open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Truke-tasen mekanismo

thumb|300px|
**Truke-tasen mekanismoa** (**TTM**) edo **Europako diru-sistemaren truke-tasen mekanismoa**, Europako Diru Sistemarekin batera, 1979ko martxoan indarrean jarritako akordioa izan zen. Itun honen bidez Europar Batasuneko kideek bre dibisen truke tasako kontrolpean izateko sistema adostu zuten, Europan moneta-egonkortasuna bultzatzeko. Frantzia, Alemania, Italia, Belgika, Danimarka, Irlanda, Luxenburgo, Herbehereak eta Erresuma Batua sinatzaileak izan ziren. Horretarako, sistemarekin batera ecu (*European Currency Unit*) kontu banako ofiziala sortu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erreniega (mendilerroa)

**Erreniega** ( eta *Sierra de la Reniega*) Nafarroa Garaiko mendilerro bat da, Iruñerria eta Izarbeibar bereizten dituena. Gailurrik gorena Erreniega mendia da, 1.036 metrorekin. Mendilerro ezaguna da, besteak beste, bertan paratu zirelako 1994an Nafarroako lehenbiziko haize-errotak.

## Izena 
Dirudienez, Erdi Aroan *Errenega* edo *Erreniega* zen mendilerroaren izena. Geroago, Andre Dona Mariari eskainitako ospitale-basilika eraiki zen Donejakue bidearen ertzean, Astraingo lurretan. Batzuek *Erreniegako Andre Maria* esaten zioten, Erreniegan kokaturik zegoelako; beste batzuek *Perdoneko Andre Maria*, hari esker erromesek erdiesten zituzten mesedeengatik. Izan ere, Compostelako Donejakue urruti zegoenez, urrutiegi erromes askorentzat, Donejakue bideko zenbait elizatan ere irabaz zitekeen Compostelako jubileoa. Pribilegio horiei *perdonanza* izena ematen zitzaien. Basilika eta ospitalea XIX. mendean desagertu ziren, baina orduko mendira hedatua zen izena. Nafarroan beste leku-izenekin gertatu den bezala, XIX. mendetik aurrera hagionimoa (santu-izena) leku-izen zaharra ordezkatuz joan da.

## Geografia 
Erreniega Iruñerria eta Izarbeibar artean luzatzen da, ekialde-mendebalde norabidean, Jaitzeko diapirotik Alaitz mendilerroraino. Oligozeno-Miozenoko hareharriz eta konglomeratuz eraturik dago. Gailurrik gorenak 1.000 metro ingurukoak dira: Erreniega (1.036 metro), Aizkibel, 1.016 metro. Mendebaldeko eta iparraldeko errekak Argara isurtzen dira, ekialdekoak Elortzera, eta hegoaldekoak Robora, azken biak Argaren adarrak.

Beraskoain, Zabaltza, Zizur, Galar, Biurrun-Olkotz, Ukar, Adios, Uterga, Muruzabal, Legarda, Obanos eta Garesko lurrak hartzen ditu.
 
## Mendiak 
# Erreniega, 1.036 m 
# Aizkibel, 1.016 m 
# Bordatxar, 1.002 m 
# Ekoiengo Gaina, 924 m 
# San Esteban, 887 m 
# Aritzdigorri, 874 m 
# Kalaberagain, 845 m 
# Ertxubia, 798 m 
# Elzate, 771 m 
# Zulozar, 759 m 
# Alto de San Cristóbal, 667 m 
# Alto del Cascajo, 625 m 
# Oritz, 558 m Oritz
# Gatzolatz, 554 m 
# Alto del Monte, 551 m 
# Martxamendi, 549 m 
# Sansol, 533 m 
# Biribilleta, 526 m 
# Mendi, 518 m 
# Meaz, 513 m 
# San Jorge, 513 m 
# Santa Eulalia, 513 m 

## Erreniegako parke eolikoa 
thumb|300px|Erreniegako parke eolikoa.
1994-1996 bitartean, mendilerroaren itxura erabat aldatu zen, EHN enpresak (gaur egun Acciona) Nafarroako lehenbiziko parke eolikoa bertan eraiki baitzuen. 500 kilowatteko 40 aerosorgailu kokatu ziren mendi-bizkarrean, lau kilometrotan zehar lerrokatuak, eta denera 20 megawatteko potentzia instalatu zen. Haize errota bakoitzak 40 metroko altuera zuen, eta palek, berriz, 20 metroko erradioa; beraz, urrunetik aise ikusten ziren.

## Done Jakue bidea 
Done Jakue bidearen Iruñea-Gares etapak Erreniega zeharkatzen du. Zarikiegi herritik goiti 2,4 kilometroko igoera dago Erreniegako mendi lepora. Bertan *Donejakue Bideko Monumentua* izeneko multzo eskultorikoa dago, Vicente Galbetek egindakoa. Handik beheiti, 3,6 kilometroko jaitsiera dago Utergaraino, kontuz egin beharrekoa, bide maldatsu eta harritsua baita.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Europako kontu-unitate

**Europako kontu-unitate**a (**ECU**) 1979an Europako Diru Sistemako funtsezko osagai moduan sortutako diru artifiziala izan zen, Batasuneko estatu-diru guztiak proportzioan ordezkatzen zituena, estatu bakoitzaren ekonomiak zeukan pisuaren arabera. Euroak ordeztu zuen 1999ko urtarrilaren 1ean. Haren ISO 4217 kodea **XEU** zen eta ikurra, ₠.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luxenburgotar franko

**Luxenburgotar frankoa** (, , ) Luxenburgoko diru ofiziala zen 1854. urtetik eta euroaren sarrera baino lehen, 2002ko urtarrilaren 1ean. fr edo F ikurra franko antzinako txanponetik datorkio.

1999an euroarekiko 40,3399 LUFeko balio finkoa ezarri zitzaion.

## Billeteak 

## Kanpo estekak
Austriar txelin

**Austriar txelina** () Austriako diru ofiziala zen 1924ko abenduaren 20tik eta euroaren sarrera baino lehen, 2002ko urtarrilaren 1ean. 100 groschenetan banatzen zen. S edo öS ikurra *schilling* antzinako txanponetik datorkio.

1999an euroarekiko 13,7603 ATSeko balio finkoa ezarri zitzaion.

## Billeteak 

## Kanpo estekak
Otsogorrigañako mendilerroa

**Otsogorrigañako mendilerroa** Zuberoa eta Nafarroa Behera artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Otsogorrigaña mendia da, 1.923 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Otsogorrigaña mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Otsogorrigaña edo Otsogorrigaina, 1.923 m  (Nafarroa Garaia eta Zuberoa arteko mugan)
# Otsogorri, 1.916 m  (Nafarroa Garaia eta Zuberoa arteko mugan)
# Otsogorritxipia, 1.794 m  (Nafarroa Garaia eta Zuberoa arteko mugan)
# Alkatetxaia, 1753 m  (Nafarroa Garaia)
# Gaztarrigaña edo Mulidoia, 1.729 m  (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Orbizkaiako Gaina, 1.656 m  (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Betzüla, 1.590 m  (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Goienburu, 1.549 m  (Nafarroa Garaia)
# Burgi, 1.530 m  (Nafarroa Garaia)
# Khürütxe Gaïna, 1.486 m  (Zuberoa)
# Turruntaidea, 1.242 m  (Nafarroa Garaia)
# Gaztuluzarra, 1.232 m  (Nafarroa Garaia)
# Urruspuria, 1.206 m  (Nafarroa Garaia)
# Axariberoki, 1.192 m  (Nafarroa Garaia)
# La Quilla, 1.191 m  (Nafarroa Garaia)
# Beltzuntze, 1.177 m  (Nafarroa Garaia)
# Punta de Maisterra, 1.171 m  (Nafarroa Garaia)
# Tropo, 1.153 m  (Nafarroa Garaia)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Kutxako fluxu aske

Finantza korporatiboan, **kutxako fluxu askea**, entitate korporatibo batek, bere balio-edukitzaile guztietatik, banaketarako erabilgarri dituen kutxako fluxuak begiratzeko era bat da. Hau erabilgarri izan daiteke akziodunentzat, obligazio, lehentasuneko akzio zein balio bihurgarrien edukitzaileentzat. Horrela, enpresa baten eragiketetan arazorik eragin gabe, zenbat eskudiru atera daitekeen jakin nahi dutenean, egiteko eskubidea dute.

Enpresa batek salmenten hazkunde negatibo bat duenean, kapital gastuak murriztea normala izango da. Horrez gain, kobratzeke dauden kontuak, betiere, beraien epeetan kobraturik, murriztu egingo dira.

## Kutxako fluxu askearen kalkulua 
Kutxa Fluxu Askea modu askotan kalkula daiteke, baina ohikoena honako hau da:

## Kutxako fluxu askea vs Sarrera Garbiak 
Kutxako fluxu askeak sarrera garbiarekiko ezberdina izan beharko luke, gure aldagaiak kapital-ondasunak eta lan-kapitalean aldaketak hartzen baititu kontuan. Bereziki, bi ezberdintasun dituzte;

# Kapital-ondare erosketarako kontabilitatea. Sarrera garbiak, balio-galera ondorioztatzen du, KFAs-k azken epearen kapital erosketa garbiak erabiltzen dituen bitartean.
# Kutxako fluxu askearen neurketak, kapitaleko lan garbian dauden aldaketak lotzen ditu, erabilgarritasun garbiak, berriz, ez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leon Czolgosz

**Leon Czolgosz** (Alpena, 1873ko maiatzaren 5a – Auburn, 1901eko urriaren 29a) ekintzaile anarkista, 1901eko irailaren 6an Ameriketako Estatu Batuetako presidente William McKinley bi tiroz hil zuen, eta horren ondorioz, exekutatu egin zuten. Czolgosz Poloniatik emigratutako familia baten kidea zen.

## Historia 
thumb|Leon Czolgoszen argazkiak.
Gazte garaietan greba batzuen lekuko izan zen; hori zela eta, anarkismoak erakarrita sentitu zen. Ideologia horri eta sozialismoari buruzko liburu asko irakurri zuen, bereziki Emma Goldman eta Alexander Berkmanenak. 1901eko irailaren 6an Erakusketa Panamerikarra ospatzen zen bitartean, presidentearengana hurbiltzea lortu zuen eta hark, zale bat zela ustez, eskua eskaini zion. Czolgoszek pistola atera eta tiro egin zion. Larriki zaurituta, McKinley zortzi egun geroago, irailaren 14an, hil egin zen.

Czolgosz epaituta izan zen. Epaiketak zortzi ordu iraun zuen eta, ondoren, epaimahaiak heriotza zigorra ezarri zion. Auburnen ezarri zioten zigorra, aulki elektrikoan. Haren azken hitzak hauek izan ziren: *Presidentea hil egin nuen jende onaren etsaia zelako, langile onen etsaia. Nire krimenaz ez naiz damutzen.* Eta gero: *Nire aita ezin ikusteaz goibel naiz.*

Emma Goldman idazlea eta ekintzaileak, nahiz eta krimenarekin ados ez egon, defenditu zuen. Czolgoszen ideologia anarkista zalantzan jarri izan da zeren eta anarkismoaren zirkuluetan ezaguna ez baitzen. Dena dela, bere ekintza bat dator XIX. mende amaieran asko zabaldu zen ekintza motarekin, hau da, goi mailako politikarien hilketen bidez anarkismoaren ideiak zabaltzeko eta gizartea eraldatzeko asmoarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Leon Czolgoszen heriotza bideoz.
Oier Gorosabel

**Oier Gorosabel Larrañaga** (Eibar, 1972) euskalgintzako militante, espeleologo, fisioterapeuta, blogari eta hedabideetako iritzi-emailea da.

Fisioterapeuta ofizioz, "*Garagoittiko Orakulu*a" blogeko idazlea da Gorosabel, eta beste zenbait hedabidetan ere argitaratzen ditu iritziak, adibidez Gaur8 Gara egunkariaren gehigarrian eta Info7 Irratian. ADES Espeleologia Elkarteko partaide da.

Euskal Diaspora Taldeko kidea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpoko loturak 
* Oier Gorosabelen bloga: Garagoittiko Orakulua
* Oier Gorosabelen agerpenak Info7 Irratian.
* Oier Gorosabel Twitterren: @txikillana
Carey Mulligan

**Carey Hannah Mulligan** (Londres, 1985) aktore eta abeslari ingelesa da.

## Biografia profesionala 
Bere debuta egin zuen Londresko antzokietan Kevin Elyot-en antzezlan batekin (*Forty Winks)* 2004an. Bere zinema debuta izan 2005ean Harrotasuna eta Aurrejuzguak eleberriaren egokitzapen batean, Bennet ahizpa gazteetako baten rolean. Telebistan bere lehen rolak BBC katearen bi telesailetan: *Bleak House* (2005) eta *Doctor Who* (2007, Sally Sparrowren rolean). Broadwayn, New York-eko antzerkiaren eszenan, 2008an debutatu zuen 2008an *The Seagull* lanarekin, eta kritika onak jaso zituen.

### Filmografia hautatua 
Filmetan izan dituen agerpen nagusiak:

* *An Education* (2009), zeinagatik Emakumezko aktore onenarentzako Oscar izendapena jaso zuen.
* *Never Let Me Go* (2010).
* *Drive* (2011).
* *Shame* (2011)
* *The Great Gatsby* (2013)
* *Inside Llewyn Davis* (2013).
* *Far from the Madding Crowd* (2015),
* *Suffragette* (2015).
* *Mudbound (2017).*

## Erreferentziak
Ugatxako mendi-oinak

**Ugatxa** Eskuagatxeko mendilerroaren mendi-oinak dira, Bizkaian eta Urkiolako natura parkearen kanpoan kokatuta daudela.

Bere punturik altuena Iguengana mendia da, 694 metrorekin.

## Mendiak 
# Iguengana edo Iñungane, 694 m 
# Irindiobeiti, 666 m 
# Ganeko Pagoeta, 634 m 
# Basabil, 596 m 
# Garaio, 574 m 
# Bargondiko Atxa, 533 m 
# Baltzolamendi, 506 m 
# Usuku, 506 m 
# Ganaundi, 493 m 
# Urrustei, 429 m 
# Kobegane, 428 m 
# Uriarteku Zerradurea, 391 m 
# Katuoskilleta, 260 m 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
James P. Allison

**James P. Allison** (Alice, Texas, AEB, 1948ko abuztuaren 7a - ) estatubatuar immunologo bat da. Bere ikerketei esker minbiziaren tratamenduan aurkikuntza berriak egin dira, batez ere minbizirik hilgarrienentzat. Cancer Research Instituteren aholkularitza zientifikoaren batzordeko zuzendaria da. T-zelulen garapen eta aktibazio-mekanismoaren ikerlaria da, tumoreen immunoterapiaren estrategiak garatu ditu eta lehenengo pertsona izan da T-zelularen antigenoen errezeptore proteina-konplexua isolatu duena. 2018an Medikuntzako Nobel Saria eskuratu zuen Tasuko Honjorekin batera.

## Biografia 
Bere gurasoak Albert eta Constance Allison izan ziren. Bere ama hil egin zen, berak 11 urte zituela linfoma baten ondorioz. Geroago, bere anaia batek prostata minbizi bat eduki zuela hil egin zen, baita ere. Unibertsitatera joan zen  mikrobiologia ikastera eta 1969. urtean bukatu zuen. Ondoren, Texas de Austin Unibertsitatean doktoretza egin zuen, bere tutorea George Barrie Kitto zela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tasuko Honjo

**Tasuku Honjo** (, Kyoto, Japonia, 1942ko urtarrilaren 27a - ) japoniar immunologo bat da, batez ere Zelulen Heriotza Proteina 1 (PD-1) identifikatzeagatik ezaguna. IL-4 eta IL-5 zitokinen identifikazio molekularra ere egin zuen, eta Aktibazio-induzitutako zitidina deaminasa (ACD) aurkitu zuen, immunoglobinaren klase aldaketa eta hipermutazio somatikorako beharrezkoa. 2018an Medikuntzako Nobel saria eskuratu zuen James P. Allisonekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pauline Fourès

**Pauline Fourès** ( Pamiers, 1778ko martxoaren 15a - Paris, 1869ko martxoaren 18a, **Pauline Bellisle** jaioa, Frantziako margolari eta nobelagilea izan zen, Napoleon Bonaparteren eta Jean-Baptiste Kléberren maitalea izateaz gain. Bere gurasoak Marguerite Brandon eta Henri Jacques-Clement Bellisle erlojugilea ziren. Josten lan egin zuen eta *Lord Wentworth* eleberria idatzi zuen.

Pauline errotan lan egin zuen eta Jean-Noel Fouresekin ezkondu zen,soldadu militarra zen. Jean-Noel eztei-bidaian guerrara joateko deitu zioten eta Egiptorajoan izan behar zuen Frantziako armadarekin. Pauline berarekin joateko uniforme batekin mozorratu zen eta 54 egun iraun zuen Egipton.

Pauline Frantzian egonda eta bere senarra Egipton, Napoleon ezagutu eta maitemintzen hasi ziren.Jean-Noel bueltatzerakoan dibortziatu egin ziren. Egun batean, Kairoko Tivoli lorategiaetan Napoleon zegoela, neska gazte eder bat aurkitu zuen karta joko bat jotzen. Bere izena Pauline Foures zen.Bere a. Napoleonek opari asko bidaltzen hasi zen Paulin ederrarI. Napoleon, bazkaltzera gonbidatu zuen eta "ustekabean" Paulinari ura soinekoaren gainean isurtzen dio. Konpontzeko, bere gelara eraman zuen. Handik bueltatzerakoan denoi argi geratu zitzaien zer gertatu egin zen gela horretan (larrua jo).

Jean-Noel Egiptotik bueltatzerakoan denaz jabetu zen. Momentua haserretutua Napoleon berareb bizitzatik joateko exijitu zuen. Pauline ezta pentsatu ere esan zion, beraz, dibortzioa eskatu zuen. Bi egun ostean, dibortziatu ziren eta orain, Napoleonen maitale ofiziala zen. Geroago Naoleonek Siriara joan zen bere armadarekin eta Pauline bertan utzi zuen. Nahiz eta mezu maitagrriak bidaltzea, gero berak buelatzerakoan ez zen gauza bera ez zuten sentimendu berdinak, pasioa...Napoleonek Frantziara bueltatu nahi zuen, baina, bakarrik. Paulinerekin agurtu zion 1799aren abuztuan, baina, ez zekitena zen ez zirela berriz ikusiko.Paulinek urte bat beranduago Parisera heldu zen eta Napoleonek ez zuen nahi, bere aurreko emaztearekin bueltatu zelako eta ezin zuelako nahi arazorik, horretarako, azkenean etxe bat erosi zion Pariseren kanpoaldetik.

Hortik aurrera Pauline erretzen, edaten, drogatzen hasi zen...oso txarto zihoan bizitza eta azkenean 1869 hil egin zen, baina ez aurreko arrazoiengaitik.
Finantza-transakzio

**Finantza transakzio edo salerosketa finantzario** bat, erosle eta saltzailearen artean ematen den akordio bat da, aktibo bat ordainketa bategatik trukatzeko. **Salerosketa finantzarioak**, gutxienez bi negozio edo gizabanakoren finantza-estatusetan aldaketak suposatzen ditu. Erosle eta saltzaileak erakunde bereiziak dira eta balio jakin bateko hainbat produktu trukatzen dituzte; esaterako, informazioa, ondasun osagarriak, zerbitzuak edo dirua. Eragiketa hauek, bi zatiko salerosketa gisa ezagutzen dira; lehenengo zatia dirua ematea izanik eta bigarrena ondasunak hartzea.

Salerosketa finantzarioek, kontabilitateko basea eraikitzen laguntzen duten informazio iturri diren dokumentuak sortzen dituzte. Dokumentu horiek, bankuko txeke edo ordaindutako fakturak izan daitezke, besteak beste.

Salerosketak, enpresak eginiko operazioek ondarean duten eraginaren arabera, mota ezberdinekoak izan daitezke:

* Salerosketa trukakorrak: enpresako kapitalari eragiten ez dioten ekintza kontableak dira, non, ondare kontablean balio aldaketak besterik ez dituzten sortzen. Ondasunak eskura eskuratzen direneko kasuak dira hauek.

* Salerosketa aldakorrak: enpresako kapitalari eragiten dioten ekintza kontableak dira. Bi motakoak izan daitezke: berezkoak (operazioek sortuta) edo inpropioak (ondarearen jabeak sortuta).

* Salerosketa mistoak: balore aldaketa eta kapitalaren gehikuntza edo gutxikuntza bat sortzen duten operazioak dira; hau da, salerosketa trukakor eta aldakorrak aldi berean.
Merkataritza funtsa

**Merkataritza-funtsa** (edo ingelesez *"goodwill*"), zehaztugabeko aktibo ukiezin bat da. Aktibo ukiezin hauek, etorkizunean enpresari mozkinak lortzeko gaitasuna dute eta bere markaren balioei dagozkie; esaterako, bezeroak, ospea, esperientzia edo langileekiko harremanari. Enpresak, bere ondarea osatzen duten elementu guztien balioaren batura baino gehiago balio dezake. **Merkataritza-funtsa**k jasotzen du balio hori. **Merkataritza-funtsa**ren balioa enpresari atxiki zaio; hala ere, enpresa eskuratzean sortu eta kontabilizatzen da. 

Enpresa eskuratzerakoan, enpresako ondare garbiaren balioaren gain ordaindutako prezioarekin kalkulatzen da; hau da, erakundeak enpresa eskuratzeko, enpresaren balio kontablearen gain ordaindutako kantitatea litzateke. Erosleak bestalde, enpresaren balio kontablea baino gutxiago ordaintzen badu eskuratzea, **merkataritza-funts** negatiboa izango luke. **Merkataritza-funts**aren kontua, enpresako balantzeko aktiboaren zatian aurki dezakegu.
Sito Miñanco

**José Ramón Prado Bugallo**, ezizenez **Sito Miñanco** (Cambados, Pontevedrako probintzia, 1955eko irailaren 23a) espainiar kontrabandista eta droga-trafikatzaile bat da.
Manuel Charlín

**Manuel Charlín Gama** (Vilanova de Arousa, Pontevedrako probintzia, 1932ko azaroaren 17a - 2021eko abenduaren 31) espainiar kontrabandista eta droga-trafikatzaile bat izan zen. Los Charlines klanaren buruzagia izan zen.

## Kanpo estekak
Laureano Oubiña

**Laureano Oubiña Piñeiro** (Cambados, Pontevedrako probintzia, 1946ko martxoaren 30a) espainiar kontrabandista eta droga-trafikatzaile bat da.
Vicente Otero Pérez

**Vicente Otero Pérez**, ezizenez **Terito** (Vilanova de Arousa, 1918 &ndash; 1995eko urtarrilaren 20a) espainiar kontrabandista, enpresaburu eta droga-trafikatzaile bat izan zen.
Carmen Avendaño

**Carmen Avendaño Otero** (Vigo, 1945eko azaroaren 21a) Galizian droga-trafikoaren aurkako borrokan nabarmendu den emakumea da, Érguete-Integración Fundazioaren zuzendaria.

Vigo hiriko zinegotzia eta Pontevedrako Aldundian diputatua ere bada, PSOE alderdia ordezkatuz.

## Érguete 
1980ko hamarkadaren hasieran, Vigoko Lavadores auzoan hasi ziren antolatzen ama batzuk, hiria gogor kolpatu zuenez heroinaren epidemiak garai hartan. Euren artean Carmen Avendaño zegoen, haren bost semetatik bi hil zirelarik arazo hori zela eta. 1984an *"Érguete"* ("Jaiki zaitez") elkartea sortu zuten, droga-trafikoaren aurka borrokatzeko. Izan ere, Galizia leku nagusietako izan zen urte haietan eta bertakoak ziren narkotrafikatzaile ezagun batzuk: Laureano Oubiñarena, Manuel Charlin eta Marcial Dorado, besteak beste.

## Ikus, gainera 
* Gizakia Helburu

## Kanpo estekak 
* Érguete elkartearen webgunea.
* "Drogaren aurkako amak" (Berria).
Nacho Carretero

**Ignacio "Nacho" Carretero Pou** (A Coruña, 1981) espainiar idazle eta kazetari bat da. Nagusiki *Fariña* liburua idazteagatik ezaguna da.

## Idazlanak 
* *Fariña. Historia e indiscreciones del narcotráfico en Galicia* (Libros del K.O., 2015),
* *Nos parece mejor* (Libros del K.O., 2018), Deportivo de La Coruña futbol taldeari buruz
* *En el corredor de la muerte* (Editorial Espasa, 2018)
Fariña (liburua)

***Fariña***, izenburu osoa ***Fariña. Historia e indiscreciones del narcotráfico en Galicia*** (euskaraz *Irina* edota *Irina. Galiziako droga-trafikoaren historia eta arinkeriak*) Nacho Carretero kazetariak idatzitako liburu bat da. 2015eko irailean Libros del K.O. argitaletxeak argitaratu zuen eta 2018ko martxora arte 30.000 ale saldu eta 10 argitalpen zituen. Hilabete horretan liburuan salmenta debekatu zen.

Liburuan oinarritua *izenburu berdineko telesaila* burutu zen.

## Kanpo estekak
Mountain Ash (Rhondda Cynon Taf)

**Mountain Ash**, , Galesko udalerri eta komunitate bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.

## Kanpo estekak
Newtown (Rhondda Cynon Taf)

**Newtown**, Galesko udalerria eta Mountain Ash udalerriko barruti bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.

## Kanpo estekak
Soratxipiko mendilerroa

**Soratxipiko mendilerroa** Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Soratxipi mendia da, 1.069 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Soratxipi mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Soratxipi, 1.069 m 
# Munazorrotz, 1018 m 
# Eragorri, 1010 m 
# Otedegi, 986 m 
# Arlengo Harria, 978 m 
# Belazketa, 963 m 
# Monaxketa, 944 m 
# Uztakorta, 926 m 
# Intsusa, 919 m 
# Gora, 802 m 
# Aintzingurutze, 713 m 
# Erriburu, 709 m 
# Larrazabal, 685 m 
# Otabeltza, 658 m 
# Munoa, 467 m 
# Arranburu, 413 m 
# Topillaberro, 383 m 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Mariola Sirakova

**Mariola Sirakova** (; Kilifarevo, Bulgaria, 1904ko abuztuaren 14a - Belovo, Bulgaria, 1925eko ekainaren 2a) Bulgariako emakume anarkista ezaguna.

## Biografia 
Goi mailako familia batean jaio zen. Arte dramatikoa ikasi zuen. Oso gazte, bere familiaren pribilegioen aurka jarri zen eta mugimendu anarkistan integratu zen. Georgi Txeitanov, Bulgariako anarkismoaren ekintzaile ezagunetariko bat ezagutu zuen eta maitemindu zen. 1923an militarrek estatu kolpea eman zuten eta izugarrizko errepresioa sortu zuten (35.000 biktima inguru eragin zuten). Iraultzaileen beste erantzun artean, Alderdi Komunistak Sofiako katedralean lehergailuan jarri zuen. Ondorioz, errepresalia moduan, militarrek tranpa bat jarri zuten eta hamalau anarkista harrapatu zituzten, tartean Mariola eta Txeitanov. 1925eko ekainaren 2an hamalauak hilaraziak izan ziren. Mariolak 21 urte zituen.

## Erreferentziak
Everest (2015eko filma)

***Everest*** 2015eko abentura film biografikoa da, Baltasar Kormákur islandiar zinemagileak zuzendutakoa. Beck Weathersen *Left for Dead: My Journey Home from Everest* oroimen-liburuaren egokitzapena da. Baltasar Kormákur bera izan zen ekoizlea, William Nicholson eta Simon Beaufoy gidoilariak, eta Jason Clarke, Josh Brolin, John Hawkes, Robin Wright, Michael Kelly, Sam Worthington, Keira Knightley, Emily Watson eta Jake Gyllenhaal aktore nagusiak.

## Argumentua 
Munduko gailurrera, Everestera, igotzeko ahaleginetan egindako espedizio batean oinarritutako filma da *Everest*. Inoiz izan den elur-ekaitzik handienari aurre egin behar izan zioten bi mendizaleren istorioa kontatzen du filmak. Ekaitzari eta bidean topatuko dituzten eta gainditzeko ezinezkoak diruditen oztopo guztiei aurre egiteko, adore handia erakutsi beharko dute bi mendizaleek.

## Ekoizpena 
Filmeko hainbat eszena Nepalen, Everest mendiaren magalean bertan, filmatu zituzten, zero azpitik hainbat gradura. Gainerako irudiak Italiako Alpeetan eta Erresuma Batuko eta Erromako estudioetan filmatu zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa, imdb.com
Armagintzaren Museoa

**Armagintzaren Museoa** Eibarren dagoen industria eta armagintza museo bat da. Hiriko industria berezko ezagunenaren izena darama, baina Eibarko industria jarduera orokorraren historia egiten du. Aguirre y Aranzabal (AYA) eskopeta-fabrika zaharreko 5. solairuan dago, egun Portalea deritzon udal eraikin publikoan.

Eibarko armagintzaren tradizioa, industria-ondarea eta oroimen historikoa gordetzea eta zabaltzeko xedea du. Langintza horren historiaren eta teknologiaren bilakaeran ibilbidea dago erakus-aretoetan, XIV. mendetik hasi eta XXI. mendera arte. Horrekin batera, Eibarren ondare industriala ere gorde eta erakusten da bertan. Eibarren fabrikatutako produktu asko eta era askotakoak (bizikletak, motorrak, josteko makinak...), oso marka ezagunetakoak: Alfa, Lambretta, G.A.C., Orbea, B.H., El Casco, Boj, Jata, Solac...

## Iruditegia 

Fitxategi:Eibar, museo de armas.JPG|Sarrerako plaka.
Fitxategi:Bake-ituna Tratado de paz. Ibon Aranberri. Makina eskua da. Argazkiak Fotos Akhonmedia (33032712512).jpg|Erakusketa bat, museoko geletako batean.
Fitxategi:Pistolak.publizitatea-bh.jpg|BH pistolen publizitatea.
Fitxategi:Ede-konpasak-eibar full.jpg|EDE markako konpasak, Eibarren eginak.
Fitxategi:Armagintza-museoa eibar.jpg|XX. mendearen hasierako armak.
Fitxategi:Alfa.josteko-makina.jpg|Alfa, josteko makina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.
Eoin Ó Broin

**Eoin Ó Broin** (Cabinteely, Dublin, 1972ko irailaren 11) irlandar politikari eta idazle bat da, Sinn Féin alderdiko kidea. Dáil Éireann legebiltzarrean Dublin Erdi-Mendebaldea barrutia ordezkatzen du.

Lynn Boylan alderdikidearen bikotea da.

## Liburuak 
* *Matxinada - Basque Nationalism and Radical Basque Youth Movements*, Left Republican Books , 2008
* *Sinn Féin and the Politics of Left Republicanism* Pluto Press, 2009
Ógra Shinn Féin

**Ógra Shinn Féin** (2012-2018 artean  edota **Sinn Féin Óige Phoblachtach**, euskaraz *Shinn Féineko Gaztedia* edota *Shinn Féineko Errepublikar Gaztedia*) Sinn Féin irlandar alderdi politikoaren gazte erakundea da. Erakundea Irlandako uharte osoan antolatua eta hedatua dago eta egoitza nagusiak Dublin eta Belfast hiriburuetan ditu.

1997an Sinn Féin Youth bezala sortua izan zen, 1999an Ógra Shinn Féin izenera aldatu zen. Gaur egungo Sinn Féin alderdiko hautagai eta politikari asko gaztaroan erakunde honetako kide izan dira.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ruth Park

**Rosina Ruth Lucia Park** (Auckland, 1917ko abuztuaren 24a – Sydney, 2010eko abenduaren 14a) Zeelanda Berrian jaioteko australiar idazlea izan zen.

## Lanak 
### Eleberriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Divis Tower

**Divis Tower**, Ipar Irlandako Belfast hirian dagoen dorre edo eraikin bat da. 20 solairu eta 61 metroko garaiera du, 1966an eraiki zen eta jada erautsitako Divis Flats eraikin multzoko zatia zen, multzoa hainbat etxebizitza blokeez osatua zegoen. Eraikina Falls Road eta Shankill Road hiribideetatik hurbil dago.

1970eko hamarkadan Britainiar Armadak eraikinaren gainaldeko azken bi solairuetan behatokia eraiki zuen, eremu honetan oso aktiboak ziren Behin-behineko IRA eta INLA erakunde armatuen jarduerak kontrolatzeko asmoz. Dena den, Ipar Irlandako gatazka garaian, Britainiar Armada behatoki horretara helikopteroz bakarrik bertaratuko zitekeen.

2005ean Britainiar Armadak behatokia desegin zuen.

## Kanpo estekak
Luz Casal

**María Luz Casal Paz** ( Boimorto, Coruñako probintzia, 1958ko azaroaren 11) espainiar pop-rock abeslari bat da.

## Diskografia 
## Ikus, gainera 
* Galiziako musika

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Maite Larburu

**Maite Larburu Garmendia** (Hernani, 1979ko abuztuaren 16a) gipuzkoar musikaria da.

## Biografia 
Maite musikari polifazetikoa da. Biolina musika klasikoaren ildotik ikasi ondoren, antzinako musika edo mugimendu historizistan espezializatu zen Amsterdameko Kontserbatorioan "Nicanor Zabaleta" sariaren laguntzaz. Ondorioz, arlo horretako Europa erdikaldeko talde esanguratsuenekin egin du lan azken 15 urteetan zehar. Horien artean: Amsterdam Baroque Orchestra, B’rock, Anima Eterna Brugge, Holland Baroque, Ricercar Consort, Les Timbres, Capriccio Stravagante, Solamente Naturali, Vox Luminis… etabar.

Euskadi Irratiko Arratsean saioan kolaboratu izan du eta baita Berria egunkarian ere.

Bere azken proiektuen artean AMUA antzezlana dago; Axut! antzerki konpainiarekin elkarlanean sortua. Antzezlan honetarako musika sortu eta interpretatzeaz gain, Larburu oholtza gainean dabil aktoresa lanetan, Ximun eta Manex Fuchs-en alboan.

2002-2018 urteen artean Amsterdamen bizi izan zen. Ordutik, Hernanin bizi da.

21garren mendeko Trobairitz haietako bat dela irudikatzea maite du, batzuetan.

### Prentsan kolaborazioak 
* Berria egunkarian
* Arratsean irratsaioan, Arantza Iturberekin, hamabostero *Hotsadarrak* sortuaz.
* Behinola aldizkaria. *Belarria ere aditza da*. Behinola aldizkaria. Lau eskutara ISSN 1575-8168. 36.zkia (2017ko abendua) 38-41 or.

## Diskografia 
** Neighbor Taldea**
* *Ura patrikan* (2013, Gaztelupeko Hotsak)
* *Hau* (2016, Gaztelupeko Hotsak)

** Maite Larburu Taldea**

* *Hezurren azpian* (2019, Gaztelupeko Hotsak)

* *Krak* (2021)  

** Soinu bandak **
* *Erreplika*, Pello Gutierrezen film dokumentala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: "Trobairitz bat naiz" Berria, 2025eko martxoaren 26a
* Elkarrizketa: *Gauzek pisu gehiegi dute gure baitan* Berria, 2021.11.21
* Maite Larburu webgunea
* Elkarrizketa Argian (2019ko maiatzaren 19a)
Juan Pardo (abeslaria)

**Juan Ignacio Pardo Suárez**, artistikoki **Juan Pardo** izenez ezaguna (Palma Mallorcakoa, Balear Uharteak, 1942ko azaroaren 11) espainiar kantautore, musikagile eta abeslari bat da. Palma Mallorcakoan jaioa izan arren, txiki-txikitatik Galizian bizi izan da.

## Diskografia 
### Diskoak 
### Singleak
Balio ekonomiko oso

**Balio ekonomiko osoa** edo **balio ekonomiko totala** kostu-irabazien analisia da, non errekurtso naturaldun pertsonen baloreetan zentratzen den.

*BEO = Balio erabilgarria (BE**) + Balio ez erabilgarria (BEE)*

*     * *     Balio erabilgarria (BE) = BE Zuzena + BE zeharkakoa + BE aukerakoa*

*           Balio ez erabilgarria (BEE) = Izakinen balioa + Ondaretasun balioa*

Balio ekonomiko totala pertsonek ingurune naturalari esleitzen dien irabazietatik dator. Irabazi hau balio erabilgarria eta balio ez erabilgarritik dator.

Balio erabilgarria hiru ataletan zatitzen da: Zuzeneko balio erabilgarria, zeharkako balio erabilgarria eta aukera-balioa. Horrez gain, zuzeneko *balio erabilgarria kontsumitzailea* edo *ez kontsumitzailea* izan daiteke.

Bestalde, balio ez erabilgarriak bi atal bereizten ditu: *Izakinen balio* eta *ondaretasun balioa*.

**

**Balio erabilgarria**, ingurune naturalak duen gaitasuna da**, gizaki eta natura**ren arteko erlazioa sortuz, gehiengo ongizatea lortzeko asmoz.

* Zuzeneko balio erabilgarria: Errekurtsoen erabilera errentagarrienari dagokio. Gehikuntza errazagoa da erabilera komertzialetarako (Adb.: arrantza, nekazaritza, energia…).

* Zeharkako balio erabilgarria: Orokorrean funtzio ekologiko eta ekosistema-funtzioetan zentratzen da. Merkatuan ez du presentziarik (Adb.: mantenugaien atxikipena, mikroklimaren egonkortzea, elikagaien ekosistema…).

* Aukera balioa: Ingurumeneko errekurtsoen etorkizunerako diruz ordaintzeko prest dauden horiei dagokie (Adb.: etorkizuneko informazio ekologikoaren balioa).

**Balio ez erabilgarriak,** ez du erlaziorik aurkitzen gizaki eta ingurumenaren artean, balio intrintsekoa (Adb.: biodibertsitatea, kultura, ondareak, ziurtasuna..)

* Izakinen balioa: Ideia etiko, altruista edo kulturalei dagokienez, errekurtsoen erabilera ezeztatzeagatik ordaintzeko prest dauden haiei dagokie

* Ondaretasun balioa: Etorkizuneko belaunaldiengatik, errekurtsoak ez erabilgarri mantentzeagatik ordaintzeko prest daudenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Reaganomics

[thumb|eskuinera|250px|Reaganek bere zerga-murrizte planari buruz telebistan hitz egiten ([Bulego obala, 1981eko uztaila)]]
**Reaganomics** (ingelesez  ahoskatua; Paul Harveyri egotzitako portmanteaua, *[Ronald] Reagan* eta *economics* edo 'ekonomia' hitzak lotuz sortua) Ronald Reaganen agintaldian izandako politika ekonomikoaren izena da, 1980ko hamarkadan Estatu Batuetako ekonomia zuzendu zuena. Milton Friedman Ekonomiako Nobel saridunaren teoriak jarraituz, Estatuari baino norbanakoaren ekimenari protagonismo ematea helburu nagusia zuen. Politika honen lau zutabeak honakoak izan ziren:
# gastu publikoaren hazkundea murriztea.
# lana eta kapitala zergapetzen zituzten tipos marjinalak murriztea (erreta eta kapitalaren irabazien gaineko zergak).
# ekonomia-jardueraren arautzea murriztea.
# diru eskaintza kontrolatzea eta inflazioa murriztea.

Adituen artean oraindik eztabaidatsua da politika ekonomiko honen arrakastaren zergatiak, hau da, nolako eragina izan zuen Reaganen politika fiskalak edo beste faktoreek (Paul Volckerren Erreserba Federalaren Sistemak mantendutako inflazioaren aurkako moneta-politika edo Ekialde Ertaineko eskaintza krisialdiak sortutako petroleo-prezioaren beherakada).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rocío Jurado

**María del Rocío Mohedano Jurado**, artistikoki **Rocio Jurado** izenaz ezaguna (1943ko irailaren 18a, Chipiona, Cádizko probintzia &ndash; 2006ko ekainaren 1a, La Moraleja, Alcobendas) espainiar abeslari eta aktore bat izan zen, nagusiki andaluziar koplan eta flamenkoan espezializatua.

## Diskografia 
## Filmografia 
### Espainia 
* *La Lola se va a los puertos* (1993)
* *Sevillanas* (1992)
* *El amor brujo* (1986)
* *Horas doradas* (telebista) (1980)
* *La querida* (1976)
* *Las tentadoras* (telebista) (1975), atala: *Este señor de negro*
* *Rocío y los detonadores* (televisión) (1972)
* *Una chica casi decente* (1971)
* *Lola, la piconera* (telebista) (1969)
* *En Andalucía nació el amor* (1966)
* *Proceso a una estrella* (1966)
* *Los guerrilleros* (1963)

### Argentina 
* *La zapatera prodigiosa* (Argentina)
* *De España al cielo* (Argentina)
* *Lola Montes* (Argentina)
* *Aquellos tiempos* (Argentina), Martín Fierro Sarirako hautagai

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Txamantxoiako mendilerroa

**Txamantxoiako mendilerroa** Nafarroa Garaia eta Aragoia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Txamantxoia mendia da, 1.941 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Txamantxoia mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Txamantxoia edo Maz, 1.941 m  (Nafarroa Garaia eta Aragoia arteko mugan)
# Iturruburua, 1.587 m  (Nafarroa Garaia)
# Garbisa Oriental, 1.564 m  (Nafarroa Garaia)
# La Contienda, 1.556 m  (Nafarroa Garaia eta Aragoia arteko mugan)
# Garbisa, 1.544 m  (Nafarroa Garaia)
# Igardakua, 1.499 m  (Nafarroa Garaia)
# Argibiela, 1.433 m  (Nafarroa Garaia eta Aragoia arteko mugan)
# San Zolo, 1.281 m  (Nafarroa Garaia)
# Belabartsaitsa, 1.274 m  (Nafarroa Garaia)
# Murua, 1.246 m  (Nafarroa Garaia)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Aktibo finantzarioen balorazio eredu

**Aktibo finantzarioen balorazio eredua** ( edo *CAPM*), area finantzarioan gehien erabiltzen den tresnetako bat da. Tresna honek aktibo jakin batek behar duen itzulera-tasa zehazten digu. Eredu honen sorkuntzan hiru ekonomialarik egin zuten lana; William Sharpe, John Lintner eta Jan Mossin-ek hain zuzen ere. Hiru ekonomialariak aldi berean lanean zeuden arren ez zuten eredua elkarrekin landu; hala ere, guztiak Harry Markowitz-en teoriak bultzatuta hasi ziren lanean. 

**Aktibo finantzarioen balorazio-ereduak** arrisku sistematikoa kontuan hartuta espero den errentagarritasuna estimatzen du. Merkatu-orekan oinarritzen den eredu teoriko bat da; hau da, aktibo finantzarioaren eskaintza eskariaren berdina izango da. Merkatuko egoera lehia perfektukoa litzateke, horregatik, eskari eta eskaintzaren arteko interakzioak aktiboan prezioa zehaztuko du. Honela, aktiboaren errentagarritasunak eta jasandako arriskuak erlazio zuzena izango dute; zenbat eta arrisku handiago, errentagarritasuna handiagoa izango da. Hori dela eta, arriskua neurtzea lortuko balitz, aktibo ezberdinen errentagarritasun potentzialaren ehunekoa kalkulatzea posible izango litzateke. 

## Kalkulua 
Banakako aktiboak irudikatzeko, ingelesezko terminoari erreferentzia eginez **Security Market Line (SML)** lerro zuzena erabiltzen da, hau da, **Balore Merkatu Lerroa (BML)**. Banakako aktiboen errendimenduaren esperantza adierazten duen ekuazioaren errepresentazio grafikoa izango da hau. BML zuzena, merkatu orokorrarekin erlazioa duen edozein aktibok dituen aukera-arrisku ratioa kalkulatzeko erabiliko dugu. Merkatua eraginkorra bada tituluen errentagarritasunaren esperantzak zuzen hori jarraituko du.

thumb|357x357px|**Balore Merkatu Lerroa (BML)**

BML lerroaren malda, merkatuko arrisku prima *(Em – Rf)* denez, merkatuak arriskuarekiko duen ezkortasunak baldintzatuko du lerro honen malda.

Beraz, CAPM metodoak deskribatutako oreka-erlazioa honakoa izango da:

* *E(ri) = rf + ßim (E (rm) - rf )*  non,

* *E(ri)* : Aktiboaren gaineko kapitalaren itxarondako errentagarritasuna.
*  *ßim**:* Beta. Arrisku kantitatea. Honakoa kalkulatzeko formula hau erabiliko da,

*ßim* = {\operatorname{Cov(ri,rm}\!)\over\operatorname{Var(rm)}\!}

* *(E(rm) - rf ) :* Arrisku sistematikoaren arabera lortutako prima.
* *(rm):* Merkatuko errentagarritasuna.
* *rf :* Arriskutik kanpo dagoen aktiboaren errentagarritasuna.

## Aktiboaren prezioa 
Behin errentagarritasuna CAPM metodoa erabiliz kalkulatuta, aktiboak produzituko duen etorkizuneko kutxa-fluxua bere balio eguneratu netora deskontatua izango da, horrela aktiboaren prezio egokia erabaki ahal izateko.

Teorian, aktibo bat ondo baloratuta egongo da aktiboaren prezioa eta CAPM ereduaren bidez kalkulatutako balioa berdinak direnean. Aktiboaren prezioa CAPM ereduaren bidez ateratako balioa baino handiagoa bada, aktiboa gainbaloratuta egongo dela esango da, eta alderantziz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
XXXTentacion

**Jahseh Dwayne Ricardo Onfroy** (Plantation (Florida), Ameriketako Estatu Batuak, 1998ko urtarrilaren 23a - Deerfield Beach (Florida), Ameriketako Estatu Batuak, 2018ko ekainaren 18a) **XXXTentacion** izen artistikoarekin ezaguna, abeslaria, konpositorea eta raperoa izan zen.

Onfroyek bere lehen abestia Soundcloud audio-distribuzio plataforman jaurti zuen 2014an. Xxxtentacion oso famatua izan zen « Soundcloud rapa », rapa eta emo rapa egiteagatik.Hil ondoren arrakasta izan zuen SAD abestiarekin.

## Bizitza 
Onfroy 1998ko urtarrilaren 23an jaio zen Plantation herrian, Ameriketako Estatu Batuetako Floridako estatuan. Onfroy bere amona Tiffany Rodesekin hazi zen, amak semearen beharretarako aski dirurik ez zuela eta. Onfroyek musikarenganako interesa hasi zen, izebak eskolako abesbatzara eta gero elizako abesbatzara joateko konbentzitu zionean. Laster abesbatzatik kanporatu zuten. Onfroy Nu Metal, Hard Rock eta Rap entzuten hasi zen, eta piano eta gitarra ikasten hasi zen.

#### Heriotza 
2018ko ekainaren 18an, Onfroy motozikleta kontzesionario batetik irten zen, Deerfield Beachen. Bi erasotzaile SUV ilun batetik atera ziren, eta tiroka hasi zitzaizkion, itxurazko lapurreta batean. Erasotzaileak XXXTentacionen autotik Louis Vuitton markako poltsa bat lapurtu zuten.

## Sariak eta sarietarako izendapenak 
## Diskografia 
#### Estudioko albumak 
* 2017: *17*
* 2018: *?*

#### Komerzial mixtapes-ak 
* 2017: *Revenge*

## Erreferentziak
Grenadako inbasioa

**Grenadako estatubatuar inbasioa** -  ("premiazko amorru bizia") kodea zuen operazioa - 1983ko urriaren 25etik 29ra Estatu Batuen eta Grenada nahiz Kubaren artean izandako gatazkari ematen zaion izena da. Estatubatuarrek estatu-kolpe bat babestu zuten Hudson Austin boteretik kentzeko.

1974an Grenadak independentzia lortu zuen Commonwealthen baitan jarraituz, eta 1979an, ezegonkortasun politikoaren ondorioz, Maurice Bishop buruzagi ezkertiarrak lortu zuen boterea. Barbadosek, Dominikak eta Estatu Batuek ez zuten begi onez ikusi Bishopen sozialismoa eta Kubarekin zuen kooperazioa eta aldarrikaturiko *Herri Gobernu Iraultzailea*. New Jewel boterean zegoen alderdi politikoaren fakzio komunistak, Bernard Coardrekin leiala zenak, estatu kolpea eman zuen, eta Bishop hilarazi zuten 1983ko urriaren 19an. Sei egun geroago, Estatu Batuetako eta Karibe itsasoko beste sei herrialdeetako armadek Grenada inbaditu zuten, "Premiazko amorru bizia" zeritzon operazioan. Han, iraultzaren liderrak eta Kubako aholkulariak preso hartu zituzten. Gatazkak bost egun baino ez zuen iraun.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pwllgwaun

'*** edota **Pwll-Gwaun*', Galesko udalerri txiki eta Pontypridd udalerriko auzune bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.

## Kanpo estekak
Trallwn

**Trallwn**, , Galesko Pontypridd udalerriaren barruti bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.

## Kanpo estekak
Camilo Sesto

**Camilo Blanes Cortés**, izen artistikoz **Camilo Sesto** (Alcoi, Alacanteko probintzia, 1946ko irailaren 16a - Madril, 2019ko irailaren 8a), espainiar abeslari eta musikagile bat izan zen.

## Diskografia 
### Taldeak 
* **1964:** *Los Dayson*
* **1966:** *Los Botines*

### Diskoak 
* **1970:** *Llegará el verano/Sin dirección*
* **1971:** *Algo de mí*
* **1972:** *Sólo un hombre*
* **1973:** *Algo más*
* **1974:** *Camilo*
* **1975:** *Amor libre*
* **1975:** *Jesucristo Superstar *
* **1976:** *Memorias *
* **1976:** *Look in the eye*
* **1977:** *Rasgos*
* **1977:** *Entre amigos*
* **1978:** *Sentimientos*
* **1979:** *Horas de amor*
* **1980:** *Amaneciendo*
* **1981:** *Más y más*
* **1982:** *Camilo* (ingelesez)*
* **1983:** *Con ganas*
* **1984:** *Amanecer/84*
* **1985:** *Tuyo*
* **1986:** *Agenda de baile*
* **1991:** *A voluntad del cielo*
* **1992:** *Huracán de amor*
* **1994:** *Amor sin vértigo*
* **2000:** *El Fantasma de la Ópera*
* **2002:** *Alma* (Isabel Pattonekin)
* **2003:** *Alma (Segunda edición)* (Andrea Bronstonekin)
* **2006:** *Camilo Sesto canta a Bujalance*
* **2010:** *Todo de mí* (zuzenekoa)

### Bildumak 
* **1982:** *Muy personal*
* **1997:** *Camilo Superstar*
* **2004:** *Camilo Sesto Nº 1*
* **2005:** *Jesucristo Superstar * (30. Urteurrena)
* **2016:** *Camilo70 * (álbum recopilatorio, 70 años de Camilo Sesto)
* **2018:** *Camilo Sinfonico*
* **2022:** *Camilo Forever*
* **2025:** *Camilo Love Sound Typhoon (Osaka '85 en concierto)''
Superkumulu

[thumb|250px|[Esne Bidea|Esne Bidetik hurbilen dauden superkumuluen eta huts-guneen mapa.]]
**Superkumulua** filamentuen bidez lotuta dauden galaxia, galaxia-kumulu eta galaxia-talde txikiagoz osatutako talde erraldoia da. Esne Bidea Talde Lokala izeneko galaxia-taldean dago eta hau, berriz, Laniakea izeneko superkumuluan. Unibertso behagarrian dauden superkumulu-kopurua hamar milioitan zenbatetsi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tonypandy

'''''', Galesko udalerri eta komunitate bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian. Rhondda Cynon Taf konderriko hiriburu administratiboa da.

## Kanpo estekak
Julian Buztintza

**Julian Luis Bustintza Ubiritxaga** (Bilbo, 1827ko abuztuaren 1a - Rosario, 1888ko ekainaren 12a) Argentinan lur-neurtzaile eta politikari ezaguna izan zen.

## Biografia 
Bilbon jaioa, 1854an Argentinara emigratu zuen. Rosarion kokatu zen eta lur-neurtzaile bezala lan egin zuen. Aktibitate horretan prestigio handia lortu zuen; hau ikusteko datu bat emango dugu: “Bustintzako kana” luzera neurtzeko neurria onartu zen. Besteak beste, kana hauek ezagutzen ziren:
* Buztintzako kana: 0.84868 m
* Gaztelako kana: 0,836 m
* Argentinako kana: 0,866 m
* Rosarioko kana: 0,862 m

Urte haietan Rosariotik Cordobarako Ferrocarril Central Argentinoren trenbidea egiteko lurren neurriak hartu ziren, ondoren desjabetzeak egiteko. Helburu horrekin Bustintzak txosten sakona prestatu zuen.

Politikan, 1860an Rosarioko ordezko zinegotzi bezala aukeratu zuten. Urte haietan hiriak 10.000 biztanle inguru zituen bakarrik.

1868an Clodomira Larrechearekin ezkondu zen. Familia hau ere jatorri euskalduna zuen eta prestigio handia zeren eta Clodomira Pedro Tomás de Larrechearen (1776-1858) alaba baitzen, Santa Fe probintziako behin-behineko gobernadorea izan zena. Seme-alabarik ez zuten izan.

Bustintzak dirua egin zuen eta horri esker kolonizatzeko lurrak erosi zituen. Horrela, kolonia batzuk sortu zituen: Bustinza (1874) eta Santa Teresa (gaur egun Totoras barrutia) (1875). Geroago beste bi sortu zituen: Clodomira (1879), bere burua Pujato zena, eta Piamonte (1886). Baina 1870. hamarkadan krisialdi gogorra sortu zen eta horrek arazo ekonomikoak eragin zizkion.

1888ko ekainaren 12an hil zen. Haren gorpuzkinak Rosarioko El Salvador hilerrian daude. Bere ondare guztia emaztearentzat izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baión jauregia

**Baión jauregia** (galizieraz *Pazo Baión*) Espainiako Pontevedrako probintziako Vilanova de Arousako udalerriko Baión parrokian dagoen jauregi bat da, Galizia autonomia erkidegoan. Jabegoa mahastiez eta izen ematen dion jauregiaz, abeltzaintzarako eraikin batez eta biltegiaz osatua dago.

1928an Adolfo Fojo Silva galiziar indianoak eraiki zuen.

Jauregiak Laureano Oubiña droga-trafikatzailearen jabetzakoa izateagatik ospea bereganatu zuen, eta droga-trafikoaren aurkako borrokaren ikur bilakatu zen. Gaur egun Albereiko kondeen jabetzakoa da.

## Kanpo estekak 
* Pazo Baion upategiaren webgunea
Pride & Prejudice (2005eko filma)

***Pride & Prejudice*** (euskaraz: *Harrotasuna eta aurrejuzguak*) 2005eko britainiar film erromatikoa da, Joe Wright zinemagileak zuzendutakoa. Jane Austenek 1813ean idatzitako *Harrotasuna eta aurrejuzkuak* eleberriaren egokitzapena da. Keira Knightley (Elizabeth Bennet) eta Matthew Macfadyen (Mr Darcy) izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua 
Filma XVIII. mendearen amaieran dago girotua, Ingalaterrako herri batean. Bennet andreak obsesio bakarra du: bere bost alabak ongi ezkontzea. Bingley jauna, ezkongabe aberatsa, eta haren lagun sofistikatuak, hurbileko etxandi batera etorriko dira uda pasatzera. Horren berri izan orduko, Benet ahizpak gogoberotuko dira senargaia aurkitzeko itxaropenarekin. Ongietorri dantzaldian, Elizabeth Bennetek Darcy jauna ezagutuko du. Baina, itxura onekoa eta dotorea izateaz gainera, hantuste eta harroputza irudituko zaio Elizabethi.

## Aktoreak 
* Keira Knightley (Elizabeth Bennet)
* Matthew Macfadyen (Fitzwilliam Darcy)
* Rosamund Pike (Jane Bennet)
* Jena Malone (Lydia Bennet)
* Carey Mulligan (Catherine "Kitty" Bennet)
* Talulah Riley (Mary Bennet)
* Donald Sutherland (Bennet jauna)
* Brenda Blethyn (Bennet andrea)
* Claudie Blakley (Charlotte Lucas)
* Simon Woods (Charles Bingley)
* Kelly Reilly (Caroline Bingley)
* Rupert Friend (George Wickham)
* Tom Hollander (William Collins)
* Judi Dench (Lady Catherine de Bourgh)
* Rosamund Stephen (Anne de Bourgh)
* Cornelius Booth (Fitzwilliam koronela)
* Penelope Wilton (Gardiner andrea)
* Peter Wight (Gardiner andrea)
* Meg Wynn Owen (Reynolds andrea)
* Tamzin Merchant (Georgiana Darcy)
* Sinead Matthews (Betsy)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
John Bonham

**John Henry Bonham** (Redditch, Worcestershire, 1948ko maiatzaren 31 – Clewer, Berkshire, 1980ko irailaren 25a) ingeles rock musikari eta bateria-jolea izan zen, Led Zeppelin taldearen kidea.
## Diskografia 
* *Led Zeppelin*, 1969
* *Led Zeppelin II*, 1969
* *Led Zeppelin III*, 1970
* *Led Zeppelin IV, 1971
* *Houses of the Holy*, 1973
* *Physical Graffiti*, 1975
* *Presence*, 1976
* *In Through the Out Door'', 1979

thumb|John Bonhamen hilobia