Bandera gorria

:*Artikulu hau **Bandera gorria** ikurrari buruzkoa da, esanahi ezberdinentzako ikus Bandera gorria (argipena)*

[thumb|200px|eskuinera|Bandera gorria, beste inolako ikurrik gabe, hainbat mugimendu komunista nahiz ezker muturrekok erabili dute; eta baita iraultza sozialista batzuen behin-behineko ikur gisa ere.[Fitxategi:Socialist red flag.svg‎|200px]]

**Bandera gorria**, historikoki, "langileen haserrearen odolaren" ikurra da.

Bandera gorria sozialismoa baino lehenagokoa bada ere, historikoki mugimendu ezkertiar zein komunistek erabili duten ikurra da. Ezkerreko mugimendu hainbatek, horrela, protesta ekintza desberdinetan erabiltzen dute. Komunismoari loturik, Sobietar Batasuneko bandera ikur honetan oinarritzen zen (igitaia eta mailuarekin batera). Txinako Herri Errepublikako banderarekin berdin gertatzen da. Historian zehar, halaber, euren burua komunistatzat jotzen zuten beste estatu batzuek ere bandera nazionaltzat bandera gorria erabiltzen zuten (elementu desberdinak gehituz), Khmer Gorrien Kanputxea Demokratikoa, esaterako.

## Historia 
Bandera gorriaren eta langile mugimenduen ikurraren jatorrizko erabilera 1789an hasten da, Frantziar Iraultzan zehar; urriaren 20ko legearen arabera, bandera gorria armadak esku hartu behar zuela adierazteko erabili behar zen.

XIX. mendean, lege honen aurka adierazteko, bandera gorria altxamendu iraultzaileen eta langile mugimenduaren ikur bihurtu zen; Parisko Komunan eta alderdi sozialistek erabili zuten. Hortik dator ezkertiarrei "gorriak" deitzearen ohitura; arrazoi horren ondorioz, Sobietar Batasunaren eta Hirugarren Internazionaleko Alderdi Komunisten bandera izatera igaro zen. Txinako Herri Errepublika eta Vietnam bezalako Estatu sozialistetan bandera gehienak ere gorriak dira. Hala ere, gobernu sozialista ez duten herrialde askoren banderak ere gorriak dira arrazoi historikoengatik; hala nola, Maroko eta Turkia.

"Bandera gorria" esapidea inklinazio sozialistak dituzten mugimendu sozialisten edo alderdi politikoen abesti eta martxa desberdinetan erabili da. Adibidez, Alderdi Komunista Italiarraren ereserkia *Bandera gorria* edo *Bandiera Rossa* deitzen zen.

## Sozialismoarekin zerikusirik ez duen erabilera 
Hainbat herrialdek bandera gorria erabiltzen dute euren bandera nazionalaren oinarri gisa. Herrialdeok banderaren kolore gorriari kutsu ezkertiar edo sozialistarik ez diote ematen. Hauen artean aipa daitezke, adibidez, Turkiakoa, Marokokoa, Singapurrekoa, Nafarroakoa eta abar luze bat.

Hondartzetan bainatu ezin dela adierazteko ere erabili ohi da. Bestalde, arrisku egoerak adierazteko ere balio du.

## Irudiak 

Irudi:Flag of the Soviet Union.svg|SESBen bandera, 1980ko abuztuaren 15etik 1991ko abenduaren 25era
Irudi:Flag of the People's Republic of China.svg|Txinako Herri Errepublikako bandera
Irudi:Flag of Hong Kong.svg|Hong Kongeko bandera
Irudi:Flag of Vietnam.svg|Vietnamgo bandera
Irudi:Flag of North Macedonia (1946–1992).svg|Mazedoniako bandera (1945-1991)
Irudi:Flag of SR Bosnia and Herzegovina.svg|Bosnia-Herzegovinako bandera (1946-1991)
Irudi:Red Army flag (Fictitious).svg|SESBeko Armada Gorriaren bandera
Irudi:Bandera de Navarra.svg|Nafarroako bandera
Irudi:Flag of Kyrgyzstan.svg|Kirgizistango bandera
Irudi:Flag of the Isle of Mann.svg|Man uharteko bandera
Irudi:Flag of Brigate Rosse.jpg|Brigada Gorrien ikurra

## Bandera gorriak debekatzeko legeak 
1919 eta 1920ean Estatu Batuetan zegoen egoera dela eta, estatu askok bandera gorriak debekatu zituzten. Horien artean Minnesota, Hego Dakota, Oklahoma eta Kalifornia aurkitzen dira. Geroago, lege horiek konstituzioaren aurka zeudela erabaki zen eta ezabatu egin ziren. Oklahomak gaur egun duen bandera, garai hartan ipini zen, aurrekoa (Izar zuri bat atzealde gorri batean) sozialismoarekin lotzen zelako.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sinbologia komunista
* Igitaia eta mailua
* Izar gorria

## Kanpo estekak