Laure Adler

**Laure Adler**, sortzez Laure Suzanne Anne Clauzet (Caen,  1950eko martxoaren 11), frantziar kazetari, biografo, saiakeragile, editore, irrati- eta telebista-ekoizlea da.

### Familia eta gaztaroa 
Nekazaritza-ingeniari baten alaba izaki, Laure Clauzet Conakryn (Ginea) hazi zen, orduan oraindik Frantziako Mendebaldeko Afrikako parte zena, Ozeano Atlantikoaren ertzean dagoen etxe batean, gero, Gineako independentziaren ostean eta hamazazpi urte bete arte, Abidjan, Boli Kostan. Bere familiarekin 1967an iritsi zen Frantziara, Clermont-Ferrandera.

### Ikasketak 
Laure Clauzet Clermont-Ferrandeko Jeanne-d'Arc nesken lizeoan sartu zen, eta 68ko Maiatzaren mugimenduan, Parisko Batxilergoko Ekintza Batzordeko UNCAL (National Union of High Schools Action Committees) ordezkaria izan zen. Orduan deskubritu zituen Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir eta Marguerite Duras. Oso errebeldea izaki, batxilergoko azterketa baino hiru hilabete lehenago eskolatik kanporatzeko mehatxua egin zioten, baina filosofia irakaslearen laguntza izan zuen.

Filosofian Masterra egin ondoren, 1978an, historiako 3. zikloko tesia defendatu zuen, EHESSen, Jean-Paul Aronen zuzendaritzapean, hau zen gaia: "L'avènement de la parole des femmes: la presse des femmes: 1830-1850".

### Bizitza pertsonala 
1968aren ondoren, Laure Clauzetek Alfred Adler etnologoa ezagutu zuen Israelgo kibutz batean, ezkondua eta seme baten aita zena, eta bere lehen senarra bihurtu zen (haien dibortzioaren ostean, bere izena mantendu zuen bere bizitza publikorako).1970ean, bere lehen umeaz erditu zuen. 1985ean, bere bigarren semea, Rémi, gaixotuta hil zen, bederatzi hilabete zituela. Gai horri liburu bat eskaini zion: *À ce soir* (Gallimard argitaletxea).

1981 eta 1987 bitartean, Michel Polacek gidatutako *Droit de réponse* eztabaida-emakizunean (TF1 telebista) hartzen zuen erregularki.

1989an, François Mitterrandek kultur aholkulari gisa deitu zion, kargu hori izan zuen 1993ra arte. Haren bigarren zazpi urteko agintaldiaren amaieran, ez zion presidenteari jarraitu, baina bere pentsamenduak konta ziezaizkiola onartu zuen, eta hortik idatzi zuen ''L'Année des adieux* (Flammarion, 1995).

1993an itzuli zen telebistara, eta lau urtez Michel Fieldek sortutako *Le Cercle de minuit'' gaueko eztabaida-saioa eskaini zuen France 2n.

1995etik aurrera, Prix de l'écrit intime sariaren epaimahaikide izan zen.

1997an, Payot, Denoël eta Plon argitaletxeekin elkarlanean aritu ondoren, Grasset argitaletxean sartu zen saiakera eta dokumentuen arduradun gisa.

1998an, Marguerite Durasen biografia argitaratu zuen. Alain Vircondeletek, orduan, "iruzur intelektualagatik" salatu zuen, eta bere lana "kanibalizatu" izana leporat zion, eta baita Christiane Blot-Labarrère bezalako beste idazle edo kazetari batzuena ere erreferentziarik edo aipamenik gabe. Orduan, Vircondeleten salaketak erabat baztertu baziren ere, erreferentzia eta aipamen horiek Gallimardek berriro ezarri zituen paperezko edizioan.

Urte hartan, *Partage du savoir* bildumaren zuzendari bihurtu zen, Presses Universitaires de Francen.

### Frantziako Kultura Zuzendaritza 
1999ko urtarrilean, Laure Adler izendatu zuten France Cultureko zuzendari. Garai hartan, katearen irudia eta programazioa erabat berritu zituen. Bere aukerak eztabaidagai izan ziren entzule-elkarteen, zenbait kazetariren eta katearen ekoizleen artean.  1999-2005 urteetan, eguneroko audientzia oso nabarmen igo zen batez beste, eta, Médiamétrieren arabera, hala ere, entzute-denbora gutxitu egin zen. Era agintzailean kudeatzen zuela iritzi zion askok.

#### Gatazkak 
Frantzia Cultureko buru Laure Adlerren jardunari egindako kritikek, halaber, aktualitateari emandako lekua izan zuten hizpide.

2007an, Antoine Lubrina France Cultureko entzule-elkarte bateko arduradunari epaiketa egin zion, iraingarria iruditzen zitzaion lelo batengatik: "Txerriak bezala bizi eta pentsatu". Antoine Lubrinaren ustez, France Culture programak degradatu egin ziren, audientzia handitzeko xedez. Laure Adlerren garaian audientzia hori 400.000tik 600.000ra igo zen, Antoine Lubrinak erantzun hau eman zuen: «Operak Sylvie Vartan eta Johnny Hallyday ekarraraziko balitu, publiko gehiago izango litzateke, baina ez litzateke bere egitekoa izango». Epaiketan, Laure Adlerrek adierazi zuen elkarteko kideek jazarri zutela katearen buru zela. Azkenean, Laure Adlerrek salaketa kendu zuen.

2012an, *Journal du dimanche* albistegian egindako elkarrizketa batean, urte haiek aipatu zituen Laure Adlerrek berriz: «Autoritarioa izan nintzen, ez dagoelako beste modurik erreformak egiteko. Baina lan handia egin dut kolektiboan. Kolerikoa banintz, ez nuke hainbesteko insomnioa izango. Indarkeria asko jasan dut France Culturen. Fisikoki, sexualki, moralki eraso didate. Iluntzean nire zain egoten ziren, seigarren solairuan, 22:00etan, igogailuaren aurrean. Tipo bat sartzen zen nirekin eta tu egiten zidan aurpegira. Nire autoaren atzeko eserlekuan morroi batzuk pausatzen ziren; Poliziako Informazio Orokorrekoek ohartarazten zidaten kultur ekitaldietan nire zain egoten zirela; Irratiaren Etxearen inguruan aparkatuta zeuden autoen parabrisak panfletoz estalita egon ohi ziren, non puta gisa karikaturizatzen ninduten. [...] Behin kazetari bihurtuta, ekintza juridiko bati ekin nion. France Cultureko entzule-elkarte baten 2005eko panfleto iraingarri bat izan zen ontzia gainezka jarri zuen ur tanta. Jean-Paul Cluzelek nire ondoan egotea onartu zuen. 2007an irabazi genuen epaiketa».

*À voix nue* saioan beti parte hartu zuen, izaera intelektual, artistiko edo politiko nabarmeneko elkarrizketa zorrotz gisa aurkeztutako saioa. Txandakako ekoizleen sistema batek bermatzen zuen gonbidatu ospetsuen aniztasuna, eta, horri esker, komunikabideetan presentzia txikia zuten pertsona ospetsuei elkarrizketa batzuk egiteko aukera izan zen, besteak beste. Acrimed elkartearen arabera, Laure Adlerrek, 2005ean, France Cultureko zuzendaritzatik irten aurretik, erakunde berri bat jarri zuen martxan, non saioaren ekoizle bakarra bihurtu zen, kateko entzutetsuenetako eta hobekien ordaindutako bat, alegia.

SDJak, zeinak errekazionatu baitzuen Alexandre Adler zutabegilearen aurreko kasu batean, bi pisu bi neurri zeudela aipatu zuen, aipatuz, garai hartan, Laure Adlerrek erantzun zuela kronistek adierazpen askatasun osoa zutela.

### Bestelako jarduerak 
2003ko Veneziako Mostran, Laure Adler zinemagile berriei eskainitako *Contre-Courant* ataleko epaimahaiburu izan zen. 

2004 eta 2006 bitartean, *Arte* katean, hilero, "Permis de penser" emankizunean elkarrizketak egin zituen.

2005eko abenduan, France Cultureko zuzendaritza utzi eta La Martinière taldean sartu zen, eta Seuil edizioetako *Littérature et Documents* ataleko zuzendaritza hartu zuen; 2006an, kargu horretatik bota zuten, pertsona ospetsuen arteko gatazka baten ondorioz, *Le Temps* egunkariaren arabera. *Le Monde*-ren arabera, ez zegoen ados Denis Jeambar Seuileko zuzendari exekutibo berriarekin, barne berrantolaketari buruz; aste batzuk lehenago,  dimisioa ere emana zuen ez zuelako sinesten lau polotan (literatura, giza zientziak, poltsikoak, irudiak) egituratutako funtzionamenduan, baina ukatu zioten. Bestalde, Seuileko editore batzuek jarduera "nahasia eta desordenatua" aurpegiratu zioten Laure Adlerri.

2007an, Ségolène Royalen alde bozka eskatzeko idazki bat sinatu zuen beste 150 lagunekin batera, "eskuin harroaren aurka" eta "esperantzazko ezkerraren alde".

2008an, emakumeen eta feminismoaren historia eskolak eman zituen Parisko Ikasketa Politikoen Institutuan.

France Interren, *Studio Théâtre* aurkeztu zuen, eta duela zenbait urtetik *Tropismes* literatura-saioa aurkezten du France Ô-n, eta *Hors -Champs* France Culturen.

### France Interren 
2015eko itzuleran, Laure Adler-ek France Inter irratian Opportunity saioa girotu zuen. Bi intelektualen arteko eztabaida kontraesankorra da, gaurkotasuneko gai bati buruzkoa, eta geopolitika, filosofia, morala eta diplomazia gaiak jorratu daitezke. Téléramaren arabera, emisio horrek eztabaida politikora itzultzea dakar Laure Adlerrentzat, eta «pentsamenduaren berezitasunak» entzunarazteko aukera ematen du, adibidez, Frantziak Siriako erregimenarekiko dituen aldaketa diplomatikoei buruz, edota «migrazio krisiaren eta Kontinente Zaharreko populismoen gorakadaren gaiei» buruzko eztabaida antolatuz.

2016ko abuztuaren 29tik 2023ko ekainaren 29ra bitartean, ''L'Heure bleue* saioa aurkeztu zuen, 20:00etatik 21:00etara, gehienetan zuzenean. Berarekin hitz egitera gonbidatzen zituen "artistak, idazleak, abeslariak edota filosofoak, lehenago  telebistan eta France Cultureko *Hors-champs* emankizunean egin izan duen bezala", *Télérama*ren arabera.

2023ko apirilean iragarri zuten *L'Heure bleue-*ren amaituko zela eta Laure Adlerrek France Interretik alde egingo zuela 2022-2023 denboraldiaren amaieran. 

### Denetarik 
2014az geroztik, Laure Adlerrek zahartzaroa ikertu zuen, Frantzian dauden hainbat kultur eremu eta errealitatetan. Bere aurkikuntzak eta analisiak *The Night Traveller*  saiakeran jasota daude.

2016ko otsailean, telefono-iruzur bat zelakoan, Kultura sailburu izateko François Hollanderen eskaintzari uko egin zion -Robert Zaraderren bidez-. 2021eko urtarrilaren amaieratik, France 5-en *C ce soir* saioan parte hartzen du.

Léa Salamé France Interreko bere lankideak 2020an argitaratutako *Femmes* *puissantes* izeneko liburuan elkarrizketatu zituen hamabi "emakume boteretsuen" artean dago. Laure Adlerrek baieztatu zuenez: "Niretzat, gaurko feminitatea Angela Merkel da". Léa Salaméri hau ere esan zion: "Emakumeek boterea dutela onartzeko unea da".

## Argitalpenak 
### Biografiak 
### Saiakerak 
### Hiztegia 
* 2017 : *Dictionnaire intime des femmes*, éditions Stock.

### Ipuinak 
* 1995: *The Year of Farewells*, Flammarion (2011n berrargitaratua, hitzaurrea gehituta).
* 2001: *À ce soir*, (autobiografia) Gallimard.

### Eleberria 
* 2013 : *Immortelles*, Grasset.

### Elkarrizketak 
### Hitzaurreak 
### Parte-hartzeak 
## Filmografia 
### Zuzentzea 
* 2023 : *La Révolte des vieux*, Jérémy Freyrekin idatzia eta zuzendua.

### Idazlekidea 
* 1994: *Hiver 54, l'appel de l'abbé Pierre*, Patrick Rotman et Élisabeth Kapnistekin idatzia.
* 1996: *L'Île des enfants*, Dominique Grosekin idatzia.
* 2009: *Claude Lanzmann - Il n'y a que la vie'', Sylvain Roumetterekin idatzia.

## Sariak 
* Chevalière de la Légion d'honneur, 29 novembre 2006
* Officière de la Légion d'honneur, 31 décembre 2015
* Chevalière de l'ordre national du Mérite, nommée par décret du 10 novembre 1998

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* .