Louise Weiss

**Louise Weiss** (Arrás, Frantzia, 1893ko urtarrilaren 25a – Magny-los-Hameaux, Frantzia, 1983ko maiatzaren 26a) frantziar kazetaria, idazlea, feminista eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Louise Weiss Alsaziako familia kosmopolita batean jaio zen. Aita, Paul Louis Weiss, meatze-ingeniaria, protestante alsaziar ospetsua izan zen, jatorriz La Petite-Pierrekoa. Jeanne Javal amaren arbasoak juduak ziren, Seppois-le-Bas Alsaziar herri txikikoak. Parisen hazi zen, eta familiaren nahiaren aurka irakasle bihurtu zen, halaber Oxfordeko Unibertsitateko titulua ere lortu zuen. 

### Ibilbidea 
1914tik 1918ra, gerrako erizain gisa lan egin zuen, eta ospitale bat sortu zuen Côtes-du-Nord ospitalean. 1918tik 1934ra ''L'Europe nouvelle* aldizkaria argitaratu zuen; ondoren, Bigarren Mundu Gerrara arte, emakumeen sufragioa sustatu zuen. 1936an parlamentu-hauteskundeetarako hautagaia izan zen,  Parisko bosgarren barrutian aurkeztu zen.

Gerran Erresistentzian aktiboki parte hartu zuen eta *Nouvelle République* aldizkari klandestinoko erredaktore buru izan zen 1942 eta 1944 artean. 1965ean, Gaston Bouthoulek 1945ean Parisen sortutako Polemologiako Institutu Frantsesean aktiboki parte hartu zuen. Ekialde Ertainean, Japonian, Txinan, Vietnamen, Afrikan, Alaskan, Indian eta abarretan ibili zen. Bere bidaiei buruzko dokumentalak egin eta liburuak argitaratu zituen. Bere bidaien helburua izan zen mendebaldeak, eta bereziki Europak, mundu osoan balio demokratikoak sustatzeko bete zezaketen eginkizun erabakigarriak zabaltzea.
[ezkerrera|thumb|240x240px|[Louise Weiss]]
1979an (86 urte zituen) europarlamentaria bihurtu zen, RPR (Rassemblement pour la République) alderdi gaulistaren ordezkari gisa eta inaugurazio-hitzaldian  europar guztiei eskatu zien kultura komun batean oinarrituta bat egiteko, eta ez soilik interes ekonomiko partekatuetan oinarrituta.

1999an, Europako Parlamentuak omenaldia egin zion Louise Weissi, eta haren izena jarri zion hemizikloa eta eurodiputatuen bulegoak dauden Estrasburgoko eraikinari. Louise Weissen brontzezko busto bat jarrita dago eraikinaren sarreran.

## Louise Weiss-en argitalpenak 
### Lan politikoak 
* *La République Tchécoslovaque*, (1919)
* Milan Stefanik, Praga (1920)

### Lan biografikoak 
* *Souvenirs d'une enfance républicaine,* Denoël, Paris, (1937)
* *Ce que femme veut,* Gallimard, Paris, (1946)
* *Mémoires d'une Européenne,* Payot/Albin Michel, Paris, 6 liburuki (1968-1976)

### Eleberriak 
* *Délivrance*, Albin Michel, Paris (1936)
* La *Marseillaise*, TI et II Paris, (1945); T. III Paris (1947)
* Sabine *Legrand*, Paris (1951)
* *Dernières voluptés*, Paris, (1979)

### Antzezlanak 
* *Arthur ou les joies du suicide*
* *Sigmaringen ou les potentats du néant*
* *Le récipiendaire*
* *La patronne*
* *Adaptation des Dernières voluptés*
### Bidaia-kontakizunak 
* *L'or, le camion et la croix,* Paris, (1949)
* *Le voyage enchanté*, Paris, (1960)
* *Le Cachemire, Les Albums des Guides Bleus*, Paris, (1955)
* *Tempête sur l'Occident*  Albin Michel (1976)

### Saiakera soziologikoa 
* *Lettre à un embryon*, Julliard, Paris (1973)

### Artea, arkeologia eta folklorea 
* *Contes et légendes du Grand-Nord*, Paris, (1957)
## Aintzatespenak 
* 1999an, Europako Parlamentuak hemizikloa eta eurodiputatuen bulegoak dauden Estrasburgoko eraikinari bere izena jarri zion, eta bere busto bat eraikinaren sarreran.

Fitxategi:Saverne_Musée_salon_Louise_Weiss.JPG|Louise Weiss-en Parisko aretoa Saverneko Museo berreraikitzea
Fitxategi:Louise weiss 4.jpg|Louise Weisen egongelaren museo-erreprodukzioa museoa
Fitxategi:Bureau et fauteuil de Louise Weiss.jpg|Louise Weiss-en bulegoa eta besaulkia
Fitxategi:Bulletin de vote Louise Weiss.JPG|Louise Weis botoa emateko zedula
Fitxategi:Strasbourg-Square Louise Weiss-Plaque.jpg|Strasbourg-Square, Louise Weiss plaka
Fitxategi:Strasbourg-Square Louise-Weiss le long du canal de la Spitzmuhle (1).jpg|Strasbourg-Square Louise-Weiss
Fitxategi:Allée Louise Weiss, Rennes, 2022.jpg|Louise WeissLouise Weisen , Rennes
Fitxategi:Tombe Louise Weiss.jpg|Louise Weissen hilobia

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Bertin, Celia (1999). *Louise Weiss*, Paris: Albin Michel  
* Debré, Jean-Louis eta Valérie Bochenek (2013). Ces femmes qui ont réveillé la France, Paris: Arthème Fayard, 374 p. (ISBN repsol2-213-67180-2)
* L·tscher, Michel (2009). *Louise Weiss-ek Alsacienne au căşur de l'Europe*, E.D. Place Stanisla.
* Reytier, Marie-Emmanuelle (2011). *Louise Weiss: bakezalea eta emakumezkoa, opportunisme parekoa? ou pare konbiktioa?'', dans Femmes, culture et pouvoir, Centre universitaire d'études québécoises, Université de Laval, Kanada.

## Bideografia 
* ''Louise Weiss, une femme d'influence'', documentaire télévisé d'Alain Jomy, 2003
## Ikus, gainera 
* Polemologia
* Feminismoa
* Emakumeen sufragioa
* Marguerite Durand

## Kanpo estekak 
* Europako Kazetarien Elkartea  artxibatu zen . (Frantziako atala) Europako Kazetaritzaren Louise Weiss Saria antolatzen du urtero 2005az geroztik.
* Louise Weiss-en elkarrizketa irratian 1936an.