María Luisa Ponte

**Maria Luisa Ponte Mancini** (Medina de Rioseco, Valladolid, 1918ko ekainaren 21a - Aranjuez, Madril, 1996ko maiatzaren 2a) valladolidtar aktorea izan zen eta hainbat pelikula, antzezlan eta telesailetan parte hartu zuen.

## Bizitza 
Enrique Ponte eta Haydée Mancini Puggi aktoreen alaba zian zen. Antzerki bira betean jaio zen, eta sei hilabete besterik ez zituela igo zen lehen aldiz oholtza gainera. Profesionalki hamalau urte zituenetik jardun zuen interpretazioan, eta, aurrerantzean, antzerkian jardun zuen batez ere, aitaren konpainian sartuta eta *La malquerida*, *Casa de muñecas* edo *Ni al amor*, *ni al mar* muntaietan parte hartuta. Gerra Zibilak Asturiasko Pola de Siero herrian lan egiten harrapatu zuen, non bere ekipajea desagertu egin zen.

Egin zituen beste obra batzuk hauexek izan ziren: *A View from the Bridge* (1958), Arthur Millerrena; *Don Juan Tenorio* (1953), José Zorrillarena; *El bello indiferente* (1953), Jean Cocteaurena; *The Gag* (1954), Alfonso Sastrerena, *The Mousetrap* (1954), Agatha Christierena;  *El caso del señor vestido de violeta* (1954), Miguel Mihurarena; *Measure for Measure* (1955), Shakespearerena; *La guerra empieza en Cuba* (1955), Víctor Ruiz Iriarterena; *El anzuelo de* *Fenisa* (1961), Lope de Vegarena;  *Only God Can Judge Me* (1969), Emilio Romerorena; *Numancia*, Cervantesena, Miguel Narrosek zuzendua; *El rufio Castrucho*, Lope de Vegarena eta *Un enemigo del pueblo* Henrik Ibsenena.

Aurrekoez gain, *Eight Women*, Robert Thomasena; *They were all my children* (1963), Arthur Millerrena; *The Night of the Iguana* (1964), Tennessee Williams-ena, *La tercera palabra*, Alejandro Casonarena; *Caligula*, Albert Camusena; *Luces de bohemia*, Valle Inclánena; *Maribel y la extraña familia*, Miguel Mihurarena; *Las arrecogías del beaterio de Santa María Egipciaca* (1977), José Martín Memories-ena;  *The Father* (1978), August Strindbergena;  *Las bicicletas son para el verano* (1982), Fernando Fernán Gómez-ena  eta *Bajarse al moro*, José Luis Alonso de Santosena.

Bere ahots indartsuak, bere indar eta izaerak, interprete herrikoi eta ezagun egin zuten. Bere lehen filma 1952koa izan zen eta hurrengo hiru hamarkadetan zehar banaketa zinematografikoen aktore nabarmenetako bat bezala finkatu zen. Askotan, bere pertsonaiek emakume mingostu, hipokrita edo antipatikoaren estereotipoari erantzuten zioten. Bere ibilbide luzean, Espainiako zinemako film handiak egin zituen, hala nola Marco Ferreriren *El pisito* eta *El cochecito*; Pedro Lazagaren *La ciudad no es para mí*; Luis García Berlangaren *El verdugo*; Fernando Fernán Gómezen *El extraño viaje* eta *El viaje a ninguna parte*; Manuel Gutiérrez Aragónen *Camada negra* edo Mario Camusen *La Colmena*.

Telebistan ere ibilbide oparoa izan zuen, *Fortunata y Jacinta*, *Farmacia de guardia* eta *La Regenta* lanetan parte hartu zuen.

Hil baino pixka bat lehenagora arte eutsi zion bere jardun profesionalari, eta 1995eko urtarrilean jaso zuen Goya saria bere azken filmarengatik.

Alaba bat izan zuen Jose Luis Lopez de Rueda aktorearen alarguna izan aurretik. Gero Agustin Gonzalez aktorearekin bat egin zuen sentimentalki 1954 eta 1986 artean.

1996ko maiatzaren 2ko goizean hil zen, Aranjuezen, Madrilen, non aurreko urtetik bere lanbidetik erabat erretiratuta eta Madrilgo gau-munduan bere eguneroko esparrua izan zenetik aldenduta bizi zen. Bat-bateko bihotz-geldialdi baten ostean hil zen, El Real Deleite izeneko zahar etxeko bere logelan. 77 urte zituen. Valladolid probintziako Medina de Ríosecoko hilerrian daude bere gorpuzkiak.

## Sariak eta hautagaitzak 
**"Goya" Akademiaren Urteko Sariak**

**ACE sariak (New York)**

**Beste batzuk**

* Ikuskizunaren Sindikatu Nazionalaren Saria *Ensayo general para la muerte* (1962) lanarengatik.
* María Guerrero saria L*as bicicletas son para el verano* lanarengatik (1982)
* Zinematografia Sari Nazionala (1992)

## Filmografia 
## Telebista 
## Antzerkia (hautaketa) 
* Aldo de Benedettiren *Usted no es mi marido* (1941),  Nini Montiam, Luis Garcia Ortega, Felix Dafauce eta Carmen Lopez Lagarrekin.
* H. Vere Steapode eta Ivan Noeren *El conde de Rochester* (1941), Nini Montiam, Felix Dafauce, Carmen Lopez Lagar eta Luis Garcia Ortegarekin.
* Antonio Casas Bricioren *Tú, gitano y yo, gitana* (1941), Nini Montiam, Carola Fernán Gómez, Esperanza Grases, Gabriel Llopart, Luis García Ortegarekin.
* Alejandro Dumasen *La dama de las camelias* (1941), Niní Montiám, Luis Garcia Ortega, Gabriel Llopart, Felix Dafauce eta Carola Fernan Gómezekin.
* Serafín Álvarez Quintero eta Joaquín Álvarez Quinteroren *Nidos sin pájaros* (1944), Amparo Martí, Francisco Pierrá eta Julio Gorosteguirekin.
* Leandro Navarroren *Una mujer elegante* (1944), Francisco Pierrá, Amparo Martí, Enrique Tejedor eta María Luisa Tejedorrekin.
* Serafín Álvarez Quintero eta Joaquín Álvarez Quinteroren *Mariquilla Terremoto* (1944), Fernando Granada, Tina Gascó, Alberto Solá, Manuel Alexandre eta Ana María Moralesekin.
* Leandro Navarro eta Miguel de la Cuestaren *Lo que nunca fue mío* (1946), Nini Montiam, Emilio Espinosa eta María Bruque-rekin.
* Enrique Jardiel Poncelaren *Blanca por fuera y rosa por dentro* (1946), Mari Paz Molinero, Eduardo Hernández, Ana Farra etaEmilio Menéndezekin.
* Antonio Casas Bricioren *Angustias, la faraona*   (1946), Niní Montiám, Maruja Recio, Maria Bruque eta Domingo Rivasekin.
* Carlos Llopisen *Nosotros, ellas y el duende* (1947), Manolo Gómez Bur, Guadalupe Muñoz Sampedro eta Luis Peñarekin.
* Elisabeth Mulderren *Casa Fontana* (1948), Ana Maria Noé eta Vicente Solerrekin.
* Gregorio Martinez Sierraren *El corazón ciego* (1948), Catalina Bárcena eta Jose Cresporekin.
* Philip Westers eta Falkland L. Garyren *Madame Tic-Tac* (1952), Vicente Soler, Carlos Muñoz, Carme Contreras Verdiales eta Julieta Solanorekin.
* Sidney Kingsleyren Brigada *21* (1952), , Vicente Soler, Asunción Sancho, Julieta Solano, Antonio Gandía, Carlos Muñoz eta Luis Torrecillarekin.
* Bayard Veillerren *Mary Duganen prozesua* (1952), Antonio Gandia, Julieta Solano, Carlos Muñoz, Vicente Soler eta Asunción Sancho aktoreekin.
* José Zorrillaren *Don Juan Tenorio* (1952), Vicente Soler, Julieta Solano, Antonio Gandía eta Carmen Contrerasekin.
* Jean Anouilhen *El viajero sin equipaje* (1953), Carlos Lemos (aktorea), Candida Losada eta Amparo Soler Leal.
* Francisco Bonmatiren *El rival de sí mismo* (1953), Amparo Soler Leal, Carlos Lemos (aktorea), Carlos Muñoz eta Candida Losadarekin.
* Alfonso Pasoren *No se dice adiós, sino hasta luego* (1953),  Tomas Blanco, Laura Alcoriza eta Zoe Ducósekin.
* F. Gonzalez Allerren *Menta*,(1953), Zoe Ducós eta Ricardo Hurtadorekin.
* Martín Valeren *Bajo el huracán* (1953), Carlos Lemos, Candida Losada, Amparo Soler Leal, Magda Roger eta Carlos Muñoz aktoreekin.
* Jean Cocteauren *El bello indiferente* (1953), Ricardo Hurtadorekin.
* José Zorrillaren *Don Juan Tenorio* (1953),  Carlos Lemos (aktorea), Amparo Soler Leal, Cándida Losada, Carlos Muñoz eta María Banquer aktoreekin.
* Miguel Mihuraren El señor vestido de violeta (1954), Fernando Fernán-Gómez, Fernando Guillen, Mercedes Muñoz Sampedro, Manuel Alexandre, Agustín González, Joaquín Roa, Rafael Bardem eta Antonio Ozoresekin.
* Alfonso Sastreren *La mordaza* (1954), Rafael Bardem, Fernando Guillen, Antonio Prieto, Felix Navarro eta Agustin Gonzalezekin.
* Victor Ruiz Iriarteren *Usted no es peligrosa* (1954), Isabel Garces, Irene Caba Alba, Rafaela Aparicio, Irene Gutierrez Caba, Antonio Casas eta Erasmo Pascualekin.
* Agatha Christieren *La ratonera* (1954), Mariano Azaña, Irene Caba Alba, Irene Gutierrez Caba, Julia Gutierrez Caba eta Antonio Casasekin.
* Vittorio Calvinoren *La torre sobre el gallinero* (1954), Fernando Fernán-Gómez, Rafael Bardem, Mercedes Muñoz Sampedro, Fernando Guillen, Joaquín Roa, Pilar Laguna, Luis Varela, Manuel Collado eta Fernando la Rivarekin.
* Miguel Mihuraren *Tres sombreros de copa* (1954), Mercedes Muñoz Sampedro, Pablo Garsaball, Luisita España eta Alejandro Maximino.
* José Antonio Gimvarez-Arnauren *Klase bakarra* (1955), José Bodalo, Carlos Mendi, Ana de Leyva, José Luis Heredia, Manuel Arbó, Miguel Ángel, Félix Dafauce eta Luisita España.
* Victor Ruiz Iriarteren *La guerra empieza en Cuba* (1955), Tina Gascó, Miguel Angel, Luisa Rodrigo, Gracita Morales eta Carlos Mendirekin.
* William Shakespeareren *La comedia de las equivocaciones* (1956), Nuria Torray, Agustín González, Maruja Recio, José María Prada eta Fernando Cebrián aktoreekin.
* Fernando de Rojasen *La Celestina* (1956), Maria Jesus Valdes eta Jose Francorekin.
* Agatha Christieren *Testigo de cargo* (1956), Candida Losada, Angel de la Fuente eta Antonio Armetekin.
* Ivan Noe eta Pierrette Caillolen *El crimen paga* (1957), Ricardo Alpuente, Mercedes Pineda, María Luisa Moneró, Agustin Gonzalez eta Luis Ordunarekin.
* Michel Dududen *El fantasma* (1957), Luis Orduna, Ricardo Alpuente, Agustin Gonzalez, Victoria Rodriguez eta María Luisa Monerórekin.
* Miguel Mihuraren *Carlota* (1957), Julia Gutierrez Caba, Agustin Gonzalez, Isabel Garces, Antonio Armet, Consuelo Company eta Rafael Navarrorekin.
* Pedro Muñoz Secaren *La venganza de Don Mendo* (1958), Jose Luis Ozores, Rosita Yarza, Manuel Alexandre, Valeriano Andres, Agustin Gonzalez, Fernando Delgado, Mariano Ozores Frantsesa, Felix Navarro eta Tota Albarekin.
* Arthur Millerren *Panorama* desde el puente (1958), Vicente Haro, Pedro López Lagar eta Julio Sanjuanekin.
* Monteagudo y Aizpururen *Jaque de reina* (1958), Tina Gascó, José Bodalo, José Vilar, Maruja Orellana eta Luis Torrecillarekin.
* Coletteren *Gigi* (1959), Nuria Espert, Milagros Leal, Juanjo Menendez, Antonio Gandía eta Carmen Carbonell aktoreekin.
* Miguel Mihuraren *Maribel y la extraña familia* (1959), Maritza Caballero, Paco Muñoz, Maria Basso, Julia Trujillo, Gregorio Alonso, Erasmo Pascual, Julia Caba Alba eta Laly Soldevila aktoreekin.
* Miguel Mihuraren *Maribel y la extraña familia* (1960), Enrique Vivó, María Antonia Palmer, Fernando Ulloa, Mari Carmen Yepes, Josefina Tapias eta Rafael Calvorekin.
* Robert Thomasen *Ocho mujeres* (1961), Candida Losada, Ana Maria Vidal, Maria Frantsesa, Paula Martelen ordez Julita Martinez, Consuelo Company, Mercedes Barranco, Tota Alba Amparo Gomez Ramosek ordezkatua.
* Lope de Vegaren *El anzuelo de Fenisa* (1961), Carmen Bernardos, Antonio Ferrandis, Jose Maria Seoane, Lola Cardona, Manuel Andres, Jose Vivó eta Jose Maria Pradarekin.
* Pedro Antonio de Alarcónen *El capitán Veneno* (1963), Fernando Fernán Gómez, Gemma Cuervo, Agustín González, Julia Caba Alba eta Joaquín Roa aktoreekin.
* Arthur Millerren *Todos eran mis hijos* (1963), Berta Riaza, Ricardo Lucia, Luis Prendes eta Felix Navarrorekin.
* Lope de Vegaren *Los melindres de Belisa* (1963), Ricardo Lucia, Berta Riaza, Julieta Serrano eta Antonio Medina aktoreekin.
* Angel Escarzagaren *Una estatua para las palomas* (1964), Carlos Lemos, Fernando Guillen, Lola Herrera, Francisco Merino eta Antonio Pineda aktoreekin.
* André Roussinen *La Vidente* (1965), Guadalupe Muñoz Sampedrok Rosario García Ortega ordezkatu zuelarik.
* Lope de Vegaren *El rufián castrucho* (1968), Agustin Gonzalez, Jose Luis Pellicena, Julieta Serrano, Ana Belén eta Berta Riazarekin.
* André Roussin-en *Los huevos del avestruz* (1968), José Bodalo, Enric Arredondo, Eugenia Zuffoli, Ramón Corroto eta Mimí Muñozekin.
* André Roussin-en *Los huevo del avestruz* (1969), Pedro Valentín, Luis Prendes, Mimí Muñoz eta Eugenia Zuffoli-rekin.
* Albert Camusen *El malexperto* (1969), Alicia Hermida, Fernando Guillen eta Gemma Cuervorekin.
* Antonio Galaren *Las cítaras colgadas de los árboles* (1974/1975), Nuria Torray, Silvia Tortosa, Héctor Alterio, Rafael Arcos, Walter Vidarte, Antonio Vico Rodríguez eta Marisa Lahoz aktoreekin.
* August Strindbergen *El padre* (1978).

## Erreferentziak 
## Kanpo  estekak 
* Oroitzapenaren protagonistak: María Luisa Ponte (TVE)
** Beste kopia bat.
* TVEko dokumental biografikoa: 1; 2; 3; 4.
* *Maria Luisa Ponte aktorea galdu du eszenak*. El Mundo (1996/05/03)
* Obituarioa El Paisen (1996/05/03)
* *Tragediaren* putza. El País. Ángel Fernández-Santos (1996 / 05 / 03)
*