open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Germán Anzoátegui

**Germán "PECHO" Anzoátegui** (Buenos Aires, Argentina, 1973ko martxoaren 20a) tronpetista, abeslaria, konpositorea, egilea eta musika ekoizlea da, Apache Estudioko zuzendaria. Gaur egun Las Manos de Filippi izenarekin ezagutzen den Argentinako rock taldearen buruetako bat da. "L.M.F." edo, besterik gabe, "Las Manos" cumbia, ska, hip hop, reggae eta punk bezalako erritmoen etengabeko fusioa rockarekin Argentinako rock eszena nazionalean sartzeagatik bereizten da, besteak beste. Haien abestien letrek kapitalismoaren aurkako mezuak jasotzen dituzte, baita politikarien eta boteretsuen izen eta abizen esplizituak ere, ironia, parodia eta umorea erabiliz gizartearen ikuspegi kritikoa duen erreportaje tresna gisa. langile jendea. LMF-rekin, Pecho-k dozena bat disko baino gehiago grabatu zituen, urtean 100 kontzertu baino gehiago eskainiz, Europan eta Latinoamerikara birak etengabe eskainiz, Latin Rock eszenan zuzeneko ikuskizun gehien dituzten taldeetako bat da.

## Kanpo estekak
Lafourcade

**Lafourcade** jatorri gaskoiko abizen bat da, eta artikulu hauexei egin diezaieke erreferentzia:

## Pertsonak 
* Natalia Lafourcade, abeslari mexikarra (1984).
* Maite Lafourcade, zuzenbideko euskal irakasle eta ikertzailea (1934).
El Pardoko Ituna (1885)

[thumb|250px|[Práxedes Mateo Sagasta|Sagasta eta Cánovas, boterea banatzen, El Pardoren Itunari erreferentzia eginez (*Don Quijote*, 1894).]]
**El Pardoko Ituna**, ustez, 1885eko azaroaren 24an gertatu zen. Antza, akordio informala izan zen, Alfontso XII.a erregearen berehalako heriotzaren aurrean, Espainiako bi alderdi nagusien, biak boterean txandatzeko sistema ezartzean zetzan. Alderdien txandakatze sistema hau 1923an Primo de Rivera jeneralaren estatu-kolpea eman arte iraun zuen. Ituna El Pardoko Errege Jauregian lotu zen. Historialari batzuen ustez ez zen itun formala izan, elkarrizketa bat baizik.

## Historia 
Alfontso XII.a Espainiako erregea hiltzeko zorian zegoen eta horrek estatuaren orekari kalte handia egingo ziolakoan, Cánovas del Castillo eta Práxedes Mateo Sagasta, hurrenez hurren Alderdi Liberal-Kontserbadorearen eta Alderdi Liberal Fusionistaren buruek, alderdi biak Espainiako Borboien berrezarkuntzaren bultzatzaileak, erregimenari oreka eman nahi izan zioten. Itun horren arabera, bi alderdiak boterean txandatuko ziren modu baketsu batez. Bilera  Arsenio Martínez Campos jeneralak lotu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedro Manrique de Lara y Mendoza

**Pedro Manrique de Lara y Mendoza** ( 1381 &ndash; 1440ko irailaren 21a ) Leongo adelantado eta notario nagusia izan zen, Errege Kontseiluko kidea eta Amuscoko VIII. jauna. 

Diego Gómez Manrique de Lara y Leiva  eta Juana de Mendozaren semea zen.  Haren ondasun guztiak hartu zituen oinordetzan, eta Amuscoko zortzigarren jaun bilakatu zen, Treviñoko  hirugarrena, etab. Horrez gain, Villarta-Quintana, Villahorceros, Eterna, Anguiano eta, 1429an Gaztelako Juan II.aren kontzesioz, Paredes de Nava eskuratu zituen. 

Leonor Gaztela eta Albuquerquekoarekin ezkondu zen, Benavente Fadrique Enríquezeko 1. dukearen alaba legitimoa.  Hamabost seme-alaba izan zituen, horien artean Leonor Manrique de Lara y Castilla - Álvaro de Zúñiga y Guzmán, I. Arévalo dukea eta II Plasentziako kondearekin ezkondu zena - Fadrique Manrique de Larako, Gómez Manrique poeta, Rodrigo Manrique kondea eta Diego, I. Treviñoko kondea , lehen semeak oinordetzaren oinarria heredatu zuela, baina beste sei semeentzako maiorazkoak ere sortu zituen. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 

## Kanpo estekak
Joanikot Arberoa

**Joanikot Arberoa** (nafar erromantzez: *Johan de Arberoa*) —**Joanikot kapitaina** deituraz ere ezaguna— (? – Iruñea, ) baxenafar gudaria izan zen Nafarroako konkistaren garaian.

## Biografia 
Joanikot Hoztako Maiarekin ezkondua zen eta Zangozako merindadeko Tebas herrian bizi ziren. Oztarrak beaumontar leinu nabarmena zen eta Olkotz dorrearen jabeak ziren.

Noaingo gertaeren ostean, eta behin Iruñea kontrolpean izanda, Donibane Garazi bihurtu zen gaztelarren hurrengo helburua. Behe Nafarroako hiria gotorleku garrantzitsu batek babesten zuen mende askotatik, eta 300 lagun inguru geratu ziren hura defendatzeko, Noaingo porrotetik hara iritsitakoak. Haien buru, Joanikot Arberoa kapitaina.

Baxenabartarra gaztetatik ibili izan zen armen negozioan. Maia Hoztakoarekin ezkonduta beaumontarren leinuarekin ahaidetu zen eta 1512ko konkistan espainiarren alde borrokatu zen. Baina bederatzi urte geroago Asparrotseko jaunaren ondoan ikusiko dugu Noainen nafarren kausa legitimista defendatzen, beste beaumontar asko bezala kamiseta aldatuta. Eta Donibane Garaziko gazteluaren ardura eman ziotenean, nafar soldadu leialez inguratu zen, hura heriotzara arte defendatzeko.

Gaztelarrek segituen abandonatu zuten Donibane Garazi, Pirinioez bestaldean ez baitziren seguru sentitzen. Hango gaztelua esku batzuetatik bestera pasa zen hainbat aldiz aste horietan, batzuek su eman eta besteek birrindu, abuztuaren 14an tropa espainiarrek erabat deuseztatu zuten arte, Iruñera itzuli baino lehen. Hala, XII. mendetik Nafarroako Erresumako sinbolo eta gotorleku estrategiko izandakoa betirako galdu zen. Joana Etxart zuberotarrak idatzia, lehenengo antzezpenean 3.000 lagun eta bigarrenean 2.500 izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Joseba Aurkenerena: Joanikot Arberoa eta Donibane Garaziren defentsa. https://zuzeu.eus/kultura/joanikot-arberoa-eta-donibane-garaziren-defentsa/
Aulki Gorri eta Urdina

***Aulki Gorri eta Urdina*** Gerrit Rietveld-ek 1917an diseinatutako aulkia da. De Stijl mugimendu artistikotik hiru dimentsiotan sortutako lehen lanetako bat da.

Jatorrizko aulkia tindatu gabeko pago zurez egina zegoen eta 1920ko hamarkadaren hasiera arte ez zen margotu.  Bart van der Leck De Stijl-eko kide eta arkitektoak bere jatorrizko modeloa ikusi zuen eta kolore biziak gehitzeko proposatu zion.  Egur meheagoz eredu berria eraiki zuen eta guztiz beltza margotu zuen De Stijl mugimenduari egotzitako kolore primarioen guneekin. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flavio Etcheto

**Flavio Lucio Máximo Fernández Etcheto**, ezagunagoa **Flavio Etcheto** izen artistikoaz,  (Buenos Aires, Argentina, 1969 &ndash; Mar del Plata, Argentina, 2022ko urtarrilaren 6a) ekoizle, musikari, idazle, eta konpositore argentinarra izan zen. Isla de los Estados, Resonantes, eta Gustavo Ceratiren Bocanada eta Siempre es Hoy diskoetarako hainbat letra eta abesti konposatu zituen, parte hartu zuen Soda Stereon eta Daniel Meleroren Conga eta Cámara diskoetan. Gustavo Cerati eta Leandro Fresco-rekin estuki lotuta, haiekin sortu ditu Roken (Cerati-Etcheto-Fresco), Resonantes (Etcheto-Ramella) eta Ocio (Cerati-Etcheto) bezalako taldeak.

## Lana 
Etcheto instrumentu anitzeko musikaria eta abeslaria izan zen, eta hainbat musika estilo interpretatzen zituen, hala nola sonic rock, dub, intelligent techno, house, pop eta, oro har, musika elektronikoa.

## Aukeratutako diskografia 
### Albumak 
### La Algodonerarekin 
* *La Algodonera*, 1988

### Resonantesekin 
* *Resonantes*, EP, Resonantes, 1993
* *Sumergible*, Resonantes, 1995
* *Simultáneo,* Resonantes, 1997

### Trineorekin 
* *Trineo*, 1998
* *A nevería*, Trineo, 2000

### Ociorekin 
* *"Medida universal"*, BMG–Ariola (1999)
* EP *"Insular"*, Fragil Discos (2000).
* *«Vapor en las Nubes»*(Batzuk - *"Fragil Discos Album biltzailea EP, Promo 2"*), Fragil Discos (2000).
* *«Permanente»*(Album biltzailea *"Roho: música para peluquerías"*), EPSA Music S.A. (2000).

### Isla de los Estados-ekin 
* *Latitude*, Estatuen Uhartea, 2007
* *Express*, Estatuen Uhartea, 2010

### Bakarlaria 
* *Conjunción*, 2005 - Casadelpuentediscos
* *Conjunción rmx 12"*, 2006 - Casadelpuentediscos
* *Indicios 12 "*, 2007 - Kupeimusica
* *Baile sin verbo digital release*, 2008 - Unlock
* *Dote ep, digital release*, 2009 - Casadelpuentediscos
* *Solaz, Vinilo 12 " y digital release*, 2010 - Kumquat-records
* *Triptico, Vinilo 7 " y digital release*, 2017 - Casadelpuentediscos
* *Superbrillantes*, digital - CD - 12" 2018 - Casa del Puente discos

#### Beste musikari batzuekin batera 
* *Siempre es hoy*, Gustavo Cerati, 2002
* *+Bien*, Gustavo Cerati, 2001
* *Bocanada*, Gustavo Cerati, 1999
* *Sueño Stereo,* Soda Stereo, 1995
* *Colores Santos*, Gustavo Cerati y Daniel Melero, 1992
* *Dynamo,* Soda Stereo, 1992
* *Cámara 1,* Daniel Melero, 1991
* *Conga,* Daniel Melero, 1989
* *Mentirse y creerse*, La Sobrecarga, 1987
* *El Camino Contrario*, El Corte, 1987

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Flavius*, webgune ofiziala
* *Flavio Etchetori egindako elkarrizketa.* *Partenaire de Cerati, bere bakarkako ibilbidean tekno gutxiago eta soinu gizatiarragoa bilatzen du* , Clarín, 2005eko uztailaren 23a
* *Flavio Etcheto, Ceratiren eskuineko eskua (sagua maneiatzen duena!* *), 12. orrialdea, EZ Gehigarria, 2005eko uztailaren 2a*
Benny Izaguirre

**Benny Izaguirre** (Buenos Aires, Argentina, 1950eko martxoaren 23a) musikari, konpositore eta tronpeta jotzaile argentinarra da musika inguruan ibilbide luzea duena.

## Karrera 
Benetako haur prodijioa zen, sei urterekin hasi zen jotzen eta oso goiz nabarmendu zen bere egoera bikainengatik. Hamabi urte zituela Xavier Cugat erritmo tropikalen sorttzaile ospetsu eta eszentrikoaren orkestrarekin ibili zen herrialdean zehar eta Bubby Lavecchia orkestrako kidea izan zen. 1964an bakarlari gisa LP bat grabatu zuen Chico Novarroren abestiekin.  Ondoren, jazz taldeetan jotzen jarraitu zuen. 1979an La Bandaren parte izan zen,  Jorge Navarrorekin, Bernardo Barajekin, Rubén Radarekin, Ricardo Sanzekin eta Luis Cerávolorekin batera. 

1980an musikari gonbidatu gisa lan egin zuen Serú Girán rock talde argentinarraren disko batean.  1982an Horacio Fontovaren lehen diskoan argitaratu zuen.

Emanaldiak Frantzia, Italia, Suitza, Austria, Alemania eta Jugoslavia bezalako herrialdeetan egin zituen .

1987an bihotzekoa izan zuen Teatro Coliseo antzokian ikuskizun bat ematen ari zela, eta horren ondorioz musikari ibilbidea behin betiko utzi zuen. 1980an, Federico Gastaldirekin batera, Alea Producciones-en arduradunak izan ziren.

Bere alaba Denise Izaguirre musikaria ere bada. 

## Diskografia 
# **Benny Izaguirre con Chico Novarro** (1964):
* *El reencuentro*
* *Tristinho*
* *Dulce de trompetas*
* *Cumbia de la primavera*
* *Traviesa*
* *Salida del colegio*
* *Tiempo para amar*
* *Mambo galante*
* *Soñador*
* *Balada del adiós*
* *Detrás del viento*
* *Saltando sobre el agua*

# **La Banda** (1979):  
* *Rock de la calle*
* *Muy lejos te vas*
* *Candombe llamada*
* *Música es mi amor*
* *Malísimo*
* *Mamá reloj*
* *Montevideo*
* *Es una Constelación*

# **Bicicleta** (1980)- Serú Girán.
* *Encuentro con el diablo*.

# **Fontova Trío** (1982)- Horacio Fontova.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zuzenbidearen zientzia

**Zuzenbidearen zientzia** da sistema juridikoa aztertu, interpretatu, integratu eta sistematizatzea helburu duen diziplina humanista, bidezko aplikazioa bilatzeko heburuarekin.

## Izendapenak 
Diziplina horri erreferentzia egiteko adierazpen erabilienak lehen aipatutakoak dira (zuzenbide zientzia edo zientzia juridikoa); baina normalean izen hauek ere jarri ohi zaizkie:

* Zuzenbidearen zientzia dogmatikoa
* Zuzenbidearen filosofia
* Zuzenbide teoria
* Jurisprudentzia
* Sistema juridikoa
* Zuzenbide zientifikoa

## Bibliografia 
* Torré, Abelardo (1997). *Introducción al derecho*. Buenos Aires: Perrot. 
* Bittar, Eduardo CB (2018). *Introdução ao Estudo do Direito* : humanismoa, demokrazia eta justizia. Brasil: São Paulo, 2018.

## Kanpo estekak
Jollof arroz

**Jollof** edo **wolof arroza** mendebaldeko Afrikako errezata ezaguna da. Uste denez, Gambian sortu zen, baina, ordutik, eskualde osoan zabaldu da, bereziki Nigerian eta Ghanan, wolof etniako kideen artean.

## Ezaugarriak 
Platera arroza, tomateak eta tomate-pasta, tipula, gatza, espeziak (intxaur muskatua, jengibrea, Gineako piperra edo kuminoa) eta piper gorria dira, eta horiei aukerako osagaiak gehi dakizkieke, hala nola barazkiak, haragia edo arraina.

Jollof arroza koko-oliotan tipula eta tomate xehatu finak eta piperbeltz ehoa frijituz (baita txikitutako edo ehotako beste espezie batzuk ere) prestatzen dute. Salda gehitu eta arroza egosi nahasketa horretan, harik eta likido guztia xurgatu eta kolore gorri bereizgarria hartzen duen arte. Haragi, arrain edo barazkiarekin zerbitzatu daiteke, plater berean bereizita edo amaieran nahastuta. Askotan banana frijitu edo entsaladarekin laguntzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Thieboudienne*

## Kanpo estekak
1918ko Río Muniko zigor-espedizioa

**1918ko Río Muniko zigor-espedizioa** Batako espainiar administrazioak egindako zigor operazio bat izan zen. Vidoma herrixkako buruzagia zen Obama Nzek Mawomo herrixkan prestatzen ari ziren balizko matxinadari buruz abisatu ondoren espedizioa abian jarri zuten.

## Aurrekariak 
1950ean *El Misionero* aldizkariak (klaretiarren kongregazio erlijioso katolikoarena) Ginea Espainiarra kontinentalari buruzko *Memorias de un viejo colonial y misionero sobre la Guinea continental española* liburukian argitaratu zuen txosten baten arabera, Obama Nze eta Mawomo herrixkako Be buruzagiaren arteko etsaitasun pertsonal baten ondorioz, lehenengoak Batan zegoen Espainiar Guardia Kolonialeko agintarien belarrietara Bek gidaturiko balizko matxinadaren berria helarazi zuen. Dirudienez, Nzeren erresuminaren arrazoietako bat, eskualdean Mawomok zuen nagusitasunean egongo zen, eta, bereziki, ordura arte Be eta espainiar administrazioaren arteko harreman ezin hobeak. Bestalde, espainiarrak fang etniako gizonak Fernando Poo uhartera plantazioetan lan egiteko nahitaez lekualdatzen ari ziren, eta Julian Ayala Guardia Kolonialeko tenienteak, adibidez, bortxazko lanen politika aplikatu zuen. Hori zela eta, eskualde kontinentaleko zenbait biztanleen artean hainbat erresistentzia-jarrera izan ziren, eta horrek agintari kolonialek berri faltsua entzutean harridura ez izatea azaldu zuen.

## Espedizioa 
Espedizioak, 1918ko irailaren hasieran antolatu zuten eta garai hartan derrigorrezko lekualdaketen aurrean sortutako erresistentzia fokuekin amaitzea zuen asmoa. Helburua Mawomo herrixka zen, egungo Nsorkeko Garaiak Parke Nazionalaren barnean dagoena, matxinoen mugimenduaren gune nagusietako bat zela esaten zena. Vicente Pereira tenienteak eta Antonio Arroyo eta Jose Quintas kaboek agindu zuten operazioa.

Pereira Batatik zutabe baten aurrean irten zen Mokomo, Eyamayong, Okola eta Bibogo herriak zeharkatuz, Ekumangumara irailak 8an iritsi zelarik, aldi berean Arroyo Punta Mbondatik (Bata) beste zutabe baten aurrean Bibogo aldera abiatu zen Ekuku ibaiaren ibilbideari jarraituz. Hirugarren zutabe bat ere, Quintasek zuzendua, Bibogo aldera joan zen, Río Benitotik (Mbini ibaiaren bokaletik) irtenda, eta Mbilefalla, Meduma eta Alum igaro ondoren, bere helmugara, irailaren 6an iritsi zelarik, non Arroyoko gudarostearekin bat egin zuen. Hurrengo egunean biak elkarrekin Pereirarengana joan ziren.

Irailaren 8an Ekumanguman zutabeak bateratu ondoren, espedizionarioek erasoari ekin eta irailaren 12ra arte Mawomo eta Birangon ibaiaren inguruan dauden inguruko herrixka batzuk, Nfulunkó, Makoga, Bañung, Mbaramberg eta Alum oldartu zituzten. Herritar gehienek ez zieten aurka egin, eta espedizio osoan zehar garrantzi gutxiko tiroketa isolatu batzuk baino ez ziren izan. Hala ere, liskar handienak Mawomoranzko erasoaldian gertatu ziren. Espedizio erasotzailearen etorreraren berri izan zutenean, Mawomoko jendea defentsari ekin zion. Senegaldar jatorriko milizia kolonialeko soldadu baten tiroak Be hil zuen eta, horren ondoren, kontrakoek amore eman eta borroka amaitu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Mano Negra

thumb|250px|Poliziaren arabera La Mano Negra taldekoak ziren lau akusatuen heriotza zigorra, Jerezen, 1892an.
**La Mano Negra** () , antza, Andaluzian sortu zen isilpeko elkarte anarkista izan zen. Guardia Zibilaren arabera, erakunde hori 1880. hamarkadan antolatu zen, Alfontso XII.a Borboikoaren erregealdian, eta urte haietan egin ziren eraso askoren atzean egon zen. Garaian Andaluziako nekazaritzan krisialdi larria pairatu zen eta uztak erretzea, eraikinak erretzea eta eraso biolento ugari gertatu ziren. Kolektibo horren ardura erakusteko Guardia Zibilak "harri batean azpian" aurkitutako dokumentuak erakutsi zituen. Historialari askok zalantzan jarri dute dokumentazio horren benekotasuna. Dena dela, La Mano Negra benetako mitoa bihurtu zen Andaluziako langileen artean.

## Dokumentuak 
1882ko azaroan Mendebaldeko Andaluziaren Guardia Zibilaren kornel nagusiak Espainiako Gobernuari bidali zizkion:
*«La Mano Negra. Reglamento de la Sociedad de Pobres, contra sus ladrones y verdugos. Andalucía» 
*«Estatutos». Bigarren honetan La Mano Negra ez zen ezta aipatu ere egiten. Bertan Herri-auzitegiez hitz egiten zen, burgesiaren aurka herriz herri antolatu behar ziren auzitegietaz.

Bi dokumentu horietan oinarritzen zen Guardia Zibilak egindako txostena; bertan, elkarte hori gertatutako eraso atzean zegoela erakutsi nahi zuten. Guardia Zibilak bi dokumentu horiek harri baten azpian aurkitu zituela esan zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*:La Mano Negraren kondaira.
*:Fiskalaren alegatua epaiketan.
*:Sententzia.
*:La Mano Negra sortu zen egoera.
Jerzy Buzek

**Jerzy Karol Buzek** (Smilowitz, 1940ko uztailaren 3a) poloniar politikaria da. Poloniako lehen ministroa (1999-2001) eta Europako Parlamentuko lehendakaria (2009-2012) izan zen.

Ingeniaritza kimikoan lizentziatu zen eta gero irakasle izan zen. Poloniako mugimendu antikomunistetan parte hartu zuen, Solidarność barne. 1997an diputatu hautatu zuten eta bi urte geroago lehen ministro. 2001ean legebiltzarreko hauteskundeetan galdu zuen eta lan zientifikora itzuli zen.

2004an politikara itzuli zen eta Europako Parlamentuko kide hautatu zuten Plataforma Zibikoko kide gisa. 2008tik 2012ra Europako Parlamentuko lehendakaria izan zen.

## Kanpo estekak
Gustavo Zavala

**Gustavo Noe Zavala** (Buenos Aires, Argentina 1960ko irailaren 5a) *Apocalipsis* (1983) eta *Tren Loco* (1990) *Heavy Metal* talde argentinarren sortzailea, baxu-jotzailea, teklatu jotzailea, autorea, musikagilea eta liderra da. Artista polifazetikoa, idazlea ere, Argentinako *Metalean* esperientzia handia duena, 30 *Heavy Metal* disko fonografiko grabatu eta agertu dena.

## Kanpo estekak
Giza hortz

**Giza hortz**ak edo **hortzeria** gizakiek ahoan dituzten hortz piezak dira. Gizakiengan 2 hortzeria mota daude: esne-hortzeria eta behin betiko hortzeria.

## Esne hortzeria 
Esne hortzeria haurtzaroan ateratzen da eta 8-10 urterekin erortzen da. 20 atalek osatzen dute: 4 ebakortz, 2 letagin , eta 4 aurreko hagin, hortz lerro bakoitzean.

## Behin betiko hortzeria 
Behin betiko hortzeria ateratzen da ondoren. 32 atalek osatzen dute eta 12-13 urterekin guztiz eratuta egoten da. Behin betiko hortzeriako hortz bat erortzen bada ez da berriro aterako. 4 ebakortz, 2 letagin, 4 aurreko hagin eta 6 atzeko hagin, hortz-lerro bakoitzean, osatzen dute behin betiko hortzeria.

Behin-behineko haginen lekua behin betiko aurreko haginek hartzen dute, eta behin betiko haginek ez dute lehenagoko haginik beren lekuan (lehenengo behin betiko hagina haurrari 6. urte inguruan ateratzen zaio, bigarrena 12. urte inguruan eta hirugarrena, 18-20 urte dituenean). Ebakortzak eta letaginak janaria zatitzeko erabiltzen dira, aurreko haginak eta haginak, berriz, janaria txikitzeko eta ehotzeko. Hortzaren formak erakusten du bere eginkizuna: ebakortzaren koroak ebakitzeko ertz zorrotzak ditu, eta haginak, berriz, janari puxkak txikitzeko erpinak edo tontorrak. Giza hortzen ezaugarria da letaginak txikiak izatea. Hortzen erroen kopurua ere aldatu egiten da hortz batetik bestera: erro bakarra dute ebakortzek eta letaginek, eta hiru, adibidez, goiko haginek.

## Kanpo estekak
Zulema Alcayaga

**Zulema Alcayaga** (General Pico, c. 1943 ) Argentinako poeta, konpositore, idazle eta dramaturgoa da, batez ere haurrei zuzendutako folklorean dihardu. Senarra duen Waldo Belloso musikariaren konpainian konposatu du batez ere. Bere sorkuntza garrantzitsuenen artean Margarito Tereré pertsonaia dago, eta *Canciones para argentinitos*, *Frutillitas y los ositos cariñosos* *lana*.

## Diskografia 
* *Margarito Tereré: cantocuento* (Hernán Figueroa Reyesek abesten du) (1968)
* *Jovita Diaz y las aventuras de Margarito Tereré* (1974)
* *La herencia* (1977)
* *Margarito Tereré canta con su pandilla* (1977)
* *Margarito Tereré* (1978)
* *La Pandilla de Margarito* (1979)
* *Viva Margarito* (1980)
* *Margarito Fiesta* (1982) 
* *Canciones para argentinitos* (2001)
* *Margarito vuelve al circo* (2002)
* *Canciones Para Argentinitos Vol.2* (2006)

## Filmografia 
* *Margarito Tereré*, zuzendaria: Waldo Belloso, (1978)

## Kanpo estekak
Lorraine Bracco

**Lorraine Bracco** (New York, 1954ko urriaren 2a) estatubatuar aktorea da.

Modelo lanetan hasi zen Frantzian eta bere lehen filmak italiarrak izan ziren. Ingelesezko lehen filma 1987an egin zuen. 1990ean Oscar sarietarako izendatu zuten *Goodfellas* filmagatik. Telebistan *The Sopranos* telesailean egindako lanagatik ezaguna da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Jo Goyeneche

**José Ignacio Goyeneche**, **Jo Goyeneche** izenarekin ezaguna (La Plata, Buenos Aires probintzia, Argentina, 1979ko uztailaren 13a) Argentinako rock abeslaria eta konpositorea da, Valentín y los Volcanes izeneko indie rock eta rock alternatiboko taldeko ahots, gitarrista eta konpositore nagusia izateagatik ezaguna, 2009tik gaur egunera arte.  

## Biografia 
La Plata hirian jaio zen, Jorge Goyeneche idazlearen eta Genoveva Ruiz de Arcaute poetaren semea, biak Revista Humor aldizkariko partaide aktiboak. Arte Ederretako Batxilergoan musika ikasi zuen.  

## Valentin y los Volcanes 
Batxilergoan talde desberdinak osatu ondoren, 2008an Valentín y los Volcanes sortu zuen, hamarkada honetan agertu ziren talde independenteen belaunaldi berriko garrantzitsuenak diren taldeetako bat, Argentinan eta Latinoamerikan hedabide espezializatuen arabera. 90eko hamarkadako rock talde alternatiboen tradizioa jarraitzen duen estilo propioa sortuz, hala nola Pixies, Pavement, My Bloody Valentine eta Guided by Voices, baita Argentinako rockaren tradizioa ere 80ko eta 90eko hamarkadetan, hala nola Virus y Estelares  

## Soinu bandak 
2013an Jo Goyeneche-k Rocío Recorder filmaren jatorrizko soinu banda konposatu zuen, Mar del Platako 28. Nazioarteko Zinemaldiko Jatorrizko Soinu Bandarik Onenaren kategorian hautatua 

## Letrak 
Komunikabide askok bat egiten dute rock poeta gazte garrantzitsuenetako bat izendatzean.     https://www.clarin.com/espectaculos/si/poeta-crater_0_VJOoljyyW.html 2015ean poeta gisa parte hartzeko deitu egin zioten kulturako eta politikako pertsonaia nabarmenekin batera, hala nola Horacio González, Eugenio Raúl Zaffaroni, María Isabel Chorobik de Mariani eta Liliana Herrero , Giza Eskubideen eta Demokraziaren Nazioarteko Eguneko argazki erakusketan, Buenos Aires probintziako Arartekoaren Bulegoak antolatuta.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Begi-hondo

**Begi-hondoa** begiaren atzeko eta barneko zatia da, pupilan zehar oftalmoskopioaren bidez kanpotik azter daitekeena. Medikuntzan egiten den miaketa bati begi-hondoa ere esaten diogu, berez, begi-niniaren bidez begiaren atzeko eta barruko zatia bistaratzeko. Egiteko hainbat modu daude, erabiliena oftalmoskopio izeneko tresna optiko baten bidez da. Prozedura horri esker, begi-globoaren barne-egitura desberdinak ikus daitezke: makula, erretina eta ikuspapila, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Col du Pré

**Col du Pré** Frantziako Alpeetan (Saboya) dagoen mendiko portua da.

## Geografia 
Beaufort udalerrian dago, Arêches-Beaufort estazio turistikoa presatik eta Roselend lakutik bereizten du . Sarbide bidea estua da bi aldeetan.

## Txirrindularitza 
2018an Frantziako Tourrak lehen aldiz igo zen, 11 etapan, Warren Barguil buru zela.

2021 Frantziako Tourreko 9. etapan berriro igo zen.

2021eko Dofinerriko Kriteriumeko 7. etapan ere igo zen, Beauforteko aldetik, kategoriaz kanpo sailkatua. Lawson Craddock izan zen buru.

## Kanpo estekak
Disko optiko (oftalmologia)

**Disko optikoa**, **ikuspapila** edo **puntu itsua** erretinako puntua da, nondik barrena sartzen baitira ikusnerbioa eta odol-baso zentralak (arteria eta bena), begi-globoaren estalkiak zeharkatuz. Eremu honek 1,5 x 2,5 mm neurtzen du giza begian, eta konorik edo bastoirik ez dituenez, ez du argi-estimuluekiko sentikortasunik. Horrek gune itsu bat sortzen du ikusmen-eremuaren barruan, puntu itsu gisa ezagutzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Disko optiko

**disko optiko** izan daiteke:
* Disko optiko, prozedura optikoz irakur daitezkeen datuak gordetzen dituen diskoa;
* Disko optiko, erretinako puntua.
Makula luteo

**Makula luteoa** edo **orban horia** erretinaren atzealdean eta erdian, kono-kontzentrazio handiena duen gunean, dagoen zona obal horixka da. Xehetasunen ikuspegi finean espezializatua; besteak beste, irakurtzeko eta pertsonen aurpegiak bereizteko balio digu. 5 mm-ko diametroa du gutxi gorabehera, eta aldi baterako arkuek mugatzen dute bertikalki. Beraz, disko optikoan aldi baterako hezurrera begira dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Disko optiko (informatika)

thumb|right|Disco optiko

**Disko optikoa** prozedura optikoz irakur daitezkeen datuak gordetzen dituen diskoa da. Disko optiko unitate batek, imanen ordez laser izpiak erabiltzen ditu informazioa diskoaren azalean idazteko eta irakurtzeko. Disko gogorrak bezain azkarrak ez diren arren, disko optikoek leku handia dute datuak biltzeko, ez dira hain sentikorrak ingurumen-gorabeherekiko, eta biltegiratze handiagoa ematen dute kostu txikiagoan. Bere lehen aplikazio komertzial masiboa musika CDa izan zen, 1980ko hamarkadaren hasierakoa. Disko optikoek euren biltegiratze ahalmena aldatzen dute, mota askotakoak dauden arren, ohikoenak 700 MBko CDa, 4,7 GBko DVDa eta 25 GBko Blu-ray dira geruza bakarrean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erretinosi pigmentario

**Erretinosi pigmentarioa** erretinako endekapen-gaixotasun hereditarioa da. Ikusmen-galera progresiboa, hemeralopia, ikuseremuaren murrizketa, odol-hodien estutzea, pupila zurbiltzea eta erretinako pigmentu-pilaketak izaten dira sintoma kliniko nagusiak. Eboluzio klinikoari jarraituz, elektrorretinograman ere alterazioak areagotuz doaz pixkanaka. Erretinosi pigmentarioa ez da gaixotasun bakar bat, baizik eta jatorri genetikoa eta izaera endekapenezkoa duten gaixotasun okular kronikoen multzo bat, izen horrekin taldekatzen direnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erretinopatia

**Erretinopatia** jatorriz endekapenezkoa edo inflamatorioa ez den erretinako edozein gaixotasun da. Erretinopatia, beraz, ez da gaixotasun bakar bat, baizik eta izen honekin afekzio multzo ezberdin bat izendatzen da, horietako bakoitzak ezaugarri zehatz batzuk dituelarik.

Erretinopatia ohikoenak erretinopatia diabetikoa (diabetesaren konplikazioa), erretinopatia hipertentsiboa (hipertentsio arterialaren konplikazioa) eta erretinosi pigmentarioa (jatorri genetikoko gaixotasuna) dira. Horiek guztiek, fase aurreratuetan, ikusmen-gaitasuna nabarmen honda dezakete.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erretinopatia hipertentsibo

**Erretinopatia hipertentsiboa** hipertentsio esentzialean agertzen den erretinopatia da. Estenosiak eta kalibre-irregulartasunak arterioletan, odoljario azalekoak eta sakonak, exudatu bigunak, exudatu gogorrak eta papiledema dira sintoma kliniko nagusiak. Izenak erretinaren parte-hartzea besterik adierazten duen arren, bai koroideetan bai nerbio optikoan aldaketak ikusten dira, gaixotasunaren kronikotasunaren eta larritasunaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erretinopatia diabetiko

**Erretinopatia diabetikoa** diabetesaren begi-konplikazio bat da, erretina gidatzen duten odol-hodien narriadurak eragiten duena. Erretinako odol-hodiak kaltetuz gero, litekeena da odol- edo fluido-ihesa izatea. Gaixotasunak aurrera egiten badu, odol-hodi berriak sortzen dira eta ehun zuntzezkoa erretinan ugaritzen da; horren ondorioz, ikusmena hondatzen da, burmuinera bidalitako irudia lausotu egiten baita.

Hasierako faseetan erretinopatia diabetiko ez-proliferatibo da (basodilatazioa da oftalmoskopioan ikusten den zeinurik goiztiarrena) eta aurreratuetan erretinopatia diabetiko proliferatiboa (oftalmoskopioan neobaskularizazioaren zeinuak ikusten dira).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Prematuroen erretinopatia

**Prematuroen erretinopatia** pisu baxuarekin jaiotako garai aurreko fetuetan inkubagailu-giroko oxigeno-kontzentrazio altuaren ondorioz ager daitekeen erretinopatia da; iskemiaren ondorioz erretinan sortzen den neobaskularizazioa da bere ezaugarri nagusia. Ugalketa bitreorretinianoa gertatzen da, eta horren eraginez trakzio bidezko erretinaren askatzea ager daiteke eboluzioaren azken konplikazio gisa. Theodore L. Terryk deskribatu zuen lehendabizikoz 1942an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nantesko garraiobideak

__NOTOC__
**Nantesko garraiobideak** honako garraiobide hauek biltzen dituzte:

* Nantesko tranbia
* Nantesko igarotze azkarreko autobusa
* Nantesko itsas anezkak
* Nantesko tren arina
* Nantesko autobusak

## Tranbia 

## Igarotze azkarreko autobusa 

## Itsas anezkak 

## Ikus, gainera 
* Nantes

## Kanpo estekak
Carlos E. Aguirre

**Carlos Enrique Aguirre Arrieta** ( fl. 1976-1981), Argentinako militarra da, Armadakoa .

Brigada jeneral mailarekin eta erretiroa hartuta, La Pampako probintziako gobernadore izendatu zuten 1976ko apirilaren 14an (Dekretu 95. zk. Jorge R. Videla presidentearen eskutik).  Luis María Martínez Vivot koronelak (Gobernua), Luis Orlando Scheuber fragata kapitainak (Ekonomia) eta Enrique César Recchi koronelak (Herri Lanak) osatu zuten bere kabinetea. 

1978ko urriaren 31an Videla presidenteak Aguirre La Panpako gobernadore kargutik kendu zuen eta Entre Ríoseko probintziako gobernadorea izendatu zuen, hutsik zegoen kargua.  Azken postu hori 1981ean utzi zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tilín Orozco

Benetako izena **Raúl** **Orozco** duen **Tilín Orozco** (Mendoza, Argentina, 1960ko irailaren 7a ) abeslari, musikari, konpositore eta folklorista argentinarra da. Bere ezizena gurasoengandik oso gaztea zela jaso zuen eskaerari zor zaio, eta hauxe esaten zioten: *Nene, dejate de joder con el tilín tilín de la guitarrita* (*Ume, utzi izorratzeari gitarratxoaren tilin horrekin),* gitarra jotzeko duen gaitasun handia aipatuz. 

## Biografia 
2003an, Fernando Barrientos kantautorearekin batera ( 1990eko hamarkadan "El amor es más fuerte" izenburuko *Tango feroz* filmerako abesti ezaguna konposatu zuen); jendeak eta nazioarteko kritikariek ezaguna egin zuten **Orozco - Barrientos** bikotea osatzen dute 2003ko otsailean, Txileko XLIV. Viña del Mar Nazioarteko Abestien Jaialdian, Pintadita gaiarekin kantu folkloriko onenaren *lehen zilarrezko Gaviota saria lortuz.* 2008an *Celador de sueños* bere abestiaren kantuan parte hartu zuen Mercedes Sosarekin batera *Cantora, un viaje íntimo* diskoan.

## Diskografia 
* *Celador de sueños* ( 2004 )
* *Pulpa* ( 2008 )
* *Tinto* ( 2013 )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atlasa.eus

**atlas.eus** Euskal herriko atlas sozioekonomikoa da. Gaindegiak sortu zuen 2004an. Mapen bidez bisualizatzen ditu demografia, ekonomia, gizarte eta ingurumeneko datuak. Lau maila bereizi ditzake datuak bisualisatzeko (udalerrika, eskualdeka, herrialdeka edo estatu mailan).

Datuen jatorria estatistika institutu ofizialetatik eratorria da eta hainbat kasutan, Gaindegiak, metodologia bateratu baten bitartez zenbait datu kalkulatzen ditu lurralde eremu desberdinentzat.

## Demografiako datuak 
[thumb|260x260px|65 urtetik gorako biztanleriaren portzentajea Europan (Atlasa eus, [Gaindegia)]]
Datu hauek eskaintzen ditu: biztanleria eta biztanleriaren bilakaera 2010/2020, biztanleriaren feminizazioa, biztanleria adin tarteen arabera (0-14, 15-29, 30-44, 45-64 eta 65 urtetik gorakoak), Jaiotza-tasa, heriotza-tasa, eta biztanleriaren hazkunde naturala. 

## Ekonomiako datuak 
Datu hauek kontsulta daitezke mapetan: Ehun ekonomikoaren bilakaera (2010/2020)  eta dentsitatea, mikroenpresen presentzia, Industria-ehunaren dentsitatea. teknologia ertain eta handiko ehuna, enplegu nahikotasuna, ez-aktibotasunaren feminizazioa, udal aurrekontua biztanleko  eta udal zorra.

## Gizarteari buruzko datuak 
Datu hauek kontsulta daitezke mapetan: Jarduera-tasa (15-64 urte), langabezia-tasa (15-64 urte), herritarren arteko errenta-desoreka, lanaren errenta, alokairuko etxebizitzak, gazteen errotze-indizea 2009/2019, bakardadean bizi diren adinekoak, goi-formazioa duen biztanleria, formazio apala duen biztanleria.

## Ingurumeneko datuak 
Datu hauek kontsulta daitezke mapetan: elikadura asetzeko lurra, artifizializatutako lur-azalera, biztanleriaren dentsitatea, etxebizitza-dentsitatea, etxebizitza parkearen hazkundea 2001/2018, etxebizitza hutsak, oinarrizko zerbitzu publikoen gertutasuna, eta herrialdeko hiriburura errepide bidezko distantzia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tesiker euskaraz argitaratutako doktorego-tesien datu-basea
* Buruxkak datu-basea

## Kanpo estekak 
* atlasa.eus
Bernardo Elizondo Urain

Deban jaio zen 1902an. Donostian bizi izan zen. Sendagilea.

Gerra zibilean Euskal Bilerako Odol Ospitalea ezarri zuen, Donostian ezarritako lehena.

1936ko abuztuak 12an, zaurituak artatzen ari zela tiroz hil zuten Tolosako frentean.

Jose Elizondo Lopez-en semea
Ulises Eyherabide

**Ulises Miguel Eyherabide** (San Nicolás de los Arroyos, Argentina, 1967ko otsailaren 1a &ndash; 2022ko uztailaren 29a) diseinatzaile grafikoa, arkitektoa eta rock musikaria izan zen, Rescate izeneko rock talde kristauaren liderra eta sortzailea izateagatik ezaguna.

## Bizitza 
Jatorriz San Nicolás de los Arroyos hirikoa, Eyherabidek Rescate taldea sortu zuen, Jonathan Thompson estatubatuar jatorriko nerabearekin batera, 1980ko hamarkadaren amaieran, Estatu Batuetako rock gospel mugimenduan inspiratuta. Rescaterekin estudioko zortzi disko grabatu zituen, abesti gehienen konpositorea izanik. Taldearen ia disko guztiak ere ekoitzi zituen.

Beste ekoizle batzuekin lan egin zuen hainbat diskoetan, hala nola, Juan Blas Caballerorekin, Adrián Schinoffekin, Tweety Gonzálezekin, besteak beste. Rescaten, konpositore izateaz gain, album guztien irudiaren eta artearen diseinatzailea eta ekoizlea izan zen.

1994an Christi Sue Thompsonekin ezkondu zen, eta elkarrekin bi seme-alaba izan zituzten: Federico eta Agustina. San Nicolás hirian bizi zen, Buenos Airesko probintzian. 2014an, Eyherabidek Frantzisko aita santuari Rescateren azken albumetako bi eman zizkion opari. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hannibal Hamlin

**Hannibal Hamlin** (Paris, Massachusetts, 1809ko abuztuaren 27a - Bangor, Maine, 1891ko uztailaren 4a) estatubatuar politikaria izan zen.
Ameriketako Estatu Batuetako 15. presidenteordea izan zen.

Aitaren etxaldea zuzendu zuen egunkari-editore izan aurretik. Ondoren zuzenbidea ikasi zuen eta abokatu gisa lan egin zuen 1833tik aurrera. 

Ameriketako Estatu Batuetako Ordezkarien Etxeko kide izan zen 1842tik 1847ra. 1848tik 1857ra Senatuko kide izan zen. Maineko gobernadorea ere izan zen 1857an.

Esklabotzaren aurkako aktiboa izan zen. 1860ko hauteskundeetan Abraham Lincolnen hautagaitzako presidenteorde izan zen. Alderdi Errepublikanoko lehen presidenteordea izan zen. Ez zuen errepikatu presidenteorde gisa eta Senatura itzuli zen 1869 eta 1881 artean. Chester Arthur presidenteak enbaxadore Espainian izendatu zuen 1881ean.

## Kanpo estekak
Servir y proteger

***Servir y proteger*** Plano a Planok La 1 telebista katerako egindako soap opera da.

## Sinopsia 
Seriea Madrilgo hegoaldean dagoen komisaldegi batean girotuta dago. Poliziek ikertzen dituzten kasuak ez dira hain larriak, nahiz eta eragin handia izan afektatutakoen bizitzan: gizarte gatazka txikiak, etorkinak, etxegabetzeak edo emakumeen aurkako indarkeria. Komisaldegian bere arazoak, kezkak, itxaropenak eta pozak erakusten dituzte.

## Aktoreak 
**Egungoa**

**Aurrekoak**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hospital Valle Norte

***Hospital Valle Norte*** José Frade PCk La 1 telebista katerako egindako soap opera izan zen.

## Sinopsia 
Paula Díaz, zirujau bikaina, Valle Norte Ospitale ospetsuan dago, eta Kirurgia Arloko buru berria izango da. Gidatuko duen kirurgia-taldea ikur bihurtzea erabaki du. Horretarako, ordea, zenbait erabaki ezezagun eta polemiko hartu beharko ditu, herrialdeko mediku onenetako batzuk dauden langileen errezeloak piztuko dituztenak, batez ere Hector, karrera osoa Valle Norten egin duen zirujau ospetsua eta bere postua lortu nahi zuena. Hala ere, ospitaleko egunerokotasunak eta aurre egin beharko dieten kasuen aurrean Paulak egiten duen lan onak, asteak igaro ahala, lankideak beste begi batzuekin ikusten hastea eragingo dute.

## Aktoreak 
* Alexandra Jiménez: Paula Díaz del Pino
* José Luis García Pérez: Héctor Salgado Prieto
* Teresa Hurtado de Ory: Marta de la Hoz
* Gorka Otxoa: Pablo Fuentes Alcorta
* Sergio Mur: Jon Mercero Lion
* Dani Muriel: José Arriero Cortés
* Ángela Cremonte: Julia Rubio
* Natalia Sánchez: Juana Martínez
* Rodrigo Poisón: Óscar
* Dani Luque: Manuel Bertual
* Helena Kaittani: Alejandra Tolosa
* Andreas Muñoz: Rodrigo Narváez
* Juan Gea: Gerardo Valle
* Lucía Jiménez: Emma Cuadrado Olivares

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teresa Hurtado de Ory

**Teresa Hurtado de Ory** (Sevilla, ) espainiar aktorea da, telebistan eta zineman aritutakoa.

## Filmografia 
### Telebista 
### Zinema 
* *Marisol, la película* (2009)
* *Mozolopintoa* (2008)
* *No me pidas que te bese, porque te besaré* (2008)
* *Las 13 rosas* (2007)
* *Va a ser que nadie es perfecto* (2006)
* *Calles de fuego* (2006)
* *Astronautas* (2003)

## Kanpo estekak
Rodolfo Gorosito

**Rodolfo Gorosito** (Buenos Aires, 1953) rock musikaria, gitarrista eta abeslaria da Argentinan.

## Biografia 
Manuel de Fallako Goi Mailako Musika Kontserbatorioan ikasi zuen eta Manolo Juárezekin harmonian espezializatu zen. 1973an León Giecoren *Banda de Caballos Cansados* taldean sartu zen. 1976 eta 1980 artean Nito Mestre y Los Desconocidos de Siempre taldean sartu zen. 1980an hasi zen profesionalki Marilina Ross, Sergio Denis, Oscar Kreimer, Chango Farías Gómez eta Alejandro Lerner bezalako abeslariekin laguntzen. 1983-1984 urteetan, Redonditos de Ricotan sartu zen.

1990eko hamarkadatik aurrera tangoari eskaini zion bere lehen diskoa 1996an, Luis Bordak ekoitzia. 2000. urteaz geroztik gitarrista da Gorosito-Cataldi-de la Vega hirukotean.

## Jardunbidea 
* 1973-1976: Banda de Caballos Cansados
* 1976-1980: Nito Mestre y Los Desconocidos de Siempre
* 1980-2000: Laguntzaile profesionala
* 2000-gaur egun: Gorosito-Cataldi-de la Vega hirukotea

## Diskografia 
# *León Gieco* (1973), León Gieco eta Banda de Caballos Cansados taldearekin .
# *La Banda de los Caballos Cansados* (1974), León Giecorekin eta Banda de Caballos Cansados taldearekin.
# *El fantasma de Canterville* (1976), León Gieco eta Banda de Caballos Cansados taldearekin.
# *IV LP* (1978), León Gieco eta Banda de Caballos Cansados taldearekin .
# *Nito Mestre eta betiko ezezaguna* (1977), *Nito Mestre y los Desconocidos de Siempre taldearekin* .
# *Nito Mestre y los Desconocidos de Siempre II* (1978), Nito Mestre y los Desconocidos de Siempre taldearekin.
# *Saltaba sobre las rosas* (1979), Nito Mestre y los Desconocidos de Siempre taldearekin.
# *Rodolfo Gorosito* (1996), bakarlaria.
# *Amo el Jazz* (1998), Laura Hattonekin batera.
# *De cuando En Tango* (2002) Gorosito-Cataldi-de la Vega hirukotearekin .
# *Laura* (2004), Laura Hattonekin batera.
# *Sutil Tango Sutil* (2007), Gorosito-Cataldi-de la Vega hirukotearekin .

## Kanpo estekak 
* *Rodolfo Gorosito*, gune ofiziala.
* *Rodolfo Gorosito*, Herri Musikako Goi Institutua.
Manuel de la Serna y Hernández Pinzón

**Manuel de La Serna y Hernández Pinzón**  (Lebrija, 1804-Sevilla, 1879ko ekainaren 24a) militar espainiarra, Euskal Herrian karlisten aurka aritu zen. 1877 eta 1878 artean Puerto Ricoko gobernadorea izan zen eta Espainiako senataria. Irungo lehen markesa izan zen.

## Biografia 
1816ko urtarrilaren 18an sartu zen Espainiako Armadan, Galiziako erregimentuari atxikitako kadete gisa. 1819an Jolox, Comares eta Montefrío-ren kanpainetan parte hartu zuen, eta bertan zauritu zuten, baita Jaéngo zelaietan ere. Aviléseko eta Madroñoko mendietan borrokatu zuen, bestetik, (1820 eta 1824), eta azken horietan preso hartu zuten. Bere jarrerari esker haren nagusien estimua irabazi zuen, infanteriako tenienteorde gradua lortuz.

Lehen Karlistaldian borroka ugarietan hartu zuen parte: Maellaren ezustekoan (1831), Irunberrikoaren defentsan (1835), Donostiako borroketan (1836), Bilboko setioa altxatzean eta Lutxanako guduan; azken borroka horretan ezkerreko hankan larri zauritu zen. Geroago, lehen teniente izatera igaro zen, Barbastroren eta Chivaren ekintzetan borrokatuz (1837ko ekaina eta uztaila bitartean). Kapitain maila jaso zuen. Morellako setion eta Almuniako inguruetan ibili ondoren, Oria jenerala erretiratu ondorengo ekintzetan parte hartu zuen eta komandante gradua eskuratu zuen.

Gerra zibilaren ondoren, zaurietatik sendatzeko zerbitzu aktibotik bereizteko lizentzia lortu zuen. Egoera horretan egon zen 1842ra arte. Hurrengo urtean Sevillaren defentsan parte hartu zuen; horri esker 1851eko abenduaren 12an teniente koronel maila lortu zuen. Beste ekintza batzuk burutu ondoren, 1871ko azaroaren 9an teniente jeneralaren gradua eman zioten, armadan lortu zuen maila altuena. Berriro borroka zelaian, bigarren armadako komandantea izendatu zuten eta Bilboko matxinadaren aurreko borroketan oso parte aktiboa izan zuen. Galdames mendilerroaren erdialdetik eraso egin zuen, Somorrostro ibaiaren eskuineko lerroa eta Portugaleterako trenbide osoa bereganatu zuen. Operazio horretan artilleria karlista guztia eta munizio ugari bahitu zituen.

Handik gutxira artilleriako zuzendari nagusia eta Iparraldeko Hirugarren Armada Gorputzeko buruzagi nagusia izan zen. Karlistena zen Guardiako plaza hartu zuen. San Markoen eta San Martzialen borroka indartsuak egin ondoren, karlistei Irungo blokeoa altxatzera behartu zituen. Alfontso XII.a erregearen aurrean Arga ibaiaren lerroa konkistatu eta okupatu zuen. Horregatik, gobernuak Irungo markes titulua eman zion.

Gerra zibila amaitu ondoren, 1875eko otsailaren 24an, Alfontso XII.aren laguntzailea izan zen, berriro ere artilleriako zuzendari nagusia 1877ko uztailaren 11tik aurrera, eta Puerto Ricoko kapitain nagusia, 1877ko irailaren 16tik 1878ko apirilaren 16ra. 1878an hil egin zen.

Luisa Zuleta eta Gartziarekin ezkonduta egon zen. Bikoteak gutxienez seme bat izan zuen: Fernando de la Serna y Zuleta, Irungo bigarren markesa izan zena.

## Erreferentziak 
## Kategoria 
*:Biografia Historiaren Errege Akademiaren webgunean.
No me pidas que te bese, porque te besaré

***No me pidas que te bese, porque te besaré*** 2008ko Albert Espinosa kataluniar zinema zuzendariaren komedia erromantikoa da. Zuzendariaren *opera prima* bere aurreko antzezlanetan oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Bost egun falta zaizkio Alberti Helenarekin ezkontzeko, eta zalantzak sortzen zaizkio. Gitarra-ikastaro batean izena ematea erabakiko du, baina plazak agortuta daude eta dibertsitate funtzionala duten pertsonentzako batentzat baino ez dago. Bertan bere neska-lagunarengandik ezkutatzeko aterpea aurkituko du, eta bere taldekideak, Ekaitz, Pol, Andreu, Golan eta Carol, hain bereziak direnak, ezagutzeko aukera izango du.

## Aktoreak 
* Eloy Azorín (Albert)
* Albert Espinosa (David)
* Teresa Hurtado de Ory (Helena)
* Roberto Enríquez (Javier)
* Pablo Rivero (Ekaitz)
* Jan Cornet (Pol)
* Rebeca Comerma (Carol)
* Andreu Rifé (Andrés)
* Golan Yosef (Marcos)

## Kanpo estekak
Astronautas

***Astronautas*** 2003ko Santi Amodeo andlauziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Daniel lagun misantropoa eta bakartia da, eta heroina behingoz uztea erabaki du. Hori lortzeko, bizimodu normala egitea eta arazoetatik aldentzea erabakiko du, baina bere bidean Laura gurutzatuko da, bere anaiaren bila doan hamabost urte inguruko neskato eder bat, ia konturatu gabe bere bizitzan sartuko dena.

## Aktoreak 
* Nancho Novo: Daniel
* Teresa Hurtado de Ory: Laura
* Juanma Lara
* Julián Villagrán
* Manolo Solo
* Juan Motilla
* Álex O'Dogherty 

## Kanpo estekak
¿Quién mató a Bambi?

***¿Quién mató a Bambi?*** 2013ko Santi Amodeo andaluziar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia 
Bi lagun gazte, lan egiten duten konpainiako presidentea eta horietako baten aitaginarreba onik etxera itzultzeko modua aurkitu behar dute; izan ere, egoera arraroengatik, erdi biluzik dago autoko maletategian. Aldi berean, zorretan dagoen enpresaburu bat eta bere bazkidea bahiketa espres bat egiten saiatzen ari dira.

## Aktoreak 
* Quim Gutiérrez: David
* Ernesto Alterio: Edu
* Julián Villagrán: mutua
* Pedro Mari Sánchez: Larrea
* Enrico Vecchi: Gigi
* Clara Lago: Mati
* Úrsula Corberó: Paula Larrea
* Joaquín Núñez: Adelardo
* Carmina Barrios: Tere
* José Ángel Egido
* Andrés Iniesta: bera

## Kanpo estekak
Yo, mi mujer y mi mujer muerta

***Yo, mi mujer y mi mujer muerta*** 2019ko Santi Amodeo andaluziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Bernardo ez da prest sentitzen bere emazte espainiar zenaren azken desioa betetzeko, bere errautsak Costa del Solen barreiatzeko, bertan jaio eta urtero joaten baitzen. Baina, azkenean, erabakiz aldatu eta Espainiara bidaiatzea erabaki du, azkenean desioa betetzeko. Espero ez zuena, bere maitearen iraganeko gauzak aurkitzea zen, berari buruz zuen oroitzapena erabat aldarazi zutenak.

## Aktoreak 
* Oscar Martínez: Bernardo.
* Carlos Areces: Abi.
* Ingrid García-Jonsson: Amalia.
* Malena Solda: Eli.
* Cris Nollet: Cris.
* José Luis Adserías: Eugenio.

## Kanpo estekak
Taxi a Gibraltar

***Taxi a Gibraltar*** 2019ko Alejo Flah argentinar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia 
Preso bakarti bat kartzelatik irtengo da, bere ziegakideak aipatu zion kondaira benetakoa den egiaztatzeko asmoz: Gibraltarko haitzeko galerietan urrea dagoela gordeta, eta lapurtzea. Bere helburua lortzeko, bera bezain etsita dauden beste pertsona batzuen laguntza bilatuko du.

## Aktoreak 
* Dani Rovira: León
* Joaquín Furriel: Diego
* Ingrid García-Jonsson: Sandra
* María Hervás: Rosario
* José Manuel Poga: Manchester
* José Troncoso: José Manuel
* Mona Martínez: gibraltartar epailea

## Kanpo estekak
Week-end (1967ko filma)

***Week-end*** 1967ko Jean-Luc Godard frantziar zinema zuzendariaren film komiko beltza da.

## Sinopsia 
Roland eta Corinne bikote burgesa dira, baina bakoitzak maitale sekretu bat du eta bestea hiltzeko konspiratzen du. Corinneren gurasoen etxera joaten dira autoz, hilzorian dagoen aitaren herentzia ziurtatzeko, beharrezkoa izanez gero hil egin behar dutela adostuz.

## Aktoreak 
* Mireille Darc: Corinne.
* Jean Yanne: Roland.
* Paul Gégauff: Pianista.
* Jean-Pierre Léaud: Saint-Just.
* Blandine Jeanson: Emily Brontë.
* Yves Afonso: Tom Thumb.
* Juliet Berto: The Radical.

## Kanpo estekak
Antton Elosegi (argipena)

**Antton Elosegi** honako pertsonak izan daitezke:

* Antton Elosegi Aldasoro EHUko irakaslea Zuzenbide fakultatean, legelari eta filologoa;
* Antxon Elosegi Vitoria Tolosako kultur eta jai ekintzailea;
Je suis né d'une cigogne

'''''Je suis né d'une cigogne''''' 1999ko Tony Gatlif frantziar zinema zuzendariaren road moviea da.

## Sinopsia 
Bi lagun frantses- Otto izeneko gazte langabea (estatu-etxebizitzetan bere amarekin bizi dena) eta bere neskalaguna den Louna (ile-apaintzailea eta baileak atzetik dituena)- euren bizitzetan, gizartean eta sisteman dagoen esanahirik ezaz gogoeta egiten dute. Gauza guztien aurkako matxinada-izpirituan, ihes egin eta ondoren datorrena abentura anarkikoa da. Ali izeneko etorkin arabiar bat sartzen da istorioan. Aliren familia bere jatorri etnikoak ezkutatzen saiatuko da, ohitura frantsesera aldatzeko muturreko neurrietara ere joanez.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Bernadette Lafont

**Bernadette Lafont** (Nimes,  - *ib.*, ) frantziar aktorea izan zen. Nouvelle Vague mugimenduko musetako bat, 1986an taldeko emakumezko aktore onenaren César Saria irabazi zuen.

## Filmografia hautatua 
## Kanpo estekak