Yolanda Castaño

**Yolanda Castaño Pereira** (Santiago de Compostela, Coruña, Galizia, 1977ko apirilaren 19a) poeta eta literatura kritikaria da, galizieraz idazten du. 2023an Espainiako Kultura Ministerioak emandako Poesia Sari Nazionala jaso zuen *Materia* lanagatik.

## Biografia 
1990etik Coruñan bizi da, eta han Batxilergoa eta Filologia Hispanikoa ikasi zituen. Azken arlo horretan lizentziatu zen Coruñako Unibertsitatean. 

Letren munduan ezagutarazi zen 1990. urtean, poema solte eta poema-liburu txikiekin, eta hainbat sari jaso zituen. II. Xuventude lehiaketan parte hartu zuen 1994an eta, urtebete geroago, bere lehen poema-liburua argitaratu zuen: *Elevar as pálpebras*

1998an, hurrengo poema-liburuak argitaratu zituen: *Delicia* y *Vivimos no ciclo das Erofanías.* Liburu horrek harrera bikaina izan zuen irakurleen eta kritikaren aldetik. Garai horretan, Yolanda Castaño bi lan egiten hasi zen: hasieran galizieraz idatzi eta argitaratzea, eta, ondoren, bere testuak *gaztelaniara* itzultzea. Horregatik, bere poema-liburu gehienak bi hizkuntzetan daude.

Galiziar Hizkuntzako Idazleen Elkarteko (AELG) eta Kareko Letren Elkarteko idazkari nagusia izan da. Argitaletxe horrek egile berriak eta galiziar literaturaren balio berriak argitaratu zituen.

P*o*etisaren eta literaturaren kritikaren ikuspegitik, hainbat argitalpenetan hartu du parte: *Festa da palabra silenciada,* Dorna, *A xanela*, Clave *Orión*, La *Flama* en el Espejo, Quimera, *O Correo Galego*, A *Nosa Terra*, *Elipse*, Enclave edo *El Mundon.*

Besteak beste, hainbat talde-bolumenetan parte hartu du, hala nola, *Daquelas que cantan...*, *Rosalía na palabra de once poetas galegas* (Rosalia de Castro Fundazioa, 1997), *Mulher a facer vento* (1998), *Alguien agarda que volva allí* (1998) edo *Generación Tuteo* (2009). Horrez gain, Emma Couceirorekin batera, *Ciclos de Recitais Poéticos en Filoloxía* (1996-1998) bi ziklo antolatu zituen.

Halaber, *Valdeleite* aldizkaria ere zuzendu du, Olga Novorekin batera (asmo unibertsaleko proiektu bat, proposamen ugari biltzen dituena), eta Coruñako Sargadelos arte-galeriaren arduraduna izan zen 2007an. *Mercuria* kultur programa zuzendu eta aurkeztu zuen, eta TVGren *Zifrak eta Letrak* eguneroko programan parte hartu zuen.

## Lanak 
### Poesia 
* *Elevar as pálpebras* (Espiral Maior, La Coruña, 1995). 2004an Fermín Bouza Brey saria lortu zuen
* *Delicia* (Espiral Maior, La Coruña, 1998
* *Vivimos no ciclo das erofanías* (Espiral Maior, La Coruña, 1998).
* *O libro da egoísta* (Galaxia, Vigo, 2003; bigarren edizioa 2004an). Gaztelaniaz *Libro de la egoísta* (Visor, Madrid, 2006).
* *Profundidade de campo* (Espiral Maior, La Coruña, 2007).Gaztelaniaz *Profundidad de campo* (Visor, Madrid, 2009),.
* *Erofanía*, Espiral Maior, 2008
* *A segunda lingua*, PEN Clube de Galicia, 2014
* *Materia*, 2022

### Antologiak 
* *Edénica* (Espiral Maior, Coruña, 2000). Poema musikatuak dituen CDa ere badu, eta horietako batzuk autoreak kantatzen ditu.
* *O puño e a letra* (Xerais, Vigo, 2018). Aurreko lanetatik jasotako 40 poema ditu, Galiziako 40 komiki-artistak ilustratuak.

### Haurrentzako poesia 
* *Punver* (Galaxia, Vigo, 2006). Eduardo Hermidaren irudiekin.
* *Cando eu saiba ler* (Galaxia, Vigo, 2009). Xosé Tomasen irudiekin.

## Sariak 
### Literatur sariak 
* Antonio García Hermida.
* Atlantida (1993).
* Francisco Fernández del Riego saria.
* Fermín Bouza Brey III. saria (1994), *Elevas pálpebras* lanagatik.
* Johan Carballeira II. Poesia Saria (1997), *Vivamos no duración das Erofanías* lanagatik.
* Galiziako Poesiaren Kritikaren Saria (1998), *Vivamos no duración das Erofanías* lanagatik.
* Espiral Maior Poesia Saria (2007), *Profundidade de campo* lanagatik
* El Ojo Crítico RNE saria (2009), *Profundidad de campo* ( *Profundidade de campo* lanaren itzulpena).
* Kritikaren sari nazionala (2022), *Materia* lanagatik
* Espainiako Kultura Ministerioak emandako Poesia Sari Nazionala  (2023), *Materia* lanagatik.

### Beste sari batzuk 
* Bide*o* onenaren saria Compostela Curtocircuito jaialdian (2004), *O vídeo da egoísta* lanagatik.
* Mestre Mateo saria,  Academia Galega do Audiovisual erakundeko telebistako komunikatzaile onenari, *Mercuria* lanagatik (2005).

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Yolanda Castañoren orria
* Yolanda Castaño Miguel Delibes katedran
* Francisco Rozados "Rochi"-ren elkarrizketa

## Kanpo estekak 
* Yolanda Castaño: *Berriro pentsatu behar da amatasuna, zainketak emakumeenak izaten jarraitzen dute.* 2023.22.16