open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
In America

***In America*** () 2003ko Jim Sheridan irlandar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoilariak zuzendu, ekoitzi eta idatzitako drama film bat da. Samantha Morton, Paddy Considine, Sarah Bolger, Emma Bolger eta Djimon Hounsou aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako hiru izendapen jaso zituen: Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Jim Sheridan), Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Samantha Morton) eta Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Djimon Hounsou).

## Argumentua 
1982, New York. Johhny eta Sarah Sullivan (Paddy Considine eta Samantha Morton) Irlandatik xentimorik gabe eta beren bi alabatxoekin batera iritsi berri diren senar-emazte etorkinak dira, biak ere Amerikar Ametsa topatzeko asmoz. Senarrak aktore izan nahi du, baina beren bost urteko Frank semetxoa garun tumore baten ondorioz hil izan zela eta, jasaten duen depresioak bere ametsa lortzea eragotziko dio. Halloween gau batez, Christy eta Ariel alabak (Sarah Bolger eta Emma Bolger) Mateo auzolagunaren (Djimon Hounsou) apartamentuko atean agertu eta elkarren adiskide bilakatuko dira. Ama berriz ere haurdun gelditu baina erditzean hiltzeko arriskua izango du. Orokorrean, elkarbizitza eta egunerokoan bizitzak jartzen dituen oztopoen gainditzean oinarritutako kontakizuna da.

## Aktoreak 
* Paddy Considine: Johnny Sullivan
* Samantha Morton: Sarah Sullivan
* Sarah Bolger: Christy Sullivan
* Emma Bolger: Ariel Sullivan
* Djimon Hounsou: Mateo Kuamey
* Merrina Millsapp: Marina, "Heaven" izozki saltokiko zerbitzaria
* Adrian Martinez ; Dendaria

## Kanpo estekak 
* *In America* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Maria Ana Espainiakoa

**Maria Ana Espainiakoa** (El Escorial, Espainia, 1606ko abuztuaren 18 &ndash; Linz, Austria, 1646ko maiatzaren 13) Espainiako Infanta izan zen eta, Fernando III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoarekin ezkondu ondoren Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperatriza eta Hungariako eta Bohemiako Erregina.

Filipe III.a Espainiakoaren eta Margarita Austriakoaren alaba zen. Bere ezkontza Inperialaren aurretik Karlos I.a Ingalaterrakoa eta Eskoziakoaren emazte izatea pentsatu zuten. Ezkontza proposamen honi "*Espainiar Bat Etortze*" izena eman zitzaion eta krisi politiko handia eragin zuen Ingalaterrako eta Eskoziako Erresumetan. Vienako gorte inperialean bere jatorrizko espainiar kulturaren eragin handia izaten jarraitu zuen, arropa zein musikatan, eta Habsburgoen Espainia eta Inperio Santuko adarren arteko erlazioak gehiago gerturatzen lagundu zuen.

## Zuhaitz genealogikoa
The Matrix Revolutions

***The Matrix Revolutions*** (euskaraz *Matrix Iraultzak*) 2003ko Wachowskitarrek zuzendu eta idatzitako zientzia-fikzio eta ekintza film bat da. Keanu Reeves, Laurence Fishburne, Carrie-Anne Moss, Hugo Weaving eta Jada Pinkett Smith aktoreek antzeztu zuten.

*Matrix Trilogia* osatzen duten hiru filmeetako bat da, gainontzeko biak *The Matrix* (1999) eta *The Matrix Reloaded* (2003) filmak dira.

## Argumentua 
Ziongo gudarosteak Zentinelen inbasioa geldiarazteko borrokatzen jarraitzen dute, Makinen gudarostea bere gotorlekuan barneratzen den bitartean. Beren borroka etsituak gizateriaren biziraupena edo desagertzea ekar dezake.

Neo (Keanu Reeves) eta Trinity (Carrie-Anne Moss) Makinen Hirira joango dira, bertan Neo Deus Ex Machinarekin (Kevin Michael Richardson/Henry Blasingame) aurrez-aurre topatuko da, Makinen buruzagi gorena, harekin gizateriaren biziraupena lortzeko akordio bat gauzatzeko asmoz.

## Aktoreak 
* Keanu Reeves: Neo
* Laurence Fishburne: Morpheus
* Carrie-Anne Moss: Trinity
* Hugo Weaving: Smith agentea
* Jada Pinkett Smith as Niobe
* Mary Alice: Orakulua
* Harry J. Lennix: Lock komandantea
* Harold Perrineau: Link
* Lambert Wilson: Merovingiarra
* Monica Bellucci: Persephone
* Nona Gaye: Zee
* Anthony Zerbe: Hamann kontseilaria
* Nathaniel Lees: Mifune kapitaina
* Collin Chou: Seraph
* Ian Bliss: Bane
* Helmut Bakaitis: Arkitektoa
* Tanveer K. Atwal: Sati
* Bruce Spence: Treneko gizona
* Gina Torres: Cas
* Clayton Watson: Kid
* Cornel West: West kontseilaria
* Bernard White: Ramachandra
* David Roberts: Roland kapitaina
* Anthony Wong: Ghost
* Henry Blasingame: Deus Ex Machina (motion capture)
* Kevin Michael Richardson: Deus Ex Machina (ahotsa)
* Tharini Mudaliar: Kamala
* Maurice J. Morgan: Dorreko soldadua

## Kanpo estekak 
* *The Matrix Revolutions* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Viburnum

***Viburnum*** landare genero bat da, 150-175 espezieko zuhaitz txikiz eta batez ere zuhaixkez osatua. Horien artean daude gogortxua, gaukarra eta marmaratila.

## Espezieak 
150-175 espezie ditu, horien artean:

* *V. acerifolium*
* *V. atrocyaneum*
* *V. australe*
* *V. betulifolium*
* *V. bitchiuense*
* *V. bracteatum*
* *V. buddleifolium*
* *V. burejaeticum*
* *V. calvum*
* *V. carlesii*
* *V. cassinoides*
* *V. cinnamomifolium*
* *V. cordifolium*
* *V. corylifolium*
* *V. cotinifolium*
* *V. cylindricum*
* *V. dasyanthum*
* *V. davidii*
* *V. dentatum*
* *V. dilatatum*
* *V. edule*
* *V. elatum*
* *V. ellipticum*
* *V. erosum*
* *V. erubescens*
* *V. farreri*
* *V. foetens*
* *V. foetidum*
* *V. furcatum*
* *V. grandiflorum*
* *V. harryanum*
* *V. henryi*
* *V. hirtum*
* *V. hupehense*
* *V. ichangense*
* *V. japonicum*
* *V. kansuense*
* *V. koreanum*
* *V. lantana* - Marmaratila
* *V. lantanoides*
* *V. lentago*
* *V. lobophyllum*
* *V. macrocephalum*
* *V. molle*
* *V. mongolicum*
* *V. mullaha*
* *V. nudum*
* *V. odoratissimum*
* *V. opulus* - Gaukarra
* *V. orientale*
* *V. phlebotrichum*
* *V. plicatum*
* *V. propinquum*
* *V. prunifolium*
* *V. rafinesquianum*
* *V. recognitum*
* *V. rhytidophyllum*
* *V. rigidum*
* *V. rufidulum*
* *V. sargentii*
* *V. schensianum*
* *V. sempervirens*
* *V. setigerum*
* *V. sieboldii*
* *V. suspensum*
* *V. sympodiale*
* *V. ternatum*
* *V. tinus* - Gogortxua
* *Viburnum treleasei*
* *V. trilobum*
* *V. urceolatum*
* *V. utile*
* *V. veitchii*
* *V. venosum*
* *V. wilsonii*
* *V. wrightii*
Pin-up

[thumb|200px|[Patrick Hittek marraztutako Pin-up.]]
**Pin-up**, ingelesez "ormatik zintzilik", baita ere **egutegiko neska**, argazkilaritza eta marrazkilaritzaren genero erotikoa da non gehien batean emakumeak, aktore ezagunak normalean, itxura inozoz eta kamerari begira, agertzen diren. Askotan agurtzen ari dira. Irudi hauek masiboki zabaldu ziren aldizkarien azaletan, publizitatean, komikietan eta egutegietan. XX. mendeko bigarren hamarkadan, batez ere Ameriketako Estatu Batuetan, arrakasta handia izan zuten, baita ere Bigarren Mundu Gerran soldaduen artean. Esan behar da nahiko matxistak direla eta agertzen diren emakumeak objektu moduan aurkeztuak direla. Ez dira irudi pornografikotzat hartzen baina, hala ere, herrialde batzuetan debekatuta daude.

## Ezaugarri batzuk 
Generoko lanek zenbait ezaugarri amankomun izaten dituzte:
* Begien inguruko makillajea, generalean beltza, goiko aldetik luzatzen dena begi tarratuen zentzazioa emanez.
* Ezpainak ilunez oso margotuak, probokatzaileak.
* Azal argiak ez oso belztuak.
* Eskote zabalak, lepoak bistan utziz.
* Gonak edo prakak oso estuak.
* Takoi luzeko zapatak.
* Ligeta-eustekoak bistan edo iradokituak

## Pin-up marrazkilari batzuk 
### 1890 
* Charles Dana Gibson (1867–1944), AEBkoa.

### 1930-1970 
* Joyce Ballantyne (1918-2006), Ameriketako Estatu Batuetako marrazkilari eta margolaria, haren pertsonai ezagunean *the Coppertone girl* izan zen.
* Earle K. Bergey (1901-1952), AEBkoa.
* Zoe Mozert (1907-1993), AEBkoa.
* Gil Elvgren (1914-1980), AEBkoa.
* Art Frahm (1907-1981), AEBkoa.
* George Petty (1894-1975), AEBkoa.
* Alberto Vargas (1896-1982), Peruko margolaria.
* Mel Ramos (1935- ), AEBkoa.
* John Willie (1902-1962), AEBkoa.
* Guillermo Divito (1914-1969), marrazkilari argentinarra.

### 1970-2000 
* Alain Asln, margolari frantziarra.
* Philippe Brtet, marrazkilari belgikarra.
* Denis Sire, marrazkilari frantziarra.
* Liver Vne, marrazkilari frantziarra
* Hajime sorayama, marrazkilari japoniarra.

## Irudien galeria 

Fitxategi:Alberto Vargas - Memories of Olive, 1920.jpg|Olive Thomas Alberto Vargas-en argazkian, 1920.
Fitxategi:Betty Grable 20th Century Fox.jpg|Betty Grableren poster ospetsua.
Fitxategi:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|Marilyn Monroeren pin-up.
Fitxategi:Ingrid Bergman - YankArmyWeekly.jpg|Ingrid Bergman.
Fitxategi:Rita Yank.jpg|Rita Hayworth.
Fitxategi:Mosh by Charlie Bones 01.jpg|Charlie Bonesek egindako Pin-up.
Fitxategi:B-17 Aluminum Overcast noseart-20060603.jpg|Pin-up hegazkin batean. 

## Pin-ups ezagunak 
[thumb|200px|[Dita Von Teese]]
thumb|Pin-up komikietan.
thumb|Tatuaje bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pin-up irudiak.
Beneath the Planet of the Apes

***Beneath the Planet of the Apes*** (euskaraz *Simioen Planetaren Pean*) 1970eko Ted Post estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. James Franciscus, Kim Hunter, Maurice Evans, Linda Harrison eta Charlton Heston aktoreek antzeztu zuten.

1968ko *Planet of the Apes* (1968) filmaren jarraipena da, era berean, *Escape from the Planet of the Apes* (1971), *Conquest of the Planet of the Apes* (1972), *Battle for the Planet of the Apes* (1973), *Planet of the Apes* (2001), *Rise of the Planet of the Apes* (2011), *Dawn of the Planet of the Apes* (2014) eta *War for the Planet of the Apes* (2017) jarraipenak izan ditu.

## Argumentua 
Eskifaiadun espaziontzi berri batek lurrartu berri du, barnean Brent astronauta doa (James Franciscus), desagertutako George Taylorren bila etorria (Charlton Heston). Oraingoan ere simioak nagusi eta gizakiak haien morroi hutsak diren planeta bat topatuko du. Halere, Zira (Kim Hunter) doktorearen laguntzaz Taylorren aztarnak jarraitu eta eremu debekatuan barneratuko da, bertako lurpeko tuneletan (antzinako New Yorkeko metroa) botere telepatikoak dituen gizaki arraza mutante bat bizi da.

## Aktoreak 
* James Franciscus: Brent
* David Watson: Cornelius
* Kim Hunter: Zira
* Maurice Evans: Zaius doktorea
* Linda Harrison: Nova
* Paul Richards: Mendez
* Natalie Trundy: Albina
* Jeff Corey: Caspay
* Gregory Sierra: Verger
* Victor Buono: Adiposo
* Don Pedro Colley: Ongaro (kredituetan Negro)
* James Gregory: Ursus jenerala
* Charlton Heston: Taylor
* Tod Andrews: Skipper
* Thomas Gomez: Ministroa
* Roddy McDowall: Cornelius (krediturik gabe, hasieran *Planet of the Apes* filmaren istorioaren jarraipena)
* Paul Frees (krediturik gabe, amaierako narratzailea)

## Kanpo estekak 
* *Beneath the Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Infante

thumb|Espainiako infante baten koro heraldikoa
**Infante** (literalki, *haurra*), askotan **Printze** gisa itzulia, Espainiako Erresumak zein aurretik Iberiar Penintsulan egondako Portugalgo Erresuma, Aragoiko Erresuma, Gaztelako Erresuma, Nafarroako Erresuma eta Leóngo Erresumak emandako noblezia titulu bat da. Erregearen seme eta alabak (**infanta**) izendatzeko balio du, ez bada tronua jasoko duen lehen semea. Honi printze titulua ematen zaio. Infanteen emazteek ere infanta titulua jasotzen dute ezkontzak oniritzi dinastikoa baldin badu (adb. Alizia Borboi Parmakoa), nahiz eta 1987tik aurrera hau ez den zuzenean gertatzen Espainian (adb, Ana Orleansgoa). Infanten senarrek ez dute titulua lortzen ezkontzen direnean, nahiz eta batzuetan "grazia" titulua ematen zaie erregeak hala erabakitzen badu.

## Kanpo estekak
Escape from the Planet of the Apes

***Escape from the Planet of the Apes*** (euskaraz *Simioen Planetatik Ihesi*) 1971ko Don Taylor estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Roddy McDowall, Kim Hunter, Bradford Dillman, Natalie Trundy, Eric Braeden, Sal Mineo eta Ricardo Montalbán aktoreek antzeztu zuten.

*Planet of the Apes* (1968) eta *Beneath the Planet of the Apes* (1970) filmeen jarraipena da, era berean, *Conquest of the Planet of the Apes* (1972), *Battle for the Planet of the Apes* (1973), *Planet of the Apes* (2001), *Rise of the Planet of the Apes* (2011), *Dawn of the Planet of the Apes* (2014) eta *War for the Planet of the Apes* (2017) jarraipenak izan ditu.

## Argumentua 
Zira doktorea (Kim Hunter), Cornelius (Roddy McDowall) eta Milo doktoreak (Sal Mineo) osatutako simio hirukoteak beren planeta suntsitu zuen hondamendi nuklearretik ihes egitea lortu dute, gizakien espaziontzia konpontzea lortu ondoren, denboran zehar bidaiatu eta XX. mendearen amaierako Lur planetara iritsiko dira. Gizakiek ikerketa zentru batera eraman eta beren adimen maila zehazteko aztertuko dituzte, beren jatorriaren misterioa argitzeko asmoz.

## Aktoreak 
* Roddy McDowall - Cornelius
* Kim Hunter - Zira
* Bradford Dillman - Lewis Dixon doktorea
* Natalie Trundy - Stephanie Branton doktorea
* Eric Braeden - Otto Hasslein doktorea
* William Windom - Presidentea
* Sal Mineo - Milo doktorea
* Albert Salmi - E-1
* Jason Evers - E-2
* John Randolph - Kontseiluburua
* Harry Lauter - Winthrop jenerala
* M. Emmet Walsh - Aide
* Roy Glenn - Abokatua
* Peter Forster - Kardinala
* Norman Burton - Armadako ofiziala
* William Woodson - Itsas Armadako ofiziala
* Tom Lowell - Agurea
* Gene Whittington - Marine kapitaina
* Donald Elson - Kontserbatzailea
* Bill Bonds - TBko kazetaria
* Army Archerd - Epailea
* James Bacon - Faulkner jenerala
* Ricardo Montalbán - Armando

## Kanpo estekak 
* *Escape from the Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Salvador Sobral

**Salvador Sobral** (Lisboa, 1989ko abenduaren 28a - ) Portugalgo abeslari eta musikaria da.

## Biografia 
Lisboan jaio zen 1989ko abenduaren 28an. Luísa arreba zaharrena abeslari eta musikagilea du. 2009an, *Ídolos* telebista saioan parte hartu zuen, *Pop Idol* telebista saioaren portugaldar moldaeran, eta zazpigarren postuan amaitu zuen. Bertan Stevie Wonder, Leonard Cohen eta Rui Velosoren abestien bertsioak egin zituen.

Aldi berean, Psikologia ikasten ari zen. Erasmus beka baten bidez, Palma Mallorcakora joan zen: ikasketak utzi eta kantatzeari ekin zion uharteko tabernetan. 2010ean Bartzelonara joan zen, Taller de Músics-en ikastera, eta bertan lizentziatu zen.

Batez ere jazz musika egiten du, Chet Bakerren estiloan, bossa nova, Chico Buarque eta Caetano Velosoren estiloan, eta Latinoamerikako erritmoak lantzen ditu. 2014an Noko Woi taldean hartu zuen parte, Venezuelako musikariz osaturiko taldean. 2016an Lisboara itzuli eta Júlio Resende piano-jotzailearekin batera *Excuse Me* diskoa kaleratu zuen.

2017an, *Festival RTP da Canção* irabazi zuen, Luísa arrebak ondutako "Amar pelos dois" kantarekin. Horri esker, 2017ko Eurovision Abesti Lehiaketan parte hartu eta irabazi egin zuen: Portugalek lortutako lehen garaipena izan zen.

## Diskografia 
* *Excuse Me* (2016)
* *Excuse Me (Ao Vivo)* (2017)
* *Paris, Lisboa* (2019)
* *bpm* (2021)
Planet of the Apes

***Planet of the Apes*** hau izan daiteke:

## Eleberria 
* *La Planète des singes*, Pierre Boulle frantziar idazlearen eleberria

## Filmak 
* *Planet of the Apes* (1968)
* *Beneath the Planet of the Apes* (1970)
* *Escape from the Planet of the Apes* (1971)
* *Conquest of the Planet of the Apes* (1972)
* *Battle for the Planet of the Apes* (1973)
* *Planet of the Apes* (2001, berregokitzapena)
* *Rise of the Planet of the Apes* (2011)
* *Dawn of the Planet of the Apes* (2014)
* *War for the Planet of the Apes* (2017)

## Telesailak 
* *Planet of the Apes* (1974)
* *Return to the Planet of the Apes* (marrazki bizidunak) (1975)

## Bestelakoak 
* *Planet of the Apes (komikia)* (1974)
* ''Planet of the Apes (bideo-jokoa) (2001)

## Kanpo estekak
Kim Hunter

**Kim Hunter** (Detroit, Michigan, AEB, 1922ko azaroaren 12a - New York, 2002ko irailaren 11) estatubatuar zine, antzerki eta telebista aktorea izan zen. Oscar eta Golden Globe sarien irabazle izan zen 1951ko *A Streetcar Named Desire* filman Stella Kowalskiren papera dela eta. Hamarkadak pasata Daytime Emmy Award sarirako nominazioa jaso zuen *The Edge of Night* telesailan izandako denbora luzeko papera dela eta. *Planet of the Apes*, *Beneath the Planet of the Apes* eta *Escape from the Planet of the Apes* trilogian Ziraren papera egin zuen.

## Filmografia
Errando

**Errando** euskarazko gizonezko izena da.

## Historia 
Erdi Aroko *Fernando* izenaren aldaera. Erdi Aroan Latinezko ''* izenetik atera zen. Gaztelako hainbat erregeren izena izanik, nahiko famatua izan zen Erdi Aroan.

Honen hipokoristikoa *Txerran* da.

*Errando*ren Erdi Aroko patronimikoa *Errandoitz* zen. Patronimikoa XVI. mendeko Ibarguen-Cachopin kronikan ere agertzen da.

Izen hau *Errandorena* eta *Errandonea* deituren jatorria da.

## Beste hizkuntzetan 
* Latinez: *Ferdinandus, Fredinandus* eta patr. *Ferdinandi, Fredinandi*
* Gaztelaniaz: *Fernando, Hernando, Fernán, Hernán* eta patr. *Fernández, Hernández*
* Frantsesez: *Ferdinand, Fernand, Ferrand*
* Aragoieraz: *Ferrando* eta patr. *Ferrández*
* Katalanez: *Ferran* eta patr. *Ferrandis''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antso

**Antso** euskarazko gizonezko izena da.

## Historia 
Latinezko ''* izenetik atera zen, (*sanctus*, santu), *San(t)zo* eta *San(t)so* bitarteko zirela . Nafarroako hainbat erregeren izena izanik, nahiko famatua izan zen Erdi Aroan.

*Antso*ren Erdi Aroko patronimikoa *Sanoitz* zen.

Euskaraz hitz berean bi txistukari daudenean hasierakoa galdu daiteke: *Antso*ren hasierako *s* (*Santso*) edo Gipuzkoako *atoz, atozte* bezala, *zatoz, zatozte* ordez. Beste batzuetan hitz barrukoa desagertu da: *Sanoitz* (*Santsoitz*), *ugazaba* (hitzaren jatorria *ugaz* + *asaba* omen da) edo *Plaentxia* bezala (, orain *Soraluze*).

Izen hau *Antsoain* herri izenaren eta *Antsorena'' deituraren jatorria da.

## Beste hizkuntzetan 
* Latinez: Sanctius
* Gaztelaniaz: Sancho
* Frantsesez: Sanche

## Pertsonak 
* Antso I.a Garzeitz Iruñeko erregea.
* Antso II.a Garzeitz Abarka Iruñeko erregea.
* Antso III.a Garzeitz Nagusia Iruñeko erregea.
* Antso IV.a Garzeitz Peñalengoa Iruñeko erregea.
* Antso V.a Remiritz Iruñeko erregea.
* Antso VI.a Nafarroakoa Nafarroako erregea.
* Antso VII.a Nafarroakoa Nafarroako erregea.
* Antso (Naiarako apezpikua)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ham House

**Ham House** Londresen hego-mendebaldean kokaturik dagoen jauregi bat da, Richmond upon Thames udalerrian. National Trust erakundearen esanetan "XVII mendeko moda eta boterearen adibide osatuena da Europa osoan".

## Historia 
Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoak bere seme Henry Frederick, Galesko Printzeari eman zion Ham lurraldea eta honek jauregia eraikitzea erabaki zuen. Sir Thomas Vavasour arkitektuak diseinatu zuen eta 1610an eraiki zen. Jauregiak ez du aldaketa handirik izan mendeetan zehar.

1948an National Trust erakundeak erosi zuen eta 1950an publikoari ireki zizkion ateak.

## Iruditegia 

Irudi:Front of Ham House (5075808047).jpg|Aurrealdea.
Irudi:Flickr - Duncan~ - Ham House and Gardens.jpg|Jauregia eta lorategiak.
Irudi:Gatehouse to former stable-yard, Ham House-geograph-4861969-by-Stefan-Czapski.jpg|Zalditegiak.
Irudi:Lavender Garden and Topiary at the Ham House Gardens - Ham, London.jpg|Lorategiak.
Irudi:The Great Hall at Ham House-geograph-3664352.jpg|Areto handia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Strawberry Hill House

**Strawberry Hill House** Londresen hegomendebaldean kokaturik dagoen jauregi bat da. Richmond upon Thames udalerriko Twickenham auzoan dago.

## Historia 
Horace Walpole idazleak eraiki zuen 1749tik aurrera, izan ere 1760, 1772 eta 1776an osagaiak gehitzen aritu baitzitzaion. XIX mendeko estilo neogotikoan altxatua dagoen *villa* bat da izatez. Barnealdean Robert Adamen beheko sua dauka eta kanpoaldeko hainbat zati James Essex-ek diseinatu zituen.

Wlapole hil zenean bere ondorengoen esku gelditu zen jauregia. XIX mendearen hasieran John eta George Waldegrave anaiek familiaren aberastasun ia guztia "Areto Handia" eraikitzeko erabili zuten, 1842an bukatu zituzten lanak. 1923an Twickenhameko St Mary's Unibertsitateak erosi zuen.

2013an Ondasun Kulturaaren Europar Batasuneko Saria (*European Union Prize for Cultural Heritage*) irabazi zuen Strawberry Hill House jauregiak.

## Iruditegia 

Irudi:Strawberry Hill House created by Horace Walpole - panoramio.jpg|Strawberry Hill House.
Irudi:Strawberry Hill House, Greater London (27337009716).jpg|Jauregia eta parkea.
Irudi:Hunters Lodge Strawberry Hill.jpg|Ehizarako gelak.
Irudi:Strawberry Hill House in 2011 04.JPG|Barnealdea.
Irudi:Robert Adam fireplace, Round room, Strawberry Hill.jpg|Robert Adamen beheko sua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Conquest of the Planet of the Apes

***Conquest of the Planet of the Apes*** (euskaraz *Simioen Planetaren Konkista*) 1972ko J. Lee Thompson britainiar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Roddy McDowall, Don Murray, Ricardo Montalbán, Natalie Trundy eta Hari Rhodes aktoreek antzeztu zuten.

*Planet of the Apes* (1968), *Beneath the Planet of the Apes* (1970) eta *Escape from the Planet of the Apes* (1971) filmeen jarraipena da, era berean, *Battle for the Planet of the Apes* (1973), *Planet of the Apes* (2001), *Rise of the Planet of the Apes* (2011), *Dawn of the Planet of the Apes* (2014) eta *War for the Planet of the Apes* (2017) jarraipenak izan ditu.

## Argumentua 
1991, Ipar Amerika. Birus batek txakur eta katu guztiak hil ondoren, tximinoak etxeko animalia berriak bilakatu dira. Halere, tximino hauek esklabo gisa erabiliak izango dira. Hogei urtez guzti honetatik at, Zira eta Corneliusen semea den Armandok (Ricardo Montalban) gizakiek beretarrei eman dien tratu txarraz ohartuko da. Poliziak Armando atxilotzen duen bitartean, Zesar (Roddy McDowall) tximinoen artean babestuko da. Orduan gainontzeko tximinoei elkarbanatzea, gogoeta egitea eta batez ere matxinatzeko ezinbesteko beharra izaten irakatsiko die.

## Aktoreak 
* Roddy McDowall: Zesar
* Don Murray: Breck gobernadorea
* Ricardo Montalban: Armando
* Natalie Trundy: Lisa
* Hari Rhodes: MacDonald
* Severn Darden: Kolp
* Lou Wagner: Busboy
* John Randolph: Kontseiluburua
* Asa Maynor: Riley andrea
* H.M. Wynant: Hoskyns
* David Chow: Aldo
* Buck Kartalian: Frank (Gorila)
* John Dennis: 1. Polizia
* Paul Comi: 2. Polizia
* Gordon Jump: Enkantelaria
* Dick Spangler: Iragarkilaria

## Kanpo estekak 
* *Conquest of the Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Richmond parkea

**Richmond parkea** () Ingalaterrako Londres hiriburuan dagoen parke bat da, errege-parkeen artean bigarren zabalena. Richmond upon Thames eta Kingston upon Thames udalerrien artean kokaturik dago.

Richmond parkearen ondasunak babesteko *The Hearsum Collection* erakundea sortu zen 1997an.

## Historia 
Karlos I.ak gortea Richmond Palace jauregira eraman zuen 1625 urtean Londresen zegoen izurritik ihes egin nahian eta orduan parkea sortu zuen oreinak ehizatzeko itxitura gisa. Itxitura honek sei ate zituen.

1872an zati batzuk publikoari ireki zitzaizkion baina Eduardo VII.a izan zen XX mendearen hasieran aisialdirako-parke bihurtu zuena. 1915 urtean futbol eta kriket zelaiak eraiki ziren bai eta golf zelai bat ere. Lehen Mundu Gerran zalditeria praktikak egiteko ere erabili zen parkea.

XX mendean zehar hainbat estatuburuk bisitatu zuten parkea eta 1948 eta 2012 urteetako Olinpiar Jokoetan ere erabili zen. 1948an esate baterako bertan ezarri zen Olinpiar Parkea.

## White Lodge 
Parkearen barnean hainbat eraikin edo *Lodge* daude, denetan ezagunena *White Lodge* da. 1730 urtean eraiki zen eta errege familiako hainbat kide bertan jaio izan ziren, esate baterako Eduardo VII.a. **Erregina Ama** Elisabet II.aren ama bertan bizi izan zen 1920 hamarkadan.

Beste eraikin aipagarri batzuk honako hauek dira:
* Holly Lodge (1735)
* Pembroke Lodge (XVIII mendearen erdialdean)
* Thatched House Lodge (1673)

## Parkea 
Oreinak ehizatzeko eraiki zen eta gaur egun ere oreinak ugariak dira parkean. 630 inguru hain zuzen ere. Honetaz gain aipatzekoak dira urtxintxak, erbiak, okilak, sugeak, igelak eta intsektu ugari. *Psittacula krameri* espezieko loroak ere ugariak dira eta arazo ugari sortarazten dituzte.

Landaretzari dagokionez hasieran basoak eta belardiek estaltzen zuten parkea. 1819 eta 1835 artean Lord Sidmouthek (Erresuma Batuko Lehen Ministroa izan zenak) hainbat landaketa egin zituen, aipagarriena Isabella landaketa (). 1953an publikoari ireki zitzaion eta parkeko erakusgarri nagusiena bihurtu da.

Tamaina desberdinetako 30 aintzira inguru daude parkean, Pen Ponds aintzira biak, Barn Wood Pond, Bishop's Pond, Gallows Pond, Leg of Mutton Pond, Martin's Pond eta White Ash Pond batzuk aipatzearren. Hauetan arrain eta hegazti akuatiko ugari daude, baita kastore europarra ere.

## Iruditegia 

Irudi:Richmond Park - geograph.org.uk - 16252.jpg|Richmond parkearen ikuspegia.
Irudi:White Lodge.jpg|White Lodge.
Irudi:London 079.jpg|Pembroke Lodge.
Irudi:Holly Lodge.jpg|Holly Lodge.
Irudi:Thatched House Lodge.jpg|Thatched House Lodge.
Irudi:London Borough of Richmond upon Thames, UK - panoramio (2).jpg|Isabella landaketa.
Irudi:Isabella Plantation Stream 1, Richmond Park, London, UK - Diliff.jpg|Isabella landaketa.
Irudi:Pen Ponds, Richmond Park - geograph.org.uk - 17621.jpg|Pen Ponds aintzirak.
Irudi:Stag and Skylark Richmond Park.JPG|Parkeko oreina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Battle for the Planet of the Apes

***Battle for the Planet of the Apes*** (euskaraz *Simioen Planetarengatik Gudua*) 1973ko J. Lee Thompson britainiar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Roddy McDowall, Claude Akins, Natalie Trundy, Severn Darden, Lew Ayres, Paul Williams eta John Huston aktoreek antzeztu zuten.

*Planet of the Apes* (1968), *Beneath the Planet of the Apes* (1970), *Escape from the Planet of the Apes* (1971) eta *Conquest of the Planet of the Apes* (1972) filmeen jarraipena da, era berean, *Planet of the Apes* (2001), *Rise of the Planet of the Apes* (2011), *Dawn of the Planet of the Apes* (2014) eta *War for the Planet of the Apes* (2017) jarraipenak izan ditu.

## Argumentua 
Zesarrek (Roddy McDowall) zuzendutako Simioen Matxinada jazo zenetik jada 27 urte igaro dira. Azken hau bere herria ahalik eta justuen gobernatzen saiatzen da. Gizakiek eta simioek patxadaz elkarbizitzen dute, halere simioak goreneko karguetan daude. Baina Aldo jeneralak (Claude Akins) oreka hori apurtuko du, gizakie izugarrizko gorrotoa dien gorila oldarkorra. Bestalde, laister Zesarrek San Francisco hiria zenaren hondakinetan bizi diren gizakien kolonia bati aurre egin beharko dio. Gizaki talde honen buruzagia Kolp (Severn Darden) gobernadore gupidagabea da, eta Zesarren herria erasotzeko asmoa dute.

## Aktoreak 
* Roddy McDowall: Zesar
* Claude Akins: Aldo
* Natalie Trundy: Lisa
* Severn Darden: Kolp
* Lew Ayres: Mandemus
* Paul Williams: Virgil
* Austin Stoker: MacDonald
* Noah Keen: Abe irakaslea
* Richard Eastham: Kapitain mutantea
* France Nuyen: Alma
* Paul Stevens: Mendez
* John Huston: Legegilea

## Kanpo estekak 
* *Battle for the Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Planet of the Apes (2001eko filma)

***Planet of the Apes*** (euskaraz: *Simioen planeta*) zientzia-fikziozko filma da, Tim Burton estatubatuar zinemagileak 2001ean zuzendutakoa. Mark Wahlberg, Tim Roth, Helena Bonham Carter, Michael Clarke Duncan, Paul Giamatti eta Estella Warren izan ziren antzezle nagusiak.

*Planet of the Apes* saileko film bat da. Berez, *Planet of the Apes* (1968) filmaren berregokitzapena da, hure bezalaxe 1963ko Pierre Boulle idazlearen *La Planète des Singes* eleberrian oinarritua. Jatorrizko film hura antzeztu zuten Charlton Hestonek eta Linda Harrisonek rol labur bana jokatu zuten.

## Argumentua 
2029. urtea. Leo Davidson kapitaina (Mark Wahlberg) lurrartu berri duen espaziontziko astronauta bat da, baina berak atzean utzi zuen mundutik zeharko ezberdina den beste mundu batekin topatuko da, simioak aginte karguetan nagusi diren eta hizketa egiten duten mundua, aldiz, gizakiak ehizatuak eta esklabizatuak dira. Hortaz, Leo gizakien matxinada bateko buru bilakatuko da.

## Aktoreak 
* Mark Wahlberg: Leo Davidson kapitaina
* Tim Roth: Thade jenerala
* Helena Bonham Carter: Ari
* Michael Clarke Duncan: Attar kolonela
* Paul Giamatti: Limbo
* Estella Warren: Daena
* Cary-Hiroyuki Tagawa: Krull jenerala
* Kris Kristofferson: Karubi
* Charlton Heston: Zaius, Thaden aita (krediturik gabe)
* Linda Harrison: Emakumea (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fatima

**Fatima** honakoa izan daiteke:

## Pertsonak 
* Fatima, emakume izena.
* Fatima az-Zahra, Mahoma profetaren alaba.
* Fatima al-Hurra, Aixa gisa ezaguna, Granadako erregina
* Fatimako Ama Birjina, Ama Birjinaren ustezko agerpena.
** Fatimako Misterioak, agerpen horretan emandako ustezko mezuak.

## Lekuak 
###  
* Fátima, Buenos Airesko probintziako herria.
* Barrio Fátima, Garupa udalerriko auzoa.
* Fátima geltokia, tren geltokia.

###  
* Fátima, Bahíako udalerria.
* Fátima, Tocantinseko udalerria.
* Fátima do Sul, Mato Grosso do Suleko udalerria.

###  
* Fátima, Castril udalerriko herria, Granadako probintzian.
* Fátima, El Paso udalerriko herria, Kanarietan.
* Fátima, Los Silos udalerrik oherria, Kanarietan.
* Barriada de Fátima, Espera udalerriko auzoa, Cádizko probintzian.
* Santaella de Fátima, Carmona udalerriko herria, Sevillako probintzian.

###  
* Nossa Senhora de Fátima, Macauko fregesia.

###  
* Virgen de Fátima, Asuncion hiriko auzoa.

###  
* Fátima, Ourém udalerriko fregesia.
** Fátimako santutegia, Fatimak Ama Birjinari eskainitako santutegia, herri horretan.
* Nossa Senhora de Fátima, Aveiroko fregesia.
* Nossa Senhora de Fátima, Entroncamentoko fregesia.
* Nossa Senhora de Fátima, Lisboako fregesia.

## Historia 
* Fatimako sarraskia, Argentinako diktadura militarrean gertaturikoa.
Sareta (ehungintza)

thumb|200px|Galtzerdi saretadunak.
**Sareta**, ehungintzaren alorrean, diamante-itxurako puntu irekiak dituen ehuna da. Batez ere, galtzerdigintzan erabiltzen da galtzerdiak, pantiak eta bodystockingak egiteko.

Bai azpikultura gotikoaren, bai punkaren jarraitzaileek saretadun janzkiak janzten dituzte besoetan eta hanketan.

## Galeria 

Fitxategi:Czerwone pończoszki i szpileczki - 003.JPG|*Galtzerdi saretadun* gorriak.
Fitxategi:Desira407.jpg|*Galtzerdi saretadunak* kitzikagarritzat hartu ohi dira.
Fitxategi:Goth_Rosary.jpg|Eskularru saretadunak. Moda gotiko eta punk-modako osagarrietako bat da.
Fitxategi:The_Crüxshadows_Hollywood_2008-10-13_12.jpg|Valerie Gentile, The Crüxshadows musika-taldeko gitarrista, panti saretadunekin.
Fitxategi:Chastity_Lynne_at_AVN_Adult_Entertainment_Expo_2011.jpg|Ashton Butler aktore pornografikoa saretadun jertse horia soinean.

## Kanpo estekak
Rise of the Planet of the Apes

***Rise of the Planet of the Apes*** (euskaraz *Simioen Planetaren Gailentzea*) 2011ko Rupert Wyatt ingeles zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. James Franco, Freida Pinto, John Lithgow, Brian Cox, Tom Felton eta Andy Serkis aktoreek antzeztu zuten.

Efektu berezi onenen Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Joe Letteri, Dan Lemmon, R. Christopher White eta Daniel Barrett).

*Planet of the Apes* saileko film bat da. *Planet of the Apes* (1968), *Beneath the Planet of the Apes* (1970), *Escape from the Planet of the Apes* (1971), *Conquest of the Planet of the Apes* (1972), *Battle for the Planet of the Apes* (1973) eta *Planet of the Apes* (2001) filmeen jarraipena da, era berean, *Dawn of the Planet of the Apes* (2014) eta *War for the Planet of the Apes* (2017) jarraipenak izan zituen.

## Argumentua 
Will Rodman (James Franco) zientzialariak bere aitak (John Lithgow) jasaten duen Alzheimer gaixotasunaren aurkako tratamendua lortzeko tximinoekin esperimentatzen ari da. Tximinoetako batekin izandako istripu larri batek tratamendua gizakietan probatzeko atzerapena eragingo du, bai eta tximino guztiak derrigorrez sakrifiziatuak izatea ere. Baina Zesar (Andy Serkis) izeneko tximino kumeak bere ama zenaren ezaugarriak geneetan jasoko ditu, gainera bere adimenaren garapen nabarmena ere izango du, hortaz Willek bere etxera eramango du. Bestalde, Rodman doktoreak Caroline (Freida Pinto) albaitari ederraren laguntza ere izango du.

## Aktoreak 
* James Franco: Will Rodman
* Andy Serkis: Zesar
* John Lithgow: Charles Rodman
* Freida Pinto: Caroline Aranha
* Tom Felton: Dodge Landon
* David Oyelowo: Steven Jacobs
* Brian Cox: John Landon
* Tyler Labine: Robert Franklin
* David Hewlett: Hunsiker
* Jamie Harris: Rodney
* Richard Ridings: Buck
* Christopher Gordon: Koba
* Karin Konoval: Maurice
* Terry Notary: Rocket / Begi Argi

## Kanpo estekak 
* *Rise of the Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
White Squall

***White Squall*** (euskaraz *Enbata Zuria*) 1997ko Ridley Scott ingeles zinema zuzendariak zuzendutako abentura eta drama film bat da.

Charles Gieg itsasgizonaren *The Last Voyage of the Albatross* (*"Albatrossen Azken Bidaia"*) liburuan oinarritua dago, honetan 1961eko maiatzaren 2an jazotako *Albatross* ontziaren hondoratzearen gertaera azaltzen da. Jeff Bridges, Caroline Goodall, John Savage, Scott Wolf eta Balthazar Getty aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
*Albatross* nerabeentzako itsasontzi-eskola Christopher "Skipper" Sheldon kapitaina (Jeff Bridges) eta Alice Sheldon doktoreak (Caroline Goodall) osatutako senar-emazteek zuzentzen dute. 1961ean senar-emazteek ontziratutako zortzi nerabeei AEBetako kostaldean barna zortzi hilabeteko itsasbidai batetan zehar nabigazioari buruzko ikasgaiak irakatsiko dizkiete, bai eta eskifaikideen artean giza legea izaten ere. Baina itsasoa zakartu eta ekaitz baten bihotzean topatuko dira.

## Aktoreak 
* Jeff Bridges: Christopher "Skipper" Sheldon
* Caroline Goodall: Alice Sheldon
* John Savage: McCrea
* Scott Wolf: Chuck Gieg
* Jeremy Sisto: Frank Beaumont
* Ryan Phillippe: Gil Martin
* Eric Michael Cole: Dean Preston
* Julio Oscar Mechoso: Girard Pascal
* Balthazar Getty: Tod Johnstone
* Jason Marsden: Shay Jennings
* David Lascher: Robert March
* Ethan Embry: Tracy Lapchick
* David Selby: Francis Beaumont
* Jordan Clarke: Charles Gieg, Sr.
* Željko Ivanek: Sanders kapitaina
* James Rebhorn: Tyler kapitaina
* Jill Larson: Peggy Beaumont
* Lizzy Mackay: Middy Gieg

## Kanpo estekak 
* *White Squall* filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
War for the Planet of the Apes

***War for the Planet of the Apes*** (euskaraz *Gerra Simioen Planetarengatik*) 2017ko Matt Reeves estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako zientzia-fikziozko film bat da. Andy Serkis, Woody Harrelson, Steve Zahn, Amiah Miller, Karin Konoval eta Terry Notary aktoreek antzeztu zuten.

*Planet of the Apes* saileko film bat da. *Planet of the Apes* (1968), *Beneath the Planet of the Apes* (1970), *Escape from the Planet of the Apes* (1971), *Conquest of the Planet of the Apes* (1972), *Battle for the Planet of the Apes* (1973) eta *Planet of the Apes* (2001), *Rise of the Planet of the Apes* (2011) eta *Dawn of the Planet of the Apes* (2014) filmeen jarraipena da

## Argumentua 
Zesar (Andy Serkis) eta bere simioak Kolonel (Woody Harrelson) gupidagabe baten buruzagitzapean dagoen gizaki talde baten aurka gatazka hilkor batean borrokatzera derrigortuak egongo dira. Simioek galera ugari izan ondoren, Zesarrek bere sen ilunenekin borrokatu eta bereak mendekatzeko berezko bilaketa mitikoari ekingo dio. Amaieran, Zesar eta Kolonela aurrez-aurre topatu eta beren espezien nahiz planeta osoaren etorkizunaren patua zehaztuko duen gudu epiko batean borrokatuko dira.

## Aktoreak 
### Simioak 
* Andy Serkis: Zesar
* Steve Zahn: "Simio Gaiztoa"
* Karin Konoval: Maurice
* Terry Notary: Rocket
* Judy Greer: Cornelia
* Michael Adamthwaite: Luca
* Aleks Paunovic: Winter
* Alessandro Juliani: Spear
* Ty Olsson: Rex
* Sara Canning

### Gizakiak 
* Woody Harrelson: Kolonela
* Amiah Miller: Nova
* Gabriel Chavarria: Predikatzailea
* Chad Rook: Boyle

## Kanpo estekak 
* *War for the Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fátimako Ama Birjina

thumb|Fátimako Ama Birjina
thumb|Ama Birjina agertu zitzaiela adierazi zuten hiru umeak
**Fátimako Ama Birjina** (, ofizialki ) Erromako Eliza Katolikoak bedeinkatutako Ama Birjina bat da, 1917an Fátimako Cova da Irian hiru haurri gertatutako Ama Birjinaren agerraldian oinarritua. Hiru umeak Lúcia Santos eta haren lehengusu Jacinta eta Francisco Marto ziren.

1917ko udaberrian hasita, hiru umek esan zuten aingeru bat agertu zitzaiela eta, 1917ko maiatzaren 13an Ama Birjina agertu zitzaiela. Umeek Ama Birjina "Fátimako Ama" zela adierazi zuten. Umeen hitzetan, profezia bat egin zien, errezo batek Lehen Mundu Gerraekin amaituko zuela esanez. Urriaren 13an Ama horrek bere identitatea adierazi eta mirari bat egingo zuela esan zuten, "mundu guztiak sinets zezan". Egunkariek profeziaren berri eman zuten eta erromes asko gerturatu ziren gunera. Umeen kontakizuna oso eztabaidatua izan zen eta bertako autoritateko erlijioso eta sekularren kritikak sortu zituen. Administrazioak umeak hartu zituen, uste zutelako 1910ean sortutako Portugalgo Lehen Errepublika sekularraren aurkako motibazio politikoa zutela. Urriaren 13ko gertakariari Eguzkiaren Miraria esaten zaio. Hamarnaka mila pertsonak Eguzkia ohi baino handiagoa zela, kolore biziak zituela eta mugitzen zela adierazi zuten.

1946ko maiatzaren 13an Pio XII.a Aita Santuak bere legatu apostoliko Benedetto Aloisi Masellaen bidez Fátimako agerpena izan zeneko kaperari koroatze kanonikoa eskaini zion. 1954ko azaroaren 11n Aita Santu berak Fátimako Santutegiaren izera Basilika txikira igo zuen bere *Luce Superna* testuan.

Eliza Katolikoak sinisgarritzat hartzen ditu Fátimako Ama Birjinaren agerraldiak, eta data horretan izaten ditu gogoan. Lúcia Santosen memorietan beste bi sekretu aipatu zituen eta hirugarren bat Eliza Katolikoak berak 1960an argituko zuela esan zuen. Fátimako gertakariek sona handia lortu zuten munduan zehar, sekretismoa, profezia eta kristau eskatologia nahasten zituztelako eta Bigarren Mundu Gerrari buruzko gaiak landu zirelako. Era berean, Ama Birjinak Errusiaren donestea eskatu zuela esan zuten umeek, hainbat Aita Santuk egin dutena.

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak
Charles Dana Gibson

**Charles Dana Gibson** (Roxbury, Massachusetts, 1867ko irailaren 14a - New York, 1944ko abenduaren 23a) marrazkilari ezaguna Gibson girl pertsonaiari esker oso ospetsu egin zen. Irudi hori Estatu Batuetako XX. mende hasierako emakumearen edertasunaren lehen kanon propioa bezala onartua izan da. Bere inspirazio iturria familian aurkituz, bereziki bere emaztearengan, Irene Langhorne. Gibsonen lanak *Life* aldizkarian argitaratzen ziren.

## Galeria 

File:Gibson Girl.png|*Gibson Girl*, 1898an egina.
File:Zenda1 Gibson.jpg|Frontispiece to *The Prisoner of Zenda*, 1898
File:Hentzau Gibson.jpg|Illustration from *Rupert of Hentzau*, 1898
File:At the Beach, Gibson.jpg|*At the Beach*, 1901
File:Fancy Dress, Gibson.jpg|*Fancy Dress*, 1901
File:Love in a Garden, Gibson.jpg|*Love in a Garden*, 1901
File:The Crush, Gibson.jpg|*The Crush*, 1901
File:Art Lesson, Charles Dana Gibson.jpg|*Art Lesson*, 1901
File:Everything in the World That Money Can Buy, Gibson.jpg|*Everything in the World that Money Can Buy*, 1901
File:Stepped On, Gibson.jpg|*Stepped On*, 1901
File:Fanned Out, Charles Dana Gibson.jpg|*Fanned Out*, 1914
File:Charles Dana Gibson (1902) Studies in expression. When women are jurors (compressed).jpg|*Studies in Expression: When Women Are Jurors*, 1902

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
## Ikus, baita ere 
* Pin-up
Dawn of the Planet of the Apes

***Dawn of the Planet of the Apes*** (euskaraz *Simioen Planetaren Egunsentia*) 2014ko Matt Reeves estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Andy Serkis, Jason Clarke, Gary Oldman, Keri Russell, Toby Kebbell eta Kodi Smit-McPhee aktoreek antzeztu zuten.

*Planet of the Apes* saileko film bat da. *Planet of the Apes* (1968), *Beneath the Planet of the Apes* (1970), *Escape from the Planet of the Apes* (1971), *Conquest of the Planet of the Apes* (1972), *Battle for the Planet of the Apes* (1973) eta *Planet of the Apes* (2001) eta *Rise of the Planet of the Apes* (2011) filmeen jarraipena da, era berean, *War for the Planet of the Apes* (2017) jarraipena izan du.

## Argumentua 
2011. urtea, ALZ-113 birusak gizakien zibilizazioaren etena eta lege martziala eragin ditu. Zesarren (Andy Serkis) buruzagitzan hedatuz doan genetikoki garatutako tximinoez osatutako nazioak biziraun duen gizaki talde baten mehatxupean dago. Bake hauskor bat iritsi da, baina denbora gutxirako, bi aldeak Lurraren nagusitasuna zein arrazak bereganatuko duen zehaztera doan gerra bat hastear baidaude.

## Aktoreak 
### Simioak 
* Andy Serkis: Zesar
* Toby Kebbell: Koba
* Nick Thurston: Begi Urdin
* Karin Konoval: Maurice
* Terry Notary: Rocket
* Doc Shaw: Ash
* Judy Greer: Cornelia
* Lee Ross: Grey

### Gizakiak 
* Jason Clarke: Malcolm
* Gary Oldman: Dreyfus
* Keri Russell: Ellie
* Kodi Smit-McPhee: Alexander
* Kirk Acevedo: Carver
* Jon Eyez: Foster
* Enrique Murciano: Kemp
* Jocko Sims: Werner
* Keir O'Donnell: Finney
* Kevin Rankin: McVeigh
* Lombardo Boyar: Terry
* James Franco: Will Rodman

## Kanpo estekak 
* *Dawn of the Planet of the Apes* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Nafarroako Alderdi Demokrata Liberala

**Nafarroako Alderdi Demokrata Liberala** (jatorriz gaztelaniaz, **Partido Demócrata Liberal de Navarra**) Francoren diktadura osteko lehen hauteskunde irekietarako Nafarroa Garaiko alderdi eskuindar foruzalea izan zen, 1976ko ekainetik aurrera sortua. Jesús Aizpún, Pedro Pegenaute eta Astrain izan ziren haren sortzaileak, besteak beste. Bi urteren buruan, bere kideek UCD, AP eta beste aukera batzuen hautua egin zuten, baita Aizpúnek UPN sortu ere (1979).

## Bilakaera 
1976ko ekainaren 14ko Elkarte Politikoaren Legea eta gutxira sortu zen, 1977ko ekainaren 15eko hauteskundeetara begira. Berehala, Nafarroako Fronte Independentearekin norgehiagoka bati ekin zion UCD siglen pean Espainiako alderdi hori Nafarroa Garaian ordezkatzeko. Azkenean, Jaime Ignacio Del Burgoren Nafarroako Foru Alderdi Sozialdemokratarekin batera osatu zuen UCDren hautagai zerrenda Nafarroan, Espainiako Kongresurako hautagai burua Jesús Aizpún zuela. Patxi Zabaletak Aizpúnen konexioak eta Huarte enpresa taldearekiko lotura aipatu ditu UCDren frankizia eskuratzeko arrazoi nagusitzat.

## Zatiketa 
1977ko ekainaren 15eko hauteskundeetan, arrakasta itzela izan zen Nafarroako UCDrentzat: bostetik hiru diputatu eta hiru senatari Madrilen. Espainiako Konstituzioaren testuari buruzko eztabaida piztu zen orduan. eta Aizpún luze gabe urrundu zen UCDtik. 1978ko urriaren 31ean, Konstituzioari buruzko Espainiako Kongresuko bozketan abstenitu egin zen, UCDko bakarra. Aizpúnek UCDrekiko zituen desadostasunek alderdiaren azkena ekarri zuten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Ikus, gainera 
* Nabarrismo
* Nafarroako Foruak Eraldatzeko Legea

## Kanpo estekak
Victor Nikiforov (pertsonaia)

**Viktor** (Victor) **Nikiforov **(Виктор Никифоров, ヴィクトル・ニキフォロフ, Vikutoru Nikiforofu) *Yuri !!! On ice* animearen pertsonaia nagusienetako bat da. Seriean, Victor irristalari profesionala da eta lan egiten du Yuuri Katsuki izeneko irristalariaren entrenatzaile bezala. Yuuriren entrenatzaile izatea, Victorrek berak erabaki zuen.

## Aurrekariak 
Viktor irristaketa munduaren kondaira bat da, munduko txapelketa 5 aldiz jarraian irabazi zuen, 5 Gran Prix sari eta Europako txapelketa ugari ere irabazi zituen gaztetan. 16 urte zituenean, irristaketa munduaren garrantzitsuenetako bat zeukaten adituek. Victorrek, gaztetan, teknika orbangabea erakutsi zuen, saltoetan eta akrobazietan dagokionez huts egiten ez zuen pertsona zen. Beti perfekzioaren bila ibiltzen zen eta bere puntuazioak txapelketetan oso altuak izaten ziren.

Baina bere koreografiak perfekziora interpretatzeko ahalmena ere erakusten du. Uzten zituen publikoa, epaimahaikideak eta teleikusleak hitzik gabe. Anime honen jarraitzaileak eta bere sortzaileak esaten duten bezala, irristaketaren izar bat da.

## Nortasuna** ** 
Viktor karisma handiko pertsonaia da, eta jendea oso erraz maitemintzen da beraren trebetasunei esker. Harro dago bere harrapatzeko boterearekin, hau da, irristaketa egiten ari denean ustekabean uzteko nortasuna du. Hau bere alde indartsua dela uste du. Pertsona bitxia da, gauzak gustatzen zaizkio bere erritmoan egitea, eta nahiko axolagabea izaten da gehienetan. Honek eramaten dio haurren jarrerak izatera. Bere entrenatzaileak esaten du, beti bere burua ikusten duela lehenengo, baina pentsamendu hau kontrakoa izaten dela aurre ematen dio Yuri Katsukirekin. Bestalde, ikusten da oso lagungarria izaten dela haren jarraitzaileekin.

Beste aldetik, situazioa eskatzen ba du, serio eta erabaki zuzenak hartzen dituen pertsona izan ahal da. Egia esaten du beti, eta batzuetan gehiegi (Ikusi non esaten dio Yuri Plisetsky eta Yuri Katsukiri ahien irristaketa egiteko modua nola dela). Egia esateko, bulkada etortzen da ez dakielako ondo antzematen besteen sentimenduak, horregatik inoiz ez da konturatzen zauritu egiten duela pertsona batzuetan. Bestalde, esan behar da oso lotsagabea dela eta ez dela konturatzen honek pertsona batzuei traba egin diezaiekeela momentu jakin batzuetan.

Viktor nahiko sentibera izan daiteke bere itxurarekin, bereziki ilearekin.

## Hainbat datu 
Pertsonaiaren bikoizketa Junichi Suwabek egiten du japonieraz eta Jerry Jewellek ingelesez.

## Ikus, gainera 
* Animea
* Bikoizketa
* Irristaketa
* Errusia

## Kanpo estekak 
* Pertsonaia wikian. *(Ingelesez*)
__FORCETOC__
Patxuko Nice

**Patxuko Nice** 2012. urtean sortutako euskal musika taldea da, Sergio Ordoñezen proiektu gisa hasi zena.

## Diskografia 
* *435.0* (2014, 5Gora)
* *Hego haizea* (2017, Mauka)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sareta (argipena)

**Sareta** hurrengoa izan daiteke:

* Sareta: burdinazko edo zurezko sare modukoa, batez ere leihoetan jartzen dena, baina beste erabilera batzuk ere izan ditzakeena.
* Sareta, erretikula formako egitura zurruna, ingeniaritzan erabiltzen dena.
* Sareta, diamante-itxurako puntu irekiak dituen ehuna.
* Sareta, beroa uniformeki banatzen duen laborategiko tresna.

## Ikus, gainera 
* Xareta
Protomoteka

[thumb|"Sala della Protomoteca", Erromako [Museo Kapitolinoak.]]
**Protomoteka** hitzak museo baten bustoen aretoa izendatzeko erabiltzen da.. Hitza grezieratik dator
(προτομή, "busto", προτέμνω aditzatik). Busto horiek normalean brontzez egindakoak dira.

## Bustoen gela 
Bustoen gelak edo aretoak bustoen eskulturak biltzeko erabiltzen dira. Bilduma hauek gehienetan Antzinako Erromako artearekin daude lotuta, garai horietan pertsona ospetsuen bustoak oso ohikoak baitziren. Ugariak dira baita ere Klasizismokoak.

Zentzu orokor batez taxidermia erakusteko aretoak promoteka izena dute.

## Promoteka ezagunenak 
* Erromako Museo Kapitolinokoak, garrantzitsuena.
* Vatikanoko Museokoak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pinakoteka
* Gliptoteka

## Kanpo estekak
Ant-Man (filma)

***Ant-Man*** (euskaraz *Txingurri Gizona*) 2015eko Peyton Reed estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Marvel Comics argitaletxeko Stan Lee, Larry Lieber eta Jack Kirby komikigileen Ant-Man superheroiaren komikietan oinarritua dago. Paul Rudd, Evangeline Lilly, Corey Stoll, Bobby Cannavale, Michael Peña, Tip "T.I." Harris, Anthony Mackie, Wood Harris, Judy Greer, David Dastmalchian eta Michael Douglas aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Scott Lang (Paul Rudd) lapurrak bere tutorea den Henry "Hank" Pym doktoreari (Michael Douglas) Ant-Man superheroiaren teknologiaren misterioa hainbat mehatxuetatik gordetzen lagundu beharko dio, alegia, teknologia horren erabiltzaileari bere gorputzaren tamaina txikiagotzea eta bere indarra handiagotzera laguntzen dion ahalmena.

## Aktoreak 
* Paul Rudd: Scott Lang/Ant-Man
* Evangeline Lilly: Hope Van Dyne
* Corey Stoll: Darren Cross
* Bobby Cannavale: Paxton
* Michael Peña: Luis
* Tip "T.H." Harris: Dave
* Michael Douglas: Ant-Man
* Anthony Mackie: Sam Wilson/Falcon
* Wood Harris: Polizia ofiziala eta Paxtonen sozioa
* Judy Greer: Maggie
* David Dastmalchian: Kurt

## Kanpo estekak 
* *Ant-Man* filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai