Emma Day

**Emma Day** (Isla Martin Garcia, 1883ko maiatzaren 26a - Buenos Aires, 1969ko otsailaren 2a) argentinar irakasle eta idazlea izan zen. Lan nabarmena egin zuen emakumearen eskubideak sustatzeko bere herrialdean.

## Bizitza 
Emma Day 1883ko maiatzaren 26an jaio zen Martin Garcia uhartean, Argentinako Errepublikan. Ricardo A. Day Chenaut Argentinako Armadako koronelaren, Rio de la Platako posizio estrategiko horretako komandantearen, eta Enriqueta Gibbsen alaba zen.

Bere jarduerak aukera ugaritan agintari nazionalei aurre egitera eraman zuen. 1918an, Hipolito Yrigoyenen gobernuan, publikoki kritikatu zuen Letren katedra zuen establezimendu nazionaleko zuzendaria, eta, ondorioz, bidegabeki utzi behar izan zuen kargua hurrengo egunean. Dayk esperientzia aprobetxatu zuen eta handik bi astera *Pasatiempos de una Cesante* lana argitaratu zuen.

Juan Domingo Peronen bigarren lehendakaritzan, Emma Day zazpi hilabetez egon zen atxilotuta bere ahizpa Quetarekin batera, Humberto kaleko 1. zenbakiko emakumeen kartzelan. 1947an "Unión de mujeres argentinas" elkartearekin bat egin zuen, peronismo garaian emakumeak fabriketara sartu zireneko goraldian. Faxismoaren aurka borrokatzen ziren emakumeek osatzen zuten, ez bakarrik Alderdi Komunistakoak, anarkistak, trotskistak, erradikalak, peronistak eta erlijiosoak ere bazeuden. Bere aldarrikapenak, hasieratik, dibortzioa, partekatutako guraso-agintea eta soldata berdineko lan berdina izan ziren. Pedro Eugenio Aranbururen  diktaduran, gobernuko Barne Ministerioak Argentinako Emakumeen Batasunak eta Gizonen Eskubideen Ligak Alderdi Komunistarekin lotura zutela esan zuen eta, beraz, langile juridikoak erakundetik kendu eta lokala itxi zuen. Emma Day itxiera horren aurka agertu zen, eta berriz atxilotu zuten. Alabak kontatzen duenez, konfinamendu garaian «*Konbiktuei historia, gaztelania, geografia eta arte klaseak ematen zizkien eta… institutuko buruari harrera egiteko altxamendu bat ere antolatu zuen!*».

1966ko abenduaren 16an, 82 urte zituela, Emma Dayk uko egin zion UMARAko presidentetzari. Buenos Aires hirian hil zen, 1969ko otsailaren 2an, 85 urte zituela.

Marcos Agustín Olivarekin ezkonduta zegoen eta hiru seme-alaba izan zituzten: Alfredo, Marcos eta Alicia Oliva Day. Belgrano auzoko Villanueva kaleko 1175ean bizi zen.

Frantsesez, ingelesez, italieraz, alemanez, grezieraz eta latinez hitz egiten zuen. Bere alaba Aliciak gogoratzen duenez: «*Oso zorrotza eta zehatza zen, izaera adeitsukoa, baina irmoa bere uste sendoetan. Musika klasikoa asko gustatzen zitzaion. Ahal zituen ikastaro guztiak antolatzen zituen, askatasunaren eta justiziaren ideiak zabalduz. Suspertu eta lagundu egiten zien bere burua gainditzen saiatzen zirenei, eta guretzat, bere familiarentzat, estandarte bat izan zen bere borroka etenezinagatik. Bere bizitza gizalegezko eredu bihurtu zen. Emakumeen botoaren alde egin zuen lehena izan zen*».

Bere lanari dagokionez, *Caras y Caretas* aldizkariak 1922an honako hau argitaratu zuen: "*Emma Day de Oliva, letretan ospe handia duena, nabarmentzen da bere deskripzio-baldintza goresgarriengatik, bere irudi-aberastasunagatik, bere erudizioagatik, mugimendu moldatuagatik, elkarrizketagatik eta estilo dotore eta jario guztiagatik"*.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
:*  Cutolo, Vicente Osvaldo (1968). *Nuevo diccionario biográfico argentino (1750-1930)*. Buenos Aires: Editorial Elche. 
:*  Sosa de Newton, Lily (1972). *Diccionario biográfico de mujeres argentinas.* Buenos Aires. 

## Bibliografia osagarria 
:*  Day, Emma (1918). *Pasatiempos de una cesante*. Buenos Aires: Prats. 
:*  Yaben, Jacinto R. (1952). *Biografías argentinas y sudamericanas.* Buenos Aires: Ediciones Históricas Argentinas. 

## Kanpo estekak 
:* Recordamos a la Prof. Emma Day de Oliva
:* Mujeres de Ley
:* Ward Ikastetxea
:* Escuela Argentina Modelo
:* Argentinako Errepublikako Hezkuntza Ministerioaren webgune ofiziala