Clotilde-Camille Deflandre

**Clotilde-Camille Deflandre** (Paris, 1871ko azaroaren 21a – Ibidem, 1946ko ekainaren 7a) Frantziako zientzialari ezaguna izan zen batez ere, Paul Carnotekin batera, Hémopoïétine (eritropoietina) aurkitu zuelako. Organo-transplantearen garapena aztertzen ere aitzindaria izan zen. Frantzian medikuntzako doktoretza eta natur zientzietako doktoretza jaso zituen lehen emakumea izan zen.

## Biografia 
Deflandre Parisko 7. barrutian jaio zen 1871ko azaroaren 21ean. Bere aita, Gustave Edouard Deflandre (1851-1909) trenbideko langilea, musika erlijiosoko konpositorea eta organista zen Parisko Dom Rue Simart 3an. Bere ama, Marie Eugénie Giboz (1848-1938), Autouilleten jaio zen, Yvelines departamenduan, Frantziako iparraldean. 1871ko irailaren 14an Deflandrerekin ezkondu zenean saltzaile gisa lan egiten zuen. Deflandreek hiru seme-alaba izan zituzten: Jules Gustave, Clotilde eta Georges Edouard. Jules Gustave Georges Deflandre paleontologoaren (1897-1973) aita izan zen.
## Karrera eta ikerketa 
1895ean, Augustin Nicolas Gilberten laborategian lan egiten zuen Deflandrek, Parisko Broussais ospitalean, Carnotekin. Bere ikerketak, kobaia beltzen larruazaleko txertoek kobaia zurietan irauteko duten gaitasuna aztertzen zuenak eragin sakona izan zuen organoen transplantearen eremu modernoan, eta Peter Medawarrek aipatu zuen, 1960an immunokonpetentziari buruzko ikerketagatik Nobel saria irabazi zuenak. Medawar-ek bere artikuluari erreferentzia eginez esan zuen: "Berrogeita hamar urtez ezaguna da kobaia beltzaren azala eremu zuri batean txertatzen bada animalia berean, infekzioa dei daitekeen prozesu bat gertatzen dela: injerto beltza inguratzen duen azal zuria zentrifugaziogatik belztu egiten da. Alderantziz, bere garaian eremu beltz batean txertatutako azal zuria belztu egiten da". Hipotesi hau formulatu zuen: helduen organismoan bereizitako zelulak "fideltasunez ugaltzen dira eta zelulen herentzian betiko gordetzen dute beren espezifikotasun histologikoa". Kontzeptu horrek ehunen transplantearen ondorengo garapena ekarri zuen. 

1903an, Deflandrek zientzietako doktoretza lortu zuen Lilleko Unibertsitatean "Funtzio hepatiko adipogenikoa animalia-katean" gaiari buruz, Carnot eta Gilbertekin Parisen. Frantzian zientzietako doktoretza jaso zuen laugarren emakumea izan zen. Beste hirurak Dorothea Klumpke astronomoa, Rodeau-Lozeau eta Marie Curie Nobel sariaren irabazlea ziren.

Rouengo Collège de Jeunes Filles-en irakasle bezala lan egin ondoren, Deflandre-k medikuntza doktoregorako ikasketei ekin zien berriro. Carnotek eta Gilbertek interes handia zuten opoterapian— organo baten estraktua erabiltzea falta zen humore-osagai bat ordezkatzeko. Odolean aurkitutako substantzia estimulatzaile hematopoietiko baten Carnoten bilaketa sendo errotuta zegoen tradizio horretan. Gilberten laborategian Carnotekin berriro lan eginez, Deflandre bere tesi lanerako globulu gorrien ekoizpena kontrolatzen duten faktoreak ikertzen aritu zen. Carnot-ek eta Deflandre-k erakutsi zuten aldez aurretik odolduta zegoen untxi baten serumaren kantitate txiki bat injektatzeak globulu gorrien gorakada handia izan zuela injektatu ondorengo egunean untxi hartzaile arruntetan. Gainera, odolustutako animaliaren seruma aktibo zegoen bitartean, animalia normal batena ez zegoela erakutsi zuten. Aktibitatearen erantzule seruma zela aurkitu zuten, eta ez odolean osatutako elementuak. Odoljario errepikatuak serumaren aktibitatea areagotu zuen. Substantzia horri hémopoïétine deitu zioten, eta zitopoietina talde bateko kidea zela esan zuten, orain zitokina deitzen direnak.

1906 eta 1907 artean, Carnot eta Deflandreren bi artikulu "Comptes Rendus de L 'Académie des Science" liburuetan agertu ziren, odolean globulu gorrien ekoizpena eta serum horren aplikazio klinikoa estimulatu zezakeen faktore bat zegoela deskribatzen zutenak. Artikulu hauek hazkuntza-faktoreen eremu osoaren oinarri intelektualak ezarri zituzten, hau da, gune batean ekoizten diren eta urruneko xede-zelula-populazio batean jarduten duten proteinak. Lehen artikulua interes handiz jaso zuten, bai komunitate zientifikoak, bai prentsak. Deflandreren tesia Lilleko Unibertsitateko Farmazia Fakultateak onartu zuen 1910ean, "*Les applications du sérum hématopoïétique*" medikuntzako doktoregorako. Bere aurkikuntzak erreproduzitu ez izanak lan honen inguruko interesa galtzea ekarri zuen. Hala ere, 1947an, Eva Bonsdorffek eta lankideek Carnot eta Deflandreren hasierako aurkikuntzak erreproduzitu eta substantzia aktiboari *eritropoietina*  izena jarri zioten. Berreratutako eritropoyetinaren munduko salmentak 7.000 milioi dolar ingurukoak izan ziren 2012an.

Bere ibilbidearen amaieran eta Leon Dufour doktorearekin ezkondu ondoren, Deflandre Gaston Rousselekin (1877-1947) lankidetzan hasi zen Roussel-Uclaf laborategietan, Sanofiren enpresa aitzindarietako batean. Roussel albaitari gisa trebatu zen eta medikuntzan doktoratu zen Parisko Unibertsitatean. Han egon zen bitartean, Carnot eta Deflandreren lana ezagutu zuen, hasierako esperimentuak errepikatu zituen eta gero zaldiak erabili zituen hemopoietinaren ekoizpena handitzeko erabilera komertzialerako. Bere lehen produktua, *Hemostyl*, asko erabili zen 1950eko hamarkadara arte anemia tratatzeko. Gastonek eta Deflandrek (Dufour-Deflandre bezala) enbrioi-materialen eduki mineralari buruzko azterlan batzuk argitaratu zituzten, Roussel laborategiek erabilera klinikoko organoetatik agente aktiboak isolatzeko egindako lan jarraituaren zati gisa, opoterapiaren printzipioek gidatuta berriro ere. Roussel laborategiak izan ziren erabilera medikorako esteroide hormonak ekoizten lehenengoetakoak. Dufour aitzindaria izan zen haurren elikaduran, eta Normandiako Fécampen egin zuen lan batez ere. "Goutte de lait" (Esne Tanta) erakundearen sortzailea izan zen, hilkortasuna murrizteko haurren elikadura metodo seguruagoak asmatu zituen erakundea. Dufour 1928ko maiatzaren 23an hil zen. Georges Deflandre (1897-1973) paleologo nabarmenaren izeba ere izan zen Deflandre. 74 urte zituela hil zen Deflandre, 1946ko ekainaren 7an, Parisen. St. Etienne de Fécamp elizan lurperatua izan zen 1946ko ekainaren 13a.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak