Congo sumendia

**Congo sumendia** Alajuelako probintziako Río Cuarto kantonamenduan dagoen Costa Ricako geruza-sumendi ez-aktiboa da. Poás sumendiaren parke nazionalaren barruan dago. 2.014 m-ra iristen da eta Erdialdeko sumendi-katearen zati da. 

Ez da nahastu behar Platanar sumendiarekin, Costa Ricako beste sumendi bat, Congo muino izenez ere ezagutzen dena.

## Toponimia 
ezkerrera|thumb|*Mono congo* edo tximino orrolaria.
Congo izena *Alouatta palliata* tximino orrolariari dagokio, Costa Rican *mono congo* izenez ezagutzen den espeziea. Ugaria da eskualde horretan, eta egunsentiarekin eta ilunabarrarekin batera orro bereizgarria egiten du. Hainbat kilometrotara entzuten da, eta oso animalia arriskutsua dela simulatzen da. C*ongo* muino izena erabiltzen zen jada XIX. mendearen erdialdetik mendi horri erreferentzia egiteko; Costa Ricako Erdiko Haranaren eta Karibeko kostaldearen artean igarotzen zen sektore batean dago, eta handik Nikaraguara.

Congo sumendiari Cariblanco muinoa ere deitzen zaio, haren magalean dagoen izen bereko herriagatik, eta, aldi berean, mendi horretan bizi ziren tayassu pecari-en saldoei erreferentzia eginez, eta Maria Aguilar muino gisa ere bai, muinoaren magalean jaiotzen den izen bereko ibaiagatik. Era berean, izen hori ematen zaio gaur egun San Joseren sektore batean abereen jabe zen emakume kolono espainiar bati.

## Alderdi fisikoak 
Kongo sumendia 25 km²-ko eta 3 km³-ko geruza-sumendia da, Poas sumenditik 6 km iparraldera dagoena. Goialdean, krater bat du, gutxi kontserbatua eta iparralderantz irekia. Karkaba eta sakan sakonak ditu, Erdialdeko sumendi-katearen Karibeko isurialdeko euriteen ondorioz. Horri esker, María Aguilar ibaiaren ibilgua eta harana sortu eta induskatu ahal izan dira.

Petrografiari dagokionez, basaltoz, olibinoz eta andesita basaltikoz osatuta dago. Andesitaz osatutako metaketa pumizeoak ditu.

## Aktibitate bolkanikoa 
Congo sumendiak ez du erupzio-aktibitate garrantzitsurik erakutsi gutxienez 11.000 urtean. Congo sumendiari lotutako gordetegi piroklastiko bat K.a. 30.580 urtean datatu dute.

## Baliabide naturalak 
[thumb|*[Teratohyla spinosa|Cochranella spinosa*.]]
Sumendi hau Poás sumendiaren parke nazionalean dago. Kontserbazioaren aldetik ekosistema garrantzitsua du, eta bertan askotariko flora eta fauna espezieak bizi dira. Florari dagokionez, espezieen %47 zuhaitzek osatzen dute, %18 zuhaixkek, %6 iratzeek eta gainerakoak bejukoek, lianek, palmek eta epifitek.

Congo sumendiaren basoetan 200 hegazti-espezie inguru bizi dira, 39 ugaztun-espezie, tartean direla felidoak (puma, ozelotea, leopardoa eta jaguarra). Aipatu bezala, tximu orrolarien eta kaputxino eztarrizurien (*Cebus capucinus*) taldeak ugariak dira. 24 narrasti-espezie eta 15 anfibio-espezie daude, eta azken talde horretan sartzen da *kristalesko igelak* izeneko espeziea.

Lekua ugaria da ur-baliabideetan. Sumenditik gertu Cariblanco presa hidroelektrikoa dago,  Sarapiquí-n (Alajuela). Presa horrek 82 megawatt-eko edukiera instalatua du.

## Bibliografia 
*  Alvarado Induni, Guillermo (2009). Los volcanes de Costa Rica. Editorial de la Universidad Estatal a Distancia. orr. 196-197. ISBN 9968-31-679-2.

## Kanpo estekak