Iban Zaldua

**Iban Zaldua González** (Donostia, Gipuzkoa, 1966ko otsailaren 18a - ) euskal idazlea da, ipuin arloan ezaguna. Euskaraz eta gaztelaniaz idazten du.

## Biografia 
EHUn Geografia eta Historian lizentziaduna da, baita bertako Ekonomiaren Historian irakasle ere Letretako Fakultatean. Gaur egun Gasteizen bizi da.

## Ibilbide literarioa 
Iban Zalduak ipuina, eleberria eta kritika landu ditu, baina ezaguna da ipuin eta istorio laburren arloan . Hainbat komunikabide, aldizkari, eta blogetan hartzen du parte, hala nola, *La Galleta del Norte*, *Lata, Paréntesis, Berria, Argia, El País, Nabarra, Eremulauak* eta *Volgako batelariak*. Azken horretan, aldizkari elektronikoaren erredakzio batzordeko partaidea izan zen. *Etorkizuna* ipuin bildumari esker 2006ko Euskadi Saria Euskarazko Literaturari irabazi zuen.

Zalduaren eleberrigintza umoretsua da. Horren adierazle dira bere bi eleberriak, *Si Sabino viviría* (Lengua de Trapo, 2005) eta *Euskaldun guztion aberria* (Alberdania, 2008). 2015eko urtarrilaren 6an, haren hiru ipuin sartu zituzten 'Best European Fiction 2015' antologian.

### Kritikari lana 
Zalduak literatur eta musika kritika ere lantzen ditu, *Oharrak & Hondarrak* bere blogean, eta halaber musika iruzkinak eginez Euskadi Irratiko *Faktoria* saioan, "Asteko soinu banda" atalean (2017tik)ː adibidez, euskal gatazkaren historia musikala iruzkindu izan du tarte horretan. Zalduak esana da, kritika ere badela "idazlearen zeregina, irakurlea den neurrian. Idazlea izatea kontu zirkunstantziala dela dio, naturalagoa dela irakurritakoaren gaineko iritzia ematea."

Kritika saiakera alorrean, *Obabatiko tranbia* (Alberdania, 2002) eta *Animalia disekatuak* (Utriusque Vasconicae, 2005) ditu argitaratuak..

### Idazkera 
Mari Jose Olaziregiren iritziz, Zaldua narrazio oso laburrei neurria ondo hartu dien idazlea da, istorio zorrotz, ironiko eta umoretsuak eraikitzen dituelako. Haren lanen beste ezaugarri nabaria egileak paradoxak eraikitzeko daukan joera da, baita errealitatea eta fikzioa nahasiz, hiper-errealitateak sortzeko abilezia ere.

**Historia: zientzia ala literatura?: historiari buruzko gogoeta sorta* (1995, UEU) Pruden Gartzia Isastirekin Haren liburu aipagarrienak hauek dira:

### Narrazioa 
* *Veinte cuentos cortitos* (1989, Gipuzkoako Foru Aldundia)
* *Ipuin euskaldunak* (1999, Erein). Gerardo Markuletarekin batera
* *Gezurrak, gezurrak, gezurrak* (2000, Erein)
* *Traizioak* (2001, Erein)
* *La isla de los antropólogos y otros relatos* (2002, Lengua de Trapo)
* *Itzalak* (2004, Erein)
* *Etorkizuna* (2005, Alberdania) Euskadi literatura Saria jaso zuen 2006an.
* *Si Sabino viviría* (Lengua de Trapo, 2005)
* *Euskaldun guztion aberria* (2008, Alberdania)
* *Biodiskografiak* (2011, Erein)
* *Idazten ari dela idazten duen idazlea* (2012, Elkar)
* *Inon ez, inoiz ez* (2014, Elkar). Katalanera itzulia
* *Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak* (2018, Elkar).
* *Como si todo hubiera pasado* (2018, Galaxia Gutenberg).
* *Nola izan garen gauza* (2021)
* *Bizkaia maite (euskal ipuin kostunbrista bat)* ipuina (*Urratuen arrastoan*, UEU, 2022)
* *Ipuina engainua da* (2022, Elkar)

### Saiakera 
* *Historia: zientzia ala literatura?: historiari buruzko gogoeta sorta* (1995, UEU) Pruden Gartzia Isastirekin
* *Industrializaziotik desindustrializaziora? Euskal Herria kapitalismoaren...* (1995, UEU) Mikel Zurbano Irizarrekin. ISBN: 84-86967-67-8
* *Militarismo eta antimilitarismo: iragana, oraina, erronkak* (1997, UEU)
* *Obabatiko tranbia* (2002, Alberdania)
* Itzulpena: *Euskal Herriko ekonomi hazkundea eta gizarte-aldaketak (1100-1850)* (1999, UPV/EHU) Emiliano Fernández de Pinedo
* *Animalia disekatuak (Libeloak, panfletoak...)* (2005, Utriusque Vasconiae)
* *Ese idioma raro y poderoso* (2012, Lengua de Trapo)
* *(Euskal) Literaturaren alde (eta kontra)* (2016, Elkar)
* *Korrespondentziak* (2019, Etxepare Euskal Institutua-Erein). James Robertson idazle eskoziarrarekin batera

### Haur eta gazte literatura 
* *Kea ur gainean* (2002, Elkar)
* *Ile luzeen kondaira* (2003, Pamiela)
* *Azken garaipena (2011)* Iban Zalduaren gidoia eta Julen Ribasen irudiez osatutako komikia da. 2052. urtean kokatutako istorio horrek zientzia-fikzioa eta genero beltza uztartzen ditu. Harekin, egileek 2012ko euskarazko Haur eta Gazte Literara alorreko Euskadi saria jaso zuten, komiki bati eman zitzaion lehenengo aldia. 2013an, OEPLIk, Haur eta Gazte Liburuetarako Espainiako Erakundeak, IBBYren Ohorezko Zerrendarako aukeratu zuen: hor, Espainia osoko bederatzi lan aukeratzen dira, bi urtetik behin eta *Azken garaipena* zerrendako komiki bakarra izan zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Sampedro Alegria, Aiora: *Iban Zaldua: Gauza eta beste*. - Egan, 2017-1/2, 97-111.

## Ikus, gainera 
* Euskarazko literatura
* Gipuzkoako idazleak
* Euskadi Literatura Saria

## Kanpo estekak 
* Iban Zaldua, Literaturaren Zubitegian.
* *Volgako Batelariak* bloga
* *Oharrak & Hondarrak* bloga.
* Iban Zaldua, Alberdanian
* Elkarrizketa, *Argia*n
* (es) Zaldua, Iban (Viento Sur, 2017ko martxoaren 22an), «La literatura, ¿sirve para algo? Una crítica de Patria, de Fernando Aramburu». 2018/08/25ean kontsultatua.