Gainturismo

**Gainturismoa** (*overtourism*, ingelesez) gehiegizko turismoak tokiko jendearekin gatazkak sortzen dituen egoera da. Turismoaren Mundu Erakundeak (TME) honela definitzen du gainturismoa: «turismoak helmuga batean edo haren zati batzuetan duen eragina da, eragin hori kaltegarria denean herritarren hautemandako bizi-kalitateari edo/eta bisitarien esperientziaren kalitateari dagokionez» . Definizio horrek erakusten du gainturismoa nabarmendu daitekeela bertakoen artean, turismoak eguneroko bizitza gero eta gehiago itotzen duen faktore aztoratzailetzat ikusten dutelako. Edo bisitarien artean, gehiegizko turismoaren parte izatea gogaikarritzat har baitezakete.

Terminoaren erabilera 2015az geroztik zabaldu da, baina gaur egun turismoari egozten zaizkion inpaktu negatiboak deskribatzeko gehien erabiltzen den esamoldea da.

## Ezaugarriak 
Turismoaren hazkundeak gatazkak sor ditzake egoiliarren, langileen, txangozaleen eta gaua igarotzen duten turisten artean. Gaur egun gainturismoari arreta bereziki hirietan jartzen zaion arren, landa-eremuetan edo uharteetan ere ikus daiteke. Munduko Turismo Erakundeak (OMT) agerian utzi zuen pilaketa pertzepzioak bertako egoiliarrak turismoaren aurka protestatzera eraman ditzakeela. Bisitari kopuruaren gehiegizko hazkundeak eragin negatiboa izan dezake bertako biztanleentzat, batez ere turismoaren une-gorenetan. Beraz, helmuga turistiko baten karga-ahalmena gizarte-karga ahalmenaren eta turisten portaeraren arabera neurtzen da.

Batzuetan, gainturismoa eta turismo masiboa modu okerrean parekatzen dira. Turismo masiboak helmuga berera iristen diren turista talde handiak inplikatzen ditu. Horrek gainturismoa eragin badezake ere, badira milioika bisitari hartzen dituzten hainbat leku, gainturismoak kaltetutakotzat hartzen ez direnak (Londres, adibidez). Turistek normalean bertakoentzat diseinatutako azpiegitura eta zerbitzuak erabiltzen dituzte. Azpiegituraren karga-ahalmena eta turistek ere erabili behar dituzten zerbitzuek gainezka eginez gero, zerbitzuen hornidura turisten lehentasunetara bideratzen da. Egoiliarrak turistentzako zerbitzuen horniduraz baliatzera behartuta egon daitezke.

2017an, Europan protesta-bolada bat izan zen hirietan, besteak beste, Bartzelonan, Venezian eta Palman. Gainturismoak eragindako arazoak argitalpen akademikoetan eztabaidatzen hasi ziren, baina oraindik ez dago erabateko adostasunik fenomenoaren definizioan.

## Eragileak 
Gainturismoa, nagusiki baina ez soilik, gertatzen da toki heltzen diren turisten kopurua denbora-tarte laburrean asko hazten denean. Bisitariek eta egoiliarrek espazio fisikoa partekatzen duten eremuetan ere ohikoagoa da. Azken urteotan, areagotu egin da bertakoen eta bisitarien arteko harremana, eta turismoaren eraginak nabarmenagoak dira. Turista-kopuruaren hazkunde orokorraz gain, gainturismoarekin lotutako arazoak areagotu egin dira turismoaren barne- eta kanpo-garapenaren ondorioz:

Gainturismoa errazten duten faktoreak dira turista kopuruaren hazkundea, bidaien eskuragarritasuna, hazkunde ekonomikorako nahiak bideratutako ideologia, epe laburreko ikuspegidun turismo estrategiak, tokiko zerbitzu eta erosotasunengatiko lehia, eta erreserba turistikoen gaineko kontrol falta.

Kostu baxuko aire-konpainien gorakadak, hiriarteko autobus zerbitzu ekonomikoen eskuragarritasunak eta itsas bidaiek duten ospeak gainturismoari buruzko kexak eragin dituztela uste da. Literatura akademikoan, gainturismoaren bideratzailetzat jotzen dira gobernu-politikak, turismo-industriako zerbitzu-hornitzaileen borondatea eta sare sozialen eragina.

Airbnb eta antzeko online ostatu plataformetako prezio baxuagoen ondorioz, turistak ugaritu daitezke hotelekin edo beste establezimendu batzuekin alderatuta. Gainera, alokairu tur9istikoko etxebizitzek tokiko etxebizitza-merkatuan duen eragina kontuan hartuta, etxebizitzara sarbidea zaildu diezaiekete egoiliarrei, alokairuen prezioak igoaraziz eta auzo-komunitatea ahulduz.

## «Gainturismo» terminoari kritika 
Ez dago adostasunik ea hitza noiz sortu zen, ezta nork egin zuen esateko. Gainturismoaren lehen erabilera ezaguna Max Börlin-ek idatzitako 1986ko artikulu batean izan zen. Artikulu horretan adierazten zen *Gehiegizko arrantzak bezala, gainturismoak ere agor ditzakeela turismoak behar dituen baliabide naturalak, eta horrek ezkutuko kostu handiak eragiten dituela.* Freya Petersen kazetariak 2001eko abenduaren 15ean *The Sydney Morning* *Herald*-en idatzitako artikulu bat aipatzen dute beste ikertzaile batzuek.

2018an, hitza gehiago erabiltzearen ondorioz, *Oxford English Dictionary-k* *overtourism* izendatu zuen 2018. urteko ingelesezko hitzetako bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak