open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estoniako mugak

**Estoniako mugak** Estoniak bere inguruko estatuekin partekatzen dituen nazioarteko mugak dira. Estatuak bere agintaritza subiranoa erabiltzen duen lurralde nazionala mugatzen duten lerroek ordezkatzen dituzte.

## Lurreko eta itsasoko mugak 
Estoniak lurreko eta itsasoko mugak ditu:

* Errusia (294 km): ikus Estonia eta Errusia arteko muga;
* Letonia (339 km): ikus Estonia eta Letonia arteko muga;
* Finlandia: ikus Estonia eta Finlandia arteko muga;
* Suedia: ikus Estonia eta Suediaren arteko muga.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Imavere

**Imavere** Järva udalerriko herri bat da. Järva konderrian dagoena, Estonian. 

Konderriaren ekialdean dago, Pärnu ibaiaren iturburutik eta Harju eta Läääne-Viru konderrien mugatik gertu.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Järva (landa-udalerria)

**Järva** (estonieraz: *Järva vald*) Järva konderriko udalerri bat da.

## Herriak (2011ko biztanleria) 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Ecsegfalva

**Ecsegfalva** Hungariako udalerri bat da, Gyomaendrőd barrutian. Azken zentsuaren arabera  zituen  kilometro karratutan banatuta.
## Kanpo estekak
Karácsond

**Karácsond** Hungariako udalerri bat da, Gyöngyösko barrutian. Azken zentsuaren arabera  zituen  kilometro karratutan banatuta.
## Kanpo estekak
One North End Avenue

**One North End Avenue** bulego-eraikin bat da, eta World Financial Center ez den beste finantza-eraikin bakarra, New Yorkeko Lower Manhattan-en. Battery Park City eta Hudson ibaiaren kostaldean dago, 250 Vesey Street aurrean. New Yorkeko Merkataritza Burtsaren egoitza eta eragiketa-zentroa da.

New Yorkeko Merkataritza Burtsa 4 World Trade Center-etik One North End Avenue-ra aldatu zen 1997an, burtsaren zuzendariek hainbat urtez New Jersey-ra joateko aukera aztertu ondoren. 2001eko irailaren 11n, astearte goizean, eraikinak kalte txikiak eta dardarak jasan zituen, hegazkinek talka egin eta Dorre Bikiak kolapsatu zirelako. 

Eraikin osoa, zero gunea deiturikoa osatu zuten ingurukoak bezala, handik gutxira ebakuatu zuten, tragedia are handiagoa saihesteko. Irailaren 11ren ostean, teilatuan lau bandera estatubatuar daude, izkina bakoitzean bat, askatasunaren oroigarri gisa eta atentatu terroristetan hildakoen oroimenez.

2013an, Brookfield Properties enpresak eraikina erosi zuen 200 milioi dolarren truke, eta gainerako eraikinekin fusionatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fernanda Valadez

**Fernanda Valadez** (Celaya, Guanajuato, Mexiko, 1981eko abenduaren 22a) mexikar film-zuzendari eta gidoilaria da.

## Ibilbidea 
Trebakuntza Zinematografikoko Zentroan graduondokoa lortu zuen.

2014an *EnAguas Cine* konpainia sortu zuen beste zinemagile batzuekin batera, eta bertan Astrid Ronderoren *Los días más oscuros de nosotras* film luzea ekoitzi zuten. Proiektu honek FONCA eta IMCINEren funtsak eta laguntzak jaso zituen, besteak beste. 

Dalia Reyesen *Ráfagas Serranas* dokumentala ekoizten duen *Chulada* Films-ekin ere kolaboratzen du.

*Sin señas particulares* zuzendari gisa egin zuen lehen lanak FONCAko *Gazte Sortzaileak* beka jaso zuen eta FOPROCINEk finantzatu zuen.

## Filmografia 
* 2024. *Sujo.*  Astrid Rondero-rekin batera zuzendutako fikziozko film luzea. Epaimahaiaren Sari Nagusia Sundanceko Jaialdian, World Dramatic Competition lehiaketan.
* 2020. *Sin señas particulares (Ez du ezaugarri berezirik)*. Publikoaren saria eta gidoirik onena *World Dramatic Competition* lehiaketan, Sundance jaialdian. *Horizontes Latinos* Saria eta Espainiako Lankidetza Saria Donostiako Zinemaldian. Gotham Award saria nazioarteko film onenari.  Ariel sarietarako izendatu zuten 2021ean, eta sari hauek irabazi zituen: Zuzendaritza Onena, Gidoi Onena, Opera Prima Onena, Edizio Onena, Emakumezko Aktore Onena, Antzeztaldeko Aktore Onena, Efektu Digital Onenak, Argazki Onena eta Film Onena.
* 2015. *400 maletas*, *Berlinale* Talents 2013ko Editing Studio-rako hautatua izan zen, Ariel 2015eko fikziozko film labur onenaren izendapena jaso zuen eta *Ikasleen Oscar* sarietarako izendatua izan zen atzerriko kategorian.
* 2011. *De este mundo (Mundu honetakoak)* Guanajuatoko Zinema Jaialdian film labur onenaren saria eta Industria Zinematografikoaren Ganbera Nazionalaren saria jaso ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Iragana atzean utzi nahian Sujo Berria, 2025.04.23
Bezi

**Bezi** honakoa izan daiteke:
* Bezi (Sopuerta), Sopuertako auzoa.
* Bezi (Hungaria), Hungariako udalerria.
Viimsi (landa-udalerria)

**Viimsi** Harju konderriko udalerri bat da.

2016ko urtarrilaren 1ean, 18.041 biztanle zituen.&nbsp; 72,8 km²-ko azaleran. 

Viimsi penintsula, Tallin hiriburu nazionalaren ipar-ekialdean, eta hiriburuko kostaldearen aurrean dauden hainbat uharte, hala nola Naissaar, Prangli eta Aksi, hartzen ditu udalerriak. Hori dela eta, Tallinnen iparraldeko periferia bakarra da.

Herri hauek barne hartzen ditu (2011ko biztanleria):

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Vercors de Barraquand zaldi

**Vercors de Barraquand zaldia** Frantziako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da, nahiz eta 150 cm-ko mugan egon.

Jatorria  Vercors mendimultzoan dago, Alpetatik gertu. Bertako zenbait elkarte-erlijiosoek abelburu bakar batzuen artean aspaldidanik egindako aukeraketaren ondorioa da, Léoncel abade-etxean bereziki.

Arrazaren izena Barraquand familiatik datorkio. XIX. mende bukaeratik 1950eko hamarkadara arte bere hazkuntza garatu zuena, transhumantziaren praktikari esker.

Arraza galdutzat emana izan zen 1963. urtean Barraquandarren jatorrizko hazkuntzaren porrotaren eta haien lurren zati baten salmentaren ondoren.  Hala ere 1990eko hamarkadaz geroztik, tokiko hainbat abeltzain eta erakunderen ekimenez, bereziki Barraquand familiaren, Vercors Eskualdeko Natur Parkearen zein Haras national d'Annecy erakundearen ekimenaren ezker araza berreskuratzen ari da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
### Bideoak 
Arrazari buruzko erreportaia
Raasiku (landa-udalerria)

**Raasiku** Harju konderriko Estoniako landa-udalerri bat da. Hiriburua Aruküla da. Udalerrian 15 herri daude.

## Raasikuko herriak (2011ko biztanleria) 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Giovanni Battista Re

**Giovanni Battista Re** (Borno, 1934ko urtarrilaren 30a) italiar kardinala da.

1957an apaiztu zen Brescian. Zuzenbide kanonikoko doktoretza lortu zuen Gregoriotar Pontifize Unibertsitatean eta Bresciako mintegian irakatsi zuen. 1961ean Eklesiastiko Pontifize Akademian sartu zen karrera diplomatikorako prestatzeko.

1963tik Erromako Kuriako kidea da. Hainbat postu diplomatikotan egon ondoren, 1987an gotzain eta Apezpikuen Kongregazioko idazkari izendatu zuten. 2000. urtean Apezpikuen Kongregazioko prefektu izendatu zuten eta 2001. urtean kardinal mailara igo zuten.

2005 eta 2013ko konklabeetan parte hartu zuen eta 2020tik Kolegio Kardenalizioko dekanoa da. 2023an  Benedikto XVI.a eta 2025ean Frantzisko aita santuen hiletak ehin zituen.
Gloria Rekarte

**Gloria Rekarte Gutiérrez** (1958 - Tafalla, 2025eko apirilaren 25a) kazetari eta politikari nafarra, 19 urte eman zituen Espainiako hainbat espetxetan. Gero Etxerat elkartean aritu zen presoen familiei laguntzen. Euskal Preso Politikoen Kolektiboa ordezkatu zuen Gernikako Akordioaren sinaduran. Hogei urtez zutabe bat idatzi zuen *Gara* egunkarian.

## Biografia 
1981ean atxilotu zuten ETAko kide izateagatik, eta espetxean eman zituen 19 urteetan sakabanaketa-politikaren gorabeherak jasan zituen: El Puerto de Santa María, Ávila, Tenerife edo Yeserías bezalako kartzeletatik pasatzea egokitu zitzaion. Puertoko kartzelako baldintza tamalgarrien inguruko bere testigantza eman zuen Garak 2021ean argitaratu zuen artikulu batean.

2000. urtean kartzelatik atera eta gutxira, *Gara* egunkariarekin kolaboratzen hasi zen. Bi astean behin gizarte eta politika gaien inguruko zutabe bat ateratzen zuen, gaztelaniaz, eta hogei urtez-edo egin zuen lan hura. 2022ko irailaren 27an argitaratu zioten azkenekoa, *Despedida y cierre* izenburukoa (agurra eta itxiera).

Kartzelatik kanpo, Etxerat erakundean integratu zen eta presoen familiei laguntza eman zien, euren eskaera eta bidaiekin lagunduz. 2007an, ezker abertzalea legez kanpo utzi zuten garaian, bigarren izan zen Nafarroako Abertzale Sozialisten zerrendan. ETAk 2011n jarduera armatua behin betiko utzi baino lehentxeago, Jon Agirre Agirianorekin batera, Rekaldek EPPK ordezkatu zuen Gernikako Akordioaren sinatzean, Euskal Herrian fase berri bat irekitzeko bidea eman zuen mugarrietako bat.Gaixotasun luzea pairatu ondoren 2025ean hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa *Argia*n, 2021/07/21.
Billy McKee

**Billy McKee**,  (1921eko azaroaren 12a, Belfast, Irlanda - 2019ko ekainaren 11a, Belfast, Ipar Irlanda), Irlandako errepublikar mungimenduaren ekintzailea eta Behin-behineko IRAko buruzagi bat izan zen.

## Biografia 
1936an Fianna Éireann errepublikar erakundeko kidea izan eta 7 hilabetez espetxeratua eta libre gelditu ondorengo urtean IRAko kide bilakatu zen, ideologia horretan ibilbide luzeenetakoa izan duena.

Ipar Irlandako gatazka hastean Behin-behineko IRAren sortzaileetako bat izan eta Belfasteko Brigadaren lehen buruzagia izan zen.

## Kanpo estekak
Zatozte niregana, nekatu eta zamapetu guztiok, eta neuk emango dizuet atseden (freskoa)

***Zatozte niregana, nekatu eta zamapetu guztiok, eta neuk emango dizuet atseden*** () Estoniako Tallinn hiriburuko San Karlos elizako absidean dagoen freskoa da, Johann Kölerrek 1879an sortua. Köhlerren lanik handiena da, eta Estoniako lehendabiziko margolan monumentala ere bai. 

## Historia 
San Karlos eliza 1870ean sagaratu zen, baina denbora gehiago behar izan zen aldarearen barne-apainketak eta margolanak amaitzeko. Italian zehar bidaiatzen ari zela, Otto Pius Hippius arkitektoak Jesusen hainbat irudi ikusi zituen mosaikoetan, inpresio sakona eragin ziotenak. Bera izan zen erretaula bat enkargatzea gomendatu zuena, mosaiko teknikan ez bazen, fresko teknikan behintzat. Antza denez, berak proposatu zuen Johann Köhlerrengana jotzea, azken honek interes handia erakutsi baitzuen elizaren eraikuntzan.

Zutaberik gabeko barnealdeak erretaula ikusgarriago eta dotoreago bat sortzeko aukera eman zuen, garai hartako elizetan ohikoa zen aldare independente baten ordez. Hippiusek erabaki hau kontuan hartzea lortu zuen eliza diseinatzerakoan.

Köhlerrek doan margotu zuen freskoa eta hamar egun behar izan zituen lana amaitzeko. Erretaula 1879ko uztailaren 23an amaitu zen (juliotar egutegiaren arabera), eta sagaratzea uztailaren 29an egin zen.

Tonu urdin eta gorriek nagusitzen dute freskoan. Ziurrenik, Köhlerrek Bertel Thorvaldsenek Kopenhageko Ama Birjinaren elizarako sortu zuen Kristoren estatuan inspiratu zen.

Köhlerren modeloa Hiiuko konderriko Willem Tamme izan zen, hil aurretik Tallinnera joan omen zena freskoa bere begiekin ikustera.

## Kulturan 
Jaan Krossen *Kolmandad mäed* eleberria freskoa sortzeko prozesuan oinarrituta dago, eta artistaren barne borroka deskribatzen du, Jesukristoren prototipo gisa aukeratua zen pertsona gaiztoa zela jakitean.

## Iruditegia 

Fitxategi:Iglesia Estonia Evangélica Luterana, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 10.JPG|Elizaren barnealdea.
Fitxategi:Tulge minu juurde kõik, kes teie vaevatud ja koormatud olete, mina tahan teile hingamist saata.jpg|Freskoa 2015ean.
Fitxategi:Kaarli kiriku sisevaade, altar., AM 12854-79 F 5496-79.jpg|Freskoa 1920ko hamarkadan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erriff ibaia

**Erriff ibaia**,  eta , Irlandako mendebaldean dagoen ibai bat da, Mayo konderrian.

## Ibaia 
Korronte bizia eta amurrain putzu ugari ditu. Izokinetan oparoa da.

Ibai honen ibilbidean **Aasleagh ur-jauzia** dago, , bokaletik hurbil.

Glennacally inguruan jaiotzen da, Owenree eta Owenmore ibaien elkartzetik. Hego eta hego-mendebaldeko norantzan doa, N59 errepideari paraleloki, Aasleagh zubia igaro eta bere urak Killary estuarioan isurtzen ditu.
Lavrio BC

**G.S. Lavrio B.C.** (), arruntki **Lavrio B.C.** deitua, A1 Ethniki txapelketan parte hartzen duen saskibaloi talde greziarra da, Lavrion egoitza duena.

## Palmaresa 
### Greziako txapelketak
* **A1 Ethniki**
: Finalista (1): 2020–21
* **B Liga** 
: **Txapelduna (1)**: 2009–10
***C Liga** 
: **Txapelduna (1. taldea) (1)** : 2006–07

## 2024-2025 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
Robe ibaia

**Robe ibaia**, , Irlandako mendebaldean dagoen ibai bat da, Mayo konderria. 64 kilometro luze ditu.

Bekan herrian jaio eta Mask aintziran urak isurtzen ditu.
Caragh ibaia

**Caragh ibaia**, , Irlandako hego-mendebaldean dagoen ibai bat da, Kerry konderria. 

Glenbeigh herritik hurbil doa.
Promitheas Patras BC

**Promitheas Patras B.C.** () A1 Ethniki txapelketan parte hartzen duen saskibaloi talde greziarra da, Patrasen egoitza duena. Hiriko talde nagusienetako bat da, bestea Apollon delarik.

## Palmaresa 
### Greziako txapelketak
* **A1 Ethniki**
: Finalista (1): 2018–19
* **Greziako Saskibaloi Kopa**
: Finalista (2): 2020, 2021
* **Greziako Saskibaloi Superkopa**
: **Txapelduna (1)**: 2020
: Finalista (1): 2021
* **B Liga**
: **Txapelduna (2nd Group) (1)**: 2014–15
* **C Liga**
: **Txapelduna (3rd Group) (1)**: 2013–14

## 2024-2025 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
Ballisodare ibaia

**Ballisodare ibaia**, , Irlandako ipar-mendebaldean dagoen ibai bat da, Sligo konderria. 60,8 kilometro luze ditu.

Curlew mendietan jaio eta Ballysadare herrian urak Ozeano Atlantikoan isurtzen ditu.

Amurrain eta izokinetan oparoa da.
Maine ibaia (Kerry konderria)

**Maine ibaia**, , Irlandako hego-mendebaldean dagoen ibai bat da, Kerry konderria. 42,6 kilometro luze ditu.

Tobermaing inguruan jaio eta Castlemaine herrian eta Dingle badian bere urak Ozeano Atlantikoan isurtzen ditu.
Astrid Rondero

**Astrid Rondero** (Mexiko Hiria, 1989ko urtarrilaren 18a)  mexikar zinemagile, ekoizle eta gidoilaria da. Fernanda Valadezekin batera, Mexikon gai sozialak aztertzen dituzten filmak elkarrekin idatzi, zuzendu eta ekoizteagatik da ezaguna

## Lanak 
Ronderok eta Fernanda Valadez gidoilari eta zuzendariak 2012an idatzi zuten, hasiera batean, *Rasgos de identidad (Nortasun ezaugarriak*) (2020) filmaren istorioa.

*Of This World* (*Mundu honetakoak*) (2010), *In Still Waters* (*ur geldietan*) (2011) eta *400 Bags (400 maleta)* (2014) film laburrekin hasi zen Ronderoren eta Valadezen arteko elkarlana. Ronderok bakarka zuzendu zuen *Los días más oscuros de nosotras (Gure egunik ilunenak)*  (2017) bere lehen lanak bi Ariels Sari irabazi zituen Mexikon, Emakumezko Aktore Onenaren eta Lehen Opera Onenaren ataletan. 

Bere hurrengo filmak 2024ko Sundanceko Zinemaldian txalotu zituen kritikak. Sin señas particular (2020) filmak World Cinema Dramatic Publikoaren Saria eta Gidoi Onenaren Epaimahaiaren Sari Berezia irabazi zituen. Bere azken filma, Sujo (2024), Sundance filmean estreinatu zen eta atzean geratzen diren haurrengan kartelen indarkeriak dituen ondorioak aztertzen ditu.

## Filmografia 
### Zuzendaritza 
## Sariak eta aintzatespenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Apollon Patras BC

**Apollon Patras B.C.** () A2 Ethniki txapelketan parte hartzen duen saskibaloi talde greziarra da, Patrasen egoitza duena. Hiriko talde nagusienetako bat da, bestea Promitheas delarik.

1962an sortutako A.S. Apollon Patras kirol-anikoitzeko klubaren sekzioa da eta 32 denboraldiz maila gorenean aritu da.

## Palmaresa 
### Greziako txapelketak
* **A1 Ethniki**
: Txapelduna (3): 1927, 1948, 1956
* **Greziako Saskibaloi Kopa**
: Txapelduna (4): 1951, 1964, 1970, 1973
* **A2 Ethniki**
: Txapelduna (4): 1976, 1979, 1992, 2003 

## Kanpo estekak
Inny ibaia (Kerry konderria)

**Inny ibaia**, , Irlandako mendebaldean dagoen ibai bat da, Kerry konderrian.

Iveragh penintsulan jaio eta Ozeano Atlantikoan urak isurtzen ditu.
Haripur

**Haripur** Pakistango Khyber Pakhtunkhwa probintziako herria da. 2010ean con 49.318 biztanle inguru zituen. Islamabadetik 65 kilometrotan dago. Dor ibaiaren ondoan dago. Haripur gotorleku militar gisa eraiki zuen (harresiz inguratua) 1822an Hari Singh Nalwa jeneral sij-ak; herriaren izena bere izenetik dator.

## Bertan jaiotakoak 
* Ayub Khan, Pakistango presidente ohia.
* Raja Sikander Zaman, ministro ohia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brosna ibaia

**Brosna ibaia**, , Irlandako erdialdean dagoen ibai bat da, Westmeath konderrian eta Offaly konderrian. 79,27 kilometro luze ditu.

Owel antziran jaio, Mullingar udalerriaren iparraldean, eta Shannon ibaian urak isurtzen ditu.
ASK Karditsas BC

**AS Karditsas B.C.** () A1 Ethniki txapelketan parte hartzen duen saskibaloi talde greziarra da, Karditsan egoitza duena. Klubaren izen osoa Athlitikos Syllogos Karditsas (),  A.S.K. () edo A.S. Karditsas () laburtua. Klubaren koloreak txuri-urdinak dira.

## Palmaresa 
### Greziako txapelketak
*** A2 Liga** (2. maila): Txapelduna (1)
**2021–22
*** C  Liga** (4. maila): Finalista: (1)
**(2015–16)
*** B Liga** (3. maila): Finalista: (1)
**(2016–17)

## 2024-2025 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
Iowako Estatu Unibertsitatea

**Iowako Estatu Unibertsitatea** (, **Iowa State** edo **ISU** ere deitua) AEBetako Iowa estatuko Ames hirian dagoen ikerketa unibertsitate publikoa da. 1858an Iowako Nekazaritza Eskola eta Nekazaritza Ustiategi () gisa sortua, Iowako Estatua nazioak izendatutako lehen lur-emaileen erakundeetako bat bihurtu zen Iowako Legebiltzarrak  1862ko irailaren 11n Morrill Legearen xedapenak onartu zituenean. 1959ko uztailaren 4an, unibertsitateak **Iowako Zientzia eta Teknologia Estatu Unibertsitatea** () izena hartu zuen ofizialki.

ISU Iowako bigarren unibertsitaterik handiena da matrikulazio osoaren arabera. Unibertsitatearen eskaintza akademikoa zortzi unibertsitateren bidez kudeatzen da, besteak beste, Nekazaritza eta Bizitza Zientzien Fakultatea, Albaitaritza Medikuntzaren Goi Eskola, Ingeniaritzako Goi Eskola, Arte eta Zientzia Liberalen Goi Eskola, Diseinuko Goi Eskola, Debbie eta Jerry Ivy Business College eta Giza Zientzien Fakultatea. Graduondoko 100 programa baino gehiago eskaintzen dituzte, masterreko 120 programa eta doktoregoko 80 programa, eta albaitaritzako gradu-programa profesional bat.

Unibertsitatea Amesko Laborategi Nazionalean, Biorenewables Ikerketa Laborategian, Landare Zientzien Institutuan eta beste hainbat ikerketa institututan dago. Iowako Unibertsitateko talde atletikoak, Cyclones, NCAAko I. Mailan lehiatzen dira eta Big 12aren sortzaileetako bat dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Iowako Unibertsitatea

**Iowako Unibertsitatea** (, **UIowa** edo **U of I** ere deitua) AEBetako Iowa estatuko hiriburuan dagoen ikerketa unibertsitate publikoa da.

## Historia 
Iowako Unibertsitatea 1847ko otsailaren 25ean sortu zen, Iowa estatu bihurtu eta 59 egunera. Lehen fakultateak 1855eko martxoan eskaini zien hezkuntza Unibertsitatean ikasleei Makineria Zaharraren Eraikinean, gaur egun Seashore Aretoa dagoen lekuan. 1855eko irailean, 124 ikasle izan ziren, horietatik 41 emakumeak. 1856-57 katalogoan bederatzi sail zerrendatu ziren Hizkuntza Zaharrak, Hizkuntza Modernoa, Filosofia Intelektuala, Filosofia Morala, Historia, Historia Naturala, Matematika, Filosofia Naturala eta Kimika eskainiz.

Jatorrizko campusa Iowako Kapitolioaren Eraikin Zaharrak eta 10 akre lurrez osatua zegoen. Lehen harria 1840ko uztailaren 4an kokatu zen, eta bertan Iowako Lurraldeko Bosgarren Batzarra zegoen (1842ko abenduaren 5a). Ondoren, Iowa Estatuko lehen kapitolioa bihurtu zen (1846ko abenduaren 28a). Ordura arte Iowako Lurraldeko hirugarren kapitolioa izan zen. Iowako kapitolioa 1857an Des Moinesera mugitu zutenean, Kapitolio Zaharra Unibertsitateko lehen "etxe" iraunkorra bihurtu zen.

1855ean, Iowa Estatu Batuetako lehen unibertsitate publikoa izan zen gizonak eta emakumeak onartzen, eta mundu mailan lehena izan zen antzerkian, idazketan, musikan eta artean sormen-lana onartzen, ikerketa akademikoaren berdintasun-oinarri gisa.

Unibertsitatea Amerikako lehen erakundeetako bat izan zen emakume bati zuzenbideko titulu bat ematen (Mary B. Hickey Wilkinson, 1873), afro-estatubatuar emakume bati zuzenbideko titulu bat ematen (Alexander Clark, 1879) eta afro-estatubatuar anaitasun bateko kirol-taldean jartzen (Carleton "Kinney" Holbrook, 1895). Unibertsitateak 1898an eskaini zuen lehen doktoretza gradua. baita telebista hezkuntzarako erabiltzen lehena ere (1932), eta aitzindaria izan zen proba estandarizatuen arloan. Gainera, Iowa Hamar Handietako lehen erakundea izan zen presidenteorde gisa afro-estatubatuar bat sustatzen (Phillip Hubbard doktorea, 1966an sustatua).

Iowa Writers' Workshop ezagunaren eta National Advanced Driving Simulator (errealitate birtuala maneiatzeko simulagailu bat) erakundearen etxea ere bada unibertsitatea. U.S.News & World Report erakundeak "Amerikako Ospitale Onenen" artean kokatu ditu IUko ospitaleak eta klinikak, kalifikazioa 1990ean hasi zenetik. Unibertsitateak gaur egun ISCABBS sistema du, World Wide Web merkaturatu aurretik Interneteko komunitaterik gogorrena izan zen buletin-sistema.

Unibertsitatea Amerikako Unibertsitateen Elkarteko 60 kideetako bat da. Bere Zuzenbide Liburutegia nazioko onentzat jotzen du National Jurist delakoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Lääne-Harju (landa-udalerria)

**Läääne-Harju** Estoniako udalerri bat da, Harju konderrian dagoena.

## Läääne-Harju konderriko herriak (2011ko biztanleria) 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Lam Ching Ying

**Lam Ching Ying** (txineraz:  jaiotzako izen-deiturez **Lam Gun-bo**, txineraz: ; 1952ko abenduaren 27a – 1997ko azaroaren 8a) Hong Kongeko aktore, artista martzialen eta akziozko zuzendari bat izan zen. Arte martzialen praktikatzaile gisa, Lamek Hong Kongetik kanpo aintzatespena lortu zuten hainbat film aipagarritan parte hartu zuen, besteak beste, Encounters of the Spooky Kind, The Prodigal Son eta bere paperik ezagunena Mr. Vampire filmean.
## Kanpo estekak 
*Lam Ching Ying Memorial network
200 Liberty Street

**200 Liberty Street**, lehen **One World Financial Center** bezala ezaguna, Lower Manhattaneko etxe orratz bat da, New Yorkekoa.

Liberty Streeteko 200. zenbakian dago, South End Avenue eta West Street artean. 1985ean eraiki zen, World Financial Center-en gunearen parte gisa. 40 solairuko eraikina da, 176 metroko altuerara iristen dena. Errentagarria den 151 eta 200 metro koadroko espazioa du. Multzoko beste eraikinek bezala, azotea bakarra du, enbor formakoa. Guneko beste eraikinekin lotuta dago, Liberty Street gurutzatzen duen pasabide goratu batetik.

World Trade Centerren atzean dago eraikina, eta kalte handiak jasan zituen irailaren 11ko Atentatuetan. Dorreak erori eta beste leherketa batzuk izan ondoren sortutako hauts-lainoa, Neguko Lorategia eta konplexuko beste eraikin batzuk kaltetuz. Hainbat hilabetez itxita egon zen eta zaharberritze baten ostean berriz ireki zuten.

200 Liberty Street izena hartu zuen, konplexuaren gainerakoa Brookfield Place bihurtu zenean, 2014an.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Maria Quintela

**Maria Quintela** (Sestao) herri kirolari bizkaitarra da, harri-zulaketan espezializatua. Ortuellako *Burdin Gazteak* taldearekin aritzen da, eta besteak beste, Bizkaiko *bikote mistoko harri-zulatzaile txapelketa* 4 aldiz irabazi du.

## Biografia 
Maria Quintela Barakaldoko Gurutzetako ospitalean jaio eta Sestaon hazi zen arren, ortuellartzat dauka bere burua, aspaldi bizi baita bertan. Lan ugari izan ditu; esaterako, garbitzaile, sukaldari, tabernari edota antxoa-garbitzaile Kantabriako *Lolín* lantegian, hala ere, harri-zulaketagatik da ezaguna bera.

Harri-zulaketan aritzeaz gain, harri-jasotzean ere jardun izan du Maria Quintelak, Getxoko *Andra Mari* taldean, hain zuzen ere.

### Harri-zulaketa 
2014an hasi zen harri-zulatzaile Ortuellako *Burdin Gazteak* taldean, eta bere kirolari ezaugarriei dagokienez, 1,65 zentimetroko garaiera dauka Maria Quintelak. 13/14 kilo pisatzen duen eta ia 2 metroko altuera duen ingudearekin 20 kolpe baino gehiago emateko kapaz da harriaren kontra hurrengo kideari txanda pasa aurretik, eta bakarka ordu erdian 13 zentimetroko 3 zulo eta piko egiten ditu.

*Harri-zulatzaileen Liga*n gizonezkoak dira gehienbat, izan ere, 2024an 4 emakumezko baino ez zegoen bertan lehiatzen, tartean Maria Quintela. Era berean, kirol horretan ez dago emakumezkoen Ligarik, baldintza berberetan jarduten dute gizon zein emakumeek. Hala eta guztiz ere, Maria Quintelak 10 urte baino gehiago eman ditu harri-zulaketan; eta gainera, 2016tik 2019ra urrezko domina lortu zuen *Bizkaiko harri-zulatzaile bikote mistoko lehiaketa*n talde berekoa zen Edu Hidalgorekin, bere senarrarekin, batera.

Horrez guztiaz gain, harri-zulaketa erakustaldi ugari ere egin ditu eta egiten ditu Maria Quintelak. 
## Palmaresa 
* 1. saria irabazi zuen 2016ko *Bizkaiko harri-zulatzaile bikote mistoko lehiaketa*n Edu Hidalgorekin batera (Burdin Gazteak).
* 1. saria irabazi zuen 2017ko *Bizkaiko harri-zulatzaile bikote mistoko lehiaketa*n Edu Hidalgorekin batera (Burdin Gazteak).
* 1. saria irabazi zuen 2018ko *Bizkaiko harri-zulatzaile bikote mistoko lehiaketa*n Edu Hidalgorekin batera (Burdin Gazteak: 8zulo 8zm 5mm.).
* 1. saria irabazi zuen 2019ko *Bizkaiko harri-zulatzaile bikote mistoko lehiaketa*n Edu Hidalgorekin batera (Burdin Gazteak).
* Txapela lortu zuen *Euskadiko harri-zulatzaile txapelketa*n *(Burdin Gazteak)*.
* Txapela lortu zuen *Bizkaiko harri-zulatzaile txapelketa*n *(Burdin Gazteak)*.
* Txapela irabazi zuen *banakako harri-zulatzaile txapelketa*n *(Burdin Gazteak)*.

## Aintzatespenak 
* 2024an *Harri-zulatzaile Ligak* omenaldia egin zion Maria Quintelari gizonezkoak nagusi diren kirol horretan 10 urte emateagatik; gorazarre egin zioten momentuan, hain zuzen, 4 emakume baino ez zegoen Ligan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brookfield Place

**Brookfield Place** izan daiteke:

* Brookfield Place (Calgary), Calgaryko etxe orratza, Alberta, Kanada
* Brookfield Place (New York hiria), New York hiriko bulego-eraikinen multzoa
* Brookfield Place (Perth), bulego-dorrea Perthen, Mendebaldeko Australian
* Brookfield Place (Toronto), bulego dorrea Toronton, Ontario, Kanada
Orlando Cruz

**Orlando Iván Cruz Torres** (Yabucoa, Puerto Rico, 1981eko uztailaren 1a) Puerto Ricoko boxeolari profesionala da. Amateur zenean, Puerto Rico ordezkatu zuen 2000ko Sidneyko Joko Olinpikoetan.

## Biografia 
Puerto Ricoko San Juanen jaio zen.

2000ko Sidneyko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen modu amateurrean.

Profesionalki 2000ko abenduaren 15ean debutatu zuen, Alfredo Valdezen aurkako borroka batean, Puerto Ricon. 

2009. urtera arte ez zuen borrokaldirik galdu, Cornelius Lockek knock-out tekniko batekin garaitu zuen arte. 

2012ko irailean Munduko Boxeo Erakundearen rankingeko 4. postuan zegoen.

2012ko urriaren 19an Jorge Pazos mexikarra garaitu zuen Miamin (Florida). Garaipenak ateak ireki zizkion 126 librako munduko tituluaren alde borrokatzeko. Borroka hori Orlando Salido mexikarraren aurka izan zen 2013ko urriaren 12an, Las Vegasen. Orlando Salidok irabazi zuen, knock-out kategorian, zazpigarren roundean. Cruz bere jantzietan LGBT banderaren koloreak zituela atera zen ringera, Puerto Ricoko banderaren koloreekin atera beharrean, borrokaldi hauetan ohikoa den bezala. Kolore aldaketak haserrea eragin zuen zale batzuen artean. Gerora, Cruzek nahigabeko polemika horregatik damua adierazi zuen, eta Puerto Ricoko bandera errespetatzen zuela adierazi zuen.

## Bizitza pertsonala 
2012ko urriaren 4an Cruzek komunikatu bat kaleratu zuen: "Harro egon naiz beti puertorricar izateaz, eta harro egoten jarraituko dut. Beti egon izan naiz harro gizon gay bat izateaz, eta harro egoten jarraituko dut". Horrela, jardunean egonda gay dela publiko egin duen lehen boxeolaria bihurtu zen.

## Erreferentziak
Owel aintzira

**Owel aintzira**,  eta , Irlandako Mullingar udalerriaren iparraldean dagoen aintzira bat da, Westmeath konderrian.

Brosna ibaiaren iturburua da, bestalde, bere urek Dublin hiriburutik Shannon ibaira doan Royal Canal delakoa hornitzen dute.
Royal Canal

**Royal Canal**,  eta , Irlanda zeharkatzen duen kanal bat da, Dublin hiriburua eta Longford udalerria elkarlotu eta bien artean ontziz bidaiariak garraiotzeko asmoz eraiki zen.

Dublin hiriburutik Shannon ibaira doazen bi kanaletako bat da, bestea Grand Canal.

## Historia 
1791-1817 artean eraiki zen, 1960ean itxia izan eta 2010ean zahsrberritua eta berriz irekia izan zen.
Grand Canal (Irlanda)

**Grand Canal**,  eta , Irlanda zeharkatzen duen kanal bat da.

Dublin hiriburutik Shannon ibaira doazen bi kanaletako bat da, bestea Royal Canal.

## Historia 
1754-1804 artean eraiki zen eta 130 kilometro luze ditu.
Konporta auzoa (Donostia)

**Konporta** 1990. hamarkan erautsi egin zuten Donostiako Ibaetan zegoen auzo txikia zen. Jatorriz XVI. mendean sortu zuten, itsas marearen indarrarekin zebilen marea-errota bat eraiki zenean. Urteen poderioz baserria bihurtu zen. Donostiatik Usurbilaren bide zaharrean zegoen. Bide berriak egin zirenean erabilera gabe gelditu zen zaharra.  

Itsasgora marearekin urak goian harratzen zuenean konporta ixten zen eta hortik auzoaren izena. Itsas beherarekin poliki-poliki ura askatzen zuen. Konporta baserria desagertu zen eta inguruan, XX. mendearen hasieran, etxe batzuk altxatu ziren. Etxe horiek, bertakoek emandako izen xelebreak zituzten: *Bixenteren etxia*, *Muturgorriyan etxia*, *Konportako* edo *Erramunaren taberna*, *Arratoyan etxia*; azken horren sotoan *Joxejuanen sagardotegia* zegoen. Konportan jende asko bizi zen eta inguruko txaboletan zerri asko zituzten. Horregatik auzoari *Konportatxerri* izena ematen zioten Antiguako kaletarrek. 

Konporta auzoan 1947ko urriaren 17an Guardia Zibilak Makien sarraskia eragin zuen. Auzoan ezkutatuta zeuden hiru gerrillari hil zituzten. 

Gaur egun inguru horretan Benta Berri auzoaren alde bat dago. Konporta izena bertako plaza batean gorde egin da, auzoa zegoen tokitan alegia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Makien aurkako Konportako sarraskia

## Kanpo estekak 
* Tellabide, Josu; Agirresarobe, Asier; *101 bazter Donostiako* (55 or.), Alberdania, ISBN 978-84-9868-003-4
Izaskun Arruabarrena

Errenterian jaiotako abeslari gipuzkoarra. Bere jaioterriko Orereta Abesbatzan hasi zen abesten, gero Oinarrira eta Andra Mari Abesbatzara igaroz. 1980 eta 1985 artean kantua ikasi zuen Juan Erasorekin; azken urte horren eta 1988aren artean Donostiako Orfeoiaren Kantu Eskolan sartu zen. Hurrengo ikasturtean Italiara joan zen ikastera Claude Thiolas maisuarekin.

Peñaflorida Kaperarekin, Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin eta Aita Donostia Orkestrarekin abestu du. Musikasteren eta Donostiako Musika Hamabostaldiaren hainbat ediziotan parte hartu du. Errenteriako Andra Mari, Orereta eta Oinarri abesbatzetako, Zegamako Orkatz abesbatzako eta Villabonako Abesbatzako ahots teknika irakaslea.
Avoca ibaia

**Avoca ibaia**,  eta , Irlandako ekialdean dagoen ibai bat da, Wicklow konderrian. 56,3 kilometro luze ditu.

Avonmore ibaia eta Avonbeg ibaiaren elkartzetik sortzen da eta Arklow udalerrian bere urak Irlandako itsasoan isurtzen ditu.
Avonmore ibaia

**Avonmore ibaia**,  eta , Irlandako ekialdean dagoen ibai bat da, Wicklow konderrian. 3o kilometro luze ditu.

Dan aintziran jaio eta eta Avoca ibaian urak isurtzen ditu.
Dan aintzira

**Dan aintzira**,  eta , Irlandako ekialdean dagoen aintzira bat da, Wicklow konderrian. 3o kilometro luze ditu.

Luggala mendiaren oinean dago eta Avonmore ibaiaren iturburua da.
Avonbeg ibaia

**Avonbeg ibaia**,  eta , Irlandako ekialdeko ibai bat da, Wicklow konderrian.

Camenabologue mendiaren magalean jaio, Wicklow mendietan, eta Avoca ibaian urak isurtzen ditu.
William Ling

**William Ling** (Hemel Hempstead, 1908ko abuztuaren 1a – Brunswick Berria, 1984ko maiatzaren 8a) ingeles futbol epailea izan zen.

1948ko Udako Olinpiar Jokoetan epaile gisa parte hartu zuen eta Suediako eta Jugoslaviako selekzioen arteko finala arbitratu zuen. 1948tik hiru denboraldiz Ingalaterrako Futbol Ligako epaile izan zen eta 1951n Newcastle eta Blackpool taldeen arteko Ingalaterrako Futbol Kopako finala arbitratu zuen.

1954ko Munduko Futbol Txapelketara joateko aukeratutako lau epaile ingelesetako bat izan zen. Hungaria eta Alemaniaren arteko lehen faseko partida erabaki zuen eta baita talde berdinen arteko finala ere.
Brookfield Place (Perth)

**Brookfield Place**, Australiako mendebaldeko Perth hiriko Brookfield Place bulego gunearen barruko etxe orratz bat da. Gaur egun, Mendebaldeko Australiako bigarren eraikinik altuena da. 125 St Georges Terracen dagoena, maizter nagusia BHP da. 

Eraikuntza 2008ko apirilean hasi eta 2012an amaitu zen. Proiektuak 50.000 milioi euroko kostua izango duela kalkulatzen da. Beste maizter batzuk PwC, Allianz, Barrick Gold, Navitas eta Servcorp dira.

Brookfield garatzaileek 2011ko uztailean Brookfield Placeren bigarren etapa garatzeko eskaera egin zuten, Mounts Bay Road-en aurrean dagoen dorre nagusiaren hegoaldean 300 metro koadroko bulego dorre bat kokatzeko. 2. dorrea 2015ean amaitu zen, Multiplex, Westpac, Wesfarmers, Ashurst, Corrs Chambers Westgarth eta Deloitte bezalako maizter handiekin.

Brookfield Place multzoko txikizkako errentarien artean Montblanc eta Daniel Hechter daude.

## Historia 
* 1986 - Laurie Connell eta Alan Bond enpresek 1986an WA Inc. konpainiaren Estatuko Superanuazio Batzordearekin batera gunearen %25eko partaidetza erosi zuten.
* 1988 - Perth Technical College-ko gunea, Kerry Packer eta Warren Andersoni saldu zitzaien 270 milioi dolarren truke. Bulego-eraikin bat eraiki zen, *Westralia Plaza* izena hartu zuena. Garapena WA estatuko politikan miresten da, eta akordioa geroago WA Inc Royal Commission-ek xehetasunez aztertuko du. Kerry Packerrek esan zuen bezala: “Australiar guztiak okerrak dira.
* 1990eko hamarkada - Indonesiako Samma Taldeak 2.000 milioi dolarreko garapena izan zuen.
* 2003 - Kerry Packer-ek Multiplex eta Stowe kateei gunea saldu zien 19 milioi dolarren truke, 200 milioi dolarreko galerak bereganatuz. Multiplex eta Griffin ados jarri dira Westralia plazaren jabetza zizelkatzeko. Griffinek azalera txikiagoa du Mounts Bay Road-en eta Multiplex-ek kokapen lehena du St Georges Terracen aurrean.
* 2007ko abendua - BHP-k Perth-en historiako bulego-errentamenduaren akordio handiena sinatu zuen: 60.000 m2 (650,000 sq ).

Offset nukleoak espazio itxia babesten du, fatxada iparraldeko eguzki kaltegarriaren eta hari lotutako eguzki-bero irabaziaren aurka indargetuz. Kanpotik, ekialdeko eta mendebaldeko exoeskeleto estruktural espresiboek dorrearen estetika bereizgarria sortzen dute. Dorrearen egituraren adierazpen bertikalak eraikinaren altuera areagotzen du, eta teilatu estruktural konkortuzko koroa batean amaitzen da.

Tower 2 Woods Bagotek diseinatu zuen. Zutaberik gabeko oinplano handiko plakak ditu, gutxi gorabehera 2.100 metro koadrokoak (23.000 sq ). Era berean, proiektuak Mounts Bay Road-en zehar goi mailako pasabide babestu bat du, Elizabeth Quay autobus geltokia, Elizabeth Quay tren geltokia eta Pert's CBDaren arteko konektibitate handiagoa eskaintzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Brookfield Place Webgune ofiziala 
* (Ingelesez) TPGren webgunea
* Hassellen webgunea
* fitzpatrick+partners webgunea
One Times Square

**One Times Square**, **1475 Broadway**, **New York Times Building**, **New York Times Tower** edo, besterik gabe, **Times Tower**, 120,4 metro eta hogeita bost solairuko altuera duen etxe orratza da, Cyrus L etxeak diseinatua. W Eidlitz (HLW International), New Yorkeko 42 eta Broadway kaleen arteko bidegurutzean kokatua. Dorrea, jatorriz, *The New York Times* egunkariaren egoitza nagusia izan zen —Times Square bezala ezagutzen den zonaldearen izena ere eman zuena—; hala ere, Times-ek hamar urte baino gutxiago iraun zuen eraikin honetan, The Times Square Building-era aldatu zen arte.

