Concepción Tristán López

Concepción Tristán López “Concha”, Cadizen jaiotako emakumea zen, eta lanbidez erizaina.  Concha FRAP eta PCE (m-l)ko militantea zen. 1973. urtean bere ikasketak amaitzeko Madrilera joan zen bizitzera, eta bertan, bere militantzia politikoa burutu zuen aipaturiko antolakundean. Bere militantzi politikoari dagokionez, zenbait eginkizun eta ardura politiko izan zituen, Madrileko iparraldeko arduraduna izan zen, organizatiboki, propagandistikoki eta agitazioari dagokienez, besteak beste.

FRAP antolakudea PCEk (marxista-leninista) bultzatu zuen, PCE (m-l) alderdia 1964an PCE alderdiarekiko zatiketa gisa sortu zena, hain zuzen. Izan ere, PCE alderdia erreformistatzat hartu zuten hainbatek. 1971. urtean, PCE (m-l)-ren zuzendaritza FRAPen Koordinazio Batzordea sortu zuen,
hainbat erakunde bildu zituen frontea; gazteak, sindikalistak, emakumeak edota sektorialak.
Bi urte ondoren, FRAP antolakundearen behin betiko konstituzioa burutu zen. Horregatik, sarritan, FRAPeko eta PCE (m-l)-ko militantzia gainjarri egiten ziren, Concharen eta FRAPeko beste hainbat militanteren kasuan bezala. 

1973. urtean maiatzaren lehenean egondako liskarren harira, zauritutako manifestariak sendatzen zituen osasun-taldeko kidea izan zen Concha, beste hainbat militanterekin batera. 1973ko maiatzaren 1eko liskarretan, ordea, ez zuten Concha atxilotu, baina FRAP eta bestelako antolakundeen aurkako errepresioa eta jazarpen poliziala handitu egin ziren frankismoaren azken bi urte horietan. 

Alabaina, 1975. urteko abuztuaren amaieran Espainiako poliziak atxilotu zuen, Francoren heriotzaren bi hilabete lehenago, hain justu. María Jesús Dascari bezala, José Pose Rodríguez  Guardia Zibileko tenientearen aurkako atentatuan parte hartu izana leporatu zioten, inolako frogarik gabe, elkarrizketa batzuk mantentzeagatik akusatua, 21 urte zituela. Are gehiago, heriotza zigorrera kondenatu zuten, beste bost kiderekin batera. Espetxeratu zutenean, zelda batean sartu zioten beste preso politikoengandik guztiz isolatua eta bakarrik. Bertan bere heriotza zigorraren jakitun izan zen. Gainera, kartzelan zegoela bortizki torturatua izan zen. Hala eta guztiz ere, firme mantendu zen, bere kideen eta bere kontrako akusazio oro ezeztatuz.
1975. urteko irailaren 17an atxilotuak izan ziren FRAPeko kideen epaiketa burutu zen “El Goloso”n (Madril). Momentu horretan atxilotuak ez ziren bere zeldetatik atera, bi aste eskasetan antolatu zuten epaiketa, abokaturik gabe eta hauek auzipetuekin hitz egiteko aukerarik gabe. Gainera, epaiketaren egunean, abokatu defendatzaileak kanporatuak izan ziren. Hilaren 18an, epaiketaren ostean, heriotza zigorrera kondenatu zuten Concha Tristán eta beste hainabt militante: José Luis Sánchez Bravo, Ramón García Sanz, Manuel Cañaveras de Gracia y María Jesús Dasca Penelas.

Hala eta guztiz ere, harrotasunez aldarrikatu zuten militante antifaxistak zirela eta FRAP antolakundeko militanteak zirela, eta euren ideologia politikoan berretsi ziren. 

Beste heriotza zigorrak ez bezala, FRAPeko bost kide hauenak atzera bota ziren. Alde batetik, eta atzera botatako lehenegoa María Jesús Dasca eta Concha Tristanenak izan ziren, kondenatutako emakume bakarrak, haurdun aurkitzen zirelakoan, baina behin betiko kartzela zigorra ezarri zien. Ondoren, irailaren 26an beste hainbat kideren heriotza zigorra atzera bota zen, baina beste hainbat exekutatuak izan ziren. 

1977. urtean, amnistia osoa ezarri zitzaien erregimenean zehar egondako preso politiko guztiei, baita Concepción Tristán Lopezi ere. Veraz, bi urte espetxean igaro eta gero, erizain izatera buelatu zen bere bizitzara bueltatu nahian. Hortik aurrera, ez dago bere jarduera politikoaren berririk. 2009ko otsailaren 20an hil zen. 

Hala eta guztiz ere, ez da oso izen entzutetsua izan Concepción Tristán Lópezena gaur egun arte. Alabaina, Trantsizioan zehar eta ondoren atera ziren zenbait testu eta artikulutan aipatzen da bere izena eta istorioa. Batik bat, Vindicación Femnisita aldizkarian Lidia Falconek idatzitako testu batean aipatzen da bere izena: “Los olvidados de la amnistía”.