open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rutstroemia bulgarioides

***Rutstroemia bulgarioides*** *Rutstroemiaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Peziza versiformis var. ßß livida*, *Niptera erumpens*, *Peziza ciborioides var. strobilina*, *Chlorosplenium bulgarioides*, *Chlorosplenium nigrescenteolivaceum*, *Helotium versiforme var. lividopurpurascens*, *Cenangium strobilinum*, *Chlorosplenium lividum*, *Plectania bulgarioides*, *Humaria bulgarioides*, *Ciboria bulgarioides*, *Ciboria livida*, *Ciboria strobilina var. bresadolae*, *Ombrophila livida*, *Piceomphale bulgarioides*, *Chlorociboria bulgarioides*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 2 eta 6 mm bitarteko diametrokoa, kopatxo itxuran. edo disko txiki pedunkulatu batenarekin, oso hanka laburrarekin baina nahiko haragitsuarekin. Barruko zati himeniala arre kolorekoa da edo arre-oliba antzekoa, ia beltza, leuna eta opakua. Ertza leuna, barrukoa baino kolore biziagokoa. Kanpotik kolore berekoa da, nahiz eta tonu argiagoak izan.

**Etimologia:** *Bulgarioides* epitetoa, Bulgaria baten antzekoa delako du.

## Jangarritasuna 
Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua 
Behaketa arretaz egin behar da, hain txikiak dira ikusi gabe utz daitezke.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian otsailetik hasita. Normalean lurperatutako izei gorrien estrobilotan eta leku hezeetan hazten da, ilaretan estu.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Evin Ahmad

**Evin Ahmad**, , (Stockholm, Suedia, 1990ko ekainaren 8a) suediar aktorea eta autorea da.

## Biografia 
Evin Ahmad 1990eko ekainaren 8an jaio zen, Stockholmen (Suedia), eta guraso kurduak ditu. Bere aita Irakeko Sulaymaniyah probintzian jaio zen, eta bere ama Siriako Afrin hirian.

Stockholmeko Akalla barrutian hazi zen, eta hogeita bi urtez bizi da bertan.

Evin Ahmadek Stockholmeko Arte Dramatikoen Akademian (''*) ikasi zuen.

*En dag ska jag bygga ett slott av pengar* (Egun batean zilarrezko gaztelu bat eraikiko dut) bere lehen eleberria 2017ko udazkenean argitaratu zuen.

## Filmografia partziala 
### Zineman 
* 2007: *Ett öga rött*: Yasmine
* 2015: *Beck - Sjukhusmorden*: Sara
* 2015: *I nöd eller lust*: Peace
* 2017: *Dröm vidare*: Mirja
* 2017: *Vilken jävla cirkus*: Agnes
* 2019: *Ring mamma!*: Maggie
* 2025: *Criminal Squad 2* (*Den of Thieves 2: Pantera*), Christian Gudegastena

### Telebistan 
* 2010 *Les Enquêtes du commissaire Winter'' (telesaila)
* 2013-2015 : '** (telesaila)
* 2014 : **' (telesaila) : Jasmine
* 2015 : '** (telesaila)
* 2019 : **' (nazioarteko izenburua: ''*) : Carmen
* 2019 : *Quicksand* (**, telesaila) : Evin Orak
* 2019-2020 : *[[The Rain (telesaila)|]]'' (telesaila) : Kira
* 2020 : '** (minitelesaila) : Sara
* 2021 : **' (telesaila)
* 2021-2022 : *Snabba Cash* (telesaila) : Leya
* 2023: ''* (minitelesaila) : Erin

## Sariak 
*  Evin Ahmad: Awards, *Internet Movie Database''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Sirian den hutsuneaz baliaturik, Turkiak gogortu egin ditu kurduen kontrako erasoak", 2024ko abenduaren 13ko Berria
Peritutza sozial

**Peritutza soziala** pertsona edo talde baten ezaugarri sozial, familiar, ekonomiko eta lan arlokoen

berariazko azterketa da, gizarte laneko profesional batek egiten duena epaile edo auzitegi batek

eskatuta. Bere aitzindarietako batek, Florence Kelleyk (1859 – 1932), lan esplotazioa jasaten

zuten haurrak zaintzen zituen agentzia batean lan egin zuen. Sophonisba Breckinridgek (1866 –

1948), bere aldetik, gizarte-langileen prestakuntzan lege-alderdiak sartzearen alde egin zuen.

Gizarte-lana diziplina gisa aurkeztearen aitzindari izan ziren gehienak abokatuak ziren, karitateko

erakundeetan lanean hasi eta lehen eskola ezarri zutenak. Ordutik, gizarte-langileen eta

lege-eremuaren arteko lotura mantendu da. Denborarekin, prestakuntza akademikoko

programetan, ikasleei aukera eman zitzaien praktikak egiteko epaitegietan, kartzeletan eta

bestelako laguntza-erakundeetan, eta, graduatzean, sistema judizialean integratzen ziren.

Auzitegi-medikuntzako gizarte-lana hainbat gizarte-arazoren inguruan sortzen da; besteak beste,

hainbat eremutako indarkeria, abandonua, haurren zaintza eta sexu-abusua. Arazo horiek sistema

judizialean amaitzen dira askotan, eta, horren ondorioz, gizarte-lanak erronka berriei aurre egin

behar izan die justiziaren eremuan esku hartzean, eta programak garatu ditu familia-kasuetarako,

gazte-delituetarako eta sexu-delituetarako, besteak beste (Ovares et al., 2007).

Auzitegiko gizarte-langilea prozedura judizialetan parte hartzen duen aditua da, eta prozedura

horietan eskatzen zaio txosten bat egiteko, auzitegi batek edo alderdiek aginduta, edozein maila

judizialetan eta jurisdikzio guztietan.

Auzitegiko Gizarte Lana jarduteko modu espezializatu gisa deskribatu da, lege-eremuaren eta

gizarte-zerbitzuen arteko loturan zentratzen dena, auzitegietan ebazpen judiziala behar duten gaiak

jorratuz.

Calce, Krisman eta Tagliani egileen arabera (2010, 32. or.), Auzitegiko Gizarte Lana honela

definitzen da: "gizarte-langileek Botere Judizialaren barruan egiten duten lana, bereziki

familia-bisita gainbegiratuen testuinguruan ebaluazio soziofamiliarrak gauzatzean

## Erreferentziak
Giro delle Regioni

**Giro delle Regioni** (euskeraz: ***Eskualdetako Giroa***) Italiako etapakako txirrindularitza lasterketa izan zen, partaidetza 23 urtez azpikoentzako mugatua zen.

1976an sortua, amateurrentzako lasterketa izan zen 2005 arte (UCIren zirkutuen sorrerako urtea), non 2.2 mailan egon zen (profesionalen azken maila).

2010ean jokatu zen azkeneko aldiz.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Giro delle Regioni - *Sitiodeciclismo.net*
* Giro delle Regioni - *Cqranking.com*
Julia Calvo

**Julia Calvo** (Buenos Aires, Argentina, 1961eko martxoaren 2a ) argentinar aktorea eta abeslaria da. Buenos Aireseko Arte Dramatikoko Eskola Nazionalean irakasle eta hainbat antzezlanen zuzendari ere bada.

## Bizitza 
Antzerkia ikasi zuen Buenos Aireseko Arte Dramatikoko Eskola Nazionalean 1985era arte. Urte hartan, aktore gisa graduatu zen, eta, gero, antzerki-zuzendari. Zineman hasi zen ikasketak amaitu aurretik, 1970eko hamarkadan, baina paper txikietan.

### Lan ibilbidea 
Telebistan egin zuen lehen parte hartzea *Chabonas* saioan izan zen, 2000. urtean. Gero, 2002an, parte-hartze berezia egin zuen *099 Central* lanean, hurrengo urtean 'La bruja Concepción' edo 'La bruja asesina' ezizeneko María Concepción Ladino hiltzailea interpretatu zuen *Soy gitano* lanean. 2004an, *Padre Coraje* filmean jardun zuen, eta, horri esker, antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren Martin Fierro Saria irabazi zuen.

2005ean *Una familia especial* komedian eta *Mujeres asesinas* unitarioan agerraldiak egin zituen. 2006an,  *Alma Pirata* pelikulan "Charly" pertsonaia antzeztu zuen Mariano Martinez, Nicolas Vazquez, Luisana Lopilato, Benjamín Rojas, Elsa Pinilla, Fabian Mazzei, Isabel Macedo eta Nacho Gadanorekin batera. 2007an, Emilia Attias eta Nicolás Vázquez protagonista zituen zerrendako kidea izan zen, *Casi Ángeles* lanean. Bertan, Justina pertsonaiaren papera egin zuen, 2009. urtera arte interpretatzen jarraitu zuen pertsonaia. Urte horretan, gainera, *Piaf* eta *La gaviota* antzezlanak egin zituen.

2010. urtean *Alguien que me quiera* telenobelaren zerrendan sartu zen, "Pina" pertsonaia antzezteko. Gainera, parte-hartze berezia egin zuen *Casi Ángeles* filmaren amaieran. 2011. urtean Facundo Arana eta Julieta Díaz protagonista zituen *Cuando me sonreís* telekomedian parte hartu zuen.

## Filmografia 
### Telebista 
### Zinea 
## Antzerkia 
## Sariak eta izendapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Antzerki alternatiba
Loic Wacquant

**Loïc Wacquant** (Montpellier, Frantzia, 1960) soziologoa da, hiri-soziologian, hiri-pobrezian, soziologia kriminologikoan, arraza-desberdintasunean, gorputzean, etnografian eta gizarte-teorian espezializatua. 

Gaur egun, Wacquant Soziologiako irakaslea eta Ikertzaile Elkartua da Earl Warren Legal Instituten (Kaliforniako Unibertsitatea, Berkeley), eta Antropologia Medikoko Programan eta Hiri Etnografiarako Zentroan ere afiliatuta dago. 

## Ibilbidea eta prestakuntza 
Wacquant Montpellierren jaio eta hazi zen, Frantziako hegoaldean, eta ekonomian eta soziologian trebatu zen Frantzian eta Estatu Batuetan. Pierre Bourdieuren ikasle eta kolaboratzaile hurbila izan zen. Lehen aldiz graduatu zen HEC Paris-en .1 William Julius Wilsonekin ere estuki lan egin zuen Chicagoko Unibertsitatean, non soziologian doktoratu zen 1994an. Wacquant-ek ehun artikulu baino gehiago argitaratu ditu soziologia, antropologia, hiri-ikasketa, filosofia eta teoria sozialeko aldizkarietan. Ethnography diziplinarteko aldizkariaren sortzaileetako bat eta editorea ere bada, baita Le Monde Diplomatique aldizkariko kolaboratzailea ere. Ikerketa nagusiak Chicagoko ghettoetan, Parisko aldirietan eta Estatu Batuetako eta Brasilgo espetxeetan egin ditu. 

## Pentsamendua 
Wacquanten lanak gorputza, hiri-desberdintasuna, ghettizazioa eta zigorraren garapena aztertzen ditu, biztanleria pobre eta estigmatizatuei zuzendutako erakunde gisa. Ghetto beltzean 1980ko hamarkadaren erdialdean Chicagoko Unibertsitatean graduondoko ikasle gisa izandako esperientziatik datorkio gai hauekiko interesa. The New York Times-eko esperientzia hau komentatuz, 2003an esan zuen: "Inoiz ez nuen ikusi halako nahigabe-eszenarik. Gogoan dut: Beirut bezalakoa da. Edo Dresden gerraren ondoren. Shock bat izan da. "2 Bere ibilbide intelektuala eta interesak" Gorputza, Ghetto, eta Zigor Estatua "(2008) 3 artikuluan banakatuta daude. 

Wacquant-ek hedadura ertaineko teoria bat eskaintzen du, gizarte garaikidean beltzen aurkako arrazismo amerikarra aztertzeko egokia. Ghettoa eta espetxea, helburu praktiko orotarako, bereiztezinak dira, eta elkar indartzen dute afroamerikarrak gainerako gizartetik baztertzen direla ziurtatzeko, gobernuaren babesarekin. Wacquantek ezaugarritzen duen bezala: presondegia ghetto judizial gisa ikusi beharko litzateke, eta ghettoa, berriz, epaiz kanpoko espetxe gisa. Biak batera hartuta, 'kartzelako continuum' baten parte dira. Kontzeptu hori ulertzeko, Wacquantek espetxearen hedapena eta lan-merkatuaren narriadura bateratuko dituen esparru analitiko baten alde argudiatzen du, eta marjinalizazioan sakontzen du, biztanleria estigmatizatu eta difamatuen mendekotasun sozial eta politikoarekin batera. Bourdieu-n oinarrituta, Wacquant-ek egiturazko mugak eta horien ondorioak aztertzen ditu. Bourdieu bezala, errealitate sozialaren beste formulazio batzuk baino ikuspegi zehatzagoa ematen ahalegintzen da. 

## Erreferentziak
Oompa Loompa

**Oompa-Loompak** Roald Dahl idazle ingelesak sortutako fikziozko pertsonaiak dira. Bi eleberrietan agertzen dira: *Charlie eta txokolate-lantegia* (1964) eta *Charlie eta kristalezko igogailu erraldoia* (1972).

## Ezaugarriak 
Oompa-Loompak Willy Wonka txokolate-fabrikako langileak dira. Wonkak zuzenean Loompalandiatik ekarri zituen. Wonkak aurkitu eta etxekotu egin zituen kakao-aleen truke, horiek bere janari gogokoena baitira baina oso eskasak ziren haien jatorrizko herrialdean; horregatik, beldarrak jaten zituzten beti.

Altuera txikiko pertsonak dira, 50 zm. ingurukoak, eta 10 urte inguru bizi dira.

*Willy Wonka & the Chocolate Factory* (1971) filmean, baita *Charlie eta txokolate-lantegia* oinarritutako *Wonka* (2023) aurrekuelan ere, ile berdea, jantzi zuri ikusgarriak eta aurpegi laranja zituzten. 2023ko filmeko Oompa-Loompa bat Hugh Grantek antzeztu zuen. Tim Burton, *Charlie and the Chocolate Factory* (2005) zuzendariaren bertsioan, Oompa-Loompas guztiak Deep Roy aktore indiarrak interpretatzen ditu, eleberrien jatorrizko ezaugarri fisikoak aldatuz.

## Aktoreak
Urtetan zehar zineman aktore desberdinek egin dute Oompa-Loompaewn papera; 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :[Oompa Loompak *Wonka(https://eu.wikipedia.org/wiki/Wonka)* filman.]
Zigor populismoa

[thumb|[Peruko hiriburu Limako espetxe bat; zigor populismoa nagusitzeak espetxeak betetzea dakar.]]

**Zigor populismoa** deritzo gizarteak zigor penalari buruz duen jarrera bati. Zigor-klima batetik dator, non segurtasunaren kezka zabaltzen den eta zigorrak oso malguak direla pentsatzera eramaten duen. Horrela, sistema penala erabiltzen da kode penala aldatzeko eta politika egiteko. Interes legitimo hau, botere politikoa indartzeko erabiltzen dute. Berez elikatzen den zirkulua (zikloa) da; hau da, hedabideek edo politikoek eragiten dute zigor klima bat, non segurtasun ezaren sentipena sortzen den, eta zigorrak ez direla nahiko gogorrak pentsarazten den; pertzepzio hori sortzen denez, gizarteak uste du justizia sistemak ezarritako gutxi zigorrak arinegiak direla, eta horrek eragiten du kode penalaren gogortzea.

Horrelako egoerak komunikazio hedabideen sustapenen bitartez elikatzen dira. Hedabideek, zenbait interesengatik, kode penalaren desinformazioa sustatzen dute, gizartean okerreko ideia bat eragitearren legeei dagokionez. Horrek ekartzen du zigorgarritasuna areagotzea. Ondorioz, zigor populismo bat sortzen da, zeinetan geroz eta lege latzagoak ezartzen diren, legeak «malguegiak» direlako ustearengatik.

Nahiz eta zigorrak geroz eta gogorragoak bilakatu, ez dago horrek delinkuentzia maila apaltzea eragiten duela erakusten duen ebidentziarik. Beraz, zigorrak gogortzeak ez ditu delituak prebenitzen, ez eta urritzen ere, egoera horrek disuasiorik ez duelako eragiten.

## Erreferentziak
Death stranding

thumb|Death stranding-eko logoa
**Death Stranding** akziozko eta explorazioko bideo-joko bat da eta 2016 ko ekainean Kojima produkzioak garatu zuen eta Sony Entertainment-ek argitaratu. Joku hau 18 urtekoek edo gehiagokoek bakarrik jokatu ahal dute eta Play station-a, PC daukatenak eta X-box-a dutenak jokatu dezakete bakarrik. 

## Jokoaren gaia 
Death stranding 15 pasarte desberdinetan eginda dago. Jokoan agertzen den aripertsonaia Norman Reedus da Estatu Batuetako aktorea. Death Stranding-en historia gure munduko errealitate alternatibo batean gertatzen da. Mundu honetan, hiru plano existentzial daude: bizidunen mundua, Hondartza eta hildakoen mundua.

Bizidunen munduan gaude gu, hildakoen munduan gure arima hil egingo da, eta Hondartza da gure mundutik hildakoen mundura gurutzatu behar dugun bidea, gure bizitza amaitzen denean. Bideo joko honek 19 milioi kopia saldu zituen eta 2020. urterarte 23 milioi euro irabazi zituen.

## Erreferentziak
Johannes Virolainen

**Johannes Virolainen** (Vyborg, 1914ko urtarrilaren 31 – Lohja, 2000ko abenduaren 11) finlandiar politikaria izan zen. Finlandiako lehen ministroa izan zen 1964tik 1966a.

Finlandiako Karelian jaio zen, geroago Errusia okupatu zuena. Nekazaritza Ligako kide izan zen (ondoren Finlandiako Zentroko Alderdia) eta diputatu 1945etik 1983ra eta 1987tik 1991ra. 1950eko hamarkadatik 1970ekora, hainbat aldiz izan zen ministro (Hezkuntza, Kanpo Arazoetako, Ekonomia, Finantza). Legebiltzarreko presidente ere izan zen 1966tik 1968ra eta 1979tik 1983ra.

1964tik 1966ra lehen ministro izan zen Erdialdeko Alderdiaren, Koalizio Nazionaleko Alderdiaren, Suediar Herriaren Alderdiaren eta Finlandiako Herriaren Alderdiaren koalizio gobernu baten buru. 1982an presidentetzarako hauteskundeetan garaitua izan zen.
Aostako Haranako Giroa

**Aostako Haranako Giroa** (; ) etapakako txirrindularitza lasterketa franco-italiarra da.

Proba honek eskualde hauek zeharkatzen ditu: Italiako Aostako Harana, Frantziako Savoia Garaia eta Savoia eta Suitzako Valais kantonamendua.

1962an sortua, 2005etik aurrera UCI Europe Tourreko egutegian dago, 2.2 MU. mailan eta partaidetza 23 urtez azpikoentzat dago mugatua.

2020ko ekitaldia bertan behera utzi behar izan zuten COVID-19 pandemia zela eta.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Jon Egaña Huguet

**Jon Egaña Huguet** (Bermeo, Bizkaia, 1991ko irailaren 27a) Farmazian litzentziatua eta Neurozientzietan doktorea da. Gaur egun UPV/EHUko irakasle eta ikertzailea da eta UEUko kidea ere bai.

## Ikerketa 
2020. urtetik Neurozientzietan doktorea da (UPV/EHU) *Potentzial aldakorreko lehen motako hartzaile vanilloidearen jatorrizko ezabapenak saguaren bihurgune horzduneko endokannabinoide sisteman duen eragina* izeneko lanarekin. 

## Dibulgazioa 
alt=2023ko UEUren Ikergazte Kongresuko Batzorde dinamizatzailea, Donostian, Kursaalen. Ezkerretik hasita Jon Egaña Huguet, Begoña Altuna Díaz, Aitor Cevidanes Miranda, Unai Lertxundi Ferran eta Maitane Basasoro Ziganda.|thumb|2023ko UEUren Ikergazte Kongresuko batzorde dinamizatzailea, Donostian, Kursaalen.|ezkerreraUEUk ikertzaile gazteen ikusgarritasuna areagotzeko eta dibulgaziora begira sortutako Akademiatik Plazara saioan zein *Ikerl(h)ari* bideopodcastean  parte hartu du. Aurretik UEUren 50. urteurrena ospatzeko Bilboko UEUfestan ere eman zuen bere ikerketaren berri . Horretaz gain, Osasun-zientzietako Ikertzaileen III. Topaketetan  zein 2019 , 2021 eta 2023 ko Ikergazte kongresuetan ere parte hartu du. Azken horretan batzorde dinamizatzaileko kide izan da.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jon Egaña Huguet Inguma datu-base akademikoan
Akitania Bigarrena

**Akitania bigarrena** () Mendebaldeko Erromatar Inperioko probintzia bat da, III. mendearen amaieran sortua Dioklezianoren  agintaldian, Augustoren agintaldian eratu zen Galia Akitaniako  probintzia zabalaren zatiketaz.

Probintzia hau Zazpi probintzien diozesiaren probintzietako bat zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Jiménez Garnica, Ana María (2010) *Nuevas gentes, nuevo Imperiolos godos y Occidente en el siglo V.*.  UNED - Universidad Nacional de Educación a Distancia. ISBN: 9788436260588
*  Pistilli, P.F.  (1991)  "[Aquitania](https://www.treccani.it/enciclopedia/aquitania_(Enciclopedia-dell%27-Arte-Medievale)/)". Enciclopedia dell' Arte Medievale. Treccani.
*  Chastagnol, M. André  (1970). "Le diocèse civil d'Aquitaine au Bas-Empire". *Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France*  Année 1972.  272-292.
*  Boudartchouk,Jean-Luc; Cabau, Patrice (lag). "La question agraire liée à l’installation des Goths en Gaule du sud et l’approche marxiste de la transition Antiquité-Moyen Âge". *Archéopages. Archeologie et société*. Hors-série 5 | 2019. Les archéologues face à l'économie 34-44 or. https://doi.org/10.4000/archeopages.8705

## Kanpo estekak
Micaela Vázquez

**Micaela Belén Vázquez** (Buenos Aires, Argentina, 1986ko azaroaren 24a) argentinar aktorea, abeslaria, modeloa, dantzaria eta aurkezlea da.

## Lan ibilbidea 
2001ean agertu zen lehen aldiz telebistan, Cris Morenaren eskutik, haur eta gazteentzako *Chiquititas* telesailean, Miki, Felipe Mejia (Felipe Colombo) eta Bautista Arce (Benjamín Rojas) istripua izan eta umezurtz-etxeraino laguntzen zituen neskaren papera eginez. 2002 eta 2003 artean *Rebelde Way* lanean parte hartu zuen, eta Pilar Dunoff-en papera egin zuen, *Elite Way School*-eko zuzendariaren alabarena. 2004an *Floricienta* taldean sartu zen Nata, Floricientaren bandan abesten zuen nesketako bat, interpretatuz. Telesaileko lehen CDko abesbatzetan parte hartu zuen: *Floricienta y su banda*. Gainera, *Casados con hijos, Chiquititas 2006, Sos mi vida, El tiempo no para* eta *Son de fierro* lanetan ere agertu zen.

Zinemari dagokionez, *Crónica de una fuga* lanean parte hartu zuen, eta hainbat antzezlanetan parte hartu zuen, hala nola: *Dulce Reina, Remisería, Marejada*, eta *Yo soy virgen* webseriean. 2011n parte hartze berezia izan zuen gaizto papera eginez *Los Unico*s lanean. 2012an, Enrique Estevanezek deitu zuen, *Dulce amor* telesaileko kidea izateko. Telefe-ko ordutegi nagusian eman zuten telenobela hori, eta Florentziarena egin zuen, Lucas Pedrosoren (Nicolas Riera) eta Brenda Bandiren (Rocio Igarzábal) arteko liskarretan hirugarrena. 2013an, Teleferen telenobelako *Taxxi, amores cruzados* lanean ere gaiztoaren papera egin zuen, eta Gabriel Corrado, Catherine Fulop, Nicolas Riera eta Rocío Igarzábal izan ziren protagonistak. Ema, Lucia Linaresen (Catherine Fulop) eta Diego Montrieraren (Diego Montriana) bikotearen hirugarrena interpretatu zuen. 2013ko amaieratik 2016ra arte *Fans World* saioaren gidaria izan zen, eta Coco Maggio, Dalma Maradona, Jenny Martínez, Agustin Sierra eta Candelaria Molfese elkartu zituen.

2022ko maiatzean hasi zen "*Antes que nadie*" streaming saioa gidatzen Luzu TV katean, eta Martin Fierro Digitalerako izendatuta egon zen emakumezkoen irrati gidaritza onenaren atalean. Sari hori lortu ez bazuen ere, *Antes que Nadie* filmak Martin Fierro kazetaritza saio Digitala eskuratu zuen.

## Bizitza pribatua 
Geronimo Kleinekin ezkondu zen eta seme bat izan zuten 2020ko abenduaren 31n.+

## Filmografia 
Besteak beste, lan hauexetan hartu du parte:

### Zinea 
### Telebistako fikzioak 
### Telebista-saioak 
### Web-serieak 
### Plataforma digitalak 
### Bideoklipak 
## Antzerkia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maitane Basasoro Ziganda

**Maitane Basasoro Ziganda** (Errenteria-Orereta, Gipuzkoa 1992ko apirilaren 3a) Hezkuntza Zientzietan doktorea da, Psikodidaktikan masterduna eta Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan graduatua. Egun irakasle atxikia da Donostiako Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatean (UPV/EHU). UEUko kidea ere bada.

## Ikerketa 
2022an defendatu zuen bere doktoretza-tesia (UPV/EHU), *Ikasleen parte-hartzea eskola demokratikoak eraikitzeko giltzarri. Irakasleen begirada berritu batetik abiatutako Antzuola Herri Eskolako hezkuntza proiektua* izenburupean . Bere ikerketa-lanak demokrazia eta justizia soziala hezkuntzan, ikasleen partaidetza eta pedagogia kritikoa barne hartzen ditu.

## Dibulgazioa 
ezkerrera|thumb
2020ko UEUren Txiotesia lehiaketan parte hartu zuen  eta baita 2021eko Ikergazte kongresuan ere . 2023ko kongresuan batzorde dinamizatzaileko kide izan zen  eta 2025eko kongresuan Batzorde Zientifikoko kide izango da.  
## UEUkidea 
Ikergazte kongresuko batzorde dinamizatzaileko kide izateaz gain, pedagogiarekin lotutako jardunaldien antolaketan ere parte hartu izan du. GOI ikastegiko *"*Hezkidetzatik pedagogia feministetara: euskal curriculuma iparrorratz*"* graduondokoan irakasle izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maitane Basasoro Ziganda Inguma datu-base akademikoan
* Maitane Basasoro Ziganda Artizarra sare sozial profesionalean
Alice Balch Abbot

**Alice Balch Abbot** (New York, 1867ko otsailaren 11 – *ibidem*, 1937ko otsailaren 23a) estatubatuar haur literaturako idazlea izan zen.

## Bizitza 
Abiel Abbot eta Alice March Balch Abboten alaba, Alice Balch Abbot Brooklynen (New York) jaio zen eta East Orangen (New Jersey) hazi zen. Wellesleyko Dana Hall Schoolen ikasi zuen eta 1889an Mount Holyoke Collegen graduatu zen. Haren ahizpa gaztea, Frances Holmes Abbot, unibertsitate berean graduatu zen 1894an. 

*St. Nicholas* haurrentzako aldizkarirako ipuin laburrak idatzi zituen eta 1901ean ''A Frigate's Namesake* gazteentzako eleberria argitaratu zuen.

New Yorkeko Mount Holyoke Collegeko Ikasleen Elkartean jardun zuen.

New Yorkeko New Brighton auzoan hil zen 1937an, 70 urte zituela.

## Lanak 
* *Dee and Jay* (1893)
* *Nan Merrifield's Choice* (1894)
* *A Daughter of the Revolution* (1895)
* *How Cousin Marion Helped* (1897)
* *A Frigate's Namesake* (1901)
* *By Virtue of Phebe's Wit'' (1902, 1909)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sepp Maier

**Josef Dieter "Sepp" Maier** (Metten, 1944ko otsailaren 28a) alemaniar futbol atezain ohia da.

"Die Katze von Anzing" ("Anzingeko katua") ezizenarekin ezaguna izan zen. 1962an Bayern Munichen hasi zuen bere ibilbidea eta hemezortzi urte geroago erretiratu zen. 537 partida jokatu zituen taldearekin.

1966 eta 1979 artean 95 partida jokatu zituen Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin eta 1974ko Munduko Futbol Txapelketa lortu zuen.

2017an Athletic Clubek One Man Club Trophy saria eman zion.

## Palmaresa 
**Bayern Munich**
* Bundesliga: 1968–69, 1971–72, 1972–73, 1973–74
* DFB-Pokal: 1965–66, 1966–67, 1968–69, 1970–71
* Europako Kopa: 1973–74, 1974–75, 1975–76
* Europako Futbol Errekopa: 1966–67
* Kontinente arteko Futbol Kopa: 1976

**Mendebaldeko Alemania**
* Munduko Futbol Txapelketa: 1974
* Europako Futbol Txapelketa: 1972

## Ikus, gainera 
Futbol talde bakarreko jokalariak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abigail Thorn

**Abigail Thorn** (Newcastle upon Tyne, 1993ko apirilaren 24a) youtuber, aktore eta antzerkigile ingelesa da.

Thornek 2013an **Philosophy Tube** YouTubeko kanala sortu zuen, 2012an Ingalaterran unibertsitateko matrikula tasak igo zirelako filosofia eskola libreak ematen saiatzeko asmoz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jo Maas

**Jo Maas**, (Eijsden, 1954ko urriaren 6a) nederlandar txirrindulari ohia da, profesionala 1979tik 1983ra.

Garaipenik aipagarriena 1979ko Frantziako Tourreko etapa bat izan zen, non zazpigarren amaitu zen sailkapen orokorrean.

## Palmaresa 
### Amateurretan 
* 3. Liejako Tourrean
**1977**
* 2. Liejako Tourrean
* 3. Lieja-Nandrin-en
* 3. Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketan (amateur)
**1978**
* Romsée-Stavelot-Romsée
* Valoniako Tourra eta 2 etapa
* 2. Ekialdeko Suitzako Itzulian
* 3. Renania-Palatinatuko Itzulian

### Profesionaletan 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Perfluoroalkoxi kopolimero

[thumb|PFA baten egitura non perfluroeterrraren [oxigeno-atomotik zintzilik CF3 taldea dagoen]]

**Perfluoroalkoxi** (**PFA**) izenez ezagutzen da fluoropolimeroen klase bat Tetrafluoroetilenoz eta perfluoroeterrez osatutako kopolimero termoplastikoak dira. Polimero hauen ezaugarriak politetrafluoroetilenoaren antzekoak dira, baina itsasgaitzagoak dira eta konposatu kimikoekiko erresistentzia handiagoa dute, hori bai, urradurak pairatzeko erraztasun handiago dute.

## Erabilera 
PFA produktu kimiko korrosiboak maneiatzeko hodietan eta ontzietan usatzen da nagusiki.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Perfluoroeter

thumb|PFA baten egitura non *etilmetil fluoroeter* egitura ikus daitekeen

**Perfluoroeterrak** konposatu organofluoratuak dira eter talde bat edo gehiago dituztenak. Oro har, konposatu hauek egituraz antzekoak dira erlazionatua dauden hidrokarburo eterrekin, baina fluorokarburoen ezaugarri propioak erantsita dituzte.

Kopolimeroak sintetizatzeko usatzen dira, PFA adibidez, katea polimerikoari ezaugarri termoplastikoak ematen diotelako eta horrela prozesamendu errazten delako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia Perkins Ballard

**Julia Perkins Ballard** (Athens, 1828ko martxoaren 27a – New York, 1894ko apirilaren 21a), ***Kruna*** izengoitiaz ere ezaguna, estatubatuar idazle eta poeta izan zen.

## Bizitza 
thumb|Krunaren ereserkietako bat, ''There's No Light In The Window'', neurritasunarekin lotutako arazoak dituztenentzat sortua
David Pratt eta Julia Perkins Pratten alaba, Julia Perkins Ballard Ohioko Athens hirian jaio zen. 1851ko abuztuaren 7an Addison Ballard artzainarekin ezkondu zen. Hiru seme-alaba izan zituen: Harlan Hoge, Winnifred Pamelia eta Julia. Neurritasunari buruzko hainbat idazlan Kruna izengoitiaz sinatu zituen.

## Lan hautatuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gladys Aylward

**Gladys May Aylward** (Edmonton, Londres, 1902ko otsailaren 24a – Taipei, 1970eko urtarrilaren 3a), ***Aiweide*** () txinerazko izenez ere ezaguna, ingeles misiolari ebanjelikoa izan zen, Txinan jardun zuena. 1957an, Alan Burgessek bere biografia idatzi zuen *The Small Woman: The Heroic Story of Gladys Aylward* izenburupean. 1958an, liburu hori zinemarako moldatu zuten, *The Inn of the Sixth Happiness* filma grabatuz, eta paper nagusia Ingrid Bergmanek lortu zuen.

## Bizitza 
thumb|Gladys Aylwarden hilobia
[thumb|[Seychelleak|Seychelleetako zigilua, Gladys Aylward irudikatzen duena]]
Thomas John Aylward postariaren eta Rosina Florenceren hiru seme-alabetako bat, Gladys Aylward Edmontonen jaio zen 1902an. Nerabea zela, neskame lanetan hasi zen. Atzerrira misiolari kristau gisa joateko bokazioa sentitu ondoren, Txinako Barnealdeko Misioak onartu zuen hiru hilabeteko prestakuntza-ikastaro baterako. Txinera ikastean aurrerapenik egin ez zuenez, ez zioten prestakuntza gehiago eskaini.

1930eko urriaren 15ean, Francis Younghusbanden etxean lan egin ondoren, Yangchengerako tren-txartel bat erosi zuen. Bidaia arriskutsuan, Siberia zeharkatu zuen Transiberiar Trenbidean, Sobietar Batasuna eta Txina deklaratu gabeko gerran zeuden garaian.

Yangcheng konderrira iristean, Aylwardek Jeannie Lawson izeneko misiolari zaharrago batekin lan egin zuen, Zortzi Zorionen Ostatua () kudeatuz. Bertan, berak eta Lawsonek, bidaiariei harrera egiteaz gain, Jesukristori buruzko istorioak kontatu zituzten, kristautasuna zabaltzeko asmoz. Denbora batez, Txinako Errepublikako Gobernuaren laguntzaile gisa aritu zen, oinak bendatzearen aurkako lege berria betearazteko, eta arrakasta handia lortu zuen.

1949an Britainia Handira itzuli zen aldi baterako, Txinan bere bizitza arrisku handian zegoelako agintari komunistengatik. Basingstoken kokatu zen eta hitzaldi ugari eman zituen bere lanari buruz. Bere ama hil ondoren, Aylwardek Txinara itzultzen saiatu zen. Gobernu komunistak uko egin zion, eta Hong Kongen denbora batez egon ondoren, Taiwanera joan zen 1958an. Gladys Aylward umezurztegia sortu zuen eta bertan aritu zen 1970ean hil zen arte. Taipei Berriko Guanduko Christ's College campuseko hilerri txiki batean lurperatu zuten. Sortu zuen umezurztegia garatzen jarraitzen du eta gaur egun Bethany haur-etxea du izena.

## *The Inn of the Sixth Happiness* filma 
Gladys Aylwardi buruzko film biografikoa, *The Inn of the Sixth Happiness*, 1958an estreinatu zen. Alan Burgessen *The Small Woman* liburuan oinarrituta dago. Filmak ospea lortu zuen arren, Aylward bera ez zen pozik geratu erretratatu zuten moduarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gintautas Paluckas

**Gintautas Paluckas** (Panevėžys, 1979ko abuztuaren 19a) lituaniar politikaria da. Lituaniako lehen ministro 2024ko abenduaren 12tik 2025eko abuztuaren5era izan zen.

2003tik Lituaniako Alderdi Sozialdemokratako kidea da eta 2017an alderdiko buru aukeratu zuten. 2015etik 2017ra Vilniusko alkateordea izan zen, eta ustelkeria kasu batengatik zigortu zuten.

2020an Parlamentuko kide hautatu zuten eta 2024ko hauteskundeen ostean lehen ministro bihurtu zen koalizio gobernu baten buru. Hurrengo urtean, ustelkeria leporatu ziotenean, dimiitatu egin behar izan zuen.
José María Arzuaga

**José María Arzuaga**, Kolonbiako zinema-zuzendaria, Madrilen jaio zen, Espainian, 1930ean. Zinemagile gisa aritu zen, eta Kolonbian egin zuen bere lanik nabarmenena. Jaioterrian hil zen, 1987an.

## Biografia 
Jaiotzen zen herrialdean, Espainian, eman zituen haurtzaroa eta gaztaroa, Espainiako Gerra Zibilaren erdian. Beti izan zen familiarekin kolaboratzera dedikatutako gizona, eta bigarren mailako ikasketak amaitzen zituen bitartean bere etxea ekonomikoki laguntzeko lan egiten zuen. Lanean jarraituko luke, eta administrazio teknikak ikasiko lituzke denbora batez. Ondoren, Frantziara eta Italiara bidaiatu zuen, gero Espainiara itzuli zen arlo judizialean aritzeko, eta karrera horren kostu handiengatik Arkitektura ikasi ezin izan zuenez, Madrilgo Arte Ederren eskolan ikasi zuen, eta han zinemarekin harremana izan zuen. Bertan, eztabaida eta estimazio zinematografikoko taldeetan parte hartu zuen, Cineclubes, eta gero kritika zinematografikoko idazketan murgildu zen. Eskolan lau urte eman ondoren, Arzuagak berak idatzi eta zuzendu zituen bi film labur izango zituen, El Solar eta La Cama Número 5, eta lan horien ondorioz arazo akademikoak izango zituen.

## Arzuaga Kolonbian 
Arte Ederren Eskolan eztabaida ugari izan ondoren, Arzuagak Kolonbiara joatea erabaki du, inoiz egon ez den eta inor ezagutzen ez zuen herrira. Arzuagaren arabera, Kolonbian kokatzea erabaki zuen, noizbait Espainian dagoen kolonbiar batek esan ziolako herrialde hori paradisu zinematografiko posible bat zela. Kolonbiara iritsi zenean, ahal zuen neurrian lan egin zuen, eta zerbitzari gisa lan bat onartu aurretik, Gonzalo Canal Ramirezen zuzendaritza laguntzaile lana lortu zuen "Confidencial sobre nuestros hijos" film laburrean. Bere lehen filma (Raíces de Piedra - 1963) izan zena egin ondoren, Cinesistemarekin lan egin zuen film laburrak eginez, horien artean George Gershwinen Rhapsody in blue lanean oinarrituta, Rhapsody in Bogota egin zuen, Donostiako Zinemaldian saritua izan zen film laburra. Ondoren, *Pasado el meridiano* filmatu zuen 5 hilabetez jarraian, asteburuetan lan eginez.

## Sariak 
; Donostiako Nazioarteko Zinemaldia

## Sariak
Jorge Echeverri

**Jorge Echeverri** (Bogota, 1956) Kolonbiako zinema zuzendaria eta ekoizlea da, eta *Terminal*, *Malamor* eta *La pena máxima* film luzeek egin diote aitortza.

## Karrera 
Echeverrik arkitektura ikasi zuen, baina ez zuen inoiz bere lanbidean jardun. 1970eko hamarkadaren amaieran zinema ekoizpena ikasi zuen Londresen, eta ''Seattin' Down* film laburrarekin egin zuen debuta. Handik aurrera, modu independentean hasi zen lanean, film laburrak eta ertainak eginez, bai zuzendaritzan, bai ekoizpenean.

2000ko hamarkadan *Terminal* film luzea zuzendu zuen, Victoria Góngora eta Fabio Rubiano protagonista zirela. Urtebete geroago, *La pena máxima* komedia zuzendu zuen, Enrique Carriazo eta Robinson Diaz protagonista izan zituen film arrakastatsua. 2003an Rubianorekin lan egin zuen berriro *Malamor* filmean eta bi urte geroago *La voz de las alas* izeneko film luze berria zuzendu zuen.

## Filmografia nabarmena 
* 1982 - *Arturo Navarrete* (film labur dokumentala)
* 1983 - *Ausencia* (film laburra)
* 1985 - *Celador o imagen* (film laburra)
* 1992 - TULIA DE *SAN PEDRO DE IGUAQUE* (film laburra)
* 2000 - *Terminala*
* 2001 - *La pena máxima*
* 2003 - *Malamor''
* 2005 - La voz de las alas

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Baya Mahieddine

**Baya Mahieddine () edo **Fatima Haddad''' (; Bordj El Kiffan, 1931ko abenduaren 12a - Blida, Aljeria, 1998ko azaroaren 9a) aljeriar artista izan zen, margolaria.

## Ibilbidea 
1931n jaio zen Fort de l'Eau herrian (gero Bordj El Kiffan), bost urte zituela umezurtz geratu zen, eta amonak hazi zuen. Bayak hamaika urte zituenean, Marguerite Caminat, Aljerren bizi zen emakume frantsesa, bere babeslea bihurtu zen, nahiz eta harremana eztabaidagai izan; izan ere, iturri batzuen arabera, Bayak Caminateko etxeko lanetan laguntzen zuen, neskamea balitz bezala. Caminatek erresidentzia bat, arterako materiala eta bere arteari laguntzeko hitz eman zizkion.

1947an, Caminat, literatur eta arte munduan ondo erlazionatuta zegoena, Frantziako arte merkatari baten bisita jaso zuen, Aimé Maeghtena. Urte horretan, Parisko Galerie Maeght-eko *Exposition Internationale du Surréalisme* erakusketan Bayaren hamasei urteko lana aurkeztu zuen. Han, Pablo Picasso eta André Breton artista ospetsuen arreta jaso zuen, eta Bretonek idatzi zuen erakusketa horretako katalogoaren hitzaurrea. Parisen egon ondoren, Vallaurisen bizi izan zen, zeramikan lan egin zuen eta Picasso ezagutu zuen, zein bere obrarekin txundituta geratu zen. Bere lana Frantzia eta Aljeriako hainbat erakusketatan aurkeztu zen eta bere lanak Aljeriako posta-zigiluetan agertu ziren.

Baya Aljeriara itzuli zen, eta 1953an El Hadj Mahfoud Mahieddine musikariarekin ezkondu zen, ezkontza hitzartu batean. 1953 eta 1963 artean ez zuen margotu, Aljeriako Independentzia Gerrarekin bat egin zuten urteetan. Urte horietan sei seme-alaba izan zituen.

1998ko azaroaren 9an hil zen arte egon zen aktibo. Bretonek Bayari buruz egin zuen laudorioa 1947ko saiakeran adierazi zuen.
* 1994an, bere lana *Forces of Changen* erakutsi zen, emakume artista arabiarrei eskainitako erakusketa, Washingtongo Emakume Artisten Museo Nazionalean egin zena.
* 2018an, Googleren Doodle bat sortu zuten 87. urtebetetzea ospatzeko. Urte horretan bertan, *Baya: Woman of Algiers* erakusketa eskaini zioten, Estatu Batuetan lehena, New Yorkeko Unibertsitateko Grey Art Galleryn.
* 2021ean, Arabiar Emirerri Batuetako Sharjah Arte Museoak 70 pieza inguru aurkeztu zituen. Urte berean, Aljerreko Cervantes Institutuak, Picassoren heriotzaren berrogeita hamargarren urteurrena zela eta, Picassoren eta Bayaren ibilbide artistikoen aurkezpen antzeztua egin zuen, bi figurei omenaldia egiteko.
* Bere lana Veneziako Biurtekoan erakutsi zuten, 2022an eta 60an. 2024ko edizioa. 2024an, *L’ocell canta. Baya pinta...,* erakusketa eskaini zuen Tarragonako Arte Modernoko Museoak. Bertan, bere marrazkiak eta zeramikazko piezak erakutsi ziren.
* Alice Kaplan idazleak *Seeing Baya: Portrait of an Algerian Artist in Paris* argitaratu zuen 2024an, Bayaren figurari buruzko lehen biografia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Bayari 1993an (ingelesez)
Renania-Palatinatuko Itzulia

**Renania-Palatinatuko Itzulia** () Alemaniako etapakako txirrindularitza lasterketa izan zen.

1966an Renania-Palatinatuko kirol sailak sortua, 2005etik aurrera UCI Europe Tourreko egutegian egon zen, 2.1 mailan.

2004 arte, irailean jokatzen zen, Espainiako Vueltaren parean. 2005etik aurrera, maiatzean jokatu zen, Italiako Giro eta Kataluniako Voltaren artean. 2007an antolatu zen azkeneko aldiz.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Giltza (musika)

**Giltza** haize-instrumentu baten piezetako bat da (txirula, oboea, klarinetea fagota...), estutzean soinuaren altuera aldatzen duena.

Metalezko haize-instrumentuetan, giltzei pistoi deritze.

Ez dira nahastu behar «giltza» eta «gakoa» terminoak. (Ingelesez, italieraz eta alemanez bi kontzeptuetarako hitz bera erabiltzen da).

## Kanpo estekak
Nadia Kybaltxytx

**Nadia Matviivna Kybaltxytx**, jaiotzez **Symonova**, (; Zaritx, 1857ko iraila – Lubny, 1918ko abenduaren 4a). 

Hanna Barvinok idazlearen iloba eta alaba pontekoa eta Nadia Kybaltxytx-Kozlovska idazlearen ama zen.

## Bizitza 
Nadia Kybaltxytxen ama, Nadia Bilozerska. Ezkontza zoritxarrekoa zela eta, alabarekin gurasoen etxera itzuli zen 1884an. Ordurako, familia hautsi zen. Matvi Symonov Lubnyra joan zen bizitzera, eta ama alabetako batekin bizi izan zen hil zen arte. Alemanetik, frantsesetik eta errusieratik ukrainerara itzuli zuen. 1918ko abenduaren 4an hil zen Lubnyn, eta han lurperatu zuten.

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Torrebillela

**Torrebillela dorrea** Mungian dagoen XIV. mende amaierako harrizko dorretxea da, udalerriko arkitektura zibileko eraikinik zaharrena. 

## Historia 
1376an, Uribeko merindadeko laborariek hiribildu batzuk sortzeko eskatu zioten Bizkaiko jaunari. Leku seguru eta harresituak eraiki nahi izan zituzten, bandokideen leinu bortitzen gehiegikerietatik babesteko. Jaunak onartu egin zuen eskaera, eta Larrabetzu, Errigoiti eta Mungiako hiribilduak sortu zituen, zeinetara nekazari ugari hurbildu zen.

Mungiaren kasuan, familia garrantzitsu bat, billelatarrak, berehala hasi ziren harresi barruan bizitzen. Bere izeneko auzotik sortua, ziurrenik, hirigunetik kilometro pare batera, bertan bizi ziren 1390ean. Villelatarrek beren etxea altxatzeko aukeratu zuten orubea hiriko onenetakoa zen: Bilbotik zetorren galtzada sartzen zen ataria menderatzen zuen lursail handi bat;bi aldetatik ibaiaren ibilguak babesten zuen (lubaki natural bat bezala), eta hiribilduko gainerako eraikinetatik pixka bat aldenduta zegoenez, horrek defentsa erraza ahalbidetzen zuen, baina suposatu daiteke XIV. mendearen amaieran sortu zela, billelatar leinua igo zen garaian. 

Erdi Aroko jatorritik abiatuta, gaur egunera arte iraun du, aldaketa ugarirekin bada ere. Eraikinak aldaketa asko izan ditu gaur egun duen itxuraraino, baina badirudi jatorrizko eraikina harrizko dorre soil bat zela, apaindurarik gabea, bost solairuko altuerakoa, defentsarako zein etxebizitzarako erabiliko zena .1960ko hamarkadan, abandonu garai baten ostean, eraikina hondamendi egoeran zegoen. Orduan, Bizkaiko Foru Aldundiak erosi zuen, Mungiako Udalari utzita, kultur etxe bihurtzeko. Bere zaharberritzeak kanpoaldea errespetatu zuen, XIX. mendeko esku-hartzearen ondorioz, baina, logikoki, barrualde osoa berregin behar izan zen. Gaur egun, Torrebillela Mungiako liburutegi gisa erabiltzen da.

## Arkitektura 
Eraikinak aldaketa asko jasan ditu historian barrena, garrantzitsuena gaur eguneko itxura ematen dion XIX. mendeko obra izanda: eraikin erantsi batzuk kendu ziren, barrukoa berritu zen, bi altueratik hirura pasatu zen, dorrean hutsune berriak ireki ziren eta biltegia berregin zen.

Nabaria da dorrea hainbat fasetan eraiki zela, baina lehenengoko faseak behintzat denboran oso hurbil eginak izan behar ziren. Aurreko fatxadan, eraikinaren sarrera nagusia izango zenaren arrastoak ikus daitezke, agian harrizko kanpoko eskailera batez hornitua. Eskuinean, beste bao baten ate-zangoa ikus daiteke. Bao horrek dintel bat du eta itxura modernoagoa du. Beste puntu batzuetan, askoz ere aldatuago dauden beste bao batzuen aztarnak ikusten dira. 

Bizitegi-pisuak, jatorrian, etxearen altuera osoaren ia erdia hartzen zuen. Horrek zaildu egiten zuen goiko aldea argiztatzea eta aireztatzea, eta, horregatik, leiho txiki zorrotz batzuk ireki zituzten han, gaur egun bigarren solairuko goiko aldeari dagozkionak.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ernesto Aparicio

**Ernesto Aparicio Betancort** (Las Palmas Kanaria Handikoa, Espainia, 1936ko apirilaren 17a-Ibidem, 2019ko apirilaren 4a) futbolari eta kirol-masajista espainiarra zen, eta defentsa lanetan aritzen zen.

## Ibilbidea 
Bere ibilbidearen zatirik handiena UD Las Palmasen egin zuen, eta bertan kapitaintza izan zuen hainbat urtez. 1970ean talde horia utzi eta Hegoafrikako futbolean sartu zen, Highland Park taldeak fitxatuta, eta bertan utzi zuen futbol aktiboa.

1972an Las Palmasera itzuli zen eta bertan masajista lanetan aritu zen 2002ra arte, erretiroa hartu zuen arte. Jaioterrian hil zen, 2019ko apirilaren 4an.

## Klubak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Walter Lemos

**Walter Lemos** (Sunchales, 1930eko martxoaren 23a - 2014ko ekainaren 10a) atleta zen. Argentina ordezkatu zuen 1960ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santiago Lorenzo (atleta)

**Santiago Lorenzo** (Buenos Aires, 1978ko apirilaren 4a) atleta da. Argentina ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Romina Maggi

**Romina Maggi** (1976ko martxoaren 27a) atleta da. Argentina ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emilio Malchiodi

**Emilio Malchiodi** (Junín, 1922ko martxoaren 28a - Junín, 1997ko azaroaren 21a) atleta zen. Argentina ordezkatu zuen 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adelheid Reinbold

**Adelaide (Adelheid) Reinbold** (Hannover, 1800eko urtarrilaren 15a – Dresden, 1839ko otsailaren 14a), ***Franz Berthold*** izengoitiaz ere ezaguna, alemaniar idazlea izan zen.

## Bizitza 
Adelheid Reinbold 1800ko urtarrilaren 15ean jaio zen Hannover hirian, Carl Friedrich Reinbold legelariaren familian. Leineschloss jauregiko elizan bataiatu zuten. Egoera zailetan hazi zen. Bere familia pobretu zen eta 1808an Mariengartenera joan zen bizitzera.

Apollonius von Maltitz poeta eta diplomatariarekin harremanean egon zen, baina ez ziren ezkondu arrazoi sozialengatik. 1828an, Reinbold Dresdenera joan zen miniaturak margotzen ikastera. Han Johann Ludwig Tieck poeta ezagutu zuen, geroago bere lan gehienak argitaratu zituena. Ez zuen margolari karrerarik egin ikusmen arazoengatik, eta 1831n hasi zen bere idazlanak kaleratzen. Franz Berthold izengoitia erabili zuen eta ustez Wilhelm Hof izengoitia ere bai.

Adelheid Reinbold Dresrenen hil zen 1839ko otsailaren 14an, difteriaren ondorioz. Eliasfriedhof hilerrian lurperatu zuten.

## Lanak 
* *Novellen und Erzählungen* (1836)
* *Novellen* (bi liburukitan, 1837)
* *König Sebastian oder wunderbare Rettung und Untergang* (hil ostekoa, 1839)
* *Gesammelte Novellen* (hil ostekoa, bi liburukitan, 1842)
* *Irrwisch-Fritze* (hil ostekoa, 1910)
* *Russische Scenen / Irrwisch-Fritze. Zwei Novellen* (hil ostekoa, 2010)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Liliana Martinelli

**Liliana Martinelli** (1970eko maiatzaren 20a) erretiratutako disko-jaurtitzailea da. Argentina ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sforza gaztelua

**Sforza gaztelua**,  eta milaneraz *Castell Sforzesch*, Italiako Milan hirian dagoen gaztelu bat da. 

XV. mendean Francesco I.a Sforzak eraikiarazi zuen. Gaur egun museoa da.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Rhodonia placenta

***Rhodonia placenta*** *Polyporaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Poria incarnata*, *Poria rubella*, *Boletus incarnatus*, *Polyporus incarnatus*, *Physisporus incarnatus*, *Caloporus incarnatus*, *Physisporus placenta*, *Poria placenta*, *Bjerkandera roseomaculata*, *Tyromyces placenta*, *Oligoporus placentus*, *Postia placenta*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Erresupinatua, metro erdiraino zabaldua, gorputz arrotzak biltzen eta inguruko substratua. 1 eta 4 (8) mm bitarteko lodiera, zuria, harroa, urtsua, zuritik arrosara, arrosa haragi kolorera, helduaroan arrexka, ertza zerrendatsua, gogorra lehorrean eta oso zimurtua.

**Subikoloa:** Oso mehea, zuritik arrosa zurbilera.

**Poroak:** Zuriak, krema kolorekoak, arrosak, izokin kolorekoak, haragi koloretik arrexkaraino, 2-4 mm borobilak, bihurgunetsuak (Luparekin begiratuta *Sparassis* *crispa* gogorarazten dute).Tutuen sakonera 7 mm-koa.

**Etimologia:** *Placenta* epitetoa latinetik dator, ogi biribil, esan nahi duen “placenta” hitzetik. Bere formagatik.

## Jangarritasuna 
Interes gastronomikorik gabea.

## Sasoia eta lekua 
Pinuetan, izei gorrietan, alertzeetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Jamaika, Europa, Errusia, Iran, Japonia, Taiwan, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ingeborg Mello

**Ingeborg Mello** (Berlin, 1919ko urtarrilaren 4a - Buenos Aires, 2009ko urriaren 25a) atleta zen. Argentina ordezkatu zuen 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fernando Molina

**Fernando Molina** (1938ko apirilaren 9a) atleta da. Argentina ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Molina

**Luis Molina** (Buenos Aires probintzia, 1988ko martxoaren 7a) atleta da. Argentina ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Aparicio Ortega

**Luis Aparicio Ortega** (1912ko abuztuaren 28a – 1971ko urtarrilaren 1a) Venezuelako beisbol jokalaria, entrenatzailea eta managerra izan zen. Ernesto Aparicio Ortega beisbol jokalariaren anaia da eta Luis Aparicioren (Beisbolaren Ospearen Aretoa) aita. 2005az geroztik, Venezuelako Ospearen Aretoko eta beisbolaren museoko kidea da.

Luis Aparicio El Grande estadioak, Maracaibon dago eta Águilas del Zulia-ren egoitza denak, bere izena darama bere omenez.

## Karrera 
Venezuelako Beisbol Liga Profesionalean debuta egin zuen Magallaesekin Venezuelan antolatutako lehen beisbol ligan. Lehen norgehiagokan Patriotas de Venezuelaren aurka aritu ziren. Magallaesek 5 lasterketako azken garaipena eskuratu zuen, Luis Aparicio Ortegaren hanketan ligako lehen lasterketa irabazita.

1946-47 denboraldian Sabios del Vargas taldera igaro zen, eta sei denboraldi egin zituen talde horretan. LVBPn jokatu zuen azken denboraldia Gavilanesekin, 1953-54 denboraldian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila pelotabinaria.com.ve