open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zoroetxea (Goya)

***Zoroetxea*** (), 1812 eta 1819 urteen artean Francisco de Goyak margotu zuen formatu txikiko (45 x 72 zm.) taula gaineko olio bat da; lanean gaixo mental batzuk jarrera ezberdinetan agertzen diren, eroetxea irudikatuz.

## Historia 
Moratinen eta Goyaren laguna izan zen Manuel García de la Prada lanaren jabea izan zen; García Madrilgo alkate izan zen Napoleonen garaian, 1812an Frantziara erbesteratu zen arte. Lanak zuzenean margolariari erosi ahal izango zizkion, hau Bordelera joan baino lehen. Beste aukera bat da margolaria hil ondoren Javier Goyari erostea. Edonola ere, lana Manuel García de la Pradaren bilduman sartu zen, Madrilen, 1836 baino lehen, orduan agertzen baitziren San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren aldeko testamentuan. 1839an pasa zen erakunde horren eskuetara, jabea hil zenean.

## Egoera 
Establezimendu psikiatrikoen gaia ilustratu espainiarren solasaldietan zegoen, eta koadro hori ongintza-erakunde horien garaiko egoeraren salaketa izan zitekeen. Goyak 1793ko beste pintura batean ere jorratu zuen gaia, *Corral de locos* izeneko lanean, alegia, baina beste honetan pertsonaien barietatea handiagoa da, pertsonaiak ez dira hain zoroak eta ez dira hain pintoreskoak; marjinazioaren eta gaitzespenaren biktima pobre batzuk baino argiro karakterizatuak daude.

## Deskribapena 
Giro klaustrofobikoan, argi eta garbi zapaltzailea, zeinaren kanpoko argi bakarra barroteekin itxitako leiho altu bat baita, gaixo mental batzuk daude. Hauek pertsonaia ezberdinak irudikatzen dituzte: bat — basatia, antza — buruan lumaz ukitua, beste bat trikornioarekin, ikuslea bedeinkatzeko keinua egiten duen beste bat aita santuaren tiararekin, beste asko biluzik... guztiak jarduera grotesko eta patetikoetan.

Nolanahi ere, eromenaren, itxuragabekeriaren edo perbertsioen irudikapenak erakarri zuen beti Goya.

Koadroa ere klabe alegorikoan interpreta daiteke, botere sozialaren estamentu enblematikoen galeria parodiko gisa: kleroa, armada — biluzik borrokan ari den eta trikornio bat daraman gizona baitago —. 
Eszenak «mundua alderantziz» topikoa garatuko luke, eta *Zentzugabekerien* estanpa-sailarekin lotuko litzateke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La bemol maior

**La bemol maior** (**La♭M** "latindar" notazioan, edo **A♭** bemol "germaniar" notazioan ere) eskala maiorrek la**♭** notatik aurrera duen tonalitatea da. Horrela, hauek dira eskala osatzen duten notak: la♭, si♭, do, re♭, mi♭, fa i sol. Bere armadurak lau bemol ditu (si, mi, la, re). Tonalitate erlatibo minorra fa minor tonalitatea da, eta tonalitate homonimoa la bemol minor tonalitatea da. Bere baliokide enharmonikoa sol sostenitu major da.
alt=Escala de La bemoll major|erdian|500x500px|La bemol maiorreko eskala
Bake eta baretasun sentsazioa sortzen duela esaten da tonalitate honetaz, eta Franz Schubertek asko erabili zuen. Frédéric Chopinen pianorako 24 lan daude **la bemol maiorren**, eta konpositoreak gehien erabili zuen tonalitatea izan zen.

Beethovenek **la bemol maiorra** aukeratzen zuen tonalitate hau mugimendu motel batentzat do minor tonalitateko bati jarraipena ema behar bazion. Praktika hau Anton Brucknerrek imitatu zuen do minorreko bere lehen bi sinfonietan, eta Antonin Dvodvakek ere egin zuen bere sinfonia bakarrean, *Sinfonia do minorrean*.

La bemol maiorra XVIII. mendeko orkestra-lanetan erdiko tonalitate moduan  aukeratu ez zenez, tonalitate horretako pasarteek edo mugimenduek aurreko mugimenduko tinbalen afinazioak zituzten. Adibidez, Beethovenen 5. Sinfoniak, lehen mugimenduan, tinbalak do eta sol notetan afinatuta ditu. Eskuz afinatutako tinbale haikin ez zegoen denborarik berriro la bemolean eta ni bemolean afinatzeko bigarren mugimendurako. Brucknerren 1. Sinfonian, baina, tinbalak berriz afinatzen dira, lehen mugimenduan do minorrean, eta bigarrenean, la bemol maiorrean.

The Star-Spangled Banner-ek **la bemol maior** tonalitatean eginiko moldaketa asko daude, eta abeslari profesionalengandik la bemol maior edo si bemol maiorrean kantatzea espero da entzunaldietan.

Edward Elgarren 1. Sinfonia, orkestra-errepertorio estandarrean tonalitate horretan dagoen sinfonia bakarra da. La bemol maior Domenico Scarlattik teklaturako sonatetan erabili zuen bemol gehien duen tonalitatea da, nahiz eta bi aldiz bakarrik erabili zuen. Bai Felix Mendelssohnek bai John Fieldek pianorako kontzertu bana idatzi zuten la bemol Maiorren (Mendelssohnena bi pianorako da); hauek tronpak eta tronpetak mi bemolean afinatuta dituzte. Sinestesian, kolore morea irudikatzeko erabiltzen da.

## La bemol maior tonalitateko musika-lanak 
### Konposizio klasikoak 
* Edward Elgarren 1. Sinfonia

### Beste musika motak 
* EH distopikala - Gatibu. Abestiaren estrofak fa minor tonalitatean daude, eta errepikatzen den leloa La bemol maior tonalitatean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
AS Monaco Basket

**AS Monaco Basket**, arruntki **AS Monaco** edo **Monaco** deitua, Monakoko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena.

AS Monaco kirol-klubaren saskibaloi sekzioa 1928an sortu zuten eta etxeko partidak Salle Gaston Médecinen jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* Eurocup: 2020-21
** Basketball Champions League txapeldunordea: 2017-18

* LNB Pro A - 2023, 2024
* Leaders Cup - 2016, 2017, 2018
* Frantziako Saskibaloi Kopa - 2023
* Pro B - 1973, 2015
* NM1 - 2014
* NM2 - 2011, 2012

## Jokalari nabarmenak
## Kanpo estekak 
*Webgune ofiziala.
Our American Cousin

[thumb|[Joseph Jefferson Asa Trenchard paperean, estatubatuar lehengusu titularra]]
***Our American Cousin*** Tom Taylor antzerkigile ingelesaren hiru ekitaldiko antzezlana da. Asa Trenchard estatubatuar trakets eta alpertsu protagonista duen fartsa da, zeina Ingalaterrara familiaren ondasunak erreklamatzera joaten denean bere senide ingeles aristokratikoei aurkezten zaien. Antzezlana arrakasta handiz estreinatu zen New Yorkeko Laura Keene's Theatre-n 1858an, Laura Keene aktore lanetan, pertsonaia nagusia Joseph Jefferson-ek antzezten zuen, eta Edward Askew Sothern-ek Lord Dundrearyren papera bete zuen. 1861ean, denbora luzean antzeztu zen Londresen, non arrakasta lortu zuen.

Antzezlanak ospe handia lortu zuen bere lehen urteetan, eta oso ezaguna izan zen XIX. mendearen bigarren erdian. Ekoizpenaren historian zehar kritikaren eta ikus-entzuleen ospea lortu arren, *Our American Cousin* ezagunagoa da AEBko presidente Abraham Lincoln Washington-eko Ford's Theatre-n ikusten ari zen antzezlana zelako John Wilkes Booth-ek erail zuenean; John Wilkes Booth, Konfederazioaren aldekoa, bere tiroaren soinua ikusleen barre-algararekin sinkronizatu nahi izan zuen bereziki ospetsua zen esaldi batekin.

## Lincolnen erailketa
Antzezlanaren emankizuna, 1865eko apirilaren 14an, Washingtongo Ford's Theatre-n, antzezlanaren historiako ospetsuena bihurtu zen John Wilkes Booth-ek Abraham Lincoln hil zuen leku bihurtu zelako. Aktoreek antzezlanaren lerro bat aldatu zuten presidentearen omenez: heroi emakumeak errekrutamendutik babestutako eserlekua eskatu zuenean, erantzuna ―errekrutamendua saihesteko hitz-joko bat: «Beno, ez zara errekrutamendutik ihes egin nahi duen bakarra» gisa idatzia― honela eman zen: «Errekrutamendua dagoeneko gelditu da Lehendakariaren aginduz!» III. ekinaldiko 2. agerraldian, Asa Trencharden pertsonaia gau horretan Harry Hawk-ek antzeztua, antzezlanaren dibertigarrienetakotzat jotzen den lerro hau esaten dio Mountchessington andreari:

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Julia Thévenot

**Julia Thévenot** (Tours, 1990) frantziar idazlea da.

## Biografia 
Julia Thévenot Toursen jaio zen 1990ean. Sei urterekin idazle izan nahi zuela adierazi zuen, baina "benetako lan batekin batera", errealitatearen zentzu handia zuen eta. Literaturako Batxilergoa ikasi ondoren, Azkenean haur eta gazte literaturan eta komikigintzan espezializatzea erabaki zuen. Inesek, 12 urteko neskatilak, bere neba Tristan, autismoa duen 16 mutila, babesten du. Egun batean, neba-arrebak Bordeterre-n, unibertso paralelo batean dagoen herrian, erori dira, misterioz betetako mundu batean. Téléramaren kritika erreseinaren ustez, "bere irudimenak egoera miragarriak sortzen ditu. Eta bere adierazkortasun kementsuak, begirada bihurrikeriaz beteak, aurkezten dituen irudien desfase zaporetsuek, testua zipriztintzen duten kantu eta poemen aipu jostatzaileek, generoa harrotzen duen estilo zalapartaria sortzen dute».

2021ean argitaratu zuen nerabeentzako eleberrian, *Lettre à toi qui m’aimes*, Thévenotek partekatu gabeko gaztaroko maitasun baten gaia jorratu zuen.

2022an bi liburuz osaturiko *Si on chantait?* sailaren idazketa kolektiboan parte hartu zuen. Proiektuaren helburua liburuak saltzean lorturiko etekinak kultura denon eskuragarri jartzea xede duen *Secours populaire français* elkarteari ematea zen. Bigarren liburukia, *Prunille Présidente!*, hamahiru idazleren artean idatzi zuten.Thévenot haietako bat izan zen eta kapitulu bat idatzi zuen. 

2023an *La sorcière sans nombril* argitaratu zen, *Mille Pertuis* diptikoaren lehen liburukia. Bertan, Ortie sorgin gaztearen istorioa kontatzen da. Téléramaren kritikak dioenez, «magiaren presentziak gozamena eragingo dio generoaren zaleari, eta hain zale ez dena noraezean sentiaraziko du. Azkenik, istorioa egungo gizartean sendo finkatuta dago, gaurkotasun handia du, eta horregatik hausnarketa aberatsa bidera dezake transmisioari, helduarora igarotzeari, feminitateari eta abarri buruz».
* *Lettre à toi qui m’aimes*, Éditions Sarbacane, 144 or., 2021 
* *Le trésor*, Éditions Thierry Magnier, 2021, EAN : 9791035204228
* *Si on chantait !, tome 2 : Prunille Présidente !* , lan kolektiboa, Pocket Jeunesse, 2022, EAN : 9782266323338
* * Mille Pertuis*, Gallimard jeunesse

# *Livre 1 : La sorcière sans nombril*, 2023 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
JL Bourg Basket

**Jeunesse Laïque de Bourg-en-Bresse**, arruntki **JL Bourg** edo **Bourg** deitua, Bourg-en-Bresseko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1910ean sortu zuten eta etxeko partidak Arena Ekinoxen jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* Eurocup (txapeldunordea)- 2023-24
* Leaders Cup Pro B - 2016
* Leaders Cup (txapeldunordea) - 2006, 2019, 2023

## Kanpo estekak
Fa minor

**Fa minor** ( **Fam** "latindar" notazioan, edo **Fm** bemol "germaniar" notazioan ere) eskala minorrek fa notatik aurrera duen tonalitatea da. Horrela, hauek dira eskala osatzen duten notak: fa, sol, la♭, si♭, do, re♭ eta mi♭. Bere armadurak lau bemol ditu (la. si, re, mi). Tonalitate erlatibo maiorra la bemol maior tonalitatea da, eta tonalitate homonimoa fa maior tonalitatea da. 

Tonalitate hau pasio-sentimenduarekin lotu ohi da eta bi adibide ezagun ditu: Beethovenen *Simfonia núm. 49*, *La Passione*, eta *Sonata "Appassionata"*.

## Fa minorreko konposizio batzuk 
### Konposizio klasikoak 
* *Concert per a clave núm. 5* - Johann Sebastian Bach
* *Fantasia en fa menor* - Frédéric Chopin
* *Sonata "Appassionata"* - Ludwig van Beethoven
* *Balada núm. 4* - Chopin
* *Quintet per a piano, Op. 34* de Johannes Brahms
* *Simfonia núm. 4* de Piotr Ilitx Txaikovski.

### Beste musika motak 
* EH Distopikala - Gatibu Abestiaren estrofak fa minor tonalitatean daude, eta errepikatzen den leloa La bemol maior tonalitatean.
* ''The Imperial March (Darth Vader's Theme)* - John Williams
* *Smells Like Teen Spirit* - Nirvana (grunge)
* *Break The Ice* - Britney Spears
* *Boulevard of Broken Dreams* - Green Day
* *This Masquerade* - Carpenters
* *Gone Away* - The Offspring
* *The World Is Not Enough* - Garbage
* *Dream On* - Aerosmith
* *Because Of You* - Kelly Clarkson
* *Nature's Law* - Embrace
* *Stayin' Alive* - Bee Gees
* *You are so beautiful* - Joe Cocker/Bonnie Tyler
* *Trans Europa Express'' - Kraftwerk

## Kanpo estekak
Deep Blue-Kasparov, 1996, 1. partida

**Deep Blue–Kasparov, 1996, 1. partida** ordenagailu batek gizaki baten aurka egindako xake partida garrantzitsua da. Deep Blue ordenagailuak Gari Kasparoven aurka jokatutako lehenengo partida da, 1996an, eta lehen aldia ordenagailu batek munduko xake txapelduna garatu zuela xake-txapelketa bateko arauekin, bereziki denbora-kontrol estandarrarekin. Partida Siziliar defentsa, Alapin bariazioa irekierarekin hasi zen. 

## Testuingurua 
Deep Blue IBMk xakean joka zedin garaturiko ordenagailua izan zen. 1996ko otsailaren 10ean lehen partida irabazi zuen Gari Kasparoven aurka, munduan Elo sailkapen altuena zuen pertsona. Deep Bluek zuriekin jokatu zuen.

## Partidaren garapena 
**1. e4 c5 2. c3 d5 3. exd5 Dxd5 4. d4 Cf6 5. Cf3 Fg4 6. Fe2 e6 7. h3 Fh5 8. 0-0 Cc6 9. Fe3 cxd4 10. cxd4 Fb4 11. a3 Fa5 12. Cc3 Dd6 13. Cb5 De7 14. Ce5 Fxe2 15. Dxe2 0-0 16. Tac1 Tac8 17. Fg5 Fb6 18. Fxf6 gxf6 19. Cc4  Tfd8 20. Cxb6 axb6 21. Tfd1 f5 22. De3 Df6 23. d5 Txd5 24. Txd5 exd5 25. b3 Rh8 26. Dxb6 Tg8 27. Dc5 d4 28. Cd6 f4 29. Cxb7 Ce5 30. Dd5 f3 31. g3 Cd3 32. Tc7 Te8 33. Cd6 Te1+ 34. Rh2 Cxf2 35. Cxf7+ Rg7 36. Cg5+ Rh6 37. Txh7+   1-0.**

37.... Rg6 ; 38. Dg8 + Rf5 ; 39. Cxf3 ondoren, zuriek Cxe1 eta Tf7 mehatxatzen dute eta Kasparovek amore eman zuen.

## Kanpo estekak
Cholet Basket

**Cholet Basket**, arruntki **Cholet** deitua, Choleteko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1975ean sortu zuten eta etxeko partidak La Meilleraien jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* LNB Pro A: 2009-10
* Leaders Cup: 2007-08
* Frantziako Saskibaloi Kopa : 1998, 1999
* LNB Pro B: 1986
* Superkopa : 2010
* FIBA EuroChallenge (txapeldunordea): 2008-09
* FIBA Europe Cup (txapeldunordea): 2022-23

## Jokalari nabarmenak 
*  Mickaël Gelabale
*  Antoine Rigaudeau
*  Nando de Colo
*  Rodrigue Beaubois
*  Artūras Karnišovas
*  Stéphane Ostrowski 
*  Micheal Ray Richardson
*  John Amaechi
*  Vule Avdalović
*  Rudy Gobert
*  Killian Hayes

## Kanpo estekak
Guayaquilgo lehorreko terminala

**Guayaquilgo lehorreko terminala** busen terminal bat da Guayaquilen, Ekuadorren. Benjamín Rosales etorbidean eta Las Américas etorbidean dago, José Joaquín de Olmedo nazioarteko aireportuaren eta Metroviako Río Daule terminalaren artean. Eraikin nagusiaren izena "Dr. Jaime Roldoss Aguilera eraikina" da. Japoniako Fujita enpresak eraiki zuen eta 1985eko urriaren 11n inauguratu zen, ordutik Comisión de Tránsito del Guayas batzordeak administratu zuelarik. Inauguratu eta bi urtera, terminalak egitura-kalteak izan zituen, diseinuaren eta erabilitako materialen ondorioz. 

Hondatze-egoera horrek 2002ra arte iraun zuen. Orduan hasi ziren berreraikitze-lanak Terminal Terrestre Fundazioaren eskutik. Fundazio horren bazkide sortzaileak Guayaquilgo Udala, Guayaquilgo Hiritar Batzarra eta Guayasko Comisión de Tránsito Batzordea dira. Guillermo Lasso buru duen fundazioak 2007an amaitu zituen berreraikitze-lanak, eta eraikin nagusi bat entregatu zuen, erabat birmoldatua, urtean 42 milioi erabiltzaileren igarotzeari eusteko ahalmenarekin. Terminala birmoldatzeko, barruko instalazioak berregokitu egin behar izan ziren, eta outlet "mall-terminal" bihurtu, Lurreko Outlet Terminal.

Inmomariuxi enpresak egindako berreraikuntzaren kostua 50 milioi dolarrekoa dela kalkulatzen da, Andeetako Sustapen Korporazioak, Lucio Gutierrezen gobernuak, Guayaquil udalerriak eta Terminal Terrestre Fundazioaren funtsek finantzatuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Guayaquil Autobus Terminalaren webgune ofiziala.
* Informazioa eta sarreren erreserbak terminalean
Élan Chalon

**Élan Sportif Chalonnais**, arruntki **Élan Chalon** deitua, Chalon-sur-Saôneko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1927an sortu zuten eta etxeko partidak Le Coliséen jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* LNB Pro A : 2011-12, 2016-17
* Frantziako Saskibaloi Kopa : 2011, 2012
* Semaine des As : 2012

## Jokalari nabarmenak 
## Kanpo estekak
Ebba Nordenadler

**Ebba Carolina Magdalena Nordenadler**, jaiotzez **Wester**, (Hudiksvall, 1864ko martxoaren 18a – 1931ko azaroaren 19a) suediar idazle eta itzultzailea izan zen.

## Bizitza 
Ebba Wester 1864ko martxoaren 18an jaio zen Hudiksvallen. Marcus Olof August Wester filosofiako doktorearen eta haren emazte Hilda Benigna Eleonora Adelaide  Engelkeren alaba bakarra izan zen. Hamar urte zituela, ama hil zitzaion. Stochkholmen ikasi zuen, 1893an graduatuz, eta urtebete geroago Arvid Herman Nordenadler basozainarekin ezkondu zen. Hiru seme-alaba izan zituen, Eivor (Eyvor), Carl Erik eta Ebba Louise Margareta.

Lehen ipuinak eta itzulpenak 1894an argitaratu zituen *Svenska Dagbladet* egunkarian. 1899an I Edsbro pension eleberria idatzi zuen, 1900ean argitaratua, eta 1901ean beste bat, *Den gamla prästgården: berättelse för flickor*. Bi eleberri horiek neska gazteei zuzenduak ziren, eta argumentua nesken barnetegietan gertatzen zen. Gazte literaturaz gain, folklorea eta etnologia interesatzen zitzaizkion, eta maitagarri-ipuin bilduma batzuk kaleratu zituen.

Idazteaz gain, Ebba Nordenadlerrek asko itzuli zuen norvegieratik, danieratik, alemanetik eta ingelesetik, batez ere haur eta gazte literatura, abenturazko liburuak eta polizia-eleberriak. Itzulpena merezi zuten lanak hautatu eta argitaletxeei eskaini zizkien.

1931n hil zen arte aktiboki itzultzen jarraitu zuen. Urte horretan bertan itzuli zituen hiru eleberri argitaratu ziren.

## Lanak 
### Norberaren lanak 
### Itzulpen hautatuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
BCM Gravelines

**Basket Club Maritime Gravelines Dunkerque Grand Littoral**, arruntki **BCM Gravelines** deitua, Gravelinesko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1984an sortu zuten eta etxeko partidak Gravelines Sportican jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* LNB Pro A (txapeldunordea): 2004
* Frantziako Saskibaloi Kopa : 2005
* Match des Champions : 2005
* Semaine des As: 2011
* Leaders Cup: 2013
* EuroChallenge (Final Four): 2013

## Kanpo estekak
Beñat Goikoetxea

**Beñat Goikoetxea López** (Santurtzi, Bizkaia, ) filologoa, irakaslea eta politikaria da.

2023. urtetik Santurtziko Udaleko zinegotzia da, EH Bildu koalizioaren partez.

## Bizitza 
Santurtziko Bihotz Gaztea Ikastolan ikasi zuen. Euskal filologia gradua ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Graduko tesina Joseba Lakarra hizkuntzalari eta euskaltzainaren zuzendaritzapean egin zuen. Ondoren, Irakasle masterra egin zuen. 

Gaur egun euskara eta literatura irakaslea da Portugaleteko Asti Leku Ikastolan. 

Gazte mugimenduetan eta euskaren defentsarako mugimenduetan aritua da. Sare mugimenduko kidea ere bada. 

2023ko udal hauteskundeetan Goikoetxea zinegotzirako hautagaia izan zen, EH Bildu koalizioaren partez, Miren Matanzas zerrenda-burua eta Santurtziko alkategaia zelarik. EH Bilduk sei zinegotzi lortu zituen eta Goikoetxea zinegotzi hautatua izan zen. 

Horrez gain 2025eko azarotik Goikoetxea Santurtziko EH Bilduren arduradun politikoa da, bilkideek herriko Mahai Politikoaren proposamena aho batez berretsi ondoren. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Miren Matanzas
* Ixone Andreu

## Kanpo estekak 
* Beñat Goikoetxea. Santurtziko Udaleko zinegotzi fitxa.
Le Mans Sarthe Basket

**Le Mans Sarthe Basket**, arruntki **MSB** edo **Le Mans** deitua, Le Mansko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1939an sortu zuten eta etxeko partidak Antarèsen jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* LNB Pro A: 1977-78, 1978-79, 1981-82, 2005-06, 2017-18.
* Frantziako Saskibaloi Kopa: 1964, 2004, 2009, 2016
* Leaders Cup: 2005-06, 2008-09, 2013-14.
* LNB Pro B : 1990.

## Kanpo estekak
Prolatibo

**Prolatiboa** izenaren edo izenordainaren kasuetako bat da. Nazioarteko hizkuntzalaritzan, «-ren bidez» esan nahi duen kasua izendatzeko erabiltzen da; euskararen kasuan, ordea, modu nahasgarrian, kasu esiboa (euskaraz *-tzat* edo *-tako* atzizkiez adierazia) izendatzeko erabili izan da izendapen hau.

## Kanpo estekak
ESSM Le Portel

'''Étoile Sportive Saint-Michel Le Portel Côte d'Opale**, arruntki **ESSM Le Portel** edo **Le Portel''' deitua, Le Portelgo saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1931n sortu zuten eta etxeko partidak Le Chaudronen jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* NM1 (txapeldunordea): - 2007
* NM2 (txapeldunordea): - 2003
* NM3: - 1999

## Kanpo estekak
JDA Dijon Basket

'''Jeanne d'Arc Dijon Basket**, arruntki **JDA Dijon Basket** edo **Dijon''' deitua, Dijongo saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1880an sortu zuten eta etxeko partidak Palais des Sports Jean-Michel Geoffroyn jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* FIBA EuroCup Challenge (txapeldunordea) (2003-04)
* Frantziako Saskibaloi Kopa (2006, 2024)
* Match des Champions (2006)
* Semaine des As (2004, 2020)
* Ligako Kopa (1993)

## Jokalari nabarmenak 
*  Mario Bennett
*  Yakhouba Diawara
*  Viktor Sanikidze
*  Bruno Hamm
*  Jean-Luc Deganis
*  Laurent Sciarra
*   Boniface N'Dong 
*  Makhtar N'Diaye
*  Maleye N'Doye  
*  Curtis Berry
*  Reggie Williams
*  Bobby Dixon
*   Charles Kahudi
*  Nick Fazekas
*  Keir Dullea

## Kanpo estekak
SLUC Nancy Basket

**Stade Lorrain Université Club Nancy Basket**, arruntki **SLUC Nancy Basket** deitua, Nancyko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1967an sortu zuten eta etxeko partidak Palais des Sports Jean Weilleen jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* Leaders Cup: 2005
* Korać Kopa : 2002
* LNB Pro A : 2008 , 2011
* Saskibaloi Superkopa: 2008, 2011

## Kanpo estekak
Nanterre 92

**Nanterre 92** Nanterreko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1927an sortu zuten eta etxeko partidak Palais des Sports Maurice Thorezen jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* LNB Pro A :  2012-13
* Frantziako Saskibaloi Kopa : 2014, 2017
* Leaders Cup: 2015
* Match des Champions: 2014
* LNB Pro B: 2011
* Eurochallenge (Eurocup FIBA): 2015
*FIBA Europe Cup : 2017

## Kanpo estekak
Paris Basketball

**Paris Basketball** Parisko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 2018an sortu zuten eta etxeko partidak Adidas Arenan jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
*Eurocup :2023-24
*Leaders Cup: 2024

## Kanpo estekak
Saint-Quentin Basket-Ball

**Saint-Quentin Basket-Ball**, arruntki **Saint-Quentin BB** deitua, Saint-Quentingo saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1973an sortu zuten eta etxeko partidak Palais des Sports Pierre Ratten jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* NM1: - 2012
* Frantziako Saskibaloi Kopa: - 1987

## Kanpo estekak
SIG Strasbourg

**Strasbourg Illkirch-Graffenstaden Basket**, arruntki **SIG Strasbourg** edo **SIG** deitua, Estrasburgoko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1929an sortu zuten eta etxeko partidak Rhénus Sporten jokatzen du.

## 2024-25 denboraldiko taldea 
## Palmaresa
* LNB Pro A: 2004-05
* LNB Pro B: 1999.
* Frantziako Saskibaloi Kopa: 2015, 2018
* Leaders Cup: 2019

## Kanpo estekak
Märit Huldt

**Märit Sonja Helena Huldt**, jaiotzez **Berg** (Stockholm, 1912ko urtarrilaren 21a – Lidingö, 2006ko urtarrilaren 13a), ***Hiram*** izengoitiaz ere ezaguna, sukaldaritzako liburuen egile suediarra izan zen.

## Bizitza 
Gustaf Berg gidoilariaren eta Aina Wistranden alaba, Stockholmgo Stocksund auzoan hazi zen. Artearen Errege Institutuan ikasi zuen Isaac Grünevalden eskutik, eta bere ikaskideetako bat Tove Janson izan zen. Sukaldaritza lehiaketa batean irabazi ondoren, 1955ean *Svenska Dagbladet* egunkarian lana lortu zuen, eta 1980ra arte bertan lan egin zuen, sukaldaritzari buruzko zutabea idatziz.

1937an Åke Huldt arkitektoarekin ezkondu zen eta 1942an Johan semea izan zuen, diseinatzaile bihurtu zena. 2006ko urtarrilaren 13an hil zen eta Lidingöko hilerrian lurperatuta dago.

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buru Beltzen etxea

**Buru Beltzen etxea** (, ) Letoniako Riga hiri zaharrean dagoen eraikina da. 

## Historia 
Buru Beltzen etxea, hasieran etxe Berria deitua, 1334an erregistratu zen lehen aldiz. Bere jatorrizko diseinua Erdi Aroko eraikin arrunt batena izan zen, eta azken itxura berreraikuntza ugariren emaitza da. Etxea Rigako hainbat erakunde publikoren bilera eta jaietarako toki gisa eraiki zen. XVII. mendean, merkatari atzerritarren elkarte alai eta ekintzaile bat, batez ere alemaniarrak, ezkongabeak izateagatik ospetsuak, Rigan kokatu ziren eta Buru Beltzen Ermandadea bezala ezagutuko zen, gerora eraikinaren okupatzaile nagusi bihurtu zena. Elkarteko patroia, erromatar legioko komandante bat, martirizatu egin zuten eta ondoren kanonizatu, San Maurizio. Bere irudia elkartearen armarrian ikusten da eta bere ezaugarririk ezagunena bilakatu da.

1580ko eta 1886ko hamarkadetan berritze lan garrantzitsuak egin ziren, apaindura gehienak gehituz. 1941eko ekainaren 28an alemaniarren bonbardaketa batek suntsitu zuen egitura, eta sobietarrek bota zituzten hondarrak 1948an.

Gerra ostean, Buru Beltzen etxearekiko interesa ez zen inoiz gelditu, eta hainbat berreraikuntza proiektu garatu ziren. 1991n, San Pedro elizan erakusketa bat egin zen Buru Beltzen erakundearen eta bere eraikinaren omenez. 1992an, indusketa arkeologikoak hasi ziren jatorrizko eraikina zegoen tokian eta 1995ean Buru Beltzen etxeari eta kofradiari buruzko edizio handi bat argitaratu zen. Berreraikuntza hasi zen urtea izan zen. 1999az geroztik, Riga berriro harro dago berriro eraikitako eraikinaz. Eta Buru Beltzen etxeko atean behin idatzitako nahia egi bihurtzen da: "Noizbait hautsetan erori behar al naiz? Ez, nire hormak berreraiki behar dituzu". 

## Iruditegia 

Fitxategi:House_of_Blackheads_Riga_Latvia.jpg|link=Archivo:House_of_Blackheads_Riga_Latvia.jpg
Fitxategi:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_03.JPG|link=Archivo:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_03.JPG
Fitxategi:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_04.JPG|link=Archivo:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_04.JPG
Fitxategi:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_05.JPG|link=Archivo:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_05.JPG
Fitxategi:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_06.JPG|link=Archivo:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_06.JPG
Fitxategi:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_09.JPG|link=Archivo:Casa_de_las_Cabezas_Negras,_Riga,_Letonia,_2012-08-07,_DD_09.JPG

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La sostenitu minor

**La sostenitu minorra** (baita **La#m** idazkera europarrean eta **A#m** idazkera amerikarrean ere) da eskala maiorrak la sostenitua notatik abiatuta duen tonalitatea. Horrela, bere eskala do#, re#, mi#, fa#, sol#, la# eta si# notek osatzen dute. Bere armadurak zazpi sostenitu ditu, eskalako nota guztiak. Tonalitate erlatibo maiorra Do sostenitu maior tonalitatea da, eta tonalitate homonimoa la sostenitu major tonalitatea da.

## La sostenitu minorreko konposizio batzuk 
### Konposizio klasikoak 
*Prelude no. 16 in A sharp minor - Johann Christian Heinrich Rinck  (1770-1846) 

### Beste musika motak 
* Urepel - Gatibu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nassarius arcularia

***Nassarius arcularia*** itsas-gastropodo espezie bat da, Nassariidae familiako moluskua. Eremu tropikal eta azpitropikaletan aurki daiteke, batez ere kostako ingurune lokaztuetan.  Indiako Ozeanoatik Mendebaldeko Ozeano Pazifikoraino aurki daiteke, Madagaskar eta Mozambiketik mendebaldean, Papua Ginea Berria, tonga eta Australiako iparralderaino. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Galanthus nivalis

***Galanthus nivalis*** Amaryllidaceae familiako lore bat da, bere generoan dauden 20 espezieetatik ezagunena da. Negua amaitzerakoan loratzen diren lehen loreetako batzuk dira, eta eremu zuri handiak sor ditzakete euren jatorrizko eremuetan. Europako eremu askotan aurki daitezke, baita Euskal Herrian ere, Pirinio aldean.

## Kanpo estekak
Zanskar mendikatea

**Zanskar mendikatea** Ladakhen dagoen mendikate bat da, Indian. Zanskar bailara eta Indo bailara bereizten ditu Leh inguruan. Himalaia mendilerroarekiko paraleloa da, bere hego-mendebaldean, eta Ladakh mendilerroa ipar-ekialdean. Geologikoki, Tetis Himalaiaren parte da. 6.500 metroko altuera duten mendi batzuk badaude bertan. 

## Kanpo estekak
Jon Ander Barriga

**Jon Ander Barriga Román** (Gasteiz, Araba, 2006ko uztailaren 3a) futbolari arabarra da. 

## Biografia 
Erdilari moduan aritzen da Alavesen. Manu Vallejo futbolariaren lehengusua da. 

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Xylotrechus antilope

***Xylotrechus antilope*** Cerambycidae familiako kakalardoa da. Europan eta Ekialde Hurbilean bizi da. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Deskribapena 
Kakalardo txikia da, 7-14 mm artean neurtzen du. Gorputza beltza du eta pronotoa oso handia da proportzioan, ia esferikoa. Pronotoak lau marka hori ditu erpinetan. Elitroetan marka bereizgarriak ditu, begiak diruditen marka kurbatuak aurrealdean eta marra zuzena atzealdean. Sabelaldea marratua du, marra argiak eta beltzak tartekatuz. Ile finak estaltzen du gorputza, baita burua ere.

Sexu dimorfismo nabarmena duen espeziea da. Emea arra baino handiagoa da eta elitroko zein pronotoko marka eta lerroak horiak ditu. Arraren elitroko markak zuriak dira.

## Habitata 
Baso hostoerorkorretan aurkitzen da, gehienbat hariztietan. Inoiz pagadietan eta urkidietan ere ikusten da.
## Bizi zikloa 
Bi urtetako bizi-zikloa betetzen du. Helduak maiatza eta abuztua artean ikusten dira haritz enborretan eta adarretan. Emeak arrautzak jartzen ditu enbor ustelen azalaren azpian eta handik ateratzen diren beldarrak usteltzen ari den zurez elikatzen dira. Bigarren udaberrian beldarrek pupa eratzen dute eta handik heldu berriak jaiotzen dira.

## Iruditegia 

Irudi:Xylotrechus antilope head.jpg|Burua.
Irudi:Xylotrechus antilope (Cerambycidae) - (imago), Nijmegen, the Netherlands.jpg|Sabelalde marratua du.
Irudi:Xylotrechus antilope 202805051.jpg|Emea.
Irudi:Xylotrechus antilope MDj2.jpg|Arra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Phoracantha semipunctata

***Phoracantha semipunctata*** Cerambycidae familiako kakalardoa da. Australian du jatorria eta eukalipto zuhaitzen izurria da. Eukaliptoak mundu guztira zabaldu diren heinean kakalardo hau ere hedatu egin da. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Deskribapena 
Tamaina ertaineko kakalardoa da. Helduek 20-30 mm arteko tamaina dute, emeak arrak baino handiagoak izaten dira. 

Antena oso luzeak dituzte, gorputza bera baino luzeagoak. Arren antenak luzeagoak dira emeenak baino.

Kakalardo hauek kolore iluna izaten dute, berde iluna edo marroi-gorrixka iluna. Elitroetan marka horixka bat dute zigi-zaga itxurako lerro ilun batek zeharkatzen duena. Gorputzaren amaieran bi arantza txiki dituzte.
## Habitata 
Eukalipto landaketatan ikusten dira, haietaz elikatzen baitira. Arrak ikustea ohikoagoa izaten da emeak ikustea baino. Egunsentiko ordu epeletan izaten dute jarduera handiena.
## Bizi zikloa 
Emeak 40 arrautza inguru jartzen ditu zuhaitzaren azalaren azpian eta handik jaioko diren beldarrak zurez elikatzen dira. Horrela enbor barnean galeriak egiten dituzte. Zuhaitzari kalte nabarmena egiten diote zelulosa jaten dutelako eta 12 urtetik beherako zuhaitzek hiltzeko arrisku handia dute. Ondoren pupatu egingo dira eta helduak jaioko dira.

Kakalardo honen zikloaren iraupena desberdina izan ohi da urtaroaren arabera. Udaberrian eta udan 3-4 hilabete behar ditu zikloa osatzeko eta udazken eta neguan 9 hilabete hartzen ditu. Hori dela eta urtaro desberdinetan ikus daitezke helduak.

## Iruditegia 

Irudi:Phoracantha semipunctata (2981843761).jpg
Irudi:Phoracantha semipunctata (24192416282).jpg
Irudi:Phoracantha semipunctata (Fabricius, 1775) (3883552187).jpg|Emea.
Irudi:Phoracantha semipunctata (Fabricius, 1775).png|Arra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Butxisolo

**Butxisolo** Gasteiz mendiak osatzen duten mendietako bat da. Arabako ekialdean kokatuta dago, Trebiñuko konderriaren ipar-ekialdeko ertzean. 1.146 metroko garaierarekin, Trebiñuko mendirik altuena da. Sarritan Kapilduira igotzeko tarteko tontor gisa erabiltzen da.

Gailurra ez da oso nabarmena, espazio lau zabala osatzen baitu. Pagoz eta erkametzez estalita dago. Ekialdean Kapildui mendia du, mendilepo batez lotuta, eta mendebaldean Ihuda ibaiaren arroila.

## Abiapuntuak 
* Okinatik (Bernedo): ordu 1 eta 30 min.
* Izartzatik (Bernedo): ordubeteko igoera.
* Arluzeatik: ordu 1 eta 45 min.

## Ikus, gainera 
* Arabako mendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Kapildui *mendiak.eus* webgunean
Oxyporus populinus

***Oxyporus populinus*** *Oxyporaceae* familiako onddo espezie bat da. Zuhaitzei eragiten dien landare patogeno bat. 

Sinonimoak: *Polyporus populinus*, *Polyporus suaveolens subsp. populinum*, *Polyporus connatus*, *Polyporus neesii var. connatus*, *Trametes populina*, *Trametes connata*, *Trametes secretanii*, *Polyporus oxyporus*, *Fomes connatus*, *Fomitopsis connata*, *Fomes populinus*, *Leptoporus connatus*, *Coriolus connatus*, *Scindalma populinum*, *Scindalma connatum*, *Boudiera connata*, *Polystictus populinus*, *Placodes connatus*, *Flaviporus connatus*, *Rigidoporus populinus*.

## Deskribapena 
**Basiodiokarpoak:** Urtekoak eta iraunkorrak, sesilak, goiko ertza tolestua, oso gutxitan erresupinatuak, bakartia, inbrikatuak edo albotik bat-eginda.

**Pileoa:** 3-7-10 cm-ko luzerakoak, 2-3-5 cm-ko irtenguearekin, 1,5 eta 6 cm bitarteko lodiera oinarrian, dimidiatua, ia zirkuluerdikoa, ungulatua edo lau-ganbila, sarritan sekzio triangeluarrarekin, zuritik krema bizi kolorera.

**Ertza:** Kurbatua, akutua, lobulatua.

**Azalera antzua:** Belusatua, gero glabroa, zimurtsua, pikortsua, krema antzeko koloretik okre antzeko kolorera, askotan goroldioz estalita.

**Poroen azalera:** Zuritik horixka argira.

**Poroak:** Gehienetan txikiak eta isodiametrikoak, gutxitan handiak eta angeluarrak; disepimentu lodiak, osoak, pruinaz estalita.

**Tubuluak:** Poroen azaleraren kolorekoak, multiestratifikatuak, tutu geruzen artean beste geruza mehe batekin,  geruza bakoitza 2-4 mm-ko lodierakoa.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua 
Egurrean hazten da, bai hostozabaletan bai koniferoetan, usteldura zuria eraginez.

### Banaketa eremua 
Mexikon Querétaro estatuetan bildu da, AEBetan Michigan eta Ohion, eta Australiatik, Afrikatik, Erdialdeko Europatik eta Asiako iparraldetik ere aipatu izan da  Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konstantinos Demertzis

**Konstantinos Demertzis** (; Atenas, 1876ko urtarrilaren 12a – *ibidem*, 1936ko apirilaren 13a) greziar politikaria izan zen, Greziako lehen ministroa 1935etik 1936ra.

1896an zuzenbidean doktoratu zen Atenaseko Unibertsitatean eta ikasketak zabaldu zituen Munichen. 1904an Zuzenbide Zibila irakasten hasi zen Atenasen.

Alderdi Liberaleko kide izan zen eta 1910ean lehen aldiz parlamentuko kide hautatu zuten. 1913an Nikolaos Stratosen gobernuan Itsas ministro izendatu zuten eta 1917an Alexandros Zainisen gobernuan. 1928tik 1935era Familia Zuzenbideko irakaslea izan zen Atenasko Unibertsitatean.

Greziako Erresuma berrezarri ondoren 1935eko azaroan lehen ministro izendatu zuten, 1936ko urtarrilean hauteskundeak antolatzeko misioarekin. Hiru hilabete geroago hil zen karguan.
Nangolo Mbumba

**Nangolo Mbumba** (Olukonda, 1941eko abuztuaren 15a) namibiar politikaria da. Namibiako presidentea izan zen 2024ko otsailetik 2025eko martxora.

Biologia ikasi zuen Connecticuteko Unibertsitatean, eta irakasle izan zen Harlemen, 1978an Afrikara itzuli eta Angolan bizitzen jarri aurretik.

1985ean sartu zen SWAPOn, eta Hezkuntza eta Kultura departamentuaz arduratu zen. 1987an Sam Nujomaren idazkari pertsonal izendatu zuten.

1995ean Namibiako Batzar Nazionaleko kide hautatu zuten eta bide gaietako ministro izan zen (Nekazaritza, Finantzak, Informazioa, Hezkuntza eta Segurtasuna).

2012an SWAPO alderdiko idazkari nagusi hautatu zuten eta 2018an Hage Geingob presidenteak presidenteorde izendatu zuen.

Mbumba Namibiako presidente bihurtu zen 2024ko otsailean, Geingob hil zenean. 2025eko martxora arte agintaldia beteko zuela iragarri zuen, baina ez zela urte horretako presidentetzarako hauteskundeetara aurkeztuko.
Epicauta occidentalis

***Epicauta occidentalis*** *Meloidae* familiako kakalardo espeziea da. Ameriketako Estatu Batuetako ekialdeko intsektua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iván Romeo

**Iván Romeo Abad**, (Valladolid, 2003ko abuztuaren 16a) txirrindulari espainiarra, profesionala Movistar taldean.

## Kirol ibilbidea 
Eskola mailako *Club Ciclista Arroyo de la Encomienda* taldean hasi zen txirrindularitzan,  Juan Carlos Domínguez txirrindulari ohiaren gidaritzapean. .

2021ean, Espainiako errepideko eta erlojupeko txapelketak irabazita, junior mailan, Estatu Batuetako Hagens Berman Axeon taldearekin akordio bat sinatu zuen 2022rako.

2022ko urrian, Movistar taldeak jakitera eman zuen Romeorekin sinatutako kontratu profesionala, 2023tik 2025era luzatuko dena.

## Palmaresa 
[thumb|Iván Romeo [2023ko Paris-Roubaixen]]

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak eta Txapelketak 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Santiago Buitrago

**Santiago Buitrago Sánchez** (Bogotá, 1999ko irailaren 26a) txirrindulari kolonbiarra da, 2020tik profesionala Team Bahrain Victorious taldean.

## Kirol ibilbidea 
Hamaika urte zituelarik hasi zen txirrindularitzan, geroago 23 urtez azpiko mailako  Team AV Villas talde kolonbiarrean aritu zen. Kolonbiako Itzulian parte hartzeko aukera izan zuen, Manzana Postobón Team taldearekin. 2018ean, Europara mugitu zen eta Team Cinelli talde italiarrarekin. Emaitza onen ondorioz, 2020ean profesionaletara pasatu zen UCI WorldTourreko Team Bahrain McLaren taldean eta Down Under Tourrean debuta egin zuen.

Amateurretan 2019ko Aostako Haranako Giroa proba entzutetsuan parte hartu zuen eta 6. amaitu zen sailkapen orokorrean. 2020ean Espainiako Vueltan parte hartu eta amaitzea lortu zuen.

2022ko maiatzaren 25ean, Italiako Giroko 17. Etapa irabazi zuen, Ponte di Legnotik Lavaronera zihoana, horretaz gain, sailkapen orokorreko 12. postuan amaitu zen.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak eta Txapelketak 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak 
*  Team Cinelli (2018-2019)
*  Team Bahrain McLaren (2020-)
** *Team Bahrain McLaren* (2020)
** *Team Bahrain Victorious* (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  
* Santiago Buitrago - *Sitiodeciclismo.com*
Musturrek sartunde

***Musturrek sartunde*** (edo **Alkandorie****!**) Gatibu taldearen abestia da. 2002an Ohiuka diskoetxearekin argitaratutako Zoramenak albumean plazaratu zuten, taldearen lehen diskoan. Hitzak ere taldearenak dira.  Taldearen abesti ezagunenetariko bat da.

Abestia Re sostenitu maior tonalitatean dago.

Fitxategi:Check shirt.jpg|Alkandora
Fitxategi:Gatibu Diskografia 11TB 01.png|Zoramena
Fitxategi:Gatibu dkluba 3.jpg|Gatibu

## Hitzak 
Sexu-"kalentoi" baten inguruan istorio oso bat kontatzen ditu abestiak, erritmo bizian gainera 183 hitzetan. Egun oso batean zehar hirutan errepikatzen da prakak eta alkandora arin-arin jantzi edo eranzteko premia:  

1) Gustuko lagunaren deia: "ez dago inor etxean eta pasatu zaitez" 
: "Ta prakak ezin sartu... ezin lotu alkondarie..."
2) Lagunaren etxean sartu eta kalentoia, sofaren gainean etzanda
: "Ta prakak ezin kendu... ezin kendu alkondarie..."
3) Hurrengo goizean elkarrekin lotan oraindik lagunaren mutilaren deiak esnatzen gaitu, kotxea aparkatuta laster gorantza datorrela. Alkondarie!
: "Ta prakak ezin sartu... ezin lotu alkondarie..."

Hau da abestiaren bukaera errepikatzen dena:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alex Sardui

* Haimar Arejita 
* Gaizka Salazar
* Mikel Caballero
* Urepel (abestia)
* Ez naz Makurtuko
* Euritan dantzan

## Kanpo estekak 
* Musturrek sartunde Youtube, Gatibu: gaia
* Musturrek sartunde Karaoke, Gabi de la Maza Youtube, 
* Bilaketa: "Lorak eskeintzen" Youtube. 25 bideo (argazki sekuentziekin, zuzeneko kontzertuen grabazioak...)
* Gatibu - Badok.eus euskal musikaren atarian
Don Hanly

**Don Hanly** (1954ko apirilaren 5a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Benn Harradine

**Benn Harradine** (Newcastle, 1982ko urriaren 14a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
You Like It Darker

***You Like It Darker*** (euskaraz *Iluntasuna Gustokoa Baduzu*), 2024ko Stephen King estatubatuar idazlearen 20 kontakizunez osatutako bilduma liburu bat da. 2024ko maiatzean Scribner argitaletxeak argitaratu zituen.

## Kontakizunak 
## Kanpo estekak
Iamogenina

**Iamogenina** konposatu organikoa da, C27H42O3 formula duena, sapogeninen klasekoa eta saponinen familiakoa.

Hainbat landareetan aurkitzen da, adibidez, *Trigonella foenum-graecum* belarrean eta *Dioscorea collettii*ren tuberkuluan.

Disruptore endokrinoa izan daitekeela sumatzen da.

## Erreferentziak
El Cuartel Real

***El Cuartel Real*** (Errege Kuartela) Karlos Maria Borboi Austria-Estekoa (Karlos VII .a) erregegai karlistaren gobernuaren aldizkari sasiofiziala izan zen, 1873tik 1876ra. Oñatin, Tolosan (Gipuzkoa), Durangon (Bizkaia) eta Lizarran (Nafarroa) argitaratu zen. Egunkariaren mantxeta «euskal probintziak» eta atzerria bereizi ziren.

## Historia eta idazleak 
Pablo eta Salvador Morales anaiek sortu zuten, eta erredaktore nabarmenetako batzuk Guillermo Estrada, Francisco Martín Melgar eta, zuzendaria, Ceferino Suárez Bravo izan ziren. Gerra-argitalpen gisa hasieran oso irregularra zen. Lehen zenbakia 1873ko abuztuaren 9an plazaratu zen. Laster bi astetan behin plazaratzen zen. 1873ko irailaren 21etik aurrera, Lizarran argitaratu zen, eta 1874ko abuztuaren 29tik aurrera, Tolosan. Gerra amaierarekin egunkaria desagertu zen eta haren bultzatzaileak erbesteratu ziren.  Editorea Antonio Pérez Dubrull izan zen.

Don Karlosen leialek Euskal Herriaren eta penintsularen zati txiki bat baino kontrolatzen ez zuten arren, aldizkariak kolaboratzaileen plantilla finkoa zuen; korrespontsalak atzerrian eta Errepublikako edo Alfontso XII .aren gobernuek kontrolatutako Espainiako eremuetan barne aurkitzen ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Egunkaria Donostiako liburutegian.
Theodosia Okoh

**Theodosia Salome Okoh** (Anum, Ghana, 1922ko ekainaren 14a – 2015eko apirilaren 19a) Ghanako politikari, kirolari, irakasle eta artista zen, 1957an Ghanako bandera diseinatzeagatik ezaguna.  Hockeyaren bultzatzaileetako bat ere izan zen bere herrialdean, eta hiriburuko hockey estadioak bere izena darama.

## Biografia 
Theodosia Salome Abena Kumea Asihene izenarekin jaio zen. Madam Dora Asihene eta Emmanuel Victor Asihene presbiteriar elizako apaiza zituela gurasoak. Familia Anum hirikoa zen, Ghanako Ekialdeko Eskualdeko Asuogyaman barrutian.

Arte Ederrak ikasi zituen hiru urtez Achimota eskolan. Enoch Kwabena Okoh-ekin ezkondu zen, Kwame Nkrumah-ren erregimeneko Zerbitzu Zibileko buruarekin, eta senarraren abizenez egin zen ezaguna aurrerantzean.

Ghana independente bilakatu zenean, lehiaketa egin zen bandera nazionala diseinatzeko, eta Okohek irabazi zuen bere proposamenarekin, kolore panafrikarrekin eta izar beltzarekin, hau ere panafrikanismoaren ikur bat. 
erdian|thumb|480x480px|Ghanako bandera, Okohen diseinu panafrikanistarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Freitas Martins

**José Freitas Martins**, (Golães (Fafe), 1951ko irailaren 19a) txirrindulari portugaldar ohia da, profesionala 1971tik 1979ra.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Festival de Cornouaille

**Festival de Cornouaille** () urtero Quimperren ospatzen den jaialdia da, Bretainian. Jaialdia uztaileko hirugarren igandean hasten da eta astebete irauten du. 1923an hasi zen ospatzen, eta Bretainia osoko kultura-ekitaldirik handienetako bat da. 

Batez ere Bretainiako kultura bultzatzeko helburua da, bere aniztasunean. 180 espektakulu, kontzertu eta kale-animazio saio ditu Quimperren erdigunean. 

## Kanpo estekak
Pakse

**Pakse** (;  [pȁːk séː] 'ibaiaren bokalea') Laosko Champasak probintziako hiriburua eta hiririk populatuena da. Xe Don eta Mekong ibaiak elkartzen diren lekuan dago, eta azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Historia 
Frantziak gune administratibo bat ezarri zuen bertan 1905ean. Hiria Champasakeko Erresumaren hiriburua izan zen, 1946ra arte, Laosko Erresuma sortu zenean. Frantzia-Thailandia gerraren ostean, Frantziak Preah Vihear probinzia Thailandiaren esku utzi zuen, lehenago Kanbodiako Protektoratu Frantsesaren parte zena. 

## Kanpo estekak
Aga Lahowska

**Jadwiga Romańska** (Lviv, 1892ko urtarrilaren 1a – ?), ***Jadwiga (Aga) Lachowska*** izen artistikoz ezagunagoa, poloniar opera abeslaria (sopranoa eta mezzosopranoa) izan zen. Bere ibilbide profesionalaren zati bat Espainian egin zuen, Manuel de Fallarekin lankidetza estuan.

## Bizitza 
Lviven jaio zen 1892ko urtarrilaren 1ean (edo beste datuen arabera, 1886an). Jaiotzez Jadwiga Romańska jarri zioten izena, eta Lachowska abizena izengoiti moduan erabili zuen. 1904an Musika Elkarteko Kontserbatorioan graduatu zen eta Dresdenera joan zen Adelina Paschalis-Souvestre eta August Souvestre senar-emazteen eskolan ikasketak jarraitzera. 1907an eszenatokian debutatu zuen Lviven, Stanisław Moniuszkoren *Halka* operan, Zofiaren papera interpretatuz. 1911ko martxoan Varsoviara joan zen bizitzera. Jan Reszkeren eskutik ikasi zuen. 1912an Ernest Lang ingeniariarekin ezkondu zen. 1917ko urriaren 8an, Manuel de Fallarekin batera, Fuendetodosera joan zen Ignacio Zuloaga margolariaren finantzaketarekin eraikitako eskola eta Francisco Goyaren omenezko monumentua inauguratzera. Mezaren eta udaletxean egindako oturuntzaren ondoren, *Siete canciones*ko jota abestu zuen akonpainamendurik gabe.

1918an kontzertuak ematen jarraitu zuen. Apirilean, Debussyri egindako omenaldian parte hartu zuen Madrilgo Ateneoan.

Bere errepertorioan musikagile ugariren lanak zeuden, Manuel de Falla eta Joaquín Turinarenak nabarmentzen zirelarik, beste askoren artean.

1920ko maiatzaren 22an, Jesus Guridiren *Amaya* operaren estreinaldian parte hartu zuen Bilboko Coliseo Albian, Ofelia Nieto, Isidoro Fagoaga, Giulio Cirino eta Gabriel Olaizolarekin batera. Opera horretan, Amagoya interpretatu zuen. 

Bartzelonako El Liceu antzokian aritu zen 1919-1920 eta 1921-1922 denboraldietan. 1921eko azaroan opera denboraldiari hasiera eman zion *Louise* obrarekin, La Rotella maisuaren zuzendaritzapean, Genevieve Vix, Paul Goffin eta Julien Laffontekin batera. 

1925eko abuztuaren 12an, Singapurren bizi izan zen Howell Dawson Mundell abokatu ingelesarekin ezkondu zen Londresen. Bere bigarren senarra itsasontzian ezagutu zuen, Australiako emanaldi batetik itzultzen ari zela. Karrera utzi zuen eta Singapurren kokatu zen. Hainbat aldiz Poloniara etorri zen eta ongintzazko kontzertuetan parte hartu zuen Krakovian, Poznańen, Lviven eta beste hiri batzuetan. 1945eko maiatzean kontzertu bat eman zuen Australian. 

Gerra amaitu ondoren, denbora batez Singapurren bizitzen jarraitu zuen. 1949ko martxoan Hegoafrikara joan zen senarrarekin eta Durbanen kokatu zen. 1962. urtearen ondoan hil zen, eta bere senarra, berriz, 1970ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2021eko Lombardiako Giroa

**2021eko Lombardiako Giroa** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 115. edizioa izan zen. 2021eko urriaren 9an egin zuten Bergamo eta Como artean, 239 kilometroko ibilbidearekin. Proba hau UCI World Tour 2021eko egutegiaren 29. lasterketa izan zen. 

Garailea UAE Team Emirates taldeko Tadej Pogačar esloveniarra izan zen. Podiumera Fausto Masnada italiarra eta Adam Yates britainiarra ere igo ziren.

## Taldeak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala  
* 2021eko Lombardiako Giroa - *ProCyclingStats*
Diosgenina

**Diosgenina** konposatu organikoa da C27H42O3 formulakoa, saponinen familiakoa eta sapogeninen klasekoa.

*Dioscorea* generoko landareen tuberkulutik erauzten da azido eta base sendoen bidez eta baita entzimen bidez ere.

Diosgenina hainbat konposatu kimikoen sintesi komertzialean baliatzen da hala nola kortisona, pregnenolona, progesterona eta beste esteroide bazuk.

## Erreferentziak