open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Husqvarna 610 SM

**Husqvarna SM 610** *supermotard* motako motozikleta monozilindrikoa da.

## Deskripzioa 
Husqvarna Motorcycles enpresa italiarraren lau denborako motor handiena 576cc zilindradarekin, supermoto motakoa da eta 50 zaldiko potentzia ematen dion zilindro bakarreko motorra dauka. 2008 urtetik aurrera injekzio elektronikoarekin dator, baina 2008 baino lehen karburaziozko motorra zeukan. Kutsadura legeak betetzeko 2008 urtean sm 610 aren berrikusketa bat egin zen eta Husaqvarnakoek aldaketa batzuk egin zituzten, aldaketa horietako bat lehen aipatu dudan bezala karburaziotik injekzio elektronikora igarotzea izan zen. 4 denborako motorraren aire eta gasolina nahasketa kontrolatzeko lambda zunda bat jarri zioten eta ihes-hodian zirkuitu katalizatzaile bat jarri zuten, guzti hau kutsadura legeak errespetatzeko. Beraz, motozikleta honek ekologia errespetatzen duela esan dezakegu.

Eguneroko erabilpenerako diseinatua dago motozikleta hau, horregatik motorraren tenperatura momenturo egokia izateko, errefrigerazio likidozko sistema bikaina dauka. Gainera, berrikusketaren ostean jesarleku berriarekin dator eta husqvarnakoek diotenez, jesarleku beri hau erosoagoa da. Motozikleta guztietan oso garrantzitsua den zerbait, frenoak dira eta sm610-ak itzelezko Brembo markako frenoak dakartza. Ez dauka ABS teknologia baina hala ere freno hauek ederki frenatzen dute.

Motozikleta honek, *supermotard* baten energia eta par guztia dauka bere barnean, bide bihurrituetarako ezin hobea. Hala ere, eguneroko erabilpenerako diseinatua dago, beraz nahiko erabilgarria da, lanera, ikastera edo eguneroko erabilerarako, baita asteburuetan irteerak egiteko.

## Fitxa Teknikoa 
* IZENA: Husqvarna SM 610 ie
* MARKA: Husqvarna
* MODELOA: SM 610 ie
* URTEA: 2008
* MOTORRA: Monozilindrikoa DOHC, 4 denbora, 4 balbula, errefrigerazio likidoa
* ZILINDRADA: 576,20cc
* KARRERAREN DIAMETROA:	97 x 76,4 mm x1

* POTENTZIA: 50 CV
* MOTORRAREN PAR-a: 0.24 kW/Kg
* ALIMENTAZIOA: Injekzioa 42 mm
* KOADROA: Digital CDI
* ARRANKEA Motor elektrikoa
* ENBRAGEA: Oliozko multidiskoa
* MARTXA ERLAZIOA: 6 martxa
* TRANSMISIOA: Kate zigilatua
* TXASISA: Altzairuz eginda
* BASKULATZAILEA: Aluminiozko beso bikoitza

* AURREKO SUSPENTSIOA:	Urkila telehidrauliko inbertitua 45 mm.
* ATZEKO SUSPENTSIOA:	Monoamortiguadore progresiboa Soft Damp
* AURREKO FRENOA: 320mm-ko diskoa, 4 pistoidun pintza
* ATZEKO FRENOA 240mm-ko diskoa, 2 pistoidun pintza
* GURPILAK: aurrean 120/70 x 17" eta atzean 150/60 x 17"
* PISUA: 150 kg
* LUZERA: 0 mm
* ARDATZEN ARTEKO DISTANTZIA:	1.485 mm
* JESARLEKUAREN ALTUERA:	910 mm
* GASOLINA DEPOSITUA:	12.5 l
* GARANTIA: 2 urte

## Mantenua 
Motozikleta honen lehenengo berrikuspena 1.000km-an egin behar da, eta ondorengoak 5.000km-ro olio aldaketak eta abar egiteko.

## Eranskinak 
Motozikleta honentzako badaude marka askotako ihes-hodiak.

## Kanpo estekak 
* Husqvarna Motorcycles
Liburu-eramailetza

Kontabilitatean, **liburu-eramailetza** enpresaren eragiketa ekonomikoak jaso eta erregistratzen dituen jarduera da. Erregistroa *liburu* zenbaitetan egiten da, egitate ekonomiko bakoitzaren izaera zein den. Liburu horietako batzuk nahitaezkoak dira enpresaren jardueran, legearen arabera, hala nola Inbentarioaren eta Urteko Kontuen Liburua eta Egunkari liburua, eta beste batzuk nahibadakoak, liburu Nagusia esaterako. Bestelako liburu lagungarriak ere badaude.

## Kanpo estekak
Egunkari liburu

Kontabilitatean, **egunkari liburua** enpresa bateko egitate ekonomikoak ordena kronologikoan banaka jaso eta erregistratzen dituen liburua da. Egitate ekonomiko bakoitza idazpen baten bitartez jasotzen da partida bikoitz izeneko metodoari jarraiki. Espainiako Merkataritza Kodea arabera, derrigorrez eraman beharreko kontabilitate-liburuetako bat da.

## Kanpo estekak
Liburu Nagusi

Kontabilitatean, **liburu Nagusia** enpresako egitate ekonomikoak banaka erregistratzen dituen kontabilitate-liburua da. Egunkari liburuak jarraitzen duen ordena kronologikoaren ordez, egitate ekonomikoak eragiten dituen kontabilitate-kontuak zeintzuk diren sailkatzen ditu. Espainiako Merkataritza Kodearen arabera, ez da derrigorrez eraman behar den kontabilitate-liburu bat.

## Kanpo estekak
Île aux Marins

'''L'Île aux Marins** (euskaraz "Marinelen uhartea" esanahiaz) Ipar Amerikako Atlantikoan dagoen Saint-Pierre eta Mikelune artxipelagoko uharte txiki bat da. Saint-Pierreren ekialdean dago, distantzia laburrean eta bere izen zaharra **L'Île aux Chiens'* ("Txakurren uhartea") izan zen.

Egun biztanlerik gabea bada ere, 1950eko hamarkada arte izan zuen populaziorik; bere biztanleei ematen zitzaien ezizena *pieds rouges* ("azal gorri") zen.

## Ezaugarriak 
Uharte txikia da; 1500 metroko luzera du eta bere zabalera 100 eta 400 metroren artekoa da. Saint-Pierre uhartearen babesa jasotzen du, uharte handiago honetako herriaren parean baitago, *la Rade* golkoa zeharkatuta. Nahiko laua da, tontor handirik gabea (punturik altuena ipar-ekialdean dagoen Cap à Gordon lurmuturraren ondoan eta 35 m eskas ditu). "Mendia" izena merezi izan duen beste tontortxo batek, erdialdean dagoen Mont à Regrets izenekoak 19 m baino ez ditu.

Bere ekialdean beste uharte are txikiago batzuk daude: Île aux Vainqueurs (desberdintasunez handiena), Île aux Pigeons, les Canailles edo Îlot Noir.

## Historia 
1604tik europar jatorriko kolonoen presentzia dokumentatzen da. 1662an *Ile des Grouesilles* zeraman, seguru asko familia batena zena. XVIII. mendean *Île aux Chiens* bihurtua, "Txakurren uharteak" aktibitate ekonomiko handia izan zuen XIX. mendearen amaieran bakailaoaren arrantzaren garai onekin; Saint-Pierreko portuaren eranskin gisa. Hori dela eta 1897an 600 biztanle izatera ere heldu zen eta Saint-Pierre eta Mikeluneko hirugarren udalerria zen.

1929ko azaroaren 18an Ternuatik 400 km hegoaldera lurrikara gertatu zen eta tsunami batek uharteko hegoaldea ureztatu eta etxe batzuk mugiarazi zituen; hala ere ez zen hildakorik izan. Orain duen izena 1931n ipini zitzaion udalaren erabakiaz.

Arrantzaren gainbeherarekin biztanleak galtzen joan zen eta 1945ean udalerri izaera galdu zuen; harrezkero Saint-Pierreren barruan dago. Azken biztanle finkoek 1963an utzi zuten uhartea.

1980ko hamarkadatik bizitza berreskuratzen hasi da eta arrantzaleen etxeak konpondu egin dira. Azken urteetan turismoa erakartzeko bideratzen ari dira **Île aux Marins** eta hiurbiltzen direnek antzinako udaletxea, hilerria, Notre Dame des Marins eliza, gotorlekua eta itsasargiaz gain Archipélitude Museoa (eskola zaharrean dagoena), Jézéquel etxea eta hondoratutako *Transpacific* itsasontzi alemaniarraren aztarnak ere bisita ditzakete. Euskal jatorriko familiak ere bertan bizi izan dira; adibidez Teletcheatarrak.

thumb|eskuinetara|300px|Uharteko paisaia.
## Kartografia 
* IGN frantseseko 4799 S (*Saint-Pierre Langlade'') mapa, 1:25.000 eskalakoa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Saint-Pierre

## Kanpo estekak 
*  Uharteari buruzko webgune osoa, tartean mapa klikagarria.
*   Île aux marins webgune turistiko batean; bertan beste mapa bat.
*  Argazki andana blog pertsonal batean.
Amets bat

**Amets bat** Alaitz eta Maiderren abestia da. Egindako abestien artean famatuenetakoa izan zen. 1997an kaleratutako *Alaitz eta Maider* diskoko abestia izan zen. 1997ko udako abestietako bat izan zen, Txanpon baten truke abestiarekin batera.

Disko horren 25.000 kopia saldu ziren.

## Kanpo estekak 
*  Abestiaren letra musikazblai.com webgunean.
* Abestia youtube.com webgunean.
Septimania

[thumb|225px|eskuinera|Septimania [537. urtean]]
thumb|225px|Septimaniak frankoen erasoak jasan zituen 737. urte inguruan
**Septimania** Galia Narbonensis erromatar probintziaren mendebaldeko zatia izan zen, eta egun Languedoc-Roussillon frantziar eskualdea dena. Goi Erdi Aroan eskualde horri bisigodoek *Gallia* edo *Narbonensis* izena eman zioten. 462an Teodoriko II.aren bisigodoek Narbona eta bere ingurua okupatu zuten. 507ko Vouilléko Gudu arte bisigodoak jaun eta jabe izan ziren Galia eta Hispania gehienean, baina urte horretan frankoak gailendu zitzaizkien, eta tropa frankoak Garona ibaian gora bisigodoen hiri guztiak harrapatu zituzten Septimaniaraino. Aldiz, Carcassonan bisigodoek eutsi egin zieten eta Septimania bisigodo geratu zen beste bi mendez, 719an musulmanek Narbona atzeman zuten arte.

VIII. mendean Kordobako emirerriak menderatu zuen; eta 759an, 40 urtez musulmanen eskuetan izan ondoren, Pepin Laburraren frankoek erabat konkistatu zuten. Frankoek **Gothia** edo **Marka Gotikoa** (*marca Gothica*) izenera aldatu zuten.

Septimania Karolingiar Inperioaren marka eta, XIII. mendera arte, Mendebaldeko Frantziaren zati bat izan zen, nahiz eta politika eta kulturalki iparraldeko Frantziarekin zerikusirik izan ez. Erdi Aroan Tolosako konderria, Proventza eta Katalunia artean zegoen eskualdea hizkuntzalaritza eta kulturaren ikuspegitik Okzitania izan zen. XIII. mendearen hasieran, Gurutzada Albitarra zela eta, frantziar erregeek konkistatu eta Languedoc izendatu zuten.

Batzuen ustez "Septimania" izena Béziers hiriaren erromatar izenetik, *Colonia Julia Septimanorum Beaterrae*, omen dator, VII. Legioaren beteranoak bertan bizi zirelako. Litekeena ere bada eskualdeko zazpi hirietatik erakarria izatea, hau da: Béziers, Elne, Agde, Narbonne, Lodève, Maguelonne eta Nimes. Mugak Garona ipar-mendebaldean, Rodano ekialdean eta Mediterraneo itsasoa eta Pirinioak hegoaldean zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hanhimaa

**Hanhimaa** Finlandiako Kittilä udalerriko herrixka bat da. Erdigunetik iparraldera dago, Inaritik Köngas herrixkara doan bidean. Udalerria inguru zingiratsu eta paduratsuen artean dago, Pulju eremu basatitik nahiko hurbil. Ez da Kittiläko herrixka handienetako bat, baina gutxi gorabehera, 60 bat biztanle dauzka. Jarduera nagusiak basogintza eta elur-orein abeltzaintza dira .

Herrixkan hogeita hamar bat egurrezko etxalde daude, 1900eko hamarkadan eraikiak eta balio arkitektoniko handia dutenak; bertako sauna ospetsua aldiz, 1920. urtean eraikia izan zen .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Castell de Guadalest

**El Castell de Guadalest** Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Baixa eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Guardamar del Segura

**Guardamar del Segura** Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 16.329 biztanle zituen.

Valentzieraz (katalaneraren aldaera) hitz egiten duen Baix Segurako herri bakarra da, eta katalaneraren eremu linguistikoaren hegoaldeko puntan dagoen herria.

## Demografia 
## Argazkiak 

Fitxategi:Castillo de Guardamar del Segura.jpg|Gaztelua
Fitxategi:Dunas Guardamar.jpg|Dunak
Fitxategi:Ayuntamiento de Guardamar del Segura.jpg|Udaletxea
Fitxategi:Barcos de pescadores en la desembocadura del río Segura, en Guardamar.jpg|Ontziak
Fitxategi:Desembocadura del río Segura en Guardamar.jpg|Segura ibaia

## Ikus, gainera 
* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Morihei Ueshiba

**Morihei Ueshiba** (Tanabe, Japonia, 1883ko abenduaren 14a - Iwama, Japonia, 1969ko apirilaren 16a) Japoniako aikido-irakaslea izan zen, arte martzial horren asmatzailea.

## Biografia 
thumb|ezkerrera|Morihei Ueshiba (1921).

Judoarekin batera, Japoniako beste borroka-arte tradizionalak ikasi zituen. Ikasketa horietan, esku hutseko borroka eta arma tradizionalen erabilera ikasi zuen: ezpata, makila eta lantza, batez ere. 1912-1926 bitartean hainbat bidaia egin zituen Txinara hango arte martzial tradizionalak ikertzeko. Ikasketa horien guztien ondorioz, denak biltzen zituen sintesia egin zuen: aikidoa. 1925ean zabaldu zuen lehen aikido-eskola Kukuban. Geroztik, 1945 ondoren zenbait urtez aikidoa Estatu Batuetako agintariek Japonian ere debekatu zuten arren, berehala zabaldu zen munduan zehar.

## Erreferentziak
Orihuela

**Orihuela** (valentzieraz *Oriola*) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua. Eskualdeko hiri nagusia, gune historikoa eta hiriburua da.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 86.164 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
### Herriak 
## Hizkuntzak 
Jakue II.a Aragoikoak bultzatutako *Errekonkistatik* XIII. mendearen amaiera arte **Oriola** eta eskualde osoko hizkuntza katalana izan zen. XVIII eta XIX. mendeetan, ordea, eskualdeko leku gehienetan hizkuntza ordezkatu eta espainiera gailendu zen, edo zehatzago esanda, Murtzia aldean hitz egiten den "panocho" hizkeraren antzekoa.

Historialariek bi faktore azpimarratzen dituzte katalanaren atzerapena azaltzeko: alde batetik, moriskoen 1609ko kanporaketarekin eta XVII. mendean zehar pairatutako izurriteekin gertatu zen populazio hustutzea ; horren ostean birpopulaketa batez ere murtziarrek egin zuten. Bestetik 1707an Valentziako Erresuman promulgatutako "Nova Plantako Dekretua", zeinaren bidez katalana egoera alegalean geratu baitzen.

Horren ondorioz, gaur egun tokiko hizkuntza espainiera da hirian. Katalana, ordea, Barba-roja etxaguneko tokiko hizkuntza da. Beste aldetik, toponimian bestelako arrastoak ere daude: Molins eta Escorratell *pedaníak*, Cabo Roig eta La Zenia (*la Sénia*) aldea Orihuela Costan... Orihuelako ikurra *Oriol* deitzen da eta hirian bertan Monserrate (*Montserrat*) amabirjina eta Rabalroche (*raval Roig*) auzoa daude.

## Demografia 
## Orihuelatar ezagunak 
* Miguel Hernández gaztelaniazko olerkaria.
* Antonio Cánovas del Castillo Espainiar politikaria.

## Ikus, gainera 
* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Redován

**Redován** (valentzieraz *Redovà*) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 7.335 biztanle zituen.

Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Demografia 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
San Isidro (Baix Segura)

**San Isidro** (valentzieraz *Sant Isidre*) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua. 1993an udalerri bihurtu zen arte **San Isidro de Albatera** zuen izena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.806 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Sant Vicent del Raspeig

**Sant Vicent del Raspeig** (valentzieraz eta gaztelaniaz ofizialki *Sant Vicent del Raspeig / San Vicente del Raspeig*) Valentziar Erkidegoko udalerria da, Alacantí eskualdean eta Alacanteko probintzian dagoena.

Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Santa Pola

**Santa Pola** (valentzieraz  eta gaztelaniaz  ahoskatua) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Vinalopó eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Demografia 
## Galeria

File:Santa Pola. Castillo. Puerta este 3.JPG|Gazteluko atea
File:Torre de Tamarit, en las Salinas de Santa Pola.jpg|Tamarit dorrea
File:Santa Pola. Salinas. Puesta de Sol 1.JPG|Egunsentia las Salinasen
File:Santa Pola. Castillo. Museu del Mar.JPG|Gaztelua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Torrevieja

**Torrevieja** (valentzieraz *Torrevella*) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua. Eskualdeko udalerririk populatuena da, Orihuela hiriburuaren aurretik.

Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Inguru naturala eta kokapena 
### Klima 
### Hondartzak 
* La mata hondartza.
* los Locos hondartza.
* El Cura hondartza.
* Los naufragos hondartza.

## Demografia 
## Politika 
### Torreviejako alkateen zerrenda 
## Argazkiak 

Fitxategi:Torrevieja. Ayuntamiento.JPG|Udaletxea
Fitxategi:Torrevieja. Iglesia de la Inmaculada Concepción.JPG|Sortzez Garbiaren eliza
Fitxategi:Paseo juan aparicio torrevieja.jpg|Juan Aparicio itsas pasealekua
Fitxategi:Strandentorrevieja.jpg|Abadearen hondartza
Fitxategi:Estacio Lleida-Pirineus.jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Tormos

**Tormos** Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Alta eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.

Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Jean Pierre Agerreberri

'*Jean Pierre *Pete* Agerreberri*' (Onizepea, Zuberoa 1874 - Eureka meategia, Kalifornia, AEB, 1945eko azaroaren 23a), meatzari zuberotarra izan zen, Heriotza ibarrean urrea aurkitu zuen aitzindarietakoa.

## Bizitza 
Ume eta gaztetan, Kaliforniako urre aurkikuntzen berri izan zuen eta aitari etengabe hara joateko baimena eskatzen hasi zen. Azkenean, bere aitak amore eman eta 1890. urtean, 16 urte zituela, Ameriketako Estatu Batuetarantz abiatu zen.

Zenbait urte hizkuntza ikasten eta hainbat ogibide izan ostean (artzain, ganadu zaindari eta esne kamioien gidari, besteak beste), 1902an Goldfieldera heldu zen, urrea bilatzeko asmoarekin.

1905. urtean heldu zen Kaliforniako Heriotza ibarrera eta urte bereko ekainean ozta-ozta bizirik irten zen ibarra udako beroarekin gurutzatzetik. Greenland arrantxoko Oscar Denton-ek aurkitu baitzuen hiltzorian eta ostean zaindu. Hilabete geroago, Shorty Harrisekin batera Ballarat-erantza joan zen eta bidean, Petek itxura ona zuen bazterra ikusi zuen eta behin lanean hasita urrea zegoela ikusi zuten. Petek, bere gain hartu zuen muinoaren iparraldea eta Shorty-k hegoaldea.

Abuzturako, gutxienez 20 alderdi desberdin zeuden lanean zonaldean eta urre-tona 500 dolarretan saltzen zuten. Hirurehun gizon eta emakume zeuden jada bizitzen, geroago Harrisburg modura ezagutuko zen esparruan. Hasieran Agerreberri eta Shortyk Harrisberry izena jartzea akordatu zuten, baina geroago azken honek aldatu egin zuen.

1907an, Eureka meategia auzitan zegoen, 1909an Agerreberrik epaiketa irabazi zuen arte. 1907tik 1930. hamarkadaren hasieraraino egon zen lanean bertan, aberastasuna urritzen joan zen arte. Ia 35 urtetan zehar, azken urteetan izan zuen bere ilobaren laguntza salbuespen, Agerreberrik berak egiten zuen lan bakarrik Eureka meategian. 1945eko azaroaren 23an hil zen eta Lone Pine, Kalifornian dago ehortzita. Bere bizitzan zehar ateratako urreak 175.000 dolarreko balioa izan zezakeela estimatu da.

## Eureka eta Aguereberry Point 
Bizitzako azken urteetan, Agerreberrik bisitariak meatzean zehar eramaten zituen, baita berak Heriotza ibarraren *ikuspegi ikusgarria* deitzen zion puntura ere. Bertatik, ibarraren ikuspegi ikusgarria dago. Zuberotarraren omenez, Aguereberry Point izena du lekuak.

Gaur egun, 1907an eraikitako etxeak zutik dirau, bi gelatadun eraikin sinplea izanik, gas-berogailu eta hozkailua daudelarik. Bertan bizi izan zen 1945. urtean hil zen arte. Erdiko kabina bisitarientzat eraiki zen 1941ean eta 1946. urtean ezkerreko kabina eraiki zen, zergatia oso argi ez dagoelarik. Eraikinen ondoan dagoen Eureka meategiko tunelak bisitatu daitezke, finkatu zirelako, nahiz eta linterna eramatea beharrezkoa den. Neguan meategia itxita dago, bertan hibernatzen duten saguzarrak babesteko.

## Erreferentziak 
*  Zientzia.net: Heriotza Ibarra, desolamenduaren eremua
*  Mojave Desert: Pete Aguereberry

## Bibliografia 
* *Pete Aguereberry, Urrea Kalifornian*. George C. Pipkin. Xipri Arbelbidek euskaratua. Hazparne: Harriet.
Alcúdia

**Alcúdia** Mallorca uharteko udalerria da, Raiguer eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 19.071 biztanle zituen. Mallorcan batzutan gertatu den bezala, bi gune bereiztu dira, Alcudia izeneko herri zaharra eta Alcudiako Portua. Fenomeno horren jatorria urte luzeetako beldurrean bilatu behar dugu. Mallorca irla bat izanik, kostaldeko herriek arrisku frako pairatzen zuten bereziki piraten erasoak eta inbasioak. Horren aurrean kostaldeko guneak gehienetan itsas-ertzetik urrun kokatzen ziren. Denboraren poderioz eta arrisku horien desagerpenarekin batera, kostaldean bertan beste guneak eraiki egin dira. Normalean portu horiek oso turistikoak dira; balore arkitektonikoak, aldiz, jatorrizko herriguneetan aurkituko ditugu eta horixe bera gertatu da Alcudian.

## Ikus, gainera 
* Balear Uharteetako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Galizano

**Galizano** Kantabriako kostaldean dagoen herri txiki bat da. Ribamontán al Mar udalerrian dago eta 2008ko erroldaren arabera 800 biztanle inguru bizi ziren.

## Hondartzak 
Kantabriako kostalde honetan hondartza bat dago, San Juan de la Canal deiturikoa. Hondartza bakartia da eta ingurune arrokatsu kokatua dago, landaren erdian. Oso polita da, urrezko harea eta olatuekin. Gainera, udalerriko beste hondartza famatu batzuk daude. Adibidez: Langre, hondartza nudista bat, Somo (El Puntal), Santanderko badia aurrean dagoena, eta Loredo, surfzaleentzat bereziki egokia.

## Abeltzaintza 
Biztanleri aktibo gehiena abeltzaintzan lan egiten du, ganadutegi frisiarrean zehazki.

## Jarduera turistikoa 
Azken hamarkadan Galizano herri turistiko bihurtu da.

Galizanon hainbat ostatu turistiko daude. Orain dela bost urtetik La Vijanera hotela martxan jarrita dago. Eraikin berezia da, bere etxaurrea harriz apaindua.

## Galizanoko auzoak 
* Baceña
* La Incera
* Linderrio
* Las Lleras
* Brazón
* San Miguel
* San Pantaleón
* San Piri.

## Galizanoko kaleak 
Aguas Hondas, Del Manzano, El Conde, El Cruce, El Parque, El Solaruco, El Soto, Herrero, La Barrera, La Canal, La Fábrica, La Iglesia, La Llamosa, Mies de Madero, Pedrosa, Romano eta Verdes.

## Galizanoko eraikinak 
Galizanoko etxerik zaharrenak La Iglesia kalean daude. Etxebizitza aipagarrienak hurrengoak dira: Roberto Junco (XVII. mendea) eta La Pedrosa, XVII. mendekoa baita ere, Rafael Martínez Alés editorearena.

## Jaiak 
Galizanon hainbat jai ospatzen dira. Galizanoren patroia San Isidro da, Maiatzaren 15ean. 1940 urtetik feria tradizionala eta frisiar ganadutegi lehiaketa-erakusketa egiten dira. Herri-kirolez lagundutakoak dira feria hauek: enbor ebaketa eta lapiko jakien dastaketa.

Azken urteetan zaldiekin erlazionatuta dauden ekintzak gertatzen dira: doma erakusketa, enkanteak (subastak), pony-ibilaldiak umeentzat. Bestalde, urtero San Isidroko lasterketa ziklista ospatzen da eta eguerdian landa-janaria prestatzen da.

## Kanpo estekak
Lloret de Vistalegre

**Lloret de Vistalegre** Mallorca uharteko udalerria da, Pla de Mallorca eskualdean dagoena. **Llorito** herri-izena ere ematen zaio.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.275 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Balear Uharteetako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Ane Mendizabal

**Ane Mendizabal** (Donostia, Gipuzkoa, 1985eko urtarrilaren 1ean) euskal modeloa da, 2009ko Miss Gipuzkoa eta Miss Euskadi izandakoa. Gizarte Hezkuntzan diplomatua da.

15 urte zituenetik *First Models* modelo-agentziarekin egiten du lan.
Sam Worthington

**Samuel "Sam" Worthington** (Goldaming, Surrey, 1976ko abuztuaren 2a) aktore australiarra da.

## Biografia 
Worthington Ingalaterran jaio zen, Godalming izeneko herri batean (Surrey eskualdean) Baina bere haurtzaroan Australiara joan zen, Perthera, alegia. Bere Aita, Ronald, energia-lantegi batean egiten zuen lan, bere ama aitzitik etxeko andrea zen eta amak berak Sam eta bere arreba hazi zituen.

*John Curtin College of Arts* eskolara joan zen, baina azkenean 17 urte zituela eskola utzi eta eraikuntza zein nohiz behinkako beste lan batzuei ekin zizkion Sidneyn bizitoki berria bezala harturik.

19 urterekin oraindik igeltsero moduan ari zela, *National Institute of Dramatic Art*erako proba bat egin zuen eta onartuta suertatu zen.

1998an graduatu ondoren, Worthingtonek *Belvoir St Theatre-n Company-B* produkzio-etxearentzat Judaren muxuaren inguruko produkzio bat egin zuen. Australiar saio eta telebistako pelikuletan parte hartzen jarraitu zuen, baita Bootmen izeneko antzerki baten ere. Bestelako produkzioetan ere hartu zuen parte: *Dirty Deeds*, *Gettin Square*, *Somersault* eta *Macbeth*. 2004ean Worthingtonek aktore nagusi onenaren saria irabazi zuen bere paperagatik Somersault produkzioan.
Worthingtong oso ezaguna da Australiar *Love My Way* telebista-saio famatuan Howardena egiteagatik.

Worthingtonen ibilbide internazionala Hollywoodeko ''Hart's War* eta *The Great Raid* (Australian filmatu zena) bezalako produkzioetan paper txiki batzuk egiten hasi zen. 2006ko *Casino Royale* pelikulan James Bonden papera (Pierce Brosnanek utzitakoa) egiteko hautagaietako bat izan zen. Martin Bellek pelikularen zuzendariak jakinarazi zuen Worthington eta Henry Cavill finalistak suertatu zirela Daniel Craigen aurka, azkenean papera lortu zuenak, alegia.

2007an, James Cameronek Worthington hautatu zuen *Avatar* filmean paper nagusia antzezteko. 2008ko otsailaren 12an plazaratu zen berria: Sam Worthington, Cameronek gomendatua, *Terminator Salvation'' pelikulan Marcus Wrigthena egiteko hautatu zuten. Pelikula mundu osoan zehar estreinatu zen.

## Filmografia
Urteko kontuak

Kontabilitatean, **urteko kontuak**, **kontabilitate-egoerak** edo **finantza-egoerak** izeneko agirietan urtean zehar enpresak jaso eta erregistraturiko egitate ekonomikoen laburpena egiten da, ondarean izandako aldaketekin batera. Urteko kontuetan dokumentu hauek biltzen dira:
* egoera-balantzea,
* galdu-irabazien kontua
* ondare garbiaren aldaketen egoera-orria,
* diru-fluxuen egoera-orria,
* urteko oroitidazkia.

## Kanpo estekak
Korner

eskuinera|250px|thumb|Irudiak islatzen du hain zuzen jokalari zuri-urdinak "korner" bat ateratzen duen unea
**Korner** izendatzen da, futbolean pilota fondoko marratik ateratzen denean. Baita futbol zelaiko bazterreko izkina, banderatxoa dagoen lekua. Baina, kornerra izateko pilota ikutzen duen azken jokalaria beste ekipokoa izan behar da.

## Kanpo estekak
Bittersweet Symphony

***Bittersweet Symphony*** (euskaraz *Sinfonia Gazi-Gozoa*) The Verve talde ingelesak 1997ko ekainean kaleratu zuen abestia eta singlea da.

## Kanpo estekak 
* Bittersweet Symphony abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai
Alright (Supergrass taldearen abestia)

**Alright** (euskaraz *Ederki*) Supergrass talde ingelesak 1995an I Should Coco diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak 
* Supergrass taldeko Alright abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai
Country House

**Country House** (euskaraz literlaki *Landetxea*, halere Ingalaterran hitz honen benetako esanahia *Etxaldea* litzateke) Blur talde ingelesak 1995an The Great Escape diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak 
* Blur taldeko Country House abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai
Everybody's Changing

'''Everybody's Changing'* (euskaraz *Denak Aldatzen Doaz'') Keane talde ingelesak 2003an Hopes and Fears diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak 
* Keane taldeko Everybody's Changing abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai
Stayin' Alive

'''''Stayin' Alive''''' (euskaraz 'Bizirauten') Bee Gees taldeak 1977an Saturday Night Fever: The Original Movie Sound Track diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak 
* Bee Gees taldeko Stayin' Alive abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai
Platelminto

**Platelmintoak**, **Platyhelminthes** edo **Platelminthes** (grezieraz, πλατύ, *platy*, «zapal», eta ἕλμινς (ἑλμινθ-), *helminth-*, «har») animalia ornogabe bigun, ez-segmentatu eta bilateral sinpleak dira. Beste bilateralek ez bezala ez dute gorputz barrunberik eta ez dute zirkulazio- edo arnasketa-sistema bereziturik. Horregatik forma laua behar dute oxigeno eta elikagaiak gorputz osora heldu ahal izateko difusio bitartez.

Taxonomia klasikoan Turbellaria (planariak bezala animalia ez-parasitoz osatuak) eta beste hiru talde parasito daude: Cestoda, Trematoda eta Monogenea. Turbelaria taldekoak batez ere predatzaileak dira eta uretan edo lurzoru oso hezeetan bizi dira. Cestoda eta Trematodak bizitza-ziklo konplexua dute.

Zestodoek zinta baten antzekoa dute; digestio aparaturik ez dute, eta besteek ere itsua edo zulo batekoa dute, aurreko aldean edo azpiko aldean kokatua. Handik irensten dituzte janariak eta hondakinak botatzen ere. Ugaltzeko eraz hermafroditak dira. Arrari dagokion aldea bi barrabilez, hazi-hodiz eta hazia botatzeko zakil itxurako hodi batez osatua dute, emeari dagokiona, berriz, obulutegiz, hazi-zorroz, eta umetokiz osatua dute. Nahiz hermafroditak izan eta batzuek haien erara ugaldu askotan (zestodoak adibidez), beste asko elkar ernalduz ugaltzen dira gehienetan; zatiketaz ugaltzeko ere badute ahalmena, bestalde.

Bizitzeko eraz, bizitzako egoera batean behintzat, bizkarroiak dira hainbat platelminto mota. Uretan bizi izaten dira. Planariak eta trematodoak dira platelmintoetan ezagunenetakoak.

## Erreferentziak
Better Man

**Better Man** (euskaraz "Gizon Hobeagoa") 1994an Pearl Jam grunge talde estatubatuarrak grabatu zuen abestia da. 1994an Vitalogy diskoaren barnean kaleratua zuen.

## Kanpo estekak 
* Pearl Jam taldearen "Better Man" abestia entzungai eta hitzak irakurgai
Do the Evolution

**Do the Evolution** (euskaraz "Eboluzioa Burutu") 1998an Pearl Jam grunge talde estatubatuarrak grabatu zuen abestia da. 1998an Yield diskoaren barnean kaleratua zuen.

## Kanpo estekak 
* Pearl Jam taldearen "Do the Evolution" abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai
We're Not Gonna Take It (Twisted Sister taldearen abestia)

'''We're Not Gonna Take It'* (euskaraz gutxi gorabehera*Ez Dugu Onartzen'' esan nahiko luke) Twisted Sister glam metal talde estatubatuarrak 1984an Stay Hungry diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak 
* Twisted Sister taldeko We're Not Gonna Take It abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai
Campos

**Campos** Mallorca uharteko udalerria da, Migjorn eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 9.601 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Balear Uharteetako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Helppi

**Helppi** Finlandiako Kittilä udalerrian dagoen herrixka bat da. Ounasjoki ibaiaren eta Kantatie 79 errepidearen ertzean dago, Rovaniemiko mugatik hurbil. Kittilän hegoaldeen dagoen herrixka da eta, gutxi gorabehera, berrogei bat biztanle dauzka .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tolosako Konderria

**Tolosako Konderria** Frantziako hegoaldean, Tolosa inguruan, kokatutako konderria izan zen; buruzagia jatorrizko sei Frantziako pareetako bat zen.

## Historia 
Carolus Handiak 778an, Orreagan menderatua izan ondoren, baskoien mugak defenditzeko sortu eta Akitaniako erresumaren zati bat bilakatu zuen. 850. urtetik aurrera erresuma desegin zenean, eskualdeko boteregune Tolosatik Poitiersera mugitu eta Rouergueko kondeak, Tolosako ere zutenak, jaraunspenezko bihurtu zituzten bere lurraldeak.

Kondeak Gothiako markesak eta Narbonako dukeak ere baziren eta Berta Rouerguekoa hil zenean, Saint-Gillesko kondea zen Erramunek Gilen IX.a Akitaniakoarekin borrokatu zuen konderria izateko. Erramunek irabazi eta bere leinuak konderria zuzendu zuen.

Bere oinordekoek Bartzelonako kondeak borrokatu zituzten Languedoc eta Proventzan eragina izateko. Bakea XII. mendearen bigarren partean ailegatu zen.

Ordurako kataroen heresia berria sortu zen konderrian. Erramun V.a Tolosakoak heresia borrokatzeko laguntza eskatu bazuen ere, XIII. mendearen hasierako hain zen hedatua ezen Erramun VI.a Tolosakoak ezin baitzuen bere biztanlearen hain zati handi borrokatu. Pierre de Castelnau pontifize-mandatariaren hilketak Gurutzada Albitarra sortu zuen, 1271an Frantziako erregeak konderria anexionatu zuenean bukatu zena.

## Banaketa administratiboa 
Tolosako Konderriaren eremu nagusiak honako hauek dira:
* Quercyko konderria
* Albiko bizkonderria
* Rouergueko konderria, Rodezeko konderri bilakatu zena.
* Carcasonako konderria, bizkonderri bilakatu zena.
* Bézierseko bizkonderria
* Foixko konderria

## Ikus, gainera 
* Tolosako kondeen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sant Joan de Labritja

**Sant Joan de Labritja** Eivissa uharteko udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.541 biztanle zituen.

## Geografia 
Sant Joan herriburuaz gain, beste sei parrokiek osatzen dute udalerria:

* Sant Miquel de Balansat
* Sant Joan de Labritja (herriburua)
* Sant Llorenç de Balàfia
* Sant Vicent de sa Cala
* Portinatx
* Port de Sant Miquel
* Sa Cala de Sant Vicent

## Ikus, gainera 
* Balear Uharteetako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea.
Sant Josep de sa Talaia

**Sant Josep de sa Talaia** Eivissa uharteko udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 22.171 biztanle zituen.

## Geografia 
Sant Josep herriburuaz gain, beste lau parrokiek osatzen dute udalerria:

* es Cubells
* Sant Agustí des Vedrà
* Sant Francesc de s'Estany
* Sant Jordi de ses Salines
* Sant Josep de sa Talaia (herriburua)

## Klima 
## Historia 
Udalerria 1235ean sortu zuten, errekonkista ondoren sortutako jurisdikzio berri bat sortzean. Jurisdikzioa banaketan Gilen de Montgríri zegokion. Musulmanek Algarb zioten eskualdeari.

1716ko Oin Berriko errege-dekretuen ondorioz, tokiko organismoak desegin zituzten, eta uharte osoa Eivissako udaletxe berrian bildu zuten.

1812an Cadizko Gorteek uhartea berrantolatu eta San José Obrero udaletxea sortu zuten. Balear Uharteetako hizkuntza normalizazioari buruzko 3/1986 legeari esker, hasierako toponimiara berreskuratu eta harrezkero Sant Josep de sa Talaia du izen ofiziala. 2000. urtean, udalak parrokietan eta *vénde*tan zuen banaketa tradizionala berreskuratu zuen.

## Turismoa 
* Platja d'en Bossa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea.
Kontu-ikuskaritza

Kontabilitatean, **kontu-ikuskaritza** enpresa bateko kontabilitate-egoerek enpresaren ondarea, izandako eragiketak eta finantza-egoera modu egokian azaltzen duten egiaztatzeko jarduera sistematikoen multzoa da. Enpresako irudia modu egokian azaltzeko, enpresak Orokorki Onartutako Kontabilitate-Printzipioak jarraitu behar ditu kontabilitatean.

## Kanpo estekak 
* Kontu-ikuskaritza, Gizapedian.
Santa Eulària des Riu

**Santa Eulària des Riu** Eivissa uharteko udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 31.814 biztanle zituen.

## Geografia 
Santa Eulària herriburuaz gain, beste lau parrokiek osatzen dute udalerria:

* Nostra Senyora de Jesús
* Puig d'en Valls
* Santa Carles de Peralta
* Santa Eulària des Riu (herriburua)
* Santa Gertrudis de Fruitera

## Klima 2 

## Ikus, gainera 
* Balear Uharteetako udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea.
Hekla

**Hekla** Islandia hegoaldean dagoen sumendia da eta mendiaren tontorra urte osoan zehar egoten da elurturik. 1.488 metroko garaiera duen sumendia da.

Sumendiaren azken erupzioa 2000. urtean izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak
Katla

**Katla** Islandia hegoaldean dagoen sumendia da Mýrdalsjökull glaziarraren azpian. Eyjafjallajökull sumenditik gertu dagoenez, historia zehar, bi sumendiek maiz izan dituzte erupzioak aldi berean.

1.512 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1918. urtean izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Islandiako unibertsitateak Katla sumendiari buruz egindako ikerketa.
Herðubreið

**Herðubreið** Islandia erdialdean dagoen sumendia da.

1.682 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa pleistozeno garaian izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Sumendiaren argazki galeria.
Hverfjall

**Hverfjall** Islandia ipar-ekialdean dagoen sumendia da

1.488 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa K.a. 500. urtean izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Sumendiaren arrakala erupzioari buruzko ikerketa.
Ondare (ekonomia)

Zuzenbidean eta ekonomian, **ondarea** pertsona juridiko baten ondasun, eskubide eta betebeharren multzoa da. Ekonomian, **ondare garbia** ere kalkulatzen da: ondasun eta eskubideen balioa ken zorren zenbatekoa.

## Kanpo estekak
Opiliones

**Opiliones** araknidoen barruko ordena bat da, lehen **Phalangida** izenarekin ezagunak. 6.400 espezie ezagutzen dira, 4 suborden ezberdinetan, baina kalkulu batzuen arabera 10.000 espezie ere izan daitezke. Lau subordenak Cyphophthalmi, Eupnoi, Dyspnoi eta Laniatores dira. Eskozian orain dela 400 milioi urteko fosilak aurkitu dira, oso itxura modernokoak. Ez dago argi euren ahaiderik gertuenak akaroak edo Novogenuata (eskorpioiak) diren. Askotan armiarmatzat jotzen diren arren ez dira oso hurbilekoak, armiarmek ez bezala zefalotoraxa eta abdomena loturik baitituzte eta begi pare bakarra baitute.
Bárðarbunga

**Bárðarbunga** Islandia erdialdean dagoen estratosumendi bat da. 2.009 metroko garaiera du. Sumendi haren azken erupzioa 2014. urtean hasi zen, eta oraindik ez da bukatu.

## 2014an hasitako erupzioa 
Abuztuaren 29an, Islandiako agintariek gutxitu egin zuten sumendiagatik alerta maila, alerta gorritik laranjara. Hala ere, sumendi honen inguruko aireko espazioak itxita jarraitzen zuen, dardarak eta erupzio txikiak baitzeuden. Nahiz eta alerta maila gutxitu, "bere horretan jarraitzen" zuen hegaldien murrizketak hiru miliako eremuan eta 5.000 oineko altueran. Aurreko bi asteetan gisa honetako mugimendu sismikoak gehitu egin ziren herrialdean, eta, uztailaren 26an izandako 5,7ko lurrikara batek Bárðarbunga sumendiari zuzenean eragin zion.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Sumendiari buruzko informazioa.

## Erreferentziak
Laki

**Laki** Islandia hegoaldean dagoen sumendia da
250px|eskuinera
1.725 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1783 eta 1784. urteen artean izan zen.

Erupzioaren eraginez Islandiako biztanleriaren laurden bat hil zen eta mundu osoan eragindako klima aldaketek eta errautsek beste sei milioi pertsona hil zituztela uste da..

## 1783ko erupzioa 
1783ko ekainaren 8an, Islandian, goizez uhartearen hegoaldeko Laki sumendiak eztanda egin zuen. Hurrengo egunetan, guztira, bost erupzio izan ziren eta 1784ko otsailera bitarte beste bost erupzio txikiago ere jasan zituen. Ondorioz, zortzi arrakala zabaldu eta laba isurtzen hasi ziren. Laba jarioa ez zen beste hainbeste hilabete pasa arte eten.

### Eragina Islandian 
Islandian uztak alferrik galdu ziren erabat, abelburuen %75 hil zen eta goseak uhartea hartu zuen. Hurrengo hilabeteetan 10.000 pertsona hil ziren, garai hartan Islandiak zituen biztanleen %25, gutxi gorabehera.

Sumendiak hamalau kilometro kubo laba bota zituen, baina isurkin solidoek ez zuten gasek adinako kalterik eragin, eta ez soilik Atlantikoko uharte bolkanikoan.

### Eragina Erresuma Batuan 
Lakik 100 milioi tona sufre dioxido jaurti zituen atmosferara. Laino trinko gorrixka egun gutxitan iritsi zen Londresera zein Parisera, eta uztailean ipar hemisferio osoan zabalduta zegoen. Uda hartan, Erresuma Batuan itsasontziek portuetan geratu behar izan zuten eta zenbait lekukok idatzi zuten eguzkiak “odolaren kolorea” zuela. Hodei bolkanikoak pozoituta 23.000 britainiar inguru hil omen ziren uda bero hartan. Ondoren negu luze eta ikaragarri hotza etorri zen, eta hotzak beste 8.000 britainiar eraman zituen.

### Eragina Ameriketako Estatu Batuetan eta beste estatuetan 
Eguzki izpiek ezin zuten lurrazalera lehengo indarraz iritsi eta hurrengo hiru urteetan, tenperatura batez beste bi gradu jaitsi zen ipar hemisferioan. Mississippi ibaia osorik izoztu zen, New Orleanseraino eta, beraz, izotza Mexikoko Golkora iritsi zen. 1784an muturreko eguraldiak gosetea eraman zuen Egiptora eta sei biztanletik bat zendu zen. Japoniako inoizko goseterik larrienetakoa ere, Tenmei gosetea, orduantxe izan zen.

Garaikideek ez zuten Lakiren erupzioa ondorengo hondamendiekin lotu, baina egungo historialariek gero eta argiago dute lotura hori. Bost urte geroago Pariseko biztanleak goseak jota zeuden, azken urteetako eguraldi kaxkarrak eta uzta txarrek eraginda. Eta, besteak beste arrazoi horregatik, Frantziako Iraultza piztu zen.

## Biktimak 
Orotara, Laki sumendiaren erupzioak bi milioi hildako eragin zituela kalkulatzen da eta horrek historiako erupziorik hilgarriena bihurtzen du.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda
* Sumendi erupzioak hildako pertsona kopuruaren arabera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Sumendiari buruzko informazioa eta argazkiak.
*  Laki sumendiaren 1783ko erupzioari buruzko artikulua ARGIA astekarian
Eldfell

**Eldfell** Islandia hegoaldean dagoen Heimaey uhartean dagoen sumendia da.

279 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1973. urtean izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* 1973ko erupzioari buruzko informazioa.
* Erupzioari buruzko bideoa.
Coldplay

**Coldplay** Ingalaterrako rock alternatiboko taldea da, 1997an London hirian sortu zen. Taldeko kideak Chris Martin (ahotsa, teklatua, gitarra), Jon Buckland (gitarra nagusia), Guy Berryman (baxu elektrikoa) eta Will Champion (bateria, ahotsak eta beste hainbat musika tresna).

Talde ugariren eragina jaso du: U2, Pink Floyd, A-ha, R.E.M., Bob Dylan, The Flaming Lips, Echo & the Bunnymen edota Muse, bestalde, hastapenetan, Coldplay taldea beste hauekin parekatu zuten: Radiohead, Oasis, Jeff Buckley, Travis eta Kate Bush. 2000. urtean kaleratu zuten lehenbiziko diskoarekin mundu mailako arrakasta bereganatu zuten. Ordutik aurrera estudioko lau bilduma argitaratu eta berauekin sari garrantzitsu eta ugari lortu dituzte, gainera mundu osoan zehar 50 milioi diskotik gora saldu dituzte. Taldearen abestietako hitzen ezaugarri nagusietakoa barne-behaketan datza.

## Diskografia 
Estudioan grabatutakoak:
* *Parachutes* (2000)
* *A Rush of Blood to the Head* (2002)
* *X&Y* (2005)
* *Viva la Vida or Death and All His Friends* (2008)
* *Mylo Xyloto* (2011)
* *Ghost Stories* (2014)
* *A Head Full of Dreams* (2015)
* *Everyday Life* (2019)
* *Music of the Spheres* (2021)
* *Moon Music* (2024)

## Filmografia 
* 2006: *How We Saw the World*
* 2011: *American Express Unstaged*
* 2018: *Coldplay: A Head Full of Dreams*
* 2019: *Everyday Life – Live in Jordan*
* 2020: *Coldplay: Reimagined*
* 2021: *Live from Climate Pledge Arena*
* 2022: *Live Broadcast from Buenos Aires*
* 2023: *Live at River Plate*
* 2025: *A Film for the Future*

## Kanpo estekak 
* Coldplay taldearen webgune ofiziala
Jólnir

**Jólnir** Islandia hegoaldeko Vestmann uharteetan dagoen sumendia da.

70 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1966. urtean izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Sumendiari buruzko informazioa.
Kolbeinsey

**Kolbeinsey** Islandia iparraldean dagoen uharte eta sumendiaren izena da. Uharteak zuen jatorrizko tamaina ezezaguna den arren, gaur egun itsasoaren higadura dela eta, uhartearen azalera urtetik urtera gutxituz doa.

2020rako urpean geratzea aurrikusten da. Islandiako kostaldetik 105 kilometro iparraldera dago.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Sumendiari buruzko informazioa.
Krýsuvík

**Krýsuvík** Islandia hego-mendebaldeko muturrean dagoen sumendia da. Zenbait eremu geotermiko ditu. 379 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1340. urtean izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak
Trouble (Coldplay)

**Trouble** (euskaraz *Arazoa*) Coldplay taldea ingelesak 2000an Parachutes diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak 
* Coldplay taldeko Trouble abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai
Langjökull

**Langjökull** Islandia erdialdean dagoen sumendi eta glaziarra da.

1.360 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 925. urtean izan zen.

Glaziarrak 1.021 kilometro koadroko azalera hartzen du.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Sumendiari buruzko informazioa.
Reykjanes

**Reykjanes** ( ahoskatua; ) Islandia mendebaldean dagoen sumendi eta penintsularen izena da.

230 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1879. urtean izan zen.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Sumendiaren argazkiak.
Eldgjá

**Eldgjá** Islandia erdialdean dagoen sumendia da eta Katla sumendiaren parte da. Zehazki, krater bolkanikoak eta arraildura-haizagailuak barne hartzen dituen 40 kilometroko katea da eta ipar-ekialdera hedatzen da, Katla sumenditik ia Vatnajökull glaziarreraino. 800 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1784. urtean izan zen. Eldgják "suzko eztarria" esan nahi du, eta sumendia osatzen duen arraildurari egiten dio erreferentzia terminoak. 

939. urte inguruan erupzio handia izan zuen, historia hurbileko erupzio efusibo handiena. Guztira 18,6 kilometro kubiko laba jaurti zituen sumendiak eta 780 kilometro karratu inguru estali zituzten bi laba-fluxu handik. Erupzioaren efektuei buruzko Islandiako erregistroak urriak diren arren, adierazle paleoklimatikoek eta Txinako, Europako eta herrialde islamiarretako erregistro historikoek diote Ipar hemisferioko kliman eragin zuela. Eldgjaren erupzioak klima nabarmen hoztu zuen eta, ondorioz, negu hotzak eta elikadura-krisiak izan ziren Eurasia osoan.

## Geografia 
Landmannalaugar eta Kirkjubæjarklaustur artean dago. Eldgjáren arraildura nagusian Ófærufoss ur-jauzia dago, Islandiako gune turistiko ezagun bilakatu dena. Bertan bazegoen zubi natural bat, Ófærufoss ur-jauziaren argazkitan sarri agertzen zena, baina 1990eko hamarkadaren hasieran erori egin zen. Eldgjáko iparraldea, Ófærufoss barne, eta inguruko eremuak Vatnajökull parke nazionalean daude 2011tik. Informazio-zentroak eta piknika egiteko tokiak daude bertan.

## Geologia 
thumb|300x300px|Eldgjá sumendiaren argazkia.Islandia arroka bolkanikoen pilaketa bat da eta Erdialdeko Atlantikoko dortsalaren eta Islandiako puntu beroaren arteko elkarreraginari esker sortu zen. Islandian lau sumendi-eremu daude: iparraldeko sumendi-eremua Islandiako ipar-ekialdean, ekialdeko sumendi-eremua hego-ekialdean, mendebaldeko sumendi-eremua hego-mendebaldean eta Snæfellsnes sumendi-eremua mendebaldean. Lehenengo hirurek buruz behera dagoen Y hizkiaren forma hartzen dute eta sumendi-eremu bakoitzak ipar-ekialdetik hego-mendebaldera hedatzen diren sumendi lerrokatze eta lerrokatze tektonikoak osatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Sumendiari buruzko informazioa eta argazkiak.
Lost!

**Lost!** (euskaraz *Lost!*) Coldplay taldea ingelesak 2008an Viva la Vida or Death and All His Friends diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak 
* Coldplay taldeko Lost! abestia talde honetako zuzeneko musika emanaldi batean entzungai eta ikusgai
Kollóttadyngja

**Kollóttadyngja** Islandia erdialdean dagoen sumendia da, eta bere azken erupzioa duela milaka urte izan zela uste da.

1.177 metroko garaiera du eta sumendiaren kraterrak 800 metroko zabalera dauka..

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak
Snæfellsjökull

**Snæfellsjökull** (euskaraz "Snæfellen glaziarra") Islandia hegoaldean dagoen sumendia eta glaziarra da. Mendiaren tontorra urte osoan zehar egoten da elurturik. Izen bere parke nazionalaren barnean dago.

1.448 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 200. urtean (± 150 urte) izan zen. Snæfellsnes penintsulako tontorrik garaiena da. Jules Verneren *Voyage au centre de la Terre* eleberrian agertzen da, lur azpiko bidearen sarrera moduan.

## Ikus, gainera 
* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Sumendiari buruzko informazioa.
Hegoaldeko Estatu Batuak

thumb|300px|Estatu Batuetako mapa, gorriz Hegoaldeko estatuak, betiere Estatu Batuetako Errolda Bulegoaren arabera.

**Estatu Batuetako Hegoaldea** (ingelesez *Southern United States*), sarritan eta herrialde hartako herri hizkeran **Amerikar Hegoaldea**, **Dixie**, edota soilik **«Hegoaldea»** (ingelesez *American South*, *Dixie*, *Down South*, edota soilik *the South*) Ameriketako Estatu Batuetako hego-ekialde eta hego-erdialdeko eskualde handi eta nabarmena da. Bere kultura eta historia ondare bereziaren ondorioz, lehenbiziko europar kokapenak barne, Hegoaldeak bere berezko ohitura, literatura, hizkera, musika motak eta sukaldaritza garatu ditu.

## Kanpo estekak
Granite Years

**Granite Years** (euskaraz *Granitozko Urteak*) Oysterband folk talde ingelesak 1992an Deserters diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da. Gerora Oysterband taldeak Celtas Cortos espainiar musika taldearekin elkarlanean gaztelania-ingelesezko abesti honen bertsio bat ere kaleratu zuen.

## Kanpo estekak 
* Oysterband eta Celtas Cortos taldeek batera moldatutako Granite Years abestiaren bertsioa entzungai  
* Oysterband taldeko Granite Years abestia talde honetako zuzeneko musika emanaldi batean entzungai eta ikusgai