Naomi Campbell

thumb|300x300px|Britainiar nabarmenak, jatorri beltz afrikarrekoak, 2011
**Naomi Elaine Campbell** (Londres, Erresuma Batua, 1970eko maiatzaren 22a) britainiar aktore, enpresaburu eta top-model ohia da. Bere belaunaldiaren modelorik ospetsuenetariko bat izan zen, 1980ko hamarkadaren amaieraz geroztik ibiltokian nahiz inprimatutako publizitatean. Noizean behin aktore eta abeslari lanetan aritu da. 15 urterekin aurkitu zuten, eta kritikak bere belaunaldiko sei supermodeloetako bat zela esan zuen.

## Ibilbidea 
Bere lehen agerpen publikoa Bob Marleyren *Is This Love* bideoan izan zen. 1989ko abuztuan agertu zen *Vogue* Pariseko portadan, eta Yves Saint Laurent bere lagun eta aholkulariak argitalpenetik publizitate guztia kentzeko mehatxua egin zuen, Campbell edo beste edozein modelo beltz jartzeari uko egin ondoren. *Vogue Parisez* gain, Campbell bigarren modelo beltza izan zen, Vogueren edizio britainiarraren azalean agertu zen Donyale Lunaren ondoren. Veronica Webb modelo beltzaren ordez, *Vogue Japonian*, *Time* aldizkarian eta, gero, *Vogue Txina* aldizkariarekin lan egiteari uko egin zion, antza. Campbell Victoria Secret's-en ere agertu zen, "Aingeruetako" bat bezala desfilatzen.

Elle Macpherson eta Claudia Schiffer-ekin batera, Fashion Cafe ireki zuen New Yorken. *Playboy* aldizkarirako ere posatu zuen, baita Madonna abeslariarekin *Sex* libururako egindako erotismo lesbiko argazki batzuetan ere.*

Abeslari arrakastatsua da; *Baby Woman* albumak milioi bat kopia baino gehiagoko salmentak izan zituen (gehienak Japonian), eta Vanilla Ice-ren «*Cool as Ice*» lan sinplean parte hartu zuen. Lehenago, George Michaelen ''Freedom '91* musika-bideoan agertu zen, baina beste modelo batzuekin *playback* eginez baino ez. Beste bideo batzuetan ere agertu da, Michael Jackson eta Jay-Z bezalako artistentzat lan eginda. 2004. urtearen amaieran, Usher abeslariarekin harreman estua izan zuen, nahiz eta 2005ean harremana bukatu zuela zirudien. 1992an, *People* aldizkariak *Munduko 50* Pertsonarik Ederrenetako bat izendatu zuen. Campbellek ere lankidetzan idatzi zuen *Swan* eleberria. Ondoren, argazki-liburu bat argitaratu zuen, *Naomi* izenekoa; oso urrun du jatorri txinatarra.

2008an, Naomi-k moda-industriaren aurkako erasoa leporatu zuen arrazista izateagatik German *Glamour-* aldizkarirako elkarrizketa batean, "Badakizu, AEBko presidentea beltza izan daiteke, baina emakume beltza naizen aldetik, salbuespena naiz oraindik negozio honetan. "Beti lan gehiago egin behar izaten dut berdin tratatzeko, [...] Iraganean, modelo beltzentzat aukera gehiago zeuden, baina emakume ilehorien joera muturrekoa bihurtu da berriro. Aldizkarietan, pasareletan, nonahi modelo ilehoriak eta begi urdinak ikusten ditut."

Naomi industriaren historiako eredurik garrantzitsuenetako bat da, eta mundu osoan ezagunena den modelo beltza izatera iritsi da, 90eko hamarkadako eta 80ko hamarkadaren amaierako ikono osoa. Hainbat argitalpenetan agertu da, Versace eta YSLren lehen musetako bat izan zen, beste diseinatzaile garrantzitsu batzuen artean, industriaren modelo moldakorrenetako bat izan da, eta hainbat lan-mota egin ditzake, ez soilik modakoak eta goi-joskintzakoak, baita argazki erotikoak, egutegikoak eta abar ere.

42 urte zituela, Milanen egin zuen azken desfilean parte hartu zuen. Era berean, Cavalliren publizitate-kanpainarako irudi batzuetan ere agertu zen. Irudi horietan, lehergaiez eta kolore deigarriz betetako animaliak zituen estanpatuak, eta beste batzuetan, berriz, 20ko urre-koloreko *flapper* estiloko modeloak. Steven Meisel argazkilariak erretratatu zuen Naomi, eta New Yorkeko 59 Digital Studioak aukeratu ditu saiorako agertoki gisa. 2019an, Fashion Icon Award saria jaso zuen Londresko Royal Albert Hall-en.

### *The Daily* Mirror-en kasua (pribatutasuna) 
2002ko otsailean, *Daily Mirror* egunkarian argazki batzuk argitaratu ziren, Naomi Campbell Londresko narkotiko anonimoen bilera batetik ateratzen erakusten zutenak. 2002ko martxoan, Campbellek egunkariaren aurkako demanda jarri zuen, konfidentzialtasun-bortxaketa aipatuz, droga-mendekotasunagatiko tratamendua jasotzen ari zela. Mirror-ek adierazi zuen argazkiak interes publikokoak zirela; izan ere, ordura arte, Campbell ez zen ezagutzen, drogazalea zenik. Gorteak Campbellen alde egin zuen, eta *Mirror-i* agindu zitzaion kalteak ordaintzeko £3500 (nahiz eta uste den legezko kostuak 500.000 inguru izan zirela). 2002ko urrian, Mirror-ek gorterako apelazioa irabazi zuen, argazkiak interes publikokoak zirela argudiatuz. Campbell-i Mirror-en legezko kostuak ordaintzeko agindu zitzaion, gutxi gorabehera 350.000. Hala ere, 2004ko maiatzean, apelazioa berriro jarri zuen Ganbera horrek. Bozketa horrek Gortearen jatorrizko erabakia berrezarri zuen, eta berriz eman zitzaizkion 3500 £350.000 legezko kostuak. Egunkariaren legezko kostua £1.000.000 baino handiagoa dela uste da. Halaber, uste da, kasu hau inflexio-puntu bat izan zela, jende ospetsuak pribatutasuna izan behar zuela kontuan hartzeko.

## Bizitza pertsonala 
2021eko maiatzean alabaren jaiotza iragarri zuen. 2023ko ekainean, bere bigarren semea jaio zela iragarri zuen.

## Lurrinak 
1999. urteaz geroztik, Naomik emakumeentzako lurrinen merkatura hamasei lurrin kaleratu ditu lurrin eponimo etxera, Procter & Gamble enpresarekin batera.

### Lurrin-zerrenda, merkaturatze-urtea eta perfumistak 
## Gai juridikoak 
### 2000 
2000. urtean, Campbellek errudun deklaratu zen Torontoko auzitegi batean 1998an Georgina Galanisi, bere laguntzaile izan zenari, gertatutako eraso baten errudun. Campbellek, ustez, Georgina Galanisi eraso egin zion, hoteleko gela batean telefono bat zuela, eta Peugeot batetik botako zuela mehatxatu zuen. Akusazioarekin egindako akordio baten arabera, salaketa kendu egin zuten, hark damua adierazten bazuen, Campbellek  errebelatu gabeko kopuru bat ordaindu zion Galanisi, eta haserrea kudeatzen ikasteko klaseetara joatea adostu zuen.

### 2004 
2004ko martxoan, Apelazio Auzitegiaren epai bat baliogabetu zuen Lorden Ganberak, eta Campbelli esleitu zion kalte batzuk egin zizkiotelako (£3500). *Daily Mirror*-ek pribatutasun-eskubideak urratu zituela zioen aurreko epai baten defentsa egin zuen, haren argazkiak argitaratu eta Narkotiko Anonimoen klinika batetik alde egiten zegoela.

### 2005 
2005eko martxoan, Campbellek, ustez, orduan laguntzaile zuen Amanda Brack-i zaplastada eman zion, eta buruan jo zuen BlackBerry telefono batekin. Campbell-en bozeramaile zen Rob Shuter-ek ukatu egin zuen gorabehera gertatu zenik. 2006ko uztailean, Brackek legezko ekintzak hasi zituen Campbellen aurka, argudiatuz Campbellek hiru aldiz abusatu zuela ahoz eta fisikoki. Brack-ek Campbell-i leporatu zion erasoa eta ondoez emozionala eragitea, 2005eko otsailean Campbell-entzat lanean hasi eta hilabetera hasi ziren gertakarietan. Campbellek beste demanda batekin erantzun zuen kopuru ezezagun batengatik. Yvonne Sciòk aktore italiarrak eskatu zuen Campbellek odolez estalita utzi zuela, Erromako hotel batean istilu bat izan ondoren, Campbellen soineko bera erabili zuelako. Sciòk hauxe eskatu zuen: "Emakumeak ukabilkada bat eman zidan aurpegian. Mike Tyson bezalakoa zen."

### 2006 
2006ko martxoaren 30ean, New Yorken, Campbell atxilotu egin zuten, ustez Txileko giltzazainari bitxien inkrustazioez estalitako telefono mugikor batekin eraso egiteagatik. Haren burua odoleztatuta geratu zen, eta jostura-puntu batzuk behar izan zituen. Bigarren mailako erasoa leporatu zioten, delitu larria, gutxienez urtebete eta gehienez zazpi urteko espetxealdi-zigorrekoa. 2006ko irailaren 28an, Campbell ez zen agertu New Yorken ordua jarrita zuen auzitegian, eta epaileak atxilotzeko agindua ematea erabaki zuen, hurrengo astean gortera joateari uko egiten bazion.

2006ko urriaren 25ean, Campbell atxilotu egin zuten Londresen, erasogile susmagarritzat eta aske utzi zuten poliziaren fidantzapean. 2006ko azaroaren 14an, Campbell-en beste giltzazain ohi batek, Gaby Gibsonek, Campbell-en aurkako auzi judizial bati ekin zion, zehaztu gabeko kalteengatik, eta enplegu-emaileari "bat-bateko intolerantea" zela leporatu zion. 2006ko azaroaren 15ean, Campbell New Yorken agertu zen, 2006ko martxoko eraso-karguagatik. Bere abokatu defendatzaileak eta fiskalak epaileari esan zioten haiek oraindik ere "kasuaren fiskaltzarekin balizko akordio bat egiteko prozesuan" zeudela.

### 2007 
2007ko urtarrilaren 16an, Campbellek Ana Scolavino etxeko atezainaren aurka egindako eraso arduragabe baten erruduntzat jo zuten; bost eguneko gizarte-zerbitzua egitera zigortua izatea eta haserrea kudeatzeko ikastaro batean bi egunetara joateko agindua ezarri zioten. Horrez gain, 363 $ (185 £) mediku fakturak ordaintzeko agindua eman zioten Scolavinori, lau puntu behar izan baitzituen gertakariaren ostean. CNN-ko erreportaje baten arabera, Campbellek "aitarenganako erresumina iraunkorrari egozten dio txikitan abandonatzeagatik".  2007ko martxoaren 19an, Campbell New Yorkeko Sanitazio Departamentuan zoruak garbitzen hasi zen. 2007ko abuztuaren 20an, Michael Stallman New Yorkeko Auzitegi Goreneko epaileak  erabaki eta agindu bat eman zuen  Campbell-ek Gaby Gibsonen erreferentziak bere historia ezagunetik baztertzeko egindako lege saiakera ukatuz, *" "beren langileekiko tratu txar eta bortitza kronikoa."''  Stallman epaileak arrazoitu zuen "frogatuz gero, Campbell-en jokabideari buruzko txostenek" Campbell-en etxezain ohiak eskatutako zigor-kalteak justifikatzea "zentzugabea edo iraingarria" zela frogatu ahal izango zuela.  Campbell-ek, gero, debekatua izan zuen mundu mailan hegan egitea British Airways konpainiarekin, airelinean barrena. Poliziari eraso egiteagatik hiru kargu leporatu zizkioten, eta horrek sei hilabeteko gehienezko espetxealdi-epaia eta 5000£ arteko isuna, jokabide desordenatuko kargu bat, 2500£ arteko isunarekin zigortzen dena, eta hitz mehatxagarriak, abusuzkoak edo kabinako tripulazioarekiko portaera erabiltzeagatiko kargua, gehienez 1000 £ko zigorrarekin. 2008ko ekainaren 20an, Campbellek bere aurkako bost karguetatik lautan erruduna zela esan zuen, eta Crown Prosecution Service-k, berriz, polizia bati eraso egiteko karguetako bat murriztu zuen. Campbell 200 orduko zerbitzu komunitarioa egitera behartu zuten. Campbellek alegatu zuen British Airways konpainiako langileek "golliwogg (es) supermodelo" deitu ziotela gertakarian.

### 2012 
Urte amaieran eraso egin zioten, lapurtzen saiatzeko eta lotailu bat urratu zitzaion. 

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala