María de las Mercedes Borboikoa-Bi Sizilietakoa

**María de las Mercedes Borboikoa eta Orleansekoa**, jaiotzaz **Maria de las Mercedes Cristina Genara Isabel Luisa Carolina Victoria de Todos los Santos** (Madril, 1910eko abenduaren 23a – Teguise, Lanzarote, Kanariak, 2000ko urtarrilaren 2a) Borboiko printzesa izan zen, Espainiako infanteen (Alfontso XIII.a jaio zenean), Espainiako infantaren eta Bartzelonako kondesaren (1935-2000) duintasun eta ohore berberekin. 1975ean, bere lehen gizonezko haurra, Juan Carlos semea, tronura igo zen Juan Carlos I.a Espainiakoa errege izenez.

## Bizitza 
### Familia-jatorria 
Karlos Borboikoa-Bi Sizilietakoa infantearen eta bere bigarren emaztearen alaba zen, Luisa Orleanskoa, Felipe Orleanskoa printzearen, Parisko kondearen eta Maria Isabel Orleanskoa, ezkontzagatik Espainiako infanta eta aitaren aldetik Orleanseko printzesa izandakoaren alaba. 1908an, Alfontso XIII.ak xedatu zuen Don Karlosen bigarren ezkontza horren ondoriozko seme-alabek Espainiako infanteen ohoreak, lehentasunak eta goraipamenak izango zituztela, eta jarraituko zietela hauei ordena hierarkikoan, Borboiko Etxeko printze gisa.

### Lehen urteak 
Villamejor Jauregian jaio zen, bertan bizi baitziren bere gurasoak, eta gero Lurralde Politikako Ministerioaren egoitza izan da, Paseo de la Castellana, 3, Madril. Eraikinean dagoen plaka batek gertaera hori gogoratzen du. 

1910 urteko abenduaren 30ean, Madrilgo Errege Jauregiko Gaspariniko aretoan, *Maria de las Mercedes Cristina Genara Isabel Luisa Carolina Victoria de Todos los Santos* izenarekin bataiatu zuen Siongo gotzainak, bere aitabitxiak Maria Kristina Austriako erregina eta bere osaba Genaro Borboiko-Bi Sizilietako printzea izan ziren.

Madrilen bizi izan zen bere bizitzako lehen urteetan. 1921 urteean Sevillara joan zen bizitzera  —hiri horrekiko zaletasun berezia sentitu zuen— bere familiarekin, bere aita Andaluziako hiriburura bidali zutenean, zegokion eskualde militarreko kapitain jeneral izateko. Heldu zenean, bere ahizparekin batera, barnetegi batean matrikulatu zen Irlandako amek Castilleja de la Cuestan zuten ikastetxean. Bertan, Isabel Alfontsa Borboikoaren tutoretzapean jarraitu zuen ikasten, ahizpa zaharrena zelako. Opor sasoian eta urte batzuetan amak Frantziara bidaltzen zituen hizkuntza hobetzeko.

1929 urtean Maria Luisa Erreginaren Dama Nobleen Ordenako dama izendatu zuten eta 1988 urtean Karlos III.aren Ordenako dama banda eman zioten, urte gutxi batzuk lehenago sortutako gradua.

1931 urtean, II. Errepublikaren aldarrikapenaren ondorioz, Frantzian erbesteratu zen bere familiarekin batera, Cannesen bizi izan zen lehenengo eta Parisen gero.

### Ezkontza eta seme-alabak 
1935 urtean, Juan Borboikoaren arreba Beatriz Borboikoa eta Battenbergeko infantaren ezkontza zela-eta, María de las Mercedesek gero bere senarra izan zena aurkitu zuen Erroman. Joan Borboikoa eta Battenbergekoa, Asturiasko printzea, bere aita Alfontso XIII.a Borboikoaren dinastia-eskubideen oinordeko bihurtu zen, 1933 urtean bere bi anaia zaharrenek uko egin ziotelako eta, beraz, 1941 urtean aita hil ostean, Espainiako Errege Etxeko buru eta Espainiako tronurako erregegaia. Berak eta María de las Mercedesek, hirugarren mailako lehengusuak, ez zuten elkar ikusi II. Errepublika aldarrikatu zenetik. 1935 urteko urriaren 12an ezkondu ziren Erromako Santa Maria de los Angeles y los Mártires basilikan. Lau seme-alaba izan zituzten: 

* Pilar Borboikoa eta Borboikoa, Espainiako infanta, Badajozeko dukesa (1936-2020ko uztailaren 30a - 2020ko urtarrilaren 8a), Luis Gómez-Acebo y Duque de Estrada, La Torreko bizkondearekin ezkondu zen eta bost seme-alaba izan zituen.
* Juan Carlos I.a Espainiakoa (1938. urtea), Sofia Greziako printzesarekin ezkondu zena.
* Margarita Borboikoa eta Borboikoa, Espainiako infanta, Soriako dukesa eta Hernanikoa (1939), Carlos Emilio Zurita Delgado doktorearekin ezkondu zen.
* Alfontso Borboikoa eta Borboikoa, Espainiako infantea (1941-1956ko urriaren 3a - 1956ko martxoaren 29a), 14 urte zituela hil zen, Juan Carlos anaia zaharrenak gura barik tiro eginda.

## Garrantzi publikoa 
eskuinera|thumb|Mercedes Borboiko eta Orleanseko Mariaren monumentua, Sevillako Zalditeriako Errege Maestrantzaren aurrean.
María de las Mercedes eta Juan hainbat lekutan bizi izan ziren: Cannesen (Pilar, bere ume nagusiena jaio zen lekua), Erroman (bertan jaio ziren beste hiru seme-alabak) bizi izan ziren, eta, Bigarren Mundu Gerra piztu zenean, Lausanara (Suitza neutralera) joan ziren, Victoria Eugenia Battenbergeko erreginarekin, Juanen amarekin, bizitzera. Gatazka bukatuta, Estorilen (Portugal) finkatu zuten bizilekua, eta bertan jarraitu zuten 1976 urtean Espainiara itzuli ziren arte, monarkia berrezarri eta gero. Maria de las Mercedesek, erbestean zegoela, Espainia bisitatu zuen aldi batzuetan: 1949 urtean, aitaren hiletara joateko, Sevillan; 1964 urtean, Elena Borboiko infantaren bilobaren bataiora joateko; eta 1969 urtean, Felipe Borboikoa (gero Felipe VI.a) bilobaren bataiora joan zen.

María de las Mercedes bere semearen eta senarraren artean bitartekari lanak egin zituen, 1969 urtean Francisco Franco jeneralak Juan Carlos oinordeko izendatu zuenean banandu egin baitziren. 1977 urteko maiatzaren 14an, Juan Borboikoak Espainiako Errege Etxearen buruzagitzari eta oinordekotza eskubideei uko egin zien bere seme Juan Carlos I.a erregearen alde (1975 eta 2014 artean errege izan zena).

Juanek eta bere emazteak erbestealdian erabilitako Bartzelonako konde titulua mantendu zuten.

## Bizitzako azken urteak 
María de las Mercedesek 1982 urtean apurtu zuen eskuineko aldaka, eta ezkerreko izterrezurra 1985 urtean; istripu horien ondorioz, gurpil-aulkia erabili behar izan zuen. 1985 urteko urriaren 12an, Bartzelonako kondeek beren berrogeita hamar urteak seme-alaba eta biloba guztiez inguratuta ospatu zituzten. 1993 urteko apirilaren 1ean Juan Borboiko eta Battenbergekoa hil zen laringeko minbiziaren ondorioz.

Bartzelonako kondesa pintura, musika, kultura andaluziarra eta zezenketen zalea izan zen. Gainera, Real Betiseko ohorezko bazkide izan zen.

Espainiara itzuli zenetik, Puerta de Hierro urbanizazioan (Madril) bizi izan zen beti, *Villa Giralda* izeneko txalet batean, Estorilen bizi izan zen bezala. María de las Mercedes bat-batean hil zen, bihotzekoak jota, La Maretako Errege Egoitzan, Teguisen, Kanarietako Lanzarote uhartean. Errege-familia osoa joan zen Urteberri egunean, laurogeita bederatzi urte zituela, atseden egun batzuk pasatzera. El Escorial monasterioan lurperatu zuten.

## Tituluak eta aginduak 
### Tituluak 
### Ohorezko goraipamenak 
#### Espainiarrak 
* Maria Luisa Erreginaren Dama Nobleen Ordenako Dama. (1929ko martxoaren 4a)
* Karlos III.aren Errege Ordenako Gurutze Handiko Dama. (1988ko urriaren 14a)

#### Atzerritarrak 
* Olga eta Sofia Santuen Ordenako Gurutze Handiko Dama (1962ko maiatzaren 13a, Greziako erresuma).
* San Jorgeko Konstantiniar Ordena Militarreko Justizia Gurutze Handiko Dama (Borboi-Bi Sizilietako Etxea, 1960ko martxoaren 12a).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak