open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Martin Mirubia kapitainaren etxea

**Martin Mirubia kapitainaren etxea** Gipuzkoako Getaria udalerrian zegoen etxe bat izan zen. Getariako Alde Zaharran zegoen, Estella-Arpatarren etxea zeritzon etxearen alboan, gaur egungo Arnao jenerala kaleko 22. zenbakiko orubean, eta gaur egungo Aduana zaharra deritzon etxearen parean.

Martin Mirubia kapitainaren alabetako bat zen Angela Katalina Mirubia andrea 1713an jatorriz flandriarra zen Juan Nikolas Cardon donostiar merkatari handiarengandik alargundu ondoren, enpresari jarduera nabarmen bati ekin zion. Urte hartan Ternuako uretan arrantzan jardun zuen azken gipuzkoar bakailaontzia prestatu zuen. Bere senarrarengandik jarautsitako baleontziak Artikora urteroko espedizioak egin zituen, 1718an Sizilia konkistatzeko Espainiar Itsas Armadak baleontzia bahitu eta Passaroko lurmuturreko itsas guduan galdu zen. 1729an, Gipuzkoan jarduera honek izandako eraginez, baleontzi berri bat prestatu zuen.

## Kanpo estekak 
* Martín de Mirubia kapitanainaren etxea Getariako turismoaren webgunean
Enbildarren etxea

**Enbildarren etxea** Gipuzkoako Getaria udalerrian dagoen etxe bat da. Getariako Alde Zaharran daude, Kale Nagusiko 15. zenbakian. Enbil familiaren jabetzako etxea izan zen.

Pepita Enbil getariar abeslariaren jaiotetxea da, mundu osoan aski ezaguna den Placido Domingo opera abeslariaren ama zena.

## Kanpo estekak
La Libertad

***La Libertad***, Donostian XIX. mendearen bukaeran argitaratu zen egunkaria da.

## Historia 
*La Libertad* Donostian argitaratu zen 1889ko otsailaren 1etik 1893ko urtarrilaren 1era.

*La Voz de Guipúzcoa* egunkarian gertatutako zatiketa baten ondorioz sortu zen *La Libertad*. Hain zuzen, Eduardo de la Peña zuzendariaren iritziz monarkiko liberalak *La Voz*en protagonismo handia hartzen ari omen ziren eta egunkari erradikalago bat sortzea erabaki zuen. Peña Donostiako Alderdi Errepublikanoaren presidentea izan zen.
Celestino Villodas izengoitiarekin izenpetzen zituen artikuluak, eta *La Libertad* egunkariaren zuzendari izateaz gain, Madrileko *El Porvenir* egunkariko erredaktore eta Cadizeko *El Heraldo*ren zuzendari izan zen.

*La Libertad* egunkaria Gipuzkoako alderdi errepublikanoa antolatzen ahalegindu zen baina ez zuen arrakastarik izan eta lau urteko ibilbidea egin ondoren argitaratzeari uko egin behar izan zion.

Goizez eta egunero kaleratzen zen, jai egunen ondoren ere. Egunkariko tipografoek Donostiako tipografoekin batera lau eguneko greba egin zuten igandea jai egun izan zedin.

Egunkariaren egoitza Donostiako San Marzial kalean egon zen, hasieran A eta B hizkietan, eta ondoren L hizkian.
 
Baliabide gutxiko egunkaria honetan, erredaktoreen artean Jose Miralles, Casimiro Urtueta eta Caietano Semperio izenak agertzen dira. Kolaboratzaileen zerrendan berriz luzeagoa da, besteak beste: Manuel Díaz Martín, Carlos Ossorio y Gallardo, Camilo Flammarion, Angel Lasso de la Vega eta Eulogio Bandrés.
Egunkariak lau orrialde zituen eta eguneko alearen prezioa 5 zentimo zen. Ale atzeratuak berriz, 10 zentimotan saltzen ziren.

Egunkariaren bildumari dagokionez, guztira 1.414 zenbaki argitaratu ziren.Donostiako Liburutegi Nagusiak zenbaki guztiak gorde eta bilduma osoa digitalizatu du.

## Bibliografia 
*  Arantxa Arzamendi: «Catálogo de publicaciones periódicas donostiarras: 1800-1936». *Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria*, 38. urtea, XXV liburukia, 1. zenbakia, 1990eko urtarrila-ekaina.
*  *Biblioteca Municipal de Donostia-San Sebastián: catálogo de publicaciones periódicas*; dirección Eulalia San Agustín; coordinación Arantxa Arzamendi ; realización Arantxa Arzamendi y Eki Servicios Bibliotecarios. - Donostia: Asociación de Bibliotecarios de Gipuzkoa, 1992.

## Kanpo estekak 
* *La Libertad*, Donostiako Liburutegi Digitalean.

## Erreferentziak
Práxedes Diego Altuna

**Práxedes Diego Altuna** (Donostia, 1865 - *ib.*, 1931), donostiar idazle eta kazetaria izan zen. Udalaren beka bati esker Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Madrilen. 1892an Donostiako *La Unión Vascongada* egunkariko zuzendari izendatu zuten. Urte batzu beranduago, 1910etik 1931ra Donostiako Udal Liburutegiko zuzendari izan zen. Hainbat aldizkaritan kolaboratu zuen, besteak beste, Euskal Erria eta Euskalerriaren Alde.

## Bibliografia 
*  Diego Práxedes Altuna: *Ya me caso: comedia en un acto y verso*. 1886
*  Diego Práxedes Altuna: *Alma por alma: comedia en un acto y en un verso*. 1905
*  Diego Práxedes Altuna:*La farsa social*. 1905
*  Diego Práxedes Altuna: *Los concursos de "El Liberal" o El Café bueno*. 1908
*  Diego Práxedes Altuna: *María del Coro*. 1912

## Erreferentziak 
*  Jesús Mª Arozamena: *San Sebastián. Biografía sentimental de una ciudad*. Madrid, 1963
Katxapo

**Katxapo** izenez Gipuzkoako Getaria udalerriko San Anton mendian dagoen talai sistema izendatzen da. Bi talaiez osatua dago, bata San Anton mendiaren gailurrean dagoena, eta bestea iparreko tontorrean dagoena.

## Kanpo estekak
Sylvia Kristel

**Sylvia Maria Kristel** (Utrecht, 1952ko irailaren 28a - Amsterdam, 2012ko urriaren 18a) herbeheretar aktorea izan zen. 50 filmetik goiti parte hartu zuen, horien artean *Emmanuelle* 7 saileko 4 filmetan.

## Filmografia eta telebista 
* *Frank en Eva* (1973) Sylvia
* *Because of the Cats* (1973) Hannie Troost
* *Naakt over de schutting* (1973) Lilly Marischka
* *Emmanuelle* (1974) Emmanuelle
* *Der Liebesschüler* (1974) Andrea
* ''Un linceul n'a pas de poches* (1974) Avril
* *Le jeu avec le feu* (1975) Diana Van Den Berg
* *Emmanuelle: L'antivierge* (1975) Emmanuelle
* *Une femme fidèle* (1976) Mathilde Leroy
* *La marge* (1976) Diana
* *Alice ou la dernière fugue* (1977) Alice Caroll
* *René la canne* (1977) Krista
* *Goodbye Emmanuelle* (1977) Emmanuelle
* *Pastorale 1943* (1978) Miep Algera
* ** (1978) Dany Kielland
* *Letti selvaggi* (1979) Oheko andrea / Zori txarreko emaztea
* *The Fifth Musketeer* (1979) Maria Theresa
* *The Concorde ... Airport '79* (1979) Isabelle
* *The Nude Bomb* (1980) Agent 34
* *Un amore in prima classe* (1980) Beatrice
* *The Million Dollar Face* (1981) (TV) Brett Devereaux
* *Lady Chatterley's Lover* (1981) Lady Constance Chatterley
* *Private Lessons* (1981) Nicole Mallow
* *Private School* (1983) Ms. Regina Copoletta
* *Emmanuelle IV* (1984) Sylvia / Emmanuelle
* *The Big Bet* (1985) .... Michelle
* *Mata Hari* (1985) Mata Hari
* *Red Heat* (1985) Sofia
* *Casanova* (1987) (TV) Maddalena
* *The Arrogant* (1988) Julie
* *Dracula's Widow* (1988) Vanessa
* *In the Shadow of the Sandcastle* (1990) Angel
* *Hot Blood* (1990) Sylvia
* *Seong-ae-ui chimmuk* (1992)
* *Éternelle Emmanuelle* (1993) (TV) Adineko Emmanuelle
* *La revanche d'Emmanuelle* (1993) (TV) Adineko Emmanuelle
* *Emmanuelle à Venise* (1993) (TV) Adineko Emmanuelle
* *L'amour d'Emmanuelle* (1993) (TV) Adineko Emmanuelle
* *Magique Emmanuelle* (1993) (TV) Emmanuelle
* *Le parfum d'Emmanuelle* (1993) (TV) Emmanuelle
* *Beauty School* (1993) Sylvia
* *Le secret d'Emmanuelle* (1993) (TV)
* *Emmanuelle au 7ème ciel* (1993) Emmanuelle
* "*De eenzame oorlog van Koos Tak*" (1996) - Izeba Heintje (1996)
* "*Onderweg naar morgen*" (1994) Serie TV Trix Odijk (1996)
* *Die Sexfalle* (1997) (TV) Nicole Fuchs
* *Gaston's War* (1997) Miep Visser
* *Harry Rents a Room* (1999) Miss Pinky
* *Film 1* (1999) Patron
* *An Amsterdam Tale* (1999) Alma
* *Lijmen/Het Been* (2000) Jeanne
* *Die Unbesiegbaren* (2000) (TV)
* *Vergeef me* (2001) Chiquita
* *De vriendschap* (2001) Sylvia
* *Sexy Boys* (2001) Sexologoa
* *Bank* (2002) Emaztea
* *Two Sunny Days* (2010) Angela
* *The Swing Girls'' (2010) (TV) Eva de Leeuw

## Kanpo estekak
Seattle Computer Products

**Seattle Computer Products**, SCP siglaz ere ezaguna, Seattlen 1970ko hamarkadan sorturiko hardware empresa bat izan zen. Hasiera batean ordenagailuentzako memoriak lantzen zituen eta gerora Intelen 8086 prozesagailuan oinarritutako plakak sortzen hasi zen, S-100 izenekoa. Plaka hauen salmenta oso eskasa zen eta horien salmenta eragiteko QDOS (Quick and dirty DOS) sistema eragilea sortu zuen 1981. urtean, gerora Microsoftek erosiko zuena MS-DOS sistema eragilea sortzeko.

## Kanpo estekak
Empuriabrava

**Empuriabrava** Kataluniako Gironako probintziako Castelló d'Empúries udalerrian dagoen urbanizazio bat da, Alt Empordà eskualdean. 2008an 7.805 biztanle zituen.

Urbanizazioa Graells hondartzan eraikitako ubide sare batez osatutako kirol-portu bat da. Rosesko golkoan dago, Aiguamolls de l’Empordà Parke Naturalaz inguratua.

Gaur egun Europa osoko kirol-portu handiena da, denera 24&nbsp;km ubidez. 2008an 7.805 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Castelló d'Empúriesko udalaren webgunea.
Alde Zaharra (Orio)

**Orioko Alde Zaharra** Gipuzkoako Orio udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak 
### Eraikinak 
* Almirante Oa kaleko 7. zenbakiko etxea
* Azurzaenea etxea
* Bikarioetxea
* Done Jakue Bideari buruzko Interpretazio Zentroa
* Claessens etxea
* Endaia etxea
* Herriko plazako 3. zenbakiko etxea
* Iturriaga jauregia
* Kale Nagusiko 6. zenbakiko etxea
* Kale Nagusiko 8. zenbakiko etxea
* Kale Nagusiko 10. zenbakiko etxea
* Kale Nagusiko 12. zenbakiko etxea
* Kale Nagusiko 15. zenbakiko etxea
* Kale Nagusiko 22. zenbakiko etxea
* Kolon Txiki edo Mirandanea etxea
* Makazaga etxea
* Mari Maestra Enea etxea
* Mitxelena etxea
* Orioko udaletxea
* Pietatearen baseliza
* Pikota etxea
* Salatxo etxea
* San Nikolas eliza
* Uzkun etxea

### Zubiak 
* Orioko zubia

### Bestelakoak 
* Enbil pilotariaren irudia
* Maria Maestraren irudia
* Oteizaren Pietatea

### Plazak 
* Endaia plaza
* Herriko plaza
* Pilliku plaza

### Kaleak 
* Aritzaga kalea
* Kale Nagusia
* San Nikolas kalea

## Kanpo estekak
Makazaga etxea

**Makazaga etxea** Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Almirante Oa kaleko 10. zenbakian, Claessens etxearen alboan eta Almirante Oa kaleko 7. zenbakiko etxetik hurbil. Jatorrizko arkitektura elementuak gordetzen dituen zaharberritutako eraikina da.

## Kanpo estekak
Miramar (hondartza)

**Miramar** Biarritzeko sei hondartzetako bat da, hirigunetik urrunen geratzen direna izanda.

Betidanik hondartza nahiko aristokratikoa eta lasaia izan bada ere, azken urteetan surflari asko ere ikus daiteke bertako uretan. Hôtel du Palaistik aurrera Hondartza handia izena hartzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskaldunen kostako hondartza

**Euskaldunen kostako hondartza** Biarritzeko sei hondartzetako bat da.

Bertan Georges Hennebuttek 1956an Europako lehen surf saioa egin zuen. Marea handia denean, desagertu egiten da. Marbella hondartza ondoan du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marbella (hondartza)

**Marbella** Biarritzeko sei hondartzetako bat da.

Euskaldunen kostako hondartza ondoan du eta surf egiteko leku aproposa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Portu Zaharreko hondartza

**Portu Zaharreko hondartza** Biarritzeko sei hondartzetako bat da.

Herrigunean kokaturik, oso hondartza txikia da, benetako igerileku naturala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Almirante Oa kaleko 7. zenbakiko etxea

**Almirante Oa kaleko 7. zenbakiko etxea** Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Makazaga etxetik hurbil eta San Martin baselizara doan bidearen hasieran.

Beheko solairua eta beste bi gehiago ditu. Aurrealdeko beheko solairuan silarrizkoa du eta gainontzeko biak hormarri luzitukoa. Gailur burua antzinakoa da. Etxearen ate ederra nabarmentzekoa da, dobeladuna eta erdi puntukoa. Dobelako giltzan IHS bat du, eta bertan armarri landua.

## Kanpo estekak
Barrako hondartza

**Barrako hondartza** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Aturriko bokalean eta udalerriko iparraldeko muturrean kokaturik, Angeluko hondartzarik txikiena da. Okupazio garaiako  ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amodio Ganberako hondartza

**Amodio Ganberako hondartza** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

San Martin lurmuturrearen ondoan kokaturik, lehen VVF zuen izena. Bertan Club Belambraren eraikina dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dunen hondartza

**Dunen hondartza** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Itsasoko hondartzaren ondoan kokaturik, surf egiteko leku aproposa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madraga

**Madraga** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Angeluko hondartzarik handienetariko bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madragattipia

**Madragattipia** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Madragaren ondoan kokaturik, ez du soroslerik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mariñela (hondartza)

**Mariñela** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Izena 1977an desagertu zen hotel baten omenezkoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Unión Vascongada

***La Unión Vascongada***, Donostian XIX. mendearen bukaeran hasi eta 1903 arte argitaratu zen egunkaria da.

## Historia 
thumb|La Unión Vascongada, Donostian 1891tik 1903ra Donostian argitaratu zen egunkaria.
*La Unión Vascongada*, Donostian argitaratu zen 1891ko martxoaren 8tik 1903ko uztailaren 29 arte. *Unión Vascongada* izeneko partidu monarkiko kontserbadorearen organoa izan zen.

Hasieran astean behin argitaratzen zen eta abuztuaren 27tik aurrera egunero goizez argiratzeari ekin zion, astelehenetan izan ezik.

Egunkariaren egoitza nagusiak, hau da, administrazioak eta erredakzioak, lekua aldaketa ugari izan zituen. Hasierako hilabeteetan Konstituzio plazan egon zen eta abuztuaren 27tik aurrera Abuztuaren 31 kalean. 1893aren urte bukaeran Loiola kalean kokatu zen, 1895an San Martin kalean, 1896an berriro Loiola kalean eta 1898an Bergara kalean.

Egunkariak lau orrialde zituen eta zenbaki solteak 5 zentimotan saltzen ziren, zenbaki atzeratuak 10 zentimotan.

*La Unión Vascongada*, El Guipuzcoanoren egoitzan sortu zen, hain zuzen, partidu monarkikoen bat egitearen ondoren. Manuel Lizarriturry, Torre Muzquiz kondea, Sabino Uzelaieta eta Inozentzio Soraluze, *Unión Vascongada* partiduaren kideak izan ziren egunkariaren sortzaileak. Zuzendaritzari dagokionez, hamabi urtetako bizitzan zazpi zuzendari izan zituen. 1891: Octaviano Mir Mata, 1892: Práxedes Diego Altuna, 1893: Francisco de Paula Salcedo, 1894: Ramiro de la Mata, 1896: Inotzentzio Soraluze, 1897: Saturnino Echenique, 1898: Luis Mena.

Kolaboratzaileen artean, besteak beste, Antonio Peña Goñi, Antonio Arzak, Karmelo Etxegarai, Alfredo Laffitte, Ramon Intzagarai, Marzelino Soroa, Siro Alkain eta Gabriel Laffitte azaltzen dira.

Egunkariaren bildumari dagokionez, guztira 4.206 zenbaki argitaratu ziren eta Donostiako Liburutegi Nagusian gordetzen dira. Liburutegi Nagusiak bilduma osoa digitalizatu eta publikoaren eskura jarri du.

## Bibliografia 
*  Arantxa Arzamendi: «Catálogo de publicaciones periódicas donostiarras: 1800-1936». *Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria*, 38. urtea, XXV liburukia, 1. zenbakia, 1990eko urtarrila-ekaina.
*  *Biblioteca Municipal de Donostia-San Sebastián: catálogo de publicaciones periódicas*; dirección Eulalia San Agustín; coordinación Arantxa Arzamendi ; realización Arantxa Arzamendi y Eki Servicios Bibliotecarios. - Donostia: Asociación de Bibliotecarios de Gipuzkoa, 1992.

## Kanpo estekak 
* *La Unión Vascongaga*, Donostiako Liburutegi Digitalean.

## Erreferentziak
Urrezko hondartza

**Urrezko hondartza** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Amodio Ganbera auzoan kokaturik, beach-volley jokatzeko instalazioak ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xibertako hondartza

**Xibertako hondartza** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Xiberta auzoan kokaturik, Amodio Ganberako hondartzen eta iparraldekoen arteko trantsizioa egiten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agirre lehendakariaren etorbidea (Bilbo)

**Agirre lehendakariaren etorbidea** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen pasealeku bat da. Etorbide luze honek Deustu barrutiko Doneperiaga, Ibarrekolanda eta San Ignazio auzoak alderik-alde zeharkatzen ditu. Behin Deustuko unibertsitatearen norantzan Deustuko zubia igaro eta San Pio X.aren plaza hasi eta Katalunia kalean amaitzen da.

## Eraikin eta eskultura interesgarriak 
Agirre lehendakariaren etorbidearen inguruan honako eraikin eta eskultura nabarmen hauek daude:

* EHUko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea, "Sarriko"
* Santa Maria Laguntzailearen eliza (Salesiartarrak)
* Deustuko Salesiar Ikastetxea
* Ertzaintzaren komisaldegia
* Bidarte jauregia
* Deustuko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea, "Komertziala"

## Argazki galeria 

Fitxategi:LaComercial.jpg|"Komertziala"
Fitxategi:Bilbao - Iglesia de Santa María Auxiliadora (Salesianos) 01b.JPG|Santa Maria Laguntzailearen eliza (Salesiartarrak)
Fitxategi:Bilbao - Colegio Salesianos de Deusto 03.JPG|Deustutuko Salesiar Ikastetxea
Fitxategi:Bilbao - Ertzaintza 2.jpg|Ertzaintzaren komisaldegia
Fitxategi:Bilbao - Centro de Salud Bidarte 2.jpg|Bidarte jauregia
Fitxategi:Bilbao - Facultad de Ciencias Económicas y Empresariales de la UPV-EHU (Sarriko) 2.jpg|EHUko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea

## Garraiobideak 
### Bilboko metroa 
Bilboko metroaren 1. eta 2. lineek Agirre Lehendakariaren etorbidea zeharkatzen dute, bidean hiru geltoki dituztela:
* Deustu
* Sarriko
* San Ignazio

Gainera, etorkizunean Metroaren 4. linea ere etorbidetik pasako da, Deustuko Unibertsitateko geltokia gaineratuz.

## Kanpo estekak
Zaldunen hondartza

**Zaldunen hondartza** Angeluko hamaika hondartzetako bat da.

Barrako hondartzaren ondoan kokaturik, bertan surf txapelketa asko egiten dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oudenburg

**Oudenburg** ( ) Belgikako Mendebaldeko Flandria probientzian dagoen udalerria da. Udalerriak, Oudenburg hiriaz gain, Ettelgem, Roksem eta Westkerke herriak ere hartzen ditu barnean.

Bezen hiri honetan erromatar gaztelu bat, IV. mendean eraikia, eta haren itxura oraindik ikusi daiteke horiko planoan. Antzinako harresien harriak eliza eraikitzeko erabili izan ziren. Oudenburgeko San Pedro lehengo eliza eraitsia izan Frantses Iraultzan zehar.

## Kanpo estekak
Pierre Abeberri

**Pierre Abeberri** (Biarritz,  - Saint-Dominique komentua, Montpellier, ) apaiz katoliko domingotarra izan zen.

Jean, Maurice eta Jakes Abeberriren anaia, Oldarra abesbatza eta Biarritz Athletic Club sortu zituen. Bordeleko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen, 1952an fraide bilakatu zen. 1976 eta 1985 artean *Le Jour du Seigneur* telesaioa zuzendu zuen. Mikel Epaltzaren *Herriarekin* apaiz-taldeen gertukoa izan zen eta euskarazko liturgia bultzatu zuen.

## Erreferentziak
Erdiko hondartza

**Erdiko hondartza** Bidarteko zazpi hondartzetako bat da. Bertan petanka edo surf egiten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
KAE Ligako 2015eko denboraldia

**KAE Ligako 2015eko denboraldia** KAE Liga arraun lehiaketaren hamargarren denboraldia izan zen. Ekainaren 20an hasi eta abuztuaren 30an bukatu zen. Aurreko urteko txapeldunak, Getariako Arraun Elkarteak, Liga berriz eskuratu zuen.

## Lehenengo maila 
### Partaideak 

### Estropadak 

### Sailkapena 

## Bigarren maila 
### Partaideak 

### Sailkapena 

### Estropadak 

### KAE 1era igoera play-offak 

* Erandion eta Hondarribian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* KAE Ligaren webgunea
Ilbarritz (hondartza)

**Ilbarritz** Bidarteko zazpi hondartzetako bat da. Herriguneko iparraldean, izen bereko auzoan, kokaturik, bertan surf egiten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Parlamentia

**Parlamentua** Lapurdiko hondartza da, Bidarte eta Getaria artean dagoena. Bertan surf egiten dute. Hondarrezko hondartza hau udan zaindua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zenitz (hondartza)

**Zenitz** edo **Zenizko hondartza** Lapurdiko hondartza bat da, Getaria eta Donibane Lohizune artean dagoena.

Bat diruditen bi hondartza dira, erreka txiki batek banatzen dituenak. Lehen hondartza, *Senix* frantsesez, Donibane Lohizunen dago eta bigarrena, *Cenitz*, Getarian.

Zenizko hondartza uztailean eta abuztuan zaintzen da. Bainua erraza da hondartza horretan, eta surflariak olatuetan ondo pasatzeko elkartzen dira.'

Aparkalekua ez da oso handia eta, sarritan, osoa.

Herriguneko hegoaldean, itsasbazterreko kontserbatorioak babestu eremuko fauna eta flora ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arotzenkosta

**Arotzenkosta** Getariako hiru hondartzetako bat da.

Hondartza familiar honetan, itsasbeheran, itsasoa baztertzen da arro bat egiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
KAE Ligako 2016ko denboraldia

**KAE Ligako 2016ko denboraldia** KAE Liga arraun lehiaketaren hamaikagarren denboraldia izan zen. Ekainaren 20an hasi eta abuztuaren 30an bukatu zen. Ondarroa Arraun Elkartea izan zen txapelduna nagusitasun guztiz, 16 estropadatatik 13 irabazita.

## Lehenengo maila 
### Partaideak 

### Estropadak 

### Sailkapena 

### TKE Ligarako play-offak 

## Bigarren maila 
### Sailkapena 

### Estropadak 

### KAE 1era igoera 

## Kanpo estekak
Mesopotamia (Argentina)

thumb|200px|Argentinako mesopotamiaren kokapena
**Mesopotamia** (antzinako grezieratik *meso*:erdian eta *potamós*:ibaia) Misiones, Corrientes eta Entre Ríosko probintziak hartzen dituen Argentinako eskualde geografikoa da. Iparraldean Iguazu ibaiarekin du muga, mendebalde eta hegoaldean Paranárekin eta ekialdean Uruguai ibaiarekin.

Nekazaritza eta abeltzaintza dira ekonomiaren oinarriak. Besteak beste, artoa, arroza, babarrunak, mandioka, zitrikoak, kotoi-landarea, azukre kanabera, tabakoa eta, bereziki, tea matea egiten dira. Abelazkuntzan behi, zaldi eta txerri aziendan dira aipagarrienak. Industria garrantzitsuenak zurgintza eta Misionesko siderurgia dira. Zentral hidroelektriko handiak daude. Turismo-gune nagusiak Iguazuko ur-jauziak, San Ignacioko misioaren hondakinak eta El Palmar parke nazionala dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Claessens etxea

**Claessens etxea** edo **Torrea etxea** Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Antxiola kaleko 1-3. zenbakietan, eta Makazaga etxearen alboan.
 
## Historia 
thumb|Claessens etxea
Garai bateko Orioko harresia goikoaldetik itxitzen zuen. Agiri zaharrenen arabera, jada 1555erako bertan jendea bizi zen. Orduan *Torrea etxea* gisa ezaguna zen. Geroxeago, Antxiola almirantea bizi izan zen. XIX. mendean Santiago de Claessensen bizilekua izan zen, hortik datorkio izena.

## Eraikina 
Zenbait etxek osatutako multzoa da: batak kalera ematen du, eta bestea berriz, gorago eta atzerago dago, eta oinplano edo zoru karratua du, dorre itxurakoa. Beheko solairua harlanduzkoa da, bi ateburudun ate ditu eta lau leiho.

Eraikinaren gainerakoak fatxada luzituak ditu. Bigarren solairuan, zorudun balkoiak ditu, forja ederreko bular-babesak eta tornuz punteatutako babesak. Fatxadaren errematea eta sabaipea kaina erdikoa da, mandioa argitzen duten zulo triangularrekin.

## Kanpo estekak
Endaia etxea

**Endaia etxea** Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Endaia plazako 3. zenbakian, Oriako itsasadarraren ertzean eta Orioko zubia eta Orioko udaletxearen artean.

Mundu osoan aski ezaguna den Jorge Oteiza (1908-2003) oriotar eskulturgilearen jaiotetxea da.

## Kanpo estekak
Zokoa (hondartza)

**Zokoa** Ziburuko bi hondartzetako bat da. Hondartza honetan elbarrituentzako zerbitzu bat prestatu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ziburuko hondartza

**Ziburuko hondartza** Ziburuko bi hondartzetako bat da. Bestea Zokoakoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erromardia

**Erromardia** Donibane Lohizuneko bost hondartzetako bat da. Kanpin bat du eta surf egiteko aproposa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maiarkobaitako hondartza

**Maiarkobaitako hondartza** Donibane Lohizuneko bost hondartzetako bat da.

Akotz auzoan dago, kanpinetatik gertu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hondartza handia (Donibane Lohizune)

**Hondartza handia** Donibane Lohizuneko bost hondartzetako bat da, udalerriko herrigunean dagoena.

Hiru dikek babesturik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
MedlinePlus

**MedlinePlus** Ameriketako Estatu Batuetako Medikuntza Liburutegi Nazionalak kudeaturiko webgunea da. Informazioa ingelesez eta gaztelaniaz ematen dute eta Medikuntza Liburutegi Nazionala (NLM), National Institutes of Health (NIH) eta beste estatubatuar agentzien lanak argitaratzen ditu. Doako zerbitzu honek urtero 150 milioi erabiltzaile baino gehiago ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
EMedicine

**eMedicine** 1996an Scott Plantz eta Richard Lavely medikuek sorturiko webgunea da. Informazioa ingelesez ematen dute eta urtero berritzen da. 6.800 artikulu inguru ditu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
2013ko Getxoko Zirkuitua

**LXVIII. Getxoko Zirkuitua- XIII. Ricardo Otxoaren Memoriala** 2013ko uztailaren 31n egin zuten. 17&nbsp;km luzera zuen zirkuituak Getxo, Berango eta Leioa zeharkatu zituen eta pelotoiak, 10 bira egin ondoren, guztira 170&nbsp;km osatu zuen. 1.1. maila zuen.

12 taldek eta 108 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 91 amaitu zirenak. Garailea Juan José Lobato espainiarra izan zen. Mendiko sailkapena Omar Frailek, taldeena Bretagne-Séché Environnementk, neoprofesionalena Erwann Corbelek eta euskaldunena Egoitz Garcíak irabazi zuten.

## Sailkapen orokorra 
|}

## Kanpo estekak
2014ko Getxoko Zirkuitua

**LXVIX. Getxoko Zirkuitua- XIV. Ricardo Otxoaren Memoriala** 2014ko uztailaren 31n egin zuten. 17&nbsp;km luzera zuen zirkuituak Getxo, Berango eta Leioa zeharkatu zituen eta pelotoiak, 10 bira egin ondoren, guztira 170&nbsp;km osatu zuen. 1.1. maila zuen.

9 taldek eta 65 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 52 amaitu zirenak. Garailea Carlos Barbero espainiarra izan zen. Taldeko sailkapena MG Kvis-Trevigianik, neoprofesionalena Fernando Grijalbak eta euskaldunena Pello Bilbaok irabazi zuten.

## Sailkapen orokorra 
|}

## Kanpo estekak
2015eko Getxoko Zirkuitua

**LVXX. Getxoko Zirkuitua- XV. Ricardo Otxoaren Memoriala** 2015eko uztailaren 31n egin zuten. 17&nbsp;km luzera zuen zirkuituak Getxo, Berango eta Leioa zeharkatu zituen eta pelotoiak, 10 bira egin ondoren, guztira 170&nbsp;km osatu zuen. 1.1. maila zuen.

10 taldek eta 80 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 68 amaitu zirenak. Garailea Nacer Bouhanni frantziarra izan zen. Mendiko sailkapena Imanol Estévezek, neoprofesionalena Bernardo Ayusok eta euskaldunena Enrique Sanzek irabazi zuten.

## Sailkapen orokorra 
|}

## Kanpo estekak
Azurzaenea etxea

**Azurzaenea etxea** Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe neoklasiko bat da. Usurbil edo Zarauztik etorriz ezkero Orioko Alde Zaharraren sarreran eta Orioko zubiaren parean dago, Aritzaga kaleko 15-17. zenbakietan.
 
## Historia 
XVIII. mendean eraiki zen. Eraikineko jabeak Azurzatarrak ziren, hauk etxea Gizarte Zerbitzuetarako erabil zedin Orioko Udalari laga zioten.

## Eraikina 
Mehelinen arteko eraikina da, jauretxe itxurakoa.

Beheko solairua eta beste lau ditu. Beheko solairua silarrizkoa da eta gainerakoa hormarri luzitua.

## Kanpo estekak
Ibai Salas

**Ibai Salas Zorrotzua** (Bilbo,  -) euskal txirrindulari ohia da, 2014an Burgos-BH taldean debutatu zuena.

## Palmaresa 
**2008**
* 2. San Isidro Sari Nagusian
**2009**
* Besayako Itzulia
**2010**
* Insalus Saria
* 2. Sabin Foruria Oroimenezkoan
* 3. La Trinidad Sarian
* 3. Euskal Herriko errepideko txapelketan
**2011**
*  Euskal Herriko errepideko txapelketa
* Palenciako Itzuliko etapa 1
**2012**
* Aiztondo Klasika
* Arabako Hiru Egunak eta etapa 1
* Ourenseko Sari Nagusia
* 2. Rodríguez Inguanzo Memorialean
* 2. Espainiako txirrindularitza Kopan
* 2. Baiona-Iruñean
* 3. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)
* 3. Ereñoko Udala Sari Nagusian
* 3. Oñati Sarian
**2013**
* Guerrita garaikurra
* 2. Grand Prix Macarion
* 3. Espainiako txirrindularitza Kopan
* 3. Loinaz Proban
**2015**
* 8. Getxoko Zirkuituan

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Seguros Bilbao (2010-2011)
* Caja Rural-Seguros RGA (2012-2013)
* Burgos-BH (2014)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Oñati Saria

**Oñati Saria** urtero Oñatin antolatutako txirrindularitza lasterketa da,  Aloña Mendi Kirol Elkarteak antolatuta. Lehendabizikoz, 1988an egin zuten.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskadi Basque Country-Murias

**Euskadi Basque Country–Murias** euskal txirrindularitza talde profesional kontinentala izan zen, 2015ean sortua. Murias Grupo babesle nagusia zuen.

2019an, Murias Taldeak eta Euskadi Txirrindularitza Fundazioak lankidetza-hitzarmen bat sinatu zuten, eta % 50ean bateratutako talde berri bat ateratzea onartu zuten. Denboraldi amaieran, Espainiako Vueltan etapa bat irabazi arren, babesle berrien faltak taldea desagertzera eragin zuen.

## 2019ko azken taldea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giraffa camelopardalis camelopardalis

***Giraffa camelopardalis camelopardalis*** Etiopiako mendebaldean eta Sudanen bizi den jirafa azpiespezie bat da.

Beste azpiespeziez ezberdindu daiteke azal zuriaren gainean dituen orban marroi ilun handiengatik (nabarmeneko kolore kontrastea sortuz), gainera, beste azpiespezieak ez bezala, jirafa honek ez dauka orbanik (edo ikusteko zailak dira) sabel inguruan ezta belaunen azpialdean ere.

Jirafa azpiespezie hau ez da asko ikusten zoologikoetan, dena den, talde txiki bat dute Arabiar Emirerri Batuetan dagoen Al Ain zoologikoan.

## Kanpo estekak
Valeri Leontiev

**Valeri Jakovlevitx Leontiev** —— (Komi, Errusia, Sobietar Batasuna, ) pop abeslaria da, Errusiako musika artistarik nabarmenenetakoa. Batez ere 1980ko hamarkadan egin zen ospetsu. Hainbat hamarkadako ibilbide luzean, 30 disko baino gehiago argitaratu ditu, eta horietako hainbatetik milioika ale saldu ditu. Errusiako prentsan Valeri Leontievi "megastar" eta "legenda" deitzen diote.

## Kanpo estekak 
*  Valeri Leontieven webgune ofiziala
*  Valeri Leontiev (IMDb)
Suite (argipena)

**Suite** izan daiteke:
* Suite, hoteletan luxuzko gela mota;
* Suite, zenbait mugimendu laburrek osatutako musika lana;
* *Suite frantsesa*, Irène Némirovsky judu idazle ukrainarrak amaitu gabe utzitako eleberri saila.
Araneus

***Araneus*** araneidoen familiako armiarma generoa da. Generoak 650 espezie inguru ditu bere barnean, tartean Europan arrunta den baratze-armiarma.

## Espezie ezagunak 
* *Araneus alsine*
* *Araneus angulatus*
* *Araneus asiaticus*
* *Araneus bradleyi*
* *Araneus cavaticus*
* *Araneus cinnabarinus*
* *Araneus diadematus*
* *Araneus gemma*
* *Araneus gemmoides*
* *Araneus illaudatus*
* *Araneus marmoreus*
* *Araneus mitificus*
* *Araneus quadratus*
* *Araneus viridiventris*

## Kanpo estekak
Aiztondo Klasika

**Aiztondo Klasika** urtero Asteasun antolatutako lasterketa da. Lehendabizikoz, 2003an egin zuten.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aiztondo Klasikaren webgunea
Ander Barrenetxea Uriarte

**Ander Barrenetxea Uriarte** (Galdakao,  -) bizkaitar txirrindularia da, 2015ean Murias Taldean debutatu zuena. Bertan 2019. urtera arte egon zen.

## Palmaresa 
Ez du garaipenik profesionaletan.

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Ibaigane-Opel (2013-2014)
* Murias Taldea (2015-2019)

## Erreferentziak
Imanol Estévez

**Imanol Estévez Salas** (Gasteiz,  -) euskal txirrindularia da, 2015ean Murias Taldean debutatu zuena.

## Palmaresa 
**2012**
* Lemoiz Klasika
* Lehendakari Txapelketa
* 2. Etxaniz Memorialan
**2013**
* Laudio Saria
* San Bartolome Saria
* 2. Ereñoko Udala Sari Nagusian
* 2. Soraluzeko Sarian
* 3. Sopelanako Udala Sari Nagusian
* 3. Xanisteban Sarian
* 3. Lehendakari Txapelketan
* 4. Bidasoko Itzulian
**2014**
* Pentekostes Saria
* San Isidro Sari Nagusia
* Altzoko Igoera
* Pascuas Zirkuitua
* Oroko Andre Maria Saria
* Antzuola Saria
* Leongo Itzuliko etapa 1
* Aiala Zirkuitua
* Palentziako Itzuliko etapa 1
* Kantabriako Itzulia eta etapa 1
* 2. Leintz Bailarari Itzulian
* 2. Zaldibia Sari Nagusian
* 3. Gorlako Igoeran
* 3. Dorletako Ama Sarian
* 3. Zamorako Itzulian
**2016**
* Alenteixoko Itzulilo etapa 1

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Naturgas Energia (2011-2012)
* Zirauna-Infisport-Alavanet (2014)
* Murias Taldea (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jon Ander Insausti

**Jon Ander Insausti Irastorza** (Mutiloa,  -) euskal txirrindulari ohia da, 2015ean Murias Taldean debutatu zuen eta 2018an erretiratu zen. Ion eta Gorka Izagirre txirrindularien lehengusua da.

## Taldeak 
* 2015-2016: Murias Taldea
* 2017: Bahrain Merida

## Palmaresa 
### Amateur mailan 
**2010**
* 3. Euskal Herriko erlojupeko txapelketan (junior)
**2011**
* 3. Jose Mari Anza Memorialan
**2012**
*  Euskal Herriko erlojupeko txapelketa
* Gervais Memoriala Gipuzkoako erlojupeko txapelketa
* Segoviako Itzuliko etapa 1
* Antzuola Saria
* San Roman Saria
* 2. Jose Mari Anza Memorialan
* 3. Altzoko Igoeran
**2013**
*  Euskal Herriko erlojupeko txapelketa
* Laukizko Udala Saria (taldekako erlojupekoa)
* 2. Altzoko Igoeran
* 3. Gervais Memorialean
**2014**
*  Euskal Herriko erlojupeko txapelketa
* Gervais Memoriala Gipuzkoako erlojupeko txapelketa
* Andra Mari Sari Nagusia
* 3. 16px Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketan

### Profesional mailan 
**2015**
* 2. Cholet-Pays de Loiren
**2017**
* Japongo Itzuliko etapa 1

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Kanpo estekak 
* 

## Erreferentziak
Unai Intziarte

**Unai Intziarte Muñoz** (Donostia, Gipuzkoa, ) txirrindulari profesionala da. 2015ean debutatu zuen, Murias Taldean.

## Kirol lorpenak 
**2012**
* 3. Jose Mari Anza Memorialan
**2014**
* Espainiako txirrindularitza kopa
* Euskal Herriko errepideko txapelketa
* San Martin Proba
* 2. Guerrita garaikurran
**2016**
* 3. San José Sari Nagusian

## Emaitzak, lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Murias Taldea (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Haritz Orbe

**Haritz Orbe Urrutia** (Gernika,  -) euskal txirrindularia da, 2012an Orbea Continental taldean debutatu zuena.

## Palmaresa 
**2009**
* Gipuzkoa Klasika (junior)
**2010**
* 3. Loinaz Proban
* 3. Antzuola Sarian
**2011**
* San Isidro Sari Nagusia
* 2. Sabin Foruria Oroimenezkoan
* 3. Ereñoko Udala Sari Nagusian
* 3. San Gregorio Sarian
* 3. Madrilego Erkidegoko Itzulian
* 3. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)
* 3. San Bartolome Sari Nagusian
* 3. Loinaz Proban
**2013**
* 2. Madrilgo Erkidegoko Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Orbea Continental (2012-2014)
* Murias Taldea (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Adrian González Velasco

**Adrian González Velasco** (Burgos,  -) espainiar txirrindularia da, 2015ean Murias Taldean debutatu zuena..

## Palmaresa 
Ez du garaipenik profesionaletan

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Murias Taldea (2015)

## Erreferentziak
Beñat Txoperena

**Beñat Txoperena Matxikote** (Igantzi,  -) euskal txirrindularia da, 2014an Euskadi taldean debutatu zuena..

## Palmaresa 
**2008**
* Gipuzkoako Itzulia (junior)
**2009**
* 3. Gipuzkoako Itzulian (junior)
* 3. Iruñerriko Itzulian (junior)
**2012**
* Jose Mari Anza Memoriala
* Galiziako Itzuliko etapa 1
* 3. Sollubeko Zirkuituan
* 3. Andra Mari Sari Nagusian
**2013**
* Mungia Sari Nagusia
* San Roman Saria
* 2. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)
* 2. Laudio Sarian
* 3. Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Sarian
* 6. Nafarroako Itzulian
**2017**
* 3. Volta Cova da Beiran

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Euskadi (2014)
* Murias Taldea (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
2014ko Miguel Indurain Sari Nagusia

**XVI. Miguel Indurain Sari Nagusia** (*XLVI. Nafarroako Foru Erkidegoko Saria* eta *VX. Lizarrako Udala Saria*) 2014ko apirilaren 5ean Lizarran egindako txirrindularitza lasterketa izan zen, 187 kilometroko luzera zuena.

UCIk 1.1 mailan sailkatu zuen. 12 taldek eta 107 txirrindularik hartu zuten parte, 53k bukatu zutelarik.

Alejandro Valverdek irabazi zuen.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 2014ko Miguel Indurain Sari Nagusia - *FirstCycling.com*
2015eko Miguel Indurain Sari Nagusia

**XVII. Miguel Indurain Sari Nagusia** (*XLVII. Nafarroako Foru Erkidegoko Saria* eta *VXI. Lizarrako Udala Saria*) 2015eko apirilaren 4an Lizarran egindako txirrindularitza lasterketa izan zen, 192,7 kilometroko luzera zuena.

UCIk 1.1 mailan sailkatu zuen. 16 taldek eta 123 txirrindularik hartu zuten parte, 85ek bukatu zutelarik.

Ángel Viciosok irabazi zuen.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 2015eko Miguel Indurain Sari Nagusia - *FirstCycling.com*
Josè Zatrilla y Vico

**Josè Zatrilla y Vico Dedoni y Manca** (; Cagliari, 1648ko abuztuaren 21 &ndash; Frantzia, 1720) XVII. mendeko bukaeran eta XVIII. mendeko hasieran Sardiniako idazlea eta poeta.
Gaztelaniaz euskal jatorrizko Juana Inés de la Cruz poeta mexikarrari *Poema heroico* eskaini zion eta *Engaños y desengaños del amor profano* eleberria. Espainiako Ondorengotza Gerrarekin Sardinian bi alderdi sortu ziren eta Jose Zatrilla Toulonen (Frantzia) erbesteratua hil omen zen.

## Obra 
* *Poema heroico al merecido aplauso del el unico Oraculo de las Musas, glorioso assombro de los Ingenios, y Celebre Phenix de la Poesia, la Esclarecida y Venerable Señora, Suor Juana Ines de la Cruz Religiosa Professa en el Monasterio de San Geronimo de la Imperial Ciudad de Mexico* , Bartzelona, 1696.
* *Engaños y desengaños del profano amor. Deducidos de la amorosa historia, que a este fin se refiere del duque D. Federico de Toledo. Donde se disuade lo nocivo de esta passion, y se previene su remedio en diversos documentos morales, y politicos. Ilustrados de toda erudicion Sacra y Humana*, Napoli, 1687-88, bi liburuki.

## Bibliografia 
*  G. C. Marras, ***Un poema sardo-ispano per suor Juana Inès de la Cruz***, AA. VV., G. C. Marras, Lingue, segni, identità nella Sardegna moderna., Roma, 2000 ISBN 88-430-1495-I
*  L. Spanu, ***Monografia di Giuseppe Zatrilla***, Cagliari, 1992

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* : [*Engaños y desengaños del profano amor* liburuaren faksimile(https://eu.wikipedia.org/wiki/faksimile).]
Monachus

***Monachus*** Phocidae ugaztun familiako genero bat da. Generoak hiru espezie besterik ez ditu. Itsas txakur hauek familia osoan klima tropikalean bizi diren bakarrak dira. Genero osoa oso egoera larrian dago eta bizirik dauden espezimenek aniztasun genetiko txikia dute Bizirik dauden espezieen Pleistozeno garaiako fosilak topatu dituzte.

## Espezieak 
* Itsas txakur fraide (*Monachus monachus*)
* *Monachus schauinslandi*
* †*Monachus tropicalis*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maki (ekosistema)

eskuinera|300px|thumb|Makiaren zabalera geografikoa.

**Maki** (frantsesetik , eta hau italieratik , sasitzaz estalitako alorra esan nahi du) Mediterraneo aldeko ekosistema nagusietariko bat da nahiz eta munduko beste zenbait tokitan ere agertu (Hegoafrika, Txilen, Kalifornian, Australiaren hegoaldean). Begetazio formazio bizikorra da, gehien batean zuhaixkez eta zuhaitzez osatuta. Landarediaren gutxi gorabeherako altuera 50 cm-tik 4 metrora doa.

## Egitura 
Makiaren konposizioa latitudearen arabera aldatu egiten da. Orokorrean, zonalde elkor edo sasi elkorretan sortzen da, klimatologiaren aldetik negu ez oso gogorrak eta uda lehorrak dituzten inguruetan. Lurra sakonera gutxikoa eta oso drainatua izaten da; horregatik, begetazio mota honek garrantzi handia du erosioaren aurka. Halaber, txoko ekologiko garrantzitsua da; bertan mota askotako animaliek bizirauteko baldintzak aurkitzen baitituzte: ugaztunak, hegaztiak, narrastiak, intsektuak. Landaredia ere oso berezia da. Biodibertsitatearen ikuspuntutik inguru aberatsak dira.

Zuhaixkak eta landareak bi metro baino gehiagoko garaiera izaten dute gune batzuetan eta askotan landaretza hertsia eta zeharkagaitza sortzen dute, baso txaparrak eta trinkoak. Landare espezie asko nahastu egiten dira: txilarrak, estrepak, isatsak, legeltxorrak...
[thumb|Maki ekosistema [Sardiniaren barrualdean.]]

## Makiaren zenbait espezie 
[thumb|eskuinera|170px|[Matricaria recutita|Kamomila.]]
Ekosistema hauetan ohikoak dira honako zuhaitz genero hauek: *Quercus*, *Phillyrea* edo *Juniperus* generoko espezie batzuk. Makiaren landareen artean, bestetik, hauek aipa daitezke:
* Kamamila (*Matricaria recutita*)
* Algarrobo (*Ceratonia siliqua*)
* Gurbitz (*Arbutus unedo*)
* Txilar zuri (*Erica arborea*)
* Txara (*Cistus laurifolius*)
* Legeltxor (*Pistacia lentiscus*)
* Mirto (*Myrtus communis*)
* *Cistus salviifolius*
* Paperezko lorea (*Helichrysum*)
* Izpiliku min (*Lavandula stoechas*)
* Erromero (*Rosmarinus officinalis*)
* Isats arantzadun (*Calicotome spinosa*)

## Makia non ikuski 
* Frantzian: Korsikan (lurraren %20 makia da), Maures mendietan, Esterel mendian, Hyères uhartetan.
* Italian: Sardinian (adibidez, Gennargentu Parke Nazionala), Sizilian, Apulian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Web Departament de Medi Ambient i Habitatge de la Generalitat de Catalunya. Manual dels hàbitats de Catalunya
* : Alessandro Minelli (2002) *La Macchia mediterranea · Formazioni sempreverdi costiere* Museo Friulano di Storia Naturale·Udine. 
* : Ekologia hiztegia.
Giraffa camelopardalis rothschildi

***Giraffa camelopardalis rothschildi*** edo **Ugandako Jirafa** Ugandan eta Kenian bizi den jirafa azpiespezie bat da, azpiespezie guztietatik hauxe da bizitza askean desagertzeko arrisku handienean dagoenetariko bat. Gaur egun, basabizitzan eta aske, ehunka gutxi batzuk baino ez dira geratzen. Zoologikoetan ordea, arruntenetarikoa da *Giraffa camelopardalis reticulata*rekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giraffa camelopardalis giraffa

***Giraffa camelopardalis giraffa*** edo Hegoafrikako jirafa Afrika kontinenteko hegoaldetik hedatzen den jirafa azpiespezie bat da, Hegoafrika, Botswana, Namibia, Zinbawe eta Mozambikeko hegoaldean barrena.

## Kanpo estekak
Giraffa camelopardalis angolensis

**Giraffa camelopardalis angolensis** edo Angolako jirafa Angola eta Zambiako hegoaldeko mugetan dabilen jirafa azpiespeziea da, baita Botswanako eta Namibiako iparraldean aurki daitekeena ere. Azpiespezie hau orbanen patroi erregularrari eta atzealdeko hostoen itxurako orbanei esker bereizte daiteke, baita orbanen kolore argitsuari (higatutako edo difuminatutako forma emanez) esker.

## Kanpo estekak
David González

**David González** (Bilbo, Bizkaia, 1979ko martxoaren 25a) baxu jotzailea da. Ospetsua da Berri Txarrak taldean aritu zelako, 2008tik 2019ra, Gorka Urbizurekin (ahotsa eta gitarra) eta Galder Izagirrerekin (bateria) batera. Horren aurretik, lehendabizi E-Virus 69 taldean aritu zen, eta ondoren Pi L.T. taldean, 2002tik 2005era. Hogei urteren ondoren taldeak "Balak airean" diska berria kaleratu du eta biran hasi dira diskoa aurkezten. Honekin batera, 2007an sortutako Cobra taldean jotzen du ere. Besteak beste, 2022an Madrilgo Morgan taldearekin jo zuen, Fito & Fitipaldis taldearen biraren barruan. 

## Diskoak 
### Pi L.T. 
* *Minus* (Metak, 2002)
* *Game Over* (Metak, 2004)
* Balak airean (Balaunka, 2024)

### COBRA 
* *“The Strong Arm of the Rock” (Marion Cobretti Records, 2007)
* *“Thriller!” (Kaiowas Records, 2011)
* *“Covered, a selection of film scores” EP (Kaiowas Records, 2012)
* *"Riffyard" (Marion Cobretti Records, 2016)
* *"Fyre" CD/LP (Marion Cobretti Records, 2020)

### Berri Txarrak 
* *Payola* (Roadrunner, 2009).
* *Haria* (Kaiowas, 2011).
* *Denbora da poligrafo bakarra* (Only in Dreams, 2014).
* *“Bakarrik egoteko modu berri bat” EP (Only in Dreams, 2017)
* *Infrasoinuak* (Only in Dreams, 2017).

### In Thousand Lakes 
* *“Lifeless Waters” (Arise Records, 1998)
### Evirus69 
# *“Evirus69” (1999)
# *“Plague” (2000)
# *“Hypothermia” (Fragment Records, 2004)
### Rafa Rueda 
# *“Kea” (Metak, 2003)
# *“Saredun Eskua” (Gaztelupeko Hotsak, 2006)
### Ehungarrenean Hamaika 
* *“Lauaxeta” (Gaztelupeko Hotsak, 2005)
### Anje Duhalde 
* *“Sorminetan” (Elkar, 2006)
### Petti 
* *“On“ (Gaztelupeko Hotsak, 2007)
### Gari (Hertzainak) 
* *“Esperantzara Kondenatua” (Elkar, 2007)
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giraffa camelopardalis antiquorum

***Giraffa camelopardalis antiquorum*** jirafa azpiespezie bat da. Kordofango jirafa izenarekin ere ezagutzen zaio, Kordofan eskualdean ez egon arren. Kongo eta Sudango iparraldeko mugan eta Txad eta Afrika Erdiko Errepublikako mugan bizi dira. Beste azpiespeziengatik bereiz daiteke besteak baino gorputz bigun edo ahulagoa duelako eta baita hanketara doazen heinean bere orbanek forma eta patroi irregularrak hartzen dituztelako.

## Kanpo estekak
Giraffa tippelskirchi

***Giraffa tippelskirchi*** , Masai jirafa edo Kilimanjaroko jirafa espezie guztietatik handiena da. Jirafa hau erraz bereiz daiteke bere tamaina ikaragarriagatik eta baita bere orban horzdunengatik ere. Lehenago, *Giraffa camelopardalis* barruan sailkatzen zen, azpiespezie gisa, baina 2016an espezie mailara igo zen.

## Hedapena 
Antzinean, jirafa hau Afrika osoan zehar barreiatuta zegoen, gaur egun berriz, bere habitataren suntsipenaren ondorioz, Kenya eta Tanzanian soilik bizi da.

## Erditzea 
Emeak lau urtekin erditzeko adina lortzen dute eta prozesu hori zutik egiten dute (beraz, jaio berri den kumea garaiera garrantzitsu batetik jausten da). Jira azpiespezie honetako kumeen 50-75% lehoien eta hienen ehizapean hilik suertatzen dira. Jirafa amak, kumea jada hilik egon arren, kumea babesten jarraitzen du harrapariei ostikadak emanez. Jakin beharra dago, jirafa mota honen ostidada batek lehoi arra hiltzeko indar heina duela, garezura eta bizkarrezurra puskatzeko indar heina.

## Ezaugarriak 
Jirafa hau, azpiespezie guztietan handiena eta pisutsuena da.

Jirafa honen lepoa 7 ornoz osatuta dago. Animalia hauek ez daukate ilerik buruan, baina bi sexuek 2-5 adar bitartean izan ditzakete buruaren aurrealdean, adar horiek guztiak larruaz estalita daudelarik.

Ar menderatzaileen larruaren orbanak beste menpeko arrena baino ilunagoak izan ohi dira. Ar helduak 5,5 metroko garaiera hartzen dute - aztertutako alerik garaiena 5,87 m garai zen eta 2.000 kilo pisatzen zituen-, azpiespezie honetako ar arrunten pisurik ohikoena 1.300 kilo ingurukoa da, sarritan 1.600 kilotara iristen direlarik ar menderatzaileak. Hankak 2 metro luze ingurukoak dira eta bihotzak 12 kilo pisatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giraffa camelopardalis peralta

***Giraffa camelopardalis peralta*** edo Jirafa nigeriarra arriskuan dagoen jirafa azpiespezie bat da. Niger, Txad eta Burkina Faso hirukote horrek sortzen duen muga naturalean bizi da, eta Nigeriako jirafa izenagatik ezaguna izan arren, egia esan, Nigeriako lurretatik desagertua izan da.

Beste azpiespezietatik bereiz daiteke bere azal ori argiarekin kontrastea egiten duten orban gorrixkengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2014ko Udaberriko Klasikoa

**LX. Udaberriko Klasikoa** 2014ko apirilaren 13an egin zuten, 171,6&nbsp;km ibilbidea zuena. 1.1. maila zuen.

12 taldek eta 107 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 95 amaitu zirenak. Garailea Peio Bilbao gernikarra izan zen. Mendiko sailkapena Gorka Izagirrek eta taldeena Caja Rural-Seguros RGAk irabazi zuten.

## Taldeak 
## Sailkapen orokorra 
## Kanpo estekak
2015eko Udaberriko Klasikoa

**LXI. Udaberriko Klasikoa** 2015eko apirilaren 12an egin zuten, 171,5&nbsp;km ibilbidea zuena. 1.1. maila zuen.

12 taldek eta 107 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 95 amaitu zirenak. Garailea José Herrada espainiarra izan zen. Mendiko sailkapena Marc Solerrek eta taldeena Movistarrek irabazi zuten.

## Taldeak 
## Sailkapen orokorra 
## Kanpo estekak
Enbil pilotariaren irudia

**Enbil pilotariaren irudia** Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen Victor Enbil oriotar erremontistaren harrizko irudi bat da. Jorge Oteiza eskulturgileak egin zuen. Orioko Alde Zaharran dago, San Nikolas kalean, Herriko plazatik San Nikolas elizara doan aldapan.

Honako lapurterazko idazkia duen plaka bat du:

## Kanpo estekak