Arnas gutxiegitasun

**Arnas gutxiegitasuna** egoera kliniko larri bat da, non arnas aparatuak bere oinarrizko funtzioa betetzeko gaitasuna galtzen duen: atmosferaren airearen eta odolaren arteko gas-truke egokia mantentzea. Ondorioz, organismoak ezin du oxigeno (O2) nahikorik hartu organismoaren behar metabolitoak asetzeko, edo ezin du metabolismo zelularrak sortutako karbono dioxidoa (CO2) modu eraginkorrean kanporatu.

Garrantzitsua da azpimarratzea egoera hau ez dela gaixotasun bat bere horretan, baizik eta beste asaldura baten ondorio fisiopatologikoa. Arnas gutxiegitasuna irizpide analitikoek definitzen dute, izan ere, atmosferako airea arnastuz, itsas mailan eta atsedenean dagoen pertsona batek baldintza hauek dituenean ematen da:

### Gasometriaren arabera 
#### I. motakoa (Hipoxemikoa) 
Oxigeno maila baxua da (PaO2 2 maila normala edo baxua izan ohi da. Gehienetan, birika-parenkimaren asaldurek eragiten dute, gasen trukea oztopatzen denean. Adibide tipikoak birika-edema, pneumonia edo birika-enbolismoa dira. ==
Arnas gutxiegitasuna ez da gaixotasun bat bere horretan, baizik eta prozesu ezberdinen amaierako ondorioa. Kausak jatorriaren arabera sailka daitezke:

#### Arnas aparatuaren asaldurak: 
*Aire-bideen buxadura
** Asma
** BGBK (Enfisema eta Bronkitis kronikoa)
*Birika parenkimaren kaltea
**Pneumoniak
**Pneumotoraxa eta toraxeko traumatismoak.

#### Bihotz asaldurak: 
* Arritmiak
* Bihotz-gutxiegitasuna

#### Nerbio sistemaren asaldurak: 
*Garuneko lesioak
*Bizkarrezur-muineko kaltea
*Arnas zentroaren depresioa (droga bidezkoa)

#### Torax-horma eta muskuluen asaldurak: 
*Alboko esklerosi amiotrofikoa (ELA)
*Miastenia gravis
* Muskulu distrofiak eta toraxeko traumatismoak

#### Beste batzuk: 
*Intoxikazioak (sendagaiak, drogak...)

## Fisiopatologia 
Arnas gutxiegitasunean agertzen den hipoxemiaren jatorria ulertzeko lau mekanismo aztertu daitezke, bakoitzak gasen trukean eragin ezberdina baitu: ==
Arnas gutxiegitasunaren zeinuak eta sintomak kausa eragilearen eta oxigeno nahiz karbono dioxido mailen alterazioaren araberakoak dira. Honako hauek dira ohikoenak:
# Pulsioximetria: pulsioximetro baten bidez odol arterialeko hemoglobinaren oxigeno saturazioa neurtzen du modu jarraituan. Garrantzitsua da, froga hau ez baita inbasiboa eta monitorizaziorako baliagarria delako. Oro har, % 90etik beherako saturazioak hipoxemia arriskua adierazten du. Hala ere, ez du CO2 mailaren berririk ematen.
# Irudi bidezko frogak: toraxeko erradiografia edo TACa baliagarriak dira biriketako egiturazko kalteak, likidoa edo infekzioak identifikatzeko.

## Tratamendua  
Tratamenduaren helburu nagusia organoen oxigenazioa bermatzea eta gutxiegitasuna eragin duen jatorrizko kausa identifikatzea eta zuzentzea da. Pazientearen grabitatearen arabera, asistentzia Zaintza Intentsiboko Unitatean (ZIU) eman daiteke.

Oxigenoterapia da tratamenduaren lehen urratsa, odol arterialeko oxigeno kontzentrazioa handitzea helburu duena. Hainbat gailu erabiltzen dira oxigeno frakzio inspiratua kontrolatzeko: sudur-kanulak (fluxu baxuetarako), Venturi maskarak (kontzentrazio zehatzak emateko) eta erreserba-maskarak (kontzentrazio altuak behar direnean). 

Aireztapen mekanikoa ere behar da kasu batzuetan, oxigeno-hornidura nahikoa ez denean.

* Aireztapen mekaniko ez-inbaditzailea: intubaziorik gabe maskara hermetiko baten bidez presio positiboa aplikatzen da aire-bideetan. Ez da intubaziorik behar eta konplikazioak murrizten ditu. 
* Aireztapen mekaniko inbaditzailea: kasu larrietan, intubazio endotrakeala burutu eta gaixoa arnasgailu bati konektatzen da.

Farmakoterapiari erreparatuz, bronkozabaltzaileak erabiltzen dira aire-bideak zabaltzeko, kortikoideak hantura gutxitzeko eta antibiotikoak jatorria infkeziosoa denean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hipoxia
* Pneumonia
* BGBK

## Kanpo estekak 
* Osakidetza - Arnas gaixotasunak