Asunción Rodriguez Pulgar

thumb|Saturrarango emakumeen kartzelaren oroitarria
thumb|Saturrarango emakumeen kartzela
**Asunción Rodriguez Pulgar** (Moreda de Aller, Oviedo, Asturias, 1915- Mutriku, ) 1938ko irailaren 18an Saturrarango emakumeen kartzelara eraman zuten, errebelamendua egotzita, eta 1943ra bitartean egon zen preso. 23 urte zituen atxilotu zutenean eta alarguna zen. Jostuna izandakoa.

## Bizitza 
### Atxiloketa 
1937ko azaroaren 26an Asunción Rodriguez, bere ahizpa Elvira, Asuncionen senar Silvino Morán, Angel "Misiegoskoa" eta haren seme Dionisio (17 urtekoa) eta Delfino izeneko milizianoa Rasón-era abiatu ziren, txabola batean babestu ziren gaua pasatzeko. Goizeko 6etan borrokak hasi ziren Picu Esturbín inguruan. Txabola militarrek inguratu zuten, Santibáñez de Muriaseko lau falangistak lagunduta. Silvinok fusil metrailadore bat zeukan eta bere posizioa defendatzen zuen, harik eta ustekabeko bala batek burua zeharkatzen zion arte. Angel eta Dionisio balaz jolsita hil zituzten. Asunción zauritua suertatu zen, baita Elvira ere. Ahizpa biak atxilotu egin zituzten

### Espetxeratzea 
Asunción atxilotu zutenean haurdun zegoen. 1938ko abuztuaren 10ean kontseilu-gerrako epaiketa egin zioten eta bost aste zituen seme jaioberriarekin joan zen epaiketara. Irailean Saturarrango emakumeen kartzelara eraman zuten.Saturarrango kartzelan egon baino lehen, Oviedon egon zen espetxeratua. Oso janari gutxi zeukanez semea elikatzeko, koinata bati utzi zion eta umea harekin bizi izan zen zazpi urte bete zituen arte.

Saturraranerako bide guztia abesten egin zuten baina kartzelara iristean denak ixildu ziren. Berrogeialdia egin zuten ziega batean eta behatxulotik kontrolatzen zituzten. Berrogei egun eta gero, 4. pabilioira eraman zituzten bera eta bere herriko beste presoak.

### Espetxeko egoera 
Bost presok egiten zuten lo elkarrekin. Hasieran manta bat erabiltzen zuten koltxoitzat eta beste bat tapatzeko. Amak bisita batean koltxoi bat eraman zion. Inguruko herrietarako erropak egiten zituen eta estraperloan saldu. Horrela, kartzelatik atera zenean, lan berdinarekin jarraitu zuen. Ondarroako biztanleek asko lagundu zieten Saturrarango presoei.

Saturraranen, presoak lerrokatu eta gerra aurretik egindako akatsengatik barkamena eskatu behar zuten. Asuncion eta bere lagun batzuek ez zuten nahi izaten besoa altxatzea eta zigortu egin zituzten. Batzuk beste kartzela batera eraman zituzten eta Asuncion beste pabilioi batera.kartzelan, pabilioi batetik besterako aldaketa nabarmenena mojak izaten ziren. Sor Angeles ondo portatzen zen presoekin. Ama Nagusia, ordea, oso gaiztoa zen.Kartzelako zuzendaria aurrez-aurre ikusten bazuten, agurtu egin behar izaten zuten besoa altxatuz. Bi Ama Nagusi ezagutu zituen. Bat Mutrikukoa zen Mojen aurrean hitz egitea debekatua zeukaten eta harrapatuz gero, ez zizkieten eskutitzak banatzen.thumb|Saturrarango emakumeen kartzela 1938-1944

Saturrarango kartzelan janaria eskasa zen: txokolate ontza bat, zomorroz betetako dilistak... Behin lapiko bat lurrera erori zen eta presoak korrika joan ziren lurrera eroritakoa jatera.Kartzelako mojek, janaria estraperloan saltzen zuten. Txerri batzuk ere bazeuden eta presoei bideratu beharreko janariarekin elikatzen zituzten, gero saltzeko.Patatak zuritzen zituztenean ezin zuten hitz egin eta izoztutako patata-azalak jaten zituztenean ere zigortu egiten zituzten. Kanpotik jasotzen zituzten janari asko mojek errekisatu egiten zituzten.

Kartzelan zegoela, Egaña lantegiarentzat dominak eta beste batzuentzat arropak egiten zituen. Lan egiteagatik zigorra murrizten zitzaien, lan egun bakoitzeko, bi zigor egun gutxiago.Saturraranen preso zeudela, maistrak ziren emakume batzuek klaseak ematen zituzten eta haiekin asko ikasi zuten. Asunción-en irakaslea Oviedoko Tere zen.Saturrarango kartzelan 1938tik 1943ra egon zen preso. Indultuak behar zituzten libre gelditzeko eta Asuncionek Mutrikuko eta bere jatorrizko herrikoak lortu zituen.

### Mutrikuar 
Saturrarango kartzelatik atera zenean, Mutrikun bizitzen jarri zen ahizparekin. Etxearengatik hamar pezeta ordaintzen zituzten eguneko. Debako ostatu batean lanean hasi zen Asuncion, eguneko 5 pezetaren truke. Ahizpa txiki bat ere ekarri zuten Asturiastik, baita bere seme-alabak ere.Herriko jendearen laguntza izan zuten lana eta ostatua aurkitzeko. Kartzelatik atera zenetik behin bueltatu zen kartzela zegoen lekura.

## Aintzatespenak 
* 2007an "Ahaztuak 1936-1977" elkarteak ekitaldi publikoa egin zuen, Saturrarango kartzelan preso egon ziren emakumeak omentzeko, Asturiasko errepresaliatuei aipamen berezia egin zitzaien. Haien artean Asunción Rodriguez aipatu zuten.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak