open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Visible Noise

**Visible Noise** Erresuma Batuko diskoetxe bat da. Bere talde ezagunenetako batzuk Bullet For My Valentine eta Lostprophets dira.

## Historia 
Zigilua 1998an sortu zen Cacophonous Records lantegiaren burua zen Julie Weir-eko eskutik, britainiar rock musika berria sustatzeko asmoz. Weir-en arabera, garai hartan, "denek arreta handiegia ematen zioten banda amerikarrei". 2017az geroztik zigilua ez da aktiboa izan.

## Taldeak 
Jarraian, aktiboa izan zen aldian Visible Noisen diskoetxean sinatu ziren banden zerrenda da:

* Ancient Ceremony
* Blitz Kids
* Brides
* Bring Me the Horizon
* Bullet for My Valentine
* Burn Down Rome
* Colt 45
* Cry For Silence
* Days of Worth
* The Dead Formats
* Devil Sold His Soul
* Fireapple Red
* Goatsblood
* Kilkus
* Kill II This
* Labrat
* The Legacy
* Lostprophets
* Miss Conduct
* Number One Son
* Oceans & Anchors
* Opiate
* Outcry Collective
* The Plight
* Primary Slave
* The Stupids
* Your Demise

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Américo Mendoza Mori

**Américo Mendoza Mori** (Ica, 1987ko apirilaren 18a) Andear hizkuntzei, batez ere kitxua hizkuntzei eskainitako idazle eta irakasle peruarra da. Gaur egun Harvard Unibertsitateko irakaslea da. 

## Biografia 
San Markos Unibertsitate Nazionalean literatura ikasi zuen. Horren ostean, doktoretza lortu zuen. literaturan, kultur ikasketetan eta hizkuntzalaritzan Miamiko Unibertsitatean. Andear kultura sustatzeko egindako ikerketak eta jarduerak Nazio Batuen Erakundeak,  *The New York Times*,   *National Public Radio*, besteak beste, entitate batzuek jaso dituzte. Horren aurretik, Pennsylvaniako Unibertsitatean Quechua hizkuntzaren irakaskuntza programako irakasle eta koordinatzaile gisa lan egin zuen. Paramount Pictures-ko *Dora and the Lost City*  (2019) film estatubatuarran hegoaldeko kitxuako elkarrizketak txertatzeko aholkulari nagusia izan zen. 

## Lanak 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pennsylvaniako Unibertsitatea: *Quechua at Penn: Américo Mendoza Mori*
* Pennsylvaniako Unibertsitatea: *Hispano eta Portugalgo ikasketak: Américo Mendoza Mori*
Petroperú

**Petróleos del Perú** (**Petroperú**), Peruko Estatuko enpresa eta zuzenbide pribatuko sozietate bat da, erregaiak eta petrolio-produktuak garraiatu, fintzea, banatzea eta merkaturatzea egiten duena, Peruko Estatuarena 1969az geroztik  

## Historia 
### Hasiera 
1968ko urriaren 9an, Juan Velasco Alvaradoren gobernuak Talarako findegian IPCren instalazioak bahitzeko agindua eman zuen, Piuran kokatutako Lehen Eskualde Militarreko indarrek, Fermin.Malaga jeneralaren agindupean. Gertaera horrek eragin handia izan zuen herrialdean eta gobernuari boterea sendotzen lagundu zion. Urriaren 9ko data gobernu militar osoan ospatu zen Nazio Duintasunaren Eguna.  

Geroago Petroperú legez sortu zen 1969ko uztailaren 24an, The International Petroleum Company eta Standard Oil of New Jerseyko nazioarteko petrolio konpainia desjabetu ostean, Juan Velasco Alvarado EP orduko errepublikako presidentearen gobernuak. Petrolio konpainia berria sortu bezain laster, zeinaren lehen administrazio kontseilua Marco Fernández-Baca Carrasco jenerala buru zela, bere profila definitzen zuen erronka berri bati aurre egin behar izan zion: herrialdeko petrolio-industria konplexu ia osoa ustiatzea eta mantentzea bere langileekin eta nazioarteko petrolio komunitatearen laguntza teknikorik gabe, kolaborazioari uko egin zion herrialdean nazionalizazio prozesu bat martxan jarri zuelako Gobernu Iaultzaileak .          

### Oraina 
2011n Hugo Chávez Venezuelako presidente ohiarekin egin zuen akordioa, Venezuelako Orinokoko Gerrikoa bazkide berri gisa ustiatzekoa zen, ez zen gauzatu. Hego Peruko gasbidearen eraikuntzan ere parte hartu zuen, herrialdearen hegoaldeko baldintza ekonomikoak hobetzeko. Gainera, 400 milioi dolar inguru inbertitu zituen urte berean Pisco hirian hasi zen etano hodi bat eraikitzeko.    

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Petróleos del Peruren webgune ofiziala
* Petroperu Twitter
2004ko Nafarroako Itzulia

**2004ko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XLIII. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (bosgarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Galarren hasi eta Iruñean bukatu zen.

## Taldeak
* Gráficas Ona
* Telco’m-Jar
* Caja Rural    
* Azysa-Kider.Swell
* Alfus-Tedes
* Saunier Duval
* Serbitzu-Kirolgi
* Caprabo-Alcosto
* Supermercados Froiz
* Cropusa-Burgos
* Olarra-Consultec
* Cafés Baqué 
* Crédit Agricole Espoirs 
* Jong Vlaanderen 2016 
* Team Nippo 

## Etapak  
## Sailkapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sergio Galarza (idazlea)

**Sergio Galarza Puente** (Lima, 1976ko abuztuaren 3a) Peruko idazlea da.

## Biografia 
San Agustín ikastetxean ikasi zuen eta gero Zuzenbidean lizentziatu zen Limako Unibertsitatean, baina inoiz ez zuen lanbide horretan jardun.

Telebistako kate bateko albiste-editorea eta aldizkari bateko kultura-editorea izan zen. Unibertsitateko ikasle zela, Cronwell Jararen tailerrean sartu zen eta, berak kontatu duenez, han izan zen idazten hasi zenean eta bere lehen liburua atera zenean. 

Literaturan debuta egin zuen ipuin kontalari gisa eta 1996an argitaratu zuen bere lehen ipuin bilduma, *Matacabros*. 2005ean, Madrilera joan zen urte berean, bere laugarren ipuina argitaratu zuen, *La soledad de los aviones* .

Hurrengo urtean Zilarrezko Copé saria irabazi zuen Ipuin Laburren kategorian "El mapache" lanarekin. 2007an, Periférica editorialak *Los Rolling Stones in Peru* berriro editatu zuen, Cucho Peñalozarekin batera idatzitako erreportajea, zeinaren lehen bertsioa 2004an argitaratu baitzen Perun. 2008an, Espainian I. Peruko Migrante Narratiba Lehiaketa irabazi zuen "Teleoperadores" ipuinarekin eta Perun argitaratu zuen bere lehen eleberria, *Paseador de perros*, 2009an Espainian Candayak berrargitaratua eta FNAC Talentu Berria sariaren irabazlea. *Paseador de perros* bere Madrilgo trilogiaren lehen zatia da.

Galarza Madrilgo Malasaña auzoan bizi da eta liburu-denda batean egiten du lan.

## Liburuak 
* *Matacabros*, ipuinak, Asma, 1996 (Estruendomudo 2010)
* *El infierno es un buen lugar*, ipuin laburrak, Asma, 1997
* *Todas las mujeres son galgos*, ipuin laburrak, Lecturamoral, 1999
* *La soledad de los aviones*, ipuin laburrak, Estruendomudo, 2005
* *Los Rolling Stones en Perú*, erreportajea, Cucho Peñalozarekin; periferikoa, 2007
* *Paseador de perros*, eleberria (Madrilgo trilogiako 1.a), Candaya, 2009
* *JFK*, eleberria (Madrilgo trilogiako 2.), 2012
* *La librería quemada*, eleberria (Madrilgo trilogiako 3.), Candaya, 2014
* *Algunas formas de decir adiós*, ipuin laburrak, Algaida Editores, 2014
* *Cuentos para búfalos*, ipuin laburrak, Mahai-ingurua, 2015
* *Una canción de Bob Dylan en la agenda de mi madre*, Montacerdos, 2016 (Candaya, 2017)
* *Algún día este país será mío*, eleberria, Alfaguara, 2018

## Sariak eta ohoreak 
* Zilarrezko Copé Ipuin Laburren kategorian “El mapache” lanarekin
* Talentu Berria FNAC
* Cortes de Cádiz Ipuinen Saria 2014 *Algunas formas de decir adiós* 

## Erreferentziak 
* Elkarrizketa El Comercion
* Sergio Galarza peruarrak literatura saria irabazi du Espainian

## Kanpo estekak
Azalore orritsu

***Azalore orritsua*** (*Sparassis brevipes*) *Sparassidaceae* familiako onddo espezie bat da.Ale gazteak bakarrik kontsumitzen dira, usain txarra hartu baino lehen, digeritzen zaila izan aurretik. Tolesturek zaildu egiten dute garbiketa. Nahaskiak, tortillak, eta lehortu ondoren, zopak eta risotoak.

Sinonimoak: *Merisma crispum*, *Clavaria foliacea*, *Sistotrema crispum*, *Sparassis laminosa*, *Clavaria laminosa*, *Sparassis foliacea*, *Sparassis crispa var. laminosa*, *Masseeola laminosa*, *Masseeola foliacea*, *Sparassis herbstii*, *Stereum laminosum*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Hemisferikoa edo belaki itxuran, 10 eta 25 cm bitarteko luzerakoa eta 10 eta 20 cm bitarteko garaierakoa, adarkatze bihurgunetsu ugariz osatua, hostotsua, estu, tente, enbor mamitsu batetik sortzen dira. Adarren gainazala leuna da edo gutxi zonatua, krema kolorekoa, hori-lasto kolorekoa edo okre-hori zurbil kolorekoa. Himenioa adarkatze laminatuen kanpoko aldean dago.

**Haragia:** Mehera, elastikoa eta zaila. Usain atsegina du eta zapore leuna.

**Etimologia:** *Sparassis* terminoa grekotik dator. Laminosa epitetoa latinetik dator, orri esan nahi duen "lamina" hitzetik. Adarrak xafla formakoak dituelako.

## Jangarritasuna 
Jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Sparassis crispa* delakoarekin nahas daiteke, hau koniferoen basoetan ateratzen da, eta fruktifikazio trinkoagoak dira, azalore formakoak, eta adarrak elkarri lotuak eta kizkurrak ditu.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, lurrean zurarekin lotuta, arteen eta pagoen basoetan, baita izeien basoetan ere, eta bakanago picea-tan.

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Taiwan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mutrikuko Yurrita Group Bandera

**Mutrikuko Yurrita Group Bandera** Mutriku Arraun Taldeak urtero KAE Ligarako antolatzen duen estropada da. KAE 2. mailako estropada da.

## Palmaresa 
* ¹ 2020 urtean Lapurdik egin zuen denbora onena baina 3 segundutako zigorra jaso zuenez bigarren postuan gelditu zen.

## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Steccherinum fimbriatum

***Steccherinum fimbriatum*** *Steccherinaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

Sinonimoak: *Hydnum fimbriatum*, *Mycoleptodon fimbriatum*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Mintzezkoa, erresupinatua, bateratzailea, euskarritik bereiz daitekeena; gainazala garatxo finbriatu finez hornitua, arrosa-lila antzeko kolorekoa edo zertxobait arrexka eta ertza errizoformo ugariz apaindua.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua 
Ohikoa da hostozabalen enborretan, batzuetan baita koniferoen enborretan ere.

### Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Puerto Rico, Venezuela, Guyana Frantsesa, Brasil, Europa, Kanariak, Errusia, Kaukasia, Turkia, Israel, Pakistan, Iran, Kazakhstan, Himalaiako eremua, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ainhoa Carbonell Allué

**Francisca Ainhoa Carbonell Allué** (1984?) gizarte-langilea da, eta Tarragona probintziako Vallmolleko Udaleko ijito etniako lehen emakume-zinegotzia izan zen.

## Biografia 
Gizarte Lanean diplomatura du, Nafarroako Unibertsitate Publikoan Intervención Social con la Comunidad Gitana (Ijito Komunitatearekin Gizarte Esku-hartzea) titulua ohorezko matrikularekin eskuratu baitzuen. 

## Lan ibilbidea 
Tarragonako *Gentis* Fundazioan teknikari gisa lan egin du ijito-etnia duten gazteentzako lana bilatzeko programetan orientatzeko eta gizartean esku hartzeko. Tarragonako *Jove Gitana* elkarteko kidea da. *Aire Nuevo Caló* elkartean lagundu egiten du.

2015. urtetik 2019. urtera , Partido Socialista de Cataluña-Candidatura de Progreso (PSC-CP) taldeko zinegotzia izan zen gizarte-zerbitzuen, kulturaren, gazteriaren eta jolas-jardueren arloan. 2019tik 2023ra, Vallmolleko (Tarragona) Udaleko kultura eta jarduera ludikoetako zinegotzia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pilar Heredia Iglesias

**Pilar Heredia Iglesias** (Fuensalida, Toledo, 1964ko urriaren 11) toledoar politikaria, aktibista eta feminista da. Espainiako gobernuan kargu instituzionala izan zuen lehen emakume ijitoa da, *Yerbabuena* Emakumeen Elkarteko presidentea eta Madrilgo Ijito Etxeko zuzendaria.

## Biografia 
9 urtera arte joan zen eskolara, amonari esker. 21 urterekin ezkondu zen. Autodidakta zen eta jakinmina zuen, 38 urterekin ostalaritzan lan egiten zuen. Bere herriaren erreferentea izan nahi zuen. Unibertsitate-karrera bat izan nahi zuen ijitoen herria defendatzeko eta gizartean emakume ijitoen parte-hartze handiagoa lortzeko.

## Lan ibilbidea 
2002ko martxoan Getafen*Yerbabuena* Emakumeen Elkartea sortu zuen.

2003ko hauteskunde autonomikoetan, Madrilgo Batzarreko PSOEren zerrendan sartu zen. Geroago, UPyDn sartu zen, eta 2009an baja eman zuen.

2006an Emakumearen Institutuko zuzendaritzan Gutxiengo Etnikoen arduradun izendatu zuten, eta Espainiako gobernuan kargu bat betetzen zuen lehen ijitoa izan zen.

2011ko uztailean, Getafeko Udaleko Gizarte Gaietako eta Familiako kontseilari delegatua izendatu zuten.

Madrilgo *La Casa Gitana* zuzentzen du, Madrilgo Udalak bultzatuta, hainbat gizarte-eragilek eta erakundek parte hartzen dute herritar guztiengana iristeko.

## Bizitza pertsonala 
Ezkonduta dago eta lau seme-alaba ditu. Senarra izan da bere laguntzarik handiena aritu izan den ekintzatan. Bere semeetako bat goi-mailako ikasketak egin zituen Madrilgo Erkidegoko lehen ijito gaztea izan zen. Heredia izan da haren erreferente nagusia ikasten jarraitu nahi izateko. Bere aitari, José Herediari, 'Tio Carlos' izenaz ezaguna, Getafeko Udalak plaza bat eta busto bat eskaini zizkion, Paio eta ijitoen arteko integrazioaren alde egindako lanarengatik.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2009an Madrilgo Erkidegoaren omenaldia, gizonen eta emakumeen arteko benetako berdintasuna lortzeko egindako borrokarengatik.
* 2009an Madrilgo Polizia Nazionalaren aintzatespena, Poliziaren eta ijitoen arteko bateratze-lanarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kantauriko Arraun Jokoak

**Kantauriko Arraun Jokoak** () 1964 eta 1975 artean jokatu zen estropada multzoa da.

## Egitura 
Galizia, Asturias, Kantabria, Bizkaia eta Gipuzkoako arraun talde onenek hartzen zuten parte, Kantauri itsasertzeko txapelketa antzeko bat egiteko. 1967tik aurrera bi urtez behin jokatu zen.

Traineruen ekitaldiak lau baino ez ziren izan, azkena bi traineruren artekoa.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Getxoko Arenas 2023-2024

Entrenatzailea: Toño Vadillo (2022,2023-Egun, 10.jardunalditik)  Manuel Calleja (2023, 9.jardunaldirarte)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.
*  22 baino handiagoa den zenbakia duten jokalariak harrobiko taldetako jokalariak dira, eta beraz talde biekin joka ditzakete partidak. Espainiar ferezadioaren arauek diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 22-rako zenbakiak eraman beharko dituzte.

#### Baja Neguan 
### Neguko merkatua 2024 
### Udako merkatua 2023 
## Kanpo estekak
Barbara Martin Coppola

[thumb|260px|Web Summit sarrera eguna, Lisboa (Portugal) Hizlariak (ezkerretik hasita): [Barbara Martin Coppola, Chief Digital Officer, IKEA, Kristin Lemkau, CMO, JPMorgan Chase, eta Cheng Lei, Anchor, CGTN Europe. David Fitzgerald-en argazkia, Lisboa (Portugal), 2019.11.05]]
**Barbara Martin Coppola** (Madril, 1977) telekomunikazioetako ingeniaria da. Frantziar-espainiar zuzendari exekutiboa da eta 2022tik Decathlon-eko administrazio-kontseiluko presidentea.

## Biografia 
Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan trebatu zen Telekomunikazio Ingeniaritzan, eta INSEAD-eko Administrazio eta Enpresen Zuzendaritzako MBA da.

## Lan ibilbidea 
Erantzukizuneko postuak bete zituen, hala nola, Google enpresan, Frantziako negozio-arduraduna izan baitzen. Youtubeko produktuen marketin-zuzendaria izan zen. Korea bertatik Samsung-en Estrategia zuzendaria izan zen. Texas Instrumentens-ek lan egin du Alemanian, Frantzian, Finlandian, Japonian eta AEBn.  2018an, IKEAn, zuzendari digitala izan zen. 

2022an Decathlon-en sartu zen bere administrazio-kontseiluko presidente gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daría Vilariño Pintos

**Daría Vilariño Pintos** (Santiago de Compostela, Pontevedra, Galizia, 1928ko urtarrilaren 26a - ib., 2020ko urriaren 15a) galiziar liburuzaina, irakaslea, eta Santiago de Compostelako Unibertsitateko Liburutegia zuzentzen lehen emakumea izan zen.

## Biografia 
1950. urtean Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Santiagoko de Compostelako Unibertsitatean (USC) . Zientzia psikologiko eta sozialetan aditua (psikologia, historia, soziologia, etab.) eta artxibo eta liburutegietan espezializatua da.

## Lan ibilbidea 
Lehen lana Santiagoko Liburutegi Publiko zaharrean egin zuen (Casas Reais kalean). 1957an Santiago de Compostelako Unibertsitate Liburutegian (BUSC) sartu zen. 1970ean zuzendariordea eta 1973an zuzendaria izan zen, 1993an erretiroa hartu zuen arte. 

Bibliologia-eskolak eman zituen USCn. Eta Galiziako Liburutegien Lankidetzarako Kontseiluan, Kultura Sailean, USCren liburutegiko zuzendari gisa, eta Galiziako *Cidade da Cultura* Fundazioan aditu gisa aritu zen. 

Haren helburuetako bat «unibertsitate-liburutegi» kontzeptua gauzatzea izan zen. Etorkizuneko liburuzainak prestatzeko eskola jarri zuen abian, eta horrek Galizian sektore hori profesionalizatzen lagundu zuen. Aktiboki hartu zuen parte Conpostelako Kulturaren Hiriaren sorreran.

## Lana 
Gutxienez sei argitalpen egin zituen. Hauexek dira aipagarrienak:

* *Un manuscito sevillano del siglo XIX en la Biblioteca Universitaria de Santiago de Compostela*
* *La diócesis de Tuy hasta 1100*
* *O libro galego onte e hoxe: catálogo da Exposición bibliográfica, Santiago, maio-xuño 1979*
* *Alcalá de Henares: academia bíblica y renacentista*
* *La Biblioteca Universitaria y sus riquezas*; *Exposición cartográfica. Mapas de la Biblioteca General de la Universidad siglos XVII, XVIII y XIX*.

## Bizitza pertsonala 
Bere familiaren artxibo pertsonala, Vilariño Pintos, Galiziako Artxiboari eman zion. XIX. eta XX. mendeetan familiako kideen ondare eta lanbide izaerako dokumentuak biltzen ditu, besteak beste, Eduardo Vilariño Pintos nebarenak. 2015. urtean *Cidade da Cultura* elkarteak *Memorias de familia. O fondo Vilariño Pintos no Arquivo de Galicia* izeneko erakusketa antolatu zuen, Vilariñok utzitako dokumentu-ondarearekin.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1993 USCren urrezko bereizgarria jaso zuen. 
* 1993 Galiziako domina, brontze kategorian.
* 2023 *El Consello da Cultura Galega-*k (CCG) bere ibilbidea gehitu zuen Galiziako Albumeko biografien bilduma digitalean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Daría Vilariño, Galiziako Kulturaren Kontseiluko *Galiziako Albumean*
* Daría Vilariño, Mullersen, Compostelan
Anoosheh Oskouian

**Anoosheh Oskouian** (Iran, 1964) iraniar-estatubatuar ingeniari kimikoa da, Ship & Shore Environmental, Inc.-eko presidentea eta zuzendari exekutiboa.

## Biografia 
1978an hamalau urterekin heldu zen Ameriketako Estatu Batuetara, eta lehengusu batzuekin geratu zen Denverren. Batxilergoko azken urtean bakarrik bizi izan zen.'*** Bigarren Hezkuntzako lehen zikloko kimika-irakasleak desafio egiten zion beti, eta horrek materiarekiko benetako interesa piztu zion. Ingeniaritza kimikoa ikasi zuen Coloradoko Unibertsitatean.** 2000. urtean Ship & Shore Environmental enpresaren sortzailekidea izan zen.*'** 2006an, Green Energy Industrial Solutions enpresa sortu eta 2021ean presidentea eta zuzendari exekutiboa izan zen.****  

Orange konderriko eta Youth Ensembleko konderriko Pacific Symphony kontseiluan dago. Irabazi asmorik gabeko CHILD erakundearen kide sortzailea da.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2015ean, emakume enpresarientzako Stevie sarietako finalista izendatu zuten, kutsaduraren kontrolaren industria goitik behera aldatzeagatik.**'''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Over Coffee: Leaders Talking Humanities, a chat with Anoosheh Oskouian
Mohamed al-Menfi

**Mohamed Yunus al-Menfi** (; Tobruk, 1976ko martxoaren 3a) libiar politikari eta diplomazialaria da. Libiako estatuburua da 2021eko martxoaren 15etik.

2018tik 2019ra Libiak Atenasen zuen enbaxadorea izan zen, Turkiaren eta Libiaren arteko itsas mugaren inguruko akordioaren ondorioz tentsio handiko harreman aldi batean.

2021aren hasieran Libiako Kontseilu Presidentzialeko lehendakari hautatu zuten.

## Kanpo estekak
Malan Alloua

**Malan Alloua** (Ghana, XIX. mendea) Sanwi Erresumako erregina ama.

## Biografia 
Angyak Ghanatik joan zirenean Sanwi Erresuma sortu zuten, egun Boli Kostaren hegoaldea. Mallan Alloua emakume boteretsu eta garrantzitsua izan zen herri matrilineal horretan, baita 1843an Boli Kosta Frantziaren protektoratu bihurtu zenean. Orduko erregea, Amon N'Douffou II.a, bere semea zen. Malan Allouak heldu berri ziren zuriei Krindjabo izeneko hiriburura sartzea galarazi zien. Egun, bere dinastiak irauten du eta ondorengoek bere izena berreskuratu dute.

## Literaturan 
Gauzen *Camarada Papá* (2021) eleberrian kapitulo oso bat eskaintzen dio Malan Allouari, Mantikora deitua eta Katalina Medicirekin alderatzen du. Sylvia Serbinen *Reinas de África y heroínas de la diáspora negra* (2017) liburuan ordea, Mesalina bezala irudikatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nzinga Mbande

## Kanpo estekak
Kazo

thumb|Kazo bat
thumb
**Kazoa** janariak berotzeko edo egosteko ontzi kirten-luzea da.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Eltzea
* Zartagina

## Kanpo estekak
La Bomba (arraun taldea)

**La Bomba** Santanderren 1965ean sortu zen traineru talde baten izena da.

## Historia 
Kantabria aldean baziren 20 urte inguru trainerurik ez zela ateratzen eta arrauna bultzatu nahian 1964 urtean Kantabriako txapelketa antolatu zen. Hiru traineruk hartu zuten parte eta Pedreñak irabazi zuen. Talde berriak sortu nahian Rubén Laso patroiari eskatu zioten taldea berria eratu zezala eta honek "La Bomba" trainerua osatu zuen. 

El Tirolés izeneko kuadrilak sortu zuen eta Pedreña utzitako traineru zahar bat erabili zuten. 1965 eta 1966ko Kantabriako txapelketatan hartu zuten parte eta bigarren egin zuten.

## Palmaresa 
* Kantabriako Traineru Txapelketa (0): bigarrena 1965ean eta 1966an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thorsager

**Thorsager** Syddjurs udalerrian dagoen herria da, Erdialdeko Jutlandia eskualdean (Danimarka). Zenbatetsitako biztanleria, 2021aren hasieran, 1303 biztanlekoa zen.

Djursland penintsularen hegoaldean dago, Jutlandian, Kattegat itsasartetik gertu, Baltiko itsasoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Syddjurs

**Syddjurs** Danimarkako udalerri bat da, Erdialdeko Jutlandia eskualdean. 696 km²-ko eremua hartzen du Djursland penintsularen hegoaldean, eta hortik datorkio izena (hegoaldeko Djursland). Hiriburua Rønde da eta herririk handiena Ebeltoft. Udalerriak 41.815 biztanle zituen 2012an.

Syydjurs udalerria 2007ko urtarrilaren 1ean sortu zen, udal-erreforma indarrean herrialde osoan sartu zenean. Horiek osatzeko, Ebeltoft, Midtdjurs, Rosenholm eta Rønde udalerri zaharrak elkartu ziren.

## Herriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Norddjurs

**Norddjurs** Danimarkako udalerri bat da, Erdialdeko Jutlandia eskualdean. 21 km²-ko eremua hartzen du Djursland penintsularen iparraldean; berez izenak Iparraldeko Djurs esan nahi du. Hiriburua eta herri nagusia Grenaa da. Udalerriak 37.876 biztanle zituen 2012an.

Syydjurs udalerria 2007ko urtarrilaren 1ean sortu zen, udal-erreforma indarrean herrialde osoan sartu zenean. Hori osatzeko, Grenå, Nørre Djurs, Rougsø eta Sønderhalden ekialdea batu ziren. 

## Herriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Une aventure d'amour à Venise

'''Une aventure d'amour à Venise''' Gerda Wegener margolari daniarraren 1927ko irudi bilduma bat da, Giacomo Casanovaren memorien pasarte batzuekin lagunduta 1927an argitaratu zena. Georges Briffaut argitaletxeak 500 kopiako edizioa egin zuen, zeinaren aleak apreziatuak diren harrezkero.

Casanovaren memorietarik, M.M. izeneko maitale batekin izan zituen abenturak dira zehazki liburuaren gaia.

## Irudiak 

Fitxategi:Wegener venise06.jpg|
Fitxategi:Wegener venise1 (cropped).jpg|
Fitxategi:Wegener venise2 (cropped).jpg|
Fitxategi:Wegener venise3 (cropped).jpg|
Fitxategi:Wegener venise4 (cropped).jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gran Gasoducto del Sur

**Gran Gasoducto del Sur** (**Venezuela-Argentina gasbidea** gisa ere ezagutzen dena) 8.000 eta 15.000 kilometro arteko luzera duen gas naturalaren ahalmen handiko gasbide bat eraikitzeko proiektua izan zen eta Venezuela, Brasil eta Argentina lotuko zituena. Azpiegitura honen kostu osoa 17 eta 23.000 milioi dolar artean kalkulatu zen.

## Historia 
2005eko abenduaren 9an, Montevideon ospatutako Mercosurren XXIX. Gailurrean, Argentina, Brasil eta Venezuelako Energia ministroek Gas Interkonexioari buruzko Ulermen Memorandum bat adostu zuten.  Handik gutxira, 2006ko urtarrilaren 19an, hiru herrialdeetako presidenteak, Néstor Kirchner, Luiz Inácio Lula da Silva eta Hugo Chávez, Brasilian bildutakoak, argi berdea eman zioten energia makroproiektuari, zeinari "Gran Gasoducto del Sur" (Hegoaldeko Gasbide Handia) izena jartzea erabaki zuten eta Petrosur ekimenaren esparruan garatzea.

2007ko uztailean, Chávez Venezuelako presidenteak onartu zuen hura eraikitzeko interesa «izoztuta» zegoela. Adierazpen hori José Sergio Gabriell-ek, Petrobraseko presidenteak, urte bereko ekainean adierazi zuenean, 25 eta 30 urte bitartean igaroko zirela gasbidea martxan jarri arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nestor Kirchner presidentearen gasbidea

**Néstor Kirchner presidentearen gasbidea** Tratayengo Vaca Muertako petrolio-hobi ez-konbentzionaletatik gas naturala garraiatzen duen hodi bat da. Lehen fase batean, 2023ko ekainaren 20an martxan jartzea espero dena,  573 km-tan luzatzen da Buenos Airesko Salliqueló hiriraino .  Bigarren etapak San Jeronimoraino (Santa Fe) jarraituko du.  

## Historia 
2018an, Vaca Muerta gasbidea garatzeko lehen proiektua proposatu zen, guztira 1.040 km bi fasetan eraikitzeko.  Enpresa batzuek interesa agertu zuten arren, proiektua ez zen inoiz lehiaketara atera Mauricio Macriren gobernuan.

2022ko otsailean, Gobernuak Tratayen eta Salliqueló arteko gasbidearen lehen fasea egiteko lizitaziorako baimena eman zion ENARSAri.  Urte horretako ekainean, hodiaren 1. faserako lizitazioak hasi ziren, lizitazioa 2022ko abuztuan amaitzeko asmoz.  2022ko uztailean, gasbidearen lehen zatiaren eraikuntza Techint eta Sacde-k osatutako Enpresen Batasun Iragankorrari (UTE) esleitu zitzaion. 

2023ko maiatzaren 12an gasbidearen lehen faseko azken soldadura egin zen.  ENARSAko presidentearen adierazpenen arabera, 2023ko ekainaren 20an martxan jartzea espero da 

Maiatzaren 31n, Alberto Fernández Argentinako presidentearen eta Lula da Silva Brasilgo parekidearen arteko bileraren ostean, BNDESek eraikuntzaren bigarren fasean erabiliko diren altzairuzko hodi eta xaflen esportazioa finantzatuko zuela jakinarazi zuten. 

## Ezaugarriak 
Gasbidearen ezaugarri nagusiak: 

* Diametro nominala: 36 hazbete
* Hodiaren lodiera: 12,7 mm
* Kalitatea: API 5L - X70
* Luzera: 573 kilometro

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Mari Etxabe

**Juan Mari Etxabe Ezponda** (Oiartzun, 1966ko abenduaren 13a) traineru estropadetako arraunlaria eta entrenatzailea da, hamaika Kontxako Bandera, bi TKE Liga eta bost Euskotren Liga irabazi dituena besteak beste.

## Kirol ibilbidea 
Pasai Donibaneko harrobian hasi zen arraunean. Taldea bitan banatu zenean Donibaneko Arraunlariak taldean aritu zen taldea desegin zen arte. San Juango traineruetan lau Kontxako Bandera irabazi zituen, 1986, 1988, 1990 eta 1995ean.

2002an arraunean egiteari utzi zion baina 2004an Urdaibaik fitxatu zuen eta TKE Liga irabazi zuen. Ondoren Castro Urdialesen aritu zen eta bi Kontxa eta Liga bat eskuratu zituen. Hasieran Jose Luis Kortaren esanetara aritu zen arraunlari eta 2008an haren tokia hartu zuen. 2009an lortu zuen TKE Liga irabaztea, bigarrenari 37 puntutako aldea aterata.

2014an emakumezkoen arraunean entrenatzaile hasi zen. Hiru urte egin zituen *Bateleren* taldean eta dena irabazi zuen, 3 Kontxa eta 3 Liga. 2016a amaitzean gizonezkoen traineruaren ardura hartu zuen.

2020an emakumezkoen arraunera itzuli zen, Donostiako Arraun Lagunak taldera. Kontxa bat eta bi Liga irabazi ditu eta Euskadiko Txapelketa ere birritan.

### Taldeak 
Hona hemen arraunean eta entrenatzen ibili izan den taldeen hurrenkera.

## Palmaresa 
* Kontxako Bandera (12): 
** San Juan: 1986, 1988, 1990
** Donibaneko: 1995.
** Castro Urdiales: 2006, 2008.
** San Juan (emakumezkoak): 2014, 2015, 2016.
** Arraun Lagunak (emakumezkoak): 2021, 2023, 2024.
* Txapelketak:
** Espainiako Traineru Txapelketa (1): 1991.
** Euskadiko Traineru Txapelketa (5): 1990, 2014, 2016, 2021, 2022.
** Kantabriako Traineru Txapelketa (3): 2005, 2008, 2009
* Ligak:
** Euskal Liga (1): 1995.
** TKE Liga (2): 2004, 2009.
** Emakumezkoen Traineru Liga (5): 2014, 2015, 2016, 2021, 2023.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Djamila Bouhired

**Djamila Bouhired**, () (Aljer, 1935eko ekaina) Aljeriako ekintzaile politikoa da. Kolonialismo frantsesaren aurka zegoen eta independentziaren aldeko borrokan engaiatu zen;

## Biografia 
Djamila Bouhired erdi-mailako klaseko familia batean jaio zen. Ama tunisiarra zuen eta aita aljeriarra.

Aljerreko batailan, 1957ko apirilean, Aljerko kasbahean deitutako manifestazio handi baten aurretik, frantsesek kontrol militar batean atxilotu eta torturatu egin zuten manifestazio hari buruzko informazioa lortzeko. Bouhiredek, ordea, ez zuen inolako informaziorik eman galdeketan eta, berak geroago azaldu zuenez, "Aljeria gure ama da" errepikatu zuen torturatu zuten bitartean. Egoera latz hori 17 egunez jasan arren, ez zuen aitortu deliturik egin zuenik, ez eta FLNri buruzko informazio konfidentzialik eman.[thumb|[Samia Lakhdari, Zohra Drif, Djamila Bouhired eta Hassiba Bent-Boualik osatutako pelotoiaren bertsio zinematografikoa.|ezkerrera]]1957ko uztailean, 19 urte zituela, kafetegi batean lehergailu bat jarri izana egotzi zioten eta epaitu zuten, Djamila Bouazza militante independentistarekin batera. Bouhiredek kartzelaturik egon zen Reimseko espetxean 1962 arte, 

Bouhired Aljeria Independenteko Emakume Aljeriarren Elkarteko lehendakari izendatu zuten, eta Aljeriako gobernuko Ahmed Ben Bella presidentearen aurka agertu zen etengabe.

Bouhired Aljeria independente berrian emantzipazioaren eta sexuen arteko parekotasunaren alde borrokatu ziren emakume ugarietako bat izan zen. Hala ere, krisi ekonomikoak, biztanleriaren hazkunde esponentzialak eta alderdi anitzeko sistema politikoa ahalbidetu zuten lege berriek fundamentalismo islamiarra areagotu zuten eta, horren ondorioz, gerra zibila piztu zen. Emakumeen eta gizonen parekotasuna ez zen izan lehentasun bat deskolonizazio-historia osoan izan ziren gobernuentzat. Hala ere, Bouhiredi beti aitortu zaio ez bakarrik Aljeriako independentziaren alde eginiko lana, baita Aljeriako zein Ekialde Ertaineko emakumeen eskubideen aldekoa ere.

## *La Battaglia di Algeri* eta beste filma batzuk 
*La Battaglia di Algeri* filmean (1966) lehergailuak jartzen zituzten FLNko hiru emakume militanteetako bat da., eta baita Jacques Vergèsi buruzko 2007ko L'Avocat de la terreur film dokumentalean ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* (Ingelesez) Ma'n Abul Husn (2003) *Djamila Bouhired. The Symbol of National Liberation* Alshidagah.com - Woman of Distinction.
* (Frantsesez) Renard, Camille (2019) Djamila Bouhired, icône des révoltes algériennes. France Culture.
* (Frantsesez. Ingelesezko eta gaztenaniazko azpitituluak) *La Battaglia di Algeri* (1966) YouTube
María del Carmen Carrillo Losada

**María del Carmen Carrillo Losada** (Palma de Río, Kordoba, 1959) espainiako hiriburu bateko lehen emakume zinegotzi ijitoa izan zen, Jaéngo probintziakoa hain zuzen ere. Ijito-mugimenduaren aitzindarietako bat izan zen. Erizain laguntzailea eta gizarte-hezitzailea izateko ikasi zuen.

## Lan ibilbidea 
Denbora batez erizaintzako laguntzaile aritu zen Kordobako ospitale batean. Palma del Rioko ijito-elkarteko zuzendaritzako kidea izan zen. Gero, Andaluziako Ijito Elkarteen Federazioan zuzendaritzan aritu zen 1998. urtera arte. 1981ean, Andaluziako Juntaren lehen proiektua (ijito-haurrak hezi) koordinatzeko hautatu zuten.

1990ean Jaenera iritsi zen urtebeteko kontratuarekin, haur-hezkuntzako programa baten koordinatzaile lanetarako, baina 1991ko Mancha Realeko gertaera arrazistak zirela eta, Andaluziako Elkarte Erromanien Federazioak Carrillo probintzian jarraitzea funtsezkotzat jo zuen. 

Probintzia-hiriburu bateko lehen emakume zinegotzia izan zen, Jaengoa. 1999ko hauteskundeetan, bertako zinegotzi lanetan hasi zen. Urteak joan urteak etorri, ijitoen mugimenduaren aitzindari historikoa bihurtu da.

Ijitoen Kulturaren Institutuko Kontseilu Aholku-emailean ijitoen erakundeekiko harremanen arduraduna da. *Sinando Kali* elkarteko lehendakaria ere bada.*Unión Romaní* delakoan berdintasun arloko arduraduna da. "*Pertsonak lanaren duintasuna izan behar du, eta hori, jakina, ez da gizarte-zerbitzuen prestazio, laguntza edo klientelismo baten ondorioa.* *Lan- eta hezkuntza-laguntza neurrien babesa izan behar du... Txarto ikusten dut arrazismoa administrazioaren barruan eta axolagabekeria politikoa, gutxiengo batekin egin daitekeen ekintzarik okerrena...*

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2017an, urteko Emakume Ijito Saria jaso zuen, Andaluziako *Hermandad Gitana* elkarteak sortutako saria.
* 2020an, AMURADI-FAKALIren 20. urteurreneko saria, Sinando Kali elkarteko presidente zela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ETE Ligako 2020ko denboraldia

**ETE Ligako 2020ko denboraldia** ETE Ligaren hirugarren denboraldia izan zen. Tolosaldea izan zen txapelduna.

## Historia 
9 traineruk hartu zuten parte eta Tolosaldeak nagusitasun osoz irabazi zuen Liga.

Play-offetan Hondarribiaren eta Tolosaldearen lehia estua espero zen. Lehenengo jardunaldian bien artean segundu eta erdiko diferentzia egon zen. Bigarren jardunaldian tolosarrek irteeran arazoa izan zuten estatxarekin eta 10 segunduko zigorra jaso zuten, igoerarako aukera guztiak galduz. 

### Estropadak 

## Sailkapena 
### Play-offak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofizialean 2020ko datuak
Los enviados

***Los enviados*** mexikar telesaila da, Juan José Campanellak, Hiromi Kamatak, Martino Zaidelisek eta Camilo Antolinik Paramount+erako sortua.

## Sinopsia 
Vatikanoko bi apaiz dira istorio honetako protagonistak, eta Mexiko Hirira bidaiatuko dute gertakari bat ikertzera: elizgizon batek erakunde psikiatriko batean mirarizko sendatze bat egia bilakatu du. Iritsi bezain laster hasiko dira bertakoen trapu zaharrak aireratzen.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ETE Ligako 2018ko denboraldia

**ETE Ligako 2018ko denboraldia** ETE Ligaren lehenengo denboraldia izan zen. Donostiarra izan zen txapelduna eta mailaz igotzea lortu zuen.
## Historia 
Emakumezkoen Gipuzkoako Traineru Liga 2018an ordezkatu zuen ETE Ligak. Galizian bertako Liga ere eratu zen eta ondorioz denboraldiaren amaieran play-offak jokatu ziren Euskotren Ligako azkenaren eta Galiziako eta ETE Ligako txapeldun bien artean. 

ETE Ligaren hasieran euskal talde guztiek hartu zuten parte lehen bi estropadetan. ETE Ligarako puntuagarriak izan ziren baina ez Euskotren Ligarako. Protugaleteko estropadan Oriok lortu zuen garaipena eta Donibane Lohitzunen San Juanek. Sailkapenean bosgarren postutik atzera gelditu zirenek osatu zuten lehenengo ETE Liga.

Donostiarraren eta Hibaikaren arteko leia izan zen eta donostiarrak nagusitu ziren. Play-offetan Euskotren Ligara igotzea lortu zuten donostiarrek.

### Euskotren Ligarako sailkapen fasea 
#  **San Juan (24 puntu)**
#  **Orio (22 puntu)**
#  **Arraun Lagunak (19 puntu)**
#  **Hondarribia (19 puntu)**
#  Donostiarra (13 puntu)
#  Deustu (13 puntu)
#  Kaiku (12 puntu)
#  Hibaika (10 puntu)
#  A Pobra-Cabo (9 puntu)
#  Tolosaldea (8 puntu)
#  Hernani (5 puntu)
#  Lea-Artibai (2 puntu)

### Estropadak 

## Sailkapena 
### Play-offak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofizialean 2018ko datuak
Leonor Proventzakoa

**Leonor Proventzakoa** (Aix-en-Provence, c. 1223, Amesbury, Wiltshire, 1291ko ekainaren 24a/25a) Ingalaterrako erregina ezkontidea izan zen 1236tik 1272ra.

Erramun Berenger IV.a, Proventzako kondea eta Beatrix Savoiakoaren alaba izan zen. Ezaguna izan zen edertasunagatik, adimenagatik eta poesia idazteko zuen gaitasunagatik, eta modaren zaletasunagatik.

1236ko urtarrilaren 14an Henrike III.a Ingalaterrakoarekin ezkondu zen eta Westminsterreko Abadian erregina ezkontide koroatu zuten. Ezatsegina izan zen londrestarren artean eta baroien artean, Savoiarrak bezala ezagutzen ziren ahaideen segizioagatik eta erregearengan zuen eraginagatik. Bere senarraren alde egin zuen beti, eta Simon V.a Montfortekoaren aurka defendatu zuen. 1253an Ingalaterrako erregeordea izan zen Henrike kanpoan zela.

Bost seme-alabaren ama izan zen, tartean [(Eduardo I.a Ingalaterrakoa]]rena. 1272an alargundu zen eta 1286an Amesburyko monasteriora erretiratu zen.

## Genealogia 
## Kanpo estekak
The Power (telesaila)

***The Power*** britainiar zientzia-fikziozko telesail dramatikoa da, Raelle Tuckerrek, Naomi Aldermanek, Claire Wilsonek eta Sarah Quintrellek Amazon Prime Videorako sortua.

## Sinopsia 
Neska talde gazte bateko kideek orain arte ezagutzen ez zuten botere berri bat topatu dute euren baitan: noiznahi nornahi elektrokutatzeko aukera.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luther: The Fallen Sun

***Luther: The Fallen Sun*** 2023ko Jamie Payne britainiar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia 
John Luther Londresko inspektore gatazkatsuak kartzelatik ihes egingo du, saileko hiltzaile sadiko bat atzemateko.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Plan 75

2022ko Chie Hayakawa japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Japoniako gizartea geroz eta nagusiagoa da. 65 urtetik gorakoen kopurua gora doa, eta jaiotza tasa, ordea, behera. Gutxinaka eratuz doan krisi ekonomikoa da. Jende gazteari aukera bat emateko eta gizartean norberak duen erantzukizunaz jabetzeko sortu da Plan 75. Japoniako Gobernuaren proiektu bat da, nazioaren estutasun ekonomikoa lasaitzeko 75 urtetik gorakoak eutanasia egitera bultzatzen dituena. Protokolo, berme eta erraztasunez betetako prozesua da, eta izena ematen duten boluntarioek 100.000 yeneko ordainsaria jasotzen dute, haien sakrifizioarengatik. Parte hartzaileek diru hori erabil dezakete hil aurreko bidaia bat, bazkari garesti bat edo hiletaren gastuak ordaintzeko, norbere aukeran.

## Aktoreak 
* Chieko Baishō: Mishi Kakutani
* Hayato Isomura: Himoru Okabe
* Stefanie Arianne: Maria
* Yuumi Kawai: Yoko Narimiya
* Takao Taka: Yukio Okabe

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blue Jean (filma)

***Blue Jean*** 2022ko Georgia Oakley britainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Ingalaterra, 1988. Margaret Thatcher boterean zela, 28. Sekzio ospetsua onartu zen, «homosexualitatea sustatzea» debekatzen zuen lege homofobikoa —2003an indargabetua—. Kontrako panorama horrekin, Jean gimnastikako irakaslea bere sexualitatea ezkutuan mantentzera behartuta sentitzen da.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'Établi (filma)

'''''L'Établi''''' 2023ko Mathias Gokalp frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Citroënek Robert kontratatu du, ezker muturreko aktibista bat, 68ko maiatza baino hilabete batzuk lehenago. Lantegian sartu nahi zuen, su iraultzailea berpizteko, baina langile gehienek ez dute politikaz hitz egin nahi. Citroënek langileei astean hiru ordu estra doan exijitu dizkie, eta horrek mobilizaziorako aukera sortuko du.

## Aktoreak 
* Swann Arlaud : Robert Linhart
* Mélanie Thierry : Nicole Linhart
* Olivier Gourmet : Klatzman
* Denis Podalydès : Junot
* Lorenzo Lefebvre : Yves
* Félix Vannoorenberghe : Jean-Louis
* Zéli Marbot : Virginie Linhart
* Malek Lamraoui : Ali
* Marie Rivière : Roberten ama
* Marc Robert : lantegiko medikua
* Jean Boronat : Jean
* Luca Terracciano : Primo
* Raphaëlle Rousseau : Sacha

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isabel Tolosa Cortés de Moctezuma

**Isabel Tolosa Cortés de Moctezuma** (Mexiko Hiria, Mexiko, 1568 &ndash; 1619 edo 1620) Joan Tolosaren eta Leonor Cortés Moctezumaren alaba, Espainia Berriko Erregeorderriko aristokrata eta Juan Oñate konkistatzaile eta esploratzailearen emaztea izan zen.

## Bizitza 
Mexiko Hirian jaioa, Juan Tolosa eta Leonor Cortés Moctezumaren alaba izan zen. Hainbat neba-arreba izan zituen, ahizpa batzuk mojak egin ziren Sevillan; beste bat, ordea, Leonor Tolosa Cortés de Moctezuma Cristobal Zaldivarrekin ezkondu zen.

1588an, Isabel Juan Oñaterekin ezkondu zen, Panucon, Zacatecasen. Oñate, euskal jatorrikoa, Espainia Berriko herri indigenen aurka erabili zuen indarkeriagatik ezaguna egin zen. Isabelekin ezkonduta egoteak ospe handia eman zion Oñateri. Bi seme-alaba izan zituzten:

* Cristobal Naharriondo Pérez Oñate eta Cortés Moctezuma (1589 edo 1610ean jaioa), María Gutiérrez del Castillorekin ezkondua. Seme bat izan zuten, Juan de Oñate. 1608tik 1610era, Mexiko Berriko Santa Fe probintziako lehen gobernadore hautatua izan zen.
* María Oñate eta Cortés Moctezuma (1590 edo 1594an jaioa) 1616ko abuztuaren 17an Vicente de Zaldívar Oñate Mendoza sarjentu nagusiarekin ezkondu zen.

1595ean,  Felipe II.a Espainiakoak Río Grande kolonizatzeko agindua eman zion Oñateri, Isabel Zacatecasen geratu zen bitartean. 1598an Oñatek espedizioa zuzendu zuen Mexiko Berrira eta Espainiako lehen asentamendua sortu zuen eskualdean. Haren semeak, Cristobalek, bederatzi urte inguru zituela aitarekin joan zen. Senarrak Mexiko Berria eskatu zuen Espainiarentzat, Rio Grande delakoaz haraindi, eta Santa Fe probintziako lehen gobernadore koloniala izan zen. 1608an, ordea, semea lehen gobernadore hautatua izan zen.

Isabel 1619 edo 1620 inguruan hil zen Panucon, Zacatecasen.

## Erreferentziak 
## Genealogia 
## Kanpo estekak
Favrskov

**Favrskov** Danimarkako udalerri bat da, Erdialdeko Jutlandia eskualdean. 539,36 km²-ko eremua hartzen du. Udalerriak 47.117 biztanle zituen 2012an. Udalerriaren izena Favrskov jauregitxotik dator, Hadstenetik mendebaldera dagoena. Udalerriaren egoitza administratiboa Hinnerup hirian dago eta bere herririk populatuena Hadsten da.

Favrskov udalerria 2007ko urtarrilaren 1ean sortu zen, udal-erreforma indarrean herrialde osoan sartu zenean. Hori osatzeko Hadsten, Hammel, Hinnerup, Hvorslev eta hegoladeko Langåko hiru parrokia batu ziren. 

## Herriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ETE Ligako 2019ko denboraldia

**ETE Ligako 2019ko denboraldia** ETE Ligaren bigarren denboraldia izan zen. Hibaika izan zen txapelduna.

## Historia 
San Juanek bost urtetan jarraian Euskotren Liga irabazi zuen, baina 2018ko denboraldiaren amaieran taldea desegin zen. Ondorioz San Juanek uko egin zion Ligan parte hartzeari eta play-offetan maila galdua zuen Hondarribia itzuli zen Liga nagusira.

11 traineruk eman zuten ETE Ligan aritzeko izena. Hibaika eta Zumaiaren arteko lehia izan zen errenteriarrek irabazi zutena. Play-offetan ordea ez zuten mailaz igotzea lortu.

### Estropadak 

## Sailkapena 
### Play-offak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofizialean 2019ko datuak
Busango akuarioa

**Busango Akuarioa** () Asiako Hego Koreako Haeundae hondartzan dagoen akuario publiko bat da.

## Ezaugarriak 
250 espezie inguru eta gehienez 35.000 itsas animalia daude ikusgai. Tanke nagusiak 3.000.000 litro ur ditu, eta animaliak akrilikozko leihoetatik edo 80 metroko tunel submariano batetik ikus daitezke. 40 erakusketa daude, tartean pinguinoak, igaraba arruntak, pirañak, eta ukipen-tanke bat, lehen planoan itsas izaki ugari behatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :https://www.visitsealife.com/busan/ Webgune ofiziala.
The Big Door Prize

***The Big Door Prize*** estatubatuar sitcoma da, David West Readek Apple TV+erako sortua.

## Sinopsia 
Hamar atal laburrez osaturiko umorezko telesail honetan, hiri bat betiko eraldatuko da, biztanle bakoitzaren bokazioa argitzeko gaitasuna duen makina misteriotsu bat supermerkatuan agertzen denean. Berehala, bizilagunak lanbidez aldatzen hasiko dira, giza harremanak birpentsatzen, eta errotuak zituzten hainbat jokamolde zalantzan jartzen, etorkizun hobe baten alde.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stereum gausapatum

***Stereum gausapatum*** *Stereaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez du haragitik, ez du balio janaria prestatzeko.

Sinonimoak: *Auricularia tabacina*, *Thelephora spadicea*, *Stereum lacunosum*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Batzuetan erresupinatua, beste batzuk kapelatxo inbrikatuak eratzen edo bisera linealak osatuz, 3 eta 10 cm bitarteko luzerakoak eta 1 eta 4 cm bitarteko proiekzioarekin, gris-arre kolorekoa, zerrenda gorrixkekin eta ertz zuriarekin, izurtua, tomentu fin batekin.

**Himenioa:** Leuna, gaztaina kolore samarrekoa edo okre-horixka. Gaztea eta freskoa denean, gorri-odol kolorekoz zikintzen da ebakietan edo igurtziz.

**Haragia:** Larrukara, zurixka, mehea, 0,5 eta 1 mm bitarteko lodierakoa.

**Etimologia:** *Stereum* hitza grekotik dator, solidoa, sendoa, zurruna, esan nahi duen, "stereós" hitzetik. Bere loditasunagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Stereum hirsutum* delakoarekin nahas daiteke, baina  honi ez zaio zikintzen gorriz himenioa zauritzean edo igurztean. *Stereum sanguinolentum* espeziearekin ere bai, honek himenio grisaxka du eta hau bai, igurztean gorriz zikintzen da.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan, hostozabalen zurean, batez ere hildako haritzen adar eta enborretan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Jamaika, Kolonbia, Bolivia, Brasil, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Uzbekistan, India, Himalaiako eremua, Ipar Korea, Hego Korea, Japonia, Txina, Filipinak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krtek

**Krtek** Zdeněk Miler txekiar animatzaileak sortutako marrazki bizidun telesaileko protagonista da. 1956an agertu zen lehen aldiz *Jak krtek ke kalhotkám přišel* filman.

## Historia 
Milerrek pertsonaia sortu nahi zuen ehungintzarako lihoa egiteko prozesua erakusteko. Walt Disneyren eraginez animalia bat hautatu nahi izan zuen protagonistarako, eta paseo batean sator-zuloan estropezu egin ostean sator bat hartzea erabaki zuen. 1956an estreinatu zen *Jak krtek ke kalhotkám přišel* (Satorrak nola lortu zituen prakak) izeneko lehen filma, eta pertsonaiak ospe handia lortu zuen Ekialdeko Europako herrialde askotan, eta baita Alemanian, Austrian, Indian eta Txinan ere. 1963an atal gehiago ekoizten hasi ziren, eta gaur arte, 50 inguru sortu dira.

Musikak paper garrantzitsua dauka Krteken marrazki bizidunetan, pertsonaiek ez baitute ia inoiz soinu emozionalak baino ezer esaten. Salbuespena lehen filma da. Viola Zinkovák ahotsa eman zion pertsonaiari.

## Filmak 
### Film laburrak 
### Film luzeak 
### Klips 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2003ko Nafarroako Itzulia

**2003ko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XLII. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (bosgarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Lizarran hasi eta Iruñean bukatu zen.

## Taldeak
* Gráficas Ona
* Telco’m
* Caja Rural    
* Azpiroz-Saralegi
* Alfus-Tedes
* Saunier Duval
* Serbitzu-Kirolgi
* Alcosto-UC Fuenlabrada
* Supermercados Froiz
* Cropusa-Burgos
* Cafés Baqué-Labarca 2 
* Crédit Agricole Espoirs 
* Quick Step-Davitamon-Latexco 
*Pratesi Saeco San Paolo 
*Miche 
*Go Pass-ABX 

## Etapak  
## Sailkapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2002ko Nafarroako Itzulia

**2002ko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XLI. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (bosgarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Tuteran hasi eta Iruñean bukatu zen.

## Taldeak
* Bodegas Monjardín
* Telco’m-Ordoki
* Caja Rural    
* Olarra-Consultec
* Azpiroz-Saralegi
* León-Costa Almería
* Saunier Duval
* Supermercados Froiz
* Cropusa-Burgos
* Cafés Baqué 
* CAI-Aragonés
* Domo-Farm Frites 
* Team Krone 
* VC Sintofarm-Feralpi 
* Itera 

## Etapak  
## Sailkapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak