Pilar Domingo Calap

**Pilar Domingo Calap** (Valentzia, 1984) zientzialaria, ikertzailea, ingurumen- eta biomedikuntza-birologian espezializatutako biologo eta birologoa da, baita dibulgatzailea ere. Bere lana inguruneko birusak aztertzean eta antibiotikoekiko erresistenteak diren bakterio-infekzioen tratamenduan aplikatzean oinarritzen da, batez ere bakteriofagoak edo fagoak erabiliz. Hainbat aintzatespen jaso ditu, hala nola Espainiako Birologia Elkartearen Birologo Gazte Saria, Giza Osasunaren Nazioarteko Zendal Saria, eta Caser Fundazioaren Dependentzia eta I+G+B Gizartea Saria. Horrez gain, Evolving Therapeutics SLko bazkide sortzailea eta zuzendari zientifikoa da. Baktoriofagoetan oinarritutako soluzio terapeutikoetan oinarritutako spin-off bat da.

## Bizitza 
### Formakuntza 
Biologian lizentziatu zen Valentziako Unibertsitatean, eta master titulua ere lortu zuen 2008. urtean. 2012. urtean doktoratu zen, eta Sari Berezia jaso zuen etapa horietan guztietan, "la Caixa" Fundazioaren beka batekin. Gero, 2013 eta 2016 urteen artean, doktoretza osteko egonaldia egin zuen Frantziako Estrasburgoko Unibertsitatean, transplanteen testuinguruan sortzen ari diren birus berriei buruzko proiektu baten buru. 

### Lan ibilbidea 
Espainiara itzuli zenean, Valentziako Unibertsitatean hasi zen lanean, Juan de la Cierva programari esker, eta 2020. urtean, kontratu bat lortu zuen Ramón y Cajalek.

Ingurumen Birologia eta Biomedikuntzako Taldeko ikertzaile nagusia da Sistemen Biologia Integratzailearen Institutuan (I2SysBio), Valentziako Unibertsitateko zentro misto batean eta Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenean (CSIC), eta Ingurumen Birologia eta Biomedikuntzako (EnBiVir) Laborategiko zuzendaria.   

Bere ikerketa-lana aplikazio biomedikoekin naturan dauden birusen isolamenduan eta detekzioan oinarritzen da, bereziki fagoen erabileran, bakterioak infektatzen dituzten birusak, antibiotikoekiko erresistenteak diren bakterio-infekzioei aurre egiteko. Bere lorpen nagusien artean daude bakterio-infekzio erresistenteak tratatzeko fagoetan oinarritutako terapien garapena eta *Xylella fastidiosa* delakoaren –olibondoak eta beste laboreak larriki kaltetzen dituen bakterioa– kontrolean duen erabilerari buruzko ikerketa. Estatuko eta nazioarteko hamar proiektu baino gehiagoren buru izan da, eta 60 artikulu zientifiko baino gehiago kaleratu ditu.

COVID-19 pandemian, haren ikerketak SARS-CoV-2aren azterketara jo zuen. Domingok eta bere taldeak ingurumen-birologian zituzten ezagutzak erabili zituzten birusaren material genetikoa detektatzeko hondakin-uretan, eta zainketa epidemiologikoko sistemak garatzen lagundu zuten. Environmental COVID eta FecOrSARS proiektuen burua izan zen, eta proiektu horien emaitzak tokiko eta nazioko agintariekin partekatu ziren aldizka.

Ikerketa-lanarekin batera, Domingok aktiboki parte hartzen du dibulgazio zientifikoan @VLCPhageHunters ekimenaren bidez, eta horren bidez kontzientziatu nahi du bakteriofagoek duten garrantziaz eta bakterio-infekzio erresistenteen aurkako borrokan duten potentzialaz.

## Sariak eta aintzatespenak 
Hainbat sari eta aitorpen jaso ditu Domingok, birologiaren ikerketari egindako ekarpena nabarmenduz. Horien artean, 

* Espainiako Birologia Elkartearen (SEV) Birologo Gazte Saria, zientzialari gazteek alor horretan egindako ikerketaren bikaintasuna aitortzen duen saria.
* 2022an, Giza Osasunaren Nazioarteko Zendal Saria eman zioten, giza osasunaren hobekuntzan eragin esanguratsua duten ikerketa berritzaileak aitortzen dituena.
* 2023an, eta bizi-kalitatea eta gizarte-ongizatea hobetzeko hartu zuen konpromisoarengatik, Caser Fundazioak ematen duen Mendekotasuna eta I+G+B Gizartea Saria eman zioten. Osasun-arreta eta mendekotasuna hobetzeko zuzeneko eragina duten proiektu zientifikoei ematen zaie saria. Izan ere, baktoriofagoetan oinarritutako terapiei buruz egindako lanak erakutsi du arlo horietan ahalmen eraldatzailea duela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Evolving Therapeutics S.L.-ren webgune ofiziala.