Raquel Radio de Marizcurrena

**Raquel Radio de Marizcurrena** (Ramallo, Buenos Aires, 1930eko maiatzaren 14a - 2017ko azaroaren 25a) giza eskubideen aldeko argentinar ekintzailea izan zen, Maiatzeko  Plazako Amonak (Abuelas de Plaza de Mayo) Elkartearen sortzaileetako bat.

## Biografia 
1976ko urriaren 11n, Berrantolaketa Nazionalerako Prozesua (1976-1983) izeneko diktadura militarrean, bere seme Andres Marizcurrena eta Liliana Beatriz Caimi erraina, bost hilabeteko haurdun zegoena, bahitu eta desagertu egin zituzten.

Raquelek senideak bilatu zituen hainbat hilabetez, bakarrik eta laguntzarik gabe. 1977ko hasieran ordea, Maiatzeko Plazan biltzen hasi ziren lehenengo ama- eta senide-taldea osatu zuen, gero Maiatzeko Plazako Amak izenez ezagutu zena.

1977ko urrian, Alicia Zubasnabar de la Cuadrak, "Licha" k, Amen errondetako partaideak, desagertutako biloben bila zebiltzan amonen talde berezi bat osatzeko gonbidapena bidali zion. Maiatzeko Plazako Amonen hamabi emakume sortzaileetako bat ere izan zen. Bilobak desagertuta jarraitzen du.

## Maiatzeko Plazako Amonak 
1976ko martxoaren 24ko estatu-kolpeak erregimen terrorista bat ezarri zuen, oposiziogileen desagertze behartua ardatz hartuta, eta edozein apeu saihesteko izu-giroa inposatuta; atxilotutako edo desagertutako senide bat non zegoen galdetzea arriskutsua zen, eta, era berean, atxilotze-desagertze ere izan zitekeen. Une hartan, desagertutako pertsonen senideen babesgabetasun eta inpotentzia egoera muturrekoa zen, munduko ezein demokrazia, ez Eliza katolikoa, herrialdean eragin handia zuena, ez nazioarteko erakunde humanitarioak, ez baitzeuden prest erregimen militarrak egindako izugarrikeriak gaitzesteko, eta, aitzitik, kasu batzuetan legez kanpoko errepresioarekin lankidetzan aritzen ziren. Sistema judizialera jotzea ere ezinezkoa zen, Argentinako epaileek sistematikoki ukatzen baitzituzten *habeas corpus* helegiteak.

Baldintza horietan, desagertutakoen ama, aita eta senide talde batek indarkeriarik gabeko erresistentzia mugimendua hasi zuen, eta historikotzat joko zen. Proposamena Azucena Villaflorrek*Maiatzeko Plazara joan behar dugu zuzenean, eta han geratu erantzun bat eman arte.sortu zuen,gero diktadurak desagertu eta eraila*
1977ko apirilaren 30ean hasi ziren ostegunero Maiatzeko Piramidearen inguruan ibiltzen, izen bereko plazan, gobernu etxearen parean. Atentzioa emateko, emakumeek oihalezko zapi zuri batekin estaltzea erabaki zuten. Madres de Plaza de Mayo izena berehala jaso zuen taldeak eta bere presentzia hutsagatik Argentinan desagertutako pertsonen patuari presio nazionala eta nazioartekoa egiten hasi zen. Hasiera batean, erregimen militarra piramidearen inguruan pertsona horien presentzia azaltzen saiatu zen, "eroak" zirela esanez. Amona horien artean zegoen Alicia Zubasnabar de la Cuadra, "Licha", 1977ko irailean hasi zena errondetan parte hartzen, bere senarrarekin eta Hebe de Bonafinirekin batera.

Garai hartan Maria Isabel Chorobik de Mariani desagertuen beste ama batzuen bila hasi zen, haiek ere biloben bila zebiltzanak, bera bezala. Lidia Pegenautek, La Platako auzitegietan adingabeen aholkulari gisa aritzen zen abokatuak, bultzatu zuen Mariani beste amona batzuekin elkartzera. La Dra. Peganaute botere judizialeko funtzionarioen kasu berezietako bat izan zen, desagertuen senideei benetan lagundu zietena. 1977ko bigarren seihilekoan, Mariani De la Cuadraren bila joan zen La Platako etxera.

Egun horretan, Maria Isabel Marianik eta Alicia de la Cuadrak amona bezala elkartzeko erabakia hartu zuten, eta honek Maiatzeko Plazako ostegunetako errondetatik ezagutzen zituenak deitu zituen.

### Sortzaileak 
Maiatzeko Plazako Amonen sortzaileak hamabi ama-amona hauek izan ziren; haien adinak 50 eta 60 artekoak ziren:

* Mirta Acuña de Baraválle
* Beatriz H. C. Aicardi de Neuhaus
* María Eugenia Casinelli de García Irureta Goyena
* Eva Márquez de Castillo Barrios
* María Isabel Chorobik de Mariani
* Delia Giovanola
* Clara Jurado
* Leontina Puebla de Pérez
* Raquel Radio de Marizcurrena
* Vilma Delinda Sesarego de Gutiérrez
* Haydée Vallino de Lemos
* Alicia Zubasnabar de De la Cuadra

Hasiera batean, Desagertutako Bilobak zituzten Abuelas Argentinas izena hartu zuten, baina 1980an legez antolatu ziren, ordurako ezagunak ziren Abuelas de Plaza de Mayo, Maitzeko Plazako Amonak izenarekin.

Amen azpitalde horrek ulertu zuen segurtasun indarrek bahitutako haurren egoera ez zela gurasoena bezalakoa, eta horiek berreskuratzeko estrategia eta metodologia espezifikoak behar zirela. "Seme-alabak ahaztu gabe bilobak bilatzea" izan zen bilobak bildu zituen kontsigna.

Diktadura militarrean, eta arriskuak arrisku, Plaza de Mayoko amonek detektibe-lanari ekin zioten bilobak aurkitzeko, seme-alaben bilaketa alde batera utzi gabe. Aldi berean, desagertutako haurrei eta haurtxoen lapurretei buruzko nazioko eta nazioarteko sentsibilizazio-ekintza bati ekin zioten.

1983ko abenduaren 10ean demokrazia berreskuratu ondoren, amonek azken aurrerapen genetikoak erabiltzea bultzatu zuten, munduan aurrekaririk ez zuten bilobak identifikatzeko sistema bat ezartzeko, eta presioa egin zuten Estatuak haurren bahiketen arduradunak auzipetu zitzan, plan errepresibo baten zatitzat joz.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Estatu terrorismoa Argentinan 1970eko eta 1980ko hamarkadetan
* Maiatzeko Plazako Amonak
* Argentinako diktadurak desagertutakoak

## Iturriak 
*  Abuelas de Plaza de Mayo (1997). Juventud e identidad. Buenos Aires: Abuelas de Plaza de Mayo. 
*  Nosiglia, Julio E. (1985). Botín de guerra. Buenos Aires: Cooperativa Tierra Fértil. 

## Kanpo estekak