Zadie Smith

**Zadie Smith** (jaiotzez, **Sadie Adeline Smith**; Londres, ) idazle eta irakasle ingelesa da. Ipuinak, nobelak eta saiakerak idatzi ditu. Bere lehen nobelak, *White teeth* (2000) izenekoak, arrakasta lortu zuen, eta hainbat sari eskuratu zituen. 2010az geroztik, New Yorkeko Unibertsitateko irakaslea da, Sormen-idazketako fakultatean.

## Haurtzaroa 
Smith Willesden-en jaio zen, Londres ipar-mendebaldeko Brent barrutian. Ama, Yvonne Bailey, jamaikarra eta aita, Harvey Smith, ingelesa zituen.

14 urte zituela, izena aldatu zuen: Sadie izatetik Zadie izatera igaro zen.

Smithen ama Jamaikan hazi zen, eta Ingalaterrara emigratu zuen 1969an. eta bestea, Luc Skyz rapeatzailea.

Ume zela, klake-dantzaren zalea zen, 2001ean, antologiaren editore-gonbidatu izan zen Smith.

## Ibilbidea 
Smithen lehen nobela, *White Teeth*, 1997an aurkeztu zen mundu editorialean, oraindik amaitu gabe zegoela. Eskuizkribu zati bat oinari hartuta hasi zen eskubideak lortzeko enkantea, eta Ameriketako Estatu Batuetara joan zen Harvard Unibertsitateko Radcliffe Institute for Advanced Studyko kide gisa. Oraindik argitaratu gabe dagoen saiakera-liburu bat lantzen hasi zen (*The Morality of the Novel*; *Fail Better* ere deitua); bertan, XX. mendeko zenbait idazleri buruzko hausnarketak egiten ditu, filosofia moralaren ikuspegitik. Antza denez, liburu horretako zenbait zati *Changing My Mind* saiakera bilduman agertzen dira, zeina 2009ko azaroan argitaratu baitzen.

Smithen hirugarren nobela, *On Beauty* izenekoa, 2005eko irailean argitaratu zen. Boston Handian kokatuta dago batez ere. *The Autograph Man* baino gehiago goraipatu zuten lan hau; Man Booker Prize sariaren hautagaien zerrendan egon zen, eta zenbait sari eskuratu zituen.

Urte berean, Smithek *Martha and Hanwell* eman zuen argitara; pertsonaia arazotsu biri buruzko bi istorio labur tartekatzen dira bertan, aurretik *Granta* eta *The New Yorker* aldizkarian argitaratu zirenak. Penguin argitaletxeak argitaratu zuen lan hori, autorearen hitzaurre berri batekin batera, argitaletxearen 70. urteurrena ospatzeko poltsikoko edizioan. Lehen ipuinean, "Martha, Martha" izenekoan, Smithi ezagun zaizkion gaiak lantzen dira, arraza eta identitate postkoloniala, alegia; "Hanwell in Hell" lanak, aldiz, emaztea hil zaion gizon baten zailtasunei buruzko kontuak kontatzen ditu. 2008an, BBC Radio 4 irrati-katearen *Today* programako editore gonbidatua izan zen.

Columbia Unibertsitatean fikzioari buruzko eskolak eman ondoren, Smith New Yorkeko Unibertsitateko irakaslea da 2010az geroztik.

2012an, *NW* nobela argitaratu zuen. Londres ipar-mendebaldeko Kilburn eremuan kokatuta dago, eta bertako posta-kodeari egiten dio erreferentzia izenburuak, NW6 baita. Ondaatje Sarirako eta Fikzioaren alorreko Emakumezkoen Sarirako hautagai izan zen. BBC telebistarako film bat egin zuten *NW* oinarri hartuta; Saul Dibbek zuzendu zuen, eta Rachel Bennettek egokitu zuen. Nikki Amuka-Bird eta Phoebe Fox dira filmeko aktoreak, eta BBC 2 katean eman zuten, 2016ko azaroaren 14an.

Smithen bosgarren nobela, *Swing Time*, 2016ko azaroan argitaratu zen. Smithek haurtzaroan klake-dantzarekiko zuen zaletasunean Halaber, sarri kolaboratzen du *The New York Review of Books* aldizkarian. 2010ean, *The Guardian* egunkariak Smithi galdetu zion zein ziren fikzioa idazteko bere 10 aholkuak. Euskaraz, Irati Jimenezen *Aiztoa eta arkatza* liburuan daude irakurgai 10 aholku horiek.

*Grand Union* Smithen istorio laburren lehen bilduma 2019ko urrian argitaratu zen. Eta 2020an, sei saiakera argitaratu zituen *Imitations* izeneko bilduma batean. Adierazi zuenez, lan horien egile eskubideengatik dagokion dirua dohaintzan emango die Equal Justice Initiative elkarteari eta COVID-19a dela-eta sortutako New Yorkeko larrialdi-funtsari.

## Euskaraz 
* *Kanbodiako enbaxada.* Eleberria. Garazi Ugaldek itzulia.(Igela argitaletxea, 2024).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Zadie Smithen *Ero esaten didate* ipuina, Paul Beitia Ariznabarretak euskarara ekarria.
* Zadie Smithi buruzko erreportajea, Hitzen Uberan atarian.