Maria de Luna

**María de Luna** (1353-1406), IV Segorbeko anderea eta II Lunako kondesa, Aragoiko Erresumako  Aragoiko Martin I.arekin ezkondu ondoren erregina ezkontidea izan zen.

Aragoiko erregina ezkontideen artean, Maria de Lunak aparteko lekua merezi du, kasu berezia baita. Historiografia modernoak *Handia*ren izenburuarekin kalifikatu du, bere zuhurtziak, dohainak eta tartean gobernatzeko zituenak kontutan hartuta.

## Biografia 
[ezkerrera|thumb|Maria de Lunaren armarria [Pobleteko monasterioa|Pobleteko monasterioan]]
Mariaren familia Aragoiko goi-aristokraziaren Casa de Lunakoa zen. Segur aski Pedrolan (Zaragoza) jaio zen, aitak han baitzuen bizilekua, erresuma osoan zehar jaurerriak bazituen ere. Bere gurasoak Lope de Luna jauna,Lunako lehen kondea, eta Brianda d'Agout izan ziren. Pedro IV.a Zeremoniatsuaren sema zen  Martin infantearekin ezkontzeko konpromisoa hartu zuten. Eta zortzi urte bete orduko Leonor erreginaren eskuetan utzi beharko zuten, gortean hezia izan zedin.

1372ko ekainaren 13an ezkondu zen, Bartzelonako Santa Eulalia katedralean. Ezkontza horretatik lau seme-alaba jaio ziren: Martin, seme zaharrena, Jaime, Juan eta Margarita; azken hirurak haurrak zirela hil ziren, Martin, Siziliako erregea, 33 urterekin zendu zen. 

Aragoiko erregina izan zen, Lunako kondesa, Montblanceko dukesa, Boleako , Berbegal, Loarre, Uxo, Segorbe, Longas eta beste hainbat tokitako anderea ere.

Joan I.a Ehiztaria hil zenean 1396an tronura igo ziren. Martin Sizilian zegoen, eta erregina berriak erregeorde gisa jokatu behar izan zuen  kondearen eta Violante de Bar erregina alargunaren tronurako asmoen aurrean. 1397an, Martin I.a Siziliatik itzuli zen eta berehala foruen zina egin zuen eta Zaragozako San Salvador Katedralean koroatu zuten.

Emakume noblea izan zen,Lunako etxetik etorria, karitate eta justiziaren zalea, sineskerietara iritsi gabe, erlijio sinesmen sakonak zituena, eta musika eta irakurketaren zalea.

Emakume dotore eta zorrotza, gorteko ponpezia eta arinkeriak ez zuten eraginik izan emakume harengan, bere senarra baino gehiago baitzen gobernatzeko gaitasunean. Herriarengandik gertu zegoen emakume hark beti babestu zituen behartsuenak, diruz lagunduz, baita zergetatik salbuetsiz ere; *remensako payes*ak defendatu zituen,eta baita Calatayud eta Darocako mairu eta juduen aljamak; erreinua suntsitzen ari ziren familia klanen artean bakea jartzen saiatu zen, bere familiakorenak barne;  Benedikto XIII. Aita Santuari, zenbait gutun idatzi zizkion, gizaki eta jainko eskubideei kontrakotzat jotzen zituen erabilera txarrak abolitzeko.

*Scala Dei*, moralari eta teologiari buruzko tratatu txiki bat dena, Francesc Eiximenisek idatzitako obra hau eskaini zion. 1399an, agian katalanez idatzia, erregina bezala koroatu zutenekoa(apirilaren 23an). Erdi Aroan goi klaseen artean oso ohikoak diren debozionarioen generokoa da aipatutako lan hau.

Maria erreginak osasun txarra izan zuen. 1406an apoplexiak jota hil zen Vilarrealen,Valentzian zegoen senarrarekin elkartzera zihoala.  

1404an idatzitako testamentuan,  Sancti Spiritu monasterioa ematen zien fraide frantziskotarrei berak haientzat sustatu zuena (Saguntotik 10 km-ra eta Valentziatik 35 km-ra). Baita Almonacid-eko errentetatik kobratuko zuten 5000 soldata valentziarreko errenta bat ere, aurrerago 1500 soldatatan gehitua, jantzietarako eta mantenurako erabili behar zirenak, eta 500 soldata gehiago Paternako eraikineko konponketak ordaintzeko.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://www.fundacionmedinaceli.org/casaducal/fichaindividuo.aspx?id=3502