Martha Diamond

**Martha Bonnie Diamond Stuyvesant** (New York, AEB, 1944ko maiatzaren 1a –  2023ko abenduaren 30a) estatubatuar margolaria izan zen. Bere lana Arte Amerikarraren Whitney Museoaren, New Yorkeko Arte Modernoaren MoMA Museoaren eta beste erakunde askoren bilduma iraunkorren barruan dago.

## Bizitza 
Martha Diamond Town–Peter Cooper Villagen hazi zen. Medikua zen aitak, argiarekiko, espazioarekiko eta hiriaren egiturarekiko interesa piztu zion, gaixoak bisitatzera eramaten zuen bitartean. 

1964an Minnesotako Carleton College eskolan graduatu zen. 1965ean New Yorkera itzuli zen Parisen urtebete eman eta gero. 

1969an New Yorkeko Unibertsitateko *maistratza* jaso zuen. Loft batera aldatu zen Boweryn, eta parte-hartzaile aktiboa bihurtu zen zentroko eszena artistiko eta poetikoan. 

2023ko abenduaren 30ean hil zen 79 urte zituela

### Ibilbidea 
New Yorkeko Eskolaren eragina zuela esaten zuen. Batik bat bere paisaia urbano espresionistarengatik ezaguna bada ere, 1980ko hamarkadaren hasieran margolari askori ezarri zitzaien etiketa neoespresionista baztertu zuen. Diamondek esan zuen: «Espresionismoarekin baino gehiago, ikuspegi batekin nago kezkatuta, eta ikuspegi hori modu errealistan margotzen saiatzen naiz. Nire pertzepzioak margotzen ahalegintzen naiz, emozioaren bidez margotu beharrean."» eta bere lana Italiako XVIII. mendeko lanaren gutizien antzekotzat deskribatu dute: 

"Diamonden pinturak fikzio moduko bat dira, baina New Yorkeko zentroaren izaera ematen dute." Bere lanaren zati handiena hiri-paisaia partzialki abstraktuetatik abstrakzio puruetara doa, sarritan eskala handian. 

Bakarkako lehen erakusketa Brooke Alexander Galleryn egin zuen 1976an, eta 1980ko hamarkadara arte egindako lana erakutsi zuen bertan.  1989ko Whitneyko Biurtekoan sartu zuten, eta haren hiri-paisaiak honelaxe deskribatu zituzten erakusketaren katalogoan: "hiriaren abstrakzio espektralak, kolorearen zentzu askeak aberastutako atmosfera kargatu batean agertuz".  Bakarkako erakusketak egin ditu Bowdoin College Museum of Art-en eta Portland Museum of Art-en, Mainen (1988), New York Studio Schoolen (2004), besteak beste. 

Robert Millerren 1988ko erakusketako pinturak honela deskribatu zituen *The New York* Times-ek: engainagarri sinpleak, mailaz maila baino agertzen ez diren gaitasun eta erabaki ezkutuz beteak. Aipamen horrek berak adierazi zuen lan batzuek amaitu gabeak ziruditela, eta gai hori errepikatu zuen Peter Jennings telebistako aurkezleak Bowery Loft-en bere loft-a bisitatu zuenean, urte batzuk geroago ongintzazko ekitaldi baten barruan. "Galdera zakarra egingo dut" –  esan zuen Jenningsek –   "Bukatuta dago?" . *Times*-ek jakinarazi zuen hala zela.  Peter Schjeldahl New Yorkeko kritikariak hauxe idatzi zuen 2018an: "Kolpe bizkor eta zorrotzez zeharkatzen du hiria Diamondek, eta bere eraikinak Frank O'Hararen poema ibiltariak bezain sutsuki urbanoak dira."  Will Heinrich del Times-ek 1980ko hamarkadan Magenta Plains-en egindako margolanen 2021eko erakusketa bat berrikustean, "handitasun autonomoa eta harmonia kezkagarria" zela esan zuen. 

1982tik 2018ra Maine estatuko Skowhegan herrian Skowhegan Pintura eta Eskultura Eskolako Gobernadore Batzordeko kidea izan zen Diamond. 

1970etik aurrera Skowheganen, New Yorkeko Arte Bisualen Eskolan eta Harvardeko Unibertsitatean eskolak eman zituen.  Emakumeen Jantzigintzako Langileen Nazioarteko Sindikatuaren eta Goddard-Riverside Zentro Komunitarioaren programazio artistikoaren babeslea izan zen. 

## Bildumak 
Diamanteen margolanak eta grabatuak Whitney Museum of American Art-en,  Museum of Modern Art-en, National Academy of Design-en eta New Yorkeko Brooklyn Museum-en bilduma iraunkorretan daude; Arte Ederren Museoa, Boston; Farnsworth Museum of Art, Portland Museum of Art, Bowdoin College Museum of Art, eta Colby College Museum of Art Maine-n; Chicagoko Arte Institutua;  Atlantako Alto Museum of Art-en; Raleigh-eko North Carolina Museum of Art-en; Arte Ederren Museoa, Houston; eta Australiako National Gallery.

## Artearen merkatua 
2020an sortu zuen *Martha Diamond Trust*, eta, gero, katalogo arrazoitu batean aritu dalanean. 

2023an David Kordansky galeria hasi zen Diamond ordezkatzen. Lehenago, Brooker Alexander Gallery (1976–85) eta Robert Millerrekin (1985–94) egin zituen eralusketak.

## Aintzatespenak 
* 2001ean, Arte eta Letren Estatu Batuetako Akademiaren Arte Akademiaren Saria jaso zuen. 
* 2017an Era una Mujer Sari Anonimoa jaso zuen pinturagatik. 
* 2018an, Diseinu Akademia Nazionaleko kide aukeratu zuten. 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak