2. motako diabetes mellitus

**2. motako diabetes mellitus** edo **diabetes mellitus ez intsulina-mendekoa** nahasmendu metaboliko bat da, intsulinarekiko erresistentziaren erlatiboaren testuinguruan hipergluzemia (odoleko azukre maila altua) eta intsulina-falta ezaugarritzat dituena; 1. motako diabetes mellitus ez bezalakoa da, 1. motakoan Langerhansen irlen suntsitzearen ondorioz intsulina falta absolutua delako. Sintoma klasikoak gehiegizko egarria, ohiko mikzioa eta etengabeko gosea dira. Diabetes mota hau diabetes mellitus guztien %90 ingurukoa da.

2 motako diabetesa, hasieran, ariketa gehiago eginez eta dietan aldaketak eginez kontrolatzen dute. Neurri horiekin gluzemia behar bezala jaisten ez bada, metformina edo intsulina bezalako sendagaiak beharrezkoak izan daitezke.

2. motako diabetesa diabetes formarik ohikoena da. Hasieran, odoleko glukosa-mailen igoera (hipergluzemia) gorputzak intsulinari modu eraginkorrean erantzuteko duen ezintasunari dagokio. Honi, intsulinarekiko erresistentzia deritzo. 2. motako diabetes edozein adinetan garatu daiteke. Adin ertaineko eta adineko pertsonetan prebalentzia handiagoa izan arren, haurtzaroan ere gara daiteke.  

Diabetesa duten pertsonen %95 baino gehiagok 2. motakoa dute. Diabetes mota hau, neurri handi batean, gehiegizko gorputz-pisuaren ondorioz agertzen da. 

Sintomak 1. motako diabetesaren antzekoak izan daitezke, baina askotan ez dira hain nabarmenak izaten. Ondorioz, gaixotasuna agertu eta urte batzuetara diagnostika daiteke. Sarritan, konplikazioak agertu ondoren.  ==
2. motako diabetesaren sintomak, normalean, ez dira hasieran antzematen eta baliteke ez agertzea. Sintomak izatekotan, poliki-poliki garatzen dira. Beraz, gaixotasuna diagnostikatu arte, glukosa oharkabean metatzen da odolean. ==
2. motako diabetesa izateak epe luzera beste osasun-arazo batzuk garatzeko probabilitatea handitzen du. Horregatik, gaixotasuna ondo kontrolatzea eta tratamendu egokia jasotzea funtsezkoa da.

## Prebentzioa 
Diabetesak osasun-arazo larriak eragin ditzake. Hala nola, bihotzeko gaixotasunak, istripu zerebrobaskularrak eta begietako zein oinetako arazoak. Aurrediabetesak ere osasun-arazoak sor ditzake. 2. motako diabetesa prebenitu daiteke. Gaixotasun kroniko honekin zenbat eta denbora gehiago eman, orduan eta aukera gehiago daude osasun-arazoak izateko. Gauzak horrela, diabetesaren agerpena atzeratzeak mesede handia egingo dio norberaren osasunari.  

Ikerketen arabera, prebentziorako modu ugari daude. Hurrengo prebentzioak bizi-ohituretan oinarrituak daude batez ere:

* Pisuaren kontrola eta elikadura: Gehiegizko pisua izanez gero, galtzea funtsezkoa da. Horretarako, eguneroko kaloria-kopurua murriztea eta koipe gutxiago duten elikagaiak aukeratzea gomendatzen da. 
* Jarduera fisikoa: Astean bost egunetan, gutxienez 30 minutuko jarduera fisikoa egitea gomendagarria da. Hasi aurretik, osasun-profesional batekin hitz egitea komeni da.  ==
2. motako diabetes mellitusaren etiopatogenia ez dago erabat argituta eta ezin da mekanismo patogeniko bakar batekin erlazionatu. Bi prozesu gertatzen direla pentsatzen da. Alde batetik, muskuluko, gantz-ehuneko edo gibel ehuneko itu-zelulen intsulinarekiko erresistentzia areagotzea. Beste aldetik, pankreako beta-zelulen funtzio eza. Azken honen bidez, gorputza ehunek intsulinarekiko duten erresistentzia konpentsatzen saiatzen da, pankrearen intsulina-jariaketa handituz. Intsulina-jariaketaren gabeziak eta intsulinaren ekintzaren akatsak askotan agertzen dira gaixo berdinean. Beraz, zaila da hipergluzemiaren kausa argitzea. ==
2. motako diabetesean pankreak intsulina nahikoa ekoizten ez duenean garatzen da. Ondorioz, gorputzak intsulina erabiltzeko zailtasunak izango ditu. Egoera horri, intsulinarekiko erresistentzia deritzo. Intsulinarekiko erresistentzia zelulek intsulinari behar bezala erantzuten ez diotenean gertatzen da. Odoleko glukosa-maila igotzen hasten da, oreka lortzeko intsulina nahikorik ez dagoelako.

=== Hemoglobina glikosilatuaren proba edo A1c (HbA1c) proba 

## Tratamendua 
Tratamenduaren helburu nagusia odoleko glukosa-mailak normaltasunetik ahalik eta hurbilen mantentzea da, konplikazioak saihesteko. Horretarako, elikadura osasungarria izatea eta jarduera fisikoa erregulartasunez egitea gomendatzen da.

2. motako diabetesaren urteko intzidentzia 25 eta 150 kasu berri da 100.000 biztanleko eta urteko. Intzidentziak datozen urteetan gora egitea aurreikusten da. Kasuen igoera eragingo duten faktoreak hurrengoak dira: biztanleriaren progresiboki zahartzea, obesitate-tasen igoera, dieta ez-osasungarriak jarraitzea, bizitza sedentarioa eta urbanizazio zein industrializazio progresiboa.

### Zuntza eta karbohidrato konplexuak  
Haurrentzako elikagaiak prestatzerako unean haurrek hazteko behar duten kaloria-kopurua kontuan hartu behar da. Oro har, egunean hiru otordu txiki eta hiru mokadu egiten baditugu, gure behar kalorikoak asetuko ditugu. 2. motako diabetesa duten haur askok gainpisua dute. Beraz, helburua pisu osasungarria lortzea izan behar da. Hau lortzeko, elikagai osasungarriak kontsumitu eta jarduera fisikoa egin behar dira. Garrantzitsua da elikaduran eta nutrizioan aditua den pertsona batek haurrentzako planifikazio zehatz bat prestatzea.

### Otorduen plangintza 
Pertsona bakoitzak behar espezifikoak ditu. Horregatik, gomendagarria da osasun-arloko profesionalekin edo nutrizionistekin elkarlanean aritzea. Honi esker, norberarentzat egokia den plangintza gara daiteke. Erosketak egiterako unean aukera onenak erosteko, elikagaien etiketak irakurtzea funtsezkoa da. Otorduetan beharrezko nutriente guztiak jaten direla ziurtatzeko, plateraren metodoa erabili behar da. Gida honek janari mota onenak eta kopuru egokiak aukeratzen laguntzen du. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak