José María Lara

**José María Lara**, ezizenez **"Txepe"** (Madril, 1948) zinema ekoizle eta argazki zuzendaria da. Euskal Herriko zinemagintza modernoaren sustatzaile nagusietako bat da; bereziki 1980ko eta 1990eko hamarkadetan zuzendari berriei emandako babesagatik. Bere ibilbide profesionalean, berrogeita hamar lan baino gehiago ekoitzi ditu, film labur, luze eta dokumentalen artean. 2019an Zinemira Saria jaso zuen Donostiako Zinemaldian, bere ibilbide osoaren aitortza gisa. 

## Bizitza eta prestakuntza 
Zortzi urtez Alemanian bizi izan zen eta Koloniako Estatuko Eskolan Argazki Ingeniaritzan lizentziatu zen. 37 urte zituela Espainiara itzuli zen eta zinemagintzaren munduan  behe-behetik hasi zen lanean: laguntzaile, furgoneta gidari eta kamera-laguntzaile gisa aritu zen hainbat ekoizpenetan. 

Hasiera batean, bere asmo profesionala kamera departamentuan karrera egitea zen, eta zenbait urtez arlo horretan jardun zuen. Bere lehen urratsak film laburretan eman zituen, operadore lanak eginez eta aldi berean ekoizpen lanei ekinez. Hala ere, zuzendari gisa kontratatzen ez zutela ikusita, film luzeak ekoizteko jauzia ematea erabaki zuen, 1988an bere ekoiztetxe propioa sortuz Iruñean: **José María Lara P.C.** 

## Ekoizle ibilbidea 
Bere lehen film luze propioa *Urte ilunak* (1992) izan zen, Arantza Lazkanok zuzendua, euskal gatazka haurtzarotik aztertzen zuen lana.

1994an, bere ibilbideko mugarri nagusietako bat lortu zuen *Justino, un asesino de la tercera edad* filmarekin. "La Cuadrilla" taldeak zuzendutako lan hau zuri-beltzean filmatu zen eta, oihartzun ekonomiko handirik izan ez bazuen ere, kritika eta industria harritu zituen, ICAAren kalitate saria eta Goya saria irabaziz. Geroago, *Atilano Presidente* (1998) ekoizteko, Shangri-la ekoiztetxea sortu zuen Flavio Martínez de Labiano argazki-zuzendariarekin batera. 

2005etik aurrera, dokumentalen ekoizpenean indar berezia jarri zuen, errealitate soziala eta memoria historikoa lantzeko tresna gisa. Horren adibide dira *El cielo gira* (2004) eta *Los caminos de la memoria* (2009), azken honek Belgikako Magritte saria jaso zuelarik.

Bere ibilbidearen beste zutabe bat haur eta gazteentzako zinema sustatzea izan da. 2003an "Tambor de Hojalata" elkartea fundatu zuen, eta 2004an FICI (Haur eta Gazteentzako Nazioarteko Zinema Jaialdia) sortu zuen, Espainian mota horretako lehen jaialdi internazionala. Larak askotan defendatu du hezkuntza-curriculumean ikus-entzunezko hizkuntza eta zinemaren historia txertatzea, haurrek pantaila aurrean pasatzen dituzten orduak zentzu kritikoagoz balia ditzaten.

## Lan hautatuak 
* *El anónimo... ¡vaya papelón!* (1990) - Ekoizle elkartua eta kamera laguntzailea.
* *Urte ilunak* (1992) - Ekoizlea.
* *Justino, un asesino de la tercera edad* (1994) - Ekoizlea.
* *Alsasua 1936* (1994) - Ekoizlea.
* *Adiós Toby, adiós* (1995)
* *Matías, juez de línea* (1996) - Ekoizlea.
* *Pecata Minuta* (1998) - Ekoizlea.
* *Atilano Presidente* (1998) - Ekoizlea.
* *El cielo gira* (2004) - Ekoizlea.
* *Aupa Etxebeste!* (2005) - Ekoizle elkartua.
* *Los caminos de la memoria* (2009) - Ekoizlea.
* *Arriya* (2011) -  Ekoizlea.

## Sariak 
* Zinemira Saria (2019), Donostiako zinemaldian

## Erreferentziak