open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amatasun kutxa

240px|eskuinera|thumb|Finlandiar bikote bat amatasun kutxa irekitzen
**Amatasun kutxa** () Finlandiako Gizarte Segurantzaren parte den Kela erakundeak  emandako kit bat da, Finlandian bizi diren edo bertako Gizarte Segurantzak babesten dituen guraso izango direnentzat . Kutxak haurrentzako arropa eta beharrezkoak diren beste elementuak ditu, hala nola, pixoihalak, ahozapiak, gasazko eskuoihalak eta seme-alabak zaintzeko produktuak. Lehenengoz 1938an  errenta baxuko gurasoei eman zitzaien, eta manta bat, maindireak, pixoihalak, eta haurrarentzat arropa egiteko oihala jaso zuten.

1949 urteaz geroztik ama izango ziren guztiei banatzen hasi zen, baldin eta mediku edo amatasun klinika batera joan baziren bere haurdunaldiaren laugarren hilabetea baino lehen, eta haurdunaldiak, gutxienez, 154 egun irauten bazuen. Kutxaren edukia, gutxi gorabehera, urtero eguneratzen da.

## Kutxa 
1949an, kutxa, haurdunaldiaren laugarren hilabetea baino lehen medikura joaten ziren ama guztiei banatzen zitzaien, Amatasun Laguntzen Finlandiar Legearen arabera. Biberoi bat ere gehitu zen une batean baina, gerora, kendu egin zen edoskitze naturala sustatzeko. Kutxa jasotzeko ezarritako baldintza, alegia, medikura joatea, garaiko emakumeek haurdunaldian mediku laguntza egokia jaso zezaten ezarri zen.

Jasotzen den kutxa bera, sehaskatxo moduan ere erabili daiteke. Ama batek, gaur egun, bi aukera ditu, kutxa edo 140 euroko dirulaguntza jaso; %95ak kutxa jasotzen du, balio handiagoa bait du. Amatasun kutxa online eskatu ahal da, Kela web orrian edo imprimaki bat bidaliz.

Gaur egungo kutxaren edukiak honako hauek ditu: umeentzako gorputz osorako jantziak, lo zakua, kanpoaldean ibiltzeko arropa beroak, umeen bainurako produktuak, kremak, pixoihalak, oherako oihalak eta koltxoi txiki bat (kutxara egokitua, hau sehaska bihurtzeko), txanodun eskuoihal bat, norberaren zainketarako gailuak (azazkaletarako guraizeak, ilerako eta hortzetarako eskuilak, edoskitzeko diskoak eta kondoiak...) lerde-zapiak, muselinazko zapiak, marrazkidun liburu bat, hortzaldirako jostailua eta abar.

Kelak ez du amatasun kutxa saltzen, ez baita merkataritza produktu bat.

## Ondorioak 
Haurdun zeuden emakumeek jasotzen zuten mediku arreta asko hobetu zen eta haur heriotza-tasa jaitsi programa honen ondorioz. Gaur egun, programa hau Finlandiar kulturaren parte da.

## Mundura hedakuntza 
Programa hau munduko beste herrialdetara zabaldu da, leku bakoitzaren beharretara egokituz; Afrikan, kutxak kartoizkoak izan ordez plastikozkoak dira, haurra bainatu ahal izateko, Indian, eltxoengandik babesteko sare batekin dator. Mexikon medikura joateko baldintza mantendu dute, bertako emakumeek haurdunaldiko mediku arreta jaso dezaten.

## Ikus gainera 
Kela

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarasketa (argipena)

**Sarasketa** terminoak esanahi zenbait ditu:

* Sarasketa, Nafarroa Behereko Garazi eskualdeko herri baten izena;

Abizen moduan:
* Iñaki Sarasketa, ETAkide historikoa.
* Pedro Sarasketa,  kazetari, idazle eta politikari gipuzkoarra.
Chaillot jauregia

**Chaillot jauregia**, Frantziako Paris hiriburuaren 16. barrutian dagoen jauregi bat da, Trocadéro plazan eta Chaillot muinoan. 1937ko Nazioarteko Erakustazokako Léon Azéma, Jacques Carlu eta Louis-Hippolyte Boileau arkitektoek eraiki zuten, aurrez zegoen Trocadéro jauregia ordezkatzeko. Eiffel Dorrearen parean dago, Sena ibaiaren eskuineko ibarrean.

Jauregia neogotiko estiloko bi pabilioiez osatua dago, Senara jaisten diren 195 metroko bi hegalekin. Bata bestearengandik Trocadéro lorategira begira dagoen ordoki batez bananduak daude. 55.000 m²-ko azaleran, eraikinak hiru museo ditu: Itsas Armadaren Museoa, Gizonaren Museoa eta Arkitekturaren Museoa, bai eta Chailloteko Antzoki Nazionala ere.

1948ko abenduaren 10ean, jauregi honetan, Nazio Batuen Batzar Nagusiak Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala onartu zuen. Horregatik, 1985ean, orduko François Mitterrand frantziar presidentearen ekimenez ordokiak Askatasunen eta Giza Eskubideen plaza izena jaso zuen.

## Kanpo estekak
Aleksandr Dutov

**Aleksandr Ilitx Dutov** () (1879—1921) errusiar militar kontrairaultzailea izan zen, Orenburgeko kosakoen buruzagia.

## Biografia 
Armada tsaristan karrera egin ondoren, Lehen Mundu Gerran batailoi kosako batzuk zuzendu zituen. Otsaileko iraultzaren ostean, joera politiko eskuindarreko erakundeetan parte hartu zuen. 1917eko ekainean burutu zen kosakoen biltzar nagusiko lehendakari aukeratu zuten. Urriko Iraultza Sozialista eta gero, bere menpeko Orenburgeko armada kosakoa Siberiako kontrairaultzaren buru zen Alexander Koltxak jeneral zuriaren esanetara jarri zuen. Txekoslovakiar Legioaren laguntzarekin zenbait hiri konkistatu zituen; baina 1920an, Koltxaken armada garaitua izan zenean, Txinara erbesteratu zen. Bertan, 1921ean, Mahmud Khadzhamirov izeneko militante boltxebike iraultzaile batek hil egin zuen.

## Erreferentziak
Palanka (Bilbo)

thumb|Izenaren jatorria azaltzeko proposamen desberdinak izan dira. Batek dio gaztelaniazko *palangana* hitzatik datorrela: prostitutek eta bezeroek garbitzeko erabiltzen omen zuten ontzia.
thumb|Moulin Rouge aretoa.

**Palanka**, gaztelaniaz *La Palanca* Bilboko auzo historikoa da. Gorte kaleak, San Frantzizko kaleak eta haren inguruak nortasun handiko auzoa osatzen dute; La Palanca da haren herriko goitizen ez ofiziala. Hiriko auzo gorria izan zen urtetan. Garai batean, 2.000 inguru prostituta egon ziren erregistratuta Bilbon, gehien-gehienak La Palancan.

## Izenaren jatorria 
Ez dago erabat argi nondik sortu zen izena. Teoria batek prostituzioan kokatzen du hitzaren jatorria, beste batek meatzaritzan. Ustez, La Palanca izena Miribillako meatzariek erabiltzen zuten palankatik etor liteke: lokaletan sartu baino lehen kanpoaldean uzten omen zituzten. Beste teoria baten arabera, prostituta nahiz bezeroek genitalak garbitzeko erabiltzen zituzten garbiontzietatik dator izena, gaztelaniaz *palangana*, *palanca* hitzaren antzeko itxura omen duen hitza.

Izendapena ez du inongo ofizialtasunik: herriak sortu zuen. “Toki zehatz batena baino, giro baten izena da”, dio Arturo Uriartek. Prostituzioa, kabaretak eta parranda, horiek bihurtu zuten Gorte kalea berezi. Lehengo giroaz, argiaz, koloreaz, kabaretez, artistez... gaur egun ez da arrastorik.

Gaur egun, hiruzpalau night clubek eusten diote nola edo hala. Lehengo dotoreziaz oroitzapena baino ez da gelditzen, eta kalean dabiltzan prostitutak, ez asko, afrikar etorkinak dira batez ere. 

## Bibliografia 
* Jose Maria Izarzelaiak eta Arturo Uriarte: *El barrio de Las Cortes, una historia de la La Palanca Bilbaina* (Gorteetako auzoa, Bilboko La Palancaren historia), Bilbo; Aldauri Fundazioa, 2007, 134 or. ISBN 978-84-612-0729-9.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :La Palancari buruzko 2019ko bideoa.
Saint-Germain-des-Présko abadia

**Saint-Germain-des-Présko abadia** (), Frantziako Paris hiriburuan dagoen antzinako beneditar abadia bat da, Parisko 6. barrutian. Hain zuzen ere, berau kokatua dagoen Saint-Germain-des-Prés auzoari izen ematen dio.

VI. mendean, Txildeberto I.a, merovingiar erregeak, eta San German, Parisko artzapezpikuak, eraikiarazi zuten. 558an sortua izan zen. Txildeberto ehortzia dago, eta baita haren ondorengo errege-erregina merovingiar zenbait. Descartes filosoaren hilobia ere bertan dago.

1792an, Frantziar Iraultzaren harira, itxiarazia izan zen. 1862tik aurrera Frantziako Monumentu Historikoen zerrendan sailkatua dago.

## Kanpo estekak
Barnard College

**Barnard College** New Yorkeko emakumeentzako erreserbatutako arte liberalen unibertsitatea da. 1889an sortua, Barnard College Columbia Unibertsitatearekin dago lotuta, nahiz eta Manhattango Morningside Heights auzoan campus independente bat izan. Establezimenduak ere bere administrazioa du, bere irakasle propioak eta bere aurrekontua. Bere campusa Broadway-n zehar zabaltzen da 116. eta 120. kaleen artean, hau da, Columbia inguruan.

Barnard-en izena unibertsitateko jatorriraino atzera egiten du eta Estatu Batuetako establezimendu ospetsu eta selektiboetako bat da «Seven Sisters» taldekoa baita. Campusa *Academic Acropolis* barrutian dago, horrela deitua hainbat establezimenduen kontzentrazioagatik, horien artean Bank Street College of Education edo Jewish Theological Seminary.

## Kanpo estekak 
* *Barnard College* webgune ofiziala
Morningside Heights (Manhattan)

**Morningside Heights** Manhattan (New York) uharteko auzoa da. Upper West Side auzoak mugatzen du hegoaldetik, Harlem auzoak iparraldetik, Riverside parkeak mendebaldetik, eta Morningside parkeak ekialdetik. Broadway kaleak ipar aldean zeharkatzen du.

Morningside Heights batzuetan Upper West Side-ren zati sinpletzat hartzen da, Central Parkeko mendebaldeko eta ipar-mendebaldeko alde osoa hartzen duena. Barrutiak "Academic Acropolis" ezizena du, Manhattango punturik altuenetarikoa eta hainbat erakunde akademiko garrantzitsuen egoitza baita. Columbia Unibertsitateko campusak zatirik handiena hartzen du, itsasertzean beste hainbat eraikin dituena. Barnard College (neskentzako erreserbatuta), Union Theological Seminary, Jewish Theological Seminary, Manhattan School of Music eta Bank Street College of Education auzoan ere daude.

Helburu turistiko nagusia Saint John the Divine Katedrala da, Munduko katedral anglikanorik handiena eta kristautasunaren laugarren handiena dela ziurtatzen duena. 1892. urteaz geroztik eta Bigarren Mundu Gerraren artean eraiki zuten estilo neogotikoko eraikin erlijioso haundi hau. Ez da osatu eta berreraikuntza lanak oraindik ere etengabe ari dira.

Auzoan *Battle of Harlem Heights* izeneko bataila nabarmena izan zen, 1776ko irailaren 16an, Independentzia Gerra|Independentzia Gerraren garaian.

## Ikus, gainera 
* Jane Jacobs

## Kanpo estekak
Energia potentzial elastiko

**Energia potentzial elastikoa** gorputz elastiko batek bere oreka-posiziotik ateratzen denean duen energia potentziala da. Energia potentzial elastikoa objektuak konprimatzen edo luzatzen direnean ematen da, edo edozein modutan deformatzen badira. Elastizitatearen teoria batez ere gorputz eta material solidoen deformazio mekaniketan oinarritzen da. Energia potentzial elastikoaren ekuazioa ekilibrio mekanikoaren posizioa ebazteko erabiltzen da. Energia hau potentziala denez, energia zinetikoa bezalako beste energia batean eraldatzen da. Ekuazioa matematikoki horrela adieraz daiteke:

: U = \frac{1}{2}k \Delta x^2\,

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Energia potentzial

## Kanpo estekak
Upper West Side

**Upper West Side** (ipar-mendebaldea Manhattanen erabiltzen diren terminoen arabera) New Yorkeko Manhattan barrutian dagoen auzoa da, Central Park eta Hudson ibaiaren artean kokatua, 59. kalearen mendebaldean.

## Kokapena 
Central Parkearen eta Hudson ibaiaren artean, 59. kalearen mendebaldean.

Upper East Side bezala (ipar-ekialdea) Upper West Side bizileku eta merkataritza gunea da batez ere, non beste egoiliar askok Midtown Manhattango eta Lower Manhattango gune komertzialetan lan egiten duten.

## Demografia 
2010ean auzoak 209.084 biztanle zituen.

Langile artistikoen, kulturalen eta liberalen egoitza izateko ospea du, Upper East Side auzokoen aldean, non kontserbadoreak, salerosleak eta merkatariak baitira.

## Ikus, gainera 
* Upper East Side
* Viale Bligny (Milano)
* Quadronno (Milano)

## Kanpo estekak
Vanessa-Mae

**Vanessa-Mae Vanakorn Nicholson**, **Vanessa Mae** bezala ezaguna (); (Singapur, 1978ko urriaren 27a - ) musika klasikoa jotzen duen biolinista da. Famatua egin da hainbat motatako musika nahasten dituelako, pop, jazz, techno... eta beste hainbat musika mota, musika klasikoarekin konbinatzen ditu. Nazioarteko ospea eman zion pieza “The Violin Payer” izan zen. (1994).

## Biografia 
### Lehenengo urteak 
Bere ama abokatua eta pianista txinatarra da, Pamela Soei Luang Tan deitutakoa. Bere aita, hoteleko enpresari thailandiarra da, Vorapong Vanakorn deitutakoa. Vanessa Maek *Chen Mei Vanakorn* izena zeukan jaiotze izen bezala.

### Hasierak 
Musika entzun zuen lehen aldia, pianoaz aparte, Singapurreko lorategi batean izan zen. Bere gurasoak dibortziatu eta gero, 4 urte zituenean bere amarekin eta senar berriarekin Londresera bizitzera joan zen.

