Parveen Shakir

**Parveen Shakir**    (Karatxi, &nbsp;1952ko azaroak 24 - Pakistan, 1995eko abenduako 26 ) Pakistango poeta, irakasle eta gobernuko funtzionarioa izan zen . Urdu literaturaren barruan emakumeen olerkiei tokia emateagatik eta  "maitale" hitzaren genero gramatikal femeninoa erabiltzeagatik ezaguna da. 

Hil zenetik, urtero *Parveen Shakir Urdu Literature Festivala*  antolatzen dute Islamabaden bere oroimenez. 

## Ibilbidea 
Parveen Shakir gaztetan hasi zen idazten. Prosa eta poesia idazten zituen eta horretaz gain, bertako egunkari batzuetan zutabe batzuk egin zituen urdueraz eta hainbat egunkari ingelesetan ere artikuluak idatzi zituen. Hasieran, "Beena" ezizenaz idazten zuen.

Bederatzi urtez irakasten eman ondoren, Pakistango Zerbitzu Zibilean sartu eta aduanetako departamentuan lan egin zuen. 1986an, Aurrekontuen Batzorde Nagusiko (orain Aurrekontuen Batzorde Federala) bigarren idazkari izendatu zuten Islamabaden (Pakistan).

### *Ghazliat* 
Shakir-en olerki hauek  "tradizio klasikoaren eta sentsibilitate modernoaren arteko konbinazioa" dira.  Maitasunari eta emakumeen maitasunari buruzko ikuspegia eta gai elkartuak ere azaltzen dituzte, hala nola, edertasuna, intimitatea, bereizketa, hausturak, distantziak, mesfidantza, desleialtasuna. eta desleialtasuna.

Shakir-en *ghazliāt* gehienek 5-10 bertso parekatuak dituzte, sarritan elkarrekin lotuta. Batzuetan, elkarren segidako bertso parekatuak  oso desberdinak izan daitezke esanahiaren eta testuinguruaren aldetik; horren adibide bat pareatu hauetan ikus daiteke:

G*hazliāt-en* oinarria metaforak eta konparazioak dira, idazleak behin eta berriz eta modu bizigarrian erabiltzen ditu  bere lanei indarra eta lirismoa emateko. Horren adibide ona da bere koplarik ezagunenetako bat:

Hemen, Shakir-ek lurrina maitale desleial batekin lotzen du, airea desleiala den pertsonaren maitasun sekretuekin eta lorea engainatutako pertsonarekin. Shakir-ek erabili ohi dituen beste metafora batzuk hauek dira: Romeorentzat *titlī* (tximeleta), *bādal* (hodeia) norberaren maitasunerako, maitasunerako *bārish* (euria), zailtasunerako *āṅdhī (ekaitza)*  eta bakardaderako *chāṅd* (ilargia).  Adibide honetan ilargiaren metafora erabiltzen du bakardadea azaltzeko 

Bere *ghazliāt*  batzuek estatus ikonikoa irabazi dute urdu literaturan. Hurrengo bertso parekatua sarritan aipatzen da belaunaldi gazteenaren ezagutza eta kontzientziari buruz hitz egiteko:

### Bertso librea 
Bere *ghazliāt -ekin* alderatuta, askoz ausartagoa da Shakir-en bertso librea, gai sozialak eta tabuak aztertzen ditu, genero-ezberdintasuna, diskriminazioa, arbetzaletasuna, engainua, prostituzioa, giza psikea eta gaurkotasuna barne. Pakistanen modernotzat jotzen den moduan idatzita dago.

Emakumeen feminitateari eta sexualitateari buruzko gaiez gain, Shakir-ek bertso librea ere erabili zuen desberdintasun ekonomikoekin eta gizarteak ahulak eta behartsuak esplotatzeko duen joerarekin lotutako gaiak idazteko. Haren zenbait olerkik deitoratu egiten dute munduan diru-sarrera txikiak dituzten langile askok duten errealitate gogorra. Adibidez, "Steel Mills Worker" olerkiak langileek egunero egin behar dituzten baldintza negargarriei eta ordu luzeei buruz hitz egiten du. Olerkiak ere deskribatzen du nola erabiltzen dituzten langile horiek helburu baterako. Poemaren azken lerroek gordinkeriaz margotzen dute koadro hori.

Haren beste poema batek, We Are All Dr Faustusek, gai horretan sakontzen du, eta pertsona dirudunen eta boteretsuen zirkuluetako ustelkeriaren prebalentzia aztertzen du zuzenean. Esan zuen aberatsek beren helburuak oso prezio altuan lortzen dituztela, eta argudio horiek erabili zituen kapitalismoa bezalako sistema ekonomikoak kritikatzeko. Bere poema askok deitoratu egiten dute emakumeen diskriminazioa, bereziki herrialde kontserbadoreago batean bizi diren dibortziatuen esperientzia.

## Legatua 
Parveen Shakir-en poesia ondo hartu zuten, eta, hil ondoren, orain, urdu hizkuntzak sortu duen poeta modernoenetako eta "nabarmenenetako" bat da. "Poetisa handia" dela esan izan da, eta haren poesia Forough Farrokhad poeta irandarrarekin alderatu da. Idazle "aitzindaritzat jotzen da tradizioari aurre egiten, "emakumezkoen esperientzia urdu poesian" adieraztean.

Haien poemak bakarrak ziren, emakumeen arteko adierazpen-askatasuna adierazten eta sustatzen baitzuten. Berak ez zituen gai tabuak baztertu; aitzitik, aldarrikatu eta erabili zituen, emakumeen eta gizonen arteko mendekotasunari aurre egiten dioten poema probokatzaileak sortzeko. Pakistango tradizioarekin izandako esperientziak eraginda, literaturako analistek iradokitzen dute beren poemak erabiltzen saiatu zela misoginiaren aurka borroka egiten duten emakumeei babesa emateko, bereziki Asiako hegoaldeko kulturan.