Pierre-Jules Mêne

**Pierre-Jules Mêne** (1810eko martxoaren 25a &#x2013; 1879ko maiatzaren 20a) frantziar eskultore eta *animalierra* izan zen. XIX. mendeko animalia-eskulturaren aitzindarietako bat bezala hartzen da.

## Biografia 
Mêne 1810eko martxoaren 25ean jaio zen Parisen, Frantzian. Nerabezaroan bere aitarentzat lan egin zuen, metal-tornularia baitzen. 1837rako brontzezko eskulturak bere galdategian egiten ari zen.  

## Karrera 
eskuinera|thumb|240x240px|Pierre-Jules Mêneren *Saria* (1851) — jatorri ezezaguneko burdinazko bertsioa
Mênek animalien eskultura ugari egin zituen, batez ere etxeko animalienak, besteak beste, Bigarren Inperioan modan zeuden zaldiak, behiak eta zezenak, ardiak eta ahuntzak. Frantziako *animalien* eskolako kide izan zen, eta bertan zeuden Rosa Bonheur, Paul-Edouard Delabrierre, Pierre Louis Rouillard, Antoine-Louis Barye, bere seme Alfred, suhia Auguste Caïn eta François Pompon.

Bere lana Ernest Gambartek erakutsi zuen lehen aldiz Londresen 1849an. Mêne brontzezko irudi txikietan espezializatu zen, eta horrek azaltzen du zergatik ez dagoen bere lanik estatua publiko gisa. Bere lana arrakasta handia izan zuen burges klasean, eta eskultura bakoitzaren edizio asko egin ziren, askotan etxe partikularrak apaintzeko. Lan hauen kalitatea altua da, Baryerenaren parekoa. Mênek arrakasta eta ospea izan zituen bere garaikideek baino. Bere garaiko argizari galduaren galdaketa *aditua* izan zela uste da. Argizari galduaren galdaketa metodoari batzuetan *cire perdue* metodoa deitzen zaio. 

### Kopiak, faltsutzeak eta erreprodukzioak 
Mêne hain emankorra izan zenez eta bere lanen hainbeste edizio egin zirenez, batzuetan bere lana gutxietsi egiten da egungo merkatuan, eta bere lanen faltsutzeak eta erreprodukzioak ugariak dira. Hala ere, bere bizitzan zehar egindako jatorrizko piezek prezio onak izaten jarraitzen dute enkantean. Errusiako galdategiek Mêneren lana kopiatu izana ezaguna da. Molde hauek plaka txiki baten itxuragatik ezagut daitezke, zirilikoz idatzita, gehienetan eskulturaren oinarriaren azpialdean aurkitzen dena. 

Mène 1879an hil ondoren, Susse Freres galdategiak bere modeloak erreproduzitzeko eskubideak eskuratu zituen eta hil osteko frogak ekoiztu zituen "Susse foundeur éditeur, Paris" markarekin. 

## Heriotza eta ondarea 
Mêne 1879ko maiatzaren 20an hil zen Parisen, Frantzian. Garai guztietako animalien eskultore onenetako bat bezala gogoratzen da, eta zalantzarik gabe emankorrena.

## Oharrak 
Ez dago Mêneren argazki edo erretratu ezagunik.

## Argazkiak 

Fitxategi:Mene-1.jpg|alt=Miniature bronze of horses by Mêne, c. 1850| Mêne-ren zaldien brontzezko miniatura, 1850 inguruan
Fitxategi:Mene-6.jpg|alt=P. J. Mêne signature| P. J. Mêne sinadura
Fitxategi:Mene-5.jpg|alt=Underside of an antique bronze by Mêne, c. 1850. Note the hand-cut bronze square nuts that were used during the mid-to-late 19th century.| Mêne-ren brontzezko antzinako pieza baten azpialdea, 1850. urte inguruan. XIX. mendearen erdialdean eta amaieran erabilitako eskuz moztutako brontzezko azkoin karratuak ikusi.

## Bibliografia 
* Michel Poletti eta Alain Richarme-k egindako *Pierre-Jules Mêne-ren katalogo arrazoitua* (Paris, 1998). 240 modeloko katalogoak, 1838tik 1933ra bitarteko edizioen historiarekin; biografia; bizitzaren eta lanaren testuingurua Bigarren Inperioko Parisen (frantsesez).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pierre Jules Meneren brontzezko eskultura