Julen Atxurra

**Julen Atxurra Egurrola** (Lekeitio, Bizkaia, 1959ko otsailaren 3a), **Pototo** ezizenaz ezaguna, etakide ohia da.
Guardia Zibilaren arabera, Juan Luis Agirrerekin batera Atxurra izan zen Jose Antonio Ortega Lara bahitzea agindu zuena eta bahiketa egin zuen taldearen arduradun nagusia. Bahiketa agintzeagatik 32 urteko espetxeko kartzelaldira zigortu zuten.

## Datu biografikoak 
1970eko hamarkada amaieran Lekeitioko "Gaztedi" elkartearen baitan aritu zen euskara, kirola eta kulturaren alde, besteak beste Sustraia aldizkaria bultzatzen. Sasoi beretsuan mugimentu ekologista eta antinuklearrean ere oso aktiboa izan zen.

## ETAkidetza 
1980ko hamarkadan ETAn sartu zen, Bizkaia komandoko kide bezala. Bilboko San Adrian auzoan 1986ko urriaren 28an  Julio Sánchez Rodríguez espainiar poliziaren erailketan parte hartu zuen. Atxurraren hatz markak atentatua egin baino lehenago lapurtutako taxian agertu ziren.

1990eko hamarkadan ETAko logistikaren burua eta kide nabarmena zela ziurtatu zuten Espainiako segurtasun indarrek. Mayor Orejak, sasoi hartako Espainiako Barne Arazoetako Ministerioko buruak, Atxurra ETAko hirugarren buruzagia zela ziurtatu zuen.

## Frantziako kartzeletan 
1996an uztailaren 23an atxilotu zuten, Lasseuben (Frantzia). Atxiloketa hartan, parte hartze zuzena izan zuen Manuel Sánchez Corbí guardia zibil torturatzaileak.

Epaitu ondoren, "gaizkileen elkartekoa" zelako salaketaren pean, salaketa horri dagokion kartzela zigorrik handiena ezarri zioten Atxurrari: hamar urte. Frantziak 2019a arte euskal preso politikoei ezarri zien sakabanaketaren ondorioz, Frantzian egon zen bitartean espetxe aldaketa asko izan zituen. Fresnesko, La Santeko, Fleurieko, Moulins-Yezeureko, Arlesko eta Marseillako espetxeetan egon da, besteak beste. 2002ko apirilean, 2004ko irailean eta 2006ko apirilean Espainiara entregatu zuten, epaiketetan parte hartzeko. Gero, Frantziako Saint Maureko kartzelara eraman zuten. 2013ko azaroan, Fresnesko kartzelatik Madrila estraditatu zuten.

### 2004ko gose greba 
Atxurra Frantziako Rouengo kartzelan zegoen preso, eta bakartuta zeukaten. Bakartzetik ateratzea eskatzeko, gose greba egin zuen 45 egunez. Senarraren egoera larria ikusita, eta Frantziako agintariek aintzat hartzen ez zutenez, egoerak bere hartan jarraituz gero berak ere gose greba hasiko zuela iragarri zuen Christelle Atxurra emazteak. Gainera, Christellek diabetesa zuen, eta neurri horrek oso ondorio larriak izan zitzakeen.

Rouendik Fresnesko espetxeko erietxera eraman zuten Atxurra, oso ahul baitzegoen, eta edaten zuen ura ere ahotik botatzen baitzuen. Frantziako Fresnesko espetxean artatu zuten medikuek uste zuten atzera bueltarik ez zuten ondorioak utziko zizkiola baraualdiak.

2004ko martxoaren 16an, eguerdian normaltasunez bisitatu ahal izan zuen Christelle emazteak, eta horren ondoren Julenek erabaki zuen gose greba bertan behera uztea.
n 2022an.]]

## Espainiako kartzeletan 
2022a arte Espainiak euskal preso politikoei ezarri zien sakabanaketaren ondorioz, Espainiaratu eta berehala urrundu zuten Cadizko El Puerto de Santa Maríako espetxera, eta hango Puerto I kartzelan egon zen.

### Buruko isuria eta COVID-19ak eragindako bisitarik eza 
2020ko maiatzaren 13an buruko isuri bat izan zuen, eta gorputzaren ezkerraldean eragin zizkion kalteak: besteak beste, belaunean eta oinean, bai eta eskuko hatzetan ere. 

Etxeratek egoeraren larritasuna salatu zuen. Izan ere, Atxurrak 24 urte zeraman espetxean, urrunduta eta lehen graduan. Gainera, 60 urtetik gora ditu. Bestalde, koronabirusak eragindako ziurgabetasuna ere nabarmendu zuen Etxeratek: "Senideek albiste txar hori jasotzeaz gain, inpotentzia gehitu behar zaio, ezin baitute zuzenean harremanetan jarri. Kezka handiagoa sortzen du egoerak ezjakintasunagatik eta ospitaleratzea presazkoa izateagatik". Hain justu, larrialdi egoerak iraun zuen aldi osoan, presoek ez zuten aukerarik izan senideen bisitarik edukitzeko.

Bestalde, Etxeratek jakinarazi zuen koronabirusa zela eta berrogeialdian ezarri zutela Atxurra, ospitaletik espetxera itzultzean. "Badakigu zailtasunak izango direla presoaren osasunerako eskubidea bermatzeko eta osatzeko behar dituen neurriak hartzeko", gaitzetsi zuen presoen senideen elkarteak.

Isuriaren ondorioz eta gaixotasunetik hobeto osatu zedin, 2020ko ekainean Aranjuezko espetxera lekualdatu zuten.

### Euskal Herriratzea 
2021. urteko urtarrilean, Espetxeetako Zuzendaritzak iragarri zuen Madrilgo Aranjueztik Kantabriako El Duesora eramango zutela; eta, lehenengo graduan 25 urte egin ostean, bigarren gradura igaroko zutela. Lekualdaketa hiru hilabete eta erdi geroago gauzatu zen, 2021eko maiatzaren 10ean, eta etxetik 120 bat kilometrora hurbildu zuten. Goizean atera zuten Madrid VI-Aranjuez espetxetik anbulantzian; eta, zazpi bat orduko bidaia egin ostean, arratsaldean iritsi zen.

2022ko urriaren 13an Espainiako Espetxe Erakundeko Idazkaritza Nagusiak eta Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politikako Sailak 11 euskal presoren Euskal Herriratzea adostu zuten, Julen Atxurra tartean zela.

Julen Euskal Herrira hurbildu izanaren harira, Terrorismoaren Biktimen Elkarteak hurbilketa horren aurkako hitz gogorrak izan zituen.

## Estrasburgoko Giza Eskubideen Europako Auzitegia 
Estrasburgoko Giza Eskubideen Europako Auzitegiak atzera bota zuen Julen Atxurrak eta ETAko beste hiru presok eta GRAPOko beste batek zigor metaketa zela eta aurkeztutako auzi-eskeak. Frantziako espetxeetan igarotako urteak Espainian bete beharreko zigorretatik kentzeko galdegiten zuten eskatzaileek. Estrasburgon egoitza duen auzitegiak, baina, aukera hori baztertu eta Espainiako justiziaren irizpidea eman zuen ontzat.

Argudiatu zuenez, "eskatzaileek zigor metaketa eskatu zutenean, Espainiako zuzenbideak ez zuen aurreikusten, arrazoizko modu batean, Frantzian betetako zigorrak kontuan hartuko zirenik, 30 urteko gehieneko zigorraren iraupena zehaztean". Beraz, betiere Estrasburgoren iritzian, presoek aurkeztutako auzi-eskeek ez zuten "inolako oinarririk".

Egunkari eta eragile askok uste izan zuten Estrasburgoko auzitegiak Julen (eta besteei) arrazoia emango ziela, baina auzitegi hura Julenen interesen aurka agertu zen.

Europar Batasuneko estatuetan epaitu eta zigortu zituztenen zigorrak Espainiako auzitegiek aintzat hartzeko 2024an onetsitako lege erreforma kontuan hartu gabe, 2030ean beteko lituzke zigorraren hiru laurdenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak