open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azerbaijango futbol liga

[thumb|250px| [Neftchi Baku PFK.]]
[thumb|250px|[FK Qarabağ.]]
**Azerbaijango futbol liga** (azerbaijaneraz Azərbaycan Premyer Liqası) Azerbaijango futbol txapelketa nagusia da. 1992an abiarazitako txapelketa da eta gaur 10 taldeek hartzen dute parte, hala ere talde kopurua eta txapelketa-sistemak sarritan aldatu dira bere historia laburrean zehar. Neftchi Baku eta Qarabağ dira garaipen gehien dituzten taldeak.

## Podiuma 
## Palmaresa 
* ¹ 1993an bi multzo osatu ziren bakoitzeko bi lehenengo taldeek final erdiak eta finala jokatu eta horrela erabaki zen txapelduna.
* ² 2000-01 eta 2004-05 urteetan lehen biek puntutan berdindu ondoren elkarren arteko finala jokatu zuten irabazlea aukeratzeko. 2001ean Shamkirrek 1-0 irabazi zuen eta 2005ean Neftchik 2-1.
* ³ 2002an Futbol taldeen eta Azerbaijango Futbol Federazioaren arteko gatazka piztu zen eta 2002-03ko liga jokatu gabe gelditu zen.
* 4 2020ko martxoan COVID-19 pandemiaren erruz Liga bertan behera gelditu zen eta une horretan zegoen sailkapena ofizial bihurtu zen.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Azerbaijango futbol kopa

## Kanpo estekak
Buhoma

***Buhoma*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Buhoma depressiceps* (Werner, 1897)
* *Buhoma procterae* (Loveridge, 1922)
* *Buhoma vauerocegae* (Tornier, 1902)

## Kanpo estekak
Kapaz PFC

**Kapaz PFC** (izen osoa *Kəpəz Peşəkar Futbol Klubu*) Azerbaijango futbol talde bat da, Gəncə hirikoa. 3 aldiz irabazi du Azerbaijango futbol liga eta 4 aldiz kopa.

## Historia 
Taldea 1959an sortu zen *Toxucu* izenarekin, dena dela *Kapaz* bezala ezagutzen zenez 1982an izena aldatu zuen. 1967an bigarren mailako irabzlea izan zen eta 1968an Sobietar Batasuneko lehen mailan aritu zen urtebetez.

Azerbaijango liga abiatu zenean talde indartsuenetrakoa zen Kapaz. *FK Ganja* izenaz ari zela hiru liga irabazi zituen. 2000 urteko kopa irabazi ondoren gainbehera hasi zen, batez ere diru arazoen erruz. Horregatik 2009an taldea birfundatu beharra izan zen Kapaz PFC izenarekin eta bigarren mailan jokatzen hasi zen. 2010an lehen mialara igo zen baina 2013an berriz jeitsi da.

## Palmaresa 
### Sobietar Batasunean: 0 
* Bigarren maila (1): 1967.

### Azerbaijanen: 7 
* Liga (3): 1995, 1998, 1999.
* Kopa (4): 1994, 1997, 1998, 2000.

## Kanpo estekak
Azerbaijango futbol kopa

**Azerbaijango futbol kopa** (azerbaijaneraz Azərbaycan Kuboku) Azerbaijanen 1992 urtetik aurrera jokatzen den kanporaketa bidezko futbol txapelketa da. Neftchi Baku (5 kopa) eta Kapaz (4 kopa) dira garaipen gehien lortu dituzten taldeak.

## Palmaresa 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.
* (uko), finala jokatzeari uko egin.
* ¹ 2020ko ekitaldia bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren eraginagatik.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Azerbaijango futbol liga

## Kanpo estekak
Hydrophis

***Hydrophis*** Hydrophiinae subfamiliako narrasti genero bat da, Elapidae familiaren barruan. Ozeano Indikoan eta Ozeano Barean bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Stradivarius (Inditex)

**Stradivarius** Inditex taldeko arropa konpainia da eta Bartzelona, Espainian du bere egoitza.

## Historia 
Stradivarius 1994. urtean sortu zen eta 1999. urtean Inditex taldeak erosi zuen.

## Dendak 
49 herrialdetan dago presente eta 794 denda ditu.

## Kanpo estekak
Akizeko bizkonderria

**Akizeko bizkonderria** () Erdi Aroan Akizen egoitza zuen aginte sistema izan zen, 1185era arte iraun zuena.

977an Antso IV.a Gilen hil zenean, Oloroe, Ortheze, Tursan eta Gabardanekin batera eman zion eremua Aner bere semeari. Hurrengo urtean hil eta Lope bere semeari Oloroe, Akize eta Ortheze eman zion. Lopek, 985ean hil zenean, Arnaldo I.a bere semeari Akize eta Ortheze eta Aner bere semeari Oloroe eman zion. Arnaldo 1061ean hil zenean, aro ezezaguna hasi zen. Ziur asko, Arnaldo II.a bere semea Akizen eta Lope Gartzia bere semea (edo anaia agian) Orthezen izan zituen ondorengoak. 1065ean berriro batu eta semeen artean banatu zen: Raimundo I.ak Akize eta Gartziak Ortheze jarauntsi zituen. Raimundo I.aren ondorengoa Arnaldo III.a bere semea izan zen eta honen ondorengoa bi urte besterik ez zituen Gerarda I.a bere alaba. 1100. urtean bizkondesak Petri Arnaldo (baita Arnaldo Dat edo Dat Arnaldo ere) ezkondu zuen, Oztibarreko jaunarekin hain zuzen ere. Gerarda 1140an hil zenean Raimundo II.a bere semea bilakatu zen ondorengo. Honen ondorengoa Petri II.a izan zen, Navarrina izeneko alaba bakarra izan zuena. Zazpi urte zituela ondorengo bilakaturik, hogei betetzean Tartasko bizkondea zen Arnaldo Raimundo III.a ezkondu eta bizkonderri biak batu ziren.

## Bizkondeen zerrenda 
* Arnaldo I.a Lope 985-1029
* Gartzia I.a Arnaldo 1029-1050
* Arnaldo II.a Gartzia 1050-1062
* Lope I.a Gartzia 1062-1065
* Raimundo I.a Lope 1065-1089
* Arnaldo III.a 1089-1090
* Gerarda 1090-1140
* Petri Arnaldo 1100-?
* Raimundo II.a 1140-1167
* Petri II.a 1167-1170
* Navarrina 1170-1185
* Arnaldo IV.a Raimundo (Tartasko III.a) 1185-

## Kanpo estekak
Katalisi

**Katalisia** katalizatzaile deritzon substantzia baten ondorioz gertatzen den erreakzio kimikoen abiadura handitzea da. Erreakzio kimikoetan dauden beste eragile batzuk ez bezala, katalizatzailea ez da kontsumitzen. Katalisian energia gutxiago behar da trantsizio egoerara iristeko, baina erreakzioan behar den energia kopuru osoa ez da aldatzen. Katalizatzaile batek eraldaketa kimiko batean baino gehiagotan har dezake parte. Haren eragina aldatu egiten da beste substantzia batzuk badaude; inhibitzaile deiturikoek jarduera katalitikoa murrizten dute, eta sustatzaile deiturikoek handitu egiten dute. Katalizatzaileen aurkakoei, erreakzioen abiadura murrizten dutenei alegia, inhibitzaile deritze.

## Katalisi-motak 
Erreakzio-ingurunearen izaeraren arabera bi katalisi-mota bereizten dira: katalisi heterogenoa eta katalisi homogeneoa.

### Katalisi heterogeneoa 
Katalisi heterogeneoa katalisi-mota bat da zeinetan katalizatzaileen, erreaktiboen edo produktuen faseak desberdinak diren. 

Fase desberdintzat jotzen dira osagai solidoak, likidoak eta gaseosoak eta baita nahaste nahastezinak ere (olioa eta ura esaterako), edo interfaze bat dagoen edozein ingurune.

### Katalisi homogeneoa 
Katalisi homogeneoa disoluzio batean disolbagarria den katalizatzaile baten bidezko katalisia da. Katalisi homogeneoan katalizatzailea eta erreaktiboak fase berean daude, normalean disoluzioan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Katalisi heterogeneo
* Katalisi homogeneo

## Kanpo estekak
Emydocephalus

***Emydocephalus*** Hydrophiinae subfamiliako narrasti genero bat da, Elapidae familian. Ozeano Indikoan eta Ozeano Bareko mendebaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Emydocephalus annulatus* Krefft, 1869
* *Emydocephalus ijimae* Stejneger, 1898
* *Emydocephalus szczerbaki* Dotsenko, 2011

## Kanpo estekak
Hydrophis cantoris

***Hydrophis cantoris*** *Hydrophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elapidae

## Kanpo estekak
Lycodryas cococola

***Lycodryas cococola*** *Lycodryas* generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lamprophiidae

## Kanpo estekak
Acanthophis

***Acanthophis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australia, Ginea Berria eta Moluketan bizi dira.

## Espezieak 
* *Acanthophis antarcticus* (Shaw, 1794)
* *Acanthophis hawkei* Wells et Wellington, 1985
* *Acanthophis laevis* Macleay, 1878
* *Acanthophis praelongus* Ramsay, 1877
* *Acanthophis pyrrhus* Boulenger, 1898
* *Acanthophis rugosus* Loveridge, 1948
* *Acanthophis wellsi* Hoser, 1998

## Kanpo estekak
Aspidelaps

***Aspidelaps*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Aspidelaps lubricus* (Laurenti, 1768)
* *Aspidelaps scutatus* (Smith, 1849)

## Kanpo estekak
Neftchi Baku PFK

[thumb|250px| [UEFA Europa League|Europa Leaguen 2012ko urrian Inter Milanen aurka.]]
**Neftchi Baku PFK** (izen osoa *Neftçi Peşəkar Futbol Klubu*) Azerbaijango futbol talde arrakastatsuena da, Baku hiriburukoa. 7 aldiz irabazi du Azerbaijango futbol liga eta 5 aldiz kopa. Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa ere irabazi zuen 2006an.

## Historia 
Taldea 1937an sortu zen *Neftyanik* izenarekin eta Sobietar Batasunaren garaian izan zuen emaitzarik onena 1966ko hirugarren postua izan zen. Alakbar Mammadov aurrelaria zen bere izar nagusia. Garai hartan SESB-eko selekzioak jokalari azerbajandar batzuk bazituen eta 1964an Europako Futbol Txapelketan bigarren egin zuen. 1968an taldeak gaur egungo izena hartu zuen.

Azerbaijango lehenengo liga berak irabazi zuen baina erabateko nagusitasuna azken urteetan lortu du, 2011, 2012 eta 2013ko ligak jarraian irabaziz. Nazio arteko garaipen nagusia 2006ko Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa izan zen. Zortzi denboraldiren ondoren 2021ean Liga berria irabazi du.

Azken urteetan ordea Qarabağ taldearen itzalean ibiltzea egokitu zaio.

## Palmaresa 
### Sobietar Batasunean: 0 
* Liga (0): hirugarren 1966an.

### Azerbaijanen: 15 
* Liga (9): 1992, 1996, 1997, 2004, 2005, 2011, 2012, 2013, 2021.
* Kopa (6): 1995, 1996, 1999, 2004, 2013, 2014.

### Nazio artean: 1 
* Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa (1): 2006

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Aspidomorphus

***Aspidomorphus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Ginea Berria, Indonesia eta Papua Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Aspidomorphus lineaticollis* (Werner, 1903)
* *Aspidomorphus muelleri* (Schlegel, 1837)
* *Aspidomorphus schlegeli* (Günther, 1872)

## Kanpo estekak
Austrelaps

***Austrelaps*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Austrelaps labialis* (Jan, 1859)
* *Austrelaps ramsayi* (Krefft, 1864)
* *Austrelaps superbus* (Günther, 1858)

## Kanpo estekak
Brachyurophis

***Brachyurophis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Brachyurophis approximans* (Glauert, 1954)
* *Brachyurophis australis* (Krefft, 1864)
* *Brachyurophis fasciolatus* (Günther, 1872)
* *Brachyurophis incinctus* (Storr, 1968)
* *Brachyurophis morrisi* Horner, 1998
* *Brachyurophis roperi* (Kinghorn, 1931)
* *Brachyurophis semifasciatus* (Günther, 1863)

## Kanpo estekak
Bungarus

***Bungarus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoalden eta ekialdean bizi dira. Suge pozoitsuak dira eta α-bungarotoxina sortzen dute.

## Espezieak 
* *Bungarus andamanensis* Biswas & Sanyal, 1978
* *Bungarus bungaroides* (Cantor, 1839)
* *Bungarus caeruleus* (Schneider, 1801)
* *Bungarus candidus* (Linnaeus, 1758)
* *Bungarus ceylonicus* Günther, 1864
* *Bungarus fasciatus* (Schneider, 1801)
* *Bungarus flaviceps* Reinhardt, 1843
* *Bungarus lividus* Cantor, 1839
* *Bungarus magnimaculatus* Wall & Evans, 1900
* *Bungarus multicinctus* Blyth, 1861
* *Bungarus niger* Wall, 1908
* *Bungarus sindanus* Boulenger, 1897
* *Bungarus slowinskii* Kuch, Kizirian, Nguyen, Lawson, Donnelly & Mebs, 2005

## Kanpo estekak
EAE (argipena)

**EAE** siglaz, hainbat izen adierazten dira:
# Euskal Autonomia Erkidegoa: Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiak osatzen duten autonomia erkidegoa.
# Eusko Abertzale Ekintza: Euskal Herriko alderdi politikoa (**ANV** siglarekin ezagunagoa).
# Euskalerriaren Adiskideen Elkartea (Askotan gaztelaniaz eta euskaraz aipatua: Real Sociedad Bascongada de los Amigos del País-Euskalerriaren Adiskideen Elkartea (RSBAP-EAE)).
# Escuela de Administración de Empresas: Bartzelonako ikasketa zentroa.
# Experimental autoimmune encephalomyelitis: animalien gaixotasuna.
# European Air Express: Alemaniako hegazkin konpainia ohia.
# European Adhesive Engineer
Liberty Hall

**Liberty Hall** (irlanderaz **Halla na Saoirse**) Irlandako Errepublikako Dublin hirian dagoen eraikin bat da. Liffey ibaiaren ertzean dago, hain zuzen ere, Beresford Place eta Eden Quay artean. SIPTU irlandar sinsikatuaren egoitza da. 59,4 metroko garaiera du. Antzina eta denbora luzez hiri honetako nahiz herrialde osoko eraikinik garaiena zen (Cork hiriko County Hall eraikina eraiki arte), gaur egun hiri honetako hirugarren eraikin garaiena delarik, *Montevetro* eta *Millennium Tower* eraikinen atzetik. XX. mendearen hasierako eraikina Irish Transport and General Workers Union sindikatuaren egoitza izan zen, bai eta James Connollyren Irlandako Armada Hiritarra irlandar erakunde errepublikar, sozialista eta nazionalistarena ere (Irish Citizen Army).

1988an Pierce Brosnan aktoreak antzeztutako *Taffin* irlandar filman eszena labur batean agertzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Liffeyeast.jpg|Liberty Hall eraikinaren ikuspegia Ha'penny Bridge zubitik ikusita.
Irudi:Irish Citizen Army Group Liberty Hall Dublin 1914.jpg|1914ko jatorrizko eraikina, bertan Irish Citizen Army erakundeko kideak eta "We serve neither King nor Kaiser but Ireland" ("Ez gaude ez Erregea ez eta Kaiserraren zerbitzupean, Irlandarenean baizik") pankarta zintzilik dutela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joan Francés Tisnèr

**Joan Francés Tisnèr** (Saliese, 1954) okzitaniar abeslaria da. *Verd e Blu* taldeko kidea da.

## Diskografia 
* 1995 : Joan Francés Tisnèr Camelicà
* 2004 : Joan Francés Tisnèr 12 recèptas de J. A. Lespatlut
* 2011 : Joan Francés Tisnèr *Sorrom Borrom* sur des extraits de la poésie épique de Sèrgi Javaloyès
* 2012 : Joan Francés Tisnèr *Transpòrts Tisnèr SA*
−−−−−−−−−−−−−−−−−−−
* 1991 : *Verd e Blu Musica de Gasconha*
* 1993 : *Verd e Blu Musicas a dançar*
* 1996 : *Verd e Blu Ompra o só ?*
* 2001 : *Verd e Blu Musicas a dançar dus*
* 2005 : *Verd e Blu Baladas e danças*
* 2010 : *Verd e Blu Jòcs de dança*
−−−−−−−−−−−−−−−−−−−
* 1998 : *Manufactures Verbales Catalogue des Manufactures Verbales*
* 2002 : *Manufactures Verbales Voix du quotidien et de l’unique*
* 2006 : *Manufactures Verbales Sonets Bernard Manciet*
* 2010 : *Rasims de Luna de Laurent Audemard et Jakes Aymonino sur la poésie de Max Rouquette*
* 2011 : ''Manufactures Verbales Voix de Traverse - Poètes improvisateurs Haidous et musiciens berbères d'El Hajeb*
−−−−−−−−−−−−−−−−−−−
* 1983 : *Canicula Cantas e danças de Gasconha*
* 1986 : *Canicula Musica gascona*
* 1987 : *Subèr Albèrt Biarnés cap e tot*
* 2002 : *Prames Pirineos-Perinés-Pirenèus-Pyrénées : músicas de Aragón y Occitania*
* 2009 : *André Dion Le dernier sonnailleur - lo darrèr esquirèr, Laurent Cavalié, Beñat Achiary, Christian Coulon*
* 2009 : *Denís Frossard Vrenhadas*
* 2009 : *Subèr Albèrt Biarnés cap e tot''

## Bibliografia 
* Los instruments e la musica gascona (musica gascona bitartekoak). Pau Menestrèrs gascons, 2001. (() ()). 36p., Disko 46'24 a eskuliburua.
* Rondèus e Congos de las Lanas. Prime Mr. Berdot M.-C. Hourdebaigt lankidetzarekin ek idatzitako liburuaren kontratistak. Pau Menestrèrs gascons, 1998. 53 p. disc 50 '.
* Harri, harri chivalòt liburuxka: umekeria direktorioa. Bearn Arthez: AACVCAB, 1990.
* Ua, miduna, mitrena 2. Pau Menestrèrs gascons, Inauteriak 1991.
* Carnaval the book kolektiboan parte hartzea, egilekideak Jacques Abadie, Dominique Bidot-Germa eta Joan Francés Tisnèr Inauteriak Biarnés dagoen arabera. Pau: La civada & Menestrèrs gascons; Orthez: Per Noste, 1987.
* Tà dançar la Gasconha (Guztion artean). Pau Menestrèrs gascons, 1987. Azalpen kasete liburuxka.
* Ua, miduna, mitrena. Pau Menestrèrs gascons, 1985. Azalpen kasete liburuxka.
* Sauts biarnés de l'arribèra (Jauziak Biarnés arribèra Guztion artean). Pau Menestrèrs gascons, 1984 Azalpen liburuxka zinta. Ondoren gidatzeko sortu abestutako Tranlai eta aginduak Jauziak izateko.

## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Dr. No (filma)

**Dr. No** (euskaraz, *No doktorea*) Terence Young ingeles zinema zuzendariaren 1962ko espioitza filma da, Ian Fleming idazlearen *Dr. No* eleberrian oinarritua. James Bond pertsonaiari buruzko lehen filma izan zen.

## Argumentua 
James Bond (Sean Connery) britainiar agente sekretua Jamaikara iritsi berri da, bertan hil dituzten britainiar agente berezi bat eta haren idazkariaren kasuak argitzeko. Crab Key uhartean erakunde sekretu eta beldurgarri bat topatu du. Filmean, Bonden arerioa No doktorea da (Joseph Wiseman): horrek Dent irakaslearen (Anthony Dawson) laguntzaz egitasmo izugarria du, hots, Cañaveral lurmuturretik jaurtitako koheteen ibilbidea desbideratzea.

## Aktoreak 
* Sean Connery: James Bond
* Ursula Andress: Honey Rider
* Joseph Wiseman: Julius No doktorea
* Jack Lord: Felix Leiter
* Bernard Lee: M
* Anthony Dawson: Dent irakaslea
* John Kitzmiller: Quarrel
* Zena Marshall: Taro andereñoa
* Eunice Gayson: Sylvia Trench
* Lois Maxwell: Moneypenny andereñoa
* Peter Burton: Q/Boothroyd maiorra
* Timothy Moxon: John Strangways
* Reggie Carter: Mr. Jones
* Marguerite LeWars: No doktorearen argazkilaria

## Kanpo estekak 
* *Dr. No* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
From Russia with Love (filma)

***From Russia with Love*** (euskaraz, *Errusiatik maitasunez*) Terence Young ingeles zinema zuzendariaren 1963ko espioitza filma da. Ian Fleming idazlearen *From Russia, with Love* eleberrian oinarrituta dago eta James Bond protagonista du. Bertan, Sean Connery, Pedro Armendáriz, Lotte Lenya, Robert Shaw, Bernard Lee eta Daniela Bianchi aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Britainia Handiko MI6 zerbitzu sekretuak Istanbulgo sobietar kontsularen idazkari Tatiana Romanovaren (Daniela Bianchi) mezu bat jaso berri du: bertan, *Lektor* sobietar dekodifikagailu sekretua ematearen truk, mendebaldera igarotzeko laguntza eskatzen du. Halere, zinez, idazkariak jakin gabe SPECTRE erakundeko kidea eta KGBko kide ohi Rosa Klebb kolonelak (Lotte Lenya) azpijokoa egin dio, James Bond (Sean Connery) britainiar agente sekretua hiltzeko helburuaz, azken horrek SPECTRE erakundeko kide garrantzitsu No doktorearen hondamendia ekarri baitzuen (ikus *Dr. No* filma).

## Aktoreak 
* Sean Connery: James Bond
* Daniela Bianchi: Tatiana Romanova
* Pedro Armendáriz: Kerim Bey
* Lotte Lenya: Rosa Klebb
* Robert Shaw: Donald 'Red' Grant
* Bernard Lee: M
* Desmond Llewelyn: Boothroyd maiorra
* Eunice Gayson: Sylvia Trench
* Walter Gotell: Morzeny
* Francis De Wolff: Vavra
* George Pastell: Tren gidaria
* Nadja Regin: Kerimen alaba
* Lois Maxwell: Moneypenny andereinoa
* Aliza Gur: Vida
* Martine Beswick: Zora
* Vladek Sheybal: Kronsteen

## Kanpo estekak 
* *From Russia with Love* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Aipysurus mosaicus

***Aipysurus mosaicus*** *Aipysurus* generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elapidae

## Kanpo estekak
Goldfinger (filma)

**Goldfinger** Guy Hamilton ingeles zinema zuzendariaren 1964ko espioitza filma da. Ian Fleming idazlearen *Goldfinger* eleberrian oinarrituta dago eta James Bond protagonista du. Bertan, Sean Connery, Gert Fröbe, Honor Blackman, Harold Sakata eta Bernard Lee aktoreek antzeztu zuten.

*Goldfinger* Oscar Sari bat irabazi zuen Bond-en lehen filma izan zen (soinu edizio onenaren saria) eta kritikaren harrera oso ona izan zuen. Filmak arrakasta ekonomikoa izan zuen, aurrekontua bi astean berreskuratu zuen eta 120 milioi dolar baino gehiago irabazi zituen mundu osoan. 1999an, 70. postuan sailkatu zen British Film Institute-k egindako BFI Top 100 film britainiarren zerrendan.

## Argumentua 
007 britainiar agente sekretuak (Sean Connery) nazioartean kontrabandoa egin eta urrea miresten duen Auric Goldfinger (Gert Fröbe) aberatsari aurre egin behar dio. Ikerketa aurrera doan heinean, James Bondek "Grand Slam" operazioaren berri du, munduko ekonomia orokorra desorekatzeko egitasmoa.

## Aktoreak 
* Sean Connery: *James Bond 007*
* Gert Fröbe: *Auric Goldfinger*
* Honor Blackman: *Pussy Galore*
* Shirley Eaton: *Jill Masterson*
* Harold Sakata: *Oddjob*
* Bernard Lee: *"M"*
* Lois Maxwell: *Moneypenny*
* Desmond Llewelyn: *Q*
* Tania Mallet: Tilly Masterson
* Cec Linder: *Felix Leiter*

## Kanpo estekak 
* *Goldfinger* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Liturgia

**Liturgia** (, hitzez hitz, "jendearen lana" eta "zerbitzu publiko") talde erlijioso jakin batzuek, beren tradizioen arabera, egiten duten jendaurreko gurtza da. Teknikoki, ohikune-multzo bat da, erlijioaren parte izateko helburua duena, ekimen erlijioso batean parte hartzen ari direla dakitenek egiten dutena, hala nola Ekialdeko Eliza Ortodoxoaren Liturgia Sakratua, Eliza Katolikoaren meza edo Anglikanoen jaunartzea. Hala ere, musulmanen *salah* edo juduen sinagogako zerbitzuak ez dira liturgiatzat hartzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Kalte (argipena)

**Kalte** hitzak erabilera zenbait ditu:

* zuzenbidean, kaltea, beste batek egindakoagatik edo egin gabekoagatik norberaren ondarean eta interesetan nahiz norberarengan eragindakoa;
* ingurumen kaltea, ingurumenean eragindakoa;
* albo kaltea;
* etxekaltea.
Ekialdeko Eliza katolikoak

thumb|upright=1.5|Katoliko eta ekialdeko kristauen arteko eztabaida (1290)
**Ekialdeko Eliza katolikoak** Erromako aita santuaren autoritatea onartzen duten eta, beraz, katolikoak diren baina euren antolakuntza eta erritu bereziak mantentzen dituzten ekialdeko eliza kristauak dira.

Iraganean *uniata* ere deitu izan ziren, baina izendapen hau gaur egun ez zehatz eta iraingarritzat hartzen da, Erromako elizarekin elkarketa partzialei aplikatzen baitzaie, baina ez betidanik aita santuarekin batera egon direnei. Gaur egun, *uniata* izendapen hau ortodoxoen artean mantentzen da eta ekialdeko katolikoek eurek arbuiatzen dute.

## Jatorria 
Vatikanoko II. kontzilioaren arabera *Elizari buruzko konstituzio dogmatikoa* dokumentuan honako hau irakur daiteke:

Ekialdeko eliza katolikoak Ekialdeko Elizentzako Kongregazioaren (latinez *Congregatio pro Ecclesiis Orientalibus*) bidez gainbegiratuak dira. Hau 1862an sortu zuen Pio IX.a aita santuak misiolaritza ekintzak ikuskatzen zituen Fedea Zabalarazteko Kongregazioaren zati bezala, 1917an kongregazio independente bihurtu zen arren.

Ekialde eta mendebaldeko elizen arteko banaketak Erromarekin erabat elkartu edo mantendu ziren ekialdeko errituzko elkarteak sorrarazi zituen, euren liturgia mantenduz, kasuren batzuetan mailaren batean latinizatu egin diren arren. Batzuk sekula ez dira egon zisma egoeran Erromako Elizarekin (maroniar eliza eta italiar-albaniar eliza kasu, eta beste batzuk eliza ortodoxoen edo antzinako ekialdeko eliza nazionalen banaketatik sortu dira.

Gutxiengoak osatzen dituzte kristautasun ortodoxoa nagusi den tokietan (Grezia, Serbia, Bulgaria, Errusia edo Armenia kasu), beste batzuk, ortodoxoekin batera, gutxiengoa dira beste erlijio bat nagusi den tokietan (melkitak Sirian eta kaldearrak Iraken horien artean). Eta beste batzuk ez dute Erromarekin zisman dauden kontrako alderdiak (maronitak eta italiar-albaniarrak). Migrazioaren ondorioz ere, gaur egun ekialdeko katoliko asko mendebaldeko herrialdeetan bizi dira (Australia, Kanada, AEB, Argentina, Frantzia...)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Calliophis

***Calliophis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Calliophis beddomei* Smith, 1943
* *Calliophis bibroni* (Jan, 1858)
* *Calliophis bivirgata* (Boie, 1827)
* *Calliophis castoe* Smith, Ogale, Deepak & Giri, 2012
* *Calliophis gracilis* Gray, 1835
* *Calliophis haematoetron* Smith, Manamendra-Arachchi & Somaweera, 2008
* *Calliophis intestinalis* (Laurenti, 1768)
* *Calliophis maculiceps* (Günther, 1858)
* *Calliophis melanurus* (Shaw, 1802)
* *Calliophis nigrescens* (Günther, 1862)

## Kanpo estekak
Arrangoitzeko jauregia

**Arrangoitzeko jauregia** Lapurdiko izen bereko herrian dagoen jauregia da. Frantziako Gobernuak 1980ko apirilaren 2an monumentu historiko izendatu zuen.

## Historia 
Arcangues familia da gazteluaren jabe XII. mendetik. Gaur egungo eraikina 1900koa da, XVII. mendeko eraikina zegoen leku berdinean eraiki baitzen, baina aurrekoaren planta errespetatu zuten. Hirugarren berreraikitzea da, izatez, lehen gaztelua 1636an espainolek erre baitzuten Hogeita Hamar Urteko Gerran. 1813an Wellingtonek gaztelua okupatu zuen.

## Ezaugarriak 
Zeharreko bi nabe eta bi pisuko erdiko gorputza nagusiak osatzen dute eraikina. Hegoaldean, teilatu oktogonaleko dorre bat dago, antzinako gazteluaren dorrearen lekuan. Teilatua egurrezko haga handien gainean bermatzen da, Hegoaldean ohikoa den bezala. Barnealdean, harrera-leku zabal bat dago eta bertatik irteten dira gainerako gela funtzionalak. Egongela nagusia zuriz eta urrez estaldua dago eta Flandriako tapizez ornitua dago. Egongela nagusia eta jangela 1900 hamarkadako gustuen lekuko bikainak dira: harrera egiteko egongela handi bat eta hornidura arranditsu oso zainduak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lapurdiko monumentu historikoen zerrenda

## Kanpo estekak
Cryptophis

***Cryptophis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Cryptophis boschmai* (Brongersma & Knaap Van Meeuven, 1961)
* *Cryptophis incredibilis* Wells & Wellington, 1985
* *Cryptophis nigrescens* (Günther, 1862)
* *Cryptophis nigrostriatus* (Krefft, 1864)
* *Cryptophis pallidiceps* (Günther, 1858)

## Kanpo estekak
Cacophis

***Cacophis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australiako Queensland eta Hegoaldeko Gales Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Cacophis churchilli* Wells & Wellington, 1985
* *Cacophis harriettae* Krefft, 1869
* *Cacophis krefftii* Günther, 1863
* *Cacophis squamulosus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)

## Kanpo estekak
Dendroaspis

***Dendroaspis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Espezie batzuek **mamba** izen arrunta dute. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Dendroaspis angusticeps* (Smith, 1849)
* *Dendroaspis jamesoni* (Traill, 1843)
* *Dendroaspis polylepis* Günther, 1864
* *Dendroaspis viridis* (Hallowell, 1844)

## Kanpo estekak
Demansia

***Demansia*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian eta Papua Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Demansia angusticeps* (Macleay, 1888)
* *Demansia calodera* Storr, 1978
* *Demansia flagellatio* Wells & Wellington, 1985
* *Demansia olivacea* (Gray, 1842)
* *Demansia papuensis* (Macleay, 1877)
* *Demansia psammophis* (Schlegel, 1837)
* *Demansia quaesitor* Shea, 2007
* *Demansia rimicola* Scanlon, 2007
* *Demansia rufescens* Storr, 1978
* *Demansia shinei* Shea, 2007
* *Demansia simplex* Storr, 1978
* *Demansia torquata* (Günther, 1862)
* *Demansia vestigiata* (De Vis, 1884)

## Kanpo estekak
Hydrophis hardwickii

***Hydrophis hardwickii*** *Hydrophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Elapidae
Denisonia

***Denisonia*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Denisonia devisi* Wait & Longman, 1920
* *Denisonia maculata* (Steindachner, 1867)

## Kanpo estekak
Drysdalia

***Drysdalia*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Drysdalia coronoides* (Günther, 1858)
* *Drysdalia mastersii* (Krefft, 1866)
* *Drysdalia rhodogaster* (Jan, 1873)

## Kanpo estekak
Elapognathus

***Elapognathus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australiako mendebaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Elapognathus coronata* (Schlegel, 1837)
* *Elapognathus minor* (Günther, 1863)

## Kanpo estekak
Elapsoidea

***Elapsoidea*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Elapsoidea boulengeri* Boettger, 1895
* *Elapsoidea broadleyi* Jakobsen, 1997
* *Elapsoidea chelazziorum* Lanza, 1979
* *Elapsoidea guentherii* Bocage, 1866
* *Elapsoidea laticincta* (Werner, 1919)
* *Elapsoidea loveridgei* Parker, 1949
* *Elapsoidea nigra* Günther, 1888
* *Elapsoidea semiannulata* Bocage, 1882
* *Elapsoidea sundevallii* (Smith, 1848)
* *Elapsoidea trapei* Mane, 1999

## Kanpo estekak
Furina

***Furina*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Furina barnardi* (Kinghorn, 1939)
* *Furina diadema* (Schlegel, 1837)
* *Furina dunmalli* (Worrell, 1955)
* *Furina ornata* (Gray, 1842)
* *Furina tristis* (Günther, 1858)

## Kanpo estekak
Micrurus

***Micrurus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Batzuetan koral suge izena ere ematen zaie, nahiz eta honek genero gehiago hartzen dituen. Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Dardara (zantzu klinikoa)

**Dardara** gorputzeko atal bat edo gehiagotan gertatzen den muskuluen kontrakzio eta erlaxazio mugimendu erritmiko eta nahigabekoa da. Borondatezkoak ez diren mugimenduetatik arruntena da eta eskuetan, besoetan, begietan, aurpegian, buruan, ahoan, enborrean edo hanketan gerta daiteke. Zenbait kasutan dardara arazo medikoen zantzua izan daiteke.

## Kanpo estekak
Hemiaspis

***Hemiaspis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australiako Queensland eta Hegoaldeko Gales Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Hemiaspis damelii* (Günther, 1876)
* *Hemiaspis signata* (Jan, 1859)

## Kanpo estekak
Naja

***Naja*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Kobra izena hartzen duten sugeetako batzuk genero honetan daude. Afrikatik Indonesiara hedatzen dira.

## Espezieak 
## Taxonomia 
## Kanpo estekak
Hasiberri-sari

thumb|300px

**Hasiberri-sari**ak, **hasiberriarena**k edo **hasiberriari eginiko txantxa**k eskola, unitate militarretan eta beste elkarte eta talde formal nahiz informaletan hasiberriak direnei egiten zaizkien sarbide-errituak edo probak dira, maiz hasiberriaren borondatearen aurkakoak eta isekaz, umiliazioz edo bestelako abusu fisiko nahiz psikologikoz burutzen direnak.

## Kanpo estekak
Hoplocephalus

***Hoplocephalus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Queensland eta Hegoaldeko Gales Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Hoplocephalus bitorquatus* (Jan, 1859)
* *Hoplocephalus bungaroides* (Schlegel, 1837)
* *Hoplocephalus stephensii* Krefft, 1869

## Kanpo estekak
Parasuta

***Parasuta*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Parasuta dwyeri* (Worrell, 1956)
* *Parasuta flagellum* (Mccoy, 1878)
* *Parasuta gouldii* (Gray, 1841)
* *Parasuta monachus* (Storr, 1964)
* *Parasuta nigriceps* (Günther, 1863)
* *Parasuta spectabilis* (Krefft, 1869)

## Kanpo estekak
Hemibungarus

***Hemibungarus*** Elapidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Asiako ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
Espezie kopuruaren inguruan deskribapen ezberdinak daude eta ADN ikerketek ez dute oraindik argitu arazoa. *The Reptile Database*ren arabera, espezie bakarra dago:
* *Hemibungarus calligaster* (Wiegmann, 1835)

ITISen arabera beste 3 espezie hauek daude, baina *The Reptile Database*k hauek *Sinomicrurus* generoaren barruan sartzen ditu:
* *Hemibungarus hatori* (Takahashi, 1930)
* *Hemibungarus japonicus* (Günther, 1868)
* *Hemibungarus sauteri* (Steindachner, 1913)

## Kanpo estekak
Suta

***Suta*** Elapidae familiako narrasti generoak dira. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Suta fasciata* (Rosen, 1905)
* *Suta ordensis* (Storr, 1984)
* *Suta punctata* (Boulenger, 1896)
* *Suta suta* (Peters, 1863)

## Kanpo estekak
Topiko (argipena)

**Topiko** hitzak adiera zenbait ditu:

* **topiko** edo estereotipoa,
** literaturako topikoa;
* botika topikoa, azaleko gune txiki batean igurzten den botika;
* *Topikoak*, Aristotelesen lana.
Klixe (argipena)

**Klixe** hitzak adiera zenbait ditu:

* Klixea, maiz errepikatua izan den irudikapen, diskurtso edo esamoldea, batzuetan bere jatorrizko zentzua galtzeraino; adibidez, *Urte berri on*;
* arte grafikoetan, klixea, irudi bat grabatua duen plantxa, bertatik behin eta berriz kopiatua izateko.
Zarrastelkeria (argipena)

**Zarrastelkeria**, baliabideak gehiegi xahutu edo era desegokian erabiltzea adierazten duen gaitzesgarria, hainbat inguruabarretan erabil daiteke:

* **zarrastelkeria** edo gehiegizko xahutzea, norberak bere dirua neurrigabe xahutu edo bere ondasunak modu desegokian baliatu eta gutxitzeko jokabide pertsonala;
* gainkontsumoaren inguruan,
** handikeriazko kontsumoa,
** elikagaien zarrastelkeria,
** uraren zarrastelkeria,
** energiaren gainkontsumoa, energia modu inefizientean xahutzea;
* baliabideen gainustiapena, baliabide naturalak gehiegi ustiatzea, horien iraupena kolokan jarrita nahiz ingurumen kalteak eraginda,
** arrantza-baliabideen gainustiapena.

## Ikus, gainera 
* Eraginkortasun (ekonomia)
Neelaps

***Neelaps*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Neelaps bimaculatus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Neelaps calonotus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)

## Kanpo estekak
Jondoni Bixintxo eliza (Urruña)

**Jondoni Bixintxo** Urruñan dagoen eliza pizkundetarra da. 1925eko maiatzaren 19an monumentu historiko sailkatu zuten.

XI. mendean eraikia eta XVI.ean berreraikia Jondoni Bixintxo Xaintesekoari eskainia, ezkila dorrean eguzki-ordularia du atsotitz bat daramana: *VULNERANT OMNES, ULTIMA NECAT* (*Guziek zauritzen, azkenekoak hiltzen*, Sarako elizaren berdina baina latinez)

Bere ur bedeinkatu ontzia eta bere predikatzeko-katedra Frantziako Gobernuak babesturik daude. 2009an organo handia berritu zuten. Hiru solairutako zurezko galeria bikainak ere baditu.

## Galeria 

Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_01.jpg|Organoa eta zurezko galeriak.
Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_05.jpg|Organoa
Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_03.jpg|Koroa
Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_04.jpg|Katedra
Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_02.jpg|Tabernakulua
Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_06.jpg|Bataiarriak
Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_07.jpg|Elizatea
Image:URRUGNE_-_Eglise_Saint-Vincent_08.jpg|Ezkila-dorrea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oxyuranus

***Oxyuranus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australia eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Oxyuranus microlepidotus* (McCoy, 1879)
* *Oxyuranus scutellatus* (Peters, 1867)
* *Oxyuranus temporalis* Doughty, Maryan, Donnellan & Hutchinson, 2007

## Kanpo estekak
Israelgo futbol liga

**Israelgo futbol liga** (hebreeraz ליגת העל‎, *Ligat HaAl*, "Super Liga") Israelen jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1931-32 denboraldian abiatu zen Palestinako Liga izerarekin, gaur egungo formatua ordea 1999an sorturikoa da. Maccabi Tel Aviv da garaipen gehien lortu dituen taldea, 23 hain zuzen ere. Super Liga hasi zenetik ordea Maccabi Haifa da onena, 8 Liga irabazi baititu.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### Palestinako Liga (1931-1947) 
### Israelgo Liga (1949-1950) 
### Alef Liga (1951-1954) 
### Leumit Liga (1954-1999) 
* ¹ 1966-1968 Ligak bi urte iraun zituen.

### Israelgo Superliga (1999- ) 
## Garaipenak 
### Taldeka 
### Hirika 
## Ikus, gainera 
* Israelgo futbol kopa

## Kanpo estekak 
*  Israelgo Futbol Elkartea
Pseudohaje

***Pseudohaje*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudohaje goldii* (Boulenger, 1895)
* *Pseudohaje nigra* Günther, 1858

## Kanpo estekak
Pseudechis

***Pseudechis*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudechis australis* (Gray, 1842)
* *Pseudechis butleri* Smith, 1982
* *Pseudechis colletti* Boulenger, 1902
* *Pseudechis guttatus* De Vis, 1905
* *Pseudechis pailsei* (Hoser, 1998)
* *Pseudechis papuanus* Peters & Doria, 1878
* *Pseudechis porphyriacus* (Shaw, 1794)
* *Pseudechis rossignolii* (Hoser, 2000)
* *Pseudechis weigeli* (Wells & Wellington, 1987)

## Kanpo estekak
Walterinnesia

***Walterinnesia*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbilean bizi dira.

## Espezieak 
* *Walterinnesia aegyptia* Lataste, 1887
* *Walterinnesia morgani* (Mocquard, 1905)

## Kanpo estekak
Laticauda schistorhynchus

***Laticauda schistorhynchus*** *Laticauda* generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elapidae

## Kanpo estekak
Galizeño poni

**Galizeño ponia** edo **Galizeño zaldia** Mexikoko bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein 
gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapenean kokatzen da, nahiz eta hainbat adituek ponia baino zaldia izendatzen duten.

Galizeño poniaren jatorria, Ameriketako Konkistatzaile espainarrek XVI.en mendean eramandako zaldietan dago. Egun arraza nahiko zabalduta dago eta abelburuen kopurua 7.000tik gorakoa da, bereziki zaldi hauek 1958.en urtetik aurrera Ameriketako Estatu Batuetara eraman zituztenetik.

## Arrazaren historia 
Arrazaren jatorria Hernán Cortés konkistatzaile espainarrak Iberiar Penintsulako ipar-mendebaletik ekarritako zaldietan kokatzen da. Ekarritako bi arraza nagusiak Garrano zaldiak zein Galiziako poniak izan ziren. Handik hartu zuen arrazak "Galizeño poni" izena.

thumb|250 px|ezkerrera|Portugaleko garrano zaldia
thumb|250 px|Galiziako ponia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arrazari buruzko artikuloa
Kosmopolita (argipena)

**Kosmopolita** eta **kosmopolitismo** hitzek adiera zenbait dituzte:

* biologian, espezie edo beste taxon bat mundu osoan zehar zabaldua denean, horretarako habitat egokietan, banaketa kosmopolita duela esaten da,
* soziologian eta politikan, kosmopolitismoa, munduko pertsona guztiek komunitate bakar bat osatzen dutela baieztatzen duen ideologia da.
Pseudonaja

***Pseudonaja*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudonaja affinis* Günther, 1872
* *Pseudonaja aspidorhyncha* (McCoy, 1879)
* *Pseudonaja elliotti* Hoser, 2003
* *Pseudonaja guttata* (Parker, 1926)
* *Pseudonaja inframacula* (Waite, 1925)
* *Pseudonaja ingrami* (Boulenger, 1908)
* *Pseudonaja mengdeni* Wells & Wellington, 1985
* *Pseudonaja modesta* (Günther, 1872)
* *Pseudonaja nuchalis* Günther, 1858
* *Pseudonaja textilis* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)

## Kanpo estekak
Sinomicrurus

***Sinomicrurus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Asiako ekaildean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Sinomicrurus hatori* (Takahashi, 1930)
* *Sinomicrurus japonicus* (Günther, 1868)
* *Sinomicrurus kelloggi* (Pope, 1928)
* *Sinomicrurus macclellandi* (Reinhardt, 1844)
* *Sinomicrurus sauteri* (Steindachner, 1913)

## Kanpo estekak
Hairako erreka

**Hairako erreka** Nafarroa Behereko ibaia da, Pirinioetatik Urepeleko Errobira doana.

Izen bereko basoan jaioa, Banka inguruan bere ahoa du. Bere ibaiadar nagusia Legarzuko erreka (4,2&nbsp;km) da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balada

thumb|Maria Wiik, "Balada" (1898)

**Balada** hitz neurtuzko kontakizuna, gaitzat antzinako gertaera bat edo duena.. Erdi Aroan, dantzarako kantu moduan jaio ziren. Gerora, literatur baladak akonpainatzeko edo giro liriko edo dramatikoa iradoki nahi duen musika-obra instrumental edo bokala izan ziren. Izena Erdi Aroko frantziar  edo dantzarako abestietatik dator.

Euskal Herrian ahozko euskal literaturaren genero bat osatu zuten: euskal baladak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vermicella

***Vermicella*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Vermicella annulata* (Gray, 1841)
* *Vermicella intermedia* Keogh & Smith, 1996
* *Vermicella multifasciata* (Longman, 1915)
* *Vermicella snelli* Storr, 1968
* *Vermicella vermiformis* Keogh & Smith, 1996

## Kanpo estekak
Simoselaps

***Simoselaps*** Elapidae familiako narrasti generoa da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Simoselaps anomalus* (Sternfeld, 1919)
* *Simoselaps bertholdi* (Jan, 1859)
* *Simoselaps littoralis* (Storr, 1968)
* *Simoselaps minimus* (Worrell, 1960)
* *Simoselaps warro* (de Vis, 1884)

## Kanpo estekak
Toxicocalamus

***Toxicocalamus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Papua Ginea Berrian eta Indonesiako Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Toxicocalamus buergersi* (Sternfeld, 1913)
* *Toxicocalamus grandis* (Boulenger, 1914)
* *Toxicocalamus holopelturus* McDowell, 1969
* *Toxicocalamus longissimus* Boulenger, 1896
* *Toxicocalamus loriae* (Boulenger, 1898)
* *Toxicocalamus mintoni* Kraus, 2009
* *Toxicocalamus misimae* McDowell, 1969
* *Toxicocalamus pachysomus* Kraus, 2009
* *Toxicocalamus preussi* (Sternfeld, 1913)
* *Toxicocalamus spilolepidotus* McDowell, 1969
* *Toxicocalamus stanleyanus* Boulenger, 1903

## Kanpo estekak
Yori Bertin

**Catherine Chassin**, **Yori Bertin** izen artistikoaz ezaguna, (Bidarte, 1940ko abenduaren 28a), euskal antzezle ohia da. Parisko artista familia batean jaioa, Emile Bertin bere aitona dekoratzailea izan zen. 1972an bere ibilbide profesionala utzi zuen.

## Lanak 
### Zinema 
* 1956 : *Montparnasse 19*, Jacques Beckerrena
* 1957 : ''Ascenseur pour l'échafaud*, Louis Mallerena
* 1958 : *Chronique provinciale*, Jean-Paul Rappeneaurena
* 1965 : *Le Faux Pas'', Antoine d'Ormessonena
* 1965 : *Les Bons Vivants*, Gilles Grangierrena
* 1965 : *Rue du Havre*, Jean-Jacques Viernerena
* 1966 : *À nous deux Paris*, Jean-Jacques Viernerena
* 1966 : *La Religieuse*, Jacques Rivetterena

### Telebista 
* 1961 : *Plainte contre inconnu*, Marcel Cravennerena
* 1962 : *Un miracle ou deux*, François Girrena
* 1962 : *La Dame aux Camélias*, François Girrena
* 1963 : *Skaal*, Maurice Châteaurena
* 1964 : ''L'Éventail de Lady Windermere*, François Girrena
* 1964 : *Alerte à Orly*, Jacques Villarena
* 1966 : *Comment ne pas épouser un milliardaire*, Roger Iglésisena
* 1966: *Aline Barlett*
* 1967 : *Les Cinq Dernières Minutes* : *La Mort masquée*, Guy Lessertisseurrena
* 1968 : *Thibaud ou les Croisades*, Henri Colpirena
* 1972 : *Joyeux Chagrins*, François Girrena
* 1972 : *La Gageure imprévue'', François Girrena
Calliophis castoe

***Calliophis castoe*** *Calliophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elapidae

## Kanpo estekak
Tropidechis

***Tropidechus*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australiako Queensland eta Hegoaldeko Gales Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Tropidechis carinatus* (Krefft, 1863)
* *Tropidechis sadlieri* Hoser, 2003

## Kanpo estekak
Xenopeltis

***Xenopeltis*** sugeen artean sailkatzen den narrasti genero bat da, **Xenopeltidae** familiako bakarra.

## Espezieak 
* *Xenopeltis hainanensis* Hu & Zhao, 1972
* *Xenopeltis unicolor* Boie, 1827

## Kanpo estekak
Anomochilus

***Anomochilus*** sugeen barruko **Anomochilidae** familiako genero bakarra da. Malaysian eta Indonesian bizi dira.

## Espezieak 
* *Anomochilus leonardi* Smith, 1940
* *Anomochilus monticola* Das, Lakim, Lim & Hui, 2008
* *Anomochilus weberi* (Lidth de Jeude, 1890)

## Kanpo estekak
Anomochilus monticola

***Anomochilus monticola*** *Anomochilus* generoko animalia da. Narrastien barruko Anomochilidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Anomochilus*
* Anomochilidae

## Kanpo estekak 
* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
Bolyeriidae

**Bolyeriidae** sugeen barruko narrasti familia bat da. Maurizio uhartean bizi dira.

## Generoak 
* *Bolyeria* Gray, 1842
* *Casarea* Gray, 1842

## Kanpo estekak
Michel Olzomendi

**Michel Olzomendi** (; Baigorri, 1901eko abuztuaren 29a - Singapur, 1977ko uztailaren 4a) Euskal Herrian jaiotako artzapezpikua izan zen..

1926an Parisko Atzerritar Misioetan apaiz bilakatua, 1947an Malakako apezpiku izendatu zuten. 1965ean elizbarrutia artxidiozesi bilakatu zenean, artzapezpiku bihurtu zen. Vatikanoko II. kontzilioan parte hartu zuen.

## Erreferentziak
Martin Plaa

**Martin Plaa** (Bidarte, 1901eko martxoaren 12a – Paris, 1978ko martxoaren 29a) lapurtar tenislaria izan zen, 1930eko hamarkadaren hasieran ospea lortu zuena.

Plaa 1920ko hamarkadan hasi zen eta orduan oso ospetsua zen Frantziako Davis Kopa taldeko entrenatzailea izan zen. 1930eko hamarkadan bere ibilbide profesionala osatu zuen. 1931n Frantziako Txapelketa Profesionala irabazi zuen Robert Ramillon menderatuz. 1932an eta 1934an finalera iritsi arren, Ramillonek eta Tildenek hurrenez hurren menderatua izan zen. 1932an Berlingo Munduko Txapelketa Profesionalak irabazi zituen, Tilden eta Hans Nüsslein mendean hartuz.

## Erreferentziak
Calamariinae

**Calamariinae** Colubridae familiako narrasti subfamilia bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Calamaria* Boie, 1827
* *Calamorhabdium* Boettger, 1898
* *Collorhabdium* Smedley, 1932
* *Etheridgeum* Wallach, 1988
* *Macrocalamus* Günther, 1864
* *Pseudorabdion* Jan, 1862
* *Rabdion* Duméril, 1853

## Kanpo estekak
San Bixintxo

**San Bixintxo** hainbat santu kristauen izena da (zerrenda San Bizente sarreran). Horregatik, hainbat eliza-izen eta leku-izen ere bada.

Euskaraz hainbat forma edo aldaera ditu:
* Done Bikendi
* San Bizente (edo San Bixente)
* San Bixintxo

## Eraikinak 
* San Bixintxo eliza: Hendaian, Lapurdin.
* San Bixintxo eliza: Urruñan, Lapurdin.
* San Bixintxo eliza: Ziburun, Lapurdin.

## Ikus, gainera 
* San Vicente
* Saint-Vincent
* San Bizente
* São Vicente
* Sant Vicenç
* Sant-Visant
* San Bisentse
Macrocalamus

***Macrocalamus*** Colubridae familiako narrasti genero bat da. Thailandia eta Malaysia penintsularean bizi dira.

## Espezieak 
* *Macrocalamus chanardi* David & Pauwels, 2005
* *Macrocalamus gentingensis* Yaakob & Lim, 2002
* *Macrocalamus jasoni* Grandison, 1972
* *Macrocalamus lateralis* Günther, 1864
* *Macrocalamus schulzi* Vogel & David, 1999
* *Macrocalamus tweediei* Lim, 1963
* *Macrocalamus vogeli* David & Pauwels, 2005

## Kanpo estekak
You Only Live Twice (filma)

**You Only Live Twice** (euskaraz, *Bi aldiz bakarrik bizi zara*) 1967ko Lewis Gilbert ingeles zinema zuzendariaren espioitza filma da, Ian Fleming idazlearen *You Only Live Twice* eleberrian oinarritua eta James Bond protagonista duena. Bertan, Sean Connery, Mie Hama, Donald Pleasence eta Akiko Wakabayashi aktoreek antzeztu zuten.

Hainbat herrialdetan filmatu eta girotu zen: Japonia (Akime, Kobe, Tokio eta Himeji), Bahamak, Gibraltar, Hong Kong, Norvegia (Mågerø), Erresuma Batua (estudioak) eta Espainia (helikoptero-guduak)

## Argumentua 
Lurraren orbita, bi espaziontzi bahitu dituzte, bata estatubatuarra eta bestea, errusiarra. 007 agentearen (Sean Connery) partehartzeak bakarrik saihets dezake bi superpotentzia horien arteko gerra nuklearra. James Bonden misioa Japoniara joan, SPECTRE erakunde sekretua suntsitu eta haren buruzagi nagusi Ernest Stavro Blofeld (Donald Pleasence) atzematea da.

## Aktoreak 
* Sean Connery: James Bond
* Mie Hama: Kissy Suzuki
* Donald Pleasence: Blofeld
* Karin Dor: Helga Brandt
* Akiko Wakabayashi: Aki
* Tetsuro Tamba: Tanaka Tigrea
* Teru Shimada: M. Osato
* Bernard Lee: M
* Desmond Llewelyn: Q
* Lois Maxwell: Moneypenny andereinoa
* Charles Gray: Dikko Henderson

## Kanpo estekak 
* *You Only Live Twice* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Thunderball (filma)

**Thunderball** (euskaraz *Trumoi-bola*) 1964eko Terence Young ingeles zinema zuzendariaren espioitza filma da, Ian Fleming idazlearen *Thunderball* eleberrian oinarritua, James Bond pertsonaia protagonista duena. Bertan, Sean Connery, Claudine Auger, Adolfo Celi, Luciana Paluzzi, Rik Van Nutter, Desmond Llewelyn eta Bernard Lee aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
SPECTRE erakunde sekretuak OTANen base ingeles batean bere kide Angelo Palazzi (Paul Stassino) iruzurgilea infiltratzeko asmoa du, bi misil nuklearrez hornitutako Vulcan Vindicator hegazkinaz jabe dadin. Bere asmoa lortzean, SPECTREk 100 milioi libera esterlina jaso edota AEBetako edo Erresuma Batuko hiri bat suntsitzeko mehatxua luzatu du.

Kasua 007 agenteari (Sean Connery) eman zaio: Bahametara joan eta han itxuraz denbora pasa dabilen Emilio Largo (Adolfo Celi) aberats misteriotsuaren Domino (Claudine Auger) izeneko emakume erakargarria ezagutu du, baina Largo SPECTREko agintean bigarrena da. Bitartean, James Bond bahitutako hegazkina topatzen saiatzen da; horretarako, hiltzaile talde baten buru Fiona Volpe (Luciana Paluzzi) eta Largoren morroiei aurre egin die.

## Aktoreak 
* Sean Connery: James Bond
* Adolfo Celi: Emilio Largo (2. zbk)
* Claudine Auger: Dominique Derval
* Rik Van Nutter: Felix Leiter
* Philip Locke: Vargas
* Luciana Paluzzi: Fiona Volpe
* Guy Doleman: Lippe kondea
* Bernard Lee: M
* Desmond Llewelyn: Q
* Lois Maxwell: Moneypenny andereinoa
* Martine Beswick: Paula Caplan
* Anthony Dawson:Ernst Stavro Blofeld
* Molly Peters: Patricia Fearing
* Paul Stasino: Françoise Derval komandantea/angelo Palazzi

## Kanpo estekak 
* *Thunderball* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* James Bonden webgunea
Xenodermatidae

**Xenodermatidae** sugeen arteko narrasti familia bat da. Asian aurki daitezke. Sailkapen batzuetan **Xenodermatoidea** goi-familiako ordezkari bakarra da. Beste batzuetan **Xenodermatinae** gisa izendatzen da.

## Generoak 
* *Achalinus * Peters, 1869
* *Fimbrios* Smith, 1921
* *Stoliczkia* Jerdon, 1870
* *Xenodermus* Reinhardt, 1836
* *Xylophis* Beddome, 1878

## Kanpo estekak