Casablanca (filma)

***Casablanca*** 1942ko estatubatuar drama film bat da, Michael Curtizek zuzendua eta Humphrey Bogart Rick Blaine paperean eta Ingrid Bergman Ilsa Lund paperean dituena. 1943an film onenaren Oscar saria erdietsi zuen.

Bigarren Mundu Gerran, Casablanca hirian, Vichyko Frantziaren kontrolpean, filmak Ricken barneko gatazka kontatzen du. Izan ere, pertsonaia baten hitzetan, maitasuna ala bertutearen artean erabaki behar du: Ilsarekiko maitasuna ala bera eta haren senarra, erresistentziako burua, Casablancatik alde egiten nazien kontrako borrokan segitu ahal izaten laguntzearen artean alegia.

Maila goreneko aktoreak eta idazleak izan arren, inork ez zuen espero filma apartekoa izango zenik. Nahiz eta plazaratzean arrakasta epela lortu, denborak aurrera egin ahala ospe handiagoa irabazten joan da. Egun, eskuarki, kritikak film handienetako zerrendetan goiko postuetan kokatzen du. Bogart eta Bergmanen lanak, bien arteko kimika, pertsonaien sakontasuna, zuzendariaren zein gidoilarien lana, eta filmaren eragin orokorra goraipatzen dira oro har.

Bitxikeria gisa, talde-teknikoa eta aktore-multzoa osatu zuten askok ondorengo 1944ko *Passage to Marseille* filmean ere parte hartu zuten.

## Argumentua 
Bigarren Mundu Gerra (1939-1945), Casablanca hiria (Maroko) nazismo Europan nagusitutik ihesi zihoan jende ugariren helmuga zen: hara iristea erraza zen, ateratzea ezinezkoa, bereziki norberaren izena Gestaporen zerrendan baldin bazegoen. Halako batean, alemaniar polizia sekretuaren helburua txekiar erresistentziako Victor Laszlo (Paul Henreid) ekintzailea atzematea da. Laszlok ihes egiteko duen itxaropen bakarra Rick Blaine (Humphrey Bogart) estatubatuarra da, *Rick’s Café* kafetegiaren jabe zinikoa eta Laszloren emaztea Ilsaren (Ingrid Bergman) aspaldiko mutil-laguna zena. Laszlok herrialdea uzteko pasaportearen truk Ilsak Casablancan geratzeko eskaintza egitean, Rickek bere zorion pertsonalaren eta bere idealismoaren artean (behialako bizitzako ardatz nagusia zuena) hautatu behar du.

## Aktoreak 
* Humphrey Bogart: Rick Blaine
* Ingrid Bergman: Ilsa Lund
* Paul Henreid: Victor Laszlo
* Claude Rains: Louis Renault kapitaina
* Conrad Veidt: Heinrich Strasser
* Sydney Greenstreet: Ferrari jauna
* Peter Lorre: Ugarte jauna
* Dooley Wilson: Sam
* Madeleine LeBeau: Yvonne

## Musika 
Filmaren soinu banda Max Steiner musikagileak ondu zuen. Bestalde, 1931n Herman Hupfeld musikagileak antzerki-lan baterako ondua zuen eta film horren ikur bilakatu zen *As Time Goes By* ("Denbora doan bitartean") kantak bi protagonisten arteko maitasuna nahiz denboraren igarotze geldiezina ongi adierazten ditu. Bestalde, kafetegiko eszena batean *Marseillesa* frantses ereserkia eta *Horst Wessel Lied* ("Horst Wessel-en kanta"" alemaniar kanta ere entzun daitezke.

Filmean Sam piano-jotzaileak kantatu duen *As Time Goes By* zatirik ezagunenak honela dio:

## Sariak 
Filmak zortzi Oscar Sarietarako izendapena jaso zuen eta azkenean hiru irabazi: Film onenaren Oscar Saria, Zuzendari onenaren Oscar Saria (Michael Curtiz) eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Julius J. Epstein, Philip G. Epstein eta Howard Koch).

## Iruditegia 

Fitxategi:Casablanca, title.JPG|Casablanca filmaren hasierako kredituak
Fitxategi:Casablanca, Bogart.JPG|Humphrey Bogart
Fitxategi:Casablanca, Ingrid Bergman.JPG|Ingrid Bergman
Fitxategi:Casablanca, Paul Henreid.JPG|Paul Henreid
Fitxategi:Casablanca, Sydney Greenstreet.JPG|Sydney Greenstreet

## Ikus gainera 
* *Passage to Marseille* (1944)

## Kanpo estekak 
* *Casablanca* filmaren IMDBko fitxa irakurgai