Castellaro Vecchioko kultura

**Castellaro Vecchioko kultura** (K.a. V. milurtekoaren amaieran) Erdi Neolitoko lehen fasean garatu zen Eoliar uharteetan. Kultura honi herri homonimotik datorkio izena, Quattropanin kokaturik, Lipari uharteko ipar-mendebaldean dagoen frakzioa, 1956 eta 1957 urteetako indusketetan historiarreko herri bat deskubritu zen.

Kultura horren ezaugarria da buztingintza marroia ekoiztea, grabatuekin eta markekin Stentinelloko estilokoak. Badago ere, hiru koloretako beste zeramika bat, kremazko hondo baten gainean, banda gorria eta beltzekin margoturik (Erdi Neolitoko II. fasea, K.a. IV. milurtekoaren lehenengo erdia). Honetaz gain, oso fina den pintaturiko zeramika, meandro eta kiribilekin apaindurik Serra D'altoko estiloaren antzera, hau da kokaleku baten izena, Matera eskualdean (Erdi Neolitoko III. fasea, K.a. IV. milurtekoaren erdian).

## Jatorria 
Talde etniko horiek, litekeena da ekialdeko Siziliatik etortzea, Stentinelloko estiloko apaindutako eta grabatutako zeramikak adierazten duen moduan, Siziliako Erdi Neolitokoa.
Castellaro Vecchioko zeramika ezberdintzen da Siziliako beste zeramikatik apaindutako motiboengatik,
.

Halere, baiezta daiteke Castellaro Vecchioko kultura historiaurreko fasean, Sizilia eta hegoaldeko Italiaren arteko kontaktuak zeudela, beharbada desagertu ziren hurrengo mendeetako nekazaritzaren erruagatik. Alabaina, tokia obsidianako eta zeramikako zatikiz beterik zegoen.

## Zeramika 
Topatutako zeramika bi motatakoa da: lehena oso findua eta leundua, apaindura zehatz batekin; eta bestea, hormak lodiagoak dituena, azalera gutxiago leundua eta distira gabekoa. Margotutako zeramika bikromatikoa zen: atzealdeko krema baten gainean, gorri distiratsua jartzen zen. Zenbait zatikitan beste margo bat zegoen; beltza. Uste da garai horren amaieran erabili zela., Italiako hegoaldera baita mendebaldeko eta erdialdeko Mediterraneora ere.

Castellaron suharrizko tresnak eta xaflak aurkitu ziren, agian inportatutakoak Eoliar irletan material hori ez dagoelako.

## Lekuaren aukera 
Zenbait adituren ustez, lehen biztaleek aukeratu zuten Castellaro, meseta lur emankorra zelako, anitz iturri zituelako eta mendietan abeltzaintza egin zitekelako. Beste arrazoi batzuk ziren kaolin meatzeen hurbiltasuna (zeramika egiteko), sumendietatik hurrun egotea eta nahiz eta obsidiana hobietatik hurrun egon, defentsa zen haien kezka nagusia.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* AA.VV.: *Guida archeologica delle Isole Eolie*, Regione Siciliana, Assessorato Beni Culturali e Ambientali, Soprintendenza BCA di Messina, Servizio per i Beni Archeologici, Palermo 2009, 
* BREA, Luigi Bernabò, CAVALIER, M.: *Stazioni preistoriche delle Isole Eolie*”, Bullettino di Paletnologia Italianaren laburpena, N. S. XI – liburukia. LXVI, Roma, 1957
* BREA, Luigi Bernabò, CAVALIER, M.: *Il Castello di Lipari e il Museo Archeologico Eoliano*, Palermo 1979
* BREA, Luigi Bernabò, CAVALIER, M.: *Meligunìs Lipàra*, vol. IV, “''L'acropoli di Lipari nella preistoria*”, Palermo, Flaccovio Editore 1980.
* BREA, Luigi Bernabò, CAVALIER, M.: *Isole Eolie. Vulcanologia e Archeologia*, Oreste Ragusi ed., Milano, 1992
* BREA, Luigi Bernabò, , SPIGO, U.: *Museo Eoliano, Guida all'esposizione*, Novecento, Palermo, 1994
* CAVALIER, M.: * Il Museo Archeologico di Lipari*, in Nuove Effemeridi, rassegna trimestrale di cultura, Anno VIII , N.30, 1995, 178-182 or.
* CAVALIER, M.: * Isole Eolie. Archeologia e storia fino all'età Normanna*, in S. Todesco (a cura di) *Atlante dei beni etno-antropologici eoliani'', Regione siciliana, Assessorato dei beni culturali ed ambientali e della P.I., Palermo, 1995

## Kanpo estekak 
* le Castellaro Vecchio Culture