open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eztebe Dragutin

**Eztebe Dragutin** (; ;  - 1316ko martxoaren 12a) serbiar agintaria izan zen. 1276tik 1282ra bitartean Serbiako errege izan zen. 1282tik aurrera, Serbiako iparraldea eta (1284tik aurrera) inguruko hungariar banerriak (edo mugako probintziak) barne hartzen zituen erresuma independente bat gobernatu zuen. Hori zela eta «Sirmiako errege» deitu zioten.

Eztebe Uroš I.a Serbiakoa erregearen eta Helena Anjoukoa erreginaren seme nagusia izan zen. Dragutin Katalina Hungariakoarekin ezkondu zen, bere aitak 1268an Bela IV.a Hungariakoa Katalinaren aitonarekin, bake-hitzarmena sinatu ondoren. 1271n, «errege gazte» titulua jaso zuen, aitaren oinordeko izateko eskubidea aitortuz. Bere aitaren aurka matxinatu zen eta, hungariar laguntzarekin, 1276an abdikatzera behartu zuen.

Dragutinek Uroš I.aren politika zentralizatzailea utzi eta amari feudo gisa lurralde handiak eman zizkion. Zaldiketa istripu baten ondoren, 1282an Milutin bere anaiaren alde abdikatu zuen, baina Hungariako mugan zehar zeuden Serbia iparraldeko eskualdeak atxiki zituen. Bi urte geroago, bere koinatuak, Ladislao IV.a Hungariakoak, hiru banerri eman zizkion: Mačva (edo haraindiko Sirmia), Usora eta Soli. Belgrad gobernatu zuen lehen errege serbiarra izan zen. Anaiaren laguntzarekin, 1284 edo 1285ean Braničevoko banerria ere okupatu zuen.

Teorian, Dragutin anaiaren (bere lurralde serbiarrentzat) eta Hungariako erregeen (lau banatuentzat) basailu zen, baina, praktikan, 1290eko hamarkadatik gobernatzaile independente gisa gobernatu zuen bere erresuma. 1301ean, Milutinekin zituen gatazkak gerra ireki bihurtu ziren, eta 1307tik aurrera gertuko jaun hungariarrei maiz eraso zien. Serbiar noble gehienek Dragutinen alde egin zuten, baina, Milutinen mertzenarioek 1311n edo 1312an garaitu ondoren, honekin bakeak egin behar izan zituen. Hil aurretik, monasterio batean sartu eta monje gisa hil zen, V. mendeko santu bizantziarra zen Teoktisto izena hartuz.

## Familia 
## Erreferentziak
1117ko Veronako lurrikara

**1117ko Veronako lurrikarak**– Mercalli eskala sismologikoan VII gradutan kalkulatzen dena – urtarrilaren 3an iparraldeko Italia eta hegoaldeko Alemania astindu zituen. Lehen talkaren epizentroa Veronatik gertu izan zen, kalte handienak jasan zituen hiritik gertu. Anfiteatroaren kanpoko horma partzialki eraitsia izan zen, eta oin-zatia 1183ko ondorengo lurrikara batean kaltetua izan zen. Beste eliza, monasterio eta monumentu zahar asko suntsituak edo oso kaltetuak izan ziren, Erdi Aroko lehen eraikinen zati handi bat ezabatuz eta erromaniko estiloko berreraikuntza masiborako espazio bat eskainiz. Urtarrilaren 3ko lehen talkaren ondoren, jarduera sismikoak hilabetez iraun zuen, urtarrilak 12an, ekainaren 4an, uztailaren 1ean, urriaren 1ean eta abenduaren 30ean beste lurrikara txikiagoak izanda.

Lurrikara, Veronan ez ezik, Italiako iparraldean ere nabaritu zen, Cividaletik Paviara, hegoaldean Pisatik eta iparraldean Suitzaraino. Veronatik kanpo, Milan, Bergamo, Brescia, Venezia, Treviso, Modena, Parma eta Cremona ziren gunerik kaltetuenak. Lurrikararen berriak Montecassinon eta Reimsen jaso zituzten. Landolfo Iuniore kronikari milandarrak suntsipenaren ondorioz elizako kontzilioa kanpoan, aire zabalean, eraman behar izan zutela esan zuen. Alemanian ere kalteak oso handiak izan ziren. Bambergeko San Migel elizan, Brauweilerreko abadian eta Rottenburg am Neckar, Konstanza, Meersburgeko eraikinetan ere kalteak izan zirela jakinarazi zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Morava Handia

**Morava Handia** () Serbiako ibaia da, eskuinaldetik Danubio ibaiaren adarra dena. 185 kilometroko luzera du, nahiz eta bere iturrietako bat kontuan hartuta mendebaldeko Morava Handia-Mendebaldeko Morava sistemak 493 kilometroko luzera duen guztira. Ibaiak 37.444 km²-ko arroa drainatzen du (Suitza edo Herbehereak baino pixka bat txikiagoa eta Ginea Bissau edo Taiwan baino handiagoa), eta Serbiako sistema hidrografiko handiena da, lurralde nazionalaren %40 baino gehiago hartzen baitu.

Administratiboki, ibaia Serbiatik igarotzen da oso-osorik, nahiz eta bere zuzeneko arroaren zati bat Bulgariakoa (1237 km²) eta Ipar Mazedoniakoa (44 km² soilik) izan. Bi iturrietako arroak kontuan hartuz gero, drainatutako lurraldeak handiagoak dira eta Kosovori ere eragiten diote.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diane Schuur

**Diane Schuur**, jaiotzez **Diana Jane Schuur** (Tacoma, Washington estatua, AEB, 1953ko abenduaren 10a) abeslaria eta piano-jolea da.   

## Biografia 
Diane Schuur jaiotzez itsua, ospitaleko arazoengatik. Auburnen (Washington) hazi zen, aitak polizia lan egiten zuen tokian. Txikitatik *Deedles* goitizenez, Schuurrek jazzaren mundua aurkitu zuen bere aitaren (pianoa jotzen zuen) eta amaren bidez, Duke Ellington eta Dinah Washingtonen disko-bilduma bikaina baitzuen. Entzute apartari esker (Schuurrek belarri perfektua du), pianoa era autodidaktikoan jotzen hasi zen, 10 urterekin lehen kontzertua eman zuen arte, Tacomako hotel batean. Orduan, Schuur *Washington State School for the* Blind-en, itsuen aldeko erakundean, sartu zen, 11 urte bete arte. Handik gutxira, bere inspirazio garrantzitsuena izan den Dinah Washingtonen binilo-bilduma ederra zuen.

1971n grabatu zuen bere lehen *singlea*, country gaia, "*Dear Mommy and Daddy*" izenekoa, eta, High Schooletik igaro ondoren, jazzaren munduan murgildu zen, eta herrialdearen ipar-mendebaldean bira batzuk egin zituen. 1975ean, Ed Shaughnessy bateria-jolearen taldearekin agertu zen Monterey Jazz Festivalen, eta publikoan zegoen Stan Getzek Etxe Zuriko kontzertu batean parte hartzeko gonbita egin zion. 1984an, GRP Records zigiluarekin sinatu ondoren, *Deedles* lehen albuma argitaratu zuen.

Hurrengo 13 urteetan, Schuurrek 11 album grabatu zituen GRPrentzat, *Timeless* (1986) eta *Diane Schuur and The Count Basie Orchestra* (1987) barne, biak ere Grammy batekin sarituak. 2000. urtean, urtebete lehenago Atlanticerako album bakarra argitaratu ondoren, Concord Records-ekin sinatu zuen, eta hark *Friends For Schuur* argitaratu zuen. Handik aurrera, lankidetza-proiektu batzuk hasi zituen: *Swingin’ For Schuur* (2001) Maynard Ferguson tronpeta-jotzailearekin, Midnight (2003) Barry Manilowekin eta Fire (2005) The Caribbean Jazz Project-ekin. *Some Other Time* (2008) diskoan, George Gershwin, Ira Gershwin, Irving Berlinen eta *beste* standard-konpositore batzuen abesti klasikoak grabatu zituen Shuur-ek.

## Estiloa eta balorazioa 
Askotan, jazzaren periferian, kritikak Diane Schuur-i buruz, nahiz eta bere errepertorioak pop kanta ugari izan, jazz-kantari garrantzitsuenen artean egoteko ahalmena duela esan du. Erregistro zorrotzaz abusatzeko joera naturala motelduz joan da denborarekin, eta abeslari oso trebetzat hartzen da, bere diskoek jazz-entzuleengan eragin erlatiboa izan arren. Diane Schuurren berezko talentuak Europan bere herrialdean baino aintzatespen handiagoa lortu du.

## Diskografia 
thumb|260px|Diane Schuur, 2015
thumb|260px|Diane Schuur, 2018
thumb|260px|Diane Schuur, 2019

## *Grammy* sariak eta izendapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Bideoa: Diana Schuur *Love Dance* abesten
* Bideoak: Diana Schuur-en hainbat abesti
Francisco Martín Morales

**Francisco Martín Morales**, artistikoki **Martínmorales** bezala ezaguna (Almeria, 1946-Granada, 2022ko abuztuaren 27a) marrazkilari eta umorista grafiko ospetsua izan zen.

## Biografia 
Guardia zibil eta landa-maisuaren semea zen, eta Granada eta Almeria probintzietako hainbat herritan bizi izan zen lehen urteetan. Nerabe zela hasi zuen bere ibilbidea El Faro de Motrilen eta, hogei urterekin, Bruguera taldearen *DDT* aldizkarian. Hirurogeita hamarreko hamarkadatik aurrera *IDEAL*en kolaboratu zuen eta ondoren kazetaritza ikasi zuen Madrilen. Hirurogeiko hamarkadan Madrilgo *Nuevo Diario de Madrid*, *Mundo Diario* egunkarian, *Mundo de Barcelona* aldizkarian, *El Jueves*en eta OTR agentzian kolaboratu zuen. *Por Favor* aldizkariaren sortzaileetako bat izan zen, eta, ondoren, binetak egin zituen Zeta taldeko aldizkari eta egunkarietarako. 1994tik 2010era *ABC* egunkarian kolaboratu zuen. Bere lanen erakusketak egin zituen Unescorentzat Parisen. 2007an Granadako Angustietako Andre Mariaren Arte Ederren Errege Akademiako akademiko numerario izendatu zuten. 2010eko abuztuan, istripu larri bat izan zuen berea zen Carataunas kortijoan, Alpujarra Granada-n, bere lorategian zizelkatzen ari zen altzifre bat erori baitzitzaion. Horrek lesio larriak eragin zizkion buruan, eta umorezko marrazkilari karrera eten zion. 2016an, CajaGranada Fundazioak bere obraren erakusketa antologiko bat babestu zuen, «Martinmorales, el dibujo inagotable» izenburupean. 2022an, bere familiak Granadako Unibertsitateari eman zion marrazkilariaren lana, 15.000 original inguru biltzen zituena, eta Granadan hil zen 2022ko abuztuaren 27ko goizeko bostetan, eta haren gorpuzkiak San Jose hilerrian erraustu zituzten.

## Obra batzuk 
* *35 millones de maduros por Martinmorales*, 1975.
* *La España de Martinmorales*
* *La guerra de los golfos*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Biografia Tebeosfera webgunean.
Episoma

Mikrobiologian eta Genetika molekularrean, **episoma** zelula ostalariaren kromosoman txerta daitekeen material genetikoa da . Plasmido batzuk episomak dira, bakterioaren kromosoman integratu daitezkeelako. Bakterioen genoman txertatzen diren profagoak ere episoma mota bat dira.

Bakterioetan ez ezik, episomak zelula eukariotoetan ere badaude. Horren adibideak dira hainbat adenobirus eta erretrobirus, Epstein-Barr birusez gain. Episomak modu autonomoan erreplika daitezke, zelula ostalariaren kromosometan txertatuta ez daudenean.

Aurkitu zen lehenengo episoma, asko ikertu dena, Escherichia coliren D plasmidoa da, bakterioen arteko konjugazioa errazten duena.

2004an proposatu zen birikoak ez diren episomak erabil litezkeela terapia genetikoan, gene-adierazpena aldatzeko .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sorgin horixka

**Sorgin horixka** (*Stropharia coronilla*) *Strophariaceae* familiako onddo espezie bat da. Pleurotus eryngii (kardu-ziza) falta denean, Gaztela-Leonen biltzen da; "patatas revolcones" gisatuei laguntzeko edo beste batzuekin nahastuta aperitibo gisa jateko. Erraza da loreontzian aurkitzea.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 5 cm arteko diametrokoa, sendoa, haragitsua, lehenik hemisferikoa, gero ganbil-zabaldua, leuna, hezea eta apur bat likatsua, okre-lehoi kolorekoa. Ertza ez da errezel partzialaren hondarren koskekin agertzen.

**Orriak:** Nahiko estu, itsatsi-bihurriak, hasieran zurixkak, gero moreak, azkenean arreak.

**Hanka:** Zurixka, motza, betea, ildaska arrosa edo bioleta txikiz apaindutako eraztun estu txiki batekin.

**Haragia:** Zuria, irmoa, lodia, zapore leunekoa eta ia usain gabea.

**Etimologia:** Stropharia terminoa, neskatoak bularra estutzeko erabiltzen zuten "estrofio" hitzetik dator, onddo hauen eraztunagatik edo eraztunaren arrastoengatik. Coronilla epitetoa latinetik dator, koroaren txikigarritik. Bere eraztunagatik.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
Perretxiko biltzaile berriek, *Agaricus campester* delakoarekin nahasten dute, landetako txanpiñoiaren garai eta leku berean agertzen baita. Era berean, *Stropharia melanosperma* espeziearekin ere nahas daiteke, honen kapelaren ertzak, hasieran, koskak izaten ditu, errezel partzialaren hondarrak dira, lehenik orri grisak, gero beltzak eta eraztun oso konplexua.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta batez ere udazkenean, batzuetan baita udaberrian ere. Nahiko ohikoa da soroetan, belardietan eta larreetan. Basoetako soilguneetan ere aurki daiteke.

### Banaketa eremua 
Europa, Amerika, Erdialdeko Afrika, Australia, Zeelanda Berria, Errusia, Kirgizistan eta Georgia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magno Maximo

**Magno Maximo** (; Gallaecia, Hispania, c. 335 &ndash; Aquileia, 388ko abuztuaren 28a) Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperadorea izan zen 383 hil zen arte.

## Bizitza 
Militar bat izan zen Britanian 368an eta Afrikan 373an. 381ean pikto eta eskotoen eraso batek garaitu zuen Britanian. 383an, agintzen zuen tropek enperadore izendatu zuten. Britaniatik Galiara joan zen haiekin, eta Graziano enperadorea garaitu zuen. Italiara iritsita, akordio bat lortu zuen Valentiniano II.arekin eta Teodosio I.arekin, eta Mendebaldeko enperadore izendatu zuten.

Bere hiriburua Augusta Trevenorumen kokatu zuen eta Galia, Britania, Hispania eta Afrikan gobernatu zuen. Txanpona sortu, Galiako probintzialak berrantolatu eta heresien atzetik ibili zen, eta Priszilianoren exekuzioa baimendu zuen.

387an Valentiniano Milandik bota zuen. Orduan Valentinianok eta Teodosiok eraso egin zioten eta Poetovioko guduan garaitu zuten. Ondoren, Magno Maximok Aquileiara ihes egin zuen, eta han exekutatu egin zuten.

## Galesko kondairan 
Magno Maximo da protagonista Galestar triadetan Macsen Wledig izenarekin, Elen printzesa galestarraren senar, eta Powys eta Gwenten eta Powys eta Gwent erresumen sortzaile gisa.
Holandarren etxea

**Holandarren etxea** Donostiako Parte Zaharraren etxebizitza-eraikinik zaharrena da. Bere aurretik San Bizente eta Santa Maria elizak eta garai batean Domingotarren monasterioa zen gaur egungo San Telmo Museoa daude. Etxea "holandarrena" deitzen zen, bertan baitzeukaten beren idazmahaia, XVII. mendean, nazionalitate horretako merkatariak, gertuko portuko trafikoan lotuta. 1813ko abuztuaren 31ko sutean, salbatu ziren etxe bakarrak iparralderantz zeudenak izan ziren – zenbaki bikoitiak –, eta horien artean hau.

## Ezaguarriak 
Adreilu gorriz egina, etxearen barruko egiturak garai bateko biltegiarena gordetzen du oraindik. Koruko Andre Mariaren kalea dago eta behealdean 1924an sortutako Aizepe Elkarte Gastronomikoa dago. Estiloaren etxeak ere Holandako eragina erakusten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Henoken liburua

**Henoken liburua** () antzinako hebreerazko erlijio-testu apokaliptikoa da, tradizioaren arabera Henokek, Noeren birraitonak, idatzi zuena. Henoken liburuak demonioen eta erraldoien (*nefilim*) jatorria, zerutik aingeru batzuk zergatik erori ziren, Uholde Handiaren zergatia eta Mesiasen mila urteko erregealdia azaltzen ditu.

Eliza Ortodoxo Koptoaren eta Eliza Katoliko Koptoaren Etiopiako eta Eritreako patriarkatuen Bibliaren kanonaren parte da, baina gainerako Eliza kristauek ez dute kanonikotzat hartzen, Septuagintako kodize batzuetan (Vatikanoko Kodexen eta Chester Beattyren papiroetan) aurkitu arren. Beta Israeldarrek (etiopiar juduak) Tanakhen sartzen dute, testua baztertzen duten gaur egungo beste juduek ez bezala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eliza Katoliko Koptoa

**Eliza Katoliko Koptoa** (; ; ) Eliza Katolikoarekin bat egin duen hogeita lau eliza partikular *sui iuris*etako bat da. Alexandriar erritua jarraitzen duen ekialdeko Eliza katolikoa da, koptoera eliz-hizkuntza eta arabiera hizkuntza laguntzaile gisa erabiltzen dituena. Alexandriako patriarkak zuzendua, bere eremua Egipton dago baina diaspora koptoan jarraitzaileak ere baditu.

Historikoki, kopto katolikoak XVII. eta XVIII. mendeetan frantziskotarrek eta beste ordena erlijioso batzuek Egipto Garaian kopto ortodoxoen artean aurrera eraman zuten misiolari ekintzatik sortu ziren.

## Kanpo estekak
Enchilada

**Enchilada** Mexikoko eta Erdialdeko Amerikako gastronomiaren platera da, herrialde bakoitzean prestaketa eta osagaiak desberdinak dira, Mexikon arto tortillekin saltsa minen batean biribilkatuta edo tolestuta eta bustita egiten da.  Mexikoko plater ezagunenetako bat da eta aniztasun handia dute herrialdeko eskualdeko sukaldaritza ezberdinetan. Estiloaren arabera, enchilada haragiekin batera  —oilaskoa, txahala, indioilarra—   gaztarekin edo barazki egosiekin bete daiteke; Horrez gain, normalean apaingarri osagarri batzuekin batera lagunduta egon ohi da, orokorrean tipula, letxuga, esnegaina eta/edo gazta fresko txikituta edo xerratan osatuta dagoena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arto tortilla

**Arto tortilla** arto nixtamalizatuarekin egindako janari zapala eta zirkularra da, ehotzen dena, orea egiten eta comal batean egosten dena. Kolonbiaurreko jatorriko prestaketa bat da eta gaur egun oinarrizko elikagaitzat hartzen da Amerikako herrialde askotan, bereziki Mexikon, Guatemalan, El Salvadorren, Hondurasen, Nikaraguan eta Costa Rican. Jakiak laguntzeko, biltzeko edo tacoak, enchiladak, chilaquileak edo quesadilla bezalako errezeta batzuen oinarri gisa kontsumitzen da. Tostadak egiteko ere frijitu daitezke, tortilla zopa edo labean totopoak egiteko.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Tortilla (Mesoamerika)

**Tortilla** Mexikoko sukaldaritzan erabiltzen den ogi zapala da. Burritoetan, enchiiladatan eta batez ere taco izeneko bilgarri moduan erabiltzen dira. Normalean artoarekin (artoarekin) egiten dira, baina gari edo patatekin ere egin daitezke.

## Kanpo estekak
Petri Atarrabiakoa

**Petri** **Atarrabiakoa** (? - 1347), frantziskotar administratzaile eta teologoa izan zen.

Petriren gaztaroa ez da ongi ezagutzen. "Atarrabiakoa" deitzen dutenez, sorterria herri hori zuela uste da. Ez dakigu noiz eta non sartu zen frantziskotarren ordenan, nahiz eta Iruñean gertatu zela pentsa daitekeen. Joan Duns Eskoto edo haren ikasle bat izan zuen irakasle Parisko Unibertsitatean. Bi aldiz hautatu zuten Aragoiko probintziako ministro frantziskotar posturako, 1317tik 1320ra eta 1324tik 1326ra.

1325ean teologia sakratuko irakasle izan zen, Bartzelonan ziurrenik. 1328an Parisera joan zen Nafarroako Joana II.a erreginaren ordezkari gisa. Misio horrekin lotutako dokumentu batek baieztatu du teologiako maisu zela. 1330eko Nafarroako foruen hobekuntzan parte hartu zuen. Nafarroako Filipe III.a erregeak pentsio bat eman zion 1329an. Erregistroek erakusten dutenez, pentsio hori azken aldiz 1346an ordaindu zen, eta beraz, 1347an hil zela uste da.

Petrik iruzkin bat idatzi zuen Petrus Lombardusek idatzitako *Sententiarum libri quattuor* sortako lehen liburuari buruz. Lan horretan bere *quodlibet* delakoa aipatzen du, ustez Bartzelonan egin zituen galderen eta erantzunen saioen erregistroa. Vatikanoko liburutegian aurkitutako eskuizkribu batean zenbait galdera Petriren galderatzat jo dira.

Atarrabiako eskola publikoak haren izena darama. Segur aski itzal handiko gizona zen garaian, batzuen ustez Atarrabi pertsonaia mitologikoak harengandik hartu zuen izena.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*Jimenez, Jon (2024): “Euskal Herriko pentsamenduaren historiaz” in Haritz Azurmendi, Alba Garmendia eta Jon Mentxakatorre (argtz.):  *Euskal pentsamenduaren garabideak*, Bilbo, UEU.
Tente-potente

**Tente-potentea** oinarri erdiesferikoa duen panpina da, kontrapisu gisa jarduten duena; beraz, kolpatu ondoren, beti itzultzen da hasierako posiziora.

Tente-potentea oso jostailu zabaldua da haurtxoen artean, eta forma eta kolore deigarrietan eskaintzen dute. Mugimendu leunak eragindako zentzumen-efektuari, batzuek, kulunkatzean aktibatzen den musika-mekanismoarena gehitzen diote barruan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Crazy, Stupid, Love

***Crazy, Stupid, Love*** (euskaraz *Maitasun, Ero, Ergela*), 2011ko Glenn Ficarra estatubatuarrak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Steve Carell, Ryan Gosling, Julianne Moore, Emma Stone, John Carroll Lynch, Marisa Tomei eta Kevin Bacon aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Los Angeles, Cal Weaver (Steve Carell) berrogeita hainbat urtetako gizaseme puritanoak bizimodu perfektua du: etxe ederra, haur zoragarriak eta bete nerabetzaroko Emily (Julianne Moore) neskalagunarekin ezkondua dago. Halere, Emily emazteak adarrak jarri dizkiola ohartzean, dibortzioa eskatu ta bere bizitza maldan behera joango da.

## Aktoreak 
* Steve Carell: Cal Weaver
* Ryan Gosling: Jacob Palmer
* Julianne Moore: Emily Weaver
* Emma Stone: Hannah Weaver
* Marisa Tomei: Kate Tafferty
* Kevin Bacon: David Lindhagen
* John Carroll Lynch: Bernie Riley
* Josh Groban: Richard
* Lio Tipton: Jessica Riley
* Jonah Bobo: Robbie Weaver
* Joey King: Molly Weaver
* Beth Littleford: Claire Riley
* Julianna Guill: Madison
* Liza Lapira: Liz
* Crystal Reed: Amy Johnson
* Dan Butler: Calen nagusia

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jack Butler Yeats

**Jack Butler Yeates** (Londres, 1871ko abuztuaren 29a - Dublin, 1957ko martxoaren 28a) irlandar margolaria izan zen.

Londresen jaio zen eta John Butler Yeats margolariaren seme gazteena eta William Butler Yeatsen anaia izan zen. Sligon hazi zen amaren aldeko aitona-amonekin. Chiswickeko Arte Eskolan ikasi ondoren, aldizkarien ilustratzaile gisa lan egin zuen eta Puncherako artikuluak idatzi zituen.

2920 inguruan ilustraziotik sinbolismora eta espresionismora igaro zen eta kausa errepublikar irlandarra babestu zuen. Irlandako gaiak margotu zituen, paisaiak, zaldiak, zirkuak eta aktore ibiltariak barne. Gainera, antzerkiaz eta literaturaz interesatu zen eta Abbey Theatre antzerkirako eszenatokiak diseinatu zituen.

Zilarrezko domina irabazi zuen 1924ko Udako Olinpiar Jokokoetan, arte eta kultura kategorian, *The Liffey Swim* margolanarekin.
Entremes

[thumb|[Juan Rana XVII. mendeko aktore ospetsua alkate-bilau antzezten.]]

**Entremesa** () ekitaldi bateko antzezlan komiko bat da, bertsoz edo prosaz idatzia. Lope de Ruedak sortua, Espainiako antzerki klasikoko komedietako lehen eta bigarren emanaldien artean antzeztu ohi zuten. Bere hasieran, bere argumentua nagusiarekin bat egiten zuen, atseden edo interludio komiko gisa. Gero, bere izaera propio garatu zuen.

Bere urrezko aroa XVI. mendearen bigarren erditik XVII. mendearen erdialdera arte iraun zuen. Miguel de Cervantes, Luis Quiñones de Benavente eta Francisco de Quevedo dira orduko egilerik nabarmenenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miren Garmendia

**Miren Garmendia Moneo** (Hernani, 1999ko otsailaren 21a) Hondarribiako traineruko patroia da. 2021ean Euskotren Ligako patroirik onenaren saria jaso zuen.

## Kirol ibilbidea 
Hernaniarra izanik herriko traineruan hasi zen arraun egiten eta 2017an Gipuzkoako Ligako estropadetan titularra izan zen. Kontxako Bandera jokatzeko sailkatu zen taldea. Hurrengo bi urtetan atsedena hartu ondoren 2020ko Euskotren Ligaren amaiera aldera Hondarribiak fitxatu zuen. 2021ean Liga guztia jokatu zuen eta patroi onenaren saria jaso zuen. Taldeak ordea play-offak galdu eta ETE Ligara jeisti zen.

2022an ETE Ligako txapeldunak izan ziren eta Liga nagusira itzuli ziren. Bigarren txandako trainerua izan zen eta 2025ean maila galdu zuen. Berriz ere jaitseraren urtean patroi onenaren saria jaso zuen.

### Taldeak 
## Palmaresa 
* Kontxako Banderak:
** Bosgarren 2020 eta 2021ean 
* Emakumezkoen Traineru Liga (0)
** Patroirik onena (2): 2021, 2025..
* ETE Liga (1): 2022.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Milagros Socorro

**Milagros Socorro Morales** (Maracaibo, Venezuela, 1960ko martxoaren 19a) kazetari, idazle, itzultzaile eta unibertsitate-irakaslea da, eta 1999an Kazetaritzako Sari Nazionala irabazi zuen. 2018an, Oxfam Novib/PEN saria jaso zuen Hayan, adierazpen-askatasunaren alde egindako lanagatik, mehatxuaren eta jazarpenaren aurrean.

## Biografia 
Maracaibon jaio zen, Zulia estatuko hiriburuan, baina egun gutxira Machiques herrira eraman zuten,Serrania del Perijára, Kolonbia eta Venezuelaren arteko mugara. Bere familia bizi zen abere-eremu horretan, hiru neba-arrebekin batera hazi zen, 15 urte zituen arte, eta Maracaiborantz abiatu zen ikasten jarraitzeko. 1980tik 1986ra, Zuliako Unibertsitateko gizarte-komunikazioko karrera ikasi zuen. Maracaibon, graduatu ondoren, Zuliako Unibertsitateko Gizarte Komunikaziorako Eskolako irakasle gisa aritzen da eta *Babilonia* aldizkaria sortu eta zuzendu du.

Caracasen 2000. urtean hasi zen *El Universal* egunkarian zutabegile gisa, eta 2002. urtera arte iraun zuen. Urte horretan bertan, *El Nacional* egunkariko plantillan sartu zen, zutabegile, elkarrizketatzaile eta kronista gisa, 2002ko otsailetik 2014ko martxora bitartean. 2008tik aurrera, bere kronikak *Climax* aldizkarian argitaratzen hasi zen. 2009ko azarotik 2015eko otsailera bitartean, kazetari, itzultzaile eta *Código Venezuela*ko zuzendari gisa aritu zen lanean, eta kazetari independente gisa aritu zen hainbat komunikabide inprimatutan, hala nola *Exceso* aldizkarian, *El Nacional* egunkarian eta *Bigott* aldizkarian.

## Argitalpenak 
Idazle gisa, ipuinean, saiakeran, lekukotasunean, kronikan eta erdi-bigunean ibili da Socorro.

* “*El abrazo del tamarindo*” (Alfaguara, 2008) / fikziozko eleberria
* “*Greñas*” seriea (Haurrentzako alfaguara, 2007) / Haurrentzako ipuinak
* “*Vacas en las nubes*” (Alfaguara infantil, 2007) / Haurrentzako ipuinak
* “*Salvajismo ekintzak*” (Random House Mondadori, 1999) / Kontakizunak
* “*Alfonso ‘Chico’ Carrasquel.* *V bularrea*n” (Fundarte, 1994) / Ez-fikzioa
* “*Una atmosfera de viaje*” (Zuliako Unibertsitatea, 1989) / Kontakizunak

## Sariak 
* 2018an, Oxfam Novib/PEN saria jaso zuen Hayan, mehatxuen aurrean adierazpen-askatasunaren aldeko lanagatik.
* 1999an, urtero Venezuelan ematen den *Kazetaritza Sari Nazionala* jaso zuen.
* 1996an, *Jose Antonio Ramos Sucre Biurteko narratiba-saria* jaso zuen, ondoren 1999an argitaratutako “Acciones de salvajismo” lanarekin.
* 1994an, *Diario de Caracasen lehen hiri-kronikako saria* jaso zuen, “La Venus del Cafetal” testuarekin.
* 1990ean, *Zuliako Unibertsitateko Udón Pérez I. Biurtekoaren narratiba-saria* jaso zuen, “Una atmosfera de viaje” kontakizunarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sorgin handi-marroi

**Sorgin handi-marroia** (*Stropharia rugosoannulata*) *Strophariaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarria, estimatuagoa Europako ekialdean. Gaur egun landatu egiten da helburu komertzialekin. *Stropharia* generoan, zalantzarik gabe, espezie haragitsuena eta handiena da, jangarri bakarra izateaz gain, hauetako asko toxikoak dira, baita haluzinogenoak ere.

## Deskribapena 
**Kapela:** Haragitsua, marroixka kolorekoa, arre-purpura kolorekoa ilunagoa edo argiagoa, 20 cm-rainoko diametrokoa, ertza horzduna eta zurixka, azala sendoa, haragitik erraz bereiz daitekeena.

**Orriak:** Libreak, ia itsatsiak, finak, meheak, ugari, eta kapelaren ertzerantz orritxoekin, kolorea zahartzean ilunduz doana, gris argi batetik gris-lila ilun batera igarotzen da.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** zuntzuna, muin antzeko bat du, zuria barrutik, luzetarako zuntz horixkekin, lodia, okertua eta oinarrian erraboilarekin, modu ez homogeneoan lotuta dago kapelako haragiarekin. Eraztun zabala, iraunkorra, sendoa, ertz horixkarekin; oinaren goialdean.

**Haragia:** Zuria eta lodia, pixka bat horixka bareek jandako lekuetan, bere zaporea gordinik ez da, ez mingotsa ez pikantea.

**Etimologia:** *Stropharia* terminoa, neskatoak bularra estutzeko erabiltzen zuten "estrofio" hitzetik dator, ondo hauen eraztunagatik edo eraztunaren arrastoengatik. *Rugosoannulata* epitetoa, zimurtua esan nahi duen "rugosus" hitzetik dator eta eraztun batekin esan nahi duen "annulatus" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Turingo (Italia) Car!o Luciano Alessio doktorearengatik jasotako informazioaren bidez, badakigu jangarria dela eta Ekialdeko Europako merkatuetan asko landatzen eta saltzen dela.

### Nahasketa arriskua 
Bere koloreagatik, handia delako eta ateratzen den tokiagatik, ezin da nahastu.

## Sasoia eta lekua 
Negu bukaeran eta udaberrian ateratzen da, belardietako belar artean eta uhar edo errekastoen urertzean zehar.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Guatemala, Brasil, Argentina, Azoreak, Europa, Errusia, Kaukaso, India, Himalaiako eremua, Hego Korea, Japonia, Australia, Zeelanda Berria, Kenya, Hegoafrika, Nigeria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Materialen Zientzia eta Teknologia kongresuak

**Materialen Zientzia eta Teknologia kongresuak** bi urterik behin Tecnaliak eta Euskampusek (Tecnalia, EHU eta DIPC) antolatzen duten biltzar zientifikoak dira. **Materialen Zientzian eta Teknologian** sortzen diren gai berriak aztertzen dira, eta gai horren inguruko aditu euskaldunek azaltzen dute azkenaldian egin duten ekarpen berri interesgarria. Parte hartzaileak 100 bat izaten dira . Besteak beste gai hauek landu dira: robotika, telefono mugikorrerako aplikazioak, sare sozialak, burujabetza teknologikoa, Informatikaren irakaskuntza, informatika irakaskuntzan...

## Ekitaldien zerrenda 
2012z gero bi urterik behin antolatu dira bilkurak,  Antolatu diren ekitaldiak hauek izan dira:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tecnalia
* Euskampus
* Euskal Herriko Unibertsitatea
* Donostia International Physics Center

* Nanogune
* Material

## Kanpo estekak 
* mat.eus webgume ofiziala
San Roman Saria

**San Roman Saria** urtero, abuztuaren 9an, Muxikako San Roman auzoan jokatzen den txirrindularitza lasterketa da, Amorebieta Txirrindulari Elkarteak antolaturik.

## Palmaresa 1996tik aurrera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Artemis 1

**Artemis 1** (**Artemis I**, ofizialki) tripulaziorik gabeko misioa da, NASAk programatua. Artemisa programako lehena da, eta Space Launch System aitzindariarekin, Orion ontziarekin batera, jaurtiko den lehena. Ontzi horren bigarren misioa izango da.

Artemis 1-en misioa sei astekoa izango da, eta suziriaren etapa guztiak eta ondorengo Artemis misioetan erabiliko diren espazio-ontziak probatuko ditu. Orbita hartu eta Ilargiaz haraindiko injekzio bat egin ondoren (Ilargirantz erreta), misioak hamar CubeSat satelite zabalduko ditu eta Orion ontzia urruneko orbita erretrogrado batean sartuko da sei egunez. Ondoren, Orion ontzia itzuli eta berriro sartuko da lurreko atmosferan, ezkutu termikoak babestuta, eta Ozeano Barean murgilduko da.

Hainbat atzerapenen ostean, NASAk 2022ko azaroaren 16an jaurtitzea erabaki zuen, John F. Kennedy espazio-zentroko 39B jaurtiketa-gunetik. Ondoren, Orion ontziak, zeinaren misioak 25,5 egun inguruko batez besteko iraupena izango duen, Ilargiari bira emango lioke sei egunez. Dena aurreikusi bezala ateratzen bada, misio aitzindari hori "Orion espazio-ontzia" eta "espazioko jaurtiketa-sistema" tandemaren hasiera izango da hurrengo hegaldi tripulatuentzat (zazpi eguneko joan-etorria). Artemis 2 tripulaziodun misioarekin jaurti nahi da, eta 2025ean Lunar Gateway espazio-estazioarekin batera jaurti nahi da Artemis 3 misioa.

## Izena 
Lehen *Exploration Mission-1* (EM-1) deitzen zitzaion, baita *Space Launch System 1* (SLS-1). Ondoren, Artemis 1 edo Artemisa 1 izena hartu zuen misioak, Artemis programa hasi ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Booze & Glory

260px|thumb|Booze & Glory Gasteizen, 2026an
**Booze & Glory** Londresen 2009an sortutako Oi! musika taldea da.

## Ibilbidea 
2009an Mark (ahotsa), Liam (gitarra), Bartez (baxua) eta Mario (bateria) elkartu ziren. Liam ezik, gainerakoak poloniar jatorrikoak dira eta dagoeneko Londresko musika eszenan ezagunak ziren. 2010an atera zuten lehenengo diskoa, *Always on the Wrong Side*, eta hurrengo urtean bigarrena *Trouble Free*. Aldi berean single eta EPak ere atera zituzten eta "London Skinhead Crew" bideoklipak 20 milioi ikustaldi izan zituen.

2013an aldaketak izan ziren taldean. Bartez eta Mariok taldea utzi zuten eta haien ordez T. Cliché suediar baterijolea eta Bubbles sartu ziren taldean. 2014an talde berriztuak hirugarren diskoa atera zuen, *As Bold as Brass*.

2015etik aurerra aldaketa berriak etorri ziren eta jatorrizko taldetik Mark Marlowskik baino ez du jarraitzen. Kahan (gitarra), Chema (baxua) eta Frank (bateria) dira gaur egungo gainerako taldekideak.

## Hitzak 
British Oi! deitu izan dena jotzen dute. Londresko langile klasearen ikuspegitik egiten dituzte hitzak Londresko skinhead ingurua deskribatuz eta garagardoa edateari buruzko abestiak ere badituzte. Londres, Inglaterra eta West Ham Uniteden aldeko abestiak egiten dituzte eta Ingalaterraz harro daudela esateaz gain beren burua apolitikotzat dute eta kideen jatorri ezberdinak ere goraipatzen dituzte.

## Diskografia 
### Esturioko albumak 
* *Always on the Wrong Side* (84 Records, 2010)
* *Trouble Free* (84 Records, 2011)
* *As Bold as Brass* (Step-1 Music, 2014)
* *Chapter IV* (2017)
* *Hurricane* (2019)
* *Whiskey Tango Foxtrot* (2025)

### Bildumak 
* ''Oi! Ain't Dead* (Split CD with Old Firm Casuals, Razorblade and The Corps, Rebellion Records, 2012)
* *London Skinhead Crew (Singles Collection)* (Step-1 Music, 2013)
* *Swinging Hammers (Indonesian Crew)'' ‎(Cass, Comp, 2014)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgune ofiziala
Ilargiaz haraindiko injekzio

eskuinera|thumb|Zeharkako injekzio baten (ITL) ikuspegia. ITL puntu gorrian egiten da, Lurretik hurbil.
**Ilargiaz haraindiko injekzio** (ingelesez, ***Trans-Lunar Injection***, TLI) esaten zaio Ilargira eramango duen ibilbide batean espazio-ontzi bat jartzeko propultsio-maniobra bati.

Ilargiaz haraindiko injekzio ibilbideak Hohmannen transferentzietara hurbiltzen dira, nahiz eta kasu batzuetan energia gutxiko transferentziak ere erabili diren, hala nola *Hiten* zundaren kasuan.  Lurra-Ilargia sistematik kanpoko perturbazio esanguratsurik ez duten iraupen laburreko misioetarako, oro har, praktikoagoa da Hohmann transferentzia azkarra erabiltzea.

Espazio-ontzi batek TLI bat egin du, Lurraren inguruan dagoen aparkaleku zirkularreko orbita batetik ilargi-transferentzia egiten hasteko. TLIrako behar den bultzada handia, oro har, suziri kimikoko motor bat erabiliz lortzen da. Motor horrek nabearen abiadura handitzen du, eta bere orbita Lurraren orbita zirkularretik oso orbita eszentrikora aldatzen du.  Ilargiaren transferentzia-arkua zeharkatzen hasten denean, haren ibilbidea Lurraren inguruko orbita eliptiko batera hurbiltzen da, Ilargiaren orbitatik gertu apogeoa duela. TLIrako pultsuaren magnitudea eta unea zehaztasunez kalkulatzen dira, Ilargia Lurraren inguruko errotazioan seinalatzeko. Bulkada emateko motorrak pizteko unea kalkulatzeko, kontuan hartu behar da Ilargia hurbiltzean nabea apogeora hurbilduko dela.  Azkenik, ontzia Ilargiaren eragin-eremuan sartzen da, eta ilargiaren gaineko hegaldi hiperboliko bat egingo du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Léon Cogniet

**Léon Cogniet** (Paris, 1794ko abuztuaren 29a - *ibidem*, 1880ko azaroaren 20a) frantziar historia eta erretratuen margolaria izan zen.

Pierre-Narcisse Guérin eta Jean-Victor Bertinen ikaslea izan zen. 1817an Erromako Saria irabazi zuen eta hiri horretan egon zen 1822ra arte. Margolari askoren irakasle izan zen.

## Iruditegia 
>
Léon Cogniet Briséis.jpg|*Briséis pleurant Patrocle* (1815) musée des beaux-arts d'Orléans.
Léon Cogniet - Autoportrait 1.jpg|''L'Artiste dans son studio à la Villa Médicis de Rome* (1817), Cleveland Museum of Art.
Lar7 cogniet 001z.jpg|*Scène de Juillet 1830* edo *Les Drapeaux'' (1830), musée des beaux-arts d'Orléans.
Leon Cogniet - Jean-Francois Champollion.jpg|*Jean-François Champollion* (1831), Paris, musée du Louvre.
Léon Cogniet - Louis Philippe d'Orléans, duc de Chartres (1792).jpg|*Portrait du futur roi Louis-Philippe en 1792* (1834), Versailles, musée de  l'Histoire de France.
Léon Cogniet - L'Expédition d'Egypte.jpg|*L’Expédition d’Égypte sous les ordres de Bonaparte* (1835-1836), Paris, musée du Louvre.
Léon Cogniet - La Garde nationale de Paris.jpg|*La Garde nationale de Paris part pour l’armée, septembre 1792* (1836), Versailles, musée de  l'Histoire de France.
Léon Cogniet -Tintoretto Painting His Dead Daughter.jpg|*Tintoret peignant sa fille morte* (1843), musée des beaux-arts d'Orléans.
Léon Cogniet - Maria Brignole-Sale, Duchess of Galliera, with her son Filippo - Google Art Project.jpg|*Portrait de Maria Brignole-Sale De Ferrari* (1856), Genova, Palazzo Rosso.

## Kanpo estekak
Matilda De Angelis

**Matilda De Angelis** (Bolonia, Italia, 1995eko irailaren 11) italiar musikagilea, abeslaria eta aktorea da. Besteak beste, *Veloz como el viento* eta *El Premio* filmetan edo *The Undoing* zein *Leonardo* telebistako miniserietan lan egin du. 

## Biografia 
Hamahiru urte zituela hasi zen gitarra eta biolina jotzen.  Boloniako *"Enrico Fermi" lizeo zientifikoan* ikasi zuen.

2011n, De Angelis *Rumba de Bodas* taldean hasi zen kantatzen. Taldeak album bat ere grabatu zuen, *Karnaval Fou*, eta 2014. urtean argitaratu zen.

### Aktore lana 
2015ean, Matteo Rovere zuzendariak aukeratu zuen *Veloz como el viento* (2016) filmaren castinerako. De Angelis-en arabera, Rovere-k«*nire argazki batzuk ikusi zituen Facebooken, eta ezagutu egin nahi izan ninduen, film berri horretan ni protagonista izatea nahi baitzuen , eta ez zuen aktore profesional bat kontratatu nahi izan, Italiako eskualde jakin bateko dialekto jakin bat behar baitzuen (Emilia Romagna).* *Orduan, entzunaldira joan nintzen eta esan zidan: "berriro egin behar duzu, baina gidoi batekin"*, *eta hiruzpalau entzunaldi izan nituen ondoren, eta papera lortu nuen"*. Bere debutean, De Angelis David di Donatello sarirako izendatu zuten 2017an, Aktore Onenaren sarirako; *Seventeen* izeneko filmeko abestia ere idatzi eta kantatu zuen, eta Jatorrizko Abesti Onenaren saria jaso zuen lehiaketa berean. Flaiano saria eta Nastro d'argento dotore bat ere jaso zituen Berri Onenarentzat.

2017an, Brittia izeneko pertsonaia interpretatu zuen *El Premio de Alessandro Gassmann* komedian. 2018an, *Youtopia* drama ere egin zuen. Nerabe batek bere birjintasuna linean saltzen zuen familia salbatzeko, eta arrakasta handia lortu zuen topless-ean agertzen zen eszenei esker. 2020an, HBOko *The Undoing* telebistako miniserie batean parte hartu zuen (Anatomy Award bat irabazi zuen, biluzik zegoen aurreko eszenagatik), eta Netflixen *La increíble historia de la Isla de las Rosas* filmeko protagonista izan zen, Sydney Sibiliak zuzendua.

Liev Schreiber-ekin batera, Ernest Hemingway-ren *Al otro lado del río y entre los arboles* eleberria egokitutako filmean protagonista izan zen.

2021ean, Cremonako Caterina pertsonaia interpretatu zuen Leonardo serie historikoan (Leonardo Da Vinci). 

## Sariak 
* 2017an *David di Donatello Aktore Onenaren sarirako* izendatu zuten. 
* 2017an *David di Donatello Abesti onenaren saria* jaso zuen, berak idatzi eta kantatu zuen *Seventeen* abestiarengatik.
* *Berri Onenarentzako Flaiano saria* eta Nastro d'argento dotore bat ere jaso zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Bideoa: Matilde de Angelis 2017ko abesti onenaren saria jaso zuen *Seventeen* abestia abesten, 2018.Seventeen-en beste bideo bat
Modelo 77

***Modelo 77*** 2022ko Alberto Rodríguez Librero espainiar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia 
Model kartzela. Bartzelona, 1977. Manuel izeneko kontulari gazte bat desfalkoagatiko epaiketa baten zain dago kartzelan, eta 6-8 urteko zigor bati aurre egin behar dio, zigorra neurriz kanpokoa bada ere egin duen deliturako. Bere zeldakide Pinorekin batera, bat egingo du preso arrunten eskubideen eta amnistiaren alde borrokatzen ari den kolektibo batekin, COPEL izenekoarekin.

## Aktoreak 
* Miguel Herrán: Manuel Gómez
* Javier Gutiérrez : Pino
* Fernando Tejero : El Marbella
* Jesús Carroza: el Negro
* Marc Pujol
* Catalina Sopelana: Lucía
* Xavi Sáez : Boni
* Alfonso Lara: El Demócrata
* Polo Camino : Rubí
* Víctor Castilla: Rompetechos
* Iñigo Aranburu: Andrés
* Javier Lago: Domingo
* Edgar Prates: Horóscopo 
* Iñigo de la Iglesia: Agustín
* Javier Beltrán : Arnau Solsona
* Daniel Mantero: El Duesoko medikua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Girasoles silvestres

***Girasoles silvestres*** 2022ko Jaime Rosales kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Julia, 22 urteko gaztea eta bi umeren ama, Óscar gatazkatsuarekin maiteminduko da, eta harreman bat hasiko dute. Elkarrekin denbora igaro ahala, Juliak Óscarri buruzko zalantzak izango ditu, ez du jakingo hura den alboan behar duen pertsona. Hala, bidaia pertsonal batean abiatuko da zoriontasun bila beretzat eta bere familiakoentzat.

## Aktoreak 
* Anna Castillo: Julia
* Oriol Pla: Óscar
* Quim Ávila
* Lluís Marquès
* Manolo Solo
* Carolina Yuste: Maite
* Neus Pàmies: Muriel

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Il Boemo

***Il Boemo*** () 2022ko Petr Václav txekiar zinema zuzendariaren film biografikoa da. 2022ko irailaren 19an estreinatu zen Donostiako Nazioarteko Zinemaldian. 2022ko Oscar sarietan nazioarteko film onenaren sarirako Txekiar Sarietarako hautatu zuten eta 2025eko Lisboako Italiako Zinemaldian parte hartu zuen.

## Sinopsia 
1764. Josef Venezian bizi da, baina urtebetetik gora darama bizimodu kaxkarra izaten. Opera-konpositore bihurtu nahi du. Hiria jada finkatuta dauden egile talentudunez beteta dagoenez, ez dago lekurik Josefentzat, agidanez. Biolin-jotzaile gisa lan bila dagoela, neska dirudun baten orbitan sartuko da, eta aretoetan jotzeko aukera emango dio horrek. Baina Josefek markesa libertino baten maitale bihurtzean izango du nahi duena lortzeko benetako aukera.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Maternal

***La Maternal*** 2022ko Pilar Palomero espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Carlak 14 urte ditu eta neskato desafiatzailea eta hezigaitza da. Herri bateko kanpoaldean bizi da, errepideko jatetxe zahar batean, bere ama ezkongabe gaztearekin. Ez da ikastetxera joaten eta egunak Efraín lagunarekin ematen ditu. Gizarte-laguntzaile bat konturatuko da bost hilabeteko haurdun dagoela eta ‘La Maternal’ ama adingabeentzako zentroan sartuko da.

## Aktoreak 
* Carla Quílez: Carla
* Ángela Cervantes: Penélope
* Jordan Dumes
* Pepe Lorente
* Olga Hueso
* Rubén Martínez
* Gal·la Sabaté
* Neus Pàmies

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Runner (2022ko filma)

***Runner*** 2022ko Marian Mathias estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Aita bat-batean hil ondoren, Haasek Will ezagutuko du. Runner Estatu Batuetako paisaia zabalean zehar elkar ezagutzen duten bi gazte ezezagunen istorioa da.

## Aktoreak 
* Hannah Schiller: Haas
* Darren Houle: Will
* Gene Jones
* Jonathan Eisley

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suro (2022ko filma)

***Suro*** () 2022ko Mikel Gurrea donostiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Helenak eta Ivanek bizitza berri bat eraiki nahi dute artelatz-basoetan, baina, lurrean bizitzeko moduari buruzko ikuspuntu ezberdinak dituztenez, bikotearen etorkizuna kolokan jarriko da.

## Aktoreak 
* Vicky Luengo: Elena
* Pol López: Iván
* Ilyass El Ouahdani: Karim

## Produkzioa 
* Ander Barinaga-Rementeria Irusoinekin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pornomelancolía

***Pornomelancolía*** 2022ko Manuel Abramovich argentinar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Lalo sex influencerra da: bere gorputz biluziaren argazkiak eta etxean egindako bideo pornoak posteatzen ditu sare sozialetan dituen milaka jarraitzaileentzat. Bere bizitzaren gidari bakarra bada ere, intimitatean, pertsonaiatik kanpo, etengabeko malenkonian bizi dela dirudi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heltzear

***Heltzear*** 2021eko Mikel Gurrea donostiar zinema zuzendariaren film laburra da. 2021eko Kimuak katalogokoa, Veneziako Zinemaldian parte hartu zuen lehendabiziko euskarazko filma izan zen.

## Sinopsia 
Donostia. 2000. urtea. Euskal gatazka aktibo dago. Sara, 15 urteko eskalatzailea, alboan ez duen nebari eskutitza idazten ari zaiola, bere bizitzako igoerarik zailenerako entrenatzen ari da. 

## Aktoreak 
* Haizea Oses: Sara
* Mikel Arruti
* Oier de Santiago

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Gurrea

**Mikel Gurrea** (Donostia, 1985) gipuzkoar zinema zuzendaria da.

Ikus-entzunezko Komunikazioa ikasi zuen Pompeu Fabra Unibertsitatean. Bitartean, Agosto publizitate ekoizpen etxean lan egin zuen eta film labur batzuk idatzi eta zuzendu zituen.

## Filmografia 
* *Primo* (2008, film laburra)
* *Los gatos del tejado* (2009, film laburra)
* *Rojo en el agua* (2010, film laburra)
* *Txoria* (2013, dokumentala)
* *Heltzear* (2021, film laburra)
* *Suro* (2022, film luzea)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Valentzia etxea (Donostia)

**Valentzia etxea** Donostiako Parte Zaharraren etxebizitza-eraikina da, portu gainerko harresiaren azken aztarnen ondoan. 

## Historia eta ezaugarriak 
Bere aurretik leku berean Lonja etxea zegoen. Valentzia etxea 1935ean eraiki zen. Arkitektoak Pablo Zabalo eta Jose Manuel Aizpurua izan ziren, batez ere lehenengoa. Anbizio handiko eraikina da, harlanduzko eta hormigoizkoa. Estiloa historizista neogotikokoa da.

Lehen teilatuan tenplete bat zegoen. Udalari ez zitzaion baliorik zuenik eta bota egin zen nahiz eta auzokide asko haren alde jarri. Etxea Alde Zaharra babesteko proiektuaren barruan dago baina ez da aurreikusten elementu hori berreskuratzeko beharra.

Atarian sustatzailearen izen irakur daiteke: Feliciano Valencia. Ataria oso dotorea da, marmolezko eskailera zabalekin eta beirakiekin.[thumb|250px|Eraikinaren ataria [Lasala plaza|Lasala plazan dago.|erdian]]
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apagón (telesaila)

***Apagón*** Buendía Estudiosek Movistar Plus+erako sortutako telesail antologikoa da.

## Sinopsia 
Eguzki-ekaitz batek Lur planeta osoko elektrizitatea etengo du. Egoera horretan gertatuko dira bost istorio: elektrizitaterik, telekomunikaziorik eta garraiobiderik gabeko mundu batera egokitzeko borrokan ari diren pertsonaiek aurre egin beharko diete beren behar, sen eta beldurrik oinarrizkoenei.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El sostre groc

***El sostre groc*** 2022ko Isabel Coixet kataluniar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
2018an bederatzi emakumez osatutako talde batek salaketa bat jarri zuen Lleidako Antzerki Ikasgelako beren bi irakasleren aurka, 2001 eta 2008 bitartean, nerabeak zirela, jasan zituzten sexu-abusuengatik. Beranduegi zen. Beldurragatik, lotsagatik, gertatutakoa ulertzeko eta digeritzeko denbora gehiago behar izan zutelako, kasua preskribatuta zegoen eta artxibatu egin zuten. Hala ere, ez zekiten beren testigantzei esker ate bat ireki zutela eta, agian, dena ez zegoela galduta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Walk Up

***Walk Up*** () 2022ko Hong Sang-soo txiletar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Adin ertaineko zinema-zuzendari batek, alaba hainbat urtez ikusi gabe egon ondoren, harekin bisitatuko du barne-diseinatzaile baten eraikin bat. Alabak ere barne-diseinua ikasi nahi duelako joan dira bertara. Diseinatzaileak solairuz solairu erakutsiko dizkie egin dituen berrikuntza guztiak. Hirurak solairu guztietako gela guztietan sartuko dira, begiratu bat ematera.

## Aktoreak 
* Kwon Hae-hyo: Byungsoo
* Lee Hyeyoung
* Park Mi-so: Jeongsu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eskalada libre

[thumb|right|200px|[Kurt Albert "Streitberger Schild" eskalatzen, Streitbergetik gertu.]]
**Eskalada libre** harkaitz-eskalada mota bat da, non eskalatzaileak eskalada-ekipoak erabili ahal izango dituen, hala nola sokak eta uhalak, baina soilik erorketetan izandako lesioetatik babesteko eta ez aurrera egiten laguntzeko. Eskalatzaileak aurrera egiten du harkaitzaren gainetik mugitzeko trebetasun fisikoa erabiliz. Eskalada libreak, zehatzago esanda, eskalada klasikoa, kirol-eskalada, *bouldering*a eta bakarkako eskalada mota gehienak barne har ditzake.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harkaitz-eskalada

[thumb|right|200px|[The Roachesko «Valkyrie» izeneko bidea eskalatzen.]]
**Harkaitz-eskalada** kirol bat da, eta parte-hartzaileek eskalatu edo jaitsi egiten dute arroka-formazio natural edo eskalatu ahal izateko diseinatutako batetik. Tontorrera edo helmuga izendatutako zatira erori gabe iristea da kontua. Amaierara iristen den pertsonak, edo erortzen ez denak, irabazten du. Ibilbidean zailtasuna areagotuz doa. Gizakiek mendiak beti eskalatu dituzten arren, kirol hau (halakotzat hartuta) ez zuten  XX. mendera arte garatzen hasi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eskalada artifizial

[thumb|right|[Layton Kor 1963an Eldoradon bide bat prestatzen.]]
**Eskalada artifiziala** eskalada estilo bat da, non aurrez kokaturiko gailu eta sokak erabiliz norbere buruari tiraka gorantz aurrera egiten duen. Justu, eskalada librearen kontrakoa da, izan ere, modalitate horretan ez dute laguntzarik erabiltzen aurrera egiteko.

Eskalada artifizialean era guztietako materialak erabiltzen dira, hala nola arteka-trabagailuak eta pitoiak, igotzen laguntzeko, eta ez babes gisa bakarrik; hau da, materiala aurrera egiteko ere erabil daiteke. Presa naturalik ez badago, finkagailuak jartzen dira (arrokaren baldintzetarako egokiak), mailakatutako estribuei eusteko, eskalatzaileak gora egin dezan. Eskalada motela eta neketsua da, eta material asko erabili behar da. Leku jakin batzuetara iristeko modu bakarra da, eta espeleologoek asko erabiltzen dute, adibidez, kobazuloetako horma eta sabaietan zintzilikatutako zuloak esploratzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak