Anna Haava

**Anna Haava**, jaiotzez **Anna Rosalie Haavakivi**, (Pala, Kodavere, 1864ko urriaren 15agreg./urriaren 3ajul. – Tartu, 1957ko martxoaren 13a) estoniar poeta, idazle eta itzultzailea izan zen. Estoniako Idazleen Batasuneko kide sortzaileetako bat izan zen 1922an.

## Bizitza 
thumb|August Weizenbergek 1889an sortutako Haavaren bustoaren kopia.
thumb|Anna Haava.
thumb|Anna Haavaren hilobia.

Anna Rosalie Haavakivi 1864ko urriaren 15ean jaio zen Kodaveren, gaur egungo Peipsiääre udalean, Estoniako ekialdean. Joosep Haavakivi eta Sohvi Janasten alaba zaharrena izan zen. Haavakivi landetxeko nekazari familian hazi zen Elisabet ahizparekin (1860-1893) eta Rudolf nebarekin (1870-1950).

1873an Anna Haavakivik hezkuntza formala jasotzen hasi zen Patasteko eta Saare-Vanamõisako eskoletan, eta 1880tik 1884ra Hoffmannen alemanezko ikastetxe pribatuan ikasi zuen Tartun. Tartuko Goi Mailako Nesken Eskolan, non alemanez ikasi zuen, etxeko irakasle tituluarekin graduatu zen, eta hori Estoniako emakumeen eskura zegoen goi-mailako hezkuntza jasotzeko aukera bakarra zen garai hartan. Handik gutxira maistra moduan hasi zen Tartuko haurtzaindegi batean.

Alemanez ikasten zuen bitartean, alemanezko izena jarri zioten, Anna Rosalie Espenstein, eta estoniar abertzale izan zen bizitza osoan.

### Obra 
Anna Haava poeta aktiboa izan zen bere helduaro osoan, 22 urterekin hasi eta zahartzarora arte. Lehen poema *Postimees* egunkarian argitaratu zuen, Lydia Koidula estoniar poeta nabarmena 1886ko udan hil ostean. Poemak *Koidulale* () izenburua zuen eta *Üks Eesti neiu* () izengoitiaz sinatuta zegoen. Geroago, Haavak beste idazlan ugari kaleratu zituen.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1930: Arranoaren Gurutze Ordena (III. klasea)
* 1935: Estoniako Gurutze Gorriaren Ordena (II. klasea)
* 1954: Estoniako Sobietar Errepublika Sozialistako herri idazlea
* Ohorezko Intsigniaren ordena
* *Põhjamaa lapsed (Me oleme põhjamaa lapsed)* (1934)
* *Sa minu püha kodumaa pind* (1935)
* *Ah, mis raske ilmas rännata*
;Juhan Aavik
* *Oh, ma isegi ei tea* (1916)
* *Kui kandle keeled katkevad* (1917)
* *Kalamehe mõrsja* (1941)
* *Õitselind* (1942)
* *Käokene, kuldalindu* (1943-1947)
* *Hõiska, sa rahvas* (1944)
* *Meie Mihkel* (1950-1955)
* *Kuldakallis kodumaa* (1964)
* *Lenda, lepatriinuke* (1970)
;Priit Ardna
* *Hilised lilled* (1923)
* *Põhjamaa lapsed* (1924)
* *All järvel õitseb valge roos* (1929)
* *Üksainus kord* (1929)
* *Sina vaikiv, sügav öö* (1936)
* *Miks on su silmad nii muutunud* (1936)
;Edgar Arro
* *Lind läks magama* (1955)
* *Ei mina ütle ühelegi* (1955)
;Gustav Ernesaks
* *Nõmmelill* (1973)
* *Meie* (1981-1983)
;Miina Härma
* ''Kui sa tuled, too mull' lilli* (1895)
* *Ei saa mitte vaiki olla* (1896)
* *Sa tead ju küll* (1925)
* *Meie, saatusest valitud* (1934)
* *Metsapiigad*
;Karl August Hermann
* *Ära küsi* (1889)
* *Üleilmlik õnn* (Karl August Hermann)
;Otto Benedikt Hermann
* *Ei saa mitte vaiki olla* (1908)
* *Ütelge* (1926)
* *Armastus*
* *Kevade*
* *Otsata õnnel hõiskab mu rind*
* *Suveööl*
* *Ta närtsib nagu lilleke*
* *Unenägu*
;Herman Känd
* *Haige* (1929)
* *Kevadelaul* (1929)
* *Nõmmelill* (1929)
* *Sügise* (1929)
* *Kui mina kalmule kahvatan* (1935)
* *Sinu hiilgus* (1939)
* *Nii ta on* (1940)
* *Miks ruttad, väsinud rändaja?*
;Artur Kapp
* *Õhtul* (1905)
* *Põhjamaa lapsed* (1937)
;Eugen Kapp
* *Meie* (1965)
* *Kaks akvarelli nõmmelillest* (1977)
* *Järv leegib eha paistel* (1978)
* *Ju metsahaljus kahvatab* (1979)
* *Kui kandlekeeled katkevad* (1986)
* *Ei saa mitte vaiki olla*
* *Kalamehe mõrsja*
* *Sellepärast*
;Alfred Karindi
* *Kurval tunnil* (1924)
* *Nõmmelill* (1924)
* *Küla mull’ ütleb* (1925)
* *Käokene, kuldalindu* (1927)
* *Ei mina ütle* (1928)
* *Lootus* (1928)
* *Oh, kuidas pean su nime kiitma* (1936)
* *Pärga palmin* (1936)
* *Vaikiv öö* (1936)
* *Öölaul* (1937)
* *Sind tervitame, kuldapäike* (1937)
* *Päike* (1941)
* *Minu vanaema*
* *Mu südames on pühapäev*
* *Sa minu püha kodumaa pind*
;Cyrillus Kreek
* *Tule koju* (1911)
* *Unes nägin* (1911)
* *Nõmmelill* (1912)
* *Tal on tarkust küllalt* (1912)
* *Oh ma isegi ei tea* (1915)
* *Eks me siis imesta* (1928)
* *Valvates*
;Heino Lemmik
* *Õhtul* (1952)
* *Isamaja* (1954)
* *Soov* (1957)
* *Järv leegib eha paistel* (1960)
* *Nõmmelill* (1960)
* *Meie Mihkel*
;Mihkel Lüdig
* *Laevnik* (1901)
* *Valvates* (1902)
* *Üks pisar veereb* (1903)
* *Ühest vaiksest pühast hiiest* (1908)
* *Üks pisar veereb vaikselt* (1909)
* *Sääl kord kasvab kaunis kodu* (1919)
;Ester Mägi
* *Mul on tare taeva all* (1964)
* *Suur ja vaikne* (1964)
* *Dona nobis pacem* (1992)
;Eduard Oja
* *Põhjamaa lapsed* (1928)
* *Unustus* (1930)
* *Me olime nagu lapsed* (1931)
* *Ööpoeem* (1933)
;Riho Päts
* *Kalamehe mõrsja* (1958)
* *Päikesetõusul* (1962)
* *Laula, linnuke* (1967)
* *Ema, ae!*
;Kaljo Raid
* *Järv leegib eha paistel*
* *Me oleme põhjamaa lapsed (Põhjamaa lapsed)*
;Mart Saar
* *Hoia vahest aken lahti* (1904)
* *Mis on luule paljalt sõnas?* (1904)
* *Hoia vahest aken lahti* (1904-1921)
* *Ööpiku surm* (1907)
* *Kui lillekene nurmel* (1907-1921)
* *Sääl* (1911)
* *Soov* (1919)
* *Käokene, kuldalind* (1921)
* *Oh kodumaa!* (1922)
* *Sinilillekesed* (1923)
* *Kõige parem inimene* (1935)
* *Meie Mihkel* (1935)
* *Sa ole suurem kui su saatus* (1936)
* *Kalamehe mõrsja* (1937)
* *Lenda, lepatriinuke* (1937)
* *Ei oma õnne peita* (1950)
* *Sa kõige armsam mulle* (1954)
* *Lill ja liblikas* (1955)
* *Ju valgus tõstab tiibu* (1956-1959)
* *Minu vanaema* (1957)
* *Oh kevade, oh kullane* (1959)
* *Ikka sõnatumaks huuled*
* *Sinu vanaema*
* *Üks ainus kord*
;Juhan Simm
* *Im Frühling (Kevadel)* (1913)
* *Vahva ja vaga* (1921)
* *Ei tule uni* (1927)
* *Mina kuulsin* (1929)
* *Siis aga ilmub tema ise* (1948)
* *Sõda* (1955)
* *Üks on minul püham koda* (1959)
* *Meie Mihkel*
* *Sääl, kus lained*
;Vladimir Tarkpea
* *Ants ja Aino*
* *Armastusest*
* *Kullakesed, mis sellest küll saab*
* *Mihkel ja Miina*
* *Pool õigust*
;Konstantin Jakob Türnpu
* *Uinu* (1888-1891)
* *Lauluke* (1892-1901)
* *Nõmmelill* (1892-1901)
* *Tasa, tasa (Valvates)* (1893)
* *Üks ainus kord* (1893)
* *Igatsus* (1890eko hamarkada)
* *Ainult sulle*
* *Oh võiksin*
;Adolf Johannes Vedro
* *Metsapiigad* (1927)
* *Kalamehe mõrsja*
* *Kuldne koit*
* *Meie Mihkel*
;Aado Velmet
* *Kuulus kangur (Ennäe neidu)* (1948-1957)
* *Järv leegib eha paistel* (1957)
* *Humoresk* (1961)
* *Sind teretame, kuldapäike*
;Tuudur Vettik
* *Põhjamaa lapsed* (1937)
* *Ei saa mitte vaiki olla* (1938)
* *Ei mina ütle...* (1944)
* *See oli siis* (1959-1960)
* *Kui sa tuled, too mull' lilli*
* *Oled armas*
;Leonhard Virkhaus
* *Sind teretame, kuldapäike* (1931)
* *Meie tahame elada*
;Enn Võrk
* *Kevadelaul* (1922)
* *Eks me siis imesta* (1924)
* *Ehitagem rahukojad* (1934)
* *Mu süda usub* (1935)
* *Siis* (1935)
* *Hääd ööd (Hääd und)*
* *Suur kontsert*
;Beste musikagileak
* *Tuksuv süda* (Aleksander Läte, 1901)
* *Lembitu tütar* (Artur Lemba, 1908)
* *Metsapiigad* (Olav Roots, 1923)
* *Siis olgu!* (Juhan Jürme, 1920ko hamarkada)
* *Ei saa mitte vaiki olla* (Peeter Laja, 1944)
* *Ei saa mitte vaiki olla* (Adalbert Wirkhaus, 1951)
* *Hoia vahest aken lahti* (Anti Marguste, 1954)
* *Kesk sügavas laanes* (Hillar Kareva, 1956)
* *Tõnu tahtis bassi laulda* (Anatoli Garšnek, 1963)
* *Nõmmelill* (Hans Hindpere, 1965)
* *Järv leegib* (Roman Toi, 1968)
* *Meie* (Ants Sõber, 1969)
* *Ei saa mitte vaiki olla* (Raimond Lätte, 1979)
* *Lill* (Gennadi Podelski, 1979)
* *Järv leegib eha paistel* (Veljo Tormis, 1986)
* *Nõmmelill* (Lembit Avesson, 1989)
* *Kägu kukub kuusemetsas* (Boris Kõrver)
* *Kesk sügismetsas* (Uno Naissoo)
* *Mehelemineku laulud* (Lepo Sumera)
* *Sina oled kelm* (Aleksander Eduard Thomson)
* *Tormides valmivad kangelased'' (Lembit Veevo)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak