2022ko Arabako Bertsolari Txapelketa

[300px|eskuinera|thumb|[Izarra (Urkabustaiz)|Izarrako finalerdia.]]
**2022ko Arabako Bertsolari Txapelketa** urte honetako apirilaren 1a eta ekainaren 11 bitartean jokatu zen. Arabako Bertsolari Txapelketa honetan, 30 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 10 saio eta finala jokatu ziren. Finala Gasteizko Europa biltzar-jauregian jokatu zen eta Peru Abarrategi Sarrionaindiak txapela eskuratu zuen Manex Agirrere Arriolabengoarekin buruz burukoa jokatuta.

## Parte hartzaileak 
2019ko finalean aritu ziren bertsolaritatik bostek eman zuten izena 2022korako eta hauei 25 bertsolari gehitu zitzaizkien, tartean Arabako Eskolarteko bertsolariak. 

### Bertsolariak (30) 
* 2019ko finalistak:
** Iñaki Viñaspre Simon (2019ko txapelduna)
** Manex Agirre Arriolabengoa
** Oihane Perea Perez de Mendiola
** Peru Abarrategi Sarrionaindia
** Xabi Igoa Eriz

* Gainerakoak:
** Aitor Najera Saez de Vicuña
** Aitor Ugarte Eriz
** Ander Aranburu Amenabarro
** Andere Arriolabengoa Bengoa
** Asier Otamendi Alkorta
** Asier Rubio Hidalgo
** Danel Herrarte Nafarrate
** Ekaitz Samaniego Curiel
** Eukene De los Aires Amundarain
** Felipe Zelaieta Txurruka
** Iñaki Cabeza Conejo
** Irati Anda Villanueva
** Maddi Agirre Epelde
** Manu Bendala Garcia-Donas
** Markel Yoller Lopez de Arroyabe
** Oier Arbina Vadillo
** Orlando Arreitunandia Arinas
** Paula Amilburu Izargarai
** Rikardo Gonzalez de Durana Alzola
** Unai Anda Delika
** Unai Bengoetxea Mujika
** Unai Gomez Garde
** Unai Mendibil Etxeberria
** Xabier Antia Zuaznabar
** Xabi Lasa Arrizabalaga

### Gai egile eta emaileak (11) 
* Aintzane Irazusta Arzallus (Finalean gai emaile lanetan ibilia)
* Arantxa Sobrino Lasa (Finalean gai emaile lanetan ibilia)
* Eli Plazaola Zubizarreta
* Etxaun Otaño Zubizarreta
* Kristina Arteaga Baños
* Lierni Altuna Ugarte
* Nieves Del Alamo Gil
* Oier Azkarraga Grajales
* Oier Suarez Hernando
* Olatz Santocildes Martinez
* Uxue Diaz de Cerio Aizpeolea

### Epaileak (7) 
* Aitor Jimenez Tolosana
* Egoitz Iradier Martinez de Albeniz
* Ekaitz Elorriaga Anduaga
* Fernando Sopelana Alonso
* Manex Garaio Mendizabal
* Mikel Fernandez de Arroiabe Idigoras
* Patxi Aizpurua Garaialde

### Parekidetasuna 
## Final zortzirenetako saioak 
Bost final zortziren jokatu ziren. 30 bertsolaritatik 18 sailkatu ziren finalerdietarako. Horietako bakoitzean 4 lan egin behar izan zituzten, 10 bertso puntuagarrirekin. 

### Lanak 
* Binaka, gaia emanda, hiruna bertso zortziko handian.
* Binaka, gaia emanda, hiruna bertso zortziko txikian.
* Bakarka, hasierako puntua emanda, bina bertso zortziko txikian.
* Bakarka, gaia emanda, bina bertso neurri librean. 

### Amurrio 
Apirilaren 1ean jokatu zen Amurrioko Kultur Etxean.

### Biasteri 
Apirilaren 2an jokatu zen Biasteriko Antonio Mijangos Kultur Aretoan.

### Trebiñu 
Apirilaren 3an jokatu zen Trebiñuko Gizarte Etxean.

### Legutio 
Apirilaren 8an jokatu zen Legutioko Kultur Etxean.

### Langraiz 
Apirilaren 9an jokatu zen Langraizko Zentro Soziokulturalean.

### Sailkapena 
## Final laurdeneko saioak 
Hiru final laurden izan ziren. 18 bertsolaritatik hamabi sailkatu ziren finalerdietarako. Horietako bakoitzean bost lan egin behar izan zituzten, 13 bertso puntuagarrirekin. 

### Lanak 
### Epai irizpideak 
Lanetan puntuazioak emateko zortzi irizpide daude: gaia, hizkera, neurria, errima eta oinak, doinua, testua, baliabide paratestualak eta denbora. Estekan informazio osoa ageri da azalduta, hala ere, adibide moduan hona irizpideetako bat: denbora.

#### Denbora 
**EZAUGARRI OROKORRAK**

8.1. Gaia edo puntua ematen zaionetik bertsotan hasi arte edo saiokideari erantzuten hasteko, bertsolariak hartzen duen denboraz ari gara. Kantari hasi aurreko denbora luzeegiak oso itsusi ematen du. Halere, ariketa bakoitzaren berezitasunak kontuan hartuko dira denbora neurtzeko orduan. Ez dira berdinak bakarkako bertsoaldi baten aurreko denbora, edo puntuari erantzutekoa, edo binaka kantatu aurrekoa.

8.2. Bertsolariek, binakako lanetan, puntuari erantzuten eta banaka gai bat emanda ari diren jardunentzako denborari muga batzuk jartzea ebatzi da. Bat-batekotasuna da bertsolaritzaren ezaugarrietako bat, eta horri garrantzia ematea da helburua. Denbora erreferentzia hauek hartuko dira kontuan:

**BINAKAKO lanak**: Binaka ari direla, gehienez 30 segundo igaro baino lehen bota beharko da lehen bertsoa. Erantzuteko, ordea, 10 segundo utziko zaizkie bertsolariei, nahasmenik edo denbora gehiago luzatzeko arrazoirik ez badago (paperak nahastea, ezbeharren bat...).

**PUNTUARI erantzutea:** Erantzunak puntuaren jarraipena izan behar du. Ezin da etenik egon. Puntua jarri eta 5 segundorako hasi behar da puntuari erantzuten. Hasteko bizkortasuna saritu egingo da.

**BANAKA:** Lehen bertsoak denbora dexente eska lezake, baina muga bi minututan jarriko da. Hurrengo bertsoetan, 30 segundotik beherako tarteak hartu ahal izango ditu bertsolariak. Oro har, 3 bertsoak osotasunean egiteko erabilitako denbora hartuko da kontuan.

8.3. Denboraren auzia ez da mugatzen bertsotan hasi aurreko tartera soilik; kantatzeko orduan ere badu eragina, erritmoan hain zuzen. Sortzen duen efektua neurtu behar da: batentzat erritmo eten eta traketsa dena, bestearentzat erritmo modulatu modernoa izango da. Mezuari nola eragiten dion neurtu behar da, hala ere.

**ONTZAT HARTUKO EZ DIRENAK**

8.4. **BINAKAKO lanetan**, ez da ontzat hartuko 30 segundotik gora hartzea lehen bertsoa botatzeko, eta 10 segundotik gora hartzea erantzuteko.

8.5. **PUNTUARI erantzutean**, ez da ontzat hartuko bost segundo igaro ondoren hastea kantuan.
8.6. **BANAKA** hiru bertso kantatu behar direnean, ez da ontzat hartuko bi minututik gora pasatu ondoren hastea, eta hurrengo bertsoak kantatzen hasteko 30 segundotik gora hartzea.
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arabako Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak 
* Bertsozale.eus, Arabako txapelketa.