open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Donejakue apostoluaren eliza (Ermua)

**Donejakue apostoluaren eliza** edo **Santiago eliza** Ermuko parrokia eliza da. 

## Eraikina 
Egungo egitura nagusiki ernazentista osatu zen 18. mendean Sebastian Lekunak egindako kanpandorre batekin, zeinak gertu dagoen Valdespina jauregiko dorrearen antza duen, biak egin baitziren Andres Orbe Larreategi artzapezpikuaren enkarguz.

## Barrualdea 
Barrualdeko aberastasun askok ere Orbe Larreategiren mezenasgoan dute jatorria. Ermuar hau Bartzelonako apezpiku, Valentziako artzapezpiku eta Gaztelako inkisidore nagusi izatera iritsi zen. Elizaren alboetako bat Orberen omenezko hileta-monumentu bat dago.

Orberen eskaintza nagusia erretaula izan zen, Donejakueren omenezkoa, eta erdi-erdian Santiago Matamoros ikonografiaren zaldun eskultura bat duena. Errataula Jose Zuaznabar arkitektoaren eta Juan Munar eskultorearen lana dela uste da. Zutabe salomoniko oso apainduak nabarmentzen dira, zuraren kolore ilun originalean, eta eskultura polikromo ugari. Erdiko kalean, Donejakueren azpian Kristo gurutziltzatu bat dago lehen sagrarioaren tenplutxoa zefoen tokian, eta gaineran Jasokundearen eta Hirutasun Santuaren irudiak. Behean, lau ebanjelarien eskulturak daude (ezkerretik Mateo, Joan, Lukas eta Markos), eta goian eliza katolikoaren lau eliz gurasoak (Jeronimo, Gregorio, Anbrosio eta Agustin). 1995ean berriztutako erretaula da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Ermua - Iglesia de Santiago 10.JPG|Kanpandorrea.
Fitxategi:Ermua - Iglesia de Santiago 09.JPG|Orbe Larreategiren hil-monumentua.
Fitxategi:Ermua - Iglesia de Santiago 24.JPG|Koroa.
Fitxategi:Ermua iglesia de Santiago (retablo).jpg|Erretaula nagusia.
Fitxategi:Ermua - Iglesia de Santiago 12.JPG|Donejakue, Santiago Matamorosen gisara.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Tiroa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Tokiotik gertuko Asaka herriko tiro zelaian egin zen, 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 2ra arte. 

Guztira 15 proba egin ziren, 6 gizonezkoenak, 6 emakumezkoenak eta 3 mistoak, kirol honetako aukera guztiekin: 10 prezisioko tiroa eta 5 platerari tiroa. Aurreko olinpiar jokoekin alderatuta, hiru proba kendu ziren: 50 metroko erriflea etzanda, 50 metroko pistola eta foso bikoitza, eta hiru proba misto sortu ziren, 10 metroko pistola, 10 metroko erriflea eta fosoa. 

## Dominak 
### Herrialdeka 
### Probak 
#### Gizonezkoak 
#### Emakumezkoenak 
#### Mistoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetako domina taula

thumb|upright=1.5|Lortutako dominak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.
**Legenda:**
 Urrezko domina lortu duten herrialdeak.
 Zilarrezko domina lortu duten herrialdeak (eta urrezkorik ez).
 Brontzezko domina lortu duten herrialdeak (eta urrezkorik edo zilarrezkorik ez)
 Dominarik irabazi ez duten herrialdeak.
 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu ez zuten herriladeak
**2020ko Udako Olinpiar Jokoetako domina taulak** olinpiar joko hauetan 2021eko uztailaren 23tik abuztuaren 8ra bitarte lortutako domina olinpikoak laburbiltzen ditu. Bermudek, Filipinek eta Qatarrek lehen aldiz historian lortu zuten urrezko dominak, eta San Marinok eta Turkmenistanek euren historiako lehen domina olinpikoa.

## Domina olinpikoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetako domina Junichi Kawanishik egin zuen. Domina guztiak gailu elektroniko birziklatuetatik ateratako metalekin eginda daude, japoniarrek helburu horretarako utzi dituztenak. Xingolak *ichimatsu moyo* motibo japoniar tradizionala erabiltzen du, eta *kasane no irome*, kimonoak egiteko teknika. Kaxa japoniar *Fraxinus* zuhaitzekin eginda dago, enblemaren kolore berdinarekin tindatuta. Kutxa hau ireki daiteke iman batekin konektatutako eraztun baten bidez. Dominen aurrealdean Nike agertzen da, greziar garaipenaren jainkosa, Panathinaiko estadioaren aurrean eta eraztun olinpikoak. 

COVID-19 pandemiaren ondorioz, atletei dominak erretilu batean eskaintzen zitzaizkien eta eurei jartzea eskatzen zitzaien, agintari batek jarri beharrean.

## Domina taula 
Honakoa da 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako domina taula, Nazioarteko Komite Olinpikoak egiten duen kontaketaren arabera. Urrezko dominen arabera sailkatua dago, ondoren zilarrezko dominen arabera eta, azkenik, brontzezko dominen arabera. Berdinketarik balego, alfabetikoki ordenatzen dira NKOren kodearen arabera. Erakunde honek ez du sailkapen ofizialik egiten.

33 kirol egon ziren, 50 diziplinekin, eta guztira 339 probekin. Honela, 339 domina set banatuko zirela aurreikusi zen.

## Domina aldaketak 
;Key
 Kanporatutako atletak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zabala aterpea (Guadarrama)

thumb|250px|Zabala aterpearen ingurua. Eskuinean Peñaclararen Laguna Chica aintzira ikus daiteke.
Zabala aterpea Peñalara mendiko zirkuan, Guadarramako mendilerroan, dagoen mendiko aterpea da, Madrilgo Erkidegoan (Espainian). Administratiboki Rascafría herrian dago. 2075 metrotan dago, Hermana Mayor izeneko mendiaren oinarrian, Peñaclara parke naturalean.

## Deskribapena 
Aterpea Julián Delgado Úbeda arkitektoaren lana da. Inaugurazioa Peñalara Elkarteak 1927ko urriaren 2an egin zuen. Aterpearen izena José Fernández Zabala mendizale madrildarraren omenez eman zitzaion. Lanerako granito eta hormigoi erabili zen. Gainean erabiltzen ez den tximinia du eta aizea neurtzeko ekipoa. 

1969tik 1999ra Valcotos eski-estazioak funtzionatu zuen. Urte horietan aterpean materialak gordetzeko erabili zen. Aterpean Zabala izeneko pista hasten zen. 

Gaur egun, pista itxi ondoren, aterpeak bi alde ditu: bat material biltzeko erabiltzen da; bestea publikoaren erabilerari irekita dago. Bigarren alde hori oso txikia da eta, eguraldi txarraren aurrean, babesa emateko pentsatuta dago.    

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* José Fernández Zabala

## Kanpo estekak
Macaria Iriarte

**Macaria Iriarte** (Santikurutze Kanpezu, 1901eko apirilaren 8a - Santikurutze Kanpezu, 1992). Ipuin eta kontakizun folklorikoen ipuin-kontalaria eta jakintsua.

Macariak jasotako kontakizunak *Cuentos populares de Kanpezu*. *Recogidos de boca de Macaria Iriarte* liburuan jaso zituzten.

## Biografia 
Santikurutze Kanpezun jaio zen 1901ean.

Herriko emagina zen eta "*mondonguera*", alegia, txerribodetan laguntzen zuena herrian.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
C*uentos populares de Kanpezu*. Recogidos de boca de Macaria Iriarte (Recopilación, prólogo y estudio de Carlos González Sanz). Gasteiz: Arabako Foru Aldundia, 1993.

## Kanpo estekak 
* *Macaria Iriarte, la voz de los cuentos y leyendas que aún siguen vivos en Mendialdea*. Audioa.
Hipika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Hipika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Baji Koen eta Erdiko Olatu Horma joko-zelaietan 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 7ra bitarte ospatu zen.

Guztira, kirol honetan sei proba egin ziren, guztiak mistoak, aurreko olinpiar jokoetan bezala.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdeka 
### Probak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Borroka 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Borroka 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Makuhari Messeko A pabiloian egin zen, Chiba hirian, 2021eko abuztuaren 1etik 7ra.

Guztira, kirol honetan 18 proba jokatu ziren, 12 gizonezkoak eta 6 emakumezkoak, kirol honetako 3 espezialitateetan banatuta: 6 gizonezkoen borroka grekoerromatarrean, 6 gizonezkoen borroka librean eta 6 emakumezkoen borroka librean. Lehiaketen programa aurreko edizioan bezala mantendu zen.

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Gizonezkoak borroka librea 
### Gizonezkoak borroka greko-erromatarra 
### Emakumezkoak borroka-librea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olaf II.a Norvegiakoa

**Olaf II.a Haraldsson**, gerora **San Olaf** izenez ezaguna (c. 995 – 1030eko uztailaren 29a) Norvegiako erregea izan zen 1015tik 1028ra.

Åsta Gudbrandsdatter eta Harald Grenskeren semea izan zen.

Olaf hainbat sagatan agertzen da, horien artean Heimskringlan. Estonian, Finlandian eta Ingalaterran bidaiatu eta borrokatu zuen. Normandian ere egon zen eta Rouenen bataiatu zuten.

1015ean Norvegiara itzuli zen eta bere burua errege izendatu zuen. 1016an Sweyn Haakonsson Norvegiako de facto gobernaria garaitu zuen Nesjarreko guduan. Olof Skötkonung Suediako erregearekin bakea egin zuen eta bere alaba Astrid Olofsdotterrekin ezkondu zen. Olafen arrakastak ez zuen luze iraun. 1026an Helgeåko gudua galdu zuen eta 1029an Kanuto II.a Handiak Norvegia inbaditu zuen bertako nobleen laguntzarekin. Olaf Kieveko Rusan babestu zen. 1030ean hil zen Stiklestadeko guduan tronua berreskuratzen saiatzean.

Grimskell apezpikuak kanonizatu egin zuen hil eta urtebetera. Hil ondoren *Rex Perpetuus Norvegiae* titulua jaso zuen. Bere kanonizazioak kristautasun prozesua bizkortu zuen Eskandinavian. Alexandro III.a Aita Santuak kanonizazioa berretsi zuen 1164an.
Hidilyn Diaz

**Hidilyn Diaz** (Zamboanga, (Filipinak) 1991ko otsailaren 20a) pisu-jasotzaile eta hegazkinlari filipinarra da.
## Olinpiar Jokoak
2008an hasi zuen bere ibilbidea Joko Olinpikoetan, 58 kiloko emakumezkoen kategoriako lehiakide gazteena izan zen.
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), Diazek zilarrezko domina irabazi zuen *≤53 kilo* emakumezkoen kategorian; filipinarrek 20 urte zeramatzaten domina olinpikorik irabazi gabe.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), pisu-jasotzeko *≤55 kilo* emakumezkoen kategorian urrezko domina irabazi zuen bi jasoalditan 224kg jasoz, eta kategoriako *Olinpiar Jokoetako errekor* (OE) totala ezarri zuen; Liao Qiuyun txinatarraren (zilarrezko domina) eta Zulfiia Txinxtanlo kazakhstandarraren (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen. Diazen urrezko domina Filipinek irabazi duten lehenengoa izan da.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agostino Depretis

**Agostino Depretis** (Stradella, 1813ko urtarrilaren 31 - *ibidem*, 1887ko uztailaren 29a) italiar politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen hainbat aldiz 1876 eta 1887 bitartean. Ezker Historikoa talde parlamentarioko burua izan zen hamarkada bat baino gehiagoz.

Zuzenbidean lizentziatu zen eta abokatu gisa lan egin zuen Sardiniako Erresuman. Giuseppe Mazziniren ikasle eta *La Giovine Italia*-ren kide izan zen. Austriar domeinuaren aurkako konspirazioa egin zuen eta Cavourren politiken aurka agertu zen. 1860an Alkandora Gorrien Espedizioa gertatu zen  eta Depretis Siziliako diktadore izendatu zuten, baina Italiako Erresuman sartzeak porrot egin zuen.

Ondoren, hainbat ministerioren ardurapean egon zen eta hainbat aldiz izan zen lehen ministro, ezkerreko edo koalizioko gobernuetan buru. 1882an, Aliantza Hirukoitza hitzartu zuen Alemania eta Austria-Hungariarekin. Trenbideen sarea osatu eta Italiako politika kolonialari ekin zion Massawaren okupazioarekin.

## Kanpo estekak
Beisbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Beisbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 28tik abuztuaren 7ra bitarte jokatu zen Yokohama eta Fukushima Azuma estadioan.

Kirol honetan modalitate bakarra dago, gizonezkoena. Emakumezkoek antzekoa den softballa jokatzen dute.

## Dominak 
## Taldeen fasea 
### A taldea 

### B taldea 

## Norgehiagoka fasea 
### Kaburpena
### 1. erronda

### 2. erronda

### 1. errondako 2. aukera

### 2. errondako 2. aukera

### Finalerdiak

### Brontzezko domina

### Urrezko domina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rhea Seehorn

**Deborah Rhea Seehorn** (Norfolk, Virginia, 1972ko maiatzaren 12a) estatubatuar aktorea da. *Better Call Saul* telesailean Kim Wexler izeneko abokatuarena egiteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Rebeca Andrade

**Rebeca Rodrigues de Andrade** (Guarulhos, 1999ko maiatzaren 8a) gimnasta brasildarra da. Lehen gimnasta brasildarra  izan zen domina olinpiko bat lortzen..

## Biografia 
Andradek Guarulhosko Prefekturareko Kirol Hastapena gizarte-proiektuan hasi zuen bere karrera, São Paulo Handian. 2015eko apirilean, helduen nazioarteko lehiaketetan debuta egin zuen Munduko Gimnastika Kopan, Ljubljanan (Eslovenia). 

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan bi domina irabazi zituen: urrezkoa *Zaldi-jauzia* emakumezkoen kategorian eta zilarrezkoa *Banakako aparatu guztiak* emakumezkoen proban.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan (Paris) lau domina lortu zituen, urrezko bat zoruko proban, bi zilarrezko aparatu guztietan eta zaldi jauzian eta brontzezkoa taldeka.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2021eko Espainiako Traineru Txapelketa

thumb|300px|Getariak lehenengo Espainiako txapelketa lortu zuen 2021ean.
**2021eko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 74. ekitaldia) urte honetako uztailaren 31n eta 1ean jokatu zen Castro Urdialesen. Getariak bere lehenengo Espainiako Txapelketa eskuratu zuen.

## Historia 
2021ean berriz ere partaidetzarekin arazoak izan ziren. Asteburu berean TKE Ligako eta Euskotren Ligako estropadak izan ziren. Horren ondorioz talderik onenak ez ziren aurkeztu, KAE Ligakoak eta Galiziako Ligakoak baino ez. Beste behin emakumezkoen txapelketarik ere ez zen izan.

Camargok azken unean atzera egin zuen. Getaria izan zen egun bietan denborarik onena lortu zuen trainerua eta nagusitasun osoz lortu zuen titulua.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Getariako Arraun Elkartea
** Entrenatzailea: Ion Larrañaga
** Patroia: Unax Eizagirre
** Arraunlariak: Iker Etxabe, Haritz Miralles, Julen Manterola, Igor Gomez, Jokin Idiakez, Iraitz Legorburu, Jon Larrañaga, Aimar Iraola, Jon Ander De la Hoz, Eñaut Silveti, Iker Castillo, Jon Ander Zelaiaran eta Mattin Etxaniz.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
Jaime Dios

**Jaime Ismael Dios Aramendia** (Zizur Nagusia, Nafarroa Garaia, ) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdilari lanetan aritzen da, eskuin hegalean batez ere. Osasunako harrobnian hezia, bere bigarren taldearekin jokatu zuen, baita Eibarren bigarren taldea zen Vitorian ere.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Tokioko Olinpiar Jokoak

**Tokion** bi aldiz izan dira **Olinpiar Jokoak**:
* 1964ko Udako Olinpiar Jokoak
* 2020ko Udako Olinpiar Jokoak, 2021ean jokatu zirenak.
Micropia (museoa)

**Micropia** Amsterdamen dagoen museo berezia da, mikrobioen mundua erakusten duena. 2014an ireki zituen ateak eta munduan mikrobioen inguruan sorturiko aurrenekoa da. 

## Helburuak 
Museoak bi helburu nagusi ditu. Alde batetik mikrobioak gaixotasunekin lotzen dira beti eta alderdi positiboa azaleratzen du museoak. Bestetik mikrobiologiarentzako nazioarteko plataforma izatea bilatzen du, zientziaren eta gizartearen arteko zubiak eraiki ahal izateko. 

## Erakusketa 
Eguneroko bizitzan presente ditugun mikrobioak erakusten dira, hala bizirik nola animazio bidez. Bakterioak, onddoak, protistoak eta animalia mikroskopikoak ere ikusten dira (akaroak, tardigradoak, kopepodoak...). Birusak ere bai.

Anton van Leeuwenhoek merkatari eta zientzialari herbeheretarrak ere bere tartea badu, hura izan baitzen mundu mikroskopikoaren aurkitzailea XVII. mendean.

*Kiss-O-Meter* ("muxumetroa") ere badago, muxu eman eta zenbat mikrobio elkarbanatzen diren adierazten duena.

## Iruditegia 

Irudi:Micropia Museum Amsterdam 5.jpg
Irudi:Micropia.jpg
Irudi:Mikroorganismen in Micropia.jpg
Irudi:Micropia Museum Amsterdam 1.jpg
Irudi:Micropia Museum Amsterdam 2.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
O Cebreirotik Triacastelara (Donejakue bidea)

thumb|Erromesak, Jose Maria Acuñaren eskulturaren parean.

## Donejakueren Frantses Bideko hogeita seigarren etapa 
Galiziako lehen etapa, Anaresko Mendilerroan barna doana. Funtsean, lurrezko pistetan aurrera egingo dugu, LU-633 errepide probintzialaren ardatzari jarraituz Alto do Poio arte, aldapa labur eta gogor batetik iristen garela bertara. Baina orokorrean, desnibelak neurrizkoak dira. Gero, Triacastelaraino jaitsiera jarraitua da. Etaparen lehen bi herenak 1.200 metroko kotatik gora igarotzen dira, negu aldera elurteak, lainoa, haizeteak eta tenperatura baxuak ohikoak direla.

## O Cebreirotik Triacastelara: 21,21 km. 
Galiziako Xuntako aterpetxearen ostean hasten den lurrezko pista bat hartuko dugu gorantz, eta Liñaresera iritsiko gara.
thumb|Hospital da Condesa
**3,3. Liñares**. Bidea jarraituz San Roke muinora iritsiko gara. Han, brontzezko eskultura bat dago, erromes batek haizearen kontra egiten duena, Jose Maria Acuña eskultore galiziarraren obra enblematikoena. LU-633 errepidearen eskuinetik jarraituko dugu Hospital da Condesaraino.

**5,7. Hospital da Condesa**. Zuzen jarraitu LU-633 errepidearen ondoko bide batetik, Sabugosko errepidera iritsi arte, eta hortik Padorneloraino jarraituko dugu.

**8,1. Padornelo (Piedrafita do Cebreiro)**. Herrixka igaro ondoren, aldapa gogor bat igoko dugu Alto do Poioraino. Lurrezko bide batetik jarraituta Fonfriara iritsiko gara, hortik O Biduedora jaisten segitzeko.

**14,3. O Biduedo**. Gurutzatu eta lurrezko pista batetik aurrera jarraituko dugu, beti jaisten, inguruko haranetako bista ederrekin gozatuz, Fillobalera iritsi arte.

**17,2. Fillobal.** Irteeran behera eginaz, Pasantes herrixka zeharkatuko dugu, bide ohiantsu batetik jarraituz. Ibarraren hondoan Triacastela ikusten da, sarreran Xuntako aterpetxea duela.

**21,21. Triacastela**.
thumb|Donejakue Bidea Triacastelatik barna.

## Triacastela 
Cancelo izeneko eremuan Eirosko Koba dago. Bertan Homo neandertlalensis espeziearen hondakinak aurkitu ziren, eta hamar mila erregistro eta pieza baino gehiago berreskuratu dira. Duela 40.000 urte Galizian bizi izan ziren ehiztarien eta biltzaileen komunitateak aztertzeko erreferentzia-aztarnategietako bat bilakatu da.

## Aterpetxeak 
Erabilienak bi dira: Galiziako Xuntako “Triacastelako erromesen aterpetxea” da, herriaren sarreran; bertan 56 lagun sartzen dirla hamalau logela partekatutan. Bestea “*Aitzenea aterpetxea*” da, pribatua eta oso estimatua, 38 ohe dituena bost logela partekatutan. Gidetako beste aterpetxe batzuk honakoak dira: Berce do Camiño, Refugio del Oribio, A Hosta de Abel eta Atrio aterpetxeak, eta Complexo Xacobeo zein Lemos ostatuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Donejakueren Frantses bidea – Consumer gida
*  Donejakueren Frantses bidea – Gronze gida
Sunisa Lee

**Sunisa "Suni" Lee** (Saint Paul, Minnesota, 2003ko martxoaren 9a) kirolari estatubatuarra da, gimnastika artistikoan lehiatzen dena. 

AEBetako gimnastika talde nazionaleko kidea da, eta lehen gimnasta hmong-amerikarra.

## Kirol ibilbidea 
Sei urte zituela Nastia Liukin eta Shawn Johnson gimnastak  ikusi zituen YouTuben eta ginmasta izan nahi zuela erabaki zuen. 

2019ko Munduko Txapelketan, hiru domina irabazi zituen: urrea *taldekako* lehiaketan, zilarra *zoruan* eta brontzea *barra asimetrikoetan*.

2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, hiru domina lortuz: urrea *banakako* lehiaketan, zilarra *taldekako* proban (Simone Biles, Jordan Chiles eta Grace Mc Callumekin batera) eta brontzea *barra asimetrikoetan*  

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan (Paris) hiru domina lortu zituen, taldeka urrezkoa eta brontzezkoak aparatu guztietan eta barra asimetrikoetan.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Angelina Melnikova

**Angelina Romanovna Melnikova**, , (Voronezh (Errusia) ) gimnasta-artistiko errusiarra da.. Aurretik, Errusia ordezkatu zuen 2016 eta 2018ko Europako Txapelketetan urrezko dominak irabazi zituzten talde errusiarretako kide ere izan zen, eta 2018ko eta 2019ko Munduko Gimnasia Txapelketetan zilarrezko dominak irabazi zituzten talde errusiarretako kide.

Europako Txapelketetan bederatzi aldiz banakako domina jaso ditu, Europako Jokoetan lau aldiz irabazle izan da, eta 2018ko txapeldun nazionala. Juniorren mailan ere, Melnikovak urrezko dominak irabazi zituen 2014ko Europako Txapelketetan, taldeka, tresna guztietan eta oreka-barrako ekitaldietan, eta Errusiako txapeldun nazionala izan zen 2014. urtean. Errusiako emakumeen gimnasia nazionaleko taldeko kapitaina izan da 2017az geroztik. 2019ko Europako Jokoetako tresna guztietako eta barra asimetrikoetako txapelduna izan zen, lurreko ariketan Europako 2017. urteko txapelduna eta barra asimetrikoetako 2021eko Europako txapelduna izan zen.

## Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan (Londres) zilarrezko domina irabazi zuen talde-lehian. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan (Tokio), talde-lehiaketan, urrezko domina eman zion ROC taldeari; honako hauek osatzen zuten gimnasta taldea: Lilia Akhaimova, Viktoria Listunova, Angelina Melnikova eta Vladislava Urazovak. Bakarka, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako brontzezko bi domina irabazi zituen: *Aparatu guztiak* emakumezkoen kategorian eta *Zorua* emakumezkoen kategorian. Kontuan izan, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alessandra Perilli

**Alessandra Perilli** (Rimini, Italia, 1988ko apirilaren 1a) tiroan lehiatzen den kirolari sanmarinarra da, plater-tiroketa modalitatean.

Udako hiru Joko Olinpikotan parte hartu zuen, 2012 eta 2020 bitartean, eta brontzezko domina lortu zuen Tokio 2020an. Horrez gain, plater-tiroketan lortutako dominarekin, 34.000 biztanle eskaseko Europako herrialde txiki horren historia osoko lehen dominaduna da. Domina honekin, Bermudak gainditu zituen munduan domina bat duen herrialderik txikienaren rankingean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anita Brookner

**Anita Brookner** BIO (Londres, Erresuma Batua, 1928ko uztailaren 16a – 2016ko martxoaren 10a) eleberrigile eta arte-historiagile ingelesa izan zen. 1967tik 196ra Cambridgeko Unibertsitateko Arte Ederretako Slade katedraduna izan zen. 1984an Booker saria irabazi zuden *Hotel du Lac* eleberriari esker.

## Argitalpenak 
**Greuze: 1725–1805: The Rise and Fall of an Eighteenth-century Phenomenon* (1972)
**Jacques-Louis David* (1980)
**A Start in Life* (1981, Amerikako Estatu Batuetan *The Debut* izenburua izan zuen)
**Providence* (1982)
**Look at Me* (1983)
**Hotel du Lac* (1984)  (Booker Prize literatura sariduna)
**Family and Friends* (1985) 
**A Misalliance* (1986) 
**A Friend from England* (1987)
**Latecomers* (1988) 
**Lewis Percy* (1989)
**Brief Lives* (1990)
**A Closed Eye* (1991) 
**Fraud* (1992) 
**A Family Romance* (1993,  Amerikako Estatu Batuetan *Dolly* izenburua izan zuen)
**A Private View* (1994) 
**Incidents in the Rue Laugier* (1995)
**Altered States* (1996) 
**Visitors* (1997)
**Falling Slowly* (1998)
**Undue Influence* (1999
**Romanticism and its Discontents* (2000) 
**The Bay of Angels* (2001)
**The Next Big Thing* (2002, Amerikako Estatu Batuetan *Making Things Better* izenburua izan zuen)
**The Rules of Engagement* (2003)
**Leaving Home* (2005)
**Strangers* (2009)  
**At The Hairdresser* (2011)

## Kanpo estekak
Surfa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Surfa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Chibako Tsurigasaki hondartzan ospatu zen, 2021ko uztailaren 26 eta uztailaren 27 bitartean. Lehen aldia izan zen surfa kirol olinpiko izan zela. Gizonezko eta emakumezko kategoriak egon ziren. 

## Antolakuntza 
2018an, Nazioarteko Surf Elkarteak esan zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan surfa ozeanoan egingo zela, eta ez olatu igerileku artifizial batean. Tsurigasaki hondartza aukeratu zen, Tokiotik 64 kilometrora. Data zehatza baino, 16 eguneko epe bat ezarri zen olatuak egon zitezen. 

## Dominak 
### Herrialdeka 
### Kategoriak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eskrima 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Eskrima 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 1era bitarte jokatu zen Makuhari Messe gunean, Tokion. 

12 proba jokatu ziren, 6 gizonezkoenak eta 6 emakumezkoenak. Aurreko edizioetan ez bezala, modalitate bakoitzaren banakako eta taldeko lehia bana izan ziren.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bela 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Bela 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** uztailaren 25etik abuztuaren 4ra bitarte ospatu zen Enoshimako kirol portuan. RS:X, Laser, Laser Radial, Finn, 470, 49er, 49erFX, eta Nacra17 itsasontzien modalitateak egon ziren, aurreko olinpiar jokoetan bezala.

## Herrialde parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
### Mistoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abdullah Al-Salim Al-Sabah

**Abdullah Al-Salim Al-Sabah** (; Kuwait Hiria, 1895 - *ibidem*, 1965eko azaroaren 24a) Kuwaiteko emirra izan zen.

Salim Al-Mubarak Al-Sabahren seme nagusia izan zen. 1950ean bere lehengusu Ahmad Al-Jaber Al-Sabahren oinordekoa izan zen kuwaitar tronuan. Bere aurrekoak ez bezala, gehiago izan zen arabiarren aldekoa britainiarren aldekoa baino. Britainiar protektoratuari amaiera eman zion 1961eko ekainaren 19an sinatutako itun baten bidez. Kuwaiteko Konstituzioa 1962an eta Legebiltzarra 1963an sartu zituen. Bihotzekoak jota hil zen Batzar Nazionalaren inaugurazio saioan. Bere ondorengo anaia Sabah Al-Salim Al-Sabah izan zen.

## Kanpo estekak
Zazpiko errugbia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Zazpiko errugbia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 26tik 31ra bitartean jokatu zen, (Ajinomoto Stadiumean (japonieraz (味の素スタジアム, *Ajinomoto Sutajiamu*), Tokio Stadium ere izendatua), txapelketa moduan. 

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdeak 
### Probaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Belar-hockeya 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Belar-hockeya 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 6ra bitarte jokatu zen, txapelketa moduan, Oi Hockey Estadioan. Gizonezkoen txapelketa bat eta emakumezkoen beste bat jokatu ziren.

## Dominak 
### Herrialdeak 
### Probaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boleibola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Boleibola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 8ra bitarte jokatu zen, txapelketa moduan, Ariake Arenan, Tokion eta Shiokaze Parkean hondartza-boleiaren kasuan.

Gizonezkoen txapelketa bana eta emakumezkoen beste bi jokatu ziren, modalitate bakoitzean. 24 boleibol talde eta 48 hondartza-bolei taldek hartu zuten parte.

## Dominak 
### Herrialdeak 
### Probaren arabera 
#### Boleibol estalia 
### Hondartza-bolei 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 8ra bitarte jokatu zen Tokioko Ryōgoku Kokugikanen. Hamahiru proba egin ziren, Londres 2012 eta Rio 2016en bezainbeste. Hala ere, programan aldaketak izan ziren, gizonezkoen bi kategoria kenduz eta beste hainbeste gehituz emakumezkoen artean.

2019ko maiatzaren 22an Nazioarteko Batzorde Olinpikoak adierazi zuen Nazioarteko Boxeo Elkarteari lehia antolatzeko eskumena kendu ziola, "finantza, gobernantza eta epaileen etika" arazoak zirela eta. Txapelketa Morinari Watanabek zuzenduriko talde batek antolatu zuen.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Kirolaren arabera 
#### Gizonezkoak 
#### Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Franz Bauer

**Franz Andreas Bauer** (Feldsberg, Austriar Inperioa, 1758ko martxoaren 14a - Kew, Ingalaterra, 1840ko abenduaren 11) mikroskopiolari, naturalista eta ilustratzaile austriarra izan zen. Royal Society elkarteko kidea izan zen eta Kew Errege Lorategi Botanikoan landareen ilustrazioak egiteagatik da ezaguna.

## Biografia 
### Austrian 
Feldsberg herrian jaio zen Austriar Inperioaren barnean (gaur egun Valtice, Txekia). Aita Lucas Bauer Liechtensteingo gorteko margolaria zen. Franzen bi anaia ere margolariak izan ziren, Josef Anton eta Ferdinand. Aita 1761ean hil zenean ama Theresek haurrei ilustrazio eta arte klaseak ematen jarraitu zuen. Josefek hartu zuen aitaren tokia Liechtensteingo gortean eta Franz eta Ferdinandek ilustrazio botanikoaren bideari ekin zioten. 

### Kew Lorategietan 
1788an Ingalaterrara bidaiatu zuen Europan zehar ibilbide luzea egin ondoren eta Joseph Banks botanikari ingelesaren lagun egin zen. Hark Bauerren talentua ikusita Kew Errege Lorategi Botanikoko ilustratzaile nagusi bihurtu zuen, urteroko 300£-tako soldata emanez
* *Strelitzia Depicta* (1818)
* *The Genera and Species of Orchidaceous Plants, illustrated by drawings on stone from the sketches of Francis Bauer* (1830–38) - John Lindleyrekin elkarlanean
* *Genera filicum; or Illustrations of the ferns, and other allied genera; from the original coloured drawings of the late Francis Bauer; with additions and descriptive letterpress* (1842) - Sir William Hookerrek argitaratua Franz Bauer hil ondoren

## Iruditegia 

Irudi:Erica massoni00.jpg|*Erica massoni*.
Irudi:Cypripedium calceolus (Bauer).jpg|*Cypripedium calceolus*.
Irudi:Pterostylis banksii - Curtis' 59 (N.S. 6) pl. 3172 (1832).jpg|*Pterostylis banksii*.
Irudi:Woodwardia radicans (Bauer).jpg|*Woodwardia radicans*.
Irudi:Pelargonium hirtum B536.jpg|*Pelargonium hirtum*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Clemens Brentano

**Clemens Wenzeslaus Brentano** (Koblentza, 1778ko irailaren 9a - Aschaffenburg, 1842ko uztailaren 28a) alemaniar olerkari eta eleberrigilea izan zen. Erromantizismo alemaniarraren famatu nagusietako bat izan zen.

Bettina von Arnimen neba eta Christian Brentano, Franz Brentano, Lujo Brentano eta Gisela von Arnimen osaba izan zen. Hallen eta Jenan ikasi zuen eta Christoph Martin Wieland, Johann Gottfried von Herder, Johann Wolfgang von Goethe, Karl Wilhelm Friedrich von Schlegel, Johann Gottlieb Fichte eta Ludwig Tiecken laguna izan zen. 1798tik 1800era Jenan bizi izan zen, erromantizismo alemaniarraren lehen erdian. Ondoren, Gottingen, Heidelberg, Berlin eta Dülmen hirietan bizi izan zen. Bizitza nomadaz nekatuta, 1818an fede katolikoaren praktikara itzuli zen eta Dülmengo monasterioan giltzapetu zen. Bere bizitzaren azken zatia Regensburgen, Frankfurten eta Munuchen eman zuen, katolizismoa zabaltzen.

## Lanak 
### Olerkiak 
**Eingang*
**Frühlingsschrei eines Knechtes*
**Abendständchen*
**Lore Lay*
**Auf dem Rhein*
**Wiegenlied*
**An Sophie Mereau*
**Ich wollt ein Sträusslein binden*
**Der Spinnerin Lied*
**Aus einem kranken Herzen*
**Hast du nicht mein Glück gesehen?*
**Frühes Lied*
**Schwanenlied*
**Nachklänge Beethovenscher Musik*
**Romanzen vom Rosenkranz*
**Einsam will ich untergehn*
**Rückblick*
### Erlijio lanak 
* *Die Barmherzigen Schwestern in Bezug auf Armen- und Krankenpflege* (1831)
* *Lehrjahre Jesu* (1822)
* ''Das bittere Leiden unsers Herrn Jesu Christi'Christi* (1858-60)
* *Das Leben der heil. Jungfrau Maria* (1852, hil ostekoa)
* *Biographie der Anna Katharina Emmerick* (bukatu gabea, 1867–1870)
* *Tagebuchaufzeichnungen: Geheimnisse des Alten und des Neuen Bundes: Aus den Tagebüchern des Clemens Brentano*
### Maitagarrien ipuinak 
* *Die Mährchen vom Rhein''

## Kanpo estekak
Waterpoloa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Waterpolo 2020ko Udako Olinpiar Jokoak** Tokioko Tatsumi Nazioarteko Igeriketa Zentroan ospatu ziren, uztailaren 24tik abuztuaren 8ra bitarte. Hogeita bi taldek parte hartu zuten, 12 gizonezkoenak eta 10 emakumezkoenak. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetatik aurrera berdinketak lehenengo sartzen duenak irabazten ditu, denbora gehigarria 2013an kendu baitzen.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdeka 
### Txapelketaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kristian Blummenfelt

**Kristian Blummenfelt** (Bergen, 1994ko otsailaren 14a) norvegiar triatloilaria da. Urrezko domina lortu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, beste triatloi proba batzuk irabazteaz gain.

## Kirol lorpenak 
## Kanpo estekak
Eskubaloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Eskubaloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 24etik abuztuaren 8ra bitarte jokatu zen Yoyogi Estadio Nazionalean

Kirol honetan bi modalitate daude, gizonezko txapelketa bat eta emakumezkoen beste bat.

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Txapelketaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ariarne Titmus

**Ariarne Titmus** (Launceston (Tasmania), 2000ko irailaren 7a) igeriketan lehiatzen den kirolari australiarra da, estilo librean espezialista. 

## Ibilbidea 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020 (Tokio), parte hartu zuen lau domina lortuz:*200 m estilo libre*an, urrezkoa lortu zuen, eta Olinpiar Jokoetako errekorra **OE** ezarri zuen 1.53,50ko denborarekin), Siobhán Haughey hongkongdarraren (zilarrezkoa, 1:53.92koarekin) eta Penny Oleksiak kanadarraren aurretik sailkatuz (brontzezkoa, 1.54,70koarekin).*400 m estilo libre*an, berriro, urrezkoa eskuratu zuen, 3.56,69ko denborarekin, Katie Ledecky estatubatuarraren (zilarrezkoa, 3.57,36koarekin) eta Li Bingjie txinatarraren aurretik sailkatuz (brontzezkoa, 4.01,08koarekin.*800 m estilo libre*an, zilarrezkoa lortu zuen 8:13.83ko denborarkin, Katie Ledecky estatubatuarraren atzetik (urrezkoa, 8.12,57koarekin) eta Simona Quadarella italiarraren aurretik sailkatuz (brontzezkoa, 8.18,35koarekin).*4x200 m estilo libre*an,  brontzezkoa eskuratu zuen Australiako taldeak 7.41,29ko denborarekin), Txinako taldearen (urrezkoa 7.40,33koarekin **ME**) eta AEBkoaren atzetik geratuz (zilarrezkoa 7.40,73koarekin). Taldea hauek osatzen zuten: Madison Wilson, Ariarne Titmus, Emma McKeon, Leah Neale, Tamsin Cook, Mollie O'Callaghan, Brianna Throssell eta Meg Harris-ek.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, lau domina eskuratu zituen, urrezko bi eta zilarrezko bi.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pentatloi modernoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Pentatloi modernoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko abuztuaren 5etik 7ra bitarte lehiatu zen, Musashino Basoko Kirol Aretoan eta Ajinomoto estadioan. Gizonezko eta emakumezko probak izan ziren, guztira 36 atletekin.

Pentatloi modernoak bost kirol batzen ditu: pistolarekin tiroa, ezpatarekin esrkima , 200 metroko igeriketa librea, zaldi gaineko saltoak eta 3,2 kilometroko zelaiko lasterketa. 

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Golfa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Golfa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Tokion egin zen golf proba izan zen. Uztailaren 29tik abuztuaren 1era jokatu zen gizonezkoen proba eta abuztuaren 4tik abuztuaren 7ra emakumezkoena. Kasumigaseki Landa Klubean jokatu zen.

Golfa kirol olinpikoa izan zen 1904ko Udako Olinpiar Jokoetara arte, eta berriro bueltatu zen 2016ko udako Olinpiar Jokoetan. 2020rako formatu bera aukeratu zen. 60 jokalari sailkatu ziren lehiaketa bakoitzerako, 72 zuloko bakarkako lehiaketa baten bidez, lau egunez.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdeka 
### Probaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julio César La Cruz

**Julio César La Cruz Peraza** (Camaguey, Kuba, 1989ko abuztuaren 11) kubatar boxeolaria da. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen eta baita 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan ere. Lau aldiz amateur mailako munduko txapeldun ere bada, 2011ko, 2013ko eta 2017ko Munduko txapelketetan urrezko dominak irabazi zituelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tatjana Smith

**Tatjana Smith**, jaiotzez **Tatjana Schoenmaker** (Johannesburg, Hegoafrika, 1997ko uztailaren 9a) igerilari hegoafrikarra da, bular-igeriketan espezialista. 

## Olonpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), *100 metro bular* erako proban, zilarrezko domina eskuratu zuen Lydia Jacoby-ren (urrezko domina) atzetik eta Lilly King-en (brontzezkoa) aurretik (biak estatubatuarrak), sailkatu zen.  *200 metro bular* erako proban, berriz, urrezko domina irabazi, eta Munduko Errekorra (ME) ezarri zuen 2:18,95 denborarekin, Lilly King (zilarrezko domina) eta Annie Lazor (brontzezkoa) estatubatuarren gainetik sailkatu zen.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, Tokioko emaitzen alderantzizkoa lortu zuen, urrezko domina 100 metrotan eta zilarrezkoa 200 metrotan.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Queen's Corgi

***The*** '''''Queen's Corgi'''* (*Erreginaren Corgi txakurra''), animazioko haurrentzako film bat da, nWave Pictures ekoiztetxeak ekoitzia. Ben Stassen eta Vincent Kesteloot dira filmaren zuzendariak, eta John R. Smith eta Rob Sprackling gidoiaren idazleak. Elizabet II.a Ingalaterrako erregina eta bere ohiko etxeko txakurrak, Corgi arrazakoak, dira istorioaren abiapuntua.

## Argudioa 
Rex Ingalaterrako monarkiak duen corgi maiteenetako bat da. Halako batean galdu egin da jauregian, eta txakurrak elkarren aurka borrokatzen jartzen dituzten klub ezkutu batekin topo egin du. Handik ihes egin beharko du Rexek bere erreginarekin berriz bat egiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Idalys Ortiz

**Idalys Ortiz Bocourt** (Pinar del Río, Kuba, 1989ko irailaren 27a), judoka kubatar da. 
## Olinpiar Jokoak
2008 eta 2020 artean, Udako lau Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen lau domina lortuz.

2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, Pekin 2008an (Pekin), brontzezko domina lortu zuen Kuba ordezkatuz (Lucija Polavder esloveniarrarekin elkarbanatuz), >78 kg-ko emakumezkoen kategorian, Tong Wen txinatarraren (urrezkoa) eta Maki Tsukada japoniarraren atzetik.

2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Londres 2012an (Londres), urrezkoa eskuratu zuen >78 kg-ko emakumezkoen kategorian, Mika Sugimoto japoniarraren (zilarrezkoa) eta Karina Bryant britainiarraren eta Tong Wen txinatarraren aurretik (brontzezkoa elkarbanatuz).

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezkoa irabazi zuen >78 kg-ko emakumezkoen kategorian, Émilie Andéol frantziarraren atzetik (urrezkoa) eta Kanae Yamabe japoniarraren eta Yu Songtxinatarraren aurretik (brontzezkoa elkarbanatuz).
  
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriro zilarrezkoa irabazi zuen >78 kg-ko emakumezkoen kategorian, Akira Sone japoniarraren atzetik (urrezkoa) eta Iryna Kindzerska azerbaijandarraren eta Romane Dicko frantziarraren aurretik (brontzezkoa elkarbanatuz).

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gredosko paradorea

thumb|250px|Paradorea eraiki zen garaian.
**Gredos Paradorea** 1928an ireki zen Espainiako lehen Turismo Paradorea da. Gaur egun irekita dago oraindik. Gredosko mendilerroan dago, Risquillo goragunean, Avilako probintziaren Navarredonda de Gredos herrian.

## Historia 
1911an "Comisaría Regia del Turismo" sortu zen; haren zuzendaritzan Benigno de la Vega-Inclán markesa izendatu zen. 1926an proiektu hau proposatu zen. Espainiako erregeak, Alfontso XIII.a Borboikoak, leku egokiena aurkeratu omen zuen. Aukeratutako tokia ederra zen eta horrela izan zen ere bai eragindako kalte ekologikoa. Lanak 1928ko urriaren 9an amaitu ziren. Hau zen Paradoreen sarearen lehen hotela. 

Paradore hau gertaera historikoen eszenatokia izan zen. Esaterako, 1935eko ekainan, bertan bildu ziren Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzordeen Espainiako Falangea alderdiaren buruak 1936ko estatu-kolpea prestatzeko. 1978an, bestetik, bertan Espainiako 1978ko Konstituzioaren oinarriak adosteko alderdi politiko nagusien buruak bildu ziren: Miguel Herrero y Rodríguez de Miñón (UCD), Gabriel Cisneros (UCD), José Pedro Pérez Llorca (UCD), Gregorio Peces-Barba (PSOE), Manuel Fraga Iribarne (AP), Jordi Solé Tura (PCE-PSUC) eta Miquel Roca (CDC) 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Gredosko paradorearen informazioa Espainiako Paradoreen webgunean.
Softbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Softbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 21etik 27ra bitarte jokatu zen Yokohama eta Fukushima Azuma estadioan.

Kirol honetan modalitate bakarra dago, emakumezkoena. Gizonezkoa antzekoa den softballa jokatzen dute.

## Parte-hartzaileak 
*
*
*
*
*
*

## Dominak 
## Txapelketa 

### Uztailaren 21

### Uztailaren 22 

### Uztailaren 24 

### Uztailaren 25 

### Uztailaren 26 

## Finalen fasea 
### Brontzezko domina 

### Urrezko domina 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Futbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Futbol modernoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 21etik abuztuaren 7ra bitarte lehiatu zen, Japoniako hainbat lekutan. Erabilitako estadioak hauexek izan ziren: Tokio Estadioa (Chōfu-Tokio) Kashima Futbol Estadioa (Kashima (Ibaraki)), Saitama 2002 Estadioa (Saitama), Sapporo Dome (Sapporo), Miyagi Estadioa (Rifu) eta Nissan Estadioa (Yokohama). 

FIFArekin lotutako herrialdeek taldeak bidal ditzakete bertan parte hartzera. Emakumeen taldeek ez dute adin mugarik, baina gizonezkoenak 24 urtetik beherakoak izan behar dira, 3 izan ezik. Normalki, 23 urtetik beherakoak izaten dira, baina COVID-19 pandemiaren ondorioz urtebete atzeratu zenez, aukera hori aldatu zen. 
## Zelaiak
Guztira 6 zelai erabili dira:

## Sailkatutako herrialdeak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Txapelketaren arabera 
## Gizonezkoen txapelketa 
### Taldeen fasea
#### A taldea
#### B taldea
#### C taldea
#### D taldea
### Kanporaketa fasea
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Kid Who Would Be King

***The Kid Who Would Be King*** 2019ko ekintza- eta abentura-filma da, Joe Cornishek idatzia eta zuzendua. Britainiar ekoizpena da era, Louis Ashbourne Serkis, Tom Taylor, Dean Chaumoo, Rhianna Doris, Angus Imrie, Rebecca Ferguson eta Patrick Stewart dira filmeko izarrak. Artur erregearen Excalibur ezpata ospetsua aurkitu duen haur baten atzetik dabil argumentua. 

## Sinopsia 
Alex hamabi urteko mutikoa da, Londresko auzo batean bigarren hezkuntzako ikasketak hasi berri ditu. Bere lagunik onena (Bedders) ikasle zaharragoek jazartzen dute, eta Alexek defenditu egingo du. Zaharragoek orduan Alex jazarriko dute, eta honek eraikin zahar batean babesa bilatzen duelarik, han hormigoian sartutako ezpata misteriotsu bat aurkitu eta erauzten du.  

Jarraian Alexek Bedders-i erakusten dio eta ezpataren markek Excalibur bezala identifikatzen dute, Artur erregearen ezpata. Alexek, jostari, "zaldun" izendatzen du bere lagun Bedders. Geroago ezpata benetan erabiliko beharko dute mutikoek, sorginkeria zahar batek mundua suntsi ez dezan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mahai-tenisa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Bikote mistoa

**Binaka mistoa** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako mahai-tenisaren barruan jokatutako modalitate bat izan zen. 2021eko uztailaren 24tik uztailaren 24ean jokatu zen Tokioko Gimnasio Metropolitanoan. Lehen aldia izan zen bikote mistoen lehiaketa hau antolatu zela Udako Olinpiar Jokoetan.

## Bikoteak 
## Txapelketa 
## Kanpo estekak
Jessica Fox

**Jessica Fox** (Marseilla, Frantzia, 1994ko ekainaren 11) atleta australiarra da, piraguismoko eslalom modalitatean lehiatzen dena. Bere gurasoak ere, Myriam Jerusalmi frantziarra eta Richard Fox ingelesa, piraguista arrakastatsuak izan ziren slalomean. Noemie Fox ahizpa ere txapeldun olinpikoa izan da.

## Kirol ibilbidea 
Gurasoak piraguismoan txapeldun izandakoak ditu eta Jessicak hiru hilabete zituela Marseille Mazargues Canoë Kayak klubeko (MMCK) kide egin zuten. Lau urterekin familia Australiara jona zen bizitzera, Sydney hirira. 2005ean aita hasi zen Jessica entrenatzen eta 2010an Munduko gazte mailako txapeldun izan zen C1 eta K1 kategoriatan.

Udako hiru Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, guztira lau domina lortuz: zilarra Londresen 2012an (K1), brontzea Rio de Janeiron 2016an (K1) eta bi Tokio 2020n, urrea C1ean eta brontzea K1ean. 16 domina irabazi zituen Munduko Piraguismo Slalom Txapelketan 2009 eta 2019  urteen artean.  

2014an, Munduko Txapelketa bakar batean C1 eta K1 modalitateetako tituluak irabazten zituen lehen piraguista bihurtu zen. 

## Nazioarteko ibilbidea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cabeza Nevada

**Cabeza Nevada** Espainiako Gredosko mendilerroaren ipar aldean dagoen haitz bat da. 2.426 metro ditu. Beste bi izenekin ere aipatua izan da: Cervunal eta Mogota del Cervunal. Mendilerroaren gailur garrantzitsuenetariko bat da.

## Ezaugarriak 
Ávilako probintzian kokatuta, Erdialdeko Sistemaren partea da.  Bi erreferentzia geografiko artean dagoen gailurreriaren partea da: Las Cinco Lagunas batetik, Gargantón mendiartea bestetik. Administratiboki Zapardiel de la Ribera herrian dago. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Cabeza Nevada gailurraren inguruko informazioa eta argazkiak.
* :Cabeza Nevadara joateko ibilbidearen bideoa.
Mahai-tenisa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak bakarka

**Emakumezkoak bakarka** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako mahai-tenisaren barruan jokatutako modalitate bat izan zen. 2021eko uztailaren 24tik uztailaren 29era jokatu zen Tokioko Gimnasio Metropolitanoan. 

## Parte-hartzaileak 
Lehen 16ak zuzenean hirugarren errondara pasa ziren.

Parte-hartzaileak zuzenean 2. errondara pasa ziren.

## Txapelketa 
### Lehen erronda 
### Bigarren errondatik final laurdenera 
#### 1. sekzioa 
#### 2. sekzioa 
#### 3. sekzioa 
#### 4. sekzioa 
### Finalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chen Meng

**Chen Meng**, (, Qingdao, Shandong (Txina), ) mahai-tenis jokalari txinatara da. 

Munduko txapelduna izan da bakarka 2020an ITTF Emakumezkoen Munduko Kopan, eta ITTF World Tour Final Handia irabazi du 2017, 2018 eta 2019an. 

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabazi zuen *bakarkako* modalitatean, Sun Yingsha herrikidea (zilarrezkoa) eta Mima Ito japoniarra (brontzezkoa) garaituz.
Urrezkoa irabazi zuen, halaber, Txinako taldearekin *taldekako* modalitatean, Japoniako (zilarrezkoa) eta Hong Kongeko (brontzezkoa) hirukoteen aurretik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Txinako hirukotea: Chen Meng, Sun Yingsha eta Wang Manyu-k.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, bakarka zein taldeka urrezko dominak eskuratu zituen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tenisa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak bikoteka

**Gizonezkoak bikoteka** tenisak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan izan zuen probetako bat izan zen. Aurreko edizioan Marc Lópezek eta Rafael Nadalek irabazi zuten, baina honakoak ez parte-hartzea erabaki zuten. 

Nikola Mektić eta Mate Pavić kroaziarrek euren herrikide Marin Čilić eta Ivan Dodig garaitu zituzten finalean, 6–4, 3–6, [10–6]. Lehen aldia izan zen Kroaziak urrezko eta zilarrezko domina irabazten zuela kirol honetan. Marcus Daniellek eta Michael Venusek euren herrialdeko lehen domina irabazi zuten, brontzerekin.

Gizonezkoen bikoteko saioa 16 aldiz jokatu da olinpiar jokoetan, etengabe 1896ko Udako Olinpiar Jokoetatik 1924koetaraino, eta berriro ere 1988ko Udako Olinpiar Jokoetatik gaur eguneraino. 

Partidak 3 matchetik onenera jokatzen dira, eta hirugarren matchak 10 puntuko desenpatea du.

## Txapelketa 
### Goiko erdia 
### Beheko erdia
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Skateboardinga 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak kalea

**Emakumezkoak kalea** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan skateboardingak izan zuen lau txapelketako bat izan zen. Lehen aldia izan zen kirol hau udako olinpiar jokoetan ikusten zena.

## Sailkapena 
* 3 Munduko txapelketatik
* 16 Munduko ranking olinpikotik
* 1 herrialde antolatzailearen aldetik

## Txapelketaren formatua 
Skateboarder guztiek 45 segundoko bi korrika saio dituzte, eta ondoren bost trukoen erronda. Zazpi erronda horietatik nota onena duten lauak batzen dira emaitza finalerako. Final-erdietako 8 skateboarderrik onenek finaletan hartzen duten parte, baina emaitzak ez dira erronden artean gehitzen.

## Emaitzak 
### Finalerdiak 
Finalera pasa ziren 8 skateboarderrak hautatzeko.

### Finala 
Iturria:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martin Jose Mugiro

**Martin Jose Mugiro Agirrebarrena** (Aldatz,  - Iruñea, ), nafar atleta eta futbolaria izan zen. 

## Bizitza 
Martin Jose Mugiro Agirrebarrena 1906an jaio zen Aldatzen. 1922-23 denboraldian hasi zen Osasunan jokatzen, eta 1935-36 denboraldira arte aritu zen. 1931-32 eta 1932-33 denboraldietan taldeko entrenatzailea ere izan zen, eta orduan lortu zuen klubak lehenbiziko aldiz bigarren mailara igotzea. Xabalina jaurtiketan ere nabarmendu zen. Espainiako Gerra Zibilean jasandako zaurien ondorioz, futbola utzi behar izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Imanol Ezkurdia

**Imanol Ezkurdia Ugalde** (Lezo, Gipuzkoa, 1999ko urtarrilaren 4a-) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdiko atzelari moduan jokatzen du normalean, ezker atzelari lanetan batzutan ere. Bere jaioterriko Allerrun hasi zen futbolean, Errealaren harrobira batu baino lehen 2011n. Sanserekin Bigarren mailarako igoera lortu zuen 2021eko ekainean 

## Ibilbidea 
*2025eko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa