Jorge Giménez

**Jorge Giménez Bech** (Irun, Gipuzkoa, 1956ko urtarrilaren 15a - *ibidem*, 2023ko abenduaren 20a), euskal idazle, itzultzaile eta argitaratzaile bat izan zen. Alberdania argitaletxearen sortzaileetako bat izan zen, Euskal Editoreen Elkarteko lehendakari eta itzulpen askoren egile, bereziki euskaratik gaztelaniara.

## Jatorria eta familia 
Jorge Giménez Irunen jaio zen, 1956ko urtarrilaren 15ean. Aita José Giménez Mayoral (1915-1982), guardia zibila zen, Katalunian jaioa. Ibilgailuen nazioarteko asegurua (edo «gutun berdea») ematen zuen bulegoan lan egindakoa, Irunen bertan.1982an, ETAk erail zuen, Behobian egindako atentatu batean. Ama Celia Bech Vilaseca zuen, Katalunian jaioa. Jorgez gain, beste bi senide ziren, Joan Manuel eta Rosa Mari. 

Mertxe Etxebesterekin ezkondu zen eta seme bakarra izan zuten, Oier. Hendaian (Lapurdi) zuten bizilekua.

## Biografia 
Irungo Udaleko euskara zerbitzuko ardura ukan zuen ia hamar urtez, 1984tik 1993ra. Ardura horren barruan, *Plazara* hiruhilekoaren kazetari lanetan aritu zen zazpi urtez, 1985eko maiatzetik aldizkariak azken zenbakia argitaratu zuen arte, 1992an. 

Hedabideetan zenbait kolaborazio egin ostean (Euskadi Irratia, Diario Vasco) eta Lur Hiztegi Entziklopedikoko erredaktore lana batzuk eginda, 1993ko irailetik abendura Euskal Telebistak plazaratutako «Zeuk erabaki» saioko aurkezle izan zen eta Goenkale telesailerako elkarrizketagile (1994-1995).

1993an, Alberdania argitaletxea sortu zuen, Inazio Mujika Iraola idazle eta editorearekin batera.

1997an, Euskal Editoreen Elkarteko lehendakari izendatu zuten; kargu horretan jardun zuen hamalau urtez, 2013ra arte.

2013-2017 bitarte, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzan ikerketa eta koordinaziorako zuzendari izan zen, Patxi Baztarrika sailburuorde zela (sailburua: Cristina Uriarte).

Aldi berean, 2013tik 2017ra, Eusko Jaurlaritzaren Euskararen Aholku Batzordeko idazkari izan zen. Garai hartakoak dira, besteak beste, *Eta hemendik aurrera zer* euskarari buruzko hausnarketa estrategikoa, Euskararen Adierazle Sistemaren (EAS) sorrera eta VI. Inkesta Soziolinguistikoa.

Jorge Giménez 2023ko abenduaren 20an hil zen Irunen, eritasun baten ondorioz, 67 urte zituela. Lehen urte kementsu batzuen ostean, 2013ko krisi ekonomikoak eten bat egitera behartu zuen argitaletxea, liburuen merkatutik guztiz desagertu ez bazen ere, 2016ra arte. Handik aitzina, 2017an Jorge Giménezek hartu zituen bere esku argitaletxearen editore eta zuzendari eginkizunak. 2018an, 615 titulu zituen argitaletxeak katalogoan. irabazi zuen Jorge Giménezek 1995ean,  euskarazko atalean, «Trenaren zain» lanarekin.

## Itzultzaile 
Zeregin profesionalen artean, itzulpengintzan nabarmendu zen batez ere Jorge Giménez, bereziki euskaratik gaztelaniara egindako literatura itzulpenengatik. Izan ere, Aingeru Epaltzaren, Hasier Etxeberriaren, Anjel Lertxundiren, Inazio Mujika Iraolaren, Garazi Goiaren, Jokin Muñozen, Joxean Sagastizabalen, Arantxa Iturberen eta Yurre Ugarteren lanak, besteak beste, itzuli zituen gaztelaniara. Literaturaz gain, Patxi Baztarrikaren entsegu bat itzuli zuen gaztelaniara.

Egindako itzulpenen artean, besteak beste, nabarmentzen dira *Letargo (Bizia lo, Jokin Muñoz, 2005), Tiempo de cerezas* (*Gerezi denbora*, Inazio Mujika Iraola, 2006), ¡*Ay, madre!* (*Ai, ama!*, Arantxa Iturbe, 2006), *Felicidad perfecta* (*Zorion perfektua*, Anjel Lertxundi, 2006), *Línea de fuga* (*Ihes betea*, Anjel Lertxundi, 2007), *Las últimas sombras* (*Otto Pette*, Anjel Lertxundi, 2007), eta *Fuego de paja* *(Lasto sua*, Aingeru Epaltza, 2008).

1999an Anjel Lertxundi idazlearekin batera egindako elkarrizketa batean, Jorge Giménezek bere itzulpengintzaren oinarri eta ikuspegi batzuk azaldu zituen. Besteak beste, hau adierazi zuen:

## 39 urteko isiltasuna 
Jorge Giménez Euskal Iraultzarako Alderdiaren, Euskadiko Ezkerraren eta Euskal Ezkerraren kide militante izan zen. 1982ko urriaren 9an, ETAk Jorgeren aita José Giménez Mayoral guardia zibileko kapitain erretiratua erail zuen tiroz, Behobian, autobusaren zain zegoela etxera itzultzeko. «Inoiz babestu behar ez zena» izenburuko gutun irekia argitaratu zuen hedabideetan. Besteak beste, «aitaren hiltzaile» sentitzera iritsi zela aitortzen zuen eta barkamena eskatzen zien ETAren biktimei: 

Era berean, aitortzen zuen bere gutunaren eragile nagusia izan zela ezker abertzaleak 2021eko urriaren 18an plazaratutako adierazpena. Gutuna, orobat, sektore politiko horretako kideei zuzendua zegoen eta balioespen hau egiten zuen egileen asmoaz:

Geroago egindako elkarrizketa batean, aitortu zuen aitaren erailketak «errealitatetik kanporatu» zuela.

2022ko maiatzaren 17an, *Gogoan - Por una memoria digna* elkarteak antolatuta, elkarrizketa bat eskaini zuen Donostian, Sabin Zubiri ekintzaile eta sindikalistaren galderei erantzunez, «Lo que nunca debimos amparar. El final de un silencio» izenburuaz.

## Itzulpenen zerrenda 
Hauek dira Jorge Giménezek argitaratutako itzulpenak: 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alberdania
* Inazio Mujika

## Kanpo estekak 
* Anjel Lertxundi: «Bizitza noiz eta nola den eder». Berria, 2024-01-07.
* Las prosas de Berbelitz - Anjel Lertxundi (Traducción de Jorge Giménez Bech). Senez aldizkaria, 2004.
* Lo que nunca debimos amparar. El final de un silencio. Bideoa, 2022-05-17