Loreak (filma)

***Loreak*** 2014. urtean Jon Garaño eta Jose Maria Goenagak idatzi eta zuzendutako euskal filma da.

Donostiako Zinemaldiaren Sail Ofizialean sartzea lortu duen euskarazko bigarren filma da. Lehendabizikoa *Ke arteko egunak* izan zen, hogeita bost urte lehenago, 1989an. 2014ko abenduaren 12rako 50.000 ikusle izan zituen filmak.

Goya sarien 29. edizioan film onenaren eta musika onenaren saria jasotzeko proposatu zuten. 2015eko urtarrilaren 12an, pelikula latino onenaren saria irabazi zuen Palm Springseko zinemaldian (Kalifornia, AEB). Espainiako Zinema Akademiak Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sarirako hautagai izendatu zuen.
Fitxategi:Nagore Aranburu 2011.jpg|Nagore Aranburu
Fitxategi:Itziar Ituño 2018 (cropped).jpg|Itziar Ituño
Fitxategi:Malaga Film Festival 2025 - Josean Bengoetxea (cropped).jpg|Josean Bengoetxea
Fitxategi:Itziar Aizpuru 2017 (cropped).jpg|Itziar Aizpuru
Fitxategi:Jon Garaño at 81st Venice Film Festival.jpg|Jon Garaño
Fitxategi:JoseMari Goenaga.jpg|Jose Mari Goenaga

## Sinopsia 
Ane 40 bat urteko emakume bat da, eta ez dago bere bizitzako garairik onenean. Etxean loreak jasotzen hasiko da; ezagutzen ez duen norbaitek bidaltzen dizkio, astero. Hasieran bere senarra izan dela pentsatzen du, baina ez da hura izan...

## Produkzioa 
Zuzendariek adierazi dutenez, Jose Maria Goenagaren ideia batetik sortu zen *Loreak*en gidoia. Bi zuzendariek onartu zuten gidoia egiteko lehen ideia errepide bazterretako loreetatik etorri zitzaiela. Indar handiko ildoa iruditu zitzaien, aldi batetik dramatikoa eta beste aldetik, enigmatikoa. Hasieran obraren izenburua “Loreak errepidean” zen baina aldatzea erabaki zuten, ustez, pelikulari buruz gauza gehiegi argitzen zituelakoan.

## Aktoreak 

* Josean Bengoetxea: Beñat
* Itziar Aizpuru: Tere, Beñaten ama
* Itziar Ituño: Lourdes, Beñaten alarguna
* Nagore Aranburu: Ane, Beñaten lankide bat
* Ane Gabarain: Jaione, Beñaten arreba
* Egoitz Lasa: Ander
* Jose Ramon Soroiz: Txema
* Jox Berasategui: Jexus
* Mikel Laskurain: Esteban
* Mariasun Pagoaga: Inaxi
* Roel Vermeulen: Bill
* Anabel Arraiza: Miren
* Kepa Errasti: ginekologoa
* Koldo Martínez: gorpu donazioen arduraduna
* Leire Ucha: loredendako saltzailea 1
* Itziar Urretabizkaia: loredendako saltzailea 2
* Gorka Zubeldia: garabilaria
* Aitor Odriozola: Mikel (6 urte)
* Unax Odriozola: Mikel (9 urte)
* Jorge Gil Munarriz: lore banatzailea 1
* Gotzon Sánchez: lore banatzailea 2
* Jon Elizegi: hozkailu teknikaria
* Fernando Ruiz: ertzainaren ahotsa
* Iñaki Gabarain: irakaslearen ahotsa

## Banaketa 
Espainiar estatuko banaketa A Contracorriente Films enpresaren esku geratu zen; eta nazioarteko salmentak berriz, Film Factory Entertainment enpresaren esku.

Filmaren jatorrizko hizkuntza euskara da eta euskararen mugetatik kanpoko zinemetara heltzeko azpititulatua eta bikoiztua izan zen. Bikoizketa Espainia mailako banaketak planteatutako beharra izan da bereziki, zenbait hiritan bikoiztuaren aukera soilik eman zelako.

Donostiako Zinemaldian hasita euskal lurretan izandako arrakastari esker, nazioartean zabalkunde handia izan zuen filmak. Ospe handiko sariak irabazi zituen; besteak beste, Goya sarietan pelikula onenaren sailean izendatua izatea lehenik, eta Oscar sarietarako aukeratua izatea ondoren.

## Zabalpena eta sariak 
Loreak filmak erantzun zabal izan zuen. Euskal Herrian zein nazioartean sari, aipamen eta kritika positibo ugari bildu zituen, kritika onekin batera.

2014ko abenduaren 12rako 50.000 ikusle izan zituen filmak baina esaten da, guztira 150.000 ikusletik gora izan dituela nazioarteko zinemaldiak kontuan izanik.

Espainiako datuak hartuz gero, ICAAk iragarri izan du, Loreak-ek 2014ean 37.309 ikusle izan zituen, 2015ean 10.864, eta 2016an 2000 ikusle. Guztira, 272.768€ errekaudatu zituen. Kontuan hartu behar dena zera da, ICAAren aztertze esparrua ez da zinema areto guztietara hedatzen, izan liteke zenbaki denak ez agertzea datuetan. tartean Euskal Herriko sala guztienak esate baterako.

Sariei dagokienez, entzute handia izan zuen Espainiako Zinema Akademiak *Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sarirako hautagai* izendatu izanak. Hala ere, mundu mailan izendapen eta sari asko bildu zituen, guztira 30 saritik gora lortu eta 68 festibaletan parte hartu zuen.

### Sari nagusiak 
## Erreferentziak 
### Iruzkinak 
* «Loreen esanak eta esanahiak». Ainhoa Sarasola. *Berria*. 2014-9-24
* «Harrera beroa jaso du "Loreak" filmak». Mikel Lizarralde. *Berria*. 2014-9-23
* «Flores para los vivos y para los muertos». Carlos Boyero. *El País*. 2014-9-23
* «Loreak es cine con mayúsculas». Mikel G. Gurpegui. *El Diario Vasco*. 2014-9-23
* «Los secretos que esconden los ramos de flores». Gregorio Belinchón. *El País*. 2014-9-23

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* Filmaren webgune ofiziala
* Filmaffinity
* Filma Internet Movie Databasean