Burrhus Frederic Skinner

**Burrhus Frederic Skinner** (1904ko martxoaren 20 – 1990ko abuztuaren 18) psikologo, filosofo eta autore estatubatuarra izan zen. Psikologia esperimentaleko alorrean aintzindaria izan zen eta konduktismoa defendatu zuen. Eztabaidatuak izan diren lan asko idatzi zituen jokaeren aldakuntzei buruz, bereziki ikaskuntza operantean. Bere helburua giza poztasuna haunditzea zen, gizarte ingenieria bat bezala.

## Biografia 
Ameriketako Estatu Batuetako Susquehanna herrian, Pensilvanian jaio zen Skinner psikologo ospetsua. New York hiriko Hamilton eskolan ikasi zuen gaztetan, idazle izateko asmoz. Graduatu ondoren, Greenwich Villagen urte bat igaro zuen fikziozko idazle bezala formatzeko asmoz, baina laster ikusi zuen horretarako balio ez zuela. Urte horretan, gero Skinner-ek “garai iluna” deituko zuena, Bertrand Russellen “An Outline of Philosophy” irakurri zuen. Liburu honetan Russellek psikologoen filosofia konduktista eztabaidatzen zuen bereziki John B. Watsonena.
Idazle bezala talenturik ez zeukala ikusita, Skinner pertsonen ekintza eta izaeretan interesatzen hasi zen. Literatura uztea erabaki zuen eta psikologia ikasle bezala hasi zen Harvard Unibertsitatean (nahiz eta unibertsitate honek gaur egun duen prestigioa ez eduki). 1931an Harvarden graduatua eta psikologiako doktoretza lortu zuen eta 1936an instituzio honetan ikertzaile bezala lan egiten hasi zen. Ondoren Minnesota eta Indianako unibertsitateetatik pasa zen besteak beste eta azkenik, 1948an, Harvardera itzuli zen maisu bezala lan egiteko. 1948an “Walden Two” liburua idatzi zuen.

## Sariak 
Skinnerek sari asko jaso zituen bere bizitzan zehar. 1968an Zientziaren Domina Nazionala jaso zuen Lyndon Baines Johnson lehendakariaren eskutik. Hiru urte ondoren Amerikako Psikologia Fundazioko urrezko dominarekin saritua izan zen eta 1972an American Humanist Association-ek urteko sari humanista eman zion. 1982an bere lehenengo aipamena jaso zuen bere bizitza osoa psikologiari eskaintzeagatik, American Humanist Association-ek emanda.
thumb|270px|Skinnerren esperimentu bat.

## Skinnerren teoriak 
Skinner	sistema guztiz baldintzapen operantean oinarritzen da. Subjetuak ingurunearen gainean operatzen du. Operatibitate honetan zehar, subjetua beti estimulu batzuekin aurkitzen da, errefortzu estimulua edo errefortzua deiturik. Estimulu honek operantea handitzeko efektua du (hau da, errefortzuaren ostean gertatzen den jarrera). Hau baldintzapen operantea da: jarrera hori ondorio batez jarraitua da eta ondorioaren naturak subjetuak ekintza hau etorkizunean errepikatzearen tendentzia eraldatzen du.
Adibidez, arratoi bat kaxa batean aurkitzen da. Kaxa honi “skinnerren kaxa” deritzo. Honek botoi edo palanka bat du alde batean eta hau zapaltzean janari bolatxo bat erortzen da kaxa barrura. Arratoia kaxa barruan bueltaka dabil eta “nahigabe” barra hori zapaltzen du. Honela janari bolatxoa kaxa barrura erortzen da. Errefortzua jaso baino aurreko jokaera da operantea. Segituan arratoia iskin batera baztertzen da janari bolatxoarekin. Zer gertatzen da arratoiari bolatxo gehiago ematen ez diogunean? Hainbat alferrikako saiakera batzuen ondoren arratoiak ez du palanka gehiago zapalduko. Honi baldintzapen operantearen ezabaketa deitzen diogu. Errefortzu batekin jarraitua ez den jokaera batek, jokaera hori etorkizunean ez errepikatzeko probabilitatea igotzen da. Baino berriz ere errefortzuarekin jokaera hori motibatzen hasten bagara, jokaera hau askoz azkarrago garatuko du arratoiak, hasieran kosta zitzaionarekin konparatuz. Hau testuinguru historiko batean gertatzen delako da.

### Errefortzu eskemak 
Skinnerri bere aurkikuntza desberdinak modu akzidentalean egin zituela esatea gustatzen zitzaion. Adibidez, hornidura falta zuela aipatzen du, beraz eskuz egin behar zituen bolatxoak. Lan honek denbora asko eskatzen zion, modu honetan arratoiei ematen zizkien errefortzu kantitatea murriztu behar zuen, baldintzatu nahi zuen edozein jokaeretako. Honela arratoiek egoera honegatik, jokaera finko eta konstante bat mantendu zuten. Orduan aurkitu zituen Skinner-ek errefortzu eskemak: ==

:* *The Behavior of Organisms: An Experimental Analysis*, 1938. , .
:* *Walden Two*, 1948. .
:* *Science and Human Behavior*, 1953. .
:* *Schedules of Reinforcement*, C. B. Fersterrekin batera, 1957. .
:* *Verbal Behavior*, 1957. .
:* *The Analysis of Behavior: A Program for Self Instruction,* James G. Hollandekin batera, 1961.
:* *The Technology of Teaching*, 1968.
:* *Contingencies of Reinforcement: A Theoretical Analysis*, 1969. .
:* *Beyond Freedom and Dignity*, 1971. .
:* *About Behaviorism*, 1974. 
:* *Particulars of My Life: Part One of an Autobiography*, 1976. .
:* *Reflections on Behaviorism and Society*, 1978. .
:* *The Shaping of a Behaviorist: Part Two of an Autobiography*, 1979. .
:* *Notebooks*, Robert Epsteinekin batera, 1980. .
:* *Skinner for the Classroom*, Robert Epsteinekin batera, 1982. .
:* *Enjoy Old Age: A Program of Self-Management*, M. E. Vaughanekin batera, 1983.
:* *A Matter of Consequences: Part Three of an Autobiography*, 1983. , .
:* *Upon Further Reflection*, 1987. .
:* *Recent Issues in the Analysis of Behavior*, 1989. .
:* *Cumulative Record: A Selection of Papers, 1959, 1961, 1972 and 1999 as Cumulative Record: Definitive Edition*.  (paperback)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Konduktismo
* Gizarte psikologia

## Kanpo estekak 
*  https://web.archive.org/web/20060719011803/http://www.conducta.org/bibliografia/bskinner.htm Skinnerren bibliografia osoa.
*  ConTextos Konduktismoaren gaineko ataria.
*  https://web.archive.org/web/20141006065558/http://www.psicologia-online.com/ebooks/personalidad/skinner.htm Skinnerren pertsonalitatearen teoriak.