open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Beatriz Herráez

**Beatriz Herráez Diéguez** (Gasteiz, 1974) arabar arte-historialaria eta arte-komisarioa da. 

## Biografia 
Arte Ederretan eta Artearen Historian lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean.

## Lana 
Madrilgo Reina Sofia Museoan egin zuen lan museoaren bilduma sailean lau urtez (hasieran espezializazio eta formazio beka eta praktikak izan zuen 2013 eta 2014an).

Ikerlari eta komisari lanak egin ditu New Yorkeko Sculpture Center erakundean, Azkuna Zentroan edota Tabakaleran, besteak beste. Euskadiko Museoen Aholkulari Kontseiluko kidea ere bada.

Komisariatu dituen artistak honakoak dira, besteak beste: Alejandro Cesarco (2023), Joëlle Tuerlinckx (2024); Ibon Aranberri (2024).  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Artiumek eragile aktiboa izan behar du euskal artearen kartografia berrian Berria, 2019.06.09
* Elkarrizketa: Iker Bizkarguenagak egina «El discurso de la paridad debe traducirse en hechos, no limitarse a lo simbólico». Gara. 2019-03-24.
* Dialnet.
Londresko Unibertsitatea

**Londresko Unibertsitatea** () Ingalaterrako hiriburuko unibertsitate federal ospetsua da. 1836an sortua, bere barnean 18 erakunde ditu.

## Kideak 
Hona hemen bere barnean dauden fakultate edo *college*ak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Kevin Larsen (saskibaloi jokalaria)

**Kevin Larsen** (Kopenhage,  -) daniar saskibaloi jokalaria da. Pibot dabil LEB Oroko RETAbet Bilbao Basket taldean.

## Ibilbidea 
* Lille Métropole (2016–2017)
* Mitteldeutscher (2017)
* Horsens IC (2017–2018)
* Bilbao Basket (2018-)
Montsoreauko jauregia

**Montsoreauko jauregia** () Loira ibarreko eta Maine eta Loira departamenduko Montsoreau udalerrian dagoen pizkunde garaiko jauregia da. Montsoreauko jauregia Frantziako lehenengo errenazimenduko gaztelua da, eta Loirako gazteluen artean ibaiaren gainean eraikitako bakarra da.
                                
1862an Monumentu historiko izendatu zuten.

Jauregiak arte garaikideko bilduma garrantzitsu bat du eta Monstoreauko jauregia - Arte Garaikideko Museoa izena jarri diote.

## Iruditegia 

File:Anjou Vélo Vintage Château de Montsoreau-Museum of Contemporary Art.jpg
File:Chateau Montsoreau Loire.jpg
File:Chateau de Montsoreau Museum of contemporary art Loire Valley France.jpg|Montsoreauko jauregia - Arte Garaikideko Museoa
File:Chateau de Montsoreau Museum of contemporary art.jpg
File:Chateau de montsoreau - detail.JPG
File:Château de Montsoreau.JPG
File:Most beautiful villages of the world montsoreau 2.jpg
File:Chateau de Montsoreau Museum of contemporary art sky lantern.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Piarres Andurain

**Piarres Andurain**, Margarite Clerisseren- Marga Andurain bezala ezagunagoa dena- senarra izan zen. Frantziako erresistentziako kide izan zen Jacques Andurainen aita eta Clement Andurain *Zibero* euskal idazlearen lehengusua.

## Biografia 
Bera baino hamabi urte gazteago zen Marga Andurainekin ezkondu zen; Lehengusu-lehengusina ziren biak. Berehalaxe, senar-emazte berriak Argentina aldera abiatu ziren negozioak egitera. Panpan erosi zuten ganadu-ustiapenerako etxaldea. Negozioa ez zen ondo atera eta bi urte beranduago, dirua xahutu ondoren, Baionara itzuli ziren. Jakes izeneko semea izan zuten.

## Ikus, gainera 
* Marga Andurain
Ben Lammers

**Benjamin William "Ben" Lammers** (Houston, Texas,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Pibot dabil Bundesliga Basketballko Alba Berlin taldean.

## Ibilbidea 
* Georgia Tech (2014–2018)
* Bilbao Basket (2018-)

## Kanpo estekak
Maxime Clérisse

**Maxime Clérisse** 1841eko azaroaren 7an jaio zen Lekunberrin (Baxe Nafarroa) eta 1879ko apirilaren 30ean Arnaut Oihenarteren urrutiko senidea zen Donapauleko Marie Jeanne Diriartekin ezkondu zen. Ezkontideak Hiru seme-alaba izan zituzten Pierre (Pitt ezizenez ezagutzen zena eta Madeleine Vionnet moda disenatzaile famatuarekin lan egiten zuen Suzie Carpentierrrekin ezkondu zena), Mathilde eta Marga Andurain.

Lege gizon famatua zen, Baionako Auzitegiko epailea izatera iritsi zen. Bera eta bere emaztea Baionako Messieurs et Dames Royalistes et d'Action Française erakundeetakoko lehendakariak ziren hurrenez hurren. Baionako Victor Hugo kaleko 25. zenbakian bizi ziren.

## Erreferentziak
Udaiarren kasbah

**Udaiarren kasbah** (, *Qaṣba al-Ūdāya*) Rabateko kasbah edo gotorleku militarra da. Bu Regreg ibaiaren bokalean eraiki zuten, Sale hiriaren aurrean.

## Historia 
Almohadeek eraiki zuten 1150ean, hiria hartu zutenean almorabideen kasbah eraitsi zutelako. Jauregi eta meskita bat (al-Mahdiyya izenekoa) erantsi zizkioten. Abu Yusuf Yaqub al-Mansur hil zenean eraikina hutsik geratu zen. 1609an, Filipe III.a Espainiakoak moriskoak kanporatu zituenean, 2.000 gotorlekuan geratu ziren. Urte batzuk geroago, morisko hauek bertan Saleko Errepublika ezarri zuten.

XVIII. mendean alauiek eraikina zaharberritu zuten eta baita jauregi bat eraiki ere. 1833an udaiarren tribua matxinatu zen eta Abd al-Rahman ibn Hisham sultanak tribua menderatu zuenean bertan kokatu zuen.

2012an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Galeria 

File:The streets inside the Kasbah of the Udayas, Rabat, Morocco.jpg|Kasbahren barnean
File:Morocco - Rabat - Medina.jpg|Kasbahren barnean
File:Kasbah-Corner.jpg|Kasbahen izkina bat
File:Porte dans la Kasbah des Oudaïas 87457013 0a7790cf98 o.jpg|Kasbahren atea
File:Doors-of-Kasbah5.jpg|Kasbah barneko ate bat
File:Doors-of-Kasbah4.jpg|Kasbah barneko ate bat
File:Doors-of-Kasbah3.jpg|Kasbah barneko ate bat
File:Doors-of-Kasbah2.jpg|Kasbah barneko ate bat
File:Doors-of-Kasbah.jpg|Kasbah barneko ate bat
File:Door-Frame,-Kasbah.jpg|Kasbah barneko ate bat
File:View-from-Inside-the-Kasbah.jpg|Ikuspegia kasbahtik
File:View-of-Ramparts-from-Inside-Kasbah.jpg|Kasbahren harresiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kasbah

[thumb|[Sfax hiriko kasbah, Tunisian]]

**Kasbah** (, eusk: "zitadela") medina gotortu edo islamiar gotorlekua da. *Kasbah* hitzaren esanahia askotarikoa da, tartean omenaldiaren dorre, hirigune historiko, talaia edo gotorleku izanda.

Marokon eta Iberiar Penintsulan normalean zitadelei kasbah diote, gaztelaniazko bere baliokidea *alcazaba* izanda. Beste lekuetan, berriz, auzo gotortuak ziren, adibidez, Aljerko kasbah. Saudi Arabian eta Yemenen, "qasaba" izeneko eraikinak dorreak ziren.

## Ikus, gainera 
* Ksar
* Ribat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jacques Andurain

**Jacques Andurain** 1916ko azaroaren 26an jaio zen Hastinga izeneko Frantziako Landetako herrian, bere familiak oporrak pasatzeko zuen etxean. 2016ko martxoaren 3an hil zen Parisen.

## Familia 
Marguerite Clérisse (Marga Andurain) emakume abenturazalea eta Piarres Andurainen semea zen. Amaren aldetik Baionako Clérisse abokatu familia ospetsuaren ondorengoa eta aitaren aldetik Mauleko Andurain gazteluaren jatorrikoa.

Bere aita Piarres, Clement Andurain *Zibero* euskal idazlearen, *üskaldunak Ibañetan* pastoralaren egilearen, lehengusua zen.

thumb|86x86px|Andurain de Maytie familiaren armarria
## Bizitza 
Nahiz eta Landetan jaio (gurasoek zeukaten opor etxean) bere lehen urteak Baionan igaro zituen, aitona Maxime Clérisse eta amona Marie Diriarteren Baiona Handiko Victor Hugo kaleko 25 zenbakiko etxean. Hiri bereko kristau eskoletan hasi zituen ikasketak 1921ean. Ondoren Uztaritzeko (Lapurdi) Saint-François Xavier eskolan ikasiko du, eta bertan Piarres Lafitte apaiz eta idazle abertzalea ezagutuko du; haren izena aurrerago erabiliko du nazien aurkako borrokan izengoiti moduan.

1930ean Palmirako (Siria) Hotel Zénobien oporrak igaro ondoren Jesuiten Beiruteko Saint-Joseph unibertsitatean ikasketa hasiko ditu baina bertatik kanporatuko dute ateoa izatea leporatuta. Hortik, Damaskoko Misión Laïquera joanen da. Eta 1932-33. ikasturtean Beiruteko Université Américainen segituko ditu ikasketak eta hor literatura marxista ezagutuko du, baita Bayadjian, Artine Madoyan (Ekialde Erdiko Kominterneko ordezkaria) eta Michel Afflack (1947 Baath alderdiaren sortzailea) ere. 16 urterekin sirio-libanoar Alderdi Komunista klandestinoan militatzen hasiko da. 1933an Parisera itzuliko da eta Frantziako Alderdi Komunistan militatzen hasiko da orduan.

Bigarren Mundu Gerra hasi eta Frantziaren okupazioan eta erresistentziarendako lanean hasiko da buru belarri. Hainbat ekintza burutuko ditu, nabarmenenak hauek izan zirelarik:

1941eko uztailaren 7ko gauean Pierre Hervé erresistentziako kide eta beste 20 lagunen Pariseko La Santé espetxeko ihesaldia antolatu zuen Jean Blanchard kidearekin batera.

1941ko abuztuaren 21ean Pierre Georgesi (*Fabien koronela* ezizenez ezagututako erresistentziako ekintzaile mitikoa) bere amaren mauser 6.35 pistola eman zion, zeinarekin honek Parisko Barbes-Rochechouart metroan militar nazi bat akabatu zuen, hildakorik suertatu zen Frantziako erresistentziako lehen ekintza armatua izan zena.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* https://web.archive.org/web/20181021232535/http://www.inlibroveritas.net/oeuvres/28793/le-mari-passeport#pf9
* https://web.archive.org/web/20181024085816/http://www.inlibroveritas.net/oeuvres/28791/drole-de-mere
* http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/fr/andurain-jacques-d/ar-143839/
* http://www.memoresist.org/resistant/jacques-dandurain/
* https://www.elmundo.es/elmundo/2009/05/10/internacional/1241950241.html
Taza

**Taza** (, *Taza*; ) Marokoko iparraldeko hiria eta izen bereko probintziako hiriburua da, Rif eta Atlasa artean dagoena. 148.456 biztanle ditu hiriak.

## Klima 
## Demografia 
Hona hemen biztanleriaren bilakaera :

ImageSize = width:400 height:400
PlotArea = left:70 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:160000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1982 color:gray1 width:1
   from:0 till:77216 width:15 text:77216 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1994 color:gray1 width:1
   from:0 till:120971 width:15  text:120971 textcolor:red  fontsize:8px
 bar:2004 color:gray1 width:1
   from:0 till:139686 width:15 text:139686 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2010 color:gray1 width:1
   from:0 till:152796 width:15  text:152796 textcolor:red  fontsize:8px

## Herri eta hiri senidetuak 
*  (2010)
*  (2007)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nizwa

**Nizwa** ( *Nizwā*) Omango iparraldeko hiria eta Ad Dakhiliyah eskualdeko hiriburua da, Hajar mendietatik dagoena. 72.000 biztanle inguru ditu hiriak eta mendeetan zehar Omango Imamerriaren hiriburua izan zen.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nakhitxevan (hiria)

**Nakhitxevan** (, ) Nakhitxevango Errepublika Autonomoko hiriburua da, Bakutik 450 kilometrotara dagoena. Bere barnean hiria bera ez ezik, Əliabad Başbaşı, Bulqan, Haciniyyət, Qaraçuq, Qaraxanbəyli, Tumbul, Qarağalıq eta Daşduz herriak ditu. 74.500 biztanle ditu hiriak (gehienak azeriak) eta Zangezur mendien magalean dago. Bere jatorria ezezaguna da baina litekeena da jada K.a. XVI mendean biztanleak izatea.

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
*  (2012)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sennar

**Sennar** ( '''') Sudango hegoaldeko hiria eta izen bereko estatuko hiriburua da, Nilo Urdinean dagoena. 143.059 biztanle ditu hiriak eta mendeetan zehar Sennarko sultanerriaren hiriburua izan zen.

## Klima 
## Biztanleria 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tarim

**Tarim** izan daiteke:

* Tarim, Yemengo hiria
* Tarimgo barrutia, Yemen
* Tarim ibaia, Txina
* Tarim arroa, Txina
Penybryn

'''''', Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Gelligaer udalerritik hurbil dago.

## Kanpo estekak
Penyrheol (Caerphilly)

**Penyrheol**, Galesko Caerphilly udalerriko etxebizitza eremu bat da, Caerphilly konderrian.

## Kanpo estekak
Pontymister

'''''', , Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Risca udalerriaren alboan dago.

## Kanpo estekak
Tir-Phil

'''''', Galesko udalerri bat da, Caerphilly konderrian. New Tredegar udalerritik hurbil dago.

## Kanpo estekak
Luzaideko markesgoa

thumb|Raimundo Güell Borboikoa, *Luzaideko markesa.***Luzaideko markesgoa** titulua Isabel II.a espainiar erreginak sortu zuen 1867 urtean **Raimundo Güell Borboikoa**ren alde. Hau bere aldetik, José Lorenzo Buenaventura Güell y Renté jatorri katalaneko kazetari kubatarra eta Josefina Fernanda Borboikoaren semea zen. Carlos IV.aren biloba eta Francisco de Paula Borboikoaren alaba Josefina Fernanda, Frantzisko Asisko Borboikoaren (Isabel II.aren senarra) arreba zen, beraz, erreginaren koinatua.

Infanta eta kazetari kubatarraren arteko ezkontza morganatiko eta ezkutukoa ez zuten begi onez ikusi espainiar gortean eta hori dela kausa Espainiatik alde egin behar izan zuen bikoteak. Pariserako bidean, haurdun zegoen Josefina Fernanda Luzaiden erditu zen, eta era horretan Agirreneako Bentan sortu zen aipatu Raimundo Güell.

Handik urte batzuetara Josefina eta Jose Lorenzo banatu egin ziren, eta Isabel II.a erreginak, Josefina Fernanda nolabait barkatu eta bere ohorea eta posizio soziala itzuli nahi izan zizkion, eta horregatik sortu zuen, hain zuzen ere, Luzaideko markesgoa propio herri horretan jaiotako bere semearendako.

1907tik, Raimundo Güell Boiboikoaren heriotzaz geroztik titulua jaberik gabe dago. Beraz, bera izan da Luzaideko markes bakarra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tarim (Yemen)

**Tarim** ( *tarīm*) Yemengo hegoaldeko hiria da, Hadramaut haranean dagoena. 2012an 58.523 biztanle zituen. Islamaren transmisioaren leku historikoa da eta, adituen ustetan, Muhammaden ondorengo zuzenen (*sayyidak*) kontzentrazio handiena duen munduko hiria da.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trethomas

'*** edota **Thomastown*', , Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Caerphilly udalerritik 4 kilometro ipar-ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Kveterako eliza

**Kveterako eliza** () Georgiako Kvetera (Kakheti lurraldean) hiri gotortuan dagoen eliza ortodoxoa da. X. mendearen hasieran eraikia izan zen.

## Ezaugarriak 
Nahiko eliza txikia da. Estiloa Georgiako gurutze oinplanokoa eta kupulakoa da. Kupula tinpano baten gainean eraikia dago, erdiko plaza baten gainean.

## Iruditegia 

Irudi: Kvetera church plan.jpg|Elizaren oinplanoa.
Irudi: Kvetera5.jpg|Eliza eta harresiak.
Irudi:Akhmeta Kvetera Tianeti 17879 (14645473225).jpg|Zehaztasuna.
Irudi:Kvetera2.jpg|Kupula.
Wyllie (Caerphilly)

**Wyllie**, Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Blackwood udalerriaren hegoaldean dago.

## Kanpo estekak
Llancaiach

'''''', Galesko herri bat da, Caerphilly konderrian. Nelson udalerriaren iparraldean dago.

## Kanpo estekak
Waterloo (Caerphilly)

**Waterloo**, Galesko herri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Caerphilly udalerriaren ekialdean dago.

## Kanpo estekak
Bedwas

'''''', Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Caerphilly udalerritik 2 milia ipar-ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Karina Minaeva

**Karina Minaeva** () edo **Karina Minaieva** () (Eupatoria, Krimea, Ukraina, 1990eko irailaren 21a) ukrainar aktorea eta modeloa da. 2014an *Supermodel po-ukrainsky* modeloentzako telerrealitate-lehiaketan lehiatzeagatik ezaguna egin zen.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Erreferentziak
Artzamendiko mendilerroa

**Artzamendiko mendilerroa** Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Artzamendi mendia da, 926 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Artzamendi mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Artzamendi, 926 m  (Lapurdi)
# Menditipiko Bizkarra, 877 m  (Lapurdi)
# Iduzkimendi, 842 m  (Lapurdi eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Bagamendi, 712 m  (Nafarroa Garaia)
# Zelhaiburu, 673 m  (Nafarroa Beherea)
# Itsusiko Harria, 623 m  (Nafarroa Garaia)
# Gakoeta, 579 m  (Nafarroa Beherea)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Kinsealy

'***, ofizialki **Kinsaley*', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen auzune bat da.

## Kanpo estekak
Kartxelako mendilerroa

**Kartxelako mendilerroa** Zuberoa eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Kartxela mendia da, 1.979 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Kartxela mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Kartxela, 1.979 m  (Nafarroa Garaia)
# Ezkieta, 1.906 m  (Nafarroa Garaia)
# Keleta, 1.904 m  (Nafarroa Garaia)
# Barazea edo Sardekagaña, 1.889 m  (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan) (Sardekagaña)
# Phista edo Pic de Pista, 1.781 m  (Zuberoa) (Sardekagaña)
# Belhaï edo Belhaiko Phünta, 1.771 m  (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Binbaleta, 1.757 m  (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Larrondoa edo Larrondo, 1.703 m  (Nafarroa Garaia)
# Sakhiko Axurterri Gaïna, 1.528 m  (Zuberoa)
# Eskantolha edo Ezkantola, 1.511 m  (Zuberoa) (Sarimendi)
# Sarimendi, 1.484 m  (Zuberoa) (Sarimendi)
# Izeito, 1.476 m  (Zuberoa) (Sarimendi)
# Otsogorria, 1.421 m  (Zuberoa) (Sarimendi)
# Armotoa, 1.375 m  (Nafarroa Garaia)
# Intzaga, 1.342 m  (Nafarroa Garaia)
# Ekialterrea, 1.326 m  (Nafarroa Garaia)
# Ardibidegaina, 1.309 m  (Nafarroa Garaia)
# Negumendi, 1.307 m  (Zuberoa) (Sarimendi)
# Jora edo Jaura, 1.068 m  (Zuberoa) (Sarimendi)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Oxmantown

'*** edota **Oxmanstown*', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen eremu bat da.

## Kanpo estekak
Sheriff Street

'***, bertakoek **Sheriffer** edota **The Street*' deitua () Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen kale bat da.

## Kanpo estekak
Batroun

**Batroun** (grezieraz, Βοτρύς, Botrys; arameraz בתרון, Bitron) Libanoko iparraldeko kostaldeko hiria da. Batroun barrutiko hiriburua da eta munduko hiri zaharrenetariko da. Oso hiri turistikoa da.

## Toponimia 
*Batroun* izena grezieratik dator, *Botrys*, latinez *Botrus*. Historialariek grezierako izena toponimo fenizieratik etor daiteke, *bater* hitzatik, *ebaki* hitza alegia; hitzaren zentzua itsasotik babesteko feniziarrek eraiki zuten itsas-hormatik etorriko zen. Beste historialariek *beit truna* izen fenizieratik etor daitekeela uste dute, *nagusiaren etxea* euskaraz.

## Demografia 
Batrounen jatorri desberdinetako populazioak daude: maronitak, melkitak eta greziarrak, azken hauek kristau ortodoxoak. Batroun Libanoko Eliza latindarraren egoitza da.

## Hisotria 
Batroun ziur asko K.a. XIV. mendean Amarnako eskutitzetan aipatzen den "Batruna" hiria izan daiteke. Estrabon, Plinio, Ptolomeo, Stephanus Bizantziokoak eta Hierocles antzinako geografoek aipatu zuten . Theophanesek "Bostrys" esan zion.

Feniziarrek antzinatean *Theoprosopon* eta Bizantziar Inperioan *Lithoprosopon* lurmuturraren ertzean hiria sortu zuten. Kondairaren arabera Batroun Itobaal I.a (Ethbaal) Tiroko erregeak sortu zuen, eta haren alaba Jezabel (897-866 K.a.) Ahab erregearekin ezkondu zen. Erromatarren menpe egon zenean Fenizia Prima izeneko probintzia izan zen. Ondoren, kristautu zenean, Antikokiako Patriarkerriren barruan gelditu zen.

551 urtean lurrikara batek hiria suntsitu zuen. Historialarien ustez Batroungo portu naturala orduan sortu zen.

Gutxienez hiru apezpiku ortodoxoak Batroungokoak izan ziren: Porphyrius, 451an, Elias, 512 inguruan, eta Stephan, 553an. Batrounen eliza ortodoxoaren egoitza gutxienez X. mendetik egon da; orduan bere izena *Petrounion* zen. Musulmanek lurraldea konkistatu zutenean, izena arabieratu zuten, Batroun bihurtuz.

Gurutzatuen Armada ere Batrounen egon ziren. Haien aztarnak arroka baten gainean eraikitako Mussaylha gotorlekuan aurkitu izan dira.

Otomandar Inperioaren garaian Libanoko *mutessariflik* ehiza ingurua bezala erabili zuen. 1999tik Maronita Patriarkerriren egoitza da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Batroun.jpg|San Esteban eliza.
Fitxategi:Batroun_Phoenician_Wall.jpg|Feniziarrek eraikitako horma, itsasotik babesteko.
Fitxategi:Batroun_Makaad_El_Mir.jpg|Batroun Makaad El Mir.
Fitxategi:Castle - panoramio (16).jpg|Gaztelua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Batroun Times* egunkaria.
* :Informazio turistikoa.
Alejandra Bogue

**Alejandra Bogue Gómez** (Mexiko Hiria, Mexiko, 1965eko maiatzaren 16a) mexikar emakumezko aktore, telebista aurkezle eta vedette transgeneroa da.

## Filmografia 
### Telebista aurkezle 
### Telebista aktore 
### Filmak
Ikerbasque

[thumb|Ikerbasqueren egoitzan 2025ean instalatutako [IBM Q System Two|IBM Quantum System Two ordenagailua.]]

**Ikerbasque** EAEn zientzia eta ikerkuntzaren garapena bultzatzeko sorturiko fundazio bat da, Eusko Jaurlaritzak sustatua. 2007an sortu zen.

Euskadiko Zientzien Fundazioak sortu zuen  ikerketa zientifikoa garatzen laguntzeko asmoz. Talentu ikertzailea erakarri eta indartzeko finantzabideak eta ekintzak antolatzen dituzte, baita ikerkuntza dinamizatzeko ekintzak ere. **Ikerbasqueren** helburua EAEn zientzia indartzea da, beste ikerketa gune eta unibertsitateekin batera.

Bere lehenengo zuzendari zientifikoa Mari Carmen Gallastegi, Euskal Herriko Unibersitateko irakaslea, izan zen. Fernando Cossio irakasleak ordeztu zuen, 2009ko uztailean. **Ikerbasquek** bere hamargarren urteurrena ospatu zuen 2017an.

## Ikerketa-langileak 
**Ikerbasquek** hainbat kontratazio programa izan ditu, hasi zenetik, ikertzaile profil desberdinekin. Ikertzaileak euskal zientzia eta teknologia sarearen zentroetara bideratzea da haien helburuetariko bat. 2017 amaieran 221 ikertzailek egiten zuten lan fundazioan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Walter Sickert

**Walter Richard Sickert** (Munich, 1860ko maiatzaren 31 &ndash; Bath, Somerset, 1942ko urtarrilaren 22a) ingeles margolaria izan zen.

## Argazki galeria 

Irudi:Sickert,_Ennui.jpg|thumb|Ennui, 1914, Tate Britain.
Irudi:BrightonPierrotsWalterSickert.jpg|thumb|Brighton Pierrots, 1915, Ashmolean Museum, Oxford.
Irudi:Jack the Ripper's Bedroom.jpg|thumb|Jack the Ripper's Bedroom, 1907 inguruan, Manchester Art Gallery.
Irudi:La Giuseppina, the Ring, by Walter Sickert.jpg|thumb|La Giuseppina, the Ring (1905-1907), Museo Thyssen-Bornemisza, Madril.
Blacula

**Blacula**, 1972ko William Crain estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. William Marshall, Vonetta McGee, Denise Nicholas, Gordon Pinsent, Charles Macaulay eta Thalmus Rasulala aktoreek antzeztu zuten.

1970eko hamarkadan modan egondako Blaxploitation generoaren film arrakastatsuenetakoa izan zen.

*Scream Blacula Scream* (1973, "Oihu Egin Blacula Oihu Egin") jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
1780, Transilvania. Mamuwalde (William Marshall) afrikar printzea Drakula (Charles Macaulay) kondearengana esklaboen trafikoaren aurkako borrokan lagundu diezaion eskatzera joan da. Argi dagoenez, europar aristokrata afrikarraz trufatu eta bere lotsagabekeriaz zigortzeko Blacula izeneko banpiroan bilakatuko du.

1972, Los Angeles hiria. Bobby McCoy (Ted Harris) eta Billy Schaffer (Rick Metzler) dekorazio negozio bateko jabe homosexualek europar gaztelu bateko altzari eta objektuak beren dendara ekartzea erabaki dute. Objektu horien artean Blacularen hilkutxa dago. Blaculak bi dekoratzaileak banpirizatu eta hirian barna erailketak burutzen hasiko da, bere banpiro izateaz ohartzen den edonor akatuz.

## Aktoreak 
* William Marshall: Mamuwalde printzea / Blacula
* Denise Nicholas: Michelle Williams
* Vonetta McGee:Tina Williams / Luva
* Gordon Pinsent: Jack Peters tenientea
* Thalmus Rasulala: Gordon Thomas doktorea
* Emily Yancy: Nancy
* Lance Taylor Sr.: Swenson
* Logan Field: Barnes sarjentua
* Ted Harris: Bobby McCoy
* Rick Metzler: Billy Schaffer
* Ketty Lester: Juanita Jones / Taxiko neska
* Charles Macaulay: Drakula kondea
* Ji-Tu Cumbuka: Skillet
* Elisha Cook, Jr.: Sam
* Eric Brotherson: Estatuaren agentea
* The Hues Corporation: Beren buruak antzeztuz
* Rick Hochman: Hoch gaztea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Blaxploitation

thumb|*The Cool World.*

**Blaxploitation**, 1970eko hamarkadan AEBetan puri-purian egondako zinemaren genero bat da, gerora ere genero honetako filmak egin izan dira, baina kopuru askoz ere apalagoan. Genero honetan, afroamerikarrek paper protagonista duinak dauzkate, ordurarteko bigarren mailako edota garrantzi eskazeko paperak alboratuz, maiz biktimak, morroiak edo esklaboak.

Izena hitz-elkarketa batetik sortua da, "black" eta "exploitation".

Genero honetako eszena ohikoenetako bat, funk musikaren doinuaz lagunduriko auto lasterketa kale eszena da. Berez, nahiko genero hiritarra da, nagusiki estatubatuar hirietako auzunetan bizi diren afroamerikarren bizimodua islatzen baidu. Bestalde, film honetako pertsonaia askok garai hartan modan zegoen afro horrazkera dute.

## Film nabarmenak 
* ''Sweet Sweetback's Baadasssss Song* (1971)
* *Shaft* (1971)
* *Blacula* (1972)
* *Superfly* (1972)
* *Across 110th Street* (1972)
* *Shaft's Big Score!* (1972)
* *Cleopatra Jones* (1973)
* *Five on the Black Hand Side* (1973)
* *Shaft in Africa* (1973)
* *Foxy Brown* (1974)
* *Three the Hard Way* (1974)
* *Abby* (1974)
* *Uptown Saturday Night* (1974)
* *Boss Nigger* (1975)
* *Cooley High* (1975)
* *Cornbread, Earl and Me* (1975)
* *Mandingo* (1975)
* *Sparkle* (1976)
* *Penitentiary'' (1979)

## Aktore nabarmenak 
* Richard Roundtree
* William Marshall
* Richard Lawson
* Jim Kelly
* Melvin Van Peebles
* Tamara Dobson
* Pam Grier
* Antonio Fargas

## Kanpo estekak
San Julian dorrea

**San Julian dorrea**, edo San Julián zelaiko dorrea, Nafarroako Tuteran zegoen defentsarako talaia zen. IX. mendekoa zela pentsatzen zen. XVIII. mendean bota zuten.

## Kokapena 
Egungo Santa Kiteria baseliza aurrez aurre zegoen, San Julian mendietan, egungo Santa Kiteria mendietan. Gaur egun pinudiez estalita dagoen aldean egon zitekeen zeren eta orain gutxi arte bertan erorkin batzuk ikusten baitziren.

## Historia 
Kroniken arabera oso dorre garaia zen, kanpotik lurrez egina baina azpian harlanduaz egina. Tradizionalki musulmanen garaikoa zela esan da, Amrus ben Yusuf bitartez IX. mendekoa, Tutera gotortzeko lanen barruan. Dena dela, gaur egun gehiago dira kristaua zela pentsatzen dutenak eta modernoagoa, XIII. mendekoa. XVIII. mendean dorrera bota zuten bertan bolbora-biltegi bat egiteko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Santa Kiteria baseliza (Tutera)

## Kanpo lotuak 
* Luis María Marín-Royo: "Tutera ezezaguna".

## Kanpo estekak
Neotragus

***Neotragus*** antilope nanoen generoa da, Afrikako jatorria. Antilopinae subfamiliaren barnean dago eta espezie bakarra du (*Neotragus pygmaeus*) Lehen *Neotragus batesi* eta *Neotragus moschatus* ere barnean zituen baina adituen ustez *Nesotragus* generoan sailkatu behar dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lauko Aliantzaren Gerra

**Lauko Aliantzaren Gerra** (1717–1720) Filipe V.a Borboi Espainiakoaren (Gaztelakoaren), bere emazte Elisabet Farnesio eta haien ministro buru Giulio Alberoniren anbizioen emaitza izan zen, Vienako Habsburgoen onuran Gaztelako (Espainiako) familia adarrak galdutako Italiako lurraldeak berreskuratu nahi izan baitzituzten, baita beharbada Frantziako tronua eskuratu ere.

Filipe V.a eta Espainiako Koroa Britainia Handi, Frantzia, Austria eta Herbehereetako Errepublikaren aliantza baten kontra borrokatu ziren (geroago Savoiak ere bat egin zuen haiekin), baita gerra galdu ere. Borrokak 1717an hasi baziren ere, gerra ez zuten deklaratu 1718ko abendu arte. 1720ko otsaileko Hagako Itunak gerraren azkena ekarri zuen.

Ondorioz, berretsi egin zen Espainiako (Gaztelako) Koroak Europan zituen domeinu gehienen galera, eta Filipe V.ak Siziliari eta Sardiniari uko egin zien.

## Lauko Aliantzaren Gerra Euskal Herrian 
Lauko Aliantzaren Gerrak eragin zuzena izan zuen Euskal Herrian. Berwickeko dukearen armadako gerlariak Lapurdin eta Nafarroa Beherean izan ziren finkatuta. Herritarrei gehiegikeriak eragin zizkieten, eta protestak ozen adierazi zituzten. 1719ko apirilean Berwickeko duke frantsesak Lapurditik Bidasoa gurutzatu zuen 20.000ko armada baten buru, eta Gipuzkoa, Bizkaia eta Araba okupatu zituen, Blas de Loyolaren espainiar armadak matxinadaren kontra otsailean Bizkaia okupatu ondoren.

Frantsesek Pasaiako ontziolak suntsitu zituzten. Donostiari ere eraso egin zioten, eta horrek hiribilduaren erdialdean hainbat kalte eta galera eragin zituen herritarren eta eraikinen artean. Gipuzkoarrak prest agertu ziren Frantziako erregearen pean jartzeko baldin eta foruak errespetatzen baziren, dukeak onartu ez zuena. 1719ko abendu hasieran, izandako porrotak eraginda, espainiar errege-erreginek Alberoni ministro burua kargugabetu egin zuten, eta Frantziako Koroarekiko hurbilketa hasi.

Nafarroa Garaian ere eragina izan zuen. Altsasu eta Olazti batzen zituen zubietako bat botatzea eskatu zuten ingeniariek, Frantziako tropek hortik Gaztelarako inbasioa egin ez zezaten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Ikus, gainera 
* Utrechteko bakea
* Konpantzia
* 1727ko Hitzarmena
* Luis XV.a Borboi Frantziakoa
* Filipe II.a Orleanskoa

## Kanpo estekak
Ballsbridge

'''** edota **Ball's Bridge''', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen auzune bat da.

## Kanpo estekak
Bluebell (Dublin)

**Bluebell**, , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuaren hegoaldean dagoen auzune txiki bat da.

## Kanpo estekak
Citywest

'''''', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan hegoaldeko periferian dagoen negozio barruti bat da.

## Kanpo estekak
Kilmainham

'''''', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen auzune bat da, Liffey ibaiaren hegoaldeko bazterrean.

Bertan, gaur egun museoa den Kilmainham Gaol espetxe ohia dago, bai eta Irlandako Arte Modernoko Museoa ere.

## Kanpo estekak
Irlandako Arte Modernoko Museoa

**Irlandako Arte Modernoko Museoa** (irlanderaz *Áras Nua-Ealaíne na hÉireann* eta ingelesaz *Irish Museum of Modern Art* edota *IMMA*), Irlandako Dublin hiriburuan dagoen arte moderno eta arte garaikideko museo bat da, Kilmainham auzoan.

1991ko maiatzaren 25ean inauguratu zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
The Liberties (Dublin)

**The Liberties**, , batzutan **Na Libirtí**, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen auzune bat da. Langile klaseko auzo herrikoia da, merkatu eta famili jabetzako dendak ere badaude.

## Kanpo estekak
Park West (Dublin)

**Park West**, , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan mendebaldean dagoen negozio eta enpresa barruti bat da. Bertan 300 konpainia inguru daude eta 10.000 inguru langileek lan egiten dute.

## Kanpo estekak
Rathgar

'''''', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen auzune bat da. Jatorriz, udalerri bat zen, 1862an Rathmines and Rathgar udalerria osatu eta 1930ean Dublin hiriburuko auzunea bilakatu zen.

## Kanpo estekak
Jordan Evans (politikaria)

**Jordan Evans** (Massachusetts, 1991ko otsailaren 24a) estatubatuar emakumezko politikari transgeneroa da. Gaur egun Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoko kidea da. 2017an Charltongo alkate hautatu zuten, Alderdi Errepublikanoak herrialde osoan izandako lehen hautetsi transgeneroa bihurtuz.

## Bizitza 
Gizon jaio zen. 2013an bere burua emakumetzat zeukala adierazi zuen, baina berehala utzi eta bere kolkorako gorde zuen. 2015ean berriro bere burua emakumetzat aitortu zuen eta 2016an emakumerako trantsizioa egiten hasi zen.

Worcesterko Estatu Unibertsitatean Historian lizentziaduna da.

2017an Charltongo alkate hautatu zuten.

## Erreferentziak
Hegobus

**Hegobus**, Lapurdiko autobus sare zaharra bat da. Ahetze, Ainhoa, Arbona, Azkaine, Biriatu, Ziburu, Getaria, Hendaia, Donibane Lohizune, Senpere, Sara eta Urruña udalerrien eremuari zerbitzu ematen dio.

Transdev frantziar garraioa konpainiaren Transdev Urbain Pays Basque (TUPB) konpainiak Euskal Hirigune Elkargoarentzat ustiatzen du.

## Ezaugarriak 
* 6 hiri linea
* Hiri ingurunetako 4 linea
* Eskaera bidezko garraio zerbitzu 1
* Mugikortasun urrikoentzako garraio zerbitzu 1
* Eskola garraioko ibilbideak

## Lehen sareak 
#### *Uribil* sarea 
*Uribil* sarea hiru lineak osatzen zuten, jaiegunak ez ziren egun guztietan. 2007ko otsailaren 21ean hasi nintzen lanean eta Hendaiako Udalaren esku zegoen. Bere izena (uraren inguruko buelta txikia) geografia hendaiarrak aukeratu zuen.>2009ko uztailaren 6an, *Uribil* sarea berregituratu egin zen eta bere lineen ordez beste bi linea jarri ziren: lerro urdina eta lerro berdea, erregularki egun osoan erabiltzen direnak.

#### *Itzulia* sarea 
Hasieran nahieran, astearte eta ostiral goizetan eta asteazken arratsaldetan izan ezik, 2008an Donibane Lohizune eta Ziburu hirietarako zerbitzuan jarri zen. Bere izenak "tourra" esan nahi du.

## Azken sarea 
## Irudiak 

Fitxategi:Hegobus Ligne 2 10-18.jpg|2. linearen autobusa Donibane Lohizunen
Fitxategi:Hegobus Ligne 3 05-17.jpg|3. linearen autobusa Donibane Lohizunen
Fitxategi:Hegobus Ligne 4 10-18.jpg|4. linearen autobusa Hendaian
Fitxategi:Hegobus Ligne 5 05-17.jpg|5. linearen autobusa Biriatun

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak
* Chronoplus
* Txik Txak - Autobusa
Hoxahandiko mendilerroa

**Hoxahandiko mendilerroa** Nafarroa Beherean kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Hoxahandia mendia da, 571 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Hoxahandia mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Hoxahandia, 571 m 
# Pagaburu, 545 m 
# Monhoko Bordako Hegia, 544 m 
# Gazteluzahar, 472 m 
# Donamariako pareta, 465 m 
# Burdintziri, 457 m 
# Mendibile, 457 m 
# Hoxattipia, 431 m 
# Urdamendi, 418 m 
# Artxilako Kaskoa, 400 m 
# Bertogaina, 400 m 
# Gaineko Ordokia, 395 m 
# Mendekaburu, 391 m 
# Unikotegi, 374 m 
# Airamendi, 362 m 
# Haranbeltzeko Bizkarra, 355 m 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Achnamara

'''''', , Eskoziako udalerri bat da, Knapdale eremuan eta Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak
Appin

'''''', , Eskoziako udalerri bat da, Argyll eta Bute konderrian.

1752an herri honetan Appingo hilketa jazo zen.

## Kanpo estekak
Lakarriko mendilerroa

**Lakarriko mendilerroa** Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Lakarri mendia da, 1.046 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Lakarri mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Lakarri, 1.046 m 
# Elmendi, 1.036 m 
# Measkoitz, 1.014 m 
# Beltzunegi, 996 m 
# Peña de la Moza, 969 m 
# Belokain, 968 m  (Belokain)
# Egulbati, 933 m 
# Txartxamendi, 916 m  (Belokain)
# Peña de Aguinaga, 908 m  (Belokain)
# Alto Quiñones edo Santa Cruz, 881 m  (Belokain)
# Chaparral Grande, 879 m  (Belokain)
# Suprincio, 875 m 
# Kozkorro, 868 m 
# Asketa, 862 m 
# Puno, 858 m 
# Txorrotxaga, 843 m  (Belokain)
# Akerregi, 832 m 
# Izanze, 806 m  (Belokain)
# Lertxundi, 784 m 
# Erkalaz, 782 m 
# Irotzmendi, 765 m 
# Erbaluz, 743 m 
# San Miguel, 689 m 
# Urbizkain, 505 m 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Barcaldine (Argyll)

**Barcaldine**, , Eskoziako herri txiki bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Toki interesgarriak 
* Barcaldine gaztelua

## Kanpo estekak
Ahmadou Kourouma

**Ahmadou Kourouma** (Boundiali, 1927ko azaroaren 24a - Lyon, 2003ko abenduaren 11) bolikostar eleberrigilea izan zen, mandinga jatorrikoa. Frantsesez idatzi arren, mandingerazko adierazpenak sartzen zituen, eta frantsesari arrotza zaion sintaxia erabiltzen zuen.

## Lanak 
### Antzerkia 
* *Tougnantigui ou le Diseur de vérité*, 1972.
### Eleberriak 
* *Les Soleils des indépendances*, 1968 (*Independentzien eguzkiak*; itzultzailea, Aiora Jaka; Erein, 2023, 2024an itzulpengintzako Euskadi saria).
* *Monnè, outrages et défis*, 1990.
* *En attendant le vote des bêtes sauvages*, 1994.
* ''Allah n'est pas obligé*, 2000.
* *Quant on refuse on dit non*, 2004.

### Umeentzako liburuak 
* *Yacouba, chasseur africain*, 1994.
* *Le Griot, homme de parole*, 2000.
* *Le Chasseur, héros africain*, 2000.
* *Le Forgeron, homme de savoir*, 2000.
* *Prince, Suzerain actif'', 2000.

## Erreferentziak
Finzi-Continitarren lorategia

***Finzi-Continitarren lorategia*** Giorgio Bassani idazle italiarraren obra handiena da. 1962an argitaratu zen eta Viareggio Saria lortu zuen, Italiako literatur saririk garrantzitsuenetakoa.

## Argumentua 
Finzi-Continitarrek, Ferrarako juduen arteko familia aberatsenak, halako lilura bat sortzen diote nobelako protagonista eta narratzaile gazteari: ez bakarrik haien etxe erraldoiagatik, bizimodu isolatuagatik, cultura zabalagatik, jarrera aristokratikoagatik; horrez gain, lagun egin nahi lituzke familiako seme-alabak: adinkide duen Alberto eta, batez ere, haren arreba Micòl, eder bezain urruna. Mussolinik, Hitlerrengana hubiltzeko, Italiako juduen kontra ezarritako lege arrazialek sortuko dute ustekabeko aukera: hiriko tenis elkartean jokatzea debekatua dutela-eta, beren lorategiko tenis-zelaira gonbidatzen dituzte Finzi-Continitarrek komunitateko kideak. Kontalaria eta Micòl adiskide min bihurtuko dira, amodio mindu eta mingarri bat ere sortuko da bietako batengan, baina lotsak, diferentzia sozialak ala patu historikoak ezinezkoa egingo dute harremana.

Bassanik kontatzen duena fikzioa da gehienbat, pertsonaiak Bassanik asmatuak dira, bai eta lorategia bera ere. Baina autoreak berak ezagututako errealitatea erabili zuen liburua idazteko.

## Zinema 
* *Il giardino dei Finzi-Contini*, (Vittorio de Sica)k 1970ean zuzendutako filma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* **Finzi-Continitarren lorategia** eleberriaren kritikak **kritikak.armiarma.eus** atarian
Stoneybatter

'***, historikoki **Bohernaglogh*', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen auzo bat da.

## Kanpo estekak
Orhipean (jaialdia)

thumb|Otsagabia herria
**Orhipean** Otsagabiko herrian ospatzen den festa bat da. Festa honetan herri osoak 100 urte atzera egiten du eta lehengo janzkera eta bizimodua erakusten dute.

## Janzkera 
Neska txikiak soinekoak eta espartinak janzten dituzte eta ilean txirikordak eramaten dituzte.

Mutil txikiak eta gizonak, berriz, alkandora zuriarekin, galtzekin (motza edo luzea) grisak, beltzak edo marradunak, espartinekin eta txapelarekin janzten dira.

Emakumeek, hainbat koloretako gonak, alkandora beltza edo zuria, espartinak eta ilean gazteek txirikordak eta helduek zapiak eramaten dituzte.

## Ekintzak 
Egun osoan zehar lehen egiten zituzten hainbat ekintza daude herri osoan zehar:

1. Mata-txerri: txerria lehen bezala hiltzen dute eta txerriaren odolarekin eta tripekin odolkiak prestatzen dituzte.

2. Eskola: lehen erabiltzen zuten materialarekin antzerki bat prestatzen dute lehen klasea ematen zuten bezala.

3. Arropa garbitzaileak: lehen bezala arropa errekan garbitzen dute.

4. Jostunak: ardien ilearekin, ilea garbitzen dute, orrazten dute eta galtzerdiak egiten dituzte.

5. Babarrun lokarriak: babarrunak soka batean sartzen dituzte eta lehortzen uzten dituzte.

6. Dentista eta bizargina: lehengo dentista eta bizargina nola zen eta erabiltzen zuten materiala erakusten dute.

7. Borda: bordak nolakoak ziren, nola bizi ziren eta zer egiten zuten erakusten dute.

8. Trilla: zaldi bati palet bat jartzen diote, zaldiak zelaian bueltak ematen ditu eta jendea palet gainera igotzen da.

Hauek dira egun osoan zehar dauden hainbat ekintza, baina beste ekintza batzuk ere izaten dira: animaliak, zorrotzailea, xaboiak, etab.

Arratsaldean herriko plazan dantzariak dantzatzen dira eta gero musika talde bat egoten da.

## "Berrus" abestia 
*Berrus* Otsagabian Gabonetan abesten zen gabon kanta bat da. Urte batzuetan Orhipean festan, nahiz gabonetan ospatu ez, abesti hau ere abesten dute. Lehen Otsagabian Gabonetan bakarrik abesten zuten abestia da. Eguberri gauean auzo bakoitzak talde bat egiten du eta talde bakoitza bere auzotik etxez etxe joaten da abesti hau abesten.

## Bezpera gaua 
Aurreko eguneko gauean hasten da Orhipean festa.

Jende guztia lehen bezala jantzita herriko plazan biltzen da. Orduan herri osoan zehar ibilbide bat egiten da, leku desberdinetan gelditzen eta rondallarekin abesti batzuk abestuz.

Urte honetan (2018an) gau ezberdina egin zuten: herriko pertsona batzuk sorginez mozorratu ziren eta ibaitik antortxekin eta makilekin joan ziren. Musika jarri zuten eta sorginak kale desberdinetatik ateratzen hasi ziren eta ibaira jaitsi. Ibaitik atera eta kalejira bat egin zuten herriko udaletxeraino eta udaletxean testu bat irakurri zuten eta hori bukatzean, rondallarekin buelta hasi zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Orhipean (liburua)

## Kanpo estekak
Urruxkide eguna

thumb|Zaraitzu ibarreko armarria.|243x243px
**Urruxkide eguna edo ibarreko eguna** Zaraitzu ibarrean egiten den festa bat da. Festaren helburua Pirinioa eta ibarra bizirik daudela adieraztea da. Irailaren lehenengo asteburuan ibarreko jende guztia herri batean biltzen da eguna pasatzeko. Urte bakoitzean ibarreko hamalau herrietako batean ospatzen da.

Azken urteetan, adibidez, herri hauetan ospatu da:

2014: Otsagabia

2015: Uskartze, Galoze eta Izize

2016: Jaurrieta

2017: Gortza eta Igari

2018: Ezkarotze

2019: Ibiltzieta

= Ekintzak =
Festa hasteko meza ospatzen da herrian eta meza bukatzean banderaren dantza eta desfilea egiten dira. Desfilean herri bakoitzeko bi pertsona Salazenkoz janzten dira eta herriko kartela eramaten dute musikarekin ibiltzen doazen bitartean. Otsagabiko dantzanteak haien dantzak egiten dituzte. Jaurrietako neskak axuri-beltza dantzatzen dute, Jaurrietan sortutako dantza. 2018an Ezkarotzen neska gazteak zinten dantza egin zuten. Dantzak bukatzean ibarreko lehendakariak diskurtso bat ematen du. Gero, herri bakoitzak bere herriko giltza zaku batean sartzen du. Ondoren, giltzak ateratzen dira binaka eta bikoteek mahai berdinean bazkaldu behar dute. 2018an Otsagabiko eta Ezkarotzeko erraldoiak atera zituzten.

Eguerdian bailara guztiak elkarrekin jaten du. Arratsaldean eta gauean urte bakoitzean ekintza ezberdinak daude, arratsaldean haurrentzako gauzak eta gauean kontzertuak.

2018an, Ezkarotzen, Trikiteens, Skabidean eta DJ Sembe egon ziren.

## Kanpo estekak
András Kornai

**András Kornai** (Budapest, 1957) hungariar hizkuntzalari matematiko bat da. János Kornai ekonomialariaren semea da. 1983an Matematikan doktoratu zen Eötvös Loránd Unibertsitatean, Budapesten, Miklós Ajtai tesi zuzendaria zuela. 1991n Hizkuntzalaritzan doktoratu zen Stanford Unibertsitatean, Paul Kiparsky tesi-zuzendaria zuela.

Budapesteko Teknologia eta Ekonomia Unibertsitateko Aljebra saileko irakaslea da, non kode irekiko hungarieraren analizatzaile morfologiko baten garatze-lanetan diharduen. Human Language Technologies ikerketa-taldeko kidea da bertan.

Bere ikerketa-eremuen artean, matematikarekin erlazionatutako lengoaia naturalaren prozesamendua, ahots sintesia eta OCRa daude, besteak beste.

2018ko azaroak 6an Bilbon izan zen Soziolinguistika Klusterrak antolatutako jardunaldietan, hizkuntzen heriotza digitalari buruzko hitzaldia ematen.

## Liburuak 
* *Oxford International Encyclopedia of Linguistics*. 4 liburuki, Oxford University Press, 2003, .
* *Proceedings of the HLT-NAACL Workshop on the Analysis of Geographic References*. Beth Sundheimekin. Association for Computational Linguistics, 2003, .
* *Extended Finite State Models of Language* (editorea). Cambridge University Press, 1999, .

## Aukeratutako artikuluak 
* *Digital language death*. András Kornai. PloS one aldizkarian argitaratua 2012.
* *Parallel corpora for medium density languages*. Dániel Varga, Péter Halácsy, András Kornai, Viktor Nagy, László Németh, Viktor Trón. Amsterdam Studies In The Theory And History Of Linguistic Science Series 4, 2007.
* *HunPos: an open source trigram tagger*. Péter Halácsy, András Kornai, Csaba Oravecz. Proceedings of the 45th annual meeting of the ACL on interactive poster and demonstration sessions, 2007.
* *Dynamics of conflicts in Wikipedia*. Taha Yasseri, Robert Sumi, András Rung, András Kornai, János Kertész. PloS one aldizkaria, 20012.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Gimnastika artistiko maskulino

Gimnasia artistiko maskulinoa (GAM) kirol olimpiko bat da, karakterizatua dago mugimendu oso kordinatuak eta prezizio handikoak direlako. Partaideak (gimnastak) 6 aparatutan parte artzen dute eta indarra, malgutasuna, oreka, abiadura eta arintasun gehiena demostratzen saiatzen dira. "Salto", "lurra", "zaldia arkuekin", "eraztunak", "barra paraleloak" eta "barra fijoa"

### Lurra 
Lurra aparatuan gimnastak aparatu guztiaren lurrazala kubritu behar du. Partaidea 3 - 5 diagonal (serie akrobatikoak) ditu direkzio ezberdinetan. Ariketan gutxienez elementu bat aurreraka egin behar da eta beste bat atzeraka. 50 eta 70 s artean iraun behar du

### Eraztunak 
Aparatua 5 metrokoa da. Bi eraztun zintzilik daude 2,75 metrotara. Eraztunak 50 zentrimetotara daude haien artean eta zurezkoak edo burdinezkoak dira normalean. Eraztunak 9 zentimetroko erradioa dute eta aparatu honetan egin behar den proban indarra eta oreka lantzen da nagusiki. Zenbat eta kontrol gehiago izan aparatuan ariketa egin bitartean epaileak puntuazio gehiago jarriko diote.

### Barra 
2.40 metroko luzeera duen barra bat da metalezko estruktura batekin eutsita, lurrekiko paraleloa da. 2.80 metalezko egitura batez dago osatua. Proba egiteko indarra eta oreka oso beharrezkoak dira. Partaideak mugimendu errutina akrobatikoan egin behar dituzte gelditu gabe. Elementu batek beste bati lotuta egon behar du hasierako mugimenduaren jarraitasuna eta norabidea mantenduz.

### Jauzia 
Jauzia bai maskulinoan bai femeninoan konpetitzen den kategoria da. Tranpolin baten laguntzarekin motxal batik pasa behar zara akrobaziak eginez. Motxalaren altuera kategoria bakoitzan desberdina izan daiteke eta luzeera 1'2m dira. Tranpolinera iristeko 25 metroko luzeera eta metro bat zabalera duen tapete batetatik karrerila hartzen dute gimnastek.

### Zaldia arkuekin 
### Barra paraleloak 
Balanzean ohinarritzen da aparatu hau. Elemento akrobatikoak egiteko 1'5 metroko bi barren artean balanzeatu behar zara. Bien barrak lurretik 1,92 metrotara daude eta berahien artean 42-52 zentimetro daude. Elementu batzutan gimnasta barra bakarran apoiatzen da, eta elementu zahienetan barrak ikuspegitik galtzen ditu (mortalentean adibidez). Aparatu hau bakarrik mutilen kategorietan ikus daiteke.

## Kanpo estekak
San Joan Gregorio Ostiakoaren baseliza (Tutera)

**San Joan Gregorio Ostiakoaren baseliza** Tuteran zegoen, Cabanillas herriko bidean. 1421ean eraikia, egun hondakinak bakarrik gelditzen dira. Gregorio Ostiakoari eskainita zegoen.

## Historia 
1421an Tarazonako elizbarrutiko apezpikuak Kantabruna mendian eraikitzeko baimena eman zuen. Inozentzio XI.ak baselizara zihoazenei induljentziak eman zien. Santuaren burezurra urtero prozesioan Sorladatik Tuterara eramaten zen. 1687an, eraikina oso gaizki zegoela era, berreraikia izan zen. Zoritxarrez gaur egun hondakinak besterik ez dira gelditzen, horma gutxi batzuk geldituz. Bertako harriak beste eraikinetan erabili ziren.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Nafarroako baselizak.
Gregorio Ostiakoa

[thumb|Gregorio Ostiakoa [Alcoyko zeramika batean (1854).]]

**Gregorio Ostiakoa** (?- 1044ko maiatzaren 9a). Bere bizitzari buruzko informazio gutxi dago. Oso gazte beneditar egin zen. Erromako San Cosme eta San Damian monasterioaren abadea izan zen. Joan XVIII.a aitasantuak Ostiako apezpikua eta, ondoren, kardenla izendatu zuen. Aitasantuaren ordezkari gisa bost urte Aragoiko Erresuman bizi izan zen. Oso gaixorik, Logroño Nafarroako Erresumaren eskuetan zegoenean bertan hil zen. Bere erlikiak berari eskinaitako Sorladako basilika batean gorde ziren. XVII. eta XVIII. mendean gorpuzkin horiek oso gurtuak izan ziren. Esaten zen nekazal inguruetan ematen ziren izurriteen aurrean botere handia zuela.

Bere festa maiatzaren 9an ospatzen da. Egun Zaragoza probintziako Cervera de la Cañadako patroia da. Aragoiko herri askotan oso gurtua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* San Gregorio Ostiense, EWTN.
* San Gregorio Ostiense, Santopedia.
* Gregorio Ostiense, Santo, Catholic,net.
* San Gregorio Ostiense, Valvanera.com.
* San Gregorio Ostiense, Estella.com.es.
Zizurko gaztetxea

**Zizurko gaztetxea** 2005-ean okupaturiko leku bat da. Lehen Spar denda bat zen baina denbora pasa ahala abandonatua zegoela ikusi zutenez gazteak leku bat okupatzea erabaki zuten.

## Kanpo estekak