Herpes genital

**Herpes genitala** herpes birus soilak (HSV) sorturako sexu-transmisiozko infekzioa da. Pertsona gehienek ez dute sintomarik edo sintoma arinak dituzte, eta, beraz, ez dakite infektatuak dauden ala ez. Ohiko sintomen artean daude baba txikiak, hausten badira ultzera mingarriak sortzen dituztenak. Gripearen antzeko sintomak ere ager daitezke, hala nola sukarra, mina edo gongoil linfatikoen hantura. Infekzioa, esposiziotik 4 egun ingurura agertu ohi da, eta sintomek 4 astera arte iraun dezakete. Behin infektatuta, agerraldi berriak gerta daitezke, baina, oro har, arinagoak dira. Hala ere, ez dago sendabiderik.

Gaixotasuna, oro har, infektatutako pertsona baten larruazalarekin edo jariakinekin kontaktu genital zuzena izateagatik transmititzen da. Hori sexu harremanetan gerta daiteke, uzkiko, ahoko eta eskuzko sexua barne.

## Diagnostikoa 
Arreta medikoaren hornitzaileak, oro har, herpes genitalen diagnostikoa egin dezake azterketa fisiko baten eta jarduera sexualaren aurrekarien bidez. Diagnostikoa baieztatzeko, ziur asko lagina aktibo baten lagina hartuko duzu. Lagin horiek proba batean edo gehiagotan aztertzen dira, herpes sinplearen birusak eragindako infekzioa duzun ikusteko eta birusa 1 motakoa edo 2 motakoa den zehazteko. Gutxiagotan, odol-analisi bat egin daiteke diagnostikoa baieztatzeko edo beste infekzio batzuk baztertzeko. Ziurrenik, osasun-arretaren hornitzaileak gomendatuko dizu beste sexu-transmisioko infekzio batzuk detektatzeko probak egitea. Zure bikotekideak herpes genitalen eta sexu-transmisioko beste infekzio batzuen probak ere egin behar ditu.

## Tratamendua 
Herpes genitalak ez du sendabiderik. Tratamendu bat egin daiteke birusaren aurkako pilulekin, mediku-errezetarekin, honetarako: - Lehen agerraldian zauriak orbaintzen laguntzea.  - Agerraldi errepikatuen maiztasuna murriztea.  - Agerraldietan sintomen larritasuna eta iraupena murriztea.  - Bikoteari herpesaren birusa transmititzeko aukera murriztea.  - Herpes genitalerako errezetatu ohi diren sendagaien artean, honako hauek daude:  - Aciclovir (Zovirax)  - Famciclovir  - Valaciclovir (Valtrex)  Arreta medikoaren hornitzaileak zurekin hitz egingo du zure kasurako egokia den tratamenduari buruz. Tratamendua gaixotasunaren larritasunaren, duzun herpes sinplearen birus motaren, zure sexu-jardueraren eta beste faktore mediko batzuen araberakoa izango da. Dosia sintomak izatearen edo ez izatearen araberakoa izango da. Sendagai antibiralak epe luzera erabiltzea segurutzat jotzen da.  Eskatu kontsulta bat, aurre egiteko eta laguntzeko estrategiak herpes genitalen diagnostikoak lotsa, haserrea eta beste emozio indartsu batzuk eragin ditzake. Baliteke zure bikotekideaz ez fidatzea edo erresumina sentitzea. Edo, bestela, zure egungo bikotekidearen edo etorkizuneko bikoteen gaitzespenak ardura dezake.  Herpes genitalen diagnostikoari aurre egiteko **metodo osasungarri** batzuk honako hauek dira:  Jarri harremanetan zure bikotekidearekin. Izan komunikatiboa eta zintzoa zure sentimenduei buruz. Fidatu bikotekidearekin eta sinetsi esaten dizudana.  Informa zaitez. Hitz egin arreta medikoko hornitzailearekin edo aholkulari batekin. Afekzio horrekin nola bizi ikasten lagun diezazukete. Beste pertsona batzuk infektatzeko aukera murrizten ere lagun diezazukete. Ezagutu zure tratamendu-aukerak eta nola kontrolatu agerraldiak.  Elkartu laguntza-talde batekin. Bilatu taldeak zure eremuan edo linean. Hitz egin zure sentimenduei buruz eta ikasi besteen esperientzietatik.  Kontsultarako prestatzea eta uste baduzu herpes genitala edo transmisio sexualeko beste infekzioren bat duzula, programatu hitzordua arreta medikoko hornitzailearekin.

## Miaketan egiten diren galderak 
# Zer sintoma dituzu? Noiz hasi ziren?
# Ba al duzu lakarik edo ezohiko jariorik?
# Pelbiseko mina duzu?
# Mina duzu pixa egiten duzunean?
# Sexu-bikote berria duzu edo bikote bat baino gehiago?
# Inoiz diagnostikatu dizute sexu-transmisioko infekziorik?
# Preserbatiboak erabiltzen dituzu aldizka?
# Zer sendagai edo gehigarri hartzen dituzu erregulartasunez?

## Transmisioa 
Baba txiki minbera batzuk agertzen dira; bagina, uzki eta aho bidezko sexu-harremanetan eta larruazal lesionatua ukitzean transmititzen da. Lesio horiek sendatu ondoren, gerta liteke handik aldi batera berriz sortzea agerraldi modura. Lesioak tratamendu zehatz baten bidez sendatzen dira, baina birusa organismoan geratzen da. Emakumeek herpes genitalak izateko arrisku handiagoa dute. Birusa errazago heda daiteke gizonezkoetatik emakumezkoetara, emakumezkoetatik gizonezkoetara baino.

## Sintomak 
Fardel edo baba txikiak genitalen, uzkiaren edo ahoaren inguruan.

## Kausak 
Larruazala larruazalarekin kontaktuan jartzeagatik zabaltzen du sexu-harremanetan.

## Nola sahiestu? 
** Erabili latexezko edo poliuretanozko kondoiak eta saihestu sexu-kontaktua sintomen agerraldietan.
** Baginako, uzkiko edo ahozko sexu-harremanik ez izatea, genitaletan, uzkian edo ahoan zauriak dituenean.
** Ahoan edo ezpainetan lagaren bat duenean, ez musukatu eta ez praktikatu ahoko sexua.

## Erreferentziak
## Kanpo loturak