open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Occidental Bilbao hotela

**Occidental Bilbao** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da.

## Kokalekua 
Santutxu eta Begoña auzoen artean dago, Zumalakarregi etorbidearen 40. zenbakian.

250px|erdian|thumbHotelaren ikuspegia.

## Historia 
Antzinako Barceló Avenida hotela zena, RafaelHoteles taldeak kudeatutako zaharberritzea izan zuen, eta ondoren Holiday Inn Bilbao gisa berrirekia.

Eraikinaren behealdean Fitness Place gimnasioa egon zen, 2012an ezusteko itxiera baten ondorioz erreklamazio mordoa jasotakoa. Urtebete ondoren, 2014ko urtarrilean luxuzko gimansio berri batek ordezkatu zuen, hirian Metropolitan kateak duen bigarrena da.

2016ko abenduaren 30ean, Barceló Hotel Group elkarteak alokairu kontratu berria sinatu zuen eta horrela lehengo Barceló Avenida hotala berreskuratu zuen; data horretatik aurrea, Barceló kateari lotu zaio hotela Occidental Bilbao izenarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Occidental Bilbao hotelaren webgunea
Kinrooi

**Kinrooi** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Maaseik eta Bree artean. 2013an 12.252 biztanle zituen. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Kinrooi bera, Kessenich, Geistingen-Ophoven eta Molenbeersel.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Miró Bilbao hotela

**Miró Bilbao hotela** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago, Mazarredo zumarkalearen 77. zenbakian, Euskadi plaza eta Guggenheim Bilbao Museoaren erdibidean.

## Historia 
2002an Miró Taldeak ireki zuen.

## Eraikina 
Barnealdea Antonio Miró jostunak eta Pilar Líbano interioristak diseinatu zuten, hotelaren webgunearen arabera hiriko lehenbiziko hotel-boutique delakoa omen da.

## Inguruko eraikin eta leku nabarmenak 
* Euskadi plaza
* Guggenheim Bilbao Museoa
* Puppy
* Gran Hotel Domine Bilbao
* Abandoibarra etorbidea

## Kanpo estekak 
* Miró Bilbao hotelaren webgunea
López de Haro hotela

**López de Haro hotela** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago, Orueta Apezpikuaren kalearen 2. zenbakian, Zabalguneko merkatuaren alboan, eta Mazarredo zumarkalea eta Zubizuritik hurbil.

## Historia 
1990ean aurrez eraikin historikoaren erabateko zaharberritzea burutu ondoren ireki zen, iraganean egunkari ezagun baten egoitza izan baitzen, *El Hierro* zena. Ercilla Lopez de Haro hiriko bost izar dituen multzoan sailkatzea lortu zuen, bertaratzen diren pertsonaia ezagun, negoziogizon eta ekitaldi antzolatzaileen ostatu delarik.

Frank Gehryk gerora Guggenheim Bilbao Museoa izango zenaren egitasmoa diseinatzen eta garatzen ari zen garaian hotel hau bere egoitza gisa hautatu zuen.

Ercilla Taldea bost izarretako López de Haro hotel honetaz gain hirian beste baten jabe ere bada: lau izarretako Ercilla hotela. Gainera, Getxoko Areeta auzoan ere lau izarretako Embarcadero hotelaren jabea ere bada.

## Ikus gainera 
* Ercilla hotela

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* López de Haro hotelaren webgunea
Silken Indautxu hotela

**Silken Indautxu Bilbao hotela** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da.

## Kokalekua 
Indautxu auzoan dago, Etxaniz Suhiltzailearen plazan.

## Historia 
1990an eraikia eta 2007an zaharberritua izan zen.

## Eraikina 
Eraikina bilbotar usadiozko arkitektura duen fatxada eta barneko modernitatearen arteko nahasketaren adibide bikaina da.

## Garraiobideak 
* Indautxuko geltokia, Bilboko metroa

## Inguruko eraikin eta leku nabarmenak 
* Azkuna Zentroa

## Kanpo estekak 
* Webgunea (eleanitza, euskararik ez)
Gran Bilbao hotela

**Gran Bilbao hotela** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen lau izarretako hotel bat da.

## Kokalekua 
Santutxu auzoan dago, Indalecio Prieto etorbidearen 1. zenbakian.

## Historia 
2009an inauguratu zen.

Irudi:Bilbao - Barrio de Santutxu, Hotel Gran Bilbao 1.jpg|Urrutira.
Irudi:Recepcionrecepcion156 3181x2000.jpg|Harrera gela.
Irudi:Hotel Gran Bilbao, July 2010 (01).JPG|Barnealdea.
Irudi:Hotel Gran Bilbao, July 2010 (03).JPG|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Webgunea (eleanitza, euskararik ez)
Aginaga etxebizitzak

**Aginaga etxebizitzak** deritzona Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Abandoibarra auzoan dago, Euskadi plazako 8. zenbakian dago, eta Ramon rubial kalea eta Mazarredo zumarkalearen artean, alboan Ferrater etxebizitzak eta Deustuko Unibertsitateko liburutegia dauzka.

## Historia 
2008an Eugenio Aginaga arkitektoaren estudioak proiektatu eta eraiki zituen.

Irudi:Bizkaia Aretoa eskuinaldean, EHU, Bilbao (9290460315).jpg|Aginaga etxebizitzak eta Iberdrola dorrea.
Irudi:Viviendas Aguinaga 2.jpg|Eraikina.
Irudi:Viviendas Aguinaga 3.jpg|Aurrealdea.

## Kanpo estekak 
* Aginaga etxebizitzak. Bilbaoarquitectura.com
Mariana Austriakoa

**Mariana Austriakoa** (; Wiener Neustadt, -23 - Madril, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

## Bizitza 
Fernando III.aren alaba zen. Bere osaba Filipe IV.arekin ezkondu zen. Erregea hil zenean (1665), Karlos II.a seme gaztearen lekua hartu zuen. Baina agintzeko zailtasunak zituenez gero, Nithard apaizaren eta Fernando Valenzuelaren eskuetan utzi zituen erabakiak. Juan Jose Austriakoak, Filipe IV.aren sasikoak, 1677an aginpidea kendu zion, eta hura hil zenean Karlos II.a itzuli zen aginpidera (1679).

## Zuhaitz genealogikoa 
## Erreferentziak
Andre Mariaren katedrala (Edinburgo)

**Andre Mariaren katedrala** edo **Amabirjinaren katedrala** ( edo *Cathedral Church of Saint Mary the Virgin*) Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen Eskoziako Eliza Episkopalaren katedrala da. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
1689an presbiterianismoaren iraultza izan zen baina San Giles katedrala Eskoziako Elizak hartu zuenez presbiterianoek San Paul eliza erabili behar izan zuten XIX menderarte. 1873an Barbara eta Mary Walker ahizpek diru bilketa hasi zuten katedral handi bat eraikitzeko. Sir George Gilbert Scott-ek diseinatu eta 1874an hasi zen eraikuntza eta 1879ko urtarrilaren 25ean ireki zituen ateak habearte nagusiak. Organoa ere 1879an eraiki zuen Father Henry Willis-ek.

1913an hasi ziren kanpandorre bikiak altxatzen eta 1917an osatu zen katerala. Dorre hauei Barbara eta Mary izenak eman zizkioten, katedrala abiarazi zuten ahizpen izenak hain zuzen ere.

## Iruditegia 

Irudi:St Mary's Episcopal Cathedral, Edinburgh (6444816585).jpg
Irudi:St Mary's Cathedral and the Viscount Melville Statue - geograph.org.uk - 897260.jpg
Irudi:St Mary's Cathedral - geograph.org.uk - 407517.jpg|Errosetoia.
Irudi:St Mary's Cathedral (interior).JPG|Barnealdea.
Irudi:High Altar, St Mary's Episcopal Cathedral.jpg|Aldare nagusia.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mariana Neoburgekoa

**Mariana Neoburgekoa** (; Düsseldorf,  - Guadalajara, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Karlos II.aren bigarren emaztea eta Karlos artxidukearen aldekoa erregetzarako borrokan. Filipe V.ak Baionara atzerriratu zuen, Toledon zegoela austriar gudarostean sarrera pozez hartu zuelako (1706), eta 1738 arte ez zen gortera itzuli.

## Erreferentziak
Mariana Austriakoa andrea erregina alarguna

***Mariana Austriakoa andrea erregina alarguna*** () Juan Carreño de Mirandak 1669an egindako margolana da. Margolana Mariana Austriakoaren erretratua da, Filipe IV.a Espainiakoaren erregina ezkontidea 1649 eta 1665 artean eta Karlos II.a Espainiakoa bere semearen izenean erregeordea 1665 eta 1675 artean.

Diego Velázquezek hamazazpi urte aurretik Mariana Austriakoaren beste erretratu bat egin zuen, Filipe IV.a bere osabarekin ezkonberria zenekoan. Carreñok, berriz, 1669an errege-margolari izendatua, senarra hil eta lau urte beranduago erretratatu zuen, alargunaren burukoa zeramala. Erregina Errege-Alkazarreko Ispiluen Aretoan zegoen. Margolan honek lau bertsio ditu: Vienako Kunsthistorisches Museumena, Madrilgo San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiarena eta Pradoko museoarena eta Bilboko Arte Eder Museoarena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Usher Hall

**Usher Hall** Eskoziako Edinburgh hiriburuko kontzertu aretoa da, West End auzoan kokaturik dagoena. **A mailako eraikina** izendatu du Historic Scotland erakundeak.

Royal Lyceum eta Traverse antzokiak ditu alde banatan.

## Historia 
Andrew Usher whisky distilatzaileak 100.000 libera eman zizkion Edinburgheko udalari kontzertu areto bat egin zezan. Arkitektura lehiaketa bat egin zen eta Leicesterreko *Stockdale Harrison & Howard H Thomson* etxeak irabazi zuen. Viktoriar gotikoan diseinatu zuten eta Jurgi V.a Erresuma Batukoak eta Mary erreginak ezarri zuten lehen harria 1911n. Hau ikusteko mila pertsona bildu ziren. 1914ko martxoaren 16an ireki zituen ateak. Aretoak 134.000 liberako kostua izan zuen eta Usher bukatu aurretik hil zen arren bere izena ezarri zioten antzokiari.

## Eraikina 
Horma kurbatuak ditu eta kupula bat. Aretoak 2.200 eserleku ditu. Barruan Harry Gamley eskultore edinburghoarraren estatuak daude. Estatua hauek Eskoziako kultur eragile garrantzitsuenak (Walter Scott, Robert Burns, Allan Ramsay, Robert Louis Stevenson) eta nazioarteko konpositore garrantzitsuenak (Wolfgang Amadeus Mozart, Johannes Brahms, Edvard Grieg eta Anton Rubinstein) dira.

Kontzertu aretoko elementu adierazgarriena organoa da. 1913an eraiki zuen Norman & Beard etxeak eta 4.000 libera kostatu zituen. XXI mendea hastearekin berriztu egin zen eta hiru urte eman zituzten horretan.

## Eragile soziala 
Hitzaldi politiko garrantzitsua izan dira bertan eta 1930 hamarkadan Espainiako Errepublikaren aldeko diru bilkeak ere egin ziren. 1934an Oswald Mosley faxista britainiarraren hitzaldia izan zen eta kanpoan sei mila manifestari izan ziren protestan.

Bigarren Mundu Gerrako bonbaketetatik babesteko lekua egokia bazen, baina ez da ezagutzen horretarako erabili zenik.

## Orkestrak 
*Royal Scottish National Orchestra*-ren egoitza da, bai eta *Scottish Chamber Orchestra*, *Scottish Fiddle Orchestra*, *National Youth Orchestra of Scotland* eta *Edinburgh Royal Choral Union* orkestrena ere.

## Iruditegia 

Irudi:The Usher Hall, Edinburgh - geograph.org.uk - 149973.jpg
Irudi:Usher Hall.jpg
Irudi:Usher Hall sculpture.JPG
Irudi:Usher Hall interior - main auditorium 04.jpeg
Irudi:Usher Hall interior - main auditorium 02.jpeg
Irudi:Usher Hall, stairwell - view up 01.jpeg

## Kanpo estekak
Ana Austriakoa

**Ana Austriakoa** izan daiteke:
* Ana Austriakoa (1528-1590), Austriako artxidukesa
* Ana Austriakoa (1549-1580), Espainiako erregina ezkontidea
* Ana Austriakoa (1585–1618), Austriako artxidukesa ezkontidea
* Ana Austriakoa (1601–1666), Frantziako erregina ezkontidea

## Kanpo estekak
Club de Remo Narón

**Club de Remo Narón** Galiziako A Coruñako probintzian dagoen Narón herriko arraun taldea da. Galizako A Ligan ari da.

## Historia 
Taldea 1997an sortu zen *Agrupación Deportiva San Martiño de Xubia-I.E.S. As Telleiras Narón* izenarekin eta 2008an gaur egungo izena hartu zuen. 2012an traineru bat osatzeko proiektua abiatu zuen eta 2016an egin zuen debuta Galiziako B Ligan, bosgarren postua lortuz. Hurrengo urteetan ez zuen trainerua osatzerik lortu baina 2020 denboraldian itzuli zen. 2021. denboraldian B Liga irabazi zuen, tartean Vigoko bandera historikoa irabaziz, eta A Ligara igo zen.

A Ligan lehenengo txandan ibili bada ere maila mantentzea lortu du. 2025ean zazpigrren egin zuen, ordura arteko posturik onena.

## Palmaresa 
### Ligak 
* Galiziako B Liga (1): 2021

### Bandera garrantzitsuak 
* Concello de Vigo Bandera (1): 2021.
* Ferrol Hiriko Bandera (1): 2021.
* Concello de Mugardos Bandera (1): 2021.
* Camió do Barbanza a Orixe Bandera (1): 2021.

## Azken denboraldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Margarita Austriakoa (Espainiako erregina)

**Margarita Austriakoa** (Graz,  - San Lorenzo de El Escorial, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Filipe III.aren emaztea, Karlos II.a Estiriakoa artxiduke eta Maria Ana Bavariakoaren alaba izan zen. Lermako dukearen gehiegikerien aurka egin zuen.

## Genealogia 
## Erreferentziak
Viktoria Eugenia Battenbergekoa

**Viktoria Eugenia Julia Ena Battenbergekoa** (, ; Balmoral gaztelua,  - Lausana, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Henrike Battenbergeko printzearen eta Beatriz printzesaren alaba, Espainiako Alfontso XIII.arekin ezkondu zen. Gurutze Gorria berriro antolatzen saiatu zen. 1931. urtean erbestera joan zen. Sei seme-alaba izan zituen.

Euskal Herrian oporrak izatea gustukoa izan zuen: Biarrizko Hôtel du Palaisen ezagutu zuen Espainiako erregea eta Donostiako Miramar jauregian katolizismora aldatu zen.

## Erreferentziak
San Pedro eliza (Bilbo)

**San Pedro eliza** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eliza bat da.

## Kokalekua 
Deustuko Doneperiaga auzoan dago, izen bereko San Pedro plazan.

## Historia 
XVI. mendean Otxoa Etxebarrik eraiki zuen.

Irudi:Bilbao - San Pedro de Deusto 02.JPG|Ataria.
Irudi:Bilbao - San Pedro de Deusto 03.JPG|Kanpandorrea gauez.
Irudi:Bilbao - San Pedro de Deusto 05.JPG|Erretaula
Irudi:Bilbao - San Pedro de Deusto 06.JPG|Irudia.

## Kanpo estekak 
* San Pedro eliza. Bilbaoarquitectura.com
Campo de Volantín pasealekuaren 32. zenbakiko etxebizitzak

**Campo de Volantín pasealekuaren 32. zenbakiko etxebizitzak** deritzona Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Gazteleku auzoan dago, Campo de Volantín pasealekuaren 32. zenbakian, Olabarri jauregia eta Hesperia Bilbao hotelaren artean.

## Kanpo estekak 
* Campo de Volantín pasealekuaren 32. zenbakiko etxebizitzak. Bilbaoarquitectura.com
Botikazar BHI

**Botikazar Bigarren Heziketako Institutua** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen institutu bat da.

## Kokalekua 
Deustuko Doneperiaga auzoan dago, Botikazar ibarra kalearen 1. zenbakian, Deustuko zubiaren alboan eta Ibaizabal edo Bilboko itsasadarraren iparraldeko ertzean, eta Deustuko Unibertsitatik hurbil.

## Historia 
1983-1984 artean Javier Bengoa, Ernesto Fernandez eta Elias Mas arkitektoek eraiki zuten.

## Kanpo estekak 
* Botikazar BHI ikastetxeraren webgunea  
*  Botikazar BHI ikastetxea. Bilbaoarquitectura.com
Leopoldo López

**Leopoldo Eduardo López Mendoza** (Caracas, Venezuela, 1971ko apirilaren 29a - ) Venezuelako politikaria da, bolibartar gobernuen aurkaria eta Voluntad Popular alderdiko koordinatzaile nagusia.
Torre Madariagako etxebizitzak

**Torre Madariagako etxebizitzak** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen etxebizitza multzo bat da.

## Kokalekua 
Deustuko Doneperiaga auzoko Madariaga etorbidea, Blas de Otero etorbidea, Jon Arrospide kalea, Iruña kalea eta Luis Power kalearen artean dago.

## Historia 
1943-1959 artean German Agirre, Emiliano Amann eta Ricardo Bastida arkitektoek eraiki zituzten.

## Eraikinak 
Hainbat lerroetan eraikitako etxebizitza multzoa da.

## Kanpo estekak 
* Torremadariagako etxebizitzak. Bilbaoarquitectura.com
On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 69-71. zenbakietako etxebizitzak

**On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 69-71. zenbakietako etxebizitzak** Bizkaiko Bilbo hiriburuan daude bi eraikin dira.

## Kokalekua 
Indautxu auzoan daude, On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 69. eta 71. zenbakietan.

69. zenbakiko dorrearen azpialdean botika bat dago (, Areiltza Doktorearen zumarkalearen izkinan), eta 71. zenbakikoaren azpialdea bidai agentzia bat (, Maria Diaz Harokoa kalearen izkinan).

## Historia 
1947-1949 artean Pedro Ispizua arkitektoak eraiki zituen.

## Eraikina 
Berez, bloke berdineko izkina banatan kokatutako espresionista estiloko bi dorre dira, biak ere itxura eta diseinuz antzekoak. Adreiluzko fatxadak dituzte eta leiho tarteak zuriak, eta horizontalitatea nabarmendu nahi dute. Goialdean hainbat elementu apaingarri dituzte.

## Kanpo estekak 
* On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 69-71. zenbakietako etxebizitzak. Bilbaoarquitectura.com
Areiltza Doktorearen zumarkalearen 10. zenbakiko eraikina

**Areiltza Doktorearen zumarkalearen 10. zenbakiko eraikina** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen etxebizitzaeraikin dira.

## Kokalekua 
Indautxu auzoan dago, Areiltza Doktorearen zumarkalearen 10. zenbakian, kale hori eta Rodríguez Arias kalearen arteko izkinan.

## Historia 
1936an Pedro Ispizua arkitektoak eraiki zuen.

## Eraikina 
XX. mendearen lehen erdialdean Pedro Ispizuak Indautxu eta Abando auzoetan eraikitako eraikin arrazionalista ugarietako bat da.

## Kanpo estekak 
* Areiltza Doktorearen zumarkalearen 10. zenbakiko eraikina. Bilbaoarquitectura.com
Bidarte jauregia

**Bidarte jauregia** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen jauregi bat da.

## Historia 
1897an Severino Atxukarro arkitektoak eraiki zuen. Klinika bat izan ondoren, gaur egun kulturetxea da, eta bertan KZguneko bulegoa ere badago.

## Kokalekua 
Deustuko Doneperiaga auzoan dago, Agirre lehendakariaren etorbidearen 42. zenbakian.

thumb|erdian|400px|Eraikinaren mendebaldeko hegala.

## Kanpo estekak 
* Bidarte jauregia. Bilbaoarquitectura.com
Ana Austriakoa (1549-1580)

**Ana Austriakoa** (Cigales,  - Badajoz, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Filipe II.aren laugarren emaztea, Maximiliano II.a Alemaniako enperadore eta Maria Austriakoaren alaba.

## Erreferentziak
Maria Luisa Savoiakoa

**Maria Luisa Gabriela Savoiakoa** (, ; Turin,  - Madril,  Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Savoiako Viktor Amadeo II.aren alaba. Filipe V.aren lehen emaztea. Luis I.aren eta Fernando VI.aren ama izan zen.

## Erreferentziak
Primero Justicia

***Primero Justicia*** (PJ) Venezuelako zentroko alderdi politikoa da. Izen bereko elkarte zibiletik hartu zuen izena. 2000. urtean sortu zen erregio maila, eta 2003an lehen aldizkoz parte hartu zuen maila nazionaleko hauteskundeetan. Buruzagi nagusia Henrique Capriles Radonski da.

## Kanpo estekak
Méduse

***Méduse*** 1816ko uztailaren 2an Mauritaniako kostaldean hondoratu zen fragata frantsesa izan zen. 390 pertsona hilik suertatu ziren eta 15 pertsonek bizia salbatu zuten.

## Gertaerak 
1816ko ekainean, Rocheforten (Frantzia); *Argus*, *Écho* eta *Méduse* ontziek osatutako konboia portutik abiatu zen Senegalerantz. *Méduse* fragataren buru Hugues Duroy de Chaumereys bizkondea aukeratu zuten, irizpide garbirik gabe, hogei urte nabigatu gabe eman ondoren.

Espedizioaren helburua Senegal britainiarren eskuetatik berreskuratzea zen. Britainiarrek hala zuten onartua Parisko Itunean, eta ez zen gorabeherarik espero bidaian. Eguraldi ona lagun, Chaumereysek beste ontzien aurretik joatea erabaki zuen. Baina kapitainaren trebetasun ezak medio *Méduse*k joaira galdu zuen, eta uztailaren 2an hondarpe bat jo zuen egungo Mauritaniako kostaldetik gertu.

Hiru egunez hondartutako ontzia askatzen saiatu ondoren, salba-txalupetan kostaldera iristen saiatzea erabaki zuten. Baina eskifaia 400 lagunek osatzen zuten eta txalupetan 250entzako tokia besterik ez zegoen; beste 150ek, presaka, almadia modukoa prestatu behar izan zuten.

Salba-txalupek baltsa atoiontzian eraman behar zuten, baina bide laburra egin ondoren, erdi hondoratuta zegoen almadia txalupetara lotzen zuten amarrak askatu egin ziren (edo norbaitek askatzeko agindua eman zuen). Baltsan gaileta pakete bat, bi bidoi ur, bi ardo upel eta ehundik gora gizon geratu ziren.

Jakiek egun bat besterik ez zuten iraun, baltsa gobernaezina zen, hondoratzeko arriskua oso handia zen, eta tentsioak eztanda egin zuen. Liskarretan hainbat gizon sastakatu zituzten, beste batzuk kareletik bota, eta tirabira horietan ardo upelak itsasoan galdu ziren. Bizirauteko aukera gutxi zutela ikusita bere buruaz beste egin zuenik ere izan zen. Beste elikagairik ezean, bizirik geratzen ziren geroz eta marinel urriagoak hildakoen haragia jaten eta haien odola edaten hasi ziren, laguntza iritsi arte eusteko itxaropenez.

*Méduse* hondartuta geratu eta hamahiru egunera, espedizio bereko *Argus* ontzia almadiaraino iritsi zen. Jitoan geratutako 150 lagunetatik hamabost geratzen ziren soilik. Ozta-ozta iritsi zitzaien erreskatea, baina bizirik ateratzea lortu zuten.

## Galeria 

Fitxategi:JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|Théodore Géricaulten *Le Radeau de la Méduse*, Louvre museoa
Fitxategi:Wreck of Méduse img 3191.jpg|*Méduse* fragataren irudia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afonia

**Afonia** batere ahotsik gabe geratzen denaren egoera da. Laringearen lesio batek, gaixotasun batek zein arrazoi psikologikoek (histeria, esaterako) eragindakoa izan daiteke. Ez da disfoniarekin nahastu behar, azken honek ahotsarekin loturiko arazo guztiak biltzen baititu, baina ahotsa guztiz galtzera heldu gabe.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Plubiometria

Meteorologian, **plubiometria** prezipitazioen neurketa (plubiometroen bitartez) eta azterketa da, bereziki haien banaketa geografikoari eta denborazkoari zein haiek gertatzeko moduari buruz (euria, elurra, txingorra).

## Kanpo estekak
Maria Vittoria dal Pozzo

**Maria Vittoria Carlotta Enrichetta dal Pozzo della Cisterna** (; Paris,  - Sanremo, ), Cisternako printzesa, Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Carlo Emmanuele dal Pozzo eta Louise de Méroderen alaba, Amadeo I.a Espainiakoarekin ezkondu zen. Tuberkulosiak jota hil zen.

## Erreferentziak
Letren Fakultatea (Gasteiz)

**Letren Fakultatea** edo **Filologia, Geografia eta Historia Fakultatea** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Letren fakultate bat da.

## Kokalekua 
Mendizorrotza auzoaren ipar-ekialdean dago, Unibertsitatearen pasealekuaren 5. zenbakian, Farmazia Fakultatea, Lascaray Ikergunea eta Lan Harreman eta Gizarte Langintzako Unibertsitate Eskolaren artean, bai eta trenbidearen alboan eta Gasteizko geltokiarekin parez-pare ere.

Irudi:Vitoria - Facultad de Letras.JPG
Irudi:Letras.jpg

## Historia 
1987an Iñaki Aspiazu, J. Botella eta M. Apraiz arkitektoek proiektatu eta eraiki zuten

## Graduak 
Bertan honako graduak irakasten dira: Filologia (Euskal Filologia, Ingeles Filologia, Hispaniar Filologia, Filologia Klasikoa, Frantses Filologia eta Aleman Filologia), Itzulpelgintza eta Interpretazioa, Historia, Artearen Historia eta Lurralde Antolakuntza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gasteizko Letren Fakultatearen webgunea
San Nikolas katedrala (Stockholm)

**San Nikolas katedrala** () edo **Storkyrkan** izenaz ezagunagoa, Stockholmeko eliza nagusia da, Gamla Stan auzoko eliza zaharrena.

## Historia 
1279an egiten da elizaren lehen aipamena eta bertan esaten da hiria bera fundatu zuen Birger Jarlek eraiki zuela. 1527an Luteranismoa hartu zuen. Errege Jauregiaren ondoan egonik Suediako historiako gertaera garrantzitsuak izan dira bertan, koroazioak, ezkontzak eta hileta handiak besteak beste.

1942an Stockholmeko diozesia sortu zen eta egoitza bertan ezarri zuenez katedral izendatu zuten.

## Arkitektura 
Suediar adreilu gotiko estiloan eraikita dago. Barnean daukan altxorren artean aipagarrienetakoa San Jurgi eta dragoiaren egurrezko estatua dago Bernt Notkek 1489an egindakoa. Stokholmgo irudi zaharrena ere bertan dago, *Vädersolstavlan* izenekoa.

## Iruditegia 

Irudi:Storkyrkan Stockholm 2012a.jpg
Irudi:Stockholm, Storkyrkan.jpg
Irudi:KyrkorGamlastan.JPG|Kanpandorrea.
Irudi:Stockholm Storkyrkan Innen 2.JPG|Barnealdea.
Irudi:4-St.Georg og dragen i Storkyrkan.JPG|San Jurgi eta dragoiaren egurrezko estatua.

## Kanpo estekak
Iparragirre kalearen 19. zenbakiko etxebizitzak

**Iparragirre kalearen 19. zenbakiko etxebizitzak** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen etxebizitzez osatutako eraikin bat da.

## Kokalekua 
thumb|Iparragirre kaleko 19. zenbakia, Bilbo
Indautxu auzoan dago, Iparragirre kalearen 19. zenbakian, eta Bizkaiko Foru Aldundiaren bulegoen, Delclaux bulegoen eta San Jose Mendikoaren elizaren alboan.

## Historia 
1933an Hilario Imaz arkitektoak eraiki zuen.

## Eraikina 
Bilboko eraikin arrazionalisten adibide nabarmena da. Bertan, Hilario Imazek arkitektura modernoari arxikimendua erakusten du, leiho lerrodunen erabiliz eta apainduriak ekidinez.

Harlauza berdedun fatxada bat du, eta leiho markuak zuriak.

## Kanpo estekak 
* Iparragirre kalearen 19. zenbakiko etxebizitzak. Bilbaoarquitectura.com
Maltako gurutzea (mekanismoa)

frame|Genevako gurpilaren mekanismoa: ikus gurpil gidatuak pibotearekin kontaktuan dagoenean bakarrik nola biratzen duen, aldikako murgimendu zirkularra sortuz.

**Maltako gurutzea** edota **Genevako gurpila** jarraieko edo etengabeko mugimendu zirkular bat aldikako edo etenkako mugimendu zirkular batean bilakatzen duen mekanismo edo engranaje bat da. Gurpildun gidatzaile edo eragileak pibote baten bidez bira bakoitzeko gurpil gidatuaren errailetan sartu eta mugiarazten duen engranaje batean datza. Era berean, gurpil gidatzaileak biribil itxurako bloke bat du, honek gurpil gidatua geldiarazten duen bitartean gurpil gidatzaileari biratzea ahalbideratzen dio.

Izena Suitza eta Genevako lehenbiziko erloju mekanikoetan erabilitako gailutik datorkio, aldiz, beste izendapena Maltako gurutzearekin duen antzekotasun bisualarengatik datorkio.

## Kanpo estekak
Bihotzerre

**Bihotzerrea** abdomeneran eta bereziki urdailean sentitzen den berotasun-sentsazioa da, azido gastrikoak janariarekin batera edo gabe esofagora igotzean eragindakoa. Gehienetan hiatoko herniaren kasuan gertatzen da, baina ez da kasu bakarra. Azido horien errefluxuak narritadurak eragin ditzake hestegorrian, azidotasuna nahiz beste sintomak garatuz.

## Eragilea 
Bihotzerreak eragile ugari ditu, hala nola zenbait medikamentu (antikolinergikoak, bihotzeko gaixotasunetarako beta-blokeatzaileak, dopaminaren antzeko medikamentuak...), obesitatea, tabakismoa edota haurdunaldia.

## Sorrera 
Gehienetan, hiatoko herniak sorrarazten du bihotzerrea, hau da, urdailaren goiko aldea barrunbe torazikorantz desplazatua dagoenean. Honen ondorioz, esofagoan dagoen esfinterra ezin da modu egokian itxi, hestegorrian azidoen mugimendua baimenduz.

## Sintomak 
* Goragalea, jan eta gero.
* Bularrezurraren atzeko aldean janaria trabatuta sentitzea.
* Azidotasun gastrikoa edo bularreko min sumingarria nabaritzea.

Honako sintoma hauek ere izan daitezke, nahiz eta ohikoak ez izan:

* Oka egitea.
* Eztula nahiz txistu egitea.
* Elikagaiak irensteko zailtasunak izatea.
* Zotina izatea.
* Eztarriko mina.
* Sinusitis kronikoa.
* Pneumonia.
* Eztarri narritatua.
* Laringitis kronikoa.

## Antiazidoen zeregina 
Antiazidoak gatzak izan ohi dira, eta hauen zeregina azidoen neutralizazioa da.

## Antiazido motak 
### Antiazidoak 
Erabilienak aluminio, magnesio eta kaltzio gatzak dira, bikarbonato gatzak, hain zuzen ere. Tradizionalki sodio bikarbonatoa ere erabili izan da. Hala ere, hauen erabilera periodikoa ez da gomendagarria; izan ere, magnesio gatzak beherakoa eragin dezake, eta aluminio gatzak, aldiz, idorreria. Hori dela eta, bi gatz hauek konbinatu egiten dira, bi albo-ondorio hauek indargabetzeko.

### H2 blokeatzaileak 
Hidrogenoa blokeatzen dutenez, azido klorhidrikoaren eraketa murrizten dute. Honi esker, urdaila ez da gehiegi betetzen, eta horrek azidoen mugimendua zailtzen du hestegorrian zehar.

### Protoi-bonba inhibitzaileak 
### Prozinetikoak 
### Agente apar-eragileak 
## Diagnostikoa 
* Anamnesia.
* Miaketa fisikoa.
* RPR (proba) eta VDRL laborategi-probak.
* Bakterio eragilearen behaketa mikroskopikoa.

## Tratamendua 
* Gaur egun sifilia antibiotikoz sendatzen ahal da, baina bakarrik lehen eta bigarren faseetan. Penizilina erabili ahal da hirugarren fasean ere, baina penizilina g-sodikoa izan behar da, eta zain barneko injekzioarekin bakarrik, antibiotikoa hobeto hedatzeko. Penizilinaren dosiak aldatu ahal dira gaixotasunaren egoerarekin. Lehen mailako infekzioetan dosi bakar bat eman ahal da, baina txarrera joaten bada dosi bat baino gehiago eman behar zaio pazienteari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Houthalen-Helchteren

**Houthalen-Helchteren** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 30.356 biztanle zituen. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Houthalen-centrum, Houthalen-Oost, Helchteren, Sonnis, Laak, Meulenberg eta Lillo.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Maltako gurutze

thumb|140px|Maltako gurutzea.
**Maltako gurutzea**, baita **San Joanen gurutzea**, **zortzi puntadun gurutzea** edota **gurutze oktogonala** ere deitua, XIII. mendetik San Joan Jerusalengo Ordena edo Maltako Ordenak eraibili izan duen ikur bat da. XVI. mendean Karlos I.a Espainiakoak ordenari Maltako jabetza ematean Maltzako gurutzea izena jaso zuen.

## Kanpo estekak
Subjektu pasibo (ogasun publikoa)

Ogasun publikoan, **subjektu pasiboa** ogasunarekiko betebehar fiskala duen pertsona da. Ez da nahastu behar zergapekoarekin, azken honek zerga ordaintzen duena baita, nahiz eta kasu gehienetan bi figurak bat datozen. Adibidez, BEZaren kasuan zergapekoa azken kontsumitzailea da, subjektu pasiboa ondasunak eta zerbitzuak ematen dizkion enpresa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atxikipen (argipena)

**Atxikipen** hitzak erabilera zenbait ditu:
* zergei buruz, atxikipena, zergak zergapekoari aurrez jasotzeko prozedura, hirugarren pertsona batek hari egin behar dizkion ordainketen zati bat ogasunari ordaintzen dizkionean, geroago zergapekoak egindo duen aitorpenaren erreserbapean;
* zelulen biologian,
** atxikipen molekula,
** atxikipen zelularra.
Frantzisko Asiskoa Borboikoa

**Frantzisko Asiskoa Maria Fernando Borboikoa eta Borboi Bi-Sizilietakoa** (; Aranjuez,  - Épinay-sur-Seine, ), Cádizko dukea, Espainiako errege ezkontidea izan zen.

Francisco de Paula Borboikoa eta Luisa Karlota Borboi Bi-Sizilietakoaren semea, Elisabet II.a Espainiakoa bere lehengusinarekin ezkondu zen. Ezkontza ez omen zen erreginaren gustukoa eta Frantzisko Asiskoa ez zen inoiz popularra izan bere mendekoen artean. Seiurteko demokratikoan amaitu zen giro politiko nahasian, bere balizko homosexualitateari buruzko zurrumurruak zabaldu eta seme-alaben aitatasuna zalantzan jarri zuten.

## Erreferentziak
Maria Elisabet Portugalgoa

**Maria Elisabet Portugalgoa** edo **Maria Elisabet Bragançakoa** (, ; Sintra,  - Madril, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Portugalgo Joan VI.aren eta Borboiko Karlotaren alaba. Espainiako Fernando VII.arekin ezkondu zen. Prado museoa sortu zuen. Jornalarien alde egin zuen, eta eraikuntza publikoak egiteko bitartekoak jarri zituen.

## Genealogia 
## Erreferentziak
Hirurak Bat

[thumb|225px|[1765ean Manuel Salvador Carmonak diseinatutako *IRURAC BAT* ikurra]]
**Hirurak Bat** (jatorrizko grafian *Irurac Bat*), 1765. urtetik aurrera, Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen goiburua izan zen. Denborarekin oso ezagun bihurtuko zen goiburu honek Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako batasun sentimental eta politikoa zuen helburu.

Goiburua Frantzisko Xabier Munibek asmatu zuen eta logotipoa aldiz, (hiru esku bat eginda) Manuel Salvador Carmona Valladolideko artistak egin zuen. Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako kultura eta hezkuntza bultzatu eta herriaren bizi baldintzak hobetu nahi zituen elkarte honek. Ondorioz, elkarte honek eta bere goiburuak, hiru herrialde hauen arteko batasun sentimental eta politikoa indartu nahi zuen. Beranduago, 1866an Nafarroako zenbait foru-diputatuk Hego Euskal Herriko lau probintzien arteko lotura sendotzea aztertzeko egindako bileretan Laurak Bat sortu zuten. Azkenik, Anton Abadia euskaltzaleak XIX. mendean Zazpiak Bat goiburua sortuko zuen antzeko helburuekin.

1859an Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak Hirurak Bat zigilua zuen ondo gorriko bandera sortu zuen, harekin Araba, Bizkaia eta Gipuzkoaren bandera izateko asmoz.

## Ikus, gainera 
* Nafarroako armarria
* Euskal Autonomia Erkidegoko armarria
* Laurak Bat
* Zazpiak Bat

## Kanpo estekak
Hoeselt

**Hoeselt** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 9.588 biztanle zituen.

Tongeren garai bateko erromatar hiriaren ondoan dago eta erromatar inperioaren aztarna ugari aurkitu dira udalerriaren lurraren.
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Julie Clary

**Marie Julie Clary** (; Marseilla,  - Florentzia, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

François Clary zeta-merkatariaren alaba, Josef Bonaparte ezkondu zuen. Jatorriz plebeioa zen erregina hau ez zen inoiz Espainian egon.

## Erreferentziak
Teleskopioaren historia

**Teleskopioaren historia** XVII. mendean hasi zen.

## Asmakuntza 
1608an, Holandan, Hans Lippershey leiar fabrikatzaile alemaniarrak teleskopioa asmatu zuen. Legendak dio bi haur (Lippersheyren seme-alabak, agian) leiarrekin jolasean zebiltzala haren tailerrean, eta nahi gabe lortutako konbinazio bati esker, urruneko objektuak handiago ikustea lortu zutela.

Fenomenoaren garrantziaz ohartuta, asmakizuna Holandako agintariei eskaini zien Lippersheyk, sekretupean. Baina mirari hura erakusteko hainbat demostrazio prestatu zituzten holandarrek. Erakustaldi horietako batean izan zen Jacques Badovere frantziarra, eta bere maisu izandakoari gutun bat idaztea erabaki zuen, asmakizunaren berri emanez. Maisu hura Galileo Galilei zen, eta 1609ko maiatzean jaso zuen eskutitza.

## Galileo Galilei 
Bertan Badoverek zioen, begi hutsez ikus ezin zitezkeen izarrak beha zitezkeela teleskopioari esker, eta tramankuluaren deskribapen labur eta sinplea egin zion. Galileok horrela bere lehen teleskopioa egin zuen, organo zahar baten hodia erabiliz lenteei eusteko. Holandakoa baino askoz hobea zen italiarrak egindakoa: objektuak askoz gehiago handitzen zituen eta formak ez zituen hainbeste desitxuratzen.

1610eko urtarrilaren 6ko gauean, hodi zahar hura Ilargira begira jarri zuen, gero Jupiterrera begira, zenbait izarretara zuzenduta ondoren. Astronomia modernoa jaio zen. Tresnaren eskubideak Veneziako Errepublikari eman zizkion, eta hortxe amaitu ziren Galileoren arazo ekonomikoak: objektu berri haren balizko aplikazio militarrek interes handia piztu zuten Errepublikako agintarien artean, eta esker ona dirutan adierazi zioten.

Baina Galileoren gogoa ez zegoen lurreko kontuetan, zerukoetan baizik. Ilargiaren kraterrak eta ehunka izar ikusten lehena izan zen, baina aurkikuntzarik garrantzitsuena Jupiterren ilargiena izan zen; Kopernikoren teoria heliozentrikoa baieztatu zuen.

Guztira 60 teleskopiotik gora egin zituen Galileok, gehienak nahiko kaxkarrak, urte batzuk geroago Johannes Keplerrek esandakoaren arabera, behintzat. Keplerrek berak, Huygensek, Cassinik eta beste hainbatek asmakizunari hobekuntza nabarmenak erantsi zizkioten berehala.

## Gaur egun 
Gaur egun, hamar metrotik gorako diametroko teleskopioak daude, 100 metrora iristen diren teleskopioak egiteko proiektuak badira, eta espazioan ere badabiltza ale batzuk. Hubble teleskopioak, esaterako, 11.500 milioi argi-urtera dagoen izarra ikustea lortu zuen. Eta merkatuan edozeinek eskura ditzakeen teleskopio merke eta sinpleenek 180 aldiz handitzen dute irudia; Galileoren lehen teleskopioak sei aldiz handitzen zuen, eta Lippersheyrenak hiru aldiz baino ez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elkano kalearen 1. zenbakiko etxebizitzak

**Elkano kalearen 1. zenbakiko etxebizitzak** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen etxebizitzez osatutako eraikin bat da.

## Kokalekua 
Indautxu auzoan dago, Elkano kalearen 1. zenbakian, kale hori, Henao kalea eta Maximo Agirre kalearen arteko elkargunean, eta Bilboko Arte Eder Museoa eta Euskadi plazatik hurbil.

## Historia 
1957-1959 artean Eugenio Aginaga eta Felix Iñiguez de Onzoño arkitektoek proiektatu eta eraiki zuten.

## Kanpo estekak 
* Elkano kalearen 1. zenbakiko etxebizitzak. Bilbaoarquitectura.com
Maria Luisa Parmakoa

**Maria Luisa Parmakoa**, **Luisa Maria Teresa Ana** jaioa, (Parma,  - Erroma, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.

Filipe I.a Parmakoa eta Luisa Elisabet Frantziakoaren alaba, Karlos IV.a Espainiakoa ezkondu zuen. Senarrengan eragin handia izan zuen eta ez zen inoiz popularra izan. Albako dukesa arerio nagusia izan zuen eta, bere laguntzari esker, Manuel Godoy erregearen begiko bilakatu zen.

## Genealogia 
## Erreferentziak
Galdara

**Galdara** ura edota beste fluidoak berotu edo irakinarazteko ontzia edo tutu multzo bat da. Likidoa berotzeko hainbat erregai erabil daitezke, tartean gasoila, ikatza, biomasa, etab. Gailu hau industrian nahiz etxebizitzak berotzeko ere erabili ohi da.

## Ikus, gainera 
* Kondentsazio-galdara

## Kanpo estekak
Lurrun-turbina

**Lurrun-turbina** energia termikoa energia mekaniko bilakatzen duen turbomakina bat da. Gaur egungo turbinen diseinua 1884an Charles Algernon Parsons ingeles ingeniariak asmatutako turbinan oinarrituak daude.

Galdara batean tenperatura eta presio oso altuen ondorioz lurruna sortzen da, turbinan lurrun horren barne-ernegia energia mekaniko bihurtzen da, maiz sorturiko energia mekaniko hori sorgailu elektriko baten bidez elektrizitate bilakatzen da.

## Kanpo estekak
Turbomakina

[thumb|[Alemaniako Siemens enpresaren lurrun-turbina baten muntaia.]]

**Turbomakina** osagai nagusitzat gurpil (errotore) bat duen makina bat da, hartatik jariakin bat etengabe pasatzen da, honek bere mugimendu kopurua makinaren ekintzarengatik trukatzen du. Honela, errotorearen momentuaren bidez makina eta jariakinaren arteko energia transferentzia bat ematen da, bai makina-jariakinaren norantzan (ponpa hidraulikoen kasuan) nahiz jariakin-makina norantzan (turbinen kasu).

## Kanpo estekak
Heusden-Zolder

**Heusden-Zolder** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Hasselttik gertu. 2013an 32.003 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ibilketa atletiko

thumb|250px|Ibilketa atletiko proba bateko ibilketari edo atletak.

**Ibilketa atletikoa** korrika edo lasterka egin gabe ahalik eta azkarren oinez ibiltzean datzan atletismoaren disziplinari deritzo. Ibilketa eta lasterketaren muga atletaren bi oinek lurzoruarekin kontaktua galtzean dago. Azken hau gertatuz gero, jada atleta korrika edo lasterka dabilela jo ohi da (ibilketarien hizkeran: hegan edota "airean"), horrek ibilketa atletiko frogetan zigorra izan ohi du.

Ez da oinezko lasterketarekin nahastu behar, atletismoaren disziplina horretan bi oinak lurzorutik une berean altxa baidaitezke, ezta kale ibilketa eta ipar martxarekin ere, hauetan ez baita ez korrika ezta ibilketarik burutzen.

## Probak 
Probak honakoa dira:

* Gizonezkoak: 20 km (errepidea), 30 km (pista), 50 km (pista) eta 50 km (errepidea).
* Emakumezkoak: 5 km (pista), 10 km (pista), 20 km (pista) eta 20 km (errepidea).

## Kanpo estekak
Volavérunt (filma)

***Volavérunt*** (euskaraz 'hegan egin zuten') 1992ko Juan José Bigas Luna kataluniar zinema zuzendariaren Drama historiko bat da, Antonio Larretaren izen bereko eleberrian oinarrituta. Bertan, Aitana Sánchez-Gijón, Penélope Cruz, Jordi Mollà eta Jorge Perugorría aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1802ko uztailaren 23, Albako dukesak, bere garaiko emakumerik aberatsena eta askeena, bere jauregi berria inauguratzeko festa bat antolatu zuen. Bertan Manuel Godoy lehen ministroa, Goya margolaria, Pepita Tudó Godoyren maitalea eta beste asko daude. Hurrengo egunean, dukesa bere ohean hilda topatuko zuten. Berrogei urte zituen.

## Aktoreak 
* Aitana Sánchez-Gijón: Albako dukesa
* Penélope Cruz: Pepita Tudó
* Jordi Mollà: Manuel Godoy
* Jorge Perugorría: Francisco Goya
* Stefania Sandrelli: Maria Luisa Parmakoa erregina
* Carlos La Rosa: Karlos IV.a Espainiakoa
* Olivier Achard: Grognard
* Jean-Marie Juan: Ramón Pignatelli
* Ayanta Barilli: Osunako dukesa
* Alberto Demestres: Isidoro Máiquez
* Chema Mazo: Madrilgo poliziaren nagusia

## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDbko fitxa irakurgai
Errelebo-lasterketa

**Errelebo-lasterketak** kirolean taldeka burutu ohi den abiadura proba bat da. Taldekide bakoitzak txandaka burutu ohi du, txandaro taldeki batek besteari lekukoa pasaraziz. Kirol ugaritan burutzen den proba da: atletismoa, igeriketa, patinajea, orientazio-lasterketa eta abarretan, bai pistan nahiz pistatik kanpo, baina betiere zehaztutako zirkuitu edo ibilbide baten barnean.

## Atletismoko errelebo-lasterketa 
Atletismoan, errelebo-lasterketak lau edo gehiagoko taldeentzako oinezko lasterketak dira, non korrikalari batek distantzia jakin bat egiten duen, ondoren hurrengo lasterkariari lekuko izeneko hodi bat pasatzen dio, eta horrela hurrenez hurren, lasterketaren distantzia osatu arte.

Distantzia olinpikoak 4 x 100 m eta 4 x 400 m dira. 4 x 200, 4 x 800 eta 4 x 1500 metrokoak ere ofizialak dira. Beheko mailetan, eta proba batzuetan, Suediako erreleboa egiten da, non 100, 200, 300 eta 400 metroko erreleboa egiten den, kilometro bat osatuz.

4 x 100 errelebo-lasterketan, gizonezkoen munduko errekorra Jamaikako talde nazionalarena da, 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan egindako 36.84 segundoko markarekin, eta emakumeena, berriz, AEBko talde nazionalarena, 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan 40.82 segundoko denborarekin.

## Igeriketako errelebo-lasterketa 
Igeriketan lau igerilarik osatutako errelebo batek, oro har, estrategia hau jarraitzen du: bigarren azkarrena, hirugarren azkarrena, geldoena, eta gero azkarrena (aingura). Hala ere, ez da arraroa ikustea motelena bigarren postuan, honela utziz: bigarrena azkarrena, motelena, hirugarrena azkarrena, eta azkenik azkarrena, edo goranzkoa: motelena, hirugarrena azkarrena, bigarrena azkarrena eta beti bezala azkena azkarrena.

Gaur egun, igeriketako erreleboko hiru kategoria olinpiko daude:

* **4x100** m libre
* **4x200** m libre
* **4x100** m estiloak.

4x50 m libre eta 4x50 m estiloak ere badaude.

Estiloen erreleboak, lau igerilarik, bizkar, bular, tximeleta eta crawl estiloak ordena horretan igeri egiten dituzte.

Irudi:Swimming_relay_exchange.jpg|Errelebo-lasterketa igeriketan.
Irudi:Osaka07 D8A M4-400 Exchange.jpg|Errelebo-lasterketa atletismoan.

## Kanpo estekak
Bizkar-igeriketa

thumb|250px|eskuinera|Bizkar-igeriketa estiloa.

**Bizkar-igeriketa** delakoa igeriketa estilo bat da. Funtsean krol estiloan oinarritzen da, baina honakoan igerilariak urari bizkarra emanez igeri egiten du. Estilo honetako mugimendu sekuentzia honakoa da: gorputza gorantz begira eta urari bizkar emanez, beso bat esku irekia duela hankaren albotik atera eta gorantz altxatu, beste besoarekin uretan gorputza bultzarazten den bitartean.

## Probak 
Usadioz bizkar igeriketa hiru distantzietan igeri egin ohi da, bai 50 metro luzeko igerilekuetan nahiz 25 metro luzekoetan ere.

* 50 metro Bizkar eran
* 100 metro Bizkar eran
* 200 metro Bizkar eran

## Kanpo estekak
Tximeleta era (igeriketa)

thumb|250px|eskuinera|Tximeleta era.
thumb|250px|eskuinera|Tximeleta era.

**Tximeleta era** igeriketa estilo bat da. Berez, bular-igeriketaren aldaera da. Urrats hauetan datza: bi besoak batera hanken albotik atera eta une berean aurrerantz mugitzen dira, eta aurrean daudela uretan sartu eta berriz ere biak batera atzerantz mugituz, gorputza bultzarazi eta hanken alboetara eramaten dira. Besoen mugimendua etengabea da, eta betiere aldaken mugimendu uhindu batez lagundurik doa, azken hau burua uretan sartzerakoan sortu eta oinen ostikadaz amaitzen da, eta "izurde" deritzon bi oinen beheranzko bat-bateko mugimendu bateratu batean datza.

## Probak 
Usadioz tximeleta eran hiru distantzietan igeri egin ohi da, bai 50 metro luzeko igerilekuetan nahiz 25 metro luzekoetan ere.
* 50 metro Tximeleta eran
* 100 metro Tximeleta eran
* 200 metro Tximeleta eran

## Kanpo estekak
Nazioko Bide Panoramiko

thumb|Nazioko Bide Panoramikoa adierazten duen ikur bat.
**Nazioko Bide Panoramiko** bat (ingelesez, *National Scenic Byway*) Amerikako Estatu Batuetako Garraio Sailak aitortzen duen errepidea da, berezko sei ezaugarritik bat edo gehiago izateagatik: arkeologiko, kultural, historiko, natural, aisi edota panoramiko.

Programa Kongresuak sortu zuen 1991n herrialdeko ikuspegi ederrak zituzten baina askotan gutxiago erabiltzen ziren bideak babesteko eta zaintzeko. Helburua turismoa eta ekonomia bultzatzea ere bazen.

## Kanpo estekak 
* Nazioko Bide Panoramikoen webgune ofiziala.
Txakur-igeri

[thumb|250px|[Txakurra igeriketan.]]

**Txakur-igeria** igeriketa estilo bat da, soil eta oinarrizkoena. Honetan datza: Igerilaria bularra uretan duela etzan eta beso-hankak nahieran mugitzen ditu txakurrek igeri egiteko modua oroitarazten duen estiloan, betiere burua uretik kanpo ageri dela. Lehorrean egiten den gorputz-mugimenduaren antzeko mugimendua da uretakoa.

## Kanpo estekak
Troy McClure

**Troy McClure** Simpsondarrak estatubatuar marrazki bizidun telesaileko fikziozko pertsonaia bat da. Bere lehenbiziko agerpena 1991ko otsailaren 7an aireratutako *Homer vs. Lisa and the 8th Commandment* atalean izan zen.

## Pertsonaia 
1970eko hamarkadan nolabaiteko arrakasta izan duen Hollywoodeko gizonezko aktore galai, ustehandi eta harroputzaren nolabaiteko estereotipoa edo parodia da.

Garai batean ospetsua izana, jada bere ospearen gailurra eta garairik onenak igaro eta orain edozein motako erdipurdiko dokumentalen aurkezlea eta ahots bikoiztaile izatera derrigortua. Dokumentala dena dela ere eta orandik ospetsua dela eta edonork ezagutzen duelako ustez, bere burua aurkezteko esaldia berbera ahotz ozen eta kementsuz aipatu ohi du:

Esaldi hori esaten duen aldiro irrifarre egin eta bere hortzeria zuria erakusten du.

## Kanpo estekak
Joe Quimby

**Joseph Diamond "Joe" Quimby** edota **Quimby alkatea** Simpsondarrak estatubatuar marrazki bizidun telesaileko fikziozko pertsonaia bat da. Bere lehenbiziko agerpena 1990eko urriaren 7an aireratutako *Bart Gets an "F"* atalean izan zen.

## Pertsonaia 
Springfield udalerriko alkatea da eta Alderdi Demokratako politikaria. Ted Kennedy politikariaren parodia omen da eta Kennedy familiaren hainbat senide politikarietan oinarrituta sortu zuten.

Politikari ustelaren estereotipoa da, eta haren ezaugarri eta ahulezia guztiak ditu. Izaera berekoia, inongo eskrupulurik gabea, ustela, bizizalea, parrandazalea, lotsagabea, gonazalea eta putazalea du. Bertako mafiarekin harremanak ditu, herriko putetxeko ohiko bezeroa da eta bere emaztea etengabe engainatzen du, beti emakumez inguratua dago (gehienak emagalduak), politika helburua baino parranda egin eta ongi pasatzeko aitzakia besterik ez du. 1986an lehenbiziko aldiz alkate hautatu zutenetik, hurrengo hauteskunde guztietan alkate aukeratua izan da, noski, berak noizbait aitortu duenez azpijokoak, bozka erosketa eta ezkutuko bide ustelak erabiliz.

## Kanpo estekak
Nuit debout

thumb|230px
***Nuit debout***, euskaraz *Gaua zutik* literalki, Frantziako mobilizazioa da, 2016ko martxoaren 31an abiarazitakoa, hasiera batean Frantziako gobernuak proposatutako El Khomri legearen aurkakoa, langileriaren sektore anizten iritziz langileen eskubideak kaltetu egiten dituena. Martxoaren 31an lege horren aurka Parisen egindako manifestazioaren ondoren, gauean hainbat herritar kontzentrazio iraunkorra egin zuten gauean Errepublika Plazan. Kontzentrazioa hurrengo egunetan ere errepikatu zen, gero eta oihartzun zabalarekin, eta Frantziako beste hainbat hirietara zabalduz. Mobilizazioa M-15 mugimenduarekin eta Occupy Wall Street mugimenduekin parekatu izan da.

## Kanpo estekak
Bular-igeriketa

thumb|150px|eskuinera|Bular-igeriketa.
thumb|150px|eskuinera|Bular-igeriketa.
thumb|150px|eskuinera|Bular-igeriketa.

**Bular-igeriketa** igeriketa estilo bat da. Funtsean honetan datza: igerilariak besoak bularpetik atera eta zuzen eta bertikalki daramatzala aurrerantz mugitzen ditu, aldi berean burua urpean sartu eta eskuak irekiak eta beherantz begira daramatza, ondoren besoak horizontalki irekiz atzerantz eraman eta sorbalda mailan guztiz irekiz gorputza aurrerantz bultzarazten du, une horretan igerilekuak burua eta bularra bat-bateko mugimendu batez urpetik ateratzen ditu, berriz ere aurreko sekuentzia errepikatuz. Besoak aurrerantz luzatuak daudenean, belaunak tolestu eta hankak irekitzen dira, aldiz belaunak zuzendu eta hankak ixten dira, honela gorputzari bultzada emanez.

## Probak 
Usadioz bular eran hiru distantzietan igeri egin ohi da, bai 50 metro luzeko igerilekuetan nahiz 25 metro luzekoetan ere.

* 50 metro Bular eran
* 100 metro Bular eran
* 200 metro Bular eran

## Kanpo estekak
2016ko Euskal Herriko Itzulia

**2016ko Euskal Herriko Itzulia** Euskal Herriko Itzuliaren 56. edizioa izan zen. 2016ko apirilaren 4tik 9ra ospatu zen, 6 etapatan banatutako 852,2 kilometroko ibilbidea eginez.

## Taldeak 
## Etapak 
## Azken sailkapenak
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
### Tarteko helmugen sailkapena 
## Sailkapenen bilakaera 
## Kanpo estekak 
* Webgunea
Fragas do Eume

**Fragas do Eume** Espainiako Galizia erkidego autonomoko Coruñako probintzian dagoen natura parke bat da. Cabanas, A Capela, Monfero, Pontedeume eta As Pontes de García Rodríguez udalerrien lursailetan dago, Eume ibaiaren ibarran.

1997ko uztailaren 30an sortu zen eta 9 26 ha-ko azalera du.

Irudi:Fragas_del_Eume_(A_Coruña,_Galicia,_España)_11.JPG|Eume ibaia, Matogueiras gainaldetik.
Irudi:Cormorán_en_Fragas_do_Eume.jpg|Ubarroia.
Irudi:Lutra.lutra.standing.1.jpg|Otterra.
Irudi:Digitalis purpurea.001 - Fragas do Eume.jpg|Kuku-praka.

## Kanpo estekak 
* Fragas do Eume natura parkea. Galiziako Xuntaren Ingurune Saila  
* Fragas do Eume natura parkea. Galiziako Turismo Bulegoa