open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Expendables 2

***The Expendables 2*** (euskaraz *Mertzenarioak 2*) 2012ko Simon West ingeles zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da. Sylvester Stallone, Jason Statham, Jet Li, Dolph Lundgren, Chuck Norris, Terry Crews, Randy Couture, Liam Hemsworth, Jean-Claude Van Damme, Bruce Willis eta Arnold Schwarzenegger aktoreek antzeztu zuten.

*The Expendables* (2010) filmaren jarraipena da, era berean, *The Expendables 3* (2014) izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Barney Ross (Sylvester Stallone), Lee Christmas (Jason Statham), Yin Yang (Jet Li), Gunner Jensen (Dolph Lundgren), Toll Road (Randy Couture), Hale Caesar (Terry Crews) eta Billy the Kid (Liam Hemsworth) mertzenarioek osatutako taldea berriz berrelkartu da, oraingoan Church jaunak (Bruce Willis) itxuraz erraza eta diru etekinak emango dituen lantxo bat egiteko kontratatu baiditu. Halere, beren egitasmoa okertu egingo da, Jean Vilain (Jean-Claude Van Damme) gaizkileak segada ipiniko baidie. Orduan taldearen griña bakarra hartaz mendekatzea izango da. Honela, igarotzen diren leku orotik beren etsaien artean suntsipena eta kaosa zabalduko dute, azkenean ezusteko mehatxu bat topatu arte: militar erabilerarako egokitutako bost tona plutonio, munduan boterearen oreka aldatzeko adina kopuru.

## Aktoreak 
* Sylvester Stallone: Barney Ross
* Jason Statham: Lee Christmas
* Jet Li: Yin Yang
* Dolph Lundgren: Gunner Jensen
* Chuck Norris: Booker
* Terry Crews: Hale Caesar
* Randy Couture: Toll Road
* Liam Hemsworth: Billy the Kid
* Jean-Claude Van Damme: Jean Vilain
* Bruce Willis: Church
* Arnold Schwarzenegger: Trench Mauser
* Scott Adkins: Hector
* Yu Nan: Maggie Chan

## Kanpo estekak 
* *The Expendables 2* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Llanbister

**Llanbister**, Galesko komunitate eta udalerri txiki bat da, Powys konderrian. A483 errepidean dago, Newtown udalerritik Llandrindod Wells udalerrirako bidean.

2011ko erroldaren arabera 382 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Guilsfield

'''''', , Galesko komunitate eta udalerri bat da, Powys konderrian. Welshpool udalerritik 3 milia iparraldera dago.

2001eko erroldaren arabera 1.640 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Gwernyfed

'''''', Galesko komunitate bat da, Powys konderrian. 2005eko erroldaren arabera 995 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanbrynmair

**Llanbrynmair**, , Galesko udalerri eta komunitate bat da, Powys konderrian. A470 errepidean dago, Caersws eta Machynlleth udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 920 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Hassan Rouhani

**Hassan Rouhani** (; Sorkheh, Semnan, 1948ko azaroaren 12a) irandar kleriko xiita, diplomazialaria eta estatu gizona da. 2013ko abuztuaren 3tik 2021eko abuztuaren 3ra, Irango presidentea izan zen.

## Bizitza 
Hassan Rouhani 1948ko azaroaren 12aan jaio zen, Semnan probintziako Sorkhe herrian. 1960an hasi zituen ikasketa erlijiosoak Semnango seminarioan, eta 1961ean Qom hirikora aldatu zen. 1972an, Zuzenbide judizialeko lizentzia atera zuen Teherango unibertsitatean. Eskoziako Glasgow Caledonian University-n jarraitu zuen prestakuntza, eta Zuzenbide konstituzionaleko doktoregoa lortu zuen 1999an.

Politikan Ruhollah Khomeiniren eskutik sartu zen. Mohammad Reza Pahlavi xahren aurkako hitzaldiak egin zituen, eta zenbait aldiz atxilotu zuten. Azkenik, 1977an Parisa erbesteratu zen. 1979an itzuli zen Iranera, Iraultzaren ostean. Handik aurrera, garrantzi handiko karguak izan zituen. 1980-2000 bitartean Islamiar Kontsulta-Biltzarreko kidea izan zen, Defentsa Kontseilu Goreneko kidea 1983-1988 bitartean, eta Irango Aire Armadako komandantea 1985-1991 bitartean. 1989an, Irango buruzagi goren Ali Jameneiren eledun bilakatu zen Nazio Segurtasunerako Kontseilu Gorenean. 2000an, berriz, Adituen Batzarreko kide hautatu zuten. Auzia konpontzako egin ziren negoziazioetan, Rouhani izan zen Irango ordezkaritzaren burua 2003-2005 bitartean.

2013an, presidentetzarako hauteskundeetara aurkeztu zen. Haxemi Rafsanjani eta Muhammad Khatami buruzagi erreformistek haren aldeko kanpaina egin zuten eta, aurreikuspen guztien aurka, aise nagusitu zen, botoen %50,7 bildurik. 2015eko uztailean, Iranek akordioa lortu zuen munduko sei potentziekin (AEB, Errusia, Txina, Erresuma Batua, Frantzia eta Alemania) energia nuklearra modu baketsuan erabili ahal izateko.

## Erreferentziak
Llandrinio

'''''', Galesko udalerri txiki bat da, Powys konderrian. B4393 errepidean dago, Ingalaterrako mugatik hurbil. Severn ibaia eta Offaren harresia udalerriaren lursailetatik igarotzen dira.

2011ko erroldaren arabera 1.485 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
The Expendables (2010eko filma)

***The Expendables*** (euskaraz *Mertzenarioak*) 2010eko Sylvester Stallone estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak zuzendu eta antzeztutako ekintza film bat da. Stallonez gain, Jason Statham, Jet Li, Dolph Lundgren, Randy Couture, Terry Crews, Steve Austin eta Mickey Rourke aktoreek antzeztu zuten.

Nolabaiteko 1980ko hamarkadako zinema aretoetako urrezko aroko ekintza filmeen omenaldia da, hortik garai horretako aktore beterano ugarik antzeztua izatea. Adibidez, Dolph Lundgren suediar aktoreak, etenaldi luze baten ostean, 1995eko *Johnny Mnemonic* filmetik antzeztu zuen lehenbiziko filma izan zen.

Filmak ikusle eta diru etekinei dagokionez izandako arrakastari esker, beste bi jarraipen izan ditu: *The Expendables 2* (2012) eta *The Expendables 3* (2014).

## Argumentua 
Mertzenario talde bat Hego Amerikako herrialde batean infiltratu eta bertako diktadore gupidagabe eta ustela kendu dezaten kontratatua izan da. Jada bertan daudela, engainua eta traizioz beteriko armiarma sare baten erdian topatuko dira. Behin beren misioak porrot egin eta gero, oraindik eta erronka handiagoari aurre egin beharko diote: Taldearen batasuna salbatu eta urteetan zehar taldekideak elkarren artean izan duten adiskidetasuna mantentzea.

## Aktoreak 
* Sylvester Stallone: Barney Ross
* Jason Statham: Lee Christmas
* Jet Li: Yin Yang
* Dolph Lundgren: Gunner Jensen
* Eric Roberts: James Munroe
* Randy Couture: Toll Road
* Steve Austin: Dan Paine
* David Zayas: Garza jenerala
* Giselle Itié: Sandra
* Charisma Carpenter: Lacy
* Gary Daniels: Britainiar
* Terry Crews: Hale Caesar
* Mickey Rourke: Tool

Bruce Willis aktoreak Church jauna antzeztuz kameoa burutu zuen. Arnold Schwarzenegger aktoreak Trench Mauser pertsonaia antzeztuz krediturik gabeko kameoa burutu zuen.

## Kanpo estekak 
* *The Expendables* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Joaquín Sorollaren autorretratua

**Autorretratua** Joaquín Sororolla y Bastida margolari valentziarrak 1904ean egindako erretratua da. Gaur egun Sorolla Museoan gordeta dago, Madrilen. Mugimendu postinpresionistaren margolana da.

## Historia 
Sorollak autorretratu asko margotu zuen, hamabost gutxienez, eta horietatik zortzi Sorolla museoan erakusten dira. Hemen jasotzen dugun margolan honetan bere ibilbidearen heldutasun eta arrakasta garai batean batean ikusten dugu, berrogei urte inguru zituenean, eta hori bere irduian adierazten da.

## Ezaugarriak 
Sorolla bere estudioan agertzen da hemen. Handik espektadoreari begira dago. Begirada tinkoa, desafiatzailea erakusten digu. Koloreak, orokorrean, ilunak dira, serioak, baita bere jantzia ere. Ingurua ez dago zehaztasun handiaz jasota, dena dela: margolanak izan daitezkeen elementuak ikusten dira baina zirriborro moduan. Margolanaren elementu garbiena eta nagusia margolariaren irudia bera da.

Interpretazio aldetik, lan honetan Velazquez margolariaren eragin zuzena ikusi egin da, zehaz-mehatz Meninak margolanean agertzen den autoerretratuarena. Asko dira Velazquezen margolaritzatik hartutako elementuak: koloreak, Espainiako Urrezko Aroaren ohikoak, espazioaren sakontasuna, azken hau ormetako mihiseekin adierazita, iluntasuna, argiaren biltzea aurpegiaren eta alkandoraren lepo gainean...
thumb|200px|Antza inspirazioa Velazquezen lan honetan bilatu zuen Sorollak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sorolla museoaren informazioa.
Ikerketa bat

***Ikerketa bat***, baita ere ***Simarro doktorea laborategian***, Joaquín Sorolla y Bastida margolari valentziarrak 1897an egindako erretratua da. Gaur egun Sorolla Museoan gordeta dago, Madrilen. Margolan errealista da. Lana Madrilen, 1897an egin zen Arte Ederren Erakusketa Nazionalean aurkeztu zen.

## Gaia 
Margolanak Luis Simarro neurologoaren laborategia erakusten digu. Ikerlariak esperientzia bat prestatzen ari da, beste bost pertsona hari begira dauden bitartean. Simarro Sorolla familiako lagun urkoa eta medikua zen. Laborategia elementuz beteta ikusten da.

Lan honetan argia lanpara batetik mahai gainean zabaldu egiten da, ikerketa bera eta hurbilago dauden pertsonen aurpegiak argituz, tartean Simarroren berarena; argi horrek zentzu sinbolikoa izan dezake. Mahaitik urrutiago dauden elementuak iluntasunean kokatzen dira, halaber.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanaren fitxa Ceres webgunean.
The Expendables 3

***The Expendables 3*** edota *** The Expendables III*** (euskaraz *Mertzenarioak 3*) 2014ko Patrick Hughes australiar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da. Sylvester Stallone, Jason Statham, Antonio Banderas, Jet Li, Wesley Snipes, Dolph Lundgren, Kelsey Grammer, Randy Couture, Terry Crews, Mel Gibson, Harrison Ford, Arnold Schwarzenegger, Kellan Lutz, Ronda Rousey, Glen Powell eta Victor Ortiz aktoreek antzeztu zuten.

*The Expendables* (2010) eta *The Expendables 2* (2014) filmeen jarraipena da.

## Argumentua 
Honakoan, kontakizuna Barney Rossekin batera (Sylvester Stallone), "Mertzenarioak" taldearen sortzaileetako bat izan zen Conrad Stonebanks (Mel Gibson) agerpenari buruz doa. Stonebanks arma trafikatzaile bilakatu zenean bi adiskideak banadu egin ziren, Barney hura hiltzera derrigortua baitzegoen. Oraingoan, Mertzenarioak Stonebanks gaizkileari arru egin beharko diote, borroka taktika zahar eta berrien arteko hautua egiten duten bitartean.

## Aktoreak 
* Sylvester Stallone: Barney Ross
* Jason Statham: Lee Christmas
* Antonio Banderas: Galgo
* Jet Li: Yin Yang
* Wesley Snipes: Heriotz Doktorea
* Dolph Lundgren: Gunner Jensen
* Kelsey Grammer: Bonaparte
* Randy Couture: Toll Road
* Terry Crews: Hale Caesar
* Mel Gibson: Conrad Stonebanks
* Harrison Ford: Max Drummer
* Arnold Schwarzenegger: Trench Mauser
* Kellan Lutz: John Smilee
* Ronda Rousey: Luna
* Glen Powell: Thorn
* Victor Ortiz: Mars
* Robert Davi: Goran Vata

## Kanpo estekak 
* *The Expendables 3* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
ISO 13849

**ISO 13849** segurtasun-estandar bat da, kontrol-sistemetan prestazio-maila (PL) ezberdinak ezartzeko beharrezkoak diren segurtasun-neurriak azaltzen dituena. EN 954-1 araua ordezkatu zuen 2011ko abenduan.

Estandarra 2 atalatan banatuta dago:
* 1. atala: Diseinurako oinarri orokorrak deskribatzen ditu.
* 2. atala: Balidazioa deskribatzen du.

## Kanpo estekak
Llanddew

'''''', , Galesko komunitate eta udalerri txiki bat da, Powys konderrian. Brecon udalerritik milia bat edo bi ipar-ekialdera dago.

2011ko erroldaren arabera 232 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Film d' Art

thumb|*Assassinat du duc de Guise* filma.
'''Film d' art''' Parisen 1908an sortutako zinema produkzio-etxe bat izan zen artetik eta, batez ere, literaturatik gertuago zegoen filmak ekoizteko. Denborarekin hitzarekin zine mota bat definitzeko erabili izan da baita ere.

## Historia 
Film d' art zinemaren hastapenetan, 1908tik aurrera, Paul Laffittek eta bere anaiak Frantzian sortutako enpresa izan zen. Hasierako elkarteak Sociétè de Production Film d'art izena hartu zuen eta bertan artistak, zinemagileak eta bankariak bildu ziren.

Haren helburu nagusia zinemara publiko burgesa erakartzea izan zen, horretarako espektakulu honi beste duintasun kulturala emanez. Hori lortzeko argumentu landuagoak eta antzerki mundutik hartutako profesionalak erabili nahi zituen, horrela oinarri historikoa edo literarioa zuen zinema sortzeko.
Urte haietan zinemak zirkuarekin lotura handia zuen eta herriko jendearentzako espektakulua zen; hortik zetorren konpainia honen asmo berritzailea. 1938an konpainiak aktibitateak eten egin zituen baina 1950tik aurrera berriro ere lanari ekin zion.

## Enpresaren zuzendariak 
* Paul Laffitte (1908-1909)
* Paul Gavault (1909-1911)
* Charles Delac (1911-)
* Marcel Vandal

## Filmak 
Konpainiak ehun film baino gehiago egin zuen. Hona hemen batzuk:
* *Assassinat du duc de Guise*, André Calmette zuzendaria, Charles Le Bargy(1908)
* ''Le Retour d'Ulysse*, André Calmettes eta Charles Le Bargy (1909)
* *Macbeth*, Louis Feuilliade zuzendaria (1909)
* *Le Baiser de Judas*, Armand Bour eta André Calmettes (1908)
thumb|*Le Baiser de Judas'' filmaren kartela.

## Arte-filmak 
Zinema produkzio-etxe horren planteamenduetan oinarrituta, arte filma kategoria sortu da, literaturarekin lotura estua duen zinema definitzeko, bereziki eleberriarekin eta antzerkiarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Guide to zinema.
Broken Brothers Brass Band

**Broken Brothers Brass Band** 2006an Iruñean sortutako jazz musika taldea da.

## Ibilbidea 
2006an Amama Luisa Brass Band taldeko hainbat kidek sortu zuten talde berria. New Orleans-eko talde berrien soinua dute funk, gospel eta jazz modernoa jorratzen baitute emanaldietan. 2012an atera zuten aurreneko diska eta ondorengoak bi urtetik behin plazaratu dituzte. Euskal Herriko eta inguruko lurretako jaialdietan jo izan dute, Donostiako jazzaldian, Getxoko jazzaldian, Zaragozako Jazz al margen jaialdian, Iruñeko jazzaldian, Zornotzako Haizetara jaialdian...
* *Txertaketa* (2018, Errabal)
**Katebegia* (2022, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Columpio Asesino

**El Columpio Asesino** 1999an Iruñean sortutako pop-rock musika taldea da.

2000. urtean Gaztea maketa lehiaketa irabazi zuten. 
Azken urteotan Euskal Herrian izan den talderik iraultzaileenetakoa. 2023an haren amaiera iragarri zuten.

## Diskografia 
# *El columpio asesino* (2003, Astro Discos)
# *De mi sangre a tus cuchillas* (2006, Astro Discos)
# *La gallina* (2008, Astro Discos)
# *Diamantes* (2011, Mushroom Pillow)
# *Ballenas muertas en San Sebastián* (2014, Mushroom Pillow)
# *Ataque celeste* (2020, Oso Polita Records).

## Singleak
* "Lucas 44-48" (2004)
* "¡Ahah...!" (2004)
* "Toro" (2011)
* "Preparada" (2019)
* "Huir" (2019)
* "Sirenas de mediodía" (2020).

## Ikus, gainera
* Zerrenda:Euskal Herriko egungo musikariak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Taldearen webgune ofiziala.
* :[El Columpio Asesino Amaral(https://eu.wikipedia.org/wiki/Amaral) abeslariarekin.]
Baden-Württembergeko Landtag

**Baden-Württembergeko Landtaga** (alemanez, *Landtag von Baden-Württemberg*), Baden-Württemberg Estatu alemaniarreko Parlamentua da. Egoitza Stuttgart, Estatuko hiriburuan, kokaturik dago. 2016. urtetik Muhterem Aras (Berdeak) da Landtageko Presidentea.

## Kanpo estekak
Argol Perseokoa

**Argol Perseokoa** Masami Kurumadak idatzi eta marraztutako manga eta animea den Saint Seiyako pertsonaia bat da. Perseuseko zilarrezko zalduna da XX. mendean. Jatorrizko istorioan duen agerpen bakarra zilarrezko zaldunen sagan da. Istorioko protagonista nagusiak diren brontzezko zaldunek berarekin eta beste zenbait zilarrezko zaldunekin topo egiten dute. Zilarrezko zaldun hauek brontzezko zaldunak Lehiaketa Galaktikoan euren onura propioan parte hartzeagatik zigortzera bidalitako zilarrezko zaldunen bigarren taldekoak dira. Ikki Fenixekoak garaitu zituen Dante Zerberokoa eta Capella Aurigakoa eta Argolen aurka borrokatzeko prestatu zen, baina Dante oneratu zen eta Shun Andromedakoak garaitu zuen. Honen ondoren, Argolek Hyôga Beltxargakoa eta Shun harri bihurtu zituen, eta, ondorioz, Shiryu Dragoikoak aurre egin behar izan zion. Borrokaren hasieran, Shiryuk, Argolek aldean zeraman ezkutuan agertzen zen Medusaren irudia ez ikusteko, benda batekin estali zituen bere begiak, baina horrek ez zuen ezertarako balio izan, bere besoetako bat harri bihurtuta geratu bait zen. Horren ondorioz, bere burua itsutu behar izan zuen, ikusmena sakrifikatuz, Medusaren irudia ez ikusteko modu bakarra zena. Hala lortu zuen Argolen aurkako garaipena.

## Kanpo estekak 
* http://es.saintseiya.wikia.com/wiki/Algol_de_Perseo
Bridget Jones: The Edge of Reason (filma)

***Bridget Jones: The Edge of Reason*** (euskaraz *Bridget Jones: Arrazoiaren Ertzean*) 2004ko Beeban Kidron ingeles zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. 1999ko Helen Fielding idazlearen *izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Renée Zellweger, Hugh Grant, Colin Firth, Jim Broadbent eta Gemma Jones aktoreek antzeztu zuten.

2001eko ''Bridget Jones's Diary* filmaren jarraipena da, eran berean, 2016an *Bridget Jones's Baby* eta *Bridget Jones: Mad About the Boy* (2025) jarraipenak izan zituen.

Renée Zellweger aktoreak bere antzezpenari esker Urrezko Globo Sariaren izendapen bat jaso zuen, Emakumezko aktore onena - Musikal eta komedia film sailean.

## Argumentua 
Jada Bridget Jones (Renée Zellweger) zoriontsu da: Mark Darcy (Colin Firth) ederrarekin bizi da eta bere nagusi-ohia zen Daniel (Hugh Grant) tentelaz ahaztu da. Baina zoritxarrez Rebecak (Jacinda Barrett) Markekin duen harremana apurtuaraziko du. Lanean ere ez dabil ongi, baina gauzik txarrena bere Tailandiarako bidaian gertatuko zaio. Halere, betiko legez, bere lagunen babesa izango du, haiek animatu eta jende berria ezagutu dezan bultzaraziko diote. Baina, batek daki, Bridgeten gogoan Danielekin itzultzeko asmoa ez ote dagoen?

## Aktoreak 
* Renée Zellweger: Bridget Jones
* Colin Firth: Mark Darcy
* Hugh Grant: Daniel Cleaver
* Gemma Jones: Pamela Jones andrea
* Jim Broadbent: Colin Jones jauna
* Celia Imrie: Una Alconbury
* James Faulkner: Osaba Geoffrey
* Jacinda Barrett: Rebecca Gillies
* Sally Phillips: Sharon "Shazza"
* Shirley Henderson: Jude
* James Callis: Tom
* Neil Pearson: Richard Finch
* Donald Douglas: Darcy almirantea
* Charmian May: Darcy andrea
* Jeremy Paxman: Bere burua antzetuz
* Ian McNeice: Quizmaster
* Jessica Stevenson: Magda
* Paul Nicholls (*agerpen berezia*): Jed
* Wolf Kahler: Esataria
* Catherine Russell: Camilla
* Ting-Ting Hu: Tailandiar emagaldua
* Jason Watkins: Charlie Parker-Knowles
* Vee Vimolmal: Phrao
* Pui Fan Lee eta Melissa Ashworth: Tailandiar espetxeko neskak

## Kanpo estekak 
* *Bridget Jones: The Edge of Reason'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Bridget Jones's Baby

'''''Bridget Jones's Baby'''* (euskaraz *Bridget Jonesen Haurra*) 2016ko Sharon Maguire galestar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Renée Zellweger, Colin Firth, Patrick Dempsey, Jim Broadbent, Gemma Jones eta Emma Thompson aktoreek antzeztu zuten.

2001eko *Bridget Jones's Diary* eta 2004ko *Bridget Jones: The Edge of Reason* aurrekariak eta *Bridget Jones: Mad About the Boy'' (2025) jarraipena du.

## Argumentua 
Mark Darcyrekin (Colin Firth) harremana moztu ondoren, Bridget Jonesi (Renée Zellweger) "eta pozik bizitu izan ziren" esaldia ez zaio bete. Berreoigetahiru urte eta berriz ere ezkongabea, bere albistegiko ekoizle lanean buru-belarri jardutea eta lagun zahar eta berriez inguratzea erabakiko du. Lenebiziko aldiz, Bridgetek dena kontrolpean du. Zer joan liteke gaizki?

Baina Bridgetek Jack Qwant (Patrick Dempsey) estatubatuar erakargarria ezagutzen duen bere bizitzak sekulako aldaketa jasango du, izan ere, Darcyk ez duen oro duen senargaia baita. Ezustean, haurdun dagoela jabetuko da, baina berezitasun batekin: ustezko bi aita daude, baina ez daki bietako zein den aitatxo "zorteduna".

## Aktoreak 
* Renée Zellweger: Bridget Jones
* Colin Firth: Mark Darcy
* Patrick Dempsey: Jack Qwant
* Sally Phillips: Sharon "Shazzer"
* James Callis: Tom
* Shirley Henderson: Jude
* Sarah Solemani: Miranda
* Neil Pearson: Richard Finch
* Emma Thompson: Rawlings doktorea
* Jim Broadbent: Colin Jones jauna
* Gemma Jones: Pamela Jones andrea
* Celia Imrie: Una Alconbury
* Jessica Hynes: Magda
* Kate O'Flynn: Alice Peabody
* James Faulkner: Osaba Geoffrey
* Katia Elizarova: Emazte ohi glamurotsua
* Ed Sheeran: Bere burua antzeztuz
* Erron Gordon: Breakfast TV Show saioaren zuzendaria

## Kanpo estekak 
* ''Bridget Jones's Baby'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fronte Nazionala (Erresuma Batua)

**Fronte Nazionala** () Erresuma Batuko eskuin muturreko alderdi politiko bat da. Egoitza nagusia Kingston upon Hull hirian du, eta buruzagi nagusia David MacDonal da.

1967ko otsailaren 7an britainiar loialistek sortu zuten. Pentsamolde arrazista eta faxismoa eta nazismoarekin lotura izatea leporatu izan zaio.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bruselako Europar Auzoa

**Bruselako Europar Auzoa** Belgikako Brusela hiriburuan Europar Batasuneko erakundeen egoitzak kokatuak dauden guneak jasotzen duen izendapen ez ofiziala da. Eremu hau, Brusela parkea, Cinquantenaire parkea eta Leopold parkeak osatzen duten hirukiaren barnean dago. Europako Batzordea eta Europar Batasuneko Kontseilua eremu honen bihotzean daude, Schuman geltokia eta Schuman biribilgunetik hurbil, Rue de la Loi etorbidean. Europako Parlamentua, Brusela-Luxenburgo geltokiaren parean dago, Luxenburgo plazatik hurbil.

## Kanpo estekak
Ibilgetu material

**Ibilgetu materialak** aktibo ez-korronteko elementu ukigarriak dira. Jarduera produktibo eta iraunkorrean erabiltzen diren ondasunak dira eta orokorrean zehaztutako bizitza erabilgarria dute. Espainiako kontu-taulako 21. taldean sailkatzen dira. Materialak direnez, inmobilizatu egin daitezke, ordainketa-etena eta hatzekodunen lehiaketa dagoenean. Horien amortizazioa edozein unetan eten daiteke edo handitu, enpresak bere irabazi-helburuetarako egoki ikusten duenean.

## Ibilgetu materialaren kontuak 
Hauek dira 21. taldean topatu ditzazkegun kontuak:
* **210. Lurrak eta ondasun naturalak:** landa-etxaldeak, hirikoak ez diren bestelako lurrak, meatokiak eta harrobiak... sartzen dira talde honetan.
* **211. Eraikuntzak:** enpresaren ekoizpen-jardueran erabiltzen diren eraikinak dira.
* **212. Instalazio teknikoak**: ekoizpen-prozesuan erabilera espezializatua duten unitateak dira: eraikinak, makineria, materialak, piezak, informatika-sistemak… Instalazio tekniko berezi horietarako behar diren ordezko piezak ere talde honetan sartzen dira.
* **213. Makineria:** produktuak ekoizteko erabiltzen diren makinen edo ekipamenduko ondasunen multzoa da. Bertan, barne-garraio elementuak sartuko dira; hau da, enpresatik kanpora irten gabe, pertsonak, animaliak eta salgaiak garraiatzeko erabiltzen direnak.
* **214. Tresneria:** makinekin batera edo autonomoki erabiltzen den tresna eta erremintak sartzen dira hamen.
* **215. Beste zenbait instalazio:** Funtzionamendurako elkarri behin betiko lotutako eta amortizazio-erritmo bereko elementuen multzoak, 212 kontuan adierazitakoez bestelakoak; mota horretako instalazioentzat bakarrk balio duten ordezko piezak edo aldagarriak ere hamen sartuko dira.
* **216. Altzariak:** bulegoko materiala, altzariak, eta ekipamenduen multzoa da.
* **217. Informazioa prozesatzeko ekipamenduak:** ordenagailuak eta gainerako ekipo elektronikoak.
* **218. Garraio elementuak:** enpresatik kanpo, pertsonak, animaliak eta salgaiak garraiatzeko erabil daitezkeen mota guztietako ibilgailuak.
* **219. Bestelako ibilgetu materiala:** 21 azpitaldeko gainerako kontuetan sartu ezin diren bestelako ibilgetu material guztiak. Kontu honetan sartuko dira dituzten ezaugarriengatik ibilgetutzat jotzen diren ontziki eta enbalajeak eta urtebetetik gorako biltegiratze-zikloa duten ordezko piezak.

## Erreferentziak 
**(Euskaraz)** Aldazabal Etxeberria, M. Edurne; Ipiñazar Petralanda, Izaskun; Saitua Iribar, Ainhoa (2010, Euskal Herriko Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzua), *Kontabilitate plan orokorra,* 232-233. orrialdeak.

## Kanpo estekak
Karlos Amezketa

**Karlos Amezketa**, halaber **Karlos Ameskita** edota **Karlos Amezola** izenez idatzia, XVI. mendeko euskal herritar ofizial bat izan zen.

1588an Anglo-espainiar Gerran parte hartu zuen, Espainiako Itsas Armadako hiru konpainia eta lau galeoiren kapitaina izanik (Capitana, Patrona, Peregrina eta Bazana). 1595eko uztailaren 26ean Bretainiako Penmarc'h udalerrian lehorreratu zen, eta abuztuaren 2an Kornuallesko Mount's Bay badian.

Kornuallesko Mousehole udalerria eta haren portua erasotu eta kiskali ondoren, Amezketa eta bere gizonak beren galeoietan berriz ere itsasoratu, eta bi milia ekialderantz kostaldean egin ondoren, Penzance eta Newlyn udalerriak konkistatu eta erre zituzten. Ondoren meza egin eta behin Ingalaterra garaitu ostean bertan eliza bat eraikitzeko zina egin zuten.

Ondoren, berriz ere itsasoratu eta Francis Drake eta John Hawkins ingeles itsasgizonen ontzi eskuadrei atzetik jarraitzeko gai ere izan ziren.
Félix de Azúa

**Félix de Azúa Comella** (Bartzelona, 1944ko apirilaren 30a), espainar idazle, filosofo eta unibertsitate irakaslea da, 2015tik aurrera Real Academia Españolaren "H" eserlekua duena.

## Biografia 
Filosofia Ikasketak egin eta 1982an doktoretza lortu zuen Bartzelonako Unibertsitatean, Diderot-en estetikari buruzko tesia aurkeztuz . Bestaldetik, 1960ko hamarkadan harremanetan jarri zen Bartzelonako “Gauche Divine” artisten eta intelektualen taldearekin. Hurrengo hamarkadaren lehenengo urteak Parisen pasa zituen. Han, Latin auzoko Espainatik etorritako intelektualekin harreman estuak izan zituen, bereziki  Agustin Garcia Calvo filolologo eta filosofoarekin. Horren eragina nabarmena izan da bere ibilbide eta pentsaera filosofikoan. 1980ko hamarkadan unibertsitari irakaskuntzan aritzen hasi zen, lehenengo Euskal Herriko Unibertsitateko Donostiako Filosofia Fakultatean Zorroagan, non topo egin zuen Espainako garai horretako filosofo gazteen talde nabarmen batekin (Victor Gómez Pin, Javier Echeverria, edo Fernando Savater, besteak beste).Geroago Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko Arkitektura Goi Eskola Teknikoan aritu zen, 1993tik aurrera, Estetika eta Arteen Teoria katedraduna izanik. Bestalde, 1993 eta 1995 bitartean Pariseko Cervantes Institutuaren zuzendaria izan zen.

El País eta El Periódico de Catalunya egunkarietan zutabe eta artikuluak idazten ditu aldizka. Idazle ibildideari dagokionez, olerkigintzan hasi zen izaten ezaguna, "Nueve novísimos poetas españoles" Josep Maria Castellet-ek egin zuen antologia osatu zuenetik 1970n, Ana Maria Moix, Pere Gimferrer, Leopoldo Panero eta beste poeta batzuekin batera. Prosari dagokionez, liburu ugari argitaratu ditu, bereziki saiakerak, baina kontaketa lapurrak eta eleberriak ere. Horien artean “Diario de un hombre humillado” liburuak, 1987an argitaratua, Eleberriaren V Herralde Sariak irabazi zuen. Bestalde, zenbait itzulpenak argitaratu ditu, frantzes eta ingelesetik espainera, besteak beste, Diderot, T.S. Elliot edo Samuel Becktt-en lanak barne.

Jarrera politikoari dagokiolarik, oso kritikoa izan da katalaniar nazionalismoarekin. 2005 eta 2006an Ciutadans de Catalunya plataformaren manifestoak sinatu zituen, Ciudadanos alderdi politikoa sortu zuenak. Geroago, 2011an, Bartzelonatik Madrilera lekualdatu zen, Kataluniako giro nacionalista jasanezina ikusten zuen eta.

## Lanak 
**Olerkigintza**

**Narratiba**

**Saiakera**

## Ikus, gainera 
* Gaztelaniazko idazle kataluniarrak

## Erreferentziak
Llandinam

'''''', Galesko komunitate eta udalerri bat da, Powys konderrian. A470 errepidean dago, Newtown eta Llanidloes udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 911 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanddewi Ystradenny

'''''', Galesko komunitate bat da, Powys konderrian. Llanddew udalerrian kokatua dago. Bere eremuaren barnean Buddugre gaztelua dago.

2011ko erroldaren arabera 310 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Jesus Ugalde

**Jesus Ugalde Uribe-Etxebarria** (Bergara, 1957). Kimika Fisikoko katedraduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. Valladolideko Unibertsitatean lizentziatu zen, eta kimikan doktoratu unibertsitate berean (1984). Doktoratu ondoko ikasketak egin zituen: Oak Ridge National Laboratory-n (Tennessee), 1984an; Dalhousie University-n (Kanada), 1986an eta 1989an, eta Cornell University-n,(AEB), 1992an.

Euskal Herriko Unibertsitateko Kimika Fakultateko irakasle da 1994az geroztik.

Bere ibilbide zientifikoan 300 argitalpen zientifiko baino gehiago ditu, hamarretik gora dira idatzi dituen liburuen ikuskapen artikuluak eta dibulgazio zientifikoko hogei. Euskaraz 2o baino gehiago dira bere ekarpenak.

## Sariak 
* 2003an jaso zuen Euskadi Ikerketa Saria.
* 1997an X. M. Munibe ikerta-saria
* 1989an Kanadako *National Sciences and Engineering Research Council* saria
* 1989an ere Kanadako Halifax hirian *Killam Post Doctoral Fellow Award* saria.

## Kanpo-loturak 
* Ironikoa bada ere, orain gehien erakartzen nauena alderantzizkoa da Ana Galarraga. Elhuyar aldizkaria. 2014.
*  Acercamiento a la Química Cuántica de la mano de Jesús Ugalde. Teknopolis, 2012-12-20.

## Erreferentziak
Louise Fletcher

**Estelle Louise Fletcher** (Birmingham (Alabama), 1934ko uztailaren 22a - Montdurausse, 2022ko irailaren 23a) estatubatuar aktorea izan zen, telebistan eta zineman aritutakoa. 1976an Oscar saria irabazi zuen One Flew Over the Cuckoo's Nest filmagatik, non erizain ankerrarena egin baitzuen.

## Filmografia 
### Zinema 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Patricia Neal

**Patsy Louise "Patricia" Neal** (Packard, Kentucky, 1926ko urtarrilaren 20a - Edgartown, Massachusetts, 2010eko abuztuaren 8a) estatubatuar aktorea izan zen, telebistan eta zineman aritutakoa.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

## Pertsonaiak
Sigfrido Dubhe Alfakoa

**Sigfrido Dubhe Alfakoa** Toei Animationek Masami Kurumadari Poseidonen saga amaitzeko astia emateko ekoitzitako animea den Asgardeko sagan agertzen den pertsonaia bat da. Brontzezko bost zaldunen azken arerioa da Hilda Polarisekoaren aurka borrokatu aurretik. Seiya Pegasokoa da bere lehen arerioa, baina ez du lortzen garaitzea. Gero Shiryu Dragoikoak borrokatzen du bere aurka. Halako batean, Shiryuk Sigfridoren kondaira gogoratzen du, eta pertsonaia mitologikoak ere dragoiaren odolarekin babestu gabeko zati bat duela. Hantxe erasotzen dio Shiryuk, ondoren ahituta lurrera eroriz. Seiya altxatzen da eta bere meteoroekin bihotzaren inguruko armajantzi zatia suntsitzen dio. Azkenean, Sigfrido, nibelungoaren eraztunaren aztikeripean dagoen Hilda Polarisekoari muzin eginez, brontzezko zaldunen alde jartzen da eta Seiyari bere armajantzian duen zafiroa ematen dio.

Une horretan Sorrento Sirenakoa agertzen da. Seiya Sorrento erasotzen saiatzen da, baina Poseidonen generalak, bere zehartxirula erabiliz Heriotz Sinfonia jotzen du, eta Pegasoko zalduna musika horren aztikeripean geratzen da. Gauza bera egiten du Sigfridok, emaitza berarekin, baita bere tinpanoak hautsi ondoren ere. Azkenean, jauzi eginez, Sorrentogana joan eta hartzaren besarkada moduko batekin heltzen du, eta biak, Shiryu eta Shuraren arteko borrokan bezala, airean joaten dira. Horren ondoren, Seiya eta Hilda Polarisekoaren arteko borroka dator. Seiya, zazpi zafiroak aldean dituela, Odinen estatuarantz doa, Hildagandik zenbait eraso jasoz. Baina zenbait alditan, bere kideek Hildaren erasoetatik babesten dute, azkenean Odinen estatuarantz iritsiz. Seiyak airera jaurtitzen ditu zafiroak, eta Hildaren eraso baten ondorioz labarrean behera erortzen da. Baina zafiroak Odinen estatuan jartzen dira. Estatuaren ezpata jaitsi egiten da eta Seiyak Odinen armajantzia jasotzen du.

Seiyak zenbait eraso jasotzen ditu Hildagandik, baina, azkenean, ezpatakada baten bidez, Seiyak nibelungoaren eraztuna kentzen dio Hildari, hau bere onera etorriz. Amaieran, Hilda, Fler eta brontzezko zaldunak Atenea dagoen tokira iristen dira, baina, orduan, olatu erraldoi batek Atenea eramaten du.

## Kanpo estekak
Marie Dressler

**Leila Marie Koerber** (Cobourg, Ontario, 1868ko azaroaren 9a - Santa Barbara, Kalifornia, 1934ko uztailaren 28a), **Marie Dressler** izen artistikoz ezaguna, kanado-estatubatuar aktorea izan zen, antzerkian eta zineman aritutakoa.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak
Janet Gaynor

**Laura Augusta Gainor** (Germantown, Filadelfia, 1906ko urriaren 6a - Palm Springs, Kalifornia, 1984ko irailaren 14a), **Janet Gaynor** izen artistikoz ezaguna, estatubatuar aktore eta margolaria izan zen, telebistan eta zineman aritutakoa. 1929an Emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren lehenengo irabazlea izan zen.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak
Patrick Dempsey

**Patrick Dempsey** (Lewiston, Maine, 1966ko urtarrilaren 13a) estatubatuar aktore eta auto lasterketako gidari bat da.

Nagusiki ''Grey's Anatomy* telesailan Derek "McDreamy" Shepherd neurozirujaua antzeztegatik ezaguna da. Antzeztutako film nagusienen artean honakoak daude: *Can't Buy Me Love* (1987), *Loverboy* (1989), *Outbreak* (1995), *Sweet Home Alabama* (2002), *Enchanted* (2007), *Made of Honor* (2008), *Valentine's Day* (2010), *Flypaper* (2011), *Freedom Writers* (2007), *Transformers: Dark of the Moon* (2011) eta *Bridget Jones's Baby'' (2016).

Auto gidari gisa Le Manseko 24 Orduak, Daytonako 24 Orduak eta Baja 1000 bezalako lasterketetan profesional-amateur mailan lehiatu izan da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Television 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Mars Express

**Mars Express** Europako Espazio Agentziaren Marteren esplorazio misio bat eta lehen planetarteko europar misioa da. "Express" izena ontzia diseinatu eta eraikia izan zen abiaduragatik jasotzen du.

Mars Express bi zatik osatzen dute, Mars Express Orbiter eta Beagle 2, Marteren lurrazalean bertan exobiologia eta geokimika ikertzeko diseinatutako lurreratzailea. Beagle 2ak huts egin zuen Marteren lurrazalean lur hartzen saiatzean, baina orbitatzailea, ordutik ikerketa zientifikoak behar bezala egiten aritu da. Beaglek Marteren iraganean organismoen balizko bizitzari buruzko informazioa emango zuen.

Ontziaren tresnetako batzuk, kamera eta espektrometroren bat 1996ko Marsnik 96 huts egindako errusiar misiotik heredatutakoak dira. Gainontzeko tresnak et Plataforma europar diseinuak dira. Era berean, oinarrizko diseinua Rosetta ontzian oinarrituta dago. Diseinuaren fidagarritasun eta moldakortasuna kontutan hartuta, Venus Express zundarentzat ere erabili zen.

## Kanpo estekak
Central do Brasil

***Central do Brasil*** () 1998ko Walter Salles brasildar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da. Fernanda Montenegro, Vinícius de Oliveira eta Marília Pêra aktoreek antzeztu zuten.

Berlingo Zinemaldian Urrezko Hartza Saria irabazi zuen. Bestalde, Oscar Sarietarako bi izendapen ere jaso zituen: Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria eta Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Fernanda Montenegro).

## Sinopsia 
Rio de Janeiro hirian, Geltoki Nagusiko igarobide itogarrietan, iraganean irakasle izandako eta Dora izeneko emakumeak analfabetoei gutunak idazten bizia ateratzen du. Bakardadeak eta oztopoek gaindituz zaildua, Dora inguruan duenari buruz hotz eta axolagabea bilakatu da. Halere, autobus batek bere bezeroa den emakume bat geltokiko irteeran jo eta hiltzen duenean, hirian bakar-bakarrik gelditu den haren semeaz arduratu eta Brasilgo ipar-ekialdeko urrutiko eremu batean bizi den aitaren etxera eramaten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Fernanda Montenegro: Isadora "Dora" Teixeira
* Vinícius de Oliveira: Josué Fontenele de Paiva
* Marília Pêra: Irene
* Soia Lira: Ana Fontenele
* Othon Bastos: César
* Otávio Augusto: Pedrão
* Stela Freitas: Yolanda
* Matheus Nachtergaele: Isaías Paiva
* Caio Junqueira: Moisés Paiva

## Kanpo estekak 
* *Central do Brasil* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pedro Manuel Grazenea

**Pedro Manuel Grazenea Etxaide** (Elgorriaga, 1929 &ndash; Irun, 2017ko apirilaren 4a), izengoitiz ***Elgorriaga***, nafar erremontaria izan zen. 32 urtez aritu zen profesionaletan, aitzinean beti.

## Bizitza 
Pedro Manuel Grazenea 1929an jaio zen Elgorriagan. Haurtzaroan esku-huska aritzen bazen ere, geroago Euskal Jaiko erremonte eskolan sartu, eta 1948ko apirilaren 16an egin zuen debut profesionala. 20 urte zituelarik, besoko lesioa izan zuen. Sendatu zelarik, Urumea pilotalekura aldatu, eta frontoi horretako aurrelari hoberena izan zen hamar urtez. Erretiratu ostean, Urumeako erremonte eskolako arduraduna izan zen. Gerora, masajista lanetan aritu zen 22 urtez Hernaniko Galarreta pilotalekuan. 2007an, omenaldi egin zioten Mutrikun.

## Erreferentziak
El club (filma)

***El club*** () 2015eko Pablo Larraín txiletar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. Alfredo Castro, Antonia Zegers, Jaime Vadell eta Alejandro Goic aktoreek antzeztu zuten.

Berlingo Zinemaldian estreinatu eta Zilarrezko Hartza - Epamahaiaren Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
Txile, O'Higgins eskualdea, Navida komuna. Lau apaiz La Boca kostaldeko herrian dagoen etxe isolatu batean elkarrekin batera bizi dira, Mónica mojaren zaintzapean (Antonia Zegers). Bertan, apaizak beren bekatuak otoiz, gogoeta eta penitentzia egiteko daude. Bosgarren apaiz asaldatu bat iristean, egunerokotasuna eta lasaitasuna irauli egindo dira, eta egunkariek atzean utzi zutela zirudien iragana itzularaziko diete.

## Aktoreak 
* Alfredo Castro: Aita Vidal
* Roberto Farías: Sandokan
* Antonia Zegers: Ama Mónica
* Marcelo Alonso: Aita García
* Alejandro Goic: Aita Ortega
* Jaime Vadell: Aita Silva
* Alejandro Sieveking: Aita Ramírez
* José Soza: Aita Lazcano
* Francisco Reyes: Aita Alfonso
* Diego Muñoz: Diego, 1. surflaria
* Gonzalo Valenzuela: Gonzalo, 2. surflaria
* Catalina Pulido: Cata, neska surflaria
* Paola Lattus: Arraindegiko saltzailea
* Erto Pantoja: 1. txakur hezitzailea
* Felipe Ríos: 2. txakur hezitzailea

## Kanpo estekak 
* *El Club* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ox Taurusekoa

**Ox Taurusekoa** Masami Kurumadak idatzi eta marraztutako manga den Saint Seiya Next Dimensioneko pertsonaia bat da. Tauruseko urrezko zalduna da XVIII. mendeko Hadesen aurkako gerra santuan. Bere lehen agerraldia Next Dimensionek kontatzen duen istorioan Izô Kaprikorniokoaren ondoan da, urrezko zaldun bezala izendatu berriak diren Shion Ariesekoa eta Dohko Librakoa zigortzeko. Izan ere, istorioaren hasieran Dohko eta Shion euren kabuz joan ziren garaiko Hadesen gorpuztea izango zen Alone hiltzera. Horregatik, Oxek beldur apur bat eragin nahi die bi urrezko zaldun berriei bere Adar Handi teknika erabiliz, baina Izôk berari uzteko esaten dio, eta Exkalibur teknika erabiliz bi urrezko zaldun berrien azpiko lurra ebakitzen du. Handik apur batera, Suikyo Garudakoaren aurka borrokatu behar izaten du, azkenean honen esku hilez, Hadesen aurkako XVIII. mendeko gerra santuan hildako lehen urrezko zalduna delarik. Suikyoren esku hila izan ondoren, bere ondotik Ikki Fenixekoa igarotzen da, gorpua ikusten duena eta hil ondoren ere Tauruseko tenplua babesten jarraitzen duela nabaritzen duena.

## Kanpo estekak
Galtzerdi suizida

[thumb|thumbtime=196|start=0|[Mariasun Landa eta XX. mendeko haur eta gazte literatura]]
***Galtzerdi suizida***, Mariasun Landa idazle errenteriarrak idatzitako liburua da, Haur eta Gazte Literaturaren alorrean sailkatua. Liburuaren jatorrizko edizioaren ilustratzailea Antton Olariaga da. 2001an argitaratu zen liburua lehen aldiz, Elkarlanean argitaletxearen bidez, eta 2015an berrargitaratu zuen Erein editorialak.

## Sinopsia 
Galtzerdi zahar bat da istorioaren protagonista bizimoduz aldatu nahi duena. Hori dela eta, eskegita dagoen tokitik bere burua botatzea erabakitzen du. Ez baina, bere burua akabatzeko, baizik eta eguneroko bizimoduarekin ez dagoelako konforme eta kanpoko esperientziak bizi ahal izateko etxetik kanpo. Halako batean, bere jabeak arropa halanola zintzilakatzen du eta deskuidoaz baliatuta galtzerdiak goitik behera botatzen du bere burua. Hor hasten dira abenturak eta jabe baten eskuetatik bestera daraman ibilbidea.

## Gaia 
Ipuin iniziatiko gisa sailkatu da lan hau, non pertsonaia nagusiak zenbait oztopo eta froga pasa beharko dituen heldutasunera iritsi aurretik.  Hala nola, gurasoen etxetik alde egiten duen gaztearen tankerara, galtzerdiak ihes egiten du bere bizimodu propioa egiteko.

## Pertsonai nagusiak 
* *Augusto*, protagonista nagusia: galtzerdi zahar bat
* * Plínio jauna* galtzerdien jabea, mutilzaharra; hizkuntzak ikasi nahi zituen bidaiatzeko helburuarekin eta haren saioei esker, kasetekin, galtzerdiek ere ikasi zuten apur bat hizkuntza
* *Lukas*, Plínio jaunaren arrain txikia, hainbat aholku ematen dizkiona galtzerdiari
* *Klotilde eskekoa*, txotxongilo gisa erabiltzen du galtzerdia, horrela aktore bihurtuko da, lapurtua izan arte
* *Izaki Arraroak*, galtzerdia lapurtzen duten haurrak dira
* *Dama* galtzerdi-emea, zeinarekin bikotea osatuko duen protagonistak
* *Maisu gaztea* Augusto eta Dama galtzerdiak bere etxean biltzen dituen gaztea

## Itzulpenak 
* Bretoieraz: *Ma buhez berrloer* (itzultzailea: Mark Kerrain) 
* Gaztelaniaz: *El calcetín suicida* (itzultzailea: egilea bera; ilustratzailea: Federico Delgado)  
* Galegoz: *O carpin sucida*  
* Katalanez: *O mitjó suicïda* (itzultzailea: Pau Joan Hernàndez)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Mariasun Landaren web orri ofizila
Milo Scorpiusekoa

**Milo Scorpiusekoa** Masami Kurumadak idatzi eta marraztutako manga eta animea den Saint Seiyako pertsonaia bat da. Scorpiuseko urrezko zalduna da XX. mendeko gerra santuan.

## Historia 
### Jatorrizko istorioa baino lehen 
Jatorrizko istorioaren hasiera baino lehen, Afrodita Piscisekoa Andromeda uhartea suntsitzera bidalia izan zen, baina, ezkutuan, Milo izan zen betebehar hori bete zuena.

### Hamabi Etxeetan 
Jatorrizko istorioan, bere lehen agerpena Hamabi Etxeen sagan da. Librako etxetik irten ondoren, Shun Andromedakoa, Shiryu Dragoikoa eta Seiya Pegasokoa Scorpiuseko etxera iristen dira. Bertan, bere Errestrikzio erasoarekin mugitu ezinik uzten ditu hiru brontzezko zaldunak. Ondoren, Hyôga Beltxargakoa iristen da, eta Miloren aurka borrokatzen du. Behin eta berriz jasotzen ditu Miloren Orratz Gorrindolak, azken unean, azken Orratz Gorrindola den Antares jasotzen duen une berean Hyôgak Miloren armajantziko hamabost puntuak jotzea lortzen duelarik. Honek, armajantziagatik izan ez balitz, izoztuta amaituko zuela esaten dio, eta Hyôgaren odolustea geratzen du, hala, zaldun guztiek Scorpiuseko etxea igaroz. Saga honen amaieran bost brontzezko zaldunen eta Saga Geminisekoaren arteko borrokaren lekuko da, saga horretan bizirik geratu diren beste urrezko zaldunak diren Shaka Virgokoa, Aldebaran Taurusekoa, Mü Ariesekoa eta Aioria Leokoarekin batera.

### Hadesen sagan 
Hadesen sagan, gainontzeko urrezko zaldunak bezala, Aioros izan ezik, Hadesek berpiztu zuen Atenea hiltzeko betebeharrarekin. Hamabi orduko epea eman zien. Epe hori amaitzean, urrezko zaldunak hil egin ziren. Baina Ateneak berriz berpiztu zituen urrezko zaldunak, brontzezko zaldunei laguntzeko. Hala, urrezko zaldunak Aieneen Harresiaren parean elkartu ziren, eta euren kosmosa Aiorosen gezian elkartu zuten, azkenean, harresia zulatuz eta brontzezko zaldunei Hadesengana iristeko bidea libre utziz. Harresia suntsitzeaz batera hil ziren urrezko zaldunak.

## Kanpo estekak
Eddie Redmayne

**Edward John David Redmayne** (Westminster Hiria, Londres, 1982ko urtarrilaren 6a - ) Ingalaterrako aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

2014an gizonezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Peter Finch

**Frederick George Peter Ingle Finch** (South Kensington, Londres, 1916ko irailaren 28a - Beverly Hills, Kalifornia, 1977ko urtarrilaren 14a) Australiako aktorea izan zen, zineman eta telebistan aritutakoa.

1976an gizonezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak
Boötes

**Boötes** edo **Itzaina** —— gaur egungo 88 konstelazioetako bat eta Klaudios Ptolemaiosek antzinaroan zerrendatutako 48etako bat da. Boötesek giza irudi handi bat dirudi, Hartz Handia konstelaziora begira dagoena.

## Ezaugarri nabarmengarriak 
Arcturus (α Boötis) konstelazio honetako izarrik dizdiratsuena eta gaueko zeruko hirugarren izarrik dizdiratsuena da. Erraldoi laranja bat da, gure eguzki-sistematik gertuen dauden izar erraldoien artean bigarrena, Poluxen ondoren (β Geminorum) Izar (ε Boötis) zeruko izar bitarrik ederrenetako bat, Pulcherrima (ederrena) deitu zuen Friedrich Georg Wilhelm von Struvek izar bitar hau osatzen duten bi osagaien arteko kontraste ederra ikustean. λ Boötis, hau ere konstelazio honetan, izar kimikoki berezi bat da, honen ez ohiko konposaketarentzat gaur egun oraindik azalpen argirik ez dagoelarik.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Art Carney

**Arthur William Matthew "Art" Carney** (Mount Vernon, New York, 1918ko azaroaren 4a - Chester, Connecticut, 2003ko azaroaren 9a) estatubatuar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

1974an gizonezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak
Cliff Robertson

**Clifford Parker "Cliff" Robertson III** (La Jolla, Kalifornia, 1923ko irailaren 9a - Stony Brook, New York, 2011ko irailaren 10a) estatubatuar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

1968an gizonezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak
Odinen soldaduak

**Odinen soldaduak** ( edo *SOO*) etorkinen aurkako nazioarteko kale-patruila bat da. 2015eko urrian sortu zen Kemi hirian, Finlandiak Europako migratzaileen krisian jaso zituen milaka asilo-eskaeren aurrean. Handik gutxira Europako eta kanpoko beste herrialde batzuetara zabaldu zen.

Nahiz eta Odinen soldaduek talde arrazistekin edo neonaziekin harremanak izatea ukatu, Mika Ranta sortzaileak eskuin muturreko Finlandiako Erresistentzia Mugimenduarekin lotura dauka. Gainera, justiziak Mika erruduntzat jo zuen 2005ean egindako arrazakeriagatiko eraso batengatik.

## Kanpo estekak
Mystoria Aquariusekoa

**Mystoria Aquariusekoa** Masami Kurumadak idatzi eta marraztutako manga den Saint Seiya Next Dimensioneko pertsonaia bat da. Aquariuseko urrezko zalduna da Hadesen aurkako XVIII. mendeko gerra santuan. Orain arte argitaratutako 81 ataletan bere partehartzea txikia da. Hyôga Beltxargakoa XX. mendetik XVIII. mendeko gerra santura iristean agertzen da. Hyôga Aquariuseko tenpluan erortzen da, eta han topo egiten du Mystoriarekin eta Shijima Virgokoarekin. Shijima Atenearen aretotik Shun Andromedakoarekin batera XX. mendetik Kronosen aldrebeskeria baten ondorioz haur bat bezala iritsitako Saori Kidorekin iritsi da Aquariuseko etxera, eta Shijimak Mystoriari egokitzen dio Atenearen zaintza, Odysseusen mezularietako bat den Samael sugearen horzkada baten ondorioz pozoitua dagoena.

Orduan egiten du topo Hyôgarekin, eta nor den galdetzen dio. Eta Hyôgak etorkizunetik iritsitako Beltxargako zalduna dela erantzuten dio. Baina Mystoria ez da fido, eta Aurora Exekuzioarekin erasotzen du Hyôga, erasoa erraz geratzen duena. Beltxargako zaldunak eraso berak zaldun baten aurka bigarren aldiz ez duela eraginik aipatzen dio, eta Mystoriak eraso hori bere aurka erabiltzen duen lehen aldia dela erantzuten dio. Baina Hyôgak eraso hori etorkizunean jaso zuela aipatzen dio. Azkenean, Mystoriak Hyôgaren istorioa sinesten du eta Beltxargako zaldunari uzten dio Atenearen zaintza.

## Kanpo estekak