Noémie Pérugia

**Noémie Pérugia** (Niza, Frantzia, 1903ko azaroaren 7a - Franeker,  Herbehereak, 1992ko martxoaren 25a) frantziar sopranoa izan zen.

## Bizitza 
### Haurtzaroa 
Noémie Pérugia 1903ko azaroaren 7an jaio zen Niza-n, Frantzian. Txiki-txikitatik erakutsi zuen musikarako berezko gaitasuna, eta, horren ondorioz, ahots-interpretazioan prestakuntza formala lortu zuen. Bere dedikazioa eta forma artistikoarekiko pasioa berehala banandu ziren, eta bere ahots sopranoagatik aintzatespena lortzen hasi zen, bere argitasuna eta irismena ezaugarri zituena.

## Ibilbidea 
Perugia Sopranoak 1936an hasi zuen bere ibilbidea Parisen, konposizio modernoen eta melodien interpretazioan espezializatuz (Fauré eta Honnegger, besteak beste). Baina laster pedagogo handi bezala agertu zen, bere fonologia metodo propioa sortuz.

Jatorri italiarrekoa, Pérugiak 1936an egin zuen debuta Giuseppe Verdi-ren *Requiem*-ean, eta 1938an, *Concours international Gabriel Fauré* [Gabriel Fauré Nazioarteko Lehiaketa] irabazi zuen, eta Gabriel Fauréren doinuen interprete gogokoena bihurtu zen munduan zehar: Paris, Amriketako Estatu Batuak, Herbehereak. 1941ean *Le jardin clos* [Lorategi itxia] kantu zikloa grabatu zuen, Charles van Lerberghe-ren poema batean oinarrituta: Ziklo iheskor horren ikuspegi deigarria ematen duen emanaldi bakarra - Alan Blyth.

1930eko hamarkadaren amaieran, Nadia Boulanger frantziar konpositore, zuzendari eta irakaslearekin egon zen, eta berak zuzendu zuen, askotan Hugues Cuénod tenore zuela:

* 1939ko apirilaren 26an, Harvard Unibertsitateko Sanders Theatre-ko soprano bakarlaria izan zen.
* 1939ko apirilaren 16an, Dumbarton Oaks-eko soprano bakarlaria izan zen.

1941eko irailean, Paris-en, Arthur Honegger-ek *Saluste du Bartas* zikloa eskaini zion Pérugiari, 1942ko martxoaren 21ean, zikloa sortu zuen Pérugia berak antzeztua, Irène Aïtoff-ek lagunduta, Salle Gaveau-n, Paris-en.

1942ko maiatzaren 1ean, Jacques Leguerney-k Pérugia-ri eskaini zion abesti bat, 1943ko azaroaren 13an interpretatua, Pérugia berak Irène Aïtoff-ekin batera, Salle Gaveau-n, Parisen.

Lehen Mundu Gerraren ondoren, musikaren irakaskuntzan eta sustapenean aritu zen: Paris-ko École Normale de Musiquen, Académie Long-Thibaud-en eta Parisko Schola Cantorumen irakatsi zuen. Ohiko irakaslea izan zen mundu osoko kontserbatorio askotan, Kanpo Arazoetako Ministerioarentzat lan eginez: Londres, Amsterdam, Erroma, Buenos Aires, eta beste hainbat. ''Concours international d'interpretétation et d'accompagnement* (Interpretazio eta Akonpainamendurako Nazioarteko Lehiaketa) sortu zuen Parisen eta Herbehereetan, eta *Académie de Chant et d'Art Lyrique* (Ahots eta Arte Lirikoen Eskola), bere izena daramatenak biak. Amsterdamen, *Concours Gabriel Fauré* (Gabriel Fauré Lehiaketa) sortu zuen.

1948an, Henriëtte Bosmans (1895-1952) piano-jotzaile eta konpositorearen laguntza izan zuen, eta harekin bikotea osatu zuen. Bosmans-ek bere hamaika doinu eskaini dizkio Pérugiari, Paul Faureren testuei buruz. Bosmans Benjamin Britten eta Peter Pears-en lagun ona zen, eta "Jetty" deitzen zioten; 1942ko martxoan, Pears-ek Britteni idatzi zion:Pozaz txoratzen dago orain, Noemie Perugiarentzat idatzi zituen abesti batzuek, arrakasta handia izan baitzuten duela hamar egun, ageri da. -Peter Pears 1951n Maurice Thiriet konpositoreak Pérugia-ri *Fleurs* (Loreak) eskaini zizkion, Blanche Pierre-Biezen testuen arabera musikan jarri zituen 6 poema. Noémie Pérugiak 1951ko maiatzaren 24an abestu zituen lehen aldiz, pianoan Jean-Yves Daniel-Lesur lagun zuela.

1953ko azaroaren 28an Charles Koechlin-en bi abesti kantatu zituen lehen aldiz Frantziako Irrati batean, Opera 68tik: *Deux mélodies [Melodia bi]* Soprano-rentzat, *Hymne à Vénus''  [Himno Venus-i] (Villiers de l'Isle-Adam) eta *Dissolution* (Paul Claudel, *La connaissance de* ''l'est*  [Ekialdeko ezagupena]-koa).

Bere ibilbidean zehar, Pérugiak opera-ekoizpen eta kontzertu ugaritan jo zuen, bere interpretazio espresiboekin ikusleak liluratuz. Bere kantuaren bidez emozio konplexuak transmititzeko zuen gaitasunagatik ezaguna zen, Frantziako opera-zirkuituan antzezle preziatua bihurtuz. Bere errepertorioan musikagile ospetsuenetako batzuen lanak zeuden, eta bere interpretazioak sarritan goraipatuak izan ziren bere zehaztasun tekniko eta sakontasun artistikoagatik.

### Heriotza 
Noémie Pérugia 1992ko martxoaren 25ean hil zen Franekerren (Herbehereak).Harlingen-go ospitale batean (Herbehereak), 88 urte zituela.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Noémie Perugia sings Duparc, Bosmans, and Ravel mélodies!'' (1951) [Perugia-k Duparc, Bosman eta Ravel-en melodiak abesten ditu] Mezzosoprano frantziarrak hainbat mélodie interpretatuko ditu Henriëtte Bosmans konpositore/pianistak lagunduta. 1951ko irrati emankizun batetik. 1903ko azaroaren 7an jaio zeneko urteurrenaren ospakizunean partekatua. (Youtubeko bideoa
* Noemie Perugia-ren playlista -Kadogay-rena- 18 bideo