open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jatorri-ziurtagiri

**Jatorri ziurtagiria** ondasunen fabrikazio edo ekoizpen herrialdea adierazten duen legezko dokumentua da. Jatorrizko ziurtagiria ETE esportatzaileek beren ondasunen jatorria egiaztatzen duten dokumentu probatzailea da. Ziurtagiri horri esker, enpresa esportatzaileek beren produktuen jatorria frogatu ahal izango dute. Horretarako ordea, iritsiera aduanako lurraldearen merkataritza-politikako neurriak aplikatuko behar dituzte.

## Motak 
Bi jatorrizko ziurtagiri mota daude, hauek dira:

### Lehentasunezkoa 
Merkantziek tarifa murriztuak edo salbuespenak jasaten dituztela ziurtatzen dute, onura horiek aurreikusten dituzten herrialdeetara esportatzean. Dokumentazio hori gabe, inportatzaileek ez dute hitzarmenaren pribilegiorik izango.
### Ez lehentasunezkoak 
Ziurtatzen dute produktuek ez dutela inolako lehentasunezko traturik jasaten. Produktuek aduana-zergak murrizten ez dituzten arren, inportazioak tokiko legeak urratzen ez dituela zehazteko balio du.

## Jatorri ziurtagiria eta merkataritza akordioak 
Produktuei jatorri ziurtagiriaren garrantzia ematen dien elementua merkataritza akordioak dira. Hori, hainbat oztopo daudelako gertatzen da. Elementu horiek gabe, produktu guztiek, herrialdea edozein dela ere, zerga tratamendu bera jasoko lukete.

Ohikoa da dokumentu hau aduanako eskakizun gisa aurkitzea, aduanen balorazioan eragina baitu. Hau da, aldebiko eta alde anitzeko akordioek eragindako aduana-zergen aldaketa sor dezake. Inportazio baten legezkotasuna zehazteko ere balio du.

## Lortzeko modua 
Jatorrizko ziurtagiriak lortzeko, interesdunek gertuen duten Merkataritza Ganberara jo beharko dute. Eman behar den dokumentazioari dagokionez, beharrezkoa da ziurtagiria behar bezala betetzea, baita eskatzen diren frogagiriak ematea ere.

## Erreferentziak 
Certificdo de origen, comercio internacional. Sertrans, 2017ko Azaroaren 13an.

Certificado de origen. Economipedia

## Kanpo estekak
Onagro (arma)

**Onagro**a () katapulta motako antzinako setio arma bat da, bihurdura mekanismo bat zuena. Onagro izena izen bereko asto basati asiarraren erreferentzia bat da, bere jeinu txarragatik ezaguna eta gizon bat koza batetik distantzia batera jaurti dezakeena, setio arma honek etsaien harresien aurka harriak jaurtitzen zituen bezala.

## Lehen erreferentzia historikoak 
Arma honen lehen erreferentzia historikoa, K. a. 200 inguruan Bizantzioko Filon greziarrarena da. Mende bat beranduago, Apolodororenak jarraitu zuen.

## Lehen deskribapenak 
Hala ere, ez da IV. mendearen aurreko itxurari eta funtzionamenduari buruzko deskribapen sakonik gordetzen, bere erabilera ezaguna egin, eta Vegezio eta Amiano Martzelino historialariek deskribatu zutenean.

## Deskribapena 
thumb|Erromatar onagroa
Artilleria pieza hau, setioaren tokian, gutxienez zortzi gizonek muntatzen zuten, zapaldutako lur edo adreiluzko oinarri baten gainean, martxan jartzean bibrazioa gutxituko zuena. Egurrezko marko bat zuen, lurrean oinarri bezala erabiltzen zena, eta, honen gainean, egurrezko marko bat altxatzen zen (batzuetan larruz sendotua), besoan tope bezala balio zuena tiro eginda irteten zenean, horrela, bere haustura saihestuz. Beso hau, bere puntan, zintzilik zegoen koilara edo larruzko poltsa batez errematatua zegoen, non, 800 metroko distantziara jaurti zitekeen harri astun bat kargatzen zen. Horren aurretik, besoa, bere goialdetik zilindro birakari baten bidez tiratzen zuen bihurdura mekanismo batek jaisten zuen, non besoari lotutako sokak lotzen ziren. Besoa jaisten zuen gurpil birakariaren kontrako aldean zegoen palanka baten bidez ateratzen zen tiroka. Setioetan, uhinaren papera, defentsa dorreak suntsitzea eta defendatzaileen harresien goialdea garbitzea zen.

## Ondorengoak 
Bere eraikuntza, V. mendeko barbaroen inbasioekin desagertu zen, beranduago berreskuratua izan zen arren, 1200. urtetik aurrera. Ondoren, kalibre eta distantzia txikiagoko setio-arma baterantz eboluzionatu zuen, mangonel edo manganara, 400 metroko distantziara zenbait harri txikiago jaurtitzen zituena. Mangonel izena grezierazko *magganon* hitzetik dator, "gerrako asmamena" esan nahi duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Onagroa funtzionatzen erakusten duen animazioa
Matxin Zalba

**Matxin Zalba** (Iruñea, 1390 &ndash; 1447), izen ofizialez **Martin Sanchez Zalbako**a, eta berak sinatua **Machin de Çalva**, Nafarroako Erresumako goi-funtzionari eta notarioa izan zen, euskarazko testu luze arkaikoaren egiletzat hartzen da, Matxin Zalbaren gutunaren egilea izanik.

## Biografia 
Marxin Zalba merkatari familia batean jaio zen. 1407rako finantza-jasole lanetan aritu zen. 1413an erregearen notario eta Gorte Nagusiko eta Comptos Ganberako notario izendatu zuten. Urte berean, Karlos III.a erregearen aberastasunaren arduradun izendatu zuten.

Funtzio horiek betetzen zituelarik izan zuen gutun-trukea beste goi-funtzionari batekin, Martin San Martinekin, eta 1416. urteko dokumentu hori gorde izanak egin du ezagun 20. mendean.

Erregearen zerbitzuan aritu zen 1446 inguruan hil zen arte.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Matxin Zalbaren gutuna
Francisco Alonso

**Francisco Alonso López** (Granada, 1887ko maiatzaren 9a - Madril, 1948ko maiatzaren 18a) espainiar musikagilea izan zen. Alonsoren musika alaia da, doinu errazekoa eta kutsu herrikoia duena. Pasodoble eta txotisetan gailendu zen, eta horiei bizitasuna eta grazia inprimatzen zizkien. Bere lanetako asko oraindik ere estimatuak dira, hala nola *Los Nardos* kalejira, *El Pichi* txotisa, biak *Las Leandras errebistakoak,Tabaco y cerillas txotisa, Las de Villadiego errebistakoa,* edo *Maitechu mía* abestia (azken biak Emilio González del Castilloren letrekin). Alacanteko hiriko jaietarako bi pasodoble idatzi zituen, "Les Fogueres de Sant Joan", 1934an estreinatutako *La festa del poble* izenburupean, eta *La Nit de San Joan*, foguerer pasodoblea banda, abesbatza eta bakarlari baxurako. Espainiako Autoreen Elkarte Nagusiko lehendakari izatera ere iritsi zen.
Picnic (1955eko filma)

***Picnic*** 1955eko Joshua Logan estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatiko erromantiko film bat da. William Inge idazlearen izenburu berdineko antzezlanean oinarritua dago. William Holden, Kim Novak, Rosalind Russell, Susan Strasberg eta Cliff Robertson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Hal Carter abenturazalea lan finko baten bila doa Kansaseko herri txiki batera, bere burua arrastoan sartu nahian. Bertan, Lanaren Eguna ospatzeko egiten duten piknik herrikoian, tokiko edertasun-erreginaz maitemintzen da, eta biharamunean, berarekin ospa egitea eskatzen dio, Tulsara.

## Aktoreak 
* William Holden: Hal Carter
* Kim Novak: Marjorie 'Madge' Owens
* Betty Field: Flo Owens
* Susan Strasberg: Millie Owens
* Cliff Robertson: Alan Benson
* Rosalind Russell: Rosemary Sydney
* Arthur O'Connell: Howard Bevans
* Verna Felton: Helen Potts
* Reta Shaw: Irma Kronkite
* Raymond Bailey: Mr. Benson
* Nick Adams: Bomber

## Kanpo estekak 
* *Picnic* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Titanopteryx

***Titanopteryx*** Simuliidae familiako euli generoa da.

20. mendeko urte batzuez pterodaktilo mota bat izendatzeko ere erabili izan zen izen hau, baina euli baten izen taxonomikoa zela konturatutakoan, narrasti desagertu hari Arambourgiania izena eman zitzaion.

## Kanpo estekak
Haurtxo

[250px|thumb|Haurtxo bat bere [sehaskan.]]
**Haurtxoa**, **seina** edo **umetxoa** haur txikia da, hitz egin edo ibili ez dena. Haur jaioberria 27 egun edo gutxiagoko haurra da, erditze normalez edo zesarea bidez jaioa.

Haurtxoa gurasoen edo tutoreen mende dago erabat, eta oinarrizko premiak asetzeko edo oinarrizko jarduerak egiteko haren arreta behar du. Edozein behar edo deserosotasun izanez gero, haurrak negar egingo du helduen arreta erakartzeko.

## Garapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Herriko Etxe (PSOE)

**Herriko Etxea** edo **Casa del Pueblo** izena eman izan zaio Espainian PSOE talde politikoaren egoitzari. PSE-EEk euskarazko forma erabiltzen du Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako kasu batzuetan.

Euskal Herrian eraiki ziren lehenak Bilbo inguruko industria eta meatzaritzari lotuak egon ziren, XIX. mendeko azken laurdenean. Hurrenkera hau izan zuten lehen irekierek: Bilbo (1886), Ortuella (1887), Zugaztieta (1888), Sestao (1888), Gallarta (1891) eta Erandio (1896).

Gerra Zibila baino lehen Espainian lurralde osoan 900 etxe inguru zeudela dokumentatu da. Erregimen frankistak desjabetu egin zituen, baina trantsizio garaiaren ondoren, zenbait egoitza eta eraikin berreskuratu ahal izan zituen alderdi sozialistak, esate baterako Eibarkoa herriko sozialistek beraiek egindako okupazio ekintza baten ondoren.

1987an, Portugaleteko Herriko Etxeak atentatua jasan zuen, eta bi militante sozialista hil zituzten. Koktel molotovez egindako erasoa izan zen, *Mendeku* izeneko ezker abertzaleko gazte talde autonomo batek egina.

## Iruditegia Bizkaia 

File:PSEko Herriko Etxea, Abusu.jpg|thumb|Abusuko Herriko Etxea, 2026.
File:PSEko Herriko Etxea, Abusu 2026.jpg|thumb|Abusuko Herriko Etxearen aurrekaldea, 2026.
File:Arangotiko Herriko Etxea.jpg|thumb|Bilboko Arangoitiko Herriko Etxea, 2026.
Irudi:PSE-EEko Herriko Etxea Bilbo Zaharrean 2017an.png|thumb|PSE-EEko Herriko Etxea Bilbo Zaharrean 2022an.
Irudi:Herriko Etxea (PSE-EE) 2026. Bilbo Zaharra.jpg|thumb|Bilbo Zaharreko Herriko Etxea (2026) eraikina eraberritu eta urte gutxira. (Ikus ezberdintasuna 2006ko argazkiarekin).
Miribillako Herriko Etxea.jpg|thumb|Miribillako Herriko Etxea, gaur egun desagertuta (2015).
Irudi:Herriko Etxea San Inazio, Bilbo.jpg|thumb|San Ignazioko Herriko Etxea, 2026.
Irudi:PSE san Francisco.jpg|Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra alderdiaren egoitza Bilboko San Frantzisko kalean. Fatxada erasotu zuten, 2006an.
File:Santutxuko Herriko Etxea.jpg|thumb|Santutxuko Herriko Etxea, 2026.
File:Herriko Etxea, Santutxu.jpg|thumb|Santutxuko Herriko Etxea. Pertsianan margoketa bat gaixo-gaixorik zegoen GRAPOko Maria José Baños Andujarren askatasuna eskatzen.
File:Txurdinagako Herriko Etxea.jpg|thumb|Ramon Rubial, Bilboko Txurdinagako Herriko Etxea.
File:Etxebarriko Herriko Etxea.jpg|thumb|Etxebarriko Kukullagako Herriko Etxea, 2026.
Irudi:Santurtziko Herriko Etxearen barruan.jpg|thumb|Santurtziko Herriko Etxearen barruko JSEko kartela, 2026.
Irudi:Santurtziko PSEko Herriko Etxea.jpg|thumb|Santurtziko PSEko "Oberena" Herriko Etxea, 2026.
File:UGT Casa del Pueblo de La Arboleda.jpg|thumb|Zugaztieta, La Arboledako Herriko Etxea, 2006.

## Iruditegia Gipuzkoa 

File:Eibar Untzaga 12636.jpg|thumb|Eibarko Herriko Etxea, 2023.

## Erreferrentziak 
## Kanpo estekak
Hipoterapia

[thumb|Hipoterapia egiten duen talde bat, [Harana (Araba)|Harana haraneko aska batean.]]
**Hipoterapia** edo **zalditerapia,** zaldien bidezko laguntza terapeutikoa da, haurren, nerabeen eta helduen maila neuromuskularrean, psikologikoan, kognitiboan eta sozialean errehabilitazioa sustatzeko erabiltzen dena, zaldia tresna terapeutiko eta laguntzaile gisa erabiliz. 

Hipoterapia 1950eko eta 1960eko hamarkadatik zalditegi berezituetan erabili izan den terapia da, nahiz eta Antzinako Grezian ere ezagutu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Otemotxeko arnasa

***Otemotxeko arnasa*** 1984an Inozentzio Olea bertsolariak bigarren liburuaren izenburua da. Lana Auspoa bilduman atera zuen, Antonio Zavalaren eraginez. Olea plazako bertsolaria baino gehiago bertso paperen egilea zen.

## Edukia 
Orokorrean gaiak bertsolari lagunen ingurukoak dira: Manuel Lasarte, Mattin, Joxe Lizaso, Lazkao Txiki, Xalbador, e.a. Badira ere uneko berrien inguruko bertsoak, esaterako, apaizak ezkontzeko aukeraz, ""Holandako berriak", edo politikaz: "Zatiturik". Gai autobiografikoak ere agertzen dira liburuan, esaterako, ""Ixil-aldia" non bertsolariak 1980an izandako osasun arazo larri bat azaltzen duen. Liburuan jasotako bertso asko aurretik *Diario Vascon*, *Goiz-Argi*n eta *La Voz de Españan* hedabideetan plazaratuak ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Liburu osoa Euskaltzaindiaren webgunean.
Bartolo Aierbe

**Bartolo Aierbe Urretarazu** (Gaintza, 1906-Donostia, 1997) bertso-jartzailea eta idazlea izan zen. Urte asko Donostiako Loiola auzoan bizi izan zen. Haren semea Joxe Aierbe izan zen.

## Liburuak 
Bartolo Aierbek bere oroitzapenak hitz lauaz bi liburuetan bildu zituen, biak Antonio Zavalaren laguntzaz idatzita. Horietan bere autobiografiarekin batera bere garaiko ohiturak eta lanak jaso zituen:
* *Zaarrak berrituz* (1996, Auspoa-Sendoa)
* *Nere mundualdia* (1988, Auspoa-Etor, ISBN: 978-84-85527-37-3)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Ixiar Rozas(https://eu.wikipedia.org/wiki/Ixiar_Rozas)ek *Argia*n, 1996an plazaratutako elkarrizketa.]
* "Uba´ko Ama Birjiña", Aierberen testua.
Paty Navidad

**Ana Patricia Navidad Lara** (Culiacán, Sinaloa, Mexiko, 1973ko maiatzaren 20a), ezagunagoa **Paty Navidad** izen artistikoaz, mexikar aktorea eta abeslaria da.

## Diskografia 
* *Instantes* (1998)
* *Paty Navidad* (1999)
* *Patricia Navidad* (2000)
* *Urge* (2008)

## Filmografia 
### Telebista
Günther von Kluge

**Günther Adolf Ferdinand von Kluge** (1882ko urriaren 30a - 1944ko abuztuaren 19a), **Hans Günther von Kluge** izenarekin ere ezaguna, Bigarren Mundu Gerran alemaniar landa mariskala izan zen, Ekialdeko eta Mendebaldeko Fronteetan aginduak izan zituena. Wehrmachteko 4. Armada agindu zuen 1939an Poloniako inbasioan eta 1940an Frantziako guduan, Generalfeldmarschall-en promozioa lortuz. Klugek 4. Armada zuzentzen jarraitu zuen Barbarossa Operazioan (Sobietar Batasuneko inbasioa) eta 1941ean Moskuko Gudan.

1941eko abenduan sobietarren kontraerasoaren krisiaren artean, Kluge Fedor von Bock landa mariskala ordezkatuz Armada Taldeen Zentroko agintaritzara igo zen. Adolf Hitlerren aurkako militar erresistentziako hainbat kidek bere langileak zerbitzatu zituzten, horien artean Henning von Tresckow. Kluge konturatu zen marrazkilarien jarduerei buruz, baina ez zuen bere laguntza eskaintzea Hitler hil ezean. Ekialdeko Fronteko bere aginduak 1943ko urria arte iraun zuen Kluge auto istripu batean zauritu zelarik.

Errekuperazio luze baten ondoren, Kluge OB mendebaldeko (Mendebaldeko komandante nagusia) izendatu zuten Frantzia okupatuan 1944ko uztailean, bere aurrekoak, Gerd von Rundstedt landa mariskala, derrotismoa zela eta. Bere indarrek ezin izan zuten Normandiako aliatuen inbasioaren bultzada geldiarazi, eta Mendebaldeko gerra galdu zela konturatzen hasi zen. Kluge uztailaren 20ko konspiratzaile aktiboa ez bazen ere (Hitler hiltzeko atentatua), porrot egin zuen estatu kolpearen ostean bere buruaz beste egin zuen 1944ko abuztuaren 19an, Berlinera Hitlerrekin bilera egin ondoren. Kluge Walter Model zelai mariskalak ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak
Shivling

**Shivling**, Himalaiako Gangotri Taldea mendilerroko mendi bat da, Indiako Uttarakhand estatuan eta Garhwal banaketan. 6.543 metroko garaiera du.

1974ko ekainaren 3an Hukam Singh, Laxman Singh, Ang Tharkey, Pemba Tharkey eta Pasang Sherpak lehenbizikoz igo zuten.
Meru tontorra

**Meru tontorra**, , Himalaiako mendikateko mendi bat da, Indiako Uttarakhand estatuan eta Garhwal banaketan. 6.660 metroko garaiera du.

Mendia berez hiru tontorrez osatua dago, Hegokoa (6.660 metro), Erdikoa (6.310 metro) eta Iparrekoa (6.450 metro). Bi garaienak igoera zailagoa duen Erdikoa baina aurretik igo ziren, eta Erdikoa berriz, 2001ean Valery Babanov errusiar mendizaleak lehenbizikoz bakarka.
Thalay Sagar

**Thalay Sagar**, Himalaiako Gangotri Taldea mendilerroko mendi bat da, Indiako Uttarakhand estatuan eta Garhwal banaketan. 6.904 metroko garaiera du.

1979ko ekainaren 24ean Roy Kligfield, John Thackray eta Pete Thextok lehenbizikoz igo zuten.
Ruth glaziarra

**Ruth glaziarra**, AEBetako Alaska estatuan dagoen glaziar bat da, Denali Parke Nazionala eta Babesgunean. 64 kilometro luze du.
Winnibigoshish aintzira

**Winnibigoshish aintzira**, AEBetako Minnesota estatuan dagoen aintzira bat da, Mississippi ibaiaren ibilbidean. 22.853,2 hektareako azalera eta bataz besteko 21,3 metroko sakonera du.
Cass aintzira (Minnesota)

**Cass aintzira**, AEBetako Minnesota estatuan dagoen aintzira bat da, Mississippi ibaiaren ibilbidean eta Chippewa Baso Nazionalan. 64,58 kilometro karratuko azalera du eta bataz besteko 37 metroko sakonera.
Formulen arauzko erregulazioa betetzearen ziurtagiri

**Formula Betetze Ziurtagiria** batez ere nazioarteko merkataritzan Osasun eta Edertasun Produktuetarako erabiltzen den dokumentua da.

Jatorri Ziurtagiriak ez bezala (tradizionalki bidalitako salgaiak zein herrialdetan sortzen diren esaten da, baina jatorri-ziurtagiri batean "jatorria" hitzak ez du esan nahi ondasunak bidaltzen diren jatorrizko herrialdea, baizik eta beren ondasunak benetan egiten diren herrialdea.) Inportazio Agintaritzari Produktuak Inportazio Herrialdean erregistratuta dagoen Formularen arabera ziurtatuta daudela dioen dokumentu bat da formula betetze ziurtagiria.

Analisi Ziurtagiriak ez bezala (probatzen ari den produktuaren formula zehatza zehazteko erabiltzen den dokumentua) formula betetze ziurtagiri batek esaten du kasuan kasuko produktua erregistroaren formularekin bat datorrela.

Formula betetze ziurtagiria nazioarteko merkataritzarako estandar gisa unibertsalki onartu ez den dokumentu berria da. Dokumentu berri honen erabilera bultzatzeko ahalegina dago hainbat erakunderen aldetik eta gainera erabilera formalki onartu ez den herrialdeetan ere ikuskapen prozesua azkartzen laguntzen ari da.

Laburbilduz, nazioarteko merkataritzan erabilitako beste nazioarteko dokumentuetako bat da.

## Ikus, gainera 
* Jatorri-ziurtagiri

## Kanpo estekak
Tage Erlander

**Tage Fritjof Erlander** (Ransäter, Värmlandeko konderria, 1901eko ekainaren 13a - Huddinge, Stockholmgo konderria, 1985eko ekainaren 21a) Suediako lehen ministroa izan zen 23 urtez, 1946tik 1969ra. Alderdi Sozialdemokratako kidea, lehen ministro bihurtu zen Per Albin Hansson hil ondoren 1946an. Politikari moderatua eta pragmatikoa izan zen, eta oposizioaren onespena bilatu zuen bere neurrietarako. Gizarte-neurriak sartu zituen eta sektore publikoa handitu zuen. Kanpo politikan neutraltasuna mantendu zuen eta aldi berean bere armada potentzia handitu zuen. 1969an Olof Palme babestuari eman zion boterea.

## Kanpo estekak
Urrezko Pioleta

**Urrezko Pioleta**, , 1991. urteaz geroztik eta urtero alpinismo eta mendizaletasun kiroletan nabarmendu diren pertsonak saritzeko ematen zaien garaikurra da. 2008tik aurrera kategorien kopurua zabaldu eta sarien banatzea aldatu zen.

Sariak Frantziako Alpeetako Chamonix-Mont-Blanc udalerrian burututako ekitaldian banatzen dira. Epaimahaia Groupe de Haute Montagne elkartea eta *Montagnes* frantziar mendi aldizkariak osatzen dute.

## Sarituak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea (ez du funtzionatzen)
Bartzelonako Argizari Museoa

**Bartzelonako Argizari Museoa**, , Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen argizari museo bat da. Ciutat Vella barrutiko El Gòtic auzoan dago, La Banca pasealekuaren 7. zenbakian.

1867an El Comercio kreditu konpainiak gaur egungo museoaren egoitza eraikiarazi zuen, Elies Rogent arkitektoak neoklasiko estiloan diseinatu zuen. Ondorengo urteetan Bartzelonako Bankua eta Crédito y Docks konpainiaren egoitza izateko. 1874an bartzelonar burgesiaren dirutza eta harribitxi ugari bertan gordetzen ziren.

1973an Enrique Alarcónek eraikinean gaur egungo argizariaren museoaren proiektua ezartzea erabaki zuen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Alejandro Sabella

**Alejandro Javier Sabella** (Buenos Aires, Argentina, 1954ko azaroaren 5a - *ibidem*, 2020ko abenduaren 8a) argentinar futbolaria eta futbol entrenatzailea izan zen.

1974an egin zuen debuta profesionaletan futbolari River Plate futbol taldean. 1978 eta 1980 bitartean Sheffield Uniteden jokatu zuen. Handik, Leeds Unitedera joan zen eta han egon zen 1981era arte. Ondoren, 1982tik 1984ra Estudiantes La Plata taldean aritu zen. Hurrengo urtean Brasilgo Grêmio taldean jokatu zuen denboraldi batez eta Estudiantes La Plata taldera itzuli zen beste denboraldi baterako. Gero, 1987 eta 1988 bitartean Club Ferro Carril Oeste futbol taldean aritu zen. Azkenik, 1988an Mexikorako bidea hartu eta Club Deportivo Irapuato taldean jokatu zuen 1989an futbolari erretiratu zen arte.

Futbolari izateari utzi eta gutxira, 1990ean futbol-entrenatzaile hasi zen. 2011 eta 2014 bitartean Argentinako futbol selekzio nazionaleko entrenatzailea eta hautatzailea izan zen. Haren gidaritzapean, Argentinako selekzioa 2014ko Munduko Futbol Txapelketaren finalera sailkatu zen eta munduko txapeldunordea izan zen.

## Kanpo estekak
Ur mineral

**Ur minerala** da edateko ohiko urak baino substantzia mineralen kantitate gehiago duena. Ezaugarri terapeutikoak izan ohi dituzte.

## Ikus, gainera 
* Edateko ur
* Botilako ur

## Kanpo estekak
Hegazkinerako bidalketa-agiri

**Hegazkinerako bidalketa-agiri** hegazkin batek garraiatutako zama guztia islatuta agertu behar duen dokumentua da eta inportatzen den herrialdeko aduana-agintariei entregatu behar zaie (zama aireportura iritsi ondoren), bidalketa igaro aurretik,

## Erabilerak 
Informazio dokumentu honek, nazioarteko aireko garraioaren kontratua jasotzen du, eta merkantzia hegazkinean entregatu izanaren ziurtagiri gisa balio du. Bidaltzeko orduan duen homologoa B / L edo Landing Bill da.

## Bidalketa-agiri motak 
Manifestu aereoak:

garraio hegazkinak eramandako zama guztia zerrendatuta aurkitzen dugun dokumentua da. IATA-ko agenteek entregatu beharko dute inportazioko herrialdeko aduana-agintariei, hegazkina aireportura iritsi ondoren, salgaiak inportatzeko baimenaren aurreko urrats gisa.

Charter kontratua:

hegazkin oso baten aldi baterako alokairu kontratuaren forma juridikoa da. Dokumentu honetan, bai hegazkinaren jabeak -- fletatzaile izenarekin ezagutzen dena, bai kargaren jabeak -- fletatzaileak - dagozkion betebeharrak eta erantzukizunak ezartzen ditu fletatzaileak hegazkin osoa garraio zehatz bat egiteko erabiltzeari dagokionez.

Split charterra:

kontratazio-kontratu mota hau zertxobait desberdina da, alokairuak edo garraiatzaileak txandakatutako hegazkinaren zama-gunearen zati jakin bat alokatzeko aukera izaten dute beste kontratatzaile batzuei. Azpierrentan emateko hitzarmen mota hau dagoenean, seguruenik pletatzaileak intuizioa duenean biltegia ez du bere salgaiekin beteko.

AWB ( Air Waybill ) :

informazio dokumentu honek nazioarteko aireko garraioaren kontratua jasotzen du eta merkantzia hegazkinean entregatu izanaren egiaztagiri gisa balio du. Bidalkidetzan duen homologoa B / L edo Landing Bill da. Ezagutza-agirian, oro har, kontratatutako alderdiak, garraiatzen diren salgaiak, ibilbidea, erabilitako garraiobidea eta merkantzia daude.

AWB house:

IATA sendotzeko agente batek igorritakoa eta merkantzia bateratuaren garraiatzaile bakoitzari (esportatzaileei) zuzenduta dagoena (zama unitate batean bilduta). HAWB ondasun bateratuen garraiatzaile bakoitzarekin kontratuarekin lotura duen dokumentua da.

MAWB:

azkenenik, IATA agente bateratu batek emandako, baina hegazkin konpainiari zuzendutako ezaguera-faktura edo AWB aurkitzen dugu. AWB dokumentu honetan, banakako bidalketak kargatzeko unitate batean biltzen dira (taldekatzea). Taldeketan, MAWB izango da kontratua erlazionatzen duen dokumentua, bai aireko konpainiarekin, bai IATA agente finkatzailearekin.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Kanpo estekak
Joan Miró parkea

**Joan Miró parkea**, antzina **Hiltegiaren parkea**,  edo ''Parc de l'Escorxador*, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen hiri-parke bat da. Eixample barrutian dago, Las Arenas merkatal-gunearen alboan.

Izena Joan Miró kataluniar margolari surrealistaren omenez darama. Gainera, Miróren *Dona i Ocell'' ("Emakumea eta Txoria") eskultura ezaguna ere bertan dago ikusgai.

1983ko maiatzaren 12an inauguratu zen, aurrez Antoni Solanas, Màrius Quintana, Beth Galí eta Andreu Arriolak diseinatua. 2006an Beth Galí, Jaume Benavent, Andrés Rodríguez eta Rüdiger Würthek zaharberritu zuten, lurrazpiko aparkalekua eta ur-biltegiak gehitzeaz gain, berdegunea berregokituz.

## Ikus, gainera 
* Dona i Ocell
Lekobide

thumb|Leloren kantua Ibarguen-Cachopin kronikan

**Lekobide** edo **Lekabide** edo **Lekobidi** (gaztelaniazko grafian **Lecobide**) euskal mito moderno bat da, *Leloren kantu* edo *Kantabriarren kantu* deitutakoaren pasarte baten interpretazio oker batetik sortutakoa XIX. mendean. Mito oker honen arabera, bizkaitarren eta, ondorio bidez, euskaldunen aurrendaria izan zen Lekobide izeneko buruzagi bat, ustez Octavio Augusto lehen erromatar enperadorearen aurkako borroka irabazi zuena.

## Mitoaren sorrera 
*Leloren kantua* Ibarguen-Cachopin kronikaren (1558-1610) 71. koadernoan bildutako kantu apokrifoa da: faltsifikazio bat da, Erromatarren garaiko kantabriar edo euskaldunen eta erromatarren arteko guduen berri ematen duen kantu epikoa, ustezko euskara arkaiko baten gordea. Zantzu guztien arabera, XVI. mendeko sorkuntza da.

Kantu horren pasarte batean hau irakurtzen da:

XIX. mendeko hizkuntzalari batzuek —dirudienez, horietako batzuk euskaraz gutxi edo batere ez zekitenak—, uste izan zuten *lecobjidi* hitz ezezagun hori izen propio bat zela, hau da, «Oktabiano munduko jauna, eta Lekobidi Bizkaikoa».

## Hedakuntza 
[thumb|[Emiliano Arriagaren *Lekobide* lana, 1913koa.]]
Euskaraz gutxi edo batere ez zekiten glosagileen ustea sinetsita, Juan Antonio Mogelen eta, batez ere, Wilhem von Humboldten lanen eraginez hedatu zen Lekobideren mitoa, hau da, euskaldunen aurrendariaren mitoa.

Geroztik, euskal kulturaren iruditerian aski indarra izan du Lekobideren mitoak. Batez ere XIX. mendeko kutsu erromantiko berantiarreko literatura foruzalean. Besteak beste, Lekobide izeneko euskal buruzagia pertsonaia nagusia da Juan Benanzio Arakistainen *Tradiciones Vasco-Cántabras* (1866) liburuko "Los Cantabros" (kantabriarrak) kontakizunean eta Vicente Aranaren *Los últimos íberos. Leyendas de Euskaria* (1882) obraren "Lekobide" izenekoan. Jose Manuel Lujanbio "Txirrita" bertsolariaren «*Orain bi milla urte*» () bertso sortan esaten da: «Lekobide ta Otsobal ziren / Kantabriyako buruak» zein  bertsoan (1913):

Emiliano Arriagak ere opera libreto bati izen hori jarri zion 1913an.

## Hitzaren azalpena 
Koldo Mitxelenak eta beste zenbait hizkuntzalarik egindako lanetan aski frogatu eta dokumentatu da *lecobjdi* honen esangura ulertu behar dela *lekatu* aditzetik abiatuta, hori da, «kanpo utzi, salbuetsi». Bernat Etxeparek eta ekialdeko beste idazle askok *lekot bedi* edo *lekat bedi* forma darabilte, esandako «kanpo utzi, salbuetsi» zentzu horrekin.

## Hapax? 
*Leloren kantu* apokrifoan azaltzen den forma zehatz hori hapax bat zela uler zitekeen, 2020an aurkitutako *Ene laztan gozo ederra...* agertu zen arte. Izan ere, poema horren pasarte batean agertzen da forma bera:

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Julio de Urquijo (1922-1924) «La Crónica Ibargüen-Cachopin y el Canto de Lelo» in *Revista Internacional de Estudios Vascos*, (1922) 83-98, 232-247, 458-482; (1924) 163-182, 523-548 or.
* Luis Michelena (1985) «Contra Lekobide» in *Anuario del Seminario Julio de Urquijo*, 20-1,1986, 291-313 or.
* Julen Arriolabengoa, *Euskara Ibarguen-Cachopin kronikan*, 2008. .

## Ikus gainera 
* *Leloren kantua*
* *Ene laztan gozo ederra...*

## Kanpo estekak
El Clot parkea

**El Clot parkea**, , Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen hiri-parke bat da. El Clot auzoan dago.

1986an Daniel Freixes i Melero eta Vicente Mirandak proiektatu zuten, eta 4,03 hektareatako azalera du.
Gonzalo Miró

**Gonzalo Miró Romero** (Madril, 1981eko otsailaren 13a), espainiar kazetari eta telebista aurkezle bat da. Pilar Miró zinema, antzerki eta telebista zuzendaria eta RTVEko zuzendaria (1986-1989) izanaren semea da.

Madrilgo Karlos III.a Unibertsitatean Zientzia Politikoen ikasketei ekin baina utzi eta Francisco de Vitoria Unibertsitatean Kazetaritza ikasi zuen. Ondoren, New York hirira lekualdatu eta zinemagintza ikasketak burutu zituen.

## Kanpo estekak
AM irrati

thumb|Jatorrizko seinale bat AM eta FM modulazioak jasan ondoren
**AM irratia** anplitudearen modulazioarekin (AM) transmititzen den irrati-difusio baliabide bat da. Transmisioak entzuteko aukera ematen duen hartzaileari ere egiten dio erreferentzia terminoak.

FM irrati-difusioa baino estaldura handiago eskaintzen du AM irratiak, maiztasun baxuko seinale elektriko baten modulazioari esker. Horren emaitza hurrengoa da: maiztasun eramailearen eta audioaren informazioa daramaten maiztasun altuaren eta baxuaren arteko batuketa jarraitzen dute.

### Osziladorea 
Maiztasunak sortzen dituen gailua da. Normalean kristalezko osziladoreak dira, maiztasun zehatzagoak sortzen dituztelako.

### Aurreanplifikatzailea 
Potentzia baxuko audio anplifikatzaile bat da, sortutako oso tentsio baxuko seinalea anplifikatzeko: Harrera antena baten bidez gauzatzen da, 1 m-ko luzerako kable batekin. Jasotzen den seinalea konplexua da, ingurumenean dagoen erradiazio elektromagnetikoaren ondorioz behar da. Anplifikazioa anplifikadore operazional batek eta bi erresistentziek osatzen duten zirkuitu anplifikatzaile batekin egiten da. Hauen ezaugarriak eta balioak nahi den anplifikazioaren arabera zehaztu beharko dira.

### Demodulazioa 
Demodulazioan seinalearen berreraikuntza egiten da. Bi etapa ezberdinetan eskaini dezake. Baita estereoan ere, AM modulazioa daukan telebista modulatuaren soinuaren uhin azpigarraiatzailean adibidez. Gainera, esan beharra dago bideo seinalea AM modulazioa daukala telebista guztietan, legez horrela izan behar delako.

Hala ere, irrati-difusioan seinale modulatuaren maiztasun-espektroaren zabalera maiztasun altuenaren menpe dago. Izan ere, maiztasun-espektroaren zabalera maiztasun altuenaren bikoitza da. Horretaz gain, AM irratiaren igorketen kalitatea estandar askotan vis-à-vis erakoa da banda-zabaleran. Gainera, AM irratia erabiltzean distortsioen propagazioa distantzia garrantzitsuetan entzuten da, eta horrek kalitatea mugatzen du.

Aipatutako efektuak FM irratian deusestatzen dira: kanal bakoitzari banda-zabalera bat esleituz gero igorketak difusio zuzenean entzuten dira.

FM irratia ez bezala, AM irratian transmititzen den seinalea maiztasun altuenarekiko mugatuta dago. Izan ere, seinale hori maiztasun altuenaren bikoitza baino maiztasun txikiagora izatera behartuta dago. Seinalearen transmisioa 1000 km-ko distantziara dauden bi ekipoen artekoa izan daiteke maiztasun ertainetan, eta itsasoen arteko transmisioa baimentzen du. Izan ere, uhinen propagazioa posiblea da atmosferako kapa ionizatzaileei esker.

## AM sistema seinalizazioa (AMSS) 
NAB2066 azokan AMSS deituriko AM irratian oinarritutako kanal irekiko seinaleztapen sistema aurkeztu egin zen. Kanal honek sintonizadore bat dauka, AM irratiko maiztasun guztiak sintonizatu ahal dituena. Honi esker, automatikoki kanalerik hoberenera aldatu egiten da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Anplitude modulazioa
* Irrati-difusioa
* Banda-zabalera
* Maiztasuna
* Antena

## Kanpo estekak 
* Elhuyar Fundazioaren zientzia-aldizkaria
Mintzamenaren eta hizkuntzaren garapen-nahasmendu

**Mintzamenaren eta hizkuntzaren garapen-nahasmendua**k giza hizkuntza ikasteko edo erabiltzeko zailtasun multzo bati egiten dio erreferentzia: ezgaitasun fisiko edota mental bati lotuta ez dirudien zailtasun multzoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gertaerak eta txisteak

***Gertaerak eta txisteak*** Antonio Zavalak Lazkao Txiki bertsolariaren zelebrekerien eta pasadizoen prestatutako bilduma da. Liburua 1994an Auspoa Liburutegian plazaratu zen.

## Edukia 
Liburua bi ataletan antolatuta dago:
* Gertaerak: Bertsolaria gertaera desberdinen protagonista gisa agertzen da beste bertsolarien eta ezagunen kontakizunetan. Xabier Amuriza, Txomin Garmendia, Andoni Egaña, Patxi Iraola eta beste askoren testigantzak dira.
* Txisteak: hauek ere askotan beste egileen eskutik jasoak, batzutan eta Lazkao Txiki berak azaldutakoak dira.

Gainera, liburuak Zavalak idatzitako "Hitzaurrea" eta bertsolariaren biografia labur bat ditu.

## Literatura-gai 
Antonio Zavalaren hitzetan Lazkao-Txikiren bizitza eta izaera ere literatura gai bihurtu ziren. Zentzu horretan, antzeko zerbait beste bertsolariekin gertatu zen, besteak beste, Fernando Amezketarrarekin, Peio Errotarekin edo Jose Joakin Urbietarekin. Zentzu horretan Lazkao Txiki mito egina aurkezten digu idazleak: "Bera degu, zalantzarik gabe, gure XX-garren mende ontako Pernando Amezketarra".
  
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Liburu osoa Euskaltzaindiaren webgunean.
Eragiketa-akordio

**Eragiketa-akordioa** erantzukizun mugatuko sozietateek (LLC) erabilitako funtsezko dokumentua da, negozioaren erabaki ekonomikoak eta funtzionalak zehazteko. Dokumentuaren xedea negozioaren barne-funtzionamendua gobernatzea da, "kide" izeneko negozio jabeen behar zehatzetara egokitzen dena.

## Erabilera 
Erantzukizun mugatuko sozietateko kideek dokumentua sinatu ondoren, bere baldintzetara lotzen dituen kontratu ofizial gisa jokatzen du.

Eragiketa-akordiorik gabe jarduten duten LLC-ak, dagokien estatutuan jasotako estatuko arau lehenetsien arabera arautzen dira eta estatuko auzitegien erabakien bidez garatzen dira. Eragiketa-akordio bat, korporazioko araudien antzekoa da, edo kide anitzeko LLC-ko lankidetza-hitzarmenaren antzekoa.

Kide bakarreko LLC-etan, eragiketa-akordioa kideak enpresarentzat aukeratu duen egituraren adierazpena da eta batzuetan epaitegietan frogatu izan dute LLC egitura banakako jabearena dela. Beraz, jabeak entitatetik bereizita dagoen dokumentazioa azaltzea beharrezkoa da.

## Ikus, gainera 
Estatu gehienek ez dute eragiketa hitzarmenik behar. Hala ere, eragiketa-akordioa oso gomendagarria da kide anitzeko LLC-entzat, LLC baten finantzak eta erakundeak egituratzen eta arauak eskaintzen dituztelako. Eragiketa-akordioak normalean interesen ehunekoa, irabazien eta galeren esleipena, kideen eskubide eta erantzukizunak eta bestelako xedapenak biltzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  https://www.sba.gov/blogs/basic-information-about-operating-agreements
*  https://www.sba.gov/starting-business/choose-your-business-structure/limited-liability-company
*  https://www.incfile.com/blog/post/operating-agreement-llc
*  https://web.archive.org/web/20200923122805/https://www.smallbizdaily.com/operating-agreement/
Elkarrizketen memorandum

**Ekarrizketen memoranduma** negozio batean barne-komunikaziorako erabiltzen den mezu edo erregistro laburra da. Barne-idatzizko komunikazioaren lehen forma izan ondoren, memorandumek ez dute erabilerarik izan posta elektronikoa eta beste mezularitza elektroniko batzuk sartu zirenetik; hala ere ohar argiak idatzi ahal izateak, zalantzarik gabe, balioko dizu negozioaren barneko mezu elektronikoak idazteko, askotan helburu bera betetzen baitute.

## Erabilera 
Normalean, pertsona batek gertatutakoaren gertaerak azaldu behar ditu gertatu eta lehenbailehen. Adierazpen material guztiak eta eztabaidatutako elementuak eztabaidatu eta deskribatzen dira ahalik eta zehaztasun handienarekin, etorkizunean kontsultatu ahal izateko. Memorandumak gertaera historikoen dokumentazio gisa balio du, hala nola estatu buruen eta legea betearazteko funtzionarioen arteko elkarrizketak. Eztabaidatutako garapen zehatzak, bileraren ordua, kokapena eta bertaratutako pertsonak bertan gordeak gelditzen dira.

Estatu Batuetako Justizia Saileko abokatuek eta Ikerketa Bulego Federaleko agente bereziek elkarrizketa-memoriak erabili ohi dituzte. AEBetako gobernu federaleko goi mailako zuzendaritzako langileek eta burokratek gehienek etengabe erabiltzen dute metodoa. Ulermen-memoranduma sortzeak langile federalek beren elkarrizketen eta transakzioen memorializazioa eta erregistroa gordetzeko aukera ematen du.

Aurkezteko memoriak sektore pribatuko ikerketetan erabiltzen dira. Adibidez, korporazio handi baten iruzur unitateak memorandumak erabil ditzake artxibatzeko, banakako elkarrizketak eta telefono bidezko elkarrizketa esanguratsuak salatzeko.

## Historia 
Segurtasun Nazionaleko Gaietarako presidentearen laguntzaileorde ohia eta, ondoren, Brent Scowcroft, Segurtasun Nazionaleko Gaietarako presidentearen laguntzaile ohia, Gerald R. Ford AEBetako presidentetzarako administrazioan aritu zena, bere bileren dokumentazio ugari gorde zituen memorandum moduan. Eskuz idatzitako oharrak hartzen zituen, eta berehala makinaz idatzitako formatuan transkribatzen zituen, Estatu Batuetako Segurtasun Kontseilu Nazionaleko langileen laguntzarekin. Gerald R. Ford Presidentzia Liburutegi eta Museoak Richard Nixonen Lehendakaritzari eta Gerald Ford-en Lehendakaritzari buruzko elkarrizketa dokumentuen 1.000 memorandum baino gehiago biltzen ditu, batez ere Estatu Batuetako segurtasun nazionalarekin lotuta.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Memorandum
* Erakundearen memorandum
* Memorandum Pribatu
* Memorandum Publiko

## Kanpo estekak 
* https://www.thoughtco.com/memorandum-memo-term-1691377
* https://teachingamericanhistory.org/library/document/memorandum-of-conversation-by-mr-charles-e-bohlen-assistant-to-the-secretary-of-state/
Viatxeslav Kebitx

**Viatxeslav Frantsevitx Kebitx** (), edo **Viatxaslau Frantsavitx Kebitx** (), (Kaniušaŭščyna, Wołożynetik gertu, Poloniako Bigarren Errepublika, 1936ko ekainaren 20a - Minsk, 2020ko abenduaren 9a) Bielorrusiako lehen ministroa izan zen 1991tik 1994ra. Bielorrusiako lehen ministroa zen herrialdeak independentzia berreskuratu zuenean eta errusiarren aldeko politika egin zuen.
Aliaksandr Lukaxenkaren aurka galdu zituen 1994ko lehendakaritzarako hauteskundeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Superaleazio

thumb|300x300px|Nikel baseko superaleazioarekin eginiko gas-turbina baten besoa.

**Superaleazioa** edo **errendimendu altuko aleazioa** da 540&nbsp;°C-etik gora erabiltzeko ahalmena duen material taldea. Orokorrean burdin (Fe), nikel (Ni) edo kobalto (Co) edukiak dituzte haien konposizioan. Aleazio horiek erresistentzia mekaniko eta isurpen erresistentzia oso onak dituzte, tenperatura altuekiko erresistentzia, egonkortasuna, eta erresistentzia handia korrosio eta oxidazioarekiko.

Aurpegian zentratutako kristal-egitura asutenitiko kubikoa (FCC) dute. Superaleazio adibide batzuk honako hauek dira: Hastelloy, Inconel, Waspaloy, Rene, Incoloy, MP98T, TMS aleazioak edo CMSX aleazio monokristalinoak.

Superaleazio materialek posible egin dute tenperatura oso altuko ingeniaritzako teknologiaren zati handi bat.

## Garapen historikoa 
Superaleazioak, 1940ko hamarkadaren aurretik, burdin basekoak ziren, eta hotzean forjatuak. 1940ko hamarkadan funtzionamendu tenperatura igo zen, kobaltoan oinarritutako superaleazioen bidez. Hutsezko galdaketaren garapenak superaleazioen konposizio kimikoaren kontrol finagoa ahalbidetu zuen, 1950eko hamarkadan.

Beroarekiko erresistentea zen lehenengo altzairua Alemanian garatu zuen Krupp enpresak 1936-1938 bitartean. Tinidur izeneko altzairu hau aleazio austenitiko handikoa zen. Gas-turbinako besoetan erabiltzen da, 600 edo 700&nbsp;°C inguruko tenperaturetan lan egiteko.

1942an Erresuma Batuan Nimonic-80 superaleazioa sortu zen, bere basea nicroma da (% 80 Ni - % 20 Cr), beroarekiko erresistentzia handia ematen diona. Aleazio honen funtsezko elementuak dira titanioa (% 2,5) eta aluminioa (% 1,2).

Sobietar Batasunean ere Nimonic-80aren antzeko aleazioak garatu ziren: ЭИ437, ЭИ437А (ХН77ТЮ) y ЭИ437Б (ХН77ТЮР).

1940ko hamarkadaren bukaeran, burdina base moduan erabiltzeari utzi zioten, nikel eta kobalto baseko aleazioei lehentasuna emanez, horien bidez sendoago eta egonkorragoa den matrize kristalinoa lortzen baita.

Aldi berean, molibdenoaren eransketaren bidez superaleazioak gogortzeko aukera zegoela ohartu ziren. Ondoren beste elementu batzuk gehitu dira helburu berdinarekin, wolframa, niobioa, tantaloa, renioa edo hafnioa, esaterako.

## Superaleazio erabilenak 
### Nikelean oinarritutako aleazioak 
Hegazkinen motoreetan, labeetan, nitrurazio tratamenduetarako ontzietan, eta termopareen babes hodietan erabiltzen dira.

## Ikerkuntza eta superaleazio berrien garapena 
Estatu Batuetan Sandia National Laboratories deituriko ikerkuntza zentroak superaleazioak egiteko metodo berri batekin saiakuntzak egiten ari dira. Metodo honi erradiolisi deritzo, eta partikula nanometrikoen sintesian oinarritzen da.

Superaleazioen garapenean espero diren hurrengo hobekuntzak dira aleazioaren erresistentzia mantenduz pisu murrizketa eta oxidazio zein korrosio erresistentzia handitzea. Gainera, energia sorkuntza arloan turbinen besoen eskaeraren handipenarekin, superaleazioen garapena haien kostua murriztera bideratuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Aleazio
* Materialen zientzia

## Kanpo estekak 
* Superalloys Cambridge University. Extensive bibliography and links.
Tresmail

**Tresmaila** arrantza-teknika bat da normalean sakonera gutxiko tokietan erabiltzen dena, alegia, itsasertzean, ibaietan eta lakuetan. Sistema pasiboa da, sarea ez baita mugitzen eta arraina bertan trabatzearen zain lagatzen da.

Tresmailak sare-panel bertikalez osatzen dira normalean. Panel bertikal horiek hari batetik zintzilikatzen dira zeinak tarte erregularretara flotagailuak dituen. Horiek haria uraren azalean mantentzen dute. Flotagailuei kulubiz edo tuntux esaten zaie. Panelen behealdeko haria, eskuarki, pisu batekin zamatuta egoten da. Tradizionalki, berun-puskez zamatu izan da, eta "berunezko haria" dei dakioke.
thumb|237x237px|Tresmailetik arrrainak biltzen
ezkerrera|thumb|Trasmaila biltzen ontziaren motorraren indarra baliatuz
Tresmail bat, normalean, lerro zuzenean jartzen da. Tresmailak sare-begien tamainagatik, koloreagatik eta harizpi motagatik bereizten dira.

Arrainak hiru modutan harrapa daitezke:

* gorputza harrapatuta gelditze sarean
* arearen harizpiren bat zakatzen operkuluen atzetik irristatzea.
* sarearen harizpia hortz, hezur, masailezur edo gorputzaren bestelako irtengunetan korapilatzea.

Tresmaila hain da eraginkorra, ezen arrantzaren kontrol eta kudeaketarako erakundeek zorrotz zaintzen eta arautzen dutela haien erabilera. Sare-begien tamaina, harizpiaren erresistentzia eta sare-panelen luzera eta sakonera oso erregulatuta daude helburu ez diren espezieen ustekabeko harrapaketak murrizteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioaren hogeita batgarren emendakina

thumb|*Judge* aldizkariaren 1922ko irailaren 2ko azala, Lege Lehorra kentzeko eskatuz.
**Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioaren hogeita batgarren emendakinak** (XXI. emendakina) Estatu Batuetako Konstituzioaren hemezortzigarren emendakina indargabetu zuen, herrialde osoan alkohola debekatzea agindu zuena. Hogeita batgarren emendakina 1933ko otsailaren 20an proposatu zuen Kongresuak, eta estatu kopuru nahikoak 1933ko abenduaren 5ean berretsi zuen. Estatu Batuetako Konstituzioaren 27 emendakinen artean bakarra da, aurreko emendakina bat indargabetzen duen bakarra delako, baita emendakina hori berresten duten estatuko hitzarmenek berretsi duten emendakina bakarra delako ere.

1919ko urtarrilaren 16an berretsi zen hamazortzigarren emendakina, tenplantzaren mugimenduaren ondorioz eginiko promozio urteen ondorioz. Volstead Legea onartu zenean, alkoholaren debekuaren aplikazio federala ezarri zen herrialde osoan. Estatubatuar askok edaten jarraitu zuten arren, debekuak alkoholaren merkatu beltz errentagarri bat eragin zuen, krimen antolatuaren gorakada elikatuz. 1920ko hamarkadan zehar, estatubatuarrek, debekua aplikaezina zela uste izan zuten, eta Hamazortzigarren Zuzenketa indargabetzeko mugimendu bat hazi zen 1933an hogeita batgarren emendakina berretsi zen arte.

Hogeita batgarren emendakinaren 1. atalak berariaz indargabetzen du hamahirugarren emendakina. 2. atalak alkoholaren inportazioa edo kontsumoa debekatzen duten legeak dituzten estatu eta lurraldeetara alkohola inportatzea debekatzen du. Zenbait estatuk "Estatu lehor" izaten jarraitu zuten Hamazortzigarren Zuzenketaren indargabetzearen ondorengo urteetan, baina 1966an azken egoera lehorrak (Mississippi) alkoholaren kontsumoa legeztatu zuen. Hala ere, zenbait estatuk alkoholaren banaketa estuki arautzen jarraitzen dute. Estatu askok eskuordetzen diete alkoholaren inportazioa debekatzeko ahalmena konderriei eta udalerriei, eta komunitate lehor ugari daude Estatu Batuetako lurralde osoan. 2. atala gai gisa sortu izan da batzuetan, Merkataritza Klausulari buruzko Auzitegi Gorenaren kasuetan.

## Ikus, gainera 
* Lege lehorra Amerikako Estatu Batuetan

## Kanpo estekak
Iraultza eta bizi!

***Burgosko Auzia. Iraultza eta bizi!*** 2020an argitaratutako Mikel Antzaren eta Adur Larrearen eleberri grafikoa da. Liburua Gara egunkariaren gehigarri bezala argitaratu zen lehenengoz 2020ko azaroaren 28ko eta 29ko asteburuan, baina 2020ko abenduan liburu-dendetan salgai jarri zen ere.

Eleberriak 1970eko Burgosko auzia eta auziaren inguruan gertatutakoak kontatzen ditu, egokitzapen batzuez baliatuz. Eleberri grafikoaz gain, liburuaren amaierako atalean Burgosko auziaren egiazko historia kontatzen du, datu zehatzen bitartez.

## Argumentua 
1970eko abenduan, ETAko hamasei kideren aurkako epaiketa guztiz sumarioa egin zuten Burgosko komandantzia militarrean. Horietako seiren aurka heriotza-zigorra eskatzen zuen fiskalak, Meliton Manzanas Brigada Politiko-sozialaren Gipuzkoako buruaren heriotzaren arduradun zirelakoan. Euskal Herriko eta mundu osoko jendeak eta antolakundeak horien bizitza salbatzeko ahaleginetan aritu ziren. Ordurako ETA erakundea bitan zatituta zegoen (ETA V eta ETA VI), eta adar bakoitzak bere aldetik ekimenak abiarazi zituen: ETA V.ak Eugen Beihl Alemaniako Errepublika Federaleko kontsula bahitu, eta haren patua 16 auzipetuekin lotuko zutela zabaldu zuten; eta ETA VI.ak Burgosko penalean zeuden 16 auzipetuak askatzeko ihesaldi bat antolatu zuen.

Garai hartako etakideen aurkako epaiketek haustura estrategia bati jarraitzen zioten, eta auzipetuek zein abokatuek epaitegi militar frankisten zilegitasuna ukatzen zuten, epaiketa apurtuz. Hala ere, Burgosko auzipetuek ez zuten epaiketa hasieratik apurtu, baizik eta epaiketa bera baliatu zuten Euskal Herriaren egoera eta erregimen frankistaren izaera mundu osoari helarazteko.

## Bibliografia 
* Albisu Iriarte, Mikel eta Larrea Eguren, Adur: *Burgosko auzia. Iraultza eta bizi!*. - Gara, 2020.

## Kanpo estekak 
* *Burgosko Auzia. Iraultza eta bizi!* liburua Gara-ren online dendan
Ewald von Kleist

**Paul Ludwig Ewald von Kleist** (1881eko abuztuaren 8a - 1954ko azaroaren 13a) Alemaniako landa mariskala izan zen Bigarren Mundu Gerran. Kleist Panzer Taldeko komandante-burua izan zen eta beranduago 1. Panzer Armadaren buruzagia izan zen.

Wehrmachteko hainbat Panzer talderen lehen eraketa operatiboa arduraduna izan zen Frantziako guduan, Belgikako guduan, Jugoslaviako inbasioan eta Barbarossa operazioan.

Frantziako guduan, Kleisten agindupean zeuden unitateak Guderianen gorputz blindatuak eta Rommelen 7. Panzer Dibisioa zeuden. Kleisten indarrek "blitzkrieg" erasoa zuzendu zuten Ardenetako basoan zehar, Maginot lerroa gaindituz. Bere panzer dibisioak azkenean Frantzian sakon sartu ziren, eta aliatuen porrota eragin zuten.

Kleist A Armada taldeko komandante nagusi izendatu zuten Case Blue operazioko azken egunetan, 1942ko udako Errusiaren Hegoaldeko Alemaniako ofentsiban. Erabaki estrategikoen inguruan Hitlerrekiko zituen desadostasunek kargugabetzea eragin zuten 1944ko martxoan, Ukrainian izandako Alemaniaren porrotaren ondoren.

Gerraren ondoren, Kleist Sobietar Batasunera estraditatu zuten eta bertan 25 urteko kartzela zigorra ezarri zioten gerra krimenengatik; kartzelan hil zen.

## Kanpo estekak
Les Arenes zezen plaza

**Las Arenas zezen plaza**,  eta , Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen zezen plaza bat zen. La Nova Esquerra de l'Eixample auzoan zegoen, Espainiako enparantzan.

1900eko ekainaren 29an August Font i Carreras arkitektoak diseinatu eta neomudejar estiloan eraikiarazia izan zen.

2011an eraikina zaharberritua izan eta geroztik bertan Les Arenes merkataritza-gunea dago.

## Ikus gainera 
* Les Arenes merkataritza-gunea
Les Arenes merkataritza-gunea

**Les Arenes merkataritza-gunea**, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen merkataritza-gune bat da, La Nova Esquerra de l'Eixample auzoko Espainia plazan.

2011ko martxoaren 24ean inauguratu zen, ordurarte Les Arenes zezen plaza zegoen eraikinean. Zaharberritzea Richard Rogers britainiar-italiar arkitektoak diseinatu zuen.

## Ikus gainera 
* Les Arenes zezen plaza

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala