open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edward Burra

**Edward John Burra** (Londres, 1905eko martxoaren 29a – Hastings, 1976ko urriaren 22a) ingeles margolari, marrazkilari eta grabatzailea izan zen, hiri-azpimundugo, beltzen kulturako eta Harlemgo 1930eko hamarkadan ezaguna.

## Iruditegia 
thumb|Garezurra paisaian (1946) Art.IWMART15554
El mejor regalo

***El mejor regalo*** 1975eko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Ezkontza egunean, Carlosek ezusteko ikaragarria hartuko du, Carlitos izeneko haur batek bere semea dela esaten dionean. Ezkontza bertan behera geratuko da eta Carlosek haurra bere etxeraino jarraitzea erabakiko du, bere ama ezagutu eta gertatzen ari dena deskubritzeko.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak
El insólito embarazo de los Martínez

***El insólito embarazo de los Martínez*** 1974ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Ezkondu zenetik, Federicok beti amestu du aita izatea. Berak eta Laurak, bere emazteak, ahal zuten guztia egin dute, baina semea ez dator. Federicok aita izateko zuen obsesioa hainbesteraino iristen da, non azkenean haurdunaldia iritsi egiten baita, baina berarentzat. Ginekologo bat bestearen atzetik eta diagnostikoa erabatekoa da: Federico zazpi hilabetekoa da eta, beraz, ama izateko zorian dago.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak
Matilde Asensi

**Matilde Asensi Carratalá** (Alacant, 1962ko ekainaren 12a) idazle eta kazetari espainiarra da. Eleberri historikoak eta abenturazkoak idazten ditu.

## Biografia 
Txikitatik liburuekiko zaletasuna izan zuen arren eta idatzi ere egiten zuen arren 37 urte izan arte ez zuen aurreneko eleberria argitaratu.

Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan kazetaritza ikasketak egin zituen eta Alacanteko SER irratian eta Radio Nacional de Españan egin zuen lan Alacant inguruko berriak emanez. EFE agentziako korresponsala ere izan zen eta Murtziako *La Verdad* eta Alacanteko *Información* egunkarietan ere egin zituen kolaborazioak.

Bere benetako pasioa eleberriak idaztea zen ordea eta kazetaritzak denborarik uzten ez zionez 1991ean Valentziako Osasun Zerbitzuetan administrari lanean hasi zen. 2000an *Iacobus* atera zuen eta honen jarraipena zen *Peregrinatio* 2004an. Donejakue bidearen inguruan kokaturiko eleberriak dira.

2001ean *El último catón* eleberria argitaratu zuen eta hau izan da eleberri guztietan ezagunena egin dena eta nazioartean gehien zabaldu dena. 2003an *El origen perdido* eleberria polemika iturri izan zen. Bolivian kokatzen da istorioa. Pablo Cingolani historiagile argentinarra minduta azaldu zen bere *Madadi espedizioaren* inguruko bere ikerketak liburua egiteko iturrien artean aipatu ez izateagatik eta plagio salaketa jarri zuen. Planeta argitaletxeko Carlos Reyések atzera bota zuen salaketa, baina Boliviako Diputatuen Ganberak "Boliviako ondarearen gaineko eskubideak eta *Madadi espedizioko* kideen gaineko eskubideak urratu izana" egotzi zion.

2007an *Martín Ojo de Plata* trilogiako aurreneko eleberria atera zuen, *Tierra firme*. Catalina Solís da protagonista, zeina Karibera zihoala piraten eraso batetatik onik atera eta Martín Nevares izenpean bizimodu berria hasten duen. 2010an eta 2012an osatu zuen trilogia.

2019an *Sakura* eleberrian Van Gogh margolaria eta Japoniako ukiyo-e artea elkarlotzen ditu abenturazko istorio batean.

## Lanak 
* *El salón de ámbar* (1999, Plaza & Janés, eta 2006an Planetak berrargitaratua)
* *Iacobus* (2000, Plaza & Janés, eta 2006an Planetak berrargitaratua)
* *El último catón* (2001, Plaza & Janés, eta 2008an Planetak berrargitaratua)
* *El origen perdido* (2003, Planeta)
* *Peregrinatio* (2004, Planeta)
* *Todo bajo el cielo* (2006, Planeta)
* "Martín Ojo de Plata" trilogia:
** *Tierra firme* (2007, Planeta)
** *Venganza en Sevilla* (2010, Planeta)
** *La conjura de Cortés* (2012, Planeta)
* *El regreso del catón* (2015, Planeta)
* *Sakura* (2019, La Esfera de los Libros)

## Erreferentziak
Xanthoconita

**Xanthoconita** sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Xanthoconita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: Ag3AsS3. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
La monja alférez (1986ko filma)

***La monja alférez*** 1986ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da, Thomas De Quinceyren «The Spanish Military Nun» eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Katalina Erauso Donostian jaio zen XVI. mendearen amaieran. Haurtzaroan bere aita galdu eta bere izebak nobizia bezala komentu batean sartzera behartu zuen. Urte batzuk geroago, komentutik ihes egin eta, gizonez mozorrotuta, Ameriketarantz abiatu zen. Dagoeneko heldua, ehun-merkatari gisa lan egiten du, baina bere maitasunagatik eta zalditeriako lantzengatik, denek gizon bat dela uste baitute, eta, beraz, ihes egin behar du. Soldadu bilakatu, eta, araukaniarren aurkako gudu batean, bere ausardiagatik alferez bihurtuko da.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak
Xanthoxenita

{{mineral infotaula
| izena = Xanthoxenita
| formula = Ca4Fe^{3+}2(PO4)4(OH)2 * 3H2O
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.DH.40
| dana = 42.11.15.1
| heys = 19.14.15
| distira = argizari, mate
| kolorea =
| esfoliazioa =
| dentsitate = 2,97 g/cm3 (neurtuta); 3,38 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = triklinikoa
| simetria = 1 - pinacoide
| zelda = a = 6,7 Å; b = 8,85 Å; c = 6,54 Å; α = 92,1°; β = 110,1°; γ = 93,2°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,704 *n*β = 1,715 *n*γ = 1,724
| gogortasuna = 2,5
| 2v= neurri: 80°  to 90°, kalkulu: 82°
| pleokroismoa = ahul
| dispertsioa = r > v ahula
| erreferentziak = 
}}
**Xanthoxenita** fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Xanthoxenita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Ca4Fe^{3+}2(PO4)4(OH)2 * 3H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Xenotima-(Yb)

**Xenotime-(Yb)** fosfato motako minerala da eta xenotime taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Xenotime-(Yb) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Yb(PO4). Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Xieita

{{mineral infotaula
| izena = Xieita
| formula = Fe^{2+}Cr2O4
| kategoria = oxido
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.BB.25
| dentsitate = 5,63 g/cm3 (neurtuta); 5,342 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = ortoerronbikoa
| simetria = *mmm (*2/*m *2/*m *2/*m)* - dipiramidala
| zelda = a = 9,462(6)  Å; b = 9,562(9)  Å; c = 2,916(1)  Å; 
| IMA = IMA2007-056
| erreferentziak = 
}}
**Xieita** oxido motako minerala da eta spinel taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Xieita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: Fe^{2+}Cr2O4. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Xifengita

**Xifengita** elementu natiboak motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Xifengita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Fe5Si3. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Xitieshanita

{{mineral infotaula
| izena = Xitieshanita
| formula = Fe^{3+}(SO4)Cl * 6H2O
| kategoria = sulfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 7.DC.20
| dana = 31.9.6.3
| distira = beira
| kolorea =
| marra = hori
| sistema = monoklinikoa
| zelda = a = 14,1 Å; b = 6,9 Å; c = 10,67 Å; β = 111,26°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,536 *n*β = 1,570 *n*γ = 1,628
| gogortasuna = 2,5
| 2v= neurri: 77°, kalkulu: 78°
| dispertsioa = r Fe^{3+}(SO4)Cl * 6H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Xocomecatlita

**Xocomecatlita** sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Xocomecatlita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: Cu3(TeO4)(OH)4. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Xiangjiangita

{{mineral infotaula
| izena = Xiangjiangita
| formula = (Fe^{3+},Al)(UO2)4(PO4)2(SO4)2(OH) * 22H2O
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.EB.05
| dana = 43.5.6.1
| heys = 22.3.31
| distira =
| kolorea = hori
| marra = hori argia
| sistema = tetragonala
| zelda = a = 7,17 Å; c = 22,22 Å; 
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,558 *n*β = 1,576 *n*γ = 1,593
| gogortasuna = 1 - 2
| 2v= neurri: 87°, kalkulu: 86°
| dispertsioa = ahula
| erreferentziak = 
}}
**Xiangjiangita** fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Xiangjiangita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: (Fe^{3+},Al)(UO2)4(PO4)2(SO4)2(OH) * 22H2O. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Los pecados de mamá

***Los pecados de mamá*** 1980ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Enrique familiako aita da, lanpostu pribilegiatua du eta aldizkari pornografikoekiko mendekotasuna du. Egun batean, Gloria emazteak aldizkariak topatu eta hasierako liskarra igarota, bere senarrarekin aldizkari horietan ikusten duena praktikatu nahi izango du. Enriquek, bere lan-jardueran eragina duen hainbeste sexu-jarduera jasan ezin duenez, Ekuatore Ginearako lan-lekualdaketa bat onartzea erabaki du, nahiz eta arrazista nabarmena izan.

## Pertsonaiak 
* María Kosty: Gloria.
* Ricardo Merino: Enrique.
* Fernanda Hurtado: Rosa.
* Valentín Paredes: Rokillo de Jerez.
* Ricardo Tundidor: Jaime.
* Luis Lorenzo: kioskoren jabea.
* Ingrid Rabel: idazkaria.
* Tomás Picó: Rokilloren laguna.
* Luis Fernández de Eribe: aktorea.

## Kanpo estekak
Los que tocan el piano

***Los que tocan el piano*** 1968ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
"Cocosabio", "La Gandula" eta "el Torralba" hiru  dira, ez zentzu musikalean, polizialean baizik. Baina protagonistak gutxietsi gabe, aitortu behar da haien delituak bigarren mailakoak direla. Dena aldatzen da "Tizona"ren etorrerarekin, lapur baldar bat, atzerrian ezagutzak handitu eta Espainiara erabat birziklatuta eta gangster arriskutsu bihurtua itzuliko dena. Hori da behintzat berak eta bere lagunek uste dutena.

## Pertsonaiak 
* Tony Leblanc: Paco 'Cocosabio'.
* Concha Velasco: Cayetana 'La Gandula'.
* Alfredo Landa: Venancio Torralba 'El Torralba'.
* José Sazatornil: Tadeo Ramírez.
* José Bódalo: Ernesto Dávila.
* Manolo Gómez Bur: Federico Martínez Hojas 'El Tizona'.
* Margot Cottens: Juliana.
* Tomás Blanco: Aurelio.
* Rafaela Aparicio: Alicia.
* Josefina Serratosa

## Kanpo estekak
Yafsoanita

**Yafsoanita** oxido motako minerala da eta garnet supertaldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Yafsoanita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: Ca3Zn3(TeO6)2. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yagiita

**Yagiita** silikato motako minerala da eta osumilita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Yagiita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: (Na,K)3Mg4(Al,Mg)6(Si,Al)24O60. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yarzhemskiita

**Yarzhemskiita** mineral bat da.

## Ezaugarriak 
Yarzhemskiita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: K[B5O7(OH)2]*H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Josean Gómez

**José Antonio "Josean" Gómez** (Donostia, 1954ko martxoaren 28a -) gipuzkoar zinema ekoizlea da. 1980ko hamarkadan euskal ekoizpenetan hasi ondoren, hurrengo harmakadan Madril aldera joan zen eta bitan izan da Goya sarietarako izendatua.

## Filmografia 
* 2017: *Zona hostil*
* 2016: *Cuatro estaciones en La Habana* (minisaila)
* 2016: *Vientos de la Habana *
* 2016: *La punta del iceberg*
* 2015: *Tiempo sin aire*
* 2014: *La ignorancia de la sangre*
* 2014: *Marsella*
* 2013: *Tesis sobre un homicidio*
* 2012: *Todo es silencio*
* 2011: *Silencio en la nieve*
* 2010: *El Gran Vázquez*
* 2010: *El diario de Carlota*
* 2009: *Un buen hombre*
* 2009: *Mentiras y gordas*
* 2008: *Que parezca un accidente*
* 2008: *Paisito*
* 2006: *Mujeres en el parque*
* 2005: *Heroína*
* 2005: *El penal més llarg del món*
* 2004: *Inconscients*
* 2004: ''Núvols d'estiu*
* 2004: *La vida que te espera*
* 2003: *La suerte dormida*
* 2003: *El misterio Galíndez *
* 2002: *Pasos de baile*
* 2000: *Jacinto Durante, representante* (telesaila)
* 1997: *Territorio Comanche*
* 1996: *Malena es un nombre de tango*
* 1996: *Éxtasis*
* 1995: *Boca a boca*
* 1993: *Madregilda*
* 1992: *Un paraguas para tres*
* 1991: *Santa Cruz, el cura guerrillero*
* 1991: *El hombre que perdió su sombra
* 1991: *El invierno en Lisboa
* 1989: *El mejor de los tiempos*
* 1988: *Viento de cólera*
* 1988: *Ander eta Yul*
* 1987: *El polizón del Ulises*
* 1986: *Ehun metro*
* 1986: *Zergatik Panpox*
* 1985: *Bior bira*
* 1984: *Albaniaren konkista''
Yazganita

{{mineral infotaula
| izena = Yazganita
| formula = NaFe^{3+}2(Mg,Mn2+)(AsO4)3 * H2O
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.AC.10
| distira = adamantino, metaliko
| kolorea =
| marra =
| dentsitate = 4,18 g/cm3 (neurtuta); 4,19 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 12,181 Å; b = 12,807 Å; c = 6,6391 Å; β = 112,441°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,870 *n*β = 1,897 *n*γ = 1,900
| makla =
| gogortasuna = 5
| 2v= neurri: 35°, kalkulu: 36,5°
| pleokroismoa = visible
| IMA = IMA2003-033
| erreferentziak = 
}}
**Yazganita** fosfato motako minerala da eta alluaudita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Yazganita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: NaFe^{3+}2(Mg,Mn2+)(AsO4)3 * H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yecoraita

{{mineral infotaula
| izena = Yecoraita
| formula = Fe^{3+}3Bi5(Te6+O4)2(Te4+O3)O9 * 9H2O
| kategoria = sulfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 7.DF.70
| dana = 34.8.6.1
| heys = 28.4.17
| distira = erretxinadun
| kolorea =
| fraktura = maskor-itxura
| dentsitate = 5,59(11) g/cm3 (neurtuta); 
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*ω = 1,812 *n*ε = 1,824
| gogortasuna = 3
| IMA = IMA1983-062
| erreferentziak = 
}}
**Yecoraita** sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Yecoraita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: Fe^{3+}3Bi5(Te6+O4)2(Te4+O3)O9 * 9H2O. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yedlinita

**Yedlinita** haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Yedlinita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: Pb6Cr3+Cl6(O,OH,H2O)8. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Irurtzungo errepide lotunea

**Irurtzungo errepide lotunea** Nafarroako Irurtzun udalerriko autobide errepide lotunea da.

,  eta  autobiak elkarrekin lotzen ditu.

## Historia 
 autobidearen Berriozar eta Irurtzun arteko zatia 1980ko martxoan inauguratu zen. Orduan, eko 113. irteeran amaitzen zen, Irurtzungo iparraldean, Biaizpetik gertu. Urte batzuk geroago, 1993an, aren lehen zatia martxan jarri zen, Irañeta eta Irurtzun artean.

 autobidearekin konektatzeko, autobidearen bi noranzkoak lotuko zituen errepide lotune bat sortu zen, etorkizunean  autobidea Donostiaraino luzatu ahal izateko. 1995ean, Irurtzun eta Latasa arteko  autobidearen hurrengo zatia inauguratu zuten, ordainsaririk gabe.

## Autobiak edo Autobideak 
*  edo *Sakanako autobia* (Irurtzun  Altsasu)
*  edo *Leitzarango* *autobia* (Irurtzun  Andoain)
*  edo *Nafarroako autobidea* (Tutera  Irurtzun)

## Eskema 
|}

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Irurtzun
* 
* 
* 

## Kanpo estekak
Yttrotantalita-(Y)

{{mineral infotaula
| izena = Yttrotantalita-(Y)
| formula = (Y,U4+,Fe^{2+})(Ta,Nb)(O,OH)4
| kategoria = oxido
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.DG.10
| dana = 8.1.3.1
| heys = 18.4.3
| distira =
| kolorea =
| marra = grisa
| esfoliazioa =
| fraktura = maskor-itxura
| dentsitate = 5,5 a 5,9 g/cm3 (neurtuta); 
| sistema = ortoerronbikoa
| zelda = a = 5,34 Å; b = 10,94 Å; c = 5,07 Å; 
| talde-optikoa =
| ezpurutasuna = Nb
| gogortasuna = 5 - 5,5
| erreferentziak = 
}}
**Yttrotantalita-(Y)** oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Yttrotantalita-(Y) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: (Y,U4+,Fe^{2+})(Ta,Nb)(O,OH)4. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yuanjiangita

**Yuanjiangita** elementu natiboak motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Yuanjiangita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: AuSn. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yugawaralita

**Yugawaralita** silikato motako minerala da eta zeolita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Yugawaralita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: CaAl2Si6O16 * 4H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yushkinita

**Yushkinita** sulfuro motako minerala da eta valleriita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Yushkinita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: (Mg,Al)V4+S2(OH)2. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yurmarinita

{{mineral infotaula
| izena = Yurmarinita
| formula = Na7(Fe^{3+},Mg,Cu)4(AsO4)6
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| kolorea =
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa =
| fraktura = irregularra, malkartsu
| dentsitate = 4,00  g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema =
| simetria =
| zelda = a = 13,7444(2)  Å; c = 18,3077(3)  Å; 
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*ω = 1,748() *n*ε = 1,720(3)
| gogortasuna = 4,5
| IMA = IMA2013-033
| erreferentziak = 
}}
**Yurmarinita** mineral bat da.

## Ezaugarriak 
Yurmarinita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Na7(Fe^{3+},Mg,Cu)4(AsO4)6. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yvonita

**Yvonita** fosfato motako minerala da eta krautita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Yvonita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Cu(HAsO4) * 2H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zaherita

**Zaherita** sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zaherita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: Al12(SO4)5(OH)26 * 20H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yukonita

{{mineral infotaula
| izena = Yukonita
| formula = Ca3Fe^{3+}(AsO4)2(OH)3 * 5H2O
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.DM.25
| dana = 42.8.6.1
| heys = 20.9.12
| distira = erretxinadun, argizari
| kolorea =
| marra = marroia
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa =
| fraktura = maskor-itxura, maskor-itxurapeko
| dentsitate = 2,65 g/cm3 (neurtuta); 
| sistema = ortoerronbikoa
| simetria =
| zelda = a = 19,6 Å; 
| talde-optikoa =
| gogortasuna = 2 - 3
| pleokroismoa = non-pleochroic
| erreferentziak = 
}}
**Yukonita** fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Yukonita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Ca3Fe^{3+}(AsO4)2(OH)3 * 5H2O. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zavalíaita

{{mineral infotaula
| izena = Zavalíaita
| formula = (Mn2+,Fe^{2+},Mg)3(PO4)2
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| distira = beira, erretxinadun
| kolorea =
| marra = zuria
| irmotasuna = ahula
| dentsitate = 3,68 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 6,088(1)  Å; b = 4,814(1)  Å; c = 10,484(2)  Å; β = 89,42(3)°
| talde-optikoa =
| gogortasuna = 4
| pleokroismoa = non-pleochroic
| IMA = IMA2011-012
| erreferentziak = 
}}
**Zavalíaita** mineral bat da eta sarcopside taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zavalíaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: (Mn2+,Fe^{2+},Mg)3(PO4)2. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zavaritskita

**Zavaritskita** haluro motako minerala da eta matlockita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zavaritskita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: (BiO)F. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zemannita

{{mineral infotaula
| izena = Zemannita
| formula = Mg0.5ZnFe^{3+}(Te4+O3)3 * 4.5H2O
| kategoria = oxido
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.JM.05
| dana = 34.3.2.1
| heys = 28.3.8
| distira = adamantino
| kolorea = marroia
| irmotasuna = ahula
| sistema = hexagonala
| simetria = 6/*m* - dipiramidala
| zelda = a = 9,41(2)  Å; c = 7,64(2)  Å; 
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*ω = 1,850 *n*ε = 1,930
| IMA = IMA1968-009
| erreferentziak = 
}}
**Zemannita** oxido motako minerala da eta zemannita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zemannita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: Mg0.5ZnFe^{3+}(Te4+O3)3 * 4.5H2O. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Yoderita

{{mineral infotaula
| izena = Yoderita
| formula = Mg(Al,Fe^{3+})3(SiO4)2O(OH)
| kategoria = silikato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 9.AF.25
| dana = 52.2.2b.3
| heys = 16.19.9
| distira =
| kolorea =
| esfoliazioa =
| dentsitate = 3,39 g/cm3 (neurtuta); 3,33 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 8,02 Å; b = 5,81 Å; c = 7,25 Å; β = 104,91°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,689 a 1,691 *n*β = 1,691 a 1,693 *n*γ = 1,712 a 1,715
| ezpurutasuna = Ti, Mn, H
| gogortasuna = 6
| 2v= neurri: 25°  to 30°, kalkulu: 34°  to 36°
| pleokroismoa = visible
| dispertsioa =
| erreferentziak = 
}}
**Yoderita** silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Yoderita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: Mg(Al,Fe^{3+})3(SiO4)2O(OH). Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zhemtxuzhnikovita

**Zhemtxuzhnikovita** substantzia organiko motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zhemtxuzhnikovita substantzia organiko mineralaren formula kimikoa hau da: NaMgAl(C2O4)3 * 8H2O. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Soltero y padre en la vida

***Soltero y padre en la vida*** 1972ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Alonso ezkongabea da, eta, Gunilla hippyarekin noizbehinkako harremana izan ostean seme bat izan du. Haurra jaio ondoren, Maoren pausoak jarraitzeko alde egin eta haurra Alonsoren ardurapean geratu zen. Honek Alonsoren bizitza erabat aldatuko du.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak
Ziminaita

{{mineral infotaula
| izena = Ziminaita
| formula = Fe^{3+} 6 (VO4)6
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| distira = adamantino
| kolorea = marroi horixka
| dentsitate = 3,45 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = triklinikoa
| simetria = 1 - pinacoide
| zelda = a = 8,012(4)  Å; b = 9,345(5)  Å; c = 6,678(3)  Å; α = 106,992(10)°; β = 101,547(8)°; γ = 96,594(11)°
| IMA = IMA2014-062
| erreferentziak = 
}}
**Ziminaita** mineral bat da eta howardevansita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Ziminaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Fe^{3+} 6 (VO4)6. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinkosita

**Zinkosita** sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zinkosita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ZnSO4. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zirkonolita

**Zirkonolita** oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zirkonolita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: CaZrTi2O7. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zirkofilita

{{mineral infotaula
| izena = Zirkofilita
| formula = K2NaFe^{2+}7Zr2(Si4O12)2O2(OH)4F
| kategoria = silikato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 9.DC.05
| dana = 69.1.1.5
| heys = 17.1.26
| distira = adamantino, beira
| kolorea =
| marra = marroi argia
| sistema = triklinikoa
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,708 *n*β = 1,738 *n*γ = 1,747
| ezpurutasuna = Ti, Hf, H
| gogortasuna = 4 - 4,5
| 2v= neurri: 62°, kalkulu: 56°
| dispertsioa = r > v ahula
| IMA = IMA1971-047
| erreferentziak = 
}}
**Zirkofilita** silikato motako minerala da eta astrophyllita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zirkofilita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: K2NaFe^{2+}7Zr2(Si4O12)2O2(OH)4F. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zirklerita

**Zirklerita** haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zirklerita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: (Fe,Mg,Ca)9Al4Cl18(OH)12 * 14H2O (?). trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zirsilita-(Ce)

**Zirsilita-(Ce)** silikato motako minerala da eta eudialyte taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zirsilita-(Ce) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: Na11-12(Ce,Na)3Ca6Mn3Zr3Nb(Si19O55)(Si3O9)2(CO3)(OH)3 * H2O. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zodacita

{{mineral infotaula
| izena = Zodacita
| formula = Ca4Mn2+Fe^{3+}4(PO4)6(OH)4 * 12H2O
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.DH.25
| dana = 42.11.8.4
| heys = 19.12.47
| distira = beira
| kolorea =
| marra =
| dentsitate = 2,68 g/cm3 (neurtuta); 2,65 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| zelda = a = 10,15 Å; b = 24,14 Å; c = 6,3 Å; β = 91,14°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,598 *n*β = 1,601 *n*γ = 1,602
| gogortasuna = 4
| 2v= neurri: 83°, kalkulu: 58°
| pleokroismoa = ahul
| dispertsioa = r Ca4Mn2+Fe^{3+}4(PO4)6(OH)4 * 12H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zoubekita

**Zoubekita** sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zoubekita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: AgPb4Sb4S10. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zugshunstita-(Ce)

**Zugshunstita-(Ce)** substantzia organiko motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zugshunstita-(Ce) substantzia organiko mineralaren formula kimikoa hau da: (Ce,Nd,La)Al(C2O4)(SO4)2 * 12H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zvyaginita

**Zvyaginita** mineral bat da eta lamprophyllita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zvyaginita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: NaZnNb2Ti[Si2O7]20(OH,F)3(H2O)4 + (x . Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zwieselita

{{mineral infotaula
| izena = Zwieselita
| formula = (Fe^{2+},Mn2+)2(PO4)F
| kategoria = fosfato
| irudia = Zwieselite, Quartz-1123501.jpg
| irudiaren testua = Zwieselita
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.BB.10
| dana = 41.6.1.1
| heys = 22.1.25
| distira =
| kolorea =
| marra =
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa =
| fraktura = irregularra, malkartsu, maskor-itxurapeko
| dentsitate = 3,89 a 3,97 g/cm3 (neurtuta); 3,92 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 12,085 Å; b = 6,536 Å; c = 9,910 Å; β = 105,63°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,686 a 1,696 *n*β = 1,690 a 1,704 *n*γ = 1,703 a 1,713
| ezpurutasuna = Mg, Ca
| gogortasuna = 5 - 5,5
| 2v= neurri: 58°, kalkulu: 60°
| pleokroismoa = visible
| dispertsioa =
| erreferentziak = 
}}
**Zwieselita** fosfato motako minerala da eta triplita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zwieselita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: (Fe^{2+},Mn2+)2(PO4)F. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zýkaita

{{mineral infotaula
| izena = Zýkaita
| formula = Fe^{3+}4(AsO4)3(SO4)(OH) * 15H2O
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.DB.45
| dana = 43.5.3.2
| heys = 22.3.28
| distira = mate
| kolorea =, hori argia, berde argia
| marra = zuria
| sistema = ortoerronbikoa
| simetria =
| zelda = a = 20,85 Å; b = 7,03 Å; c = 36,99 Å; 
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,632 *n*β = 1,635 a 1,636 *n*γ = 1,646
| gogortasuna = 2
| 2v= neurri: 60°, kalkulu: 56°  to 66°
| dispertsioa =
| IMA = IMA1976-039
| erreferentziak = 
}}
**Zýkaita** fosfato motako minerala da eta sanjuanita-destinezita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zýkaita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Fe^{3+}4(AsO4)3(SO4)(OH) * 15H2O. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinkalstibita

**Zinkalstibita** oxido motako minerala da eta cualstibita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zinkalstibita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: Zn2Al(OH)6[Sb5+(OH)6]. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinkaluminita

**Zinkaluminita** sulfato motako minerala da eta glaucocerinita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zinkaluminita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: Zn6Al6(SO4)2(OH)16 * 5H2O. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinkgartrellita

{{mineral infotaula
| izena = Zinkgartrellita
| formula = Pb(Zn,Fe^{3+},Cu)2(AsO4)2 * 2(H2O,OH)
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.CG.20
| distira = beira
| kolorea = hori berdexka
| marra = hori
| sistema = triklinikoa
| simetria = 1 - pinacoide
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,910 *n*β = 1,940 *n*γ = 1,970
| gogortasuna = 4,5
| dispertsioa =
| IMA = IMA1998-014
| erreferentziak = 
}}
**Zinkgartrellita** fosfato motako minerala da eta tsumcorita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zinkgartrellita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Pb(Zn,Fe^{3+},Cu)2(AsO4)2 * 2(H2O,OH). Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinklipscombita

{{mineral infotaula
| izena = Zinklipscombita
| formula = ZnFe^{3+}2(PO4)2(OH)2
| kategoria = fosfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.BB.90
| dana = 41.10.2.2
| distira = beira
| kolorea =
| marra =
| dentsitate = 3,65 g/cm3 (neurtuta); 
| sistema = tetragonala
| simetria = 4* *2* *2 - trapezoidala
| zelda = a = 7,242 Å; c = 13,125 Å; 
| gogortasuna = 5
| IMA = IMA2006-008
| erreferentziak = 
}}
**Zinklipscombita** fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zinklipscombita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ZnFe^{3+}2(PO4)2(OH)2. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinkoberaunita

{{mineral infotaula
| izena = Zinkoberaunita
| formula = ZnFe^{3+}5(PO4)4(OH)5*6H2O
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| dentsitate = 2,92 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 20,837(2)  Å; b = 5,1624(4)  Å; c = 19,250(1)  Å; β = 93,252(5)°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,745(5) *n*β = 1,760(5) *n*γ = 1,770(5)
| 2v= neurri: 80° (5)
| IMA = IMA2015-117
| erreferentziak = 
}}
**Zinkoberaunita** mineral bat da eta beraunita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zinkoberaunita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ZnFe^{3+}5(PO4)4(OH)5*6H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinkobotriogeno

{{mineral infotaula
| izena = Zinkobotriogeno
| formula = (Zn,Mg,Mn2+)Fe^{3+}(SO4)2(OH) * 7H2O
| kategoria = sulfato
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 7.DC.25
| dana = 31.9.6.2
| heys = 25.5.16
| distira =
| kolorea =
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 10,504(2)  Å; b = 17,801(4)  Å; c = 7,1263(1)  Å; β = 100,08(3)°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,542(5) *n*β = 1,551(5) *n*γ = 1,587(5)
| gogortasuna = 2,5
| 2v= kalkulu: 54,1°
| pleokroismoa = visible
| dispertsioa = ahula
| IMA = IMA2015-107
| erreferentziak = 
}}
**Zinkobotriogeno** sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Zinkobotriogeno sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: (Zn,Mg,Mn2+)Fe^{3+}(SO4)2(OH) * 7H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinkostrunzita

{{mineral infotaula
| izena = Zinkostrunzita
| formula = ZnFe^{3+}2(PO4)2(OH)2*6.5H2O
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| distira =
| kolorea =
| marra = zuria
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa =
| fraktura =
| dentsitate = 2,66 g/cm3 (neurtuta); 
| sistema = triklinikoa
| simetria = 1 - pinacoide
| zelda = a = 10,1736(6)  Å; b = 9,7999(5)  Å; c = 7,3296(2)  Å; α = 91,325(4)°; β = 97,895(6)°; γ = 116,948(4)°
| talde-optikoa =
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,620(2) *n*β = 1,672(2) *n*γ = 1,720(2)
| makla =
| gogortasuna = 2,5
| 2v= neurri: 89,5° (5), kalkulu: 85,1°
| pleokroismoa = visible
| IMA = IMA2016-023
| erreferentziak = 
}}
**Zinkostrunzita** mineral bat da eta strunzita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zinkostrunzita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ZnFe^{3+}2(PO4)2(OH)2*6.5H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Zinksilita

**Zinksilita** silikato motako minerala da eta smectita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zinksilita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: Zn3(Si4O10)(OH)2 * 4H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Vida/Perra

***Vida/Perra*** 1982ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da, Ángel Vázquez Molinaren "La vida perra de Juanita Narboni" eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Juanita Narboni bere bizitzaren alderdiak gogoratuz doa kamera baten aurrean, etxe barruan (logela, aretoak) zein kanpoaldean (hondartza, hilerria, etab.) begira.

## Pertsonaiak 
* Esperanza Roy: Juanita Narboni

## Kanpo estekak
Bobby Morrow

**Bobby Joe Morrow** (Harlingen, Texas, 1935eko urriaren 15a - San Benito, 2020ko maiatzaren 30a) estatubatuar atleta izan zen. Hiru urrezko domina irabazi zituen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan (100 metroko lasterketan, 200 metroko lasterketan eta 4 x 100 metroko errelebo lasterketan). 1950eko hamarkadako esprinter nagusia izan zen.

## Kanpo estekak
Britaniar Batailoia

**Britaniar Batailoia** (ofizialki ***Saklatava Batailoia*** ) Espainiako Bigarren Errepublikaren defentsan faxismoaren aurka Nazioarteko Brigaden barruan Erresuma Batuko boluntarioekin sortu zen armada gorputza izan zen.

## Izena 
Batailoiari Shapurji Saklatvalaren omenez eman zitzaion Saklatava izena. Saklatva (1874-1936) Erresuma Batuko Alderdi Komunistaren sortzailetako bat izan zen Komunen Ganberan ordezkari gisa aritu zen.

## Historia 
Nahiz eta lehen unetik Errepublikaren aldeko boluntarioak izan, 1937 arte ez zen unitate militar hau sortu. Lehen aurrez-aurre militar handia Jaramako guduan izan zen, 1937ko otsailean. Han, Tom Wintringham komandatearen agindupean, Batailoiak baxa asko pairatu zituen: 600 soldaduetatik 450 hilik edo zauriturik gertatu ziren. Urte bereko uztailean Vicente Rojo jeneral errepublikarrak unitatea Brunete aldera bidaltzea agindu zuen; horrekin Madrilek pairatzen zuen presioa arintzeko. Unitateak Bruneteko guduan hartu zuen parte. Ondoren ere, britainiarrak Teruelgon eta Ebroko guduan borrokatu zuten. 1938ko urrian Batailoia desegin zen.

Operazio guztietan, unitateak 490 hildako inguru izan zuen eta 1.200 zauritu larriak. Unitatean, gerra guztian, 2.000 boluntario izan ziren.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nazioarteko Brigadak

## Kanpo estekak 
* :Erresuma Batuko boluntarioei buruzko materiala.
* :Richard Thorperen artikulua Batailoi honen historiari buruz.
Zinkroselita

**Zinkroselita** fosfato motako minerala da eta roselita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Zinkroselita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Ca2Zn(AsO4)2 * 2H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak
Neotina

***Neotina*** landareen generoa da. Bi espezie loredunak ditu, Sapindaceae familiakoak.

## Espezie aukeratuak 
* *Neotina coursii*
* *Neotina isoneura*

## Kanpo estekak 
* http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/
* http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/ Site oficial
* http://www.ppp-index.de/
* Botanika sistematikoa
* http://www.ipni.org/index.html
Telentzefalo

**Telentzefaloa** aurreko garunaren aurreko zatia da: garun-hemisferioak eta hauen egitura asoziatuak. Gongoil basalak bertan daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Burmuin-hemisferio

**Burmuin-hemisferioa** burmuinaren bi erdietako bakoitza da. Hauek garunaren zatirik handiena osatzen dute. Bata bestearen alderantzizkoak dira, baina ez alderantziz simetrikoak. Hemisferioak asimetrikoak dira, norbanakoaren aurpegiaren bi aldeak bezala. Zisura batek hemisferio biak banatzen ditu, duramaterraren eta aurreko garun-arterien tolestura bat daukana. Zisuraren sakonean, gorputz kailukarak bi hemisferioak, erdiko lerroa gurutzatuz eta alde batetik bestera informazioa transmitituz, konektatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Vaillant-Couturier Batailoia

**Vaillant-Couturier Batailoia** ) Espainiako Bigarren Errepublikaren defentsan faxismoaren aurka Nazioarteko Brigaden barruan batez ere Frantziako eta Belgikako boluntarioekin sortu zen armada gorputza izan zen; dena dela baziren ere beste herrialdetako boluntarioak (alemanak, norvegiarrak, bulgariarrak...).

## Izena 
Batailoiari Paul Vaillant-Couturierren omenez eman zitzaion izena. Vaillant-Couturier kazetari eta politikari frantziarra izan zen.

## Historia 
Batailoia 1936ko abenduaren 2an antolatu zen. XIV. Nazioarteko Brigadaren operazioetan parte hartu zuen, bederatzi konpainia izan arte. Asko eta asko hilik gertatu ziren eta, ondorioz, 1938ko martxoan lau konpainietan berreantolatu behar izan zen. Ebroko guduan parte hartze handia izan zuen: Armada Errepublikarraren erasoan Vaillant-Couturier Batailoia izan zen ibaia gurutzatzea lortu zuen bat. Gudu horretan komandantea hil zuten, Aljerian jaiotako René Cazala komandante frantziarra (1902-1938).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nazioarteko Brigadak

## Kanpo estekak
Lynch (argipena)

**Lynch** izenak hainbat artikulutara garamatza:

Deitura gisa:

* **Lynch** anaien legea, *Lynchen Legea*, **lintxamendu** terminoaren jatorri bihurtu zen.
* **David Lynch**, zinegilea.
* **Jack Lynch**, Irlandako Errepublikako Taoiseach edo lehen ministro izandakoa.
* **Kevin Lynch**, INLA talde irlandarreko ekintzailea.
* Liam Lynch, IRA talde irlandarreko buruzagia, Irlandako independentziaren garaian.

Leku-izenak:

* **Lynch (Kentucky),** Ameriketako Estatu Batuak.
* **Lynch (Nebraska)**, Ameriketako Estatu Batuak.
Zentzumen-nerbio

**Zentzumen-nerbioa** nerbio-sistema zentralerantz informazio sentsoriala garraiatzen duen nerbio bat da. Estimulazioa senti edo ezagut dezaketen nerbio guztiak (barnekoak edo kanpokoak) zentzumen-nerbio bezala ezagutzen dira.

Nerbio-sistema periferikoko zentzumen-hartzailetatik datozen nerbio-zuntz aferenteen kable-sorta bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nerbio motor

**Nerbio motorra** nerbio-sistema zentralean, normalean bizkarrezur-muinean, dagoen nerbio bat da, muskuluetarantz informazio sentsoriala garraiatzen duena. Gorputz zelular batez eta dendritazko adar batez osatua dagoen neurona motorraren ezberdina da, nerbioa axoi sorta batez osatuta dagoelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizkarrezurreko nerbio

**Bizkarrezurreko nerbioak** edo **nerbio espinalak** bizkarrezurraren ornoarteko zuloetatik irteten diren nerbio-pareak dira, gorputz-enborreko eta gorputz-adarretako giharrak inerbatzen dituztenak eta sistema sinpatikoaren nerbioekin konektaturik daudenak. 31-33 bizkarrezurreko nerbio pare daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Una vez al año, ser hippy no hace daño

***Una vez al año, ser hippy no hace daño*** 1969ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
"Flor de Lis y los Dos del Orinoco" Lisardak, Ricardok eta Silvestrek osatutako musika talde bat da, Espainiako herriak arrakasta handirik gabe zeharkatzen dituena bere antzinako musika azoketan eta tabernetan jotzen. Euren egoera ezegonkorra iraultzeko, Torremolinosen zortea probatzea erabakitzen dute, non Johnny ezagutuko duten. Johnny inguru horretan dauden moda berriak erakutsi eta euren manager bihurtuko da. Euren lehen aldaketa "Hippy-Loyas" izeneko beat talde bat sortzea izango da.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak
Rachel Luttrell

thumb|Rachel Luttrell, 2017an.
**Rachel Zawadi Luttrell** (Dar es Salaam, 1971ko urtarrilaren 19a) Tanzanian jaiotako aktore eta abeslari kanadarra da, *Stargate Atlantis* telesailean eta honen ondoren sortu zirenetan *Teyla Emmagan* gerlariaren rola betetzeagatik da ezaguna.

## Biografia 
### Haurtzaroa eta ikasketak 
Rachel Luttrell Tanzaniako Dar es Salaam hirian jaio zen. Ama Veronica Makihio Shenkunde Luttrell Shambaa leinukoa du eta aita William Leon Luttrell estatubatuarra. Lau anai-arreba dira eta bost urte zituela familiak Kanadara emigratu zuen, Toronto hirira hain zuzen ere. Musikazalea zen familia eta aitak Rachelen soprano ahotsa lantzeaz gain piano ikasketak egin zituen Torontoko Erret Kontserbatorioan eta balet ikasketak Balet Klasikoko Errusiar Akademian.

### Aktore ibilbidea 
Disneyren "Ederra eta Piztia" lanaren Kanadako produkzioan egin zuen debuta eta beste hainbat antzezlanetan ere hartu zuen parte. 1989 eta 1993 artean kanadako telebistako *Street Legal* telesailean ohiko aktorea izan zen. Bost denboraldi egin zituen protagonista taldearen partaide, telesaila amaitu zen arte. Ordutik aurrera ez du jarraipen handirik izan aktore lanetan.

### Musikari ibilbidea 
2011. urtean *I Wish You Love* diskoa argitaratu zuen. Jazz generoko diskoa da.

## Bizitza pertsonala 
Loyd Batemanekin ezkondu zen eta bi haur izan dituzte. Erica Luttrell ahizpa gaztea ere aktorea da.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telesailak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Rachel Luttrellen webgune ofiziala
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Jacinda Ardern

**Jacinda Kate Laurell Ardern** (/dʒəˈsɪndə ˈɑːrdɜːrn/; 1980ko uztailaren 26a) Zeelanda Berriako politikari bat da eta 2017tik 2023ra herrialde horretako 40 Lehen ministroa izan zen. Alderdi Laboristako kidea da.

Hamiltonen jaioa, Ardern Morrinsvillen eta Muruparan hazi zen eta han eskola publikora joan zen. 2001ean Waikatoko Unibertsitatean graduatu ondoren, ikertzaile gisa hasi zen Helen Clark Lehen ministroaren bulegoan. Gero Londresen lan egin zuen, Kabinete Bulegoan, eta Gazte Sozialisten Nazioarteko Batasuneko lehendakari hautatu zuten.   Ardern lehen aldiz parlamentari hautatu zuten 2008ko hauteskunde orokorretan, Laboristek boterea galdu zutenean bederatzi urteren ondoren. Geroago Mount Alberteko hautesleak ordezkatzeko hautatu zuten 2017ko otsailean.

Haren Gobernuak arreta berezia jarri du Zeelanda Berriko etxebizitza krisiaren, haurren pobreziaren eta gizarte desberdintasunen gainean. 2019ko martxoan, herrialdea Christchurch meskitetako tiroketen ondotik lideratu zuen, armen jabetzaren aurkako legeak azkar ezarriz. Zeelanda Berrian COVID-19 pandemia kudatu izanagatik goraipatu da.

Bere burua sozial-demokrata eta progresista gisa deskribatzen du.37 urterekin Lehen ministro bihurtu zenean, munduko emakumezko gobernuburu gazteena bilakatu zen. Geroago, agintaritzan erditu zen munduko bigarren gobernu burua bihurtu zen (Benazir Bhutto ondoren). Haren alaba 2018ko ekainaren 21ean jaio zen. 2023ko urtarrilean, kargua utzi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Piamater

**Piamaterra** garuna eta bizkarrezur-muina biltzen dituen mintz baskular mehea da, meningeak osatzen dituzten hiru mintzen artean barnekoena. Piamaterrak koroideo-oihalak eratzen ditu, eta hortik sortzen dira plexo koroideoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frédéric Boissonnas

**François-Frédéric Boissonnas** (Geneva, 1858ko ekainaren 18– *Ibidem*, 1946ko urriaren 17) argazkilari suitzarra izan zen. Bere lan nagusiak Grezian egin zituen, XX. mendearen hasieran. Lan horiek egiteko, 1913ko abuztuaren 2an, Daniel Baud-Bovy suitzarrarekin eta Christos Kakkalos greziarrarekin batera, Mytikas mendira igotzen lehendabizikoak izan ziren. Mytikas Olinpo mendiaren gailur garaiena da (2918,80 m).

## Biografia 
1858ko ekainaren 18an jaio zen, Genevan. Aita Henri-Antoine (1833-1889) zen, 1864an Genevan argazkilaritza-estudio baten sortzailea eta 1865an Auguste Garcin estudioaren ardura hartu zuena. Frédéricek aitaren lana jarraitu zuen, bere estudioa 1887tik 1920 arte eramanez. 1901an, André Taponierrekin batera estudio bat sortu zuen Parisen, bestetik.

Bere lanerako paisaia bereziak nahi zituen eta, horretarako, 1907tik 1919ra, Greziara joan zen. 1913ko abuztuaren 2an, Daniel Baud-Bovy suitzarrarekin eta Christos Kakkalos greziarrarekin batera, Mytikas mendira igotzen lehendabizikoak izan ziren.

1919an, berriro ere Suitzan, "Boissonnas SA" argitaletxea sortu zuen. Gutxienez zazpi seme-alabak izan zituen, tartean Edmond-Edouard (1891-1924), Henri-Paul (1894-1966) eta Paul (1902-1983). 1920ko hamarkadan Frédéric Parisera joan zen bizitzera.

Bizitzaren azken urteak argazkilaritza irakasten eman zituen. Genevan hil zen, 1946ko urriaren 17an.

Familiako estudioa argazkilariaren seme desberdinek eraman zuten. Azkenean 1990an itxi zuten.

## Iruditegia 

Image:
Zemeno 1903.jpg|Frederic Boissonnas ardoa edaten Zemenon, Korintiako herria, 1903 inguruan.
Acropolis 1903.jpg|Atenasko Akropolis 1903an.
Acrata 1903.jpg|Acrata Achaea, 1903 inguruan.
Expedition to Mount Olympus of 1913 (2).jpg|1913ko Olimpo mendira egindako espedizioa: Daniel Baud-Bovy y Frédéric Boissonnas.
Louise Chéruit and her daughter.jpg|Louise Chéruit bere alabarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Boissonnaseko argazkien bilduma.
Prosentzefalo

**Prosentzefaloa** edo **aurreko garuna** garatze-bidean dagoen ornodun-garunaren hiru zatietan aurrekoena da. Enbrioiaren aurreko garunetik garatzen den helduaren garun-zatia, bi zati dauzkana: telentzefaloa eta dientzefaloa. Garuna bereizteko lehen urratsa hiru besikulako hodi neural primitiboaren muturrean eratzean datza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak