Mons Claudianus

**Mons Claudianus** Egiptoko ekialdeko basamortuan zegoen erromatarren harrobia izan zen. Garnizio bat, erauzketa-gune bat eta etxebizitza zeden beste eremu batek osatzen zuten. Bertan, Erromatar Inperioarentzat granodiorita ateratzen zen, eraikuntza lehengaia zena. Mons Claudianus Egiptoko ekialdeko basamortuko mendietan dago, Itsaso Gorriaren eta Cainepolis Qina artean, egungo  Itsaso Gorriaren gobernazioan. Gaur turistek granito zatiak ikus ditzakete, hainbat tramankulurekin, hala nola, hautsitako zutabe bat. Bertan, hautsitako zeramika pusketatan idatzitako testuak aurkitu dira (ostrakak).

1823an aurkitu zuten Wilkinson eta Burtonek.

Meatze-ustiategi hau bereziki garrantzitsua da tamaina handia duelako eta kontserbazio-egoera bikaina duelako, bai eta inguruan berreskuratutako dokumentazio epigrafikoaren aberastasunagatik ere.     

Kontserbazio-baldintza paregabeei esker, Mons Claudianuseko harrobi inperialak, Mons Porphyrites, Mons Ophiates eta Tiberiané-koekin batera, erreferentziazko aztarnategietako bat dira harriaren ustiapena aztertzeko erromatarren munduan, bai erauzketa-teknikei dagokienez, bai piezen garraioari dagokionez, eta, gainera, meatzaritza-lanaren antolamenduari buruzko informazio oso garrantzitsua ematen dute, alderdi administratiboan eta logistikoan.           

## Kokapena 
Luxor iparraldean dago, Nilon dagoen Quina hirai eta Itsaso Gorriko itsasertzean dagoen Hurghada  artean, Kairotik 500 km hegoaldera eta Nilotik 120 km ekialdera, Itsaso Gorriko mendien bihotzean c. 700 m-ko altitudean. Handik 50 km ingurura, Mons Porphyrites izeneko beste harrobi inperial bat dago, munduan porfiro purpuraren iturri ezagun bakarra dena.

Ez dago ebidentziarik erromatarrak etorri baino lehen, han  edo inguruan beste giza-kokagunerik egon zenik esateko. Basamortuko baldintza idorrei esker, dokumentuek eta hondar organikoek bizirik iraun dute.

## Sarbideak eta garraiobideak 
thumb|Abandonatutako zutabea Mons Claudianusen
Mons Claudianus galtzada erromatar batek lotzen zuen Nilo ibaiarekin, eta bertan, pasabide-estazio batzuk zeuden, egun bateko tarteetan tartekatuak batez ere. Basamortuan sortzen ziren harrobietako harriak errepidetik eramaten ziren Nilo bailararaino, Erromara bidaltzeko. Gunean aurkitutako dokumentuak 12 eta 4 gurpileko orgei buruz hitz egiten dute, eta ardatz berriak entregatzeko eskaera bat dute.

## Epigrafeak eta ostrakak 
Ustiaketari buruzko informazioa ematen dituzten eta oraindik aurkitzen ari diren egiturei eta era guztietako material arkeologikoez gain, aztarnategiak ostraka ugari eman ditu, funtsezko lekukotasunak administrazio-prozesuaren dokumentaziorako eta titulartasun publikoko harrobien funtzionamendua ulertzeko. 9.000 ostraka inguru berreskuratu dira, gehienak grekoz idatziak, latinez ere ale kopuru esanguratsua erregistratzen den arren. Adierazgarriak dira, halaber, testigantza epigrafikoak, hala nola, Zeus Helios Gran Serapis jainkoaren tenpluan eskainitako aldare inskribatua. Era berean, harrobian utzitako zutabe-fuste eta blokeetan pintatutako testu inskribatuak edo errotuluak ere identifikatu dira. Itsaso Gorriko arrainak, alkatxofa eta zidra bezalako luxuak, Indiako piperbeltza eta ehiza animaliak, barraskiloak eta ostrak ziren eskuragarri zeuden elikagaietako batzuk. Ikaztutako eta ernetutako garagar aleak ere aurkitu diutzte indusketa arkeologikoetan, eta horrek iradokitzen du herritarrek garagardoa egiten zutela. 

Harrobietan, oraindik, hainbat zutabe aurki daitezke, pila batzuk eta bainu bat hautsita; zutaberik handienak 60 oineko altuera du eta 200 tona inguru pisatzen ditu. Eraikin askok bere horretan diraute oraindik sabairaino. Asentamenduak gotorleku bat zirudien, harresiak eta dorre irtenak zituena, eta mila lagun inguru bizi ziren bertan, harginak zein zaindariak.

## Erreferentziak 

## Bibliografia 
* Peacock, D.G.P. and Maxfield, V.A (1997) Mons Claudianus: Survey and Excavation. 
* *Mons Claudianus. Ostraca graeca et latina*.
** I. lib. Arg.: J. A. Bülow-Jacobsen, W.E.H Cockle, H. Cuvigny, L. Rubinstein eta W. Van Rengen. Kairo, 1992. (Institut Français d’Archéologie Orientale, Documents de Fouilles 29). Gu. 1—190.
** II. lib. Arg.: J. A. Bülow-Jacobsen, W.E.H Cockle, H. Cuvigny, F. Kayser eta W. Van Rengen. Kairo, 1997. (Institut Français d’Archéologie Orientale, Documents de Fouilles 32). Gu. 191—416.
** III. lib. Arg.: Les reçus pour progreso à la ‘familia,’ ed. H Cuvigny. Kairo, 2000. Institut Français d’Archéologie Orientale, Documents de Fouilles, 38. Gu. 417-631.
* Herz, Norman. Waelkens, Marc (1998) *Classical marble: geochemistry, technology, trade*. Kluwer Academic Publishers, 97. or. NATO Science Series E: (NSSE, volume 153)
* Myers, Elaine Anne (2010) *The Ituraeans and the Roman Near East:reassessing the source*s. Cambridge University Press, ISBN: 9780521518871. 127. or.
* Van der Veen, Marijke (1997) A life of luxury in the desert? The food and fodder supply to Mons Claudianus (Wayback Machinen). *Journal of Roman Archaeology*, 2. 101-116 or.

## Kanpo estekak 
*