Zone À Défendre

alt=Notre-Dame-des-Landeseko ZAD-a. Poliziaren mugimenduak zelatatzeko dorrea.|thumb|Notre-Dame-des-Landeseko ZAD-a. Poliziaren mugimenduak zelatatzeko dorrea.
'''*Zone à Défendre* (ZAD)'* () helburu politikoa duten okupazio guneak izendatzeko erabiltzen den neologismo militantea da. Batez ere landa guneetan eginiko ekintzak izaten dira, lurraldearen antolakuntza planei aurre egiteko, kutsu anarkista nabarmenarekin. Kontzeptua 2010 hamarkadan sortutakoa da, Notre-Dame-des-Landes udalerriko gatazkaren harira, eta hortik beste okupazioetara hedatu da, batez ere nekazaritza edo ekologia arloan garrantzia duten guneetan baina baita hirietan ere (Rouen, Décines-Charpieu...). Mugimenduaren leloetako bat da “*ZAD-ak edonon*”; nahiz eta datu ofizialik egon ez, 2016 hasieran Frantzian 10-15 ZAD inguru zeudela uste da.

## Etimologia 
ZAD (“Defendatu Beharreko Gunea”) Frantziako gobernuaren lurralde plangintzaren ZAD kontzeptuarekin eginiko hitz jokoa da (“Zone d’Aménagement Différé”, antolakuntza geroratuko zonaldea).

## Sorrera 
alt="Aireportua eta bere munduaren aurka", Notre-Dame-des-Landes|thumb|"Aireportua eta bere munduaren aurka", Notre-Dame-des-Landes
70 hamarkadan, Notre-Dame-des-Landes herriaren inguruko 200 hektareak ZAD (Zone d’Aménagement Différé) izendatu ziren, Frantziako 3. aireportu handiena han eraikitzeko asmoarekin. Gune hau hezegune ekosistema da, arriskuan dauden espezieen bizilekua (*Triturus cristatus*, kasu).

2003an, Nantesko alkate Jean-Marc Ayrault-ek proiektuari berrekin zion.Tokiko politikariek, *Europe Écologie Les Verts* alderdiak, elkarte ekologistek, herritarrek eta nekazariek kontra egiteko bat egin zuten, eta proiektuaren bultzatzaileekin bildu ziren. 2009an, *Camp Action Climat* baten harira, 150 bat ekologista eta anarkistek okupazioa burutu zuten, ZAD “Zone À Défendre” berrizendatuz: lehenik etxe hutsetan sartu ziren, eta ostean lurrean zein zuhaitzetan etxolak eraikitzen hasi ziren; baratzeak, ogitegia, taberna, denda eta abar ere prestatu zituzten. Pixkanaka, Notre-Dame-des-Landes militante antidesarrollisten bilgune bihurtuz joan zen, batez ere Frantziakoak baina baita Europakoak ere. Izan ere, Philippe Subra geopolitikoaren arabera, “*zadistek desberdintasuna nabarmena dute militante klasikoen aldean (bizitza normala daramatzatenak –lana, haurrak, hipotekak...-, eta haien interesak defendatzeko borrokatzen direnak): gazteak dira, lan munduari atxekimendu gutxikoak, edo lana utzi dutenak militantziaren mesedetan''”. Halere, zadistek jasotzen ari diren atxikimendua zabala da, eta ez da profil honetako gizartera mugatzen.

## Hedapena eta bilakaera 
2012an gobernuak Notre-Dame-des-Landeseko ZAD-a hustutzeko operazio handi bat abiatu zuen; ez zuten lortu, eta gainera ekintza hau ZAD berriak sortzeko akuilua izan zen. Haietako batzuk hustuarazi ziren, baina 200-300 biztanleko hainbat gune egonkor bihurtu dira, hala nola Ferme des Bouillons (Rouen), proiektu immobiliario handi baten aurka; Sivens (Tarn), urtegi baten aurka; edo Roybon (Isère), proiektu turistiko baten aurka.

2018ko apirilean, gobernuak Notre-Dame-des-Landeseko ZAD-a hustutzeko beste saio bat egin du, gutxienez 2.500 polizia bidalita. Operazioak apirilaren 9an hasi ziren eta, frantziar estatuak negoziazioak berrabiatuko dituela iragarri, apirilaren 13an oraindik polizien eta zadisten arteko borrokak jarraitzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Notre-Dame-des-Landeseko gertakarien jarraipena twitter bidez.