open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hugo (filma)

**Hugo** Martin Scorsese estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko film bat da, 2011koa. Brian Selznick idazlearen *The Invention of Hugo Cabret* ("Hugo Cabreten asmakuntza") eleberria du oinarri. Ben Kingsley, Sacha Baron Cohen, Asa Butterfield, Chloë Grace Moretz, Ray Winstone, Emily Mortimer eta Jude Law aktoreek antzeztu zuten.

Hamaika Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, bost irabaziz: Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Robert Richardson), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Dante Ferretti eta Francesca Lo Schiavo), Efektu berezi onenen Oscar Saria (Rob Legato, Joss Williams, Ben Grossmann eta Alex Henning), Soinu onenaren Oscar Saria (Tom Fleischman eta John Midgley) eta Soinu edizio onenaren Oscar Saria (Eugene Gearty eta Philip Stockton). Zenbait Urrezko Globo eta BAFTA Sari ere irabazi zituen.

## Argumentua 
1930eko hamarkada, Paris. Hugo (Asa Butterfield) tren geltoki batean bizi den mutiko umzurtz bat da, bertako erlojua martxan jartzeaz arduratzen dena. Matxuratutako automata bat konpontzen saiatzen denean abentura misteriotsu batean barneratuko da. Egun batez errobotaren misterioa argitu dezakeen giltzar duen neskato bat (Chloë Grace Moretz) ezagutuko du.

## Aktoreak 
* Asa Butterfield: Hugo Cabret
* Ben Kingsley: Georges Méliès
* Chloë Grace Moretz: Isabelle
* Sacha Baron Cohen: Gustave inspektorea
* Ray Winstone: Claude Cabret
* Jude Law: Hugoren aita
* Christopher Lee: Labisse jauna
* Helen McCrory: Ama Jeanne
* Michael Stuhlbarg: René Tabard
* Emily Mortimer: Lisette
* Frances de la Tour: Emile andrea
* Richard Griffiths: Frick jauna
* Marco Aponte: treneko laguntzailea
* Emil Lager: Django Reinhardt, gitarrajolea
* Ben Addis: Salvador Dalí
* Robert Gillas: James Joyce
* Kevin Eldon: polizia
* Gulliver McGrath: Tabard, haurra zela
* Angus Barnett: zinema aretoko errebisorea

## Kanpo estekak 
* Filmaren webgunea 
* *Hugo* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Dreyfus afera

**Dreyfus afera** Frantziako Hirugarren Errepublikako gizarte eta politika arloko gatazka bat izan zen, XIX. mendearen bukaeran gertatua, Alfred Dreyfus kapitainari (frantses herritartasunekoa, alsaziar jatorrikoa, judu erlijiokoa) eginiko traizio akusazioaren inguruan sortua.

Dreyfus errugabea zela ondorioztatu zen. Aferak Frantziako gizartea aztoratu zuen hamabi urtez, 1894tik 1906 arte, eta zatiketa sakona eragin zuen gizarte horretan: Dreyfus errugabetzat zutenak, batetik, eta Dreyfus erruduntzat zeukatenak, bestetik. Antisemitismoa eragile garrantzitsua izan zen Dreyfusen aurkakoen artean.

Epaiketak hauts handia harrotu zuen, eta XIX. mendeko Frantzian funtsezko gertakaria izan zen. Errepublikako erakundeak kolokan jarri zituen; izan ere, armadaren batasuna, aberriarekiko atxikimendua, Frantziaren eta haren betiko etsaiaren, Alemaniaren, arteko harremana eta beste zenbait gai astindu zituen.

Askotan, era modernoaren injustiziaren sinbolo unibertsal moduan ikusten da. Aldi berean, Sacco eta Vanzettiren auziko gertaerekin, Amerikako Estatu Batuetan gertatu ziren aferekin konparagarria da, gizartean izan zuten eraginagatik.

## Gertaerak 
1894. urtean, Alfred Dreyfus kapitainari salaketa egin zioten: Alemaniako armadako espioia omen zen. Hainbat froga aurkeztu zituzten haren kontra eta kondenatu egin zuten. Ez zekiten, artean, froga haiek faltsuak zirenik. Gainera, Dreyfus militarra familia judukoa zenez, joera antisemita bizia piztu zen haren aurka, eskuinak bultzatuta.

Ez zegoen argi errudun zen ala ez, eta Frantziako gizartean talde bi bereizi ziren: batetik, Dreyfus erruduna zela uste zutenak; bestetik, errugabea zela ziotenak. Zorionez Dreyfusentzat, bere familiaren laguntasuna izan zuen hasieratik. Aldi berean, errugabea zela uste zutenen artean baziren zenbait intelektual: Zola, 1898an manifestu intelektual entzutetsuena  () idatzi zuena, esaterako, bai eta politikoak ere, Georges Clémenceau, adibidez.

Bitartean, Georges Picquart koronelak, espioien aurkako buruak, 1896 martxoan benetako traidorea nor zen argitu zuen, Ferdinand Walsin Esterházy militarra, alegia. Dreyfus armadan berriz hartu zuten, 1906an.

Aferari buruzko eztabaida hura erabakigarria izan zen errepublikaren fase erradikala sendotzeko, baina ez Frantziako gizarteko joera antisemitak eta autoritarioak gainditzeko.

## Dreyfusen aldeko Zolaren salaketa (''J'accuse...!*) 
Émile Zola idazle naturalista Dreyfusen defendatzaile ausartenetako bat izan zen. *J'accuse…!'' () eskutitz irekia zela-eta, erbesteratu egin behar izan zen.

## Kanpo estekak
Hondarribiko alardea

thumb|250px|eskuinera|2013ko alardearen irudia
thumb|250px|eskuinera|Hondarribiko aldardea (1927)
**Hondarribiko alarde**a Hondarribian (Gipuzkoa) urtero irailaren 8an egiten den alardea (herritarrek gudari itxuran egindako desfilea) da.

## Historia 
1638ko uztailaren 1ean Luis XIII.a Frantziakoaren gudarosteak Hondarribia setiatu zuen. Lehenbiziko egunetan hondarribiarrek udalerriko elizan bildu eta Guadalupeko Ama Birjinari setio hartatik libratzearen truke Olearso muinoko Guadalupeko baselizara urtero prozesioa egingo zutela hitzeman zioten. Udalerria 69 egunez setiatua egon zen, harik eta 1638ko irailaren 7an setioa amaitu zen arte. Horren ondorioz, hondarribiarrek hitzeman bezala, urtero herritar armatuz lagundurik prozesio herritar-erlijiotsua egiten da.

## Konpainiak 
Alardea konpainiez osatuta dago: bakoitzak bere janzkera eta ezaugarri bereizgarriak ditu, eta gudari atal bat, herriko talde bat edo auzo bat ordezkatzen du. Konpainiok osatzen dute:

## Gatazka eta pribatizazioa 
Ohiko alardean, emakumeen eginkizun bakarra *kantinera*rena izan da. Konpainia bakoitzak emakume bat hautatzen du bere kantinera izateko. 1990eko hamarkadatik aurrera, hainbat pertsona eta alderdik emakume eta gizonen parte-hartze askea proposatu dute. Horrek gatazka piztu du: alde batetik, *betiko alardearen* aldekoak; eta, bestetik, alarde mistoaren aldekoak.

Horrenbestez, egun, bi alarde egiten dira: Betiko Alardea, Alarde Fundazioak antolatutako alarde pribatua, eta Jaizkibel Konpainiaren alardea, gizon eta emakumeen artean bereizten ez duen alarde publikoa.

## Bibliografia 
* Arantza Urretabizkaia. *Bidean ikasia (1993-2016)*

## Ikus, gainera 
* Irungo alardea

## Kanpo estekak 
* Alarde Fundazioak antolatutako alarde pribatuaren webgunea  
* *Alardearen seme-alabak*, emakumeek alardeetan parte hartzearen aldeko eta kontrakoen testigantzak biltzen dituen telebista saioa, EITB, 2014-06-30. Iraupena: 1&nbsp;h 20'.
Irungo alardea

[thumb|2007ko [kantineraren irudia]]
**Irungo Alardea** Irunen (Gipuzkoa) urtero ekainaren 30ean egiten den alardea (herritarrek soldadu itxuran egindako desfilea) da.

## Ikus, gainera 
* Hondarribiko alardea

## Kanpo estekak 
* Irungo alardea  
* Irungo alarde publikoa  
* *Alardearen seme-alabak*, emakumeek alardeetan parte hartzearen aldeko eta kontrakoen testigantzak biltzen dituen telebista saioa, EITB, 2014-06-30. Iraupena: 1&nbsp;h 20'.
Corcelles

**Corcelles** izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:

##  
* **Corcelles (Ain)**, Ain departamenduko udalerria da, Rhône-Alpeak eskualdean.
* **Corcelles-en-Beaujolais**, Rhône departamenduan dagoena, Rhône-Alpeak eskualdean.
* **Corcelles-Ferrières**, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean.
* **Corcelles-les-Arts**, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina eskualdean.
* **Corcelles-lès-Cîteaux**, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina eskualdean.
* **Corcelles-les-Monts**, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina eskualdean.

##  
* **Corcelles (Berna)**
* **Corcelles-Cormondrèche**
* **Corcelles-le-Jorat**
* **Corcelles-près-Concise**
* **Corcelles-près-Payerne**
* **Corcelles-sur-Chavornay**
Pixontzi

thumb|Bi pixontzi.
**Pixontzi** edo **gauontzi** pixa jasotzeko erabiltzen den ontzia da. Izendondoa moduan ere pixa asko egiten duen persona da. Pixontziak ontzien itxura dute eta ohe azpian edo ohetik gertu gordetzen zen, mesanotxe batean esaterako, gauez komuneraino joateko beharra mugatzeko. Ohean egon behar diren gaixoek, bestetik, pixontzia erabil dezakete. Pixontziaren beste sinonimo batzuk: edarra, kaka-leku, kakontzi, kutxu, ohapeko, ohazpiko, orinal, zerbitzu. Pixontziak material askoz egin daitezke: metalaz, plastikoaz, zeramikaz...

## Historia 
thumb|Bourdaloue izeneko pixontziak, emakumentzat moldatutakoak.
Ezagutzen den lehenengo pixontzia XI. mendekoa da baina etxeko ontzi hau antzinatik ezagutzen da. Esaterako, Pompeiako ormetan objektu horren marrazkiak ikus daitezke. Antzinako Grezian Kristo aurreko VI. mendean ezagutzen ziren, izen desberdinak dira horren testigu: ἀμίς, οὐράνη, οὐρητρίς, σκωραμίς, χερνίϐιον.

Antzinako Erroman ere ezagunak ziren; garai horietan etxearen jabearen aberastasuna adierazteko urrezko eta zilarrezko pixontziak egiten ziren. Pixontzi horiek ere eskuak garbitzeko erabiltzen ziren.

XX. mendean, komunak zabaltzearekin batera, pixontziak desagertzen joan ziren. Mendebaldeko herrietan gaur egun dezente baztertu da ontzi honen erabilera. Esan daiteke gehien batean haurrekin erabiltzen direla, haien beharrak egiten irakasteko prozesuan. Haurrei begira egindako pixontziak alaiak izaten dira, koloretakoak, marrazkiez apainduta.

## "Bourdaloue" pixontzia 
Pixontzi mota hau emakumeak erabiltzeko asmatu zen; horretarako, aurreko aldetik luzeagoa zen bertan pikotxean jarrita edo zutik gernu egiteko. Bourdaloue hitza XVII. mendeko Louis Bourdaloue (1632-1704) apaiz katolikoarekin lotu izan da. Antza, apaiz horren sermoiak oso luzeak izaten ziren eta jasan ahal izateko aristokraziako emakumeek haien neskameei pixontzia gona azpian jartzeko eskatzen zieten, horrela tokitik alde egin gabe gernu egiteko.
## Pixontziaren museoa 
2007ko apirilean, Ciudad Rodrigon, Espainian, Pixontziaren Museoa ireki zen. Bertan, 27 herrialdetatik ekarritako 1.300 objektu erakusten dira, besteak veste, pixontzi zaharrak zein modernoak, zeramikakoak, plastikokoak, metalekoak…

[thumb|Gaur egun [Ciudad Rodrigon ikus daitezkeen pixontzi batzuk.]]

## Ikus gainera 
* Listuontzi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Haurrei fardela kentzeko gomendioak.
*  [Pixontziaren Museoa(https://eu.wikipedia.org/wiki/Pixontziaren_Museoa).]

Fitxategi:F0013595 49420eccb05b9.jpg| Koreako *Yogang*.
Fitxategi:Edo period chamber pot 1.jpg| Edo garaiko pixontzi japoniarra.
Fitxategi:Edo period chamber pot 2.jpg|Edo garaiko pixontzi japoniarra.
Fitxategi:chamber_pot.jpg|*Amar-mùin*
Gazte harrigarria, T.S. Spivet

***Gazte harrigarria, T.S. Spivet*** () 2013ko Jean-Pierre Jeunet frantziar zinema zuzendariaren abenturazko filma da. Bertan, Kyle Catlett, Helena Bonham Carter eta Judy Davis aktoreek antzeztu zuten.

Cesar Sarietarako hiru izendapen jaso eta Donostiako Zinemaldian itxierako filma izan zen. Eusko Jaurlaritzak Zinema Euskaraz programari esker euskaratu zuen.

## Argumentua 
T. S. Spivet bere familia bitxiarekin Montanako arrantxo batean bizi den hamabi urteko jenioa da. Kartografiarako eta asmakariak sortzeko daukan talentuak ordainsaria jasoko du, zientzia-erakunde batek izen handiko sari bat eman behar baitio. Maleta hartu eta ia herrialde osoa zeharkatuko du saria hartzeko.

## Aktoreak 
* Kyle Catlett: T. S. Spivet
* Henri-Mathis Côté: T.S Spiveten ordezkoa
* Jakob Davies: Layton
* Niamh Wilson: Gracie
* Helena Bonham Carter: Clair doktorea
* Callum Keith Rennie: aita
* Judy Davis: Jibsen
* Dominique Pinon: Bi Hodei

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Gazte harrigarria, T.S. Spivet* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Hipnotizatzailea

***Hipnotizatzailea*** () 2012ko Lasse Hallström suediar zinema zuzendariaren thrillerra da. Lars Keplerren izen bereko eleberrian oinarriturik, Suediak Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sariarako aurkeztu zuen 85. Oscar Sarietan baina ez zuten hautatu. 2012ko Donostiako Zinemaldian Sail ofizialean lehiaketara aurkeztu ere zuten.

Eusko Jaurlaritzak Zinema Euskaraz programari esker euskaratu zuen.

## Argumentua 
Stockholmeko familia baten hilketa basatiak polizi ikerketa abiarazten du. Arrastorik ez duenez, Joona Linn auzitegiko komisarioak Erik Maria Bark hipnotizatzaile ospetsuaren laguntza eskatu du, bizirik atera den familiako kide bakarra,  egoeran dagoen hamabost urteko mutikoa, galdekatzeko, eta desagertutako haren arreba non ote dagoen aurkitzeko. Ikerketak ustekabeko norabidea hartuko du Barken beraren semea bahitzen dutenean.

## Aktoreak 
* Tobias Zilliacus: Joona Linna
* Mikael Persbrandt: Erik Maria Bark
* Lena Olin: Simone Bark
* Helena af Sandeberg: Daniella
* Jonatan Bökman: Josef
* Oscar Pettersson: Benjamin
* Eva Melander: Magdalena
* Anna Azcárate: Lydia
* Johan Hallström: Erland
* Göran Thorell: Stensund
* Jan Waldekranz: Shulman
* Emma Mehonic: Evelyn
* Tomas Magnusson: Petter
* Nadja Josephson: Aida

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna Azcárate

**Anna Azcarate Mecoleta** (Eskilstuna, 1961eko martxoaren 24a - ) suediar aktorea da, euskal jatorria duena.

## Biografia 
25 urtez, Azcárate Luleån antzerkigintzan izan da. Unibertsitateko irakaslea, bigarren mailako hainbat pertsonai antzeztu ditu *Grabben i graven bredvid*, *Järnets änglar* edo *Möbelhandlarens dotter* bezalako filmetan. 2011n *Vägra dö slö* komedia laburra zuzendu zuen.

Michael Odhag aktorea du senarra.

## Filmografia 
* 2002 - *Grabben i graven bredvid*
* 2002 - *Emma och Daniel: Mötet*
* 2003 - *Eiffeltornet* (film laburra)
* 2006 - *Möbelhandlarens dotter* (telesaila)
* 2006 - *Inga tårar*
* 2007 - *Höök*
* 2007 - *Järnets änglar*
* 2009 - *Elkland* (film laburra)
* 2011 - *Happy End*
* 2011 - *En enkel till Antibes*
* 2012 - *Hypnotisören*
* 2012 - *Den röda vargen*
* 2012 - *Studio Sex*
* 2013 - *Eskil och Trinidad*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
San Jose Sari Nagusia (Astillero)

**San Jose Sari Nagusia** SDR Astillerok denboraldi-aurrean antolatzen duen traineru estropada da, ibaian gora jokatzen dena. San Jose egunaren inguruan jokatzen da urtero.

## Ezaugarriak 
2000 urtean traineruen jaitsiera egiten hasi zen eta 2003an arraun olinpikoaren txapelketa.

2010an norantza aldatu eta traineruen igoera antolatu zen. Bi modalitatetan parte hartzen duten taldeei denborak batzen zaizkie eta irabazleak **San Jose Sari Handia** eramaten du. 4.000 metrotako distantzia egiten dute lehenik eta behin eta ondoren 500 metrotako "sprint estropada" egiten da zortzikoan zein traineruetan.

2020an eta 2021ean ez zen estropadarik izan COVID-19 pandemiak eragindako murrizketen erruz.

## Palmaresa 
### Jaitsiera 
### Igoera 
*¹ Ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

## Igoerako garaipenak 
### Traineruak 
### San Jose Saria 
Traineruaren eta zortzikoaren denborak batuta ematen den saria da.

## Emakumezkoen bandera 
### Palmaresa 
*¹ 2015ean emakumezkoen traineru bakarra aritu zen lehian.
*² Ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webgunean San Jose traineruen igoeraren palmaresa
Enperadorea (filma)

***Enperadorea*** () 2012ko Peter Webber britainiar zinema zuzendariaren gerra-filma da. Bertan Tommy Lee Jones eta Matthew Fox aktoreek antzeztu zuten.

Eusko Jaurlaritzak Zinema Euskaraz programari esker euskaratu zuen.

## Argumentua 
1945ean jazotako oihartzun handiko gertakarietan oinarritua dago. MacArthur jeneralak bonbek birrindutako Japoniaren kontrola hartu zuen Amerikako Estatu Batuen izenean. Bonner Fellers jeneralak isilpeko lana egin zuen enperadorearen patua erabakitzeko; baina herriaren etorkizuna kolokan zegoen. Bitartean maitasun-istorio bat ere bada, eta protagonistek leialtasuna zeri zor dioten aztertu beharko dute: bihotzari ala herriari. Eta ze indarrek bultzatzen dituen: mendekuak ala justiziak. Bitartean, munduak gerrako hondamendia alde batera utzi eta aurrera egiten saiatu behar du.

## Aktoreak 
* Tommy Lee Jones: Douglas MacArthur jenerala
* Matthew Fox: Bonner Fellers brigadier-jenerala
* Eriko Hatsune: Aya Shimada
* Toshiyuki Nishida: Kajima jenerala
* Masatoshi Nakamura: Fumimaro Konoe printzea
* Kaori Momoi: Kajima andrea
* Colin Moy: Richter jenerala
* Masayoshi Haneda: Takahashi
* Takatarō Kataoka: Hirohito enperadorea
* Masatō Ibu: Kōichi Kido jauna
* Isao Natsuyagi: Teizaburō Sekiya
* Shōhei Hino: Hideki Tōjō jenerala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* *Enperadorea* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Cucujoidea

**Cucujoidea** Cucujiformia infrordenaren barruan dagoen kakalardoen goifamilia da, marigorringo gehienak barnean dituena.

## Familia 
* Protocucujidae Crowson, 1954
* Sphindidae Jacquelin du Val, 1860 (= Aspidiphoridae)
* Brachypteridae Erichson, 1845 (= Cateretidae, Kateretidae)
* Nitidulidae Latreille, 1802
* Smicripidae Horn, 1879
* Monotomidae Laporte, 1840
* Boganiidae Sen Gupta & Crowson, 1966
* Helotidae Reitter, 1876/Chapuis, 1876
* Phloeostichidae Reitter, 1911
* Silvanidae Kirby, 1837
* Cucujidae Latreille, 1802
* Laemophloeidae Ganglbauer, 1899
* Propalticidae Crowson, 1952
* Phalacridae Leach, 1815
* Hobartiidae Sen Gupta & Crowson, 1966
* Cavognathidae Sen Gupta & Crowson, 1966
* Cryptophagidae Kirby, 1837
* Lamingtonoiidae Sen Gupta & Crowson, 1969
* Languriidae Crotch, 1873
* Erotylidae Latreille, 1802
* Byturidae Jacquelin du Val, 1858
* Biphyllidae LeConte, 1861
* Bothrideridae Erichson, 1845
* Cerylonidae Bilberg, 1820
* Alexiidae Imhoff, 1856
* Discolomatidae Horn, 1878
* Endomychidae Leach, 1815
* Coccinellidae Latreille, 1807
* Corylophidae LeConte, 1852
* Latridiidae Erichson, 1842 (= Lathridiidae)

## Kanpo estekak
Martetarrak

**Martetarrak** Marte planetaren alegiazko biztanleak dira. Zientziatik ere martetarren existentziari urtetan eztabaidatu bada ere, bereziki Marteko kanalak direla eta, egun baztertu egiten da martetarrak izan daitezkeenik, izaki bizidun sinpleen existentzia baztertzen ez bada. Maiz agertu dira zientzia fikziozko literaturan, hala nola H. G. Wellsen *Munduen Gerra* eta Ray Bradburyren *Marteko Kronikak* eleberrietan.

## Ideiaren garapena 
alt=1893ko xaboi baten iragarkia, Marte populatua zegoenaren ideian oinarritua|thumb|1893ko xaboi baten iragarkia, Marte populatua zegoenaren ideian oinarrituaMarten izaki adimendunak bizi zirenaren ideia XIX. mendearen bukaeran izugarri zabaldu zen. Schiaparelliren "canalli"en behaketak, Percival Lowellen liburuekin batera, ideia orokor bat bultzatu zuten: Marte lehortzen eta hiltzen ari zen planeta bat zela, eta bertako antzinako zibilizazioak ubideak eraikitzen ari zirela.

Pertsonalitate nabarmenen ohar eta aldarrikapen gehiago egon ziren "Marteko sukarra" deitu dena hauspotuz. 1899. urtean, Colorado Springseko laborategian bere hargailuak erabiliz haririk gabeko zarata atmosferikoa aztertzen ari zen bitartean, Nikola Tesla asmatzaileak seinale errepikakor batzuk ikusi zituen. Bere ustetan, beste planeta batetik iritsitako irrati-komunikazioak izan zitezkeen, ziurrenik Martetik. 1901. urteko elkarrizketa batean honakoa esan zuen Teslak:

Teslaren teoriek Lord Kelvinen babesa jaso zuten. Azken honek, 1902an Estatu Batuetara egindako bidaian, Teslak Estatu Batuetara bidalitako Marteko seinaleak jaso zituela pentsatu zuela esan zuen. Kelvinek "tinko" ezeztatu zuen horrelakorik esan izana: "Benetan esan dudana ondoka da: Marteko biztanleak, baldin badaude, New York ikusteko gai izango direla dudarik gabe, batez ere, bertako elektrizitatearen distira".

1901eko New York Timeseko artikulu batean Edward Charles Pickeringek, Harvard College Behatokiko zuzendariak, Lowell Behatokiko telegrama bat jaso zuela esan zuen. Bertan Marte Lurrarekin komunikatzen saiatzen ari zela baieztatzen zen.

Pickeringek Texasen ispilu-multzoa sortzeko proposamena egin zuen ondoren, martetarrei seinaleak egiteko.
alt=Marteko "aurpegia"|ezkerrera|thumb|Marteko "aurpegia"
Azkeneko hamarkadetan Marteren gainazalaren bereizmen handiko mapek, Mars Global Surveyorrek egindakoak kasu, ez dute inolako artefaktu edo bizitza “adimendun” arrastorik aurkitu. Hala ere, Marten mota horretako bizitza egon daitekeenaren espekulazio pseudozientifikoak aurrera darrai, Richard C. Hoagland bezalako esatarien laguntzarekin. Kanalaren eztabaidaren antzera, espekulazio horiek espazio ontziek hartutako irudietan hautemandako eskala txikiko egituretan oinarritzen dira, hala nola, "piramideak" eta "Marteko aurpegia" bezalakoak. Carl Sagan astronomo planetarioak idatzi zuen:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ilargitarrak

## Kanpo estekak
Bihunichthys monopteroides

***Bihunichthys monopteroides*** *Bihunichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Chaudhuriidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Bihunichthys*
* Chaudhuriidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Chaunacops coloratus

***Chaunacops coloratus*** *Chaunacops* generoko animalia da. Arrainen barruko Chaunacidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chaunacops*
* Chaunacidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Hokkaidoko santutegia

Sapporo hirian dagoen santutegi xintoista da. Hiriaren erdiguneko Chūō-ku barrutian dago.

## Historia 
1866an japoniarren Sapporo asentamentamendua ezarri eta 1868an Meiji enperadoreak Hokkaidoren jabetza baieztatzeko Ōkunitama, Ōkuninushi eta Sukunahikona jainkoak santifikatu eta 1870an santutegia eraiki arazi zuen hiriaren erdian. Hasieran Sapporoko santutegia izena izan zuen baina 1964ean Hokkaidoko santutegia bihurtu zen, uharte osoaren erreferentzia izateko asmotan.

1974ean suak erre zuen eta gaur egungo eraikina 1978ko berreraikuntza da.

## Ezaugarriak 
180.000 m²-ko azalera dauka eta Maruyama parkearen barnean dago. gereziondoz inguraturik dago eta jende ugari etortzen da hamami garaian eta japoniarren urteberri egunean ere.

## Jaialdiak 
Ekainaren 14 eta 16 artean *Sapporo Matsuri* jaialdia izaten da bertan.

## Kanpo lotura 
*  Webgune ofiziala

## Kanpo estekak
Sapporo JR dorrea

Japoniako etxe orratza da, Sapporo hirian dagoen garaiena.

## Egitura 
JR tren geltokiaren gainean dago, honek ematen dio izena, eta 173 metrotako altuera du, 38 solairu. Dorreak merkatalgunea, zinemak, Nikko Sapporo hotela eta bulegoak ditu. Goian obserbatorioa dauka eta heliportua ere bai.

## Historia 
2003an eraiki zen. Hasieran *Sapporo-Eki Minamiguchi Sougou Kaihatsu Building* izena jarri behar zioten, eraikitzailearen izena hain zuzen ere, baina eraikitzen hasia zela 2000 urtean izena aldatu zitzaion.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Cheilodactylus ephippium

***Cheilodactylus ephippium*** *Cheilodactylus* generoko animalia da. Arrainen barruko Cheilodactylidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Cheilodactylus*
* Cheilodactylidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
MongoDB

**MongoDB** (ingelesetik: hu**mongo**us eta **DB** Data Base) kode irekiko softwarea da, dokumentuetara bideratutako datu-baseak sortzeko eta kudeatzeko.  NoSQL familiako datu-baseak kudeatzeko sistema da. Eskalagarria da, errendimendu handikoa eta C++ lengoaian programatua.
ezkerrera|thumb|211x211px|'HTML5 lengoaia eta JavaScript APIak' liburua.
Datu-basea dokumentuetara bideratuta dago. Hala, JSON datuen antzeko formatua duten dokumentu-bildumak kudeatzen ditu. Horri esker, aplikazio askok modu naturalagoan kudea ditzakete datuak (indexazioa, kontsulta), nahiz eta horiek hierarkia konplexuetan kokatuta egon. MongoDB softwarea 2007ko urrian hasi zen garatzen 10gen (gaur egun MongoDB Inc.); kode libreko lehen bertsioa 2009ko otsailean kaleratu zen. Orduz geroztik, hainbat web eta zerbitzuk ezarri dute MongoDB, hala nola Craigslist, eBay, Foursquare, SourceForge eta The New York Times egunkaria, besteak beste. NoSQL motako datu-baseen sistema ezagunena da MongoDB. Ez da datuak datu-taulen bidez gordetzen dituzten datu-baseak kudeatzeko ohiko sistemak bezalakoa, plataforma anitzeko dokumentuen bidez datuak biltzeko datu-baseak konfiguratzeko sistema da MongoDB.

.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Hawkins, Tim; Plugge, Eelco; Membrey, Peter (September 26, 2010), The Definitive Guide to MongoDB: The NoSQL Database for Cloud and Desktop Computing (1st ed.), Apress, p. 350, 

## Ikus, gainera 
* Banatutako datu-basea
* NoSQL

## Kanpo estekak 
* NoSQL datu-baseak. MongoDB ikastaroa. Zuhaitz Beloki, UEU 2014
* NoSQL datu-baseak. MongoDB ikastaroaren materiala. Zuhaitz Beloki, UEU 2014
Goniistius vittatus

***Goniistius vittatus*** *Goniistius* generoko animalia da. Arrainen barruko Latridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Goniistius*
* Latriidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Sapporo TV dorrea

Sapporoko telebistaren dorrea da, Odori parkean dagoena.

## Historia 
Tokioko Dorrea diseinatu zuen Tachū Naitō arkitekto beraren eraikina da, eta itxura oso antzekoa dute. 1957an eraiki zen eta 170 milioi yeneko kostua izan zuen.1961ean erloju digitalak ezarri zitzaizkion.

Hainbat aldiz izan da konpondua eta berriztatua, 1998, 2002 eta 2006an azken aldiak. 2006an argia igortzen duten diodoak gehitu zitzizkion.

## Egitura 
Goian obserbatorioa dauka 90 metrotako altueran eta bertatik Odori parkearen eta Ōkura mendiaren ikuspegi itzela dago.

Lehen solairuan informazio zentrua dago eta bigarren eta hirugarren solairuetan denda eta jatetxeak daude.

## Iruditegia 

Irudi:2010-02.sapporo tv tower.jpg|Sapporo TV dorrea.
Irudi:Odori Park Sapporo.JPG|Odori parkean.
Irudi:Sapporo TV Tower and Odori park.JPG|Dorrea gauez.
Irudi:Odori Park - Sapporo.jpg|Dorrearen gainetik Odori parkearen ikuspegia.
Irudi:Susukino-night from TV Tower.JPG|Ikuspegia gauez.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Cheimarrichthys fosteri

***Cheimarrichthys fosteri*** *Cheimarrichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Cheimarrichthyidae familian sailkatzen da. Espezie monotipikoa da, hau da, bere genero eta familiako kide bakarra.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Cheimarrichthys*
* Cheimarrichthyidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Odori parkea

, Japoniako iparraldean dagoen Sapporo hiriaren erdigunean dagoen parkea da.

## Egitura 
Izenak "kale luzearen parkea" esan nahi du, eta daukan itxurari egiten dio erreferentzia, 1'5 kilometro luze den errektangulu estua hartzen baitu. Guztira 78.901 m²-tako azalera dauka.

## Historia 
1869an Sapporo asentamendua sortu zen eta hasierako urteetan hainbat plangintza egitasmo izan ziren. 1871ean su-etena eratzea pentsatu zen eta horretarako eraikinik gabeko laukizuzena diseinatu zen eta honen ingurua hasi zen hiria eratzen. 1872an hiriko kale nagusia zen eta hasieran *Shiribeshi Dōri* izena izan bazuen ere 1881ean *Odori* izendatu zuten, jendeak izen hori erabiltzen baitzuen.

1876an 6.600 m²-ko lorategiak ezarri ziren eta 1909an kale peatonala bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerra izan zen bitartean nekazal lur bihurtu zen eta batez ere patatak landatu ziren hiriko populazioa elikatzeko. Gerra bukatzerakoan indar aliatuek hiria okupatu zuten eta Odori zabortegi bihurtu zuten. Mendebaldeko zatian tenis eta baseball zelaiak ere eraiki zituzten. 1950an indar aliatuek alde egin zuten eta parkean garbitu eta lorategi berriak ezarriz joan ziren hurrengo urteetan.

## Iruditegia 

Irudi:Sapporo TV Tower in the snow.jpg|Sapporo TV dorrea.
Irudi:Odori Station Sapporo02s3s3960.jpg|Sapporoko metroaren geltoki nagusia.
Irudi:Hōheikan.JPG|Hōheikan hotela, 1880ko europar estilokoa.
Irudi:Odori Park - Sapporo.jpg|Odori parkea udan.
Irudi:Odori Park Sapporo Snow Festival 2007.JPG|Odori parkea neguan.
Irudi:SapporoNight2004-11.jpg|Odori parkea gauez.
Irudi:Odori Park in Sapporo 1936.jpg|Odori parkea 1936an.

## Kanpo estekak
Chiasmodon asper

***Chiasmodon asper*** *Chiasmodon* generoko animalia da. Arrainen barruko Chiasmodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chiasmodon*
* Chiasmodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ilargitarrak

**Ilargitarrak** ilargiko alegiazko biztanleak dira. Maiz agertzen dira ilargia gaitzat duten abentura eta zientzia fikziozko literaturan, **selenita** izenez. Luziano Samosatakoaren *Egiazko Historia* lanean agertzen dira lehen aldiz.

## Ikus, gainera 
* Martetar

## Kanpo estekak
Caenotropus labyrinthicus

***Caenotropus labyrinthicus*** *Caenotropus* generoko animalia da. Arrainen barruko Chilodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Caenotropus*
* Chilodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ishikari suprefetura

Hokkaidoko suprefetura bat da, Sapporo hiriburua dagoena. 2011eko erroldaren arabera 2.334.241 biztanle ditu.

## Etimologia 
Teoria onartuenaren arabera *Ishikari* izenak bihurgune handietako ibaia esan nahi du. Beste teoria baten arabera ainuerazko *Ishikaripet* izenak "itxura ederreko ibaia" esan nahi du.

## Geografia 
Suprefeturari izena Ishikari ibaiak ematen dio, Japoniako hirugarren luzeena denak. Suprefetura zeharkatu eta Ishikari hirian itsasoratzen da, Japoniako itsasoan. Seprefetura ibaiaren alboetan zabaltzen den Ishikari lautadan kokatzen da.

Aipatzekoa da suprefeturaren hegoaldean dagoen Shikotsu-Tōya Parke Nazionala.

## Banaketa administratiboa 
* Hiriak:
** Sapporo (hiriburua, 1.919.684 biztanle)
** Ebetsu (121.439 bizt.)
** Chitose (92.323 bizt.)
** Eniwa (68.883 bizt.)
** Ishikari (60.673 bizt.)
** Kitahiroshima (60.977 bizt.)
* Herriak:
** Ishikari barrutia:
*** Shinshinotsu
*** Tōbetsu

## Garraioa 
Hokkaido uharteko aireportu garrantzitsuena bertan dago, Chitose Aireportu Berria, nazioarteko hegaldiak hartzen dituena. Bigarren aireportu bat ere badu Japonia barruko hegaldietarako, Okadama Aireportua hain zuzen ere.

## Iruditegia 

Irudi:Hokkaido Jingu.JPG|Hokkaidoko santutegia.
Irudi:Sapporo television tower 01.jpg|Sapporo TV dorrea.
Irudi:JR Sapporo Sta07s3s2790.jpg|Sapporo JR dorrea.
Irudi:Odori Park Sapporo.JPG|Odori parkea.
Irudi:Ishikari-gawa-at-shintosukawa.jpg|Ishikari ibaia.
Irudi:Shikotsuko1.jpg|Shikotsu aintzira (Shikotsu-Tōya Parke Nazionala).
Irudi:Shiragane Falls 2011-05-15.jpg|Shirogane ur-jauzia Ishikari hirian.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Chimaera argiloba

***Chimaera argiloba*** *Chimaera* generoko animalia da. Arrainen barruko Chimaeridae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chimaera*
* Chimaeridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Chirocentrus dorab

***Chirocentrus dorab*** *Chirocentrus* generoko animalia da. Arrainen barruko Chirocentridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chirocentrus*
* Chirocentridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Chironemus bicornis

***Chironemus bicornis*** *Chironemus* generoko animalia da. Arrainen barruko Chironemidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chironemus*
* Chironemidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Chlamydoselachus africana

***Chlamydoselachus africana*** *Chlamydoselachus* generoko animalia da. Arrainen barruko Chlamydoselachidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chlamydoselachus*
* Chlamydoselachidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Boehlkenchelys longidentata

***Boehlkenchelys longidentata*** *Boehlkenchelys* generoko animalia da. Arrainen barruko Chlopsidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Boehlkenchelys*
* Chlopsidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Kali kerberti

***Kali kerberti*** *Kali* generoko animalia da. Arrainen barruko Chiasmodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Kali*
* Chiasmodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Chlorophthalmus acutifrons

***Chlorophthalmus acutifrons*** *Chlorophthalmus* generoko animalia da. Arrainen barruko Chlorophthalmidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chlorophthalmus*
* Chlorophthalmidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ishikari ibaia

Hokkaido uharteko ibai luzeena eta Japonia guztiko hirugarrena da. 268 kilometrotako luzera du eta bere arroak 14.330&nbsp;km² hartzen ditu, Japoniako bigarrena azaleran.

## Etimologia 
Teoria onartuenaren arabera *Ishikari* izenak bihurgune handietako ibaia esan nahi du. Beste teoria baten arabera ainuerazko *Ishikaripet* izenak "itxura ederreko ibaia" esan nahi du.

## Ibilbidea 
Ishikari mendian sortzen da, 1.967 metrotako altueran. Bere ibilbidean uharteko bi hiri handienak zeharkatzen ditu, Asahikawa eta Sapporo eta azkenik Japoniako itsasoan itsasoratzen da, Ishikari hirian.

Hainbat ibaiadar ditu, aipagarriena Toyohira ibaia da.

## Historia 
Duela 40.000 urte arte Ozeano Barean itsasoratzen zen baina Shikotsu sumendietako laba ibaiak oztopoa ezarri eta ibaiak mendebalderanzko bidea hartu zuen.

Diotenez duela mende batzuk Japoniako ibai luzeena izan zen baina hirien eraikuntzak ibaia 100 kilometrotan laburtu zuten meandroak zatitu baitziren eta ondorioz "ilgora" itxurako aintzira ugari eratu ziren ibaiaren inguruan.

## Iruditegia 

Irudi:Mount Ishikari from Nipesotsu-Maruyama Volcanic Group 2005-08-17.jpg|Ishikari mendia.
Irudi:IshikariGawa2004-12-5.jpg|Ibaia elurpean.
Irudi:Takikawa view from glider.jpg|Takikawa.
Irudi:Ishikari Riv 1.JPG|Behe ibilgua.

## Kanpo estekak
Shiretoko penintsula

thumb|250px|Shiretoko penintsula neguan eta udan.
, Japoniako Hokkaido uhartearen ekialdean dagoen penintsula ezaguna da, bertan dagoen Parke Nazionala 2005ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Geografia 
Penintsulan hainbat sumendi daude Chisima eremu bolkanikoaren parte baita. Mendirik garaiena Rausu mendia (1.66am) da, baina aipagarriak dira Iō (1.562m), Unabetsu (1.419m) eta Shiretoko (1.254m) ere.

Penintsularen mendebaldean Okhotskeko itsasoa dago eta ekialdean berriz Ozeano Barea. Parean Kinashir uhartea dago, Japonia eta Errusiak berentzat eskatzen dutena eta ondoren Kuril uhartedia, hau ere Errusiarena izan arren Japoniak berarentzat eskatzen duena.

## Klima 
Oyashio itsaslasterrak ekiladeko kostaldea iparraldetik hegoaldera zeharkatzen du, ura eta klima nabarmen hoztuz. Udak motzak izaten dira eta neguak luzeak Shiretoko penintsulan. Mendiak zuri egoten dira irailetik ekainera eta itsasoa izoztua ikustea ere ohikoa izaten da.

## Flora eta fauna 
Japoniako hartz arrearen populazioa handiena bertan dago. Itsasoan zetazeoak izaten dira, 13-14 espezie, ezagunena orka. Kostaldean ugariak dira fokak ere.

Baso hostoerorkor epela eta koniferak nahasten dira paisaian. Zuhaitz ohikoenak Sahalin izeia, Ermanen urkia eta Mongoliako haritza dira. Siberiako pinu nanoak ere ikusten dira mila metrotatik gora.

## Banaketa administratiboa 
Penintsula bi suprefeturatan banatzen da, mendebaldeko kostaldea Abashiri suprefeturari dagokio eta Utoro da alde honetako herri handiena, ekialdea aldiz Nemuro suprefeturak kudeatzen du eta Rausu da herri nagusia.

## Turismoa 
Bale ikuskatzeak turista ugari erakartzen ditu, bai eta Parke Nazionalaren paisaia isolatuak ere.

## Iruditegia 

Irudi:140829 Ichiko of Shiretoko Goko Lakes Hokkaido Japan01s5.jpg|Shiretokoko bost aintzirak.
Irudi:Utoro.jpg|Chasikotsu lurmuturra.
Irudi:Waterfall of Kamuiwakka 02.JPG|Kamuiwakka ur-jauzia.
Irudi:Rausu-dake 02.JPG|Rausu mendia (1.660 m).
Irudi:Iouzan Shiretoko 2005-8-13.jpg|Iō mendia (1.562 m).
Irudi:Utoro 05.JPG|Utoro.
Irudi:Rausu_Kunashiri_Observatory_Deck_5.jpg|Rausu.

## Ikus, gainera 
* Shiretoko Parke Nazionala

## Kanpo estekak
Alfreð Finnbogason

**Alfreð Finnbogason** (Grindavík, Islandia, 1989ko otsailaren 1a-) futbolari islandiarra da, Real Sociedadean aurrelari gisa jokatu zuena.

## Ibilbidea 
Finnbogason Grindavíken jaio zen baina haurtzaroko bi urte Eskozian pasa zituen. Hainbat klubetako gazte mailetan aritu zen 2008an Breiðablik UBKrekin debut profesionala egin arte. 2009 denboraldian gazte hoberena bozkatu zuten islandiar ligako jokalariak. Urte berean Islandiako futbol kopa irabazi zuen Breiðablikin. 2010ean jokalari hoberena bozkatu zuten islandiar ligako jokalariak.
### Islandiatik kanpo 
2010ean Lokerenek sinatu zuen Finnbogason. Belgikako ligan ez zuen minutu asko jokatu eta 2012an Helsingborgs IF klub suediarrera lagatu zuten. 2012ko udan SC Heerenveenek sinatu zuen. Herbehereetako futbol txapelketan Finnbogason goi-mailako aurrelari gisa ezarri zen. 2014ko udan Real Sociedadek Finnbogason sinatzeko aurreakordioa lortu zuen.

## Selekzio nazionalean 
2009 eta 2011 artean 21 urte azpiko selekzio islandiarrarekin jokatu zuen. 2010ean selekzio nazionalarekin debuta egin zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amblycirrhitus bimacula

***Amblycirrhitus bimacula*** *Amblycirrhitus* generoko animalia da. Arrainen barruko Cirrhitidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Amblycirrhitus*
* Cirrhitidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Shiretoko Parke Nazionala

[thumb|250px|Kokapena, [Hokkaido uhartearen ekialdeko muturrean.]]
**Shiretoko Parke Nazionala** Hokkaido uhartean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko eremu bakarra da. Aldi berean Hokkaido sei Parke Nazionalen arteko bat da.

## Etimologia 
Ainuerazko *Sir Etok* hitzetatik dator, "Lurraren amaiera" esan nahi du.

## Deskribapena 
### Geografia 
Uhartearen ipar-ekialdearen muturrean dagoen Shiretoko penintsula hartzen du bere baitan. Japoniako tokirik isolatuenetako bat da eta oinez edo txalupaz baino ezin da bertan sartu. Herritxo batzuk badaude, Utoro eta Rausu besteak beste. Mendirik garaiena Rausu mendia da 1.660 metrotako altuerarekin.

Bost aintzira ere baditu eta oso ezaguna da Kamuiwakka ur-jauzia ere.

### Fauna eta Flora 
Japoniako hartz arrearen populazioa handiena bertan dago. Itsasoan zetazeoak izaten dira, 13-14 espezie, ezagunena orka. Kostaldean ugariak dira fokak ere.

Baso hostoerorkor epela eta koniferak nahasten dira paisaian. Zuhaitz ohikoenak Sahalin izeia, Ermanen urkia eta Mongoliako haritza dira. Siberiako pinu nanoak ere ikusten dira mila metrotatik gora.

## Izendapenak 
1964an Parke Nazionala izendatu zuten. 386'33&nbsp;km²-ko azalera dauka. 2005ean berriz Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk ekialdean dauden baina Errusiari dagozkion Kuril uhartearekin batera. Mugaz haraindiko eremua izanik **Gizateriaren Bake Ondare Parkea** izena ezarri dio.

## Iruditegia 

Irudi:140829 Ichiko of Shiretoko Goko Lakes Hokkaido Japan01s5.jpg|Shiretokoko bost aintzirak.
Irudi:Utoro.jpg|Chasikotsu lurmuturra.
Irudi:Waterfall of Kamuiwakka 02.JPG|Kamuiwakka ur-jauzia.
Irudi:Oshinkoshin-no-taki.jpg|Oshinkoshin ur-jauzia.
Irudi:Rausu-dake 02.JPG|Rausu mendia (1.660 m).
Irudi:Iouzan Shiretoko 2005-8-13.jpg|Iō mendia (1.562 m).
Irudi:Utoro 05.JPG|Utoro herriko kaia.
Irudi:Rausu_Kunashiri_Observatory_Deck_5.jpg|Rausu herriko kaia.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mikroaerofilo

[thumb|Bakterio aerobioak eta anaerobioak hazkuntza-inguru likido batean toki desberdinetan hazten dira:  1. [Aerobio hertsiak2. Anaerobio hertsiak3. Anaerobio fakultatiboak4. **Microaerofiloak**5. Aerotoleranteak ]]

**Mikroaerofilo** bizirik irauteko atmosferan dagoen baino oxigeno kopuru gutxiago behar duen mikrobio oro da. Airearen oxigeno kontzentrazioa %21 ingurukoa bada, mikroaerofiloek %2-%10 bitarteko oxigeno kontzentrazioa besterik ez dute behar bizi ahal izateko, oxigeno kontzentrazio handiagoak kaltegarriak baitira bakterio mota hauentzat.

Mikroaerofiloek arnasketa aerobioa burutzen dute; ez dira gai arnasketa anaerobioa edo hartzidurak osatzeko. Hala ere, oxigenoarekiko oso sentikorrak diren entzimak dituztelako ezin dituzte ohiko oxigeno kontzentrazioak jasan.

Mikroaerofilo batzuek, oxigeno gutxi behar izateaz gain, karbono dioxidoaren kopuru handiak behar dituzte laborategian hazteko.

Campylobacter eta Helicobacter generoko bakterioak, besteak beste, mikroaerofiloak dira.

Bakterio mikroaerofiloak hazkuntza-ingurune likido batean saiodiaren goiko aldean hazten dira, baina ez ur azaletik oso gertu (*ikusi irudia*)

## Kanpo estekak
Noctuoidea

**Noctuoidea** lepidopteroak sitsen goifamilia bat da. Itzena 70.000 espezieako egun gaueko subfamiliako biltzen ditu.

## Familia 
* Arctiidae
* Doidae
* Lymantriidae
* Noctuidae
* Nolidae
* Notodontidae
* Oenosandridae
* Micronoctuidae
* Pantheidae

## Kanpo estekak
Pankorboko gaztelua

**Pankorboko gaztelua** edo **Santa Marta gaztelua** () Burgosko probintziako Pankorbo (Espainia) herrian kokaturiko gaztelua izan zen.

## Historia 
Bertoko haizpitartea kontrolpean izateko Diego Porcelosek 882an gotorlekua eraiki zuen, nahiz eta litekeena da antzinako gotorleku bat egotea. Urte hartan, Cellorigoko guduan menderatuak izan ondoren, musulmanek gaztelua hartzea saiatu ziren baina hiru eguneko setioa jasan ondoren, ezin eta gaztelua utzi zuten.
* Antso Fortun III.a (1031/1061), eta
* Ximeno Fortun (1054/1071).

1071n gaztelarren eskuetan geratu arren, Alfontso I.a Borrokalariak berreskuratu eta 1110ean Bernardo Gomez nafarra bertoko alkaidea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Úrbelgo gaztelua

**Úrbelgo gaztelua** () Burgosko probintziako Úrbel del Castillo (Espainia) herrian kokaturiko gaztelua izan zen.

## Historia 
IX. mendean sortua, Gaztelako kondeek bi gaztelu zituzten- La Piedra eta Úrbel- Úrbel ibaiaren harana kontrolpean izateko.

1028an Antso Nagusiak Iruñerako lortu zuen gazteluaren jabetza eta nafarren eskuetan izan zen 1054ko Atapuercako gudua izan arte.

Gaztelarren eskuetan geratu zen eta Zuñiga leinuak XV. mendean zaharberritu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urbel

**Urbel** (bertako izenez, gaztelaniaz, Úrbel) Burgosko probintziako ibai bat da, Arlanzón ibaiaren ibaiadarretako bat. Basconcillos del Tozo udalerrian du iturburua, Fuente Úrbel herrian; eta, 55 kilometroko ibilbidea egin eta gero, Frandovínez inguruan, Arlanzónekin bat egiten du. Bere ibilbidean, Santa Cruz del Tozo, La Piedra, Úrbel del Castillo, Quintana del Pino, La Nuez de Arriba, Montorio, Huérmeces, Santibáñez-Zarzaguda, Miñón de Santibáñez, La Nuez de Abajo, Zumel, Lodoso, Pedrosa de Río Urbel ibaiak Santa María Tajadura, Las Quintanillas, Villarmentero, Tardajos, Rabé de las Calzadas eta Frandovínez zeharkatzen ditu.

Antonio Tovarren esanetan, toponimo honen etimoa euskarazkoa da (Urbeltz).

## Etimologia 
Urbel euskaratik datorren toponimoa da, "Urbeltz". Izena populazio euskaldun batekin lotu behar da. Inguruan badira ere beste euskal toponimoka, esaterako Abar iturria, Basconcillos del Tozo eta San Mamés de Abar.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arlanzón (ibaia)

**Arlanzón** Burgosko ibaia da, Arlanzaren ibaiadarra dena. San Millan haitzan, Demandako mendilerroan, jaioa 115 kilometroko ibilbidea egiten du.

## Ibaiadarrak 
## Zeharkatutako herriak 
* Pineda de la Sierra
* Villasur de Herreros
* Arlanzón
* Ibeas de Juarros
* San Millán de Juarros
* Castañares
* Burgos
* Villalbilla de Burgos
* Buniel
* Frandovínez
* Estépar
* Pampliega

## Kanpo estekak
Plesiopidae

**Plesiopidae** arrain pertziformeen familia da, Indiako ozeanoan eta mendebaldeko Ozeano Barean bizi dena. Familiak 49 espezie ditu, 12 generotan banaturik:

## Espezieak 
* *Acanthoclinus* (Jenyns, 1841)
** *Acanthoclinus fuscus* (Jenyns, 1842).
** *Acanthoclinus littoreus* (Forster, 1801).
** *Acanthoclinus marilynae* (Hardy, 1985).
** *Acanthoclinus matti* (Hardy, 1985).
** *Acanthoclinus rua* (Hardy, 1985).
* *Acanthoplesiops* (Regan, 1912)
** *Acanthoplesiops echinatus* (Smith-Vaniz & Johnson, 1990).
** *Acanthoplesiops hiatti* (Schultz, 1953).
** *Acanthoplesiops indicus* (Day, 1888).
** *Acanthoplesiops naka* (Mooi & Gill, 2004).
** *Acanthoplesiops psilogaster* (Hardy, 1985).
* *Assessor* (Whitley, 1935)
** *Assessor flavissimus* (Allen & Kuiter, 1976).
** *Assessor macneilli* (Whitley, 1935).
** *Assessor randalli* (Allen & Kuiter, 1976).
* *Beliops* (Hardy, 1985)
** *Beliops batanensis* (Smith-Vaniz & Johnson, 1990).
** *Beliops xanthokrossos* (Hardy, 1985).
* *Belonepterygion* (McCulloch, 1915)
** *Belonepterygion fasciolatum* (Ogilby, 1889).
* *Calloplesiops* (Fowler y Bean, 1930)
** *Calloplesiops altivelis* (Steindachner, 1903).
** *Calloplesiops argus* (Fowler & Bean, 1930).
* *Fraudella* (Whitley, 1935)
** *Fraudella carassiops* (Whitley, 1935).
* *Notograptus* (Günther, 1867).
** *Notograptus gregoryi* (Whitley, 1941).
** *Notograptus guttatus* (Günther, 1867).
** *Notograptus kauffmani* (Tyler & Smith, 1970).
** *Notograptus livingstonei* (Whitley, 1931).
* *Paraplesiops* (Bleeker, 1875)
** *Paraplesiops alisonae* (Hoese & Kuiter, 1984)
** *Paraplesiops bleekeri* (Günther, 1861).
** *Paraplesiops meleagris* (Peters, 1869).
** *Paraplesiops poweri* (Ogilby, 1908).
** *Paraplesiops sinclairi* (Hutchins, 1987).
* *Plesiops* (Oken, 1817)
** *Plesiops corallicola* (Bleeker, 1853).
** *Plesiops facicavus* (Mooi, 1995).
** *Plesiops genaricus* (Mooi & Randall, 1991).
** *Plesiops gracilis* (Mooi & Randall, 1991).
** *Plesiops insularis* (Mooi & Randall, 1991).
** *Plesiops malalaxus* (Mooi, 1995).
** *Plesiops multisquamata* (Inger, 1955).
** *Plesiops mystaxus* (Mooi, 1995).
** *Plesiops nakaharai* (Tanaka, 1917).
** *Plesiops auritus* (Mooi, 1995).
** *Plesiops cephalotaenia* (Inger, 1955).
** *Plesiops coeruleolineatus* (Rüppell, 1835).
** *Plesiops nigricans* (Rüppell, 1828).
** *Plesiops oxycephalus* (Bleeker, 1855).
** *Plesiops polydactylus* (Mooi, 1995).
** *Plesiops thysanopterus* (Mooi, 1995).
** *Plesiops verecundus* (Mooi, 1995).
* *Steeneichthys* (Allen y Randall, 1985)
** *Steeneichthys nativitatus* (Allen, 1997).
** *Steeneichthys plesiopsus* (Allen & Randall, 1985).
* *Trachinops* (Günther, 1861)
** *Trachinops brauni* (Allen, 1977).
** *Trachinops caudimaculatus* (McCoy, 1890).
** *Trachinops noarlungae* (Glover, 1974).
** *Trachinops taeniatus* (Günther, 1861).

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oxycirrhites typus

***Oxycirrhites typus*** *Oxycirrhites* generoko animalia da. Arrainen barruko Cirrhitidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Oxycirrhites*
* Cirrhitidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Brachypleura novaezeelandiae

***Brachypleura novaezeelandiae*** *Brachypleura* generoko animalia da. Arrainen barruko Citharidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Brachypleura*
* Citharidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Saroma aintzira

Japoniako hirugarren antzira handiena da eta Hokkaido uhartean dago.

## Etimologia 
Izena ainuerazko *saruomahetsu* izenetik dator eta "lezkadia" edo "ihidia" esan nahi du.

## Ezaugarriak 
Abashiri suprefeturan dagoen Saroma herriaren ondoko aintzira gazikara da, kostaldean dagoena eta beraz 0 metrotako garaieran. Gatza badu ere tenperatura hotzen eraginez abendutik martxora izoztuta egoten da.

151&nbsp;km²-tako azalera du eta beraz Hokkaidoko handiena eta Japoniako hirugarrena da. Bere inguruan zabaltzen da Abashiri Parke Kuasi-Nazionala.

## Iruditegia 

Irudi:Saroma from Mt. Horoiwa.jpg
Irudi:Saromako Sunset.jpg

## Ikus, gainera 
* Abashiri Parke Kuasi-Nazionala

## Kanpo estekak
Espainiako Langile Alderdi Komunista

**Espainiako Langile Alderdi Komunista** Espainiako bi alderdi politikoren izena da, PSOEtik eta PCEtik zatituak, hurrenez hurren:
* **Espainiako Langile Alderdi Komunista**, 1921ean Espainiako Langile Alderdi Sozialistak III. Internazionaleanean sartzearen aldeko alderdi-kideek sortu zuten.
* **Espainiako Langile Alderdi Komunista**, gaur egungo alderdia, joera marxista-leninistakoa, Enrique Lísterrek 1973an sortu zuen Espainiako Alderdi Komunistak Txekoslovakiako sobietar esku hartzea gaitzetsi ondoren.
Citharidium ansorgii

***Citharidium ansorgii*** *Citharidium* generoko animalia da. Arrainen barruko Citharinidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Citharidium*
* Citharinidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Bathyclarias atribranchus

***Bathyclarias atribranchus*** *Bathyclarias* generoko animalia da. Arrainen barruko Clariidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Bathyclarias*
* Clariidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org