open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lochaline

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Aline aintziraren bokalean dago. Ferry bidez Mull uharteko Fishnish udalerriarekin lotua dago.

## Kanpo estekak
Juan Ginés de Sepúlveda

**Juan Ginés de Sepúlveda** (Pozoblanco, Kordoba, 1490 - *ib.*, 1573ko azaroaren 17a) apaiz katoliko hispaniarra, oso ezaguna filosofo, legelari eta historialari bezala izan zuen etapengatik.

Indigenen aurkako liskarretan hartu zuen parte, baita Bartolomé de las Casas-en frailea izan zen.

## Biografia 
Pozoblancon, Kordoban, jaio zen 1490an. 1510an bere lehen ikasketak egin zituen *Alcalá de Henares*en Unibertsitatean, eta bertan batxiler-titulua lortu zuen Arteetan eta Teologian. Bere maisua arte arloan, *Sancho Carranza de Miranda* izan zen.
1515ean Boloniara abiatu zen, eta bertan bi disziplinan doktoratu zen. Zenbait lagun egin zituen, esate baterako, *Luis de Lucena* humanista, laster hizkuntza klasikoan nabarmendu zena.
Espainiako Elkargo Errealaren Boloniako unibertsitatearen ikasle ospetsua bilakatu zen, *Gil de Albornoz*-ek sortutakoa, eta gaur egun oraindik mantentzen dena. Orduan, bere zuzendariaren biografia idatzi zuen, *De vita et rebus gestis Aegidii Albornotii*. Bere egonaldian Bolonian, humanistekin harremanetan egon zen eta *Alberto Píoren* laguna egin zen. Baita ere, *Julio de Médicis* eta *Adriano VI* ezagutu zituen.
 
Aristotelesek interesa piztu zion eta haren Politika itzuli zuen 1548an, baita Amerikan gutxiago garatuta zeuden kulturei buruz hitz egiten du, kristianismoa sostengatzeko.
Pietro Pomponazzirek bere ikasketak gidatu zituen, eta 1527an Frantziako printzea erretiratu zenean, Erromako arpilatzearen ondoren, Napolesera joan zen. Cayetano (Tomás de Vio-ren) kardinalarengana joan, eta honek Testamentu Berriko testu greziarraren berrikusketa eskatu zion. Katalina Aragoikoa defendatu zuen, errege katolikoen alaba eta Enrike VIII emaztea, bere obran Antropologia pro Alberto Pio, 1532an.

## Indiarako espedizioa 
Enperadoreari buruzko kronika bat idatzi zuen, *De rebus gestae Caroli Quinti*. Mundu Berriaren konkistari buruzko beste liburu bat idatzi zuen, *De rebus hispanorum gestis ad Novum Orbem Mexicumque*. Honi esker, konkistaren defendatzaile ofiziala bihurtu zen
Indioen Gudaren historioa idatzi zuen. 1550an, Sepúlvedak *De justis belli causis apud indios* argitaratu zuen.
Bere pentsamenduagatik, Sepulveda aristotelikoa zen, baita Nicolas Maquiavelo-ren jarraitzailea. Aristotelesen Politika aparte, Estagirita eta Alejandro de Afrodisias-en Metafisikaren komentarioak itzuli zituen.

## Obrak 
thumb|*Liber gestorum Aegidii Albornotii*, 1521

### Biografia 
* De vita et rebus gestis Aegidii Albornotii.

### Teologia 
* De fato et libero arbitrio, libri tres (Roma, 1527).

### Historia 
* De rebus hispanorum gestis ad Novum Orbem Mexicumque.
* De rebus gestis Caroli V (1556). De rebus gestis Philippi II (1564).
* Antapologia, Roma, 1532 (Alberto Pío bere lagunaren defentsan, Erasmo de Rotterdamen kontran).

### Politika 
* Democrates, sive de justi belli causis (Roma, 1550), Bi zatitan banatuta dagoen dialogo bat, non gudaren partidarioa dela azaltzen duen. Ondo iruditzen zaio beheko zibilizazioak goikoen mende egotea.
* De regno et regis officio.
* De convenientia militaris disciplinae cum christiana religione.
* Gonsalus seu de appetenda gloria dialogus.
The Longest Day (filma)

**The Longest Day** (euskaraz *Egunik Luzeena*) 1962ko Ken Annakin, Andrew Marton, Bernhard Wicki, Gerd Oswald eta Darryl F. Zanuck zinema zuzendariek zuzendutako gerra epika film bat da. Cornelius Ryan irlandar kazetari eta idazlearen *The Longest Day* liburuan oinarritua dago.

John Wayne, Kenneth More, Richard Todd, Robert Mitchum, Richard Burton, Steve Forrest, Sean Connery, Henry Fonda, Red Buttons, Peter Lawford, Eddie Albert, Jeffrey Hunter, Stuart Whitman, Tom Tryon, Rod Steiger, Leo Genn, Gert Fröbe, Irina Demick, Bourvil, Curd Jürgens, George Segal, Robert Wagner, Paul Anka eta Arletty aktoreek antzeztu zuten.

Argazkigintza onenaren Oscar Saria eta Efektu berezi onenen Oscar Sariak irabazi zituen, bai eta Film onenaren Oscar Saria, Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria eta Muntatze onenaren Oscar Sariaren izendapenak jaso ere.

## Argumentua 
1944ko ekainaren 6an, Normandiako Lehorreratzea nola jazo zen azaltzen da.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sofa (musika taldea)

**Sofa** 2012an Zarautzen (Gipuzkoa) sortutako rock musika taldea da. Taldekideak zarauztarrak eta zumaiarrak dira. Musika instrumentala egiten dute. Diskoen marrazkiak Imanol Sesma bateriajoleak egiten ditu.

## Diskografia 
* *I* (Bonberenea Ekintzak, 2015) - 5 abesti
* *II* (Bonberenea Ekintzak, 2017)
* *Krispetak* (Bonberenea Ekintzak, 2022)

## Kolaborazioak 
* *Aspalditik gatoz, urrutira goaz* (Bonberenea Ekintzak, 2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heidelbergo Unibertsitatea

**Heidelbergo Unibertsitatea**, ofizialki **Heidelbergo Ruprecht Karl Unibertsitatea**,  eta ) Alemaniako Baden-Württemberg estatuko Heidelberg hirian dagoen unibertsitate publiko bat da. 1386an Urbano VI.a Aita Santuaren aginduz sortu zen; ondorioz, Alemaniako unibertsitate zaharrena da, eta baita munduko unibertsitaterik zaharrenetako bat ere. Germaniako Erromatar Inperio Santuko hirugarren unibertsitatea izan zen (lehena Pragako Unibertsitate Karolinoa izan zen; bigarrena, Vienako Unibertsitatea). 1899tik gizonek eta emakumeek ikasi ahal izan dute bertan.

Heidelberg Europan ospe onena duten unibertsitateen artean dago. Alemaniako gobernuak "unibertsitate bikain" izendatu du eta Coimbra taldeko kide da. Hamabi fakultate ditu eta graduko, graduondoko eta doktorego programak eskaintzen ditu 100 bat esparrutan. Irakaskuntza gehiena alemanez egiten da baina badira graduondoko programak ingelesez eta frantsesez.

2021. urtera arte, unibertsitatearekin 33 Nobel saridunek zuten loturaren bat. Hainbat esparru zientifiko unibertsitate honetan sortu ziren: adibidez, psikiatria modernoa, psikofarmakologia, psikologia esperimentala, genetika psikiatrikoa, estatistika matematikoa, ingurumenaren fisika eta soziologia modernoa. 1.000 bat ikaslek lortzen dute doktore-titulua urtero eta doktorego-ikasleen heren bat atzerritarra da. Ikaslego osoaren % 20 atzerritik dator, 130 herrialdetatik.

## Historia 
### Sorrera 
1378ko Mendebaldeko Zismari esker, Heidelbergek, Palatinatuko hiriburuak, unibertsitate propioa izateko aukera lortu zuen.

Mendebaldeko Zisma Gregorio XI.a aita santua hil ondoren bi aita santu hautatu zirelako hasi zen. Frantsesek aukeratutakoa Avignonen bizi zen; italiarrek aukeratutakoa, berriz, Erroman. Alemaniako buruzagi laiko eta erlijiosoek Erromako aita santuari adierazi zioten babesa, eta horrek ondorio larriak izan zituen Parisko ikasle eta irakasle alemanentzat: soldata kendu zitzaien eta alde egin behar izan zuten.

Rupert I.ak aukera bat ikusi zuen eta Erromako kuriarekin hitz egiten hasi zen. Aita santuaren bulda bat lortu zuen unibertsitate bat sortzeko; ondoren, 1385eko urriaren 23an, Urbano VI.aren baimena lortu zuen ikasketa orokorren (latinez, *studium generale*) eskola bat sortzeko. Unibertsitatea sortzeko azken erabakia Rupert I.ak hartu zuen, 1386ko ekainaren 26an. Buldan adierazi zen unibertsitatea Parisko Unibertsitatean oinarrituko zela eta lau fakultate izango zituela: filosofiakoa, teologiakoa, zuzenbidekoa eta medikuntzakoa.

1386ko urriaren 18an meza berezi bat ospatu zen Heidelbergo Espiritu Santuaren elizan, unibertsitatearen sorrera ospatzeko. Hurrengo egunean eman ziren lehen eskolak. Heidelberg Alemaniako unibertsitate zaharrena da. 1386ko azaroan hautatu zuen lehen errektorea. Unibersitatearen lema *semper apertus* zen ("ikaskuntzaren liburua beti irekita dago"). Ikaslegoa asko hazi zen eta 1390eko martxorako 185 ikasle zeuden jada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bonberenea Ekintzak

**Bonberenea Ekintzak** zigilua, 2002an Tolosako Bonberenea etxe okupatuak sorturiko proiektua da. Bonbereneako estudioan bertan grabatzen dira diskak eta dagoeneko 60 erreferentzia baino gehiago argitaratu dira. Karlos Osinaga “Txap” da grabazioen arduraduna.

## Talde eta bakarlariak 
* Anai Arrebak
* Anestesia
* Bad Sound System
* Belarmiñak
* Eraso!
* Kashbad
* Napoka Iria
* Petti
* Sofa
* Zea Mays
* Ze Esatek!

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
David Cooper (psikiatra)

**David G. Cooper** (Lurmutur Hiria, 1931 &ndash; Paris, 1986ko uztailaren 29a) psikiatra hegoafrikar ospetsua izan zen. Anti-psikiatriaren teorikoa izan zen, R. D. Laing, Thomas Szasz eta Michel Foucaultekin batera. Hark sortu zuen "anti-psikiatria" hitza, garaiko psikiatria ortodoxoaren metodologietatik bereizteko.

## Biografia 
Lurmutur Hiriaren Unibertsitatean ikasi zuen, 1955 urte arte. Londresera joan zen ondoren eta han ospitale desberdinetan lan egin zuen. Londresen ere *Villa 21* izeneko proiektu batean lan egin zuen; unitate horretan eskizofreniak jotako gazteekin lan egin zuen. 1967ko uztailaren 15tik 30 arte Roundhousen (Londresen) antolatu zen Congress on the Dialectics of Liberation batzarra koordinatu zuen eta Fenomenologiaren Ikerketen Insitutuaren zuzendaria izan zen. Aipatutako batzarrean garaiko intelektual kritiko asko bildu zen, besteak beste, R. D. Laing, Paul Goodman, Allen Ginsberg, Herbert Marcuse eta Stokely Carmichael, Pantera Beltzen aintzindaria.

Ronald David Laingekin eta beste kolaboratzaileekin Philadelphia Association sortu zuen. Elkarte horren lana marxismo eta existentzialismoan zegoen oinarrituta. Dena dela, 1970. hamarkadan, elkartearen ibilbidearekin ados ez eta utzi zuen. Funtsean Cooperrek kritika politikoa eta soziala hobesten zuen eta, haren iritziz, elkartea dinamika mistikoan abiatzen ari zen.

## Ideologia 
Cooper ustez, eromena eta psikosia gizarte harremanen ondorioa dira, bereziki menpekotasun-sistema egoera baten ondorioa, eta, arazo horiek zuzentzeko, iraultza ezinbestekoa da. Ideia hauek zabaltzeko Argentinara joan zen, Amerikako herri hori, haren ustez, potentzial iraultzaile handia baitzegoen. Ondoren, Ingalaterrara itzuli zen eta, azkenik, Parisera joan zen. Han hil zen, Parisen, 1986an.
 
## Obra 
Bere saiakera ezagunenak:
* ''Reason and Violence: a decade of Sartre's philosophy*, Tavistock (1964) – R. D. Laing-ekin batera idatzita.
* *Psychiatry and Anti-Psychiatry*, Paladin (1967)
* *The Dialectics of Liberation*, Penguin (1968)
* *The Death of the Family*, Penguin (1971)
* *Grammar of Living*, Penguin (1974)
* *The Language of Madness'', Penguin (1978)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* : Brother Beast: the David Cooper Anti-Page
* : [Brother Beast: A Personal Memoir of David Cooper, Stephen Ticktin(https://eu.wikipedia.org/wiki/Stephen_Ticktin)ek idatzita.]
Dultzino

**Dultzino** (1250-1307), baita **Frai Dultzino** edota **Dultzino Novarakoa** izenez ezaguna ere, italiar fraide eta buru erlijiotsu bat izan zen, Gerardo Segarelli italiar fraidearen ondorengoa eta haren milenarismoaren jarraitzailea, Apostuluar Anaiak edo Dultziniar talde erlijiotsuaren sortzailea izan zen (italiera *Fraticelli Apostolici*).

Munduaren Amaiera hurbil zegoela eta Espiritu Santua eta Apostuluen munduratzea berehalakoa izango zela predikatu zuen. Taldeak kristautasunaren jatorrira itzuli behar zela, erabateko txirotasuna eta apaltasuna predikatu eta aberatsak hiltzen hasi zenean, Eliza Katolikoarentzat desegokia bilakatu zen, hortaz Klemente V.a aita santuak taldea sekta izendatu eta Inkisizioari haien aurkako gurutzada ekiteko agindu zion. Dultzino atzemana, torturatua eta bizirik errea izan zen.
American Pale Ale

[thumb|[Sierra Nevada Brewing Company|Sierra Nevada Pale Ale]]
**American Pale Ale** edo **APA** Ameriketako Estatu Batuetan, 1980ko hamarkadan, garatutako garagardo estilo bat da. American Pale Aleren alkohola edukiaren % 5 inguru da, eta amerikar lupulu kopuru esanguratsua du, normalean Cascade. Amerikar garagardo horretan legamia eta malta amerikarra erabiltzen den arren, amerikar lupulua da APA Europako pale ale batetik bereizten duena.

Estilo hau India Pale Ale (IPA) baten gertu dago, hala ere IPAk indartsuagoak eta lupulatuagoak dira. Estiloa gainera american amber ale baten gertu ere badago, nahiz eta amberrak ilunagoak eta malatuagoak diren kristal malta erabiltzen dutelako.

## Kanpo estekak
2017ko Portugalgo suteak

**2017ko Portugalgo suteak** Portugalgo erdialdean 2017ko ekainaren 17 eta 18 artean piztu ziren hainbat sute izan ziren, 64 hildako eta 204 zauritu eragin zituztenak. Hildako gehienak Pedrógão Granden (Leiria) suertatu ziren, herria uzten ari ziren hainbat ebakuatu euren ibilgailuetan erre zirenean.

Portugalgo gobernuak 1.700 suhiltzaile bidali zituen herrialde osotik egoera kontrolatzera eta António Costa Lehen Ministroak hiru dolu egin nazional deitu zituen. Herrialdeak historian pairatutako hondamendirik handienetakotzat jo dute adituek. 64 deaths and 204 injured people

Beroaldi handiak (40&nbsp;°C inguruko tenperaturekin) eta lurraren lehorteak eragile nagusiak izan ziren hondamendia eragiteko.

## Abuztuko jarraipena 
Abuztuaren erdialdean suteek berriro jo zuten herrialdea, beroaldiek sustatuta. Abuztuaren 12an 268 suteak erregistratu ziren, 2017ko markarik okerrena, eta 6.500 suhiltzaile lanean ipini behar izan zituzten. Sintra, Loures, Vila Franca de Xira eta Castelo Branco izan ziren zonalderik kaltetuenak.

Guztira, 140.000 hektarea baino gehiago erre dira 2017ko udan Portugalen, aurreko 10 urteetan jasotako datuen batez bestekoa baino 3 aldiz gehiago, Europar Batasuneko informazioaren arabera. 

## Ikus, gainera 
* Klima aldaketa
* 2017ko Galiziako suteak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Morar

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Mallaig udalerritik 5 kilometro hegoaldera dago. 257 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Muck (Eskozia)

**Muck**, , Eskoziako Small Isles uhartediko lau uharteetako txikiena da, Barruko Hebridetan eta Highland eskualdeko Lochaber barrutian. Bertan, Port Mòr etxaldea dago.

## Kanpo estekak
Muirshearlich

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Fort William udalerritik 4 milia ipar-ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Newton of Ardtoe

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsularen hasieran dago.

## Kanpo estekak
Ockle

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Lochaber barrutian eta Ardnamurchan penintsularen iparraldeko kostaldean. Kilchoan udalerritik 6 milia ipar-ekialdera dago,

## Kanpo estekak
Onich

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Loch Linnhe aintziraren ekialdeko ertzean dago.

## Kanpo estekak
Polloch

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Shiel aintzirara bere urak isurtzen dituen Polloch ibaiaren iparraldeko ertzean.

## Kanpo estekak
Port Mòr

'''''', Eskoziako Barruko Hebridetako Muck uhartean dagoen badia eta etxalde bat da, Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Uharteko etxalderik populatuena da, denera 15 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Portnaluchaig

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko kostaldeko herrixka bat da, Lochaber barrutian. Arisaig udalerritik 2 milia iparraldera dago. Bertatik, Small uharteetako Eigg, Muck eta Rùm uharteak ikusgai daude.

## Kanpo estekak
Portuairk

'''''',  eta , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsularen mendebaldeko muturrean dago, Kilchoan udalerritik hurbil.

## Kanpo estekak
Resipole

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsulan dago, A861 errepidean eta Loch Sunart aintziraren iparraldeko ertzean.

## Kanpo estekak
Roybridge

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Spean Bridge udalerritik 3 milia ekialdera dago. Mary MacKillop australiar santu eta mojaren gurasoen sorlekua da.

## Kanpo estekak
Salen (Ardnamurchan)

**Salen**, , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Loch Sunart aintziraren iparraldeko ertzean dago.

## Kanpo estekak
Sanna (Ardnamurchan)

**Sanna**, Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsularen mendebaldeko muturrean dago.

## Kanpo estekak
Spean Bridge

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Lochaber barrutian. Fort William eta Fort Augustus udalerrien arteko errepidean dago.

## Kanpo estekak
Fort Augustus

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Inverness barrutian. Ness aintziraren hego-mendebaldeko ertzean eta Kaledoniako ubidearen hasieran dago. 2001eko erroldaren arabera 646 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Alfonso Mondelo

**Alfonso Mondelo** (Barakaldo, Bizkaia, 1958ko abuztuaren 13a) estatubatuar futbol-entrenatzailea da. Gaur egun, Ameriketako Estatu Batuetako Major League Soccer futbol ligako kirol-zuzendaria da.

Nahiz eta Barakaldon jaio, 13 urte zituenetik Ameriketako Estatu Batuetan bizi da.
Napoka Iria

**Napoka Iria** 2005 urtean Eibarren, sorturiko folk, blues eta rock musika taldea da. 2017an taldearen ibilbidearen amaiera iragarri zuen.

## Taldekideak 
* Miren Narbaiza Martiartu (Eibar) - ahotsa eta gitarra akustikoa
* Ander Mujika Zubiaurre (Elgoibar) - gitarra elektrikoa, fagota, ukelelea...

## Historia 
2005 urtean Miren eta Ander elkartu ziren eta 2006an maketa bat argitaratu zuten, *Napoka Iria*. Tarte luze samarra pasa bazen ere bi diska plazaratu zituzten ondoren *Lehertarazi edifizioak* (2011) eta *Arnasten ikasteko berriz* (2013). Kontzertuak emateko garaian bi formatu jorratu zituzten, bata **Napoka Iria** bera, bikoteak eskeinitakoa, eta bestea **Napoka Band** izena zuena, Willis Drummond eta Andrakan taldeetako kide batzuek lagunduta.

2014-15 denboraldian Euskal Telebistako *Tumatxak* saioko atal bakoitzean Miren eta Anderrek zegokien talde edo abeslariaren kantu ezagunenaren bertsio akustikoa egin zuten, *Aitormena* (Hertzainak), *Arratsalde honetan* (Sorotan bele), *Loa Loa* (Amaia Zubiria), *Aitarik ez dut* (Errobi)...

2017an ibilbidearen amaiera iragarri zuten. Azken kontzertua Eibarko Coliseo antzokian izan zen uztailaren 7an.

2017an bertan Miren Narbaizak **MICE** izenarekin bere lehen bakarkako diska atera du.

## Diskografia 
### Diskak 
* *Napoka Iria* (autoekoizpena, 2006) - maketa
* *Lehertarazi edifizioak* (Bonberenea Ekintzak, 2011)
* *Arnasten ikasteko berriz* (Bonberenea Ekintzak, 2013)
### Singleak 
* *Itzal itzazu argiak #2* (autoekoizpena, 2013) - 2 abesti
* *Arrakalak* (autoekoizpena, 2014) - abesti bat

## Kolaborazioak 
* *Ametsen txokoan* (Ataramiñe, 2013)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Braemore

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da, Caithness barrutian. Berridale udalerrian dago.

## Kanpo estekak
Ardclach

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Nairn barrutian dago. Glenferness etxaldetik hurbil dago.

## Kanpo estekak
Ardersier

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Nairn barrutian dago. Morayko fiordoan dago, Fort George gotorlekutik hurbil.

## Kanpo estekak
Jasone Agirre

**Jasone Agirre Garitaonandia** (Abadiño, Bizkaia, 1968ko maiatzaren 27a) euskal kazetari eta EH Bilduko politikari eta legebiltzarkide ohia da.

## Biografia 
Durangon bizi da eta Gerediaga Elkarteko kidea da.

## Ibilbidea 
1991tik EITBko albistegietan egiten du lan. Gainera, Erredakzio Kontseiluko sortzaileetako bat izan zen eta Berdintasun Batzordeko kide ere bada. 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan EH Bilduko Bizkaiko zerrendaburua izan zen. 2023ko hauteskundeetan Senaturako aurkeztu zen.

## Argitalpenak 
* Zenbait artikulu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jasone Agirreren Twitter profila
Giordano Bruno (kraterra)

**Giordano Bruno** Ilargiaren alde ezkutuan dagoen inpaktuzko krater bat da, justu ipar-ekialdeko ikusmen mugaren atzetik. Librazioari esker, noizbehinka ikus daitekeen puntu bat da, nahiz eta alboz ikusten den hori gertatzen denean eta, beraz, ezin den detaile handirik eskuratu. Harkhebi eta Szilard krateen artean dago.

Ilargiaren orbitatik ikusita, Giordano Bruno ejekzio simetrikoen zentroan dago, inguruan duen materialak baino albedo handiagoarekin. Ejekzio-izpiek 150 kilometroko zabalera dute, eta oraindik ez dira ilundu espazioaren higadura dela eta. Kraterraren ingurua bereziki distiratsua da. Hau guztia dela eta formazio gaztea dela uste da, geologikoki hitz egiten. Benetako adina ez da ezaguna, baina 350 milioi urte baino txikiagoa dela uste da. 1178ko ekainaren 18an (gaur egungo ekainaren 25a izango litzateke gregoriotar egutegiaren arabera) Canterburyko bost monjek eztanda txiki bat ikusi zuten Ilargian, "[Ilargiaren] goiko adarra bitan zatitu zuena". Baliteke Giordano Bruno kraterraren sorrera izatea.

Italiako Giordano Bruno filosofoaren omenez izendatu zen.

## Kanpo estekak
Lugorri

**Lugorria** denbora batez landatu gabe uzten den soroa da, emankortasuna berreskura dezan. Nekazariek erabiltzen duten antzinako teknika bat da, eta urtebete edo gehiago iraun dezake.

## Kanpo estekak
Pont de l'Alma

'''Pont de l'Alma''' () Sena ibaia gurutzatzen duen zubi bat da, Parisen. Almako gudua oroitzeko izendatu zen, Otomano-Frantziar-Britainiar aliantzak Krimeako gerran Errusiako armada garaitu zuenekoa, 1854ko irailaren 20an.

## Kanpo estekak
Oihana Etxebarrieta

**Oihana Etxebarrieta Legrand** (Hondarribia, Gipuzkoa, 1987ko ekainaren 10a) euskal kazetari eta EH Bilduko politikari, legebiltzarkide eta ekintzaile feminista da.

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan legebiltzarkide atera zen.

## Lanak 
### Saiakera 
* *Borroka armatua eta kartzelak* (2016, Susa argitaletxea, , egilekidea: Zuriñe Rodríguez)

## Kanpo loturak 
* Oihana Etxebarrietaren Twitter profila
* Matxismoaren keinu txikiak Ainhoa Zabarte. 2014ko abuztuaren 24a.
* %0,11koa da konpromisoa OSOIGO. 2017ko abenduaren 5a.
* Oihana Etxebarrieta Legrand-en (EH Bildu) galdera Emakundeko zuzendariari 2018ko urtarrilaren 11.
* Indarkeriarekiko neutralizatuta gaude, baina ez, ez da normala norbaitek ipurdia ukitzea Mikel Garcia Idiakez. Argia. 2015eko ekainaren 21a.
Nerea Kortajarena

**Nerea Kortajarena Ibañez** (Donostia, Gipuzkoa, 1974) gizarte langile eta politikari gipuzkoarra da.

Gizarte Langintzan eta Gizarte Hezkuntzan diplomaduna da eta Gizarte Eskuhartzean Bioetika formazioa du. Emaus Gizarte Fundazioan bergizarteratze zuzendari izan da 17 urtetan ,

EH Bilduko kidea eta 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetatik legebiltzarkidea da.Gasteizko parlamentuan EH Bilduren bozeramailetza lanak ere egiten ditu. 

2025eko ostailaren 8tik EH Bilduren Programa idazkaria ere bada, koalizio subiranistaren III. Kongresuan militantziak hala erabakita. Ondorioz, EH Bilduren Mahai Politikoko eta Idazkaritzako kidea da.https://ehbildu.eus/mahaipolitikoa

## Parte hartzea elkarteetan 
Pobrezia eta gizarte bazterketaren alorrean jarduten duten hainbat elkarteetako kide eta eragilea da:

* Donostiako Udalean Gizarte Kontseiluko kidea da Gizarte Ekintzako Aholku batzordeko ordezkari gisa
* Demokrazia Zuzenaren inguruan sortutako taldeko kidea ere.
* SARGI, Gizarte eskuhartzeko erakundeen elkarteko lehendakariordea hainbat urtez.
* Hiri kontsultaren erregelamenduaren inguruan sortutako kontraste taldeko kidea.
* Donostiako Gure esku dago taldeko kidea.

## Sariak 
* 2016: Galiziako Gizarte Langileen elkarteko praktika onen saria, "Inclue: Innovación en inclusión social" ikerketarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Nerea Kortajarenaren Twitter profila
* Eusko Nerea Kortakajarena Ibañez, Legebiltzarreko kidearen fitxa
* #AmetsEkin Inklusioa. Nahi ditugun herri eragileak, nahi dugun eraldaketarako. - Nerea Kortajarena. (Emaus ONG, Youtube) AmetsEkin:
T'ari

'''T'ari'* (*asomtavruli*; Ⴒ, *nuskhuri*; ⴒ, *mkhedruli''; ტ) hiru georgiar alfabetoetako 21. letra da. Georgiar numeralen sisteman 300eko balioa du. Kontsonante albeolar eiektibo bat da, tani letraren forma gogor gisa ahoskatua.

## Letra 
## Kanpo estekak
Westfield (Highland)

**Westfield**, , Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Thurso udalerritik 3 milia hego-ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Bani (letra)

**Bani** (*asomtavruli*; Ⴁ, *nuskhuri*; ⴁ, *mkhedruli*; ბ) hiru georgiar alfabetoetako 2. letra da. Georgiar numeralen sisteman 2ko balioa du. Normalki kontsonante herskari ezpainbikari ahostun bat da, ireki bat da, /b/ modukoa, eta euskarazko "b" bezala ahoskatzen da.

## Letra 
## Kanpo estekak
Tx'ari

'''Tx'ari'* (*asomtavruli*; Ⴝ, *nuskhuri*; ⴝ, *mkhedruli''; ჭ) hiru georgiar alfabetoetako 33. letra da. Georgiar numeralen sisteman 5.000ko balioa du. kontsonante sabaikari-hobikari eiektibo afrikari bat da, euskarazko "tx" bezala ahoskatzen da.

## Letra 
## Kanpo estekak
Ts'ili

'''Ts'ili'* (*asomtavruli*; Ⴜ, *nuskhuri*; ⴜ, *mkhedruli''; წ) hiru georgiar alfabetoetako 32. letra da. Georgiar numeralen sisteman 4.000ko balioa du. Kontsonante afrikatu hobikari lepokari ahoskabe bat da, euskarazko "ts" bezala ahoskatzen da.

## Letra 
## Kanpo estekak
Akromegalia

**Akromegalia** (grezieratik: ἄκρος (akros) *muturreko* eta μεγάλος (megalos) *handi*) hipofisi guruinaren gehiegizko jardueraren ondorioz sortutako gaixotasuna da, gaixoengan hazkunde handia eragiten duena. Kasu gehienetan hipofisiaren ez-ohiko jarduera hori tumore onbera baten ondorioa da. Horrek hazkunde hormonaren gainprodukzioa eragiten du (gogoratu hipofisiak hormona hori ekoizten duela), eta gehiegizko hazkundea dakar.

Akromegalia ez da erraldoitasunarekin nahastu behar. Biek ala biek hazkunde hormonaren gainprodukzioa dute ezaugarri nagusia, eta hazkunde handia eragiten dute. Baina erraldoitasuna haurtzaroan agertzen da, hezurren hazkundea oraindik osatu ez denean, eta akromegalia helduaroan azaltzen da, epifisia itxi ondoren (ohiko hazkundea bukatuta dagoenean). Bizitzaren laugarren eta bosgarren hamarkadan agertu ohi da.

Akromegaliak, muturreko hazkundea eragiteaz gain, malformazioak sortzen ditu, aurpegian eta gorputz-adarretan: eskuak eta oinak handitzen dira, beheko masailezurra eta masailalboa ere. Sudurra zabaltzen da.... Desitxuratze horiek hezurretako epifisia itxita dagoelako eta hezurren hazkunde lineala ezinezkoa delako sortzen dira. Gorputzeko erraiak eta organoak ere handitzen dira, eta asaldura metabolikoen agerpena ohikoa da. Hezurren malformazioek buruko mina eta min artikularrak eragin ditzake.

Tratamenduari dagokionez hiru dira eskura dauden aukerak:

* kirurgikoa, hipofisiaren tumorea erauzteko eta hormonaren gainprodukzioa kontrolatzeko.
* erradioterapia, tumorearen hazkundea galarazteko.
* farmakologikoa, hazkunde hormonaren gehiegizko jariaketa murrizteko.

Migel Joakin Eleizegi euskaldun ospetsuak (*Altzoko Handia* goitizenez ezaguna) akromegalia nozitu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eukene Arana

**Eukene Arana Varas** (Barakaldo, Bizkaia, 1971ko ekainaren 8a) Elkarrekin Podemosko politikari eta legebiltzarkidea da.

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan legebiltzarkide hautatua izan zen Bizkaitik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Almudena Otaola

**Almudena Otaola Urkijo** (Bilbo, Bizkaia, 1973ko abuztuaren 27a) Eusko Alderdi Jeltzaleko politikaria da.

Nahiz eta Bilbon jaio, bere aitaren jaioterrian, Okondon, hazi zen.

2003an zinegotzi gisa hasi zen bere herrian, Okondon, 2007tik 2015era, eta Arabako Biltzar Nagusietan prokuradorea izan zen.

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan legebiltzarkide hautatua izan zen Arabatik. 2017ko urtarrilaren 10ean legebiltzarkide akta utzi zuen Eusko Jaurlaritzako Kultura Saileko kabinete zuzendari izateko. Ondorioz, Rakel Molinak hartu zuen haren legebiltzarkide akta.

2019ko apirilaren 28an, senataria aukeratu zuten Arabatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Almudena Otaolaren profila Twitterren
Atusa Purkaxijan

**Atusa Purkaxijan** (; Teheran, Iran, 1988ko maiatzaren 16a) irandar xakelaria da, Nazioarteko Maistra Handia titulua duena eta sei alditan (2007, 2008, 2009, 2011, 2013 eta 2014) Irango xake txapeldun izandakoa da emakumezkoentzako kategorian.
Arantzazu Azpiroz

**Arantzazu Azpiroz Azpiroz** (Berastegi, Gipuzkoa, 1981eko irailaren 1a) gipuzkoar txirrindulari profesional ohia da.

2001ean Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa irabazi zuen puntuazio modalitatan. Urte bat geroago, 2002an, Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa irabazi zuen.

2009an txirrindularitza profesionalean aritzeari utzi zion.
Carolina Sagarmendi

**Carolina Sagarmendi** (Donostia, Gipuzkoa, 1966) gipuzkoar txirrindulari ohia da.

Bitan irabazi zuen Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa: 1982an eta 1983an. 1984an, ordea, brontzeko domina irabazi zuen hirugarren bukatu ondoren.
Broubster

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Bertan, Brontze Aroko aztarnategi bat dago eta gaur egun antzina zeuden 36 harkaitzetaik 10 gelditzen dira.

## Kanpo estekak
Josune Gorostidi

**Josune Gorostidi Elgarresta** (Txarama, Leaburu, Gipuzkoa, 1967ko azaroaren 6a) gipuzkoar txirrindulari ohi eta herri kirolaria da. Txirrindularitza utzi ondoren, lokotx biltzaile (euskal herriko txapeldun geratu zen bi aldiz), sokatiralari, trontzalari (euskal herriko txapeldun hiru aldiz) eta segalari jardun zuen.

1990ean eta 1991n Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa irabazi zuen jazarpen modalitatean. 1991 urtean ere, Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa irabazi zuen.

Ibarra Sokatira Taldean tiralari bezala hasi zen 2014ean, Euskal Herriko sokatira federazioak ofialtasuna lortu zuen. Taldeko kide zela, Munduko sokatira txapelketan bi aldiz hirugarren postuan geratu zen, Irlandan eta Txinan. Honetaz gain, Euskal Herriko goma gaineko txapeldun izan zen 260 kilotan 2014ean eta 2015ean. Gaur egun Gaztelun bizi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brough (Caithness)

**Brough**, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri txiki bat da, Caithness barrutian. Dunnet Head lurmuturraren hego-ekialdean dago. 66 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Stronchreggan

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko kostaldeko herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Linnhe aintziraren ekialdeko ertzean dago. Trislaig herrixkatik milia bat ipar-ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Buldoo

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Caithness barrutian. Dounreay gunetik hegoaldera dago, Thurso udalerrian.

## Kanpo estekak
Burnside (Highland)

**Burnside**, , Eskoziako Highland eskualdeko Thurso udalerrian dagoen etexebitza eremu bat da, Caithness barrutian.

## Kanpo estekak
Canisbay

'''''',  eta , Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Huna etxaldetik 1,6 kilometro hego-mendebaldera dago eta John o' Groats udalerritik 4 kilometro hego-mendebaldera.

## Kanpo estekak
Castletown (Highland)

**Castletown**, , Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Dunnet badiatik hurbil dago.

## Kanpo estekak
Clyth

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko kostaldeko baserriz osatutako udalerri bat da, Caithness barrutian. Wick udalerritik 13 kilometro hegoaldera eta Lybster udalerritik 4,8 kilometro ipar-ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Crosskirk

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Caithness barrutian. Crosskirk badian dago, Forss herrixkatik milia bat iparraldera eta Thurso udalerritik 3 milia mendebaldera.

## Kanpo estekak
Ainhoa Pagola

**Ainhoa Pagola Álvarez** (Tolosa, Gipuzkoa, 1984ko azaroaren 14a) gipuzkoar txirrindulari ohia da. Ikasketaz, arkitekto teknikoa da.

2009an Ana Usabiagak eta biak Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa irabazi zuten taldekako abiadura proban. Horrez gain, Ainhoak lautan irabazi du Espainiako pistako txirrindularitza txapelketako 500 metroko erlojupekoa: 2002an, 2003an, 2004an eta 2006an.
Etxautz konderria

thumb|200px|Jatorrizko armarria

**Etxautz konderria**, Karlos III.a Espainiakoa erregeak, 1784an, José Manuel de Acedo y Jiménez de Loyola eman zion Espainiako erresumako noblezia titulua da. Izena Baigorri (Nafarroa Beherea) herritik datorkio. Egungo kondea Alfonso Cervantes Sánchez-Navarro da.

[thumb|200px|[Etxautz gaztelua]]

## Kondeen zerrenda 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  *Elenco de Grandezas y Títulos Nobiliarios Españoles*. Instituto "Salazar y Castro", C.S.I.C.

## Kanpo estekak
East Mey

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko baserriz osatutako udalerri bat da, Caithness barrutiaren iparraldeko kostaldean.

## Kanpo estekak
Forss (Highland)

**Forss**, Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Caithness barrutian. Thurso udalerritik 3 milia mendebaldera dago.

## Kanpo estekak
Fresgoe

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko portu eta etxalde bat da, Caithness barrutian. Bertan, Reay udalerria dago, Sandside badiaz gain.

## Kanpo estekak
Freswick

'*** dota **Kirsa*', , Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Caithness barrutian. Freswick badian dago, eta ipar-ekialdean Skirza arrantzale udalerria du.

## Kanpo estekak
Gillock

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Wick eta Thurso udalerrien artean dago. Edinburgh hiriburutik 262 milia iparraldera dago.

## Kanpo estekak
Gills (Caithness)

**Gills**, Eskoziako Highland eskualdeko kostaldeko baserriz osatutako arrantzale herri bat da, Caithness barrutian. Gills badiaren gain dago.

## Kanpo estekak
Halkirk

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Thurso ibaiaren ertzean eta Thurso udalerriaren hegoaldean dago.

## Kanpo estekak
Osasunako 2017-2018 denboraldiko lehen taldeko kideak

Entrenatzailea:  Diego Martínez (2017-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.
*  25 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Osasuna Promesas taldeko jokalariak dira, eta beraz bigarren edo lehen taldearekin jokatu dezakete partidak. LFP-ko arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 25-erako dortsalak eraman beharko dituzte. 
#### Lagatakoak 
#### Bajak Neguan 
### Neguko merkatua 2018 
### Udako merkatua 2017 
### Estatistikak 
### Hamaikakoak 
*Hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.*

350px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harrow (Caithness)

**Harrow**, Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Caithness barrutian. Meyko gazteluaren mendebaldean dago.

## Kanpo estekak
Haster

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Wick udalerriko eremu bat da.

## Kanpo estekak
Houstry

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko baserriz osatutako udalerri bat da, Caithness barrutian. Dunbeath udalerriaren ekialdeko kostaldean dago.

Udalerritik hurbil haize-sorgailu estazio bat dago.

## Kanpo estekak
Huna (Caithness)

**Huna**, Eskoziako Highland eskualdeko baserriz osaturiko udalerri bat da, Caithness barrutian. Canisbay herrixkatik 2 milia ipar-ekialdera eta John o' Groats udalerritik 3 milia mendebaldera dago.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Keiss

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko kostaldeko arrantzale udalerri bat da, Caithness barrutian eta Sinclairs badiaren iparraldeko muturrean. Bertan, Keiss gaztelua dago.

## Kanpo estekak
Dunbar

'''''',  eta , Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen hiri bat da. Edinburgh hiritik 45 kilometro ekialdera eta Ingalaterrako muga eta Northumbriako Berwick-upon-Tweed udalerritik 45 kilometro iparraldera dago.

2011ko erroldaren arabera 8.486 biztanle zituen.

## Pertsona ezagunak 
* John Muir (1838-1914), abenturazalea.

## Iruditegia 

Irudi:Dunbar_from_Doon_Hill_-_geograph.org.uk_-_1344892.jpg|Ikuspegi orokorra.
Irudi:Dunbar_from_Doon_Hill_-_geograph.org.uk_-_1780038.jpg|Ikuspegi orokorra.
Irudi:High_Street,_Dunbar_-_geograph.org.uk_-_685243.jpg|Kale Nagusia.
Irudi:Dunbar_Parish_Church_-_geograph.org.uk_-_846595.jpg|Eliza.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Berwick-upon-Tweed

**Berwick-upon-Tweed**,  eta , Erresuma Batuko Ingalaterrako ipar-ekialdeko Northumberland konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. Eskozia eta Ingalaterraren arteko mugan dago, Tweed ibaiaren bokalean.

## Iruditegia 

Irudi:Berwick_Town_In_Winter.jpg|Kale Nagusia.
Irudi:Berwick_Lighthouse_geograph_-_3317786.jpg|Kaia eta itsasargia.
Irudi:Berwick bridges.jpg|Berwick zubia.
Irudi:Berwick_High_Street_(6952133631).jpg|Kale Nagusia.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Austral argentinar

**Austral argentinarra** (gaztelaniaz: *Austral*), Argentinako Errepublikan 1985etik 1992ra zirkulazioan egon zen dibisa da.

## Historia 
1985eko ekainak 15ean austral argentinarrak aurreko peso argentinarra (1983-1985) ordezkatu zuen, hurrengo truke tasarekin: 1.000 peso argentinar(1983-1985) = 1 austral argentinar..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Argentinako Errepublikako Banku Zentralaren webgunea.
Ani (letra)

**Ani** (*asomtavruli*; Ⴀ, *nuskhuri*; ⴀ, *mkhedruli*; ა) hiru georgiar alfabetoetako 1. letra da. Georgiar numeralen sisteman 1eko balioa du. Normalki bokal ireki bat da, /a/ modukoa, eta euskarazko "a" bezala ahoskatzen da.

## Letra 
## Kanpo estekak
Ozenki abesbatza

**Ozenki abesbatza**k 1994. urtean hasi zuen bere ibilbidea, Ereñotzun, Imanol Kamioren zuzendaritzapean. Ikasle eta auzotar gutxi batzuekin sortu zen arren, inguruko herrietako kantu-zaleak gerturatzen hasi zitzaizkien beraiekin abestera. Beraz, hasierako koru txikia, nabarmen handitzen joan da urtez urte. Hala ere, beti mantendu izan dituzte hankak lurrean, abesbatza herrikoi baten helburuak ahaztu gabe: taldea eta lagun artea.
 
1994an hasi zen abesbatza festa, ekitaldi eta egun berezietako agendak betez ibili da urte hauetan guztietan. Kontzertu gehienak herri inguruan eskaini arren, kanpoko herrietara ere bidaiatu izan du Ozenkik. Eta beste abesbatza edota musika-talde batzuekin batera ere kantatu izan du (Kantuz abesbatza, Getariako abesbatza, Hernaniko musika-banda, etab.).

Bestalde, ahotsarekin batera hainbat musika-tresna ere baliatzen ditu Ozenkik bere kontzertuetan (eskusoinua, gitarra, tronpeta, pianoa, organoa, teklatua edota bateria), Imanol Kamioren ukitu pertsonal hori agerian utziz.

## Ibilbidea 
Asko dira 1994an sortu zenetik girotu dituen ikuskizunak, baina modu berezian gogoratzen dituzte ozenkitarrek ondoko emanaldi hauek:
* 1998 urtean Anoetako estadioan “Bai Euskarari” kanpaina barruan antolatutako jaialdia.
* Oreretako Eguberriko Kantu lehiaketa, 1999 eta 2000ko Gabonetan.
* 2000 urtean Lluis Companys eta 1936an ihes egindakoen omenaldia, Irun Hendaian.
* 2010 urteko San Sebastian eguna Egiako Ur-zaleak elkarteko danborradarekin.
* 2010 urtean ACT arraun ligako irekiera ekitaldia. Bertan aurkeztu zuten ACT ligako ereserkia Kursaaleko aretoan, Hernaniko Kantuz eta Goizuetako Umore Ona abesbatzek lagunduta. Hurrengo bi urtetan ere kantatu zuten arraun ligako irekiera ekitaldian, 2011n Santanderreko Palacio de Festivales-en eta 2013an berriro Kursaalen.
* 2014 urteko maiatzaren hasieran abesbatzaren 20. urteurrena ospatzeko kontzertua, Getariko musika-banda eta Zikuñagako Ama danborradaren laguntzarekin.
* 2019 urtean Ereñotzu auzoko San Antonio Jaien eta Hernaniko San Juan Jaien hasiera, abesbatzaren 25. urteurrenean.

Bestalde, Ozenki abesbatzak urtero eskaintzen du Gabonetako kontzertua Hernaniko musika bandarekin batera. Urtero parte hartzen du, baita ere, Tolarea Sagardo Naturalaren kofradiak udaberri hasieran egin ohi duen ospakizunean eta San Joan jaiak iragartzen hasten diren *Auroretan*.

*Aurorak* gazteleraz abesten diren eliz kantak dira, diana modura abesten direnak. Baina Ozenki eta Umore Ona abesbatzen Aurorek badute berezitasun bat: ez dira eliz kantak eta ez dira gazteleraz abesten. Euskaraz eta hainbat musika-tresnaren laguntzaz abesten dira kalez kale, eta arrakasta handiko ikuskizun bilakatu dira Hernanin.

## Erreferentziak 
* Uria L. eta Kamio I. (2014) *Ozenkiren 20. urteurrena*. Hernaniko XXI. urtekaria 2014, 38-46 orrialdeak.

## Kanpo estekak 
* Ozenki abesbatza Youtuben
* Ozenki abesbatzak 25 urte
Olatz Ferran

**Olatz Ferran Zubillaga** (1972ko otsailaren 28a) gipuzkoar atleta eta txirrindulari ohia da.

2010ean eta 2012an Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa irabazi zuen euskal selekzioarekin taldekako jazarpen modalitatean.

## Palmaresa txirrindularitzan 
**2010**
* 20px Espainiako taldekako jazarpen txapelketa (Ana Usabiaga eta Leire Olaberriarekin)
**2012**
* 20px|Campió d'Espanya Espainiako taldekako jazarpen txapelketa (Ana Usabiaga eta Irene Usabiagarekin)

## Kanpo estekak
Nevermind Trio

**Nevermind Trio** edo **Nevermind 3** 2010ean sortutako musika hirukotea da. Musika garaikidea eta jazz musika uztartzen ditu.

## Ibilbidea 
Nirvana taldearen Nevermind diskaren bertsioak egiteko elkartu ziren eta *Nevermind People* diska plazaratu zuten. Hurrengo *Be* diskan kantu propioak grabatu zituzten eta bide berriari ekin zioten horrela.

## Diskografia 
* *Nevermind People* (2010, Gaztelupeko Hotsak)
* *Be* (2011, Gaztelupeko Hotsak)
* *Tree - Sustrai Barik* (2014, Gaztelupeko Hotsak)
* *Onena heltzear dago* (2016, Gaztelupeko Hotsak)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rùm

'''''', Eskoziako Barruko Hebridetako Smalls uhartedian dagoen uharte bat da. Highland eskualdeko Lochaber barrutian dago. 64 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Athelstaneford

'***,  edota **Elshinthurd*', Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen udalerri bat da. Haddington udalerritik hurbil dago, Edinburgh hiriburutik 32 kilometro ekialdera.

## Kanpo estekak
Auldhame eta Scoughall

'''''', Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dauden bi herrixka dira. North Berwick eta Whitekirk eta Tyninghame udalerrietatik hurbil dago, eta Edinburgh hiriburutik 25 milia ekialdera.

## Kanpo estekak
Bolton (Ekialdeko Lothian)

**Bolton**, Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen herrixka bat da. Haddington udalerritik 3,2 kilometro hegoaldera dago, eta Edinburgh hiriburutik 32 kilometro ekialdera

## Kanpo estekak
Cockenzie eta Port Seton

'''''',  eta , Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen kostaldeko udalerri bat da. Fortheko fiordoaren kostaldean dago, Musselburgh udalerritik lau milia ipar-ekialdera.

## Kanpo estekak
Dirleton

'''''', , Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen udalerri bat da. Edinburgh hiriburutik 32 kilometro ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Drem

'''''', , Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen udalerri txiki bat da. Honako udalerrietatik hurbil dago: Haddington (hegoaldean), North Berwick (ipar-ekialdean), Dirleton (iparraldean) eta Gullane (ipar-mendebaldean).

## Kanpo estekak
East Linton

'''''', , Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen udalerri bat da, Tyne ibaiaren bazterrean. Haddington udalerritik bost milia ekialdera dago, eta 2011ko erroldaren arabera 1.731 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Whitekirk eta Tyninghame

'''''', Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen parrokia zibil bat da. North Berwick udalerritik 6,4 kilometrora dago, Dunbar hiritik 13 kilometrora eta Edinburgh hiriburutik 40 kilometro ekialdera.

## Kanpo estekak
Wallyford

'''''', Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen udalerri bat da. Musselburgh udalerritik hurbil dago, eta Edinburgh hiriburutik 7 milia ekialdera. 2001eko erroldaren arabera 2.431 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Versaillesko pilotalekua

**Versaillesko pilotalekua** () Versaillesko Saint-Louis auzoan dagoen pilotaleku bat da. Famatua da bertan eman zelako Pilotalekuko Zina 1789ko ekainaren 20an, Hirugarren Estatuko diputatuak bilduta.

Nicolas Creték 1686n eraikia, "tripot" izena zuen garai hartan. Louis XIV.a Frantziakoak eta gorteko beste pertsonalitate batzuek bertan jolasten ziren pilotan, garaian asko jolasten zen kirola eta gaur egungo tenisaren aitzindaria. Paris inguruan asko ziren pilotalekuak, baina nobleziako kide ez zirenek ezin zituzten erabili.

## Ikus, gainera 
* Pilotalekuko Zina

## Kanpo estekak
Margot la Hennuyère

**Margot la Hennuyère** (Hainaut, 1397 - ?) pilotari profesionala izan zen. Bere existentziari buruzko testigantza utzi duen lehen emakumeetako bat izan da. ''Journal d'un bourgeois de Paris''en (1405-1449 artean idatzita) honako errelatoa eskaintzen da:

## Oharrak 
## Erreferentziak
Agurtzane Elorriaga

**Agurtzane Elorriaga Derteano** (Iurreta, Bizkaia, 1978ko uztailaren 24a) bizkaitar txirrindulari profesional ohia da. Bizkaia-Durango emakumezkoen txirrindularitza-taldeko zuzendaria ere izan da.

## Biografia 
Iurretako herri eskolan egin zituen lehen ikasketak eta bertso eskolan aritu ondoren BBK Sariketan parte hartu zuen 1994tik 1996ra Durangaldeko taldeko kidea izanez.

Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Lizentziatua da. Kirolaren Fisiologia eta Anatomia Irakaslea da Kirolenen.

2004tik 2008ra ibili zen txirrindulari profesional bezala. Hainbat urtetan Bizkaia-Durango txirrindularitza taldeko managerra izan ondoren, 2018tik aurrera taldeko zuzendaria izan zen.

## Lorpenak 
* 1996ko Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan, junior mailan, 3. Postua.
* 2008ko Riesco Memorialean 3. Postua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Agurtzane Elorriagaren twitter orria
* Agurtzane Elorriagaren facebook orria
* Agurtzane Elorriagaren instagram orria
* Elkarrizketa
*Anboto aldizkarian elkarrizketa2020-21 denboraldiko Bizkaia-Durango taldearen balorazioa
Ainhoa Ostolaza

**Ainhoa Ostolaza Etxaniz** (Urnieta, Gipuzkoa, 1973a) gipuzkoar txirrindulari profesional ohia da.

Bere kirol-ibilbidean zehar hainbat modalitatetako Espainiako pistako txirrindularitza txapelketak irabazi zituen. Izan ere, alde batetik, hirutan irabazi zuen abiadura modalitateko Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa: 1993an, 1994an eta 1995ean. Bestetik, bitan irabazi zuen puntuazio modalitateko Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa. Horiez gain, 1994an, jazarpen modalitateko Espainiako txapeldun bilakatu zen.
Ane Iriarte

**Ane Iriarte Lasa** (Villabona-Amasa, Gipuzkoa, 1995eko apirilaren 4a) gipuzkoar txirrindularia da.

2014an taldekako jazarpen modalitateko Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa irabazi zuen Eider Unanue, Irene Usabiaga eta Ana Usabiaga taldekide zituela.
Eider Unanue

**Eider Unanue Elorza** (Zumaia, Gipuzkoa, 1996ko azaroaren 19a) gipuzkoar txirrindularia da.

2014an taldekako jazarpen modalitateko Espainiako pistako txirrindularitza txapelketa irabazi zuen Ane Iriarte, Irene Usabiaga eta Ana Usabiaga taldekide zituela.
Vasili IV.a Errusiakoa

**Vasili IV.a Errusiakoa** (, *Vasíliy Ivánovich Shúyskiy*, beste transliterazioak:* Vasily, Vasilii*; 1552ko irailaren 22a - 1612ko irailaren 12a) Errusiako tsarra izan zen 1606-1610. urteetan.

## Biografia 
1598. urtea arte Errusiako aginpidea izan zuen aristokraziako familia batean jaioa zen. 1591n Fiodor I.a tsarraren anaia eta ondorengoa zen Dimitri Ivanovitxen heriotza ikertu eta bere burua hil zuela esan zuen. 1605ean Boris Godunov tsar izendatu zutenean Dimitri bizirik zelako ustea zabaldu zen eta Vasilik ere hala esan zuen. Boris hil zenean haren seme eta ondorengoaren hilketa prestatu zuen Vasilik, eta Dimitri omen zen gizon bat izendatu zuten tsar. Geroago, ordea, Dimitrik txikitan bere burua hil zuela esan zuen berrio Vasilik, eta Dimitri zelakoan tsar izendatu zuten hura gezurti bat zela. Hala, tsarra hil eta Vasili izendatu zuten haren ordez. Justizian oinarrituko zela agindu zuen baina, hala ere, haren aurkako oposizio gogorra eratu zen. Matxinada askori aurre egin behar izan zien. 1610ean kargutik kendu eta monastegi batean sartzera behartu zuten.

## Erreferentziak
Uxue Ezkurdia

**Uxue Ezkurdia Álvarez** (Donostia, Gipuzkoa, 1994ko urtarrilaren 22a) gipuzkoar eskubaloi jokalaria da. Joko posizioari dagokionez, ezker-hegala da. 2012tik Bera Bera taldean jokatzen du. Egia Eskubaloia taldeko harrobitik irtendako jokalaria da eta bertan eman zituen eskubaloiko lehen pausoak.

## Kirol-ibilbidea 
### Taldeak 
### Palmaresa 
* Espainiako liga: 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16.
* Erreginaren Kopa: 2013, 2014, 2016.
* Espainiako Superkopa: 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17.
* Euskadiko Kopa: 2014, 2015, 2016, 2017.

## Kanpo loturak 
* Uxue Ezkurdiaren Twitter profila
Leire Aramendia

**Leire Aramendia Yerro** (Lerin, Nafarroa, 1993ko apirilaren 23a) nafar eskubaloi jokalaria da. Joko posizioari dagokionez, ezker-hegala da. 2016tik Bera Bera taldean jokatzen du.

## Kirol-ibilbidea 
### Taldeak 
## Kanpo loturak 
* Leire Aramendiaren Twitter profila