open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
San Joan Bataiatzailearen erretaula (Valladolid)

**San Joan Bataiatzailearen erretaula**, Valladolideko El Salvador elizako San Joan Bataiatzailearen kaperan dagoen erretaula flandestarra da, Anbereskoa jatorriz, eta 16. mendearen hasierakoa. 2001. eta 2009. urteen artean Valladolideko Elizbarrutiko Museoan egon zen, baina elizara itzuli zuten orduan.

## Deskribapena 
1502an Flandriatik ekarritako triptiko bikain bat da. Erdialdea erliebez betea dago, eta hegaletan margoak daude, *Morrison Triptikoaren Maisuari*, Quentin Metsysen jarraitzaileari, egozten zaizkiolarik margolan horiek. Triptikoaren barrualdekoek Erregeen eta Artzainen Adorazioa irudikatzen dute, eta kanpoan, San Gregorioren Meza. 

Triptikoaren erdiko gorputzean, zur polikromatuzkoa, San Joan Bataiatzailearen bizitza dago kontatuta, gotiko berantiarreko mazoneriaz markoztatutako zazpi erliebetan, San Joan Bataiatzailearen eskultura bat inguratzen dutelarik. Erretaularen zati honetako markek Anberesen egin zela adierazten dute. 

Triptikoaren bankua ez da flandriarra, inportazioaren ondoren gehitu zitzaiola uste dute adituek; eta Burgosko lantegien lana ikusi dute bertan, eta bere hegaletako margoetan Pedro Berrugueteren jarraitzaileren baten trazak igarri dituzte. Margo horietan ageri dira, zabaldutako bistan, ezker eta eskuin dohaintza egin zuten familietako andre eta gizonezkoak, eta barrurago, San Jeronimo eta San Agustin. Hegalak itxiz gero beste irudi batzuk daude margoetan: San Markos, San Frantzisko, Santo Domingo eta San Lucas.

## Iruditegia 
erdian|thumb|480x480px|Erretaula bere zabalera osoan. Beheko bankua Espainian egina da, ez anberestarra.
erdian|thumb|480x480px|Erdiko erliebeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gurutze Santuaren erretaula (San Lesmes Abad, Burgos)

**Gurutze Santuaren erretaula**, Burgosko San Lesmes Abad elizan dagoen erretaula flandestarra da, Anbereskoa jatorriz, eta 16. mendearen hasierakoa.

## Historia 
Salamancarren kaperan dago erretaula. García de Salamanca delako jauna merkatari burgostarra zen eta bere enkarguz osatu zen kapera: han dago ehortzia gainera emaztearekin hilobi bikoitzean. 1510. urtean hil zen eta testamentuan bere kaperako erretaularen aurrean bere omenezko mezak esateko agindua utzi zuen; beraz, ordurako han zen inporazioko lan hau.

## Deskribapena 
Irudi nagusia Kristoren erliebe bat da, Gurutze Santua daramala, Zireneok lagundua, eta aurrean Veronika duela belauniko, honen zapian jada Jesusen aurpegiak irudia utzi duelarik. Beste irudi batzuk agertzen direnak dira Joan Ebanjelaria, Maria Magdalena, San Petri, Done Jakue eta Santa Katalina erdiko eszenari laguntzen, eta San Julian Ospitalegilea eta San Migel alborago.

Erretaularen beheko parte edo predelan Kristo Hilaren Erostaren erliebe bat dago, eta lan hau lotzen da oso argiki Averbodeko erretaulako erostarekin, Jacob van Cothemen lan batekin (MAS Museoa, Anberes). 
erdian|thumb|550x550px|Gurutze Santuaren eszena, erretaulari izena ematen diona.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ferrol Hiriko Bandera

**Ferrol Hiriko Bandera** () Ferrolen jokatzen den estropada da. Club de Remo A Cabanak antolatzen du, eta trainerua dagoen araberako Ligako estropada izaten da.

## Aurrekariak 
1961eko abuztuaren 20an bost traineruren arteko estropada bat jokatu zen *Bandera de Ferrol* izenarekin. Moañako traineruak irabazi zuen. Hemen sailkapena:
# E. y D. Moaña
# Parameiras
# E. y D. Tirán
# C.P. Ares
# Marina de Guerra

1990. hamarkadan Ferrolgo Saria izenarekin beste bi estropada jokatu ziren.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
* 2025eko ekitaldiak *I Bandeira de Traiñeiras Autoridade Portuaria de Ferrol San Cibrao* izena izan zuen.

### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Bia Ferreira

**Bia Ferreira** (Carangola, 1993ko apirilaren 19a) brasildar abeslari, abesti-idazle, instrumentu anitzeko jotzaile eta artibista da. Bere musika "MMP - Emakume Beltzen Musika" bezala definitzen du,  eta feminismoa, arrazakeriaren aurkako jarrera eta LGTBfobia bezalako gaiak jorratzen ditu. Dioenez, bere musika "deserosotasuna" eta "mugimendua" sortzeko egina dago. Aldi berean, musika atsegina egiteaz arduratzen da, bere mezuak baztertuak ez izateko.

## Haurtzaroa eta ibilbidearen hasiera 
Familia ebanjeliko tradizionalean jaioa, Biak txikitatik ikasi zuen musika. Ama abeslaria, abesbatza zuzendaria, piano-jotzailea eta kantu irakaslea zuen. Hiru urte zituela, pianoa ikasten hasi zen eta, geroago, Brasilgo Musika Kontserbatorioan sartu zen.

Pianoa izan zen bere oinarri musikala, gitarra jotzen hasi zen arte. Beste 24 musika-tresna ere menderatzen ditu, hala nola baxu elektrikoa, cavaquinhoa, atabaquea, djembea eta bateria.

12 urte ingururekin idatzi zuen Biak bere lehen abestia; letran, Jainkoari eskatu zion ez zedila lesbiana izan, bere heziketa erlijiosoaren ondoriozko ezinegon bat. 

## Ibilbidea 
### Hasierak eta lehen arrakastak (2009-2018) 
Bere musika jarduerak 2009an hasi zituen, 15 urte zituela, Aracaju hirian, Sergipe estatuan, familiak hazi zuen lekuan. Garai hartan hasi zen feminismo beltz eta lesbikoa bezalako gaiei buruz ikasten. Eskoletan beltzentzako zeuden kuotei buruz eta Brasilgo emakume beltzen menpekotasunari buruz hitz egiten zuen.    "Cota Não É Esmola" derrigorrezko irakurketa bihurtu zen Brasiliako Unibertsitateko, Minas Geraiseko Unibertsitate Federaleko eta Paranáko Unibertsitate Federaleko sarrera azterketetarako, baita SESI-SP sistemako ikasleentzat ere. eta Rita Toledoren *A Thousand Women* dokumentalean parte hartu zuen, Lena Chen estatubatuarrarekin, Florencia Duran uruguaiarrarekin eta Ana Luisa Santos brasildarrarekin batera. 

### 2019tik aurrera 
*Igreja Lesbiteriana, Um Chamado*, 2019ko irailaren 13an kaleratu zuen.  Albumeko hitzak neurolinguistika programazio kontzeptuak erabiliz idatzi zituen, eta Biaren arabera garunak bere musikaren mezua hobeto asimilatzen laguntzen dute.  Izenburuan aipatzen den eliza beste eliza batzuetan (Pentekoste eta Protestante) onartzen ez dituzten pertsonak hartzeko sortua dela dio Biak. 

2019an Europan bira egin zuen;  Alemaniako komunikabide bati emandako elkarrizketa batean esan zuen Jair Bolsonaroren gobernupean, "nire bira asko bertan behera utzi dituzte eta poliziak mehatxatzen nau, esandakoa gustatzen ez zaielako". 

2020ko abuztuaren 29an ikuskizun bat egin zuen Fundação Espaço Cultural da Paraíba-n, Lesbianen Ikusgarritasunaren Egunaren ospakizunen barruan. 

## Diskografia 
* *Ao Vivo* (2018)
* *Igreja Lesbiteriana, Um Chamado* (2019)
* *Faminta* (2022)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Antonio el Realgo erretaulak

San Antonio el Realgo erretaulak Segoviako San Antonio el Real monasterioan dauden hiru erretaula flandestarra dira, Utrechtekoak jatorriz, eta 15. mendekoak. 

## Deskribapena 
Hiruak dira kutxa laukizuzenak, bakoitzak erliebezko lan bat duela erdian, eta ate irekietan ezker-eskuin panel margotuak dituztela. Bakoitzaren gaiagatik dira ezagunak, Kalbarioarena, Gurutziltzaketarena eta Jesusen Ehorzketa Santuarena. Baliteke Kalbario oso baten estazioen multzo baten parte izatea erretaulak. Madrilgo Arkeologia Museo Nazionalean badira bi irudi multzo berekoak izan daitezkeenak.
erdian|thumb|540x540px|Gurutziltzaketaren erretaula.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sean Baker

**Sean Baker** (Summit, New Jersey, 1971ko otsailaren 26a) Ameriketako Estatu Batuetako zinemagilea da. Film independenteen zuzendari, gidoilari, muntatzaile eta ekoizlea da. Baztertutako pertsonen bizitzak dira batik bat bere filmeen gaia, batez ere etorkinenak eta sexu-langileenak. Zuzendari gisa debuta *Four Letter Words* (2000) filmarekin egin zuen eta *Greg the Bunny* telebistako pertsonaia sortu zuen. Ordutik, Bakerrek zazpi film luze zuzendu ditu: *Take Out* (2004), *Prince of Broadway* (2008), *Starlet* (2012), *Tangerine* (2015), *The Florida Project* (2017), *Red Rocket* (2021), eta *Anora* (2024).

Bakerrek hainbat laudorio jaso ditu. *Anora* filmagatik, Cannesko Zinemaldian Urrezko Palma jaso zuen, eta 97. Oscar Sarietan lau sari irabazi zituen: Film Onena, Zuzendari Onena, Jatorrizko Gidoi Onena eta Muntatze Onena. Edizio berean film beragatik lau Oscar irabazi dituen lehen pertsona da.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fort Wayne-South Bendeko elizbarrutia

**Fort Wayne-South Bendeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1857ko urtarrilaren 8an ezarri zen Fort Wayneko elizbarruti gisa eta 1960ko maiatzaren 28an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Fort Waynen dago. Egun apezpikua Kevin C. Rhoades da.

## Ordinarioak 
### Fort Wayneko apezpikuak 
* John Luers (1857-1871)
* Joseph Dwenger (1872-1893)
* Joseph Rademacher (1893-1900)
* Herman Joseph Alerding (1900-1924)
* John F. Noll (1925-1956)
* Leo Aloysius Pursley (1956-1960)

### Fort Wayne-South Bendeko apezpikuak 
* Leo Aloysius Pursley (1960-1976)
* William Edward McManus (1976-1985)
* John Michael D'Arcy (1985-2009)
* Kevin C. Rhoades (2009-)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Leo Aloysius Pursley (1950-1955)
* Joseph Robert Crowley (1971-1990)
* John Richard Sheets (1991-1997)
* Daniel R. Jenky (1997-2002)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eva Miranda

**Eva Miranda Galcerán** kataluniar matematikaria da, geometrian eta sistema dinamikoetan espezializatua, bereziki geometria sinplektikoan. Bere ikerketen artean Victor Guilleminekin batera hiru gorputzeko problemaren azpian dauden matematikei buruz egindako lana dago zeruko mekanikan. Azkenaldian informatikaren alderdi matematikoetan eta bere aplikazioetan aritu da fluidoen teoriara, frogatuz fluidoen zenbait trajektoria erabakiezintasun direla.

## Hezkuntza eta karrera 
Mirandak aljebra eta geometrian lizentziatura lortu zuen Bartzelonako Unibertsitatean 1999an. Doktoretza unibertsitate berean egin zuen 2003an. Bere hitzaldia, Lagrangeren *foliazio* berezien linealizazio sinplektikoaz, Carlos Currás gainbegiratu zuen.

Bartzelonako Unibertsitateko irakasle laguntzailea izan zen 2001etik 2006ra, eta Tolosako Unibertsitateko doktoretza ondoko ikertzailea 2004tik 2007ra. 2007tik 2009ra Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Juan de la Cierva Ikertzailea izan zen, eta 2009an Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko matematika sailean sartu zen. 2016tik Unibertsitate Politeknikoko Geometria eta Sistema Dinamikoen Laborategiko buru da. 2018an UPCko katedradun irakasle bihurtu zen.
## Aintzatespena 
Mirandak Kataluniako Ikerketa eta Ikasketa Aurreratuen Erakundearen saria irabazi zuen 2016an, eta Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko ICREA Acadèmia katedradun bihurtu zen 2017an. 2021ean sari bera jaso zuen berriro, eta Kataluniako lehen matematikaria izan zen ICREA Acadèmia sari bat bi aldiz jaso zuena. 

2017an, Miranda Espainiako lehen matematikaria eta bigarren emakumea (Hélène Esnaulten ondoren) izan zen Parisko Matematika Zientzien Fundazioko Bikaintasun Katedra bat irabazten. 

2021eko uztailean hizlari gonbidatua izan zen 2020ko Europako Matematikaren Biltzarra. 

Eva Miranda Casio Zientzialariak bildumako kalkulagailu ilustratuetan (*Women do Science*) irudikatutako zientzialarietako bat da eta Kataluniako Generalitatearen turismo matematikoaren proiektuaren parte gisa.

Mirandak Alexander von Humboldt Fundazioaren Friedrich Wilhelm Bessel Ikerketa Saria ere jaso du 2022an. 2022ko abenduan François Deruyts saria eman dio Belgikako Académie Royalek. 2023an Londresko Matematika Elkarteako Hardy irakasle izendatu zuten, Erresuma Batua zehar 9 hitzaldi emateko, Londresko General Meeting of the Society & Hardy Lecture 2023 barne, Sir Roger Penrosekin batera. 2025ean, Göttingeneko Zientzia eta Giza Zientzien Akademiak Gauss irakasle kargua eman zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leptura quadrifasciata

***Leptura quadrifasciata*** *Leptura* generoko kakalardo moduko bat da, Cerambycidae familiakoa. Linnek deskribatu zuen zientifikoki 1758an.

## Hedapena 
Herrialde hauetan bizi da: Albania, Alemania, Ingalaterra, Austria, Belgika, Bielorrusia, Bosnia eta Herzegovina, Bulgaria, Txina, Krimea, Kroazia, Danimarka, Espainia, Estonia, Finlandia, Frantzia, Hungaria, Irlanda, Italia, Japonia, Kazajistan, Letonia, Lituania, Luxemburgo, Mazedonia, Moldavia, Mongolia, Norvergia, 
Herbehereak, Polonia, Errumania, Errusia europarra, Eslovakia, Eslovenia, Suedia, Suitza, Txekia, Turkia eta Ukrainia.

## Biologia 
11-20 mm neurtzen du. Espezie horren hegaldia ekainean, uztailean eta abuztuan gertatzen da. Bizi-zikloak bizpahiru urte irauten du.

## Iruditegia 

Fitxategi:Coleoptera - Leptura quadrifasciata (2739967262).jpg
Fitxategi:Leptura quadrifasciata (50824685662).jpg
Fitxategi:Leptura quadrifasciata (Linné, 1758) (3636412832).jpg
Fitxategi:Vierbindiger Schmalbock.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heraldo Alavés

***Heraldo Alavés*** Gasteizko egunkari tradizionalista izan zen, 1901 eta 1932 artean argitaratua.

## Historia 
1901ean sortua, Gasteizko egunkari tradizionalista nagusi izateko sortu zuten. Bere historian, egunkaria karlismoaren korronte «mellistatik» hurbil mantendu zen. 1931ko abenduan, Jose Luis Oriol politikari eta enpresariak erosi zuen «Heraldo Alavés». 1932an utzi zioten argitaratzeari, eta Pensamiento Alavések ordezkatu zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak
Urrezko Zeledon

**Urrezko Zeledona**  Urrezko Zeledonen Erakundeak (aurreko edizioetan sarituek osatua) ematen duen saria da, Gasteizko Udalaren babesarekin. Bere ibilbidean Gasteiz edo Arabako probintziaren irudia hobetzen lagundu duten pertsonen ibilbidea saritzen du.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Algo más que morir

[thumb | *Algo mas que morir* filmeko bi zuzendariak (Jose Luis Murga, ezkerrean; Oier Martinez de Santos, eskuinean) eta filmari buruzko *Kuartk Valley* dokumentalaren zuzendari [Maider Oleaga (erdian).]]

***Algo más que morir*** 2014. urteko western film bat da, Oier Martinez de Santos eta Jose Luis Murga kuartangar zuzendariena. Oso-osorik Euskal Herrian grabatutako lehenengo westerna izan zen. 2014ko urriaren 11n estreinatu zen, Almeria Western Film Festival zinemaldian, non ikusleen saria eta Almeria Collection saria jaso zituen. Arabako mendebaldeko Kuartango udalerrian filmatu zuten.

## Filmaren lanketa 
2005ean hasi ziren Jose Luis Murga eta Oier Martinez de Santos filmaren gidoia lantzen, Murgaren gaztetako amets bati helduta. Hurrengo urtean ekin zioten filmatzeari, eta bost urte beranduago amaitu zuten. 2014 arte ez zen estreinatu. Dozenaka kuartangarrek parte hartu zuten Dick Murray pistolariaren istorioan: aktore lanak egin zituzten; cowboy herrixka bat (Kuartk Valley) eskuz eraiki zuten, Kuartangoko Marinda herrian; eta filmerako jantziak diseinatu eta josi zituzten. Maider Oleagak Euskal Gidoigileen Elkartea saria irabazi zuen, Donostiako Zinemaldian Euskal Herriko ekoizpeneko fikziozko film luze onenaren saria.

## Aktoreak 
* Laida Burguera: Lizzi Murray, Dick eta Lilly senar-emazteen alaba.
* Kepa Jiménez: Carson, abeltzainak hil eta bahitzen dituen jauntxoa.
* Maite Marcos: Lilly Murray, Dicken ezkontidea.
* José Luis Murga: Dick Murray, zazpi urtean anaiaren bila ibili den pistolaria.
* Javier Salazar: Pat, jokalari eta edale faltsua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Brazzers

**Brazzers** (ahoska bedi: /ˈbræzərz/) bideo pornografikoak ekoizten eta banatzen dituen Kanadako konpainia da. Egoitza nagusia Kanadako Montreal hirian badu ere, legezko egoitza Zipreko Nikosian dauka. Pornografia gogorreko 31 webgunez osatutako sarea dauka eta harpidetza bidezko ordainpeko edukiak argitaratzen ditu. Konpainiaren leloa hurrengoa da: *Munduko Bereizmen Altuko Porno Gunerik Onena!* ().

Gaur egun, Brazzers Aylo konpainiaren jabetzakoa da.

## Historia 
2004an Montrealgo inbertsore talde batek sortua, Brazzers Mansef izeneko webgune pornografiko talde baten zati zen. 2010ean Fabian Thylmann alemaniar enpresaburuak Mansef erosi zuen eta Manwin Inc izena jarri zion.

2013an Thylmannek Manwin Inc. konpainiako aktiboak saldu zizkion, Brazzers barne, MindGeek konpainiari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bang Bros

**Bang Bros** Ameriketako Estatu Batuetako zinema estudio pornografiko bat da. Egoitza nagusia Miamin dauka. 2017az geroztik Bang Bros Pragako Hiri Berrian egoitza duen Txekiako *WGCZ S.R.O.* konpainiaren jabetzakoa da..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Zuriñe Iarritu

**Zuriñe Iarritu Azpitarte** (Bilbo, Bizkaia, 1978ko urriaren 18a) bertso gai-jartzailea, aurkezlea eta irakaslea da.

## Ibilbidea 
Euskal filologian lizentziatua, euskera irakasle hasi zen AEKn 1998-99 ikasturtean. Ondoren hezkuntza publikora aldatu zen.

Santutxuko bertso-eskolan hasi zen gaztetan; bertsoak lagunarterako utzi, eta jendaurrean gaiak jartzeko aukera izan zuen bertso-eskolak berak antolatutako hainbat saiotan: Santurtziko Karmen jaietan, udabarriko bertso-saioetan, Bilboko Aste Nagusian.... BBK sariketan ere orduan hasi, eta oraindik lan horretan dihardu Leire Aurrekoetxea Arkotxarekin batera. 

2000. urtetik Bizkaiko Bertsolari Txapeketako gai-jartzaile taldeko kide daeta 2005etik Bertsolari Txapelketa Nagusikoa.

Euskadi Irratiko Arratsean saioan Zuriñe Iarrituren Bihotzeko Fonoteka.

2017an, Otxandion, Korrikaren 20. edizioaren hasiera ekitaldia aurkeztu zuen Koikili Lertxundirekin batera eta 2026an, Bilbon,  24. edizioko amaierakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Venancio del Val

**Venancio Ramón del Val de Sosa** (Gasteiz, Araba, 1911ko apirilaren 1a - *ib.*, 2004ko urriaren 29a) kronista eta kazetaria izan zen. *Calles vitorianas* hiztegia bere lanik ezagunena izan zen. artikuluak sinatu zituen *Euzkadi*, *La Libertad*, *Norte*, *Pensamiento Alavés*, *Hoja del Lunes* eta *El Correo* egunkarietan, zeinen gasteiztar edizioa zuzentzera iritsiko baitzen, Radio Vitorian ere haren ahotsa entzun ahal izan zen. Aldi berean, udaleko funtzionario-lanak egin zituen, eta 1941 eta 1979 bitartean, erretiroa hartu zuen urtean, hainbat eginkizun bete zituen.

Arabako pertsonaia historikoei eta probintziako ohitura eta tradizioei buruzko lan ugari argitaratu zituen. Bere lan nagusiak, *Calles vitorianas* izenekoak, Gasteizko toponimiaren errepasoa egiten du, izena ematen dieten pertsonaiak, herriak, geografia-gorabeherak eta abar aipatuz. Lehen edizio bat 1944an argitaratu zuen, eta gero beste bat, osatua eta eguneratua, 1979an.

Del Valek jarri zizkion gaur egun kantatzen diren gaztelaniazko hitzak San Prudentzioren erretretari.

Gasteizen hil zen, 2004ko urriaren 29an, 93 urte zituela.

## Omenaldiak eta oroigarriak 
Orduan, plaza batek bere izena zeraman bere omenez, Urrezko Zeledoia eman zioten, eta hiriko seme kutun izendatu zuten. Gainera, San Prudentzio bezperako eta Andre Maria Zuriaren jaietako pregoilaria ere izan zen. Gasteizko artxiboak Del Valek hil baino urtebete lehenago utzitako funtsa gordetzen du.

## Lanak 
**Calles vitorianas* (1944 eta 1979)
**¿Quién fue Celedón?* (1965)
**Nuestra Señora de la Blanca* (1971)
**En torno a Ramiro de Maeztu* (1974)
**Botánicos alaveses* (1984)
**Mujeres alavesas* (1987)
**Tipos populares vitorianos* (1991)
**Cuerpo foral de Miñones* (1992)
**José Mardones* (1993)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kraxeninnikov

**Kraxeninnikov** () Errusiako Kamtxatka eskualdeko ekialdean dagoen sumendi bat da. Berez, galdara handi baten barnean dauden bi geruza-sumendi gainjarriren emaitza da. Kronotski Natura Erreserban kokatuta dago, Kronotski aintziraren () hegoaldean. Stepan Kraxeninnikov errusiar esploratzailearen omenez jarri zioten izena sumendiari.

2025eko abuztuaren 3an erupzioa piztu zen sumendian, azkena XVI. mendetik hona, Kamtxatkan
8,8 graduko lurrikara gertatu zenetik lau egun igaro ondoren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2025eko Donostia Klasikoa

**XLIV. Donostia Klasikoaren ekitaldia** 2025eko abuztuaren 2an egin zuten. UCI World Tour 2025ko hogeita zazpigarren txapelketa izan zen.

## Lasterketa 
Irteera arrastoan hiru izen nabarmendu dira: Isaac Del Toro (UAE), Primož Roglič (Bora) eta Marc Hirschi (Tudor). Baina ez zegoen faborito argirik. Hirschirekin batera —aurreko urtean irabazi zuen— irteera arrastoan zeuden txirrindularien artean bik zuten irabazia Klasikoa: Michał Kwiatkowskik (Ineos) eta Neilson Powlessek (Education Frist). 2017an eta 2021ean irabazi zuten, hurrenez hurren. Tourreko lehen hamar sailkatuetatik ere bi izan dira tropelean: Oscar Onley (Picnic) eta Tobias Halland Johannessen (Uno-X).

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natalia Bolívar

**Natalia Bolívar Aróstegui** (Habana, 1934ko irailaren 16a – 2023ko azaroaren 19a) kubatar etnologo, antropologo eta idazlea izan zen, santeria aztertu zuena. Ehun idazlan inguru argitaratu zituen Kuban zein nazioartean.

## Ibilbidea 
Natalia Bolívar familia kubatar aberats batetik zetorren eta Simón Bolívarren ondorengoa zen. 1955az geroztik, arte kubatarra ikasi zuen Habanako Unibertsitateko Filosofia eta Humanitateen Fakultatean, margolaritza eta eskultura San Alejandro Arte Ederren Akademia Nazionalean, eta diseinua eta margolaritza New Yorkeko Arts Students Leaguen. Bere irakasleen artean Will Barnet, Morris Kantor eta Norman Rockwell zeuden, besteak beste.

1956tik 1958ko erdialdera arte, Arte Ederren Jauregian lan egin zuen, lehenik gida eta interprete gisa, eta geroago Kubako Etnologia saileko buru gisa. Fernando Ortiz eta Lydia Cabreraren ikaslea izan zen.

Fulgencio Batistaren diktaduraren aurkako erresistentzia armatuko erakunde bat zen Martxoaren 13ko Direktorio Iraultzailean kide izateagatik, 1958ko uztailean atxilotu zuten, eta askatu zutenetik 1959ko urtarrilaren 1era arte ezkutatu behar izan zen.

Iraultzaren ondoren, Arte Ederren Museo Nazionaleko zuzendari bihurtu zen eta, besteak beste, lehen jabetza pribatukoak ziren artelanen zaharberritzean parte hartu zuen. Aldi berean, Habanako Napoleon Museoaren sorreran eta kudeaketan parte hartu zuen. 1966an lan horretatik kanporatu zuten Nekazaritza Ministerioan aurkitu zuen lanpostu berri bat, eta arte erakusketa txikiak antolatu zituen Habanako probintziako landa-guneetan. 1971tik aurrera, Kubako Banku Nazionaleko bitxigintza garaikidearen diseinuko departamentuko burua izan zen, eta 1974tik aurrera, Banku Nazionaleko Txanpon Museoa antolatu eta zuzendu zuen. Geroago, Kubako kultur sektoreko hainbat erakundetan lan egin zuen, hala nola Antzoki Nazionaleko harreman publikoen buru gisa eta zinema ekoizpenetarako musika eta jantzien aholkulari gisa.

Bere ibilbide profesionalean zehar, hainbat arazo izan zituen agintariekin. Bere esanetan, «oso errebeldea» zen, alderdiko buruzagiekin ados ez zegoen eta bere bizitza pertsonalarengatik arreta erakartzen zuen. 1980ko hamarkadatik aurrera, orisha jainkoak aztertu zituen, hau da, afro-kubatar herri-erlijioko jainkoak.

## Lanak 
* *Los Orishas en Cuba* (1990)
* *Ituto: la muerte en los mitos y rituales afrocubanos* (Carmen González Díaz de Villegarekin batera, 1992)
* *Mitos y Leyendas de la comida afrocubana* (Carmen González Díaz de Villegarekin batera, 1993)
* *Opolopo Owó:* *los sistemas adivinatorios de la Regla de Ocha* (1994)
* *Orishas, Egguns, Nkisis, Nfumbes y su posesión de la pintura cubana* (1994)
* *Los perros y los orishas* (1994)
* *Orula en el deambular por la antiguas civilizaciones* (1995)
* *¿ Sincretismo religioso ? Santa Bárbara / Changó* (Mario López Ceperorekin batera, 1995)
* *Tributo necesario a Lydia Cabrera y sus egguns* (1995)
* *Ifá: su historia en Cuba: ensayo* (1996)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rebekka Wolf

**Rebekka Wolf** edo **Rebeka Wolff** (jaiotzez **Heinemann**;  – Eisleben, 1880ko abenduaren 5a) alemaniar idazle judua izan zen, *Kochbuch für Israelitische Frauen, enthaltend die verschiedensten Koch- und Backarten mit einer vollständigen Speisekarte und einer Hausapotheke so wie einer genauen Anweisung zur Einrichtung und Führung einer religiös-jüdischen Haushaltung* (Berlin, 1851) sukaldaritza liburu ezagunarekin egilea.

Sukaldaritza liburuak arrakasta handia izan arren, ezer gutxi da ezaguna Wolfen bizitzari buruz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2025eko Getxoko Zirkuitua

**LVXXX. Getxoko Zirkuitua - XXV. Otxoa Anaiak Memoriala** 2025eko abuztuaren 3an egin zuten. Zirkuituak Bilbo, Getxo, Erandio eta Leioa zeharkatu zituen eta tropelak, Pike Bidea igo ondoren, guztira 172,2&nbsp;km osatu zuen. Probak UCI Europe Tourreko 1.1. maila zuen.

Garailea UAE Team Emirates-XRG taldeko Isaac Del Toro mexikarra izan zen., 

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 2025eko Getxoko Zirkuituko sailkapenak
Yan-kit So

**Yan-kit So** (Zhongshan, 1933ko uztailaren 13a – Londres, 2001eko abenduaren 22a) janariaren historialari txinatarra izan zen, 1960ko hamarkadaz geroztik Londresen bizi izan zena.

## Bizitza 
Yan-kit So Zhongshanen jaio zen, Guangdong probintzian, Yin Moo So te merkatariaren familian. Hong Kongen hazi zen, han historian lizentziatu zen, eta gero doktoregoa lortu zuen Londresko Unibertsitatean. Publiko zabalago baten artean ezaguna egin zen arrakasta komertzialeko eta kritikarien txaloak jaso zituzten sukaldaritza liburuei esker, eta horrek asko lagundu zion txinatar gastronomia Britainia Handian ezagutarazten. 1981ean, Alan Davidsonen *Oxford Symposium on Food and Cookery*n parte hartu zuen.

Bi aldiz ezkondu zen: lehenengoz Po Yat Iu zirujau txinatarrarekin, zeinarekin dibortziatu zen, eta bigarrenez Briton Martin Jr. historialari estatubatuarrarekin, zeina 1967an hil zen garuneko tumore baten ondorioz. Bigarren senarrarekin seme bat izan zuen, Hugo Martin, 1965ean jaioa. Yan-kit So Londresen hil zen 2001eko abenduaren 22an.

## Lanak 
* *The Classic Chinese Cookbook* (1984)
* *Wok Cookbook* (1985)
* *Party Eats* (Paul Bloomfieldekin batera, 1988)
* *Classic Food Of China* (1992)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Gadea del Cideko gaztelua

**Santa Gadea del Cideko gaztelua**, , Espainiako Santa Gadea del Cid udalerrian dagoen gaztelu baten hondakina da, Gaztela eta Leongo Burgosko probintzian eta Euskal Herria eta Arabako mugatik hurbil.

Gaur egungo gazteluaren jatorria XV. mendean dago eta aurrez bazegoen XI. mendeko eraikinaren gainean altxatu zen.
Lander Pinillos

**Lander Pinillos Wilson** (Iruña, Nafarroa Garaia ) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Ingalaterrar jatorria du amaren partetik. Aurrelari moduan jokatzen du, baita hegalean ere. Mutilvera eta Izarra taldetako harrobietan hezi ondoren Alavesek fitxatu zuen. 2025 Abuztuaren 22an debuta egin zuen lehen talde babazorroarekin La Cartujan jokatutako lehen mailako 2.jardunaldian, Betisen aurkako 1-0 porrotean.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila
Kristo Santuaren erretaula (San Zernin, Iruñea)

**Kristo Santuaren erretaula** Iruñeko San Zernin elizan izen bereko kaperan dagoen 20. mende hasierako erretaula bat da, elementu zenbaitez osatua: altzaria neogotikoa da, 1918an amaitua, Kristo gurutziltzatuaren irudia pizkundetarra, 

Erretaulako margoak, Andre Maria eta San Joan Bataiatzailea irudikatuz, Jesús Ziga margolari nafarrarenak dira.

## Iruditegia 
erdian|thumb|533x533px
erdian|thumb|540x540px|Kristoren Erosta, erretaula flandestar batean jatorria duen partea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2025eko Poloniako Itzulia

**2025eko Poloniako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 82. edizioa izan zen. 2025eko abuztuaren 4 eta 10 artean egin zuten, 7 etapatan 1.075,9 kilometroko ibilbidea eginez. Wrocławen hasi eta Wieliczkan amaitu zen.

Garailea, UAE Emirates XRG taldeko Brandon McNulty estatubatuarra izan zen.

## Taldeak 
## Etapak 
### 1. etapa 
### 2. etapa 
### 3. etapa 
### 4. etapa 
### 5. etapa 
### 6. etapa 
### 7. etapa 
## Azken sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garyko elizbarrutia

**Garyko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1956ko abenduaren 10ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Garyn dago. Egun apezpikua Robert J. McClory da.

## Ordinarioak 
* Andrew G. Grutka (1956-1984)
* Norbert Felix Gaughan (1984-1996)
* Dale Joseph Melczek (1996-2014)
* Donald J. Hying (2014-2019)
* Robert John McClory (2019-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Dale Joseph Melczek (1995-1996)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leptura alticola

***Leptura alticola*** *Leptura* generoko kakalardo moduko bat da, Cerambycidae familiakoa, Lepturini tribuan kategorizatua, Lepturinae azpifamiliakoa. Gressitt-ek deskribatu zuen zientifikoki 1948an. 18-22 mm. neurtzen du.

## Hedapena 
* Txinan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Indianako Lafayetteko elizbarrutia

**Indianako Lafayetteko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1944ko urriaren 21ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Lafayetten dago. Egun apezpikua Timothy Doherty da.

## Ordinarioak 
* John George Bennett (1944-1957)
* John Carberry (1957-1965)
* Raymond Joseph Gallagher (1965-1982)
* George Avis Fulcher (1983-1984)
* William Leo Higi (1984-2010)
* Timothy Doherty (2010-)

## Apezpiku lagunkidea 
* John Carberry (1956-1957)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leptura abdominalis

***Leptura abdominalis*** *Leptura* generoko kakalardo moduko bat da, Cerambycidae familiakoa, Lepturinae azpifamiliakoa. Haldeman-ek deskribatu zuen zientifikoki 1847an. 12-18 mm. neurtzen du.

## Hedapena 
* Ameriketako Estatu Batuetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kansas Cityko artxidiozesia

**Kansas Cityko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar artxidiozesia da. 1850eko uztailaren 19an ezarri zen Ekialdeko Mendi Harritsuetako Lurralde Indiarreko bikariotza apostoliko gisa, 1857ko urtarrilaren 6an Kansasko bikariotza apostolikoa izena hartu zuen, 1877ko maiatzaren 22an Leavenwortheko elizbarruti egin zen, 1947ko maiatzaren 10ean Kansas Cityko elizbarruti eta 1952ko abuztuaren 9an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Kansas Cityn dago. Egun artzapezpikua William Shawn McKnight da.

## Ordinarioak 
### Ekialdeko Mendi Harritsuetako Lurralde Indiarreko bikario apostolikoa 
* John Baptist Miège (1850-1857)

### Kansasko bikario apostolikoak 
* John Baptiste Miège (1857-1874)
* Louis Mary Fink (1874-1877)

### Leavenwortheko apezpikuak 
* Louis Mary Fink (1877-1904)
* Thomas Francis Lillis (1904-1910)
* John Ward (1910-1929)
* Francis Johannes (1929-1937)
* Paul Clarence Schulte (1937-1946)
* George Joseph Donnelly (1946-1947)

### Kansas Cityko apezpikuak 
* George Joseph Donnelly (1947-1950)
* Edward Joseph Hunkeler (1951-1952)

### Kansas Cityko artzapezpikuak 
* Edward Joseph Hunkeler (1952-1969)
* Ignatius Jerome Strecker (1969-1993)
* James Patrick Keleher (1993-2005)
* Joseph Fred Naumann (2005-2025)
* William Shawn McKnight (2025-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Louis Mary Fink (1871-1874)
* Francis Johannes (1927-1929)
* Joseph Fred Naumann (2004-2005)

## Apezpiku laguntzailea 
* Marion Francis Forst (1976-1986)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cian Uijtdebroeks

**Cian Uijtdebroeks**, (Abolens, 2003ko otsailaren 28a) txirrindulari belgikarra da, profesionala Visma–Lease a Bike taldean.

## Palmaresa 
### Junior eta amateur mailan 
### Profesionaletan 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak eta Txapelketak 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Dodge Cityko elizbarrutia

**Dodge Cityko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1951ko maiatzaren 19an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Dodge Cityn dago. Egun apezpikua John Balthasar Brungardt da.

## Ordinarioak 
* John Baptist Franz (1951-1959)
* Marion Francis Forst (1960-1976)
* Eugene John Gerber (1976-1982)
* Stanley Girard Schlarman (1983-1998)
* Ronald Michael Gilmore (1998-2010)
* John Balthasar Brungardt (2010-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Altzolako ilargi esnearen ibaia

**Altzolako ilargi-esnearen ibaia** edo **Altzolako mondmilch** 2004ko martxoaren espeologo talde batek Hernio mendiko Altzolako leizean topatu zuen. Munduko horrelako ibairik luzeena da. Zientzia munduan fenomenoa mondmilch izenarekin ezagutzen da. Fenomeno bitxi hau igarotzen den haitzuloa 90 metroko sakoneran dago.

## Tokia 
Altzolako amildegia kareharri eta karbono arrezifeak lignito geruzekin tartekaturiko guneetan garaturiko leize naturala da. Aurreko mendean, mehategi-galeria artifizialak zulatu ziren lignitoak ustiatzeko. Gaur egun ordea, kobak eta minek lurpeko erreka berezi batek zeharkatzen dituen galeria sistema bat osatzen dute. Haitzuloak hainbat espeleotema ditu bere baitan;burdina, kaltzita, kuartzoa, illita, chamosita, igeltsua, brushita eta oraindik zehaztu ez diren hainbat osagai amorfo. Dena den, benetan ikusgarriena, lurpeko erreka bat da, ilargi-esne zuriz osatua (moonmilk), mundu mailan aurkitu den bakarra.

## Ezaugarriak 
Aranzadi Zientzia Elkarteko ikertzaileen arabera bertatik esne lodiz osatutako 150 metroko luzeko barne erreka bat omen doa; oraingoz, munduan ezagutzen den ilargi esnearen erreka likido bakarra da.

Hain bereizgarri duen substantzia deigarri, zuri eta likatsu erakusten du. Haitzuloa esploratu ahal izan duten pertsonek diotenez, 150 metrotik gorako emaria gatzatu baten antzekoa da, eta, behin eskuetan, ilargiaren azaleraren antzeko likido zurixka bat askatzen du, eta horrek izen bitxia ematen dio.

Egia esateko, ilargi esnea leize askotan aurki daitekeen fenomenoa da, baina Gipuzkoakoa berezia egiten duena, luzeran errekorra izateaz gain, baltsa zuri horren egoera urtsua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :"El tesoro subterráneo de Gipuzkoa: el espectacular río de leche lunar más largo del mundo", *Diario Vasco*, 2025/08/04.
* :Aurkikuntzaren bideoa Youtuben.
* :Carlos Galanek egindako txostena.
2006ko Ordiziako Klasika

**LXXXIII Ordiziako Klasika- Ordiziako Udala Sari Nagusia** 2006ko uztailaren 25ean egin zuten. Hasiera eta bukaera Ordizian, Abaltzisketa eta Altzo zeharkatu zituen, 165 km ibilbidean.

17 taldek hartu zuten parte. Garailea Barloworld taldeko Félix Cárdenas kolonbiarra izan zen.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salinako elizbarrutia

**Salinako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1887ko abuztuaren 2an ezarri zen Concordiako elizbarruti gisa eta 1944ko abenduaren 23an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Salinan dago. Egun apezpikua Gerald Lee Vincke da.

## Ordinarioak 
### Concordiako apezpikuak 
* Richard Scannell (1887-1891)
* Thaddeus J. Butler (1897)
* John Francis Cunningham (1898-1919)
* Francis Joseph Tief (1920-1938)
* Francis Augustine Thill (1938-1944)

### Salinako apezpikuak 
* Francis Augustine Thill (1944-1957)
* Frederick William Freking (1957-1964)
* Cyril John Vogel (1965-1979)
* Daniel Kucera (1980-1983)
* George Kinzie Fitzsimons (1984-2004)
* Paul Stagg Coakley (2004-2010)
* Edward Weisenburger (2012-2017)
* Gerald Lee Vincke (2018-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Clare Adamson

**Clare Anne Adamson** (jaiotzez Pickering; 1967ko abuztuaren 1ean jaioa) eskoziar politikaria da, 2016tik Motherwell eta Wishaw auzoetako Eskoziako Parlamentuko kidea (MSP). Eskoziako Alderdi Nazionaleko (SNP) kidea, aurretik Eskozia Erdialdeko eskualdeko MSP gehigarria izan zen 2011tik 2016ra.

Glasgowko Caledonian Unibertsitatean graduatutakoa, politikan sartu aurretik informatikaria zen. 2007an, Iparraldeko Lanarkshireko Kontseiluan hautatu zuten Wishaw barrutian. Motherwell eta Wishaw barrutiko hautagai gisa aurkeztu zen arrakastarik gabe, baina Eskozia Erdialdeko eskualdeko kide gehigarri gisa hautatu zuten 2011n. Adamson Motherwell eta Wishawko diputatu hautatu zuten 2016an eta hirugarren agintaldirako berriro hautatu zuten 2021eko hauteskundeetan. Ordutik, Eskoziako Parlamentuko Konstituzio, Europa, Kanpo Arazoetarako eta Kultura Batzordeko koordinatzaile gisa aritu da.

## Gaztaroa eta ibilbidea 
Clare Anne Pickering 1967ko abuztuaren 1ean jaio zen Motherwell-en, Iparraldeko Lanarkshire-n, Eileen eta George Pickering-en alaba. Zazpi urte zituela Wishaw-era joan zen haztera, eta ondoren Sistema Informatikoak ikasi zituen Glasgow Caledonian Unibertsitatean, Zientzia Lizentziaturako lizentziaturarekin batera (ohorezko aipamenarekin).

1984an, Adamson Eskoziako Alderdi Nazionalean sartu zen, eta SNPren egoitzako kanpaina unitatean lan egin zuen alderdiaren *Activate* proiektuaren kudeatzaile gisa 2003tik 2007ra. Aurretik, Glasgowko software-etxe bateko Europako Garapen arduraduna (IT) izan zen. Kazetarien Sindikatu Nazionaleko kidea da, eta baita British Computer Society-ko kidea.

Adamson SNPren hautagai gisa aurkeztu zen hainbat hauteskundetan, baina ez zuen arrakastarik izan. 2003an Iparraldeko Lanarkshireko Kontseilurako hauteskundeetara aurkeztu zen eta 2010eko Erresuma Batuko hauteskunde orokorretan Lanark & Hamilton East-en lehiatu zen. 2007ko Eskoziako tokiko hauteskundeetan, Iparraldeko Lanarkshireko Kontseilurako hautatu zuten, Wishaw barrutiko bere jaioterria ordezkatuz. 2012ko hauteskundeetan kontseilutik erretiratu zen Eskoziako Parlamenturako hautatu ondoren.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera
Evil Angel

**Evil Angel** Ameriketako Estatu Batuetako pornografia-zinema ekoiztetxe eta banatzaile independentea da. 1989an John Staglianok sortua, Stagliano bera da jabea. Egoitza nagusia Los Angelesko Van Nuys auzoan du. Stagliano eta Evil Angels gonzo pornografiaren aitzindarietakoak izan ziren 1980ko hamarkadaren amaieran. Pornografia zinema zuzendari ospetsuenetako batzuk Evil Angelserako lan egin dute eta bere filmeei sari ugari eman dizkiote.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Wichitako elizbarrutia

**Wichitako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren estatubatuar elizbarrutia da. 1887ko abuztuaren 2an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Wichitan dago. Egun apezpikua Carl A. Kemme da.

## Ordinarioak 
* James O'Reilly (1887)
* John Joseph Hennessy (1888-1920)
* Augustus John Schwertner (1921-1939)
* Christian Herman Winkelmann (1939-1946)
* Mark Kenny Carroll (1947-1967)
* David Monas Maloney (1967-1982)
* Eugene John Gerber (1982-2001)
* Thomas Olmsted (2001-2003)
* Michael Owen Jackels (2005-2013)
* Carl A. Kemme (2014-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Leo Christopher Byrne (1961-1967)
* Thomas Olmsted (1999-2001)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mohammad Ali Bogra

**Syed Mohammad Ali Chowdhury Bogra** (Backergunge barrutia, 1909ko urriaren 19a – Dhaka, 1963ko urriaren 23a) pakistandar diplomazialari eta politikaria izan zen. Pakistango lehen ministroa izan zen 1953tik 1955era.

Calcuttako Unibertsitatean hezi zen eta Liga Musulmanean hasi zuen ibilbide politikoa. 1940ko hamarkadan Bengala probintziako gobernuko kide izan zen eta 1947an Pakistanek independentzia lortu ondoren Birmanian, Kanadan, Estatu Batuetan eta Japonian enbaxadore izan zen.

1953an lehen ministro izendatu zuten. Kanpo-politikan, Amerikako Estatu Batuekiko aldebiko harremanak sendotu zituen eta Sobietar Batasunarekiko harremanak ahuldu zituen. Armada indartu eta Txinarekiko harremanak lehenetsi zituen. Barne-politikan, 1956an Pakistan parlamentu-errepublika federal bihurtu zuen bideari ekin zion.

1962an Kanpo Arazoetako ministro izendatu zuten Ayub Khan presidentearen gobernuan eta hurrengo urtean hil zen.
Manuel Sans Segarra

**Manuel Sans Segarra** (1943ko apirilaren 25ean) mediku katalana da, digestio-kirurgiaren arloan lan egin duena eta Bartzelonako Unibertsitatearen Medikuntza Fakultatean irakaslea izan dena . Hainbat urtetan Bartzelonako Bellvitgeko Unibertsitateko Ospitaleko digestio-kirurgiaren ataleko burua izan zen, eta aitzindaria laparoskopiaren erabileran Kirurgia Orokorrean. Sari eta aintzatespen ugari jaso ditu bere ibilbide profesionalarengatik .

Sans Segarrak heriotza mugako esperientziak (HME) ikertu ditu eta gai horretaz dagoen aditu ezagunetarikoa bihurtu da. Bellvitgeko Ospitalean lan egiten ari zela heriotza klinikoan egon ziren gaixo batzuen testigantzak jaso zituen . Testigantza horien arabera, "hilda" zeuden bitartean gaixoek inoiz baino biziagoak sentitu ziren eta esperientzia biziak izan zituzten espazioaren eta denboraren beste dimentsio batean . Kasu horiek Sans Segarraren jakinmina piztu zuten, eta zirujau katalana HMEen ikerketara bideratu zuten.

Bere ustez, heriotza mugako esperientziek heriotzaren osteko biziraupena frogatuko zuten. Sans Segarraren iritziz, *suprakontzientzia* bat dugu, garunetik harago dagoena, heriotzaren ostean bizirik jarraitzen duena. Bere hipotesia fisika teorikoaren  eta mekanika kuantikoaren hainbat alderditan oinarritu nahi izan du, arlo honetako aditu batzuen kritikak jaso arren.

2024an arrakasta komertzial handia izan duen liburua idatzi zuen: *La Supraconciencia existe: Vida después de la vida*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mariña Cabo da Cruz Bandera

**Mariña Cabo da Cruz Bandera** () 2013. urtetik Boiron jokatzen den estropada da, Coruñako probintzian. Cabo da Cruz taldeak Galiziako Traineruen Ligarako antolatzen duen bandera da, Cabo da Cruz B ontziarentzako, TKE Liga nagusirako Concello de Boiro Bandera antolatzen baitu.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
* 2018ko ekitaldiak bi jardunaldi izan zituen.

### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
Club de Empresas CRCC izena duen bandera da, Mariña banderarekin batera jokatzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.eus webguneko informazioa
Leptura dimorpha

***Leptura dimorpha*** *Leptura* generoko kakalardo moduko bat da, Cerambycidae familiakoa, Lepturini tribuan kategorizatua, Lepturinae azpifamiliakoa. Bartes-ek deskribatu zuen zientifikoki 1873an. 12-18 mm. neurtzen du.

## Hedapena 
* Japonian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Illa de Samertolameu Bandera

**Illa de Samertolameu Bandera** 2015 urtetik Moañan jokatzen den estropada da, Pontevedrako probintzian. Samertolameu taldeak antolatzen du.

## Bandera Nagusia 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Illa de Samertolameu - Fandicosta 
Samertolameuk B trainerua atera duenean jokatu den estropada izan da. 2021 eta 2022ko ekitaldiak Galiziako B Ligari zeggozkion eta 2023koa Galiziako A Ligari.
### Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa (Illa de Samertolameu)
* Traineras.es webguneko informazioa (Illa de Samertolameu - Fandicosta)
Narón Hiriko Bandera

**Narón Hiriko Bandera** () Narónen jokatzen den estropada da. Club de Remo Narónek antolatzen du, eta trainerua dagoen araberako Ligako estropada izaten da.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
### Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
CCD Cesantes Concello de Redondela Bandera

**CCD Cesantes Concello de Redondela Bandera** Galiziako estropada da, Redondelan jokatzen dena, Vigoko eskualdean. 

Círculo Cultural Deportivo Cesantesek antolatzen du eta gaur egun Galiziako Traineruen Ligako estropada da. Taldeak trainerua ateratzen duenean soilik jokatu izan da.

## Gizonezkoen estropada 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Emakumezkoen estropada 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Chapela Concello de Redondela Bandera

**Chapela Concello de Redondela Bandera** Galiziako estropada da, Redondelan jokatzen dena, Vigoko eskualdean. 2023tik aurrera **Chapela Wofco Bandera** izena du.

Club de Remo Chapelak antolatzen du B trainerua uretaratzen duenean.

## Palmaresa
* 2023tik aurrera *Chapela Wofco Bandera* izena du.
* 2024an bi estropada jokatu ziren, *Chapela-Redondela* A Ligakoa, Aresek irabazi zuena eta *Chapela Wofco* B Ligakoa, Cedeirak irabazi zuena.

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Gibraltarko gudua (argipena)

**Gibraltarko gudua** izenarekin Gibraltarko itsasartean gertaturiko itsas-gudu bat baino gehiago da ezaguna. Adibidez:

* **Gibraltarko gudua (1407)**, euskal ontzidi batek parte hartu zuena.
* **Gibraltarko gudua (1476)**, euskal ontzidi batek parte hartu zuena, eta Zumaiako Mendaro marinelaren taulan irudikatua.
* **Gibraltarko gudua (1563)**.
* **Gibraltarko itsasarteko gudua (1590)**.
* **Gibraltarko itsasarteko gudua (1591)**.
* **Gibraltarko gudua (1607)**.
* **Gibraltarko gudua (1621)**.
Federico Arotzena

**Federico Arotzena Andrés** (Gasteiz, 1922 - *ib.*, 2013ko abenduaren 16a) arabar argazkilaria izan zen.

## Biografia 
1938an eman zituen lehen urratsak argazkigintzan, Ceferino Yanguas buru zuen Casa Ceferinorentzat lan egin zuenean. 1950eko hamarkadan, Gregorio Kerexazu argazkilariarekin batera, Arqué estudioa sortu zuen. Izena bi abizenen lehen letren nahasketatik sortu zuten. Partikularren enkarguz argazkiak ateratzeaz gain, komunikabideekin ere kolaboratzen zuten, idatzi batzuk barne, hala nola El Correo, Hoja de Lunes, Pensamiento Alavés eta EFE agentzia, baina baita Televisión Española ere. Elkarrekin 354.000 negatibo egin zituzten, hiriko udal artxiboak orain zaintzen dituenak. Hiriak bien lana aitortu zuen 1986an, Urrezko Zeledon saria jasoz. Estudioa 1975ean itxi zen arren, Arozenak El Correo egunkariarekin zuen lankidetzari eutsi zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrew V. McLaglen

**Andrew Victor McLaglen** (Londres, 1920ko uztailaren 28a – Friday Harbor, Washington, 2014ko abuztuaren 30) estatubatuar zinema zuzendaria izan zen.

Victor McLaglen eta Edna Lamont estatubatuar aktorea izan zen. Budd Boetticherren laguntzaile gisa hasi zen lanean. John Fordekin eta John Wayneren jabetzako Batjac konpainiarentzat ere lan egin zuen.

1956an bere lehen filma zuzendu zuen eta 1950eko eta 1960ko hamarkadetan aurrekontu txikiko telefilmak eta filmak zuzendu zituen. Bere lehen film garrantzitsua 1963ko *McLintock!* izan zen, John Wayne eta Maureen O'Hara protagonista zituena. Westernak eta abenturazko filmak zuzentzen espezializatu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
* *Gun the Man Down* (1956)
* *Man in the Vault* (1956)
* *The Abductors* (1957)
* *Freckles* (1960)
* *The Little Shepherd of Kingdom Come* (1961)
* *McLintock!* (1963)
* *Shenandoah* (1965)
* *The Rare Breed* (1966)
* *Monkeys, Go Home!* (1967)
* *The Way West* (1967)
* *The Ballad of Josie* (1967)
* ''The Devil's Brigade* (1968)
* *Bandolero!* (1968)
* *Hellfighters* (1968)
* *The Undefeated* (1969)
* *Chisum* (1970)
* *One More Train to Rob* (1971)
* *Fools' Parade* (1971)
* *Something Big* (1971)
* *Cahill U.S. Marshal* (1973)
* *The Log of the Black Pearl* (1975)
* *Stowaway to the Moon* (1975)
* *Mitchell* (1975)
* *The Last Hard Men* (1976)
* *Banjo Hackett: Roamin' Free* (1976)
* *Royce* (1976)
* *Murder at the World Series* (1977)
* *Trail of Danger* (1978)
* *The Wild Geese* (1978)
* *North Sea Hijack* (1979)
* *Breakthrough* (1979)
* *The Sea Wolves* (1980)
* *The Shadow Riders* (1982)
* *Sahara* (1983)
* *Travis McGee* (1983)
* *The Dirty Dozen: Next Mission* (1985)
* *On Wings of Eagles* (1986)
* *Return from the River Kwai* (1989)
* *Eye of the Widow* (1991)

### Telebista 
* *Gunsmoke*&nbsp;— 96 atal (1956–1965)
* *Have Gun – Will Travel*&nbsp;— 116 atal (1957–1963)
* *Perry Mason*&nbsp;— 7 atal&nbsp;— (1958–1960)
* *Rawhide*&nbsp;— 6 atal (1959–1962)
* *Gunslinger*&nbsp;— 5 atal (1961)
* *The Travels of Jaimie McPheeters*&nbsp;— atala&nbsp;— *The Day of the Taboo Man* (1963)
* *The Virginian*&nbsp;— atala&nbsp;— *Smile of a Dragon* (1964)
* *Wagon Train*&nbsp;— atala&nbsp;— *The Silver Lady* (1965)
* *The Magical World of Disney*&nbsp; — atala - *The Bluegrass Special* (1977)
* *Banacek*&nbsp;— atala&nbsp;— *The Three Million Dollar Piracy* (1973)
* *Amy Prentiss*&nbsp;— atala&nbsp;— *The Desperate World of Jane Doe* (1974)
* *Hec Ramsey*&nbsp;— atala&nbsp;— *Scar Tissue* (1974)
* *Banacek*&nbsp;— atala&nbsp;— *Rocket to Oblivion* (1974)
* *The Blue and the Gray''&nbsp;— atalak&nbsp;— 1. atala, Zatiak: 1–3 (1982)

## Kanpo estekak