open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sasikarraspina

**Sasikarraspina** (*Morchella semilibera* edo *Mitrophora semilibera*) *Morchellaceae* familiako onddo espezie bat da. Jateko ona, baina ez beste *Morchella* espezieak bezain mamitsua. Luzaroan egoztea komeni da, toxinak eta usain txarra kentzeko. Hobe oina kentzea, kapelatik erraz bereizten da eta.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 6 cm artekoa. Hutsa, konikoa, beheko erdia libre, arre-lehoi kolorekoa edo marroi-grisaxka, luzetarako zain beltzaxkez apaindua, zeharkako zainek eta zain zeiharrek elkartua, albeolo irregularrak osatuz.

**Hanka:** Hutsa, zurixka, luzanga, zilindrikoa, zimurtsua eta ildaskatua.

**Haragia:** Zurixka edo okre zurbil kolorekoa, gogorra, hauskorra, zapore eta usain nabarmenik gabea.

**Etimologia:** *Morchella* terminoa "morchel" hitzetik dator, onddoetarako alemaniar hitz zahar batetik.

## Jangarritasuna 
Jateko ona baina,  beste *Morchella* batzuk  baino haragi gutxiago du eta kaskarragoa da. Ondo egosi gabe ez kontsumitzea gomendatzen da.

### Nahasketa arriskua 
*Verpa bohemica* delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian, zumarren eta antzeko beste zuhaitz batzuen ondoan, hezeguneetan eta itzaletan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Azoreak, Europa, Errusia, Kaukasia, Kazakhstan, Hego Korea, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Mitratxo laranja

**Mitratxo laranja** (*Mitrula paludosa*) *Sclerotiniaceae* familiako onddo espezie bat da. Ezinda janaria prestatzeko erabili, haragi gutxi du. Oso ohikoa ez izan arren, ateratzen denean talde handietan egiten du.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 2 - 6 cm garai eta 0,5 - 1 cm zabal. Arrauzkara formako borra kamuts baten itxura du, hauskorra, barnehutsa, horia edo laranja kolorekoa.

**Orriak:** Ez du orririk.

**Hanka:** 2 - 3 cm-ko luzera eta 0,2 - 0,3 cm-ko lodiera. Luzanga, mehea, zurixka, kapelatik guztiz bereizita.

**Haragia:** Hauskorra eta mehea.

**Etimologia:** *Paludosa* epitetoa bere habitatetik dator.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
*Leotia lubrica* delakoarekin, hau likatsua da eta perretxiko guztia horixkagoa da, eta *Spathularia flavida* espeziearekin, honek espatula forma du; batak ere ez du balio sukaldaritzarako.

## Sasoia eta lekua 
Urria da eta udaberrian agertzen da, urmaeletan eta eremu zingiratsuetan, uretan usteltzen ari diren hostoerorkorren hostoetan eta pinu orratzetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia, Hegoafrika.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Ardagai mehe

**Ardagai mehea** (*Lenzites betulina*) *Polyporaceae* familiako onddo espezie bat da. Larrukara da, ezin da jan. 

Sinonimoak: *Trametes betulina*, *Merulius betulinus*, *Daedalea betulina*, *Agaricus hirsutus*, *Cellularia betulina*, *Merulius squamosus*, *Lenzites betulinus var. betulinus*, *Lenzites betulinus f. betulinus*, *Lenzites ochracea*, *Daedalea variegata*, *Agaricus taeniatimpictus*, *Lenzites variegata*, *Lenzites betulina f. variegata*, *Lenzites betulina subsp. variegata*, *Lenzites flaccida var. variegata*, *Lenzites berkeleyi*, *Lenzites betulina var. berkeleyi*, *Lenzites betuliniformis*, *Lenzites connata*, *Lenzites cyclogramma*, *Lenzites hispida*, *Lenzites japonica*, *Cellularia japonica*, *Lenzites junghuhnii*, *Cellularia junghuhnii*, *Lenzites isabellina*, *Lenzites pertenuis*, *Lenzites subbetulina*, *Daedalea interrupta*, *Cellularia interrupta*, *Lenzites interrupta*, *Gloeophyllum hirsutum*, *Sesia hirsuta*, *Lenzites umbrina*, *Cellularia umbrina*, *Agaricus versicolor*, *Cellularia versicolor*, *Daedalea versicolor*, *Agaricus coriaceus*, *Apus coriaceus*, *Merulius alutaceus*, *Boletus versicolor*, *Daedalea coriacea*, *Cellularia hirsuta*, *Lenzites pinastri*, *Cellularia pinastri*, *Lenzites sorbina*, *Cellularia sorbina*, *Agaricus tomentosus*, *Lenzites cinnamomea*, *Daedalea cinnamomea*, *Cellularia cinnamomea*, *Gloeophyllum cinnamomeum*, *Daedalea betulina var. velutina*, *Cellularia velutina*, *Lenzites betulina var. velutina*, *Lenzites betulinus var. velutinus*, *Lenzites flaccida var. nitens*, *Lenzites flaccida f. nitens*, *Lenzites subbetulinus*, *Lenzites sorbinus*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 12 cm-ra arteko diametrokoa eta 1,5 cm-ko lodierakoa; dimidiatua edo irregularra, goiko aldean tomentu apur batekin, normalean gune zentrokideekin; kolore aldakorrak: zurixka, krema kolorekoa, grisaxka, marroi-gorrixka.

**Orriak:** Hainbat modutan anastomosatuak, kolorea: Zurixkatik krema-okre antzekora

**Haragia:** Zurruna, zurixka, orriak baino argiagoa.

**Etimologia:** *Betulina* epitetoa urkietan hazten delako da.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Lenzites warnieri* delakoarekin, urria, lodiagoa, 1,5 cm-tik 4 cm-ra, noduludun gainazala du eta orriak laster hori-azafrai kolorea hartzen dute.

## Sasoia eta lekua 
Arrunta da urte osoan, gehienetan hostozabaletan. Batez ere urkietan.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Galeria 

Fitxategi:Lenzites betulina 2.jpg
Fitxategi:Lenzites betulina bat.jpg
Fitxategi:Lenzites betulina 3.jpg
Fitxategi:Lenzites betulina 4.jpg
Fitxategi:Lenzites betulina bost.jpg
Fitxategi:Lenzitez betulina sei.jpg
Fitxategi:Lenzites betilina zazpi.jpg
Fitxategi:Lenzites betulina zortzi.jpg
Fitxategi:Lenzites betulina bederatzi.jpg
Fitxategi:Lenzites belutina hamar.jpg

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Ardagai erraldoi

thumb|Ardagai erraldoia azpitik ikusita.
thumb|Ardagai erraldoia goitik ikusita.

**Ardagai erraldoia** (*Meripilus giganteus*) *Meripilaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria, haritsua delako eta akre usain desatsegina duelako. Esteetako arazoak eragin ditzake. Pena da, onddo honek metro bat luze eta 9 kilo har ditzakeelako.

Sinonimoak: *Clavaria aequivoca*, *Boletus acanthoides*, *Boletus cornutus*, *Polyporus giganteus*, *Polyporus acanthoides*, *Merisma giganteus*, *Merisma acanthoides*, *Cladomeris acanthoides*, *Cladomeris gigantea*, *Caloporus acanthoides*, *Cladomeris gigantea var. fumosa*, *Polypilus giganteus*, *Grifola gigantea*, *Grifola acanthoides*, *Flabellopilus giganteus*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 20-50 cm-koak dira, eta, oinarrian soldatuak bezala daude, teilatu bateko teilak bezala gainjarriak zati batean, elastikoak, ertza irregularki gingilduna eta bihurgunetsua, tolestura sakonekin, arre gorrixka, gris-okrea edo arre-gaztaina kolorekoa, baina krema kolorekoa ertzean; gainazal belusduna du, pikortsua ertzean; erabat zimurtsuak erradialki, askotan zerrenda zentrokideen bidez zonatua, kolore pixka bat gehiagorekin. 40 kilotik gorako perretxikoak aurkitu dira.

**Tutuak:** Berandu sortzen dira, perretxiko nahiko garatuek ere azalera emankorra erabat leuna baitute. Zuriak, gero horiak.

**Poroak:** Txikiak, krema kolorekoak, okre zurbilak hasieran eta gero krema ilunera pasatzen dira, ukitzean edo lehortzean belztu egiten dira.

**Hanka:** Ez du oinik, kapelen oinarriak elkarren artean soldatzen dira, masa irregular bat eratzeko.

**Haragia:** Haritsua, larrukara samarra, zuria, gorrixka airearekin kontaktuan, eta azkenean belztu egiten da. Airean lehortzen utziz gero, perretxiko guztia belzten da zahartzean. Usain bizia, nahiko atsegina eta zapore garratzekoa.

**Etimologia:** *Meripilus* terminoa grekotik dator, parte esan nahi duen "meris" hitzetik, parteen errepikapenetik eta kapela esan nahi duen "pilos hat"- etik. *Giganteus* epitetoa berriz latinetik dator, erraldoi esan nahi duen "giganteus" hitzetik. Bere neurriengatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria, gogorra eta larrukara delako. Arazo gastrointestinalak ere eragin ditzake.

### Nahasketa arriskua 
*Grifola frondosa* delakoarekin, honen kapelak ugariagoak eta txikiagoak dira, zimurtsuak, pruinadunak eta gris-gamuza kolorekoak. *Bondarzewia montana* delakoarekin, trinkotasun eta forma berekoa, ez da belzten eta izeietan bakarrik ateratzen da. *Dendropolyporus umbellatus* espeziarekin, honek loreak bezala kapela zirkularrak ditu.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, pagoen eta haritzen motzondoetan.

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Kanada, Mexiko, Kolonbia, Txile, Europa, Errusia, Maldivak, Japonia, Antartika, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Ahuntz-bizar

**Ahuntz-bizarra** (*Hericium erinaceus*) *Hericiaceae* familiako onddo espezie bat da. Ale gazteen zati mamitsua jateko ona da, baina ez biltzea gomendatzen da, espezie urria, arraroa eta ederra baita.

Sinonimoak: *Martella echinus*, *Manina cordiformis*, *Hydnum hystricinum*, *Clavaria caput-medusae*, *Hericium caput-medusae*, *Hericium echinus*, *Hericium erinaceus var. ß subterranea*, *Hericium hystrix*, *Hericium hystrix var. ß scoparium*, *Hydnum caput-medusae*, *Clavaria erinaceus*, *Clavaria conferta*, *Hericium grande*, *Steccherinum quercinum*, *Hydnum hystrix*, *Hydnum echinus*, *Hydnum grande*, *Hericium erinaceus subsp. unguiculatum*, *Hericium cardium*, *Merisma caput-medusae*, *Merisma hystrix*, *Hericium commune*, *Hydnum unguiculatum*, *Hydnum omasum*, *Dryodon erinaceus*, *Dryodon caput-medusae*, *Hericium hystricinum*, *Hydnum erinaceus var. caput-medusae*, *Martella hystricinum*, *Dryodon juranum*, *Hydnum juranum*, *Martella hystrix*, *Dryodon erinaceus f. caput-medusae*, *Hericium erinaceus f. caput-medusae*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Biribildu samarra, 10 - 30 cm-ko zabalera eta 10 - 15 cm-ko altuera du, oinarri motza eta zabala du, zurezko substratuarekin bat egiteko. Errezeptakulu guztia adarkatu gabeko orratzez estalita dago, luze samarrak, (2 - 5 cm luze) flexuosoak, hauskorrak, zurixkak edo krema zurbilduak gaztetan eta okre-krema kolorekoak zahartzean.

**Haragia:** Zuria, sendoa eta elastikoa, Fruta usain atsegina du eta zapore gozoa.

**Etimologia:** *Erinaceus* epitetoa latinetik dator, kirikino esan nahi duen *"ericius"* hitzetik. Kirikinoaren antza duelako.

## Jangarritasuna 
Jateko ona gaztetan.

### Nahasketa arriskua 
*Hericium clathroides* delakoarekin, honek orratz adarkatuak ditu, desberdinak eta irregularki banatuak.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenetik negura, hostogalkorren enborretan (*Quercus*, *Fagus*, *Fraxinus*).

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Groenlandia, Costa Rica, Kolonbia, Europa, Errusia, Iran, Turkia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Hego Korea, Japonia, Txina, Taiwan, Thailandia, Australia.

## Espeziearen egoera 
Aranzadi Elkartearen arabera, ahuntz-bizarra desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Galanperna zokousain

**Galanperna zokousaina** (*Cystoderma amianthinum*) *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da toxikoa, baina jangarria ere ez, usain sendo eta desatsegina baitu eta zaporegabea da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa. Kolorea asko aldatzen da, gehienetan hori-okretik hori-herdoil kolorera. Ganbila, ondoren laua, batzuetan titi batekin, pikortsu-irintsua edo pixka bat ezkatatsua. Sarritan erradialki kizkurrekin eta ertza bananduta dauden hegal pikordun batez estalita. 

**Orriak:** Zurixkak edo zuri-horixkak, ez oso estu, desberdinak, itsatsiak eta kolore bereko orritxo ugarirekin.

**Hanka:** Zilindrikoa, mehea eta luzea. Hori argia eraztunaren gainetik, pikortsua azpitik eta kapelaren kolore berekoa.

**Haragia:** Horixka, mehea eta fina. Usaina nahiko handia du.

**Etimologia:** *Cystoderma* terminoak azala anpuluekin edo garatxoekin dituela esan nahi du. *Amianthinum* epitetoa latinetik dator, amiantoari datxekiola esan nahi duen "Amianthinum" hitzetik. Haritsua delako.

## Jangarritasuna 
Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Cystoderma granulosum* delakoarekin, lehoi kolorekoa. *Cystoderma cinnabarinum*-ekin, kolore ederrekoa, gorri-zinabrio kolorea du bai kapelan eta bai oinean. *Cystoderma haematites*-ekin, oin sendoagoa du eta gorri-ardo kolorea. *Cystoderma carcharias*-ekin, haragi kolore zurbila du. *Cystoderma ambrosii*-ekin, honek kolore zuria du.

## Sasoia eta lekua 
Udaberritik udazkenera, erretxinadun basoetan, batez ere lurzoru hezeetan.

### Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Asiako iparraldea, Zeelanda Berria.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Zare zinabrio

**Zare zinabrio** edo **sare zinabrioa** (*Cortinarius cinnabarinus* edo *Dermocybe cinnabarina*)  *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez kontsumitzea gomendatzen da, *Cortinarius orellanus* hilgarriaren hantzekoa delako.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 6 cm arteko diametrokoa, gorri-zinabrio kolore eder batekoa, kanpai itxurakoa edo ganbila. Gainazal lehorra du, distiratsua, zuntz-zetadunak edo zerbait ezkatatsua.

**Orriak:** Itsatsiak, zabal, lodi samarrak eta orritxoekin, txapelaren kolorekoak baino ilunagoak, eta esporek arre-kanela kolorea ematen diote.

**Hanka:** 4-7 x 0,4-0,7 cm-koa. Kapelaren kolorekoa, oinarrira pixka bat lodituta eta puntan amaitzen da, non sarritan kolore gorri-zinabrio koloreko mizelio-sustraiak ikusten diren.

**Haragia:** Mehea, hauskorra, zinabrio kolorekoa. Errefau usaina du.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza, gortinarik dator, gortina eta guzti, errezelaren  hondakin bereizgarriak direla eta. *Cinnabarinus* epitetoa grekotik dator, zinabrioa bezalako gorria esan nahi duen *"kinnabarinos"* hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Baztertzekoa. Hilgarria den *Cortinarius orellanus* gertu dagoenez, ez da komeni kontsumitzea.

### Nahasketa arriskua 
Beste *Dermocybe* batzuk ere badaude, kolore gorrikoak edo gorri-zinabrio kolorekoak. Hurbilen dagoena eta antzekoena *Dermocybe sanguinea* da, baina honen habitata koniferoen basoak dira eta ez pagoenak.

## Sasoia eta lekua 
Udazkeneko espeziea da; ez da ez ugaria, ez ohikoa eta bakarrik pagadietan ateratzen da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Costa Rica, Europa, Errusia, Japonia, Taiwan eta Australia.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Galanperna arrosa

**Galanperna arrosa** (*Cystoderma carcharias*) *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez du balio gastronomikorik.

Sinonimoak: *Lepiota carcharias*, *Agaricus carcharius*, *Agaricus granulosus var. carcharias*, *Lepiota granulosa var. carcharias*, *Mastocephalus carcharias*, *Armillaria carcharias*, *Agaricus granulosus subsp. carcharias*, *Lepiota granulosa subsp. carcharias*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 4 cm arteko diametrokoa, gris-gorrixka kolorekoa edo haragi kolore zurbilekoa. Ganbila, gero laua erdian tutu batekin eta pikor finez estalia. Kapelaren ertzak kolore bereko lihazki pikortsuak izaten ditu.

**Orriak:** Zuriak edo zuri-horixkak, desberdinak, ez dute sabelik, itsatsiak edo dekurrente samarrak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak

**Hanka:** Zilindrikoa, erraboildun samarra, eraztunaren azpitik pikortsua; kapelaren kolore bereko eraztuna, baina zerbait argiagoa.

**Haragia:** Zurixka edo zurbila, ez oso lodia, zapore leunekoa eta usain ahulekoa, ezatsegina.

**Etimologia:** *Cystoderma* terminoak azala anpuluekin edo garatxoekin dituela esan nahi du. *Carcharias* epitetoa grekotik dator, zorrotza esan nahi duen "karkaròs" hitzetik. Bere kapelaren itxuragatik.

## Jangarritasuna 
Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Cystoderma granulosum* delakoarekin, honek kolore marroixka du. *Cystoderma cinnabarinum* espeziarekin, honek kapela eta oina kolore gorri eder batekoa ditu. *Cystoderma haematites* perretxikoarekin, honek hanka sendoagoa du eta kolore gorri bizia. *Cystoderma amianthinum*-arekin, hori-okre kolorekoa.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Nahiko arrunta, batez ere erretxinadunen basoetan.

### Banaketa eremua 
Errusia, Kenya, batez ere Europa, Ipar Amerika.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Katilu zaintsu

**Katilu zaintsua** (*Disciotis venosa*) *Morchellaceae* familiako onddo espezie bat da. Jan daitekeen espeziea da, kloro edo lixiba usaina desagertu egiten baita egosten denean, eta beharrezkoa da gordinik toxikoa izan daitekeelako.

## Deskribapena 
**Apotezioa:** 15 cm arteko diametroa duen kopa itxurako bat. Ertz lobulatua du, heltzean izurtua eta gaztetan kurbatua. Arre koloreko himenioa, argiagoa edo ilunagoa eta erditik hasita tolesturaz ildaskatua. Kanpoko aldea zurixka edo okre samarra eta pixka bat furfurazeoa.

**Hanka:** Laburra, 1 cm artekoa, lodia eta sustrai itxurakoa.

**Haragia:** Mehea, hauskorra eta zukutsua. Lixiba usain bereizgarria du eta zapore gozoa.

**Etimologia:** *Disciotis* hitzak belarri itxurako diskoa esan nahi du. *Venosa* epitetoa latinetik dator, zaintsua esan nahi duen *"venosus"* hitzetik. Zainak dituelako.

## Jangarritasuna 
Jateko ona, kloro usaina izan arren, egostean desagertu egiten da.

### Nahasketa arriskua 
Beste *Peziza* batzuetatik erraz bereizten da, bere tolesturak eta usainagatik.

## Sasoia eta lekua 
Udaberriaren hasieran agertzen da. Ibai eta erreka bazterretako leku belartsuetan eta hezeetan hazten da. *Morchella esculenta* perretxikoarekin batera agertzen da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kirgizistan, India eta Japonia.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Azpiarrosa hankaberde

**Azpiarrosa hankaberdea** (*Entoloma incanum*) *Entolomataceae* familiako onddo espezie bat da. Balio gastronomokorik gabea. Haragi gutxi du eta gainera zapore desatseginekoa.

Sinonimoak: *Agaricus carneovirens*, *Agaricus sowerbyi*, *Agaricus euchlorus*, *Agaricus viridifluens*, *Leptonia euchlora*, *Leptonia incana*, *Nolanea carneovirens*, *Rhodophyllus chloropolius var. incanus*, *Rhodophyllus euchlorus*, *Nolanea viridifluens*, *Leptonia murina*, *Nolanea euchlora*, *Nolanea incana*, *Latzinaea viridifluens*, *Latzinaea carneovirens*, *Hyporrhodius euchlorus*, *Hyporrhodius incanus*, *Hyporrhodius viridifluens*, *Hyporrhodius carneovirens*, *Rhodophyllus incanus*, *Leptonia incana var. citrina*, *Entoloma incanum var. citrinobrunneum*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 1,5 eta 3 cm arteko diametrokoa, kanpai itxurakoa, ganbila, erdian sakonune sakon batekin; hori berdexka kolorekoa edo lehoi koloreko berdexka, zuntzexka erradial ilunagoekin. Ertza gutxi ildaskatua. Zuntzezko eta ezkatazko kapela .

**Orriak:** Nahiko zabal, zabalak, hasieran zurixkak, gero esporek tindatuak.

**Hanka:** Luzea, zilindrikoa, mehea, hori-berdexka kolorekoa; ilupaduna oinarrian, zuria.

**Haragia:** Hori-berdexka kolorekoa, oso mehea; ukituz edo igurtziz urdindu egiten da, usaina eta zaporea ez ditu atseginak.

**Etimologia:** *Entoloma* grekotik dator: ertza barrurantz biribildua.

## Jangarritasuna 
Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
Bere ezaugarriak direla eta, nahastea zaila da.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Bide ertzetan, basoen ertzetan, zelaietan etab.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kolonbia, Bolivia, Txile, Europa, Errusia, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Basahuntz-boilur

**Basahuntz-boilurra** (*Elaphomyces granulatus*) *Elaphomycetaceae* familiako onddo espezie bat da. Usain handia du, oreinak eta beste animalia batzuk erakartzen ditu (erbiak, basurdeak), baina ez da gizakientzat jateko modukoa, usain txarra duelako.

Sinonimoak: *Lycoperdon cervinum*, *Sphaeria cervina*, *Lycoperdon aprugnum*, *Lycoperdon muscorum*, *Tuber cervinum*, *Hypogaeum cervinum*, *Scleroderma cervinum*, *Elaphomyces officinalis*, *Elaphomyces cervinus*, *Phymatium fulvum*, *Elaphomyces leucocarpus*, *Ceraunium granulatum*, *Elaphomyces vulgaris var. ß granulatus*, *Lycoperdastrum cervinum*, *Elaphomyces cervinus var. leucocarpus*, *Scleroderma vulgare var. cervinum*, *Scleroderma aurantium var. cervinum*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 1 eta 4 cm arteko neurrikoa, biribildua edo obala, globo itxurako tuberkulu baten antzekoa, pikortsua, garatxo txikiz estalia eta honek itxura tipikoa ematen dio. Hori-buztin kolorekoa edo hori-lasto mate kolorekoa, bukaeran marroi ilun kolorekoa. Azal lodi samarra, 1 mm-tik gorakoa. Lurpekoa da.

**Haragia:** Exoperidioa, ebakita, arre zurbila edo gorri-ardo kolorekoa, zainik gabea; gleba hauts-itxurako masa bihurtzen dena, gris-beltzaxka. Baratxuri usain nabarmena du.

**Etimologia:** *Elaphomyces* terminoa grekotik dator eta oreinen onddoa esan nahi du. *Granulatus* epitetoa latinetik dator, pikortsua esan nahi duen "granulatus" hitzetik. Azalean dituen pikorrengatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Beste *Elaphomyces* batzuekin, hala nola *Elaphomyces muricatus* zain argiekin,  hau *Cordyceps ophioglossoides* delakoak parasitatzen du, eta *Elaphomyces variegatus* delakoarekin ere bai, hau txikiagoa da, eta pagoen basoetan ateratzen da. *Elaphomyces granulatus*, *Cordyceps capitata* espezieak parasitatzen du.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenenaren hasieran nahiko ohikoa; pagoen basoetan eta, bereziki, koniferoetan. Perretxiko hau asko gustatzen zaie basoko animaliei, erbiei, oreinei eta abarri, usainak erakarrita, lurra zulatzen dute aurkitu arte.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Japonia, Himalaiako eremua, Australia, Zeelanda Berria, Taiwan eta Txile.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azpiarrosa klorousain

**Azpiarrosa klorousaina** (*Entoloma rhodopolium*) *Entolomataceae* familiako onddo espezie bat da. *Entoloma lividum* delakoak baino gaitz gastrointestinal arinagoak eragiten dituen espezie toxikoa da.

Sinonimoak : *Agaricus repandus*, *Agaricus hydrogrammus*, *Agaricus flexuosus*, *Hypophyllum cineritium*, *Agaricus rhodopolius* (Basionimoa), *Rhodophyllus rhodopolius*, *Hyporrhodius hydrogrammus*, *Rhodophyllus rhodopolius var. aleuriosmus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 6 (7) cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik lau-ganbilera, eta batzuetan apur bat hondoratuta. Ertz uhindua, apur bat ildaskatu-krenulatua, batzuetan pitzatua eta zahartzean kurbatutik laura. Azal higrofanoa eta leuna; beix koloretik marroi argira doana, eta eguraldi hezean eta lehorrean gris-arrexkatik okre antzekora doan kolorekoa, oliba koloreko erreflexuekin eta satinatua.

**Orriak:** Nahiko estu, adnatatik hasi eta emarginatu-dekurrenteetara, eta tartekatutako orritxoekin; hasieran zurixkak eta, azkenik, zahartzean arrosa kolorekoetatik teila kolorekoetara.

**Hanka:** 5 - 10 x 0,3 - 0,8 cm-ko zilindrikoa, hauskorra, zahartzean barnehutsa, zeta antzekoa eta luzetara zuntzezkoa; kolore zurixka-grisaxkakoa beixera doana eta zahartzean horixkarako joerarekin.

**Haragia:** Hauskorra, mehea eta zurixka; lixiba edo nitro usainekoa eta zapore desatseginekoa.

**Etimologia:** *Entoloma* grekotik dator: ertza barrurantz biribildua. *Nidorosum* epitetoa berriz latinetik dator, usaintsua esan nahi duen "nidorosus" hitzetik. Bere usainagatik.

## Toxikotasuna 
Sindrome gastroenteritiko arinak eragiten dituen espezie toxikoa.

### Nahasketa arriskua 
*Entoloma nidorosum* delakoarekin eta *Entoloma majaloides* espeziarekin, honek ia ez du usainik eta zaporegabea da eta *Populus*, *Ulmus*, *Salix*  edo *Betula* zuhaitzetan hazten da.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Hostozabal eta koniferoen baso hezeetan hazten da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, Islandia, Kanariak, Svalbard, Europa, Errusia, Kaukasia, Iran, Hego Korea, Japonia, Txina, Australia.

## Galeria 

Fitxategi:Azpiarrosa klorousaina goitik.jpg|Azpiarrosa klorousaina goitik.
Fitxategi:Azpiarrosa klorousainak.jpg|Azpiarrosa klorousainak.
Fitxategi:Azpiarrosa klorousaina azpitik.jpg|Azpiarrosa klorousaina azpitik.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Azpiarrosa goiztar

**Azpiarrosa goiztarra** (*Entoloma clypeatum*) *Entolomataceae* familiako onddo espezie bat da. Jateko ona da denbora askoan prestatzen bada, baina gordinik astuna da. Perretxiko arriskutsua da, beste *Entoloma* toxiko batzuekin nahas daitekeelako.

Sinonimoak: *Agaricus intybaceus*, *Amanita clypeata*, *Agaricus fertilis*, *Hypophyllum papillare var. firmus*, *Agaricus fertilis var. ß intybaceus*, *Agaricus phonospermus var. ß intybaceus*, *Rhodophyllus clypeatus*, *Hyporrhodius clypeatus*, *Entoloma strictius var. irregulare*, *Entoloma bahusiense*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, 12 cm-ra irits daitekeena. Ezkutu baten forma du, izenak adierazten duen bezala. Gaztetan ezkila formakoa, gero laua eta titiduna, ertz izurtua, leuna, higrofanoa. Arre kolorekoa edo gris-horixka, orban erradial gris ilun samarrekin.

**Orriak:** Lehenbizi zurbilak, gris argiak, gero arrosa kolorekoak esporengatik. Zabal samar, nahiko zabalak. Ertza irregularra dute eta oinerantz biribildu-itsatsiak.

**Hanka:** Zuria, kurbatua, gehienetan laburra, sendoa, beherantz mehetua eta oinak, oinarritik beste ale batzuekin  bat eginda. Pixka bat grisaxkaz tindatuta, haritsu samarra. Horiz zikintzen da ukitzean.

**Haragia:** Zurixka, pixka bat arrea, samurra, haritsua, nahiko lodia. Irin freskoaren usaina eta zapore atsegina du.

**Etimologia:** *Entoloma* grekotik dator: ertza barrurantz biribildua.  *Clypeatum* epitetoa latinetik dator, ezkutua esan nahi duen "clypeus" hitzetik. Titidun kapelagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua 
Udaberriko espezie hau ez da inoiz nahastu behar *Entoloma sinuatum* delakoarekin, oso pozoitsua; udazkenean ateratzen da. Udaberriko *Entolomen* artean, jangarriak, honako hauek bereiz daitezke: *Entoloma aprile* perretxikoak txapel higrofanoa du, koipetsua; oin barnehutsa, gris-marroixka; orri grisaxkak eta haragi hauskorra. *Entoloma sepium* delakoak kapela ez du hain higrofanoa, zuri-marroixka; oina, zuntz gorrixkekin, eta intsektuen ziztadetan gorritzen den haragia. *Entoloma saundersii* espeziea belardietan hazten den udazkeneko espeziea da, kapela lodia du eta titiduna, ez da higrofanoa eta oin zuria du.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta uda hasieran, leku belartsuetan. Soropilaren antzera hasten da eta ugaria da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Guadalupe, Bolivia, Europa, Errusia, Kaukasia, Japonia, Txina, Taiwan, Australia.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Lady Agnew of Lochnaw

**Lady Agnew of Lochnaw** Gertrude Agnewren erretratua da, John Singer Sargentek 1892an 127 × 101 cm-ko olioz eginikoa. Egun, Scottish National Galleryn dago, Edinburgon. Izan ere, museo horrek 1925ean eskuratu zuen.

Lady Agnew hiru laurdeneko pose batean agertzen da, eserita, jantzi zuri batean. Zuzen begiratzen dio ikusleari, erdi-irribarre batekin.

Erretratuak ospea hartu zuen berehala. 1893ko apirilaren 29an, The Times-eko artikulu sinatu gabe batean, maisulantzat hartu zen obra, eta honako hau gehitu: "teknikaren arrakasta ez ezik, erretratugintza finenaren adibidea ere bada, hitzaren zentzu literalean [...]. Sargentek, sotiltasuna baztertu gabe, manierismoak alde batean utzi ditu, eta pertsona xarmangarri baten irudi ederra egin du".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nikolaus Pevsner

Sir **Nikolaus Bernhard Leon Pevsner** (Leipzig, 1902ko urtarrilaren  30a - Londres, 1983ko abuztuaren 18a) britainiar arte eta arkitekturaren historialaria izan zen.

Alemanian jaio zen, judu jatorriko familia batean, gatetan udaismotik luteranismora bihurtu zen arren. Arkitektura ikasi zuen hainbat unibertsitatetan eta Leipzigen doktoratu zen Leipzigeko barrokoaren arkitekturari buruzko tesi batekin.

1924tik 1988ra Dresdeko Galerian lan egin zuen eta 1929tik 1933ra Göttingeneko Unibertsitatean irakasle izan zen. 1933an emigratu behar izan zuen, juduen aurkako legeen ondorioz, eta Birminghamen kokatu zen. Han argitaratu zuen *Pioneers of the Modern Movement: from William Morris to Walter Gropius*; bertan Walter Gropiusek arkitektura modernoari egindako ekarpenak defendatzen zituen.

Hitlerri emandako hasierako laguntza zela eta, Pevsner barneratze-eremu batera eraman zuten Bigarren Mundu Gerraren hasieran. Hiru hilabete geroago askatu zuten eta propaganda antinazian parte hartu zuen.

1942an Architectural Review aldizkarian hasi zen lanean eta irakasle postua lortu zuen Birkbeck Collegen. Cambridgeko Unibertsitatean ere eskolak eman zituen hogeita hamar urtez.  

1945ean *Buildings of England* (1951-1974) liburu sailean hasi zen lanean. 1956an Victorian Society sortu zuen, garai hartako eraikinen zaintzaz arduratzen zena. 1946an britainiar herritartasuna jado zuen.

## Lanak 
* *Pioneers of the Modern Movement* (Faber, 1936)
* *An Enquiry Into Industrial Art in England* (1937)
* *Academies of Art, Past and Present* (1940)
* *An Outline of European Architecture* (1943)
* *The Leaves of Southwell Minster* (King Penguin series), Penguin, 1945
* *Pioneers of Modern Design* (jatorriz *Pioneers of the Modern Movement* gisa argitaraua 1936an; 2. edizioa, New York: Museum of Modern Art, (1949)
* *The Buildings of England* series (1951–74)
* *The Englishness of English Art* (1956)
* *Christopher Wren, 1632–1723* (1960)
* *The Sources of Modern Architecture and Design* (1968)
* *A History of Building Types* (1976)
* *Pevsner: The Complete Broadcast Talks* (Ashgate, 2014)

## Kanpo estekak
Kwagga Smith

**Albertus Stephanus "Kwagga" Smith** (Lydenburg, Mpumalanga, 1993ko ekainaren 11) hegoafrikar errugbi jokalaria da, hirugarren lerroko hegal postuan aritzen dena. 2018tik, Japoniako Errugbi Ligan jokatzen du Shizuoka Blue Revs taldearekin. 2013an egin zuen debuta Hegoafrikako zazpiko errugbiko selekzioarekin, eta 2018an hamabostekoarekin. 2019ko eta 2023ko Munduko Errugbi Kopak irabazi zituen  talde nazionalarekin. Zazpiko errugbiko selekzioarekin, berriz, brontzezko domina erdietsi zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Ibilbidea 
* Golden Lions: 2014-2017
* Lions: 2015–2019
* Shizuoka Blue Revs: 2018-

## Palmaresa 
### Golden Lions 
* Currie Cup
** irabazlea: 2015
** finalista: 2014
### Lions 
* Super Rugby
** finalista: 2017, 2018
### Hegoafrikako selekzioa 
* The Rugby Championship: 
** irabazlea: 2019
* Munduko Errugbi Kopa
** irabazlea: 2019, 2023

### Zazpiko errugbia 
* Brontzezko domina 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zsh

**Z shell** (edo, besterik gabe, **Zsh**) Unix motako sistema eragileetarako komando-interpretatzaile ahaltsua da, hala nola BSD edo GNU/Linux sistemetarako. Paul Falstad-ek 1990ean idatzi zuen Zsh-ren lehen bertsioa, Princetongo Unibertsitatean ikasle zenean.

Elkarreraginean erabiltzeko diseinatu zen Zsh. Unixeko beste *shell* batzuen ezaugarri nagusietako asko gehitu zaizkio, hala nola bash, ksh edo tcsh, eta, gainera, berezko ezaugarriak ditu.

MacOS Catalinak, 2019ko urrian merkaturatua, eta 2022ko abuztuan argia ikusi zuen Camaima 7.0k *shell* lehenetsi gisa hartu zuten Zsh, Bash ordezkatuz.

Zsh izena Yale Zhong Shaoko irakaslearena da, orduan Princetongo Unibertsitateko irakasle zena. Falstadek pentsatu zuen saio-hasierako izena, "zsh", izen ona zela shell batentzat.

## Ezaugarriak 
Ezaugarriak:

* Erabilitako komando gehienen aukerak eta argudioak idazten lagundu diezaiokeen programazio-komandoen lerroa osatzea, ehunka komandoetarako berehalako laguntzarekin.
* Martxan dauden *shell* guztien historia partekatzea.
* Fitxategien *globbing* hedatuak aukera ematen du fitxategiak zehazteko,  *find* gisako kanpoko programa bat exekutatu beharrik gabe.
* Aldagaien/konponketen erabilera hobea.
* Lerro anitzeko komandoak bitarteko memoria bakar batean editatzea.
* Komandoen izenen zuzenketa ortografikoa eta betetze automatikoa (eta, aukeran, argudioena, artxibo-izen gisa hartzen baitira).
* Zenbait bateragarritasun-modu; adibidez, Zsh-ek Bourne Shell baten itxura har dezake /bin/sh gisa exekutatzen denean.
* Gaikako oharrak, oharraren informazioa pantailaren eskuineko aldean jartzeko eta komando luze bat tekleatzen denean automatikoki ezkutatzeko gaitasuna barne.
* Gehigarri edo modulu kargagarriak, besteak beste: TCP kontrol osoak eta Unix domeinuko konektoreak, FTP bezero bat eta funtzio matematiko zabalduak.
* Where komandoa. Which komandoak bezala funtzionatzen du, baina $`PATHn` zehaztutako direktorioetan agertzen ditu kokapen guztiak, erabiliko den direktorioaren ordez.
* Direktorio izendatuak. Horrek aukera ematen dio erabiltzaileari `…` mydir bezalako lasterbideak ezartzeko, gero modu ~ y ~user do moduan joka dezaten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Zsh-en webgune ofiziala (ingelesez)
* Zsh proiektua SourceForge-n (ingelesez)
Kolibia zolabeltz

thumb|Kolibia zolabeltza.

**Kolibia zolabeltza** (*Flammulina velutipes*) *Physalacriaceae* familiako onddo espezie bat da. Kapela baino ez da jangarria, baina kalitate eta zapore gutxikoa da. Nolanahi ere, hornigai gisa erabili izan da, baita perretxiko gozoagoekin nahastuta ere. Urria da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hemisferikotik ganbil-laura. Ertz ildaskatua, kurbatutik lau-kurbatura. Azala zati batean bereiz daiteke, leuna, likatsua, eta, neurri batean gelatinosoa; gorrixka-herdoil-laranja kolorekoa, ilunagoa erdian eta horixka argiagoa ertzean.

**Orriak:** Zabal samar, meheak, sabeldunak, itsatsiak edo eskotatuak eta tartean orritxoekin; zurixketatik krema zurira, eta zahartzean herdoil koloreko orbanekin.

Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxoago eskote txiki bat duten orriak.

**Hanka:** 3 - 10 x 0,3 - 1 cm-koa, zilindriko-fusiformea, sustrai antzeko batekin, okertua eta ilelatzez belusatua; arre ilun koloretik beltzaranera eta, batzuetan, oliba koloreko tonuekin.

**Haragia:** Biguna, zuri-krema kolorekoa; fruta usainarekin eta hurraren zapore gozoarekin.

**Etimologia:.** *Velutipes* epitetoa "velutipes" hitzetik dator, oin belusatua esan nahi du. Bere oinaren itxuragatik

## Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Ezin da nahastu bere bizilekuagatik. Erraz ezagutzen da bere oin zilindrikoagatik eta azalera osoa belusatua duelako.

## Sasoia eta lekua 
Hostozabalen eta zuhaixken zur hiletan hazten da. Onddo hau berandu hazten da, udazkenaren amaieran, baita neguan ere. Urtarrilean eta otsailean aurki daiteke, hostozabalen enborretan mordoxkatan.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Izarputz gorriska

**Izarputz gorriska**, **izarputz gorrixka** edo **lurrizar gorriska** (*Geastrum rufescens*) *Geastraceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria. Nahiko arrunta Euskal Herrian.

Sinonimoa: *Geastrum vulgatum*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Ez da higroskopikoa, hasieran hipogeoa, hau da, lurrazpikoa eta esferikoa, gero exoperidioa edo kanpoko geruza 5-8 puntako izar-forman irekitzen da. 4 cm-ko diametrokoa. Hasieran, exoperidioa beix zurbil kolorekoa da eta mamitsu samarra, zahartzean ilundu egiten da, eta haragia zimeldu egiten zaio. Izarraren erdialdean endoperidio marroi-krema kolorekoa dago, globo formakoa, barruan masa harro bat edo gleba du, kapilizioak eta esporek osatua, goiko aldean, peristomak inguratutako zulo edo ostiolo bat du, finbriatua eta mugatu gabea da, eta hortik ateratzen dira esporak heldu ondoren. Barrualdean, endoperidioa eta exoperidioa (izarren besoak) zuzenean elkartzen dira, oin baten beharrik gabe.

**Etimologia:** *Geastrum* terminoa grekotik dator, lurra esan nahi duen "gé" hitzetik eta izarra esan nahi duen "áster" hitzetik. *Fibriatum* epitetoa latinetik dator, zerrendekin esan nahi duen "finbriatus" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Geastrum vulgatum* edo *rufescens* delakoarekin nahas liteke, honengandik bereizten da txikiagoa izateagatik eta exoperidioan  inolako kolore gorrixkarik ez izateagatik.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan hazten da, koniferoetan, hostozabaletan eta larreetan.

### Banaketa eremua 
Asia, Europa, Amerika.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Izarputz hirukoitz

**Izarputz hirukoitza** (*Geastrum triplex*) *Geastraceae* familiako onddo espezie bat da. Haragi larrukara, usain eta zapore nabarmenik gabea. Ezin da jan.

Sinonimoa: *Geaster Triplex*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 3 eta 8 cm artekoa, lehenengo itxita, tipula arreska baten itxurakoa, ondoren irekita, oso ondo bereizten dira peridioko hiru geruzak (exoperidioa, mesoperidioa, endoperidioa), ezaugarriek izena eman diote.

**Exoperidioa:** Karpoforoaren kanpoaldeari dagokio eta bi heren besoetan zatituta dago eta triangeluar forma dute gutxi gorabehera, kurbatuak, higroskopikoak ez, laziniak deitzen zaie, 5etik 7 puntarako izar baten antza dute.

**Mesoperidioa:**  Geruza mamitsu arre-horia edo arre-gorrixka azpiko geruzatik bereizten den lekuan agertzen da, sarritan lerro zirkular samar baten arabera apurtzen da, lepoko moduko bat sortuz.

**Endoperidioa:** 2 eta 4 cm arteko diametrokoa, sesila, subglobosoa, mintzezkoa, bere kolorea gris-arretik arre-kremara aldatzen da. Peristomak kono-forma du, gutxi gorabehera mugatua, finbrilatua, fin ildaskatua, aureola batez inguratua.

**Etimologia:** *Geastrum* terminoa grekotik dator, lurra esan nahi duen "gé" hitzetik eta izarra esan nahi duen "áster" hitzetik. *Triplex* epitetoa berriz latinetik dator, hirukoitza esan nahi duen "triplex" hitzetik. Peridioan dituen hiru geruzengatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Mesoperidioari erreparatuz gero, zaila da genero bereko beste espezie batzuekin nahastea.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, baso ilun eta beroetako lurzoru hareatsuetan. Ez da oso ohikoa.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Galeria 

Fitxategi:Geastrum triples 1.jpg|alt=
Fitxategi:Geastrum triplex 3.jpg|alt=
Fitxategi:Geastrum triplex 4.jpg|alt=

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Mukiziza beltz

**Mukiziza beltza** (*Exidia glandulosa*) *Exidiaceae* familiako onddo espezie bat da. Haragirik ez duelako, sukaldaritzarako balio gabea da.

## Deskribapena 
Substratuari beheko aldetik lotutako fruktifikazioa, erresupinuetatik planaspulbiniformeetara, zerebriforme itxurako masa gelatinakara osatzen dute, 30 cm-ko luzerakoa eta 2 cm arteko lodierakoa, subglobosoa, lobulatuak eta irregularki izurtuak. Ertz biribilduak eta libreak. Gainazala tolesduna, distiratsua, leuna, baina papila txiki eta ugariz punteatuta, luparekin ikusten dira; kolore arre-beltzaxkatik beltz matera eta zahartzean pruina zurixka batekin; lehortearekin geruza fin-fina bihurtzen da, eta bere formara itzultzen da berriro hidratazioarekin.

**Haragia:** Mehea, gelatinakara, elastikoa; usain eta zapore nabarmenik gabe.

**Etimologia:** *Glandulosa* epitetoa gainazal himeniala estaltzen duten papila antzekoetatik eratorria da.

## Jangarritasuna 
Ez du balio sukaldaritzarako.

### Nahasketa arriskua 
*Exidia saccharina* eta *Exidia pithya* delakoekin nahas daiteke, baina hauek koniferetan ateratzen dira, eta baita *Exidia recisa* espeziearekin ere, honek kono alderantzikatuaren forma du.

## Sasoia eta lekua 
Sasoi hezeetan hazten da, hostozabalen hildako adarretan, motzondoetan edo eroritako enborretan.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Novi Marof

**Novi Marof** Varaždin eskualdeko udalerria da, Kroazian, Europan. Zagrebetik 68 kilometrotara dago. 

## Historia 
XIX. mendearen amaieran eta XX. hasieran, Novi Marof Kroazia-Eslavoniako Erresumako Varaždin konderriko barrutiko hiriburua izan zen.

## Demografia
2011n egin zen zentsoan udalerriak 13.238  biztanle zituen. Herriz herri hauek ziren kopuruak:

* Bela - 62
* Donje Makojišće - 524
* Filipići - 124
* Gornje Makojišće  - 398
* Grana - 529
* Jelenščak -213
* Kamena Gorica - 234
* Ključ - 935
* Krč - 422
* Madžarevo - 906
* Možđenec - 674
* Novi Marof - 1936
* Orehovec - 293
* Oštrice - 455
* Paka - 82
* Podevčevo - 734
* Podrute - 418
* Presečno - 899
* Remetinec  - 1 478
* Strmec Remetinečki - 512
* Sudovec - 356
* Topličica - 207
* Završje Podbelsko - 847

thumb|250px|left|Eliza Novi Marofen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vuka

**Vuka** Osijek-Baranja eskualdearen udalerria da, Kroazian, Europan. Zagrebetik 253 kilometrotara dago. 

## Demografia
2011n egin zen zentsoan udalerriak 3.977 biztanle zituen. Herriz herri hauek ziren kopuruak:
*Hrastovac - 173
*Lipovac Hrastinski - 82
***Vuka** - 945

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oriovac

**Oriovac** Brod-Posavina eskualdearen udalerria da, Kroazian, Europan. 2001an 6559 biztnale zituen.

## Geography 
Udalerrian 10 naselja daude:
*Bečic  
*Ciglenik 
*Kujnik 
*Lužani 
*Malino 
*Oriovac 
*Pričac
*Radovanje 
*Slavonski Kobaš 
*Živike

## Historia 
1918ra arte, Oriovac (Oriowacz izena 1850 baino lehen) Austriako monarkiaren parte izan zen (Kroazia-Eslavoniako Erresuma 1867ko konpromisoaren ondoren), Eslavoniako Muga Militarrean, Gradiskaner Erregimentua VIII. 1881ean desegin baino lehen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Espiritu Santuaren eliza (Bale)

**Espiritu Santuaren eliza** Baleko eliza txiki bat da, Kroazia ipar-mendebaldeko Istria penintsulako barnealdean dagoen herri txiki batean. Eliza nabarmena da sabaian eta hormetan dituen fresko koloretsuengatik. XV. mendearen eraikina.

## Barrualdea 
Bere barrualdea, harrizko zoladura-arbeldun harrizko bloke erregularrez eraikia, Albert Constanzako freskoz apainduta dago. Santutegiko alboko hormetako ziklo kristologikoko ohiko eszenekin batera, Albertek Errukiaren Tronuaren eszena ere margotu zuen santuekin aldarearen gaineko horman. Elizaren sarrerako freskoek aingeruak eta infernua irudikatzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrija (uhartea)

thumb|250px|left|Erdiko uharte borobila da Andrija.
**Andrija**  () () Kroaziako Pulatik gertu dagoen uhartetxoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2022ko Espainiako Itzulia

**2022ko Espainiako Itzulia** Itzuli Handi honen 77. edizioa izan zen. 2022ko abuztuak 19 eta irailak 11 bitartean egin zuten, 21 etapatan banatutako 3.281,4 kilometro eginez Utrecht eta Madril artean. Irabazlea Remco Evenepoel belgikar gaztea izan zen, 1978tik aurrera Itzuli Handi baten irabazi zuen lehen belgikarra izanda. Podiumean Enric Mas -Movistar- eta Juan Ayuso- UAE Emirates- espainiarrekin batera izan zen. Sailkapen orokorreko lehen euskalduna Mikel Landa (15.a) izan zen.

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Gazteen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ronald Araújo

**Ronald Federico Araújo da Silva** (Rivera, Uruguai, 1999ko martxoaren 7a), **Ronald Araújo** izenez ezagunagoa, uruguaitar futbol jokalaria da, atzelari gisa jokatzen duena Espainiako Ligako Bartzelona Futbol Klubean eta Uruguaiko selekzio nazionalean. 

Gaur egun, bere gaztetasuna gora behera, munduko atzelari onenetakotzat hartzen da. Erdi-atzelari zein eskuin atzelari gisa joka dezake, eta Transfermarkt, futboleko merkatuan espezializatuta dagoen web orriaren arabera, 50 milioi euroko balioa du.

## Bizitza pertsonala 
Ronald Araújo hiru anai-arrebetan zaharrena da. Diru gutxiko familian hazia, bere gurasoek erruz lan egin behar izan zuten semearen ametsa betetzeko. Bere jaioterrian, Riveron, Brasilekin muga egiten duena, hasi zen futbolean jokatzen, eta bertako futbolak -brasildar futbolaren ukituak dituena- eragina izan du bere jokatzeko eran.

## Estatistikak 
## Kanpo estekak
Jano Haitza

**Jano Haitza** () Kantabriako bi mendien toponimoa da:
* **Jano Haitza (Liébana)**. 
* **Jano Haitza (Besaya)**.
Jano Haitza (Liébana)

**Jano Haitza** () Kantabriako mendia da, 1.446 metroko garaiera duena. Deva eta Quiviesa ibaien arroak banatzen dituen mendizerra batean dago. Administratiboki, Camaleño eta Vega de Liébana liebanatar udalerriek kudeatzen dute. Bere tontorrean erpin geodesiko bat du.

## Igoera 
Tontor horretara iristeko, Vega de Liebanako Dobarganesetik jo behar da, ezkerretara ateratzen den pista bat hartu eta behar bezala seinaleztatuta; lau kilometro eta erdi geroago, gailurrera iritsiko gara. Pista hau fisikoki egokia da lur orotako ibilgailuentzat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jano Haitza (Besaya)

**Jano Haitza** () Iguñako haraneko mendia da, 1.289,7 metroko garaiera duena. Besaya eta Pas ibaien arroak banatzen dituen mendizerra batean dago. Administratiboki, Bárcena de Pie de Concha udalerriak kudeatzen du. Bere tontorrean erpin geodesiko bat du.

## Igoera 
Gailur horretara igotzea klasikoa da inguruko mendizaleen artean, baina hainbat ibilbide daude, eta fisikoki gailurrera hurbildu daiteke lur orotako zenbait ibilgailutan. Barcena de Pie de Conchatik abiatzen da, Alsako urtegira igotzen den errepide batetik. Ondoren, eskuinerantz igotzen da, asfaltatu gabeko bideetatik. Goiko urtegitik azken zatia igotzea ia ezinezkoa da 4x4 ibilgailuan, lursaila malkartsua delako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zizahori faltsu

**Zizahori faltsua** (*Hygrophoropsis aurantiaca*) *Hygrophoropsidaceae* familiako onddo espezie bat da. Jateko ona bada ere, *Cantharellus cibarius* baino askoz kaskarragoa da sukaldaritzarako. Prestaketa berak onartzen ditu. Lehortzean belztu egiten da.

Sinonimoak: *Agaricus alectorolophoides*, *Merulius aurantiacus*, *Merulius alectorolophoides*, *Hypophyllum gemellum*, *Agaricus subcantharellus*, *Cantharellus aurantiacus*, *Merulius pseudocantharellus*, *Cantharellus brachypodes*, *Cantharellus ravenelii*, *Merulius ravenelii*, *Merulius brachypodus*, *Clitocybe aurantiaca*, *Chanterel alectorolophoides*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa. Lehenbizi ganbila, gero kopa moduan hondoratua. Ez oso mamitsua, mehea, ertz finekoa, biribildua, flokonosoa. Kolorea horixka, hori-laranja edo laranja-lehoi kolorekoa.

**Orriak:** Dekurrenteak, meheak, estu, urkilatuak, laranja kolore eder batekoak, kapelarena baino biziagoa. Pallida aldaeran, orriek krema tonu zuria dute.

Orri Dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** Liraina, elastikoa, betea, hori-laranja kolore zurbilekoa, batzuetan beltzaxka. Nigripes aldaeran, oinaren oinarriak beltz-kearen kolorea du.

**Haragia:** Biguna, horixka.

**Etimologia:** *Hygrophoropsis* terminoa grezierako hygrophorus-etik dator, "opsis" hitzak antzekoa esan nahi baitu, eta "hygrophorus" hitzak hezea esan nahi du. Aurantiaca epitetoa latinetik dator, laranja kolorea esan nahi duen "aurantiacus" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da oso preziatua, baina jateko modukoa da.

### Nahasketa arriskua 
*Omphalotus olearius* espeziearekin, hau toxikoa da eta multzoka hazten da, sortak eratuz, hainbat hostozabalen enborren oinarrian edo  sustraietan.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Nahiko arrunta da koniferoen basoetan.

### Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Erdialdeko eta Hegoaldeko Amerika, Asiako iparraldea, Australia, Zeelanda berria.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak