Botere legegile

**Botere legegilea** Estatua banatua dagoen hiru botereetako bat da, botere judiziala eta botere betearazlearekin batera. Botere honek legeak onartu, ezeztu eta aldatzen ditu.

Legegintzaldietan aldarrikatutako legeei legeria esaten zaie. Legegintzaldiek gobernu-ekintzak behatzen, zuzentzen eta osatzen dituzte, eta, oro har, aginte esklusiboa dute prozesuan inplikatutako aurrekontuak aldatzeko, herrialdearen Konstituzioaren arabera.

Ganbera asko daude herrialdearen arabera, baina demokrazia askotan bi ganberatan daude banandua:
* Behe ganbera edo Parlamentua: bertan, legeak proposatzen dira.
* Goi ganbera edo Senatua: bertan, lehenago proposatutako legeak onartu, ezereztu edo aldarazten dira.

thumb|ezkerrera|320px|

## Terminologia 
Herrialdearen arabera, botere legegilearen terminoa aldatu daiteke:

Izen arruntek honako hauek dira:

* Komunen Ganbera (adibidez Erresuma Batuan edo Kanadan)

* Buruzagien Ganbera

* Legebiltzarra (adibidez Eusko Legebiltzarra Euskadin)

* Batzar Nagusiak (adibidez Bizkaiko Batzar Nagusiak, Bizkaian; Gipuzkoako Batzar Nagusiak Gipuzkoan; eta Arabako Batzar Nagusiak Araban)
* Gorteak (adibidez Espainiako Kongresua eta Senatua)
* Asanblada Nazionala (adibidez Thailandiako Asanblada Nazionala)
* Nazio Biltzarra (adibidez Frantziako Nazio Biltzarra)
* Kontseilua (adibidez Pirinio Atlantikoetako Departamenduko Kontseilua)
* Duma 
* Rada Gorena
* Sobiet
* Veche

## Historia 
Lehen legegintzaldi aitortuen artean *Eklesia* atenastarra zegoen. Erdi Aroan, Europako monarkek nobleziaren batzarrak sortuko zituzten, legegintzaldi modernoen aurrekoak izango zirenak. Bizirik iraun zuen legegintzaldi zaharrena Islandiako **Alþingi** (/ˈalˌθiɲcɪ/ ahoskatua; euskaraz: «Batzar nagusia»)  izan zen, K.o. 930ean sortua, eta aktiboki munduko parlamenturik zaharrena kontuan hartzen da.

## Ganberak 
[thumb|[Erresuma Batuko Komunen Ganbera|Erresuma Batuko Komunen Ganbara behe ganbera da.]]

### Banaketa 
Legealdi batek lege-proiektuak unitate bakar gisa eztabaidatu eta bozka ditzake, edo hainbat batzarretan egon daiteke, legegintza-ganberak, eztabaida-ganberak barne, bakoitza bere aldetik eztabaidatu eta bozkatzen dutenak eta botere desberdinak dituztenak. Legealdi batean unitate bakar gisa jarduten duen bat ganbera bakarrekoa da, ganbera-bitan banatuta dagoena, ganbera-hirutan banatuta dagoena, etab...

### Tamaina 
Legegintzaldiak asko aldatzen dira tamainari dagokionez, oro har dagokion herrialdeko biztanleriaren tamainarekiko proportzioan edo Konstituzioaren arabera. Herrialdeen artean, Txinako Herri Batzar Nazionala da handiena, 2980 kiderekin; Vatikano Hiriko Estatuaren Pontifize-Batzordea, 7 kiderekin eta Pitcairn Uharteetako ganbarak, 6 diputatuekin txikienak dira.

Legegintza-tamaina azkartasunaren eta ordezkaritzaren arteko konpentsazio bat da; legegintzaldia zenbat eta txikiagoa izan, orduan eta azkarrago jardun dezake, baina legegintzaldia zenbat eta handiagoa izan, orduan eta botere handiagoa izan dezake hautesleen aniztasun politikoak. Legealdi nazionalen azterketa konparatiboak agerian utzi du herrialde bateko beheko ganberaren tamainak bat egiten duela bertako biztanleriaren erro kubikoarekin; hau da, beheko ganberaren tamainak handitzeko joera du biztanleriarekin batera, baina mantsoago.
[thumb|Espainiako [Espainiako Senatua|Senatua goi ganbara da.]]

## Ikus, gainera 
* Eusko Legebiltzarra
* Nafarroako Parlamentua
* Bizkaiko Batzar Nagusiak
* Gipuzkoako Batzar Nagusiak 
* Arabako Batzar Nagusiak
* Pirinio Atlantikoetako Departamenduko Kontseilua

## Kanpo estekak