Isabelle Ferreras

**Isabelle Ferreras** (Brusela, Belgika, 1975eko abuztuaren 21a) soziologoa eta politologoa da. Soziologiako irakaslea da Lovainako Unibertsitatean (Louvain-la-Neuve, Belgika), eta Centre de recherches interdisciplinaires Démocratie, Instituciones, Subjectivité zentroan afiliatuta dago. Gainera, Harvardeko Zuzenbide Fakultateko Lan eta Lan Bizitza Programako ikertzaile seniorra da. Gainera, Ferreras Belgikako Zientzia Fundazio Nazionaleko (F.N.R.S., Brusela) kide titularra da. 2017ko udaberritik Classe Technologie et Société izeneko taldeko kidea da Belgikako Zientzien, Humanitateen eta Arteen Errege Akademian, non 2021ean eta 2022an akademiako presidente kargua duen, baita bere taldeko presidentea ere.

## Ibilbide akademikoa eta prestakuntza 
2004an, Ferrerasek soziologiako doktoregoa lortu zuen Lovainako Unibertsitatean, baita zientzia politikoetako doktoregoa ere, Massachusettseko Teknologia Institutuan. 2000. urtean, Ferreras akademiko bisitaria izan zen Wisconsin-Madisongo Unibertsitatean. 2005ean Harvard Trade Union Program-en graduatu zen.

## Lana 
Ferrerasen ikerketa-interesak estatuaren, enpresen eta langileen arteko tentsioan kokatzen dira mundu globalizatu batean, bereziki enpresen gobernantzan eta lantokiko demokraziaren inguruan. "Lanaren soziologia politiko kritikoa" deitu duena garatu du, eta bere lan zentroak "kapitalismo/demokrazia kontraesana" deitzen duenaren inguruan.

2016an, Ferrerasek eta Hélène Landemorek lan bat argitaratu zuten, non negozioak estatuen analogo gisa ikus daitezkeela defendatzen duten. Antolakuntzaren antzekotasunak direla eta, sinadurak demokratikoki gobernatu behar direla aldarrikatzen dute. Ferrerasek eta Landemorek sinaduraren teoria politiko bat gehiago garatzeko beharraren alde egiten dute. Gainera, Ferrerasek langileen hainbat kasu enpiriko azterketa egin ditu lankide akademiko ezberdinekin elkarlanean. Jean De Munckekin batera Volkswagenek Bruselan duen lantegi batean berregituraketa prozesuetan ari diren langileen ahotsa aztertu du. Beste kasu kualitatibo batean, Ferrasek SMart-Belgika izeneko Freelancers' kooperatiba bat aztertu du, Julien Charles eta Auriane Laminerekin batera "lan hobea lortzeko esperimentazio instituzional demokratikoa" kasu gisa.

### Enpresak entitate politiko gisa 
Firms as Political Entities: Saving Democracy through Economic Bicameralism (2017) liburuan, Ferrerasek gobernantza korporatibo demokratikoaren teoria aurkezten du. Bere ustez, enpresak entitate politiko gisa aitortu behar dira, eta gizarte demokratikoetan kapitalismoaren eta demokraziaren arteko tentsioa hobekien islatzen duten erakundeak dira. Enpresek munduko ekonomian eragin handia dute, baina kapital-inbertitzaileek gobernatzen dituzte. Zuzendaritza-erabakiak hartzean, inbertitzaileek ez dute soilik enpresaren etorkizuna baldintzatzen, baizik eta langileen etorkizuna eta enpresa kokatzen den komunitatearena ere. Horregatik, Ferrerasek enpresak demokratizatzea proposatzen du, gizarte demokratikoen testuingurura egokitzeko, enpresetan bikameralismo ekonomikoa ezarriz. Liburua hiru atal nagusitan banatuta dago.:

#### 1. zatia – Boterearen historia kritikoa sinaduran: Lanaren trantsizio motela eremu pribatutik publikora 
Atal honetan, Ferrerasek azaltzen du nola izan den lanaren eraldaketa historikoa gure kulturan, pribatua izatetik publikoa izatera. Lana jada ez dago eremu pribatuan, eta arau feudalek eta etxeko arauek eta, geroago, fabrikek eragiten dute. Hala, jatorrian, langilearen eta objektu fisikoen eta objektuak ekoizteko makinen arteko harremanaren inguruan eraiki zen lana. Gaur egun, lana esparru publikoaren, demokratikoaren zati bat da, eta bereziki zerbitzu-lana du ezaugarri. Lan egiteko modu hau langileen eta bezeroen arteko harremana berez politikoa bihurtzen da. Halaber, industria-enpresek negoziatzeko eta erabakiak hartzeko egitura demokratikoa ezarri dute langileen artean.

#### 2. atala – Zer ulertzen dugu enpresa batez? 
Ferrerasek dio enpresak eraikuntza juridiko hutsak baino gehiago direla. Bere ustez, entitate politiko gisa ere ulertu behar dira, izan ere, enpresetan gertatzen diren lan-jarduerak eta langileen arteko harremanak harreman juridiko soilak izatetik harago doaz. Hala ere, enpresak oraindik ere eremu pribatu gisa tratatzen dira, eta horrek hierarkia eta menderatze sistemak espazio publikoan iraunaraztea ahalbidetzen du. Testuinguru horretan, Ferrerasek kapital-inbertitzaileen gobernu pribatua ilegitzat jotzen du.

Ferrerasek argudiatu du bi arrazionaltasun mota daudela firma batean. "Arrazionaltasun instrumental" terminoak enpresen jardueren arau multzoa etiketatzen du, kanpo-ondasuna sortzen dutenak, hala nola kapital-inbertitzaileentzako finantza-etekinak. Arrazionaltasun instrumentalaren beste adibide bat da langileak bere jarduerak bere soldata txekea lortzeko bitarteko gisa ikusten dituenean. Irmotasun batean arau multzo baten ezaugarri den beste arrazionaltasun forma "arrazionaltasun adierazkorra" da, langileak bere izate esentziala adierazten duen zentzuan. Hau da, langilea sinadurari lotzen zaionean, e.a. beste langile batzuekin adiskidetasuna sortzen du eta enpresen tradizioari atxikitzen zaio. Langilea bere lanean buru-belarri ari denean gertatzen da, eta ez bakarrik lana helburu gisa ikusten duenean. Arrazionaltasun espresiboarekin lotutako lanak ideal moralak, etikoak eta politikoak ditu ezaugarri. Arrazionaltasunaren bi formak elkarren artean lehiatzen dira eta Ferrerasen proposaturiko sistema bikameralak arrazionaltasun instrumentalaren eta adierazkorraren arteko oreka eman dezake.

## Inspirazioa eta ikuspegi akademikoa 
Bere lan akademikoan Ferrerasek Jürgen Habermas, Jean-Mar Ferry, Amartya Sen, Jean-Phillippe Robé, Joel Rorger eta Jon Elster ditu eragin eta inspirazio iturri.

Ekimenak arreta zabala lortu du, bai komunikabide globaletan, bai akademiko akademikoen artean. 2021eko maiatzetik aurrera 6.700 norbanakok baino gehiagok sinatu dute ekimena.

## Liburuak 
* Isabelle Ferreras, *Democratizar la empresa capitalista: Piedra angular de una prosperidad compartida y sostenible*, 2024. Chili: Adriadna Ediciones, Trad. and Preface by Sebastián Pérez Sepúlveda, Postface by Pedro Chaves y Sara Lafuente.
* Isabelle Ferreras, Tom Malleson, Joel Rogers, *Democratizing the Corporation: The Bicameral Firm and Beyond*, 2024. Real Utopia Series, New York City/London: Verso.
* Miranda Richmond Mouillot, David Hackett, Isabelle Ferreras, avec Team Endicott, *Hé Patron!: – pour une révolution dans l’entreprise,* 2023. Paris : Le Seuil.
* Mathieu De Nanteuil, Philippe Coppens, Isabelle Ferreras, Marc Verdussen, *La démocratie à l’épreuve – Entre transitions constitutionnelles et défi écologique*, 2023. Paris: Le Bord de l’eau
* Isabelle Ferreras, Julie Battilana, Dominique Méda (ed.), *Democratize Work. The Case for Reorganizing the Economy*, 2022. Chicago: The University of Chicago Press. (Augmented edition)
** **Translations**:
*** Italian: 2022, Il Manifesto del Lavoro: Democratizzare, Demercificare, Disinquinare (Roma: Castelvecchi Editore)
*** Dutch: 2023, Democratiseer Ons Weerk! Pleidooi Voor een Reorganisatie van de Economie (Enschede : Starfish Books)
*** German: 2025, Die Demokratisierung der Arbeit. Ein Plädoyer zur Reorganisation unserer Wirtschaft (Berlin: Transcript)
*** Turkish: Forthcoming (Istanbul: Optimist Kitap publisher)
* Isabelle Ferreras, Julie Battilana, Dominique Méda (ed.), *Le Manifeste Travail. Démocratiser, démarchandiser, dépolluer,* 2020*.* Paris : Le Seuil.
** **Translations**:
*** Portuguese: 2021, *O Manifesto do Trabalho: Democratizar, desmercantilizar, remediar* (Lumen Juris, Rio de Janeiro, March)
*** Basque: 2021, *LANA manifestua: demokratizatu, desmerkantilizatu, deskontaminatu* (Mondragon Publ., Mondragon, November)
* Isabelle Ferreras, *Firms as Political Entities. Saving Democracy through Economic Bicameralism*, November 2017. Cambridge/New York City: Cambridge University Press. Paperback release: April 2018. (Translated to Spanish by Sara Lafuente, under review).
* Isabelle Ferreras, *Gouverner le capitalisme ? Pour le bicamérisme économique*, 2012. Paris: Presses universitaires de France.
* Jean De Munck, Claude Didry, Isabelle Ferreras, Annette Jobert (eds.), *Renewing Democratic Deliberation in Europe. The Challenge of Social and Civil Dialogue,* 2012*.* Oxford-Brussels: Peter Lang Press.
* Isabelle Ferreras, *Critique politique du travail. Travailler à l’heure de la société des services*, 2007. Paris: Presses de Sciences Po.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak