Iván Cepeda

**Iván Cepeda Castro** (Bogota, 1962ko urriaren 24a) kolonbiar filosofo eta politikaria da.  

2010 eta 2014 urteen artean Kolonbiako Ganberako ordezkaria izan zen. 2014tik Senatuko kidea da. FARC eta ELN eta Kolonbiako Gobernuaren arteko bake eztabaidetan laguntzaile gisa aritu zen. 2026ko Kolonbiako hauteskundeetarako Pacto Historiko alderdiaren aurrehautagaia da.  

Alvaro Uribe presidente ohiaren kritiko handia izan da eta honen kontrako hainbat salaketa aurkeztu ditu. Manuel Cepeda Vargasen seme zaharrena da, 1994an hil zuten senatari komunistarena.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Yira Castro ekintzailearen eta Manuel Cepeda Vargas politikari komunistaren seme nagusia da. Aita Bogotan hil zuten 1994ko abuztuaren 9an, paramilitarrek Batasun Patriotikoa alderdiaren aurka egindako erasoetan.

1965ean, Ivanek 3 urte zituenean, bere familia erbestera joatera behartu zuten. Pragara joan ziren, Txekoslovakiara. 1968an, Varsoviako Ituneko tropek Txekoslovakia inbaditu zutenean, familiak Habanara migratu zuen. 1970ean itzuli ziren Kolonbiara.

### Gaztaroa eta ikasketak 
13 urte zituela Kolonbiako Gazteria Komunistan (JUCO) militatzen hasi zen, eta giza eskubideen aldeko ekintzaile gisa hasi zen bere aita hil zuten urtean.

19 urte zituela, Sofiara (Bulgaria) joan zen, eta han filosofia ikasi zuen Ohrid-eko San Clemente Unibertsitatean. 1987an itzuli zen Kolonbiara, sobietar ereduaren mugez jabetuta. Sistema haren autoritarismoa kritikatzen zuen. 

### Biktimen defentsa 
Bernardo Jaramillo Ossaren hautagaitzara hurbildu zen. Honek ezker berri bat ordezkatzen zuen, sobietar sozialismotik eta gerrilletatik aldetzen zena. Dena dela, Jaramillo 1990ean hil zuten.

Cepeda Kolonbiako Alderdi Komunistatik aldendu zen eta 1990ean M-19 Aliantza Demokratikoa mugimendu politikora hurbildu zen. Ivan Cepedaren afiliazio berri honek bere aitarekiko urruntzea ekarri zuen, hark Batasun Patriotikoan eta Alderdi Komunistan militatzen jarraitu baitzuen. Urruntze horrek ez zuen eragotzi Cepedak bere aitaren heriotza ikertzeari ekitea 1994an; magnizidioaren biharamunean, bere emazte Claudia Gironekin batera, Manuel Cepeda Fundazioa sortu zuen krimena argitzeko.

Aktibista gisa, Biktimen Aldeko Mugimendu Nazionala eratu zuen, 17 erakundek osatua, 1980ko eta 1990eko hamarkadetan gertatutako krimenak argitzeko asmoz. Honen ondorioz, Cepedak mehatxuak jaso zituen eta 2000. urtean Frantzian erbesteratu zen. Han, Lyongo Unibertsitateko Giza Eskubideen Magister titulua jaso zuen, 2003. urtean Kolonbiara itzuli zen, biktimen defentsa lanekin jarraitzeko.

2003an, giza eskubideen arloko beste lider batzuekin batera, Estatu Krimenen Biktimen Mugimendu Nazionala (MOVICE) sortzen lagundu zuen. Mugimendu horrek Estatu terrorismoaren biktimak biltzen ditu, Kolonbiako estatuaren jardun kriminalak salatzeko. 

2008ko martxoaren 6an martxa bat antolatu zuen Cepedak, "Paramilitarismoaren, parapolitikaren eta Estatu krimenen biktimei omenaldia" izenekoa. Honen ondorioz, Cepeda ezagun egin zen, batez ere Alvaro Uriberen gobernuari buruz zituen jarrera kritikoen ondorioz. Ikuspegi kritiko hori liburu batean jaso zuen, Jorge Rojasekin batera idatzi zuen *A las puertas de El Ubérrimo* lanean*.* 

### Ganberako ordezkaria 
2010eko hauteskunde legegileetara aurkeztu zen Ordezkarien Ganberarako, Polo Demokratiko Alternatiboaren izenean. 35.000 boto baino gehiago lortu zituen eta Ganberarako aukeratua izan zen.

### Senataria 
2014ko hauteskundeetan Cepedak 84.126 boto lortu zituen eta senatari izendatu zuten Polo Demokratiko Alternatiboaren ordezkari gisa.

2018ko hauteskundeetan Cepedak 77.842 boto lortu zituen eta Errepublikako senatari hautatu zuten berriro, Polo Demokratikoaren izenean.

### Presidente izateko hautagai 
2025ean Pacto Historiko alderdiaren hautagai aurkeztu zen, Kolonbiako presidente izateko.

## Erreferentziak