*Times*-ek eraikina utzi arren, Times Square-ren ikus-erakargarritasun garrantzitsua izaten jarraitu zuen, Urte Berriko ospakizunen eta bola erraldoi baten jaitsieraren ondorioz, 1928an zuzeneko albiste-buletina ematen duen kale mailako *ticker* bat sartzearekin batera. 1995ean Lehman Brothers-i saldu ondoren, One Times Square publizitate-helburuetara bideratu zen, plazan zuen kokapen pribilegiatua aprobetxatzeko. Hori dela eta, eraikinaren barneko zati handi bat hutsik dago. Walgreens farmazia-kateko denda batek okupatzen ditu eraikinaren beheko solairuak. Kanpoaldean publizitate hesi ugari ditu, horietako batzuk elektronikoak. Munduko publizitate-kokapen errentagarrienetako bat da, diru-sarrera asko sortzen baititu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Broad Exchange Building

**Broad Exchange Building** New Yorken dagoen eraikin historikoa da eta Leku Historikoen Erregistro Nazionalean inskribatuta dago 1998ko apirilaren 13tik.  

## Kokapena 
Broad Exchange Building New York konderriaren barnean dago, eta honako koordenatu hauek ditu: 40°42/21/N 74°00· 41/O / 40.705833, -74.011389.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seven Times Lucky

***Seven Times Lucky*** () 2004ko Gary Yates kanadarrak zuzendutako drama film bat da. Kevin Pollak, Liane Balaban, Jonas Chernick eta Babz Chula aktoreek antzeztu zuten.

2004ko urtarrilaren 17an Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua 
Kanada, Winnipeg hiria, Harlan (Kevin Pollak), apustu artekaria eta iruzurgileak beteranoak zaldi lasterketetako apustuetan bere nagusiarenak diren hamar mila dolar galdu berri ditu eta nagusiaren morroiek hilko dutenaren beldurrez da. Baina bere babespeko Fiona (Liane Balaban) neska gazteak Harlanek galdutako dirua berreskuratzeko ideia bat izango du.

## Aktoreak 
* Kevin Pollak: Harlan
* Liane Balaban: Fiona
* Jonas Chernick: Sonny
* James Tolkan: Dutch
* Aleks Paunovic: Sacco
* Babs Chula: Eddie
* Gordon Tootoosis Sr.: Five Wounds

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Park Avenue plaza

**Park Avenue Plaza** New York hiriko Manhattan barrutian dagoen bulego-eraikin bat da, 52 eta 53 kaleek, Park Avenue eta Madison Avenue kaleak mugatzen duten blokea okupatzen duena, Racquet and Tennis Club eraikinaren ondoan dagoena. Skidmore, Owings & Merrill-en arkitektura estudioak diseinatu zuen Park Avenue Plaza, eta 1979 eta 1981 artean eraiki zuten. Eraikinak 175 m-ko altuera du, 44 solairu ditu sestra gainean, eta milioi bat oin karratu baino gehiago ditu erabilgarri. 2018tik aurrera, eraikinaren jabetza Fisher Brothers eta Zhang Xin handiki higiezin txinatarraren SOHO China artean banatuko da.

## Arkitektura 
Eraikinak zonifikazio lote bat partekatzen du Racquet and Tennis Club-ekin, eta nahiz eta eraikin hori teknikoki Plaza eta Park Avenue artean egon, hiriko zonifikazio arauen arabera, Plaza Park Avenue-n dago. Arkitektura aldetik, eraikina "Tamaina handiko beiraren prisma" bezala deskribatua izan da. Plaza handi irekia duten ondoko eraikinetan ez bezala, Park Avenue Plazak "barruko atari publiko handi baten alde irekitako plaza saihesten du", zeinak "ur-jauzi sotil bat" eta jatetxe bat dituen. Hori dela eta, Park Avenue Plaza, berez, "ez dago Park Avenuen" eta ez du "plazarik". Ataria "lortutako zonifikazio emakidek behartu" zuten eraikina egin ahal izateko, eta "bi solairuko beiraz hornitutako espazio dotore" gisa deskribatzen da.

## Erabilera eta maizterrak 
2011n, Zhang Xin Txinako higiezinen handikiak 600 milioi dolarreko partaidetza erosi zuen Park Avenue Plazan. 2015etik aurrera, Zhang Xinen SOHO Txinak %49ko partaidetza zuen eraikinean, eta gainerakoa Fisher Brothersena zen.

Ataria "New Yorkeko ezohiko espektro zabal batek asko erabiltzen du". Eraikinak mantendu behar duen "legez espazio publikoaren parte ez den" galeria komertzial bat ere badu eraikinak, baina oraindik jendearentzat irekita dagoena. Eraikineko maizterrik handienek BlackRock inbertsioak kudeatzeko korporazioa, McKinsey & Company aholkularitza enpresa eta Swiss Re aseguru etxea sartu dituzte. 2018an, maizterrik handienetako bi eraikinetik bizitzera joan ziren, baina beste maizter handi batek, Evercore inbertsio bankuak, akordioa sinatu zuen bere errentamendua berritu eta zabaltzeko.

2018ko martxoan, Fisher Brothers-ek diseinu-konpetentzia bat antolatu zuen atarian, eta parte-hartzaileek erabilera fantastiko berriak proposatu zituzten Park Avenue-n zehar gutxiegi erabiltzen diren espazioetarako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Camac ibaia

**Camac ibaia** edo **Cammock ibaia**,  edo *Abhainn na Camóige*, historikoki **Cammoge** edo **Cammoke**, Irlandako ekialdeko ibai bat da, Dublin konderrian.

Seskin/Knockannavea mendian jaio, Brittas herriaren ipar-ekialdean jaio eta Dublin hiriburuan Liffey ibaian urak isurtzen ditu, Dublin Heuston geltokian.
Dargle ibaia

**Dargle ibaia**, , Irlandako ekialdean dagoen ibai bat da, Wicklow konderrian.

Tonduff mendiaren magalean jaio, Wicklow mendietan, eta Bray udalerriaren badian Irlandako itsasoan urak isurtzen ditu.
Castletown ibaia

**Castletown ibaia**, , Irlandako ekialdean dagoen ibai bat da, Armagh konderria eta Louth konderrian. 45 kilometro luze ditu.

Ipar Irlandako Newtownhamilton herriaren inguruan jaio eta behin Irlandako Errepublikara igaroz Dundalk udalerrian Irlandako itsasoan urak isurtzen ditu.
Naniken ibaia

**Naniken ibaia**, , Irlandako Dublin hiriburuaren iparraldeko erreka bat da, Wicklow konderrian.

Hirian dauden berrogeitik gorako erreka eta errekastoetako bat da. Santry auzunean jaio eta Raheny auzunean Dublingo badian eta Irlandako itsasoan urak isurtzen ditu.
Fane ibaia

**Fane ibaia**, , Irlandako ekialdean dagoen ibai bat da.

Ross aintziran jaio da, Irlandako Errepublikako Monaghan konderrian, eta Ipar Irlandako Armagh konderria igaro ondoren, berriz ere muga zeharkatu eta Louth konderrian barneratuz, Inniskeen eta Knockbridge herriak pasatu, eta Blackrock herritik hurbil Irlandako itsasoan urak isurtzen ditu.
Quoile ibaia

**Quoile ibaia**, , "Estua", eta , Ipar Irlandako ekialdean dagoen ibai bat da, Down konderrian. 27,5 kilometro luze ditu.

Ballynahinch ibaitik jaiotzen da, mendebalderuntz zuzenduz, Ballynahinch herria igaro, eta Downpatrick herriaren ipsrraldean Strangford aintziran eta Irlandako itsasoan urak isurtzen ditu.
Santry ibaia

**Santry ibaia**, , Irlandako Dublin hiriburuaren iparraldean dagoen ibai bat da. Hirian dauden berrogeitik gora erreka eta errekastoetako bat da.

Harristown and Dubber eremuan jaio eta Raheny auzunean Dublingo badian eta Irlandako itsasoan itsasoratzen da.
Vartry ibaia

**Vartry ibaia**, , Irlandako ekialdean dagoen ibai bat da, Wicklow konderrian eta Dublin konderrian. 33 kilometro luze ditu.

Great Sugar Loaf mendiaten oinean jaio, Wicklow konderriaren iparraldean, eta ekialderuntz zuzenduz, Ashford herritik igaro, eta Wicklow udalerrian Irlandako itsasoan urak isurtzen ditu.
Annacurra

**Annscurra**, , Irlandako ekialdean dagoen herri txiki bat da, Wicklow konderrian.

Aughrim herritik 1,5 miliara dago.
Pulli kokalekua

**Pulli kokalekua**, Pärnu ibaiaren eskuineko ertzean dagoena, Estonian ezagutzen den giza kokalekurik zaharrena da. Gaur egungo Pulli herritik gertu dago, Sindi herritik bi kilometrora, Pärnutik 14 kilometrora dagoena.

Erradiokarbono bidezko datazioaren arabera, Pulli duela 11.000 urte inguru finkatu zen, K. a. IX milurtekoaren hasieran. Pulli kokalekuan aurkitutako txakur-hortz bat da Estoniako lurraldean etxekotutako txakurraren existentziaren lehen ebidentzia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Great Sugar Loaf

**Great Sugar Loaf**, , Irlandako ekialdean davoen mendi bat da, Wicklow konderrian. 501 metroko garaiera du.

Wicklow mendien ipar-ekialdean dago, Kilmacanogue udalerriaz gain.
Rafael Vega

**Rafael Vega** (1951ko abuztuaren 22a) atleta da. Kolonbia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paulo Villar

**Paulo Villar** (Santa Marta, 1978ko uztailaren 28a) atleta da. Kolonbia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Señor Barragán

**Señor Barragán**, **Barragán Jauna** edo **Manuel Barragán** delakoa, **José María Rubio Ibarz** (1946ko maiatzaren 19a, Bartzelona, Katalunia), kataluniar umoristak sorturiko pertsonaia komiko bat da.

Lanbidez Carrefour merkatal-guneko dekoratzailea eta publizista, 1980ko hamarkadaren erdialdean Barragán jaunaren pertsonaia sortu eta orduz geroztik bere jatorrizko ogibidea eta umoristarenak uztartu ditu.

1990eko hamarkadan TVE1 kateko *No te rías, que es peor* lehiaketan agertu eta Espainia osoan ezagun egin zen.
Miguel Ángel Tirado

**Miguel Ángel Tirado Vinués** (1949ko azaroaren 13a, Zaragoza, Aragoi), izen artistikoz, **Marianico El Corto**, , espainiar umoristak sorturiko pertsonaia komiko bat da.

Aragoitar nekazari edo baderritarraren parodia bat da. 1982an pertsonaia hau antzeztuz umorezko emanaldiak ematen hasi zen.

1990eko hamarkadan TVE1 kateko *No te rías, que es peor* lehiaketan agertu eta Espainia osoan ezagun egin zen.
No te rías, que es peor

***No te rías, que es peor*** () 1990-1995 artean TVE1 espainiar telebista katean aireratutako umorezko lehiaketa bat izan zen. Saioa Josep Maria Mainat eta Toni Cruzek ekoitzi zuten.

Astelehenetik ostiralera, egunero, 14:30ak eta 15:00ak artean aireratzen zen, Telediario albistegia baina lehen. 

## Lehiaketa 
* Lehen proba: bi lehiakideen aurretik umorista ugari ñasatu eta beren txisteak kontatu eta txantxak egiterakoan barreari eutsi behar zioten.
* Bigarren proba, TBEO zeritzona: 11 umorista bikoteen irudidun ezkutuko kartelak zituen panel batean lehiakideek kartelak hautatuz eta agertaraziz bikoteak shal bezainbeste bikote asmatu behar zituzten.
* Hirugarren proba: bi lehiakideak aurrez-aurre jarri eta elkarri nola edonhala barreginaraztea lortu behar zuten.

Hiru proba horietan puntu gehien lortutako lehiakideak azken probara igarotzen zen.

* Azken proba: lehiakide finalistak bakarka 2 minutuz (gerora 90 segunduz) bere aurretik igarotzen ziren umoristen txisteak eta txantxak erabat zurrun eta barre, irri edo imintziorik egin gabe jasan behar zituen. Lortuz gero, azken saria lortuko zuen.

* Azken saria: TBEO probaren antzeko panel batean, lortutako adina puntu kopuruaren araberako ezkutuko kartelak hautatu xitzazken, haiek agertuaraztean sari bikotea agertzea lortuz gero, huraxe irabazten zuen. Hainbat sari zeuden: urdaiazpikoa, pijama, txapela, psnpina, un desataskagailua, txongila, Kariberako bidaia, mexikar kapela...; sari nagusia arte, autoa edo milioi bat pezeta zirenak (6.000 €).

## Aurkezleak 
Iraundako denboraldi guztian zehar aurkezle ezberdin izan zituen, Jordi Estadella, Ramón García, Miguel Ortiz eta Miriam Díaz Aroca.

## Umoristak 
Bertatik umorista ugari igaro ziren, ohikoenak honakoak:
* Señor Barragán.
* Marianico el Corto.
* Manolo de Vega.
* Emilio Laguna.
* Pedro Reyes.
* Paz Padilla.
* Paco Aguilar.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Korbut flip

**Korbut flip** bi aparatu ezberdinetako batean egiten den gimnasia figura da. Bi emanaldiak nazioarteko mailan egin zituen lehen aldiz Olga Korbut gimnasta sobietarrak  .

Ariketa honen bertsiorik ikusgarriena lehen barra irregularretan egiten zen eta honela banatzen da: gimnastak, barra altuan zutik, atzerako jauzi nagusi bat egiten du eta barra hartzen du. Korbutek 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zuen mugimendu hau, eta hor nazioarteko lehiaketan barra irregularretan egindako lehen atzealdeko mugimendu gisa grabatu zen. 1977an, Elena Mukhina gimnasta sobietarrak iraulketa aldatu zuen bira osoa gehituz. Geroago mugimendua 1980ko hamarkadan aldatu zen, barra baxuan egin zenean ; hau da, gimnastaren itzulingurua barra baxuaren gainean egiten da. Geroago, puntuen kodea aldatu zen goi-barran zutik egotea debekatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak