open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Collinas

**Collinas** Medio Campidanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 976
  bar:1871 from:0 till: 1012
  bar:1881 from:0 till: 1072
  bar:1901 from:0 till: 1033
  bar:1911 from:0 till: 1088
  bar:1921 from:0 till: 1065
  bar:1931 from:0 till: 1040
  bar:1936 from:0 till: 1091
  bar:1951 from:0 till: 1206
  bar:1961 from:0 till: 1213
  bar:1971 from:0 till: 1129
  bar:1981 from:0 till: 1145
  bar:1991 from:0 till: 1076
  bar:2001 from:0 till: 1014

PlotData=

  bar:1861 at: 976 fontsize:S text: 976 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1012 fontsize:S text: 1.012 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1072 fontsize:S text: 1.072 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1033 fontsize:S text: 1.033 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1088 fontsize:S text: 1.088 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1065 fontsize:S text: 1.065 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1040 fontsize:S text: 1.040 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1091 fontsize:S text: 1.091 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1206 fontsize:S text: 1.206 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1213 fontsize:S text: 1.213 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1129 fontsize:S text: 1.129 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1145 fontsize:S text: 1.145 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1076 fontsize:S text: 1.076 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1014 fontsize:S text: 1.014 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria ISTAT

## Kanpo estekak
La Maddalena

**La Maddalena** (, ) Maddalena uhartedian dagoen udalerria da, Sassariko probintzian dagoena.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta. ''I Borghi più belli d'Italia'' ("Italiako herri politenak") erakundeko kidea da.

## Demografia
## Herri eta hiri senidetuak
* Ajaccio
* Niza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loiri Porto San Paolo

**Loiri Porto San Paolo** (gallureraz *Lòiri-Poltu Santu Paulu*) Olbia-Tempioko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak
Magomadas

**Magomadas** Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 628
  bar:1871 from:0 till: 675
  bar:1881 from:0 till: 685
  bar:1901 from:0 till: 817
  bar:1911 from:0 till: 890
  bar:1921 from:0 till: 865
  bar:1931 from:0 till: 981
  bar:1936 from:0 till: 965
  bar:1951 from:0 till: 898
  bar:1961 from:0 till: 819
  bar:1971 from:0 till: 589
  bar:1981 from:0 till: 527
  bar:1991 from:0 till: 663
  bar:2001 from:0 till: 596

PlotData=

  bar:1861 at: 628 fontsize:S text: 628 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 675 fontsize:S text: 675 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 685 fontsize:S text: 685 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 817 fontsize:S text: 817 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 890 fontsize:S text: 890 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 865 fontsize:S text: 865 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 981 fontsize:S text: 981 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 965 fontsize:S text: 965 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 898 fontsize:S text: 898 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 819 fontsize:S text: 819 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 589 fontsize:S text: 589 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 527 fontsize:S text: 527 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 663 fontsize:S text: 663 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 596 fontsize:S text: 596 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria ISTAT

## Kanpo estekak
Martis

**Martis** Italiako udalerri bat da. [[]]n kokatuta dago, Sardinia eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Martisek honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Muros

**Muros** izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:

* Muros (Galizia) - Galiziako udalerria.
* Murosko eskualdea - Galiziako eskualdea.
* Muros de Nalón - Asturiasko udalerria.
* Muros (Italia) - Italian dagoen Sardiniako udalerria.
Ittiri

**Ittiri** Sassariko (Sardinia, Italia) udalerria da. 2008ko erroldaren arabera herriak 8.928 biztanle zituen.

Cagliaritik 160 kilometro ipar-mendebaldera eta Sassaritik hamabost kilometro hegoaldera dago.

## Ondarea 
* XIII. mendeko *San Pietro in Vincoli* eliza.

## Mugakideak 
Ittirik honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak 
*  Ittiriko udalaren webgunea.
Nuoro

**Nuoro** italieraz edo **Nùgoro** sardinieraz izen bereko probintziaren hiriburua da, Sardiniako (Italia) erdialdean kokatutakoa eta lurralde hartako bosgarren udalerririk populatuena dena.

## Pertsonaia ezagunak 
* Grazia Deledda (1871-1936), idazle Nobel Sariduna.

## Kanpo estekak 
* Hiriko webgune ofiziala

thumb|ezkerrera|Erdiguneko ikuspegia.
Oristano

**Oristano** ( ahoskatua; ,  ahoskatua) Sardiniako udalerria da, izen bereko probintziako hiriburua dena.

Toponimoa latinezko *Aurum Stanis* esalditik dator, "Urrezko urmaela" esan nahi duena. Santa Giustako urmaeletik gertu dagoelako gertatzen da hori. Urmaela arrantzarako egokia da, eta hiriaren hegoaldean dago. Inguruko produkturik ezagunenetako bat *bottarga di muggine* da, "Oristango urrea". Produktu hau, bakarra Italian, lazun-arrautzez osatua da, prezio altua lor dezake eta uhartetik kanpo aurkitzeko nahiko zaila da. Oristano Campidano lautadaren iparraldean dago, Oristanoko golkoaren ertzean.

## Mugakideak 
Oristanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demografia 
## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
* , 1991
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olbia

**Olbia**  (italiera estandarrez , eta bertan   ahoskatua; ; ) Sassariko probintziako hiria da, ipar-ekialdeko Sardinian, Gallura eskualde historikoan, dagoena. Erromatarren garaian , Erdi Aroan **Civita** eta 1940ko hamarkadara arte **Terranova Pausania** deitua, *Olbia* izen ofizial bilakatu zen faxismoaren garaian.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Olbiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Historia 
Toponimoa greziar jatorrikoa den arren eta k.a. VII. mendean greziar presentziaren adierazlea, aurkikuntza arkeologikoen arabera, Olbia hiria, lehenik, nuragikoek edo feniziarrek populatu zuten. Nuragikoen garaitik erromatarren garaira, portu garrantzitsua zenean, eta Erdi Arora, Gallurako epailetzako () hiriburua zenean, Sardiniako lau estatu independenteetako bat. Lehen Gerra Punikoan, erromatarrek kartagotarren eta sardiniarren kontra borrokatu zuten Olbiatik gertu, non Hanno jenerala borrokan hil zen.

1113tik aurrera, Civitàko Elizbarrutiaren gotzain-aulkia izan zen (Gallurako Elizbarrutiaren oinordekoa) 1839an Civita–Tempioko Elizbarrutia izena hartu zuen, Tempio – Ampuriasko Elizbarrutia (Ampuriasko Elizbarrutia ere integratuz, 1506tik aurrera batasun pertsonala zena) formalki ezabatu zen arte.

## Klima
## Demografia 
## Ondarea 
* San Sinplizio basilika erromanikoa (XI.-XII. mendeak)
* San Paulo apostolua eliza (Erdi Aroa)
* Museo Arkeologiko Nazionala
* Pedres gaztelua
* Dolmen batzuk eta menhir bat
* Nuraghe batzuk
* Erromatar foro eta akueduktuaren aztarnak
* Karatogotar harresien aztarnak
* Fausto Noce lorategia, uharteko handiena
* Padrongianusko ibai-parkea
*Tavolara uhartea

## Garraioa 
Olbia da Sardiniaren eta Italiako penintsularen arteko lotura nagusia, izan ere aireportu bat (Olbia-Costa Smeralda), bidaiari-portu bat (Olbia-Isola Bianca) eta trenbide bat ditu. Olbiako geltokitik Porto Torresera, Golfo Arancira eta Cagliarira joan daiteke. Nuorora eta Cagliarira doan autobidea (SS131) eta errepide nazionalak daude Sassarira (SS199-E840), Tempio Pausaniara (SS127) eta Palaura (SS125).

## Galeria

File:Olbia - Pozzo sacro di Sa Testa (06).JPG|Putzu sakratu nuragiko Sa testa tenpluan
File:Acquedotto Romano Sa Rughittula.jpg|Erromatar akueduktuaren aztarnak
File:The church of S.Paolo of Olbia, Sardinia - panoramio.jpg|San Paulo apostolua eliza
File:Olbia, castello di Pedres (03).jpg|Olbia, Pedres gaztelua
Olbia, faro dell'isola della Bocca (05).jpg|Itsasargia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palau (Sardinia)

**Palau** () Sassariko probintziako udalerria da, iparraldeko Sardinian dagoena.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta. Punta Sardegnan kokatua, 1875ean tokiko artzainek sortu zuten. 1959ra arte Tempio Pausania udalerriko *frazione* edo auzoa izan zen.

## Mugakideak 
Palauk honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demografia 
### Galeria 

File:Capo dorso.JPG|Capo D'Orso izeneko lekua.
File:Monte Altura, Palau, Sardinia, Italy.jpg|Monte Altura gotorlekua.
File:Palau , Sardinia - panoramio (2).jpg|Herriko mapa turistentzat.
File:Palau , Sardinia - panoramio.jpg|Palauko kaleak.

## Kanpo estekak
San Teodoro (Sardinia)

**San Teodoro** (, ) Sassariko probintziako  udalerria da, Sardinian dagoena.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.

San Teodoro udalerriak hainbat  ditu (azpibanaketak, batez ere herrixkak eta auzoak), horien artean La Suarédda, Monti Pitrosu, Straula, Budditogliu, La Traversa, Lu Fraili eta Lu Sitagliacciu nabarmentzen dira.

"La Cinta" hondartza 2010eko irailean kite-jaialdi baten egoitza izan zen.

"Lu Impostu" hondartza «Tahiti Txiki» bezala ere ezagutzen da, itsasoaren kolore ederrengatik.

## Mugakideak 
Olbiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:303
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:529
  bar:1871 from: 0 till:491
  bar:1881 from: 0 till:571
  bar:1901 from: 0 till:824
  bar:1911 from: 0 till:972
  bar:1921 from: 0 till:1020
  bar:1931 from: 0 till:1117
  bar:1936 from: 0 till:1277
  bar:1951 from: 0 till:1592
  bar:1961 from: 0 till:1707
  bar:1971 from: 0 till:1615
  bar:1981 from: 0 till:2028
  bar:1991 from: 0 till:2507
  bar:2001 from: 0 till:3103

PlotData=

  bar:1861 at:529 fontsize:XS text: 529 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:491 fontsize:XS text: 491 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:571 fontsize:XS text: 571 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:824 fontsize:XS text: 824 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:972 fontsize:XS text: 972 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:1020 fontsize:XS text: 1020 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:1117 fontsize:XS text: 1117 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:1277 fontsize:XS text: 1277 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:1592 fontsize:XS text: 1592 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:1707 fontsize:XS text: 1707 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:1615 fontsize:XS text: 1615 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:2028 fontsize:XS text: 2028 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:2507 fontsize:XS text: 2507 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:3103 fontsize:XS text: 3103 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria ISTAT

## Kanpo estekak
Sant'Antioco

'''Sant'Antioco''' ( ahoskatua; ) Carbonia-Iglesiasko udalerria da, Sardiniako hego-mendebaldeko muturrean dagoena. Izen bereko uhartean dago eta antzinako Sulci hiriaren egoitza da, Antzinaroan uharte osoko bigarren hiria zena.

## Mugakideak 
Sant'Antiocok honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demorafia 
## Klima
## Galeria

File:Basilica di Sant'Antioco Martire.jpg|San Antioko Martiriren basilika
File:Roman bridge, restructured and restored in medieval times, Sant'Antioco, Sardinia (16153128443).jpg|Erromatar zubia
File:Sant’Antioco 44.jpg
File:Le scogliere (2386381514).jpg

## Kanpo estekak
Santa Maria Coghinas

**Santa Maria Coghinas** Italiako udalerri bat da. [[]]n kokatuta dago, Sardinia eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Santa Maria Coghinasek honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Sassari

**Sassari** (italieraz eta ; ) Sassariko (Sardinia, Italia) udalerria da, izen bereko probintziako hiriburua.

## Mugakideak 
Sassarik honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Ekonomia 
Nekazaritzako merkataritza-gunea da, eta lurpeko aberastasunen ustiapena (zink- eta berun-hobiak) eta nekazaritza-gaien inguruan sorturiko industria (janari-industria) dira ekonomia-jarduera nagusiak. Petrolio-findegiak daude hiritik hurbil.

## Historia 
*Thatari* izena zuen Erdi Aroan, eta Pisako hiriaren mende zegoen XI. mendean. XII-XIII. mendeetan hiria laster hazi zen, eta udal foruez gobernatzeko baimena jaso zuen. 1284-1323 urteetan genoarren esku egon zen, Aragoiko Jaime II.ak konkistatu zuen arte, hain zuzen. 1718. urtean Savoiako etxearen mende zen, Sardinia guztia bezala. Kalte handiak izan zituen Bigarren Mundu Gerran.

## Artea 
Monumentuei dagokienez, aipagarriak dira aurrealde barrokoko katedrala, Santa Maria di Betlem eta Santa Donata eliza erromanikoak eta Sanna arkeologia-museo nazionala.

## Demografia 
## Klima 
## Herritar ospetsuak 
* Eva Mameli Calvino (1886-1978), mikolologoa
* Michele Zanche, politikaria
* Mario Sironi, margolaria
* Antonio Segni, Italiako presidentea izandakoa.
* Francesco Cossiga (1928), Italiako presidentea izandakoa.
* Enrico Berlinguer, politikari komunista
* Elisabetta Canalis, aktore eta modeloa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Settimo San Pietro

**Settimo San Pietro** Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:6500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:1801
  bar:1871 from: 0 till:1530
  bar:1881 from: 0 till:1550
  bar:1901 from: 0 till:1770
  bar:1911 from: 0 till:1915
  bar:1921 from: 0 till:1953
  bar:1931 from: 0 till:2143
  bar:1936 from: 0 till:2208
  bar:1951 from: 0 till:2740
  bar:1961 from: 0 till:3285
  bar:1971 from: 0 till:3583
  bar:1981 from: 0 till:4792
  bar:1991 from: 0 till:5524
  bar:2001 from: 0 till:5949

PlotData=

  bar:1861 at:1801 fontsize:XS text: 1801 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:1530 fontsize:XS text: 1530 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:1550 fontsize:XS text: 1550 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:1770 fontsize:XS text: 1770 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:1915 fontsize:XS text: 1915 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:1953 fontsize:XS text: 1953 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:2143 fontsize:XS text: 2143 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:2208 fontsize:XS text: 2208 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:2740 fontsize:XS text: 2740 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:3285 fontsize:XS text: 3285 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:3583 fontsize:XS text: 3583 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:4792 fontsize:XS text: 4792 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:5524 fontsize:XS text: 5524 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:5949 fontsize:XS text: 5949 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:ISTATen datuak

## Kanpo estekak
Tempio Pausania

**Tempio Pausania** ( ahoskatua; ) Sassariko probintziako udalerria da, iparraldeko Sardinian dagoena.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.

Lehenago Tempio izeneko erromatar hiria izan zen. 2005etik 2016ra, Olbia-Tempioko probintziako hiriburu administratiboa izan zen (Olbiarekin batera).

Gallura azpieskualdeko administrazio- eta kultura-zentroa, Tempiok antzinako historia du, eta feniziarren kolonizaziotik salbu mantendu ziren bi eremu nagusietako baten erdigunea izan zen. Hirigune historikoko harri granitozko arkitektura tipikoak antz handia du Korsikako hegoaldeko herriekin. Tempio Pausaniak konexio onak ditu errepidearekin Sassari (SS 672), Olbia (SS127) eta Palaurekin (SS133). Tren-geltoki bat du.

## Mugakideak 
Tempio Pausaniak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demografia 
## Klima
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uta (Sardinia)

**Uta** () Cagliariko Hiri Metropolitanoko udalerria da, Sardinian dagoena.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.

Aurrehistoriako zenbait nuraghe ditu. Plaza nagusian dagoen Santa Giusta eliza,  gotiko katalan estilokoa da.

## Mugakideak 
Palauk honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demografia 
## Galeria 

Uta,_chiesa_di_santa_maria,_esterno_03.jpg|Santa Maria eliza, XII. mendekoa
Smaria uta2.jpg|ISanta Maria elizaren barnealdea.
Santa Lucia (Uta) 1.jpg|Santa Luzia eliza.

## Kanpo estekak
Villagrande Strisaili

**Villagrande Strisaili** Ogliastrako (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Links 
* **Ulloro Escursioni**

## Kanpo estekak
Villamassargia

[thumb|upright 1.0|[Barite - Monte Mesu - Villamassargia]]

**Villamassargia** Carbonia-Iglesiasko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak
Santa Teresa Gallura

**Santa Teresa Gallura** (gallurera bertako hizkuntzaz: *Lungòni*; sardinieraz: *Lungone*; Bonifacioko ; korsikeraz: *Lùngoni* edo *Santa Tiresa*) Olbia-Tempioko (Sardinia, Italia) udalerria da.
350px|ezkerrera|thumb|Santa Raparata badia, Santa Teresa Gallura udalerrian.

## Kanpo estekak
Comansa

**Construcciones Metalicas Comansa, SA** eraikuntzarako garabien ekoizlea da. Konpainia 1960ko hamarkadan sortu zuten eta Uharten du egoitza.

## Kanpo estekak 
*  Comansaren webgunea
Sugegorri sudurluze

**Sugegorri sudurluzea** (*Vipera ammodytes*) batez ere Balkanetan aurkitzen dugun sugegorria da; iparraldetik Italia ipar-ekialdera eta Errumania hego-mendebalde eta hego-ekialdera; hegoaldetik Zikladeak eta Peloponesoraino hedatzen da.

## Itxura 
Helduak 65 cm baino txikiagoak izaten dira, buztana barne. Zenbait ale 90 cm-ra irits daitezke batzuetan. Ekialdeko Europako sudur-apendize nabaria duen sugegorri bakarra. Bere gorputza samar sendoa eta bere buru triangeluarra ezkata txikiz estalirik dago, begi bakoitzaren gainean handia den ezkata bat izan ezik. Aurpegiko ezkata ez da gorantz abiatzen sudur-adarraren gainean.Azkeneko hau 9-20 ezkata txikiz estalirik dago. Gorputz erdian bizkargaineko ezkatez osatutako 21-23 ilarak daude. Kolorea eta marrazkia aldaketarik gabekoa da. Arrak askotan gris argia eta emeak grisaxkak, arrexkak edo arre-gorrixka. Ia beti orno-lerro bat ondo definitua ertza ilunarekin dute, sigi-saga osatuz edo lotuak dauden erronbo serie bat.

Beheko aldea grisaxka, edo arrosa ilunagoak diren orbanekin.Isats-muturraren azpiko atala gorri, horixka edo berdexka izan daiteke. Melanismoa arraroa da.

Europan hiru subespezie aurkitu dira baina haien arteko desberdintasunak ez dira oso garbiak.

## Ohiturak 
Mota askotako habitatan kausitzen den sugea da,baina atsegin dituenak hegal harritsuak dira landaredi eta eguzkiari esposizio ona baldin badago. Labore-lurreko harrizko pareta, baso ireki, eta hartxingadietan ere egoten da . Bere eremuko hegoaldean itsasmailatik 2500m-etara dago.Normalean egunez dago baina batzuetan, bere eremuko alde beroenetan, gautar dela esaten da.
Samar odolgabe, patxadatsu eta motela da. Gogaitzen bazaio indarrez txistu egiten du. Ugaztun txiki, hegazti eta muskerraz elikatzen da.

## Ugalketa 
Beste sugegorriak bezala,obobibiparoa da. Arrautzak amaren barruan txitatzen dira erditzeko unea iritsi arte.

## Pozoia 
Oso pozoitsua da. Bere hozkada beste Europako sugegorrienak baino askoz arriskutsuagoa da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sugegorri

## Kanpo estekak
Idom

**IDOM** Bilbon sortutako ingeniaritza, arkitektura eta aholkularitza zerbitzu profesionalak jorratzen dituen nazioarteko enpresa da. Negozio eremu nagusiak arkitektura eta eraikuntza, aholkularitza, energia, ingurumena, industria, nuklearra, telekomunikazioak, garraioa, hiri antolamendua eta ura dira. Egoitza nagusia Bilboko San Ignazio auzoko Gordailu Franko zaharberrituan du.

1957an jaio zenetik gaur egun arteko garapenaren ondoren jakintza-alor anitzeko taldea da, zeinean 3.000 lagun baino gehiagok lan egiten duen, 5 kontinentetan banatutako 17 herrialdetan kokatutako 34 bulegotan banatuta. 12.000 bezero baino gehiago izan ditu eta nazioarteko 30.000 proiektutan parte hartu du, 123 herrialdetan.

IDOMeko kapitalaren %100a bere langileen artean banatuta dago.

Espainiako bulegoez gain, Idomek baditu bulegoak Bruselan (Belgika), Londresen, Derbyshiren, Kenten eta Cardiffen (Erresuma Batuan), Bucaresten (Errumania), Calgaryn (Kanadan), Casablancan (Maroko), Sao Paulon (Brasil), Mexiko Hirian (Mexiko), Lisboan (Portugal), Varsovian eta Wroclawen (Polonia), Tripolin (Libia) eta Medellinen (Kolonbia).

## Historia 
IDOM *Ingeniería y Dirección de Obras y Montaje*, (gaztelaniaz, *Lan eta Muntaia Ingeniaritza eta Zuzendaritza*) Bilbon jaio zen 1957an, ingenieritza esparruan zerbitzu profesionalak eta independienteak eskaintzeko asmoz. Rafael Escolá ingeniari eta Opus Deiko kideak sortu zuen, Luis Olaortúa ingeniariarekin batera. Garai haietan IDOMen arreta nagusia eraikuntza eta proiektuen kudeatze lanetan jarrita zegoen. Merkatuaren bilakaera eta eta bezeroen eskakizun berriak bultzatuta, IDOM hazkunde bidean jarri zen, bai eskainitako zerbitzui zegokionez baita langile kopuruan ere.

Idom Talde barruan Seridom atala aipatzekoa da. Seridomeko helburua proiektuen kudeaketa osoa eskaintzea da, diseinua, erosketak eta erainkuntza barne, giltza eskura erako kontratuen bidez. Horrela bezeroen eskakizunei estaldura osoa eskaintzen zaio.

## Nazioarteko sailkapenak 
2012 urtean, Engineering News Report (ENR Top International Design Firms) argitaratutako 200 enpresa nagusien sailkapenean 73 postuan agertu zen.

2011 urtean, The Swedish Federation of Consulting Engineers and Architects argitaratutako sailkapenean europar ingeniaritzen artean 43 postuan agertu zen.

2013ko urtarrilean "BD World Architecture’s Annual Survey" argitalpenean, ACXT-IDOM munduko arkitekturako ehun enpresa garrantzitsuen artean 50 postuan agertu zen, eta europako 8. postuan fakturazioaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Idomen webgunea
Melanismo

**Melanismoa** ohiz kanpoko koloratzea da. Gorputzak, mutazio baten ondorioz edo inguruneari erantzunez, melanina gehiegi ekoizten duenean sortzen da. Hori dela eta, gorputzak kolore beltza edo oso iluna hartzen du.

## Melanismo industriala 
thumb|200px|*Biston betularia f. tarrunta*
thumb|200px|*Biston betularia f. carbonaria*

Melanismo industriala hiriguneetan bizi diren lepidoptero espezie askotan erreparatu ahal izan den kolore aldaketa da. Belaunaldi berrietako kideen artean kolore ilunekoak ugarituz joaten dira, gutxika gutxika, hautespen naturalaren eraginez.

*Biston betularia*ren melanismo industriala bereziki aztertua izan da, eta populazio genetika eta eboluzioaren teorien garapenean oso garrantzitsua gertatu da, hautespen naturalaren adibide argienetariko bat bezala hartzen delarik.

## Kanpo estekak
CAF (argipena)

**CAF** akronimoak hainbat adiera du:

* CAF: egoitza Beasainen (Gipuzkoa) duen trengintzako enpresa, CAF siglez ezaguna. Izen osoa ondorengo hau du: Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles.
* Afrika Erdiko Errepublika: Afrikako estatu burujabea. Munduko estatu burujabeen kodeak zehazten dituen ISO 3166-1 arauan finkatuta dago CAF kodea dagokiola.
* Confédération Africaine de Football: Afrikako Futbol Konfederazioa.

## Kanpo estekak
OFC

**OFC** edo **Ozeaniako Futbol Konfederazioa** () Ozeaniako futbol federazio nazionalen konfederazioa da. FIFA osatzen duten sei konfederazioetako bat da.

Antolatzen dituen txapelketa nagusiak honako hauek dira:
* Selekzioa nazionalen artean:
** Ozeaniako Nazioen Kopa (*OFC Nations Cup*)
** Ozeano Bareko Jokoetako futbol txapelketa
* Kluben artean:
** Ozeaniako Txapeldunen Liga (*OFC Champions League*)

## Herrialde partaideak 

## Kanpo estekak 
*  OFCren webgune ofiziala
AFC

**AFC** edo **Asian Football Confederation** () Asiako futbol federazio nazionalen konfederazioa da. FIFA osatzen duten sei konfederazioetako bat da.

Antolatzen dituen txapelketa nagusiak honako hauek dira:
* Selekzioen artekoa: Asiako Futbol Kopa
* Taldeen artekoa:
** AFC Txapeldunen Liga
** AFC Kopa (Asiako 9 Federazio indartsuenek ez dute parte hartzen).

## Herrialde partaideak 
## Kanpo estekak 
*  AFCren webgune ofiziala
Martha Washington

**Martha Washington** (**Dandridge** jaioa; 1731ko ekainaren 2a - 1802ko maiatzaren 22a), George Washingtonen emaztea izan zen, Estatu Batuetako lehen presidentea. Beraz, Martha Washington, lehen Lehen Dama izan zen. Washington ezagutu baino lehen Daniel Parke Custis plantazio jabea ezkondu zuen eta esklaboak jarauntsi zituen.

## Oroitarri edo obeliskoa 
* Mount Vernon: gaur egun bere eta George Washington senarraren hilobiak bertan ikusgai daude.
Martha Washington Jefferson Randolph

**Martha Washington Jefferson Randolph** (1772ko irailaren 27a - 1836ko urriaren 10a), Thomas Jeffersonen emaztea izan zen, Estatu Batuetako hirugarren presidentea. Beraz, Martha Washington Jefferson Randolph, hirugarren Lehen Dama.

## Kanpo estekak
Villarrobledo

**Villarrobledo** Albaceteko probintziako (Gaztela-Mantxa, Espainia) udalerria da. Itsasotik 721 metroko altuerara dago, 861,25&nbsp;km²-ko azalera du eta 2005. urtean 24.729 biztanle zituen.

## Historia 
Haren udal-barrutian Iberiar penintsulan ezarri diren ia herri guztien aztarnak existitzen dira. Populatze garrantzizko eta egonkorraren testigantzak daude Behe Paleolitotik, gutxi gorabehera.

1292tan fundatu zuten harizti lodi batetik gertu eta Alcaraz udalerriaren mugen barne. 1440an Gaztelako Joanes II.ak hiribildu bihurtu zuen herrixka. 1454an Juan Pachecok erosi zuen eta Villenaren Markesgora anexionatu zuen, haren eskubideak eta pribilegioak kenduz, eta Belmonte herriaren herrixka bihurtuz.

## Demografia 
## Festak 
* Inauteriak
* Aste Santua

## Argazkiak 

Fitxategi:circulo.jpg|Círculo Mercantil e Industrialaren (XX. mendeko hasierako merkataritza elkarte industriala) eraikina.
Fitxategi:Puerta_Renacentista.jpg|San Blasen elizaren atea Pizkundea
Fitxategi:Viña_Rock_2001.jpg|Viña-Rock Jaialdia
Fitxategi:Puerta_Gotica.jpg|San Blasen elizaren ate Gotikoa
Fitxategi:Iglesiamoharras.jpg|Moharrasen eliza
Fitxategi:Encantada.jpg|La Encantá-ren muinoa
Fitxategi:Ayuntamiento_Villarrobledo.jpg|Villarrobledoko udaletxea
Fitxategi:Enrique_Arce.jpg|Enrique Arce-ren Kalea oinetxea
Fitxategi:Paquetes2005.jpg|Villarrobledoko Inauteriaren txantxa
Fitxategi:Moharras1855.jpg|Cristo de las Injurias
Fitxategi:Jesús_de_Medinaceli.jpg|Jesús de Medinaceli
Fitxategi:Detalle_Círculo.jpg|Círculo Mercantilen kupularen detailea

## Villarrobledotar ezagunak 
* Alonso Ortiz de Urrutia (1450-1503), idazle humanista eta filosofoa.
* Diego Morcillo Rubio de Auñón (1642-1730), Peruko Erregeordea.
* Tomás de Torrejón y Velasco Sánchez (1644-1728), musikaria eta konpositore barrokoa.
* Buenaventura Chumillas Laguía (1875-1943), idazlea eta filosofoa.
* Manuel "Champi" Herreros (1963-), motoziklismoko pilotua.

## Ikus, gainera 
* Albaceteko udalerrien zerrenda

## Kanpo loturak 
*  Villarrobledoko Turismo Bulegoaren webgunea
*  Villarrobledoko Ihauteriak
*  Villarrobledoko Aste Santua
*  Villarrobledoren zerutiko ikuspegia
*  Villarrobledo kategoria DMOZen
Emily Tennessee Donelson

**Emily Tennessee Donelson** (1807ko ekainaren 1a - 1836ko abenduaren 19a) AEBetako lehen dama izan zen 1829 eta 1836 urte bitartean.
Sarah Yorke Jackson

**Sarah Yorke Jackson** (1805eko uztailaren 16a - 1887ko abuztuaren 23a), Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama izan zen Andrew Jackson presidentearen agintaldian.
Letitia Christian Tyler

**Letitia Christian Tyler** (1790eko azaroaren 12a - 1842ko irailaren 10a). John Tyler Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen emaztea izan zen, herrialde hartako lehen dama izan zen 1842. urtean hil zen arte.
Angelica Singleton Van Buren

**Angelica Singleton Van Buren** (1818ko otsailaren 13a - 1877ko abenduaren 29a), Martin Van Buren Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen erraina izan zen. Izan, ere presidentearen semea zen Abraham Van Burenekin ezkondu zen. Martin Van Burenen emaztea hil zenean Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama bihurtu zen, hamazazpi urte baino ez zituenean.

## Kanpo estekak
Sarah Childress Polk

**Sarah Childress Polk** (Murfreesboro, Tennessee, 1803ko irailaren 4 &ndash; Nashville, Tennessee, 1891ko abuztuaren 14), James K. Polk Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen emaztea zen. 1845tik 1849ra AEBtako lehen dama izan zen.
Abigail Powers Fillmore

**Abigail Powers Fillmore** (1798ko martxoaren 13a - 1853ko martxoaren 30a), Millard Fillmoreen emaztea izan zen, Estatu Batuetako 13. presidentea. Beraz, Abigail Fillmore, Estatu Batuetako lehen dama izan zen.
Jane Pierce

**Jane Means Appleton Pierce** (1806ko martxoaren 12a - 1863ko abenduaren 2a), Franklin Piercen emaztea, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama izan zen 1853tik 1857ra.

## Kanpo estekak
Harriet Lane

**Harriet Rebecca Lane Johnston** (Franklin konderria, Pennsylvania, 1830eko maiatzaren 9a – Narragansett, Rhode Island, 1903ko uztailaren 3a), James Buchanan, Estatu Batuetako 15. presidentearen iloba zen. Bere osabaren agintaldian, hau inoiz ezkondu ez zenez, Lehen Dama kargua hartu zuen.
Margaret Mackall Smith Taylor

**Margaret "Peggy" Mackall Smith Taylor** (1788ko irailaren 21 &ndash; 1852ko abuztuaren 14) Zachary Taylor Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen emaztea zen. 1849ko martxoaren 4tik bere senarra hil zenera, 1850eko uztailaren 9ra, AEBtako lehen dama izan zen.
Lucy Ware Webb Hayes

**Lucy Ware Webb Hayes**, **Lemonade Lucy** bezala ere ezaguna, (1831ko abuztuaren 28 &ndash; 1889ko ekainaren 25), Rutherford B. Hayes Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen emaztea zen. XIX. mendeko Ameriketako Estatu Batuetako lehen damarik ospetsuenetakoa izan zen.
Rose Elizabeth Cleveland

**Rose Elizabeth Cleveland** (1846ko ekainaren 13a - Bagni di Luca, Italia, 1918ko azaroaren 22a). Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama izan zen, Grover Cleveland presidentearen lehen agintaldian. 1918an Italian hil zen gripeak jota.
Caroline Harrison

**Caroline Lavinia Scott Harrison** (Oxford, Ohio, 1832ko urriaren 1 – Washington Hiria, 1892ko urriaren 25), Benjamin Harrison Ameriketako Estatu Batuen presidentearen emaztea zen. 1889tik bere heriotza arte AEBtako lehen dama izan zen.
Edith Kermit Carow Roosevelt

**Edith Kermit Carow Roosevelt** (1861eko abuztuaren 6a - 1948ko irailaren 30a) Theodore Roosevelten bigarren emaztea izan zen. Hortaz, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama izan zen 1901tik 1909ra.
Sergey Brin

**Sergei Mikhailovitx Brin** (errusieraz Сергей Михайлович Брин, **Sergey Brin** ingelestua; Mosku, 1973ko abuztuaren 21a - ) Googleko enpresaburua. Informatika eta matematika ikasketak egin zituen Larry Pagekin batera Google sortu aurretik. 

Hainbat urtez Googleren nagusi efektiboa izan ziren bera eta Page, eta Alphabet Inc. enpresa matrizea sortu zenean ere, presidente izan zen Brin. Baina postu hori utzi zuen 2019ko abenduan. Ondoren ere, akzio kontrol handia du Alphabeten, eta bere batzorde exekutiboan tokia. 2023ko Forbes zerrendaren arabera, munduko 10. pertsona aberatsena zen orduan.

## Bizitza pertsonala 
Brin juduen familia batean hazi zen, baina ez da pertsona erlijiosoa.

2007an Anne Wojcickirekin ezkondu zen. Wojciki aspaldiko neskalaguna zuen, eta ustez haren garajean osatu zen Google enpresa; baina gero enpresari bide propioari ekin zion bioteknologia alorrean. Semea izan zuten elkarrekin 2008an eta alaba 2011n. 2013an hedabideek publiko egin zuten maitalea zuela ezkontzatik kanpo Brinek: Google Glass produktuko marketing zuzendari Amanda Rosenberg.  2015eko ekainean Brin eta Wojcicki dibortziatu egin ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Sergey Brinen webgunea
Larry Page

**Laurence E. "Larry" Page** (Lansing (Michigan, AEB), 1973ko martxoaren 26a - ) Google bilatzailearen sortzaileetako bat da, Sergey Brinekin batera. 

## Ibilbidea 
Larry Page 1972an jaio zen eta bere aitak, Michigango Estatu Unibertsitateko informatika irakasleak, txikitatik ordenagailuekiko zaletasuna irakatsi zion.  Gaztetan zuen azkartasuna agerian jarriz, nerabe zela Lego eraikuntza-jokoan oinarrituta, injekzio-inprimagailu programagarria fabrikatu zuen. Aitaren bideari jarraituz, Informatika Ingeniaritzan lizentziatu zen Michiganen.

Pagek eta Brinek 1995eko udaberrian ezagutu zuten elkar, Stanfordeko Unibertsitateak bertako Informatikako doktoretzarako hautagaientzat antolatutako ekitaldi batean. Zenbait hilabete beranduago, unibertsitate horretarako liburutegi digitaleko proiektu batean lanean hasi ziren. Pagek web diseinua menderatzen zuen eta Brinek datuen tratamendua eta matematika. Biek elkarlanean, Interneten datuak bilatzeko algoritmoei buruzko azterketak hasi zituzten, Google bilatzailea bilakatuko zenaren lehen urratsa.

1998an Google formalki enpresa gisa osatu zutenean, Page bilakatu zen CEO edo zuzendari nagusia, eta formalki Brin presidentea izan zen, bainta tandem baten gisara kudeatu zuten enpresa hastapenetan. Enpresaren hazkundea eta fama azkarraren aurrean, kudeaketa profesionalago bat bilatu nahi izan zuten inbertsoreek, eta Pagek CEO lana utzi zuen Eric Schmidten eskuetan. Orduan Page enpresako produktuen presidentea bilakatu zen 2001eko apirilaz geroztik.

2011n berriro CEO bihurtu zen Schmidten ordez, txantxa eginez Twitterren, "nagusien gainbegirada jada ez zela beharrezkoa" esanez. Postu horretan jarraitu zuen 2015 arte, non Google kontsortzio handiago baten parte bilakatu zen, Alphabet Inc. delakoa bihurtuz, eta orduan Page izan zen Alphabereko CEO. 2019ko abenduaren 3an postu hori utzi zuen Sundar Pichairen mesedetan, eta harrezkero ez du Googlen edo bere enpresa multzoan funtzio exekutibo zuzenik.
Abigail Smith Adams

**Abigail Smith Adams** (1744ko azaroaren 22 &ndash; 1818ko urriaren 28a), John Adamsen emaztea izan zen, Estatu Batuetako bigarren presidentea. Beraz, Abigail Adams, bigarren Lehen Dama izan zen.

## Biografia 
Ministro baten alaba izanik, etxean edukatu zuten. Denbora pasa ahala irakurmenarekiko zaletasuna garatu zuen.

John Adamsekin ezkondu zen 1764ko urriaren 25ean.

6 ume izan zituen 10 urtetan:
* Abigail (1765-1813)
* John (1767-1848)
* Grace Susanna (1768-1770)
* Charles (1770-1800)
* Thomas Boylston (1772-1832)
* Elizabeth

Sukar tifoideaz hil zen 1818an.

## Kanpo estekak
James Madison

**James Madison** (1751ko martxoaren 16a - 1836ko ekainaren 28a), Estatu Batuetako laugarren presidentea (1809 &ndash; 1817) izan zen. Konstituzioaren aitatzat jotzen da, agiriaren autore nagusia izan baitzen.

Konstituzioaren lehenengo 10 zuzenketen arduraduna izan zen (*Bill of Rights*). Izan ere, Madisonek uste zuen botereen arteko oreka beharrezkoa zela gehiengoak gizabanakoen eskubideak zapal ez zitzan. George Washingtonekin batera lan egin zuen gobernu federala eratzeko, baina Alderdi Federalista delakoaren ekimenei aurre egin zien. Azken hauek Estatu Batuetako Lehenengo Bankua banku zentralaren (pribatuaren) aldekoak ziren. Thomas Jeffersonen agindupean, Madison Napoleonengandik Louisiana erosteaz arduratu zen.

Haren presidentaldian, Alderdi Errepublikanoko kidea zela (Ingalaterrari gogor egitearen aldekoa), 1812ko gerra egin zuen Erresuma Batuaren kontra. Artean gerra irabazi gabe zegoela (1815eko hasiera), betoa jarri zion 1814an Estatu Batuetako Bigarren Bankua sortzeko Kongresuaren proposamenari. 1815erako, armada indartsua sortzearen alde agertu zen, eta proposatu zuen mugetan tarifa altuak ezartzea, gerra garaian irekitako lantegi berriak babesteko. Gerra ondoko testuinguru berrian, ez zuen galarazi oraingoan Estatu Batuetako Bigarren Bankua sortzea (1816), Kongresuak hala erabakita.

## Kanpo estekak
Henry (unitatea)

**Henry**a NUSeko unitate eratorria da. Induktantzia neurtzen du eta bere ikurra **H** da.

Anpere bat segundoko aldatzen den intentsitateak volt bateko autoinduktantzia sortzen duenean **Henry** bateko induktantzia dagoela esaten da.

Unitate baliokideak:
:H=\frac {V s} {A}=\frac {m^2 kg} {s^2 A^2}
Guzti hauek *NUS* neurrietan.

Izena Joseph Henry fisikari estatubatuarraren omenez jarri zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David Lynch

**David Keith Lynch** (Missoula, Montana, 1946ko urtarrilaren 20a - Los Angeles, 2025eko urtarrilaren 16a) Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria izan zen.

Haren filmak ezagunak dira surrealismo, amets moduko sekuentzia, irudi bitxi eta soinu zainduarengatik. Estatu Batuetako psikologia ikertzen saiatu da, bai hiri txikietakoa (*Blue Velvet* edo *Twin Peaks* telesaioan), bai metropoli handienetakoa (*Lost Highway* edo *Mulholland Drive*). Estilo arraro hori zela-eta, Mel Brooks ekoizleak "Marteko Jimmy Stewart" deitu zion David Lynchi.

Haren ibilbide luzean zehar, Lynchek narrazio eta irudi estilo propioa garatu zuen, zein mundu osoan ezagutzeko erraza den. Nahiz eta jendetza ez erakarri, kritikagileek beti goraipatu zuen, eta jarraitzale fidelak lortu zituen.

## Filmografia 
### Film luzeak 
Taula honetan, Lynchek zuzendutako film bakoitzeko bi aktore, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez) zerrendatu dira:

### Film laburrak 
### Telebista saioak 
[thumb|200px|Lynch [Emmy Sariak|Emmy sarien banaketa ekitaldian (1990).]]

### Interneteko saioak 
### Musika bideoak 
## Kanpo estekak 
*  Egilearen ataria
*  Lynchen lanen inguruko bibliografia: liburu eta artikuluak, Kaliforniako Unibertsitatea
GOR Diskak

**GOR** Iruñean (Nafarroan) 1991n sortutako diskoetxea da. Harrezkero, Euskal Herriko zein Espainiako rock independentea bultzatzen saiatu dira, euskaraz zein gaztelaniaz abestuta. Haiekin lan egiten duten musika taldeek rockaren baitan aurki daitezkeen estilo anitzak jorratzen dituzte: punka, ska, heavya, popa, rocka, dance, egungo metala...

Diskoetxe honek Euskal Herriko talde ospetsuenetako batzuekin egin du lan, Berri Txarrak edo Skalariak kasu. Baina, aldi berean, mota guztietako rock talde gazte frankori lagundu die lehendabiziko ataletan. Izan ere, azken urteotan Iruñerrian rock talde andana sortu dira.

Haren jarduera lau ataletan banatzen da:

* Diskoetxea: Gor Diskak
* Management: Gor Kontratazioa
* Banakuntza: Gor Banaketak
* Argitaletxea: Jarauta Musika Edizioak
2023ko maiatzaren 8an, Patxi Goñi diskoetxeko arduradunak iragarri zuen erretiroa hartuko zuela eta, ondorioz, urte horretako udazkenean itxiko zutela konpainia.

## Musika taldeak 

* 4 Itzal
* 7 Eskale
* Addar
* Ados
* Asgarth
* Balerdi Balerdi
* Beer Mosh
* Berri Txarrak
* Brigada Criminal
* Buitraker
* Bunker Band
* Chicarela
* Cuerno de Chivo
* Dank
* Doctor Deseo
* Eko4
* Ekon
* Exkixu

:* Ezinean
:* Flitter
:* Fuckop Family
:* Hemendik At!
:* Hirurko
:* Hyssopus
:* Jone
:* Jousilouli
:* Julio Kageta
:* Kaos Etiliko
:* Kaotiko
:* Lisabö
:* Ken Zazpi
:* Kerobia
:* King Putreak + The Vientre
:* Kojon Prieto y los Huajalotes
:* Koma

:* La Polla
:* La Venganza de la Abuela
:* Latex
:* Leihotikan
:* Lendakaris Muertos
:* Lor
:* Los del Rayo
:* Los Miserables
:* Los Morochos
:* M.C.D.
:* Mallacan
:* Manolo Kabezabolo
:* Marea
:* Ni Por Favor Ni Ostias
:* Numidia
:* Ost
:* Parabellum

:* Periemans +
:* Piperrak
:* Skabeche Riber Band
:* Skalariak
:* Skunk
:* Stupenda Jones
:* Su ta Gar
:* Sök
:* The Flying Rebollos
:* Tijuana in Blue
:* Tocamas
:* Trikitixa Kontrairo
:* Txapelpunk
:* Urtz
:* Zea Mays
:* Zirrosis

## Album batzuk 
Hauek dira GOR diskoetxeak argitaratutako album batzuk:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gor diskoetxearen webgunea
* Gor Disken Youtubeko kanala.
* :Gor Disken itxierarekin batera Kepa Arbizuk plazaratutako erreportaia, naiz.eus agerkari digitalean.
Ohm

**Ohm**a NUSaren unitatea da erresistentzia elektrikorako. Eratorria da. Haren ikurra omega hizki greko larria da (\Omega \,).

Izena Georg Simon Ohm alemaniar fiskariaren omenezkoa da. Zientzialari horrek Ohmen legea proposatu zuen.

## Definizioa 
Ohm bat eroale batek sortutako erresistentzia da, eroale horretan zehar doan intentsitatea ampere batekoa denean eta muturren arteko potentzial diferentzia volt batekoa denean.

::\Omega =\frac {V} {A}
:\Omega \, : **ohm**
:V \, : volt
:A \, : ampere

NUSeko unitate eratorriekin ere defini daiteke, hainbat modutan, hala nola:
::\Omega=\frac{W}{A^2}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zurrunbilo kaotikoa

**Zurrunbilo kaotikoa** Ekon rock musika talde gipuzkoarraren 1. diskoa da, 1998an argitaratutakoa.

## Kantu zerrenda 
# Uso txuriaren indarkeria
# Gizakia baino gizakiago
# Deskontrolatuak
# Arbasoen legea
# Malkoak lehortuz
# Mila koloredun gerra
# Irrintziaren oihua
# Herejea
# Sexu bikoiztasuna
# Izarrak tatuaturik
# Segi zirikatzen

## Ikus, gainera 
* Ekon

## Kanpo estekak
Etnia 2000

**Etnia 2000** Ekon rock musika talde gipuzkoarraren 2. diskoa da, 2000an argitaratutakoa. Mil A Gritos Records disketxeak argitaratu zuen.

## Kantu zerrenda 
# Gazte gaizto
# Kronika
# Mendekuaren hutsunea
# Eraiki
# Psiko
# Ekosabotaia
# Mezua zuretzat
# (H) ura
# Ezin ihesi

## Ikus, gainera 
* Ekon

## Kanpo estekak 
*  Diskari buruzko informazioa musikazblai.com webgunean.
Farad

**Farada** (sinboloa: **F**) Nazioarteko Unitate Sistemako unitate eratorri bat da, kapazitantzia neurtzen duena; hau da, objektu batek karga elektrikoa gordetzeko duen ahalmena. Michael Faraday ingeles fisikariaren omenez izendatua da.

Kapazitantziaren alderantzizko magnitudea elastantzia da. Nazioarteko sisteman alderantzizko farad (F-1) unitatetan adierazten da. Antzina, zenbaitek Arthur Edwin Kennelly estatubatuar ingeniariak 1920ko hamarkadan sortu zuen daraf unitate ez-estandarra erabili zuten.

## Definizioa 
Farad bat kondentsadore baten kapazitantzia da, kondentsadorea Volt bateko potentzial elektrikoan Coulomb batez kargatzen denean.

::F =\frac{C}{V}
:F \, : Farad
:C \, : Coulomb
:V \, : Volt

Aplikazio gehienetarako, farada oso kapazitantzia-unitate handia da. Hori dela eta, ohikoa da Nazioarteko Unitate Sistemak azpimultiploak sortzeko aurrizkiekin aurkitzea. Esate baterako:

*1&nbsp;mF (milifarad, farad baten milarena (10−3)) = 0.001&nbsp;F = &nbsp;μF = &nbsp;pF
*1&nbsp;μF (mikrofarad, farad baten milioirena  (10−6)) = 0.000&nbsp;001&nbsp;F = &nbsp;nF = &nbsp;pF
*1&nbsp;nF (nanofarad, farad baten miliarrena (10
−9)) = 0.000&nbsp;000&nbsp;001&nbsp;F = 0.001&nbsp;μF = &nbsp;pF
*1&nbsp;pF (pikofarad, farad baten bilioirena (10−12)) = 0.000&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;001&nbsp;F = 0.001&nbsp;nF

### Berdintzak 
Farada Nazioarteko Unitate Sistemako funtsezko zazpi unitateetatik lau oinarri dituen unitate eratorria da: kilogramoa (kg), metroa (m), segundoa (s), eta amperea (A).

Nazioarteko Unitate Sistemako unitateen konbinazio bidez adierazita, farada honako hau da:
\text{F}
= \dfrac{\text{s}^4 {\cdot} \text{A}^2}{\text{m}^{2} {\cdot} \text{kg}}
= \dfrac{\text{s}^2 {\cdot} \text{C}^2}{\text{m}^{2} {\cdot} \text{kg}}
= \dfrac{\text{C}}{\text{V}}
= \dfrac{\text{A} {\cdot} \text{s}}{\text{V}}
= \dfrac{\text{W} {\cdot} \text{s}} {{\text{V}^2} }
= \dfrac{\text{J}}{{\text{V}^2} }
= \dfrac{\text{N} {\cdot} \text{m}} {{\text{V}^2} }
= \dfrac{\text{C}^2}{\text{J}}
= \dfrac{\text{C}^2}{\text{N} {\cdot} \text{m}}
= \dfrac{\text{s}}{\Omega}
= \dfrac{1}{\Omega {\cdot} \text{Hz}}
= \dfrac{\text{S}}{\text{Hz}}
= \dfrac{\text{s}^{2}}{\text{H}},

non , , , , , , , , Hz = hertz, , , .

## Historia 
"Farad" terminoa Josiah Latimer Clark eta Charles Tilston Bright ingeniari elektrikoek proposatu zuten 1861ean, Michael Faradayren omenez, karga-kantitatearen unitate gisa, eta 1873rako, farada kapazitantzia-unitate gisa erabiltzen zen. 1881ean Parisen egin zen Elektrikarien Nazioarteko Kongresuan farad izena hartu zen kapazitantzia elektrikoaren unitate gisa.

## Ikus, gainera 
* Michael Faraday

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salatzen dut

**Salatzen dut** Ekon rock musika talde gipuzkoarraren 3. diskoa da, 2002an argitaratutakoa.

## Kantu zerrenda 
# No-do
# Hipokrisiaren maskarada
# Jabearen ahotsa
# Arimaren alde iluna
# Inperialismoak darrai
# Sustraia
# BiruS.A.
# Aukera bidea
# Ezarpenaren alaba
# Zuentzat
# Eguzkia ezkutatzen denean

## Ikus, gainera 
* Ekon

## Kanpo estekak
Tomb Raider (1996ko bideo-jokoa)

**Tomb Raider** Core Design enpresak garatu eta Eidos Interactivek argitaratutako bideo-joko bat da. 1996an merkaturatu zuten PC, PlayStation eta Sega Saturnerako. Bertan Lara Croft britainiar arkeologoaren abenturak jarraitzen dira, antzinako altxorren bila Indiana Jones bailitzan. Joko hau onenen artean dagoela esan daiteke, jende asko erakartzea lortu baitzuen. Ondoren, gainera, jokoari jarraipena eman zioten beste bertsio ugari ere azaldu ziren.
MediaWiki

**MediaWiki** GNU GPL lizentziapeko wikientzako softwarea da, Apache zerbitzari baten PHP eta MySQLrekin erabil daitekeena. Bereziki Wikipedia martxan jartzeko sortu zen softwarea, baina 2005etik aurrera nabarmen igo da bere erabilera, batez ere softwarea eta gai konkretuak dokumentatzeko. MediaWikik 1.500 baino programazio-luzapen gehiago ditu.

MediaWiki eta haren luzapenen itzulpenak Translatewiki.net web gunean egiten dira.

2005etik aurrera, halaber, luzapen semantikoa inplementatu diote, MediaWiki Semantikoa izenekoa, wikiaren edukia sailkatzen, bilatzen eta etiketatzen laguntzen duena.

## Erabilpena Euskal Herrian 
MediaWiki software erabiltzen dute euskal komunitateko wiki batzuek, esate baterako Librezale wikiak, Moodle komunitateak edo Komikipediak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  MediaWikiren web gune ofiziala
*  MediaWiki Semantikoaren web gune ofiziala
* Translatewiki.net web gunea
Yarda

**Yarda** luzera unitate bat da, Erresuma Batuan eta Estatu Batuetan oinarrizkoa den sistema anglosaxoian. 1959az geroztik nazioarteko hitzarmen baten bidez estandarizatu da, zehazki 0,9144 metro gisa.

Balioa: yarda 1 = 3 oin = 36 " = 0,9144 metro.

## Nazioarteko Unitate Sistemak 
Yardaren ikurra **yd** da (punturik gabea).

Pisu eta Neurrien Nazioarteko Batzordeak ez du arrazoirik ikusten yarda erabiltzen jarraitzeko lan zientifiko eta tekniko modernoetan.

## Kiroletan 
Yarda unitate estandar gisa erabiltzen da futbolean, futbol amerikarrean, futbol kanadarrean eta kriketean.

## Ikus, gainera 
* Hazbete
* Milia
* Itsas milia
* Oin (unitatea)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak