Armairutik irtetzeko egun nazionala

**Armairutik irtetzeko egun nazionala**, edo **armairutik irtetzeko eguna** (ingelesez **National Coming Out Day (NCOD)**), LGBT komunitatearen giza eskubideen inguruan kontzientziatzeko eguna da, eta urriaren 11 bakoitza nazioarteko egun gisa ospatzen da. Aktibismo modurik oinarrizkoena eta onena, familia, lagun edo lankideen aurrean armairutik irtetzea dela azpimarratzen dute, eta LGBT bizitza irekian bizitzea. Hasierako ideia bultzatu zuen askapen espirituan oinarrituko zen, bai gay mugimenduari bai mugimendu feministari ("pertsonala politikoa da").

Homofobiak eta bifobiak berez isiltasun eta ezjakintasun atmosfera sustatzen dutela uste da, eta behin jendeak heterosexualak ez diren pertsona maitatuak beregandik gertu dituela jakinda, askoz probabilitate gutxiago dagoela jarrera homofobiko edo zapaltzaileak mantentzeko.

## Historia 
*Coming Out Day* ingelesez 1988an hasi zen, Robert Eichbergek eta Jean O'Learyk eskatuta. Eichberg 1995ean hil zen GIBarekin lotutako konplikazioen ondorioz, eta Mexiko Berriko psikologo bat izan zen, "*The Experience*" hazkuntza pertsonaleko tailerraren sortzailea. O'Leary, bere aldetik, New Yorkeko ekintzaile eta lesbianen buruzagi politikoa izan zen, eta une hartan Los Angeleseko *National Gay Rights Advocates* (gay eskubideen defendatzaile nazionalak) alderdiko burua. LGBT aktibistek, Eichberg eta O'Leary barne, ez zieten defentsiboki erantzun nahi orduko LGBTren aurkako ekintzei, aldez aurretik zerbait negatiboa izan zitekeela uste zutelako. Hori dela eta, armairutik irteteko eguna ezarri zuten, ikuspegi positiboa izateko, eta armairutik atera izana ospatzeko.

Urriaren 11ko data aukeratu zuten. Washingtongo lesbiana eta gayen eskubideen aldeko 1987ko Martxa nazionalaren urteurrena delako, 500.000 lagun baino gehiago bildu ziren, eta AEBetako Gobernuaren eta Kongresuaren aurrean egin zituzten eskaera, eskubide berdintasuna.
[alt=|thumb|[Nancy Pelosi|NANCY Pelosi senatari estatubatuarra armairutik irtetzeko eguna ospatzen ari da San Frantziskon.]]

Hasieran West Hollywoodeko bulegoetatik kudeatua, Los Angeleseko gay auzotik, armairutik irten zen lehen egunean hemezortzi estaturen parte hartzea jaso zuen, hedabide nazionaletan estaldura lortuz. 

Bigarren urtean, armairutik ateratzeko eguneko egoitza Santa Fe-ra (Mexiko Berria) aldatu zuten, eta 21 estatutara hazi zen parte-hartzea. 1990ean hedabideek bultzatuta, AEBetako 50 estatuetan armairutik irtetzeko eguna zela ikusi zen, baita beste zazpi herrialdetan ere. Parte-hartzeak hazten jarraitu zuen eta 1990ean Giza Eskubideen Kanpaina erakundearekin indarrak batu zituen.

## Armairutik irtetzen 
Parte-hartzaileak gay harrotasunaren sinboloak erabiltzera animatzen dituzte, hala nola hiriki arrosa, lambda letra grekoa eta ostadarraren koloreak, gizarteko instantzia guztietan beren presentzia erakusteko, adina edo talde etnikoa kontuan hartu gabe, gizartea irekiagoa izan dadin lagunduz, eguneroko bizitzan desberdina izateari buruz.

## Nazioarteko ospakizuna 
[alt=|thumb|[Leiden|Leideneko tren geltokia ostadarraren estandarte batekin apainduta dago, Herbehereetan armairutik irtetzeko egun nazionala dela eta.]]
Ameriketako Estatu Batuetan, armairutik irtetzeko proiektu nazionalaren pean antolatzen du ekitaldia Giza Eskubideen Kanpainak, eta baliabideak eskaintzen dizkie norbanako *gay*, bikote, guraso eta haurrei, baita lagun heterosexualei ere, LGBT familien kontzientziazioa sustatzeko, bizitza modu zintzo eta irekian biziz.

*National Coming Out Day* izena izan arren, "National" deitu zioten hasiera batean, Ameriketako Estatu Batuetan bakarrik ospatzen zelako, baina ekitaldia beste herrialde batzuetara zabaltzen joan da, hala nola Irlanda, Herbehereak, Suitza, Alemania edo Erresuma Batua, eta Latinoamerikako beste herrialde batzuetara, hala nola Argentinara eta Kolonbiara.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak