open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
El Once

**El Once** Abanto-Zierbena udalerri bizkaitarreko auzoa da. Yusoko Abanto antzinako kontzejuan dago.

Trianoko mendietan barrena dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nefertum

**Nefertum** "Atum ederra", egiptoar mitologiako jatorrizko jainkoa, Eguzkiaren jaiotza sinbolizatzen zuena.

* Izen egiptoarra: **Nefertum**. Izen greziarra: **Iftimis**. Jainko greziarra: Prometeo

## Ikonografia 
Bi luma garai eta loto lore urdin batekin koroatutako gizon bezala irudikatua izan zen, edo baita lehoi burudun gizon bezala ere, Sekhmeten seme bezala, eta loto lore bat, bi luma eta bi menat lepokoz osatutako burukoarekin, gozamena eta ugalkortasunaren ikur bezala, edo lehoi baten gainean jarria. Batzuetan, sable kurbo bat darama, Egiptoko ekialdeko mugen zaindari bezala. Batzuetan, loto lore baten gainean dagoen ume bezala ere irudikatzen da.

## Mitologia 
Menfiseko teologiari lotzen zaio, non, Egiptoko Inperio Berriaren garaitik, Ptah eta Sekhmeten semea zen, hauekin hiruko bat osatzen zuelarik, sarri bere tokia, Imhotepek hartzen zuen arren. Buton, Uadyet eta Raren semea da.

Jatorrizko jainkoa, hasiera batean demiurgotzat har ezin daitekeen arren, ekialdeko mugak zaintzeko arduraduna zen. Eguneko bigarren orduko babeslea ere bazen.

Bere izenak "Atum ederra" esan nahi duen jainkoa, lotoa ordezkatzen du, jatorrian, umetako Atumi lotua baitzegoen. Herakleopolis eta Hermopolisko mitoen arabera Nunetik irten zen lototik irten zen ume honek, eguzkiaren jaiotza sinbolizatzen du. Hermopolis Magnan, bere kosmogoniaren beste bertsio batean, loto batetik jaiotzen zen eguzkia zen, eta hazi eta garatzen den orori bizia ematen zion energia ordezkatzen du, baina baita suntsitzen zuen sua ere.

## Epitetoak 
Bere izenak, soilik "Lotoa" esan nahi du, beste batzuentzat "Erabateko Akatsgabetasuna" esan nahiko lukeen arren. "Lurrinen Jauna" bezala ere hartzen zen, eta hala agertzen da Piramideetako Testuetan (266. sekzioa) eta Hilen Liburuan "Raren sudurrean dagoen loto lorea" bezala. Sarri, "Atum gaztea" deitua izan zen.

## Sinkretismoa 
Hermopolisko teologian, Atum edo Ra gaztearekin lotua izan zen, eta, bi kasuetan, lototik jaiotzen den Eguzki berriarekin, Jatorrizko Itsasotik sortuz. Horhekenu, Horusen forma bat, Nefertumekin identifikatua izan zen Menfis eta Bubastisen.

## Gurtza 
Orokorrean Menfiseko teologiarekin lotzen den arren, Hermopolis Magnan ere gurtua izan zen.

## Kanpo estekak
San Pedro Abanto

**San Pedro Abanto** edo **San Pedro** Abanto-Zierbena udalerri bizkaitarreko auzoa da. Yusoko Abanto antzinako kontzejuan dago.

Auzoa muino baten tontorrean dago.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Abanto-Zierbena
* San Pedro Abantoko gudua

## Kanpo estekak
Sanfuentes

**Sanfuentes** Abanto-Zierbena udalerri bizkaitarreko auzoa da. Yusoko Abanto antzinako kontzejuan dago, Ortuellako Nocedal auzotik gertu.

Auzoa honetan Encartaciones S.A. garraio enpresak du egoitza.

## Demografia 
## Jaiak eta ospakizunak 
Sanfuesteko jaiak Santa Luziaren omenez ospatzen dira ekainaren 30etik uztailaren 7ra.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Abanto-Zierbena

## Kanpo estekak
Olabarrieta

**Olabarrieta** auzo ezberdinen izena izan daiteke:
# Olabarrieta (Abanto-Zierbena): Abanto-Zierbenako (Bizkaia) auzoa.
# Olabarrieta (Mutriku): Mutrikuko (Gipuzkoa) auzoa.
# Olabarrieta (Oñati): Oñatiko (Gipuzkoa) auzoa.
# Olabarrieta (Sopuerta): Sopuertako (Bizkaia) auzoa.

## Erreferentziak
1908ko Udako Olinpiar Jokoak

**1908ko Olinpiar Jokoak** Londresen ospatu ziren, Erresuma Batuan, apirilak 27 eta urriak 31 bitartean. 2035 kirolarik parte hartu zuten (1999 gizon eta 36 emakume), 22 herrialde ordezkatzen, 21 kirol eta 110 probatan parte hartuz.

Nazioarteko Batzorde Olinpikoak aukeratutako hiria, Erroma izan zen, baina, Vesubio sumendiaren erupzioak, 1907ko apirilak 7an gertatu zena, gobernu italiarrak, bere baliabideak, Napoli hiria berreraikitzeko erabili behar izatea eragin zuen, erabat suntsitua geratu zen hiria. Aurreko bi edizioetan bezala, oraingoan ere, Erakusketa batean ospatu ziren olinpiar jokoak, kasu honetan, Erakusketa Frantziar-Britainiarra. Londres aukeratu zen Erromaren ordez.

Joko hauetarako, White City Estadioa eraiki zen, 68.000 pertsonentzako edukierarekin, nazio parte-hartzaileen lehen desfilea ikusi zutena, desfile honen jatorria, bi urte lehenago Atenasen jokatutako 1906ko tartekatutako Olinpiar Jokoetan jatorria zuelarik. Olinpiar Joko hauek, zenbait arazo izan zituen, irlandar eta finlandiarrek ez bait zuten britainiar eta errusiar banderapean parte hartu nahi. Baita suediar banderaren falta eta estatubatuar banderaeramaleak Eduardo VII.a erregea agurtzeari uko egiteagatik.

## Dominak 
Honakoak dira domina gehien lortu zituzten 10 delegazioak:

## Une handiak 
* William eta Charlotte Dod arkulariak, proba berean dominak irabazi zituzten lehen anai-arrebak izan ziren.
* Oscar Swahn, 60 urtekoa, urrezko domina lortu dun kirolaririk zaharrena da (tiroan)
* Kirol izpiritu handiena erakutsiz, erdi pisu kategoriako borroka grekoerromatarreko finala, Frithiof Martensson eta Mauritz Andersson suediarren artean ospatu beharrekoa, atzeratu egin zen, Martenssoni, zauri bat sendatzeko denbora emateko. Azkenean, Martenssonek berak irabazi zuen.
* Ray Ewryk, jauzi altua irabazi zuen hirugarren aldiz, Aro Modernoko Olinpiar Jokoen historian, banakako zortzi urrezko domina lortu dituen atleta bakarra bihurtuz.
* Maratoia izan zen ikusleen zirrara piztu zuena, bere amaiera dramatikoagatik: 42 kilometro korrika egin ondoren, Dorando Pietri italiarra estadioan sartu zen, ahaleginagatik burua galduta, norantza okerra hartu zuen, ondoren, erori egin zen. Helmugara, laguntzarik gabe heldu ez zenez, izan ere epaileek eurek lagundu behar izan zioten sartzen, kanporatua izan zen, baina Alexandra Danimarkakoa erreginak, urrezko kopa bat eman zion bere ahaleginagatik.

 

## Kanpo estekak
Florida (Abanto)

**Florida** Bizkaiko Abanto udalerriko auzoa da. Susoko Abanto antzinako kontzejuan dago.

Campillo auzotik gertu dago.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mitridates I.a Partiakoa

**Mitridates I.a Partiakoa** (partieraz: *Mihrdat*; , *Mehrdād*; K.a. 195 aldean – K.a. 132), Partiako erregea izan zen K.a. 171 eta K.a. 138 bitartean. Partia potentzia politiko bihurtu zuen, inperioa ekialderantz, hegoalderantz eta mendebalderantz hedatuz. Haren erregealdian, Herāt (K.a. 167), Seleuzia (K.a. 144), Media (K.a. 141) eta Persia (K.a. 139) konkistatu zituzten partiarek.

## Bizitza 
Priapatioren semea, Praates I.a anaiaren ondorengoa izan zen. Lehenik, ekialderantz hedatu zuen inperioa, K.a. 160 eta 155 bitartean, Greko-Baktriar Erresumako errege Eukratides I.a garaituz. Era horretan, Margiana eta Ariaren kontrola erdietsi zuen, Herat hiria barne. Horrezaz gainera, Ekialde eta Mendebaldearen arteko merkataritza bideak kontrolatzea ere lortu zuen, Zetaren Bidea eta Persiar erregebidea alegia. Horrek aberastasun eta botere handia eman zien partiarrei, eta bide horiek zeharkatzen zituzten eskualdeak mendean edukitzen ahalegindu ziren.

Greko-Baktriar Erresuma menderatu ostean, Seleukotar Inperioaren aurka jo zuen. Media inbaditurik, Ekbatana hartu zuen (K.a. 148), eta Mesopotamiako Seleuzia ere bereganatu zuen. Seleuzia, Ekbatana, Ktesifon eta Mithradatkerten kokatu zituen errege egoitzak. Seleukotarrek kontraerasoa egin zuten, baina partiarrek Demetrio II.a, seleukotar erregea, harrapatu zuten K.a. 139an, eta preso eduki zuten 10 urtez, beren konkistak sendotzen zituzten bitartean. Urte horietan, Mitridatesen alaba Rodogunarekin ezkondu zen Demetrio, eta zenbait seme-alaba izan zituen harekin. Mitridates K.a. 132 aldean hil zen.

Partiarren garaipenen ondorioz, Greko-Baktriar Erresuma helenista, mendebaldeko greziarrekin harremana zeukana, desagertu zen. Hala ere, Mitridatesek helenismoa sustatu zuen menpeko eskualdeetan, eta *Filoheleno* («grekoen laguna») titulua eman zion bere buruari, txanponetan ageri denez. Izan ere, Mitridatesek txanpon ekoizpena berrabiarazi zuen, K.a. 206an Artsazes II.a (K.a. 211–191) Antioko III.a Handia (K.a. 223–187) seleukotar erregearen mende gelditu zenetik bertan behera utzirik zegoena. Mitridatesen garaian egindako txanponetako erretratua greziar estilokoa da, lehenbiziko aldiz Partian, eta buruan errege diadema du, ohiko greziar ikurra.

## Erreferentziak
Tesalonika

**Tesalonika** (batzuetan *Salonika*; grezieraz Θεσσαλονίκη, [θesaloˈniki] } Greziako bigarren hiririk handiena da, Atenasen ondoren, 363.987 biztanlerekin. Izen bereko probintziako eta Erdialdeko Mazedonia eskualdeko (*periferia*ko) hiriburua da, halaber.

Greziako iparraldeko merkataritza, kultura eta industriaren gune nagusia da; janari-industria, tabakogintza, destilategiak, ehungintza, petrolio-findegiak, industria kimikoa, tresneria mekanikoa, ontziolak eta eraikuntzarako gaiak dira industria nagusiak, eta merkataritza-harreman estuak ditu Serbia eta Montenegrorekin. Turismoak ere garrantzi handia du hiriko ekonomian. Garai askotako monumentuak gorde dira. Aipagarriak dira, besteak beste, 303. urteko Galerioren atea eta bizantziarren garaiko eliza eta tenpluak.

## Klima 

## Historia 
K.a. 316. urtean sortu zuen Kasandrok, eta, erromatarren garaian, Justinianoren agintaldian batez ere, oparotasun handia izan zuen. 390an, Teodosio I.aren aginduz, suntsitu eta biztanleak hil egin zituzten. Eslaviarrek maiz eraso zioten, eta 1204-1224. urteetan izen bereko erreinuko hiriburua izan zen. 1246. urtean bizantziarrek konkistatu zuten, eta 1430ean turkiarrek (azken horiek eman zioten *Salonika* izena). 1492an Iberiar penintsulatik joandako 20.000 judu kokatu ziren hirian. 1913an Greziako hiri bihurtu zen eta, Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, *Tesalonika* izena hartu zuen berriro. Lehen Mundu Gerran Mazedonian borrokatzen ziren soldadu aliatuak hornitzeko erabili zen Tesalonikako portua. 1917. urtean sute handi batek hiriko behealdea suntsitu zuen. 1941ean alemaniarrek inbaditu zuten.

## Kirolak 
PAOK Tesalonika BC eta Aris Tesalonika BC hiriko saskibaloi talde nagusiak dira: Grezia osoko arrakastatsuenetakoak dira eta Europan ere hainbat txapelketa eskuratu dituzte. PAOK F.C. eta Aris F.C. taldeek ere Greziako futbol liga inoiz irabazi dute.

## Pertsona ezagunak
* Jristos Sartzetakis (1929-2022), Greziako presidentea.
* Katerina Sakellaropoulou (1956-), Greziako presidentea.
* Ioannis Tamuridis (1980-), txirrindularia.
* Nikolaos Zisis (1983-), saskibaloi jokalaria.
* Kostas Vasileiadis (1984-), saskibaloi jokalaria.
* Dimitrios Verginis (1987-), saskibaloi jokalaria.
* Kostas Sloukas (1990-), saskibaloi jokalaria.
* Petros Gkaidatzis (2000-), arraunlaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hiriko webgunea.
Albuñán

**Albuñán** Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. 2008an 435 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Albuñángo Udala
Mestis

|-
| bgcolor="#f9f9fb" | **Berezko izena**
| Mestaruussarja
|-
| bgcolor="#f9f9fb" | **Herrialdea**
| border|20px|Finlandiako bandera Finlandia
|-
| bgcolor="#f9f9fb" | **Antolatzailea**
| Izotz-hockey Federazioa
|-
| bgcolor="#f9f9fb" | **Sorrera**
| 2000
|-
| bgcolor="#f9f9fb" | **Talde kopurua**
| 12
|-
|
| Webgune ofiziala 
|}
**Mestis** Finlandiako bigarren mailako izotz-hockey txapelketa da, SM-liigaren ondoko maila. 2000. urtean sortu zen, amateurren ligatzat jotzen zen I-divisioonaren ordez; izan ere, 2000. urtean SM-liigan jaitsiera eta igoeren egitura ezabatzea erabaki zuten, eta ondorioz, bigarren mailari itsura berria ematea proposatu zuten. Honela, igoerak ezabatu ziren eta jaitsierak bakarrik onartu.

Nahiz eta 2000. urtetik formatua aldatua egon, aldaketak egon dira **Mestis** jokatzen duten taldeetan; esaterako, KalPa taldeak 2005. urtean SM-liigara igotzea lortu zuen meritu propioengatik.

## Egitura 
**Mestis** bi zati ezberdinetan banatzen da; **Denboraldi erregularra** eta **Play-Off**ak.
### Denboraldi erregularra 
Liga iraila erdialdetik martxoraino irauten du eta hamabi taldeek parte hartzen dute. Talde bakoitzak 45 partidu jokatzen ditu, liga osatzen duten gainontzeko taldeen aurkako 44 eta inguruko hiriko taldearen aurkako 1. Partidu bakoitzak 20 minutuko hiru zati ditu, guztira 60 minutu, eta puntuak lortzeko irabazi beharra dago. Partidua berdinketan amaitzen bada, 5 minutuko luzapena egoten da, eta hau ere berdinketan amaitzen bada, partidua penaltietan erabakiko da. Puntuaketa sistema berezia dago: partida lehenengo 60 minutuetan irabaziz gero, hiru puntu lortzen dira; luzapenean irabaziz gero, bi; eta penaltietan irabazten bada aldiz, puntu bakarra.

Ligako sailkapenak jaitsierak baldintzatzen ditu, eta azkeneko bi postuetan gelditzen diren taldeak hirugarren mailako lehenengo bi sailkatuen aurka kanporaketak jokatzen dituzte.
### Play-Offak 
**Denboraldi erregularra** amaitzen denean, sailkapeneko zortzi talde onenak **Play-Off**eko final-laurdenetara igarotzen dira zuzenean.

2007-08 denboralditik aitzin, kanporaketa guztiak zazpi partidutara jokatzen dira eta **Denboraldi Erregularre**ko sailkapenean lortutako postuaren arabera kokatzen dira taldeak kanporaketa taulan; hau da, sailkapeneko buruak beti azkenengoaren aurka jokatzen dute lehenengo kanporaketan .
250px|eskuinera|Mestis osatzen duten taldeen kokalekua Finlandiako mapan
Kanporaketak hilabete bat irauten du gutxi gorabehera, martxotik apirilera eta ezberdintasun bakarra partidua berdinketan amaitzen denean agertzen da; izan ere, luzapenak 20 minutukoak dira eta gola markatzen duen lehenak irabazten du partidua.

## Taldeak 
### Irabazleen sailkapena 
Urrezko domina irabazi dutenen sailkapena:
* Jukurit: 3 txapelketa
* KalPa: 2 txapelketa
* Hokki: txapelketa 1
* TuTo: txapelketa 1

## Ikus, gainera 
* SM-liiga

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Brot und Spiele

thumb|200px|Gladiadoreak Treveriseko anfiteatroan
**Brot und Spiele** (Panem et circenses, Ogia eta zirkua, alemanez), Alemaniako erromatar jaialdirik handienaren izena da. Urtero, Alemaniako hiririk zaharrena den Treverisen ospatzen da (erromatarrek Augusta Treverorum deitua). Anfiteatroan, ikuskizun bat dago (antzerkia gladiadore borrokekin), eta terma inperialetan, erromatarren eguneroko bizitza aurkezten da (bizitza zibila zein militarra).

2006an, jaialdia, *Deutschland-Land der Ideen* ("Alemania, ideia herrialdea") leihaketaren garaile bat izan zen. 2007an, jaialdiak abuztuko 10etik 12rarte iraun zuen, eta Konstantino I.a Handia enperadorea gai garrantzitsu bat zen, bisitari kopurua errekor berri bat zen: 23.500. 2008an, jaialdia abuztuko 15etik 17rarte iraun zuen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Izatefaltsua

**Izatefaltsua** Amurrioko (Araba) heavy metal talde bat da.

## Historia 
Izatefaltsua 2004ko udan sortu zen, Arabako Amurrio udalerrian. Izatefaltsuaren musika heavy metal da, haren aldaerak ere —melodikoa, new metal edota trash— erreferentzia hartuta. 2005eko martxoan grabatu zuten lehendabiziko maketa, eta herrian nahiz inguruetan banatu zen.

2005eko ekainean Nerbioi Garaiko I. Maketa Lehiaketan hartu zuten parte, eta lehen saria irabazi. Hortik aurrera taldeak konposaketari eta zuzenekoei ekin zien.

2007ko amaieran, kontzertuak alde batera utzi barik, haien entsegu-lokalean hasi ziren grabatzen beraien lehen lan diskografikoa. Diskoa
Laudioko Haziak estudioetan grabatu zen. Gorka Jaén, maketa grabatzeko arduraduna ere izan zena, eta Izatefaltsua izan ziren ekoizleak.

2008ko urrian *Adi* argitaratu zen, talde berak editatua. Lehen lan honetan heavy metal, thras eta hardcore estiloak dira nagusi. Geroztik, Izatefaltsuak ehun kontzertu baino gehiago eskaini du Euskal Herrian zehar, Berri Txarrak, Anestesia, Kop, Gobernos, Willis Drummond, Non Servium, Eraso, Une... taldeekin batera.

2015ko apirilean taldeak bere bigarren diskoa atera zuen, *Zaratak agindu dezan!*, Jabi Palaciosek eta Karlos Osinagak ekoitzia.

## Taldekideak 
* Ruben "Sagu": bateria.
* Lander: baxua.
* Beñat: gitarra (2013tik).
* Ruben "Rubi": gitarra (2012tik).
* Koldo: gitarra (2006tik).

### Taldekide ohiak 
* Gaizka: gitarra (2004-2013).
* Jon Ander "Pato": ahotsa (2004-2012).
* Andoni: gitarra (2004-2006).

## Diskoak 
* *Izatefaltsua* maketa (2005)
* *Adi* (2008)
* *Zaratak agindu dezan!* (2015)

## Kanpo estekak 
* Facebook
* Twitter
* Youtube
Praates II.a

**Praates II.a** Babilonia konkistatu zuen Mitridates I.a Partiakoaren (K.a. 171-K.a. 138) semea, Partiar Inperioko gobernaria izan zen K.a. 138tik K.a. 128 arte.

K.a. 130ean, Seleuzidar Inperioko Antioko VII.a Evergetesek eraso zuen. Hala ere, bere hasierako garaipena gora-behera, Antioko garaitua eta hila izan zen Median, gudu batean, K.a. 129an, honek, Eufrates ekialdean seleuzidar nagusitasunarekin amaitu zuelarik. Praatesek Mesopotamia berreskuratu zuen, Seleuziako gobernari, Himero izeneko hirkaniar bat izendatuz. Partiarrek Sirian geratzen ziren Seleuzidar Inperioaren hondakinak bereganatzeko nahia, zapuztu egin zen, erdialdeko Asiatik zetozen nomaden inbasioen ondorioz.

Hain zuzen ere, bitartean, Partia eszitek inbaditu zuten (Baktrianako tokarioak), Antioko VII.ari lagundu ziotenak; Praates II.a hauen aurka joan zen, baina garaitua izan zen eta gudu handi batean hil zen, Media barnean eta inguruan.
Treverisko erromatar zubia

**Treverisko erromatar zubia** edo **Römerbrücke** alemanez, Treverisen dagoen erromatar zubia da, Mosela ibaiaren gainean. Alemaniako zubirik zaharrena da. Bere harri pilak, II. mendean datatuak daude. 198 metroko luzera du, eta 13 metroko zabalera.

## Bibliografia 
* Colin O'Connor, Roman Bridges, Cambridge Univ. Press (1994) 

## Kanpo estekak
Valsgärde

[thumb|Gerlari baten hilobiak, kasko bat eta belatz bat zituen (errege ezaugarria). Kaskoaren atzealdeko zirkuluak, [ezkutuaren gutxi gora-beherako neurria adierazten du.]]
**Valsgärde** Fyris ibaitik gertu dagoen etxalde bat da, errege suediarren antzinako egoitza eta Suediako fede jentilaren gune izan zen Gamla Uppsalatik 3 kilometro iparraldera. Gaur egungo etxaldea, XVI. mendekoa da. Honen ospea, Vendelen Aroan datatutako hilerri baten presentzian oinarritzen da, Burdin Aroaren barnean eta bikingoen garaian. Hilerri hau, 300 urte baino gehiagoz aktibo egon zen. Lehen hil itsasontzia, VI. mendean datatua dago, eta azken hilobiak, XI. mendekoak dira.
thumb|ezkerrera|Valsgärdetik datorren apaindutako ezpata baten eskutokia.

Kokapena, arkeologoek aurkitu eta industu zuten 1920ko hamarkadan, eta, hilobi hauek baino lehenago, bakarrik Vendelen aurkituak izan ziren, Burdin Aro eskandinaviarreko garai honi izena eman ziona. Hilobiak, printzeenak dira eta beranduago Ingalaterrako Sutton Hoon eta Ekialdeko Anglian aurkitutakoen ia berdin-berdinak.

Zenbait teoria daude, lurperatuen nortasunari dagokionez. Leidangen sistemaren barneko gerlari boteretsuak izan daitezke, edo tokiko gizon indartsuak, merkataritzarekin aberastu zirenak, tokiaren kokapen estrategikoagatik, Mälaren fiordoa eta Tiundaland eskualde garrantzitsuaren artean.

## Ikus, gainera 
* Hil itsasontzi

## Kanpo estekak 
* Gamla Uppsala
* Uppsala
Dawn

NASAk bidalitako eta Kaliforniako JPLk zuzendutako espazio-ontzian datza **Dawn misioa**. Haren zeregina da Marte eta Jupiter arteko asteroide gerrikoan diren Zeres planeta nanoa eta Vesta asteroidea aztertzea. 2007ko irailaren 27an bidali zuten. 2012-2013 urteen bitartean, Vesta esploratuko du; eta 2015ean, aldiz, Zeres.
thumb|Dawn espazio-ontziaren maketa.
thumb|250px|*Dawn* zundari aurreikusitako ibilbidea

Lurretik egindako bi objektuen azterketek diote nahiko konposizio desberdina dutela eta euren sorkuntzatik osorik dirautela, orain dela 4600 miloi urte.

Hasiera batean *Dawn*ek bidean hartu eta birabidetu behar izango du 8 hilabeteko denbora tarteaz Vesta asteroidea. Horren ostean, zundak noranzkoa Zereserantz aldatuko du.

Ioi propultsagailu batek (espazioko propultsio sistemetan eraginkor eta aurreratuena) bultzatutako eta helburu zientifiko hutsa duen lehenengo espazio zunda estatubatuarra da.

## Misioaren ezaugarriak 
* Misioaren arduradun nagusia: Jet Propulsion Laboratory
* Helburuak: Zeres eta Vesta 25-4.500 km-ko altuera bitartean orbitatu.
* Propultsioa: Eguzki energiaz baliatutako motore ionikoa.
* Energia: 10 kW Lurrean eta 1,4 kW Zeresen.
* Masa: 1.237 kg botaldian, erregaiko (Xenon) 425 kg barne.
* Misioaren iraupena: 10 urte.
* Egungo etapa: garapenean.
* Botaldi data: 2007ko ekainean.
* Koete mota: Delta IV 2925H modeloa.

thumb|250px|*Dawn* zundaren diagrama

## Jaurtiketa 
[eskuinera| thumb | [Delta II motako suziri baten jaurtiketa]]

Zundaren botaldia programatuta zegoen Delta 7925-H kohete baten bidez Cañaveral lurmuturrean kokatuta dagoen botaldirako plataforma 17-B-tik egiteko. 2007-ko apirilaren 10ean, Titusville, Florida-ra ailegatu zen zunda, non SPACEHAB Inc.-ko instalazioetan jaurtiketarako prestatu izan zuten. Ekainaren 20rako programatuta zegoen jaurtiketa, hainbat arazoengatik 30a arte atzeratu zuten. Botaldi eremuan apurtu egin zen garabi batek jaurtiketa aste bat atzeratu zuen, uztailaren 7a arte. Gertatutako ezuste gehiagok eta eguraldi txarrak atzeratu zuten uztailaren 8a arte. Ondoren, 15a arte eta azkenean irailaren 26a arte, Martitzerako Phoenix misioaren jaurtiketa saihesteko. Berriz ere eguraldi txarra zela medio, atzerapen berri bat gertatu zen, irailaren 27a arte. Azkenik, zunda botal ahal izan zuten baina ezuste berri bat igarota, itsasontzi baten inbasioa eremuan jaurtiketa baina pixka lehenago. Zundak botaldirako arrapal 11:34ean GMT utzi zuen.

## Hegaldirako aurreikusitako programa 
* Jaurtiketa: 2007ko irailean.
* Martera hurbilpen grabitazionala egitea: 2009ko otsailean.
* Etorrera Vestan: 2011ko urrian.
* Vestatik abiatzea: 2012ko maiatzean
* Zeresera iristea: 2015ko abuztuan.
* Misioaren amaiera: 2016ko urtarrilean

## Ikus, gainera 
* Delta II
* Ceres (planeta nanoa)
* 4 Vesta

## Kanpo estekak 
*  Dawn misioaren webgune ofiziala
*  University of California (UNCLA), *Dawn* zundari buruz
*  Dawn news coverage.
Copoyako Kristoa

**Copoyako Kristoa** (), lan artistiko monumental bat da. Egitasmoa, 20 urteko prestaketaren ondoren, Mexikoko Tuxtla Gutiérrez hirian aurrera eramango da, eta Chiapas estatuko hiriburu modernoaren nortasun berria sendotzen lagunduko du. Diseinua, Gabriel Gallegos eskultore, margolari eta arkitektoarena da.

Lana, gaur egun, oraindik eraikitzen ari da, Vatikanok bermatutako lan bat delarik. Munduan eraikiko den Kristoren estatuarik handiena izango da.

Bere 62 metroko altuerarekin. Guanajuatoko Cubilete Muinokoa eta Noasetakoa baino hiru aldiz handiagoa izango da, Espainiako Palentziako Oteroko Kristoaren bikoitza izango da, Boliviako Cochabamban dagoen Konkordiaren Kristoak baino 22 metro gehiago izango ditu eta Brasilgo Rio de Janeiroko Kristo Berrerosleak baino 16 metro gehiago.

## Beste Kristo batzuk 
* Konkordiaren Kristoa
* Kristo Erredentorea
* Oteroko Kristoa
* Yungayko Kristoa
* Noaseko Kristoa
* Kubileteko Kristo Erregea
* Habanako Kristoa
* Andeetako Kristo Berreroslea
* Pachuca Mexikoko Kristo Erregea

## Kanpo estekak 
Webgune ofiziala
Mälaren

**Mälaren** Suediako aintzira bat da, Svealand edo Sveartarren Lurraldean dagoena. Suedia osoko hirugarren handiena da, Vänern eta Vätternen ondoren. Bere hedadura, 1140 km²koa da, eta, bere gehienezko sakonera, 64 metrokoa da. Lakuak, bere urak, Itsaso Baltikoan isurtzen ditu, hego-mendebaldetik zein ipar-ekialdetik, zenbait kanalen bidez. Lakuaren ekialdereneko badia, Estokolmo erdian, Riddarfjärden edo Zaldunen Golkoa deitzen da.

Bi uharte handi ditu, Selaön, 91 km²ko hedadura duena eta Svartsjölandet, 79 km²koa.

Bi uharte txikiagok, Björkö eta Adelsök, aztarnategi bikingo bana dute (Birka eta Hovgården, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu dituenak.

## Portu garrantzitsuak 
* Estokolmo
* Enköping
* Västerås
* Köping

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Potala jauregia

**Potala jauregia** (, ) tibetar arkitekturaren eredu gailena eta dalai lamen egoitza da, Lobsang Gyatsok XVII. mendean sortu zuenetik, 1648. urtean zehazki, gaur egun Txinako Herri Errepublikako Tibeteko eskualde autonomoaren hiriburu den Lhasan. Jauregia museoa da gaur egun eta bere basamentuan aurkitzen ziren eraikin administratiboak bota ondoren, bere tokian, Pekingo Tiananmen plaza gogorarazten duen plaza bat eraiki zen.

UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1994an, izendapen hau, 2000 eta 2001 urteetan zabaldua izan zen, bere ondoan aurkitzen diren Norbulingka Jauregia eta Jokhang Tenplua ere hartzeko.

Potala jauregiaren izena Indiako hegoaldeko Potalaka mendiaren izenetik dator. Potalaka mendia da Avalokiteśvara bodhisattvaren bizileku mitikoa; eta Potalaka izenak «distira» esan nahi du.

## Historia 
VII mendeko Songtsen Gampo Tibetar erregeak Muino gorrian eraikitako jauregi baten gainean eraiki zen Potala jauregia. Oraindik antzinako jauregiaren atal batzuk mantentzen dira, ipar-ekialdean kokaturik dauden bi kapera.

Lobsang Gyatso bosgarren dalai lamak hasi zuen jauregiaren eraikuntza 1645 urtean. Dalai lamaren aholkulari izpirituala zen Konchog Chophelek gobernuaren egoitza ezartzeko toki egokia zela aholkatu zion, izan ere Drepung eta Sera monastegien eta Lhasa hiri zaharraren artean kokaturik baitago. Kanpoaldeko egitura hiru urtean eraiki zuten baina barnealdea egiteko 45 urte behar izan ziren. Dalai lama eta bere gobernua 1649an ezarri ziren Potrang Karpo delakoan («jauregi zuria»). Potrang Marpo («jauregi gorria») 1690 eta 1694 artean eraiki zen. XVIII. mendetik aurrera dalai lamaren neguko jauregia izan da.

1959ko Tibetarren matxinadan jauregia kaltetua izan zen baina 1966ko Txinako Iraultza Kulturalean ez zuen kalterik izan Zhou Enlai Txinako lehendakariak pertsonalki hala eskatuta. 410.000 metro karratuko hedadura hartzen du eta, bere eraikitako hedadura, 130.000 metro karratukoa da.''

Maldan gogorrean eraikitako hormek hainbat mailatan teilatu lauak eta leiho lerroak ditu eta gotorleku itxura nabarmena ematen diote. Hegoaldeko oinarrian enparantza handi bat dago, hori ere hesitua, hormaz eta atariz josia.

Potalaren erdigunean dago Potrang Marpo («jauregi gorria»). Han daude aurreko dalai lamen kaperak eta aretoak.

## Iruditegia 

Irudi:Potala Palace (23651397662).jpg|Potala jauregia.
Irudi:IMG 1206 Lhasa Potala.jpg|Dalai Lamaren gela.
Irudi:Potala palace22.jpg|Estupak.
Irudi:Lhasa.jpg|Jauregiaren teilatua.
Irudi:Potala 2.jpg|Jauregi gorriaren hormak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Potala Jauregia
Tiananmen plaza

**Tiananmen plaza** (; ) Beijingen, 1949az ondoren egindako hirigintza planaren barnean eraikia eta pentsatua izan zen, Txina berriaren ikurra izanez. Bere eraikuntzarekin, lotura politiko ekitaldi masiboak egin ahal izateko lautada handi bat eraikitzea nahi izan zen, Sobietar Batasuneko Mosku hiriburuko Plaza Gorrian egiten zirenen antzerakoak, horren tradiziorik, ordu arte Txinan ez zegoelarik.

Tiananmen plaza, munduko plazarik handiena da, iparraldetik hegoaldera 880 metro eta ekialdetik mendebaldera 500 metro baititu, guztira 440.000 m².
thumb|erdian|800px|Ikuspegi panoramikoa

Plaza, Hiri Debekatuaren hegoalde-iparralde ardatza jarraituz eraikita dago. Erdian, harrizko obelisko bat altxatzen da, Herriaren Heroientzako Monumentua, 38 metroko altuera duena, eta Mao Zedong presidenteak egindako idazkun bat, non *Herriaren heroiak hilezkorrak dira* irakur daitekeen. Ezkerretara eta eskuinetara, bi eraikin garrantzitsu eraiki ziren, sobietar estilokoak. Horietako bat, Herriaren Areto Handia da, eta, bestea, Historia eta Iraultzaren Museo Nazionala. Plazan, Mao Zedongen mausoleoa ere dago, bere aurrealdeko bi zatietan, Herriaren Heroien Aldeko Monumentua eta nekazari, soldadu, langile eta ikasleen eskultura multzoak aurretik dituela.

Plaza, 1989an, Tiananmen Plazako Matxinada egin zen tokia izan zen.

## Eraikinak 
* Herriaren Areto Handia
* Mao Zedongen mausoleoa
* Herriaren Heroien Aldeko Monumentua

## Galeria 

Image:TianSqGateTower.jpg|Zhengyangmen dorrea
Image:Tiananmen Square Visit.jpg|Monumentua herriaren heroiei eta Herriaren areto handia
Image:WPTiananmenGate.jpg|Tiananmen atea Hiri Debekaturantz
Image:318-3.jpg|1919ko maiatzaren 4a
Image:Tiananmen Square 2.jpg|Panorama
Image:Mausoleum_von_Mao_Zedong.jpg|Mao Zedongen mausoleoa
Image:Tianamen Square-Monument.jpg|Monumentua
Image:Commuting_to_Work.jpg|Sarrera Hiri Debekaturantz

## Ikus, gainera 
* Tiananmen Plazako Matxinada

## Kanpo estekak 
* Tiananmen plaza 360°
* Txinatar Historiaren Museo Nazionala
* Argazkiak
* Satelite irudiak - Google Maps
Mendimotza

**Mendimotza**, edo **Mendimotxa**, Nafarroa Beherean dagoen mendi bat da, Pirinioetako Adartza mendilerroan. Bere garaiera, 1237 metrokoa da, eta, garaiera honekin, Adartza mendilerroko bigarren mendirik garaiena da, mendilerroari izena ematen dion Adartzaren ondoren, hau, 1250 metrokoa.

## Abiapuntuak 
Tontor honetara iristeko, ohikoena, Ehunzaroi lepora iristea, Luzaide zein Bankatik. Hemendik, iparralderantz hartzen da ur banaketa lerroan bertan, nazioarteko mugan dagoen hesia jarraituz. Lehenik, Usubieta muinotxora eta Usubieta lepora iristen da. Hemendik, gailurra, harritsuago bihurtzen da Mendimotzaren tontorrerantz.

Arnegitik, iparralderantz jo behar da, Erramuntoko bordaren gailurrera iristeko, Artxaro edo Zurrusta labarraren gainean dagoena. Orduan, Zurrusta gaina, ezkerretik inguratu edo igo egin daiteke, baita Aitzmeaka muinoa ere, Akorraineko lepoa izeneko lepora iristeko. Hurrengoko kora inguratuz, Madariako lepora iristen da, nondik Urkularte lepora eta handik gertu dagoen tontorrera iristen den, zuzenean ere bertara iris daitekeena. Uneoro, mugalerroa, ezkerretara geratzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ramses VIII.a

**Usermaatra-Akhenamon Ramses-Setherkhepshef-Meriamon** edo **Ramses VIII.a**, Egiptoko XX. dinastiako zazpigarren faraoia izan zen. Bere erregealdia, K.a. 1129tik K.a. 1126 arte hedatu zen.
thumb|200px|Ramesidar garaiko ostrakona
## Erregealdia 
Ziuraski, Ramses III.aren semea. Bere erregealdiak urte bete baino gutxiago iraun zuen, ziuraski, hiru hilabete eta 19 egun soilik, dinastia honetako faraoirik ezezagunena delarik. Bere erregealdiko data bakarra baino ez da ezagutzen, 1. urteko Peret hilabeteko 2. eguna, *Kienebu*ren hilobian grabatua, Tebasen.

## Bere garaiko testigutzak 
Bere erregealdiari buruzko erreferentziak, honako toki hauetan daude:

* Erregearen aipamen bat *Hori*ren estelan, Abidosen, *2081 Berlingo estela*.
* Kieneburen hilobian idazkun bat, Tebasen.
* Erregearen izena, Ramses III.aren tenpluan idatzi zen, Medinet Habun.

Bere hilobia, XX. dinastiako faraoi guztienetatik, oraindik identifikatu ez den bakarra da. Bere momia ez da aurkitua izan. Adituren batzuk, Ramses IX.aren seme zen Mentuherkhepeshef printzearen hilobia, KV19a, Ramses VIII.arentzat eraikitzen hasi zela iradoki dute, baina ezegoki bihurtu zen errege bihurtu zenean.
Upuat

**Upuat** edo **Upuaut** "bideak irekitzen dituena", Duateko jainkoa da, hil jainkoa eta gerrarena egiptoar mitologian.

* Izen egiptoarra: **Upuat** edo **Upuaut**. Izen greziarra: **Ofois** edo **Ophois**

## Ikonografia 
Buru zuridun zakur edo txakal beltz eran irudikatua izan zen, bandera baten gainean, hanken alboetatik irteten diren uraeus bat edo birekin. Bere gerlari ezaugarriak, mazo eta arku bat izan ziren. Greziarrek, otso bezala interpretatu zuten, hemendik, bere hiri den Likopolisen izena datorrelarik

## Mitologia 
**Upuat**, jatorriz, Abidoskoa da, Goi Egipton, baina Bi Lurren batasuna sinbolizatu zuen, Osiris zen hil jainkoa, nekropolietako eta Duatekoa, baina, XII. dinastiaren hasieran, bere funtzioak, Duatera mugatu zituzten, Upuatek, hil jainko bezala bere funtzioak hartuz.

Gerlari bezala, Osirisi, honen urrutiko lurraldetarako bidaiara lagundu zion. Soldaduek deitzen zuten, babes zitzan eta bideak ireki ziezazkien, Raren eguzki txalupan eta Duatean egiten zuen bezala.

Upuatek, neguko solstizioa sinbolizatzen zuen.

## Sinkretismoa 
Abidosen, Isis eta Osirisen semea da, Horusekin sinkretismo argian. "Abidosko Jaun" bezala, Anubis ordezkatzen du hiri honetan. Osirisen forma bat bezala barneratua izan zen, eta itxura honekin, *Sekhem-Tauy* deitzen zaio, "Bi Lurren Aita".

## Epitetoak 
"Bideak irekitzen dituena" deitua izan zen, hildakoen izpirituen mendebaldeko basamortutik Duaterako gidari bezala, eta "Lur Sakratuko Jauna", nekropoliei erreferentzia eginez.

## Gurtza 
Bere gurtza, Asiut edo Likopolisen jatorria duena, Abidosen ere praktikatu zen, *Jenti-Amentiu* bezala, "Mendebaldeko Jauna". Sais, Heliopolis, Menfis eta zenbait nekropolitan ere gurtua izan zen. Manifestazio militar, erlijioso eta zibil guztien buru zihoan. Honela, ospakizunik garrantzitsuenen aurretik zihoan, Heb Seda eta "Osirisen Misterioak", Abidosen.

## Bitxikeriak 
Upuaut, (), bere etimologia dela eta, lehen aldiz, Keopsen piramideko erreginaren ganberako aireztatze hodiak esploratu zituen urrundik gidatutako robotarentzat aukeratu zen izena da. National Geographicen dokumental ospetsu batean erakutsia izan zen.

## Kanpo estekak
Vespasiano eta Titoren tenplua

thumb|220px|Vespasiano eta Titoren tenplutik, zutik geratzen diren hiru zutabeak, Erromatar foroan.
**Vespasiano eta Titoren tenplua** (latinez *templum divi Vespasiani*) Erromako Foroan dagoen tenplua da. Tito enperadoreak hasi zuen eraikitzen 79an eta Domiziano enperadoreak amaitu zuen 87an, jainkotutako bere aita eta anaiaren omenez.

Ondoko Saturnoren tenplua eta Konkordiaren tenpluaren artean dago. Toki falta, zabaletara luzetara baino gehiago hedatzean islatzen da (23x33 metro), baita harmailadia, pronaoseko korintiar ordena eta 15,70 metroko sei zutabeen artean kokatua egotearen anormaltasunean ere, zutabe horietako hiru, eraikinaren angeluan aurkitzen direnak, egundaino mantendu direlarik.

## Kanpo estekak
Oxel Erostarbe

**Oxel Erostarbe Tubilla** (Elgeta, Gipuzkoa, 1979) politikaria da. Geografian lizentziaduna da. bere jaioterri Elgetako alkate izan zen 2007-2011 eta 2011-2015 agintaldietan.

Batasunaren sorrera prozesuan parte hartu zuen. Barne demokraziaren eta indarkeriaren inguruan hartutako planteamenduak zirela eta, Aralarreko kide egin zen. 2006tik 2011ra Aralar alderdiko Gipuzkoako koordinatzailea izan zen.

eusko legebiltzarkidea izan zen IX. legegintzaldian.

2011ko apirilaren 4an, Aralarrek adierazi zuen Erostarbe alderditik kanpo geratu zela, Eusko Legebiltzarrean alderdiaren diziplina ez betetzearren.[1] Geroago, Uztailaren 31n, legebiltzarkide kargua utzi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2008ko Greziako istiluak

[eskuinera|340px|thumb|[Atenasko enfrentamenduak.]]

**Greziako 2008ko istiluak** abenduaren 6an hasi ziren, Atenasko Exarcheia auzoan Greziako Poliziako indar berezietako (Epaminondas Korkoneas) kide batek Alexandros Grigoropoulos 15 urteko gaztea () tiroz hil zuenean. Gertaera horrek kale-istilu eta enfrentamendu larriak eragin zituen abenduaren 7ko goizean Atenasko kaleetan.

Istiluetan gazteek poliziari aurre egin zioten barrikadak jarriz eta molotov koktelak jaurtiz. Halaber, hainbat saltoki eta eraikin ere eraso zituzten. Istiluok Tesalonika Greziako bigarren hirira hedatu ziren, baita beste hainbatera ere.

Abenduaren 8an, ezkerreko alderdiek deituta, milaka lagunek manifestazioa burutu zuten Atenasko kaleetan zehar hilketa salatu eta klase politikoaren aurka azaltzeko. Liskarrek beste hirietara zabaltzen jarraitu zuten.

## Grebak 
[200px|thumb|ezkerrera|Istiluak [Tesalonika|Tesalonikiko unibertsitatean.]]
Unibertsitateetako irakasleek hiru eguneko grebara deitu zuten. Ikasle mugimenduak ere hainbat lan-uzte antolatu zituen.

Abenduaren 10erako greba orokorrerako deialdia zabaldu zen Grezia osoan, "Karamanlis-en gobernuaren eta krisi ekonomikoaren aurka".

## Istiluen eta protesten kokalekua 
Alexandrosen hilketa salatzeko istiluak, Atenaseko eta Greziako beste hirietara zabaldu ziren. Bien bitartean, Europa eta Munduko beste zenbait hiritan ere protestak antolatu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Melkisedek

thumb|Melkisedek eta Abraham
**Melkisedek** (מַלְכִּי־צֶדֶק / מַלְכִּי־צָדֶק, hebreera estandarra Malki-ẓédeq / Malki-ẓádeq, hebreera tiberiarrez Malkî-ṣéḏeq / Malkî-ṣāḏeq) Itun Zaharrean, Uholde Nagusiaren ondoren, Abrahamen garaian bizi izan zen apaiz goren, profeta eta buruzagi nabarmen bat izan zen. Salem (Jerusalem)go errege, Bake Erregea, Justizia erregea (Melkisedek hitzaren hebreerazko esanahia), eta Jainko Gorenaren apaiz deitu zitzaion. Erreferentzia hau, xehetasun gutxirekin, Hasieran 14:17-20an agertzen da.

## Apaiza eta erregea 
Melkisedek, Biblian erregistratutako lehen hamarrenaren apaiz hartzailea da, Abrahamek emana. Lehen apaiz-erregea ere bada. Funtzio bikoitz hau, ondoren, Jainkoak debekatu zuen. Zenbakiak 3:10

Honek, faltsukeria bat dela frogatzen du, beraz. Abrahamek hamarrena eman zion apaiz goren bat baitzegoen, Melkisedek.

Berdin gertatzen da, Jesusi, Melkisedeken antzera apaiz bezala erreferentzia egiten dionean, honek, Aaron, Jainkoaren aurrean apaizgotza ez dela, frogatzen duelarik, baizik eta gizakien aurrean.

Jesusen apaizgotza, Melkisedekenarekin alderatzen da Hebrearrak 6:20n, honek ere ez baitu ez hasiera ez amaierarik, eta, aldi berean, errege delako, Jesus, Judaren tribukoa zen arren, eta ez Leviren tribukoa, apaiz izateko behar zen bezala (Hebrearrak 7:11-14). Hau, Salmoak 110ean iragarria da (bigarren bersetean bere erregealdia eta laugarrenean apaizgotza).

## Testu gnostikoak 
Artikulu nagusia: Nag Hammadiko Eskuizkribuak

*Melkisedek* Nag Hammadiko IX. kodexaren lehen idazkiaren izenburua da (NH IX 1-27). Zulo handiak dituen testu kopto bat da, jatorrian grezieraz idatzia, ziur aski Egipton III. mendean.

Testuak, tradizio judu, kristau eta gnostikoen nahasketa bat islatzen du. Bere Melkisedeken aurkezpena, horren adibide on bat da: ez da bakarrik "Jainko Gorenaren Apaiz" agurea bakarrik, Itun Zaharrean bezala, baizik eta apaiz goren eskatologiko eta gerlari "sakratu" bezala ere agertzen dela.

Bere erreferentzia kristologiko ugariengatik, dozetismoaren gaineko ezadostasunagatik, eta hebrearrentzako gutunaren bere exegesi harrigarriarengatik, tratatu honek, setita gnostikoen kristautzearen muturreko froga bat irudikatzen du. Bere edukia zentzuzkoa da, eta bere itxura apokaliptikoa gora-behera, nagusiki liturgikoa da eta elkarteari bideratua.

Melkisedek, bere apaizgotza bezain betiereko bezala agertzen da. Munduan egon da denboraren hasieratik, eta amaiera arte geratuko da. Argiztaturiko arimek igotzen duten eskaileran lehen koska da.

## Kanpo estekak 
* Melkisedek: Gizakia ala Jainkoa?
Abra Ke Amputar

***Abra Ke Amputar*** Barakaldoko musika talde bat da, 2005an jaio zena. Egiten duten musika *Stoned Punk* da.

## Taldekideak 
* Gaur Egungo Taldekideak
** Aritz: Gitarra eta Ahotsa
** Asier: Baxua eta koroak
** Igor: Bateria
** Pedro: Ahotsa

* Taldetik pasa diren beste taldekide batzuk
** Ander: Gitarra eta Ahotsa
** Ibantxo: Gitarra

## Biografia 
Taldea 2005an jaio zen, hasiera batean beste izen bat zeukaten "*5 Ostias En Tu Cara*" eta oso gutxi iraun zuen. 2007an bildu ziren berriro taldearekin ekiteko baina aldaketa bat izan ziren: Bateria aldatu eta beste izen bat jarri zioten taldeari, *Abra Ke Amputar*. Une horretan taldea osatzen zuten: Aritz, Asier, Ander eta Igor. Urte horretan lehenengo kontzertuak eman eta lehenengo abestiak ekoiztu zituzten, lehenengo maketa grabatuz modu horretan "*Stoned Punk"*. 2008ko uztailean Anderrek taldea utzi zuen eta Iban sartu zen bere ordez, gainera kantari bat sartu zen. Irailean Iban taldetik joan behar izan zuen eta gaur egun bezala geratu zen taldea.

## Diskografia 
* *Stonedz mayhem in a puppetz world*
* *...DeskuartizandO...*
* *NO!*

## Kanpo estekak 
* Abra Ke Amputaren Bankcamp orrialdea
Jose Maria Larrauri

**Jose Maria Larrauri Lafuente** (Gasteiz, Araba, 1918ko martxoaren 4a - Gasteiz, Araba, 2008ko abenduaren 9a) Gasteizko gotzain emeritua zen. 1979tik 1995era arte Gasteizko gotzain izan zen.

## Biografia 
Gasteizko Florida kaleko eskola nazionaletan eta San Viator ikastetxean burutu zituen lehenengo ikasketak. Betidanik izan zuen harreman estua Eliza Katolikoarekin, gaztetan San Migel Parrokiako Gazte Elkartearen sortzaileetako bat izan baitzen. Ondoren Zuzenbide Zibila ikasten hasi zen eta banketxe batean egin zuen lan hainbat urtez.

1942an apaizgaitegian sartu eta 1948an apaiztu zen. Arabako zenbait herrietan parroko izan ondoren, 1950ean, Albacetera joan zen Tabera gotzainaren laguntzaile bezala. 1970ean, Iruñeko elizbarrutira joan zen Tabera kardinalari laguntzera.

1974an Espainiako Misio Lanen buru izendatu zuten, eta kargu horretan egon zen 1979ko martxoaren 30era arte, Gasteizko gotzain kargua hartu zuen arte. 1995eko irailaren 8an laga zion Gasteizko gotzain izateari.

## Kanpo estekak 
*  www.catholic-hierarchy.org
Elebakartasun

**Elebakartasuna** hizkuntz bakarra hitz egitea da, elebitasunaren eta eleaniztasunaren kontrakoa. Kanadako zientzialari talde batek egindako ikerketaren arabera, hizkuntza bakarra hitz egiten dutenek zahartzaroan eleaniztunek baino dementzia edo alzheimerra jasateko aukera handiagoak dauzkate.

Hiztun elebakarra hizkuntza bakar batean soilik mintzatzen den pertsonari dao.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Explorer 1

thumb|350px|James Van Allen (erdian) *Explorer 1*aren irudiarekin

**Explorer 1**, ofizialki **Satellite 1958 Alpha** izenarekin ezaguna, estatubatuarrek Lurraren orbitan jarritako lehenengo satelite artifiziala izan zen. 1958ko urtarrilaren 31ko 22:48 EST orduan aireratu zen (1958ko otsailaren 1eko 03:48 GMT) Cañaveral lurmuturretik, Juno kohete baten barnean. Satelite hau, sobietar batasunetik 4 hilabete lehenago abiatutako Sputnik misioaren erantzuna izan zen, lehia espazialari hasiera emanez.

## Historia 
1957ko urrian sovietarrek jaurtitako Sputnik sateliteak mundua aldatu zuen bat-batean. Estatubatuarrek atzeratuak geratzen zirela sentitu zuten, bereziki beraien lehen saiakeraren, Vanguard kohetearen, porrotaren ondoren. Estatubatuarren buruan zeuden Wernher von Braun, William Pickering eta James Van Allen zientifikoek honi erantzuna eman zioten; Jupiter C kohetearekin 1958ko urtarrilaren 31n Explorer 1 satelitea jaurtikiz.

## Ezaugarriak 
Explorer 1 satelitea ez zen batere handia, 203 cm-ko luzera zuen, 15.9 cm-ko diametroa eta 14 kg-ko pisua. Orbitara joan eta lurrera datu zientifikoekin bueltatu zen. 3 hilabeteetan egin zen satelitea.

Explorer 1aren instrumentu zientifiko nagusia izpi kosmikoen detektagailua zen, eta hau atmosferan zegoen erradiazioa neurtzeko zegoen diseinatua. James Van Hallen doktoreak egin zuen esperimentu hau, eta helburua lortu zuen, nahiz eta izpi kosmikoen kopurua espero izandakoa baino txikiagoa izan. Sateliteak beste instrumentu zientifikoak ere bazeuzkan, adibidez bere itxura simetrikoari esker, gaineko atmosferako dentsitatea determinatzeko erabili zen. Beste instrumentuetako batek mikrometeoritoak bilatu zituen eta mikrofono batek hauen kolpeak grabatu. Mikrometeorito hauetako batek kable bat apurtu zuen, eta konexio elektrikoak grabatu zituen. Bestalde, aireratzean, beste bi kable apurtu ziren, baina sateliteak 60 egunez ondo funtzionatu zuen. 11 egunetako denbora tarte batean, 145 kolpeetako erregistroa hartu zuen sateliteak, (1958ko otsailaren 1etik 1958ko otsailaren 12ra).

Explorer 1 satelitearen bateriak 1958ko maiatzaren 23an agortu ziren, eta 1970eko martxoan lurrera sartzean atmosferarekin erretako lehen satelitea bihurtu zen.

## Ikus, gainera 
* Sputnik
* NASA

## Kanpo estekak
James Woods

**James Howard Woods** (Vernal, 1947ko apirilaren 18a - ), Estatu Batuetako aktorea da.

Telebistan askotan egin du eta zenbait bideo-jokotarako ahotsa ere jarri du.

## Filmagintza 
## Kanpo estekak
Corpus Iuris Civilis

**Corpus Iuris Civilis**a (Zuzenbide Zibilaren lege-bilduma latinez), batzuetan baita ere **Justinianoren Kodea** deitua, historiako zuzenbide erromatarreko laburbilketarik garrantzitsuena da. 529 eta 534 urteen artean egin zen Justiniano enperadore Bizantziar Inperioaren aginduz, eta Triboniano legegizonaren gidaritzapean.

## Kanpo estekak 
*  The Roman Law Library.
Max von Sydow

(Vernal, 1929ko apirilaren 10 &ndash; Seillans, 2020ko martxoaren 8a), Suediako aktore bat izan zen.

Bere karreraren hasiera Ingmar Bergmanekin lan egin bazuen ere, laster hasi zen Europako beste herrialde batzuetan zein Ipar Amerikan lan egiten. Hainbeste aldiz lan egin zuen etxetik kanpo  non Frantziako nazionalitatea ere lortu baitzuen.

Zinema munduan oso estimatua eta ospe bikaineko aktorea zen, ikusleen eta zinezaleen artean ez ezik, aktoreen artean ere: antzezpen eta erregistro ugariz osaturiko bere ibilbidea goraipatuenetakoa izanik, lankideek begirune profesional handia zioten.

## Filmagintza 
## Kanpo estekak
Klebsiella

**Klebsiella** generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo txikiak direnak (kokobaziloak). Enterobacteriaceae familia barnean sailkatuta daude. Anaerobio fakultatiboak dira eta ez dute esporarik sortzen. Ez dira mugikorrak (flagelorik ez).

Genero honetan 14 espezie daude, batzuk aske biziz (lurzoruan, uretan...) eta beste batzuk animalia eta gizakiaren barnean (saprofito edo patogeno moduan). Badaude oportunistak ere.

Genero honetako ezaugarri biokimiko nagusiak honako hauek dira:

* anaerobio fakultatiboak: O/H: (+/+)
* oxidasa (-)
* katalasa (+)
* laktosaren hartzidura (+)
* glukosaren hartzidura (+), gasa sortuz
* H2S (-)
* gelatinaren hidrolisia (-)

Klebsiella-k, *Enterobacter*, *Citrobacter* eta *Escherichia*rekin batera bakterio koliformeen multzoa osatzen du. Koliformeak hestean bizi diren bakterioak dira, ezaugarri biokimiko amankomunak dituztenak eta garrantzi handikoak ingurugiro-mikrobiologian, kutsadura fekalaren adierazleak baitira.

Klebsiella batzuek berezko ezaugarria dute, bakterioen artean oso ohikoa ez dena: horma zelularraren gaineko kapsula. Kapsula horrek bakterioaren birulentzia areagotzen du, leukozitoen fagozitosia eragozten baitu. Espezie kapsuladunen artean *Klebsiella pneumoniae* da aipagarriena.

Genero honetako bakterio batzuek oso ohikoa ez den beste ezaugarri biokimikoa ere badute: nitrogeno atmosferikoa finkatzeko gai dira.

## Patogenia 
Genero honetako patogeno ezagunena *Klebsiella pneumoniae* da, pneumonia mota bat sortzen duena. Pneumoniaz gain, bakterio honek gernu-infekzioak eragin ohi ditu.

Horretaz gain, *Klebsiella ozaenae* (errinitis atrofikoaren eragilea) eta *Klebsiella rhinoscleromatis* (errinoskleromaren eragilea, sudur-mukosaren infekzioa) dira beste patogeno batzuk.
Bob Avakian

**Bob Avakian** (Washington, Ameriketako Estatu Batuak, 1943ko martxoaren 7) politikari estatubatuarra da, 1975tik Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Komunista Iraultzaileko presidentea da.

## Biografia 
Washington Hirian jaioa baina Berkeleyn (Kalifornia) hazita, emigratzaile armeniarren biloba da. Berkeleyko lizeoan ikasi eta ondoren Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitatean jarraitu zituen bere ikasketekin. Adierazpen Askatasunaren Mugimenduko (Free Speech Movement) kide da.

1975ean, Bob Avakianek eta Batasun Iraultzailea, C. Clark Kissinger eta Carl Dixekin batera Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Komunista Iraultzailea sortu zuten. Bob Avakian teorilari maoista gailena da.

## Lanak 
### Liburuak 
* *Away With All Gods: Unchaining the Mind and Radically Changing the World* (2008)
* *Marxism and the Call of the Future: Conversations on Ethics, History, and Politics* Bill Martinekin batera (2005)
* *From Ike to Mao and Beyond: My Journey from Mainstream America to Revolutionary Communist* . (2005)
* *Observations on Art and Culture, Science and Philosophy* (2005)
* *Preaching From a Pulpit of Bones: We Need Morality but not *Traditional* Morality* (1999)
* *Phony Communism is Dead... Long Live Real Communism!* - A response to claims of the "Death of Communism". (1992)
* *Could We Really Win?* - A talk about how revolution could be possible in a country like the U.S.
* ''Democracy: Can't We Do Better Than That?* (1986)
* *For a Harvest of Dragons: On the "Crisis of Marxism" and the Power of Marxism – Now More than Ever: An Essay Marking the 100th Anniversary of Marx's Death*
* *The Immortal Contributions of Mao Tse-Tung* (1979)
* *A Horrible End, or an End to the Horror?* (1984)
* *Bullets: From the Writings Speeches and Interviews of Bob Avakian''

## Kanpo loturak 
*  Bob Avakianen weborria