open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1951ko Kontxako Bandera

**1951ko Kontxako Bandera** (Banderaren 56. ekitaldia, garai hartan 49. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 2 eta 9an jokatu zen, eta Oriok bere 14. Kontxako Bandera eskuratu zuen.

## Kontakizuna 
Sei traineruk gipuzkoarrek hartu zuten parte, eta Oriok jardunaldi biak irabazi zituen. Hondarribia izan zen bigarrena, aurreko urteko irabazle izan zen Esperanza donostiarraren aurretik.

Urte honetan hasi zen 1973 arte iraun zuen traineruei buruzko araudi berria: klub bakoitzak bere trainerua ekarri ordez, CATek (Donostiako udaleko turismo-zentroak, estropadaren antolatzaileak) eginarazitako traineruak erabiliko ziren estropadan. Teorian denak neurri eta pisu berekoak ziren, baina urteen poderioz, eta traineru berriak egin ahala, desberdintasunak nabarmentzen hasi ziren. Esan bezala, 1973an araudia aldatu zen, klub bakoitzak bere traineru propioa ekar zezan baimenduz, arauzko neurri eta pisuen barruan betiere.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Emen Gatoxti
** Patroia: Inazio Sarasua
** Arraunlariak: Ramon Indo, Bixente Elizondo, Antonio Oliden Zaldua, Jose Mujika, Alejandro Oliden, Joakin Fresnedo, Patxi Urdangarin, Antonio Oliden, Migel Olasagasti, Bixente Zinkunegi, Batista Oliden, Rafael Gonzalez de Txabarri eta Esteban Azkue.

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Artousteko aintzira

**Artousteko aintzira** () Bearnoko lakua da, Arriel menditik gertu dagoena.

Jatorri glaziarra duen iboi honek 0,56&nbsp;km² eremua hartzen du. Pirinioetako Parke Nazionala gertu du.

## Kanpo estekak
West Country

thumb|350px|West Country

**West Country** () Ingalaterraren hego-mendebaldeko lur eremu bat da, zehatz definituta ez dagoena, gutxi gorabehera Hego-mendebaldeko Ingalaterraren eremuarekin bat datorrena. Avon, Kornualles, Devon, Dorset eta Somerset konderriak barne hartzen ditu, askotan Gloucestershire eta Wiltshire konderriak eta Scilly uharteak ere bai. Erabilera batzuetan, eremu zabalagoak ere barne hartzen ditu; beste batzuetan, berriz, eremu murritzagoa da.

Eremua nagusiki baserri edo landa girokoa da, hiri handi gutxi batzuekin bakarrik, tartean Bristol, Exeter, Plymouth, Swindon eta Gloucester. Turismo eta nekazaritza, bereziki esneki industriak, ekonomian paper garrantzitsua dute. Paisaia nagusiki mendebaldean granitozko mortuez osatua dago, eta tiza eta kareharrizko bidezidor eta buztinezko haranez ekialdean. Historikoki, eztainuaren meatzaritza eta arrantza diru iturri eta lanbide nagusiak izan dira, nahiz eta azken honek ekonomiari oraindik laguntzen dion. Eskualdea usadioz sagardoa, mamia eta enpanada ekoizteagatik ospetsua ere bada.

Batzuetan "West Country" izendapena Wessex erresuma anglosaxoiarekin lotu ohi da. Wessexko biztanleak hego-mendebaldeko eskualdea izendapenaren ordez bultzatu nahi dute, Ingalaterrako hego-erdialdeko zenbait konderri ere barne hartuz (Hampshire, Berkshire, Oxfordshire eta Wight uhartea) eta Devon eta Cornwall kenduz.

## Konderriak eta unitate administratiboak 
* Avon *(1974 eta 1996 artean unitate administratiboa izan zen)*
** Bristol
** Bath and North East Somerset
** North Somerset
** South Gloucestershire
* Kornualles
** Scilly uharteak
* Devon
** Plymouth
** Torbay
* Dorset
** Bournemouth
** Poole
* Gloucestershire
* Somerset
* Wiltshire
** Swindon

## Hiri eta udalerri garrantzitsuak 
* Barnstaple
* Bath
* Bideford
* Bournemouth
* Bridgwater
* Bristol
* Cheltenham
* Chippenham
* Cirencester
* Christchurch
* Dorchester
* Exeter
* Frome
* Glastonbury
* Gloucester
* Lyme Regis
* Newquay
* Paignton
* Penzance
* Plymouth
* Poole
* Salisbury
* St Austell
* Stroud
* Swindon
* Taunton
* Tewkesbury
* Torquay
* Trowbridge
* Truro
* Warminster
* Wells
* Weston-super-Mare
* Weymouth
* Yeovil

## Leku interesgarriak 
[270px|thumb|West Countryko [inauteriak.]]

* Avebury
* Bodmin Moor
* Cherhill White Horse
* Dartmoor
* Exmoor Parke Nazionala
* Glastonburyko dorrea
* Jurassic Coast
* Mendip muinoak, Gorge kanoia barne
* Hego Mendebalde Kostaldeko bidezidorra
* Stonehenge
* West Countryko inauteria

## Kanpo estekak
Fabrègesko aintzira

**Fabrègesko aintzira** (frantsesez: *Lac de Fabrèges*) Bearnoko lakua da, Brousseteko uhaitzak sortua.

Ossauko haranan dagoen aintzira honek 0,54&nbsp;km² eremua hartzen du. *Société hydroélectrique du Midi* elkarteak bertan 9500&nbsp;kW-ko zentral hidroelektrikoa du. D 934 errepideak aintzira zeharkatzen du.

## Kanpo estekak
Gentau aintzira

**Gentau aintzira** (frantsesez: *Lac Gentau*) Bearnoko aintzira da, Midi d'Ossau menditik gertu dagoena.

Jatorri glaziarra duen iboi honek 0,093&nbsp;km² eremua hartzen du.

## Kanpo estekak
Ossauko uhaitza

**Ossauko uhaitza** (frantsesez ''gave d'Ossau'') Frantziako ibaia da, Bearno zeharkatzen duen Aturriren arroko ibaiadarra dena.

Midi d'Ossau mendi inguruko urrak bildu, Ossauko harana zeharkatu eta Aspeko uhaitzarekin batera Oloroeko uhaitza sortzen du Oloroe-Donamarian

## Zeharkatutako udalerriak 
## Kanpo estekak
Aspeko uhaitza

**Aspeko uhaitza** (frantsesez ''gave d'Aspe'') Frantziako ibaia da, Bearno zeharkatzen duen Aturriren arroko ibaiadarra dena.

Aspe mendi inguruko zirkuko urrak bildu, Aspe harana zeharkatu eta Ossauko uhaitzarekin batera Oloroeko uhaitza sortzen du Oloroe-Donamarian

## Zeharkatutako udalerriak 
## Kanpo estekak
Hau umorea

***Hau umorea*** Takolo, Pirrutx eta Porrotx pailazo talde euskaldunak 1992an argitaratutako lehenengo diskoa da.

Abestiak
# «Pailazoen txaranga»
# «Ooo laa riii»
# «Tope, tope tomatxa»
# «Arkakusoa»
# «Esan esan haurrak»
# «Astoak ajaja»
# «Arantxan txan»
# «Lotan nago»
# «Pirrutx, Pirrutx»
# «Mack Mikel»
# «Arrano beltza»
# «Sorgiña piruliña»
# «Saltoka saltoka»
# «Hau duk umorea»
# «Aspirina»

## Kanpo estekak
Plinto

[thumb|200px|[Antzinako Greziako **plinto** bat.]]

Arkitekturan, **plintoa** zutabe edo beste arkitektura elementua eusten duen oinarri karratu edo angeluzuzena da.

## Kanpo estekak
Casteteko aintzira

**Casteteko aintzira** (frantsesez: *Lac de Castet*) Bearnoko lakua da, Ossauko uhaitzak sortua.

Ossauko haranan, Castet inguruan, dagoen aintzira honek 0,4&nbsp;km² eremua hartzen du. *Société hydroélectrique du Midi* elkarteak bertan 1800&nbsp;kW-ko zentral hidroelektrikoa du.

## Kanpo estekak
Pottorro

**Pottorro** hitzarekin honakoak ezagutzen dira:

## Hegaztiak 
* Ipar-pottorroa, edo *Uria lomvia*
* Pottorro arrunt, edo *Alca torda*
* Pottorro betaurrekoduna, edo *Cepphus carbo*
* Pottorro handia, edo *Pinguinus impennis*
* Pottorro hegalzuri aleutiar, edo *Cepphus columba*
* Pottorro hegalzuri atlantiko, edo *Cepphus grylle*
* Pottorro mottodun, edo *Aethia cristatella*
* Pottorro txiki, edo *Alle alle*
* Bizkaiko kostako herri askotan, Pottorro hitza erabiltzen da ubarroi txoria izendatzeko.

## Besterik 
* Hizkera xehean, **potorro** edo **pottorro** aluaren sinonimoa da.
Kargo kultu

[thumb|[John Frumen jarraitzaileek jarritako gurutzea, Vanuatuko Tanna uhartean.]]
**Kargo kultua** () erlijio sistema ez ortodoxoa da, Australia eta Melanesiako (batez ere Ginea Berriako) hainbat herritan garatu dena. Kultu hauen sinismen nagusia da mendebaldetik datozen produktuak, batez ere garraio hegazkinetan iristen direnak, espirituek sortutako produktuak direla, bertako herritarren onurarako. Produktu hauen kontrola, sinismenaren arabera, zurien esku geratzen da. Kargua, beraz, arbasoekiko izandako errespetuaren ordainketa gisa ulertzen da. Horregatik, kargo kultuen beste sinismen garrantzitsu bat da etorkizunean arbasoak etorriko direla oraindik baliagarriagoak diren edukiak eskaintzera. Uharte batzuetan, adibidez Vanuatuko Tannan, estatubatuarrak dira onura horiek dakartzatenak.

## Ikus, gainera 
* John Frum
* Mesianismo

## Kanpo estekak
Russellen teontzia

**Russellen teontzia** (ingelesez ''Russell's teapot*) Bertrand Russell filosofoak egindako analogia bat da, ilustratzen duena hipotesi bat egiten duen pertsonak daukala hura frogatzeko ardura, eta ez besteek.

Hona hemen Russellek 1952an "*Is there a God?*" (*Bada Jainkorik?'') izeneko artikuluan idatzitakoa:

Horrekin, Russellek adierazi nahi zuen Jainkoan sinesten dutenek frogatu behar dutela Jainkoa existitzen dela. Horrenbestez, ezin da Jainkoaren existentzia defendatu esanez ezin dela frogatu Jainkoa existitzen ez dela.

## Ikus, gainera 
* Ad ignorantiam argudioa.
* Hitchensen printzipioa.
* Hanlonen printzipioa.
* Occamen labana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Neomura

**Neomura** Archaea eta Eukaryota elkartzean sortzen den kladoa da. Talde hau lehenengoz Thomas Cavalier-Smithek proposatu zuen eta izenak "horma berriak" esan nahi du. Pentsatzen da bakterioetatik eboluzionatu zutela, peptidogluzidoz osatutako hormak glukoproteinaz aldatu ziren.

## Kanpo estekak
Diseinu kaskarraren argudioa

**Diseinu kaskarraren argudioak** kontra egiten dio Jainko sortzailearen ideiari, bizitza mota guztiak sortu zituen Jainkoaren hipotesiari. Hona hemen argudioaren nondik norakoa:

# Ahalguztiduna, orojakilea eta guztiz onbera den Jainkoak diseinu ezin hobeko organismoak sortuko lituzke.
# Organismoek akatsak dituzte.
# Horrenbestez, edo Jainkoak ez zituen organismo horiek sortu, edo ez da ahalguztiduna, edo orojakilea edo guztiz onbera.

[thumb|eskuinera|[Ugandako sendagile indijenek 1879an egindako eta onik bukatutako zesarea baten irudia.]]
Adibide bat: gizakien jaiotzetan, batzuetan umearen burua amaren irekidura pelbikoa baino handiagoa da. Halakoetan, umea ezin da modu naturalean jaio eta, medikuntza modernoa sortu arte (zesarearen teknika, hain zuzen), halako problema batek amaren edo umearen heriotza (edo biena) ekar zezakeen.

## Kanpo estekak
Bipiramide dekagonal

Geometrian, **bipiramide dekagonala** bi piramide dekagonal lotzean, oinarriak bat eginez, lortzen den poliedroa da.

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Argudio teleologiko

**Argudio teleologikoa** edo **diseinuaren argudioa** Jainkoaren existentzia frogatzeko *a posteriori* motako argudio bat da, naturaren ustezko diseinuan eta xedean oinarritua. Premisa hori izanik, ondorioztatu daiteke badela diseinatzaile bat, Jainkoa alegia.

Antzinako filosofo batzuek garatu zuten halako teologia bat. Platonek, esaterako, Demiurgo proposatu zuen, artisau gisako izakia, unibertso fisikoa taxutzearen eta mantentzearen arduraduna. Aristotelesek teologia naturalistagoa proposatu zuen, mugiarazle mugiarazi gabea.

Xenofonteren arabera, Sokratesek argudiatu zuen ezen, gizakien atalak ezin hobeki egonda egokituta bata besteari, hala nola betazala begiari, ezinezkoa dela hura kasualitate bat izan, eta, hartara, unibertsoan plangintza dagoen seinalea dela.

## Erlojugilearen analogia 
Analogia hau Zizeronek ere eman zuen, eta, geroztik, modu batean edo bestean errepikatu da. William Paleyk egin zuen horren garapen famatuenetakoa 1802an:

## Kanpo estekak
Atrofia

[thumb|300px|Bizkarrezurreko **atrofia** duen [sagu bat.]]

**Atrofia** edo **endurtzea** gorputzaren atal edo organo baten txikitzea eta ondoriozko funtzio-galera da, bertako zelulen fisiologiagatik edo patologia batengatik gertatzen dena. Aurkako terminoa hipertrofia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Gau-ibilaldia Itziarrera

**Gau-ibilaldia Itziarrera** 1952 urtetik Donostiatik Itziarko Andre Mariaren santutegira maiatzaren lehen asteburuan ospatzen den izaera katolikoko ibilaldi eta prozesioa da, Igeldo, Orio, Zarautz, Getaria eta Zumaia zeharkatuz.

## Kanpo estekak 
*  Marcha nocturna Itziar
L. Susan Brown

**L. Susan Brown**, 1959an Kanadan jaiotako idazle eta anarkismoaren eta feminismoaren ideologoa da. Bere burua aldi berean anarkokomunista eta indibidualista bezala definitu du. Bere liburu ezagunena *The Politics of Individualism: Liberalism, Liberal Feminism and Anarchism* (1993) dugu. Lan horretan liberalismoa eta anarkismoa oinarri antzekoak dituztela, dotrina amankomun bat dutela esaten du. Liburu horretatik at anarkismoari eta feminismoari buruzko artikulu asko argitaratu ditu. Gaur egun
Toronton (Ontario) bizi da eta Torontoko Unibertsitatearen doktorea da.

## Kanpo estekak 
*  The Politics of Individualism liburuaren gaineko komentarioa.
*  The radical humanism of The Politics of Individualism
*  "Does Work Really Work?" artikulua Liburutegi Anarkistan.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *The Politics of Individualism: Liberalism, Liberal Feminism and Anarchism*. Montreal: Black Rose, 1993.
Desfibrilazio

[thumb|**Desfibrilazioan** [elektrodoak jarri eta korronte elektrikoa pasatzen den era.]]

**Desfibrilazioa** bihotzeko erritmo arazo larri eta premiazkoen kasuan bihotzean zehar korronte elektriko bat pasarazteko teknika bat da, bihotzean erritmo normala berreskuratzea helburuarekin eta desfibrilagailu izeneko gailu batez egiten dena.

## Kanpo estekak
COPE

**COPE** (**Cadena de Ondas Populares Españolas**en akronimoa) Espainiako irrati katerik nagusienetariko bat da. Radio Popular SA jabea du, Espainiako apezpiku-batzarra (%50a), elizbarrutiak (%20a) eta jesuitak eta domingotarrak akziodunak dituena. 2012an, Punto Radioren jabea den Vocento taldearekin elkartu zen.

## Irrati-saio nagusiak 
* *Herrera en COPE*, Carlos Herrerak zuzendua.
* *La tarde*, Ángel Expósitok zuzendua.
* *La Linterna*, Juan Pablo Colmenarejok zuzendua.
* *El partidazo de Cope*, Juanma Castaño, Manolo Lama, Paco González eta Joseba Larrañagarekin.
* *Agropopular*, César Lumbrerasek zuzendua.
* *Tiempo de Juego*, Paco González, Pepe Domingo Castaño, Manolo Lama, José Luis Corrochano eta Joseba Larrañagarekin.
* *Fin de semana*, Cristina López Schlichtingek zuzendua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Katearen webgune ofiziala, cope.es
Martin

**Martin** izeneko hainbat artikulu daude:

## Izen arrunta 
* Martin izenarekin hasten diren artikuluak

## Leku izenak 
* Martin-Église udalerria, Normandia Garaian, Frantzia
* Martin hiria, Eslovakia

## Biologia 
* Ipar-martin, Alcidae familiako hegaztia.
* Martin arrunt, Alcidae familiako hegaztia.
* Martin hegalzuri, Alcidae familiako hegaztia.
* Martin arrantzale, Coraciiformes familiako hegaztia.

## Bestelakoak 
* *Martin*, ETBko telesaila
Deka

**Deka** (laburdura moduan **da**) Nazioarteko Unitate Sisteman 101 faktore bat adierazten duen aurrizki bat da.

Adibidez:

* dekametro = 10 metro
* dekalitro = 10 litro

## Kanpo estekak
Pictetia

***Pictetia*** zortzi zuhaitz eta zuhaixka dituen landare genero bat da, Fabales ordenaren barruan. Zurtoinak arantsatzuak dituzte (sei espezietan) eta hostoek ere arantzan dituzte puntan. Antilletan bizi dira, eta ahaide gertuak ditu Erdialdeko Amerika eta Afrikan.

## Kanpo estekak
Prebalentzia

Epidemiologian, **prebalentzia** une batean edo aldi batean gaixotasun jakin bat pairatzen edo pairatu duten pertsonen proportzioa da, gehienetan 1.000ko, 100.000 eta 1.000.000 pertsonako definitzen dena. Definizio zabal horretan, gaixotasuna diagnostikatu berri zaien pertsonak nahiz guztiz sendatzeko bidean dauden pertsonak biltzen dira. Horrela, zehatzagoak izan arren, urbetera, 3 urtera eta 5 urterako prebalentzia-tasak definitzen dira.

Puntu eta aldiko prebalentziak ere bereizi ohi dira, gaixo dauden edo gaixo egon direnen proportzioa une jakin batean edo aldi batean zehar jasotzen den.

## Ikus, gainera 
* Erikortasun

## Kanpo estekak 
* Prebalentzia eta intzidentzia, Gizapedian.
1952ko Kontxako Bandera

270px|thumb|Estropada Puntetatik irteten.
**1952ko Kontxako Bandera** (Banderaren 57. ekitaldia, garai hartan 50. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 7 eta 14an jokatu zen, eta Oriok bere 15. Kontxako Bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian.

## Kontakizuna 
Sei traineruk hartu zuten parte, bost gipuzkoarrek eta bizkaitar batek. Itsaso oso txarrarekin jokatu zen eta Oriok garaipen erraza lortu zuen bigarren gelditu zen Esperanzari ia minutu bat atereaz. Esanguratsua da irabazlearen denbora, 47:18:4/5.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Emen Gatoxti
** Patroia: Inazio Sarasua
** Arraunlariak: Rafael Gonzalez de Txabarri, Antonio Oliden, Batista Oliden, Bixente Zinkunegi, Jose Garate, Patxi Urdangarin, Segundo Manterola, Joakin Fresnedo, Alejandro Oliden, Jose Mujika, Bixente Elizondo, Esteban Azkue eta Jose Mari Azkue "Aia".

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Andoni Goikoetxea Gabirondo

**Andoni Goikoetxea Gabirondo** (Tolosa, 1971ko urriaren 2a - ) gazteluar etakidea eta segalaria da. 2006 urtean Euskadiko segalarien txapelketa irabazi zuen. 2011 urtean ihes egitea lortu zuen ETAko *Erreka* komandoaren aurka Guardia Zibilak burutu zuen operazioan. 2013ko maiatzaren 7an, Frantzian atxilotu zuten beste etakide batekin batera.

## Kanpo estekak
Kayan etnia

eskuinera|thumb|175px|Thailandia iparraldeko padaung emakumea.
eskuinera|thumb|175px| Thailandia iparraldeko padaung haurra.
**Kayan etnia** Myanmarren bizi den tibetar-birmaniar talde etniko bat da. Kayan taldearen barruan honako azpitaldeak daude: *Kayan Lahwi* (*Padaung* ere, shaneraz "jirafa-lepoko emakumeak", deitzen zaiena, ပဒေါင် [bədàʊɴ]), *Kayan Ka Khaung* (Gekho), *Kayan Lahta*, *Kayan Ka Ngan*, *Kayan Gebar*, *Kayan Kakhi* eta *Bwe* (Kayaw).

*Padaung* hitza Shan etniakoek erabiltzen dute, eta "jirafa-lepoko emakumeak" esan nahi du.

Kayan populazioa 40.000 ingurukoa da Shan estatuan eta 20.000 inguru Kayah estatuan. 2004ko estimazio baten arabera, 130.000 inguru dira guztira.

## Kultura 
Karen herriko emakume askok txikitatik letoizko espiral edo idunekoekin lepoa deformatzen dute. Prozesua bost urtez hasten dute eta urtez urte espiralak gehitzen doaz. Espiral horiek lepauztia zapaltzen dute eta horri esker espiral gehiago jartzeko aukera ematen die. Denborarekin padaung emakumekeek lepo luzeak erakusten dute. Ohitura justifikatzeko mito asko dago. Adibidez Karen herria herensuge batetik omen dator eta hura imitatzeko emakumeek herensuge amaren itxura hartzen saitzen dira.

Antropologia eta zientziaren ikuspuntutik, bestetik, teoria desberdinak sortu dira:
* Tigreen erasoak saihesteko defentsa moduko ezkutuak dira.
* Lepo luze horiek emakumeok itsustu egiten dituzte eta horrela inguruko herriek ez dituzte esklabo bihurtu nahi.
* Lepo horiek emakumeak ahuldu egiten dituzte eta nahikoa da espiral bat kentzea emakume bat hiltzeko. Hori da, esaterako, Txiang Mai Unibertsitateko antropologoen ustea, hau da, modu horretan emakumeak gizonpean gelditzen zen beti eta edozein arazo sortuez gero ondorioa heriotza izan zezakeen.

Teoriaz teoria ohitura honen zergatia ez dago garbi. Garbi dagoena da gaur egun horren mantentzearen zergatia: jirafa-emakumeak turismo erakartzeko tresna izugarria bihurtu da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Karen herria
* Ndebele herria

## Kanpo estekak 
*  «The Dragon Mothers Polish their Metal Coils», Edith Miranteren artikulua *Guernica A Magazine of Art and Politics* aldizkarian.
*  [Txema Ezpeleta Arenaza eta Maria Elena Laguéns Capablo egileen artikulua Elhuyar aldizkarian(https://eu.wikipedia.org/wiki/Elhuyar_zientzia_eta_teknologia).]
Jorge Fernández Díaz

**Jorge Fernández Díaz** (Valladolid, Espainia, 1950eko apirilaren 6a) politikaria da, egun PP alderdiaren baitan, eta Espainiako Barne Arazoetako ministroa 2011tik 2016ra. Opus Dei kongregazioko kide supernumerarioa da. Erlijio jaiera handiko gizona, Espainiako Barne Ministerioaren dominak jarri dizkio Andre Mariari, eta esaten du aingeru guardako bat duela, Marcelo izenekoa, eguneroko zereginetan laguntzen diona (adibidez, autoa aparkatzen).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ariar

[thumb|275px|Ariar hitzaren lehenengo aipua: [Behistungo inskripzioa. Bertan irandarren baliokidea da.]]
**Ariar** (sanskritoz: *Ārya*, «leialak») indoirandarren izen etnokulturalaren jatorrizko terminoa da. Antzinako Indian, garai vedikoan, herri indoarioek (edo indoirandarrek) erabiltzen zuten terminoa, bai endonimo gisa, bai Aryavarta (sanzkritoz: आर्यावर्त, lit. 'Arioen lurraldea'), izeneko eskualde bati erreferentzia eginez, non bere kultura sortu zen. Antzeko moduan, Avesta testu liturgikoertan esaten denez, irandar herriek, izen hori erabiltzen zuten euren burua izendatzeko, telde etniko moduan, eta eskualde bati buruz hitz egiteko,  Airyanem Vaejah izen zuena (avestan: اَئیریَنَ وَئِجَهْ، airiiana vaējah, lit. 'Arioen lurraldea'), euren aberri mitikoa zena. Hitzaren erroa, Arya, beste toponomi batzeun sustrai  etimologiko da, adibdiez: Alania (*Aryāna) eta  Iran (*Aryānām).

Ezin da erabili kontzeptu zientifiko moduan, XIX. eta XX. menden eman zitzaion esanahiarekin. XIX. mendeko etnologo batzuen arabera Asia barnealdean bizi izan zen herri zahar bateko kideez esaten zuten, egungo indoeuroparren arbasoak zirenak. Rig-vedan India eta Irango herri indoeuroparren arbasoak izendatzen zituen jatorrizko sanskritozko hitzak, baina ariar izena ez dagokio berez arraza jakin bati. Dena dela, helburu politiko jakinak gogoan hartuta erabili izan dute, Alemaniako nazismoak batez ere, beste arraza eta herri batzuk desagerrarazteko.

Arya* erroak bere jatorria protoindoeuropar hizkuntzan izan dezakeen arren,  badirudi herri indoirandarrek soilik erabili zutela, ez baitago protoindoeuroparren etnonimotzat balio izanaren frogarik. Aditu moderno askok uste dute antzinako nortasun ariarraren ethosa, Avesta eta Rigvedan deskribatzen den bezala, erlijiosoa, kulturala eta linguistikoa zela, eta ez zegoela arrazaren (zentsu fisiko edo genetikoan) kontzeptuarekin lotuta.      

Egun hitza, zentsu zientifiko batean, indo-ariar hizkuntzak eta indo-ariarrak;  indoeuropar enborrean jatorria zuten ekialdera migratu zuten indo-irandarren multzoko adar bat, Indiako azpikontinentean kokatu zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eva Castañares Franco (2024-08-23) «Los «Aryans» en el valle del Indo. El fin del culto a la diosa»  *Despertaferro*
Piramide hexagonal

Geometrian, **Piramide hexagonala** gorputz geometrikoa da, oinarritzat hexagono bat duena, eta poligono horren erpinak goiko beste erpin bati lotzen zaio, piramidearen *goierpinari* hain zuzen ere; alboetako aurpegiak triangeluak dira.

Piramidearen garaiera (h) oinarritik kuspiderainoko distantzia da.

Bolumena V=Ah/3 da, A oinarriaren azalera izanik; eta aldeko azalera ps/2, p oinarriaren perimetroa eta s aldeen altuera izanik.

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Joko serio

thumb|Serious Games Institute, Coventry Unibertsitatean.
**Joko serioa** berez aisialdi soila ez den beste helburu nagusi baterako diseinatutako jokoa da, hala nola xedetzat hezkuntza, trebakuntza, ebaluazioa eta marketina dutenak. «Serio» adjektiboa defentsa, hezkuntza, esplorazio zientifikoa, osasuna, larrialdien kudeaketa, hiri-plangintza, ingeniaritza, politika eta artea bezalako sektoreek erabiltzen dituzten bideo-jokoen aurretik jarri ohi da. 

## Ikus, gainera 
* Gamifikazio

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Luis López de la Calle

**José Luis López de la Calle** (Tolosa, Gipuzkoa, 1938 &ndash; Andoain, Gipuzkoa, 2000ko maiatzaren 7a) iritzi-kazetari eta ekintzaile politikoa izan zen, ETAk hila. 

## Biografia 
Gaztetatik ekintzaile politiko ezkertiarra izan zen. Frankismoan, bost urte eman zituen kartzelan bere militantzia politikoagatik. Espainiako trantsizioan PSOE alderditik gertu ibili zen eta eusko abertzaletasunaren aurkako jarrera bizia agertu zuen bere iritzi-arikuluetan. *El Diario Vasco* egunkariko zutabegilea izan zen lehen eta, ondoren, *El Mundo* egunkariko zutabegilea.

Ermuko Foroko kidea zen. Hori dela eta, kale borrokako erasoak pairatu zituen:etxera molotov koktelak jaurti zizkioten eta heriotza mehatxuak jaso zituen. 2000ko maiatzaren 7an, bi etakidek etxeko bebarrutik ateratzen ari zela tirokatu eta hil zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ziri (geometria)

Geometrian, **ziria** poliedro bat da, bi hirukik eta hiru laukik osatua. Ziriak bost aurpegi ditu, bederatzi ertz eta sei erpin.

Ziria prismatoideen azpimultzo bat da.

Ziria kupula digonotzat ere har daiteke.

## Ikus, gainera 
* Ziri edo falka

## Kanpo estekak 
*
Ban Zhao

**Bān Zhāo** (; Anling, egungo Xianyangetik gertu, Shaanxi, Txina, 45 &ndash; 116), kortesiazko izena **Huiban** (惠班), ezagutzen den lehen txinatar emakume historialaria da. Bere neba Ban Gurekin batera Mendebaldeko Hanen historia idatzi zuen, *Hanen liburua* izenekoa. *Emakumeentzako ikasgaiak* ere idatzi zuen, emakumeak esanekoak izan behar zirela gomendatzen zuen liburu garrantzitsua. Astronomia eta matematikan interes handia zuen, eta hainbat olerki idatzi zituen, eztabaida, iruzkin eta saiakerekin batera. Bere garaian Txinako emakume pentsalari garrantzitsuena izan zen.

## Kanpo estekak
Kupula (geometria)

Geometrian, **kupula** poliedro bat da, bi poligonok, bat (oinarria) bestearen ertz kopuruaren bikoitza duena, eta txandakatutako hirukien eta laukizuzen albo zerrenda batek osatua.

### Johnsonen solidoak 
Kupularen aurpegi guztiak erregularrak badira (hirukiak aldeberdinak, laukizuzenak karratuak, eta oinarria eta aurkako aurpegia erregularrak), orduan kupula Johnsonen solidoetako bat da. Adibidez, *n* = 3, 4 eta 5 direnean:

:

### Ziria 
Ziria kupula digonotzat har daiteke.

:

## Kanpo estekak
Digono

thumb|Digono bat zirkulu batean
Geometrian, **digonoa** poligono endekatu bat da, bi alde (ertzak) eta bi erpin dituena.

## Kanpo estekak
Ray Harryhausen

**Raymond Frederick Harryhausen** (Los Angeles, Ameriketako Estatu Batuak, 1920ko ekainaren 29a - Londres, Erresuma Batua, 2013ko maiatzaren 7a) zinemako efektu berezietako teknikaria eta zinema ekoizlea izan zen.

Ezaguna zen *stop motion* animazio teknika erabiltzeagatik. Teknika horretan, panpin bat erabiltzen da, haren mugimenduak fotogramaka grabatuz, alegia, nahi den posizioan jarri eta fotograma grabatu, mugitu hurrengo posiziora eta berriro fotograma grabatu. Fotograma guztiak jarraian ikusiz, mugimendua sortzen da. Bere lanik ezagunenak *El gran gorila* edo *Mighty Joe Young* 1949an (Willis O'Brien-ekin batera, efektu berezien Oscar saria jaso zuen film horrekin), *The 7th Voyage of Sinbad* 1958an (koloretan egin zuen lehen filma), *Jason and the Argonauts* 1963an eta *Clash of the Titans* 1981ean.
Al-Nusra frontea

thumb|250px|Al-Nusra frontearen bandera
**Al-Nusra frontea** edo **Jabhat al-Nusra** (arabieraz: جبهة النصرة لأهل الشام‎ *Jabhat an-Nuṣrah li-Ahl ash-Shām*, "Siria Handiaren Herriaren Babes Frontea") Siriako Al-Qaedaren talde asoziatua da. Taldea 2012ko urtarrilaren 23an sortu zen, Siriako Gerra Zibilaren baitan. Deskribapenek diote "indar errebeldeen besorik bortitzena eta arrakastatsuena" dela. 2012ko abenduan AEBk talde terroristatzat hartu zuen. 2013ko apirilean Irakeko Estatu Islamikoaren buruzagiak adierazi zuen Jabhat al-Nusra euren Siriako atala zela. Al Nusrako buruzagia Abu Mohammad al-Golani da.

## Ikus, gainera 
* Siriako Gerra Zibila

## Kanpo estekak
Albion

[320px|thumb|[Doverreko itsaslabar zuriak.]]

**Albion** Britainia Handia izendatzeko erabili izan den izendapen antzinakoena da, halere, gaur egun Erresuma Batua izendatzeko erabiltzen da, zehazkiago Ingalaterra.

Izenaren jatorria zelta hizkuntzetan dago, zehazkiago galeserazko *elfydd* hitzan, "lurra, mundua" esan nahi duelarik (izatez, *Albiorix* hitzak "munduko errege" esan nahi du) eta aitzinindoeuroperan "txuri" nahiz "mendi". Hortaz gain, baliteke Eskoziako gaeleraz Eskozia izendatzeko *Alba* izenarekin ere lotura izatea.

Era berean, erromatarrak Britaniako konkista burutzeko unean Galiatik Britaniara igarotzean Doverreko itsaslabar zuriak aurrez-aurre ikusi zituzten, hauen ezaugarri nagusia den kolore zuria bere igeltsu eta silex osaketari zor diolarik, guzti honek *albus* ("zuri") hitzarekin lotzen du.

Erdi Aroko idazleek antzinako izen hau Plinio Zaharra edo Klaudio Ptolomeo bezalako autore klasikoen testuetatik berreskuratu zuten.

Bestalde, frantses nazionalismoak eta espainiar nazionalismoak Ingalaterra mespretxu, izu edo gutxiespenez deitzeko hain maitea duten *Albion Zitala* izendapena ere, antzinako izen honetan oinarritzen da.

Gainera, Ingalaterrako hainbat futbol taldeetako izenan ere badago: Brighton & Hove Albion F.C., Burton Albion F.C., Plymouth Albion R.F.C., Stirling Albion F.C., Albion Rovers F.C. edota West Bromwich Albion F.C..

## Ikus gainera 
* Albion Zitala

## Kanpo estekak
Popeye

**Popeye Marinela** () komiki-bandetan eta marrazki bizidunetan agertzen den pertsonaia da. Elzie Crisler Segarrek sortua, lehendabizikoz 1919ko abenduaren 19an King Features Syndicateren *Timble Theatre* zerrendan agertu zen, *The New York Evening Journal* egunkarian.

Haren izena ingelesezko *Pop-eye* ( ahoskatua) esapidetik dator (euskaraz "begi irten" esan nahi du): marinelen artean, begibakarrekoak izendatzeko askotan erabiltzen da.

Euskal Herrian, ETB 1ek haren marrazki-bizidunak igorri ditu eta 1980an Robert Altmanek *Popeye* zuzendu zuen, Robin Williamsek antzeztua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Betty Boop

**Betty Boop** marrazki bizidunetan agertzen den pertsonaia da. Max Fleischerrek sortua, lehendabizikoz 1930eko abuztuaren 8an *Talkartoons* sailean agertu zen. Bere sexualitate irekiari esker laster bilakatu zen ospetsu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Telerrealitate

**Telerrealitatea** gidoirik gabeko egoerak erakusten dituen telesaio-genero bat da, non gehienetan publiko orokorrari ezezagunak zaizkion pertsonek hartzen duten parte, horien eguneroko bizimodua eta muturreko egoeretan edo planteaturiko erronketan duten jokabidea erakusten dituena. Gehienetan lehiaketa moduan planteatzen den, epaile talde batek eta publikoak lehiakiderik hoberena aukeratuz. Saioz saio lehiakide kopurua murrizten joan ohi da, lehiakide batzuk epaileen, publikoaren edo beste lehiakideen onespena jaso ez dutelako edo erronkak behar bezala gainditu ez dituztelako.

## Ikus, gainera 
* El conquistador del fin del mundo

## Kanpo estekak
Jack Hawkins

**Jack Hawkins**, (London,1910ko irailaren 14a - London, 1973ko uztailaren 18a) britaniar aktorea izan zen. Arrakasta handia izan zuen 1950eko eta 1960 hamarkadetan.

## Biografía 
Beste britainiar aktore askoren moduan, Hawkins antzerkian hasi zen, eta, 17 urte zituenean, zineman estreinatu zen, Alfred Hitchcocken film batean. Bigarren Mundu Gerraren ostean, buru-belarri sartu zen zazpigarren artean, eta aktore preziatua izan zen 50eko eta 60ko hamarkadetan. Film epikoetan eduki zituen bigarren mailako paperek oso ospetsu bihurtu zuten *The Bridge on the River Kwai* filmean Warden maiorrarena egin zuen; *Ben-Hur* filmean, berriz, Quintus Arrius izan zen, eta *Lawrence of Arabia* filmean, Allenby jenerala).

Superprodukzio horiez gain, aipagarriak dira honako film hauek ere haren filmografian: *The Cruel Sea*, *Mandy*, *The Seekers*, *The League of Gentlemen*, *Land of the Pharaohs*, *Zulu*, *Lord Jim* eta Shalako, besteak beste.

## Lanak 
* The Cruel Sea 1952
* The Seekers 1954
* Land of the Pharaohs 1955
* The Bridge on the River Kwai 1957
* Ben-Hur 1959
* Lawrence of Arabia 1962
* Zulu (1964)
* Lord Jim 1965
* Kidnapped'' (1971)

## Kanpo loturak 
:* Internet Movie Database http://www.imdb.com/name/nm0370144/?ref_=fn_al_nm_1
:*  Screenonline, British Film Instituteren bidez http://www.screenonline.org.uk/people/id/512405/
Grímsey

**Grímsey** Islandia iparraldean dagoen uhartea da. 2009tik Akureyri udalerriko herria da. Guztira 86 pertsona bizi dira uhartean.

*Air Iceland* aire-lineak hegaldiak eskaintzen ditu Akureyri eta Reykjavikera.

## Klima 

## Aireportua 
* Grímseyko aireportua

## Ikus, gainera 
* Akureyri

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Herriari buruzko webgunea.
Hippy

[260px|thumb|eskuinera|Hippie bi 1969ko [Woodstock jaialdian.]]
**Hippy** edo **hippie** mugimendu kontrakultural, liberal eta pazifista da, 1960ko hamarkadan Estatu Batuetan sortua. Garai hartako gizartean tentsio ugari eta aldarrikapen politikoen adierazpenak izan ziren. Poztasunik ezaren manifestaldietan gazteak elementu nagusia izan ziren. Hippyak biolentzia eta guden kontrako ekintzak aldarrikatzeko sortu ziren, hasieran Vietnamgo Gerraren aurka bereziki. Kezkak zituzten naturaren inguruan, eta mendebaldeko materialismoari uko egiten zioten. Zoriontasuna, askatasuna eta maitasuna aldarrikatzen zituzten. Bohemioengan eta xamanismoan sustraiturik zeuden eta nazionalismoaren, merkantilismoaren, burokraziaren, kontsumismoaren eta kapitalismoaren aurka ziharduten. Nomadak ere ziren: aurrez adostutako puntu batzuetan elkartzen ziren, jaialdiak eta batzarrak egiteko.

Hippien ikur esanguratsuenetako bat bakearena izan zen, zirkulu bat lau marrarekin bere barrualdean, bata goialdean eta beste hirurak behealdean (hegazti baten oinatza bezala). Gerald Holtom diseinatzaileak 1958. urtean sortu zuen, "British Campaign for Nuclear Disarmament" desarmatze kanpainarako, baina geroago haren esanahia hedatu egin zen, bakearen eta maitasunaren esanahi orokorragoa hartuta.

Hippiek eragin zabala izan zuten Mendebaldeko gizartean; esaterako, janzteko eran.

1969. urtean, Woodstock jaialdia izan zen, eta kontzertu hippy nagusitzat hartzen da egun. Artista hauek jo zuten: Jimi Hendrixek, Swami Satchidanandak, Richie Havensek, Tim Hardinek, The Whok, Mountainek eta Santanak; The Beatles taldeak, ordea, ezezkoa eman zuen.

## Kanpo estekak
Árborg

**Árborg** Islandia hegoaldeko udalerria da, Suðurland eskualdean kokatua. 2011ko erroldaren arabera 7.827 pertsona bizi ziren bertan, beraz Suðurland eskualdeko herririk handiena da.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Suðurland

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea.
Camela

**Camela** 1990ko hamarkadako espainiar musika talde bat da, Madrilgo San Cristóbal de los Ángeles-eko auzokoak, hain zuzen ere. Musika talde honen parte-hartzaileak hauek dira: Dionasio Martín Lobato ( konposatzaile eta abeslaria) eta María de los Ángeles Muñoz Dueñas (piano jotzailea eta konposatzailea).
Azkenengo hogei urteetan , talde hau estatu espainiarrean disko gehien saldu dituen bigarren taldea da (7 milioi kopia baino gehiago).

## Historia 
### Hasierako pausoak 
Dioni , Ángeles eta Miguel Ángel hiru nerabe ziren , musika maitatzen zuten eta auzo berean bizi ziren. Bere denbora librea aprobetxatzeko musika jotzeko eta disfrutatzeko biltzen ziren.

1990. urtean maketa bat egin zuten baina ez zen merkatura ailegatu , soilik familia eta lagunei zuzenduta zegoen. Beranduago, 1992. urtean , "Junto a mí" maketa grabatu nahi izan zuten baina horretarako 200.000 euro behar zituzten. Zaila izan zen, diru gehiegirik ez zutelako baina azkenean lortu eta honekin batera beste maketa bat ere egin zuten, "Me gustan tus ojos" deitutakoa. Hau lehenengo maketa baino esanguratsuagoa izan zen, baina bakarrik gasolindegietan, tabernetan, eta horrelako lekuetan saltzeko aukera izan zuten.

Disko hauen demanda igotzen ari zenez, Alfonso Corral diskografia bateko dendariak beraiekin tratu bat sinatu zuen. Horrela , bere lehenengo diskoa "Lágrimas de amor" atera zuten.

1994 2012. urteen artean taldeak disko gehiago egiten eta ateratzen aritu ziren. Gainera, abesti asko ospetsu egin ziren eta irratian atera ohi dira. Adibidez:Abesti bat genero biolentziaren aurka jorratzen zuena oso ospetsu egin zenez telebistara joan ziren.

### Taldearen banaketa 
2013ko otsailaren 19an berri bat publikatu zen. Miguel Ángelek taldea usten du arazo taldeak eman zirelako. Baina ez zen ezer aldatu , Ángeles eta Dioni bikote bezala bere karrera musikala egiten jarraitzen dutelako.

## Diskografia 
## Kanpo estekak
José María Castivia

**José María Castivia Franco** (Donostia, 1926ko maiatzaren 6a - *ib.*, 2013ko maiatzaren 8a) euskal herritar futbolaria izan zen.

## Ibilbidea 
Real Madrilen hasi zen futbolean, Real Sociedadera 1946ean joaten. Errealean hainbat urtez aritu zen, lehenengo mailara bi aldiz igotzen lagunduz , 1947 eta 1949an. Guztira 99 partida jokatu zituen errealarekin eta 34 gol egin zituen. Erreala utzi ondoren Real Oviedon ibili zen.

Behin futbola utzita Errealaren zuzendaritzan egin zuen lan, Vega de Seoane eta José Luis Orbegozoren agindupean.
2002tik aurrera Errealeko jokalari beteranoen elkartearen burua izan zen. 2013ko maiatzean hil zen.

## Kanpo estekak 
* Castiviaren ibilbidea, errealaren webgunean
Hezkuntzaren kalitatea hobetzeko Lege Organikoa

thumb|400px|**LOMCE** legearen aurkako protesta, Gasteizen. 2013ko martxoan.

**Espainiako Hezkuntzaren Kalitatea Hobetzeko Lege Organikoa** —***LOMCE*** gaztelaniazko siglez edo **Wert legea** goitizenaz ezagunagoa— (jatorrizko izena, gaztelaniaz: '**) 2013. urtean Espainian indarrean sartu zen lege organiko eztabaidatsu bat da, garaiko gobernu eskuindarrak bultzatua, Hezkuntza eta Kulturako ministro José Ignacio Wert zelarik. LOMCE honek 2006tik indarrean zegoen LOE indargabetu zuen.

Besteak beste, Espainiako Hezkuntza Ministerioak autonomia erkidegoetarako irakasgai komunen portzentaje handiagoa finkatu du; euskara eta Espainiako beste hizkuntza koofizialak gutxietsi ditu, aurreko egoeraren aldean; ikasleek 9, 12, 15 eta 18 urterekin egin beharreko Estatu eremuko azterketak ezarri ditu, «Espainiako izaera nazionala» izango duten eduki homogeneoekin (azken bi azterketak, ikasmaila ez errepikatzeko nahitaez gainditu beharrekoak); hezkuntza ibilbide bereziak abiarazi ditu, bigarren hezkuntzatik hasita; eta sexuaren araberako bereizketa egiten duten ikastetxe pribatuei laguntza publikoak ziurtatu dizkie. Legearen proiektuak protesta ugari sorrarazi ditu gizartean, eta horren aurkako protestak eta grebak izan dira.

## Kanpo estekak 
* **LOGSE** - ***1990*'-10-3* - Espainiako Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorraren Lege Organikoa.
* **LOE** - 2/**2006** Lege Organikoa, maiatzaren 3koa, Hezkuntzari buruzkoa.
* BOE, 295. zenbakiaren euskarazko gehigarria: **LOMCE** - 8/2013 Lege Organikoa, abenduaren 9koa, hezkuntzaren kalitatea hobetzekoa.
* Mikel GARCIA IDIAKEZ: «Wert erreforma: deskalabru pedagogikoa», *Argia'', 2359. zenbakia, 2013-03-03.
995 (musika taldea)

**995 musika taldea**, 2001. urtean jaio zen espainar hip-hop supertalde bat izan zen. Talde hau, egitan proiektu bat izan zen non Guinea ekuatorialeko, Afrikako kolonietako eta Espainiako hip-hop abeslariak parte hartu zuten. Talde honetako partaideak: El Chojin (MC), Kraze Negroze (MC), Meko (MC), Zatu (MC), Zenit (MC) eta Pacool (DJ) osatzen zuten.

## Biografia 
Proiektu hau 2001. urtean eta beraien ideia nagusia momentuko musika berriztea zen eta abeslari berriak aurkeztea, artistikoari erreferentzia eginez eta komertzialari uko eginez. 995 izenaren arrazoia disken prezioa zen, zeren eta hauek pesetetan saltzen ziren (995 peseta 5,98 euro dira).

Talde honen lehen diska nahiko ospetzu bihurtu zen bere prezioarengatik, beraz urte bat pasa eta gero bigarren diska atera zuten "995 II". Bigarren diska honetan Zenit abeslariaren falta nabaritu zen, taldea utzi bait zuen, horko partaidekin arazoak izan zituelako, El Chojin-ekin gehienbat. Zatu geroago utzi zuen talde, bere bizilekua Sevilla bait zen eta beste partaideetatik oso urrun bizi zen, gainera oso zaila bihurtu zitzaion bere hip-hop taldeko (SFDK) lana egitea eta 995 taldean jarraitzea. Nahiz eta Zatu taldea utzi "Ponte en mi piel" abestia grabatzea lortu zuten, eta hau arrazakeriaren kontrako kampaina batean erabilia izan zen.

Taldeko formatu klasikoan bi diska publikatu ondoren beste bat atera zuten, baina formatu ezberdinean. Diska hau grabatzeko artista asko elkartu ziren 995 taldeko partaideekin. Diska hau "Kompetición" deitu zuten, MC-en arteko lirika borrokei erreferentzia eginez. Diska hau, musika talde honen ondorioz sortu zen kompania diskografikoa, 995 records.

2004. urtean, taldearen izena aldatua izan zen, arazo legalak egon bait ziren heavy metal-eko talde batekin, honek izenaren gainearen eskubideak zituelako. kompania diskografikoaren izen berria Bombo records izan zen eta "Kompetición" diskaren bigarren atala sortu zuten. Gaur egun taldearen lan guztia konpania honek bideratu du eta taldea ez da existitzen.

## Partaideak 
* El Chojin: Domingo Antonio Edjang Moreno da MC honen benetako izena. 1977ko apirilaren 28an jai zen madrilen eta ezagutua de bere rap-aren kontzientziarengatik, zeren eta arrazakeria, biolentzia, alkohola eta drogak ukatzen ditu.
* Meko: Meko Nko Roku MC honen benetako izena da. 1978 Malabon (Guinea ekuatoriala) jaio zen eta afrikaren parte horretako rapero nahiko ospetzua da.
* Zatu: Saturnino Rey Garcia bere izena du. 1997ko maiatzaren 16an jaio zen andaluzian eta espainako raparen abeslari ospetzua da zeren eta espainako albumik salduena dauka ("2005").
* Zenit: Juan Gonzalez Moreno izenarekin jaio zen alkorkonen, 1977ko urriaren 23an, nahiz eta Zenit izan bere izen artistikoa ere "Hombre Don" bezela ezagutzen den rap abeslari ospetzua da.
* Kraze Negroze: Marco Ela Edjang izena du, eta rapero espainar bat da (Torrejon de Ardoz) naiz eta bere prozedentzia guinea ekuatoriala izan.

## Kanpo estekak
Vaudeville

thumb|210px|*The Sandow Trocadero Vaudevilles*-en posterra (1894).
**Vaudeville** komedia arin bizia da, testuaz, musikaz eta dantzaz osatua. XVII. mendearen amaieran *Comédie en vaudeville* izenpean Parisen sortua, vaudevillek musika, dantza, komedia, zirku, magia, akrobaziak, zinema, malabarismo, antzerki, pantomimak eta erakustaldi atletikoak biltzen ditu.

Kaleetatik antzerkietara pasa zen non *Opera bufo*tan agertu zen.

## Ikus, gainera 
* *Burlesque*
* Kabaret
* *Freak show*
* *Music hall*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Papus

***El Papus*** umorezko astekari espainiarra zen. ***Revista satírica y neurasténica*** azpitituluaz ("Aldizkari satiriko eta neurastenikoa"), 1973ko urriaren 20tik 1986 arte argitaratua. Sortzailea Xavier de Echarri Moltó izan zen eta hasieran Elf ediciones argitaletxeak kaleratu zuen; 45. aletik aurrera, ardura hori Ediciones Amaikak hartu zuen. Umore nahiko gogorra eta konprometitua zuenez, mehatxu eta itxiera asko pairatu zituen. Laster kontrakulturaren ikono bihurtu zen. 1977ko irailaren 20an Triple A (Alianza Apostólica Anticomunista) eskuinmuturreko talde terroristak aldizkariaren egoitzara lehergailu bat bidali zuen; horren ondorioz, Joan Peñalver atezaina hil zuten eta 17 pertsona zauritu. Atentatuaren biharamunean, Bartzelonako prentsa guztiak greba egin zuen.

## Ezaugarriak 
Oso aldizkari kritikoa zen: gobernua, matxismoa, frankistak, puritanismoa, armada... haren kritiken helburuak izaten ziren. Askotan aldizkaria gai monografiko baten inguruan antolatzen zen, esaterako, publizitatea, emakumearen eskubideak, emigrazioa, kutsadura. Estetikoki oso irudi informala zekarren, marrazki itxura ez oso landuaz eta itsusiak, "feismo" barruan. Hizkuntza lotsagabea eta zuzena beste ezaugarri bat zen.

Argitalpenen kopuruari dagokionez, hasierakoak 115.000 inguruko alekoak ziren. 1976ko martxoan 400.000 zabaldu zituen. Data hartatik aurrera, maldan behera hasi zuen. OJD arabera, hala ere, 1978-1979 urtetan 62.000 ale kaleratzen zituen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Francesca Lladó Pol. *Los Comics de la Transición*. Bartzelona: "Viñetas" bilduma, Ediciones Glénat, 2001.

## Ikus, baita ere 
* La Codorniz
* El Jueves

## Kanpo estekak 
* El Papusen historia Ciberniz aldizkari digitalean.
* 1977ko atentatuari buruzko dokumentala eta beste informazioak.
Rod Taylor

**Rodley Sturt "Rod" Taylor** (1930eko urtarrilaren 11, Lidcombe, Hegoaldeko Gales Berria, Australia &ndash; 2015eko urtarrilaren 7a, Los Angeles, Kalifornia) australiar aktore bat izan zen, ibilbide luze-luzekoa: film eta telesail ezagun askotan antzeztu izan zuen, besteak beste *The Time Machine* (1960) eta Alfred Hitchcock zuzendariaren *The Birds* (1963) film entzutetsuetan. Zinemaz gain, antzerki eta telebistan ere jardun zuen: adibidez, Falcon Crest telesail ospetsuan.

## Filmografia 
### Filmak 
[thumb|260px|Taylor (eserita), [Lloyd Bochner aktorearekin batera.]]

## Kanpo estekak 
* Rod Taylor aktorearen IMDBko fitxa irakurgai.
Euroeskualde

**Euroeskualdea** delakoa europar politikan bi edo europar herrialde gehiagoen arteko mugaz gaindiko elkarlana ahalbideratzen duen egitura bat da. Euroeskualdeak normalki ez daude gobernu legegile edota gobernu erakunde bakar bati atxikiak, ez dute berezko botere legegilerik eta heuren eskumenak maiz tokian-tokiko edo eskualdeko gobernu edota agintaritzen menpe daude. Sarri mugaz gaindiko amankomunak diren interesak bultzatu eta mugen bi aldeetako biztaleen onuraren alde elkarlana sustatzeko tresna dira. Nahiz eta "euroeskualde" hitzak antzeko esanahia izan, ez dira Europako berezko eskualdeekin nahastu behar.

## Euroeskualdeen zehaztapenak 
Euroeskualdeak identifikatu ahal izateko Mugazgaindiko Europar Eskualdeen Elkarteak honako zehaztapen hauek ezartzen ditu https://web.archive.org/web/20030910094813/http://www.coe.int/T/E/Legal_Affairs/Local_and_regional_Democracy/Transfrontier_co-operation/Euroregions/2Definition.asp:

* Estatuen mugaren bi aldeetako tokian-tokiko edo eskualdeetako elkartea, batzutan legebiltzarrean lortutako onespena dueparik;
* Mugazgaindiko idazkaritza, talde teknikoa eta administratiboaz osatua dagoen eta berezko baliabideak dituen mugazgaindiko elkartea;
* Berez, legalki pribatua da, mugaren bi alde banatako diru irabazi asmorik gabeko elkarte edo fundazioetan oinarritua, alde bakoitzeko lege araudiari atxikia dagoelarik;
* Berez, legalki pribatua, estatuen arteko akordioetan oinarritua, eta batez ere, eskualdeetako agintaritzen partaidetzan oinarritua.

"Euroeskualdea" legedi marku jakin bati lotzea zaila da, hauek estatuen mugei muzin eginez lan egiten baidute, eta baldintza gainera ezaugarri batzuk estatu edo herrialde batetik bestera asko aldatzen baitira.

## Izendapen arauak 
Euroeskualdeak izendatzeko araudia euroeskualde motak bezain anitza da. Euroeskualdeak deitzeko leku bakoitzeko hizkuntza ofizialen izendapenek honako hitzak erabili ohi dituzte: *euregio*, *euregion*, *euroregion*, *europaregion*, *euroregiune*, *grand region*, *regio* edo *council*.

## Ikus gainera 
* Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa euroeskualdea
* Euroeskualdeen zerrenda
* Eurobarruti

## Kanpo estekak 
* Europar Kontseiluko orrialde ofizialak
Joseba Larrinaga

**Joseba Jon Larrinaga Perea** (Aretxabaleta, 1968ko ekainaren 5a - Aramaio, 2013ko maiatzaren 7a) paralinpiar atleta bat izan zen, 1996 eta 2000ko Udako Paralinpiar Jokoetan. Auto batek jota hil zen bizikletaz zihoala.

## Palmaresa 
Guztira 2 Paralinpiar Jokoetan hartu zuen parte zilarrezko domina bat eskuratuz:

* Atlanta 96: Maratoiean bigarren eta 5.000 metrotako lasterketan bosgarren.
* Sidney 00: Maratoiean bosgarren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mýrdalshreppur

**Mýrdalshreppur** Islandia hegoaldeko udalerria da, Suðurland eskualdean kokatua. 2011ko erroldaren arabera 469 pertsona bizi ziren bertan.

Udalerria osatzen duten herririk garrantzitsuena Vík í Mýrdal da.

## Ikus, gainera 
* Katla sumendia
* Suðurland

## Kanpo estekak 
* Udalerriko herriburuaren webgunea.
El-Alamein

**El-Alamein** (arabieraz: العلمين,  ahoskatua, euskaraz "bandera biak") Egiptoko iparraldean kokatzen den hiritxo txikia da, Mediterraneo itsasoko kostaldean. Alexandriatik 106&nbsp;km-ra dago mendebaldean, eta Kairotik 240&nbsp;km-ra ipar-ekialdean. 2007. urtean egin zeneko erroldaren arabera, 7397 pertsona bizi ziren han.

## Bigarren Mundu Gerra 
Hiria famatua egin zen Bigarren Mundu Gerran. Bere kokapen estrategikoa zela eta, oso gune garrantzitsua izan zen Ipar Afrikako Kanpainan.

Horrela, El Alameingo gudua gertatu zen herri honetan, zeinetan aliatuek, ardatzaren tropak (Afrika Korps) menderatu zituzten eta haien ibilbide garailea hasi zuten Egiptotik Tunisiaraino, Ipar Afrika askatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak