Palina Xarenda-Panasiuk

**Palina Siarheieuna Xarenda-Panasiuk** (; Brest, 1975eko martxoaren 21a) giza eskubideen aldeko aktibista bielorrusiarra da. 2021ean, bi urteko espetxe-zigorra ezarri zioten estatuko funtzionarioak iraintzeagatik eta polizia baten aurka indarkeria erabiltzeagatik. Espetxean torturatu zutela salatu zuen, eta zigorra bi aldiz luzatu zioten, 2025ean askatu zuten arte.

## Bizitza 
Xarenda-Panasiukek historia ikasi zuen Bresteko Aleksandr Puxkin Estatu Unibertsitatean. Ondoren, bielorrusiera irakatsi zuen, 1990eko hamarkadan Aliaksandr Lukaxenkak bere eskola itxi zuen arte. Ondoren, Poloniara joan zen bizitzera, eta han zientzia politikoak ikasi zituen Varsoviako Unibertsitatean. Denbora batez Polonian bizi izan zen, poloniera eta historia irakasten, eta Oroimen Nazionalaren Institutuan lanean ere aritu zen. 2009an Andrei Xarendarekin ezkondu zen, eta harekin bi seme-alaba ditu.

Aliaksandr Lukaxenkaren kritikari sutsua da. 2006an, publikoki Aliaksandar Milinkievitx sustatu zuen, 2006ko presidentetzarako hauteskundeetan oposizioko hautagai nagusia, eta Milinkievitxen aldeko eta demokraziaren aldeko manifestazioetan parte hartu zuen Minsken. 2010eko presidentetzarako hauteskundeetan, Andrei Sannikau oposizioko hautagaiaren kanpainan jardun zuen.

2019an, Bielorrusiako Europarra kanpainako hautagai gisa aurkeztu zen hauteskunde parlamentarioetan. Ondoren, hautagaien zerrenda ofizialetik kendu zuten, Lukaxenkari diktadore deitu baitzion telebistan.

2017an eta 2020an, Xarenda-Panasiuken senarra, Andrei, atxilotu eta espetxeratu zuten demokraziaren aldeko manifestazioetan parte hartzeagatik. 2021eko urtarrilean, Andrei berriro atxilotu zuten; ondoren, Xarenda-Panasiukek bideo bat plazaratu zuen Telegramen, non bere senarra atxilotu zuten poliziak «faxistak eta zigortzaileak» zirela esan zuen. Ondoren, polizia-agenteek bere etxea ikuskatu zuten, eta Xarenda-Panasiuk atxilotu zuten. «Estatuko funtzionarioak iraintzea» eta «polizia-agente baten aurka indarkeria erabiltzea» leporatu zioten, ikuskapenean polizia-agente bati besoan urratu ziola salatu ondoren.

Xarenda-Panasiuk atxilotuta zegoen bitartean, Andrei berriro atxilotu zuten 2021eko maiatzean, «presidentearen aurkako mespretxua» eta «Bielorrusiako segurtasun nazionala kaltetzeko neurriak hartzeko deiak egitea» leporatuta. Herrialdea utzi zuen seme-alabekin, Lituanian finkatuz.

2021eko ekainaren 9an, Maskowski barrutiko auzitegiak Xarenda-Panasiuki 24 hilabeteko espetxe-zigorra ezarri zion. Epaiketan zehar, legezko ordezkaritza ukatu zioten eta uko egin zion deklaratzeari, Lukaxenkaren krimenengatik etorkizuneko nazioarteko auzitegi batean bakarrik deklaratuko zuela adieraziz; Xarenda-Panasiukek berak auzitegi hori «Stalinen troika» bezala deskribatu zuen eta ez zuela epaia onartuko esan zuen.

Atxiloaldian, tortura eta tratu txarrak jasan zituela salatu zen, besteak beste, zigor-ziegetan behin eta berriz sartzea, gutunak eta botikak kentzea, koltxoirik edo oheko arroparik ez ematea eta ur beroa ukatzea. Gainera, beste preso batzuek eraso egin zioten espetxeko administratzaileen aginduz. Urte berean, Txekiako Injustiziaren Istorioen Saria jaso zuen Mikita Jemelianau eta Ksenia Syramalotekin batera.

2023an, Bielorrusiako Errepublika Demokratikoko Radak Pahonia Ordenako Domina eman zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak