open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Foru Batzordea

**Foru Batzordea** (gaztelaniaz: *Consejo Foral*) 1898 eta 1979 artean Nafarroako Foru Aldundiak izan zuen kontsultarako erakundea izan zen, egungo Nafarroako Parlamentuaren aurrekaria izan zena.

XIX. mendearen bukaeran zenbait proposamen izan ziren Nafarroako Foru Aldundiak kontuak emateko ordezkari zen erakunde sortzeko, nolabat jadanik desagertuak ziren Nafarroako Gorteak berpizteko. Hori zela eta, Aldundiak 1898ko uztailaren 16an Nafarroako Batzorde Administratiboa sortu zuen kontsultak egiteko. Nafarroako bost zergadun zergadun nagusiak, Agoitz, Tafalla, Tutera, Los Arcos, Lizarra, Uharte Arakil eta Iruñeko hauteskunde-barrutien udalen ordezkari bana eta zazpi barrutietako hamar zergadun nagusien artean zorteoz aukeratutako zergadunek osatzen zuten. Bere helburua “aurrekontuen sorreran, kontuen azterketan, herri-zorraren jaulkipenean, foruen gaiak eta Aldundiaren aburuz aholkularitza behar duten gai guztietan” parte hartzea zuen; gainera “honek (Aldundiak) emandako araudi eta arau orokorrak, Batzordearen bere lehendabiziko bileran izan behar dira aztergaiak”. Aldundiak 1901eko urriaren 16ren agindu bati esker, Batzordea berrantolatzeaz gain herri bozez aukeratutako ahaldun nagusi ohiek ere bertan parte hartzeko aukera zuten
XIX. mendearen

1925eko
1926ko urtarrilaren 15ean Aldundiak Batzorde Administratiboa sortu eta antolatzeko araudi berria eman zuen. Hona hemen bere eginbehar berriak: “Udal kudeaketa eta erregimenari buruzko Araudi, Agindu eta hitzarmen orokor guztiak ontzat ematea, baimen hori gabe ezin izango dute indarrean egon. Aldundiak ere Batzordearen txostenaren azpian jarriko ditu Udal aurrekontu eta kontuak, herri-zorraren jaulkipenean, foruen gaiak eta Aldundiaren aburuz aholkularitza berezia behar duten gai guztiak”.

1926ko

1926ko

1935eko

1979ko

* Nafarroako Gorteak
Nafarroako Gorteak

Madril
1962

## Kanpo estekak
Weila Weile Weila

**Weila Weile Weila** irlandar abesti herrikoia da. Irlandako musika talde ugarik abesti honen bertsioak moldatu izan dituzte: The Clancy Brothers, The Dubliners...

## Hitzak 
There was an old woman and she lived in the woods, weile weile waile,
There was an old woman and she lived in the woods, down by the river Saile.

She had a baby three months old, weile weile waile,
She had a baby three months old, down by the river Saile.

She had a pen knife long and sharp, weile weile waile,
She had a pen knife long and sharp, down by the river Saile.

She stuck the pen knife in the babys heart, weile weile waile,
She stuck the pen knife in the babys heart, down by the river Saile.

There were three loud knocks come a'knockin on the door, weile weile waile,
There were three loud knocks come a'knockin on the door, down by the river Saile.

There were two policemen and a special-branchman, weile weile waile,
There were two policemen and a special-branchman, down by the river Saile.

They put a rope around her neck, weile weile waile,
They put a rope around her neck, down by the river Saile.

They pulled the rope and she got hung, weile weile waile,
They pulled the rope and she got hung, down by the river Saile.

And that was the end of the woman in the woods, weile weile waile,
And that was the end of the baby too, down by the river Saile.

## Kanpo estekak 
* The Dubliners taldea "Weila Weile Wila" abestia telebistako sailo batean joaz entzungai
Tom Barry

**Thomas (Tom) Barry** (irlanderaz *Tomás de Barra*) (1897ko uztailaren 1a – 1980ko uztailaren 2a) Irlandako Independentzia Gerran zehar IRA zaharreko gerrilla buru garrantzitsuenetakoa izan zen.

Mendebaldeko Corkeko 3. Zutabearen buruzagi karismatikoa izan zen. Aurrez, Lehen Mundu Gerran zehar Britainiar Armadako ofiziala izana, Turkia eta Mesopotamiako fronteetan, gerran gazterik oso zaildua zen, bertan bereganatutako eskarmentuak IRAko zuzendaritzak oso estimatua ekarri zion, IRAko boluntario gehienak ez bezala, Tom Barry militareta ofizial profesionala baizen.

## Kanpo estekak 
* Tom Barryri eginiriko telebistako elkarrizketa ikusgai
* Tom Barry Kilmichaeleko segada historikoaz hitzegiten ikusgai
Gu gaituzu Oskorri

**Gu gaituzu Oskorri** Oskorri taldearen abestia da.

## Ikus, gainera 
* Oskorri

## Kanpo estekak 
*  Oskorri taldearen webgune ofiziala
* Badok.info Oskorriren 16 kanta entzuteko moduan.
* Oskorri taldea bere 35. urteurreneko kontzertuan "Gu gaituzu Oskorri" abestia jo eta abestuaz entzungai.
*  "Gu gaituzu Oskorri" abestiaren hitzak irakurgai
Bai euskarari (abestia)

***Bai euskarari*** euskal abesti herrikoi eta euskaltzalea da, 1978an sortua. Urte hartan Euskaltzaindiak izen horrekin sustaturiko kanpaina zela eta, Telesforo Monzonek idatzi zuen, eta Pantxoa eta Peiok jarri zioten ahotsa. Doinua, berriz, *Uso xuria, uso gorria* abesti herrikoiarena da, Donostiako hiru damatxo kanta ezagunekoa.

Bai Euskarari kanpainaren bukaerako ekitaldian grabatu zuten, San Mames futbol zelaian (Bilbo), 1978ko ekainaren 17an, eta izen bereko bi diskotan argitaratu zen: Euskaltzaindiarentzat dozenaka abeslarik 1978an grabatutako *Bai euskarari* diskoan eta Pantxoa eta Peiok 1980an grabatutako *Bai euskarari* diskoan.

## Hitzak 
Zatirik ospetsuenetariko bat besterik ez dugu aipatuko, Monzónek sorturiko hitzak oraindik egile eskubideen pean daudelako: Frantzian sortu zituen, Frantziako legean egile eskubideak egilea hiltzen denetik 70 urteko indarraldia du, eta Monzón 1981ean hil zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bai Euskarari
* Pantxoa eta Peio

## Kanpo estekak 
*  Pantxoa eta Peio "Bai euskarari" abestia abesten entzungai
2012 (argipena)

**2012** esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:

* 2012, egutegi gregoriarreko urtea.
* 2012, munduaren amaierari buruz 2009an estreinatutako filma.
* 2012, zenbakia.
* 2012 munduaren amaiera, munduaren amaiera 2012ko abenduaren 21ean gertatuko dela uste duen jendea.
* 2012, Gossip taldearen Music for Men diskan agertutako abestia.
* 1512-2012, Nafarroako konkistaren V. mendeurrena gogoratzeko herri ekimena.
Ardgillan gaztelua

**Ardgillan gaztelua** (Ardgillan castle ingelesez) Irlandako Errepublikako Fingaleko konderriko Balbriggan hirian kokatuta dagoen landa etxe handi bat da. *Ardgillan demesne* izeneko haziendan dago (Ardgillaneko orubeak). Almenak erakutsiz, eraikinetik kostalderako eta Skerries hirirako ikuspegiak ikus daitezke. Gaztelua bi solairuko eraikin batez eta zelaipean hegoalderantz hedatzen den soto batez osatua dago.

## Historia 
Eraikina Robert Taylor apaizak eraiki zuen 1738an, eta Taylor familiaren jabegokoa izan zen 1962 arte, urte honetan Westfaliako Heinrich Pottsen jabetzara pasa zelarik. 1982an Fingal konderriari saldua izan zen. Gaur egun publikoarentzat irekia dago.

## Beste datu batzuk 
Esaten denez, tokian ''The Lady's Stairs'' bezala ezagutzen den eta lorategiaren amaieran dagoen gertuko trenbidearen gainean dagoen zubian emakume baten mamua agertzen da. Zubia talka baten ondorioz kalteturik geratu zen 2006an eta 2007an berriztua eta berrirekia izan zen.

2005ean, hazienda honetan zenbait musika kontzertu antolatu ziren. Bertan parte hartu zuten musika taldeen artean Status Quo, R.E.M., Meat Loaf eta Moby zeuden.

## Kanpo estekak 
* Ardgillan gaztelua Fingal konderriko webgunean
* Ardgillan gazteluaren webgunea
Ikastoletako ereserkia

***Ikastoletako ereserkia*** euskararen eta ikastolen alde Telesforo Monzónek sortutako ereserkia da. Bertsio ezagunena Pantxoa eta Peiok abesturikoa da, baina beste hainbat bertsio ere badira.

## Abestiaren hitzak 
Zatirik ospetsuenetariko bat besterik ez dugu aipatuko, Monzónek sorturiko hitzak oraindik egile eskubideen pean daudelako: Frantzian sortu zituen, Frantziako legean egile eskubideak egilea hiltzen denetik 70 urteko indarraldia du, eta Monzón 1981ean hil zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pantxoa eta Peio

## Kanpo estekak 
* Pantxoa eta Peioren "Ikastoletako ereserkia" abestiaren bertsioa entzungai
Mourne mendiak

**Mourne mendiak** (ingelesez *Mourne Mountains* edo *Mournes*, irlanderaz berriz *Na Beanna Boirche*) Irlandako Ipar Irlandako eskualdearen hego-ekialdean dagoen Downeko konderrian kokatzen diren granitozko mendiak dira, hauek Irlandako uharteko mendirik ezagunenen artean daudelarik. Inguruko eremu osoak *Berebiziko Natur Edertasunezko Gunea* izendapena du eta Ipar Irlandako lehenbiziko parke nazionala izen zedin proposatua izan zen. National Trust estatu erakundea mendi hauen nolabaiteko jabea da. Mendi multzo honen mendirik garaiena *Slieve Donard* da, 849 metroko garaierara iristen delarik.

## Landaredia eta basabizitza 
Belarraz gain, Mourne mendietako landare ohikoenak hiru motatako txilarrak dira: txilar lauhostoa (*erica tetralix*), ainar purpura (*erica cinerea*) eta *ling* izeneko txilar arrunta (*calluna vulgaris*).

## Mendiak 
* Slieve Donard (850 m.), mendirik garaiena da.

## Iruditegia 

Irudi:Mourne mountains.jpg|Mourne harresia
Irudi:

## Kanpo estekak 
* Mourne mendien webgunea 
* "Mournen magia" webgunea
Barañaingo Udala

## Hauteskundeak 
### 1987ko udal hauteskundeak 
Baliogabeko botoak 41 izan ziren (emandako guztien %0,67) eta zurizko 80 botu izan ziren (botoen %1,31). Abstentzioa %30,06koa izan zen.

### 1991ko udal hauteskundeak 
Baliogabeko botuak 40 izan ziren (emandako guztien %0,64) eta zurizko 77 botu izan ziren (botOen %1,25). Abstentzioa %42,24koa izan zen.

### 1995ko udal hauteskundeak 
Baliogabeko botoak 45 izan ziren (emandako guztien %0,53) eta zurizko 229 boto izan ziren (botoen %2,72). Abstentzioa %40,36koa izan zen.

### 1999ko udal hauteskundeak 
UPNk bere zerrenda epez kanpo aurkeztu zuenez, CIB eskuineko independenteen aldeko botoa eskatu zuen. Baliogabeko botoak 71 izan ziren (emandako guztien %0,78) eta zurizko 367 boto izan ziren (botoen %4,04). Abstentzioa %41,79koa izan zen.

### 2003ko udal hauteskundeak 
Baliogabeko botoak 594 izan ziren (emandako guztien %5,47) eta zurizko 262 boto izan ziren (botoen %2,55). Abstentzioa %32,64koa izan zen.

### 2007ko udal hauteskundeak 
Barañaingo alkatea Floren Luki izan zen 2007ko maiatzeko hauteskundeez geroztik. Hauteskundeetan, UPNk hamar zinegotzi lortu zituen, Nafarroa Baik sei zinegotzi, PSNek 4, eta Ezker Batuak zinegotzi bakarra. Floren Lukik Nafarroa Bai, PSN eta Ezker Batuko zinegotzien botua jaso ondoren eskuratu zuen alkatetza. 2008ko apirilaren 25ean, PSN alderdiak iritzia aldatu eta UPNrekin batera, alkatearen aurkako zentzura-mozioa aurkeztu zuten alkatea kargutik kenduz. Ondorioz, UPN alderdiko Jose Antonio Mendibe bihurtu zen Barañaingo alkate berria.

2007ko hauteskundeen emaitzak honakoak izan ziren:

Baliogabeko botoak 583 izan ziren (emandako guztien %5,19a) eta zurizko 222 boto izan ziren (botoen %2,08a). Abstentzioa %29,71koa izan zen.

### 2011ko udal hauteskundeak 
2011ko hauteskundeen emaitzak honakoak izan ziren:

Baliogabeko botoak 146 izan ziren (emandako guztien %1,44a) eta zurizko 349 boto izan ziren (botoen %3,48a). Abstentzioa %34,71koa izan zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Barañain

## Kanpo estekak
Glendalough

**Glendalough** (, euskaraz *Bi Aintziren Harana* esan nahi du) Irlandako Errepublikan dagoen Wicklowko konderrian kokatzen den multzo monakala da.

Monasterio multzo hau VI. mendean San Kevinek bere betebehar monastikoan zehar sortu eta 1539ko monasterioen desagertzearekin amaitu zen.

Bertako eraikin gehienak VIII. mendea eta XII. mendearen artean eraiki ziren, XIX. mendean zaharberritu zirelarik. Santuaren heriotzaren ondoren monasterioa erromes-gune garrantzitsua bilakatu zen. Multzo honek bikingoen hainbat erasoaldi jasan zituen, baina erasoaldi latzena 1398an ingelesek burututakoa izan zen.

## Behekaldeko aintzira 
ezkerrera|thumb|150px|Glendalougheko dorrearen irudia.

Behealdeko aintziran oraindik ongi mantentzen diren eraikin gehienak daude, honako hauek aurki genitzake:

* Gatehouse ("Ataria"): Multzo osoaren sarrera moduko arku bikoitza da.
* Dorrea: Zilindro itxura eta hogeita hamairu metroko garaiera duen dorrea da.
* Katedrala: XII. mendean eraikia, kontserbatzen den eraikinik handiena da.
* Apezen etxea: Elizatearen erdigunean kokatua, bertako apaizen ehorzlekua zen.
* St Kevin´s Kitchen ("San Kevinen sukaldea"): XI. mendean sortutako kanpandorre bat dun otoiztegia da.
* St Mar eliza: Jatorri erromanikoa duten eskulturak dituen eliza baten eraikinak dira, multzo osoko eraikin zaharrenetakoa da.

## Goialdeko aintzira 
Eremu honetan eraikinak txikiagoak dira, halere zaharrenak dira eta santuaren bizitzari lotuak daude.

* Reefert eliza: Eraikin erromanikoa da. Uste denez, bere izena  ("Erregeen hilerria") izendapenetik dator.
* St. Kevin´s Cell ("San Kevinen gelaxka"): Hondatutako eraikina, santuaren etxebizitza izan zen.
* St. Kevin´s Bed ("San Kevinen ohea"): Ustez santua gogoeta egitera lekutzen omen zen tokia da.
* Teampall-na-Skelling ("San Kevinen tenplua"): Aurretik San Kevinek sortutako eliza baten gainean eraikitako eliza bat da.

## Iruditegia 

Irudi:Glendalough01.jpg|St Kevin´s Kitchen edo *San Kevinen sukaldea*
Irudi:Glendalough02.jpg|Katedrala
Irudi:Glendalough05.jpg|Reefert eliza
Irudi:Glendalough06.jpg|dorrea
Irudi:Glendalough04.jpg|St Kevin´s Kitchen edo *San Kevinen sukaldea*
Irudi:Glendalough07.jpg|Catedral
Irudi:Glendalough08.jpg|Dorrea eta hilerria
Irudi:Glendalough10.jpg|Behekaldeko aintzirako hondakinen irudi orokorra
Irudi:Glendalough12.jpg|Goikaldeko aintzira
Irudi:Glendalough15.jpg|Reefert eliza
Irudi:Vallée de Glendalough Upper Lake.jpg|Goikaldeko aintzirako harana
Irudi:Glendalough Gatehouse.jpg|Gatehouse edo *Ataria*
Irudi:Glendalough20.jpg|Gatehouseko harri batean landutako gurutzea
Irudi:Glendalough alt.jpg|Irudi orokorra

## Kanpo estekak 
* Glendalougheko webgunea 
* Glendaloughi buruzko beste webgune bat 
* Glendaloughi buruzko argibidea Wicklow konderriko webgunean
Neokortex

**Neokortex**a (latinetik *geruza berria*) batzuetan **neopallium** (*estalki berria*) edo **isokortex** (*geruza berdina*) ugaztunen burmuinaren ataletako bat da. Burmuinaren bi hemisferioen kanpoko geruza da eta sei geruza txikiagoz osatua dago, Ietik VIra izendatuak. VI. geruza da barrualderago dagoena eta I. geruza kanpokoena. Neokortexa burmuinaren kortexaren atal bat da, artxikortex eta paleokortexarekin batera. Pertzepzio sentsorialaren goiko funtzioekin harremanetan dago, higidurak sorrarazten ditu, arrazoitze espazialaz arduratzen da eta kontzientzia zein hizkuntza sortzen ditu.

## Kanpo estekak
Azazkal

**Azazkal**a (edo **azkazal**a, **ezkazal**a, **eskazal**a, **ezkizal**a) hatzen bukaera babesten duen estaldura da. Lurreko ornodun gehienek dituzte, batzuek atzapar forman eta beste batzuek —gizakiok, adibidez— azkazal forman. Gizakiok hogei azazkal ditugu: hamar hatzetan, bana, eta hamar behatzetan, beste hainbeste (bakoitzaren muturrean bat, alegia).

Gizakion azazkalak egunero gutxi gorabehera 0,01 zentimetro hazten dira eta, beraz, etengabe eraldatuz eta berriztatuz doaz. Kultura batzuetan margotu egiten dituzte, batez ere emakumeek. Ekialdeko hainbat kulturatan, azkazal luzeak izateak noblezia esan nahi du, eskuekin lan egiten ez dutela erakusten baitu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Azazkal-esmalte
* Hatz-bizar

## Kanpo estekak
1015 Christa

**1015 Christa** asteroide gerrikoan aurkitutako 1015. asteroidearen izena da. 1924ko urtarrilak 31n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1924 QF** zen.

## Kanpo estekak
1017 Jacqueline

**1017 Jacqueline** asteroide gerrikoan aurkitutako 1017. asteroidearen izena da. 1924ko otsailak 4an aurkitu zuen Benjamin Jekhowskyk Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1924 QL** zen. Bere izena Benjamin Jekhowskyren ikasle zen Jacqueline Zadoc-Kahnengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1018 Arnolda

**1018 Arnolda** asteroide gerrikoan aurkitutako 1018. asteroidearen izena da. 1924ko martxoak 3an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1924 QM** zen. Bere izena Die Naturwissenschaften aldizkariaren editorea zen Arnold Berlinergatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Mace Windu

**Mace Windu** Star Warseko film sagako pertsonaia bat da. Samuel L. Jacksonek egin zuen honen papera.

Mace Winduk bere jatorria Haruun Kal planetan zuen. Jedi Kontseilu Goreneko kideetako bat izan zen, kargu honetara hogeitamar urterekin igo zelarik. Bere gurasoak hil ondoren Jedi Ordenara bidalia izan zen sei hilabete baino ez zituenean VII borroka eraren sortzailea eta prestatzailea da (Vaapad izenekoa), soilik era ezberdinetan adituak diren maisuak iris daitezke VII erara, borroka era oso arriskutsua baita, borroka fisikoari buruz sithek duten ideiatik gertu baitago.

Jedi xalo bat da, eta bere jantziek hala adierazten dute. Obi-Wan Kenobi, Padmé Amidala eta Anakin Skywalkerren erreskatean Geonosis planetan, Winduk Jango Fett ordainsari bilatzailearen erasoa jasaten du. Reek baten erasoak saihestu ondoren, Winduk azkenean Jango Fett akabatzea lortzen du, honi burua moztuz.

Hau hiltzeaz Anakin Skywalker eta Darth Sidious arduratzen dira (Palpatine kantzilerraren izaera hartuz) lehenak traditu egiten duelarik, sablea eusten ari den eskua mozten diona enperadoreak akabatu egiten duen bitartean. Aipatu beharra dago Anakinen parte-hartzearen aurretik Macek enperadorea jada desarmatu zuela, Yoda maisuak berak ere lortzerik izan ez zuena Lord Sithari aurre egin zionean, honi azken kolpea emateko zegoenean sartu zen erdian Anakin Skywalker, hau, Anakinek Barne Indarraren alde ilunera eman zuen lehen benetako pausoa izan zelarik. Gertaera honek, Inperio Galaktikoa sorrarazten du eta Anakin Darth Vader bihurtzen du.

Bere ekarpenik nagusienetako bat berari esker eta *Star Wars Clone Wars* sailean oinarrituta, Windu bera Grievous jeneralak etengabeko eztula izatearen arduraduna izatea da, ataletako batean barne indarrari esker bihotza zapaltzen baitio eta honela Star Wars III. Atala: Sithen mendekua atalean agertzen den egoeran uzten baitu.

George Lucasek Star Warsi buruz eginiko lehen jatorrizko idatziak jedi honen izenarekin hasten dira: "Hau Mace Winduren istorioa da, Opucchiko Jedi Bendu apaiz bat, Usby C.J. Thapen senidea dena, Jedi ospetsuaren padawan ikaslea".

## Kanpo estekak
1021 Flammario

*1021 Flammario** asteroide gerrikoan aurkitutako 1021. asteroidearen izena da. 1924ko martxoak 11n aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1924 RG*' zen. Bere izena Camille Flammarion astronomoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1022 Olympiada

**1022 Olympiada** asteroide gerrikoan aurkitutako 1022. asteroidearen izena da. 1924ko ekainak 23an aurkitu zuen Vladimir Aleksandrovich Albitzkyk Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1924 RT** zen. Bere izena Olinpiar Jokoengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Merkataritza Gremioa

**Merkataritza Gremioa** Star Warseko fikziozko unibertsoan Errepublika Galaktikoaren aurka borrokatzen duen erakunde bat da.

Etekin eta orokorrean erosotasun handiagoak lortzeko bazkidetu diren korporazio batzuk biltzen ditu. Merkataritza Gremioaren xedea material gordinak lortzea eta birfintzea zen hauek ondoren saltzeko. Gremioko presidentea Shu Mai zen, jomuga handiak zituen emakumezko gossan bat.

Dooku Kondeak bere mugimendu separatista eratu eta bere hitzarmenaren sinatzea Geonosis planetan antolatu zuenean, Shu Maik oso onuragarri ikusi zuen akordio hori eta berehala sinatu zuen. Baina baldintza batekin: bere eraginak ezkutuan egon behar zuen eta gerraren bi alboetan parte hartuko zuen. Bere Spider Droid androideak oso ugari ikusi ziren Geonosiseko guduan zehar Errepublika Galaktikoaren aurkako Klon Gerrak hastean.

Merkataritza Gremioaren egoitza nagusia Felucia planetan zegoen, landare erraldoiz, koloreanitzeko landaretzaz eta mota orotako izakiz beteriko planeta exotiko bat. Klon Gerren amaieran Aayla Secura base honen aurkako eraso baten buru izan zen.

## Kanpo estekak
NA-4000

edo **Lesaka - Oiartzun errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  eta  errepide lokalak lotzen du.

Errepidea 19,39 kilometrokoa da.

## Historia 
Lesakarako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Lesaka

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* 
* Lesaka
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
Kontabilitate-idazpen

Kontabilitatean, **kontabilitate-idazpena** edo, besterik gabe, **idazpena** enpresa baten ondarea aldatzen duen egitate ekonomiko bati buruzko informazioa jasotzeko kontabilitate-liburuetan egiten den ohar bakoitza da.

## Kanpo estekak
Erpuru

{| class="infobox" cellpadding="0" cellspacing="0" align="right" style="border:1px #FF0000 solid; font-size:90%; text-align:center; margin: 0 0 1em 1em; background:#FFF;"
|-
! colspan=2 style="font-size: 125%; text-align:center; background-color: dimgray; color: white" | *Erpurua* edo *Lodia*
|-
!
| 230px|erdian
|-

**Erpuru**a, **hatz lodi**a edo **handi**a (latinez *pollex*) lehen hatza da, eta denetan handiena gizakiengan. Gizakiengan erpurua beste lau hatzei guztiz kontrajar dakieke eta beste hatzen puntak zuzenean uki. Primate gehienek aukera hori dute eta funtzio horrekin manipulazio gaitasun handia dute.

## Ikus, gainera 
* Behatz lodia

## Kanpo estekak
Hatz luze

**Hatz luze**a edo **erdiko**a (latinez *digitus medius* edo *digitus III*) hatz erakusle eta hatz nagiaren artean dagoen hatza da, eskuko luzeena. Kultura askotan, hura erakustea, besteak ukabilean itxita daudelarik, irain larria da.

## Kanpo estekak
NA-4001

edo **Lesakako saihesbidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  errepide lokala eta Otsango industrialdea lotzen du.

Errepidea 0,95 kilometrokoa da.

## Historia 
Errepidea saihesbide gisa eraiki zen, motordun ibilgailu gehienak Lesakako erdigunetik igaro ez zitezen.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Lesaka

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* Lesaka
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
1020 Arcadia

**1020 Arcadia** asteroide gerrikoan aurkitutako 1020. asteroidearen izena da. 1924ko martxoak 7an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1924 QV** zen. Bere izena antzina greziar mitologiako toki bat eta gaur egun Greziako probintzia bat den Arcadiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
La Bilbaina

**La Bilbaina urbanizazioa** izen bereko Bilboko elkarte pribatuak 1970eko hamarkadatik aurrera Bilboaldeko kanpoaldean, Mungiako udalerrian, eraikitako etxebizitza urbanizazioa da. **Berriagamendi** gisa ezaguna da ere bai. 2.000 pertsona baino gehiago bizi dira urbanizazioan.

Gaur egun, bereiztu egin behar dira Berreagamendi Etxejabe Elkartea (urbanizazioa eta bere zerbitzuak gestionatzeko sortua) eta "Club de Campo" deritzona, kirol eskaintza zabala daukana (golf, igerilekua, gimnasialekua, pilota, ...). Aipagarriak dira bertan dauden pasealeku ederrak eta lakua, kaleetan antzinako toponimia gordetzeko egindako ahaleginaz gainera. Gaur egun 750 bat etxe daude, baina oraindik ez da hirigintza-plan osoa gauzatu.

Mungiako herrigunea baino askoz handiagoa den azalera betetzen du urbanizazioak. Horrek arazoak sortu dizkio udalari, zerbitzuen hornidura eta berrikuntza dela eta.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko urbanizazioen zerrenda

## Kanpo estekak
El Consorcio

***El Consorcio*** euskal musika taldea da, 1990eko hamarkadan eta Bilbon sortutakoa. Nahiz eta taldekideak Mocedades taldearenak izan, honek bere bide independente du.

## Taldekideak 
* Amaia Uranga
* Estibaliz Uranga
* Iñaki Uranga
* Sergio Blanco
* Carlos Zubiaga

## Diskografia 
* *Lo que nunca muere* (1994)
* *Peticiones del oyente* (1995)
* *Programa doble* (1996)
* *Cuba* (1998)
* *Las canciones de mi vida* (2000)
* *En vivo desde el corazón de México* (2003)
* *De ida y vuelta* (2005)
* *Querido Juan* (2008)
* *De Mocedades a El Consorcio. 40 años de música* (2010)
* *Noche de ronda* (2012)

## Bildumak 
* *El Consorcio* (1996)
* *Grandes éxitos* (1997)
* *Cachito mío* (2001)
* *Los diez de El Consorcio* (2002)
* *Lo mejor* (2003)
* *El Consorcio* (2006)
* *Canciones para toda la vida* (2007)
* *Grandes intérpretes* (2007)

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko musika garaikidea
* Bilboaldeko musika taldeak

## Kanpo estekak
NA-4011

**NA-4011** edo **Gorritiko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-1700 nafar errepidearen 4,20 kilometroan hasi eta Larraunen dagoen Gorriti kontzejura arte doa. Errepidea 4,95 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Larraun

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Sergio y Estíbaliz

***Sergio y Estíbaliz*** euskal kantarien bikotea izan zen, gaztelaniaz kantati ohi zuena, Estibaliz Uranga eta Sergio Blancok osatuta. Mocedades taldeko kideak izan ondoren, karrera propioa izan zuten. Geroago, bat egin zuten berriro El Consorcio taldean.

1970eko hamarkada hasierako Bilboko giro musikal periferiko samarrean, musika oso interesgarria egiten nabarmendu zirela aipatu izan du Fermin Etxegoien kritikariak. The Mammas & the Pappas edo Simon and Garfunkel taldeek egiten zuten musikaren parekidetzat jo zitezkeen euskal bikotearen lehen diskoak, Etxegoienen ustez.

1975eko Eurovision abesti lehiaketan Espainia ordezkatu zuten. 19 parte-hartzaileren artean 10. geratu ziren *Tu volverás* abestiarekin (euskaraz, "itzuliko zara").

## Diskografia 
* *Sergio y Estíbaliz* (1973)
* *Piel* (1974)
* *Tú volverás* (1975)
* *Quién compra una canción* (1976)
* *Queda más vida* (1976)
* *Canciones sudamericanas* (1977)
* *Beans* (1979)
* *Agua* (1983)
* *Cuidado con la noche* (1985)
* *Sí señor* (1986)
* *Déjame vivir con alegría* (1988)
* *De par en par* (1989)
* *Planeta Tierra* (1992)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko musika garaikidea
* Bilboaldeko musika taldeak

## Kanpo estekak
Ernal-hazi

**Ernal-hazia**, **hazia** edo **esperma** (greziarretik: σπερμα, *hazia*) animaliek zakiletik isurtzen duten likido likatsu zurixka bat da. Barrabiletik ateratzen diren espermatozoidez eta plasma seminalez osatua dago, eta, barrabilez gainera, epididimoak, besikula seminalek, prostatak, Cowperren guruinak, Littreren guruinak eta hodi-deferenteek hartzen dute parte hazia sortzeko.

## Hazi-jartzea 
Hazi-jartzea animalia etxekotu mota baten ar-hazia edo esperma emearen sexu-organoetan jartzeari deritzo. Ernalketa ondo irteteko, beharrezkoak dira ebakuntza eta jarduera-multzo bat ere. Mende-erdia baino gehiago da *in vivo* hazi-jartzea (animalietan) egiten dela herrialde aurreratuetan, eta gaur egun behi gehienak era horretan ernaltzen dira. Beste animalia batzuk ere, txerriak, ahuntzak, ardiak, zaldiak eta baita hegaztiak ere, sistema horren bidez ernaltzen dira, baina behiak baino gutxiago.

Behientzat, esate baterako, hazi-jartze artifizialeko zentro batean jasotzen da esperma, zezen bati bagina artifizial bat ipiniz. Hazia jaso ondoren, kalitate-kontrola egiten zaio: esperma diluitu egiten da, espermatozoideek bizirik iraun dezaten eta dositan zatitu ahal izateko. Polibinil kloruroa duten hodietan jartzen da esperma hori, eta hoztu egiten da ondoren (4º C 90 minutuan). Gero, nitrogeno likidoan sartu, eta izoztu egiten da (-196&nbsp;°C 10 minutuan). Ontzi kriogenikoetan gordetzen da azkenik. Abeltzainak eskatzen duenean, hazi-jartzaileak ernalketa egiten du, hazia umetokian jarriz.

*In vivo* ernalketaz gainera, azken hamarraldian asko hazi da *in vitro* ernalketa-sistema. *In vitro* ernalketa laborategian egiten da, aurretik jasotako obuluak animalia bati sartuz eta baita enbrioiak animalia batetik bestera eramanez. Hazi-jartzearen bidez, zorroztasun handiz kontrolatzen dira ernaltzeak, eta horrek garrantzi handia izan du produktibitatean, batez ere animalia etxekotuen kalitate genetikoaren hobetzeari dagokionez; kalitate genetiko handia duen zezen batek behi asko ernal ditzake.

## Ikus, gainera 
* Isurtze
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Clancy Brothers

**The Clancy Brothers** irlandar folk musika taldea da, 1960ko hamarkadan ospea handia bereganatu zuten, beren eraginez Estatu Batuetan irlandar folk musika edo musika herrikoiak sona handia iarabazi zuelarik. Clancy anaiak hauek ziren: Patrick "Paddy" Clancy, Tom Clancy, Bobby Clancy eta Liam Clancy. Halere Tommy Makem musikariarekin elkarlanean ari ziren unean ospetsuen izan ziren, hauek denak batera **The Clancy Brothers and Tommy Makem** izendapenaz dozena bat pasatxo diska kaleratu zituztelarik.

Talde honen ezaugarri edo bitxikeri berezia euren janzkeran zetzan: emanaldiro beren Aran uharteetako artilezko Aran jertse lodi zuriez jantziak agertzen baitziren (batzuetan baita irlandar txapelez ere).

Askorentzat talde hau irlandar folk musikaren berpizkundea edo urrezko aroaren aitzindariak izan ziren, hauen ondoren bere gisako talde ugari sortu baitziren.

## Bideoak 
* The Clancy Brothers eta Tommy Makem "The Wild Colonial Boy" abestia telebistako sailo batean abestuz ikusgai
* The Clancy Brothers taldea "Oro Se Do Bheatha Bhaile" abestia abesten irlandar taberna bateko emanaldi batean ikusgai
* The Clancy Brothers taldea "The Wild Rover" abestia abestuz entzungai
* The Clancy Brtohers eta Tomy Makem "The Rocky Road to Dublin" abestia abestuz ikusgai

## Ikus, gainera
* Irlandako musika

## Kanpo estekak 
* Clancy Brothers Festival musika jaialdiaren webgunea 
* The Clancy Brothers taldea Myspace webgunean
Txarango (musika taldea)

***Txarango*** euskal folk musika taldea da, 1996an Mocedades eta Trigo Limpio taldeetako zenbait kidek osatuta. Egun ***Txarango Trío*** du izena.

## Biografia 
Trigo Limpio desegin eta Ana Bejerano, José Ipiña eta Roberto Urangak Mocedades utzi ondoren, 1996an taldea sortu zuten. Urte hartan *"Todo tiene su sitio bajo el cielo"* albuma argitaratu baina ez zuten arrakasta handirik sortu.

Urte batzuk geroago, Roberto, Javier eta Amaiak taldea utzi eta Ana eta José, Luis gitarra-jolearekin batera Txarango Trío izenaz aldatu eta jarraitu zuten.

## Ikus, gainera 
* Mocedades
* Trigo Limpio

## Kanpo estekak
Voces y Guitarras

***Voces y Guitarras*** 1960ko hamarkadan Bilbon sortutako folk musika taldea izan zen, Mocedadesen aurrekaria izan zena.

## Biografia 
Taldea *Los Grillos* edo *Las Hermanas Uranga* antzinako taldeko kideek osatu zuten: Rafael eta Sergio Blanco anaiak, Javier Garai, José Ipiña, Paco Panera eta Amaia, Estibaliz, Izaskun eta Roberto Uranga anai-arrebak.

Orduan modan zeuden abesti folk eta espiritualez osatu zuten maketa bat eta Zafiro ekoizle-etxera eraman zuten. Juan Carlos Calderónek bere lehendabiziko diskoa grabatzea proposatu zien. Orduan Javier Garaik soldadutza egin eta taldea utzi zuen. Izenaz aldatu zuten eta Mocedades sortu zuten, maketaren zenbait abestiak grabatuz.

## Ikus, gainera 
* Mocedades

## Kanpo estekak
Trigo Limpio

***Trigo Limpio*** euskal folk musika hirukotea izan zen, Amaia Saizar, Iñaki de Pablo eta Luis Carlos Gilek osatuta.

OTI eta Eurovision lehiaketetan ordezkatu zuten Espainia. Azkenean 1980an *Quédate esta noche*, abestia Amaia Saizarren ordez Patricia Fernándezek abestu zuen.

## Diskografia 
* 1976: *Trigo Limpio*
* 1978: *Desde nuestro rincón*
* 1980: *Quédate esta noche*
* 1981: *Caminando*
* 1983: *Como un sueño*
* 1984: *Hay cariño*
* 1995: *Trigo Limpio: Grandes Éxitos (1976-1986)* (bilduma).

## Ikus, gainera 
* Txarango (musika taldea)

## Kanpo estekak
La Buena Vida

***La Buena Vida*** euskal musika taldea da, 1988an eta Donostian sortutakoa. *"Indie"* edo pop alternatiboaren aitzindaria izan zen, bai eta "Donosti Sound" deituriko mugimenduaren parte.

## Taldekideak 
* Mikel Agirre (ahotsa eta gitarra)
* Pedro San Martín (baxua)
* Javier Sánchez (gitarra)
* Raúl Sebastián (bateria)
* José Luis Lanzagorta (teklatuak)

Borja Sánchez gitarrajoleak 1997an eta Irantzu Valencia abeslariak 2009an utzi zuten taldea.

## Diskografia 
### Albumak 
* *La Buena Vida* (Siesta, 1992)
* *La Buena Vida* (Siesta, 1994)
* *Soidemersol* (Siesta, 1997)
* *Panorama* (Siesta, 1999)
* *Hallelujah!* (Siesta, 2001)
* *Álbum* (Sinnamon, 2003)
* *Vidania* (Sinnamon, 2006)
* *Sencillos* (Siesta, 2007) (*single*-bilduma)

### Single eta EPak 
* *La Buena Vida* (Siesta, 1992)
* *La Buena Vida* (Siesta, 1994)
* *Magnesia* (Siesta, 1995)
* *Pacífico* (Siesta, 1997)
* *Desde Hoy en Adelante* (Siesta, 1997)
* *Tormenta en la Mañana* (Siesta, 1999)
* *Eureka* (Siesta, 2000)
* *Qué nos va a pasar* (Siesta, 2001)
* *Harmónica* (Siesta, 2002)
* *Los Planetas* (Sinnamon, 2003)
* *Desde aquí* (Sinnamon, 2003)
* *Un actor mejicano* (Sinnamon, 2003)
* *hh-mm-ss* (Sinnamon, 2004)
* *La mitad de nuestras vidas* (Sinnamon, 2006)
* *Viaje por países pequeños* (El Volcán, 2009)

## Kanpo estekak
Aventuras de Kirlian

***Aventuras de Kirlian*** euskal musika taldea izan zen, 1985ean eta Donostian sortutakoa. *"Indie"* edo pop alternatiboaren aitzindaria izan zen, bai eta "Donosti Sound" deituriko mugimenduaren parte.

Taldea 1989an desegin eta taldekideek Gorka Otxoa bateriajolearekin batera Le Mans izeneko musika taldea osatu zuten.

## Taldekideak 
* Jone Gabarain - ahotsa
* Teresa Iturrioz - baxua
* Ibon Errazkin - gitarra
* Peru Izeta - bateria, gitarra

## Diskografia 
### Albumak 
* *Aventuras de Kirlian* (Dro, 1989)
* *1986-1988* (Elefant, 2001)

### Singleak 
* *Víctor* (Dro, 1989)
* *Un día gris* (Dro, 1989)

## Kanpo estekak
Hazi

[thumb|180px|Dikotiledonioaren diagrama. (a) [epispermoa, (b) endospermoa, (c) kotiledoia, (d) hipokotiloa.]]
**Hazia** ernalkuntzaren ondoren obulua eraldatzean —ernalkuntzaren ondorengo garapen-fasean, alegia— sortzen den organoa da.

Hazian, enbrioia (garatzen denean landare berria emango duena), enbrioiaren estalkia edo endospermoa (elikagaiak dituena) eta haziaren estalkia edo tegumentua bereizten dira. Tegumentua era askotakoa izan daiteke: gogorra, biguna, kolore desberdinetakoa, etab.

Haziak biribilak izaten dira; gehienak txikiak dira, eta kotiledoi edo hazi-hostoak izaten dituzte; gramo batetik beherako pisua izaten dute, baina badira astunagoak (27 kilotik gorakoren bat bada). Landare guztien haziek ez dute denbora bera behar izaten heldutasunera iristeko.

Angiospermoetan, fruituaren barnean dago, eta gimnospermoetan, berriz, biluzik.

Gimnospermoek sasifruituak dituzte; adibidez, pinaburua. Gimnospermoetan, enbrioiak, megagametofitoak (endospermoaren antzekoa baina haploidea da), epispermoak, *nucellus*-ak eta megasporaren mintzak osatzen dute hazia.

Angiospermoek benetako fruituak dituzte. Angiospermoen barruan, bi mota daude: monokotiledoneoak eta dikotiledoneoak. Monokotiledoneoetan, enbrioiak kotiledoi bakarra izaten du; dikotiledoneoetan, bi kotiledoi izaten ditu. Angiospermoetan, enbrioiak, endospermoak eta epispermoak osatzen dute hazia.
Enbrioiak eta endospermoak, barruan, lipidoak, almidoia eta proteina-mota asko dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Mans (musika taldea)

***Le Mans*** euskal musika taldea izan zen, 1993an eta Donostian sortutakoa. *"Indie"* edo pop alternatiboaren aitzindaria izan zen, bai eta "Donosti Sound" deituriko mugimenduaren parte.

Aventuras de Kirlianen taldekideek Gorka Otxoa bateriajolearekin batera osatu zuten.

## Taldekideak 
* Jone Gabarain - ahotsa
* Teresa Iturrioz - baxua
* Ibon Errazkin - gitarra
* Peru Izeta - gitarra
* Gorka Otxoa - bateria

## Diskografia 
### Albumak 
* *Le Mans* (1993)
* *Entresemana* (1994)
* *Saudade* (1996)
* *Aquí vivía yo* (1998)

### EPak 
* *Zerbina* (1995)
* *Dry Martini* (1995)
* *Jonathan Jeremiah* (1996)
* *Mi novela autobiográfica* (1997)
* *Yin yang* (1998)

## Kanpo estekak
Family (musika taldea)

***Family*** euskal musika taldea izan zen, 1989an eta Donostian sortutakoa. *"Indie"* edo pop alternatiboaren aitzindaria izan zen, bai eta "Donosti Sound" deituriko mugimenduaren parte.

## Taldekideak 
* Javier Aramburu (ahotsa, gitarra eta programazioa)
* Iñaki Gametxogoikoetxea (baxua eta programazioa)

## Diskografia 
* *La Maqueta Plateada* (maketa, 1989)
* *Octubre de 1991* (maketa, 1991), Javi Pezek ekoiztua.
* *El Signo De La Cruz* (Club Fan Fatal, 1992) Fangoriarekin batera.
* *Un Soplo En El Corazón* (Elefant, 1993; 2003an berrargitaratua)

## Kanpo estekak
Kriptografia hibrido

**Kriptografia hibridoa**, mezuak deszifratzeko eta zifratzeko, kriptografia asimetrikoa eta kriptografia simetrikoa konbinatzen dituen kriptografiako metodoa da.

## Ikus, gainera 
* Kriptografia simetrikoa
* Kriptografia asimetrikoa
* Kriptografia
* Kriptoanalisia
* Zifratze algoritmo
* Kriptograma
* Esteganografia

## Kanpo estekak
Doonagore gaztelua

**Doonagore gaztelua** (irlanderaz *Caisleán Dhún na gCorr*) harresi batez inguratutako XVI. mendeko oin biribilduko dorretxea da, Irlandako Errepublikako Clareko konderrian dagoen Doolin kostaldeko udalerritik kilometro eskasera kokatzen da. Cliffs of Moher itsaslabar ospetsuetatik oso hurbil dago. Bere izenak irlanderaz "muino biribilduen gotorlekua" edo "ahuntzen gotorlekua" esan nahi du; Doolin Point lurmuturra menderatzen duen muino batean gainean eta garaiera handiagoa duen irrati poste baten aldamenean kokatzen da, azken hau Doolineko kaira inguratzen diren itsasontzien erreferentzia gisa erabiltzen delarik. Gaur egun gaztelua oporleku pribatua da, jende arrunta bertaratzeko inongo aukerarik gabekoa.

XIII. mendean Tadgh MacTurlough MacCon O'Connor buruzagiak gaztelua Trá Leachain mehatzetik ateratako harriz eraiki zuen, halere gaur egungo eraikina XVI. mendekoa da. 1582an Sir Turlough O'Brieni dohaintzan eman zitzaion, jauntxo hau Ennistymon udalerrikoa zen, Doolinen mugakide den udalerria hain zuren ere. 1588an, Armada Garaetezinaren Ingalaterra koskistatzeko saiakeraren porrotaren ondorengo atzeraldian, Clare konderriko Sheriffa zen Boetius MacClancyk espainiar hondoratze batetik bizirik atera ziren 170 itsasgizon espainiar preso egin eta gaztelu honetan urkatu zituen, hauen gorpuak Doolinetik hurbil dagoen Cnocán an Crochaire izeneko tumuluan lurperaturik daude.

Gaztelua XIX. mendearen hasieran zaharberritua izan zen, baina mende honen erdialderako Nagle sendiaren zaintzan zegoelarik berriz ere hondatzen hasia zen. 1970eko hamarkadan O'Gorman deiturako erosle estatubatuar baten enkarguz Lardner & Partners etxeko Rex MacGovern arkitektoak berriztatu egin zuen, gaur egun O´Gorman sendia bertan bizitzen jarraitzen du.

## Iruditegia 

Irudi:Doonagore Castle 02.jpg|Doonagore gaztelua muinoaren gainean.
Irudi:Doonagore Castle 05.jpg|Doonagore gaztelua itsasoaren aurrean.
Irudi:Doonagore and Aran Islands.jpg|Aran uharteak Doonagore gaztelutik ikusita.
Irudi:Doonagore moon.jpg|Doonagore gaztelua.

## Kanpo estekak
Álex Ubago

**Alejandro Martínez de Ubago Rodríguez**, (Gasteiz, 1981eko urtarrilaren 29a - ), ezagunagoa **Álex Ubago** izenaz, arabar abeslari eta konpositorea da. Pop musika estiloa landu du 2001ean *¿Qué pides tú?* albuma egin zuenetik. Amaia Monterorekin egin zuen *Sin miedo a nada* abestiak eman zion ospea. Alex, Jorge y Lena musika taldearen partaide izan zen.

Lau urte zituela, Donostiara joan zen bizitzera.

## Diskografia 
### Bakarlari gisa 
**Estudioan**
* 2001 - *¿Qué pides tú?*
* 2003 - *Fantasía o realidad*
* 2006 - *Aviones de cristal*
* 2009 - *Calle ilusión*
* 2012 - *Mentiras sinceras*
* 2017 - *Canciones impuntuales*

**Zuzenean **
* 2004 - *Álex Ubago: en directo*

**Bildumak**
* 2003 - *21 meses, 1 semana y 2 días*
* 2007 - *Siempre en mi mente*

** Alex, Jorge y Lena izenarekin **
* 2010 - *Alex, Jorge y Lena*

### Singleak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  Webgune ofiziala
Amaia Montero

thumb|260px|Donostiako Parte Zaharrean eginiko grafitia.
**Amaia Montero Saldias** (Irun, Gipuzkoa, 1976ko abuztuaren 26a) pop abeslaria da. Gaztelaniaz abesten du. Bere ibilbidea *La Oreja de Van Gogh* taldean hasi zuen. 2007an taldea utzi zuen (Leire Martínezek ordezkatu zuen), eta bakarlari gisa dabil geroztik.

2025ean La Oreja de Van Gogh taldera itzuli zen.

## Diskografia 
### *La Oreja De Van Gogh* taldearekin 
* 1998: *Dile al Sol* (1.000.000 ale)
* 2000: *El viaje de Copperpot* (2.500.000 ale)
* 2003: *Lo que te conté mientras te hacías la dormida* (1.500.000 ale)
* 2006: *Guapa/Más Guapa* (1.000.000 ale)

### Bakarka 
* 2008: *Amaia Montero* (300.000 ale)

### Elkarlanak 
* Miguel Bosé ("Sevilla")
* Álex Ubago ("Sin miedo a nada", "Vestido azul")
* El canto del loco ("Pueder ser")
* Eros Ramazzotti ("Está pasando noviembre")
* Alejandro Fernández ("Me dediqué a perderte")
* Tiziano Ferro ("El regalo más grande")
* Mikel Erentxun ("Ahora sé que estás", "Lau teilatu", "La orilla de Carla")
* José Luis Perales ("¿Por qué te vas?")
* Presuntos implicados ("Samurai")
* José Alfonso Lorca ("El último Quijote")
* Pablo Villafranca ("París")
* Ramsey Ferreiro ("Me quedas tú")
* Niño Mandarina ("Cien premios")

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Duncan Dhu

**Duncan Dhu** Euskal Herriko musika taldea izan zen, 1984an Donostian sortua. Bere garaiko pop-talderik ezagunetarikoa izan zen Espainian.

Musika taldearen izena Robert Louis Stevenson eskoziar idazlearen 1986ko *Bahitua* deritzon eleberriko Duncan Dhu Maclaren pertsonaiari lotuta dago.

## Historia 
1984an, Mikel Erentxun, Diego Vasallo eta Juan Ramón Vilesek osatu zuten. 1985ean diskoetxe batekin lehen kontratua sinatu ondoren, bi single kaleratu zituzten: *Mi amor* eta *Bésame*. Urte hartan bertan, disko labur bat kaleratu zuten, *Por Tierras Escocesas* izenekoa.

Bigarren lan luzea 1986an eman zuten argitara, *Canciones* izenburupean. Bertan jasotzen ziren *Cien gaviotas*, *Esos ojos negros* eta *Jardín de rosas* bezalako kantu ezagunak; 60 kontzertutik gorako bira egin zuten eta salmenta izugarriak lortu zituen disko honek.

1988an *El grito del Tiempo* diskoa kaleratu zuten, *Una calle de París* eta *En algun lugar* abestiak barne zeudelarik.; Espainian ezik, Latinoamerikan ere arrakasta handia lortu zuen disko horrek.

1989an, beren diskoetxeak artean argitara eman gabeko lanak kaleratu zituen. Londresera joan eta The Attractions, Brynsley Swchartz, Bob Andrews eta Nick Love bezalako musikarien laguntzarekin kaleratu zuten *Autobiografia* lana. Estatu Batuetan zehar bira egin zuten eta 1990ean, Grammy sarien barnean sari baterako izendatuak izan ziren. *Autobiografia* lana atzerriko hainbat herrialdetan argitaratu zen. Aurkezpen biraren ostean, taldekideek bakarkako lanari ekin zioten, baina ez zuten taldea erabat alboratu, *Supernova* izeneko lana kaleratu baitzuten 1991n, *La casa azul* abesti ezagunarekin.

1994an, *Piedras* izeneko lana eman zuten argitara. Handik urtebetera, taldearen 10. urteurrena ospatzen zenez, zuzeneko diskoa grabatu zuten Donostiako Victoria Eugenia Antzokian. *Teatro Victoria Eugenia* izena zuen, hain zuzen, disko hark.

1998an, *Colección*, *1985-1998* bilduma kaleratu zuten, taldearen arrakastak biltzen zirena. Lan horren inguruan elkartu ziren bira egiteko bakoitza bere karrerari emanda zeuden Mikel Erentxun eta Diego Vasallo.

## Taldekideak 
[thumb|180px|[Mikel Erentxun 2007an.]]

* Mikel Erentxun - ahotsa eta gitarra
* Diego Vasallo - gitarra
* Juan Ramón Viles - bateria

## Diskografia 
* *Por tierras escocesas* - 1985
* *Canciones* - 1986
* *El grito del tiempo* - 1987
* *Grabaciones Olvidadas* - 1989
* *Autobiografía* - 1989
* *Supernova* - 1991
* *Piedras* - 1994
* *Teatro Victoria Eugenia* - 1995
* *Colección 1985-1998* - 1998
* *Crepúsculo* - 2001
* *20 años de canciones* - 2005

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Duncan Dhuren biografia *lafonoteca.net* webgunean
Sora Bulq

**Sora Bulq** Star Wars film saga ospetsuko pertsonaia bat da.

Weequay espezieko Jedi Zalduna zen. Coruscanteko Jedi tenpluan zegoen Geonosis planetako krisia sortu zenean, honegatik Mace Winduk beste berrehun Jedirekin batera Obi-Wan Kenobi erreskatatzera eta Sistema Independenteen Konfederakuntzaren indar separatistak ezabatzera irteteko agindu zion.

Behin Klon Gerrak hasita Jedi Ordenatik banandu eta Dooku Kondearekin bat egin zuen. Jedi traidore eta indarraren alde ilunaren erabiltzaile bezala separatistak zenbait garaipenetara gidatu zituen eta Oppo Rancisis jenerala hil zuen.

## Kanpo estekak
Toledoko alkazarra

**Toledoko alkazarra** (,  ahoskatua) harkaitzen gainean eraikitako gotorleku bat da, behinola Espainiako hiriburu izan zen Toledo hiriko tokirik gorenean kokatuta dagoena.

## Historia 
III. mendean jauregi erromatar bat izan zen. Alfontso VI.a Leon eta Gaztelakoaren eta Alfontso X.a Gaztela eta Leongoaren erregealdietan zaharberritua eta 1535ean Karlos I.a Espainiakoa eta Alemaniako V.aren erregealdian aldatua izan zen, alkazarra askotan erabili zuena Espainiako Erregeen egoitza ofizial bezala.

XIX. mendearen erdialdean Gobernazio Ministerioak Elisabet II.a Espainiakoaren erregealdian, hego-ekialdeko dorrean Madriletik Cadizera mezu kodetuak jaso eta igortzeko telegrafia mekanismo bat ezarri zuen, Andaluziako lerroko 10. dorre telegrafikoa zen, Mathé Brigadierrak sortua. Telegrafia optikoko dorre lerro honetako postuak Aranjuez, Toledo, Consuegra, Ciudad Real, Puertollano eta Fuencaliente bezalako hiri batzuetan egon ziren. Andaluziar zatian, beste toki batzuen artean, Cardeña, Montoro, Kordoba hiriburua, Carmona, Sevilla hiriburua, Las Cabezas de San Juan, Jerez de la Frontera, Cádiz hiriburua eta San Fernando zeharkatzen zituen. Telegrafo optiko bezala oso epe laburrean funtzionatu zuen, 1848 eta 1857 bitartean. Eraikinean Toledoko Infanteria Akademiak funtzionatu zuen.

1936 eta 1939 bitartean iraun zuen Espainiako Gerra Zibilean garai hartan matxinatutako koronela zen José Moscardók erabili zuen Guardia Zibilaren defentsa eta erresistentzia puntu bezala eta II. Errepublikari leial ziren tropek suntsitu zuten 70 egun iraun zuen setioan, 1936ko uztailak 22tik urte bereko irailak 28 arte. Azken egun honetan askatu zuen José Enrique Varelaren agindupean zegoen Afrikako Armadak eta hurrengo egunean bisitatu zuen alderdi nazionaleko jenerala zen Francisco Francok.

Ondoren berreraikia izan zen eta gaur egun, bertan, Gaztela-Mantxako Liburutegia dago eta Madrilgo antzinako Erresumen Gelatik etorriko den Armadaren Museoaren egoitza izango da.

## Bibliografia 
* SÁNCHEZ RUIZ, Carlos, *La telegrafía óptica en Andalucía*, Consejería de Obras Públicas y Transportes, Andaluzia Junta, Sevilla, 2006.
* SÁNCHEZ RUIZ, Carlos, «Las torres telegráficas de Toledo y Ciudad Real», *Castillos de España* aldizkaria, 148. zkia, 2007ko abendua.

## Ikus, gainera 
* Toledoko alkazarraren setioa

## Kanpo estekak
Bleu des Causses

**Bleu des Causses** izeneko gazta Frantziako Auvergne eskualdean egiten den gazta bat da, AOC izendapena 1975etik duena.

*Behi esnezko benetako roquefort* bat da, bere ezaugarri rustikoa Causseseko kareharrizko kobazuloetan egiten den bere fintze luzetik datorrelarik, bereziki Gorges du Tarneko amildegietakoetan.

## Elaborazioa 
Behi esnez eginiko gazta bat da, ore berdekoa eta, gutxi gora-behera, 2,5 kilo pisatzen dituena. Bere fintze gunea Aveyroneko zenbait kantoitan kontzentratzen da: Campagnac, Cornus, Millau, Peyrelau eta Saint-Affrique.

## Dastaketa 
Bere dastaketa eperik hoberena maiatzetik irailera bitartean da, 10 eta 12 aste bitarteko fintze baten ondoren, baina urteko edozein garaitan oso gazta bikaina da.

## Ekoizpena 
983 tona 2003an, guztiak gatzatutako esnezkoak.

## Kanpo estekak
Konposatu inorganiko

thumb
**Konposatu inorganikoa** edo **konposatu ez-organikoa** konposatu kimiko bat da, karbono-hidrogeno loturarik ez duena; hots, konposatu organikoa ez den konposatu bat. Konposatu inorganikoak aztertzeaz arduratzen da Kimikako adar bat: kimika inorganikoa.

Konposatu hauek erreakzio kimiko edo gertakari fisikoengatik sortzen dira, adibidez eguzki-energia edo beroa erabiliz, substantzia oso desberdinak sortuz. Molekulen eta atomoen elkarketa lotura ionikoa (atomo metaliko eta ez-metalikoen artean ematen dena) edo lotura kobalentea (atomoak elektroiak partekatzen dute molekula bat sortzeko) izan daiteke.

Nahiz eta substantzia anitzak egon konposatu inorganikoen sailkapenean, konposatu organikoak askoz ugariagoak dira gure planetan. Aipatzekoa da, nomenklatura desberdina daukatela eta prozesu desberdinetan parte hartzen dutela.

## Konposatu organiko eta inorganikoen arteko desberdintasunak 
==== Konposatu organikoak Garai hartan zientzalariek konposatu organiko eta inorganikoek bizitza espiritual baten modukoa zutela uste zuten.

## left|24px Ariketak 

Fitxategi:Komposatu ez organikoen formulazioa eta nomenklatura Azalpena 3 DBH.webm|thumbtime=71|**Konposatu ez organikoen formulazioa** lantzeko bideoa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Konposatu organiko
* Konposatu inorganikoen nomenklatura

## Kanpo estekak