Abuztuaren 7

**Abuztuaren 7**a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta hemeretzigarren eguna da, 220.a bisurteetan. 146 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
* 1357 – Faltzesko matxinada hasi zen.
* 1934 – Irungo pospologileek, guztiak emakumeak, grebara jo eta lantegia okupatu zuten.
* 1983 – Landetako Léon herrian Frantziako poliziarekin izandako tiroketa baten ostean desagertu zen Jean-Louis Larre, Iparretarrak taldeko kidea.
* 2013 – Donostiako Pasealeku Berrian harri bat gainera erorita gazte bat hil zen.

### Mundua 
* 1539 - Otomandarrek espainiar tertzioa menderatu eta Castelnuovo hartu zuten.
* 1819 – Boyacako guduaren ondorioz, Kolonbiak Espainiaretiko independentzia politikoa lortu zuen.
* 1858 – Viktoria I.a erreginak Ottawa aukeratu zuen Kanadako hiriburu.
* 1942 – Aliatuak Salomon uharteetako Guadalcanal, Gavutu, Tanambogo eta Florida irletan lehorreratu ziren.
* 1947 – Thor Heyerdahl norvegiarrak gidatutako espedizioak 101 egunetan Ozeano Barea zeharkatu zuen *Kon-Tiki* ontzian.
* 1960 – Boli Kostak Frantziarekiko independentzia politikoa lortu zuen.
* 1984 – Irakek Iranen aurkako erasoari berrekin zion persiar Golkoko petrolio ontziei misilekin erasoz.
* 1996 – Biescas (Espainia) inguruan 87 hildako eta 183 zauritu izan ziren, ekaitz batek *Las Nieves* deituriko kanpina txikitu ondoren.
* 1998 – Ameriketako Estatu Batuetako Kenya eta Tanzaniako enbaxaden aurka eginiko atentatuetan 210 hildako eta 4.500 zauritu izan ziren. Atentatu hauek ustez Al-Qaedak burutu zituen.
* 2008 – 2008ko Hego Osetiako Gerra hasi zen Georgiaren eta Hego Osetiako errepublikaren artean.
* 2010 – Errusia erdialdeko suteek Moskuko zerua belztu eta hainbat osasun arazo eragin zituzten. 50 hildako egon ziren.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1954 – *King Richard and the Crusaders* ("Rikardo erregea eta Gurutzadak") filma estreinatu zen, David Butlerek zuzendu eta Rex Harrison, Virginia Mayo, George Sanders, Laurence Harvey, Robert Douglas, Michael Pate aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1957 – *3:10 to Yuma* ("Yumarako 3:10ekoa") filma estreinatu zen, Delmer Davesek zuzendu eta Glenn Ford, Van Heflin eta Felicia Farr aktoreek antzeztu zuten.
* 1997 – *Conspiracy Theory* ("Konspirazioaren Teoria") filma estreinatu zen, Richard Donnerek zuzendu eta Mel Gibson, Julia Roberts eta Patrick Stewart aktoreek antzeztu zuten.
* 2013 – *Elysium* filma estreinatu zen, Neill Blomkampek zuzendu eta Matt Damon, Jodie Foster, Sharlto Copley, Alice Braga, Diego Luna, Wagner Moura eta William Fichtner aktoreek antzeztu zutelarik.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1959 – Ameriketako Estatu Batuek *Explorer 6*a jaurti zuten Lurraren satelite bidezko lehen argazkia ateratzeko.
* 2006 – Apple konpainiak bere Mac Pro ordenagailu berria merkaturatu zuen.

## Kirolak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1592 – Arnaud Oihenart, zuberotar poeta (h. 1668).
* 1752 – Justo Antonio Olagibel, gasteiztar arkitektoa, Euskal Herriko arkitekto neoklasiko garrantzitsuena (h. 1818).
* 1887 –
** Pierre Alvarez, *Rupert*, euskal arraunlaria (h. 1964).
** Étienne Lesbats, euskal arraunlaria.
* 1889 – 
** Jean-Baptiste Brisé, baxenafar errugbilaria (h. 1917).
** Teresa Azlue, Emakume abertzale batzako mitinlaria eta ekintzailea (h. 1973)
* 1940 – Elly Cordiviola, argentinar zientzialaria, zoologoa eta iktiologo aitzindaria (h. 2024)
* 1941 – Irene Laffitte, gipuzkoar margolaria (h. 2001).
* 1952 – Jose Luis Garaioa, nafar agustindar fraidea eta misiolaria (h. 2020).
* 1953 –
** Fernando Roscubas, bizkaian errotutako margolaria, Palma Mallorcakoan.
** Vicente Roscubas, bizkaian errotutako margolaria, Palma Mallorcakoan.
* 1957 – Algis Arlauskas, errusiar aktore, zuzendari eta gidoigilea, Bilbon bizi dena.
* 1959 – Txetxu Gallego, bizkaitar futbolari ohia.
* 1960 –
** Edorta Arana, gipuzkoar EHUko irakaslea eta kazetaria.
** Jon *Tati* Egiarte, bizkaitar txirrindularia (h. 2018).
* 1966 – Juan Carlos de Diego, *Txutxi*, bizkaitar futbolari ohia, Burgosen.
* 1967 – Aitor Elkoro, gipuzkoar pilotari ohia.
* 1968 –
** Iñaki Alonso, bizkaitar futbol-entrenatzailea.
** Josu Lobato, bizkaitar futbolari ohia.
* 1972 – Juan Gabriel Concepción, bizkaitar atleta, pertika jauzian aditua.
* 1975 – Cristina López, gipuzkoar eskubaloi jokalari ohia.
* 1976 – Silvia Albert Sopale, gipuzkoar aktore, antzerki-zuzendari, sortzaile eta arrazakeriaren kontrako ekintzaile feminista.
* 1978 – Francisco Javier Cachorro, bizkaitar futbolaria.
* 1983 –
** Aintzane Crujeiras, gipuzkoar aktorea eta ahots-bikoiztailea.
** Egoitz Murgoitio, bizkaitar ziklo-kroseko txirrindularia.
* 1986 - Ion Zubillaga, gipuzkoar futbolari ohia.
* 1993 – Baptiste Chouzenoux, lapurtar errugbilaria.
* 1994 – Eneko Otaño, gipuzkoar aizkolaria.
* 1995 - Andy Criere, gipuzkoar surflaria.
* 1996 – Mikel Murgoitio, bizkaitar futbolaria.
* 1999 – Aitziber Errazkin, gipuzkoar aktorea.
* 2000 – Patricia Zugasti, nafar futbolaria.

### Mundua 
* 317 – Konstantzio II.a, erromatar enperadorea (h. 361).
* 1533 – Alonso Ertzilla, espainiar olerkaria (h. 1594).
* 1560 – Elisabet Báthory, *Kondesa odoltsua*, hungariar aristokrata (h. 1614).
* 1735 – Claudine Picardet, frantziar kimikaria, minerologoa, meteorologoa eta itzultzaile zientifikoa (h. 1820).
* 1779 – Carl Ritter, alemaniar geografoa (h. 1859).
* 1802 – Germain Henri Ivanovitx Hess, suitzar-errusiar kimikaria, bere izena duen legearen proposatzailea (h. 1850).
* 1810 – Mary Dagworthy James, estatubatuar kantugilea (h. 1883).
* 1813 – Paulina Kellogg Wright Davis, estatubatuar abolizionista, sufragista, emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea eta hezitzailea (h. 1876).
* 1831 – Amado Lázaro, espainiar ingeniaria (h. 1902).
* 1849 – Antonio del Moral, madrildar militar eta politikaria (h. 1924).
* 1859 – José Ángel Arias Boquín, Hondurasko presidentea (h. 1927).
* 1862 – Viktoria Badengoa, Suediako erregina ezkontidea (h. 1930).
* 1867 – Emil Nolde, alemaniar margolari eta grabatzailea (h. 1956).
* 1868 – Ladislaus Bortkiewicz, poloniar-errusiar ekonomialari eta estatistikaria (h. 1931).
* 1870 –
** Philip Herbert Cowell, britainiar astronomoa (h. 1949).
** Gustav Krupp von Bohlen und Halbach, alemaniar diplomazialari eta enpresaburua (h. 1950).
* 1876 – Mata Hari, herbeheretar jatorriko striptease dantzari ospetsua, espioitzagatik hiltzera zigortua (h. 1917).
* 1881 – François Darlan, frantziar almirante eta politikaria (h. 1942).
* 1884 – 
** Billie Burke, estatubatuar aktorea (h. 1970).
** Nikolai Triik, estoniar margolaria (h. 1940).
* 1890 – Elizabeth Gurley Flynn, estatubatuar politikari, sindikalista eta feminista (h. 1964).
* 1891 – Ilmari Aalto, finlandiar margolaria (h. 1934).
* 1896 – Ernesto Lecuona, kubatar musikagile eta piano-jotzailea (h. 1963).
* 1903 –
** Ralph Bunche, estatubatuar diplomazialaria, 1950eko Bakearen Nobel Saria (h. 1971).
** Louis Leakey, britainiar antropologoa (h. 1972).
* 1906 – Nelson Goodman, estatubatuar filosofoa (h. 1998).
* 1911 – Nicholas Ray, estatubatuar zinema zuzendaria (h. 1979).
* 1913 – Julián San Valero Aparisi, espainiar antropologoa eta arkeologoa (h. 1997).
* 1921 – Maurice Tillieux, belgikar komikilaria (h. 1978).
* 1924 – Jean Dorst, frantziar zoologoa, ornitologian espezializatua (h. 2001).
* 1925 – Armand Gaétan Razafindratandra, madagaskartar kardinala (h. 2010).
* 1926 – Sue Kaufman, estatubatuar idazlea (h. 1977).
* 1932 – Abebe Bikila, etiopiar atleta, distantzia luzeetan aditua (h. 1973).
* 1933 – Elinor Ostrom, estatubatuar politologoa, 2009ko Ekonomiako Nobel Saria (h. 2012).
* 1938 – Xosé Luís Méndez Ferrín, galiziar idazlea.
* 1939 – 
** Carme Alemany Gómez, kataluniar soziologo eta feminista (h. 2021).
** Anjanette Comer,  estatubatuar aktorea. 
* 1940 – Jean-Luc Dehaene, Belgikako lehen ministroa (h. 2014).
* 1942 –
** Sigfried Held, alemaniar futbolari ohia.
** B. J. Thomas, estatubatuar pop, country eta musika kristauko abeslaria (h. 2021).
** Caetano Veloso, brasildar abeslaria.
* 1943 –
** Alain Corneau, frantziar zinema zuzendari eta gidoigilea (h. 2010).
** Valery Nepomnyashchy, errusiar futbolari ohia eta entrenatzailea.
* 1944 –
** Nancy Morejón, kubatar poeta, dramagile, ensaiolari eta itzultzailea.
** Robert Mueller, estatubatuar militar, abokatu eta goi-mailako funtzionarioa, FBIko zuzendaria (h. 2026).
* 1945 – Caroline Cellier, frantziar aktorea (h. 2020).
* 1946 – John C. Mather, estatubatuar astrofisikari eta kosmologoa, 2006ko Fisikako Nobel Saria.
* 1947 –
** Luis Mariñas, espainiar kazetari eta telebista aurkezlea (h. 2010).
** Kerry Melville, australiar tenislari ohia.
** Sofia Rotaru, errumaniar jatorriko ukrainiar pop abeslaria.
* 1948 –
** James P. Allison, estatubatuar immunologoa, 2018ko Medikuntzako Nobel Saria.
** Pau Riba, kataluniar folk kantautore, artista ikonoklasta eta idazlea (h. 2022).
* 1953 – 
** María Pantoja Sánchez, *camarada Doris*, perutar soziologoa eta iraultzailea, Sendero Luminosoko kidea.
** Vera Holtz, brasildar aktore eta antzerki zuzendaria.
* 1954 – Antonio Resines, espainiar aktorea.
* 1956 –
** Hans Enoksen, Groenlandiako lehen ministroa (h. 2025).
** Christiana Figueres, costaricar antropologoa, ekonomialaria eta analista.
** Sharon Isbin, estatubatuar gitarra-jotzaile klasikoa.
* 1957 – Aleksandr Ditiatin, errusiar gimnasta (h. 2025).
* 1960 –
** David Duchovny, estatubatuar aktorea.
** Deborah Ellis, kanadar idazlea eta aktibista.
** Steven Rooks, herbeheretar txirrindulari ohia.
* 1961 –
** Carlos Vives, kolonbiar abeslari, aktore eta musikagilea.
** Maggie Wheeler, estatubatuar aktorea.
* 1962 – Alain Robert, *Giza Armiarma*, frantziar eskalatzailea, etxeorratzak eskalatzeagatik ospetsua.
* 1963 – 
** Ana de Roque, espainiar kazetaria.
** Paul Simick, indiar apezpiku katolikoa.
* 1964 – Tom McGrath, estatubatuar ahots-aktorea, zuzendari eta gidoigilea.
* 1966 – Jimmy Wales, estatubatuar informatikaria, Wikipediaren sortzailea.
* 1968 – Francesca Gregorini, italiar-estatubatuar abeslaria eta zuzendaria.
* 1971 – Eva Hache, espainiar aktorea, aurkezlea, komediantea eta esataria.
* 1974 – Michael Shannon, estatubatuar aktorea.
** Blanca Lewin, txiletar aktorea.
* 1975 –
** Kamil Ausbuher, txekiar ziklokros txirrindulari ohia.
** Rosa Martínez Rodríguez, espainiar aktibista ekologista eta politikaria.
** Charlize Theron, hegoafrikar aktorea.
* 1976 – Helena Solà Tàrraga, kataluniar maistra eta politikaria.
* 1977 – Paula Echevarría, espainiar aktorea.
* 1979 – Nenad Đorđević, serbiar futbolari ohia.
* 1980 – Seiichiro Maki, japoniar futbolaria.
* 1981 – Lorena Roldán, kataluniar abokatu eta politikaria.
* 1982 –
** Abbie Cornish, australiar aktore eta abeslaria.
** Merilin Kotta, estoniar erromanista, itzultzailea eta irakaslea.
** Yana Klochkova, ukrainar igerilaria.
* 1984 – Yun Hyon-seok, Hego Koreako giza eskubideen aldeko ekintzaile eta poeta homosexuala (h. 2003).
* 1988 – Adrien Moerman, frantziar saskibaloi jokalaria.
* 1990 – Julian Savea, zeelandaberritar errugbilaria.
* 1991 – Eréndira Derbez, mexikar ilustratzaile, idazle eta arte historialaria.
* 1992 – Simon Yates, ingeles txirrindularia.
* 1995 – Sasha Calle, estatubatuar aktorea.
* 1997 – Evaluna Montaner, venezuelar aktore, abeslari eta dantzaria.
* 1999 – Mariah Angeliq, estatubatuar reggaeton eta trap latino abeslaria.
* 2000 – Jordanne Jones, irlandar aktorea.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1870 – Pedro Cirilo Uritz, nafar apaiza, Iruñeko apezpikua (j. 1799).
* 1944 – Antonio Trueba Aginagalde, euskal konpositore eta organo-jolea (j. 1955).
* 1971 – Luis Gonzalez de Etxabarri, ''Aizkibel'dar Bingen*, bizkaitar idazlea, Buenos Airesen (j. 1893).
* 1983an desagertua – Jean-Louis *Popo* Larre, Iparretarrak erakundeko militantea (j. 1962).
* 2000 – José Luis Sanz-Magallón, euskal herritar arkitekto eta margolaria, Madrilen (j. 1926).
* 2013 –
** Javier Atutxa, bizkaitar politikari jeltzalea (j. 1937).
** Jean-Pierre Destrade, PSF alderdi sozialdemokratako euskal herritar politikaria (j. 1941).
* 2014 – Alberto Pérez Zabala, bizkaitar futbolaria, Madrilen (j. 1925).
* 2024 – Michel Berger, lapurtar arkitekto, politikari eta ekintzailea (j. 1931).

### Mundua 
* 461 – Maioriano, erromatar enperadorea.
* 479 – Yuryaku, Japoniako enperadorea.
* 1106 – Henrike IV.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (j. 1050).
* 1162 – Erramun Berenger IV.a, Bartzelona, Girona, Osona eta Cerdanyako kondea.
* 1547 – Gaitan Thienekoa, italiar elizgizona, teatinoen ordenaren sortzailea eta Erreforma Katolikoaren eragile handia (j. 1480).
* 1560 – Anastasia Romanovna Zakharina, Ivan IV.a Errusiakoa Izugarria tsarraren lehen emaztea.
* 1616 – Vincenzo Scamozzi, pizkundeko veneziar arkitektoa (j. 1548).
* 1618 &#x2013; Maria Isabel Suediakoa, suediar printzesa (j. 1596)
* 1643 – Margarita Brunswick-Lüneburgekoa, alemaniar noblea, Welf leinuko kidea eta Saxonia-Coburgeko dukesa ezkontidea (j. 1573).
* 1657 – Robert Blake, ingeles almirantea (j. 1598).
* 1817 – Pierre Samuel du Pont de Nemours, frantziar ekonomialaria eta politikaria (j. 1739).
* 1821 – Karolina Brunswickekoa, Britainia Handiko erresumako erregina ezkontidea (j. 1768).
* 1848 – Jöns Jakob Berzelius, suediar kimikaria, kimika modernoaren sortzailetariko bat (j. 1779).
* 1856 – Leocadia Zorrilla, Goyaren giltzain eta bikotea, Josefa Bayeu emaztea hil ostean (j. 1788)
* 1893 – Alfredo Catalani, italiar musikagilea (j. 1854).
* 1899 – Jacob Maris, herbeheretar margolaria (j. 1837).
* 1900 – Wilhelm Liebknecht, alemaniar politikaria (j. 1826).
* 1920 – Louis Palander, suediar marinel eta esploratzailea (j. 1842).
* 1921 – Aleksandr Blok, errusiar olerkari sinbolista (j. 1880).
* 1923 – Ada Henry Van Pelt, estatubatuar sufragista, editorea, hizlaria eta asmatzailea (j. 1838).
* 1927 – Sisowath, Kanbodiako errega (j. 1840).
* 1929 – Hermine Bernhoft-Osa, norvegiar haur literaturako idazlea (j. 1865).
* 1937 – Takeo Wakabayashi, japoniar futbolaria (j. 1907).
* 1938 – Konstantin Stanislavski, errusiar antzezle, antzerki-zuzendari eta teorialaria (j. 1863).
* 1941 – Rabindranath Tagore, *Gurudev'', bengalar poeta, idazle, hezitzaile, eleberrigile, musikagile, erreformista eta gizarte eragilea (j. 1861).
* 1942 – Michael O'Flanagan, irlandar apaiz eta irakaslea, Sinn Féineko buruzagietako bat (j. 1876).
* 1957 – Oliver Hardy, estatubatuar aktorea, Laurel eta Hardy komiko bikote ospetsuko kidea (j. 1892).
* 1958 – Stanisława Angel-Engelówna, poloniar aktorea (j. 1908).
* 1964 –
** Ahmed Agouliz, marokoar ekintzailea, Askapen Nazionalerako Armadako kidea (j. 1927).
** Aleksander Zawadzki, Poloniako estatuburua (j. 1899).
* 1974 –
** Virginia Apgar, estatubatuar anestesista obstetrikoa, Apgar testaren asmatzailea (j. 1909).
** Rosario Castellanos, mexikar idazlea (j. 1925).
* 1977 – Paul Chaudet, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1904).
* 1980 – Henry Everard, Rhodesiako presidentea (j. 1897).
* 1984 – Esther Phillips, estatubatuar R&B abeslaria (j. 1935).
* 1987 –
** Camille Chamoun, Libanoko bigarren presidentea (j. 1900).
** Nobusuke Kishi, Japoniako lehen ministroa (j. 1896).
* 1989 –
** Enrique Gaviola, argentinar astrofisikaria (j. 1900).
** Hans Hartung, germano-frantziar margolaria (j. 1904).
* 1992 – Francisco Fernández Ordóñez, espainiar politikari eta abokatua (j. 1930).
* 1995 – Don Patinkin, israeldar ekonomista (j. 1922).
* 2003 – Pierre Vilar, frantziar historialari eta hispanista (j. 1906).
* 2005 – Li Lili, txinatar aktore eta abeslaria (j. 1915).
* 2008 – Simon Gray, britainiar antzerkigilea (j. 1936).
* 2009 – Lola Lemos, espainiar aktorea (j. 1913).
* 2011 –
** Harri Holkeri, Finlandiako lehen ministroa (j. 1937).
** Nancy Wake, *Sagu zuria*, Bigarren Mundu Gerran aliatuen armadako ohore-domina gehien lortu zituen emakumea (j. 1912).
* 2012 – Anna Piaggi, italiar moda diseinatzilea (j. 1931)
* 2016 – Gustavo Bueno, espainiar filosofo, irakasle eta idazlea, materialismo filosofikoaren mugimenduaren sortzailea (j. 1924).
* 2018 – Siny van Iterson, herbeheretar haur literaturako idazlea (j. 1919).
* 2019 – Kary Mullis, estatubatuar biologoa, 1983ko Kimikako Nobel Saria (j. 1944).
* 2022 – Ezekiel Alebua, Solomon Uharteetako lehen ministroa (j. 1947).
* 2023 –
** William Friedkin, estatubatuar zinema eta telebista zuzendaria zein ekoizlea (j. 1935).
** Kostis Gimossoulis, greziar poeta eta eleberrigilea (j. 1960).
* 2025 – 
** Rosa Gauditano, brasildar argazkilaria (j. 1955).
** Jim Lovell, estatubatuar astronauta (j. 1928).
** Myint Swe, Myanmarko presidentea (j. 1951).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Sehaska egutegiko izendegia: Kai, Kaia, Kaine, Kaiet, Mamine eta San Mames.

## Kanpo estekak 
Abuztuaren 6 | Urteko egutegi | Abuztuaren 8