Mycobacterium tuberculosis

***Mycobacterium tuberculosis*** Mycobacterium generoko bakterio patogenoa da, tuberkulosia eragiten duena.

Robert Koch mediku alemaniarrak isolatu zuen estreinakoz 1882an, eta argi frogatu zuen tuberkulosiaren eragilea zela, akuriengan injektatuz infekzio hori sortzen zuelako. Kochek Medikuntzako Nobel saria eskuratu zuen aurkikuntza horregatik, eta, bere omenez, *Mycobacterium tuberkulosis*ari **Kochen baziloa** ere deitzen zaio.

Bakterio horren genoma 1998an sekuentziatu zen osorik.

## Ezaugarriak 
*Mycobacterium tuberculosis* bazilo aerobioa da, eta ez da Gram tindaketarekin ondo tindatzen. Mycobacterium guztien antzera, zelula horma berezia du, lipidoz eta argizariz betea. Horregatik, tindaketa berezia erabiltzen da mikroskopioan ikusi ahal izateko (Ziehl-Neelsen-ena, hain zuzen ere).

Mikrobio horrek eskakizun nutritibo sinpleak ditu, amonioa eta glizerina erabiliz nitrogeno eta karbonoaren iturri gisa, hurrenez hurren. Lipidoek eta gantz-azidoek haren hazkuntza areagotzen dute (sarritan, lipido-iturri egokia gorringoa izanik).

Bestalde, *Mycobacterium tuberculosis* poliki hazten da laborategiko hazkuntza-inguruetan eta organismoaren barruan. Hori dela eta, tuberkulosiaren inkubazio epea luzea ohi da. *Escherichia coliren* aldean, esaterako (20 minutuoro erdibiditzen dena) *Mycobacterium tuberculosis*ek 20 orduko sortze-denbora du.

Lehortearekiko oso erresistentea da; karkaxetan eta listuaren partikulen hondarretan bizirik irauten du egun askotan. Era berean, hainbat desinfektagarrien aurrean ere bizirik dirau. Antza, erresistentzia berezi hori bere horma zelula bereziari zor dio.

## Patogenia 
*Mycobacterium tuberculosis* bakterioak tuberkulosi ia kasu guztien eragile da (badira beste Mycobacterium batzuk -*Mycobacterium bovis*, esaterako- gizakia ere infektatzen dutenak, baina garrantzi gutxiago dute).

Tuberkulosia arnas-aparatuaren gaitza da. Bakterio patogenoa oso aerobioa denez, infekzioa egiterakoan, biriketan kokatzen da bertan ingurugiro oso oxigenatua duelako. Gizabanakoaren immunitate-sistema ahulduta badago edo infektatzen duen bakterioaren anduia oso birulentoa bada, *Mycobacterium tuberculosis*ek birika-ehuna suntsitzen hasten da, toraxeko erradiografietan ikusi ohi diren birika-barrunbeak agertuz.

Mikrobio patogenoa bronkioetara iristen bada, kanpora atera daiteke: gaixoaren eztulek eta karkaxek bakterio ugari dituzte, beste pertsona bat infektatu ahal dutenak. Infekzio-fokua biriketan geratzen denean bronkioetara pasatu gabe, gaixoak ezin du gaitza kutsatu, eztula egiterakoan ez baitu bakterioak kanporatzen.

*Mycobacterium tuberculosis* ez da patogeno hertsia. Bere ahalmen patogenoa oso aldakorra da anduien arabera: badaude birulentzia handiko anduiak eta birulentzia gutxikoak. Era berean, tuberkulosiaren agerpenean, gaixoaren immunitate-sistemaren egoerak zer ikusi handia du; pertsona immunogutxituek askoz errazago harrapatzen dute gaitza, adibidez.

Bestalde, infekzioa odolaren bidez gorputz osora heda daiteke, biriketatik beste organo batzuetara pasatuz: gibela, giltzurrunak, hezurrak, etab. kutsa daitezke.

*Mycobacterium tuberculosis* zelula barneko parasitoa da, fagozitoen barruan bizi daitekeena. Antza, lisosomen fusioa oztopatzen du, eta –fagozitosiaren ondoren– fagolisosoma ez da eratzen. Zelula barneko parasitoak deusestatzeko, immunitate humoralak (antigorputzak) ez du funtzionatzen. Immunitate zelularrak (T linfozito zitotoxikoak -Tc-) eta NK zelulek, aldiz, bai.

Garai batean, tuberkulosia izan zen gizakien gaitz infekzioso nagusia, eta mundu osoko heriotzen zazpiren baten erruduna. Gaur egun, munduan, 3 milioi pertsona hiltzen dira oraindik urtero gaitz horren ondorioz, heriotza guztien % 5 baino gehiago (batez ere Hirugarren Munduko herrialdeetan).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak