open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sheffield

**Sheffield** Ingalaterrako erdialdean dagoen hiria da, herrialde osoko laugarren handiena dena Londres, Birmingham eta Leeds ondoren.

Hegoaldeko Yorkshire konderrikoa eta Yorkshire eta Humber eskualdekoa da.

Metropolitar guneak 520.700 biztanle zituen 2005ean.

## Klima 

## Kirolak 
Sheffield United eta Sheffield Wednesday hiriko futbol talde nagusiak dira. Bestalde, gaur egun oraindik kirol honetan jokatzen jarraitzen duen eta munduko futbol talderik zaharrena den Sheffield F.C taldea ere hiri honetakoa da, halere aurreko biak baino maila askoz ere apalagoan jokatu ohi du.

## Hiri senidetuak 
Sheffield ondorengo hiriekin senidetuta dago:

* 
* 
* 
* 

Halaber, lankidetza-hitzarmenak ditu ondorengo hiriekin:

* 
* 
* 
* 

## Pertsonaia ezagunak 
* Gordon Banks (1937- ), futbolari ohia.
* Sean Bean (1959- ), aktorea.
* Steve Peat (1974- ), Downhill, mendi bizikletako munduko txapelduna
* Jessica Ennis-Hill (1986- ), heptatleta, txapeldun olinpikoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sheffieldeko Udalaren webgune ofiziala
Brighton

**Brighton** ( ahoskatua) Ingalaterrako hegoaldean dagoen hiria da, herrialde osoko bostgarren handiena dena London, Birmingham, Leeds eta Sheffield ondoren. 2011n, Brightonek 273.400 biztanle inguru zituen .Ozeano Atlantikoaren kostaldean kokatuta dago, Erresuma Batuko leku turistiko handien eta ospetsuenetakoa izanez. Alboan daukan Hove herriarekin Brighton and Hove hiria eratzen du.

Ekialdeko Sussexeko konderrikoa eta Hego-ekialdeko Ingalaterra eskualdekoa da.

## Historia 
Brighthelmston herria 1086ko *Domesday liburua* sortu baino aski lehenago sortu zen. XVIII. mendean  oporleku gisa bihurtu zen ezagun. 1841ean, Londresetik zetorren trenaren sorrerarekin bisitari askoren eguna pasatzeko jomuga bilakatu zen. Harrez geroztik, Brightonek populazio hazkunde nabarmena izan zuen, 1961ean 160.000 biztanle zituelarik. Gaur egun Brighton kostaldean zehar luzatzen diren hainbat herriekin bateratzen da, mendebaldera Hove, Portslade by-Sea, Shoreham by-Sea, Lancing eta Worthing dituelarik, eta ekialdera Woodingdean, Rottingdean, Saltdean eta Peacehaven.

Brighton, hotel, jatetxe, harri hondartza eta denbora-pasa aisetasunekin, turistentzako bisitaleku bihurtu da, baita hainbat konferentziaren bilgune ere. Brighton eta Hove herriak bi unibertsitate ditu, University of Brighton eta Sussex University (azken hau bere politika eta filosofia fakultateagatik Ingalaterra mailan ezaguna), baita hainbat ingeles-eskola ere, udan gazte atzerritarrez betetzen direnak.

## Klima 
## Brightondar ezagunak 
* Steve Ovett (1955-), atleta.
* Passenger (1984-), abeslaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Brighton eta Hove hiriaren webgune ofiziala
* Brightoneko Unibertsitatea
* Sussexko Unibertsitatea
Coventry

**Coventry** Ingalaterraren erdialdeko hiri bat da, herrialde osoko bederatzigarren handiena dena.

West Midlandseko konderrikoa eta izen bereko eskualdekoa da.

Hiriak 304.200 biztanle inguru zituen 2005ean.

## Historia 
Coventryk Luftwafferen bonbardaketa bortitza jasan zuen Bigarren Mundu Gerran; zehazki, 1940ko azaroaren 14an. Naziek jaurtikitako su-bonbek bertako katedrala guztiz suntsitu zuten. Horrenbestez, gaur egun Coventryko katedrala aipagarria da munduko berrienetako bat izateagatik, nahiz eta katedral zaharraren hondakinak ere gorde diren.

thumb|erdian|400px|Hiriaren ikuspegi orokorra.

## Ondarea 
* Coventryko katedrala

## Hiritar ezagunak 
* Edward Thomas Copson (1901-1980), matematikaria.
* Frank Whittle (1907-1996), ingeniari aeronautikoa.
* Clive Owen (1964-), aktorea.

## Kanpo estekak 
* Coventry hiriaren webgune ofiziala
Leicester

**Leicester** Ingalaterrako erdialdean dagoen hiria da, herrialde osoko hamargarren handiena dena.

Leicestershireko konderriko hiriburua da eta Mendebaldeko Midlands eskualdean, Soar ibaiaren ertzean, Nottingham hiriaren hegoaldean. Hiriak 288.000 biztanle inguru zituen 2005ean. Oso industriagune garrantzitsua da: ehungintza, mekanika industria, burdinbiderako gaiak, makineria, zapatagintza.

## Hauteskunde-barrutiak 
## Klima 

## Ondarea 
Aipagarri dira erromatarren garaiko harresiak (Jewry Wall), XII. mendeko abade etxea, VII. mendeko San Nikolas eliza erromaniko-gotikoa eta XII. mendeko St Mary de Castro eliza.

## Demografia 
## Historia 
Erromatarren garaian sortutako hiria da (*Ratæ Coritano*) eta danimarkarrek konkistatu ondoren Danimarkaren mende gelditu zen. Hiria izugarri hazi zen XVIII-XIX. mendean zehar ehungintzari esker.

## Pertsonaia ezagunak 
* Ruth Wills (1826-1908) poeta.
* Peter Shilton (1949-) futbolaria.

## Herri eta hiri senidetuak 
Leicesterrek honako hiri senidetuak ditu:
*  (1960)
*  (1969)
*  (1987)
*  (1993)
*  (1996)
*  (2008)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Leicester hiriaren webgune ofiziala
Labrit

**Labrit** izenak hainbat adiera ditu:

# Labrit pilotalekua, Iruñeko pilotaleku nagusia.
# Labrit, Euskal Herriko pop abeslaria.
# Labrit, Landetako txakur arraza baten izena da.
# Labrit multimedia S.L. Komunikazio kudeaketan aritzeko sortutako egitura.
# Labrit, Landetan dagoen herrixka.
::* Labriteko gaztelua, herri hartako gaztelua.

## Ikus, gainera 
* Albreteko leinua, Labrit herrixkan sortua, Nafarroako hainbat errege-erregina eman zituena.
* Albreteko dukerria, Albreteko leinuko jaun-andreen jaurerria.
Davis Kopa

thumb|Davis Kopa
**Davis Kopa** urtero ospatzen den tenis txapelketa da. Nazioarteko Tenis Federazioak antolaturiko txapelketan munduko herrialdeetako taldeek hartzen dute parte. Bakarrik gizonezkoek parte hartzen dute, emakumeen txapelketa Fed Kopa da.
Herrialdeek tenis-kalitate eta hauen kokapenaren arabaera jokatzen dute:
Fase bakoitzean 5 partida jokatzen dira, 3 irabazten dituenak garaile delarik. Lehenengo bi partidak bakarka dira, hirugarrena binaka, eta bukatzeko azkeneko biak berriro ere bakarka jolasten dira, baina lehenengo eta bigarrengo partiduetako jokalariak trukatuz.
Txapelketa 1899. urtean sortu zen Harvard unibertsitateko 4 tenislarik ingelesei desafioa bota zietenean. Unibertsitariek dirua eskatu zioten teniseko federazioari eta haietako batek Dwight Filley Davis-ek txapelketa-formatu bat ezarri zuen eta bere dirua erabiliz zilarrezko kopa bat erosi zuen (entsaladera bezala ezagutua).
1900. urtean egin zuten lehenengo partida eta AEBtako unibertsitariek britaniarrak garaitu zituzten. Urtez-urte herrialde gehiago gehietzen joan dira txapelketa honetara eta 1945. urtean, Dwight Davis hil zenean, txapelketa **Davis Kopa** deitzera pasatu zen.

## Davis Koparen azkenengo irabazleak 
### Irabazleak 
* 20px AEB: 32
* 20px Australia: 28
* 20px Frantzia: 10
* 20px Erresuma Batua: 10
* 20px Suedia: 7
* 20px Espainia: 6
* 20px Alemania: 3
* 20px Txekoslovakia: 3
* 20px Errusia: 3
* 20px Italia: 3
* 20px Kroazia: 2
* 20px Hegoafrika: 1
* 20px Serbia: 1
* 20px Suitza: 1
* 20px Argentina: 1
* 20px Kanada: 1

## Munduko Davis Kopako Sailkapena 
## Kanpo estekak 
*  Davis Koparen webgune ofiziala.
CLR

**CLR** “ **C**ommon **L**anguage **R**untime”-ren siglak dira.

Microsoft-en .NET plataformaren aplikazioak exekutatzeko exekuzio esparru segurua eta sendoa ematen du. Lengoaia anitz onartzen du baita aplikazioen garapena eta kudeaketa erraztu ere.

.NET Framework-en muina da. Lengoaia desberdinetan programatutako aplikazioak kargatzen diren exekuzio esparrua da, honela Windows 2000 eta Windows 2003 sistema eragileko zerbitzuak handituz.

Garapen tresnaren konpiladoreak .NET plataformak onartutako programazio-lengoaien iturburu-kodea **bitarteko kode** batean konpilatzen du (MSIL: Microsoft Intermediate Lenguaje), Java-ren BYTECODE-ren antzekoa. Kode hau sortzeko CLS-en (Common Language Specification) arauak jarraitzen ditu konpiladoreak.

Exekuzio burutzeko JIT (Just-In-Time) konpiladoreak makina kodea sortzen du bezeroaren plataformarentzako. Honela hardware plataformarekiko independentzia lortzen du .NET garapen esparruak.

.NET Framework-en CLR-ren egitura:

## Kanpo estekak 
*  Microsof-en .NET Framework 
*  .NET Framework-eko programazio-lengoaien zerrenda 
*  [ http://www.ecma-international.org/publications/standards/Ecma-334.htm C#-rako ECMA araua Microsoft .NET ]
*  [ http://www.ecma-international.org/publications/standards/Ecma-335.htm CLI-rako ECMA araua ]

## Ikus, gainera 
* .NET
* .NET Framework
* Visual Basic.NET
* .NET Show
* Visual Studio.NET
* ASP.NET
* ADO.NET
* Programazio-lengoaia
* BASIC
Zeelanda

**Zeelanda** (nederlanderaz *Zeeland* ) Herbehereetako hego-mendebaldeko probintzia da, Scheldt eta Maas ibaien deltek osatua, Belgikako mugatik hurbil. 2.934 kilometro koadroko eremua du eta 2015eko urtarrilaren 1ean 380.726 biztanle zituen. Hiriburua Middelburg da.

Zeelanda Berriari izena eman dio.

## Historia 
1299 arte Holanda eta Flandriako kondeen artean banatua izan zen; urte horretan Holandako kondeak bateratu zuen. Hortik aurrera Holandaren esku egon zen. 1432an, Filipe Onbera Borgoinako dukeak zituen Herbehereetako jabetzen barnera igaro zen. 1477an, Maria Borgoinakoa eta Maximiliano I.aren Habsburgoen esku geratu zen.

Laurogei Urteko Gerran Utrechteko Batasunaren barnean zegoen, eta Zazpi Herbehere Batuen Errepublikaren parte izan zen. Frantziaren okupazioaren ondoren, 1815ean Herbehereetako Erresumaren probintzia bilakatu zen. 1953ko

1953ko Ipar Itsasoko uholdeak 1.835 pertsona hil zituen Herbehereetan (bereziki Zeelandan), eta 150.000 hektareako eremua urperatu zuen; horren ostean Delta plana () abiarazi zen, eskualdea itsasotik babesteko.

## Geografia 
Probintzia ia osorik irlaz osatua dago, eta hortik *Zeeland* izena (euskaraz: «Itsasoko Lurra»). Azaleraren gehiena, berez, ura da. Lurraren gehiengoa itsas-mailaren azpitik dago, eta gizakiak eraikitako dike sistemari esker bizi daiteke bertan. Irla kopuru handi batez osatua egon arren, gaur egun tunel eta zubiz irla guztiak loturik daude. Nekazaritza eta abeltzaintza dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Udalerriak 
| width="15" | &nbsp; ||

|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Zeelandako gobernuaren webgunea.
Personal Area Network

**PAN** **P**ersonal **A**rea **N**etwork-en siglak dira.
Sarbide puntutik hurbil dauden bat baino gehiagoko gailuen arteko konputagailu-sarea da. Gailu hauen artean ordenagailuak, Interneterako sarbide puntuak, telefono mugikorrak, PDA, inprimagailuak... sar daitezke. Metro gutxiko eremuko sareak dira eta erabilera pertsonalerako.
## Haririk gabeko sareak 
Bluetooth estandarra **PAN** sareak eratzeko aproposa da. Bluetooth gailuen PAN sarea piconet deitzen da eta gutxienez bi gailuz osatzen da. Bata maisua eta beste morroia harreman hierarkiko batean. Piconet-era konektatzen den lehenengo gailua maisua da eta gainerakoak (morroiak) beraren menpe jarriko dira. Eskuarki 10 metroko irismena du baina baldintza egokietan 100 metrora hel daiteke.

## Ikus, gainera 
* Bluejacking
* IEEE 802.15
* Bluetooth
* ZigBee
* WAN
* MAN
* LAN

## Kanpo estekak 
*  Telekomunikazio Hiztegia
Fluxu-kontrol

**Fluxu-kontrola** igorlearen eta hartzailearen transmisio prozesatze abiadura ezberdinak berdintzeko prozedura da.

Igorlea eta hartzailea komunikazio batean berdinak ez dira izaten. Demagun, igorlearen konputagailua zerbitzaria dela eta hartzailearena makina arrunt bat. Zerbitzariak memoria buferrak, prozesatze abiadura eta banda-zabalera handiagoak izango ditu. Honela hartzailea ez gainkargatzeko, prozesa dezakeen datu gehiago ez zaio bidali behar. Horretarako datu trafikoa kontrolatzeko prozedurak asmatu dira igorleak hartzaile ez itotzeko.

Fluxu-kontrol tekniken artean *stop and wait* eta leiho labainkorra daude.

## Aldagaiak 
Hauek dira transmisio prozesatze abiaduran sartzen diren aldagaiak:

:* Prozesadorearen abiadura
:* Sarrera-irteera buferrak
:* Interfaze txartelak (sare-txartelaren abiadura)
:* Banda-zabalera edo konexio abiadura (ADSL, modem PSTN, modem RDSI, kable-modem, T1, ATM...)
 
## Ikus, gainera 
* Sare protokolo

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.

## Kanpo estekak 
*  Telekomunikazio Hiztegia euskaraz

*  TCP/IP-ri buruzko liburua euskaraz
Bloglines

**Bloglines** informazio batzaile bat izan zen, 2003an sortua, 2015ean zerbitzua emateari utzi zion.

Informazio iturriak bilatu, harpidetu, sortu eta partekatzeko erabiltzen zen. Bloglines hainbat zerbitzaritan zegoen ostatu hartuta, Interneten, inork ez zuen zertan instalatu bere ordenagailuan, eta, beraz, munduko edozein ordenagailutatik iritsi zitekeen edukietara. Hori zen bere abantailarik handienetako bat. Bloglinesek aukera ematen zuen informazio iturriak karpetatan antolatzeko, gaien arabera. Batzaile horrek, gainera, posible egiten zuen beste erabiltzaileen irakurgaiak ikusi eta, nahi izanez gero, haietara harpidetzeko.

Bloglines batzaile ezagunenetako bat izan zen. Besteak bezala, sortu zen sareko erabiltzaileek hobeto kudea zezaten informazio gainkarga, berauei esker irakurleak ez baitzuen begiratu beharrik webguneak banan-banan.
## Kanpo estekak 
* Bloglines
Ad-Aware

**Ad-aware** internet erabiltzailearen ohiturak erregistratu eta erabiltzen dituen programak aurkitu eta ezabatzeko erabiltzen den programa da.

Segurtasunaren eta pribatutasunaren aldeko legeak gorabehera, badaude tresna elektronikoetan instalatu ondoren, datu pertsonalen eta nabigazio ohituren berri ematen dituzten aplikazio informatikoak. Spyware motako aplikazio horiek bildutako informazioa ezezagunengana iritsi eta ez dago jakiterik nola erabiliko duten. Hala ere, aplikazio hauen lana eragozteko, nola funtzionatzen duten jakitea eta babes neurriak hartzea komeni da.

Sarean diren iruzurren artean gogaikarrienak spam-a eta birusak dira, euren eragina agerikoa baita. Spyware-a, nahiz eta ezezagunagoa izan, kalte larriak eragin ditzake. Makina batean instalatuta, isilpeko lana egiten dute bertan gordeta egon daitezkeen datu konfidentzialak programaren egileari bidalita. Besteak beste, testu-prozesatzaileekin idazten diren testuak, nabigatzailea erabiliz bisitatzen diren webguneak, banku telematikoko edo posta elektronikoko gakoak...

Ad-aware aplikazioak, spyware-a detektatzeaz gain, markatzaileak, troiarrak, malware-a, datu-meatzaritza, publizitate erasokorra, bizkarroiak eta nabigazio-bahitzaileak aurkitzen ditu.

Ad-aware-ren fabrikatzaileak, Lavasoft, doaneko bertsio bat eskaintzen du, Ad-Aware 2007 Free, eta ordaindu beharreko beste hiru: Ad-Aware 2007 Plus, Ad-Aware 2007 Pro eta Ad-Aware SE Enterprise.

## Kanpo estekak 
* Ad-Aware
* VS Antivirus
Windows NT

**Windows NT** (**N**ew **T**echnology) Microsoften sistema eragileen familia bat da. Lehenengo bertsioa 1993ko uztailean plazaratu zen. Plataforma-anitza, erabiltzaile-anitza, ataza-anitza, prozesadore-anitza eta prozesaketa-anitza da, eta Unicode kodea onartzen du. NTk segurtasun ezaugarriak eta Netware, TCP-IP, NetBEUI komunikazio protokoloak ditu.

Windows NT familiako lehen sistema eragilea Windows NT 3.1 izan zen, lan-estazioetarako eta zerbitzarietarako ekoitzia; eta orain arte plazaratu diren azken biak Windows 10 (2015eko uztailean) eta Windows Server 2016 (2016ko irailean) dira. NT izan zen huts-hutsik 32 bitekoa zen Windowsen lehenengo bertsioa; egun, 32 biteko eta 64 biteko bertsioak ditu Windows NT familiak. NT familia sortu aurreko Windows bertsioak, kontsumitzaileentzat pentsatuak, 16 eta 32 biteko hibridoak ziren.

## Kanpo estekak 
*  Microsoften webgunea

## Ikus, gainera 
* Windows 2003
* Windows 2000
* Windows XP
* Windows 7
* Windows 8
* Windows 10
Arancón

**Arancón** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 18 kilometrora dago, Almuerzoko mendilerroaren eta Cencejo mendiaren alboan. Udalerriak 77,6&nbsp;km²ko azalera dauka, eta 2005eko erroldaren arabera 108 biztanle bizi ziren herrian. Chavalindo, Cañuelo eta Trascastillejos ibaiek zeharkatzen dute. Arancongo udalerria sei kontzejuk osatzen dute; Arancón, Omeñaca, Tozalmoro, Cortos, Calderuela eta Nieva de Calderuela.

## Politika 
### Alkateen zerrenda 
thumb|200px
thumb|200px
thumb|200px|Biztanleria

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Koldo Gil

**Koldo Gil Pérez** (Burlata, Nafarroa Garaia, 1978ko urtarrilaren 16a) txirrindulari ohia da. 2001 eta 2008 artean izan zen profesionala. Igotzaile gisa nabarmendu zen.

## Bizitza 
Koldo Gil Club Ciclista Villavésen hasi zen lasterketa egiten. Ondoren, Caja Ruralekin lasterketa egin zuen amateur kategorian eta Segoviako Itzulia irabazi zuen. 2000. urtean Banestoren talde amateurrak fitxatu zuen eta 2001ean iBanesto.com talde profesionalerako hartu zuten. 2003an Liberty Seguros taldeak fitxatu zuen, baina 2005ean Saunier Duval-Prodir taldera joan zen.

Lasterketan lortu zuen garaipenik garrantzitsuena 2005eko Italiako Giroko 7. etapa izan zen. Etapa garaipena ez ezik, Mendiko maillot berdea lortu zuen ere. Halere, ezin izan zuen maillota defendatu eta urte horretako Giroa utzi behar izan zuen tendinitis baten erruz.

Hurrengo urtean helduko zitzaion bere garaipenen zerrendako lorpenik handiena: Suitzako Itzulia. Lasterketan, sailkapen nagusiko bigarren amaitu zuen, Jan Ullrich alemaniarraren atzetik; baina Ullrichek dopina egin zuela eta, garaipena kendu zioten, eta Koldo Gili eman.

## Kirol lorpenak 
## Taldeak 
* Banesto (amateurretan) (2000)
* iBanesto.com (2001-2002)
* ONCE-Eroski (2003)
* Liberty Seguros (2004-2005)
** Liberty Seguros 2004
** Liberty Seguros-Würth (2005)
* Saunier Duval-Prodir (2006-2007)
* Liberty Seguros Continental (2008)

## Kanpo estekak
Erlatibitatearen teoria

[thumb|300px|Espazio-denboran gertatzen den distortsioa, [erlatibitate orokorrak aurresaten duen bezala]]

**Erlatibitatearen teoriak** Albert Einsteinek XX. mendearen hasieran plazaratutako bi teoria hartzen ditu bere baitan, erlatibitate berezia eta erlatibitate orokorra, zeinak une hartan mekanika newtondarrak eta elektromagnetismoak zuten bateraezintasunari irtenbidea aurkitzeko asmoz garatu baitzituen.

Erlatibitate berezia 1905ean argitaratu zuen, eta mende batzuk lehenago Galileok eta Newtonek garatutako mugimenduaren legeak berdefinitu zituen Maxwellen elektromagnetismoarekin bateragarri bihurtuz; horretarako bi postulatutan oinarritu zen: erreferentzia sistema inertzial guztientzat lege fisikoak berdinak direla eta argiaren abiadura, hutsean, balio konstantea dela argiaren iturriaren mugimendua edozein izanik ere. Teoria honek grabitate indarrik gabeko kasua aztertzen du.
thumb|300x300px|Erlatibitateari buruz euskaraz argitaratutako lehenengo testua 1971n.
Erlatibitate orokorra 1915ean argitaratu zuen. Erlatibitate bereziaren orokortze bat da, bere baitan grabitate-indarraren eragina kontuan hartzen duena. Teoria honek Newtonen grabitazioaren teoria ordezkatu zuen, nahiz eta grabitate eremu ahulen pean eta abiadura txikietan Newtonen teoriak baliozkoa izaten jarraitzen duen. Erlatibitate berezia teoria honen kasu bat baino ez da.

Teoria hau izendatzeko, e*rlatibitate* terminoa Max Planck fisikariak 1906an erabili zuen lehenbizikoz, erlatibitate bereziak (eta denborarekin, erlatibitate orokorrak) zeukan erlatibitate printzipioaren erabilera nabarmentzeko.

## Erlatibitate berezia 
1905an Albert Einsteinek bere *Annus Mirabilis*aren barne argitaraturiko "Gorputz Mugikorren Elektromagnetismoari Buruz" artikuluan **erlatibitatearen teoria berezia**ren kontzeptua aurkeztu zuen. Erlatibitate bereziak esaten duena zera da, bata bestetik higidura uniformean edozein erreferentzia sistema inertzialean dauden behatzaileek ezin dezaketela inolako saiakuntzarik egin mugitzen edo geldi daudela erabakitzeko. Ideia hau Galileorena da, baina Einsteinek Galileoren transformaketa teoria Lorentzen transformaketengatik aldatu zituen, aldaketarekin elektromagnetismoa teorian barneratuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Zarrabeitia

**Mikel Zarrabeitia Uranga** (Abadiño, Bizkaia, 1970eko maiatzaren 14a - ) euskal txirrindulari profesionala izan zen 1991 eta 2003 artean. Juan Antonio bere anaia txirrindularia ere izan zen.

1994an, bigarren izan zen Espainiako Vueltan Tony Romingerren atzetik.

Halere, bere jarduera profesionalean ezbehar batzuk izan zituen. 1995an, mugitutako hernia baten ondorioz ebakuntza egin zioten. 2000n, berriz, Espainiako Vueltako etapa batean izan zuen erorikoaren ondorioz, hatz baten falangea galdu zuen.

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Amaya Seguros (1991-1993)
* Banesto (1994-1995)
* ONCE (1996-2003)
** ONCE (1996-1998)
** ONCE-Deutsche Bank (1999-2000)
** ONCE-Eroski (2001-2003)

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Joseba Beloki

**Joseba Beloki Dorronsoro** (Lazkao, Gipuzkoa, 1973ko abuztuaren 12a) euskal txirrindularia izan zen, profesionala 1998tik 2007ra. Afizionatu mailan, Kaiku taldean izan zen. Igotzaile ona eta erlojupeko etapetan ondo moldatzen zen. Miguel Indurainen atzetik, Frantziako Tourreko podium gehien dituen euskal txirrindularia da.

2003ko Uztailaren 14an ezbehar bat izan zuen. Frantziako Tourreko bederatzigarren etapa zen eta Lance Armstrong liderrarekin zihoan maldan behera Alexander Vinokourov harrapatzeko asmotan. Baina bihurgune batean, bere bizikletaren kontrola galdu zuen eguzkiak desegindako asfalto zati baten gainetik igaro ondoren. Horren ondorioz eroriko handia hartu zuen; izterrezurra, ukondoa eta eskuineko eskumuturra hautsi zituen. Erorketa horren ondoren, bere sasoirik onena galdu zuen eta harrezkero oso lasterketa gutxi amaitu ditu.

2006an sasoi onera itzultzen ari zenean Puerto Operazioan inplikatu zuten, ustez dopaketa kasu batzuekin zerikusirik zuelakoan. Gainera, bete-betean inplikaturik zegoen Eufemiano Fuentes medikuaren bezero bezala agertzen zen operazio honetako sumarioan. Eskandalu honen ondorioz, ezin izan zuen 2006ko Frantziako Tourrean parte hartu. Alabaina, 2006ko uztailaren 26an Joseba errugabetu zuten. Azkenean, 2007ko abenduan, erretiroa hartzea erabaki zuen, dopajearen krisiaren erruz behartua.

## Taldeak 
* Euskaltel-Euskadi (1998-1999)
* Festina Chronomatiques (2000)
* ONCE-Eroski (2001-2003)
* Brioches La Boulangère-Vendée (2004)
* Saunier Duval (2004)
* Liberty Seguros (2005)
* Astana-Würth (2006-2007)

## Palmaresa 
### Amateurra 
**1995**
* Granadako Itzulia
**1996**
* Euskal Herriko erlojupeko txapelketa
* Arabako erlojupeko txapelketa
* Santikutz Klasika
* Corte Ingles Saria
* 3. Ávilako Itzulian
**1997**
* Euskal Herriko erlojupeko txapelketa
* Goierriko Itzuliko etapa bat
* Arabako Itzulia eta etapa bat
* Altzoko Igoera
* Salamancako Itzuliko etapa bat
* 2. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
**1998**
* 5. Etorkizuneko Tourrean eta Mendiko sailkapena

### Profesionala 
**1999**
* 3. 15px Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan
* 4. Dauphine Liberen
* 4. Kataluniako Voltan

**2000**
* Asturiasko Itzulia eta etapa 1.
* Romandiako Tourreko etapa 1.
* 3. Frantziako Tourreko sailkapen nagusian.
* 6. Aragoiko Itzulian

**2001**
* 20px Kataluniako Volta, puntukako sailkapena eta 3 etapa.
* 2. Euskal Bizikletan
* 2. Montjuïceko Igoeran
* 3. Frantziako Tourrean.
* 4. Getxoko Zirkuituan

**2002**
* Euskal Bizikletako etapa 1.
* Montjuïceko Igoera eta sektore 1.
* 2. Frantziako Tourrean eta etapa 1 (taldekako erlojupekoa).
* 3. Espainiako Vueltan eta etapa 1 (taldekako erlojupekoa).
* 2. Montjuïceko Igoeran
* 3. Asturiasko Itzulian.
* 8. Lombardiako Giroan.

**2003**
* Alcobendasko Klasika eta etapa 1.
* 2. Euskal Bizikletan eta etapa 1.

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Kanpo estekak
Gorka Beloki

**Gorka Beloki Dorronsoro** (Beasain, Gipuzkoa, 1978ko martxoaren 3a) euskal txirrindularia ohia da, profesionala 2001 eta 2005 artean. Lesio baten ondorioz, txirrindularitza utzi behar izan zuen eta gaur egun masajista da. Joseba Belokiren anaia da.

## Taldeak 
* ONCE-Eroski (2001-2003)
* Brioches La Boulangère-Vendée (2004)
* Andalucia-Paul Versan (2005)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Gorka Beloki - High Cycling
Bezero-zerbitzari

**Bezero-zerbitzari eredua** edo **arkitektura** programak eta makinak zatitzeko eta bereizteko modua da, bakoitzak burutzen duen lana eraginkortasun handiagoz eta errazago egiteko asmoz.
Arkitektura honetan prozesuaren ahalmena zerbitzariaren eta bezeroen artean banatzen da.
 
Banatutako programa bateko funtzionaltasunean hiru geruza bereiz daitezke:
# Datu-base maneatzailea (biltegiratze maila )
# Aplikazio edo arau maneatzailea (maila logikoa)
# Erabiltzailearen interfazea (aurkezpen maila)
Arkitektura monolitikoan (trinkoan) ez dago banaketarik, hiru mailak makina berean prozesatzen dira.

## Bezeroaren osagaiak 
:* **Interfazea**: Erabiltzailearekin elkar eragiteko.
:* **Atal lokala**: Makina lokalean prozesuak egikaritzen ditu. Edozein aplikazio arrunta izan daiteke.
:* **Atal banatua**: Sarearekin elkar eragiten du, zerbitzariaren eskaerak egiteko eta honengandik erantzunak jasotzeko balio du.

## Zerbitzariaren osagaiak 
:* **Atal lokala**: Erabiltzailearen eskaerak prozesatzeko.
:* **Atal banatua**: Sarearekin elkar eragiten du.
::# Bezeroen eskaerak jaso
::# Zerbitzariaren atal lokalera pasatu bertan prozesatzeko
::# Jaso prozesatutako emaitzak eta bueltan saretik bezeroari erantzuteko prozesuak burutzen ditu.

## Komunikazio prozedura 
## Ikus, Gainera 
* Zerbitzari
* Posta zerbitzari
* Datu-base zerbitzari
* FTP zerbitzari
* Web zerbitzari
* Miniordenagailu.
* Aplikazio zerbitzari
* Parez pareko sareak (P2P)

## Kanpo estekak
Gregorio Ordóñez

**Gregorio Ordóñez Fenollar** (Caracas, Venezuela, 1958ko uztailaren 21- Donostia, 1995eko urtarrilaren 23a) Venezuelan jaiotako politikaria izan zen, ETAk hila.

## Biografia 
Nahiz eta Venezuelan jaio, Ordóñez Fenollar familia 1965ean aldatu zen Donostiara (Gipuzkoa), eta hiri horretan egin zituen Lehen eta Bigarren mailetako ikasketak. Nafarroako Unibertsitatean Kazetaritzan lizentziatu zen, eta, denboraldi labur batez ogibide izan ondoren, Alderdi Popularreko gazte sailean (*Nuevas Generaciones*) izena eman zuen. 1983an, 24 urte besterik ez zuela, Donostiako zinegotzi hautatu zuten. Legealdi hartantxe Hirigintza-lege saileko zinegotzi ere izendatu zuten, eta 1987an, Turismo eta Jaietako zinegotzi. 1991tik aurrera, Hirigintzako zinegotzi izan zen. Garai berean lehen alkateorde izan zen. PPko hautagai-zerrendako buru hirutan izan zen eta 1995ean ere horretarako izendatu zuten. 1990ean Ana Iribar irakaslearekin ezkondu zen, eta hiru urte geroago, Javier semea jaio zen.

Nahiz eta alderdi abertzaleek gehiengoa eduki Gipuzkoan eta ETAk presio handia egin, Ordóñezek gidatutako talde batek emaitza onak lortu zituen hainbat hauteskundetan, Aliantza Popularra alderdiarentzat lehenik, Alderdi Popularrarentzat geroago. 1994ko Europar Legebiltzarreko hauteskundeetan Donostiako zerrenda bozkatuena izan zen.

1995eko urtarrilaren 23an, Donostiako Parte Zaharreko jatetxe batean bazkaltzen ari zen alderdikideekin, tartean haren idazkari Maria San Gil. Maiatzeko hauteskundeak prestatzen ari ziren. Orduan, Frantzisko Xabier Gartzia Gaztelu *Txapote*k eta Juan Ramon Casatorrek osatutako ETAko komando bat jatetxean sartu eta Gregorio Ordóñez tiroz hil zuten. ETAk modu horretan hil zuen lehen zinegotzia izan zen: artean, zinegotziek ez zuten bizkartzainik erabiltzen.

Haren hilobiak hainbat aldiz donausteak jasan ditu.

## Omenaldia 
2020ko urtarrilaren 25ean Donostiako Udalak plaka bat jarri zuen Gregorio Ordoñezen omenez zuela 25 urte hil zuten tokian. Donostiako alkateak, Eneko Goiak, eta udalbatzako kideek, Ordoñezen familiarekin batera, omenaldia egin zioten hiriko alkateorde zenari lore-eskaintza batekin. 

## Dokumentala 
2025ean *Diario Vasco* egunkariak *Gregorio Ordóñez, el asesinato que despertó la rebelión contra ETA* dokumentala aurkeztu zuen. Lanean Gogora Institutuak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak kolaboratu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Gregorio Ordóñezen hilketaren hamargarren urteurrena
*  *Txapote*ren aurkako epaiketaren hasiera, 2006ko azaroaren 29ko artikulua.
* :[*Diario Vasco(https://eu.wikipedia.org/wiki/Diario_Vasco)* egunkariak prestatutako film dokumentala.]
PAN (argipena)

**PAN** siglek adiera hauek dituzte:

## Palestinako gobernu administrazioa 
* Palestinako Aginte Nazionala

## Alderdi politikoak 
* Partido Acción Nacional (Mexiko)
* Partido Acción Nacional (El Salvador)
* Partido Autonomista Nacional, Argentinakoa
* Partido de Avanzada Nacional, Guatemalakoa
* Partido dos Aposentados da Nação, Brasilgoa.

## Bestelakoak 
* PAN: informatikan, eremu pertsonaleko konputagailu-sarea (;
* PAN: medikuntzan, panarteritis nodosa;
* PAN: kimikan, poliakrilonitriloa.
Zabalgunea (Gasteiz)

**Zabalgunea** Gasteizko (Araba) auzoa da. Guztira 55 hektareako azalera dauka, Alde Zaharraren mendebalde eta hegoaldera dago, hiriaren erdigunean.

## Historia 
Gasteizko hiria oraindik harresi artean zegoela, gaur egun Zabalgunea dagoen lurrak hiriaren kanpoaldean zeuden, eta nekazarien azokak egiteko erabiltzen ziren. 1781. urtean ekin zioten auzoa eraikitzeari; horrela hasi ziren Plaza Berria (gaur egun *Espainia Plaza* izen ofiziala duena) eraikitzen, Justo Antonio Olagibel arkitektoaren diseinuari jarraituz. Plaza hamar urteren buruan amaitu zen. Estilo neoklasikoko plaza hura, ospakizun eta bestelako jaien erdigune moduan erabiltzeko egin zuten.

Horrez gain, Plaza Berrian udaletxe berria eraiki zen, eta erdi puntuko arkuko arkupeak egin ziren alboetako eraikinetan. 1985 eta 1986. urteen artean erabat berriztu zen plaza, gaur egungo itxura hartuz. Ondoren, XIX. mendean Zabalguneko eraikin gehienak altxatu ziren. Gaur egun, Gasteizko zabalguneak hiriko denda eta gune komertzial nagusia da eta bizitzeko hiriko gunerik garestienetakoa.

## Demografia eta biztanleria 
## Ondarea 
* Gasteizko udaletxea
* Gasteizko postetxea
* Arkupea (Gasteiz)
* Gasteizko geltokia

## Kaleak 
* Eduardo Dato kalea
* Alaba Jeneralaren kalea
* San Antonio kalea

## Plazak 
* Andre Maria Zuriaren plaza
* Plaza Berria

## Argazki galeria 

Irudi:Vitoria - Calle Dato 31.jpg|Eduardo Dato kalea.
Irudi:Vitoria plaza españa.jpg|Gasteizko udaletxea, Plaza Berrian.
Irudi:Vitoria - Casa Pando-Argüelles 6.jpg|Pando-Argüelles etxea.
Irudi:Vitoria - Calle Manuel Iradier 46, Casa Fournier 1.jpg|Fournier etxea.
Irudi:Vitoria - Calle General Álava 2 (1).jpg|Alaba Jeneralaren kalean dagoen eraikin modernista.
File:Estación de tren de Vitoria 3.jpg|Gasteizko geltokia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zabalgunea (hirigintza)

## Kanpo estekak
Lagunak Kirol Elkartea

**Lagunak** edo **Lagunak Navarra** Barañaingo kirol kluba da. 1979an sortua, zenbait sailak ditu, tartean eskubaloiarena edo futbolenak.

## Emakumezko futbol saila 
1990ean sortua, emakumezko saila aitzindaria zen, Nafarroako emakumezko futbolean.

1999 urtean igo zen lehen aldiz Superligara eta aurreneko denboraldian hirugarren postua eskuratu zuen. 2013 artean ia urtero izan zen maila gorenean. Erreginaren Kopako finala hiru aldiz jokatu zuen, 1998, 2001 eta 2006 urteetan.

2014tik aurrera Nafarroako erregionalean dabil.

### Urtez urte 
## Gizonezko futbol saila 
Gizonezko futbol saila ez da emakumezkoa bezain arrakastatsua, Hirugarren Mailan hiru denboraldi baino ez ditu eman eta.

### Datuak 
2024-25 denboraldia barne:
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 4
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 2

### Mailak 
* 1979-1994: Erregional Maila.
* 1994-1996: Hirugarren Maila.
* 1996-2006: Erregional Maila.
* 2006-2007: Hirugarren Maila.
* 2007-egun: Erregional Maila.

### Azken denboraldiak 
* ¹ 2015-16 denboraldian Nafarroako Preferentea **Lehen Autonomikoa** bihurtu zen eta ondorioz Lehen Erregionala, Nafarroako Preferentea.

## Kanpo estekak 
*  www.bmlagunak.com- Lagunak Klubaren eskubaloi saila
*  Lagunak-i buruzko informazioa
Maria Magunazelaia

**Maria Magunazelaia Loroño**, jaiotzaz Mariana, baina ***Maria Maoma*** ezizenez ezagunagoa, (Ermua, Bizkaia, 1904ko abuztuaren 18a - Arganda del Rey, Madril, 2000ko irailaren 18a) Euskal Herriko lehenengoetariko txirrindularia izan zen.

## Bizitza 
Maria Magunazelaia Loroño 1904ko abuztuaren 18an Ermuko Sallabente auzoan jaio zen. Aita, Juan Domingo Magunazelaia Magunazelaia, jatorriz Ibarrurikoa (gerora Muxikako auzoa), Ermura lan egitera joan zen. Lanbidez tornularia izanik, neskatoaren jaiotza-agiriak argitzen digun modura, torlojuen tailertxo bat jarri zuen bertan, gerora A8 autopistaren sarrera izango zen paraje inguruan. Egiten zuen propagandak zioen: “Fabrica de radios para autos y motos - tornilleria - remaches - tuercas y arandelas”.  

Aita bere abizenaren *Maoma* laburduratik deitzen zuten eta seme-alabak ezizen beretik ezagutuko zituzten beti. Ama, Josefa Loroño Iturrioz, senarraren Bizkaiko paraje bertsukoa zen, Morgako alaba bait zen.

Bost seme-alaba izan zituen bikoteak, bi umetan zendu baziren ere; Maria izan zen euretan nagusiena eta neska bakarra. Ahari-joko zalea zen Juan eta herririk herri ibiltzen zen apustuak egin eta desafioak antolatzen. *Sidecar*dun motorra zuen; moto-gidari bera eta alboko gurditxoan aharia jartzen zuen, kopiloto. Hil ere motorrarekin izandako istripu baten ondorioz hil zen, 1914ko uztailean. Angel Markano Arregi korrikalari eibartarrarekin ezkondua, bikoteak seme bakarra izan zuen, Roberto Markano Magunazelaia, 1928. urtean Eibarren jaioa eta 1936ko Gerra Zibilaren ondorioz Errusiara erbesteratua izan zena, gerrako umetzat.

Senarra, Santoñan preso egon ostean, Santanderren fusilatu zuten 1938ko martxoan. Maria gerora, alargun ere geratutako Miguel Fernándezekin batu zen; Miguelen alaba biak benetako arrebak izan ziren Roberto semearentzat.

## Kirol ibilbidea 
Gaztetatik hasi zen kirola egiten eta bere bi zaletasunak uztartu zituen: mendia eta txirrindularitza; 1925 eta 1930 artean bere anaiaren GAC markako bizikleta erabiltzen zuen. Garai hartan bi erroberadun gainean emakume gutxi ibiltzen zela-eta, askoren irainak jasan behar izan zituen. Gipuzkoan eta Bizkaian antolatzen ziren txirrindularitza lasterketetan parte hartu zuen eta horietako batzuk irabazi ere.

## Aitortzak 
* 2018an, Eibarko Armagintzaren Museoak, Emakumearen Egunaren aldarrikapenen haritik bere figura eta ibilbidea ezagutzera eman zuen
* 2020an, Martxoaren 8ko ospakizunen harira, Eibar Futbol taldeak Ipurua zelaiko eremu desberdinak berrizendatu zituen sasoi guztietako Eibarko emakume kirolarien izenen plakak jarriz, Maria Magunazelaiarena tarteko

## Irudi galeria 

File:01 eibar.jpg|Euskal Herriarentzako Sortaraua (autonomia estatua) onartzeko erreferenduma, 1933koa, Euskal Herrian emakumeak estreinakoz botoa eman ahal zuteneko hauteskundea. Eibarren lekuko gisa aritu zen Maria Magunazelaia, irudiaren erdian alkandora zuriarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Maria Magunazelaiari buruzko informazioa
Patxi Beitia

**Patxi Beitia** (Eibar, Gipuzkoa, 1925- † Bermeo, 2007ko urtarrilaren 8) Kezka dantza taldeko zuzendaria, Alkartasuna Dantza taldeko sortzailea eta aurreskularia izan zen.

## Biografia 
1925ean jaio zen Eibarren eta gazte-gaztetatik dantzatzea gustatzen zitzaion. 1931an hasi zen dantzan Eibarko Batzokian Gregorio Santa Cruz maisu zuela. Gerra ondoren, Educación y Descansoko taldearekin dantzatu zuen, Santa Cruzen esanetara orduan ere. 1947an, Eva Peronen aurrean aurreskua dantzatu zuen Madrilen.

Aurreskulari bikaina izan zen eta bere garaiko onenak ziren Donostia eta Bilboko aurreskulari handienekin lehiatu zen. 1959an Kezkako zuzendari izendatu zuten eta kargu horretan egon zen 1965ean ezkondu zen eta Bermeora bizitzera joan zen arte. 1976an, Bermeon, Alkartasuna dantza taldea sortu zuen.

2007ko urtarrilaren 8an hil zen Bermeon.

## Kanpo estekak 
*  Patxi Beitiaren biografia, Kezka dantza taldearen eskutik
ALOHA artekatua

**ALOHA artekatua** 1972an ALOHA protokoloaren hobekuntzarako eginiko proposamena da, datuak bidaltzeko denbora tarte konstantean erabiltzea hain zuzen ere. Igorle guztiek jakingo zuten noiz hasten zen denbora tarte bakoitza eta horrela talka egiteko aukerak gutxituko ziren, eta talka gertatuz gero, denbora tarte batera mugatzen zen. ALOHA-ren hobekuntza honi ALOHA artekatua deitu zitzaion denbora tarteak erabiltzeagatik. Hobekuntza honekin metodo honen eraginkortasuna %37ra igotzen da.

## Ikus, gainera 
* ALOHA hutsa
* Atzipen protokoloak

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Kanpo estekak
Nottingham

**Nottingham** Ingalaterrako erdialdean dagoen hiria da, herrialde osoko hamaikagarren handiena dena.

Nottinghamshireko konderrikoa eta Ekialdeko Midlands eskualdekoa da.

Hiriak 278.700 biztanle zituen 2005ean.

## Kirolak 
* Nottingham Forest hiriko futbol talde historikoak birritan irabazi zuen Europako Kopa, 1979 eta 1980an.

## Iruditegia 

Irudi:Old Market Square.jpg|Old Market Square.
Irudi:Robin Hood Memorial.jpg|Robin Hood Memorial.
Irudi:Nottingham Castle - Nottingham - England - 2004-11-04.jpg|Nottinghameko gaztelua.
Irudi:CityGroundPanorama.jpg|City Ground, Nottingham Forest futbol taldearen zelaia.

## Kanpo estekak 
* Nottingham hiriko webgune ofiziala
Newcastle upon Tyne

**Newcastle upon Tyne** (ohikoa *Newcastle* laburtzea da) Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen hiria da, herrialde osoko hamabigarren handiena dena.

Tyne and Wear konderrikoa eta North East England eskualdekoa da.

Hiriak 276.400 biztanle zituen 2005ean.

## Kirolak 
* Newcastle United, futbol taldea.

## Herritar ezagunak 
* Gordon Matthew Thomas Sumner "Sting" (1951), The Police taldeko abeslari eta burua.
* Alan Shearer 1970, Newcastle United futbolari eta goleatzailea.
* Dire Straits musika taldean 1977an hiri honetan sortu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Newcastle upon Tyne, England.jpg|Newcastlego katedrala
Irudi:Newcastle upon Tyne-Swing bridge.jpg|Tyne Bridge
Irudi:Pre-match St James' Park.JPG|St. James Park futbolzelaia
Irudi:Side - Tyne Bridge.jpg|Tyne Bridge inguruko kalea

## Kanpo estekak 
* Newcastle hiriaren webgune ofiziala
Karlos I.a

**Karlos I.a** honako erregeen izan da:
* Karlos I.a Nafarroakoa (1294 – 1328)
* Karlos I.a Espainiakoa (1500 – 1558)
Michael Stone

**Michael Stone** (Belfast, 1955eko apirilaren 2a) Ipar Irlandako paramilitar leialista da, 1988an IRAko hiru lagunen hiletan jendetza granada eta pistolarekin erasotzeagatik ezaguna.

Tartans izeneko talde leialistan 13 urte zituelarik sartu zen. Hamasei urterekin armak izateagatik espetxean egona zen. Haren esanetan, 1987an Enniskillen hirian egiten ari zen meza batean IRAk bonba baten bidez 11 lagun hiltzean erabaki zuen mendekua hartzea.

Erresuma Batuko armadak Gibraltarren hildako IRAko 3 kideren hileta-elizkizunetan, Milltown hilerrian, granadak eta pistola eskuetan agertu zen Michael Stone, goi mailako errepublikanoak, tartean Gerry Adams, erail nahian. Hiru pertsona zendu zituen, haietako bat IRAko kidea; eta beste 60 zauritu zituen. Azkenean hilerrira joandako batzuek Stone inguratu zuten, eta poliziak atxilotu ezean, hil arte jipoituko zuketen. Telebistako kamerek erasoa grabatu ahal izanik, gatazkako irudi ankerrenetakoak eman zituten.

Komunikabideek jarritako Rambo gisako irudia arbuiatu zuen Stonek, baina, aldi berean, 1984 eta 1987 bitartean beste hiru katoliko (haren aburuz IRArekin loturikoak) erailtzea aldarrikatu zuen. Sei hilketaren errundutzat jota, 684 urteko espetxe-zigorra ezarri zioten, prisioan gutxienez 30 urte emateko gomendioarekin.

Gartzelan ari zelarik, UFF talde paramilitarraren buru bihurtu zen. Mo Mowlam Ipar Irlandarako ministroak Michael Stone ere bisitatu zuen 1990eko hamarkadaren erdiko bake-negoziazioetan, leialistak hitzarmenaren alde erakarri nahian.

Stonek 2000ko uztailaren 24an presondegia utzi zuen, 1998ko Ostiral Santuko Hitzarmenen jarraibideek zioten bezala. 2006ko azaroaren 24an Stormonteko Parlamentuan armatuta sartzen saiatzeagatik atxilotu zuten berriro.

## Ikus gainera 
* Milltown hilerriko erasoa
* Lenny Murphy
Irredentismo

**Irredentismo** terminoak bi zentzu ditu, osagarriak izan daitezkeenak:

* Nazio edo estatu baten lurraldea ondoko herrialde baten lurraldeekin handitu nahi denean, lurralde horiek nazio beraren parte jotzen direlako.

* Lurralde bat, bere jatorri nazionala dela eta, berea ez den estatu batekin bat egin nahi duenean. Kasu hauetan "jatorrizko aberrira" itzuli nahi dela esan ohi da, eta mota honetako mugimenduak nazionalista bezala definitu ohi dira.

Hitz hau jatorri italiarrekoa da, estatu honen aldetik Austria-Hungariako Inperioren esku zeuden lurralde italiarrak izendatzeko *Italia irredenta* erabiltzen hasi baitziren.

## Irredentismoari lotutako aferak 
Irredentismoarekin lotutako gatazka nagusiez hitz egiterakoan ondoko hauek aipatu ohi dira. Batzuk estatuen aldetiko zabalpen aldarrikapenak dira; beste batzuk, aldiz, mugimendu nazionalisten proiektuak. Askotan, biak nahasi izan dira historian zehar.

### Estatuen aldarrikapen irredentistak 
[220px|eskuinera|thumb|[Taiwan|Txinako Errepublikaren (Taiwan) aldarrikapen irredentista ugariak azaltzen dituen mapa.]]
* Argentinaren Malvina uharteen aldarrikapena
* Espainiaren Gibraltar kokalekuaren aldarrikapena
* Lehenengo Mundu Gerran, Alemaniak Alsazia eta Lorena aldarrikatu zituen, beste lurralde batzuen artean
* Sionismoak Palestina historikoko lurraldeak aldarrikatzen ditu Israelgo estatuarentzat
* Serbiaren aldarrikapenak Bosnia-Herzegovina eta Kroaziako hainbat lurraldeetan
* Indiaren *Akhand Bharat* delakoaren aldarrikapena, Afganistan, Pakistan, Nepal, Bhutan, Sri Lanka eta Bangladesh Indiako zati gisa aldarrikatuz
* Pakistanen aldetik Kaxmir indiarraren aldarrikapena
* Finlandiaren aldarrikapenak egun Errusiarenak diren hainbat lurraldeetan (Ekialdeko Karelia)
* Portugalen aldetik Olivenza edo *Olivença* (Extremadura) herriaren aldarrikapena Espainiari
* "Somalia Handia"-ren aldarrikapena Somalian
* Maroko Handiaren aldarrikapena

### Bestelako aldarrikapen irredentistak 
* Italiako Trentino-Adige Garaia eskualdeko alde alemaniar hiztunetan (*Südtirol*) Austriarekin bat egiteko egindako ahaleginak
* Galiziako nazionalismoaren sektore batzuetan Portugalekin bat egiteko eginiko aldarrikapenak, gaur egun guztiz minoritarioak.
* Galizia irredenta
* Ipar Irlandako sektore nazionalisten nahia Eirerekin bat egiteko

## Ikus, gainera 
* Nazionalismoa
* Italia Handia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mo Mowlam

**Marjorie "Mo" Mowlam** (Watford, 1949ko irailaren 18a – 2005eko abuztuaren 19a) Ingalaterrako Alderdi Laboristaren kidea izan zen.

Tony Blairen kabinetean Ipar Irlandarako idazkaria izan zen. Leialista eta errepublikanoen arteko bakea lor zedin jo eta ke jardun zuen, 1998an Ostiral Santuko Hitzarmena sinatu zen arte. Argi mintzatzeak eman zion xarmak zein garuna-minbiziaren kontrako borrokak ospe handia eraman zioten. Hala ere, unionistek errepublikarren alde egiteko joera zuela salatu zuten.

Buruko minbiziak jota hil zen 56 urterekin.

## Politikan 
1997an Tony Blairrek Ipar Irlandarako Estatu idazkaria izendatu zuen, eta bilakatu zen lanpostu horretan aritzen zen lehendabiziko emakumea. Mowlamen agintaldian lortu zen IRAk su-etena berriro deklara zezan, eta Sinn Féin ere gehitu zuten alderdi politiko guztien arteko elkarrizketetan. Halaber, leialistek bake akordioarekin bat egin zezaten, Maze espetxera joan zen preso leialistekin bertatik bertara eta bakarrik hitz egitera.

Mowlam lekukoa izan zen Ostiral Santuko Hitzarmenaren sinaduran, 1998an. Nolanahi ere, alderdi unionistekin gero eta tirabira gehiago zituenez, Tony Blair eta bere laguntzaileak joan ziren emeki-emeki Mowlamen eginkizunak bereganatzen. Horren ondorioz, 1999ko urrian Peter Mandelsonek ordeztu zuen Mowlam. Handik aurrera, maila baxuagoko postuetan aritu zen Mowlam.

## Ikus, gainera 
* Ipar Irlandako gatazka
The Pirate Bay

**The Pirate Bay** edo TPB (euskaraz, "Pirataren Badia") webgune bat da, ustez munduko BitTorrent zerbitzaririk handiena. Bertan, aukera dago mota guztietako multimedia materiala bilatzeko .torrent artxiboetan. Copyright aurkako Piratbyrån erakundeak sortu zuen Suedian 2004. urtearen hasieran.

Zerbitzariak Hypercube izeneko softwarea erabiltzen du, eta Estokolmon dago, Suedian.

## Kanpo estekak
Ziganda (argipena)

**Ziganda** izenak esanahi desberdinak izan ditzake:

# Paz Ziganda: Nafarroako ikastoletako aitzindaria.
# Ziganda: Atezko kontzejua.
# Kuko Ziganda: Larraintzarko futbolari ohia eta entrenatzailea.
# Carlota Ziganda: Golf jokalaria eta aurrekoaren iloba.
Mikel Belloso

**Mikel Belloso Arsuaga**, pilota arloan **Belloso** deituraz ezaguna (Tolosa, Gipuzkoa, 1985eko martxoaren 5a)
esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,80 m luze da, eta 80 kg pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2006ko abuztuaren 27an jokatu zuen, Zarauzko Aritzbatalde pilotalekuan. Partida hartan Alberto Belokiren aurka neurtu zen, eta 22-15 irabazi zion. Pilotaleku berean jokatu zuen profesionaletako azken partida, 2010eko abuztuaren 17an, artean 25 urte besterik ez zuela, Asegarcek ez baitzion kontratua berritu.

## Erreferentziak
Ruben Beloki

**Ruben Beloki Iribarren** —pilota arloan **Beloki** deituraz ezaguna— (Burlata, Nafarroa, 1974ko abuztuaren 8a) esku huskako pilotari profesional ohia da, historian izan den handienetakoa, palmaresari begiratuz gero. Atzelari postuan ziharduen, Asegarce enpresarekin. Eskuin kolpe bortitz eta ikusgarriari esker nabarmendu zen. Estatistika ofizialen arabera, 1,86 metro luze da, eta 89 kilo pisatzen du. Estreinako partida 1992ko abuztuaren 21ean jokatu zuen, Donostiako Anoeta pilotalekuan; erretirokoa, berriz, 2011ko abenduaren 3an, Iruñeko Labrit pilotalekuan.

Oso palmares handia du Belokik, gazte-gaztetatik garaipenak pilatzen hasita. Izan ere, denbora luzez historiako esku huskako buruz buruko txapeldunik gazteena izan zen, 20 urte baitzituen 1995ean, lehen aldiz irabazi zuenean, 2016an Iker Irribarriak 19 urterekin ohore hori bereganatu zuen arte. Horretaz gain, 1998, 1999 eta 2001. urteetan ere lortu du esku huskako titulu gorena. 2000 eta 2002. urteetan txapeldunorde geratu zen. 1996an eta 2003an binakako txapelduna izan zen, eta 1994, 1999, 2001 eta 2005ean txapeldunorde. Azken bospasei urteetan lesioek ez zioten bere onena ematen utzi, eta maila oneko partida gutxi jokatu zituen.

1992ko Bartzelonako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, pilotan kirol gonbidatutzat jokatu baitzen.

Belokik plaza bat bere herrian, Burlatan, bere izenean dauka.

## Erreferentziak
Alberto Beloki

**Alberto Beloki Iribarren**, pilota arloan **Beloki II.a** deituraz ezaguna (Burlata, Nafarroa Garaia, 1978ko abuztuaren 26a) esku huskako pilotari profesional ohia da, Ruben Belokiren anaia gaztea. Aurrelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,87 m luze da, eta 83 kg pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 1999ko uztailaren 7an jokatu zuen, Iruñeko Labrit pilotalekuan. Bere pilotari karreran, lesioek eragotzita, ez zuen espero zen mailarik eman. Profesionaletako azken partida 2008ko abenduaren 27an jokatu zuen, Donostiako Atano III.a pilotalekuan, enpresak ez baitzion kontratua berritu.

Profesional jokatzeari utzi ondoren, eta gaur arte (2018) Burlatako Zugarralde Pilota Taldean dihardu entrenatzaile.

## Erreferentziak