Jessie Buckley

**Jessie Buckley** (Killarney, 1989ko abenduaren 28a) irlandar aktorea eta abeslaria da. Hainbat sari irabazitakoa.

## Haurtzaroa eta hezkuntza 
Jessie Buckley 1989ko abenduan jaio zen *Killarney*-n, Kerry konderrian, Marina ( Cassidy jaiotzaz) eta Tim Buckley gurasoak izanik. Anaia gazteago bat eta hiru ahizpa gazteago ditu. Madge Clifford irlandar errepublikarraren birbiloba da.

Bigarren Hezkuntzako Ursuline Schoolera joan zen, Thurles-eko (Tipperary konderria) neska guztien komentuko eskolara, non bere amak ahots-entrenatzaile gisa lan egiten duen eta eskolako ekoizpenetan antzezten zuen. Hainbat rol maskulino jokatu zituen eskolan, besteak beste, Tony-k *West Side Story* musikalean eta Freddie Trumper-ek Xakean izan zuten rol protagonista maskulinoa. Pianoa, klarinetea eta harpa ikasi zituen *Royal Irish Academy of Music*-en, eta *Tipperary Millennium Orchestra*-ko kide izan zen. Udako tailerretara joan zen Irlandako Musika Elkarteen Elkartearekin (AIM), bere kantua eta interpretazioa hobetzeko.  Bertan, talentu handiko aktore gisa aitortu zuten, eta Londresen antzerki-eskolan izena ematera bultzatu zuten. ''I'd Do Anything* filmarengatik kastinga egin baino lehentxeago, bi antzerki eskolek baztertu zuten, tartean bat, ikuskizunerako lehen kastingaren bezperan.

Buckley *Royal Academy of Dramatic Art* (RADA) akademian izan zen, eta 2013ko urtarrilean graduatu zen.

## Ibilbidea 
2008an BBCren *I'd Do Anything* talentu lehiaketan parte hartu eta bigarren sailkatuz hasi zuen ibilbidea. Ondoren West Enden lan egin eta Royal Academy of Dramatic Art antzerki eskolan ikasi zuen.   Arte Dramatikoko Errege Akademian graduatu zen, eta BBCko telesailetan agertu zen lehen aldiz, hala nola *War & Peace* (2016) [Gerra & Bakea] eta *Taboo* (2017). Buckleyk Beast (2017) filmeko protagonistarekin egin zuen debuta zineman, eta, ondoren, *Wild Rose* (2018)  [Arrosa basatia] film musikalean country musikako abeslari izan nahi zuen rol apurtzailea egin zuen; azken horri esker, emakumezko aktore onenaren BAFTA sarirako izendapena lortu zuen rol protagonista batean. hainbat telesailetan egin du lan, besteak beste, *Taboo* (2017) eta *The Woman in White* (2018) [Zuriz jantzitako emakumea]

Lehen film papera *Beast* (2017) [Basati] thrilleran burutu zuen. Hurrengo paperak *Wild Rose* (2018) musikal filmean, *Chernobyl* (2019) minisailan, *I'm Thinking of Ending Things* (2020) [Gauzak bukatzea pentsatzen nabil] suspentse filmean, edota *Fargo* (2020) telesailaren laugarren denboraldian izan ditu. *The Lost Daughter* (2021) [Alaba galdua] filmean egindako lanagatik Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Sarirako izendatu zuten.

Buckleyren ibilbideak aurrera egin zuen *I'm Thinking of Ending Things* (2020), *Men* (2022) [Gizonak], *Women Talking* (2022) [Emakumeak solasaldian] eta *Wicked Little Letters* (2023) [Hizki txiki gaiztoak] filmetako protagonista rolekin. *The Lost Daughter* (2021) drama psikologikoan ama gatazkatsu gisa egindako interpretazioagatik, Emakumezko aktore onenaren BAFTA sarirako eta Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar sarirako izendapenak jaso zituen. Agnes Shakespeare-ren erretratuagatik beste aintzatespen bat lortu zuen *Hamnet* (2025) aldi draman, Urrezko Globo bat, BAFTA sari bat, Aktore Sari bat eta Emakumezko Aktore Onenaren Oscar Sari bat jasoz.

**Telebistan**, Buckley HBO *Chernobyl* (2019) miniseriean eta *Fargo* (2020) laugarren denboraldian protagonista izan da. Eszenatokian, Buckley-k 2021eko *West End*-eko Cabaret musikalaren antzerki berpizte batean Sally Bowles-i egindako erretratuak *Laurence Olivier* saria irabazi zion, musikal bateko emakumezko aktore onenarena. 2022an, *For All Our Days That Tear the Heart* [Bihotza urratzen duten gure egun guztietarako]  album kolaboratiboa argitaratu zuen Bernard Butler-ekin, 2022ko *Mercury Prize* sarirako aurrehautatua izan zena.

### Ibilbidea 2008 -2015   *I'd Do Anything* *[Edozer egingo neuke] eta antzeslanak* 
Buckley-k lehiakide gisa hasi zuen bere ibilbidea *I'd Do Anything* filmean, *Oliver*! musikal britainiarraren 2009ko West End-eko berpizkundean Nancy interpretatzeko berun berri eta ezezagun baten bilaketan zentratutako talent show batean 2008ko maiatzaren 31n finalera iritsi zen, bigarren postuan amaituz Jodie Prenger-en atzetik. 2026an, Buckleyk adierazi zuen "basatia" eta "objektibatua" sentitzen zela ikuskizunean zehar, ikuskizuneko epaileengandik jaso zituen komentarioengatik; izan ere, gorputz-lotsak ezarri zizkioten kameren aurrean agertzeari buruzko txiste desatseginak eginez eta, are gehiago, 17 urteko orduko gaztea "feminitate-eskolara" bidaliz ataletako batean. Buckley-k, Britainia Handiko *Vogue*ri emandako elkarrizketa batean, honako hau esan zuen:"Espero dut, benetan, 15, 17 urteko emakume bat ez dela inoiz basatiki bihurtu behar ikuskizun horretan gertatu zena bezala. Baina bere garaian ez nuen guztiz ezagutu. Sentitu besterik ez nuen egin, eta hori zaila izan zen."2008ko abuztuaren 26an, Buckley-k *Tralee*-ko *Denny Street*-en jo zuen, *Kerry* konderrian, RTÉ Radio 1erako. honen ondoren, *Tipperary* konderriko ongintzazko kontzertu batean parte hartu zuen. 2008ko irailaren 14an, Buckley-k aire zabaleko kontzertu bat eman zuen Londresko *Hyde Park*-en *Andrew Lloyd Webber*-en urtebetetzea ospatzeko. *Jesus Christ Superstar*-en *"I Don't Know How To Love Him"* [Ez dakit nola maitatu] abestiaren bakarkako bertsioa eman zuen eta *Starlight Express*-en *"Light at the End of the Tunnel"* [Tunelaren bukaeran argia] abestu zuen *Keisha Amponsa-Banson, Niamh Perry eta Rachel Tucker* finalistak eta *Any Dream Will Do*  [ Edozein ametsak balioko du] finalistak *Daniel Boys, Lewis Bradley, Ben James-Ellis eta Keith Jack*. 2008ko irailaren 18an, *Aoife Mulholland* eta biak RTÉ Concert Orchestrarekin batera aritu ziren *Lloyd Webber*-ek Dublingo National Concert Hall-en egindako beste ekitaldi batean.

Buckley-ri *Nancy*ren papera azpiratzeko aukera eskaini zioten, baina beste ekoizpen baten alde baztertu zuen. 2008ko urriaren 10ean, Buckley-k bere *Off-West End*-eko debuta egingo zuela iragarri zen, *Stephen Sondheim-*en *A Little Night Music*  [Gau musika pixkat] musikalaren berpizte batean, *Anne Egerman-*en paperean, *Menier Chocolate Factory*, *fringe Studio Theatre*n, Londres-en, 2008ko azaroaren 22tik 2009ko martxoaren 8ra. *Maureen Lipman eta Hannah Waddingham*ekin batera agertu zen Trevor Nunn-ek zuzendutako ekoizpenean.  Gabonetako kontzertu batean agertu zen *Maria Friedman, Cantabile eta Tim Rice-*rekin batera 2009an, eta 2010eko otsailean *Daniel Boys*-ekin (eta *Night Music* co-star *Kelly Price*) batera agertu zen Valentine-ko musika kontzertu batzuetan.

2013ko urtarrilean RADAn graduatu ondoren, 2013ko udako denboraldian *Shakespeare's Globe-n* lan egin zuen, *The Tempest*-en [Ekaitza] Miranda eta Arabella Hunt abeslaria eta Samuel Adamson-en Gabriel-en Kate interpretatuz. 2013ko irailean, Buckley *Jude Law-*ren ondoan agertu zen *Michael Grandager-*en *West End* ekoizpenean *Henry V*.aren *Noël Coward* antzokian. *Kenneth Branagh*-en *The Winter's Tale* [Neguko ipuina] antzerki konpainiaren ekoizpenean parte hartu zuen, 2015eko azaroan Londres-ko *Garrick* antzokian taularatua, eta 2015eko abenduaren 4an mundu osoko zinema aretoetara zuzenean eman zen streaming bidez.
thumb|Jessie Buckley 2019an

### 2016-2019 Pantailako aurrerapena 
*Endeavour* detektibe-telesailean agerpen episodiko baten ondoren, Buckley-k *Marya Bolkonskaya* erretratatu zuen BBCren Gerra eta Bakearen dramatizazio berrian (2016). Bere antzezpenagatik laudorioa jaso zuen, The Guardian egunkariko Viv Groskopek bere antzezpena bigarren atalaren puntu goren gisa aipatuz, pertsonaia ustez argi eta jainkozale hau "ederto" antzezten duela idatziz. Buckley-k telebistan jarraitu zuen, eta Tom Hardy protagonista zuen Taboo (2017) telesail dramatikoan rol nagusia izan zuen. Honez gain, *Honor Martin* papera antzeztu zuen BBC One-ren *The Last Post* (2017) [Azken posta] filmean eta *Marian Halcombe* bezala *Wilkie Collins*-en *The Woman in White* (2018) eleberriaren bost ataleko telebista egokitzapenean.

Buckley-k *Moll Huntford* gisa egin zuen debuta zineman, *Beast* (2018) thriller psikologikoan. Ondoren, *Wild Rose* (2018) country musikako dramaren protagonista izan zen, eta, horri esker, Buckley-k filmeko musika interpretatzeko aukera izan zuen Glastonbury-ko Jaialdian. Filmaren soinu banda ofiziala lehen postura iritsi zen Erresuma Batuko Country Albumen Zerrendan. Filmak kritika positiboak jaso zituen eta *British Academy Film Awards* sarien 73. edizioan emakumezko aktore protagonista onenaren sarirako izendapena jaso zuen bere interpretazioagatik.

2019an, Buckley *Lyudmila Ignatenko* gisa agertu zen HBO eta Sky Erresuma Batuko drama historikoko *Chernoby*l minisailean, 1986ko Txernobylgo hondamendiaren eta ondorengo garbiketa-ahaleginen ingurukoa.  Bost ataleko telesailak kritikaren onespena jaso zuen, eta 19 izendapen jaso zituen *Primetime Emmy* sarien 71. edizioan.  Orduan, Buckley *Judy* drama biografikoan agertu zen, *Judy Garland* aktore estatubatuarraren bizitzan oinarrituta.
thumb|Jessie Buckley 2020an

### 2020tik aurrera: gorakada 
2020an, lau estreinaldi izan zituen: *Stephen Gaghan-*ek zuzendutako *Dolittle*, *Dominic Cook-*ek zuzendutako *The Courier*, *Philippa Lowthorpe-*k zuzendutako *Misbehaviour*, eta Netflixerako *Charlie Kaufman-*ek zuzendutako *I'm Thinking of Ending Things* thriller psikologiko surrealista. Azken horretan egindako interpretazioa kritikak laudatu zuen, eta Emakumezko Aktore Onenaren izendapena lortu zuen Gotham-go Zinema Independentearen Urteko Sarien 30. ekitaldian. Urte berean, Buckleyk paper nagusia izan zuen FX komedia beltzeko *Fargo* krimen dramaren laugarren denboraldian, non *Oraetta Mayflower* erizainaren rola egin zuen.

2021ean, Buckley protagonista izan zen *Leda Caruso-*ren bertsio gazteago gisa *Maggie Gyllenhaal-*en *The Lost Daughter* zuzendari ospetsuan, *Olivia Colman-*ek pertsonaiaren kontrario zaharrena erretratatu zuelarik. Filma 2021eko abenduaren 17an hasi zen Estatu Batuetan estreinaldi mugatu teatral batean, hilabete amaieran Netflixen streaming bidez emititu aurretik. Kritikaren onespena jaso zuen. *Ty Burr* kritikariak uste zuen Buckley "errebelazio" bat zela filmean. Bere antzezpenagatik, Buckley-k Gotham-go Film Independentearen Sari bat irabazi zuen Antzezpen Bikain Babesgarriagatik, eta BAFTA Sari baterako izendatu zuten Emakumezko Aktore Onenaren Oscar Sarirako.  Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Sariaren lehen izendapena ere jaso zuen Oscar Sarien 94. edizioan.

*Eddie Redmayn*-ek Buckley-rengana jo zuen bere ondoan protagonista izateko, *Sally Bowles* bezala, *Cabaret* musikalaren berpizte batean. Rolaren izaera nekagarria besarkatu zuen eta isiltasun zorrotza mantendu zuen egunean zehar bere ahotsa babesteko zortzi ikuskizunetarako asterorako. Ekoizpen bat ireki zen *West End*-en 2021eko azaroan berrikuspen ugari lortzeko, *Best Musical Revival* eta Buckley bera Emakumezko Aktore Onena gisa 2022ko Olivier Awards.David Benedict, Variety-k idatzi zuen Buckleyk Bowles antzeztu zuela "izugarrizko ankerkeriaz". Nick Curtis-ek, Evening Standarderako antzerki kritikariak, Buckley "emozio etxe bat" bezala deskribatu zuen.

2022ko apirilaren 15ean, Buckley-k eta *Bernard Butler Suede* taldeko gitarra-jotzaile ohiak *"The Eagle & The Dove"* [Arranoa eta usoa] kaleratu zuten, beren elkarlaneko albumeko single nagusia. *For All Our Days That Tear the Heart* ekainaren 17an argitaratu zen 2022an. 23.tokian  UK Albumak Chart-en debutatu zuen. Albumak 2022ko Mercury Prize sarirako aurrehautatua izan zen.

2022an, Buckley protagonista izan zen *Alex Garland-*en *Men* folk-beldurrezko filmean landako herri batera oporretan bidaiatzen duen emakume alargun gisa, *Rory Kinnear*.  Filma Cannesko Zinemaldian proiektatu zen Errealizadoreen Hamabostaldia sailean 2022ko maiatzean, A24k 2022ko maiatzaren 20an Estatu Batuetan estreinatu aurretik. 2021eko ekainean, Buckley-k *Frances McDormand, Rooney Mara, Claire Foy eta Ben Whishaw* elkartu zituen *Miriam Toews-*en *Women Talking* nobela arrakastatsuaren *Sarah Polley*-ren egokitzapen luzean, MGMren Orion Pictures eta Plan B Entertainment ekoiztetxeekin filma ekoizteko.  Filma 2022ko abenduaren 23an hasi zen Estatu Batuetan eta Kanadan antzerki-estreinaldi mugatuarekin. 2022ko uztailean, *Buckley Colman, Luke Evans, Jonathan Pryce eta Johnny Flynn-*ekin elkartu zen *Scrooge: A Christmas Carol* filmean,[Scrooge: Gabon kanta bat]  *Charles Dickens-en* klasikoaren errendizio animatua, 2022ko abenduan Netflixen estreinatu zena.

*Olivia Colman-*ekin elkartu zen berriro *Wicked Little Letters* komedian, *Thea Sharrock-*ek zuzenduta. Proiektuaren argazgintza nagusia *2022*ko udazkenean egin zen, Erresuma Batuan. Urte horretan bertan, Buckley-k *Carey Mulligan* ordezkatuko zuela iragarri zen, *Christos Nikour-*en *Fingernails* [Atzazkalak] ingelesez egindako film luzeen debuteko protagonista gisa. *Riz Ahmed eta Jeremy Allen White* aktoreek batera protagonizatutako filma Toronton filmatu zen 2022 amaieran. Bi filmak 2023ko Torontoko Nazioarteko Zinemaldian estreinatu ziren.

2023ko maiatzean iragarri zen Buckley protagonista izango zela *Paul Mescal-*ekin batera *Chloé Zhao-*ren *Hamnet* drama historikoan, izen bereko eleberrian oinarrituta. *American Film Institute-*ren 2025eko hamar film onenen artean sailkatuta, *Hamnet*-ek kritika oso positiboak jaso zituen kritikaren aldetik, Buckley-ren errendimenduak oihartzun zabala izan baitzuen. *David Fear  Rolling Stone* aldizkarikoak adierazi zuenez,"Jessie Buckleyren  jardunari buruz urteetan hitz egingo du jendeak"*Johnny Oleksinski-*k *New York Post* egunkarian idatzi zuen bitartean "Buckley da bira arraro horietako bat ematen ari dena, soilik eskaleen sinesmenari dagokiona. Burdina urtutik portzelanara kulunkatzen da atzera eta aurrera. Aktorea trumoitsua, jostaria, oinarritua eta etereoa da" Buckley-k drama bateko emakumezko aktore onenaren saria irabazi zuen Urrezko Globoetan role.  Buckley filmagatik, eta, horrez gain, emakumezko aktore protagonista baten interpretazio nabarmenaren *Critics' Choice Movie Award* [Kritikarien aukerako film saria] saria, eta emakumezko aktore protagonista baten BAFTA saria ere irabazi zituen, lau zeremonietan emakumezko aktore protagonista onenaren saria irabazi zuen lehen irlandar aktorea bihurtuz. Emakumezko aktore onenaren Oscar saria ere jaso zuen Buckley-k, sari hori irabazi zuen lehen irlandarrak.

Ondoren, *Tim Crouch*-en aurrean agertu zen *An Oak Tree*  [Haritza] antzezlanean, Londres-ko *Young Vic*-en, 2025eko maiatzaren 6an. 2026ko otsailean, Buckley *Audrey Niffenegger-*en *"Three Incestuous Sisters"*  [Hiru Intzestu-Ahizpa] eleberriaren hurrengo egokitzapenaren protagonista izango zela iragarri zen. *Dakota Johnson* eta *Saoirse Ronan-*ekin batera jokatuko du hiru tituluetako ahizpetako bat, *Josh O'Connor* ere lotuta duela. *Alice Rohrwacher* zuzendari italiarrak zuzenduko du proiektua *Ottessa Moshfegh*-ekin batera idatzi zuen gidoi batetik; filmatzen 2026ko apirilean hastea aurreikusten da. 
thumb|Jessie Buckley 2025ean
2026ko martxoan, Buckley-k 20th Century Paddy – *The Songs of Shane MacGowan* [Shane MacGowan-en abestiak] omenaldi diskoan parte hartuko duela iragarri zen, *Pogues* taldeko *Shane MacGowan* lider zenari omenaldia eginez. *Hozier-*ekin duoan aritzen da, *Bruce Springsteen, Tom Waits eta Primal Scream* bezalako artisten ekarpenekin batera. Diskoa 2026ko azaroaren 13an argitaratzeko asmoa dute, Rubyworks bidez.

## Irudi publikoa 
Buckley The Matt Talbot Community Trust-eko enbaxadorea da, adikziotik suspertzen diren gizabanakoentzako laguntza ematen duena.

Telebistako ohiko gonbidatua da, eta, batzuetan, bere kanturako talentuak erakusten ditu. 2019an *The Late Late Show* saioan agertu zen eta *Emmylou Harris-*en *"Boulder to Birmingham"* abestia abestu zuen, *Wild Rose-*n soinu bandan agertzen den abestia.

Emakumezko aktore onenaren kategorian emakume irlandar batentzat lehena izan zen Oscar sariaren bere garaipen historikoaren harira, *Catherine Connolly* Irlandako presidenteak "une historikotzat" jo zuen, eta bere "zorionik beroenak" luzatu zizkion Buckleyri, zinemari eta antzerkiari egindako ekarpenak goraipatuz.

## Bizitza Pertsonala 
Buckley *Norfolk*en (Ingalaterra) bizi zen 2022tik aurrera. *Freddie Sorensen* osasun mentaleko langile eta telebista-ekoizle ohiarekin ezkondu zen 2023ko erdialdean. 2025ean, haien alaba erditu zuen.

2026ko martxoan BBC Radio 4ko *Desert Island Discs*-en egindako agerraldi batean, Buckley-k nerabe zela elikadura-nahasmendu batekin eta depresioarekin borrokatu zela jakinarazi zuen, eta erronka horiek gainditzen laguntzearekin antzezteko eta musikarako grina zuela egiaztatu zuen.

## Filmografia 
### Telebista 
### Bideo jokuak 
### Teatroa 
### Diskografia 
**Album kolabotratiboak**

* *For All Our Days That Tear the Heart* ( Bernard Butler-ekin) (2022)

**Soinu-bandaren albumak**

* *Wild Rose* (2019)

## Sariak 
Sakontzeko, irakurri: List of awards and nominations received by Jessie Buckley  [Jessie Buckleyk jasotako sari eta izendapenen zerrenda] (ingelesez)

2026an, Buckley-k Emakumezko aktore baten interpretazio onenaren Urrezko Globoa jaso zuen Motion Picture filmean —Drama, *Hamnet* filmeko *Agnes Shakespeare-''ren paperarengatik—. Emakumezko aktore nagusi onenaren saria irabazi zuen 2026ko Oscar Sarietan, eta historia egin zuen sari hori irabazi zuen lehen aktore irlandar gisa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* List of Academy Award winners and nominees from Ireland [Oscar Irlandako irabazleen eta izendapeen zerrenda] (ingelesez)
* List of actors with Academy Award nominations [Oscar izendapeneko aktoreen zerrenda] (ingelesez)
* List of Golden Globe winners [Urrezko Globeren irabazleen zerrenda] (ingelesez)
* List of Irish actors [Aktore irlandarren zerrenda] (ingelesez)

## Kanpo estekak 
* Jessie Buckley: Boulder to Birmingham Youtubeko bideoa