open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
494

## Gertaerak 
* Lurrikara batek Latakia suntsitu zuen.
* Gelasio I.ak San Jurgi aldarera goratu zuen.
* Bisigodoek Tarraconensis menderatzeari ekin zioten.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
521

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abenduaren 7a &ndash; San Kolunba, fraile misiolari gaelikoa (h. 597).

## Heriotzak 
* Uztailaren 17a &ndash; Magnus Felix Ennodius, Paviako gotzain eta latinezko idazlea (j. 473).
----

## Kanpo estekak
522

## Gertaerak 
* Severino Boezio espetxeratu zuten, Teodoriko Handiaren aurka ustez konspiratzegatik.
* Amalariko bisigodoen errege bihurtu zen.
* Yusuf dhu-Nuwasek agintea eskuratu zuen Yemenen.

## Jaiotzak 
* Chen Qian enperadorea

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
525

## Gertaerak 
* Dionysius Exiguusek *Anno Domini* sistema sortu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
527

## Gertaerak 
* Abuztuaren 1a &ndash; Justiniano I.a Bizantziar Inperioko tronura iritsi zen bere osaba Justino I.a hil ondoren.
* Hagia Sofia Txikia eliza eraikitzen hasi zen Konstantinopolisen, Justiniano I.aren agintaldian. 536an amaitu zen.
* Toledoko II. kontzilioa.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 1a &ndash; Justino I.a, Bizantziar Inperioko agintaria.

----

## Kanpo estekak
530

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 22a &ndash; Felix IV.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
518

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 9a &ndash; Anastasio I.a, Bizantziar Inperioko agintaria

----

## Kanpo estekak
531

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Amalariko, bisigodoen erregea.
* Klotilde (bisigodoen erregina), Hispania eta Septimaniako erregina ezkontide bisigodoa (j. c. 500)
----

## Kanpo estekak
524

**524** (**DXXIV**) astelehenez hasitako bisurtea izan zen juliotar egutegian. Erromatar Inperioan Justinoren eta Opilioren kontsulatuaren urtea bezala ezagutu zen. Erdi Arotik aurrera hasi zen 524 bezala ezagutzen, Anno Dominiren erabilera Europan zehar hedatu ahala. 

## Gertaerak 
#### Europa 
* Maiatzaren 1 &ndash; Sigismundo Burgundiakoak Orléansen exekutatu zuten 8 urteko erregetza eta gero, eta bere anaia Gundemaro II.a jarri zuten errege. Burgundiako armadaren lidertza hartuta, Frankoen lurraldea txikiago bilakatzen hasi zen.
* Ekainaren 25 &ndash; Vézeronceko gudua: Klodomerrek, Txildeberto I.aak eta Klotario I.ak agindutako frankoek guda galdu zuten Isèretik gertu (Frantzia), burgundiarren eta euren aliatu ostrogodoen aurka. Klodomer guduan hil zen. Txildebertok, beranduago, Chartres eta Orléans hiriak anexionatu zituen.
*  Gondioke Burgundiakoa, Klodomerren alarguna, Klotario I.arekin ezkontzera behar zuten. Gondiokeren bi umeak hil zituen Klotariok, baina seme nagusiak, Klodoaldok, ihes egitea lortu zuen, Proventzan ezkutatuta.
* Severino Boezio erromatar filosofoa epaiketarik gabe exekutatu zuten, ziurrenik Pavian. Kartzelan zela *Filosofoaren kontsolazioa* lana idatzi zuen (gutxi gorabeherako data). 

### Amerika 
* Azaroaren 29 &ndash; Ahkal Moʼ Nahb I, maien Palenque hiriko agintaria, 23 urteko erregetzaren ostean hil zen. Lau urte iraun zuen errege-arteko aldia hasi zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Klodomer, Merovingiar leinuko frankoen erregea.
* Azaroaren 29 &ndash; Ahkal Moʼ Nahb I, Palenqueko erregea. (j. 465)
----

## Kanpo estekak
526

## Gertaerak 
* Maiatzaren 26-29a &ndash; Antiokian Richter eskalan 7 graduko lurrikara gertatu zen, 250.000 eta 300.000 hildako inguru egon ziren.
* Maiatzaren amaiera &ndash; Erroman, Felix IV.a aita santu bilakatu zen.
* Abuztuaren 13a &ndash;  Teodorico Amalo errege ostrogodoa hil eta Amalariko bere iloba, Alariko II.aren semea, bisigodoen errege bilakatu zen.
* Essex Erresuma saxoia sortu zen, Londres hiriburua izanda.

## Jaiotzak 
* Wang Lin, Liang dinastiako jenerala (h. 573) 
* Yuan Zhao Iparraldeko Weiko enperadorea (h. 528)

## Heriotzak 
* Maiatzaren 18a &ndash; Joan I.a aita santua (j. 470).
* Abuztuaren 30a &ndash; Teodoriko Handia ostrogodoen erregea (j. 454).

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
538

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Zhiyi, Tiantai sekta eklektikoa sortu zuen monje budista txinatarra (h. 597).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
539

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Maurizio, Bizantziar Inperioko agintaria (h. 602).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
534

## Gertaerak 
* Azaroaren 16a: Bizantziar Inperioko *Corpus Iuris Civilis* legeen azken aldaketa argitaratu zen.
* Numidiako mendietan negu penagarria igaro ondoren, Gelimer Bandaloen erregea Bizantziar Inperioaren aurrean errenditu zen. Horrekin Bandaloen Ipar Afrikako erreinua amaitu zen, ondorengoan Bizantziar Inperiora iraganez.
* Toledo Bisigodoen hiriburua bilakatu zen.
* Malta Bizantziar probintzia izatera pasa zen.
* Cothar I.a eta Childebert I.a errege frankoek Godomar errege Burgundiarra garaitu zuten, Burgundiako erreinuaren amaieraz.
* Cynric Wessexeko errege bilakatu zen.
* Teodato Ostrogodoen errege bihurtu zen.

## Jaiotzak 
* Taliesin, galeserazko poeta.
* Liu Jingyan Txinako enperatriza.
* Iparraldeko Txinako Ming enperadorea.

## Heriotzak 
* Urriaren 2a: Atalariko, Ostrogodoen erregea.
* Antemio Trallesekoa, matematikari eta arkitektoa.
* Cerdic, Wessexeko erregea.
* Austrasiako Teodoriko I.a (agian 533n).

----

## Kanpo estekak
535

## Gertaerak 
* 535 eta 536ko ezohiko gertaera klimatikoak hasi ziren, ipar hemisferioan azken bi mila urtetan izan den hondamen handiena. Goseteak eragin zituen mundu zabalean eta munduko batez besteko tenperatura nabarmenki jaitsi zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 8a &ndash; Joan II.a aita santua.
----

## Kanpo estekak
536

## Gertaerak 
* Urte honek eta aurrekoak osatzen duten biurtekoan ezohiko gertaera klimatikoak jazo ziren, hala nola, udako elurteak eta behar baino egun motzagoak. Bi urte hauetan ez zen ia egun eguzkitsurik egon Europa eta Asiako zenbait eskualdetan. Ikus 535 eta 536ko ezohiko gertaera klimatikoak.
* Irlandako anal gaelikoen arabera, urte honetan *«perditio panis»* (ogi gabezia) egon zen herrialde hartan.
* Uztail eta abuztuan Txinan elurteak jazo ziren.
* Txina, Europa eta Asia mendebaldean "lanbro lehor trinkoa" agertu zen, atmosferaren gainaldean hautsezko hodeiak, alegia.
* Munduko hainbat tokitan uztak zapuztu ziren.
* Perun hainbat urte iraungo duen lehorte bat hasten da, motxe kultura nabarmenki eragingo duena.

* Hagia Sofia Txikia eliza eraikitzen amaitu zen Konstantinopolisen, Justiniano I.aren agintaldian. 527an hasi zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 22a &ndash; Agapeto I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
537

## Gertaerak 
* Hagia Sofia eliza eraikitzen amaitu zen Konstantinopolisen, Antemio Trallesekoa eta Isidoro Miletokoa arkitektoen agindupean, Justiniano I.aren agintaldian. 532an hasi zen.
* Artur erregearen azken bataila, Camlanngo gudua.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 2a &ndash; Silverio, aita santua.
----

## Kanpo estekak
540

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Tiberio II.a, Bizantziar Inperioko agintaria (h. 582).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
542

## Gertaerak 
Maiatza &ndash; Justinianoren Izurria Konstantinoplara iritsi zen eta lau hilabetetan 300.000 hildako eragin zituen, hau da, populazioaren %40-50.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
548

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 28a &ndash; Teodora, bizantziar enperatriza.
----

## Kanpo estekak
546

## Gertaerak 
* Ostrogodoak Erroma berriz bereganatu zuten.
* Vigilio aitasantua Konstantinopolisera iritsi zen Justiniano I.arekin elkartzeko.
* 546–548 tartean Ravennako San Vitale katedraleko mosaikoan egin zituzten.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
549

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Finnian Clonardekoa, fraide irlandar monastiko goiztiarra (j. 470).

----

## Kanpo estekak
550

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Aryabhata, Indiako aro klasikoan lehenengo matematikari eta astronomo handia.
----

## Kanpo estekak
552

## Gertaerak 
* Budismoa Japonian sartu zen Koreatik.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Totila, ostrogodoen erregea.
----

## Kanpo estekak
553

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Gelimer, Afrikako azken errege bandaloa (j. 480).
----

## Kanpo estekak
555

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Kariberto Hesbayekoa, frankoen noblea (h. 636).

## Heriotzak 
* Teodobaldo, saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
558

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 13a &ndash; Txildeberto I.a, Merovingiar leinuko frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
565

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroa &ndash; Justiniano I.a, Bizantziar Inperioko agintaria.
* Belisario, Bizantziar Inperioko jenerala.
----

## Kanpo estekak
568

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Galsvinta, Neustriako erregina ezkontidea (j. c. 540)
----

## Kanpo estekak
567

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Atanagildo, bisigodoen erregea (j. c. 517)
* Kariberto I.a, saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
574

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 13a &ndash; Joan III.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
570

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Muhammad, Islamaren profeta eta Arabiaren bateratzailea (h. 632)
* Txildeberto II.a, saliar frankoen erregea (h. 595).

## Heriotzak 
* Abd Allah ibn Abd al-Muttalib, arabiar noblea, Mahoma islamiar profetaren aita (j. c. 546).
----

## Kanpo estekak
579

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 30a &ndash; Benedikto I.a, aita santua.
* Khosro I.a, Persiako sasandar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
578

## Gertaerak 
* Leovigildo bisigodoren erregeak **Rekopolis** eraiki du.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urriaren 5a &ndash; Justino II.a, Bizantziar Inperioko agintaria.
----

## Kanpo estekak
580

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 27a &ndash; Pepin Landengoa, Austrasiako jauregizaina.
----

## Kanpo estekak
582

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 14a &ndash; Tiberio II.a, Bizantziar Inperioko agintaria (j. 540).
----

## Kanpo estekak
583

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abuztuaren 4a &ndash; Teodosio, Bizantziar Inperioko enperadorekidea (h. 602).
* Liuva II.a, bisigodoen erregea (h. 603).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
584

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Maiatza &ndash; Klotario II.a, saliar frankoen erregea (h. 629).

## Heriotzak 
* Iraila &ndash; Txilperiko I.a, saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
586

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Leovigildo, bisigodoren erregea.
* Maiatzaren 13a &ndash; Radegunda, frankoen erregina.
----

## Kanpo estekak
532

## Gertaerak 
* Hagia Sofia eliza eraikitzen hasi zen Konstantinopolisen, Antemio Trallesekoa eta Isidoro Miletokoa arkitektoen agindupean, Justiniano I.aren agintaldian. 537an amaitu zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urriaren 17a &ndash; Bonifazio II.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
590

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 7a &ndash; Pelagio II.a, aita santua (j. 520).
----

## Kanpo estekak
592

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 28a &ndash; Guntram I.a, Borgoinako saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
593

## Gertaerak 
* Agilulfo lonbardiar buruzagia bere armadarekin Erromako ateetara iritsi, eta Aita Santuak Italiako errege eta Eliza Arrianoko buru gisa aitor zezan lortu zuen.
* Japonian, Suiko enperatriza tronura zen, Krisantemo Tronuan esertzeko lehen emakumea izanda.

## Jaiotzak 
* Jomei (h. 641), Japoniako enperadorea

## Heriotzak 
* Tytila, East Angliako erregea
* Urtarrilaren 28a - Gontran I.a, Borgoinako saliar frankoen erregea
----

## Kanpo estekak
595

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Txildeberto II.a, saliar frankoen erregea (j. 570).
----

## Kanpo estekak
597

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 9a &ndash; San Kolunba, fraile misiolari gaelikoa (j. 521).
* Abenduaren 8a &ndash; Fredegunda, Neustriako erregina frankoa.
* Zhiyi, Tiantai sekta eklektikoa sortu zuen txinatar monje budista (j. 538).

----

## Kanpo estekak
598

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urriaren 23a &ndash; Ali ibn Abi Talib, Sunitentzat laugarren eta azken kalifa *Rashidun*, eta xiitentzat lehendabiziko Imama (h. 661).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
602

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 27a &ndash; Maurizio, Bizantziar Inperioko agintaria (j. 539).
* Azaroaren 27tik gutxira &ndash; Teodosio, Bizantziar Inperioko enperadorekidea (j. 583).
----

## Kanpo estekak
604

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 12a &ndash; Gregorio I.a, aita santua.
* San Fausto Nekazaria.
----

## Kanpo estekak
606

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 22a &ndash; Sabiniano, aita santua.
----

## Kanpo estekak
587

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Teodoriko II.a Borgoina eta Austrasiakoa, Austrasiako saliar frankoen erregea (h. 613).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
612

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Maiatzaren 3a &ndash; Konstantino III.a, Bizantziar Inperioko agintaria (h. 641).

## Heriotzak 
* Teodoberto II.a, Austrasiako saliar frankoen erregea.
* Abuztuaren 13a &ndash; Fabia Eudoxia, bizantziar enperatriza (j. c. 580).
----

## Kanpo estekak
615

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Begga, Austrasiako Jauregiko Nagusia(h. 693).

## Heriotzak 
* Maiatzaren 8a &ndash; Bonifazio IV.a, aita santua (j. c. 550).

----

## Kanpo estekak
617

## Gertaerak 
* Avaroen khanak, Anastasioren herresia zeharkatu eta Konstantinopoliseko errebalak arpilatu zituen. Avaroen alboan zihoazen eslaviar tribuek Balkanak okupatzen hasi ziren, greziarrak kostalderuntz bultzatuz.
* Persiarrak Zipren lehorreratu ziren.
* Yang Yichen, Sui dinastiako bigarren enperadorea, erail zuten eta Tang dinastia ezarri.

## Jaiotzak 
* Srong-btsan sgam-po (songtsen gampo), Tibeteko enperadorea.

## Heriotzak 
* Yang Yichen
* Zhai Rang

----

## Kanpo estekak
607

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Ildefonso Toledokoa, Espainiar prelatua (h. 667).

## Heriotzak 
* Azaroaren 12a &ndash; Bonifazio III.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
629

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Klotario II.a, saliar frankoen erregea (j. 584).
----

## Kanpo estekak
630

## Gertaerak 
* Urtarrilaren 1a &ndash; Mahoma profeta Mekara doa bere armadarekin eta odolik isuri gabe harrapatzen du. Meka islamiar munduaren erruki-gune nagusia bihurtzen da.

## Jaiotzak 
* Azaroaren 7a &ndash; Konstante II.a, Bizantziar Inperioko agintaria (h. 668).

## Heriotzak 
* Umm Kulthum bint Muhammad, Mahoma profetaren eta honen lehenengo emaztea zen Jadiyaren hirugarren alaba.
----

## Kanpo estekak
634

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Suintila, bisigodoren erregea.
* Abuztuaren 23a &ndash; Abu Bakr, Islamaren lehen kalifa.
----

## Kanpo estekak
632

## Gertaerak 
* Akitaniako Erresumaren merovingiar aldia bukatu zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 8a &ndash; Muhammad, Islamaren profeta eta Arabiaren bateratzailea (j. 570).
* Abuztuaren 28a &ndash; Fatima, Mahomaren alaba (j. ).

----

## Kanpo estekak
636

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 6a &ndash; Isidoro Sibiliakoa, elizgizon katoliko, erudito eta polimata (j. ).
* Kariberto Hesbayekoa, frankoen noblea (j. 555).
----

## Kanpo estekak
637

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Tanka Troyeskoa, martiri kristau frankoa.
* Otsailaren 16 - Mariya al-Qibtiyya, Mahomaren emazteko edo ohaide esklaboa. 
----

## Kanpo estekak
638

## Gertaerak 
* Urtarrila &ndash; Amwasko Izurria hasten da.

## Jaiotzak 
* Otsailaren 27a &ndash; Huineng, zen eskolaren seigarren eta azken patriarka (h. 713).

## Heriotzak 
* Urriaren 12a &ndash; Honorio I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
639

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 19a &ndash; Dagoberto I.a, saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
640

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Musa ibn Nusair, Al-Walid I.a omeiatar Kalifaren gobernadore eta jenerala (h. 716).

## Heriotzak 
* Abuztuaren 2a &ndash; Severino, aita santua.
----

## Kanpo estekak
642

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Julian Toledokoa, Toledoko artzapezpikua (h. 690).

## Heriotzak 
* Urriaren 12a &ndash; Joan IV.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
625

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Martxoa &ndash; Hasan ibn Ali, Islameko figura garrantzitsua (h. 670).

## Heriotzak 
* Urriaren 25a &ndash; Bonifazio V.a, aita santua.
* Hamza ibn Abd al-Muttalib, Mahomaren osaba eta bere laguntzaileetako bat (j. ).
----

## Kanpo estekak
644

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 3a &ndash; Umar, bigarren kalifa ortodoxoa (j. ).
----

## Kanpo estekak
645

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Jitō enperatriza, Japoniako 41. monarka (h. 703).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
624

## Gertaerak 
* Martxoaren 13a &ndash; Mahoma profetaren gidaritzapean Badreko guduan Medinako musulmanek Mekako kuraixak menderatu zituzten.
* Azken Erromatar-Persiar Gerra: Heraklio enperadoreak,  Aras ibaian egin zuen aurrerapenean, sasandarrak garaitu eta Takht-e Soleiman tenplu zoroastrista suntsitu zuen.
* 70 urtez bizantziarren eskuetan izan ondoren, bisigodoek Carthago Spartaria hiria (gaur egungo Cartagena) hartu zuten, iberiar penintsularen kontrol osoa bereganatuz.
* Japoniak budismoa onartu zuen.

## Jaiotzak 
* Otsailaren 17a &ndash; Wu Zetian, Txinako enperatriza (h. 705)
* Maiatza &ndash; Abd Allah ibn al-Zubayr, kalifa (h. 692)
* Yazdegerd III.a, sasandar erregea (h. 651)

## Heriotzak 
* Martxoaren 17a &ndash; Amr ibn Hisham, arabiar politeista (j. 570)
* Apirilaren 24 &ndash; Melito Canterburykoa, artzapezpikua (j. ?)
* Austregisilo, Bourgesko apezpikua (j. 551)
* Rædwald, East Angliako erregea (j. ?)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
650

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Wang Bo, Tang dinastiaren poeta txinatarra (h. 676).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
641

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Konstantino III.a, Bizantziar Inperioko agintaria (j. 612).
* Otsailaren 11 &ndash; Heraklio, Bizantziar Inperioko agintaria.
----

## Kanpo estekak
622

## Gertaerak 
* Irailaren 24a &ndash; Muhammad profetak Mekatik Medinarako bidaia bukatu zuen, "hejira" burutuz.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
626

**626** (**DCXXVI**) asteazkenaz hasitako urte arrunt bat izan zen juliotar egutegian. 1. milurtekoan eta VII. mendean hogeita seigarren urtean. 620ko hamarkadako 6. urtea izan zen.

## Gertaerak 
* Edinburgo hiria sortu zuen Northumbriako Edwinek .
* Bizantziarrek, Konstantinoplako lehen setioan, abaro, eslaviar eta persiar indarrak garaitu zituzten.
* Martxoak 22: Tz'akbu Ajaw (Ahpo-Hel anderea) maien tronura igotzen da Palenque hirian.

## Jaiotzak 
* Heraklonas, Bizantziar Inperioko agintaria.
* Tenji, Japoniako enperadorea.
* Husain Ibn Ali, Mahoma profetaren biloba eta hirugarren Iman xiita.

## Heriotzak 
*Gaugeriko, apezpikua.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
652

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Klotario III.a, Austrasiako saliar frankoen erregea (h. 673).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
653

## Gertaerak 
* Recesvinto bisigodoen errege bilakatu zen
* Konstante II.a Bizantziar Inperioko enperadoreak Martin I.a aitasantua atxilotuarazi zuen

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 30a &ndash; Txindasvinto, bisigodoen erregea
* Abbas, Muhammaden osaba

----

## Kanpo estekak
654

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Teodoriko III.a, Austrasiako saliar frankoen erregea (h. 691).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
655

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 16a &ndash; Martin I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
656

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 1a &ndash; Sigeberto III.a, Austrasiako errege merovingiarra.
* Ekainaren 17a &ndash; Uthman, Mahoma islamiar profetaren kideetako bat (j. c. 579).
----

## Kanpo estekak
649

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 14a &ndash; Teodoro I.a, aita santua.
* Uztailaren 10a &ndash; Tang Taizong, Txinatar enperadorea eta Tang dinastiaren sortzailea.
* Joan Klimakos, fraide aszeta, Sinaiko monasterioan abatea (j. c. 579).

----

## Kanpo estekak
663

## Gertaerak 
Urte honetan dokumentatuta dago Japoniako Fuji mendira lehen eskalada. Protagonista monje budista bat izan zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
661

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 28a &ndash; Ali ibn Abi Talib, Sunitentzat laugarren eta azken kalifa *Rashidun*, eta xiitentzat lehendabiziko Imama (j. 598).
* Abuztuaren 24a &ndash; Kōgyoku, Japoniako enperatriza bi aldiz. (j. 594).
----

## Kanpo estekak
667

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 23a &ndash; Ildefonso Toledokoa, Espainiar prelatua (j. 607).
----

## Kanpo estekak
666

## Gertaerak 
* Merida, Lusitania: probintziako gotzainen sinodoa egin zen. Rezesvinto zen erregea.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
668

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 15a &ndash; Konstante II.a, Bizantziar Inperioko agintaria (j. 630).
----

## Kanpo estekak
670

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoa &ndash; Hasan ibn Ali, Islameko figura garrantzitsua (j. 625).
----

## Kanpo estekak
672

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 27a &ndash; Vitaliano, aita santua.
* Rezesvinto, Errege bisigodoa.
----

## Kanpo estekak
673

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Klotario III.a, Austrasiako saliar frankoen erregea (j. 652).
----

## Kanpo estekak
679

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 23a &ndash; Dagoberto II.a, Austrasiako saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
676

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 28a &ndash; Toneri printzea, Nara aroko printze inperiala (h. 735).

## Heriotzak 
* Ekainaren 17a &ndash; Adeodato II.a, aita santua.
* Wang Bo, Tang dinastiaren txinatar poeta (j. 650).
----

## Kanpo estekak
682

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Azaroaren 2a &ndash; Umar II.a, omeiatarren zortzigarren kalifa.
* Klovis IV.a, saliar frankoen erregea (h. 695).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
683

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Yazid I.a, omeiatarren bigarren kalifa.
* Ekainaren 28a &ndash; Leon II.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
685

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 8a &ndash; Benedikto II.a, aita santua (j. c. 635).
* Konstantino IV.a, Bizantziar Inperioko agintaria.
----

## Kanpo estekak
686

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abuztuaren 23a &ndash; Karlos Martel buruzagi frankoa, Karlomagnoren aitona izango zena (h. 741).

## Heriotzak 
* Abuztuaren 2a &ndash; Joan V.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
657

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 1a &ndash; Eugenio I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
691

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Hixam ibn Abd al-Malik, omeiatar kalifa (h. 743).

## Heriotzak 
* Teodoriko III.a, Austrasiako saliar frankoen erregea (j. 654).
----

## Kanpo estekak
693

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 17a &ndash; Begga, Austrasiako Jauregiko Nagusia(j. 615).
----

## Kanpo estekak
680

## Gertaerak 
* Urriaren 10a &ndash; Yazid I.a omeiatar kalifaren indarrek Karbalako guduan, Husain ibn Ali imami (Mahoma profetaren bilobari) burua moztu zioten.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrila &ndash; Kiriko, Bartzelonako gotzaina eta Toledoko artzapezpikua.
* Apirilaren 26a &ndash; Muawiyah I.a, Omeiatarren Kaliferriko bigarren kalifa.
* Urriaren 10a &ndash; Husain ibn Ali, imama.
----

## Kanpo estekak
698

## Gertaerak 
* Arabiarrek bizantziar Kartago hartu zuten.
* Musa Ifrikijako omeiatar vali izendatu zuten.
* Egika errege bisigodoak Witiza bere semea erregekide izendatu zuen.
* Tiberio III.ak Leontzio ordezkatu zuen Bizantziar Inperioaren tronuan.
* Wilibrodo Utrechteko apezpikuak Echternacheko monasterioa eratu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
690

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 12a &ndash; Benedikto Biscop, fraide anglosaxoia (j. c. 628).
* Julian Toledokoa, Toledoko artzapezpikua (j. 642).
* Amalberga Maubeugekoa, beneditar moja.
----

## Kanpo estekak
699

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Dagoberto III.a, saliar frankoen erregea (h. 715).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
701

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Li Po, txinatar olerkaria (h. 762).

## Heriotzak 
* Irailaren 8a &ndash; Sergio I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
703

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 13a &ndash; Jitō enperatriza, Japoniako 41. monarka (j. 645).
----

## Kanpo estekak
705

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Tiberio, Justiniano II.a Bizantziar enperadorearen seme bakarra (h. 711).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 11 &ndash; Joan VI.a, aita santua (j. c. 655).
----

## Kanpo estekak
708

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 4a &ndash; Sisinio, aita santua (j. c. 650).
----

## Kanpo estekak
704

## Gertaerak 
* Justiniano II.a khazariarren eskuetatik ihes egin ondoren, Tiberio III.ak kendu zion tronua berreskuratzeko kanpaina hasi zuen.
* Arabo-bizantziar Gerrak: Herakliok zuzendutako armadak Sisiumen omeiatar armada bat menderatu zuen.
* Æthelred Merciakoak tronua utzi eta Bardneyko abade bilakatu zen.
* Abdallah ibn Abd al-Malik kalifaren semeak Armenia konkistatu zuen.
* Tridu Songtsen guduan hil ondoren, Khri ma Lodra bere ama *de facto* Tibetar Inperioaren agintari bilakatu zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
709

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Azaroaren 18a &ndash; Kōnin enperadorea, Japoniako 49. enperadorea (h. 782).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
695

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Klovis IV.a, saliar frankoen erregea (j. 682).
* Krodoberto I.a Toursekoa, merovingiar errefendarioa eta Tourseko apezpikua.
----

## Kanpo estekak
714

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 20a &ndash; Filipiko, Bizantzioko Inperiokoko enperadorea.
* Abenduaren 16a &ndash; Pepin Heristalgoa, Austrasiako jauregizaina.
----

## Kanpo estekak
715

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 9a &ndash; Konstantino, aita santua (j. 664).
* Dagoberto III.a, saliar frankoen erregea (j. 699).
----

## Kanpo estekak
711

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
* Roderiko errege bisigodoa Iruñea hiria inguratu zuen, baskoiak mendean hartzeko saiakeran.

### Mundua 
* Apirilaren 27a &ndash; Tarik ibn Zijad militar musulmana Tarifan lehorreratu zen, Iberiar penintsularen okupazioa hasiz. Musulmanek ia Iberiar penintsula osoa bereganatu zuten. Roderiko Iruñea utzi eta penintsularen hegoaldera egin zuen musulmanak borrokatzera.
* Uztailaren 19a &ndash; Guadaleteko guduan Roderiko bisigodoen azken erregea Tarik ibn Zijadek zuzenduriko islamdar armadak menderatua izan zen. Bisigodoen Erresuma, ondorioz, penintsulatik desagertu zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Tiberio, Justiniano II.a Bizantziar enperadorearen seme bakarra (j. 705).
* Txildeberto III.a, saliar frankoen erregea.

----

## Kanpo estekak
717

## Gertaerak 
* Al-Hurr al-Thaqafi Al-Andalusko valiak bere urteroko kanpainan Iruñea menderatu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

* Basilio Onomagoulos (jaiotza urte ezezaguna), Bizantziar burokrata eta usurpatzailea.
## Kanpo estekak
718

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Kōken Enperatriza, Japoniako berrogeita seigarren Enperadorea (h. 770).
* Konstantino V.a, Bizantziar enperadorea (h. 779).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
719

## Gertaerak 
* Lisboa Ipar Afrikatik etorritako mairuek hartu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
707

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urriaren 18a &ndash; Joan VII.a, aita santua (j. c. 650).
----

## Kanpo estekak
721

## Gertaerak 
* Ekainaren 9a &ndash; As-Samh ibn Malik Al-Andaluseko valia Eudon Handia Akitaniako dukearen aurkako Tolosako guduan hil zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 13a &ndash; Txilperiko II.a, saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
716

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Musa ibn Nusair, Al-Walid I.a omeiatar Kalifaren gobernadore eta jenerala (j. 640).
----

## Kanpo estekak
722

## Gertaerak 
* Maiatzaren 28a &ndash; Pelaio izeneko noble batek mendira ihes egin zuen jarraitzaile talde batekin batera. Covadonga inguruan Segada bat egin zion atzetik zihoan patruila bati, eta denak hil zituen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
726

## Gertaerak 
* Faroeetako uhartetako aurreneko kolonizatzaileak Irlandatik bertara heldu ziren.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
731

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abd ar-Rahman I.a, Kordobako Emirerriko lehenengo emir independentea (h. 788).

## Heriotzak 
* Otsailaren 11 &ndash; Gregorio II.a, aita santua (j. 669).
----

## Kanpo estekak
732

## Gertaerak 
* Urria &ndash; Al-Ghafiqi Al-Andaluseko valiak zuzendutako armadak Poitierseko guduan Karlos Martel dukearen armadarekin talka egin zuen, eta arabiarrak garaituak izan ziren.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
724

## Gertaerak 
* Urtarrilaren 26a &ndash; Yazid II.aren heriotzaren ondoren, Hixam ibn Abd al-Malik omeiatar kalifa bihurtu zen.
* Martxoaren 3a &ndash; Japoniako Genshō enperatrizak tronua abdikatu zuen bere iloba Shōmu enperadorearen alde.
* Musulmanak Frantziara hurbildu eta Pirinioak zeharkatzen zituzten. Balearretara, Sardiniara eta Korsikara ere iritsi ziren.
* K'ak' Tiliw Chan Yopaat Quiriguá maiar hiri-estatuko jaun bihurtu zen.
* Cináed mac Írgalaig, "begibakarra", Irlandako errege nagusi bilakatu zen. 
* Pirminio Reichenau uharteko Mittelzellgo abade izendatu zuten.
* Hugo Rouengoa, Pepin Heristalgoaren biloba, Paris eta Bayeuxko apezpiku izendatu zuten.
* Egarriaren eguna: Omeiatar Kalifa-herriaren porrot handia gertatu zen Transoxianaren konkista musulmanaren baitan.

## Jaiotzak 
* Dong Jin, txinatar jenerala (h. 799)
* Fujiwara no Hamanari, japoniar noble eta poeta (h. 790)

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 26a &ndash; Yazid II.a omeiatar kalifa hil zen. (j. 687)
* Felix Ravennakoa, artzapezpikua (j. ?)
* Fogartach mac Néill, Irlandako errege nagusia (j. ?)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
723

## Gertaerak 
* Katmandu hiria sortu zen.
* Baskoiek aurreko urtean Asturiasen hasitako Anbasa ibn Suhaym al-Kalbik ezarritako zergen aurkako matxinadarekin bat egin zuten.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
713

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 28a &ndash; Huineng, zen eskolaren seigarren eta azken patriarka (j. 638).
----

## Kanpo estekak
734

## Gertaerak 
* Abd al-Malik ibn Katan al-Fihrik zuzendutako armadak frankoen eskuetan zegoen Iruñea setiatu arren, ezin zuen hiria konkistatu.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
733

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Junnin Enperadorea, Japoniako 47. Enperadorea (h. 765).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
735

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 6a &ndash; Toneri printzea, Nara aroko printze inperiala (j. 676).
* Beda, jakintsu eta historialari anglosaxoia.

----

## Kanpo estekak
743

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 6a &ndash; Hixam ibn Abd al-Malik, omeiatar kalifa (j. 691).
* Artabasdo &ndash; Bizantzioko enperadorea.
----

## Kanpo estekak
737

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Kanmu Enperadorea, Japoniako Enperadorea (h. 806).

## Heriotzak 
* Pelaio Asturietakoa, Asturietako Erresumaren fundatzaile eta lehenbiziko erregea.
* Teodoriko IV.a, saliar frankoen erregea.
----

## Kanpo estekak
741

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Amalberga Temsekoa, beneditar moja (h. 772).

## Heriotzak 
* Ekainaren 18a &ndash; Leon III.a Isauriarra, Bizantziar Inperioko enperadorea.
* Urriaren 22a &ndash; Karlos Martel buruzagi frankoa, Karlomagnoren aitona izango zena (j. 686).
* Azaroaren 28a &ndash; Gregorio III.a, aita santua.

----

## Kanpo estekak
742

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Karlomagno errege eta enperadorea (data eztabaidan).
* Ibrahim Al-Mausili, abeslari irakiarra (804.urtean hil).

## Heriotzak 
----
* Balch ibn Bishr al-Qushayri, Al-Ándaluseko gobernadorea.
* Niu Xianke, Tang Dinastiako kantzilerra
* Itzamnaaj B'alam II, Yaxchiláneko errege.

## Kanpo estekak
749

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 4a &ndash; Joan Damaskokoa, Siriako idazle eta teologoa.
----

## Kanpo estekak
751

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Ekainaren 28a &ndash; Karloman I.a, frankoen erregea (h. 771).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
757

## Gertaerak 
* Urtarrilaren 29a &ndash; Txinan An Lushan ―Tang dinastiaren aurkako matxinadaren burua― bere semeak, An Qingxu, hil zuen.

## Jaiotzak 
* Apirilaren 24a &ndash; Hixam I.a, Kordobako II. emir omeiarra (h. 796).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 29a &ndash; An Lushan, Asia erdiko lider militarra.
* Apirilaren 26a &ndash; Eztebe II.a, aita santua (j. c. 715).
* Alfontso I.a Asturietakoa, *Katolikoa*, Asturietako erregea (j. c. 693).
----

## Kanpo estekak
758

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Sakanoue no Tamuramaro, japoniar jeneral eta shoguna (h. 811).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
759

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Teodoro Estudita, bizantziar monje, idazle eta teologoa (h. 826).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
754

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 5a &ndash; Bonifazio Mainzekoa, beneditar misiolaria izan zen, frisiarrak ebanjelizatzera bidali zutena (j. c. 675).
----

## Kanpo estekak
765

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Fun'ya no Watamaro, japoniar militarra (h. 823).

## Heriotzak 
* Azaroaren 10a &ndash; Junnin Enperadorea, Japoniako 47. Enperadorea (j. 733).
----

## Kanpo estekak
767

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Irailaren 15a &ndash; Saichō, Tendai-shū tradizioa sortu zuen japoniar monje budista (h. 822).

## Heriotzak 
* Ekainaren 28a &ndash; Paulo I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
768

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Han Yu, Txinako idazlea (h. 824).

## Heriotzak 
* Irailaren 24a &ndash; Pepin Laburra, frankoen erregea.
* Fruela I.a Asturietakoa, Asturietako erregea (j. c. 722).
----

## Kanpo estekak
770

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Mikel II.a, Bizantziar Inperioko enperadorea (h. 829).

## Heriotzak 
* Abuztuaren 28a &ndash; Kōken Enperatriza, Japoniako berrogeita seigarren Enperadorea (j. 718).
* Du Fu, olerkari txinatarra (j. 712).
----

## Kanpo estekak
774

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Kūkai, japoniar monje budista eta poeta (h. 835).

## Heriotzak 
* Aurelio Asturietakoa, Asturietako erregea.
----

## Kanpo estekak
772

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Liu Yuxi, Tang dinastiako poeta, filosofo eta saiakeragile txinatarra (h. 842).

## Heriotzak 
* Uztailaren 10a &ndash; Amalberga Temsekoa, beneditar moja (j. 741).
* Eztebe III.a, aita santua (j. 723).
----

## Kanpo estekak
775

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Leon V.a Armeniarra, Bizantziar enperadorea (h. 820).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
750

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 25a &ndash; Leon IV.a, Bizantziar enperadorea (h. 780).
* Leon III.a, aita santua (h. 816).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
752

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 15a &ndash; Zakarias, aita santua.
* Martxoaren 26a &ndash; Eztebe II.a, aukeratutako aita santua.
----

## Kanpo estekak
771

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Konstantino VI.a, Bizantziar enperadorea.

## Heriotzak 
* Abenduaren 4a &ndash; Karloman I.a, frankoen erregea (j. 751).
----

## Kanpo estekak
780

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 8a &ndash; Leon IV.a, Bizantziar enperadorea (j. 750).
----

## Kanpo estekak
778

## Gertaerak 
* Abuztuaren 15a &ndash; Orreagako gudua gertatu zen, Errolan bertan hil zelarik.

## Jaiotzak 
* Luis Errukitsua, Mendebaldeko enperadore eta frankoen erregea (h. 840).

## Heriotzak 
* Lupo II. Gaskoiniakoa, Gaskoinia edo Baskoniako Dukea.
----

## Kanpo estekak
787

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abu Mashar, persiar matematikari, astronomo eta astrologoa.

## Heriotzak 
----

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
786

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Iraila &ndash; Al-Mamun, abbastar kalifa (h. 833).
* Urriaren 10a &ndash; Saga Enperadorea, Japoniako Enperadorea (h. 842).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
779

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 14a &ndash; Konstantino V.a, Bizantziar enperadorea (j. 718).
----

## Kanpo estekak
788

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abd ar-Rahman I.a, Kordobako Emirerriko lehenengo emir independentea (j. 731).
----

## Kanpo estekak
791

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Bermudo I.a Asturietakoa *Diakonoa*, Asturietako erregea (j. c. 750).
* Idris I.a, Idristarren dinastiaren sortzailea, "Marokoren fundatzailetzat" hartua.
----

## Kanpo estekak
792

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abd ar-Rahman II.a, Kordobako IV. emir omeiatarra (h. 852).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
793

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Teofilakto, Bizantziar Inperioko enperadorekidea (h. 849).
----

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
796

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Hixam I.a, Kordobako II. emir omeiarra (j. 757).
----

## Kanpo estekak
795

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Lotario I.a, karolingiar enperadorea (h. 855).

## Heriotzak 
* Abenduaren 25a &ndash; Adrian I.a, aita santua (j. c. 700).
----

## Kanpo estekak
797

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Pepin I.a Akitaniakoa, Akitaniako erregea (h. 838).

## Heriotzak 
* Bermudo I.a Asturietakoa, Asturietako erregea.
----

## Kanpo estekak
782

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 11 &ndash; Kōnin enperadorea, Japoniako 49. enperadorea (j. 709).
* Irailaren 28a &ndash; Leoba, moja anglosaxoia (j. c. 710).
----

## Kanpo estekak
783

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 12a &ndash; Bertrada Laongoa, Frantziako erregina ezkontidea.
* Han Gan, Txinako Tang dinastiaren margolari ospetsua.
* Silo Asturietakoa, Asturietako erregea.
----

## Kanpo estekak
800

## Gertaerak 
* Abenduaren 25a &ndash; Karlomagno enperadorea koroatu zuten, San Petri basilikan (Erroma).

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Epifania Paviakoa, Lombardiako emakume santua.
----

## Kanpo estekak
798

## Gertaerak 
* Gilen I.a Tolosakoak Luis Errukitsuaren izenean Tolosako Dieta deitu eta Alfontso II.a Asturietakoaren eta Bahlul ibn Marzuqen enbaxadoreak bertaratu ziren.
* Akisgrango Kapera Palatinoaren eraikitze-lanak hasi zituzten.
* Cerdanyako Konderria sortu zuten Hispaniako Markaren barruan.
* Alfontso II.a Asturietakoak, bere etsai musulmanen barne liskarrak aprobetxatuz, operazio tximista batean, Lisboa eraso eta arpilatu zuen, ondoren bere erresumara itzultzeko.
* Al-Hakam I.a emirraren erasoek ez zituzten beren helburuak lortu, asturiarrek Bardulia, Galizia eta Leonen zituzten posizioak indartuz, lurralde horiek birpopulatuz.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
799

## Gertaerak 
* Frankoen aldekoek matxinada kristaua antolatu zuten musulmanen aurka. Altxamendu horretan Mutarrif ibn Musa valia hil eta hiriaren kontrola Belaskotarren eskuetan erori zen.
* Irailaren 14a: Japoniako Ibarakiko kostaldean tsunami bat jazo zen (ez zuten lurrikararik aipatu).
* Azaroaren 9a: Karlomagnoren laguntzari esker, Leon III.a aita santua Erromara itzuli zen.

## Jaiotzak 
* Bernardo Italiakoa (h. 818), Italiako erregea.

## Heriotzak 
* Apirilaren 13a: Paulus Diaconus (j. 710), historialaria.
* Mutarrif ibn Musa, Iruñeko azken *wali* musulmana.
----

## Kanpo estekak
806

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 5a &ndash; Kanmu Enperadorea, Japoniako Enperadorea (j. 737).
* Otsailaren 25a &ndash; San Tarasio, Konstantinoplako patriarka.
----

## Kanpo estekak
802

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Bahlul ibn Marzuq, baskoi jatorriko muladia, Huescako *wali* izandakoa.
----

## Kanpo estekak
810

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Uztailaren 19a &ndash; Muhammad al-Bukhari, idazle arabiarra (h. 870).
* Abbas ibn Firnas, andalustar polimata eta poeta (h. 887).

## Heriotzak 
* Uztailaren 8a &ndash; Pepin Italiakoa, Italiako erregea.
----

## Kanpo estekak
809

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Hunain ibn Ishaq, arabiar sendagile eta alkimista (h. 873).

## Heriotzak 
* Martxoaren 24a &ndash; Harun al-Rashid, Abbastar Kaliferriko bosgarren kalifa.
----

## Kanpo estekak
808

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Irailaren 27a &ndash; Ninmyō enperadorea, Japoniako enperadorea (h. 850).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
811

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 17a &ndash; Sakanoue no Tamuramaro, japoniar jeneral eta shoguna (j. 758).
----

## Kanpo estekak
814

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 28a &ndash; Karlomagno, frankoen errege eta Mendebaldeko enperadore (j. 742).
* Otsailaren 18a &ndash; San Angilberto
* Abu Nuwas, arabiar poeta handia (j. 756).
----

## Kanpo estekak
816

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 12a &ndash; Leon III.a, aita santua (j. 750).
----

## Kanpo estekak
817

## Gertaerak 
* Urtarrilaren 25ean: Paskoal I.a Aita Santu izendatu zuten.
* Konstantinopolisen bulgariar setioa bukatu zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 24a &ndash; Eztebe IV.a, aita santua.
* Grimoaldo IV.a, Beneventoko Printzea.

----

## Kanpo estekak
821

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 12a &ndash; Benedikto Anianekoa, beneditar lekaidea (j. ).
----

## Kanpo estekak
820

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Lubb ibn Musa, Toledoko *wali* musulmana (h. 875).
* Ranulfo I.a Poitierskoa, Poitiersko konde eta Akitaniako dukea (h. 866).

## Heriotzak 
* Abenduaren 25a &ndash; Leon V.a Armeniarra, Bizantziar enperadorea (j. 775).
----

## Kanpo estekak
803

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 9a &ndash; Irene Atenaskoa, Bizantziar Inperioko enperatriza.
----

## Kanpo estekak
822

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 21a &ndash; Al-Hakam I.a, arabiar emirra (j. 770).
* Ekainaren 26a &ndash; Saichō, Tendai-shū tradizioa sortu zuen japoniar monje budista (j. 767).

----

## Kanpo estekak
823

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Ekainaren 13a &ndash; Karlos II.a Burusoila, Mendebaldeko Frantziako erregea (h. 877).
* Muhammad I.a Kordobakoa, Kordobako emirerriko omeiar leinuko Al-Andaluseko emir independentea (h. 886).
* Pepin II.a Akitaniakoa, Akitaniako erregea.

## Heriotzak 
* Ekainaren 6a &ndash; Fun'ya no Watamaro, japoniar militarra (j. 765).
----

## Kanpo estekak
825

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Azaroaren 1a &ndash; Luis II.a Italiakoa, Italiako erregea (h. 875).
* Ariwara no Narihira, olerkari eta aristokrata japoniarra (h. 880).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
827

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
* Abuztuaren 27a &ndash; Eugenio II.a, aita santua.
* Urriaren 10a &ndash; Valentin, aita santua.

## Kanpo estekak
824

## Gertaerak 
* Maiatzaren 15a &ndash; Eugenio II.a aita santu bilakatu zen.
* Urriaren 13a &ndash; Munio Núñez kondeak Brañoserari hiri-gutuna eman zion.
* Orreagako guduan Pirinio mendebaldeko baskoien armada batek karolingiar espedizio militarra mendean hartu zuen.
* Bikingoek Munsterreko Erresumako Skellig Michael uhartea arpilatu zuten.
* Kūkai monje budistak Zenpuku-ji tenplua sortu zuen.

## Jaiotzak 
* Al-Tirmidhi, persiar ulema eta hadith-bildumaria (h. 892)
* Chen Tao, txinatar poeta (h. 882)
* Ibn Majah, persiar ulema eta hadith-bildumaria
* Li Pu, Tang dinastiako printzea (h. 828)
* Zhao Chou, txinatar gerlaria (h. 889)

## Heriotzak 
* Otsailaren 11 &ndash; Paskoal I.a, aita santua.
* Abuztuaren 5a &ndash; Heizei Enperadorea, Japoniako Enperadorea.
* Han Yu, Txinako idazlea (j. 768).
* Muzong Tangekoa, txinatar enperadorea (j. 795)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
829

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urriaren 2a &ndash; Mikel II.a, Bizantziar enperadorea (j. 770).
----

## Kanpo estekak
833

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 9a &ndash; Al-Mamun, abbastar kalifa (j. 786).
----

## Kanpo estekak
835

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Kūkai, japoniar monje budista eta poeta (j. 774).
----

## Kanpo estekak
818

## Gertaerak 
* Ramadan hilabetean Al-Hakam I.aren aurka Kordobako errebalak matxinatu ziren.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
838

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 13a &ndash; Pepin I.a Akitaniakoa, Akitaniako erregea (j. 797).
----

## Kanpo estekak
839

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Ekainaren 13a &ndash; Karlos III.a Gizena, Karolingiar Inperioko enperadorea (h. 888).
* Al Tabari, Arabiar historialaria eta legegilea (h. 923).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
840

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 19a &ndash; Mikel III.a, Bizantziar enperadorea (h. 867).

## Heriotzak 
* Martxoaren 14a &ndash; Eginhardo, estatu gizon eta idazle frankoa.
* Ekainaren 11 &ndash; Junna Enperadorea, Japoniako Enperadorea.
* Ekainaren 20a &ndash; Luis Errukitsua, Mendebaldeko enperadore eta frankoen erregea (j. 778).
----

## Kanpo estekak
844

## Gertaerak 
* Azaroaren 11 &ndash; Kordobako Emirerria eta bikingoen arteko Tabladako gudua

## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 11 &ndash; Abd Allah I.a Kordobakoa, Kordobako VII. emir omeiarra (h. 912).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 25a &ndash; Gregorio IV.a, aita santua.
* Garindo Gartzeitz, Aragoiko kondea.
----

## Kanpo estekak
842

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 20a &ndash; Teofilo, Bizantziar enperadorea (j. 813).
* Abuztuaren 24a &ndash; Saga Enperadorea, Japoniako Enperadorea (j. 786).
* Alfontso II.a Asturietakoa, *Kastua*, Asturietako erregea (j. c. 760).
* Liu Yuxi, Tang dinastiako poeta, filosofo eta saiakeragile txinatarra (j. 772).

----

## Kanpo estekak
847

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 27a &ndash; Sergio II.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
826

## Gertaerak 
* Harald 'Klak' Halfdansson buruzagi bikingo eta Danimarkako erregeak, Ludoviko Pio enperadore frankoaren gortean babestu baitzen, fede kristauan bataiatzea onartu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 11 &ndash; Teodoro Estudita, bizantziar monje, idazle eta teologoa (j. 759).
----

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
850

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Harald I.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea (h. 932).
----

## Heriotzak 
* Otsailaren 1a &ndash; Ramiro I.a Asturietakoa, *Kastua*, Asturietako erregea (j. c. 790).
* Maiatzaren 6a &ndash; Ninmyō enperadorea, Japoniako enperadorea (j. 808).

----

## Kanpo estekak
828

## Gertaerak 
* San Marko ebanjelariaren gorpua Veneziara eraman zuten eta lehenengo San Marko basilika eraiki.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
849

## Gertaerak 
* Uda – Ostiako gudua: Sardiniako flota arabo-sarrazenoa Erromarantz abiatzen da. Horri erantzunez, Leo IV.a aita santuak Italiako itsas-hirien, Napoli, Amalfi eta Gaeta barne, koalizio bat osatu zuen Zesar almirantea buru duela. Italiarrek sarrazenoak uxatu eta Erroma arpilaketatik eta aglabtarrren hedapenetik salbatu zen.
* Karlos Burusoilaren gudaroste frankoek Frantziako hegoaldea inbaditu eta Tolosa Okzitaniakoa konkistatu zuten. Fredelo bertoko konde (*comté*) izendatu eta Akitania Frantziako Mendebaldeko Frankoen Erresumaren menpe geratu zen.
* Bagrat II.a printze armeniarrak al-Mutawakkil abbastar kalifaren aurkako matxinada hasi zuen.
* Txinako Chang'an hiriburuan, gorteko funtzionarioek Tang dinastia printze inperial bat bere kargutik kendu zuten, hiriko ipar-mendebaldeko aldean kale bat oztopatzen zuen eraikin bat eraikitzeagatik.
* Birmaniako Pyinbya erregeak Mandalay eskualdean Bagan hiria eratu eta harresiz gotortu zuen.

## Jaiotzak 
* Maiatza -Ismail Samani, emirra (h. 907)
* Alfredo Handia, Wessex erresumako erregea (h. 899).
* Erik Anundsson, Suediako erregea (h. 882)

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 15a &ndash; Teofilakto, Bizantziar Inperioko enperadorekidea (j. c. 793).
* Ali ibn Muhammad, marokoar emirra (j. 827)
* Conaing mac Flainn, Bregako erregea
* Zhang Zhongwu, txinatar jenerala
----

## Kanpo estekak
852

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 22a &ndash; Abd ar-Rahman II.a, Kordobako IV. emir omeiatarra (j. 792).
----

## Kanpo estekak
804

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Fujiwara no Yoshifusa, Fujiwara klaneko erregeordea (h. 872).

## Heriotzak 
* Maiatzaren 19a &ndash; Alkuin, ingeles jakintsu, elizgizon, olerkari eta idazlea (j. c. 735).
----

## Kanpo estekak
855

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 17a &ndash; Leon IV.a, aita santua (j. c. 790).
* Irailaren 29a &ndash; Lotario I.a, karolingiar enperadorea (j. 795).
* Ahmad bin Hanbal, arabiar teologo eta legelaria.
----

## Kanpo estekak
856

## Gertaerak 
* Abenduaren 22a – Epizentroa Damghan hiritik gertu zuen 8.0ko magnitudeko lurrikara batek 200.000 hildako inguru eragin zituen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 4a &ndash; Rabanus Maurus, alemaniar beneditarra eta artzapezpikua.
----

## Kanpo estekak
859

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 11 &ndash; Eulogio Kordobakoa, San Eulogio, mozarabiar apaiza (j. c. 800).
----

## Kanpo estekak