open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jamtara - Sabka Number Ayega

***Jamtara - Sabka Number Ayega*** 2020ko indiar thriller telesaila da, Soumendra Padhik Netflixentzat egina.

## Sinopsia 
India ekialdeko Jamtara hirian azken urteetan krimen zibernetikoa areagotu da. Jatorrizko iruzurra antolatu zuen gazte taldea, horren parte bilakatu nahi izan zuen politikari ustela eta sarea bertan behera uzteko operazioa bultzatu zuen polizia dira hamar ataleko istorio horren protagonistak.

## Aktoreak 
* Amit Sial: Brajesh Bhaan
* Dibyendu Bhattacharya: Biswa Paathak
* Aksha Pardasany: Dolly Sahu
* Sparsh Shrivastav: Sunny
* Monika Panwar: Gudiya
* Anshuman Pushkar: Rocky
* Kartavya kabra: shabaaz

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sonic the Hedgehog (filma)

***Sonic the Hedgehog*** 2020ko Jeff Fowler estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma da, Segaren izen bereko bideo-jokoan oinarrituta.

## Sinopsia 
Animazioa eta irudi errealak uztartzen dituen film bat da *Sonic the Hedgehog*. Jim Carrey aktore ezagunak jokatu du Sonicen betiereko etsai Robotnik doktorearen rola. Hari aurre egin beharko diote triku urdinak eta Tom Wachowski lagun leialak.

## Aktoreak 
* Ben Schwartz: Sonic
* Jim Carrey: Dr. Robotnik
* James Marsden: Tom Wachowski
* Tika Sumpter: Maddie Wachowski
* Lee Majdoub: Stone
* Adam Pally: Billy Robb
* Neal McDonough: Major Bennington
* Frank C. Turner: Crazy Carl
* Natasha Rothwell: Rachel
* Debs Howard: New Girlfriend
* Elfina Luk: Secretary of Homeland Security
* Shannon Chan-Kent: Roundhouse Waitress

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sonic the Hedgehog

***Sonic the Hedgehog*** Sonic Teamek Segarako sortutako bideo-joko frankizia da.

1991. urtean atera zuten Sonicen lehen bideo-jokoa, baina hasierako harrera ez zen oso ona izan: japoniarrek nahiago zuten Mario urdin-gorria. Dena den, bideo-jokoa Japoniatik kanpo saltzen hasi zenean, gauzak aldatu egin ziren. AEBetan egundoko arrakasta izan zuen *Sonic The Hedgehog*ek, eta hortik aurrera haren ospea munduan barna hasi zen zabaltzen. Behin helburua lortuta, triku azkarra Segaren irudi bihurtu zen, eta urteak joan urteak etorri, frankizia errentagarria bihurtu zen. Bideo-jokoetan ez ezik, beste hamaika formatutan ere ikusi ahal izan dugu Sonic: komikiak, telesailak, filma, mota guztietako merchandising-a...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Messiah (telesaila)

***Messiah*** 2020ko estatubatuar thriller telesaila da, Michael Petronik Netflixentzat egina.

## Sinopsia 
Siria, Israel eta AEBen artean giroturiko telesail honek hamar ataletan bildu du CIAko agente Eva Gellerren ikerketa. Gizon gazte bat zelatatuko du; geroz eta jarraitzaile gehiago lortzen hasi da, jendeari sinetsarazita mirariak egiteko gai dela. Erlijioa, terrorismoa eta Ekialde Hurbileko gatazkak bat egin dute istorio labur honetan.

## Aktoreak 
* Mehdi Dehbi: Al-Masih
* Tomer Sisley: Aviram Dahan
* Michelle Monaghan: Eva Geller
* John Ortiz: Felix Iguero
* Melinda Page Hamilton: Anna Iguero
* Stefania LaVie Owen: Rebecca Iguero
* Jane Adams: Miriam Keneally
* Sayyid El Alami: Jibril Medina
* Fares Landoulsi: Samir
* Wil Traval: Will Mathers

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lizzo

**Melissa Viviane Jefferson** (Detroit, Estatu Batuak; 1988ko apirilaren 27a), **Lizzo** izen artistikoaz ezagutua, musikari eta rap abeslari estatubatuarra da. 

## Biografia 
Detroit-en jaio bazen ere, Lizzo eta bere familia Houstonera joan ziren hamar urte zituenean, eta gaztetatik erakutsi zuen kantatzeko trebetasuna, txirula jotzen ikasteaz gain. Batxilergo garaian eskuratu zuen bere ezizena Jay-Z raperoaren "Izzo (H.O.V.A.)" abestian inspiratuta. Houston-eko Unibertsitatean ikasi zuen denbora gutxian, baina aitaren heriotzarengatik eta krisi ekonomiko gogorrarengatik ikasketak utzi behar izan zituen.

Lizzo Minneapolis hirira joan zen 2011n abeslari karrera baten bila eta bi album argitaratu zituen diskoetxe independente baten pean: *Lizzobangers* (2013) eta *Big Grrrl Small World* (2015). Kritika oso onak lortu zituen eta Atlantic Records-en exekutiboen arreta lortu zuen, beranduago kontratua sinatuko zuen diskoetxea.

2016an, *Coconut Oil* izeneko EPa kaleratu zuen, bere musika estiloan aldaketa zorrotza emanik, hip-hopetik ikuspegi popago batera joanez.
2019an Lizzok gorakada handia izan zuen «Juice» kantuari esker, *Billboard Hot 100*-ean sartu zen bere lehen abestia. Horrez gain, bere hirugarren diskoa kaleratu zuen, *Cuz I Love You*, *Billboard 200*-eko seigarren postua lortu zuena. TikTok meme bati esker, 2017an argitaratutako «Truth Hurts» kanta birala bihurtu zuen eta *Billboard Hot 100*-eko zerrendan gora igo zuen 1. zenbakira iritsi arte. Honekin batera, artistaren aurreko beste lan batzuk ere ospea lortu zuten. «Good as Hell» horien artean dago, Billboard zerrendan 3. postua eta munduko beste herrialdeetan Top10 lortuz.

Abesteaz eta rapeatzeaz gain, Lizzo aktorea ere bada; ahots-interprete gisa aritu zen **UglyDolls** (2019) animaziozko filmean eta **Hustlers** (2019) krimen komedia-drama filmean agertu zen. 2019an, Time-ek Lizzo "urteko entretenitzaile" izendatu zuen bere igoera meteorikoagatik eta musikari egindako ekarpenagatik.
Bere sarien artean, Lizzok hiru Grammy sari eta bi Soul Train Music Award ditu. Gainera, hiru aldiz izendatu dute American Music Awards eta lau MTV Video Music Awards sarietarako.

Beste alde batetik, bere ibilbidearen hasieratik Lizzok gorputzaren irudiaren onarpena eta ahalduntzea sustatu izan du. “Body Positivity” mugimenduaren barruan sar daiteke. Bere genero eta sexualitateari buruz galdetuta, elkarrizketa batean Lizzok esan zuen: "pertsonalki ez dut neure burua gauza bakar bat egoizten... Horregatik LGBTQ+ ikurrinaren koloreak ortzadarra dira! Espektro zabal bat dagoelako, eta oraintxe bertan zuri-beltzean manten arazten saiatu ezinik gabiltza. Niretzat horrek ez du balio." LGBTQ + jarraitzaile sendoa du eta bere zaleak "Lizzbians" izenarekin ezagutzen dira.
Fragmoplasto

[300px|thumb|Fragmoplastoaren [mikrotubuluek zelula plaka handitzen dute zelularen zabalera guztia hartuz eta azkenean zelula biak banatuz.]]

**Fragmoplastoa** landare zeluletan soilik agertzen den egitura bat da, zelula horma berria egiteko beharrezkoa dena.

Landare lurtar guztien zeluletan azaltzen da eta alga berde talde batzuetan baino ez.

## Egitura eta sorrera 
Landare zelularen mitosia burutzen denean agertzen den egitura da, anafasearen amaieran eta telofasearen artean.

Ardatz akromatikoak kromosomak zelula alaben nukleotara eraman ondoren zitoeskeletoaren hondakin bihurtzen diren mikrotubuluz, aktinazko mikrofiruz eta erretikulu endoplasmatikoaren osagai batzuez osaturik dago eta hauei zelula hormaren osagaiz beteta Golgi aparatuan sortzen den xixkuak elkartzen zaizkie. Guzti horrek osatzen ditu fragmoplastoak eta disko itxura hartzen dute. Zelula plaka handitzen ari denean erretikulu endoplasmatikoaren atal batzuk harrapatuta gelditzen dira eta plasmodesmoak sortzen dira, hau da, zelula alaben arteko komunikazio kanalak.

## Funtzioak 
Funtzio ugari izan ditzake, hona hemen aipagarrienak:

* Zelula plaka abiatzen du.
* Zelula hormaren erdiko xafla osatzen du Golgiren aparatutik ekarritako materialarekin (pektinak nagusiki).

## Historia 
*Fragmoplasto* izena 1912. urtean erabili zen aurrenekoz. Grekerazko *phragmos* (hesia, itxitura) eta *plastós* (sortua) hitzen elkarketatik dator.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexia Castelo

**Alexia Castelo de Sa** (Bilbo, 1969) bizkaitar abokatu eta politikaria da. Deustuko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen. Sestaoko zinegotzia (1999-2015) VIII. eta XI. legegintzaldiko PSE-EEko eusko legebiltzarkidea izan zen.
Gloria Sánchez Martín

**Gloria Sánchez Martín** (Madril, 1959ko maiatzaren 26a) arabar politikaria da. ICADEn zuzenbidea eta ekonomia ikasi zuen. 2004 eta 2012 artean Espainiako Gobernuko ordezkariordea izan zen. VIII. eta XII. legegintzaldietako PSE-EEko eusko legebiltzarkidea izan zen.
Hasta que la boda nos separe

***Hasta que la boda nos separe*** 2020ko Dani de la Orden kataluniar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia 
Ezkontzak antolatzea da Marinaren lanbidea. Besteentzat, bai; beretzat, ordea, ez: ezkondu gabe gustura bizi omen da. Harik eta Carlos ezagutzen duen arte; harekin harreman bat hasiko du. Arazo bakarra da Carlosek neska-laguna duela eta harekin ezkontzekotan dagoela.

## Aktoreak 
* Belén Cuesta: Marina
* Álex García: Carlos
* Adrián Lastra
* Antonio Resines
* Silvia Alonso: Alexia
* Malena Alterio
* Antonio Dechent
* Jordi Sánchez
* Ernesto Sevilla
* Gracia Olayo: Lourdes
* Mariam Hernández
* Salva Reina
* Leo Harlem
* Pilar Calvo Morillas: neska-laguna
* Juana Cordero

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rosa Fresno

**Rosa Fresno Asensio** (1963ko martxoaren 15a) arabar politikaria da. Haur hezkuntza ikasi zuen. X. legegintzaldiko PSE-EEko eusko legebiltzarkidea izan zen.
Mikel Unzalu

**Mikel Ángel Unzalu Hermosa** (Gasteiz, 1956 - *ibidem*, 2021eko uztailaren 15) arabar irakasle eta politikaria izan zen. Haur hezkuntza ikasi zuen. Hasieran Euskadiko Ezkerran eta gero PSE-EE alderdi politikoetan parte hartu zuen.

Euskadiko Ezkerrako idazkari nagusi izan zen 1984tik 1991era. 1987tik 1991era bitartean Gasteizko hautetsi izan zen. PSEren eta EEren arteko bat-egitean parte hartu zuen, eta 1991eko legealdian, PSE-EEko arabar biltzarkidea izan zen (1991-1995). 

2009tik 2016ra arteko bi legealdietan legebiltzarkide sozialista izan zen, eta 2012ko legealdian mahaiko idazkari lehen izendatu zuten. Hurrengo legealdian, Maria Jesus San Jose sailburu zelarik, Justizia arloko sailburuorde izan zen. Legealdi honetan, Turismo Saileko aholkulari gisa ari zen lanean, baina utzi behar izan zuen, gaixorik zegoelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eneko Andueza

**Eneko Andueza Lorenzo** (Eibar, 1979ko ekainaren 11) gipuzkoar politikaria da. Euskal Herriko Unibertsitatean zientzia politikoak ikasi zituen. PSE-EEko idazkari nagusia da. Aurretiaz Ordiziako eta Eibarko zinegotzia eta XI. legegintzaldiko PSE-EEko eusko legebiltzarkidea izan zen.

## Biografia 
Eneko Andueza Eibarren jaio eta bertan OHO eta Batxilergoa ikasi zituen La Salle ikastetxean. Euskal Herriko Unibertsitateko Politika eta Administrazio Zientzietako lizentziaduna da.

Ibilbide politikoa 17 urterekin hasi zuen, Euskadiko Alderdi Sozialistan eta Euskadiko Gazte Sozialista elkartean afiliatu zenean. Ordiziako Udaleko zinegotzia izan da, aldi baterako, ETAren indarkeriaren presioaren ondorioz bere kargua bete nahi izan ez zuten tokiko zenbait lankideren postua betetzeko; Gobernuaren Euskadiko ordezkariaren aholkularia, Iñaki Arriolaren Kabineteko burua, eta alkateordea Eibarko Udalean, non tokiko elkarte sozialistaren idazkari nagusia ere izan baita.

Ondoren, Batzarkide Sozialisten Taldeko bozeramaile izan da Gipuzkoako Batzar Nagusietan, eta baita Eusko Legebiltzarreko kide ere. 2017ko urriaren 7tik aurrera, Gipuzkoako PSE-EEko idazkari nagusia izan zen. 2021ean alderdiko afiliatuek idazkari nagusi aukeratu zuten.

Zezenzalea da Eneko Andueza, eta zaletasun horren isla dira idatzi dituen liburu batzuk: 2014an argitaratu zuen *Dolores Aguirre, Palabra de ganadera* liburua, Dolores Aguirre bizkaitar enpresaburu eta bere izen bereko zezen-ganadutegiaren jabea izandako emakumearen biografia jasotzen duen gorazarre-liburua. 2016an, *José Cruz, el sueño de Joselillo* liburu biografikoa argitaratu zuen eta 2020an *Los toros, desde la izquierda* izeneko liburuan, zezenketen alde egondako ezkerreko figura ezagunen errepasoa egin zuen Anduezak. 

2021ean *Jóvenes sin juventud* liburua argitaratu zuen, ETAren azken urteetan bere bizipenak eta, bera bezala, Gazte Sozialista elkartean ibilitakoenak jasotzen zituena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* @enekoandueza kontua Twitterren.
* «Alderdi Sozialistak nahikoa da esan behar dio Felipe Gonzalezi» *Euskal Irrati Telebista* 2020-06-17
Fantasy Island (filma)

***Fantasy Island*** 2020ko Jeff Wadlow estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da, 1977ko izen bereko telesailean oinarrituta.

## Sinopsia 
Roarke jaunak gonbidatuak hartuko ditu uharte bakartu batean dagoen bere luxuzko hotel batean. Beren fantasiak betetzen saiatuko dira, baina islaren misterioa asmatu beharko dute bizirik jarraitzeko.

## Aktoreak 
* Michael Peña: Roarke jauna
* Maggie Q: Gwen
* Lucy Hale: Melanie
* Austin Stowell: Randall
* Portia Doubleday: Sonja
* Jimmy O. Yang: Brax
* Ryan Hansen: Bradley
* Michael Rooker: Morgan
* Parisa Fitz-Henley: Julia
* Charlotte McKinney: Afrodita
* Robbie Jones: Rocklin
* Kim Coates: Devil Face

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grand Colombier (Saint-Pierre eta Mikelune)

**Grand Colombier uhartea** () Saint-Pierre eta Mikelune osatzen duten uharte txikienetakoa da. Uharte huts eta malkartsu hau, itsas hegaztientzako babesleku bat da, Saint Pierre uhartetik iparraldera dago, Henry lurmuturraren () parean.

Uharte hau, lehen aldiz, 1544an Jean Alfonse itsasgizon eta esploratzaile frantziarrak deskribatu eta izendatu zuen.

1930eko hamarkadan, Edgar Aubert de la Rue geologo suitzarrak ikerketa ugari egin zituen bertan zegoen burdin mineralaren kalitatea zehazteko baina emaitzak ez ziren espero zuenak izan.

## Kanpo estekak
Île aux Vainqueurs

**Île aux Vainqueurs** () Saint-Pierre eta Mikelune osatzen duten uharte txikienetakoa da. Uharte huts hau, itsas hegaztientzako babesleku bat da, Saint Pierre uhartearen parean dago.

Uharteak 16,5 hektareako (0,165 km²) azalera du. 660 metro luze eta 230 eta 610 metro zabal da. Île-aux-Marins, Île aux Pigeons eta Grand Colombierrekin batera, Île-aux-Vainqueur Saint-Pierretik gertu dagoen artxipelago txiki baten zati da.

## Kanpo estekak
Île Verte (Saint-Pierre eta Mikelune)

**Île Verte** (; ) Fortune badiaren bokalean dagoen uharte harritsua da, Kanadako Burin penintsularen kanpoaldean. Labradorreko kostaldearen eta Saint-Pierre eta Mikelune uhartediaren artean dago, Langladetik 10 kilometrora.

1908an eraiki zuten lehen itsasargia, 1955ean ordezkatua izan zena, eta, ondoren, 1993an. Argiak hamar segundotik behin argitzen ditu kostaldeak, eta 16 itsas miliako distantziara ikusten da. Lainoa izanez gero, soinu seinaleak ere baditu egiturak.

## Historia 
1713ko Utrechteko Itunaren XIII. artikuluan, Frantziak Ternua eta Labradorekiko britainiar subiranotasuna onartu zuen, inguruko uharteekin batera, horien artean Île Verte dagoelarik. Bestalde, Kanadatik uhartea aldarrikatu zuten Kanadako probintziaren lurralde zati gisa. 1972ko martxoaren 27an bi gobernuek, Kanadakoak zein Frantziakoak, arrantza eskubideari buruzko harremanak adostu zituzten. XIX. artikuluak honako hau dio: "Akordio hau ez betetzea kalte gisa interpretatuko da bi aldeek lurralde-urei edo arrain-jurisdikzioei dagokienez egiten dituzten lurralde-erreklamazioen aurrean".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sutton-Boveriren teoria kromosomiko

**Sutton-Boveriren teoria kromosomikoak**, mendeliar aleloak kromosometan aurkitzen direla planteatzen du.

Teoria hau Theodor Boveri eta Walter Suttonek garatu zuten 1902an. Batzuetan herentziaren teoria kromosomikoa ere deitzen zaio.

Teoria, eztabaidatua mantendu zen 1915era arte, Thomas Hunt Morganek, *Drosophila melanogaster*ri eginiko ikasketen ondoren, guztion onartua izatea lortu zuenean.

## Teoria 
Genetika da izaki bizidunen artean desberdintasunak sortzen dituzten elementu hereditarioak aztertzen dituen zientzia, alegia, herentzia aztertzen duen zientzia.

Zelula nukleoan, herentziaren oinarri den material genetikoa dago: azido desoxirribonukleikoa (DNA). Bestela esanda, DNA da informazio genetikoa edo zelularen antolaketari eta funtzionamenduari buruzko informazioa gordetzen duen molekula. Zelula eukarioten nukleoan, DNA proteina batzuekin egoten da elkartuta, kromatina izeneko masa haritsu bat osatuz. Zelula ugaltzen eta nukleoa zatitzen hasten denean, kromatina trinkotu, biribildu eta loditu egiten da, eta mikroskopioz ikus daitezkeen egitura luzexkoak osatzen dira: kromosomak.

Kromosoma bakoitza bi harizpi paralelok osatzen dute. Harizpi horiei kromatida deitzen zaie, eta zentromero deritzon puntuan elkartzen dira. Zentromeroak bi besotan banatzen du kromosoma.
Desira-gogoeta

[thumb|[Mary Mapes Dodgek proposaturiko irudikapena]]
**Desira-gogoeta** () sinesmenak sortzeko eta erabakiak hartzeko imajinaziora jotzeko ilusioa da, eta ez ebidentziara, arrazionaltasunera edo errealitatera jotzea. Sinesmenaren eta desioaren arteko gatazkak ebaztearen ondorioa da. Ikerketek erakutsi dutenez, zirkunstantziak berdinak badira, subjektuek emaitza positiboak negatiboak baino probableagoak direla aurreikusiko dute — berreste alderako isuria —. Hala ere, beste ikerketek, egoera jakin batzuetan, mehatxuak areagotzen direnean adibidez, alderantzizko fenomenoa gertatzen dela diote.

Psikologo batzuek uste dute pentsamendu positiboak eragin positiboa izan dezakeela portaeran eta, hala, emaitza hobeak sor ditzakeela. Horri "Pigmalion efektua" deitzen zaio.

## Erreferentziak
Isuri kognitibo

[thumb|250px|[Wolfgang Köhlerrek esperimentu bat proposatu zuen irudi hauek erabiliz, bata *bouba* eta bestea *kiki* izena dituztenak. Gehienek eskuineko irudia *bouba* zela esan zuten, agian hitza ahoskatzeko ezpainak biribiltzen ditugula edo alfabetoko *b*, *o* eta *a* hitzak *k* eta *i* baino biribilagoak direlako.]]

**Isuri kognitiboa**, **alborapen kognitibo**a edo **lerrabide kognitiboa** efektu psikologiko bat da, prozesamendu mentalean desbideratze bat eragiten duena, eta horrek distortsio bat, judizio zehaztugabe bat, interpretazio ilogiko bat edo, oro har, irrazionaltasun deitzen dena eragiten du, eskuragarri dagoen informazioaren interpretazioan oinarrituta ematen dena, nahiz eta datuak logikoak ez izan edo elkarren artean erlazionatuta ez egon. Isuri sozialei, oro har, esleipen-isuriak esaten zaie, eta gure eguneroko interakzio sozialei eragiten diete; probabilitatean eta erabakiak hartzean ere agertzen dira. Nahasmen egoera baten aurrean, garrantzitsua da intelektualen mekanismo erabat kognitiboak zehaztea eta nabarmentzea, azken horiek intuizioan falazia bezala ezagutzen diren derrigorrezko isuriei dagozkielako.

Isuri kognitiboen existentzia eboluzio-premia gisa sortu zen, gure garunak zenbait estimuluren, arazoren edo egoeraren aurrean jarrera azkarra hartzeko erabiltzen duen berehalako erabakiak igortzeko; izan ere, eskura dagoen informazio guztia prozesatzeko ezintasunaren ondorioz, modu selektiboan edo subjektiboan iragazten da. Larriak izan daitezkeen akatsetara eraman gaitzaketen arren, testuinguru jakin batzuetan ekintza eraginkorragoetara eramaten dute, edo erabakiak azkarrago hartzeko aukera ematen dute, berehalakotasuna balio handiena denean.

Psikologia kognitiboak efektu hori aztertzen du, baita informazioa prozesatzeko erabiltzen ditugun beste estrategia eta egitura batzuk ere, eta horietako asko identifikatu ditugu, sarritan elkarren artean erlazionatuta daudenak.

## Erreferentziak
Sinesteen alderako isuri

**Sinesteen alderako isuria** gizaki orok daukan joera bat da, isuri kognitibo bat. Argudioen indarra aukeratzeko joera da, haien konklusioaren onargarritasunean oinarrituta, ondorio hori zein sendoki sostengatzen duten baino. Litekeena da pertsona batek bere balioekin, sinesmenekin eta aurretiko ezagutzekin bat datorren ondorio bat babesten duen argudio bat onartzea, ondorioen aurkako argudioak baztertzen dituen bitartean. Sinesteen alderako isuria akats biziki arrunta da, eta, beraz, esanguratsua; gure sinesmenek erraz itsutu eta okerreko ondoriora irits gaitezke. Sinesteen alderako isuriak hainbat arrazoibide-zereginetan eragina du, besteak beste, baldintza-arrazoibidean, harreman-arrazoibidean eta arrazoibide iragankorrean.

## Erreferentziak
Miren Larrea

**Miren Larrea Murgoitio** (Zornotza, Bizkaia, 1981eko maiatzaren 4a) antzezlea, gizarte hezitzailea eta ipuin kontalaria da. Txotxongilo eta objektuen antzerkian espezializaturik dago.

## Biografia 
Panpinen sorkuntzarako eta manipulaziorako grinak Bartzelonara eraman zuen. Bertan, Pepe Otalen txotxongilo lantegian jaso zuen formakuntza eta Anita Maravillas antzerki taldea osatu zuen Hainbat konpainiarekin aritua lanean, hala nola, Gorakada edo Herta Frankel-ekin.
Ibilbide luzeduna ipuinen munduan ere. Istorioak kontatzeko eta ipuinen taularatzea ikertzeko beharrak "Zakubete ipuin" proiektua sortzera eraman zuen, ahozko kontaeraren eszenaratzearen gainean esperimentatzeko.

### Ipuin kontaketak 
* *Retro Ipuinak*.
* *Milaka lelokeri*.
* *Zakubete lelokeri*.
* *Nire bidea*.

### Antzezlanak 
* *Los sueños de Leonor.*
* *Aladino* (2014) (haur eta familientzat).
* *Pintto-pintto* (2015).
* *Jon Braun* (2018) (helduentzat).
* *Kotondarrak* (2020) (Haur eta familientzat).
* *Andereño*.(2023).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Miren Larrea. Encadenados. Eitb
* Miren Larreari elkarrizketa (2020). Zornotza aretoa
* Elkarrizketa: Umeek berehala sentitzen dute enpatia txotxongiloekin Berria, 2023.11.25
Erantzun-isuri

**Erantzun-isuria** gizaki orok daukan joera bat da, isuri kognitibo bat. Erantzun-isuria termino orokorra da hainbat isurirako, non parte-hartzaileek modu desegokian edo faltsuan erantzun diezaieten galderei. Erantzun-isuriek eragin handia izan dezakete galdetegien edo inkesten baliozkotasunean.

Hainbat faktorek eragin dezakete erantzun-isuria, guztiak ere giza subjektuek estimuluei pasiboki erantzuten ez dietelako ideiarekin lotuta, baizik eta egoera jakin batean erantzun bat sortzeko informazio-iturri ugari aktiboki integratzen dituztelako ideiarekin lotuta.

## Erreferentziak
Fantasy Island

***Fantasy Island*** 1977-1984 bitarteko estatubatuar telesaila da, Gene Levittek ABCrako egindakoa.

## Sinopsia 
Roarke jaunak gonbidatuak hartuko ditu uharte bakartu batean dagoen bere luxuzko hotel batean. Beren fantasiak betetzen saiatuko dira, baina islaren misterioa asmatu beharko dute bizirik jarraitzeko.

## Aktoreak 
* Ricardo Montalbán: Roarke jauna
* Hervé Villechaize: Tattoo
* Christopher Hewett
* Wendy Schaal: Julie
* Kimberly Beck: Lawrence

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Esperimentatzailearen isuri

**Esperimentatzailearen isuria** gizaki orok daukan joera bat da, isuri kognitibo bat. Ikerketetan, esperimentatzailearen isuria behatzeko edo informazioa erregistratzeko azterlan baten etapan sortzen den isuri mota bat da. Behatzaileek irizpide subjektiboak era desberdinean ebalua ditzakete, eta isuri kognitiboek (aurrez pentsatutako ideiak eta kasuak barne) eragina izan dezakete subjektu bat ebaluatzeko moduan.

## Erreferentziak
Pakistan Times

***Pakistan Times*** (1947–1996) Pakistango egunkaria zen, jatorriz ezkerreko Progressive Papers Limited enpresak Lahore-n (Pakistan) sortua.

## Aurrekari historikoa 
Mian Iftikharuddin-ek zuzentzen zuen, antzinako Indiako Kongresu Nazionalaren baina Allia Indiako Musulmanen Ligako punjabiar politikaria izan zen 1946. Egunkaria 1947ko otsailaren 4an argitaratu zen. Bere editore nagusia 1940ko hamarkadan poeta komunista izan zen. Faiz Ahmed Faiz. 1951ean atxilotu ondoren Rawalpindi Conspiracy Case-rekin lotuta, Mazhar Ali Khan editore-burua izan zen. Pakistan Times egunkari garrantzitsua izaten jarraitu zuen 1950eko hamarkadan, gobernuak egin zuen kritika tamalgarriarekin AEBek babestutako aliantza militarrean parte hartzeagatik.

Ayub Khan-en erregimen militarrean, pre-zentsura zorrotza ezarri zitzaion prentsari Pakistan Times-en barne. 1959ko apirilean, erregimenak Pakistango Segurtasun Legearen pean hartu zuen Progressive Papers Limited.

1964an, National Press Trust Ayubeko gobernuak Pakistan Times barne egunkariak kudeatzeko lehen erakunde gisa sortu zuen. 1980ko hamarkadan Pakistan Times-eko hamar kazetari eta zuzendaritzako langileek Zia ul-Haq erregimena kaleratu zuten Demokrazia Berrezartzeko Mugimendurako lotura egiteagatik eta "Bakea Sindh" mugimendurako helegitea izenpetzeagatik.

National Press Trust 1996an pribatizatu zen. Urte berean, Pakistan Times itxi egin zen. Pakistan Times was Relaunched by Youth Group Limited media group *Youth Productions*, and Co-founder is Umair Ahmad.

## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak
Synonymes

***Synonymes*** 2019ko Nadav Lapid israeldar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Yoav israeldarra da, eta Parisera eginen du, bere nazionalitateari uko egiteko asmoz. Hebreeraz ez hitz egitea erabakiko du, eta hiztegia bihurtuko da haren lagunik onena. Baina buruan duen proiektua gauzatzea ez zaio horren erraza izanen.

## Aktoreak 
* Tom Mercier : Yoav
* Quentin Dolmaire : Émile
* Louise Chevillotte : Caroline
* Jonathan Boudina : Aurélien
* Uria Hayik : Yaron
* Olivier Loustau : Michel
* Gaël Raes : Hugo
* Léa Drucker : irakaslea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teseoren paradoxa

**Teseoren paradoxa**, halaber **Teseoren ontzia** izenaz ezaguna, galdera edo problema filosofikoa da, objektu bati bere osagai guztiak aldatuz gero, objektu bera izaten jarraitzen duen ala ez planteatzen duena. Plutarkok jasotako elezahar greko baten arabera:

Horrek honako galdera hau ekar dezake: *ontzi beraren aurrean egongo ginateke ontziaren zati bakoitza banan-banan ordezkatu izan balitz?*

Beste galdera bat ere badago: *ordeztutako zatiak biltegiratuko balira, eta gero ontzia berreraikitzeko erabiliko balira, horietako zein izango litzateke Teseoren jatorrizko ontzia?*

Paradoxa, antzinaroko filosofo gehiagok izan zuten eztabaidagai, hala nola Heraklitok, Sokratesek eta Platonek, Plutarkok bere lana idatzi aurretik; oraintsuago, Thomas Hobbesek eta John Lockek ere eztabaidatu zuten. Paradoxak objektuen identitateari buruzko hausnarketa pizten du filosofian. Paradoxaren beste aldaera batzuk ere eman dira: adibidez, XX. mendeko haur literaturako Paddington hartza harrituta geratzen da bankura bere dirua berreskuratzera doanean, berak han gorde zituenen bestelako billeteak ematen dizkietelako; eta zientzian ere badu islada: gure gorputzeko zelulak berrizten doazenez, gu betiko berdinak gara ala berritzen goaz? 

## Erreferentziak
Test kulturalen isuri

**Test kulturalen isuria** gizaki orok daukan joera bat da, isuri kognitibo bat. Test kulturalen isuria norberaren kulturaren berezko estandarren arabera interpretatzeko eta epaitzeko fenomenoa da. Fenomenoa, batzuetan, arazo nagusitzat hartzen da gizarte eta giza zientzietarako, hala nola ekonomia, psikologia, antropologia, historia eta soziologiarako. Aipatutako eremuetako praktikatzaile batzuk kulturaren isuria konpentsatzeko edo ezabatzeko metodoak eta teoriak garatzen saiatu dira.

Kultura bateko kideek konbentzioei buruzko suposizioak egiten dituztenean test kulturalen isuria gertatzen da, hizkuntzaren, notazioaren, frogaren eta ebidentziaren konbentzioak barne. Gero, kasu horiek logika edo lege naturalekin nahastea leporatzen zaie. Mota honetako joera ugari daude, arrazaren arau kulturalekin, bikote-hautaketarekin, justiziaren kontzeptuekin, baliozkotasun linguistiko eta logikoarekin, ebidentziaren onargarritasunarekin eta tabuekin lotuta.

## Erreferentziak
US Ben Guerdane

**US Ben Guerdane** (izen ofiziala, *Union sportive de Ben Guerdane*), Tunisiako futbol talde bat da, Ben Gardane hirikoa.

## Palmaresa 
* Tunisiako Liga (0): hirugarrena 2020-21ean
* Tunisiako Kopa (0): finalista 2017an

## Kanpo estekak
Juan Carlos Areitzaga

**Juan Carlos Areitzaga Alduntzin** (Hondarribia,  - Tolosa, ) gipuzkoar militarra izan zen, Iberiar Penintsulako Gerran borrokatu zuena.

1808. urtearen hasieran Iruñean bizi zen koronel erretiratu bat zen, non Frantzisko Xabier Mina gaztearen lagun bilakatu zen. Dagoeneko Independentzia Gerra lehertuta, Pirinioetara espedizioak antolatzen ditu Mina taldearekin, Frantziako indarren informazioa lortzeko (1808ko urria). Handik gutxira Zaragozara joan zen, non Joaquín Blakeren Eskuineko Armadako dibisio komandante bezala lan egitera pasa zen (1809). Alcañizeko guduan parte hartu zuen (1809ko maiatza).

1809ko azaroaren 19an, 50.000 soldaduz osatutako Mantxako Armada berriaren agintea hartu zuen, Cuesta eta bere Extremadurako Armadaren ordez. Unitate honekin, porrot erabakigarria jasan zuen Ocañako guduan. Lekukoen arabera, "Ocañan, kanpandorre batean igota, kataloxa batetik begiratzen zuen Victor mariskala buru zuen armada frantziarra gerra prestakuntzan hedatzen zen, eta leku estrategikoenetan jartzen. Ofizial espainiarrek aginduak espero zituzten, eta Areitzaga onari horrela bakarrik bururatu zitzaion esatea: egundoko sortuko da, egundokoa! ".

1809. urtearen amaieran Andaluziako pasabideen defentsa enkargatu zitzaion. Bailén inguruko mendateetatik botata, ezin izan zuen frantziarrek Andaluzia inbaditzea eragotzi, eta geratzen zitzaizkion indar gehienak Jaéndik (1810eko urtarrila) sakabanatu zituzten. Freyre jeneralak 1810eko otsailean hartu zuen bere tropen agintea.

Hari buruzko iritzi guztiak aurkakoak dira oso. Galdósek zioenez, "Gerra-artean gizon baliogabea zen, eta bere buruan ez ziren hiru dozena gizon sartzen".

1813an, artean teniente-jeneral zela, Nafarroa ordezkatu zuen Cádizko Gorteetan.

## Kanpo estekak
Nitxo

[thumb|200px|Nitxo bat escultura batekin, [Les Invalides (Paris)]]
**Nitxo** edo **horma hobia** horma batean eginiko kokagune edo barrunbea da

## Irudiak 

Maritxu Kajoi Arrasate 2007 01 01.JPG|Errosarioko Ama Birjina, Maritxu Kajoi jaietako zaindaria, San Joan Bataiatzailearen elizako nitxo batean, Arrasate (Gipuzkoa)
2018 Maastricht, kruisgang St-Servaasbasiliek, gotische nis.jpg|Nitxo gotikoa Sint-Servaas basilikan, Maastricht (Herbehereak).
MihrabGrandeMosqueKairouan.jpg|Mihrab, Kairuango Meskita Nagusian, Kairuan (Tunisia). Nitxo huts bat da, alboetan zutabeak dituena.
WTM3_Chenumuri_0021.jpg|Apaintzeko nitxoak sarrera nagusiaren alde banatan, New York (AEB).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dysphania

thumb|*Dysphania botrys*en fruituak eta haziak.
**Dysphania** landare genero bat da, Quenopodiaceae familiakoa.

Generoa *Neobotrydium* bezala ezagunagoa da (Moldenke), edo *Roubieva* (Moq.).

## Mailako beherko espezieak 
* *Dysphania ambrosioides* (L.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania aristata* (L.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania botrys* (L.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania carinata* (R.Br.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania chilensis* (Schrad.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania cristata* (F.Muell.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania glomulifera* (Nees) Paul G.Wilson
* *Dysphania kalpari* Paul G.Wilson
* *Dysphania melanocarpa* (J.M.Black) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania multifida* (L.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania plantaginella* F.Muell.
* *Dysphania platycarpa* Paul G.Wilson
* *Dysphania pseudomultiflora* (Murr) Verloove & Lambinon
* *Dysphania pumilio* (R.Br.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania pusilla* Mosyakin & Clemants
* *Dysphania rhadinostachya* (F.Muell.) A.J.Scott]]
* *Dysphania saxatilis* (PaulG.Wilson) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania schraderiana* (Schult.) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania simulans* F.Muell. & Tate
* *Dysphania sphaerosperma* Paul G.Wilson
* *Dysphania truncata* (Paul G.Wilson) Mosyakin & Clemants
* *Dysphania valida* Paul G.Wilson

## Kanpo estekak 
* :Life Katalogoa.
* :[NCBI(https://eu.wikipedia.org/wiki/NCBI)]
Manuel Sada

**Manuel Sada Antillón** (Tutera,  - Valentzia, ) nafar militarra izan zen.

Armadan karrera egin ondoren, 1743 eta 1748 artean Savoiako gobernadore eta 1749an Gipuzkoako kapitain-jeneral izendatu zuten. 1754an erregeak Nafarroako erregeorde izendatu zuen eta Iruñeko zitadela gotortu zuen.
Luis María Marín Royo

**Luis María Marín Royo** (Tutera, ) nafar historialaria da, Tuterako historian aditua.

## Lanak 
* "La Cultura en Tudela a lo largo de su historia” (2002) - 
* “La Tudela desconocida I - Aspectos recónditos en la Historia de la ciudad" (2002) - 
* “La Tudela desconocida II - Aspectos recónditos en la Historia de la ciudad" (2002) - 
* “La Tudela desconocida III - Aspectos recónditos en la Historia de la ciudad" (2003) - 
* "El habla en la ribera de Navarra - Vocabulario y expresiones usadas en la merindad de Tudela" (2006) - 
* “El fuero de Tudela - Unas normas de convivencia en la Tudela medieval para cristianos, moros y judíos" (2006) - 
* “La francesada en Tudela, seis años de saqueos y ruina” (2008) -
Jorge García Castaño

**Jorge García Castaño** (Donostia,  - ) espainiar politikaria da. Madrilgo Complutense Unibertsitatean soziologia ikasi zuen. Ezker Batuko zerrendetan, Madrilgo Erkidegoko biltzarkide eta hiriburuko zinegotzia izan da.
Miguel Perez de Aibar

**Miguel Pérez de Aibar** (Tutera, ? - Granada, ) nafar margolari barrokoa izan zen.

Jatorriz nafarra, Granadan egin zuen lan, Alonso Canoren estiloari oso estu jarraituz. 1664an, San Jose parrokiari bere debozioagatik margotu eta oparitu zion, atzealdean agertzen den idazkunaren arabera, Ama Birjina Haurrarekin, Alonso Canoren original galdu baten kopia, honen kalitate hobeko beste erreplika bat San Andres parrokian ezagutzen delarik. Wetheyren ustez, kopia horri esker, Canoren laguntzaileetako bat identifika daiteke Granadako bere azken garaian, honen eskua, bereziki, 1662 eta 1663 bitartean margotutako Ama Birjinaren Bizitzaren zikloko Sortzez Garbiaren oihalean ikus daitekeelarik, Granadako katedraleko presbiterio edo kapera nagusirako. Granadako Unibertsitateko Museoan eta San Jose elizako sakristian gordetako Sortzez Garbiaren gai bera duten bi margolan ere egokitu ahal izan zitzaizkion, ustez, Granadan 1660aren ondoren margotutako eta galdutako Canoren jatorrizko baten erreplikak, zeinetik beste kopia asko ezagutzen diren.

1697an hil zen, San Jose parrokiako Salazar kaperan lurperatua izan zen, Albaicín auzoan, honako hau zioen epitafio batekin: 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
*
Mikel Clemente

**Mikel Clemente** (Barakaldo, ) bizkaitar zinema zuzendaria da. Film laburrez gain, batez ere bideoklipak zuzendu ditu. Zarama, Def Con Dos edota Siniestro Total bezalako artistekin lan egin du. 2009an *Musika Hizpide* dokumentala grabatu zuen.
Esneduna (margolana)

***Esneduna*** (nederlanderaz, *Het* *melkmeisje* edo, halaber, *De keukenmeid* nahiz *De melkmeid*) Johannes Vermeer herbeheretar artistaren margolan ezagunetariko bat da. Datazioa, artistaren lan gehienekin gertatzen den bezala, ez da zehatza. Oihal gaineko olio-margolan txikia da. Amsterdamgo Rijksmuseum museoan erakusgai dago.

## Deskribapena 
Gaia egunerokotasunarekin lotutako genero-eszena bat da. Eszenan etxe baten neskame bat lanean ikus daiteke. Emakumea pitxer batetik mahai gainean dagoen katilu batean esnea ari da botatzen. Mahai berean, lehen planoan, beste objektu batzuk daude: zumezko saskia, ogi zati batzuk eta pitxer urdin bat; multzoa benetako izadi hila da. Neskamea bere lanean erabat murgilduta dago, bestetik.

Gela apaindura gutxikoa da. Hormetan ez dago elementu dekoratiborik, lan-tresnak bakarrik: zintzilik dagoen saskia eta metalezko beste objektu bat. Dena dela, hormetan narrioak eta iltzeak daude. Apaingarri bakarra ia lurrean dagoen lauza berinaztatu apainduen lerro bat; bitxiak dira azulejuetako irudiak.

Gelari bazter batean dagoen leiho batek argi egiten dio.

## Azterketa 
Margolan horretan bi kontzeptu hasieran kontrajarri nabarmentzen dira: monumentaltasunaren itxura eta, halaber, lasaitasunaren sentipena. Neska bere lanean buru-belarri sartuta dago, bere munduan murgilduta, gauza apalen mundu batean, alegia. Esan da Vermeerrek emakumeari estatua klasiko baten keinua eman diola, hor, argipean lanean.

Kolore nagusiak urdinak eta krema-koloreen tonuak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Rijksmuseumeko webguneko informazioa.
* :Lanaren azterketa.
Irati Santiago

**Irati Santiago Mujika** (Villabona-Amasa, ) gipuzkoar zinema ekoizlea da. Film laburrez gain, batez ere bideoklipak ekoiztu ditu. Steve Aoki, Paris Hilton edota will.i.am bezalako artistekin lan egin du.
2019-2020ko Futboleko Espainiako Errege Kopa

**2020ko Futboleko Espainiako Errege Kopa**, Futboleko Espainiako Errege Koparen 113. ekitaldia izan zen. Denera 115 taldek partehartu zuten: Lehen Mailako eta Bigarren Mailako 41 taldek, B Mailako 28 taldek eta Hirugarren Mailako 32 taldek.

Lehiaketa Real Sociedadek irabazi zuen, Athletic Clubi irabazita.

## Emaitzak 
### Final zortzirenak 
### Final laurdenak 
### Final erdiak 
### Finala 
**Txapelduna:**
180px
**Erreala**
(3 aldiz)

## Sailkaturiko taldeak 
2019-2020 Errege Koparako sailkatuta izan ziren:

* lehen Mailako hogei taldeak;
* bigarren mailako hogeita bi taldeak
* bigarren B Mailako 28 talde. Bigarren B Maila osatzen duten lau multzoetako lehen zazpi posture outpatient dituzten taldeak dira Errege Kopan parte hartzen dutenak;
* tercera Divisioko 32 talde. 3. Maila osatzen duten 18 taldeetako bakoitzeko 2019ko txapeldunak dira, eta Errege Kopan parte hartzen duten bigarren hamalau onenak;
* federazio Kopako finalerdiak jokatu dituzten lan taldeak;
* eskualdeko kategorietako hogei talde onenen arteko kanporaketako hamar irabazleak.

## Oharrak 
## Kanpo estekak
Tronie

[thumb|*Erretzailea* izenburuko troniea, [Joos van Craesbeeck margolariak egina.]]
[thumb|*Gaztea* izenburuko troniea, [Rembrandt margolariak egina.]]
***Tronie*** () Flandriako Barrokoko margolan-genero bat zen; erretratuak ziren, artistaren trebetasuna erakusteko eginak.

## Ezaugarriak 
* Tamaina txikiko erretratuak ziren.
* Pertsonaren ezaugarriak handituta ageri ziren: aurpegiera puztua, sonbreiruak, orrazkerak...
* Erretratu estilokotzat jotzen diren arren, berez ez dira, zeren eta helburua ez da pertsonaren irudia imitatzea, baizik eta artistaren maisutasuna erakustea.
* Ohikoak ziren keinu arraroak, irrigarriak.
* Arraroa da tronie baten protagonistaren izena ezagutzea.

## Adibideak 
Rembrandtek egindako autorretratu gehienak, batez ere grabatuaren teknika darabiltenak, tronieak dira. Jacob Dissiusek 1696an tronieen katalogoa prestatu zuen, eta bertan Vermeerren hiru margolan jaso zituen, tartean *Neska perlarekin* ospetsua eta *Neska gaztea flautarekin* margolana.

## Iruditegia 

File:Frans Hals 021.jpg|Frans Hals, *Malle Babbe*
File:Frans Hals 008.jpg|Frans Hals, *Neska ijitoa*
File:Adriaen Brower - Youth Making a Face.jpg|Adriaen Brouwer, *Gazteak aurpegia egiten*
File:Lucas Franchoys II - A man removing a plaster. The sense of touch.jpg|Lucas Franchoys Gaztea, *Igeltsua kentzen duen gizona. Ukimenaren zentzumena*.
File:Johannes Vermeer (1632-1675) - The Girl With The Pearl Earring (1665).jpg|Johannes Vermeer, *Neska perlarekin*

## Bibliografia 
* Hirschfelder, Dagmar. *Tronie und Porträt in der niederländischen Malerei des 17. Jahrhunderts*. Berlín: Gebr. Mann Verlag, 2008. 
* Gottwald, Franziska, *Das Tronie. Muster - Studie - Meisterwerk. Die Genese einer Gattung der Malerei vom 15. Jahrhundert bis zu Rembrandt*, Munich/Berlín: Deutscher Kunstverlag, 2009. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ignaciu Llope

** Xuan Ignaciu Llope Fernande** (Cuideiru, 1962) asturieraz idazten duen mediku psikiatra eta politikari asturiarra da.

## Biografia 
Llope genero desberdinak landu ditu: poesia, saiakera, prentsa idatzia, esaterako *Les Noticies* aldizkarian, Erakunde desberdinen partaidea da: Conceyu d'Estudiantes Nacionalistes, Fundación Belenos edo SOS Cuideiru. Politikan Izquierda Asturiana alderdiaren militantea da; alderdi horretan urtetan bozeramalea izan da. 2007an Asturiasko Printzerriko Junta Nagusirako Unidá koaliziorako hautagai izan zen.

## Obra 
Artikulu ugari egin ditu. Liburu gisa, hauek plazaratu ditu:
* *De les coses del mundu*, artikuluen bilduma bi liburukietan. Suburbia ediciones, 2011 eta 2012.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Ignaciu Lloperen poemak.
Espainiako Emakumezkoen Futbol Superkopa

**Espainiako Emakumezkoen Futbol Superkopa** Espainiako emakumezkoen futbol txapelketa bat da.

## Historia 
2020. urtean izan zuen lehen ekitaldia eta lau taldek hartu zuten parte, Ligako aurreneko biek eta Erreginaren Kopako finalistek. Atlético Madril txapelduna eta Kopako finalista izan zenez Ligako hirugarrena ere aritu zen, Levante.

## Palmaresa 
*¹ 1998an kanpoan sarturiko gol kopuruak erabaki zuen txapelduna.

## Kanpo estekak 
*  Espainiako Futbol Federakuntzaren webgunea
Red Lights (2012ko filma)

***Red Lights*** (euskaraz *Argi Gorriak*), 2012ko Rodrigo Cortés espainiarrak zuzendutako thriller film bat da. Cillian Murphy, Sigourney Weaver, Elizabeth Olsen, Toby Jones, Leonardo Sbaraglia eta Robert De Niro aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Margaret Matheson psikologoak eta Tom Buckley (Cillian Murphy) laguntzaile eta fisikariak hogeitamar urtez ahaztua egon eta prestigioa berreskuratu berri duen Simon Silver (Robert De Niro) igarleari ospea eta izen ona kendu nahi diote, gezurtitzat baidute. Arazoa garunak ia beti errealitatearen irudi distortsionatua erakusten digula da.

## Aktoreak 
* Cillian Murphy: Thomas "Tom" Buckley
* Sigourney Weaver: Margaret Matheson
* Robert De Niro: Simon Silver
* Joely Richardson: Monica Handsen
* Elizabeth Olsen: Sally Owen
* Craig Roberts: Ben
* Toby Jones: Paul Shackleton doktorea
* Burn Gorman: Benedict Cosell
* Leonardo Sbaraglia: Leonardo "Leo" Palladino
* Lynn Blades: Dana
* Jeany Spark: Traci Northrop

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
David Gistau

**David Gistau Retes** (Madril, Espainia, 1970eko ekainaren 19a - 2020ko otsailaren 9a) espainiar telebista-gidoilaria, bidaia berri-emailea, zutabegilea eta eleberrigilea izan zen.

## Liburuak 
* *A que no hay huevos* (2004), Argitaletxea: Temas cinco, 168 orrialde.
* *La España de Zetapé* (2005), Argitaletxea: LibrosLibres, 249 orrialde.
* *¿Qué nos estás haciendo, ZP?* (2007), Argitaletxea: Martínez Roca, 320 orrialde.
* *Ruido de fondo* (2008), Argitaletxea: Ediciones B, 208 orrialde.
* *Golpes bajos* (2017), Argitaletxea: La Esfera de los Libros, 288 orrialde.
* *Gente que se fue* (2019), Argitaletxea: Círculo de Tiza, 150 orrialde.

## Erreferentziak
Bloisko gaztelua

**Bloisko erret-gaztelua** () Blois herrian dagoen gotorlekua da. 2000. urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Loirako gazteluetako bat da. Frantziako erregeen bizileku gogokoena izan zen Errenazimentuan. 1429an, bere kaperan, Reimsko artzapezpiku zen Renault Chartreskoak Joana Arc-ekoa bedeinkatu zuen, Orléansko setioa altxatzera joan aurretik.

## Historia 
Bloiseko kondeen Erdi Aroko gaztelua, Luis XII.a erregearen egoitza izatera pasa zen. 1500eko hamarkadaren hasieran, erregeak gaztelua berreraiki eta lorategi errenazentista bat egin zituen (gaur egun, 1890ean Victor Hugo etorbidea eraikitzearen ondorioz desagertua).

Frantzisko I.a Frantziakoa tronura igo zenean, Klaudia Frantziakoa bere emazteak gaztelua altzariz jantzi zuen, Amboiseko jauregia utzi eta gortea Bloisen jartzeko asmoarekin. Frantzisko I.ak, garai hartako liburutegi garrantzitsuenetako bat izateko, hegal berri bat eraikitzeari ekin zion. Bere emaztea 1524an hil ondoren, Frantzisko I.ak Bloiseko gaztelua utzi zuen Fontainebleauko jauregian bizitzeko. Bere liburu bilduma ikusgarria bertara bidali zuen eta Liburutegi Nazionala sortu zuen.

Henrike III.ak Paristik ihes egin zuen Erlijio Gerrak hasi zirenean, Bloisen babestu zen eta Estatu Orokorrak deitu zituen 1576 eta 1588an. Urte honetan Henrike III.ak Guiseko dukea hilarazi zuen. Ondoren, Henrike Nafarroakoak hartu zuen gaztelua, eta, hil ondoren, Katalina Medici bertan erbesteratu zen.

1626an, Luis XIII.ak Gaston Orleanskoa bere anaiari Bloisko gaztelua oparitu zion ezkon-opari gisa. 1635ean François Mansartek gaztelua hegal berri batekin zabaltzeko enkargua jaso zuen, baina 1638an finantza arazoek proiektuaren etetea eragin zuten, eta Gaston frantziskotar hegala okupatzera behartua izan zen. 1660an Gaston hil ondoren gaztelua hutsik geratu zen.

130 urteko abandonuaren ondoren, Frantziako Iraultzan zehar, iraultzaileek gazteluaren edozein aztarna desagerrarazi zuten, altzariak, estatuak eta beste osagarri batzuk eraman zituzten. Eraikina hain egoera txarrean geratu zen, eraisteko zorian egon zela, baina kuartel bihurtzeak salbatu egin zuen desagertzetik.

1841ean, Luis Filiperen erregealdian, Prosper Mériméeren lanari esker gaztelua monumentu historiko sailkatu zuten. Gaztelua zaharberritu eta museo bihurtu zuten. Zaharberritzeek aurrera jarraitzen dute, eta gaztelua, gaur egun, Blois hiriaren jabetzakoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  Monumentu nazionalak
Iván Martín Núñez

**Iván Martín Núñez** (Bilbo, Bizkaia, ), **Iván Martín** bezala ezagunagoa, bizkaitar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdilari gisa aritzen da normalean. Bilbon jaio arren, umetik Torre Pachecon bizi izan da. Villarrealen harrobian hezia, 2019an debutatu zuen talde horiarekin. 2020/21 denboraldian Mirandesen jokatu zuen lagatu gisa Bigarren mailan. Hurrengo denboraldian Lehen Mailako Deportivo Alavésen jokatu zuen, Villarrealetik utzita. Gironan eman du bere mailarik onena, lehenengo lagatu gisa eta gero erosia rtalde kataluniarrak. 2024ko martxoan Euskal Herriko slekzioarekin egin zuen debuta Uruguairen aurka San Mamesen jokatutako partidan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Eitzaga

**Eitzaga** honakoa izan daiteke:
* Eitzaga (Getaria), Getariako auzoa
* Eitzaga (Zaldibar), Zaldibarko auzoa
* Eitzaga (Itzagaondoa), Itzagaondoko herri hustua
Eitzaga (Zaldibar)

**Eitzaga** Zaldibarko (Bizkaia) auzo bat da.

## Geografia 
Politikoki Zaldibarko lurretan badago ere (udalerriaren ekialdean), Ermutik hurbilago dago, Ego ibarraren arro hidrografikoan. Bertako biztanleak elizaz Ermukoak dira eta Santiago parrokian erregistratu izan dira eitzarren bataio- eta heriotza-agiriak. Beraz, udaletxez zaldibartarrak dira eta elizaz ermuarrak.

Mendi muino baten dago kokatuta San Pedro gurtzen duen baseliza eta bertako jaiak ekaina amaiera eta uztaila hasiera bitartean izaten dira: jaioi Donien Atxa altxatuta ematen zaie hasiera eta haren ondoren eta hiruzpalau egunez luzatuta datoz santuaren omenezko elizkizunak, umeen-jolasak, bolo-txapelketak, herri-kirolak, dantzak, lagun arteko otorduak...

## Baserriak 
1886an, 16 etxek osatzen zuten Eitzaga (Sallabentekoak eta Olaerreagakoak barne): Abeletxe, Bizinai, Kondea, Palazio, Eitzagabarrenengoa, Eitzagaetxebarri, Eitzagagoikoa, Goikoerrota, Lapurriturri, Benta, Olaetxe, Olaetxetxiki, Ermitakoa, Bekoerrota, Espilla-azpi, Aresti, Olaerreagako errota, Berdengillo, Katea, Barrena, Munikola. XVIII-XIX mendeetan urari aprobetxamendu handiagoa atera nahian, argi zentralak eta tailerrak altxatu zituzten (Lakarra eta Txakarra). 1840 inguruan, Benta eta Zeladoreen Etxea altxatu ziren. Eitzagan egindako azken etxea Eitzagagoikoaren azpian dagoena da..

## Bestelako jakingarriak 
Eitzagan Verter Recycling zabortegia dago, non 2020ko otsailean Zaldibarko zabortegiaren hondamendia gertatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grant Wood

**Grant DeVolson Wood** (Anamosa, Iowa, 1891ko otsailaren 13a - Iowa City, Iowa, 1942ko otsailaren 12a) estatubatuar margolaria izan zen. Bere margolanek landa bizitza erretratatzen dute Mendebalde Ertainan. Bere margolanik ikonikoena American Gothic da.

## Iruditegia 

Irudi:Grant Wood - Fall Plowing.jpg|440x440px|Udazkeneko goldea
Irudi:Midnight ride.jpg|Paul Revereren gauerdiko zamalkada
Irudi:Grant_Wood_appraisal.jpg|Ebaluazioa
Irudi:Arnold_grant_wood.jpg|Adin-nagusitasuna
Irudi:Nearsundown_wood.jpg|Sundownetik gertu
Irudi:Parson_Weems%27_Fable.jpg|Parson Weemsen fabula
Irudi:%27January%27_by_Grant_Wood%2C_1940-41%2C_Cleveland_Museum_of_Art.JPG|Urtarrila
Irudi:Iowacornfield_wood.jpg|Arto zelaia Iowan

## Kanpo estekak