Krakovia

**Krakovia** (polonieraz *Kraków*) hegoaldeko Poloniako hiria da, Polonia Txikiko voivoderriko hiriburua. Vistula ibaiaren ertzean dago eta industria gune garrantzitsua da. 2010ean 756.183 biztanle zituen, eta herrialdeko bigarren hiririk handiena zen..

Administrazio eta merkataritza hiri garrantzitsua da eta Nowa-Huta izeneko hirira bildu da bertako industria (burdingintza). Arte, kultura eta unibertsitate gune munta guztiz handikoa da Erdi Aroko garaietatik. Gune historikoa Gizateriaren ondare izendaturik dago.

## Geografia 
### Klima 

## Historia 
Poloniako lehen hiri kristaua izan zen Krakovia eta XI. mendean sortu zen apezpikutegia. Hainbat alditan bipildu zuten mongoliarrek 1241. urtetik aurrera eta Poloniako hiriburua eta erregeen egoitza hiria izan zen 1320-1595. urteetan. Kasimiro III.ak sortu zuen 1364an unibertsitatea. Arte eta kultura hiri handia izan zen XVII. mendea arte, baina gainbehera jo zuen Varsovia Poloniako hiriburu egin ondoan (1596).

Suediarren inbasioek (1656 eta 1702-1709) larriagotu zuten egoera eta jendez hustu zen hiria XVIII. mendearen hasieran. Krakovian mamitu zen Tadeusz Kosciuszkok gidaturiko matxinada (1794) eta Austriako Inperioaren barnean geratu zen hiria 1795ean, Poloniaren hirugarren banaketaren ondoren. Varsoviako dukerriko hiri 1809-1815. urteetan eta errepublika erdi-autonomoa izan zen 1815-1846 bitartean. Ondoren, Austriako inperioaren barnean egon zen Galitziarekin batera 1919 arte. Naziek hartu zuten hiria 1939an eta bertan egon zen alemaniarren Poloniako agintaritza nagusia. Sobietar gudarosteak askatu zuen hiria 1945ean.

## Demografia 
;**Biztanleriaren garapena 1791 urtetik**

ImageSize=width:650 height:240
PlotArea =left:50 right:25 top:17 bottom:20
TimeAxis =orientation:vertical
AlignBars=late
Colors=
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat= yyyy
Period =from:0 till:762508
ScaleMajor= unit:year increment:100000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor= unit:year increment:25000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData=
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1791 from:0 till:23591
 bar:1835 from:0 till:36000
 bar:1870 from:0 till:49800
 bar:1900 from:0 till:85300
 bar:1910 from:0 till:137592
 bar:1921 from:0 till:184300
 bar:1931 from:0 till:219300
 bar:1939 from:0 till:259000
 bar:1945 from:0 till:298500
 bar:1955 from:0 till:428231
 bar:1965 from:0 till:520145
 bar:1975 from:0 till:684600
 bar:1985 from:0 till:740120
 bar:1995 from:0 till:744987
 bar:2005 from:0 till:756629
 bar:2015 from:0 till:762508
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1791 at: 23591 text: 23.591 shift:(-14,5)
 bar:1835 at: 36000 text: 36.000 shift:(-14,5)
 bar:1870 at: 49800 text: 49.800 shift:(-14,5)
 bar:1900 at: 85300 text: 85.300 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 137592 text: 137.592 shift:(-17,5)
 bar:1921 at: 184300 text: 184.300 shift:(-17,5)
 bar:1931 at: 219300 text: 219.300 shift:(-17,5)
 bar:1939 at: 259000 text: 259.000 shift:(-17,5)
 bar:1945 at: 298500 text: 298.500 shift:(-17,5)
 bar:1955 at: 428231 text: 428.231 shift:(-17,5)
 bar:1965 at: 520145 text: 520.145 shift:(-17,5)
 bar:1975 at: 684600 text: 684.600 shift:(-17,5)
 bar:1985 at: 740120 text: 740.120 shift:(-23,5)
 bar:1995 at: 744987 text: 744.987 shift:(-17,5)
 bar:2005 at: 756629 text: 756.629 shift:(-12,6)
 bar:2015 at: 762508 text: 762.508 shift:(-5,8)

## Ondarea 
Aipagarri dira Wawel gaztelua, XV. mendeko gotorlekua, harresiak, *Rynek Clowny* plaza eta bertako eraikinak: Ama Birjinaren eliza (XIII-XIV. m.), Udaletxe zaharra (XVI. m.) eta Bandera aretoa, Pizkundearen garaikoa.

## Krakoviar ezagunak 
* Stefan Banach
* Jan Długosz
* Robert Gadocha
* Stanisław Lem
* Jan Matejko
* Czesław Miłosz
* Edward Ochab
* Jan Rokita
* Jerzy Stuhr
* Wisława Szymborska
* Grzegorz Turnau
* Andrzej Wajda
* Stanisław Wyspiański

## Hiri senidetuak 
Krakovia ondorengo hiriekin senidetuta dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Krakovia Online