Rosa Elena Simeón Negrín

**Rosa Elena Simeón Negrín** (Bejucal, Kuba,1943ko ekainaren 17a - 2004ko urriaren 22a) Kubako zientzialari, politikari eta ingurumen-aditu garrantzitsua izan zen. Bere bizitza ikerketari eskaini zion, eta horretan nabarmendu zen hil arte. Hainbat urtez, Kubako Zientzien Akademiako lehendakaria izan zen, eta Zientzia, Teknologia eta Ingurumeneko ministro (CITMA) kargua betetzen zuen lehen emakumea. Nazioko eta nazioarteko erakundeetako kide aktiboa izan da, eta Ikerketa Zientifikoen Zentro Nazionalean (CNIC) eta Nekazaritza eta Abeltzaintzako Osasun Zentro Nazionalean (CENSA) kargu garrantzitsuak izan zituen. 

## Biografia 
1943ko ekainaren 17an jaio zen Bejucalen, gaur egungo Artemisako probintzian. Juana Negrínen alaba, bere herrian farmazia propioa zuen farmazialaria. Txikitatik izan zuen hezkuntza ona, eta ikasle aparta izan zen. Bere etxea tabako lantegia zen, amaren aldeko aitonaren jabetzakoa, non bere aitak ere lan egiten zuen.

1959ko Kubako Iraultzaren garaipenaren ondoren, oraindik nerabe bat izanik, alfabetatze nazionaleko kanpainan parte hartu zuen, bere jaioterriko Los Pinos Nuevos lantegiko langileei irakurtzen irakatsiz.

1985etik aurrera, Kubako Zientzien Akademiako eta Ingurumeneko eta Baliabide Naturaletako Batzorde Nazionaleko (COMARNA) presidente izendatu zuten. 1995ean Zientzia eta Teknologiarako Nazio Batuen Aholku Batzordeko kide izendatu zuten, eta 1998an Kubako Zientzien Akademiako ohorezko kide.

Bere izena ezaguna egin zen ingurune akademikoan Ikerketa Zientifikoen Zentro Nazionaleko (CNIC) Birologia Departamentuko buru gisa, Irlan mikrobiologian eta lotutako beste gai batzuetan aritzen zen erakunde bakarra.

Haren ikerketek agerian utzi zuten herrialdean bi andui birus zeudela, hildako hegazti migratzaileetan isolatuta. Horietako batek patogenizitate txikia zuen, eta areagotu egiten zen, animalia sentikorren barruan paseak ematen zituen neurrian. Bigarrena, birulentzia handikoa, aldaketa baten emaitza izan zen. Birus-xurgapenari eta birusen hedapenari buruzko ikerketa sakona egin zuen.

Bere lan akademiko aktiboari esker, CNICeko Mikrobiologia Zuzendari bihurtu zen.

1970 eta 1980 artean, Afrikako txerri-sukarrari buruzko azterketez gain, Simeon Negrínek ikerketak egin zituen erakunde ospetsuetan, hala nola Alforteko Albaitaritza Eskolan eta Avignongo Birologia Estazio Esperimentalean (Frantzia). Pasteur Institutuarekin ere lan egin zuen, eta beste proiektu batzuk garatu zituen Kanadan, Jamaikan eta Perun.

1989an, lehen aldiz, Latinoamerikako eta Karibeko Ingurumen Ministroen Foroan parte hartu zuen. Foro horren seigarren bilera Brasilian egin zen urte horretan. Orduz geroztik, ondorengo eskualde-foroetan eginkizun protagonikoa izan zuen, eta nazioartean beti onartu izan da haren presentzia.

Rioko goi-bilerarako Kubaren prestaketa-lanak zuzendu zituen, Kubako ordezkaritzaren buru zela. "Globalki pentsatu eta tokian jardun" kontzeptuaren ikuspegi argia izan zuen beti, eta ikuspegi horrek berak bultzatu zuen negoziazio-bileretara joatera. Bilera horietan, bere herrialdearen barruan jarduteko eta, aldi berean, nazioarteko foro bakoitzean autoritatez hitz egiteko premiari erantzun ahal izan zion.

1994an, Uharteetako Estatu Txikien Aliantzaren Gailurrean (AOSIS) parte hartu zuen. Ordurako, nazioarteko bitartekari burutua zen, eta foro horri Rioko Gailurrean parte hartzean lortutako esperientzia ematen jakin zuen, garapen bidean zegoen uharte-estatu baten ikuspegitik nazio mailan egindako lan baliotsuak aberastuta.

Latinoamerikako eta Karibeko Ingurumen Ministroen Foroaren bederatzigarren bilera 1995. urtean egin zen Kuban, Rosa Elena doktorearen lehendakaritzapean, foro horietan aldaketa nabarmena eragin zuen ekitaldi batean, Nazio Batuen Ingurumen Programaren (PNUMA) barruan eskualdeko ingurumen-arazoetarantz ikuspegi pragmatikoago baterantz bira garrantzitsua eginez.

Rosa Elena Kyoton izan zen 1997an, hiri horren izena daraman protokoloaren eztabaidan parte hartzeko. Protokolo hori Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen Esparru Hitzarmena ezartzeko egin zen. 2000. urtean PNUMAko Administrazio Kontseiluko kide hautatu zuten, eta bere jakituria eta esperientzia erakutsi zituen kargu horretan. 2001. urtean, Nairobin egindako bileran, Nazio Batuen Ingurumen Programaren barruan, Kontseiluak Rosa Elena Simeón Negrín andrea aukeratu zuen presidenteorde, Indonesiako eta Poloniako ordezkariekin batera, eta erredakzio-taldeko buru izan zen.

2002. urtean, Hegoafrikako Garapen Iraunkorrari buruzko Munduko Gailurrean parte hartu zuen, eta bere presentziarekin eta adierazpen egokiekin funtsezko zeregina bete zuen Johannesburgoko Inplementazio Planaren ekarpen garrantzitsuenen arrakasta ziurtatzeko.

2003. urtean, Nazio Batuen Desertifikazioaren eta Lehortearen aurkako Borrokarako Konbentzioaren Aldeen Konferentziaren seigarren bileran, Habanan, hartutako negoziazioetan eta akordioetan berebiziko garrantzia izan zuen.

Bere zuzendaritzapean sortua, Kubako ingurumen-sistema funtsezko balioetan oinarritu zen, eta diseinu- eta garapen-prozesu zehatz baten emaitza izan zen, besteak beste:

• Argi eta garbi egindako politikak eta estrategiak, etengabeko hobekuntzarekin, beharrezko jarraipen-neurriekin;

• Ingurumen-kudeaketa ingurumen-politika ezartzeko eta horri dagozkion neurri espezifikoak aplikatzeko gaitasuntzat hartzea, baliabide naturalez arduratzen diren eta ingurumenaren erabilera arrazionalean eragina duten erakunde eta agentzia guztiekin koordinatuta jarduteko kontzeptuarekin;

• Erregulazio- eta kontrol-sistema bat izatea, bai estatuan, bai tokian-tokian, eta ingurumen-legeria ezartzeko gaitasun aitortua eta gero eta handiagoa izatea; 

• Eremu berrietara etengabe hedatzen ari den zerbitzu eta ikerketen sorta bat aurkeztea, nazioarteko ikerketa-erakunde ezagunekin eta ingurumen-prestakuntza eta -azterketako zentro berriekin elkarlanean arituz. Zentro horiek, orain, herrialdeko ia eremu guztietan funtzionatzen dute.

Bere gidaritzapean, ingurumenari buruzko lege marko berri batean, Ingurumen Agentzia baten egituraketan, ingurumen-araudietan, atzerriko inbertsiorako legedian ingurumen-dimentsioa txertatzean eta ingurunea babestuko zuten lizentziak eta baldintzak ezartzean lan egin zen.

Citmaren eginkizun katalizatzaile eta integratzailearen alde egin zuen, Kubako lehen Ingurumen Estrategia prestatzen aritu zen, herrialdeko ingurumen-arazo nagusiak eta horiek lehengoratzeko politika-ekintzak identifikatzera bideratuta, eta Arro Hidrografikoen Batzorde Nazionala sortzen lagundu zuen.

## Aintzatespenak 
* Kubako Errepublikako *Lanaren Heroi Nazionala*. 
* Nazio Batuek hil ostean Kubako zientzialari eta ministro ohiari *2006ko Lurraren Txapeldunak saria* eman zioten.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak