open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Winfred Yavi

**Winfred Mutile Yavi** (Kenya, 1999ko abenduaren 31) kenyar jatorriko bahraindar atleta bat da, oztopo lasterketan lehiatzen dena bereziki, baina krosak ere egiten ditu.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen 3.000 m oztopo lasterketan. 2023ko Munduko Atletismo Txapelketan urrezko domina bat irabazi zuen, proba berean. 2025ean Tokion jokaturiko munduko txapelketan bigarren egin zuen.

Euskal Herrian, Juan Muguerza Nazioarteko Krosa irabazi zuen 2026an.

## Biografia 
250px|thumb|Winfred Yavi Berlinen jokaturiko oztopo lasterketa batean, 2019an.
Winfred Yavi Kenyan jaio zen eta 15 urte zituela Bahraingo naziotasuna hartu zuen. 17 urte zituela Munduko txapelketan aritu zen lehenengoz eta 3.000 metro oztopo lasterketan zortzigarren egin zuen.

2019an Asiako txapelduna izan zen 5.000 m eta 3.000 m oztopoetan eta brontzezko domina lortu zuen 1.500 m-takoan.

2022an 9 minututik jaistea lortu zuen 3.000 m oztopotan, 8:58.71 denbora eginez. 2003an Munduko txapelduna izan zen eta Asiako txapelketan urrezko bi domina berri eskuratu zituen. Diamond League irabaztea ere lortu zuen.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan txapeldun olinpikoa izatea lortu zuen.

## Nazioarteko palmaresa 
## Markak 
* 1.500 m – 4:05.54 (Nairobi, Kenya, 2022)
* 3.000 m – 9:10.5h (Embu, Kenya, 2016)
** 3.000 m indoor  – 8:39.64 (Val-de-Reuil, Frantzia, 2020)
* 2.000 m oztopoak – 5:56.83 (Berlin, Alemania, 2019)
** 2.000 m oztopoak indoor – 5:45.09 (Liévin,Frantzia, 2021)
* 3.000 m oztopoak – 8:44.39 (Erroma, Italia, 2024)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Isimud

**Isimud** (**Isimu**, ,  ere deitua) antzinako Mesopotamiako jainko mezulari bat izan zen, bi aurpegi izateagatik ezaguna zena. Enki jainkoaren mezularia eta ministroa zen. Eskuarki bi aurpegiekin irudikatzen zuten, kontrako aldeetara begira. Enki eta Ninhursag mitoaren arabera, Enkik bere alaba ederrekin harremanik izan dezakeen galdetzen dionean, Ninsarrekin, gero Ninkurrarekin eta gero Utturekin harremanak izatea aholkatu zion, eta horietako bakoitza ontzi batean ikustera eramaten zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jessica Hull

**Jessica Hull** (Wollongong, Australia, 1996ko urriaren 22a) Australiako kirolaria da eta atletismoan lehiatzen da.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, 1500 metroko proban zilarrezko domina lortuz. 2023ko Munduko Txapelketan brontzezko domina bat irabazi zuen, errelebo proba mistoan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna Cockrell

**Anna Cockrell** (San Ramon, Ameriketako Estatu Batuak,  1997ko abuztuaren 28a) atletismoan lehiatzen den estatubatuar kirolaria da, hesien lasterketetan aditua.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, 2020. eta 2024. urteetan, eta zilarrezko domina bat lortu zuen Parisen, 2024an, 400 m hesiko proban.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Faith Cherotich

**Faith Cherotich** (Kenya, 2004ko uztailaren 13a) atletismoan lehiatzen den kenyar kirolaria da, oztopo-lasterketetan aditua.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen 3.000 m oztopoko proban.

Brontzezko domina bat lortu zuen 2023ko Munduko Atletismo Txapelketan, proba berean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Promesa (telesaila)

***La Promesa*** espainiar soap opera da, Bambú Produccionesek La 1rako sortua.

## Sinopsia 
Kordoba, 1913. Mundu osoa amildegiaren ertzean dago, baina gatazketatik isolatutako lekuak daude. La Promesa jauregia horietako bat da, Los Pedroches eskualdean kokaturik, Lujaneko markesen jabetzakoa, herrialdeko lurjabe handienetako bat.

Egun horretan jauregia galaz jantzi zen Tomas oinordekoaren ezkontza ospatzeko. Gonbita amaitu ondoren, aireplano bat agertzeak guztien arreta erakartzen du. Manuelek pilotatzen du, markesen semeak. Bat-batean, aparatuak altuera galtzen du, lurra jo arte. Manuel sugarrek kontsumitzeko zorian dago, baina norbaitek salbatzea lortzen du: Janak.

Markes jaunak diru-sari bat eskaintzen dio, baina berak jauregian bakarrik nahi du lana, eta arrazoi argi bat du: duela hamabost urte eraildako amari justizia egitea eta jaioberria zenean bahitutako anaia non zegoen ikertzea. Eta daukan pista bakarra Lujango markesekin lotuta dago. Mendekua hartzeko unea iritsi da. Elementu bakarra zeukan buruan: Manuel, markesen semea... eta maitemintzea espero zuen azken pertsona. Maitasunak baretu al dezake mendeku egarria? Ahaztu ditzakezu zure bizitza hondoratu dutenak? Zure amaren hiltzaileak? Zure anaia desagerrarazi zutenak?

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antu (jainkosa)

**Antu** () edo **Antum** Mesopotamiako jainkosa izan zen, Anu zeruko jainkoaren emazte edo emakumezko baliokidea zena. Uste denez, Ki jainkosaren izenetako bat izan zen, An edo Anuren lehen ezkontidea, baina beste teoria batzuen arabera, Nammuren pertsonaia bera zen, hala balitz, Enkiren ama izango zen. Anekin batera, jainko edo erdijainko ziren Anunnaki, behe jainko ziren Igigi eta behe jainko ziren Utukki sortu zituzten.

Gizakien sorkuntzan ere parte hartu zuen, jainkoetako baten odolarekin nahastutako buztina moldatuz, Enkirekin batera, akadtar olerkietan, *Enuma Elish* edota *Atrahasis* bezala, eta baita Ur III.en garaikoa zen *Ziusudra* sumertarrean ere,  kontatzen zutenez. Gero, denborarekin, Akadian eta gero Babilonian, garrantzia galduz joan zen, eta kultuan Ixtar edo Inannak ordezkatu zuen, itxuraz bere alaba zenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Moderna

***La Moderna*** espainiar soap opera da, Boomerang TVek La 1rako sortua. Luisa Carnésen 1934ko *Tea Rooms. Mujeres obreras* liburua egokitzen du.

## Sinopsia 
1930ean, Madrilgo Puerta del Soldik oso gertu dagoen La Moderna te-etxea, hiriburuko erdigunean dagoen areto bikaina da. Matilde bere ama Rosario eta hiru anai-arrebekin bizi da, eta aretora iristen da lan bila. Iritsitakoan, Íñigorekin egingo du topo, iraganeko maitasun zahar batekin, orain hiriko enpresari boteretsu baten, Don Jaimeren, eskuineko eskua dena.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alysha Newman

**Alysha Newman** (Londres, 1994ko ekainaren 29a) atletismoan lehiatzen den kanadar kirolaria da.

Udako hiru Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, 2016. eta 2024. urteen artean, eta brontzezko domina bat eskuratu zuen Parisen, 2024an, pertika jauziko proban.

Kirol Zientziak ikasi zituen Miamiko Unibertsitatean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Géminis, venganza de amor

***Géminis, venganza de amor*** espainiar soap opera da, La 1rako sortua. *La dama de rosa* venezuelar telenobela egokitzen du.

## Sinopsia 
1997an, Daniel urteak gezurrezko, damuzko eta erruzko mordo batean harrapatuta daramatzan enpresaburu gazte bat da, maite ez duen baina erantzule sentitzen den emakume baten ondoan. Egoera desesperatu horretan, mutilak Clara ezagutuko du, neska alai, oldartsu eta grinatsua. Clara guztiz desberdina da Danielek ezagututako emakume guztien aldean, eta agian horregatik maiteminduko da berarekin ikusi bezain laster. Hasiera batean, emakume gazteak enpresaburua azalekoa eta harroputza dela pentsatuko du, baina laster konturatuko da irudi horren atzean gizon bero eta oso ulerkor bat ezkutatzen dela, eta bere xarmei amore emango diela. Clarak Danieli emango dio bere burua, inolako erreserbarik gabe, nahiz eta emaztea, Elena, berarekin lotuta egon. Elenak, berriz, berez senarra maite ez badu ere, ez du galdu nahi. Sinetsita dago Daniel dela bere anaiaren eta aitaren heriotzen erruduna, eta prest dago nola edo hala ordainarazteko, mutilaren bizitza infernu bihurtuz. Amorruak itsututa, gezurrezko haurdunaldi bat ere asmatuko du senarra bere ondoan atxiki ahal izateko. Bere mendekua gauzatzeko, Elenak Octavio maitalearen laguntza izango du, eskrupulurik eta moralik gabeko gizona, zeinaren interesik handiena Elenaren dirutik bizitzea den. Beraz, Oktaviok tranpa bat egingo dio Klarari, eta honek erabat aldatuko du neskaren bizitza. Bere bizitza eten egiten da narkotrafikoa egotzita kartzelan bost urte eman behar dituenean, berak egin ez duen delitua. Handik emakume guztiz desberdina bihurtuko da, eta gorrotoa izango da bere arma nagusietako bat.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aterpearen etxea (Herkulano)

**Aterpearen etxea** erromatarren garaiko *domus* bat da, 79. urtean Vesubioren erupzioan lurperatua eta antzinako Herkulanoren indusketa arkeologikoen ondoren aurkitua: esploratutako etxe guztien artean, hiriko handiena da.

## Historia 
Aterpetxea Augustoren garaian eraiki zen, K.a. 27. eta 14. urteen artean: 62. urteko Ponpeiako lurrikararen ondoren, zaharberritze-lan garrantzitsuak egin ziren, bai dekorazioari dagokionez, bai egiturari dagokionez, eta areto batzuk merkataritza-jardueretarako leku bihurtu ziren. 79ko Vesuvioren erupzioan lohi mantu baten azpian gelditu zen, eta ondoren toban solidotu zen, erupzioan izandako fluxu piroklastikoen ondorioz. 1852an esploratu zuen lehen aldiz Carlo Bonuccik, eta 1930eko hamarkadan behin betiko ikertu zuen Amedeo Maiurik.

## Kokapena 
Aterpe Etxea muino baten ertzean dago, kokapen panoramiko batean, erupzioaren aurreko hondartzan, itsasoari begira. Egoera txarrean dago, baina ez hainbeste erupzioak eragindako ondorioengatik, baizik eta lehen miaketek eragindako kalteengatik. 
Bi mila ehun eta berrogeita hamar metro karratu ditu, orain arte aurkitu den Herculanoko etxebizitzarik handiena da, eta auzo termal bat duen hiriko etxebizitza bakarra ere bada; horregatik, hasieran aterpetxe bat zela pentsatu zen. Sarrera nagusia IV. *cardo*an dago, eta bertatik *impluvium*aren hondarrak ikusten diren atarira sartzen da. Eskuinaldean auzo termala dago, *apoditerium*, *tepidarium* eta *caldarium* batez osatua. Erdian baratze bat dago, eta bertan udareondo baten enbor ikaztua aurkitu zuten. Hori dela eta, familia bereko zuhaitzak birlandatu zituzten. 
Peristiloaren inguruan, mosaiko zuriko zorua eta ertz beltza dituen hainbat gela daude, kalearekiko paraleloa den aldean izan ezik, mendebaldekoak barne, horietan mosaiko-zorua kontserbatzen baita, bereziki atalase bat, oilar baten eta uso baten irudikapena duena.

## Iruditegia 

Image:
Albergo.jpg|
Antigua ciudad de Herculano, Italia, 2023-03-27, DD 13.jpg|
Casa dell'Albergo (Ercolano) WLM 003.JPG|Kanpoko ikuspegia.
Casa dell'Albergo (Ercolano) WLM 007.JPG|Mosaikoak.
Casa dell'Albergo 12.JPG|Apoditerium.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gute Zeiten, schlechte Zeiten

***Gute Zeiten, schlechte Zeiten*** (), askotan ***GZSZ*** laburtua, alemaniar soap opera da, RTL Televisionerako sortua. *Goede tijden, slechte tijden* herbeheretar telesaila egokitzen du.

## Sinopsia 
Berlingo fikziozko auzo baten bizitza du ardatz. Urteek aurrera egin ahala, telenobelak gaztetxoen bizitzen errepasoa egiten du ikuspegi gazte batetik.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aminah Banowati

**Aminah Banowati** (Semarang, 1922 – Jakarta, 1977ko apirilaren 30a) indonesiar aktore eta abeslaria izan zen.

## Bizitza 
Banowati 1922an jaio zen Semarangen, Ekialdeko Herbeheretar Indietan.

Ibilbide pertsonala abeslari gisa hasi zuen Mata Roda kroncong orkestran. Geroago, japoniar okupazioaren garaian, Fred Youngek Bintang Surabaya taldera gonbidatu zuen. 1970eko hamarkadan beste zazpi filmetan agertu zen.

Jakartan hil zen gaixotasun baten ondorioz 1977ko apirilaren 30ean, 55 urte zituela.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Goede tijden, slechte tijden

***Goede tijden, slechte tijden*** ( ahoskatua; ), askotan ***GTST*** laburtua, herbeheretar soap opera da, RTL4erako sortua. Hasieran *The Restless Years* australiar telesaila egokitu zuen baina hirugarren denboraldirako argumentua guztiz ezberdina zen.

## Sinopsia 
Meerdijk fikziozko herriaren bizitza du ardatz. Bertan Alberts, Sanders, De Jong, Van Houten eta Bouwhuis familiak bizi dira.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ninlil

**Ninlil** ( DNIN.LÍL) Mesopotamiako jainkosa izan zen, Enlilen emaztea izan zena. Haia eta Nunbarsegunu edo Ninshebargunnuren alaba, bere jaiotza-izena Sud zen, baina Enlil ezkontzean Ninlil bihurtu zen. Batzuetan An eta Nammuren alabatzat hartzen zuten. Dilmunen bizi zen, eta "Enlil eta Ninlil" en testuak dioenez, Enlilek bortxatu egin zuen ibaian biluzik bainatzen zenean. Badira Lilithen jatorriarekin lotu dutenak.

## Sud Ninlil bihurtzen da 
'Sud eta Enlilen ezkontza'ren arabera, logelan, ohe loratuan eta zedro-basoaren usainean zegoela, Enlilek maitasuna egin zion, eta plazer handia izan zen berarentzat. Horrela, Enlilek tarima batera igo zuen eta jendea haren alde otoitz egitera behartu zuen. Jaunak, zeinaren dekretuak ahaltsuak baitziren, patu bat erabaki zuen Ninturentzat: "Erditzen duen Anderea (...), emakume harroa, mendiak gainditzen dituena, beti zure nahiak betetzen dituzuna, hemendik aurrera Enlil izango da zure erregea eta Ninlil zure erregina. Izenik ez zuen jainkosak orain badu ".

## Bibliografia 
* George A. Barton, *Archaeology and The Bible*.
* Jordan Michael, *Enciclopedia de los dioses*
* Robert A. Guisepi, *Ancient Sumeria*

## Kanpo estekak
Jasmine Moore

**Jasmine Moore** (Detroit, Ameriketako Estatu Batuak,  2001eko maiatzaren 1a) atletismoan lehiatzen den estatubatuar kirolaria da.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, 2020. eta 2024. urteetan, eta bi brontzezko domina lortu zituen Parisen, 2024an, jauzi hirukoitzeko eta luzera jauziko probetan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cyréna Samba-Mayela

**Cyréna Samba-Mayela** (Champigny-sur-Marne, 2000ko urriaren 31) atletismoan lehiatzen den frantziar kirolaria da, hesien lasterketetan aditua. 

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, 2020an eta 2024an, eta zilarrezko domina bat eskuratu zuen Parisen, 2024an, 100 m hesiko proban.

Bi domina lortu zituen Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan, 2022 eta 2024 urteetan, eta urrezko domina bat 2024ko Europako Atletismo Txapelketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak
Le Prénom (filma)

**Le Prénom** () 2012ko Alexandre de La Patellière eta Matthieu Delaporte frantziar zinema zuzendarien film komikoa da, bere izen bereko antzezlanean oinarrituta.

## Argumentua 
Vincent, berrogeitaka urteko garailea, lehen aldiz izango da aita. «Babou» eta Pierren etxera afaltzera gonbidatuta, arreba eta senarra Clauderekin, haurtzaroko lagun batekin, elkartuko da. Vincent Annaren, bere emazte gaztearen, zain dagoen bitartean, besteek bere hurrengo aitatasunari buruzko galderak egiten dizkiote. Baina galdetzen diotenean ea izen bat aukeratu duen haurrarentzat, bere erantzunak kaos batean batzen du familia.

## Aktoreak 
* Patrick Bruel : Vincent Larchet 
* Valérie Benguigui : Élisabeth Garraud-Larchet «Babou» 
* Charles Berling : Pierre Garraud 
* Guillaume de Tonquédec : Claude Gatignol 
* Judith El Zein : Anna Caravatti 
* Françoise Fabian : Françoise Larchet 
* Yaniss Lespert : Jean-Jacques
* Miren Pradier : Sonia
* Alexis Leprise : Apollin Garraud-Larchet 
* Juliette Levant : Myrtille Garraud-Larchet 
* Bernard Murat : obstetrikoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Janina Uhse

**Janina Jana Christin Uhse** (Husum, Mendebaldeko Alemania, 1989ko urriaren 2a - ) aktore alemaniarra da.

## Biografia 
Uhse azoketako salerosleen familia batetik dator, eta adin goiztiarrean antzezlanetan jardun zuen. Bederatzi urte zituela ekin zion aktore ibilbideari, eta bere lehen papera *Die Kinder vom Alstertal* telesailean egin zuen. Handik gutxira, *Die Pfefferkörner* telebista-saioan agertu zen. 2002an, lehen estreinaldi zinematografikoa egin zuen *Der Rattenkönig* filmean. Gero, 2002tik 2008ra, Melanie Peschkeren papera egin zuen *Der Landarzt* filmean.

2008tik, *Gute Zeiten, schlechte Zeiten* soap operan aritu zen. 2012an, Los Angelesera joan zen antzezpena ikastera.

## Filmografia 
* 2002–2003: *Die Kinder vom Alstertal* (telesaila)
* 2002: *Der Rattenkönig*
* 2003: *Die Pfefferkörner* (telesaila)
* 2003–2008: *Der Landarzt* (telesaila)
* 2005: *Die Rettungsflieger* (telesaila)
* 2008–2017: *Gute Zeiten, schlechte Zeiten* (telesaila)
* 2011: *Küstenwache* (telesaila)
* 2016: *Unsere Zeit ist jetzt*
* 2016: *Leg dich nicht mit Klara an*
* 2017: *Donna Leon* (telesaila)
* 2017: *High Society*
* 2018: *Der Vorname*
* 2018: *Unsere Jungs* (telesaila)
* 2020: *Betonrausch* 
* 2020: *Berlin, Berlin – Der Film*
* 2020: *Es ist zu deinem Besten*
* 2022: *Der Nachname*
* 2024: *Spieleabend*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nergal

**Nergal** (; ; ; ) Irkalla edo mesopotamiar azpimunduaren jainkoa izan zen. Bere ezkontidea den Erexkigalekin batera azpimundua gobernatzen du. Enlil eta Ninlilen seme bezala agertzen da, eta kondairaren arabera, Enlil Ninlil bortxatzeagatik inframunduan denboraldi bat igarotzera konfinatu zutenean sortua izan zen. Ninlil (azpimunduaren hirira) Enlilez galdetzera doanean.

## Deskribapena 
Gerraren, izurriteen eta gaixotasunaren jainkotzat hartua, mazo bat, daga bat, gerra-aizkora edo arku bat eta eskorpioiekin batera irudikatzen zuten. Beste jainko batzuk bezala, zezen eta lehoiekin lotzen zuten, bere indarraren eta boterearen sinbolo gisa. Babiloniar artean agertzen diren zezen-belarriak dituzten jainko txikiek beren segizioko kideak ordezkatuko lituzketela uste da. Gerra-zutoihalek ere laguntzen zuten, eta asiriar armadek bereziki, beti laguntzen zituzten ikur horiek beren kanpainetan.

## Gurtza 
E.mes.lam tenpluan Nergal gurtzen zuten, nahiz eta BM 96952 taulatxoak Meslamtiea jainkoaren izena jasotzen zuen, Nergalekin identifikatzen zena.

## Nergal eta Erexkigali buruzko elezaharra 
Elezahar ezagunak, zeruko jainkoa zen Nergali azpimundura joateko esan ziotela dio. Han ezagutu zuen Erexkigal eta elkar maitemindu ziren. Elkarrekin 6 egunez egon ziren, horiek amaitu ondoren Nergalek isilpean ihes egin zuelarik zerura itzultzeko. Erexkigalek, galeragatik desesperatua eta haserre, Anu berriz bere erresumako biztanle guztiak bueltan bidaltzeaz mehatxatu zuen, hildakoak bizidunak baino gehiago izan arte, Nergal itzuli eta betierekotasun guztirako bere maitale bihurtu ezean.

Mehatxuarekin haserre, Nergal berriz jaitsi zen azpimundura, berau ixten zuten zazpi ateak hautsiz, eta Erexkigali aurre egin zion. Bertsio baten arabera, Nergalek erregina ileetatik hartu eta bere tronutik altxatu zuen, burua moztu nahian. Horren aurretik, baina, Erexkigalek bere maitasuna adierazi zion, eta hildakoen erresuma bere ezkontide bezala banatzea eskaini zion. Nergalek onartu egin zuen, eta ordutik elkarrekin gobernatu zuten azpimunduan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kiki Fatmala

**Kiki Fatmala** (Jakarta, 1967ko abuztuaren 14a – *ibidem*, 2023ko abenduaren 1a) indonesiar aktorea izan zen, batez ere *Mariam Si Manis Jembatan Ancol 2* telesailean Mariam antzezteagatik ezaguna. 

## Bizitza 
Kiki Fatmala Jakartan jaio zen 1967an. Christian Froeschlekin ezkondu zen, baina geroago dibortziatu ziren. 2019an, kristautasunera konbertitzea erabaki zuen.

2021ean IV. faseko birikako minbizia diagnostikatu zioten. Gaixotasun horren konplikazioen ondorioz hil zen 2023ko abenduaren 1ean, 56 urte zituela.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tara Davis-Woodhall

**Tara Davis-Woodhall** (Ameriketako Estatu Batuak, 1999ko maiatzaren 20a) atletismoan lehiatzen den estatubatuar kirolaria da, luzera jauziko proban espezialista.

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat eskuratu zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisen, luzera jauziko proban, eta seigarren tokia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion, proba berean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 200 metro

**Gizonezkoak 200 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 5etik abuztuaren 8ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. Letsile Tebogo botswanarrak irabazi zuen urrea, Kennet Bednarek estatubatuarrak zilarra eta bere herrikide Noah Lylesek brontzea.

## Garaipen historikoa 
Tebogok lortutako garaipena Botswanako historian lehen urrezko domina izan zen eta Afrikako lasterkari baten lehena ere bai. 

Ikusgarritasun polemikoa ere izan zuen lasterketak. Noah Lyles irten zen estadiora jauzika eta espektakulua emanez, aurretik 100 metroetan urrea lorturik, lasterketa honetan ere errepikatuko zelakoan. Baina hirugarren geratutakoan disgustu izugarriarekin, gaixo imintzioak egiten ikusi zitzaion, gurpildun aulkian lagunduta irten zelarik pistatik: Covid zeukala jakinarazi zuen, bere hirugarren postuaren ustezko porrotaren azalpen gisa. Tebogok ondorengo prentsaurrekoan esan zuen "harroegia eta ahozabala" zela Lyles. Biharamunean dominak emateko zeremonian, maskara jarrita agertu zen Lyles, eta hiru dominadunek ez zuten podium gaineko besarkada eta argazki bateraturik egin, Lylesek besteak Covidez ez kutsatzeko.

## Txapelketa eredua 
Probak 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan sartutako eredua jarraitu zuen. Sailkapen estandarra betetzen ez duten kirolariak eta, beraz, plaza unibertsalen bidez sartu direnak, aurre-sailkapen proban korrika egin zuten. Besteak lehen errondak sartzen ziren.

## Emaitzak 
### Atarikoak 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) eta, horien ondotik, denborarik azkarrena egin duena (q) sailkatzen dira. 

#### 1. txanpa
#### 2. txanpa
#### 3. txanpa
#### 4. txanpa
#### 5. txanpa
#### 6. txanpa
### Bigarren aukera 
#### 1. txanpa
#### 2. txanpa
#### 3. txanpa
#### 4. txanpa
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako.

#### 1. finalerdia
#### 2. finalerdia
#### 3. finalerdia
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shanieka Ricketts

**Shanieka Ricketts** sortzez **Shanieka Thomas** (Content Gap, Jamaika, 1992ko otsailaren 2a) atletismoan lehiatzen den jamaikar kirolaria da, jauzi hirukoitzeko proban espezialista.

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen: zilarrezko domina bat eskuratu zuen Parisen 2024an, jauzi hirukoitzeko proban, eta laugarren lekua Tokio 2020an, proba berean. Munduko Atletismo Txapelketan zilarrezko bi domina lortu zituen, 2019an eta 2022an.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thea LaFond

**Thea Noeliva LaFond** (Roseau, Dominika, 1994ko apirilaren 5a) atletismoan lehiatzen den kirolaria da, jauzi hirukoitzeko proban espezialista.

Udako hiru Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat eskuratu zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisen, jauzi hirukoitzeko proban. 

Urrezko domina bat irabazi zuen 2024ko Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan, eta brontzezko domina bat 2023ko Panamerikar Jokoetan. [3] 2020ko eta 2024ko Tokioko Olinpiar Jokoetan Dominikako banderaduna izan zen. 

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**2024ko Udako Olinpiar Jokoetako gizonezkoen maratoia** 2024ko abuztuaren 10eko goizeko 8:00etan hasi zen Parisen, Frantzia. Tamirat Tola etiopiarrak irabazi zuen urrea eta errekor olinpiko berria ezarri zuen, Bashir Abdi belgikarrak zilarra eta Benson Kipruto keniarrak brontzea. 

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 5000 metro

**Gizonezkoak 5000 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 7tik abuztuaren 10era bitarte jokatu zen Stade de Francen. Jakob Ingebrigtsen norvegiarrak irabazi zuen urrea, Ronald Kwemoi kenyarrak zilarra eta Grant Fisher estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
#### 1. txanpa
#### 2. txanpa
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maddi Wesche

**Maddi Wesche** (Auckland, 1999ko ekainaren 13a) Zeelanda Berriko kirolaria da atletismoan lehiatzen dena.

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen: zilarrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024an, pisu jaurtiketako proban, eta seigarren lekua Tokion 2020an, proba berean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Myangad zaldi

**Myangad zaldia** Mongoliako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Arraza mongoliar zaldiaren sailkapen taldean kokatzen da aldi berean.

## Arrazaren historia 
Arrazaren izena  Myangad etniatik datorkio . Mongoliar etnia honek bere zaldien abiaduragatik da ezaguna. Hori dela eta beste mongoliar eskualde batzuetan "Myangad" izenarekin ezaguna egin zen. Arraza honen zaldi ezagunenetako bat, 1930eko hamarkadako zaldi mitikoa bilakatua, Shovgor tsenkher izan zen.

## Ezaugarriak 
Myangad zaldiak Mongoliar zaldiaren  zerrendan dauden bost leinuetako bat osatzen du.
Zaldi gogorrak dira, muturreko baldintzetara egokituta.  Morfologian , tamainan, kolorean, abiaduran, erresistentzian zein haragi eta esnearen produktibitatean desberdintasunak daude mongoliar zaldien lerro hauen artean.

Myangad-ak beste zaldi-arraza batzuekin alderatuta orno eta saihets-hegal gehigarri bat izatearen berezitasun arraroa dauka. Sudur zulo zabalak ditu , bular zabala eta sakona eta katilu itxurako ahoa.

## Erabilerak 
Zela zaldia da, bere azkartasunagatik ezaguna. Haragitarako zein esne ekoizpenerako erabiltzen da aldi berean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jauziak 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 3 metro tranpolina

**Gizonezkoak 3 metro tranpolina** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisen 2024ko abuztuaren 6tik abuztuaren 8ra. 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan lehen aldiz egin zenetik, 7. lehiaketa izan zen. Txinako Xie Siyik eraman zuen urrea eta Wang Zongyuanek zilarra; Mexikoko Osmar Olverak brontzea lortu zuen.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jauziak 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 10 metro plataforma

**Gizonezkoak 10 metro plataforma** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisen 2024ko abuztuaren 5etik abuztuaren 6ra. Txinako Quan Hongchanek eraman zuen urrea eta Chen Yuxik zilarra; Kim Mi-rae ipar-korearrak lortu zuen brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jauziak 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 3 metro tranpolina

**Gizonezkoak 3 metro tranpolina** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisen 2024ko abuztuaren 5etik abuztuaren 6ra. Chen Yiwen txinatarrak lortu zuen urrea, Maddison Keeney australiarrak zilarra eta Chang Yani txinatarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jauziak 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 10 metro plataforma

**Gizonezkoak 10 metro plataforma** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisen 2024ko abuztuaren 9tik abuztuaren 10era. Txinako Cao Yuanek eraman zuen urrea, Rikuto Tamai japoniarrak zilarra eta Noah Williams britainiarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bela 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak Formula Kite

**Formula Kite** 2024ko Olinpiar Jokoetan emakumezkoen belako proba bat da. Marsella Marinan jokatu zen, abuztuaren 4tik abuztuaren 8ra bitarte. Lehen aldiz kitesurfing ekitaldi bat olinpiar jokoetan lehiatu zen. Ellie Aldridge britainiarrak irabazi zuen urrea, Lauriane Nolot frantziarrak zilarra eta Annelous Lammerts herbeheretarrak brontzea.

## Sailkapena 
### Finalerdiak 
#### A finalerdia
#### B finalerdia
## Finala 
## Kanpo estekak
Jan Popowicz

**Jan Popowicz** (Rzeszów, 1948ko urtarrilaren 5a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jacek Proć

**Jacek Proć** (Legnica, 1981eko irailaren 9a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Piotr Stolypinen kabinetea

**Piotr Stolypinen Kabinetea** - Errusiar Inperioko Ministroen Kontseiluaren osaera, Piotr Stolipinen gidaritzapean, 1906ko uztailaren 21etik 1911ko irailaren 18ra arte lan egin zuen.

Stolypinen gobernuak lehen ministroa hil arte lan egin du, 1911ko irailean egindako saiakeraren ondorioz.

## Sorrera 
Bere izendapenaren ostean, Stolypinek gonbidapenari buruz hitz egiten hasi zen Alderdi Demokratiko Konstituzionalaren eta "Urriaren 17ko Batasunaren" kabinete berriko pertsona publiko eta parlamentarioetan. Jatorrian Dmitri Xipov, Georgi Lvov, Petru Heyden, Nikolai Lvov, Alexander Gutxkov izan ziren ministro karguak; negoziazio gehiagotan Anatoli Koni eta Jevgeni Trubetskoi hautagaiak ere aintzat hartu zituen. Pertsonaia publikoek, etorkizuneko 2. Estatu Dumak gobernuak Parlamentuaren ardura duen kabinete bat sortzera behartu zezakeela ziur, ez zuten interes handirik Koroaren Ministro gisa bulego publiko eta burokratiko misto batean egindako jardueretan; gobernuan sartzeko aukera baldintza horiek babestuta daude, eta, jakina, Stolypinek ezin zituen hartu. Azkenean, negoziazioek erabat porrot egin zuten. Hau gobernuko pertsonaia publikoak erakartzeko huts egin zuen hirugarren saiakera izan zenez (lehen saiakera Sergei Wittek egin zuen 1905eko urrian, urriko Manifestua argitaratu eta berehala, bigarrena - Lehen Estatuko Duma Stolypinek 1906ko ekainean, desegin baino lehen), Stolypin kargu publikoen ideiarekin erabat etsita zegoen eta gero egitura burokratiko hutsa zuzendu zuen.

Kargua hartzean, Stolypin lehen ministroak Aleksandr Stixinski Nekazaritza Ministerioaren eta Alexei Shirinsky-Shakhmotoven prokuradorearen dimisioa eskatu zuen, Ivan Goremykinen aurreko kabinetearen gainerako osaerari eutsiz.

## Kabinetea 
Kabinetearen osaera etengabe aldatzen ari da, ministroek Stolypinen itxaropenak justifikatzen ez zituztenarekin lotuta zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margarita Skulesdatter

**Margarita Skulesdatter** (antzinako eskandinavieraz, ***Margrét Skúladtir***; norvegieraz, ***Margrete Skulesdatter;*** Rissa, Norvegia, 1208 – ib., 1270) Norvegiako erregina izan zen 1219 eta 1263 artean, Haakon IV.a erregearekin ezkondu ostean. 

## Bizitza 
Skule Bårdsson dukearen eta Ragnhild izeneko emakume baten alaba izan zen. Familia noble oso boteretsu batekoa zen, Norvegiako Inge II.a erregearekin ahaidetua. Bere aita armadako burua izan zen, politikan eragin handia izan zuen eta tronua lortu nahi zuen pertsonaietako bat.

1219an, Bergen herrian, 15 urte besterik ez zituen Haakon IV.a errege gaztearekin konprometitua izan zen, erregearen jarraitzaileen eta Skule dukearen arteko akordio gisa. Akordioaren helburua Skule errege familiarekin ahaidetzea zen, eta Norvegiako tronurako asmoa burutik kentzea. 

Ezkontza 1225eko maiatzaren 25ean egin zen. Senar-emazteak moldaketa politiko baten ondorio ziren arren, zorionekoak izan ziren, antza, Haakon eta Skuleren arteko gatazkak gorabehera. Hala ere, eta alabaren ezkontza gorabehera, dukea 1239an altxatu zen armetan, baina ez zuen arrakastarik izan.

1263an senarra Orkadetan hil ostean, Margaritak Norvegian jaso zuen gorpua, eta hileta antolatu zion Bergenen 1264ko martxoaren 22an. Gero  aitak sortutako Rissako monasterioan erretiratu zen, eta bertan moja sartu zen. Hantxe hil zen, 1270ean.

## Seme-alabak 
Haakon eta Margarita erregeek ondorengo hauek izan zituzten:

# Olaf Haakonsson (1227-1230).
# Haakon Gaztea (1232-1257). Norvegiako agintekidean Haakon IV.arekin batera.
# Kristina Norvegiakoa (1234-ca. 1262). Gaztelako infanta, Gaztelako Felipe infantearen emaztea.
# Magnus VI.a Norvegiakoa (1238-1280). Norvegiako erregea.

## Erreferentziak 
## Kanpo  estekak
Golfa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak bakarka

**Emakumezkoen** Golfa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Le Golf Nationalen jokatu zen 2024ko abuztuaren 7tik 10era bitarte. 60 golflarik hartu zuten parte, 33 herrialde ordezkatuz. Lau aldiz egin behar zuen golflari bakoitzak 18 zulotako zelai osoa, eta amaieran lortutako puntuak gehitzen ziren. Lydia Ko zeelandaberritarrak lortu zuen urrea, Esther Henseleit alemaniarrak zilarra eta Lin Xiyu txinatarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Papias Musengamana

**Papias Musengamana** (Byimana, 1967ko abuztuaren 21a) ruandar elizgizon katolikoa da, 2022tik aurrera Byumbako apezpikua dena.

## Bizitza 
Papias Musengamana Byimanan jaio zen 1967an. 1974tik 1982ra lehen mailako ikasketak egin zituen Mwendon eta 1982tik 1988ra San Leon apaisgaitegi txikian ikasi zuen. Rutongon teologia prestaketa amaitu ondoren, filosofia ikasi zuen Kabgayiko apaizgaitegian (1989-1991) eta teologia Yaoundeko Unibertsitate Katolikoan (1991-1996). Bibliako teologian lizentziatu zen. 1997ko maiatzaren 18an (beste datuen arabera, 1996ko uztailaren 14an) apaiztu zen Kabgayiko elizbarrutian.

Hasiera batean, Anastase Mutabazi Kabgayiko apezpikuaren idazkaria izan zen. 1999an Alemaniara joan zen ikasketak jarraitzera. 2005ean *The Emergence and the Problem of Church and Christian Identity in the Epistle of James. Exegetical Study on Jas 1:19–27* tesia defendatu zuen Friburgoko Unibertsitatean eta teologiako doktoretza lortu zuen. Ruandara itzuli ondoren, Kamonyin jardun zuen bikario gisa, eta 2006an elizbarrutiko ekonomo izendatu zuten. 2013tik 2017ra elizbarrutiko bikario nagusia izan zen, eta 2018az geroztik Nyakibandako San Karlos Borromeo apaizgaitegiko zuzendaria.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edda Fabbri

**Edda Fabbri**  (Montevideo, 1949) Uruguaiko emakume idazlea da. 2007an Casa de las Américas saria lortu zuen *Oblivion* liburu autobiografikoarekin; lan horretan Uruguaiko diktadura garaian espetxean izandako bizipenak bildu zituen.

## Biografia 
Txikitatik erakutsi zuen ezkerreko ideien aldeko joera. Horrela, oso gazte zenean, Fidel Castroren hitzaldiak aztertu omen zituen. XX. mendeko 60. eta 70. hamarkadetan Medikuntza Fakultatean ikasi zuen. Han ezkerreko ikasle mugimenduarekin lotu zuen bere burua. 1971n Tupamaroen Nazio Askapenerako Mugimenduan sartu zen. Laster atxilotua, emakumeentzako Cabildoko espetxean sartu zuten; espetxe hartan preso politikoekin batera preso arruntak zeuden. Espetxean hilabete bat eman zuen: beste 37 presoekin batera Izarra Operazioaren bitartez tunel batetik ihes egin zuen. Askatasunean bederatzi hilabete egon zen bakarrik zeren eta 1972an eta 13 urtez Punta de Rieles espetxean atxilotu baitzuten. 1985eko otsailan, beste preso politikoekin batera, askatu zuten. Orduan bere lehen alaba izan zuen, Rosario. Aurrerago seme bat izango zuen, Pedro.   

Bere lehen liburua *Oblivion* izan zen. Horrekein, 2007an, Casa de las Américas literatura saria eskuratzu zuen, testigantza arloan. Liburu kolektiboetan ere parte hartu du, besteak beste, *Memorias para armar II* (2000) eta *Exilios y tangueces* (2009). Gaur egun, 2000 urtetik, *Brecha* astekarian idazten du.

## Obra 
* *Oblivion* (2007)
* *Cometa en Montevideo* (2007)
* *Fabular un país, testimoniar una literatura* (2013)

## *Oblivion* liburu autografikoa 
*Oblivion* Fabbriren liburu ezagunena da. Jatorriz idazlearen autobiografian oinarritutako lana bada ere, ezaugarri bereziak ditu. Funtxean preso politikoen Punta de Rieles espetxearen bizimodua azaltzen du baina ez modu linealean. Hasteko, liburua askapenaren egunean hasten da, 1985eko martxoaren 14an. Egun horretatik egileak atzera egiten du espetxeko egunerokotasunaren gertaerak azaltzeko: Korridorea, lana, zinema, solasaldia... Eta horiek dira, alegia, hainbat kapituluen izenburuak. 

Espezialisten ikuspuntutik *Oblivion* testigantza eta autofikzioa artean kokatzen da. Fabbri bere oroimenaz ez da fio eta nahiago du narrazioa oroitzapen-zatiekin antolatzea. "Oroimena ez da gertatu zena, haren aztarnak dira baizik" idatzi zuen. Nolabait, espetxe mundua azaltzen duen literatura barruan desberdina da non bere bizipenak eta kolektiboak nahasten baitira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Unai Aberasturi

**Unai Aberasturi Gorriño** (Bilbo, Bizkaia, 1978) Espainiako jurista, administratibista eta unibertsitate-irakaslea da, Datuak Babesteko Euskal Agintaritzaren (DBEA) egungo presidentea.

## Biografia 
Zuzenbidean lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Euskal Herriko Unibertsitatean doktoratu zen 2011n, Iñaki Lasagabasterrek zuzendutako “Los principios de la protección de datos aplicados en la sanidad” tesiarekin. Tesi hori 1999ko LOPDCPren ingurua zen, eta bikain cum laude kalifikazioa lortu zuen, eta doktorego-sari berezia jaso zuen 2011 urtean.

### Ibilbide profesionala 
2008az geroztik, Euskal Herriko Unibertsitateko Administrazio Zuzenbideko unibertsitate-irakaslea da EHUn. EHUko Ikasketa Juridikoen Diziplinarteko Zentroko kide ere bada, beste hainbat kiderekin batera: Iñaki Lasagabaster, Iñigo Urrutia eta Jose Ignacio Cubero, besteak beste.

2017an, Datuak Babesteko Euskal Agintaritzaren (DBEB) Saria jaso zuen, datuen babesaren arloan egindako ikerketagatik.

2023an, Datuak Babesteko Euskal Agintaritzaren (DBEB) zuzendari izendatu zuen Eusko Jaurlaritzak, Margarita Uriaren ondorengo. Eusko Jaurlaritzako Lehendakaritzaren uztailaren 4ko 101/2023 Dekretuaren bidez izan zen izendatuta.

Halaber, Datuak Babesteko Espainiako Agentziaren (AEPD) Kontseilu Aholku-emaileko kidea ere bada, agentziaren organo aholku-emaile dena.

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* *La protección de datos en la sanidad*, Editorial Aranzadi-Thomson Reuters, 2013.
* *Izaera Pertsonaleko Datuen Babesa Administrazio Elektronikoaren Eremuan*, LETE, 2012.

### Artikuluak (sorta) 
* "Derecho a ser olvidado en Internet y medios de comunicación digitales. A propósito de la Sentencia del Tribunal Supremo de 15 de octubre de 2015", *Revista española de derecho administrativo*, 2016.
* "Interneten ahaztua izateko eskubidea" Europar Batasuneko Justizi Auzitegiaren 2014ko maiatzaren 13ko epaiaren arabera. (2014). RVAP. Herri-Arduralaritzazko Euskal Aldizkaria, 100, 1-41 or.
* "La protección de los datos de carácter personal en el nuevo sistema de dispensación de medicamentos previsto en el RDL 16/2012", *Revista española de derecho administrativo*, 2012.
* "Movimiento internacional de datos: especial referencia a la transferencia internacional de datos sanitarios", *Revista de administración pública*, 2011.
* "Protección de los datos personales en las comunicaciones electrónicas: especial referencia a la Ley 25/2007, sobre conservación de datos", *Revista española de derecho constitucional*, 2008.
* "Reflexiones en torno a la protección de los datos personales en las comunicaciones electrónicas", *Revista Vasca de Administración Pública*, 2007.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2017, Datuak Babesteko Euskal Agintaritzaren Saria (DBEB).
* 2011, Doktoregoko Sari Berezia.

## Ikus, gainera 
* Datuak Babesteko Euskal Agintaritza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Unai Aberasturi Gorriñoren webgunea UPV/EHUn
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 68 kg

**Gizonezkoen 68 kg azpiko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 8an. Ulugbek Rashitov uzbekistandarrak irabazi zuen urrea, Zaid Kareem jordaniarrak zilarra eta Liang Yushuai txinatarrak eta Edival Pontes brasildarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 80 kg

**Gizonezkoen 80 kg azpiko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 9an. Firas Katoussi tunisiarrak irabazi zuen urrea, Mehran Barkhordari irandarrak zilarra eta Simone Alessio italiarrak eta Edi Hrnic danimarkarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 58 kg

**Gizonezkoen 58 kg azpiko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 7an. Park Tae-joon hegokorearrak irabazi zuen urrezko domina, Gashim Magomedov azerbaijandarrak zilarrezkoa eta Cyrian Ravet frantziarrarentzat eta Mohamed Khalik Jendoubi tunisiarrarentzat bi brontzeak. 

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak +80 kg

**Gizonezkoen 80 kg gaineko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 10ean. Arian Salimi irandarrak irabazi zuen urrea, Caden Cunningham britainiarrak zilarra eta Rafael Alba kubatarrak eta Cheick Sallah Cissé bolikostarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak +67 kg

**Emakumezkoen 67 kg gaineko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 10ean. Althéa Laurin frantziarrak irabazi zuen urrea, Svetlana Osipova uzbekistandarrak zilarra eta Lee Da-bin hegokorearrak eta Nafia Kus turkiarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 67 kg

**Emakumezkoen 67 kg azpiko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 10ean. Viviana Márton hungariarrak irabazi zuen urrea, Aleksandra Perišić serbiarrak zilarra eta Kristina Teachout estatubatuarrak eta Sarah Chaâri belgikarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Intxhaurgune

**Intxhaurgunea** Donostiako Intxaurrondo auzoan 2012 sortu zen haurrentzako jolasgune libre bat da. Eskolaz kanpo 0-5 urteko umeentzako eta beraien gurasoentzako gunea da, euskaraz aritzen da. Haurrak, harremanetan jartzeko eta berdintasunetik eta dibertsitate errespetutik garatu ahal izateko sortu zuten. 

2012an sortu zen Intxaurrondoko 30 bat familia ados jarri eta haurrentzako espazio mota berri bat sustatzeko beharra ikusi zutenean. Proposamenak Donostiako udalaren babesa izan zuen, eta Lizardi kaleko 25. zenbakian kokaturik dago, Intxaurrondo Zaharreko auzo Elkartea auzo-elkarteak (IZBE) egoitza zuen lekuan.
thumb|Intxhaurguneko gela "handia"
## Zer da? 
thumb|Intxhaurguneko gela "txikia", guraso eta haurrak psikomotrizitate jolas batzuekin.

Jolas librerako gunea izateaz gain, honelako ekintzak antolatzen dira: Haurrentzako tailerrak, gurasoentzako tailerrak eta jai herrikoien ospakizunak (Mari Domingi eta Olentzero, Euskararen eguna, Erromeriak…)

## Helburuak 
Xede hauekin sortu zuten Intxhaurgune:
* Haurraren gizarte afektibitatea, trebetasun psikomotorea eta garapen kognitiboa sustatzea.
* Haurren artean euskararen erabilpena eta haurren hazkundea euskaraz sustatzea.
* Gurasoen bizipenak eta zalantzak elkarbanatzeko topagunea izatea.
* Komunitatearekin eta auzoarekin kohesioa duen lana bultzatu parte-hartze aktiboaren bidez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zaid Rifai

**Zaid al-Rifai** (; Amman, 1936ko azaroaren 27a – 2024ko abuztuaren 12a) jordaniar diplomazialari eta politikaria izan zen. Jordaniako lehen ministroa izan zen 1973tik 1976ra eta 1984tik 1989ra.

Bi aldiz izan zen lehen ministro eta lau gobernu zuzendu zituen. Azkena Jordaniako historiako luzeena izan da. Salim al-Rifai aita, Bahjat Talhouni aitaginarreba eta Samir Rifai semea ere lehen ministroak izan ziren.

Rifai hilketa saiakera batetik bizirik atera zen 1971ko abenduaren 15ean, Jordaniako enbaxadore zenean Londresen. Egileak Fataheko kideak izan ziren Irail Beltzaren errepresalian.

Ondoren, senatuko presidente izan zen, 1997ko ekainetik 2009ko abendura.

## Kanpo estekak
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 57 kg

**Emakumezkoen 57 kg azpiko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 10ean. Kim Yu-jin hegokorearrak irabazi zuen urrea, Nahid Kiani irandarrak brontzea eta Skylar Park kanadarrak eta Kimia Alizadeh bulgariarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Małgorzata Sobieraj

**Małgorzata Sobieraj** (Strzelin, 1982ko urriaren 16a) arkularia zen. Polonia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Duelua pistolekin Udako Olinpiar Jokoetan

thumb|Duelua pistolekin 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan.
**Duelua pistolekin** Udako Olinpiar Jokoetako kirola izan zen 1906ko Tartekatutako Jokoetan eta 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan. 

## Historia 
1906ek Tartekatutako Jokoetan  20 eta 30 metrora zeuden plastikozko panpinetara tiro egin zuten parte-hartzaileek.

1908ko Udako Olinpiar Jokoetan Franko-Britainiar Erakusketaren parte izan zen, eskrimako txapelketa egiten zen leku berean, gonbidatuekin. 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan ez zen erakusketarik egin, eta Lehen Mundu Gerraren ostean duelua pistolekin egitea modaz kanpo geratu zen. Txapelketan bi lehiakideek elkarri tiro egiten zioten, argizarizko balak erabilita eta gorputza, aurpegia eta eskua estaltzeko tresneria erabilita. 20 eta 30 metroko probak egin ziren, eta Frantziak, Erresuma Batuak eta AEBk taldeak bidali zituzten.

## Dominak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yang Jiayu

**Yang** **Jiayu** (1996ko otsailaren 18a) txinatar atleta  da. 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen 20 kilometroko ibilketa proban.

2014. urtean Munduko Atletismo Martxako Kopan parte hartu zuen, 10 km-etan bigarren postua eskuratuz. Munduko errekor berria ezarri zuen 20 kilometroetan 1:23:49ko denborarekin, 2021eko martxoaren 20an Huangshanen hirian egin ziren Txinako Martxa Atletiko Txapelketetan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taekwondoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 49 kg

**Emakumezkoen 49 kg azpiko** taekwondo txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen egin zen abuztuaren 7an. Panipak Wongpattanakit thailandiarrak irabazi zuen urrea, Guo Qing txinatarrak zilarra eta Mobina Nematzadeh irandarrak eta Lena Stojković kroaziarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Kanpo estekak
Song Jiayuan

**Song Jiayuan** (Shanghai, 1997ko irailaren 15a) atletismoan lehiatzen den txinatar kirolaria da. [1]

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, eta brontzezko domina bat lortu zuen 2024ko Parisen, pisu jaurtiketako proban, eta bosgarren tokia 2020ko Tokion, proba berean. [2]

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak sprinta

**Gizonezkoen sprinta** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 7tik abuztuaren 9ra bitarte lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Harrie Lavreysen herbeheretarrak irabazi zuen urrea, Matthew Richardson australiarrak zilarra eta Jack Carlin britainiarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Final 32renak 
### Final 32renak, bigarren aukera 
### Final 16renak 
### Final 16renak, bigarren aukera 
### Final zortzirenak 
### Final zortzirenak, bigarren aukera 
### Final laurdenak 
### 5-8 posizioak 
### Finalerdiak 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedro Tellechea Erdocia

**Pedro Tellechea Erdocia** (Etxarri Aranatz,1872-Lazkaomendi,1936). Gipuzkoako mikeleteen kapitain buruzagia izan zen, 1936ko Estatu kolpea eta Gerra Zibila hasi zirenean.

## Testuingurua 
1936eko uztailean abiatu zen altxamendu nazionala edo faxista deiturikoa. Nafarroan hasiera batetik hartu zuten errekete karlistek egoeraren kontrola. Gipuzkoa ordura arteko legalitateari leial mantendu zen, matxinatuen saiakera Donostian neutralizatua izan zelako. Gipuzkoan ordena mantentzeko indar forala ziren mikeleteak, eta haien kapitaina zen Tellechea.

Urte horretako abuztuan errekete karlisten partida bat abiatu zen Etxarri Aranatzetik, Beasain aldea kontrolpean hartzera: Lazkao, Ataun, Zaldibia... Hainbat liskar gertatu ziren inguru haietan. Haietako batean Tellechea kapitaina erahil zuten erreketeko kideek.

## Tellechea fusilatu eta bertan ikusgarri uztea 
Une haietako lekuko bik azaltzen dute nola Tellechea Lazkaomendiko eskola-elkarteko etxearen paretean fusilatu zuten, eta hantxe utzi zuten bere gorputza, ahoan uztai-belarra sartu ziotelarik, gendeak ikus zezan.

## Erreferentziak
Taishu Sato

**Taishu Sato** (1993ko urriaren 20a) pentatleta japoniar pentatleta modernoa da. 2022ko Asiako Jokoetan brontzezko domina lortu zuen eta 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartuz, zilarrezko domina lortu zuen.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak