Eugenio Montero Ríos

thumb

**Eugenio Montero Ríos** espainiar politikari eta jurista izan zen, Joan Primek gidatutako kabinetean Grazia eta Justizia ministroa, Amadeo I.aren erregealdian Sustapen ministroa, Auzitegi Goreneko presidentea, Espainiako Ministroen Kontseiluko presidentea eta Senatuaren presidentea Berrezarkuntzaren garaian .

## Biografia 
### Jatorria 
Santiagoko seminarioan hasi zituen ikasketak, bokazio faltagatik utzi zituen. Zuzenbidea ikasi zuen Santiago de Compostelako Unibertsitatean eta Zuzenbide Kanonikoko irakasle bihurtu zen Oviedoko Unibertsitatean (1859). 1860an Santiago de Compostelako Unibertsitatera eta 1864an Madrilgo Unibertsitate Zentralera joan zen. Ideia aurreratuen *La Opinión Pública* egunkaria sortu zuen, Antonio Romero Ortizen bozeramailea, Lugon 1846an Solís komandantearen matxinadan parte hartu zuenetako bat.

### Familia 
Avelina Villegas Rubiñosekin ezkondu zen 1862an. Zortzi seme-alaba izan zituzten. Alabak, gazte hil zen lehenengoa izan ezik, Gorteetako kideekin ezkondu ziren guztiak. Gazteenak, María Victoriak, Manuel García Prietorekin ezkondu zen. Prietok bere abokatu-bulegoko idazkari gisa hasi zuen lanean, geroago bere suhi eta Santiagoko parlamentari bihurtu zen hogei urtez, eta bere aitaginarreba hil ondoren, bere exekutore politikoa izan zen, Monteroren indarrak gidatuz Alderdi Liberaleko buruzagitza eta gobernuaren presidentetzara iritsi arte. Semeetatik, bi zaharrenak goiz hil ziren, eta beste biak Gorteetako kide ere izan ziren: Eugenio, Muros eta Santiagoko kide, eta Avelino, Mondoñedo eta Lugoko kide, kargu politiko eta administratibo garrantzitsuak izateaz gain. Avelino, 1875eko abuztuaren 11n Madrilen jaioa, Dolores Fernández Monteverde kubatarrarekin ezkondu zen.
[thumb|Montero Ríos 1870ean [Espainiako Justizia Ministerioa|Grazia eta Justizia ministro gisa, *La Ilustración Española y Americana* aldizkariko grabatua.]]

### Seiurte demokratikoa 
Bere parte-hartze politikoa Juan Primen Alderdi Progresistaren barruan hasi zuen. 1868ko Iraultzaren ondoren, Alderdi Progresistako kide izan zen Pontevedrako probintzian 1869ko Batzar Konstituziogilean, eta Primen gobernuan parte hartu zuen 1870ean Grazia eta Justizia ministro gisa. Eliza eta Estatuaren bereizketaren aldekoa, berrikuntza garrantzitsuak sartu zituen, hala nola erregistro zibilaren legea eta ezkontza zibilaren legea (Ezkontza Zibilaren Behin-behineko Legea).

Amadeo I.aren jarraitzaile handienetako bat izan zen, bi aldiz kargu bera izan baitzuen haren gidaritzapean, Eliza eta Estatua bereizteko neurri legegileak sustatuz. Erregearekin batera Lisboara joan zen 1873an, erregeak dimisioa eman ondoren.

1873an, Cristino Martosen Alderdi Errepublikano Demokratikoaren sorreran parte hartu zuen, eta 1877an Hezkuntza Erakunde Librearen sorreran, eta bertan errektore izendatu zuten 1877an.

### Borboien Berrezakuntza 
Borboien Berrezarkuntzaren hasieran, errepublikanismoaren (1880an, manifestu errepublikano bat sinatu zuen) eta liberalismoaren artean ibili zen. Hala ere, Práxedes Mateo Sagastarekin lehiatu zitekeen alderdi liberal bat garatu ezinik, azkenean haren kausarekin bat egin zuen.

1885eko azaroaren 27tik 1886ko urriaren 10era Sustapen ministro izan zen, 1892ko abenduaren 11tik 1893ko uztailaren 6ra Grazia eta Justizia Ministro, Auzitegi Goreneko Presidente (1888) eta Grazia eta Justizia ministro (1892). Estatu Batuekin izandako gerraren ondoren (1898) Parisko Ituna negoziatu zuen Espainiako ordezkaritzaren presidentea izan zen, azken kolonien galera ekarri zuena.

Sagasta 1903an hil ondoren, behin-behinekoz ordezkatu zuen eta, José Canalejas eta Vega de Armijorekin batera, ezkertiarrena zuzendu zuen, Segismundo Moreten zentrismo moderatuagoaren aurka.

### Ministroen Kontseiluko presidentea 
1905eko ekainaren 23tik 1905eko abenduaren 1era Ministroen Konsteiluko presidentea izan zen. Alfontso XIII.a erregeak *¡Cu-cut!* astekari satirikoaren gertakarian militarrak zigortzeari uko egitearen aurka agertu zen. 1905eko abenduaren 1ean dimisioa eman zion (Montero Ríosen ordez Moret zegoen, eta honek Jurisdikzioen Legea aldarrikatzeko prestatzen ari zen).

1914ko maiatzaren 12an hil zen Madrilen. Lourizángo (Pontevedra) bere jauregiko kriptan lurperatu zuten, eta haren gorpuzkiak 1945ean Lourizángo Ama Birjinaren Elizara eraman zituzten. Bere testamentuan, Koroak emandako kondekorazioei uko egin zien.

## Ideologia 
Montero Ríosek, nolabait, Berrezarkuntzan Galizian nagusi zen buruzagi politikoen sare liberala ordezkatzen du. Odol eta politika familia handi baten burua zen, bere suhiek (Benito Calderón Ozores eta Manuel García Prieto) eta semeek (Eugenio eta Andrés Avelino Montero Villegas) osatua, lau probintzietan adarrak zituena. Politikari honen inguruan antolatutako interesek Galizia gehiena hartzen zuten XX. mendearen hasieran. Garai hartako politikariak, kazetariak eta pertsonaia ospetsuak Pontevedrako Lourizán jauregian zuen egoitzara joaten ziren erromesaldira, Meka politiko bat balitz bezala.

## Lana 
Santiago de Compostelan, *Memoria sobre el origen y relaciones de la Economía Política* (1855) argitaratu zuen, La Sagraren eraginpean. Oviedotik jaioterrira itzuli zenean, bertako moderatuak eskandalizatu zituen *Ultramontanismo y cismontanismo en la historia y en la ciencia-*rekin. Prentsatik hasi eta goi mailako kultura akademikoraino lan egin zuen, folklore ezagunena barne.

Bere lan juridiko eta parlamentario zabala oso aberatsa izan zen. Kodifikazio Batzorde Nagusiko Lehen Ataleko kide, Historiaren Errege Akademiako eta Zientzia Moral eta Politikoen Errege Akademiako kide izan zen. Botere Judizialaren Lege Organikoa bere ekimenez izan zen. *Revista General de Legislación y Jurisprudencia*-an kolaboratu zuen, justizia administrazioari eta barrutiko auzitegiei buruzko ekarpenekin.

Lehenengo biografo garrantzitsua bere suhia zen Manuel García Prieto izan zen, 1930ean Jurisprudentzia eta Legegintzako Errege Akademian emandako hitzaldi batean. Juan del Arcok bere bizitza eta lana ere jaso zituen *Los presidentes del Consejo de la Monarquía Española* (1874-1931) liburukiaren X. liburukian, 1947an argitaratua. Galiziako Entziklopedia Handian (1974) sarrera oso-osoa José Antonio Duránek idatzi zuen, eta hark ere estadista eta jurista jorratu zuen bere Kronikak-4 liburuan.

## Kanpo estekak