Philippe Pétainen gobernua

**Philippe Pétainen gobernua** Frantziako Hirugarren Errepublikako azken gobernua da. 1940ko ekainaren 16an Paul Reynauden kabinetea ordezkatu zuen, eta porrot betean eratu zen, Bigarren Mundu Gerraren hasieran Hirugarren Reichak Frantzia inbaditu zuenean. 1940ko uztailaren 10era arte Philippe Pétainek zuzendu zuen, armistizioaren aldekoa, De Gaulle jenerala ez bezala, azken hau Inperioaren Defentsarako Kontseiluan borrokan jarraitzearen aldekoa zelarik. Ondoren, Vichyko erregimen kolaborazionistako Laval V gobernua ezarri zen Frantzia okupatuan.

## Gobernuaren sorrera 
Paul Reynaud, 1940ko martxoaren 22tik Kontseiluko presidentea, ekainaren 16an dimititu zuen gauaren hasieran, eta Albert Lebrun Errepublikako presidenteak berehala deitu zion Philippe Pétain mariskalari gobernu berria osatzeko.

Pétainek SFIOren parte-hartzea lortu zuen Albert Riviere eta André Otsaila birbideratuz Léon Blumen oniritziarekin. Ekainaren 15etik aurrera mariskalaren jarrera derrotistaren jakitun eta Reynaud gobernuaren erorketak lurreratuta badago ere, buruzagi sozialistak oraindik uste du Petainen gobernuak Bordele utziko duela Alemaniako armadaren aurrerapenaren aurrean. Ekainaren 20an, Blumek, Pétainek, porrotaren erantzukizuna, "gozamen espirituari" leporatzen ziola adierazi zuen, honela, Fronte Popularra, aker bezala izendatuz.

## Armistizioa eta Errepublikaren suizidioa 
Pétainen gobernuak Rafael Alibert eminentzia grisa bereganatu zuen, Pierre Laval erregimena botatzeko prestatzen ari zen bitartean. Orduan, Petainen zilegitasunaren babesean batu ziren. Laster, Alibertek Georges Mandel, aurreko gobernuko gizon indartsua, atxiloarazi zuen, Albert Lebrun presidentearen eta Ganberetako bi presidenteen eragin handia mantentzen duena, gainera, judua da, eta horrek Alibertentzat bere kasua larriagotzen du. Hala ere, berehala askatu zuten bere immunitate parlamentarioari eta aipatutako hiru presidenteen ekintzari esker, eta Aljerrerako ebakuazioa prestatzen hasi zen, aurreko gobernuan aurreikusi bezala. Laval eta Alibertek irteera eragotzi zuten ekainaren 19an eta 20an, Alemaniako aurrerapenari buruz gezurra esanez Errepublikako presidenteari. Alibertek Mariskalaren sinadura erabili du ministroei Bordeletik ez ateratzeko agintzeko.

Albert Lebrun da beti Ministroen Kontseiluko buru, eta ez du lortzen Lavalen planak zapuztea. Badirudi ulertzen duela plana, baina beldur handiegia ematen dio. Hilaren 21ean, hamar bat parlamentarirekin etorri zen Laval, metropolian geratzeko agintzera, eta mehatxu egin zion kontra-gobernu bat osatuko zuela, eta hala eginez gero lokatzetan traineratuko zuela. Handik alde egin ondoren, Paul Baudouinek geratzeko esan zion Lebruni, Lavalek alemaniarren aldeko gobernua osa ez zezan. Maniobra horiei esker, *Massilia* ez da Bordeletik Afrika iparraldera abiatuko ekainaren 21era arte, 27 parlamentarirekin soilik.

Armistizioaren baldintzak hilaren 21ean jakinarazi zituzten alemaniarrek, eta biharamunean bertan sinatu zuten.

Armistizioa sinatu ondoren, Petainek, Aliberten aholkuz, Marquet eskatu zuen Barnealderako eta Laval Justiziarako. Azken horrek Kanpo Arazoak exijitzen ditu, eta eskaintzen zaion kartera ukatzen du. François Charles-Roux orduko Atzerri idazkari nagusiak aholkatuta, Weygand jeneralaren eta Albert Lebrun Errepublikako presidentearen babesarekin, Pétainek ez du amore ematen, eta Laval karterarik gabe geratzen da. Bitartean, Pétainek hainbat diskurtso garrantzitsu eman zituen irratian, ekainaren 20an, besteak beste, porrotaren erantzukizuna Fronte Popularraren "gozamen-espirituari" egoztea eta ekainaren 25ean "lurra, berak, ez du gezurrik" eta "berreskurapen intelektual eta moralaren" nahiari buruz.

Paul Baudouinek eta Yves Bouthillierrek 1941eko urtarrilera arte itxaron nahi bazuten Ganberak elkartzeko, Pierre Lavalek maniobra bat egin zuen parlamentariek Pétain mariskalari eskumen osoak eman ziezazkioten. Ekainaren 29an, mariskala konbentzituta geratu zen, eta Pierre Laval Albert Lebrun presidentearen etxera joan zen Asanblea Nazionala deitzeko eskatzera; hark onartu egin zuen, izututa. Lebrunek uztailaren 1erako deitu du batzarra, Vichyn. Pierre Lavalek prentsaren kontrola hartu zuen eta artikuluak kabiardiarazi zituen eta Le Populaire argitaratzea debekatu zuen. Uztailaren 2an, prentsa-ohar batek deialdi hori aurkeztu zuen, bai eta botere betearazlea indartzeko asmoz erakundeak aldatzeko erakutsitako helburua ere. Testua Ministroen Kontseiluan aurkezten da hilaren 4an, eta Mers el-Kébir-eko gertaerak erabiltzen ditu bere testua justifikatzeko. Hurrengo bi egunetan, Lavalek parlamentarien inguruan maniobrak egin zituen testu hau bozkatzera bultzatzeko, txandaka, abertzaletasuna, anglofobia, antiparlamentarismoa, alemanen beldurra edo xantaia erabiliz. Arrakasta izateko, eskuin osoa eta sozialisten zati bat baino ez ditu behar, eta soilik 21 izen zerrendatzen ditu itzultzeko.

Hilaren 5ean, goizean, ehun bat diputaturen bilera bat bildu zen Petit Casinon, Laval, Charles Pomaret eta Jean Ybarnournayren gidaritzapean, Xavier Vallat eta Jean-Louis Tixier-Vignancourten laguntzarekin. Lavalek ez du eztabaida bilatzen, eta bozketa egiten ez bada, Hitlerrek indarrez inposatuko duela mehatxu egin du. Demokrazia kritikatzen du, eta behin eta berriro, diktadura bat ezartzea nahi duela argi eta garbi iragartzen du, Hitlerren gustukoa izan behar duenez, ondoren bi ekintza egingo dituela, bata Petaini botere efektibo osoak emateko eta bestea bere ondorengoa izendatzeko. Parlamentari asko haserretu egin dira haren hitzekin, baina hurrengo egunetan Laval atseginagoa eta adeitsuagoa izango da, eta Hitlerrentzako komunikazio-efektu gisa justifikatuko du bere jarrera.

Uztailaren 7tik aurrera, eremu okupatuko egunkariek “iraultza nazionala” aipatzen dute. Bezperan, Lavalek 200 diputatu bildu zituen oraingoan bere argumentazioarekin jarraitzeko eta orduko hartan Charles Spinassek, Léon Blumen ministro ohiak, autoinkulpazio hitzaldia eman zuen eta testuaren aldeko argudioak eman zituen. Xavier Vallatek hartu du hitza eskuinaren izenean, eta testuaren inguruko batasun nazionala berretsi du. Bilera hori kritikoa da bozak aukeratzeko.

Testuaren aurkako jarrera berehala antolatu zen Joseph Paul-Boncourten inguruan, Senatuko beteranoen talde informalarekin batera, botere legegileak Petainen esku utzi eta Konstituzioa bakera arte bertan behera utzi besterik egiten ez duen kontrproiektua osatzeko. Diputatuen aldetik, Gaston Manent, Vincent Badieren laguntzarekin, testu bat prestatzen ari da adierazteko erreformak behar direla Pétainen inguruan, zeinak botere zabalak izan behar dituen baina ez dela behar erregimen diktatorialik eta askatasun demokratikoak zapaldu behar direla. Guztira, 60 bat parlamentari bildu ziren Lavalen proiektuaren aurka egiteko, gehienak ezkertiarrak edo zentro ezkertiarrekoak.

Hilaren 7an, Pierre-Étienne Flandin, zentro-eskuineko buruzagi eta Lavalen aurkaria, Vichyra iritsi zen, eta diskurtso bereziki antialemaniarra eman zuen, eta Konstituzioa aldatzearen aurka agertu zen, dirudienez bertan zeuden diputatu gehienak konbentzitzen zituena. Flandinentzat, Konstituzioa errespetatzea da hautua, Petain Errepublikako presidente hautaraziz. Baina, Lavalen aurkako jarreraren aurka, Lebrun konfiantza berreskuratzen ari da, eta uko egin dio dimisioa emateari. Gauean, Flandin eta Lavalen arteko topaketa bat egiten da, eta, azkenean, lehen honek bere arerioari eusten dio, eztabaiden edukia ezezaguna izanik, agian, Weygandek kolpe militar bat emango ote dion beldur da. Halaber, Lavalek agindu du ganberak lotan jarrita ere diputatuek kalte-ordaina jasotzen jarraituko dutela, baita postuak ere. Egun horietan, Pétainek mespretxatzen duen horretan parte hartzeari uko egiten dio, eta Laval eta Alibertek ere atzean geratzeko aholkatzen diote. Jean Jacquyk, salbuespen bakar batekin, bere gudari ohi eta eskuindar izaera hartu zuen. Louis Noguèresen proiektua aurkeztu zioten, eta onartu egin zuen, Laval-era bidali zituen bitartean.

Hilaren 8an, Ministroen Kontseiluan, Lavalek gobernuko beste kideekin jokatu behar du, tartean beteranoen plana aurkezten duen sozialistekin. Orduan, Laval gezurretan ari da, proposamen hori atzera bota dutela adieraziz; gainera, Petainen gutun bat du, bere lege-proiektua onartzen duena.

Uztailaren 9an, 1875eko konstituzio-legeen arabera, ganberak bananduta bildu ziren, eta,  botorekin (Diputatuen Ganberak 3) eta  botorekin (Senatuak 1), "konstituzio-legeak berrikusi behar direla" adierazi zuten.

Uztailaren 10eko goizean, bozketa egunean, legebiltzarkideak aurretiazko bilera batera deitu ditu Lavalek, oposiziogile apurrak Lavalen proiektuaren aurka argudiatzen jarraitzen saiatzen diren bitartean. Honek, kosta ahala kosta, testuaren mamiari eta botere osoen azalpenari buruzko eztabaida publikoa eragotzi nahi du. Testuinguruaren, Laval-en, Weygand-en presioaz gain, Jacques Doriot-en presentzia eta biztanleen haserrea bera ere gehitzen dira, Blum-en aurka zuzenduta, adibidez. Azkenik, prentsa Lavalen menpe dago erabat, aurkariei eraso egin eta beldurra indartzen duena. Kasino Handian 09:30ean hasiko den 650 parlamentarirekin egindako bilera horretan, Laval lasai dago eta egitasmoaz eztabaidatzen ari da, bermeak agintzen ditu, nazioak berrestea eta batzarrak sortzea egongo dela gaineratu dio egitasmoari. Petainen gutuna irakurri du, bukatzeko eta konbentzitzen bukatzeko. Flandin-ek hitza hartu eta Pétain-ekin eta ordena berriarekin bat egiten du, gizakiaren askatasun eta errespetuaren alde dagoen bitartean. Hala, parlamentariak lasaitu ditu, eta egitasmoarekin azken zalantzatiak atera ditu.

## Gobernuaren amaiera 
1940ko uztailaren 10ean, Vichyn bildutako Batzar Nazionalak Philippe Pétainen botere konstituziogile osoak bozkatu zituen. Orduan hasten da Vichyko erregimena.

Data hori oso garrantzitsua da Frantziaren ordezkaritzaren jarraitutasun politikoan adarkatze puntu gisa. Hurrengo egunean, uztailaren 11n, De Gaulle jeneralak Inperioaren Defentsarako Kontseiluaren gobernua sortu zuen, kolonietatik borrokarekin jarraitu nahi zuten erresistenteen lehen nukleotik abiatuta. Vichyko erregimenak eta Frantzia Askeak lehian segituko dute 1945ean Sigmaringenen gobernu batzordea desegin eta Liberaziora arte.Uztailaren 11n, Pétainek hiru konstituzio-egintza aldarrikatu zituen, guztiak Raphael Aliberten arrastoa zutenak. Lehenak adierazten du Pétainek Frantziako Estatuaren buruzagitza hartu eta bere hautapena ezabatzen duela. Bigarrenak, berriz, Petaini eman dio gobernuburu rola. Botere legegilea onartzen du eta gerra deklaratu dezake Batzarrei galdetu gabe. Hirugarrenak dio bi ganberek beren lekuan jarraitzen dutela, baina luzatuta daudela. Ondoren Albert Lebrun omentzeko izena eman zitzaion. Hainbat legebiltzarkide irainduta daude. Hurrengo egunean, erregimenaren izaera monarkikoa berretsi zen, Petainen oinordekotza Lavalen esku utziz. Berriz ere, Alibertek eta Lavalek nahi zutena lortu zuten, lehenak zaharberritze baterako baldintzak eta bigarrenak boterea. Gobernu berria berehala eratu zen.

## Kabinetea 
## Kanpo estekak