open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zaporizhiako zentral nuklearra

**Zaporizhiako zentral nuklearra** edo **ZAES** ( edo ЗАЕС) edo Ukrainan dagoen Europako zentral nuklearrik handiena da, bai eta munduko bosgarren handiena ere.

Zentrala Ukrainaren erdialdean kokatuta dago, Enerhodar hiritik gertu, Kakhovkako urtegiaren ondoan, Dnieper ibaian. 6 VVER-1000 ditu, presurizatutako ur arineko errekatore nuklearrekin, bakoitzak 1,000 MWe sortuz; guztira, beraz, 6,000 MWe ekoizten ditu. Lehenengo bostak martxan jarri ziren 1985 eta 1989 artean, eta, seigarrena, 1995an gehitu zen. Zentralak Ukrainan sortzen den energia nuklearraren erdia sortzen du, bai eta Ukraina osoan behar den elektrizitatearen bostena.

2014ko abenduaren 3an istripu bat izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Pierre Chevènement

**Jean-Pierre Chevènement** (Belfort, ) Frantziako politikaria da. Frantziako Alderdi Sozialistako (PSF) kide egin zen 1964an, eta 1973az geroztik etengabe hautatu izan dute diputatu. Belforteko alkate ere bada 1983az geroztik. Mitterrand agintera heldu zenean (1981) Ikerkuntza eta Teknologia ministro izendatu zuen lehenbizi, eta Ikerkuntza eta Industriakoa (1982-1983), Hezkuntzakoa (1984-1986) eta Defentsakoa (1988) ondoren. Golkoko Gerra hasi zenean (1991) dimititu egin zuen, ez baitzetorren bat gai horretan Frantziako gobernuarekin. 1997an Barne ministro izendatu zuen Lionel Jospinek. Jakobino sutsua da, eta dimititu egin zuen 2000ko abuztuan, ez baitzetorren bat Korsikari autonomia legegilea ematearekin. Halaber, Iparraldean Euskal Departamendua sortzearen aurka azaldu izan da beti.

## Erreferentziak
Axel Honneth

**Axel Honneth** (Essen, Alemania, 1949ko uztailaren 18a) filosofo eta soziologo alemaniarra da. Frankfurteko Eskolako hirugarren belaunaldiko pentsalari garrantzitsuenetakoa da eta errekonozimenduaren teoriarengatik ezaguna da. Gizartearen Teoria Kritikoaren jarraitzailea da. Jürgen Habermasen oinordeko kontsideratzen du bere burua.

2011tik New Yorkeko Columbiako Unibertsitateko irakaslea da.

## Axel Honneth-en lanak 
### Alemanez 
* 1994 - *Kampf um Anerkennung. Zur moralischen Grammatik sozialer Konflikte*, Frankfurt.
* 2000 - *Das Andere der Gerechtigkeit. Aufsätze zur praktischen Philosophie*, Frankfurt.
* 2001 - *Leiden an Unbestimmtheit. Eine Reaktualisierung der Hegelschen Rechtsphilosophie*, Frankfurt.
* 2002 - *Befreiung aus der Mündigkeit. Paradoxien des gegenwärtigen Kapitalismus*, Frankfurt.
* 2003 - *Unsichtbarkeit. Stationen einer Theorie der Intersubjektivität*, Frankfurt.
* 2006 - *Schlüsseltexte der Kritischen Theorie*, Wiesbaden.

### Ingelesez 
* 1993 - *The Critique of Power: Reflective Stages in a Critical Social Theory (Studies in Contemporary German Social Thought)*, Massachussets.
* 1996 - *The Struggle for Recognition: The Moral Grammar of Social Conflicts (Studies in Contemporary German Social Thought)*, Massachussets.

### Gazteleraz 
* 1997 - *La lucha por el reconocimiento: por una gramática moral de los conflictos sociales*, Editorial Crítica, Barcelona, .
* 2006 - *¿Redistribución o reconocimiento?* (con N. Fraser), Ediciones Morata, Madrid, 2006 .
* 2007 - *Reificación. Un estudio en la teoría del reconocimiento*, Buenos Aires y Madrid, Katz Barpal Editores, .
* 2009 - *Crítica del agravio moral: patologías de la sociedad contemporánea*, Fondo de Cultura Económica, México, 978-95-05578-22-1. (Ficha en FCE)
* 2009 - *Crítica del poder: fases en la reflexión de una teoría crítica de la sociedad*, A.Machado Libros, .
* 2009 - *Patologías de la razón. Historia y actualidad de la Teoría Crítica*, Buenos Aires y Madrid, Katz Barpal Editores, .

### Frantsesez 
* 1996 - * Reconnaissance *, in Dictionnaire d’éthique et de philosophie morale, PUF.
* 1996 - ''La Dynamique sociale du mépris. D'où parle la théorie critique ?*, in Habermas, la raison, la critique, Cerf.
* 1998 - *L'Autonomie décentrée, in La modernité en questions. De Richard Rorty à Jürgen Habermas*, Cerf.
* 1999 - * Intégrité et mépris : principes d'une morale de la reconnaissance *, Recherches sociologiques 30 zki.
* 2000 - *La Lutte pour la reconnaissance*, Cerf.
* 2004 - * La Théorie de la reconnaissance : une esquisse * eta * Visibilité et invisibilité : sur l’épistémologie de la "reconnaissance" ', Revue du MAUSS n° 23.
* 2006 - *La Société du mépris*, La Découverte.
* 2007 - *La Réification : petit traité de théorie critique*, Gallimard.
* 2008 - *Les Pathologies de la liberté*, La Découverte.
* 2013 - *Un monde de déchirements. Théorie critique, psychanalyse, sociologie*, La Découverte.
Joakin Gorrotxategi

**Joakin Gorrotxategi Txurruka** —erdal testuetan, *Joaquín María Gorrochategui Churruca*— (Eibar, Gipuzkoa ) euskararen historian espezializatutako euskalaria da, eta bereziki aitzineuskara eta Antzinateko euskarak ikertzen nabarmendu da. Filologia Klasikoan doktorea (Salamancako Unibertsitatea), Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Indoeuropar Linguistikako katedraduna eta EHUren Antzinaroko Zientzien Institutuko burua da. Euskaltzain urgazle izendatua 2006ko maiatzaren 26an.

Euskaltzaindiaren eta Jakiunderen kidea, Iruña-Veleiako grafitoak berraztertu zituen batzordean izan zen.

## Liburuak 
* *Euskalgintza XXI. mendeari buruz* [argitaratzailea], 2008.
* *Metodo konparatzailea hizkuntzalaritza historikoan*, A. Meillet, Bilbo: Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 2001, .
* *Estudio sobre la onomástica indigena de Aquitania*, Leioa: Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 1984, .
* Joakin Gorrotxategi, Iván Igartua, Joseba A. Lakarra (arg.). (2018). *Euskararen historia*. Vitoria-Gasteiz: Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia. (Liburuak euskarazko bertsioan 860 orrialde ditu: koloretako mapak eta grafikoak. Liburuaren gaztelaniazko bertsioa ere badago. (Bibliografia: 801-847 orrialdeetan). ISBN: 978-84-457-3433-9.

## Erreferentziak
Jean-Baptiste Orpustan

**Jean-Baptiste Orpustan** (Ortzaize, 1934ko urriaren 3a-) onomastikan espezializatutako euskalaria da, eta bereziki lexikografia eta hizkuntzalaritza historikoa ikertzen nabarmendu da. Euskal Ikasketetan doktorea da (Bordele III Unibertsitatea). Itzultzaile lan nabarmena ere egin du, frantses literaturako hainbat lan euskarara ekartzen, eta euskal literaturako zenbait lan frantsesera eramaten. Besteak beste, Marcel Prousten *Aro galduaren bila* obra erraldoia euskaratu du.

Michel de Montaigne Bordele III Unibertsitatearen ohorezko irakaslea, 1990ean CNRSrako lan egiten zuen talde bat zuzendu zuen.

Pierre Bidart baigorritar antropologoarekin batera, Izpegi argitaletxea sortu zuen. IKER UMR5478k argitaraturiko *Lapurdum* aldizkaria ere sortu zuen.

Orpustan ohorezko euskaltzaina da, Euskaltzain urgazle izendatua 1996ko maiatzaren 31n, eta ohorezko 2004ko azaroaren 26an.

## Liburuak 
* *Toponymie Basque*, Bordele: Presses Universitaires de Bordeaux, Centre d'études linguistiques et littéraires basques bilduma, 1997, 194 orr, 
* ''La Révolution française dans l'histoire et la littérature basques du s-XIXe (actes du colloque international tenu à la faculté pluridisciplinaire de Bayonne les 28 et 29 juin 1993), Baigorri, Izpegi, 1994
* *Dictionnaire toponymique des communes*, Paue, Cairn Institut occitan, 2005
* *Nouvelle toponymie basque*, Pessac: Presses Universitaires de Bordeaux, Centre d'études linguistiques et littéraires basques bilduma, 2006, 246 orr., 
* *1789 et les Basques*, URA 1055 du CNRS, 1991, 255 orr.
* *La langue basque au Moyen Age: IXe-XVe siècles*, 1999, 356 orr.
* *La langue basque parmi les autres:*, URA 1055 du CNRS. Colloque international, 1994, 187 orr.
* ''Précis d'histoire littéraire basque, 1545-1950: cinq siècles de littérature en euskara*, 1996, 298 orr.
* *Les noms des maisons médiévales en Labourd, Basse-Navarre et Soule'', Izpegi, 2000, 496 orr.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lapurdum (aldizkaria)

***Lapurdum*** urtero argitaratzen duten aldizkari zientifikoa, euskal gaiak eta, batez ere, euskara ikertzen nabarmendu dena. 1996an Jean-Baptiste Orpustanek sortu zuen.

IKER UMR5478k argitaratzen du, Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitateak lagunduta. Egungo zuzendaria Xarles Bidegain, idazkariak Ur Apalategi, Urtzi Etxeberria eta Aritz Irurtzun, administratzailea Jon Casenave eta maketatzaileak Inès Secondat eta Jean-Philippe Talec dira.

## Erreferentziak 
## Lien externe 
*  Webgune ofiziala

## Kanpo estekak
Mediabask

**Mediabask** 2014ko azaroan Ipar Euskal Herrian sortutako hedabidea da. Paperezko edizioa frantsesez du eta webgunea euskaraz eta frantsesez.

## Historia 
*Le Journal du Pays Basque - Euskal Herriko Kazeta* egunkarian lanean egon ziren batzuek sortutako hedabidea da. Babesa eman zioten 500 lagunek jarri zioten Mediabask izena hedabideari.

Abenduaren 22an jakin zenez, urtarrilean hasiko zen Mediabask argitaratzen eta lehen artikuluak Internet bidez zabalduko zituzten. Otsailean edo martxoan argitaratuko zuten paperezko astekaria, batez ere frantsesez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
FC Astana

260px|eskuinera|thumb|Astana Arena.
**FC Astana** (kazakhera‎z Астана Футбол Клубы) Kazakhstango futbol taldea da, Astana hiriburukoa. 2009an sorturikoa den arren dagoeneko Kazakhstango liga bat eta bi kopa eskuratu ditu.

## Historia 
Taldea 2009an hiriburuko FC Alma-Ata eta FC Megasport taldeek bat egitean sortu zen *FC Lokomotiv Astana* izenarekin eta lehenengo urtean ligako bigarren postua eskuratu zuen.

2009an hiriko talde nagusia zen FC Astanak kiebra jo zuen eta haren izena hartu zuen talde berriak. Ordutik maila bikainean aritu da, bi kopa eskuratu baititu. 2014an iritsi zen lehenengo liga titulua eta beste bost jarraian eskuratu zituen, 2019 arte.

## Palmaresa 
### Kazakhstanen: 15 
* Kazakhstango Liga (7): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2022.
* Kazakhstango Kopa (3): 2010, 2012, 2016.
* Kazakhstango superkopa (6): 2011, 2015, 2018, 2019, 2020, 2023

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
IKER euskara eta euskal testuen ikerketa-zentroa

**IKER euskara eta euskal testuen ikerketa-zentroa** edo **IKER UMR5478** (ofizialki ) ikerketa gune mistoa da. Ikerketa Zientifikoaren Erakunde Nazionalaren (CNRS), Bordele-Montaigne Unibertsitatearen eta Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatearen (UPPA) gerizpean sortua, Frantziako Gobernuak sortutako euskara eta euskal testuak ikertzen dituen zentro bakarra da.

Urtero eta, 1996an Jean-Baptiste Orpustanek sortu zuenetik, *Lapurdum* aldizkaria argitaratzen du.

## Kideak 
; Ikerketa taldeak
2021ean azpitalde hauek bereizten dira **Iker** barruan:
* Euskara eta Hizkuntza-ikerketak: Maia Duguine, I. Epelde, , Urtzi Etxeberria, Ricardo Etxepare, Aritz Irurtzun, Mélanie Jouitteau, C. Mounole, Beñat Oihartzabal, Milan Rezac, eta Xarles Bidegain. Jean-Baptiste Coyos ere aritu izan da talde honetan.
* Literatura eta testu ikerketak: Ur Apalategi, Aurelia Arkotxa, Jon Casenave, C. Mounole, Beñat Oihartzabal, eta Xarles Bidegain. Aspaldian Jean Haritschelhar eta Jean-Baptiste Orpustan talde honetan aritu izan ziren.
* Didaktika eta ikasketa: Jon Casenave, B. Lascano eta Argia Olçomendy.
* Europako hizkuntza minoritarioen soziolinguistika: Alain Viault, Isabelle Duguine, eta A. Pascaud.

; Arloetako ikerketa taldeak
* Acoba (ESF): Irantzu Epelde, Urtzi Etxeberria, Ricardo Etxepare, Beñat Oihartzabal, Jasone Salaberria, Xarles Bidegain.
* ARBRES, bretoierazko ikerketa-zentroa: Mélanie Jouitteau.
* Artxiker : Jean-Baptiste Coyos
* Sintaxiaren Atlasa (ANR) : Urtzi Etxeberria, Ricardo Etxepare, Beñat Oihartzabal, Xarles Bidegain.
* ELEBIDUN: Jean Casenave
* HIPVAL: Ricardo Etxepare, Beñat Oihartzabal, Jasone Salaberria Fuldain, Frédéric Bauduer, Xarles Bidegain.
* ISQI (ANR) : Urtzi Etxeberria, Ricardo Etxepare, Aritz Irurtzun, Beñat Oihartzabal.
* *Lapurdum*: Aurelia Arkotxa, Ricardo Etxepare.
* C. Sacaze (Akitania-Euskadi) : Xarles Bidegain.
* Le Dauphin : Aurelia Arkotxa, Jean Casenave, Urtzi Etxeberria, Ricardo Etxepare, Xabier Lamikiz, Beñat Oihartzabal, Xarles Bidegain.
* Norantz: I. Epelde, Urtzi Etxeberria, Ricardo Etxepare, Beñat Oihartzabal, Jasone Salaberria, Xarles Bidegain.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eguzki Urteaga

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Víkingur Gøta

[thumb|ezkerrera|250px|[TB Tvøroyriren aurkako partida.]]
**Víkingur Gøta** Faroetako futbol taldea da.

## Historia 
1926an sortu zen GÍ Gøta eta 6 liga eta beste 6 kopa lortu zituen. 2008an Leirvík ÍF taldearekin bat egin eta *Víkingur Gøta* sortu zen. Honek ligarik ez baina bost kopa eskuratu ditu.

## Palmaresa 
* Liga (8): 1983, 1986, 1993, 1994, 1995, 1996, 2016, 2017.
* Kopa (12): 1983, 1985, 1996, 1997, 2000, 2005, 2009, 2012, 2013, 2014, 2015, 2022.
* Faroeetako Superkopa (5): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Rogue Trader

**Rogue Trader** (euskaraz *Negoziogizon Azeria*) 1999ko James Dearden ingeles zinema zuzendari, ekoizle eta gidogilearen drama-biografia filma bat da. Nick Leeson finantzagizonaren *Rogue Trader: How I Brought Down Barings Bank and Shook the Financial World* autobiografian oinarritua dago. Ewan McGregor eta Anna Friel aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1995ean Nick Leeson (Ewan McGregor) britainiar bankulari eta finantzagizonak, 28 urte besterik ez zituela, hego-ekialdeko asiar finantza sistema kinka larrian jarri zuen. Leeson gaztea bi mendeko historia luzea zuen Barings Bank britainiar banku garrantzitsuak etorkizuneko merkatuetako bat zen Singapur hirira lan egitera bidali zuen 'broker' arrakastatsu bat zen. Baina denbora igaro hala, langile onenetzat joa izan arren, Leesonek beree lantaldearen finantza operazioen galerak ezkutatzeko asmoz bere bankuari dirua laportzen hasi zitzaion. Egoera txarretik okerrera joan eta azkenean diru aldaketen kopuruak guztiz erraldoiak bilakatu zirenean, Asiako finantzak kolokan jarri, bere bankuarei 850 milioi libra esterlinetako zorra egin eta bere iruzur erraldoia mundu osoaren agerian gelditu zen.

## Aktoreak 
* Ewan McGregor: Nick Leeson
* Anna Friel: Lisa Leeson
* Tim McInnerny: Tony Hawes
* Nigel Lindsay: Ron Baker
* John Standing: Peter Baring
* Lee Ross: Danny Argyropoulos
* Yves Beneyton: Pierre Beaumarchais
* Betsy Brantley: Brenda Granger
* Caroline Langrishe: Ash Lewis
* Ivan Heng: tabernaria

## Kanpo estekak 
* *Rogue Trader* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Dieresi (argipena)

**Dieresi** hitzak adiera zenbait ditu:
* hizkuntzalaritzan, dieresia, bokal baten gainean idatzita jartzen den ikur diakritikoa, ondoko bokalaren aldean era berezian ahoskatu behar dela adierazteko;
* kirurgian, dieresi, ehunak ebaki eta, oro har, bereizteko tekniken multzoa.
Feudo

thumb|260px|*Jauna feudo bat berreskuratzen* (1315-1325)
**Feudoa** (*feodum* edo *feudum* Erdi Aroko latinean) errege edo jaun baten eta bere basailuaren arteko hitzarmena zen, horren bidez basailuak jaunaren lurrak landu eta erabili ahal izateko.
 
IX. mendetik aurrera, jopuak bere biziko leialtasuna eskaintzen zion jaunari omenaldi baten bidez, eta feudoa izaten zen, ez beti, jaunak ordainean emanikoa. Lur eremu bat izaten zen gehienetan feudoa, baina bestelakoa ere izan zitekeen (errota bat, eliza bat, hamarrenak, diru kopuru bat...). Feudoaren ordainetan, diru eta militar laguntza gerra garaian (*auxilium*) eta aholkua arazo zibiletan (*consilium*) eman behar zizkion basailuak jaunari. Denboraren ariaz, feudorako eskubideak oinordekotzan igaro zitezen utzi zuten jaunek, beste diru kopuru baten ordainean (*relevium*). Gizarte feudaleko oinarri juridiko nagusi bihurtu zen feudoa.
 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Feudalismo

## Kanpo estekak
Itsastar

[thumb|Gerra itsasontzi bateko itsastarrak. [Anton Romako margolariaren lan.]]

**Itsastarra** edo **nabigatzailea** —Ipar Euskal Herriko euskaran, *itsasturi* ere deitua; eta, gizonezkoa bada, *itsasgizon* ere deitua— itsasoan nabigatzen duen gizabanakoa da. **Marinela** edo **tostartekoa** deritzo, itsasontzian eskuzko lana egiten duen langilea bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agintaldi

**Agintaldia** pertsona batek (gehienetan politikaria) bere karguan jarduten duen denbora da. Herrialdez herrialde aldatzen den denbora da. Hego Euskal Herrian demokraziaren bidez hautatutako kargu gehienek (zinegotziak, alkateak, lehendakaria...) lau urteko agintaldia dute. Ipar Euskal Herrian alkateek sei urteko agintaldia dute.

## Kanpo estekak
Pedraforca

**Pedraforca** Kataluniako iparraldean dagoen mendia da, Berguedàko ekualdean kokatutakoa, ekialdean Saldes eta mendebaldean Gósol udalerrien artean. Bi tontor (*Pollegó Superior* eta *Inferior*) eta tartean mendilepoa dituenez, V itxura berezia dauka. Isolatuta dago halaber, inongo mendilerroren parte ez denez, baina Cadí-Moixeró izeneko Natura Parkearen barruan dugu. Magalean Lluís Estasen izeneko aterpetxea du.

Montserratekin batera erreferentzia historiko nagusietakoa da Katalunian eskaladaren arloan.

Faunari dagokionez, sarrioak dira animalia basatien artean esanguratsuenak.

## Ikus, gainera 
* Kataluniako geografia

## Kanpo estekak
Sare sozialen analisia

thumb|Sare Sozialen Analisiaren Irudia

**Sare sozialen analisia**, sareen teorian oinarriturik (diktiologia, edo grafoen teoria), sare sozialen azterketan funtsatzen den ikusmolde soziologikoa da.

Sare sozialen teoriak harreman sozialak nodo eta lotura terminoen bitartez ulertzen ditu. Nodoak sare batean dauden aktore sozialak dira, erakundeak ere izan daitezke, eta loturak nodoen arteko harremanak adierazten dituzte.

Nodoen arteko lotura mota ezberdinak egon daitezke. Formarik sinpleenean, sare soziala egitura moduko batean irudikatzen da eta bertan nodoen arteko lotura esanguratsu guztiak aztertu daitezke. Gauza bera gertatu ohi da egitura-zuloekin, hau da, ertz batek bi tontor ez dituenean lotzen sortzen diren "espazio hutsak". Gerturatze eta metodo mota honi esker posible da aktore sozialen kapital soziala zehaztea.

## Ikus, gainera 
* Gizarte-sare
* Gizarte-sare zerbitzua.

## Kanpo estekak
Eliza Dushku

**Eliza Patricia Dushku** (Watertown, Massachusetts, 1980ko abenduaren 30a) aktore estatubatuarra da, *Buffy the Vampire Slayer* telesailean antzeztu zuen Faith Lanearen paperagatik ezaguna.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
David Boreanaz

**David Paul Boreanaz** (Buffalo, New York, ) aktore, zuzendari eta ekoizle estatubatuarra da. *Buffy the Vampire Slayer* telesailean Angel banpiroa eta *Bones* telesailean Seeley Booth agentea antzezteagatik ezaguna.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Markatzaile (argipena)

**Markatzaile** hitzak adiera zenbait ditu:
* **markatzaile biologiko** edo biomarkatzaileak, egoera biologiko bat antzeman eta neurtzeko balio duen substantzia;
* **arkatz markatzaile** edo errotuladorea, idazteko eta margotzeko tresna.
Alexander Callens

**Alexander Martín Marquinho Callens Asín** (Callao, Peru, 1992ko maiatzaren 4a-) futbol jokalari perutarra da.

## Ibilbidea 
Sport Boysen hasi zen jokatzen eta 2011 urtean Real Sociedadek sinatu zuen. Sansen jokatu du atzelari postuan. 2014ko abenduan lehen taldean egin zuen debuta, Real Oviedoren aurka errege kopan. 2015ean behin betiko baja izan zen .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jokalariaren profila errealaren webgunean
Mark Granovetter

**Mark Granovetter** (Jersey City, 1943ko urriaren 20a), Stanford Unibertsitateko soziologo estatu batuarra da eta gizarte-sareen soziologiaren ordezkari garrantzitsuenetakoa da.
Soziologia modernoaren inguruko hainbat teoria garatu zituen 70. hamarkadan. Gizarte-sareen eta soziologia ekonomikoaren gainean egindako ikerketen artean, azpimarratzekoa da 1973an formulatu zuen "lotura ahulen indarra" izeneko teoria. Teoria hau indarrean dago oraindik XXI. mendean, eta denbora pasa hala, sendotuz doa.

## Lanak (hautaketa) 
* Granovetter, M. (1978). *Getting A Job: A Study of Contacts and Careers*. Cambridge, Mass: Harvard University. 1974. .
* Granovetter, M. (1978). *Threshold Models of Collective Behavior*. American Journal of Sociology 83 (6): 1420–1443. or. doi:10.1086/226707.
* Granovetter, M. (1983). *The Strength of Weak Ties: A Network Theory Revisited*. Sociological Theory 1: 201–233. or. doi:10.2307/202051.
* Granovetter, M. (1985). *Economic Action and Social Structure: The Problem of Embeddedness*. American Journal of Sociology 91 (3): 481–510. or. doi:10.1086/228311.
* Nohria, Nitin; Eccles, Robert, eds. (1992). *Problems of Explanation in Economic Sociology*. Networks and Organizations: Structure, Form, and Action. Boston, Mass: Harvard Business School. .
* Granovetter, M. (2005). *The Impact of Social Structure on Economic Outcomes*. Journal of Economic Perspectives 19: 33–50. or. doi:10.1257/0895330053147958.
* Onnela, J. -P.; Saramaki, J.; Hyvonen, J.; Szabo, G.; Lazer, D.; Kaski, K.; Kertesz, J.; Barabasi, A. -L. (2007). *Structure and tie strengths in mobile communication networks*. Proceedings of the National Academy of Sciences 104 (18): 7332–7336. or.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Soziologia ekonomikoa
Mendebaldeko Pirinioetako populuen eta hizkuntzen bariazioaren historia

**Mendebaldeko Pirinioetako populuen eta hizkuntzen bariazioaren historia** ( edo *HIPVAL*) kontinenteko zati horretako neolitizazio ondoko mikrobilakaera aztertzen duen ikerketa proiektua da. 2005ean hasi zuten eta polimorfismo klasikoen, ADN mitokondrialaren eta Y kromosomaren azterketan datza. Eremuak Euskal Herriaz gain, Bigorra, Aragoi, Kantabria, Chalosse, Errioxa eta Burgos ere hartzen ditu.

IKER ikerketa-zentrorako Beñat Oihartzabal du koordinatzaile nagusiak. Ikerketa taldean genetistak (Benoît Arveiler, David Comas, Stéphane Panserat eta Lluis Quitana-Murci), antropologoak (Pierre Darlu, Frédéric Bauduer eta Neskuts Izagirre) eta hizkuntzalariak (Ricardo Etxepare, Estibalitz Montoya, Beñat Oihartzabal, Jasone Salaberria, David Basterot eta Tristan Carrere) daude.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ogi-zuhaitz

**Ogi-zuhaitza** edo **ogi-arbola** (*Artocarpus altilis*) morazeoen familiako tropikoetako zuhaitza da. Fruituak gai irintsu bat du sukaldaritzan erabiltzen dena. Patata antzeko usaina du, ogi berriaren antzekoa. Jatorria eskualde indo-pazifikoan dauka (seguruenik Malaysiako artxipielagoetan) eta antzinatik Ozeania osoan zabaldua izan zen. Ehundaka mota laboratzen dira, Asiako hegoekialdetik Polinesiaraino. 

## Deskribapena 
Ogi-zuhaitzak 21 m neurtu ditzake heldutasunean, baina ohikoena 12-15 m inguru izatea da. Enborrak 2 m-ko diametroa izan dezake gehienez eta oinarri sustraiak izaten ditu. Enborrean zehar latex esnekara eta zuri bat aurki daiteke. 

Bere hostoak berde argi distiratsuak dira gainetik, eta barrualdetik horixkagoak eta itzaliagoak. Zuhaitz iraunkorra zein hostoerorkorra izan daiteke klima eta habitataren arabera. Hostoak obatuak dira, 23-90 cm luze izan ohi dira eta 50 cm-ko zabaleraraino irits daitezke. 

Espezie monoikoa da, alegia, bi sexuak daude landare berdinean. Polinizazioa gurutzatua izaten da, baina ez da beharrezkoa fruitua sortzeko. Fruitua borobila edo obalatua izaten da, 5-30 cm zabal eta 9-45 cm luze. 250 g eta 6 kg artean pisatu dezake. Azalak 5-7 geruza izaten ditu, eta barneko testura biguna eta haragitsua da, krema kolorekoa. Berde argia, berde-horixka edo horia izan daiteke; espezie konkretu batzuen fruituak laranjak edo arrosak ere izan daitezke. Balio nutrizionalei dagokienez, platano batek baina proteina gehiago ditu, eta bere %60 almidoia da. Hazi asko izan ditzake, jangarriak direnak, edo hazirik gabekoa izan. 

## Erabilera 
Ogi-zuhaitza estuki lotzen da kultura ozeanikoaren garapenari, bereziki Polinesia, Melanesia eta Mikronesian. Honako erabilerak dira zabalduenak: ongarri gisa erabiltzea, lurra egonkortzeko, lorategiak osatzeko erabiltzea, animalientzat babes gisa, beste landare batzuentzat egitura izatea, apaingarri gisa, fruitua lortzeko, medikuntzan (latexa eta hostoak bereziki), egurra lortzeko, zuntzak atera arrantza-sare eta sokak sortzeko, latexa itsasgarri gisa erabiltzeko, loreak moskitoak uxatzeko...
thumb|Ogi-zuhaitzaren fruitua barnetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ñame

**Ñame** *Dioscorea* generoko zenbait tuberkuludun landareen izen arrunta da, batez ere, *Dioscorea alata* eta *Dioscorea esculenta*. Eskualde tropikaletan hazten da, batez ere, Afrikan, hegoaldeko Asian eta Ozeano Bareko uharteetan. 1,5 metroko luzera eta 70 kg. ere izan ditzakete eta tokiko sukaldaritzan preziatuak dira oso.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eskuhori

**Eskuhoria** (*Lupinus luteus*) fabazeoen familiako landarea da, Mediterraneoko europar kostaldean jatorria duena. Bere hazi horiak jangarriak dira, babarrun moduan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Basoetako mingots

**Basoetako mingotsa** (*Oxalis acetosella*) oxalidazeoen familiako espezie bat da, Europa gehienean eta Asiako eskualde batzuetan jatorria duena. Izen arrunta bere zaporegatik datorkio. Udaberri eta udaren hasiera artean loratzen da eta lore zuriak ditu.

## Deskribapena 
Zurtoin errestaria duen landarea da. Zurtoin horretan dauden korapiloetatik hosto multzoak eta loreak ateratzen dira. Hostoek 15 cm altuera hartzen dute eta hiru lobulo palmatu dituzte. 

Lorak kanpai itxurakoak dira eta 5-10 cm-ko oina dute. Kaliza bost sepalo berdek osatzen dute eta korola 8-15 mm-ko petalo zuriek. Petalo hauek lerro gorrindol edo moreak izaten dituzte, batzuetan apalagoak eta beste batzuetan biziagoak. 

Fruitua kapsula obalatu bat da, 10 mm dituena. Fruitua heltzen denean ireki egiten da eta ukitzerakoan haziak jaurtitzen ditu.

## Habitata 
Harizti eta pagadi hezeetako orbelaren azpian hazten da, toki fresko eta itzaltsuetan.

## Erabilera 
Zapore mingotsa du eta Europako toki ugaritan entsaladatan jaten da. 

Bihotzerreari aurre egiteko edota digestio aparatuaren arazoetarako erabili izan da.

Oso kontuz erabili behar da, oxalato ugari du eta kopurutan pasatuz gero toxikoa izan daiteke eta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
James Marsters

**James Wesley Marsters** (Greenville, Kalifornia, AEB, 1962ko abuztuaren 20a) aktore eta abeslari estatubatuarra da. *Buffy the Vampire Slayer* eta *Angel* telesailetan Spike banpiroaren papera antzezteagatik ezaguna da.

## Diskografia 
* *Civilized Man* (2005)
* *Like a Waterfall* (2007)
* Murphy's Law (2011)

## Filmografia
Mingots (landarea)

**Mingotsa** (*Oxalis*) oxalidazeoen familiako genero baten izen arrunta da. Familiako zabalena da, barnean 800 espezie inguru baitu.

## Izena 
Euskalkien arabera, izen ezberdinak ditu: **Iruorri mingotsa**, **basoetako mingotsa**, eta egun eskualde askotan batik bat **barrabas-belarra** deitzen zaio. Bortzirietan **Hernani- belarra** bezala ere ezagutzen da

Bizkaian **Lekeitio-belarra** moduan ezagutzen da eta Lekeition aldiz, **Txomin-belarra** bezala ezagutzen da.

## Espezie hautatuak 
* *Oxalis acetosella* – basoetako mingotsa
* *Oxalis adenophylla*
* *Oxalis albicans*
** *Oxalis albicans* var. *pilosa*
* *Oxalis alpina*
* *Oxalis ambigua*
* *Oxalis amblyosepala*
* *Oxalis amplifolia*
* *Oxalis suksdorfii*
* *Oxalis tenuifolia*
* *Oxalis texana*
* *Oxalis tetraphylla*
* *Oxalis thompsoniae*
* *Oxalis tomentosa*
* *Oxalis triangularis*
* *Oxalis trilliifolia*
* *Oxalis tuberosa*
* *Oxalis valdiviensis*
* *Oxalis versicolor*
* *Oxalis violacea*
* *Oxalis vulcanicola*
* *Oxalis zeekoevleyensis*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amber Benson

**Amber Nicole Benson** (Birmingham, Alabama, 1977ko urtarrilaren 8a) aktore, abeslari, gidoilari, produktore, eta zinema zuzendari estatubatuarra da. *Buffy the Vampire Slayer* telesailean Tara sorgina antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia
Sakulu

**Sakulu** edo **zakuto** zaku txikia, bereziki belarriko mintzezko labirintoko kamara txikiena da. Garrantzi handia du oreka mantentzeko mekanismo fisiologikoan.

Bestibulu-aparatuan kokaturik, buruaren mugimenduak sakuluaren bitartez neurona-bulkadak bilakatzen dira, garunak interpretatzen dituenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Otolito

**Otolito** (, *oto-*, belarri + , *lithos*, harri) ornodunen barne-belarriko edo ornogabeen otozistoko karekizko konkrezioa da, teleosteoetan oso nabarmena.

Bestibulu-aparatuan kokaturik, hiru otolito-pare daude:
* *sagitta*, sakuluan
* *lapillus*, utrikuluan
* *asteriscus*, lagenan

Iktiologoek arrainen adina finkatzeko erabiltzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Utrikulu

**Utrikulu** ornodunen barne belarrian dagoen organoetako bat da.

Bestibulu-aparatuan kokaturik, otolito eta fluido lirdingatsuen bitartez oreka mantentzera laguntzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Celestino Sarobe

**Celestino Agirresarobe Zatarain** (Orio,  - Zarautz, ), **Celestino Sarobe** izen artistikoa zuena, gipuzkoar baritonoa izan zen. .

Madrilen eta Valladoliden medikuntza ikasi ondoren, abesteari ekin eta Ignacio Tabuyo eta Mattia Battistini izan zituen irakasleak. 1919an, El Liceun debutatu eta hainbat opera abestu zituen.

1935ean Bilbon Ravelen *Don Quijote a Dulcinea* abestu zuen, Jesus Aranbarrik zuzenduta.

## Erreferentziak
Lagena

**Lagena** behe mailako ornodunen entzumen aparatuko atala da; ornodun horiek hotsak entzuteko duten organo berezia.

Arrain eta urlehortarren bestibulu-aparatuan kokaturik, otolito *asterisci* ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ignacio Tabuyo

**Ignacio Tabuyo** (Errenteria,  - Donostia, ) gipuzkoar baritonoa izan zen. .

Donostian arkitektura ikasi ondoren, abesteari ekin eta Italian Antonio Selva izan zuen irakaslea. Brescian debutatu eta hainbat opera abestu zituen.

Bere antzezlan aipagarrienen artean, *Lohengrin*go Madrilgo Errege Antzokian Julian Gaiarrerekin izan zuen parte-hartzea, Buenos Airesko Colon Antzokian Carusorekin batera eginikoa eta Arrietaren *Gloria a Gayarre* Kantataren estreinaldia daude.

## Erreferentziak
Daytona Beach

**Daytona Beach** Ameriketako Estatu Batuetako Florida estatuko hiria da. Estatuaren ekialdean dago, Ozeano Atlantikoaren ertzean, Orlandotik 82,1&nbsp;km ipar-ekialdera, Jacksonvilletik 138,4&nbsp;km hego-ekialdera eta Miamitik 389,5 ipar-mendebaldera. 152&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean 61.005 biztanle zituen.

Daytona International Speedway zirkuitu ezaguna bertan dago.

## Klima 

## Daytonatar ezagunak 
* Howard Thurman, telogoa.
* Walter M. Miller, Jr., idazlea.
* Vince Carter, saskibaloi jokalaria.

## Hiri senidetuak 
* Baiona, , 1988

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hiriko gobernuaren webgunea.
Seth Green

**Seth Benjamin Green** (Filadelfia, Pennsylvania, 1974ko otsailaren 8a) aktore eta telebistako produktore estatubatuarra da. Robot Chicken telesailaren gidoilari, produktore eta ko-sortzailea da. Ezaguna da ere bere paperak Buffy the Vampire Slayer telesailean Oz bezala eta Family Guy komedi telesailean Chris Griffin bezala.

## Filmografia
Joseph Dominique Fabry-Garat

**Joseph Dominique Fabry-Garat** (Bordele edo Uztaritze, 1774-?, ?) Lapurdiko opera-abeslari eta musikagile ospetsua izan zen. Dominique Garaten semea eta Pierre-Jean Garaten odoleko anaia. Bordelen egin zituen musikako ikasketak eta bere erromantzak ezagunak ziren.

## Lan nagusiak 
* ''Le printemps et l'amour*,
* *Elisca ou le Russe*,
* *l'Étoile du soir*,
* *Vais vous revoir*,
* *La valse*,
* *La mort d'Erbal*,
* *le Guerrier écossais''
Nicholas Brendon

**Nicholas Brendon Schultz** (Los Angeles, Kalifornia, 1971ko apirilaren 12a – San Frantzisko, 2026ko martxoaren 20a) aktore estatubatuarra izan zen. Ezaguna da bere papera Xander Harris bezala *Buffy the Vampire Slayer* telesailean.

## Filmografia 
### Zinema 
### Tebista 
## Kanpo estekak
Anthony Stewart Head

**Anthony Stewart Head** (Camden Town, Londres, 1954ko otsailaren 20a) aktore eta abeslari ingelesa da. Ezaguna da bere papera Rupert Giles bezala Buffy the Vampire Slayer telesailean.

## Filmografia
Holly Marie Combs

**Holly Marie Combs** (San Diego, Kalifornia, 1973ko abenduaren 3a) aktore estatubatuarra da. Hainbat pelikula eta telesailetan lan egin du, haien artean Sorginduak, non Piper Halliwell sorginaren papera antzezten zuen eta Pretty Little Liars.

## Filmografia
Charisma Carpenter

260px|thumb

**Charisma Lee Carpenter** (Las Vegas, Nevada, 1970eko uztailaren 23a) aktore estatubatuarra da, *Buffy the Vampire Slayer* eta *Angel* telesailetan Cordelia antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista
Galipot (argipena)

**Galipot** hitzak adiera zenbait ditu:
* mundruna, mineral mota zenbait destilatuz eskuratzen den gaia;
* bikea, aurrekoaren destilazioz edo beste substantzien pirolisiz eskuratzen den gai likatsua;
* asfaltoa;
* **galipota**, petrolio-isurketetan sortzen den gai likatsua.
Galipot

[thumb|*[Prestige* petrolio-ontziaren hondakinak Gaztelugatxen.]]

**Galipota** asfalto edo bikearen sinonimoa da.

Mexikon eta Amerikako beste herrialde batzuetan,  diote eta nahuatleratik ekarritako hitza antzinatik erabili izan dute petrolio gordinari erreferentzia egiteko, bai itsaspeko iragazpen naturalen bidez kostaldera iristen zenari, bai lehorreko iragazketen bidez iristen zenari, hainbat erabileratarako erabiltzen baitzen.

2002ko azaroaren 13an, *Prestige* kasko bakarreko petrolio-ontzi bat izan zen. 77.000 tona petrolio zeramatzala, 2002ko azaroaren 19an Galiziako kostaldean hondoratu eta marea beltza erraldoia sortu zuen. Costa da Morte ingurua kaltetuenetarikoa izan zen, arrantza sektorea bereziki kolpatuz. Galipotak Euskal Herri, Espainia, Portugal eta Frantziako kostaldeak beltzez busti zituen, Europako bazter hauetako inoizko hondamendirik handienetakoa eraginez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marc Blucas

**Marcus Paul Blucas** (Butler, Pennsylvania, 1972ko urtarrilaren 11) aktore estatubatuarra da. Riley Finn *Buffy the Vampire Slayer* telesailean antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
* *Inflammable* (1995)
* *Eddie* (1996)
* *Dilemma* (1997)
* *Pleasantville* (1998)
* *The 60s* (1999)
* *The Mating Habits of the Earthbound Human* (1999)
* *House on Haunted Hill* (1999)
* *Undressed* (1999)
* *Buffy the Vampire Slayer* (2000-2001)
* *Summer Catch* (2001)
* *Jay and Silent Bob Strike Back* (2001)
* *We Were Soldiers* (2002)
* *Sunshine State* (2002)
* *They* (2002)
* *I Capture the Castle* (2003)
* *Prey for Rock and Roll* (2003)
* *View from the Top* (2003)
* *One Flight Stand* (2003)
* *The Alamo* (2004)
* *First Daughter* (2004)
* *After Sex* (2006)
* *Thr3e* (2007)
* *The Killing Floor* (2007)
* *House* (2007)
* *The Jane Austen Book Club* (2007)
* *Tripulación Dave* (2007)
* *Deadline* (2009)
* *Lie to Me* (2010)
* *Knight and day* (2010)
* *Castle* (2010)
* *Red State* (2011)
* *Necessary Roughness* (2012)
Ashley Benson

**Ashley Victoria Benson** (Anaheim, Kalifornia, 1989ko abenduaren 18an) aktore eta modelo estatubatuarra da. Ezaguna da Pretty Little Liars telesailean Hanna Marinen papera interpretatzeagatik.

## Biografia 
Benson Anaheim Hills, Kalifornian jaio zen. Txikia zenean San Diegora joan zen bizitzera bere familiarekin. 3 urte zituela kantatzen eta dantzatzen hasi zen hainbat diziplinatan, adibidez balletan, jazzean, Hip-hopean eta lirikoan. Gainera modelatzen eta antzezten hasi zen bere jaioterriko herrian.

### Lehenengo urteak 
4 urterekin hasi zen txikientzako koruetan parte hartzen. 8 urterekin hasi zuen bere karrera modelo bezala. Agerpen bat egin zuen Zoey 101 telesailean eta Meganen papera interpretatzeko eskatu zioten Drake & Josh telesailean baina bera ezetz esan zuen.

## Filmografia
Sasha Pieterse

**Sasha Pieterse** (Johannesburgo, Hegoafrika, 1996ko otsailaren 17a) aktore estatubatuarra da. Ezaguna da bere paperak Amanda Strazzulla bezala Heroes telesailean eta Alison DiLaurentis bezala Pretty Little Liars telesailean.

## Filmografia
Urrezko ninja

thumb|300px|Urrezko ninja bat lanean.
**Urrezko ninja** Mongolian urrezko aleak biltzeagatik bizia arriskuan jartzen duen jende multzoari deitzen zaio.

## Urrezko ninjen kopurua eta lurraldea 
Frantzia hiru biden den lurralde batean bizi dira eta hiru milioi pertsona inguru bizi dira. 100.000 biztanle inguru aritzen dira ninja moduan, eta 300.000k aurkitu dute urrea noizbait.

Pertsona hauetako batzuk Khailaast herrixkan bizi dira eta bertatik 40 kilometro ingurura egoten dira lanean, aire zabalean dagoen eta kanpoko enpresa batek kudeatzen duen meategi handi batean.

## Urrea ateratzeko prozesua 
Urrea ateratzeko honako urratsak jarraitzen dituzte:

* Launaka edo bosnaka ibiltzen dira toki egoki baten bila.
* Toki egokia bilatzean zulatu egiten dute hango lurra, hogeita hamar-berrogei metroko sakoneraino batzuetan.
* Askotan, bizilekutzat duten yurtaz ezkutatzen dute zuloa ninjek, Poliziak ez harrapatzeko.
* Merkurioz eta beste hainbat gai kimiko oso kutsagarriz bereizten dute metala harrietatik (kutsagarria eta hilgarria da hau eta zuloa bertan behera erorita hiltzeko arriskua dago). Ingurumenarentzat ere kaltegarria da.

## Irabaziak 
Eguna ona izaten 9,4 gramo urre biltzen badituzte. Ondoren, denda txiki batean salduko dute gramoa 60.000 tugriken truke (26 euro), nahiz eta azken balioa nazioarteko kotizazioak baldintzatzen duen. Hala ere, hiruzpalau pertsonari ordaintzeko adina diru da, izan ere, 4.700 euro da urteko per capita errenta.

## Kooperatiba 
2013 bukaeran Mongoliako Meatzaritza Elkarteko enpresekin bildu eta urrea legez erauzteko mugak murriztu zizkien ninjei. Honen helburua, urrearen ekoizpena arautzea eta herrialdetik legez kanpo ateratzea eragoztea zen. Horrela, ninjek elkarrekin bilduta ekipamendu aurreratuak lortzeko dirua bila dezakete.

### Zhuunkharaa herriko kasua 
Zhuunkharaa herrixkan ninja izandako 330 lagun elkartu eta Duush Mandal Khairkhan Batasuna sortu zuten, ekipamenduetarako dirua biltzeko. Bildutako kapitalari esker meategi txiki batzuk jarri dituzte martxan. Gainera, urre ekoizpena hobetzea lortu dute teknologia aurreratuagoa erabili baitute. Profesional bihurtu dute eskulana eta istripuak asko murriztu dira.

## Urrezko ninjen eragina Mongoliako ekonomian 
Sektore honek garrantzi jandia du 1990eko hamarkadatik eta egun bertako BPGaren %20 da. Munduko Bankuak 2014ko dituen datuen arabera Mongoliak %10,4 handituko bere aberastasuna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scream

***Scream*** (euskaraz, *Garrasi*) 1996ko Wes Craven estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da. Neve Campbell, David Arquette, Courteney Cox, Skeet Ulrich, Matthew Lillard, Rose McGowan eta Drew Barrymore aktoreek antzeztu zuten.

Hiru jarraipen ditu: Scream 2, Scream 3 eta Scream 4.

## Argumentua 
Casey Becker ikaslea (Drew Barrymore) mutil-lagunaren zain dago. Bat-batean, etxeko telefonoak jo du eta ahots misteriotsu batek joko bat proposatu dio: galtzen badu, bere mutil-lagunak eta berak bizia galduko dute. Lehenengo galdera huts egin ondoren argiak itzali dira eta piztutakoan, haren mutil-laguna hilda agertzen da. Hiltzaileak beste galdera bat egin dio baina erantzun baino lehen leihoa apurtzen da eta hiltzailea neskari jarraitzen hasi zaio. Borrokatu ondoren hiltzaileak neska hilt du eta zuhaitz batetik urkatu. Geroago bere gurasoak agertu dira eta neska horrela ikusten dute. Eszena amaren garrasiarekin amaitu da. Biharamunean, Sidney Prescott (Neve Campbell) gertatutakoaz jabetu da. Hortik aurrera beste hainbat hilketa gertatu dira Woodsboro herrian.

## Aktoreak 
* Neve Campbell: *Sidney Prescott*
* David Arquette: *Dewey Riley*
* Courteney Cox: *Gale Weathers*
* Skeet Ulrich: *Billy Loomis*
* Matthew Lillard: *Stu Macher*
* Rose McGowan: *Tatum Riley*
* Drew Barrymore: *Casey Becker*
* Jamie Kennedy: *Randy Meeks*
* Liev Schreiber: *Cotton Weary *
* Henry Winkler: *Institutuaren zuzendaria*
* Lawrence Hecht: *Sidneyren aita*
* Roger L. Jackson: *Ghostfaceren ahotsa*

## Kanpo estekak
Rose McGowan

**Rose Arianna McGowan** (Certaldo, Italia, 1973ko irailaren 5ean) aktorea da. Hainbat telesail eta filmetan agertu da, besteak beste *Charmed* (Paige Halliwell-en rolean) eta *Scream* filmetan (Tatum Riley-renean).

## Bizitza 
Italian jaio zen. Aita, Daniel, misiolaria eta italiar kapilauaren liderra izan zuen. Hiru urterekin modelo hasi zen lan egiten. Hamar urte zituela AEBra joan zen bizitzera bere familiarekin, Oregonera. Hamahiru urte bete zituenetik aurrera, epe laburreko hainbat lanetan aritu zen, adibidez zerbitzari. Hamabost urte zituela bere gurasoengandik emantzipatu zen.

Marilyn Manson eta Robert Rodriguez izan ditu mutil lagun, eta 2013an Davey Detailekin ezkondu zen.

## Filmografia
Hossein Shahabi

**Hossein Shahabi** (; Tabriz, Iran,  - Karaj, 2023ko urtarrilaren 22a) irandar zinema zuzendaria, gidoilaria eta zinema ekoizlea izan zen. 2013an plazaratu zuen *The Bright Day* filmak hainbat sari jaso zituen.

## Filmak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hossein Shahabi IMDb
*  Irango filmen datu-basea
*  Mar del Plata zinema jaialdian lortutako aipamen berezia
*  Mehr News
* The cancer period
Scream 2

***Scream 2*** (euskaraz *Garrasia 2*) 1997ko Wes Craven estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Neve Campbell, David Arquette, Courteney Cox, Sarah Michelle Gellar, Jamie Kennedy, Jada Pinkett, Jerry O'Connell eta Timothy Olyphant aktoreek antzeztu zuten.

Bere jarraipenak bi dira: Scream 3 eta Scream 4. Bere aurrekaria Scream da.

## Sinopsia 
Urte bat pasa da Woodsboron gertatutakoaz eta orain Sidney unibertsitatean dago baina iragana berriro agertuko da eta hilketa berriak gertatuko dira Woodsboroko unibertsitatean.

## Aktoreak 
* Neve Campbell: *Sidney Prescott*
* David Arquette: *Dewey Riley*
* Courteney Cox: *Gale Weathers*
* Sarah Michelle Gellar: *Casey "Cici" Cooper*
* Jamie Kennedy: *Randy Meeks*
* Elise Neal: *Hallie McDonnell*
* Jerry O'Connell: *Derek Feldman*
* Timothy Olyphant: *Mickey Altieri*
* Liev Schreiber: *Cotton Weary *
* Laurie Metcalf: *Debbie Salt*
* Jada Pinkett: *Maureen Evans*
* Omar Epps: *Phil Stevens*
* Roger L. Jackson: *´Ghostfaceren ahotsa*

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Cortijo Jurado

200px|thumb|Alboko ikuspegia.

**Cortijo Jurado**, Málaga hiriko Campanillas (Andaluzia) auzunetik gertu dagoen XIX. mendeko etxaldea da. Arkitekturaren ikuspuntutik eraikinek badute bere interesa nahiz eta estilo desberdinen nahasketa izan. Izan ere, bertan gertatzen omen diren fenomeno parapsikologikoei esker ospea handia lortu du azkeneko hamarkadetan.

## Eraikinak 
Etxaldean bi zonalde bereizi daitezke: etxe burgesaren aldea eta nekazaritzarekin lotutako zonaldea; azken honen eraikinak (bi etxebizitza eta aberentzako abeltegiak) desagertu egin dira dagoeneko. Gelditzen den eraikin nagusia, jabeena, estilo eklektiko batez eraikia izan zen, hau da, estilo desberdinak nahastuz. Horrela, estilo neogotikoaren elementuekin batera elementu eskandinaviarrak ikusten dira. Etxearen oinplanoa errektangularra da alboetako bi hegalez osatuta; bi hegal horiek itxi egiten dira sarreraren iguruan. Eraikininean kapera interes berezia du batez ere bertan ikus daitekeen erretaula neogotikoari esker.

Eraikinaren gaur egungo egoera oso txarra da. Apaingarri nagusiak eta meterial asko lapurtuak izan dira eta, ondorioz, etxearen alde asko erori egin dira. Txikizioa nabarmena da eta ingurua pertsona marginatuen eta drogazaleen babeslekua bihurtu da.

## Kondairak 
thumb|Abuztuaren Ilargi betea Cortijo Jurado gainean
Gai parapsikologikoen ikertzaileen eta zaleen arabera etxalde honetan azalpenik ez dituzten fenomenoak ohikoak dira. Argiak eta itzalak ikus daitezke, parafonia asko hemen grabatu izan dira eta hildako izakien izpirituak nabarmentzen dira: hotsak, sonbreiru duten itzalak, emakumeen aurpegiak... Hori gutxi izango balitz bezala, etxaldearekin gertakizun desberdinak lotu izan dira. 

Esaterako, nahiz eta frogatuta ez egon, inguru hauetan XIX. mendeko jabeek erritu satanikoak egin omen zituzten; sexu-erritu horietan zonaldean desagertutako neska gazte batzuk hil omen zituzten. Halaber, mezu apokaliptikoak dituzten eskuizkribuak agertu omen dira; ezagunena zera dio: "Amesgaiztoa badator! Guztiak hilko dira!" . 

Antza, etxaldea abandonatu denean, horrelako gertaerak errepikatu egin dira sarritan, orokorrean, biktimak adin-txikiko pertsonak izanik. Hiri kondaira horien arabera, eraikin nagusiaren sotoetan tortura-tresnak aurki daitezke eta aldameneko cortijora eramaten duen lur azpiko pasabidea. Aldameneko cortijo hori, ibai ondoan dagoena, Colmenares izenekoa, gaur egun Guadalhorce Golf Kluba da. Kondaira horiek parapsikologiaren munduarekin lotuta hedabideetan zabaldu dira eta hortik inguru honek lortu duen ospea. Campanillas auzuneko herritarren ustez fenomeno horien jatorria inguruan ezkutatzen diren drogazaleen presentziaz argitzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://www.youtube.com/watch?v=bTItB6V13ig
Clare Kramer

**Clare Elizabeth Kramer** (Atlanta, Georgia, 1974ko irailaren 3a) aktore estatubatuarra da. Ezaguna da bere paperarengatik Buffy the Vampire Slayer telesailean, non Glory jainkosaren papera egiten zuen.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Claire Holt

**Claire Rhiannon Holt** (Brisbane, Australia, 1988ko ekainaren 11) aktore australiarra da. Ezaguna da H2O: Just Add Water Emma Gilbert interpretatzeagatik eta bere papera Rebekah Mikaelson bezala The Vampire Diaries eta The Originals telesailetan. Gainera Pretty Little Liars telesailean agertu da, Samara Cooken paperean.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Kanpo estekak
South Stream

**South Stream** (, , , , , ) Errusia Austria eta Italiarekin lotu behar zuen gasbide bat izan zen.

## Gasbidea 
Siberiatik hasita, hodiek Itsaso Beltzaren azpitik Bulgariara igaro eta handik Austriara eta Italiara iristen zen. Ukrainatik edo Iparraldeko Itsasotik (North Stream) doazen gasbideen alternatiba zen.

## Bertan behera uzteko erabakia 
2014ko abenduko lehen astean, Vladimir Putinek eta Gazpromek bertan behera utzi zuten egitasmoa.

### Arrazoiak 
#### Arrazoi teknikoa 
Europako Batzordeak oztopo asko jarri zizkion proiektuari, gasbidearen jabea eta gasaren jabea enpresa bera izatea, kasu honetan Gazprom, EBren legearen aurkakoa zelako.

#### Arrazoi politikoa 
Bruselak murriztu egin nahi zuen Errusiarekiko menpekotasuna eta ez zen beraz fio.

## Ondorioak 
Errusiak petrolioa eta gasa Txinara bideratzen aztertzen hasi zen eta Europa hegoaldeko lotura Turkia bidez egingo zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Crédit Lyonnais dorrea

**Crédit Lyonnais dorrea** () Lyonen, Frantzian kokatzen den etxe orratz bat da. Eraikina, 42 solairurekin, 165 metrotara iristen da. Eraikina 1977an bukatu zen eta gaur egun Frantziako bederatzigarren eraikinik garaiena da. Azkenengo 10 solairuak hotel talde batek okupatzen ditu (Europako altuena) eta gainerakoak bulego guneak dira.

## Kanpo estekak
Imperia dorrea

thumb
**Imperia dorrea** () Moskuko Nazioarteko Finantza Gunean kokatzen den konplexu polifuntzional bat da. Bi eraikinetan oinarrituko da, A eraikina (erabilera mistoetarako) eta B eraikina (denbora-pasarako *aqua-parke* konplexu baterako).

A eraikinak, 60 solairurekin, luxuzko bulegoen 70,110 m2 (750,000 sq ft) , etxebizitzen 45,000 m2 (480,000 sq ft) eta 280 geladun hotel bat 30,000 m2 (320,000 sq ft) erantsiko ditu eta hainbat salmenta puntu.

B eraikinak, Aquapark bat izango du eta Moskuko Nazioarteko Finantza Guneako entretenimendu gune nagusia izango da. Gainera, merkataritza-gune bat eta jatetxeak eraikiko dira, urte osoan irekita egongo direlarik.

## Kanpo estekak
Karlos I.a Napolikoa

**Karlos I.a Napolikoa** (1227ko martxoaren 21a - Foggia, Napoliko Erresuma, 1285eko urtarrilaren 7a), **Karlos Anjoukoa** ere deitua, 1266-1285 bitartean Napoli eta Siziliako lehenengo erregea izan zen.

## Bizitza 
Luis IX.a Frantziakoaren anaia gaztea zen. 1246an Proventzako konderria eskuratu zuen. 1248-1250 bitartean, Luis erregearen lagun joan zen Egiptoko gurutzadara. Aita Santuarekin aliaturik Napoli eta Sizilia konkistatu zituen. Hiriburua Palermotik Napolira eraman zuen. Frantsesa hango hizkuntza ofizial egin zuenean, matxinada sortu zen Sizilian (1282). Petri III.a Aragoikoak lagundurik siziliarrek Karlos I.aren gudarosteak uhartetik kanpora egotzi zituzten.

## Erreferentziak