open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
São Lourençoko kastroa

**São Lourençoko kastroa** Portugalgo iparraldean dagoen Burdin Aroko arkeologia aztarnategi bat da. Iberiar penintsulako Ipar-mendebaldeko kastroen kulturako kastro bat da. Izen bereko mendian dago, Esposendeko iparraldean, Vila Chãtik hurbil, itsas mailatik 200 metrora.

## Ikus, gainera 
* Kastroen kultura
* Kastro
* Portugalgo kastroak

## Kanpo estekak 
* CASTRENOR
* MUSEU MUNICIPAL DE ESPOSENDE (CME)
* Câmara Municipal de Esposende - Gabinete de Turismo
* Argazkiak eta mapa (Panoramio)
Monte das Ermidaseko kastroa

**Monte das Ermidaseko kastroa** edo **Ermidaseko gaztelua** Portugalgo iparraldean dagoen Burdin Aroko arkeologia aztarnategi bat da. Iberiar penintsulako Ipar-mendebaldeko kastroen kulturako kastro bat da.

## Bibliografia 
* Matos, Fernando Mota de, *et al*. *Castro do Monte das Ermidas* en ***Portugal - Património, Guia - Inventário***, Volume I. 1.ª ed. Rio de Mouro: Círculo de Leitores, 2007, .
* 

## Ikus, gainera 
* Kastroen kultura
* Kastro
* Portugalgo kastroak

## Kanpo estekak
Terrosoko kastroa

**Terrosoko kastroa** () Portugalgo iparraldean dagoen Burdin Aroko arkeologia aztarnategi bat da. Iberiar penintsulako Ipar-mendebaldeko kastroen kulturako kastrorik bereizgarrienetariko bat da.

## Ikus, gainera 
* Kastroen kultura
* Kastro
* Portugalgo kastroak

### Kanpo estekak 
* Cividade de Terroso (*Castrenor*) 
* A Cultura Castreja no Norte de Portugal (kastroen kulturari buruzkoa) 
* Cividade de Terroso (*Castros galaicos*) 
* Erakusketa (Pova de Varzim)
Christina Rosenvinge

**Christina Rosenvinge**, jaiotzez **Cristina Rosenvinge Hepworth** (Madril, 1964ko maiatzaren 29a) espainiar pop-rock egile abeslaria da.

## Bizitza 
Aita, Hans Jørgen Christian Rosenvinge, danimarkarra zuen eta ama, Daphne Hepworth, britainiarra. Nerabe aroan bere lehenbiziko musika taldea sortu eta *La movida madrileña* zeritzon kultur-musika mugimenduko jendea ezagutu zuen. *Ella y Los Neumáticos* taldeko kidea izan zen, ondoren Álex de la Nuez musikariarekin batera *Magia Blanca* taldea sortu zutelarik. Azkenik, 1988-1989 bitartean Álex & Christina musika bikotea sortu zuten. 1990ko hamarkadan taldea desegin eta Christina Rosenvingek Christina y Los Subterráneos taldea sortu zuen, ondoren bakarkako musika ibilbideari ekiteko.

1989-2006 artean Ray Loriga idazle eta gidoigilearekin ezkondua egon zen.

2025eko abenduaren 16an, Espainiako Gobernuak Merezimenduaren Urrezko Domina eman zion kulturaren munduko 35 pertsona ospetsurekin batera.

## Diskografia 
### Ella y Los Neumáticos 
* *Ella y los neumáticos* (1980)
# Es pop
# Qué frío
# Prefiero ver las series de TV antes que salir contigo
# Radio
# Estrella polar

### Álex & Christina 
* *Álex & Christina* (1987)
* *El ángel y el diablo* (1989)

### Christina y Los Subterráneos 
* *Que me parta un rayo* (1992)
* *En vivo Madrid* (1993)
* *Mi pequeño animal* (1994)

### Bakarka 
## Sariak eta aintzatespenak 
* 2025ean, Espainiako Gobernuak Merezimenduaren Urrezko Domina eman zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Christina Rosenvinge musikariaren webgunea 
* Christina Rosenvinge musikariaren Facebook orrialdea
Beaumaris

**Beaumaris**,  Galesko ipar-mendebaldean dagoen Anglesey uharteko udalerri bat da. Menai Strait itsasartearen sarreran dago. 2001eko erroldaren arabera 2.040 biztanle zituen.

Udalerri honetan Beaumaris gaztelua kokatzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Beaumaris Church.jpg|Santa Maria eta San Nikolasen eliza.
Irudi:Beaumaris aerial.jpg|Beaumaris gazteluaren aireko ikuspegia.
Irudi:White Lion hotel, Beaumaris - geograph.org.uk - 1357133.jpg|White Lion taberna.
Irudi:Beaumaris pier and mainland - geograph.org.uk - 1547305.jpg|Kaia.

## Kanpo estekak 
* Beaumarisko Udal webgunea
Masuria

**Masuria** edo **Mazuria** (, ) Poloniako ipar-ekialdean kokatutako eskualdea da. Ospetsua da, batez ere, aintzira ugaritasunagatik (2.000 baino gehiago daude).

Historikoki Ekialdeko Prusiaren parte izan zen. 1945ean, Bigarren Mundu Gerraren ostean, Poloniak anexionatu zuen. 1999tik Varmia-Mazuriako voivoderriaren barnean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karmen Eguneko Bandera

**Karmen Eguneko Bandera** eta **Karmen Jaietako Bandera** urtero uztailaren 16an Kontxako badian jokatu izan zen estropada da. Karmengo Ama Birjina mariñelen babeslea denez haren egunean Donostiako kaian *Kaiko Karmen Jaiak* ospatzeko tradizioa izan da beti, gaur egun hainbat egun hartzen dituena.

## Aro zaharra 
1952 eta 1962 artean Karmen Egunean estropadak antolatu izan ziren Donostian. Donostiako Itsas Komandantziak (*Comandancia Marina*) eta Donostiako Arrantzaleen Kofradiak (*Cofradía de Pescadores de San Sebastián*) hartu izan zuten parte. 1958koa egun bakarrekoa izan zen, gainerakoek bi jardunaldi izan zituzten.

Estropada laburrak ziren, 7-8 minutu ingurukoak.

## Aro berria 
1988an **Kontxako Saria** izenarekin jokatu zen lehen ekitaldia eta 1999 urterarte iraun zuen. 1997 eta 1998an Euskal Ligara sailkatzeko proba izan zen eta erlojuaren kontra jokatu zen, horregatik lehen mailako taldeak aritu ziren bertan.

### Palmaresa 
* ¹ 1988an **Kontxako Saria** izena izan zuen.
* ² 1993an Ur-Kirolakek irabazi zuen baina itsaso txarrak balizak mugitu zituelako estropadaren emaitzak anulatu egin ziren.

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Jaizkibel Kirol Elkartea (Donostia)

**Jaizkibel Kirol Elkartea** Donostiako kirol elkarte bat izan zen 60. hamarkadan arraunketan aritu zena.

## Historia 
Jaizkibel K.E. 1960 eta 1967 artean aritu zen traineru-estropadetan, eta garai hartan donostiarren ordezkaritza izan zuen. Oso arraunzalea zen Aizpurua kapitainak sustatutako taldea izan zen, eta soldaduska egiten ari ziren gazteek osatzen zuten trainerua, patroia **Jose Urdanbide "Gorrión"** zelarik.

1961ean bigarren postua eskuratu zuten Kontxako Banderan, maila altuko boladari hasiera emanez. 1962an Kontxako jardunaldi bien artean 15 egunetako tartea egon zen eta Jaizkibelek lehenengo egunean denborarik onena egin ondoren, hurrengo astean A Coruñako Generalisimoaren Kopara joatea erabaki zuten, sariak ederrak baitziren han. 1962ko Generalisimoaren Kopa hura irabazi zuten, baina ondoren Kontxan hirugarren gelditu ziren.

1963an lehenengo jardunaldian lau trainerutatik hirugarren egin ostean berriro ere A Coruñan aritzea erabaki zuten eta Kontxako Banderan ez ziren izan bigarren igandean.

Hurrengo urteetan estropada biak jokatu zituzten (1964an bi traineru aurkeztu zituen Kontxan), eta, garaipenik lortu ez arren, emaitza hobeak eskuratu zituzten Galizia aldean. Azken emaitza ona 1965eko Espainiako txapelketako bigarren postua izan zuen.

Trainerilla ere uretaratzen zuten, eta Gipuzkoako Trainerilla Ligan aritu ziren 1960an liga sortu zenetik. Baina garaipen garrantzitsuena Zarauzko Banderan lortu zuten, pronostikoak hautsiz Txapel Aundi eta San Juanen aurretik bandera eskuratu zutenean. 1963an berriz irabazi zuten bertan. Urte berean bigarren egin zuen Espainiako txapelketan.

## Palmaresa 
### Kontxako Bandera 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (1): 1961.
* Hirugarrena (4): 1960, 1962, 1964 eta 1966.

### Espainiako Txapelketa 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (1): 1965.

### Generalisimoaren Kopa (Coruña) 
* **Txapelduna (1):** 1962.
* Bigarrena (2): 1963 eta 1965.

### Trainerillak 
* Espainiako Trainerilla Txapelketa:
** Txapeldun (0)
** Bigarren (1): 1963.
** Hirugarren (1): 1965.
* Zarauzko trainerilla estropadak (2): 1961 eta 1963.

## Behobia-Donostian 
1963 urtean kirol taldeen artean jokatu zen Behobia-Donostia lasterketa eta **Jaizkibel Kirol Elkartea** izan zen garailea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  "Gora Arraunak" dokumentala Donostiako arraunaren historiari buruzko kapitulua, Jaizkibeli buruzkoa 7:35 minutuan hasten da
Txakur beltza (mamua)

thumb|250px|eskuinera|Txakur Beltza.

**Txakur Beltza** (ingelesez *Black Dog*) nagusiki Britainia Handiko folklorean agertu ohi den izakia da, batez ere landa eremuan. Txakur Beltza gauez agertu ohi den izakia da, heriotzaren iragartzaile gisa. Usadioaren arabera ohiko tamaina baino handiagoko txakur bat da, maiz odol gorri koloreko begiak dituelarik. Sarri trumoi-ekaitza datorrenean, bidegurutzetan edota antzinako bidezidorretan agertu ohi da.

Britainiar Folkloreko germaniar mitologia eta zelta mitologiaren elementu edo aztarna bat dela uste da. Kondaira Britainiar Uharteetann garatu ondoren, EEBBtara ere igaro zen, bereziki ipar-ekialdeko estatuetara.

Literaturan ere eragina izan du, adibidez, Arthur Conan Doyleren Sherlock Holmes detektiberaren *Baskervilleko Txakurra* kondaira honetan oinarritua legoke.

## Iruditegia 

|Txakur Beltza tarbenaren seinale elebiduna, Jersey uhartea.
Irudi:Blackdog.jpg|Black Shuck txakurra.
Irudi:Houn-53 - The coal-black Hound (Hound of Baskervilles).jpg|Baskervilleko Txakurra.

## Ikus, baita ere 
* Gaueko

## Kanpo estekak 
* Txakur Beltzaren mamua. Britainia Handiko misterioak
Llanrwst

**Llanrwst** (euskaraz *San Grwst* esan nahi du) Galesko iparraldeko Conwy konderriko udalerri bat da. Conwy ibaiaren ertzean da.go 2011ko erroldaren arabera 3.323 biztanle zituen.

Bertan Gwydir gaztelua dago.

## Iruditegia 

Fitxategi:Ancaster Square, Llanrwst - geograph.org.uk - 614327.jpg|Ancaster plaza
Fitxategi:LlanrwstP6073120.JPG|Tu Hwnt i'r Bont etxea
Fitxategi:St Grwst, Llanrwst - geograph.org.uk - 614314.jpg|San Grwst eliza
Fitxategi:LlanrwstP6073116.JPG|Zubia eta Conwy ibaia

## Kanpo estekak 
* Llanrwst udalerriko webgunea  
* Gwydir gazteluaren webgunea
Tatrak

**Tatrak** edo **Tatra mendiak** (polonieraz eta eslovakieraz: *Tatry*; ) Polonia eta Eslovakiaren arteko muga naturala egiten duen mendilerroa, eta Karpatoetako mendigunerik garaiena da. 750 km²ko azalera dauka, gehiena (600 km²) Eslovakian. Gailurrik garaiena ere, Gerlachovsky stit (2.655 m), Eslovakian dago. Tatra mendietako ipar-mendebaldean dagoen Rysy (2,499 m), berriz, Poloniako puntu gorena da.

Tatrak alpetar orogenian eratu ziren. Paisaiak Alpeetakoaren antza dauka, baina garaiera apalagoarekin. Mendigunea horrela banatzen da:
* Mendebaldeko Tatrak (eslovakieraz: *Západné Tatry*, polonieraz: *Tatry Zachodnie*)
* Ekialdeko Tatrak (eslovakieraz: *Východné Tatry*, polonieraz:*Tatry Wschodnie*)
** Tatra Garaiak (eslovakieraz: *Vysoké Tatry*, polonieraz: *Tatry Wysokie*)
** Belianske Tatrak (eslovakieraz: *Belianske Tatry*, polonieraz: *Tatry Bielskie*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Benjamin Morrell

**Benjamin Morrell** (Westchester County, New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1795eko uztailaren 5a - Mozambike, 1839) esploratzailea izan zen. 1821—1823 bitartean, lau bidaia garrantzitsu egin zituen, batez ere Ozeano Australean, Ozeano Bareko uharteetan eta Amerikako mendebaldeko itsasertzean zehar.

## Kanpo estekak
Isuntzaren Bandera

**Isuntzaren Bandera** ekainean Lekeition urtero jokatzen den bandera da. Ligetatik kanpo dagoen estropada da eta elkarteek denboraldi-aurreko proba gisa erabiltzen dute. 2015etik aurrera **Gure Esku Dago Bandera** izena izan du.

## Historia 
Isuntzak hainbat estropada antolatu izan ditu. Garrantzitsuena Lekeitioko El Correo-BBK bandera eta herriko jaietan jokatzen den San Antolin Bandera izaten dira. Hala ere 1985ean *Lekeitio-Compresores ABC Bandera* antolatzen hasi zen ekainean. Talde bizkaitar apalek hartzen zuten bertan parte, bigarren ekitaldiko irabazlea Donostiako Fortuna izan bazen ere. Estropada honek 1992 arte iraun zuen.

2009an estropada hura berpiztu nahian *Isuntzaren Bandera* jokatzen hasi zen, nahiz eta oraingoan talde indartsuak ere lehian izaten diren.

## Lekeitio-ABC Bandera 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Isuntzaren Bandera 
### Gizonezkoen Bandera 
**Palmaresa:**

* ¹ 2020an ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

**Garaipenak:**

### Emakumezkoen Bandera 
**Palmaresa:**

* ¹ 2020an ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

**Garaipenak:**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Ovilgo kastroa

**Ovilgo kastroa** () Portugalgo iparraldean dagoen Burdin Aroko 2. garaiko arkeologia aztarnategi bat da. Iberiar penintsulako Ipar-mendebaldeko kastroen kulturako kastro bat da.

## Ikus, gainera 
* Kastroen kultura
* Kastro
* Portugalgo kastroak

### Kanpo estekak 
* Castro de Ovil (IGESPAR)
Trintxerpeko Bandera

**Trintxerpeko Bandera** Illunbe Kirol Elkarteak Pasaiako Badiako uretan antolatzen duen estropada da.

## Historia 
1993an hasi zen jokatzen eta bigarren ekitaldia 1995ean izan zuen. 2004ean TKE Ligako bandera zenez leku handiagoa behar zela eta Donostian jokatu zen. 2006tik aurrera KAE Ligarako puntuagarria izan zen. 

2015 eta 2020 artean ez zen estropadarik antolatu, Trintxerpek ez baitzuen trainerurik atera. 2021ean trainerua ebrriz uretaratzearekin atera estropadari berrekin zitzaion.

## Palmaresa 
* 2022an Illunbek antolaturiko estropada Pasaiako Banderaren ediziotzat hartzen da.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen estropada 
Emakumezkoen Gipuzkoako Traineru Ligarako puntuagarria zen estropada izan zen.

## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Hego-ekialde

**Hego-ekialdea** edo **Hego-sortaldea**, **HE** (edo **SE**) laburduraz adierazita, hegoa eta ekialdea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 45 gradura bakoitzetik). beste hitzez, hegoa eta ekialdearen bitarteko ostertzaren puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa

## Kanpo estekak
Ipar-mendebalde

**Ipar-mendebaldea**, **IM** (edo **NW**) laburduraz adierazita, iparra eta mendebaldea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 45 gradura bakoitzetik). beste hitzez, iparra eta mendebaldearen bitarteko ostertzaren puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa
Done Petri zubia

**Done Petri zubia** (euskaraz batez ere **San Pedro zubia** bezala ezaguna) Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi erromaniko bat da. Done Petri auzoan dago, Vergel kalean, eta Arga ibaia zeharkatzen du, Arrotxapea eta Arantzadi auzoak elkarlotzen dituelarik. Berez, Iruñea osoko zubirik zaharrena da. Garai batean *Done Petri Ribas zubia* deitu ohi zuten.

Ustez Erromatar Garaikoa omen da, harri hormaz eraikiza izanen zelarik. Erdi Aroan eraldatua izan zen, gaur egungo itxura hartuz. Zirkulu erdiko hiru begi ditu. Zubi honen ondoan harrizko gurutze bat dago, Dona Grazia zubiaren ondoan dagoenaren berdin-berdina.

Milutze zubia eta Magdalenako zubia geroagokoak direla uste da, eta, antza denez, Erdi Aroan Iruñean bi zubi bakarrik zeuden: bata Argaren gaineko hau eta bestea Sadarren gainekoa.

## Kanpo estekak 
* Done Petri zubia. Iruñeko Ibai Parkea
Magdalenako zubia

**Magdalenako zubia** Nafarroako Iruñea hiriburuko Magdalena auzoan kokatua dagoen zubi bat da, Arga ibaia zeharkatzen duelarik.

## Historia 
Mendeetan zehar, milioika erromesek zubi hau zeharkatu dute. Erdi Aroan erromesek zubi hau zeharkatzen zuten Pirinioetako igarotzetik. Gaur egun, oraindik, Done Jakue Bidea egiten duten erromesen Iruñeko sarrera nagusia da.

Ibaiaren ertzean, gurutza bat dago. Gurutza hau 1965. urtekoa da, Santiago de Compostela hiriak Done Jakue Bidearen Lagunen Elkarteari oparitu zionekoa.

## Zubia 
Magdalena zubia, Interes Kulturaleko Ondasun eta Monumentu Historiko-Artistiko izendatua izan zen.

Zubiaren jatorria erromanikoa da, denboran zehar birmoldatua izan den arren, horregatik gotikoari buruzko xehetasunak dituela ikus daiteke, baita material modernoagoak ere.

XII. mendean eraiki zen, geroago gotikoan aldatzeko (XV. mendean) eta azken birmoldaketa 1963an egin zen.

Izena Magdalena auzotik datorkio. Done Jakue Bidearen gune garrantzitsua izateaz gain, Arga ibaiaren parkearen zati da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Vista del puente de la Magdalena de Pamplona, 1887.jpg|Magdalenako zubia 1887an
Fitxategi:Magdalenako zubia.jpg|Magdalenako zubia
Fitxategi:Puente de la Magdalena (Pamplona-Iruñea).jpg|Magdalenako zubia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Magdalenako zubia. Iruñeko Ibai parkea.
Matxarda

thumb|Matxarda mota batzuk

**Matxarda** edo **pintza** muturrak hurbilduz zerbait heltzeko erabiltzen den tresna eta gailu mekaniko bat da. Palankaren efektuan oinarritzen dira eta zeregin askotarako erabil daitezke: objektu txikiak hartzeko, gauzak hari batetik zintzilikatzeko eta presioa eragiteko (aliketak, esaterako).

## Ikus, gainera 
* Pintza (argipena)

## Kanpo estekak
Garesko zubi erromanikoa

**Garesko zubi erromanikoa** XI. mendeko arku-zubi bat da, Arga ibaia Garesen zeharkatzen duena, Nafarroa Garaiko Izarbeibarren. Bertatik igarotzen da Donejakue bidea, Garesen elkartzen baitira Orreagatik datorren bide nagusia eta Somportetik datorren adarra. NA-7040 errepidearen eta San Pedro kalearen artean kokatua dago, eta alde zaharreko mendebaldeko sarbidea da. 

## Historia 
XI. mendean eraiki zuten, Antso III.a Gartzeitz Nagusia erregearen emazte Munia Gaztelakoaren aginduz, Donejakue bideko erromesei Arga ibaia zeharkatzea ahalbidetzeko. Herriari gaztelaniazko *Puente La Reina* («Erreginaren Zubia») izena eman zion.

## Ezaugarriak 
110 metro luze da, eta bertatik 4 metro zabal den galtzada iragaten da. Zubiari erdi puntuko 6 arkuk eta 5 zutarrik eusten diote.

Donejakue bidea egiten duten erromesen deboziozko santuen irudiak ditu zubiak. Bestalde, gurutzea eta harrizko gurutzea ere bazituen, bai eta usadioz espetxeetako presoei laguntza emateko helburuz zubitik igarotzen ziren erromes eta bisitariek euren diru eskaintzak uzteko lekua ere. Mendeak igaro hala, baina, gurtza adierazpen horiek desagertuz joan ziren. 1834. urte arte, zubiaren erdian bazen Puiuko Andre Mariaren edo *Txoriaren Ama Birjinaren* irudia zuen horma-hobi bat, *Txoriaren kondaira* deritzonaren gertalekua. 1843an Ama Birjinaren irudia ibaitik hurbil dagoen San Pedro elizara eraman zuten.

## Irudi galeria 

Irudi:Puente la Reina.jpg|Hiru arkuak.
Irudi:Puente la Reina-Gares4.jpg|Pasabidea.
Irudi:PuntelaReina pontdespelerins.JPG|Ikuspegi orokorra.
Irudi:Puente la Reina-Gares3.jpg|Ikuspegia.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo estekak 
* «Garesko Zubi Erromanikoa», Nafarroako Foru Gobernuaren turismo webgunea.
Alfarrasí

**Alfarrasí** (batzuetan *Alfarrassí* eran idatzia) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Vall d'Albaida eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.296 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herriko musika bandaren webgunea.
Ipar-ipar-mendebalde

[thumb|270px|**Ipar-ipar-mendebaldea** "NNW" laburduraz markatutako [haize-arrosa.]]
**Ipar-ipar-mendebaldea**, **IIM** (edo **NNW**) laburduraz adierazita, ipar-mendebaldea eta iparra puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura bakoitzetik). beste hitzez, ipar-mendebaldea eta iparraren bitarteko ostertzaren puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa

## Kanpo estekak
Mendebal-ipar-mendebalde

[thumb|270px|**Mendebal-ipar-mendebaldea** "WNW" laburduraz markatutako [haize-arrosa.]]
**Mendebal-ipar-mendebaldea**, **MIM** (edo **WNW**) laburduraz adierazita, mendebaldea eta ipar-mendebaldea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura bakoitzetik). beste hitzez, mendebaldea eta ipar-mendebaldearen bitarteko ostertzaren puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa

## Kanpo estekak
Postetxea (Gasteiz)

**Postetxea** (gaztelaniaz *Correos*) Arabako Gasteiz hiriburuko Zabalgunean dagoen eraikin nabarmen eta ezaguna da. Posta kalean dago. 1925an eraiki zen eta antzinako dorretxeetan oinarritutako neoplateresko estiloko eraikina da.

Postetxe gisa erabilia izan da, posta nahiz telegrafo zerbitzuak eskaintzeko.

## Kokalekua 
Posta kalean dago, Plaza Berriaren eta Foru plazaren artean, Eduardo Dato kaletik, Andre Maria Zuriaren plazatik eta Alde Zaharretik oso hurbil.

## Ikus gainera 
* Posta Bulego Nagusia (Bilbo)
* Posta Bulego Nagusia (Donostia)
* Posta Bulego Nagusia (Iruñea)

## Kanpo estekak
Hego-hego-mendebalde

[thumb|270px|**Hego-hego-mendebaldea** "SSW" laburduraz markatutako [haize-arrosa.]]
**Hego-hego-mendebaldea**, **HHM** (edo **SSW**) laburduraz adierazita, hegoa eta hego-mendebaldea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura bakoitzetik). beste hitzez, hegoa eta hego-mendebaldearen bitarteko ostertzaren puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa

## Kanpo estekak
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak

## Dominak 
Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, domina bi lortu zituen eta 75. postuan egongo zatekeen, Grezia, Moldavia, Qatar eta Singapurrekin batera. Maialen Chourraut piraguistak eta Maider Unda borrokalariak brontze bana lortu zituzten.

Nely Carla Alberto, Andrea Barnó, Patricia Elorza eta Elisabeth Pinedo euskal herritar eskubaloi jokalariek brontzezko domina ere lortu zuten eskubaloian. Hala ere, taldeko domina hau Espainiako selekzioarena da.

## Parte hartzaileak kirolaren arabera 
Hona hemen 2012ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda. Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 26 kirol olinpikoetatik 15ean hartu zuten parte euskal kirolariek, ia denak (Frantziarekin aritu zen Ophélie Aspord igerilaria izan ezik) Espainiako selekzioarekin.

## Kanpo estekak 
* Parte hartzaileen zerrenda, *EiTB* webgunean
Eki-hego-ekialde

[thumb|270px|**Eki-hego-ekialdea** "ESE" laburduraz markatutako [haize-arrosa.]]
**Eki-hego-ekialdea**, **EHE** (edo **ESE**) laburduraz adierazita, ekia eta hego-ekialdea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura bakoitzetik). beste hitzez, ekia eta hego-ekialdearen bitarteko ostertzaren puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa

## Kanpo estekak
Ipar-ipar-ekialde

[thumb|270px|**Ipar-ipar-ekialdea** "NNE" laburduraz markatutako [haize-arrosa.]]
**Ipar-ipar-ekialdea**, **HIE** (edo **NNE**) laburduraz adierazita, iparra eta ipar-ekialdea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura bakoitzetik). beste hitzez, iparra eta ipar-ekialdearen bitarteko ostertzaren puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa

## Kanpo estekak
Meskita Berria (Istanbul)

**Meskita Berria** edo **Yeni Meskita** () Turkiako Istanbul hirian dagoen meskita bat da. Urrezko Adarran kokatua dago, Galata zubiaren hegoaldeko muturrean. 1597-1665 bitartean eraiki zen.

## Iruditegia 

Irudi:Yenimosqueinside.jpg|Ganga.
Irudi:Nowy Meczet Istambuł RB1.jpg|Aurrealdea.
Irudi:İstanbul 5356.jpg|Barnealdea.
Irudi:La Yeni Cami et le Galata Köprüsü.jpg|Ikuspegi orokorra.

## Kanpo estekak 
* Meskita Berriari buruzko argibidea
Galata zubia

**Galata zubia** (turkieraz *Galata Köprüsü*) Turkiako Istanbul hirian dagoen zubi bat da. Urrezko Adarra deritzon badia zeharkatzen du, hiriaren erdigunea eta Galata barrutia elkarlotuz. Gaur egungo zubia 1994ko abenduan eraikitzetik amaitu zen, aurretik zubiak egondako kokalekuan.

## Ezaugarriak 
Gaur egungo Galatako zubia STFA turkiar konpainiak eraiki zuen. 1994ko abenduan amaitu zen. Zubiak 490 metroko luzera du guztira, 80 metroko argia duen tarte altxagarria, 42 metroko zabalera, eta ibilgailuentzako hiru errei eta oinezkoentzako pasabide bat norabide bakoitzean.

## Iruditegia 

Irudi:Galata bridge 2006 3.JPG|Arratsaldez.
Irudi:Galata Bridge.JPG|Hurbiletik.

## Kanpo estekak 
* Galata zubia. Structurae.de
Hego-hego-ekialde

[thumb|270px|**Hego-hego-ekialdea** «SSE» laburduraz markatua duen [haize-arrosa.]]
**Hego-hego-ekialdea**, **HHE** (edo **SSE**) laburduraz adierazita, hego eta hego-ekialde puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura, bi puntu horietako bakoitzetik). Bestela esanda, hegoaren eta hego-ekialdearen bitartean dagoen ostertzeko puntua da.

## Ikus, gainera 
* Puntu kardinal
* Haize-arrosa

## Kanpo estekak
Boleslao III.a Poloniakoa

**Boleslao III.a Poloniakoa**, ***Mutur-okerra*** izengoitiz, (1086ko abuztuaren 20a - 1138ko urriaren 28a) 1102 eta 1138 artean Poloniako dukea izan zen. Bere mende zeuden estatuak Zbigniew anaiarekin partekatu bazituen ere, hau anaiaren aurka altxatu zen. Boleslao III.ak anaia hiltzera kondenatu zuen. Boleslao hil zenean Poloniak garai nahasiak izan zituen, estatuak Boleslaoren semeen artean banatu baitziren.

## Erreferentziak
Juntura torikoa

thumb|250px|Zenbait juntura toriko txiki
**Juntura torikoa** eraztun edo toru formako juntura bat da. Normalean presioan moldekatutako kautxuzkoa izaten da, eta bi gainazal zilindrikoren arteko estankotasun estatikoa eta dinamikoa bermatzen ditu. Gehien bat iturgintzan, urpekaritzan, mekanismo pneumatiko eta hidraulikoetan eta oro har mekanikan erabiltzen da desmuntatu daitezkeen piezen arteko loturetan likidoak eta gasak pasa ez daitezen.

thumb|250px|Hutsa lortzeko goma toriko baten muntaketa
Goma torikoa berariaz egindako koska batean sartzen ohi da eta piezak lotzean konprimitu egiten da estankotasuna bermatuz.

Makinen diseinuan asko erabiltzen dira zeren eta sinple eta merkeak dira, erraz kokatzen dira eta presio handiak jasaten ahal dute.

Hainbat neurritakoak daude eta bere metrika barneko diametroak eta gomaren sekzioak zehazten dute.

Junturak malgutasun ona izan dezan kautxua ez da eguzkitan utzi behar eta kokatzean silikona aplikatzen bazaio bere erabilpena luzatzen da.

## Kanpo estekak
El Vergel zubia

**Vergel zubia** (gaztelaniaz *Puente del Vergel*) Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du, eta Arrotxapea eta Magdalena auzoak elkarlotzen ditu. Iruñeko harresiak eta Arantzadiko igerilekuen alboan dago, Ponpeioren errotonda eta Vergel kalearen artean.

1980ko hamarkadaren amaieran Done Petri zubia zaharra jada garaiko ibilgailu trafikoari aurre egiteko gauza ez zen. Izan ere, zubia estuegia zen bi auto elkarren ondotik igarotzeko eta zirkulazio-argiak erabili behar izaten ziren. Ondorioz,
1990an Javier Manterola ingeniariak egin zuen (2005. urtean Vianako Printzea Saria eman zioten).

## Kanpo estekak 
* El Vegel zubia. Arga ibaia: Arrotxapeako zatia. Iruñeko Ibai Parkea
Plazaola oinzubia

**Plazaola oinzubia** Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Oinezkoentzako zubi honek Arga ibaia zeharkatzen du, eta Arrotxapea eta Trinitarioak auzoak elkarlotzen ditu. Iruñea eta Donostia arteko ibilbidea egiten zuen Plazaolako trenatik hartu zuen zubiak izena. Plazaola pasealekuan kokatzen da, Gipuzkoa etorbidea azpitik iragaten duen oinezkoentzako tunelaren parean.

## Historia 
Lehenbiziko zubia 1910ean eraiki zuten eta metalezkoa zen, baina 1930ean jazotako uholdeen ondorioz Arga ibaiko urak handitu eta zubia berarekin batera eraman zuten. 1931n eraiki zuten gaur egun oraindik erabiltzen den porlanezko zubia.

## Kanpo estekak 
* Plazaola zubia. Arga ibaia: Arrotxapeako zatia. Iruñeko Ibai Parkea.
Arrotxapea zubia

**Arrotxapea zubia** edo **Larruginen zubia** (gaztelaniaz *Puente de la Rochapea* edo *Puente de los Curtidores*) Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da.

## Kokalekua 
Arrotxapeako Errotazar kalea, eta Santo Domingoko aldapa eta Larruginen aldaparen artean kokatua dago.

Arga ibaia zeharkatzen du, Arrotxapea eta Iruñeko Alde Zaharra elkarlotuz, izan ere gaur egun Arrotxapea auzotik zubia zeharkatu eta Iruñeko harresien oinpean dagoen Iruñeko harresietako igogailua hartu ezkero berehala Alde Zaharrera zuzen-zuzenean iristeko aukera dago.

Aldiz, Iruñeko harresietako igogailua eraiki aurretik hau ezinezkoa zen, Arrotxapea zubia iragan eta Alde Zaharrera iristeko bi aukera besteri ez zeuden: bata, eskuinera jo eta harresiaren behealdetik iragan eta Alde Zaharrera Curtidores aldapan gora igo eta Ate Berritik sartzea zen; bestea, ezkerretara jo eta Ronda pasealekua eta Santo Domingoko aldapatik gora joanez.

## Historia 
Erdi Arokoa zubia da, nahiz eta ondoren egin dizkioten aldaketa guztiek noiz eraiki zuten jakitea eragozten duten. Zubia zabaltzeko eta, hartara, ibilgailuak igarotzeko lanak egin zituzten. Edonola era, badirudi Arrotxapea auzoari lotuta sortu zutela eta XVIII. mendea baino lehenago jada zubia bazegoela egiaztatzen duten dokumentuak badaude. Garai batean, eskulangileek larruazalak zintzilik jartzen zituzten zubi honetan, eta horregatik iruindarrek beste *Curtidores zubia* izenez ere deitzen hasi zitzaizkion.

## San Ferminak 
San Fermin jaietan, zezenak Gaseko kortetatik zubia hau zeharkatuz Santo Domingoko kortetara eramaten dituzte (Santo Domingoko aldaparen hasieran), handik goizeko 8etan zezenak Iruñeko entzierroan ateratzen direlarik.

## Kanpo estekak 
* Arrotxapeako zubia. Arga ibaia: Arrotxapeako zatia. Iruñeko Ibai Parkea.
Dona Grazia zubia

**Dona Grazia zubia** (euskaraz batez ere **Santa Engrazia zubia** bezala ezaguna) Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen zubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du, eta Arrotxapea eta Trinitarioak auzoak elkarlotzen ditu. Arrotxapea auzoko Arga Ibaiaren kalea eta Trinitarioetako Gipuzkoa etorbidearen artean kokatzen da.

## Historia 
XVIII. mendean desagertu arte zubia eta Cuatro Vientos bidegurutze inguruan zegoen Dona Grazia klaratarren komentutik izena hartu du. Nahiz eta zubia oso zaharra den (izan ere, XIII. mendea baino lehenagokoa da), Erdi Aroko Iruñeko zubi modernoena da, arkuak gotikoak baititu. Cuatro Vientos zubia eraiki zuten arte, Dona Grazia erabiltzen zuten hiria Nafarroaren iparraldearekin lotzeko. Hiriko beste zubibide batzuek bezala, bere muturreko batean harrizko gurutze bat du.

## Iruditegia 

Irudi:Dona Grazia zubia. Iruñea, Euskal Herria.JPG|Dona Grazia zubia, atzealdean Arrotxapea auzoa duelarik.

## Kanpo estekak 
* Dona Grazia zubia. Arga Ibaia: Arrotxapeko zatia. Arga Ibai Parkea.
Kosterapeko zubia

**Kosterapeko zubia** (gaztelaniaz *Puente de las Oblatas*) Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen zubi bat da. Arrotxapea auzoko Antso Abarka plaza edo errotonda eta Arrotxapea eta Trinitarioak auzoko Gipuzkoa etorbidearen artean kokatua dago, hain zuzen ere zubia bera Otsagabia kaleak zeharkatzen du.

Izena bertan dagoen Oblatuen egoitzari zor dio.

1992ko Sevillako Nazioarteko Erakusketako La Barqueta zubiaren ideia hartuz zubi hau eraiki zuten. Hiriaren antolamenduan funtsezko garrantzia du; izan ere, Arrotxapea, Iruñeko Alde Zaharra eta mendebaldeko auzoak (Donibane eta Mendebaldea) lotzeko bidea irekitzen baitu.

## Iruditegia 

Irudi:Oblaten zubia. Iruñea, Euskal Herria.JPG|Kosterapeko zubia.

## Kanpo estekak 
* Kosterapeko zubia. Arga ibaia: Arrotxapeko zatia. Iruñeko Ibai Parkea
Hodien oinzubia

**Hodien zubia** (gaztelaniaz *Puente de los Tubos*) Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen zubi bat da. Arga ibaia zeharkatuz, Sanduzelai auzoa eta Arrotxapea eta Trinitarioak edo Oblatas eremuko Biurdana kalea elkarlotzen ditu, bidebatez Donibane auzoa eta Biurdana parkea ere elkarlotuz. Gainera, Biurdana kaleko muturrean Biurdana BHI ikastetxea ere kokatzen da.

Oinzubi hau 1940ko hamarkadan ibaiaren bi ertzetan oinezkoak ibiltzea bideratzeko eraiki zuten. Aurreko mendeko lanen itxuraren antzekoa du, neoklasizista. Itxura hori nabarmena da zubiaren ateetan. Urez hornitzeko hodi batzuk daude oinzubian zehar.

## Kanpo estekak 
* Hobien zubia. Arga ibaia: Sanduzelaiko zatia. Iruñeko Ibai Parkea.
Alemanen oinzubia

**Alemanen oinzubia** Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Arga ibaia zeharkatuz, Arantzadi eta Txantrea auzoak elkarlotzen ditu.

## Historia 
XX. mende hasierako gertakari baten ondorioz izen hori du. Lehen Mundu Gerra garaian, 1915-1916. urteen inguruan, Kamerundik zetorren alemaniar talde batek Iruñean babes hartu zuen. Horietako asko hirian betiko gelditu ziren. Alemaniar horietako batzuk Arga ibaira bainatzera jaisteko ohitura zuten. Neguan ere jaisten ziren, eta batzuetan gaineko izozguneak hautsi behar izaten zituzten uretan sartzeko. Zaletasun hori ikusita, Karelius Arutzen alemaniarrak udal baimen bat jaso zuen Magdalena auzoan bainu aldagela bat jartzeko. Oinezkoak Arga ibaiaren gainetik igaro daitezen egin zuten oinzubia. Diseinua egin zutenean arreta berezia jarri zuten eraikuntza hori paisaian integratzeko, *"hiritik landara igarotzeko ate moduan"* joka zezan.

## Kanpo estekak 
* Alemanen zubia. Arga ibaia: Arantzadiko zatia. Iruñeko Hiri Parkea.
Sanduzelaiko zubia

**Sanduzelaiko zubia** Nafarroako hiriburu Iruñeko zubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du, Sanduzelai eta Donibane auzoak lotzen dituela. Iruñeko hilerriaren eta Biurdana parkearen artean dago. Zubia Nafarroako etorbideak zeharkatzen du.

## Kanpo estekak 
* «Sanduzelaiko zubia», Iruñeko Udalaren webgunea.
Alacantí

'''L'Alacantí''' Valentziar Herrialdeko eskualdea da, Alacant hiriburua duena. Iparraldean Alcoià du, ekialdean Marina Baixa eta Mediterraneoa, hegoaldean Baix Vinalopó eta mendebaldean Vinalopó Mitjà.

10 udalerrik osatua, 673,20 km²ko azalera du eta 2005ean 443.261 biztanle zituen.

## Geografia 
Mendiz inguratutako eskualde laua da. Iparraldean Cabeçó d'Or mendilerroa dago; hegoaldean Vinalopóren ibarra; mendebaldean els Plans mendilerroa eta ekialdean Mediterraneoa. Ipar aldea menditsuagoa, non Xixonako ibarra dago; hego aldea, ordea, Montnegre ibaiak zeharkatutako itsasertzeko lautada.

Horren ondorioz Emili Beüten eskualde naturalen banaketan Foia de Xixona osoa eta Horta d'Alacanteko zatia hartzen ditu bere baitan.

### Udalerriak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Valentziar Herrialdeko eskualdeak
* Alacant

## Kanpo estekak 
*  Alacantí *País Valencià, poble a poble, comarca a comarca* webgunean.
*   Alacantíko Mankomunitatearen webgunea; sei udalerrik osatzen dute, ez eskualde osoak.
Underground kultura

**Underground kultura** kultura ofizial eta komertzialaren sareetatik at kokatzen den kultura ekintzari deritzo, maiz ikuspuntu kontrakultural batetik. "Underground" hitzak ingeleraz *lurrazpian* esan nahi du, eta izen hori ematen zaio maiz ikusten den kulturarekin kontajarrita izkutuan egin behar zelako.

Momentu bakoitzean *mainstream* kulturaren alternatiba dena izendatzeko erabili izan da, eta gerta daiteke historiaren momentu batean *underground* dena gerora kulturalki *mainstream* bilakatzea.

## Kanpo estekak
Sanduzelaiko oinzubia

**Sanduzelaiko oinzubia** Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Sanduzelai auzoan dago eta Arga ibaia zeharkatzen du. Miluze zubia eta Sanduzelaiko zubiaren arteko erdibidean oinezkoendako zaldain bat da, 2009an eraiki zelarik.

## Zubia 
Sanduzelai auzoa eta Sanduzelaiko Kirol Hirira nahiz Iruñeko hilerrira doazen ezkerreko ibaiertzeko bideak zuzenki eta azkar lotzeko Eskultura itxura garbia du zaldain horrek, eraikitzeko erabili diren materialengatik eta bihurgune formako bidea izateagatik, batez ere.

Bi kaxa-habek —paralelo jarrita— osatzen dute pasabidearen egitura (korten altzairuz egina), eta agerian gelditzen dira. 110 metro luze da ibilbidea, eta zirkulu formako bi bihurgune suabe ditu, erradio eta luzera desberdinekoak. Halaber, bihurguneak tangente dira harrizko zubi-brankaren gaineko tarteko bermean. Sarbideen zoladura kalkarenita harrizkoa da —Milutze zubiaren antzekoa—, eta, pasabidearen barnealdean, berriz, ipez egina da (zur tropikala da hori).

## Kanpo estekak 
* Sanduzelaiko oinzubia. Arga ibaia: Sanduzelaiko zatia. Iruñeko Hiri Parkea.
Landaben

**Landaben** edo **Landabengo Industrialdea** Nafarroako Iruñea hiriburuko mendebaldean dagoen industrialde bat da. Bertan lantegi handi ugari kokatzen dira, adibidez, Iruñerri osoan langile gehien dituen Volkswagen enpresa, 2009an 5.000 inguru langile zituelarik.

## Mugak 
Bere mugak honako hauek dira: iparraldean Orkoien udalerria du, hegoaldean Barañain udalerria eta Arga ibaia, ekialdean ere Arga ibaia eta Iruñeko Biritxitu auzoko lursailak, eta azkenik mendebaldean A-15 autobidea, eta Arazuri eta Gazolatz udalerriak kokatzen dira.

## Historia 
1964an Nafarroako Foru Aldundiak bultzatutako Nafarroako Industriagintza Planaren ondorioz Nafarroa osoan hedatutako 14 industrialde eraiki ziren. Ekimen guzti honen gertakari nabarmenenak honako hauek izan ziren: 1966an AUTHI (Automóviles de Turismo Hispano Ingleses) lantegiaren ezartzea, 1975an SEAT eta 1994an Volkswagen izatera iragan zirelarik.

## Merkatua 
Landaben industrialdean igande goizero merkatua ospatu ohi da, garai batean Txantrea auzoan ospatu ohi zen merkatua bertara lekualdatu baitzen.

## Garraioa 
Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren line bat da:

## Enpresak 
## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Iruñeko auzoen zerrenda

## Kanpo estekak
Mikel Laboa pasabidea

**Mikel Laboa pasabidea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko oinezkoentzako zubi bat da. Urumea ibaia zeharkatuz, Egia auzoko Kristinaenea parkea eta Loiolako Erriberak auzoa lotzen ditu. Realaren zubiaren eta Egiako zubiaren artean dago, eta Mikel Laboa abeslari ospetsuaren omenez du izena; hain zuzen ere 2009an eraiki eta ireki zen, abeslaria hil eta hilabete gutxira.

## Kanpo estekak
Donostiako Realaren zubia

**Donostiako Realaren zubia** Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen zubi bat da. Urumea ibaia zeharkatzen du, Amara Berri auzoa eta Urumeako pasealekua elkarlotuz. Agirre Lehendakaria zubia eta Mikel Laboaren pasabidearen artean kokatua dago. Hiriko futbol talde nagusia den Errealaren omenez du izen hori.

Zubia 2010eko uztailaren 24an ireki zuten, eta aurretik leku horretan bertan zegoen Burdin zubia ordezkatu zuen. Hala ere, azken honen egitura historikoa mantendu egin zuten.

Realaren zubia trenbidearekiko paraleloan doa, 3,25 metroko lau errei ditu, guztiak noranzko berdinean, baina horietako bik Urumeako Autobidera daramate eta beste biak Irun eta Loiolako auzoa lotzen dituen saihesbidera doaz.

Eraikuntza lanek bi urte iraun dute eta 4,5 milioi euro ordaindu behar izan dituzte. Guztia Donostiako Udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak ordaindu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Topoko zubia

**Topoko zubia** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Loiola auzoan dagoen zubi bat da. Izenak ongi adierazten duen modura, bertatik Lasarte-Oria - Hendaia ibilbidea egiten duen Topo izenez ezagutzen den tren linea igarotzen da. Loiolako Kultur Etxearen alboan kokatua dago.

Zubia harrizkoa da, 1911an *Topo* trenarentzat egin zen. Hiru arko eliptiko ditu eta ehun metroko luzera du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jiuzhaigou harana

**Jiuzhaigou harana** (txinera sinplifikatuz: 九寨沟; txinera tradizionalez: 九寨溝; Pinyineraz: Jiǔzhàigōu; tibeteraz: གཟི་རྩ་སྡེ་དགུ; Wyliez: gzi-rtsa sde-dgu; tibetar pinyineraz: Sirza Degu) bederatzi herrixketako harana da, Nanping barrutian Sichuan probintzian, Txina.

Jiuzhaigou bailarako bederatzi tibetar herrixka hauek UNESCOk Gizateriaren Ondare zerrendan gehitu zituen 1992an eta 72.000 hako eremu babestua du.

## Ikus, gainera 
* Txinako geografia

## Kanpo estekak 
* Jiuzhaigou harana Elhuyar aldizkariaren webgunean
Triiodotironina

**Triiodotironina (T3)** bi hormona tiroideoetako bat da; bestea tiroxina da. Tiroideko zelula folikularrek, tirozitoek, ekoizten eta jariatzen dute. Haren ekoizpena beste hormona batek, tirotropinak (TSH), erregulatzen du. Tirotropina, berriz, hipofisiak jariatzen du.

Tiroxina triiodotironinaren aitzindaria da. Izan ere, triiodotironina gehiena tiroxinaren desiodizazioaren ondorioz sortzen da. Tiroide guruinak triiodotironina gehiago jariatzen du tiroxina baino, hiru aldiz gehiago gutxi gorabehera. Triiodotironinaren iraupena odolean 2,5 egunekoa da.

## Zeregin metabolikoa 
Triiodotironinaren jarduera, oro har, tiroxinaren antzekoa da, nahiz eta bere eragina handiagoa izan ehunetan, hormona indartsuagoa baita.
Prozesu katabolikoak areagotu eta bizkortzen ditu, eta oxigenoaren kontsumoa handitzen. Organismoaren hazkuntzan ere eragin nabarmena du. Intsulinaren jarduera azkartu eta serotoninaren garuneko kontzentrazioa handitu egiten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txantreako zubia

**Txatreako zubia** Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du. 1960an Txantrea auzoa Labriteko jaitsiera eta hiriaren erdigunearekin lotzeko asmoz eraiki zen. Magdalenako zubia eta Alemanen oinzubiaren artean kokatua dago.

## Kanpo estekak 
* Txatreako zubia. Arga ibaia: Arantzadiko zatia. Iruñeko Ibai Parkea.
Wudang mendiak

**Wudang mendiak** (txinera sinplifikatuz: 武当山; txinera tradizionalez: 武當山; Pinyineraz: Wǔdāng shān) Txinako Hubei probintziaren ipar-mendebaldean daude. Mendi gailurrik nagusiena Tianzhu (Zeruko Habea) da eta inguruan dituen gainerako 72 tontorretan gailentzen da. **Wudang mendietako antzinako etxe multzoa** UNESCOk Gizateriaren Ondare zerrendan gehitu zuen 1994an.

Mendi hauetan taoismoarekin erlazionatutako hainbat borroka arte sortu omen ziren, zeinetan Wudangquan edo Wudai Pai edo Wudang borroka estiloa, eta erlazionatutako beste estilo batzuk, Pa Kua Chuan, Ba Ji Quan, Tai Chi Chuan, eta abar nabarmentzen diren. Elezaharrak txinatar borroka arteen barneko estiloen jatorria egozten dio Wudang mendietako eskualdeari.

Wudang mendiak nabarmentzen dira tenplu taoisten nukleoa izateagatik eta taoismoaren eta txinatar medikuntza tradizionalaren maisu nabarmeneko bere tradizio historikoagatik.

## Ikus, gainera 
* Taoismoa
* Tai chi chuan
* Chi kung
* Txinako borroka arteak

## Kanpo estekak 
*  Wudang mendietako antzinako etxe multzoa
Zeruko Tenplua

**Zeruko Tenplua** (txinera sinplifikatuz: 天坛; txinera tradizionalez: 天壇; Pinyineraz: Tiāntán; mantxurieraz: Abkai mukdehun) Txinako Beijing hiriburuan dago. **Zeruko Tenplua, Beijingo inperioko opari-aldarea** UNESCOk Gizateriaren Ondare zerrendan gehitu zuen 1998an.

## Kanpo estekak
Bizkaiko Diputazioaren Bandera

**Bizkaiko Diputazioaren Bandera** 1989 eta 1994 urteen artean jokatu zen estropada garrantzitsua izan zen, izan ere sariak onak baitziren. San Pedro izan zen ekitaldi gehienak irabazi zituen arraun taldea.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Espartxoko zubia

**Espartxoko zubia** edo **Txomineneko zubia** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Txominenea auzoan dagoen zubi bat da, Loiola eta Martutene auzoen artean. Loiolako koarteletik eta Loiolako geltokitik hurbil dago.

## Izena 
Zubi honi aspaldidanik bertako baserritarrek *Espartxoko zubia* izenez deitu izan dute. Txominenea auzoa eratu zenetik *Txomineneko zubia* edota *Txomineko zubia* ere deitzen dute, hiritar jatorrikoek batez ere. Beste izen batzuk *Kuartelatzeko zubia* (Loiolako kuartelaren aurrealdeko Kuarteleko zubiari kontrajarria) eta *Puente de La Casera* («La Casera zubia») dira. Azken izen hori oso erabilia da gaztelania hiztunen artean, eta La Casera gaseosa enpresak ondoan zuen biltegitik datorkio.

## Zubia 
Zubia izena ematen dion Espartxo baserriaren alboan dago (garai batean baserria nahiz zubia bera ere Altza udalerrian zeuden). Urumea ibaia zeharkatzen du, hain zuzen ere, Kristobaldegi bidea eta Uba bidearen artean (Ubako baselizara doan bidea).

## Historia 
Zubia 1910an eraiki zen eta handik iragaten zen bidea Mesedetako Andre Mariaren eritetxera zihoan. Errepidea, hasieran, Urumea gainetik igarotzen da, hormigoizko habez eginiko zubi polit batetik. Eritetxearen kontura eraiki zuten. Gaur egun konponketa beharrean dago, ez baitago halako zirkulazio handiari eusteko egina.

1934an Altzako udalerria Donostia hirira auzo gisa gehitu zen, ondorioz udalerrien arteko muga berrien ezarketa burutu zen, zubi honen eskuinaldean udalerrien arteko 2. zenbakidun mugarria zela egiaztatu zelarik, hain zuzen ere Altza, Loiola eta Martutene auzoen arteko muga).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txominenea

**Txominenea** (herri hizkeran **Txomin** izenez deitua) Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen auzune bat da, Loiola eta Martutene auzoen artean.

## Auzoak 
Uba, Ametzagaina eta Zorroaga mendien artean kokatua dago, Urumea ibaiaren ertzean. 2005. urtean 700 auzotar zituen, halere azken urteotan biztanleria hazi egin da. Administrazioaren ikuspegitik eta, Txominenea Loiola auzoaren barnean sartzen da; hala ere, Txomineneko auzotar askok euren berezko izaera erakusteko joera dute, bai eta *txomindarrak* direla adierazi ere. Izan ere, auzoak berezko egitura du, eta berezko jai nagusiak ere ospatu ohi ditu.

## Eraikinak 
* Espartxoko zubia
* Loiolako geltokia

## Iruditegia 

Fitxategi:Txomin-enea.jpg|Txominenearen ikuspegi orokorra, XX. mendearen hasieran

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
27 Poligonoko zubia

**27 Poligonoko zubia** (*Lugañene zubia* edo *Torrua Zahar zubia* ere deitua) Gipuzkoako Donostia hiriko Martutene auzoan dagoen zubi bat da. Zubiak Urumea ibaia gurutzatzen du. Lugañene pasealekua eta GI-40 errepideak zeharkatzen du, eta Martutene eta 27 Poligonoa deritzon industrialdearen artean dago.

1993ko urriaren 29an ireki zen. *Lugañene zubia* edo *Torrua Zahar zubia* ere deitua bada, inguruan dituen baserrien izenak baitira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martuteneko zubia

**Martuteneko zubia** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Martutene auzoan dagoen zubi bat da. Urumea ibaia zeharkatzen du. Zubiak 28 metroko luzera du. Berez, zubi hau Donostiako lursailetan osorik dagoen azken zubia da, Ergobiko zubia jada Astigarraga udalerriko izen bereko Ergobia auzoan baitago, Donostiarekin mugatuz.

## Historia 
Zubia bera eta Martuetene baserria gutxienez 1841. urtekoak dira, 1846ko martxoaren 7an Donostiako alkateari zuzendutako mezu batean egoera kaxkarrean zegoen egurrezko zubia konpontzeko asmoz 670 errealetako diru laguntza bat onartzeko eskatzen baitzen.

2012ko maiatzaren 30an Donostiako Udalan agintzen zegoen Bildu alderdiak zubia erautsi eta beste zubi berri bat eraikitzeko lanei 2014an ekingo ziela iragarri zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ergobiko zubia

**Ergobiko zubia** Gipuzkoako Astigarraga udalerriko zubi bat da. Urumea ibaia zeharkatzen du eta Astigarragako Ergobia auzoan dago, ertz batean Astigarraga udalerria eta bestaldean Donostiako lursailak daudelarik, hortaz bi udalerrin arteko muga ere bada.

## Historia 
Zubia XVI. mendean eriki zen eta izen bereko Ergobia ibi historikoan kokatua dago, Frantzia eta Gaztela arteko bide zaharra iragaten zen lekuan (1870an Donostiara desbideratu zen arte). XVIII. mendean Urumea ibaian eraiki zen lehenbiziko harrizko zubia izan zen, aurretik zegoen egurrezko zubia ordezkatu zuelarik.

## Zubia 
Kareharri landuz eginda dago eta beheratutako erdi-puntuko hiru arku ditu, zubi-bular indartsuak ditu kontrakorrontean eta uretan behera. Behinolako tankera eta itxura sendoa mantentzen ditu gaur egun, aldaketa eta gehiketa ugari egin zaizkion arren. Zubiak bere eskuinaldean burdinezko eskuleku zahar eta fin bat du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urbil

**Urbil Zentro Komertziala** Gipuzkoako Usurbil udalerriko Asteasuain poligonoan dagoen merkataritza-gune bat da, Txikierdi auzoan. Lasarte-Oria udalerriaren aldamenean dago, Donostia hiriburuko erdigunetik 5,5 kilometroa. 2000ko maiatzaren 16an ireki zen.

## Ezaugarriak 
* 35.538,20 m2
* 1.311 aparkaleku estali
* 1.092 aparkaleku gainazalean
* 62 lokal
* 11 jatetxe
* Guztira 1.400 eserleku dituzten 8 zinema areto

## Kanpo estekak 
* Urbil Zentro Komertzialaren webgunea
Garbera

**Garbera Merkatal-Zentrua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko merkataritza-gune bat da. Intxaurrondo eta Altza auzoen artean dagoen Garbera Zeharbidean kokatua dago, Otxoki eta Larratxoko parkeak eta Ametzagaina mendiaren artean.

1997an ireki zen eta izatez, Donostiako lehenbiziko merkataritza-gunea izen da.

## Ezaugarriak 
* 130.000 m2
* Solairu kopurua: 1
* 80 denda baino gehiago
* Komertzializazioa: Unibail-Rodamco
* Irikitzeko data: 1997
## Ikus, gainera 
* Ametzagainako parkea
* Otxokiko parkea

* "Ubako ermita eta Ama Birjina".

## Kanpo estekak 
* Garbera Merkatal-Zentzuaren webgunea  
* Ametzagaina parkea. Neguan argazki bilduma Flickr-en (113 argazki libre).