open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oihana Cereijo

[thumb|300px|[Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkartea#Emakumezkoen trainerua|San Juango *Batelerak* 2016ko Kontxako Banderarekin.]]
**Oihana Cereijo Etxarri** (Pasai Donibane, ) gipuzkoar arraunlaria da. San Juango traineruarekin Kontxako Bandera eta Liga Nagusia launa aldiz irabazi ditu.

## Ibilbidea 
Herriko taldean sartu zen 13 urte zituela. 2008an Hondarribian trainerua osatu zen eta hara joan zen arraun egitera. 2010ean San Juanen osatu zen taldea eta bertan ibili zen taldea desegin zen arte. Bateleren urrezko aroan partaide izan zen eta ia dena irabazi zuen. 2015ean ez zuen arraun egin.

2020an Donostiarrak fitxatu zuen eta bi urte egin zituen bertan.

## Taldeak 
## Palmaresa 
* Kontxako Bandera (4): 2014, 2016, 2017, 2018.
* Emakumezkoen Traineru Liga (4): 2014, 2016, 2017, 2018.
* Txapelketak:
** Euskadiko Txapelketa (2): 2014, 2016.
** Gipuzkoako Txapelketa (4): 2012, 2014, 2017, 2018.
** Euskadiko distantzia luzeko traineru txapelketa (4): 2017, 2018, 2020, 2021.
* Zarauzko Ikurrina (4): 2014, 2016, 2017, 2018.
* Getxoko Bandera (5): 2013, 2014, 2016, 2017, 2018.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karen Tatiana Pardo Ibarra

**Karen Tatiana Pardo Ibarra**, bere ekintza profesionala ingurumen gaietan, zientzian, giza eskubideetan eta herri indigenetan bideratzen duen kazetaria da. *Tierra de Resistentes*-en editore eta koordinatzailea da, Latinoamerikan eta Karibeko natura defendatzen duten buruzagien aurkako eraso bortitzak ikertzen dituen proiektua. Azken urteetan Kolonbiako egunkari garrantzitsuenetan lan egin zuen: *El Tiempo eta El Espectador.* 2018ko Amway Kolonbiako Ingurumen Kazetaritza Sariaren irabazlea  

Bere kazetari jarduna gerran eta ingurumenean duen eragina du ardatz:Oraindik ez dugu lortu gerrak gure ekosistemetan izan zuen papera, positiboa eta negatiboa neurtzea” eta hortik abiatuta genero berdintasunaren inguruko elkarrizketa irekitzen da, emakumeen ahotsa entzuten ez denez eta “emakumeek Lurra ulertzen dute (...) gure etxea, bere osotasunean, elkarlotutako bizi-sistema gisa, bere umea zaintzen duen amaren ikuspegitik  .

### Especies, espedizio berri bat 
Pardok sei hilabeteko bidaia hasten du leku ezberdinetara, Amazoniako oihanean sartuz. Hor azaleratzen dira El tiempo -n argitaratutako 14 istorio, baita telebistan emititutako 12 dokumental ere. Honela ondorioztatzen du:*Especies-ek*, azkenean, ulertzen lagundu zidan nola pitzatu, zauritu, zatitu den herrialde batek, urratu eta hiltzat utzi dutenak, oraindik ibiltzen jarraitzen duen. Erantzuna da: itxaropena." 

## Sariak 
Lehen postua lortu zuen 2018ko Amway Kazetaritza Sarian - *Sembrando Conciencia,* kategoria profesionalean *"Especies una nueva expedición"* lanarekin 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jurgi Galeskoa

**Jurgi Galeskoa** (*George Alexander Louis*; Londres, 2013ko uztailaren 22a) Erresuma Batuko errege familiaren printzea da.

William Galeskoa eta Catherine Middletonen seme zaharrena da. Bigarren postuan dago, tronu britainiarraren eta Nazioen Mankomunitateko erresumen oinordekotzan, aitaren atzetik.

## Kanpo estekak
Vanderlei Eustáquio de Oliveira

**Vanderlei Eustáquio de Oliveira**, ***Palinha*** (Belo Horizonte, 1950eko ekainaren 11 - *ibidem*, 2023ko uztailaren 17a) brasildar futbolaria izan zen.

1969an hasi zuen kirol ibilbidea Cruzeiro Esporte Clube taldean eta bertan jokatu zuen 1976ra arte. Bere azken denboraldian Libertadores Kopako golegilerik onena izan zen eta historian lehen aldiz garaikur hau lortu zuen Cruzeirorentzat. 1977tik 1980ra Corinthiansen jokatu zuen eta ondoren beste hainbat taldetan, Clube Atlético Mineiro tartean, Cruzeiroren aurkaririk handiena.

Brasilgo futbol selekzio nazionalarekin 16 partida jokatu zituen 1973 eta 1979 artean eta horietan hiru gol sartu zituen.
Fernando Londoño Henao

**Fernando Londoño Henao** (Santa Rosa de Cabal, Risaralda, Kolonbia, 1921eko urtarrilaren 16a &ndash; Bogotá, Kolonbia, 2013ko abuztuaren 6a) kolonbiar enpresaburua izan zen, Caracol Radio eta Caracol Televisionen sortzailea.

## Biografia 
### Hasierako urteak eta bizitza pertsonala 
Fernando Londoño Henao Santa Rosa de Cabalen jaio zen, Kolonbian, eta Pereiran hazi zen.  Inés Reyesekin ezkondu zen eta harekin Diego Fernando, María Inés de Botero eta Juanita seme-alabak izan zituen.  Bere semea Diego Fernando Caracol Radio eta Caracol Televisioneko kudeatzailea izan zen.  Kolonbia osoan hainbat irrati izan ostean, denei Caracol izena jartzea erabaki zuen, enpresa bakar gisa ikusi ahal izateko.  1969an Caracol Televisión-en sortzailekidea izan zen. 

1988an, berrogei urteren ondoren, Santo Domingo taldeari utzi zion zuzendari kargua.  

### Heriotza 
2013ko abuztuaren 6an hil zen, goizeko 8:07etan, Bogotan, 92 urte zituela.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xan Bidegain

**Xan Bidegain** (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1980ko ekainaren 10a) baxu-jotzailea da. Willis Drummond taldeko kidea da sorreratik. Aguxtin Alkhat musikari baxenafartarrarekin jo izan du. 

## Diskografia 
Willis Drummond:

* *Anthology* (Autoekozipena, 2007)
* *Willis Drummond* (Bidehuts, 2009)
* *Psilocybenea 2009/09/19* (Bidehuts, 2010)
* *Istanteak* (Bidehuts, 2011)
* *A ala B* (Bidehuts, 2012)
* *Tabula Rasa* (Tabula Rasa, 2016)
* *Willis Drummond - Jon Iraundegi* (Banizu Nizuke, 2017) - 2 abesti
* *Willis Drummond Live* (Tabula Rasa Records, 2018)
* *Zugzwang* (Tabula Rasa Records, 2019)
* *Garai bereziendako kontzertu berezia* (Tabula Rasa Records, 2021)
* Hala ere (Tabula Tasa, 2022)

Aguxtin Alkhat: 

* Ihes egin (UsoPop Diskak, 2013)
* Elkar estudioa sesioak (Elkar, 2014)
* Haizeen meneko (Elkar, 2015)
* Hutsaren hatsa (Elkar, 2020)

La Vénus:

*La Vénus (2023)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Willis Drummond

## Kanpo estekak 
* https://www.ikasbil.eus/eu/dokutekako-fitxa?articleId=16170187
* https://web.archive.org/web/20230722113051/https://www.berria.eus/paperekoa/1886/032/001/2018-07-26/maite_dut_baiona_festa_giroan_ikustea.htm
Kaikuren Bandera

**Kaikuren Bandera** 1999tik aurrera Bilboko itsasadarrean antolatu izan den estropada da Kaiku Arraunaren Kirol Elkartea antolatzen duena.

## Historia 
1985ean Sestaoko Bandera hasi zen antolatzen. 1999 eta 2004 artean bi arraun talde izan ziren uretan, Kaiku eta Iberia, eta bakoitzak beren ligetarako estropada puntuagarriak jarri behar izan zituztenez Kaikuren Bandera eta Iberiaren bandera antolatu ziren Sestaoko Banderaz gain.

2016an eta 2017an estropada bi antolatu zituen.

### Palmaresa 
### Kaikuren urteurrenak 
*¹ 1973an Kaikuren Urrezko Ezteietako estropada antolatu zen.
*² 2023koa Sestaoko Banderaren XXII. ekitaldia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Iberiaren Bandera

**Iberiaren Bandera** 1998tik aurrera Bilboko itsasadarrean antolatu izan den estropada da Kaiku Arraunaren Kirol Elkartea antolatzen duena.

### Historia 
1985ean Sestaoko Bandera hasi zen antolatzen. 1999an bi arraun talde izan ziren uretan, Kaiku eta Iberia, eta bakoitzak beren ligetarako estropada puntuagarriak jarri behar izan zituztenez Kaikuren Bandera eta Iberiaren bandera antolatu ziren Sestaoko Banderaz gain. Ez du jarraitasun handirik izan, Iberiak trainerua atera duenetan soilik antolatu da.

### Palmaresa 
* 2018an ezin izan zen jokatu beharrezko baimenak garaiz lortu ez zirelako.

## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Don Henley

**Donald Hugh Henley** (Gilmer, Texas, 1947ko uztailaren 22a) estatubatuar musikaria da, *Eagles* taldeko sortzaileetako bat.

1971n ezagutu zuen Glenn Frey Los Angelesen, eta elkarrekin egin zuten lan Linda Ronstadtentzat urte horretako biran. 1971n ere Eagles taldea sortu zuten. Henleyk taldearen abesti batzuk idatzi zituen eta abeslari nagusia izan zen hainbat abesti arrakastatsutan. Abeslaria izateaz gain, bateria-jotzailea ere izan zen.

Taldea banandu ondoren, bakarkako ibilbidea egin zuen eta taldearen bileretan ere parte hartu zuen.

## Diskografia 
* ''I Can't Stand Still* (1982)
* *Building the Perfect Beast* (1984)
* *The End of the Innocence* (1989)
* *Inside Job* (2000)
**Cass County'' (2015)

## Kanpo estekak
Koalizio katoliko-foruzalea

**Koalizio katoliko-foruzalea** Espainiako 1931ko ekainaren 28ko hauteskunde konstituziogileetara aurkeztu ziren Hego Euskadiko alderdi eskuindar foruzaleen hautagaitzen izendapen orokorra izan zen. Behin Gorteak osatuta, Euskal Gutxiengoa parlamentu-taldea eratu zuten.

Honako ideologia-joera hauek osatzen zuten:

* Tradizionalismoaren adar biak: jaimistak, Jakue Borboi-Parmakoaren aldekoak, eta integristak.
* Alfontsotar erregezaleak, kargutik kendu berri zuten Alfontso XIII. erregearen aldekoak.
* Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ), hasiera batean koalizioan egon ez eta bere hautagaitza eduki arren, azkenean hauteskundeak baino zortzi egun lehenago atzera egin eta Koallizioan sartu zen erlijio-balioen alde. Kide integristak EAJ sartzearen aurka bozkatu zuen.
Hautagaitzek Bizkaian eta Gipuzkoan *Euskal Herriarentzako Sortarauaren Aldeko* hautagaitza izendapena jaso zuten, Nafarroa Garaian Koalizio *Katoliko-Foruzalea* eta Araban Hautagaitza *Katoliko-foruzalea*. Hauteskanpaina Eliza katolikoaren alde ardaztu zuten: gobernuak emandako gurtzeko askatasunari eta erlijio katolikoaren ikasbidea ikasplanetik at uzteari buruzko xedapenei gogo biziz eraso zieten. Horretaz gain, 1839ko Foruak Baieztatzeko Legeak eta 1841eko Nafarroako Lege Hitzartuak deuseztatutako foruak leheneratzea eskatzen zuten.

## Ikus, gainera 
* Euskal Gutxiengoa
* Elkarte Tradizionalista
* Hego Euskal Herriko hauteskundeak Espainiako Bigarren Errepublikan
* Euskal Herriarentzako Sortaraua

## Kanpo-estekak 
* *Minoría Vasco-Navarra* Auñamendi Eusko Entziklopedian
Jorge Eliécer Orozco

**Jorge Eliécer Orozco Dávila** (Armenia, 1945eko abuztuaren 1a &ndash; Pereira, 2021eko urtarrilaren 25a)  kolonbiar kazetaria, idazlea eta abeslaria izan zen, *RCN Radio*, *El Tiempo*, *La Patria* eta *La Crónica del Quindío* bezalako hedabideekin izandako harreman profesionalagatik aitortua.

## Biografia 
### Hasierako urteak 
Orozco Dávila Armenia hirian jaio zen, Quindíon, 1945ean, Jesús María Orozcoren eta Isaura Dávilaren semea. Lehen hezkuntzako ikasketak bere jaioterrian Armenian egin zituen eta goi mailako ikasketak Bogotan, non La Gran Colombia Unibertsitatean sartu zen 1950eko hamarkadaren erdialdean 

### Karrera 
Profesionalki RCN irrati katearekin lotuta egon zen, 1974an eskualdeko kudeatzaile eta albistegietako zuzendari izan zen eta 2005era arte egon zen karguan. 1980an Radio Sucesos RCN-ko albistegietako zuzendari izendatu zuten, 1982ra arte izan zuen kargua, geroago eskualdeko albistegien zuzendaritzari ekin zion berriro, La Cariñosa katean emititzen zen La Gran Verdad tokiko espazioak eta Telecafé eskualdeko katearen Hablemos del Quindío programazioa ere zuzendu zituen. 1991n Alejandro Londoño fundazio medikoaren sortzaileetako bat izan zen, bere administrazio kontseiluko presidente ere bilakatuz. 

Orozco Dávilak Calarcá udalerriko Kultur Etxea sortu zuen eta bi liburu idatzi zituen: *Ledher el hombre* (1987) eta *Apuntes para la historia política del Quindío* (2016). Zutabegile gisa lan egin zuen herrialdeko hainbat egunkaritan, hala nola *El Tiempo*, *La Patria* eta *La Crónica del Quindío*. Kolonbiako musika tradizionalaren abeslari gisa, nazioko hainbat jaialditan parte hartu zuen, 1967an Kolonbiako Kantu Jaialdia irabaziz  RCN Irratiak emandako Urrezko Mikrofono saria ere jaso zuen. 

### Heriotza 
Orozco 2021eko urtarrilaren 25ean hil zen Pereirako (Risaralda) Clínica Oncólogos de Occidente-n, hainbat hilabetez pairatzen zuen minbiziaren ondorioz.  Hirurogeita hamazazpi urte zituen.   

## Bibliografia 
* 1987 - *Ledher el hombre*
* 2016 - *Apuntes para la historia política del Quindío*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Susana Ferrari Billinghurst

thumb|Aldizkariaren azala, 1943.
**Susana Ferrari Billinghurst** (1914-1999) jatorri italiar eta anglo-irlandarreko hegazkinlari argentinarra izan zen, Buenos Airesen jaioa. Abiazioan mugarria ezarri zuen, 1937an Hego Amerikan lizentzia komertziala lortu zuen lehen emakumea izan baitzen. Hegazkinlaria Micheliko Alfredo Ferrari jaunaren, Artilleriako Armadako militar italiar eta nagusiaren eta Rosa Billinghurst eta Kidd-Lynch-en alaba zen.

## Aurrekari familiarrak 
1897ko Gerra Greko-Turkoan kondekoratu zuten Alfredo Ferrari, Lieutenant Dieu goitizenez ezaguna zen militarraren alaba,

Lisandro Billinghurst hegazkinlariaren iloba

Mariano Billinghurst politikari, enpresaburu eta Buenos Airesen Ingalaterrako tranbiaren sartzailearen iloba.

Ingalaterrako Robert Billinghurst jeneralaren birbiloba.

Peruko presidente Guillermo Billinghurst-en lehengusina.

Andrés Pedraza hegazkinlari argentinarraren emaztea

Melitón Pedraza politikari eta enpresaburuaren erraina

## Balentriak 
ezkerrera|thumb|Susana Ferrari Billinghurst eta Elida Carlés hegazkinlari argentinarrak 1943ko urtarrilaren 29ko El Gráfico aldizkariaren tapan.
Argentinako hegazkinlari ospetsu honen hainbat balentria:

* 1940an Sikorsky anfibio bat hegan egin zuen Panamatik Argentinara.

* Carola Lorenzini bere lagun eta hegazkinlari ezagunaren istripu hilgarriaren lekuko izan zen.

* 1943ko Iraultzaren egunean protagonismoa hartu zuen Etxe Arrosan, emakumearen eskubideen alde egindako agerraldiagatik.

* 1943ko azaroan, beste bi hegazkinlarirekin batera, Uruguairako hegaldia egin zuen, Argentinako Estatuaren ordezkari ofizial gisa.

## Bibliografia 
* Vich Ayala, María Ligia. '*Intrépidas Aviadoras: *Susana Ferrari Billinghurst***. Editorial Dunken, año 2007.
* Vitry, Roberto. **Mujeres Salteñas: *Susana Ferrari Billinghurst***. Editorial Hanne, año 2000.
* **The New West Coast Leader v.21**. Universidad de Míchigan, año 1943 (Digitalizado 30 Ene 2007).
* Sosa de Newton, Lily **Diccionario biográfico de mujeres argentinas* Ed. Plus Ultra, Universidad de Virginia, año 1986.
* Zuolago, Angel María'*La victoria de las alas: Historia de la aviación argentina* Editorial El Ateneo, año 1948.

## Kanpo estekak 
* Susana Ferrariren biografia eta argazkiak. Abiagailuaren web *in memoriam*
* Clarín 5/7/2007 artikulua - "Argentinako abiazioaren aitzindariak".
* Susana Ferrari Billinghurst-en aipamena Nazioaren Senatuan (2007) parlamentuko testuan.  artxibatu zen .
* 8/8/2007 Web Esparruko artikulua - "Un huésped en casa de Robert Duvall".
* Artikulua Star Sakatu 2006/6/19 - "Hollywood legend Robert Duvall discovers he married into a family of great Argentinan aviators".
Geopora cooperi

***Geopora cooperi*** *Pyronemataceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

Sinonimoak: *Pseudohydnotria harknessii*, *Geopora harknesii*, *Geopora magnifica*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 2 eta 3 cm bitarteko zabalerakoa, subglobosoa, irregular samarra, normalean hipogeoa, gaztaina kolore ilunekoa, kanpoko azala ile nabariez estalia. Ebakitzean ikusten da duen zerebriforme eta bihurri itxura, haragi zurixka eta zainduna du.

**Etimologia:** *Geopora* terminoak lurreko poroa esan nahi du. Bere hazteko moduagatik. *Cooperi* epitetoa, pertsona izenetik dator, J. G. Cooperi izenetik.

## Jangarritasuna 
Ez du balio sukaldean erabiltzeko.

### Nahasketa arriskua 
*Gilkeyae* aldaerak espora desberdinak ditu.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean eta neguan, taldeak osatzen, lurperatuta, pinuen azpian.

## Banaketa eremua 
Europa, Mendebaldeko Ipar Amerika.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Geopyxis carbonaria

***Geopyxis carbonaria*** *Pyronemataceae* familiako onddo espezie bat da. Toxikoa ez bada ere, ezin da erabili sukaldean. Su-hondarrak dauden lurretan hazten den kaliz forma bitxia duen onddo txiki bat da.

Sinonimoak: *Pustularia carbonaria*, *Peziza carbonaria*, *Peziza geopyxis*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 0,5 eta 1,5 cm bitarteko diametrokoa; kopa formakoa eta, oro har  oin txiki batekin.

**Himenioa:** Arre-okre antzeko kolorekoa. Kanpoko aldea arrexka. Ertza koskaduna eta zurixka.

**Hanka:** 1,5-0,1-0,2 cm-koa, mehea, zilindrikoa, zurixka edo alutazeoa, leuna.

**Etimologia:** *Carbonaria* epitetoa bere habitatagatik du.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua 
Espezie hau erraz ezagutzeko modukoa da, kolore arre-okre antzekoa duelako, ertza zurixka eta gutxi-asko koskaduna, eta su-hondar zaharretan hazten delako.

## Sasoia eta lekua 
Udaberritik udazkenera, su-hondar zaharretan. Ohikoa. Taldean sortzen da, hala ere ikusi gabe uzten da oso txikia delako.

## Banaketa eremua 
Europa, Ipar Amerika, Errusia, Erdialdeko Asia, Japonia, Australia.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jacqueline Hill

**Grace Jacqueline Hill** (Birmingham, 1929ko abenduaren 17a- Londres, 1993ko otsailaren 18a) Ingalaterrako aktorea da, *Doctor Who* telesailean Barbara Wrighten papera egiteagatik ezaguna dena, lehenengo doktorearen bidaia-lagunetako bat hain zuzen ere.

## Biografia 
Royal Academy of Dramatic Arten ikasi zuen eta Londresko West End antzokian egin zuen debuta *The Shrike* lanean. 1953an *The Blue Parrot* filmean eta *The Rose and the Ring* telesailean agertu zen.

Verity Lambert ekoizlearekin izandako elkarrizketa baten ondoren *Doctor Who* telesailerako paper bat eskeini zioten. Barbara Wright izan zen, Doktorearen iloba den Susan Foremanen historia irakaslea. Jacqueline Hill bera izan zen telesailean aurreneko elkarrizketako hitzak esan zituena. William Russell aktorearekin batera utzi zuen telesaila 1965ean. 1980an itzuli zen Lexa sazerdotisaren papera eginez atal bakarrean.

## Bizitza pertsonala 
Alvin Rakoff zuzendariarekin ezkondu zen 1958an. Aurreko urtean hark zuzenduriko *BBC Sunday-Night Theatre* telebista saioko *Requiem For A Heavyweigh* antzezlanean agertu zen. Hill berak proposatu zion Sean Connery gaztea kontrata zezala aktore izateko, emakumezkoen artean arrakasta izango zuelakoan. Conneryren hasierako lanetako bat izan zen''*.*

1993an hil zen bularreko minbiziz.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telesailak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Alatzne Etxaburua

**Alatzne Etxaburua** (Tolosa, Gipuzkoa, 1978) segalari gipuzkoarra da. Hirutan irabazi du Euskadiko txapelketa eta bost aldiz Gipuzkoako azkartasuneko txapelketa.

## Ibilbidea 
Tolosan jaio zen eta Zizurkilen bizi da. 14 urte zituela txirrindularitan hasi zen baina lesio baten ondorioz utzi behar izan zuen. 

Ondoren herri-kiroletan hasi zen sega-jokoan batez ere. Gipuzkoako azkartasunezko txapelketak irabazi zituen eta Euskal Herriko txapelduna ere izan zen hiru aldiz.

## Palmaresa 
### Sega-jokoa 
* Euskal Herriko txapelketa (3): 2013, 2014, 2018.
* Gipuzkoako azkartasunezko txapelketa (5): 2012, 2014, 2015, 2016, 2017.
### Aizkora-proba 
* Donostiako Urrezko Kopa (1): 2017.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roujiamo

[thumb|300px|Roujiamo [Pekingo jatetxe batean.]]

**Roujiamo**, batzuetan **rou jia mo**, Txinan, batez ere Shaanxi probintzian, asko kontsumitzen den kale-janaria da. Txerri haragi erregosiarekin, 20 espezia eta gozagarri mota dituen zopa batean egin daiteke. Espezia gutxi batzuk bakarrik erabil daitezkeen arren (saltzaile askok egiten dute), ateratzen den platera ez da hain zaporetsua. Roujiamo munduko ogitarteko edo hanburgerrik zaharrena dela esan daiteke. Kaleko postu askotan edo meskitetatik gertu aurki daiteke salgai.

Xi'ango inguru musulmanetan, txerrikirik ez erabiltzeko, txahal-haragia erabili ohi da (kebab estiloan prestatua, kumino eta piperbeltzarekin), eta Gansun, sarritan, arkumea.

## Historia 
Bere historia Qin dinastiarekin hasten da (k. a. 221–k. a. 206) eta haragiarena Zhou dinastiarekin (K. a. 1046-K. a. 256). Gaur egun musulmanen komunitatean oso ezaguna den arren, Han etniako  txinatarrek asmatu zuten, eta musulmanak txerriaren ordez txahala edo arkumea jartzera mugatu dira.

## Errezeta 
Haragia mehe mozten da, martorri eta piperbeltz leunarekin nahasten da eta *mo* batean, hau da, ogi lau mota batean, sartzen da. Benetako *moa* gari-irinarekin egiten da. Behin eta berriz mugitzen da denbora luzez, eta buztinezko labe batean egiten da. Gaur egun Txinako alde askotan zartagin batean edo presio-eltze batean egiten da; halaber, batzuek, *mo*aren ordez lurrun-opil bat ere erabiltzen dute. Horrelakoetan bertsio tradizionalarekiko zaporea nabarmen aldatzen da. Haragia prestatzeko erabiltzen diren espezien eta ogia egiteko moduaren arabera, roujiamoaren zaporea izugarri aldatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :https://www.nytimes.com/2008/07/30/dining/30flushing.html?_r=1&pagewanted=2 Julia Moskin (2008ko uztailaren 30a); «Let the Meals Begin: Finding Beijing in Flushing». *The New York Times*.
Nadezhda Olizarenko

**Nadezhda ("Nadia") Fiodorovna Olizarenko** (, jaiotzez Nadezhda Fiodorovna Muxta), (Briansk, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1953ko azaroaren 28a - Odesa, Ukraina, 2017ko otsailaren 18a) sobietar atleta izan zen. 

1980ko Moskuko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen emakumezkoen 800 m-ko lasterketan. 1:53.43 denbora egin zuen eta gaur egun oraindik olinpiar errekorra da. 1984an 4x800 m errelebo lasterketan 7:50.17 egin zuten eta oraindik ere munduko errekorra da.

## Biografia 
14 urte zituela hasi zen atletismoa egiten Natasha ahizparekin batera. 15 urte zituela 400 metrotako lasterketan Sobietar Batasuneko txapelduna izan zen gazte mailan eta ordutik selekziorako aukeratua izan zen.

Heldua zela 1978an egin zuen debuta nazioarte mailan, Pragan, eta Europako txapeldunordea izan zen 800 m eta 4x400 m lasterketatan.

1980ko Moskuko Olinpiar Jokoetan bi domina eskuratu zituen, urrea 800 metrotan errekor olinpikoa ezarriz eta brontzea 1.500 metrotan. 1984an Sobietar Batasunak Jokoei boikota egin zien eta atleta sobietarrek bestelako txapelketak jokatu behar izan zituzten. 

1986an Europako txapelduna izan zen 800 metrotan eta 1988ko Jokoetara forma onean iritsi bazen ere ez zuen lortu finalea sailkatzea.

## Bizitza pertsonala 
1978an Serhiy Olizarenko ukrainar atletarekin ezkondu zen eta Oksana alaba izan zuten. Alboko esklerosi amiotrofikoz hil zen 2017an.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Osleidys Menéndez

**Osleidys Menéndez Sáez** (Matanzas, Kuba, 1979ko azaroaren 14a), kubatar xabalina jaurtitzailea da, Atenasko 2004ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuena. 71.53 m jaurti zuen xabalina eta oraindik ere olinpiar errekorra da.

## Kirol ibilbidea 
12 urte zituela hasi zen xabalina jaurtitzen. 1996an munduko gazte mailako txapelketa irabazi zuen Sydneyn eta 1999an Panamerikar Jokoetako txapelduna izan zen. 

2000. urtean Sydneyko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte eta brontzezko domina eskuratu zuen. 2001ean 71.54 metrotako jaurtiketa egin zuen eta munduko errekorra izan zen. Urte berean Munduko txapelketa irabazi zuen. 

2003an urte eskasa izan zuen baina 2004ko Olinpiar Jokoetan txapelduna izaan zen. 71.53 metrotako marka ezarri zuen, oraindik ere olinpiar errekorra dena. 2005ean bigarren aldiz izan zen Munduko txapelduna, Helsinkin, eta bere markarik onena ezarri zuen, 71.70 m, munduko errekor berria izan zena. 2007ko Munduko txapelketan ezin izan zuen parte hartu lesio baten ondorioz eta ordutik aurrera bere markak asko apaldu ziren.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Najib Razak

'''Dato' Sri Haji Mohammad Najib bin Tun Haji Abdul Razak''' (Kuala Lipis, Pahang, 1953ko uztailaren 23a) malaysiar politikaria da. Malaysiako lehen ministroa izan zen 2009tik 2018ra.

Abdul Razak Husseinen semea da. 1976an, legebiltzarreko kide hautatu zuten, eta aita zenaren lekua hartu zuen eserlekuan. 2008tik 2018ra Malaysiar Batuen Koalizio Nazionala alderdiko presidentea izan zen eta Barisan Nasional koalizioa ere zuzendu zuen.

Hainbat ministerio zuzendu ondoren, 2009an lehen ministro izendatu zuten. Liberalizazio ekonomikoko neurriak hartu zituen eta gobernuaren dirulaguntzak murriztu eta atzerriko inbertsioa ahalbidetu zuen. 2013ko hauteskundeetatik oposizioa zapaldu zuen.
Clara Elvira Ospina

**Clara Elvira Ospina Garzón** (Chiquinquirá, Boyacá, Kolonbia, 1971ko irailaren 1a) kolonbiar kazetaria eta zutabegilea da. Raúl Ospina Ospina Boyacako kazetari eta poetaren alaba .

Ospina Sabanako Unibertsitatean Gizarte Komunikazioan lizentziatua da. Kazetari ibilbidea *El Tiempo* egunkariko atal judizialean hasi zuen. Geroago QAP Noticias albistegiaren parte izan zen. 1998an, RCN Televisión-eko *Noticias RCNn* sartu zen, berriemaile gisa, gerora emisio-zuzendari, zuzendariorde (2004an) eta zuzendari izateko 2008ko ekainean, bere aurreko Álvaro García Jiménezek dimisioa eman ostean.

Gaur egun Perun bizi da eta América Televisión eta Canal N-en prentsa zuzendaria izan zen 2012 eta 2021 artean. 2021az geroztik, *Epicentro* prentsa independentearen sortzailea da.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Irakurtzeko garaia*, RCN News
Laura Goldarazena

[thumb|300px|[Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkartea#Emakumezkoen trainerua|San Juango *Batelerak* 2016ko Kontxako Banderarekin.]]
**Laura Goldarazena Unanue** (Donostia, ) gipuzkoar arraunlaria da. San Juango traineruarekin Kontxako Bandera eta Liga Nagusia bosna aldiz irabazi ditu.

## Ibilbidea 
Fortuna Kirol Elkartearen harrobian hasi zen eta 2011an San Juango traineruan sartu zen. Pasai Donibanetarren urrezko aroaren partaidea izan zen. Bost urtetan ia dena irabazi zuten harik eta 2018an taldea desegin zen arte. 2019an Donostiarra traineruan sartu zen.

## Taldeak 
## Palmaresa 
* Kontxako Bandera (5): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.
* Emakumezkoen Traineru Liga (5): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.
* Txapelketak:
** Euskadiko Txapelketa (2): 2014, 2016.
** Gipuzkoako Txapelketa (4): 2012, 2014, 2017, 2018.
** Euskadiko distantzia luzeko traineru txapelketa (4): 2017, 2018, 2020, 2021.
* Zarauzko Ikurrina (5): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.
* Getxoko Bandera (6): 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Idol (telesaila)

***The Idol*** estatubatuar telesail dramatikoa da, Sam Levinsonek, Abel "The Weeknd" Tesfayek eta Reza Fahimek HBOrako sortua.

## Sinopsia 
Istorioko protagonista Jocelyn da, krisi emozional baten ondorioz, kontzertu bira bertan behera utzi behar izan duen eta bere bizitza berregiten ari den musika izarraren azalean. Alboan du Tedros, gaueko klubak gidatzen dituen iragan iluneko enpresari baten rola jokatzen. Bien arteko erakarpen sentimentalak muturrera bultzatuko ditu.

## Aktoreak 
* Lily-Rose Depp: Jocelyn
* Abel Tesfaye: Tedros
* Suzanna Son: Chloe
* Troye Sivan: Xander
* Jane Adams: Nikki Katz

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ignacio Mariño Ariza

**Ignacio Mariño Ariza** (Susacón, Boyacá, 1886ko urriaren 5a - Bogotá, Kolonbia, 1967) abokatu, politikari, kazetari eta diplomazialari kolonbiarra zen.

## Biografia 
Boyacá departamenduko Susacón herrian jaio zen 1886ko urriaren 5ean. Boyacáko Instituzioen Eskola Normalean 1905-1906, Colegio Mayor de Boyacá-n 1907-1909 eta Colegio Mayor de Nuestra Señora del Rosario-n 1910ean ikasi zuen, non Filosofia eta Letretan lizentziatu zen. Lanbide ikasketak Kolonbiako Unibertsitate Nazionaleko Zuzenbide Fakultatean eta bertan Zuzenbidean eta Zientzia Politikoetan doktoratu zen. Espezializazio ikasketak New Yorkeko Unibertsitateko Enpresen Administrazio Eskolan, non MBA lortu zuen New Yorkeko Unibertsitatean.

Kolonbiako Alderdi Kontserbadorearen Boyacáko Asanbladako kidea izan zen, 1915-1916 eta 1921-1922 urteetan. Kolonbiako Kontsulatu Nagusiko idazkaria izan zen New Yorken, Kolonbiako Kontsul Nagusia New Yorken, 1923-1929 urteetan; Kolonbiako Errepublikako Kongresuko ordezkaria, 1930ean; Boyacáko Departamentuko Gobernu idazkaria, Carlos M. Pérez doktorearen departamentu-administrazioaren menpe eta Enrique Olaya Herrera doktorearen nazio mailan. Kolonbiako Errepublikako Kontulari Nagusia eta Truke Kontrolerako Bulegoko burua ere izan zen. 1931ko 134. "Sozietate Kooperatibei buruzko" Legearen proiektuaren egilea izan zen.

Parisko Société Academique D'Histoire-ko kidea, Frantziako Zientzien Akademiako kidea, El Siglo egunkariko kazetaria izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Somewhere Boy

***Somewhere Boy*** britainiar telesail dramatikoa da, Pete Jacksonek Channel 4erako sortua.

## Sinopsia 
Haurra zela, ama auto istripu batean galdu zuen mutil gaztearen istorioa kontatzen du telesailak. Aitak etxean giltzapetu zuen, esanda kanpoko mundua bere ama euren albotik aldendu zuten tankerako munstroz beteta dagoela.

## Aktoreak 
*Lewis Gribben: Danny
*Samuel Bottomley: Aaron
*Rory Keenan: Steve
*Lisa McGrillis: Sue
*Johann Myers: Paul
*Kieran Urquhart: Ash
*Austin Haynes: Young Danny

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Days (telesaila)

japoniar telesail dramatikoa da, Masaki Nishiurak eta Hideo Nakatak Netflixerako sortua.

## Sinopsia 
Fukushimako hondamendi nuklearra fikziora eraman dute zortzi ataleko telesail honetan. Batzuentzat errudun, besteentzat heroi, Japonia ipar-ekialdeko kostaldean gertatutako tsunamiaren eragina, krisiaren kudeaketa eta biztanleengan utzitako arrastoa esploratzen ditu istorioak.

## Aktoreak 
*Koji Yakusho: Masao Yoshida
*Yutaka Takenouchi
*Fumiyo Kohinata: Shinji Azuma
*Kaoru Kobayashi
*Takuma Oto'o
*Ken Mitsuishi
*Ken'ichi Endô
*Yuriko Ishida
*Yūki Izumisawa
*Ouji Suzuka
*Mitsuru Fukikoshi
*Tomomi Maruyama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trenque Lauquen (filma)

***Trenque Lauquen*** 2022ko Laura Citarella argentinar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
*Trenque Lauquen* tonu, narratiba eta gai guztiz ezberdina duten bi filmetan eta 12 kapitulutan banatuta dago. Lehen filmak Laura du erdigunean. Laura gobernuko langilea da, eta eskualdeko landare eta loreak sailkatzen egiten du lan. Hiriko irratsaio batean ere kolaboratzen du, ezezagunak diren eta historikoki esanguratsuak izan diren emakumeei buruzko atal batean. Laura, ordea, desagertu egingo da, eta filmak haren bila hasiko diren bi lagunen ahaleginen berri emango du: Rafaelen eta Ezequielen ibileren berri, hain zuzen.

## Aktoreak
* Laura Paredes: Laura 
* Ezequiel Pierri:  Ezequiel aka ‘Chicho’
* Rafael Spregelburd: Rafa
* Elisa Carricajo: Elisa Esperanza
* Verónica Llinás: Romina
* Juliana Muras: Juliana 
* Cecilia Rainero: Normita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wahou !

***Wahou !*** 2023ko Bruno Podalydès frantziar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia 
Catherine eta Oracio higiezinetako aholkulariak dira, eta bi jabetza bisitatuko dituzte: igerilekua duen etxe burges handi bat eta pisu moderno txiki bat Bougivaleko urrezko triangeluaren bihotzean. Bisitak gorabehera, ez dute inoiz beren helburua bistatik galduko: erosleak maitemintzea.

## Aktoreak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yo soy Betty, la fea

***Yo soy Betty, la fea*** kolonbiar telenobela da, Fernando Gaitánek RCN Televisiónerako sortua.

## Sinopsia 
Bettyk harreman profesional estua du Mendoza nagusiarekin, eta maite du; Mendozak, ordea, ez du maite, eta neska-laguna du, enpresa bereko goi kargu bat. Neska lagunak Betty gutxiesten du etengabe.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scoop (indiar telesaila)

***Scoop*** indiar telesail dramatikoa da, Hansal Mehtak eta Mrunmayee Lagoo Waikulek Netflixerako sortua.

## Sinopsia 
Erreportari batek kazetari baten hilketa ikaragarria ikertuko du. Poliziaren, hedabideen eta Bombayko hanparen arteko loturak aztertzen ahaleginduko da, justizia bila dabilen bitartean.

## Aktoreak 
* Karishma Tanna: Jagruti Pathak
* Mohammed Zeeshan Ayyub: Imran Siddiqui
* Prosenjit Chatterjee: Jaideb Sen
* Harman Baweja: JCP Harshavardhan Shroff
* Tannishtha Chatterjee: Leena Pradhan
* Inayat Sood: Deepa Chandra
* Deven Bhojani: Mama
* Shikha Talsania: Vidya Chaudhary Bisht 'Sadhvi Maa'
* Tanmay Dhanania: Pushkar Mohan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mario Mendoza (beisbol jokalaria)

**Mario Mendoza Aizpuru** (Chihuahua, Mexiko, 1950eko abenduaren 26a) Beisbol Liga Nagusiko jokalari ohia da. Pittsburgh Pirates, Seattle Mariners eta Texas Rangers taldeetan jokatu zuen 1974tik 1982ra.

Defentsarako jokalari oso ona baina jotzaile eskasa, Mario Mendoza, berez, ezaguna da beisboleko hizkuntzan maiz erabiltzen den esamoldeagatik: Mendoza Lerroa, batearen batez bestekoa .200 markatik gertu edo azpitik jaisten den jokalari bat deskribatzen duen terminoa. Terminoaren jatorria ez dago argi, baina askok George Brett-i egozten diote.

## Karrera 
Mario Mendoza atxiloketa-jokalaria Pittsburgheko piratek agente libre gisa sinatu zuten 1970ean. 1974tik 1978ra Liga Nazionaleko talde horrentzat jokatu zuen, eta erreserba gisa erabili zuten.

Mendoza defentsan bikain dabil, akats gutxi eginez. Izan ere, karrerako defentsako batez bestekoa ,961ekoa du. Hala ere, jotzaile kaskarra zela frogatu zuen, bere bateoen batez bestekoa, .180 eta .245 artean egon zen Liga Nagusiko 9 denboraldietan. Bere karrerako batez bestekoa .215 da 686 partidetan, 287 kolpe, 4 home run eta 101 punturekin.

1979an Seattle Mariners taldean sartu zen, eta bi urtez aldizka erakusteko lehen aukera eman zioten. Seattle-n bere lehen urtean, 29 puntu lortu zituen, baina .198ko batearen batez bestekoa lortu zuen. 1980an, bere .245 batez bestekoa izan zen Liga Nagusietan bere garaiko altuena.

Mendozak 1981ean eta 1982an amaitu zuen bere karrera, Texasko Rangersetarako partida batzuk jokatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mario Mendozaren estatistikak Baseball-Reference aldizkarian.
* Mario Mendozaren estatistikak The Baseball Cube-ri buruz.
Clara Adams

**Clara Adams** (Cincinnati – Estatu Batuak 1884 – 1971) hegazkinlari aitzindaria izan zen.

## Ibilbidea 
Clarak zenbait hegaldi-erregistro ezarri zituen. Batez ere, Zeppelin Graf ontzian Atlantikoa bidaiari gisa gurutzatzen zuen lehen emakumea izan zelako gogoratzen da. Bera izan zen, halaber, Dornier DO-X ontzian hegan egin zuen lehenengo emakumea, eta 11 emakumeetako bat izan zen Hindenburg hegazkinaren lehen hegaldian. Aireontziek interes publikoa piztu arren, Hindenburg ontziaren hondamendia zela eta, aeronautikatik apur bat ihes egin zuen, baina Adams beti egon zen aireontzietan hegan egiteko irrikaz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Clara Adams photographs and biography
* Clara Adams Takes Flight from Engines of our Ingenuity
Master Gardener (filma)

***Master Gardener*** 2022ko Paul Schrader estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Gracewood Gardenseko lorezain zorrotza da Garvel Roth. Lorategiak zaintzeaz gain, Havernhill alargun aberatsak eskatzen diona egiten du. Havernhillek Maya iloba errebelde eta arazotsua ikasle gisa hartzeko eskatzen dionean, kaosa nagusituko da Narvelen bizitza ordenatuan. Iragan bortitz bat ere azaleratuko da.

## Aktoreak
* Joel Edgerton: Narvel Roth / Norton Rupplea
* Sigourney Weaver: Norma Haverhill
* Quintessa Swindell: Maya Core
* Esai Morales: Oscar Neruda
* Eduardo Losan: Xavier
* Victoria Hill: Isobel Phelps
* Amy Le: Janine
* Erika Ashley: Maggie
* Jared Bankens: R.G.
* Matt Mercurio: Sissy
* Rick Cosnett: Stephen Collins

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gloria Cuesta

**Gloria Cuesta Menéndez de la Granda** (La Felguera, Asturias, 1911 &ndash; Madril, 1987) asturiar pilotua izan zen.

## Ibilbidea 
1932an, Abiazio Zibilaren titulua lortu zuen Espainiako hirugarren emakumea izan zen, eta ezkonduta egon ondoren lortu zuen lehena. Havillan hegazkin batean probak gainditu ondoren lortu zuen titulua, Álvarez Buylla kapitainaren eskutik. Andaluziako Real Aeroclub-eko kide izan zen. Antonio Cuesta Lope eta Salud Menéndez de la Granda izan zituen gurasoak. 1931n Manuel Presa Alonsorekin ezkondu zen,  Abiazioko armako kapitaina zenarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Cristina Navarro

**Ana Cristina Navarro Posada**, Medellín jaioa, kolonbiar kazetaria da, eta bere ibilbide profesionalaren zati handi bat Espainian garatu zuen.

## Ibilbidea 
Gonzalo Navarro Ospinaren (1920-2005) eta Lucía Posada Londoñoren alaba, Sofía Ospina de Navarro idazle kolonbiarren biloba da. 1960ko hamarkadan Espainiara joan zen, Nafarroako Unibertsitatean Kazetaritzan lizentziatu zen (1966-1969). Handik gutxira, Televisión Española-n sartu zen, kazetari eta gerra korrespontsal gisa nabarmendu zen garaian lan hori ia esklusiboki gizonezkoentzat gordeta zegoenean, salbuespen batzuekin, hala nola Elena Martí, Rosa María Calaf edo Carmen Sarmiento.  *Informe Semanal* programako hasierako ohiko kolaboratzaileetako bat izan zen, eta horretarako aukera izan zuen garai hartako Ibilaldi Berdea, Libanoko Gerra  edo Vietnamgo batzea bezalako gertakari nabarmenak azaltzeko. Azken txosten horrek lana kostatu zion, baina 1977an emandako epai judizial baten ondorioz, bere lanpostuan onartu behar izan zuten. 

1979-1980an New Yorken egon ondoren, Pedro Erquicia TVEko New Yorkeko korrespontsalarekin batera, Espainiara itzuli zen eta *Informe Semanalekin* batera itzuli zen, non Espainiako telebistaren historiako erreportaje hunkigarrienetako bat egin zuen eta behin herrialdea harritu zuen: *Colombia bajo el volcán (Kolonbia sumendiaren azpian)*, 1985eko azaroaren 16an eman zuen, eta Nevado del Ruiz sumendiaren erupzioaren eta bereziki Omayra Sánchez neskaren agoniaren berri eman zituen. Erreportajeak Ondas saria irabazi zuen. 

Ondoren, eta 1989ra arte, Bogotako TVEko korrespontsal gisa lan egin zuen. Espainiara itzuli zenean, 1992an, Ramón Colom TVEko orduko zuzendariaren langile-buru izendatu zuten.  1995ean, azkenean, bere elkarrizketa programa aurkeztu zuen La 1 saioan, *La vida según...* izenburupean,  bere herrikide Gabriel García Márquez-i eskainitakoa bereziki gogoan izanik.

Bere jaioterrira itzuliz, 2001 eta 2008 artean Teleantioquia kateko kudeatzailea izan zen , geroago Empresas Públicas de Medellín enpresa publikoko komunikazio arduraduna (2008-2014) eta 2018 eta 2021 bitartean Kolonbiako Egiaren Batzordeko Pedagogia Koordinatzailea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* profila linkedin-en
*
Étienne Maurice Gérard

**Étienne Maurice Gérard, I. Gérard kondea** (Damvillers, 1773ko apirilaren 4a - Paris, 1852ko apirilaren 17a) frantziar militar eta politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1834ko uztailetik azarora.

1792-1793an Frantziako Irault,ako Gerretan parte hartu zuen eta 1795ean Jean-Baptiste Bernadotte jeneralaren landa-laguntza izendatu zuten.

Napoleodar Gerretan Austerlitz, Jena eta Wagramgo guduetan borrokatu zen. Iberiar Penintsulako Gerran eta Errusiako frantziar inbasioaren ere parte hartu zuen, bereziki Borodinoko batailan eta Moskuko erretiratzean nabarmenduz. Inperioko baroi izendatu zuten.

1813ko eta 1814ko kanpainetan ere parte hartu zuen, bereziki Lützen eta Leipzigeko guduetan. Napoleonek inperioko konde izendatu zuen.

Luis XVIII.ak Ohorezko Legioaren gurutze handi eta San Luisko Zaldun izendatu zuen. Gérardek Napoleonen alde egin zuen Ehun Egunetan eta Ligny eta Wavreko guduetan parte hartu zuen.  1817an itzuli zen Frantziara, eta diputatuen ganberako kide izan zen berrezarkuntzan.

Uztaileko Iraultzan Orleanstarren alde egon zen eta Gerra ministro eta Frantziako mariskal izendatu zuten. Iparraldeko Armada zuzendu zuen 1830eko Belgikako Iraultzan eta herbeheretarrak kanporatzea lortu zuen.

1834an Uztaileko monarkiako lehen ministro izan zen.
1980ko Nafarroako Itzulia

**1980ko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XIX. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia, ibilbidea Leiren hasi eta Iruñean bukatu zen.

## Taldeak
* Zeus-Corcho
* Cafés La Brasileña
* G.D. Reynolds
* Xey
* Kelme
* Montte-Iratxo
* Baqué-Zeus  
* C.C. Tafallés-Alonso
* Pauhart-Garayoa

## Etapak  
## Sailkapen nagusia 
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Geopyxis majalis

***Geopyxis majalis*** *Pyronemataceae* familiako onddo espezie bat da. Ezin da jan, kalitate eskaseko haragia.

Sinonimoak: *Peziza majalis*. *Aleuria majalis*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Hauskorra, sesila, 0,5 eta 2 cm bitarteko diametrokoa; hasieran globo formakoa, oso itxia, gero kopa moduan, ondoren laua, 

**Himenioa:** Laranja kolorekoa; kanpoko aldea ia kolore berekoa edo argixeagoa. Ertza pixka bat koskaduna.

**Hanka:** Oin txiki bat edo antzeko bat dute.

**Haragia:** Ez du usain eta zapore nabarmenik, oso hauskorra.

**Etimologia:** *Geopyxis* terminoa grekotik dator, lurra esan nahi duen "ge" hitzetik eta katilu esan nahi duen "pyxis" hitzetik. Karpoforoa lurrean agertzeagatik. *Majalis* epitetoa, maiatza  maiatzean, esan nahi duen "máius" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua 
*Geopyxis carbonaria* delakoarekin nahas daiteke, hau oso antzekoa da, baina espora handiagoak ditu eta erretako egurretan hazten da, bai udaberrian bai udazkenean.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian, belar artean edo lurrean goroldiotan.

## Banaketa eremua 
Europa, Mendebaldeko Ameriketako Estatu Batuak.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christopher Eccleston

**Christopher Eccleston** (Salford, 1964ko otsailaren 16a) Ingalaterrako aktore bat da, *Doctor Who* telesailean bederatzigarren doktorea izateagatik eta *The Leftovers* telesailean Matt Jamison izateagatik ezaguna dena. 

## Biografia 
Central School of Speech and Draman ikasi ondoren *Let him have it* filmean egin zuen debuta. Ordurako antzerkian lan egiten hasiaa zen, sekula utzi ez duena. 1996an *Jude* filmeko protagonista izan zen Kate Winsletekin batera.

2005ean Doctor Who telesailaren aro berriko lehen doktorea izan zen, guztirako berderatzigarrena. 13 atal soilik egin zituen, denboraldi bakarra, eta Eccleston berak erabaki zuen telesaila uztea, gehiegizko lana zela argudiatuz. David Tennantek hartu zuen haren lekua.

Ordutik aurrera telesail britainiarretako ohikoa bihurtu da. 2014an *The Leftovers* telesaileko protagonista izan zen hiru denboraldiz.

## Bizitza pertsonala 
2011n Mischkarekin ezkondu zen eta Albert semea eta Esme alaba izan zituzten. 2015ean banatu egin ziren. Manchester United taldearen jarraitzailea da.

Ongizateko hainbat elkarte laguntzen ditu; Mencap, Britainia Handiko Gurutze Gorria... eta Alzheimerraren ikerketa laguntzen du.

Politikoki Alderdi Laboristaren alde egin izan du eta errepublikazaletzat du bere burua, Britainiar monarkiaren abolizioaren alde egiten du.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
## Antzerkia 
## Irratia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Dacrymyces chrysocomus

***Dacrymyces chrysocomus*** *Dacrymycetaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez du sukalderako balio.

Sinonimoak: *Peziza aurea*, *Peziza subplana*, *Hymenoscyphus chrysocomus*, *Bulgaria chrysocoma*, *Calloria chrysocoma*, *Mollisia chrysocoma*, *Dacrymyces longisporus*, *Orbilia chrysocoma*, *Guepiniopsis chrysocoma*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Tremellidea, lentikularra, 3 eta 10 mm bitartekoa, freskotan horia, lehortzean hori-laranja kolorekoa bihurtzen da.

**Haragia:** Gelatinakara eta elastikoa.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
*Dacrymyces variisporus* delakoarekin nahas daiteke eta baita *Dacrymyces palmatus* espeziearekin ere, biak pinuetan hazten dira.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan, talde txikiak osatuz eroritako pinu adarretan agertzen da, 

## Banaketa eremua 
Europa, Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Nikaragua, Costa Rica, Errusia.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Movimiento Sumar

**Movimiento Sumar** (**SMR**), gehienetan **Sumar** deitua, Espainiako alderdi politiko aurrerakoia da. Yolanda Díazek bultzatu zuen.

2022ko maiatzaren 18an aurkeztu zuten ofizialki. Mugimenduak Espainiako hauteskunde orokorretan parte hartuko duen alderdia izan nahi du. 2023ko maiatzaren 31n, Espainian hauteskundeak aurreratu zirela iragarri ondoren, alderdia alderdi politiko gisa erregistratu zen Espainiako Barne Ministerioaren erregistroan, Movimiento Sumar izenarekin.

2022aren hasieran, Podemosen erabaki batzuek ez zuten Díazen babesa, eta, beraz, haiengandik urruntzea erabaki zuen. Urte bereko azaroaren 13an, Mónica Oltra, Ada Colau, Fátima Hamed eta Mónica García bezalako buruzagi politikoak Valentzian bildu ziren "gainerako politikei" buruz hitz egiteko. Hala ere, Sumarren aurkezpen ofiziala Madrilen egin zen, 2023ko apirilaren 2an.

2023ko ekainaren 9an, ezkerreko alderdiekin hauteskunde-akordio bat iragarri zuen, uztailaren 23ko hauteskunde orokorretara elkarrekin aurkezteko: Ahal Dugu, Ezker Batua, Catalunya en Comú, Compromís, Més per Menorca, Més per Mallorca, Verdes Equo, Chunta Aragonesista, Más País, Más Madrid, Batzarre, Proyecto Drago, Izquierda Asturiana eta Iniciativa del Pueblo Andaluz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lixiba (Manet)

***Lixiba*** edo ***Arropa garbiketa*** () Édouard Manet margolari frantsesak 1875ean egindako lana da. Lanean emakume bat lixiba-txorro batean arropa garbitzen ikusten da, lorez beteriko lorategi batean; irudia Batignolles auzoan kokatua da. Koadroa Barnes Fundazioan jasota dago.

## Ezaugarriak 
Erabili zuen teknika olio mihise gainean izan zen. Dimentsioak 145.4 x 114.9 zm. dira. Eszena oso idealizatuta dago; haurraren presentziak xamurtasuna gehitzen dio eszenari. 

## Historia 
Lan honek polemika handia eragin zuen. Parisko Saloiak erabat arbuiatu zuen obra 1876an. Garai hartarako bi aldiz probokatzailea zen lan hau: Manet, gai prosaiko eta naturalista bat aukeratzearekin bat, estilo inpresionista batean ere jorratu zuen. Baina pinturaren nolakotasun ukaezinak Stéphane Mallarméren interesa erakarri zuen, zeina pintorearen lagun leial bihurtuko baitzen eta bere idazkietan erabat defendatuko baitzuen. Azkenean, egileak berak erakutsi behar izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1979ko Nafarroako Itzulia

**1979ko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XVIII. ekitaldia izan zen. Urte honetan, bost etapaz osatu zen Itzulia (hirugarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Zangozan hasi eta Iruñean bukatu zen. 

## Taldeak
* Corcho-Zeus
* Moliner Vereco
* Cafés La Brasileña
* G.D. Reynolds
* Zeus
* Olympic
* Laborda-Cresa
* Barcelona-IAMP

## Etapak  
## Sailkapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alia Twal

**Alia Tawal** (Jordania) Jordaniako aerolinea komertzialen pilotua da .  Royal Jordanian Airlineseko kidea. 2016. urtean, Twal Liveryman aireko pilotuen konpainia ohoragarri formatu zen, eta posizio hori hartzen duen laugarren jordanoa bihurtu zen.

## Biografia 
Twal 2006an hasi zen hegan ikasten, eta Aqabako Aylako Abiazio Akademian graduatu zen (orain Airways Aviation Academy deitzen zaio). Hegaldi-irakaslea izan zen akademian, 2011n Royal Jordanian Airlinesekin bat egin baino hiru urte lehenago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kemalismo

thumb|Sei geziak, kemalismoaren ikurra
**Kemalismo**a edo **ideologia kemalista** (), **sei gezi** () ere deitua, turkiar ideologia politikoa da. Kemalismoa 1923an sortutako Turkiako Errepublikaren oinarrizko ezaugarriak definitzen dituen ideologia da. Ideologia Turkiako Mugimendu Nazionalak eta Kemal Atatürk liderrak garatu zuten. Kemalismoak, bere itzulpen praktikoa Atatürken erreformetan aurkitzen duenak, estatu-nazio moderno, demokratiko eta sekularra sortzea du helburu, positibismoaren, arrazionalismoaren eta Ilustrazioaren printzipioetan oinarritutako hezkuntza- eta zientzia-aurrerapenak gidatuta.

Sei gezirekin irudikatzen da: errepublikanismoa, populismoa, nazionalismoa, sekularismoa, estatismoa eta erreformismoa irudikatzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emakumea irakurtzen

***Emakumea irakurtzen*** () 1894an Henri Matisseren olioa zur gaineko margolan bat da, Gustave Moreauren Dekorazio Arteen Eskolan eta tailerrean trebatu zenean egina, eta, beraz, bere garai pertsonala eta "fauve" taldeko militantzia baino lehenagokoa. Georges Pompidou Zentroak utzita, Matisse du Cateau-Cambrésis museoan erakusten da.

## Deskribapena 
Emakume bat eserita irakurtzen dago. Bizkarrez ikusten da, aurpegia erakutsi gabe. Etxeko txoko batean dago, nahiko iluna eta dekorazio astun batez inguratuta. Dimentsioak 61,5 x 48 zm. dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://en.wikipedia.org/wiki/Woman_Reading?oldid=966291177#/media/File:Reading_henri_matisse.jpg Margolanaren erreproduzkioa.