztanle ia guztiak New York hirian lan egiteen duten poliziak direla da, eta hauek bere kaxaz, eta maiz legez kanpo, jardutea eta elkarren arteko trapu zaharrak ezkutatzen gaizki ohituta daude, horregatik heuren lankidea kasu honetan nola edo hala errugabetu nahi dute. Kasua herrialde osoko hedabideetan agertu denez, poliziaren barne ikerketa saileko arduradunak (Robert de Niro) ere esku sartzea beste konponbiderik ez du izango.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Cop Land* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
Village of the Damned (1960ko filma)

***Village of the Damned*** (euskaraz *Madarikatuen Herria*) 1960ko Wolf Rilla alemaniar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko eta beldurrezko filma bat da. John Wyndham idazlearen *The Midwich Cuckoos* ("Midwicheko Kukuak") eleberrian oinarritua dago.

1964an *Children of the Damned* ("Madarikatuen Haurrak") izeneko jarraipena izan zuen, eta 1995ean John Carpenter estatubatuar zinema zuzendariak izenburu berdineko *Village of the Damned* berregokitzapena filmatu zuen, kasu honetan AEBtako Kalifornia estatuko iparraldeko herri batean girotua eta Christopher Reeve aktoreak antzeztua.

## Argumentua 
Inongo azalpenik gabe, Ingalaterrako Midwich udalerri lasaian bertako biztanle guztiek ordu batzuez konortea galdu dute. Handik gutxira konorte galtzearekin zerikusia duela dirudien beste gertakari bitxi bat jazo da: herriko emakume asko haurdun geldituko dira, kasu askotan, senar eta senargaiek leialtasun eza edota ezkontzatik at izandako harremanetatik sortutako haurrak direla leporatuko dietelarik. Britainiar Gobernuko agenteak gertakariaren berri izan eta haurdunaldiak ikertzen hasiko dira, haurdunaldiak eta konorte galtzearen arteko loturarik ba ote dagoen egiaztatu asmoz. Ama denek egun berdinean erditzean, haurtxo jaioberri guztiak albinoak eta begi urdin distiratsuak dituztela egiaztatu ahal izango dute, gainera haziz doazen heinean, oso buruargiak izateaz gain naturaz gaindiko eta gizakien artean oso ohikoak ez diren portaerak dituztela ikusiko dute, gainera edonora doazela edota edozer egiten dutela ere, denak taldean eta batera joan edo egin ohi dute, honek herriko biztanle helduen artean izua sortaraziko du.

## Aktoreak 
* George Sanders: Gordon Zellaby
* Barbara Shelley: Anthea Zellaby
* Martin Stephens: David Zellaby
* Michael Gwynn: Alan Bernard
* Laurence Naismith: Willers doktorea
* Richard Warner: Harrington
* Jenny Laird: Harrington andrea
* Sarah Long: Evelyn Harrington
* Thomas Heathcote: James Pawle
* Charlotte Mitchell: Janet Pawle
* Pamela Buck: Milly Hughes
* Rosamund Greenwood: Ogle andereinoa
* Susan Richards: Plumpton andereinoa
* Bernard Archard: Vicar
* Peter Vaughan: P.C. Gobby
* John Phillips: Leighton jenerala
* Richard Vernon: Sir Edgar Hargraves
* John Stuart: Smith irakaslea
* Keith Pyott: Carlisle doktorea

## Kanpo estekak 
* *Village of the Damned* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Village of the Damned* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Pirinio Garaiko Parke Naturala

thumb|250px
**Alt Pirineuko Parke Naturala** (; ) Kataluniako Generalitateak sortu zuen 2003an Pallars Sobirà eta Alt Urgell eskualdeetan, Lleidako probintziaren ipar-mendebaldean. 69.850 ha-ko azalera dauka.

Interes guneen artean Certascango aintzira dago, Kataluniako glaziar aintzirarik handiena dena. Bestela, basoilarrek hemen daukate populaziorik handiena Penintsula osoan, eta arrano beltzak, putreak eta ugatzak ohikoak dira. Gainera, ugaztun handi belarjaleren 6 mota bizi dira Parkean: Sarrioak, mufloiak, orkatzak, oreinak, adarzabalak eta basurdeak.

Azkenik, hartz arreak oso ugariak izan ziren 1980ko hamarkadara arte, desagertu zirenean. Azken urteetan bestela, birpopulazio ekimenari esker, itzuli dira ibar eta mendi hauetara. 2012an 12 bat hartz parke honetan bizi ziren.

## Udalerriak 
* Alt Àneu, La Guingueta d'Àneu, Esterri d'Àneu, Alins, Esterri de Cardós, Farrera, Lladorre, Llavorsí, Rialp, Soriguera, Sort, Tírvia eta Vall de Cardós (Pallars Sobirà).
* Les Valls de Valira eta Montferrer i Castellbò (Alt Urgell).

## Kanpo estekak
2014ko Ludiango lurrikara

**2014ko Ludiango lurrikara** () 2014ko abuztuaren 3an Txinako Yunnan eskualdeko Ludiango konderrian gertatu zen lurrikara izan zen. Txinako Sismologia Zentroaren arabera, lurrikara 16:30ean gertatu da (08:30 GMT) eta Ludian konderrian izan zuen erdigunea.

## Historia 
### Testuingurua 
Ordu gutxitan Txinan gertatu zen bigarren lurrikara zen, izan ere, bertan 14:00ak zirenean (06:00 GMT) Richter eskalan bost gradukoa izan zen beste astindu bat jazo zen Tibeten.

### Lurrikararen hedapena 
Astindua inguruko hirietan ere sentitu zuten, hala nola, Kunming, Chongqing, Leshan eta Chengdu hirietan eta Sichuan probintzian, *South China Morning Post* egunkariak jakitera eman zuenez.

### Erreplikak 
Lurrikara azken 14 urteetako txarrena izan zen lurralde horretan, eta abuztuaren 4 arte 467 erreplika jazo zituzten; horietako lauk 4 eta 4,9 graduko magnitudea izan zuten, Richter eskalan.

### Biktimak eta kalteak 
Seismoaren ondorioz, errepide ugari moztu egin behar izan zituzten, erreskate taldeen lana zailduz. Horretaz gain, azken egunetako euriteek ere zailago egin zutenzaurituak artatzea.

Txinako agintariek 2.500 militar eta 700 polizia eta suhiltzaile mugiarazi zituzten eta hondakinen artean bizirik egon zitezkeen pertsonak aurkitzen saiatu ziren.

Lurrikararen eraginez, 12.000 etxebizitza eraitsi eta beste 30.000 inguru hondatu ziren, antzinako etxeak gehienak. Polizia eta erreskate zerbitzuetako langileak ezbeharraren tokira gerturatu ziren, eta kanpinak, oheak, mantak eta arropa kaltetutako tokirako eraman zituzten. Bestalde, Yunnan probintziak larrialdi zerbitzuetako 30 langile bidali zituen. Abuztuaren 4ean, 57.000 inguru ziren lekualdatu zain zeuden herritarrak, eta 12.000 suntsitutako etxeak.

Abuztuaren 5eko datuen arabera, gutxienez 410 lagun hil ziren, 12 lagun desagertuta zeuden eta 2.373 zauritu. Ia 124.000 etxe eraitsi ziren lurrikararen ondorioz, eta beste 124.000k kalte handiak zituzten. Izan ere, konderrian dauden eraikinak zaurgarriak ziren, egurrezkoak eta aspaldi egindakoak zirelako. Lurrikara jazo eta gero botatzen hasi zen euria eta luiziak erreskate-lanak eta laguntza gizatiarraren helduera ari ziren oztopatzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Friday the 13th (1980ko filma)

***Friday the 13th*** (euskaraz *Ostiral 13a*) 1980ko Sean S. Cunningham estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Betsy Palmer, Adrienne King, Harry Crosby, Laurie Bartram, Jeannine Taylor, Kevin Bacon, Mark Nelson, Robbi Morgan eta Ari Lehman aktoreek antzeztu zuten.

Jarraipen ugari izan ditu: *Friday the 13th Part 2* (1981), *Friday the 13th Part III* (1982), *Friday the 13th: The Final Chapter* (1984), *Friday the 13th: A New Beginning* (1985), *Friday the 13th Part VI: Jason Lives* (1986), *Friday the 13th Part VII: The New Blood* (1988), *Friday the 13th Part VIII: Jason Takes Manhattan* (1989), *Jason Goes to Hell: The Final Friday* (1993), *Jason X* (2001), *Freddy vs. Jason* (2003) eta *Friday the 13th* (2009).

## Argumentua 
1957. urtea, Crystal Lake udalekuan 11 urteko Jason Voorhees mutikoak igeri ez dakienez eta bere ardura duten zaintzaile bikote axolagabeak drogak hartzen eta elkarrekin larrua jotzen zeudenez itota hilko da. Urte bat beranduago, bi zaintzaileen gorpuak ukilu baten barnean topatuko dituzte. Ordutik aurrera, udaleku hark "kanpaleku odoltsua" ezizena jasoko du, toki hari eta bertan jazotako gertakariei buruzko zurrumurru eta hiri kondaira ugari sortuko direlarik.

Behin poliziak lekua miatu eta ikertu ostean, kanpinzaleei eta bisitariei bertaratzea baimenduko zaie. Honela, 1980an Steve Christiek zuzendutako langile sozial batzuk gertakizunak jazo zirenetik itxia egon deen Crystal Lake udalekura iritsi eta kondaira eta esamesak zinezkoak diren jakingo dute.

## Aktoreak 
* Betsy Palmer: *Pamela Voorhees*
* Adrienne King: *Alice Hardy*
* Harry Crosby:* Bill Adams*
* Laurie Bartram: *Brenda Parks*
* Jeannine Taylor: *Marcie Stanler*
* Kevin Bacon: *Jack Marand*
* Mark Nelson: *Ned Rubenstein*
* Robbi Morgan: *Annie Phillips*
* Peter Brouwer: *Steve Christy*
* Rex Everhart: *Enos*
* Ronn Carroll: *Tienney sarjentua*
* Ron Millkie: *Dorf ofiziala*
* Walt Gorney: *Ralph eroa*
* Willie Adams: *Barry*
* Debra S. Hayes: *Claudette*
* Ari Lehman: *Jason Voorhees*

## Kanpo estekak 
* Filmari buruzko webgunea 
* *Friday the 13th* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Friday the 13th* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Wings (filma)

***Wings*** (euskaraz: "Hegalak"') gerra filma da, William A. Wellman estatubatuar zinemagileak 1927an zuzendu zuena. Clara Bow, Charles "Buddy" Rogers, Richard Arlen eta Gary Cooper izan ziren aktore nagusiak.

Bi Oscar sari irabazi zituen: film onenarena eta ingenieritza efektu onenena. 2012an, *The Artist*-ek film onenaren Oscar saria jaso zuen arte, 84 urte luzez sari hori irabazi zuen azken film mutua izan zen.

## Argumentua 
Jack Powell (Charles «Buddy» Rogers) eta David Armstrong (Richard Arlen) Sylvia (Jobyna Ralston) izeneko neska gaztea maitemintzeko lehia bizia duten bi gazte dira (berez Sylvia Davidetaz (Richard Arlen) maitemindua dago, biak ere maila sozial berdinekoak eta zein ala zein aberatsagoak). Lehen Mundu Gerra hastean, bi gazteak AEBtako Aire Armadan izen emango dute. Nahiz eta berak ez jakin, Powellek bere langile mailako auzoan berataz maiteminduta dagoen neska bat laga du: Mary Preston (Clara Bow), bere lagun onena eta bizilaguna, ezkutuan berarengatik txora-txora egina dagoenez, gerra frontean erizain gisa lan egiteko bolondres aurkeztuko delarik.

Bi gizon eeta hegazkin pilotu hauen arteko lehia latza geerra frontean elkarren arteko adiskidetza bilakatuko da, bertan pilotu kideak baidira.

## Aktoreak 
* Clara Bow: Mary Preston
* Charles Rogers: Jack Powell
* Richard Arlen: David Armstrong
* Jobyna Ralston: Sylvia Lewis
* El Brendel: Herman Schwimpf
* Richard Tucker: aire komandantea
* Gary Cooper: White kadetea
* Gunboat Smith: sarjentua
* Henry B. Walthall: Davideen aita
* Roscoe Karns: Cameron tenientea
* Julia Swayne Gordon: Daviden ama
* Arlette Marchal: Celeste

## Iruditegia 

Irudi:Buddy Rogers in Wings trailer.jpg|Jack Powell (Charles «Buddy» Rogers)
Irudi:Richard Arlen in Wings trailer.jpg|David Armstrong (Richard Arlen)
Irudi:Clara Bow in Wings trailer 2 crop.JPG|Mary Preston (Clara Bow)
Irudi:Clarabowwings.jpg|Iragarkia.

## Kanpo estekak 
* *Wings* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
See No Evil, Hear No Evil

**See No Evil, Hear No Evil** (euskaraz *Ez Ikusi, Ezta Entzun Ere*) 1989ko Arthur Hiller estatubatuar zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Richard Pryor eta Gene Wilder aktoreek lapur-hiltzaile hirukote bat atzeman asmoz dabilen itsua eta gorraren paperak antzeztu zituzten.

## Argumentua 
New York, Wally (Richard Pryor) itsua da, Dave (Gene Wilder) berriz gorra. Gizon bat heuren prentsa-saltokiaren aurrean hiltzen dutenean, hilketaren susmagarri nagusiak bilakatuko dira. Beren errugabetasuna frogatu asmoz hilketareen kasua elkarlanean ikertuko dute: Wallyk Daveren bere entzumena lagako dio, aldizm Davek Wallyri beere ikusmena lagako dio.

## Aktoreak 
* Richard Pryor – Wallace "Wally" Karew
* Gene Wilder – Dave Lyons
* Joan Severance – Eve
* Kevin Spacey – Kirgo
* Alan North – Braddock
* Anthony Zerbe – Sutherland
* Louis Giambalvo – Gatlin
* Kirsten Childs – Adele

## Kanpo estekak 
* *See No Evil, Hear No Evil* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Gorteatze

thumb|300px|Hegazti espezie baten gorteatze-portaera: arrak janaria eskaintzen dio opari gisa emeari.
**Gorteatzea** edo **gortea egitea** animalia batek beste sexuko kide bat erakarri eta kopulatzera limurtzeko portaera da. Espezie batetik bestera gorteiatzeko portaera desberdina den arren, ohikoak izaten dira karaktere sexual sekundarioak erakustea eta hots eta mugimendu bereziak egitea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Happening (2008ko filma)

**The Happening** (euskaraz *Gertaera*) 2008ko M. Night Shyamalan estatubatuar-indiar zinema zuzendariaren suspense filma bat da. Mark Wahlberg, Zooey Deschanel, John Leguizamo eta Betty Buckley aktoreak antzeztu zuten.

## Argumentua 
New York hiriko hiritarrak modu bitxian jarduten hasi eta bere buruaz beste egiten ari dira. Nahiz eta hasieran jendeak eraso bioterrorista batean aurrean daudela uste izan, AEBtako ipar-ekialde guztian antzeko gertaerak jazotzen ari dira, hortaz, Filadelfiako Elliot Moore (*Mark Wahlberg*) irakasleak gertakari hauek ikertu eta bere familiarekin Harrisburgera joatea erabakiko du, bidean beraiei amesgaizto honetatik bizirik ateratzea lortu duten beste hainbat pertsona ere gehitzen joango zaizkielarik. Gerora Lur planeta eta landareek gizakietatik defendatzeko neurotoxinadun aire korronte antzekoa jaurtitzen ari dela jabetuko dira.

## Aktoreak 
* Mark Wahlberg: Elliot Moore
* Zooey Deschanel: Alma Moore
* John Leguizamo: Julian
* Ashlyn Sanchez: Jess
* Betty Buckley: Jones andrea
* Spencer Breslin: Josh
* Robert Bailey, Jr.: Jared
* Frank Collison: negutegiko gizona
* Victoria Clark: negutegiko gizonaren andrea
* Jeremy Strong: Auster soldadua
* Brian O'Halloran: Jeepeko gidaria
* Alan Ruck: insititutuko zuzendaria
* M. Night Shyamalan: Joey
* Reggie Kania: Reggie
* Yonathan Parra: Zito
* Don Castro: Philadelphiako poliziako ofiziala

## Kanpo estekak 
* *The Happening* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Talentu (argipena)

**Talentu** izenak adiera hauek ditu:
* **talentu** edo dohaina.
* talentua, neurri-unitate historikoa;
* talentua, antzina, Mediterraneo inguruan erabilitako txanpona.
Talentu (masa unitatea)

thumb|200px
**Talentua** Antzinako Erroman, Kartagon Antzinako Grezian eta Ekialde Hurbileko beste zenbait zibilizazioetan erabilitako masa unitate bat izan zen, anfora bat (oin kubiko bat, alegia) bete uraren pisuaren baliokidea zena.

## Kanpo estekak
Menderakuntza

Gramatikan, **menderakuntza** hitz edo esaldi nagusi bat edo batzuek hitz edo esaldi mendekoekin duen erlazio sintaktikoa da. Juntaduran ez bezala, menderakuntzan ez da posible esaldi horien arteko ordena aldatzea, esanahia guztiz aldatuko bailitzateke. Adibidez, *Kepak etorriko dela esan du* esaldian, *etorriko dela* mendeko esaldia eta eta *Kepak (...) esan du* esaldi nagusia da.

## Kanpo estekak
District 9

***District 9*** (euskaraz *9 Barrutia*) 2009ko Neill Blomkamp hegoafrikar-kanadar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma da. Sharlto Copley, Jason Cope eta Robert Hobbs aktoreek antzeztu zuten.

Lau Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen. Zazpi BAFTA Sari eta Urrezko Globo Sari baten izendapenak ere jaso zituen.

## Argumentua 
Hego Afrikako Johannesburgo hirira espazio-ontzi erraldoi bat iritsitakoan, bertan zihoazen estralurtarrak errefuxiatu moduan kontzentrazio-esparruetan sartu dituzte. Hogei urte aurretik, Lur planetarekin harremanetan jarri ziren unean, gizakiek haien eraso latza edota sekulako aurrerapen teknologikoak ikustea espero izan zuten. Baina ez zen halakorik jazo, izan ere estralurtarrak hilzorian eta helburu jakinik gabe iritsi baitziren.

## Aktoreak 
* Sharlto Copley: Wikus van de Merwe
* Jason Cope: Christopher Johnson
* David James: Koobus Venter kolonela
* Eugene Khumbanyiwa: Obesandjo
* Louis Minnaar: Piet Smit
* Mandla Gaduka: Fundiswa Mhlanga
* Vanessa Haywood: Tania Smit van de Merwe
* Robert Hobbs: Ross Pienaar.
* Kenneth Nkosi: Thomas
* Nathalie Boltt: Sarah Livingstone
* Sylvaine Strike: Katrina McKenzie
* John Sumner: Les Feldman
* Nick Blake: Francois Moraneu
* Jed Brophy: James Hope
* Vittorio Leonardi: Michael Bloemstein
* Johan van Schoor: Nicolaas van de Merwe
* Marian Hooman: Sandra van de Merwe
* Stella Steenkamp: Phyllis Sinderson
* Tim Gordon: Clive Henderson
* Jonathan Taylor: medikua
* Nick Boraine: Weldon tenientea

## Kanpo estekak 
* *District 9* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
Goodbye Bafana

**Goodbye Bafana**, AEBetan ** The Color of Freedom** (euskaraz *Agur Bafana* eta AEBetan *Askatasunaren Kolorea*) 2007ko Bille August suediar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Greg Latter idazlearen *Goodbye Bafana: Nelson Mandela, My Prisoner, My Friend* ("Agur Bafana: Nelson Mandela, Nire Presoa, Nire Laguna") filman oinarritua dago. Dennis Haysbert, Joseph Fiennes eta Diane Kruger aktoreek antzeztu zuten.

Bafana hitzak xhoseraz "mutilak" esan nahi du. Hain zuzen ere, Gregory haurra zela bizi zen etxaldean arraza beltzeko lagun bat zuenez, xhoseraz mintzatzeko gai zen.

## Argumentua 
James Gregory hegoafrikar zuria 60 urtez eta 1990ean askatasuna lortu arte Nelson Mandelaren espetxe zaindaria izan zenaren bizitza kontatzen da. Gregory Mandelaren egunerokoaz arduratu zen. Robben Island espetxean haren espetxezaina, zentsorea eta aitorlea izan zen.

## Aktoreak 
* Joseph Fiennes: James Gregory
* Dennis Haysbert: Nelson Mandela
* Diane Kruger: Gloria Gregory
* Patrick Lyster: Pieter Jordaan maiorra
* Norman Anstey: Jimmy Kruger
* Shiloh Henderson: Brent Gregory
* Tyrone Keogh: Brent Gregory
* Megan Smith: Natasha Gregory
* Jessica Manuel: Natasha Gregory
* Faith Ndukwana: Winnie Mandela
* Terry Pheto: Zindzi Mandela
* Leslie Mongezi: Walter Sisulu
* Zingizile Mtuzula: Raymond Mhlaba (Zingi Mtuzula gisa)
* Mehboob Bawa: Ahmed Kathrada
* Shakes Myeko: Andrew Mlangeni
* Sizwe Msutu: Cyril Ramaphosa

## Kanpo estekak 
* *Goodbye Bafana* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Santizpirita zubia

**Santizpirita zubia** Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen zubia da. Izen bereko Santizpirita auzoa eta Baiona Ttipia lotzen ditu.

Harriz egina da eta 200 metro luze da; zazpi arku edo zubi-begiz osatua da.

Jada Erdi Aroan, 1139tik aurrera leku horretan bertan zurezko zubi bat zegoen, XVIII. mendearen amaiera aldera suntsitua izan ondoren, 1791n harriz berreraikia. Gaur egungo zubia XIX. mendearen erdialdekoa da.

## Iruditegia 

Irudi:Grand Bayonne.JPG|
Irudi:FR-64-Bayonne20.JPG|Espiritu Sainduaren zubia.
Irudi:L'Adour Bayonne2.JPG|Espiritu Sainduaren zubia.
Irudi:Bayonne-Le pont Saint Esprit-20131229-3.jpg|Gauez.

Irudi:Bayonne-Pont Saint-Esprit VP-20130812.jpg|Espiritu Sainduaren zuabiaren ikuspegi panoramikoa.

## Kanpo estekak 
* Espiritu Sainduaren zubiari buruzko orrialdea. Structurae.info
Donibane Lohizuneko Herriko Etxea

**Donibane Lohizuneko Herriko Etxea** Lapurdiko Donibane Lohizune udalerriko Udalaren egoitza da. Luis XIV.aren plazan dago kokatua dago, portuaren ondoan.

## Historia 
ezkerrera|thumb|U formako eraikinaren erdiko partea eta sarrera nagusia.
1656 eta 1657 urte artean eraiki zen eremu zingiratsu batean, Jean de Casabielhe auzapez zelarik, ordura arte elizpean egiten ziren bilkurei egoitza egokia emateko. “U” forma hartzen duen eraikinak, eraikinaren gorputz nagusiaren ezker eskuin bi beso luzatzen baitira aurrera. Gela gehigarriak eskaini zizkion eraikinari arkitektura horrek, baina historia ttikiak dioenez, beste motibo bat ere izan zuen forma horrek: alboan den Lohobiaga etxeari portuko bista oztopatzea. Diotenez, etxe hartako jabe Maria Sol Hirigoienek, Joanes Lohobiagaren alargunak, Casabielheren maitasun keinuei uko egin omen zien eta auzapezak gisa horretan zigortu zuen, Hirigoienek gogoko zuen ikusmira oztopatuz.  

Eraikinaren beso horietako bat, ekialdekoa, François Riviere bati saldu zitzaion 1706. urtean, eta haren inizialak ikusten dira bigarren solairuko balkoi batean. Etxe pribatua da alde hori 21. mendean oraindik, eta Claret etxea esaten zaio. 

Iraultza Frantsesaren garaian, espetxe gisa erabili zen herriko etxea, eta Claret etxearen eta Lohobiaga etxearen artean gillotina ezarri zen exekuzioetarako.

1960. urtean berrikuntza handia egin zitzaion eraikinari. Barruan, dena den, jatorrizko elementu asko gorde dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Marta

**Santa Marta** Kolonbiako iparraldean dagoen Magdalena departamenduko hiriburua eta Kolonbiako Karibeko eskualdeko hirugarren hiririk handiena da, Barranquilla eta Cartagenaren ondoan. Rodrigo de Bastidas, espainiar konkistatzaileak, 1525eko uztailaren 29an sortu zuen, eta Kolonbiako hiririk zaharrena da. 2005ean 414.387 biztanle zituen.

## Geografia 
Santa Marta Karibe itsasoko badia txiki batean dago, Magdalena ibaiaren ahotik 64&nbsp;km ipar-ekialdera eta Sierra Nevada de Santa Martatik hurbil.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gas negar-eragile

300px|thumb|
**Gas negar-eragilea** arma kimiko mota bat da. Aurrenekoz Lehen Mundu Gerran (1914-1918) erabili zuten. Gaur egun herritar zibilen aurka erabiltzen dira manifestazio eta istiluetan, negarra, narritadura eta behin-behineko itsutasuna sorrarazteko. Efektu hauek sortzen dituen edozein konposatu kimiko konposatu negar-eragiletzat jo daiteke, baina istiluen aurkako erabilera duten gas negar-eragileek toxikotasun baxuko konposatu kimikoak dituzte, ez hilgarriak. Gaur egun gas hauek gerra batean erabiltzea Genevako Konbentzioak urratzea litzateke.

Osagai kimiko ohikoenak bentzilo bromuroa edo CS gasa (o-clorobenzilideno malononitrilo) dira. Begien eta arnasketa aparatuaren narritadura sortzen du. Aerosol edo granada moduan erabil daiteke. Bere erabilera oso zabaldua dago herrialde askotako segurtasun indarren artean, atxiloketak egiteko, istiluak kontrolpean mantentzeko edo manifestazioak desegiteko. 

Ez dago gas negar-eragile arrunten aurkako antidoto berezirik. Narritadura arintzeko aurpegira bota behar da bikarbonato sodikoa limoiarekin, edota gaseosa. Esnea edatea ere ona izan daiteke ahoko eta eztarriko narritaduraren aurka, baina begietan esnea jartzea arriskutsua izan daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Solasaldi (argipena)

**Solasaldi** edo **solas** hitzek adiera zenbait dituzte:
* solasaldia, literatura generoa, helburu narratibo, filosofiko nahiz didaktikoa izan dezakeena;
* solasaldia edo solasa, pertsonen arteko hizketaldi informala;
* solasaldia, talde batean gai jakin bati buruz hitz egin edo eztabaidatzeko bilera.
* solasaldi dialogikoa, ikaskuntza dialogikoan erabiltzen den teknika bat.

## Ikus, gainera 
* Elkarrizketa
Andre Maria Zuriaren sinagoga

**Andre Maria Zuriaren sinagoga** () Toledon dagoen tenplu mudejarra da. 1180an sinagoga moduan eraikia, 211 urtez erabili zuten 1391ko pogromara arte. Orduan juduei desjabetu eta harrezkero Eliza Katolikoarena da. Egun ez dute gurtzeko erabiltzen eta museo bat eratu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1391ko pogroma

[thumb|*Juduen sarraskia Bartzelonan 1391n* ([Josep Segrelles, ca. 1910).]]
**1391ko pogroma** urte hartan Gaztelako eta Aragoiko Erresumetan izandako juduen aurkako erasoa izan zen.

Historiografia juduan pogromari "5151ko fede-aldaketa behartua" (, *Gzeirot kana*) diote,. Gaztelako Gerra Zibilan sortutako juduen aurkako giroan murgildurik, erasoa ekainaren 6an hasi zen Sevillan. Bertan arpilatze, sute eta sarraskiak izan ziren eta laster zabaldu zen Iberiar penintsulako Erresuma kristauen judutegi nagusietara. Eraso nagusiak Kordoban, Toledon eta Burgosen izan ziren. Abuztuaren 8an Bartzelonan 300 judu inguru erail zuten.

1328an ez bezala, Karlos III.aren politikari esker, Nafarroako Erresuman giro lasaiagoa zegoen eta haraino emigratu ziren gaztelar eta aragoiar judu asko. Hala ere, kronikek erasoak izan zirela baieztatu zuten; izan ere, Tuterako Sinagoga Nagusia erre zuten, 1401ean herri harpidetza antolatuz zaharberritu zutena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gilen Anelier

**Gilen Anelier** () XIII. mendean Tolosa Okzitanian jaiotako trobadorea izan zen. Okzitanierazko *Nafarroako gerraren historia 1276 eta 1277an* Nabarreriako Gerrari buruzko kantu epikoa egin zuen.

Gerran parte hartu zuela nabaritzen da eta baita frantziar koroaren aldekoa zela ere.

1856an Francisque Michel hizkuntzalariak frantsesera itzuli zuen poema.

## Erreferentziak
The Hunter (1980ko filma)

**The Hunter** (euskaraz *Ehiztaria*) 1980ko Buzz Kulik estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. Ralph Thorson dirusari-ehiztari ospetsuaren benetazko bizitzan eta hark idatzitako eleberrian oinarritua dago. Steve McQueen, Eli Wallach eta Kathryn Harrold aktoreek antzeztu zuten.

Filma honek ospea badu, Steve McQueen aktorearen azken antzezpena izan zelako da, estreinatu eta urte berdineko azaroan hil baitzen.

## Argumentua 
Nahiz eta dirusari-ehiztaria jada 1980ko hamarkadaren hasieran modaz pasatutako Mendebalde Urruneko edota iraganeko pertsonaia dela dirudien, Ralph Papa Thorsonek (Steve McQueen) oraindik heuren truk dirusaria eskeintzen diren kriminalak ehizatuz lan egin ohi du.

## Aktoreak 
* Steve McQueen: Ralph 'Papa' Thorson
* Eli Wallach: Ritchie Blumenthal
* Kathryn Harrold: Dotty
* LeVar Burton as Tommy Price
* Ben Johnson: Strong sheriffa
* Richard Venture: Spota polizia kapitaina
* Tracey Walter: Rocco Mason
* Thomas Rosales Jr.: Bernardo (Tom Rosales gisa)
* Teddy Wilson: Winston Blue (Theodore Wilson gisa)
* Ray Bickel: Luke Branch
* Bobby Bass: Matthew Branch
* Karl Schueneman: Billie Joe
* Margaret Mary O'Hara: metroko haurra (Margaret O'Hara gisa)
* James Spinks: auto jabe haserretua
* Frank Delfino: poker jokalaria
* Ralph Thorson: tabernari gisa kameoa edo agerpen laburra

## Kanpo estekak 
* *The Hunter* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Vélez (Kolonbia)

**Vélez** Kolonbiako ipar-ekialdean dagoen Santander departamenduko hiria eta Vélez probintziako hiriburua da. Bucaramangatik 283 kmra eta Bogotatik 200&nbsp;km ingurura dago. 2005ean 19.265 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mayou zubia

**Mayou zubia** (frantsesez *Pont Mayou*) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen zubia da. Baiona Handia eta Baiona Ttipia auzoak elkarlotzen ditu. Hain zuzen ere, alde batean Baionako herriko etxea dagoen Askatasunaren plaza du eta bestean Baiona Ttipian Espiritu Sainduaren zubiaren bat egiten du.

Jatorria Erdi Aroan du. 1857an harriz berreraikia izan zen. 2009eko otsailean uholdeen ondorioz eta Errobi ibaiaren uren indarrak sortutako kalteen ondorioz, birmoldaketa lanak egin zitzaizkion.

## Iruditegia 

Irudi:Travaux confortement du pont Mayou.jpg|2009ko Mayou zubiaren birmoldatze lanak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Espiritu Sainduaren zubiari buruzko orrialdea. Structurae.info
Tunja

**Tunja** Kolonbiako erdi-ekialdean dagoen Boyacá departamenduko hiriburua da. Chicamocha ibaiaren goi haranean dago, Altiplano cundiboyacensean, Andeetako Ekialdeko Mendikatean. Herrialdeko hiribururik garaiena da (2.775 m). 2005ean 152.419 biztanle zituen.

## Klima 
Tunjak Goi mendiko klima du, EH Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donibane Lohizuneko itsasargia

**Donibane Lohizuneko itsasargia** Lapurdiko Donibane Lohizune udalerrian dagoen itsasargi bat da. Donibane Lohizuneko porturako sarbidea adierazten du, Urdazuri ibaia Donibane Lohizuneko badian itsasoratzen den gunean dago, Ziburu udalerriarekin parez-pare.

1936an Ziburuko itsasargiarekin batera André Pavlovsky arkitektoaren diseinuen arabera eraiki zen. 1993ko urriaren 8tik aurrera monumentu historikoen zerrendaren barnean dago.

Irudi:Ciboure-Feu d'alignement.jpg|Eraikina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ziburuko itsasargia

**Ziburuko itsasargia** Lapurdiko Ziburu udalerrian dagoen itsasargi bat da. Donibane Lohizuneko porturako sarbidea adierazten du. Herrigunean eta portuan bertan dago.

1936an Donibane Lohizuneko itsasargiarekin batera André Pavlovsky arkitektoaren diseinuen arabera eraiki zen. 1993ko urriaren 8tik aurrera monumentu historikoen zerrendaren barnean dago. Bisitentzako ez dago irekia.

Irudi:Ziburu larrun 001.jpg|Ziburuko portua egunsentian, ezkerraldean Ziburuko itsasargia ikus liteke (Larrun mendipean dagoen dorre zuria).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Barbara itsasargia (Donibane Lohizune)

**Santa Barbara itsasargia** Lapurdiko Donibane Lohizune udalerrian dagoen itsasargi txikia da. Izen bereko muino eta lurmuturrean dago, Donibane Lohizuneko badiaren ekialdean. Bertatik, Donibane Lohizuneko badia nahiz udalerria eta Ziburuko ikuspegi ederrez goza liteke.

[thumb|erdian|400px|Santa Barbara muinoa eta itsasargia, atzealdean [Donibane Lohizune.]]

## Kanpo estekak 
* Santa Barbara lurmuturrari buruzko argibidea Donibane Lohizuneko webgunean
Santa Barbara lurmuturra (Donibane Lohizune)

**Santa Barbara** Donibane Lohizuneko muino eta lurmuturra da. Bere tontorrean, izen bereko itsasargia eraiki zuten badia kontrolatzeko. Hormigoizko barra bat dago, badia itsas enbatetatik babesteko eraikia.

## Kanpo estekak
Zokoko gotorlekua

**Zokoko gotorlekua** Lapurdiko Ziburu udalerriko Zokoa auzoko gotorlekua da. Donibane Lohizuneko badiaren mendebaldean dago.

## Historia 
Henrike IV.a Frantziakoaren aginduz, Jean D'Espagnet Bordeleko Auzitegiko burua heldu zen 1609an Lapurdira, aldean Pierre De Lancre mendekoa zekarrela. Hendaiara bertaratu zen ingurunearen marrazkiak egitera, baita Zokora ere, bertan gotorleku bat eraikitzeari begira. Frantziako estatu mugak finkatu eta Donibane Lohizune eta Ziburu espainiar itsas armadaren erasoetatik babestu nahi zuen.

1627an ekin zitzaion eraikitzeari, eta 1681ea Sébastien Le Prestre de Vaubank gotorlekuaren babeste harresi zabal bat eraikitzea agindu zuen. Bigarren Mundu Gerraren amaierarte eraikin militarra izan zen.

2011ko maiatzaren 13an Euskal Herri Hegoaldeko Herri Elkargoak Frantziako Estatuari eraikina erosi zion.

Irudi:2007.07.29-Socoa01.jpg|Ziburuko Zokoa auzoaren ikuspegi panoramikoa; eskuinaldean ageri da Zokoko gotorlekua.

## Irudia 

Irudi:Ciboure Fort Socoa2.jpg|Eraikina.
Irudi:Fort de Socoa. Ciboure, France. (2).JPG|Urrutira.
Irudi:Ciboure fort de Socoa.jpg|Ikuspegi orokorra.
Irudi:Fortsocoa1.JPG|Dorrea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Zokoko gotorlekuari buruzko argibideak, Ziburuko Udalaren webgunean.
Donibane Lohizuneko badia

**Donibane Lohizuneko badia** Lapurdiko kostaldean dagoen badia bat da. Bertan, zen ematen dion Donibane Lohizune eta Ziburu udalerriak daude. Badia honetan Urdazuri eta Untsin ibaiek beren urak Bizkaiko golkoan isurtzen dituzte.

Mugak honako hauek ditu: ekialdean Zokoako gotorlekua eta mendebaldean berriz Santa Barbara lurmuturra. Badiaren erdian hormigoizko barra bat dago, badia bera itsas enbatetatik babesteko eraikia, barra honi Zokoako gotorlekuan eta Santa Barbara lurmuturrean dauden beste biak gehitu behar zaizkio, guztiek badiari babes ematen diotelarik.

1789ko enbata batek guztiz hondoratu zituen Donibane Lohizuneko portuko auzoak eta Urtsulatarren komentua.

## Kanpo estekak
Rafael Mendizabal

**Rafael Mendizabal Iturain** (Donostia, 1940ko urtarrilaren 6a - Barbate, Cadiz, 2009ko abuztuaren 1), antzerkigile eta negozio-gizona. Antzerki komertziala landu zuen bereziki garaian ospetsuak ziren Rafaela Aparicio eta Florinda Chico aktoresekin. Homosexuala zen eta hautu horren inguruko gaiak ere haren lanetan jorratu zituen, esaterako *Feliz cumpleaños, señor ministro* (Donostia Antzerki Saria (1992)) eta *Madre amantísima* lanetan. Ideologikoki oso kontserbadorea zen. TEU eta Lorquianos antzerki taldeen zuzendaria izan zen. Madrilen lehen kafe-antzerkia sortu zuen, "Lady Pepa". Donostian Rafaulova izeneko pertsonaia transformista sortu zuen. 80ko hamarkadan Espainia mailan arrakasta handia izan zuen. 2006an Donostiako Udalak omenaldia egin zion.
 
## Obra 
* *Feliz cumpleaños, señor ministro*.
* *Mala yerba*.
* *La abuela echa humo*.
* *Viva el cuponazo.*
* *¿Qué fue del sinvergüenza?*
* *Que me quiten lo bailao (la reina castiza)*.
* *Madre amantísima*.
* *Mi tía y sus cosas*.
* *Mañana será jueves*.
* *Gente guapa, gente importante*.
* *¿Le gusta Schubert?*
* *Crímenes horrendos*.
* *Pasos en el techo*.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Pedro Villora: "Escrito para gustar", *Antología de Rafael Mendizábal*. www.pedrovillora.com/pdf/Escrito%20para%20gustar.pdf
* *Obras Completas de Rafael Mendizábal*. Hemezortzi liburuki. Madril: Fundamentos, 2006. .

## Kanpo loturak 
*  Artikulu nekrologikoa, *El País*, 2009ko abuztuaren 3an.
*  Biografia eta obren laburpenak.
Henri Grenet zubia

**Henri Grente zubia** (frantsesez *Pont Henri Grenet*) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen zubia da. Izena hiri honetako alkatea izan zen Henri Greneten omenez darama. Atturri ibaia Bizkaiko golkoan itsasoratu aurretik zeharkatzen duen azken zubia da.

1993an eraiki zen eta hormigoi armatu eta aurretenkatu eta altzairuz egina dago. 208 metroko luzera eta gehienezko 40 metroko sakonera du.

## Iruditegia 

Irudi:Bayonne-Pont Henri Grenet-20131229.jpg|Henri Grenet zubia.
Irudi:Bayonne-Rond point Henri Grenet-20131229.jpg|Henri Grenet zubia.

## Kanpo estekak 
* Henri Grenet zubiari buruzko orrialdea. Structurae.info
Lapurdiko zubia (Baiona)

**Lapurdiko zubia** (frantsesez *Pont du Labourd*) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen zubia da. Errobi ibaia zeharkatzen du eta Lauga auzoan dago. 1989an eraiki zen eta hormigoi eta altzairuz egina dago.

## Kanpo estekak 
* Lapurdiko zubiari buruzko orrialdea. Structurae.info
Pannecau zubia

**Pannecau zubia** (frantsesez *Pont Pannecau*) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen zubia da. Errobi ibaia zeharkatu eta Baiona Handia eta Baiona Ttipia elkarlotzen ditu. Marengo zubia eta Jenioaren zubiaren artean dago. Baiona Handiko aldean Baionako merkatua du.

Jatorria Erdi Aroan du. Antzina leku honetan bertan heuren senarrei desleialak izandako emakumeak burdinezko kaiola batean sartu eta Errobi ibaiko uretara bota ohi zituzten.

## Iruditegia 

Irudi:20-11-09 Quai de l'Amiral Jauréguiberry, Bayonne.jpg|Zubia urrutira.
Irudi:Bayonne Reflets dans la Nive.JPG|Zubia.
Irudi:Bayonne-La Nive-20131229.jpg|Gauez.
Irudi:Bayonne-Nive 03.JPG|Baiona Ttipia eta Pannecau zubia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pannecau zubiari buruzko orrialdea. Structurae.info