Melba Liston

[thumb|260px|[Melba Liston tronboi jotzailea eta musikagilea]]
**Melba Liston,** jaiotzez **Melba Doretta Liston** (Kansas Cityn, Missourin, AEB, 1926ko urtarrilaren 13a &ndash; Los Angelesen, AEB, 1999ko apirilaren 23a) tronboista, konpositorea eta jazz eta blues amerikarreko moldatzailea da. Musika, bluesa eta jazza ere erakutsi zituen.

## Biografia 
Melba Liston artistak bere haurtzaroa eman zuen Kansas Cityn, Missourin. Ondoren, Los Angelesen aritu zen musikari gisa, eta 1950eko hamarkadan egin zuen debuta.

1940ko hamarkadan banda handi batekin jo zuen lehen emakume-tronboista izan zen.

Los Angelesera joan ondoren, Lincoln Theater taldean sartu zen, eta talderako konposatzen eta konponketak egiten hasi zen.

Espiritu ekintzaile eta sortzaile horrek ibilbide bikaina izatera eraman zuen tronbonista, konpositore eta moldatzaile gisa, garai hartako emakumeek oso gutxitan betetzen zituzten rolak.

Bere konposizioetan bebop, post-bop, afrobeat eta Motown soinuarekin jo zuen. 1958an bere bakarkako disko bakarra argitaratu zuen: Melba Liston and Her ‘Bones.

Landutako gai nagusien artean daude, halaber, *Lincoln Theatre-n*  emanaldi eszenikoa, Gerald Wilson's band-arekin egin zuen lana, Randy Westonekin egin duen topaketa… Albuma eta kontzertu-datak sustatzeko biretan, emakume izateak zituen zailtasunen testigantza ere eman zuen bere autobiografian: existitzea, eboluzionatzea, sarritan gizonezkoek bakarrik osatutako taldeetan...* (EP 78) Black White Records / Back White 778B bibragailua (BW-225-2 / BW-2… matrizea).

* 1958: *Babs* (LP)  / CIRCA CR2032.

; • Melba Liston eta The Metronomes

* 1962: The *Metronomes*: *Something big* (arranged and condued by Melba Liston) Jazzland Records.

; • Johnny Griffin **saxofono-jolearentzat Moldaketak baino ez, gai batzuetan ere jotzen duela dirudi.**

* 1961: Johnny Griffin With Strings And Brass: *White gardenia

### Melba Liston, laguntzailea 
; • Randy Weston Trio eta Four Trombones

* 1959: Destry rides *again* United Artists UAL 4045 (monoa) eta UAS 5045 (estereoa).

; Randy Weston

* 1973: Tanjah Verve Records

; Quincy Jones

* 1959: *The birth of a band*! *(Hegalkina. I) I)* (LP) Mercury Records / Mercury MG 20444
* 1960: Q Live Parisen Warner Brothers Records

; Dizzy Gillespie

* 1995: Birks works: *The Verve big-band* session (2CD) Polygram-eko diskoak - Polydor / Verve Polygram PY 898

; Jimmy Smith & Wes Montgomery

* 1966: *Jimmy Wes - The Dynamic Duo* Verve Records / Verve V-8678 (Mono) eta V6-8678 (Stereo)

### Melba Liston, moldatzailea 
B zk. Album hauetan Melba Listonek konpondutako aipamena ageri da.

; • Randy Weston Trio eta Four Trombones

* 1959: Destry rides *again* United Artists UAL 4045 (monoa) eta UAS 5045 (estereoa).

; • Randy Weston

* 1983: Volcano Blues Verve Records
* 1992: *The spirits of our ancestors* (Double album) CD Verve Records / Verve 511 857-2
* 1997: Earth birth CD Gitanes - Verve Records / Verve 537 088-2

### Melba Liston, orkestrako moldatzaile eta zuzendaria, zuzendari nagusia 
B zk: Album horietan Melba Listonek konpondu eta zuzendutako aipamena agertzen da.

; • Junior Mance

* 1962: *The soul of Hollywood* Jazzland Records / Jazzland JLP-963

; • Elvin Jones

* 1965: And Then Again Atlantic Records / Atlantic 1443 (monoa) *eta* SD 1443 (estereoa) 

## Argitaratutako eta argitaratu gabeko partiturak 
* 1993: *Tone poem* (big band-erako) Second Floor Music - Milwaukee (WI) / Esklusibvely distributed by H. Leonard Corp.
* 1993: Just waiting (big band-erako) Bigarren Floor Music - Milwaukee (WI) / Esklusibvely distributed by H. Leonard Corp.
* Lead sheets: unpublished copyright deposits, 1956-1972 (eskuizkribuen gordailua)

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1987an National Endowment for the Arts - NEA Jazz Master: izendapena eta ***Jazz Master*** saria , Estatu Batuetako jazz sari entsutetsuena.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Bilduma, ca. 1958-1999: Melba Liston-en artxibo-dokumentuen bilduma; Randy Weston (44 kaxako kontserbazio-gordailua / Library and Archives of the Center for Black Music Research, Columbia College Chicago. Bilduma honek konposizio-orriak eta beste konpositore batzuentzat egindako moldaketa-lan asko biltzen ditu nagusiki. Jamaikan irakatsi zuen garaiko dokumentu garrantzitsuak ere badaude.

## Kanpo estekak