Anna Fischer-Dückelmann

**Anna Clara Theresia Fischer-Dückelmann** (Wadowice (garai hartan Tagwein), Austriar Inperioa (gaur egun, Polonia), 1856ko uztailaren 5a - Monte Verità Ascona, Suitza, 1917ko abenduaren 3a) Austria-Hungariako *bizitzaren erreformatzailea* (*Lebensreform* mugimendukoa), medikua eta idazlea izan zen.

## Bizitza 
Anna Dückelmann Friedrich Dückelmann mediku militar eta lur-jabe austro-hungariar baten alaba zen, eta gaztaroa Vienan eta Tragwein-en eman zuen. Medikuntzan zuen interes goiztiarragatik, aitari garnizio-ospitaleetara laguntzen uzten zioten. Bere memorietan, hau idatzi zuen: "Hamabost urterekin hidroterapiarekin zaletu nintzen; gainera, etxeko animaliak ere sendatzen nituen. Hamasei urterekin, kortsearen aurkako nire lehen artikulu higienista argitaratu nuen. Garai hartan ikusi nuen garbi medikuntza ikasi behar nuela". 

1880an, gurasoen borondatearen aurka, Arnold Fischer kazetari eta filosofoarekin ezkondu zen Graz-en, eta harekin batera Frankfurt am Main-era joan zen bizitzera. Jaiotzatiko abizena mantentzea erabaki zuen, 1870eko hamarkadan ezohikoa zen arren. Arnold Fischerrek *Frankfurter Tagblatt* egunkarian lan egiten zuen, eta bikoteak *Volkswohl* astekaria sortu zuen elkarrekin; bertan, Dückelmannek gai medikoei buruz idazten zuen, eta emakumezko medikuen falta kritikatzen zuen. Frankfurten, Alemaniako lehen emakumezko ginekologoa ezagutu zuen, Hope Bridges Adams Lehmann.

Hiru seme-alabaren ama zela, eta 34 urte zituela, familia osoarekin Zürichera joan zen bizitzera, medikuntza ikasi zuen han 1890etik 1896ra bitartean, eta doktoretza atera zuen *"1888ko apiriletik 1895eko urtarrilera bitartean Zuricheko Emakumeen Klinikan izandako erditu osteko sukar kasuak"* (infekzio puerperala - erditze osteko aldian emakumezkoen genitalen hanturazko aldaketak, bakterio patogenoak erditze-zaurietan sartzeak eragindakoak) izeneko tesiarekin. Medikuntza ikasi zuen lehen emakumeetako bat izan zen, eta horrek eztabaida sortu zuen prentsa medikoan. Dückelmannek berehala kritikatu zuen ginekologian probatu gabeko metodoak erabiltzea; izan ere, metodo horiek emakume asko odoljarioz hiltzea eragiten zuten. Metodo berrien eta benetan erabilgarrien artean bereizketa hobea egitea eskatu zuen,eta naturopatia erabiltzen hasi zen.

Oberlößnitzeko (gaur egun, Radebeul) Bilz-sanatorioan, mediku laguntzaile jardunda, medikuntzan aritzeko esperientzia eskuratu zuen.
thumb|Bere mediku kontsulta Loschwitzeko Villa Artushof-en zegoen.
1897tik 1914ra, emakumeentzako eta haurrentzako mediku-kontsulta bat zuzendu zuen Dresdenetik gertu dagoen Oberloschwitz-eko Villa Artushof-en, eta naturopatia erabili zuen lehen emakumezko mediku eta denbora luzez bakarra izan zen.

Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Suitzako Ticino kantonamenduan dagoen Asconatik gertuko Monte Veritàra joan zen bizitzera; han, 1913an, neuropatia klinikatik gertu, lursaila eskuratua zuen kooperatiba moduan.  Hor, gerra ostean, sanatorio bat eraikitzeko asmoa zuen, baina plan hori gauzatu aurretik hil zen. 

1900 eta 1901ean, bere bestsellerrak argitaratu zituen: *Das Geschlechtsleben des Weibes* (*Emakumearen bizitza sexuala)* eta *Die Frau als Hausärztin* (*Emakumea familia mediku)*, eta, horregatik, Dückelmannek kritikak jaso behar izan zituen; batez ere, sexualitateari eta prebentzioari buruzko ikuspegi liberalarengatik. Adibidez, hau idatzi zuen: "Emakumea ez da jada erditzeko makina adimengabea". Baita honako hau ere: "Emakumeen berdintasuna da maitasun zeru berri baterako gakoa!". Bere lanik esanguratsuena, ziurrenik, zientzia dibulgazioko *Die Frau als Hausärztin* liburua da, 1901ean lehen aldiz argitaratua. 1.000 orrialde baino gehiagoko lan honek milioika aleko tirada izan zuen 1913rako, eta 13 hizkuntzatara itzuli zen. Hainbat aldiz berrikusi zen, maiz berrargitaratu zen, baita Anna Fischer-Dückelmann hil ondoren ere, eta 1980ko hamarkadara arte merkaturatu zen.

## Argitalpenak 
* *Über die Reform der weiblichen Kleidung.* Berlin, 1890.
* *Die heutigen Behandlungsmethoden der Frauenkrankheiten für Ärzte und Gebildete aller Stände.* Berlin, 1898.
* *Entstehung, Verhütung und Heilung der Frauenkrankheiten aller Altersstufen für Frauen und erwachsene Töchter.* Berlin, 1898. (5. edizioa, 1919)
* *Die Frau als Hausärztin.* 1901.
* *Das Geschlechtsleben des Weibes – Eine physiologisch-soziale Studie mit ärztlichen Ratschlägen.* Berlin, 1900. (19. edizioa, 1919)
* *Der Geburtenrückgang – Ursachen und Bekämpfung vom Standpunkt des Weibes.* Stuttgart, 1914.
* *Was lehrt uns der Krieg – Häusliche Krankenpflege in Kriegszeiten.* Stuttgart, 1916.

## Literatura 
* Annemarie Körner-Peth: *Anna Fischer-Dückelmann.* *Eine Frau als Pionierin um die Jahrhundertwende – Vorkämpferin für das medizinische Frauenstudium.* In: *Deutsche Schwesternzeitung .* 11. liburukia, 1958, 344 f. or.
* Eva Geber: *Die Frau als Hausärztin von Frau Dr. med. Anna Fischer-Dückelmann.* In: *AUF – Eine Frauenzeitschrift* 121. zk., 2003, 22–24. or.
* *Straßennamen in Dresden – Reine Männersache?* II. zatia, Dresden 2004, 14. or.
* Paulette Meyer: *Physiatrie und German Maternal Feminism: Dr. Anna Fischer-Dückelmann Critiques Academic Medicine.* In: ''Canadian Bulletin of Medical History/Bulletin canadien d'histoire de la médicine.* 23. liburukia, H. 1, 2006, 145-182. or. (on line)
* David Oels: *Ein Bestseller der Selbstsorge. Der Ratgeber „Die Frau als Hausärztin“.* In: *Zeithistorische Forschungen.* 10. liburukia, 3. zk., 2013, 515–523. or.
* Patrick Bochmann: *Frauen in der Naturheilbewegung. Anna Fischer-Dückelmann und Klara Muche. Ihre Lebenswege, medizinischen und insbesondere frauenheilkundlichen Auffassungen*. Verlag Dr. Kovač, Hanburgo 2018, ISBN 978-3-339-10264-5
* Melanie Kunze: *Anna Fischer-Dückelmann (1856–1917).* *Steiniger Weg. Disziplin und Geduld*. In: Eva-Maria Bast, Elena de F. Oliveira, Melanie Kunze (arg.): *Dresdner Frauen: Historische Lebensbilder aus der Stadt an der Elbe.* Bast Medien, Überlingen 2018, ISBN 978-3-946581-59-8, 152–161. or.
* Marina Lienert: *Ärztinnen in Dresden*. In: Caroline Förster (arg.): *(un)Sichtbare Frauen in der Dresdner Stadtgeschichte'' (=Dresdner Hefte. 147.zk.). Dresden 2021, , S. 39–47.           

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Anna Fischer-Dückelmann, Frauen in Bewegung 1848-1938