Hostoen kolore-aldaketa

[thumb|[Astigarraren hostoak Ingalaterra Berrian .]]
Udazkeneko hilabeteetan, hosto erorkorreko zuhaitzek eta iratzeek **hostoen kolorea aldatzen** dute erori aurretik. Kolore-aldaketa hori eskualde epeletako zuhaitz askotan gertatzen da, eta **udazkeneko kolorea** deitzen zaio. Hostoen garapenaren azken fasearekin lotuta dago, seneszentziarekin, zeinak benetako nahasmendu biokimikoak baititu ezaugarri.

## Klorofila eta kolore berdea 
thumb|Berdez a klorofilaren xurgatze-espektroa eta gorriz b klorofilaren xurgatze-espektroa.
[thumb|Hosto horretan, [Hostoen morfologia|zainak berde egon ziren, eta beste ehunak gorri.]]
Hosto bat berdea da, klorofila izeneko pigmentu-talde bat duelako. Klorofila zeluletan ugaria denean, landareak hazten ari diren bitartean gertatzen den bezala, klorofila molekulen berdeak hostoan egon daitekeen beste edozein pigmenturen kolorea menderatzen eta ezkutatzen du. Hala, udan hostoak gehienetan berdeak izaten dira.

Udaren amaieran, hotza eta egunaren iraupena murriztea bezalako ingurumen-seinaleei erantzunez, jariakinak hostoen barrurantz eta kanporantz garraiatzea bermatzen duten nerbioak pixkanaka buxatzen dira, xaflen oinarrian kortxozko tapoi baten bidez, hain zuzen ere pezioloa apurtuko den lekuan (abstrakzio-fenomenoa). Kortxo-geruza hori garatuta, gero eta ur eta mineral gutxiago isurtzen da. Aldi horretan, klorofilaren maila jaisten hasten da: seneszentziaren prozesu oso aktiboak funtsezko mantenugaiak birziklatzea esan nahi du landarearentzat.

Baina klorofilaren proportzio handi bat kloroplastoetan dauden tilakoideen mintzeko proteinekin lotzen da. Kortxozko tapoiak pezioloa erabat buxatu baino lehen, landareak proteina kloroplastikoak berreskuratzen ditu, proteina-pigmentu konplexua bereiziz.

## Beste kolore batzuk eragiten dituzten pigmentuak 
### Karotenoideak 
eskuinera|thumb|250x250px|Kolore-aldaketa erakusten duen hosto baten sekzioa.
Udazkena hurbiltzen denean, landarearen barruko nahiz kanpoko faktore batzuek klorofila-berriztapenaren dezelerazioa eragiten dute, eta, orduan, berritzeko abiadura klorofilaren disoziazioarena baino txikiagoa da. Aldi horretan, klorofilaren sintesia gutxituz doa pixkanaka, eta beste pigmentu batzuk ikusten hasten dira. Batez ere karotenoideak dira, kolore horixkak, laranjak eta marroiak igortzen dituztenak, eta neurri txikiagoan tanino koloreztatuak (marroiak, laranja lausoak).

### Pigmentu marroiak 
Hostoaren seneszentziaren azken etapa, kromoplastoen desintegrazioak eta konposatu fenolikoen (tanino motakoa) oxidazio entzimatikoak amaitua. Hosto berdeen zapore mikatz eta lehorgarriaren jatorria da, eta hosto hori-laranjatuen artean handiena. Taninoen eta proteinen konplexutasunak, seneszentziaren azken etapan, azaltzen du tabakoaren kolorea hartu zuten hosto marroien kartoi mehearen gustu opakoa (horrela deitzen zaie tabakoaren hosto hilengatik).

Polifenol horien kolorazioa, mingotsa eta astringentzia hautemateko gaitasuna hautatu zuten, seguruenik, eboluzioan, belarjaleei eta orojaleei toxiko izan daitezkeen konposatu horien xurgapenaren berri emateko. Horren ondorioz, "pigmentu marroiak" sortu ziren, pisu molekular handiko molekula organikoak. Egitura kimikoa oso gaizki ezagutzen da oraindik.

### Hostoen kolore-aldaketa progresiboa udazkenean 
Kolore aldaketa, seneszentzia prozesuarekin lotua, aldatu egiten da hostailaren barruan. Zenbait faktorek eragiten dute aldaketa hori:
* pH bakuoloaren aldaketa.
* Zenbait hidroxilo kelatu pigmentuaren kolorea aldatzen duten ioi metalikoen kontzentrazioen aldaketa.
* Kopigmentuen degradazio-maila, hala nola flabonolak eta karotenoideak.
* Taninoen polimerizazioa eta oxidazioa.

## Galeria 

Fitxategi:Autumn leaves (pantone) crop.jpg
Fitxategi:Silver maple 5058.jpg
Fitxategi:Tree 016.JPG
Fitxategi:Acer platanoides in autumn colors.JPG|Astigar zorrotza
Fitxategi:Unidentified orange red tree.jpg
Fitxategi:Autumn2.jpg
Fitxategi:3coloured leaf.jpg
Fitxategi:Through two leaves.jpg
Fitxategi:Copper Beech Fagus sylvatica f. purpurea Autumn Leaves 3008px.jpg|Pago arrunta
Fitxategi:Japanese Maple Acer palmatum Autumn Tree 3008px.jpg| Japoniar astigarra
Fitxategi:Japanese maple roede blade.jpg|Japoniar astigarraren hostoak
Fitxategi:Chicoutimi-foret.jpg|Rivière-du-Moulin parkearen basoa Chicoutimin
Fitxategi:Maple leaf on the grass.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak