open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The World's End (filma)

'''The World's End'* (euskaraz *Munduaren Amaiera*) 2013ko Edgar Wright ingeles zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. Bertan, Simon Pegg, Nick Frost, Paddy Considine, Martin Freeman, Eddie Marsan eta Rosamund Pike aktoreek antzeztu zuten.

*Hot Fuzz* (2007) eta *Shaun of the Dead* (2004) filmeekin batera Wright eta Peggek zuzendu, idatzi eta antzeztutako *Three Flavours Cornetto* trilogia (*Hiru Zaporedun Cornetto* trilogia) osatzen dute.

## Argumentua 
Ingalaterrako nerabezaroko bost lagun 20 urteren buruan berrelkartu dira, haietako bat iraganean burutzea lortu ez zuten alkohol eta taberna maratoi baten parte har dezaten egoskortuko da. Gary King, oraindik nerabezaroa gainditzea lortu ez duen berrogei urtetatik gorako gizon arduragabe eta langabetuak bere gainontzeko lau lagunak garagardo maratoi hori egin dezaten konbentzituko ditu. Honenbestez, bost lagunak Garyren jaioterria den Newton Haven udalerrira iritsi eta zurrutean hasteko heuren asmoari ekingo diote, maratoia bertako “The World’s End” ("Munduaren Amaiera") izeneko taberna ospetsuan amaitu nahi dutelarik. Baina lagun-taldeak iraganeko oroitzapenak orainaren bat egiten saiatzen ari diren bitartean, ustekabean etorkizunaren alde borrokatu beharko direla jabetuko dira, eta ez haien etorkizuna bakarrik, bai eta gizateria eta mundu osoko etorkizunaren alde eta udalerria menpean hartu duten erroboten aurka ere, “The World’s End” tabernara ailegatzea heuren azkeneko arazoa izanen baita.

## Aktoreak 
* Simon Pegg: Gary King
* Nick Frost: Andy Knightley
* Rosamund Pike: Sam Chamberlain
* Paddy Considine: Steven Prince
* Martin Freeman: Oliver "O-Man" Chamberlain
* Eddie Marsan: Peter Page
* David Bradley: Basil
* Michael Smiley: Trevor "Erreberendo Orlegia"
* Bill Nighy: "The Network" (ahotsa bakarrik)
* Pierce Brosnan: Guy Shepherd
* Darren Boyd: Shane Hawkins
* Nicholas Burns: Laguntzailea
* Reece Shearsmith: Laguntzailea
* Rafe Spall: gizon gaztea
* Thomas Law: Gary gaztea
* Zachary Bailess: Andy gaztea
* Jasper Levine: Steven gaztea
* Luke Bromley: Oliver gaztea
* James Tarpey: Peter gaztea
* Flora Slorach: Sam gaztea

## Erreferntziak 
## Kanpo estekak 
* *The World's End* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The World's End'' filmaren webgunea
Gonionotophis

***Gonionotophis*** Lamprophiidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Afrikako erdialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Gonionotophis brussauxi* (Mocquard, 1889)
* *Gonionotophis capensis* (Smith, 1847)
* *Gonionotophis crossi* (Boulenger, 1895)
* *Gonionotophis egbensis* (Dunger, 1966)
* *Gonionotophis gabouensis* (Trape & Mané, 2005)
* *Gonionotophis grantii* (Günther, 1863)
* *Gonionotophis guirali* (Mocquard, 1887)
* *Gonionotophis klingi* Matschie, 1893
* *Gonionotophis laurenti* (De Witte, 1959)
* *Gonionotophis nyassae* (Günther, 1888)
* *Gonionotophis poensis* (Smith, 1849)
* *Gonionotophis savorgnani* (Mocquard, 1887)
* *Gonionotophis stenophthalmus* (Mocquard, 1887)
* *Gonionotophis unicolor* (Boulenger, 1910)
* *Gonionotophis vernayi* Bogert, 1940

## Kanpo estekak
Theriodontia

**Theriodontia** Synapsida subordenako kladoa izan zen. Narrasti eta ugaztunen arteko animaliak ziren.

## Taxonomia 
* **Therapsida** ordena
** **Theriodontia** *
*** †**Gorgonopsia** subordena
**** †Gorgonopsidae familia
**** **Eutheriodontia**
***** †**Therocephalia** subordena
****** †Lycosuchidae familia
****** †**Scylacosauria** (mailakatu gabea)
******* †Scylacosauridae familia
******* †**Eutherocephalia** infraordena
******** †Hofmeyriidae familia
******** †Moschorhinidae familia
******** †Whaitsiidae familia
******** †**Baurioidea** superfamilia
********* †Bauriidae familia
********* †Ericiolacteridae familia
********* †Ictidosuchidae familia
********** †*Ictidosuchoides* generoa
********** †*Ictidosuchus* generoa
********* †Ictidosuchopsidae familia
********* †Lycideopsidae familia

## Kanpo estekak
Chamaelycus

***Chamaelycus*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako erdialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Chamaelycus christyi* Boulenger, 1919
* *Chamaelycus fasciatus* (Günther, 1858)
* *Chamaelycus parkeri* (Angel, 1934)
* *Chamaelycus werneri* (Mocquard, 1902)

## Kanpo estekak
Psammophis indochinensis

***Psammophis indochinensis*** *Psammophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lamprophiidae

## Kanpo estekak
Lamprophis

***Lamprophis*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Lamprophis abyssinicus* Mocquard, 1906
* *Lamprophis aurora* (Linnaeus, 1758)
* *Lamprophis capensis* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Lamprophis erlangeri* (Sternfeld, 1908)
* *Lamprophis fiskii* Boulenger, 1887
* *Lamprophis fuscus* Boulenger, 1893
* *Lamprophis geometricus* (Schlegel, 1837)
* *Lamprophis guttatus* (Smith, 1843)

## Kanpo estekak
Pseudoboodon

***Pseudoboodon*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudoboodon boehmei* Rasmussen & Largen, 1992
* *Pseudoboodon gascae* Peracca, 1897
* *Pseudoboodon lemniscatus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Pseudoboodon sandfordorum* Spawls, 2004

## Kanpo estekak
Multituberculata

**Multituberculata** (hortzetan dituzten tuberkulo guztien ondorioz) karraskarien antzeko ugaztun talde iraungi bat dira, 130 milioi urtez erregistro fosilean agertzen dena. Lehenengoak Jurasiko Ertainean agertu ziren, eta euren aniztasunaren une gorena Kretazeo Berantiarrean eta Paleozenoan iritsi zen. Paleozenoaren erdialdetik aurrera hasi zen euren gainbehera, eta Eozenoaren amaieran desagertu ziren. Mesozoikoan ezagutzen dugun ugaztun talderik zabalena da, 200 espezie ezagunekin, sagu baten tamainatik kastore bateraino. Txoko ekologiko ugari hartzen zituzten, zuloak egiten zituztenak zeuden, baita zuhaitzetan bizi zirenak edo lurretik saltoka ibiltzen zirenak.

Theria (martsupialak eta karenadun ugaztunak biltzen dituen taldea) edo Monotremataren arbaso moduan jarri ohi dira, baina normalagoa da Theriatik gertuago agertzea sailkapenetan. Euharamiyida eta Gondwanatheriaren ahaide direla uste da, Allotheriaren barnean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* MESOZOIC MAMMALS: Basal Multituberculata, an internet directory.
Evelyn (filma)

***Evelyn*** drama film bat da, Bruce Beresford australiar zinemagileak 2002an zuzendu zuena. Sophie Vavasseur, Pierce Brosnan, Stephen Rea, Alan Bates, Julianna Margulies eta Aidan Quinn izan ziren aktore nagusiak. Filma benetako istorio batean oinarritua dago.

## Argumentua 
Irlanda, 1950eko hamarkada. Evelyn neskatoa (Sophie Vavasseur) eta bere bi anaiak elkarrengandik banatuak eta umezurtegi katoliko ezberdinetara bidaliak dira, auzitegi baten arabera haien aitak (Pierce Brosnan) diru iturririk ez eta bere emazteak laga duenez, seme-alabak mantentzeko gai ez baita. Halere, gizonak bere seme-alabak asko maite ditu eta haiek berreskutatzeko asmo irmoa du, nahiz eta helburu hori lortzeko lege-borroka luzea eta latza izango den.

## Aktoreak 
* Pierce Brosnan: Desmond Doyle, Evelynen aita
* Sophie Vavasseur: Evelyn Doyle
* Aidan Quinn: Nick
* Julianna Margulies: Bernadette Beattie
* Stephen Rea: Michael Beattie
* Hugh MacDonagh: Maurice
* Niall Beagan: Dermot

## Kanpo estekak 
* *Evelyn* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Widows' Peak

'''Widows' Peak'* (euskaraz *Alargunen gailurra'') 1994ko John Irvin ingeles zinema zuzendariaren umorezko filma bat da. Bertan, Mia Farrow, Joan Plowright, Natasha Richardson, Adrian Dunbar eta Jim Broadbent aktoreek antzeztu zuten.

Filma Irlandako Wicklowko konderria, Dublingo konderria eta Kilkennyko konderrian filmatu zen.

1994ko irailaren 8an, Tinko Euskara Elkartearen laguntzarekin, filma euskarazko bikoizketarekin estreinatu zen euskal zinema aretoetan.

## Argumentua 
Irlanda, 1920ko hamarkada. Kilshanon udalerriaren gain dagoen tontor edo muino batean emakume aberats eta alargun batzuen etxebizita multzo batez osatutako lursailak daude. Komunitate honetako burua Counihan alarguna da (Joan Plowright), bi senar lurperatu eta Kilshanongo emazkume ezkongaien jomugarik preziatuena den Godfrey (Adrian Dunbar) amazulo ezkongabearen ama. Muino honetara alargun berri bat (Natasha Richardson) iritsi berri da, komunitatearen bizimodu arrunt eta errutinarioa hankaz-gora jarriko duena emakume alarguna.

## Aktoreak 
* Mia Farrow: Katherine O'Hare andrea
* Joan Plowright: Doyle-Counihan andrea
* Natasha Richardson: Edwina Broome andrea
* Adrian Dunbar: Godfrey Doyle-Counihan
* Jim Broadbent: Con Clancy
* Anne Kent: Grubb andrea
* John Kavanagh: Canon Murtagh
* Rynagh O'Grady: Maddie O'Hara
* Gerard McSorley: Gaffney
* Michael James Ford: Rokesby
* Garrett Keogh: Grogan
* Britta Smith: Colgan andrea
* Sheila Flitton: Mulrooney andrea
* Marie Conmee: Lawless andrea
* Ingrid Craigie: Purdieu andrea
* Doreen Keogh: Buckley andrea
* Eileen Colgan: Fogerty andrea
* Oliver Maguire: Killkelly
* Phelim Drew: 'FX'
* Jasmine Russell: Bridgie
* Tina Kellegher: Dolores Furlong andrea
* David Ganly: Liam

## Ekoizpena 
Filma batez ere Wicklow, Dublin eta Kilkenny konderrietan errodatu zen. Ekoizpenean erabilitako etxea Stonehurst, Killiney Hill Road, Dublin konderria izan zen. Pelikularen kontzeptua Prudence Farrow koekoizlearen eskutik etorri zen. Bere ama Maureen O'Sullivanek O'Hare andereñoaren papera antzeztu zuen arren, O'Sullivanen alaba eta Prudenceren arreba Mia Farrowrentzat izan zen. O'Sullivanek uko egin zion parteari bere adin aurreratua eta egonkortasuna murrizteagatik.

1920ko hamarkadan girotua, filmaren garaiko armairu beharrak Angels and Bermans-ek eta Costumi d'Arte eta European Costume Company-ek kudeatu zituzten. Consolata Boyle izan zen jantzi-diseinatzailea.

## Harrera 
Filmak harrera ona izan zuen kritikarien eta publikoaren artean. *Chicago Sun-Times*-eko Roger Ebert-ek esan zuenez, filmak "*umore azpimarragarria eta hizkera jario eta jarioa erabiltzen ditu; entzutea atsegina da, pixkanaka itxuraz errespetagarriak diren pertsona horiek benetan zein eszentrikoak diren agerian uzten baitu*".

Erresuma Batuan eta Irlandan 0,2 milioi libera irabazi zituen filmak. Estatu Batuetan eta Kanadan 40 pantailatan estreinatu zen eta hasierako asteburuan 133.084 dolar bildu zituen, hala ere, horietatik 90.000 dolar Estatu Batuetatik etorri ziren, non 9 pantailatan besterik ez baitzuen jokatzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ''The Widows' Peak'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Barrikote

[thumb|300px|**Barrikotetik** [sagardoa edaten.]]

**Barrikotea** tamaina txikiko barrika da, egun bereziki lagunarteko ospakizunetan edaria bertatik hartzeko erabiltzen dena. Hori dela eta, barrikotea dagoeneko ospakizunei ere *barrikote* deitzen zaie.

## Kanpo estekak
Harri-lubeta

[thumb|300px|**Harri-lubeta**, Donostiako [Pasealeku Berria (Donostia)|Pasealeku Berrian.]]

**Harri-lubeta** edo **dikea**, itsasertzean jarritakoa denean **olatu-horma** ere deitua, ibai edo itsasoaren ertzean jartzen den harritzarrez osaturiko horma moduko egitura luzea da, ibaia bideratu edo itsasoko olatuei aurre egiteko eraikitzen dena.

## Kanpo estekak
Paul Dano

**Paul Franklin Dano** (1984ko ekainaren 19a, New York) estatubatuar aktore bat da. *L.I.E.* (2001), *The Girl Next Door* (2004), *Little Miss Sunshine* (2006), *There Will Be Blood* (2007), *Gigantic* (2008), ''Meek's Cutoff* (2010), *Cowboys & Aliens* (2011), *Being Flynn* (2012), *Ruby Sparks* (2012), *Looper* (2012), *Prisoners* (2013) eta *12 Years a Slave'' (2013) filmetan antzeztu izan du.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Paul Dano aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Isobara

eskuinera|thumb|300px|Isobara mapa.

**Isobara** presio atmosferiko bereko lurrazaleko puntuak lotzen dituen isopleta da. Bereziki mapa meteorologikoetan azaltzen dira, presio atmosferiko desberdineko beste isobarekin bilduta, behe presio guneak eta antizikloiak hautemateko. Goi atmosferako presioa aztertzeko, presio atmosferiko bereko puntuak baino, presio atmosferiko zehatz bat duten atmosferako altuera-puntuak lotzen dira, isohipsa direlakoen bitartez.

## Kanpo estekak
Javako poni

**Javako ponia**, *Kumingan ponia* da bere beste izenetariko bat, Java uhartearen bertako zaldi arraza bat da. Indonesiako zaldi arraza hau bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Indonesiako beste hainbat poni arraza bezala, Baliko zaldia, Batak ponia, Deli ponia, Sandalwood ponia, Sumba eta Sumbawa ponia edo Timordar ponia, garai batean ekarritako mongoliar zaldien ondorengoa da. Indonesiako giro tropikalari ondo moldatutako aberea da.

XVII.en mendean garatu zen arraza Javan.

## Arrazaren historia 
Ekialdeko Indiako Holandar Konpainiak eragin handia izan zen Indonesia aldeko zaldi arrazen garapenan ekialdeko zaldiak ekartzerakoan. Konpainia honen tailerra 1500. urtea ezarri zuten Java uhartean eta handik aurrera zaldiak ekartzeari ekin zioten beraien beharretarako. Haren ondorioz Javako bertako poniak (Mongoliar zaldien ondorengoak) arabiar zaldi zein berberiar zaldiekin gurutzatu zituzten arraza moldatu arte.

## Ezaugarriak 
[thumb|350 px|eskuinera|Javako ponia [1898. urteko argazki batean]]

## Indonesiako beste hainbat poni arraza 
Indonesian badira zortzi bertako poni arraza. Zalantzarik gabe uhartedian haibeste uharte izateak, irlen artean poni arraza ezberdinen garapena bultzatu du. Indonesiako poni arrazak honakoak dira: Batak ponia, Gayoe, Sandalwood ponia, Deli ponia, Baliko zaldia, Javako ponia, Timordar ponia, eta Sumba eta Sumbawa poniak.

## Kanpo estekak 
 Arrazari buruzko artikuloa

## Erreferentziak
Bothrophthalmus

***Bothrophthalmus*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Bothrophthalmus brunneus* Günther, 1863
* *Bothrophthalmus lineatus* (Peters, 1863)

## Kanpo estekak
Lycodonomorphus

***Lycodonomorphus*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Lycodonomorphus bicolor* (Günther, 1893)
* *Lycodonomorphus inornatus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Lycodonomorphus laevissimus* (Günther, 1862)
* *Lycodonomorphus leleupi* (Laurent, 1950)
* *Lycodonomorphus rufulus* (Lichtenstein, 1823)
* *Lycodonomorphus subtaeniatus* Laurent, 1954
* *Lycodonomorphus whytii* (Boulenger, 1897)

## Kanpo estekak
Boaedon lineatus

***Boaedon lineatus*** *Boaedon* generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lamprophiidae

## Kanpo estekak
Wayne's World (filma)

'''Wayne's World'* (euskaraz *Waynen Mundua*) 1992ko Penelope Spheeris estatubatuar zinema zuzendariaren umorezko filma bat da. NBC telebista kateko Saturday Night Live saioan aireratu ohi zen Mike Myers aktore eta umoristaren izen berdineko *Wayne's World* umorezko ikuskizunean oinarritua dago. Bertan, Mike Myers, Dana Carvey, Rob Lowe eta Tia Carrere aktoreek antzeztu zuten.

1993an *Wayne's World 2'' izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
AEBtako Illinois estatuko Aurora udalerrian egoitza duen kableko telebista kate bateko Benjamin Kane (Rob Lowe) exekutibo garrantzitsuak Wayne (Mike Myers) eta Garth (Dana Carvey) gazte erosko eta xelebreei bere katean heuren gaueko ikuskizun bitxia aireratzeko eskeintza erakargarria egin die, bi gazteak haien zorteonaz txunditurik gelditzen dira. Baina arrakastarako bidean zailtasunak, tentazioak eta festa basatiak topatuko dituzte. Ahal izango ote du Waynek Cassandra (Tia Carrere) rock jainkosa ederraren maitasuna lortu? Ahal izango ote du Garthek donuts-dendan bere ametsetako neskarekin (Donna Dixon) larrua jo?

## Aktoreak 
* Mike Myers: Wayne Campbell
* Dana Carvey: Garth Algar
* Tia Carrere: Cassandra Wong
* Rob Lowe: Benjamin Kane
* Lara Flynn Boyle: Stacy
* Michael DeLuise: Alan
* Lee Tergesen: Terry
* Dan Bell: Neil
* Sean Gregory Sullivan: Phil
* Brian Doyle-Murray: Noah Vanderhoff
* Colleen Camp: Vanderhoff andrea
* Kurt Fuller: Russell Finley
* Chris Farley: Alice Cooperren musika emanaldiko ongi informatutako segurtasun zaindaria
* Frank DiLeo: Frankie 'Mr. Big' Sharp
* Ed O'Neill: Glen
* Mike Hagerty: Davy
* Frederick Coffin: Koharski ofiziala
* Donna Dixon: Garthen ametsetako emakume katxarroa
* Ione Skye: Elyse
* Robin Ruzan: Neska zerbitzaria
* Charles Noland: Ron Paxton
* Chaz Healy: musika emanaldio laguntzailea
* Robert Patrick: T-1000
* Alice Cooper, Pete Friesen, Derek Sherinian eta Jimmy DeGrasso: Heuren buruak antzeztuz

## Kanpo estekak 
* ''Wayne's World'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Cuba Gooding, Jr.

**Cuba Gooding, Jr.** (1968ko urtarrilaren 2a, Bronx, New York) estatubatuar aktore bat da. 1996an *Jerry Maguire* filman Rod Tidwell kirolariaren papera antzezteagatik Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Fimografia 
### Zinema 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

#### Pertsonaiak 
### Telebista 
## Kanpo loturak 
* Cuba Gooding Jr. aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Meategiko zaldi

[thumb|250 px|Ponia [meatzaritza|meategi baten igogailuan. XIX.en mendea Frantziako Creuzoten ]]

**Meategiko zaldia**, askotan **meategiko ponia** deitua ere, meatzaritzan mendetan erabilitako abereak izendatzeko izena da. Oro har lantegi hauetarako poniak erabiliak izan ziren, lur azpiko tuneletan lan egiteko. Bereziki ikatz meategietan erabiltzen zituzten, XVIII.en mendetik XX.en mendera arte, baina baita lehenengo garaietan ere eta baita beste zenbait meategi meatzaritzan.

Zaldiaz gain mandoak eta astoak erabiliak izan dira ere metategietan.

Euskal Herrian pottoka arraza historikoki oso erabilia izan zen Bizkaiko Meatzaldean.
Hemen ikatz meategiez gain, zaldiek eta pottokek lan egin zuten burni meategietan.

Bertako metategietan erabiliak izateaz gain, Bibliografia ugari dago Ingalaterrako Dartmoor poni, Exmoor poni edo New Forest poni arrazak Kantauri itsasoko ertzeko poni arrazekin lotzen dituena. Hau horrela da zeren eta Industria Iraultzaren urtetan ehunka poni inportatu zituzten Kantabriar erlaitzatik Inglaterrara bertako meategietan lan egiteko, meategiko zaldiak bezala, pottokak, montxinoak eta asturkoiak. Poni hauek beraien ekarpena egin zuten Ingalaterrako poni arrazen garapenean.

Beraz Euskal Herrian meategiko poniak, pottokak gure kasuan, diru iturri bat izan ziren mendetan esportatzeko merkantzia bezala.

Galesen ere meategiko poni hauek ugari izan ziren.

## Zaldien erabilaren historia meatzaritzan 
Hasiera batean poniak erabiliak izan ziren meategitean haurren zein emakumeen lan gogorra ordezkatzeko, eta tunel sarreretatik alboko tuneletara tartea handitzen joan zenean, metzaraitzaren teknikak hobetzearen ondorioz. Ingalaterran agiri batez aipatutako lehendabiziko meategiko ponien erabilera 1750. urtekoa da, Durham ikatz meatzaldean.

Ameriketako Estatu Batuetan ere zaldiak erabili zituzten meategitean, esate baterako Apalatxeak mendietako ikatz meategitean. Erabilera hau 1971.en urtera arte luzatu zen.

Iberiar Penintsularen Kantauri itsasoko ertzeko eskualdetan, hainbat ikatz meategi txikietan, beranduago arte erabili ziren zaldi edo mandoak ia joan den mendeko bukaera arte. Ikatzaren salneurriaren krisiak "artisau" hustiapen hauek itxiarazi arte, hain zuzen.
[thumb|270 px|Meategia [Bierzoko Palacios del Sil aldean, 1984.en urtean. Mando bat lanean]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
The Pit Pony Sanctuary
Pseudoxyrhophiinae

**Pseudoxyrhophiinae** Lamprophiidae familiako narrasti subfamilia bat da. Afrikan bizi dira.

## Generoak 
## Kanpo estekak
Alluaudina

***Alluaudina*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Alluaudina bellyi* Mocquard, 1894
* *Alluaudina mocquardi* Angel, 1939

## Kanpo estekak
Renault 4

**Renault 4** Renaultek 1961ean egindako turismo familiarra da. Guztira  unitate saldu zituen.

Hego Euskal Herrian gaztelaniaz *Renault Cuatrolatas* ezizenaz aipatzen da, autoaren itxura sinplea baina sendoa dela eta.
Fitxategi:4L Trophy-car.jpg|Renault 4 bat prest eta margotuta, 2010ean.
Fitxategi:4LTrophy928.jpg|Renault 4 GTL bat pistetan 2011n.
Fitxategi:Trainée angevine.jpg|Marrakexera iritsitako parte-hartzaile talde bat.
Fitxategi:4LTrophy 560bis.jpg|4L baten konponketa Algecirasen.

## Galeria 

Renault F 4.jpg|Renault F 4, 2009
Renault 4 Plein-Air 001.JPG|Renault 4 Plein-Air, 2005

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Renault
* 4L Trophy
## Kanpo estekak
Peugeot 106

**Peugeot 106** Peugeotek 1991an sortutako turismo familiarra da. Guztira  unitate saldu zituen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Peugeot
* Citroën Saxo

## Kanpo estekak
Duberria

***Duberria*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Duberria lutrix* (Linnaeus, 1758)
* *Duberria shirana* (Boulenger, 1894)
* *Duberria variegata* (Peters, 1854)

## Kanpo estekak
Sakristau

thumb|Sakristaua
**Sakristaua** edo **elizaina** elizaren mantentze lanak eta meza prestatzen apaizari laguntzen dion gizona da. Halaber, meza edo elizkizunak egiteko prestatekaz arduratzen da. Literaturan eta kultura herrikoian presentzia handiko pertsonaia izan da beti.

## Historia 
Antzinako Erroman gaur egungo sakristauen funtzioak *ostiarii* izeneko pertsonek betetzen zituzten; ondoren ere *mansionarii*ek eta diruzainek. Gregorio IX aitasantuaren dekretuak zera zioen: sakristauak bulego propioa izaten zuten eta haren lana edalontziak, apaindurak eta argiak zaintzea zen. Sakristaua normalean gizona da (nahiz eta emakumeek ere izateko aukera izan) eta zuzenean izendatua edo aukeratua izan daiteke.

## Sakristaua literaturan 
* Gonzalo de Berceo: "El sacristán impúdico", *Milagros de Nuestra Señora* (*Andre Mariari mirariak*) liburuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dromicodryas

***Dromicodryas*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Dromicodryas bernieri* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Dromicodryas quadrilineatus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)

## Kanpo estekak
SC Bastia

**Sporting Club de Bastia** Korsikako futbol taldea da, Frantziako txapelketatan aritzen dena. Frantziako kopa bat irabazi zuen eta UEFA Kopako finalera iritsi zen 1978an. Bastia hirian du egoitza.

## Historia 
Hans Ruesch suitzarrak sortu zuen *Sporting Club de Bastia* 1905ean. Alemaniera irakaslea zen Bastiako institutuan.

SC Bastia ez zen profesional bihurtu 1965 arte. Bigarren mailan jokatzen hasi zen eta 1968an lortu zuen lehen mailara igotzea. Orduan hasi zen bere garai onena. 1972an Frantziako Kopako finala jokatu zuen baina Olympique Marseillakoak 2-1 irabazi zion. Olympiquek liga ere irabazita zuenez Superkopa Olympique eta Bastiaren artean artean jokatu zen eta oraingoan Bastia nagusitu zen, bere lehenengo titulua eskuratuz.

1978an UEFA Kopako finala jokatzera iritsi zen, oraingoan PSV Eindhovenek garaitu zuen, etxean 0-0 egin bazuen ere Herbeheretan 3-0 galdu zuen. 1981ean Kopa irabazi zuen finalean AS Saint-Étienne 2-1 garaituz.

Azkenengo titulua 1995ean lortu zuen, Frantziako Ligako Kopa hain zuzen ere. 2002an berriz iritsi zen kopako finalera baina 1-0 galdu zuen FC Lorienten aurrean.

Azken hiru hamarkadetan gehiago ibili da bigarren mailan lehen mailan baino. 2010-11 denboraldian hirugarren maila irabazi, 2011-12an bigarren maila eta 2012-13an lehen mailara igo zen. Ordutik taularen erdialdean ibili da. 2016-17 denboraldian ordea maila galdu zuen eta diru arazo larriengatik 5. mailaraino jeitsiarazia izan zen.

## Palmaresa 
### Frantzian: 3 
* Ligue 1 (0)
** Ligue 2: 1968, 2012.
* Frantziako Kopa (1): 1981.
* Ligako Kopa (1): 1995.
* Trophée des champions (Superkopa) (1): 1972.

### Korsikan: 17 
* Korsikako txapelketa (17): 1922, 1927, 1928, 1929, 1930, 1931, 1932, 1935, 1936, 1942, 1943, 1946, 1947, 1949, 1959, 1962, 1963.

### Europan: 1 
#### UEFA Kopa 
* Txapelduna (0):
* Finalista (1): 1978.
#### UEFA Intertoto Kopa 
* Txapelduna (1): 1997.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Middlesbrough Football Club

thumb|250px
**Middlesbrough Football Club** Ingalaterrako futbol taldea da, Middlesbrough hirikoa. Ingalaterrako Ligako Kopa bat da daukan titulu garrantzitsu bakarra, baina 2006an UEFA Kopako finala jokatu zuen.

## Historia 
Ingalaterrako elkarterik zaharrenetakoa da, 1876an sortu baitzen. 1913-14 urtean hirugarren egin zuen ligan eta hori da inoiz lortu duen posturik onena.

1986an desagertzear egon zen diru arazoak zirela eta. 1997an eta 1998an Ingalaterrako Ligako Kopatako finalak jokatu zituen baina biak ere luzapenean galdu zituen Leicester City eta Chelsea. 1997an Ingalaterrako Kopako finala ere jokatu zuen eta oraingoan ere Chelseak garaitu zuen 2-0 emaitzaz.

Lortu duen titulu garrantzitsu bakarra 2004ean lortu zen Ligako Kopa izan zen Bolton Wanderers 2-1 mendean hartuz.

2006an UEFA Kopako finala jokatzera iritsi zen. Sevilla FC-k 4-0 emaitzaz irabazi zion partida. Final horretan Gaizka Mendietak jokatu zuen talde ingelesean.

Azken urteetan bigarren mailan aritu da eta Aitor Karanka gasteiztarra du entrenatzaile. 2016an bigarren egin eta Premier Leaguera itzuli zen, baina denboraldi kaskarra egin du. Karanka kargutik kendu ondoren ere taldeak ez du mailarik eman eta jeitsi egin da.

## Irabazitako txapelketak 
### Ingalaterran: 1 
* **Premier League (0) :**
** hirugarrena 1914an.
* **Ingalaterrako Kopa (0) :**
** finalista 1997an.
* **Ingalaterrako Ligako Kopa (1) :**
** 2004

### Nazioartean: 0 
#### UEFA Kopa 
* Txapelduna (0)
* Finalista (1): 2006.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Fehérvár FC

[thumb|250px|[Lech Poznań talde poloniarraren aurkako partida, 2015ean.]]
thumb|250px|Sóstói Stadion.
**Fehérvár FC** (2018 arte **Videoton FC**) Hungariako futbol talde bat da, Székesfehérvár hirikoa. Hungariako bi liga eta bi kopa irabazi ditu baina azken urteetan Hungariako puntako taldea bihurtu da.

## Historia 
**Videoton FC** 1941ean sortu bazen ere garai onena 80. hamarkadan izan zuen Ferenc Kovács jokalariaren eskutik 1982an Ligan bigarren egin eta 1985ean UEFA Kopako finala jokatzera iritsi baitzen. Real Madrilen aurka jokatzea egokitu zitzaion. Hungarian 0-3 galdu arren, Madrilen 0-1 irabazi zuen.

Hurrengo urteetan lehen mailan aritu bazen ere ez zuen aparteko emaitzarik lortu.

2006ko Hungariako Kopako garaipenak aro berri bati hasiera eman zion. Finalean 2-2 egin ondoren penalti jaurtiketatan lortu zuen Vasas SC garaitzea. 2010tik aurrera jokatu diren ligatan 2011ekoa irabazi eta beste hiruetan bigarrena izan da.

2014-15 denboraldian liga irabazi zuen eta Kopako finalista izan zen. Ordutik lehen bi postutan ibili da eta 2018an Liga berri bat irabazi zuen. 2019an Kopa eskuratu du.

2018an izena aldatzea erabaki zuen **MOL Vidi FC** bihurtuz eta 2019an aldaketa berria izan zuen eta **MOL Fehérvár FC** bihurtu zen.

## Palmaresa 
### Hungarian: 9 
* Liga (3): 2011, 2015, 2018.
* Kopa (2): 2006, 2019.
* Hungariako Superkopa (2): 2011, 2012.
* Hungariako Ligako Kopa (3): 2008, 2009, 2012.

### Nazio artean: 0 
#### UEFA Kopa 
* Txapelduna (0):
* Finalista (1): 1985.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Lycodryas

***Lycodryas*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskar eta Komoreetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Lycodryas carleti* (Domergue, 1995)
* *Lycodryas citrinus* (Domergue, 1995)
* *Lycodryas cococola* Hawlitschek, Nagy & Glaw, 2012
* *Lycodryas gaimardi* (Schlegel, 1837)
* *Lycodryas granuliceps* (Boettger, 1877)
* *Lycodryas guentheri* (Boulenger, 1896)
* *Lycodryas inopinae* (Domergue, 1995)
* *Lycodryas inornatus* (Boulenger, 1896)
* *Lycodryas maculatus* (Günther, 1858)
* *Lycodryas pseudogranuliceps* (Domergue, 1995)

## Kanpo estekak
FC Carl Zeiss Jena

**FC Carl Zeiss Jena** (izen osoa * 	Fußballclub Carl Zeiss Jena e.V.*) Alemaniako futbol talde bat da, Jena hirikoa. Gaur egun laugarren mailan ari bada ere, Ekialdeko Alemaniako Liga gehien irabazi zituen taldea da.

## Historia 
Jenako *Carl Zeiss AG* optika lantegiko langileek sortu zuten 1903an. Saxoniako talde indartsuena bihurtu zen Bigarren Mundu Gerraren aurretik, 1935, 1936, 1940 eta 1941eko txapelketa probintzialak irabazi zituelarik.

1960an Ekialdeko Alemaniako Kopa irabazi zuen eta bere historiako bolada onenari ekin zion, 1974 arte 3 Liga eta 3 Kopa lortu baitzituen. Garai ona biribiltzeko aukera izan zuen 1981eko Europako Errekopako finalean Dinamo Tbilisi nagusitu zitzaion 2-1.

Alemania biak batzean Carl Zeiss Jena 2. mailan sartu zuten. Lehenengo denboraldian bigarren egin zuen baina ez zen lehen mailara igo eta hurrengo urtean 17.a izan zen. Ordutik maila apaletan ibili da eta 2016-17 denboraldian laugarren maila irabazi du.

## Palmaresa 
### Alemanian: 14 
* Ekialdeko Alemaniako Liga (3): 1963, 1968, 1970
* Ekialdeko Alemaniako Kopa (4): 1960, 1972, 1974, 1980

### Nazio artean: 0 
* Europako Errekopa (0):
** finalista 1981ean.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Langaha

***Langaha*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Langaha alluaudi* Mocquard, 1901
* *Langaha madagascariensis* Bonnaterre, 1790
* *Langaha pseudoalluaudi* Domergue, 1988

## Kanpo estekak
1. FC Lokomotive Leipzig

**1. FC Lokomotive Leipzig** (izen osoa *1. Fußballclub Lokomotive Leipzig e.V.*) Alemaniako futbol talde bat da, Leipzig hirikoa. Gaur egun laugarren mailan ari bada ere, Ekialdeko Alemaniako 5 Kopa irabazi zituen eta Europako Errekopako finala jokatu zuen. Alemanian jokaturiko lehenengo Liga txapelketaren irabazlea izan zen.

## Historia 
### VfB Leipzig 
1845ean sorturiko *Allgemeine Turnverein 1845 Leipzig* kirol taldeak futbolarentzako zuen atala 1896an banatu egin zen eta 1898an *Sport Club Sportbrüder Leipzig* izena hartu zuen. 1903an *VfB Leipzig* zela Alemaniako lehenengo futbol txapelketa irabazi zuen. Hurrengo urteetan ere talde indartsua izan zen eta 1906 eta 1913an beste bi txapelketa lortu zituen.

Bigarren Mundu Gerraren aurretik Alemaniako Kopa irabazi zuen 1936an.

### Lokomotive Leipzig 
Gerra ondorengo urteetan eskas ibili zen. Ekialdeko Alemaniako futbol txapelketetan Kopan nabarmendu zen, 5 aldiz irabazi baitzuen. Rankingeko hirugarren taldea izan zen. Liga ordea ez zuen inoiz irabazterik lortu, hiru aldiz bigarren egin bazuen ere.

Alemania biak batu zirenean bigarren mailan sartu zuten Lokomotive. 1993an lehen mailara igotzea lortu zuen baina urtebete egin zuen bertan. Gaur egun laugarren mailan ari da.

## Palmaresa 
### Alemanian: 14 
* Alemaniako Txapelketa (1903-1932) (3): 1903, 1906, 1913
* Alemaniako Kopa (von Tschammer und Osten Pokal) (1): 1936.
* Ekialdeko Alemaniako Liga (0): bigarren 1967, 1986 eta 1988an.
* Ekialdeko Alemaniako Kopa (5): 1957, 1976, 1981, 1986, 1987

### Nazio artean: 1 
* Europako Errekopa (0): finalista 1987an.
* UEFA Kopa (0): finalerdiak 1974an.
* UEFA Intertoto Kopa (1): 1966.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Liophidium

***Liophidium*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskar, Maskareinak eta Komoreetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Liophidium apperti* Domergue, 1984
* *Liophidium chabaudi* Domergue, 1984
* *Liophidium maintikibo* Franzen, Jones, Raselimanana, Nagy, C’cruze, Glaw & Vences, 2009
* *Liophidium mayottensis* (Peters, 1874)
* *Liophidium pattoni* Vieites, Ratsoavina, Randrianiaina, Nagy, Glaw & Vences, 2010
* *Liophidium rhodogaster* (Schlegel, 1837)
* *Liophidium therezieni* Domergue, 1984
* *Liophidium torquatum* (Boulenger, 1888)
* *Liophidium trilineatum* Boulenger, 1896
* *Liophidium vaillanti* (Mocquard, 1901)

## Kanpo estekak
Carrie-Anne Moss

**Carrie-Anne Moss** (Burnaby, Columbia Britainiarra, 1967ko abuztuaren 21a - ) *The Matrix* trilogian *Trinity* pertsonaia egin zuenean mundu osoan ezaguna izatea lortu zuen aktore kanadarra da.

## Biografia 
Carrie-Anne Moss Burnabyn jaio zen,Kanadako Columbia Britainiarrean, 1967ko abuztuaren 21ean.

Haurtzaroa Vancouverren eman zuen eta 11 urte zituen hango haurren Antzoki Musikalean sartu zenean. Europara ere bidaiatu zuen Magee Bigarren Hezkuntzako eskolako abesbatzarekin.

Gero, Pasadenan izan zen, hango Arte Dramatikoko Akademia Amerikarrean. Vancouverrera itzuli zen, baina, 1985ean, Torontora joan zen eta modelo bilakatu zen. Garai horretan, 1980ko hamarkadaren bukaeran, Espainia eta Japoniara bidaiatzeko aukera izan zuen.

Espainian zegoen bitartean, paper bat etorri zitzaion *Dark Justice* sailean lan egiteko; telebistan agertuko zen lehen aldia izango zen eta, horretarako, 1992an, Bartzelonatik Kaliforniako Los Angelesera bidaiatu zuen.

Hala ere, zortea *Trinity* papera egiteko hautatu zutenean etorri zitzaion, 1999an estreinatu zen *The Matrix* filmarekin. Trilogiako 3 filmetan hartuko zuen parte eta beltzez jantzitako  hark mundu osoan ezaguna egingo zuen.

2000n, *Memento* filmean egin zioten leku, *Natalie* interpretatu zuelarik.

1999an, Carrie-Anne Moss Steven Royrekin ezkondu zen eta berehala etorri ziren seme-alabak:
* Owen Roy (2003)
* Jaden Roy (2005)
* Frances Beatrice Roy (2009)

## Filmografia hautatua 
[thumb|300px|eskuinera|Carrie-Anne Moss [1999an]]

## Erreferentziak
Royal Antwerp FC

**Royal Antwerp Football Club** Belgikako futbol talde bat da, Anberes (*Antwerp*) hirikoa. Belgikako 4 Liga eta 2 Kopa irabazteaz gain Europako Errekopako finala jokatu zuen behin. Belgikako futbol talderik zaharrena da.

## Historia 
*The Great Old* ezizena dauka Belgikako talderik zaharrena izateaz gain ikasle ingelesek sortu zutelako 1880an, Belgikako Futbol Federazioa sortu baino 15 urte lehenago hain zuzen ere. Hasiera hartan *Antwerp Athletic Club* izena izan zuen. Belgikako lehenengo ligan, 1895-96koan, bigarren egin zuen RFC Liejaren atzetik.

RSC Anderlecht eta Club Brugge KV bezalako taldeen indarrik izan ez badu ere Belgikako 4 Liga eta 2 Kopa lortu ditu.

1925 eta 1933 artean garai ona izan zuen bi liga irabazi eta beste lautan bigarren egin baitzuen. 1944an irabazi zuen hirugarren liga. 50. hamarkadan izan zuen hurrengo bolada ona, 1957ko liga eta 1955eko kopa irabazi zituen eta 1956 eta 1958an bigarren egin zuen ligan.

Azkenengo titulua 1992ko kopa du. Honek Europako Errekopa jokatzeko aukera eman zion eta finalera iritsi zen. Parma FC-ren kontra jokatu zuen eta 3-1 galdu zuen.

2004an maila galdu zuen eta 2017an berriz itzuli zen Lehen mailara play-offa irabazi ondoren. 2020an Belgikako Kopa eskuratu zuen, taldearen hirugarrena.

2022-23 denboraldia bikaina izan zuen eta Belgikako Liga eta Kopa irabazi zituen.

## Palmaresa 
### Belgikan: 8 
* Belgikako Liga (5): 1929, 1931, 1944, 1957, 2023.
* Belgikako Kopa (4): 1955, 1992, 2020, 2023.

### Nazio artean: 0 
#### Europako Errekopa 
* Txapelduna (0)
* Finalista (1): 1993.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Royal Antwerpek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Oloroeko bizkonderria

**Oloroeko bizkonderria** () Erdi Aroan Oloroen egoitza zuen aginte sistema izan zen, Baretos, Aspe eta Ossau bearnotar haranak agindupean zituena.

819an Lope III.a Zentulok bere semeen artean banatu zuen Baskoniako dukerria: Donatok Bigorra eta Zentulo Lopek Bearno. Baina ez zioten Oloroe eman eta eremua konderriaren agindupean izan zen Antso IV.a Gilenen heriotzera arte. Honek Akize, Ortheze, Tursan eta Gabardanekin batera eman zion eremua Aner bere semeari. Aner 978 inguruan eta Lope bere semeari Oloroe, Akize eta Ortheze eman zion. Lopek, 985ean hil zenean, Arnaldo I.a bere semeari Akize eta Ortheze eta Aner bere semeari Oloroe eman zion. Aner 1009ra arte egon zen agindupean, 1002 eta 1004 artean Zentulo III.a Biarnokoak bizkonderria usurpatu zionean izan ezik. Anerrek ez zuen semerik, beraz, Aingerua bere alaba izendatu zuen ondorengo. Aingerua Zentulo II.arne iloba zen Zentulo IV.a Biarnokoarekin ezkonduta zegoen eta honek Oloroe eta Bearnoko bizkonderriak batu zituen. 1077an Bearnok Akize, Ortheze eta Saliese bereganatu zituenean, burujabetza lortu eta Baskoniako dukerriak bere suzeranotasun eskubideak galdu zituen.

## Bizkondeen zerrenda 
* Aner I.a (977-978)
* Lope I.a (978-985)
* Aner II.a (985-1002)
* Zentulo I.a (III.a Biarnokoa) (1002-1004)
* Aner II.a (1004-1009)
* Aingerua (1009-?)
* Zentulo II.a (IV.a Biarnokoa) (1009-1058)

## Kanpo estekak
Heteroliodon

***Heteroliodon*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Heteroliodon fohy* Glaw, Vences & Nussbaum, 2005
* *Heteroliodon lava* Nussbaum & Raxworthy, 2000
* *Heteroliodon occipitalis* (Boulenger, 1896)

## Kanpo estekak
Ithycyphus

***Ithycyphus*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Ithycyphus blanci* Domergue, 1988
* *Ithycyphus goudoti* (Schlegel, 1837)
* *Ithycyphus miniatus* (Schlegel, 1837)
* *Ithycyphus oursi* Domergue, 1986
* *Ithycyphus perineti* Domergue, 1986

## Kanpo estekak
Leioheterodon

***Leioheterodon*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren eta Komoreen inguruan dauden hainbat uhartetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Leioheterodon geayi* Mocquard, 1905
* *Leioheterodon madagascariensis* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Leioheterodon modestus* (Günther, 1863)

## Kanpo estekak
John Anglin

**John Anglin** (1930eko maiatzaren 2a - 1962ko ekainaren 11n desagertua) anaia Clarence eta Alfredekin batera hainbat bankuetan lapurreta egiteagatik kondenatua izan zen, 1950eko hamarkadan. 1962an, Clarence anaia eta Frank Morrisekin batera Alcatrazeko kartzelatik ihes egin zuelako da ezaguna. Ez zuten sekula aurkitu, baina, froga garbirik ez zegoen arren, FBIk hiltzat eman zuen.

## Biografia 
**John Anglin** (1930eko maiatzaren 2an jaio zen.

1950eko hamarkadan, bere anaiekin batera, bankuetan lapurretak egiten hasi zen eta 1956an atxilo hartu zuten. Floridako presondegira bidali zuten, Atlantako kartzelara eta han elkartu zen Allen West eta Frank Morrisekin. Ondoren bidali zuten Leavenworthera eta, azkenean, Alcatrazera.

## Alcatraz 
thumb|300px|ezkerrera|JohnAnglin
Ihes egin nahian harrapatu zituztelako bidali zituzten John eta Clarence Alcatrazera. John 1960ko urriaren 21ean eraman zuten eta AZ1476 presoa izan zen.

1961eko irailerako, anaiek, Morris eta Westekin batera, ihes egiteko plana garatzen ari ziren; kartzelako ormak arraskatu eta tximiniarantz igoko ziren, teilatutik alde egiteko. Orman behera jaitsiko ziren, kanpora, itsasoan, plastikoz eginiko baltsan alde egiteko asmoz.

1962ko ekainaren 11n ekin zioten ihesari. Asteartea zen. Arrastorik gabe desagertu ziren eta FBIk ez dio oraindik esplikazio segururik eman. San Frantziskoko badian itoko zirela uste da.

Zurrumurru ugari zabaldu zen honen inguruan, baina, beste zerbait esan bazen ere, familiak ez zuen sekula iheslarien gutunik jaso.

## Erreferentziak
Madagascarophis

***Madagascarophis*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Madagascarophis colubrinus* (Schlegel, 1837)
* *Madagascarophis fuchsi* Glaw, Kucharzewski, Köhler, Vences & Nagy, 2013
* *Madagascarophis meridionalis* Domergue, 1987
* *Madagascarophis ocellatus* Domergue, 1987

## Kanpo estekak
Liopholidophis

***Liopholidophis** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Liopholidophis dimorphus* Glaw, Nagy, Franzen & Vences, 2007
* *Liopholidophis dolicocercus* (Peracca, 1892)
* *Liopholidophis grandidieri* Mocquard, 1904
* *Liopholidophis rhadinaea* Cadle, 1996
* *Liopholidophis sexlineatus* (Günther, 1882)
* *Liopholidophis varius'' (Fischer, 1884)

## Kanpo estekak
Manel

**Manel** Kataluniako Bartzelona hiriburuko pop-folk musika talde bat da. Taldekideek katalanez abestu ohi dute.

## Taldekideak 

Fitxategi:MANEL Palau de la Música Catalana (15 01 2010).jpg|Guillem Gisbert (ahotsa, gitarra eta ukelelea)
Fitxategi:Martí Maymó (Manel).jpg|Martí Maymó (baxua eta klarinetea)
Fitxategi:Roger Padilla - 2.jpg|Roger Padilla (gitarra, banjoa eta ukelelea)
Fitxategi:Arnau Vallvé (Manel).jpg|Arnau Vallvé (bateria)

## Diskografia 
* ***Els millors professors europeus*** (2008)
# ''En la que el Bernat se't troba*, 4:19
# *Avís per a navegants*, 2:46
# *Ai, Dolors*, 3:19
# *Pla quinquennal*, 2:58
# *Roma*, 3:45
# *Captatio benevolentiae*, 4:19
# *Nit freda per ser abril*, 4:21
# *Al mar!*, 3:28
# *Els guapos són els raros*, 3:38
# *Dona estrangera*, 3:59
# *Ceràmiques Guzmán*, 3:23
# *Corrandes de la parella estable*, 7:15

* ***10 milles per veure una bona armadura*** (2011)
# *La cançó del soldadet*, 3:57
# *El gran salt*, 3:21
# *Boomerang*, 5:07 (Canción publicada por adiantado o 24 de febreiro de 2011)
# *La bola de cristall*
# *Aniversari*, 4:29 (Canción publicada por adiantado o 24 de febreiro de 2011)
# *Flor groga*, 3:57
# *Criticarem les noves modes de pentinats*, 6:06
# *El Miquel i l'Olga tornen*, 3:39
# *Deixa-la, Toni, deixa-la'', 6:22

## Kanpo estekak 
* Manel musika taldearen webgunea
Alain Ducasse

**Alain Ducasse** (Ortheze, 1956ko irailaren 13a) bearnotar sukaldaria da. Sukaldari moduan hiru aldiz hiru Michelin izar jaso ditu: *Le Louis XV* Monte-Carlon (1990), *Alain Ducasse* Parisen (1997) eta *Alain Ducasse at The Dorchester* Londresen (2010).

Hotelen enpresaburuan *Forbes* aldizkariak 94. postuan sailkatu zuen itzal handien duten munduko pertsonen zerrendan.

## Sukaldaritza-liburuak 
* *Nature : Simple, sain et bon*, Les éditions d’Alain Ducasse, 2009, 352 orr.
* *Le Grand Livre de cuisine*, Les éditions d’Alain Ducasse, 2001, 1080 orr.
* *Le Grand Livre de cuisine Méditerranée*, 2004, 1080 orr.
* *Spoon Cook Book*, Christophe Moret, Frédéric Robert, Massimo Luvara eta David Belinekin batera, Les éditions d’Alain Ducasse, 2006, 456 orr.
* *Le Grand Livre de cuisine, bistrots, brasseries et restaurants de tradition*, Les éditions d’Alain Ducasse, 2003, 746 orr.
* *Le Grand Livre de cuisine, Desserts et Pâtisseries*, Frédéric Robertekin batera, Les éditions d’Alain Ducasse, 2002, 583 orr.
* *La Riviera d’Alain Ducasse*, Marianne Comollirekin batera, Albin Michel ed., 1992, 295 orr.
* *Dictionnaire amoureux de la cuisine*, Plon, «Dictionnaire amoureux» bilduma, 2003, 570 orr., 
* *Rencontres savoureuses. Petit traité de l’excellence française*, Plon, 1999
* *Spoon, food and wine*, Agnès Viénot éditions, 1999.

## Kanpo loturak 
* Sukaldariaren webgunea
Phisalixella

***Phisalixella*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Phisalixella arctifasciata* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Phisalixella iarakaensis* (Domergue, 1995)
* *Phisalixella tulearensis* (Domergue, 1995)
* *Phisalixella variabilis* (Boulenger, 1896)

## Kanpo estekak
Thamnosophis

***Thamnosophis*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Thamnosophis epistibes* (Cadle, 1996)
* *Thamnosophis infrasignatus* (Günther, 1882)
* *Thamnosophis lateralis* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Thamnosophis martae* (Glaw, Franzen & Vences, 2005)
* *Thamnosophis mavotenda* Glaw, Nagy, Köhler, Franzen & Vences, 2009
* *Thamnosophis stumpffi* (Boettger, 1881)

## Kanpo estekak
Compsophis infralineatus

***Compsophis infralineatus*** *Compsophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Compsophis
* Lamprophiidae

## Kanpo estekak 
* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
Pseudoxyrhopus

***Pseudoxyrhopus*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudoxyrhopus ambreensis* Mocquard, 1895
* *Pseudoxyrhopus analabe* Nussbaum, Andreone & Raxworthy, 1998
* *Pseudoxyrhopus ankafinaensis* Raxworthy & Nussbaum, 1994
* *Pseudoxyrhopus heterurus* (Jan, 1863)
* *Pseudoxyrhopus imerinae* (Günther, 1890)
* *Pseudoxyrhopus kely* Raxworthy & Nussbaum, 1994
* *Pseudoxyrhopus microps* Günther, 1881
* *Pseudoxyrhopus oblectator* Cadle, 1999
* *Pseudoxyrhopus quinquelineatus* (Günther, 1881)
* *Pseudoxyrhopus sokosoko* Raxworthy & Nussbaum, 1994
* *Pseudoxyrhopus tritaeniatus* Mocquard, 1894

## Kanpo estekak
Brenda Fricker

**Brenda Fricker** (1945eko otsailaren 17a, Dublin) antzerki, telebista eta zinemako irlandar aktore bat da. Mundu mailan nagusiki *My Left Foot* (1990) eta *The Field* (1990) filmetan antzezteagatik ezaguna da, lehenbiziko filmako antzezpenarengatik Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuelarik. Aldiz, Irlandan filma horietaz gain, herrialde hartako telesaila eta telefilma ugaritan antzeztu izanagatik ospetsua da.

## Filmografia 
* 1964 : *Of Human Bondage* : *Bit Part*
* 1969 : *Sinful Davey*
* 1973 : *High Kampf* (TB)
* 1979 : *The Quatermass Conclusion* : *Alison Thorpe*
* 1979: *The Music Machine* : *Pearson andrea*
* 1979: ''Telford's Change* (telesaila) : *Pat Burton *
* 1979: *Bloody Kids* : *erizaina*
* 1982 : *The Ballroom of Romance* : *Bridie*
* 1983 : *The Gathering Seed* (telesaila) : *Kitty Henshaw*
* 1984 : *Eh Brian! It's a Whopper* (telesaila)
* 1985 : *The Woman Who Married Clark Gable* : *Mary*
* 1985: *Exploits at West Poley* (TB) : *Izeba Draycott*
* 1989 : *My Left Foot: The Story of Christy Brown* : *Brown andrea*
* 1990 : *The Field* : *Maggie McCabe*
* 1991 : *Brides of Christ* (telefilma) : *Ahizpa/Arreba Agnes*
* 1991: *Lethal Innocence* (TB) : *Vinnie*
* 1992 : *Seekers* (TB) : *Stella Hazard*
* 1992: *Utz* : *Marta*
* 1992: *The Sound And The Silence* (TB) : *Eliza*
* 1992: *Home Alone 2: Lost in Nova York* : *Central Parkeko usoen emakumea*
* 1993 : *Deadly Advice* : *Iris Greenwood*
* 1993: *So I Married an Axe Murderer* : *May Mackenzie*
* 1994 : *Angels in the Outfield* : *Maggie Nelson*
* 1994: *A Man of No Importance* : *Lily Byrne*
* 1995 : *A Woman of Independent Means" (telefilma) : *Ama Steed*
* 1995: *Journey* (TB) : *Lottie*
* 1996 : *Moll Flanders* : *Mazzawatti andrea*
* 1996: *A Time to Kill* : *Ethel Twitty*
* 1996: *Swann* : *Rose Hindmarch*
* 1997 : *Masterminds* : *Principal Claire Maloney*
* 1998 : *Painted Angels* : *Annie Ryan*
* 1998: *Resurrection Man* : *Dorcas Kelly*
* 1998: ''Pete's Meteor* : *Lily*
* 1999 : *Relative Strangers* (telefilma) : *Maureen Lessing*
* 1999: *Resurrection* (TB) : *Claren ama*
* 1999: *Durango* (TB) : *Izeba Maeve*
* 2000 : *Cupid & Cate* (TB) : *Willie Hendley*
* 2001 : *The American* (TB) : *Bread andrea*
* 2001: *The War Bride* : *Betty*
* 2001: *I Was a Rat* (telefilma) : *Joan Jones*
* 2002 : *No Tears* (telefilma) : *Grainne McFadden*
* 2002: *Torso: The Evelyn Dick Story* (TB) : *Alexandra MacLean*
* 2002: *The Intended* : *Jones andrea*
* 2003 : *Watermelon* (TB) : *Teresa Ryan*
* 2003: *Conspiracy of Silence* : *Annie McLaughlin*
* 2003: *Veronica Guerin* : *Bernie Guerin*
* 2004 : *Trauma* : *Petra*
* 2004: *Call Me: The Rise and Fall of Heidi Fleiss* (TB) : *Madame Alex*
* 2004: *Omagh* (TB) : *Nuala O'Loan polizia*
* 2004: *Inside I'm Dancing* : *Eileen*
* 2004: *Razor Fish* : *Molly*
* 2005 : *Em dic Harvey Milk* : *Nan*
* 2005: *Tara Road* : *Mona*
* 2007 : *How About You*
* 2007: *Closing the Ring* : *Amona Reilly''

## Kanpo estekak 
* Brenda Fricker aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Oxyrhabdium

***Oxyrhabdium*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Javan eta Filipinetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Oxyrhabdium leporinum* (Günther, 1858)
* *Oxyrhabdium modestum* (Duméril, 1853)

## Kanpo estekak
Psammodynastes

***Psammodynastes*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Psammodynastes pictus* Günther, 1858
* *Psammodynastes pulverulentus* (Boie, 1827)

## Kanpo estekak
Laticauda

***Laticauda*** Elapidae familiako narrasti genero bat da. Indiar Ozeanoaren iparraldean eta Ozeano Barearen inguruan bizi dira.

## Espezieak 
* *Laticauda colubrina* (Schneider, 1799)
* *Laticauda crockeri* Slevin, 1934
* *Laticauda frontalis* (De Vis, 1905)
* *Laticauda guineai* Heatwole, Busack & Cogger, 2005
* *Laticauda laticaudata* (Linnaeus, 1758)
* *Laticauda saintgironsi* Cogger & Heatwole, 2005
* *Laticauda schistorhynchus* (Günther, 1874)
* *Laticauda semifasciata* (Reinwardt, 1837)

## Kanpo estekak
Laticauda frontalis

***Laticauda frontalis*** *Laticauda* generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elapidae

## Kanpo estekak
Hydrophiinae

**Hydrophiinae** Elapidae familiako narrasti subfamilia bat da. Indiako ozeanoan eta Ozeano Barean bizi dira.

## Generoak 
* *Aipysurus* Lacépède, 1804
* *Emydocephalus* Krefft, 1869
* *Ephalophis* Smith, 1931
* *Hydrelaps* Boulenger, 1896
* *Hydrophis* Latreille, 1801
* *Kolpophis* Smith, 1926
* *Parahydrophis* Burger & Natsuno, 1974
* *Thalassophis* Schmidt, 1852

## Kanpo estekak