Melilla-San Juan de las Minas trenbidea

**Melilla-San Juan de las Minas trenbidea** Melilla eta San Juan de las Minas hiriak lotuko zituen nazioarteko lehen trenbidea izan zen. Melillako eta Chafarinetako Portuko Obra Batzordeak, Manuel Becerra ingeniariaren zuzendaritzapean, portu zabal bat eraikitzeari ekin zion, Compañía Española de Minas del Rif meatzaritzako mineralen trafikoa garraiatzeko. 1907tik 1911ra Konpainia Transatlantikoaren esku utzi zituzten lanak. Portua eraikitzeko, trenbideak erabili zituzten harria garraiatzeko Horcas Redondaseko harrobietatik, lehenik, eta Sidi Musatik, ondoren. Trazatu horiek obrak amaitu ondoren desegin zituzten, eta helburu horretarako erositako lau Orenstein & Koppel lokomotorrak saldu zituzten.CEMR. 1967ko ekainaren 28an likidatu zen, eta meategien ustiapena SEFERIF enpresari pasatu zitzaion 1968ko otsailaren 10ean.

SEFERIFen ontziratzeak errazteko, konpainia berri bat sortu behar izan zen, SEFERIFen mineralak Melillako porturaino garraiatzeaz arduratuko zena, Rifeko meatze-kargalekutik ontziratzeko. Sozietate berriaren izena "Embarques y Transportes del Rif, S. A. (E.TSA ). SEFERIFeko meak E.T.ko trenarekin garraiatzea.S.A. 1972ko abuztuaren 30ean amaitu zen, eta azken mea-ontziratzea 1980ko ekainaren 3an egin zen, Melillako zamatzeko tokitik. Azken ontziratze hori 6.700 tonakoa izan zen "Phillips Brothers" (Ingalaterra) enpresarentzat. 

## Ezaugarriak 
Melilla-San Juan de las Minas lineak 30 kilometroko ibilbidea zuen guztira, Melillako mendatean hasi eta San Juan de las Minaseraino. Trenbidearen zabalera metrikoa (600 mm), 5 tunel, hormigoi armatuzko 6 biaduktu eta 7 geltoki zituen. Gehienezko malda 17 milarenekoa zen, erabilitako erreia 32 kg/m-koa zen eta gutxieneko kurbadura-erradioak 200 metrokoak ziren. 

## Historia 
thumb|600 mm-ko trenbiderako akoplatutako bi ardatzeko tren-makina

### Eraikuntza 
Maroko iparraldea bezalako biziraupen-ekonomiako eremu batean komunikazio eta bide falta zegoelako, eta Melilla eta San Juan de las Minas artean salgaiak, hornidurak, material militarra eta langile zibil eta militarrak garraiatu ahal izateko beharra zegoelako.

30 km eta 7 geltoki zituen ibilbidea nazioarteko trenbide zabalera izateko proiektatu zen, Rifekin lotura errazteko, baina kabilen tokiko errebeldeek (Rifeko Gerra) sortutako segurtasun faltagatik, eta Lehen Mundu Gerrak eragindako gabezien ondorioz materialen iritsieran etengabeko atzerapenengatik, gobernuak erabaki zuen trenbidearen zabalera aldatzea, trenbidearen zabalera baino lehen. 1914rako, CEMRk hiru bidaiari-tren egiten zituen egunero Nadorrera, eta horietatik bik San Juan de las Minaseraino jarraitzen zuten, Melillara itzuliz.

Inguruko uraren kalitate txarrak, lokomotorek egurra kontsumiarazi zuen ikatz faltarekin batera, etengabeko matxurak eragin zituen, makinak kotxetegietara bidaltzen zituenak, zoritxarrez mantentzen zailak zirenak ordezko piezen eta osagaien faltagatik.

1925ean, Henschel etxeko lurrunezko 2 tren-makina sartu ziren parkean.

### Ibilgailuen Atala 
Bere historia laburrean zehar lokomotora ezberdinak erabili ziren. Lehen urteetan, AEBetako Alco lurrunezko 6 tren-makina izan ziren, Lehen Mundu Gerrako gerraostean eraiki zirelako baldintza kaskarretan zerbitzua emango zutenak.

1925ean Henschel lurrunezko 2 lokomotora gehitu ziren.
none|thumb|250x250px|Melilla-San Juan de las Minas trenbideko Henschel tren-makina, 1925 inguruan
1940an Batel-Tistutin trenbidea itxi zen, 2 MTM tren-makina ekarriz.

### Deuseztatzea eta uztea 
Maroko 1956an independizatu zenean, Espainiako Estatuak linearen ustiapenarekin jarraitu zuen, baina garraioaren alde jasaten zuen trafiko urriagatik
errepidez, Marokoko gobernuak trenbide horrekiko zuen interes eskasari eta inbertsio faltagatik zituen defizitei gehituta, trenbide hori itxi egin behar izan zuten 1972ko abuztuaren 30ean, ekonomikoki jasanezina zelako. 

1958an trenbidea itxi zenetik, trenbidearen lurrek, makinek eta materialek -1937tik Estatuak Trenbideen Ustiapenaren menpe egon ziren- amaiera desberdinak izan dituzte: 

Langileak RENFEra eraman zituzten.

1970eko urtarrilaren 2an, trenbideek eta geltokiek hartzen zituzten lurrak Defentsa Ministerioarenak izatera pasatu ziren.

1995ean iragarri zuten lehen aldiz Melillako Tren Geltokia zaharberritzeko asmoa. Azkenean, geltokia ez zen birgaitu. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak