Bikingoak Iberiar penintsulan

[thumb|250px|Sarraldi bikingoak gogoratzeko estatua, [Catoiran]]
**Bikingoen espedizioak zenbait aldiz ailegatu ziren Iberiar penintsularaino**. Iturriak partzialak eta zaharkituak daudenez, zalantzan dago espedizioen kopurua eta egonkorrak zirenetz.

## Historia 
Lehendabizikoa 844. urtean izan zen, noiz arabiar historialarien esanetan, kostaldetan bikingoen itsasontziak «itsas hegazti gorri-beltzaxka» moduan inurritzen ziren. XII. mendeko *Annales Castellani Recientores* kronikan, urte hartan Gijónen 54 drakkar lurreratu zirela eta gero Arousako itsasadarretik igo zirela esaten dute. Ramiro I.a Asturiaskoak eskandinaviarrak Coruñan menderatu zituen. Hortik bikingoek omeiatarren eskuetan zeuden Lisboa, Cádiz eta Sevilla eraso zituzten.

thumb|eskuinera|Bikingoen espedizioak
858an, bikingoek Algeciras, Orihuela eta Balearrak eraso zituzten. Negua Proventzan, Camargue eskualdean, igaro ondoren Arles eta Nîmes arpilatu zuten. 859. urtean, itzultzean Ebrotik igo eta Iruñea eraso zuten. Bertan Gartzia Enekoitz erregea bahitu zuten (859). 70.000 urrezko dinareko bahisari ordainduta aske geratu zen.

XII. mendeko *Historia compostelana* izeneko kronikan 968an normandiarrek Galizia eraso zutela esaten dute:

Urte hartako Fornelosko guduan Sisnando Menéndez Santiagoko apezpikua hil zen eta inbaditzaileek eskualdea arpilatu zuten. Dudon Saint-Quentingoa kronikariaren esanetan, hamazortzi herrixka suntsitu zituzten eta urtebete eman zuten Galizian. Gonzalo Sánchez kondeak bikingoak menderatu eta Gunrød norvegiarra hil zuen. *Jakobsland* (Jakueren lurraldea) arpilatzeko. edo lautan Claudio Sánchez Albornozek, berriz, Ali ibn al-Athir kurduaren *Al-Kāmil fī al-tārīkh* edo *Historia osoa* aipatuz lehendabizikoz, berriak eta esklaboak lortzeko «zeharkako erasoa»; bigarrenez, IX. mendeko (musulmanen eskualdeetan), X. eta XI. mendeetako (kristauen eskualdeetan) inbasioak; eta hirugarrenez kokalekuak.

## Bikingoen erasoen kronologia eskualdeka 
### Al-Andalus 
Bikingoek 844, 889, 966 eta 971. urteetan eraso zuten Al-Andalus. Kronikalariek bikingoei *majus* (paganoak), *almajuzes*, *almozudes* edo *almonides* (*majus*etik eratorritako hitzak)) deitzen zieten edo, zehatzagoa, *al-Urdumâniyyun* (edo *Nordumâni*, latinezko *Normanni, Nordmanni, Lordomanni, Lormanes* edo *Leodomanni* hitzetatik eratorria).

;Algeciras
:858-862: Bikingoak Loiratik 62 itsasontzietan atera ziren, Ragnar Lodbroken semea zen Björn Järnsida eta Hastein buruzagiak izanda. Jazirat al-Khadra (Algeciras) hiru egunez setiatu zuten eta meskitak eta medina erre zituzten. Algecirastarrek erasoari eutsi eta bi drakkar hartu zituzten. Handik Gibraltarko itsasartea ogaro eta Nekor (Rif) eta Balearrak eraso zituzten. itzuli ziren 862an. Guadalquivirretik Sevillarantz. Hurrengo sei asteetan zehar gertuko hiriak- Kordoba, Morón edota Constantina- eraso zituzten.), bikingoen ontziteria Gijóndik ikusi zuten. Ura lortzeko baino ez zuten lehorreratu. Gainera, Cortegadako uharteditik Ulla ibaia igo zuen Santiago erasotzeko.

* 968: Gundræd buruzagiak zuzendutako ehun itsasontzik itsasaderratik gora igo ziren hiria erasotzeko asmotan. Sisnando Iria Flaviako apezpikuak, 966an hiri gogortzeko Antso I.aren baimena zuena, Fornelosen aurre egin zien eta guduan hil zen.

* 970: Bikingoek berriro Galizia eraso zuten eta, denbora labur batez, Santiago de Compostela okupatu zuten.

### Iruñeko Erresuma 
* 859: Aurreko urteko negua Camargan pasa ondoren, Björn Järnsida eta Hastein buruzagiek zuzenduriko osteek Iruñea arpilatu zuten. Haraino heltzeko Ebro, Aragoi eta Arga ibaietatik igo ziren. Hirian Gartzia Enekoitz erregea preso hartu zuten. Bahisaria 70.000 eta 90.000 urrezko dinarren artekoa izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak