Azkaine

**Azkaine** Lapurdiko hego-mendebaldeko barnealdeko udalerria da, Lapurdi Itsasegian kokatua.

Gaur egun 4.000 biztanle inguru ditu.

## Geografia 
### Ingurune naturala 
thumb|250px|ezkerrera|Azkaine, Nazioarteko Espazio Estaziotik ikusia.
[thumb|200px|[Urdazuri, udalerria gurutzatzean]]
Larrun mendiak Azkaine ipar-mendebaldean dauka, eta herria tontorrera igotzeko abiapuntua da.

Urdazuri (*Nivelle* frantsesez) ibaiak udalerria gurutzatzen du, bertara isurtzen diren Ibardingo erreka, Arraioko erreka, Etxeberriko erreka eta Galardiko errekarekin batera.

Beste bi mendi aipatu behar dira, txikiagoak direnak. Herriaren Ekialdean kokatzen dira, Bizkarzun (185 m) eta Esnaur (273 m).

### Udalerri mugakideak 
* Donibane Lohizune iparraldean
* Ziburu ipar-mendebaldean
* Urruña mendebaldean
* Bera hegoaldean
* Sara hego-ekialdean
* Senpere ekialdean

### Etxeak eta auzoak 
## Herria 
Pierre Loti idazlea ongi jabetu zen Azkaineko herri-giroaz bertan, *Ramuntcho* nobelaren goiargi literarioa edertzeko. Otharre hotelean zirriborratu zuen, hain zuzen.

Herrigunean nabarmentzeko modukoak dira Andredena Mariaren eliza, Herriko Etxea, pilotalekua, Larrungo ur freskoa jariatzen duen iturria, hotel batzuk eta etxetxoak.

Elizaren alboko fatxadan cagot edo agoteen­tzako bereizkeriazko atea ikus daiteke oraindik ere. Barneal­dean hiru galeria ditu el­karren gainean, San Mateoren irudi baliotsu bat ere bai, eta belaontzi bat, eliztarren baten ofrenda. Alboko hilerrian disko‑formako eta bestelako hilarriak daude. Haietako bat indiano batena, indiano izateaz loriatzen zena: *Hau da thomba Miguel D’Arraiaga Azcaingo Indiano Jaunarena. Hilla Octobre 22‑1651.*

Hainbat hotel eta zenbait kanpin izateak Azkaineko giroaren eta paisaiaren bikaintasuna ondo asko adierazten du.

## Historia 
Megalitoen aztarnak daude Larrungo magaletan. XVII. mendean garai zailak izan ziren herrirako, Pierre de Lancrek abiatutako sorgin-ehiza zela-eta. Halaber, Hogeita Hamar Urteko Gerraren ondorioz espainiar armadak Azkaine eta inguruko herriak okupatu zituen. Mende hartan ere gerra zibila piztu zen "sabeltxuri" eta "sabelgorri"en artean.

Bigarren Mundu Gerran zehar, iheslarientzat pasabidea izan zen mugaren bestalderakoa.

## Demografia 
XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran, herriak 1.200 biztanle inguru izan zituen. 1940ko hamarkadatik aurrera, ordea, hazkunde nabaria izan zuen eta mende bukaerarako 3.000 biztanleen maila gainditu. XXI. mendearen bigarren hamarkadan 4.000 biztanletik gora zituen.

## Kultura 
[thumb|Azkaineko Maixan Albistur ([Euskal Herriko Ahotsak|Ahotsak proiekturako)]]

### Euskara 
Azkainen hizkera kostatarra mintzatzen da, nafar-lapurtarraren sartaldeko aldaera bat. Egun, biztanleen % 9 inguru baino ez da euskal hiztuna. Herrian ikastola dago, eta ehun ikasle inguru ditu.

### Ondasun nabarmenak 
* Herriko zubi erromatarra monumentu izendaturik dago 1925az geroztik.
* Jasokundeko Gure Amaren elizathumb|280px|Lapurtar etxea.
* Azkaingo pilotalekua
* [thumb|280px|[Azkaineko pilotalekua.]]Azkaingo herriko etxea[thumb|200px|[Larhun|Larrun mendia.]]
* Azkaineko harrespilak
* Ferdinand Pinney Earleren etxea
* Bizkartzungo gotorlekua
* Esnaurko gotorlekua

## Azkaindar ospetsuak 
* Janbattitt Duhalde (1674-1743), jesuita eta idazlea.
* Mixel Xurio (?-1718), apaiza eta euskal idazlea.
* Jean Martin Hiribarren (1810-1866), euskal idazlea.
* Etiene Lapeire (1840-1930), apaiza eta euskal idazlea.
* Martin Lapeire (1842-1894), apaiza eta euskal idazlea.
* Ernest Fourneau (1872-1949), goi mailako kimikaria, herri horretan hila.
* Piarres Lartzabal (1915-1988), euskal antzerkigilea.
* Roger Idiart (1931-2009), apaiza eta euskal idazlea.
* Pantxoa Karrere (1948-), abeslaria eta Pantxoa eta Peio musika-bikoteko kidea.
* Panpi Ladutxe (1955-), esku huskako pilotaria eta abeslaria.
* Sebastien Gonzalez (1977-), esku huskako pilotaria.

## Herri senidetuak 
*  Bollendorf (Renania-Palatinatua)
*  Lesaka (Nafarroa)

## Argazki galeria 

Fitxategi:Ascain Mairie.JPG|Azkaineko herriko etxea.
Fitxategi:Ascain Pala.jpg|Emakumezkoen pala partida.
Fitxategi:Ascain Pierre Rhune.jpg|Larrun mendiko haitzak.
Fitxategi:Ascain Bilingue.jpg|Azkaingo bidegurutzea.
Fitxategi:Ascain - pont romain.jpg|Azkaineko erromatar zubia.
Fitxategi:Ascain - Puente romano 04.jpg|Azkaineko erromatar zubia.
Fitxategi:Ascain - Puente romano 02.jpg|alt=Azkaineko erromatar zubitik ikusten den paisaia, sahatsa dago Errobi ibaiaren ertzean.|Azkaineko erromatar zubitik ikusten den paisaia, sahatsa dago Errobi ibaiaren ertzean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udal webgune elebiduna.
*  Azkaineko turismo-webgunea
* "Herri txiki, infernu handi" saioan (ETB).
* Ttipi-ttapa, eskualdeko hedabidea