Nanni Moretti

**Giovanni "Nanni" Moretti** (Brunico, Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoa, 1953ko abuztuaren 19a) italiar zinema-zuzendari, gidoilari eta antzezlea da.

*Ni autarkiko bat naiz *(*Io sono un autarchico*, 1976) lana izan zen lehenengo film luzea, super 8-an egin zuena. Arrakasta handia izan zuen lan horrek, eta 16 mm-ra pasatu zuten banatu ahal izateko. Ondoren *Ecce bombo* (1978) egin zuen, Canneseko zinemaldian lehiaketaz kanpo aurkeztu zena. *Urrezko ametsa* (''Sogni d'oro*, 1981) lana paradoxa bat izan zen: Veneziako Mostran epaimahaiaren sari berezia irabazi zuen, zinema-aretoetan, aldiz, porrota izan zen. *Bianca * (1984) eta *La messa é finita * (1985) lanekin hasi zen Moretti eskura duen guztia salatzen duen gizonaren ospea hartzen. Poliki-poliki Italiako kontzientzia kritikoetako bat bihurtu zen, nahiz eta erabiltzen duen umoreari esker ikusleen artean arrakasta handia lortu duen. Bere filmak atseginak dira, umoretsuak eta nabarmen uzten dute politikarien ustelkeria. Nazioartean arrakasta handiena izan duen lana *Caro diario * (1994) izan da. Moretti zenbait lanetan aurreratu egiten da Italiako historiako gertakizunetara; esate baterako, komunismoaren beheraldia eta alderdi sozialistaren legez kanpoko komisioen eskandalua aurreikusi zituen. Horren adibide dira *Palombella rossa* (1989) eta *La cosa* (1990), Italiako alderdi komunistaren nahasmendua erakusten dutenak; edota *Bozeramailea* (*Il portaborse*, 1991), Daniele Luchettik zuzendua eta Morettik antzeztua eta ekoiztua, ministro sozialista ustel baten istorioa. Antzezle gisa beste bi film aipagarritan parte hartu zuen: *Padre Padrone* (1978) eta *Riso in bianco* (1984). 2001. urtean *La stanza del figlio* filmarekin irabazi zuen Canneseko Urrezko Palma.

## Filmografia 
### Zuzendari, aktore, produktore gisa 
#### Film laburrak 
* *La sconfitta* (1973)
* *Pâté de bourgeois* (1973)
* *Un autarchico al 'palazzo'*  – film TV (1977)
* *L'unico paese al mondo* – cortometraggio collettivo (1994)
* *Il giorno della prima di Close Up* (1996)
* *The Last Customer* (2003)
* *Il grido d'angoscia dell'uccello predatore (20 tagli d'Aprile)* (2003)
* *L'ultimo campionato* (2007) – girato nel 1986
* *Chacun son cinéma*, episodio *Diario di uno spettatore* (2007)
* *Filmquiz* (2008)
* *Ischi allegri e clavicole sorridenti* (2017)
* *Piazza Mazzini* (2017)
* *Autobiografia dell'uomo mascherato* (2020) – girato nel 2013

#### Film ertainak eta dokumentalak 
* *Come parli frate?* (1974)
* *La cosa* (1990)
* *Il diario del caimano* (2006)
* *Santiago, Italia* (2018)

#### Film luzeak 
* *Io sono un autarchico (1976)*
* *Ecce bombo (1978)*
* *Sogni d'oro (1981)*
* *Bianca (1984)*
* *La messa è finita (1985)*
* *Palombella rossa (1989)*
* *Caro diario (1993)*
* *Aprile (1998)*
* *La stanza del figlio (2001)*
* *Il caimano (2006)*
* *Habemus Papam (2011)*
* *Mia madre (2015)*
* *Tre piani (2021)*
* *Il sol dell'avvenire (2023)*
* *Succederà questa notte (2026)*

### Aktore eta produktore 
* *Domani accadrà* (1988)
* *Il portaborse* (1991)
* *La seconda volta* (1996)

### Aktore 
Berak zuzendu eta ekoiztutako filmez gain, hurrengo hauetan ere parte hartu du:

* *Padre padrone*, Paolo eta Vittorio Tavianik zuzendua (1977)
* *Riso in bianco: Nanni Moretti atleta di se stesso*, Marco Collik zuzendua – Telebistarako filma (1984)
* *Domani accadrà*, Daniele Luchettk zuzenduai (1988)
* *Il portaborse*, Daniele Luchettik zuzendua (1991)
* *La seconda volta*, Mimmo Caloprestik zuzendua (1995)
* *Te lo leggo negli occhi*, Valia Santellak zuzendua (2004) – akreditatu gabeko kameoa
* *Caos calmo*, Antonello Grimaldik zuzendua (2008)
* *Venanzio Revolt: i miei primi 80 anni di cinema*, Fabrizio Dividik, Marta Evangelistik, Vincenzo Grecok zuzendua (2016) – narratzaile ahotsa
* *Il colibrì*, Francesca Archibugik zuzendua (2022)

### Produktore 
Berak ekoiztutako filmez gain, hurrengo hauetan ere ekoizle-lana egin du:
* *Notte Italiana* (1977)
* *Te lo leggo negli occhi'' (2004)

## Erreferentziak