Kalatos

[thumb|Apuliako kalatosa [Gnathiar estiloa|Gnathiar estiloan, K.a. 325-300 inguruan, Metropolitan Museum of Art.]]
**Kalatos** (***kalathos*** /ˈkæləˌθs/; antzinako grezieraz: κάλαθος, plurala ***kalathoi*** ) kapela luze baten antza zuen saskia zen, Antzinatean artilea edo fruta gordetzeko erabiltzen zena, askotan antzinako greziar artean oparotasunaren eta emankortasunaren sinbolo erabiltzen zena. Saski horiek kanaberak edo adartxoak elkarrekin ehunduz egiten ziren. Normalean, emakumeek artilea  gordetzeko erabiltzen zituzten, baina beste erabilera batzuk ere bazituen etxean. Erromatarren garaian, horrelako saskiak nekazari jardueretan erabiltzen zirela dokumentatuta dago, adibidez soroetako fruituak biltzeko
thumb|Zerbitzari batek kalatos bat erakusten dio bere nagusiari
Kalatos saskiaren forman zuten zeramikazko pitxerrak deskribatzeko ere erabiltzen da arkeologian  eta artearen historian, eta gaur egun, batez ere horretarako erabiltzen da hitz hori, zuntzez edo adarrez egindako saskiek ez baitute iraun, bai ordea zeramikazkoak.

## Deskribapena eta funtzioa 
[ezkerrera|thumb|Emakume bat landare zuntzez egindako kalatos batean gordeta dagoen artilea lantzen. Ustez, Brygosko margolariariak irudi gorriz margotutako [Greziar zeramika#Tipologia|lekitosa, c. K.a. 480–470.]]
Kalatosa beheko partea estua (edo goiko partearekin alderatuta estuagoa) du eta gainalde txaranbeldua izaten zituen. Zeramikazko kalatos batzuen dekorazioa saski baten ehundura imitatzen dute. Hori margotutako diseinu baten bidez lor daiteke eta batzuek dekorazioa erliebean egina dute. Batzuetan, zuloak edo hutsuneak uzten zituzten. Horrelako bat dago British Museumaren bilduman,. 1877,1207.14 zenbakiak dituen pieza, hain zuzen.https://www.britishmuseum.org/collection/object/G_1877-1207-14  Heldulekuekin edo heldulekurik gabe egiten ziren. Greziar zein erromatar munduetan saski hauek erabilera asko zituzten, baina bereziki artilea lantzeko unean eta edo biltzen zenean erabiltzen zen.
[thumb|Zeramikazko kalatosa. [Torgiano (Umbria). Oliba eta olioaren museoa ( K.a. IV. mendea )]]
Kalatosa, batez ere, funtzio anitzeko saskia da. Literatur iturriek jakinarazi dutenez, testuinguruaren arabera, kalatosak artilea gorde zezakeen, baina baita janaria (ogia, gazta, esnea, frutak eta barazkiak), animalia txikiak edo loreak ere. Katalosak sahats-hagatxoz egiten ziren gehienetan, baina buztinez, metalez, beiraz eta harriz egindako adibide batzuk ere ezagutzen dira. Homerok aipatzen du Helenak urrezko ertza zuen zilarrezko kalatosa zuela, eta gurpilak era bazituela leku batetik bestera eramateko. Beste testuinguru batzuetan ere irudikatzen dira kalatosak greziar zeramikan. Italia hegoaldeko ontzietan egindako ilustrazioek kalatosak etorkizuneko ezkontza-harreman baten sinbolo gisa erabiltzen zuten.

## Jainkoen ikonografia 
[thumb|Eszitiar kalatos itxurako koroa, , Tovsta Mohyla [Kurgan (ehorzketa)|kurganan aurkitu zena]]
[thumb|[Alexandria|Alexandriako Serapeum tenpluan zegoen Serapis jainkoaren irudia, buru gainean kalatos bat duela]]
Kalatosa zenbait jainko eta jainkosa grekoren atributu ikonografikoa da, Demeter eta Dionisio kasu; batzuetan, kapela edo koroa moduan agertzen da, Serapis eta Hekaterekin bezala. Zipren, Afrodita bezala identifikatu dute koroa bat daraman emakume baten iruditxo puskatu bat at (kalatos itxurako *polos* esaten zaio koroa mota horri). Antzerako kareharrizko buru koroatuak aurkitu dira uharte osoan. 

Kalatosa, tradizionalki, ugalkortasun-sinbolo gisa interpretatu izan denez, askotan, jainkosentzat edo haien apaizentzat erreserbatua zegoen.

## Iberiar kalatosa 
thumb|K.a. II. mendeko kalatos iberiarra. Murtziako museoa
Iberiar kulturan ekoiztutako zeramikazko ontzien tipologiak deskribatzeko, askotan, greziar tipologien izenak erabiltzen dira. hori dela eta, iberiar ontzi zilindriko, albo nahiko zuzenak dituen ontzi mota bati ere kalatos esaten zaio. 

Mundu iberiko berantiarreko zeramika-forma bereizgarrienetako bat da, eta gehien esportatzen dena. Gainera, hainbat arkeologia-testuingurutan dago, hala nola habitat-nukleoetan, leize-santutegietan edo hileta-testuinguruetan. Hala eta guztiz ere, edo horregatik guztiagatik, bere funtzioaren gainean oraindik ere eztabaidatzen da. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* kornukopia

## Kanpo estekak
* Kalathos *Forum ancient coins*