Marie Morisawa

**Marie Morisawa** (Toledo, Ohio, 1919ko azaroaren 2a - 1994ko ekainaren 10a) estatubatuar geomorfologoa  izan zen. 1950eko hamarkadan hasitako iraultzaren funtsezko atala izan zen. Ibaien geomorfologia, faila aktiboen eremuak, plaken tektonika, kostaldeko geomorfologia, arrisku geologikoak eta ingurumen-geomorfologia aztertu zituen. 

## Bizitza 
Morisawa 1919ko azaroaren 2an jaio zen eta 1994ko ekainaren 10ean hil zen auto-istripu batean. Toledon jaio zen, Ohion, aita japoniarra eta ama estatubatuarra zituen. Matematikako lizentziatura lortu zuen Hunter Collegen 1941ean, kimikako espezializazioarekin. Gero, teologian masterra lortu zuen, geologiara pasa eta Wyoming-eko Unibertsitateko masterra lortu aurretik, 1952an.  

Bryn Mawr College-n irakatsi zuen 1955etik 1959ra. 1960an doktoregoa lortu zuen Columbia Unibertsitatean. Arthur Newell Strahler izan zen Pennsylvaniako erreken geomorfologia kuantitatiboari buruzko doktorego-lanaren aholkularia. Morisawak mundu naturala ulertzeko zuen nahia agerian geratzen da haren jarduera akademiko askotarikoak kontuan hartzean. Berak maite zituen landareak, animaliak, edertasuna eta paisaien balio estetikoa.

Binghamton-en (New York) egin zuen ibilbidean, Morisawak beti izan zuen zabalik atea bere ikasleek geologiaren eta geomorfologiaren egoeraren faktoreak eztabaidatzen ziren bazkarietan parte har zezaten. Marieri asko gustatzen zitzaion irakastea eta ikasleekin eztabaida geologikoetan interakzioan aritzea. Bere ikerketa eta hezkuntza lorpenak aitortzeko, Emakume Geozientzialarien Elkartearen Irakasle Bikainaren Saria jaso zuen 1992an.

## Ikerketa 
Marie Morisawa geomorfologiaren iraultzaren parte izan zen 1950 eta 1960ko hamarkadetan. Lan honek maldak eta erreka-ubideak neurtzea eta eragin handiagoetan duten erlazioa ulertzea dakar. Mariek Mendi Harritsuetako talus-maldetan lan egin zuen geomorfologiari buruzko ikerketak eginez. Morisawa ingurumen-geomorfologiaren sortzaileetako bat ere izan zen.

1959an Montanan Hebgen Lakeko lurrikarak eragindako aldaketa geomorfikoek paper garrantzitsua izan zuten bere ikerketaren hasieran. Lurrikararen hondakinek kanpoko laborategi aproposa eskaini zioten Morisawari drainatze-sistemen hasierari buruzko ikerketetarako. Lan honek hainbat laburpen sortu zituen, besteak beste, 1964an *American Journal of Science* aldizkarian argitaratutako artikulua.

Morisawak arro hidrografikoei eta geomorfologiari buruzko ikerketa zabaldu zuen, *Quantitative Geomorphology of Some Watersheds in the Appalachian Plateau* (*Appalacheen* *mesetako arro hidrografiko batzuen geomorfologia kuantitatiboa*) artikulua argitaratuz. Bere ikerketak Apalache goi-ordokiko arro hidrografikoen egitura geologikoa aztertzea barne hartu zuen, eta beste interakzio batzuek arroen emarian eta geomorfologian nola eragiten duten ikusi zen. Arroen estratigrafiak edo, zehazki, sekuentzia-estratigrafiak denboran zehar higatu diren antiklinalak eta arroaren kanpoaldeko ertzak lur malkartsuekin definituta daude. Arro horietako estratuak denboran zehar aldatzen dira eta aldaketa horiek ibaien fluxuaren norabidean edo abiaduran eragina izan dezakete.
* Rivers: Form and Process in 1971.
* Geomorphology Laboratory Manual in 1977.
* Classification of Rivers. 1968. New York: Reinhold Book Corporation. pp. 956–957. OCLC 2968.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Urteetan zehar, Morisawak beka asko jaso zituen bere ikerketa geomorfiko eta geologikoari esker. Besteak beste, Zientzien Fundazio Nazionala eta AEBetako Merkataritza Saileko *Sea Grant programa*. Ameriketako Estatu Batuetako Geologia Zerbitzuak, Ford Fundazioak eta Baliabide Hidrikoen Bulegoak eman zituzten Morisawak ikerketarekin jarraitzeko behar izan zituen funtsak.
* 2006an, Amerikako Geologia Elkarteak *Marie Morisawa Saria* ezarri zuen bere omenez. Saria urtero geomorfologiako graduondoko ikasle den MS edo Ph.D. emakume bati ematen zaio.  2009an eman zioten lehen aldiz Arizonako Unibertsitateko Jill Onken-i.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* The Marie Morisawa Fund
* Morisawa Award