open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Krivasooko gudua

**Krivasooko gudua** (; 1919ko azaroaren 18 - 1919ko abenduaren 30) Estoniako Independentzia Gerran gertatutako gudu bat izan zen, Estoniar Armadaren eta Armada Gorriaren artean Kriivasooko zingiran. Estoniar garaipena izan zen.

## Kanpo estekak
1959ko Eurovision Abesti Lehiaketa

**1959ko Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren laugarren edizioa izan zen. Cannesko Palais des Festivals et des Congrès biltzar jauregian ospatu zen, Frantzian, martxoaren 11an. Aurkezlea Jacqueline Joubert izan zen.

Garailea Teddy Scholten nederlandarra izan zen, "Een beetje" kantuarekin. Herbehereen bigarren garaipena izan zen 1957koa eta gero - lehen aldiz lortu zuen herrialde batek bigarren aldiz irabaztea.

Hamaika herrialdek hartu zuten parte, aurreko edizioan baino bat gehiagok. Monakok lehen agerraldia egin zuen, Luxenburgok partaidetza eten zuen bitartean. Erresuma Batua urte bateko eten baten ostean bueltatu zen.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Eurovision webgune ofiziala
Only Lovers Left Alive

***Only Lovers Left Alive*** 2013ko film bat da, Jim Jarmusch-ek idatzia eta zuzendutakoa. Banpiroen film bat da, 21. mendeko testuinguru batean kokatua. Rol nagusietan honako aktoreak daude: Tilda Swinton, Tom Hiddleston, Mia Wasikowska, Anton Yelchin, Jeffrey Wright, Slimane Dazi eta John Hurt. Erresuma Batuko eta Alemaniaren arteko koprodukzio bat da.

Filma Urrezko Palma irabazteko izendatu zuten Cannesko 2013ko Zinema Jaialdian. 2016an, BBCk kritikatien artean egindako 2000ko milurteko 100 film onenen zerrendan sartu zen.

## Argumentua 
Adam eta Eve banpiroak dira. Hilezkorrak izaki, euren arteko harremana mende luzetatik atzera dator. Elkar maite dute, baina bereizirik bizi dira, iraganeko dirdira aspaldi galdu zuten hiri banatan: Adam Detroiten eta Eve Tangerren. Berriz batuko dira, baina euren harremana Everen ahizpa Eva agertzeak aztoratuko du

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oldboy (2013ko filma)

***Oldboy*** 2013ko film estatubatuarra da, *neo-noir* eta ekintzazko thriller baten artekoa, Spike Leek eta Mark Protosevichek idatzia. Aktore nagusiak dira antzeztutako Josh Brolin, Elizabeth Olsen, Sharlto Copley eta Samuel L. Jackson.

## Egokitzapena 
Filma remake bat da Park Chan-wook hego-korearraren 2003k izen bereko filmarena, zeina, era berean Japoniako manga istorio batean oinarritzen zen.

*Oldboy-en* Spike Leeren remake hau baino lehen bat, beste egokitzaoen ahalegin bat izan zen Justin Lin zuzendariak egin behar zuena. 2008ko azaroan, DreamWorks-ek eta Universal-ek eskuratu nahi izan zituzten eskubideak eta aurre-ekoizpenean hasi ziren, Will Smith protagonista gisa eta Steven Spielberg zuzendari gisa kontratatuz. Mark Protosevich hasi zen gidoiarekin, baina eskubideen kontua guztiz itxi gabe, proiektua bertan behera geratu zen.

## Argumentua 
Marketing arloko enpresa gizona bahitu eta 20 urtez isolatuta izan dute. Halako batean, askatu egingo dute, inolako azalpenik eman gabe eta errudunaren bila hasiko da, jakin gabe, konspirazio baten biktima izaten segitzen duela.

## Kanpo estekak
Jean Lou Corrihons

**Jean Lou Corrihons** (Baiona, Lapurdi, 1957ko urriaren 23a) euskal musikaria da. Haurtzaroan Ziburun bizi izan eta gero, 14 urte izan eta, baionara itzuli da bizitzera. Rock, Pop eta musika tradizional estiloen gitarrista izan da hainbat taldetan.
François-Auguste Biard

**François-Auguste Biard** (Lyon, 1799ko ekainaren 29a-Samois-sur-Seine, 1882ko ekainaren 20a) margolari frantses ospetsua izan zen. Bidaia asko egin zuen eta bere margolanetan esperientzia horiek jaso zituen; horregatik, oso obra exotikoa egin zuen. Estiloaren ikuspuntutik erromantikoa zen.

## Biografia 
Lyongo *Arte Ederren Eskolan* ikasi zuen, besteak beste, Pierre Révoil eta Fleury Richardekin. Mundu osoan zehar bidaia asko egin zituen: Ekialdea, Laponia, Brasil. Bidaia horiek bere lanerako inspirazio iturri izan ziren. Ondorioz, bere obrak exostismoz beterik zeuden. Artistaren beste ezaugarria umorea zen; hori ikus daiteke "Lorategian" margolanean, adibidez.

1840ko uztailaren 23an, Parisen, Léonierekin ezkondu zen. Bikotean gauzak ez ziren ondo joan eta 1843tik 1850 arte, Léonie Victor Hugoren amorantea izan zen. 1845ko uztailaren 5ean, Hugo eta Léonie harrapatuak izan ziren hotel batean. Hugo libre gelditu zen baina emakumea Saint-Lazaren atxilotua gelditu zen. Bi hilabete ondoren, komentu batera eraman zuten. 1855an dibortziatu ziren. Emakumea, Léonie d'Aunet (1820-1879), idazle eta bidaiari ezaguna izan zen.

Biarden lan ezagunena Versaillesko jauregian ikus daitekeen *Esklabotzaren Abolizioaren Aldarrikapena Frantziako kolonietan, 1848ko apirilaren 27an* (1849) izan zen. Gai historiak eta exotikoak aparte, lan mitologikoak eta literaturan oinarritutakoak landu zituen.

## Estiloa 
Haren lanen aurrean ez dago erabateko iritzi bat. Lan batzuk oso ezagunak izan ziren eta erakusketa ugari egin zituen, baina kritikari batzuek bere lanak oso esageratuak ikusten zituzten. Esan da baita ere bere margolaritza oso hotza dela. Batzutan azaltzen zuen umorea ere ez zen oso ondo ulertua izan.

## Sariak 
* Lyongo Arte Ederren Eskola Nazionalaren sariak.
* Urrezko domina (bigarren mailakoa) 1827an, *Diseuse de bonne aventure* margolanarekin.
* Lehen mailako domina 1836an eta 1848an.
* 1838ko ekainaren 9an, *Le désert est piquant d’effet et d’une grande vérité locale* margolanari esker, Ohorezko Legioa jaso zuen.

## Iruditegia 

Image:
Biard-FightingPolar Bears.jpg|*Hartz polarrak borrokan* (1839).
Biard Abolition de l'esclavage 1849.jpg|Esklabotzaren Abolizioaren Aldarrikapena Frantziako kolonietan, 1848ko apirilaren 27an (1849).
François Auguste Biard - Amazonian Indians Worshiping the Sun God - Google Art Project.jpg|*Amazoniano indioak* *Eguzkia gurtzen* (1860 inguru).
François_Biard_-_Magdalena_Bay,_vue_prise_de_la_presqu%27île_des_Tombeaux,_au_nord_du_Spitzberg.jpg|*Magdalenako badian* (1840).
François-Auguste Biard - Naufragés.jpg|*Naufragoak*.
François-Auguste Biard - Mal de mer sur une corvette anglaise (1857).jpg|*Itsasoaren gaitza Ingalaterrako korbeta batean* (1857).

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Biarde margolanen inguruko bideoa Youtuben.
* :François-Auguste Biarden margolanak Joconde webgunean.
Drama (unitate erregionala)

**Drama** () Greziako unitate erregionala da, Ekialdeko Mazedonia eta Trazian dagoena. Drama hiriaren inguruan dago.

Drama bost udalerritan banaturik dago:
* Doxato (2)
* Drama (1)
* Kato Nevrokopi (3)
* Paranesti (4)
* Prosotsani (5)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ekialdeko Atika

**Ekialdeko Atika** () Greziako unitate erregionala da, Atikan dagoena. Pallini hiriaren inguruan dago.

Ekialdeko Atika hamahiru udalerritan banaturik dago:
* Acharnes (2)
* Dionysos (4)
* Kropia (5)
* Lavreotiki (6)
* Marathon (*Marathonas*, 7)
* Markopoulo Mesogaias (8)
* Oropos (13)
* Paiania (9)
* Pallini (1)
* Rafina-Pikermi (10)
* Saronikos (11)
* Spata-Artemida (12)
* Vari-Voula-Vouliagmeni (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Myoporum laetum

**Mioporoa** (*Myoporum laetum*) Scrophulariaceae familiako zuhaitza da. Txilen *miosporo* diote.

## Deskribapena 
Hostoiraunkor zuhaitza da, 10 m inguruko altuerara iristen dena eta neguaren amaieratik udaberriaren erdialdera loratzen da. Azala marroi pitzatu itxura du.

Hostoak pozoitsuak dira, ertzak osoak edo pixka bat zerratuak eta guruin zeharrargitsuez estalita daude. Loreak, hermafroditak dira, zurixkak puntu moreekin eta petaloak iletsuak elkarrekin soldatuak, 4-5 estamine ditu.

## Habitata 
Zeelanda Berriko zuhaitza da. Oso ondo hazten da kostaldeetan eta baso txikietan.

Iberiar Penintsulan, maiz, Balearretan, Katalunian, Valentziako Erkidegoan, Murtzia, Andaluzian, Extremaduran, Ceutan, Portugalen, Kanarietan eta normalean klima epel edo leunetan landatzen da, Euskal Herrian ere aurkitu daiteke. Kostaldeko errepidetan eta hondakinetan naturalizatzen da, eta bertan landare inbaditzaile gisa hedatzen den.  Landare apaingarri moduan ere landatzen da.

Oso ondo jasaten du itsasoaren hurbiltasuna, haizea eta hareatza. Batzuetan basatuta agertzen da. 

## Aplikazioak 
Maoriek larruazaleko hostoak igurtzi zituzten eltxoak eta hare-eulia uxatzeko 

## Taxonomia 
*Myoporum laetum* Georg Forsterrek deskribatu zuen eta *Florulae Insularum Australium Prodromus* 44.- *an* argitaratu zen 1786. urtean. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Connor, H.E. 1977: The Poisonous Plants in New Zealand. 2 edition. Government Printer, Wellington.
* Chinnock, R.J. 2007: *Eremophila* and allied genera, a momograph of the plant family Myoporaceae. Rosenberg Publishing Pty Ltd.
* Webb, C.J.; Sykes, W.R.; Garnock-Jones, P.J. 1988: Flora of New Zealand. Vol. IV. Naturalised Pteridophytes, Gymnosperms, Dicotyledons. Botany Division, D.S.I.R., Christchurch, New Zealand.
* Stewart, J. 1971: Plants in New Zealand Poisonous to Man. New Zealand Department of Health, Wellington.
* Allan, H.H. 1961: Flora of New Zealand. Vol. I. Indigenous Tracheophyta: Psilopsida, Lycopsida, Filicopsida, Gymnospermae, Dicotyledones. Government Printer, Wellington.
* Dawson, M. I. 2008: Index of chromosome numbers of indigenous New Zealand vascular plants.
## Kanpo estekak
Elide (unitate erregionala)

**Elide** () Greziako unitate erregionala da, Mendebaldeko Grezian dagoena. Pirgos hiriaren inguruan dago.

Elide zazpi udalerritan banaturik dago:
* Antzinako Olinpia (4)
* Andravida-Kyllini (6)
* Andritsaina-Krestena (3)
* Ilida (2)
* Pineios (7)
* Pirgos (1)
* Zacharo (5)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euritania

**Euritania** (  ahoskatua; ) Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Grezian dagoena. Karpenisi hiriaren inguruan dago.

Euritania honako udalerritan banaturik dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ematia

**Ematia** (  ahoskatua) Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Veroia hiriaren inguruan dago.

Ematia hiru udalerritan banaturik dago:
* Alexandreia (2)
* Naousa (3)
* Veroia (1)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Florina (unitate erregionala)

**Florina** () Greziako unitate erregionala da, Mendebaldeko Mazedonian dagoena. Florina hiriaren inguruan dago.

Florina hiru udalerritan banaturik dago:
* Amyntaio (2)
* Florina (1)
* Prespes (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hebro (unitate erregionala)

**Hebro** () Greziako unitate erregionala da, Ekialdeko Mazedonia eta Trazian dagoena. Alexandroupoli hiriaren inguruan dago.

Hebro bost udalerritan banaturik dago:
* Alexandroupoli (1)
* Didymoteicho (2)
* Orestiada (3)
* Samotrazia (*Samothraki*, 4)
* Soufli (5)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olaia

**Olaia** euskarazko emakumezko izena da. **Eulalia** formaren parekidea da, baina hori gaitzetsi gabe, **Olaia** hobesten du Euskaltzaindiak. Beste aldaera hauek ere jasotzen ditu akademiak: **Eulale** (forma sabindarra), **Eulali**, **Eulari** eta **Laia**.

Grezierako Eulalia 'ongi mintzo dena' izenetik dator Olaia.

## Olaia izena duten pertsona ezagunak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P735 wd:Q21094806 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=label
|columns=label:Izen-abizenak,P106:Jarduera,P19:Jaiolekua,P569,P570
|links=local
}}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heraklion (unitate erregionala)

**Heraklion** () Greziako unitate erregionala da, Kretan dagoena. Heraklion hiriaren inguruan dago.

Heraklion zortzi udalerritan banaturik dago:
* Archanes-Asterousia (2)
* Faistos (7)
* Gortyna (4)
* Heraklion (*Irakleio*, 1)
* Hersonissos (*Chersonisos*, 8)
* Malevizi (5)
* Minoa Pediada (6)
* Viannos (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaltzidika

**Kaltzidika** (  ahoskatua) Greziako unitate erregional eta penintsula da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Polygyros hiriaren inguruan dago. Atos mendia penintsulan ere badago baina administratiboki independentea da.

Kaltzidika bost udalerritan banaturik dago:
* Aristotelis (2)
* Kassandra (4)
* Nea Propontida (3)
* Polygyros (1)
* Sithonia (5)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanea (unitate erregionala)

**Kanea** () Greziako unitate erregionala da, Kretan dagoena. Kanea hiriaren inguruan dago.

Kanea zazpi udalerritan banaturik dago:
* Apokoronas (2)
* Kanea (1)
* Gavdos (3)
* Kantanos-Selino (4)
* Kissamos (5)
* Platanias (6)
* Sfakia (7)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Identity (filma)

***Identity*** (euskaraz *Nortasuna*), 2003ko James Mangold estatubatuar zinema zuzendariaren thriller psikologiko bat da. Agatha Christie ingeles idazlearen *And Then There Were None* (1939, *Eta Orduan Inor Ez Zegoen*) eleberriaren egokitzapen zehatza izan ez arren, hartan arinki oinarritua dago, batez ere kontakizunaren egituran. John Cusack, Ray Liotta, Amanda Peet, Alfred Molina, Clea DuVall eta Rebecca De Mornay aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Nevada. Ekaitz izugarri baten ondorioz, hamar bidaiarik basamortuaren bihotzean dagoen motel bitxi batean ostatu hartzera derrigortuak egongo dira, gainontzeko mundutik isolaturik geldituz. Laster babeslekua ez bestelako toki batean daudela ohartuko dira, beren artean hiltzaile bat baidago.

## Aktoreak 
* John Cusack: Ed Dakota
* Ray Liotta: Rhodes
* Amanda Peet: Paris Nevada
* John Hawkes: Larry Washington
* Alfred Molina: Mallick doktorea
* Clea DuVall: Ginny Isiana
* Rebecca De Mornay: Caroline Suzanne
* John C. McGinley: George York
* William Lee Scott: Lou Isiana
* Jake Busey: Robert Maine
* Pruitt Taylor Vince: Malcolm Rivers
* Leila Kenzie: Alice York
* Bret Loehr: Timmy York
* Marshall Bell: Fiskala
* Carmen Argenziano: Abokatua

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Karditsa (unitate erregionala)

**Karditsa** () Greziako unitate erregionala da, Tesalian dagoena. Karditsa hiriaren inguruan dago.

Karditsa sei udalerritan banaturik dago:
* Argithea (2)
* Karditsa (1)
* Plastiras aintzira (*Limni Plastiras*, 3)
* Mouzaki (4)
* Palamas (5)
* Sofades (6)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ioanina (unitate erregionala)

**Ioanina** edo **Joanina** () Greziako unitate erregionala da, Epiron dagoena. Ioanina hiriaren inguruan dago.

Ioanina zortzi udalerritan banaturik dago:
* Dodoni (3)
* Ioanina (1)
* Konitsa (6)
* Metsovo (7)
* North Tzoumerka (*Voreia Tzoumerka*, 2)
* Pogoni (8)
* Zagori (5)
* Zitsa (4)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kilkis (unitate erregionala)

**Kilkis** () Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Kilkis hiriaren inguruan dago.

Kilkis bi udalerritan banaturik dago:
* Paionia (2)
* Kilkis (1)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kastoria (unitate erregionala)

**Kastoria** () Greziako unitate erregionala da, Mendebaldeko Mazedonian dagoena. Kastoria hiriaren inguruan dago.

Kastoria hiru udalerritan banaturik dago:
* Kastoria (1)
* Nestorio (2)
* Orestida (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kios (unitate erregionala)

**Kios** (,  ahoskatua) Greziako unitate erregionala da, Ipar Egeon dagoena. Kios uhartearen inguruan dago.

Kios hiru udalerritan banaturik dago:
* Kios (1)
* Oinousses (2)
* Psara (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gizarte estatus

thumb|Gizarte estatusa janzkeraren bidez adierazi daiteke.
**Gizarte estatusa** pertsona batek gizartean edo gizatalde batean duen lekua da; pertsona batek, beste pertsona batzuekiko, egitura jakin baten barnean duen egoera. Zenbait egilek gizartearentzat balio gehiago duten zeregin edo kategoriak ere "estatus" gisa ulertzen dute (adibidez generoa, arraza etab.) Estatusa gizarteko kideek duten sinesmenetan oinarritzen da. Definizioz, sinesmen horiek gizartearen kide gehienek partekatzen dituzte.

Hierarkian estatus altuagoa izatea abantailak eskuratzeko erabiltzen da sarri: baliabide gehiago eskuratzeko, lidergoa lortzeko edo beste mota batzuetako botereak erdiesteko. Estatusa ezartzen duten partekatutako sinesmen kultural horien ondorioz, baliabideen eta boterearen banaketa desorekatua gertatzen da eta boterea estatus gehiago duten pertsonengan metatzea gertaera naturala bailitzan hartzen da, eta horren ondorioz, gizarte estratifikazioa oinarritzat duten sistemak sortzen dira. Estatusean oinarritutako hierarkiak unibertsalak dira, gizarte ia guztietan ageri baitira, eta estatus altuagoko banakoei osasun, baliabide, eragin eta askatasun gehiago bermatzen diete.

Estatusen hierarkiei eusteko erabiltzen diren tresnak gehienetan sinbolikoak dira. Ikurren bidez, gizarteko kideek ezagutzen dute pertsona baikoitza zein mailatakoa den eta nola tratatu behar zaion. Ikur horiek izan daitezke, adibidez, ondasunak edo ikuspuntu sozialetik balio handikoak diren atributuak, esaterako ederra izatea. Estatusaren beste ikur bat aberastasuna edukitzea eta hura azaleraztea da, adibidez kontsumo handia erakutsita. Aurrez aurreko egoeretan, estatusa agerrarazteko beste modu batzuk daude, jokabideei lotutakoa, adibidez jarrera, emozioen kontrola edo hizkera asertiboa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Larisa (unitate erregionala)

**Larisa** () Greziako unitate erregionala da, Tesalian dagoena. Larisa hiriaren inguruan dago.

Larisa zazpi udalerritan banaturik dago:
* Agia (2)
* Elassona (3)
* Farsalia (7)
* Kileler (4)
* Larisa (1)
* Tempi (5)
* Tyrnavos (6)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Korfu (unitate erregionala)

**Korfu** () Greziako unitate erregionala da, Joniako Uharteetan dagoena. Korfu uhartearen inguruan dago.

## Antolaketa 
2019an, Korfu udalerria hiru udalerritan banatu zen; beraz, data horretatik aurrera, unitate periferikoak lau udalerri ditu.
* Korfu (*Kerkyra*, 1) iparraldea, erdialdea, hegoaldea 
* Paxos (2)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Victor D'Hondt

'''Victor Joseph Auguste D'Hondt'* (Gante, Belgika, 1841eko azaroaren 20a - *ibidem'', 1901eko maiatzaren 30a) Belgikako jurista izan zen, Ganteko unibertsitatean zuzenbide zibila eta fiskala irakasle aritu zena. Matematikaria zen halaber eta famatua da 1878an D'Hondt metodoa asmatu zuelako.

## Bizitza 
Victor D'Hondtek 1878an bere izena daraman metodoa asmatu zuen, hauteskundeetan alderdi politikoen artean eserlekuak proportzionalki banatzeko asmoarekin. Haren metodoa hainbat herrialdetan erabiltzen da, horien artean, Japonia, Espainia, Herbehereak, Portugal eta Serbia. Eskoziako parlamenturako hauteskundeetan, *list members*ak aukeratzeko erabiltzen da berebat.

## Argitalpenak 
* *La représentation proportionnelle des partis par un électeur*, Gand, 1878.
* *Système pratique et raisonné de représentation proportionnelle*, Bruxelles, 1882
* *Exposé du système pratique de représentation proportionnelle*, Gand, 1885.
* *Tables de division des nombres 1 à 400 par 1 à 31 et 401 à 1000 par 1 à 13 pour la répartition proportionnelle des sièges en matière électorale avec exposé de la méthode*, Gand, 1900.

## Erreferentziak
Basileako Ituna (argipena)

**Basileako Ituna** hainbat itunen izena da. Izan ere, Suitzako Basilea hirian horrelako hainbat dokumentu sinatu dira historian zehar.

* Basileako Ituna (1499), Suabiako Ligaren eta Suitzako Konfederazio Zaharraren artekoa.
* Basileako Bakea osatzen duten hiru itunak:
** Basileako Ituna (1795eko apirilaren 5), Frantziaren eta Prusiaren artekoa.
** Basileako Ituna (1795eko uztailaren 22), Basileako Bakea izenez ere ezaguna, Espainiaren eta Frantziaren artekoa.
** Basileako Ituna (1795eko abuztuaren 28), Frantziaren eta Hesse-Kassenen artekoa.
* Basileako Hitzarmena, 1989an sinatua, hondakin arriskutsuen mugimenduen eta tratamenduen kontrola ezartzekoa.
* Basileako Akordioak, banketxe nagusien arteko legedia ezartzekoak: Basilea I (1988), Basilea II (2004) eta Basilea III (2011).
Mertzeria

thumb|Mertzeriako gaiak
**Mertzeria** edo **joskintza-denda** joskintzarako gai edo tresnak, hala nola, jostorratzak, botoiak, etab. saltzen diren denda da.

Orokorrean, mertzeriak hiri erdian, auzoetan eta merkataritza guneetan aurki daitezkeen denda txikiak dira. Bertan joskintzarako beharreko guztia aurkituko duzu, baita beste apaingarriak, beira-aleak, kinkilak eta osagarriak ere. Mertzeria handiak ere badaude, gai ugari eskaintzen dituztenak.

## Kanpo estekak
1960ko Eurovision Abesti Lehiaketa

**1960ko Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren bosgarren edizioa izan zen. Londresko Royal Festival Hall aretoan ospatu zen, Erresuma Batuan, martxoaren 29an. Aurkezlea Katie Boyle izan zen.

1959ko edizioa Herbehereek irabazi zuten bigarren aldiz, eta Herbehereei zegokien antolatzea, baina telebista erakunde nederlandarrak uko egin zion berriz antolatzeari 1958ko ediziotik ain gertu. Antolatzeko gonbidapena BBCeri pasa zitzaion, 1959an bigarren postuan gelditzeagatik.

Garailea Jacqueline Boyer frantziarra izan zen, "Tom Pillibi" kantuarekin. Frantziaren bigarren garaipena izan zen 1958koa eta gero.

Hamairu herrialdek hartu zuten parte, aurreko edizioan baino bi gehiagok. Norvegiak lehen agerraldia egin zuen, eta Luxenburgo urte bateko eten baten ostean bueltatu zen.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Eurovision webgune ofiziala
Santa Klara (argipena)

**Santa Klara** izenak hainbat adiera du:

## Pertsonak 
* **Santa Klara Asiskoa.**

## Geografia 
* **Santa Klara uhartea** (Donostia).
* Ikus, halaber, Santa Clara toponimoa.

## Ondarea 
Euskal Herrian:

* Santa Klara komentua (Balmaseda)
* Santa Klara komentua (Azkoitia)
* Santa Klara komentua (Zarautz)
* Bidaurretako Santa Klara monasterioa (Oñati)
* Santa Klara komentua (Tolosa)
* Santa Klara komentua (Portugalete)
* Santa Klarako itsasargia

Eta munduan:

* Santa Klara monasterioa (Medina de Pomar)
* Santa Klara monasterioa (Briviesca)
Angela Sommer-Bodenburg

**Angela Sommer-Bodenburg** (Reinbek, Schleswig-Holstein, 1948ko abenduaren 18) idazle alemaniar ezaguna da. Bere arrakasta haur literaturaren lanei esker izan da. *Der kleine Vampir*, Banpiro txikia, haurren artean oso pertsonaia ezaguna da; hari buruzko liburu-bilduma du egileak eta milioika liburu saldu ditu. Bere eleberriak euskaraz ere irakur daitezke.

## Biografia 
Hamburgoko Unibertsitatean hezkuntza, pedagogia eta soziologia ikasi zuen. Irakaskuntzan hamabi urte aritu zen baina, azkenean, buru-belarri bere zaletasun handienetan murgildu zen: margolaritzan eta literaturan. Berrogei liburu baino gehiago plazaratu ditu, gehienak haurrei zuzenduta, eleberriak baina baita ere poesia. Haren lanak antzerkira, irratira, zinemara eta telebistara eramanak izan dira.

Gaur egun Estatu Batuetan bizi da, Silver Cityn, (Mexiko Berrian).

## Liburu euskaratuak 
* *Banpiro txikia* (*Der kleine Vampir*, 1979), Xabier Monasteriok euskaratuta, Alfaguara, 1988, ISBN-10: 8420455164.
* *Banpiro txikia bidaian doa* (*Der kleine Vampir*, 1979), Desclee de Brower, ISBN: 978-84-330-0911-1
* *Banpiro txikia etxez aldatzen da* (*Der kleine Vampir zieht um*, 1980), Alfaguara, ISBN: 978-84-204-5562-4
* *Banpiro txikia arriskuan da* (*Der kleine Vampir in Gefahr*, 1985), Gerardo Markuletak euskaratuta, , 1992, ISBN: 978-84-330-0950-0.
* *Txokoloski. Urtebetetzeko txakur trufazalea* *(Schokolowski – Der Geburtstags-Trüffelhund*, 1991).
* *Txokoloski. Dibertigarria da txakurren bizitza* *(Schokolowski – Lustig ist das Hundeleben*, 1992), Desclee de Brower.
* *Beldurra pasa nahi baduzu* (), Edurne Azkuek euskaratuta, Desclee de Brower, 1994. Marrazkiak: Helga Spiess. ISBN: 978-84-330-1026-1
* *Are beldur gehiago pasa nahi baduzu* (), Edurne Azkuek euskaratuta, Desclee de Brower, 1994.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Idazlearen webgune ofiziala.
Maider Etxebarria

**Maider Etxebarria García** (Gasteiz, 1976ko uztailaren 8a) arabar politikaria da, Euskadiko Alderdi Sozialista - Euskadiko Ezkerra alderdi politikoko kidea. 2016tik 2019ra bitarte Eusko Jaurlaritzako Turismoko zuzendaria izan zen.

2019ko udal eta foru hauteskundeetan Euskadiko Alderdi Sozialista - Euskadiko Ezkerraren Gasteizko alkategaia izan zen.

2023ko udal hauteskundeetan berriro ere alderdi sozialistaren zerrendaburua izan zen. Bigarren geratu zen EH Bilduren atzetik, baina EAJrekin lortutako hitzarmenari esker 2023ko ekainaren 17tik Gasteizko alkatea da, Gorka Urtaran ordezkatuta.

PSOEk Gasteizen duen bigarren alkatea da, aurretik Patxi Lazkoz egon baitzen 2003tik 2007ra bitartean.

Gasteizko lehen alkate emakumea da.
Raewyn Connell

**Raewyn Connell** (Sydney, Australia, 1944ko urtarrilaren 3a), soziologo australiarra da, **R.W. Connell** sinatu ohi duena. Robert gizonezko izena eta identitatea eman zizkioten jaiotzean, baina emakumezko transexuala da. Australiako New Left mugimendu intelektualean nabarmendu izan da. Sydneyko Unibertsitateko irakasle izendatu zuten 2004an eta 2014ko uztailean bere Unibertsitate Katedratik erretiratu zen. 

Maskulinitatearen inguruan teorizatu eta idatzi izan du, batik bat maskulinitate hegemoniko eta genero-indarkeriaren arteko loturari buruz. Bere ekarpen terminologiko eta teoriko funtsezko bat gizontasun hegemonikoarena da. Testuinguru soziokultural jakin batean erreferentziazkoa den gizon-ereduari egiten dio erreferentzia, gizarte taldeen edo adin tarteen arabera aldaerak eduki ditzakeen arren. Eredu horrekin bat ez datozen gizontasunak menpeko
gizontasun bihurtzen dira.

## Erreferentziak
Zamaleku

[thumb|eskuinera|270px|[Sefanitro enpresako **zamaleku** bat. Atzean, Orconera trenbideko zamaleku bat.]]
**Zamaleku**a, **zamatzeko toki**a, **kargategi**a, **zamalanen toki**a edo **kargatzeko toki**a esaten zaio itsas portuetan, enpresetan edo garraio-bideen muturretan egoten diren tokiari. Leku horiek kamioiak, trenak edo itsasontziak zamatzeko erabiltzen dira.
Horrelako tokietan garabiak egotea ohikoa izaten da.

Gaur egun zamaleku batzuk industria ondare historikotzat jotzen dira. Esate baterako, Bizkaiko industria eta meatzaritzaren historian esanguratsuak izan ziren zenbait zamaleku, industria ondare historikotzat jo izan dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gayle Rubin

**Gayle S. Rubin** (AEB, 1949) antropologo kulturala da, eta sexu eta genero politiken alorreko aktibista eta teorialaria. Eragin nabarmena duen autorea izan da eta da, genero-ikasketen eta queer teorien alorretan.

Gai askoren inguruan idatzi du: Feminismoa, sadomasokismoa, prostituzioa, pedofilia, pornografia, lesbianen literatura... Sexuaren inguruko antropologia ikerketak egin izan ditu, eta sexuaren baitako eta azpikulturak aztertu izan ditu, hirietako testuinguruan batez ere.

## Sexu/genero sistema 
Bere ekarpen terminologiko eta teoriko inportante bat "Sexu/genero sistema" terminoa da. 1975ean honela definitu zuen:

Desberdintasun biologikoetatik abiatuta, botere harremanetan egituratutako egitura sozialak daudela ikasten dugu generoak jendartea antolatzen duelako, eta egunerokotasunean gizon‐emakumeen arteko hartu emanak antolatzen ditu. Identitate sexualari buruz hitz egiterakoan, sexu/genero sistemaren banaketari men eginez, gorputza eta genitalei begira jarriko gara eta alde fisikoari dagokionez sentituko da pertsona gizon ala emakume, kolektibo bataren ala bestearen parte dela, edo bietako bat ere ez.

## Azpikultura sexualak 
Beste alde batetik, Rubinek sexu piramidearen beheko mailetan dauden pertsonen defentsa politikoa egin izan du, kategoria horretan sartuz sexu ez monogamoa, fetixismoa, sadomasokismoi praktikak, sexu langileak... Jarrera horrek ekarri izan dio sarri askotan haren presentzia zentsuratua  izatea hainbat ekintza publikotan, eta «anti-sexu» feministentzat lehen etsai publiko bihurtzea.

Rubinek pronostikatu zuen anti-sexu talde feministek eta haiek sustatzen dituzten legeek, hala nola pornografiaren  debekua (bortxaketen kausa zuzentzat jotzen dutelakoan), aliantza arriskutsuak sortuko zituztela, eta argudio multzo bat eskainiko zizkieketela eskuin berriaren  gehiengo moral kontserbadoreei.

## Erreferentziak
Shirgj monasterioa

**Shirgj monasterioa** () XIII. mendeko Albania iparraldeko Shkodër herrian dagoen beneditar monasterio baten erorkinak dira.

## Historia 
Monasterioa Bojana ibaiaren ondoan dago. Sergio eta Bako santuei eskainita dago. Aurretik leku berean VI. mende aurreko basilika bat zegoen. Bertan, Helena Anjoukoa, 1290ean, monasterioa eraikitzeko agindua eman zuen. Helena Stefan Uroš Ia errege serbioaren emaztea zen eta Dragutin eta Milutin erregeen ama izan zen. Dokumentu apokrifo batzuetan monasterioa Justinianok altxatu zuela esaten da; besteetan ere 1100an abadetxe gisa aipatzen dela esaten da.

## Erreferentziak
Natalie Wynn

**Natalie Wynn** (Arlington, Virginia, 1988ko urriaren 21a), **ContraPoints** ezizenaz ezaguna, estatubatuar youtuberra da. Bere YouTubeko kanalean politikari, generoari, arrazari eta filosofiari buruzko bideo hezigarriak eta komikoak egiten ditu.

2008an hasi zen YouTuben bideoak argitaratzen, hasieran ateismoari buruzkoak. 2016an, ordea, ContraPoints YouTubeko kanala zabaldu zuen bideo-jokoetako sexismoaren eta youtuberren artean eskuin alternatiboko iritzien hedatzearen aurka egiteko. Hasierako bideoetan arrazari, arrazakeriari eta sareko erradikalizatzeari buruz aritu zen. Bere bideoetan filosofiaz, soziologiaz eta bere bizipenez baliatzen da eskuin alternatiboko, faxismoko, liberalismoko eta kontserbadurismoko ohiko ikuspuntuak azaltzeko eta kritikatzeko.
Lasiti

**Lasiti** () Greziako unitate erregionala da, Kretan dagoena. Agios Nikolaos hiriaren inguruan dago.

Lasiti lau udalerritan banaturik dago:
* Agios Nikolaos (1)
* Ierapetra (2)
* Oropedio Lasithiou (3)
* Siteia (4)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leukada (unitate erregionala)

**Leukada** () Greziako unitate erregionala da, Joniako Uharteetan dagoena. Bere barnean Leukada, Meganisi, Kalamos eta Kastos uharteak eta zenbait uhartetxo ditu.

Leukada bi udalerritan banaturik dago:
* Leukada (1)
* Meganisi (2)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendebaldeko Atika

**Mendebaldeko Atika** () Greziako unitate erregionala da, Atikan dagoena. Bere hiriburua Eleusis hiria da.

Mendebaldeko Atika lau udalerritan banaturik dago:
* Aspropyrgos (2)
* Eleusis (1)
* Fyli (5)
* Mandra-Eidyllia (3)
* Megara (4)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Radermachera sinica

**Suge zuhaitza** (*Radermachera sinica*) Bignoniaceae familiako hostoiraunkorreko zuhaitz bat da. Txinako hego-ekialdean eta Taiwanen du jatorria.

## Deskribapena 
Zuhaitz txikiak dira baina 30 metroko altuera eta metro bateko diametroko enborra izan dezakete. Hostoak bipinatuak edo tripinatuak dira, 20-70 cm luze eta 15-25 cm zabal, osoak eta peziolodunak. Loreak horia ditu.

## Taxonomiari 
*Radermachera sinica* ( Hance ) Hemsl- ek deskribatu zuen eta argitaratu ''Hooker's Icones Plantarum* 28 (2): pl. 2728. 1905 urtean 

## Etimologia 
***Radermachera*** : Jacobus Cornelius Matthaeus Radermacheren omenez, XVIII. mendeko alemaniar naturalista; Java eta Sumatrako flora katalogatu zituen.

***sinica*** : Txinako bere kokapenari buruzkoa duen epiteto geografikoa.

## Sinonimia 
* *Radermachera borii* CEC Fisch.
* *Radermachera tonkinensis* Dop
* *Stereospermum sinicum'' Hance 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
# AFPD. 2008. Loredun landarearen datu basea - Fleurs D'Afrique-ren Donnees des Plantes oinarria.
# Txinako Editorialen Flora Batzordea. 1998. Txinako flora (Scrophulariaceae Gesneriaceae bidez). 18: 1-449. CY Wu-n, PH Raven eta DY Hong (argitalpenak). ) Txina. Science Press eta Missouri Botanical Garden Press, Beijing eta St. Louis.
## Kanpo estekak
Pella (unitate erregionala)

**Pella** () Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Bere hiriburua Edessa hiria da.

Pella lau udalerritan banaturik dago:
* Almopia (2)
* Edessa (1)
* Pella (3)
* Skydra (4)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pieria (unitate erregionala)

thumb|Pieriako udalerriak
**Pieria** () Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Bere hiriburua Katerini hiria da.

Pieria ondoko udalerritan banaturik dago, 2011 urtetik Kallikrates programaren ondorioz (irudian, kokapena):
* Dion-Olinpo (2)
* Katerini (1)
* Pydna-Kolindros (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pieria

**Pieria** izan daiteke:

* Pieria (unitate erregionala), Greziako prefektura
* Pieria (Siria), erromatar Siriako probintzia
* Pieria (mitologia), Danaoren emaztea
* Pieria (Tesalia), antzinako hiria
* Pieriako mendiak, greziar mendilerroa
Pireo (unitate erregionala)

**Pireo** () Greziako unitate erregionala da, Atikan dagoena. Bere hiriburua Pireo hiria da.

Pireo lau udalerritan banaturik dago:
* Keratsini-Drapetsona
* Korydallos
* Nikaia-Agios Ioannis Rentis
* Perama
* Pireo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
François Weyergans

**François Weyergans** (Etterbeek, Brusela, 1941eko abuztuaren 2a - Paris, 2019ko maiatzaren 27a) belgikar idazle eta zinema zuzendaria izan zen. *La Démence du boxeur* bere eleberriak Renaudot Saria irabazi zuen 1992an eta Goncourt Saria jaso zuen *Trois jours chez ma mère* bere eleberriagatik. Bederatzi film zuzendu zituen ere.
Frantses Akademian sartu zen 2009an.
## Filmografia 
### Film laburrak 
* *Béjart* (dokumentaria), 1962
* *Hyeronimus Bosch*, 1964
* *Statues*, 1964
* *Voleuses*, 1967
* *Baudelaire is gestorven in de zomer*, 1967
### Film luzeak 
* *Robert Bresson: Ni vu, ni connu*, 1965
* *Aline*, 1967
* ''Un film sur quelqu'un*, 1972
* *Si j'te cherche... j' me trouve* (Roger Diamantiseko filma), (aktorea), 1974
* *Maladie mortelle*, 1977
* *Je t'aime, tu danses*, 1977
* *Couleur chair*, 1978
## Literatura lanak 
* *Salomé*, 1968
* *Le Pitre*, 1973
* *Berlin mercredi*, 1979
* *Les Figurants*, 1980
* *Macaire le Copte*, 1981
* *Le Radeau de la Méduse*, 1983
* *La Vie d'un bébé*, 1986
* *Françaises Français*, 1988
* *Je suis écrivain*, 1989
* *Rire et pleurer*, 1990
* *La Démence du boxeur*, 1992
* *Franz et François*, 1997
* *Trois jours chez ma mère*, 2005
* *Royal Romance'', 2012
Preveza (unitate erregionala)

**Preveza** () Greziako unitate erregionala da, Epiron dagoena. Bere hiriburua Preveza hiria da.

Preveza hiru udalerritan banaturik dago:
* Parga (3)
* Preveza (1)
* Ziros (2)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Retimno (unitate erregionala)

**Retimno** () Greziako unitate erregionala da, Kretan dagoena. Bere hiriburua Retimno hiria da.

Retimno bost udalerritan banaturik dago:
* Agios Vasileios (2)
* Amari (3)
* Anogeia (4)
* Mylopotamos (5)
* Retimno (1)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rodope (unitate erregionala)

**Rodope** (,  ahoskatua) Greziako unitate erregionala da, Ekialdeko Mazedonia eta Trazian dagoena. Bere hiriburua Komotini hiria da.

Rodope lau udalerritan banaturik dago:
* Arriana (2)
* Iasmos (3)
* Komotini (1)
* Maroneia-Sapes (4)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Serres (unitate erregionala)

**Serres** () Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Bere hiriburua Serres hiria da.

Serres zazpi udalerritan banaturik dago:
* Amfipoli (2)
* Emmanouil Pappas (4)
* Irakleia (5)
* Nea Zichni (6)
* Serres (1)
* Sintiki (7)
* Visaltia (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joskintza

thumb|Jostuna

**Joskintza** bi oihal edo gehiago elkartzeko metodoa edo lanbidea da zulaketak eginez, eta hari bat gurutzatuz, normalean orratz baten laguntzarekin. Larruak, olana edo bestelako material malguak lotzeko ere erabil daiteke. Bere erabilera ia unibertsala da giza populazioen artean, garai paleolitikoetatik (21.000+ BP).

Joskintza, batez ere, arropa eta etxerako artikuluak ekoizteko erabiltzen den artea da, hala nola errezelak, oherako arropa, tapizeria eta mahai-zapiak. Industriako jostura gehienak josteko makinekin egiten dira. Jeans bat egiteko, adibidez, bost josteko makina baino gehiago behar dira.

## Kanpo estekak
Tesalonika (unitate erregionala)

**Tesalonika** () Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Bere hiriburua Tesalonika hiria da.

Tesalonika hamalau udalerritan banaturik dago:
* Ampelokipoi-Menemeni (2)
* Chalkidona (13)
* Delta (4)
* Kalamaria (7)
* Kordelio-Evosmos (8)
* Lagkadas (9)
* Neapoli-Sykies (10)
* Oraiokastro (14)
* Pavlos Melas (11)
* Pylaia-Chortiatis (12)
* Thermaikos (5)
* Thermi (6)
* Tesalonika (1)
* Volvi (3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Serres (argipena)

**Serres** izan daiteke:

## Toponimoa 
Euskal Herrian:
* Serres, Lapurdiko antzinako udalerria

Alemanian:
* Serres (Alemania), Wiernsheimgo auzoa

Grezian:
* Serres (Grezia), hiria
* Serres (unitate erregionala), prefektura

Frantzian:

* Serres (Aude)
* Serres (Alpe Garaiak)
* Serres (Meurthe-et-Moselle)
* Serres-Castet, Biarnon
* Serres-Morlaàs, Biarnon
* Serres-Sainte-Marie
* Serres-et-Montguyard
* Serres-Gaston, Landetan

## Biografia 
* Dominic Serres (1710–1793), margolaria
* John Thomas Serres (1759–1825), margolaria
* Étienne Renaud Augustin Serres (1786–1868), zoologoa
* Günther Serres (1910–1981), politikaria
* Michel Serres (1930-2019), filosofoa
* Olivia Serres
* Olivier de Serres (1539–1619), saiakeragilea
Tesprotia

**Tesprotia** (,  ahoskatua) Greziako unitate erregionala da, Epiron dagoena. Bere hiriburua Igoumenitsa hiria da.

Tesprotia hiru udalerritan banaturik dago:
* Filiates (3)
* Igoumenitsa (1)
* Souli (2)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xanti (unitate erregionala)

**Xanti** () Greziako unitate erregionala da, Ekialdeko Mazedonia eta Trazian dagoena. Bere hiriburua Xanti hiria da.

Xanti lau udalerritan banaturik dago:
* Abdera (*Avdira*, 2)
* Myki (3)
* Topeiros (4)
* Xanti (1)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trikala (unitate erregionala)

**Trikala** () Greziako unitate erregionala da, Tesalian dagoena. Bere hiriburua Trikala hiria da.

Trikala lau udalerritan banaturik dago:
* Farkadona (4)
* Kalampaka (2)
* Pyli (3)
* Trikala (1)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kronoestratigrafia

**Kronoestratigrafia** estratigrafiaren adar bat da non arroka unitateak denborarekin erlazionatzen duen zientzia da. Kronoestratigrafiaren helburua lurralde geologiko baten metaketa sekuentziaren ordena eta denbora tarteen ordena ondo zehaztea da, eta azkenik lurreko erregistro geologiko osoa. Nomenklatura estratigrafikoa kronoestratigrafiaren sistema bat da non denboraren zehar tarte paleontologikoak fosilen taldeekin erlazionatzen dituen (Bioestratigrafia). Kronoestratigrafiaren helburua tarte paleontologiko hauei antzinakotasun data erlatibo bat ematea da.

## Metodologia 
Kronoestratigrafia unitate geologikoen adina kokatzean datza. Unitate guztietan isotopoak aztertu beharrean, segida estratigrafikoan ondo definituriko fosilak erabiltzen dira arroka unitateen adinak ondorioztatzeko.
Erabiltzen den metodologia superposizioaren metodologiatik eratorria da
 
Erabiltzen den metodologia superposizioaren eta erlazio transbertsalen printzipioetatik deribatzen da.
Arroka igneoak denbora tarte zehatzetan gertatzen direnez, eta erlatiboki bat batekoak direnez, zutabe estratigrafikoa erabiltzeko oso erabiliak izan dira. Izan ere, hauek dituzten mineralen isotopoak aztertzeko erresagoa denez, denbora tarte zehatzagoak finkatu daitezke.
 
Arroka metamorfikoetan ere, batzuetan oso ondo finka daiteke adina, beraz, zutabe kronoestratigrafikoa eraikitzeko oso erabilgarriak izan daitezke.
Prozesu honek esfortzu gradu bat eta lurraren eta daten ziurtasuna beharra du. Adibidez miloi arteko diferentzia egon daiteke unitate baten eta intrusio baten aurrean; edadearen estimazioa beharrean arroka intrusibo transbertsal zaharreneko konjunto fosilaren eta arroka gaztearenean agertzen den konjunto fosilaren artekoa izan behar da.

## Unitateak 
Unitate kronoestratigrafikoak adibide batzuk:
 
Eonozeno- Fanerozoiko
Erazermo- Paleozoiko
Ordoviziar- goi ordoviziar

## Geokronologiarekiko ezberdintasunak 
Garrantzitsua da unitate geokronologikoak eta kronoestratigrafikoak bereiztea. Unitate kronoestratigrafikoak material geologikoak dira, beraz ondo esana dago *Tyrannosaurus rex* baten fosila aurkitu dugula Goi-kretazeo segidan. Unitate geokronologikoak denbora tarteak dira eta unitate estratigrafikoen izen bera hartzen dute, baina goi/behe izenak berantiar/goiztiar-engatik ordezkatzen dute. Beraz ondo legoke *Tyrannosaurus rex* Kretaziko berantiarrean bizi zela esatea.
Kronoestratigrafia estratigrafiaren arrametako zail inportanteenetakoa da, arroka korrelazioen adin deribatuak eta haien espazio antolamendua garrantzitsuak dira zehar-ebaki zehatza egiteko eta baita zutabe paleogeografikoa zehatzak egiteko ere.

## Kanpo estekak
Magnesia (unitate erregionala)

**Magnesia** (,  ahoskatua) Greziako unitate erregionala da, Tesalian dagoena. Bere hiriburua Volos hiria da.

Magnesia bost udalerritan banaturik dago:
* Almyros (2)
* Rigas Feraios (6)
* South Pelion (*Notio Pilio*, 5)
* Volos (1)
* Zagora-Mouresi (4)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ayako Fuchigami

japoniar politikaria da. 2019an Hokkaido prefekturako asanbladako kide hautatu zuten. Horrenbestez, inoiz Japoniako prefektura bateko asanblakide hautatutako lehen pertsona transgeneroa izan zen.

## Erreferentziak
Urratze arro

**Urratze arroa** urratze deformazioaren ondorioz sortutako arroa da; deformazio hori albo-mugimendua erakusten duten faila sub-bertikalen bidez moztuta dauden lurrazal edo litosfera blokeetan gertatzen da. Bloke hauen mugimendu erlatiboaren arabera, destroak, eskumako blokea erlatiboki bestea baino aurrerago mugitzen denean eta senestroak berriz ezkerreko blokea mugitzen denean (ikus 1. irudia). Arroak eratzeko kontutan hartu behar da urratze mugimendu nagusien artean konpresio, estentsio eta urratze mugimendu sekundarioak eratu daitezkeela, hauen ondorioz arro ezberdinak eratuz.

thumb|360x360px|1. irudia: Urratze arroko sistema nagusiak.

Apurketa planoan zehar eman daitezkeen norabide aldaketek estentsio zein konpresio guneak sortu ditzakete, subsidentzia mekanismo ezberdinak gertatuz. Orokorrean ezaugarri amankomunak dituzte: hondo sakon, estu eta asimetrikoa, ertzeko erliebeak sedimentu iturri izanik, bretxa eta konglomeratu metaketa dute, sedimentazio eta subsidentzia tasa handiak, fazies albo aldaketa azkarra,eremu sakonenen denbora zeharreko migrazio,tektonikaren ondoriozko sedimentazio etenuneak (estratigrafia propioa) eta ingurune sedimentario ezberdinen garatzearen ondorioz sedimentu anitzen metaketa. Urratze deformazioaren geometriaren eta subsidentzia mekanismoen arabera ondorengo urratze arro nagusiak ditugu: faila-bihurgunekoak, faila-mailakatu gunekoak , transrotazionalak eta transpresiboak. Lehenengoak, apurketa planoaren norabide aldaketek tokian tokiko gune estentsiboak sortzen dituzte, hauetan blokeen banatze mugimenduaren ondorioz bihurguneko eremuaren hondoratze progresiboa, subsidentzia, gertatzen da, bertan arroa sortuz.

Faila-mailakatuak aurrekoen antzeko mugimendua dute baina hauek ezberdin eratuz. Elkar bananduta dauden bi urratze-faila sistemen artean, hauek elkartzeko urratze mugimendu sintetiko zein antitetikoa duten failak eratu daitezke, beren baitan estentsio mugimenduak pairatuz. Zona hauetan erronbo itxurako arro sakon oso subsidenteak eratuz (1.irudia).
thumb|256x256px|2. irudia: Sedimentu iturria urratze arroetan, eta hauen denboran zeharreko kokapen aldaketa.
Arro transrotazionalak ere, urratze failen artean eratzen dira. Eskala txikiagoko eta sistema nagusiarekiko ia perpendikularrean urratze faila antitetikoak eratu daitezke. Hauek bi urratze faila nagusien arteko blokeak bereizten dituzte. Faila nagusien zein antitetikoen mugimenduaren arabera bloke hauek errotazioa erakus dezakete. Honela, blokeen erpinetan konpresio edo estentsio eremuak bereizi daitezke, estentsio eremuetan arro hauek eratuz. Subsidentzia deformazio nagusiko zonetako blokeen hondoratzean datza.

Urratze mugimenduak estentsioa sortu beharrean tokian-tokiko konpresioa sortzen badu, egitura topografikoak sortu daitezke. Egitura topografiko hauek higatu eta sedimentuak kanpoaldeko inguruan metatzen dira, non subsidentzia eragilea bloke tektoniko goratuen  zamaren ondoriozko flexioa den.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Bangles

**The Bangles**, AEBetako pop-rock talde bat da. 1981ean Los Angeles hirian sortu zen eta bere ezaugarri nagusia taldekide guztiak emakumeak izatean datza. Susanna Hoffs, Debbi Peterson, Vicki Peterson eta Annette Zilinskas kideak dira, iraganean baita Michael Steele musikaria ere.

Beren abesti ezagunanak 1980ko hamarkadan zehar merkaturatu zituzten, tartean "Walk Like an Egyptian", "Manic Monday," "A Hazy Shade of Winter" eta "Eternal Flame".

## Diskografia 
* *All Over the Place* (1984)
* *Different Light* (1986)
* *Everything* (1988)
* *Doll Revolution* (2003)
* *Sweetheart of the Sun* (2011)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sarina Valentina

**Alexis Sharp** (Filadelfia, Ameriketako Estatu Batuak, 1988ko urriaren 8a), are ezagunagoa **Sarina Valentina** izen artistikoaz, estatubatuar emakumezko aktore pornografiko eta glamour modelo transgeneroa da.

14 urterekin emakumerako trantsizioa egiteari ekin zion.

2008an helduentzako argazki modelo amateur hasi zen. Ordutik hona modelo eta aktore transgenero erotikorik ezagunenetako bat bihurtu da. Hainbat film pornografikotan antzezle, sari ugari irabazi ditu.

## Sariak eta izendapenak
The Incredible Burt Wonderstone

***The Incredible Burt Wonderstone*** (euskaraz *Burt Wonderstone Harrigarria*), 2013ko Don Scardino estatubatuar zinema zuzendariaren komedia film bat da. Steve Carell, Steve Buscemi, Olivia Wilde, Alan Arkin, James Gandolfini eta Jim Carrey aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Las Vegas. Burt Wonderstone (Steve Carell) magoa larri dabil: eszenatokian laguntzaile zuen eta bere neskalqduna zenarekin harremana hautsi berri du, eta hori gutxi balitz, Steve Gray (Jim Carrey) magoak Burtek baina truko ikusgarri eta arriskutsuagoak egiten dituenez, Burtentzat mehatxu artistikoa bilakatuko da. Horregatik, Burtek bere kide ohia zen Anton Marvelton (Steve Buscemi) magoa biek berriz ere bikote magikoa osatu, ikuskizunak eman eta ospea berreskuratzeko konbetzituko du.

## Aktoreak 
* Steve Carell: Burt Wonderstone
* Jim Carrey: Steve Gray
* Steve Buscemi: Anton Marvelton
* Olivia Wilde: Jane
* Alan Arkin: Rance Holloway
* James Gandolfini: Doug Munny
* Brad Garrett: Dom
* Jay Mohr: Rick Ikusgarria
* Gillian Jacobs: Miranda
* David Copperfield: Bere burua antzeztuz
* John Francis Daley: Paramedikua

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Vera Alonso

**Vera Alonso Fernández** (Bilbo, Bizkaia,  2001eko abuztuaren 9a) bizkaitar emakumezko aktorea, modeloa eta abeslari lirikoa da.

## Bizitza 
Vera emakume transgeneroa da. 2001eko abuztuaren 9an jaio zen Bilbon eta mutikotzat hazi zuten. 

Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) zuzenbide ikasketak egin zituen. 

2018an gizonezko aktore onenaren saria irabazi zuen Marbellako Zinemaldiaren II. edizioan *La 3ª ley de Newton* filman egindako antzezpenagatik.

Urte berean emakumerako trantsizioa egiteari ere ekin eta bere buruari Vera izena jarri zion. Trantsizioa egiten ari zenean, edertasun-lehiaketako modelo izan nahi zuela adierazi zuen Ángela Ponce espainiar emakumezko modelo transgeneroa bezala.

2019an Miss Grand Euskadi edertasun-lehiaketan parte hartu zuen.

### Aktore 
Oso gaztetan, *Kurkuluxetan* antzerki taldearekin bat egin zuen, eta antzerki eta zinema eskoletara joaten hasi zen Bilbao Eszenan eta Ánima Eskolan. Han, Miguel Suaña gidoilaria ezagutu zuen, eta hark zuzendu zuen bere lehen film laburrean, "Soldado con diablo", epaimahaiaren hautaketa berezia izan zuena Zinebin. Hainbat film labur gehiagotan parte hartu zuen, "Decisiones", "(d) Efecto", eta urte batzuk geroago bere lehen luzemetraiaren protagonista izan zen, "La tercera ley de Newton", Jorge Barrio gidoilari eta Euskal Herriko Zinema Eskolaren sortzaileetakoak zuzendua. Ondoren, "Nahiak" seriea filmatu zuen, produktu freskoa, inklusiboa eta apurtzailea.

## Filmografia 
### Filmak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xanti (argipena)

**Xanti** izenaren adierak:

* Pertsona izen gisa, **Xanti** edo **Santi** gaztelaniazko **Santiago** izenaren hipokoristikoak dira, eta ez ditu ontzat ematen Euskaltzaindiak. Horien ordez **Jakue** eta beste aldaera batzuk hobesten ditu.
* **Xanti**, Greziako eskualde bat eta **Xanti**, eskualde horren hiriburua.

## Erreferentziak
Jakue

**Jakue** tradizioa kristauko euskal izena da, gizonezkoena. Jakue izeneko bi apostolu izan ziren, baina ezagunena done Jakue Nagusia da, kondairak dioenez Santiago de Compostelan ehortzirik dagoena, **Done Jakue** alegia. Santu horren jaieguna uztailaren 25ean da.

Jakob izenaren aldaera da Jakue. Anitz erabili da Euskal Herri osoan, baina Hego Euskal Herrian gaztelaniazko **Santiago** nagusitu zen, eta euskarazkoa zokoraturik gelditu. Aldaerak: **Jakes** (Ipar Euskal Herrian nagusi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak