open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dedicado a Antonio Machado, poeta

***Dedicado a*** ***Antonio Machado poeta*** (euskaraz: *Antonio Machado poetari eskainia*) Joan Manuel Serraten bosgarren albuma da (LP). Izenburuak dioenez, Sevillako Antonio Machado poetari eskainia da, eta haren poema batzuei musika jarri zieten bai Serratek berak bai Alberto Cortezek. 1969an argitaratu zuen Zafiro/Novola diskoetxeak.

1968ko Eurovisionen gertakari polemikoaren ondoren, kantariak bere disko ezagunenetako bat kaleratu zuen: ***Dedicado a*** ***Antonio Machado poeta***. Hasieran, Zafiroko, diskoaren ekoizleko, jende gutxik uste zuen elepeak emaitza komertzial onak lortuko zituela, baina, ez zen hala izan, Serratek berak 2000. urtean esan baitzuen disko hori gehien saldu zuenetako bat izan zela. Serraten gaztelaniazko bigarren diskoa zen. Diskoko 12 abestiak ezagun bihurtu dira gero, baina *Cantares* eta *La saeta* abestiak, batez ere,  kantu gogoangarri bihurtu dira. Album horrek Antonio Machadoren lana Espainian eta Hispanoamerikan zabaltzen lagundu zuen.

Orkestra-moldaketa eta orkestra-zuzendaritza, Ricard Mirallesenak izan ziren.
Fitxategi:Serrat elgrafico 1984.jpg|Serrat (1984)
Fitxategi:Antonio Machado por Leandro Oroz (1925).jpg|Antonio Machado (1925)

## Abestiak 
## Historia 
1969ko maiatzean argitaratua, “*Dedicado a Antonio Machado, poeta*” Serraten gaztelaniazko bigarren elepea da, askoren ustez *Mediterraneoa* (1971), bere maisulan pertsonala, berdintzen edo gainditzen duena. Jakina, beste batzuek ohorezko lekua "*Serrat 4*" edo "*Disko zuria*" (1970) merezi dutela uste dute. Hainbeste zalantza edo iritzi desberdin aditu dira, baina Joan Manuel Serrat garai hartan itzela zen. Konpositore oso inspiratua, bertso egile zehatz eta heldua 30 urte baino gutxiagoan, bokalista miresgarria eta, gainera, ondo ezagutu zuen chanson frantsesaren tradiziotik abiatuta (Espainiako eta Kataluniako lehen autore-kantagintza guztia markatu zuen) modernitaterantz eta poperantz eboluzionatzen asmatu zuen, sakontasunik galdu gabe. Machadori musika eginez gailurra-edo urratu zuen. Eta arriskatuz lortu zuen, izan ere, gaztelaniazko autore gisa hasitako ibilbidean etapa berri bat ireki zuen beste inoren poemak musikatzean, eta, gainera, gerra zibileko galtzaileen belaunaldiko poeta garrantzitsuenetariko baten lana aldarrikatu zuen, errepublikanismoaren itsasargia izan zena. Hala ere, Espainia frankistan albuma salmenta-zerrendetako lehen postuan kokatzea lortu zuen, eta Sevillako idazlearen poesia birpiztea ere, Espainian eta Latinoamerika osoan.

## Kritikak 
Diskoak kritika bikainak lortu zituen mundu osoan, eta kantautorearen album ezagunenetako bat bihurtu zen. Halaber, Antonio Machado poetaren lanak finkatzen eta ezagutarazten lagundu zuen, eta La Paloma aurreko diskoaren arrakasta ere gainditu zuen. Albumak arrakasta izan zuen publiko gazteenetik zaharreneraino, eta milioika pezeta bildu zituen. Kritikariek poetaren poemen egokitzapen zorrotza aipatu zuten, haietako asko ez baitaude autoreak idatzi zituen bezalaxe.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Artistaren web ofizialaren diskografia
Cortinarius saniosus

***Cortinarius saniosus*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Flammula saniosa*, *Hydrocybe saniosa*, *Gomphos saniosus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, haragi mehe samarrekoa, laster zabaldua edo titi estu batekin, laranja-arrexka-orein koloretik herdoil samarrera doan kolorekoa, hasieran ertza pixka bat apendikulatua eta horia.

**Orriak:** Okre-gorrixka kolorekoak, zabal.

**Hanka:** 5 cm inguruko garaierakoa eta 0,4 cm inguruko diametrokoa, ia zilindrikoa, kolore berekoa, ezkata horixka galkor batzuekin.

**Haragia:** Kolore berekoa eta usaingabea.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria. Susmagarria, ez da jaso behar.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Zuhaitz hostozabalen azpian, sahatsak bezalako zuhaitzen azpian, askotan leku hezeetan

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Groenlandia, Islandia, Svalbard uhartedia, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Jose Ormaetxea

**Jose Ormaetxea Arregi** (Ermua, Bizkaia, 1919ko uztailaren 23a – Zaldibar, Bizkaia, 2008ko martxoaren 11), Jose Ureta bezala ere ezagutua, enpresaburua izan zen, Eibarko Armeria Eskolako irakasle eta bertako zuzendari, bere gidaritzapean ikastetxearen arorik distiratsuena emanez.

## Biografia 
Ermuko Ureta baserrian jaio zen. Bertako semea zen aita, Eusebio Ormaetxea, baserritarra ofizioz eta idi-probalaria afizioz; mallabitarra zen ama, Dioni Arregi, Aldasolo baserriko alaba. Lehen eskolak Eitzagako auzo-eskolak jaso zituen eta seme-alabetatik nagusiena izanda baserrirako izan behar zen, baina ikasteko nahia erakutsita, Armeria Eskolan jarraitu zuen formatzen. 13 urte egin berritan sartu zen bertan eta ikasketok amaituta, Mekanikako irakasle izendatu zuten. Gerra ostean eskola partikularrak ematen zituen arratsaldeetan, Ermuko Ostatukuan atonduta zuen gelatxo baten. Maisu zuzen eta zorrotza bezala gogoratzen dute bere ikasle izan ziren batzuk, ordenatua eta diziplinatua.

Doitasuna, prezisioa izan da euren mikro-engranajeen ezaugarri aipagarriena, industriagintzako arlo guztietara zabalduta: automozioa, elektrogailuak, aeronautika, elektromedikuntza, makina erreminta, automatismo eta robotika, *vending* makinak, igogailuak... … 

Etorkizunera begiratzen jakin zuen Ormaetxeak: berrikuntzak eta teknologia bultzatuz, Eskolaren alde teknikoa eguneratuz, espezialitate berriak sortuz… Esaterako 1960tik aurrera Elektrizitatea ikasteko aukera eskaini zen, 1962tik Elektronika, 1967tik Delineazioa eta 1968tik Mikromekanika, beti ere irakasle konpetitiboenak bilatuz eta teknologia puntarengoarekin hornituz.

Alemania edota Suitzarekin lan asko egin zuen arren, buruan bere  jatorrizko bailarari zelan lagundu besterik ez zuen, bere kokapen eta estutasun orografikoagatik enpresa txikiak bultzatzera behartuta zegoen Debabarrena industriosoari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfred Fletcher

**Alfred Fletcher** (1875eko urtarrilaren 20a Lampersdorf, Behe Silesiako probintzia, Alemaniar Inperioa – 1959ko irailaren 20a Herzogenaurach, Bavaria, Mendebaldeko Alemania) soldadu alemaniar eta politikoa izan zen.

## Bizitza 
Lehen Mundu Gerran borrokatu zuen Fletcher-ek. 1918ko azaroko kapitulazioaren ondoren, *Baltische Landeswehr*-eko komandante gisa borrokatu zuen Baltikoko estatuetan. Denbora labur batez Rigako gobernadore militarra izan zen. Letoniako independentzia gerran letoniarren aurka galdu ondoren, Alemaniara itzuli zen eta Alemaniako Alderdi Popular Nazionaleko kide gisa aritu zen politikan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cortinarius sodagnitus

***Cortinarius sodagnitus*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Toxikoa dela uste da. Ez kontsumitu.

Sinonimoak: *Phlegmacium sodagnitum*, *Calonarius sodagnitus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik lau-ganbilera. Kapelaren azala leuna eta likatsua, hori bizi kolorekoa ertzetan, eta okre kolorez iluntzen da erdirantz, marroi-gorrixka kolorekoa da, gamuza okre antzekoa edo burdin kolorekoa.

**Orriak:** Finak eta estu, eskotatu samarrak, hasieran lila antzeko kolorekoak eta gero okre antzeko argiak esporengatik.

Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.

**Hanka:** Nahiko liraina, 5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 8 eta 10 mm bitarteko diametrokoa, zilindrikoa eta zertxobait flexuosoa, erraboil marjinatu oso motz baten amaitua, ia ez da iristen 15-20 mm-ko diametrora. Kolore hori argikoa edo zuri-horixkakoa eta hori bizia erraboilean, gortina zuriaren filamentu hondarrekin eta esporek okre antzeko kolorez tindatzen dituzte.

**Haragia:** Fina eta trinkoa, lila antzeko kolorekoa kapelan, eta gainerakoan zuria. Potasa eta sosa bezalako base indartsuek erreakzio positibo nabarmena berehala ematen dute, gorri bizian edo gorri-purpuran gainazal guztietan, bai kapelan bai oinean, baina ez kapelaren haragian.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. 

## Jangarritasuna 
Jangarritasuna zalantzazkoa da, toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua 
*Cortinarius terpsichores* delakoarekin nahas daiteke, baina honek ez du gorriz erreakzionatzen potasarekin.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Pagadietan. Urria.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Suedia, Alpeak, Frantzia, Erresuma Batua, Espainia, Danimarka, Estonia, Eslovenia, Hungaria, Austria, Alemania, Norvegia, Italia, Siberia.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Badmintona 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak binaka

**Gizonezkoen binakako badminton txapelketa** Tokion 2024ko Udako Joko Olinpikoetan  Porte de La Chapelleko Arenan izango da, uztailaren 27tik abuztuaren 4ra.

## Egitaraua 
## Txapelketaren formatua 
Lehiaketak bi zati ditu: sailkapen-fase bat eta, amaieran, zuzenean kanporatzeko partida batzuk, amaiera arte.

## Emaitzak 
### A taldea
### B taldea
### C taldea
### D taldea
### Kanporaketa fasea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Annalena Tonelli

**Annalena Tonelli** (Forlì, Emilia-Romagna, Italiako Erresuma, 1943ko apirilaren 2a – Borama, Somalilandia, 2003ko urriaren 5a) italiar misiolari katoliko eta ekintzailea izan zen. 33 urtez lan egin zuen Ekialdeko Afrikan, non tuberkulosiaren eta GIB/HIESaren prebentzioan eta tratamenduan, emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako kanpainetan eta haur desgaituentzako eskolak sortzean zentratu zen. 2003an, Nansen saria irabazi zuen. 2003ko urrian, erasotzaile ezezagunek tiro egin zioten berak antolatutako ospitalean.

## Bizitza 
Annalena Tonelli 1943an jaio zen Forlìn (Italia). Zuzenbidea ikasi zuen.

Bere herriko pobreei, umezurtzei, desgaituei edo tratu txarrak jasaten dituzten haurrei sei urtez lagundu ondoren, 1969an, Afrikara joan zen Forlìko Munduko Gosearen Aurkako Batzordeak lagunduta. Wajirren (Kenya) Bigarren Hezkuntzako irakasle gisa lanean hasi zen. Urte batzuk igaro ondoren erizain ikasketak egin zituen.

Gorren eskola bat sortu zuen Wajirren, eta bere ikasleak somalieraz hitz egiten den Afrikako beste leku batzuetara joan ziren eskolak sortzeko. Eskola honetako ikasle ohi batek eta Wajirko bi emakume gor somaliar zeinu hizkuntzaren lehen eskolak sortu zituzten.
thumb|Boramako (Somalilandia) gorren eskola

1984an, Kenyako gobernua Wajir probintzian somaliar degodiya tribuaren aurkako politika errepresiboak egiten hasi zen. Aurtengo urtarrilean Wagallako sarraskia deiturikoa gertatu zen, eta ondorioz degodiya tribuko mila gizon inguru hil ziren. Annalena Tonellik kamioi pare bat eta bere Toyota Serf eraman zituen Wagallako aireportura eta gorpuak biltzen eta zaurituei laguntzen saiatu zen, baina uko egin zioten. Geroago, Wagallako aireportutik kanpo gorpuak botatzen ari ziren ibilgailu militarren arrastoak jarraitu zituen. Pertsona batzuk bizirik zeuden eta berak erreskatatu zituen. Kazetari bat ekarri zuen genozidioaren argazkia egitera. Argazkiak kontrabandoan atera zituen Barbara Lefkow diplomatiko estatubatuar baten emaztearekin, nazioarteko komunitateari presioa egiteko. 
thumb|left|Boramako (Somalilandia) Annalena ospitalea

Tonelliren protesta gogorrak direla eta, Kenyako agintariek uko egin zioten lan baimena luzatzeari, eta Somaliara joan zen, Merka herrira, kolonialismoan Somalia Italiarraren parte zena. Geroago Boramara joan zen, Britainiar Somalilandiaren parte zena. Beste zurrumurru batzuek diote islamiar fundamentalistek hil zutela.

## Sariak 
2003an, Nansen saria irabazi zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfândega da Fé

**Alfândega da Fé** Portugalgo Bragantzako barrutiko herri eta udalerri portugaldarra da. Tras-os-Montes eskualde historikoan (iparraldean) eta Tras-os-Montes herriarteko komunitatean dago. 2.000 biztanle inguru ditu.

## Geografia 
Udalerriak mugakide hauek ditu: iparraldean Macedo de Cavaleiros udalerria, ekialdean Mogadouro, hegoaldean Torre de Moncorvo eta mendebaldean Vila Flor.

### Freguesiak 
thumb|300px|Alfândega da Féko freguesiak.
Alfãndega da Fék freguesia hauek ditu:

* Agrobom, Saldonha e Vale Pereiro
* Alfândega da Fé
* Cerejais
* Eucisia, Gouveia e Valverde
* Ferradosa e Sendim da Serra
* Gebelim e Soeima
* Parada e Sendim da Ribeira
* Pombal e Vales
* Sambade
* Vilar Chão
* Vilarelhos
* Vilares de Vilariça

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abarkagileen greba (1920)

**Abarkagileen greba** 1920an Azkoitian hasi zen lan munduko gatazka izan zen.

## Gertakizunak 
1920ko urriaren 6an, Grebara jo zuten Azkoitiko abarka fabriketako langileek. Langabezia gora zihoala eta, bizi-baldintza duinen alde jo zuten grebara. Errepresio gogorrarekin erantzun zieten ugazabek, lantegiak itxi eta Guardia Zibila bidaliz. Tailer atarian zazpi langile zauritu zituen poliziak.

Makiñisten Anaitasunak , euskara hutsean. “Azkoitiko erriari, langilleei batez ere: Kaleko arriak berak ere negar egingo lukete adituko balute zenbait langilleren etxian gertatutzen dana. Negarra ez da sendagaia. Malkua begiyatatik irtenarekin ez dezu arkituko zure zoriona”.

## Bibliografia 
* Iñigo Aranbarri. *Gure Mendea: Ehun urte euskal kulturan*, Lasarte-Oria:Argia, 1999, 320 or.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskomedia

**Euskomedia** **Fundazioa** 2002ko otsailaren 18an sortu zuen Eusko Ikaskuntzak, kultura- eta zientzia-edukiak lituzketen ekoizpenek beste euskarri teknologiko edota sare telematikoen bitartez hedatu zitezen. Eusko Ikaskuntzak Euskomedia Fundazioa 2016ko uztailaren 1ean itxi zuen, eta funts guztien kudeaketa Eusko Ikaskuntzaren esku gelditu ziren.

2018ko urtarriletik aurrera Euskomedia Fundazioaren web gunean eskuragarri zeuden funtsak, Eusko Ikaskuntzaren Dokumentazio Zentro digitalean ikusgai daude. Gune honetan hurrengo funts hauek kontsultatu ahal dira: Auñamendi Eusko Entziklopedia, Multimedia fondoa, Euskal kantutegia, Euskal kultura prentsan, Dokumentu fondoak, eta argitalpenak. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adrián Aranguren

**Adrián Aranguren Ollo** (Aranguren, Nafarroa Garaia, 1998ko otsailaren 9a) euskal herritar futbolaria da.

## Biografia 
Osasunako harrobian hezia, normalean erdilari postuan aritzen da. 2024ko udan Mutilverak fitxatu zuen. 2025ean Bigarren Federaziorako igoera lortu zuen talde nafarrarekin.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29 eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
RAFeko bonbaketarien komandoa

**RAFeko bonbaketarien komandoa** () Erresuma Batuko Royal Air Forceren bonbaketariak kontrolatu zituen 1936-1968 bitartean. Estatu Batuetako Aireko Armadarekin batera, Alemanian Bigarren Mundu Gerran egindako bonbardaketa estrategikoan eginkizun nagusia izan zuen. 1942tik aurrera, Alemaniaren aurkako bonbardaketa-kanpaina britainiarra gero eta zabalagoak bilakatu ziren industria-eremuak kaltetzeko helburuarekin, eta gerra-produkziorako oinarrizko eskulanaren oinarri zibila ere eraso zuten. Guztira 364.514 operazio-irteera egin ziren, 1.030.500 tona bonba bota ziren eta 8.325 aireontzi galdu ziren gerran. Bonbaketarien komandoko taldeek ere sufritu zuten biktimen tasa handia: 55.573 tripulatzaile galdu ziren zituzten 125.000 soldaduetatik, %44,4ko heriotza-tasa. Beste 8.403 gizon zauritu ziren borrokan, eta 9.838 gerrako preso bihurtu ziren.

Bonbaketarien Komandoa potentzia militarraren gailurrean kokatu zen 1960ko hamarkadan, gerraren ondoren, Erresuma Batuko disuasio nuklearra eraman zezaketen V bonbaketariak eta Canberra motako hegazkin arinen indar osagarria. 1968an Fighter Commandekin bat egin zuen Strike Command osatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Asmoz Fundazioa

**Asmoz fundazioa** Eusko Ikaskuntzak sortutako irabazi asmorik gabeko fundazio pribatua da. Ikastaroak kudeatzen ditu, bai bereak baita beste unibertsitate eta erakundeenak ere, eta bere helburu nagusia, sare telematikoez baliatuz etengabeko goi mailako prestakuntza eskaintzea da.

1997. urtean Eusko Ikaskuntzak antolatu zuen ikastaro telematiko baten ondoren, Asmoz fundazioa sortzea erabaki zuen. Ofizialki, 2001ko otsailaren 1ean eratu zen.

Helburua hezkuntza-, enpresa-, gizarte- eta kultura-arloetarako eta, oro har, euskal gizartearen garapenerako ikerketa- eta hezkuntza-jardueren gauzatze eta sustapena da. Horretarako, aurrez-aurreko zein birtual erako hezkuntza arloko egitasmo eta egitarauak diseinatu, kudeatu, garatu eta gauzatzen ditu, bere kabuz eta beste erakundeekin batera.

Gizartean eragiteko hainbat proiektu ere sortu eta kudeatu ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Linor Goralik

**Linor Goralik** (, ), jaiotzez **Julia Borisovna Goralik**, (; Dnipropetrovsk, Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1975eko uztailaren 9a) errusieraz idazten duen israeldar idazlea da.

## Bizitza 
1975eko uztailaren 9an jaio zen Dnipropetrovsken (gaur egun Dnipro). Familiarekin Israelera emigratu zuen 1989an. 1991tik 1994ra Beer-Xevako Negeveko Ben-Gurion Unibertsitatean informatika ikasi zuen. 1999an, lehen poesia liburua argitaratu zuen.

2000tik 2014ra Moskun lan egin zuen. 2014an, Krimearen anexio errusiarraren ostean, Israelera itzuli zen.

Errusiako Interneteko kulturaren sorreran, Interneteko literaturako eta kazetaritzako pertsonaia ikoniko gisa ezaguna egin zen. *Zaiats Pts i jego voobrazhaiemye druzia: Stx, F, grelka i svinaia otbivnava s goroxkom* (*Pts erbia eta bere irudimenezko lagunak: Stx, F, poltsa beroa eta txerri-txuleta ilarrekin*) komikien egilea da.

2013ko otsailean, LGBT komunitatearen aldeko bideo-mezu bat grabatu zuen «Homofobiaren Aurka» proiekturako.

2022ko otsailean, Ukrainako inbasioaren aurka egin zuen. 2023ko abuztuaren 18an, Errusiako Justizia Ministerioak Goralik «atzerriko agenteen» zerrendan sartu zuen.

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Badmintona 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak binaka

**Emakumezkoen binakako badminton txapelketa** Parisko 2024ko Udako Joko Olinpikoetan Porte de La Chapelleko Arenan izan zen, uztailaren 27tik abuztuaren 3ra.

## Egitaraua 
## Txapelketaren formatua 
Lehiaketak bi zati ditu: sailkapen-fase bat eta, amaieran, zuzenean kanporatzeko partida batzuk, amaiera arte.

## Emaitzak 
### Multzo fasea 
#### A taldea 
#### B taldea 
#### C taldea 
#### D taldea 
### Kanporaketa fasea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marta Rodríguez Fouz

**Marta Rodríguez Fouz** (Coruña, 1972ko urtarrilaren 28a) soziologoa, unibertsitateko irakaslea, ikertzailea eta futbolaria da.

## Biografia 
Coruñan jaio zen eta lau urte zituela Eibarrera lekualdatu zen familia, aitari  ALFA enpresaren Coruñako sukurtsaletik Eibarkora lan egitera etortzea proposatu ziotenean. Amaña auzoan bizi izaten jarri ziren.

Enpresak langileen seme-alabentzat eskaintzen zuen ALFA ikastetxean burutu zituen lehen mailako ikasketak, Batxilergoa ere herrian bertan egin zuen eta hura amaituta Euskal Herriko Unibertsitatean, Leioako kanpusean, Komunikazio Zientziak ikasteari ekin zion, publizitateko adarretik lizentziatuz. Soziologian masterra egin zuen gero bertan.

Nafarroako Unibertsitatean dihardu irakasle lanetan eta bertan hainbat kargu bete ditu: besteak beste, Aldaketa Dinamiketako Masterraren Idazkari akademikoa, Soziologia Aplikatuko Graduko Dekanordea eta beronen Kalitate arduraduna, Soziologia eta Gizarte-Lan saileko Zuzendariordea...

## Futbolari 
Neskatoa zela erakutsi zituen jada futbolerako zaletasuna eta dohaiak zelaigunean. Erdilari postuan, Eibarko Urki talde femeninoan ekin zion lehenengo eta gerora Eibartarrak eta Eibar taldeetan. 37 urte bete arte jarraitu zuen talde armaginari lotuta. Ana Rodríguez Fouz ahizpa talde bereko futbolaria eta gerora entrenatzailea izan zen; Ander Rodríguez Cercadillo iloba futbol jokalaria da, erdilaria hau ere.

## Liburuak 
* *Pasiones discursivas: desafíos de la reflexión sociológica.* (Universidad Pública de Navarra - Nafarroako Unibertsitate Publikoa, 2003).
* *Los retos de la identidad: Jürgen Habermas y la memoria del "Guernica".* (Siglo XXI de España, 2004).
* *Homo lóquax: las sociedades humanas y su activación comunicativa.* (UPNA, D.L. 2011).
* *Mirar atrás. Memorias y proyecciones de la violencia de ETA.* (Los Libros de la Catarata, 2023).

## Sariak 
* 2004an, Nafarroako Unibertsitate Publikoa - Caja de Navarra Ikerketa Saria eskuratu zuen, Giza eta Gizarte Zientzien, Zientzia Juridikoen eta Ekonomikoen Arloan urte horretan egindako ekarpen zientifikorik onena goraipatzen duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Badmintona 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Binaka mistoa

**Binakako mistoen badminton txapelketa** Parisen 2024ko Udako Joko Olinpikoetan Arena Porte de La Chapelle lehiatu zen, uztailaren 27tik abuztuaren 2ra.

## Egitaraua 
## Txapelketaren formatua 
Lehiaketak bi zati ditu: sailkapen-fase bat eta, amaieran, zuzenean kanporatzeko partida batzuk, amaiera arte.

## Multzo fasea 
### A taldea 
### B taldea 
### C taldea 
### D taldea 
## Kanporaketa fasea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ainhoa Olaso

**Ainhoa Olaso Sopelana** (Durango, Bizkaia, 1996ko abenduaren 10a) durangar film- gidoilaria, zuzendaria, zutabegilea eta ekintzaile feminista da. *Hemen bizi da maitasuna* film laburrarekin Durangoko udalak emandako Sormen beka jaso zuen eta Zinebi jaialdian saritua izan zen 2021ean.

## Biografia 
Ainhoa Olaso Sopelana 1996. urtean jaio zen eta Durangon bizi da. Durangoko Kurutziaga ikastolan ikasi zuen. Txikitatik erakarri zuen sorkuntzak. Musika asko entzun, pelikula asko ikusi, eta gazte hasi zen argazki kamerak erabiltzen ere. Ikastolako antzerkian, proiektuekiko dedikazioa, mimoa eta talde lana hurbilagotik ezagutu zituen. Unibertsitatean konturatu zen ikus-entzunezkoak zirela bere bidea. Hemen-ek (Euskal Herriko ikus entzunezko emakume profesionalen elkarteak) *Aukera mentoretza* programaren lehenengo edizioa aurkeztu zuen, neska gazteak zinema mundura hurbiltzeko aukera eta profesionalen laguntza eskainita. Horretarako, gidoiaz gain proiektua garatu behar zen eta Enara Garcia (Leioa, Bizkaia, 1996) ikaskide eta lankide aritutakoarekin proiektua garatu ondoren, izena eman zuten lehiaketan. Beste lau proiekturekin batera aukeratua izan zen. 

2021ean sortu, ekoiztu eta zuzendu zuen *Hemen bizi da maitasuna* film laburra saritua izan zen Zinebin, Bilboko Dokumentalen eta Film Laburren Nazioarteko Jaialdian. 2021 Euskarazko film laburren proiektu onenaren Aukera saria jaso zuen eta Kimuak banaketa-katalogorako hautatua izan zen. ere jaso zuen proiektuak.
[thumb|275x275px|ezkerrera|Durangaldeko Mugimendu Feministak azaroaren 30erako deituriko greba feminista orokorra antolatzen, 2023 azaroa ([Ainhoa Olaso, behean 2.a eskumatik)]]
### Ekintzaile 
* Bilgune femenistako kidea da.

* 2021eko irailean Gorbeialdeko Kuadrillak (Euskara, Berdintasuna eta Ingurumen Zerbitzuak) *‘Bide Argiak: euskalgintza, feminismoa eta iraunkortasuna, eraldaketa sozialerako estrategiak*’ jardunaldiak antolatu zituen Aramaion. Mahai-inguru batean bildu ziren Lorea Agirre antropologoa eta idazlea, Mikel Otero robotaren aurkako ekintzailea eta Bilgune Feministako Ainhoa Olaso. Ane Zuazubiskar kazetari eta bertsolariak dinamizatu zuen mahai-ingurua.
* 2019an Euskal Herriko Jardunaldi Feministako komunikazio arduraduna izan zen.

## Filmografia 
* *Hemen bizi da maitasuna* film laburra (2021)
* 64. edizioko Bilboko Zinebi Jaialdian 2021ko euskarazko film laburren proiektu onenaren Aukera saria jaso zuen 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ainhoa Olaso eta Marana Urcuyo:Jendea ohartzen ari da zaintza sistema duin baten premiaz (berria.eus) 2023.11.21

* *Hemen bizi da maitasuna*- Ainhoa Olasori elkarrizketa Durango irratia
* Elkarrizketa,«Zaintzaren arloan oraintxe hartu behar dira neurri batzuk; premiazkoa da»  Berria, 2024.03.08
Jules Méline

**Félix Jules Méline** (Remiremont, 1838ko maiatzaren 20a - Paris, 1925eko abenduaren 21a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1896tik 1898ra.

Lanbideko abokatua izan zen, eta 1872an diputatu hautatu zuten. Alderdi Errepublikano Progresistaren bozeramaile gisa, Frantziako nekazaritza-produktuak babesten lagundu zuen 1890-1902ko legedi protekzionistaren bidez. Nekazaritzako ministro izan zen 1883tik 1885era, eta 1888tik 1889ra Diputatuen Ganberako presidente izan zen. 1896an lehen ministro izendatu zuten, eta kargua 1898ra arte bete zuen, Dreyfus aferak ahuldu ondoren. 1899an, presidentetza hautatzen saiatu zen, baina ez zuen lortu. 1903an senatari hautatu zuten.
Sara Oceja Salazar

**Sara Oceja Salazar** (Durango, Bizkaia, 1970eko martxoaren 29a) arkitektua da eta 2023ko ekainaren 17tik Durangoko Udaleko  2. Alkateordea Euzko Alderdi Jeltzaletik.2025eko azaroan Durangoko EAJk jakinarazi zuenez, Sara Oceja zinegotziak dimisioa aurkeztu zuen, eta horrekin, amaiera eman zion udalean 10 urtez egindako lanari.

## Biografia 
### Ikasketak 
Goi-mailako arkitektura ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Donostiako Arkitekturako Goi Eskola Teknikoa, ETSASS. 

Hirigintzako goi-mailako ikastaroa. Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea. Lurralde eta Hiri Ikasketetarako Euskal Eskola, IVAP- LHIEE

Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko kidea, EHAEO (Bizkaiko Ordezkaritza)

Euskera: C1 (Gaitasun Maila). Bilboko Hizkuntza Eskola Ofizialean lortutako titulua

### Lan esperientzia 
Jarduneko goi-mailako arkitektoa da. Durangoko Udaleko zinegotzia 2003-2007 agintaldian; Hirigintza eta Ingurumen Batzordeko lehendakaria. Berdintasun Batzordeko lehendakaria. Berdintasunerako Udal Kontseiluko lehendakaria. 2023ko ekainetik Durangoko Udaleko 2.Alkateordea da.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trissolcus japonicus

***Trissolcus japonicus***, **samurai liztorra**, liztor parasitoide espezie bat da Platygastridae familian. Ekialdeko Asian du jatorria, baina orain Europan, Ipar Amerikan eta Txilen ere aurki daiteke. *Halyomorpha halys* (zimitz kirasdun marroia) parasitatzeagatik da ezaguna, batez ere. Arrautzak zimitzaren arrautzen barruan uzten ditu, eta liztor-larbak garatzen diren heinean, zimitzaren arrautzak hiltzen dituzte. Zimitzaren arrautza bakoitzetik liztor heldu bat sortzen da.
thumb|139x139px|T. japonicus txanpon batean.

## Deskribapena 
*Trissolcus japonicus* helduak liztor txiki beltzak dira, hanka eta antena laranja eta beltzekin.  Samurai liztor helduen luzera 1 eta 2 milimetro artekoa da. Liztorraren tamaina arrautza ostalariaren tamainaren araberakoa da. Ez diote pertsonei ziztatzen.

## Banaketa 
Samurai liztorra Asiako ekialdekoa da, Txina, Japonia, Korea eta Taiwan barne.

2014. urtean, Estatu Batuetan bi populazio aurkitu ziren, Ipar Amerikara iritsi ziren zimitz marroi kirasdunen parasitoen bilaketan ari zirela. Ondorengo proba genetikoek erakutsi zuten populazio horiek autonomoak zirela: ez zeuden elkarrekin lotuta, ez eta 2007tik biosegurtasun-probetarako koarentenan dauden parasitoideen laborategiko anduiarekin ere. Europako biztanleria bat antzeko bilaketan aurkitu zuten Suitzan, 2017an.

## Kontrol biologikoa 
*Trissolcus japonicus*, gaur egun, zimitz marroien aurkako kontrol biologikoko programen xede da Estatu Batuetan, Europan eta Zeelanda Berrian. Estatu Batuetan, litekeena da urte batzuk behar izatea liztorrek naturan dentsitate handiak metatzeko, zimitzen populazioetan eragin neurgarria izateko, baina ahalegin handiak egiten ari dira basa-populazioak handitzeko, laborategian ugalketa eginez. *Trissolcus japonicus* New Yorken birbanatzeko berriki ahaleginek egin dira Hiritar Zientzia proiektuen barnean. Zeelanda Berrian, ostalari posibleen probek erakutsi dute *Hypsithocus hudsonae* bertako espeziea ere erasotzen duela laborategiko probetan parasito bat arrautza-masa batekin konfinatuta dagoenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halyomorpha halys

***Halyomorpha halys*** edo **armarri-zimitz jaspeztatua**, edo **zimitz kirasdun marroia** Pentatomidae familiako intsektua da, Txina, Japonia, Korea eta Taiwanetik datorrena. Munduan zehar hedatu da izurrite bat bilakatu arte nekazaritzarako. Euren predatzaile naturala *Trissolcus japonicus* liztorra da, hau ere munduan zehar hedatzen ari dena. 

## Deskribapena 
Tamainari dagokionez, 1,2-1,7 zentimetro luze eta 0,7-1,0 zentimetro zabal da intsektua; laua da. Antenetan banda argiak eta ilunak dauzka tarteka: horrela bereiz daiteke. Laukizuzen formako orban argiek markatzen dute sabelaldetik irteten zaion alde laua, orban beltzekin tartekatuta.

## Hedapena munduan zehar 
Ameriketako Estatu Batuetako 44 estatutan ezarri danekazal izurrite bat da, eta duela gutxi iritsi da Europara eta Hego Amerikara, segur aski ontzietan infektatutako fruta-edukiontzien bidez. Europan lehen aldiz Zurichen ikusi zen, bertako txinatar lorategia konponketa lanetan. Euskal Herrira 2018an iritsi zen eta 2023tik aurrera kopuru handian ikusi dira.

## Bizi-zikloa 

File:Brown marmorated stink bug eggs on leaf.jpg|Arrautzak hosto batean
File:Halyomorpha halys05.jpg|Arrautza errun berriak
File:Brown marmorated stink bug eggs hatched.jpg|Arrautza errun berriak
File:Brown Marmorated Stink Bug nymph - Halyomorpha halys, Meadowood Farm SRMA, Mason Neck, Virginia.jpg|Ninfa
File:Pentatomidae - Halyomorpha halys (5th instar nymph).JPG|Hirugarren edo laugarren estaiko ninfa
File: Pentatomidae - Halyomorpha halys (6th last instar nymph).JPG|Bosgarren estaiko ninfa
File:Halyomorpha halys and Plautia stali.JPG|Heldua
File:Brown marmorated stink bug adult.jpg|*Halyomorpha halys*
File:Brown marmorated stink bug laying eggs.jpg|Arrautzak jartzen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Continental: From the World of John Wick

***The Continental: From the World of John Wick*** (askotan, soilik, ***The Continental***) 2023ko estatubatuar telesail laburra da, Greg Coolidgek, Kirk Wardek eta Shawn Simmonsek Peacock eta Amazon Prime Videorentzat egina.

## Sinopsia 
John Wicken unibertsoko telesail berri honek hiltzaileen hotel ikonikoaren sorrera esploratzen du. Winston Scott gaztea da istorioaren ardatza. 1970eko New Yorkeko infernuan murgildu beharko du, gaindituta zegoela uste zuen iraganari aurre egiteko. Winstonek ibilbide hilgarri bat antolatuko du, azpimundu misteriotsuen artean, hiru atal luzeko eta izarrez jositako proiektu berri honetan.

## Aktoreak 
* Mel Gibson: Cormac
* Colin Woodell: Winston Scott
* Mishel Prada: KD
* Ben Robson: Frankie
* Hubert Point-Du Jour: Miles
* Nhung Kate: Yen
* Jessica Allain: Lou
* Ayomide Adegun: Charon
* Jeremy Bobb:  Mayhew

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Black Snow (telesaila)

***Black Snow*** 2023ko australiar telesail laburra da, Lucas Taylorrek Stanentzat egina.

## Sinopsia 
Isabel Baker 17 urteko neskato gaztea erail zuten 1995ean. Krimenak gogor jo zuen Australia ipar-ekialdeko Ashford herri txikia, eta, gaurdaino, kasuak argitu gabe jarraitzen du. 2020an denbora kapsula bat zabaldu dute, eta sekretu bat argitara atera da. Protagonista, argitu gabeko kasuen detektibea, arrastoaren atzetik jarriko du.

## Aktoreak 
* Travis Fimmel: James Cormack
* Jemmason Power: Hazel Baker
* Talijah Blackman-Corowa: Isabel Baker
* Seini Willett: Glenda Baker
* Eden Cassady: Kalana Baker

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1905eko Montenegroko Batzar Konstituzionalaren hauteskundeak

Batzar Nazionalerako hauteskundeak Montenegron ospatu ziren 1905eko azaroaren 27an. Herrialdearen historiako lehen hauteskundeak izan ziren, eta konstituzioa onartuko zuen Batzar Nazionala aukeratzeko deitu zituzten.

## Aurrekariak 
Nikolas printzeak manifestu bat aurkeztu zuen 1905eko azaroaren 5ean, hauteskunde askeekin ordezkaritza-batzar bat eratzea aldarrikatuz. Herrialdeko 56 barruti militarretako bakoitzetik kide bana aukeratu zuten, eta Cetinje, Nikšić, Podgorica eta Ulcinj.

## Emaitza 
1905eko abenduaren 19an, Montenegroko Parlamentu berria inauguratu zen Cetinjen, non lehen konstituzio liberala aldarrikatu zen, Montenegroko Printzerria monarkia konstituzional bihurtuz.

Gobernuak sei ministro eta hiru eliz diputatu zituen, Eliza Ortodoxoa, Eliza Katolikoa eta musulmanak ordezkatuz. Hurrengo urtean lehen Parlamenturako hauteskundeak egin ziren.

## Kanpo estekak
Still Up

***Still Up*** 2023ko britainiar telesail komikoa da, Steve Burgek eta Natalie Walterrek Apple TV+entzat egina.

## Sinopsia 
Lisa eta Danny insomnioak elkarturiko bi lagun handi dira. Ordu txikietara arte hizketan hasi eta bien arteko harremana estutuz joan ahala, sorpresa arraro bezain zoragarriz beteriko mundu bat ezagutuko dute.

## Aktoreak 
* Antonia Thomas: Lisa
* Craig Roberts: Danny
* Blake Harrison: Veggie
* Rich Fulcher: Cat Man
* Lois Chimimba: Amy
* Luke Fetherston: Adam

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cerrar los ojos

***Cerrar los ojos*** () 2023ko Victor Erize bizkaitar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Miguel Garayk urteak daramatza ezer filmatu gabe; bere azken lana ezin izan zuen amaitu, pertsonaia nagusiaren rola jokatu behar zuen aktorea, Julio Arenas, desagertzean. Desagertutako pertsonak bilatzeaz arduratzen den telebistako programa batek atal berezi bat eskainiko dio aktore galduari, eta Garayk, garai batean aktorearen lagun mina, parte hartzea erabakiko du.

## Aktoreak 
* Manolo Solo: Miguel Garay
* José Coronado: Julio Arenas / Gardel
* Ana Torrent: Ana Arenas
* Petra Martínez: Sor Consuelo
* María León: Belén
* Mario Pardo: Max Roca
* Helena Miquel: Marta Soriano
* Antonio Dechent: Tico Mayoral
* José María Pou: Ferrán Soler (Mr. Levy)
* Soledad Villamil: Lola San Román
* Juan Margallo: Benavides dok.
* Venecia Franco: Qiao Shu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vila Flor

**Vila Flor** Portugalgo herri bat da , Terras de Trás-os-Montes azpieskualdean kokatua, Iparraldeko eskualdean eta Bragantza barrutian .

Vila Flor udalerriaren egoitza da eta 2021ean guztira 265,81 km 2 , 6.050 biztanle   zituen, hau da, 23 biztanle km 2ko, 14 freguesiatan banatuta.  . Udalerria iparraldean Mirandela udalerriak mugatzen du, ekialdean Alfândega da Fé, hego-ekialdean Torre de Moncorvo eta mendebaldean Carrazeda de Ansiães .

## Freguesiak 
ezkerrera|thumb|300x300px| Vila Flor udalerriko freguesiak.

#### Egungo freguesiak 
Vila Flor udalerria 14 freguesietan banatzen da:

* Assares e Lodões
* Benlhevai
* Candoso e Carvalho de Egas
* Freixiel
* Roios
* Samões
* Sampaio
* Santa Comba de Vilariça
* Seixo de Manhoses
* Trindade
* Vale Frechoso
* Valtorno e Mourão
* Vila Flor e Nabo
* Vilas Boas e Vilarinho das Azenhas

#### freguesia ezberdinetako beste herri batzuk 
* Alagoa (Valtorno)
* Arco (Vila Flor)
* Folgares (Freixiel)
* Macedinho (Trinidad)
* Meireles (Vilas Boas)
* Riverside (Vilas Boas)
* Valbom (Trinidad)
* Vieiro (Freixiel)

## Ondarea 
* Pelourinho de Freixiel (IIP)
* Antiga Forca de Freixiel (IIP)
* Castelo de Vila Flor (IIP)
* Pelourinho de Vila Flor (IIP)
* Pelourinho de Vilas Boas (IIP)
* Igreja Matriz de Vila Flor
* Fonte Romana
* Arco de D. Dinis
* Igreja da Misericórdia de Vila Flor
* Estátua ao Rei D. Dinis
* Capela de Santa Lúzia
* Capelinhas (Sra. da Lapa)
* Fonte das Bestas

## Udalerriko Biztanleriaren bilakaera 
*(Oharra: biztanle “egoiliarren” kopurua, hau da, erroldak egin zirenean udalerri honetan egoitza ofiziala zutenena.)*

*(Oharra: 1900tik 1950era bitarteko datuek "de facto" biztanleriari egiten diote erreferentzia, hau da, erroldak egin ziren unean udalerrian zegoen biztanleria. Horregatik, desberdintasun batzuk daude so- biztanleria egoiliarra izenekoa)*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaibutsu (filma)

2023ko Hirokazu Koreeda japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Minato seme gaztea arraro jokatzen hasten denean, amak sentituko du zerbait gaizki doala. Guztiaren erantzulea irakaslea dela jakitean, eskolan sartuko da, eta zer gertatzen ari den jakitea eskatuko du. Baina istorioak aurrera egin ahala, amaren, irakaslearen eta haurraren begien bidez azaleratuz joango da egia.

## Aktoreak 
* Sakura Andō: Saori
* Eita Nagayama: professor Hori
* Soya Kurokawa: Minato
* Yota Hiiragi: Eri
* Mitsuki Takahata: Hirona
* Akihiro Tsunoda: Shōda lehendakariordea
* Shidō Nakamura: Kiyotaka
* Yūko Tanaka: Fushimi lehendakaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fair Play (2023ko filma)

***Fair Play*** 2023ko Chloe Domont estatubatuar zinema zuzendariaren thriller erotikoa da.

## Sinopsia 
Finantza enpresa gupidagabe baten igoera gertatzean, Emily eta Luke maitaleen arteko harremana okertzen hasiko da. Lehen elkarri laguntzen zioten, baina enpresak gora egin ahala, haien arteko tratuak norabide iluna hartuko du. Arrakastaren benetako prezioari eta anbizioaren muga kezkagarriei aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* Phoebe Dynevor: Emily
* Alden Ehrenreich: Luke
* Eddie Marsan: Campbell
* Rich Sommer: Paul
* Sebastian de Souza: Rory
* Geraldine Somerville: Emilyren ama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Misión a Marte

***Misión a Marte*** () 2022ko Amat Vallmajor del Pozo kataluniar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma da.

## Sinopsia 
Euskal Herri post-apokaliptiko batean, bi anaia Marterako misio batean abiatu dira. Txominek, langabezian dagoen euskal arkeologo batek, Marten peritatze bat egiteko enkargua jaso du. Anaia, Gene, gidari dela, Eibartik abiatuko dira. Generen osasun hauskorrak eta anbro toxiko batek bidetik aldenduko du bikotea.

## Aktoreak 
* Gerardo del Pozo: Gene
* Mila del Pozo: Mila
* Txomin del Pozo: Txomin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Petite (2023ko filma)

***La Petite*** 2023ko Guillaume Nicloux frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Josephek jakin berri du semea eta haren bikotekidea istripu batean hil direla. Haur bat espero zuten, Belgikan, haurdunaldi subrogatu bidez. Zer gertatuko da haurrarekin? Joseph al da aitona legitimoa? Semearen existentzia luzatuko duen jaiotza horren promesak bultzatuta, haurdun dagoen emakumearen bila joango da.

## Aktoreak 
* Fabrice Luchini : Joseph
* Mara Taquin : Rita
* Maud Wyler
* Veerle Baetens
* Anne Consigny
* Abbas Fasaei : auto-saltzailea
* Sandrine Dumas : komisarioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tapie (telesaila)

***Tapie*** 2023ko frantziar telesaila da, Tristan Séguélak eta Olivier Demangelek Netflixentzat egina.

## Sinopsia 
Bernard Tapie, Frantziako figura polemikoenetako bat, 2021ean hil zen. Olympique Marseillako presidente zela, klubak Txapeldunen Liga irabazi eta gutxira, bigarren mailara jaistera zigortu zuten, finalaren atariko partidetan ustelkeria kasuak frogatuta. Tapie Asanblea Nazionaleko diputatu eta ezkerreko hainbat alderditako zerrendaburu ere izan zen. Haren bizitza fikziora egokitu dute.

## Aktoreak 
* Laurent Lafitte : Bernard Tapie
* Joséphine Japy : Dominique Tapie
* Patrick d'Assumçao : Jean-Baptiste Tapie
* Fabrice Luchini : Marcel Loiseau
* Ophélia Kolb : Michèle Tapie
* Hakim Jemili : Farid Bentarek
* Catherine Chevallier : Raymonde Tapie
* Camille Chamoux : Nicole
* Antoine Reinartz : Me Fabien Bogaert
* Roberto Calvet : Jean-Jacques Eydelie
* Samuel Labarthe : François Mitterrand
* David Talbot : Éric de Montgolfier

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chivalry (telesaila)

***Chivalry*** 2022ko britainiar komedia dramatikoa da, Steve Cooganek eta Sarah Solemanik Channel 4entzat egina.

## Sinopsia 
Cameron eta Bobby dira bikote protagonista: lehena, porrot komertzial bati buelta eman ezinean dabilen ekoizle matxista beteranoa; bigarrena, filmaketa estudioan feminismoa lau haizeetara aldarrikatzen duen zuzendaria. Cameron harroak ez du onartu nahi garaiak aldatu direla, eta, bien bitartean, Bobby benetako parekidetasuna bermatu nahian dabil kamera angelu bakoitzean. Harekin harreman estuan ageri da lanean intimitate koordinatzailea, sexu eszenetan aktoreen ongizatea ziurtatzeaz arduratzen den figura eta, hain justu, Me Too mugimenduaren ondotik filmaketetan nabarmen ugaritu dena.

## Aktoreak 
* Steve Coogan: Cameron
* Sarah Solemani: Bobby
* Sienna Miller: Lark
* Wanda Sykes: Jean Shrill
* Lolly Adefope: Ama 
* Aisling Bea: Tatiana 
* Adjani Salmon: Aston

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emden (1925)

***Emden*** Alemaniako Itsas Armadarentzat () 1920ko hamarkadaren hasieran eraikitako gurutzaontzi arina izan zen. Bere klaseko ontzi bakarra izan zen, eta Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren Alemanian eraikitako lehen gerraontzia izan zen. Wilhelmshaveneko Reichsmarinewerften eraiki zuten; haren gila 1921eko abenduan ezarri zuten eta bere krosko osoa 1925eko urtarrilean itsasoratu zuten. Versaillesko Ituneko murrizketei eta aliatuen armagabetze batzordeak emandako murrizketak errespetatuz eraiki zen. Desplazamendua 6.000 tona luze (6.100 tona) zen, baina, garai hartan eraikitako gerraontzi alemaniar guztiek bezala, *Emden*ek tamaina-mugak gainditu zituen. Lehen Mundu Gerran abandonatutako 15 zentimetroko kalibreko kanoiekin armatuta zegoen, arma bakarreko dorretxoetan muntatuta, potentzia aliatuek ezarritakoaren arabera. 29 korapiloko abiadura maximoa zuen. 

''*ek denbora gehiena entrenamendurako itsasontzi gisa eman zuen. Gerrarteko garaian hainbat bidaia egin zituen munduan zehar kadeteak trebatzeko, askotan Ekialdeko Asia, Amerika edo Ozeano Indikoa bisitatuz. 1937 eta 1938 artean Espainiako Gerra Zibileko ez-interbentzio patruiletan aritu zen. Bigarren Mundu Gerraren hasieran minak ezarri zituen Alemaniako kostalde inguruan, eta bere aurka jo zuen britainiar bonbaketari batek kaltetu zuen. Norvegiako inbasioan hartu zuen parte, 1940ko apirilean, Oslo konkistatzeko taldearen parte.

Gero, ontzia Itsaso Baltikoan jarraitu zuen, 1941eko irailera arte, Flota Baltikoa esleitu ziotenean, eta Sobietar Batasuna inbaditu bitartean alemaniar operazioei laguntzeaz arduratu baitzen. Entrenamendurako funtzioa 1942an hartu zuen berriro, eta 1944ko amaiera arte iraun zuen, Skagerretako minak ezartzeko lanetan parte hartu zuenean. 1944ko abenduan istripu batean kaltetua, Königsbergera joan zen konponketetara. 1945eko urtarrilean, Ekialdeko Prusiako ebakuazioan parte hartu zuen sobietar armadatik ihes egiteko. Kielen konponketak egiten ari zirela, *Emden'' behin eta berriz hondatu zuten bonbaketari britainiarrek, eta gero portutik kanpo eraman zuten, hondoratzea ekiditeko. Gerraren azken egunetan alemaniarrek hondoratu zuten, etsaiaren esku eror ez zedin. 1950ean desegin zuten.

## Kanpo estekak
The Changeling (telesaila)

***The Changeling*** 2023ko estatubatuar beldurrezko telesaila da, Kelly Marcelek Apple TV+entzat egina.

## Sinopsia 
Apolloren eta Emmaren arteko amodioak ipuin maitagarri bat dirudi, Emma modu misteriotsuan desagertzen den arte. Atsekabetuta, Apollo odisea hilgarri batean murgilduko da, ezagutzen ez zuen New York ilunean.

## Aktoreak 
*LaKeith Stanfield: Apollo Kagwa
*Adina Porter: Lillian Kagwa
**Alexis Louder: Lillian Kagwa (gaztea)
*Clark Backo: Emma "Emmy" Valentine
*Samuel T. Herring: William Wheeler
*Jared Abrahamson: Brian West

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patrick Duncan (politikaria)

**Patrick Duncan** (1870-1943) Hegoafrikako Batasuneko gobernadore nagusia izan zen 1937 eta 1943 bitartean. Hegoafrikak Bigarren Mundu Gerran parte hartzeari buruzko krisi politikoan, Barry Hertzog lehen ministroak eskatutako Parlamentuko desegitea errefusatu zuen eta horrela itzuli zen Jan Smuts boterera.

Haren semea, Patrick Duncan ere deitua (1967. urtea), apartheidaren aurkako ekintzaile ezaguna izan zen.

## Kanpo estekak
Cacau Protásio

**Anna Claudia Protásio Monteiro**, ***Cacau Protásio*** izengoitiaz ezagunagoa, (Campos dos Goytacazes, Rio de Janeiro, Brasil, 1975eko ekainaren 3a) brasildar aktorea da.

## Bizitza 
Rio de Janeiro estatuko Campos dos Goytacazes hirian jaio zen. Nerabezaroan Rio de Janeiro hiriko Tijuca auzora joan zen bizitzera amarekin eta ahizparekin. Pedagogia ikasten ari zenean, ikasketak utzi eta antzerki eskolan matrikulatzea erabaki zuen.

2000an, antzerki obra batean estreinatu zuen. 2009an, lehen aldiz antzeztu zuen zineman, *Os Restos de Antonio* filmean.

2012an, *Avenida Brasil* telenobelan antzeztu zuen eta ospe handia lortu zuen Zezé etxeko langile gisa.

## Lanak 
### Telebista 
### Zinema 
### Liburuak 
* *Gordelícias - crônicas de quatro mulheres felizes com seu corpo* (Simone Gutierrez, Mariana Xavier eta Fabiana Karlarekin batera, 2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bên trong vỏ kén vàng

***Inside the Yellow Cocoon Shell*** () 2023ko Phạm Thiên Ân vietnamdar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Saigon hiriaren erdialdea. Futbol partida bat jokatzen ari dira zelaian. Aldameneko tabernan, jendea Munduko Futbol Kopako partidaren bat ikusten ari da. Telebistari kasu handirik egin gabe, hiru lagun berriketan ari dira. Haietariko bat hiria utzi eta mendira bizitzera joatekoa da, eta, hori ospatzearren, lagunak edateko elkartu dira. Thiện, 30 urte inguruko gaztea, hiruretatik isilen dagoena da, eta elkarrizketan interes berezirik ez duela dirudi. Fedeari eta bizitzari buruz hitz egiten ari direla, eta tabernako aterpetik kanpo gertatzen ari den udako ekaitzaren ondorioz, bi motorrek istripua izango dute ondoko kalean. Thiệnek ondoren jakingo du motor horietako baten gidaria bere anaiaren bikotekide ohia zela, eta istripuaren ondorioz hil egin dela.

## Aktoreak 
* Lê Phong Vũ: Thiện
* Nguyễn Thịnh: Đạo
* Nguyễn Thị Trúc Quỳnh: Thảo
* Vũ Ngọc Mạnh: Trung

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Walking Dead: Daryl Dixon

***The Walking Dead: Daryl Dixon*** 2023ko estatubatuar beldurrezko telesail post-apokaliptikoa da, David Zabelek AMCentzat egina.

Hamaika denboraldiren eta 177 atalen ostean, 2022ko udazkenean amaitu zen betiko *The Walking Dead*. Ordurako, ordea, martxan ziren unibertso berean giroturiko telesail paralelo andana. Daryl Dixon protagonista zuen spin-off-ak ikusmin berezia eragin zuen, jatorrizko telesailean pertsonaia nagusietako bat izan zelako. 

## Aktoreak 
* Norman Reedus: Daryl Dixon
* Clémence Poésy: Isabelle
* Louis Puech Scigliuzzi: Laurent
* Laïka Blanc-Francard: Sylvie
* Anne Charrier: Genet
* Romain Levi: Codron
* Adam Nagaitis: Quinn

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patrick Duncan

**Patrick Duncan** honakoa izan daiteke:

* Sir Patrick Duncan, Hegoafrikako politikaria eta gobernadore orokorra.
* Patric Duncan, aurrekoaren semea eta apartheidaren aurkako aktibista.
* Paddy Duncan, Irlandako futbolaria.
U-47 (1938)

***U-47*** itsaspekoa Alemaniako VIIB-motako U-boat ontzi bat zen, nazien Kriegsmarinekoa, Bigarren Mundu Gerran. 1937ko otsailaren 25ean ezarri zen Kielgo Friedrich Krupp Germaniawerfen 582 zenbakiko ontziola zenbakiarekin, eta 1938ko abenduaren 17an jarri zen martxan, Günther Prienen agindupean.

*U-47*aren ibilbidean, 31 ontzi etsai hondoratu zituen, HMS *Royal Oak* gerraontzi britainiarra barne, eta bederatzi ontzi gehiago hondatu zituen. *U-47* Bigarren Mundu Gerrako U-Boat arrakastatsuenetako bat da. 1941ean desagertu zen Ipar Atlantikoan, arrazoi ezezagunengatik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Damian McKenzie

**Damian Sinclair McKenzie** (Invercargill, 1995eko apirilaren 20a) zeelandaberritar errugbilaria da, joko-zabaltzaile eta atzelari postuetan aritzen dena. 2022tik, Waikato probintziarekin jokatzen du NPC txapelketan, eta 2023tik Chiefs frankiziarekin Super Rugbyn. 2016ko urriaren 1ean egin zuen debuta Zeelanda Berriko selekzioarekin, Buenos Airesen, Argentinaren kontra.

## Ibilbidea 
* Waikato: 2014-2021
* Chiefs: 2015-2021
* Tokio Sungoliath: 2021
* Waikato: 2022-
* Chiefs: 2023-

## Palmaresa 
### Waikato 
* Ranfurly Shield
** irabazlea: 2016
* National Provincial Championship
** irabazlea: 2021

### Chiefs 
* Super Rugby Aotearoa
** finalista: 2021
* Super Rugby
** finalista: 2023
### Tokyo Sungoliath 
* Japoniako Errugbi Liga
** finalista: 2022
### Zeelanda Berriko selekzioa 
* The Rugby Championship
** irabazlea:  2016,  2017, 2018, 2020, 2021, 2023
* Munduko Errugbi Kopa
** finalista: 2023

## Erreferentziak 
## Oharrak 
## Kanpo estekak
1906ko Montenegroko Parlamentuko hauteskundeak

1906ko irailaren 27an hauteskunde parlamentarioak egin ziren Montenegron, herrialdeko lehen Parlamentua aukeratuz. Emaitza garaipena izan zen Alderdi Popularrarentzat, Montenegroko lehen talde politikoa, 51 eserleku lortu zituena.

## Hauteskunde sistema 
Ekainaren 24ko hauteskunde legearen arabera egin ziren hauteskundeak. Montenegroko Batzar Nazional berria (Parlamentua) 62 kide hautatuk osatzen zuten (sei herri txikietatik eta 56 kapitaintxetatik) eta 14 izendatuek.

## Emaitzak 
Parlamentu hautatu berria Cetinjen bildu zen urriaren 31n. Šako Petrović-Njegoš Parlamentuko lehen presidente hautatu zuten.

Hauteskundeen ondoren, Alderdi Popularrak lehen gobernua osatu zuen Marko Radulović lehen ministro gisa. 1907ko otsailean, Andrija Radović, baita Alderdi Popularrako kidea ere, Radulović ordezkatu zuen gobernuburu.

## Kanpo estekak