Alwina Gossauer

**Alwina Gossauer** (Rapperswil, 1841-1926) argazkilari eta enpresari suitzarra izan zen. Bere jarduera-eremua erretratu klasikoko argazkigintza, paisaia-argazkigintza eta liburu, egunkari eta aldizkarietarako enkarguzko lanak izan ziren.

## Biografia 
thumb|Gossauer-en lehen argazki tailerra "Photographie A. Gossauer", 1880 inguruan berak ateratakoa. Argazkiak Rapperswileko egungo *Seequai* erakusten du, non une horretan Zürichsee-Schifffahrtsgesellschaft (ZSG) lurreratzeko atea, muinoa eta Rapperswil gazteluko *Gügeli* dorrea atzealdean zeuden.
Rapperswill-en jaio eta hazitakoa, Suitzako lehen emakume argazkilari profesionaletako bat bihurtu zen. 18 urte zituela, Gossauer Johann Kölllarekin ezkondu zen eta senarrarekin batera, Napfgasse-ko teilatupean, Neumarkt-etik gertu, argazkilaritzako lehen estudioetako bat jarri zuten Zurich-en. Senarrari hilabeteko kartzela zigorra ezarri zioten emakume biluziei argazkiak ateratzeagatik. Handik gutxira, familia Rapperswilera joan zen bizitzera, eta han Köllak ostatu bat erosi zuen Rapperswileko tren geltokian, eta berriro estudio bat jarri zuen. Gossauerrek tailerrean lan eginez ikasi zuen argazkilaritza, eta 1865ean hasi zen argazkiak ateratzen. 

1868an, *Köllak* bankuko billeteak faltsutzearen delitua egin zuen, eta hemezortzi hilabeteko kartzela-zigorra eta hamar urteko erbestea ezarri zizkioten St. Gallen kantonamenduan. Senarraren porrotetik, Alwinak etxeko tresnen zati bat eta argazki ekipo baliotsua salbatu zituen. Alwina Kölla-Gossauer izenpean, egunkari batean iragarki bat argitaratu zuen 1868ko ekainean, negozio bateratuaren jarraipena iragartzen zuena. *Seequaiko* *Kunstgüetli* etxea alokatu zuen, gaur egungo Zürichsee-Schifffahrtsgesellschaft (ZSG) kaian, ziurrenik txangoen trafikoaz eta turismoaren igoeraz baliatzeko. Bertan "Photographie A. *Gossauer*" argazki estudioa jarri zuen, Familia lehen solairuan bizi zen, eta beheko solairuan bezeroak artatzen zituzten. Une horretatik aurrera, Alwinak arrakastaz gidatu zuen negozioa argazkilari independente eta enpresari gisa, hasieran bere senarraren izenarekin, *Kölla*, gero *Gossauer* ezkongabe izenarekin.]]
Bere espetxe epaia bete ondoren, senarra berriz ere argazkilari izaten saiatu zen, Seedamm-en eta Zürichsee-ren artean, Richterswil lakuaren ertzean estudio bat ezarri zuen Zürich kantoian, Saint Gallen kantonamendutik hamar urteko deportazioaren baldintza betetzeko. Emazteak argazki-tresneria utzi zion, eta, gainera, banaketa zela eta, bere harremana berehala gaiztotu zen. 1871n, Alwina Gossauerrek dibortzioa eskatu zuen senarraren borondatearen aurka; auzitegiak bere alde erabaki zuen. Bere bost seme-alabak, bat eta hamaika urte bitartekoak, berari egotzi zizkioten, eta Alwina Gossauer bere ezkon-abizenera itzuli zen, eta, ohikoa zenez, Koella (alemanez geschiedene Koella) banandu egin zen. Köllak ez zuen mantenu-pentsioa ordaindu, Richterswil hirian zuen estudioa saldu zuen eta argazki-materiala emazteari utzi zion, eta alferrik salatu zuen Alwinak bere senar ohia epaitegi zibiletan. Bien bitartean, Kölla urri geratu zen, epaitegietako aktetan ikus daitekeenez, eta azkenean Amerikara emigratu zuen 1868 inguruan.]]
1890eko eta 1900eko hamarkaden inguruan, *Engel-Feitknecht* motako kamera tolesgarri bat erabili zuen Gossauerrek paisaien erreportaje eta argazkietarako. Alfred Engel Feitknecht izan zen Suitzan egindako kameraren diseinatzailea; 1878 eta 1894 artean 6000 kamera inguru egin ziren. 1892an Gossauer-ek nahi zuen desioa bete ahal izan zuen, *Obere Bahnhofstrasse kalean* argazkilari eta enpresari gisa egindako lan arrakastatsuari esker. Azken solairuan, beirazko teilatua zuen argazki estudio moderno bat jarri zuen eta letra larriz idatzitako kartel handi batek bere negozioaren izena zeraman:

Jean Köllak, Gossauerren semeak, amaren argazkigintza ikasi zuen, bere alaba Alwinak bezala (1862-1946), ezkongabe egon zena, bere amaren izenarekin negozioa zuzendu zuen 1920ko hamarkadara arte. Albert semea ez zen argazkilari gisa trebatu, baina gero Jean anaiarekin batera lan egin zuen. Alaba gazteena, Caroline, Karl Stalder argazkilariarekin ezkondu zen; 1920an bere amaren negozioa zuzendu zuten Rapperswilen, K. *Stalder-Kölla* izenarekin, 1940ko hamarkadara arte. "Alwina Gossauer borrokalaria izan zen", esan zuen artzainak 1926an bere hilobian. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* René Perret: Frappante *Ähnlichkeit*. *Der Schweizer argazki aitzindaria*. *Bilder Anfänge* . BEA + Polly, Brugg 1991. 3905177008.
* Paul Hugger: *Das Berner Oberland und seine Photographen* . Krebser, Thun 1995. ASIN B004HZ056S

## Kanpo estekak 
* Alwina Gossauer en photohistory.ch