open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Teriyaki

**Teriyaki** (kanjiz: 照り焼き; hiraganaz: てりやき) japoniar egosketa-teknika da, non jakiak saltsa goxo batean erretzen dituzte (labean edo parrilan). Glaseatzeko saltsa soja-saltsaz, mirinez eta azukrez egiten dute.

## Ikus, gainera 
* Erreki

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wasabi

Brassicaceae familiako landarea da. Bere zurtoina arraspatuz edo ore bihurtuz Japoniako sukaldaritzan oso tipikoa den ongailu bizia da.

thumb|400px|erdian|Wasabi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wasabi (filma)

***Wasabi*** 2001eko Gérard Krawczyk frantziar zinema zuzendarien filma da, Luc Bessonek idatzi eta ekoiztua.

## Sinopsia 
Hubert Fiorentini berrogei urtetik gorako poliziak ortodoxoak ez diren metodoak erabiltzen ditu. Gainera, emakumeekin harreman kaxkarrak ditu, Miko bere amodio japoniarrak ezer esan gabe desagertu baitzen.

## Aktoreak 
* Jean Reno : Hubert Fiorentini
* Michel Muller : Maurice "Momo"
* Ryōko Hirosue : Yumi Yoshimido
* Carole Bouquet : Sofia
* Yoshi Oida : Takanawa
* Christian Sinniger : Marrazoa
* Alexandre Brik : Irène
* Jean-Marc Montalto : Olivier
* Véronique Balme : Betty
* Fabio Zenoni : Josy
* Haruhiko Hirata : Ishibashi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leyendas de Vasconia

***Leyendas de Vasconia***, euskaraz *Euskal Herriko kondairak* (1958), Carlos Clavería idazlea eta politikariaren liburu ezagunetariko bat da. Franskismo garaian hiru edizio ezagutu zituen, azkena 1974an, zuzenduta eta zabalduta. Hitzaurrea Euskaltzaindiko Jose Agerrek idatzi zuen. Hirugarren edizioan, bestetik, Jesus Tanco Lergaren beste hitzaurrea jaso zen. Marrazkiak eta azala Lozano de Sotesek egin zituen.

## Ezaugarriak 
Ipuin hauek, Claveriak idatzitakoak izanik, mitologian eta historioan dituzte haien sustraiak. Orokorrean, euskaltasunaren erreibindikazioa dago, garai haietan ahal zen modu ia bakarrean, folklorearekin lotuta. Ipuin laburrak dira; haietan Euskal herri idealizatua eta erromantikoa erakusten du egileak.

## Egitura 
* "La leyenda y el cuento popular", "Kondaira eta ipuin herrikoia"
* "La moraleja en la leyenda", "Alegiak kondairetan"
* "Personajes legendarios", "Elezaharretako protegonistak"
* "Leyendas famosas", "Kondaira ospetsuak"
* "Relatos", "Narrazioak"
* Hiztegia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jesus Tanco Lerga

**Jesus Maria Tanco Lerga** (Erriberri, 1950) idazle, irakasle, politikari eta kazetari nafarra.

## Biografia 
Nafarroako Unibertsitatean Komunikazio Fakultatelo irakaslea, Informazio Zientzietako doktorea da. Hedabide desberdinetan idatzi du, besteak beste, *Diario de Navarra* (1973-1978) eta *El Pensamiento Navarro*. Ezkonduta, hiru seme ditu. 1967tik 1975ra Iruñeko Miravalles El Redín eskolan irakaslea izan zen. 1967tik 1969ra Nafarroako Gazteen Kontseiluko kidea izan zen; Kontseilu horrek Iruñeko Gazteriaren Etxea sortu zuen. 1979tik 1981 Nafarroako Foru Aldundiaren Hezkuntza Zuzendariordea izan zen, eta 1981tik 1983ra Turismo zuzendariordea. Elkarte desberdinetan goi karguak bete ditu: Acción Familiar de Navarrako lehendakaria -elkarte horrek Iruñean 2002an egin zuen Familiaren Batzar Orokorraren bultzatzailea izan zen-, Iruñeko Prentsako Elkartearen lehendakaria, Nafarroako Santio Bidearen Lagunen elkartekoa... 

## Obra 
* *Navarra. Sus hombres*. Bi liburuki. Iruñea: Editorial Gómez, 1972.
* Historia de la enseñanza. Nafarroako Gobernua, 1974.
* *Periodismo y Universidad*, Asociación de la Prensa de Zaragoza, 1994.
* *Manuel Aznar, periodista y diplomático*, Planeta, 2004.
* *Los ojos de Rosa (2004-2005). Once meses de periodismo cotidiano y simpático*, 2005. ISBN:978-84-609-6056-0
* *Fin de una época navarra (2006-2007) . Periodismo vital y palpitante*, 136 or. ISBN: 978-84-612-1304-7
* *Blanca de Navarra. Reina prudente y peregrina. 1385-1441*, 2011, 248 or. ISBN:978-84-615-5266-5 
* *Abuelo ¿qué es Navarra*, 2013, 256 or. ISBN:978-84-616-3109-4

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Egilearen bibliografia.
Donjon Lacataye

**Donjon Lacataye** XIV. mendeko gaztelu baten omenaldiaren dorrea da, Mont-de-Marsanen dagoena. Gaston Febusek aginduta eraikia, egun museo bat du.

1942an Frantziako gobernuak monumentu historiko izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monzako katedrala

**Monzako katedrala** (), Joan Bataiatzaileari eskainitako basilika Italiako katedral katoliko gotikoda. Lehen eraikuntza VI. mende eta VII. mende artean eraiki zen baina ondoren erabat suntsitua izan zen. Gaur egungo eraikuntza 1300ekoa da.

## Historia 
Tradizioaren arabera Theodelindak, Lombardiako erregina, katedral hau eraikitzen erabaki zuen. Kondairaren arabera hitza emana zuen Joan Bataiatzaileari eliz bat eraikiko ziola baina toki egokiena aukeratzeko inspirazioa itxoiten ari zen; egun batean, zaldiz zebilela, zumarrez betetako zegoen Lambro ibaiaren ondoan gelditu zen eta bertan lo gelditu zen. Ametsetan uso bat bere ondoan gelditu zen eta zera esan zion: "Hemen" (Modo). Erreginak "bai" (Etiam) erantzun zion. Bi hitz horietatik, modo+etiam, *Modoetia*, Monza izena omen dator eta bertan eliza eraiki zuen.

595an Theodelinda‎k otoiztegi bat eraikitzea agindu zuen. Eraikuntza horretatik VI. mendeko orma batzuk besterik ez dira gelditzen. Nahiz eta kapera bukatu gabe egon, erriga hil zenean, 628an, bertan lurperatu zuten. Otoiztegi horren gainean XII. mendean eliz berria hasi ziren eraikitzen.

## Egungo eraikina 
Basilika 1300tik aurrera erabat berreraikia izan zen, aurreko elizaren aztarnen gainean. Gurutze latindarraren oinplano baten gainean, oktogono zinborioa duen eraikina altxatu zuten. Ondoren, alboetan, bi kapera jarri zituzten. Fatxada Matteo da Campione proiektua jarraituz handitu zuten; Pisako gotikoaren eraginez, horretarako, marmol zuriak eta berdeak erabili ziren. 1500tik aurrera barrualdea berrantolatu zen, batez ere korua. Barrualdean ere margo buztiaz eginiko apaingarriek garrantzia handia dute. Kanpandorrea, Pellegrino Tibaldiren proiektua jarraituz, 1606an eraiki zen. XVIII. mendean, azkenik, ezkerreko aldea egin zen, hilerria, alegia.

## Ikus, gainera 
* Theodelinda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Katedralaren webgune ofiziala
* :Margo guztien irudien webgunea.
Bilbao Athletic 2017/2018

Entrenatzailea:  Gaizka Garitano (2017-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

### Lagatakoak 
### Udako merkatua 2017 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sucre (dirua)

*Artikulu hau Ekuadorko dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Sucre».*
thumb
**Sucrea** (gaztelaniaz: *Sucre*), Ekuadorko Errepublikan 1884 eta 2000 bitartean zirkulazioan egon zen dibisa da.

## Historia 
1884ko martxoak 22an ekuadortar pesoa ordezkatu zuen. 2001eko ekainak 10ean berriz, estatubatuar dolarrak, sucrea ordezkatu zuen.

2000eko martxoak 13an, estatubatuar dolarra Ekuadorko zirkulazio dibisa legala bihurtu zen. Ondoren, 2000eko irailak 9an, sucrea zirkulazio legaletik kanpo geratu zen. Azkenik, 2001ko ekainak 8rarte, sucrea Ekuadorko Banku Zentralean trukagarria izan zen estatubatuar dolar 1 = 25.000 sucre trukaneurri finkoarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Coruña Hiriko Bandera

thumb|270px|Riazor-Orzán badian jokatzen da estropada.
**Coruña Hiriko Bandera** () Coruñan jokatzen den estropada da, TKE Ligarako puntuagarria.

## Historia 
Riazor eta Orzán hondartzek osatzen duten badian jokatzen da estropada. 2017an izan zuen lehen ekitaldia eta itsaso handia izan arren bi segundutan sartu ziren lehen hiru traineruak. 2018tik aurrera bi jardunalditako bandera izan da eta egun bietako denboren baturak erabaki du txapelduna. Horretaz gain gizonezkoen eta emakumezkoen estropadak izan dira. 

2020an eta 2021ean Santurtzik eskuratu zuen bandera jardunaldi bakarra irabazi gabe. Emakumezkoei dagokienean 2021. urtean Orio lau ehunenekoren aldeaz nagusitu zen.

2023ko lehenengo jardunaldia ez zen jokatu itsaso txarraren ondorioz traineruak uretaratzea oso zaila baitzen. Bigarren jardunaldia jokatu zen, hura ere itsaso txarrarekin, eta hark erabaki zuen banderako sailkapena. 

2024an jardunaldi bakarra antolatu zen, TKE Ligako lehenengoa hain zuzen ere.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Argüesoko gaztelua

**Argüesoko gaztelua** edo **San Bizenteren gaztelua** Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Hermandad de Campoo de Suso udalerrian dagoen gotorleku bat da. Vegatarrek bere bi dorre eraiki zituzten XIII. eta XIV. mendeetan. 1983an Bien de Interés Cultural izendatu zuten.

## Kanpo estekak
San Vicente de la Barquerako gaztelua

**San Vicente de la Barquerako gaztelua** Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko izen bereko udalerriko alde zaharrean dagoen gotorleku bat da. Alfontso I.a Asturietakoaren birpopulaketaren garaian eraikia, 1949an Bien de Interés Cultural izendatu zuten.

## Kanpo estekak
Arroyuelosko eliza

**Arroyuelosko harkaitz-eliza** () Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Valderredible udalerriko eliza da. Bere jatorria zalantzazkoa da, badaude bisigodoen garaikoa esaten dutenak baina mozarabiar ezaugarriak ditu. 2004an Bien de Interés Cultural izendatu zuten.

## Kanpo estekak
Shinkansen

***Shinkansen*** ( "Enbor-lerro berria") Japoniako abiadura handiko trenbidea da, hasieran JNR konpainiak kudeatuta. 1964an lehenengo linea, Tōkaidō Shinkansen, ireki eta egun Honshū eta Kyūshū uharteetako hiri nagusi gehienak lotzen ditu, guztira 3.050 km-ko zabalera izanda eta gehienez 320 km/h-ko abiaduraz.

## Lineak 
Shinkansen lineak honakoak dira:

* Tōkaidō Shinkansen (Tokio – Shin-Osaka)
* Sanyō Shinkansen (Shin-Osaka – Hakata)
* Tōhoku Shinkansen (Tokio – Shin-Aomori)
* Jōetsu Shinkansen (Ōmiya – Niigata)
* Hokuriku Shinkansen (Takasaki – Kanazawa)
* Kyūshū Shinkansen (Hakata – Kagoshima-Chūō)
* Hokkaidō Shinkansen (Shin-Aomori – Shin-Hakodate-Hokuto)

Gero zabalera aldatu, 1.435 mm-tik 1.067 mm-ra, eta Mini-Shinkansen (ミニ新幹線) izeneko beste bi linea gehitu zituzten:

* Yamagata Shinkansen (Fukushima – Shinjō)
* Akita Shinkansen (Morioka – Akita)
thumb|JR West konpainiako N700 saileko trena Sanyō trenbidean
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Marinaren eliza (Udalla)

**Santa Marinaren eliza** () Kantabriako Ampuero udalerriko eliza da, Udalla auzoan dagoena. Nabe eta abside bina dituen eraikin gotiko hau XIII. eta XVII. mendeen artean eraiki zuten. 1983an Bien de Interés Cultural izendatu zuten.

## Kanpo estekak
Pedro Aguado Bleye

**Pedro Aguado Bleye** (Palentzia, 1884ko otsailaren 22a - Bilbo, 1953/1954) espainiar historialaria izan zen.

Bilboko Institutuan irakasle, Sociedad Bilbaínaren liburuzaina eta Ateneoren presidenteordea izan zen.

## Lanak 
* *Manual de Historia de España* (1929 eta 1936))
* *Historia de España en Espasa-Calpe* (1958)
* *Manual de historia de España Tomo III Casa de Borbón [1700-1808] y España contemporánea [1808-1955]* (1964)
* *Santa María de Salas en el siglo XIII. Estudio sobre las Cantigas de Alfonso X el Sabio*
* *La villa de Lekeitio en el siglo XVIII*, Bilbo, 1921
* *Historia General del Arte* (1947)
* *Atlas geográfico (1º y 2º curso)*
* *España romana (218 a. de J. C. - 414 de J. C.)*
* *Manual de historia de América (Descubrimiento y exploración - Época colonial - América independiente)*
Concello de Ares Bandera

**Concello de Ares Bandera** A Coruñako Ares herrian urtero jokatzen den estropada da. Galiziako Traineruen Ligako estropada izan ohi da baina Ares TKE Ligan egon den urteetan maila goreneko traineruek hartu zuten parte.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Gayarre (1959ko filma)

***Gayarre*** (euskaraz *Gaiarre*) 1959ko Domingo Viladomat espainiar zinema zuzendariak zuzendutako biografia film bat da. Julian Gaiarre (1844-1890) euskal tenorearen bizitzan oinarritua dago. Adriano Domínguez, Alfredo Kraus, Ángel Álvarez, Antonio Riquelme eta Erasmo Pascual aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Julian Gaiarre (Alfredo Kraus) euskal tenorearen bizitzaren nondiko norakoak azaltzen dira.

## Aktoreak 
* Alfredo Kraus: Julian Gaiarre
* Luz Márquez: Luisa
* Adriano Domínguez: Sabater
* Pastor Serrador: Gainza
* Lina Huarte: Adelina Patti
* Antonio Riquelme: Pedro jauna
* Manuel Arbó: Mariano Gaiarre Mainz, Julianen aita
* Félix Dafauce: Hilarion Eslaba
* Teresa del Río: Carmen
* Rafael Bardem: Lampertti
* María Bassó: Maria Ramona Garjon Jandua, Julian Gaiarreren ama
* José Vidal: Julian Gaiarre mutikoa
* Francisco Vidal: Artzaina
* Paquito Amor: Ikaslea (Francisco Amor bezala)
* Julia Delgado Caro: Asunción andrea
* Carlos Chemenal: Erronkariko errementaria
* Luis Rivera: Julian Gaiarreren anaia
* Ángel Quintana: Tolosarra
* Luis Roses: Iruñeko alkatea
* José Sepúlveda: On Conrado
* José Colomer: Ríus
* Félix Navarro: Julien
* Ángel Álvarez: Mezenasa
* Miguel Ángel Salomón: On Arturo

## Ikus gainera 
* *Romanza final (Gayarre)* (1986)

## Kanpo estekak 
* *Gayarre* film osoa ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Palermoko katedrala

**Palermoko katedrala**, italieraz ofizialki *Cattedrale metropolitana primaziale della Santa Vergine Maria Assunta*, Italiako Sizilia uharteko Palermo hiriburuan dagoen katedral bat da.

1185ean Gautier Ophamilek, Palermoko anglo-normandar artzapezpikuak, eraikiarazi zuen, Gillen I.a Siziliakoaren ministroa zena, aurrez zegoen bizantziar basilika baten gainean.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Zamariaingo begiratokia

[thumb|eskuinera|270px|[Garaioa, Zamariango begiratokia.]]

**Zamariaingo behatokia** Garaioa udalerrian dagoen behatoki bat da, Aezkoa ibarrean, Nafarroa Garaian. Bertatik, Irati ibaiaz gain, Aezkoako ibarreko pagadien eta Orotz-Beteluko hariztiaren ikuspegi bikainak ageri dira. Ohikoa da amildegiko harkaitz irten batean argazkia ateratzea. Garaioako haritza hurbil du. Aribe eta Garaioa herriak dira begiratokira iristeko ohiko abiapuntuak.

## Kanpo estekak 
* Zamariaingo behatokira bertaratzeko ibilbidea eta irudiak. Navarrincon.com 
* Zamariaingo behatokiari buruzko bideoa ikusgai. Youtube.com
Antonio Espinós

**Antonio Espinós Ortueta** (Bilbo, ) bizkaitar karateka ohia da. Lehiaketa utzi ondoren, federazioan sartu eta Europako eta Munduko Federazioak zuzendu ditu.
José Gabiola

**José Gabiola Altuna** (Elgoibar, 1936ko urtarrilaren 17a - 2017ko uztailaren 10a) futbolari gipuzkoarra izan zen. Atzelari eta aurrelari gisa jokatu zuen hainbat taldeetan, bigarren eta lehenengo mailan.

## Ibilbidea 
Errealan hasi zen, Eibar eta Alavesen denboraldiak pasa zituela, bigaren mailan. 1959-60 denboraldian errealaren lehen taldean hasi zen jokatzen. Bertan 1963 arte jokatuko zuen. Urte honetatik aurrerra Calvo Sotelo taldean ibili zen, 1962an futbola utzi arte.

## Kanpo estekak 
* Heriotz oharra errealaren webgunean
*  Jokalariaren ibilbidea, Bdfutbolen
Concello de Moaña Bandera

**Concello de Moaña Bandera** Galiziako estropada garrantzitsuenetakoa da, 1983 urtetik Moañan jokatzen dena, Pontevedrako probintzian. 2003tik aurrera Galiziako Traineruen Ligako estropada izan da eta 2009tik aurrera TKE Ligarako bigarren estropada bat antolatzen da. Samertolameu eta Tirán taldeek antolatu izan dute historian zehar.

## Galiziarren arteko estropada 
### Gizonezkoak 
### Garaipenak 
### Emakumezkoak 
2010ean bi estropada jokatu ziren Euskotren Ligari zegozkionak.

2019 arte ez zen emakumezkoen beste estropadarik jokatu. Concello de Moaña Bandera izan arren batzuetan *Fandicosta Bandera* izena izan du. Tiránek Galiziako LIgarako antolatzen duen estropada da. 2023an eta 2024an Euskotren Ligan egon denez ez da jokatu.

### Garaipenak 
## TKE Ligako estropadak 
Gehienetan *Concello de Moaña - Gran Premio Fandicosta* izena erabili zen.

* 2009an bi estropada jokatu ziren, lehena *Concello Moaña - G.P. Vigo* eta bigarrena *Concello Moaña - G.P. Fandicosta*. Bakoitzean bandera bana eman zen eta bien denborak batuta egin zen *Concello de Moaña*-ren azken sailkapena.

* **TKE Ligako Garaipenak:**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webgunean Concello de Moaña Banderaren inguruko informazioa
* Traineras.es webgunean Emakumezkoen Fandicosta Banderaren inguruko informazioa
Ubabako begiratokia

thumb|250px|Ubabako amildegia edo Pilatosen balkoia.

**Ubabako begiratokia**, **Ubabako amildegia** edo **Otsaportilloko Pilatosen balkoia**, Urbasa-Andia natura parkean dagoen behatoki eta amildegi bat da, Urbasa mendilerroaren hegoaldeko isurialdean eta Nafarroa Garaian. Bakedano kontzejuaren lursailetan dago, Urederra ibaiaren iturburitik hurbil. Urederra iturburuko ur-jauzia ere amildegiaren beheko aldean dago. Behatoki honetatik Ameskoa eskualdearen ikuspegi bikainak daude.

924 metroko garaieran dago, eta amildegiak 300 metro garaierako erdi-zirkulu itxurako harkaitzezko zirkua osatzen du. Amildegiaren hormak ohiko putre eta sai zurien bizilekuak dira, eta zortea izanez gero ugatzak ere ikus daitezke.

Mendizale, ibiltari eta zikloturisten ohiko helmuga da. Urteko edozein garai da egokia bazter horretaz gozatzeko; hala eta guztiz ere, elurra dagoenean ez joateko gomendatzen da errepidea itxita izaten delako eta arriskutsua izaten ahal baita.

## 1936ko Gerrako erailketak 
1936ko Gerran, estatu kolpearen aldekoek bertatik amilarazi zituzten errepublikaren aldeko nafar, gipuzkoar eta arabarrak, bizirik ala hilik.

Fitxategi:Mirador del "Balcón de Pilatos".jpg|Ameskoa eskualdearen ikuspegia Pilatosen balkoitik.
Fitxategi:Pilatosen balkoia 3.JPG|Pilatosen balkoia.
Fitxategi:Pilatosen balkoia 2.JPG|Pilatosen balkoia.

[thumb|[Balbino García de Albizu etnografo eta dibulgatzailea. (Arg: Dani Blanco, Argia,]]

## Bibliografia 
* García de Albizu,&#x20;Balbino&#x3B;&#x20;Aranzadi,&#x20;Telesforo de. &#x20;(2010).&#x20;*Conociendo el pasado amescoano.* &#x20;Lamiñarra&#x20;ISBN 978-84-613-9872-0.

## Kanpo estekak
San Salbatzailearen eliza (Dubrovnik)

**San Salbatzilearen eliza** () Dubrovniken, Kroazian, dagoen eliz katoliko txiki bat da. Kristori eskainia dago. Dubrovniken alde zaharrean dago, Gizateriaren Ondarea 1979tik.

## Historia 
thumb|200px|ezkerrera|Elizaren sarrera nagusia.
Garai hartan, XVI. mendean, Dubrovnik hiriak lurrikara bat jasan zuen eta hiriak osoa mantendu zen. Ondorioz, faborea eskertzeko moduan, hiriaren gobernueak eliza hau eraikitzea erabaki zuen. Sarrera nagusiaren gainean dagoen idazkunak hori adierazten du. Eraikuntza 1520ean hasi zen, Korčula Petar Andrijich arkitektoak zuzenduta. 1528an eraikuntza bukatuta zegoen. 1667an, Dubrovnikek beste lurrikara pairatu zuen eta orduan bai kalte handiak izan zituen baina San Salbatzailearen elizak ondo jasan zuen eta horri esker jatorrizko eraikuntza ikus dezakegu.

## Arkitektura 
Eliza gotiko estilokoa da, pizkundeko elementu batzuekin. Habeartea dauka, gurutze bobeda gotikoaz. Alboetako leihoen arkuak ere bai gotikoan ohikoak dira, hau da, puntadunak. Fatxada nagusiak, ordea, Pizkundeko elementuak erakusten ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :San Salbatzailearen eliza.
* :Informazio turistikoa.
Alguerko katedrala

**Santa Maria Sortzez Garbiaren katedrala**, katalanez ofizialki *Catedral de Santa Maria Immaculada* eta italieraz *Cattedrale di Santa Maria Immacolata*, Italiako Sardinia uharteko Alguer udalerrian dagoen katedral bat da.

1530ean eraikitzen hasi, 1593an sagaratu eta 1862an guztiz amaitu zen.

## Kanpo estekak 
* Katderalari buruzko orrialdea
Concello de Vigo Bandera

**Concello de Vigo Bandera** Galiziako estropada da, Vigon jokatzen dena, Pontevedrako probintzian. 1986 eta 1992 artean jokatu zen eta hutsune baten ondoren 2000 urtean abiatu zen berriz bandera. Galiziako Traineruen Ligako estropada da eta gaur egun Coruxok antolatzen du.

2005 eta 2006an TKE Ligako estropada ere antolatu zen *Regata Concello de Vigo* izenarekin.

## Vigo Hiriko Sari Handia 
Izen bereko bi estropada jokatu ziren. 1973. urtean Kantauriko talde onenek hartu zuten parte eta Lasarte-Michelin izan zen garailea. 1983an Galiziako traineru onenek hartu zuten parte.

## Concello de Vigo Bandera 
### Gizonezkoak 
### Garaipenak 
### Emakumezkoak 
## Concello de Vigo Saria (TKE Liga) 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa (Concello de Vigo Bandera)
* Traineras.es webguneko informazioa (Concello de Vigo Saria)
* Traineras.es webguneko informazioa (Vigo Hiriko Sari Handia 1973, 1983)
Concello de Redondela Bandera

**Concello de Redondela Bandera** Galiziako estropada da, Redondelan jokatzen dena, Vigoko eskualdean. Chapelak antolatzen du eta gaur egun Galiziako Traineruen Ligako estropada da.

## Gizonezkoen estropada 
### Palmaresa 
* ¹ 2020an bi jardunaldi izan zituen.

### Garaipenak 
## Emakumezkoen estropada 
### Palmaresa 
Lehenengo bi ekitaldietan bi traineru baino ez ziren izan, Euskotren Ligako ekitaldiarekin koinziditu zuelako eta beraz ez zen Galiziako Ligarako puntuagarria izan.

### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Concello de Boiro Bandera

**Concello de Boiro Bandera** Galiziako estropada garrantzitsuenetakoa da, 1989 urtetik Boiron jokatzen dena, Coruñako probintzian. Cabo da Cruz taldeak antolatzen du eta azken urteetan Galiziako Traineruen Ligako eta TKE Ligako estropada izan da, taldea dagoen mailaren arabera.

## Boiroko estropada 
## Concello de Boiro Bandera 
## Garaipenak 
## Emakumezkoak 
Emakumezkoen traineru estropadak antolatu izan ziren 2009tik aurrera. Concello de Boiro izena zuen baina ez zuen jarraitasun handirik izan. 2020tik aurrera Rianxeira Bandera jokatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.eus webguneko informazioa
Barakaldo CF 2017-2018

Entrenatzailea:  Aitor Larrazabal (2017-egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

#### Bajak 
### Neguko merkatua 2018 
### Udako merkatua 2017 
## Kanpo estekak
Japoniar Itsas Armada Inperiala

**Japoniar Itsas Armada Inperiala** (kyūjitai: 大日本帝國海軍, shinjitai: 大日本帝国海, *Dai-Nippon Teikoku Kaigun Dai-Nippon Teikoku Kaigun*, o日本海軍 Nippon Kaigun, "Japoniar Itsas Armada Inperial Handia") 1869-1947 artean Japoniar Inperioaren armada izan zen. Pazifikoko Gerran gerra itsas armada boteretsuenetako bat izan zen. Bere aire adarra, Japoniar Armada Inperialaren Aire Zerbitzua zelakoa, Bigarren Mundu Gerra hasi arte munduko aire armada boteretsuenetakoa ere bazen, eta Japoniako eliteko pilotuek beste herrialdeetako aire armadetako pilotuek baina oraindik eta entrenamendu gogor eta disziplina zorrotzagoa jasotzen zutenez, eraginkorra zela ere esan liteke.

## Kanpo estekak
Concello de Cangas Bandera

**Concello de Cangas Bandera** Galiziako estropada da, Cangas herrian jokatzen dena, Pontevedrako probintzian. Club de Remo Vila de Cangas taldeak antolatzen du eta gaur egun Galiziako Traineruen Ligako estropada da, 2013tik aurrera B Ligakoa.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Concello do Grove Bandera

**Concello do Grove Bandera** Galiziako estropada da, O Groven jokatzen dena, Pontevedrako probintzian. Amegrove eta Mecos arraun taldeek antolatzen dute eta gaur egun Galiziako Traineruen Ligako estropada da.

2003 urtean TKE Ligako estropada izan zen.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
* 2003ko ekitaldia TKE Liga barneko estropada izan zen.
* 2013an bi ekitaldi izan zituen.

### Garaipenak 
## Emakumezkoak 
* 2009ko ekitaldia Euskotren Ligako estropada izan zen.
* 2025eko ekitaldia Amegrovek antolatu zuen Galiziako Ligarako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
2012ko KAE Liga

**2012ko KAE Liga** Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren zazpigarren denboraldia izan zen. TKE Ligaren ondoren arraunketaren bigarren maila izan zen. TKE Ligatik jaitsi berria zen Oriok estropada guztiak irabazi eta TKE Ligara itzuli zen.

## Sailkapenak 
### KAE 1 Liga 
### KAE 2 Liga 
## Playoffak 
### TKE Ligarako igoera 
* Bermeon eta Portugaleten jokatu ziren.

### KAE 1era igoera 
* Erandion eta Hondarribian.

## Kanpo estekak
2011ko KAE Liga

**2011ko KAE Liga** Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren seigarren denboraldia izan zen. TKE Ligaren ondoren, arraunketaren bigarren maila izan zen. KAE 2. mailatik igo berria zen San Nikolas Arraun Taldea izan zen txapelduna eta TKE Ligara igo zen.

## Sailkapenak 
### KAE 1 Liga 
### KAE 2 Liga 
## Playoffak 
### TKE Ligarako igoera 
* Galiziako txapelduna zen Amegrovek uko egin zion play-offari. Bermeon eta Portugaleten jokatu ziren.

### KAE 1era igoera 
* Pasaian eta Colindresen.

## Kanpo estekak
Jitō enperatriza

Japoniako 41. monarka izan zen, oinordetza tradizionalaren arabera. Bere agintaldia 686tik 697ra bitarte hedatu zen.

Japoniako historian enperatriz kargua izan zuten zortzi emakumeetatik hirugarrena izan zen. Bere aurretik Suiko enperatriza eta Kōgyoku/Saimei izan ziren agintean.
KAE Ligako 2013ko denboraldia

**KAE Ligako 2013ko denboraldia** Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren zortzigarren denboraldia izan 

## Sailkapenak 
### KAE 1 Liga 
### KAE 2 Liga 
## Playoffak 
### TKE Ligarako igoera 
* Bermeon eta Portugaleten jokatu ziren.

* Isuntza TKE Ligara igotzetik gertu izan zen, izan ere Bermeon 58 ehunekorengatik bi puntu galdu zituen eta Portugaleten 63 ehunenekorengatik ez zuen estropada irabazi.

### KAE 1era igoera 
* Erandion eta Hondarribian.

## Kanpo estekak
Bolibartar Iraultza

**Bolibartar Iraultza** edota **Venezuelar Iraultza** () 1998. urtean Venezuelan Hugo Chávez iraultzaileak ezarri zuenez geroztik dagoen prozesu politiko ezkertiarra da.

Izena Simon Bolivar venezuelar iraultzaile eta independentista zenarengandik datorkio, iraultzaren aldekoen arabera Bolivar eta Simón Rodríguez idazle eta pentsalariaren ideietan oinarritua baitago, azken honek Latinoamerikak bere berezko sistema politikoa sortzearen aldekoa zen, bai eta Ezequiel Zamora venezuelar jeneralaren ideia eta leloetan ere: "Lur eta Gizon Askeak" eta "Oligarkiarekiko Izua".

Iraultzaren helburuen artean hispanoamerikar abertzaletasuna bultzarazi eta sozialismo berri batera iristea daude, eta bere lehenbiziko neurrien artean 1999ko Venezuelako Konstituzioa onartzea izan zen, honen bidez herrialdeak Venezuelako Bolibartar Errepublika izendapen ofizial berria jaso zuen.

Iraultzaren aurkariek aldiz, iraultza ezartzeko metodoak salatzen dituzte.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wawel

[thumb|300x300px|Wawel, [Vistula|Vistula ibaitik ikuspegia]]
[eskuinera|thumb|300x300px|[Wawelgo gaztelua|Wawel Gaztelua (eskuinean) eta Katedrala (ezkerrean)]]
**Wawel** (polonieraz:  ahoskatua) Krakoviako (Polonia) Vistula ibaiaren ezkerraldeko ibarrean, kareharrizko azaleramendu baten gainean, mende askotan zehar eraikitako gune arkitektoniko gotortua da, 228 metroko altueran.

Guneak eraikin eta gotorleku ugari ditu. Horien artean handiena eta ezagunena errege gaztelua eta Wawelgo katedrala (San Estanislao eta San Wenceslaoren basilika) dira. Wawelen harrizko eraikinik zaharrenetako batzuk, hala nola, Ama Birjinaren biribilgunea, K.o. 970 urtekotzat jo daiteke. IX. mendekotzat jo daitezken gunearen egurrezko piezarik ere badaude. Gaztelua bera "Europako gaztelu guztietan zoragarrienetako bat" izendatua izan da.

Wawel poloniar herriarentzako esangura handikoa da. K.o. lehenengo milurteko amaierako botere gune politikoa izan zen eta IX. mendean, Vistular tribuaren kastro gotortua (Polonieraz: Wiślanie). Piast dinastiako Miezislao I.a Poloniako lehenengo errege historikoa (K.o. 965–992) eta bere oinordekoen: Boleslaw I.a Ausartak (; 992-1025) eta Miezeslao II.ak (1025-1034) aukeratu zuten Wawel beren egoitzetako bat izateko. Aldi berean Wawel kristautasun poloniar gune nagusietako bat bihurtu zen. Lehen eraikin erromaniko goiztiarrak eraiki zituzten han, esaterako harrizko katedrala, Krakoviako gotzaindegiaren zerbitzurako, 1000. urtean. Kasimiro I.a Berrezarlearen erregealditik (1034-1058) aurrera, Wawel Poloniako Estatuaren politika eta administrazio gunerik garrantzitsuena bihurtu zen.
1611. urtera arte, Wawel poloniar monarkiaren egoitza ofiziala izan zen; Krakovia Poloniako hiriburua izan zen 1038tik 1569ra bitartean eta 1569tik 1596ra Poloniar-Lituaniar Batasunarena. Geroago, Krakovia hiri askea bihurtu zen 1815etik 1846ra. Krakoviako Dukerri Handia 1846tik 1918ra; eta Krakoviako Voivoderria XIV. mendetik 1999. urtera arte. Gaur egun, Polonia Txikiko Voivoderriko hiriburua da. Hori dela eta, hiria bisualki menderatzen duenez, gotorlekuaren Wawelgo gunea maiz izan da boterearen egoitzatzat hartuta. Wawelgo katedrala ez zen bakarrik Poloniako erregeen koroatze lekua, baizik eta haien mausoleoa ere. Geroago, panteoi nazional bihurtu zen.

XX. mendean zehar Wawel Poloniako presidentearen egoitza izan zen; Poloniako inbasioaren ondoren, Bigarren Mundu Gerraren hasieran, Krakovia Alemaniako Gobernu Nagusiaren egoitza bihurtu zen. Wawel ondoren, Hans Frank gobernadore naziaren egoitza bihurtu zen. Gudarosteen etenaren ondoren, Wawel zaharberritu zen eta berriro ere museo nazional bihurtu zen, gurtza eta Poloniako historia konplexua irudikatzeko gunea.

## Ikuspegia 
## Ikus, gainera 
* Wawelgo herensugea
* Wawelgo txakra
* Wawelgo altxorrak

## Kanpo estekak 
* Wawelgo webgunea
* Krakovia: webgune ez ofiziala Wawelgo argazkiekin
* Waweli buruzko informazioa Krakovia, Polonia
* Wawel Krakoviako Mapa Interaktiboan
* Ikuspegi esferikoak
Biribilgune (arkitektura)

Arkitekturan, **biribilgunea** oinplano zirkularreko eraikin bat da, eta, batzuetan, kupula batek estalita. Era berean, eraikin baten barruan gela biribil bati ere dagokio (Washington hiriko Ameriketako Estatu Batuetako Kapitolioa). Erromako Panteoia ere biribilgune ospetsua da.

File:Ac.galerius2.jpg|Biribilguneko eliza ospetsua Tesalonikan, Grezia
File:Pisa Campo Miracoli.jpg|Piazza dei Miracoliko bataiotegia, Pisa, Italia
File:ØsterlarsRundkirke.JPG|Danimarkako biribilgune ospetsuena Østerlars herriko eliza parrokiala da.
File:Rotunda-stary-plzenec.jpg|Rotunda in Starý Plzenec (Old Pilsen near Pilsen, Txekia), X. mendekoa
File:Nagytotlak.JPG|Eliza erromanikoa, Eslovenia
File:Öskü - Rotunda.jpg|Biribilgunea - Öskü, Hungaria

## Kanpo estekak
Johnny Staccato

***Johnny Staccato***, AEBetako detektibe-telesail bat da. 1959ko irailaren 10tik 1960ko martxoaren 24era NBC katean aireratu zen, denera 27 atal izan zituen. John Cassavetes aktore, zinema zuzendari eta gidoilariak antzeztu zuen.

Telesaila zuri-beltzean filmatua dago, New Yorkeko gau giroko klub eta kale ilunetan girotuz. Euskal Herrian, 1980ko hamarkadaren bigarren erdialdera ETB1 kateak euskaraz aireratu zuen.

## Sinopsia 
New York, Greenwich Village. Johnny Staccato (John Cassavetes) auzoko jazz klubetan jotzen duen italo-estatubatuar pianojole eta detektibe bat da, jazzarekiko duen zaletasuna handia bere detektibe lanbidearekin uztartuz.

## Gonbidatu nabarmenak 
* Warren Berlinger
* Geraldine Brooks
* Walter Burke
* Elisha Cook, Jr. (birritan)
* Lloyd Corrigan
* Frank DeKova
* Norman Fell
* Marianne Gaba
* Ingrid Goude
* Harry Guardino
* Arline Hunter
* Martin Landau
* Michael Landon
* Cloris Leachman
* Ruta Lee
* Sylvia Lewis
* Charles McGraw
* John Marley
* Walter Maslow
* Elizabeth Montgomery
* Mary Tyler Moore
* Susan Oliver
* J. Pat O'Malley
* Gena Rowlands
* Vito Scotti
* Dean Stockwell
* Nita Talbot
* Jack Weston

## Kanpo estekak 
* *Johnny Staccato* telesailaren 7. atala ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sophie Turner

**Sophie Belinda Turner** (Northampton, 1996ko otsailaren 21a) ingeles aktorea da, zineman, telebistan eta antzerkian ibilitakoa. *Game of Thrones* telesailean Sansa Stark pertsonaia antzeztu zuen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Lisa Kudrow

**Lisa Valerie Kudrow** (Los Angeles, 1963ko uztailaren 30a) estatubatuar aktore, umoregile, idazle eta produktorea da. Mundu osoan zehar fama eskuratu zuen NBC katearen *Friends* sitcomean egiten zuen Phoebe Buffay pertsonaia zela eta. Paper hori dela eta sei Emmy saritarako izendatu zuten. 2005ean *The Comeback* telesaila idatzi eta antzeztu zuen, 2014an bigarren denboraldia egin zuelarik.

Telebistaz gain hainbat filmetan agertu da, hala nola ''Romy and Michele's High School Reunion* (1997), *The Opposite of Sex* (1998), *Analyze This* (1999) eta *Analyze That* (2002), *Dr. Dolittle 2* (2001), *Wonderland* (2003), *Happy Endings* (2005), *P.S. I Love You* (2007), *Bandslam* (2008), *Hotel for Dogs* (2009), *Easy A* (2010), *Neighbors* (2014) eta *Neighbors 2: Sorority Rising* (2016), *The Girl on the Train* (2016) eta *The Boss Baby'' (2017).
Janet Jackson

**Janet Damita Jo Jackson** (Gary, Indiana, AEB, 1966ko maiatzaren 16a - ) estatubatuar abeslari, dantzari eta aktorea da. Zineman eta telebistan izandako paper garrantzitsuak direla eta zein bere musika arrakasten ondorioz ezaguna da. Forbesa ldizkariaren arabera espektakuluaren munduko emakume aberatsenen artean dago. Jackson familiako txikiena, *The Jacksons* telebista saioan hasi zuen bere karrera, 1976an. Ondoren beste hainbat telesail arrakastatsutan agertu zen, *Good Times* edo *Fame* gisa.

1982tik aurrera A&M Recordsekin kontratua sinatu zuen, R&B eta pop musikaren ikono bilakatuz. 1991an Virgin Recordsekin bi kontratu handi sinatu zituen, industriako artista ordainduenen artean sartuz. Bere lehen albuma konpainia horrekin *janet.* (1993) izan zen, *sex symbol* irudi publikoa eskainiz, bere lanean sexualitatea sartuz. Urte horretan bertan bere lehen filma grabatu zuen: *Poetic Justice*. Hortik aurrera aktore lana abeslari lanarekin uztartu zuen. 1990ko hamarkadako bigarren emakume abeslaririk arrakastatsuena izendatu zutn.

120 milioi diska saldu ditu. RIAAren arabera Ameriketako Estatu Batuetako historian diska gehien saldu dituen hamaikagarren emakume abeslaria da, 26 milioi diskarekin. 2008an Billboard aldizkariak 100 artista garrantzitsuenen zerrenda egin zuen eta Janet 7. postuan jarri zuten. 2010ean, aldizkari berak, 50 R&B artista garrantzitsuenen zerrenda egin zuen eta 5. postuan jarri zuen.
Emilia Clarke

**Emilia Isabelle Euphemia Rose Clarke** (Londres, 1986ko urriaren 23a) ingeles aktorea da, zineman, telebistan eta antzerkian ibilitakoa.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Venus Williams

**Venus Ebony Starr Williams Price** (Lynwood, Kalifornia, AEB, 1980ko ekainaren 17a - ) tenislari profesionala da. Munduko lehenengoa izan zen WTA sailkapenean 11 astez hiru aldi ezberdinetan. Serena Williamsen ahizpia nagusia da, eta bien artean zortzi domina olinpiko dituzte.

WTAren 49 bakarkako titulu irabazi ditu, horietatik zazpi Grand Slamak (bost Wimbledon barne), WTA Tour Championship bat eta bederatzi Tier 1 lehiaketa . Serenarekin batera 14 binakako Grand Slam titulu eta bi WTA Tier 1 titulu eskuratu ditu, baita lau domina olinpiko ere.

2002ko otsailaren 25ean WTAren sailkapeneko lehenengo postuan egon zen lehen jokalari afro-amerikarra izan zen. 11 asteetan egon da postu horretan, hiru aldi ezberdinetan.

## Erreferentzia
Kontzertu Areto Nazionala (Dublin)

**Kontzertu Areto Nazionala**,  eta , Irlandako Dublin hiriburuan dagoen kontzertu areto bat da, Earlsfort Terrace eremuan, eta St Stephen's Green parketik hurbil.

Irlandako musika klasiko kontzertuen egoitza nagusia da. Jatorriz, 1850ean Dublinen ospatutako Nazioarteko Erakustazokarako eraiki zen. 1908an Irlandako Unibertsitate Nazionalaren sortzearekin batera Dublingo Unibertsitatearen egoitza nagusia bilakatu zen. 1960ean Dublingo Unibertsitatearen Benfield eremuko kanpus berrira lekualdatu zen. 1981ean eraikinea berrireki eta Irlandako Unibertsitate Nazionala eta unibertsitatearen artean elkarbanatua dago.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
RMS Carpathia

**RMS Carpathia**, 1901ean Swan Hunter ontziolak eraiki eta 1902ko abuztuaren 6an itsasoratutako transatlantiko bat da. Bere lehenbiziko bidaia 1903ko maiatzean burutu zuen. *Carpathia* ontzia europar etorkinak eta erdi mailako bidaiariak garraiatzeko diseinatua izan zen, garaiko itsasontziak baina erosotaun handiagoa eskeiniz. 1905ean lehen klasea gehitu eta hirugarren klaseko instalakuntzak handiagotu ziren.

Bederatzi urtez inongo gertakari aipagarririk ez izan ondoren, 1912ko apirilaren 15ean New Yorketik Fiumerako bidaia burutzen ari zela RMS Titanic trasatlantikoaren laguntza deia jaso zuen. Titanic erreskatatzeko asmoz, Arthur Rostron kapitainak norantza aldatu eta bere eskifai osoa erreskaterako prestatuz, itsasontziak bere abiadura errekorra apurtzea lortu zuen. Egunsentian, Carpathiak Titanic ontziko 705 lagun erreskatatzea lortu zuen, eta Arthur Rostron eta eskifaia heroiak bihurtu ziren.

Lehen Mundu Gerran bere merkatal zerbitzua burutzen jarraitu zuen, soldaduen garraiontzi gisa jardunez ere. 1918ko uztailaren 17an, SM U-55 alemaniar itsaspekoak torpedeatuta hondoratu zen, hondoratzean 5 lagun hilez.

2000. urtean Clive Cussler esploratzaileak eta bere National Underwater and Marine Agency (NUMA) konpainiak Carpathia ontziaren hondakinak topatu zituen.

## Kanpo estekak
Everesteko kanpamentu nagusia

[500px|eskuinera|Hego kanpamentu nagusiaren ikuspegia. Ezkerrean, Khumbu izotz-horma dago. Erdian, [2003an istripua izandako helikopteroa.|thumb]]
**Everesteko kanpamentu nagusia**, Everest mendiaren alde banatan kokaturik dauden bi kanpamentu nagusi dira. Hego kanpamentu nagusia (**South Base Camp**) Nepalen 5.364 metroko (17,598 oin) () garaieran dago, eta Ipar kanpamentu nagusia Tibeten 5.150 metroko (16,900 oin) () garaieran. Everest mendiaren magalean dauden oinarrizko kanpalekuak dira, alpinistek gailurrerako igoeran eta jaitsieraren ondorengo atsedenaldian erabiliak. Hegoaldeko kanpamentua hego-ekialdeko igoera burutzeko erabili ohi da, eta iparraldeko kanpamentua berriz, ipar-ekialdeko igoera burutzeko.

Hegoaldeko kanpamentu nagusia xerpa eta zamaketariek hornitzen dute, karga abereez lagundurik (nagusiki yakak). Iparraldeko kanpamentu nagusiak ibilgailuentzako sarbidea du (udako hilabeteetan, behintzat), Alpinista edo eskalatzaileak kanpamentu hauetan girotu daitezen. Izan ere, garaiera gaitza ekiditeko asmoz, zenbait egun igarotzen dituzte hor. Oro har, kanpamendu eremu hauek jana, maindire eta argiak dituzten kanpadenda ilara luzez osatuak daude.

## Kanpo estekak
George Everest

**Sir George Everest** (1790eko uztailaren 4a, Crickhowell, Gales &ndash; 1866ko abenduaren 1a, Londres, Ingalaterra) galestar lur-neurtzaile eta geografo bat izan zen. 1830-1843 artean, Indiako topografia orokorraren arduraduna izan zen, hain zuzen ere, Indiaren hegoaldetik Nepalera doan arku meridiano luzearen sekzio trigonometrikoaren topografia ikerketa osatzeaz arduratu zen, alegia, 2.400 kilometroko distantzia. Lana, 1802an, William Lambtonek hasi zuen, eta ia XIX. mendearen amaieraldera amaitu zuten.

1865ean bere omenez Everest mendiari bere abizena daraman ingelesezko izena ipini zioten. Royal Society elkarteko kide izan zen.

## Kanpo estekak 
* Sir George Everesten etxea eta laborategiaren argazkiak ikusgai
RMS Lusitania

**RMS Lusitania**, Leonard Peskett ontzi arkitektoak diseinatu eta Eskoziako Clydebank hiriko John Brown & Company ontziolan eraikitako transatlantiko bat izan zen. 1907ko abuztuaren 26an Liverpool hiriko Cunard Line ontzi konpainiaren zerbitzuan jarri zen. Izena Antzinako Erromako Lusitania probintziaren omenez ipini zioten. 1907-1911 artean RMS Mauretania transatlantikoarekin batera munduko ontzi handienak izan ziren, White Star Line ontzi konpainia lehiakideak RMS Olympic (1911) eta RMS Titanic (1912) trasatlantikoak itsasoratu zituen arte.

Lehen Mundu Gerran, Alemaniak Erresuma Batuaren aurka itsaspeko gerra burutzen ari zenean, 1915eko maiatzaren 7an eta Irlandako Old Head of Kinsale lurmuturraren parean, SM U-20 U-Bootak Lusitania ontzia identifikatu eta torpedeatu zuen, ondorioz bertan zihoazen 1.959 bidariatietatik 1.198 hil ziren. Tragedia honek munduan ohiartzun handia izan eta jende asko Alemaniaren aurka jarriarazi zuen. Gainera, ordurarte neutral mantendu ziren AEBak gerran sartzera ere bultzarazi zuen, Entente Hirukoitzarentzat ere erreklutamentuaren ikur bilakatu zen.

## Ikus gainera 
* RMS Lusitaniaren hondoratzea

## Kanpo estekak
Old Head of Kinsale

**Old Head of Kinsale**, , Irlandako Cork konderriko Kinsale udalerritik hurbil dagoen lurmutur bat da. Bertan, XVII. mendean Robert Readingek itsasargi bat eraiki zuen, gaur egun dagoenaren aintzindaria.

1915eko maiatzaren 7an, Lehen Mundu Gerra garaian, lurmutur honetatik 18 kilometrora U-boot alemaniar itsaspeko batek RMS Lusitania trasatlantikoa torpedeatu eta hondoratu zuen.

Gaur egun lurmuturra golfzaleen artean ospetsua da, 1997an bertan 18 zulodun golf zelai bat ireki baitzen.

## Kanpo estekak
Londresko udaletxea

**Londresko udaletxea**, , Erresuma Batuko Londres hiriburuko udalaren egoitza nagusia da. Londresko Alkatetzak eta Londresko Biltzarrak osatzen dute. Southwark barrutian dago, Tamesis ibaiaren hegoaldeko bazterrean.

Norman Foster arkitektoak diseinatu eta 2002an inauguratu zen.

## Kanpo estekak
Euskadi saria - Euskarazko literatura

**Euskadi saria - Euskarazko literatura** Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak 1997tik urtero antolatzen duen Euskadi Literatura Sariak literatura sariaren zazpi kategoriatariko bat da, aitzineko urtean euskaraz idatzitako lan literario hoberena sariztatzen duena.

## Irabazleak 
### Azken urteetakoak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?egile ?year ?irudi ?itemLabel ?argiLabel ?year2 WHERE {
  {?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q17537576} UNION {?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q571} .
 ?item p:P166 ?award_statement .
 ?award_statement ps:P166 wd:Q33100742.
 ?award_statement pq:P585 ?urtea.
 OPTIONAL{?item wdt:P50 ?egile.}
 OPTIONAL{?item wdt:P123 ?argi.}
 OPTIONAL{?item wdt:P577 ?urtea2.}
 OPTIONAL{?egile wdt:P18 ?irudi .}
 BIND(year(?urtea) AS ?year)
 BIND(year(?urtea2) AS ?year2)
 SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],eu, fr, en, es". }
 }
ORDER by DESC(?urtea)
|columns=?egile:Egilea,?year:Urtea, ?irudi:Irudia, Label:Obra, ?argiLabel:Argitaletxea, ?year2:argitaratze-data
|links=red
|thumb=128
|autolist=fallback
|wdedit=yes
|references=all
}}

## Palmaresa
1997tik 2020 arte, hauek dira idazle saridunak:

# Jokin Muñoz: 2.
# Harkaitz Cano: 2.
# Ramon Saizarbitoria: 2.
# Aingeru Epaltza. 1.
# Felipe Juaristi: 1.
# Anjel Lertxundi: 1.
# Lourdes Oñederra: 1. 
# Itxaro Borda: 1.
# Pello Lizarralde: 1.
# Iban Zaldua: 1.
# Xabier Montoia: 1.
# Xabier Lete: 1.
# Fermin Etxegoien: 1.
# Ur Apalategi: 1.
# Bernardo Atxaga: 1.
# Luis Garde: 1.
# Asier Serrano: 1. 
# Eider Rodriguez: 1. 
# Irati Elorrieta: 1. 
# Karmele Jaio: 1.

20 idazle hauetatik, 5 emakumezkoak dira eta 15 gizonezkoak, 2 Ipar Euskal Herrikoak eta 18 Hegoaldekoak (jaiotzez 12 gipuzkoar, 3 nafar eta 2 arabar eta bizkaitar 1).  

## Kanpo estekak 
*Euskadi Literatura Sariak.
Errepideen eta erresumen liburua (al-Bakrī)

**Errepideen eta erresumen liburua** (Arabieraz: كتاب المسالك والممالك, Kitāb al-Masālik wa'l-Mamālik) Abu Abdullah al-Bakriren XI. mendeko geografia testu baten izena da.
1067-8an idatzi zuen Kordoban, al-Andalus (gaur egungo Espainia). Al-Bakrik merkatarien kontuetan, Muhammad ibn Yusuf al-Warraq-en idazkietan (Ipar Afrikako Topografiari buruz) eta Abraham ben Jacobek idatzitako lanetan oinarritu zen. Nahiz eta Al-Bakrik ez zuen al Andalus utzi, bere idazkietan historialari garaikideen beste bidaiari batzuen kontuak modu objektiboan aztertzen ditu, eta idatzi zuen geheiena beste hainbat iturrietan oinarrituta dago.

Ozeano Atlantikoko eskualde zabal bat deskribatu zuen, Sahararen zehar, Afrika Erdialdera, geografia, jendea, kultura eta egoera politiko bakoitzaren deskribapenak emanez. Errepideen eta erresumen liburua gaur egun modu zatikatuan bakarrik dago. Batzutan, bederatzigarren mendean ibn Khordadbehek idatzitako izen bereko lan batekin nahastu egiten da.

## Erreferentziak 
* Islamic-spain.tv: Geography and al-Andalus - *Website of a documentary on the rise, reign, and fall of Islamic Spain*.

## Kanpo estekak
Errepideen eta erresumen liburua (ibn Khordadbeh)

***Errepideen eta erresumen liburua*** (arabieraz: كتاب المسالك والممالك, Kitāb al-Masālik w'al-Mamālik), persiar geografo Ibn Khordadbehek idatzitako IX. Mendeko geografia testu bat da. Mundu musulmanaren garaiko merkataritza-ibilbide nagusiak deskribatzen eta mapatzen ditu, eta merkataritza-eskualde urrunekoak aztertzen ditu, hala nola, Japonia, Korea eta Txina. Al-Mu'tamiden erregealdian idatzia izan zen 870. urtean, bere idazlea postaren eta poliziaren zuzendaria Djibaleko Abbasid probintzian zen bitartean.
Lanak persiako administrazio-termino gehienak erabiltzen ditu, arreta berezia ematen dio Irango historia preislamikoari, "jatorrizko Iraniar munduko banaketa kosmologikoko sistema" erabiltzen du. Horiek guztiek erakusten dute "iraniar iturrien existentzia lanaren muinean".

Klaudio Ptolomeo, eta Irango historia grekoa eta preislamikoa, lanean eragina izan dute.

## Kanpoko loturak 
* 
* اﻟﻤﺴﺎﻟﻚ واﻟﻤﻤﺎﻟﻚ
* المسالك والممالك – baliabide arabiera liburu – الوراق
*
2003ko Arraun Federazioaren Liga

**2003ko Arraun Federazioaren Liga** Arraunketaren Euskal Federazioak antolatutako Liga izan zen, TKE Ligan sartu ez ziren traineruentzako. Ligaren bukaeran lau onenek eta TKE Ligako azkenek play-offak jokatu zituzten. Ur-Kirolak izan zen txapelduna baina play-offetan Trintxerpe igo zen TKE Ligara.

## Partehartzaileak 
Guztira 19 traineruk hartu zuten parte, 6 gipuzkoarrek, 8 bizkaitarrek, 4 kantabriarrek eta lapurtar batek.

## Sailkapena 
## Playoffak 
* Aurre-promozioa: Bermeon, Federazio Ligako lau onenak.

* Play-offak

## Kanpo estekak
2004ko Arraun Federazioaren Liga

**2004ko Arraun Federazioaren Liga** Arraunketaren Euskal Federazioak antolatutako bigarren Liga izan zen, TKE Ligan sartu ez ziren traineruentzako. Ligaren bukaeran bi onenek eta TKE Ligako bi azkenek play-offak jokatu zituzten. Arkote izan zen txapelduna eta TKE Ligara igo zen.

## Partehartzaileak 
Guztira 21 traineruk hartu zuten parte, 8 gipuzkoarrek, 8 bizkaitarrek eta 5 kantabriarrek. Maila desberdineko estropadak jokatu ziren eta horren arabera puntuazio desberdinak eman ziren.

## Sailkapena 
## Playoffak 
* Portugaleten eta Liebanan.

* Tirán egun bietan lehenengo postuan gelditu zen baina Liebanan behar ez zen kaletik sartzeagatik deskalifikatu egin zuten.

## Kanpo estekak
2005eko Arraun Federazioaren Liga

**2005eko Arraun Federazioaren Liga** Arraunketaren Euskal Federazioak antolatutako hirugarren Liga izan zen, TKE Ligan sartu ez ziren traineruentzako. Hurrengo urtetik aurrera KAE Liga osatu zen eta bi maila eratu ziren. Ligaren bukaeran bi onenek eta TKE Ligako bi azkenek play-offak jokatu zituzten. Zumaia izan zen txapelduna eta zumaiarrekin batera Zarautz igo zen TKE Ligara. Laredo laugarrena izan zen baina TKE Ligan Astillero zigortua izan zenean haren tokia hartu zuen, Kantabriarren kupoa betetzeko.

## Partehartzaileak 
Guztira 20 traineruk hartu zuten parte, 9 gipuzkoarrek, 8 bizkaitarrek eta 3 kantabriarrek. Maila desberdineko estropadak jokatu ziren eta horren arabera puntuazio desberdinak eman ziren.

## Sailkapena 
## Playoffak 
* Hondarribian eta Portugaleten.

## Kanpo estekak
La Maruca Bandera

**La Maruca Bandera** Club de Remo Amigos de La Maruca taldeak Santanderen antolaturiko estropada izan zen. 2008an berriz atera zuen trainerua eta KAE 2 Ligarako estropada antolatu zuen, Astillerok irabazi zuena.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Wawelgo herensugea

**Wawelgo herensugea** (), *Wawel muinoko herensugea* ere ezaguna, poloniar folkloreko herensuge ospetsua da. Ezkutalekua Wawel muinoaren oinean zegoen haitzulo batean, Vistula ibaiaren ertzean. Wawel muinoa Krakovian dago. Poloniako hiriburua izan zen. Ipuin batzuetan herensugea hiriaren sorrera baino lehen bizi izan zen, nekazariak bizi zirenean.

Wawelgo katedrala eta Krakoviako Wawelgo gaztelua Wawel muinoan daude. Katedralaren sarreran, kate betetik esekita, pleistozenoko izaki batzuen hezurrak daude, Erdi Aroan aurkitu eta katedralera eraman zituzten herensugearen hondarrak bezala. Uste da mundua bere amaierara iritsiko dela hezurrak lurrera erortzen direnean. Katedralak Wawelgo herensugearen estatua dauka eta Krakusek garaitu zueneko plaka bat, printze poloniarrak, plakaren arabera, hiria sortu zuen eta bere jauregia eraiki zuen herensugearen ezkutalekuaren gainean. Herensugearen haitzuloa, gazteluaren azpitik, gaur egun turismo-geltoki bat da.en beheko gaztelua da, gaur egun turismo popular gelditu.

## Kanpo estekak