open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iparlako mendilerroa

thumb|eskuinera|300px|Iparlako mendilerroa, atzean, Irisarritik ikusita

**Iparlako mendilerroa** Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Iparla mendia da, 1.049 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Iparla mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Iparla, 1.049 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Buztanzelhai, 1.026 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Astate, 1.022 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Tutulua, 983 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Atalatze, 962 m  (Nafarroa Beherea)
# Aintziaga, 905 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Sarastegi, 874 m  (Nafarroa Beherea)
# Gartzabal, 851 m  (Nafarroa Garaia)
# Ttutturruko Kaskoa, 839 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Kuarteleko Kaskoa, 823 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Otsomeaka, 811 m  (Nafarroa Garaia)
# Agotarri, 789 m  (Nafarroa Garaia)
# Hurbeleta, 720 m  (Nafarroa Beherea)
# Harrihandi, 494 m  (Nafarroa Beherea)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Gwaun-Cae-Gurwen

**Gwaun-Cae-Gurwen**, , Galesko hegoaldeko udalerri bat da, Neath Port Talbot konderrian. Ammanford udalerritik 5 milia ekialdera eta Swansea hiritik 20 milia iparraldera dago.

2011ko erroldaren arabera 4.240 biztanle zituen.

Galesera hiztun kopurua udalerri honetan oso handia da (%67,9a), batez ere 10-19 urteko gazteen artean.

## Herritar ezagunak 
* Siân Phillips (1933-), aktorea.

## Kanpo estekak
Rob Marshall

**Rob Marshall** (Madison, 1960ko urriaren 17a) estatubatuar antzerki eta zinema zuzendaria eta koreografoa da.

## Filmografia
Etiopiako Eliza Ortodoxo Tewahedoa

**Etiopiako Eliza Ortodoxo Tewahedoa** (; ''Yäityop'ya ortodoks täwahedo bétäkrestyan*) Ekialdetar Eliza Ortodoxorik handiena da. Saharaz hegoaldeko Afrikako garai kolonialaren aurreko kristau eliza bakarrenetariko bat da. Etiopiako Eliza Ortodoxo Tewahedoak 45 eta 50 milioi fededun inguru ditu, gehienak Etiopian bertan. Elizen Munduko Kontseiluaren sortzaileetako bat da. Eliza Ortodoxo Koptoarekin komunio osoan dago eta IV. mendetik aurrera adar bat besterik ez zen baina 1959an autozefalia lortu zuen.

Kristau elizarik zaharrenetariko bat da eta, ez-kaltzedoniarra izanda, ez dago komunioan Etiopiako Eliza Katolikoarekin. 333an, orduko Etiopia- Aksumgo Erresuma- kristautasuna aldarrikatzeko bigarren herrialdea izan zen- lehenengoa Armenia izanda- baina badaude lehenengoa zela esaten dutenak.

*Tewahedo'' () ge'ezez "bat izatea" esan nahi du eta islamaren *Tawhid*en parekoa da. Teologian, horrela diote Jesukristoren izaera bakarrari: hau da, bere jarrera monofisita da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kill the Irishman

***Kill the Irishman*** 2011ko Jonathan Hensleigh estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film biografikoa da.

Benetako gertakari batzuetan oinarritutako pelikula da, eta Danny Greene 1970eko hamarkadako Cleveland hiriko irlandar mafiaren burua du protagonista.

## Aktoreak 
* Ray Stevenson: Danny Greene
* Vincent D'Onofrio: John Nardi
* Val Kilmer: Joe Manditski
* Christopher Walken: Alex Birns
* Linda Cardellini: Joan Madigan
* Marcus Thomas: Billy McComber
* Vinnie Jones: Keith Ritson
* Tony Lo Bianco: James T. Licavoli
* Paul Sorvino: Anthony Salerno
* Fionnula Flanagan: Grace O'Keefe
* Mike Starr: Leo "Lips" Moceri
* Steve Schirripa: Mike Frato
* Vinny Vella: Frank Brancato
* Bob Gunton: Jerry Merke
* Tony Darrow: Mikey Mendarolo
* Jason Butler Harner: Art Sneperger
* Robert Davi: Ray Ferritto

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frantzisko Tolosakoa

Frai **Frantzisko Tolosakoa** (Larraul, Gipuzkoa &ndash; 1600eko irailaren 9a, Tui, Pontevedrako probintzia) euskal teologoa eta frantziskotar fraide bat izan zen, Larraulgo Antzola etxean jaioa.

Bilbon teologia irakurlea izan zen, 1579an Parisko kapituluan definitzaile orokora, eta 1583an Toledoko kongregazioan erromatar komisaria izendatua, ondoren, 1589an, Sixto V.a Aitasantuaren babesaz, Frantziskotarren ordenako hautagai nagusia. 1597ko urriaren 5ean, Galiziako Santiagoko Katedralan artzapezpiku bezala sagaratua izan zen, eta hilabete horretan bertan Tuiko diozesiaren jabetza hartu zuen. Tuiko artzapezpikua izanik, San Frantziskoren ordenaren epaile kontserbadorearen izendapena jaso zuen.

1601eko irailaren 9an hil zen.

## Kanpo estekak 
* San Frantzisko Tolosakoa. Euskal-Erria aldizkaria
Louisianako frantses

**Louisianako frantsesa** edota **Cajun frantsesa** (, , eta Louisiana kreoleraz *françé la lwizyàn*) AEBetako Louisiana estatuan mintzatzen den frantsesaren dialekto edo aldaera bat da. Cajun jendeak mintzatzen du, hortik bere *Cajun frantsesa* izendapen herrikoia.

Nagusiki New Orleans, St. Bernard, St. Charels, St. John the Baptist, Jefferson, West Baton Rouge, Pointe Coupee, Avoyelles, St. Mary, Nueva Iberia , Assumption eta St. Landry parrokietan mintzatzen da.

Cajun frantsesa Akadian mintzatzen zuten frantsesetik eratorria da, izan ere, Britainia Handiak Kanada bereganatu zuenean, eta 1765-1985 artean britainiarrek bertan bizi ziren frantses hiztun asko Akadiatik kanporatu eta Lousianara lekualdarazi zituzten.

## Kanpo estekak
Bridgend (udalerria)

**Bridgend** () Galesko udalerri bat da, Bridgend konderrian. Cardiff hiriburutik 29 kilometro mendebaldera dago, eta Swansea hiritik 20 kilometro ekialdera.

2011ko erroldaren arabera 49.404 biztanle zituen.

## Pertsona ezagunak
* Hywel Teifi Edwards (1934 - 2010), historialaria, idazlea eta politikaria. 

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Trouble with the Curve

***Trouble with the Curve*** 2012ko Robert Lorenz estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Gus Lobel eskarmentu handiko beisbol begirale bat da. Ikusmena galtzen hasia dela eta, Atlantara joango da alabarekin, talentu handiko kirolari gazte bat behatzera.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Creu de Sant Jordi

**Creu de Sant Jordi** (euskaraz *San Jurgiren Gurutzea*) Katalunian urtero eman ohi den ohorezko domina bat da. Kataluniako Generalitateak eman ohi duen sari gorena da.

Kataluniako Generalitateak abenduraren 18ko 457/1981 dekretuaren bidez sortu eta sarituei eman ohi die, "beren merituz, Kataluniari bere nortasunaren defentsan, bereziki arlo zibiko eta kulturalean, zerbitzu ematen dieten" pertsona edo erakunde sozialei.

Sariarekin entregatzen den sari fisikoa Kataluniako santu zaindaria den San Jurgiren gurutzean oinarrituta dago eta Joaquim Capdevila i Gaya bitxigileak diseinatu zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda: Creu de Sant Jordi-rekin sarituak

## Kanpo estekak 
* Webgunea
We're the Millers

'''''We're the Millers''''' 2013ko Rawson Marshall Thurber estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film komikoa da.

## Sinopsia 
Miller familia, marihuana trafikante batek osatu duen fikziozko familia da eta Mexikotik Estatu Batuetara pasako duen droga kargamentu bat ezkutatzeko sortu du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
This Is Where I Leave You

***This Is Where I Leave You*** 2014ko Shawn Levy kanadar zinema zuzendariak zuzendutako komedia dramatikoa da, Jonathan Tropperren izen bereko liburuan oinarrituta.

## Sinopsia 
Foxman klaneko patriarka hil ondoren, familia osoa elkartuko da, eta shiva izeneko juduen tradizioari jarraituz, zazpi egun eta zazpi gau pasatu beharko dituzte elkarrekin. Urteak daramatzate elkarrekin egon gabe, eta denbora luzez ezkutatu dituzten iraganeko hainbat kontu eta gorroto azaleratuko dira.

## Aktoreak 
* Jason Bateman : Judd Altman
* Tina Fey : Wendy Altman
* Adam Driver : Phillip Altman
* Corey Stoll : Paul Altman
* Connie Britton : Tracy Sullivan
* Rose Byrne : Penny Moore
* Jane Fonda : Hillary Altman
* Kathryn Hahn : Annie Altman
* Timothy Olyphant : Horry Callen
* Abigail Spencer : Quinn Altman
* Ben Schwartz : Charles «Boner» Grodner errabinoa
* Cade Lappin : Cole Altman
* Dax Shepard : Wade Boulounger
* Debra Monk : Linda Callen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Campanu

**Campanu** delakoa Espainiako Asturias eta Kantabriako ibaietan arrantzatutako denboraldiko lehenbiziko izokinak jasotzen duen izendapena da. Orokorrean, ibai bakoitzean arrantzatzen den izokin bakoitzak jasotzen duen izendapena ere bada, baina zalantzarik gabe protagonismo gehien duenak denboraldiko lehenbiziko izokina izaten da, den ibaikoa dela ere. Campanuak enkanteetan ohiko izokinek baina salneurri garestiagoak izan ohi ditu.

Izendapenaren jatorria, duela urte asko, denboraldiko lehenbiziko izokina arrantzatzean, gertakaria iragartzeko asmoz inguruko eliz guztietako kanpaiak jotzen zirelako omen dator.

## Asturiasko zerrenda 
## Kantabriako zerrenda 
## Euskal Herria 
* Lehenbiziko: Euskal Herrian arrantzatzen den denboraldiko lehen izokina.

## Kanpo estekak
Ruaille Buaille

alt=Ruaille-Buaille taldea eta logoa|thumb|Ruaille-Buaille taldea eta logoa
**Ruaille-Buaille** Bizkaiko folk talde bat da, 2005. urtean Barakaldon (Bizkaia) sortua. Ortigueirako Mundu Zeltako Nazioarteko Jaialdiko Runas lehiaketa irabazi zuen 2013an.
Izena “Rula-Bula” ahoskatzen da, eta tabernetako giro algaratsua adierazteko erabiltzen da Irlandako gaelikoan. 

COVID-19 pandemiako etenaren ondoren, taldekide gehienek erabaki zuten taldea uztea, baina Duncan Bennet eta Beltza Aveleira kideek jarraitzea erabaki zuten, proiektu berri batekin, RULA izenaren pean, eta bi kide berri erakarrita: Iker Lope de Bergara eta Marce Elorza.

## Kideak 
* Duncan Bennett: ahotsa eta gitarra
* Alberte Sanmartín: Galiziako gaita, v-pipes, whistleak
* Aitor Gorostiza: whistleak, harmonika, alboka, tarota
* L.M. Aveleira “Beltza”: baxua
* Jon Hanni Iribar: bateria
* Mario Martín: biolina
* Xurxo Gago: perkusioa
## Diskografia 
* /´ru:lә `bu:lә/ *(Pronounced ‘Rula-Bula’* ) (2009)
* *Blue Jig* (2011)
* *Bon temps, Ruaille?* (2014)
## Kanpo estekak 
* FB: ruaille-buaille
* www.rula-bula.com
* NAIZ (2013-07-15): “Ruaille-Buaille folk taldeak irabazi du Ortigueirako Jaialdiko lehiaketa”
## Bideoak 
* Light a light (Youtube)
* 4.000 angels (Youtube)
* Kama goli (Youtube)
* Runas 2013 (Youtube)
Kalamuako mendilerroa

**Kalamuako mendilerroa** Gipuzkoan kokatuta dagoen mendilerro bat da, Bizkaiko mugaraino. Bere punturik altuena Kalamua mendia da, 771 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Kalamua mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Kalamua, 771 m  (Gipuzkoa eta Bizkaia arteko mugan)
# Arrikurutz edo Akondia, 749 m  (Gipuzkoa)
# Garagoiti, 701 m  (Gipuzkoa)
# Aizketa, 700 m  (Gipuzkoa)
# Olaburu, 683 m  (Gipuzkoa)
# Arrantzamendi, 620 m  (Gipuzkoa)
# Goikoneko gaña, 551 m  (Gipuzkoa)
# Morkaiko, 533 m  (Gipuzkoa)
# Arrateko Kurutzea, 531 m  (Gipuzkoa)
# Ziardamendi, 468 m  (Gipuzkoa)
# Lapion, 463 m  (Gipuzkoa)
# Moru, 458 m  (Gipuzkoa)
# Bigoingo gana, 455 m  (Gipuzkoa)
# Artxingas, 447 m  (Gipuzkoa)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
San Antonio kalea (Gasteiz)

Gasteizko **San Antonio kalea** Zabalgunean dago. Hego-ipar norabidea du.

## Kokapena 
Alaba Jeneralaren kalean hasten da eta Juan Ibañez de Santo Domingo kaleraino iristen da, trenbidearen tunelean. San Prudentzio, Florida eta Manuel Iradier kaleak zeharkatzen ditu.

## Luzera 
430 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 45 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 34raino.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera aurretik San Antonio auzoa esaten zitzaion inguruaru. 1820tik aurrera erabaki zen San Antonio kalea erabiltzea, kalea hasten zen tokian San Antonio plaza zegoelako.

## Azpiegiturak 
### Garraioa 
Trafikorako irekita dago, hegoaldetik iparralderantz. Bizikletak kontrako norabidean ere joan daitezke, errail propioa dute horretarako.

### Aparkatzeko 
Kale osoa dago TAO eremuan, egoilarrentzat (kolore berdea)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guido Crepax

**Guido Crepas** edo **Guido Crepax** ezizenez ezagunagoa (Milan, 1933ko uztailaren 15a – *ib.*, 2003ko uztailaren 31) italiar komiki marrazkilaria izan zen.

Valentina pertsonaia ezagunaren sortzailea dugu.

## Lanak 
### Valentina 
* *Valentina*, 1968
* *Valentina speciale*, 1969
* *Valentina con gli stivali*, 1970
* *Baba Yaga*, 1971
* *Ciao Valentina!*, 1972
* *Valentina nella stufa*, 1973
* *Diario de Valentina*, 1975
* *A proposito di Valentina*, 1975
* *Valentina in giallo*, 1976
* *Valentina assassina*, 1977
* *Ritratto di Valentina*, 1979
* *Riflesso di Valentina*, 1979
* *Lanterna Magica*, 1979
* *Valentina pirata*, 1980
* *Valentina sola*, 1981
* *Valentina, storia di una storia*, 1982
* *Per amore di Valentina*, 1983
* *Io Valentina, la vita e le opere*, 1985
* *Nessuno*, 1990
* *Valentina e le altre*, 1991
* *Valentina, la gazza ladra*, 1992
* *Valentina a Venezia*, 1992
* *E Valentina va...*, 1994
* *Valentina*, 1995
* *Al diavolo, Valentina*, 1996
* *In arte...Valentina*, 2001
* *Valentina*, 2003
### Beste heroinak 
* *La casa matta*, 1969
* *Anita, una storia possibile*, 1972
* ''Histoire d'O*, 1975
* *Emmanuelle*, 1978
* *Justine*, 1979
* *Hello, Anita!*, 1980
* *Belinda 1 & 2*, 1983
* *I Viaggi di Bianca*, 1984
* *Venere in pelliccia*, 1984
* *Bianca 2. Odesseda*, 1987
* *Emmanuelle l'antivergine*, 1990
* *Eroine alla fine: Salomé, 2000
* *Crepax 60|70*, 2003

### Beste lanak 
* ''L'astronave pirata*, 1968
* *Il dottor Jekill*, 1972
* *Circuito interno*, 1978
* *Casanova*, 1977
* *L'uomo di Pskov*, 1977
* *L'uomo di Harlem*, 1979
* *La calata di Macsimiliano XXXVI*, 1984
* *Conte Dracula*, 1987
* *Dr. Jekyll e Mr. Hyde*, 1987
* *Giro di vite*, 1989
* *Nessuno*, 1990
* *Le clinicommedie*, 1990
* *Il processo di Franz Kafka*, 1999
* *Justine and The Story of O*, 2000
* *Frankenstein*, 2002
### Gerra jokoak 
* *La Battaglia di Trafalgar* 1964
* *La Battaglia di Waterloo*, 1965
* *La Battaglia di Pavia*, 1967
* *La Battaglia del Lago Ghiacciato- Alexandr Nevsky''

## Kanpo estekak
Xabier Aierdi

**Xabier Aierdi Urraza** (Zeberio, 1957) soziologo eta irakasle euskalduna da. Lizentziatua da soziologia eta zientzia politikoetan Deustuko Unibertsitatean (1980) eta kazetaritzan Euskal Herriko Unibertsitatean (1984). Soziologian doktore ere bai (1991).

## Jarduera 
Euskal Soziologia Elkarteko lehendakari izana da, eta Espainiako Soziologia Federazioko (FES) lehendakari orde. 2011n, José Antonio Oleagarekin batera, Begirune Immigrazioaren Ikerketarako Laborategia sortu zuen EHUko ikerketa talde gisa. Besteak beste, Immigrazioaren aldeko Gizarte Itunean (Eusko Jaurlaritzaren ekimena) aditu gisa parte hartu du eta Zurrumurruen Aurkako Sarearen (Hego Euskal Herriko hainbat erakunde eta talderen artekoa) dinamizatzaile izan da.

## Erreferentziak
Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatea (EHU)

thumb|330x330px|HEFA fakultateko Irakasle eskola
thumb|330x330px|HEFA fakultateko filosofia eta antropologia edifizioa
**Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatea** (HEFA) Euskal Herriko Unibertsitateko zentroa da, Ibaetako campusean. 2016. urtean sortu zen, lehenagoko Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea eta Gipuzkoako Irakasleen Unibertsitate Eskola elkartu zirenean.

## Eratzea, historia 
Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultatearen oraingo eraikina 1993an inauguratu zen Ibaetan. Hori baino lehen Zorroagan ematen ziren eskolak.

Irakasle eskolaren eraikina 1988 urtean eraiki zen. Hori baino lehenago, Ategorrieta auzoko Villa Soroa etxean eta beste fakultateetako geletan ematen ziren eskolak.

1978an Bilboko Unibertsitateko Filosofia eta Letretako Fakultatea sortu zen (artean ez zegoen Euskal Herriko Unibertsitatea). Orduan Donostiako ikastegi eskuordetu zena Zorroagan egon zen, eta klaseak 1978an bertan hasi ziren.

1982an baimena eman zen Gasteizen Filologia, Geografia eta Historiako Fakultatea eta Donostian Filosofia eta Hezkuntz Zientzien Fakultatea eratzeko. Filosofia eta Letretako Fakultatetik bereizi ziren biak. Geroago 1993an Psikologia Fakultatea eratu zen, Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultatetik berezita.

Geratu zen fakultatearekin 2016an HEFA Fakultatea sortu zen Gipuzkoako Irakasleen Unibertsitate Eskola elkartu zenean.

## Titulazioak 
2016tik Fakultateak sei titulazio eskaintzen ditu gradu mailan:

* Pedagogia
* Gizarte antropologia
* Filosofia
* Haur hezkuntza
* Lehen hezkuntza
* Gizarte hezkuntza

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
## Kanpo estekak
Jaundengo mendilerroa

**Jaundengo mendilerroa** Araban eta Trebiñu artean kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Jaunden mendia da, 1.035 metrorekin. 

Mendilerroan dagoen Jaunden mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Jaunden, 1.035 m  (Araba)
# La Rasa, 977 m  (Araba)
# Avellano, 964 m  (Araba)
# Turizar, 921 m  (Araba)
# Pelada, 919 m  (Araba)
# Los Valletes, 877 m  (Araba eta Trebiñu arteko mugan)
# Urkiza, 846 m  (Araba eta Trebiñu arteko mugan)
# Garamendi, 841 m  (Araba)
# Urizaharra, 816 m  (Araba)
# Mendiluzia, 797 m  (Araba)
# Zabala, 794 m  (Araba eta Trebiñu arteko mugan)
# Krutzia, 787 m  (Araba eta Trebiñu arteko mugan)
# Goba, 773 m  (Araba eta Trebiñu arteko mugan)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Stephen Daldry

**Stephen David Daldry** (Dorset, 1960ko maiatzaren 2a) ingeles zinema, antzerki eta telebista zuzendaria eta ekoizlea da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Rhydlewis

**Rhydlewis**, Galesko udalerri txiki bat da, Ceredigion konderrian. Landa eremuan kokatua dago, abeltzaintza larre, baso eta muinoez inguraturik.

thumb|250px|erdian|Postetxea eta denda.

## Pertsona ezagunak
* Elizabeth (Lizzie) Mary Jones "Moelona" (1877 - 1953), idazlea.

## Kanpo estekak
Caerleon

**Caerleon**, , Galesko hiri auzune eremuko udalerri eta komunitate bat da, Usk ibaiaren ibilbidean. Newport hiriaren iparraldean eta kanpoaldean dago. Antzinaroan bertan Isca Augusta erromatar kokalekua zegoen.

2011ko erroldaren arabera 8.061 biztanle zituen.

## Historia 
[thumb|ezkerrera|[Espainiako Gerra Zibila|Espainiako Gerra Zibileko euskal iheslarien oroigarria.]]

## Eraikinak 
* Erromatar Legioaren Museo Nazionala
* Caerleongo Erromatar Gotorlekua eta Bainuetxeak

## Kanpo estekak
Urraka Ramiritz

**Urraka Remiritz** (1045-1077) aragoiar dama noblea izan zen, Semero leinu nafarrekoa, Ramiro I.a erregearen alaba gazteena, eta errege-familiako emakumezkoentzako sortutako Santa María de Santa Cruz de la Serós monasterioko lehen bizilaguna.

1059. urtean sartu zen Santa Maria monasterioan Urraka, eta handik urte batzuetara bere ahizpa nagusiak, Antsak, hartu zuen komentu haren gidaritza. Hirugarren ahizpa batekin batera (Teresa), hiruak bertan hilobiratu zituzten, hiru ahizpen irudia daraman sarkofago batean. Sarkofagoa 1622. urtean Jakara eraman zuten, Las Benitas monasteriora. 21. mendean sarkofagoan egindako ikerketa genetiko batean deskubritu zen bederatzi pertsonaren gorpuzkinak zeudela sarkofagoan, eta haien artean identifikatu ahal izan zituzten Urraka bera (bere aita Ramiro erregea beste hilobi batean identifikatu baitzuten), eta baita Ramiroren ama eta Urrakaren amona Antsa Oibarkoa nafarra, zeinaren hilobiaren erreferentzia historikorik ez zen gordetzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berazubiko zubia

**Berazubiko zubia**, iraganean **Alfontso X.a Jakintsuaren zubia**, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen zubi bat da, Oria ibaia zeharkatzen du. Berazubi eta Laskorain auzoak elkarlotzen ditu, bere hegoaldean Berazubiko estadioa dago eta iparraldean Tolosako zezen plaza.

1953an eraikitzen hasi zen, baina urte hartako urriaren 14ko uholdeak erabat suntsitu zuen. Eraikitzen lanei berrekin eta 1956an amaitu zen, udalerriaren 700. urteurrenarekin batera. Alfontso X.a Jakintsuaren izenarekin inauguratu zen.

1983ko uholdeak larri kaltetu zuen, horregatik eraitsi beharra izan zen, eta hormigoizkoa eta ibaiaren ur handiei traba edo oztopo handirik egin ez ziezaien diseinu arinagoa zuen zubi berria eraiki zen.

2006an Berazubiko zubia izena ofizializatu zen, hain zuzen ere, herrian betidanik ezagutzen zen izenaz.

## Ikus gainera 
* Tolosako zubiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Memoria-txartel

[thumb|250px|[CompactFlash|Compact flash, SD eta microSD.]]
**Memoria-txartela**, informazio digitala gordetzeko flash memoria motako datu gordailu bat da.

Memoria ez-hegakor mota bat da, alegia, argindarraren galerarekin datuak ez dira galtzen.

Txartel mota hauek irakurri eta grabatzen dituzten biltegiratze gailuak, memoria-txartel irakurgailuak dira.

## Historia 
Memoria-txartelen teknologiaren oinarria flash memoria da. Fujio Masuokak asmatu zuen Toshiban 1980an, eta Toshibak berak merkaturatu zuen 1987an.

PC txartelak (PCMCIA) izan ziren memoria-txartel komertzialen lehen formatua (I. motako txartelak), baina orain batez ere aplikazio industrialetan eta I/O gailuak (adibidez, modemak) konektatzeko erabiltzen dira. 1992an, SanDisk-ek Flash Disk formatua plazaratu zuen, PCMCIA txartel bat zen, edukia gordetzeko bateriako energiarik behar ez zuten lehen memoria-txarteletako bat. 1994az geroztik, PC txartela baino txikiagoak ziren hainbat memoria-txartel iritsi ziren. Lehena EnergeFlash izan zen, eta gero SmartMedia eta Miniature Card.  Telefono mugikorrarentzat, PDArentzat eta kamera digital trinkoentzat txartel txikiagoak nahi izateak itxura handiko txartel "trinkoak" sortzeko joera ekarri zuen. 2001ean, SM enpresak kamera digitalen merkatuaren %50 lortu zuen, eta CF enpresak, berriz, kamera digitalen merkatu profesionala bereganatu zuen. 2005ean, ordea, SD/MMCk ia bereganatu zuen SmartMedia-ren lekua, baina ez maila berean, eta lehiaketa bizian Memory Stick eta CpmpactFlash-ekin. Industriako eremuan eta memoria txertatuen eremuan, PCrako memoria-txartelek ere (PCMCIA) nitxo bat mantentzea lortzen zuten artean; telefono mugikorretan eta PDAn, berriz, txikiago bihurtu zen memoria-txartela.

Hasiera batean, memoria-txartelak garestiak ziren, 2001ean hiru dolar (US$)balio zuten megabyteko; horren ondorioz, disko magnetiko birakari miniaturizatuen memoria-gailuak garatu ziren, hala nola Microdrive, Luca Zip eta Dataplay. Hiru kontzeptuak zaharkituta geratu ziren ,flash memoriaren prezioak jaitsi ziren eta 2006. urterako edukierak handitu ziren. 

2010az geroztik, Sony-ren produktu berriak (lehenago Memory Stick bakarrik erabiltzen zuen) eta Olympus (lehenago XD-Card bakarrik erabiltzen zuen) SD-Card gehigarri batekin eskaini dira. Alegia, formatu-gerraren emaitza SD Card-en alde egin zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
My Old Lady (filma)

***My Old Lady*** 2014ko Israel Horovitz estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Mathias bere aita hiltzean jaso duen luxuzko apartamentua saltzera joango da Parisera. Frantziako hiriburura heltzean, pisu horretan emakume nagusi bat eta bere alaba bizi direla konturatuko da. Frantziako legearen arabera gainera, Mathiasek ezin izango du apartamentua errekuperatu emakume nagusia hil arte.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Guerre des miss

***La Guerre des miss*** 2008ko Patrice Leconte frantziar zinema zuzendariak zuzendutako film komikoa da.

## Sinopsia 
Krisi ekonomikoak gogor jo du Charmoussey; Super Charmoussey, berriz, eski-estazio aberatsa da, eta 22 urte daramatza lurraldeko miss lehiaketa irabazten. Alabaina, Charmoussey herri pobreko biztanleek planto egitea erabakiko dute, eta edozer gauza egiteko prest egongo dira missen lehiaketa irabazteko.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Now Is Good

***Now Is Good*** 2012ko Ol Parker ingeles zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da, Jenny Downhamen *Before I Die* eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Leuzemiadun nerabe baten istorioa da, eta hil aurretik egin nahi dituen gauzen zerrendan birjinitatea galdu nahi duela jarriko du lehendabizi.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chappie (filma)

***Chappie*** (***CHAPPiE*** idatzia) 2015eko Neill Blomkamp kanadar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia fikziozko filma da.

## Sinopsia 
Pelikulak sentimenduak dituen Chappie robotaren istorioa azaltzen du, talentu aparteko eta adimen handiko robot bakarra.

## Aktoreak 
* Sharlto Copley: Chappie
* Dev Patel: Deon Wilson
* Ninja: Ninja
* Yolandi Visser: Yolandi
* Jose Pablo Cantillo: Amerika
* Sigourney Weaver: Michelle Bradley
* Hugh Jackman: Vincent Moore
* Brandon Auret: Hippo
* Anderson Cooper

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Calling (2014ko filma)

***The Calling*** 2014ko Jason Stone kanadar zinema zuzendariak zuzendutako thrillerra da.

## Sinopsia 
Hazek Micallef detektibea, udal polizia baten laguntzarekin, erlijio arrazoiek bultzatuta hiltzen duen psikopata baten atzean joango da.

## Aktoreak 
* Susan Sarandon: Hazel Micallef
* Gil Bellows: Ray Green
* Ellen Burstyn: Emily Micallef
* Topher Grace: Ben Wingate
* Donald Sutherland: Aita Price
* Christopher Heyerdahl: Simon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gabrielle d'Estrées

'''Gabrielle d'Estrées,** (1573-1599) Henrike III.a Nafarroakoaren maitale eta aholkularia izan zen.

## Biografia 
1590an, Henrike III.a borrokan ari zela Liga Katolikoarekin, Gabriellerekin maitemindu zen Nafarroako erregea, artean ezkondua zegoela Margarita Valoisekin. Bere maitale ugarietako bat bihurtu zen orduan, baina beste batzuk baino kutunagoa izan zuen Henrikek. **Beauforteko Dukesa''' eta Monceauxko Markesa tituluak eman zizkion erregeak.

1594an jaio zen bere lehen semea, César de Bourbon, eta hurrengo urtean erregeak ofizialki onartu zuen semetzat. Beste bi seme-alaba ere izan zituen, Catherine Henriette Borboikoa (1596–1663), eta Alexandre, Chevalier de Vendôme. Haurrak ere ez zuen aurrera egin.

## Erlijioa 
Gabrielle d'Estrées katolikoa zen. Bera izan zen indar nagusietako bat Henrike komentzitzen utzi egin behar zuela protestantismoa eta bat egin behar zuela katolizismoarekin. Henrikek hori egin zuen 1993an, *Paris vaut bien une messe* (euskaraz "Merezi du Parisek meza bat") esanez nonbait, eta horrekin hurrengo urtean Frantziako errege koroatu zuten Henrike, oraingoan Henrike IV.a izenarekin (Frantziako zenbaketaren arabera).

Estreesek, halaber, ondoren Ediktu Nantesko Ediktuaren alde egin zuen, horrek bakea ekarriko zuelakoan, protestanteei eskubide batzuk emanez.

## Erreferentziak
The Factory (2012ko filma)

***The Factory*** 2012ko Morgan O'Neill australiar zinema zuzendariak zuzendutako thrillerra da.

## Sinopsia 
Mike Fletcher detektibe gogorra bere alaba bahitu duen serieko hiltzaile baten bila abiatuko da.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Green Zone (filma)

***Green Zone*** 2010eko Paul Greengrass ingeles zinema zuzendariak zuzendutako thrillerra da, Rajiv Chandrasekaranen *Imperial Life in the Emerald City* liburuan oinarrituta.

## Sinopsia 
Irakeko Gerran, tropa estatubatuarrek Bagdaden egindako okupazioan zehar, Roy Miller tenienteordeari eta bere taldeari hondamendi masiboa eragin dezaketen armak aurkitzeko eginkizuna ematen diote.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Im Labyrinth des Schweigens

***Im Labyrinth des Schweigens*** 2014ko Giulio Ricciarelli italo-alemaniar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Sinopsia 
1958an, Johann Radmann anbizio handiko fiskal gazte bat da. Bere herrialdeko instituzio publikoak eta gobernuko hainbat kide Bigarren Mundu Gerrako krimenak estaltzeko konspirazio batean sartuta daudela jakingo du.

## Aktoreak 
* Alexander Fehling: Johann Radmann
* Johannes Krisch: Simon Kirsch
* Friederike Becht: Marlene
* Hansi Jochmann: Sekretärin
* Johann von Bülow: Otto Haller
* Gert Voss: Fritz Bauer
* Robert Hunger-Bühler: Walter Friedberg
* André Szymanski: Thomas Gnielka
* Tim Williams: Parker maiorra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Beltrán

**Ana Beltrán Villalba** (Zaragoza, 1966ko urtarrilaren 16a) Nafarroako Alderdi Popularraren presidentea eta Nafarroako Parlamentuko kidea da.

## Ibilbide politikoa 
2008an afiliatu zen Nafarroako Alderdi Popularrean. 2011ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan bigarren joan zen PPren zerrendan. 2015eko hauteskundeetan berriz alderdiaren zerrendaburua izan zen, 13.289 boto eta 2 eserleku eskuratu zituen.

2019ko maiatzaren 21etik Espainiako Kongresuko diputatua da, Madrilgo hautes-barrutitik.

## Ideia politikoak 
#### Euskara 
Euskara sustatzearen aurkako jarrera du. 2018ko irailean berari edo Alderdi Popularrari zuzentzeko orduan euskara ez erabiltzeko eskatu zion Nafarroako Parlamentuko presidenteari.

## Erreferentziak
Mondarrain-Lizartzuko mendilerroa

**Mondarrain-Lizartzuko mendilerroa** Lapurdi eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Antsestegi mendia da, 803 metrorekin. 

Mendilerroan dagoen Mondarrain eta Lizartzu mendiek ematen diote izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Antsestegi, 803 m  (Nafarroa Garaia)
# Lizartzu, 793 m  (Nafarroa Garaia)
# Zotaletako Kaskoa, 749 m  (Nafarroa Garaia)
# Mondarrain, 749 m 
# Meatzetako bizkarra, 736 m  (Nafarroa Garaia)
# Urlegi, 713 m  (Nafarroa Garaia)
# Burdiako Kaskoa, 709 m  (Nafarroa Garaia)
# Bizkailuze, 702 m  (Lapurdi)
# Mailarreta, 698 m  (Nafarroa Garaia)
# Gorospil, 694 m  (Lapurdi)
# Urrezti, 693 m  (Lapurdi)
# Goizamendi, 677 m  (Nafarroa Garaia)
# Gorospilttipia, 657 m  (Lapurdi)
# Basandegi, 625 m  (Nafarroa Garaia)
# Soporro, 616 m  (Lapurdi)
# Errebi, 583 m  (Lapurdi)
# Ezkandrai, 550 m  (Lapurdi)
# Atharri, 370 m  (Lapurdi)
# Pinodietako gaina, 278 m  (Lapurdi)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Zita Borboi-Parmakoa

**Zita Borboi-Parmakoa** (*Zita Maria delle Grazie Adelgonda Micaela Raffaela Gabriella Giuseppina Antonia Luisa Agnese*; Toscana 1892 – Zizers, Suitza, 1989) edo **Zita Enperatriza** (Lekeition ezaguna egin zen bezala) Karlos Austriako azken enperadorearen emaztea izan zen, Austria-Hungariako inperioko azken agintariarena. 1916tik 1918ra enperatriz ofiziala izan zen, baina I. Mundu Gerra amaitzean desegin egin zen inperioa, eta harrezkero erbestean bizi izan zen, zenbait urtez Euskal Herrian, Lekeition.

## Biografia 
Zita italiarra zen jaiotzez, Toscanako aristokrazian jaio zen. 1911an Karlos I.a Austriakoarekin ezkondu zen, artxidukea zelarik hau. Garai hartan Austria-Hungariako inperioko oinordekoa Franz Ferdinand Austriakoa zen, Zitaren koinatua, baina hau Sarajevon hil zuten 1914an eta horrek I. Mundu Gerra piztu zuen. Enperadore zaharra, Frantzisko Josef I.a, 1916an hil zen eta gerrak jarraitzen zuen bitartean bihurtu zen Karlos enperadore, eta ondorioz, Zita, ezkontide zen heinean, Austriako enperatriz eta Hungariako erregina tituluez jabetu zen. Austriar inperioak eta Alemaniak galdu egin zuten gerra, eta 1918an desegin egin zen Inperioa. Karlosek eta Zitak erbestera joan behar izan zuten.

### Euskal Herrian egonaldia 
thumb|ezkerrera|Zitaren zortzi seme-alabak Lekeition, 1920ko hamarkadan.

Erbestean, Karlos 1922an hil zenean, alargundu egin zen Zita, haurdun zegoelarik. Alfontso XIII Espainiakoak Espainian egotea eskaini zion, eta izatez, Zitaren azken alaba, El Pardo jauregian jaio zen Madrilen. Jarraian, Espainiako erregeak Euskal Herrian eskaini zion etxe bat, Lekeitioko Uribarren jauregia, eta han bizi izan zen Zita bere zortzi seme-alabekin hurrengo sei urteetan. Jauregia erosten Wilhelm Wakonigg enpresari eta espioiak lagundu zuen.

Lekeition aristokrataren oroitzapen ona gordetzen omen da. Uribarren jauregia erre egin zuten frankistek Espainiako Gerra Zibilean, baina orube hartan gaur egunean dagoen eraikinak, hotel batek, Zita izena darama.

### Erbestearen jarraipena 
II. Mundu Gerraren garaian Ameriketako Estatu Batuetan eta Kanadan ere bizi izan zen, eta ondoren, Luxenburgon hartu zuen egoitza 1952an. Austriara 1982an itzuli zen lehen aldiz, sei hamarkadaz atzerrian izan ondoren, eta hil artean zenbait aldiz itzuli zen bertara. Suitzan hil zen 1989an, 96 urte zituela.

2009. urtetik, Eliza Katolikoan dohatsu izendatzeko prozedura bat dago Zitaren alde.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maite Esporrín

**María Teresa "Maite" Esporrín Las Heras** (Logroño, 1959ko apirilaren 12a) nafar politikari eta erizaina da. Nafarroako Alderdi Sozialistako partaidea. Gaur egun, Iruñeko Udaleko Talde sozialistaren bozeramailea da.

Logroñon jaio zen arren, Iruñean bizi da zortzi urteetatik. Haren gurasoak eta familia hiriburu nafarrekoa dira. Ezkondua dago eta seme bat eta alaba bat ditu. Erizaintzan diplomatua da eta 1980tik Nafarroako Unibertsitate Klinikan erradiologia zerbitzuan lan egiten du.

PSN-PSOEra afiliatu zen 1998an, eta udalbatza iruindarreko kidea izateko aukeratua izan zen 1999-2003 legegintzaldirako. Hurrengo hauteskundeetan errepikatu du.

Iruñeko PSNko hiriko batzarreko kidea izan da 2000. urtetik 2002ra. eta PSNko Exekutibako kidea da 2004az geroztik.

## Erreferentziak 
## Kanpo asteak
Le Fils à Jo

***Le Fils à Jo*** 2011ko Philippe Guillard frantziar zinema zuzendariak zuzendutako komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Jo Canavaro bezala, bere aita eta aitona errugbi jokalari bikainak izan ziren, baina bere hamahiru urteko semeak ez dio familia zaletasun horri eutsiko, eta onartezina irudituko zaio aitari.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Histoire d'O (filma)

'''''Histoire d'O''''' ( ahoskatua) 1975eko Just Jaeckin frantziar zinema zuzendariak zuzendutako film erotikoa da, Pauline Réageren izen bereko eleberrian.

## Sinopsia 
O Parisko moda-argazkilaria, maiteminduta, harreman auto-txikitzaile batera eramana da. Amorantearen bidez sadomasokismoaz oinarritutako elkarte ezkutu batean sartua da. Behin elkartean iniziazio prozesua ezagutuko du eta haren bitartean erabateko mendekokeria onartuko du. Ondorioz, mota guztietako sexu-praktikak jasan egingo ditu: zigorrak, sarketak, jipoiak..., erabateko sexu-esklabo izan arte.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
The Predator (filma)

**The Predator** (euskaraz *Harrapakari*) 2018ko Shane Black estatubatuar zinema zuzendariak antzeztutako zientzia fikziozko eta ekintza film bat da. Boyd Holbrook, Trevante Rhodes, Jacob Tremblay, Keegan-Michael Key, Olivia Munn, Thomas Jane, Alfie Allen eta Sterling K. Brown aktoreek antzeztu zuten.

*Predator sailaren* filmeetako bat da.

## Argumentua 
Oraingoan, unibertsoko ehiztari hilkorrenak inoiz baino indartsuagoak, buruargiagoak eta hilgarriagoak dira, eta beren buruak beste espezietako ADNarekin hobetu dituzte. Haur batek nahigabe beren Lurrerako itzulera eragitean, soldadu ohi talde batek eta irakazle batek giza arrazaren amaiera ekiditeko gai diren bakarrak izango dira...

## Aktoreak 
* Boyd Holbrook: Quinn McKenna, Emilyren senar ohia.
* Trevante Rhodes: Nebraska Williams
* Jacob Tremblay: Rory McKenna, Quinn eta Emilyren seme gatazkatsua
* Keegan-Michael Key: Coyle
* Olivia Munn: Casey Bracket
* Thomas Jane: Baxley, militar beteranoa
* Alfie Allen: Lynch marinea
* Sterling K. Brown: Will Traeger polizia
* Augusto Aguilera: Nettles, Blackhawk helikoptero pilotua
* Yvonne Strahovski: Emily McKenna, Quinnen emazte ohia eta Roryren ama
* Jake Busey: Sean Keyes, Peter Keyesen semea
* Niall Matter: Sapir
* Brian A. Prince: Predator
* Arnold Schwarzenegger: Alan "Dutch" Schaefer maiorra (kameoa)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Unsane (filma)

**Unsane** (euskaraz *Erotua*) 2018ko Steven Soderbergh estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldur psikologikozko film bat da. Claire Foy, Joshua Leonard, Jay Pharoah, Juno Temple, Aimee Mullins eta Amy Irving aktoreek antzeztu zuten.

2018ko Berlingo Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua 
Sanwyer Valentini (Claire Foy) gizon baten jazapena jasaten ari den eta psikiatribo batean sartu berri duten neska gazte bat da. Baina erakunde mental horretan dagoela bere ikara handienari aurre egin beharko dio, jazarpena eta jazartzailea benetazkoak al dira ala bere eromenaren ondorioak?

## Aktoreak 
* Claire Foy: Sawyer Valentini
* Joshua Leonard: David Strine, Sawyerren jazartzailea
* Jay Pharoah: Nate Hoffman, Sawyerren laguna psikiatrikoan
* Juno Temple: Violet, psikiatrikoko gaixoa
* Aimee Mullins: Ashley Brighterhouse, psikiatrikoko zuzendaria
* Amy Irving: Angela Valentini, Sawyerren ama
* Polly McKie: Boles, psikiatrikoko erizain burua
* Zach Cherry: Denis, psikiatrikoko langile berria
* Sarah Stiles: Jill, Sawyer desatsegin zaion lankidea
* Matt Damon: Ferguson detektibea
* Raúl Castillo: Jacob
* Mike Mihm: Steve
* Colin Woodell: Mark

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Bridgend (argipena)

**Bridgend** hau izan daiteke:

# Bridgend, Galesko hegoaldeko konderri edo autoritate unitarioa.
# Bridgend (udalerria), Galesko izen berdineko konderrian dagoen udalerria.
# Bridgend (Donegal), Irlandako Donegal konderrian dagoen udalerria.
# Bridgend (Islay), Eskoziako Islay uhartean dagoen udalerria.
Eram lorategia

**Eram lorategia** (, *Bāgh-e Eram*) persiar lorategi historikoa da, Xiraz hirian (Iran). Lorategia eta barruan duen eraikina Koxkh ibaiaren iparraldean kokatzen dira, Fars probintzian.

2012ko uztailaren 18an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Historia 
Lehen aldiz, lorategia eta eraikina XIII. mende erdialdean eraiki zituen Ilkhanerriak edo Parseko Kaxkai buruzagi batek. Hala ere, lorategiaren jatorrizko lau zatiko antolamendua XI. mendean ezarri zuten Seljukdarrek *Bagh-e Xah* izenarekin ("Erregeren lorategia" persieraz).

Egungo lorategia XX. mendean eraiki zen, XVIII. mendeko lorategia ordezkateko, Qajar garaiko jauregi baten inguruan, Fars probintziako elite administratiboarena hasieran eta Xahrena gerora. Pahlavi dinastiaren garaian, Xirazko unibertsitatearen babespean ezarri zen eta bertan Zuzenbide Eskola garatu. Egun, unibertsitatea jabe izanik, jendearentzat zabalik dago eta Irango Ondare Kulturalaren Erakundeak babesten du.

Eram Garden 01.jpg|Urmaela eta landaredia.
Baghe Eram Shiraz.jpg

## Ikus, gainera 
* Persiar lorategia
* Fin lorategia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guadalupeko zubia (Tolosa-Irura)

**Guadalupeko zubia**, Gipuzkoako Tolosa eta Irura udalerrien artean dagoen zubi bat da, Oria ibaia zeharkatzen du.

Antzinako Guadalupeko paper-fabrikaren alboan eraikia, ibilgailuen trafikoa bertatik igarotzen zen, baina 1983ko uholdearen ondorioz oinzubi batek ordezkatu zuen. Zubi berri hau osoki hormigoizkoa da, 1984an Jose Maria Sarasola ingeniariak diseinatu zuen eta 13.077.653 pezetako aurrekontua izan zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Tolosako zubiak

## Kanpo estekak
UEFAko Nazioen Liga

**UEFAko Nazioen Liga** (), **Nazioen Liga** ere deitua, UEFAko selekzio nazionalek bi urtero jokatzen duten futbol txapelketa bat da. 2018-2019 denboraldian hasi zen jokatzen eta txapelketa FIFAren nazioarteko datetan jokatzen da, lagunarteko partidak ordezkatuz.

Bere lehenengo jardunaldian, UEFAko Nazioen Ligak 4 maila ditu: lehehengo biak 12 taldez osatuak daude, hirugarren mailak 15 talde ditu eta azkenekoak 16. Taldeen fasean 4 talde daude maila bakoitzean eta denak denen aurka, joan eta itzulian jokatzen dute. FIFAren nazioarteko 6 datetan jokatzen dira, 2018ko irailetik aurrera.

Lehenengo mailako talde bakoitzeko irabazleak azken fasera sailkatuko dira; bigarren, hirugarren eta laugarren mailako talde bakoitzeko irabazleak mailaz igoko dira eta lehenengo, bigarren eta hirugarren mailetako talde bakoitzeko azken taldeak mailaz jaitsiko dira.

## Partehartzaileak 
Partaideak UEFAko kide diren 55 herrialdeak izango dira:

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Armeria zubia (Tolosa)

**Armeria zubia**, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen altzairuzko oinzubi bat da.

## Kokalekua 
Oria ibaia zeharkatzen du, Andre Mariaren elizaren atzealdean dago, Tolosako Alde Zaharra eta ibaiaren eskuinaldeko sahiesbidea elkartuz.

## Historia 
1997an Injelan S.L. enpresako I. Laskurain eta M. Gisasola ingeniariek proiektatu zuten eta 41.477.922 pezetako aurrekontua izan zuen.

Antzina, leku honetan bertan **Zubiberria** zeritzon zubi bat bazen, Andre Maria elizaren atzealdetik hurbil. 1672an Errege Armategia eraiki baina lehenxeagotik eraiki zen, Arrameleko San Joango zelaietatik arma-fabrikara sarbide zuzena izateko helburuz.

1750ean harriz zaharberritua izan zen, gainera arku berria eta karelak gehitu zitzaizkion. Gerora zubiaren nahiz bere desagerpenaren erreferentzien berririk ez dago.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Tolosako zubiak

## Kanpo estekak
Iurramendiko zubia

**Iurramendiko zubia** edota **SAMeko zubia**, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen zubi bat da.

## Kokalekua 
Tolosako hegoaldeko sarbidean dago, Eroski merkatalgunearen alboan, eta ibaiaren ezkerraldean dagoen Araba hiribidea eta eskuinaldean dagoen Iurramendi hiribidea elkartzen ditu, alegia, garai batean SAM paper-fabrikan zegoen eremua, hortik zubiaren bigarren izena.

XX. mendearen hasieran eraiki zen, Española paper-fabrikaren erabilera pribaturako bakarrik. Bertatik, paperez beteriko bagoiak igarotzen ziren, idiek bultzaturik. Ondoren erabilera publikoa izatera pasatu ziren.

1983ko uholdearekin kalte asko jasan zituen, hortaz erautsia izan eta berri batek ordezkatu zuen. Gaur egungo zubi berri hau hormigoizkoa eta aurrekoa baino diseinu arinagoa du, ur handiak datozenean oztopatu ez ditzan.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Tolosako zubiak

## Kanpo estekak
Olarraingo zubia

**Olarraingo zubia**, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen zubi bat da, Oria ibaia zeharkatzen du.

## Kokalekua 
Tolosako N-1 autobidearen hegoaldeko loturagunean dago, Bentaundi auzoan, Albiztur udalerrira doan errepidearen desbideraketan.

## Historia 
Olarrain paper-fabrikaren alboan zegoen, hortik bere izena. Zubi honetatik antzinako N-I errepidea pasatzen zen, gerora Tolosan sartzen ez den gaur egungoa autobidea egin zuten arte.

XX. mendearen hasieran guztiz zaharberritua eta sendotua izan zen. Harri eta hormigoiez egina dago.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Tolosako zubiak

## Kanpo estekak
Berazubiko estadioa

**Berazubiko estadioa**, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen atletismo eta futboleko estadio bat da.

## Kokalekua 
Berazubi eta Iurre auzoen artean dago, Berazubi kalearen 1. zenbakian, Oria ibaia eta Berazubiko zubiaren alboan.

## Historia 
1923an eraiki zen. Beraz, Berazubi Euskal Herrian nahiz Espainiar Estatuan eraikitako lehenbiziko atletismo estadioa izan zen. Bertan, Espainiako Atletismo Txapelketa ugari ospatu ziren (1924, 1925, 1926, 1932, 1934, 1935, 1944 eta 1959). Jatorriz, 5 kaletako atletismo pista zuen, gerora 6ra handitua, eta erdiko belardian futbol zelaia, bertan betidanik Tolosa Futbol Klubak jokatu izan du.

1956an 3.000 ikusleentzako edukiera duen tribuna eraiki zen. 2012. urtean eraberritua izan zen.

## Instalakuntzak 
* Futbol zelaia
* Atletismo pistak
* Luzera jauziko pista
* Altuera jauziko pista
* Pertika jauziko pista
* Tenis, padel eta saskibaloi jokalekua
* Pilotalekua
* Gimnasioa

## Kanpo estekak
Wicca

**Wicca** (ahoskera */ˈwɪkə/*) neopaganismoaren barnean dagoen erlijio bat da, sorginkeria eta antzinako paganismoan oinarritua. Ingelesezko **witch** (*sorgin*) hitza Erdi Aroko *wicche* hitzetik dator, eta era berean antzinako ingelesezko *wicce* ( / wɪttʃe /) (emakumezkoa) "sorgin" eta *wicca* ( / wɪttʃɑ /) (gizonezkoa) "jakintsu".

Jatorriz, XX. mendearen lehen erdian Ingalaterran sortu eta garatu zen, eta 1954an Gerald Gardner ingeles funtzionari erretiratuak jendaurrean ezagutzera eman zuen.

Antzinako hainbat sinismen paganoetan eta XX. mendeko jarduera hermetikoetan oinarritzen da, eta bai bere teologia egitura nahiz erritual jarduerengatik ere.

## Kanpo estekak
Labiako mendilerroa

**Labiako mendilerroa** Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Larrogain mendia da, 1.277 metrorekin.

## Mendiak 
Hauek dira mendilerroaren hiru tontor altuenak:
# Larrogain, 1.277 m 
# Aintzioako harriak, 1.217 m 
# Ligarrieta, 1.138 m 
Aintzioako haitzak

# Larrogain, 1.277 m 
# Aintzioako harriak, 1.217 m 
# Ligarrieta, 1.138 m 
# Lirain, 1.103 m 
# Berregu, 1.097 m 
# Urrismuru, 1.088 m 
# Arretutigain, 1.083 m 
# Larreburu, 1.067 m 
# Ukua, 1.061 m 
# Bordagaina, 1.023 m 
# Oiartzabal, 1.007 m 
# Aramaia, 1.000 m 
# Laxkar, 972 m 
# Otaberaz, 966 m 
# Argintxoain, 956 m 
# Oianbizkar, 949 m 
# Arbasamendi, 948 m 
# Atapaburu, 913 m 
# Las Quemadas, 885 m 
# Oianburu, 876 m 
# Ekieta, 867 m 
# Aizuriaga, 866 m 
# Tximikarrio, 858 m 
# Maldandi, 856 m 
# Izkieta, 843 m 
# Zaziain, 835 m 
# Ollaran, 785 m 
# San Lorenzo, 765 m 
# El Roblar, 763 m 
# Arantze, 753 m 
# Alto de Olaberri, 752 m 
# Bidegaña, 746 m 
# Argain, 743 m 
# Landakoa, 742 m 
# Alduntza, 652 m 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
1080p

thumb|eskuinera|1080p HDTV
100px|thumb|Logoa.
**1080p**, **Full HD** edota **FHD**, Bereizmen handiko telebistek erabiltzen duten bereizmen mota bat da. 1080 zenbakiak bereizmen bertikalean dauden 1080 lerroak adierazten ditu, aldiz, *p* hizkiak *progressive scan ("eskaneatze progresiboa")* ingelesezko izendapenaren laburdura da.

## Ikus, gainera 
* 4K bereizmena
* 8K bereizmena

## Kanpo estekak
The Wicker Man (2006ko filma)

**The Wicker Man** (euskaraz *Zumitzezko Gizona*) 2006ko Neil LaBute estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako film bat da. Nicolas Cage, Ellen Burstyn, Kate Beahan, Frances Conroy, Leelee Sobieski, Molly Parker eta Diane Delano aktoreek antzeztu zuten.

*1973ko izenburu berdineko britainiar filmaren* berregokitzapena da, eta hura bezala David Pinner idazlearen *Ritual* (*Errituala*) eleberrian oinarritua dago.

## Argumentua 
Edward Malus (Nicolas Cage) polizia trafiko istripu batetik osatzen ari dela, duela urte batzuk inongo azalpenik gabe utzi zuen Willow (Kate Beahan) neskalagun ohiaren gutun bat jasoko du, honetan misteriotsuki desagertu den bere alaba topatzeko laguntza eskatzen dio.

Edward berehala Willow dagoen Washington estatuko kostaldeko uharte batera bertaratuko da, bertan, erritual bitxiak burutzen dituen biztanle komunitate ilun eta pagano bat bizi da.

## Aktoreak 
* Nicolas Cage: Edward Malus
* Ellen Burstyn: Ahizpa Summersisle
* Kate Beahan: Ahizpa Willow Woodward
* Leelee Sobieski: Ahizpa Honey
* Frances Conroy: Moss doktorea
* Molly Parker: Ahizpa Rose / Ahizpa Thorn
* Diane Delano: Ahizpa Beech
* Mary Black: Ahizpa Oak
* Christine Willes: Ahizpa Violet
* Erika Shaye Gair: Rowan Woodward
* Michael Wiseman: Pete ofiziala
* David Purvis: Ivy
* Sophie Hough: Daisy
* Aaron Eckhart: Kamioi geldiguneko patroia
* George A. Murphy: Birginitatearen babeslea
* Matthew Walker: Ur-hegazkinaren pilotua
* James Franco: Tabernako 1. tipoa
* Jason Ritter: Tabernako 2. tipoa

## Ikus gainera 
* *The Wicker Man (1973ko filma)*

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Txehel Sotun lorategia

**Txehel Sotun lorategia** , ) persiar lorategi historikoa da, Isfahan hirian (Iran). Berez, bertan dagoen jauregiaren izena da, Abbas II.a xahk eraikia bere aisiarako eta harrera ofizialak egiteko. Jauregi honetan xahk eta bere oinordekoek agintariak eta enbaxadoreak hartzen zituzten, bai terrazetan bai aretoetan. Lorategia Naqsh-e Jahan plazaren ondoan dago.

Txehel Sotun izenak "Berrogei zutabe" esan nahi du persieraz, eta inspiratuta dago sarrera pabiloiko hogei zurezko zutabe lirainetan, zeinak aurreko urmaelean islatzean berrogei diruditelako.

## Iruditegia 

Chehel Sotoun 2.JPG|Jauregia eta aurreko urmaela
Chehel Sotoun 01.jpg|Atzealdea
Chehelsotun2.JPG|Hogei zutabeak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zita (argipena)

**Zita** terminoak hainbat artikulutara eraman gaitzake:

* **Zita** edo **Zeta,** letra grekoa.
* **Zita** bat, **aipu** bat da euskaraz. Ikus halaber, aipu bibliografikoak eta Bibliako aipuak.

Pertsonak:
* **Zita Enperatriza** edo **Zita Borboi-Parmakoa**, Lekeition bizi izan zen Austriako enperatriza.
* **Santa Zita** edo **Zita Luccakoa**, etxeko langile italiarra, Erromatar Eliza Katolikoak kanonizatuta.
* **Zita Hanrot**, frantziar aktorea.
* **Zita Jesus-Leito**, curaçaotar politikaria.
* **Zita eta Gita Rezakhanova**, kirgizistandar biki siamdarrak.