open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Espainiako Lurreko Armada

**Espainiako Lurreko Armada**, Espainiako lehorreko segurtasunaz arduratzen den indar armatuetako armada da. Egoitza nagusia, Madrilen dauka, *Cibeles* estatuaren pareko jauregian.

## Antolaketa 
Lurreko Armada, 1126/2008, 416/2006 Errege Dekretuen arabera antolatzen da. Egoitza Nagusia Madrilen du, aldiz, Akademia Militarra Zaragozako hirian.

## Mailak 
## Kanpo estekak 
* Espainiako Lurreko Armadaren web ofiziala
* Erreklutamendurako informazioa, Defentsa Ministerioaren webgunean
* Espainiako Defentsa Ministerioaren webgunea
Puebla de Don Fadrique

**Puebla de Don Fadrique** (edo ***La Puebla de Don Fadrique***) Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 2.554 biztanle zituen. Albacete, Murtzia eta Almeríako probintziekin muga egiten du.

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*  Puebla de Don Fadriqueko Udala
Nerpio

**Nerpio** Albaceteko probintziako udalerria da. Granada, Murtzia eta Jaengo probintziekin muga egiten du. Azken erroldaren arabera  biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Albaceteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
*  Nerpioko udalerriari buruzko informazioa.
Portugaleteko Uri Urena Bandera

**Portugaleteko Uri Urena Bandera** Portugaleten egiten den estropada da, egun KAE-1 Ligarako estropada puntuagarria dena. Antolatzailea Portugaleteko San Nikolas Arraun Taldea da eta irabazleak 2.160 € lortzen ditu.

## Historia 
Lehenengo edizioa 1982an egin zuten eta Kaiku zen irabazlea. Estropadaren denborarik onena Urdaibaik egin zuen 1999an: 18'21"07.

2018an, 2019an eta 2022an bi jardunalditara jokatu zen estropada. Horretaz gain emakumezkoetan ETE Ligaren historiako aurreneko estropada jokatu zen 2018an.

Azken urteetan gizonezkoen eta emakumezkoen banderak egun desberdinetan jokatu dira.

## Palmaresa 
thumb|Portugaleteko Bandera (2007).

* ¹ 2020an ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen Bandera 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Promozio bandera 
Gizonezkoen KAE 2 Ligako estropada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
*   2008ko Banderaren webgunea
Raspas del Embarcadero

thumb|300px|Bilboko ibaiadarrean ziaboga egiten, 2011an.
**Club de Remo Raspas del Embarcadero**, ezagunagoa **Raspas** izenaz, Getxoko Areeta auzoko arraun taldea da, 1969an sortu zena. 

Traineruetan emaitzarik onenak 1990. hamarkadaren bukaeran lortu zituen 1997an Ligako traineru bizkaitar onena izateraino. Azken urteetan aulki mugikorrean zentratu da gehiago eta Raspaseko arraunlariek domina ugari eskuratu dituzte Espainiako eta Nazioarteko txapelketatan.

## Uniformea 
Kolorea arrosa du elastikoetan eta *Areatarra* traineruan.

## Historia 
### Traineruak 
1934. urtean Areetako arraunlariez osaturiko *Sociedad de Remo del Embarcadero* izeneko elkarte batek parte hartu zuen Abrako estropadetan. 1945. urtean jokaturiko lehenengo Espainiako Trainerilla Txapelketa irabazi zuten areetarrek.

## Palmaresa 
thumb|300px|Raspas 2011.
### Ligak 
* Euskal A Liga (0): Zortzigarrena 1997an.
* Euskal B Liga (1): 1994.
* Traineru bizkaitarren Liga (0): bigarren 1997an.

### Bizkaiko Traineru Txapelketa 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (1): 1997an.
* Hirugarrena (2): 1995ean eta 1996an.

### Gainontzeko estropadak 
* Portugaleteko Bandera (1): 1994.
* Fortuna Bandera (1): 1994.
* Bizkaitarren Promozio Bandera (2): 1994 eta 1996.
* Portugaleteko jaitsiera (2): 1996 eta 1997.
* Erandioko Bandera (1): 1997.
* Nerbioi Saria (Bizkaitarren Liga) (1): 1997.
* Algortako Portuzarra Ikurrina (1): 1998 (Getxo Arraun Taldea).

### Trainerillatan 
* Espainiako Trainerilla Txapelketa
** Txapelduna (1): 1945.
** Hirugarrena (1): 1975.
* Bizkaiko Trainerilla Txapelketa (1): 1973.

### Bateletan 
* Espainiako Batel Txapelketa
** Txapelduna (0)
** Bigarren (1): 1975.
** Hirugarren (1): 1976.
* Bizkaiko Batel Txapelketa (2): 1973 eta 1975.

### Aulki mugikorrean 
* Espainiako zortziko txapelketa:
** Gizonezkoak (0): hirugarrena 2020an.
** Emakumezkoak (1): 2020.
* Euskadiko zortziko txapelketa (1): 2013.

## Azken denboraldiak 
## Antolaturiko estropadak 
90. hamarkadan Dalia Saria antolatu zuen. Azken urteetan KAE 2 Ligako Areetako Bandera antolatzen du, beti ere trainerua uretaratzen duenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Raspas taldeari buruzko informazioa ARC ligaren webgunean.
*  Raspas Arraun taldeari buruzko eztabaidagunea.
Ifikles

Greziar mitologian, **Ifikles** (, *Iphiklễs*) Anfitrion eta Alkmenaren semea eta Heraklesen anaiorde bikia da, denbora batez bere abenturetan lagundu ziona.

## Mitoa 
Ifikles ez du Homerok aipatzen bere epopeiatan, hauetan, aldiz, Heraklesen jaiotzari buruzko baldintzak bai aipatzen direlarik. Lehen aldiz, *Emakume Katalogoa*n agertzen da, heroiaren anaiorde bezala, Herakles Zeusen seme eta Ifikles Anfitrionena direlarik. Ferezidesek ez du xehetasun gehiagorik ematen, baina, *Heraklesen Ezkutua*k, seme bat ematen dio, Iolao (beranduago bere osabaren abenturakidea izango dena), eta honela aipatzen du bere patua:

"(Ifiklesek) bere etxea eta gurasoak utzi zituen, Euristeori erruduna eramateko. Gaixoa! Beranduago sakon auhendatzen du eta bere akatsa deitoratzen du, baina akats hau konponezina da".
Heraklesen Ezkutua v. 90-93.

Erreferentzia hau azalezina da, beranduagoko iturriek, Ifikles lagun leiala dela baitiote, bere anaiaren ondoan borroka eginez hila izan zena, ezberdintasun nabarmenak gora-behera. Honela, Pausaniasek, Heraklesen Augias eta eleartarren lehen espedizioan molionidarrek zauritzen dute, gero Feneon, Arkadian hilez. Feneoko biztanleek, urtero, bere hilobiaren gainean, heroi bezala ohoratzen zuten. Aldiz, Diodoro Sikulo eta Apolodorok diotenez, borrokan hiltzen da Heraklesek Lazedemoniako errege den Hipokoonteren hariak zigortzeko egin zuen espedizioan.

Beste alde batetik, Apolodorok informazio pixka bat gehiago ematen du: Honela, Ifikles adierazten du Kalidongo basurdearen ehiztarien artean. Heroiari, Alkatooren alaba zen Automedusarekin lehen ezkontza bat ematen dio, ezkontza honetatik Iolao jaioko zelarik, eta ondoren, beste ezkontza bat Kreonteren "alabetako gazteena"rekin, Tebasen alde bere anaia Heraklesekin batera borrokatu izanagatik sari bezala. Ezkontza hau jada ziurtatzen zen Moskori ematen zaion *Megara*n, non, neskatxak, Pirra izena duen.

## Kanpo estekak
Somasjärvi

**Somájávri**, **Somasjärvi** edo **Somášjávri** aintzira Finlandia eta Norvegia artean dagoen aintzira bat da; Enontekiö eta Kautokeino udalerrien artean, hain zuzen. Alde finlandiarrean aintziraren %65a dago (1,75 km²) eta norvegiarrean aldiz, gainontzekoa. Enontekiön iparren dagoen aintzira da, eta Käsivarsi Eremu Basatian dago, Lappi osoko hegazti-espezie ugarienak aurki daitezkeen eremu basatian, hain zuzen; aliota txikiak, antzara nanoak, belatz handiak, elur-hontzak, eskandinaviako lagopodoak, ipar-belatzak, ipar-kaskabeltzak, laponiako kaskabeltzak, marikoi isats-luzeak, negu txontak eta papourdinak dira, esaterako, aintzira inguruan aurki daitezkeen hegazti-espezie batzuk. Inguruko baldintza latzei probetxu ateratzea lortu duten animalia ugari dago ere; hala nola, azeri zuri eta gorriak, elur-oreinak, erbinude zuriak, eskandinaviako lagopodo eta lursaguak, ipar-katamotzak, jatunak, mendi lemingak, lursagu txikiak eta tundrako satorrak .
250px|ezkerrera|thumb|**Somasjärvi** aintzira.
Uda partean iristen diren beste ohiko biztanle batzuk hartz arreak eta otsoak dira.

Pitsusjärvi aintzira, Halti muinoa eta Pitsusköngäs ur-jauzia **Somasjärvi**ren bizilagun nagusiak dira. Zuzenean Eskandinaviako mendietatik datorren [urak betetzen du aintzira; bestalde, ura, Valtijoki ibaiaren bitartez kanporatzen da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da aintzira.

Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sotkajärvi

**Sotkajärvi aintzira**, Finlandiako Enontekiö udalerriaren bihotzean dagoen aintzira txiki bat da. Muotkajärvi eta Ounasjärvi aintziren eta Hetta eta Muotkajärvi herrixken ondoan dago, Suediako mugatik hurbil. Neguan, bertako ura izoztu egin ohi da, eta izotz-arrantza egiteko asmoarekin gerturatzen den arrantzale asko dago. Laponiako amuarrain artiko handiak amuarrain marroiak eta izokinak dira nagusi aintzirako arrainen artean.

Pallas-Yllästunturi Parke Nazionaletik hurbil dago, non herrialde osoko hegazti-espezie gehienak duten habia , eta uda partean, 150 hegazti-espezie ezberdin baino gehiago batzen diren basoetan. Batetik, negua bertan igarotzen duten eper zuriak, eskinosoak, kaskabeltz borealak eta mokokerrak daude; eta bestetik, udaberri partean etortzen diren buztanzuri eta elur-berdantza dotoreak .

Ugaztun handi asko dago ere; hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak, otsoak eta altze nagusiak esaterako .

Aintzira oso txikia da inguruko aintzirekin alderatuta, eta ura, Palojoki ibaiaren bitartez Könkämäeno ibaira iristen da, bertatik Bothniako Golkora joateko.

## Ikus, gainera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kunaxir

**Kunaxir** (; ;  edo クナシㇽ, *Kunasir*) Kurilak uhartediko errusiar uharte bat da. Bere hedadura 1490 kilometro karratutakoa da, uhartedi osoko hirugarren uharterik handiena delarik. Japoniak berea bezala aldarrikatzen duen lau uharteetako bat da, Kuril uharteetako gatazkaren ondorioz. Hegoaldeko Kurilak uharteen taldean dago.

Uhartea, Yuzhno-Kurilsk raionaren zati da, honen gune administratiboa Sakhalingo oblasteko Yuzhno Kurilsk hiri motako finkapena delarik.

## Geografia 
Kunaxir uhartea honako koordenatu geografiko hauetan dago:

* latitudea: 43º40' eta 44º30' N
* longitudea: 145º25' eta 146º33' E
* garaiera altuena: 1822 m.

Ipar-ekialdean, uhartediko uharterik handiena den Iturup dago, Ekaterina itsasarteak banandua, hego-ekialdean, Jabomai eta Xikotan uharteak, Hegoaldeko Kurilen itsasarteak bananduak, eta, mendebaldean, Hokkaido uharte japoniarra, Kunaxir itsasarteak banandua.

## Kanpo estekak
Skopje

**Skopje** (,  ahoskatua; ) Ipar Mazedoniako Errepublikako hiriburua eta hiri nagusia da, herrialdearen biztanleriaren laurdena baino gehiago barne hartzen duelarik. Era berean, herrialdeko gune politiko, kultural, ekonomiko eta akademiko nagusia da. Hirian garapen azkarra jasan zuen Bigarren Mundu Gerraren ondoren, baina geldialdia izan zuen honek 1963an izandako lurrikararen ondorioz.

thumb|ezkerrera|Gerlari zaldia

## Geografia 
Skopje Ipar Mazedoniaren iparraldean kokatuta dago, Skopjeko eskualde estatistikoan. Hiria Vardar ibaiak zeharkatzen du, Egeo itsasoan itsasoratzen delarik. Hiria 255 metroko garaieran kokatuta dago, eta 1.854 km²-ko azalera du.

### Klima 
Hiriko klima kontinentala da, uda bero eta negu hotzekin.

### Auzoak 
Skopjeko hiria 10 auzoek osatzen dute:

ezkerrera

**1 .** 20px Centar 
**2 .** 20px Gazi Baba
**3 .** 20px Aerodrom
**4 .** 20px Čair
**5 .** 20px Kisela Voda
**6 .** 20px Butel
**7 .** 20px Šuto Orizari
**8 .** 20px Karpoš
**9 .** 20px Gjorče Petrov
**10 .**20px Saraj

## Hiri senidetuak 
Skopje ondorengo hiriekin senidetuta dago:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Skopjeko Udalaren webgunea
*  Skopje Online: Kultura, gastronomia, kirolak,...
2008ko EPELen lau eta erdiko txapelketa

**2008ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa** 2008an Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako Lau eta erdiko Pilota Txapelketa da. Bertan Asegarce eta ASPE enpresetako pilotariek parte hartu zuten. BBK-k babestua.

Hogei pilotarik, lau taldetan banatuak, bi partidaka kanporaketa egin zuten taldeko buruaren aurka jokatzeko. Talde bakoitzean sailkatutakoak guztiak guztien kontra ligatxoa jokatzen dute eta bi onenak finalera igaro ziren.

## Pilotariak 
(Beltzez, taldeen buruak)

## Emaitzak 
### Aurretikoak 
### Kanporaketak 
#### A Taldea 
A taldearen burua Martinez de Irujo da.

##### Azken kanporaketa 
#### B Taldea 
B taldearen burua Titín III.a da.

##### Azken kanporaketa 
#### C Taldea 
C taldearen burua Barriola da.

##### Azken kanporaketa 
#### D Taldea 
D taldearen burua Olaizola II.a da.

##### Azken kanporaketa 
#### Ligaxkarako klasifikatuak 
* Barriola
* Martinez de Irujo
* Olaizola II.a
* Titín III.a

### Ligaxka 
#### Sailkapena 
### Finala 
## Oharrak 
* Partidaren iraupena: 55'33. Jokoan: 11'09.
* Pilotakadak: 266.

## Kanpo estekak 
* Asegarceko orrialde ofiziala
* Aspeko orrialde ofiziala
Elantxobeko Bandera

**Elantxobeko Bandera** Elantxoben egiten den estropada da, egun KAE-1 Ligarako estropada puntuagarria dena. Antolatzailea Elantxobeko Elantxobe Arraun Elkartea da eta irabazleak 2.160 € lortzen ditu.

Lehenengo edizioa 1988an egin zuten eta Zumaia zen irabazlea. Estropadaren denborarik onena Oriok egin zuen 2006an: 19'42"31.

## Palmaresa 
* ¹ 2020an ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Kazeta.eus

**Kazeta.eus** Ipar Euskal Herriko euskarazko agerkari elektronikoa da. Mediabaskekin batera Naiz atarian dago.

2008ko urrian sareratu zen.

## Kanpo estekak 
*  Webgunea
Donibane Ziburuko Estropada

**Donibane Ziburuko Estropada** edo **Donibane Lohizuneko Bandera** Ipar Euskal Herrian egiten den estropada da. Egun KAE-2 Ligarako estropada puntuagarria bada ere, 90. hamarkadan bandera garrantzitsua izan zen, Tiranekin indarrak neurtzeko aukera egokia baitzen. Donibane Lohizuneko Ur Joko Arraun Taldea elkarteak antolatzen du.

Azken urteetan jarraitasunik ez du izan. KAE 2 Ligako taldeek hartu izan dute parte, saririk gabe eta puntuaketarik gabe. 2018an ordea bultzada berria eman zitzaion, Lapurdiko A.T. KAE 1 Ligan ari zela aprobetxatuz, eta emakumezkoen estropada ere antolatu zen lehen aldiz. 2020an Getxon jokatu zen COVID-19 pandemiaren eraginez.

## Aurrekariak 
XIX. mendearen bukaera aldera hainbat estropada jokatu izan ziren Lapurdiko estropada zaharrak izenarekin ezagutzen direnak. Estropada haietan hondarribitarrak nagusitu ziren.

XX. mendera itzuliz, 1972an **Donibane Lohizuneko Sari Nagusia** jokatu zen lau traineruren artean eta Lasarteko Michelinek irabazi zuen.
# Lasarte Michelin
# Pedreña
# Hondarribia
# Kaiku

Beranduago, 1990 urtean **Iparralde Bandera** izenarekin estropada bat jokatu zen Donibane Lohizunen sei traineruren artean, tartean Ur Joko antolatzailea. Bertako sailkapena honako hau izan zen:
# Hibaika
# Fortuna
# Trintxerpe

## Palmaresa 
* 2014ko estropada lehen tanda jokatu ondoren suspenditu egin zen haize bortitzarengatik.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen Bandera 
## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
*   Banderaren emaitzak
Txikoria

**Txikoria** (*Cichorium intybus*) lore urdin, urdin argi edo zuriak dituen zuhaixka antzeko belar bizikorra da. Landare basati eran bizi da bide ertzetan. Baratzeetan produktu zeharo desberdinak ekoizten dituzten bi aldaera lantzen dira: *Cichorium intybus var. sativum* hostoak ekoiztu eta kafearen ordezko gisa erabiltzen den txikoria disolbagarria sortzeko erabiltzen da, eta *Cichorium intybus var. foliosum* sustraiak landu eta endibia deitzen den barazkia ekoizteko erabiltzen da. Bestalde, ez da espezie hau *Cichorium endivia* espeziearekin nahastu behar, azken hau osterzuria da.
thumb|ezkerrera|200px|Endibia, *Cichorium intybus var. foliosum* aldaeraren atal jangarria
Ur Joko Arraun Taldea

[300px|thumb|[Oriako Traineru Jaitsieran, 2011an.]]
**Ur Joko Arraun Taldea** Donibane Lohizuneko arraun taldea da. KAE-2 Ligan izandakoa, gorria da bere kolorea eta *Ipar Haizea* bere traineruaren izena. Gaur egun Lapurdiko Arraun Taldea osatu du probintziako beste arraun taldeekin batera.

Tosta finkoan, mota guztietako kategorian hartzen du parte: bateletan, trainerilletan eta traineruetan.

## Historia 
1911an sortu zen tosta mugikorrean aritzeko. Hamarkada bat geroago trainerua atera zuten, Gipuzkoako traineruekin aritzeko.

1996an berriro trainerua lortu eta arraunari ekin zioten Gipuzkoako txapelketan. Ez du ordea jarraitasunik lortu eta hainbat urtetan lehorrean gelditu behar izan du. 2005ean Koxtaperen B taldearekin batera osatu zuen ontzia eta bi bandera irabazi zituzten. 2006. denboraldia izan zen trainerua atera zuen azken urtea.

2017 denboraldirako, Lapurdiko Arraun Taldearen sorreran parte hartu zuen, Angeluko Ibaialde arraun taldearekin batera, Iparraldeko arraunlariak traineru batean bateratuta lehiatzeko bidea izan zezaten.

## Palmaresa 
### Koxtape B - Ur Joko 
* Zumaiako Promozio Bandera (1): 2005
* Erandioko Bandera (1): 2005
### Lapurdiko Arraun Taldea 
## Antolaturiko estropadak 
Elkarteak Donibane Lohizuneko Bandera antolatzen du.

## Kanpo estekak 
*  Elkartearen webgunea
Baratze-kardu

**Baratze-kardua** (*Cynara cardunculus*) Asteraceae familiako orburuaren antzeko landare belarkara bat da. Izatez, orburuaren aldaera bat kontsideratzen dute zenbait adituk. Jatorriz Mediterraneokoa da, eta antzinatik landatu izan da elikagai gisa. Argentinan, Kalifornian eta Australian izurrite bilakatu da.

Sasoi hotz luzea behar izaten du hazteko (bost hilabete ingurukoa), baina hala ere, izozteek kalte egiten diote.

## Erabilerak 
Baratze-kardua barazki oso estimatua izan da betidanik, baina XIX. mendetik askoz gutxiago jaten da. Bere loreak jan egin daitezke, orburuaren kasuan bezala, baina gehienetan zurtoinak erabiltzen dira sukaldaritzan, egosita normalean. Nafarroako Erriberako elikagai tipikoa da. Askotan arbendolekin saltsa batekin batera prestatzen da, baina menestretan ere erabiltzen da.

Berriki, biodiesela ekoizteko iturri gisa erabiltzeko saioak egin dira.

## Erreferentziak
Zonbi

[thumb|250px|Zonbiak [argindar|elektrizitatearen bitartez sortu ahal zela adierazten duen 1863ko irudia.]]
**Zonbiak** vudu-kulturan agertzen diren izaki batzuk dira, azti batek hildako bat magiaren bitartez berpiztean sortutakoak. Izaki hauek aztien esklaboak izango lirateke. Gaur egun, zonbi deitzen zaie hil ostean berpiztutako izaki guztiei.

Literaturan, bideo-jokoetan eta zineman asko aurki dezakegu zonbien presentzia.

## Zonbiak zineman 
Zonbien filmak beldurrezko generoaren barnean azpigenero bat dute, zonbi generoa edo ez-hildako generoa, hain zuzen. Honen barruan, hainbat eta hainbat pelikula aurki ditzakegu: batzuk eleberrietan oinarrituak, beste batzuk bideo-jokoetatik zinera eramanak... adibidez, zenbait izenburu:

* *Resident Evil 1; Resident Evil 2: Apocalypsis; Resident Evil 3: Extinction.
* *The Omega Man.
** Estreinatu gabe - *Resident Evil 4: Degeneration; Resident Evil 5: Lots of Zombies.
* *28 Days Later; 28 Weeks Later.
** Estreinatu gabe - *28 months after.
* *REC.
** Estreinatu gabe - *REC 2.
* *I Am Legend.
* *Rabia.
* *Zombie nation.
* *Posesión infernal.
* *Planet Terror.
* *Amanecer de los muertos.
* *El día de los muertos.
* *El último hombre vivo.
* *World War Z.

## Kanpo estekak
Laredo Remo Club

[thumb|280px|Laredo 2007. urtean, [TKE Ligan.]]
thumb|280px|*La Pejinuca* trainerua 2025. urtean.
**Laredo Remo Club** (euskaraz: *Laredoko Arraun Kluba*) Laredoko (Kantabria) arraun taldea da. TKE Ligan aritutakoa, gorria bere kolorea eta *La Pejinuca* bere traineruaren izena.

Tosta finkoan, mota guztietako kategorian hartzen du parte: bateletan, trainerilletan eta traineruetan.

## Historia 
Kluba 1975 eta 1981 artean aritu zen, emaitzarik onena 1978ko Bilbo Hiriko Banderan laugarrena izanda. Geroztik ez zuten trainerua atera 2003 arte.

2005ean Federazio Ligan laugarrena izan zen eta TKE Ligako Astillero zigortua izatean haren tokia hartu zuen liga gorenean. 2007an lorturiko bederatzigarren postua izan zuen emaitza onena. Hiru denboraldi bertan egin ondoren 2008an maila galdu zuen. Urte horietan ligaz kanpoko bandera batzuk irabazi zituen, Asturias aldean hain zuzen ere

2025ean trainerua berriz osatu eta KAE 2 Ligan hartuko du parte. Dena den trainerua osatzeko lanak izan ditu eta harrobiko arraunlarien kopurua ez du betetzen, horregatik mailaz igotzeko aukerarik ez du izango. Bosgarren egin du sei traineruren artean.

## Palmaresa 
### TKE Liga 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (0)
* Hirugarrena (0)
* Bederatzigarrena 2007an
* Parte hartzeak (3): 2006, 2007, 2008

### Traineruak 
* Bizkaitarren Promozio Bandera (1): 1978
* Asturiasko Printzearen Bandera (1): 2003.
* Gozón Udaleko Bandera (1): 2005.
* Centenario La Voz de Avilés Bandera (1): 2007.
### Trainerillak 
* Espainiako Trainerilla Txapelketa (0): bigarren 1974 eta 1975ean.

## Azken denboraldiak 
* (p.o.) play-offak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cascada

**Cascada** alemaniar eurodance musika talde bat da. Beren kanta ezagunena *Everytime we Touch* da, eta hari esker lortu dute famatu izatea, bereziki Europan eta Estatu Batuetan. Hiru musikarik osatzen dute talde hau: Natalie Horlerrek, DJ Manianek, eta Yann Pfeifferrek (azken hau Yanou ezizenaz ezaguna).

## Diskografia 
### **Everytime We Touch** 
* 1. Everytime We Touch.
* 2. How Do You Do.
* 3. Bad Boy.
* 4. Miracle.
* 5. Another You.
* 6. Ready For Love.
* 7. Can't Stop The Rain.
* 8. Kids In America.
* 9. A Neverending Dream.
* 10. Truly, Madly, Deeply.
* 11. One More Night.
* 12. Wouldn't It Be Good.
* 13. Love Again.
* 14. Everytime We Touch (Yanou's Candlelight Mix).

### **Perfect day** 
* 1. What Hurts The Most.
* 2. Runaway.
* 3. Who Do You Think You Are.
* 4. Because The Night.
* 5. I Will Believe It.
* 6. Perfect Day.
* 7. What Do You Want From Me.
* 8. Sk8er Boi.
* 9. Could It Be You.
* 10. He's All That.
* 11. Just Like A Pill.
* 12. Endless Summer.

### **Evacuate the dancefloor** 
* 1. Evacuate The Dancefloor
* 2. Hold On
* 3. Everytime I Hear Your Name
* 4. Ready Or Not
* 5. Fever
* 6. Hold Your Hands Up
* 7. Breathless
* 8. Dangerous
* 9. Why You Had To Leave
* 10. What About Me
* 11. Draw The Line (Yanou's Candelight Mix)

### **Original Me** 
* 1. San Francisco
* 2. Au Revoir
* 3. Unspoken (ft. Carlprit)
* 4. Pyromania
* 5. Enemy
* 6. Independence Day (ft. Carlprit)
* 7. Stalker
* 8. Night Nurse
* 9. Sinner On The Dancefloor
* 10. Original Me
* 11. Hungover

## Kanpo estekak 
*  www.cascadamusic.net
*  www.cascada.fr
*   www.cascadamusic.de
Tuenti

**Tuenti** gazteei zuzendu eta web 2.0an oinarritutako gizarte-sare zerbitzu bat da. Bertan, tuenti-orri pribatua eskura daiteke izena eman ondoren. Behin tuenti-orria lortuta, mugarik gabe argazkiak igo, norberaren blogean testua idatzi eta besteen tuenti-orrietan edota argazkietan iruzkinak jar daitezke besteak beste. 14 milioi erabiltzaile baino gehiago ditu gaur egun.

Tuenti-orriaren pribatutasun-maila aukera daiteke: lagunek bakarrik ikusi ahal izatea, lagunek eta haien lagunek ikusi ahal izatea, edota pertsona guztiek ikusi ahal izatea.

Han, pertsonak oso erraz aurki daitezke: izen-abizenen bidez, duten lana edota doazen eskolaren izena bilatuz, bizilekua bilatuz, martxara irteten diren zonaldeen bidez, lagunen lagunen bidez, e.a.

Tuenti beta pribatu bat zen 2011ko azaroaren 14ra arte: dagoeneko erregistratuta dagoen norbaitek e-posta bitartez gonbidapen bat bidali behar zuen bertan sartu nahi izanez gero. Sartzean, 10 gonbidapen ematen ziren, Tuenti ez duten beste lagun batzuei gonbidatzeko.

Tuentik **Tuenti Móvil** izeneko telefonia mugikorreko operadore birtual bat du, Movistarren sarea erabiltzen duena.

**Zugaz.com** izan zen honen pareko zerbait euskaraz egiteko lehen ahalegina, 2009. urtean. Goiena komunikazio zerbitzuek egin zuten, Deba Goiena aldekoak.

## Kanpo estekak 
* Tuenti webgunea
Kardu

[300px|thumb|Bi [erle kardulatzaren lore baten gainean.]]
**Kardua** Asteraceae familiako hainbat espezieri ematen zaien izena da, oro har hosto konposatuak, lore more-urdinkarak eta fruitu arantzatsua dutenak. Landare belarkarak dira, nahiz eta tamaina handikoak izatera irits daitezkeen. Arantzak dauzkate hostoetan, zurtoinean eta infloreszentziako brakteetan. Infloreszentzian loreak kapitulu trinkoak osatuz bilduta daude.

Kardu espezierik tipikoenak *Carduus* eta *Cirsium* generoetakoak dira. Kardu jangarriak, berrriz, *Cynara* generokoak dira. Azken talde honetan baratze-kardua (*Cynara cardunculus*) eta orburua (*Cynara scolymus*) daude.

## Espezieak 
Hona hemen espezie batzuk:
* Baratze-kardua (*Cynara cardunculus* edo *Cynara cardunculus* var. *sylvestris*)
* Orburua (*Cynara scolymus* edo *Cynara cardunculus* var. *scolymus*)
* Txori-kardua (*Cnicus benedictus*)
* Astalikardua (*Silybum marianum*)
* Astakardua (*Cirsium vulgar*)
* Kardulatza (*Cirsium arvense*)

## Etimologia 
"Kardu" hitza latineko "cardŭus, -i" hitzetik dator, zentzurik zabalenean, hau da, Carduus generoa bakarrik ez ezik, hainbat familiatako landare batzuk ere hartzen ditu barruan (Asteraceae, Dipscaceae, Umbelliferae eta abar). Badirudi hitzak ez duela jatorri indoeuroparra, baizik eta gaur egungo Tunisia izan zitekeen Afrikako probintzia latinoa (Kartago izan zena), non "cerda" edo "cherda" hitzak *arnika* kardua izendatzeko erabiltzen zen; hitz horren jatorria amazigera edo puniera litzateke, hizkuntza horietan "krd" erroaren esanahia "ziztatu" da, eta *cardus* eta *carduus*-era eboluzionatuko zuen, aldi berean, bere erabilera beste landare arantzadunetara hedatuko zen. Plinio Zaharrak,bere Naturalis Historia-n (19, 54, 152, 153), *cardus* hitza erabili zuen orburuak eta **karduak** izendatzeko, batez ere Kartagon eta Kordoban hazitakoak aipatuz ("... Cardinals apud Carthaginem Magnam Cordubamque ... »), *cǐnăra hitzaren* ordez, klasikoagoa zena, aipatutako probintziako jatorria indartuz.

Hortik eratortzen dira hainbat hizkuntza eta dialektotako hitz baliokideak, batez ere europarrak: *chardon* frantsesez, *tcherdon* flandrieraz, *kardono* Ido hizkuntzaz, *cardi* italieraz, *card* katalanez, *karduo* Esperantoan, *cardo* portugesez, *kardu* euskaraz eta abar.

Kardua Eskozia eta Lorrenako lore nazionala da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kardabera
* Kardu ziza

## Kanpo estekak
Mendebaldeko Afrika

thumb|350px|Mendebaldeko Afrikako herrialdeak. Berde ilunez, Mendebaldeko Afrikako herrialdeak. Berde argiz, Mendebaldeko Afrikaren zatitzat hartzen direnak.
**Mendebaldeko Afrika** Afrikako mendebaldeko lurraldea da. Herrialde hauek hartzen ditu:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Txad, Mauritania eta Mendebaldeko Sahara ere, batzuetan, Mendebaldeko Afrikako zatitzat hartzen dira.

Muga kolonialak, lurraldeko gaur egungo herrialdeen muga bihurtu dira. Kasu batzuetan, muga hauek etniak herrialde ezberdinen artean banatzen dituzte.

## Geografia 
Mendebaldeko Afrika, paisaia, biolurralde eta kultura dibertsitate handiko tokia da. Mendebaldean eta hegoaldean, Ozeano Atlantikoa du muga, eta iparraldean, Saharako basamortua. Ekialdean, muga ez da hain zehatza, orohar, ekialdeko mugatzat Kamerun mendia eta Txad lakuaren arteko lerroa hartzen da.

Bestela, Niger, Senegal eta Volta ibaiak eskualde honetan kokatuta daude, besteak beste.

## Bibliografia 
* Diop, Cheikh Anta. ''L'Afrique noire précoloniale'' (1987), Presence Africaine argitaletxea

## Kanpo estekak
Xat

Xat.com webguneak txat kutxa bat egiteko aukera ematen dizu. Txat kutxa hau zure webgunean jar dezakezu, HTML kode baten bidez. Atzealdeko irudia, koloreak, tamaina, hizkuntza,... zure gustura alda ditzakezu.

Honelako kuxtak web txikietan aurkitzea erraza izaten da. Gainera, erabiltzaileek bidaltzen dituzten mezuak ez dira galtzen, eta egun batetik bestera jasota geratzen dira. Hau oso praktikoa da jabea konektatuta ez badago mezuak uzteko.

Txat kutxez gain, beste zenbait gauza sor ditzakezu bertan: inkestak, *quiz*-ak (galdera bat eta lau erantzun: aukeratu erantzun zuzena), argazki-presentazioak, e.a.

Webgunea ingelesez dagoen arren, txat kutxen zerbitzua duela gutxi euskaratua izan da.

### Kanpo estekak 
*  Xat.com Webgunea
Sirius (argipena)

**Sirius** honakoa izan daiteke:
* Sirius izar bitarra.
* Sirius Black, Harry Potter liburu eta film saileko pertsonaia
Espainiako Lurreko Armadaren antolaketa

Uztailaren 4ko 1126/2008 Errege Dekretuaren arabera, Espainiako Lurreko Armada honela antolatuta dago:

* **Bulego Nagusia**
* **Agintea**
* **Aginte Euskarria**

Aldiz, Indarra, honela azpibanatzen da 416/2006 Errege Dekretuaren arabera:

* Lurreko Bulego Nagusia Armadaren Baliogarritasun Handirako (Betera)
* Lurreko Agintea
** Indar Arinak
*** Bi Infanteria Arineko Brigada: BRIL SAN MARCIAL V eta BRILAT GALICIA VII.
*** Legioaren Infanteria Brigada (Viator)
*** Jauskarri Brigada (Paracuellos del Jarama eta Murtzia)
*** Mendi-Gudatalde Buruzagitza (Jaka)
*** Zalditeria Brigada (Zaragoza)
** Indar Astunak
*** Hiru Mekanizazio Brigada (Madril, Badajoz eta Kordoba)
** Balearretako Komandantetza Nagusia (Palma)
** Zeutako Komandantetza Nagusia
** Melillako Komandantetza Nagusia
** Bestelako unitateak:
*** Transmisio Brigada
*** Lurreko Armadaren Indar Aeromugikorrak (Colmenar Viejo)
**** Baseak: Colmenar Viejo, Almagro, Betera, Agoncillo, Dos Hermanas, San Cristobal de La Laguna eta Melilla)
*** Artilleria Ekinaldi Agintea (San Andres del Rabanedo)
*** Itsasertzeko Artilleria Agintea (Tarifa)
*** Aire-aurkako Artilleria Agintea (Madril)
*** Ingeniari Brigada (Salamanca)
*** Operazio Berezi Agintea (Alacant)
*** Bestelako laguntza-unitateak
* Kanarietako Agintea
** Logistika Indar Eragilea (Colmenar Viejo, Calatayud, Sevilla, Talavera de la Reina, Valladolid, Granada eta Zaragoza)
*** Lurreko Logistika Agintea (Sevilla)
*** Osasun-Brigada
*** Operazioetarako Euskarri-Logistiko Agintea

## Kanpo estekak
Alkmena

Greziar mitologian, **Alkmena** (antzinako grezieraz Άλκμηνη *Alkmênê* "ilargiaren boterea"), emakume hilkor bat zen, Mizenasko Elektrion erregearen alaba eta Anfitrionen emaztea.

Heraklesen ama izan zen Zeusekin, nork bere senarraren itxura hartu zuen hau kanpoan zegoen bitartean, eta Ifiklesen ama ere izan zen, kasu honetan Anfitrionekin. Alkmena Heraklesetaz haurdun zegoenean, Hera jainkosa, Zeusen arreba eta emazte jeloskorra, Herakles jaio ez zedin saiatu zen. Bere ideia Galantisek zapuztu zuen, Alkmenaren zerbitzariak, nork Herari esan zion jada ume bat izan zuela. Herak erbinude bihurtu zuen.

Alkmena herakliden arbasotzat hartua eta Tebas eta Atenasen gurtua izan zen.

Anfitrionetaz banandu ondoren, Radamantisekin ezkondu zen, Beozian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dogon (herria)

**Dogonak** Mendebaldeko Afrikan dagoen Maliko etnia bateko kideak dira. Guztira 300.000 direla kalkulatu da. Bandiagarako Amildegietatik Niger ibaiaren bihurgunearen hego-mendebalderaino hedatzen den lurraldean bizi dira, baina batzuk Burkina Fasoren iparraldean daude. Dogonak, batez ere, artatxiki nekazariak eta errementariak dira. Ospetsuak dira beren eskultura eta kosmogoniagatik.

Dogon hizkuntzaz hitz egiten dute, zenbait dialektotan banatuta. Hizkuntza sekretu bat ere badute, sigi so delakoa, *Maskaren Elkarteko* kideek bakarrik erabil dezaketena. Dogonek lotura dute bozo etniarekin *txantxaren ahaidetasuna* edo Sanankuya izeneko gizarte ohituraren bidez. Dogonek eta bozoek elkarri trufa egiten diote baina, era berean, elkarri laguntzera beharturik daude.

## Dogonen mitologia, eta ufologia modernoa 
Ufologia sasi zientzia hedatu-hedatuan diharduten hainbatek honako hau diote, Marcel Griaule antropologoaren lanean oinarriturik:

Besteak beste, esplikatzen dute ezagutza horiek estralurtar izakiek eman zizkietela.

Zientzialariek diote istorio hori guztia engainua besterik ez dela. Robert Todd Carrollek adierazi du Sirius izar sistemari buruzko jakintzen iturririk probableena gaur egungo lurtar iturriak direla, eta dogon etniako kide interesatuei eman zietela; eta aurreiritziz jokatzen duten zenbait afrikar aditu sinesberak mito berriak asmatu dituztela. James Obergekk ere gogor kritikatu du dogonek beren jakintza estralurtarrengandik jaso duten ideia; aitzitik, aipatu du dogonek harreman handia izan dutela Mendebaldeko Europako esploratzaile, bidaiari eta misiolariekin, bai eta Frantziako Armadako kideekin ere; izan ere, hainbat dogon Frantziako Armadan aritu ziren, Bigarren Mundu Gerran. Noah Broschek, *Sirius Matters* bere liburuan, adierazi du dogonek izango zutela harremanik, 1893an, dogonen lurraldean bost asteko espedizioa egin zuten astronomoekin. Astronomoak 1893ko apirilaren 16ko eguzki eklipsea aztertzera joanak ziren. Obergek, orobat, nabarmendu du dogonen mitoek badituztela hainbat eta hainbat akats, hala nola Jupiterren ilargi kopuruarena, Saturno eguzkitik urrunen dagoen planeta izatearena, eta Saturno planeta eraztundun bakarra izatearena.

## Iruditegia 

Fitxategi:DogonVillage.jpg|Herri dogon bat.
Fitxategi:Hogon.jpg|Gizon dogona.
Fitxategi:Crocodile totem.jpg|Banani herria 2006an.
Fitxategi:Dogon mask 1.jpg|Antilope itxurako maskara.
Fitxategi:Figure of a Kneeling Woman MET DP-13314-032.jpg|1500. urtearen inguruko emakume baten zurezko irudia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Dogon herria izarrei begira", Juan Luis Mugertzaren artikulua, 2021/02/09.
Bandiagarako amildegiak

**Bandiagarako amildegiak** (, ) Dogon herrialdean, sabana eta Niger ibaiaren lautadaren artean, 200 kilometroan zehar hedatzen diren hareharrizko labarrak dira. Geologia, arkeologia eta etnologiaren aldetik dituen ezaugarriak direla eta, Mendebaldeko Afrikako toki hunkigarrienetako bat da. Gehiena Maliko Mopti eskualdean dago eta hego-mendebaldeko muturra Burkina Fason. 1989an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Amildegiak babesleku naturalak izan ziren dogon etniarentzat. Harearrizko horma malkartsuek babesa eta aterpe ematen zuten, dogonen etxeak bikain ezkutatzen zituztelako. Buztin, lasto eta behi gorotzezko nahasketa batez eginak, urrunera ia nabariezinak ziren, eta oraindik ere hala dira. Mimetismo hori, ez ustekabekoa liskar toki batean, oso egokia zen. Amildegiko horma garaienen gainean eraikiak baitziren, etxe hauetara arroketan gora eskalatzen bakarrik hel zitekeen (kasu batzuetan oraindik ere hala da). Han eta hemen harkaitz sakabanatuak dituen lurralde honek zaildu egin zien zalditeria taldeei bertan bizi zirenak esklabu hartzea. Amildegiaren tontorretik ikuspegi pribilegiatua zegoen eta mehatxua zetorrela garaiz ikus zitekeen, oraindik eragotzia izan zitekeenean edo bere eragina gutxitua.

## Historia 
Bandiagarako lehenbiziko biztanleak Toloyak izan ziren, K. a. III. eta II. mendeetan. Sanghatik hurbil dagoen harpe batean herri honen aztarnak aurkitu dira: buztinezko aletegiak, zeramika eta landare arrastoak.

XI. mendean Telem herria iritsi zen. Ehiztari, arrantzale eta biltzaileak ziren eta amildegian eraiki zituzten beren etxeak. Nekropolietan hildakoentzako eskaintzak jartzen zituzten. XIV. mendean, Maliko Inperioaren hedapen garaian, Dogonak amildegira iritsi ziren islametik ihesi. Orduan Telemak hegoalderantz ihes egitera behartuak izan ziren.

Telemak bizi ziren leizezuloak dira dogonentzako leku sakratuenak eta horietan dituzte hilobiak. Toki iritsiezinetan eraikiak izan ziren eta eskalatzaile trebeenak baino ezin ziren bertara ailegatu, baobabaren zuntzez eginiko sokak erabiliz.

## Erreferentziak 
* Artikulu honen atal batzuk Gaztelaniazko Wikipediako Acantilados de Bandiagara artikuluan oinarriturik daude.

## Kanpo estekak 
*  berria.info: Dogon herria, zeruari begira
*  Fernando ROJO TOLOSA: Bandiagarako amildegia,dogon herriaren babesleku Idazten.com
Termisjärvi

**Termisjärvi** aintzira Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen aintzira bat da, Raittijärvi sami herrixkatik eta Norvegiako mugatik hurbil dagoena. Käsivarsi Eremu Basatian dago, Lappi osoko hegazti-espezie ugarienak aurki daitezkeen eremu basatian, hain zuzen; aliota txikiak, antzara nanoak, belatz handiak, elur-hontzak, eskandinaviako lagopodoak, ipar-belatzak, ipar-kaskabeltzak, laponiako kaskabeltzak, marikoi isats-luzeak, negu txontak eta papourdinak dira, esaterako, aintzira inguruan aurki daitezkeen hegazti-espezie batzuk. Inguruko baldintza latzei probetxu ateratzea lortu duten animalia ugari dago ere; hala nola, azeri zuri eta gorriak, elur-oreinak, erbinude zuriak, eskandinaviako lagopodo eta lursaguak, ipar-katamotzak, jatunak, mendi lemingak, lursagu txikiak eta tundrako satorrak .
[250px|ezkerrera|thumb|Aintzira [Termisvaararen gailurretik.]]
Uda partean iristen diren beste ohiko biztanle batzuk hartz arreak eta otsoak dira.

Ailakkajärvi eta Pitsusjärvi aintzirak **Termisjärvi**ren bizilagun nagusiak dira. Zuzenean Eskandinaviako mendietatik datorren urak betetzen du aintzira; bestalde, ura, Dierpmesjohka ibaiaren bitartez kanporatzen da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da aintzira.

Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pasmajärvi (Enontekiö)

**Pasmajärvi** aintzira Finlandiako Enontekiö udalerrian dagoen aintzira bat da. Pöyrisjärvi eta Pulju eremu basatien artean dago, Peltovuoma herriaren ertzean. Nahiz eta aintzira ez dagoen babestutako eremu batean, bertan, hegazti babestu asko aurki daiteke; hala nola, txirri antzeko hegaztiak (urre txirri arruntak esaterako), borrokalariak, kuliska pikartak, zingira-hontzak, mirotz zuriak, eskandinaviako lagopodo ospetsuak, ahatebeltzak, ahatebeltz hegalzuriak, murgilari handiak, zerra txikiak, hego mugimendu motzak egiten dituzten belatz txikiak eta arrano beltzak.

Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira .

Peltojärvi mendebaldean **Pasmajärvi** aintziraren bizilagun nagusia da. Käkkälöjoki ibaitik datorren urak betetzen du aintzira; bestalde, ateratzeko orduan, ura Ylijoki ibaiaren bidez, Ounasjokira isurtzen da, azkenik, Botniako Golkoraino iristeko.

Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da eta bertako bost uharteek zuhaizti txiki dirudite lurzoru izoztuaren gainean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vuomajärvet

**Vuomajärvet** aintzirak Enontekiö udalerri finlandiarrean dauden aintzira multzo bat dira. Pöyrisjärvi Eremu Basatiaren barnean dago, Pöyrisjärvi aintziratik hurbil. Bertan, hegazti babestu asko aurki daiteke; hala nola, borrokalariak, istingor arruntak, kuliska pikartak, mendebal-txori mokomeheak, laponiako berdantzak, elur-berdantzak, elur-hontzak, eper zuriak, txirri lepokodunak, zapelatz galtzadunak, larre-buztanikarak, mendi-txontak, negu-txirtak, papourdinak, txirritxo handiak, txoka gorriztak, urre txirri arruntak, ahate gorriztak, ahatebeltzak, beltxarga oihulariak, zerra txikiak eta antzara hankagorriztak, hankahoriak, muturzuriak eta nanoak.

Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira .

Pöyrisjärvi iparraldean **Vuomajävet** aintziren bizilagun nagusia da. Pöyrisjoki ibaiak zeharkatzen ditu aintzirak iparraldetik hegoaldera, beraz, ibaiaren betebidea eta hustubidea bera da.

Aintzirak oso ezagunak dira arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da eta bertako uharte bakarrak, Turvekammi uhartean zehazki, zuhaizti txiki bilakatzen da lurzoru izoztuaren gainean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alto de las Bordas Viejas

**Alto de las Bordas Viejas** deritzona, Nafarroako mendi bat da, Andiako mendilerroan dagoena. Hiru tontortxoz osatuta dago: Iparraldekoa, hiruretatik garaiena, 1265 metrorekin, erdialdean beste bat, askorik nabarmentzen ez dena, 1259 metroko garaieran dagoena eta beste bat hegoaldean, 1262 metrokoa. Tradizionalki, orain Alto de las Bordas Viejas deritzona, Trekua deitu izan da, hura, dagokion toponimoa delarik. Trekua lepo bat da, muinoaren hegomendebaldean dagoena.

## Abiapuntuak 
Ibilbide labur bat Goñitik abiatzen da, Goñibar haranari izena ematen diona, ospetsua euskal folklorean Teodosio Goñikoa jauna bertakoa zelako. Mendiko herrixka honetara Irurtzunetik heltzen da, Ollarango harana eta Artetako mendatetik. Goñitik, San Migelen ermitaranzko bidea hartzen da. Toki honetan bidea uzten da pagadian sartzeko, pixkana-pixkana, galtzen doan bidezidor batek zeharkatzen duena. Bastagillerena eta Obiarena bordetatik gertu irtetzen da, nondik Goñiko Altuetako muinora igotzen den. Basoa atzean utziz, aurreko tontorrak igarotzen dira, tontor nagusira igotzeko

Lizarragako mendatetik, ibilbidea luzea da, baina, goitierari dagokionez, oso erosoa. Sarasa lautada igarotzen da, Usabide, Eskalaborro eta Peña Blanca haitzen gainean, Bordas Viejas de Atazabaleko muino zabalaren aurrean kokatzeko. Toki honetan interesgarria da eskumatarantz desbideratzea, Trekua lepora iritsi, eta bertan dagoen trikuharria ikusteko, oso gertu Trekuaren benetako tontorra geratzen delarik. Ezkerretik, hegoaldeko tontorrera iristen da, eta, erdialdeko tontorretatik igaroz, tontor nagusira iristen da.

## Kanpo estekak
Cenomaniar

**Cenomaniar**ra (batzuetan ere **Zenomaniar** moduan idatzita, nahiz eta zuzena ez izan) Kretazeoko estaietako bat da. Orain dela 99,6 ± 0,9 Ma eta 93,5 ± 0,8 Ma artean hedatu zen. Aurreko estaia Albiarra izan zen eta ondoren etorriko zena Turoniarra. Kretazeo Berantiarreko lehenengo estaia izan zen.

## Erreferentziak
Esquilacheren aurkako matxinada

**Esquilacheren aurkako matxinada** 1766an, Karlos III.a Espainiakoa errege zela, Madrilen egindako matxinada izan zen. Gutxi gorabehera 40.000 lagun matxinatu zirela kalkulatu da.

Finantzetako idazkari Leopoldo Esquilachek bultzatuta, madrildarren janzkerari buruzko lege bat onartu zen, eta horrek piztu zuen matxinada; Kapa luzea eta hego zabaleko kapela aldatzeko legea egin zuten, gaizkileak ezagutzeko oztopo zirela argudiatuz, eta horien ordez, kapa laburragoa eta hiru puntako kapela erabiltzeko agindua ezarri zuten. Hala ere, benetako arrazoiak bestelakoak izan ziren: gosea, lehengaien prezio altuak eta Karlos III.ak ekarritako ministro atzerritarrari herritarrek zioten mesfidantza.

Esquilacheko markesa erbesteratzean amaitu zen matxinada.

## Ikus, gainera 
* 1766ko matxinada

## Kanpo estekak
Turoniar

**Turoniar**ra Kretazeoko estaietako bat da. Orain dela 93,5 ± 0,8 Ma eta 89,3 ± 1,0 Ma artean hedatu zen. Aurreko estaia Cenomaniarra izan zen eta ondoren etorriko zena Coniciarra. Kretazeo Berantiarreko bigarren estaia izan zen.

Izena Alcide d'Orbignyk jarri zion Frantziako Tours hirian oinarriturik.

## Erreferentziak
Coniaciar

**Coniaciarra** (batzuetan ere **Koniaziar** moduan idatzita, nahiz eta zuzena ez izan) Kretazeoko estaietako bat da. Orain dela 89,3 ± 1,0 Ma eta 85,8 ± 0,7 Ma artean hedatu zen. Aurreko estaia Turoniarra izan zen eta ondoren etorriko zena Santoniarra. Kretazeo Berantiarreko hirugarren estaia izan zen.

## Coniaciarra Euskal Herrian 
Arabako mendebaldeko lur eremu zabala garai honetako dira.

## Erreferentziak
Club de Remo Ciudad de Santander

thumb|300px|Ciudad de Santander 2008an ziaboga ematen.
**Club de Remo Ciudad de Santander** (euskaraz: *Santander Hiriko Arraun Kluba*) Santanderreko arraun talde ohia da. Tosta finkoan, mota guztietako kategorian hartzen zuen parte: bateletan, trainerilletan eta traineruetan.

## Uniformea 
Kamiseta zuria eta urdina erabiltzen zuen eta *Virgen del Mar* trainerua zuria zen.

## Historia 
Elkartea 1988an sortu zen Pedreñatik etorritako arraunlariekin. Urterik onenak berehala ezagutu zituen Kontxako banderara bi aldiz sailkatzean eta Kantabriako txapelketak irabaztean. Bereziki aipagarria izan zen 1993 urteko denboraldia, hurrengo urteko Ligarako egin zen sailkapenean laugarren postuan gelditu baitzen, Kontxara sailkatu eta Espainiako Txapelketan hirugarrena izateagatik. Nerbioiko Sari Handian ere hirugarren egin zuen.

90. hamarkadaren azken urteetan arraunlari eskasiak bultzatuta beste klubekin elkartu zen, 1997an Santoñarekin eta 2001eta 2002an La Marucarekin.

Federazio Ligak eratu zirenean igoerako play-offetan sartu zen lehen bi urteetan, 2003 eta 2004ean, baina ez zuen TKE Ligara igotzea lortu. Azken urteetan KAE 2 Ligan ibili ondoren 2011ean ez zuen trainerurik atera ahal izan eta taldea desegin zen. 2012an Club de Remo Santanderrek hartu zuen haren lekua.

2025eko urrian Londresko Tamesis ibaian jokaturiko estropada batean hirugarren egin zuen *Virgen del Mar* traineruak. Guztira mota guztietako 278 ontzik hartu zuten parte London Great River Race estropadan.

## Palmaresa 
[thumb|300px|[Santurtziko Bandera 2006.]]
### Kontxako Bandera 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (0)
* Seigarrena 1991ean.
* Sailkatua (2): 1991 eta 1993.

### TKE Liga 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (0)
* Hirugarrena (0)
* KAE 1 Liga (0): Bigarren 2004ean eta hirugarren 2003an.
* **Euskal Liga (0):** Hamargarren 1994ean.
* Kantabriako Liga autonomikoa (1): 1989.

### Espainiako Traineru Txapelketa 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (0)
* Hirugarrena (1): 1993.

### Kantabriako Traineru Txapelketa 
* **Txapelduna (6):** 1989, 1991, 1992, 1993, 1994 eta 1997 (azken hau Santoñarekin batera).

### Gainontzeko estropadak 
### Trainerillak 
* Espainiako Trainerilla Txapelketa (0): hirugarren 1993an.
* Kantabriako Trainerilla Txapelketa (6): 1989, 1991, 1993, 1996, 1998 eta 1999.

### Batelak 
* Espainiako Trainerilla Txapelketa (0): hirugarren 1989an.
* Kantabriako Trainerilla Txapelketa (1): 1999.

## Azken denboraldiak 
## Antolaturiko estropadak 
Ciudad de Santanderrek antolatzen duen estropada nagusia Santanderko Bandera da.

### Entrenatzaileak 
### Babesleak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santoniar

**Santoniar**ra Kretazeoko estaietako bat da. Orain dela 85,8 ± 0,7 Ma eta 83,5 ± 0,7 Ma artean hedatu zen. Aurreko estaia Coniaciarra izan zen eta ondoren etorriko zena Campaniarra. Kretazeo Berantiarreko laugarren estaia izan zen.

ICSaren arabera *Cladoceramus undulatoplicatus* inozeramido bibalboaren agerpenarekin hasi zen garaia. Buakera *Marsupites testudinarius* krinoidearen desagerpenarekin markatzen da.

## Erreferentziak
Eskalaborro

**Eskalaborro** Nafarroako mendi bat da, Andiako mendilerroan dagoena, 1228 metroko garaiera duena. Gertu daude Peña Blanca, Usabide eta Alto de las Bordas Viejas mendiak.

## Abiapuntuak 
Dorraotik abiatuta eta San Pedroko ermitatik igaroz, Lezitza labarrarekiko paraleloa den labar txiki batetatik igotzen da. Aitzorrotz eta Eskalaborro amildegietatik igaroz, Elordia mendatera iristen da. Pagomotxeta igotzen da, eta Lurgorriko portara jeisten da, Eskalaborrotik banatzen gaituena. Gailurretik jarraituz Aitzorrotzera iris daiteke.

Elordiko portu inguruan, Elordiko harria izeneko zutarria dago, bi metro baino gehixeagoko garaiera duena, eta, esaten denez, hemen utzi zuten jentilek.
## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean
Tuolpajärvi

**Tuolpajärvi** aintzira Finlandiako Enontekiö udalerrian dagoen aintzira bat da. Pöyrisjärvi Eremu Basatiaren mugan dago, Ounasjärvi aintziratik eta Hetta hiriburutik hurbil. Nahiz eta aintzira ez dagoen babestutako eremu batean, bertan, hegazti babestu asko aurki daiteke; hala nola, borrokalariak, istingor arruntak, kuliska pikartak, mendebal-txori mokomeheak, laponiako berdantzak, elur-berdantzak, elur-hontzak, eper zuriak, txirri lepokodunak, zapelatz galtzadunak, larre-buztanikarak, mendi-txontak, negu-txirtak, papourdinak, txirritxo handiak, txoka gorriztak, urre txirri arruntak, ahate gorriztak, ahatebeltzak, beltxarga oihulariak, zerra txikiak eta antzara hankagorriztak, hankahoriak, muturzuriak eta nanoak.

Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira .

Tuolpajärviren aldameneko aintzira nagusia hegoaldean dagoen Vuontisjärvi da. Vaikkojoki ibaitik datorren urak betetzen du aintzira; bestalde, ateratzeko orduan, ura Vaikkojoki eta Vuontisjoki ibaien bidez, Ounasjokira isurtzen da, azkenik, Botniako Golkoraino iristeko.

Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da aintzira eta bertako bi uharteek zuhaizti txiki bilakatzen dira lurzoru izoztuaren gainean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak