open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Agaricus pilatianus

***Agaricus pilatianus*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. *Xanthoderma* sekziokoa da, toxikoa, fenol usain handia du.

Sinonimoak: *Agaricus iodosmus*, *Agaricus pilatianus f. magnus*, *Agaricus pilatianus var. iodoformicus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 12 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero lau-ganbila, kolore oso aldakorrekoa, normalean arrexka edo marroi-grisaxka, hondo zurixkaren gainean, ezkatatsu fibrilosoa edo garbi ezkataduna, igurtziz gero horitu egiten da. Ertz makurra eta soberakinarekin.

**Orriak:** Libreak, hasieran ia zuriak, gero arrosak ertz antzu eta zuriarekin, azkenik marroi-txokolate kolorekoak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Zilindriko samarra, eta pixka bat mehetua oinarrirantz, nahiko sendoa, zurixka, ukitzean oinarrian hori-kromo kolorez zikintzen da, eraztun oso bereizgarria, egitura bikoitza, goian eta iraunkorra.

**Haragia:** Zuria, oinaren oinarrian, gogor zikintzen da horiz. Fenolaren antzeko usaina

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Toxikotasuna 
Toxikoa, *xanthoderma* taldeko guztiak bezala.

### Nahasketa arriskua 
Arretaz erreparatzen badiogu eraztunari eta hareazko habitatari, *xanthoderma* taldeko beste espezie batzuetatik bereiz dezakegu.

## Sasoia eta lekua 
Udazkeneko espeziea, baina batzuetan udaberrian ager daitekeena, lorategi eta parkeetako lur hareatsuetan.

### Banaketa eremua 
Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azpibeltz tintausain-ilun

**Azpibeltz tintausain-iluna** (*Agaricus phaeolepidotus*) *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Azpibeltz tintausain argia bezain toxikoa. Sindrome gastrointestinala.

Sinonimoak: *Agaricus meleagris var. perdicinus*, *Agaricus perdicinus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 8 cm arteko diametrokoa, erdi esferikoa hasieran, gero kanpai itxurakoa, azkenean laua, titi apur batekin. Marroi kolorekoa, haragiaren hondo zuriaren gainean nabarmentzen diren arre-marroi koloreko ezkataz arrakalatzen da. Igurtziz gero horixka kolorea hartzen du.

**Orriak:** Meheak, estu, hasieran zurbilak, gero arrosak, azkenean marroi ilun kolorekoak.

**Hanka:** 6 - 10 x 1 - 1,5 cm-koa, zilindrikoa, erraboil baztertuarekin, zuria, ebakitzean horiz zikintzen da, aldatuz doana desagertu arte, arre-marroi bihurtuz. Eraztuna goian, zabala, zuria, ukitzean horiz zikintzen da eta behealdea koskadun gune hori edo arrexka batek apaintzen du.

**Haragia:** Zuria, oinean eta batez ere erraboilean horitzen dena. Kolore horia arre bihurtzen da gero. Iodo edo fenol usainak *Agaricus xanthoderma* gogorarazten du.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Toxikotasuna 
*Agaricus xanthoderma* bezala toxikoa.

### Nahasketa arriskua 
Ezkata arreak dituzten beste *Agaricus* batzuekin, *Agaricus Langei* bezalakoekin, baina honi haragia gorritu egiten zaio eta usaina atsegina du.

## Sasoia eta lekua 
Ekainetik irailera, hostoerorkorren basoetako soilguneetan ateratzen da.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Suedia, Alpeak, Frantzia, Erresuma Batua, Espainia, Kanariak, Danimarka, Herbehereak, Eslovenia, Hungaria, Austria, Alemania, Norvegia, Italia.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Azpibeltz eraztunbiko

**Azpibeltz eraztunbikoa** (*Agaricus bitorquis*) *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Jangarria da, baina pixka bat lehorra eta mina. Lorategietan eta izotzari aurre egiteko gatza jaso duten bideen ertzetan hazten da.

Sinonimoak : *Agaricus campestris var. edulis*, *Agaricus rodmanii*, *Pratella campestris var. bitorquis*, *Pratella bitorquis*, *Psalliota campestris var. bitorquis*, *Fungus rodmanii*, *Fungus bitorquis*, *Psalliota rodmanii*, *Agaricus campestris subsp. bitorquis*, *Psalliota campestris var. edulis*, *Psalliota edulis*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 10 cm arteko diametrokoa; zuritik hori zikinera, zuri-grisaxka; oso haragitsua, 1 eta 2 cm arteko lodierakoa, trinkoa eta ezkatatsu samarra; ertza lodia eta beherantz oso biribilkatuta. Subglobosoa,  ondoren laua, azkenean zabaldua eta hondoratua erdian.

**Orriak:** Hasieran haragi kolorekoak, gero arrosa zikinak eta azkenean arre-txokolate kolorekoak.

**Hanka:** Zuria, sendoa, motza eta lodia, behean puntan amaitzen da; eraztun bikoitza du eta batzuetan kapelaren ertzarekin bat eginda ikusten da.

**Haragia:** Zuria, ebakietan pixka bat arrosa kolorea hartzeko joera du, marruskaduretan edo zapaldutako eremuetan, herdoil-hori koloreko tonuekin. Usain atseginekoa eta urraren zaporekoa.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. *Bitorquis* epitetoa latinetik dator, bi aldiz, esan nahi duen "bis" hitzetik eta  lepokoa esan nahi duen "torquis" hitzetik. Eraztun bikoitzagatik.

## Jangarritasuna 
Jateko ona, baina pixka bat lehorra eta mina. Bere itxurak eta intsektuen larbaz betetzeko joerak ez dute desiragarria egiten.

### Nahasketa arriskua 
*Validus* aldaera, handiagoa delako bereizten da, haragia gehiago gorritzen delako eta oinarrirantz eroritako eraztunagatik.

## Sasoia eta lekua 
Maiatzetik aurrera leku belartsuetan, kaleen inguruan eta bideen ondoan, errepideen ertzetan, asfaltoa eta kaleetako estaldura altxatzeko gai da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, Txile, Svalbard, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Kazakhstan, Iran, Mongolia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus bresadolanus

***Agaricus bresadolanus*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. *Agaricus xanthoderma* delakoak bezala, sindrome gastrointestinala sortzen du (beherakoa, gorakoa, ondoeza) zenbait orduz. Orri arrosadun txanpiñoi guztiak ez dira jangarriak.

Sinonimoak: *Agaricus romagnesii*, *Psalliota campestris var. radicata*, *Agaricus radicatus*, *Psalliota radicata*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran globo itxurakoa, gero laua, irregularra, arrexka koloreko zuntz ezkatadunak ditu.

**Orriak:** Hasieran arrosak, gero arrexkak, ertz zurixkekin.

**Hanka:** Liraina, zuria, igurtziz horitzeko joera duena, bere oinarrian sustrai luze bat du adarrekin, oharkabean pasa daiteke, perretxikoa bat-batean ateratzen bada.

**Haragia:** Gorritzeko joerarekin. Ereduko forman, anis eta fenolen arteko usain ahula du, nabarmenagoa eta biziagoa *infidus* aldaeran.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Toxikotasuna 
Toxikoa

### Nahasketa arriskua 
*Agaricus Bresadolianus* oso antzekoa da, honek kapela erregularragoa du; orrien kolore berekoa, zistidiorik ez dagoelako, honek ere oinaren oinarrian sudur antzeko bat du, ez da puntan amaitzen.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, belarrezko ibilbideetan, lorategietan eta parkeetan, hostozabalengandik hurbil samar.

## Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, India, Taiwan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus moelleri

***Agaricus moelleri*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Errefusatzekoa, ez da komeni ez biltzerik eta ez kontsumitzerik.

Sinonimoak: *Agaricus placomyces*, *Psalliota placomyces*, *Fungus placomyces*, *Psalliota meleagris*, *Psalliota sylvatica*, *Psalliota xanthoderma subsp. meleagris*, *Agaricus meleagris*, *Agaricus lepiotoides*, *Agaricus placomyces var. meleagris*, *Agaricus praeclaresquamosus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 10 (12) cm bitarteko diametrokoa, hemisferikoa, gero ganbila eta azkenik ganbil laua. Ertza soberakinekin, inkurbatutik dekurbatu-laura eta, apendikulatua eta helduaroan pitzatua. Azala Fibrilosoa, eskatatsua, zuria edo zertxobait grisaxka erdian, ezkata zentrokide gris-fuliginosoekin estalita, dentsoagoak eta ilunagoak erdian, igurtzitakoan berehala hori-kromo kolorera biratuz eta alkoholarekin ere bai, batez ere ertzean.

**Orriak:** Estu, libreak, hasieran zurixkak, berehala arrosak eta, azkenik, arrexka koloretik beltzerakoak.

**Hanka:** 6 eta 12 (14) cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,5 (2) cm bitarteko lodierakoa, fistulosoa, zilindrikoa, luzetara haritsua, zetaduna, eta oinarrian baztertutako erraboilarekin; zurixka, isla horixkekin, baina ukitzean horitu eta ilundu egiteko joerarekin. 

**Eraztuna:** Goian subflokonosua, zabala, zurixka, horitzeko joerarekin, bikoitza, goialdea mintzezkoa eta hauskorra eta irregularki atzeratuta behealdea, 

**Haragia:** Zuria, baina horixka oinaren oinarrian; fenol edo tintaren usaina du eta zapore gozoa.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa, esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Oso astuna edo toxiko samarra.

### Nahasketa arriskua 
Horitzen diren *Agaricus* espeziekin nahas daiteke, baina azkar hori-kromo kolorera pasatzen da eta fenol usaina du.

## Sasoia eta lekua 
Hostozabalen basoetako soilguneetan hazten da, belardietan, parkeetan eta lorategietan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, Txile, Argentina, Kanariak, Europa, Errusia, Iran, Txina, Taiwan, Hego Korea, Japonia, Papua Ginea Berria, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Galeria 

Fitxategi:Agaricus moelleri 1.jpg
Fitxategi:Agaricus moelleri 2.jpg
Fitxategi:Agaricus moelleri 3.jpg
Fitxategi:Agaricus moelleri 4.jpg
Fitxategi:Agaricus moelleri 5.jpg
Fitxategi:Agaricus moelleri 6.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus cappellianus

***Agaricus cappellianus*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Arazorik gabe kontsumitu daiteke. Apur bat haragia gorritzen zaien *Agaricus* generoko espeziea da, *Agaricus campestris* bezala.

Sinonimoak: *Psalliota vaporaria*, *Agaricus vaporarius*, *Psalliota bivelata*, *Agaricus campestris var. ß vaporarius*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 10 eta 15 cm arteko diametrokoa, ganbila, erdia lautua, arre kolorekoa, marroi iluna edo fuliginosoa gaztetan, garatzean, azala,  hondo zuriaren gainean ezkata fibrilosoetan hausten da, itxura nabarra hartuaz. Kapelaren ertzak batzuetan errezel hondarrak ditu.

**Orriak:** Estu, haragi kolorekoak, gero marroi-beltzaxkak; ertz esterila, zurixka.

**Hanka:** Lodia, sendoa, zuria, marroia oinarrian, leuna eraztunaren gainetik, fibrilosoa eta ildaskatua, oinarrirantz.

**Haragia:** Lodia, irmoa, zuria, airea ukitzean apur bat gorritu egiten da.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. *Vaporarius* epitetoa berriz latinetik dator, berogailu esan nahi duen "Vaporarium" hitzetik. Bere erre koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua 
Kapelaren kolore ilunagatik eta handia delako zaila da nahastea. Espezie nahiko antzeko bat badago: *Agaricus subperonatus*, baina hau txikiagoa da eta gorrixkagoa.

## Sasoia eta lekua 
Irailetik azarora, bide ertzetan, zabor piletan eta simaurraren ondoan.

### Banaketa eremua 
Mendebaldeko Europa, San Laurendi ibaiaren eremua, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus benesii

***Agaricus benesii*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Jateko ona da, haragitsua eta errendimendu onekoa.

Sinonimoak: *Agaricus squamuliferus*, *Agaricus albosanguineus*, *Psalliota squamulifera*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, globo-erdi formakoa, gero hemisferikoa erdialdea zapaldua duela; kolore zuri garbia, batzuetan lehorteagatik pitzatua. Ezkatatxo zurbil edo arre ugariz estalitako ertza.

**Orriak:** Estu, gaztetan haragi zurbil kolorekak, ondoren ilundu egiten dira; ertz antzua, zurixka.

**Hanka:** 6 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 2 eta 3 cm bitarteko lodierakoa, zilindrikoa edo pixka bat lodiagoa oinarrirantz, solidoa, muinduna, zuria, kapelaren ertzean dituen ezkatatxoen antzekoak ditu oinarrian. Eraztun zuria, bikoitza, koska zuri lodiz apaindua.

**Haragia:** Trinkoa, gogorra, lodia, gorriz edo gorri-azenario kolorez tindatzen  da ebakitzean, batez ere oinaren kanpoaldetik gertu dauden zatietan. Usain garratz samarra du.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa, esan nahi duen "agarikón" hitzetik

## Jangarritasuna 
Jateko ona da, baina gogor samarra eta lehorra.

### Nahasketa arriskua 
Ezaugarri nagusiak direla eta: kapela zuria, ebakitzean gorritzen den haragi gogorra eta kapelaren ezkatatxoek, nahastezina egiten dute.

## Sasoia eta lekua 
Udaberritik negura arte. Talde handiak osatzen ditu. Nahiko arrunta da mendietan. Basoetako soilguneetan, zuhaitzak (koniferoak) dituzten larreetan edo zelaietan

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus gennadii

***Agaricus gennadii*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Ezin da jangarritzat jo usain txarra duelako, baina batez ere urria delako.

Sinonimoak: *Clarkeinda gennadii*, *Clarkeinda cellaris*, *Chitonia cellaris*, *Psalliota gennadii*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 9 cm bitarteko diametrokoa, haragitsua, ganbil-laua, glabroa, leuna, ertza osoa; kolorea zurixkatik alutazeo zurbilera, azkenean lau angeluko aureolatan ildaskatutako geruza bat du.

**Orriak:** Estu, biribildu-itsatsiak, zuri-arrosa kolorekoak, ondoren arrosa ilunagoak eta azkenik beltzak.

**Hanka:** 5 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 1,5 eta 2 cm bitarteko lodierakoa, arrautza-erraboil formako oinarria, arbi baten gisakoa, oinetik bereiz daiteke, lehenik ezkatatsua, gero laua, betea eta barrubetea; bolba mehea, mintzezkoa, erdi askea, zuri zikin kolorekoa, lobulu ugarirekin edo oinean banandurik.

**Haragia:** Zuria, trinkoa, usain txarrekoa eta zaporegabea.

**Etimologia:** *Cellaris* epitetoa latinetik dator, soto, upategi, esan nahi duen "cella" hitzetik. Leku horretan aurkitu zelako lehen aldiz.

## Jangarritasuna 
Usain txarreko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Agaricus pequinii* delakoarekin, hau handiagoa da (5-14). *Agaricus bitorquis* espeziearekin ere bai, honek eraztun bikoitza du goian. *Agaricus bernardii* perretxikoarekin, goian eraztun hondarrekin.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Upategi hareatsuetan, baina baita parke eta lorategietan ere, zedro zuhaitzetatik gertu.

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Turkmenistan, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus urinascens

***Agaricus urinascens*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Jangarri ona, ale gazteak hobeak, prestaketa anitzak. Tamaina izugarriak har ditzake, eta itxura trinkoa, eraztun sendoa eta oin motza ditu.

Sinonimoak: *Psalliota bernardii*, *Psalliota augusta*, *Agaricus crocodilinus*, *Psalliota lepiotoides*, *Psalliota arvensis*, *Psalliota straminea*, *Psalliota collina*, *Psalliota villatica*, *Agaricus macrosporus*, *Agaricus stramineus*, *Agaricus arvensis*, *Psalliota macrospora*, *Agaricus collinus*, *Agaricus crocodilinus*, *Agaricus macrosporus*, *Agaricus substramineus*, *Agaricus albertii*, *Agaricus schaefferianus*, *Agaricus stramineosquamulosus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** Globo itxurakoa, 8 eta 15 cm arteko diametrokoa bola egoeran, gero ganbila eta amaieran zabaldua, egoera honetan 40 cm-ko diametrora irits daiteke. Zuri distiratsua, horiz zikintzen da ukitzean. Eguraldi lehorrean, azala ezkata handietan zatitzen da, okre samarreko kolorea hartuz.

**Orriak:** Estu, zurixkak luzaroan, gero arrosak, marroi ilunak edo beltzak.

**Hanka:** Lodia, 3 - 10 x 2,5 - 3,5 cm-koa, zuria, ezkataduna, fusiformea edo sustraia bezalakoa du, batzuetan barrua hutsik, eraztuna zuria, mehea, kanpotik koskaduna.

**Haragia:** Lodia eta irmoa, zuria, oinean ebakitzean zerbait gorritu egiten da. Anis usain iheskorrekoa, azala igurtztean, almendra mingotsen usain garbia dario.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. *Macrosporus* epitetoa latinetik dator, handia esan nahi duen "makros" hitzetik eta "spora" hitzetik, hazia esan nahi du. Bere espora handiengatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua 
*Agaricus arvensis* delakoarekin nahas daiteke, garai berean eta leku berdinetan ateratzen da, baina hau txikiagoa da eta kapela leuna du, ez da gorritzen eta mikroskopikoki oso desberdina da.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian agertzen da, baita udazkenean ere, 500 eta 1000 metro arteko altueran, larreetan, batzuetan zirkulu handiak osatuz.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus impudicus

thumb|*Agaricus impudicus*.

***Agaricus impudicus*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Hanka bota egin behar da, murtxikatzeko zaila, ahosabaian latza eta usain desatseginekoa delako. Haragia jangarria da, baina bigarren mailakoa *Agaricus* perretxikoen artean.

Sinonimoak: *Psalliota brunneola*, *Agaricus brunneolus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta 10 cm arteko diametrokoa, hasieran erdi-esferikoa, gero ganbila; kolore arreko azala, ezkata zentrokide samarretan apurtzen dena, diskoan izan ezik; ertzak errezelaren hondakinak izan ditzake.

**Orriak:** Estu, hasieran arrosa zurbil kolorekoak, azkenean arre-beltzaxkak. Ertz esterila eta zurixka.

**Hanka:** Liraina, zurixka, eraztun zabal batekin; oinarri erraboilduna, sarritan sustrai antzekoak ditu, nabariagoak edo ez hain agerikoak.

**Haragia:** Zuria, apur bat arrosa besterik ez oinean.

Etimologia: *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarritzat jotzen den espeziea da.

### Nahasketa arriskua 
*Agaricus sylvaticus* delakoarekin, honen haragiak, ebakitzean lehenik gorri-laranja kolorea hartzen du, eta berehala gorri-odol kolorekoa.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, konifera basoetan. Ohikoa.

### Banaketa eremua 
Mexiko, Txile, Europa, Kanariak, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xuxenskoie

**Xuxenskoie** () hiri motako gune populatua da, Xuxenski barrutiko hiriburu administratiboa, Krasnoiarsk kraian, Errusian. Yenisei eta Xux Handia ibaiek bat egiten duten lekuan dago. 2010eko zentsuaren arabera 17.513 biztanle zituen. 

## Klima 
Klima epela da udan, eta meloi zein angurriak ekoizten dira. Negua, ordea, oso hotza da, −40 °C arte egin baititzake. 

## Historia 
Vladimir Lenin barne erbestean egon zen hemen 1897tik 1900. urtera arte. 1970ean Siberiako egonaldiari eskainitako museo bat inauguratu zen, herriko leku ospetsu eta ospetsu bihurtu zena. Errusiako eta nazioarteko bisitariak Leninen egonaldiaren historia eta XIX. mendeko nekazarien bizimodua ezagutzera joaten dira. Zonaldea erreserba naturalengatik ere ezaguna da.

## Kanpo estekak
Ximenia roigii

***Ximenia roigii*** landare loredun generoa da, *Olacaceae* familiakoa. 

## Banaketa 
Kubako espezie endemikoa da. Dirudienez, habitat galtzen ari dela eta, arriskuan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Léon Augustin Lhermitte

**Léon Augustin Lhermitte** (Mont-Saint-Père, 1844ko uztailaren 31 &ndash; Paris, 1925eko uztailaren 28a) frantziar margolaria izan zen.

Lecoq de Boisbaudranen ikaslea izan zen eta errekonozimendua irabazi zuen 1864ko Parisko Aretoan erakusketa egin ondoren. Margolari naturalista izan zen, eta nekazariekin lan egindako landa-eszenengatik nabarmendu zen. Pastelaren erabilera berritzailea egin zuen.

## Iruditegia 

Lhermitte - Procession near Ploumanach, 1879.jpg|thumb|325px|Procession near Ploumanach
Beaux-Arts de Carcassonne - La Moisson (1874) - Léon Augustin Lhermitte 122x205.jpg|*La Moisson* (Salon de 1874)  Musée des Beaux-Arts de Carcassonne
Léon Lhermitte Le marché de Ploudalmézeau.jpg|vignette|redresse|*Marché lieu de Ploudalmézeau, Bretagne* (1877), huile sur toile, Londres, Victoria and Albert Museum.
Lhermitte La Paye des moissonneurs.jpg|*La Paye des moissonneurs* (1882), Paris, musée d'Orsay.
Léon lhermitte Le VIn 2842.JPG|*Le Vin* (1885), musée des Beaux-Arts de Reims.
Lhermitte - Les Glaneurs, 1887.jpg|*Les Glaneuses* (1887), Philadelphia Museum of Art.
Leon-Augustin Lhermitte - Haymaking - Google Art Project.jpg|*La Fenaison* (1887), Amsterdam, Van Gogh Museum.
Léon Augustin Lhermitte, 1890 - Leçon sur l’aluminium.jpg|*Leçon sur l’aluminium* (1890), Paris, Sorbonne.
Lhermitte Léon Augustin Hafen v Granville a Abend Landesmuseum Hannover.JPG|*Le Port de Granville, le soir* (1892), Hanovre, musée de Basse-Saxe.
Friend of the Humble (Supper at Emmaus). 1892. Léon-Augustin L'hermitte.jpg|''L'Ami des humbles (Le Souper à Emmaüs)* (1892), musée des Beaux-Arts de Boston.
Léon Augustin Lhermitte - Mujeres en la fuente.JPG|*Femmes à la source'' (1903), Mexico, musée Soumaya.
'Peasant Woman Resting' by Léon Lhermitte, Cincinnati Art Museum.JPG|*Paysanne se reposant* (1903), Cincinnati Art Museum.
Léon Augustin Lhermitte - Gleaning Women - Google Art Project.jpg|*Les Glaneuses* (1920), Tokyo, musée national de l'Art occidental.
Léon Augustin Lhermitte - Woman with Child and Two Children.jpg|*Femme avec un nourrisson et deux enfants*, musée d'Art de Saint-Louis.

## Kanpo estekak
Basoetako azpibeltz

**Basoetako azpibeltza** (*Agaricus sylvaticus*) *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Ez da *Agaricus arvensis* bezain bikaina, baina gero eta onartuagoa da.
thumb|Agaricus sylvaticus
Sinonimoak: *Agaricus laceratus*, *Agaricus campestris sylvaticus*, *Psalliota sylvatica*, *Pratella sylvatica*, *Agaricus sanguinarius*, *Psalliota sanguinaria*, *Fungus sylvaticus*, *Fungus sanguinarius*, *Psalliota haemorrhoidaria ss. Bresadola*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, erdi esfera formakoa edo globo itxurakoa, arre-okre antzeko koloretik, arre-gorrixkara doan kolorekoa, fibriloso-ezkatatsua.

**Orriak:** Meheak, libreak, sabeldunak, arrosa-haragi kolorekoak, gero, gris-arrosak, eta zahartzean marroi-gorrixka txokolate kolorekoak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Luzea eta mehea, zilindrikoa. Zuria, eraztun sinplea, zabala 

**Haragia:** Mehea, zuria, apurtzean arrosa edo gorri-arrosa bilakatzen da.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik *Silvaticus* epitetoa, oihana, basoa, esan nahi duen "silva" hitzetik dator, baina baita basatia eta alderrai ere

## Jangarritasuna 
Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua 
*Agaricus haemorrhoidarius* delakoarekin nahas daiteke, hau hostozabalen azpian hazten da. *Agaricus sylvaticus* barruan Möller-ek, hainbat mota bereizten ditu.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Koniferoen basoetan, gutxitan hostozabalen azpian. Ohikoa.

### Banaketa eremua 
Europa, Ipar Amerika, Hawaii, Kaukasia, Israel, Errusia, Kazakhstan, Himalaiako eremua, Japonia, Australia, Zeelanda Berria, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Hegoafrika, Brasil, Mongolia.

## Galeria 

Fitxategi:Agaricus sylvaticus 1.jpg|alt=
Fitxategi:Agaricus sylvaticus 2.jpg|alt=
Fitxategi:Agaricus sylvaticus hiru.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anacolosa

***Anacolosa*** landare loredun generoa da, *Olacaceae* familiakoa. Hogeita bost espezie bereizi dira.

## Banaketa 
Espezieak Tropikoan zabalduta daude, tartean Malaysian.

## Espezie batzuk 
Hauek dira 2021eko uztailan Plants of the World Onlinek onartuak zituen espezieak:
**Anacolosa casearioides* Cavaco & Keraudren
**Anacolosa cauliflora* Sleumer
**Anacolosa clarkii* Pierre
**Anacolosa crassipes* (Kurz) Kurz
**Anacolosa densiflora* Bedd.
**Anacolosa frutescens* (Blume) Blume
**Anacolosa glochidiiformis* Kaneh. & Hatus.
**Anacolosa griffithii* Mast.
**Anacolosa ilicoides* Mast.
**Anacolosa insularis* Christoph.
**Anacolosa lutea* Gillespie
**Anacolosa papuana* Schellenb.
**Anacolosa pervilleana* Baill.
**Anacolosa poilanei* Gagnep.
**Anacolosa uncifera* Louis & Boutique

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Plant systematics
* :PPP-index
* :The International Plant Names Index
* :Catalogue of Life
Anis-azpibeltz

**Anis-azpibeltza** (*Agaricus sylvicola*) *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Jateko ona, baina *Agaricus xanthoderma* toxikoarekin nahasteko arriskuarekin.

Sinonimoak: *Hypophyllum globosum*, *Agaricus campestris subsp. sylvicola*, *Psalliota campestris var. sylvicola*, *Pratella flavescens*, *Agaricus flavescens*, *Psalliota flavescens*, *Fungus sylvicola*, *Fungus flavescens*, *Psalliota sylvicola*, *Psalliota arvensis var. sylvicola*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta 9 cm arteko diametrokoa, zuri garbi edo zuri-krema kolorekoa, kromo-horiz zikindua edo laranja zurbilez. Globo itxurakoa, gero erdi-esferikoa, azkenean laua. Azala bereizteko erraza, lodia, zaila, lehorra, leuna, zetaduna, distiratsua eta satinatua.

**Orriak:** Hasieran gris-arrosa zurbil kolorekoak, gero marroi-haragi kolorekoak, azkenik marroi-txokolate kolorekoak, oso estu, desberdinak eta oinetik bereiziak.

**Hanka:** Liraina, banangarria, oinarrirantz lodituta, zuri grisaxka, hori-arrosaz tindatua, purpura kolorekoa eraztunetik gora. Eraztun iraunkorra, baina hauskorra, mehea eta biguna.

**Haragia:** Zuria, mehea, marroia zahartzean, zapore gozokoa eta anis usain sendokoa.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.   *Silvicola* epitetoa latinetik dator, basoetako biztanle esan nahi duen "silvicola" hitzetik. Bere habitatagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona eta gustagarria, bere anis usain atseginagatik.

### Nahasketa arriskua 
*Amanita verna* eta *Amanita virosa* hilgarriekin, Amanitak bolba dute oinarrian eta *Agaricus* generokoek ez. Gainera, Amaniten orriak eta esporak erabat zuriak dira.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Hostoerorkorren eta erretxinadunen basoetan arrunta, talde txikitan ateratzen da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Belize, El Salvador, Kolonbia, Brasil, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Japonia, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Ruanda.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura Cutina

**Laura Cutina** (Ploiesti, Errumania, 1968ko irailaren 13a) gimnasta artistiko errumaniarra da, 1984an taldekako lehiaketan txapeldun olinpikoa izan zen.

## Kirolari ibilbidea 
### 1983 
1983ko Budapesteko Munduko Txapelketan, taldekako zilarra lortu zuen, Sobietar Batasunaren ondoren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik. Taldekideak: Lavinia Agache, Mirela Barbălată, Simona Renciu, Mihaela Stanulet eta Ecaterina Szabo izan ziren.

### 1984 
Los Angelesko Olinpiar Jokoetan  taldekako urrea eskuratu zuen, Estatu Batuen eta Txinaren aurretik.

### 1985 
Montrealgo Munduko Txapelketan, 1985ean, zilarra eskuratu zuen taldekako lehiaketan, Sobietar Batasunaren atzetik eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik. Taldekideak: Celestina Popa, Eugenia Golea, Daniela Silivas, Ecaterina Szabo eta Camelia Voinea izan ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
International Press Institute World Press Freedom Heroes

**International Press Institute World Press Freedom Heroes** Vienako International Press Institute-k prentsa-askatasuna eta adierazpen-askatasuna mantentzeko ekarpenak egin eta ausardia erakutsi dituen pertsonak saritzen ditu. Lehen 50 "heroiak" 2000. urtean aukeratu zituzten erakundearen 50. urteurrenean, eta Bostongo Mundu Biltzarrean saritu zituzten. 2021etik aurrera, zerrendari beste 22 heroi gehitu zaizkio, horietako batzuk hil ondoren.

## Saridunak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Helen Vlachos

**Eléni Vláchou,**  (Atenas, Grezia, 1911ko abenduaren 18a – ib., 1995eko urriaren 14a) kazetaritza grekoaren legenda izan zen.

## Biografia 
Georgios Vlachosen alaba, Greziako *Kathimerini* egunkariaren sortzailea. Aitaren egunkarian kazetari gisa lan egin zuen eta 1936an Berlingo Joko Olinpikoei estaldura eman zien. Bigarren Mundu Gerran, aitak uko egin zion nazien okupazioko gobernuarekin lan egiteari, eta *Kathimerini* itxi zuen. Gerran erizain lanetan aritu zen.

Gerraren ondoren, aitaren egunkarian lan egin zuen berriro kolunnista gisa. Bere zutabeak "E" izenburua besterik ez zuen, "Eleni" rentzat, bere izena grekoz. Grezian oso ezaguna egin zen, gobernua bere zutabetik kritikatzen zuelako. Berak monarkiaren eta eskuineko alderdi grekoen alde egin zuen.

1967ko apirilaren 21eko estatu-kolpea hasi eta gutxira, Vlachos Kathimeriniren bulegoetara iritsi zen goizeko lehen orduetan, hunkipen, ustekabe eta nahasmen osoz, diktaduran zehar bere egunkariaren edizio bakarra izango zen argitalpena planifikatzeko, eta edizio berezi horretan sartu behar zen argazki-materiala eta grabatutako beste material bat antolatzen hasi zen.

Etorkizunean material hori funtsezkoa izan zitekeela pentsatu zuen. Zentsurari aurre egiteko egunkari eta *Eikones* aldizkaria ixtea erabaki zuen diktadoreen eta haien neurri errepresiboen aurkako protesta egiteko.

Ez zuten espero eskuineko egunkari baten jabea haien aurka egiterik, eta harridura handia izan zuten. Bere egunkariak ixtea izan zen diktaduraren aurkako erresistentziaren lehen seinale garbietako bat.

Orduan, egunkariak berrargitaratzeko presioa jaso zuen. Are gehiago, Papadopoulos berak egindako presioari ere aurre egin zion, mehatxatu eta bere iruzkinei erantzun ez zielarik, isiltasuna gordez. *Eleni Vlachou* izenburua zuen ondorengo elkarrizketa batean: Kazetari batek, *ERT* rekin, Greziako irrati nazionalak, esan zuen, batzarrari erantzuten ez zionean, haren "isiltasuna bere ahotsik indartsuena zela". Ihesaldiaren gauean, 55 urte zituela, sabaiz sabai joanda, azkenean kalera heltzea lortu zuen. Gero, Atenasen ezkutatu zen; bitartean, Konstantinos Tumbdras senarrak, emaztearen takoi altuekin ibili zen etxean, polizia engainatu nahian, emaztea oraindik apartamentuan zegoela pentsatzeko.

Bi egun geroago, Londreserako bidean zegoen, eta etxeko atxiloketatik arrakastaz ihes egin zuen Leslie Finer lagunaren laguntzarekin, Greziako enbaxadan lan egin zuen Washingtonen, eta hegaldi britainiar sekretu bat antolatu zuen. Handik gutxira, erbestetik hasi zen diktaduraren aurkako kanpaina. Horretarako, aliantza bat osatu zuen Melina Merkouri antijuntako aktibistekin eta Amalia Fleming Sir Alexander Fleming penizilinaren aurkitzailearen alargun greziarrarekin.

Londresen *Hellenic Review* aldizkariaren editore bihurtu zen, eta diputatu britainiar bat Greziako diktadura laguntzen zuela erakusten zuen dokumentuak aurkitu zituen, horrek 'ekaitz' politiko handia sortu zuen. Ondorioz, Diputatuen Interesen Erregistroa sortu zen Erresuma Batuko Legebiltzarrean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eleni Vlachou
Chris Heunis

**Jan Christiaan "Chris" Heunis** (Uniondale, 1927ko apirilaren 20a - Somerset West, 2006ko urtarrilaren 27a) hegoafrikar politikaria izan zen. Hegoafrikako presidentea izan zen 1989an.

Abokatua lanbidez, Alderdi Nazionaleko kide gisa sartu zen politikan. 1974an parlamentuko kide hautatu zuten eta Turismo ministro izendatu zuten. Hurrengo urtean Ekonomia Gaietarako ministro izendatu zuten. 1982an Konstituzio Erreformako ministro bihurtu zen.

Hegoafrikako behin-behineko presidente izan zen 1989ko urtarrilaren 19tik martxoaren 15era, Pieter Botha presidentea burmuineko iktus batetik osatzen ari zen bitartean.

## Kanpo estekak
2022ko Getxoko Zirkuitua

**LVXXVII. Getxoko Zirkuitua- XXII. Ricardo Otxoaren Memoriala** 2022ko uztailaren 31n egin zuten. 33&nbsp;km luzera zuen zirkuituak Bilbo, Getxo, Berango eta Leioa zeharkatu zituen eta pelotoiak, zenbait bira egin ondoren, guztira 196,5&nbsp;km osatu zuen. 1.1. maila zuen.

17 taldek eta 152 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 131 amaitu zirenak. Garailea UAE Team Emirates taldeko Juan Ayuso espainiarra izan zen.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2021eko Ordiziako Klasika

**XCVIII. Ordiziako Klasika- Ordiziako Udala Sari Nagusia** 2021eko uztailaren 25ean egin zuten. Hasiera eta bukaera Ordizian, Abaltzisketa eta Altzo zeharkatu zituen, 166,95&nbsp;km ibilbidean. 1.1 maila zuen.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2022ko Poloniako Itzulia

**2022ko Poloniako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 77. edizioa izan zen. 2022ko uztailaren 30 eta abuztuaren 5 artean egin zuten, 7 etapatan 1226,7 kilometroko ibilbidea eginez. Kielcen hasi eta Krakovian amaitu zen.

## Taldeak 
## Etapak 
### 1. etapa 
### 2. etapa 
### 3. etapa 
### 4. etapa 
### 5. etapa 
### 6. etapa 
### 7. etapa 
## Azken sailkapenak 
### Sailkapena orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Kanpo estekak
2022ko Turkiako Itzulia

**2022ko Turkiako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 57. edizioa izan zen. 2022ko apirilaren 10ean hasi eta apirilaren 17an amaitu zen.

UCI ProSeriesko 2.Pro mailan egon zen eta Patrick Bevin zeelandaberritarrak irabazi zuen.

## Taldeak 
## Etapak 
## 1. etapa 
## 2. etapa 
## 3. etapa 
## 4. etapa 
## 5. etapa 
## 6. etapa 
## 7. etapa 
## 8. etapa 
Euria zela eta, 25 kilometro egin ondoren, bertan behera utzi zuten.

## Sailkapen orokorra 
## Kanpo estekak
2022ko Donostia Klasikoa

**XLI. Donostia Klasikoaren ekitaldia** 2022ko uztailaren 30ean egin zuten. UCI WorldTourreko hogeita laugarren txapelketa izan zen.

## Lasterketa 
23 taldek hartu zuten parte, horietatik 18 UCI WorldTour mailakoak. Bost kontinental mailakoak izan ziren: Burgos-BH, Caja Rural, Euskaltel-Euskadi, Kern Pharma eta TotalEnergies hain zuzen ere. 160 txirrindularitik 60ek amaitu zuten. Remco Evenepoel flandriarrak irabazi zuen urrutitik erasoa jota.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Pedro eliza (Mañeru)

**San Pedro eliza** Mañeruibarreko Mañeru udalerrian kokatutako XVIII. mendeko kristiau eliza bat da. Neoklasiko estiloa ditu.

## Eraikina 
XVIII. mendearen amaieran egin zen eraikin neoklasikoa, zaharragoa zen beste baten lekuan (XVI-XVII. mendeak). Oinaldeko elementu batzuk baliatu ziren. Gurutze latindar formako oinplanoa duen eraikin gisa proiektatu zen, gurutzadurari dagokion espazio karratu handi bat duelako, petxinen gaineko kupula jasotzen duena, eta beso ez oso sakon batzuk, iparraldeko eta hegoaldeko aldeei dagozkienak, forma erdizirkularrekoak eta labe-ganga jasotzen dutenak. Burualdea ere zirkuluerdi-formakoa eta zertxobait sakonagoa da, eta ganga-sistema berak estaltzen du; hari atxikita, sakristia dago, ebanjelioaren aldetik. Habearteak hiru atal desberdin ditu; lehenak goi-korua hartzen du, eta haren gainean kanpandorrea dago, tenpluaren etapa zaharrenekoa da eta ertz-ganga du. Jarraian, zirkuluerdi-formako bigarren zati bat dator, labe-ganga duena, hirugarren eta azkenekoarekin lotzen dena, eta luneto-gangaz estaltzen dena. Eliza berriaren proiektua Santos Angel Otxandategi arkitekto gipuzkoarrari esleitu zaio, XVIII. mendearen azken hamarkadan.

Sarrera habeartearen hirugarren atalean dago, epistolaren aldetik, non XVI. mendeko San Pedro pontifizearen tailu bat dagoen. Barrualdean, Bernabe Imberto eskultore lizarratarraren zenbait lan nabarmentzen dira, kalitate oneko estilo erromanistan eginak. Bi transeptuetan Imbertoren erretaulak daude, arkitektura berekoak. Epistolaren aldean, Santa Katalina Alexandriakoari eskainia, bere laguna da, beste aldean, bankua, bi solairuko hiru kale eta atikoa. Ebanjelioaren aldean, bere erretaula Ama Birjinari eskaintzen zaio, Haurrarekin, arrosarioaren adbokazio modernoaren azpian. Horretan, aurrekoan bezala, agerikoak dira Antxietaren eraginak. Teilatupean, Jesus Haurraren irudi bat dago, San Lorentzo eta San Estebanenarekin batera.

Lizarrako Imbertotarren tailerrari berari Santa Barbararen tailua eman dakioke, eserita (ca. 1600), bere mugartean dagoen izen bereko ermitatik datorrena. Eta beharbada Bartolome Imbertori berari Gurutziltzatu Handia (alboetan Ama Birjinaren eta San Joan ebanjelariaren irudi modernoak dituela), edertasun lasaikoa, tenpluaren oinetan dagoen korupean kokatua. Organo erromantiko interesgarri bat du, Hnoek eraikia. Zaragozako Roqués 1892an. 1982an Hernaniko Usabiagak zaharberritu zuen. Kalitate handiko hodia du, tronpeteria eta flautaketa nabarmentzen direlarik.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Mañeru
* Mañeruibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak
Charles-Jean de la Vallée Poussin

**Charles-Jean de la Vallée Poussin** (Lovaina, 1866ko abuztuaren 14a - Brusela, 1962ko martxoaren 2a) belgikar matematikaria izan zen, Harvardeko Unibertsitatean eta Sorbonan lan egin zuena. Bere lorpenik ezagunena 1896an (urte berean Jacques Hadamard matematikari frantziarrak modu independentean lortua) zenbaki lehenen teorematik egindako frogapena izan zen. Gero, hurbilketaren teoria landu zuen.

## Lan nabarmenak
*« Recherches analytiques de la théorie des nombres premiers », *Annales de la Société scientifique de Bruxelles*, 1896
**Sur la fonction zêta de Riemann et le nombre des nombres premiers inférieurs a une limite donnée*, 1899
**Cours d´analyse infinitésimale*, 1903 eta 1906
**Intégrale de Lebesgue, fonctions d´ensemble, classes de Baire*, 1916
*''Leçons sur l'approximation des fonctions d’une variable réelle*, 1919
**Le potentiel logarithmique, balayage et représentation conforme'', 1949

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Corgarff gaztelua

**Corgarff gaztelua**, , Eskoziako Corgarff udalerriaren mendebaldean dagoen gaztelu bat da, Aberdeenshire eremuan.

1530ean Elphinstone familiak eraikiarazi zuen eta 1748an Britainiar Armadak erosi eta bere indar armatuen koartela izateko berreraiki eta handitu egin zuen.
Jacques Hadamard

**Jacques Salomon Hadamard** (Versalles, 1865eko abenduaren 8a - Paris, 1963ko urriaren 17a) frantziar matematikaria izan zen, Bordeleko Unibertsitatean eta Sorbonan lan egin zuena. 
Fisika matematikoko hainbat gai jorratu zituen. Analisi infinitesimalaren oinarriak ezartzen ere lagundu zuen, eta determinatzaile baten balio absolutuari buruzko teorema garatu zuen.

Henri Poincaréren oinordekoa izan zen 1912an Frantziako Zientzien Akademian. Bere lorpenik ezagunena 1896an (urte berean Charles-Jean de la Vallée Poussin matematikari belgikarrak modu independentean lortua) zenbaki lehenen teorematik egindako frogapena izan zen.

## Lan nabarmenak
* ''Essai sur l'étude des fonctions données par leur développement de Taylor. Étude sur les propriétés des fonctions entières et en particulier d'une fonction considérée par Riemann*, 1893
* « *Sur la distribution des zéros de la ζ et ses conséquences arithmétiques* », 1896
* *Leçons de géométrie élémentaire (géométrie plane)*, 1898
* *Leçons de géométrie élémentaire (géométrie dans l'espace)*, 1901
* *Leçons sur la propagation des ondes et les équations de l’hydrodynamique*, 1903
* *Leçons sur le calcul des variations*, 1910
* *Cours d’analyse professé à l’École polytechnique*, 1925/27
* *La série de Taylor et son prolongement analytique*, 1926
* *Le problème de Cauchy et les équations aux dérivées partielles linéaires hyperboliques*, 1932
* *Essai sur la psychologie de l'invention dans le domaine mathématique*, 1959
* *La théorie des équations aux dérivées partielles'', 1964

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María Cabrales

[eskuinera|thumb|260px|[María Cabrales|María Cabralesen hilobia, Antonio Maceo jeneralaren alarguna, Santiagoko Santa Ifigenia hilerrian]]
**María Josefa Eufemia Magdalena Cabrales Fernández** (Santiago de Cuba, Ekialdeko antzinako probintziako hiriburua, 1842ko martxoaren 20a - ib., 1905eko uztailaren 28a) Kubako Antonio Maceo jeneral independentistaren emaztea izan zen. Senar-emazteek La Esperanza finkan jarri zuten etxebizitza, Maceo Grajales familia bizi zen lekuan.

## Ibilbidea 
Haren izaera indartsu eta abertzaletasunak bat egin zuen bere bizitzako lagunarenarekin. Ez zion inoiz erreparatu gerrako kanpainako bizitzaren gogortasunari, batez ere une jakin batzuetan 2 seme-alaba zituen emakume batentzat. Izugarrizko adimena zuen, ez zen intelektualki garatu garai hartako ezaugarriengatik, emakumeak baztertzen baitzituzten, etxeko lanak egitera bakarrik bideratuta baleude bezala; baina bizitza iraultzailearen prekarietate ekonomikora egokitzen jakin zuen. 

Maceo senarrarekin partekatu zituen matxinada-ahaleginak, jazarpenak, gerra, mendiak eta erbestea. Maceorekin bizi izan zituen Guerra de los Diez Años balentria heroikoa Mangos de Baraguáko matxinada zorrotza, "Guerra Chiquita" delakoa garatzeko saiakera iraultzailea eta "Guerra Necesaria" ren etapa gorena ere. 

Herritik alde egin behar izan zuen eta Costa Ricara joan zen bizitzera. Han sortu zuen Costa Ricako Emakume Kubatarren Kluba. Bere xarma pertsonalari esker, bildutako funtsak handitu egiten ziren, eta inork ez zuen haren indar lana gainditzen. Harengandik esan zuen *José Martí* *Heroi Nazionalak* bere laguntzaile onenetakoa izan zela herrialde hartan.

Ekialdetik Mendebalderako martxa arrakastatsuan parte hartu zuen, eta esan izan da batzuetan espainiarrak mambi kolosoa jarraitzen zutela Mariaren zapaten arrastoengatik. Uneren batean bere ondoan egon ezin izan bazen, oso arrazoi indartsuek eragotzi zioten.

Bere senarra, *Antonio Maceo eta Grajales* jeneralik handiena, borrokan erori zen 1896ko abenduaren 7an, eta *María Cabrales* Kubako Santiagon bizitzera joan zen behin betiko, San Agustin finkan. 1905eko uztailaren 28ko goizean hil zen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gartzia Semenoitz

**Gartzia Semenoitz** hauetako bat izan daiteke:

* Gartzia Semenoitz Sobrarbekoa lehenengo Sobrarbeko errege mitologikoa (724–758) izan zen.
* Gartzia Semenoitz (XVIII. mendeko) (-844), Semeno Indartsuaren semea.
* Gartzia Semenoitz Iruñekoa, IX. mendeko Iruñeko erregeorde edo erregekidea izan zen.
Padmasambhava

**Padmasambhava** ("Lototik jaioa"), **Guru Rinpoche** (Guru Ederra) eta **Oaquiyna-ko** **Lotoa** izenez ere ezaguna. Indiako Vajraren maisu tantriko budista izan zen, ustez, Vajrayanari irakatsi ziona, Tibeten  (8. 9. mende bitartean). Zenbait iturri tibetar goiztiarren arabera, Ba-ren Testamentua adibide, Tibetera VIII. mendean iritsi zen, eta Samyeko monasterioa eraikitzen lagundu zuen, Tibeteko lehen monasterio budista.

Ondoren, Padmasambhava, budismoa Tibetera transmititzeko figura nagusitzat hartu da. XII. mendetik aurrera, Padmasambhavari buruzko hagiografiak idatzi ziren. Lan horiek zabaldu egin zituzten Padmasambhavaren profila eta jarduerak, orain espiritu eta jainko tibetar guztien manipulazioa bezala ikusia, eta zenbait testu sekretu (*terma*) ezkutatzea etorkizuneko tertönentzat. Nyangral Nyima Özer (1124–1192) izan zen *Zangling-ma-ren autorea*, Padmasambhavaren biografia zaharrena. 

Budismo tibetar modernoan, Padmasambhava Buda Shakyamunik emandako Buda bat da. Nyingmako eskola garaikideak uste du Padmasambhava fundazio-irudia dela. Nyingma eskolak ere tradizioz dio Dzogchen leinuaren jatorria Garab Dorje dela, Padmasambhavara zuzenean transmitituz.

Tibeteko budismoan esaten da Padmasambavako irakaskuntzetan ahozko leinua (*kama*) eta altxor ezkutuko testuen leinua (*termak*) daudela. Tibeteko budismoaren arabera, Padmasambhavako termak zorioneko izakiek aurkitu dituzte, eta tertöns (altxorraren bilatzaileak), berriz, baldintzak ondo beteta daudenean. Esaten denez, Padmasambhavak tertöns dirudi ameslarien arteko topaketetan, eta haren forma guruaren yogan ikusten da, batez ere Nyingmako eskolan. Padmasambhava asko gurtzen dute budistek Tibeten, Nepalen, Bhutanen, Indiako Himalaiako estatuetan eta mundu osoko herrialdeetan.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Pema Jungne-One-of-manifestations-of-Padmasambhava.jpg|Pema Jungne, horma-irudia.
Fitxategi:Hemis Padmasambhava.jpg|Padmasambhawaren estatua Hemiseko monasterioan, Ladakh, India.
Fitxategi:Guru Padmasambhava sideview.jpg|Padmasambhava Samdruptse-n, Namchi, Sikkim, India.
Fitxategi:Guru Rinpoche, Yerpa 1993.JPG|Rinpocheren estatua (Padmasambhava), Yerpako,Tibet.
Fitxategi:Vajra Guru Mantra - Tibetan Script.svg|Padmasambhavako mantra idazkera tibetarrean.
Fitxategi:Guru_Rinpoche_in_mist_2.jpg|Padmasambhavako muinoa, 123 oin (37,5 m) altu lainoan, Rewalsar lakua, Himachal Pradesh, India.
Fitxategi:Thangka_(AM_1931.626-5).jpg|Padmasambhavako Thangka
Fitxategi:Wrathful_Padmasambhava.jpg|Senge Dradrog, Padmasambhavako manifestazio suharra.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Hilen Liburu Tibetarra*

## Kanpo estekak
Lola Robles

**Lola Robles** (Madril, 1963ko irailaren 17a) espainiar idazlea da, zientzia-fikziozko lanetan aditua. Aktibismo sozialagatik ere nabarmendu da. *Feminista*, *bakezalea* *eta* *queer* deitzen zaio.

## Biografia 
Filologia hispanikoa ikasi zuen, baina profesionalki beste jarduera batzuetan aritu zen (1987 eta 2002 bitartean agente judizial gisa lan egin zuen, eta, ondoren, Erregistro Zibilean, bere ikusmen-arazoek erretiroa eragin zuten arte).

## Lanak 
### Eleberriak 
* *El informe Monteverde* (zuzendutako eta hornitutako edizioa). Crononauta, 2018.
* *El árbol de Sefarad*, Cerbero, 2018
* *Yabarí.* Cádiz, Cerbero, 2017.
* *Flores de metal*. Equipo Sirius, 2007.
* *El informe Monteverde: primera aproximación al est*. Equipo Sirius, 2005.
* *La rosa de las nieblas*. Madrid: Kira, Edit, 1999.

### Ipuin-liburuak 
* *Amargarita Páez: relatos* (1. eta 2. edizioa, Mujer Palabra, 2002 eta 2007; 3. edizioa berrikusita eta hornituta, La autora, 2010).
* *Historias del Crazy Bar y otros relatos de lo imposible*. Stonewall, 2013 (María Concepción Regueirorekin batera).

**Saiakuntza-liburuak**

* *En regiones extrañas: un mapa de la ciencia ficción, lo fantástico y lo maravilloso.* Edizio digitala, Palabaristas Press, 2016.

## Sariak 
* 2020an *Gabriel Saria*, PORTIK, Espainiako Fantasia, Zientzia Fikzio eta Beldurrezko Elkarteak emana, zientzia-fikzioaren, fantasiaren edo beldurraren munduan egindako ekarpenagatik.
* 2017an *Ignotus saria*, *eskualde arrotzetan* egindako saiakuntza-liburu onenari.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Literatura homosexuala Espainian
* Espainiako zientzia-fikzioa
## Kanpo estekak
Micropeltidaceae

**Micropeltidaceae** onddo familia da. Nahiz eta zalantzak izan Dothideomycetes klasean kokatzen dira.

## Generoak 

* ?*Armata*
* *Bonaria*
* *Chaetothyrina*
* *Clypeolina*
* *Cyclopeltis*
* *Dictyopeltella*
* *Dictyopeltis*
* *Dictyostomiopelta*
* *Dictyothyriella*
* *Dictyothyrina*
* *Dictyothyrium*
* *Hansfordiopsis*
* *Haplopeltheca*
* *Mendoziopeltis*
* *Micropeltis*
* ?*Mitopeltis*
* *Muricopeltis*
* *Polypedia*
* *Stigmatodothis*
* *Stigmatophragmia*
* *Stomiopeltis*
* *Stomiopeltopsis*
* *Stomiotheca*
* *Thyriodictyella*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Index Fungorum.
Vladimir Arnold

**Vladimir Igorevitx Arnold** (errusieraz: Владимир Игоревич Арнольд; Odesa, Ukraina 1937ko ekainaren 12a &ndash; Paris, 2010eko ekainaren 3a) munduko matematikari emankorrenetako bat izan da.

Moskuko Unibertsitatean 1954an hasi zen ikasten, eta 1986ra arte egon zen han; urte hartan, Moskuko Steklov Institutu Matematikoan sartu zen. Garai hartan, beste 99 lankiderekin batera protesta-gutun bat sinatu zuen, "sobietar matematikari osasuntsu baten eroetxe batean kartzelaratzea" zela eta. Horren ondorioz, atzerrira joateko baimena ukatu zioten perestroikaren garaian.

Nahiz eta Kolmogórov-Arnold-Moser teoremarengatik ezagunagoa izan (sistema hamiltoniar integragarrien egonkortasunari buruzko teorema), beste ekarpen garrantzitsu batzuk egin ditu zenbait arlotan, hala nola sistema dinamikoen teoria, hondamendien teoria, topologia, geometria aljebraikoa, mekanika klasikoa eta singularitatearen teoria. Bere lehen emaitza nagusitik (1957an Hilberten problemaren ebazpena) 45 urte baino gehiagoeman zituen ikerketan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Manuel de Leónena
Eneko Semenoitz

**Eneko Semenoitz** hauetako bat izan daiteke:

*Eneko Semenoitz (VIII. mendea), Iruñeko Erresumako noblea izan zen.
*Eneko Semenoitz (Ejeako jaun) (? - c. 1133), Ejeako eta Tafallako jaun.
*Eneko Semenoitz (Camerosko jaun) (? - c. 1134), Iruñeko Erresumako noblea izan zen.
Gartzia Semenoitz Sobrarbekoa

**Gartzia Semenoitz Sobrarbekoa** (XIII. mendea) lehenengo Sobrarbeko errege mitologikoa (724–758) izan zen. Ribagorzako konderrietako ala buru izan zen. Semenoarekin lotura, bera izan zen, ustez, 717an errege hautatu zuten lehena.

## Erreferentziak