Kensingtonen etxean egon zenean, Grahan Nicholson izeneko gizon batek Vanessa adoptatu zuen eta bere abizena eman zion. Jaio zenetik 5 urtetara, pianoa bakarrik jotzeko gai zen, baina bere aitaordeak biolin eta dantza klasiko klaseetara apuntatu zuen. Nicholson, abokatua izateaz aparte, biolinista ere bazen, eta bere alabak biolina jotzea nahi zuen. Horrela hasi egin zen Vanessak biolina jotzen, nahiz eta eskolan biolina jotzea joko bat bezala hartu.

Francis Holland eskolan ikasi zuen eta kontzertuetan eta operetan bere gurasoekin parte hartu zuen. Bere teknika hobetzeko gurasoek Txina Zentraleko Kontserbatoriora eraman zuten, eta Pekinen biolineko klaseak jaso zituen Sr. Lin Yao Ji. irakaslearekin.

Gainera, mandarinera ikasi zuen eta lan batzuk egin zituen Londreseko eskolarako. 10 urte zituenean, gurasoek oso garestia zen biolina bat erosi zioten Giuseppe Guadagnini italiar luthierrak fabrikatutakoa, 1761an.

Beste aldetik, bere lehen kontzertua bakarlari bezala Londreseko Orkestra Filarmonikoan izan zuen hamaika urte zituenenean, Royal College of Musikeko zuzendariak bere talentua ikusita, Vanessari Félix Andrievsky irakaslearekin klaseak hartzea lortu zuen. 1991an, 12 urterekin, nazioarteko bira bat hasi zuen “London Mozart Players” taldearekin, "Mozart Bicentennial Tour" izenekoa. Horretaz aparte, 3 grabaketak egin zituen: "Violin", "Kids Classics" eta "Tchaikovsky & Beethoven violin Concertos".

Bere amak Vanessa ordezkatu zuen (1999 urteraino) manager, produktorea, pianista laguntzaile eta aholkuari bezala. 1992an, 14 urterekin, Royal College of Music-en amaitu zituen ikasketak eta bi urte geroago, 16 urterekin, EMI Music diskoetxearekin kontratu bat sinatu zuen musika klasikoa eta musika pop nahasita jotzeko.
Dewi Sri

[thumb|180px|[Javako Dewi Sri]]
**Dewi Sri** edo **Dewi Shri** (), Bali eta Java uharteetan, Indonesiako mitologian, arrozaren jainkosa da. Hori dela eta,arroza sailetan jainkosari eskainitako santutegi txikiak eskaintzen zaizkion.

## Mitoa 
Mitologia horren arabera azpimunduko eta ilargiko energia, batetik, eta Gaiaren eta Terrarena, bestetik, du jainkosa honek. Dewi Srik lurreko elikagaiak kontrolatzen ditu. Bera ere heriotza kontrolatzen du. Arrozarekin duen erlazioaren ondorioz, bestetik, biziaren ama da; hau ulertzeko arroza Indonesiako onarrizko jakia dela aipatu behar dugu.

Hinduismoan Dewi Sri Devi eta Sri jainkoekin lotu behar dugu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Dewi Sriren kondaira.
María Cristina Burdinbide Konpainia

thumb|Aranjuezeko burdinbide zubia
**María Cristina Burdinbide Konpainia** Espainiako burdinbide negozioaren gaineko ahalegin goiztiar bat izan zen, 1840ko hamarkadaren hasieran. Manuel Larak sortu zuen Madril-Alacant linea eraikitzeko, eta Daniel Weisweiller izan zuen akziodunen artean. Egitasmoak porrot egin zuen 1844an, eta José Salamanca inbertsore eta negozio gizona geratu zen esleipenarekin. José Salamancak, orduan, Madrildik Aranjuezerainoko tartea egiteko konpainia bat sortu zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Ikus, gainera 
* MZA
* Ramón María Narváez
* Maria Kristina Borboikoa

## Kanpo estekak
Rita Hester

**Rita Hester** (1963ko azaroaren 30a - 1998ko azaroaren 28a) Bostongo Allston auzoan erail zuten afro-amerikar emakume transgeneroa zen. Erailketa ondorengo samina eta amorruaren agergarritzat abenduaren 4an bere omenezko bijilia egin zuten kandelekin. Horrez gain, bere hilketak Gwendolyn Ann Smith ekintzailea Transgeneroen Oroimenaren Eguna sortzera bultzatu zuen 1999an, harrezkeroztik urtero ospatzen dena.

## Erreferentziak
Escape from Fort Bravo

***Escape from Fort Bravo*** (euskaraz *Fort Bravoko Ihesa*, Euskal Herrian ***Fort Bravo*** izenburuaz ezaguna) 1953ko John Sturges estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. William Holden, Eleanor Parker eta John Forsythe aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila (1861-1865). 1863an, Fort Bravo hegoaldeko preso konfederatuentzako kontzetrazio-esparrua bilakatu da. Arizonako basamortuan kokatua, meskalero apatxe gerrazaleen bizilekua da. Hegoaldeko emakume baten laguntzaz (Eleanor Parker) konfederatu preso talde txiki batek bertatik ihes egitea lortuko du, baina Roper kapitain (William Holden) unionista zorrotza berak atzemateko asmoz haien atzetik abiatuko da.

## Aktoreak 
* William Holden: Roper kapitaina
* Eleanor Parker: Carla Forester
* John Forsythe: John Marsh kapitaina
* William Demarest: Campbell
* William Campbell: Cabot Young
* Polly Bergen: Alice Owens
* Richard Anderson: Beecher tenientea
* Carl Benton Reid: Owens kolonela
* John Lupton: Bailey

## Kanpo estekak 
* *Fort Bravo* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Quay Dash

**Quay Dash** (Bronx, New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1992ko irailaren 17a) estatubatuar emakumezko rapeatzaile eta abestigile transgeneroa da. Contessa Stuto rapeatzailearen eskutik hasi zen musikagintzan. 2013ko urrian bere lehenengo singlea argitaratu zuen, ''Satan's Angel* izenburuduna eta CuntMafia disko-etxe independentearekin. 2016an lehendabiziko EPa plazaratu zuen, *Transphobic* izenburukoa.

## Diskografia 
### EPak 
### Bideoklipak 
* 2014: *Ain't Gon' Stop It / BKLYN*
* 2015: *You Make Me Cray*
* 2017: *I Need A Bag*
* 2017: *Decline Him''

## Erreferentziak
Vittoria Schisano

**Vittoria Schisano** (Pomigliano d'Arco, Italia, 1983ko azaroaren 11) italiar aktorea da.

## Biografia 
Pomigliano d'Arcon jaio eta hazi zen **Giuseppe Schisano** izenaz. 1998an Erromara joan zen antzezpena ikastera. Hainbat urtez antzerkian aritu ondoren, 2005ean bi atalez osatutako *Mio figlio* telefilmean agertu zen.

2011ko azaroaren 17an *Corriere della Sera* egunkariaren *Sette* aldizkarian argitaratutako elkarrizketan generoa aldatzeko bideari ekin ziola adiera zuen. Sexuz aldatu ostean, Vittoria Schisano izena hartu zuen. 2016ko otsailean *Playboy* aldizkariaren Italiako edizioaren azalean agertu zen lehen emakume transgeneroa bihurtu zen.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak 
## Liburuak 
### Autobiografia 
* *La Vittoria che nessuno sa* (2017, Sperling & Kupfer argitaletxea, egileak: Angela Iantosca eta Vittoria Schisano, )

## Erreferentziak
Saint-Georges (Paris)

**Saint-Georges (33)**, Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Opéra (9) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 20.850 biztanle zituen.

Izena auzo honen erdigunean dagoen Saint-Georges plaza eta Saint-Georges kaleari zor die.

## Ondarea 
### Plaza eta kaleak 
* Saint-Georges plaza
* Saint-Georges kalea
* Square d'Orléans
* Cité Malesherbes

### Elizak 
* Trinitate Santuaren eliza
* Notre-Dame-de-Lorette eliza
* Alemaniar Eliza Ebanjelikoa
* Santa Rita kapera

### Museoak eta fundazioak 
* Gustave-Moreau museoa
* Vie Romantique museoa
* Dosne-Thiers Fundazioa
* Société des auteurs et compositeurs dramatiques

### Antzoki eta ikuskizun aretoak 
* Théâtre Saint-Georges
* Théâtre de Paris,
* Théâtre de l'Œuvre
* Théâtre La Bruyère
* Théâtre Fontaine
* Casino de Paris
* La Grande Comédie
* Comédie de Paris
* Bus Palladium

## Kanpo estekak
Frank-Walter Steinmeier

**Frank-Walter Steinmeier** (Detmold, 1956ko urtarrilaren 5a) Alemaniako presidentea da. 2013tik 2017ra Kanpo Harremanetarako ministroa izan zen.
Chaussée-d'Antin

'''Chaussée-d'Antin (34)''', Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Opéra (9) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 3.488 biztanle zituen.

Izena auzo honetan dagoen Chaussée-d'Antin kaleari zor dio.

## Ondarea 
* Opéra Garnier
* Condorcet Lizeoa
* Parisko Sinagoga Handia
* Cité d'Antin
* Printemps aldizkariaren egoitza.
* Galeries Lafayette denda galeria
* Square de l'Opéra-Louis-Jouvet
* Eduardo VII.aren plaza
* Opéra plaza
* Théâtre de l'Athénée-Louis-Jouvet
* Olympia ikuskizun aretoa

## Kanpo estekak
Rochechouart (Paris)

**Rochechouart (36)**, Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Opéra (9) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 22.212 biztanle zituen.

Auzoak izena Margarita Rochechouartekoa (1665-1727) abadearen omenez darama.

## Ondarea 
* Pleyel pianoen antzinako lantegia.
* Georges Bizet musikagilearen jaiotetxea, Tour d'Auvergne kalearen 26. zenbakian.
* Eugène Viollet-le-Duc arkitektoaren jaiotetxea, Condorcet kalearen 68. zenbakian.
* Alexis Godillot enpresariaren jaiotetxea, Rochechouart kalearen 56. zenbakian.
* Cité Napoléon
* Jacques-Decour Ikastetxe-Lizeoa
* Lamartine Lizeoa
* Jean-Baptiste Camille Corot margolari eta grabatzailearen etxea.
* Hôtel Titon

## Kanpo estekak
Galina Txistiakova

**Galina Valentinovna Txistiakova** (; ; Izmail, Ukraina, 1962ko uztailaren 26a) Sobietar Batasuna eta Eslovakiaren izenean nazioarteko lehiaketetan gailendu zen atleta erretiratua da.

Luzera jauzia eta jauzi hirukoitza praktikatzen oso ezaguna bihurtu zen. Munduko errekorra dauka, oraindik ere, luzera jauzian: 7,52 metro, 1988ko ekainean lortuta. Jauzi hirukoitzean 14,52 metroko marka lortu zuen 1989an.
1984an faboritoa zen luzera jauzia irabazteko Los Angelesko Olinpiar Jokoetan baina, bere herrialdearen boikota horra joateko eragotzi egin zion. Urte horretan, Moskun, 7.29 metroko marka lortu zuen eta izan zen munduko bigarrena Heike Drechsle alemaniarraren atzetik.
## Ibilbide profesionala 
Bere lehenengo nazioarteko garaipena 1985ean ailegatu zen eta urrezko domina irabazi zuen luzera jauzian Europako Indoor txapelketan. Hurrengo urtean, zilarrezko domina irabazi zuen Europako aire zabaleko txapelketan, bakarrik [Heike Drechsle]] atletak hartu zion aurrea.

Seuleko 1988ko Olinpiar Jokoak baino hiru hilabete lehenago, Leningradon, ekainaren 11an luzera jauziaren munduko errekorra lortu egin zuen.

Seuleko Jokoetan Txistiakovak brontzezko besterik ez zuen lortu 7.11 metro markarekin, arrakasta Jackie Joyner-Kerseek lortu izan zuen 7.40 metroko marka eginda eta zilarrezko domina Heike Drechslek irabazi zuen, 7.22 metroko marka eginez.

1989ko ekainaren 2an Stockholmen munduko errekorra lortu zuen jauzi hirukoitzean, hiru jauzitan guztira 14.52 metroko jauziekin. Li Huirong txinatarraren marka gainditu egin zuen 30 zentimetro baino gehiagoko marka berria eginez.

Gainera, Galina Txistiakova, luzera jauzian eta jauzi hirukoitzean, bi munduko errekor batera lortzen munduko emakume bakarra da.

Urte horretan, Hagako Europa Indoor txapelketan, Budapesteko Indoor Mundialean eta Bartzelonako Munduko kopan jauzi hirukoitzean urrezko medaila lortu zuen.

1990ean, Glasgowko Indoor txapelketan garaipen bikoitza lortu zuen eta jauzi hirukoitza eta luzera jauziko probak irabazi egin zituen. Hala ere, hilabete batzuk pasa ondoren, jasan izan zuen lesio bat belaunean eta ebaketa bat egin behar izan zioten. Ebaketa ostean, ez zuen bere egoera fisikoa inoiz bere onera bueltatu.

Atletismotik 1996 alde egin zen. Gaur egun, jauzi hirukoitzean aritu izan zen Aleksandr Beskrovni gizonarekin ezkonduta dago eta biak Eslovakian bizi dira.
New Yorkeko Unibertsitatea

**New Yorkeko Unibertsitatea** (; **NYU** akronimoa erabiltzen du) unibertsitate eta ikerketa erakunde pribatu bat da, munduko ospetsuenetako bat dena.

Albert Gallatin-ek eta New Yorkeko pertsona nabarien talde batek New Yorken (Estatu Batuak) ezarri zuten 1831an, NYU Estatu Batuetako irabazi asmorik gabeko unibertsitate pribatu handiena bilakatu da, unibertsitateko 39.408 ikasle izanik (kredituak ez dituzten programetan parte hartzen duten 12.526 ikasle ez dira barnean hartu).

New Yorkeko Unibertsitateak 14 ikastetxe eta elkartutako erakunde barne hartzen ditu. Manhattanen 6 gune handi ditu eta Londresen, Parisen, Florentzian, Pragan, Madrilen, Berlinen, Akkran eta Shanghain instalazio propioak ditu.

## Kanpo estekak 
* New York University webgune ofiziala
Bengtskär itsasargia

**Bengtskär itsasargia** () Uhartediaren itsasoan kokatzen da,  Hankotik (Finlandia) 25 kilometro hego-mendebaldera. Itsasargia 1906an eraiki zen Bengtskär uharrian eta itsas mailatik 52 metro gora egiten duenez Iparraldeko Herrialdeetan altuena da.

## Historia 
Itsasargia egiteko asmoa bazegoen, baina, s/s Helsingfors baporea 1905ean Lübecktik Helsinkira zihoala inguru hartan hondartu zenean, hainbat tripulatzaile harrapatuta geratu edota itota hil zirela, proiektua premiazkoa bihurtu zen eta hurrengo urtean zehar amaitu zuten, Florentin Granholm arkitektuaren diseinua jarraituz. Hasieran petroleozko argi berezi bat zuen, Parisen egina, 20 itsas milietako irismena zuena. Sirena bat ere bazuen, hain indartsua itsasargia dardarka jartzen zela jotzean.

Sortu zenetik Neguko Gerrararte (1939ko azaroa-1940ko martxoa) 5 familia bizi ziren itsasargian urte osoan, langileak eta beraien sendikoak. Ume asko zeudenez irakasle bat ekarri zuten uharrira baino gerren ondorioz lekua utzi eta langileek ez zituzten sendikoak berriro eraman. Jarraipenaren Gerran gatazka bortitzak izan ziren behatokia eskuratu nahian, aztarnak oraindik ikusgai daudela itsasargiko sarrerako eskaloietan. Sobietar tropak Hankon kokaturik zeudela, itsasargia finlandiar behaketa postua zela eta asaldaturik, lehertu eta suntsitzen saiatu ziren Bengtskäreko Gatazkan, 1941ean.

1968an automatizatua izan zenetik utzia geratu zen itsasargia. Urteetako hondatzea ez areagotzeko Turkuko Unibertsitateari elokatu zioten itsasargia eta 1995ean, berriztatzea amaituta, publikoari eta turismoari ireki zuten. 2000. urtean, Turku Unibertsitateko Fundazioak itsasrgia erosi zuen.

Gaur egun, Bengtskär itsasargia helmuga turistiko ezaguna da  eta urtero, gutxi gorabehera, 13.000-15.000 turista inguruk bisitatzen du. Itsaargian bertan museo bat eta granitoz eginiko sauna duen hotel txiki bat daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bengtskär itsasargi webgunea **(Suedieraz)**, **(Finlandieraz)**, **(Ingelesez)**
Maryline

***Maryline*** 2017ko Guillaume Gallienne frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Maryline herrixka batean jaio eta hazi zen. Beren gurasoek ez zuten sekula inor etxera gonbidatzen, inoiz ez zuten bisitaririk izaten, eta beti pertsianak jaitsita egoten ziren. Hogei urte betetzean, Parisera joatea erabakitzen du, aktore izatera.

## Aktoreak 
* Adeline d'Hermy : Maryline
* Vanessa Paradis : Jeanne Desmarais
* Éric Ruf : François Louis
* Xavier Beauvois : Michel Roche
* Lars Eidinger : Ilan Kafman
* Pascale Arbillot : Betty Brant
* Venantino Venantini : Elio
* Clotilde Mollet : Marylineren ama
* Alice Pol : Alexane
* Florence Viala : tabako-dendaria
* Elise Lissague : langilea
* Celyn Jones : Jacky Conwell
* Bruno Raffaelli
* François Rabette
* Sébastien Pouderoux
* Marie Rémond
* Dorothée Brière

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vanessa Paradis

**Vanessa Chantal Paradis** (Saint-Maur-des-Fossés, Marne Harana, ) frantziar abeslari, modelo eta aktorea da. 14 urte besterik ez zituela, izugarrizko arrakasta lortu zuen *Joe le taxi* abestiari esker. Chanel enpresako bozeramailea izan da.

## Diskografia 
* *M&J* (1988)
* ''Variations sur le même t'aime* (1990)
* *Vanessa Paradis* (1992)
* *Bliss* (2000)
* *Divinidylle* (2007)
* *Love Songs'' (2013)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Argiaren alaba

***Argiaren alaba***, Yolanda Arrieta Malaxetxebarria idatzitako liburua da, Eleberriaren alorrean sailkatua. 2014. urtean Markina-Xemeingo udalaren laguntzaz autoeditatu zen eta 2015. urtean argitaratu zen Denonartean argitaletxearen bidez argitaratu zen.

## Argumentua 
Mirarik hamazazpi urte ditu, aita amerikarra eta ama euskalduna. Estatu Batuetan bizi arren, ama eta izeko Amaia jatorri euskalduna mantentzen saiatu dira, betidanik, eta horregatik moldatzen da primeran euskaraz. Gaitasun handiko nerabea izanik, ez du inoiz arazorik izan letrekin eta zenbakiekin, baina berak dioen bezala, “adimena estatistiken gainetik doanean, emozioak auskalo, eta bizipenak, estatistikoki altutzat hartzen den adimena baino koska bi beherago, hegaldatzeak eskatzen duen abiada hartzeko lurrik gabe sentitzen da bat”. Horregatik, etxean beretzat antolaturiko planei aurrea hartuz, izeko Amaiarekin igaroko du 2013ko uda, aitita-amamen lurraldean. Era bitxi batean, ordea: denboran salto eginez, bi mende eta laurden aurretik, bertan hazitako neska idazle baten bizimoduan murgildu ahala, datuak fikzio bihurtzen.

## Gaia 
Lan honen xedea, Bizenta Mogel Elgezabal andre idazlearen bizitzara eta bizimodura hurbiltzea izan da, datu errealetan oinarritutako fikzio baten bidez, fikzio-prozesua bera delarik ardatz eta eragile.

## Pertsonai nagusiak 
Mirari, protagonista nagusia: hamazazpi urteko neska.

Amaia, Mirariren izeba.

## Sariak 
2015 - Euskadi saria - Euskarazko haur eta gazte literatura

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Yolanda Arrietaren web orri ofiziala
* Yolanda Arrietari elkarrizketa Berrian
* Argiaren alaba on Vimeo
* Argiaren alaba Koldo Mitxelena Liburutegiko katalogoan
* bizkaie! Bizenta Mogel (1782-1854). Andre argi baten ikurrak
Dough (filma)

***Dough*** 2016ko John Goldschmidt britainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Londresko ekialdean okindegi bat du Nat Dayan zaharrak. Sekulako ahaleginak egin behar ditu ondoan duen supermerkatuari aurre egiteko; langile bat ere kendu dio kate handiak. Gogo handirik gabe, etorkin musulman bat kontratatuko du Natek.

## Aktoreak 
* Jonathan Pryce: Nat Dayan
* Jerome Holder: Ayyash Habimama
* Philip Davis: Sam Cotton
* Ian Hart: Victor Gerrard
* Pauline Collins: Joanna Silverman
* Andrew Ellis: Lucas
* Malachi Kirby: Shaun
* Natasha Gordon: Safa Habimama
* Melanie Freeman: Olivia Dayan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jane Jacobs

**Jane Butzner Jacobs** (Scranton, Pennsylvania, 1916ko maiatzaren 4a - Toronto, 2006ko apirilaren 25a) Ameriketako Estatu Batuetan jaiotako kanadiar zientzia dibulgatzailea, hirigintzaren teorikoa eta ekintzaile soziopolitikoa izan zen.

Bere eragin handieneko lana The Great Death and Life of American Cities (1961) izan zen. Lan horretan 1950eko hamarkadako Ameriketako Estatu Batuetan egindako Hiri-garapeneko praktikak gogorki kritikatu zituen, eta haren ustez, plangintzariek (hirigintza, hiri-diseinua) espazio publikoaren suntsipena ekarri zuen eredu eskematiko idealak hartu zituzten. Metodo zientifiko berritzaileak eta diziplina artekoak (bai gizarte zientzieetatik bai zientzia naturaleetatik datozenak) erabiliz, autoreak indarkeriaren kausak hiriko eguneroko bizitzan identifikatu zituen, hala utzikeriagatik nola, aitzitik, elikatze onagatik, segurtasunagatik eta biziaren kalitateagatik.

Bere lan literarioaz gain, Jacobs nabarmendu zen espontaneo gisa definitutako mugimendu sozialen (grassroots) antolakuntzako aktibismoagatik, batez ere, haren ustez, tokiko komunitateak suntsitzen zituzten hiriko proiektuak geldiarazteko. Lehenik, Estatu Batuetan, non Lower Manhattan Expressway bertan behera uztea lortu zuen; eta geroago Kanadan, nora 1968an emigratu zuen eta non eraiki nahi zituzten Spadina Expressway eta autopista sarea bertan behera uztea lortu zuen.
Hayam Wuruk

**Hayum Warak** (Java, 1334 &ndash; 1389), 1350ean koroa jaso zuen eta geroztik *Rajasanagara* izena jaso zuen. Mayapajit Inperioaren laugarren enperadorea izan zen. Rajasa dinastiako partaidea izan zen eta Singhasari zein Mayapajit estatuak bobernatu zituen. Haren agindupean inperioak bere arrakasta handiena lortu zuen; horrela dago jasota *Nagarakretagama* eta *Pararaton* liburu historikoetan. Haren garaian Gajah Mada militarrak eragin handia izan zuen eta Hayum Waraken aholkularia izan zen.

## Biografia 
Haren izenak *Oilar ikasizale* esan nahi zuen. Nació en 1334, hijo de haren gurasoak Tribhuwana Wijayatunggadewi, Mayapajiteko enperatriza, eta Kertawardhana ziren; ama, gainera, inperioaren sortzailea izan zen Raden Wijayaren alaba zen. Garaiko testuek gizon oso berezia bezala deskribatzen dute: ederra, arte martzialetan aditua, talentu handikoa, musika eta dantzarako trebea... 1350ean, Gayatri Rajapatni, Raden Wijayaren alarguna, hil zen. Tribhuwana, orduan, bere semeari utzi zion koroa; Warakek 16 urte zituen; urte berean, Gajamadak, haren aholkularia edo *patih*, bere karrerako kategoria nagusia lortu zuen.

Hayum Waraken erreinaldian inperioa Indonesiatik haratago zabaldu zuen. 1357an Sonda erresumako Dyah Pitaloka Citraresmi, printsesarekin ezkontzen saiatu zen. Ezkontza horren atzean interes politikoak zeuden, batez ere bi estatuen arteko ituna lortu nahi zuen. Izan ere, intriga batek proiektua bertan behera utzi zuen: ezkontza ez zen aurrera atera eta printsesa, bere familia guztiarekin, hil ziren. Urte batzuk geroago Warak Paduka Sori lehengusinarekin ezkondu zen.

1365tik aurrera haren erreinaldiari buruz hitz egiten zuen *Nagarakretagama* elegia zabaldu zen.

1389an Hayum Warak hil egin zen eta, ondorioz, inperioa kaosean erori zen, batez ere tronua okupatzeko konfrontazioen ondorioz. Paregregeko borroka ere egoera horren ondorioa izan zen.

## Bibliografia 
* Pringle, Robert (2004): ''A Short history of Bali: Indonesia's Hindu Realm''. Crows Nest, NSW: Allan & Unwin.

## Erreferentziak
Migel Laburu

**Migel Laburu Mateo** (Donostia, 1918-1999) idazlea, ikertzailea, historialaria eta itsas-modelogilea izan zen. Eleberri bat ere gaztelaniaz argitaratu zuen. Frankismo garaian errepresioa pairatu zuen eta erbestea zein deserria ezagutu zuen, bereziki Ekuatore Ginean. 1960 Jose Migel Barandiaranekin Aitzbitarteko indusketetan parte hartu zuen.

## Biografia 
Lehenengo ikasketak Donostiako Peñaflorida eskolan egin zituen eta, ondoren, mekanika ikasi zuen. Gerra zibilean Eusko Gudarostearekin frankisten aurka borrokatu zuen. Behin erbestean Frantziako kontzentrazio-esparruak ezagutu zituen: Bourg Madame, Argelès, Saint Cyprien eta Gurs. Berriro Euskal Herrian Irungo espetxean sartu zuten. Ondoren beste bietan entzerratu zuten: Santanderreko Magdalenan eta Burgosko San Pedro de Cardeñan. Espainiako bi kontzentrazio-esparruetan egon zen ere bai: Miranda de Ebrokoan eta Rotakoan. Ondoren langileen batailoietan aritu behar izan zuen. 1944an Espainiako bigarren mailako soldatu izendatu zuten. Libre gelditu zenean, 1946an, Ekuatore Gineara joatea lortu zuen, basogintza konpainia batean mekaniko moduan aritzeko. 1955ean Donostiara itzuli zen eta Aranzadi Elkartearekin kolaboratzen hasi zen. Halaber, bere kontutik, historia eta euskara ikasteari ekin zion. 1970. hamarkadan itsas historiaren inguruko interesa sortu zitzaion eta hogei urtetan itsas-modelogintzan espezializatu zen, antzinako euskal itsasontzien erreprodukizoak landuz. Donostian 1999an hil zen. Bere azken liburua, Jesus Lizarraga osatuta, postumo moduan plazaratu zen, 2006an.

## Liburuak 
Laburuk hitzaldi eta kolaborazio ugari idatzi zituen. Hemen bakarrik liburuak bildu ditugu.
* *De Mare Vacorum. La memoria perdida*. Iruñea: Pamiela, 2006. 978-84-7681-504-5
* *Tragedia en la nao ballenera*. Eleberri historikoa. Donostia: Kutxa Fundazioa, 1994.
* *La Escuela de Pesca de San Sebastián*. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza, 1992.
* *Itsas dokumentuetan erabilitako hitz zaharren hiztegi laburra*. Gipuzkoako Foru Aldundia, 1992. 978-84-7907-082-3
* *Ballenas, vascos y América*. Donostia: Gipuzkoako Merkatal Ganbara, 1991.
* *Embarcaciones vascas antiguas*. Donostia: Gipuzkoako Foru Aldundia, 1989.
* *Juan Miguel Orcolaga y el observatorio marítimo de Igueldo*. Camino Doktorearen Taldea, 1988.
* *75 años de historia de la Sociedad Oceanográfica de Guipúzcoa*. Gipuzkoako Foru Aldundia, 1986.
* *El bote ballenero de Bermeo del siglo XIII*. *Bermeo* aldizkaria, 1983.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Egilea hil ondoren plazaratutako liburuaren gaineko informazioa.
Tudor Parfitt

**Tudor Parfitt** (1944ko urriaren 10a) britainiar esploratzailea, historialaria eta idazlea da. Mundu osoko judu komunitatearen ikerketan espezializatuta dago, batez ere Afrikan, Amerikan eta Asian. Bere jatorrizko judaismoaren ezjakintasuna zuten komunitateak aurkitu zituen.

Parfitt irakasle emeritua da Ekialdeko eta Afrikako Ikasketen Eskolan, eta ikasketa juduen zentroa sortu zuen. Floridako Nazioarteko Unibertsitateko irakasle agurgarria da, ikasketa juduen programaren zuzendaria, Harvard College-ko Hutchins Center-ko kidea eta Oxfordeko juduen ikasketen zentroko bazkide seniorra. Royal Historical Society-ko kidea da.

Hirurogeita hamar artikulu argitaratu ditu eta 24 liburu idatzi, itzuli edo editatu ditu.

## Bidaiak 
Parfitt Hegoafrikara joan zen, non judu jatorriko komunitate bat aurkitu zuen.

Hainbat dokumental filmatu ditu, besteak beste, Jerusalemgo eta Zedekiasen kobazuloak. Jordaniara, Yemenera, Zimbabwera, Egiptora, Etiopiara, Papua Ginea Berrira ... bidaiak egin ditu.

Bere esplorazioak eta idazkiak Raiders of the Lost Ark egiteko inspirazio iturri izan omen ziren.
Kolimatzaile

thumb|Partikula-kolimatzailea.
**Kolimatzailea** partikula edo uhin izpiak estutzen dituen gailua da. Izpi meheagoak lor daitezke bai izpien mugimendu-norabidea lerrokatuz (adibidez kolimatutako argia edo izpi paraleloak), bai izpien zeharkako sekzioa txikiagotuz (adibidez izpi-mugagailua).

## Kanpo estekak
Jen Richards

**Jen Richards** (Mississippi, Ameriketako Estatu Batuak) estatubatuar ekintzaile, idazle, aktore eta ekoizlea da.

Mississippin jaio bazen ere, Ipar Carolinan bizi da. Filosofian lizentziaduna da Shimer Collegetik. Horrez gain, Oxfordeko Unibertsitatean eta Kyoton ikasitakoa da.

2013an Richardsek *We Happy Trans* Interneteko webgunea sortu zuen. 2015ean Caitlyn Jennerren *I Am Cait* errealitate showan parte hartu zuen taldeko aktore. 2016an *Her Story* websailaren protagonistetako, zuzendarietako eta ekoizletako bat izan zen, Emmy Sari baterako izendapena jaso zuen lana. Horrez gain, *More Than T* dokumentala ekoitzi zuen eta *Trans 102* idatzi zuen.

2017an *Nashville* telesailean sartu zen aktore.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ventas (Madril)

**Ventas**, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Ciudad Lineal barrutian. Hiriko 151. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 52.265 biztanle zituen.

## Ondarea 
* La Almudena hilerria

## Kanpo estekak
Costillares (Madril)

**Costillares**, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Ciudad Lineal barrutian. Hiriko 159. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 23.028 biztanle zituen.

Auzoan Pinar de Chamartín deritzon eremua dago, Madril hiriko punturik garaiena dena, itsas mailatik 742 metrora. Leku honetan 21 solairu eta 80 metroko eraikin bat dago, hortaz, eraikinaren gainaldea 820 metrotara dago. Halere, ez da Madrilen garaiena handienera dagoen eraikina, hori Picasso Dorrea baita.

## Kanpo estekak
Ivan Skvortsov-Stepanov

**Ivan Ivanovitx Skvortsov-Stepanov** (, 1870eko martxoaren 8agreg./otsailaren 24ajul. – 1928ko urriaren 8a) militante boltxebikea izan zen..

## Biografia 
Ogibidez irakaslea, Marxen eta Engelsen lanen itzultzaile izan zen. 1892tik langile mugimenduan egondakoa, 1896an, Errusiako Langileen Alderdi Sozialistan sartu zen, eta 1904tik aurrera Alderdi Boltxebikeko militantea. 1905tik aurrera, *Borba* (*Borroka*) egunkariko erredakzio komiteko kidea izan zen. 1907 eta 1909 artean, Aleksandr Bogdanov eta Vladimir Bazarovekin batera *Kapitala* errusierara itzuli zuen, Leninen ustez hura zen errusierazko bertsiorik onena.

Hainbat aldiz atxilotu zuten, eta 1911an Arkhangelskeko probintziara lekualdatu zuten (zenbait iturriren arabera, garai horietan ezker muturreko boltxebikeekin bat zetorren). 1917an, itzuli ostean boltxebikeen Moskuko komiteko kide izan zen, eta Moskuko Komite Militar Iraultzaileko kide ere egin zen. 1914an, *Prosvestxenie* (*Ilustrazioa*) aldizkarian egin zuen lan. 1917ko Urriko Iraultzaren ostean, Finantzetarako Herri Komisario aukeratu zuten, baina ez zuen asko eman kargu horretan. Garai horietan, prentsan Urriko Iraultzaren zilegitasunaren inguruan argudiatu zuen polemista nagusienetakoa izan zen. 1918an, ezkerreko komunistekin lerratu zen. Hainbat aldiz Alderdi Boltxebikeko Komite Zentraleko kide aukeratu zuten.

1918-1924 artean, *Pravda* egunkariko eta *Kommunist* aldizkari teorikoko erredaktore izan zen, 1925tik aurrera, Sobieten *Izvestia* (*Berriak*) egunkariko zuzendari, eta 1926an, *Pravda*ko zuzendariorde. Sobietar Batasuneko Langile Kooperatiben Elkarteko lehendakariorde izan zen. 1920an, Polonia-Sobietar Batasuna Gerra bitartean, Poloniako Komite Iraultzaileko kide izan zen. 1925an, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako Komite Zentraleko kide aukeratu zuten, eta 1926an, Lenin Institutuaren zuzendari kargua hartu zuen. 1928 1an hil zen, tifus-gaixotasuna zela eta.

## Erreferentziak
Harry Pennell

**Harry Lewin Lee Pennell** (1882 - Ipar Itsasoa, 1916ko maiatzaren 31) militar eta esploratzaile britainiarra izan zen.

Royal Navy-ko ofiziala, Antartikako Terra Nova espedizioan parte hartu zuen Robert Falcon Scott-en agindupean *Terra Nova* itsasontziaren komandante gisa. Naturalista amateur gisa, Pennell-ek Edward Wilson eta Dennis Lillie lagundu zituen Ross itsasoaren hegaztien eta baleen ikerketetan. 1911ko otsailaren 22an Oates itsasaldean lehen aldiz begiztatu zuen.

1914ko udan, espedizioaren amaieran, *HMS Queen Mary* gurutzaontzira esleitu zuten. 1916an Kaiserliche Marine-ko indarren aurkako Jutlandiako guduan parte hartu zuen. Han hil zen maiatzaren 31an, Alemaniako *SMS Seydlitz* eta *SMS Derfflinger* itsasontziek eragindako hondoratzeagatik.
Jelena Stasova

**Jelena Dmitrievna Stasova** (; 1873ko urriaren 3a – 1966ko abenduaren 31) errusiar militante boltxebikea izan zen, 1895. urtetik iraultzaren kausari emana.

## Biografia 
1898an marxistekin bat egin zuen, eta 1902ko zatiketa garaian boltxebikeekin lerratu zen, alderdiaren militante liberatu bihurtuz. Antolakuntzareko dohain apartak zituenez, San Petersburgoko adarraren “idazkari tekniko” egin zen, hau da, zelula horren lan logistiko klandestino guztia (egunkarien banaketa, inprimaketa, mezuak eta gutunak pasatzea, batzar-tokiak bilatzea eta abar) bere eskuetatik pasatzen zen.

1905ean, Suitzara ihes egin behar izan zuen, baina 1906ean Errusiar Estatura itzuli zen, Tbilisira (Georgia), non irakaskuntza eskola bat zuzendu zuen. 1912an, Komite Zentral Boltxebikearen kide aukeratu zuten, eta urte horretan bertan, polizia tsaristak infiltratu bati esker ia zuzendari boltxebike denak atxilotu zituenean, Stasova izan zen Alderdia nola edo hala berreratzeko ardura izan zuena.

Alajaina, 1913an atxilotu egin zuten eta 1916an ihes egitea lortu zuen. 1917an, berriz, Komite Zentral Boltxebikearen Idazkari kargurako aukeratu zuten (postu hori sortu berria izan zen, beraz, Stasova izan zen boltxebikeen lehen Idazkaria). Postu hori izan zuen Iraultzaren urterik erabakigarrienetan, ahalik eta 1920ean dimititu zuen arte (Komite Zentraleko postutik baita).

Horrez gain, 1918an Txekaren zuzendaritzako kide izan zen, eta 1919an Alderdiaren Antolakuntzarako Bulegoko (Orgburo) kide bilakatu zen. 1921ean Internazional Komunistaren ordezkari gisa aritu zen Alemanian, 1926. urtera arte. 1927 eta 1937 urteen artean, Nazioarteko Laguntza Gorriaren zuzendariorde eta Sobietar Ordezkaritzaren buru izan zen. Lan horretan zegoela, 1935ean, Internazional Komunistak, erakunde honen Nazioarteko Kontrol Komiteko kide aukeratu zuen, eta kargu hori mantendu zuen 1943an Internazionala desegin arte. 1938 eta 1946 artean, *Internatsionalnaia Literatura* (Nazioarteko Literatura) aldizkariaren zuzendari izan zen. 1946an erretiratu zen. 1966an hil zen, 93 urte zituela.

## Erreferentziak
Saint-Vincent-de-Paul eliza (Paris)

**Saint-Vincent-de-Paul eliza** () Parisko eliza katoliko bat da. 10. barrutian kokaturik dago.

## Historia 
Eliza 1824 eta 1844 artean eraiki zen Saint-Lazare gartzela egon zen tokian, leku zehatz hortan aritu baitzen lanean Bizente Paulekoa XVII mendean.

Jean-Baptiste Lepère arkitektuaren diseinuarekin hasi zen. Lehenengo harria 1824an zarri bazen ere lanei aurrera egitea kostatu zitzaien 1830ko iraultzak ekarritako diru gabeziaren ondoren batez ere. Lèperen suhia zen Jacques Hittorff arkitektoak bukatu zuen elizaren eraikuntza eta 1844ko urriaren 25ean sagaratu zen. Hittorff-ek diseinua aldatu zuen, elizari dorreak gehituz eta eliza aurrean plaza bat eraikiz.

1871eko Parisko Komunan kaltetua izan zen, tirokatua izan baitzen.

## Irudiak 

Irudi:Église Saint-Vincent-de-Paul de Paris, 4 March 2015.jpg|Aurrealea eta eskilarak.
Irudi:Eglise Saint-Vincent de Paul @ Paris (33569957524).jpg|Frontoia eta dorreak.
Irudi:Eglise Saint-Vincent de Paul @ Paris (34026593090).jpg|Atariko sabaia.
Irudi:Saint Vincent de Paul (Paris) Choeur.JPG|Aldarea.
Irudi:EgliseSCPgrandesOrgues.JPG|Organo handia.

## Informazio praktikoa 
* Helbidea: 5 Rue de Belzunce, 75010
* Geltokia: 15px15px Poissonnière

## Kanpo estekak
Porte-Saint-Denis (Paris)

**Porte-Saint-Denis (38)**, Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Entrepôt (10) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 15.066 biztanle zituen.

Izena auzo honetatik hurbil dagoen Saint-Denis ateari zor dio.

## Ondarea 
* Hauteville kalea
* Saint-Denis atea

## Kanpo estekak
Porte-Saint-Martin (Paris)

**Porte-Saint-Martin (39)**, Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Entrepôt (10) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 23.125 biztanle zituen.

Izena auzo honetan dagoen Saint-Martin-des-Champs prioretxeari zor dio.

## Ondarea 
* Saint-Martin-des-Champs prioretxea
* Saint-Martin kanala
* Jemmapes kaia

## Kanpo estekak
Hôpital-Saint-Louis (Paris)

**Hôpital-Saint-Louis (40)**, Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Entrepôt (10) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 29.870 biztanle zituen.

Izena auzo honetan dagoen Hôpital Saint-Louis eraikinari zor dio.

## Ondarea 
* Hôpital Saint-Louis
* San Jose Artisauaren eliza

## Kanpo estekak
Sito Pons

**Sito Pons**, jaiotze izenaz **Alfonso Pons Ezquerra** (Bartzelona, 1959ko azaroaren 9a) kataluniar motoziklismo pilotu ohi bat da. 1988 eta 1989an Honda etxearekin 250 cc kategoriako munduko txapelduna izan zen.
Michael Doohan

**Michael "Mick" Sydney Doohan** (Gold Coast, Queensland, 1965eko ekainaren 4a) australiar motoziklismo pilotu ohi bat da. 5 aldiz 500 cc kategoriako munduko txapelketa irabazi zuen (1994, 1995, 1996, 1997, 1998), Honda etxearekin.
Benet Salellas

**Benet Salellas i Vilar** (1977, Girona) kataluniar abokatu eta politikari bat da. Kataluniako Parlamentuan CUP alderdiko parlamentaria da.
Indonesiako Museo Nazionala

**Indonesiako Museo Nazionala** Jakartako Jalan Medan Merdeka Barat-en, Merdeka plazaren mendebaldean dagoen museo arkeologiko, historiko, etnologiko eta geografikoa da. Herrian Elefante Eraikuntza bezala ezaguna da (Gedung Gajah), 1871ean Thailandiako Chulalongkorn erregearen oparia; izen hori atzealdeko patioan erakusten duen brontzezko elefante bate estatuatik datorkio. Museoan jasotako bildumak ugariak dira; haien helburua Indonesiako osoko lurraldeak hartzea eta haien historia. Halaber, Indonesiako ondarea babesteko asmoa du.

## Historia 
1778ko apirilaren 24an Holandako intelektual talde batek erakunde zientifiko bat, Bataviaasch Genotschap van Kunsten du Wetenschappen ere, (Bataviako Arteen eta Zientzien Elkartea) sortu zuen. Beren helburua ikerketa sustatzea zen, batez ere historia, arkeologia, antropologia eta fisika alorrean. Sortzaileetako batek, JCM Radermacher, eraikin bat eta oinarria izango zen objektu eta liburuen bilduma bat eman zuen. Hori museoaren hasiera izan zen. Proiektua aurrera joan ahala, espazioa gehiagoaren beharra ikusi zen. Thomas Stamford Raffles jeneralak XIX. mendearen hasieran eraikin berri bat egiteko bidea ireki zuen. 1862an Ekialdeko Indietako Gobernuak bildumak babesteko museo berri bat eraiki zuen. Berria 1868an inauguratu zen. 1950eko otsailaren 29an Kebudayaan Lembaga Indonesia (Indonesian kulturaren Kontseilua) izena hartu zuen instituzioak. 1962ko irailaren 17an Indonesiako gobernuak Museo Nagusia bihurtu zuen. 1979ko maiatzaren 28ko dekretuaren bidez, Museoa Museo Nazionala izendatu zuten.
thumb|Budismoaren Prajnaparamita jainkosa, Javan aurkitutakoa.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
:Webgune ofiziala.