Iparragirre Eraikuntza Lanak

**Iparragirre Eraikuntza Lanak SL** Idiazabalen (Gipuzkoa) egoitza duen eraikuntza-enpresa da. Bere jarduera nagusia obra publikoa eta eraikinen birgaitzea da, batez ere Gipuzkoako lurralde historikoan garatua.

## Historia 
**Iparragirre Eraikuntza Lanak** 1950ean sortu zen Idiazabalen (Gipuzkoa), Espainiako Gerra Zibilaren osteko urteetan, berreraikuntza-behar handia eta baliabide urritasuna nagusi ziren testuinguruan. Sorrera Jose Mari Iparragirre Aldanondok (Maugia baserrikoa) eta Pedro Aseginolazak (Beheko Kalbario) bultzatu zuten, tokiko eraikuntza-lanei eta inguruko azpiegitura-beharrei erantzuteko helburuarekin.

### Hasierako etapa (1950–1969) 
Hasierako hamarkadetan, enpresaren jarduna Goierriko industrializazio-prozesuarekin eta udalerrien hiri-garapenarekin lotuta egon zen. Garai hartako lanen artean, eskualdeko industria-ehunaren lehen azpiegiturak nabarmendu ziren, besteak beste, AMPO eta *Indar* bezalako enpresen lehen pabiloiak.

Era berean, enpresak hasieratik hartu zuen parte obra publikoetan: Idiazabalgo lehen obra publikoetako batzuk bere gain hartu zituen, hala nola udal-etxea eta osasun-etxea, eta Ihurreko lehen gasolindegiaren eraikuntza.

Idiazabalgo bilakaera urbanistikoan ere eragina izan zuen; 1950eko eta 1960ko hamarkadetan, baserritik kalerako trantsizioarekin batera, etxebizitza-beharra handitu zen eta hainbat auzo berriren garapenarekin lotutako lanak egin ziren (adibidez, Zigor eta Bikuña auzoak).

### Krisia eta norabide-aldaketak (1970–1999) 
1970eko hamarkadan, petrolioaren krisiak eta inflazioak eraikuntza-sektorea astindu zuten, eta etxebizitza-eraikuntzan geldialdia gertatu zen. Testuinguru horretan, 1974an, Pedro Iparragirrek hartu zuen enpresaren gidaritza (belaunaldi-errelebo goiztiarra), eta estrategia nagusiak hauek izan ziren:

* enpresaren biziraupena bermatzea,
* etorkizuneko hazkunderako oinarriak ez galtzea,
* ahal den neurrian, langileen egonkortasuna mantentzea.

1990eko hamarkadatik aurrera, administrazio publikoek sustatutako proiektuetan presentzia handituz joan zen, udal- eta lurralde-mailako lanetan parte hartuz, eta obra publikoak gero eta pisu handiagoa hartu zuen.

### Sendotzea, dibertsifikazioa eta 2008ko krisia (2000–2012) 
XXI. mendearen hasieran, enpresak bere jarduera sendotu eta dibertsifikatu zuen, industria-eraikuntza, obra zibila, zaharberritzea eta obra publikoa uztartuz. 2008ko krisi ekonomikoak (2008ko finantza-krisia) sektore osoan eragin handia izan zuen, baina enpresak jarduerari eutsi zion eta obra garrantzitsuak garatu zituen, besteak beste:

* Barandiaran museoa
* Aramako udal-etxea
* Lazkaoko bariantea

### Eraldaketa digitala eta birgaitze-espezializazioa (2013–gaur egun) 
2013tik aurrera, enpresaren historian fase erabakigarri bat ireki da, honako ardatz hauekin:

* eraldaketa digitala eta lan-metodologien modernizazioa,
* antolaketa-prozesuen profesionalizazioa,
* eraikinen birgaitzea eta esku-hartze tekniko espezializatuak indartzea, bereziki lehendik dauden eraikinetan eta ondare-balioa duten espazioetan.https://goierri.hitza.eus/2025/03/28/iparragirre-eraikuntzak-75-urteko-ibilbidea/

### 75. urteurrena (2025) 
2025ean, Iparragirre Eraikuntza Lanak enpresak 75 urteko jarduna bete zuen. Urteurrenaren harira, hainbat jarduera publiko egin ziren Goierrin, eta tokiko hedabideek jaso zuten enpresaren ibilbide historikoari buruzko informazioa.https://www.diariovasco.com/tolosa-goierri/beasain/charla-iparragirre-urte-cierra-ciclo-made-goierri-20250328200958-nt.htmlhttps://goierri.hitza.eus/2025/06/17/iparragirreren-75-urteurrena/https://www.artzape.eus/2025/06/19/eraikuntza-eta-etorkizuna-jardunaldia-bihar-zarautz-jauregian/https://www.diariovasco.com/costa-urola/getaria/eraikuntza-eta-etorkizuna-jardunaldia-ospatuko-bihar-zarautz-20250619203016-nt.html

## Jarduera 
Iparragirre Eraikuntza Lanak enpresaren jarduera nagusia eraikuntza-sektorearen hainbat arlotan garatzen da, bereziki obra publikoan eta eraikin historikoetako esku-hartze tekniko espezializatuetan. Enpresaren lan-eremu nagusiak honako hauek dira:

* Obra publikoa
* Eraikuntza orokorra
* Eraikinen birgaitzea
* Urbanizazio- eta azpiegitura-lanak
* Ondare-eraikinen kontserbazio- eta sendotze-lanak https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/sociedad/2025/10/05/75-anos-iparragirre-eraikuntzak-termas-10030509.html

## Sariak eta aipamenak 
2025ean, enpresa Gipuzkoako Urteko ETEaren sarietan aitortua izan zen, Banco Santanderrek eta Gipuzkoako Merkataritza Ganberak antolatutako ekimenean.

Urte berean, **Getariako Zarautz Jauregiaren** birgaitze-lana, Iparragirre Eraikuntza Lanak eta Vaumm arkitektura estudioak gauzatua, Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialak ematen dituen COAVN Arkitektura Sarietan saritua izan zen.

Halaber, 2025ean, Iparragirre Eraikuntza Lanak  **Goiekik** antolatutako Enpresa Ekimen Berrien Lehiaketaren 28. edizioan saritua izan zen, martxan dauden enpresetako berrikuntza sustatzen duen kategorian.https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/gipuzkoa/bertan/2025/11/20/siaps-iparragirre-eraikuntzak-tk-studio-10376564.html

## EIZ eta sektoreko ekimenak 
Eraikuntzaren Industrializazio Zentroa (EIZ) inauguratu zuen 2025eko azaroan Idiazabalen. Zentroa eraikuntza-prozesuen industrializazioarekin eta digitalizazioarekin lotutako jardueretara bideratuta dago, bai obra berrietan bai eraikinen birgaitzean. EIZen jardueran hainbat tresna teknologiko erabiltzen dira, besteak beste BIM modelizazioa, 3D eskanerrak, dronak, biki digitalak eta fabrikazio modularreko sistemak.

## Testuinguru sektoriala 
Iparragirre Eraikuntza Lanak SL Gipuzkoako eraikuntza-sektorearen barruan kokatzen da, non azken hamarkadetan obra publikoak eta eraikinen birgaitzeak gero eta pisu handiagoa hartu duten. Sektorearen bilakaera horrek enpresen jarduna baldintzatu du, kalitate-, segurtasun- eta ingurumen-eskakizunen testuinguruan.

## Ikus, gainera 
* Idiazabal
* Eraikuntza Gipuzkoan
* Obra publikoa
* Eraikinen birgaitzea
* Eraikuntza industrializatua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Iparragirre Eraikuntza Lanak SLren webgune ofiziala