open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
KV48

**KV48** Egiptoko Erregeen Haranean, Niloren mendebaldeko ertzean, egungo Luxor hiriaren ondoko nekropoli ospetsuan dagoen hilobi bat da. Nobleentzako eraiki ziren hilobi ugarietako bat da, mesede berezi baten adierazgarri bezala, erregeen hilobien ondoan. Amenemopet bisirrarena da, Amenofis II.aren garaikidea, Egiptoko XVIII. dinastiakoa.

## Kokapena 
KV48 hilobiaren kokapena mendebaldean KV35ak, hegoaldean KV36ak eta ekialdean KV57ak osatzen duten hirukian dago. Zenbaketan bere berehalako ondorengoak diren KV49, KV50, KV51 eta KV52 hilobien ondoan dagoela uste da, baina bere kokapen zehatza gaur egun ez da ezagutzen Erregeen Haraneko toki hartako (erdialdeko uadiko mendebaldeko adarra) hilobi txiki guztiak estali dituzten hondakin kopuru handiaren ondorioz.

Amenemopeten hilobiaren forma faraoien ondoan betiereko bizitzarekin sarituak izan ziren nobleentzako gainontzeko hilobiena modukoa da: sarrera putzu bat (A, ia 5 metroko altuera duena), eta apaindurarik gabeko gela bakar bat (B): Hil ganbera honen neurriak handiak dira noble baten hilobikoak izateko, baina ez errege familiako kideen hilobien parera iristeko haina.

## Indusketa 
KV48 1905 eta 1906 arteko denboraldi oparoan Theodore M. Davisek babestutako eta Edward Russell Ayrtonek zuzendutako taldeak lortu zituen fruitu ugarietako bat izan zen. Tokiaren garbiketa eta dataketa oso denbora gutxian egin zen, eta korrika eta presaka eta kontu handirik izan gabe egin zen, baina nahikoa hilobiaren jabea nor zen zehazteko (benetan zaila zena euren jabea identifikatuko zuten margorik gabeko noble baten hilobia zela jakinda) eta zenbait objektu berreskuratzeko. Giza momia bat ere aurkitu zen, metro eta laurogei baino gehiagoko altuera zuena, bilketa guztia kendua zuena eta bere objektu guztiak kendu zizkiotena, eta ziuraski jatorrizko lurperaketakoa izango zena. Aurkitu ziren beste gauza garrantzitsu batzuk ushebti iruditxoak, eskarabeoak, pitxer zatiak, altzariak eta gainontzeko hil hatua izan ziren.

Aurkitutako froga guztiek hilobiaren jabe bakar bat adierazten zuten: Amenemopet, xamurki Pairy deitua zena, Amenofis II.aren erregealdian Bisir eta Hiriko Gobernari karguak izan zituena. Bere lanean izan zuen eraginkortasuna eta erregeak berarekin izan zuen mesede tratua erregearen hilobia den KV35etik gertuko hilobi batekin sarituak izan ziren. Ezagutzen denez, Amenemopet, goratutako familia noble batekoa zen, eta gainera Tebaseko alkate zen Senneferren anaia zen. Bi anaien botereak handia izan behar zuen, Erregeen Haraneko euren hilobiez gain, Sheikh Abd el-Gurnah izeneko nobleziaren hilerrian hilobi bana baitute. Amenemopeten beste hilobia, ziuraski sekula okupatu ez zuena, gaur egun TT29 bezala ezagutzen dena da.

Ayrtonek hor lanak amaitu ondoren, beste inork ez zuen Amenemopeten hilobia industu 1986 arte, Theban Mapping Projecten ardurapean (euren webgunean Erregeen Haranaren online analisirik xehe eta hoberena egin dutena), harrizko horma txiki bat eraiki zuena toki hura inguru hark jasaten dituen uholdeek kaltetzea eragozteko. Hala ere, esan bezala, inguru honetan eroritako hondakin pilak, 1994ko ekaitzarekin batera, KV48 hilobiaren sarrera galtzea eragin dute.

## Kanpo estekak
La Salut

**La Salut** (euskaraz "Osasuna" esan nahi du) Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen Grácia barrutiko auzo bat da. Turó del Carmel eta Turó de la Rovira muinoen artean kokatzen da. XIX. mendearen erdialdean Mare de Déu de la Salut elizaren inguruan eraikitzen hasi zen. Auzo hau batipat Antoni Gaudí arkitekto ospetsuaren Güell parkearen kokapen lekua izateagatik ezaguna da.

## Festak 
1864. urtetik aurrera La Salut auzoak irailaren 11ero auzoko jai nagusiak ospatu ohi ditu, Vila de Gràcia auzotik ezberdinduta.

## Leku interesgarriak 
* Güell parkea
* Sant Josep de la Muntanya santutegia
* Club Tennis de la Salut

## Iruditegia 

Irudi:Barcelona 220.JPG|Güell parkea.
Irudi:Sant josep muntanya.jpg|Sant Josep de la Muntanya santutegia.
Irudi:Barc okupa.jpg|Etxe okupatua.
Irudi:Cottolengo del Pare Alegre.jpg|Cottolengo del Pare Alegre erakina.

## Kanpo estekak 
* La Salut auzoa Bartzelonako udal webgunean
Etiologia

**Etiologia** (''*, "zerbaiten arrazoia ematea", *αἰτία* "kausa" + *-λογία'') fenomenoen eta gertakarien jatorriak aztertzen dituen zientzia da. Medikuntzan (patogenesia) gaixotasunen jatorria adierazteko erabiltzen da. Hitza, bestetik, Filosofian, Biologian, Fisikan eta Psikologian fenomenoen jatorria adierazteko erabiltzen da.

## Medikuntzan 
Historikoki Hipokrates aurkezten da kontzeptuaren sortzaile bat bezala. Antza denez hark gaixoei zera galdetzen zien: Zer gertatzen zaizu?; Noiztik?; Zeren ondorioz uste duzu gertatu dela?
Horrela medikuak gaixoari gaixotasunaren jatorriaz galdetzen zion, hau da, etiologiaz.

thumb| Malariaren etiologia putzuetan sortzen diren Anopheles eltxoetan dago.
Medikuntzan etiologia gaixotasunen jatorria ikertzen du.  Hiru omen dira arazoak sor daitezkeen jatorriak:
* Ingurumena
* Eragilea
* Ostalari biologikoa
Behin jatorria ondo ezagututa tratamendu egoki bat aplikatzeko aukera handiagoak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jakinduriaren Izokina

**Jakinduriaren Izokina** edo **Ezagutzaren Izokina** (irlanderaz *Bradán Feasa*) Irlandar mitologiaren arabera Fenian zikloan agertzen den izaki bat da, zehazkiago Fionn mac Cumhaill gudari-ehiztariaren balentriak aipatzen dituen *Fionnen Haurzatroko Balentriak* izeneko kondaira bilduman agertzen da.

## Kondaira 
Kondairan aipatutakoaren arabera, bederatzi hurritzez inguratua zegoen Jakinduriaren Iturbura erori ziren bederatzi hur jan omen zituen izokin arrunt bat zen. Jakinduriaren Iturburutik bost ibaien sortzaileak ziren urak jariatzen omen ziren, haien artean Boyne eta Shannon ibaiak. Izokinak hur haiek jatean mundu osoko jakinduriaren jabe egin zen. Gainera, izokin haren haragitik jaten zuen hark, era berean jakinduria guztia bereganatuko luke.

Finn Eces edo Finnegas olerkariak izokin hura arrantzatzeko saiakeran zazpi urtez egon omen zen. Azkenik izokina arrantzatu eta bere ikaslea zen Fionn-i sukaldatu zezan agindu zion. Fionnek izokina sukaldatzen ari zen unean bere hatz potoloa izokinetik jario zen koipe beroz erre omen zuen, eta zer egin ez zekiela, bere mina moteltzeko asmoz hatz lodia izokinaren ahoan sartu omen zuen.

Fionnek bere maisu zen Finnegasi sukaldatutako izokian eramatean, Finnegasek bere ikasle gaztearen begiradak jada lehen ez zuen distirat zeukala ohartu zen. Finnegasek galdekatzean, Fionnek xalotasunez izokina ez zuela jan erantzun zion, baina bere maisuaren presiopean azkenik istripuz izokinaren koipea dastatu izana onartu zuen. Honela bada, Jakinduriaren Izokinaren eskutik lortutako jakintza eta ezagupenari esker Fionn gaztea Fianna gerlari taldeko buruzagi bialaktu zen, hauek irlandar mitologiako gerlari ospetsuez osatutako talde bat zen.

## Ikus gainera 
* Fenian zikloa

## Kanpo estekak 
* Jakinduriaren Izokinari buruzko kondaira irakurgai 
* Jakinduriaren Izokina
Besarkada

[thumb|200px|**Besarkada** [amodioa adierazteko erabili ohi da (irudian), baina beste egoera batzuetan ere gertatzen da.]]
thumb|200px|**Besarkada** maiz irudikatu da artean.

**Besarkada** personen arteko atxikimenduzko keinu bat da, beste pertsona baten gorputza edo gorputzeko atal bat besoekin inguratuz. Kultura eta egoera zein den, maitasuna, amodioa edo laguntasuna adierazten du. Egoera anitzetan gertatzen dira, hala nola gertarea triste baten ondoren, kontsolamendu-keinu moduan; maitale, familiarrak nahiz maitaleak denbora luzean elkar ikusi gabe egon ondoren, elkarri harrera emateko edota besterik gabe maitasun eta eta laguntasunezko atxikimendu pertsonala adierazteko. Ekintza osasungarria dela frogatu da, besteak odol presioa jeisten duelako. Animaliekin ere egiten den ekintza eta animalien artean ere gertatzen da.

## Kanpo estekak
Laztan

thumb|200px|Katakume bat laztantzen.

**Laztana**, **fereka**, **txera** edo **karesa** atxikimendua eta maitasuna adierazi eta gozamen fisikoa izateko larruazal bati egindako ukipen arin eta gozoa da. Egoera zein den eta laztantzen den gorputz atala zein diren, laztanen bitartez komunikatzen diren sentimenduak era askotakoak izan daitezke, samurtasunetik sentsualitatera; kontsolamendu emateko ere erabil daitezke. Haur txikiekin **maite-maite egin** erabiltzen da laztantzea adierazteko. Psikopatologia askotan, terapia moduan erabili izan da, besteak beste haur autistak gurasoekin dituzten harremanak sendotzeko.

Analisi transakzionalaren arabera, laztan bat pertsona baten edozein adierazpen mota da, ahozkoa zein ez-ahozkoa, beste pertsona bat dagoela konturatzea dakarrena. Besteak antzemateko moduak dira, eta ezinbestekoak dira bizirauteko eta bizitzeko, bai fisikoki, bai psikologikoki. Kantitatean edo kalitatean nahikoak ez badira, nahasmendu larriak sor daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Putxet

**El Putxet** (baita **Putget** edo **Puget** deitua ere) Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sarrià-Sant Gervasi barrutian dagoen El Putget i Farró auzoko gune bat da. 2007. urtetik aurrera El Farró gunetik administratiboki banaturik dago.

Gune edo Auzo honi izen berdina eta 135 metroko garaiera duen muinotik datorkio, gaur egun muino hau gune edo auzo honen erdigunean dagoelarik. Bere mugak honako hauek dira: Avinguda de la República Argentina, Claudi Sabadell kalea, Marmellà kalea, Roca i Batlle kalea, Pare Fidel Fita kalea, Musitu kalea, Bertran kalea, Balmes kalea, General Mitre hiribidea eta Lesseps plaza.

1850an Gràcia auzoa Collserola mendira hedatuz zihoan heinean Putxet gunea etxebizitzez betetzen eta erdi-goi mailako familiez populatzen hasi zen. El Turó del Putge muinoan eraikitzen hasi eta 1970an hiri parke bilakatu zen.

## Kanpo estekak
Vila de Gràcia

**Vila de Gràcia**, Kataluniako Bartzelona hiriburuko Gràcia barrutiko auzo bat da, gainera Bartzelona hiriko auzo herrikoi eta ekintzaileetako bat ere bada, herri ekintza eta elkarte ugari dituelarik. Betidanik auzo herrikoi hau soilik **Gràcia** izenaz deitua izan da. Barrutiak auzo honi izena zor dio. 2009an 52.801 biztanle zituen.

Auzo honetako ikurrik esanguratsuena Plaça de la Vila deritzon enparantzan dagoen kanpandorrea da. enparantza honetan garai bateko Grácia udalerriaren udaletxea dago, gaur egun barrutiko agintaritzaren egoitza dena.

## Leku interesgarriak 
* Plaça de la Vila

## Kultura 
* Castellers de la Vila de Gràcia

## Iruditegia 

Irudi:Escut de la vila de Gràcia.svg|Grácia udalerriaren armarria.
Irudi:FcescBerenguer-barcelona-CasaVilaGracia-6658.JPG|Antzinako Gràcia udalerriko udaletxea.
Irudi:3d7ps fmg09.jpg|Gráciako Festa Nagusiak, Castellers de la Vila de Gràcia elkarteko kideak.
Irudi:Escultura Rovira i Trias.jpg|Antoni Rovira i Trias idazlearen omenezko eskultura.
Irudi:Festes de Gràcia 2009 8.jpg|Gráciako Festak.

## Auzotar ezagunak 
* Feliu Noguera i Casabosch (1863-1933): medikua eta Manresako Asanbladaren kidea (1892).
* Pompeu Fabra (1868-1948), filologoa.
* Hipòlit Lázaro (1897-1974): opera abeslaria.
* Joan Perucho (1920-2003): idazlea.
* Antonio González Batista (El Pescaílla) (1926-1999): flamenko eta rumba abeslaria eta gitarrajolea.
* Jordi Pujol (1930-): politikaria eta Kataluniako Generalitateko lehendakari ohia.
* Joaquim Blume (1933-): gimnasta.
* Montserrat Caballé (1938-): opera abeslaria.
* Ramon Calabuch (Moncho) (1940-): abeslaria.
* Albert Musons (1953-2007): kazetaria eta politikaria.
* Joan Lluís Bozzo (1953-): aktorea eta antzerki zuzendaria.
* Antoni Bassas (1961-): kazetaria.

## Kanpo estekak 
* Vila de Gràcia auzoa Bartzelonako webgunean  
* Grácia auzoari buruzko webgunea
Lillian Bassman

**Lillian Bassman** (Brooklyn, New York, 1917ko ekainaren 15a – Manhattan, New York, 2012ko otsailaren 13a) estatubatuar argazkilari eta margolaria izan zen.

## Biografia 
Bere gurasoak Errusiatik Estatu Batuetara emigratu zuten judu intelektualak ziren, 1905ean Brooklynen (New York) jarri ziren bizitzen. Alexey Brodovitchekin Manhattango Ehungintza Goi Eskolan ikasi zuen eta 1933an graduatu zen. Han ezagutu zuen Paul Himmel argazkilaria gero 1935ean bere senar bihurtuko zena.

1940.eko hamarkadatik 1960.ekora, Bassmanek '''Junior's Bazaar** eta gero **Harper's Bazaar''' moda aldizkarietan lan egin zuen arte zuzendari gisara, non Richard Avedon, Robert Frank, Faurer Luis eta Newman Arnold bezelako argazkilarien ibilbideak sustatu zituen. Alexey Brodovitch argazkilari errusiarraren zuzendaritzapean bera ere modeloen argazkiak ateratzen hasi zen. Bere lanik gehienak Harper's Bazaar aldizkarian argitaratu ziren 1950 eta 1965 bitartean.

1970.eko hamarkadan moda munduan argazkiak egiteko era aldatu zen eta Lillianen forma hutsetan lan egiteko era zaharkituta zegoen. Bere proiektuetara pertsonaletara bideratu zuen lana, moda argazkilaritza albo batera utzi eta urtetan zehar argazki negatibo eta kopiak pilatu zituen. 20 urte beranduago ehundaka irudi zituen boltsa bat aurkitua izan zen, 90eko hamarkadan bere lana berriro aintzat hartua izan zen.

90 urte zituela teknologia digitalarekin eta koloretako argazkilaritza abstraktuarekin lan egin zuen lan sail berri bat sortzeko.

Bere lanaren ezaugarririk aipagarrienak argi eta itzalen arteko kontraste gogorra, pikor nabariarekin amaitutako argazkiak, kokapen geometrikoa eta sujetuekiko kameraren anguluak. Bassman modako argazkilaritzan haundietako bat da kontsideratua izan da.

## Erakusketa batzuk 
* 1974: Stämpfli Gallery, New York
* 1993: Howard Greenberg Gallery, New York
* 1993: "Vanité", Palais, Tokyo
* 1994: Jackson Fine Art Gallery, Atlanta, Georgia
* 1994: "Homage to Lillian Bassman," Caroussel du Louvre, Paris
* 1997: Fashion Institute of Technology, New York
* 1997: Peter Fetterman Gallery, Los Angeles
* 2002: Garden Prado, Madril
* 2003: Galerie f5, 6 Munich, Alemania
* 2004: Staley Wise Gallery, New York
* 2005: Farmani Gallery, Los Angeles
* 2005: A touch of mystery - Triennale der Photographie Hamburg 2005, Photography Monika Mohr Galerie, Hamburgo
* 2006: Selektion # 1 - Arbeiten in Schwarz/Weiß, Galerie f 5,6, Munich
* 2006: Atzera begirakoa, Peter Fetterman Gallery, Santa Monica, Ameriketako Estatu Batu
* 2010: Atzera begirakoa, The Wapping Project, London

## Erreferentziak
Camp d'en Grassot i Gràcia Nova

'''Camp d'en Grassot i Gràcia Nova''', Kataluniako Bartzelona hiriburuko Gràcia barrutian dagoen auzo bat da. 2009an 34.838 biztanle zituen. Barruti honen mugak honako hauek dira: Bailèn, Escorial eta Rosselló kaleak hegoaldetik, Les Camèlies kalea iparraldetik eta Sardenya kalea ekialdetik. Auzo honetako eraikinik nabarmenena La Sedeta antzinako lantegia da, gaur egun bigarren mailako heziketa insititutua eta kulturgune bilakatua. Auzo honek bere festa nagusiak irailean ospatu ohi ditu.

## Historia 
Antzina Camp d'en Grassot auzoa Gràcia udalerriko muturrean zegoen landa edo baserri eremu bat zen, ondoren Bartzelonako Sagrada Família auzoa osatzera iragan zen. 1860an eremu honetan hainbat lurjabeek etxebizitzak eraikitzen hasi ziren, haietako bat Jeroni Grassot izan zelarik. Eginkizun horretarako Ildefons Cerdà arkitektoak Eixample barrutia eratzeko erabili zuen eredu berbera erabiltzea erabaki zuen.

1899an antzinako La Sedeta lantegia sortu zuten, hau 1976. urterarte martxan egon zelarik. 1978an Bartzelonako Udalaren jabegokoa bilakatu zen. Honez gain, garai hartako beste lantegi batzuk ere bazeuden, esate baterako Pujol eta Casacuberta Etxeak. Lantegi hauek eremu honetan ezartzearen arrazoia bertan zeuden lurpeko iturburuetako urez hornitzeko aukera izan zen.

1904-1913 bitartean Klaratarren ikastetxearen alboan dagoen Maria Bihotz Garbiaren eliza (''Església de l'Immaculat Cor de Maria'') eraiki zen. Bestalde, auzo honetako erakunde nabarmenetako bat Club Esportiu Europa kirol elkartea da, gaur egun bere futbol taldea hirugarren mailan jokatzen duelarik.

## Eraikinak 
* La Sedeta
* Maria Bihotz Garbiaren eliza
* Nou Sardenya estadioa.

## Iruditegia 

Irudi:Clavé-Passeig de Sant Joan 2.JPG|Josep Anselm Clavé-ren monumentua.
Irudi:Església Immaculat Cor de Maria (claretians) 2.JPG|Maria Bihotz Garbiaren eliza.
Irudi:BCN-CampEuropa-4888.jpg|Club Esportiu Europa taldearen futbol zelaia.
Irudi:Font d'Hèrcules5.JPG|Herkulesen iturria.

## Kanpo estekak 
* Camp d'en Grassot i Gràcia Nova auzoa Bartzelonako udal webgunean
Aldagai anitzeko analisi

Estatistikan, **aldagai anitzeko analisiak** bereziki datu-multzo batean aldagai anitz jasotzen diren egoeretan erabiltzen diren teknika estatistikoen multzoa da. Teknika hauek metodo eta prozedura ezberdinak erabiltzen dituzten arren, helburu berdina dute finean: jasotako aldagaiak faktore edo dimentsio bakan batzuetan laburbiltzea eta elementuak modu sinple batez irudikatzea, beraien arteko konparazioak modu sinple batean egiteko.

## Aldagai anizteko analisian biltzen diren teknikak 
* Osagai nagusien analisia,
* analisi faktoriala,
* eskalatze multidimentsionala
* korrespondentzien analisia;
* erregresio anizkoitza;
* multzokatzea;
* analisi diskriminatzailea;
* MANOVA eta MANCOVA.

## Ikus, gainera 
* Anjeles Iztueta Azkue

## Kanpo estekak
Bologna Itzulpen Zerbitzua

**Bologna Itzulpen Zerbitzua** Europako proiektu bat da, eta helburua du itzulpen automatikoko zerbitzua eskaintzea goi-mailako irakaskuntzako erakundeek beren ikasketa-programak ingelesera itzuli ahal izateko.  (Information and Communication Technologies Policy Support Programme - Multilingual Online Services (CIP-ICT-PSP.2010.6.2).)
 
Gero eta behar handiagoa dago hezkuntzaren arloko erakundeek ikasturteko edukiaren dokumentazioa eta beste hainbat informazio ingelesez emateko. Ikasturteko edukiaren eta gradu programen itzulpenak izatea erabakigarria da, unibertsitateek atzerriko ikasleak erakartzeko, eta are garrantzitsuago, erakundeek irudi ona lantzeko nazioarte mailan.

Zifren eta joeren arabera, ohiko giza itzulpen-zerbitzuetan inbertitzea garestiegia da. Ondorioz, ikasturteko materialak eta gradu programak sarritan tokiko hizkuntzetan ematen dira bakarrik.

Bologna Itzulpen Zerbitzua proiektuaren helburua da irteera bat ematea arazo horri. Horretarako eskainiko du koste baxuko, Webean oinarritutako eta goi-mailako kalitatezko itzulpen automatikoa. Zerbitzu hori bereziki egokituko da ikasketa programak edo ikasturteko syllabi-ak itzultzeko. Proiektuaren helburua da itzulpen-plataforma bat garatzea sarean ondoko hizkuntzak ingelesera itzultzeko: nederlandera, finlandiera, frantsesa, alemana, portugesa, espainiera eta turkiera; baita ingelesetik txinerara itzultzeko ere.

## Partzuergoa 
Bologna Itzulpen Zerbitzua martxan jarri duen partzuergoa industria arloan eta hezkuntzan diharduten hainbat bazkideekin osatua dago. Denek egiten dituzte garrantzi handiko ekarpenak, esperientzia eta ezagutza mailan, zerbitzuaren alderdi batean edo bestean.

* CrossLang NV (Belgika)
* Convertus AB (Suedia)
* Applied Language Solutions, Ltd. (Erresuma Batua)
* Koç University (Turkia)
* Eleka Ingeniaritza Lingusitikoa, SL (Espainia)

## Erreferentziak 
## Informazio gehiago 
* Bologna Translation Service: Online translation of course syllabi and study programmes in English, EAMT 2011: proceedings of the 15th conference of the European Association for Machine Translation, 30-31 May 2011, Leuven, Belgium
* BOLOGNA TRANSLATION SERVICE: AN ENABLER FOR INTERNATIONAL PROFILING AND STUDENT MOBILITY H. Depraetere, J. Van de Walle, INTED 2012: proceedings of INTED2012 (6th International Technology, Education and Development Conference, 5 - 7/3/2012, Valencia, Espaina 

## Kanpo estekak 
* Bologna Project Website
* "Gara" egunkaria (gaztelaniaz)
* "Noticias de Gipuzkoa" egunkaria (gaztelaniaz)
* "Belga Media Support": "CrossLang NV aan het roer van de Bologna Translation Service" (nederlanderaz), 2012/2/6
1672 Gezelle

**1672 Gezelle** asteroide gerrikoan aurkitutako 1672. asteroidearen izena da. 1935eko urtarrilak 29an aurkitu zuen Eugène Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1935 BD** zen. Bere izena Guido Gezellegatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1669 Dagmar

**1669 Dagmar** asteroide gerrikoan aurkitutako 1669. asteroidearen izena da. 1934ko irailak 7an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1934 RS** zen.

## Kanpo estekak
Guido Gezelle

**Guido Gezelle** (Brujas, 1830eko maiatzak 1-Kortrijk, 1899ko azaroak 27) flandriar olerkaria izan zen, bere lanak nederlanderaz idatzi zituena.

1854an apaiz ordenatua izan zen, eta apaiz eta irakasle izan zen Roeselaren. Politikan oso murgildua egon zen, langileei eman zien babesaren ondorioz arazo asko izan zituen elizaren sektoreren batzuekin.

Bere olerkaritza naturan eta erlijioan oinarritzen da. Flandesera eta nederlandera hizkuntza ezberdinak bezala banatzeko mugimenduak eragin handia izan zuen beragan.

Bere omenez izendatu zen 1672 Gezelle asteroidea.

## Lanak 
* *Kerkhofblommen* (1858)
* *Vlaemsche Dichtoefeningen* (1858)
* *Kleengedichtjes* (1860)
* *Gedichten, Gezangen en Gebeden* (1862)
* *Tijdkrans* (1893)
* *Rijmsnoer* (1897)
* *Laatste Verzen* (1901)

## Ikus, gainera 
* Nederlanderazko literatura

## Kanpo estekak
Vallcarca i els Penitents

**Vallcarca i els Penitents**, Kataluniako Bartzelona hiriburuko Gràcia barrutiaren iparraldean dagoen auzo bat da. El Putxet eta El Coll muinoen artean dago, eta auzoari izena eman zion errekaren norantzan kokatua dago. Bere jatorrizko guneak Hostal de la Farigola, Can Falcó, Can Mas eta Can Gomis eremuak dira. 2009. urtean 15.687 biztanle zituen.

## Leku interesgarriak 
* Comas d'Argemir Etxea
* La Casita Blanca
* Isabelen pasabidea.
* Vallcarcako zubia.

## Iruditegia 

Irudi:Casa Comas d'Argemir - 002.jpg|Comas d'Argemir Etxea.
Irudi:Plaça de Lesseps 2.jpg|Jaume Fuster liburutegia.
Irudi:Josepets façana.jpg|Josepets eliza.
Irudi:12 Casa Marsans.jpg|Marsans Etxea.

## Kanpo estekak 
* Vallcarca i els Penitents auzoa Bartzelonako udal webgunean
El Baix Guinardó

**El Baix Guinardó**, Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutian dagoen auzo bat da. 2009an 26.287 biztanle zituen.

Bere mugak honako hauek dira: mendebaldean Sardenya kalea du, honek El Camp d'en Grassot eta Gràcia Nova kaleekin muga egiten duelarik, hegoaldean Sagrada Família auzoko Antoni Maria Claret kalearekin mugatzen du, ekialdean Cartagena kaleak Guinardó eta Baix Guinardó auzoak banatzen ditu, eta azkenik, iparraldean Can Baró auzoko Avinguda Mare de Déu de Montserrat etorbidea eta Font Castellana plazarekin mugatzen du.

## Eraikinak 
* Les Altures Etxea
* Les Aigües parkea
* Gironako printzearen parkea
* Horta-Guinardóko Mossos d'Esquadra poliziaren komisaldegia.
* Antzinako Gironako koartel militarra.

## Iruditegia 

Irudi:Plaça font castellana.JPG|Font Castellana plaza.
Irudi:Boca sud del tunel de la Rovira.JPG|La Rovira tuneleko hegoaldeko sarbidea.
Irudi:CEIP Mas Casanovas - 02.JPG|CEIP Mas Casanovas ikastetxea.
Irudi:Cami principal2.JPG|Les Aigües parkea.

## Kanpo estekak 
* El Baix Guinardó auzoa Bartzelonako udal webgunean  
* El Baix Guinardó auzoko bizilagunen elkartea
Druivenkoers Overijse

**Druivenkoers Overijse** Belgikako Flandriako Brabanteko Overijse hirian ospatzen den txirrindularitza txapelketa bat da.

1961ean profesionalentzako kriterium (kilometro gutxiko hiri lasterketa) bezala sortua, 1969an egungo ohiko iraupen lasterketa formatura pasatuz. 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da 1.1 mailan.

## Palmaresa 
[thumb|upright=1.5|2014 : [Jasper De Buyst (2), Jonas Van Genechten (1) eta Tom Van Asbroeck (3).]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marc Sergeant

**Marc Sergeant** (Aalst, 1959ko abuztuak 16) belgiar txirrindulari ohi bat da, profesionala 1981 eta 1996 artean, denbora horretan 20 garaipen lortuz.

1980an Moskuko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

Zaletu mailako Belgikako txapelduna izan zen 1981ean. Behin profesionaletan, errodadore bezala nabarmendu zen, batez ere etapa lauetan lehiakorra.

Txirrindularitza profesionaletik erretiratu ondoren kirol zuzendari izan zen.

## Palmaresa 
**1980**
* 2. Valoniako Tourrean

**1981**
* Het Volk
* 2. Hainauteko Zirkuituan
* 3. Valoniako Tourrean
* 3. Mugako Zirkuituan

**1982**
* Andaluziako Itzulia eta etapa 1
* 2. Eddy Merckx Sari Nagusian

**1983**
* 2. Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan

**1984**
* Etapa 1 Suitzako Itzulian
* 2. Belgikako Itzulian
* 3. Flandrian Zeharrean
* 3. Eddy Merckx Sari Nagusian

**1985**
* 3. Stadsprijs Geraardsbergenen

**1986**
* 20px Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketa
* 2. Étoile de Bessègesen eta etapa 1
* 2. Belgikako Itzulian

**1987**
* 2. Herbehereetako Itzulian eta etapa 1
* Etapa 1 Frantziako Tourrean

**1988**
* Herbehereetako Itzuliko etapa 1
* Druivenkoers Overijse
* Eibarko Bizikleta-Arrateko Igoerako etapa 1

**1990**
* 3. Flandrian Zeharrean

**1991**
* 6. Andaluziako Itzulian
* 8. Paris-Roubaixen

**1993**
* 4. Flandriako Tourrean

**1994**
* 2. Flandrian Zeharrean

**1995**
* 4. Binche-Tournai-Binchen

## Taldeak 
* Gazelle-Campagnolo (1980)
* Boule d'Or (1981-1982)
* Europ Decor (1983-1984)
* Lotto-Merckx (1985-1986)
* Hitachi (1987-1989)
* Panasonic-Sportlife (1990-1992)
* Novemail-Histor (1993-1994)
* Lotto-Isoglass (1995-1996)

## Kanpo estekak 
*
1980ko Italiako Giroa

**1980ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 63. edizioa izan zen. 1980ko maiatzak 15 eta ekainak 6 artean ospatu zen, sarrerako bat eta 22 etapatan banatutako 4025 kilometroko ibilbidea eginez, garaileak, batez beste, 35,897 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Bernard Hinault izan zen garailea, Wladimiro Panizza eta Giovanni Battaglin garaituz, berarekin batera podiumean egon zirenak.

## Taldeak 
| valign="top" width="50%" |

|}

## Etapak 
## Sailkapenak 
|}

|}

|}

|}

## Kanpo estekak
1982ko Andaluziako Itzulia

**1982ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 28. edizioa izan zen. 1982ko otsailak 2 eta 7 artean ospatu zen, sarrerako bat eta horietako bat bikoitza izan zen 5 etapatan banatutako 797,60 kilometroko ibilbidea eginez. Marbellan hasi eta Gandian amaitu zen.

64 txirrindularik parte hartu zuten 8 taldetan banatuta, proba 56k amaituz.

Garailea izan zen Marc Sergeantek proba, batez beste, 34,784 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Erregulartasunaren sailkapena ere berak irabazi zuen. Mendikoa Harald Maierrek irabazi zuen, tarteko helmugena Avelino Pereak eta taldekakoa Reynoldsek.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
1910eko Frantziako Tourra

**1910eko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 8. edizioa izan zen. 1910eko uztailak 3 eta 31 artean 15 etapatan banatutako 4737 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Octave Lapizek, batez beste, 28,680 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Edizio honetan lehen aldiz igo zen Tourmalet mendatea. Octave Lapize eta François Faberren arteko lehiak jendea irrikitan izan zuen Pariseko helmugararte.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
MIB 30

**MIB 30** Milango Burtsan kotizatzen zuten 30 balorek osatzen zuten burtsa indize bat zen.

Enpresek kapitalizazio irizpidearen arabera kotizatzen zuten. Berrikuspena bi aldiz urtean egiten zen, martxoan eta irailean.

Indize hau 2009ko ekainak 1ean erabiltzeari utzi zion, FTSE MIBgatik ordezkatua izan zelarik, Italiako burtsa Londresko burtsarekin elkartu ondoren.
Ivano-Frankivsk

**Ivano-Frankivsk** (ukraineraz: Івано-Франківськ), 1962 arte **Stanyslaviv** (ukraineraz: Станиславів) edo **Stanislav** (errusieraz: Станислав), deitua, Ukrainako hego-mendebaldeko hiria eta Ivano-Frankivskeko oblasteko hiriburua da. 2005ean 219.479 biztanle zituen.

Bystrytsiaren bazterrean dago, ibai hau Dniesterrekin elkartu baino lehentxeago. Errepide eta burdinbide gune garrantzitsua da. Aireportua ere dauka.

## Historia 
1650ean sortua izan zen Stanislawow izenarekin. Poloniaren lehenbiziko zatiketaren ondoren (1772) Austriaren mende egon zen 1919 arte. Ordutik eta 1939 arte Poloniaren zati izan zen. 1945ean, Ukraina osoa bezala, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren zati bilakatu zen. 1962an, Ivan Franko ukrainiar idazlearen omenez, gaur egungo izena hartu zuen. 1990eko hamarkadan Ukrainako independentziaren aldeko gune garrantzitsuenetako bat izan zen.

## Ekonomia 
Bigarren Mundu Gerraren ostean, industriak berreraiki eta lantoki berriak jaso ziren. Gaur egun industria arinak, zur lantegiak, altzari fabrikak eta elikagai industriak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Can Baró

**Can Barò**, Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutian dagoen auzo bat da. Auzoa Turó de la Rovira munioaren hegoaldeko magalean dago. Iparraldean aipatutako muinoarekin muga egiten du, ekialdean El Guinardó auzoa du, hegoaldean El Baix Guinardó eta mendebaldean berriz La Salut. Auzo honen jatorria gaur egungo Can Baróko masian du, bere atarian ipintzen duenaren arabera 1674 zaharberritua izan zen, eta gaur egun ikastetxea delarik. Eraikinaren antzinako jabeak masia honen lursailen zati batzuk saldu eta hauetan gaur egungo auzoa eraiki zen. Gaur egun auzoa kokatzen den lursaila antzinako Sant Martí de Provençals udalerriko zati zen, baina 1897an Bartzelona hirira gehitu zitzaion.

## Eraikinak 
* Can Baróko masia.

## Iruditegia 

Irudi:Plaça font castellana.JPG|Font Castellana auzoa.

## Kanpo estekak 
* Can Baró auzoa Bartzelonako udal webgunean  
* Can Baròko auzoaren historiari buruzko bloga 
* Can Baròko auzotarren webgunea
Pancorboko gudua

**Pancorboko gudua** 816an Al Hakan I.a emirrak iparraldera bidalitako eta Abd al-Karim ibn Abd al-Wahid ibn Mugitek zuzendutako armada Pancorbo zeharkatzen saiatu zenean gertatu zen.

## Aurrekariak 
Kordobako emirerriak barneko arazo politikoak zituen, Hisham Al-Reda hil zenean, bere semea zen Al Hakanek Suleiman eta Abu Marwan bere osaben gurariak borrokatu behar izan zituelako.

Frankoek emirerriaren asaldaketa aprobetxatu nahian, 798an, Gilen I.a Tolosakoak Alfontso II.a Asturiaskoa eta Huescako *wali* zen Bahlul ibn Marzuq bilerara deitu zituen Luis Errukitsuaren izenean *al-Tagr al-Ala* edo goialdeko marka konkistatzeko asmotan.

Egoera aprobetxatuz Asturiasko Erresumak Lisboa eraso zuen eta Karlomagnok Bartzelona konkistatu eta Iruñea bere orbitan kokatu zuen.

801ean, Al Hakanen seme Mohamed ibn al-Hakanek zuzendutako islamdar armada Araba eta Gaztela erasotzera joan zen, eta Argantzongo haitzartetik Ebro zeharkatzean frankoen aldeko *dux*a zen Belaskok, iruindarrek eta, ziur asko, Antso Otsoak bidalitako gudaroste batek prestaturiko segadan erori zen. Hain zen gogorra porrota ezen Mohamed ibn al-Hakan Qurtubara bere ofizial hoberenetariko batzuk eta hainbat lagun gabe itzuli baitzen.

803an, banukasitarrek eta bere aliatu baskoiek Tutera setiatu eta hartu ondoren, bere *wali*a zen Yusuf ibn Amrus atxilotu zuen. Hala ere, Amrus ibn Yusufek eskualdea berreskuratu zuen

Guduak hamahiru egun iraun zuen etengabe: baskoiek haitzartetan eta ibaien ibietan kokatu zituzten bere defentsak, bere armez egindako lubakiak eta zurak aprobetxatuz. Musulmanek ezin izan zuten defentsak gainditu eta kristauek erasoari ekin ziotenean, musulmanek bidea hautsi eta menderatu zituzten. Hildako asko haitzartean erori ziren.
 
Euriaren ondorioz baskoiek bere defentsa guztiak galdu zituzten baina musulmanek ere gorriak ikusi zituzten eta alderdi biek alde egin behar izan zuten.

## Ondorioak 
Belasko Gaskoiaren porrota aprobetxatuz, Eneko Arista frankoen hegemoniaren aurka matxinatu zen, Iruñeko Erresuma aldarrikatuz

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Carmel

**El Carmel**, Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutian dagoen auzo bat da, hain zuzen ere hiriaren goialdean kokatua dago, Collserola mendilerroan dagoen izen bereko Turó del Carmel muinoan. Orografia menditsua du, gora-behera handiekin, honek auzoko kale ugari aldapatsuak izatea dakar.

XIX. mendearen amaiera eta XX. mendearen hasieran Bartzelonako burgesiaren bizileku bilakatzen hasi zen, halere 1920ko hamarkada arte baserri giroko auzoa izan zen, baratza eta gune berde ugari zituelarik, hau Espainiako leku ezberdinetatik etorritako inmigrazioaren ondorioz berehala aldatu zen. Familibakarreko etxebizitzaz osatua izatetik auzoa etxolez betetzen hasi zen, aldiz, 1960ko hamarkadatik aurrera eta garaiko eraikuntzaren *boomaren* ondorioz bertan etxebizitza bloke handiak eraikitzen hasi ziren, egoera berri honek auzoaren izaera erabat aldatu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Santuari Carmel1.jpg|Mare de Déu del Mont Carmel santutegia.
Irudi:Santuari Carmel2.jpg|Mont Carmelgo eliza berria, 1988an eraikiza.
Irudi:Ascensor Alguer.jpg|Alguer kaleko igogailu makurtua.
Irudi:Carmel.jpg|Carmel auzoa.

## Kanpo estekak 
* El Carmel auzoa Bartzelonako udal webgunean
Klinefelterren sindrome

**Klinefelterren sindromea** gizonezko batzuek duten mutazio genomikoa da, kromosomen kopurua aldatzen duena. Zehazki, sindrome hau dutenek kromosoma bat gehiago dute haien kariotipoan (46 kromosoma izan beharrean 47 dituzte).

Gizakiaren sexua X eta Y kromosomek mugatzen dute. Gizonezkoek 44 kromosoma autosomikoak (autosomak) eta 2 kromosoma sexualak (XY) dituzte. Emakumezkoek 44 autosomak eta beste pare bat (XX) sexualak. Klinefelter sindromean gizonezkoek 3 kromosoma sexual dituzte (XXY), meiosian gertatutako akats baten ondorioz.

Klinefelter sindromea mutazio genomiko ugariena da, bizirik jaiotako gizonezkoen artean bere maiztasuna %0,2koa baita. Gehiegizko kromosoma horrek aparteko aldaketa fenotipikoak sortzen ditu: hipogonadismoa (gutxi garatutako barrabilak), antzutasuna (espermatozoide gutxi sortzen dituztelako), ugatz-guruinen garapena eta adimen atzerapena, besteak beste. Ohikoa da ere ile gutxi izatea aurpegian eta gorputzean. Intersexualitate-forma bat da, beraz (pseudohermafroditismo femeninoa).

Aldaketa hormonalei dagokionez azpimarratzekoa da sindromea pairatzen duten gizonek ohi baino testosterona gutxiago ekoizten dutela.

Sintoma hauek guztiek gaitzaren diagnostikoa egiteko laguntzen dute. Kariotipoaren azterketak baieztatzen du diagnostiko hori.

Urriagoak izan arren, beste formula kromosomikoek ere eragin dezakete sindrome hau: (XXY) ohikoenaz gain, (XXXY) eta (XXYY) agertzen dira sindromea dutenen artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Font d'en Fargues

'''La Font d'en Fargues'*, Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutian dagoen auzo bat da. Auzo hau Horta auzoaren hegoaldean eta Turó de la Rovira muinoaren iparraldean dago, hain justu ere izena ematen dion Carabassa iturburua eta errekaren artean. Antzina iturriak kalitate eta ezaugarri bikainak izatea ospea zuen, bertan festak eta ekintzak ospatu ohi zirelarik.

Auzoa 1905. urtetik aurrera urbanizatuz zihoan heinean, Mas de Can Pujol masiaren lursailetan eta Aita Fargas i Sagristà apaizaren ekimenez hiri-lorategi moduko bat eraiki zen. Auzoaren izena *Fargas'' izendapenetik dator.

1915an Aita Fargasek dorreen eraikitzea ere bultzatuarazi zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Can Carabassa - Barcelona (Catalonia)-08019-2814.jpg|Can Carabassa.
Irudi:CanFargas-Barcelona (Catalonia).jpg|Fargas Etxea.
Irudi:CasaGiol-Barcelona (Catalonia).jpg|Giol Etxea.
Irudi:HabitatgeMontserratCasanovas64-1-Barcelona (Catalonia).jpg|Montserrat de Casanovas familibakarreko etxebizitza.

## Kanpo estekak 
* La Font d'en Fargues auzoa Bartzelonako udal webgunean  
* La Font d'en Fargues auzoko plataforma 
* La Font d'en Fargues auzoko erakundeak
Margarita Teresa Savoiakoa

**Margarita Maria Teresa Savoiakoa** (italieraz Margherita Maria Teresa Giovanna di Savoia, Turin, 1851ko azaroak 20-Bordighera, 1926ko urtarrilak 4) Italiako erregina ezkontidea izan zen bere senar Hunberto I.aren erregealdian (1878-1900).

## Biografia 
Fernando, Genovako dukearen alaba eta Karlos Alberto Sardiniakoaren biloba, bere lehengusua zen Hunbertorekin ezkondu zen 1868an. Bere ama Isabel Saxoniakoa printzesa izan zen. 1869ko azaroak 11n, Margaritak bere seme Viktor Manuel izan zuen, Napoliko printzea, ondoren Viktor Emanuel III.a Italiakoa izango zena.

Artista eta idazleak bultzatu zituen eta kultura erakundeak sortu zituen, bereziki Società del Quartetto eta Casa di Dante. Francesco Paolo Tosti musikaria babestu zuen, bere kantu irakasle eta Gorteko Musika Artxibategiko arduradun izendatu zuena. Ongintza erakunde askoren ongilea izan zen, batez ere Gurutze Gorriarena.

1889an, Margarita pizza bere omenez izendatu zen, baina, burlaz, napoliar espezialitate horrek ordurarte ia derrigorrezkoa zen baratxuria kendu behar izan zuela esaten da, erreginak ez baitzuen baratxuria jasaten. Bere omenez, Luis Amadeo Savoiakoa Abruzzoetako dukeak Margaritaren izenarekin izendatu zituen Alpeetako Punta Margherita eta Afrikako hirugarren mendirik altuena den Stanley mendiaren Margherita tontorra.

## Bitxikeriak 
Elezaharraren arabera, 1889an, *Il Brandi* izeneko jatetxean erreginari bereziki berarentzat eginiko pizza bat zerbitzatu zioten, bandera nazionalaren koloreak zituena. Pizzak tomatezko oinarri bat zuen, zuri koloreko mozzarella gaztazko geruza bat, eta, amaitzeko, albaka arramatxo bat, erreginaren omenez Margarita izendatua izan zen zapore konbinaketa sinple eta irudimentsu bat.
1670 Minnaert

**1670 Minnaert** asteroide gerrikoan aurkitutako 1670. asteroidearen izena da. 1934ko irailak 9an aurkitu zuen Hendrik van Gentek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1934 RZ** zen. Bere izena Marcel Minnaertengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
KV49

**KV49** Egiptoko Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Tamaina txikikoa, beharbada Egiptoko XVIII. dinastiako nobleren batentzat izango zen.

## Kokapena 
KV49 Erregeen Haraneko wadi nagusiko mendebaldeko adarrean dago, KV35era daroan bidearen sarreran. Bere ardatza hegomendebalderantz orientatua, KV48tik eta *Animalien hilobiak* izenez ezagutzen diren KV50, KV51 eta KV52tik oso gertu dago, baita askoz handiagoak diren KV12 eta KV57 hilobietatik gertu ere. Erregeena ez diren gainontzeko hilobietan bezala, ez du apaindurarik.

KV49 hilobiaren diseinua errege nekropoli honetako noble baten ohiko hilobiarena baino askoz landuagoa da (orokorrean, sarrera bezala putzu bat eta gela bakar bat izaten dituzte), baina printze edo erregina baten hilobia baino sinpleagoa da. Sarrerako eskailera batez (A), beheranzko arrapalan doan korridore batez (B) eta gela bakar batez (C) osatua dago. Hilobia handitu egin behar zen, Cren azpian eskailera baten zulaketak frogatzen duen bezala, baina, ezagutzen ez diren arrazoiengatik, lanak geldiaraziak izan ziren, beharbada bere jabearen heriotzaren ondorioz.

## Indusketa 
Erregeen Haraneko 49. hilobia ez zen 1906 arte aurkitua izan. Edward Russell Ayrtonek aurkitu zuen, Theodore Davisentzat lanean ari zela. Ez zen arkeologo honen aurkikuntzarik garrantzitsuenetako bat izan, eta ia oharkabean pasa zen. Hala ere, C gelaranzko atea zigilatua izan zela baieztatu ahal izan zen, okupatua izan zela adierazten duena. Dena dela, aurkitutako hil hatu objektu gutxien artean, ez dago bakar bat ere hilobi honen jabea nor izan zitekeen adierazten edo gutxienez iradokitzen duenik. Bere diseinuagatik eta kokapenagatik Egiptoko XVIII. dinastiaren erdialdean, beharbada Amenofis II.a eta Amenofis III.aren erregealdien artean zulatua izan zela ebaz daiteke.

Uholdeek eragindako kalteak eragozteko asmoz, Antigoalekotasunen Kontseilu Gorenak harrizko harresi bat eraiki du KV49 hilobiaren sarrera inguruan. Hilobi honen balioa Erregeen Haranaren historian hasieran dirudiena baino handiagoa izan liteke. Egiptoko XX. dinastiaren amaieran datatutako grafitoen aurkikuntzak, beharbada errege momiak zaharberritzeko tailer bezala erabili zela adierazten dute, momia horiek, ondoren, zenbait ezkutalekutara bidali zirelarik lapur eta hilobi arpilatzaileengandik salbu egoteko. KV49 eta KV35 hilobien arteko hurbiltasunak (azken honetan XVIII. dinastiaren erdialdeko, XIX. dinastiako eta XX. dinastiaren lehen erdiko momiak ezkutatu ziren tokia delarik) toki seguruago batera eraman aurretik Inperio Berriko zenbait faraoiren gorpuentzako derrigorrezko geltoki bezala erabili zela frogatzen duela dirudi.

## Kanpo estekak
El Guinardó

**El Guinardó**, Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutian dagoen auzo bat da. El Guinardó auzoa antzinako Sant Martí de Provençals udalerria zegoen lekuan kokatzen da, Horta auzoa eta Gràcia barrutiarekin mugatzen du, eta Pelada mendiko ekialdeko magalean zehar hedatzen delarik. XIX. mendeko azken hamarkadak arte bertako jarduera nagusiak nekazaritza, hargintza (gaur egungo Can Baró) auzoko jarduera nagusia), artzaintza eta etxaldeak ziren, azken horien artean auzoari izena eman zion Mas Guinardó, edota Mas Viladomat, Mas Casanoves, Mas Vintró eta Torre dels Pardals etxaldeak zeudelarik

## Iruditegia 

Irudi:Can Mascaró2.jpg|Can Mascaró.
Irudi:Façana principal de l'Antic Institut Ravetllat-Pla.jpg|Antzinako Ravetllat-Pla institutua.
Irudi:Camp de futbol al Complex Esportiu Municipal Guinardó.JPG|El Guinardó auzoko udal futbol zelaia.

## Kanpo estekak 
* El Guinardó auzoa Bartzelonako udal webgunean
1671 Chaika

**1671 Chaika** asteroide gerrikoan aurkitutako 1671. asteroidearen izena da. 1934ko urriak 3an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1934 TD** zen. Bere izena Valentina Terexkovaren ezizenagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Horta (Bartzelona)

**Horta**, Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutiaren ipar-ekialdeko muturrean dagoen auzo bat da. 2009an 27.909 biztanle zituen.

## Historia 
Auzo honek izena Horta familiari zor dio, 1036-1260 bitartean eremu honetako jaun eta jabea izan zen familia. 1095eko martxoaren 18ko agiri batek jada Sant Joan d'Orta parrokiaren aipamena egiten du. 1260ko ekainaren 12an lehenbiziko Sant Joan d'Horta parrokia sagaratu zelarik. XVI-XIX. mendeetan zehar eta bertan zegoen ur oparotasuna zela eta, garbitegi ugari ezarri ziren, gainera 1901an tranbia jartzearekin bat oparotasun hori oraindik gehiago areagotu zen. 1960an Bartzelonako metroaren L5 linea auzo honetako Eivissa plazan dagoen Hortako geltokira ailegatu zen.

## Leku interesgarriak 
* Eivissa plaza
* Hortako Labirintoaren plaza
* Hortako belodromoa

## Erakundeak 
* Colla de Diables d'Horta
* Els Lluïsos d'Horta
* Esplai Isard - Flor de Neu
* Unió Atlètica d'Horta
* Unió Esportiva Horta

## Iruditegia 

Irudi:Barcelona Laverinto Horta 09 JMM.JPG|Hortako Labirintoaren plaza.
Irudi:BCN-Velodrom-9970sh.jpg|Hortako belodromoa.
Irudi:CanCortadaFaçanaPrincipal.jpg|Can Cortada.
Irudi:CanQuerolFaçanaPrincipal.jpg|Can Querol.

## Kanpo estekak 
* Horta auzoa Bartzelonako udal webgunean
Afrika Erdiko Errepublikako bandera

**Afrika Erdiko Errepublikako bandera**, *La Renaissance* izeneko ereserkia eta armarriarekin batera herrialdeko ikur nagusienetako bat da. 1958ko abenduak 1ean onartu zen eta Barthélemy Bogandak diseinatu zuen, Ubangui-Chari lurralde autonomoko lehen presidentea izan zena, "Frantziak eta Afrikak elkarrekin joan behar dute" pentsatzen zuena. Hala, Frantziako banderako urdin, zuri eta gorri koloreak panafrikar koloreak ziren gorri, hori eta berdearekin uztartu zituen.

Gorriak ertafrikar herriaren odola irudikatzen du, independentzia lortzeko eta euren herrialdea defendatzeko isuri zutena, urdinak zerua eta askatasuna, zuriak bakea eta duintasuna, berdeak itxaropena eta fedea, horiak tolerantzia, eta independentziaren izar horiak etorkizun distiratsu bat.

## Kanpo estekak
Sant Genís dels Agudells

**Sant Genís dels Agudells**, Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutian dagoen auzo bat da. 2009an 7.228 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Can Fuster 2 - Barcelona (Catalonia)-08019-2780.jpg|Can Fuster.
Irudi:Orfenat Ribas 1 - Barcelona (Catalonia)-08019-2846.jpg|Ribas umezurztegia.
Irudi:SantGenísCampanes2.JPG|Sant Genís elizako kanapaiak.

## Kanpo estekak 
* Sant Genís dels Agudells auzoa Bartzelonako udal webgunean
La Vall d'Hebron

'''La Vall d'Hebron''', Kataluniako Bartzelona hiriko Horta-Guinardó barrutian dagoen auzo bat da. 2009an 5.618 biztanle zituen. Ronda de Dalt hiribidea eta Vall d'Hebron pasealekuaren izkinan kokatua dago, 1953ko Eskualde Planaren ondorioz auzoa garatuti eeta bertan etxebizitza blokez osatutako poligonoak eraiki ziren.

1992ko Udako Olinpiar Jokoak hiri honetan ospatu behar zirenez, aurretik eraikitako poligonoak gehiago zabaldu eta kirol instalakuntza eta ekipamendutarako erabili ziren. Gainera bertan Vall d'Hebron parkea ere badago.

Auzoaren iparraldean, Ronda de Dalt hiribidea zeharkatuz Montbau auzoa dago, bertan Vall d'Hebron Ospitale Unibertsitarioa dago, hau Kataluniako ospitale garrantzitsuenetako bat delarik.

## Iruditegia 

Irudi:Granja Vella-Martí Codolar - Barcelona (Catalonia)-08019-2731.jpg|Granja Vella-Martí Codolar eraikina.

## Kanpo estekak 
* La Vall d'Hebron auzoa Bartzelonako udal webgunean
Fianna

*Fianna* (singularrez *Fian*) irlandar mitologia eta eskoziar mitologiaren arabera Irlandako kondairazko gerlari askeen talde txiki bat zen, haien buruzagia Fionn mac Cumhaill zen eta talde honen balentria eta gorabeherak Fenian zikloan agertzen dira. Historia Garaikidean eta kondaira hauetan oinarrituz irlandar nazionalismoaren hainbat taldek *Fianna Éireann* izendapena bereganatu izan dute.

## Ikus gainera 
* Fionn mac Cumhaill
* Fenian zikloa
* Oisín
* Fenian

## Kanpo estekak
Fionn mac Cumhaill

[thumb|200px|eskuinera|Fionn Mac Cumhaill buruzagia [Fianna gudari taldea laguntzera itzuli ondoren, Stephen Reid ilustratzailearen lana.]]

**Fionn mac Cumhaill** (aitzinirlanderaz *Find mac Cumail* edo *Umaill*), ingelesera **Finn McCool** izenera itzulia, irlandar mitologiako kondairazko gudari-ehiztari bat izan zen, Eskozia eta Man Uharteko kondairetan ere agertzen delarik. Fenian zikloko (*Fiannaidheacht*) pertsonaia da, Fianna gudari taldearen buruzagia zen. Berari buruzko kontakizun eta balentriak Fionnen semea zen Oisín olerkariak kontatu zituen.

## Ikus gainera 
* Fenian zikloa
* Oisín
* Fianna
* Cú chulainn

## Kanpo estekak
Zazaistan

[thumb|[Zazakia hitz egiten den Turkiako eskualdea, hiru dialekto nagusiak adierazita.]]

**Zazaistan** zaza etniakoek beren lurraldeari emandako izena da. Turkiaren ekialdean dago, Asiako mendebaldean. Zaza herriaren berezko hizkuntza zazakia da. Zaza gehien-gehienek kurdutzat dute beren burua, eta kurdutzat zenbatu ohi dituzte nazioarteko estatistiketan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margarita pizza

**Margarita pizza** (italieraz *pizza margherita*) tomatez, mozzarellaz, albaka freskoz, gatzez eta olioz eginiko napolitar pizza tipiko bat da. Napolitar pizzarik ezagunena da marinel pizzarekin batera.

## Historia 
Tradizioak dioenez, 1889ko ekainean, Italiako Margarita erregina omentzeko, Brandi pizzadendako Raffaele Esposito sukaldariak Margherita pizza sortu zuen, horretarako erabili zituen osagai nagusiek (tomatea, mozzarella gazta eta albaka) italiako banderako koloreak irudikatzen zituztelarik. Gazta erabili zuen lehen errezeta izan zen.

Alabaina, gaur egun Margherita pizza deitzen dena, Margarita erreginari eskeinia izan aurretik jada prestatua izan zen. Francesco de Bouchardek 1866an pizza mota nagusiak deskribatu zituen, gaur egun marinel pizza, Margherita eta calzone deitzen direnak.

Bestaldetik, jada 1830ean, Riccio delako batek jada deskribatu zuen tomatea, mozzarella eta albakaz eginiko pizza bat *Napoli, contorni e dintorni* liburuan.

## Ikus, gainera 
* Raffaele Esposito

## Kanpo estekak
1673 van Houten

**1673 van Houten** asteroide gerrikoan aurkitutako 1673. asteroidearen izena da. 1937ko urriak 11n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 TH** zen. Bere izena Cornelis Johannes van Houtengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak