open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mikel Alonso Flores

**Mikel Alonso Flores** (Urnieta, ) gipuzkoar txirrindulari ohia da, 2018tik 2021era profesionala izan zena.

## Palmaresa 
### Amateurretan
**2014**
* 3. Gipuzkoako Itzulian
* 3. Iruñerriko Itzulian
**2016**
* 2. Udaberri Sarian
* 3. Goierriko Itzulian
* 3. Xanisteban Sarian
**2017**
* Lehendakari Txapelketa
* Goierriko Itzulia
* Sabin Foruria Oroimenezkoa
* San Isidro Sari Nagusia
* 2. Laukizko Udala Sarian
* 2. Leintz Bailarari Itzulian
* 2. Euskaldun Txapelketan
* 3. Zumaiako Sarian
* 3. San Roman Sarian

### Profesionaletan
**2019**
* 7. Getxoko Zirkuituan
**2021**
* 7. Valentzia Sari Nagusian

## Ibilbidea 
* 2018-2021 : Fundación Euskadi-EDP

## Kanpo estekak 
* 
* Magale ikastetxeak egindako elkarrizketa
Kristal-habitu

Mineralogian, **kristal-habitua**, kristal bat edo gehiagoren kanpoko itxura karakteristikoa da. Kristal baten habitua, honen itxura orokorraren eta kristalografikoaren deskribapena da, horrez gain, zein nolako garapena duen ere esaten digu. Mineralaren itxura makroskopikoa da, funtsean. Habitua mineralaren egitura mikroskopikoaren araberakoa izan ohi da, baina inguruneak ere eragiten dionez, posible da mineral berak kristal-habitu ezberdinak garatzea.

Habitua ezagutzea minerala zein den jakiteko baliagarria da. Mineralaren aurpegiak oso garatuak daudenean, mineralen kantitatea txikia denean gertatzen den bezala, euhedrikoa deritzo. Arpegiak partzialki garatuak dituenean subeuhedrikoa eta garatu gabeak dituenean, berriz, anhedrala. Kuartzo kristalaren ardatz nagusiak, normalean, sei aldeko prismaren habitua du, non aurpegiak paraleloak eta kontrakoak diren. Agregatuak kristal indibidualez osatu daitezke, hauek pikor euhedral edo anhedralak izanez. Agregatuan kristal hauek duten antolaketa mineral batzuen ezaugarri propioa izan daiteke. Adibidez, amiantoaren isolaketan erabiltzen diren mineralak habitu fibratua izaten dute, fibra fin askoren masaz osatzen dena.

## Faktoreak 
Habituan eragiten duten faktoreak honakoak dira: bi kristal edo gehiagoren konbinazioa; garapenean zehar hartutako ezpurutasunak; kistalen maklak eta honen garapen baldintzak (presioa, tenperatura...); eta garapen espezifikoen joerak, hala nola, estriazio garapena. Kristal bereko sistemetako mineralek ez dute habitu bera aurkeztu beharrik, mineral batzuen habitua oso berezia da bere barietate eta lokalizazioarengatik, adibidez, zafiro gehienak kanoi formako kristal luzeak osatzen dituzte, baina Montanan aurkitutakoak kristal tabulatu sendoak osatzen dituzte. Normalean bigarren habitua errubietan bakarrik ikusten da, nahiz eta biak mineral beraren barietateak diren, korindoiarenak zehazki.

Zenbait mineralek beste mineral existenteak ordez ditzakete hauen habitua mantenduz, prozesuari pseudomorfismo aldaketa deritzo. Honen adibide klasikoa tigre begi kuartzoa da, krokidito amiantoa silizio dioxidoak ordezten baitu. Kuartzoek normalean kristal prismatikoak osatzen badituzte ere, tigre begi kuartzoan krokidito amiantoaren habitu fibrosoa mantentzen da.

## Izendapena 
Kristal habituen izenak hainbat faktoreren arabera ezar daitezke:

* Aurpegi nagusiaren arabera: prismatikoak, piramideak eta pinakoideak.
* Kristalizazio formaren arabera: kubikoak, oktaedrikoak eta dodekaedrikoak.
* Kristalaren agregakinaren arabera: zuntz itxurakoak, globo itxurakoak, izpi itxurakoak eta masiboak.
* Kristalaren itxuraren arabera: xaflatuak, dentritikoak, azikularrak, lentikularrak, tabularrak eta zorrotzak.

### Kristal-habitu motak 
## Erreferentziak 
## Ikusi gainera 
* kristalizazioa
* mineral

## Kanpo estekak
Riki Harakawa

Japoniako futbolaria da. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Panorpida

**Panorpida** edo **Mercoptida** Endopterygota barruan proposatutako goi-ordena bat da. Panorpidaren monofiletismoa datu morfologikoetan oinarrituta dago, eta ez ebidentzia genomikoan. Obipositorearen desagerpena edo txikiagotzea eta pleura eta lehen esklerito axilarra hegalaren oinarrira lotzen duen gihar bat dira bere ezaugarriak. Datu molekularrek ere monofilia babesten dute.

## Taxonomia 
* Amphiesmenoptera: Trichoptera eta Lepidoptera
* Antliophora: Diptera, Mecoptera, Boreidae, Siphonaptera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sphenacodontia

**Sphenacodontia** hainbat sinapsido eratorriren klado bat da. Definizioz *Haptodus baylei*, *Haptodus garnettensis* eta *Sphenacodon ferox*, baina ez *Edaphosaurus pogonias* barnebiltzen duen talderik handiena" da. Karboniferoaren bukaeran agertu ziren lehen aldiz.

Sphenacodontia basalak Pelikosauroen eta Therapsidaren arteko talde eboluzionario trantsizionaltzat hartzen da. Therapsida, era berean, ugaztunen arbasoa da. Sphenacodontia, zentzu horretan, proto-terapsido gisa izendatu ohi dira.

Maxila loditua dute, barneko gainazalean ikusgarri, letagin handien gainetik. Premaxilarren sustraiak sakonak dira.

## Kanpo estekak
Edaphosaurus

***Edaphosaurus*** ( eta , «lurreko muskerra») Synapsidaren barruko Pelikosaurio genero bat da. Europa eta Ipar Amerikan bizi izan zen Karboniferoaren amaieratik Permiarraren hasierara arte, orain dela 303 eta 275 milioi urte bitarte.

3 metro luze eta 1,5 metro altu zen belarjale bat zen. *Dimetrodon*en senidea zen, baina *Edaphosaurus*a belarjalea zen, bere bizkarreko gandorrak itxura arkeatuagoa zuen eta, gainera, ez ziren familia berekoak.

## Kanpo estekak
Diadectidae

**Diadectidae** Tetrapodoen iraungitako familia bat da. Karboniferoaren amaieran eta Permiarraren hasieran Ipar Amerika eta Europan, eta Permiarraren amaieran Asian bizi izan ziren. Lehen tetrapodo belarjaleak ziren, baita lehen animalia lurtarrak tamaina benetan handia eskuratzen. Utzitako oin-markekerakusten dute zutik ibiltzeko gai zirela. Lehenengo animaliak izan ziren lurreko elikadura katean landareak erabiltzen, eta garrantzia handia izan zuten lur lehorreko ekosistemak ezartzerakoan.

Familiako generorik ezagunena *Diadectes* zen, hainbat metro zituen animalia pisutsua. Beste genero batzuk ezagutzen dira, baina euren fosilak ez dira hain kalitate handikoak. Baliteke Tennesseeko Karbonifero goiztiarrean aurkitutako fosil bat ere *Diadectes* generokoa izatea, euren agerpena askoz lehenago ezarriz.

## Kanpo estekak
Gephyrostegidae

**Gephyrostegidae** Karbonifero berantiarreko Reptiliomorpha tetrapodo familia bat izan zen. Bere barruan *Gephyrostegus*, *Bruktererpeton*, eta *Eusauropleura* generoak zeuden, gutxienez. *Gephyrostegus* Txekiar Errepublikako fosiletan aurkitu da, *Brukterepeton* Alemanian eta *Eusauropleura* AEBko ekialdean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edaphosauridae

**Edaphosauridae** Karboniferoaren amaieran eta Permiarraren hasieran bizi izan ziren sinapsido familia bat izan zen. Ipar Amerika eta Europan aurkitu dira euren fosilak.

Ezagutzen diren amniota belarjalerik zaharrenak dira, eta Diadectidaerekin batera tetrapodo belarjalerik zaharrenak. Gorputz handia eta potoloa zuten, buru txikiarekin, eta gandor handia zuten bizkarrean, ziurrenik termoerregulazioa hobetzeko.

## Sailkapena 
## Kanpo estekak
Glyptothorax

***Glyptothorax*** Sisoridae familiako siluriforme genero bat da. Bere familiako generorik handiena da, 70 espezierekin, eta ziurrenik deskribatu beharreko askoz gehiagorekin.

## Banaketa 
Itsaso Beltzara isurtzen duten ibaietan, Turkiako iparraldean, Txinako Yangtze ibaiaren hegoalde eta ekialdean eta Indotxinako hegoaldean, Javaraino aurki daitezke. Tigris eta Eufrates ibaietan ere aurki daitezke. Indiako generorik anitzena da.

## Espezieak 
* *Glyptothorax annandalei* (Hora, 1923)
* *Glyptothorax armeniacus* (Berg, 1918)
* *Glyptothorax botius* (Hamilton, 1822)
* *Glyptothorax brevipinnis* (Hora, 1923)
* *Glyptothorax buchanani* (Smith, 1945)
* *Glyptothorax callopterus* (Smith, 1945)
* *Glyptothorax cavia* (Hamilton, 1822)
* *Glyptothorax chindwinica* (Vishwanath & Linthoingambi, 2007)
* *Glyptothorax conirostre* (Steindachner, 1867)
* *Glyptothorax coracinus* (Ng & Rainboth, 2008)
* *Glyptothorax cous* (Linnaeus, [1766)
* *[Glyptothorax davissinghi* (Manimekalan & Das, 1998)
* *Glyptothorax deqinensis* (Mo & Chu, 1986)
* *Glyptothorax dorsalis* (Vinciguerra, 1890)
* *Glyptothorax exodon* (Ng & Rachmatika, 2005)
* *Glyptothorax filicatus* (Ng & Freyhof, 2008)
* *Glyptothorax fokiensis* (Rendahl, 1925)
* *Glyptothorax fuscus* (Fowler, 1934)
* *Glyptothorax garhwali* (Tilak, 1969)
* *Glyptothorax gracilis* (Günther, 1864)
* *Glyptothorax granulus* (Vishwanath & Linthoingambi, 2007)
* *Glyptothorax indicus* (Talwar, 1991)
* *Glyptothorax interspinalum* (Mai, 1978)
* *Glyptothorax jalalensis* (Balon & Hensel, 1970)
* *Glyptothorax kashmirensis* (Hora, 1923)
* *Glyptothorax kurdistanicus* (Berg, 1931)
* *Glyptothorax laak* (Popta, 1904)
* *Glyptothorax lampris* (Fowler, 1934)
* *Glyptothorax laosensis* (Fowler, 1934)
* *Glyptothorax lonah* (Sykes, 1839)
* *Glyptothorax longicauda* (Li, 1984)
* *Glyptothorax longjiangensis* (Mo & Chu, 1986)
* *Glyptothorax macromaculatus* (Li, 1984)
* *Glyptothorax madraspatanum* (Day, 1873)
* *Glyptothorax major* (Boulenger, 1894)
* *Glyptothorax manipurensis* (Menon, 1955)
* *Glyptothorax minimaculatus* (Li, 1984)
* *Glyptothorax minutus* (Hora, 1921)
* *Glyptothorax naziri* (Mirza & Naik, 1969)
* *Glyptothorax nelsoni* (Ganguly, Datta & Sen, 1972)
* *Glyptothorax ngapang* (Vishwanath & Linthoingambi, 2007)
* *Glyptothorax pectinopterus* (McClelland, 1842)
* *Glyptothorax platypogon* (Valenciennes, 1840)
* *Glyptothorax platypogonides* (Bleeker, 1855)
* *Glyptothorax plectilis* (Ng & Hadiaty, 2008)
* *Glyptothorax poonaensis* (Hora, 1938)
* *Glyptothorax prashadi* (Mukerji, 1932)
* *Glyptothorax punjabensis* (Mirza & Kashmiri, 1971)
* *Glyptothorax quadriocellatus* (Mai, 1978)
* *Glyptothorax rugimentum* (Ng, 2008)
* *Glyptothorax saisii* (Jenkins, 1910)
* *Glyptothorax siamensis* (Hora, 1923)
* *Glyptothorax silviae* (Coad, 1981)
* *Glyptothorax sinensis* (Regan, 1908)
* *Glyptothorax steindachneri* (Pietschmann, 1913)
* *Glyptothorax stocki* (Mirza & Nijssen, 1978)
* *Glyptothorax stolickae* (Steindachner, 1867)
* *Glyptothorax strabonis* (Ng & Freyhof, 2008)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elliott Erwitt

**Elliott Erwitt** (jaiotzez **Elio Romano Erwitt,** Paris, 1928ko uztailaren 26a - New York, 2023ko azaroaren 29a) estatubatuar argazkilari dokumentala eta publizista izan zen. Ezaguna da eguneroko bizitzaren egoera ironiko eta absurdoen inguruan egiten dituen zuri-beltzezko argazki xumeengatik.

## Bizitza 
Erwitt Parisen jaio zen eta haren gurasoak errusiar-judu inmigranteak ziren. Italiara joan ziren bizitzera ondoren, eta hortik, 1939an, berak 10 urte zituela, Estatu Batuetara emigratu zuten. Los Angelesko City collegen eta New School for Social Research eskoletan argazkigintza eta zinemagintza ikasi zituen. Ikasketak 1950ean amaitu eta 1951n ejerzitoan egon zen 1953 bitarte.

## Argazki nabarmenenak 
* *AEB, New York City*, 1946 - Zolu mailako argazkia konparatuz emakume baten oinen tamaina eta sueter dun chihuahua batena.
* *AEB, Ipar Carolina, Ur Iturri Bananduak*, 1950.
* *AEB, New York City*, 1953 - Erwitten emaztearen argazkia haien haurrari begira leihotik sartzen den argiarekin.
* *AEB, NYC, Felix, Gladys, eta Rover*, 1974 - Botadun emakume baten irudia aldamenean Daniar erraldoi baten hankak eta chihuahua txiki bat ditueka.
* *SESB, Errusia, Mosku, Nikita Khrushchev eta Richard Nixon*, 1959 - Gerra Hotzean bete betean hartutako irudia non Nixonek hatz puntaz Khrushcheven jantzia jotzen duen.
* *AEB, Kalifornia*, 1955 - Auto baten ispiluko zeharkako argazkia barruan bikote alaitsu bat erakusten duena.

## Erreferentziak
Batrachomorpha

**Batrachomorpha** ("Igel itxura") gaur egungo anfibioengandik narrastietatik baino gertuago dauden animalia multzoari ematen zaion izena da. Temnospondyli eta Lepospondyli talde iraungiak sartzen dira bertan. Zentzu hertsian, hasierako tetrapodo guztiak anfibioak diren, zentzu fisiologikoan arraultzak uretan jartzen zituztelako. Hauei Labyrinthodontia edo Stegocephalia izena eman ohi zaie. Eskema honetan, Batrachomorpha hasierako anfibio hauetako taldeetako bat litzateke, Reptilomorpha bestea delarik.

Gaur egungo anfibioen filogenia oraindik ere ez bada ondo ulertzen, euren arbasoak Batrachomorpha taldekoak ziren. Beste tetrapodo guztiak (narrasti, hegazti eta ugaztun) Reptiliomorpha adarretik eratorriak dira, zehazki euren barruko Amniota taldekoak. Amniotek nagusitasuna lortu zuten, beste reptiliomorfo eta batrakomorfo gehienak desagertu ziren bitartean.

## Sailkapena 
* Batrachomorpha
** **Temnospondyli** †
** **Aistopoda** †
** **Nectridea** †
** **Microsauria** †
** **Gymnophiona**
** **Urodela**
** **Anura**

## Kanpo estekak
Elpistostegidae

**Elpistostegidae** tetrapodo itxura zuten arrainen iraungitako familia bat izan zen. Devoniar berantiarren bizi izan ziren, Givetiarretik Frasniarrera. Buruhezurraren fosilak eta bizkarrezurraren zati bat Quebeceko Escuminac Formazioan aurkitu dira. Formazio berean beste fosil oso bat aurkitu zen ondoren. Rimouskiko Richard Cloutier paleontologoaren arabera *Elpistostege* generoko arrainak *Tiktaalik* generokoak baino gertuago egongo ziren tetrapodoetatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Labyrinthodontia

**Labyrinthodontia** (literalki, *labirinto itxurako hortzak*) anfibio azpiklase desagertu bat da. Paleozoikoan eta Mesozoikoan, orain dela 390 milioi urtetik orain dela 150 milioi urtera bizi izan ziren, eta talde garrantzitsua izan ziren. Taldea Sarcopterygii arrainetatik eboluzionatu zuen Devoniar garian eta gaur egun lehorrean bizi diren ornodun guztien arbasoak izan ziren. Modu horretan talde parafiletiko bat dira, gradu ebolutibo bat, eta ez talde natural edo klado bat. Taldearen izena euren hortzetako esmalte eta dentinak zituen itxura labirintikoengatik dator, askotan fosiletan iristen den atal bakarra. Buruhezurraren goiko hezurrak gogorrak ziren, eta orno konplexuak zituzten, taldea sailkatzeko erabiltzen dena.

Labyrinthodontia ez denez talde mofofiletiko bat, gaur egun ez da hainbeste erabiltzen termino hau. Hala ere, informalki bada ere, erabilera ohikoa da, eta euren barruan dauden animalien arteko harremanak ikertzen jarraitzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stegocephalia

**Stegocephalia** tetrapodoen eboluzioaren oinarrian dagoen animalia taldea da. Bere barruan euren anfibio-gradu guztiak daude, eta Tetrapodo guztiak nomenklatura filogenetikoan. Terminoa 1868an Edward Drinker Cope paleontologoak sortu zuen, eta zuten buruhezur lodia dela eta eman zien. Definizio filogenetiko formala Michel Laurinek eman zion, eta hegatsen ordez hatzak zituzten animalia guztiak daude bere barnean.

## Filogenia 
{{klado| style=font-size:85%;line-height:85%
                     |label1=Elpistostegalia
                     |1= }}

## Kanpo estekak
Magnum Photos

**Magnum Photos** argazkilaritza kooperatiba bat da. 1947an sortu zuten Robert Capak, Henri Cartier-Bressonek, George Rodgerek, William Vandivertek eta David Seymourek, eta tankera horretako lehen elkartea izan zen.

Magnum Photosek mundu osoko argazkilari eta kazetari handienetakoak biltzen ditu. Bulegoak ditu New Yorken, Londresen, Parisen eta Tokion.

## Kideak 
### Gaur egungoak 
Argazkilarien ondoa agertzen diren datak kidetza estatusa lortu zuteneko urteak dira.

### Hildakoak 
* Eve Arnold (1957)
* Werner Bischof (1949)
* René Burri (1959)
* Cornell Capa (1954)
* Robert Capa (1947)
* Henri Cartier-Bresson (1947)
* Maria Eisner
* Martine Franck (1983)
* Leonard Freed (1972)
* Philip Jones Griffiths (1971), Magnum Photosen lehendakari izan zen 1980an eta 5 urtez.
* Ernst Haas (1949)
* Philippe Halsman
* Erich Hartmann (1954)
* Sergio Larrain (1961)
* Herbert List
* Peter Marlow (1986)
* Inge Morath (1955), Magnum Photosek vere izena duen saria ematen du urtero (*Inge Morath Award*)
* George Rodger (1947)
* David Seymour (1956)
* Jean-Loup Sieff
* William Eugene Smith
* Dennis Stock (1951)
* Nicolas Tikhomiroff

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Vilho Lampi

**Vilho Henrik Lampi** (Oulu, 1898ko uztailaren 19a – Oulu, 1936ko martxoaren 17a) finlandiar margolari ospetsua izan zen. Autoerretratuengatik eta Liminkaren inguruko margolanengatik da ezaguna.

## Biografia 
Oulun jaio zen baina Liminka izan zuen bizileku bere bizitza guztian. 1921 eta 1925 artean Finlandiako Arte Ederren Akademian egin zituen ikasketak. 37 urte zituela Oulura bisitan joan eta bertako zubi batetik bere burua bota zuen.

## Errekonozimendua 
Vilho Lampiren inguruko liburuak, filmak eta antzerkiak egin izan dira Finlandian.

Liminkan Vilho Lampiren museoa dago.

## Lanak 
* *Pokkasakki* (1929)
* *Iänkaikkinen ikävä* (1930)
* *Viinankeittäjät* (1930)
* *Hevoshuijarit* (1930)
* *Sianhirtto* (1930)
* *Mestaaja* (1930)
* *Itsemurhaaja* (1930 inguruan)
* *Siltatanssit* (1930)
* *Pitäjän keisari* (1930)
* *Omakuva* (1930)
* *Yö Retuperällä* (1930)
* *Ikkuna Pariisista* (1931)
* *Sininen ämpäri* (1931)
* *Omakuva* (1932)
* *Maija ja ruusu* (1932)
* *Asetelma* (1933)
* *Tyttö jään reunalla (Lapsifantasia)* (1933)
* *Gramofoni* (1933)
* *Liminganjoki* (1934)
* *Raita* (1934)
* *Omakuva* (1934)
* *Äidin haudalla* (1934)
* *Saunan katto* (1935)

## Iruditegia 

Irudi:Vilho Lampi - Self-Portrait.jpg|*Autoerretratua*.
Irudi:Vilho Lampi self-portrait 1929.jpg|*Autoerretratua*.
Irudi:Lampi, Hevoshuijarit.jpg|*Autoerretratua*.
Irudi:Lampi, Liminganjoki.jpg
Irudi:Lampi, Siltatanssit.jpg
Irudi:Vilho Lampi Granary 1929.JPG
Irudi:Lampi, Tyttö ja nukke.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Ouluko museoa
*  Finlandiako Galeria Nazionala
Ander Olaizola

**Ander Olaizola Agirre** (Zarautz, ) gipuzkoar futbolari ohia da, erdilari gisa aritu zena.

## Ibilbidea 
*2019ko maiatzak 24an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
FC Stumbras

**FC Stumbras** (lituanieraz *Football Club Stumbras Kaunas*) Lituaniako futbol taldea da, Kaunas hirikoa. Talde berria den arren dagoeneko Kopa bat irabazi du.

## Historia 
2013an *FC Stumbras* sortu zen, aurreko taldearen estadioa eta azpiegiturak erabiliko zituena. Futbol Akademia Nazionalaren taldea izanik jokalari gehienak 20 urtez azpikoak zituen. Hirugarren mailan hasi zen jokatzen, baina urtez urte mailaz igo eta 2015ean egin zuen debuta lehen mailan. 2017an Kopa irabazi du, aurreneko titulua.

2019ko udan, klubak bere horretan utzi zuen. Azkenean, eliteen banaketatik kanporatu zituzten.

## Palmaresa 
### Lituanian: 1 
* Liga (0): seigarrena 2016an
* Kopa (1): 2017.

## Uniformea 
**Etxekoa**

## Denboraldi 
## Jokalari ezagunak 
; Lituaniako
*  Rimvydas Sadauskas
*  Dominykas Galkevičius

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
IBV Vestmannaeyja

**IBV Vestmannaeyjar** edo **ÍBV** (islandieraz * 	Íþróttabandalag Vestmannaeyja*) Islandiako futbol taldea da, Vestmannaeyjar hirikoa. Islandiako 3 Liga eta 5 Kopa irabazi ditu.

## Palmaresa 
### Islandian: 9 
* Islandiako Liga (3): 1979, 1997, 1998.
* Islandiako Kopa (5): 1968, 1972, 1981, 1998, 2017.
* Islandiako Ligako Kopa (1): 1997.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Helcogramma

***Helcogramma*** Tripterygiidae familiako arrain generoa da.

## Espezieak 
Gaur egun 39 espezie ezberdin ezagutzen dira:

## Kanpo estekak
Zumaiako Saria

**Zumaiako Saria** urtero otsailean Zumaian jokatzen den lasterketa da, Zumaiako Txirrindularitza Elkarteak antolatua. Euskaldun Txapelketarako lasterketa puntuagarria da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julen Amarika

**Julen Amarika Arteagoitia** (Loiu, 1995eko azaroaren 1a) bizkaitar txirrindularia da.

## Palmaresa 
**2016**
* Zumaiako Saria
* 2. Nuestra Señora del Portal Zirkuituan
**2017**
* Zumaiako Saria
* 2. San José Sari Nagusian
**2018**
* Nafarroako Itzuliko etapa 1
* San Antonio Sari Nagusia
* Vetustako Itzuli etapa 1
* 2. Aiara Zirkuituan
* 3. Leintz Bailarari Itzulian
**2019**
* Vila-real Sari Nagusiko etapa 1
* Circuit d'Escalante
* 3. Aiara Zirkuituan

## Taldeak 
* Edp Naturgas Energía - 2014
* Baqué Campos - 2015
* Aldro - 2016-2017
* Telco'm-Ederlan - 2018-2019

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Peio Goikoetxea

**Peio Goikoetxea Goiogana** (Ermua, 1992ko otsailaren 14a) bizkaitar txirrindulari ohia da, 2016tik 2023ra profesionala izandakoa.

## Palmaresa
**2013**
* 2. Goierriko Itzulian
**2014**
* Portugalgo Etorkizuneko Itzuliko etapa bat
* 3. Trofeo Santiago en Cosean
* 3. Xanisteban Sarian
**2015**
* Caparroso Sari Nagusia
* Lleidako Itzuliko bi etapa
* Leongo Itzuliko etapa bat
* 3. Zumaiako Sarian
**2016**
* Galiziako Itzuliko etapa bat (taldekako erlojupekoa)
**2017**
* Oroko Andre Maria Saria
* Lleidako Itzuliko etapa bat
* Segoviako Itzuliko etapa bat
* 2. Lazkaoko Proban
* 2. Espainiako errepideko txapelketan (amateurretan)
**2022**
* Omango Tourreko Saiatuenaren saria

## Taldeak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lazkaoko Proba

**Lazkaoko Proba** urtero Lazkaon antolatutako lasterketa da. Euskaldun Txapelketarako lasterketa puntuagarria da, 1929an sortua.

## Palmaresa 1998tik aurerra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Elortza Pagaldai

**Mikel Elortza Pagaldai** (Azkoitia, ) gipuzkoar txirrindularia da, 2017an profesional bilakatu zena.

## Palmaresa 
**2011**
* Jose Mari Anza Memoriala
**2013**
* 2. Etxaniz Memorialan
* 3. Lazkaoko Proban
**2014**
* 2. Trofeo Santiago en Cosen
**2015**
* Lleidako Itzuliko etapa 1
* Leongo Itzuliko etapa 1
* 3. Pascuas Zirkuituan
* 3. Altsasuko Sarian
**2016**
* Galiziako Itzuliko 2 etapa

## Taldeak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
San Isidro Sari Nagusia

**San Isidro Sari Nagusia** urtero maiatzean Natxituan antolatutako lasterketa da. Euskaldun Txapelketarako lasterketa puntuagarria da.

## Palmaresa 2003tik aurrera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urrakiko Igoera

**Urrakiko Igoera** urtero maiatzean Azpeitian antolatutako lasterketa da, Euskadiko Txirrindularitza Federazioak antolatzen duena. Euskaldun Txapelketarako lasterketa puntuagarria da.

## Palmaresa 1996tik aurrera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Pedro Saria

**San Pedro Saria** urtero ekainean Irunen antolatutako lasterketa da, Irungo Txirrindulari Elkarteak antolatua. Euskaldun Txapelketarako lasterketa puntuagarria da.

Lehen ekitaldia 1888. urtean izan zen. Gerra zibilaren ondorioz 1937tik 1939ra ez zen egin.

## Palmaresa 1993tik aurrera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedro Virgilio Rocha

**Pedro Virgilio Rocha Franchetti** (1942ko abenduaren 3a - 2013ko abenduaren 2a) Uruguaiko futbolari eta entrenatzailea izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Ibon Zugasti

**Ibon Zugasti Arrese** (Lezo, ) gipuzkoar txirrindulari ohia da, profesional izandakoa. Txirrindularitza profesionala utzi eta gero, mountain bike egin du eta Titan Deserten parte hartu du.

## Palmaresa 
**2005**
* 2. Vila-realeko Sari Nagusian
**2006**
* Kataluniako errepideko txapelketa
* 3. Cinturó de l'Empordàn
**2007**
* Grans Clàssiques (Katalunia)
**2008**
* Ronda al Maestrazgoko etapa 1
* Salamancako Itzulia eta etapa 1
* Kantabriako Itzulia eta etapa 1
* Aragoiko Itzuliko etapa 1
* 2. San Pedro Sarian
* 2. Laudio Sarian
* 3. Tour du Piémont pyrénéen
**2009**
* Castellongo Itzulia
* Nafarroako Itzuliko etapa 1
* Trofeo San Antonio
* San Pedro Saria
* Avilako Itzulia eta etapa 1
* 2. Vuelta a la Montaña Central de Asturiasean
* 2. Circuito Nuestra Señora del Portalean
* 2. Espainiako errepideko txapelketa (afizionatuetan)
* 2. Xanisteban Sarian
* 2. Cinturó de l'Empordàn
* 3. Kantabriako Itzulian
**2010**
* 2. San Pedro Sarian
* 3. Vuelta a la Montaña Central de Asturiasean
* 3. Avilako Itzulian eta etapa 1
**2011**
* Cursa Ciclista del Llobregat
* Toledoko Itzulia eta etapa 1
* Week-end béarnaiseko etapa 1

## Taldeak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Dorletako Ama Saria

**Dorletako Ama Saria** 1990az geroztik urtero uztailean Leintz Gatzagan (Gipuzkoa) jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. Euskaldun Txapelketarako puntuagarria da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laudio Saria

**Laudio Saria-Pablo Bilbaoren oroimenezko Saria** urtero abuztuan Laudion antolatutako lasterketa da. Euskaldun Txapelketarako lasterketa puntuagarria da.

Proba hau “Euskal Bailarak Kriterium”eko barnean dago, abuztuaren erdian lehiatzen diren beste hiru lasterketekin batera: Lemoiz Klasika, Aiara Zirkuitua eta Leintz Bailarari Itzulia.

## Palmaresa 1996tik 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donostiako maratoia

**Donostiako maratoia** Donostia hirian urtero egiten den 42 kilometroko maratoi bat da. 1978. urtetik urtero jokatzen da azaroan.

## Errekorrak 
Emakumezkoen errekorra Ana Isabel Alonsok ezarri zuen 1995ean eta 27 urte iraun zituen harik eta 2022an Rebecca Sirwaneik hobetu zuen arte. Gizonezkoetan 2002an ezarri zuen Timothy Cherigatek eta 20 urtetik gora bete ditu jada.

## Palmaresa 
*¹ 2020. urtean ez zen maratoia jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.
*² 2024an ez zen jokatu haizeengatiko alarma laranja ezarri baitzuen Euskalmetek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Shoya Nakajima

Japoniako futbolaria da. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Aitor Rey

**Aitor Rey Gastaka** (Laudio, ) arabar txirrindularia da. Pistan zein errepidean ibilitakoa da.

## Palmaresa errepidean 
**2011**
* Euskal Herriko erlojupeko txapelketa (junior)
* Udaberri Saria (junior mailan)
**2013**
* Clásica de la Chuleta (Cuellar Sari Nagusia)
**2016**
* 2. Laudio Sarian
**2018**
* 2. Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Sarian

## Palmaresa pistan 
### Espainiako txapelketak 
**2016**
* 2. Taldekako Jazarpen proban
**2017**
* 3. Taldekako Jazarpen proban
**2018**
* 2. Taldekako Jazarpen proban

## Kanpo estekak
Fernando de Prado

**Fernando de Prado Pardo-Manuel de Villena** (Donostia, ) gipuzkoar historialari eta idazlea da.

## Lanak 
* *Sociedades secretas en España* León Arsenal eta Hipólito Sanchizekin batera2006 
* *Rincones de historia española* León Arsenalekin batera 2007 
* *Cabezas de la nobleza : origen y secretos de la aristocracia española* 2008 
* *Anales de la Real Academia Matritense de Heráldica y Geanelogía. Vol.XV "Curiosidades entorno a la sepultura de Miguel de Cervantes" pág. 497-512* 2012 ISSN 1133-1240
* *Anuario de Estudios Cervantinos IX "Muerte y enterramiento de don Miguel de Cervantes. Proyecto de localización e identificación de sus restos. Proyecto de localización e identificación de sus restos" pag.323-335* 2013 ''
Javier Ybarra Ybarra

**Javier Ybarra Ybarra** (Getxo, 1952) idazle eta historialaria da. Javier Ybarra Bergé enpresaburuaren semea, Nafarroako Unibertsitatean ikasi zuen. Hainbat saiakera idatzi ditu, *Nosotros los Ybarra* ezagunena izanda.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Altsasuko Saria

**Altsasuko Saria** irailaren erdian urtero Altsasun jokatzen den txirrindularitza lasterketa da, Altsasu Kirol Elkarteak antolatuta, Euskaldun Txapelketarako baliagarria da. 23 urtez azpiko eta elite mailako txirrindulariek har dezakete parte. 

1921ean sortua, Euskal Herrian antolatzen den txirrindularitza txapelketa zaharrenetariko bat da, Irungo San Pedro Sariarekin batera. 

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kim Grant

**Kim Tyrone "Kim" Grant** (1972ko irailaren 25a - ) Ghanako futbolaria zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Perfectos desconocidos

***Perfectos desconocidos*** 2017ko Álex de la Iglesiak bilbotar zinema zuzendariak zuzendutako komedia filma da. Filma *Perfetti sconosciuti* italiar filmaren remake bat da.

## Argumentua 
Lagun talde bat afaltzeko gelditu da, haietako batzuen etxean. Ez da deus ezohikoa, baina afariaren inguruko guztia lagunetako batek jolas bat proposatuko duenean aldatuko da: denek utzi behar dute sakelakoa mahai gainean, eta afarian zehar jasotzen dituzten dei eta mezuak besteekin partekatu beharko dituzte. Jolas hutsa zena korapilatu egingo da, eta gero eta deserosoagoa bihurtuko da egoera.

## Aktoreak 
* Belén Rueda: Eva
* Eduardo Noriega: Eduardo
* Juana Acosta: Ana
* Dafne Fernández: Blanca
* Eduard Fernández: Alfonso
* Pepón Nieto: Pepe
* Ernesto Alterio: Antonio
* Beatriz Olivares: Sofía

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Román de Moroso baseliza

**San Román de Moroso baseliza** Kantabriako Bostronizo (Arenas de Iguña) herrian dagoen X. mendeko baseliza mozarabiarra da.

## Historia 
Eraikuntza mozarabiar txiki hau X. mendean datatu da. Jatorriz, Goi Erdi Aroan garrantzi handia izan zuen Morosoko monasteriaren eraikuntza bat zen. Baselizaren berrikuntza lanak aurrera eramaten ari ziren,garai bereko nekropoli]]a aurkitu zen; bertan harri xahalez eta sarkofagoetan egindako ehorzketak aurkitu ziren. Kanpandegia askoz beranduago egin zen, XVIII. mendean inguruan.

## Deskribapena 
Baseliza nahiko kalitatezko materialekin egina dago eta erikuntza itxura noblea de. Harlanduak oso ondo jarrita daude. Hormek 60-70 zm. artean dute. Habearte eta abside laukizuzen bakarrekoa da eta ataria iparraldera begira dago kokatuta; azken hau ez da oso ohikoa, normalean hegoaldera begira egoten baitira. Ornikuntzaren ikuspuntutik deigarriak dira ikusten diren modilioi handiak hormak burutzen; modiloi horiek lau zein sei hostoen loreen eta esbastikeen errepresentazioak dira.
thumb|300px|Baseliza aurre aldetik ikusita.

## Bibliografia 
* Campuzano Ruiz, E.: *Catálogo monumental de Cantabria. II. Valles del Saja y Besaya*. Santander 1991, 341-342 or.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Turismo Prerrománico webguneko informazioa.
Escuminac Formazioa

[thumb|[Devoniarreko *Bothriolepis canadensis* fosil bat, Escuminac Formaziokoa.]]
**Escuminac Formazioa** Quebeceko formazio geologiko bat da. Devoniar garaiko hainbat fosil daude bere barnean, bereziki arrainak. Bere arrain kopurua dela eta, mundu osoko paleontologoen ikergunea da. Baie des Chaleurseko iparraldean hedatzen da, eta ez dago garai berdinko beste arrokarik eskualde osoan.

Antzinako laku, lagoon edo sakonera eskaseko itsaso batean sortu ziren sedimentuz osaturik dago. Hala ere ez dago tipikoki itsasokoak diren fosilen arrastorik. Era berean, Eskoziako Old Red Sandstonekin harremana du sedimentuen aldetik. Horregatik lakuaren hipotesiak babesle gehiago izan ditu historian zehar.

1980ko hamarkadatik aurrera itsasoaren teoriak babesle gehiago irabazi ditu, hainbat fosil aurkituta. Estuario bateko ekosistema izan zitekeen, izaera aldakorrarekin, edo noizbehinkako turbiditak zituen laku ez oso sakon bat.

Bertan aurkitutako Elpistostegidae familiako arrainak tetrapodoengandik gertuen egon zitezkeen arrainak lirateke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Albert Edelfelt

**Albert Gustaf Aristides Edelfelt** (Porvoo, Finlandia, 1854ko uztailaren 21a – 1905eko abuztuaren 18a) finlandiar margolari ospetsua izan zen. Herrialdeak independentzia lortu aurretik finlandiar kultura atzerrian ezagutarazi zuen.

## Biografia 
Albert Edelfelt Porvoon jaio zen. Bere gurasoak suediar jatorrikoak ziren. Ikasketak 1869an hasi zituen Finlandiako Arte Elkartearen Marrazketa Eskolan eta 1873an Anberesko Arte Akademian egin zuen urtebete.

1874 eta 1878 artean Parisko Arte Ederren Eskola Nazionalean izan zen eta Jean-Léon Gérômefrantziar margolari eta eskultorea izan zuen irakasle. Parisen Julian Alden Weir izan zuen pisukide eta honek John Singer Sargent artista estatubatuarra aurkeztu zion. Arrakasta handia lortu zuen Parisen bereziki pertsona ezagunen erretratugile gisa, hala nola Louis Pasteur, Aino Ackté eta Errusiako Errege familiarenak. 1889ko Parisko Erakusketa Unibertsalean ere urrezko domina jaso zuen.

## Eragina 
Finlandian errealismoaren sortzailea izan zen eta hainbat artista gazteren atzerrirako sarbide bihurtu zen, bereziki Pariserako. Hauen artean aipa daitezke Akseli Gallen-Kallela eta Gunnar Berndtson. Bere ikasle ezagunena Léon Bakst errusiarra izan zen.

## Lanak 
* *Blanka erregina* (1877)
* *Karlos dukea Klaus Flemingen gorpua iraintzen* (1878)
* *Haurraren hileta* (1879)
* *Urkien azpian* (1881)
* *Virginie* (1883)
* *Itsasoan* (1883)
* *Umeak ur ertzean* (1884)
* *Louis Pasteuren erretratua* (1885)
* *Ruokolahtiko emakumeak Church Hillen* (1887)
* *Luxenburgoko lorategiak* (1887)
* *Kristo eta Madalena* (1890)
* *Porilaisten marssi* (1890)
* *Kopenhage* (1890)
* *Bi emakume garbitegian* (1893)
* *Nikolas II.a Errusiakoaren erretratua* (1896)
* *Aino Acktéren erretratua* (1901)
* *Turkuko Akademiaren inaugurazioa* (1904)

## Iruditegia 

Irudi:Albert Edelfelt - Louis Pasteur - 1885.jpg|*Louis Pasteuren erretratua*.
Irudi:Drottning Blanka, målning av Albert Edelfelt från 1877.jpg|*Blanka erregina*.
Irudi:Hertig Karl skymfande svartvit.jpg|*Karlos dukea Klaus Flemingen gorpua iraintzen*.
Irudi:Albert Edelfelt - Kööpenhaminan Ankkuripaikalta II.jpg|*Kopenhage*.
Irudi:Flickorna i baten.jpg|*Neskak txalupan*.
Irudi:Edelfelt Koivujen alla 1881.jpg|*Urkien azpian*.
Irudi:Albert Edelfelt - Pesijättärien (1893).jpg|Bi emakume garbitegian.

## Erreferentziak
Javier Ybarra

**Javier Ybarra**izan daiteke:
* Javier Ybarra Bergé, bizkaitar enpresaburu eta politikaria.
* Javier Ybarra Ybarra, bizkaitar historialaria.
* Javier Ibarra (Kase-O), zaragozar raperoa.
Riga FC

thumb|250px|Skonto estadioa neguan.
**Riga FC** (izen osoa *Riga Football Club*) Letoniako futbol taldea da, Riga hiriburukoa.

## Historia 
Oso talde berria da, 2014 urtean sortu baitzen. Skonto FC-ren diru arazoek talde hau mailaz jeistera behartu zuten (2016an desagertuko zen) eta hiriburuan futbol talde berri baten beharra ikusi zen. Skonto Stadiumean jokatzen du.

2015 urtean bigarren maila irabazi eta lehen mailara igo zen. 2016 denboraldian bosgarren egin zuen ligan eta 2016-17ko Kopa finala jokatu zuen, 2-2 egin ondoren penalti jaurtiketetan galdu zuena. 2017an hirugarren postua eskuratu zuen ligan eta Kopa finala jokatu zuen berriz, baina hau ere galdu egin zuen. 2018an urte bikain osatu zuen, titulu biak eskuratu baitzituen, Liga eta Kopa. Hurrengo bi urtetan ere Ligako txapelduna izan da.

## Palmaresa 
### Letonian: 8 
* Liga (4): 2018, 2019, 2020, 2025
* Kopa (2): 2018, 2023
** finalista 2016-17 eta 2017an.
* Superkausa (2): 2024, 2026

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Colosteidae

**Colosteidae** Tetrapodaen antza duen Karboniferoko ornodun familia bat izan zen.

## Harremanak 
Swartzek 2012an eginiko ikerktaren arabera, Colosteidae eta beste oinarrizko tetrapodo batzuen arteko harremana hau izango litzateke.

{{clade| style=font-size:85%;line-height:85%
                     |label1=Elpistostegalia
                     |1= }}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bernardo Daddi

**Bernardo Daddi** (Florentzia,  - 1348) italiar pintorea izan zen. Giotto pintorearen ikaslea izan ondoren Florentzian aritu zen batez ere lanean. Obra nagusiak: *Ama Birjinaren triptikoa* (Uffizi, 1328), *Ama Birjina santuekin* (Napoli) eta *Pulci kaperako freskoak* (Florentzia).

## Erreferentziak
Whatcheeriidae

**Whatcheeriidae** Karbonifero goiztiarrean bizi izan zen Tetrapoda familia iraungi bat da. Bere barruan Pederpes, Whatcheeria eta, litekeenez, Ossinodus generoak daude. Devoniar berantiarreko fosil bat ere talde honetakoa izan liteke eta, horrela balitz, litekeena da Hynerpeton eta Densighnatus generoekin batera bizi izatea.

## Sailkapena 
Gaur egun *Whatcheeriidae* ez da urlehortarren barruan sailkatzen, baizik eta Tetrapodaren barruan bere familia propioan.

{{clade| style=font-size:85%;line-height:85%
                     |label1=Elpistostegalia
                     |1= }}

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Acanthostega

***Acanthostega*** (*teilatu arantzatsua*) tetrapodo genero iraungi bat da, argiki besoak zituen lehen ornodunetako bat. Devoniar garaiaren amaieran agertu ziren, eta Sarcopterygii eta animalia guztiz lurtarren artean erdibidean zegoen.

## Sailkapena 
Sailkapen hau Swartzen proposamenaren araberakoa da:.

{{clade| style=font-size:85%;line-height:85%
                     |label1=Elpistostegalia
                     |1= }}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dahra (mendilerroa)

**Dahra** () Aljeria iparraldeko mendialdea da, Xelif ibarraren eta Mediterraneo itsasoaren artean. Tell-eko Atlasa mendikatean kokaturik, Zaccar mendia (1.550 m.) du tontorrik altuena. Bere biztanleek bereber jatorria dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Moktar Ould Daddah

**Moktar Ould Daddah** ( *Mukhtār Walad Dāddāh*; Boutilimit, Mauritania, Mendebaldeko Afrika Frantsesa,  – Paris, Frantzia, ) Mauritaniako politikaria izan zen. Mauritaniako lehendakaria izan zen herrialde horrek independentzia lortu zuen garaitik (1961) 1978. urtean militar estatu kolpe batek aginpidetik eraitsi zuen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gottlieb Daimler

**Gottlieb Daimler** (Schorndorf,  - Stuttgart, ) alemaniar ingeniaria izan zen. Nikolaus Ottoren motorra hobetu eta petrolioz zebilen motor arina asmatu zuen. Aurrerapauso handia izan zen automobilen industrian.

## Erreferentziak
Tiktaalik

***Tiktaalik*** Sarcopterygii arrainen barruko genero monoespezifikoa da, orain dela 375 milioi urte bizi izan zena, Devoniar garaian. Tetrapodoekin harreman handia duten hainbat ezaugarri zituzten.

*Tiktaalik* arrain eta anfibioen arteko trantsizio eboluzionarioaren ordezkaria izan liteke, eta oxigeno eskasuko eta ur-sakonera eskaseko habitat ezberdinetara Sarcopterygii taldeko arrainek izandako adaptazioak erakusten ditu.

Genero hau, edo antzeko besteren bat, izan zitekeen anfibio, narrasti, hegazti eta ugaztunen arbasoa. *Tiktaalik* generoaren fosilak 2004an aurkitu zen Ellesmere uhartean, Nunavut, Kanada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diadectomorpha

**Diadectomorpha** Euramerikan Karboniferotik Permiarrera arte eta Asian Wuchiapingiarrera arte bizi izan ziren narrasti itxurako anfibio taldea izan zen, Amniotaren arbasotik gertukoak. Bi metroko luzera zuten haragijale eta oraindik handiagoak (3 metro) ziren belarjaleak zeuden talde honetan, batzuk erdi-urtarrak eta beste batzuk guztiz lehortarrak. Ematen duenez Mississippiar garaian eboluzionatu zuten, baina ez ziren ohikoak bilakatu Pennsylvaniar garaira arte, Karboniferoko oihanen kolapsoa eman zenean.

## Anatomia 
Diadectomorphak anfibio eta narrastien ezaugarriak ditu. Hasiera batean Cotylosauria ordenean sartu ziren, eta narrasti guztietatik arbasorik zaharren gisa hartu ziren. Azken aldian, hala ere, anfibio-graduko tetrapodo gisa sailkatu dira, Amniota errealetatik gertu. Beste anfibio reptiliomorfoekin alderatuta, Diadectomorphen hortzek ez dute dentina eta esmaltearen barne tolesik, beste tetrapodo ez-amniotetan Labyrinthodontia gisa sailkatzen direnak bezala. 

## Sailkapena 
Diadectomorpha ordena gisa sailkatu ohi da, taxonomiako sailkapen formala erabiltzen denean. Hiru familiatan banatzen da, euren txoko ekologikoaren arabera, baina hiru talde hauen harreman filogenetikoa ezbaian dago:
* Diadectidae, familiarik ezagunena, belarjale ertain eta handiekin.
* Limnoscelidae, haragijale eta arrainjale handiekin. Bere generorik handiena *Limnoscelis* da, 1,5 metro artekoak.
* Tseajaiidae espezimen bakarra ezagutzen den familia da, Ipar Amerikakoa. Tamaina ertainekoak ziren, anfibio reptiliomorfo orokorrak. Metro bateko tamaina zuen ezagutzen den fosil bakarrak.

## Erreferentzia zerrenda 
## Kanpo estekak
Rhipidistia

**Rhipidistia** edo **Dipnotetrapodomorpha** Tetrapoda eta Dipnoi barne biltzen duen arrain klado bat da. Lehenago Sarcopterygii gisa sailaktzen ziren, azpitalde moduan, eta bere barruan Porolepiformes eta Osteolepiformes zeuden, baina sailkapen hau zaharkitua dago gaur egun. Hala ere, ornodunen kladistika gehiago ezagutu ahala, Rhipidistia monofiletikoa dela ulertzen da, eta Tetrapoda osoa eta Dipnoi bere azpian leudeke.

## Harremanak 
Hemen aurkeztutako kladograma Philippe Janvier *et al*ek *Tree of Life Web Project*en argitaratutakoa, ''Mikko's Phylogeny Archive* eta Swartz 2012ena du oinarri.

{{clade| style=font-size:85%;line-height:80%
|label1=Sarcopterygii
|1={{clade
  |1=†Onychodontidae
  |2=Actinistia (zelakantoak)
  |label3= Rhipidistia
  |3={{clade
    |1=†*Styloichthys*
    |label2= Dipnomorpha
    |2=
    |label3= Tetrapodomorpha
    |3={{clade
      |1=?†*Tungsenia*
      |2=†*Kenichthys''
      |3={{clade
        |1=†Rhizodontiformes
        |2=
         }}
       }}
     }}
   }}
}}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aita Damian

**Jozef De Veuster** (Tremelo, Brabante,  - Kalaupapa, Molokai, Hawaii, ), **Aita Damian** erlijio izenez, Belgikako misiolaria izan zen. Ozeaniara joan zen, eta 1873. urtetik aurrera Molokai uharteko legendunekin bizi izan zen. Legendunen apostolua deitu izan da katolikoen artean.

## Erreferentziak
Damrong Rajanubhab

**Tisavarakumarn printzea, Damrong Rajanubhab printzea** (; Bangkok,  - *ib.*, ) Thailandiako printzea izan zen. Mongkut erregearen semea. Barne ministro izan zen eta saiatu zen hezkuntza publikoa hobetzen. Idazlea eta historialaria. 200 liburutik gora idatzi zuen bere herriko historia, literatura eta ohiturei buruz.

## Erreferentziak
Henry Hallett Dale

Sir **Henry Hallett Dale** (Islington,  - Cambridge, ) sendagile ingelesa izan zen. 1936. urtean Medikuntzako Nobel saria jaso zuen Otto Loewirekin batera, nerbio sisteman gertatzen diren kimika aldakuntzen inguruan eginiko azterlanengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elpistostegalia

**Elpistostegalia** edo **Panderichthyida** Devoniar berantiarrean bizi izan ziren Sarcopterygii taldeko arrain ordena bat izan zen. Tetrapodomorpha taldeko kide aurreratuak ziren, ziurrenik Tetrapodatik gertuen zeuden arrainak. Elpistostegalia taldean arrain eta tetrapodo itxurako hainbat ezaugarri biltzen zituzten, eta, horregatik **arrainopodoak** () ezizena eman dakieke.

## Sailkapena 
Swartzek 2012an egindako kladograma honakoa da:.
{{clade| style=font-size:85%;line-height:85%
            |label1=Eotetrapodiformes
            |1={{clade
               |1=Tristichopteridae 70 px
               |2={{clade
                  |1=*Tinirau*
                  |2={{clade
                     |1=*Platycephalichthys*
                     |label2=Elpistostegalia
                     |2= }} }} }} }}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tolbatxik

**Tolbatxik** () Kamtxatkako sumendi-taldea da, Errusiako ekialdeko muturrean dagoean. Bi sumendiz osaturik dago: Ploski (*lau*) Tolbatxik (3.085 m) eta Ostri (*zorrotz*) Tolbachik (3.682 m). Jada duela milaka urte erupzioak izan arren, indartsuena 1975ean gertatu zen.

## Kanpo estekak
Lenin tontorra

**Lenin tontorra** (, *Lenin Çoqusu*, لەنىن چوقۇسۇ; , *Pik Lenina*; ) asiar mendia da, Tajikistan eta Kirgizistan arteko mugan dagoena. Bi herrialdetako bigarren mendirik altuena da, 7.134 metro izanda.

Xabier Ormazabalek igo zuen, Arkin bidetik, 2004ko uztailaren 23an, Nuria Sutil katalanarekin batera. SESB ohiko bost tontorrik altuenen artean, hau izan zen bere laugarrena.

2006ko uztailean Tajikistanen **Avizena tontorra** (, *qulla‘i Abûalî ibni Sino*) berrizendatu zuten baina Kirgizistanen izena mantendu zuen.

Pamirreko mendikatean dago kokatuta.

## Kanpo estekak 
* Lenin "Peakware" webgunean.
Ismoil Somoni haitza

**Ismoil Somoni haitza** (, *Qulla-i Ismō‘il-i Sōmōnî/Qullaji Ismojili Somonī*; ;  *pik Ismaila Samani*) Tajikistango mendia da, herrialdeko altuena dena. 1998an Ismail ibn Ahmad, Ismail Samani deitua, samandar agintariaren omenez izendatu zuten, baina lehen Stalin haitza (1933) eta Komunismoaren haitza (1962) izenak zituen.

Xabier Ormazabalek bakarrik igo zuen ohiko bidetik 2002ko abuztuaren 15ean, eta harekin ekin zion SESBeko 5 tontorrik altuenak igotzeko proiektuari.

## Ikus, gainera 
* Pamir mendikatea.

## Kanpo estekak 
* Ismoil Somoni "Peakware" webgunean.
Platycephalichthys

***Platycephalichthys*** Sarcopterygiirenbarruko arrain genero fosil bat da. Givetiarrean bizi izan ziren, Devoniar ertainean.

## Filogenia 
## Phylogeny 
Swartz, 2012 kladogramaren arabera:

{{clade| style=font-size:100%;line-height:85%
|label1=Tetrapodomorpha&nbsp;   
|1= }}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fallon Fox

**Fallon Fox** (Toledo, Ohio, Ameriketako Estatu Batuak, 1975eko azaroaren 29a) estatubatuar emakumezko askotariko borroka-arteetako (MMA) borrokalari transgeneroa da. Lehenengo pertsona transgeneroa izan zen askotariko borroka-arteetan lehiatzen.
Juana Acosta

**Juana Acosta Restrepo** (Cali, ) hispano-kolonbiar zinema, antzerki eta telebistako aktorea da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Aitzingermaniko

**Aitzingermanikoa** indoeuroperaren germaniar adarraren aitzin-hizkuntza berreraikia da.
Aitzingermanikoa aurre-aitzingermanikotik garatu zen hiru adarretan K.o. lehen milurtekoaren lehendabiziko erdialdeanː Mendebaldeko germanikoa, Ekialdeko germanikoa eta Iparraldeko germanikoa.
Aitzingermanikoa definitzeko baliatu ohi den ezaugarria Grimm-en legea bete izana da, hots, oraindik ere indoeuropearen dialektoa zenean gertatu zitzaion hots-aldaketa multzo bat, denborarekin hizkuntza gisa bereizarazi zutenak.

## Erreferentziak 
* Cercignani, Fausto. *Indo-European ē in Germanic*, *Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung*, 86/1, 1972, 104-110.
* Cercignani, Fausto. *Indo-European eu in Germanic*, *Indogermanische Forschungen*, 78, 1973, 106-112.
* Cercignani, Fausto. *Proto-Germanic */i/ and */e/ Revisited*, *Journal of English and Germanic Philology*, 78/1, 1979, 72-82.
* Kroonen, Guus (2013). Etymological Dictionary of Proto-Germanic. Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series, 11. Brill Academic Publishers. .
* Lehmann, W. P. (January–March 1961). "A Definition of Proto-Germanic: A Study in the Chronological Delimitation of Languages", *Language* 37ː1, 67–74. doi:10.2307/411250
* Ringe, Donald A. (2006). From Proto-Indo-European to Proto-Germanic. Linguistic history of English, v. 1. Oxford: Oxford University Press. .
* Voyles, Joseph B. (1992). Early Germanic Grammar. San Diego: Academic Press. .

## Kanpo estekak 
* W.P. Lehmann & J. Slocum (arg.) *A Grammar of Proto-Germanic* (Online version)
* Vladimír Orel (2003) ''''. Brill
Callao plaza

**Callao plaza**, , Espainiako Madril hiriburuan dagoen plaza bat da, Centro barrutiko Sol auzoan.

Calen kalearen amaieran dago, eta Preciados kalea bi zatitan banatzen du, Espainia plazan amaitzen den Gran Vía etorbidearen hirugarren zatiari hasiera ematez gain. Callao plaza Gran Víaren bigarren zatia bezala, 1917-1922 artean eraiki zen, nahiz eta behin behineko eraikunta lanen amaiera 1927 arte jazo ez izan.

## Eraikin nabarmenak 
* Carrión eraikina (1933)
* La Prensa eraikina (1928)
* La Adriática eraikina (1926)
* Cine Callao eraikina (1927)

## Kanpo estekak
Hamad bin Isa Al Khalifa

**Hamad bin Isa bin Salman Al Khalifa** ( ''''; Riffa, Bahrain, 1950eko urtarrilaren 28a) Bahraingo erregea da 2002tik. 1999tik 2002ra Bahreingo emirra izan zen.
thumb|eskuinera|Hamad bin Isa eta Donald Trump
José María Romero de Tejada

**José María Romero de Tejada** (Bartzelona, 1948ko abuztuaren 15a - 2017ko azaroaren 27a) kataluniar legelaria zen, 2013tik bere heriotzera arte Kataluniako Justizia fiskal gorena izan zen.

## Erreferentziak