Siegfried lerroa

**Siegfried lerroa** () Bigarren Mundu Gerran Frantziako Maginot lerroari kontrajarritako alemaniar defentsa lerro bati aliatuek jarritako izena izan zen. Alemaniarrek lerroari eman zioten izena *Mendebaldeko Horma* izan zen, jatorrizko Siegfried lerroa Lehen Mundu Gerran eraiki zen Hindenburg lerroaren sekzio bat izan zelarik.

Siegfried lerroa 630 kilometro luze zen, eta 18000 bunker, tunel eta tankeetarako tranpa baino gehiago zituen. Cléveris hiriaren parean hasten zen, Herbehereen hegoaldeko mugan, eta Weil am Rhein parean amaitzen, Suitzako mugan. Maginot lerroa ez bezala, propaganda asmoekin pentsatua izan zen, eta 1938 eta 1940 artean eraikia.

## Siegfried Lerroaren eraikuntzaren faseak 
Mendebaldeko Harresiaren eraikuntza, alemaniarrek Siegfried Lerroa bataiatu zuten bezala, enpresa pribatuek egin zuten hasiera batean, baina hauek eskatutako gizon kopurua hornitu ezin izan zutenean Todt Erakundera jo zen, ia milioi erdi pertsona aldi berean lanean jartzea lortu zuena. Garai hartan eraikuntza talde honek ez zuen oraindik eskulan esklaborik erabiltzen. Siegfried Lerroaren eraikuntza bost fasetan zatitu zen:

### Mugako zaintza-programa 
Grenzwacht izeneko talde militar txiki batek burutu zuen, denbora tarte labur batez Renania eremuaren kontrola hartu zuena militarizatu ondoren. Hiru zulodun bunker txiki batzuk eraiki zituzten, eraikinaren aurrealdean tiro egiteko. Bunkerrek 50 cm-ko lodierako paretak zituzten eta ez ziren gasen aurkakoak. Soldaduak metrailatik babesteko diseinatuak izan ziren eta eraikiak izan ziren garairako, jada zaharkitutzat jotzen zituzten. Mugatik gertu eraiki zituzten eta soldaduentzat oherik ez zutenez, hauek hamaketan egin behar zuten lo.

### Limes programa 
Etapa honetako bunkerren eraikuntza disimulatzeko, Rin aldean erromatar limeen indusketak egiten ari zirela esan zieten herritarrei. 

Harresiek eta sabaiak metro eta erdiko lodiera zuten. Hala ere, eraikuntzan zehar frogatu zen hori ez zela nahikoa arma modernoen aurka. Bunkerrek 10 gizonentzako aterpe izan zitekeen gela zentral bat zuten, eta baita bunkerraren gainontzekoak baino metro erdi altuagoa zen borroka-gela bat ere. Gela horrek metrailadoreentzako irekiguneak zituen aurrealdean eta alboetan, eta baita sarrera independente bat ere. Egitura guztia gas pozoitsuen kontra babestuta zegoen eta berogailua zuen. Literak zeuden soldadu guztientzat, eta ofizial arduradunak aulki bat ere bazuen. Lekua mugatua zen, gutxi gorabehera 1 m² gizoneko.

### Akisgran-Sarreko programa 
Etapa honetan eraikitako 107 motako bunkerrak aurrekoaren antzekoak ziren, nahiz eta zementuzko hormak 3,5 m-ko lodierakoak izan. Beste desberdintasun bat zen aurreko irekidurak kendu egin zirela; jartzen zirenean, metalezko ate sendoz babestuta zeuden. Akisgran eta Saarbrücken hiriak ere sartu ziren programan, jatorriz aurreko defentsa lerrotik mendebaldera zeudenak.

### Mendebaldeko aire-defentsarako gunea 
Luftverteidigungszone West aurreko programetako bi lerroen ekialdearekiko paralelo zihoan. Batez ere zementuzko dorreak ziren, etsaien hegazkinak altuera handiagoan hegan egitera behartzeko helburua zutenak, erasoen eraginkortasuna arriskuan jarriz. Dorre hauek Limes eta Akisgran-Sarre Programetako bunker ugariz babestuta zeuden.

### Gelderneko kokalekua 
Siegfried Lerroa Viersen distritutik Cléveris Rhineko barrutiraino hedatu zen iparraldean. Bigarren Mundu Gerra hastean eraiki ziren bunkerrak. Hormigoizkoak ziren eta kamuflajerako granjetatik gertu zeuden.

## Historia 
### Hasierako funtzio txikia 
Bigarren Mundu Gerraren hasieran, Siegfried Lerroak ahulezia larriak zituen. Alfred Jodl jeneral alemaniarrak gerra ostean esan zuen "1939an eraikuntza eremu bat baino zertxobait hobea" zela, eta Gerd von Rundstedt landa-mariskalak lerroa ikuskatu zuenean, eraikuntza ahulak eta arma eskasek barre eginarazi zioten. Bigarren Mundu Gerraren hasieran Alemaniaren aurka Frantziak gerra deklaratu zuen arren, Siegfried Lerroan ez zen borroka garrantzitsurik izan mendebaldeko kanpainaren hasieran, frantsesen ofentsiba txiki bat izan ezik. Bi aldeak, ordea, txantxa-gerra deiturikoan geratu ziren lotuta, non aldeetako batek ere ez zion besteari eraso egin eta biak bere horretan geratu ziren.

Reicheko Ilustrazio Publiko eta Propaganda Ministerioak Westwall bukatugabeari buruzko atzerriko arreta jarri zuen, zenbait kasutan osatu gabeko posizioak edo probako posizioak erakutsiz, proiektu bukatua eta ekintzarako prest zegoela irudikatzeko. Frantziako Guduan, Frantziako indarrek eraso txikiak egin zizkieten linearen zati batzuei, baina gehienak ez ziren probatu. Kanpaina amaitu zenean, armak eta material garraiagarriak (metalezko ateak, adibidez) Siegfried Lerrotik kendu eta beste leku batzuetan erabili ziren, hala nola Atlantikoko Harresia defentsetan. Sail zehatzak bere lekuan geratu ziren mendian, eta laster erabat desgaitu ziren defentsarako. Bunkerrak biltegiratzeko erabili ziren.

### 1944an berriro aktibatzea 
eskuinera|thumb|300x300px|Lehen lerroa 1944ko abenduan
1944ko ekainaren 6an D eguneko lehorreratzeekin Normandian, berriro ere gerra piztu zen mendebaldean. 1944ko abuztuaren 24an, Hitlerrek zuzentarau bat eman zuen Siegfried Lerroan eraikuntza esfortzu berri bat egiteko. 20.000 bortxazko langilek eta *Reichsarbeitsdienst* erakundeak (kide gehienak 14 eta 16 urte bitarteko haurrak ziren) lerroaren berreraikuntzan aritu ziren. Era berean, lan mota hori egiteko ere eskatu zitzaien bertako jendeari, gehienetan tankeen aurkako zangak eginez.

Eraikitzen ari zirela ere, argi zegoen bunkerrek ezin zituztela arma zulatzaile berriak jasan. Siegfried Lerroa berraktibatzearekin batera, hormigoizko "Tobruk" txikiak eraiki ziren okupatutako eremuaren mugetan zehar. Bunker gehienak soldadu bakarrarentzako zuloak baino ez ziren.

### Talkak 
eskuinera|thumb|Soldadu estatubatuarrek Siegfried Lerroa gurutzatu eta Alemaniarantz abiatzen.
thumb|AEBetako soldaduak eten bat egiten Rhin ibarreko Siegfried lerroko aurrien artean, 1945eko otsailean.
1944ko abuztuan, lehen liskarrak izan ziren Siegfried Lerroan; borroka gehienak Hürtgenwald (Hürtgeneko basoa) eremuan izan ziren, Eifeletik20 kilometrora, Akisgranetik hego-ekialdera. Akisgraneko arraila izan zen Alemaniako Renaniarako bide logikoa eta industrialde nagusi bat, eta, beraz, alemanek han kontzentratu zuten beren defentsa.

Ameriketako Estatu Batuek 120.000 soldadu baino gehiago ezarri zituzten Hürtgen basoko guduan. Baso sakoneko eremu horretan, 24.000 soldadu estatubatuar hil ziren zuzenean, eta beste 9.000 nekeak, esposizioak, istripuek edo gaixotasunek eraginda. Alemanian hildakoen kopurua ez dago dokumentatuta. Hürtgeneko Basoko Guduaren ondoren, Ardenetako gudua hasi zen, Hürtgenwaldeko hegoaldean hasita, Monschau eta Echternacheko hirien artean, Luxenburgon. Ofentsiba hori izan zen alemanek gerraren ibilbidea Mendebaldean alderantzikatzeko azken saiakera zorrotza. Alemaniako bizi- eta material-galera larria izan zen, eta esfortzuak huts egin zuen. Istilu larriak izan ziren Siegfried Lerroko beste leku batzuetan, eta bunker askotan soldaduak ez zuten amore eman nahi izan, askotan hil arte borrokan. 1945eko hasieran, Siegfried Lerroko azken bunkerrak Sarren eta Hunsrücken erori ziren.

Erresuma Batuko 21. Armada Taldeak ere eraso egin zion Siegfried Lerroar. Armadako talde horrek AEBko formazioak ere bazituen bere baitan, eta beraz AEBren galera osoa 68.000 pertsona ingurukoa izan zen, beste 70.000 zauriturekin.

### Gerraosteko aldia 
eskuinera|thumb|Bunker-aurriak Aachen-etik gertu
eskuinera|thumb|Siegfried lerroa biotopo-kate gisa
Gerraostean, Siegfried Lerroko atal asko lehergailuak erabiliz erauzi ziren.

#### Kontserbazioa eta suntsiketa 
Ipar Renania-Westfalian oraindik hogeita hamar bunker inguru daude; gainerakoak lehergailuz edo lurrez estalirik suntsitu ziren. Tankeen aurkako tranpak leku askotan daude oraindik; Eifelen, zenbait kilometroko luzera dute. Zweibrückengo hegazkin basea Siegfried lerroaren gainean eraiki zen. Basea oraindik irekita zegoenean, bunker zahar batzuen hondakinak zuhaitzen artean ikus zitezkeen. 

1997az geroztik, "Desatseginaren balioa monumentu gisa" lemapean (*Der Denkmalswert des Unerfreulichen*), Siegfried Lerroaren hondarrak monumentu historiko gisa gordetzen saiatu da. Talde faxistek Siegfried l Lerroa propagandarako erabiltzea eragotzi nahi zen.

Aldi berean, Siegfried Lerroaren hondakinak suntsitzeko Estatuaren finantziazioa ematen jarraitzen zuten. Horregatik, lerroaren edozein zati kentzeko edozein obra egiten zenean arkeologia-lanak ere egiten ziren. Jarduera arkeologikoa ez zen gai izan atal horien suntsiketa geldiarazteko, baina ezagutza zientifikoa sustatu eta lerroaren eraikuntzari buruzko xehetasunak eman zituen.

#### Ingurumenaren kontserbazioa 
Naturaren kontserbazionisten ustez, Siegfried Lerroko hondakinak biotopo-kate gisa baliotsuak dira, eta, haien tamainari esker, animalia eta landare arraroak babestu eta ugaldu egin daitezke. Efektu hori handitu egiten da hormigoizko aurriak ezin direlako nekazaritzarako edo basogintzarako erabili.

## Siegfried Lerroaren justifikazioa 
Lerroaren jatorrizko helburua propaganda zen, horrela, alemaniarrek Siegfried Lerroa baieztapen gisa ikusten zuten, Alemania naziaren kanpo politika defentsiboa zela eta gainera seguru sentitzen ziren frantziarren berehalako inbasio baten aurrean, naziek oihukatzen zuten bezala. Gerrari buelta eman zitzaionean, Hitlerrek Mendebaldeko Harresia hobetzea agindu zuen, defentsa-lerro serio gisa. Gerra hasi zenean, aliatuak beren defentsa lerroen atzean geratu ziren etsaiaren defentsa lerroa zaintzen zuten bitartean, alemaniarrei Polonia, Danimarka eta Norvegia guztiz okupatzea ahalbidetuz.

Ondoren ere garaitu eta Frantzia okupatu zuten. Normandiako lehorreratzearen eta Parisen askapenaren ondoren, aliatuak Siegfried Lerrora iritsi ziren, baina denbora asko galdu zuten lerroa desegiten, alemaniarrek Ardenetako Gudua deitu zen erasoaldi berri baterako egiten zituzten prestaketetatik desbideratuz. Orduan esan daiteke, propagandari dagokionez, Mendebaldeko Harresia arrakastatsua izan zela, nahiz eta militarki Maginot Frantziar Lerroa bezain alferrikakoa izan zen.

George Patton jeneral estatubatuarrak Siegfried Lerroari buruz hitz egin zuen: Gotorleku finkoak gizateriaren ergelkeriaren monumentuak dira.

Bestalde, Erwin Rommel jeneral alemaniarrak ez zuen inoiz Mendebaldeko Harresian konfiantzarik izan, aliatuak uxatzeko aukera serio gisa. Aitzitik, bere itxaropen guztiak aliatuen lehorreratzea ekiditera zuzendu zituen Europan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak