open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xabi Gracia

**Xabier Gracia Carlos** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1970eko maiatzaren 1a) nafar futbolari ohi eta entrenatzailea da. Erdilari lanetan aritzen zen.

## Ibilbidea 
### Futbolaria 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

### Entrenatzailea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Adrián Vallés

**Adrián Vallés** izan daiteke:
* Adrián Vallés Escortell (1986-), automobilismo-gidari ohia;
* Adrián Vallés Iñarrea (1995-), nafar atleta.
Great Balls of Fire! (filma)

**Great Balls of Fire!** (euskaraz *Suzko Bola Handiak!*) 1989ko Jim McBride estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako biografia film bat da. Dennis Quaid, Winona Ryder, Alec Baldwin eta Trey Wilson aktoreek antzeztu zuten.

Rockabillyaren aintzidaria izan zen Jerry Lee Lewis pianojole eta musikariren bizitzan oinarritua dago, hortik bere *Great Balls of Fire!* abesti ospetsuaren izenburua eramatea. Estatubatuar ingeles herri hizkeran "fire of ball" (literalki "suzko bola") pertsona ipurterre edo geldirik egon ezin daitekeenari deitzeko izendapena da.

## Argumentua 
Jerry Lee Lewis (Dennis Quaid), ezizenez "The Killer" pianojole eta abeslari rockabilly ospetsuaren hastapena agertzen da, bere emanaldi arrakastatsu eta jendetsuak - kontzertuetan bere pianoari literalki su ematera iristen zen -, bai eta hamahiru urte besterik ez zituen bere lehengusina nerabearekin (Winona Ryder) ezkontzearen ondorioz gizartean polemika sortu eta zoritxarrean nola erori zen ere.

## Aktoreak 
* Dennis Quaid: Jerry Lee Lewis
* Winona Ryder: Myra Gale Brown
* John Doe: J.W. Brown
* Stephen Tobolowsky: Jud Phillips
* Trey Wilson: Sam Phillips
* Alec Baldwin: Jimmy Swaggart
* Steve Allen: Bere burua antzeztuz
* Lisa Blount: Lois Brown
* Joshua Sheffield: Rusty Brown
* Mojo Nixon: James Van Eaton
* Jimmie Vaughan: Roland Janes
* David R. Ferguson: Jack Clement
* Robert Lesser: Alan Freed
* Michael St. Gerard: Elvis Presley
* Lisa Jane Persky: Babe
* Peter Cook: Britainiar kazetaria
* Jerry Lee Lewis (kredituetan "The Killer bera"): pianoa jo eta abestuz

## Kanpo estekak 
* *Great Balls of Fire!* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Adrián Vallés Iñarrea

**Adrián Vallés Iñarrea** (Iruñea, 1995eko martxoaren 16a) nafar atleta da, pertika jauzian aditua.

## Nazioarteko emaitzak
Kike Burgos

'*Enrique *Kike* Burgos Carrasco*' (Barakaldo, Bizkaia, 1971ko urtarrilaren 20a) bizkaitar futbolari ohia da, atezain moduan aritzen zena. Bere semea Iker futbolaria da ere.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa: Athletic Club
Chema Jiménez

'*José Manuel *Chema* Jiménez Sancho*' (Iruñea, 1976ko maiatzaren 9a) nafar futbolari ohia da.

## Ibilbidea 
*2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Wimbledon (filma)

**Wimbledon** 2004ko Richard Loncraine ingeles zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia eta kirol film bat da. Kirsten Dunst eta Paul Bettany aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Peter (Paul Bettany), nazioarteko tenis sailkapenean beheko postuetan dagoen britainiar tenislaria da, hortaz Wimbledongo txapelketan lehiatzea erabakiko du, nahiz eta arrakasta izateko bere aukerak hutsalak izan. Txapelketan zehar, Lizzie (Kirsten Dunst) izeneko estatubatuar tenislaria ezagutu eta hartaz maiteminduko da, gainera bere hobekuntza griñari eta trebeziari esker txandaz-txanda kanporatzeak gainditu eta mailaz igotzea lortuko du, denen harridurarako Gran Slameko txapelketa bat irabazteko aukera eskura izateraino.

## Aktoreak 
* Paul Bettany: Peter Colt
* Kirsten Dunst: Lizzie Bradbury
* Sam Neill: Dennis Bradbury
* James McAvoy: Carl Colt
* Bernard Hill: Edward Colt
* Eleanor Bron: Augusta Colt
* Celia Imrie: Kenwood andrea
* Nikolaj Coster-Waldau: Dieter Prohl
* Austin Nichols: Jake Hammond
* Kirsten Taylor Montjoy Hunter: Elizabeth Hammond
* Jon Favreau: Ron Roth
* Jonathan Timmins: Pilota biltzailea
* Robert Lindsay: Ian Frazier
* Martin Wimbush: Tenis epailea
* Cecilia Dazzi: Billi Clementi

## Kanpo estekak 
* *Wimbledon* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Gorka Larrea

**Gorka Larrea García** (Donostia, 1984ko apirilaren 7a) gipuzkoar futbolari ohia da. Erdilari lanetan aritzen zen.

## Ibilbidea 
*2019ko maiatzak 24an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
The Thing from Another World

**The Thing from Another World** (euskaraz *Beste Mundu Bateko Gauza*) 1951ko Christian Nyby estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikzio eta beldurrezko film bat da. 1938ko John W. Campbell, Jr. idazlearen *Who Goes There?* ("Nor Dabil Hor?") eleberrian oinarritua dago, Charles Lederer, Howard Hawks eta Ben Hecht gidoigileek idatzi zuten. Kenneth Tobey, Margaret Sheridan, Robert Cornthwaite eta Douglas Spencer aktoreek antzeztu zuten.

Denboraren poderioz kultuzko filma bilakatu da. 1982an John Carpenter zinema zuzendariak *The Thing* eta 2011an *izenburu berdineko berregokitzapenak* jarraitu zioten.

## Argumentua 
Artikoan dagoen radar estazio batek izotzetan harrapatuta gelditu den espaziotik etorritako espaziontzi bat antzeman du. Zientzialari eta militar talde batek bonba termikoen bidez suntsitu egingo dute, baina izotzetan estralurtarra den zeozer badagoela ohartuko dira. Gizakiek izaki estralurtarra izotz bloke batean dagoela beren estaziora eramango dute. Istripuz, "gauza" askatu, eta estazioko eskifai osoarentzat mehatxu bilakatuko da.

## Aktoreak 
* Margaret Sheridan: Nikki Nicholson
* Kenneth Tobey: Patrick Hendry kapitaina
* Robert Cornthwaite: Arthur Carrington doktorea
* Douglas Spencer: "Scotty" (Ned Scott)
* James Young: Eddie Dykes
* Dewey Martin: Eskifai burua (Bob)
* Robert Nichols: Ken MacPherson tenientea
* William Self: Barnes kaporala
* Eduard Franz: Stern doktorea
* Sally Creighton: Chapman jauna
* James Arness: 'Gauza' ('The Thing')
* Paul Frees: Voorhees doktorea
* John Dierkes: Chapman doktorea
* George Fenneman: Redding doktorea
* David McMahon: Fogerty jenerala
* Everett Glass: Wilson doktorea
* Edmund Breon: Ambrose doktorea

## Ikus gainera 
* *Who Goes There?* (1938, "Nor Dabil Hor?", John W. Campbell, Jr.)
* *The Thing* (1982, John Carpenter)

## Kanpo estekak 
* *The Thing from Another World* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Iñaki Bea

**Iñaki Bea Jauregi** (Amurrio, 1978ko ekainaren 27a) arabar futbolari ohi eta entrenatzailea da. Erdiko atzelari lanetan aritzen zen.

## Jokalari Ibilbidea 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Beira (musika taldea)

**Beira** Oiartzunen sorturiko musika taldea da, Jon Martin bertsolariak eta Igor Arruabarrena gitarristak. 2006an elkartu baziren ere 2013an eman zioten forma proiektuari eta ordutik hiru disko atera dituzte.

## Taldekideak 
* Jon Martin, ahotsa
* Irati Odriozola, ahotsa eta koruak
* Igor Arruabarrena, gitarra
* Urtzi Olaziregi, baxua
* Garikoitz Amundarain, gitarra eta teklatuak
* Mikel Arruabarrena, bateria

## Diskografia 
* *Dena ez denean ezer* (2013, Lanku)
* *Margotu berria* (2016, Baga-Biga)
* *Braillean* (2017, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oskar Tabuenka

**Óscar Javier Tabuenca Berges** (Otxarkoaga, Bilbo, 1971ko apirilaren 21a), **Oskar Tabuenka** izenaz ezaguna, bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea da, atzelari moduan aritzen zena.

## Kirol Ibilbidea 
*2015eko maiatzaren 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
*  Jokalari profila Athleticen webgunean
Suburdina

thumb|Beheko sua bi suburdinekin
**Suburdina** egurra pilatu edo eusteko beheko suan jartzen den burdinazko euskarrietako bakoitza da, normalean hankaduna izaten dena

## Kanpo estekak
Bathyergidae

**Bathyergidae** karraskarien familia bat da, Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dena.

## Sailkapena 
Familiak 23 espezie ditu, 6 generotan banaturik.
* **Bathyergidae** familia
** Bathyerginae subfamilia Waterhouse, 1841
*** *Georychus* generoa
**** *Georychus capensis*
*** *Cryptomys* generoa
**** *Cryptomys anomalus*
**** *Cryptomys holosericeus*
**** *Cryptomys hottentotus*
**** *Cryptomys natalensis*
**** *Cryptomys nimrodi*
*** *Fukomys* generoa
**** *Fukomys amatus*
**** *Fukomys anselli*
**** *Fukomys bocagei*
**** *Fukomys damarensis*
**** *Fukomys darlingi*
**** *Fukomys foxi*
**** *Fukomys ilariae*
**** *Fukomys kafuensis*
**** *Fukomys mechowii*
**** *Fukomys micklemi*
**** *Fukomys occlusus*
**** *Fukomys ochraceocinereus*
**** *Fukomys vandewoestijneae*
**** *Fukomys whytei*
**** *Fukomys zechi*
*** *Heliophobius* generoa
**** *Heliophobius argenteocinereus*
*** *Bathyergus* generoa
**** *Bathyergus janetta*
**** *Bathyergus suillus*
*** *Gypsorhynchus* generoa†
*** *Paraheliophobius*†
*** *Richardius* generoa†
** Heterocephalinae subfamilia Landry, 1957
*** *Heterocephalus* generoa
**** *Heterocephalus glaber*

## Kanpo estekak
Xifonier

thumb|upright|Xifonierra
**Xifonierra** (frantsesatik *chiffonier*) goitik beheraino tiraderaz osatutako komoda altu eta estua da.

## Erabilera 
Frantseseko hitzak "chiffon"etik dator ("trapu" euskaraz) eta, horren arabera, "trapuen lekua" esan nahiko luke. Beraz, pentsatzekoa da hasieran beste tokirik ez zuten gauzek, ohial-zatiak eta tresna txikiak gordetzeko altzaria izango litzatekeela.

Gaur egun arropa mota guztietakoak gordetzeko erabiltzen da, batez ere linjeria eta janzkeraren osagarriak. Ohikoa da baita ere haurren geletan.

## Ezaugarriak 
thumb|Erremateak latoizkoak izaten dira.
Xifonierra Ingalaterrako Inperio Estiloarekin modaz jarri zen. Garai hartan arrosa-makilaren egurra zegoen modan eta horrekin egiten ziren. Erremateak (tiraderak eta ezkutuak) latoizkoak izaten ziren. Ateak ere latoiez amaituak egoten ziren. Altzariaren oinek animalien harpeak imitatzen zituzten.

## Kanpo estekak 
* :Altzari honen inguruko informazioa Eroskiren webgunean.
Bachelor Party (1984ko filma)

**Bachelor Party** (euskaraz *Ezkondu aurreko agurra*) 1984ko Neal Israel estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Tom Hanks, Adrian Zmed, William Tepper eta Tawny Kitaen aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Rick (Tom Hanks) eskola autobus gidari jatorra bere neskalagun Debbie (Tawny Kitaen) neskalagunarekin ezkontzera doa. Rickek bere lagunei albistea ematean, lagunek ezkondu arreko agur festa ahaztezin bat antolatzea erabakiko dute. Baina neskaren gurasoak (George Grizzard eta Barbara Stuart) ez daude ezkontzarekin oso gustura, hortaz, neskaren mutilagun ohia den Colekin (Robert Prescott) batera Ricken festa zapuztu eta ezkontza gauzatu ez dadin saiatuko dira.

## Aktoreak 
* Tom Hanks: Richard Ernesto "Rick" Gassko
* Tawny Kitaen: Deborah Julie "Debbie" Thompson
* Adrian Zmed: Jay O'Neill
* George Grizzard: Ed Thompson
* Barbara Stuart: Thompson andrea
* Robert Prescott: Cole Whittier
* William Tepper: Stanley "Stan" Gassko doktorea
* Wendie Jo Sperber: Dr. Tina Gassko doktorea
* Barry Diamond: Rudy
* Tracy Smith: Bobbi
* Gary Grossman: Gary
* Michael Dudikoff: Ryko
* Gerard Prendergast: Mike
* Deborah Harmon: Ilene
* Kenneth Kimmins: Parkview Hotel Manager
* Rosanne Katon: Bridal Shower Hooker
* Christopher Morley: She-Tim
* Brett Baxter Clark: Nick (kredituetan Brett Clark)
* Monique Gabrielle: Tracey (biluzik)
* Angela Aames: Klupner andrea
* Hugh McPhillips: Aita O'Donnell
* Billy Beck: Gaixoa
* Milt Kogan: Jatetxeko bezeroa
* Pat Proft: Gizon oihularia (Newlywed)
* Tad Horino: Japoniar negoziogizona
* Toni Alessandrini: Desiree andereinoa, Mando Sexual Magikoa duen dantzari exotikoa
* Bradford Bancroft as Brad

## Kanpo estekak 
* *Bachelor Party* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Mikel Saizar

**Mikel Saizar Soroa** (Ibarra, 1983ko urtarrilaren 18a) gipuzkoar futbolari ohia da, atezain moduan aritzen zena.

## Estatistikak 
*2020ko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Javier Sánchez Vicario

**Javier Sánchez Vicario** (Iruñea, 1968ko otsailaren 1a) espainiar tenislari ohia da. Emilio eta Arantxa anaia-arreba tenislariak ere izan ziren. Tenisa utzi zuenean, Greenset enpresan hasi zen lanean.
Itsas Irteerak

**Itsas Irteerak** Lapurdiko Baiona hiriburuko auzoa da. Hiriaren mendebaldean dago, Atturri ibaiaren hegoaldeko ertzean.

## Auzoa 
Auzo honetan Baionako portuaren hegoaldeko kaiak daude, bai eta Baiona-Allées-Marines linearen helmuga ere.

Bestalde, France Bleu Pays Basque irratiaren egoitza ere auzo honetan dago.

## Eraikinak 
* Baionako portua

## Kanpo estekak
2011ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**2011ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa** Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 40. edizioa izan zen. 2011ko otsailaren 19 eta apirilaren 9 bitartean ospatu zen. Bertan, 27 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 8 saio ospatu ziren, horietatik 4 final-laurden, 3 finalaurreko eta finala. Finala apirilaren 9an ospatu zen Iruñean.

Julio Sotok jantzi zuen txapela bigarren urtez jarraian, eta bere atzetik, Xabier Silveira eta Estitxu Arozena sailkatu ziren.

## Parte-hartzaileak 
27 bertsolarik hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
# Iñaki Aleman
# Saioa Alkaiza
# Ainhoa Aranburu
# Estitxu Arozena
# Ekaitz Astiz
# Jon Barberena
# Jose Luis Barberia "Zili"
# Patxi Castillo
# Bittor Elizagoien
# Jon Elizetxe
# Migel Mari Elosegi "Luze"
# Oskar Estanga
# Ander Fuentes "Itturri"
# Iban Garro
# Egoitz Gorosterrazu
# Iñigo Ibarra
# Aimar Karrika
# Oier Lakuntza
# Eneko Lazkoz
# Irati Majuelo
# Iñigo Olaetxea
# Josu Sanjurjo
# Aritz Saragueta
# Xabier Silveira
# Julio Soto
# Xabier Terreros
# Julen Zelaieta

### Gai-jartzaileak 
# Oier Amano
# Rosita Anakabe
# Fernando Anbustegi
# Joseba Beltza
# Miren Bidarte
# Nekane Elu
# Joxema Leitza
# Xabier Maia
# Helios Del Santo
# Gorka Urtasun
# Xabier Zarraluki

### Epaileak 
# Mikel Altzuart
# Mikel Beamont
# Nerea Bruño
# Josu Etxanobe
# Ekintza Landa
# Saioa Mitxelena
# Gaizka Sarasola

### Aurkezleak 
# Fernando Anbustegi
# Xabier Maia
# Alaitz Rekondo

### Finalaurrekoak 
#### Bera 
Lehenbiziko finalaurrekoa, Berako Kultur etxean jokatu zen 2011ko martxoaren 12an.

#### Leitza 
Bigarren finalaurrekoa, Leitzako Zinema zaharrean jokatu zen 2011ko martxoaren 19an.

#### Elizondo 
Azken finalaurrekoa, Elizondoko Lur aretoan jokatu zen 2011ko martxoaren 26an.

### Finala 
#### Iruñea 
Finala Iruñean ospatu zen, Anaitasuna kiroldegian, 2011eko apirilaren 9ko 17:00etan.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Richard Dean Anderson

**Richard Dean Anderson** (Minneapolis, Minnesota, 1950eko urtarrilaren 23a) estatubatuar aktore eta ekoizlea da. Telebistan, *MacGyver* (1985-1992) eta *Stargate SG-1* (1997-2005) telesailetan egindako lanagatik ospetsu bilakatu da.

## Filmografia 
### Filmak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Starman (filma)

**Starman** (euskaraz *Izarretako Gizona*) 1984ko John Carpenter estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodio eta zientzia-fikziozko film bat da. Jeff Bridges, Karen Allen, Charles Martin Smith eta Richard Jaeckel aktoreek antzeztu zuten.

Gizonezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Jeff Bridges) izendapena jaso zuen. Bestalde, *izenburu berdineko telesaila* (1986-1987) ere egin zen.

## Argumentua 
1972an gizakiek espazioan beste zibilizazio bat topatzeko asmoz jaurtitako Voyager 2 zunda estralurtar espaziontzi batek topatua izan da. Ondorioz, Lurrera espaziontxi txiki bat bidaltzea erabaki dute.

Lurreratze unean AEBetako gobernuak espaziontziaren aurka su egin eta Wisconsin inguruan lurrartuko du. Espaziontzian doan Starman (Jeff Bridges) estralurtarra Jenny Hayden (Karen Allen) alargun gaztea bizi den etxola barkatira ailegatuko da, bertan senar hilberrian gorpuztuz. Estralurtarrak Jennyri Arizonara emana dezan konbentzituko du, hiru egunen barruan bertaratzen ez baldin bada, han agertuko den beste estralurtar espaziontzi batek alde egin eta Starman hil egingo baita. Era berean, AEbetako gobernuaren agenteek ere Starman erasoalditik bizirik atera dela jakin eta estralurtarra atzeman nahiko dute, bizirik ala hilik.

## Aktoreak 
* Jeff Bridges: Starman/Scott Hayden
* Karen Allen: Jenny Hayden
* Charles Martin Smith: Mark Shermin
* Richard Jaeckel: George Fox
* Robert Phalen: Bell maiorra
* Tony Edwards: Lemon sarjentua
* John Walter Davis: Brad Heinmuller
* Ted White: Orein ehiztaria
* Dirk Blocker: Lehen polizia
* M. C. Gainey: Bigarren polizia
* George Buck Flower: Sukaldaria (Buck Flower bezala)
* Ralph Cosham: Itsas Armadako tenientea
* Lu Leonard as Roadhouse waitress
* Mickey Jones: Kamioi gidaria
* David Wells: Foxen laguntzailea

## Ikus gainera 
* *Starman* (1986-1987)

## Kanpo estekak 
* *Starman* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Alberton (Montana)

**Alberton** Montanako herri bat da. Mineral konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Mineral konderria

## Kanpo estekak
The Missionary

**The Missionary** (euskaraz *Misiolaria*) 1982ko Richard Loncraine britainiar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Michael Palin, Maggie Smith, Trevor Howard, Denholm Elliott, Michael Hordern, Graham Crowden, David Suchet eta Phoebe Nicholls aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1906, Afrikan hamar urtez bizitu ondoren, Charles Fortesque (Michael Palin) misiolariak bere eliz agintariengandik Ingalaterrara itzultzeko agindua jaso du, bertan betekizun berri bat eman baitzaio: Londresko emagalduei laguntza ematea.

## Aktoreak 
* Michael Palin: Charles Fortescue erreberendoa
* Maggie Smith: Lady Isabel Ames
* Trevor Howard: Lord Henry Ames
* Denholm Elliott: Artzapezpikua
* Michael Hordern: Slatterthwaite/Narratzailea
* Graham Crowden: Fitzbanks erreberendoa
* David Suchet: Corbett
* Phoebe Nicholls: Deborah Fitzbanks
* Roland Culver: Lord Fermleigh
* Rosamund Greenwood: Lady Fermleigh
* Timothy Spall: Parswell
* Neil Innes: Gin Palaceko abeslaria

## Kanpo estekak 
* *The Missionary* filmari buruzko iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Asiriar genozidioa

thumb|350px|Asiriar genozidioko sarraski eta deportazioak azaltzen dituen mapa.
• Masakreak gauzatu ziren herriak.
• Iheslariak hartu zituzten herriak.
• Beste hiri handiak.
**Asiriar genozidioa**, ***Sayfo*** edo ***Seyfo*** ( edo ) ere deitua, Otomandar Inperioko asiriarrak nahita eta sistematikoki suntsitzeko eragiketa izan zen, Lehen Mundu Gerraren garaian egindakoa. 1914-1920 bitartean, otomandar armadak deportatu eta sarraskitu zuen ipar Mesopotamiako (Tur Abdin, Hakkari, Van eta Siirt, gaur egungo Turkiako hego-ekialdean, eta Urmia, gaurko Irango ipar-mendebaldean) asiriar biztanleria. Genozidioan 500.000-750.000 asiriar hil ziren, gerra aurreko biztanleriaren hiru laurden.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Assyrian genocide, combatgenocide.org
Bozeman (Montana)

**Bozeman** Montanako hiri bat da. Gallatin konderrian dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Gallatin konderria

## Kanpo estekak
Edipo eta esfingea

***Edipo eta esfingea*** 1864an Gustave Moreau margolari frantsesak margotutako lana da. Marolan honekin Moreauk Pariseko Saloiaren onespena jaso zuen. Gaur egun New Yorkeko Metropolitan Museum of Art ikus daiteke.

## Mitoa 
Margolanaren oinarrian oso mito ospetsua dago. Edipo greziar mitologiako alegiazko pertsonaia, Laios eta Jokasta Tebasko errege-erreginen semea. Jaio zenean, aita hil eta amarekin ezkonduko zela iragarri zion orakulu batek. Gurasoek utzi egin zuten hil zedin, baina artzain batek jaso zuen eta Korintoko erregeari eman zion. Handitu zenean orakulorengana jo zuen benetan nor zen jakiteko. Orakuluak amarekin ezkontzera eta aita hiltzera kondenatuta zegoela esan zion. Bere patua ez betetzeko Edipo ez zen Korintora itzuli eta Tebaserako bidea hartu zuen. Hiriaren inguruan esfingea agertu zitzaion; munstro honek bidaiari guztiei enigma bat asmatzeko desafio egiten zien; asmatzen ez bazuten heriotzera kondenatzen zituen. Edipok, aldiz, enigma asmatu zuen eta esfingeak bere buruaz beste egin behar izan zuen.

## Deskribapena 
Gai hau sinbolismoaren gustukoa zen zeren eta oso onirikoa baitzen. Moreauk oso modu kolorista jaso zuen gaia. Edipo bere elementu sinboliko guztiekin ikusten duguː mantu esmeralda, lantza eskuin eskuan... Esfingea −leoiharen gorputzez, hegalak era emakumearen aurpegia eta bularra− haren gainean agertzen da. Mustroak bidaiariak engainatu nahi ditu eta horregatik bere benetako izaera aurpegi eder batez ezkutatzen du. Baina lurrean ikusten diren gorpuzkinek ondo asko adierazten dute zein den bere benetako asmoa.

Bi pertsonaien atzean ikusten den paisaia irreala da.

Moreauk gaia beste margolanetan landu zuen, esaterako 1878ko *Esfinge garaitua*n, Louvre museoan ikus daitekena, edo 1886ko *Esfinge garailea*n.
[thumb|[Esfinge garailea, 1886ko margolana.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stargate Atlantis

***Stargate Atlantis*** kanadar-estatubatuar zientzia-fikziozko telesaila da, Brad Wright eta Robert C. Cooperrek sortua.

Sci Fi Channelek 2004 eta 2009 artean eman zuen.

## Sinopsia 
John Sheppardek zuzendutako militarrez eta zientzialariez osaturiko taldeak estralurtar tresna (Stargate izenekoa) erabiltzen du Pegasus galaxiako planetak ikertzeko. Bertan bere buruei *Anquietas* deitutako herri batek sortutako hiriak aurkituko dituzte.

## Pertsonaiak 
* John Sheppard (Joe Flanigan)
* Dr. Rodney McKay (David Hewlett)
* Dr. Elizabeth Weir (Torri Higginson)
* Aiden Ford (Rainbow Francks)
* Teyla Emmagan (Rachel Luttrell)
* Dr. Carson Beckett (Paul McGillion)
* Ronon Dex (Jason Momoa)
* Samantha Carter (Amanda Tapping)
* Richard Woolsey (Robert Picardo)
* Dr. Radek Zelenka (David Nykl)
* Evan Lorne (Kavan Smith)
* Steven Caldwell (Mitch Pileggi)
* Dr. Jennifer Keller (Jewel Staite)
* Michael (Connor Trinneer)
* Todd (Christopher Heyerdahl)

## Kanpo estekak
Stargate SG-1

***Stargate SG-1*** kanadar-estatubatuar zientzia-fikziozko telesaila da, Brad Wright eta Jonathan Glassnerrek sortua.

1997ko uztailaren 27an estreinatu zuten Showtime telebista katean. Bost denboraldi aurrerago, Sci Fi Channelek eman zuen eta beste hamar denboralditan grabatu zuten.

## Sinopsia 
Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadaren base batean, Stargate Command (SGC) izeneko militarrez eta zientzialariz osaturiko taldeak estralurtar tresna (Stargate izenekoa) erabiltzen du beste planeta batzuetaraino bat-batean joateko.

## Pertsonaiak 
* Daniel Jackson (1997 -2007): Michael Shanks.
* Samantha Carter (1997 - 2007): Amanda Tapping.
* Teal'c (1997 - 2007): Christopher Judge.
* Jack O'Neill (1997 - 2005): Richard Dean Anderson.
* George Hammond (1997 - 2004): Don S. Davis
* Cameron Mitchell (2005 - 2007): Ben Browder.
* Hank Landry (2005 - 2007): Beau Bridges.
* Vala Mal Doran (2006 - 2007): Claudia Black.
* Jonas Quinn (2002 - 2003): Corin Nemec.

## Kanpo estekak
Escape from L.A.

**Escape from L.A.** (euskaraz *Los Angelestik Ihesi*) 1996ko John Carpenter estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko filma bat da. Kurt Russell, Stacy Keach, Steve Buscemi, Peter Fonda, Georges Corraface eta Cliff Robertson aktoreek antzeztu zuten.

1981eko *Escape from New York* (*New Yorketik Ihesi*) kultuzko filmaren jarraipena da, hura ere Carpenterrek zuzendu eta Kurt Russellek antzeztua.

## Argumentua 
2013, lurrikara erraldoi batek Los Angeles hiria suntsitu eta Ipar Amerikatik banandu du. "Amerika Berri Moralean", legeak obeditzen ez dituzten hiritar desatseginak (ez hitz egin, ez erre, ez bota zaborrik, ez jan haragi gorririk jan, ez dago erlijio askatasunik, ezkontzak onartuak izan behar dira...) presondegi kolonial erraldoi batean bilakatutako Los Angelesera erbesteratuak izaten dira. Presidentearen (Cliff Robertson) alaba den Utopiak (A. J. Langer), arma hilgarri bat ohostu ondoren, beretaz baliatu nahi duen Cuervo Jones (Georges Corraface) peruar iraultzaile arriskutsuarekin ihes egingo du. Hortaz, Serpiente Plissken (Kurt Russell) mertzenarioari neska erreskatatu eta arma berreskuratzeko misioaaren ardura emango diote.

## Aktoreak 
* Kurt Russell: Snake Plissken
* Steve Buscemi: Stars Eddieerako mapa
* Peter Fonda: Pipeline
* Cliff Robertson: Presidenta
* Valeria Golino: Taslima
* Stacy Keach: Malloy komodoroa
* Pam Grier: Hershe Las Palmas
* Bruce Campbell: Beverly Hillsko jeneral zirujaua
* Georges Corraface: Cuervo Jones
* Michelle Forbes: Brazen
* A. J. Langer: Utopia
* Ina Romeo: Hooker
* Peter Jason: Sarjentua
* Jordan Baker: Anchor polizia
* Caroleen Feeney: Freewayko emakumea
* Paul Bartel: Kongresista
* Tom McNulty: Ofiziala
* Jeff Imada: Saigon Shadow
* Breckin Meyer: Surflaria
* Robert Carradine: Skinhead
* Shelly Desai: Cloaked Figure
* Leland Orser: Test Tube

## Ikus gainera 
* *Escape from New York* (1981, *New Yorketik Ihesi*)

## Kanpo estekak 
* *Escape from L.A.* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Stargate Universe

***Stargate Universe*** kanadar-estatubatuar zientzia-fikziozko telesaila da, Brad Wright eta Robert C. Cooperrek sortua.

Sci Fi Channelek 2009 eta 2011 artean eman zuen.

## Sinopsia 
Bederatzigarren chevron aurkitu ondoren, Icarus basean dauden militar eta zientzialari talde batek handik ihesi behar eta Destiny espaziontzian amaituko dira.

## Pertsonaiak 
* Nicholas Rush (Robert Carlyle)
* Everett Young (Louis Ferreira)
* Matthew Scott (Brian J. Smith)
* Chloe Armstrong (Elyse Levesque)
* Eli Wallace (David Blue)
* Tamara Johansen "TJ" (Alaina Huffman)
* Ronald Greer (Jamil Walker Smith)
* Camille Wray' (Ming-Na)
* Vanessa James (Julia Benson)
* Adam Brody (Peter Kelamis)
* Dale Volker (Patrick Gilmore).

## Kanpo estekak
Jordan (Montana)

**Jordan** Montanako herri bat da. Garfield konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Garfield konderria

## Kanpo estekak
Ainsworth (Nebraska)

**Ainsworth** Nebraskako hiri bat da. Brown konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Brown konderria

## Kanpo estekak
Mad About You

***Mad About You*** estatubatuar umorezko telesaila da, Paul Reiser eta Danny Jacobsonek sortua. NBCk eman zuen 1992 eta 1999 artean eta hainbat sari lortu zituen.

## Sinopsia 
Ezkonberriak diren Paul Buchman dokumentalistak eta Jamie Stemple Buchman Harreman publikoetako teknikariak eguneroko arazoei aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* Paul Reiser: Paul Buchman
* Helen Hunt: James "Jamie" Stemple Buchman
* Maui: Murray (txakurra)
* Anne Ramsay: Lisa Stemple
* Leila Kenzle: Fran Devanow
* Richard Kind: Dr. Mark Devanow
* John Pankow: Ira Buchman
* Cynthia Harris: Sylvia Buchman
* Louis Zorich: Burt Buchman

## Kanpo estekak
Spin City

***Spin City*** estatubatuar umorezko telesaila da, Gary David Goldberg eta Bill Lawrencek sortua. ABCk eman zuen 1996 eta 2002 artean eta hainbat sari lortu zituen.

## Sinopsia 
Mike Flaherty New Yorkeko alkateordeak Randall Winston alkatea babestu behar du, bai bere karrera zapuztu nahi dutenen kontra baita alkate beraren kontra, hau beti irrigarri geratzen ari baita.

## Aktoreak 
* Michael J. Fox: Michael «Mike» Patrick Flaherty (1996-2000-2002)
* Barry Bostwick: Randall M. Winston Jr.
* Alan Ruck: Stuart Bondek
* Michael Boatman: Carter Sebastian Heywood
* Connie Britton: Nicole «Nikki» Catherine Faber (1996-2000)
* Richard Kind: Paul Thomas Lassiter
* Alexander Chaplin: James Hobert III (1996-2000)
* Carla Gugino: Ashley Schaeffer (1996)
* Victoria Dillard: Janelle Cooper (1996-2000)
* Jennifer Esposito: Stacey Paterno (1997-1999)
* Heather Locklear: Caitlin Moore (1999-2002)
* Charlie Sheen: Charlie Crawford (2000-2002)
* Lana Parrilla: Angie Ordoñez (2000-2001)

## Kanpo estekak
Monowi (Nebraska)

**Monowi** Nebraskako herri bat da. Boyd konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle bakarra zuen, Elsie Eiler, Ameriketako Estatu Batuetan biztanle bakarra duen inkorporatutako herri bakarra delarik.  kilometro koadro ditu guztira.

5.000 liburu dituen liburutegi bat dago, Elsie Eilerren hildako senarraren omenez eraikia.

## Ikus, gainera 
* Boyd konderria

## Kanpo estekak
Cocako gaztelua

**Cocako gaztelua** Espainiako Segoviako probintziako Coca udalerrian dagoen gotiko-mudejar estiloko gaztelu bat da, Gaztela-Leon autonomia erkidegoan. Espainiako Kultura Ondasuna izendatua dago.

XV. mendea eta XX. mendearen artean eraiki zen. Gaur egun Albako Etxearen jabetzakoa da.

Fitxategi:Castillo de Coca, Segovia, España, 2016 01.JPG|Aurrealdea.
Fitxategi:Forteresse Coca 008.jpg|Sarrera.
Fitxategi:Castillo_de_Coca.jpg|Harresiak.
Fitxategi:Forteresse Coca 054.jpg|Dorrea.

## Kanpo estekak 
* * Cocako gazteluaren webgunea
Ponferradako gaztelua

**Ponferradako gaztelu tenplarioa** Espainiako Leongo probintziako Ponferrada udalerrian dagoen gaztelu bat da, Gaztela-Leon autonomia erkidegoan.

1178an Tenpluko Ordenako zaldunek eraiki zuten, eta 1340an berreraikia.

Fitxategi:Templerburg Ponferrada 2005 low.jpg|Gaztelua.
Fitxategi:CASTILLO TEMPLARIO PONFERRADA 24.jpg|Sarrera.
Fitxategi:Vista de la entrada al Castillo de Ponferrada.JPG|Harresiak.
Fitxategi:Castillo de Ponferrada, Patio de Armas.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak
Almodóvar del Ríoko gaztelua

**Almodóvar del Ríoko gaztelua** Espainiako Cordobako probintziako Almodóvar del Río udalerrian dagoen gaztelu bat da, Andaluzia autonomia erkidegoan.

VIII. mendean berbereek eraiki zuten. Ondoren, XIV. mendean Alfontso XI.a Gaztelakoak berreraiki zuen. Azkenik, 1901-1936 artean Torralvako kondeak zaharberritu zuen.

Fitxategi:.Córdoba.jpg|Gauez
Fitxategi:Fotografía Aérea Almodovar del Río.JPG|Aireko ikuspegia.
Fitxategi:PM 101236 E Almodovar.jpg|Dorrea.
Fitxategi:Castillo de Almodovar (11801642074).jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Almodóvar del Ríoko gazteluaren webgunea
Oinetako-altzari

**Oinetako-altzaria** zapatak gordetzeko altzaria da. Zapatak arropa gordetzeko edozein armairutan sar daitezke, berez, baina armairu bereziak ere badira eginkizun horretarako. Normalki etxe-sarrera edo korridoretan jartzen dira, edo etxeko beste eremu partekaturen batean.

## Kanpo estekak
Henderson (Nevada)

**Henderson** Nevadako hiria da, Clark konderrian kokaturik dagoena. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Clark konderria

## Kanpo estekak
North Las Vegas (Nevada)

**North Las Vegas** Nevadaeko hiri bat da. Clark konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Clark konderria

## Kanpo estekak
Heriotzaren martxa

[thumb|280px|[Kroaziar soldadu eta zibilak heriotzaren martxan (Bleiburgeko sarraskia)]]
**Heriotzaren martxa** gerra-preso, gatibu edo deserrituen bortxazko ibilaldia da. Parte-hartzaileek gosea, egarria, gehiegikeria fisikoak, torturak eta umiliazioak pairatzen dituzte, eriak eta zaurituak ez dira artatuak izaten, eta atzean gelditzen direnak hilaraziak izaten dira. 1949ko Genevako Konbentzioak gerra krimentzat hartu zituen heriotzaren martxak.

## Heriotzaren martxa batzuk 
* Armeniar genozidioan 1.500.000 pertsona hil ziren 1915–1918 bitartean. Lehen Mundu Gerra hasi ondoan, Turkiar Gazteak izeneko higikundeak Turkia garbitu nahi izan zuen armeniar biztanleriaz. Horren ondorioz, Mendebaldeko Armenian bizi ziren armeniar gehienak deportatu eta Siriako basamortua oinez zeharkatzera behartu zituzten, kontzentrazio-esparruetara iritsi arte. Deserrituetako asko bortxatuak, torturatuak edo hilaraziak izan ziren bidean. Deir ez-Zorko kontzentrazio-esparru zorigaiztokoetan 150.000-400.000 armeniar hil zituzten.
* Bataango heriotzaren martxa. 1942ko apirilean, Filipinetako Guduaren ostean, 76.000 estatubatuar eta filipinar gerra-preso eta zibilek 101 kilometroko ibilaldia egin behar izan zuten, Japoniako Armada Inperialaren aginduz. Bidean gehiegikeria fisikoak eta hilketak pairatu zituzten. Martxan 5.000-10.000 lagun hil ziren (1.000 estatubatuar eta 9.000 filipinar). Beste 18.000 gatibu hil ziren Camp O'Donnell preso-zelaian.
* Holokaustoko heriotzaren martxak. 1944ko udazkenetik aurrera, Aliatuak hurbildu ahala, naziek Alemaniarantz lekualdatu zituzten kontzentrazio eta sarraski-esparruetako gatibuak. 1945eko urtarrilean, Armada Gorria iritsi baino bederatzi egun lehenago, Auschwitzeko 60.000 gatibuk oinez joan behar izan zuten Wodzisław Śląskira (56 bat kilometro); han zama trenetan sarrarazi zituzten, beste esparru batzuetara eramateko. Bidean 15.000 lagun inguru hil ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apalategi

thumb|Apalategia
**Apalategia** liburuak edo beste gauza batzuk edukitzeko apalak deituriko ohol horizontalez osatutako altzaria da.

## Kanpo estekak
Vélez-Blancoko gaztelua

**Vélez-Blancoko gaztelua** Espainiako Almeriako probintziako Vélez-Blanco udalerrian dagoen gaztelu bat da, Andaluzia autonomia erkidegoan.

1506-1515 artean Murtziako Aurreratua zen Pedro Fajardo y Chacónek eraiki zuen, behin Errege Katolikoek Vélezko markesa izendatu eta gero.

Fitxategi:Met,_patio_from_the_castle_of_vélez_blanco,_01.JPG|Gazteluaren patioa New Yorkeko Metropolitar Museoan ikusgai.
Fitxategi:Castillo de Vélez-Blanco (3950939507).jpg|Gaztelua.
Fitxategi:Vélez Blanco (22738390234).jpg|Harresia.
Fitxategi:Fregio di velez blanco con fatiche di ercole, 1505-1520, 03 idra di lerna.JPG|Frisoa.

## Kanpo estekak
Cardonako gaztelua

**Cardonako gaztelua** (katalanez *Castell de Cardona*) Kataluniako kostaldeko Cardona udalerrian dagoen gaztelu erromaniko-gotiko bat da, Bartzelonako probintzian. 1935ean Monumentu Historikoa izendatua izan zen.

886ean eraikia izan zen. Gaztelua eraikin ezberdinen multzoak osatzen du, tartean Sant Vicenç Cardonako kolegiata eta Minyona dorrea.

Kataluniako Kultura Ondasuna izendatua dago eta gaur egun paradorea edo hotela da.

Irudi:CastelldeCardona.jpg|Herritik ikusia.
Irudi:Castell_de_Cardona_nevat.jpg|Elurpean.
Irudi:NauSanVicenç.JPG|Sant Vicenç Cardonako kolegiataren nabea,
Irudi:Castell_de_Cardona_2.jpg|Minyona dorrea.

## Kanpo estekak 
* Cardonako gaztelua. Cardonako Turismo Bulegoa. Cardonako Udala 
* Cardonako paradorearen webgunea
Allendale (New Jersey)

**Allendale** New Jerseyko borough bat da. Bergen konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Bergen konderria

## Kanpo estekak
Petersburg (Nebraska)

**Petersburg** Nebraskako herri bat da. Boone konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Boone konderria

## Kanpo estekak
Manzanares el Realgo gaztelu berria

**Manzanares el Realgo gaztelu berria**, **Mendozatarren gaztelua** edo soilik **Manzanares el Realgo gaztelua** Espainiako Madrilgo Erkidegoko Manzanares el Real udalerrian dagoen gaztelu bat da.

XV. mendean Juan Guas arkitektoak Mendoza Etxearen egoitza izateko eliza erromaniko-mudejar baten gainean eraiki zen, eliza horren hondakiank gazteluaren egituran daudelarik.

Fitxategi:Castillo_de_Manzanares_el_Real_RED.jpg|Aurrealdea.
Fitxategi:España_-_Manzanares_El_Real_-_Castillo_de_Manzanares_el_Real_008.JPG|Ataria.
Fitxategi:Manzanares_el_Real_castillo_patio_3.jpg|Patioaren arkupea.
Fitxategi:Castillo_nuevo_de_Manzanares_el_Real_-_Windows_in_Guas_gallery.JPG|Juan Guasen galeria.

## Kanpo estekak 
* Manzanares el Realgo gaztelu berria Madrilgo Erkidegoko webgune ofizialean
The Rookie (1990eko filma)

**The Rookie** (euskaraz *Hasiberria*) 1990eko Clint Eastwood estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak zuzendu eta antzeztutako polizia film bat da. Berak, Raul Julia, Sonia Braga, Lara Flynn Boyle eta Tom Skerritt aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Nivk Pulovski (Clint Eastwood) Los Angeles hiriko polizia beterano eta odolbero bat da. Aldiz, David Ackerman (Charlie Sheen) polizia hasiberri eta zalantzatia. Nahiz eta nortasun ezberdineko gizasemeak izan, Pulovskiren kolaboratzaile baten hiltzaileak (Raúl Juliá eta Sônia Braga) atzemateko biek elkarrekin lan egin beharko dute. Hiltzaile hauek luxuzko autoak lapurtu eta berriz ere saltzen dituen gaizkile talde boteretsu bateko kideak dira.

## Aktoreak 
* Clint Eastwood: Nick Pulovski
* Charlie Sheen: David Ackerman
* Raúl Juliá: Strom
* Sônia Braga: Liesl
* Tom Skerritt: Eugene Ackerman
* Lara Flynn Boyle: Sarah
* Pepe Serna: Raymond Garcia tenientea
* Marco Rodriguez: Loco Martinez
* Xander Berkeley: Blackwell
* Roberta Vasquez: Heather Torres
* Hal Williams: Powell

## Kanpo estekak 
* *The Rookie* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Raúl Juliá

**Raúl Rafael Juliá y Arcelay** (1940ko martxoaren 9a, San Juan de Puerto Rico &ndash; 1994ko urriaren 24a, Manhasset, New York) puertorricar zinema, telebista eta antzerkiko aktore bat izan zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sônia Braga

**Sônia Maria Campos Braga** (1950eko ekainaren 8a, São João do Caiuá, Paraná) brasildar zinema eta telebistako aktore bat da.

## Filmografia 
## Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
My Cousin Vinny

**My Cousin Vinny** (euskaraz *Nire Lehengusu Vinny*) 1992ko Jonathan Lynn ingeles zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Joe Pesci, Ralph Macchio, Marisa Tomei, Mitchell Whitfield, Lane Smith, Bruce McGill eta Fred Gwynne aktoreek antzeztu zuten.

Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Marisa Tomei) irabazi zuen.

## Argumentua 
Zorigaiztoko hainbat kointzidentzien ondorioz, Alabaman barna bidaiatzen ari ziren Billy Gambini (Ralph Macchio) eta Stan Rothenstein (Mitchell Whitfield) newyorkar ikasleak erailketa baten erdian topatu eta errugabeak izan arren hiltzailetzat hartuko dituzte. Abokatu on bati ordaintzeko adina sosik ez dutenez, beraietako baten lehengusuari deitzea erabakiko dute, Vinny (Joe Pesci) izeneko inongo eskarmenturik gabeko abokatua. Egoera honetan, epaiketaren emaitza sekulako hondamendia izango dela aurreikusten da.

## Aktoreak 
* Joe Pesci: Vincent LaGuardia “Vinny” Gambini
* Marisa Tomei:Mona Lisa Vito
* Ralph Macchio: Bill Gambini
* Mitchell Whitfield: Stan Rothenstein
* Fred Gwynne: Chamberlain Haller epailea
* Lane Smith: Jim Trotter III
* Bruce McGill: Dean Farley sheriffa
* Austin Pendleton: John Gibbons
* Chris Ellis: J.T.
* James Rebhorn: George Wilbur
* Maury Chaykin: Sam Tipton
* Paulene Myers: Constance Riley
* Raynor Scheine: Ernie Crane
* Michael Simpson: Neckbrace
* Lou Walker: Grits Cook
* Kenny Jones: Jimmy Willis

## Kanpo estekak 
* *My Cousin Vinny* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ekiza (argipena)

**Ekiza** izenak hainbat esanahi ditu:
* Ekiza, Artzibarreko herria (Nafarroa Garaia)
* Borja Ekiza, futbolaria
* Jurgi Ekiza, musikaria
Hiazinto Fernandorena

**Hiazinto Fernandorena Setien** (1930eko ekainaren 29a, Urnieta, Gipuzkoa &ndash; 2017eko urtarrilaren 6a, Andoain, Gipuzkoa) euskal irakasle, itzultzaile, euskaltzain urgazle eta euskaltzale bat izan zen.

Ikastolen bultzatzailea izan zen. Lazkaon apaiz urte asko egindakoa, Hernaniko udaleko itzultzailea izan zen. Lazkaoko ikastolen sortzailea, Zumaiako ikastolarena ere bai. 1967ko abuztuaren 25ean euskaltzain urgazle izendatu zuten.
[link=https://eu.wikipedia.org/wiki/Fitxategi:UEU-JRE-ekainaren_21eko_hitzaldia_aurkezpena_13.jpg|thumb|260x260px|Elhuyar taldea 1974an.([Jose Ramon Etxebarria, Euskara Batuaren helduaroa Jardunaldiaren barruan (Jose Ramon Etxebarria, Gasteiz, 2018-06-21).]]

**Hiazintok** Gordailu editorialean *Ikastolaren Liburutegia* izeneko liburu monografikoen bilduma gidatzen zuen. Beraren ideiari erantzunez, Donostiako Ingeniaritza Eskolako EKT taldea (Euskal Kultura Taldea) eta Jose Ramon Etxebarria bildu ziren, eta talde-lanean idatzi zuten *Haizeak, euria eta klima* izeneko liburua, irakaskuntza orokorrek. EKT horretatik sortu zen Elhuyar taldea 1974an. Nolanahi ere, Gordailuko liburu monografiko haiekin ez zituzten betetzen Oinarrizko Heziketa Orokorreko (OHO, 1970) legearen programa ofizialak, eta ikastolen legalizazioa oraindik airean zegoela kontuan izanik, irakaskuntza arautuko arlo eta gai guztiei zegozkien irakasmaterialak prestatzeko proiektua plazaratu zuten. Horretan giltzarria izan zen Iker taldea, 1970eko hamarkadaren hasieran militantzia politikoa eta militantzia kulturala bateraturik zeuden garaian sortua, EHAS alderdiaren proiektu modura. Proiektu kultural bat zen, argitaletxe bat antolatzekoa, euskarazko produkzioa bultzatzekoa.

## Idazlanak 
* Gilen Tell / Schiller [itzul.] (1979)
* Gure baserriak, Hernani [elkarlanean] (2003)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiazinto Fernandorena Setien hil da, ikastolen bultzatzailea. 2017ko urtarrilaren 7a. Berria.eus
* Hiazinto Fernandorena Setien. Euskaltzaindia.eus
Heather Locklear

**Heather Deen Locklear** (Los Angeles, 1961eko irailaren 25a) estatubatuar aktore eta ekoizlea da. Telebistan, *Dynasty* (1981–89) eta *Melrose Place*(1993-99) telesailetan egindako lanagatik ospetsu bilakatu da.

## Filmografia 
### Telebista 
### Zinema
Sherlock Holmes (marrazki bizidunak)

**Sherlock Holmes** (japonieraz 名探偵ホームズ Meitantei Hōmuzu?, *Holmes Deketibe Ospetsua* edota soilik *Holmes Detektibea*) Italia eta Japoniako anime marrazki bizidun telesail bat da. Arthur Conan Doyle eskoziar idazlaren Sherlock Holmes pertsonaiaren istorioetan oinarritua dago. Pertsonaia gehienak txakur antropomorfikoak dira.

1984ko azaroaren 6tik 1985eko maiatzaren 21era TV Asahi (Japonia) eta Rai 1 (Italia) kateetan aireratu zen. ETB1ean euskaraz aireratu zen.

## Pertsonaiak 
* Sherlock Holmes (ホームズ Hōmuzu?)
* Watson doktorea (ワトソン Watoson?)
* Hudson andrea (ハドソン夫人 Hadoson-fujin?)
* Moriarty irakaslea (モリアーティ教授 Moriāti-kyōju?)
* Smiley (スマイリー Sumairī?)
* George/Todd (トッド Toddo?)
* Lestrade inspektorea (レストレード警部 Resutorēdo-keibu?)

## Kanpo estekak 
* *Sherlock Holmes* marrazki bizidun telesailaren euskarazko sarrera eta doinua ikusgai eta entzunngai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
All My Children

***All My Children*** estatubatuar telesaila da, Agnes Nixonek sortua. ABCk 41 urtez (1970-2011) eman zuen eta The Online Networken 2013tik aurrera jarraipena du.

## Sinopsia 
Chandler, Cortlandt, Hubbard eta Montgomery familiak Filadelfiatik hurbil dagoen Pine Valleyn bizi dira.

## Aktore nagusiak 
## Kanpo estekak
Stacy Keach

**Walter Stacy Keach, Jr.** (Savannah, Georgia, 1941eko ekainaren 2a) estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat da.

Mundu mailan nagusiki ''Mickey Spillane's Mike Hammer* (1984-1987) telesailan Mike Hammer detektibea antzezteagatik ospetsu egin zen. Antzeztutako film nabarmenen artean honakoak daude: *Fat City* (1972), *Class of 1999* (1990), *Escape from L.A.* (1996), *American History X* (1998) eta *The Bourne Legacy'' (2012).

## Filmografia 
### Zinema 
## Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Los Angelesko Polizia Departamentua

**Los Angeles Police Department** (bere ingelesezko siglak diren **LAPD**gatik ezaguna eta **Los Angelesko Polizia Departamentua** euskaraz) Los Angeles hiriko tokiko Polizia Gorputza da, organikoki Los Angelesko Udalaren agindupean dagoena. Historian zehar hainbat arazo izan ditu: arrazakeria, gehiegikeria edo ustelkeria dela eta.

Gaur egun ia 10.000 agente inguruk osatzen dute, AEBetako hirugarren tokiko polizia gorputzik handiena delarik, aurrean New Yorkekoa eta Chicagokoa daudelarik.

Bere egoitza 100 West 1st Streeten du.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Law & Order

***Law & Order*** estatubatuar polizia-telesaila da, Dick Wolfek sortua. NBCk 1990 eta 2010 artean eman zuen eta hainbat sari lortu zituen.

## Sinopsia 
New Yorkeko Polizia Departamendurako lan egiten duen detektibe talde bat barruti-fiskalekin batera krimenaren kontra aritzen da.

## Aktore nagusiak 
* George Dzundza: Maxwell «Max» Greevey
* Dann Florek : Donald «Don» Cragen
* Richard Brooks: Paul Robinette
* Michael Moriarty: Benjamin «Ben» Stone
* Chris Noth: Michael «Mike» Logan
* Roy Thinnes : Alfred Wentworth
* Steven Hill : Adam Schiff
* Paul Sorvino: Philip «Phil» Cerreta
* Jerry Orbach: Leonard «Lennie» Briscoe
* Jill Hennessy: Claire Kincaid
* S. Epatha Merkerson: Anita Van Buren
* Sam Waterston: Jack McCoy
* Benjamin Bratt: Reynaldo «Rey» Curtis
* Carey Lowell: Jamie Ross
* Angie Harmon: Abbie Carmichael
* Jesse L. Martin: Edward «Eddy» Green
* Dianne Wiest: Nora Lewin
* Elisabeth Röhm: Serena Southerlyn
* Fred Dalton Thompson: Arthur Branch
* Dennis Farina: Joe Fontana
* Annie Parisse: Alexandra Borgia
* Michael Imperioli: Nick Falco
* Alana De La Garza: Consuela «Connie» Rubirosa
* Milena Govich: Nina Cassady
* Linus Roache: Michael Cutter
* Jeremy Sisto: Cyrus Lupo
* Anthony Anderson: Kevin Bernard
* J. K. Simmons : Emil Skoda
* Carolyn McCormick: Elizabeth Olivet

## Kanpo estekak
T. J. Hooker

***T. J. Hooker*** estatubatuar polizia-telesaila da, Rick Huskyk sortua. ABCk 1982 eta 1985 artean eta CBSk beste denboraldi baterako eman zuten eta hainbat sari lortu zituen.

## Sinopsia 
Thomas Jefferson "T. J." Hooker LCPDko sarjentuaren lankidea patruilan zegoela erail ondoren, Hooker suminduta detektibe izateari uko eta kaleetara itzuliko da.

## Aktoreak 
* William Shatner: Thomas Jefferson "T. J." Hooker sarjentua
* Adrian Zmed: Vince Romano ofiziala
* April Clough: Vicki Taylor ofiziala
* Heather Locklear: Stacy Sheridan ofiziala
* Richard Herd: Dennis Sheridan kapitaina
* James Darren: Jim Corrigan ofiziala

## Kanpo estekak
Crossroads (1986ko filma)

**Crossroads** (euskaraz *Bidegurutzea*) 1986ko Walter Hill estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako musikal drama film bat da. Robert Johnson afroamerikar blues musikariaren bizitzan oinarritua dago. Ralph Macchio, Joe Seneca eta Jami Gertz aktoreek antzeztu zuten.

Soinu bandako gitarra abestiak Ry Cooder eta Steve Vai musikariek jo zituzten, eta Sonny Terry musikariak harmonika jo zuen.

## Argumentua 
Eugenek (Ralph Macchio) gitarra klasikoa jotzeko berezko dohaia du, nahiz eta bere benetazko ametsa Blues musikaria izatea den. Helburu hori lortzeko, Willie Brown (Joe Seneca) blues musikari bikainarekin kontaktuan jarriko da, bluesaren munduan dena izan ondoren hirugarren adineko jendearentzako aterpetxe baten bizi den agurea.

## Aktoreak 
* Ralph Macchio: Eugene Martone
* Joe Seneca: Willie Brown
* Jami Gertz: Frances
* Joe Morton: Scratchen laguntzailea
* Robert Judd: Scratch
* Steve Vai: Jack Butler
* Dennis Lipscomb: Lloyd
* Harry Carey, Jr.: Tabernaria
* John Hancock: Tilford sheriffa
* Allan Arbus: Santis doktorea
* Gretchen Palmer: Neska ederra / Dantzaria
* Al Fann: Diru bahitzailea
* Wally Taylor: O.Z.
* Tim Russ: Robert Johnson
* Tex Donaldson: John McGraw
* Guy Killum: Willie, 17 urteko adinarekin
* Akosua Busia: Boardinghouseko emakumea
* Edward Walsh: Harley Tethune
* Allan Graf: Alvin

## Kanpo estekak 
* *Crossroads* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai