open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Morlans

**Morlans** Donostiako (Gipuzkoa) auzoa da. Aiete, Amara Berri eta Amararekin egiten du muga

## Historia 
Morlans toponimoa 1525. urtean aipatzen da lehenengo aldiz; Jabetza-eskritura baten bidez dakigu Maria de Fayet-ek, gaur egun Aiete-k, Lugaritz baserriko Joanes de Guarnizori Morlas portuko lurrak saltzen dizkiola. Gaskoi toponimoa da. Mourlâs (Morlàas frantsesez) Biarnoko hiriburu zaharra zen. Inguruko adineko pertsona autoktonoek beti erabiltzen dute Morlas eta inoiz ez Morlans leku hau izendatzako. Antzina, pasealeku hori Arroilako pasealekua edo Los Caños pasealekua izenarekin ere ezagutzen zen, ziurtasunez esan daiteke bide horrek paraleloan zegoen akueduktua izendatzen zuela.

### Morlans iturburua 
1609an Juan Ferrier iturginak diseinatutako ur-hoditeria berria gauzatzen hasi zen Morlans-etik. Obra 1658an berreraiki behar izan zuten uholde baten ondorioz, eta akueduktu bat jarri zioten haren arkupean padurako ura igarotzen zelako. Lan hauek iraun bitartean Morlanseko portua eta zerrategia irteerarik gabe geratu ziren. Hori dela eta Izostegi baserrikoek hasi ziren lan horiek egiten.) eta hiriaren zabalkundearekin batera eraitsi zen ubidea.

### Gas fabrika 
1893an, eskaera handitzearekin batera zerbitzua udalaren eskuetara pasa zen Fábrica Municipal de Gas de San Sebastián S.A. izenarekin eta lantegia San Bartolomeko muinoaren oinetik Morlansera lekualdatu zen.

1980ko hamarkadan, Bartzelona-Valentzia-Euskal Herria goi-presioko gasbidea jarri zen martxan. Bergara-Irun gasbidea konektatu zen, eta bertatik abiatzen ziren presio ertaineko gasbideak, industria-erabiltzaileari eta etxeko erabilerarako banaketa-sareari gas naturala ematen zietenak, fabrikak ustiatzen zuena bezalakoa. Une horretan Donostigas marka erabiltzen hasi zen.

90eko hamarkadan gas naturala sartu zen eta fabrikak hiri-gasa sortzen jarraitu zuen, banaketa-sarea birmoldatzen zen bitartean.

1998an itxi eta desegin zuten lantegia.

Gaur egun, sare nagusiak lau arteria ditu, Donostigasek Morlansen, fabrikako lursail zaharretan, dituen instalazioetatik abiatzen direnak eta Gas Euskadi gasbidetik hornitzen dena.

### Morlans auzoa 
Morlans eko lehen etxebizitzak Aietera igotzen den aldapan eraiki zituzten.    

2007 urtean urbanizazio berriko etxebizitza blokeetako obrak hasi zirenetik, 2014 urtean bizilagunek Leire Plaza  erabiltzen hasi ziren arte, ingurune honetako biztanle kopurua handitu egin da, denetara 1.567 biztanle izanik, 811 emakume eta 756 gizonezko, eta bertako gizarte dinamika biziberrituz joan da.

## Ondare nabarmena 
* Lugaritz-Morlans bidegorriko tunela
* Morlanseko biaduktua
* Puioko parkea

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Donostiako Gas Lantegia (Morlans)

## Kanpo estekak 
** Morlanseko ubidearen argazkia https://www.kutxateka.eus/Detail/objects/177360/s/0
** Soriazu, Dani. La historia de una ciudad sedienta https://www.diariovasco.com/san-sebastian/historia-ciudad-sedienta-20180401000402-ntvo.html
** Morlanseko ubidearen grabatu bat http://www.albumsiglo19mendea.net/cas/ficha.php?foto=002415&codigo=2415
Uribarri

**Uribarri** izenak hainbat adiera ditu:

;Toki izenak:
* Uribarri: Aramaioko (Araba) auzoa.
* Uribarri: Arrankudiagako (Bizkaia) auzoa.
* Uribarri: Arrasateko (Gipuzkoa) auzoa.
* Uribarri: Bilboko (Bizkaia) barrutia.
* Uribarri: Bilboko (Bizkaia) auzoa.
* Uribarri: Kuartangoko (Araba) herria.
* Uribarri: Oñatiko (Gipuzkoa) auzoa.
* Uribarri Araka.
* Uribarri Arratzua
* Uribarri Dibiña.
* Uribarri Ganboa.
* Uribarri Gaubea.
* Uribarri Jauregi.
* Uribarri Harana.
* Uribarri Nagusia.
* Uribarri-Zabaleta (Busturialdea, Nabarniz)
* Uribarri (Trebiñuko aurkintza)
* Ulibarri (Lana).
* Uliberri. (Artzibar)

* Donemilagako goldean *Horivarri* bat aipatzen da. Badirudi herri hustu baten aipamena dela, geroago *Ullibarri* bezala dokumentatua. Narbaiza, Gordoa eta Luzuriaga artean egon zen.

;Bestelakoak:
* Uribarri: Bilboko (Bizkaia) konpartsa.
Otxarkoaga-Txurdinaga

**Otxarkoaga-Txurdinaga** Bilboko barrutia da. Ibaizabal ibaiaren ekialdera kokatzen da. Iparraldean Uribarriko barrutiarekin eta mendebaldean Begoñako barrutiarekin egiten du muga. Barrutiak guztira; 389,94 hektareako azalera dauka, eta 29.690 biztanle (2005).

## Barrutiaren ezaugarriak 
Distritua bi auzotan banatzen da, Txurdinaga eta Otxarkoaga. Bi auzo hauek, bi hirigintza eredu oso desberdinen adibide garbia dira. Txurdinagan espazio zabalak eta gune berdeak nagusi diren bitartean. Otxarkoagan pilaketa, kale estuak eta maldak nagusitzen dira.

Auzoen biztanleri egituran ere, desberdintasun handiak ikus daitezke. Otxarkoagan etxebizitza sozial eta udalak sustaturikoa nagusi da, horrek eraginda, biztanleriaren zati handi batek udalaren laguntzak jasotzen ditu. Txurdinagan ostera, etxebizitza soziala baldin badago ere, etxebizitza gehienak libreak dira.

Biztanleriaren adinari dagokionez, Otxarkoagako biztanleriaren batez besteko adina hiriaren batezbestekoaren gainetik dago, hau da, biztanleriaren zahartze prozesua arinagoa da. Txurdinagan bestalde, auzo "gazteagoa" izateagatik, zahartze hori astiroago gertatzen ari da.

## Zerbitzuak 
Mikoleta auzunean dagoen Santa Marina ospitaleak zerbitzua ematen die barrutiko zein kanpoko biztanleei ere, arnas gaixotasunetan espezializatuta dagoelarik.

## Biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Mahatserri
* Begoña Gil

## Kanpo estekak
Santiago (Txile)

**Santiago** (gaztelaniaz *Santiago* edo *Santiago de Chile*) Txileko hiriburua eta hiri nagusia da, herrialdeko erdialdean kokatua. Bere metropoli eremua **Santiago Handia** (gaztelaniaz *Gran Santiago*) izenaz ezaguna da.

2002an 5.428.590 biztanle zeukan hiri ingurune osoak, 37 komuna edo distrituk osatuta. Komuna hauek aldi berean beste hainbat auzotan banatzen dira.

## Historia 
1541eko otsailaren 12an sortu zuen Pedro de Valdivia espainiarrak «*Santiago de Nueva Extremadura*» izenarekin, eta hurrengo hilabeteetan bertako amerindiarrak hiri berria suntsitzen saiatu ziren.

1810ean, Txileko independentziaren prozesuan, Errepublikaren hiriburu izendatu zuten, eta hurrengo urteetan bataila nabarmenak gertatu ziren hirian, Chacabucokoa eta Maipúkoa.

1920ko hamarkadan lehenengo eztanda demografikoa gertatu zen, eta hurrengo hamarkadetan ere etengabean gora joan zen biztanleriaren kopurua, bereziki 1960ko urteetan.

## Klima 

## Banaketa administratiboa 
[thumb|ezkerrera|300px|Santiagoko distrituak edo "[Txileko komuna|komunak".]]

thumb|erdian|720px|Santiagoko erdigunearen ikuspegia Santa Lucía muinotik

## Garraiobideak 
Santiagoko metroa abian ipini zuten 1975ean eta gaur egun Hego Amerikako erabilienen artean dago, urtero 600 milioi bidaiarik baino gehiago erabiltzen dute.

## Santiagotar ezagunak 
* Elena Aldunate (1925-2005), idazlea.
* Patricio Guzmán (1941), dokumentalgilea.
* Roberto Bolaño (1953-2003), idazlea.
* Alejandro Amenabar (1972), zine zuzendaria.
* Claudio Bravo (1983-), futbolaria.

## Herri eta hiri senidetuak 
Santiago ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Santiago Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: *Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas – UCCI*) (portugesez: *União de Cidades Capitais Ibero-americanas*) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz: 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak 
*  Santiagoko metropoli-barrutiaren gobernua

|}
Basurtu-Zorrotza

**Basurtu-Zorrotza** Bilboko 8. barrutia da. Iparraldean Barakaldoko udalerriarekin, mendebaldean Alonsotegiko udalerriarekin, ekialdean Ibaizabal ibaiarekin eta hegoaldean Errekaldeko barrutiarekin egiten du muga. Barrutiak guztira 708,98 hektareako azalera dauka, eta 34.075 biztanle (2005).

Bost auzotan banatzen da, Masustegi, Basurtu, Zorrotza, Altamira eta Olabeaga. Bilboko ospitale nagusia barruti hontan dago Basurtuko Ospitalea, XIX. mendearen bukaeran Bilboko kanpoaldeko lurretan eraikia.

Bilboren azpiegitura handiak biltzen dira barruti hontan, esaterako Bilboko Nazioarteko Erakustazoka edota San Mameseko futbol zelaia.

## Barrutiaren eraberritzea 
Udalak barrutia berriztu eta azpiegiturak hobetzeko egitasmo ugari dauzka. Gaur egun, A-8 Autobideko Sabino Arana etorbideko hirirako sarbidea eraitsi eta Olabeagako auzoaren azpitik eraikiko da lurpeko sarbide berria.

Horrez gain Garellano eta Olabeagan etxebizitza berriak eraikiko dira, 2.500 inguru.

## Ikus, gainera 
* San Mames
* Basurtuko Ospitalea
* Bilboren berritzea

## Kanpo estekak
Santa Marina (Arrasate)

**Santa Marina** Arrasateko (Gipuzkoa) auzoa da.

## Jaiak 
Auzoari izena ematen dion *Santa Marina* da bertako zaindaria; uztailaren 18an *Santa Marina jaiak* ospatzen dituzte.

## Udal hauteskundeetako emaitzak 
2007ko maiatzaren 25ean udal hauteskundeak izan ziren. Egun hartan, 2.176 hautesle zeuden Santa Marinan (%100), baina 1.047 abstenitu egin ziren (%48,12). Alderdien botoak horrela banatu ziren:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abando

**Abando** izenak hainbat artikulutara eraman gaitzake:

##  
# Abando: Bilboko barrutia.
# Abando: Bilboko auzoa.
# Abandoko Indalecio Prieto geltokia: tren geltokia.
# Abando: herri independiente izan zen, Bilbok anexionatu arte.

## Abizena 
Euskal deitura ere banda Abando, adibidez pertsona hauena:

* Juan Abando Urrexola, euskal idazlea.
Abando (auzoa)

**Abando** Bilboko auzoa da. 116,87 hektarea eta 23.407 biztanle ditu. Izen bereko distrituan dago, seigarrenean, alegia. Bilboko erdiguneko auzoa da, denda eta bulego gehienak biltzen dituena. XIX. mende bukaeran Bilbok Abandoko Elizatea anexionatu zuenean zabalgune gisa lehenik garatu zen auzoa izan zen. Bizkaiko eta Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak Abandon daude.

*Abando* hitza jadanik 1192. urtean agertzen da Abandoko Done Bikendi eliza dela eta. Beraz, ia 700 urteko herri udalduntzat jotzen da, 1200 ingurutik Bilbok 1875ean anexionatu zuen arte: tartean, urte askotan Gernikako Juntetxean aulkia izan zuen. Garai batez udala La Casillan egon zen eta historikoki Zorrotza ere Abandokoa izan zen, Enkartaziotzat jotzen den arren. Errekalden eta Basurtun auzo alkate bana omen zeuden. Erdigune tradizionala Albia lorategia izan da betidanik, ondoan baitzeuden bai udala, gaurko Mazarredo Zumardiaren parean, zein Abandoko Eskolak, geroko Auzitegi Jauregia eraiki zuten orubean. Huraxe izan zen Abandoko Elizateko plaza nagusia, Bilbok anexionatu aurretik. Herriaren muga Ibaizabalek markatzen du: ezkerralde guztia Abando da. Gaurko auzoak izaera erresidentziala dauka aspalditik, hiriko etxebizitzarik handienak eta garestienak baitaude bertan. Itsasadarraren ondoko lurrek izaera industrialagoa zeukaten.

Abandok honako auzoak eta aldeak jasotzen ditu: Indautxu, Albia bera, Errekalde, Irala, Iralabarri, Basurtu, San Frantzisko aldea, Abusu, Ibaizabal auzo zaharra, Ollargan, Seberetxe... hau da, Ibaizabalen ezkerralde osoa.

Itsasadarrean ontziolak nagusitu ziren, batez ere Abandoibarreko Euskalduna ontziola. Horrez gain, ontzigintzarekin loturiko beste hainbat enpresa txikiago, eta gaien garraioan aritzen ziren beste hainbat enpresa. Egun, industria itsasadarreko guneetatik erabat desagertu denean, gune horiek berrizten ari dira, antzina Bilboko portuak hartzen zituen Abandoibarra eta Uribitarteko guneak, esaterako.

## Ekonomia 
Abandoko auzoan hiriko denda nagusiak eta garestienak daude, On Diego Lopez Haroko Kale Nagusia eta Moyua plaza bitarte "Urrezko milia" izendapenaz ezagutzen den gunean. Gune hori Colon Larreategi eta Urkixo Zumarkaleko lehen zatira hedatu da azken urteetan. 1969. urtean, El Corte Inglések bere merkataritza zentroa zabaldu zuen Kale Nagusia eta Urkixo Zumarkaleen artean.

Ekonomikoki, gehien garaturiko auzoa da, guztira 41.874 enpresek dute egoitza Abandoko auzoan, Bilboko enpresen % 27,57ak alegia. Saltokiei dagokienez, 1.829 daude guztira, 6.797 pertsona enplegatuz. Azalera komertziala guztira 220.993 metro koadrokoa da.

## Kale garrantzitsuenak 
* Mazarredo zumarkalea
* On Diego Haroko Lopitz Kale Nagusia
* Urkixo zumarkalea

## Eraikinak 
thumb|eskuinera|px150|San Bizente Martiriaren eliza. Atzean, Albia eraikina.
* Abandoko geltokia
* Sabin Etxea

## Plazak 
* Jado plaza
* Moyua plaza
* Pedro Egillor plaza
* Plaza Biribila
* Venezuela plaza
* Zabalgune plaza

## Parkeak 
* Albia lorategiak
* Casilda Iturrizar Parkea

## Ikus gainera 
* Abandoko Elizatea
* Abando (barrutia)

## Kanpo estekak
Begoña (auzoa)

**Begoña** Bilboko auzoa da, laugarren barrutian kokatuta dago, Begoñako barrutian alegia.

Auzoak hiriko gune ezagun asko biltzen ditu, Begoñako basilika eta Dolaretxe esaterako. Zumalakarregi etorbideak bitan banatzen du auzoa, ekialdean Begoñalde taldea, eta mendebaldean Pedro Cortes Taldea aurkitzen direlarik.

Auzoak 5.719 biztanle zituen 2006an eta 19,56 hektareako azalera.

1925ra arte Bizkaiko udalerria izan zen orduko Begoñako Errepublikan 2020ko hiru barruti hauek sartzen ziren:  Uribarriko barrutia,  Otxarkoaga-Txurdinagako barrutia eta oraingo Begoñako barrutia. Beraz, Begoña auzo hau, Begoñako barrutian dago eta hau Begoñako Errepublikako zati bat zen 1924an.

## Etimologia 
Lujua barrutian «*Vecunienses hoc munierunt* (Vecuniarrek hau egin zuten)» dioen inskripzioaren berri eman zuen Gabriel Henaok XVII. mendean. Vecunienses erromatar garaiko herritar-izen hori, *Vecunia* izeneko herri edo hiri bateko biztanleei zegokien eta Vecunia izan hori, mende batzuk geroago Begoña izena bilakatu bide zen. Emil Hübnerrrek inskripzio faltsutzat eman zuen arren Mikel Unzueta eta Fernando Fernández Palacios arkeologoek, 2003an plazaratutako lan batean, egungo "Begoña" "Vecunia" toponimotik etor daitekeela defendatu zuten. Inskripzioa benetakoa izan zela argudiatu izan dute eta Vecunia izena zelta hizkuntza batekin lotu zuten.Izen hori Loiu inguruan zegoen harritzar batean jasota omen zegoen. Ez dago garbi *Vecunia* horren mugak non zeuden baina, antza, Loiuraino ailegatzen zen bi ikerlari horien esanetan .

Euskara oinarri hartuta, Begoña izenean "beheko muinoa" edo "behe muino" irakurri izan dute beste ikerlari batzuek, Juan Ramón Iturriza, Andres Eliseo Mañarikua, besteak beste.

## Kale garrantzitsuenak 
* Pedro Cortes Taldea
* Lezamako trenbide Zaharra
* Zumalakarregi etorbidea

## Iruditegia 

Fitxategi:Avenida Zumalacárregui.jpg|Zumalakarregi etorbidearen ikuspegia.
Fitxategi:Basilica of Begoña from Zabalbide.jpg|Begoñako basilika.
Fitxategi:Bilbao - Calzadas de Mallona 01.jpg|Mallonako galtzada.

## Ikus, gainera 
* Mahatserri
* Begoñako errepublika
* Begoñako Andre Maria
* Begoña (barrutia)
* Vecunia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uribarri (Bilboko auzoa)

**Uribarri** Bilboko auzoa da. 32,43 hektarea eta 14.048 biztanle dauzka. Izen bereko barrutian kokaturik dago, bigarren barrutian alegia. Auzoak barrutiari izena ematen dio.

Matiko eta Zurbaraneko auzoan artean kokatzen da, hiriaren eta Bilboko itsasadarraren ekialdean.

Malda horiek, irisgarritasun arazoak sortzen dituzte mugikortasun gutxiko pertsonentzat gehienbat. Horretarako, udalak espaloiak hobetu eta eskailera mekanikoak ezarri zituen auzoko Kristo kalean. Eskailera horiek bi tarte dauzkate eta 200 metroko luzera.
Fitxategi:Begoña 1925-2.jpg
Fitxategi:Begoña mapa 1925-7.jpg
Fitxategi:Begoña mapa 1925 - Legenda.jpg

## Irisgarritasuna 
Bilboko auzo askotan bezala, auzoaren ezaugarri nagusia maldak dira. Mendebaldetik ekialderanzko norabidean, maldan gora doa auzoaren profila. Malda horiek irisgarritasun arazoak sortzen dituzte, mugikortasun gutxiko pertsonentzat gehienbat.

Irisgarritasuna hobetzeko, udalak espaloiak hobetu eta hainbat azpiegitura jarri ditu azken urteetan:

* Uribarri kalean dauden arrapala mekanikoak. Lau tarte dira, guztira 65 metroko luzera dutenak. Zoritxarrez, arrapalen matxurak ohikoak izaten dira, bandalismoa eta eguraldiaren eragina dela eta.
* Trauko zeharkalean kokatutako eskailera mekanikoak. 6 tarte dira, Aralar kalea, Esnarritzaga kalea eta Uribarriko C zeharkalea lotzen dutenak.
* Uribarriko C zeharkalea eta Maurice Ravel etorbidea lotzen duten bi igogailu, 7 metroko altuera igotzen dutenak.
* Tutulu kalean kokatutako igogailua, 14,95 metroko altuera igotzen duena.

## Garraio publikoa 
### Autobusa 
Bilbobuseko hamalau lineek komunikatzen dute Uribarri Bilboko erdialdearekin eta Bilboko beste auzoekin. Linea horietatik hamaika autobus normalei dagozkie, bi mikrobusei eta bat gautxori bati.

### Trena 
Euskotrenen Txorierriko linearen (Bilbo-Lezama) geltoki bat dago Uribarri auzoan.

### Metroa 
Etorkizunean, Bilboko metroaren hirugarren linearen geltoki bat egongo da, guztira lau sarbide izango ditu auzoaren lekurik garaienetan bizi diren biztanleen irisgarritasuna errazteko.

## Kalerik garrantzitsuenak 
* Tiboli kalea
* Uribarri kalea
* Trauko kalea

## Elkarteak 
* Uribarri (konpartsa)
* Aldapan Gora Kultur Koordinakundea
* Tanttaka Euskara Taldea
* Aletu Emakumeen Elkartea
* Gure Etxea Auzo Elkartea
* Gailurra Mendi Taldea
* Gozaldi Eskaut Taldea
* Uribarriko Gazte Konpartsa

## Ikus, gainera 
* Mahatserri
* Begoña Arroyo

## Kanpo estekak
Arangoiti (Bilbo)

**Arangoiti** Bilboko auzoa da. Bilboko lehen barrutian kokaturik dago, Deustukoa, alegia. Banderas mendiaren magalean kokaturik, itsasoaren mailatik 100-150 bat metrora. Bilbo iparraldeko ikuspegi ederra dago auzo honetan. Auzoak 4.625 biztanle dauzka eta 12,79 hektareako azalera. Guztira 362 biztanle bizi dira hektareako. Auzoaren hegoaldean Buena Vista etxebizitza multzoa dago, auzoaren erdigunetik banandua. Azken urteetako immigrazio prozesuaren eraginez, hainbat etorkin etorri da auzora bizitzen (etxebizitzek eskaintzen dituzten prezio merkeak direla eta.

Azken urteetan auzoaren iparraldean babes ofizialeko etxebizitzak eraiki dira, eta horrez gain, txalet urbanizazio berri bat, "Deustuko begiratokia" izenez ezaguna. Gainera, Enekuriko sarbide berria egitearekin batera, auzorako sarbideak hobetu dira eraikitako errepide berri batekin.
[thumb|erdian|500px|Arangoiti [Basurtutik ikusita.]]

## Garraiobideak 
Arangoiti Bilbo erdigunearekin Bilbobusen 01 lineak lotzen du. Auzokoen kexa nagusia betidanik izan da garraioa, horregatik 2005. urtean aipaturiko autobus linea horren maiztasuna 30 minututik 15 minutura handitu zen. Horrez gain, linea Buena Vistako auzuneraino luzatu zen, eta bertan 30 minutuko maiztasuna eskaintzen du.

Deustuko San Pedrorekin batzen duen igogailua ere badago, Bilbo hiriak malda gehiegiko auzoetara heltzeko eraikitako lau igogailuetako bat. Dena den, igogailu zerbitzuaren emakidun enpresak urteetan zehar eginiko mantenu-lan eskasa dela eta, igogailua maiz matxuratu ohi da. 2006. urtean zehar igogailua asteetan zehar egon zen ibili gabe. Horrek eraginda, udalak mikrobus zerbitzu bat jarri zuen auzoa eta Deustuko San Pedro batzeko.

## Kale garrantzitsuenak 
* Ganekogorta kalea
* Jata Mendia kalea
* Araneko kalea.

## Ikus, gainera 
* Arangoiti (Altsasu)
* Arangoiti (mendia)

## Kanpo estekak
Elorrieta

**Elorrieta** Bilboko San Ignazio-Elorrieta auzoaren zatia da. Auzoaren iparraldean kokatua, Erandiotik mendigatik banatuta.

## Historia 
Historian zehar San Ignazioko auzoaren garapenarekin bat joan da Elorrietarena ere. Gunearen kanpoaldeko izaeragatik, hirigunean egon ezin daitezkeen azpiegiturak biltzen ditu; aintzinean Deustuko udal-hiltegia (desagertuta). Horrez gain, hiriko ur zikinak Bilboko itsasadarraren kanpoaldera eramaten zituen estazio bat eraiki zen (1895-1903), bere garairako puntakoa ("saneamendua"). Gaur egun ordea hiriaren ur kutsatuak ez dira jada itsasadarrera botatzen eta 1996 amaitu zen; zori txarrez bere makineria desagertu zen. Estazioa kanpotik berriztu eta parke bat eraiki da honen inguruan. Gaur egun Bilboko zabor kamioien biltegia eta Garbigunea (hiltegiaren ondoan).

2003tik udalak etxebizitza berriak eraiki ditu bertan. Auzoan 1930eko hamarkadatik zegoen "Etxe luzea" izeneko etxebizitza blokea eraitsi eta bertako bizilagunentzako etxebizitza berriak eraiki ziren. Horrez gain, hiriaren etxebizitza beharrizanak asetzeko 150 etxebizitza gehiago eraiki ziren. Etxebizitza berriekin, auzoko biztanleria hazi egin da. Elorrietan gune industrial txiki bat ere badago, Canal Bizkaia eta Bilbovision telebista kateak bertan egon ziren.

## Garraio publikoa 
Auzoaren garraiobide bakarra autobusa da, Bilbo erdigunea eta Termibus elkartzen dituen autobus linea bat dago, auzoko etxebizitza berriak eraikitzean San Ignazioko Levante plazatik Elorrietara luzatu zena.

Ibaian zehar txalupa bidez Zorrotzarekin lotura desagertu zen.

## Kale garrantzitsuenak 
* Orixe kalea
* Elorrieta plaza
* Agirre lehendakariaren etorbidea
* Elorrietako erribera

## Kanpo estekak
Zurbaran

**Zurbaran** Bilboko auzoa da, bigarren barrutian kokaturik dagoena, Uribarriko barrutian alegia. Auzoak 12.850 biztanle dauzka eta 0,43 kilometroko karratuko azalera. Auzoa hiriaren ekialdean kokaturik dago Artxanda mendiaren lehen maldetan. Maldak dira, auzoaren ezaugarririk nagusienetakoa. Auzoa 1950eko hamarkadatik aurrera eraiki zen, hiriak bizi zuen etxebizitza beharrizan handia zela eta (eta bereziki Etxebarria fabrikako langileena).

Auzoaren eraikitzean bi garai desberdindu litezke. Batetik Zumalakarregi etorbidearen ondoan kokatzen diren langile kooperatibek eraikitako etxe txikiak. Eta bestetik 1960ko hamarkadatik aurrera eraiki ziren etxebizitza blokeak. Garai hartan eraikitako etxebizitzak Zurbaranbarri izeneko gunean daude, eta Zurbaranen gorengo aldean kokatzen dira, Arabellako auzoaren iparraldean.

2010ean auzotik igaroko da EuskoTrenen "Metroaren Hirugarren Linea". Linea horrek Bilboko Alde Zaharra eta Etxebarri batuko ditu Bilboko ekialdeko auzoak zeharkatuz. Horrez gain, Bilboko aireportua hiriarekin lotuko ditu. Horrez gain, Bilboko udalak lurpeko aparkaleku berria eraikiko du auzoan "Aparkalekuen Plangintza Estrategikoaren" barnean.
Fitxategi:Begoña 1925-2.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925-7.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925_-_Legenda.jpg

## Kalerik garrantzitsuenak 
* Lezamako Trenbide Zaharra kalea
* Zurbaranbarri kalea

Fitxategi:Zurbaran Begoña Bilbo 2.jpg|Institutua
Fitxategi:Zurbaran Begoña Bilbo 3.jpg|Zumaia kalea
Fitxategi:Zurbaran Begoña Bilbo 4.jpg|Zumaia kalea
Fitxategi:Zurbaran Begoña Bilbo 5.jpg|Zurbaran kalea

## Elkarteak 
* Kaixo (konpartsa)

## Ikus, gainera 
* Mahatserri
* Begoñako Errepublika
* Pedro Ganboa Setien

## Kanpo estekak
Begoña

**Begoña** izan daiteke:
## Antroponimia 
* **Begoña**: emakumezko izena.

## Toponimia 
* **Begoña**: Bilboko barrutia.
* **Begoña**: Bilboko auzoa.
* **Begoña** (Begoñako errepublika): Bizkaiko udalerria, 1925ean Bilbok anexionatu zuen arte.
* **Begoña (Granada)**:  Granadako probintziako Alquife udalerriko herri eta auzoa, Guadix eskualdeko hegoaldean,

## Erlijioa 
* **Begoñako Andre Maria**: Bizkaiko zaindaria.

## Tenpluak 
* **Begoñako basilika**: Bilboko tenplu katolikoa.
* Begoñako Andra Mari eliza (Sestao).
* Begoñako Andra Mari eliza (Gijón)
Arabella

**Arabella** Begoñako auzoa da, Bilbon. Bilboko bigarren barrutian dago, Uribarriko barrutian alegia. Bilboko auzorik garaienetakoa da, itsas mailatik 250 metro inguruan kokatua, Artxanda mendiaren maldetan. Auzoak iparraldean Sondikako udalerriarekin egiten du muga, hegoaldean Otxarkoaga eta Txurdinagako auzoekin, eta mendebaldean Zurbarango auzoarekin.
Fitxategi:Begoña 1925-2.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925-7.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925_-_Legenda.jpg

## Garraio publikoa 
### Autobusa 
Bilbobus zerbitzuaren hurrengo lineak auzotik igarotzen dira:

### Metroa 
[[Zurbaranbarriko geltokia|Zurbaranbarriko geltokiko Iturriondo plaza sarbidea.|thumb|250px]]
Zurbaranbarriko geltokiak sarbidea du Iturriondo plaza inguruan, Arabellatik hurbilen dagoen metro geltokia izanik.

## Kale garrantzitsuenak 
* Iturriondo plaza

## Ikus, gainera 
* Zurbaran
* Uribarri (Bilboko barrutia)
* Mahatserri

## Kanpo estekak
Lorategi-hiri (Bilbo)

**Lorategi-hiria** edo **Loruri** (gaztelaniaz *Ciudad Jardín*) Bilboko auzoa da, lorategi-hiriaren antolakuntza jarraitzen duena. Uribarriko barrutiko auzoa da, bigarren barrutikoa alegia. Auzoa, hiriaren ekialdean dago, Maurice Ravel etorbidearen eta Artxanda mendiaren artean. Pedro Ispizua arkitekto bilbotarrak diseinatu zuen auzo honek, etxebizitza baxuak eta gune berdeak biltzen ditu. XIX. mende bukaeratik Europako hainbat hiritan eraiki ziren mota honetako auzoak.
Fitxategi:Begoña 1925-2.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925-7.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925_-_Legenda.jpg

## Historia 
1922an Bilboko Udaleko langilea zen Celso Negueruelak, kooperatiba bat sortzea proposatu zuen, Bilboren kanpoaldean langileriarentzako etxebizitza merkeen proiektu bat egiteko. Kokagune desberdinak aztertu ondoren, azkenik Artxanda mendiaren maldetan eraiki zen 112 etxebizitzako auzoa. Etxebizitzak, Pedro Ispizuak eredu neoeuskotarrean diseinatuak, bi solairu zituzten eta etxe bakoitzak bi etxebizitza zituen. Etxebizitza mota desberdinak zeuden, 112 metro karratu eta 160 metro karratu artekoak.

Hasierako asmoa etxebizitza merkeak eraikitzea izan bazen ere, eraikuntza kostuek gorantz egitean, kooperatiba osatzen zuten partaideek diru gehiago jarri behar izan zuten, eta azkenik 16.000 eta 23.000 pezeta inguru jarri behar izan zituzten etxeak erosteko. Gaur egun, are nabarmenagoa da hori, izan ere, etxebizitzetako asko milioi bat euroko prezioan saltzen ari dira.

## Garraioa 
Auzo honetan Euskotrenek Loruriko geltokia du.

## Ikus, gainera 
* Lorategi-hiri
* Mahatserri

## Kanpo estekak
Errekaldeberri

**Errekaldeberri** Bilboko hego-mendebaldean dagoen auzoa da. Bilboko zazpigarren barrutian dago, Errekaldeko barrutian alegia. Auzoak 110,53 hektareako azalera dauka eta 18.179 biztanle (2004ko datuen arabera). Barrutian biztanlerik gehien duen auzoa da, eta honi izena ematen dio. Antzinako Elgera erreka zegoen tokian eraiki da auzoa. Gaur egun erreka horrek lurpeko ibilbidea egiten du Ibaizabal ibaiarekin batu arte.

Urteetan zehar hiritik dezente isolaturik egon da, FEVEren Ametzolako trenbideek bananduta. Gordonizeko eta Urkiola kaleko zubiek bakarrik lotzen zuten hiriarekin. Horrez gain, plangintza ezak eraginda, A-8 Autobideak bitan banatzen du auzoa; etxebizitzak autobidea baino lehenago eraikitzen hasteagatik, etxebizitzetako askok, ondo-ondoan dute autobidea.

Azken urteetan ordea, auzoa hobetuz doa pixkanaka. 1998. urtetik aurrera ordea obra erraldoi baten bitartez trenbideak lurperatu zituzten, horrela auzoa hirigunearekin erabat lotuta geratu da.

Auzoko jaiak ekainaren amaieran antolatzen dituzte.

## Kokapena 
thumb|ezkerrera|160px|Bilboko auzoen artean, Errekaldeberri erdialdean dago (gorriz).
Ipar-mendebaldean Basurtu, ipar-ekialdean Ametzola, ekialdean Iralabarri, hegoaldean Arraiz eta Arnotegi mendia eta hego-mendebaldean Iturrigorri eta Uretamendi auzoak mugakide ditu.

## Kale garrantzitsuenak 
Gordoniz kalea da ardatz nagusia. Honen mendebaldean, paraleloki, Villabaso bidea kalea doa. Ekialdean, bestela, Errekaldeko plaza dago. Kale perpendikularrak, iparraldetik hegoaldera, Goya eta Ciudadela, Errekaldeberri, Altube, Anboto eta León de Uruñuela daude. Gordonizen jarraipena hegoalderuntz Iturrigorri bidea da.

Ciudadela kaleak hego-ekialderuntz Larraskitu errepidearekin jarraitzen du.

## Garraioak 
Bilbobusek linea hauek lotutako ditu auzoarekin:

## Larraskitu 
[thumb|[Fango kiroldegia, Bilboko Errekaldeberri auzoko goiko aldean.]]
Larraskitu dugu auzo honetako mendialdeko baserri-auzunea, jatorrizko euskal hiztunen bizilekua izan dena XX. mendearen amaiera arte. Pagasarri mendirako bidean dago, eta azpiegituren aldetik Fango kiroldegia nabarmentzekoa da.

## Kukutza 
Kukutza gaztetxea erreferentziazko kulturgunea izan zen 15 urtez Bilbon eta Euskal Herria osoan 1996tik 2011 arte. Okupazioa eta autokudeaketaren eredua izan zen. Iñaki Azkuna alkatea zela poliziaren bidez hustu eta eraitsi zuten, protesten artean.

Uretamendi auzorako igoeraren hasieran kokatuta zegoen.

## Errekaldeberritar ospetsuak 
*

## Kanpo estekak
Solokoetxe

Solokoetxe Bilboko auzoa da, Ibaiondoko barrutian kokaturik dago, bosgarren barrutian alegia.

5.909 biztanle eta 0,11 kilometro karratuko azalera dauka (2006an Bilboko udalak emaniko datuen arabera).

Biztanle dentsitate handiena duen Bilboko auzoa da. Aldi berean Euskal Herrian dagoen auzorik dentsoenetarikoa da.

Auzoa Solokoetxeko eskaileren inguruan zabaltzen da Iturrialde, Atxuri eta Santutxuko auzoen artean.

Auzoaren garapena XIX. mende amaiera eta XX. mendearen hasieran gertatu zen. Dauden malda handiak direla eta igogailu bat eraiki zen Solokoetxe Bilboko Alde Zaharrarekin elkartzeko. Bilboko hiriak dituen igogailurik erabiliena da, urtero ia milioi bat pertsonek erabiltzen dute Solokoetxeko igogailua.
Fitxategi:Begoña 1925-2.jpg
Fitxategi:Begoña mapa 1925-7.jpg
Fitxategi:Begoña 1925- Santutxu-Bolueta.jpg
Fitxategi:Begoña mapa 1925 - Legenda.jpg

## Garraiobide eta azpiegiturak 
Solokoetxe eta Zazpikaleak elkartzen dituen igogailu bat dago, Creditrans txartela erabiliz ezin daiteke ordaindu, eta guztira 45 zentimoko prezioa dauka. Horrez gain, 10 eta 30 bidaietarako bonoak eskaintzen dira. Baita ere, autobus bat dago A2 SOLOKOETXE - PL. BIRIBILA eta horretan bai Creditrans txartela erabili ahal dela.

## Zerbitzuak 
Auzoan daude Santutxuko Anbulatorioa eta Osasun Mentalaren Zentroa, lehenagoko Solokoetxeko Amategia zenaren eraikinak okupatuz.

Halaber, "Assalam Meskita" dugu, Fika kaleko 12. zenbakian, Bilbo eta Euskal Herriko meskitarik handienetarikoa.

## Kale garrantzitsuenak 
* Fika kalea.
* Solokoetxe kalea
* Zabalbide kalea.
* Zumarraga kalea.

## Pertsonaia ezagunak 
* Eugenio Beitia Aldazabal (1902-1985), apezpikua.
* Itziar Ituño aktorea Solokoetxeko Ama-Etxean (maternitatean) jaio zen. Geroago Basaurin bizi izan zen. 

## Elkarteak 
* Irrintzi (konpartsa)

## Ikus, gainera 
* Mahatserri

## Kanpo estekak 
* Eugenio Beitiaren aipamena "Auñamendi" entziklopedian
Iturrigorri

**Iturrigorri** edo Peñascal, Bilboko auzoa da. Errekaldeko barrutian dago kokaturik, zazpigarren barrutian alegia. Auzoak 1.921 biztanle zituen 2006an eta 0,18 kilometro karratuko azalera dauka. Ibarbide estu batean dago, Errekaldeberri auzoaren mendebaldean, Arraitz mendiaren ondoan.

Ibarbidearen estutasuna dela eta, kale bakarra dago auzoan, ekialdetik mendebaldera zeharkatzen duen errepidea alegia. Errepide horren bi alboetan etxebizitzak daude. Etxebizitza gehienak 1950eko hamarkadatik eraiki ziren, gehienbat Bilbora zetozen etorkinak. Horregatik Espainian jaiotako biztanleria nagusi da auzoan. Etxebizitza horietaz gain, ondoko mendietan ere etxeak egin zituzten, auzoaren beheko aldetik eskaileren bidez eskuragarriak.

## Iturrigorri gaseosa 
Bertan zegoen iturritik La Vizcaína S.A. enpresak garagardoak eta edariak egiten zituen, tartean Iturrigorri gaseosa ezaguna.

## 1983 uholdeak 
1983ko uholdeak gogorren astindu zituen auzoetako bat izan zen Iturrigorri. Dena den, ez zen Bilboko itsasadarraren hazteak auzoa kaltetu zuena, izan ere, Iturrigorri itsasoaren mailatik 150 metro ingurura kokaturik dago. Auzoaren mendebaldean kokaturik dagoen harrobia izan zen auzoa urez bete zuena. Harrobi hura aspaldi utzita zegoen inolako mantenimendurik gabe.

Urteetako zabor eta landarediak, eragin zuzena izan zuen 1983 uholdeek eragindako lokaztegian. Harrobitik behera etorritako lokatzak bi eta hiru metroko altuera hartu zuen auzoko etxe askotan. Etxebizitza batzuk gainera, behera bota behar izan zituzten.

## Kalerik garrantzitsuenak 
* Iturrigorri bidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uretamendi

**Uretamendi** Bilboko auzoa da. Errekaldeko barrutian kokatua, zazpigarren barrutian alegia. Auzoak 2.769 biztanle eta 0,20 kilometro karratuko azalera zeukan (2006an Bilboko udalak emaniko datuen arabera). Hiriaren hego-mendebaldeko mendietan kokatzen da, Errekaldeberriko auzoaren gainaldean, eta Masustegiko ekialdean eta Betolatzako behekaldean. Auzora heltzeko Iturrigorri auzora doan errepidean hasten den bide bat hartu beharra dago, Kukutza gaztetxea zegoen tokitik gora edota Errekaldeberrin eraiki berri diren eskailera batzuen bitartez.

Bilboko auzo askok bezala, Uretamendik malda handiak dauzka. Irisgarritasun arazo horietaz oharturik, udalak arrapal mekanikoak eraiki ditu, eta guztira 23 metroko malda gaindituko dute. Horrez gain, udalaren zaharberritzerako Surbisa agentziak, hainbat eraberritze egingo ditu auzoan, espaloiak handituz eta egoera txarrean dauden etxebizitza blokeak zaharberrituz.

Auzoa Pagasarri, Arraiz eta Arnotegiko mendien maldetan kokaturik dago, eta hiriaren ikuspegi bikaina dago bertatik Errekaldeberri auzoa, hiriaren erdigunea eta Bilboren ekialdeko auzoak bertatik ikus daitezkeelarik.

## Kale garrantzitsuenak 
* Betolatza auzoa
* Arraiz bidea
* Altube kalea
* Ingurubide errepidea

## Kanpo estekak
Abusu

**Abusu** Bilboko auzoa da. Bilboko bostgarren barrutian kokatuta dago, Ibaiondoko barrutian alegia. Bilboko Zamakola kalea eta Arrigorriagako Ollargan auzoaren artean. Auzoak 7.620 biztanle dauzka eta 46,57 hektareako azalera. Abusuren erderazko izena “La Peña” da, Erkiago neba-arrebak "Nuestra Señora de La Peña de Francia" ermita eraiki ostean hartu zuen izen hori. Ibaizabal ibaiaren harana estutzen den gune hontan, Zamakola kalea da auzoaren ardatza. Kale horren bi aldeetako etxebizitza blokeek otsatzen dute Abusu.
Historikoki meatzaritzarekin lotura izan du auzoak, uraren indarra baliatuz ola eta errotak izan baitira, tartean El Pontón errota, egungo Abusu Ikastolaren egoitza ondoan.

1983ko uholdeen ostean, eta auzoak jasan zituen kalteek eraginda, udalak uhartea auzoarekin batu zuen etorkizuneko uholdeek kalte gutxiago eragin zezaten. Horrela, auzoa eta uhartearen arteko eremua parke bihurtu zen, Ibaieder Parkea, auzoa itxuraldatuz, Abusuko argazki zaharretan ikus daitekenez.

## Garraio publikoa 
### Autobusa 
Auzoa Bilbo erdigunearekin batzen duten bi autobus linea daude. Abusurainoko ibilbidea Zamakola kaletik egiten dute autobusek, eta Abandorako ibilbidea Martzana eta Urazurrutia kaietatik.

### Trena 
2005. urtean Renfeko Aldirien C-3 lineari dagokion La Peñako geltokia zabaldu zen auzoaren goikaldean. Ordura arte, Abusutik hurbilen zegoen geltokia Santa Isabelen zegoen. Trenak Abusu Abandoko tren geltokitik bost minutura dagoen arren, auzoko bizilagun gehienek autobusa erabiltzen jarraitzen dute.

## Kale garrantzitsuenak 
* Zamakola Kalea

## Iruditegia 

Irudi:Bilbao_-_Barrio_de_La_Peña,_Parque_Ibaieder_5.jpg|Ibaieder Parkea.
Irudi:Bilbao - Barrio de La Peña, Parque Ibaieder 4.jpg|Ibaizabal-Nerbioi ibaia Abusun eta atzean Miraflores zubia.
Irudi:Bilbao - Barrio de La Peña (distrito de Ibaiondo), iglesia del Buen Pastor (1929) 5.jpg|Artzain Onaren eliza Abusun.
Irudi:Bilbao - Barrio de La Peña 2.jpg|Abusuko Zamakola kaleko etxeak
Irudi:Bilbao - barrio de La Peña.jpg|Abusuko etxeak.

## Kanpo estekak
Zabala (Bilbo)

**Zabala** Bilboko auzo bat da, Ibaiondo barrutian dagoena, bostgarren barrutian alegia. Auzoak 5.672 biztanle zituen eta 0,21 kilometro karratuko azalera (2006an udalak emaniko datu demografikoen arabera). Zabala hiriaren hego mendebaldean kokaturik dago, iparraldean Renfe eta Feveren trenbidearekin egiten du muga, hegoaldean San Frantziskorekin, eta iparraldean San Adrian auzoarekin.

Auzoak Bruno Maurizio Zabala nabigatzaile durangarraren abizena hartzen du. Aitzitik, auzoaren kale nagusiak nabigatzailearen izena darama. XX. mende hasierakoa da auzoaren garapena, ondoko San Frantzisko eta Bilbo Zaharra auzoena bezalaxe. Etxebizitza aipagarrien artean "Trenbideko langileen etxeak", duela gutxi Bilboko udalak berriztaturikoak.

Horrez gain, 2005ean Cantalojas zubiaren handitze lanak bukatu ziren, Renferen trenbidearen tarte bat lurperatu eta auzoarentzako aisialdi gune berria eraikitzea posible egin zuena.

thumb|erdian|San Rafael goiaingeruaren eliza

## Kale garrantzitsuenak 
* Bruno Mauricio Zabala kalea
* Fleming doktorearen plaza.

## Kanpo estekak 
* "Barrios Altos" webgunea
Bilbo Zaharra

**Bilbo Zaharra** (maiz, lagunartean, **Bilbi**) Bilboko auzoa da. Ibaiondoko barrutian dago, bosgarren barrutian alegia. Auzoak 2.894 biztanle eta 0,21 kilometro karratu dauzka (2006an Bilboko udalak emaniko datuen arabera). Auzoa Ibaizabal ibaiaren mendebaldean kokaturik dago, San Frantziskorekin batera, eta hiriaren gune zaharra osatzen dute.

Urteetan zehar Miribillako meatzaritzaren jarduerarekin bat joan zen auzoaren bilakaera, bertan auzoko jende ugari lanean aritzen zelarik. Langileri auzo izaera horrekin batera, XIX. mendetik prostituzioa eta bestelako jarduerak zabaltzen joan ziren. Horrek auzoaren egoeraren okertzea ekarri zuen. 1980ko hamarkadan drogak arazo handiak sortu zituen, Bilboko hiriak bizi izan zuen gainbeheraren adierazle. Ordutik, udalak hainbat ekimen martxan jarri ditu auzoaren bizi-kalitatea hobetzeko. Horretarako 1990eko hamarkadaren erdialdean San Frantziskorekin batera, biziberritze plangintza bat osatu zen. Honen bitartez, etxebizitzak zaharberritu, plaza berriak eraiki eta langabezia gutxitzeko ekimenak aurrera atera dira.

## Immigrazioa 
Gaur egun, Bilbo Zaharra, etorkin gehien biltzen duen Bilboko auzoa da San Frantziskorekin batera. Etxebizitzen prezio merkeek, Bilbora datozen etorkinak euren bizitokiak auzo hauetan ezartzera eraman dituzte.

## Ondarea 
* San Antongo zubia
* Urazurrutiako sehaska-etxea

## Iruditegia 

Irudi:Bilbao San Anton Atxuri.jpg|San Antongo zubia, Zazpikaleak eta Bilbo Zaharra lotzen dituena.
Irudi:Bilbao - Ribera del Nervión, barrio de Bilbao La Vieja.jpg|Bilbo Zaharreko Martzana kaiaren ikuspegia.
Irudi:Bilbao - Casa cuna de Urazurrutia 7.jpg|Sehaska-etxea.
Irudi:Bilbao_-_Rascacielos_de_Bailén_1.jpg|Bailengo etxe orratza, Bilboko etxe-orratzik zaharrena

## Kanpo estekak 
* "Barrios Altos" webgunea
Iturrialde

**Iturrialde** Bilboko erdialde historkikoan dagoen auzoa da. Ibaiondoko barrutian kokaturik dago, bostgarren barrutian alegia. 5.952 biztanle eta 0.12 kilometro karratuko azalera dauka (2006an Bilboko udalak emaniko datuen arabera). Biztanle dentsitate handienetakoa duen Bilboko auzoa da, 49.600 biztanle kilometro karratuko (Solokoetxek bakarrik gainditzen duen kopurua).

Iturrialde kalea Iturribide kalearen inguruan hedatzen da, eta Zazpikaleak, lehen aipaturiko Solokoetxe, Begoña eta Santutxuko auzoen artean kokatzen da.

Dolaretxeko ibarbidea izan da eraikitzen azkena auzoan, lur-sail abandonatua izatetik etxebizitzak, lorategia eta aparkalekuak egotera igaroz 2009an.

## Kale garrantzitsuenak 
* Aurrekoetxea kalea
* Iturribide kalea
* Prim kalea

## Kanpo estekak
Larraskitu

**Larraskitu** Bilboko (Bizkaia) hegoaldeko auzune bat da. Bilboko zazpigarren barrutian kokatuta dago, Errekaldeko barrutian alegia. Auzoak Eskurtze parkearekin egiten du muga hegoaldean, Errekaldeberriko auzoarekin iparraldean, eta Arnotegi mendiarekin mendebaldean. Auzoan, Errekaldeko barrutiko zerbitzu eta azpiegitura garrantzitsuak kokatzen dira, Fango igerileku eta kirolgunea esaterako. A-8 autobideak auzoa zeharkatzen du.

Pagasarri mendirako igoera nagusia Larraskitun hasten da, hainbat mendizalek bertatik hasten du Pagasarrirako igoera. Etxebizitzez gain, bulego eraikin bakan batzuk dadue A-8 autobidearen bestaldean, Azertia eta Iberdrolako eraikinak besteak beste. A-8 autobidearen bestaldean ere, banandutako etxebizitza blokeak daude, Artatzu Goikoan deritzon gunean.

Aburto, Irusta, Bentabarri, San Roke eta San Justo baserri-auzuneak barne hartzen ditu.

## Euskara 
Iñaki Gaminde hizkuntzalari erreakaldetarrak ikertu duen Bilboko euskararen hiru aldaeretako bat dugu Larraskitukoa, besteak Begoña eta Buiakoak direlarik.

## Bibliografia 
* Gaminde, Iñaki. *"Bilboko Larraskituko Euskaraz: Lexikoa eta Testuak"*. Bilboko Udala, 1994.

## Kanpo estekak
Iralabarri

**Iralabarri** Bilboko auzoa da. Bilboko Errekaldeko barrutian kokaturik, zazpigarren barrutian alegia. Auzoak 11.696 biztanle eta 0,39 kilometro koadroko azalera zeukan (2006an Bilboko udalak emaniko datuen arabera). Hegoaldean Errekaldeberrirekin egiten du muga, iparraldean Abandorekin, ipar-ekialdean Zabala auzoarekin, mendebaldean A-8 autobidearekin, eta ekialdean Zabalbururekin.

Irala landa gunea izan zen, baserriak eta ortuak zeuden bertan. Horietako bat Urizar dorretxea da. Bestalde, XX. mendearen hasieran, industrializazioaren hastapenetan, enpresek euren langileentzako etxeak eraiki ohi zituzten. Bilbon ogia ekoizten zuen lantegi nagusienetakoa zen Harino Panaderak ere halaxe egin nahi izan zuen, eta horretarako Iralabarri auzoan egin zizkien bere langileei etxeak. Auzo berri horrek hiru pisuko etxebizitza blokeak eta ortuak zituzten patio zabalak zeuzkan.

Ondorengo hamarkadetan ordea, hirira zetorren etorkin oldeak eraginda inolako ordenarik gabe eraiki zen auzoan, arrapaladan eraiki beharrak kale estu eta argitasunik gabeak ekarri zituen. Hala ere, azken urteetan hainbat hobekuntza egin dira bertan eta parke bat eraiki da A-8 autobidetik gertu, Eskurtze parkea.

## Ondare nabarmena 
* Eskurtze parkea
* Harino Panadera fabrika
* Kirikiño eta Zuberoa kaleetako eraikinak
* San Luis Beltran eliza
* Urizar dorretxea

## Iruditegia 

Irudi:|.
Irudi:Bilbao - Calle Zuberoa (barrio de Iralabarri, distrito de Errekalde) 1.jpg|Zuberoa kaleko etxeak.
Irudi:Bilbao - Calle Zuberoa (barrio de Iralabarri, distrito de Errekalde) 5.jpg|Zuberoa kaleko etxeak.
Irudi:Bilbao - Avenida Kirikiño (barrio de Iralabarri, distrito de Errekalde) 3.jpg|Kirikiño kaleko etxeak.
Irudi:001_Harino_Panadera.jpg|Harino Panadera fabrika

## Kalerik garrantzitsuenak 
* Irala kalea
* Kirikiño kalea
* Zuberoa kalea

## Elkarteak 
* Irola irratia
* Gazte Lokala

## Kanpo estekak
Matiko

**Matiko** Bilboko auzoa da. Bilboko Uribarriko barrutian kokatua, bigarren barrutian alegia. Auzoak 6.412 biztanle eta 0,26 kilometro karratuko azalera dauka (2006an Bilboko udalak emaniko datuen arabera). Matiko hiriko eta Bilboko itsasadarraren ekialdean kokaturik dago. Auzoak Castañosekin egiten du muga mendebaldean, eta Uribarrirekin ekialdean.

Auzoa EuskoTrenen Bilbo eta Lezamako trenbidearen geltoki bat dauka. Horrez gain, Bilbobusen 72. linea Matikora zabaldu zen 2006. urteko apirilean eta auzoa Bilbo erdigunearekin batzen du.
Fitxategi:Begoña 1925-2.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925-7.jpg
Fitxategi:Begoña_mapa_1925_-_Legenda.jpg

## Garraio publikoa 
### Autobusa 
### Trena 
Matiko auzoan Euskotrenen Txorierriko linearen izen bereko Matikoko geltokia eta Loruriko geltokia daude. Gaur egun Loruriko geltokia baino ez dago martxan, Matikokoa 2010ean itxi baitzen, Bilboko metroaren 3. linea eraikitzeko lanen ondorioz. Lanekin batera trenbidea lurperatu eta geltoki berria eraikitzen ari da, 2016ko abenduan irekiko dena. Auzoa Bilbo erdigunearen elkartzeaz gain, Bilboko aireportura helduko den trenbidearen geltoki-buru ere bihurtuko da.

## Kale garrantzitsuenak 
* Matiko kalea

## Ikus, gainera 
* Mahatserri
* Lorategi-hiri (Bilbo)

## Kanpo estekak
Altamira

**Altamira** Bilboko auzoa da. Bilboko zortzigarren barrutian kokatuta dago, Basurtu-Zorrotzako distrituan alegia. Bilboko ipar mendebaldean, 1960ko hamarkadan eraki zen auzoa, Kobeta mendiaren pean. Auzoak 1.911 biztanle dauzka eta 15,37 hektareako azalera. Guztira 124 biztanle bizi dira hektareako.

Auzoak malda ugari dauzka, mendi batean egoteagatik. Horrek arazo handiak sortzen ditu Altamirako biztanleen egunero bizitzan. Auzoa eraiki zenetik etxebizitza gehiago eraiki ez denez, biztanleria pixkanaka zahartuz doa, irisgarritasun arazoa handituz.

## Garraio publikoa 
Altamirako auzoaren kokalekuak, garraio publikoaren ezarpena oztopatu du urteetan zehar. Bilbobuseko 58. lineak Mintegitxueta eta Altamirako auzoak Bilboko Atxurirekin elkartzen ditu, Kobetabideraino igoz. Horrez gain, Termibus eta Basurtuko Ospitalea hurbiltzeko, 2005. urtean Bilbobusen 80. linea jarri zuen udalak.

## Elkarteak 
* Kobeta Mendi (konpartsa)

## Iruditegia 

Irudi:Bilboko altamirako etxeak 3.jpg|Altamirako etxebizitza blokeak.
Irudi:Bilboko altamirako frontoia.jpg|Altamirako frontoia.
Irudi:Bilboko altamirako eliza.jpg|Altamirako eliza.
Irudi:Bilboko altamirako etxeak 4.jpg|Altamirako etxeak.
Irudi:Bilboko altamirako etxeak 5.jpg|Altamirara igotzeko eskailerak.

## Kanpo estekak
Masustegi

**Masustegi** Bilboko auzoa da. Basurtu-Zorrotza barrutian kokaturik dago, zortzigarren barrutian. Auzoak 4.069 biztanle eta 0,81 kilometro koadroko azalera dauka (2006an Bilboko udalak emandako datuen arabera). Masustegi hiriaren mendebaldean kokatzen da, Kobetako eta inguruko mendietako lehen maldetan. Mintegitxueta alboan duenez eta bai bere historia, bere geografia eta bere egoerak oso antzekoak direnez, sarritan auzoak nahastu edo eta Masustegi-Mintegitxueta moduan agertzen da leku askotan. Auzoa ibarbide estu batean dago, hiriko Iturrigorri auzoa bezala.

Masustegiko auzoa industrializazioarekin batera garatutako auzoa da. XX. mendean zehar, inolako ordenarik gabe garatu ziren Bilboko auzoak bezala, Masustegin kale estuak eta hirigintza desegokia nagusi ziren. Gehienbat Galiziatik etorritako jendeak eraiki zuen auzo hau. Ibarbidean eraikitako etxeak euren jabeek eraiki zituzten hein handi batean, etxe horiek ibarbidearen ekialdetik mendebaldera hedatzen dira. Ibarbidearen behealdeko gunean etxebizitza blokeak eraiki ziren.

Auzoak Basurtu auzoarekin egiten du muga ekialdean, Uretamendi auzoarekin hegoaldean, eta Zorrotzarekin iparraldean.

## Garraio publikoa 
Bilbobusaren 58. lineak hiriaren erdigunea zeharkatu eta Atxurirekin lotzen du Masustegi auzoa. Auzoaren eraikitze desegokia dela eta, autoen sarbidea nahiko zaila izan da berriki arte. 2010ean egindako obren ondorioz, (besteak beste aparkaleku bat) gaur egun komunikabideak asko hobetu dira.

## Kale garrantzitsuenak 
* Masustegi kalea

## Iruditegia 

Irudi:Bilboko masustegi auzoaren ikuspegi orokorra 3.jpg|Masustegiren ikuspegi orokorra.
Irudi:Masustegiko kalea.jpg|Masustegiko kale bat.
Irudi:Masustegiko eliza.jpg|Masustegiko eliza.
Irudi:Masustegiko zentro soziala.jpg|Masustegiko zentro soziala.
Irudi:Masustegiren ikuspegi orokorra.jpg|Masustegiren beste ikuspegi orokor bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olabeaga

**Olabeaga** Bilboko auzoa da. Bilboko Basurtu-Zorrotza barrutian kokaturik dago, hiriaren ipar-mendebaldean. Olabeagak 1.093 biztanle dauzka eta 0,25 kilometro karratuko azalera.

## Historia 
Auzoaren jarduera ekonomiko nagusia betidanik egon da Bilboko itsasadarrari lotua, ondoan dagoen Zorrotzaurren bezala. Horrela, XIX. mendetik aurrera ontzigintza eta portuari loturiko jarduera ekonomikoak nagusi izan ziren. Horien artean, bakailaoaren arrantza nabarmentzen zenez, auzoak *Norvegia* ezizena hartu zuen.

[thumb|erdian|500px|Olabeaga auzoko hainbat eraikin nabarmean: [San Mames, Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola eta Bami eraikina.]]

Gaur egun, Olabeaga auzoa, Bilbok hazteko duen aukera bakarretakoa da. Horregatik, udalak proiektu bat aurkeztu zuen 2005ean Zaha Hadid arkitekto anglo-irakiarraren eskutik, auzoa berreskuratu eta etxebizitza berriak eraikitzeko. Proiektuaren arabera, 1.500 etxebizitza berri eraikiko dira, eta hasieran auzoko etxebizitza zaharren zati handi bat botatzea aurrikusten bazen ere, azkenik, auzoko etxebizitza guztiei eutsiko diete, Zorrotzaurren gertatu bezala.

Etxebizitzez gain, Bilborako lurpeko autobide berria eraiki da "Olabeagako Erlaitza" deritzona. Horren bitartez, Sabino Aranako bidezubia eraitsi ahal izan da. Horrez gain, Euskal Herriko Unibertsitateko campus berria eta San Mameseko futbol zelai berria eraiki dira auzoan. Proiektu horiek guztiek Bilboko Nazioarteko Erakustazokaren pabilioiek hartzen zituzten lurretan egingo dira.

## Kalerik garrantzitsuenak 
* Ventosaren bidea
* Olabeagako San Nikolasen kalea
* Olabeagako kaia

## Eraikinak 
* San Mames futbol estadioa
* Olabeagako geltokia
* Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola

Irudi:San Mames, Euskal Herria.jpg|San Mames.
Irudi:Bilbao - Edificio de las Escuelas Universitarias de Ingeniería Técnica Industrial y las de Minas y Obras Públicas (EUITI y Minas, UPV-EHU) 1.jpg|Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola.
Irudi:Olabeaga geltokia etxea.jpg|Olabeagako geltokia.

## Literatura 
:*Bilboko ibaia
:*ibaia zabala,
:*eskola edadez
:*gure magala:
:*nagusiagotan
:*ametsen kala,
:*zenbat izerdi,
:*zenbat itz erdi,
:*zenbat deskarga,
:*zenbat behar da,
:''asetzeko i?
Alfontso Irigoienen "Olabeagatik" poesia zatia

## Kanpo estekak 
* Olabeaga Bizirik auzo plataformako bloga  
* Olabeagako auzotarren eztabaidagunea