Nantesko igarotze azkarreko autobusa

**Nantesko igarotze azkarreko autobusa** (**Busway** gisa merkaturatua; frantsesez: *busway de Nantes*; galoz: *busway de Naunnt*; bretainieraz: *busway Naoned*) Bretainiako Nantes hirian dagoen igarotze azkarreko autobus sarea da. Sarea bi line osatzen du, guztira geltoki bakarra partekatzen dituzte Nantesen.

Igarotze azkarreko autobusa 2006ko azaroaren 6an inauguratu zen linearekin, Foch–Cathédrale eta Porte de Vertou geltokien artean, eta 2020ko otsailaren 27an linea inauguratu zen Gare Sud eta Hangar à Bananes geltokien artean.

31 geltokietatik, 7n bi lineak gelditu eta 2n Nantesko tren arinarekin lotura dago.

## Historia 
### Aurrekariak 
2000. urtean Nantesko tranbiaren linea ireki ondoren, tranbia Saint-Sébastien-sur-Loire eta Vertouraino luzatzea proposatu zen. Hala ere, zenbait ikerketa egin ondoren, ideia baztertu egin zen, maiztasun txikia espero zelako (17 000 bidaiari), eta horrek ez zuen inbertsioa errentagarri bihurtuko (135 milioi euro 4 kilometrotarako).

Nantes Metropolak, orduan, antzeko ezaugarriak dituen beste garraiobide bat bilatzea erabaki zuen, kostu merkeagoa izango duena eta bi udalerriei zerbitzua emango diena, igarotze azkarreko autobusaren alde eginez. Garraiobide hau 2002ko abenduan baliozkotu zen eta 2004ko apirila eta maiatza artean ikerketa bat egin zen.

### Eraikuntza 
Lanak 2005eko martxoaren 24an hasi eta 2006ko azaroan amaitu ziren. Aldi horretan, eragin handiak izan ziren trafikoan, Nantesko ibilgailuen trafikoaren ardatz nagusietako batean ari baitziren lanean.

2005eko martxoan, zerbitzuak erabiliko duen marka zehaztu zen: *BusWay*. Autobusak zerbitzua ematera igaroko zirela ere erabaki zen, Mercedes-Benz enpresako *Citaro G* modeloa aukeratuz. Hauek, Nantes Metropolari ematen hasi ziren 2006ko irailetik aurrera.

Linearen inaugurazioa azaroaren 4tik 5era bitarteko astebururako aurreikusita zegoenez eta 2006ko azaroaren 6an martxan jarri zenez, Nantesko autobusen sare konbentzionaleko zenbait autobus erabili ziren IAB ibilgailu batzuen gabezia betetzeko, abendura arte iraungo zutenak.

Guztira, 75 milioi euro inbertitu zituzten sare berri horretan (60 azpiegiturarako, 11 ibilgailuetarako eta 4 zergetarako), tranbia batek kostatuko zukeenaren heren bat, gutxi gorabehera. Nantes Metropolak 70 milioi euro jarri zituen, Loirerriak 2,3 eta Europar Batasunak 1,85.

### Bilakaera 
Ireki zenetik, linea oso ondo hartu zuten biztanleek, astean 17 000 joan-etorri egiten zirela kalkulatuz. Kopuru hori 34 000 izan zen 2012an eta 42 600 2018an. Zerbitzu hobea emateko, bi artikulatuko autobus bat testatu zen 2009ko azaroan, baina azkenean maiztasuna hobetzea erabaki zen: autobus bat 3 minuturo puntako orduan.

Hala ere, irtenbide horrek ez zuen lineako gainkarga intentsitate bereziko orduetan hobetzea ahalbidetu, eta, beraz, 2015eko abenduan linea elektriko bihurtzea erabaki zen. Horretarako, 2016ko otsailetik aurrera, autobus elektriko eta bi-artikulatu berriak erosten hasi ziren Hess enpresa suitzarrean. Eskaera 2017ko ekainean egin zen eta lehenengo autobusak 2019ko udan iritsi ziren. Ondoren, entsegu-txanda bat izan zen eta lehen ibilgailuak 2019ko urriaren 4an jarri ziren martxan.

### Bigarren linea 
linearen arrakastaren ondoren eta ohiko autobusen C5 linearen saturazio progresiboa ikusita, Nantes Metropolak 2019ko ekainaren 7an iragarri zuen igarotze azkarreko autobus linea bihurtzeko izapideak hasiko zituela. Horretarako, lineako ibilgailu zaharrak erabiliko ziren, beste elektriko batzuekin ordeztu zirenak. Geltokietan mugikortasun urriko pertsonentzako banagailuak eta arrapalak ere jarri ziren. linea 2020ko otsailaren 27an inauguratu zen.

COVID-19 pandemian, gaueko zerbitzuetan Commerceraino egiten zen luzapena bertan behera uztea erabaki zen.

## Sarea 
Sareak bi linea ditu, guztira 3 udalerri, 31 geltoki eta 13,0 kilometro egiten dituzte.

### Geltokiak 
Dauden 31 geltokiak hurbileko erreferentzia leku baten izena jasotzen dute. Hala, Nantesko katedralaren ondoan dagoen geltokiak Foch–Cahédrale du izena, eta Nantesko uhartean dagoen tokian dagoenak, Île de Nantes.

### Disuasio-aparkalekuak 
Sareak 7 disuasio-aparkaleku ofizial ditu guztira, seinaleztatuta eta araututa.

## Ustiapena 
Gaur egun, Semitan enpresak ustiatzen du sarea.

### Flota 
Sarean 42 ibilgailuk egiten dute lan guztira.

### Tarifak 
Sarearen tarifikazioa Nantesko beste garraiobideen berdina da, eta garraio-titulu berberekin dago eskuragarri.

## Bidaiariak 

## Etorkizuna 
Aurreikusita dago linea Vertoura luzatzea eta linea berrantolatzea Gare Sud geltokian.

## Irudiak 

Fitxategi:Ebw a porte de Vertou automne.jpg|Autobus bat Porte de Vertoun
Fitxategi:Flickr - IngolfBLN - Nantes - Busway - Ligne 4 - Île de Nantes (3).jpg|Beaulieu geltokia
Fitxategi:Hess 222 Foch.jpg|Autobus bat Foch-Cahédralen
Fitxategi:Flickr - IngolfBLN - Nantes - Busway - Ligne 4 - Duchesse Anne - Château des Ducs de Bretagne (1).jpg|Sareko azpiegitura
Fitxategi:Hess 201 Foch.jpg|Autobus bat Foch-Cahédralen

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nantes
* Igarotze azkarreko autobusa
* Nantesko garraiobideak

## Kanpo estekak 
* Nantesko igarotze azkarreko autobusaren webgune ofiziala