José Aguirre (musikaria)

**José Aguirre** (Pereira, 1970eko abuztuaren 16a) Kolonbiako musikaria, musika-ekoizlea, tronpeta-jotzailea eta musikagilea da; 'Lo nuestro' saria irabazi zuen 2004an, 'son De Cali' taldearekin, urteko artista berri onenaren atalean.

## Biografia 
11 urte zituela, Jose Aguirrek musikarekiko interesa erakutsi zuen eta kalean ikasi zuen beste musikari batzuek akademian ikasten dutena. Hasieran bere familia ez zen ados egon, baina tronpeta jotzen entzutean eta musikari gisa izan zezakeen talentua ikustean, jarraitzeko adorea eman zioten.

Jose Aguirre, caldenseen semea, 1988an iritsi zen Calira Pereira hiritik. Han finkatu eta saltsarekin kontaktua bilatu zuen. Bere talentuari esker, tronpeta-jotzaile gaztea tokiko orkestretan parte hartu zuen, Jairo Varelaren Grupo Niche orkestra entzutetsuan musika-zuzendari gisa aritu zen arte.

Bere ibilbide musikalaren parte dira, halaber, tronpeta-jotzaile, produktore eta konpositore gisa parte hartu duen hainbat grabazio, baita Espainiako eta nazioarteko sariak ere.

## Ibilbidea 
José Aguirreren ibilbidea gaztetan Los del Caney taldean sartu zenean hasi zen; handik denbora batera Guayacán Orquesta taldean aritu zen bi urtez. Gero, Grupo Niche  talde ezaguneko kide egin zen, eta 10 urte eman zituen bertan, tronpeta-jotzaile eta moldatzaile gisa nabarmenduz. Gerora, taldeak 30 urte baino gehiagoko historian izan duen musika-zuzendaririk gazteena bilakatu zen. Niche lanarekin Grammy Latino Sarirako izendapena jaso zuen 2001ean, Proposatua albumari esker.

Hamarkada horretan, arrakasta handia izan zuen ia zortzi musika-ekoizpenetan. Horien artean, abesti hauek nabarmentzen dira: «Gotas de lluvia», «Un alto en el camino», «La magia de tus besos», «La canoa ranchaa», «Duele más» eta beste abesti batzuk.

Gero, Yuri Buenaventura agertzen da, Europan eta Afrikan zehar bi urtez jarraian musika-ekoizle eta bandako zuzendari izan zen saltsarekin nabarmendu zen artista kolonbiarra. Berarekin egin zuten 2001eko Canneseko Zinemaldirako *Salsa* filmaren soinu banda. Yo soy, Vagabundo, *Salsa dura*, *Cita con la luz* eta *Paroles* (2016) diskoen parte ere izan zen.

Willy Garcíak eta Javier Vasquezek Son de Cali orkestra osatu zutenean, José Aguirrek eman zien musika-kontzeptua gatz-talde horren lehen ekoizpenei, eta, besteak beste, «Y hora», «Lo que te sobre» eta «Por ha dejar» arrakastak lortu zituen.

2015ean, *35* Aniversario Grupo Niche taldearen musika-lana ekoitzi ondoren, José Aguirre taldearen musika-zuzendaritzara itzuli zen, Jairo Varelaren semeek gonbidatuta, Yanila Varelaren buruan.

### Nazioarteko ibilbidea 
Nazioartean, José Aguirrek ekoizpenak egin ditu Sergio Georgerekin batera, baita bakarka ere, Luis Enrique, La India, Tito Nieves, Mickey Taveras, Mariano Cívico eta Marc Anthony artista saltseroentzat, eta baita Cesária Évora eta Lura morna artistentzat ere.
Eddie Palmieri maisuaren orkestra osatu zuen lehen tronpeta gisa Puerto Rico biran, eta Victor Manuellerekin batera Kolonbiako bira egin zuen; bi emanaldi horiek 2000. urtean izan ziren. Toulouseko (Frantzia) Eskualde Kontserbatorioak gonbidatu zuen 2002. urtean Latindar tronpeta Mintegia emateko.

2012an, José Aguirre Sergio George ekoizlearen Salsa Giants taldeko kide izan zen, Curazao North Sea Jazz Festival kontzertuko tronpeta-jotzaile gonbidatu gisa; Marc Anthony, Oscar d’ León, Cheo Feliciano, Andy Montañez eta José Alberto “El Canario” bezalako artistekin eszenatokia partekatuz, besteak beste, hamabi mila ikusleren aurrean. 

2016an, Diego El Cigala flamenko-kantari ospetsua Joséren bila ibili zen, Indestructible izeneko diskoko kantuak musikatu, moldatu eta tronpeta-jole gisa parte har zezan. Haiekin, musika tropikaleko genero horretan murgildu zen. CD honekin, El Cigalak 2017ko musika latinoaren Billboard sarietarako izendapena lortu zuen “Urteko artista, bakarlaria, tropical albums” kategorian.

## Aintzatespenak eta izendapenak 
Son de Calirekin Lo Nuestro Saria lortu zuen “urteko artista berri onena” gisa 2004an, eta Billboard Sarietarako izendapena urte berean. 

Gero, José Aguirrek bere grabazio-estudioan egin zuen Crecer diskoarekin, 2005eko Grammy Anglo Sarirako izendatu zuten berriz ere Kaliforniako talde hori, Rubén Blades, Marc Anthony, Víctor Manuelle eta Gilberto Santa Rosarekin batera, saltsa ekoizpen onenaren atalean.

2010ean Cali hirian egin zen Saltsaren Munduko Jaialdira gonbidatu zuten epaimahai gisa, eta 2011n gonbidatu berezi gisa.

Horrez gain, 2010eko Luna Saria (Barranquilla) eman zioten, urteko musika-ekoizle gisa. Sari honen historian lehen aldia da kategoria honetako saria zuzenean ematen dela, irabazleak aurkari gehiagorekin lehiatu beharrik izan gabe, eta erabakia Luna Sariaren zuzendaritza batzordeak hartu zuen, Agirreren ibilbidea aitortzeko asmoz.

Fides USA artista gisa aitortua izan zen musika-tresnen marka esklusiboagatik, eta gainera, Fides Pionner tronpeten Kolonbiarako irudi gisa izendatua izan zen, orain arte sari hori lortu duen herrikide bakarra izanik.

2014rako Grammy Anglo sarirako izendapen bikoitza lortu zuen “Album tropikal latino onena” kategorian, Marc Anthonyren 3.0 eta Sergio Georgeren *Salsa Giants* lanekin.

2015ean, José Aguirrek Grupo Niche *35* Aniversario musika-lana ekoitzi zuen. Lan horren bidez, Jairo Varelaren orkestrak Salsa Album Onenaren izendapena lortu zuen 2016ko Grammy Latinoaren 17. emanaldian, “Album Tropical Latino Onenaren” izendapena 2017ko Grammy Anglo sarietan, “Urteko Album” kategoriako izendapena 2017an.

Bere ibilbide luzeari eta Jose Aguirrek parte hartu duen grabazio ugariei esker, gaur egun N. Errepublikako kide bozkatzailea da. A. R. A. S. (Arte eta Zientzien Grabaketarako Akademia Nazionala). Urtero, Estatu Batuetako grabazio-industriako artistarik aipagarrienak hautatzen ditu.

## Artisten ekoizlea 
José Agirrek egindako ekoizpenak dituzten beste artista nazionalak hauek dira: Alberto Barros ( *Tributo a la salsa colombiana*, 1., 2. eta 3. liburukiak eta *Mano a mano* ), Juan Carlos Coronel, Grupo Galé ( *15 Aniversario* diskoa eta beste batzuk), César Mora, Charlie Cardona, Gustavo Rodríguez, Hansel Camacho, Orquesta Canela (“El mujeriego” eta “Qué borachera” abestien konpositorea, arrakastak Azokan de Cali), La Misma Gente, Adriana Chamorro, Los Titanes, Cristian Fernández, Las Extrellas, Álvaro Ricardo, Juan Carlos Ensamble, Paché Andrade, Javier Vásquez (disko irabazlea Feria de Calin  2011 «Salud» abestiarekin), Amílcar Boscán, Matecaña Orquesta eta Osmar Pérez, besteak beste.

## Beste proiektu batzuk 
2009. urtearen amaieran, eta artista ugariri bere talentua eta esperientzia eskaini ondoren, José Aguirrek Calle Maestra taldea aurkeztu zuen. Kale kutsua duen talde saltseroa da, eta Pase lo que pase izeneko bere lehen ekoizpenarekin zirrara eragiten du. Horrez gain, Kema taldearen zuzendari, ekoizle, konpositore eta tronpeta-jotzaile gisa lan egin zuen.

2013an José Aguirrek La Cali Big Band orkestra osatu zuen, Cali hiriko musikari onenak gonbidatuz; aurten bertan Antología musical lan diskografikoa grabatu zen, eta bertan Caliko Azokaren bertsio bakoitzean arrakasta izan zuten 56 abestiak sartu ziren. Lan hau hainbat eszenatokitan eta azokaren 2013ko bertsioan aurkeztu zen zuzenean, publikoaren aintzatespena lortuz. 2015ean Lo que trajo el barco izeneko bigarren lan musikala ekoitzi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Web orria El Tiempo.com
* El País.com.co webguneacom.co 
* Lo Nuestro sarien webgunea
* Grammy sarien webgunea
* Conversandos programa