Santa Klara, gure uharte ezezaguna

***Santa Klara, gure uharte ezezaguna*** Txillardegik 2004an idatzitako liburua da, saiakera historiko bat Donostiako Santa Klara uhartearen historia azaltzen duena.

Santa Klara Donostiako badiaren erdian dagoen uharte malkartsu eta luzanga da, 48 metro garai eta 400 metro luze. Hego-mendebalde - ipar-ekialde lerroari jarraitzen dio. 

Txllardegiri irla asko gustatzen zitzaionez eta sarritan bertara jpaten zenez. *Santa Klara. Gure uharte ezezaguna* liburua idatzi zion irlaz. Liburuko sarreran dio literatura-orrialde mordoxka idatzi zuela uharteko mahai zaharretan, are Soziolinguistika Matematikoaren kapitulu batzuk ere bai.

Euskarazko liburu-ekoizpena txikia dela esan ohi da baina Txillardegik zazpi saiakera-liburu hauek argitaratu zituen:  Huntaz eta hartaz (Goiztiri, 1965), Erlijioa hauzipean (1971), Euskal kulturaren zapalketa 1956-1981. (Elkar, 1984). Gertakarien lekuko (Haranburu, 1985),   Antigua 1900 (Kutxa, 1993). Euskal Herria helburu (Txalaparta, 1994). **Santa Klara, gure uharte ezezaguna** (Kutxa, 2004) eta Horretaz. Zazpi saiakera labur (Elkar, 2007).

## Uharteko historia eta bitxikeriak 
Txillardegiren liburu honek zehatz dokumentatzen ditu uhartearen historiako hainbat pasarte, besteak beste, hauek:

* Orain dela 1.000 urte Donostiako badian bi uharte omen zeuden, marea goian zegoenean Urgull mendia (atoloia) uhartea bihurtzen baitzen. XIX. mende bukaeran urbanizatu egin zen Amara eta Alde zaharra arteko padura edo hareatza, eta harrezkero oso zaila da Urgull uharte gisa ikustea. 
* Hego-mendebaldeko muturrean, badiaren barrualdera begira dagoen aldean, moila bat du; eta, haren alboan, taberna bat eta hondartza txiki bat, euskal kostalde osoan hegorantz begira dagoen hondartza bakarra da Zierbenako hondartzarekin batera. Hondartza hori itsasbeheran baizik ez da azaltzen, baina badu sorosle zerbitzua. Udan itsasontzi zerbitzua izaten da, uhartera joan-etorria egiteko. Uhartearen goialdean, bada hainbat zelaitxo, mahaiz horniturik. XVI. mendearen bukaeran, Santa Klarara ekarri zituzten izurri bubonikoak jotako Donostiako gaixoak.
* Santa Klara uhartea Donostiako Udalaren jabetzako jabari publikoko ondasuna da. Espainiar Estatuak eman zion jabetza, 1938ko urriaren 31ko dekretu baten bidez.

## Iruditegia 

Fitxategi:Bahia de la Concha, Santa Klara uhartea, Donostia San Sebastian - panoramio (1).jpg|Badiaren atea
Fitxategi:San Sebastian Santa Clara Island.JPG|Santa Klara uhartea Urgull aldetik ikusita.
Fitxategi:Santa Klara itsasfaroa.jpg|Santa Klaran dagoen itsasargia.
Fitxategi:Faroko santutxua.jpg|Santa Klarako itsasfaroaren kanpoaldeko santutxua.
Fitxategi:Besarkatzen santa klara 001.JPG|Kontxako hondartzatik ikusita.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Jose Luis Alvarez Enparantza "Txillardegi": *Santa Klara. Gure uharte ezezaguna*. Donostia: Kutxa Fundazioa, 2004.

## Kanpo estekak 
* Txillardegiren lanak, Literaturaren Zubitegian.
* Jose Ignazio Ansorena EITBren Kresala saioan uharteri buruz hitz eginez.
* "Eibartarra ote da?" Polemika xelebre baten berri Irutxuloko Hitzan 2011ko uztailaren 26an jasota.
* *Txillardegiren bibliografia 1956-1999 Azkue bibliotekak paratua*, Euskera-XLV,2000
* Txillardegi: Digitalizazioaz eta obraz Txillardegiren lan osoa digitalizatuta eta eskura (1.634 idazlan). Jakin.eus (2015eko urtarrilaren 14)
* Txillardegi: Digitalizazioaz eta obraz Txillardegiren lan osoa digitalizatuta eta eskura (Txillardegiren 1.782 idazlan). *Jakin.eus* (2022)
* Txillardegiri buruz erreportajea Hamaika Telebistaren eskutik (2014-07-07).
* *Txillardegi, euskara batuaren aita* Euskaltzaindiak 2012an hil ziren euskaltzainak omentzeko bileran Jean-Louis Davant euskaltzain osoak idatzitako hilberri txostena, Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegiren omenez (2013ko urtarrilaren 25).
* *Txillardegi. Jose Luis Alvarez Enparantza*. Txillardegiri buruzko bloga.
* Txillardegiren aurkezpena, GipuzkoaKultura.net webgunean.
* Txillardegiren gunea Euskal Idazleen Elkartearen webgunean.
* *Txillardegi lagun giroan* liburua. UEUko hainbat lagunek idatzi zuten artikulu bilduma.
* "Txillardegiren omenez" Bat Soziolinguistika Aldizkariaren ale berezia (71. alea. 2009ko bigarrena)