Hans Morgenthau

**Hans Joachim Morgenthau** (Coburg, 1904ko otsailaren 17a– New York, 1980ko uztailaren 19a) legelari eta politikalari alemaniar-estatubatuarra zen. XX. mendeko nazioarteko harremanen ikasketetako figura nagusietakoa zen. Morgenthauren lanak nazioarteko harremanen teorian errealismoaren tradizioan sartzen dira; Bigarren Mundu Gerraren ondorengo errealista eraginkorrenen artean hartzen da normalean.

Morgenthauk ekarpen garrantzitsuak egin zituen nazioarteko harremanen teorian eta nazioarteko zuzenbidearen azterketan. Bere "Nazioen arteko politika" (*Politics Among Nations*) liburuak, 1948an lehen aldiz argitaratua, bost edizio izan zituen bere bizitzan zehar eta AEBetako unibertsitateetan testuliburu gisa onartu zen. Morgenthauk boterearen zentraltasuna eta "interes nazionala" azpitituluak —"boterearen eta bakearen aldeko borroka"— adierazten du, eta ez zuela soilik boterearen aldeko borrokarekiko kezka, baita arau etiko eta juridikoek mugatzen duten moduekiko ere.

Bere liburuez gain, Morgenthauk nazioarteko politikari eta AEBetako kanpo politikari buruz asko idatzi zuen "The New Leader", "Commentary", "Worldview", "The New York Review of Books" eta "The New Republic" bezalako argitalpen orokorretan. Bere garaiko intelektual eta idazle garrantzitsu asko ezagutu eta haiekin harremanetan jarri zen, hala nola Reinhold Niebuhr, George F. Kennan, Carl Schmitt eta Hannah Arendt. Gerra Hotzaren hasieran, Morgenthau AEBetako Estatu Departamentuko aholkularia izan zen George F. Kennanek bere Politika Plangintzako Langileen burua zenean, baita bigarren aldiz ere John F. Kennedy eta Lyndon B. Johnson administrazioen garaian, Johnsonek kaleratu zuen arte, Vietnamgo gerrako politika estatubatuarra publikoki kritikatzen hasi zenean. Hala ere, bere ibilbide gehienean, Morgenthau AEBetako kanpo politikaren interprete akademiko gisa estimatu zuten.

## Hezkuntza, karrera eta bizitza pertsonala 
Morgenthau 1904an jaio zen Coburgen, Saxonia-Coburgo eta Gotha-n, Alemanian. Casimirianum-era joan ondoren, Berlin, Frankfurt eta Municheko unibertsitateetan jarraitu zuen ikasten. 1929an lortu zuen doktoretza: "Nazioarteko Jurisdikzioa: Bere Izaera eta Mugak" izeneko tesi batekin, eta doktorego ondoko lana egin zuen Genevako Graduondoko Institutuan.

Abokatutza irakatsi eta praktikatu zuen Frankfurten, 1937an Estatu Batuetara emigratu aurretik, Suitzan eta Espainian hainbat urte eman ondoren. AEBetan izan zuen lehen lanetako bat Brooklyn Collegen gaueko eskolan irakastea izan zen. 1939tik 1943ra, Morgenthauk Kansas Cityn irakatsi zuen Keneseth Israel Shalom Kongregazioan. Ondoren Chicagoko Unibertsitateko irakasle izan zen 1973ra arte, New Yorkeko City Collegen irakasle-katedra hartu zuen arte. 1950eko hamarkadaren hasieran, Morgenthau irakasle bisitaria izan zen Harvard Unibertsitatean, graduondoko mintegi bat irakasten; garai hartan ezagutu zuen Henry Kissinger, bere tesia lantzen ari zena.

Morgenthau Arte eta Zientzien Amerikako Akademiako eta Amerikako Filosofia Elkarteko kide hautatua izan zen.

New Yorkera joan zenean, Morgenthau bere emaztearengandik banandu zen, eta hau Chicagon geratu zen neurri batean arazo medikoengatik. New Yorken zegoela, Ethel Person-ekin (2012an hil zen), Columbia Unibertsitateko psikiatra batekin, harreman berri bat hasteko planak abiarazten saiatu zela jakinarazi da.

1979ko urriaren 8an, Morgenthau Swissair 316 hegaldiko bidaiarietako bat zen, Atenas-Ellinikon Nazioarteko Aireportuan lurreratzen saiatzean istripua izan zuena. Hegaldia Bombay eta Pekinera zihoan. Morgenthau 1980ko uztailaren 19an hil zen, New Yorkeko Lenox Hill Ospitalean ultzera zulatu batekin ingresatu eta gutxira. Montefioreko hilerriaren Jabad atalean lurperatuta dago, Lubavitcher Rebbe-ren ondoan, harekin errespetuzko harremana izan baitzuen.

## Europako urteak eta jurisprudentzia funtzionala 
Morgenthauk bere doktorego tesia Alemanian amaitu zuen 1920ko hamarkadaren amaieran. 1929an argitaratu zen bere lehen liburu gisa, "Justizia Nazioarteko Administrazioa, Bere Esentzia eta Bere Mugak." Liburua Carl Schmitt nazi alderdiko kideak berrikusi zuen, garai hartan Berlingo Unibertsitatean irakasten zuen jurista zenak. Bere bizitzaren amaieran idatzitako saiakera autobiografiko batean, Morgenthauk kontatu zuen Berlinera egindako bisita batean Schmitt-ekin elkartzeko irrikitan egon arren, bilera gaizki joan zela eta Morgenthauk alde egin zuela pentsatuz (bere hitzetan) "deabruaren" aurrean egon zela. 1920ko hamarkadaren amaieran, Schmitt Alemaniako mugimendu nazi gorakorraren jurista nagusia bihurtzen ari zen, eta Morgenthauk bien jarrerak bateraezinak zirela ikusten hasi zen. Morgenthauren "The Concept of the Political" liburuko editoreek diote "Morgenthauren The Concept of the Political liburuko irakurleak ... erraz antzemango du Morgenthauk Schmitten politikoaren ulermena gaitzesten zuela arrazoi moraletan eta kontzeptualetan oinarrituta".

## Amerikako urteak eta errealismo politikoa 
Hans Morgenthau XX. mendeko errealismo eskolaren "sortzaile"etako bat bezala hartzen da. Pentsamendu eskola honek dio Nazio-estatuak nazioarteko harremanetan aktore nagusiak direla, eta arloaren kezka nagusia boterearen azterketa dela. Morgenthauk "interes nazionalaren" garrantzia azpimarratu zuen, eta "Nazioen arteko politika" (*Politics Among Nations*) liburuan idatzi zuen "errealismo politikoari nazioarteko politikaren paisaian bere bidea aurkitzen laguntzen dion seinale nagusia botere terminoetan definitutako interesaren kontzeptua da". Morgenthauri batzuetan errealista klasiko edo errealista moderno deitzen zaio, bere ikuspegia Kenneth Waltz-ekin lotutako errealismo estruktural edo neorrealismotik bereizteko. Morgenthauri buruzko azken ebaluazio akademikoek erakusten dute bere ibilbide intelektuala hasieran uste baino konplexuagoa izan zela. Bere errealismoa kontsiderazio moralekin beteta zegoen —nahiz eta ez beti horrela aitortu— eta bere bizitzaren azken zatian arma nuklearren gaineko kontrolaren alde egin zuen, eta Vietnamgo Gerran AEBek izan zuten paperaren aurka egin zuen.

### Errealismoa eta Politika Nazioen Artean (1948) 
Morgenthauren "Gizon Zientifikoa Boterearen Politikaren aurka" 1946ko liburuak, zientzia eta teknologiaren gehiegizko mendekotasunaren aurka argudiatu zuen arazo politiko eta sozialetarako irtenbide gisa. Liburuak "giza izaeraren ikuspegi pesimista" aurkeztu zuen, boterearekiko irrika unibertsal batean eta berekoikeriaren saihestezintasunean oinarrituta. "Gizon Zientifikoa Boterearen Politikaren aurka" liburuak ere argudiatu zuen, Robert Jervisen hitzetan, "liberalismo modernoaren zati handi batek ez duela ulertzen bere ezagutzaren iz0'9aera kontingentea".

"Politika Nazioen Artean" liburuaren bigarren ediziotik aurrera, Morgenthauk "Errealismo Politikoaren Sei Printzipio" izeneko atal bat sartu zuen hasierako kapituluan:

# Errealismo politikoak uste du politika, gizartea oro har bezala, giza izaeran sustraiak dituzten lege objektiboek arautzen dutela.
# Errealismo politikoaren seinale nagusia boterearen arabera definitutako interesaren kontzeptua da, politikaren gaian ordena arrazionala txertatzen duena eta, horrela, politikaren ulermen teorikoa posible egiten duena.[42] Errealismo politikoak estadistaren motibo eta ideologiarekiko kezkak saihesten ditu. Errealismo politikoak errealitatea politikara egokitzeko berrinterpretatzea saihesten du. Kanpo-politika on batek arriskuak minimizatzen eta onurak maximizatzen ditu.
# Errealismoak aitortzen du interes mota erabakigarria kanpo-politika egiten den testuinguru politiko eta kulturalaren arabera aldatzen dela. Ez dio "botere gisa definitutako interesari" behin betiko finkatutako esanahirik ematen.
# Errealismo politikoak ekintza politikoaren garrantzi moralaz jabetzen da. Agindu moralaren eta ekintza politiko arrakastatsuaren eskakizunen arteko tentsioaz ere jabetzen da. Errealismoak dio printzipio moral unibertsalak denbora eta lekuaren inguruabar zehatzen bidez iragazi behar direla, ezin baitira estatuen ekintzei aplikatu beren formulazio unibertsal abstraktuan.
# Errealismo politikoak uko egiten dio nazio jakin baten nahi moralak unibertsoa gobernatzen duten lege moralekin identifikatzeari.
# Errealista politikoak esparru politikoaren autonomia mantentzen du; estadistak galdetzen du: "Nola eragiten die politika honek nazioaren botereari eta interesei?". Errealismo politikoa giza izaeraren kontzepzio pluralista batean oinarritzen da. Errealista politikoak erakutsi behar du non bereizten diren nazioaren interesak ikuspuntu moralista eta legalistatik.

### Amerikako Kanpo eta Militar Politikaren Azterketarako Zentroa 
1950eko hamarkadan, Morgenthauk Chicagoko Unibertsitateko "Amerikako Kanpo eta Militar Politikaren Azterketarako Zentroa" zuzendu zuen. Besteak beste, zentroaren "Txinako Ikasketetan" baliabideak berreraikitzen saiatu zen, herrialdeari buruzko aditu asko Bigarren Izu Gorrian zehar publikoki gutxietsi ondoren. Morgenthauk Tsou Tang txinatar etorkin eta zientzialari politikoarengana jo zuen Txina-Amerikako harremana aztertzeko, bai Amerikako bai Txinako materialak erabiliz. Morgenthauk Tsourengan konfiantza izan zuen, Tsouren master eta doktorego tesietarako batzordeetan parte hartu baitzuen. Tsouren 1963ko liburua, "America’s Failure in China 1941-50", zentroan egindako ikerketan oinarritu zen.

### 1955: "Estatu bikoitzaren" teoria 
1955ean "Bulletin of the Atomic Scientists" aldizkarian argitaratutako artikulu batean, Morgenthauk Estatu Batuetan existitzen den "estatu bikoitzari" buruz hitz egiten zuten beste batzuk aipatu zituen: legearen arabera jarduten duten hautatutako politikarien fatxada demokratikoa, eta lehenengoa kontrolatzeko jarduten duen segurtasun nazionaleko hierarkia ezkutu bat eta itzaleko gobernu bat. Esan izan da hori izan zela Estatu Batuetako estatu sakonaren nozioaren jatorria.

### Vietnamgo Gerraren inguruko desadostasuna 
thumb|Morgenthau Kennedy administrazioko aholkularia izan zen 1961etik 1963ra
Morgenthau Franklin D. Roosevelt eta Harry S. Truman administrazioen aldeko sutsua izan zen. Dwight David Eisenhower-en administrazioak Etxe Zuria lortu zuenean, Morgenthauk aldizkarietarako eta prentsarentzat oro har idaztera bideratu zituen ahaleginak. John F. Kennedyren inaugurazio garaian, 1961ean, Kennedy administrazioaren aholkulari bihurtu zen. Johnson presidente bihurtu ondoren, Morgenthauk askoz ere ozenago adierazi zuen bere desadostasuna Vietnamgo Gerran izandako parte-hartze amerikarrari buruz, eta horregatik Johnson administrazioaren aholkulari kargutik kendu zuten 1965ean. Morgenthauk Johnsonen aholkulariekin, McGeorge Bundyrekin eta Walt Rostowekin eztabaidatu zuen. Morgenthauk Vietnamgo gerran izandako parte-hartze amerikarrari buruz zuen desadostasunak, batez ere gerra zibil gisa ikusten baitzuen, zeinaren "garrantzia globala" "urruna" zen, publikoaren eta hedabideen arreta handia erakarri zion.

1965eko ekainaren 21ean, Morgenthauk Bundyri zuzenean telebistan eztabaida egin zion Vietnamgo mahai inguru baten: Bundy jauna eta irakasleak izenburupean, Eric Sevareid moderatzaile zela. Eztabaidan zehar, Bundyk Morgenthauri porrotista eta pesimista izatea leporatu zion, 1961ean Pathet Lao Laoko gerra zibila irabazteko patua zutela esanez, eta Morgenthauk erantzun hau eman zion: "Baliteke Laosen inguruan guztiz oker egotea, baina horrek ez du esan nahi Vietnamen inguruan guztiz oker nagoenik". Ondoren, Bundyk 1956an Morgenthauk egindako adierazpen bat aipatu zuen, Hego Vietnamgo Diem presidentea "mirari" bat egiteagatik goraipatuz. A.J. Langguth kazetari estatubatuarrak idatzi zuen Bundyren puntua ez zela garrantzitsua, Diem 1963an hil baitzuten, baina Bundyk Morgenthau oportunista eta inkoherentea zela esan zuen. Garai hartan, ikusleek Bundyk eztabaida irabazi zuela uste zuten. Urte hauetan, Morgenthauk idazten jarraitu zuen oparo, eta bere saiakeren hiru liburukiko bilduma argitaratu zuen 1962an.

### 1965etik aurrerako Amerikako urteak 
ezkerrera|thumb|Morgenthauk Vietnamgo politikaren aurka zuen desadostasunak Johnson administrazioak aholkulari gisa kaleratzea eragin zuen.
1960tik aurrera, Morgenthau gero eta kezkatuago hasi zen arma nuklearren ondorio iraultzaileekin eta gerra nuklearraren aukerarekin, aurrekaririk gabeko hondamendi morala izango zelakoan. "Christianity and Crisis" aldizkarian adierazi zuen "nazioarteko harremanen egituraren halako eraldaketa kualitatibo erradikalik ez dela inoiz gertatu historian". 1950eko hamarkadan eta lehenago, Morgenthauk, William Scheuermanen hitzetan, "gizateriaren historiaren jarraitutasunak" azpimarratzeko joera izan bazuen ere, arma nuklearren berritasun erradikala aitortzeak, 1960ko hamarkadaren hasieratik aurrera, etenaren enfasia ekarri zuen, zibilizazioa amaitzen duen gatazka nuklear baten aukerak irudikatzen zuen bezala.

Morgenthauren "Egia eta Boterea" liburuak, 1970ean argitaratua, aurreko hamarkadako bere saiakerak bildu zituen, bai kanpo politikari buruz, Vietnam barne, bai AEBetako barne politikari buruz, adibidez, eskubide zibilen mugimenduari buruz. Morgenthauk liburua Hans Kelseni eskaini zion, "bere adibidearen bidez botereari egia nola esan irakatsi digunak". Morgenthauren azken liburu garrantzitsua, "Zientzia: Morroia edo Nagusia", bere lankide Reinhold Niebuhrri eskainia, 1972an argitaratu zen.

1978ko udan, Morgenthauk bere azken saiakera idatzi zuen, "Nartzisismoaren sustraiak" izenekoa, Columbia Unibertsitateko Ethel Person-ekin batera. Saiakera hau Morgenthauk gai honi buruz 1962an "Gai publikoak: maitasuna eta boterea" saiakeran egindako aurreko ikerketaren jarraipena izan zen, non Morgenthauk Niebuhr-ek eta Paul Tillich teologoak jorratzen zituzten gai batzuk jorratuz. Morgenthauk Tillichen "Maitasuna, boterea eta justizia" liburua miresten zuen, eta liburuaren gaiekin lotutako bigarren saiakera bat idatzi zuen. Duela gutxi, Anthony Langek Morgenthauren Aristotelesi buruzko ikastaro-ohar zabalak berreskuratu eta argitaratu ditu (Morgenthauk New Yorkeko New School for Social Research-en eman zuen ikastaro baterako). Morgenthau Aristotelesi buruzko konparaketa Molloy-k gehiago aztertu du.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
  Chicagoko Unibertsitateko Nazioarteko Harremanetarako Batzordea