Auto blindatu

[eskuinera|thumb|[Maserati Quattroporte VI blindatua, Italiako Errepublikako presidenteak enplegatua.]]
[eskuinera|thumb|[Limusina presidentzial (AEB)|Limusina presidentziala, *Cadillac One* bezala ere ezaguna.]]
**Auto blindatua** edo **automobil blindatu** zibila segurtasun-ibilgailua da, ibilgailu estandar baten leihoak (normalean, limusina edo SUV) beira blindatuarekin ordeztean eta karrozeriako paneletan blindaje-geruzak txertatzean sortua. Karrozeriaren kanpoaldean blindajea muntatuta duen automobil blindatu militarrak ez bezala, automobil blindatu zibila normalean ez da bereizten ibilgailu estandar batetik.

## Diseinua 
Blindatutako automobil zibilak, gehien bat, berriz ekipatutako serieko automobilen bertsioak dira, edo, kasu batzuetan, enpresa berak fabrikatutakoak, hala nola Audi Segurtasun Ibilgailuak (A6 eta A8), Lincoln Town Car BPS, Hyundai Equus, BMW Seguridad Plus (Serie 3 Seguritatea, Serie 5 Seguritatea) eta Mercedes Benz Guard ibilgailuak (E, ML, GL, G eta S klasekoak), Blindatutako automobil zibil batzuek blindajea agerian izan dezakete, Knight XVak bezala, edo ez dira bereizten blindajerik gabeko ibilgailuetatik. Auto txikiagoen aldaera blindatuak ere badaude, Volkswagen Golf adibidez, bere funtzioa eta gaitasunak are gehiago ezkutatu ahal izateko. SUV handiak, Lexus RX 350 bezala, batzuetan automobil blindatu bezala erabiltzen dira. Ibilgailu blindatu zibil batzuk baliokide estandarrik gabeko ibilgailu bakarrak izan daitezke, adibidez, gaur egungo Estatu Batuetako presidentearen Limusina, Cadillac baten antza izateko erdi eraldatutako kamioi baten txasisetik abiatuta egina.

Blindatutako automobil bat ekoizten da leihoak beira blindatuz ordezkatzean eta karrozeriako panelen azpian blindaje-geruzak txertatzean. Prozesu neketsua da, eta, normalean, aste batzuk behar izaten ditu, eta, askotan, 100 000 dolar baino gehiago balio du. Fabrikatzaileek normalean ukitu gabe uzten dute ibilgailuaren kanpo-itxura, ahalik eta deigarrien ikus dadin. Horretarako, material hauek erabiltzen dira, besteak beste: aramida (Kevlar), pisu molekular handiko polietilenoa (Dyneema), material konposatuak eta altzairu herdoilgaitz balistikozko xaflak.

Blindajeaz gain, beste babes-aldaketa asko ere egin daitezke: su-itzalgailu automatikoak, Run Flat pneumatikoak, leherketekiko erresistentea den erregai-tanga, autoa urrutitik piztea, pneumatikoen tenperatura eta presioa kontrolatzea, sirena edo alarma, automobilaren barrualdearen eta kanpoaldearen arteko interkomunikagailua, eta megafonia-sistema bat, automobilaren barruko bizkartzainak kanpoan pertsonekin komunikatu ahal izateko. Batzuetan, barnealdea zigilatuta edo gainpresurizatuta egon daiteke, bere aire-hornidura erabiliz, gas negar-eragilearen edo gas toxikoaren erasoetatik babesteko. Onura gehigarri gisa, ibilgailu blindatuek babes handiagoa eskaintzen diete bidaiariei, trafiko-istripu batean bidegabe sar ez daitezen.

Blindajearen eta babes-aldaketen pisu gehituari motor eta balazta ahaltsuagoek eta indargetzaile indartuek egiten diote aurre. Horrek esan nahi du blindatutako automobil baten pieza mekanikoak normalean baino indar handiagoen mende daudela, eta indar horiek, aldi berean, automobilaren bizitza erabilgarria murrizten dutela, nahiz eta hori neurri batean murritz daitekeen normalean blindatutako automobilaren beste aldean ez dauden erresistentzia handiko piezak erabiltzen direnean.

## Erabilera 
Gobernuek automobil blindatuak eskain diezazkiekete arriskuan dauden goi mailako ordezkari hautetsi eta ofizialei. Arrisku handiko eremuetan, Irak, Afganistan eta Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa kasu, ofizialak eta langile publikoak ere babestu daitezke auto blindatuekin. Misio diplomatikoek eta enpresa militar pribatuek normalean ibilgailu blindatuak erabiltzen dituzte ibilgailu estandar gisa.

Ibilgailu blindatu baten pisu handiak eragin handia duenez gidatzean, ibilgailu horien gidariek gidatze taktikoan espezializatutako entrenamendua jaso ohi dute. Entrenamendu hori bizkartzain eskolek eta unitate polizial eta militarrek (Estatu Batuetako Zerbitzu Sekretua kasu) eskaintzen dute.

Gobernuko goi-mailako ofizial baten automobil blindatua, sarritan, bere indarrez dabilen zutabe baten parte izaten da, beste dozenaka ibilgailuz osatua, furgoi blindatuak, polizia-autoak, anbulantziak eta beste batzuk barne.

## Ziurtagiria 
Blindatutako automobilak hainbat blindaje-mailatan erabil daitezke: pistola eta errebolber bidezko tiroak jasaten dituztenetatik hasi eta materiaren aurkako fusilen tiroak jasaten dituztenetaraino.

Automobil blindatuen fabrikatzaileek maiz egiaztatzen dituzte beren produktuak berariazko maila baten arabera, zenbait arau teknikoren estandarretan oinarrituta, besteak beste:

* VPAM, "VR" (Vehicle Resistance) maila gisa aipatu ohi dena eta VR6-tik VR9-ra doana.
* Maila balistikoa - Hau da maila-mota arruntena, eta blindatzeko prozesuan erabilitako materialaren zehaztapenetan oinarritzen da, bai eta beste alderdi batzuetan ere (adibidez, B7 mailan zigilatutako konpartimentu "babestua" izatea), normalean B edo BR gisa aipatzen dena.
* Vehicle Security Advisory Group (VASG) - Auto blindatuak eraikitzeko eta probatzeko estandar britainiarra.
* National Institute for Justice (NIJ) - Estatu Batuetako Justizia Institutu Nazionalaren ziurtagiria balen aurkako txalekoei zein ibilgailu blindatuei aplikatzen zaie, eta bost maila ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* VIP Armored Cars