open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Camille Pissarro

**Camille Pissarro** (1830eko uztailaren 10a – 1903ko azaroaren 13a) Frantziako margolari inpresionista izan zen. Inpresionismoaren sortzaileetakotzat harturik, Frantziako herrietako bizitza islatu zuen, batik bat laborariak soroetan lanean ari ziren eszenak. Halaber, Montmartreko eszenengatik ere ezaguna da. Parisen, besteak beste, Paul Cézanne, Paul Gauguin, Jean Peské edo Henri-Martin Lamotte izan zituen ikasle.

## Galeria 

Fitxategi:Camille Pissarro 018.jpg|  *Châtaignier à Louveciennes*, 1870 i.
Fitxategi:Camille Pissarro 012.jpg|  *Voisins herriko sarrera*, 1872
Fitxategi:Camille Pissarro - Fox Hill, Upper Norwood (1870).jpg| *Norwood*
Fitxategi:Camille Pissarro 011.jpg| *Teilatu gorriak*, 1877
Fitxategi:Camille Pissarro - Dans le jardin des Mathurins, Pontoise - 503.jpg|*Pontoisko lorategia*, 1877
Fitxategi:Camille Pissarro - The Harvest.jpg| *Uzta*, 1882
Fitxategi:Camille Pissarro - Boulevard Montmartre, printemps - Israel-Museum.jpg|*Montmartreko boulevarda udaberrian*, 1897
Fitxategi:Camille Pissarro 036.jpg|*Rouen, Épicerie kalea*, 1898
Euskal Irratiak

thumb|220px|Euskal Irratiakeko esatariak 2011ko Durangoko Azokan.

**Euskal Irratiak** Ipar Euskal Herrian herri-mugimenduetatik sortu diren euskarazko irratiak biltzen dituen elkartea da. Elkarren artean programak konpartitzeko eta guztiei dagozkien arazoei hobeto aurre egiteko sortu zen.

Kontaktatzeko helbidetzat Irulegiko irratikoa erabiltzen du, hots Donibane Garazikoa.

## Kideak 
Hasierako kideak herrialde bakoitzean azken urte luzeetan abian dauden irratiak izan ziren:
* Lapurdin Gure Irratia.
* Nafarroa Beherean Irulegiko irratia.
* Zuberoan Xiberoko Botza.
Beranduago Txingudi aldean (Gipuzkoa eta Lapurdin) sortu zen Antxeta irratia ere bildu zen.

## Helburuak 
Hauexek dira helburu nagusiak:
* euskara eta euskal kulturaren garapena bultzatzea, horretarako behar diren bitartekoak eskainiz.
* euskal irratien arteko ekoizpenaren antolaketa, koordinaketa eta hedapena ziurtatzea.
* irrati elkarteen ordezkaritza eta defentsa antolatzea administrazioen aurrean.
* egoera ekonomikoaz arduratu eta diru-baliabideak hobeto kudeatzen laguntzea.

## Elkarlana 
Aipatu lau irratiak Euskal Herri osoko irratiak biltzen dituen Arrosa sareko kideak dira.

Ipar Euskal Herri mailan bilgune hau Euskal Konfederazioa eta EKE Euskal Kultur Erakundea elkarteen partaide da eta oro har eremu geografiko honetako euskalgintzarekin zerikusia duten dinamika guztietara lotzen da.

## Ikus, gainera 
* Antxeta irratia
* Gure Irratia
* Irulegiko irratia
* Xiberoko Botza
* Euskarazko irrati kateak
* Gaztea
* Eitb
* Naroa Gorostiaga

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  EKEren webgunea Euskal Irratiak bilguneaz.
Euskararen Erakunde Publikoa

**Euskararen Erakunde Publikoa** edo **EEP** (frantsesez *Office Public de la Langue Basque*, *OPLB*) Ipar Euskal Herrian euskararen inguruan lan egiteko botere publikoek sortu duten lehen erakunde ofiziala da, 2004ko azaroan sortua. Bulegoa Baionan du eta 2023tik bere presidentea Maider Behotegi da.

Bere helburu nagusiak bi dira:
* euskararen aldeko hizkuntza politika publikoa eta hitzartua asmatzea eta definitzea eta
* horretarako behar diren finantza baliabideak bermatzea.

## Sortze-prozesua 
Sortu arte ibilbide luzea egin du egitura honek, oro har erakunde ofizialek borondatez euskararen gaineko egiturak sortzeko nahitik atera beharrean, gizarte mugimenduek eta Ipar Euskal Herriko sozietateak bere osotasunean euskararen gainean erakusten duten atxikimendu-mailari ematen zaion erantzun geldoa baizik ez delako funtsean.
* 1992-1993an "Euskal Herria 2010" egitasmoan euskara eta euskal kultura aztertzen dira.
* 1997an Euskal Herriko Garapen Eskema deritzon lurralde egitasmoaren barnean hizkuntza politika sartzen da.
* 2000n Euskal Herriko Hitzarmen Berezian (Estatua eta Eskualdearen arteko Plan Kontratuaren bilakaera bat) hizkuntza politika sail bihurtzen da.
* 2001 Hizkuntza politikarako Obragintza Publikoaren sorrera-urtea da eta horren ondorioz instituzioak euskalgintzan diharduten eragileak laguntzeko asmoz elkartzen dira.
* 2004an **Euskararen Erakunde Publikoa** sortzen da, "Interes publikoa duen egitura" gisa, frantsesez ofizialki *Groupement d’Intérêt Public* deitzen dena.
2006ean, euskara sustatzeko politikak zeintzuk izan behar zuten definitu zuen eta 2007tik aurrera EEPren lan ildoak ezartzen dituen Hizkuntz Politika Proiektua sortu zuen.

EEPren lehentasunetako bat haur eta gazteak dira, euskararen 'berpiztearen oinarri eurek direlako'. Hori dela eta erakundeak irakaskuntza arloan 'eskaintza karta hedatzeko' ahalegina egin dute. Lehen gurasoek leku batzuetan ezin zituzten euren haurrak euskara irakasten duten eskoletara eraman. Orain 20 gune berri ireki dira, sare publikoan, katolikoan eta ikastoletan. Lehenago Antton Kurutxarri, Beñat Arrabit eta Bernadette Soulé izan dira postu horretan, azken hori 2010eko urrian Estebe Eiherabide ordezkatu zuena. 2005ean hasi zen egiaz bere jardunean EEP, Max Brisson UMPko politikaria erakundeko lehendakari.

Jean-Claude Iriart EEPko zuzendari izan da hainbat urtetan.

## Elkarlan-komenioak 
Zenbait elkarte eta erakunderekin, direla Euskal Herri mailakoak direla Hegoaldeko erakunde ofizialak, akordioak sinatu ditu, hala Euskaltzaindiarekin nola Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailarekin.

2014ko urtarrilaren 7an, euskara bultzatzeko akordioa sinatu zuten kostaldeko ospitaleek eta EEPk. Hiru urteko hitzarmenak seinaleak itzultzea eta euskara erabiltzea babesten zuen, izan ere, artatzean hizkuntza garrantzitsua zela nabarmendu zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Konfederazioa
* Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza
* EJko Euskararen Aholku Batzordea
* Nafarroako Euskarabidea

## Kanpo estekak 
* EEPren webguneko euskarazko bertsioa.
* Titto Betbeder EEPz Soziolinguistika Klusterrean
Xbox 360

**Xbox 360** Microsoft enpresaren bigarren bideo-joko kontsola da. Xbox kontsolaren ondorengoa da, eta PlayStation 3 eta Wii sistemak ditu lehiakide, bidejoko kontsolen zazpigarren belaunaldian.

## Ezaugarri nagusiak 
Bere PUZ, “Xenon”, IBM-ren PowerPC teknologian onarrituta dago, eta hiru nukleoetako prozesatzaile zentrala erabiltzen du. Bere GUZ, “Xenos” deitutakoa, ATI enpresak garatu zuen, eta “Unified Shader” teknologia erabiltzeko gai da. Sistemak 512MB-eko EDRAM memoria nagusia dauka. Kanpo ataka bat dauka disko gogor batekin konektatu ahal izateko, Ethernet konexioa eta bi USB 2.0 ataka. Bere tamaina da, gutxi gora-behera, 258mm (zabalera) x 309mm (altuera) x 83mm (fondoa) eta, 3,5 kilogramo pisatzen du.

## Bilakaera 
Xbox 360 2005ko azaroan kaleratu zen (“Core” eta “Premium” bertsioetan). Hasieratik, Europan eta AEBetan harrera oso ona izan zuen, baina nahiko makala Japonian. Hurrengo urteetan, kontsolaren beste bertsioak kaleratu zuen Microsoft-ek “Arcade” eta “Elite” izenekin hain zuzen ere.

2009 urterako, Microsoft-ek kontsola honen 30 milioi unitate saldu ditu mundu osoan, eta bere belaunaldiko bigarren kontsola salduena izatea lortu du (Nintendo Wii-ren atzetik eta Sony Playstation 3ren aurretik).

## Jokoak 
Bere belaunaldiko joko katalogorik handiena dauka Microsoft-en kontsola. Honen arrazoia zera izan daiteke: Bai Xbox 360 bai bere aurrekari Xbox Windows sistema eragilean oinarrituta daude, eta bere barne arkitektura PC baten ezaugarri ugari ditu. Horregatik, beti izan da errazagoa programatzaileentzat joko baten Xbox 360 eta PC bertsioak ia aldi berean garatzea. Horrez gain, kontsola hau Wii eta Playstation 3 baino urte bat lehenago kaleratu zen, eta honek merkatuan abantai handia eman zion Xbox 360 sistemari.

Xbox 360 kontsolan argitaratu diren joko arrakastatsuenak izan dira, beste batzuen artean, Gears of War, Halo 3, GTA IV, Bioshock, Oblivion edo Call of Duty 4.

## Xbox Live! 
Xbox Live! internet-en bidez jolasteko eta edukiak banatzeko Microsoft-ek garatutako sistema da. Ordaindutako harpidetza bati esker, Xbox 360 kontsolaren erabiltzaileek beste erabiltzaileekin jolas dezakete internet-eko konexioa erabiliz, eta Xbox Live!-en argitaratutako edukiak (filmak, musika, bideo-jokoak, etab.) deskargatzeko aukera ere badute.

Bideo-joko kontsolen zazpigarren belaunaldi honek internet-en alde egin zuen apustu garbia. Hasieratik, Xbox Live! izan zen sistemarik indartsuena eta erabiltzaile gehien izan zuena.

## Kanpo estekak 
* Xbox 360-ren webgune ofiziala
Erradio (hezurra)

**Erradio**a hezur luze bat da, bikoitia eta ez simetrikoa. Kubituaren kanpoan dago, besoaren kanpoko aldean. Gorputzeko hezur luze guztiak bezala gorputza eta mutur ditu.

10 muskuluren inserzioak ditu.

## Galeria 

Image:Radius ant.jpg
Image:Radius post.jpg
Image:RightHumanPosteriorRadiusUlna.jpg
Image:Human arm bones diagram.svg
Image:Gray213.png
Image:Gray214.png
Image:Gray329.png
Image:Gray420.png
Image:Gray417_color.PNG
Image:Gray421.png

## Kanpo estekak
Kubitu

**Kubitu**a edo **Ulna** besoko hezur luze bat da, erradioarekiko paralelo, humeroaren troklea eta karpoen artean kokatua. Gorputza du eta bi mutur. Besoaren barnealdean kokatzen da eta goian humero eta erradioarekin artikulatzen da eta behean erradioarekin baino ez. Kubituak ez du artikulaziorik eskumuturreko hezurrekin.

## Galeria 

 Image:Ulna ant.jpg 
 Image:Ulna med.jpg
 Image:RightHumanPosteriorRadiusUlna.jpg
 Image:Human arm bones diagram.svg
 Image:Gray213.png
 Image:Gray214.png
 Image:Gray329.png
 Image:Gray417_color.PNG
 Image:Gray420.png
 Image:Gray421.png

## Kanpo estekak
924 Toni

**924 Toni** asteroide gerrikoan aurkitutako 924. asteroidearen izena da. 1919ko urriak 20an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapena **1919 GC** zen.

## Kanpo estekak
Lu Xun

**Lu Xun** (txinera sinplifikatuan: 鲁迅; txinera tradizionalean: 魯迅; pinjinean: Lǔ Xùn) Zhou Shuren-en ezizen artistikoa izan zen, (1881eko irailaren 25a – 1936ko urriaren 19a), XX. mendeko txinerazko idazlerik garrantzitsuenetakoa eta maiz txinerazko literatura modernoaren sartzailetzat hartua. *Baihua* (白話) delakoan (hizkera lauan) eta txinera klasikoan idatzi zuen. Istorio laburrak jorratu zituen Lu Xunek, baita itzulpenak, kritikak, saioak eta poesia ere.

Ezkerreko pentsamoldekoa, 1930eko hamarkadan Shanghaiko idazle ezkertiarren ligako burua bihurtu zen. Mugimendu antiinperialistaren barruan harrera beroa izan zuen Lu Xunen lanak. Txinako Alderdi Komunistan izena inoiz eman ez arren, 1949z geroztik komunistek goratu zuten, Mao Zedong bera Lu Xunen mireslea izanik.

## Obra 
Bere lanetan genero desberdinak landu zituen: ipuinak, saiakerak, prosaz idatzitako poemak.

Bere narrazio ospetsuenak hauek dira:
* *Zoro baten egunerokoa* (狂人日記 / 狂人日记 / Kuángrén Rìjì) (1918)
* *A Qren benetazko historia* (阿Q正傳 / 阿Q正传 / Ā Q Zhèngzhuàn) (1921)

Prosazko poesia ere idatzi zuen:
* *Pánhuáng* (彷徨, "Batetik bestera ibiltzen"), 1926an plazaratuta

Prosaz ere literaturaren inguruko saiakera idatzi zuen:
* *Zhōngguó Xiǎoshuō Shǐlüè* (中國小說史略 / 中国小说史略, "Fikzio txinatarraren historia laburra"). Liburu hau kritika literarioan kokatzen da.

Itzultzaile gisa Nikolai Gogolen *Arima hilak* eleberria txinera eraman zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
928 Hildrun

**928 Hildrun** asteroide gerrikoan aurkitutako 928. asteroidearen izena da. 1920ko otsailak 23an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 GP** zen.

## Kanpo estekak
930 Westphalia

**930 Westphalia** asteroide gerrikoan aurkitutako 930. asteroidearen izena da. 1920ko martxoak 10ean aurkitu zuen Walter Baadek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 GS** zen.

## Kanpo estekak
931 Whittemora

**931 Whittemora** asteroide gerrikoan aurkitutako 931. asteroidearen izena da. 1920ko martxoak 19an aurkitu zuen François Gonnessiatek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 GU** zen.

## Kanpo estekak
Izendatzaile komun txikien

Aritmetikan, zatiki jakin zenbaiten **izendatzaile komun(etako) txikiena** zatiki horietako izendatzaileen multiplo komun txikiena da.

Izendatzaile komun txikiena zatikien batuketa eta kenketa egiteko erabiltzen da, batu edo kendu beharreko zatikien izendatzaileak ezberdinak direnean. Orduan, zatikien zatiki baliokideak kalkulatu behar dira, izendatzaile berdina dutela. Batura edo kendura zatiki laburtezina izateko, zatiki baliokideen izendatzailea izendatzaile posible guztietan txikiena, izendatzaile komun txikiena alegia, izatea komeni da.

Adibidez, 5/12 eta 11/18 zatikien izendatzaile komun txikiena 36 da, 36 baita 12 eta 18 zenbakien multiplo komun txikiena. 5/12 eta 11/18 zatikien batuketa egiteko, 36 izendatzaile gisa duten zatiki baliokideak (bider 3 eta 2 eginez hurrenez hurren lehenengo eta bigarren zatikia, zenbakitzailean zein izendatzailean) kalkulatu behar dira:

::\frac{5}{12}+\frac{11}{18}=\frac{15}{36}+\frac{22}{36}=\frac{37}{36}

Batuketak eta kenketak beste izendatzaile komun batez ere kalkula daitezke, batu beharreko zatikien izendatzaile guztiak biderkatuz, esaterako, baina horrela emaitza ez da zatiki laburtezina izango:

::\frac{5}{12}+\frac{11}{18}=\frac{5\times 18}{18 \times 12}+\frac{11 \times 12}{12 \times 18}=\frac{90}{216}+\frac{131}{216}=\frac{221}{216}

Egiazta daiteke emaitza hau ere zuzena dela, zatiki laburtezina ez bada ere:

::\frac{221}{216}=\frac{37}{36}

## Kanpo estekak
932 Hooveria

**932 Hooveria** asteroide gerrikoan aurkitutako 932. asteroidearen izena da. 1920ko martxoak 23an aurkitu zuen Johann Palisak Vienatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 GV** zen. Bere izena AEBetako presidentea izan zen Herbert Hoovergatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Umbar

Tolkienen legendarium ospetsuan **Umbar** Gondor hegoaldean eta Belegaer itsasoaren hegoekialdeko kostaldean dagoen portu natural bat da. Numenortarrek sortu zuten base militar eta ekonomiko bezala Eguzkiaren Bigarren Aroan.

Portu bezala sortua izan zen numenortar itsasontziak euren bidaietan zehar horni zitezen. Laster bihurtu zen Erdialdeko Lurraldeko numenortar gotorlekurik garrantzitsuena.

Paisaia idorrekoa, Harad hurbilean dago. Lurmutur handi batek domeinatutako eta lurrez inguratutako estuario bat zuen badia batean kokatua zegoen. Oso litekeena da estuarioak bere barnean portu ugari izatea, estuarioak eguraldi aldaketen aurrean defentsa naturala baitziren, eta logikoa da euren itsasontzientzako babesleku natural bezala probestu izana.

Portu hau Azken Aliantzaren Gerraren ondoren bertan badia osoa domeinatzen zuen zutabe bat eraiki zen muino batek domeinatzen zuen. Zutabe honen gainean eguzkiaren eta ilargiaren argia islatzen zituen harri zuri bat jarri zen, Sauronen porrotaren omenez. Oso urrutitik itsaso handietan ikus zitekeen. Monumentu hau Sauronen zerbitzariek bota zuten Sauron Eguzkiaren Hirugarren Aroaren amaieran itzuli zenean.

Portuak erraldoia izan behar zuen; Eraztunen Jauna eleberrian Pelargirreko flota nagusia Umbarretik zetorrela aipatzen baita, eta berrogeitamar itsasontzi handiz eta hauen atzetik beste itsasontzi txikiago gehiagoz osatua zegoen. Toki beretik datozen horrenbeste itsasontzik, portuak erraldoia izan behar zuela pentsarazten du.

## Historia 
Bere dizdira garaian, gerra eta setio ugari borrokatu ziren hiri honetan, eta zenbait tribu ezberdinek gobernatu zuten, Numenortarrak, Haradrimak, Umbarreko kortsarioak eta Numenortar beltzak kasu. Halako botereak, Umbar itsas gotorleku bat baino gehiago izan zela suposarazten du, lurralde propiodun erresuma edo feudo bat, adibidez. Eguzkiaren Hirugarren Aro osoan Umbar Gondor eta Haraden artean lehiatua izan zen, eta sarri errebelde eta arnegatuen babesleku izan zen, Castamir Usurpatzailearen ondorengo eta jarraitzaleena kasu.

Umbarretik zetorren Mordorreko flota kortsarioa, Eraztunaren Gerran parte hartu zuena, Aragornen agindutara zegoen Hildakoen armadak garaitu zuen arren. Umbar, azkenean, Eguzkiaren Laugarren Aroan Elessar erregeak Gondorrera batu zuen.

## Kanpo estekak
927 Ratisbona

**927 Ratisbona** asteroide gerrikoan aurkitutako 927. asteroidearen izena da. 1920ko otsailak 16an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 GO** zen. Bere izena Alemaniako Bavaria estatuko Behe Palatinatu eskualdeko hiriburua den Regensburgen izen latindarragatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
El perro del hortelano (filma)

***El perro del hortelano*** Pilar Mirók hil aurretik zuzendu zuen azkeneko filma izan zen. Filma, Lope de Vegaren *El perro del hortelano* izeneko komedian oinarritua dago.

## Istorioa 
Diana (Emma Suárez), Belflorreko kondesa, neska gazte bizi, inpultsibo eta argi bat da. Teodorotaz (Carmelo Gómez) maitemindua dago, baina hau jada Marcela damarekin (Ana Duato) ezkon hitza emanda dago. Jelosiak eta inbidiak jota, edozer egingo du bi maiteminduak banatzeko.

## Zinema palmaresa 
### Goya Sarien XI. edizioa 
* 1996ko Donostiako Zinemaldiko Zabaltegi sekzioaren itxiera bezala aukeratua izan zen.
* Filmerik hoberenaren Urrezko Onbua (Mar de Platako Zinemaldia 1996)
* Emakumezko aktorerik hoberenaren (Emma Suárez) eta argazkigintza hoberenaren Zilarrezko izurdea

## Kanpo estekak
Roberto II.a Frantziakoa

[eskuinera|thumb|260px|[Jean-Paul Laurens: ''L'Excommunication de Robert le Pieux*, 1875, Orsay museoa ]]
**Roberto II.a Frantziakoa** (Orléans, 972ko martxoaren 27a - Melun, 1031ko uztailaren 20a), *Errukitsua'' ezizenaz ezaguna, kapetar leinuko bigarrengo Frantziako erregea (996-1031)

Gurasoak Hugues Capet eta Adelaida Akitaniakoa zituen. Laster hasi zen aitarekin batera gobernatzen, erregekide moduan. Jainkozale amorratua, errege fededuna izan zen, heresiak borrokatu zituena. Bere semeek beraren aurka matxinatu zuten gerra zibila sortuz.

## Ezkontza eta seme-alabak 
Robertek 989an Berengario II.a Italiakoaren alabarekin (Susana) ezkondu zen baina ez zuten seme-alabarik izan.

996an Berta Borogoniakoa ezkondu zuen. Odolkidetasuna zela eta, Gregorio V.ak ezkontza indargabetu eta Roberto eskumukatu zuen. 999an laster hil zen semea izan zuten.

1001ean Konstantzia Arlesekoa ezkondu eta zazpi seme-alabak izan zituzten:
* Konstantzia, Manasses Dammartingoa ezkondu zuena
* Hedwig (edo Advisa), Renauld I.a Neverskoa ezkondu zuena.
* Hugo Handia (1017–1025), erregekidea
* Henrike, bere ondorengoa
* Roberto, Borgoiniako dukea.
* Odo (1013–1056).
* Adela (?-1079), Rikardo III.a Normandiakoa eta Balduino V.a Flandriakoa ezkondu zituena.

Sasikume bat ere izan zuen: Rodolfo, Bourgesko gotzaina izandakoa.
Home Boys Home

**Home, Boys, Home** (euskaraz *Etxera, Mutilak, Etxera*) egile ezezaguneko irlandar abesti herrikoia da. Bere gaia dama gazte bat haurdun uzten duen itsasgizon gaste baten pasadizoa da. Irlandar musika talde ugarik jo eta abestu ohi izan dute, horien artean agian ospetsuenak The Dubliners eta The Clancy Brothers taldeak direlarik.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* The Dubliners taldearen "Home Boys Home" abestiaren bertsioa ikusgai eta entzungai
* The Clancy Brothers taldearen "Home Boys Home" abestiaren bertsioa ikusgai eta entzungai
* The Rapparees taldearen "Home Boys Home" abestiaren bertsioa ikusgai eta entzungai
El perro del hortelano

***El perro del hortelano*** ("Baratzezainaren txakurra", euskaraz) Lope de Vegak idatzitako komedia palatino bat da, *Oncena parte de las comedias de Lope de Vega Carpio*n argitaratua Madrilen 1618an. Ekintza izaera dramatikoen bilakaera sintetizatzen eta laburbiltzen dituen soneto multzo batez josita dago.

## Intriga 
Endreduzko komedia bat da, Diana, Belflorreko kondesa damaren eta haren idazkari Teodororen arteko maitasuna kontatzen duena: idazkaria maila sozial baxuagokoa da, baina irudimen handia erakusten du bere idazle lanean. Azkenean, biak elkarrekin ezkontzen dira, publikoaren aurrean, Teodororentzako jatorri noble bat bilatzeko erabiltzen den anagnorisia, oso fabulatsua, zalantzapean geratzen den arren. Itxurak, hasiera batean euren maila sozial ezberdinengatik banatuta dauden bi pertsonaren arteko elkarketa nagusi izan dadin erabiltzen den engainu baten bidez salbatuak dira.

## Pertsonaiak 
* Diana, Belflorreko kondesa: Emakume hotz eta kalkulatzailea, gaiztoa eta koldarra, bere sentimenduak adierazteko gai ez dena.
* Teodoro: Dianaren idazkaria, erabakirik hartzen ez dakiena eta gainontzeko guztietaz probesten dena. Emakumeak bere nahiak betetzeko erabiltzen ditu.
* Marcela: Teodororekin hutsunerik gabeko maitasun harreman bat du.
* Tristan: Txantxazale oso diskretu eta abila.

## Zinemarako egokitzea 
Zinemarako egokitu zuen Pilar Mirók 1996an, aktoreen artean Emma Suárez, Carmelo Gómez eta Ana Duato zeudelarik. Film honek zazpi Goya Sari irabazi zituen 1997an ospatu zen Goya Sarien XI. edizioan.

## Kanpo estekak
Wat Tambor

**Wat Tambor** Star Warseko pertsonaia bat da.

Inplante zibernetikoz betetako Skakoan arrazako estralurtar hau Tekno Batasunaren buru zen. Hau, teknologia altuko planeta bat zen Metalornen egoitza zuen erakunde boteretsu bat zen. Tambor, jatorriz, Skako izeneko planeta urrun batekoa zen, non presio atmosferikoa, gainontzeko planetekin alderatuz oso ezberdina zen. Bere jantzi zibernetikoak beste mundu batzuetan egoten zenean deskonpresiorik jasatea eragozten zuen.

Wat Tambor Senatu Galaktikoko kidea izan zen bere konpainia ordezkatuz Errepublika Galaktikoaren aurrean eta beste aldetik ia monarkikoki zuzenduz.

Dooku kondeak zuzendutako separatistak agertu ondoren, Tamborrek aukera on bat ikusi eta Senatua utzi zuen. Wat Tambor Geonosisera joan zen, non hitzarmen separatista sinatu eta Sistema Independenteen Konfederakuntzarekin bat egin zuen, Klon Gerretan Errepublikaren aurka borrokatu zuena.

Mustafar planetan hil zen, Lord Darth Vader iritsi ondoren, kontseilu separatistaren azken biltzarrean. Darth Vaderri nahi duena eskaintzen dio, baina honek Watek eskaintzen dionean ez du inongo interesik eta Wat hiltzen du honi burua eta besoak moztuz. Ondoren, Vaderrek eskaintza eskertzen dio.

## Kanpo estekak
Tekno Batasuna

**Tekno Batasuna** Star Warseko film sagako fikziozko enpresa bat da. Antzinako Errepublika Galaktikoaren aurka borrokatu zuen.

## Ezaugarriak 
Lanaren fikziozko unibertsoan Galaxiako enpresa eta konpainiarik garrantzitsuenak Tekno Batasunaren erabakien mende zeudela kontatzen da. Garrantzitsuenen artean Baktoid Armor Workshop, Haor Chall Engineering, Republic Sienar Systems, Kuat Systems Engineering, TaggeCo eta BlasTech Industries zeuden.

Enpresa honetako presidentea Klon Gerren garaian Wat Tambor zen, Antzinako Errepublika Galaktikoaren zorroztasunaren aurrean bere negozioen segurtasunagatik beldur zen skaokan ospetsu bat.

Halaber, Wat Tamborrek beste konpainia batzuen talde ugari batekin bat egitea ere erabaki zuen (horien artean Merkataritza Federazioa eta geonosiarrak, honela Sistema Independenteen Konfederakuntza sortuz).

Klon Gerretan Tekno Batasunak gudu droidez, gudu super droidez, oktuptarraz, Tri-Droidez eta Crab-Droidez hornitu zituen armada separatistak.

Behin Inperio Galaktikoa ezarria izan eta orain Darth Vader bihurtutako Anakin Skywalkerrek Wat Tambor hil ondoren, Tekno Batasuna zatitzen hasi zen. Azkenik, inperioaren legediaren mendeko milaka konpainia txiki sortu ziren.

## Kanpo estekak
925 Alphonsina

**925 Alphonsina** asteroide gerrikoan aurkitutako 925. asteroidearen izena da. 1920ko urtarrilak 13an aurkitu zuen Josep Comas Solák Bartzelonatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 GM** zen.

## Kanpo estekak
Cabanillas de la Sierra

**Cabanillas de la Sierra** Madrilgo Erkidegoko udalerria da, erkidegoaren iparraldean kokatua. 14,07&nbsp;km²-ko azalera du eta 2008ko erroldaren arabera, 734 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Cabanillas de la Sierrako udalaren webgunea.
Anthony Daniels

[260px|thumb|eskuinera|Anthony Daniels 2005ean [C-3POren mozorroarekin]]

**Anthony Daniels** (Salisbury, Ingalaterra, 1946ko otsailaren 21a - ) aktore britainiarra da.

Interpretaziora eta antzerkira dedikatu zen Ingalaterran. Shakespeare idazlearen lanetan espezialdu zen, honetaz oso harro zegoelarik. Ez zuen lan esanguratsu eta garrantzitsurik izan zientzia fikziozko film baterako casting bat egin zuen arte, non George Lucasek errobot baten papera eskaini zion. Danielsek, hasiera batean, paper horri ezezko borobila eman zion, baina gidoia irakurtzen joan zen ahala, pertsonaia oso egoki bat zela eta berak askoz bizi gehiago eman ahal izango ziola uste izan zuen. Honela, Anthony Danielsek bere bizitzako papera aurkitu zuen, C-3PO androidearena Star Wars filmean (Itxaropen Berria bezala berrizendatua). Paper berean errepikatu zuen saga honetan Star Wars V. Atala: Inperioaren Kontraerasoan 1980an eta Star Wars VI. Atala: Jediaren Itzuleran 1983an.

Ordutik, Daniels Star Warseko zaletuen konbentzioetara joan izan da, eta C-3POren papera ere egin zuen saga honen irratirako bertsioan. Ahotsa ere jarri dio bere pertsonaiari "Droids" izeneko marrazki bizidun telesailean eta bideo-jokoetan. Paper txikiren bat izan zuen telesailetan eta filmeren batean. George Lucasek berriz deitu zion paper bera egin zen Star Wars I. Atala: Mehatxu Mamuan 1999an, oso gustura onartu zuena. Kenny Bakerrekin batera (R2-D2ren papera egiten zuena) film saga honetako sei filmetan agertu den aktore bakarra da.
Amstrad CPC

**Amstrad CPC** 1980ko hamarkada eta 1990eko hamarkadaren hasieran Amstrad etxeak ekoiztutako 8 bitetako ordenagailu pertsonala izan zen. CPC hizkiek ("Color Personal Computer") koloredun ordenagailu pertsonala zela iragartzen zuten, halera fosforo koloreko patantaila zuen CPCa (GT65/66) nahiz koloredun pantaila estandarra (CTM640) ere erosteko aukera eskaintzen zen.

Lehenbiziko makina zen CPC 464 modeloa 1984ean aurkeztu zen. Commodore 64 eta Sinclair ZX Spectrum ordenagailuen lehiakide zuzena izateko diseinatua izan zen. CPC sailak arrakasta handia izan zuen, makina hau merkatuan egon zen denboraldi osoan 3 milioi ordenagailutik gora saldu zirelarik.

Kanpoaldetik ikusita Amstrad makinaren ezaugarri nagusia izkina zorrotz eta itxura laukizuzeneko bere kontsola (teklatua) beltz matea zen (bertan kasete zinta (Amstrad CPC 464) edo diskete-unitatea (Amstrad CPC 664 eta Amstrad CPC 6128) sarturik zihoalarik, tekla bereziak koloreztatuak zituen eta bere energi iturri bakarra ordenagailuaren pantailara zihoana zen. Aukerako telebista pantailarako bihurgailua erabiltzeko aukera ere bazegoen.

## Irudtegia 

Irudi:CPC464(2).jpg|Amstrad CPC 464
Irudi:Amstrad CPC464 keyboard.jpg|Amstrad CPC 464
Irudi:Amstrad CPC 6128.jpg|Amstrad CPC 6128
Irudi:Schneider 664 en.jpg|Schneider-Amstrad CPC 664

## Kanpo estekak 
* Amstrad CPCari buruzko argibide orrialdea. 
* Amstrad CPCari buruzko webgune ez ofiziala. 
* Amstrad CPCaren emulatzaileak.
Easo Abesbatza

**Easo Abesbatza** ahots grabeen abesbatza gisa sortu zen, Donostian, 1940. urtean, euskal herri-musika zabaltzeko xedez; gaur egun ohore handiko korua da Easo Abesbatza eta barnean hartzen ditu kantu koralaren mota askotako musika interpretatzen duten koru ezberdinak.

60 urteetan iraun du etenaldirik gabe, bere ezaugarri amateurra mantenduz eta, egun, erakunde sendotua da, aktibitate handia garatzen duelarik formazio musikalaren eta koralaren alorrean.
 
Xalba Rallo da Easo Abesbatzaren zuzendari titularra.

## Ibilbidea 
Hasiera eman zion bere ibilbideari nazioarteko lehiaketa garrantzitsuetan parte hartuz: Llangollen (Britainia Handia), Lille (Frantzia), Arezzo (Italia) birritan, guzti hauetan lehenengo saria irabaziz. Ohorezko sari ugari lortu ditu hasiera arrakastatsu horiei esker. Beharrezko abestiez gain, euren abestian Hator, hator zegoen. Arezzon, gainera, Italian, lehiaketa bat antolatu zuten hamar urteetako irabazleekin, eta hura ere irabazi zuten. 
Munduko leku akotan agertu da: Madrileko Errege Antzokia, Bartzelonako Palaua, Parisko Pleyel Aretoa, Municheko Herkulessaal, Monakoko Errege Jauregia, Bruselako Errege Antzokia, Buenos Aireseko Colón Antzokia, Mexikoko Arte Ederren Jauregia, Bartlesville auditorium (USA), Berlineko Philharmonie, San Petersburgoko Aleksandrinski Antzokia eta Hermitage eta abar.

Hainbat orkestrekin aritu izan da lankidetzan, horien artean daude Espainiako Nazionala, Frantziako Nazionala, Londresko Filarmonika, Portugaleko Gulbenkian, Buenos Aireseko Filarmonika, Lyoneko Nazionala, Bordeleko Nazionala, Radio Televisión Española, Parisko Opera Nazionala, Okzitaniako Tolosako Kopitolioa, I Solisti (New York), Galiziako Sinfonikoa eta Euskadiko Sinfonikoa.

Hainbat bakarlarirekin ere jardun izan da, besteak beste, Aldo Baldin, Christa Ludwig, Thomas Moser, Rockwell Blake, William Matteuzi, Elena Prokina, Aquiles Machado, Alexandru Agache, Simoine Alaimo, Martine Dupuy, Albert Dohmen, Eva Johanson, Galina Gorbatxova, Andreas Schimdt, Wolfgang Schimdt eta Dolora Zajick.

[450px|thumb|*Un Superviviente en Varsovia*, Espainiako Orkestra Nazionalarekin, [Kursaal jauregia|Kursaalean. Zuzendaria: Josep Pons.]]
Igor Stravinski, Serge Baudo, Sylvain Cambreling, Marek Janowski, Kurt Wöss, Bruno Campanella, Ransom Wilson, David Parry, Leopold Hager, Jesús López Cobos, Josep Pons, Arturo Tamayo, Juan Jose Mena, Victor Pablo Perez, Günter Neuhold eta Tugan Sokhiev izan ditu zuzendari, besteak beste.

30 grabaketa baino gehiago egin ditu, Emi, Naïve, Claves, Columbia, Hixpavox, Philips, Polydor etxeekin.

## Kanpo estekak 
*  Abesbatzaren webgunea.
Amiga 1000

**A1000** edo Commodore Amiga 1000, Commodore etxeko lehenbiziko ordenagailu pertsonala izan zen. 1985eko udan 1.295$ko salneurrian pantailarik gabe merkaturatua izan zen. Monitore analogikoa RGB 300$-tan erosgai zegoen. Hurrengo modeloak (Commodore Amiga 500 eta Commodore Amiga 2000) merkaturatu aurretik, A1000 ordenagailua soilik 'Amiga' bezala ezaguna zen.

A1000 ordenagailuak aurreko modeloetatik ezberdintzen duen hainbat ezaugarri ditu: Kaxan Amiga "checkmark" logotipoa zuen modelo bakarra izan zen; kaxa pittin bat goratua zegoen, bertan teklatua gorde ahal izateko ("teklatuaren gordelekua"); eta kaxaren barnekaldeak Amigaren diseinatzaileen sinadurak zeramatzan erliebe bat zuen, Jay Miner barne, baita Mitchy bere txakurraren oin-arrastoa ere.

Modelo hobetuagoek zaharkitua utzi arren, A1000aren erabiltzaile askok hau erabiltzen jarraitu zuten, eta sofware-eguneratze ugarien merkatu bat sortuarazi zuen. Prozesagailuaren eguneratze asko A1000an funtzionatzen zuen Motorola 68000 zokaloan txertatzen ziren. Gehigarri bezala, *Rejuvinator* izeneko produktu sail batek A1000an chipsets berrien erabilera erraztu zuen; eta Australian diseinatutako *The Phoenix* izeneko ama-plaka batek A3000aren chipset berbera erabili eta SCSIaz gain, A2000 ordenagailuekin bateragarria zen bideo sarrera ahalbideratu zuen.

## Kanpo estekak 
* Commodore Amiga 1000 ordenagailuaren ezaugarrien orrialdea. 
* Amiga etxearen webgunea.
933 Susi

**933 Susi** asteroide gerrikoan aurkitutako 933. asteroidearen izena da. 1927ko otsailak 10ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1927 CH** zen.

## Kanpo estekak
934 Thüringia

**934 Thüringia** asteroide gerrikoan aurkitutako 934. asteroidearen izena da. 1920ko abuztuak 15ean aurkitu zuen Walter Baadek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 HK** zen. Bere izena Alemaniako Turingia estatuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Merkatu-kuota

Enpresaren ekonomian, **merkatu-kuota** enpresa baten produktu edo zerbitzuen salmenten dagokien sektoreko salmenta guztiak duten proportzioa da, aldi edo une jakin batean zehar.

Adibidez, herri bateko okindegi guztietako salmentak urte batean 100.000€ izanik, okindegi bateko salmentak 15.000€ izan badira, okindegi horretako merkatu kuota 15.000/100.000=%15 da urte horretan. Salmentak dirutan neurtu ordez, unitatetan ere neur daitezke (saldutako euroak jaso ordez, saldutako unitateak alderatuz). Orobat, merkatu-kuotak salmentei buruzkoak izateaz gainera, sektoreko bezero kopuruari buruzkoak ere izan daitezke (*A telefono-konpainiak abonatu guztien %40ko merkatu-kuota lortu du*, adibidez).

Ohikoa da enpresek bere helburuak merkatu-kuota jakin bat lortzeari begira ezartzea (bi urteren buruan, merkatuaren %25 lortu behar dela, adibidez). Aldi berean, merkatu-kuotak enpresa bakoitzak sektore batean duen nagusitasuna adierazteko erabiltzen dira. Merkatu-kuoten banaketa nolakoa den, merkatu-mota ezberdinak bereizten dira. Horrela, monopolioa enpresa bakar batek merkatuaren kuota nagusiena duelarik gertatzen da. Duopolioan merkatua bi enpresen artean banatzen da, merkatu-kuotak ezberdinak izan daitezkeen arren. Merkatua enpresa gutxiren artean banatzen denean, merkatu-kuota nabarmenak lortuz, oligopolioa dagoela esaten da. Azkenik, merkatua enpresa askok osatzen dutenean, bakoitzak merkatu-kuota txikia dagoela, merkatua zatikatuta dagoela esaten da eta konkurrentzia perfektoko egoeraren ezaugarriak izango ditu.

## Kanpo estekak 
* Merkatu-kuota, Gizapedian.
Henrike I.a Frantziakoa

**Henrike I.a Frantziakoa** (Reims, 1008ko maiatzaren 4a - Vitry-aux-Loges, 1060ko abuztuaren 4a) 1016-1031 bitartean Borgoinako dukea eta 1031-1060 bitartean Frankoen erregea izan zen. Kapetar leinuko Frantziako hirugarren erregea izan zen.

## Bizitza 
Gurasoak Roberto Errukitsua eta Konstantza Arleskoa zituen. 1032an Burgundiako dukerria utzi zion Roberto anaiari, erregetzan arazorik izan ez zezan. Normandiako duke eta Ingalaterrako errege zen Gilen I.a Konkistatzailearekin hitzarmen bat sinatu zuen, baina gero hautsi egin zuen eta haren aurkako gerrarri ekin zion. 1054an Gilen Konkistatzaileak menderatu zuen. Filipe I.aren aita izan zen.

Bere erreinaldian erret-lurraldeak Frantziako historia osoko txikienak izan ziren. Hala ere, errege txarra baino errealistatzat dute historialariek.

## Ezkontza eta seme-alabak 
Henrikek Konrado II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren alaba Matildarekin ezkontzeko hitza eman zuen, baina hau 1034an hil zen, artean umea zela. Orduan Matilda Frisiakoarekin ezkondu zen, baina hau 1044an hil zen. 1051ean Ana Kievekoarekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten:
* Filipe (1052– 1108)
* Enma (1054–?)
* Roberto (1055–1060)
* Hugo (1057–1102)

## Erreferentziak
937 Bethgea

**937 Bethgea** asteroide gerrikoan aurkitutako 937. asteroidearen izena da. 1920ko irailak 12an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 HO** zen. Flora familiako asteroidea da.

## Kanpo estekak
940 Kordula

**940 Kordula** asteroide gerrikoan aurkitutako 940. asteroidearen izena da. 1920ko urriak 10ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 HT** zen.

## Kanpo estekak
941 Murray

**941 Murray** asteroide gerrikoan aurkitutako 941. asteroidearen izena da. 1920ko urriak 10ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 HV** zen.

## Kanpo estekak
Krusty Pailazoa

**Herschel Shmoikel Pinchas Yerucham Krustofski**, **Krusty Pailazoa** izenarekin ezaguna, *Simpsondarrak* telesailko pertsonai bat da.

## Deskripzioa 
Judu pailazo bat da. Herschel Krustofski izenarekin jaio zen, eta Hyman Krustofski Errabinoaren semea da. *Krusty Pailazoaren Ikuskizuna*ren aurkezlea da. Mel Bigarren Aktorea eta Teeny Jaunarekin egiten du lan. Bere ikuskizunan *Azka eta Ziriren Ordua* ematen dute, Hazka eta Ziriren bihurrikeriekin.

## Ikus, gainera 
* Simpsondarrak

## Kanpo estekak
Errentagarritasun-atari

Enpresaren ekonomian, **errentagarritasun-ataria** edo **oreka-puntua** mozkinak lortzeko behar den gutxienezko salmenta maila da, produktu- edo moneta-unitatetan. Hasierako kostu finkoak amortizatu edo estali direnean gertatzen da. Honela kalkulatzen da, produktu unitatetan:

::Oreka\ puntua=\frac{kostu\ finkoak}{unitateko\ prezioa\ -\ unitateko\  kostua}

Adibidez, produktu bat ekoizteko 1000 euroko makina erosi da (beraz, hau da estali beharreko kostu finkoa). Produktuaren unitate bakoitza 10 eurotan saltzen bada eta unitate bakoitza ekoizteko kostu aldakorra 5 eurokoa bada, oreka puntua hau izango da:

::Oreka\ puntua=\frac{1000}{10-5}=200\ unitate

Hau da, gutxienez 200 unitate saldu behar dira mozkinak lortzen hasteko. Salmenta maila horretatik behera galerak izango dira.

## Kanpo estekak 
* Errentagarritasun-ataria, Gizapedian.
Lionel Hutz

**Lionel Hutz** *Simpsondarrak* telesaileko pertsonaia da.

## Deskribapena 
Abokatu txar bat da, baina izanez ere Springfieldko abokatu txarrena, telesaileko pertsonaiek hainbat aldiz kontratatzen dute.

## Bitxikeriak 
* Selma Bouvierekin ezkonduta egon zen.

## Ikus, gainera 
* Simpsondarrak

## Kanpo estekak
Jarcha (musika taldea)

**Jarcha** izenekoa musika talde andaluziar bat da, Huelvakoa zehazki. 1972an sortu zuten Maria Isabel Martin, Lola Bon, Antonio A. Ligero, Ángel Corpa, Crisanto Martín, Gabi Travé eta Rafael Castizok. Taldearen izenak, jartxa, Iberiar penintsulan topatu diren erromantzez idatzitako dokumenturik zaharrenei egiten dio erreferentzia.

Euren musika joera hiru zutabetan eusten da:
* nagusiki Andaluziako kantu tradizionalen bilaketa, erreskatea eta zabaltzea
* Kantu propioak sortzea, gehienetan eduki sozial zabalekoak
* Espresio iturri onak izan zitezkeen olerkari ospetsuen olerkien musikazioa, horien artean Miguel Hernández, Blas de Otero, Rafael Alberti, Federico García Lorca eta Eduardo A. Heyer aipa daitezkeelarik.

Espainiako Trantsizioaren urteetan, bere musikak espainiar askoren sentitzea isladatzen zuen frankismotik demokraziara pasatzen ari zen garai batean. *Libertad sin ira* kantua (R. Baladés-P. Herrero) da talde honen kanturik ezagunena, hasieran 1976ko urriak 9an debekatua izan zena Diario 16 egunkariak eslogantzat erabili nahi izan zuenean egunkaria lehen aldiz kalera irten zenean eta beranduago une historiko hartako ereserki ez ofiziala bihurtu zena. Izan ere, talde hau Espainiako hoberentzat hautatua izan zen herri bozketa bidez 1975 eta 1976an.

Asko dira talde honen lanean urte hauetan zehar lagundu duten kideak, horien artean Juan J. Oña, Pepe Bulerias, Ines Romero, Toñi García, Rosa Mª Salas, Rosa Soler, Pepe Roca eta Martirio.

Gaur egun, Jarcha taldea Mª Isabel Martín, Paloma Olier, Jesús Bola, Á. Marchena, Tino Blanco eta Rafael Castizok osatzen dute.

Bere 37 urteko ibilbidean Jarcha taldeak honako lan diskografiko hauek argitaratu ditu:

## Diskografia 
* 1974 *Nuestra Andalucía*
* 1975 *Andalucía vive*
* 1976 *Cadenas*
* 1976 *Libertad sin ira*
* 1977 *En el nombre de España paz*
* 1978 *Por las pisadas*
* 1980 *Andalucía en pie*
* 1981 *Grandes canciones* (CD errekopilatorio bikoitza)
* 1982 *Folclore de Andalucía*
* 1983 *Recital C. M. San Juan Evangelista* (Radio 3eko kontzertuak)
* 1984 *A la memoria de Federico García Lorca*
* 1988 *Sentir el Sur*
* 1991 *Todo Jarcha* (errekopilatorioa)
* 1992 *Tierra que rozan dos mares*
* 1994 *Imagen de Andalucía*
* 1996 *Lo Mejor de Jarcha*
* 1997 *Libertad sin ira y otros éxitos*
* 2003 *Sus 4 primeros discos en Zafiro* (errekopilatorioa)
* *A pasito seguro*
* *Elegia*
* *Himno de Andalucía*
* *Líder*

* 2008 *Jarcha “ en Vivo” y “Con Alma”*

## Diskografia beste artista batzuekin lankidetzan 
* 1974 *Los números 1 del pop español 1974*
* 1975 *Los números 1 del pop español 1975*
* 1976 *Los números 1 del pop español 1976*
* 1977 *Los números 1 del pop español 1977*
* 1992 *A Tiempo (Diego Carrasco)*
* 1993 *Bso La Lola se va a los Puertos (Rocío Jurado)*
* 1994 *Los Jóvenes Flamencos -VOL 3*
* 1996 *Tributo a Manuel Pareja Obregón*
* 2003 *Así canta nuestra tierra en Navidad*
* 2004 *Para la libertad (Cantautores)*
* 2007 *Historia del Pop y el Rock en España - Los 70*
* 2007 *Homenaje a R. Romero San Juan (Romero Quédate)*
* 2008 *La Saeta ( Reencuentro de Camarón)*
* 2009 ''Moderna tradición (Valderrama)"

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgunea
Carlo Levi

**Carlo Levi** (Turin, 1902ko azaroaren 29a – Erroma, 1975eko urtarrilaren 4a) XX. mendeko idazle eta margolari italiarrik garrantzitsuenetako bat, *Kristo Ebolin geratu zen* izenburuko eleberria idatzi zuena (1945ean argitaratua; euskaraz Alberdania argitaletxeak plazaratu zuen 1997an Koldo Biguriren itzulpena.

## Bizitza 
Judu jatorriko familia burges turindar batean jaio zen 1902ko azaroaren 29an. Txikitandik zaletu zen pinturarekin, eta bere bizi osoan jarraitu zuen, arrakasta handi samarrarekin.

Turingo Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean ikasi zuen; ikasle garai hartan hasi zen , *La Rivoluzione liberale* izeneko aldizkari batean kolaborazioak egiten, eta Turingo margolaritzaren abangoardiarekin hasi zen harremanetan.

Giro horretan, Cesare Pavese, Antonio Gramsci eta Luigi Einaudi ezagutu zituen, bai eta bere artegintzaren bilakaeran garrantzi handia izan zuten beste zenbait margolari eta kritikari, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan, besteak beste.

1923an lizentziatu zen Medikuntza Fakultatean eta Turingo Unibertsitateko Klinikan egon zen lanean, laguntzaile gisa, 1928ra arte; alabaina, medikuntza alde batera utzi eta pintura eta kazetaritzari ekin zien. 1924an parte hartu zuen Veneziako *Biennale* delakoan. Turingo margolarien giroan hasi zen eta hainbat erakusketatan parte hartu zuen Italian, Londresen eta Parisen.

1931n "Giustizia e libertà" izeneko mugimendu antifaxistan sartu zen, eta jarduera politikoagatik 1934an atxilotu zuten lehen aldiz; ondoko urtean, berriro atxilotu zuten eta deserrira bidali zuten Italia hegoaldera, Lukania eskualdeko Grassano herrira hasieran eta Aliano herrira ondoren (eleberrian, Gagliano izena eman zion). Esperientzia horretatik jaio zen bere elaberri ospetsua, *Kristo Ebolin geratu zen*, 1979an Gillo Pontecorvo eta Francesco Rosi zinegileek film bihurtu zutena.

1936an Mussoliniren erregimenak indultua eman zion eta Levi Frantziara joan zen zenbait urtez, baina politikatik urrundu gabe. Italiara, 1943an itzuli zen, eta Partito d'azione izeneko alderdian sartu zen; alderdikide batzuekin batera, Toskana Askatzeko Batzordeak argitaratzen zuen *La nazione del popolo* izeneko aldizkarian hasi zen idazten.

Einaudi argitaletxeak 1945ean argitaratu zuen bere eleberria, Levik aurreko bi urteetan idatzi zuena. Liburu horretan, Levik Italia hegoaldeko nekazarien bizimodu latza eta Estatuaren utzikeria salatu zituen. Elaberriak berehala lortu zuen sonari esker, idazleak margolariari hartu zion gaina; hala ere, Leviren margolaritzak Lukanian egindako egonaldiaren eragin nabaria izan zuen, errealismo oso pertsonala emanez.

Gerra ostean, Levik kazetaritza lanean jarraitu zuen, Erromako *Italia libera* egunkariko zuzendaritzan, eta Italia hegoaldearen atzerapenaren aurkako hainbat ekinbide eta jardueratan esku hartu zuen; hainbat urtez, gainera, Turingo *La Stampa* egunkariko kolaboratzaile ere izan zen.
Retiro (Madril)

**Retiro** Madrilgo hiria osatzen duten 21 barrutietako bat da, Pacífico, Adelfas, Estrella, Ibiza, Jerónimos eta Niño Jesús (36) auzoek osatzen dutena.

## Kanpo estekak
Oktuptarra

**Oktuptarra** deritzenak Star Warseko fikziozko unibertsoko eta film sagako droideak dira.

Oktuptarrak jatorria Klon Gerren erdialdean duten makina erraldoi batzuk dira. Tekno Batasunak, behin Sistema Independenteen Konfederakuntzarekin bat egin ondoren, bere Crab-Droidak, Tri-Droidak eta oktuptarrak eman zizkien Errepublika Galaktikoaren etsai ziren tropei.

Oktuptarrak euren behealdean hiru hanka luzetan amaitzen zen masta baten gainean eutsitako buru esferiko bat zuten. Bere mastaren erdialdean zenbait kanoi zituen, eta zenbait fotohargailu izateak arma perfektu bat bihurtzen zuten.

Ia lau metroko altuera zuten androide hauek, Tekno Batasunak sortutako tamaina handiagoko "lehengusu" batzuk ere bazituzten, Tri-Droid izenekoak.

Droide hauek gudu zelai ugaritan parte hartu zuten, Utapau, Mygeeto eta Christphosis planetetan kasu.

## Kanpo estekak
936 Kunigunde

**936 Kunigunde** asteroide gerrikoan aurkitutako 936. asteroidearen izena da. 1920ko irailak 8an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1920 HN** zen.

## Kanpo estekak
Iruñeko hezkuntza

Hau Iruñeko ikastetxe, eskola eta ikastolen zerrenda da:

## Euskarazko zentroak 

;Unibertsitateak
Hiru unibertsitate ditu hiriak osotara, haietatik, batek euskaraz ematen du zerbitzua:

* NUP, Nafarroako Unibertsitate Publikoa.

## Gaztelerazko zentroak 

## Unibertsitateak 
Hiru unibertsitate ditu hiriak, eta hirurak ematen dute zerbitzua erdaraz:

* NUP, Nafarroako Unibertsitate Publikoa.
* Nafarroako Unibertsitatea, Opus Deik sortua eta kudeatua.
* UNED, urrutiko unibertsitatea.

## Kanpo estekak
Filipe I.a Frantziakoa

**Filipe I.a Frantziakoa** (Champagne-et-Fontaine, 1052ko maiatzaren 23a - Melun, 1108ko uztailaren 29a) 1060-1108 bitartean Frankoen erregea izan zen. Kapeto leinuko Frantziako laugarren erregea izan zen.

## Biografia 
Gurasoak Henrike I.a Frantziakoa eta Ana Kievekoa zituen. Aita bizi zelarik koroatu zuten 1059an, eta 1060an bere osaba Balduino V.a Flandesko kondearen babespean egin zuten errege. 1071ean Casselgo porrota jasan behar izan zuen, baina Frisiako Robertorekin hitzarmen bat egin eta, haren iloba Berta Holandakoarekin ezkondu zen (1072-73). 1066tik Ingalaterrako errege zen Gilen I.a Konkistatzailea, bere mendekoa, indartzen ari zela ikusirik, 1078an Roberto Curthose, haren semea, aitaren kontra bultzatu zuen, eta Gilen II.a Gorria Ingalaterrako errege berriaren kontra ere lagundu zion.

Emaztearengandik bereizi eta 1092an Bertrade Monfortekoarekin bigarrenez ezkontzean, Aita Santuak eskumikatu egin zuen (1095-1105), eta horregatik ezin izan zuen parte hartu Lehen Gurutzadan. Vexin eta Valois beneganatu zituen, Bourges erosi eta Vermandois bere anaia Hugori eman zion.

## Ezkontza eta seme-alabak 
1072an Berta Holandakoarekin ezkondu eta lau seme-alaba izan zituzten:
# Konstantzia, Hugo I.a Xanpainakoa eta Bohemundo I.a Antiokiakoarekin ezkondu zena.
# Luis (1081–1137), oinordekoa
# Henrike (1083)
# Eudes (1087–1096)

Lehenbiziko emaztea lodia zelako zapuztu ondoren, 1092an Bertrade Monfortekoarekin ezkon du zen. Hiru seme-alaba izan zituzten:
# Filipe (1093-1133 aldean)
# Fleury (1095-1119 aldean)
# Zezilia (1097-1145 aldean)

## Erreferentziak
Txangurru

**Txangurrua** edo **langusta-karramarroa** (*Maja squinado*) Brachyura subordenako krustazeo bat da. Neurri handiko karramarro migratzailea da. Maiz, *Cancer pagurus* espeziekoei ere deritze txangurru.

## Ezaugarriak 
Oskola arantza eta konkor handiz beteta dago eta 20 zentimetroko diametroa izan dezake, 2.500-3.000 g inguru pisatzeraino.

7 edo 8 urte bizi dira naturan, Ozeano Atlantikoaren iparraldeko eremuetan eta Mediterraneo itsasoan. Organismo mota ugariz elikatzen da, hauen artean nagusienak honakoak direlarik: neguan algak eta moluskuak, udan berriz itsas trikuak eta itsas luzokerrak.

Emeak urteko lau aldiz ugaldu daitezke, eta 50.000-500.000 arrautza errun urtean.

## Arrantza 
Arrantza otarrez edo sarez egiten da eta legezko tamaina minimoa 120 mm da.

Frantzia da ekoizle nagusia, urtean 5000 tona, ekoizpenaren %70. Erresuma Batuak %10, Anglo-normandar uharteak 6%, Espainiak %3, Irlandak %3, Kroaziak %2, Portugalek %1 ekoizten dute, eta gainontzekoa Montenegrok, Danimarkak eta Marokok,

## Sukaldaritzan 
thumb|ezkerrera|200px|Txangurrua Asturiasko El Rinconín Txoko edo Elkarte Gastronomikoan jateko prest.
Txangurrua oso estimatua da gastronomian, batez ere euskal sukaldaritzan. Aipatzekoa da *Txangurrua Donostiako eran*, mamia papurtu eta barazki saltsarekin nahastu ondoren oskola bete eta labean sartzean datzana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Txangurrua Donostiako eran. 
* Txangurrua papurtua maionesarekin. 
* Pikilloko piperrak txangurruz beteta. 
* Txangurru kroketak. 
* Txangurrua egosteko era.