open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Itsasoak ez du esperantzarik

***Itsasoak ez du esperantzarik*** 1973an Luis Haranburu Altuna (1947) idazleak plazaratutako lehen eleberria izan zen. Nobela laburra da. Garaian gaia ez zen oso ohikoa eta, ondorioz, arrakasta handia ezagutu zuen lan honek. 1987 eta 1994an beste bi argitalpen ere egin ziren.

## Garrantzia 
"Euskal literaturaren hastapenetan idatzi ziren aurreneko eleberrien artean aipagarrienetakoa, berrikuntza izan zelako euskal letretan eta garai hartan sortu zuen oihartzunagatik. Best-sellerra izan zen bere sasoian. Euskal irakurle gazteen artean asko irakurri zen (Frankismoko libururik salduenen artean dago)". "Gaurko begiekin begiratuta liburua xinpletxoa ere izan daiteke, baina oraindik ere erraz irakurtzen da eta ez du galdu bere ukitu modernoa".

## Gaiak 
Ordura arteko euskal literaturan gutxi landutako gaiak azaltzen ziren eleberrian: maitasuna, bakardadea, bikote-harremanak, desamodioa eta sexu pittin bat, dena ere existentzialismo eta malenkonia ukitu batez.

## Argumentua 
Xabierren eta Inesen arteko harremana kontatzen digu liburuak, Xabierrek berak lehenengo pertsonan kontatuta. Protagonistak unibertsitateko ikasle giroko gazteak dira. Miren Millelabeitiak horrela laburtu zuen: "Protagonista bietako batek lehen pertsonan kontatua, maitale zeharo desberdin biren maitasun-nahiari eta urruntzeari, eta deselkartzeari buruzko istorioa da Altunarena, udagoieneko arratsalde alper bateko ordu geldoak jarraituz hiru ataletan antolatua: “Bostak”, “Seirak” eta “Zazpirak”. Hauetako bakoitza azpiataletan banaturik dago, sei azpiatal ditu “Bostak” atalak, beste horrenbeste “Seirak” atalak, eta bat-bateko heriotza hirugarren azpiatalean, “Zazpirak” atalak. Antolaketak eta flash-backaren erabilerak agerian uzten du kontakizunean denboraren joanak duen garrantzia, geldoegia maitasun istorioak duen arrapaladako ebazpena kontutan izanik".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eleberriaren inguruko komentario Auñamendi Entziklopedian.
* Beñat Sarasolaren komentario kritikoa.
Balmar-Gramont (Tolosa Okzitaniako metroa)

**Balmar-Gramont** (**Balma-Gramont**, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Balmar udalerrian kokatuta dagoena, ''route d'Agde* eta *rue Saint-Jean'' artean hain zuzen.

Geltokia 2003ko abenduaren 20an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Belmont eta Balmar-Gramont arteko luzapenarekin.

## Sarbideak 
*  Rue Saint-Jean
*  Auchan Gramont

## Historia 
2003ko abenduaren 20an ireki zen Balmar-Gramont geltokia, 2001ean hasitako lanen ondoren, 1993an linea ireki zenean. Beraz, ez da beti Tolosa Okzitaniako metroaren  linearen terminoa izan: 2003. urtera arte, linearen terminoa Belmont geltokia zen.

Geltokiak lanak izan ditu 2017-2019 urteen artean, lineako arraunak bikoizteko proiektuaren baitan, 26-52 metro artean. Lan horiek jada existitzen diren kaien antolamenduan oinarritu dira, oraindik ustiatu gabe baitaude.

## Geltokia 
## Konexioak 
### Hiriko busa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriarteko busa 
Geltokia Arc-en-Ciel sarearen 304, 353, 376, 381 eta 756 linearekin konekta da.

## Irudiak 

Fitxategi:Viaduc balma.jpg|Metro bat geltokiko inguruen bidezubian
Fitxategi:Métro Balma-Gramont - bouche ctre cial.jpg|Geltokiko sarrera bat
Fitxategi:Ascenseur balma.jpg|Geltokiko igogailu bat
Fitxategi:Métro Balma-Gramont - Hall.jpg|Geltokiko korridorea

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako metroa
* A linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Ezker abertzale (argipena)

**Ezker abertzalea** izenak adiera hauek ditu:
* Ezker abertzalea, Euskal Herriko alderdi politiko eta beste erakunde abertzale eta ezkertiarren joera soziopolitikoa.
* Euskal Nazio Askapenerako Mugimendua.
* Abertzaletasun sozialista, mugimendu marxista-leninistek sustatutako abertzaletasun forma bat.
Barticaria caeruleus

***Barticaria caeruleus*** Megalopodidae familiaren kakalardo espeziea da.

## Banaketa 
Amerikan aurkitzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mariaren Bihotz Garbiaren seme misiolariak

**Mariaren Bihotz Garbiaren seme misiolariak** edo **Mariaren Bihotzaren semeak** (), arruntean **klaretarrak** deituak, Antoni Maria Claretek 1849ko uztailaren 16an sortutako erlijio ordena da. Bere helburua Jainkoaren dohatsutasuna, kideen santutzea eta arima guztien salbazioa bilatzea da. Misiolari saiatuak, mundu osoko 65 herrialde baino gehiagotan daude. Andre Maria Birjinaren bihotz guztiz garbia miresten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palophagus bunyae

***Palophagus bunyae*** Megalopodidae familiaren kakalardo espeziea da.

## Banaketa 
Australiako Queenslanden aurkitzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aztarnari

**Aztarnaria**, epidemiologian, gaitz jakin bat duten pertsonak bilatu eta identifikatzeaz arduratzen den pertsona da. Aztarnarien helburua gaitz arriskutsuak dituzten pertsonak ahalik eta azkarren atzematea da, gaixotasunaren transmisioa eteteko.

Pandemia garaitan aztarnariak funtsezkoak dira, eurak arduratzen baitira pandemiaren hedapena moteltzeaz, gaitza izatearen susmagarri direnak ahalik eta azkarren osasun-agintarien eskuetan jarriz, beharrezko neurriak har ditzaten. Adibidez, COVID-19 pandemiaren garaian aztarnariak gaitzaren fokuetan egondako pertsonekin kontaktuan jartzen ziren, isolatuta egon zitezen gaixotasuna zuten edo ez jakiteko testa egiten zitzaien arte. Aztarnariek asko lagundu zuten aipatutako pandemia kontrolpean edukitzen eta agerraldi handiak ekiditen.

## Erreferentziak
KonLive Distribution

**KonLive Distribution** edo **KonLive** Akon R&B abeslariak sortutako diskoetxea da, Jimmy Iovine eta Interscope Records-en arteko menturatzearen ondorio. Bere garaian **KonLiveko** parte izan ziren abeslari famatuen artean Lady Gaga, Colby O'Donis, Brick & Lace, Mali Music, Natalia Kills, Jeffree Star, LMFAO eta R. City aipa daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abertzaletasun sozialista

**Abertzaletasun sozialista** mugimendu marxista-leninistek sustatutako abertzaletasun forma bat da. Abertzaletasun sozialistak sustatzen du herrialde marxista-leninisten barruan bizi diren pertsonek bereganatu ditzatela «aberri sozialistarekiko maitasun mugagabea, gizartearen eraldaketa iraultzailearen aldeko konpromisoa [eta] komunismoaren kausa». Marxista-leninistek aldarrikatzen dute abertzaletasun sozialista ez dagoela nazionalismoari loturik, marxistek eta marxista-leninistek nazionalismoa salatzen baitute langileak elkarren aurka jartzen dituen kapitalismoaren azpian garatutako ideologia burges gisa. Abertzaletasun sozialista eskuarki internazionalismo proletarioarekin batera defendatzen da, eta alderdi komunistek bi kontzeptuak bata bestearekin bateragarriak direla jotzen dute. Kontzeptua sobietar idazleek Karl Marxi eta Vladimir Lenini egotzi diete. Leninek nazio guztien autodeterminaziorako eskubidea eta nazio guztietako langileen batasun eskubidea sustatu zituen. Hala ere, chauvinismoa gaitzetsi zuen, eta harrotasun nazionalaren sentimenduak justifikatuak ala justifikaziorik gabeak izan daitezkeela aldarrikatu zuen.  Leninek uste zuen inperioaren menpe zeuden nazioek aginte inperialetik nazio askapena bilatzeko eskubidea zutela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andre Maria Birjinaren bihotz guztiz garbi

**Andre Maria Birjinaren bihotz guztiz garbia** eraspen katoliko bat da, Andre Maria zorionekoaren barne bizitzari- bere gozamen eta tristurak, bere bertuteak eta bere perfekzioa, eta, batez ere, Jainko Aitarenganako bere maitasun sortze garbia eta Jesusenganako eta gizakienganako bere ama-maitasuna- erreferentzia egiteko erabiltzen dutena. Mariaren bihotza Biblian aipatu zuten (, adibidez).

Erazpen hau III. mendean San Gregorio Taumaturgok, V. mendean Teodoto Anzirakoak eta XII. mendean Ruperto Deutz teologo beneditarrak aipatu zuten.

XVII. mendean, San Joan Eudes apaiz frantsesak Mariaren Bihotzari buruzko lehen lanak idatzi zituen eta mendearen erdialdean, Jesusen eta Mariaren kongregazioa sortu zuen. 1859an Antoni Maria Claret kataluniarrak Mariaren Bihotz Garbiaren seme misiolariak eta 1862an Theophiel Verbist flandestarrak Mariaren Bihotz Garbiaren kontzepzionistak sortu zituzten.

## Jaieguna 
1944ko maiatzaren 4an, Pio XII.ak, *Cultus liturgicus* dekretuaren bidez, Eliza katoliko osora zabaldu zuen Mariaren Bihotz Garbiaren jai liturgikoa, eta abuztuaren 22a izendatu zuen bere eguna.

1969ko Vatikano II.aren ondorengo erromatar meza-liburuak, Bihotz Garbiaren jaia ekainean ospatzen den Jesusen Bihotz Sakratuaren ondorengo egunera eraman zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Retiro (Buenos Aires)

**Retiro** Buenos Airesko (Argentina) auzoa da. Hiriko ipar-ekialdean kokatuta dago, Retiro hegoaldean Puerto Madero eta San Nicolás auzoekin muga egiten du, eta mendebaldean Recoleta auzoarekin.

## Historia 
XVII. mendearen bukaera aldera eta XVIII. mendearen hasieran, Compagnie de Guinée eta South Sea Company Konpainien esklabutzaren , gune bat finkatu zen, 1739ra arte funtzionatu zuena.

1800. urtean hasi zen Retiroko zezen plaza eraikitzen, Francisco Cañete arkitektoak egina, eta 1819 arte funtzionatu zuena. Zezen plazan Santiago de Liniersen tropen eta britainiar Armadaren arteko guduak gertatu ziren 1806ko eta 1807ko ingelesen inbasioetan.

1821ean Buenos Airesko lehen hilerri disidentea instalatu zen, Nuestra Señora del Socorro elizaren inguruetan. Hilerri horretan, erlijio protestantekoak, gehienetan ingelesak, zirenak lurperatu zituzten. Hilerri disidenteak Retiro auzoan 1833 arte funtzionatu zuen, eta urte horretan bertan Balvanera auzora eraman zuten.

1854an, Buenos Aireseko Compañía Primitiva de Gas Ltda auzoan sortu zen, britainiar gas konpainia, 1944an nazionalizatu zen arte funtzionatu zuen.

1910ean Buenos Aireseko biztanle britainiarrek ingelesen dorrearen eraikuntza finantzatu zuten, Maiatzaren Iraultzaren mendeurrena zela eta. Lana Ambrose Macdonald Poynter arkitekto ingelesari eman zitzaion. Victorino de la Plaza presidenteak inauguratu zuen 1916ko maiatzaren 24an.

## Kanpo estekak
John Lewis

**John Robert Lewis** (Troy, Alabama, 1940ko otsailaren 21a- Atlanta, Georgia, 2020ko uztailaren 17a), ekintzaile eta politikari estatubatuarra izan zen. Eskubide zibil eta politikoen aldeko buruzagia izan zen, eta AEBetako ordezkarien etxean kargua eduki zuen Georgiatik 1987tik 2020an hil zen arte.

Ikasle garaian, *"Student Nonviolent Coordinating Committee"* (SNCC) elkartean militatu zuen, 1963tik 1966ra. "Big Six" taldearen barruan egon zen, 1963ko martxa erraldoia antolatu zutenak Washingtoneraino. Haren borroka arraza bazterkeriaren aurkakoa izan zen.
 
Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokrataren kidea izan zen, eta sarien artean Presidentearen Askatasunaren Domina jaso zuen, Barack Obamaren eskutik.

## Bibliografia 
* "March" John Lewis, Andrew Aydin eta Nate Powell. Norma Editorial, 2018. .

## Ikus, gainera 
* Afroamerikar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Biografia AEBetako Kongresuaren webgunean.
Mariaren Bihotz Garbiaren kontzepzionistak

**Mariaren Bihotz Garbiaren kontzepzionistak** (), arruntean **scheutistak** deituak, Theophiel Verbistek 1862ko azaroaren 28an sortutako erlijio ordena da. Misiolari saiatuak, mundu osoko hainbat herrialdetan daude. Andre Maria Birjinaren bihotz guztiz garbia miresten dute.

## Nagusiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Nicolás (Buenos Aires)

**San Nicolás** Buenos Aires Hiria zatitzen den auzoetako bat da. Auzoaren izena 1972ko ordenantza batek zehaztu zuen eta Don Domingo de Akasusoren ekimenez eraiki eta 1733an inauguratu zen kaperatik dator, egungo Carlos Pellegrini kalearen eta Corrientes etorbideko izkinan, non 1936tik aurrera Buenos Airesko Obeliskoa dagoen. Auzoak, Monserrat auzoarekin batera, *Centro* ofizialki ezagutzen den gunea osatzen du eta San Nicolásen mugetan *Microcentro-a dago*, erakunde publiko garrantzitsuen egoitza eta Argentinako finantza erakunde nagusienena.

## Kokapen geografikoa 
San Nicolás auzoa Córdoba etorbidea, Eduardo Madero etorbidea, La Rábida etorbidea, Rivadavia etorbidea eta Callao etorbidea kaleek mugatuta dago. Recoleta eta Retiro auzoekin egiten du muga iparraldean, Puerto Madero ekialdean, Monserrat hegoaldean eta Balvanera mendebaldean.

## Kanpo estekak
Elle Fanning

**Mary Elle Fanning** (1998ko apirilaren 9a) aktore estatubatuarra da. Bere lanen artean *Maleficent* filma eta *The Great* minisaila daude.

## Biografia 
Conyers, Georgian jaio zen 1998ko Apirilaren 9an. Bere gurasoak Heather Joy Arrington eta Steven J. Fanning dira. Bere ama tenis-jokalari profesionala izan da, eta bere aita elektronika-saltzailea da, lehen Beisbolean jokatzen zuen.

Ahizpa nagusia dauka, Dakota Fanning, aktorea ere dena.

Bere familiaren jatorria irlandar, alemaniar, frantziar, anglo-normandiar uhartear (Jersey eta Guernsey) eta ingeles da. Bere amona (aitaren ama) Katharina Kramb alemaniarra zen.

Bere izeko Jill Arrington aurkezlea eta kirol kazetaria da.

2018an bere gurasoak dibortziatu ziren, 25 urte batera egon eta gero.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bingen Elortza

**Bingen Elortza Larrea** (Donostia, 1993ko urriaren 13a) gipuzkoar aktorea da, telebistan eta zineman aritutakoa. Bere anaia, Manex Elortza Larrea-rekin Martin telesaila-n lan egin zuen.

Gaur egun mediku lanetan dabil.

## Filmografia 
* *Blazzers* (2019-gaur egun)
* *Soinujolearen semea* (2018)
* *Bi anai* (2011)
* *Hodeiak pintatzeko makina* (2009)
* *Goenkale* (2003-2005)
* *Martin* (2003-2004, telesaila)

## Kanpo estekak
Adrián Lapeña

**Adrian Lapeña Ruiz** (Logroño, Errioxa, 1996ko apirilaren 16a) Errioxar futbolaria da. Errealaren bigarren taldean jokatu du, erdiko atzelari gisa jokatzen du.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila
Konrad Emil Bloch

**Konrad Emil Bloch** (Nysa, Alemaniar Inperioa, gaur egun Polonia, 1912ko urtarrilaren 21a - Lexington, Massachusetts, 2000ko urriaren 15a) alemaniar estatubatuar biokimikaria zan zen. 1964ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen kolesterolari eta gantz azidoen metabolismoari buruz egindako ikerketengatik. Feodor Lynenekin partekatu zuen saria.

Municheko Unibertsitatean kimika ikasi zuen. Juduen jazarpenaren ondorioz joan zen Alemaniatik eta AEBra iritsi zen 1936an. Columbia, Chicago eta Harvard unibertsitateetan irakatsi zuen.

Royal Societyko kidea izan zen.

## Kanpo estekak
Altxor

[thumb|[Villenako Altxorra, Europako Brontze Aroko urrezko objektuen aurkikuntza handienetako bat.]]
**Altxorra** balio handiko gauzen bilduma da, gehienetan ezkutaturik gordetzen dena. Bere helburua balio ekonomikoaren gordailu izatea da. Haren existentzia jendaurrean zabaltzea edo isilpean gordetzea bere eginkizunen funtsezko zati izan daiteke, batetik, gizartean harrokeria eta prestigioa izateko (kasu horretan, gehiegikeria eta mitifikazioa ohikoa da); edo, bestetik, jabeari jabetzan jarraitutasuna ziurtatzeko (horrek, kasu batzuetan, plazer morbosoa izan baitezake bere kontenplazioan, kontserbazioan eta gehikuntzan).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sekretu

[eskuinera|thumb|Sekretuen garrantziari buruzko [Bigarren Mundu Gerrako iragarkia.]]
**Sekretua** gehienek ez dakiten gauza da, dakienak jakinarazi behar ez duena. Sekretu bat egon dadin, lau baldintza bete behar dira: informazio bat egotea, pertsona gehienek ez ezagutzea, pertsona gutxi batzuek edukitzea, eta edukitza bakar hori zaintzea.

Sekretua, sarri, eztabaida iturri da. Pertsona askoren ustetan, egoera batzuetan behintzat, hobe da informazio jakin bat publiko egitea eta mundu guztiak horren berri izatea. Konfidentzialtasunaren eta pribatutasunaren kontzeptuak oso hurbil daude, eta askotan nahastu egiten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argolets (Tolosa Okzitaniako metroa)

**Argolets** edo **Los Argolets** (**Argoulets**, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, *rue de Gaillac* eta *complexe sportif Alex-Jany* artean hain zuzen.

Geltokia 2003ko abenduaren 20an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Belmont eta Balmar-Gramont arteko luzapenarekin.

## Sarbideak 
*  Rue de Gaillac

## Historia 
2003ko abenduaren 20an ireki zen Argolets geltokia, 2001ean hasitako lanen ondoren, 1993an linea ireki zenean. Beraz, ez da beti Tolosa Okzitaniako metroaren  linearen terminoa izan: 2003. urtera arte, linearen terminoa Belmont geltokia zen.

Geltokiak lanak izan ditu 2017-2019 urteen artean, lineako arraunak bikoizteko proiektuaren baitan, 26-52 metro artean. Lan horiek jada existitzen diren kaien antolamenduan oinarritu dira, oraindik ustiatu gabe baitaude.

## Geltokia 
## Konexioak 
### Hiriko busa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriarteko busa 
Geltokia Arc-en-Ciel sarearen 760 linearekin konekta da.

## Irudiak 

Métro_Argoulets.jpg|Geltokiko eraikina
Métro_Argoulets_-_entrée.jpg|Geltokiko korridorea
Métro_Argoulets_-_parc_relais.jpg|Aparkalekua, inguruan
Metro_Argoulet.JPG|Leiho bat, Balmar-Gramonteko norakoko nasan

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako metroa
* A linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Tarsis

**Tarsis** ( tršš,  *Taršîš*, , *Tharseis*) toponimoa Itun Zaharrean agertzen da. Adibidez:

Baliteke Salomonen ontziak metal preziatuen bila joaten ziren leku urrun batean dagoen hiria izatea. Bere kokapena guztiz ezezaguna da: Ziliziako Tarso, Andaluziako Tartessos, Zanguebar edo Ofir izan liteke. Hitza, gainera, berantago (Jonasen Liburuan batez ere), "Oso urrutiko" eskualdearen sinonimo bihur zitekeen.

Beste hipotesi baten arabera, hitz honek "galdategi" esan nahi du. Orduan, "Tarsisko ontziak" meategietako ontziak izango litzateke. Esamoldeak, gainera, Tarsiseraino nabigatzeko behar ziren "itsas zabaleko ontziak" izan daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bego Etxebarria Bilbao

**Bego Etxebarria Bilbao** (Gernika, Bizkaia, 1942-Donostia, 2018ko ekainaren 7a) euskaltzale bizkaitarra izan zen. Gernikarra zen jaiotzez, baina Eibarren hazi zen eta Donostian pasatu zituen bere bizitzako urte asko. Ofizioz bankako langile izan zen.

## Gaztetatik euskararen munduan 
[ezkerrera|thumb|300x300px|[Txillardegi eta Bego Etxebarria. 1990]]
Euskararen mundua Eibarren ezagutu zuen, besteak beste, Juan San Martin, Imanol Laspiur eta Serafin Basauriren eskutik. 1950. hamarkadako iluntasunaren ostean, 1960. hamarkadan itxaropenerako tarte bat sortu zen. Euskara kalera irteten hasi zen, euskal jaiak sortu eta ugaritu ziren... Bego ere mugimendu horretan murgildu zen hamarkada osoan, euskarazko klaseak eta alfabetatzeko programak bultzatuz. Bertan euskaraz idazten irakasten zuten, testuak landu, hitzaldiak antolatu, eta abar.
[alt=|thumb|260x260px|[Euskara batua|Euskara batuaren aldeko *Ermuko zina* (1968) deiturikoan, besteak beste, Eibarko Idazle eta euskaltzale gazte batzuk ere egon ziren.]]
Euskara batua sortzearen aldeko *Ermuko zin*ean (1968), besteak beste, Eibarko Idazle eta euskaltzale gazte batzuk ere egon ziren. Ipar Euskal Herrian Euskal Idazkaritzak 1964an onartutako gomendioak onartuz eta erabiliz, denbora laburrean ohitura bihurtu zituzten. Geroago, 1970ean Batasunaren Kutxa liburuaren sarreran, Baionan eta Eibarren Ermuko zina berretsi eta sinatutako hirurogeita hiru euskaltzale eta idazleen zerrenda argitaratu zen. Horien artean baziren lehen aipatutako eibartarrak: Imanol Laspiur, Juan San Martin, Serafin Basauri eta Bego Etxebarria.

## Ekintzaile 
Bizitzan zehar hainbat taldetan aritu izan zen militante: frankismo garaian klandestinitatean aritu zen langile-komiteetan; ondorengo urteetan, bankako euskara-taldeko kide izan zen, eta Sare eta Gure Esku plataformetan ere parte hartze aktiboa izan zuen urteetan zehar. Herri Batasunan eta ezker abertzaleko antolakuntza desberdinetan ere ibili izan zen. Mugimendu sozialei dagokienez, Euskal Herrian Euskarazen eta Amnistiaren aldeko mugimenduan aritu zen, besteak beste. Eta azken urteetan, Bagera euskaltzaleen elkartean, Ikasbide elkarteko eta Donostiako kantu jiran, Amarako ezker abertzalean, elkarrizketa filosofikoetan… Zerrendak ez du etenik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
O Mustallar

**O Mustallar** Lugo eta Leongo probintzien artean dagoen mendia da, Serra dos Ancares mendilerroan kokatutakoa, Galizia-Leongo mendigunearen barruan. 1.935 metrotan dago tontorra.

Os Ancares eskualdean dago, Piornedo (Cervantes) herririk gertuena eta ohiko abiapuntua dena. Bierzo eskualdetik, Burbia (Vega de Espinareda) da abiatzeko herri hurbilena.

thumb|erdian|300px|O Mustallar, Pena Longatik ikusita.

## Ikus, gainera 
* Galiziako geografia

## Kanpo estekak 
* "Mendikat" webgunean.
Marengo-SNCF (Tolosa Okzitaniako metroa)

**Marengo-SNCF** Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, *boulevard de Marengo* eta *rue Réné Leduc* artean hain zuzen.

Geltokia 1993ko ekainaren 26an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linearen inaugurazioarekin, Bassa-Comba eta Belmont geltokien artean.

Geltokiak Tolosa Okzitaniako aldirien eta lineekin bat egiten du Tolosa-Matabiau geltokiaren bidez.

## Sarbideak 
*  Boulevard Marengo
*  Gare Routière
*  Gare Matabiau

## Historia 
1993ko ekainaren 26an ireki zen Marengo-SNCF geltokia, Belmont eta Bassa-Comba arteko lineako gainerako geltokiekin batera.

Geltokiak lanak izan ditu 2017-2019 urteen artean, lineako arraunak bikoizteko proiektuaren baitan, 26-52 metro artean. Lan horiek jada existitzen diren kaien antolamenduan oinarritu dira, oraindik ustiatu gabe baitaude.

## Geltokia 
## Konexioak 
### Trena 
Geltokia Tolosa-Matabiau geltokiaren inguruan dago. Bertan, TGV, Ouigo, InOui, TER eta Intercités trenak gelditzen dira, guztiak SNCFk operatuak.

### Aldiriak 
Geltokia Tolosa-Matabiau geltokiaren inguruan dago. Distantzia luze eta ertaineko zerbitzuez gain, geltokiak Tolosa Okzitaniako aldirien eta lineen buruak hartzen ditu.

### Igarotze azkarreko autobusa 
Geltokia linearekin konekta da.

### Hiriko busa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriarteko busa 
Geltokia Arc-en-Ciel sarearen 413, 452, 756, 848 eta 935 linearekin konekta da.

## Irudiak 

Salle_billets_marengo.jpg|Geltokiko korridorea
Toulouse_Tisséo_X_Mobilier_LA_Marengo_SNCF_(2).JPG|Geltokiko izena paretan
Toulouse_-_Métro_-_Marengo-SNCF_(25078973186).jpg|Nasa ate bat
Toulouse_-_Métro_-_Marengo-SNCF_(24987125842).jpg|Geltokien arteko korridore bat

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako metroa
* A linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Jean Jaurès (Tolosa Okzitaniako metroa)

**Jean Jaurès** (**Jean-Jaurès**, batzuetan; **Joan Jaurès** edo **Joan-Jaurès**, okzitanierazko itzulpenan, baina ez ofizialki) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, *allées Jean Jaurès* eta *allées Franklin-Roosevelt* artean hain zuzen.

Geltokia 1993ko ekainaren 26an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linearen inaugurazioarekin, Bassa-Comba eta Belmont geltokien artean.

Hori da eta lineek bat egiten duten sareko geltoki bakarra.

## Sarbideak 
*  Esplanade Franklin-Roosevelt
*  Boulevard Carnot
*  Boulevard de Strasbourg

## Historia 
1993ko ekainaren 26an ireki zen Jean Jaurès geltokia, Belmont eta Bassa-Comba arteko lineako gainerako geltokiekin batera.

2007ko ekainaren 30an ireki ziren lineko nasak, Bòrdaroja eta Ramonvila arteko lineako gainerako geltokiekin batera.

## Geltokia 
### A lineko nasak 
### B lineko nasak 
## Konexioak 
### Igarotze azkarreko autobusa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriko busa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriarteko busa 
Geltokia Arc-en-Ciel sarearen 318, 319, 357, 358, 359, 361, 364, 380 eta 383 linearekin konekta da.

## Irudiak 

Jean_Jaurès_02.jpg|Geltokia, *Place Wilson*tik
Métro_Jean_Jaurès_-_extension_quai_de_la_ligne_A.jpg|lineko nasa bakarra
Quai_latéral_jaures.jpg|lineko nasa bat
France_Toulouse_metro_jean_jaurès_200707.jpg|lineko korridorea, puntu orduan

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako metroa
* A linea (Tolosa Okzitaniako metroa)
* B linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Megalopodidae

***Megalopodidae*** kakalardo polifagoen familia da. Lehen *Chrysomelidae* subfamilia gisa hartzen ziren. *Zeugophorinae* subfamiliak genero bakarra du eta lehen ere *Chrysomelidae*ren subfamilia gisa sailkatzen zen. Familia osoa 30 genero inguru dira mundu osoan zabaldua, bereziki *Megalopodinae* subfamiliakoak. Gehienak Tropikoko espezieak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Australian Faunal Directory.
* :Atlas of the family Megalopodidae of Russia.
Belmont (Tolosa Okzitaniako metroa)

**Belmont** edo **Bèlmont** (**Jolimont**, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, *avenue Yves Brunaud* eta *esplanade Jean Cassou* artean hain zuzen.

Geltokia 1993ko ekainaren 26an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linearen inaugurazioarekin, Bassa-Comba eta Belmont geltokien artean.

## Sarbideak 
*  Avenue Léon Blum
*  Esplanade Jean Cassou

## Historia 
1993ko ekainaren 26an ireki zen Belmont geltokia, Belmont eta Bassa-Comba arteko lineako gainerako geltokiekin batera.

2003tik aurrera, geltokia, linearen buru izateari utzi zion, Balmar-Gramonten alde, urte horretako abenduaren 20an linea handitu zen arte.

Geltokiak lanak izan ditu 2017-2019 urteen artean, lineako arraunak bikoizteko proiektuaren baitan, 26-52 metro artean. Lan horiek jada existitzen diren kaien antolamenduan oinarritu dira, oraindik ustiatu gabe baitaude.

## Geltokia 
## Konexioak 
### Hiriko busa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

## Irudiak 

Métro_Jolimont_intérieur.jpg|Nasa bat, Balmar-Gramonteko norakoa
Métro_Jolimont_Parking.jpg|Aparkalekua
Métro_Jolimont_Bus.jpg|Bus geltokia, inguruan
Toulouse_Semvat_Voie_LA_Viaduc_de_Jolimont_à_Argoulets_(1).JPG|Metro bat, geltokiko inguruan

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako metroa
* A linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Agronomía (Buenos Aires)

**Agronomía** Buenos Aires hiriko erdialdean dagoen *auzoa* edo barrutia da. Bere izena Buenos Aireseko Unibertsitateko *Agronomia* *Fakultatetik* (*Facultad de Agronomía*, gaztelaniaz) jasotzen du. Bere mugak *San Martin etorbidea*, *Campana*, *Salvador María del Carril etorbidea*, *Constituyentes etorbidea* eta *Chorroarín etorbidea* dira.

Parque Chas lehenago Agronomian izan zen, baina 2005eko abenduan *auzo* estatusa eman zioten.

## Historia 
Eremuak jatorriz Jesusen Lagundiaren jabetza ziren eta *Chacra de los jesuitas* deitzen ziren. Erlijio-ordena hori 1769an kanporatu zutenean, eremu hauek Jesusen Lagunditik hartu zituzten, eta desjabetu egin ziren gobernuaren kontrolera. Gero, gobernuak *Real Colegio de San Carlos-i* eta bere ondorengoei eman zien, horietako bat *Buenos Airesko Colegio Nacional-a* izan zen . Lehen belaunaldiak oporretan egon ziren bertan, *Chacarita de los Colegiales* bezala ezagutzen zen.

XIX. mendearen amaieran lur hauetan parkea eraiki zen. 1901ean Gobernuaren Zuzendaritza Nagusiak 185 hektarea eman zituen parkea eraikitzeko, baina hektarea horietako 30 *Estación Agronómica con Granja Modelo* (Estazio Agronomikoa eta Ereduzko Etxaldea) eta *Escuela de Agriculturako* (Nekazaritza Eskola) *erabili behar ziren*, gobernuak bere garaian jarraitzen zuen agro-esportazioek bultzatutako garapen eredurako beharrezkoa zen hezkuntza erakundea.

Orduan, auzoa parkearen inguruan eratu zen, eta izen ugari zituen Agronomia (Agronomiakoa) kokatu zen arte. Estación Agronómica (Agronomia estazioa) izen aldaketa ere izan zen, Instituto Superior de Agronomía y Veterinaria (Agronomia eta Albaitaritza Goi Mailako Institutua) bihurtuz.

Institutua 1904ko irailaren 25ean sortu zuten, eta bost urte geroago Buenos Airesko Unibertsitateko *Facultad de Agronomía y Veterinaria* (Agronomia eta Albaitaritza Fakultatea) bihurtu. 1984an, Fakultatea bi zatitan zatitu zen, eta ondorioz Agronomia Eskola eta Albaitaritza Zientzien Eskola sortu ziren.

## Eraikuntza aipagarriak 
Auzoan, Buenos Airesko Unibertsitate erraldoiaren bi Fakultate garrantzitsu daude, Agronomia Eskola eta Albaitaritza Zientzien Eskola. Agronomia Eskolako campusean Villa Ortúzar Estazio Meteorologikoa dago, Argentinako Meteorologia Zerbitzu Nazionalaren barne. Albaitaritza Zientzien Eskolako campusean bi museo daude, bata Anatomia eta Patologia Kirurgikoa bestea. Agronomia Eskolak Nekazaritzako Makineriaren Museoa eta "Del Campo a la Ciudad" (Herrialdetik Hirira) izeneko landa proiektua da, 16 hektareako baserria hezkuntza helburuetarako erabilita.

Beste eraikin aipagarri bat Julio Cortázar idazle argentinar ospetsuaren etxea da. Artigas 3246ko apartamentu batean bizi zen. Gaur egun, auzoko kale batek darama bere izena.

## Kanpo estekak
Amonal (lehergailua)

**Amonal**, lehergai bat da, 67/22/11 erlazioan amonio nitratoa, TNT eta aluminio hautsa nahasten dituena. Gainera, lehergai horiek itsaspeko armak kargatzeko erabiltzen badira (torpedoak, minak, etab.), aluminioak leherketa-efektua indartzen du urarekin erreakzionatzean.

Amonio nitratoa oxidatzailea da eta aluminioa leherketaren indartzailea. Bigarren mailako efektu gisa, aluminioak lehergaia detonazioarekiko hain sentikorra ez izatea eragiten du. Nitrato amonikoa eta aluminioa bezalako osagai merke samarrak erabiltzeak TNT puruaren ordez erabiltzea eragiten du.

Nahasketa hezetasuna dagoenean kaltetu daiteke, amonio nitratoa oso higroskopikoa baita. Su hartzen du airean jartzen denean, eta detonatu egiten da konfinatuta dagoenean. Bere detonazio abiadura 4400 m/s-koa da.

## Historia 
1916ko hasieratik, Lehen Mundu Gerran, britainiarrek amonala erabili zuten minetarako. Erabili zuten konposizioa ondokoa izan zen: amonio nitratoa %65, TNT nitratoa %15, aluminio purua %17 eta egur ikatza %3.

Espainian, Antonio Blanco artilleriako koronelak 1937an erregistratutako patente bat dago.

ETAk bi atentatutan erabili zuen 1987an: Hipercorreko atentatuan eta Zaragozako kuartel-etxearen aurkako atentatuan hain zuzen ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Herri-hizkuntza

**Herri-hizkuntza** edo **etxeko hizkuntza** ('**) hizkuntza-eremu batean egunerokoan egiten den araupeturik bako ohiko aldaera da. Batetik, badira argi zehaztutako corpusik idatzirik ez daukaten herri-hizkuntzak, batez ere ahoz erabiltzen baitira, eta, bestetik, badira hainbat eskualdetako mintzairatan testuak dauzkaten eta gramatika-arau uniformerik ez dauzkaten hizkuntzak. Bestalde, badira bere araupeko hizkuntzatik espazioz zein denboraz horren asagotuta dauden hizkerak, non hiztunek ez baitiete jatorrizko arauei jarraitzen, esate baterako, Brasilgo Hegoaldeko Rio Grandeko alemaniarrek hitz egiten duten aldaeran gertatzen den lez. Herri-hizkuntzak ez dira dialektoak. Araupekoa edo etxekoa ez den edozein lehen hizkuntzaren aldaera dialekto izena hartzen du. Ez da erraza dialekto eta herri-hizkuntzaren arteko zatilerroa marraztea. Herri-hizkuntza hizkuntza-eremu batean ezarritakoen bestelakoa da —kolonialismoaren sasoiko Afrikako lurralde zabalean sartutako frantsesaren eran.

Hitza hiru hizkuntza santuen (**') adigaitik etorri zen, hots, hebreera, greziera eta latina baliozko liturgia-hizkuntza bakarrak direlako sinesmena. Horren bidez, latinak Erdi Arotik harantz araupeko hizkuntza idatziaren estatusa jadetsi zuen; eta aberri-hizkuntzak, behe-mailakoak zirelakoan, Aro Moderno goiztarrera arte literaturatik baztertu eta galarazi zituzten, arrunt ('**), barbaro (**' edo *barbarica*) edo landatartzat ('''') joz.

## Kanpo estekak
TERF

thumb|TERF jarreraren kontra protesta egiten duen pankarta.

**TERF** ingelesezko '** terminoaren jatorrizko akronimoa da, euskaraz **feminista muturreko trans-baztertzailea'*. Feminismo erradikalaren atal bat deskribatzeko erabiltzen da, emakume transgeneroak feminismotik kanpo uzten dituena, emakumetzat hartzen ez dituelako.

TERF moduan izendatutako feministak ikuspegi biologiko edo esentzialista batetik emakume transgeneroak emakumetzat hartzearen aurka agertu ohi dira. Era berean, emakume transak emakumeentzat soilik diren espazioetatik kanpo uztea eskatzen dute.

Askotan, TERF moduan izendatuak diren pertsonek irain edo gorroto diskurtso bezala ezaugarritzen dute. Analista batzuek nahiago dute *generoarekiko kritikoak'' terminoa erabili.

## Historia 
Akronimo honen lehen erabilera Viv Smythe blogari feminista erradikalari aitortzen zaio, 2008an bere blogean erabili zuen. Feminismoaren gutxiengo bati erreferentzia egiteko erabili zuen, gainontzeko feministek transfobikotzat jotzen dituzten jokabide eta ideiak defendatzen dituzten feministei erreferentzia egiteko. Hau da, TERF bezala izendatutako gutxiengo honek, ez ditu emakumezkotzat hartzen emakume transgeneroak, trans eskubideen aurka daude eta emakume transak emakumeentzat soilik diren espazioetatik kanpo uztea eskatzen dute.

Euskal Herrian, transfeminismoa historikoki mugimendu feministan presente egon den heinean, TERF korrontearen agerpena sare sozialetan ematen den testuinguruaren galerarekin lotu izan dute batzuek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emily Deschanel

thumb|250px|Emily Deschanel, 2009an
**Emily Erin Deschanel ** (Los Angeles, 1976ko urriaren 11) telesailetako aktore estatubatuarra da. *Bones* telesailean *Temperance "Bones" Brennan* doktorearen rola betetzeagatik da ezaguna.

## Biografia 
Emily Deschanel Los Angelesen jaio zen zinemari loturiko familia batean, izan ere aita Caleb Deschanel zinema zuzendaria du eta ama Mary Jo Deschanel aktorea. Ahizpa txikia Zooey Deschanel ere aktorea da eta baita kantautorea ere. Emilyk arbaso frantsesak, suitzarrak, herbeheretarrak, ingelesak eta irlandarrak ditu.

Los Angelesen inarrizko ikasketak egin eta Bostongo Unibertsitatean aktore graduatu zen.

### Aktore ibilbidea 
Debuta *It Could Happen to You* filmean egin zuen 18 urte zituela, aitak ere parte hartzen zuen filme batean hain zuzen ere. Hurrengo paper aipagarria Stephen King idazlearen *Rose Red* liburuan oinarrituriko miniseriean izan zuen.

2005ean *Temperance "Bones" Brennan* doktorea izateko castinga egin zuen eta 12 denboralditan zehar telesaileko protagonista izan zen. Hainbat sarietarako izendapenak jaso zituen egindako lanagatik (Satellite Awards, Teen Choice Awards...) baina ez zituen eskuratu. Telesaila egiten zuen bitartean hainbat serietan agertu zen pertsonai berarekin, *Sleepy Hollow*, *American Dad!* eta *BoJack Horseman* serietan hain zuzen ere. Telesaila 2017an amaitu zen.

FOX kateak telesailaren mozkinak ezkutatzen ibili zela ohartuta Deschanel eta Boreanaz aktoreak eta Barry Josephson ekoizleak salaketa jarri zuten eta epaileak 179 milioi dolarretako kalte-ordaina ordaintzera behartu zuen katea.

2019an *Animal Kingdom* telesailaren laugarren denboraldian hainbat ataletan agertu zen eta hurrengo denboraldian protagonista taldean sartu zen. Zentzu horretan beganoa izatea erabaki du eta beganoentzako dieten liburua eta websitea sortu ditu.

### Bizitza pertsonala 
2010ko irailaren 25ean David Hornsby aktore eta idazlearekin ezkondu zen eta bi seme izan dituzte. Haurdunaldi biak *Bones* telesailean sartu zituen, seigarren denboraldian aurrenekoa eta hamabigarrenean bigarrena.

## Aktibismoa 
Emakumezko hainbat aktorerekin batera *Stand Up 2 Cancer* programaren baitan bularreko minbizia detektatzeko frogak sustatzen ari da. Animalien eskubideen aldeko hainbat filmetan ahotsa jarri eta ekoiztu ditu, *My Child Is a Monkey* eta *How I Became an Elephant* filmetan hain zuzen ere.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
New York City FC

**New York City Footbal Club** Ameriketako Estatu Batuetako New York hiriko futbol talde bat da. 2013. urtean sortua izan zen Manchester City eta New York Yankees futbol eta beisbol taldeen eskutik. Bi hauek 100 milioi dolar ordaindu ondoren, 2015. urtean, AEBko Major League Soccer ligako frankizia berria bilakatu zen.

## Kanpo estekak
A Free Soul

***A Free Soul*** 1931ko Clarence Brown estatubatuarrak zuzendutako film dramatiko bat da. Norma Shearer, Leslie Howard, Lionel Barrymore eta Clark Gable aktoreek antzeztu zuten.

Lionel Barrymore aktoreak filmaren bukaeran antzezten duen arrazoibideagatik egin zen filma ospetsu. Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Lionel Barrymore) irabazi, eta Zuzendari onenaren Oscar Saria (Clarence Brown) eta Emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Norma Shearer) izendapenak jaso zituen.

## Argumentua 
Abokatu alkoholiko batek arrakasta du gangster bat hilketa-kargu batengatik aske uzten duenean, baina gangsterrak akokatuaren alabarekin amodiozko erlazio bat hasten duenean, abokatuak bere aldartea aldatzen du.

## Aktoreak 
* Norma Shearer: Jan Ashe
* Leslie Howard: Dwight Winthrop
* Lionel Barrymore: Stephen Ashe
* Clark Gable: Ace Wilfong
* James Gleason: Eddie
* Lucy Beaumont: Ashe amona

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Leiodidae

thumb|thumbtime=0:20|*Catops picipes* pago baten ostoan.
**Leiodidae** intsektuak kakalardo polifagoen familia dira. Orain arte 1.400 espezie inguru deskribatu dira.

## Ezaugarriak 
Tamainuaren ikuspuntutik 2 eta 7 mm. artekoak dira.

Familiak izen desberdinak izan ditu: Liodidae eta Anisotomidae.

Espezie ugari, esaterako *Leiodinae* eta *Coloninae*, lurreko edo usteltzen ari den onddoak jaten dituzte. *Cholevinae* eta *Platypsyllinae*, bestetik, hildako animalien gorpuetan, leizetan, inurritegietan eta ugaztunen gordelekuetan aurkitzen dira. *Platypsyllus castoris* kastoreen ilean aurkitzen dira.

Egun azpifamiliak direnak ere une batean zein bestean familia independente gisa hartuak izan dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Tree of Life, Leiodidae
Cantabrogeus luquei

***Cantabrogeus luquei*** kakalardo Leiodidaeen familiakoa da.

## Banaketa geografikoa 
Espainiako Cantabrian aurkitu da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arenas geltokia

**Arenas** (**Arènes**, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metro eta tranbiaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, *place Agapito-Nadal* eta *boulevard Gabriel Koenigs* artean hain zuzen.

Geltokia 1993ko ekainaren 26an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linearen inaugurazioarekin, Bassa-Comba eta Belmont geltokien artean.

Geltokiak Tolosa Okzitaniako aldirien lineekin bat egiten du Sant Çubran-Arenas geltokiaren bidez.

## Sarbideak 
*  Boulevard Marengo
*  Gare Routière
*  Gare Matabiau

## Historia 
1993ko ekainaren 26an ireki zen Arenas geltokia, Belmont eta Bassa-Comba arteko lineako gainerako geltokiekin batera.

2010eko abendutik, eta lineetako tranbiak geltoki horretan gelditzen dira. Izan ere, Palais de Justíciarainoko zerbitzuen buru izan zen 2013ko abenduaren 20ra arte, orduan Blanhaceraino luzatu baitzen.

Geltokiak lanak izan ditu 2017-2019 urteen artean, lineako arraunak bikoizteko proiektuaren baitan, 26-52 metro artean. Lan horiek jada existitzen diren kaien antolamenduan oinarritu dira, oraindik ustiatu gabe baitaude.

## Geltokia 
## Konexioak 
### Trena 
Geltokia Sant Çubran-Arenas geltokiaren inguruan dago. Bertan, TER trenak gelditzen dira, guztiak SNCFk operatuak.

### Aldiriak 
Geltokia Sant Çubran-Arenas geltokiaren inguruan dago. Distantzia ertaineko zerbitzuez gain, geltokiak Tolosa Okzitaniako aldirien lineko buruak hartzen ditu.

### Igarotze azkarreko autobusa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriko busa 
Geltokia eta linearekin konekta da.

### Hiriarteko busa 
Geltokia Arc-en-Ciel sarearen 305 linearekin konekta da.

## Irudiak 

Toulouse_Metro_Station_Arenes.jpg|Geltokiko korridorea
Forum_des_Arènes_03,_Toulouse.jpg|Autobus geltokia
Les_Arènes_2.jpg|Tisséo agentzia eta igogailua
Tramway_Arènes_Toulouse.jpg|Tranbia geltokia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako metroa
* A linea (Tolosa Okzitaniako metroa)
* Tolosa Okzitaniako tranbia
* 1. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)
* 2. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
Cymindis antonowi

***Cymindis antonowi*** *Carabidae*en familiako kakalardoa da.

## Banaketa geografikoa 
Asiako herrialde desberdinetan bizi dira: Kazakhstan, Tajikistan, Turkmenistan eta Uzbekistan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cymindis angularis

***Cymindis angularis*** *Carabidae*en familiako kakalardoa da.

## Banaketa geografikoa 
Europako herrialde desberdinetan bizi dira: Albania, Austria, Belgika, Txekiar Errepublika, Danimarka, Estonia, Finlandia, Frantzia, Alemania, Hungaria, Letonia, Norvegia, Polonia, Errusia, Eslovakia, Suedia, Suitza eta Ukraina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marica Campo

thumb|250x250px| Marica Campo.
**María Pilar Campo Domínguez** (Val do Mao, Lugo, Galizia, 1948ko otsailaren 24a) **Marica Campo** izenaz ezaguna, galiziar idazlea da.  

## Biografia 
Lugoko Val do Mao jauregian jaio zen, 1948ko otsailaren 24an.  

Haurtzarotik irakurle amorratua eta idazle goiztiarra, halere, urteetan zehar Maricak antzezlan bakarra argitaratu zuen, poema batzuk aldizkarietan, *Fuxan os ventos* musika taldearentzako letrez gain. Lagunak izan ziren tematu eta bultzatu zutenak, horrela, 1992an bere lehen liburua argitaratu zuen, *Tras as portas do cara* izeneko poema bilduma.

*Chairega de Honra i*zendatu zuten Xermolos Kultur Elkarteak eta Manuel María de la Terra Chá Fundazioak 2007ko azaroan. 
* 2014an Ramon Piñero *Facer pais* saria jaso zuen 
* 2018an Letren Andrea izendapena jaso zuen, kulturari, eta batik bat literaturari egindako ekarpenagatik. Letretako emakume galegoen egunean. *A Sega* kritika literarioaren elkarteak antolatutako egitarauaren barruan, "urteetan ezkutuan egondako emakume idazleei" egindako omenaldia. 

## Euskaraz 
* *Etxe erorien hitzak.* Itzultzailea Iñigo Roque Eguzkitza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Marica Campori elkarrizketa (2019)
* Faladoiros feministas 2018. Feminismo y literatura
Cymindis alutacea

***Cymindis alutacea*** *Carabidae*en familiako kakalardoa da.

## Banaketa geografikoa 
Afrikako Cabo Verden aurkitua izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cholevinae

[thumb|*[Leptodirus hochenwartii*.]]
**Cholevinae** intsektuak kakalardo polifago *Leiodidae* familiakoak dira. Mundu osoan zabalduta daude Antartida izan ezik.
260 genero deskribatu dira eta 1.100 espezie.

## Tribuak 
tribu hauek ezagutzen dira:
* Anemadini
* Cholevini
* Eucatopini
* Leptodirini
* Oritocatopini
* Ptomaphagini
* Sciaphyini

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Cholevinaeak munduan.
Dalila

**Dalila** (, "samur" esan nahi duena; tiberiar hebreeraz *Dəlila*; ; ) Itun Zaharreko pertsonaia da. Sansoni ilea moztu ondoren, filistiarren esku utzi zuen. Sanson, basatia izanda, Dalila emakumeak zibilizatzen du, eta behin kulturaren parte izanda sekretuak kontatzera behartzen dute eta ilea moztuta "beste edozein gizon bezalakoa" bilakatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bellesia espanyoli

**Bellesia espanyoli** intsektuak kakalardo polifago *Leiodidae* familiakoa da. Bere generoko espezie bakarra da.

## Banaketa geografikoa 
Pirinioetan, Huescan, aurkitzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Iberfauna webguneko informazioa.
Tiberiar hebreera

thumb|upright=1.35|Alepoko kodexa, Josue 1:1
**Tiberiar hebreera** hebreeraren antzinako formen ahoskeraren ahozko tradizio bat da, bereziki Tanakheko hebreerarena. Tiberiadesko komunitate juduko eskola masoretikoko kideek idatzi zuten, Erdi Aro goiztiarrean, VIII. mendearen hasieran. Niqqud izeneko diakritikoak erabiltzen ditu bokaletarako eta alfabeto tradizionaleko letrei erantsitako "kantillazio" zeinuetarako. Sinbolo horiek Erdi Aroan hasi ziren erabiltzen, baina ahozko tradizioa askoz zaharragoa da.

Tanakhen bokalizazioaren sistema tiberiarrak bere ahozko tradizioa adierazten du. Beste bi tradizio lokalek idazketa sistemak sortu zituzten garai berean, "Israelgo Lurra" eta babiloniarra deiturikoak hurrenez hurren. Lehenengoak ez zuen eragin historikorik izan, baina babiloniar sistema nagusi izan zen mende askotan zehar, oraindik ere. Tiberiar sistemak ez bezala, normalean bokalen sinboloak hebrear letren azpian jartzen dituena, babiloniar sistemak letren gainean kokatzen ditu.

Hasiera batean, Tanakh irakurtzeko modu tradizionala islatzeko erabili zuten arren, ondoren, beste testu batzuei aplikatu zitzaien, eta juduek, tradizio ezberdinekin, hebreera irakurtzeko erabili zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrés Jaso

**Andrés Jaso Garde** (Melida, 1912 &ndash; Cangues d'Onís, Asturias, 1937) nafar futbolaria izan zen, Osasunan, Valencian eta Sporting de Gijónen jokatu zuena.

## Bizitza 
Andrés Jaso Melidan jaio zen 1912an. Sporting Melidésen hasi zuen bere kirolari ibilbidea. 1930ean, 18 urte zituelarik, Osasunak kontratatu zuen. Ondoren, Zaragozan, Levanten, Valencian eta Sporting de Gijónen aritu zen. Espainiako Gerra Zibila hasi zenean Asturiasen zegoen. Cangues d'Onísen hil zen 1937an, hegazkin-bonbardaketa batean.

2020ko abuztuan, haren gorpua aurkitzea helburu zuen kanpaina abiarazi zuten futbolariaren senide eta lagunek. Adierazi zutenez, Asturiasko Cangues d'Onísko hobi komun batean lurperaturik egon zitekeen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Río de la Platako britainiar inbasioak

**Rio de la Platako britainiar inbasioak** huts egindako bi espedizio militar izan ziren, Britainiar Inperioak 1806an eta 1807an gauzatu zituenak, Río de la Platako Erregeorderria espainiar kolonia beretzeko helburuarekin.

## Aurrekariak 
Inbasioak 1806 eta 1807 artean gertatu ziren, Napoleonen Gerren baitan, Espainia Frantziaren aliatua zenean.

## 1806ko inbasioa 
Britainia Handiko armadaren zati batek, 1500 gizonek, Buenos Aires okupatu zuten 1806an 46 egunez, kanporatu aurretik, eta bitartean Txileko eta Peruko zergak konfiskatu zituzten  eta William Carr Beresford izan zen gobernadorea.  Abuztuaren 12an, 400 britainiar eta are kreole gehiago hil ziren borrokaren ondoren, britainiarrek amore eman zuten; 1150 preso barnealdeko hirietara bidali zituzten.

## 1807ko inbasioa 
1807an, John Whitelocke teniente jeneralak zuzendutako 12.000 gizonen bigarren indarrak Montevideo okupatu zuen, bertan egonez hilabete askotan, non ihes egin zuten 1806ko presoek bat egin zuten haiekin.  Hasieran britainiar indarrek hartu behar zuten Txile eta Buenos Aires indartu, baina Espainiako hiri honek berriro egitearen berri eman zuen planak aldatzeko.  Hirugarren armada batek Buenos Aires hartzeko bigarren saiakera egin zuen. Kaleetan gatazka armatua egon zen tokian tokiko militarren eta espainiar armadaren aurka, britainiarren erdia hil eta zauritu zirenean, Erresuma Batuak lekua utzi behar izan zuen. 

## Ondorioak 
Bertako jendearen erresistentzia eta defentsan izandako parte-hartze aktiboa, Espainiaren laguntza gutxirekin, aurrerapen garrantzitsuak izan ziren 1810eko Maiatzaren Iraultza aldera, 1816an Argentinaren independentziarekin.

## Bibliografia 
* Roberts, Carlos (2000). *Las invasiones inglesas del Río de la Plata (1806-1807) y la influencia inglesa en la independencia y organización de las provincias del Río de la Plata*. Emecé. 
* Gallo, Claudio Rodolfo. "Claroscuros" de la Historia Argentina (espainieraz). Dunken argitaletxea, 2014.  .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Britain's 'forgotten' invasion of Argentina, BBC News, 2006ko abuztuak 10
Dahlak uhartedia

**Dahlak uhartedia** Itsaso Gorrian, Eritreako Massawa hiritik gertu, dagoen uharte multzoa da. Bi uharte handik eta 124 txikik osatzen dute, guztira 1.165 km²-ko azalera duelarik. Lau uhartek baino ez dute biztanlerik, nagusiena Dahlak Kebir izanda. Jada erromatar garaietan bere perlak ospetsuak ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cymindis basipunctata

***Cymindis basipunctata*** *Carabidae*en familiako kakalardoa da.

## Banaketa geografikoa 
Herrialde desberdinetan bizi dira: Mexiko eta Guatemala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak