open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koloide

[thumb|300px|[Esnea *koloidea** da, uretan suspentsioan dauden gantz-globuluek osatzen dutelako.]]

**Koloidea** edo **suspentsio koloidala** bi fase dituen sistema da, gehienetan bat likidoa eta bestea partikula solidoz osaturikoa.

Disoluzio likidoetan, disolbatzailea da kopuru handiagoan dagoen substantzia (ura, eskuarki), disolbatzeko ahalmena duena, eta solutua da aurrekoan disolbatzen dena, kopuru txikiagoan dagoena. Adibidea ura (disolbatzailea) eta azukrearen (solutua) arteko disoluzioa da.

Solutu partikulen neurriaren arabera hiru disoluzio mota daude:

* esekidurak edo dispertsioak: solutu partikulen diametroa 0,1 μm baino handiagoa denean. Solutu hauek hauspeatzen dituzte disoluzioan uzten badira.

* **suspentsio koloidala*': solutuak esekiduretan baino txikiagoak dira, eta 0,001 eta 0,1 μm arteko diametroa dute. Solutu hauek, aurrekoen aldean, ez dira mikroskopio optikoan ikusten, eta soilik ultrazentrifugazioa aplikatzen denean hauspeatzen dituzte.

* benetako disoluzioak: solutuen neurria 0,001 μm baino txikiagoa denean. Solutu hauek ez dira ikusten ezta mikroskopio elektronikoan ere. Ez dute inoiz hauspeatzen, ezta ultrazentrifugazioarekin ere.

Benetako disoluzioen aldean (guztiz gardenak direnak), suspentsio koloidalak uherragoak dira.

Koloideen ezaugarri nagusia, beraz, solutu partikulen neurrian datza, haien ezaugarri kimikoen gainetik.

Koloideek garrantzi handia dute biologian. Zelularen zitosola suspentsio koloidala da, adibidez. Proteinak eta lipidoak dituzten hainbat likido organiko koloideak dira.

Suspentsio koloidalak bi egoeratan egon daitezke:

* Sol egoeran: hau da benetako egoera koloidala, eta itxura likidoa du.
* Gel egoeran: solak ura galtzen duenean gel bihurtzen da; itxura likatsua du (erdi solidoa)

Zenbait alderdi fisiko-kimikok (pHak, tenperaturak, gatzen kontzentrazioek...) disoluzio koloidalak egoera batetik bestera erraz igarotzea ahalbidetzen dute.

Sistema biologikoetan ere sol eta gel egoeren aldaketak gertatzen dira: amebek, kasu, holako aldaketak gauzatzen dituzte haien zitoplasman, eta haiei esker mugikortasuna lortzen dute.

Koloide ohikoenak dira fase likidoa (fluidoa edo fase jarraitua) eta fase solidoa (solutua edo fase barreiatua) dutenak. Sol deritzonak dira (solutu partikulak solidoak dira eta likido batean daude barreiaturik). Halere, beste koloide mota batzuk egon daitezke:

* emultsioak: solutua likidoa eta fluidoa ere likidoa denean
* aerosolak: solutua likido edo solidoa denean, eta fluidoa gasa
* aparrak: solutua eta fluidoa, biak, solidoak direnean

## Kanpo estekak
Truke (kontratua)

Trukatze kontratuaren bitartez, kontratuaren alderdietako batek besteari gauza baten jabetza eskubidea ematea adosten du, beste gauza baten eskubide berau jasotzearen truke.

Trukatze kontratua izan liteke baita ere, alderdietako batek jabetza eskubideaz gain diru kantitate bat eskainiko balio besteari. Hala ere, zenbait legerik diru kantitatea gauzaren balioa baino zifra handiagoa den kasuan, kontratu hau salerosketatzat hartuko lukete.

Trukatze kontratua dibisen aldaketa legez kanpokoa den edo mugak dituen erregimenetan, aldaketa hori legezko moduan egiteko tresnatzat erabili daiteke.

## Kanpo estekak
Islotes de Puñihuil natura monumentua

**Islotes de Puñihuil natura monumentua** Txileko Estatuak babestutako gune basati bat da, Ancudeko hego-mendebaldean 28 kilometrora dagoena, Los Lagos eskualdean.

Hiru uhartek osatuta dago, eta Chiloeko uharte handiaren mendebaldeko kostaldetik kanpo daude.

Monumentua ezaguna da, leku ezagun bakarra izateagatik non Humboldt eta Magallanesen pinguinoek hazkuntza gune partekatzen duten. Beste espezie batzuetarako umatze eremua ere bada, esaterako ubarroi grisa eta Dominikar kaioa. Itsas katuak ere aurki daitezke.

Gunea Ancud herriko erakargarri turistikoa da eta bisita gidatuak uharteetara ere egiten dira, baina emandako jarduera hori hegaztientzako kaltegarria denez, 2009az geroztik badago hiriko ordenantza bat eguneroko bisita-kopurua eta baldintzak mugatzen dituena.

## Kanpo estekak
Ebikzio

**Ebikzioa** situazio juridiko bat da eta honen bitartez gauza baten pribatizazio oso edo partziala ematen da, gauzaren jabea izanik kaltea jasotzen duena, epai administratibo edo judizial baten ondorioz . Honen arrazoia, hirugarrenen batek martxan jarritako errebindikazio- akzioengatik gerta liteke, gauzaren gaur egungo jabeak jabetza hori lortu aurretik emandako kasuengatik.

Hitzaren jatorria latineko *evincere* hitzetik dator eta honek auzi batean irabazi edo garaitzea esan nahi du.

## Kanpo estekak
Berandutze

**Berandutze** edo **berandutza** obligazio edo zor bat betetzerako orduan emandako borondatezko atzerapena da. Honek esan nahi du zordunaren atzerapen guztiak ez direla berandutzeak izango.

Borondatezko atzerapen batek obligazio bat betetzerako orduan, honen ez betetze partziala dakar eta honek kalte arin edo larriagoak zor diezazkioke hartzekodunari. Horregatik berandutzea juridikoki araututa egoten da ordenamendu juridikoetan.

Zorra edo obligazioaren ez betetzea hartzekodunaren erruz gertatzen bada, hau da honez badio uzten zordunari zor edo obligazioa betetzen, orduan hartzekodunaren berandutze kasuan gaudela esan genezake. Hori dela eta, baliteke obligazioa eta honek sortzen dituen erantzukizunak ezer ezean gelditzea zordunarentzat.

## Kanpo estekak
Larruazaleko afekzio

**Larruazaleko afekzioak** lesio eta eritasun multzo bat dira, larruazala eta, hedaduraz, tegumentu-sistema osatzen duten ile, azazkal eta mukosak ere erasaten dituztenak. Larruazalaren beraren gaixotasunak eragindakoa denean, dermatosia deitzen zaio afekzioari, baina beste batzuetan beste gaitz baten sintoma moduan ager daiteke (gaixotasun infekziosoen exantema moduan, esaterako). Hizkuntza arruntean afekzioak izendatzeko *pikor*, *erupzio* eta *negel* hitz zehaztugabeak erabiltzen badira ere, larruazaleko afekzioak era askotakoak izan daitezke. Horiek behar bezala sailkatzeko, kokapena (aurpegia, besoak, ...), kolorea eta sintomak (mina, azkurea) hartu behar dira kontuan.

## Kanpo estekak
Bernoulliren zenbaki

Matematikan, **Bernouilliren zenbakiak** zenbaki arrazionalak dira eta sekuentzia bat osatzen dutenak. Zenbakien teoriarekin lotura handia dute. Bernuilliren lehen zortzi zenbakiak hauek dira:

    B0 = 1, B1 = ±1⁄2, B2 = 1⁄6, B3 = 0, B4 = −1⁄30, B5 = 0, B6 = 1⁄42, B7 = 0, B8 = −1⁄30. 

XVIII. mendeko hasieran Ada Lovelacek erabili zuen Charles Babbageren makina analitikoa Bernouilliren zenbakizko sekuentzia bat automatikoki sortzeko. Horregatik esaten da Ada Lovelace izan zela historiako lehen programatzailea.

## Kanpo estekak
Gamba Osaka

thumb|250px|Osaka Expo '70 Stadium.

Japoniako futbol talde bat da, Suita (Osaka) hirikoa. Japoniako futbol liga bakarra irabazi duen arren Asiako txapelduna izan zen 2008an.

Suitako futbol estadioan egoitza du.

## Historia 
1980an *Matsushita Electric Industrial Co.* izenarekin sortu zen Nara prefeturan *Yanmar Diesel F.C.* taldean soberan zauden jokalariekin. 1990an Kopa irabaztea lortu zuen.

1992an Liga profesionala hasi zenean Suita (Osaka) hirira aldatu zen eta Gamba Osaka izena hartu zuen. 2005ean lortu zuen orain arteko liga bakarra egun dramatiko batean, izan ere azken jardunaldian bost talde baitzeukaten liga irabazteko aukera.

Urterik onena ordea 2008a izan zuen Asiako txapelduna izan baitzen eta eta FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan hirugarren gelditu zen Mexikoko CF Pachuca taldea 1-0 emaitzaz gaindituta. 2009an Kopa berria irabazi zuen eta hau du orainarteko azken titulua.

2012an maila galdu zuen baina 2013an bigarren mailako txapeldun izan zen eta berriz lehen mailara itzuli zen. Itzulera bikaina izan du gainera, 2014an Liga, Kopa eta Ligako Kopa irabazi ditu eta.

## Palmaresa 
### Japonian: 10 
* Japoniako liga:
** Txapelduna (2): 2005, 2014.
** Bigarren (3): 2010, 2015, 2020
* Enperadorearen Kopa (4): 1990, 2008, 2009, 2014.
* Ligako Kopa (2): 2007, 2014.
* Superkopa (2): 2007, 2015.

### Nazioartean: 1 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa:
** hirugarrena 2008an.
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (1): 2008

## Kanpo estekak
Urawa Red Diamonds

thumb|250px|Saitama Stadium 2002.

 Japoniako futbol talde bat da, Saitama hirikoa. Japoniako futbol liga bakarra irabazi duen arren Asiako txapelduna izan da hiru aldiz.

## Historia 
*Shin-Mitsubishi Heavy Industries* konpainiak 1950an Koben futbol taldea sortu zuen baina 1958an Tokiora aldatu zen.

Lehenengo liga 1969an irabazi zuen eta 1970ko hamarkadan maila bikaina izan zuen beste bi liga eta hiru kopa eskuratuz. 1990 hamarkada ordea eskasa izan zen eta bigarren mailara ere jeitsi izan zen. 1997 eta 1999 artean Txiki Begiristain jokalari euskaldunak bertan jokatu zuen, 61 partidatan 16 gol sartu zituelarik.

2003 urtetik aurrera bolada onari ekin zion. 2005ean ligako bigarrena 2006an ligaren irabazlea eta azkenik 2007an Asiako txapelduna izan zen eta FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan hirugarren gelditu zen Tunisiako Étoile du Sahel taldea penalti jaurtiketetan gaindituta.

Azken urteetan ez du titulurik eskuratu 2011 eta 2013ko kopako finalak jokatu dituen arren. 2012an ligan hirugarrena izan zen. 2017an bigarren aldiz lortu zuen Asiako txapelketa irabaztea eta 2019an finalean aritu zen, baina ez zuen Kopa eskuratu.

2022an hirugarren aldiz irabazi zuen Asiako Txapeldunen Liga.

## Palmaresa 
### Japonian: 20 
* Japoniako liga (1): 2006.
** Japoniako liga amateurra (4): 1969, 1973, 1978, 1982.
* Enperadorearen Kopa (8): 1971, 1973, 1978, 1980, 2005, 2006, 2018, 2021
* Ligako Kopa (2): 2003, 2016.
* Superkopa (5): 1979, 1980, 1983, 2006, 2022.

### Nazioartean: 3 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa:
** hirugarrena 2007an.
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (3): 2007, 2017, 2022
** Finalista (1): 2019

## Kanpo estekak
Tokyo Verdy

thumb|250px|Ajinomoto Stadium.

 Japoniako futbol talde bat da, Chōfu (Tokio) hirikoa. Japoniako 7 liga irabazi ditu eta Enperadorearen 5 Kopa. Dena den garaipenik handiena 1987ko Asiako Txapeldunen Liga izan zen.

## Historia 
1968an Japoniako futbol selekzioak Olinpiar Jokoetan lorturiko brontzezko dominak animatuta 1969an Tokion futbol taldea sortzea erabaki zen. Yomiuri Giants beisbol taldeak eratu zuenez *Yomiuri Soccer Club* izena hartu zuen. 1978an lortu zuen Japoniako liga amateurraren lehen mailara igotzea.

1983an lortu zuen lehenengo liga garaipena eta 1994 artean "Urrezko aroa" izan zuen, zazpi liga, hiru kopa eta ligako 6 liga irabazteaz gain Asiako txapelduna izan baitzen 1987an.

Azken urteetan ez du garai bateko emaitzarik lortu. 2004an Kopa irabazi zuen eta 2005ean Superkopa. 2006tik aurrera ordea bigarren mailan ari da.

## Palmaresa 
### Japonian: 22 
* Japoniako liga (2): 1993, 1994.
** Japoniako liga amateurra (5): 1983, 1984, 1987, 1991, 1992.
* Enperadorearen Kopa (5): 1984, 1986, 1987, 1996, 2004
* Ligako Kopa (6): 1979, 1985, 1991, 1992, 1993, 1994.
* Superkopa (4): 1984, 1994, 1995, 2005.

### Nazioartean: 1 
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (1): 1987

## Kanpo estekak
Mujahidinen Shura Kontseilua

**Mujahidinen Shura Kontseilua** hainbat talderen izena da:
* **Mujahidinen Shura Kontseilua (Afganistan)**
* **Mujahidinen Shura Kontseilua (Irak)**
* **Mujahidinen Shura Kontseilua (Siria)**
* **Jerusalemgo Inguruetako Mujahidinen Shura Kontseilua**, Egipton eta Gazan sortua.
Álvaro Odriozola

**Álvaro Odriozola Arzalluz** (Donostia, Gipuzkoa, 1995eko abenduaren 14a) gipuzkoar futbol jokalaria da. Gaur egun Espainiako Ligako Lehen Mailako Real Sociedaden jokatzen du, eskuin atzelari gisa. Futboleko merkatuan espezializatutako Transfermarkt web orrialdearen arabera, 10 milioi euroko balioa du.

## Ibilbidea 
Errealaren harrobian hazi zen eskuin hegaleko gisa. Debuta 2013-2014 denboraldian egin zuen talde honetan. Sansera 2014/2015 denboraldian igo zuten gazte mailetatik. 2017-ko urtarrilaren 16-ean debuta egin zuen lehenengo taldean Malagaren aurka 0-2 irabaziz. Ordutik, eskuin atzelari gisa jokatzen hasi zen. 2018an, Espainiako Selekzioarekin Errusiako Mundialera eraman zuen Julen Lopetegik, eta bere denboraldi onagatik, Real Madrilek erosi zuen 35 milioiengatik.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2018 Kluben Munduko Kopa
* 19-20 Liga
* 19-20 Bundesliga
* 19-20 Kopa
* 19-20 Txapeldunen Liga
* 2018 Kluben Munduko Kopa
* 22-23 Kopa

## Ikus, gainera
* Zerrenda:Errealeko futbolariak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jokalariaren ibilbidea errealaren webgunean
Mujahidinen Shura Kontseilua (Irak)

**Mujahidinen Shura Kontseilua** () hainbat talderen euritako erakundea izan zen. Irakeko insurgentzian parte hartu zuten hainbat talde armatu islamista sunitarrek osatzen zuten: al-Kaida Iraken, *Jeish al-Taiifa al-Mansoura*, *Katbiyan Ansar Al-Tawhid wal Sunnah*, *Saray al-Jihad*, *al-Ghuraba Brigadak*, eta *al-Ahwal Brigadak*.

Taldea 2006ko urtarrilaren 15ean sortu zen, Hanin Net izeneko webgunean agertutako komunikatuan. Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn taldeko bozeramalea zen Abu Maysarah al-Iraqik sinatu zuen. AEB eta Irakeko gobernuak talde hauen aurka egiten zuen ekimenaren aurrean babesteko sortu zuten.

2006ko urrian taldea desegin zen eta Irakeko Estatu Islamikoa izeneko talde berria sortu zuten.

## Kanpo estekak
Kilworth

**Kilworth** (irlanderaz *Cill Uird*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerria da. Bertatik Cork eta Dublin hiriak elkarlotzen dituen M8 autobidea igarotzen da. Bestalde, Mitchelstown eta Fermoy udalerriak elkarlotzen dituen R639 eskualde errepidean Irlandako Armadaren basea ere badago.

## Kanpo estekak
Kilumney

**Kilumney** (irlanderaz *Cill na hOmnaí*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen herri txiki bat da, Ovens udalerrian dago, Ballincollig udalerriaren alboan.

## Kanpo estekak
Knockavilla (Cork konderria)

**Knockavilla** (irlanderaz *Cnoc an Bhile *) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen herria da. Crossbarry eta Innishannon udalerrien artean dago.

Knockavilla-Donaskeigh Kickhams GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Knocknagree

**Knocknagree** (irlanderaz *Cnoc na Graí*, *Untxiaren Muinoa* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-mendebaldean dagoen udalerria da. Cork konderria eta Kerry konderriaren arteko mugan dago, Ballydesmond eta Macroom udalerriak elkarlotzen dituen R582 errepidean eta Rathmore udalerritik 5&nbsp;km iparraldera.

Knocknagree GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Knockraha

**Knockraha** (irlanderaz *Cnoc Rátha*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ekialdean dagoen udalerria da. Herriak taberna bat, eliza, lehen mailako hezkuntza ikastetxea eta udal aretoa ditu.

## Kanpo estekak
Leap (Cork konderria)

**Leap ** (irlanderaz *Léim Uí Dhonnabháin*, ''O'Donovan-en Jauzia'') Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen udalerria da. Glandore udalerria eta badiaren iparraldean dago, kostaldetik hainbat milia lur barnean. Halere, Leap herrigunea kostaldetik at egon arren, azaleraz Cork konderri osoko kostaldeko udalerririk handiena da, bere lursailak kostaldera begira baidaude.

## Kanpo estekak
Liscarroll

**Liscarroll** (irlanderaz *Lios Cearúill*, *Carroll-en Ringforta*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. Mallow eta Buttevan udalerriak elkarlotzen dituen R522 eeskualde errepidean dago, Awbeg ibaitik bi milia hegoaldera.

Bertan, izen berdineko Liscarroll gaztelua dago.

## Kanpo estekak 
* Liscarroll udalerriaren webgunea
Lisgoold

**Lisgoold** (irlanderaz *Lios Cúil*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ekialdean dagoen herrixka bat da.

## Kanpo estekak
AFC Txapeldunen Liga

**AFC Txapeldunen Liga** (izen osoa ingelesez, *Asian Football Confederation Champions League*) Asian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1967an abiatu zen eta hiru aro izan ditu. Gaur egun txapelketaren irabazleak FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa jokatzen du.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### Asiako klub txapeldunen torneoa (1967-1971) 
* ¹ Finala ez zen jokatu Al-Shortak arrazoi politikoengatik jokatzeari uko egin ziolako.

### Asiako kluben txapelketa (1985-2002) 
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ 1986an lau talderen arteko ligaxkak erabaki zuen txapelduna.
* ² 1987an finala ez zen jokatu Al-Ahli SCk jokatzeari uko egin ziolako.
* ³ 1989an kanpoan sarturiko golek hautsi zuten berdinketa.

### AFC Txapeldunen Liga (2003- ) 
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ 2013an kanpoan sarturiko golek hautsi zuten berdinketa.
* ² 2022ko Txapeldunen Liga izan arren 2022an hasi eta 2023ko apirilaren 29an amaitu zen. Trantsizio urtea izan zen, gurrengo ekitaldiak ez baitzuen urte naturala errespetatuko.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
## Ikus, gainera 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa

## Kanpo estekak
Lyre (Cork konderria)

**Lyre** (irlanderaz *An Ladhar*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerri txiki bat da. Nad udalerritik 3 kilometrora dago.

## Kanpo estekak
Mayfield (Cork konderria)

**Mayfield**, historikoki *Ballinamought* (irlanderaz *Baile na mBocht*, *Txirotasunaren Herria* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork hiriaren ipar-ekialdean dagoen eremu edo auzunea da.

## Kanpo estekak
Meelin

**Meelin** (irlanderaz *An Mhaoilinn*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-mendebaldean dagoen udalerria da. 251 metroko garaieran dago. Bertakoen esanetan Meelin Irlanda osoko udalerri garaiena omen da, nahiz eta Dublin konderrian dagoen Glencullen udalerria 251,5 metroko garaieran egon. Udalerria Limerick konderria eta Kerry konderriaren mugatik hurbil dago.

Meelin GAA izeneko joko gaelikoetako talde bat du.

## Kanpo estekak
Milford (Cork konderria)

**Milford** (irlanderaz *Áth an Mhuilinn*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerri txiki bat da. R515 errepidean daago, Limerick konderriaren mugatik oso hurbil.

Bertan, Kilbolane gaztelua dago.

## Kanpo estekak
Minane Bridge

**Minane Bridge** (irlanderaz *Droichead an Mhionnáin*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiritik 20&nbsp;km hegoaldera eta Carrigaline udalerritik 5&nbsp;km hegoaldera dago.

Tracton GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Mitchelstown

**Mitchelstown** (irlanderaz *Baile Mhistéala*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerria da. Galtee mendien haranaren hegoaldean dago, Mitchelstown Cave leizetik hurbil. Cahir udalerritik 28 kilometrora dago, Cork hiritik 50 kilometrora eta Limerick hiritik 59 kilometrora. Blackwater ibaiaren ibaiadarra den Funshion ibaiak zeharkatzen du.

Mitchelstown GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du. Udalerriak gaztagintza gune garrantzitsua izateagatik ospea du.

## Kanpo estekak
Monard (Cork konderria)

**Monard** (irlanderaz *An Mhóin Ard*) Irlandako Cork hiriaren ipar-mendebalden kokatzea plnifikatua dagoen auzunea da. 3.91 km2 azalera, 5.000 etxebizitza eta 13.000 biztanle izatea espero da, tartan eskolak eta osasun zentrua izango dituelarik. Dublin hiriburuko Adamstown auzunearen eredua jarraituz eraikiko da.

## Kanpo estekak
Monkstown (Cork konderria)

**Monkstown** (irlanderaz *Baile an Mhanaigh*, *Fraidearen Herria* esan nahi du, formalki *Ballinvannegh* izenera ingeleseratua) Irlandako Cork konderriaren hegoaldeko kostaldeko udalerria da. Kerrycurrihy baroierri zaharrean dago, Cork hiritik 14 kilometro hego-ekialdera eta Lee ibaiaren estuarioan, izen berdineko Monkstown badian eta Great Island uhartera begira.

## Kanpo estekak
Montenotte (Cork konderria)

**Montenotte** Irlandako Cork hiriaren ipar-ekialdean dagoen auzunea da. XIX. mendearen erdialdetik merkatari aberats eta erdi mailako jende dirudinaren bizilekua izan da. Lee ibaiaren gain dagoen muino baten hegoaldeko magalean dago.

## Kanpo estekak
Nad (Cork konderria)

**Nad** (irlanderaz *Nead an Iolair*, *Arranoaren Kabia* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. Boggeragh mendien alboan dago.

Bertan, urtero Naddstock musika jaialdia ospatu ohi da.

## Kanpo estekak
Mourne Abbey

**Mourne Abbey** (irlanderaz *Mainstir Na Morna*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen parrokia txiki bat da. Mallow udalerriaren hegoaldean dago.

Bertan, izen ematen dioten Mourne abadiaren hondakinak daude.

Clyda Rovers GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Newcestown

**Newcestown** (irlanderaz *Baile Níos*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen herri txiki bat da. Cork hiritik 35&nbsp;km mendebaldera dago, West Cork eskualdearen sarreran.

Newcestown GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Newmarket (Cork konderria)

**Newmarket**, historikoki **Aghatrasna** (irlanderaz *Áth Trasna*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-mendebaldean dagoen udalerria da. Duhallow baroierrian dago.

Glenlara GAA eta Newmarket GAA izeneko joko gaelikoetako taldeak ditu.

## Kanpo estekak
Nohoval

**Nohoval** (irlanderaz *Nuachabháil*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da.

## Kanpo estekak
Ovens (Cork konderria)

**Ovens** (irlanderaz *Na hUamhanna*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerri txiki bat da. Ballincollig udalerriaren alboan dago.

## Kanpo estekak
Rathcormac

**Rathcormac** (irlanderaz *Ráth Chormaic*, *Cormac-en Ringforta* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerri txiki bat da. Dublin hiriburua eta Cork hirian elkarlotzen dituen N8 errepidean dago, gaur egun R639 eskualde errepidea berrizendatua. 2006tik aurrera herrigunearen kanpoaldetik M8 autobidea igarotzen da.

## Kanpo estekak
Riverstick

**Riverstick** (irlanderaz *Abhainn Stíc*, *Stick Ibaia* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork eta Kinsale udalerrien erdibidean dago. Herriak izena berau zeharkatzen duen Stick ibaiari zor dio.

Ballymartle GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Roberts Cove (Cork konderria)

**Roberts Cove** (irlanderaz *Cuainín Riobaird*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerri txiki bat da. Herria hainbat etxebizitza, Roberts Cove Holiday Park eta bi tarbernez osatua dago. Minane Bridge udalerritik 5 kilometrora, Carrigaline udalerritik 12 kilometrora eta Cork hiritik 25 kilometrora dago.

Udaldean udalerri hau Cork hiritik egun pasa datorren jendearen ohiko helmuga da.

## Kanpo estekak
Rockchapel

**Rockchapel** (irlanderaz *Séipéal na Carraige*, *Harkaitzetako Kapera* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. Cork konderria, Kerry konderria eta Limerick konderriareen arteko mugatik hurbil dago.

Rockchapel GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Rylane

**Rylane** (irlanderaz *Reighleán an Rince*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. Aghabullogue parrokian dago, Macroom udalerriaren iparraldean eta Cork hiria eta Millstreet udalerriaren arteko erdibidean.

## Kanpo estekak
Sallybrook

**Sallybrook** (irlanderaz *Gleann Sailí*, *Sahatsen Harana* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerri txiki bat da. Cork hiriaren kanpoaldean dago, Glashaboy ibaiaren ertzean (Glasa Bhuì).

## Kanpo estekak
Shanagarry

**Shanagarry** (irlanderaz *An Seangharraí*, *Lorategi Zaharra* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ekialdean dagoen udalerria da. Cork hiritik 35 kilometro ekialdera dago.

Udalerri hau Darina Allen irlandar sukaldari eta telebista aurkezlearen Ballymaloe Sukaldaritza Eskolaren egoitzaren kokalekua izateagatik ospetsua da.

## Kanpo estekak
Schull

**Schull** edota **Skull** (irlanderaz *Scoil Mhuire* edota *An Scoil*, *Eskola Monasterioa* edota *Eskola* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen kostaldeko udalerri txiki bat da. Izena bertan zegoen Erdi Aroko eskola monasterio batetik datorkio.

West Cork eskualdearen mendebaldeko muturrean dago, Mount Gabriel (407 m) mendiaren magalean eta Mizen Head penintsulan.

## Kanpo estekak 
* Schull udalerriaren webgunea
Shanbally

**Shanbally** (irlanderaz *An Seanbhaile*, *Herri Zaharra* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. N28 errepidean dago, Ringaskiddy, Monkstown eta Carrigaline udalerrietatik hurbil.

Shamrocks GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Shanballymore

**Shanballymore** (irlanderaz *An Seanbhaile*, *Udalerri Zaharra* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. Doneraile, Kildorrery eta Castletownroche udalerrien alboan dago, eta Mallow udalerritik Mitchelstown udalerrira doan bide nagusitik kanpo.

Shanballymore GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Togher (Cork konderria)

**Togher** (irlanderaz **An Tochar**, *Goi-Bidea* esan nahi du) Irlandako Cork hiriaren hegoaldean dagoen auzunea da.

St. Finbarr's GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Timoleague

**Timoleague** (irlanderaz *Tigh Molaige*, *Molaga-ren Etxea* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da.

Bertan, Timoleague abade-etxearen hondakinak daude. Bestalde, Argideen Rangers GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak 
* Timolague udalerriaren webgunea
Tower (Cork konderria)

**Tower** (irlanderaz *Teamhair*) Irlandako Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Gaur egun, Cork hiriko auzunea bilakatu da.

## Kanpo estekak
Union Hall (Cork konderria)

**Union Hall** (irlanderaz *Bréantrá*) Irlandako Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen arrantzale udalerri txiki bat da. Glandore badian dago, mendebaldean Castletownshend udalerria du eta ekialdean berriz Glandore udalerria. Skibbereen udalerritik 10 kilometro inguru ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Upton (Cork konderria)

**Upton ** (irlanderaz *Garraí Thancaird*, formalki *Garryhancard* gisa ingeleseratua) Irlandako Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiria eta Bandon udalerriaren artean dago.

## Kanpo estekak
Errepertorio (argipena)

Arte eszenikoetan, **errepertorioa** garai jakin batean plazaratu ohi diren lanen multzoa da, bereziki artista edo artista talde baten eskutik. Arte eszenikoen arabera honako hauek bereizten dira:
* abesbatza-errepertorioa,
* opera-errepertorioa,
* antzerki-errepertorioa.
Waterfall (Cork konderria)

**Waterfall** (irlanderaz *Tobar an Iarla*) Irlandako Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiritik hurbil dago, Crossbarry udalerria eta hiri hori elkarlotzen dituen L2230 errepidean.

Ballinora GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Suzedaneo

**Suzedaneoa** produktu edo ondasun bat ordezten duen ustezko kalitate txikiagoko beste produktu edo ondasun bat da, jatorrizko produktua eskuratu ezin daitekeenean kontsumitzen dena, bereziki gabezia eta urritasun garaietan (adibidez, gerra garaietan). Horren adibidea kafearen suzedaneo moduan erabili den txikoria da.

## Ikus, gainera 
* Ordezko ondasun

## Kanpo estekak
Abu Bakr al-Baghdadi

**Ibrahim Awwad Ibrahim Ali Muhammad al-Badri al-Samarrai** ( ; Samarra, Irak, 1971ko uztailaren 28a - Barisha, Siria, 2019ko urriaren 27a) edo **Abu Bakr al-Baghdadi** () bere burua kalifa izendatu zuen Estatu Islamikoko agintaria izan zen. Bere jarraitzaileek '''Amir al-Mu'minin** edo **Kalifa Ibrahim** deitzen zuten.

Lehenago **Abu Du'a** izena erabiltzen zuen (). Bere burua Mahomaren oinordekotzat zuen, eta horregatik bere burua **Abu Bakr Al-Baghdadi Al-Husseini Al-Qurashi** deitzen zuen ().

2011ko urriaren 4an AEBko Estatu Departamenduak bere buruaren truke 10 milioi dolarreko saria jarri zuen, bizirik edo hilik. Ayman al-Zawahiri da bere buruaren truke sari handiagoa zuen bakarra mundu osoan. Hala ere **Ibrahim al-Badri''' izena erabilita Siriako Armada Askearen izenean bildu zen John McCainekin, Siriako gerra zibila bitartean.

## Erreferentziak
Suspentsio (argipena)

**Suspentsio** hitzak adiera zenbait ditu:
* mekanikan, suspentsioa, ibilgailu baten dardarazko eta bat-bateko mugimenduen eragina gutxitzeko gailuen multzoa;
* fisikan eta kimikan, suspentsioa, bi substantzia edo gehiagoren nahastura heterogeneoa (adibidez, partikula solidoak likido batean sakabanatzean);
* zuzenbidean, **suspentsioa** edo epe jakinik gabeko galarazpena.
Nahaste (argipena)

**Nahaste** hitzak adiera zenbait ditu:
* medikuntzan, **nahastea**, gaixotasuna edo beste osasun-arazo bat (bereziki buruko nahasteak);
* **nahaste**, hutsegite, lapsus, errore edo akatsa;
* kimika, **nahaste** edo nahastura.
Soluzio (argipena)

**Soluzio** hitzak adiera zenbait ditu:
* kimikan, **soluzio** edo disoluzioa;
* zientzian, **soluzioa**, problema baten ebazpena,
** matematikan, ekuazio baten **soluzioa**;
Ebazpen (argipena)

**Ebazpen** hitzak adiera zenbait ditu:
* matematikan, zientzian, problema baten **ebazpena**;
* zuzenbidean, epaia edo ebazpena, epaile edo epaitegi baten erabakia.
Lombardstown

**Lombardstown** (irlanderaz * Baile Lombaird*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. Izena Erdi Aroan Italiako iparraldeko Lonbardia eskualdetik etorritako izen berdineko familia bertan ezartzeari zor dio, Waterford eta Cork hirietan ere familia honen adarrak daudelarik.
Bereizmen (argipena)

Teknologian, **bereizmena** sistema batzuen doitasuna adierazteko erabiltzen den terminoa da. Zehatzago:
* pantailako bereizmena, pantailak erakust ditzakeen pixel kopurua,
** bereizmen handiko telebista;
* irudi-bereizmena, irudi bateko xehetasunak erakusteko ahalmena.
Behar

Adiera zabalean, **beharra** osasun egoera betean egonik bizitzeko beharrezkoa den zerbaiti deitzen zaio. Nahien kasuan ez bezala, beharrak ase gabe uztean ondorio negatiboak edo disfuntzioak sortzen dira, disfuntzioa edo hiltzea esaterako. Beharrak fisiologikoak (arnasa hartzea, hidratatzea edo jatea, esaterako) zein psikologikoak izan daitezke (autoestimua, maitasuna eta besteengandik onartuta sentitzea, esaterako). Erabilgarritasunaren arabera, behar libreak eta behar ekonomikoak bereizten dira: behar libreak aise asetzen dira, kopuruz eta eskuragarritasunez; behar ekonomikoek, berriz, ahalegina eskatzen dute.

## Kanpo estekak
Akziodunen Batzar Orokor

**Akziodunen Batzar Orokorra** sozietate anonimo batean dagoen administrazio eta kontrolatze organo bat da. Bertan, sozietatearen funtzionamendurako garrantzitsuak diren erabakiak hartzen dira. Batzarrean hartutako akordioak batzarreko aktan jasoko dira.

## Kanpo estekak
Merkataritza-erregistro

**Merkataritza-erregistroa** bertan izena emandako enpresa eta merkataritza-sozietateei publizitatea ematea helburu duen administrazio erakunde bat da. Han, banakako enpresariak, merkataritza sozietateak eta beste entitate batzuk inskribatzeaz gain, Legeak eta Erregelamenduak adierazitako beren egintza eta gorabeherak ere inskribatuko dira. Merkataritza erregistroaren funtsezko funtzioa publizitatea ematea da. Erregistroa publikoa da eta beraz, edozein pertsonak Erregistroan sarrera du interesatzen zaizkion Erregistro datuak ezagutzeko.

## Kanpo estekak
Ekonomia ireki

**Ekonomia irekia** beste herrialdeekin transakzioak egiten dituen ekonomia mota bat da, hau da, herrialdeak beraien artean, modu libre batean erlazionatzen dituen ekonomia . Honek esportazioaren eta inportazioaren eskaria dakar. Pertsona edo enpresa batek beste herrialde bateko beste pertsona edo enpresa batekin ondasunak eta zerbitzuak elkartrukatzeko aukera ematen du.

## Kanpo estekak
Kapitalen kontu

**Kapitalen kontua**, makroekonomian eta finantza internazionaletan, kapitalen kontua (kontu finantzario bezala ere ezagutzen dena) ordainketa balantzeetako osagai nagusietako bat da; bestea kontu korrontea da. Kontutan harturik kontu korronteak nazio baten errenta netoa adierazten duela, kapitalen kontuak aldaketa neto bat erakusten du aktiboen edukitza nazionalean.

Kapitalen kontua terminoa esanahi mugatu batetan erabiltzen da FMIn, Europar Batasunean, Mexikon edo Argentinan eta beste herrialde eta entitate askotan.

## Kanpo estekak
Edulkoratzaile

**Edulkoratzailea**, **gozagarri** edo **eztitzailea** ere deitua, elikagai edo botika bati zapore gozoa ematen dion edozein substantzia da (azukrea, eztia, sakarina, besteak beste).

## Kanpo estekak
Kontu korronteko balantza

**Kontu korronteko balantza** ordainketa balantze barruko zati bat da eta bertan herrialde bateko bizilagunek eta mundu osoko biztanleek denbora epe batean sortzen dituzten benetako operazioak (ondasun eta zerbitzuen merkatua) eta errentak agertzen dira. Kontu korronte balantzea ondorengo azpi-balantzetan banatzen da: balantze komertziala, zerbitzu balantzea, errenten balantzea eta transferentzien balantzea.

## Kanpo estekak
Erantzukizun mugatuko sozietate

start=60|thumbtime=63|thumb|**Enpresa mota** ezberdinak ulertzeko bideoa.
**Erantzukizun mugatuko sozietatea** edo **baltzua** merkataritza-baltzu mota bat da. Beren erantzukizuna beren ekarpenetara mugatuta dago eta beraz, bazkideek ez dute baltzuaren zorrengatik erantzuten. Baltzuaren zorrengatik baltzuaren ondareak soilik erantzungo du. Sozietate kapitalista gisa aurkezten da, non kapitala partaidetza sozialetan banatuta egongo baita, bazkide guztien ekarpenekin integratuko baita, eta horiek ez dute erantzukizun pertsonalik izanen zor sozialengatik.

## Baldintzak 
Bazkideek partaidetzak meta ditzakete, zatiezinak direla aipatu beharrekoa da. Halaber, partaidetzak ezin dira nahieran besterenganatu, bazkideek eroslehentasun-eskubidea baitaukate. Elkarteen gaineko zerga ere ordaindu behar dute. Halaber, gutxieneko kapitalari dagokionez, gutxienez 3000€koa da. Bestalde, erantzukizuna mugatua da eta jarritako kapitala kontuan izanda arabera dagokion erantzuna egokitzen da. Kudeaketa organoak honetan datza, bi mota dauzkagu:

* Solidarioa/Mankomunatua: Bazkide bat/bi edo gehiago
* Administrazio-kontseilu bat: Gutxienez 3 bazkide eta gehienez 12 bazkide
* Aipaturiko bi eratan administratzaileak bazkideak izan daitezke edo ez.

## Abantailak eta desabantailak 
Erantzukizun mugatuko sozietate baten abantailak hauek dira:

* Konpainiak nortasun legal bereizia du.
* Jabeek erantzukizun mugatua dute.
* Forma juridiko horrek ospe ona du.
* Onura fiskalak.
* Finantza-galerak murrizteko ahalmen handiagoa, hala badagokio.
* Malgutasuna zergetan.

Aurrekoaz gain, badira desabantailak erantzukizun mugatuko sozietatea diren enpresentzat:

* Urrakortasuna edo galera ekonomikorako arriskua, bazkide batek iruzurra egiten badu, mailegua edo hipoteka kitatzeko kapitala ematen du.
* Enpresa zerga desberdinen arduraduna da.
* Ezin dut inolako enpresarik jaulki.

## Ikus, gainera 
* Enpresa
* Merkataritza-baltzua
* Sozietate anonimo
* Kooperatiba
* Langile autonomo
* Pertsona juridiko

## Erreferentziak
Ardpatrick

**Ardpatrick** (irlanderaz *Áth an Choite*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren hego-ekialdean dagoen udalerri txiki bat da. Ballyhoura mendien oinean dago, Golden Vale haranean.

## Kanpo estekak
Askeaton

**Askeaton**, historikoki **Askettin** (irlanderaz *Eas Géitine*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. N69 errepidean, Deel ibaiaren ertzean eta Shannongo estuariotik 3 kilometrora.

Askeaton GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du. Bertan, izen berdineko Askeaton gaztelua dago.

## Kanpo estekak
Annacotty

**Annacotty** (irlanderaz **Áth an Choite**) Irlandako Limerick hiriaren kanpoaldean dagoen auzunea da. Hiriaren erdigunetik 7 kilometrora dago, Limerick eta Dublin hiriak elkarlotzen dituen N7 errepidean eta Mulkear ibaiak zeharkatzen duen lekuan.

## Kanpo estekak
Athea

**Athea** (irlanderaz *Áth an tSléibhe*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren mendebaldean dagoen udalerria da. Limerick konderria eta Kerry konderriaren arteko mugan dago, R523 (Reens - Listowel) eta R524 (Glin - Abbeyfeale) errepideen arteko bidegurutzean.

Pazko matxinadaren ondoren britainiarrek exetutatu zuten buruzagietako gazteena zen Conn Colbert bertan hazi zen.

## Kanpo estekak
Club Baloncesto Canarias

**Club Baloncesto Canarias**, normalean **Iberostar Tenerife** izenaz ezaguna, San Cristóbal de La Lagunako saskibaloi talde profesionala da, egun ACB ligan dagoena. Santiago Martín pabiloian du egoitza.

## Sponsorren zerrenda 
* Universidad Canarias Pepsi (1970–1975)
* Caja Rural Canarias (1975–1980)
* Cofisa Canarias (1982–1984)
* Lucky Canarias (1984–1985)
* CajaCanarias (1985–1991)
* AutoLaca Canarias (1995–1996)
* Bodegón Juanito Canarias (1996–1998)
* Canarias Yamaha (1998–1999)
* Ciudad de La Laguna (1999–2001)
* Organización Socas Canarias (2001–2010)
* Isla de Tenerife Canarias (2010–2011)
* Iberostar Canarias (2011–2012)
* Iberostar Tenerife (2013–egun)

## Palmaresa 
### Espainian: 1 
* Espainiako Liga (0): final laurdenak 2017an
* Espainiako Kopa (0): final laurdenak 1987, 1988, 2014, 2017
### Nazioartean: 2 
* Txapeldunen Liga (1): 2017
* Kontinente arteko Saskibaloi Kopa (1): 2017
### Kanarietan: 2 
* Kanarietako Gobernuaren Kopa (2): 2009, 2011

## 2019/2020 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Japoniako Serieak

[thumb|250px|[Yomiuri Giants taldeak lortu ditu garaipen gehien.]]
[thumb|250px|[Saitama Seibu Lions taldea da palmaresean bigarrena.]]
 Japonian jokatzen den beisbol txapelketa nagusia da.

## Egitura 
Erdialdeko eta Ozeano Bareko ligak jokatzen dira aurretik eta bakoitzeko txapeldunen artean Japoniako Serieak izaten dira, txapeldun orokorra erabakitzen dutenak. Irabazlea *Nippon Ichi* (日本一, Japoniako lehena") izendatzen da.

Zazpi partida jokatzen dituzte elkarren artean.

## Palmaresa 
* (B) Ozeano Bareko Liga.
* (E) Erdialdeko Liga.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Ligaka 
## Ikus, gainera 
* Japoniako Erdialdeko beisbol liga
* Japoniako Ozeano Bareko beisbol liga

## Kanpo estekak
Club Baloncesto Gran Canaria

**Club Baloncesto Gran Canaria – Claret, S.A.D.**, normalean **Herbalife Gran Canaria** izenaz ezaguna, Las Palmasko saskibaloi talde profesionala da, egun ACB ligan dagoena. Gran Canaria Arenan du egoitza.

## Palmaresa 
### Espainian: 1 
* Espainiako Liga (0): finalerdiak 2016an
* Espainiako Kopa (0): finalista 2015ean
* Espainiako Superkopa (1): 2016
### Nazioartean: 0 
* FIBA EuroCup (0): finalista 2015ean
### Kanarietan: 13 
* Kanarietako Gobernuaren Kopa (6): 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011
* Toyota Kopa (Gran Kanaria-Tenerife) (7): 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012, 2013

## 2018/2019 denboraldiko taldea 
{

## Jokalari ospetsuak 
## Entrenatzaileak 
* Joaquín Costa 1985–90
* Manolo Hussein 1990–92, 1995–2002
* Trifón Poch 1992–94
* Salva Maldonado 2005–09
* Pedro Martínez 2002–05, 2009–2014
* Aíto García Reneses 2014–egun

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Bekatxo

**Bekatxoa**, **begitxindorra** edo **beltxorra** betazalen ertz librean agertzen den hantura akutua da, zorne-jarioarekin. Kanpokoa izan daiteke (Zeisen guruinak erasaten direnean) edo barnekoa (Meibomiusen guruina denean erasandakoa).

Zornea eta ura dute, eta lehertzen badira bakterioak hedatu ahal dira. *Staphylococcus aureus* bakterioak eragin ohi ditu.

## Izenak 
Euskaraz izen ugari hartzen ditu: *betarro, betatxo, bet(t)or, betxindor, betxor, galkizkin, izor, memor, mimor, min-txingor, mitxindor, mitxingor, pettaro, petxor, pinttor, pintzindor, pittor, txeldor, txindor, txintxur, txotor, txuntxur, zeldor*.

## Sintomak 
Bekatxoa agertzen denean, puntu txikia eta horixka da. Zornez betetzen den heinean, hantura handituz doa.

Hauek izan daitezke sintoma nagusiak:
* Koxkorra goiko edo beheko betazalean.
* Hantura lokala betazalean
* Min lokala betazalean
* Gorritasuna
* Biguntasuna
* Zarakarra betazal ertzean
* Erremina begian
* Hazkura begian
* Ikusmen lausoa
* Muki jarioa begian
* Argi minbera
* Malko ugari
* Min arina kliskatzean
* Begian zakarra izatearen sentsazioa

## Tratamendua 
Betazalaren higienea (irakindako urez), batzuetan antibio-kortikoterapiaz lagundua 10 egunez. Ez bada sendatzen, bekatxoa kirurgiaz ebaki behar izaten da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Basket Zaragoza 2002

**Basket Zaragoza 2002 S. A. D.**, normalean **CAI Zaragoza** izenaz ezaguna, Zaragozako saskibaloi talde profesionala da, egun ACB ligan dagoena. Príncipe Felipe pabilioian du egoitza.

## Historia 
**Basket Zaragoza 2002 S. A. D.** elkartea 2002an sortu zuten 1996an ACB utzi zuen CB Zaragoza ordezkatzeko. LEB Ligan hasi zen CB Coruñaren postua hartuz. Bost urte pasa eta gero, ACBra igotzea lortu zuen.

## 2019-2020 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ballylanders

**Ballylanders** (irlanderaz *Baile an Londraigh*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren hego-ekialdean dagoen udalerria da. Mitchelstown udalerria eta Limerick hiria elkarlotzen dituen R513 errepidean dago, batetik 14 kilometrora eta bestetik 44 kilometrora.
 
Ballylanders GAA izeneko joko gaelikotako taldea du.

## Kanpo estekak
Ballingarry (Limerick konderria)

**Ballingarry** (irlanderaz *Baile an Gharraí*, *Lorategien Herria* esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Limerick konderrian dagoen udalerria da. Rathkeale eta Kilmallock udalerrien artean dago, R518 errepidean.

 

## Kanpo estekak
Bruff

**Bruff** (irlanderaz *Brú na nDeise*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. R512 errepidean dago, Limerick eta Cork hirien arteko errepide zaharrean.

## Kanpo estekak
Broadford (Limerick konderria)

**Broadford** (irlanderaz *Béal an Átha*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Dromcollogher-Broadford parrokian dago.

## Kanpo estekak
Cappamore

**Cappamore** (irlanderaz *An Cheapach Mhór*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerria da. R505 errepidean eta Mulcair ibaiaren ertzean dago, Limerick hiritik autoz 20 minutura.

Cappamore GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Athlacca

**Athlacca**, historikoki *Athlacka* (irlanderaz *an tÁth Leacach*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderrian dagoen udalerri txiki da. Limerick hiritik 26&nbsp;km hegoaldera dago, Morningstar ibaiaren ertzean.

## Kanpo estekak
Tournafulla

**Tournafulla**, ofizialki **Toornafulla** (irlanderaz *Tuar na Fola*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren hego-mendebaldan dagoen udalerria da. Berez, herrigunea kale luze bakar batek osatzen du. Abbeyfeale udalerritik 11 kilometrora dago, Newcastle West udalerritik 13 kilometrora eta Limerick hiritik 56 kilometrora.

 

## Kanpo estekak
Castleconnell

**Cappamore** (irlanderaz *Caisleán Uí gConaing*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. Shannon ibaiaren hegoaldeko ertzean dago, Limerick hiritik 11&nbsp;km ipar-mendebaldera eta Clare konderria eta Tipperary konderriaren mugatik minutu eskasera oinez.

Ahane GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Clarina

**Clarina** (irlanderaz *Clár Aidhne*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren mendebaldean dagoen udalerria da. N69 errepidean dago, Mungret eta Kildimo herrien artean, eta Limerick hiritik 6 kilometro mendebaldera, Maigue ibaitik hurbil.

## Kanpo estekak
Crecora

**Crecora** (irlanderaz *Clár Aidhne*) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. Limerick hiritik 13&nbsp;km hego-mendebaldera dago.

Crecora/Manister GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Bruree

**Bruree** (irlanderaz *Brú Rí*, *Erregearen Egonlekua* esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Maigue ibaiaren ertzean dago, Limerick-Cork arteko N21 errepidetik bi kilometrora.
 
Bruree GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Arbus

**Arbus** leku ezberdinen izena da:
* **Arbus (Pirinio Atlantikoak)**, Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
* **Arbus (Medio Campidano)**, Medio Campidanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Sozietate (argipena)

**Sozietate** hitzak adiera zenbait ditu:
* zuzenbidean, **merkataritza-sozietate** edo -baltzua;
* **sozietate gastronomiko** edo elkarte gastronomikoa;
* biologian, **sozietatea** edo kolonia.
Caherconlish

**Caherconlish** (irlanderaz *Cathair Chinn Lis*, *Erregearen Egonlekua* esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren ipar-mendebaldean dagoen udalerria da. Limerick hiritik 16&nbsp;km hego-mendebaldera dago.

Caherconlish GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Razzia (argipena)

**Razzia** hitzak adiera zenbait ditu:
* **razzia** edo *ghazwa*, musulmanek erlijio-gerra baten baitan burutzen duten eraso militarra;
* **razzia** edo sarraldi, etsaien lurraldean erasotzeko egindako sartu-irten azkarra;
* **razzia**, sarekada eta polizia-operazioa.
Sozietate

**Sozietate** aldeen arteko akordio bat da, **bazkide** gisa ezagutzen direnak, elkarren interesek aurrera egiteko elkarlana adosten dutena. Sozietate bateko bazkideak gizabanakoak, negozioak, interesetan oinarritutako antolaketa, eskolak, gobernuak edo horien konbinazioak izan daitezke.

Irabazi-asmorik gabeko sozietateak daude, eta erlijio- eta politika-taldeak ere elkartu daitezke, beren egitekoa betetzeko eta haien irismena handitzeko aukerak areagotzeko. Aliantza deitzen den horretan, gobernuak elkartu egin daitezke beren interes nazionalak lortzeko, batzuetan kontrako interesak dituzten gobernu aliatuen aurka, Bigarren Mundu Gerran eta Gerra Hotzean gertatu zen bezala. Hezkuntzan, akreditazio-agentziek eskolak ebaluatzen dituzte, beste eskola batzuekin dituzten elkarteen mailaren eta kalitatearen arabera, eta gizarteko sektore guztietan beste erakunde batzuen aniztasunaren arabera. Sozietate batzuk maila pertsonaletan gertatzen dira, hala nola bi pertsona edo gehiago elkarrekin bizitzeko ados daudenean; beste sozietate batzuk, berriz, ez dira pertsonalak soilik, pribatuak baizik, tartean diren aldeek bakarrik ezagutzen baitituzte.

Sozietateek erronka bereziak dituzten alderdiak aurkezten dituzte, akordio batera iritsi arte negoziatu behar direnak. Helburu orokorrak, emateko eta hartzeko mailak, erantzukizun-arloak, autoritate-lerroak eta ondorengotza, nola ebaluatzen eta banatzen den arrakasta, eta, askotan, beste faktore batzuk negoziatu egin behar dira. Akordioa lortu ondoren, elkartea zuzenbide zibilak eskatzen du normalean, bereziki ondo dokumentatuta dagoen zuzenbidearen esparrua. Adostasuna esplizituki eta galdagarri egin nahi duten bazkideek, normalean, estatutuak egiten dituzte. Ohikoa da elkartutako erakundeei buruzko informazioa formalki argitaratzea, prentsa-ohar baten, egunkari-iragarki baten edo erregistro publikoen legeen bidez.

Sozietateak elkarren interesak eta arrakasta zabaltzeko nabarmentzen badira ere, batzuk arazotsutzat jotzen dira. Politikari bat, adibidez, enpresa batekin elkartzen denean enpresaren interesean aurrera egiteko onura baten truke, interes-gatazka bat izaten da emaitzetan; ondorioz, onura publikoaren aurka egon daiteke. Zenbait jurisdikziotan teknikoki legezkoa den arren, praktika hori ustelkeriatzat hartzen da.

Gobernuei dagokienez, aintzatetsitako elkarteek onura bereziak izan ditzakete politika fiskaletan. Herrialde garatuetan, adibidez, negozio-elkarteak onuragarriagoak izaten dira politika fiskaleko korporazioen gainean, dibidenduaren zergak erabilgarritasunetan baino ez baitira gertatzen, bazkideei banatu aurretik. Hala ere, elkartearen egituraren eta lan egiten duen jurisdikzioaren arabera, elkarte baten jabeek erantzukizun pertsonal handiagoa izan dezakete korporazio bateko akziodun gisa egingo luketena baino. Herrialde horietan, elkarteak, sarritan, monopolioaren aurkako legeen bidez erregulatzen dira, praktika monopolikoak inhibitzeko eta merkatuaren lehia librea sustatzeko. Legeen aplikazioa, ordea, nabarmen aldatzen da. Gobernuak onartutako etxeko elkarteek ere onura fiskalak izaten dituzte.

## Kanpo estekak
Ordezko (argipena)

**Ordezko** hitzak erabilera zenbait ditu:
* ordezkoa, gailu batean osagai bat ordezteko balio duen atala;
* ordezkoa, lanpostu bat betetzen duen ohiko langilea ordezten duen pertsona;
* ordezkoa, talde-kiroletan jokalari bat ordezteko prest dagoen beste jokalari bat;
* ekonomian, ordezko ondasuna eta suzedaneoa;
* elikaduran, normalean hartu baina desegokitzat jotzen den elikagai baten ordez jan edo edan daitekeen elikagaia,
** azukrearen ordezkoak,
** haragiaren ordezkoak;
* zineman, ordezkoa, aktore bat ordezten duen pertsona, hark burutu nahi ez edo ezin dituen eszenetan.