open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Good Boys (filma)

***Good Boys*** (euskaraz *Mutil Zintzoak*), 2019ko Gene Stupnitsky ukrainiar-estatubatuarrak zuzendutako komedia film bat da. Jacob Tremblay, Keith L. Williams, Brady Noon, Molly Gordon, Lil Rel Howery eta Midori Francis aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Beren lehenbiziko "Musuaren Festara" gonbidatuak izan ondoren, Max (Jacob Tremblay), Lucas (Keith L. Williams) eta Thor (Brady Noon) mutikoek nahigabean ukitzea debekatua zuten dron bat suntsituko dute. Hura ordezkatzeko, ikasgelaktik ihes egin eta hainbat erabaki oker jarraian hartuko dituzte, beren buruak drogak eta polizia barne egongo diren arazoetan sartuz.

## Aktoreak 
* Jacob Tremblay: Max
* Keith L. Williams: Lucas
* Brady Noon: Thor
* Molly Gordon: Hannah
* Midori Francis: Lilly
* Izaac Wang: Soren
* Millie Davis as Brixlee
* Josh Caras: Benji
* Will Forte: Maxen aita
* Mariessa Portelance: Maxen ama
* Lil Rel Howery: Lucasen aita
* Retta: Lucasen ama
* Michaela Watkins: Saltzailea
* Christian Darrel Scott: Marcus
* Macie Juiles: Taylor
* Chance Hurtsfield: Atticus
* Enid-Raye Adams: Thorren ama
* Sam Richardson: Sacks ofiziala
* Benita Ha: Sorenen ama
* Alexander Calvert: Daniel
* Lina Renna: Annabelle
* Zoriah Wong: Scout
* Lee Eisenberg: Leigh Eisenberg
* Stephen Merchant: Claude

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Kiputz IX

**Kiputz IX** Mutrikun dagoen haitzulo bat da, ezaguna bertan agertu diren animalia hezur kopuru handiagatik. Bi metroko zabalera eta bost metroko sakonera duen leize bat da, eta bertan Paleozoiko amaierako azken glaziazioan Euskal Herrian bizi ziren animalien aztarnak topatu dira. Orain dela 18.000 eta 22.000 urte arteko betekinak amildegi natural batenak dira.

Eusko Jaurlaritzan inbentiariatutako haitzuloa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Groß-Gerau

**Groß-Gerau** Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, Groß-Gerau barrutian. 2014an  biztanle zituen  kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Henrike Grosmontekoa

**Henrike Grosmontekoa, Lancasterreko I. dukea, Leicesterreko IV. kondea** (Grosmonteko gaztelua,  - Leicesterreko gaztelua, 1361ko martxoaren 23a), Derbyko konte gisa ere ezaguna, Ingalaterrako nobleziako kidea izan zen, eta soldadu, politikari eta diplomatiko ezaguna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jan-Michael Vincent

**Jan-Michael Vincent** (Denver, 1944ko uztailaren 15a - Asheville, Ipar Carolina, 2019ko otsailaren 10a) estatubatuar aktorea izan zen. Bere filmik ezagunenak The Undefeated, The Mechanic, Bite the Bullet eta Big Wednesday dira.

## Filmografia
Nafar subiranisten barkamena (1522-1524)

**Nafar subiranisten barkamena** Noaingo guduaren ondoren Karlos V.a enperadoreak eman zituen lau agindu izan ziren, Hondarribiko setioan irabazle ateratzeko eta Nafarroako eliteak bere aldera ekartzeko, 1522ko maiatzetik 1524ko maiatzera. Haien bitartez, enperadoreak barkamen partzialak eta azken orokor bat eskaini zizkien Nafarroako Erresumaren burujabetza babestu zuten etsaiei. 

Barkamen horiek 1512-1529ko Nafarroako konkista gerraren azkenetan gertatu ziren, eta Henrike II.a erregeari leial lotu zitzaizkion eliteak (legitimistak) neutralizatu eta otzantzea izan zuen helburu, horiek espainiar ordena berrian integratuz.

## Testuingurua 
Nafarroa berreskuratzeko 1521eko nafar-frantses espedizioan, nafarrak, agaramontar zein beaumontar asko, espedizio askatzailearen alde altxa ziren Erresumako hainbat bazterretan. Haatik, hala espedizioak nola altxamenduak porrot egin zuten gaztelar espedizio batek kontraerasoa jo zuenean, eta Noaingo Guduan erabaki zen borrokaren emaitza (1521eko ekainaren 30an). Nafarren ahulezia hori probestuz, Orti Gartzia Ertzillakoa bermeotarrak, Nafarroako Errege Kontseiluko bisorraiak, Nafarroako errege erakundeen erreforma prestatu zuen, Gaztelako erregearen boterea haietan sendotzeko eta Erresumako foruetan hura mugatzen zuten disposizioak kentzeko. 

## Hondarribiko setioa 
Hiru agindu horietako lehena 1522ko maiatzaren 10ean eman zuen enperadoreak. Bigarrena, lehena bezala, barkamen partziala izan zen, agaramontarrak gehienak, baina horretatik nafar eliteetako talde nabarmen bat salbuetsi zuen, tartean zirela Frantses Xabierkoaren bi anaia eta gutxienez zortzi senitarteko. Barkamen hori 1523ko abenduaren 15ean eman zen, nafar subiranistak men egitera zirikatzeko. 

Karlos V.ak barkamen zabalago bat eman zuen otsailaren 29an. Azken barkamen orokorra, berriz, 1524ko apirilaren 29an eman zuen, Hondarribiko setioaren amaieran, bertako defendatzaileei ere barkamena eskainiz, tartean zela Petri III.a, Nafarroako mariskala, haren aita Gaztelako kartzelaldian bortizki hilda agertu eta bi urtera.

## Barkamenaren gauzapena 
Martin Azpilkueta izan bide zen azken barkamenaren diseinatzaile intelektuala, Hondarribia defendatzen hainbat senitarteko izan zituena. Dekretu hori maiatzaren 3an eman zen Burgosen. Horretarako, hura onartzea erabaki zuten nafarrak Burgosera aurkeztu behar izan ziren, barkamenaren onarpena ekitaldi batez gauzatzera. 

Maiatzaren 19an, Iruñeko katedralean beste ekitaldi bat egin zen barkamena onartzera Burgosera joan ez zirenekin, Juan Rena bikario nagusia eta Nafarroako bisorraia buru izan zituen bilkuran. Barkamenaren onarpenak eskatzen zuen Nafarroako gerraren *errua* onartzea eta enperadoreari men egitea. Maiatzaren 25ean, Karlos V.aren barkamen orokor hori Nafarroa Garaiko elizjendeari hedatu zitzaion.

## Erreferentzia 
## Ikus, gainera 
* Nafarren sorgin ehiza (1525)
* Madrilgo Ituna (1526)
* Bloisko bakea

## Kanpo estekak
Aztarna digital

**Aztarna digitala,** gailu elektroniko-digitalak erabiltzerakoan utzitako arrasto multzoa da. Aztarna digitala uzten da sakelako telefonoa erabiltzean, kreditu-txartelarekin ordaintzean, garraio publikoa erabiltzean edo sare sozialetan parte hartzean, adibidez. Datu horiek oso lehengai baliotsuak bihurtuko dira giza portaera aztertzeko. Aztarna digitalak estatistika ofizialekin edo inkestekin aztertu ezin ziren jarraibide espazialak eta prozesuak aztertzea ahalbidetzen du.

2007ko azterlan batek ondorioztatu zuen pertsona bati buruz sortzen den informazio kantitatea berak sortutako informazio kopurua baino handiagoa dela, **itzal digitala** bezala ezagutzen dena. Adituen arabera itzal digitala da sistema ezberdinetan (publikoak edo pribatuak) gugandik geratzen den informazio kopurua. Datu horiek gure lehentasunak, gustuak edo ohiturak identifikatuak eta, beraz, zehaztuak izateko balio dezakete. Itzal digitala batzutan legedia betetzeko sortzen da (enpresek erosketen edo sare sozial batean iruzkinen datuak gorde behar dituztenean bezala), bestetan modu inkontzientean erabiltzen ari garen sistema digitalen bidez (adibidez, telefono mugikorra edo jardueraren jarraipena egiteko eskumuturrekoa), kalean segurtasun-kamera batek egiten duen grabazioaren bidez eta mugikorraren Wifi konexioaren irismenean kokatzen dituen hari gabeko sare guztietara konektatzen saiatzean, adibidez. Banketxe eta supermerkatuek, adibidez, seinaleak detektatzen dituzte, eta terminal kopurua jakin dezakete, noranzkoa, gertu dauden edo establezimenduan sartzen diren.

2019an Gipuzkoako Foru Aldundiak sustatu zuen kanpaina bat gurasoak ohartarazteko seme-alaben irudi eta bideoek Interneten eta sare sozialetan partekatzearen ondorioz, hau da gehiegizko esposizioak (*oversharing*), interneten edukiak neurri gabe konpartitzeak, adingabeen bizitzan izan dezakeen ondorioez. Estatistiken arabera, herrialde aurreratu batzuetan haurren % 81ak sei hilabete betetzerako badu nolabaiteko presentzia Interneten;eta bi urtetik beherakoen % 5ak gurasoek sortutako profil bat du sare sozialetan. Fenomeno honi *sharenting* deitzen zaio eta ekografiak, haurren lehen urratsak, urtebetetze-jaiak, oporrak eta Internet bidez partekatu daitekeen beste edozein gertaera argitaratzean datza.

Aztarna digitala erabat ezabatzea zaila bada ere, nolabait norberari buruzko informazioa babesteko aukera dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Big Data edo datu handiak
* Nortasun digital
* Arrakala digital

## Kanpo estekak 
* Zure datu pertsonalak (Bideoa, KontuzDatos)
* Identitate digitala, egunero idazten da (10 minututan, ZUZEU podcasta, 2019)
Sodio hidroxido

**Sodio hidroxidoa** (NaOH), halaber **soda kaustiko** izenaz ezaguna, hidroxido kaustiko bat da (base kimiko moduan batez ere) eta industrian erabiltzen da paper, ehun eta detergente fabrikazioan. Gainera, petrolio-industrian erabiltzen da zulaketa-lohiak egiteko. Etxe mailan asko ezagutzen dira bere erabilgarritasunak, sukaldeen eta bainugelen tutueria hustubideak desblokeatzeko eta etxeko xaboia fabrikatzeko besteak beste.

Giro-tenperaturan, airearen hezetasuna (higroskopiko) xurgatzen duen usain gabeko solido zuri kristalinoa da sodio hidroxidoa. Substantzia manufakturatu bat da. Bero kantitate handia askatzen du uretan disolbatzen denean edo azido batekin neutralizatzen denean , nahikoa izan daitekeena material-erregaiak pizteko. Oso korrosiboa da sodio hidroxidoa. Orokorrean, solido egoeran edo % 50eko soluzio moduan erabiltzen da.

### Erabilerak 
Sodio hidroxidoa erabiltzen da xaboiak, kolorezko arkatzak, papera, lehergaiak eta petroliozko pinturak eta produktuak fabrikatzeko. Era berean, kotoizko ehunen, garbitegien eta zuriketen, oxidoen estalduren, galvanoplastien eta erauzte elektrolitikoen prozesamenduetan erabiltzen da. Arrunki, hustubideen eta labeen garbigailuetan aurkitzen da. Pinturaren ezabagailu moduan ere erabiltzen da, eta gainera, egurrezko altzarien pintura zaharra kentzeko erabiltzen dute ebanistek.

Mahai olibaren eltzeko tradizionalaren lanketan erabiltzen da, batez ere kamamila eta gordala moduko oliba motetan.

Bere erabilera garrantzitsua da ere Bayer prozesuan aluminioa lortzeko bauxitaren bidez.

Sodio hidroxidoaren gehiengoa kaustifikazio-metodoaren bidez sintetizatu egiten da, hau da, beste hidroxido bat sodioaren gatz oxoazido batzuekin elkartzen da.

Erreakzioaren adibideak erakusten du kaltzio hidroxidoa edo kare hila (kaltzio oxidotik edo kare bizitik eta uretik datorrena) sodio karbonatoarekin elkartzen dela (azido karbonikotik eta sodiotik datorrena) sodio hidroxidoa eta kaltzio karbonatoa eratzeko.

Ca(OH)2 (aq) + Na2CO3 (aq) → 2 NaOH(aq) + CaCO3 (s)

Gaur egun, nahiz eta sodio hidroxidoa sodio kloruroa edo gatzuna moduko soluzio akuoso batekin fabrikatzen den elektrolisi bidez, kloroaren ekoizte-prozesuan erabiltzen den azpiproduktu baten ondorio da ere.

* Anodo: 2Cl−  → Cl2 (gas) + 2e-
* Katodoa: 2H2O + 2e- → H2 + 2OH−

Elektrolisia aurrera doan heinean, kloruro anioiak askatzen dira eta hidroxido ioiengatik ordezkatzen dira. Hidroxido ioiak disoluzioan dauden sodio katioiekin konbinatzerakoan, sodio hidroxidoa eratzen dute. Sodio katioiak ez dira sodio metalikora murrizten bere potentzial baxuagatik.

Metodo tradizionalean, uretan diluituta dagoen soda zati txiki baten soluzio bat erabiltzen da *margarina* komuna ekoizteko, pretzel bat egiteko eta *lutefiska* egiteko ere. Lutefiska herri eskandinaviarren janari tradizionala da eta arrainez egiten da.

## Kanpo estekak
Alexandrina Liburutegia

**Alexandrina Liburutegia** () liburutegi eta kultura-zentro garrantzitsua da, Egiptoko Alexandria hirian kokatuta, Mediterraneo Itsasoaren ertzean. Antzinaroan bota zen Alexandriako liburutegi zaharraren omenez eraiki zuten, lehenago bertan kokatutako liburutegi zaharraren lekua hartzen du, honek zuen erakargarritasuna berpizteko asmotan.

1987an kultura-proiektua hasi zen martxan: liburutegi berri bat eraikitzea -Alexandrina Liburutegia- Alexandria hirian, antzinaroko gizadiaren ondare bat berpizteko. Hau lehenengo liburutegia desagertu ondoren eta 1600 urte geroago burutu zen. Proiektu izugarri hau aurrera eramateko, hainbat esfortzu ekonomiko batu ziren: Europakoak, Ameriketakoak, Arabiakoak, Egiptoko gobernukoak eta UNESCOkoak (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). Urte horretako aurrekontua 230 mila dolarrekoa izan zen. Obrak 1995ko maiatzaren 15an hasi ziren eta 1996ko abenduaren 31an amaitu. 2002ko urriaren 16an, Alexandrina  Liburutegiak ateak ireki zituen. Bere inaugurazio-ekitaldira Estatuko buruzagi batzuez gain hiru erregina joan ziren: Espainiakoa, Suediakoa eta Jordaniakoa.

Eraikina Norvegiako Snøhetta arkitektura-estudio batean diseinatua izan zen, izugarrizko hormigoizko zilindro formarekin egina dago, beirarekin eta granitoarekin batera. Asuanetik ekarritako materialekin burutu zuten fatxada. Honek baditu ia munduko hizkuntz guztiekin sortutako erliebe kaligrafikoak. Alexandriako malekoian kokaturik dago, lehenengo liburutegia kokatzen zen lekuaren hurbil alegia.

Bere azalera 36.770m2-koa da eta bere altuera 33m-koa. Hamaika maila desberdinez osatuta dago, hauetatik lau kaleko mailaren azpitik daudenak. Badauka gela hipostila bat egiptoar estilokoa, hormigoizko eta egur noblezko zutabeekin eutsita. Eraikinaren erdian kokatuta dago, irakurtzeko erabilia eta 2000 pertsonentzako edukiera du. Bere estalkiak forma zirkularra du, Ra (eguzkiaren jainkoa) egiptoar-jainkoa omentzeko asmoz. Estalki hau beirarekin eta aluminioarekin diseinatuta dago argia barrualdera sartu ahal izateko, kanpotik ordea, Mediterraneo aldera erreflexu egiten du, Alexandriako Itsasargiaren oroimen modura.

Gutxi gora-behera hogei miloi liburu egon daitezkeela uste da, nahiz eta hasieran 200.000 liburu egon; liburu hauen gehiengoa dohaintzak dira. 50.000 mapa inguru daude, 10.000 eskuidatzi, 50.000 liburu eta beste zenbait mundu modernoko ale, 10.000 entzunezko multimedia-dokumentu eta 50.000 dokumentu bisual. Hau dena 600 funtzionariok zuzendu eta gainbegiratzen dute.

Liburutegi honi esker beste bi eraikin egin dira, bata konferentziak emateko zentro batean bideratuta eta bestea hiru museok osatzen duten planetarioa. Museoak hauek dira: Zientziarena, Kaligrafiarena eta Arkeologiarena. Gainera badago errestaurazio laborategi bat, baita ezgaitasunak dituzten haurrentzako liburutegi bat eta inprenta moderno bat.

Liburutegi honetan bertan ospatzen da Liburuaren Azoka Internazionala, liburutegia eraiki eta urte gutxira sortua.

## Kanpo estekak
Santa Maria del Monteko harmailadia

**Santa Maria del Monteren harmailadi** edo eskalinata () XVI. mendeko eraikina da. Italiako Cataniako probintzian dagoen Caltagirone hirian dago.

## Historia 
XV. mendearen erdian, Caltagirone hiria inguruko mendien maldetan hasi zen zabaltzen. Zabaltze horren hiriko mugikortasunean arazoak sortu zituen. Gailurrean alde historikoa zegoen eta hara joateko bertako autoritateek, 1606an, harmailadi edo mailadi bat mendiaren hego aldean eraikitzea erabaki zuten. Lanak,Giandomenico Gagini zuzendaritzapean, hamar urtez luzatu ziren. Jatorrizko harmailadiak 150 eskaloi zituen eta baita atseden hartzeko guneak. 1844an, eraikinean aldaketa batzuk egin ziren, tartean atseden-gune horiek kentzearena; ondorioz, harmailadiaren malda txikiago egin zen.

## Ezaugarriak 
1844ko aldaketak bukatu zirenean, 130 metroko luzera eta 8,40 zabalera zituen, gaur egun bezala. Garaiera, bestetik, *Piazza Municipio* eta *Chiesa di Santa Maria del Monte* artean 45 metrokoa da. Eskaloiak 142 dira. Deigarriak dira eskaloian apaintzeko jarritako zeramikak. Harmailadiaren alboetan zeramika lantzen duten artisauen tailerrak daude.

## Festak 
* Infiorata
Maiatzean zehar "Loreen Jaialdia" egiten da, lorekin eskailera osoa apainduz. Andre Mariari eskainita dago.
* La Scala illuminata
Caltagironeren patroia Done Jakue da. Bere festak ospatzeko, uztailaren 24 eta 25ean, eta abuztuaren 14 eta 15ean harmailadia argitzen da, horretarako 4.000 olio-lanparak erabiliz.

## Iruditegia 

Fitxategi:Caltagirone, Sicily, Italy (4894738212).jpg|Harmailadia goitik ikusita.
Fitxategi:Santa Maria del Monte (Detail).JPG|Zeramikak gertutik.
Fitxategi:Steps_of_Caltagirone_(356515101).jpg|Zeramikak gertutik.
Fitxategi:Steps_of_Caltagirone_(356512435).jpg|Gaueko ikuspegia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erromako Piazza di Spagna

## Kanpo estekak 
* Youtubeko bideoa.
* Harmailaldiaren irudiak.
Ekhi Bravo

**Ekhi Bravo Doiz** (Donostia, Gipuzkoa, 1997ko azaroaren 30a) Euskal Herritar futbolaria da. Aurrelari lanetan aritzen da normalean, beste batzutan atzealdeko hegaletan.

## Estatistikak 
*2024ko ekainaren 29 eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak
Arantza Ruiz

**Arantza Ruiz  Miguélez** (Zalla, 1976) bizkaitar kazetaria eta telebista aurkezlea da. Hamasei urtez Radio Euskadiko langilea izandakoa, 2015etik 2021era hainbat saiotako aurkezlea izan zen ETB2n, besteak beste *La noche en jake* eztabaida saioarena eta *Qué me estás contando* arratsaldeko magazinarena. 2021eko otsailean EITBko albistegien zuzendari orokorra izango zela iragarri zen.

## Ibilbidea 
Hamasei urtez Radio Euskadin aritu zen, 1999an bekadun hasi zenetik 2015era arte. Ibilbide horretan emisorako albistegi nagusiak gidatu zituen, besteak beste *Boulevard*, *Ganbara* eta *Crónica de Euskadi* saioak. 2015ean Radio Euskaditik kaleratua izan zen, eta telebistan lanean hasi zen.

2015etik 2016ra *En Jake* saioko aurkezlea izan zen ETB2n, Xabier Lapitzekin batera, eta 2016ko udan *Teleberri* albistegiaren asteburuko edizioan ordezko aurkezle lanak egin zituen. 2016-2017 denboraldian *La noche en jake* eztabaida saioa ere aurkeztu zuen. 2017ko udan *La Imagen de Mi Vida* programa aurkeztu zuen. 2017-2018 denboraldian *7 Días* eztabaida saioa gidatu zuen, Estibaliz Ruiz de Azuarekin batera. 2018tik 2019ra *360º* markapean bi eztabaida saio aurkeztu zituen, *Tú decides* eta *Punto de vista*. 2019ko irailean *Qué me estás contando* arratsaldeko magazin saioa aurkezten hasi zen. 2020ko irailean hasi zen denboraldian ere aurkezle lanak egin zituen, 2021eko otsailera arte. Telebistako aurkezle lanetan zebilela aktualitate edo elkarrizketa saio bereziak aurkeztu zituen, eta berriemaile berezi gisa ere jardun zuen.

2021eko otsailean EITBren administrazio kontseiluak organigrama berria iragarri zuen, hainbat izendapen aditzera emanda. Horien artean, Arantza Ruiz EITBko albistegien zuzendari orokorra izango zela jakinarazi zen. Postu berria da, eta EITB taldeko hedabide guztien ardura izango du.

## Bizitza pertsonala 
Zallan jaioa izan arren, Gueñesen bizi da. Ezkonduta dago eta bi semeren ama da.

## Lanak 
### Telebista saioak 
### Irratsaioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sergio Cubero

**Sergio Cubero Ezkurra** (Mungia, Bizkaia, 1999ko irailaren 5a) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Arenas, Athletic eta Eibar taldetako harrobietan hezia. Normalean erdiko edo eskuin atzelari moduan aritzen da. 2022ko udan Fuenlabradara lagatua joan aurretik kontratua berritu zuen Eibarrekin.  2024/25 denboraldiko bigarren zatian lekua lortu zuen hamaikakoan, talde armaginaren emaitzen hobekuntzarekin batera. Denboraldi bukaeraren hurbil bere kontratua berritu zuen armaginekin.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  profila Athleticen webgunean
The Boys (2019ko telesaila)

***The Boys*** (), 2019ko estatubatuar superheroi telesaila da. Garth Ennis eta Darick Robertsonen izenburu berdineko komikian oinarritua dago. 2019ko uztailaren 26ean Amazon Prime Video internet bidezko katean aireratzen hasi zen. Karl Urban, Jack Quaid, Antony Starr, Erin Moriarty, Dominique McElligott, Jessie T. Usher, Laz Alonso, Chace Crawford, Tomer Kapon, Karen Fukuhara, Nathan Mitchell eta Elisabeth Shue aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Telesaila superheroiak ospearen eta famaren eraginpean jarrera ezberdinak hartzen dituzten mundu batean girotua dago, horietako batzuei ospea burura igo, beren buruak ustelkeria bidean jarri eta oraindik eta ospetsuago bilakatzeko gizateria arriskuan jarriko baitute. "Mutilak" izeneko taldeak gizarteari kalte egiten ari zatzaien "Zazpiak" taldea geldiarazten saiatuko da, horrek dakartzan arriskuak kontutan hartu gabe. "Mutilek" taldeak superheroi harroputzak nahiz sor daitezkeen beste superheroi berriak zaintzapean izateko ardura hartuko du.

## Aktoreak 
### Nagusiak 
;The Boys
* Jack Quaid: Hugh "Hughie" Campbell
* Karl Urban: Billy Butcher
* Laz Alonso: Mother's Milk
* Tomer Kapon: Frenchie
* Karen Fukuhara: Kimiko

;The 7
* Erin Moriarty: Annie January / Starlight
* Antony Starr: The Homelander
* Dominique McElligott: Queen Maeve
* Jessie T. Usher: A-Train
* Chace Crawford: The Deep
* Nathan Mitchell: Black Noir
* Alex Hassell: Translucent
* Elisabeth Shue: Madelyn Stillwell, Voughteko zuzendari ordea

### Bestelakoak 
* Jennifer Esposito: Susan Raynor, CIAko agentea
* Simon Pegg: Hughien aita
* Colby Minifie: Ashley Barrett, Voughteko iragarkigilea
* Ann Cusack: Donna January, Starlighten ama

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Rosalíadecastro

**Rosalíadecastro** edo **HD 149143** Ophiuchus konstelazioan dagoen izar bat da. Lurretik 240 argi urtera kokatuta dago eta G0 mota espektralekoa da. Bere itxurazko magnitudea 7,9 da (prismatiko batzuekin ikus daiteke) eta magnitude absolutua 3,9koa da.

## Sistema planetarioa 
**Riosar** edo **HD 149143 b** N2K Consortiumek aurkitu zuen metaletan aberatsak diren izarren inguruan periodo laburreko gasezko erraldoiak bilatzen zituzten bitartean. Ondoren, ELODIE espektrografoak ere aurkitu zuen, Jupiter beroen bila ari zirela.

## Izendapena 
2019ko abenduaren 17an Rosalía de Castro idazle galiziarraren omenez izena jarri zioten. Planetari ere de Castroren obran agertzen den Sar ibaiari eskeini zitzaion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean Prat (errugbilaria)

**Jean Prat**, ezizenez "Mr Rugby" (Lurda, 1923ko abuztuaren 1a - Tarbe, 2005eko otsailaren 25a) frantziar errugbilaria izan zen, hirugarren lerroko hegal moduan aritzen zena. 1944 eta 1959 bitartean FC Lourdes taldean jolastu zen. Sei aldiz Frantziako errugbi txapelketa irabazi zuen (1948, 1952, 1953, 1956, 1957 eta 1958) eta Yves du Manoir errugbi txapelketa irabazi zuen beste hiru aldiz (1953, 1964 eta 1956). 1945 eta 1955 bitartean 51 aldiz jolastu zuen Frantziako errugbi selekzioan eta 144 puntu markatu zituen (9 entsegu). Maurice bere anaiarekin bere taldean eta selekzioan jolastu zuen. Ohorezko Legioaren kidea izendatu zen.
Gorgosaurus

**Gorgosauro** (***Gorgosaurus***, ), Kretazeo Garaian (Campaniar), duela 76,6 eta 75,1 milioi urte bitartean, Ipar Amerikako mendebaldean bizi zen dinosauroa da. Hondakin fosilak aurkitu dira Kanadako Alberta probintzian eta, seguru asko, AEBetako Montana estatuan.

## Kanpo estekak
"Baba-poltsa" kartutxo

thumb| Bi baba-poltsa kartutxo osorik, eta erdian jaurtigaia.
"**Baba-poltsa" kartutxoa** (), edo izen teknikoz **borra malgu kartutxoa** (), borra-kartutxo mota bat da, indar armatuek istiluen aurkako operazioetan erabiltzen dutena, balek baino efektu hilgarri txikiagoa dutelako. 

## Deskribapena 
Kartutxo hauek barruan berunezko perdigoiz betetako kevlar poltsatxoa eraman ohi dute; nahiz eta jaurtigaia beste materialez egina izan daitekeen, hala nola altzairuzko bolatxoak edo harea. Perdigoiak 9koak izan ohi dira (hau da, 2,03 mmtako diametrokoak), eta poltsak guztira 40 bat gramo pisatzen du. Jaurtigai hauek 12 kalibredun eskopeta normal batetik botatzeko pentsatua daude; baina fusiletatik, granada-jaurtigailuetatik edo istiluen aurkako eskopetetatik ere bota daitezke.

Tiro egitean, poltsa 80 bat m/s-tako abiaduran ateratzen da kanoitik; airean hedatu ostean, inpaktua 6 zm2 inguruko azalera batean egiten du.

70eko hamarkadan erabiltzen hasi zirenetik, baba-poltsa kartutxoen erabilpenean aldaketak egon dira: jaurtiketaren abiadura 120etik 90 m/s-tara jaitsi da, eta jatorrizko poltsak karratuak galtzerdi itxura izatera igaro dira.

Baba-poltsa kartutxoekin aritzeko eskopetei, askotan marka hori edo berde nabarmenak egiten zaizkie, eskopeta munizio hilgarriekin oharkabean ez kargatzeko.

## Erabilpena 
thumb| Kanadako Zaldizko Polizia bat 2010ean, indaba-poltsa kartutxoak botatzeko eskopeta batekin
Baba-poltsa kartutxoen diseinua kolpeak azalean intzisio-zauririk egin gabe min emateko pentsatua dago. Bere burua edo beste norbait zauritzeko arriskua erakusten duten pertsonak deuseztatzeko erabiltzen dira, haiek hil gabe.

## Arriskuak 
Baba-poltsa kartutxoek min larria eragin dezakete. AEB-etan erabiltzen hasi zirenetik bataz beste urtean heriotza bat eragin dute. Hainbat zauri-mekanismo deskribatu dira: saihetsak hautsi, eta hauek barneko organuak kaltetzea; kranioko hezurren hausturak; laringea birrintzea; sabelaldean barne hemorragiak; edo eguzki plexuaren kommozioa, arnasa edo bihotzaren funtzioa oztopatuz. Arrazoi hauengatik, poliziei munizio mota honekin besoetara edo hanketara apuntatzeko instrukzioak ematen zaizkie. Istripu batzuk munizioak nahastetik ere etorri dira, alegia: baba-poltsa kartutxoekin barik, eskopeta beste kartutxo motekin kargatzetik.

* 2013, Park Forest, Illinois: 95 urteko gizonezko bat hemoperitoneoagatik hila, poliziak baba-poltsa eskopetarekin tiro egin ondoren.

* 2019ko abuztuaren 11, Hong Kong: manifestaldi batean, lehen arretako osagile bati begia lehertua, ustez baba-poltsa baten kolpea jaso eta gero.

* 2019ko azaroaren 23an, Kolonbia: gobernuaren aurkako manifestaldi batean, Dilan Cruz ikaslea hilda, buruan baba-poltsa baten kolpea jaso ostean.

## Erreferentziak
Levi Strauss & Co.

**Levi Strauss & Co.**, AEBetako jantzi konpainiar ekoizle bat da, mundu osoan '''Levi's''' oihal-bakero praken sailarengatik ezaguna. 1853an Levi Strauss alemaniar etorkinak San Frantzisko hirian sortu zuen.

2018an 5,6 bilioi dolarretako irabaziak eta 15.100 langile zituen.

## Ikus, gainera 
* Denim

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Manana Avazashvili

**Manana Avazashvili** (Georgia, 1940ko irailaren 30a) piano-jotzailea, musika-pegagogoa, Musikaren Arte eta Pedagogian doktorea eta Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunerako lehenengo Musika-Pedagogiaren katedraren sortzailea.

## Biografia 
Tblisiko Estatu-Kontserbatorioan piano-ikasketak egin zituen (1956–1960). Bukatu ondoren, Moskuko Postgradoen Kontserbatorioan doktoretzarako ikasketak hasi zituen. Aldi berean Musikaren lan zientifikoak, hitzaldiak eta kontzertuak eman zituen.

### Ibilbide profesionala 
1966an Georgiako Goi Mailako Kontserbatorioan hasi zen lan egiten eta han Musika-pedagogiaren teoria eta praktika irakatsi zituen.

1977an Musikaren Arte eta Pedagogian doktorea izendatu zuen Moskuko VAK fundazioak. Geroztik bere ikerketak 2-3 lan-esparrutan zentratu ziren: Haur-Piano jotzailearen lehenengo pausoak: ikaslearen errepertorioa, zereginak, ikasbidea, ikas-metodoa eta abar; Irakas-metodoa: Formakuntza pedagogikoa Goi-Kontserbatorioan musika-irakaslea izateko. Piano-disziplina nola irakatsi lehenengo pausoetatik, eta gainera haurtzaroan. Hezkuntza eta Irakaskuntza fenómeno konplexuak izanik, Musika-pedagogiak ezagutzaren arlo anitz bere baitan hartzen ditu. Horrela, Psikologiaren, Soziologiaren, ikuspegi teoriko zein praktikoren kontzeptu, teoria eta metodoak biltzen ditu bere baitan: piano-jotzailearen hezkuntza zientzia da. Modu horretan Musika-hezkuntzarako método eta teknika ezberdinak definitu, hobetu eta garatu daitezke. 1977an Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunerako Musika pedagogia katedra sortu zuen.1978 Musika Esperimentalaren Eskola sortu zuen, oraindik Sobietar Batasunean existitzen ez zen Eskola.

1997 urtean bost urteko umeentzako musika-hezkuntza programa aitzindaria aurkeztu zuen Gasteizen: Musika umeei begira/zuzenduta.

### Ibilibides Gasteizen 
2001etik aurrera Gasteizen bizi izan da eta Piano eta Musika-lengoaia irakasten ditu. 2004 eta 2005 urtetan maisu-eskolak eman zituen Madrilgo Goi Mailako Errege-Musika Kontserbatorioan, “Piano-eskola errusiarra: Piano-pedagogiaren hausnarketak” eta “Piano-errepertorioaren politika, piano-irakaskuntzarako oinarrizko arazoen ispiluan”

Musika-pedagogia eta Musika-espezializazioari buruzko ikastaroak eman ditu leku desberdinetan, Alcalako Unibertsitatean besteak beste.

50 Musika-lan zientifiko baino gehiago argitaratu ditu errusieraz eta kartvelieraz (georgieraz). Ehunka musika irakasleei eta piano jotzaile profesionalei formakuntza eman die.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aitzina Folk Jaialdia. Elkarrizketa. Manana Avazashvili
* Vida y obra de la pedagoga Manana Avazashvili
* Mujeres en el folkAitzina Folk-en bidez
Moon (filma)

***Moon*** (euskaraz *Ilargi*), 2009ko Duncan Jones britainiarrak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Sam Rockwell, Kevin Spacey eta Dominique McElligott aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Etorkizun hurbil batean, Sam Bell (Sam Rockwell) astronauta Ilargiren alde ezkutuko meatz-indusketa batean 3 urtez isolaturik bizi da. Bere kontratua amaitzear dela, sekretu izugarri bat topatuko du.

## Aktoreak 
* Sam Rockwell: Sam Bell / Sam Bell Clone / Jatorrizko Sam (ahotsa)
* Kevin Spacey: GERTY (ahotsa)
* Dominique McElligott; Tess Bell
* Kaya Scodelario: Eve Bell (15 urterekin)
* Benedict Wong: Thompson
* Matt Berry: Overmeyers
* Malcolm Stewart: 'Teknikaria'
* Robin Chalk: Sam Bell clone / Sam Bell

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pierre-sur-Haute irrati estazio militarra

thumb|Pierre-sur-Haute irrati estazio militarra|alt=Pierre-sur-Haute irrati estazio militarra.

**Pierre- sur- Haute** irrati estazio militarra, komunikazio militar frantsesentzako erabiltzen den 30 hektareako gunea da. Frantziaren zerbitzupean 1913. urtetik egon da funtzionatzen. Instalazioak Pierre-sur-Hauten kokatuta daude, Montes de Forez mendian 1634 metroko altitudean, Macizo Central-en ipar aldean. Administratiboki hektarea hoiek Sauvain eta Job komunen artean partekatuta dago. Gune berdinean, *Télédiffusion de France*k kontrolatutako erabilera zibilerako errepikagailu bat eta Direction Generale de L’Aviation Civile-ren radar bat daude ere.

## Historia 
thumb|Telegrafo optikoaren estazioa 1913an. 1913. urtean telegrafo optiko bat eraiki zen lursail horietan, ondoren instalazio militarrak eraiki ziren toki berdinean. Gaur egun, eraikin historiko bakarra mantentzen da, hau hondaturik egon arren, goiko partean semaforoa mantzentzen du oraindik. Sare honetan, Pierre-sur-Haute estazioa, edo FLYZ, Lachens (FNIZ) estaziotik hegoaldera eta Mont-Août (FADZ) estaziotik iparrerraldera arteko errelea zen. NATO irrati estazioak Amerikan egindako barreiadura troposferiko baten ekipamendua erabiltzen zuen, ahotsak eta telegrafo seinaleak Turkia eta Zirkulu polar artikoa, Norvegia, lotzen zituen saretik zehar transmititzeko. Estazioa gehienbat operazio unitateentzako komandoekin lotutako transmisioetarako erabiltzen da. Frantziako arma nuklearrak erabiliko balira, mezua sare hori zeharkatu beharko luke.Hauek biak 1991. urtetik erabiltzen dira irrati transmisio eta harrerarako. Honen helburu nagusia eztanda nuklearren aurkako defentsa da. Hala ere, DCRI-k ez zuen xehetasunik eman eta artikuluaren ezabatzea babesten jarraitu zuen.

DCRI-k ondoren, Wikipediako zenbait kolaboratzaileri esker artikuluaren ezabatzea ukatu zenean, Rémi Mathis estutzeari ekin zuen. Frantziar Wikipediako borondatezko administratzaile bati, Wikimedia Franceko burua zenari, presio egiten hasi ziren honek artikulua ezaba zezan.Baina, ia momentuan berriro ere igo zen Wikipediara artikulua Suitzako erabiltzaile bati esker.
Eztabaida horren ondorioz, artikulua Frantziako Wikipediako artikulurik irakurriena bihurtu zen aldi batez, 2013ko apirilak 6/7an orrialdeak 120.000 baino bisitaldi gehiago eduki zituen. Horretaz gain, horrek gaur egun artikulua hainbat hizkuntzetara itzulia egotea egin du. Mathis, gertatutakoan edukitako rolaren ondorioz, 2013ko Wikipedian of the Year hautatu zuen Jimmy Walesek Wikimanian.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pierre-sur-Haute

## Kanpo estekak 
* Pierre-sur-Hautekin lotutako media.
Christophe Soglo

**Christophe Soglo** (Abomey, 1909ko ekainaren 28a - 1983ko urriaren 7a) Dahomeyko presidentea izan zen. Frantziako armadako kidea izan zen eta Indotxinako gerran borrokatu zen. 1963ko urriaren 28an estatu-kolpe bat zuzendu zuen Hubert Magaren aurka. 1964ko urtarrilean Sourou-Migan Apithyerako boterea utzi zuen. 1965ko abenduan beste estatu-kolpe bat zuzendu zuen eta 1967an gazte ofizialeko talde batek baztertu zuen.
Runaway Jury

***Runaway Jury*** (euskaraz *Epaimahaia Ihesean*), 2003ko Gary Fleder estatubatuarrak zuzendutako thriller film bat da. John Grisham idazlearen *The Runaway Jury* (1996) eleberrian oinarritua dago. John Cusack, Gene Hackman, Dustin Hoffman eta Rachel Weisz aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, New Orleans. Celeste Woods (Joanna Going) alargun gazteak armagintza enpresa boteretsu bat Jacob (Dylan McDermott) senarraren heriotzaren ardurarengatik auzitara eramatean, miloika dolar jokoan egongo diren epaiketa bati ekingo zaio. Alargunaren interesen defendatzailea Wendall Rohr (Dustin Hoffman) abokatua izango da, Hegoaldeko printzipio sendoetako eta kasuan benetako interesa duen gizasemea. Aldiz, Rankin Fitch (Gene Hackman) abokatu bikaina eta epaimahaikideak kikiltzen aditu gupidagabea enpresaren defentzan jardungo du. Biltegi zahar batean dagoen aginte egoitza batetik, Fitch eta bere lantaldeak korporazioaren interesen alde egingo duen epaimahai perfektua lortzen nola edo hala saiatuko dira.

## Aktoreak 
* John Cusack: Nicholas "Nick" Easter
* Gene Hackman: Rankin Fitch
* Dustin Hoffman: Wendell Rohr
* Rachel Weisz: Marlee
* Jeremy Piven: Lawrence Greene
* Bruce Davison: Durwood Cable
* Bruce McGill: Frederick Harkin epailea
* Marguerite Moreau: Amanda Monroe
* Nick Searcy: Doyle
* Leland Orser: Lamb
* Lori Heuring: Maxine
* Nestor Serrano: Janovich
* Joanna Going: Celeste Wood
* Cliff Curtis: Frank Herrera
* Dylan McDermott: Jacob Wood

## Kanpo estekak 
* IMDBko fita irakurgai
La migliore offerta

***La migliore offerta*** (euskaraz *Eskeintza onena*), 2013ko Giuseppe Tornatore italiarrak zuzendutako thriller eta drama film bat da. Geoffrey Rush, Jim Sturgess, Sylvia Hoeks eta Donald Sutherland aktoreek antzeztu zuten. Ennio Morriconek soinu banda konposatu zuen.

## Argumentua 
Virgil Oldman (Geoffrey Rush), gizon bakarti eta eszentriko, arte aditua eta enkanteetako agente preziatua da. Bere bizitza edozein sentimendu eta emoziotik aldendua dago, egun batez Claire Ibbetson (Sylvia Hoeks) neska gaztea ezagutu eta haren gurasoengandik ondorengotzan jaso dituen artelanak tasatu eta saltzeko ardura jasotzen duen arte. Neska honek mundutik isolatua bizitzera derrigortzen duen gaixotasun arraro bat du, eta Virgili bizitza betirako aldatuko dio.

## Aktoreak 
* Geoffrey Rush: Virgil Oldman
* Jim Sturgess: Robert
* Sylvia Hoeks: Claire Ibbetson
* Donald Sutherland: Billy Whistler
* Philip Jackson: Fred
* Katie McGovern: Arte aditua
* Dermot Crowley: Lambert, Virgilen laguntzaile nagusia
* Liya Kebede: Sarah, Roberten neskalaguna
* Maximilian Dirr: Virgilen laguntzailea
* Laurence Belgrave: Virgilen laguntzailea
* Sean Buchanan: Virgilen laguntzailea
* Kiruna Stamell: Claire
* Anton Alexander; Estatu agentea
* John Benfield: Tabernaria
* Miles Richardson: Steirereckeko ostalaria
* James Patrick Conway: Steirereckeko ostalaria
* Brigitte Christensen: Lehen alaba

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Adelina Méndez de la Torre

**Adelina Méndez de la Torre** (Castropol, Asturias, 1871ko otsailaren 6-Bilbo, 1960ko urtarrilaren 20) maistra, pedagogoa eta intelektual asturiarrak Bilboko hezkuntzaren antolaketan eragin handia izan zuen. 1918an, Oñatin egin zen Eusko Ikaskuntzaren lehen batzarrean parte hartu zuen emakume bakarra izan zen. Sasoi hartako hezkuntzari eta, hortaz, gizarteari, Adelinak egindako ekarpena ezinbestekoa izan zen.

## Biografia 
Asturiasko ipar-mendebaldean jaioa, Adelinak Madrilen egin zituen bere ikasketak. Lehen hezkuntzako maistra titulua bikain kalifikazioarekin lortu zuen.

1897an, orduan eraikitzen ari zen Kontxa eskolan lanpostu bat eskuratu zuen eta Bilbon finkatu zen. Gogor aritu zen lehen hezkuntza berritzen, arlo teorikoan eta praktikoan. Goi mailako irakaskuntzako irakasle ere izan zen eta Bilboko Maisuen Eskola Normaleko pedagogoa eta zuzendaria.

Irakasle normalista modura zeukan prestakuntza sendoaz gain, atzerrian ere ikasi zuen eta bekak lortu zituen Italia, Suitza eta Frantziako irakaskuntza zentro ospetsuetan. Europako beste herrialde batzuetako esperientzia berritzaileenak ezagutu zituen eta Bilbora ekarri zituen Hezkuntza Berriko ideia pedagogikoak, psikopedagogia zientifikoarenak, paidologiarenak eta higienismoarenak. Bestetik ere, udalaren ekimenaren eta kudeaketaren garrantzia defendatu zuen eskolarekin lotutako gaietan.

1918an, Oñatin egin Eusko Ikaskuntzaren lehen batzarrean parte hartu zuen emakume bakarra izan zen. Gerra zibilarekin halabeharrez erretreta hartu behar izan zuen.

## Ideiak 
Adelina Méndezen ustez lehen mailako irakaskuntzan beharrezkoa zen inguruko ezaugarrietan oinarritzea, besteak beste, bertako ohituretan eta hizkuntzan, Euskal Herriko kasuan euskara. Horregatik, irakasleak euskaldunak izan behar ziren. Modu batez gero euskal eskola publikoaren eredua eta ikastolak azaldu zituen.

## Obra 
Bere lan gehienak eskolan erabiltzeko izan ziren.
* 1900: *Biblioteca Instructiva. Historia. Provincias Vascongadas*.
* 1918: *Historia de Vizcaya*, bi liburukitan
* 1907: “Cuadernos Pedagógicos” sailari hasiera eman zion:
** “Huesos y músculos”
** “Provincias vascongadas”
* 1909: *Cartilla escolar*
* 1917: *Fiesta del Árbol*
* 1942: *Libro-Álbum de Zoología: Mamíferos*

Beste aldetik ere, hedabide askotan kolaboratu zuen, besteak beste, *El Nervión* eta *Escuela Moderna* aldizkarian.

## Bibliografia 
* Karmela Pérez Urraz, Gurutze Ezkurdia Arteaga eta Begoña Bilbao Bilbao: *Adelina Méndez de la Torre. Maestra en Bilbao (1897-1937)*. Bilbo: Bilbao 700 Fundazioa, 2019.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Adelina Méndez de la Torre Bilbaopedian.
* :Adelina Méndezi buruzko liburuaren aurkezpena.
Polo Garat

**Jean-Paul "Polo" Garat** (Donapaleu, 1967) argazkilari zuberotarra da.

## Datu biografikoak 
Donapaleun jaio bazen ere, Barkoxen bizi izan zen haurtzarotik. Herrian Louis Garat aitak tailer mekanikoa zuen.

## Argazkilaritza 
Argazkilaritzarekin lehen kontaktua Oloroeko ikastetxean izan zuen, eta 13 urterekin argazkilari izatea deliberatu zuen. horretara, lan asko Afrikan edo Ameriketan burutu ditu.

Kameren mekanikan interesatua, bere lan egiteko modu nagusia analogikoa da, irudietan lortzen den kalitate hobearengatik; halere, numerikoan gero eta lan gehiago egiten dituela aitortzen du. motorrak eta erretratuak. natura eta animaliak ere erretratatu ditu. Bere argazki askotan 70. hamarkadako giroaren eta argiaren kutsua nabari da. *Freelance* bezala lan egiten badu ere (Libération, Pyrénées Magazine, Le Monde...), prentsak enkargu asko egin dizkio, objektiboengana eginiko bere hurbilketa orijinala dela eta. Erakusketak regularki egiten ditu, batez ere Frantzian. 17 urte zituenetik Tolosa Okzitanian bizi da, non 2002an Odessa argazki-kolektiboaren sortzaileetako bat izan zen.

Bere esanetan, argazkilari on bat izateko sekretua "zapata onak izatea" da, ibiltzea eta une egokia aurkitzea alegia. Eta erretratuak egitea -bere espezialitateetako bat- "tangoa bezalakoa da, biren artean dantzatzekoa, ez argazkilariak bakarrik": 2020an eginiko elkarrizketa batean, Barkoxen estudio/galeria bat muntatzeko asmoa adierazi zuen, aitaren garagea erabiliz; baita herrian nazioarteko argazkilaritza festibala antolatzekoa ere.

## Erreferentziak
Into the Woods (filma)

***Into the Woods*** (euskaraz *Basoetan*), 2014ko Rob Marshall estatubatuarrak zuzendutako fantasiazko musikal film bat da. Stephen Sondheimen 1986ko Broadwayko izenburu berdineko musikalean oinarritua dago. Meryl Streep, Emily Blunt, James Corden, Anna Kendrick, Chris Pine, Tracey Ullman, Christine Baranski eta Johnny Depp aktoreek antzeztu zuten.

Grimm anaien hainbat hautatutako ipuin bat egin eta haietan barneratzen da.

## Argumentua 
Mari Errauskin (Anna Kendrick), Txanogorritxo (Lilla Crawford), Jack (Daniel Huttlestone) eta Rapunzel (MacKenzie Mauzy) ipuinetako pertsonaiak okina (James Corden) eta haren emaztea (Emily Blunt) protagonista diren istorioekin, familia bat izateko haien nahia eta mdarikatu berri dituen sorginarenkin (Meryl Streep) bat egingo dute.

## Aktoreak 
* Emily Blunt: Okinaren emaztea
* Meryl Streep: Sorgina
* James Corden: Okina
* Anna Kendrick: Mari Errauskin
* Chris Pine: Mari Errauskinen printzea
* Tracey Ullman: Jacken ama
* Christine Baranski: Mari Errauskinen amaordea
* Johnny Depp: Otsoa
* Lilla Crawford: Txanogorritxo
* Daniel Huttlestone: Jack
* MacKenzie Mauzy: Rapunzel
* Billy Magnussen: Rapunzelgo printzea
* Tammy Blanchard: Florinda
* Lucy Punch: Lucinda
* Frances de la Tour: Erraldoiaren emaztea
* Richard Glover: Ezkutuzaina
* Joanna Riding: Mari Errauskinen ama
* Annette Crosbie: Txanogorritxoren amona
* Simon Russell Beale: Okinaren aita
* Tug: Milky-White

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Éric Vuillard

**Éric Vuillard** (Lyon, 1968ko maiatzaren 4a) frantziar idazle eta zinema zuzendaria da. Bi film zuzendu ditu (''L'homme qui marche* eta *Mateo Falcone*). *Conquistadors'' bere lanak "Prix de l'Inaperçu" irabazi zuen 2009an. 2017a Goncourt saria irabazi zuen ''L'Ordre du jour* bere eleberriaz.

## Lanak 
* *Le chaseur*, narratiba, 1999
* *Bois vert*, olerkiak, 2003
* *Tohu*, 2005
* *Conquistadors*, eleberria, 2008. Ignatius Reilly Saria, 2010
* *La Bataille d'Occident*, narratiba, Franz Hessel Saria, 2012, Valéry Larbaud Saria, 2013
* *Congo*, narratiba, 2012, Franz Hessel Saria, 2012, Valéry Larbaud Saria, 2013
* *Tristesse de la Terre: Une histoire de Buffalo Bill Cody*, narratiba, 2014, Joseph-Kessel Saria, 2015
* *14 juillet*, narratiba, 2016, Alexandre-Vialatte Saria, 2017
* *L'Ordre du jour*, narratiba, 2017, Goncourt Saria
* *La guerre des pauvres*, narratiba, 2019
* *Une sortie honorable'', narratiba, 2022
Auto hegalari

[thumb|[Cessna 152 bat.]]
**Auto hegalaria** aireko ibilgailu pertsonal edo errepideko aireontzi mota bat da, atetik atera lurrez zein airez garraiatzeko gaitasuna duena. Batzuetan, terminoan erabiltzen da aeroirristagailuak ere sartzeko.

XX. mendearen hasieratik prototipo ugari eraiki dira hegaldi teknologia barietate oso handia erabiliz, eta batzuek benetako VTOL errendimendua dute, baina auto hegalari bakar batek ere ez da oraindik ekoizpen egoerara iritsi. Henry Ford izan zen lehenengoa prototipo bat egiten, 1926an, eta 1940an jada esan zuen teknologia iristear zegoela. 2018an Errusian merkaturatzeko proposamena egon zen, eta Uber enpresak interesa erakutsi du teknologia honengatik.

Bere agerpena, sarri, futurologoek iragartzen dute, eta ekoizpena lortzeko bere porrotak, esaldi honetara eramaten du: "Non dago nire auto hegalaria?". Auto hegalariak ere gai herrikoia dira fantasia eta zientzia fikziozko istorioetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Engracia de Jaca

**Santa Engracia de Jaca** (; ) Puente la Reina de Jaca udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena. 707 metroko altueran dago eta Santa Engraziari eskainitako bere parrokia XVIII. mendekoa da.

## Kanpo estekak
Puente la Reina de Jaca (herria)

**Puente la Reina de Jaca** (; ) izen bereko udalerriko herriburua da, Jazetania eskualdean dagoena.

## Kanpo estekak
Ekintzailetza

thumb|200px|Armi Ratia ekintzaile finlandiarra, Marimekko enpresaren sortzailea.
**Ekintzailetza** enpresa arloan negozio berri bat sortzea da. Jardunean dagoen enpresa baten barnean sortzen bada negozio berria, barne-ekintzailetza deitzen zaio.

## Kanpo estekak
Istiluen aurkako eskopeta

**Istiluen aurkako eskopeta** indar armatuek gatazka zibilen errepresiorako erabilitako arma mota bat da.

## Ezaugarriak 
Funtsean, eskopeta arrunt baten eraldaketa da, kanoi laburragoarekin, perdigoiak, altzairuzko balatxoak edo "baba-poltsa" kartutxoak bezalako munizio berezia botatzeko prestatua. Batzuetan ehiza-eskopetak baino karga handiagoa onartzen dute, eta ahoko edo *bokatxa* berezi bat ezar dakioke, gomazko pilotak jaurtitzeko.

LBD (*lanceur de balles de defense*) motako gomazko piloten jaurtigailu bereziak ere badira, istiluen aurka erabiltzeko apropos diseinatuak.

## Giza eskubideen aldeko erakundeen salaketak 
Giza eskubideen aldeko erakundeek istiluen aurkako eskopeta hauen legez kanpoko eta neurrigabeko erabilera salatu dute. Zehazki, protesta sozialak kontrolatzerakoan poliziaren gehiegikerien instrumentu bezala seinalatu dira, jendea larriki zauritu edo are, hiltzeko gai direlako munizio desegokia edo distantzia motzean tiro egin ezkero.

## Erabilera 
Eskopeta mota honen arauak herrialde batetik bestera alda daitezke.

2019ko Txileko protestetan erabilitako istiluen aurkako eskopetek ehunka pertsonari begi zauriak eragin zizkien. Eskopeta hauen munizioa gomazkoa edo kautxuzkoa zela iragarri bazen ere, nagusiki berunez osatua zegoen (Txileko Unibertsitateko ikerketa batek erakutsi zuenez).

2012an, Txileko Karabineroen barne dokumentu batek arma hauek erabiltzeko gomendioak adierazten zituen, 5 metrotik beherako distantzian hilgarriak izan zitezkeela ohartuz; 5-35 m artean zauri larriak eragin zitzaketela; baita 35 metrotatik gora ere leku sentikorretan ere (begietan, esateko).

2019ko Kolonbiako protestetan, Dilan Cruz ikaslearen hilketaren ostean egindako ikerketa forenseek erakutsi dute 12 kalibreko eskopeta batek botatako "baba-poltsa" kartutxo batek eragin zuela heriotza. Erabilitako arma eta munizio hauek Kolonbiako Poliziaren istiluen aurkako indarrek erabili ohi dituzte.

### Mexiko 
Arma hauen erabilera 2019ko indarren erabilerari buruzko Legearen 11. artikuluak arautzen du.

Gatazka sozial desberdinak zirela eta, Puebla eta Chiapas bezalako estatuek arma hauen erabileraren aldeko legeria bultzatu zuten, "Bala Legea" bezala ezagunak.

## Erreferentziak
Berdún

**Berdún** (; ) Canal de Berdún udalerriko herriburua da, Jazetania eskualdean dagoena. 655 metroko altueran dago eta bere toponimoa zelta jatorrikoa da.

## Demografia 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martés

**Martés** (aragoieraz eta ) Canal de Berdún udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena. 626 metroko altueran dago eta bere toponimoa jada 948. urteko agirietan agertzen da.

## Demografia
Majones

**Majones** (; ) Canal de Berdún udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena. 672 metroko altueran dago eta bere toponimoa San Juan de la Peñako kartularioan agertzen da.

## Demografia 
## Ondarea 
* Salbadorearen eliza erromanikoa, XII. mendekoa.
* Dorrea, XI. mendea. Iruñeko Erresumaren muga kontrolatzeko eraiki zuten.

## Erreferentziak
Villarreal de la Canal

**Villarreal de la Canal** (; ) Canal de Berdún udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena. 638 metroko altueran dago eta Majones ibaiaren ondoan dago.

## Demografia
Huértalo

**Huértalo** (; ) Canal de Berdún udalerriko herri hustua da, Jazetania eskualdean dagoena. Sarva eta Pinar arroilen eta Regordín errekaren artean dago.

## Demografia
Somanés

**Somanés** (aragoieraz eta ) Santa Cilia udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena. 1969. urtean udalerriarekin bat egin zuen.
Wild Rose (filma)

***Wild Rose*** 2018ko Tom Harper ingeles zinema zuzendariaren dramazko musikal film bat da. Jessie Buckley, Sophie Okonedo eta Julie Walters aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Rose-Lynn Harlane eskoziarrak 23 urte ditu, musikarako dohaina, karisma eta amets bat: country abeslari gisa arrakasta izatea. Kartzelatik atera berri da, eta bi haur txiki ditu. Haren amak nahi du alabak errealitatea behingoz onartzea eta arduratsu izatea. Baina Rose-Lynnek arrakasta hurbil ikusiko du, eta aukera egin beharko du: familia edo ospea.

## Aktoreak 
* Jessie Buckley: Rose-Lynn Harlan
* Julie Walters: Marion
* Sophie Okonedo: Susannah
* Jamie Sives: Sam
* Craig Parkinson: Alan
* James Harkness: Elliot
* Janey Godley: Barmaid
* Daisy Littlefeld: Wynonna
* Adam Mitchell: Lyle
* Ryan Kerr: Rory
* Nicole Kerr: Nell

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Wild Rose* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Xabierregai

**Xabierregai** (; ) Puente la Reina de Jaca udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena.

Erdi Aroko agirietan honako izenak izan zituen: *Exavierregay*, *Xavuierregay*, *Xavierre gay*, *Exauergay*, *Exauerri*, *Essavir Agai*, *Essavier Agay*, *Exauier agay*, *Scaberri gayo*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Binacua

**Binacua** (aragoieraz eta ) Santa Cruz de la Serós udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena. 760 metroko altueran, muino batean dago eta bere toponimoa zelta jatorrikoa da.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Cruz de la Serós (herria)

**Santa Cruz de la Serós** (; ) Santa Cruz de la Serós udalerriko herria da, Jazetania eskualdean dagoena. 801 metroko altueran dago.

## Kanpo estekak