open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bianca Ceva

**Bianca Ceva** (Pavia, 1897ko apirilaren 10a –Milan, 1982ko ekainaren 18a) italiar kritikari literarioa, itzultzailea eta irakaslea izan zen, Italiako Ekintza Alderdiari (Partito d'Azione) atxikitako partisanoa.

## Ibilbidea 
Letretan lizentziatu zen Pavíako Ikasketen Unibertsitatean, eta gero Filosofian. Benedetto Croce, Tommaso Gallarati Scotti, Francesco Flora eta Umberto Zanotti Bianco bezalako intelektual antifaxistekin egon zen harremanetan. Irakaskuntzan aritu zen 1931 arte, *Giustizia eta Libertà* mugimendu politikoan afiliatua eta antifaxista izateagatik irakaskuntzatik baztertu zuten arte. *Giustizia eta Libertà*  1930ean kartzelan bere buruaz beste egin zuen Umberto nebak Ferruccio Parri, Riccardo Bauer eta Ernesto Rossik sortutako mugimendua izan zen. Ondoren, Biancak Brerako Pinakotekan lanean jarraitu zuen, eta faxisten erregimenari aurka egin zion, Ekintza Alderdian afiliatuta.

Mussoliniren erorketaren ondoren, 1943ko abuztuan Milango Beccariako Institutuan ekin zion irakaskuntzari  Erresistentzian aktiboki aritzeko utzia zuen lanbideari. 1943ko abenduan, Bianca Ceva kartzelaratu egin zuten, eta 1944ko abuztuan, epaitu eta kondenatu egin zuen Milango Auzitegi Militarrak, eta Auzitegi Berezira bidali zuen, beste kondena baterako. Urte bereko urrian, epaiketaren zain zegoela, irakasleak espetxetik ihes egitea lortu zuen, eta Oltrepò Paveseren partisanoekin bat egin zuen.

Liberazioaren ondoren, 1945ean, irakaskuntzari ekin zion berriro, eta Beka Institutuko zuzendari izatera iritsi zen.1955etik 1971ra, Italiako Askapen Mugimenduaren Historiarako Institutu Nazionaleko idazkari nagusia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antonio Kintana

**Antonio Kintana,** Antonio Jose Lopez-Quintana Ojeda ofizialki,  (Medina del Pomar, Burgos, 1951 - Bilbo, Bizkaia, 2023ko urtarrilaren 17a.)  sexu askapenaren aldeko militante aktibista bizkaitarra izan zen.

## Ibilbidea 
Euskal Herri mailan, gay mugimenduaren lehen abiarazleetako bat izan zen. Ingalaterran ibilia zen eta bertako gay mugimendua ezagutzen zuen. Han hartu zuen Euskal Herrian sexu askapenerako mugimendu bat sortzeko ideia, eta  EHGAM en sortzaileetako bat izan zen, Imanol Alvarezekin batera, 1970eko hamarkadaren amaieran.

EHUn irakasle aritu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Norma Barbolini

**Norma Barbolini** (Sassuolo, 1922ko martxoaren 3a &ndash; Modena, 1993ko apirilaren 14a) italiar partisano garrantzitsua izan zen, Emilia Romagna eskualdeko erresistentzian aktiboa.

## Biografia 
Sassuolo hirian lehen hezkuntzako eskolara joan zen eta, aita hiltzean, zeramikaren ekoizpen espezializatuan hasi zen langile gisa lanean. 1941ean, lan egiten zuen lantegiko (Ceramica *Marazzi*) greba batean parte hartu zuen, elikagai-anoa urrien aurka protesta egiteko. Ondorioz, fabrikatik bota egin zuten.

1943ko azaroaren 7an, Giuseppe Barbolini nebak Erresistentziarekin bat egin zuenean Apeninoetan, haren atzetik joan zen. Norma Barbolinik *staffetta* (mezulari) gisa parte hartu zuen lehenik Erresistentzian, eta gero partisano borrokalari gisa. 1944an, indar nazien eta faxisten aurkako borroka batean, Cerré Solognon, Giuseppe Barbolini zauritu egin zuten. Arrebak *Ciro Menotti* (Brigata *Barbolini*) dibisio partisanoaren komandoan ordezkatu zuen, eta borroka arrakastaz amaitu zuen. Garai hartan, 400.000 liraren ordainsaria zegoen, bai beragatik bai nebarengatik.

Gerra ostean, Norma Barbolini fabrikako langile izatera itzuli zen. Italiako armadako kapitain-maila jaso zuen, eta balio militarrari zilarrezko domina eman zion erresistentzian egindako borrokagatik. 1946an *assessore* (kontseilari) hautatu zuten Sassuolo hirian. Alderdi komunista italiarreko kidea izan zen.

Hurrengo urteetan, Modenara joan zen bizitzera, eta han ANPIko (''Associazione Nazionale Partigiani d'Italia*) probintzia-batzordeko kide izan zen, eta aktiboki parte hartu zuen Italiako Emakumeen Batasunean. *Sindacato* provinciale e nazionale ceramigi (Zeramisten sindikatu probintziala eta nazionala) erakundeko funtzionarioa izan zen, Cgil (Lanaren Konfederazio Italiarra) osatzen duena.

Norma Barboliniri egindako elkarrizketa bat Liliana Cavaniren (1965) *La donna nella Resistenza* dokumentalean dago.

## Lanak 
* Barbolini araua, *Donne montanare*. *Racconti di antifaxsmo eta Resistenza. (Mendiko emakumeak.Antifassmoaren eta erresistentziaren kontakizunak)'', Modena, Ed. Cooptip, 1985.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*
Martín Zapaterren erretratua

Martín Zapater-ren erretratua () Francisco de Goyak 1790ean margotu zuen margolana da. Erabili zuen teknika olioa mihise gainean izan zen. Lanaren protagonista Goyaren lagun bat izan zen: Martín Zapater. Egun Puerto Ricoko Ponceko Arte Museoan dago.

## Martín Zapater 
Martin Zapater (1747-1800) Aragoiko merkatari aberatsa zen, Ilustrazioarekin lotutako arteen eta mugimenduen mezenas. Goyaren lagun mina zen, txikitatik ezagutzen zuten elkar, eta biak Zaragozako Pía Orden de San Antonio eskolan izan ziren. Urte askotan zehar korrespondentzia ugari trukatu zuten; dokumentu horiek gaur egun margolariari buruzko ezagutza iturri ederra da. Goyak birritan erretratatu zuen laguna, 1790ean eta 1797an.

## Historia 
Goya 1790eko urrian hasi zen erretratu horretan lanean, Zaragozan, eta urte bereko abenduan amaitu zuen. Margolana Zapaterrena izan zen, eta hil zenean haren iloba Francisco Zapater y Gómezek (Zapater ez zen inoiz ezkondu) jaso zuen. XX. mendearen hasieran, Durant-Ruelen Parisko bildumetakoa zen, Peter Brown Arrella Widener-en Filadelfiako bildumara eta, ondoren, Luganoko Thyssen-Bornemisza museora igaro aurretik. Hagako Cramer galerian gordailuan egon zen, gero Londresko bilduma pribatu batean, eta, azkenik, Puerto Ricoko Ponceko Arte Museora igaro zen.

## Deskribapena 
1790eko erretratu honek bere xumetasuna eta baliabideen ekonomia ditu ezaugarri. Zapater gorputz erdiz agertzen da hondo neutro beltz baten gainean, aulki batean eserita. Mahai gainean paper batzuk ditu, non idatzita dagoen: "Mi amigo Martín Zapater. Con/el/mayor/trabajo/te ha hecho/el/retrato,/Goya,/1790. "

Botoi handiak zituen lebita urdin bat, zetazko txaleko gris berdexka eta farfailezko gorbata jazten ditu. Haren aurpegiak garai horretan izan zuen gaixotasun baten berri ematen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanari buruzko informazioa Goya en Aragón Fundazioaren webgunean.
Beringeko Lurreko Zubiaren Erreserba Nazionala

**Bering-eko Lurreko Zubiaren Erreserba Nazionala** (Bering Land Bridge National Preserve) Seward penintsulan dago, Alaskako mendebaldeko kostalde urrunean (AEB). Duela 13.000 urte baino gehiago Asia eta Ipar Amerikaren arteko komunikazioa ematen zuen lehorreko zubiaren gerakina da. Erreserbak baliabide paleontologiko eta arkeologiko ugari babesten ditu. Gainera, hegazti migratzaile askok erreserbaren mugen barruan egiten dute habia. Artikoan bakanak badira ere, bisitariek eztanda-kraterrez eta laba-fluxuez goza dezakete.

## Kanpo estekak
Imanol Alvarez

**Imanol Alvarez Gartzia** (Bilbo, Bizkaia, 1956) sexu askapenaren aldeko militante aktibista da.

## Ibilbidea 
Euskal Herri mailan, gay mugimenduaren lehen abiarazleetako bat izan zen.  EHGAM en sortzaileetako bat izan zen, Antonio Kintanarekin batera, 1970eko hamarkadaren amaieran. Elkarteko lehendakari izan da urte luzez.

Ibilbide luzea izan du Euskal Herriko LGTBI+ aktibismoaren munduan. 

Hitzaldi asko eman ditu mota guztietako forotan: irakas-zentruetan, elkarteetan, sexologia-jardunaldietan... Komunikabe askotan agertu izan da, elkarrizketatu gisa, kolboratzaile gisa (ETB1eko "Sorginen Laratza"n, Euskadi Irratian...), baita artikulista gisa ere (Argia, Anaitasuna, Egin...).

Ikasketaz, Deustuko Unibertsitateko Informatikako lizentziaduna da, eta lanbidez Iraleko irakaslea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leherketa-krater

[thumb| Leherketa bolkanikoko kraterra Brekkulægur-en, [Hvammstangi|Hvammstangiko hegoaldean, Islandian]]
**Leherketa-kraterra** edo **eztanda-kraterra** lurraren gainazalean gehienbat inbutu formako sakonune bat da.

Bi motatako krater daude:

* Leherketa freatiko edo freatomagmatiko baten gertakari bolkanikoek sortutako kraterrak,
* bonba edo artilleria-obus baten eztandaren ondorioz sortutako kraterrak, sarritan bonba edo obus-zulo gisa aipatzen direnak.

Leherketa-kraterarekin lotuta dago zeruko gorputz baten talkak eragindako talka kraterra.

## Kanpo estekak
Leire Merino

**Leire Merino Garín** (Zizur Nagusia, Nafarroa Garaia, 1988) nafar dantzari eta abeslaria da.

## Bizitza 
Betizu Taldeko kidea izan zen hiru urte luzez. *Betizu BT- 1.0 (2003)* diska grabatu zuen Ainara Epelde, Mikel Zubimendi eta Uxue Rodriguez taldearen beste kideekin.

2006 urtean Aldanza dantza konpainiara batu zen. 2008 urtean Londresera joan zen dantzan formatzeko helburuarekin. Londreseko London Contemporary Dance School (LCDS) dantza eskolan egin zituen dantza ikasketak. Dantzan graduatu zen eta ondoren graduondokoa lortu zuen LCDSen.

Londresen, Richard Alston eta Siobhan Davies dantzarien koreografietan parte hartu zuen. Horrez gain, Quicksilver Dance Company (Rambert youth company) dantza konpainian ere dantzatu da. Ondoren, Tavaziva Dance dantza konpainiara batu zen (LCDS Postgraduate Apprenticeship Scheme organigramaren parte den konpainia). Abeslari moduan ere trebatua dago. Sopranoa da.

Horrez gain, UNEDen graduatu zen filologian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ainara Epelde

**Ainara Epelde** (Azpeitia, Gipuzkoa, 1991) gipuzkoar abeslaria da.

## Bizitza 
Betizu Taldeko kidea izan zen hiru urte luzez. *Betizu BT- 1.0 (2003)* diska grabatu zuen Leire Merino, Mikel Zubimendi eta Uxue Rodriguez taldearen beste kideekin.

2003 urtean Azpeitiko txupinazoa bota zuen, Betizu Taldearen ordezkaritzan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ponce (Puerto Rico)

**Ponce**, ofizialki **Municipio Autónomo de Ponce**, Puerto Ricoko geografikoki bigarren udalerri handiena da, Arecibo ondoren. Biztanleriaren aldetik ere hirugarrena da, San Juan ondoren. Ponce izan zen uhartean autonomo izendatu zuten lehen udalerria. 

Hiria «Hegoaldeko Perla», «Hiri Bikaina», «Quenepen Hiria» eta «Lehoien Hiria» izenez ere ezagutzen da. Hiri eder gisa ezagutzen da, estilo arkitektonikoak nahasten ditu eta, beste erakargarritasun batzuen artean, nazioarteko Arte Museo moderno bat du. Hiriaren izena Juan Ponce de León y Loaizaren omenez eman zitzaio, Juan Ponce de León konkistatzaile espainiarraren biloba. Uhartearen hegoaldeko kostaldetik hiru bat kilometrora dago. Ponceko inauteria Puerto Rico uharteko zaharrena da.

## Biztanleria 
Ponce Puerto Ricoko hiririk jendetsuenetako bat da. Ponceko biztanleria, 2010eko erroldaren arabera, 166 327 da, 278,4/km²-ko populazio-dentsitatearekin, eta hirugarren postuan dago Puerto Ricoko udalerrietan, biztanleriari dagokionez.

2010eko erroldatik hartutako estatistikek erakusten dutenez, pontzeñoen % 82,0k jatorri espainiarra edo zuria dute, eta % 9,0 kolore beltzekoak dira, amerindiarrak, asiarrak, arraza nahasiko pertsonak eta gainerakoak barne. Poncek du Puerto Ricoko biztanle zurien kontzentraziorik handiena ( % 82,0); uhartean ehunekoa % 76,2koa da.

## Auzoak 
Hauek dira: Anón, Bucaná, Canas, Capitanejo, Cerrillos, Coto Laurel, Cuarto, Guaraguao, Machuelo Abajo, Machuelo Arriba, Magueyes, Maragüez, Marueño, Montes Llanos, Playa, Portugués, Primero, Quebrada Limón, Quinto, Real, Sabanetas, San Antón, San Patricio, Segundo, Sexto, Tercero, Tibes eta Vayas.

## Ekonomia 
Ponce uharteko udalerririk garatuenetakoa da. Makineria elektronikoko, ekipo elektrikoetako eta komunikazioko, elikadura- eta farmazia-produktuetako, zementuko eta tresna zientifikoetako fabrikak ditu. Larruzko gaiak eta arropa ere fabrikatzen ditu, eta arrain-irina egiteko fabrikak ditu. Nekazaritzan, besteak beste, kafe-ekoizpena – garrantzitsuena –, bananak, gineoak, laranjak eta toronjak nabarmentzen dira. Beste iturri ekonomiko batzuk zerbitzu publikoak eta pribatuak ematea, finantzak, merkataritza eta eraikuntza dira.

## Ondarea 
Asko dira Poncen bisitatu daitezkeen tokiak. Hona Hemen batzuk:
* Guadalupeko Andre Mariaren katedrala
* Tibesko indigenen zeremonia zentroa
* Espainiako Kasinoa
* Ponceko Eremu Historikoa
* Cruceta del Vigía
* Armstrong-Poventud etxea
* Ponceko sarraskiaren museoa
* Castillo Serrallés etxea

## Iruditegia 

Fitxategi:Weichert-Villaronga.jpg|Wiechers-Villaronga etxea, egun Ponceko Arkitektura Museoa.
Fitxategi:Cruceta El Vigia Ponce Puerto Rico.jpg|*Cruceta del Vigía*.
Fitxategi:Hacienda Buena Vista.JPG|Buena Vista etxaldea.
Fitxategi:Museo de Arte, Ponce, Puerto Rico-Exterior.jpg|Ponceko Arte Museoa.

## Hiri senidetuak 
*  Zaragoza, Espainia
*  Temuco, Txile

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Ponceko Udalaren webgune ofiziala.
* :Ponceri buruzko informazioa.
Oihan Larraza

**Oihan Larraza Razkin** (Etxarri Aranatz, Nafarroa Garaia, 1996) nafar abeslaria eta musikaria da.

## Bizitza 
2007 urtean ETB 1eko *Egin Kantu!* saioan parte hartu zuen eta lehenengo postuan geratu zen, lehiaketa irabaziz.

Irabazle moduan, Egin Kantu (CD) diska grabatu zuen Maialen Diez, Beñat Urkiola eta Ane Gonzalez abeslariekin batera.

Ogibidez, arkitektoa da.

## Diskografia 
* 2007, *Egin Kantu (CD)*

## Filmografia 
### Telebista 
* 2007, *Egin kantu!*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
William Beechey

Sir **William Beechey** (Burford, Oxfordshire, 1753ko abenduaren 12a - Londres, 1839ko urtarrilaren 28a) ingeles margolari erretratugilea izan zen.

1772an Rotal Academyn sartu zen ikasle, eta 1776an erakutsi zuen lehen aldiz. Norwichen denbora batez erretratuak egin ondoren, 1787an Londresera itzuli zen. Bere lanen estiloa errege-familiaren gustukoa izan zen eta margolari ofizial izendatu zuten.

## Iruditegia 

John Wodehouse MP Norfolk (1741-1834) by William Beechey.jpg|*John Wodehouse, 1st Baron Wodehouse (1741–1834)*, 1785
The Dashwood children.jpg|*The Dashwood Children*, c. 1789
Paul Sandby RA, ca. 1789.jpg|*Paul Sandby RA (1731-1809)]]*, c. 1789
George Douglas, 16th Earl of Morton (1761-1827) by William Beechey, (Burford, Oxforshire 1753-1839 London).jpg|*George Douglas, 16th Earl of Morton (1761–1827)*, c. 1790
Sir William Beechey - Master James Hatch (1796).jpg|*Master James Hatch*, 1796
Beechey - Queen Charlotte (Courtauld Gallery).jpg|*Charlotte of Mecklenburg-Strelitz (1744–1818)*, 1796–1812
Prince Ernest, King of Hanover (1771-1851), c.1797-1802.jpg|*Prince Ernest, later King of Hanover (1771–1851)* c. 1797–1802
Prince of Wales (later George IV), ca. 1798.jpg|*George IV of the United Kingdom (1762–1830) when Prince of Wales*, c. 1798
George III and the Prince of Wales Reviewing Troops (1798).jpg|*George III and the Prince of Wales Reviewing Troops*, 1798
Beechey Hope.jpg|*Thomas Hope*, 1798
George III.jpg|*King George III* 1799–1800
Miss Harriet Beechey.jpg|*Miss Harriet Beechey* c. 1800
Anne Phyllis Beechey nee Jessop.jpg|*Anne Jessop, Lady Beechey* c. 1800
Horatio Nelson, Viscount Nelson by Sir William Beechey.jpg|*Horatio Nelson, 1st Viscount Nelson*, 1800
Elizabeth Charlotte Eden, Lady Godolphin (1780-1847), by William Beechey.jpg|*Elizabeth Eden, Lady Godolphin (1780–1847)]]*, c. 1800
James Watt (1736–1819).jpg|*James Watt (1736–1819)*, c. 1802
Princess Augusta, c.1802.jpg|*Princess Augusta Sophia of the United Kingdom (1768–1840)*, c. 1802
Mirza Abu'l Hassan Khan by William Henry Beechey.jpg|*Mirza Abolhassan Khan Ilchi*, 1809–10
Augusta, Duchess of Cambridge - Beechey 1818.jpg|*Princess Augusta, Duchess of Cambridge (1797–1889)]]*, 1818
William Beechey - Miss Windham - 1976-25 - Auckland Art Gallery.jpg|*Miss Windham*, 1828

## Kanpo estekak
Xerocomus ferrugineus

***Xerocomus ferrugineus*** *Boletaceae* familiako onddo espezie bat da. Kalitate ertaineko jangarria. *Xerocomus* generokoa.

Sinonimoak: *Xerocomus subtomentosus var. ferrugineus*, *Xerocomus ferrugineus var. leguei*, *Boletus ferrugineus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, hasieran esferaerdikoa, gero zabalki ganbila ia laua. Marroi-gorrizka ilun samarreko kolorekoa; azal tomentosoa du, bereizten zaila, lehorra, opakua, zahartuaz pitzatu egiten da eta haragiaren kolore okre-horixka tonu gorrixkekin ikusten da.

**Tutuak:** Finak, luze samarrak, oinaren ondoan biribilduak, hori kolorekoak, gero ilundu egiten dira, hori-herdoil kolorera edo hori-oliba kolorera pasatuz.

**Poroak:** Zabalak, irregularrak, tutuen kolore berekoak.

**Hanka:** 5 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2 cm bitarteko lodierakoa, kurbatu samarra, okre-horixka kolorekoa, luzetarako saihetsak izan ditzake, markatu samarrak.

**Haragia:** Kapelarena ez oso itxia, oinarena haritsua; zurixka-horixka kolorekoa, ilunagoa oinarena. Ebakitzean urdindu egiten da pixka bat, denbora baten ondoren lehengo kolorera itzultzen da.

**Etimologia:** *Xerocomus* terminoa grekotik dator, lehorra, esan nahi duen "xerós" hitzetik eta, buruko ileak, ilea, adatsa esan nahi duen "kóme" hitzetik, espezie gehienen iletxo lehor eta tomentodunari erreferentzia eginez. *Ferrugineus* epitetoa berriz latinetik dator, burdintsu, esan nahi duen "ferrugineus" hitzetik. Bere  gorri-herdoil koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Xerocomus subtomentosus* delakoarekin, nahas daiteke.

Oharra: Zenbait autoreren arabera, *Xerocomus ferrugineus* *Xerocomus subtomentosus* espeziearen aldaera bat da.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, koniferoen eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Islandia, Europa, Errusia eta Txina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hana Mandlíková

**Hana Mandliková** (Praga, 1962ko otsailaren 19a) txekiar tenislari ohia da.

Grand slameko lau txapelketa irabazi zituen: Australiako Irekia 1980 eta 1987an, Roland Garros txapelketa 1981ean eta AEBetako Irekia 1985ean. 1989ko AEBetako Irekiko binakako txapelketa ere irabazi zuen Martina Navratilovarekin batera. Grand slameko beste lau txapelketatan ere finalista izan zen. WTA sailkapenean bere posturik onena 3.a izan zen.

Txekoslovakiako taldearekin Federazio Kopako hiru titulu irabazi zituen jarraian (1983-1985). 1990ean erretiratu zen eta Jana Novotná entrenatu zuen.
Gay Hotsa

**Gay Hotsa,** Euskal Herriko Gay Askapen Mugimenduaren agerkaria,  EHGAMek,  argitaratzen zuen aldizkaria zen.

Kultura eta informazio gay aldizkaria, 1977ko azaroan argitaratu zen aldizkariaren 0 zenbakia, EHGAMen adierazpide gisa. Xede bikoitza zuen: Euskal Herriko irakurleei, munduko edozein aldetan homosexualitatearekin nolabaiteko zerikusia izan zezakeen edozeren berri ematea, eta edozein herritako pertsona eta taldeei Euskal Herrian gertatzen zenaz eta mugimenduaren ekitaldiez informatzea.

Erredakzioa Bilbon kokatzen zen. Lehen zenbakia 1977an argitaratu zen eta azkena 1998an argitaratu zen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karboxilo

thumb|191x191px|Karboxilo funtzio-taldea

Kimika organikoan **karboxilo** azido organikoetako funtzio-taldeari (−COOH)  esaten zaio.  Karboxiloan karbono-atomoa lotura bikoitzez lotzen zaio oxigeno-atomoetako bati eta lotura bakunez hidroxilo taldearen oxigenoari.

Egitura organiko batean karboxilo taldea txertatzeari karboxilazio esaten zaio.

## Erreferentziak
Ibilaldia 2013 (antzezlana)

***Ibilaldia 2013*** Fenando Valgañón antzerkigileak 2013an sortutako antzezlana da.

## Lana 
Ibilaldia 2013 edizioak antzezlan batekin egin zuen aurkezpena. Antzezlana Fernando Valgañón antzerki-zuzendariak zuzendu zuen, Txamuskina Teatro antzerki konpainiak eta Asti Leku Ikastolak ekoitzi zuten.

Antzezlana 2012ko azaroaren 29an aurkeztu zen Bilboko Kafe Antzokian eta beste bizpahiru errepresentazio ere egin ziren.

## Antzezlanaren datuak 
**Urtea:** 2013.

**Zuzendaria:** Fernando Valgañón.

**Zuzendari laguntzailea:** Andoni Polo.

**Aktoreak:** Carmen Velasco, Jaione Anzola, Olaia Calvo, Haizea Angulo, Gorka Paces eta Jon Rodríguez.

**Ekoizleak:** Txamuskina Teatro antzerki konpainia eta Asti Leku Ikastola.

## Erreferentziak 
## Galeria 

Fitxategi:IBILALDIA 2013 Kafe Antzokia.jpg|*Ezk. esk.* Olaia Calvo, Gorka Paces, Haizea Angulo, Jaione Anzola, Jon Rodríguez eta Carmen Velasco.
Fitxategi:IBILALDIA 2013 Kafe Antzokia (2).webp|*Ezk. esk.* Olaia Calvo, Jesús Bilbao, Jon Rodríguez, Haizea Angulo, Gorka Paces, Carmen Velasco eta Jaione Anzola.

## Kanpo estekak
Karboxilazio

Kimika organikoan **karboxilazio** esaten zaio molekula batean karboxilo funtzio-taldea (-COOH) txertatzeari. Kontrako erreakzioa deskarboxilazioa da. 

[erdian|thumb|509x509px|[Fenol|Fenolaren karboxilazioa azido salizilikoa sintetizatzeko]]
Makugweko sarraskia

**Makugweko sarraskia** Kongoko Errepublika Demokratikoan gertatu zen, 2023ko urtarrilaren 22an. Estatu Islamikoaren Indar Demokratiko Aliatua taldeak erasoaren ardura hartu zuen.

## Aurrekariak 
Indar Demokratiko Aliatuak Ugandako talde islamista bat da, 1996an matxinada bat hasi zuena. Kongoko Errepublika Demokratikoara hedatu zen eta 2010eko hamarkadan areagotu egin zen. Ipar Kivun egindako erasoek Benin 2016an egindako sarraski bat barne hartzen dute. 2010eko hamarkadaren amaieran, taldeak lotura estuak sortu zituen Estatu Islamikoarekin. 2023ko urtarrilaren 15ean, Kasindiko (Ipar Kivu) eliza baten aurkako atentatua egin zuten.

## Sarraskia 
2023ko urtarrilaren 22ko gauean, Indar Demokratiko Aliatuek 17 eta 24 pertsona artean hil zituzten Makugwen, Benitik gertu dagoen herrixka batean, Ipar Kivun, Kongoko Errepublika Demokratikoaren ekialdean. Matxinoek hainbat etxe eta denda arpilatu eta erre zituzten, eta hainbat pertsona bahitu zituzten. Saidi Balikwisha diputatu probintzialak, erasoan zehar Makugwen zegoenak, adierazi zuen hildakoak 23 zirela, eta adierazi zuen gutxienez beste 3 desagertuta zeudela. Urtarrilaren 23an, Estatu Islamikoak bere gain hartu zuen erasoaren erantzukizuna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
SoundFont

**SoundFont** fitxategi-formatu bati eta laginetan oinarritutako MIDI fitxategiak erreproduzitzeko sintesia darabilen teknologiari dagokion marka baten izena da. Sound Blaster AWE32 soinu-txartelean erabili zen lehen aldiz, honen General MIDI euskarrirako.

SoundFont, Creative Technology, Ltd.-ren marka erregistratua da, eta SoundFonten eduki historikoa erreformatzeko eta kudeatzeko lizentzia esklusiboa Digital Sound Factory-k eskuratu du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drifika

**Drifika** edo **Drefekal**, Karakorum mendikateko mendi bat da, Transhimalaia mendilerroaren mendebaldean. 6.447 metroko garaiera du.

1978an japoniar mendizale talde batek lehenbizikoz igo zuen.
Avatar: The Way of Water

***Avatar: The Way of Water*** 2022ko James Cameron kanadar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma da. *Avatar* filmaren jarraipena da. 

## Argumentua 
Hamarkada bat baino gehiago igaro da Avatarreko gertaeretatik, eta Sully familia bakean bizi da Pandorako basoan, Jake Sullyk eta Neytirik hiru seme-alaba izan baitituzte. Horrez gain, beste bi kide ere onartu dituzte familian. Euren zoriontasuna eta bakea, baina, zeruko gizonak itzultzen direnean amaituko da. Orduan, herria salbu mantentzeko eta beraiek bizirik jarraitzeko sakrifizio handia egitea erabakiko du familiak.

## Aktoreak
* Sam Worthington: Jake Sully
* Zoe Saldana: Neytiri te Tskaha Mo'at'ite (Neytiri Sully)
* Sigourney Weaver: Kiri te Suli Kireysi'ite (Kiri Sully) 
* Stephen Lang: Colonel Miles Quaritch
* Kate Winslet: Ronal
* Cliff Curtis: Tonowari
* Joel David Moore: Dr. Norm Spellman
* CCH Pounder: Mo'at
* Edie Falco: General Frances Ardmore
* Brendan Cowell: Captain Mick Scoresby
* Jemaine Clement: Dr. Ian Garvi
* Jamie Flatters: Neteyam te Suli Tsyeyk'itan (Neteyam Sully)
* Britain Dalton: Lo'ak te Suli Tsyeyk'itan (Lo'ak Sully)
* Trinity Jo-Li Bliss: Tuktirey "Tuk" te Suli Neytiri'ite (Tuktirey "Tuk" Sully)
* Jack Champion: Miles "Spider" Socorro
* Bailey Bass: Tsireya ("Reya")
* Filip Geljo: Aonung
* Duane Evans, Jr.: Rotxo
* Giovanni Ribisi: Parker Selfridge
* Dileep Rao: Dr. Max Patel
* Matt Gerald: Corporal Lyle Wainfleet

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joxe Angel Salegi

**Joxe Angel Salegi Arriola**, ezizenez ***Lizarreta*** (Lastur, Gipuzkoa, 1966ko martxoaren 31) gipuzkoar bertsolaria da.

## Ibilbidea 
1990. hamarkadan hainbat txapelketa jokatu zituen, tartean bi aldiz hartu zuen parte Bertsolari Txapelketa Nagusian.

## Txapelketak 
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** parte hartu (2): 1993, 1997
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
** parte hartu (2): 1991, 1995

## Erreferentziak
Xabier Narbarte

**Xabier Narbarte Barandiaran** (Lazkao, 1968) bertsolari eta olerkari gipuzkoarra da.

## Ibilbidea 
Gipuzkoako Txapelketan parte hartu izan du baina ez da finalera iritsi. Bertsolari gazteentzako sariketatan ordea hainbat garaipen izan zituen 1987an eta 1988an. 

## Palmaresa 
* Lizardi saria (2): 1987, 1988
* Osinalde saria (1): 1987
* Xenpelar saria (1): 1987

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Otsoa, ahuntza eta azaren igarkizuna

thumb|Otsoa, ​​ahuntza eta aza irudikatzen duen Ormesby Salterioko ilustrazioa, 1250-1330 bitartekoa
**Otsoa, ahuntza eta azaren igarkizuna** logika-joko ezaguna da. VIII. mendetik gutxienez existitzen da (Alkuin Yorkekoaren liburuko 18. igarkizuna da) eta talde etniko ugariren folklorearen parte da.

## Igarkizuna 
Artzaina ibai ondora heldu da otsoa, ahuntza eta aza zeramatzan berekin. Ibaian txalupa txikia dago, eta artzaina eta beste gauza bat baino ez dira sartzen. Ez da ausartzen otsoa ahuntzarekin bakarrik uztera, ezta ahuntza azarekin uztera ere. Nola gurutzatuko du ibaia?

## Erantzuna 
Honela laburbiltzen da erantzuna:

# ahuntza eraman;
# buelta egin;
# aza (edo otsoa) eraman;
# ahuntzarekin buelta egin;
# eraman ez dena eraman;
# bakarrik buelta egin;
# ahuntza eraman;
* azeria, antzara eta arto-belarria.

Igarkizun hau Cabo Verde, Danimarka, Errusia, Errumania, Eskozia, Etiopia, Ghana, Italia, Kamerun, Sudan, Uganda, Zambia eta Zimbabweren folklorearen eta afroamerikar folklorearen parte da, eta bere aisialdiko matematikako liburu askotan sartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leire Garijo

**Leire Garijo** (Berriozar, Nafarroa Garaia, 1995) nafar abeslaria da.

## Bizitza 
2007 urtean ETB 1eko *Egin Kantu!* saioan parte hartu zuen, Silvia Raya, Ukerdi Arrondo eta Irati Echarri lehiakideekin batera.

Gaur egun, abeslari laneatn jarraitzen du. Berriozarreko Musika Bandarekin elkarlanean aritu ohi da abeslari profesional gisa.

## Filmografia 
### Telebista 
* 2007, *Egin kantu!*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Iñigo Juaristi

**Iñigo Juaristi Caballero** (Berango, 1968ko urriaren 20a) bizkaitar futbol-entrenatzailea da, emakumezkoen taldeak entrenatzen aritzen dena. Espainiako lau liga irabazi zituen Athletic  taldearekin eta Euskal selekzioko entrenatzailea ere izan da.

## Ibilbidea 
Bizkaiko hainbat emakumezkoen futbol talde entrenatu zituen, harik eta Leioa lehen mailara igo eta Athletic bihurtu zen arte. Talde bilbotarrarekin lau liga irabazi zituen. 2019an Bizkerre Futbol Taldera itzuli zen. 

Emakumezkoen euskal selekzioko entrenatzailea ere izan zen 2017 eta 2022 artean.

## Taldeak 
Hona hemen Iñigo Juaristik entrenaturiko taldeen hurrenkera:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Deskarboxilazio

Kimika organikoan **deskarboxilazio** esaten zaio karboxilo talde bat duen konposatu organiko bat karbono(IV) oxido molekula bat askatuz transformatzearen erreakzioari. Biokimikan oso garrantzitsua da. 

erdian|thumb|520x520px|Deskarboxilazio-erreakzioa

## Biokimikan 
Molekula organikoen oxidazioan deskarboxilazioa funtsezko erreakzio metabolikoa da. Deskarboxilasa klaseko entzimek katalizatzen dute. Adibidez pirubatoaren deskarboxilazioa erreakzio giltzarrian da arnasketa aerobikoan non pirubato molekula batek karboxilo taldea galtzen duen karbono(IV) oxido gisa, azetil-CoA emanez, Azken hau Krebsen zikloan sartzen da; zikloan deskarboxilazio gehiago pasatzen dira.

Aminoazidoek ere deskarboxilazioa pairatzen dute amina bihurtuz, adibidez histidina histamina bihurtzen da.

R-CH(NH2)COOH -> R-CH2-NH2 + CO2

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Goya

**Ana Goya** (Iruñea, Nafarroa Beherea, 1962) nafar aktore, dantzari eta antzerkiko zuzendaria da. Ezagunagoa da Acacias 38 telesailean Sabina Muñizen papera interpretatzeagatik.

## Bizitza 
Ana Goya 1962an jaio zen Iruñean, Nafarroako Erkidegoan, eta antzerkian ere aritzen da.

## Ibilbidea 
Ana Goya dantza klasikoan eta garaikidean eta jazzean trebatu zen, Lagunak antzoki independentean. Jhon Stasbergen ikastaro trinkoa egin zuen eta Nafarroako Errepertorioko antzokian eta William Laytonen Antzerki Tailerrean ikasi zuen. Telebistaren munduan aktore estreinatu zen 1990ean *La forja de un rebelde* lanarekin, 1991n eta 1992an *Las chicas de hoy en día* lanean eta 1995ean *Mar de dudas* y en *Juntas, pero no revueltas*. Hainbat filmetako protagonista izan da, besteak beste, 1994an *Mi hermano del alma*, 1995ean *Boca a boca*, 2000n *Leo* eta 2002an *A mi madre le gustan las mujeres* filmetan, eta 2011n *El camino de la alegría* film laburraren protagonista izan zen. Zenbait telesailetan lan egin zuen protagonista izan zen, hala nola 1995 eta 1996an *Médico de familia*, 1998an *Manos a la obra*, La vida en el aire, *Periodistas* eta *Todos los hombres sois iguales*, 1999an *Tío Willy*, 2000 urtean *Raquel busca su sitio*, *El comisario*, *La ley y la vida* eta *El comisario Robles*; 2001. urtean *Abogados*; 2002. urtean *Compañeros* eta *La verdad de Laura;* 2002. eta 2009. urteetan *Hospital Centra*l; 2002. urtean eta 2016. urtean *Cuéntame cómo pasó*; 2003an, *Javier no vive solo*; 2004an, *La sopa* 2005 eta Los 80 eta Agitazioan + BEZan, 2008an *Fago* eta *La que se avecina*, 2008an eta 2009an *Maitena: Estados alterados*, 2009an *Acusados*, 2011n *Punta Escarlata*, 2013an *Gran Hotel*, 2014 *El Príncipe*, *Aída* eta *Velvet*, 2015ean *B&b, de boca en boca*, 2016an *El Caso: Crónica de historias*, 2017 en *Vergüenza*, 2017 y 2008an *Videópatas*, 2020an *Benidorm* eta *Mala Impacto*; 2007an, berriz, *Hay que vivir* miniseriearen protagonista izan zen, eta, 2012an, *Mi gitana*. 2019an, Patro izan zen *Amar en tiempos revueltos* telenobelan; 2020an, berriz, Sabina Muñiz izan zen La 1 Acacias 38 telenobelan . 

## Bizitza pertsonala 
Ana Goya Joseba Pinela aktorearekin ezkonduta dago 1998az geroztik, eta bi seme-alaba ditu.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Film laburrak 
## Antzerkia 
### Aktore 
; Antzerki lanak

; Antzerki lanak

### Zuzendari laguntzaile 
## Sariak eta aintzatespenak 
; Espainiako Aktoreen Elkartea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Ana Goya en maydel.es
* Ana Goya en listal.com
Jonathan Ke Quan

**Ke Huy Quan** edo **Jonathan Ke Quan** (Ho Chi Minh Hiria, Hego Vietnam, 1971ko abuztuaren 20a) vietnamdar-estatubatuar aktorea da, laurogeiko hamarkadako bi film famaturengatik ospetsu egin zena: *Indiana Jones 2: zorigaiztoko tenpluan* (1984) eta *Goonietarrak* (1985).

Ospea eman zioten bi film horien ondotik, beste film batzuetan parte hartu zuen 2002ra arte, harik eta aktore lanak egiteari utzi zion arte aukera falta zela eta. Horren ondotik, USCko Arte Zinematografikoen Eskolako zinema-titulua lortu zuen. Gero, dobleen koordinatzaile eta zuzendaritzako laguntzaile aritu zen.

Quan berriro itzuli zen aktore langintzara 2021ean, *Everything Everywhere All at Once* (2022) zientzia-fikziozko filmarekin, multibertsoan nabigatzen duen senar xaloaren rolean. Film hari esker, goraipamenak eta sariak jaso zituen, besteak beste, taldeko aktorerik onenarentzat Urrezko Globoa eta Oscarra.

## Biografia 
Quan Saigonen jaio zen; gaur egun, Ho Chi Minh izena duen hirian (Vietnam). Vietnamgo gerra zela eta, familiak herrialdea utzi zuen, eta Estatu Batuetara emigratu zuen.

Haurra zela aktore sartu zen, eta, 1984an, 12 urte zituela, Harrison Forden lankide izan zen, Zaparroren rolean: *Indiana Jones 2: zorigaiztoko tenpluan*. 1985eko *Goonietarrak* filmean *Data* izeneko haur burutsuaren rolean aritu zen. 1986ko Passengers (Norimono) film japoniarrean ere agertu zen, Honda Mina kantari japoniarrarekin.

Alhambrako (Kalifornia) Alhambra High Schoolean ere izan zen. Bigarren Hezkuntza egin ondoren, Kaliforniako Hegoaldeko Unibertsitatean lortu zuen gradu titulua, Arte Zinematografikoen Eskolan. Aise hitz egiten ditu vietnamera, kantonera, mandarina eta ingelesa.

1986an, iraupen laburreko *Together We Stand* telesailean (1986-1987) aritu zen Samen rolean, eta Jasper Kwong interpretatu zuen *Head of the* *Class* komedian, 1989tik 1991ra. *Breathing Fire* (1991) filmeko protagonista ere izan zen, eta *Encino Man* (1992) filmean rol labur bat izan zuen. Azken agerpena 2002an izan zuen, Hong Kongeko *Second Time Around* filmean, Ekin Cheng eta Cecilia Cheungekin batera.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lola Greco

**Dolores Greco Arroyo**, **Lola Greco** izenez ezagunagoa (Madril, 1964) madrildar  dantzari eta koreografoa da, 2009ko Dantzako Sari Nazionala, Kultura Ministerioak emana.

## Biozitza 
Lola Greco José Greco eta Lola de Ronda dantzari ospetsuaren alaba da.

Parisko Salomé de Van Hoecke ikuskizunean eta Milango Operan parte hartu zuen Il vespri siciliani-n/Siziliako bezperak. José Granerok Medearako deitu zion. Handik aurrera, Victoria Eugenia, José Antonio eta Felipe Sánchezek, besteak beste, ikuskizunak antolatu zizkioten. Gainera, Estatu Batuetan zehar ibili zen, aitaren konpainiarekin batera.

1991n eta, bost urte geroago, *El sombrero de tres picos* lanean, Antonio Ruiz Soler (El Bailarínen) omenez. Geroago, *Gigantes de la danza* galan parte hartu zuen, Parisko Eliseoen Zelaietan, Maya Plisetskaya eta Sylvie Guillemekin batera. Granero maisuarekiko lankidetza errepikatu egin zen, *La Gitanilla* sortu zuenean. Bere agindupean, beste dantzari batzuekin batera, *A mi forma* muntaian egin zen, 2002ko Jerezko Jaialdian estreinatua.

### Konpainia propioa 
BNEtik bananduta, 1999an bere konpainia sortu zuen eta harekin nazioarteko bira batzuk egin zituen. Orduz geroztik, dantzari gonbidatu eta koreografo gisa aritu da Espainiako dantza-konpainietan. 2008ko Jerezko Jaialdian bere *Deóperaflamenco* ikuskizuna estreinatu zuen, eta 2009an *Fedra* muntaiaren protagonista izan zen. Miguel Narrosek zuzendu zuen, Napolesen estreinatu zen eta jaialdietan aurkeztu zen, Meridan esaterako. 

### Koreografo 
Lola Grecok hainbat lan egin ditu koreografo gisa; besteak beste, *Latido* muntaia, José Greco nebarekin batera sortua, *Pasión y ley* de Antonio `El Pipa´ eta *El velero de las rosas* (2008) filmen sortzaile eta dantzari gonbidatu gisa, Joselillo Romerorekin batera.  

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2009an Dantzako Interpretazio Sari Nazionala, Kultura Ministerioak emana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideoa: LOLA GRECO - CORDOBA
Lina Merlin

**Angelina "Lina" Merlin** (Pozzonovo, 1887ko urriaren 15a &ndash; Padua, 1979ko abuztuaren 16a) Italiako politikaria izan zen, "Merlin Legea" izenekoa sortu eta sustatzeagatik aitortua, Estatuak Italian araututako prostituzioa indargabetu zuena. Aktibista eta hezitzailea ere izan zen, eta erresistentzia-mugimendu italiarrean parte hartu zuen.

## Biografia 
### Lehen urteak eta ikasketak 
Giustina Poli maistraren eta Fruttuoso Merlin udal idazkariaren alaba, Lina Pozzonovon jaio eta Chiogian hazi zen. 1907an diploma bat jaso zuen, lehen hezkuntzan irakasteko. 1914an, bigarren hezkuntzan frantsesa irakasteko titulua lortu zuen, baina nahiago izan zuen oinarrizko lehen hezkuntzan irakasten jarraitu.

1919an Italiako Alderdi Sozialistan sartu zen. Merlinek *Eco dei lavoratori* astekari sozialistari eta La *Difesa delle lavoratrici* aldizkariari lagundu zien. Bigarren Mundu Gerran, faxisten aurkako erresistentzian aktiboki parte hartu zuen. *Gruppi di difesa della donna* edo emakumearen defentsarako *taldeak* sortu zituen. 1944an, *Unione donne italiarra* sortzen lagundu zuen, eta hiru agintalditan izan zen presidente. 1948an Italiako Errepublikako Senaturako hautatu zuten eta 1953an berriz hautatu. Merlin 1961ean erretiratu zen alderdi sozialistatik, eta ez zen berriz aurkeztu 1963an agintaldia amaitu ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Im Westen nichts Neues (filma)

***Im Westen nichts Neues*** 2022ko Edward Berger alemaniar zinema zuzendariaren gerra filma da. Erich Maria Remarqueren Lehen Mundu Gerrari buruzko izen bereko eleberriaren egokitzapena da. 

95. Oscar Sarietarako bederatzi izendapen lortu zituen, eta hauetatik lau irabazi zituen: Nazioarteko film onena, Jatorrizko soinu banda onena, Argazkigintza onena eta Zuzendaritza artistiko onena.

## Argumentua 
Lehen Mundu Gerran mendebaldeko frontean zegoen soldadu alemaniar gazte baten larritasuna zein esperientzia beldurgarriak.

## Aktoreak 
* Felix Kammerer: Paul Bäumer
* Albrecht Schuch: Stanislaus "Kat" Katczinsky
* Aaron Hilmer: Albert Kropp
* Moritz Klaus: Franz Müller
* Adrian Grünewald: Ludwig Behm
* Edin Hasanovic: Tjaden Stackfleet
* Daniel Brühl: Matthias Erzberger
* Thibault de Montalembert: General Ferdinand Foch
* Devid Striesow: General Friedrichs
* Andreas Döhler: Leutnant Hoppe
* Sebastian Hülk: Major Von Brixdorf

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fabiana Luperini

**Fabiana Luperini** (Pontedera, Pisa, 1974ko urtarrilaren 14a) italiar errepideko txirrindulari profesional ohia da. Bere garaiko txirrindulari handiena izan zen, bost aldiz Italiako Giroa eta hiru aldiz Frantziako Tourra irabazita.

## Ibilbidea 
1993an debutatu zuen profesional mailan eta 1995 eta 1998 artean lau Giro eta hiru Tour irabazi zituen. Hurrengo urteetan ere hainbat lasterketa garrantzitsu eskuratu zituen, Italiako txapelketez gain Giro del Trentino (6 aldiz), La Flèche Wallonne (3 aldiz), Alfredo Binda (2 aldiz) eta Emakumeen Euskal Bira behin, besteak beste.

Hainbat urteren ondoren bosgarren Giroa eskuratu zuen 2008an, inork gainditu ez duen marka.

## Palmaresa 
### Urtez urte 
### Proba nagusiak 
### Euskal Herrian 
* Emakumeen Euskal Bira:
** Irabazlea (1): 2006
** Hirugarrena (1): 2004

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beñat Urkiola

**Beñat Urkiola Irulegi** (Leitza, Nafarroa Garaia, 1998) nafar ingeniari, bertsolari eta abeslaria da.

## Bizitza 
2007 urtean ETB 1eko *Egin Kantu!* saioan parte hartu zuen eta lehenengo postuan geratu zen, lehiaketa irabaziz.

Irabazle moduan, Egin Kantu (CD) diska grabatu zuen Maialen Diez, Oihan Larraza eta Ane Gonzalez abeslariekin batera. Horrez gain, kontzertuak ere eman zituen Betizu Jaialdietan. Ogibidez, ingenieria da.

## Bizitza pribatua 
Joseba Urkiola kirol-kazetaria du anaia.

## Diskografia 
* 2007, *Egin Kantu (CD)*

## Filmografia 
### Telebista 
* 2007, *Egin kantu!*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Patricia Guerrero (dantzaria)

**Patricia Guerrero**, jaiotzaz **Patricia Pérez Guerrero** (Albaicín, Granada, 1990eko otsailaren 27a) granadar dantzari eta koreografoa da, 2021eko Dantza Sari Nazionala.

## Bizitza 
Hiru urtetik aurrera hasi zen dantzan bere amak, María del Carmen Guerrero flamenko-dantzariak, zuzentzen zuen akademian. 

## Ibilbidea 
Hamabost urte zituela, Mario Mayak zuzentzen zuen Flandesko Ikasketa Zentroan sartu zen, eta Espainiako antzoki eta jaialdi garrantzitsuenak bisitatu zituen. 2007an, 17 urte besterik ez zituela, *Desplante* Saria irabazi zuen Cante de las Minas nazioarteko jaialdian (La Unión, Murtzia). 2010ean, Rubén Olmoren konpainian sartu zen, eta, hurrengo urtean, Andaluziako balet flamenkoaren dantzari nagusia izan zen. 2013. urtean *Latidos del agua* lana estreinatu zuen Granadako Alhambra antzokian, eta urtebete geroago Belén Mayaren konpainian sartu zen artista gonbidatu gisa. 2016. urtean *Pórtico* aurkeztu zuen (*Katedrala*ren aurrebista) Jerezko Jaialdiaren XX. Urteurrenean. Urte horretan bertan *Catedral* aurkeztu zuen Sevillako XIX. Biurtekoan. 2021ean *La Bella Otero* lanean protagonista izan zen, Espainiako Balet Nazionaleko artista gonbidatu gisa. 

2021ean, Dantzaren Sari Nazionala jaso zuen, interpretazio-modalitatean. Epaimahaiak eman zion saria eta hauxe esan zuen: “*Bere artearen izaera eta indarra, flamenko tradizionalenetik dantzan forma eta estetika berriak sartzen jakin zuelak*o”. 

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2021: Dantzaren Interpretazio Sari Nazionala jaso zuen.
* 2019: Max sariak. Emakumezkoen dantza-interprete onenaren, dantza-ikuskizun onenaren, koreografia onenaren, finalista.
* 2017: Compás del Cante Joven saria.
* 2017: Granada Coronada saria – Granadako Diputazioa.
* 2017: Max sariak. Emakumezkoen dantza-interpreterik onenaren izendapena.
* 2016: Giraldillo Ikuskizun Hoberenera Sevillako Biurtekoan.
* 2016: Venencia Flamenca saria (Mistelako Flamenko Jaialdia).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Magazine

**The Magazine** Londresko jatetxe eta eraikin moderno bat da, Hyde Park parkean dagoena, Zaha Hadid arkitektoak diseinatua eta 2013. urtean irekia.

## Historia eta ezaugarriak 
19. mendekoa den eraikin baten luzapena da. Eraikin originalari *The Magazine* zeritzon, arma biltegia izendatzeko terminoa, militarrek helburu horretarako erabiltzen baitzuten 1963 arte. Adreiluzko eraikin hori gaur egunean Serpentine North Gallery arte galeria da (Serpentine Galleries multzoaren parte, beste eraikin bat dagoelarik hegoalderako), baina 2013an eraberritzea inauguratu zenean, *Serpentine Sackler Gallery iz*ena jarri zitzaion, eta *Magazine* zen eraikin zaharraren izena luzapen moderno honetara igaro zen, jatetxea bilakatu zena. Sackler izena 2021ean kendu zuten, Sackler familiaren izen ona hondatu ondoren, oxikodona droga opiazeoren zabalkundearekin aberastutako familia hori baita mezenasgo honen eta beste askoren atzean egondakoa.

Adreiluzko galeria zahar eta nagusiaren ondoan, biribiltasunak eta zuritasuna dira nagusi Hadidek egindako luzapenean. Barrualdean onddo formako bost zutabe nabarmentzen dira, gela hipostilo baten itxura ematen diotenak espazioari.

thumb|450px|center|Barrualdea, areto hipostilo baten tankerakoa zutabe horiekin.

thumb|450px|center|Kanpoaldea, 19. mendeko adreiluzko eraikin historikoari itsatsia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alena Barillová

**Alena Barillová** (1969ko irailaren 5a) ziklista profesional eslovakiarra da. Emakumeen Euskal Bira bi aldiz irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1992**
* Txekoslovakiako Tourra
* Turingiako Tourra
* 2.a Emakumeen Euskal Biran (+ etapa bat)

**1993**
* Emakumeen Euskal Bira (+ etapa bat)

**1994**
* Emakumeen Euskal Bira 
* Portugalgo Tourra

**1999**
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alena Barillováren fitxa (www.siteducyclisme.net)
Lenka Ilavská

**Lenka Ilavská** (Liptovský Mikuláš, 1972ko maiatzaren 5a) ziklista profesional eslovakiar ohia da. Erlojupeko espezialista izan zen eta Italiako Giroa eta Emakumeen Euskal Bira irabazi zituen.

## Palmaresa 
**1992**
* Emakumeen Euskal Bira

**1993**
* 20px Italiako Giroa 
* Turingiako Tourra
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna
* 2.a Emakumeen Euskal Biran (+ etapa bat)

**1994**
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna
* Turingiako Tourra

**1995**
* Txekiako Tourra
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna
* 2.a Emakumeen Euskal Biran

**1996**
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna
* 2.a Emakumeen Euskal Biran

**1997**
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna

**1998**
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna
* 2.a Emakumeen Euskal Biran

**2000**
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna

**2001**
* 20px Eslovakiako erlojupeko txapelduna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lenka Ilavskáren webgune ofiziala
* Lenka Ilavskáren fitxa (www.procyclingstats.com)
Alex Kingston

290px|thumb|Alex Kingston, 2016an.
**Alexandra Elizabeth Kingston** (Epsom, Surrey, 1963ko martxoaren 11) Ingalaterrako aktorea da, *ER* telesailean Elizabeth Corday medikuaren papera betetzeagatik eta *Doctor Who* telesailean River Song izateagatik ezagun egin dena.

## Biografia 
Epsom hirian jaio zen eta Nesken Rosebery School-eko irakasleek animatu zuten aktore izatera. Royal Academy of Dramatic Art konpainian hiru urteko programa egin zuen eta ondoren Royal Shakespeare konpainian sartu zen. 1980. hamarkadan William Shakespeareren antzezlan ezagunenak antzeztu zituen; *Julio Zesar*, *Lear erregea*, *Uda-gau bateko ametsa*, *Otelo*...

1980an debuta egin zuen zineman eta telebistan. *Grange Hill* telesailean hiru atal egin zituen. Telesailetan aurreneko paper garrantzitsua *The Knock* (1996) telesailean izan zuen, Katherine Roberts-en rolean 13 atal egin zituen. 1997an *ER* telesail estatubatuarrean Elizabeth Corday zirujau ingelesaren papera bete zuen eta Estatu Batuetan ezagun egin zen. Zazpi denboraldi egin zituen bertan.

2008an *Doctor Who* telesaileko ataletan azaltzen hasi zen River Song arkeologoaren paperean. 10. doktorearekin agertu zen lehen aldiz eta atal bakarreko kontua izango zela uste bazuen ere 11. doktorearekin ohikoa bihurtu zen eta istorioan pisu nabarmena hartu zuen. 12. doktorearekin atal batean ere izan zen. River Song pertsonaiaren paperean irrati, audio eta antzezlanak ere bete zituen. 2015ean *The Diary of River Song* audiosaila ere atera zen.

Hurrengo urteetan telesail ugaritan hartu zuen parte. Paperik aipagarriena *A Discovery of Witches* telesaileko Sarah Bishop izan zuen.

## Bizitza pertsonala 
Ralph Fiennes aktorea ezagutu zuen Royal Academy of Dramatic Art konpainian ikasketa egiten ari zela eta hamar urteko harremanaren ondoren 1993an ezkondu ziren. 1995ean Ralph Fiennesek Francesca Annis ezagutu zuen *Hamlet* egiten ari zirela eta 1997an dibortziatu egin ziren.

1998an Florian Haertel idazle eta kazetari alemaniarrarekin ezkondu zen eta Salome Violetta Haertel alaba izan zuten. 2009an banatu ziren eta 2013an dibortziatu. 2015ean Jonathan Stamp telebistako ekoizlearekin ezkondu zen. 

Alex Kingston Estatu batuetan bizi izan zen eta 2019an Erresuma Batura itzuli zen.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telesailak 
## Antzerkia 
## Bideojokoak 
## Irratia 
## Audioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Anne Revere

**Anne Revere** (New York, 1903ko ekainaren 25a - Locust Valley, New York, 1990eko azaroaren 18a) estatubatuar aktorea izan zen.

Anne Revere New Yorken jaio zen eta Paul Revere abertzalearen ondorengoa zen. Antzerki taldeetan hasi zuen bere ibilbidea eta 1931n Broadwayn debutatu zuen. 1934 eta 1951 artean, hiru dozena filmetan parte hartu zuen, eta normalean amaren rola antzeztu zuen.

1951n aktoreen sindikatutik dimititu zuen Alderdi Komunistako kide zenean. Geroago, uko egin zion Estatubatuarren Aurkako Jardueren Batzordearen aurrean deklaratzeari, eta zerrenda beltzean sartu zuten. Bi hamarkada eman zituen antzeztu ezinik.

1945ean Oscar saria irabazi zuen National Velvet filmean egindako lanagatik, eta bi aldiz izendatu zuten The Song of Bernadette eta Gentleman's Agreement filmengatik.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Susanne Ljungskog

**Marie Susanne Ljungskog** (Halmstad, -) suediar txirrindulari ohia da. Munduko errepideko txapelduna eta UCI sailkapenaren irabazlea izan zen 2002an eta 2003an.

## Palmaresa 
### Urtez urte 
### Proba nagusiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Susanne Ljungskogen fitxa (www.procyclingstats.com)