Mary Beard

**Winifred Mary Beard** (Much Wenlock, Shropshire konderria, Erresuma Batua, 1955eko urtarrilaren 1a) ingeles akademikoa da, Ikasketa klasikoetan aditua. Cambridgeko Unibertsitateko katedraduna, Newnham Collegeko *fellow*-a eta *Royal Academy of Arts*-eko Antzinako literaturako irakaslea. Bere dibulgaziozko historia lanak nabarmentzen dira. *The Times Literary Supplement*-en klasikoen editorea eta ''A Don 's Life* (Don baten bizitza/Don terminoa Oxbridgeko kulturan katedradunaren baliokidea da) blogaren egilea da, *The Times* egunkarian zutabe erregular bezala argitaratua. Hedabideetan maiz agertzen denez eta adierazpen publikoak, batzuetan polemikoak, egiten dituenez, "Britainia Handiko klasizistarik ezagunena" dela esan izan da. Beard Germaine Greerren *The Female Eunuch*, Kate Milletten *Sexual Politics* eta Robert Munschen *The Paper Bag Princess* aipatua izan da eragin handiko emakume gisa, bere feminismo pertsonalarengatik.

## Biografia 
Beard, alaba bakarra, 1955eko urtarrilaren 1ean jaio zen Much Wenlocken (Shropshire). Bere ama, Joyce Emily Beard, ikastetxe bateko zuzendaria zen eta irakurle sutsua.
## Ibilbide akademikoa 
Beard *Shrewsbury High School* eskolara joan zen, neskentzako eskola pribatu batera. Udan indusketa arkeologikoetan parte hartzen zuen bere gastuetarako dirua irabazteko. Hemezortzi urterekin elkarrizketa bat izan zuen Cambridgeko *Newnham College''n plaza bat lortzeko eta garai hartan derrigorrezkoa zen sarrera azterketa gainditu zuen. Bertan klasikoak irakurri zituen. King 's Collegera joatea pentsatu zuen, baina baztertu egin zuen unibertsitate horrek emakumeei bekarik eskaintzen ez ziela jakin zuenean..

Beardek *Bachelor of Arts edo* Letretako Unibertsitateko Batxilergoa (BA) jaso zuen Newnhamen, denborarekin Cambridgeko *Master of Arts* edo Letretako masterra bihurtu zena. Cambridgen geratu zen 1982an doktore tesia egiteko, *The state religion in the late Roman Republic: a study based on the works of Cicero* *[Estatu erlijioa erromatar Errepublika berantiarrean: Zizeronen lanetan oinarritutako ikerketa*] izenekoa.

1979tik 1983ra, Beardek klasikoen gaineko eskolak eman zituen Londresko King 's Collegen. 1984an Cambridgera itzuli zen, Newnham Collegera, eta han Antzinako literatura fakultateko emakume irakasle bakarra da.

John Sturrock, The Times Literary Supplementeko klasikoen editorea, 1985ean eskatu zion literatur kritika egiteko, eta kazetaritza literarioan sartu zuen. 1992an, erantzukizun editorialak hartu zituen *The Times Literary Supplement* aldizkariko hizkuntza klasikoen sailean Ferdinand Mountek eskatuta. 1994an, BBCrako Open Medien inguruko eztabaida batean, *Weird Thoughts* ('Pentsamendu arraroak'), Jenny Randles eta James Randirekin batera agertu zen telebistan.

2004an, Beard Antzinako literatura irakasle izan zen Cambridgen. 2007-2008an, Beardek *Sigmund H. Danziger Jr. Memorial Lecture in the Humanities* jaso zuen, Chicagoko Unibertsitatean. Halaber, literatura klasikoko Sather irakasle bisitari hautatu zuten 2008-2009an Kaliforniako Unibertsitatean, Berkeleyn, non *Roman Laughter* edo Erromatar barreari buruzko ikastaro batzuk eman baitzituen. 2009an Wolfson Historia Saria jaso zuen.

2010eko abenduan, BBC Two-n, Beardek *Pompeii: Life and Death in a Roman Town* [Ponpeia: bizitza eta heriotza erromatar hiri batean] dokumentala aurkeztu zuen, hiriaren aztarnak froga forentseak bailira aurkeztuz, Vesuvioren erupzioaren aurreko ponpeiarren bizitzaren argazki bat erakusteko. 2011n telebista sail batean parte hartu zuen, ''Jamie's Dream School* Channel 4an, eta BBC Two telebistarako aurkeztu zuen hiru zatitan banatutako telesaila, *Meet the Romans with Mary Beard* (Ezagutu erromatarrak Mary Beardekin), Erroman jende arrunta nola bizi zen kontatzen zuena. Beard BBC Radio 4ko *A Point of View* (Ikuspuntu bat) telesaileko ohiko kolaboratzailea da, gai sorta zabal bati buruzko saioak emanez, *Miss World* eta Oxbridge elkarrizketa tartean.

2013ko apirilean, *Royal Academy of Arts*eko Antzinako literaturako irakasle izendatu zuten. Bere *Confronting the Classics: Traditions, Adventures and Innovations*, urte horretakoa, tradizio klasikoa nola erabiltzen denaren eta zalantzan jartzen denaren berrikuspen dokumentatu bat da; liburua argitaratu berri diren irakurketetan oinarritutako kapitulu-erreseinek osatzen dute.

2015eko abenduan, BBCko *Question Time saioko* epaimahaikideetako bat izan zen berriro Bathen. 2016ko martxoan, Beardek BBCn *Pompeii: New Secrets Revealed with Mary Beard* [Ponpeia: sekretu berriak Mary Beardekin] aurkeztu zuen.

## Parte-hartze publikoak 
2000. urtean, Beardek *The London Review of Bookserako* bortxaketari buruzko liburu bat berraztertzen agertu zuen bera ere bortxatua izan zela 1978an.

Bere blogak, *A Don 's Life-ek 40*000 ikustaldi inguru jasotzen zituen egunean, *The Independent* egunkariaren arabera(2013).

2001eko irailaren 11n *World Trade Center*ren aurkako erasoa gertatu eta gutxira, Beard *London Review of Books*-en gaiari buruzko artikuluekin laguntzeko gonbidatutako egileetako bat izan zen. Bere ustez, pertsona askok, behin "shocka desagertu zenean, Estatu Batuek gertatutakoa merezi zutela uste zuten, eta munduko zapaltzaileek, euren bihotza toki egokian bazegoen ere, ordainduko zutela" . 2007ko azaroan egindako elkarrizketa batean adierazi zuen komentario horiek eragin zizkion etsaiak oraindik ez zirela arindu, nahiz eta berak uste zuen ohiko ikuspuntu bihurtu zela terrorismoa Estatu Batuen atzerri politikarekin lotzea. Beardek bere blogean jasotako gehiegizko iruzkinak aipatu zituen iritzi horien emaitza bezala, eta iritzi inpopularrak adierazteko eta jendaurrean aurkezteko benetako eskubidea berretsi zuen. 2013ko abuztuaren 4an, bonba mehatxu bat jaso zuen Twitterren eta, ordu batzuk geroago, Erresuma Batuko sare sozialeko zuzendariek gaitzetsi egin zuten emakumeek gehiegikeriak jasan izana. Beardek esan zuen ez zuela uste arrisku fisikoan zegoenik, baina jazarpena zela uste zuela, eta poliziak gai hori ezagutzen zuela "ziurtatu" nahi zuela.

2014ko abuztuan, Beard *The Guardian* egunkarian Eskoziaren independentziaren aurkako gutun bat sinatu zuten 200 pertsonaietako bat izan zen, irailerako deitutako erreferenduma baino lehen.

Sozialista da, Beardek bere jarrera politikoa "ezkerreko inkonformista harro" bezala deskribatzen du, eta Alderdi Laboristako kide izan zen Tony Blair buru izan zen arte. 2015eko uztailean, Beardek Jeremy Corbynen kanpaina babestu zuen Alderdi Laboristaren lidertzako hauteskundeetan. 2019ko abenduaren 12ko hauteskunde orokorretarako, Daniel Zeichner Cambridgeko hautagai laborista arrakastatsuaren babesle izan zen.

2017an, zalantzak azaldu zituen Cecil Rhodesen estatua bat, Oxfordeko *Oriel College* eraikinaren fatxadan zegoena, desagerarazteko ideiaren aurrean, Rhodesen ideien aurkako borroka ez zela irabaziko inoiz izan ez balitz bezala jokatuta adieraziz.

Sare sozialetan iritzia eman zuen *Roman Britain* BBCren marrazki bizidun batzuk zirela eta, bere pertsonaietan erromatar armadako soldadu beltz bat agertuz, emakume zuri batekin ezkondua, haur mestizo batzuekin: marrazki biziduna amerikar eskuineko militante erradikalek kritikatu zuten bereziki. Mary Beardek honela erantzuten zien akusazio horiei: "Gauza segurua da Erromatar Inperioa, Britainia Handia barne, kulturalki eta etnikoki askotarikoa zela" . Nassim Nicholas Taleb estatistikariak uste du Mary Beardek "txorakeriak" esaten dituela eta BBCk "atzera-begirako kuotak" aplikatu besterik ez dituela egiten, eta hori dela eta, Mary Beardek "Erromatar Britainia Handiari buruzko egiaren alde borrokatzeaz gain, kortesiaz eztabaidatzeko pribilegioaren alde" borrokatu behar dela berretsi zuen.

2019an, Beard *The Grand Tour*reko atal batean agertu zen, Jeremy Clarkson, James May eta Richard Hammonden programan.

## Liburuak 
* 1985*: Rome in the Late Republic* (Michael Crawfordekin, (1999an berrikusia); ISBN: 0-7156-2928-X
* 1989: *The Good Working Mother 's Guide*; ISBN:0-7156-2278-1.
* 1990*:* *Pagan Priests: Religion and Power in the Ancient World* (editore gisa John Northekin, 1990); ISBN: 0-7156-2206-4
* 1995*: Classics: a Very Short Introduction*. John Henderson. ISBN:0-19-285313-9 (gaztelaniaz, El Mundo Clásico. Una breve introducción, El Libro De Bolsillo - Historia)
* 1998*: Religions of Rome* (John North eta Simon Price-rekin, 1998); ISBN: 0-521-30401-6 (1. liburukia), ISBN: 0-521-45015-2 (2. liburukia); fr. Religions de Rome, Picard, 2006, ISBN: 9782708407664.

* 2000*: The Invention of Jane Harrison*. Harvard University Press; ISBN: 0-674-00212-1.
* 2001*: Classical Art from Greece to Rome*. John Henderson. ISBN: 0-19-284237-4.
* 2002*: The Parthenon.* Harvard University Press. ISBN: 1-86197-292-X.
* 2011*. The Colosseum (*Keith Hopkins-ekin). Harvard University Press, ISBN 9780674060319; fr., *Le Colisé; l'histoire et le mythe,* Tallandier, ISBN: 9791021033757.

* 2007*: The Roman Triumph*. Harvard University Press; ISBN: 0-674-02613-6. gazt.: *El triunfo romano: una historia de Roma a través de la celebración de sus victorias*, Editorial Crítica, 2008.
* *2008: Pompeii: The Life of a Roman Town*; ISBN:1-86197-516-3 (Izenburua AEBetan, *The Fires of Vesuvius: Pompeii Lost and Found*; Harvard University Press); fr., *Pompéi, la vie d'une cité romaine,* Points Histoire, 2015 , ISBN:9782757852811; gazt., *Ponpeia: historia y leyenda de una ciudad romana*, Editorial Crítica, 2009.
* *2013: Confronting the Classics: traditions, Adventures and Innovations*. Profile Books; ISBN: 1-78125-048-0; gazt., *La herencia viva de los clásicos: tradiciones, aventuras e innovaciones*, Editorial Crítica, 2013.
* *2014: Laughter in Ancient Rome: on Joking, Tickling, and Cracking Up*. University of California Press. ISBN: 0-520-27716-3.
* *2016: SPQR: a History of Ancient Rome* (Profile Books, 2016); ISBN: 978-0871404237; fr., *S.P.Q.R. ; histoire de l'ancienne Rome*, Perrin , 2016, ISBN: 978-2262048716; gazt. *SPQR. Una hist**oria de la Antigua Roma.* Editorial Crítica, 2016, ;  fr.: *SPQR. Histoire de l'ancienne Rome*. ISBN: 978-2262048716.
* *2017: Women & Power: A Manifesto*. Profile Books/ Liveright Publishing. ISBN: 978-1788160605; gazt., *Mujeres y poder. Un manifiesto*, Editorial Crítica, ISBN: 978-8417067656; fr., *Les femmes et le pouvoir. Un manifeste*, Pocket, 2020, ISBN: 978-2266309820.

* 2018*: Civilisations: How Do We Look / The Eye of Faith.* Profile Books/ Liveright Publishing; Estatu Batuetan, *How Do We Look: The Body, the Divine, and the Question of Civilization*; ISBN: 978-1781259993; gazt.: *La civilización en la mirada*, Editorial Crítica, 2019, ISBN: 978-8491990604.
*2021: *Twelve Caesars: Images of Power from the Ancient World to the Modern* (Princeton University Press. ISBN: 9780691222363; gazt. *Doce césares. La representación del poder desde el mundo antiguo hasta la actualidad*. Editoial Crítica, ISBN:978-8491993391.

## Ohoreak 
* *Fellow of the Society of Antiquaries* (2005).
* *Wolfson* Historia Saria (2009) irabazi zuen *Pompeii: The Life of a Roman Town* liburuagatik.
* *Fellow of the British Academy* (FBA) 2010ean.
* Britainiar Inperioko Ordenako ofiziala (OBE) izendatu zuten 2013ko *New Year Honours*-etan.
* National Book Critics Circle saria (Kritika) *Confronting the classics: traditions, adventures and innovations* (2013) liburuagatik.
* St Andrews Unibertsitateko ohorezko gradua 2013an, historia klasikoaren ikerketari eta klasikoen ulermen publikoari egin dizkion ekarpenak aitortzen.
* Bodley Domina (2016), Oxfordeko Unibertsitateko Bodleiar liburutegietako ohorerik handiena.
* Gizarte Zientzietako Asturiasko Printzesa Saria (2016). 2016ko maiatzaren 25ean iragarri zen sari hori jasoko zuela, 37 hautagairen artean, "Antzinate greko-latindarraren kultura, politika eta gizartea aztertzen egindako ekarpen bikainagatik".
* Madrilgo Karlos III.a Unibertsitatearen *Doctora* h*onoris causa* 2017an bere meritu akademiko eta profesional garrantzitsuengatik, Julio Caro Baroja Historiografia Institutuak eskatuta. ​
* *Doctora Honoris Causa* izendatu zuen *Universitat Oberta de Catalunya*k 2017ko urriaren 30ean.
* Britainiar Inperioko Ordenaren zaldun edo dama komendadorea (DBE) 2018ko *Queen's Birthday Honours'' (Erreginaren eguneko ohoreak) egunean zibilizazio klasikoen ikerketarako zerbitzuengatik.
* Radboud Unibertsitateko ohorezko titulua 2018an.
* 2019ko maiatzaren 20an ohorezko titulua jaso zuen Yale Unibertsitatean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mary Bearden bloga: A Don's Life
* Mary Bearden Twitter kontua: mary beard @wmarybeard