Urkixo

**Urkixo** euskal deitura da. Euskal Herriko -Aiaraldean bereziki- zein munduko beste leku batzuetako lagun askok deitura hori dute. Ospea batez ere Urkixoko markeserriagatik hartu izan du; leku-izen bakan batzuei ere izen hori eman zaie.
thumb|Aiarako Urkixo jauregia

## Grafiak 
Euskaltzaindiak, euskara baturako, *Urkixo* onartu du deitura horren grafiatzat. Aldiz, zenbait herritarrek, euskal herritar batzuek ere, erdararako sortutako *Urquijo* grafia erabiltzen dute. Euskal Herrian *Urkijo* tarteko grafia ere erabiltzen dute zenbaitek.

## Markeserria 
* Urkixoko markeserria: Aiaraldean (Murga-Laudio) sortutakoa.
** Estanislao Urkixo Landaluze (1816-1889): lehen markesa, Murgan jaioa.
** Juan Manuel Urkixo Urrutia (1843-1914): bigarrena, lehena osaba zuena.
*** Juan Manuel Urkixo Ussia (1879-?): enpresaburu eta politikaria.
*** Luis Urkixo (1887-1956): bankari eta politikaria.
*** Lucas Mauricio Urkixo (1849-1912): enpresaburua, Juan Manuelen anaia.
** Estanislao Urkixo Ussia (1872-1948): hirugarrena.
** Juan Manuel de Urquijo y Landecho (1899-1968): laugarrena.
** María Lourdes de Urquijo (1935-1980): bosgarrena.
** Juan Manuel de la Sierra y Urquijo (1958-): seigarrena.

### Lotura dutenak 
* Urquijismo: markesek bultzatutako eskuineko joera politikoa.
* Banco Urquijo: bankua.
* Urkixoko markesen hilketa: bosgarren markesaren eta bere senarraren hilketa.
** El Kaso Urkijo: hilketa horregatik hala bataiatutako grindcore estiloko Kataluniako taldea.
  
## Deitura 
### Euskal herritarrak 
* Francisco Policarpo Urkixo (1741-1809): Zuhatzan jaiotako abokatu eta politikaria, besteak beste ministroa izan zena.
* Mariano Luis Urkixo (1768-1817): politikaria. Aurrekoaren semea.
* Francisco Urkixo (1804-1873): Menagaraikoa zen militar eta politikaria.
* Julio Urkixo (1871-1950): euskal idazle, euskalari eta testu-biltzaile eta editorea.
* Ruperto Urkixo: musikagile laudioarra.
* Luciano Urquijo (1895-1984): Argentinan jaio eta txikitan Euskal Herrira etorria, ingeniaria.
* José Urkixo (1916-): aiarar jatorriko musikaria, Bilbon jaioa.
* Javier Urquijo (1939-2003): margolari bilbotarra.
* Ana Urkijo (1953-): abokatua eta Athleticeko presidentea.
* Joanes Urkixo (1955-): euskal idazlea.
* Juanan Urkijo (1959-): idazle laudioarra.
* Txema Urkijo (1961-): abokatu laudioarra; aurrekoaren anaia.
* Carlos Urkijo (1964-): eusko legebiltzarkidea; aurreko bien lehengusua.
* Natxo Urkixo (1960-): Laudioko alkate, irakasle eta filologoa.
* Patxi Urkijo (1961-): zinemagile laudioarra.
* Paul Urkijo (1984-): zinemagile gasteiztarra.

### Beste leku batzuetakoak 
* Myriam de Urquijo (1918-2011): aktore argentinarra.
* René Urquijo (1955-2011): musikagile eta olerkari kubatarra.
* Enrique Urquijo (1960-1999): musikagile eta kantari (Los Secretos...) espainiarra.
* Álvaro Urquijo (1962-): musikagile eta kantari espainiarra; aurrekoaren anaia.
* Mauro Urquijo (1968-): aktore kolonbiarra.

## Toponimian 
* Urkixo zumarkalea: Bilboko kalea. Mariano Luis Urkixoren omenez.
* Urkixo: Donibane Lohizuneko auzoa. Julio Urkixo Urkixo-Baita izeneko etxean bizi izan zen.
* Urquijo, asturieraz *Barriu Urquijo*: La Felguerako (Llangréu) auzoa, Asturiasen. Urkixoko markesek Duro-Felguera lantegiaren jabeetakoak izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak