Subodh Gupta

**Subodh Gupta** (1964an jaioa) New Delhin bizi den artista garaikide indiarra da. Eskultura, instalazioa, pintura, argazkilaritza, performancea eta bideoa biltzen ditu bere lanak.

## Biografia 
Gupta Khagaulen jaio zen, Bihar estatuko herri txiki batean. Bere aita, trenbideko zaindaria, berrogei urte inguru zituela hil zen, Gupta 12 urte zituela; bere ama, nekazari familia batekoa, Gupta anaiarekin bizitzera bidali zuen urte batzuetan urruneko herri batera. Han eman zituen urteei buruz, Guptak esan zuen: "Eskolako haur bakar batek ere ez zuen oinetakorik janzten, eta ez zegoen eskolara joateko errepiderik. Batzuetan, zelaian gelditzen ginen eta esertzen ginen txitxirio berdeak jaten genituen eskolara joan aurretik".  Eskola amaitutakoan, Gupta Khagauleko antzerki talde txiki batean sartu zen, eta han aktore gisa lan egin zuen. Antzezten zituen antzezlanak iragartzeko kartelak ere diseinatu zituen, eta garai hartan hasi zen artearen arloan karrera bat egitea pentsatzen. Egunkari batean ilustratzaile gisa lan egin zuen lanaldi partzialean, Patnako Arte eta Ofizioen Eskolan ikasten ari zela, 1983 eta 1988 artean. Patnan artea ikasten ari zela, Guptak esan zuen: "Imajina al dezakezu arte eskola bateko liburutegia betiko itxita? Unibertsitatetik irten nintzenean, galduta sentitu nintzen. Unibertsitatean azpiegitura egokiak egon izan balira, ez nuke borroka mota bera bizi beharko izango uste dut. 
thumb|Subodh Gupta, Spill, 2007
Gupta Delhira joan zen bizitzera graduatu ondoren, eta hainbat urtez arazoak izan zituen. Bere ibilbide profesionalaren lehen inflexio-puntuak 1999an Fukuoka Arte Museoan egindako Fukuoka Asiako Arte Triennalean eta 2000. urtean Gwangju Bienalean erakutsi zituenetik etorri ziren. Garai hartan hasitako Delhiko Khoj Studiosekin izandako harremanak, artista gazteak eta lan esperimentalak sustatzen dituen erakunde batekin, ere eragina izan zuen bere ibilbidean.  Bere lana Marcel Duchamp surrealista frantziarraren tradizioan kokatu izan dela esan izan da. 

## Karrera 
2002an, Gupta, oraindik nahiko ezezaguna, New Yorkeko Armory Show-n erakutsi zuen bere lana, eta han bere galeristak esan zuen: "Inor ez zen harrituta geratu, inork ez zuen lana ikusten". Ondoren, Frieze-n erakutsi zuen bere lana 2005ean eta Art Basel-en 2006an. 

2006an, François Pinault arte bildumagile eta enpresari frantziarrak Guptaren Very Hungry God eskultura erosi zuen, aluminiozko sukaldeko tresnekin egindako burezur erraldoi bat, 1000 kilogramo baino gehiago pisatzen zuena.  Gupta gaur egun Indiako artista baliotsuenen artean dago, eta Indiako artista garaikide garestienen zerrendetan agertzen da maiz.  Bere lana gero eta gehiago estimatzen den arren mundu osoan, errepikakorra izateagatik ere kritikak jaso ditu. 

Gupta batez ere bi arte galeriak ordezkatzen dute, Nature Morte eta Hauser & Wirth. 

2020ko otsailean, artistaren sexu-jokabide okerra salatu zuen Instagram kontu anonimo baten jabeak barkamena eskatu zion Guptari, haien aurka aurkeztutako difamazio-auzi bati erantzunez,  eta argitaratutako difamazio-eduki hura erretiratu zuen. 

## Lana 
thumb|Subodh Gupta, Nire Ama eta Ni, 1997
Gupta ezaguna da Indian zehar nonahi dauden eguneroko objektuak txertatzeagatik, hala nola milioika pertsonek bazkaria eramateko erabiltzen dituzten altzairuzko tiffin kaxak, baita thali platerak, bizikletak eta esne ontziak ere. Ohiko objektu horietatik abiatuta, Guptak bere aberriaren eraldaketa ekonomikoa islatzen duten eskulturak sortzen ditu. Bere praktikari buruz, hau esan du: "Gauza horiek guztiak hazteko moduaren parte izan ziren. Nire haurtzaroko parte izan ziren erritu eta zeremonietan erabili ziren. Indiarrek gaztarotik gogoratzen dituzte, edo gogoratu nahi dituzte".  Bere lanean hindu bizitzako erritu elementuen sinbolismoari buruz, hau dio: "Idolo lapurra naiz. Hindu bizitzaren dramatik lapurtzen dut. Eta sukaldetik - lapiko hauek, lapurtutako jainkoak bezalakoak dira, herrialdetik kontrabandoan ateratakoak. Hindu sukaldeak otoitz gelak bezain garrantzitsuak dira". 

Bere hainbat lan berez esanguratsuak bihurtu dira.
thumb|Subodh Gupta, Jainko oso gosea, 2006
*Nire Ama eta Ni* (1997): Gupta bere belaunaldikoengandik bereizi zen bere lanean Indiako kulturaren berezko material organikoak erabiliz, batez ere behi-gorotza. "Nire Ama eta Ni" behi-gorotzez egindako hiru metroko altuerako egitura zilindriko bat zen, zoruan errauts geruza bat zuela. Jatorriz Khoj Studiosek Delhitik gertu Modinagarren antolatutako tailer batean eraikia, lana 2014an New Delhiko Arte Modernoaren Museo Nazionalean egindako atzera begirako erakusketa batean erakutsi zen 

*Bihari* (1999): Guptak bere identitatea eta landa-sustraiak jorratu zituen behi-gorotzean eta LED bidez inskribatutako Devanagiri hitz bakar batekin, "Bihari", Indiako Bihar estatuko norbait esan nahi duena, askotan irain gisa erabiltzen den kalifikatzailea, estatuaren egoera pobreagatik eta Biharko jendeak Indiako beste leku batzuetan babes ekonomikoa bilatzen zuelako. 

*Jainko Gosetia Handia* (2006): Guptaren burezur eskultura erraldoia, sukaldeko ontziekin egina, François Pinault-en Palazzo Grassi-ren kanpoaldean erakutsi zen, 2007ko Veneziako Bienalean. "Subodhek nonahi dagoen sinbolo bat hartu eta berriro esanguratsua izatea lortu zuen, artista bikain batek bakarrik lor zezakeen zeregin izugarri zaila", idatzi zuen Girish Shahane arte kritikari indiarrak 2007ko urtarrilean. 
thumb|Subodh Gupta, Zer dauka ontziak, ibaiak ez daukana, 2012
*Zer dauka ontziak, ibaiak ez daukana* (2012): Jatorriz Kochi-Muziris Bienalaren lehen ediziorako sortua, Guptaren 21.35 metro (70,0 oin) luze, 3.15 metro (10,3 oin) zabal, 11 metro (36 oin) sakonerako ontzia aurkitutako objektuz beteta zegoen: aulki abandonatuak, oheak, arrantza-sareak eta leiho-markoak, besteak beste. Migrazioaren, desplazamenduaren, pertenentziaren, mugimenduaren eta egonkortasunaren sentimenduak islatuz, lanak Rumi poeta persiarrak idatzitako "Maitasunaren Sufi Bidea" liburuko lerro batetik hartu zuen izenburua: "Zer dauka upelak ibaian ez dagoena? / Zer hartzen du gelak hirian ez dagoena? / Mundu hau upela da, eta bihotza korrontea, / mundu hau gela da, eta bihotza mirarien hiria". 
thumb|Subodh Gupta, Kontrol lerroa, 2008
Guptaren lana asko erakutsi da museo publikoetan. Lan horietako bat, *Kontrol lerroa* (2008), lapiko eta zartagin osoz eraikitako perretxiko-hodei bat, Erresuma Batuko Tate Britain-eko Tate Triennalean erakutsi zen 2009an, eta gaur egun Delhiko Kiran Nadar Arte Museoan dago ikusgai.  Beste lan bat, *Banyan Tree* (2014), altzairu herdoilgaitzez egindako tamaina naturaleko eskultura bat, New Delhiko Arte Modernoaren Museo Nazionalean dago behin betiko ikusgai.  2015ean, Subodh Guptak bere 'When Soak Becomes Spill' lana, Indian eta Londresen egina, 2015ean, Victoria and Albert Museoan erakutsi zuen, Londresen. 2018an, bere lehen atzera begirako erakusketa egin zuen, Adda / Rendez-vous, Frantzian, Parisko Monnaie-n. 

Guptak zuzeneko emanaldiak ere sortu zituen 2013ko Performa Bienalean parte hartuz. Bienalerako enkargatutako *Celebration* eskultura argitsu baten barruan egindako Indiako jai komunitarioa zen. Guptak sei egun eman zituen hirurogei lagunei zerbitzatuko zitzaizkien bost platerko otorduak prestatzen.

2008an, Guptaren mihise gaineko olio-lana *, Saat Samundar Paar* izenekoa, 34 milioi errupiatan saldu zen Saffronart enkante batean, eta dirua bere jaioterriko Bihar estatuan uholde katastrofiko batek eragindako biktimentzako funtsera bideratu zen. 

## Bizitza pertsonala 
Gupta Delhitik kanpo dagoen Gurgaonen bizi eta lan egiten du bere emaztearekin eta bi seme-alabekin. Bharti Kherrekin ezkonduta dago, Indiako artista garaikide nabarmena ere badena.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak