open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cuencako mendiak

**Cuencako mendiak** () Espainiako mendigunea da, Iberiar mendilerroan kokatuta Cuenca eta Teruelgo probintzietan.

Erdialdeko sektorearen zati bat ehiza-erreserba izan zen urte askotan (1973tik 2007ra), eta, horri esker, bertako flora eta fauna kontserbatu ahal izan ziren. Gaur egun, Serranía de Cuenca parke naturala barne hartzen du eskualdeak.

## Geografia 
Bere erdigunea Parke Natural izendatu zuten 2007an. Hiru ibaik zeharkatzen dituzte mendiak:
* Cuervo ibaia, Tajoren ibaiadarra dena.
* Escabas ibaia, Tajoren ibaiadarra dena.
* Júcar.

## Udalerriak 
Hona hemen eskualdeko udalerriak:

* Albaladejo del Cuende
* Alcalá de la Vega
* Algarra
* Barchín del Hoyo
* Beteta
* Buenache de la Sierra
* Fresneda de Altarejos
* Huélamo
* Zarzuela
* Cañizares
* Fuertescusa
* Palomera
* Las Majadas
* Valdemeca
* Sotorribas
* La Cierva
* Portilla
* Villalba de la Sierra
* Valdemoro-Sierra
* Vega del Codorno
* Cañamares
* Campillos-Sierra
* Huerta del Marquesado
* Villaconejos de Trabaque
* Tejadillos
* Poyatos
* La Frontera
* Arcos de la Sierra
* Alcantud
* Beamud
* Campillos-Paravientos
* Víllora
* Tragacete

## Leku bereziak 

* Ciudad Encantada
* Cuervo ibaiaren sorburua
* El Hosquillo ehiza-parke experimentala
* Las Majadas kalezuloak
* Cañada del Hoyoko aintzirak
* Palancares torka
* Tierra Muerta
* Escabas ibaiaren harana
* Lagunasecako torkak
* Betetako arroila
* Laguna del Marquesadoko aintzira
* Uñako aintzira
* Deabruaren Ventanoa
* Tobarreko aintzira
* Solán de Cabrasko aintzira
* Valsalobreko mendiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maestrazgo

**Maestrazgo** edo **Maestrat** (valentzieraz *El Maestrat*; ) Espainiako eskualdea da, Castelló eta Teruel artean kokatuta.

Izena bertan buruzagiak ziren Maisu Handietatik ( eta valentzieraz *Gran Mestre*) datorkio

## Azpieskualdeak 
Castellóko probintziako Maestrazgo bi zatitan banatzen da: Alt Maestrat eta Baix Maestrat, baina eskualdeko udalerri batzuk Alcalaténen eta Plana Altan ere badaude.

Teruelek, berriz, nahiz eta 1999tik aurrera Maestrazgo izeneko eskualdea izan, historikoki beste eskualdeen barruan dauden udalerri batzuk ere Maestrazgon daude.

Eskualdeen artean, mankomunitatea sortu dute.

## Geografia 
Eskualdea menditsua da oso. Bertako mendiguneak hego-mendebaldetik ipar-ekialderantzako norabidea hartzen du.

## Eskualdeko mapen galeria 

Image:Maestrazgo.png|Maestrazgo Teruelen
Image:Localització del Maestrat.png|Maestrazgo.
Image:Dominis_dels_castells_que_integren_el_Maestrat_històric.png|Maestrazgo historikoa.

## Erreferentziak 
## kanpo loturak 
## Kanpo estekak
Jolas-parke

[eskuinera|thumb|[Errusiar mendia Luna Parken.]]
**Jolas-parkea**, **atrakzio-parkea** edo **parke tematikoa** atrakzio mekaniko, ikuskizun, denda, jatetxe eta nagusiki aisiarako erabiltzen diren beste azpiegitura mota batzuk dauden instalakuntza bat da. Gune tematiko zehatzetan banatua badago, parke tematiko deritzo.

Tamaina txikikoak eta atrakzio gutxikoak izan daitezke, batez ere *flat ride* atrakzio motakoak (hau da, errusiar mendiak, jauzi librea, ibilbidekoak edo urekoak ez direnak. Frisbeeak, noriak, talka autoak... sartuko lirateke mota honetan.) Handiak ere izan daitezke, atrakzio ugari eta handiekin, nagusiki mendi errusiarrak.

Ordainketa sistemakoak daude, non, atrakzio bakoitzean parte hartzeko ordaindu egin behar den, batzuetan, puntu edo fitxa sistema baten bidez, parke batzuetan euren izen propioa dutenak, baita beste ordainketa sistema batekoak ere, non sarrera orokor bat ordaintzen den, doan atrakzio guzti edo gehienetan parte hartzeko.

Euskal Herrian Bizkaiko Jolas Parkea desagertu ondoren, Igeldo Mendiko Jolas-Parkea baino ez da gelditzen.

Estatuan berriz, Port Aventura, Isla Mágica, Parque Warner, Terra Mítica, Puy du Fou Toledo, Tibidabo, Zaragozako jolas-parkea eta Madrilgo Jolas-Parkea dira garrantzitsuenak.

## Ikus, gainera 
* Miniaturazko parkea

## Kanpo estekak 
* Atrakzio parkeak eta parke tematikoak.
Miniaturazko parke

[eskuinera|250px|thumb||thumb|[Maketa miniaturazko parke batean]]
[250px|thumb|[Mundomágico miniaturazko parkea, Txileko Santiagon.]]
**Miniaturazko parkea**, toki naturalak, hirikoak, gizakienak, landetakoak... (eraikinak, feriak, bideak, etxeak, monumentuak, mendiak, lakuak, basoak, autoak, itsasontziak eta pertsonak, beste batzuen artean) irudikatzen dituen gune ireki bat da, 1:1 baino eskala txikiagoan, eta publikoarentzat irekitzen dena. Inauguratu zirenetik, munduko toki ezberdinetan aisialdiko eta turismoko atrakzio tradizionalak izan dira.

Miniaturazko parke batek, hiri bakar bat, probintzia bat edo herrialde oso bateko eredua izan dezake.

## Munduan zehar dauden miniaturazko parkeak 
* Bekonscot, Buckinghamshire, Ingalaterra.
* Catalunya en Miniatura, Katalunia, Espainia.
* France miniature, Élancourt, Frantzia.
* Legoland, Kalifornia - Billund - Alemania - Windsor.
* Madurodam, The Hague, Herbehereak.
* Mini Israel, Israel.
* Mini-Europe, Belgika.
* Miniaturk, Istanbul, Turkia.
* Minicity, Antalya, Turkia.
* Minimundus, Klagenfurt, Austria.
* Model World, Wicklow, Irlanda.
* Mundomágico, Txileko Santiago, Txile (itxia).
* Pasión Mudéjar, Olmedo, Espainia.
* Pirenarium, Sabiñánigo, Espainia.
* Portugal dos Pequenitos, Coimbra, Portugal.
* Pueblochico, La Orotava (Tenerife), Kanariak, Espainia.
* Swissminiatur, Melide, Suitza.
* República de los Niños, Gonnet, Buenos Aires, Argentina.

## Kanpo estekak
Tabernasko basamortua

**Tabernasko basamortua** () Europako basamortu bakartzat hartzen da. Almeriako probintzian dago (Andaluzia, Espainia) probintziako hiriburu den Almeriatik 30 kilometro iparraldera, Tabernas, Gador, Santa Cruz de Marchena, Alboloduy eta Gergal herrien artean, Almeriako probintzian bertan, eta erreserba natural bezala babestua dago, 280 kilometro karratuko hedadurarekin.

Iparraldean duen Sierra de los Filabres eta hego-ekialdean duen Sierra Alhamillaren arteko bere kokapenak, gertuko Mediterraneo Itsasoaren korronte hezeetatik babesten dute, euri gutxi egiten duen inguru batean, Iberiar Penintsulako Levante den bezala, 243 mmko euria baino ez dute uzten. Urte osoan izaten diren batez besteko tenperatura altu (17&nbsp;°C) eta ahal diren eguzki ordu maila gehienetako batekin (3.000 ordu), benetako basamortu hau eratzen duen klima lehorra osatzen da. Ezaugarri guzti horiek, oraindik larriagoak dira föhn efektuaren ondorioz.

Euri urriak, euri jasa handietan erortzen dira, eta, beraz, landaretza gutxi duen tupa eta hareharri sedimentariozko lurzoru pobrea, ez da hezetasuna mantentzeko gai, alderantziz baizik, higadura handiagoa jasaten du, lurralde lugorriko paisaia bereizgarriak eratuz.

Noiz behinka ura daramaten ibilgu lehorrei, euri bide edo *rambla* deritze Levante guztian, eta bere barnean babesten da landaretza urria, baita animaliak ere: sorbeltz arrunta, trikua, beletxikia, ganga, malkar-sorbeltza, atalarra, gailupa tronpetaria eta kutturlio arrunta kasu.

## Bitxikeria 
Tabernasko basamortua, Iparramerikako basamortuekin duen antzagatik, 1950 eta 1980ko hamarkaden bitartean erabili zen, *spaghetti western* deritzon zine generoko film ugari filmatzeko, westernaren ekoizpen espainiar-italiarrak, *Per qualche dollaro in più* eta *Per un pugno di dollari* bezalako filmekin eta Sergio Leone bezalako zuzendariekin, Ennio Morriconeren musikarekin eta Clint Eastwood bezalako aktoreekin. Kylie Minogue kantariak, bertan grabatu zuen bere *Some Kind of Bliss* bideoklipa.

## Kanpo estekak 
*  Santa Cruz de Marchenako webgunea
*  Alboloduyko webgunea
*  Tabernaseko webgunea
*  Gérgaleko webgunea
Isoroku Yamamoto

**Isoroku Yamamoto**, japonieraz 山本五十六, *Yamamoto Isoroku* (Nagaoko, Japonia, 1884ko apirilaren 4a - Salomon Uharteak, 1943ko apirilaren 18a), almirante japoniarra izan zen. Estatubatuarrek bere hegazkina txikitu zutenean hil zen, Salomon Uharteetako frontea bisitatzera zihoanean.

## Biografia 
Errusiarren eta japoniarren arteko gerran parte hartu zuen 1905ean.

Lehen Mundu Gerraren ondoren itsas armadako arduraduna izan zen Estatu Batuetan, eta Londresen 1929 eta 1934an egin ziren batzarretan bere herrialdearen ordezkari izan zen.

1936an itsas armadako ministro orde izendatu zuten eta 1939an, berriz, itsas armada osoaren buruzagi goren.

1941ko abenduaren 7an Estatu Batuen armadari japoniarrek Pearl Harborren egindako erasoaren prestatzaile eta gidari izan zen. Estatu Batuen aurka Itsaso Barean izandako guduetan bera izan zen japoniarren buru; itzal handia hartu zuen, lortu zituen emaitza on ugariengatik. Salomon Uharteetako Kanpainan hil zuen Estatu Batuen armadak, bere hegazkina lurrera botata.

## Ikus, gainera 
* Guadalcanalgo kanpaina

## Erreferentziak
Kaga

**Kaga** Bigarren Mundu Gerrako hegazkin-ontzi bat zen, Chuichi Nagumo almirantearen agindupean Pearl Harborreko erasoan eta Midwayko guduan parte hartu zuen.

Tosa motako korazatu baten ontzi-krosko batean eraiki zen. Hasieran hiru ontzi-gaineko hegazkin-ontzia zen, eta 1936an, osoko berrikuntza baten ondoren, ontzi-gaineko bakarra utzi zioten. Ontzi-zubi txikia eta, albotik ikusita, gainegituraren altuera handia ezaugarri deigarrienak zituen. 1942ko ekainaren 5ean, Midwayko guduaren bigarren fasean, USS Yorktowneko hegazkinek 500 kg-ko 5 bonbaz urperatu zuten.

## Kanpo estekak
Hiryu

**Hiryu** (japonieraz 飛龍, "Herensuge hegalaria") Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen hegazkin-ontzi bat izan zen. Ozeano Bareko gerra hasi zuen itsasontzietako bat izan zen, Pearl Harbor erasotu zuenean. 1942ko ekainaren 5ean hondoratu zen, Midwayko guduan kalte larriak jasan ondoren.

## Kanpo estekak
Emil Zátopek

**Emil Zátopek** (1922ko irailaren 19a, Kopřivnice, Txekoslovakia &ndash; 2000ko azaroaren 22a, Praga, Txekiar Errepublika), txekoslovakiar kirolari bat izan zen. Iraupen probetan espezialista, ospetsu egin zen 1948ko eta, batez ere, 1952ko Olinpiar Jokoetan. Bere indar eta erresistentziagatik nabarmendu zen, baita bere erritmoaren irmotasunagatik ere. Bertute horien ondorioz, *Giza Tren-makina* eta *Txekiako Tren-makina* goitizenak jarri zizkioten.

[thumb|ezkerrera|200 px|Zátopek (ezkerrean), [Reinaldo Gornorekin, gizonezkoen maratoia bukatu eta gero, 1952ko Olinpiar Jokoetan (Helsinki)]]

Emazte izan zuen Dana Zátopkováren jaiotzaren egun berean jaio zen. Oinetako fabrika batean lanean ari zela hasi zen atletismoan, lantegiko entrenatzaileak horretara behartuta, 1940an. Lau urte besterik ez zuen behar izan Txekoslovakiako errekorrak hausten hasteko. Urte hartan bertan, 1944an, Txekoslovakiako zortzi txapelketa irabazi zituen, 5.000 eta 10.000 metroko probetan. 1948ko Olinpiar Jokoetan, urrezko domina lortu zuen 10.000 metroko proban, eta zilarrezkoa 5.000koan. Bi urte geroago, Bruselako Europako txapelketan, bi probetan garaile izan zen. Baina Helsinkiko Olinpiar Jokoetan lortu zuen atletismoaren historiara pasatzea, astebetean, 5.000 metroko proba (emazteak xabalina jaurtiketako proba irabazi baino ordubete lehenago), 10.000 metroko proba eta maratoia irabazi baitzituen.

Ondoren Bernan (Suitzako) jokatu zen 1954ko Europako txapelketan parte hartu zuen: han, berriz ere, 10.000 metroko lasterketan garaile izan zen, eta 5.000 metrokoan brontzezko domina lortu zuen. 1956ko Olinpiar Jokoetan, Australiako Melbourne hirian, maratoiko proban seigarren izan zen. 1958an, Lasarteko Nazioarteko Krossean, amaitu zuen bere kirol karrera. Ordu arte, guztira 334 lasterketatan parte hartu zuen, horietatik 261etan irabazita, eta hainbat distantziatan munduko 18 errekor ezarrita.

Txekoslovakian heroi nazionaltzat zuten, eta koronel mailaraino igo zen. Hala ere, 1968an Pragako udaberria deritzon matxinadan Alexander Dubceki eman zion laguntzaren ondorioz, Alderdi Komunistatik eta Armadatik kanporatu zuten. Orduan, bere bizitzako garai ilun bat hasi zen. Bizirik irauteko, kale garbitzaile lan egin behar izan zuen. 1975ean damua agertu zuen, eta Zátopeken irudia neurri batean berrabildu zuen erregimen komunistak. 2000ko azaroak 22an hil zen, Pragan.

## Ikus, gainera 
* Atleta ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak
Kadashman-Enlil I.a

**Kadashman-Enlil I.a** Babiloniako kasitar dinastiako errege bat izan zen. K.a. 1374 eta K.a. 1360 bitartean gobernatu zuen. Amenofis III.a bere garaikidea zelako ezaguna da. Honi, Amarnako gutunetan mantentzen diren gutun batzuk idatzi zizkion. Babiloniako tronuan bere aurrekoa, Kurigalzu I.a izan zen, beharbada, bere aita edo anaia zena, eta bere ondorengoa, Burna-Buriash II.a
Dana Zátopková

**Dana Zátopková** (txekierazko ahoskera: ; jaiotze izena: **Dana Ingrova**, ) (Karviná-Fryštát, 1922ko irailaren 19a - Praga, 2020ko martxoaren 13a) xabalina jaurtiketako atleta izan zen, Txekoslovakiako taldearekin olinpiar jokoetan parte hartu zuena.

Senar izango zuen Emil Zátopeken egun berean jaio zen. 1952ko Helsinkiko Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen xabalina jaurtiketan, Emil Zatopekek 5.000 metroko proban beste hainbeste egin eta ordubete geroago. Zilarrezko beste domina bat ere lortu zuen, 1960ko Erromako Olinpiar Jokoetan. Europa mailan, 1954 eta 1958ko Europako Atletismo Txapelketan lortu zituen garaipenak nabarmendu behar dira. Gainera, 1958an, xabalina jaurtiketako munduko errekorra lortu zuen, 55,73 metrorekin.

## Lortutako sari nagusiak 
## Kanpo estekak 
*  Pavla HORÁKOVÁ: Dana Zatopkova - 50 years after Helsinki Olympics Radio.cz
Egipto Beherea

**Egipto Beherea**, Antzinako Egipton, herrialdearen iparraldeko zatiari deitzen zitzaion, eta Mediterraneo itsasotik Dahshurreraino hedatzen zen, Menfisetik gertu, Kairotik 40 kilometro inguru hegoaldera. Niloren delta eskualde emankorra hartzen du.

Egipto Beherea *Ta-Mehu* bezala ezagutzen zen "papiroaren lurraldea" esan nahi duena. "Baxua" edo "behea" da, Nilo ibaiaren ibilguarekiko. Koroa gorriak ordezkatzen zuen (*Mhs, net, bit, deshret, uer*), baita liztorrak ere. Aspis sugegorria ere, Uadyet jainkosaren ikurra, Egipto Behereko ikurra zen (putrea Goi Egiptokoa zen bezala). Faraoiaren tronuan, papiro landarez irudikatua zegoen (hegoaldea lotoz).

Gaur egun, delta zeharkatzen duten bi kanal nagusi daude: bata mendebaldean, Rosettan itsasoratzen dena, eta bestea ekialdean, Damietan itsasoratzen dena. Plinio Zaharra eta Herodotok, Niloren zazpi beso deskribatzen dituzte, hauei eta kanal eta deltako bigarren mailako besoei esker, sekula errepiderik eraiki behar ez izateko adinako garraio sare bat zuten. Honek, euren arteko batasuna erraztu eta atzerritarren inbasioak zail bihurtu zituen.

Herodotoren arabera:

thumb|300px|Egipto Behereko nomoak
Egipto Beherea, nomo izeneko hogei barrutitan banatuta zegoen, historian zehar, antolakuntzari dagokionez, aldaketak jasan zituztenak.

Klima, Goi Egipton baino leun eta goxoagoa da, ez hain muturreko tenperaturekin eta euri ugariagoarekin.

Egipto Behereko egungo herririk garrantzitsuenak, honako hauek dira:

Aztarnategi arkeologi garrantzitsuenak, honako herri hauetan daude:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zubierreka (auzoa)

**Zubierreka** Lazkao udalerriko auzoetako bat da. Bertan Zubierrekako Industrial Gunea dago. Auzo honetan ere Lazkaoko presa dago eta auzoa Agauntza ibaiak zeharkatzen du.

Auzo honetan San Joan Bautista Iribekoa baseliza dago.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Zubierreka

**Zubierreka** honako lekuak izan daitezke:

* Zubierreka auzoa Lazkaon.
* Zubierreka industrialdea: Lazkaon dagoen industriagunea.
Iuput II.a

**Iuput II.a**, Egiptoko XXIII. dinastiako faraoi eztabaidagarri bat izan zen, K.a. 754tik K.a. 715 arte gobernatu zuena.

Rudamonen semea zen, eta botere mugatu bat zuen Leontopolis eta Tebasen.

K.a. 747an, Tanis eta Leontopolisekoez gain, beste hiru erresuma sortu ziren:

* Herakleopolis Magna, Rudamonen suhi zen Paieftiauembastetek sortua, errege titulua hartzen duena.
* Hermopolis Magna, Nimlot III.ak sortua, Behe Egipton (Deltan)
* Asiut, Padimentik sortua.

Egiptok, garai honetan, iparraldeko probintziako agintari handiak ia onartu ere egiten ez dituzten bost gobernari ditu gutxienez.

Iuput II.a, lehenik Egiptoko XXII. dinastiako Osorkon IV.arekin aliatzen da eta ondoren Egiptoko XXIV. dinastiako Tefnakhtekin, Egiptoko XXV. dinastiako Napatako errege zen Piankhiren aurka, kushitar inbasioa antolatzen duena.

Iuputen ondoren, beharbada Sheshonq VI.ak gobernatuko zuen Leontopolisen, baina azken faraoi honen existentzia zalantzazkoa da.

## Bere garaiko testigutzak 
* Faraoia irudikatzen duen baxuerliebea (Brooklyn Museum)
* Shesh izena duen paparreko batean idazkuna, baina Sheshonq III.ari buruzko aipamen bat ere izan daiteke.
Senpere (auzoa)

**Senpere** Lazkaoko auzoetako bat da. Auzoak Beasain eta Ordiziarekin egiten du muga. Auzoak garrantzia du bertan dagoelako CAF enpresaren fabrika nagusiaren zati bat.

Bertako biribilgunean, Beasain, Ordizia, Lazkao eta Ataun udalerrietatik datozen lau errepideek bat egiten dute.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Senpereko gudua

## Kanpo estekak
Koral Itsasoko gudua

thumb|250px|Lexington itsasontziaren leherketa.
**Koral Itsasoko gudua** Bigarren Mundu Gerrako gudu bat izan zen. Japoniako itsas armada eta Ameriketako Estatu Batuetakoa elkarren aurka borrokatu ziren, 1942ko maiatzean, Ozeano Bareko Ginea Berriako hego-ekialdean eta Australiako ipar-ekialdealdean dagoen Koral itsasoan. Hegazkin ontzien arteko lehengo gudua izan zen. Historialariek diote garaipen taktiko japoniarrek lortu zutela, eta garaipen estrategikoa, berriz, estatubatuarrek. Izan ere, japoniarrek galera txikiagoak izan zituzten arren, beren helburu nagusia —Port Moresby (Ginea Berria) konkistatzea— ez zuten lortu.

## Kanpo estekak
Dos pistolas gemelas

***Dos pistolas gemelas*** Rafael Romero Marchentek 1966an zuzendutako film bat da, komedia bat, spaghetti westernaren azpigenero barruan sailkatutakoa. Protagonistak, Bayona ahizpak dira, Pili eta Mili.

## Istorioa 
Jenny eta Sally, bi ahizpa biki, Mendebalde Urrunetik doaz euren aitonarekin bidaian, ogibide bezala, te eta azukrez eginiko elixir bat saltzea duena. Agureak, mozkorra eta jokozalea, bere bizitzako azken partida irabaztea lortzen du, tirokatua hil aurretik. Bi neskak, itxura batean inongo baliorik ez duen arrantxo baten jabe bihurtzen dira, baina herriko aberatsenak ere nahi duena, nola edo hala bereganatu nahi duena.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
*  Fitxa - imdb.com
Labarna I.a

**Labarna I.a**, hititar inperioaren sortzailea izan zen, ustez, K.a. 1680 eta 1650 bitartean gobernatu zuena, bere oinordekoa, bere biloba Hattusili I.a izango zelarik.

Ez da errege honi buruzko ebidentzi zuzenik mantendu, lehen aldiz, Telepinuren Erreskriptoan aipatua agertzen dena, mende t'erdi beranduago gobernatu zuen errege hititar bat. Erreskriptoan, Labarna, erresuma, "itsasoraino" hedatu zuen errege boteretsu bat bezala agertzen da, bere berehalako oinordeko izan ziren Hattusili I.a eta Mursili I.aren erregealdi oparoentzako oinarria jarriz.

Hititar errege gehienek, Labarna, errege titulu bezala hartu zuten (Zesar titulua erromatar enperadoreen artean bezala), honek, historialari batzuk, Labarna benetan existitu ez izanaren ideia proposatzera eraman dituelarik, eta Telepinuren Erreskriptoaren erreferentziak Hattusili I.ari eman beharko litzaizkiokeela.

## Familia 
## Kanpo estekak
Agauntza

**Agauntza** Gipuzkoako hegoaldeko ibai bat da, Goierri eskualdekoa. Ataunen jaiota, Lazkao zeharkatzen du, eta Beasainen Oriara isurtzen ditu urak.

Ataungo Aia auzoan sortzen da Aiaiturreita izeneko ur-sorgunean, Lareoko urtegia baino lehen dagoen Ubediko leizetik datozen urak dira. 

Azken 800 metroak Beasainen egin ondoren, Oria ibaian du bokalea, Urbieta edo Igaratxipi izeneko gunean. XX.mende amaiera arte abere hiltegia izan zen eraikinaren atzeko aldetik iristen da Oriara. 

## Ibilbidea 
Lizarrusti (iturburua) > Aia > Ergoiena > **San Gregorio** > Arrondo > San Martin > **Lazkao** > Senpere > **Beasain** (isurbidea)

## Argazki galeria 

Fitxategi:Ataungo ikuspegiak 4.jpg|Agauntza ibaia Lazkaon
Fitxategi:Ataungo ikuspegiak 16.jpg|Agauntza ibaia Ataungo San Gregorio auzoan
Fitxategi:Lazkao - Iglesia de San Miguel 25.jpg|Agauntza ibaia Lazkaon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sierra Madrona

**Sierra Madrona** Espainiako mendigunea da, Sierra Morena mendilerroan kokatuta. Ciudad Realgo probintzian dagoen mendilerroaren mendirik altuenak Bañuelas (1.324 m.), Corral de Borros (1.312 m.) eta Rebollera (1.161 m) dira.

## Geografia 
Izena gurbitz (gaztelaniaz: *madroño* ) landaretik datorkio, eskualdean oparoa dena.
 
Bere azalerako 40.000 ha Solana del Pino, Mestanza eta Fuencaliente udalerrietan daude, Guadalquivirreko arroko Robledillo, Navalmanzano, Valmayor eta Cereceda ibaiak zeharkatuak.

## Kanpo estekak
Despeñaperros

**Despeñaperros** Despeñaperros ibaiak eginiko haitzartea da, Jaéngo Santa Elena herrian kokatuta. Andaluziako Juntak haitzarteko 7.649 ha Natura Parke izendatu zuen.

Sierra Morena zeharkatzen duen pasabide honek Andaluzia eta Gaztela-Mantxa arteko bide nagusia da, Hori dela eta, A-4 autobidea eta AVEk hortik igarotzen dute.
 
## Kanpo estekak 
* Despeñaperros Natura Parkea
El sabor de la venganza

***El sabor de la venganza***, 1963an, Joaquin Luis Romero Marchent zine zuzendari espainiarrak zuzendutako film bat da. Aurrespaghetti western azpigenerokoa da (edo Sergio Leoneren aurreko filmak), eta westernaren azpigenero berezi honen oinarriak jarri zituen filmeetako bat izan zen.

## Istorioa 
Gaizkile batzuk, bortizki hiltzen dute gizon bat. Denbora bat igaro ondoren, hildakoaren semeak hazi egin dira, eta mendeku bila dabiltza. Bakoitza, bere izaera eta moralitate propioaren arabera mendekatzen da.

## Aktoreak 
* Richard Harrison: Jeff Walker
* Fernando Sancho: Pedro Ramirez
* Gloria Milland: Louise Walker
* Claudio Undari: Chett Walker
* Miguel Palenzuela: Brad Walker
* Gloria Osuna: Susan Westfall
* Luis Induni: Westfall jauna
* José Truchado: Palmer

## Kanpo estekak 
*  Fitxa - imdb.com
Orodes II.a

**Orodes II.a**, Partiar Inperioko errege bat izan zen, K.a. 57 eta K.a. 38 bitartean gobernatu zuena. Orodes, Praates III.aren seme bat zen, bere anaia Mitridates IV.a Partiakoarekin batera hil zuena.

Mitridates IV.a Mediako errege bihurtua izan zen, baina laster kanporatu zuen Orodesek, eta Siriara ihes egin behar izan zuen. Handik, partiarren lurraldea inbaditu zuen, eta, erregealdi labur baten ondoren, Surenak setiatu zuen, Orodesen jenerala zena, Seleuzia Tigrisekoan. Setio luze baten ondoren, Orodesen aginduz harrapatua eta hila izan zen.

Bitartean, Marko Lizinio Krasok erromatar jenerala, partiar inperioa konkistatzeko bere saiakera hasi zuen, baina garaitua eta eraila izan zen K.a. 53an, Carrhaeko guduan, Surena partiar jeneralaren aurrean, Orodes berak, Armenia inbaditu eta Tigranes II.a Handiaren seme zen Artavasdes II.a, Erromaren laguntzari uko egitera behartzen zuen bitartean. Carraseko guduan lortutako garaipenaren ondorioz, Partiar Inperioak, Eufrates ibaitik ekialderako herrialdeen leialtasuna ziurtatu zuen. K.a. 52an, partiarrek, Siria inbaditu zuten, baina arrakastarik gabe, eta Orodes II.ak Surena hil egin behar izan zuen, bere jenerala botere gehiegi hartzen ari baitzen. Bere aldetik, erregearen seme txikia zen Pakorus I.a, Kasio erromatarrak garaitu zuen K.a. 51n.

Erromatar Errepublikako Bigarren Gerra Zibilean, Orodesek, lehenik, Ponpeioren aldea aukeratu zuen, eta, Julio Zesar eraila izan ondoren, bere laguntza, Marko Bruto eta Kasiori eman zien. K.a. 40an, Pakorus eta honen aliatua zen Kinto Labienok, Siria eta Asia Txikia eraso zituzten, lurraldea oso-osorik hartuz. Baina, Publio Ventidio Basok zuzendutako kontraeraso erromatarrak, galdutako lurraldeak berreskuratu eta Labieno eta Pakorus garaitu zien, hauek, hilak izan zirelarik. Pakorusen heriotzaren ondoren, erregeak, oinordeko bezala, bere seme Praates IV.a izendatu zuen, honek, bere aita hil zuelarik.
Escándalo en la familia

***Escándalo en la familia***, Espainia eta Argentinaren artean 1967an eginiko film bat da, Julio Porterrek zuzendua, eta, protagonista bezala, Bayona ahizpa bikiak, Pili eta Mili dituena.

## Istorioa 
Loli, kupletista heldu bat, bere alabarekin hirira iristen da, telebistaren bidez arrakasta izateko asmoz. Luna doktoreak bere karrera politikoa jarraitzen duen bitartean, Loliren alaba edertasun lehiaketa batetara aurkeztu eta irabazi egiten du. Iskanbila, politikari ezagunaren alaba agertzen denean sortzen da, kupletistaren alabaren berdin-berdina dena, bi neskak ahizpak direla dioten zurrumurruak erakarriz.

## Aktoreak 
* Niní Marshall
* Pilar Bayona (Pili)
* Aurora Bayona (Mili)
* Yaco Monti
* Juan Carlos Altavista
* Vicente Rubino
* Joe Rígoli

## Kanpo estekak 
*  Fitxa - imdb.com
Mendikate Betikoak

**Mendikate Betikoak** () Marokon hasi, Gibraltar zeharkatu eta Espainiako hegoaldera arte doan mendilerroa da. Mendikate bakar batek baino mendilerro batzuk osaturiko multzo orografikoa da. Hegoaldean Atlasetik Fezeko arroak eta iparraldean Meseta eta Sierra Morenatik Guadalquivirreko arroak banandua da.

## Banaketa geografikoa 
* Gibraltarren:
** Gibraltarko haitza
* Marokon:
** Rif
* Espainian
** Mendikate Subbetikoa
** Mendikate Aurrebetikoa
** Mendikate Penibetikoa
** *Surco intrabético*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskaldunak (argipena)

**Euskaldunak** hitzak adiera zenbait ditu:
* euskaldunak, euskal hiztunak eta baita ere Euskal Herriko herritarrak;
* *Euskaldunak*, Orixeren poema;
* *Euskaldunak, la etnia vasca*, Etor argitaletxeak euskal kulturari buruz argitaraturiko zazpi liburukiko obra;
* *Euskaldunak*, 2015 urtean ETBtik plazaratutako telebista-saioa.

## Ikus, gainera 
* Euskalduna
Suez

**Suez** (arabieraz ‫ال سوي س‬ *Al-Suways*,  ahoskatua), Afrika iparraldeko hiri bat da, Egipto ekialdean dagoena, izen bereko gobernazioaren hiriburua. Suezeko istmoan dago, Asia eta Afrika Sinairen bidez lotzen dituena, Suezeko Kanalaren irteeran, Itsaso Gorrian. Kairotik 134 kilometrora eta Ismailiatik 88ra dago.

## Demografia 
Bere biztanleria, 2006ko erroldaren arabera, 417.610 biztanlekoa da, eta 600.926koa aglomerazioan.

## Geografia 
* Altuera: 5 metro
* Latitudea: 29º58' I
* Longitudea:32º33' E

## Klima 

## Historia 
Suez itsas-portu garrantzitsu bat izan da, jada VII. mendetik. Espezien ibilbideak eta Mekarako erromesaldiek, Suez, toki oparo bihurtu zuten Erdi Aroan. Itsasontzi base garrantzitsu bihurtua izan zen XV. mendean.

Gaur egun, itsas-portu garrantzitsu bat da, Kanalean bertan duen kokapenagatik. 1967ko Sei Eguneko Gerra eta jarraian etorri zen Israelen Sinairen okupazioaren ondoren, kanaleraino bertaraino, kanala, israeldar armadak oztopatu zuen. Honela, hiria utzia izan zen, Kairoren neurriz kanpoko hazkuntza eraginez. 1973ko Yom Kippur Gerraren ondoren, Egiptok, kanalaren ekialdeko ibarra berreskuratu ahal izan zuen. Bake negoziazioek eta jarraian Israelek, Sinai Egiptora itzuli izanak, kanala 1975ean berriz ireki ondoren, hiri, pixkana-pixkana, birpopulatzea eragin zuen.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendikate Penibetikoa

**Mendikate Penibetikoa** () Espainian dagoen mendigunea da, Mendikate Betikoetan. Andaluziako hegoaldetik igarotzen du Cádizetik Almeríaraino.

## Mendilerroak 
Hona hemen Mendilerro Penibetikoa osatzen duten mendilerro nagusiak:
* Nievesetako mendilerroa
* Tejeda eta Almijarako mendilerroa
* Sierra Nevada
* Contraviesako mendilerroa
* Gádorreko mendilerroa
* Bazako mendilerroa
* Filabreseko mendilerroa.

## Banaketa geologikoa 
Geologikoki hiru zatitan banatuta dago:
* Nevado-Filábride multzoa
* Alpujarretako multzoa
* Malagako multzoa

## Tontorrak 
Hona hemen mendilerroaren tontor nagusiak:
* Mulhacén (3.479 m.)
* Veleta (3.396 m.)
* Alcazaba (3.366 m.).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendikate Subbetikoa

**Mendikate Subbetikoa** () Espainian dagoen mendigunea da, Mendikate Betikoetan. Mendikate Penibetikoaren iparraldean kokatuta, Gibraltarretik Granadaraino doa.

## Mendilerroak 
Mendigunearen mendilerro nagusiak honako hauek dira:
* Grazalemako mendilerroa
* Kordobako Mendikate Subbetikoa
* Parapandako mendilerroa
* Lojako mendilerroa
* Jaéngo Hegoaldeko mendilerroa
* Haranako mendilerroa
* Huétorreko mendilerroa
* Alfaguarako mendilerroa
* Sierra Mágina
* La Sagra mendilerroa

## Tontorrak 
Subbetikoaren mendirik altuenak honako hauek dira:
* La Sagra mendilerroa, 2.382 m.
* Mágina, 2.164 m.
* La Pandera, 1.872 m.
* Jabalcuz, 1.614 m.
* Tiñosa 1.570 m.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Koral itsasoa

**Koral itsasoa** Ozeano Barean Australiako ipar ekialdean kokaturik dago. Gaur egun Australiako administraziopean dagoen itsasoa da.

Australiako ipar-ekialdearen, Ginea Berriaren, Salomon uharteen, Hebriden eta Kaledonia Berriaren artean dago. 4.791.000 km2-ko eremua hartzen du. Tasmaniako itsasoak mugatzen du hegoaldean, Salomon itsasoak iparraldean eta Ozeano Bareak, ekialdean. Uharteen ertzetan ageri diren koral multzoak direla eta eman zaio Koral izena. Australiako ipar-ekialdeko itsasertzeko Hesi Handi direlako arrezifeak dira koral multzo nagusiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Soryu

***Soryu*** —蒼龍, "Herensuge urdina" ("berdea", halaber)— Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen japoniar inperioko armadaren hegazkin-ontzia izan zen. Pearl Harborreko erasoan eta Midwayko guduan, besteak beste, parte hartu zuen eta Midwayn urperatua izan zen.

## Kanpo estekak
2008-2009ko Gazako gatazka

**2008ko Gazako gatazka**, **bonbardaketa** edo **"Berun Urtu operazioa"** (hebreera modernoaz מבצע עופרת יצוקה‎), Israelgo Armadak Gazako Zerrendako hainbat hiritan eginiko bonbardaketari deritzo. Bonbardaketa 2008ko abenduaren 27an hasi zen, eta Hamas talde armatu palestinarraren ehun helburu zituen jomugatzat. Helburuak, ministerioen egoitzak, poliziaren kuartelak, eta beste hainbat azpiegitura izan ziren, Israelen esanetan "Hamasen ahalmen militarra deuseztatzeko helburu erabakiorrak".

Abenduaren 27ko bonbardaketek 287 hildako eta 900 zauritu eragin zituzten, gehienak Hamas taldearen poliziako kideak, eta biztanleria zibila. Israelen bonbardaketak kritika ugari sortarazi ditu, eta nazioarteko lurralde gehienek gogor gaitzetsi dute. Dena den, Nazio Batuen Kontseilu nagusiak, ez zuen erasoa gaitzetsi, Ameriketako Estatu Batuen betoagatik.

Abenduaren 28, 29, 30, 31, urtarrilaren 1, 2 eta 3an aire-bonbardaketek segitu zuten denborarik galdu gabe, zortzi egunean zehar.

2009ko urtarrilaren 4an, Israelek Lehorreko Armada eta artilleria bidali zuen Gaza inbaditzera. Goizaldean, israeldar soldaduak Gazako zerrendan sartu ziren Hamasen dozenaka soldaduri tiro eginez. Biharamunean, urtarrilaren 5ean, Nicolas Sarkozy, Javier Solana eta Europar Batasuneko txekiar presidentetzak su-eten bat eskatu zuten, arrakastarik gabe. Hurrengo egunetan zehar bonbardaketa eta tiroketez segitu zuten.

Urtarrilaren 18an Hamasek eta beste palestinar erakunde batzuek su-etena iragarri zuen. Su-etenaren ondorioz, israeldar soldaduak erretiratzen hasi ziren eta Nazio Batuen eta GKE batzuen laguntzak sartzen joan ziren Gazako zerrendan, hau da, elikagaiak, botikak, berreraikitzeko tresnak, eta abar.

Hegazkinen, infanteriaren eta bonbardaketen ondorioz, 1.412 palestinar hil zituzten israeldar militarrek, eta hamahiru israeldar, Hamasen misilen erasoen ondorioz.

## Ikus, gainera 
* Israelgo historia
* Palestinako historia
* *To shoot an elephant*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Gatazkari buruzko informazio, mapa eta albisteak BBC telebista katearen webgunea.
* Alberto ARCE, Mohammad RUJAILAH: *To Shoot an Elephant* (elefante bati tiro egitea), Eguzki Bideoak. Ordubete eta 53 minutuko dokumentala, arabieraz eta ingelesez, eta zazpi hizkuntzatako azpitituluak (besteak beste, euskarazkoak).
Chuichi Nagumo

**Chuichi Nagumo** (1887ko martxoaren 25a - † 1944ko uztailaren 6a) Japoniar armadako almirantea izan zen. Haren ekintzen artean, Pearl Harborreko erasoa eta Midwayko gudua aipatzekoak dira. Askotan kritikatu zazkiio zuhurtasun handiegia eta erasokortasun falta: batzuek pentsatzen dute Pearl Harborreko erasoa ez zuela behar zuen bezala aprobetxatu eta erasoaldi gehiago egin behar zituela, kaian zeuden itsasontziak erabat txikitzeko. Midwayko guduan ere haren zuhurtasunak eta epelkeriak porrot izugarrira bultzatu zuten. Hala ere, Pearl Harborreko erasoa egin ondoren, Japonian heroitzat hartu zuten.
Berlingo Estatu Orkestra

**Berlingo Estatu Orkestra** (), Berlingo Estatu Operaren orkestra da (*Berliner Staatsoper Unter den Linden*). Bere musika zuzendaria, Staatskapellmeisterra, Berlingo Estatu Operarena da (gaur egun, Daniel Barenboim argentinarra).

Sortua izan zenean, "Königlich Preußische Hofkapelle" deitzen zen (Prusiako Errege Gortearen Orkestra).

## Zuzendariak 
* Felix Mendelssohn
* Giacomo Meyerbeer
* Joseph Weingartner (1892-1907)
* Richard Strauss (1908-1920)
* Wilhelm Furtwängler
* Erich Kleiber
* Bruno Walter
* Herbert von Karajan (1940-1944)
* Joseph Keilberth (1948-1952)
* Franz Konwitschny (1952-1964)
* Otmar Suitner (1964-1990)
* Daniel Barenboim (1991-)

## Kanpo estekak 
* Berlingo Estatu Orkestraren Webgune ofiziala
Santutegi (eraikina)

[thumb|200px|eskuinera|[Arantzazuko santutegia]]

**Santutegia** leku sakratua edo santua da, jainko, santu, heroi, martir edo beste pertsonaia sakratu edo mitologiko bati eskainitako toki edo eraikin sakratua. Maiz, santutegiak erromesaldien helmuga dira eta haietan izaki edo pertsonaia sakratu horren irudia edo erlikiak gordetzen dira, beti ere, gurtzen edo oroitzen den izakiari lotuak. 

Egungo munduko santutegi nagusiak Vatikano, katolikoei dagokienean, eta Meka, musulmanei dagokienean, dira. Katolikoentzat beste santutegi garrantzitsua Lurdako Amarena da. Munduko erlijio askotan daude, hala nola kristautasunean, islamean, hinduismoan, budismoan, erlijio tradizional txinatarrean, sintoismoan, paganismo germaniarrean eta bahai fedean. 

Santutegian tenplu bat egon daiteke eta boto-eskaintzak egiten diren aldare bat.

## Euskal Herrian santutegi katolikoak 
Hauek dira Euskal Herriko santutegi nagusiak:
* Done Mikel Aralarkoaren santutegia, Aralarko mendilerroan, Nafarroa Garaiko Uharte Arakil udalerrian
* Arantzazuko santutegia, Oñati, Gipuzkoa
* Loiolako Santutegia, Azpeitia, Gipuzkoa
* Urkiolako santutegia, Abadiño, Bizkaia
* Arteko Gure Amaren Santutegia, Artziniega, Araba

## Euskal Herritik kanpoko santutegiak 
Hona hemen Euskal Herriaz kanpoko zenbait santutegi ospetsu:

* Covadonga, Cangues d'Onís, Asturias, Espainia
* Reglako Andre Maria Birjinaren Santutegia, Chipiona, Cadiz, Andaluzia, Espainia
* Lurdako santutegia, Lurda, Pirinio Garaiak, Erdialdeko Pirinioak, Frantzia
* Guadalupeko Andre Mariaren Santutegia, Mexiko Hiria, Mexiko

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baksei Chamkrong

**Baksei Chamkrong** () Angkorreko multzo arkeologikoaren zati da, Kanputxeako Siem Riep probintziaren iparraldean. Tenplua, Angkor Thomeko hegoaldeko atetik oso gertu altxatzen da. Angkorreko barruti guzti, Baksei Chamkrong izeneko tenplu hau barne, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatua du.

## Historia 
Harshvarman I.aren erregealdian (910-921) eraikia izan zen, eta Shiva jainko hinduari eskainia. Harshvarman I.aren oinordeko izan zen Jayavarman IV.ak (921-941), hiriburua, Koh Kerrera eraman zuen, Rajendravarman II.ak (944-968) Angkorri beste kolpe bat eman zion arte. Azken hau izan zen tenplua zaharberritu zuena (948). Eta Shivaren "urrezko irudi" bat aipatzen duen idazkun bat dago. Uste denez, eraikinaren zatirik gehiena, garai honetakoa da.

## Deskribapena 
Harresi batek itxitako barruti baten barnean, ia erabat galdu den harresia, lau solairuko piramide bat altxatzen da, 27 metroko luzera eta 13ko garaiera duen piramidea. Lau harmailadik, bana albo bakoitzean, zuzenean, solairuetan zehar, piramidearen tontorreraino daroate, non dorre edo santutegi bakar bat altxatzen den, adreiluzkoa. Sarrera, ekialderanzko norantzan du, ohikoa den bezala, eta, gainera, beste hiru ate faltsu ditu, harlanduzkoak, partzialki kontserbatzen direnak. Ateko idazkunean aipatzen da tenpluaren zaharberritzea, baita zaharberritzearen aurreko zenbait errege ere, garrantzi dokumental handia ematen diona.

## Galeria 

Fitxategi:Baksei Chamkrong 4.jpg|Tenpluko atari baten hondakinak
Fitxategi:Baksei Chamkrong 5.jpg|Santutegia
Fitxategi:Baksei Chamkrong 6.jpg|Santutegiko ate izun bat
File:Baksei Chamkrong-1.JPG|Ikuspegi orokor
File:Baksei Chamkrong-2.JPG|Tenpluko sarrera
File:Baksei Chamkrong-3.JPG|Eskailera

## Kanpo estekak
Berlingo Orkestra Filarmonikoa

**Berlingo Orkestra Filarmonikoa** (, siglak: BPO), munduko orkestra sinfonikorik garrantzitsuenetako bat da. Bere egungo zuzendari nagusia, Simon Rattle da, musika klasiko garaikideari ematen dion laguntzagatik ezaguna. Berlingo Orkestra Filarmonikoa, ganbera musikako zenbait talderen oinarri ere bada.

2002tik, Eskubide Publikoko Fundazio bat da, Berlingo estatua bere jabea delarik. Erakundearentzako funtsak, Berlingo hiritik zein Deutsche Banken babesarekin subsidiatuak dira.

## Historia 
Orkestra, 1882an sortua izan zen. Orkestraren aurreko eraikina, 1944an, Bigarren Mundu Gerran suntsitua izan zen. 1963tik, bere egoitza, Hans Scharounek diseinatutako Berliner Philharmonie eraikinean du. Eraikin hau, 2008ko maiatzak 20an sutan kixkali zen, baina ez zuen konponezinezko kalte materialik eragin.

### Zuzendariak 
thumb|300px|Kontzertu gelaren sarrera
* Ludwig von Brenner (1882-1887)
* Hans Guido von Bülow (1887-1893)
* Arthur Nikisch (1895-1922)
* Wilhelm Furtwängler (1922-1945 eta 1952-1954)
* Leo Borchard (1945eko ekaina eta abuztua)
* Sergiu Celibidache (1945-1952)
* Herbert von Karajan (1954-1989)
* Claudio Abbado (1989-2002)
* Simon Rattle (2002tik)

## Herri kulturan 
* *2001: A Space Odyssey* filmerako soinu bandaren albumak, Karl Böhmek zuzendutako BPOk interpretatutako Richard Straussen Horrela hitz egin zuen Zarathustrak lanaren bertsio bat eskaintzen du (Filmean erabilitako bertsioa, berriz, Vienako Orkestra Filarmonikoarena izan zen, Karajanek zuzendua, Decca Records copyrightaren jabeak ez baitzuen zientzia-fikzioarekin lotu nahi.
* BPOk, heavy metal musikan parte hartu zuen Scorpions talde alemaniarrarekin hauen *Moment of Glory* 2000ko albumean.

## Ikus, gainera 
Berlingo Estatu Orkestra

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
The Lost Patrol

***The Lost Patrol*** 1934an John Fordek zuzendutako filma da, RKO Pictures etxeak ekoiztua eta Philip MacDonald idazlearen *Patrol* eleberrian oinarritua dagoena, Dudley Nichols eta Garrett Fort gidoilariek egokituta. 1929an Erresuma Batuan Walter Summersek eleberri bera ere moldatu zuen zinemarako. Filmaren antzezle nagusiak Victor McLaglen, Boris Karloff, Wallace Ford, Reginald Denny, J.M. Kerrigan, eta Alan Hale izan ziren. Max Steiner musikagileak Oscar Sarietarako izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
Lehen Mundu Gerra, Mesopotamia. Patruila baten buru den ofiziala tiroz hil dute. Haren soldaduek ez dakite nora joan eta azkenean oasi batean hartzen dute babes. Banan banan arabiarrek patruilako kideak hil egingo dituzte. Abioi batek lur hartzen du leku hartan eta arabiarrek pilotua hil egingo dute. Hiru kide besterik ez dira une horretan (McLaglen, Karloff eta Ford). Biplanoko ametrailadorea eskuratzen saiatuko dira eta horrek Karloff et Forden heriotza eragingo du. Bizirik dirauen soldadu bakarra destakamendu batek salbatuko du azkenengo trantzean.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* **imdb.com** **The Lost Patrol**
Keminmaako armarria

175px|eskuinera|Keminmaako armarria
**Keminmaako armarria** (finlandieraz, *Keminmaan vaakuna*) Finlandia iparraldean dagoen Keminmaa udalerriaren ikur nagusia da.

Armarria udalerria sortu baino beranduago onartu zuen udalbatzak, zehazki, 1955eko urtarrilaren 14an (Barne Ministerioak uztailaren 4an); ordura arte Kemiko parrokiaren ikurra izan zen izokinaren irudia ordezkatu zuen. Armarri berria Ahti Hammar artista helsinkiarrak margotu zuen lehenbizikoz eta bere helburua, bertan agertzen diren objektuekin, udalerriaren ezaugarri nagusiak adieraztea izan zen. Zelai gorri baten gainean, ezkerrera begira dagoen izokin bat azaltzen da, ahoan sarrail beltza duen zilarrezko giltzarrapo itxi bat duena. Hain zuzen ere, izokinarekin, Hammar margolariak antzinatetik udalerriak arrantzarekin eta Kemi ibaiarekin izan duen lotura adierazi nahi izan zuen; eta giltzarrapo itxiarekin, aldiz, herrigunea dagoen lekuaren garrantzia, sendotasuna eta gotortasuna irudikatu nahi izan zituen .

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Keminmaa
* Lappiko armarriak

## Kanpo estekak
1959ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

**1959ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa** lurralde horretan egindako bigarren edizio ofiziala izan zen, Euskaltzaindiak antolatutakoa, Frankismoaren sasoian bete-betean. Sustatzaile nagusia Alfontso Irigoien ibili zen eta
irailaren 6an finala egin zuten arrakasta itzelarekin, aurreko urtean gertatu legez, Bilboko Arenalean eta publiko ugarirekin lagun.

Garailea Balendin Enbeita izan zen berriro ere, "Urretxindorra" famatuaren semea izan zena.

## Finala 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

## Bibliografia 
* "Bertan Bilbo. Bizkaiko hiriburua eta euskara: XX. mendeko historia". Aitor eta Pedro Zuberogoitia. Bilboko Udala. 2008.

## Kanpo estekak 
* 1959ko Bizkaiko Txapelketa Bertsozale Elkartearen webgunean
1960ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

**1960ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa** lurralde horretan egindako hirugarren edizio ofiziala izan zen, Euskaltzaindiak antolatutakoa Frankismoaren sasoian bete-betean.

Finala Bilbon ospatu zuten eta garailea Jon Mugartegi bertsolari berriatuarra izan zen.

## Finala 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak 
* 1960ko Bizkaiko Txapelketa Bertsozale Elkartearen webgunean
Tulku

**Tulku** bat, bere gogoz, ohi askotan, berraragitzea erabaki duen lama tibetar budista bat edo beste erlijio batetako pertsonaia bat da, bere helburu edo lan erlijiosoekin jarraitzeko.

Adibiderik ezagunena, Dalai Lamen leinua da, aurreko Dalai Lamen berraragitzetzat hartzen dena, Gendun Drupekin hasi zena (1391-1474).

Tulkuen leinurik antzinakoena, Karmapena da, Düsum Khyenparekin hasi zena (1110-1193).

## Kanpo estekak
1964ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

**1964ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa** lurralde horretan egindako seigarren edizio ofiziala izan zen, Euskaltzaindiak antolatutakoa Frankismoaren sasoian bete-betean.

Finala Ondarroan ospatu zuten 1964ko abuztuaren 17an eta garailea Jon Lopategi bertsolari muxikarra izan zen berriz ere, aurreko edizioan legez.

## Finala 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak 
* 1964ko Bizkaiko Txapelketa, Bertsozale Elkartearen webgunean.
1966ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

**1966ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa** lurralde horretan egindako zazpigarren edizio ofiziala izan zen, Euskaltzaindiak azken aldiz antolatutakoa eta frankismoaren sasoi bete-betean.

Finala Durangon ospatu zuten eta garailea Jon Lopategi bertsolari muxikarra izan zen berriz ere, aurreko bi edizioetan legez.

## Finala 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak 
* 1966ko Bizkaiko Txapelketa, Bertsozale Elkartearen webgunean.
1996ko Araba-Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

**1996ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa** Araban eta Bizkaian egindako bosgarren edizio ofiziala izan zen (Bizkaiko txapelketari dagokionez, hamabigarren edizioa izan zen), Bertsozale Elkarteak antolatutakoa.

Finala Bilbon ospatu zuten 1996ko abenduaren 22an eta garailea Unai Iturriaga bertsolari durangarra izan zen berriro, aurreko edizioan legez.

### Finala 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
* Arabako Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak 
* 1996ko Araba-Bizkaiko Txapelketa Bertsozale Elkartearen webgunean
2000ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

**2000ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa**  lurralde hartan egindako hamalaugarren edizio ofiziala izan zen eta Bertsozale Elkarteak antolatu zuen. Urriaren 1 eta abenduaren 17 bitartean ospatu zen. 30 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 9 saio egin ziren: 5 kanporaketa, 3 finalaurreko eta finala. Finala abenduaren 17an Bilboko Euskalduna jauregian jokatu zen eta garailea Igor Elortza bertsolari durangarra izan zen berriro, aurreko edizioan legez.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
# Eneko Abasolo
# Peru Aranburu
# Xabier Arriaga
# Joseba Artza
# Iñaki Aurrekoetxea
# Iñaki Basterretxea
# Igor Elortza
# Oihane Enbeita
# Onintza Enbeita
# Xabier Enbeita
# Arkaitz Estiballes
# Beñat Gaztelurrutia
# Iñigo Goienola
# Joseba Goienola
# Iratxe Ibarra
# Unai Iturriaga
# Gorka Lazkano
# Etxahun Lekue
# Aritz Lopategi
# Anertz Muniategi
# Igor Muniategi
# Marta Ortiz
# Gorka Ostolaza
# Fredi Paia
# Xabier Paya
# Juanjo Respaldiza
# Garikoitz Sarriugarte
# Arkaitz Ugartetxea
# Beñat Ugartetxea
# Jon Unanue

### Gai-jartzaileak 
# Leire Aurrekoetxea
# Xiomara Gezuraga
# Josu Goikoetxea
# Zurñe Iarritu
# Asier Ibaibarriaga
# Bernardo Mandaluniz

### Epaileak 
# Josu Arroyo
# Karmen Marina Arteagabeitia idazkaria
# Mirari Azula
# Luis Baraiazarra
# Juanjo Respaldiza
# Joseba Santxo
# Josu Telleria

## Finala 
Finala Bilbon ospatu zen, Euskalduna jauregian, 2000ko abenduaren 17ko 17:00etan .

Finaleko bigarren fasean geratuak

Finaleko lehenengo fasean geratuak

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak 
* Bizkaiko Txapelketaren historia Bertsozale Elkartearen webgunean
Foru Juzgu

thumb|*Foru Juzguaren* miniatura.
**Foru Juzgu**, Fernando III.a Gaztelakoak 1241ean egindako lege-corpusari deritzo, eta, errege bisigodoen garaian, 654. urtean Rezesvinto erregeak aldarrikatutako Bisigodoen Legearen itzulpen bat dena.

Foru Juzgua, tokiko zuzenbide bezala aplikatu zen, udal-foru moduan, Gaztelak, musulmanei konkistatzen zizkien erdiuharteko hegoaldeko lurraldeetan. Indarrean zegoen arau aplikagarri bezala, lehen erreferentzia, Kordoban dago. 1348an, Alkalako Ordenamenduak, Zazpi Partidei buruzko lehentasuna eman zion.

Foru Juzgua, indarrean mantendu zen XIX. mendearen amaieran Kode Zibila onartu zen arte, eta, gaur egun, oraindik indarrean jarraitzen du Hego Euskal Herrian eta Aragoin, ordezko foru-zuzenbide zibil bezala.

## Kanpo-estekak 
* Foru Juzgua latinez eta gaztelaniaz (faksimile argitaratzea)
Foru-zuzenbide

**Foru-zuzenbide**, foruetatik datorren legediari deritzo. Tokiko edo berezko zuzenbide-motatzat hartzen da.

Espainian, orokorrean, arrazoi historikoak direla medio, eskualde, probintzia edo erkidegoetan existitzen den foru-zuzenbide pribatua izendatzeko erabiltzen da. Gehienbat, sendi-, oinordetza- eta jabetza-araubideari buruzkoa da, eta, ez hainbeste, betebehar eta kontratuei buruzkoa. Izena, Kode Zibilean bilduta dagoen Espainiako Estatuko zuzenbide erkidearen oposizioz erabiltzen da. Foru-zuzenbidea, lurralde-mailan, Aragoi, Katalunia, Balear Uharteak (uharte bakoitzean bere berezitasunak dituen arren), Galizia, Nafarroa Garaia, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa, Valentzia (oso murriztuta) eta Extremadurako herri batzuetan aplikatzen da (Baylíoko Forua bezala ezagutzen dena, azken kasu honetan).

Egungo Hego Euskal Herriko herrialdeetako foru-berezitasunak, Espainian, egun, foru-sistemak dituzten bakarrak dira, legedi pribatutik harago doazen berezko zuzenbideak biltzen ditu.

## Aurrekariak 
Izena, foru hitzetik dator, Erdi Aroan, herri bakoitzeko ohiturak, erregeek herri bakoitzari emandako pribilegioak eta toki bateko basailuak, aitoren seme-alabak eta elizjendeak atxikitzen zituen arauak biltzen zituen zuzenbide-estatutuak zirenak. Biztanleen eta erregearen arteko itun irmo bat zen, baita, hedapenez, herri edo eskualde zehatz bat eraentzen zituen legeak ere. Oso banatutako zuzenbidea zen, non hiri zehatz bat bere zuzenbideak eraentzen zuen.

Izen horretatik sortu zen foru-zuzenbidea, ondoren, lurralde batean modu zehatzean jaurtzen duen zuzenbideari aipamen egiteko erabili zena.

Ohi, foru-zuzenbideak foruak ezartzen ziren lurraldeak baino lurralde zabalagoetan jaurtzen zuen.

## Ikus, gainera 
* Foru-baimen

## Kanpo-estekak