Luis Ernesto Arocha

**Luis Ernesto Arocha Osorio** (Barranquilla, 1932 - 2016ko azaroaren 7a) kolonbiar zinemagile, arkitekto eta ekoizlea izan zen. Barranquillako zinema bultzatzaileek nabarmendu zuten.

## Biografia 
Luis Ernesto Barranquillan jaio zen. Arkitektura ikasi zuen Tulaneko Unibertsitatean (New Orleans, AEB), 1953an. Kolonbiara itzuli zenean Enrique Grau ezagutu zuen, *La langosta azul* (1954) filmean parte hartzen zuena. 1961 eta 1965 artean New Orleansen, New Yorken eta Kolonbiako hiri batzuetan ibili zen. *La señora Cadwell habla con su hijo* (1962) filmaren gidoia idatzi eta gero, hurrengo urtean, haren eszena bat filmatu zuen Bogotan: erakusleiho batetik krisantemo batzuk erortzen ikusten diren sekuentzia bat da. Krisantemoak esku batzuek jasotzen dituzte eta haur-kotxe beltz batean eramaten dituzte. *Pasión y muerte de Margarita Gautier* Graurekin izandako lankidetzaren lekuko da. Grauk filmeko heroiaren papera egiten du. *Modern love*-k (1965) Drakula begeterianoaren istorio bat aurkezten du, hiru pertsonaiarekin: Drakula, bere ama eta biktima, aktore bakar batek antzeztuta, Nathalie Wood, Lana Turner eta Ronda Fleming-en itxura zuten ileordeekin.

1967an, Bogotan kokatuta, Diego Leon Giraldo ezagutu zuen eta *Las ventana de Salcedo* (Bernardo Salcedo pintorearen lan batzuei buruz) filmatzeaz arduratu zen. Diego Leon Giraldo eta Alvaro Cepeda Samudiorekin izandako harremanetik jaio ziren Noticiero del Caribe eta Carnaval en el Caribe eta La subienda del Magdalena film labur nazionalen gainprezioaren etaparako. Hain zuzen ere, gainprezioko film laburrak bere ekoizpen txalotuena biltzen du: *La opera del mondongo*, Urrezko Katalina India Saria, 1975. Hirurogeiko hamarkadaren amaieran, New Yorkera joan zen eta underground errealizadoreen lanekin harremanetan jarri zen, hala nola Keneth Anger eta Andy Warholekin. Une hartan, aipatutako ekoizpenez gain, *Sansón y Dalila* (1968, Diego León Giraldo-rekin; Enrique Grau, Dalilaren paperean, non zazpi beloetako dantza bat aurkezten baitzuen), *Un ajuar para la novia de Frankenstein*, *Los placeres públicos*, eta  *Albertina ha desaparecido*, ere, izan ziren.

Feliza Bursztyn eskultoreak 16 mm-ko bi ekoizpenetarako gai gisa balio izan zuen: *Hoy Feliza* eta *Azilef*. 1989tik 1998ra bitartean, bideo-ekoizpenetan parte hartu zuen, besteak beste: *Patrimonio arquitectónico en Barranquilla* (1989), Sara Harb-en zuzendaritzapean, eta argazkigintzaz eta muntaiaz arduratu zen. Arkitekturaren Ikusizko Adierazpenaren Jaialdian saritutako dokumentala da, eta India Catalina saria jaso zuen Cartagenako XXX. Zinema Jaialdian, eta *Tiempo de brisa, tiempo de carnaval* (1990), Sara Harb-ekin zuzendarikide. Gidoilari gisa, inoiz argitaratu gabeko lanak egin ditu: *El herbario secreto del varón de Humboldt*, Focine-ko lehiaketa batean saritua; *El último banquete de Sócrates Valdez* eta *La pasión de Deborah Kruell* (Ramón Illán Bacca-ren sorkuntzetan oinarrituak) eta *El misterio del Hotel Regina*. Arkitekto gisa, 1998an, Diseinu Arkitektonikoaren Saria lortu zuen Kolonbiako Arkitektoen Elkartearen Bienalean. 2015ean Marta Yancesek ekoitzitako eta David Covo Camachorekin zuzenduriko *El Extraño Caso del Vampiro Vegetariano* filma egin zuen, 1965eko MotherLove filmaren bertsio bat. 2016ko azaroaren 7an hil zen, Barranquillako bere etxean, eroriko baten ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa en Colarte
* Luis Ernesto Arocharen zinema esperimentala