Francisco Ruiz del Portal

thumb[thumb|Miguel Primo de Riveraren direktorio militarra (1923-1925) Ezkerretik eskuinera (letra lodiz Direktorio Militarreko kideak eta parentesi artean ordezkatzen duten eskualde militarraren zenbakia; etzanez, Koadrilateroko lau jeneralak): [Primo de Rivera jenerala, Alfontso XIII.a erregea eta *José Cavalcanti de Alburquerque* jenerala, lehenengoan; **Antonio Mayandía Gómez** jenerala (5. Eskualde Militarra), *Federico Berenguer Fusté* jenerala eta *Leopoldo Saro Marín* jenerala, bigarren ilaran; *Antonio Dabán Vallejo* jenerala, **Francisco Ruiz del Portal** jenerala (7. Eskualde Militarra) eta **Luis Navarro y Alonso de Celada** jenerala (3. Eskualde Militarra), hirugarren ilaran; **Luis Hermosa y Kith** jenerala (2. Eskualde Militarra), **Dalmio Rodríguez Pedré** jenerala (4. Eskualde Militarra), **Adolfo Vallespinosa Vior** jenerala (1. Eskualde Militarra), **Francisco Gómez-Jordana Sousa** jenerala (6. Eskualde Militarra), eta **Mario Muslera y Planes** jenerala (8. Eskualde Militarra), atzeko lerroan.]]**Francisco Ruiz del Portal** **y Martínez** espainiar militar izan zen eta Primo de Riveraren direktorio militarreko kidea.

## Biografia 
1887ko abuztuaren 30ean sartu zen Akademia Militar Nagusian. 1922ko urtarrilaren 31n gerrako merituengatik brigadier jeneral izendatu zuten arte, bere ibilbide militarra ez zen apartekoa izan.

Direktorio Militarrean, Ruiz del Portalek, Zalditeria adarraren ordezkari bakarrak, Nekazaritza eta harekin lotutako industriak eta Merkataritza hartu zituen bere gain. Hori guztia "Iraupen" termino generikoan sailkatu zen. Diktadura zibilean, zehazki 1927ko apirilaren 7an, jeneral nagusi izendatu zuten bere "zerbitzu eta inguruabarrengatik"; hilabete bereko 29an, Penintsulako Zalditeria indarren ikuskatzaile izendatu zuten; eta 1928ko urriaren 30ean, Zalditeria Dibisioko jeneral, Penintsulako Zalditeria indarren ikuskatzaile kargua utzi aurretik.

1931ko apirilaren 27an, Errepublikari leialtasuna eta leialtasuna zin egin zizkion. Urte bereko maiatzaren 25ean, Behin-behineko Gobernuaren dekretu bidez, Zalditeria Dibisioko agintea utzi zuen. Ekainaren 16an, bigarren erreserbara aldatu zen berak eskatuta, 1931ko apirilaren 25eko eta 29ko dekretuen onurak baliatuz. Urte bereko irailaren 2an, Espetxe Militarretan sartu zen, Gorte Konstituenteen Erantzukizunen Batzordearen esku.

1932ko abenduaren 7ko epaiaren bidez, aipatutako Gorteen Erantzukizunen Auzitegiak hogei urteko desgaitasun osoa ezarri zion traizio laguntzaile delituagatik. 1933ko urtarrilaren 19an, aurreko zigorraren ondorioz, Armadatik kaleratu zuten, nahiz eta soldata edo pentsio eskubideak galdu gabe. 1934an, erakunde militarrean berriro sartu zuten bigarren erreserbako jeneral nagusi mailarekin, eta 1933ko urtarrilaren 18an, baja eman zioten. 1934ko apirilaren 24ko legearen amnistia onuren pean egin zen hau. Urte horretako gainerako denboran eta hurrengo urtean, erreserban egon zen, Madrilen bizitzen.

Bere testigantzaren arabera, 1936ko uztaileko matxinadak harritu zuen El Sardineron (Santander) oporretan zegoela, eta hiria eta bere probintzia eremu errepublikanoan erori zirenez, "nazionalista" eremura pasatzeko ahaleginak hasi zituen, ahalik eta gehien ezkutatuz, salatua izan ondoren, atxilotu eta 1936ko urriaren 1ean espetxeratu zuten arte. Santanderreko espetxean egon zen, jazarpena eta tratu txarrak jasanez —gertaeren bertsioaren arabera— 1937ko urtarrilaren 19ra arte, gaixotu eta etxean espetxe zigorra murriztuta askatu zuten arte, berehala hara joanez ezkutatzera.

Espetxean eman zuen denboragatik, Aberriaren Sufrimenduaren Domina eman zioten. 1937ko abuztuaren 8an, Santanderretik ihes egitea lortu zuen Cardiffen matrikulatutako Kenfic-Pool —edo Kenfie-Pool— ikatz-ontziaren sotoan, lau egun geroago Saint-Nazairen (Frantzia) lehorreratu eta hilabete bereko 15ean "nazionalista" eremura igaroz. Horrek, bere testigantzaren arabera, zailtasun handiak gainditu behar izan zituen, Fronte Popularra Frantziako hiriburuan boterean baitzegoen.

1937ko abuztuaren 15ean, "nazionalista" Espainian sartu zen Irungo mugatik, egun hartan gaua Fuenterrabiako Komandantzia Militarrean emanez.

Bi egun geroago, Donostiako gobernadore militarrari aurkeztu zitzaion, eta 18an Francori, jada "Generalísimo" izendatua baitzuten. 1937ko irailaren 5eko dekretu bidez, "aurreko gobernuaren informazioaren" berri emateko agindu zioten, eta, behar bezala baimenduta, bere bizilekua Donostian ezarri zuen. Urte bereko irailaren 23an, Justizia Militarreko Auzitegi Nagusiko kide izendatu zuten, erreserba-dibisioko jeneral gisa, eta hurrengo urteko urriaren 9an sartu zen auzitegian. Kide izan zen 1939ko urtarrilaren 11ra arte, Emilio Barrera Luyando teniente jeneralaren dimisioaren ondoren Auzitegi Nagusiko presidenteorde kargua hartu zuen arte.

1939ko azaroaren 27an, Justizia Militarreko Kontseilu Goreneko kide izendatu zuten. 1941eko abenduaren 19an, Kontseilu Goren bereko presidenteorde kargua hartu zuen, Emilio Fernández Pérez teniente jenerala hil ondoren.

1945eko martxoaren 3an, ohorezko teniente jeneral izendatu zuten, eta astebete geroago, Kontseiluko presidenteorde kargua utzi zuen Andrés Saliquet Zumeta teniente jenerala presidente izendatu zutenean.

Hurrengo martxoaren 24an, Justizia Militarreko Kontseilu Goreneko kide gisa berretsi zuten, erreserba-teniente jeneral ohorezko gisa.

1946ko apirilaren 11tik maiatzaren 7ra bitartean, berriro ere Kontseilu Goreneko presidente interinoa izan zen, Miguel Ponte y Manso de Zúñiga teniente jeneralak kargua hartu zuen arte.

1949ko azaroaren 20an hil zen Madrilen, erreserbako teniente jeneral ohorezko eta Justizia Militarraren Kontseilu Goreneko kide gisa.

## Kanpo estekak