open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mirko Montenegrokoa

**Mirko Petrović-Njegoš** Montenegroko printzea ()  Cetinjen jaio zen, Nikolas I.a Montenegroko erregearen eta Milena Vukotićen bigarren semea zelarik. Mirko printzea aita baino lehenago hil zen, eta anaia nagusia Danilo printze oinordekoa baino lehenago.

## Ezkontza 
1902ko uztailaren 25ean, Cetinjen, Mirko printzea Natalia Konstantinović-ekin (Trieste, 1882ko urriaren 10a - Paris, 1950eko abuztuaren 21a) ezkondu zen, Alejandro Konstantinović eta bere emazte Milena Opuić-en alaba, Alejandro Konstantinović-en aitaren biloba eta Anka Obrenović printzesa (Miloš Obrenović-en iloba, Obrenović serbiarraren Errege Etxearen sortzailea).

Bikoteak bost seme-alaba izan zituen 1917an dibortziatu aurretik:

* Esteban printzea (1903ko abuztuaren 27, Cetinje - 1908ko martxoaren 15, Cannes).
* Estanislao printzea (1905eko urtarrilaren 30, Cetinje - 1908ko urtarrilaren 4, Kotor).
* Mikel printzea (1908-1986).
* Pablo printzea (1910ko maiatzaren 16, Podgorica - 1933ko ekaina).
* Manuel printzea (1912 ekainaren 10, Cetinje - 1928ko martxoaren 26, Biarritz).

Bizirik atera zen hirugarren semea, Mikel printzea, Mirkoren oinordeko izan zen Montenegroko errege-oinordetzaren lerroan, eta Petrović-Njegoš Etxeko buru eta Montenegroko tronurako erregegai bihurtuko zen.

## Tronu serbiarra 
Mirko printzearen emaztea Alexandro Konstantinović-en biloba zenez, 1842an Obrenović, serbiar Obrenović Etxeko kide zen Anka (Ana) Obrenović-ekin ezkondu zena, gobernu serbiarrarekin adostu zen Mirko printzea Serbiako Printze Oinordeko izendatuko zela, Alexandro erregearen eta Draga Mašin-en ezkontzak seme-alabarik ez bazuen.

Mirkok 1903an galdu zuen Serbiako tronuaren oinordeko izateko aukera, Alexandro eta Dragaren hilketaren eta haren koinatua zen Petri Karađorđević-i tronua ematearen ondorioz. Hala ere, 1911n Esku Beltza "Unitate edo Heriotza" elkarte sekretu serbiarrarekin bat egin zuen, Balkanetan serbiar guztiak batzea bilatzen zuena, batez ere Austria-Hungariako mugen barruan zeudenak, eta gizarte bateratuaren lider bihurtzea erabaki zuen.
[thumb|[Podgoricako Mirko Printzearen jauregi zaharra, gaur egun arte galeria bat.]]

## Heriotza 
Mirko bere emaztearengandik dibortziatu zen 1917an, eta Parisetik Vienara joan zen, non 1918ko martxoaren 2an hil zen. Hil ondoren, bere hamar urteko semea, Mikel Montenegrokoa printzea, Parisen hazi zuten bere amak eta erbesteko Montenegroko Errege Familiako kide hondarrek. 1921ean, Nikolas I.a Montenegrokoa erregea hil ondoren eta Danilo printze oinordekoa abdikatu eta gutxira, Mikel printzea, hamahiru urterekin, Petrović-Njegoš Etxeko buru bihurtu zen, hasieran erregeordetza baten pean bazen ere.

## Arbasoak 
## Kanpo estekak
Gerronema nitriolens

***Gerronema nitriolens*** *Marasmiaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoa: *Clitocybe nitriolens*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, zilbor bereizgarriarekin eta ertz inkurbatuarekin, pixka bat ildaskatua; arre-horixka kolorekoa.

**Orriak:** Erabat dekurrenteak, kapelaren antzeko kolorekoak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 6 cm inguruko garaierakoa eta 0,8 cm inguruko lodierakoa, pixka bat konprimitua, elastikoa, antzeko kolorekoa, orrien azpiko eremu batean zuntzexka zuriekin eta oinarrian tomentu zuriarekin.

**Haragia:** Haragitsua du kapela, baina txikia da, eta haritsua oinean. Gas nitrosoaren usainarekin.

**Etimologia:** *Clitocybe* hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Koniferoen azpian, Alpeetan.

### Banaketa eremua 
Mendebaldeko Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marco Marcato

**Marco Marcato** (San Donà di Piave, 1984ko otsailaren 11), italiar txirrindulari ohia da, profesionala 2005etik 2021era.

Garipenik aipagarriena, 2012ko Paris-Tours klasikoa izan zen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
—: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Giuliano Montaldo

**Giuliano Montaldo** (Genova, 1930eko otsailaren 22a - Erroma, 2023ko irailaren 6a) italiar zinema zuzendari, gidoilari eta aktorea izan zen.

1951n Carlo Luzzaniren *Achtung! Banditti!* filmean aktore gisa lan egin zuen, eta, ondoren, Luzzanirekin eta Gillo Pontecorvorekin zuzendari laguntzaile lanbidea ikasten hasi zen. 1960an bere lehen filma zuzendu zuen, *Tiro al piccione*, Italiako erresistentzia partisanoari buruzkoa. 1971n *Sacco e Vanzetti* filma zuzendu zuen, botere militar, judizial eta erlijiosoen gehiegikeriei buruzko trilogia bat.

## Filmografia  
### Zuzendaria 
* *Tiro al piccione* (1961)
* *Nudi per vivere* (1963) - dokumentala
* *Extraconiugale* (1964) - "La moglie svedese" atala
* *Genova: Ritratto di una città* (1964) - dokumental laburra
* *Una bella grinta* (1965)
* *Ad ogni costo* (1967)
* *Gli intoccabili* (1969)
* *Gott mit uns (Dio è con noi)* (1970)
* *Sacco e Vanzetti* (1971)
* *Giordano Bruno* (1973)
* ''L'Agnese va a morire* (1976)
* *Circuito chiuso* (1978) – telefilma
* *Il giocattolo* (1979)
* *Arlecchino* (1982) - film laburra
* *Marco Polo* (1982-1983) – minisaila, 8 atal
* *L'addio a Enrico Berlinguer* (1984) - dokumentala
* *Il giorno prima* (1987)
* *Gli occhiali d'oro* (1987)
* *Tempo di uccidere* (1989)
* *Ci sarà una volta* (1992) - dokumentala
* *Roma dodici novembre 1994* (1995) - film laburra
* *Le stagioni dell'aquila* (1997) - dokumentala 
* *I demoni di San Pietroburgo* (2008)
* *L'oro di Cuba* (2009) - dokumentala
* *Salvare Procida* (2009) - dokumental laburra, Silvia Giuliettirekin
* *L'industriale* (2011)
### Aktorea 
* *Achtung! Banditi!*, Carlo Lizzani (1951)
* *La cieca di Sorrento*, Giacomo Gentilomo (1953)
* *Ai margini della metropoli*, Carlo Lizzani (1953)
* *Cronache di poveri amanti*, Carlo Lizzani (1954)
* *Terza liceo*, Luciano Emmer (1954)
* *Gli sbandati*, Francesco Maselli (1955)
* *La donna del giorno*, Francesco Maselli (1957)
* *Kean - Genio e sregolatezza*, Vittorio Gassman (1957)
* *Il momento più bello*, Luciano Emmer (1957)
* *Il marito bello: Il nemico di mia moglie*, Gianni Puccini (1959)
* *L'assassino*, Elio Petri (1961)
* *Extraconiugale*, "La doccia" atala, Massimo Franciosa (1964)
* *Una bella grinta*, Giuliano Montaldo (1965)
* *Il morbidone*, Massimo Franciosa (1965)
* *Il lungo silenzio*,Margarethe von Trotta (1993)
* *Un eroe borghese*, Michele Placido (1995)
* *Il caimano*, Nanni Moretti (2006)
* *The Haunting of Helena*, Christian Bisceglia eta Ascanio Malgarini (2012)
* *L'abbiamo fatta grossa*, Carlo Verdone (2016)
* *Tutto quello che vuoi*, Francesco Bruni (2017)
* *Un'Ora Sola'', Serena Corvaglia (2022) - film laburra

## Kanpo estekak
René Viviani

**René Viviani** (Sidi Bel Abbès, Aljeria Frantsesa, 1863ko azaroaren 8a - Le Plessis-Robinson, 1925eko irailaren 7a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1914tik 1915era.

Aljerian jaio zen italiar etorkinen familia batean. Gaztetatik Alderdi Sozialistara lotu zen eta 1893an diputatu hautatu zuten.
1892an Georges Clemenceauren gobernuan sartu zen eta Gaston Doumerguek Hezkuntza Publikoko ministro izendatu zuen 1904an.

1914ko uztailean lehen ministro hautatu zuten, eta handik gutxira gobernua berrantolatu zuen Lehen Mundu Gerra hasi ondoren, eta Alexandre Millerand Gerra ministro izendatu zuen.

1915eko urrian dimisioa eman zuen fronteko erasoaldi batek porrot egin eta hainbat politikarik gobernuan sartzeari uko egin ostean.
Paul Martens

**Paul Martens** (Rostock, 1983ko urriaren 26a-), alemaniar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2006**
* Luxenburgoko Tourreko etapa bat 
* Munsterlandgo Giroa
**2007**
* Ster Elektrotoerreko etapa bat
* 3. Rudy Dhaenens Sari Nagusian
* 4. Luxenburgoko Tourrean
* 9. Eneco Tourrean
**2008**
* 6. Ster Elektrotoerren
* 6. Regio-Tourrean
* 8. Saxoniako Itzulian
* 10. Sabatini Kopan
**2009**
* 3. Plouayko Sari Nagusian
* 5. Eschborn-Frankfurten
* 6. Piemonteko Giroan
* 8. Saxoniako Itzulian
**2010**
* Valoniako Sari Nagusia 
* 4. Flèche Brabançonnen
* 4. Paris-Bruselan
* 4. Bruno Beghelli Sari Nagusian
* 6. Lovainako Tourra - Jef Scherens Memorialan
* 8. E3 Harelbeken
**2011**
* 10. Amstel Gold Racen
* 10. Flèche Wallonnen
**2012**
* Burgosko Itzuliko etapa bat
**2013**
* Luxenburgoko Tourra
* Algarveko Itzuliko etapa bat 
* 3. Volta Limburg Classicean
* 5. Arctic Race of Norwayn
* 9. Valoniako Tourrean
**2014**
* Belgikako Itzuliko etapa bat
* 2. Limburgoko Itzulian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ocypus olens

***Ocypus olens*** Staphylinidae familiako kakalardo espeziea da. Hasiera batean *Staphylinus* generoan sartu zen, 1764an; autore eta biologo batzuek oraindik ere sailkapen hori erabiltzen dute.

## Etimologia 
*Olens* espeziearen latinezko izenak *usaina* esan nahi du, eta abdomenaren muturreko bi guruin zuriei egiten die erreferentzia. Kakalardo hau deabruarekin lotu izan da Erdi Arotik, batez ere Britainia Handian. Britainiar folklorean esaten da kakalardo honek Evaren sagarraren bihotza jan duela, eta kakalardoa zapaltzen duen pertsona batek zazpi bekatu barkatu dituela.

## Banaketa eta habitata 
Kakalardo oso arrunta da Europa osoan eta Afrikako iparraldean. Ameriketan eta Australasiako parteetan ere gizakiak sartu ditu. Hezetasun-baldintzak dituzten eremuak nahiago dituzte, eta apiriletik urrira bitartean aurki daitezke belardietan, txilardietan, basoetan, heskaietan, parkeetan, lorategietan eta hirietan. Egunez enborren, harrien edo orbelen azpian egoten dira.

## Erreprodukzioa 
*Ocypus olens* udazkenean ugaltzen da. Emeek lehen estalaldia baino 2 edo 3 aste geroago jartzen dituzte arrautzak. Handiak dira (4 mm artekoak) eta zuriak, zerrenda ilunagoarekin. Hezetasun-egoeran baino ez dituzte jartzen goroldioaren, harrien, behi-gorozkien edo orbelaren azpian. 30 bat egunen buruan, arrautzak irekitzen dira, eta larbak, zuriak eta buru lasto-kolorekoak, azaleratzen dira. Larba lur azpian bizi da hein handi batean, eta ale helduen antzeko presez elikatzen da. Baraila horiek ere ondo garatuta daude etapa honetan. Hedatze bera hartzen du baraila irekiekin eta isats altxatuarekin, mehatxupean dagoenean. Larbak hiru estadio ditu, eta azkena 20 eta 26 mm bitartekoa da. 150 bat egun dituztenean, larbak 35 egunez kuskua egiten du, eta heldu itxurarekin ateratzen da. Azken kolorea guztiz osatua du, hegoak izan ezik, horiek ezin baitira garbi tolestu elitro azpian zenbait orduz. Helduek bigarren negu bat iraun dezakete, batzuk gordelekuetan hibernatzen eta ez martxora arte ateratzen, beste batzuk aktibo dauden bitartean.

## Galeria 

Staphylinus olens (=Ocypus) - Larva (2006-04-02).jpg|Larba
Staphylinus olens glandulae.jpg|Heldu baten usain-guruinak
Staphylinus.olens.vs.lumbricus.terrestris.jpg|Heldu bat zizare bati erasotzen
Schwarzer Moderkäfer Ocypus olens.jpg|*Ocypus olens* mehatxatzen
Ocypus olens..jpg|Hegoak erabiltzen
Escarabajo errante (Ocypus olens), Hartelholz, Múnich, Alemania, 2020-06-28, DD 440-475 FS.jpg|Osorik
Escarabajo errante (Ocypus olens), Hartelholz, Múnich, Alemania, 2020-06-28, DD 495-511 FS.jpg|Burua, aldetik ikusita
Escarabajo errante (Ocypus olens), Hartelholz, Múnich, Alemania, 2020-06-28, DD 525-545 FS.jpg|Burua, aurretik ikusita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Staphylinidae

**Staphylinidae** kakalardo familia bat da. Euren ezaugarririk nabarmenena elitro (hegoen estalkia) motza izatea da, euren abdomeneko segmentuen erdia, gutxi gorabehera, estali gabe utziz. Ehunka genero daude barnean, eta 63.000 espezie ezagun, Coleoptera ordeneko bigarren familiarik ugariena Curculionidaeren ondoren. Era berean, organismo guztien artean familiarik handienetako bat da. Triasikoan jada baziren, orain dela 200 milioi urteko fosilek erakutsi duten bezala, eta baliteke lehenago ere egotea *Leehermania* generoa familia honetakoa balitz. Ekologikoki eta morfologikoki oso ezberdina den taldea da, baina batez ere lehorreko ekosistemetan aurkitzen dira. 

## Azpifamiliak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Clitocybe amarescens

***Clitocybe amarescens*** *Tricholomataceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Clitocybe nitrophila*, *Lepista amarescens*

## Deskribapena 
**Kapela:** 65 mm arteko diametrokoa, lau-ganbiletik zabaldura eta unbilikatua. Gainazal leuna, higrofanoa, gardentasunak ertza ildaskatua; marroia, marroi zurbila, eguraldi lehorrarekin zurbilduaz joaten da eta tonu zurixka-horixkak hartzen ditu.

**Orriak:** Estu, dekurrenteak lehenbizi zurbilak eta helduaroan kapelaren kolorekoak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 70 mm arteko garaierakoa eta 7 mm arteko lodierakoa, zilindrikoa, pixka bat zapaldua, kapelaren kolore berekoa.

**Haragia:** Higrofanoa, kapelaren kolore berekoa; zaporea eta usaina ez ditu oso nabarmenak. Espora-jalkina krema-zurixka kolorekoa.

**Etimologia:** *Clitocybe* hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Clitocybe fragilis* delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lakua 
Udazkenean. Hostozabalen eta koniferoen basoetako lurzoru nitrogenatuetan, baita belarjaleen gorotzetan ere. Urria.

### Banaketa eremua 
Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frieda Zamba

**Frieda Zamba** (Flagler Beach, Florida, 1965eko urriaren 25a) estatubatuar surflari ohia da.

1985ean irabazi zuen lehen ASPko Munduko Surf Txapelketa eta historiako txapeldunik gazteena bihurtu zen. Ondoren, beste hiru txapelketa irabazi zituen, 1986., 1987. eta 1988. urteetan.
Munduko Erakunde Sionista

[thumb|250px|Erakundearen bulegoak [Tel Aviven.]]

**Munduko Erakunde Sionista** (**WZO** siglaz ezaguna) (; ''HaHistadrut HaTzionit Ha'Olamit'') Theodor Herzl idazlearen ekimenez sortu zen Lehen Kongresu Sionistan, 1897ko abuztuan, Basilean, Suitzan. Mugimendu sionistaren helburuak lehen kongresu sionistan egindako adierazpen batean bildu ziren: lehenik eta behin, munduko judu guztiek Israelgo Lurraldean bizitzeko legezko eskubidea izango zutela ezarri zen. 1960an, Erakunde Sionistak izena aldatu zion Munduko Erakunde Sionista onartuz, eta Konstituzio berri bat bozkatu zuen. Konstituzio horren arabera, norbanakoak ez dira hautagarriak atxikitzeko, eta erakundeentzat erreserbatuta dago.

Ordezkaritzak eta alderdiak ideologiagatik elkartzen dira batez ere, geografiagatik baino gehiago. Egoitza nagusia Jerusalemen dago.

## Helburua lortzeko bideak 
Horretarako, honako baliabide hauek erabiliko ziren: 
* Nekazari juduen, artisauen eta merkatarien ezarpena sustatzea Palestinan. 
* Judu guztiak antolatzea eta batzea tokiko eta nazioarteko bitarteko eraginkorren bidez, herrialde bakoitzean indarrean dagoen legediaren arabera.
* Juduen sentimendu nazionala eta kontzientzia nazionala indartzea. 
* Halaber, sionismoaren helburuak lortzeko gobernuen baimena lortzeko prestaketa-urratsak emango lirateke.

## Egitura 
Erakunde sionistak honako organo hauek ditu: 
* Munduko sindikatu sionistak
* Nazioarteko federazio sionistak
* Beren burua sionistatzat jotzen duten nazioarteko erakundeak, adibidez, honako erakunde hauek: WIZO, Hadassah, B'nai B'rith, Maccabi World Union, Sefardi Nazioarteko Federazioa, munduko judutasunaren hiru kapituluak (ortodoxoak, kontserbadoreak eta erreformistak), Estatu Burujabeen Erkidegoaren ordezkaritza, Ikasle Juduen Munduko Batasuna (WUJS), besteak beste.

## WHOren presidenteak 
:* Theodor Herzl : (1897 - 1904)
:* David Wolffsohn : (1905 - 1911)
:* Otto Warburg : (1911 - 1921)
:* Chaim Weizmann (lehen aldiz) : (1921 - 1931)
:* Nahum Sokolow : (1931 - 1935)
:* Chaim Weizmann (bigarren aldiz) : (1935 - 1946)
:* David Ben-Gurión (behin-behinekoa) : (1946 - 1956)
:* Nahum Goldmann : (1956 - 1968)

## Exekutiboaren presidenteak (eta Israelgo Lurrerako Agentzia Judua) 
* Ehud Avriel: (1968 - 1972)
* Louis Arie Pincus: (1968 - 1973ko urria) 
* Arie Leon Dulzin (1. aldiz): (1973ko urria - 1975)
* Pinhas Sapir: (1975 - 1975eko abuztuaren 12a)
* Arie Leon Dulzin (2. aldiz) (a cargo): (1975eko abuztuaren 12a-1976ko urtarrilaren 6
* Joseph Almogi: (1976ko urtarrilaren 6a-1978)
* Arie Leon Dulzin (3. aldiz): (1978-1987ko abendua)
* Simcha Dinitz: (1987ko abendua-1994ko otsailaren 14a)
* Yehiel Leket: (1994ko otsaila-1995eko otsaila)
* Avraham Burg: (1995eko otsaila-1999ko otsaila)
* Sallai Meridor: (1999ko otsailaren 25a-2005) 
* Zeev Bielski: (2005-2009)
* Avraham Duvdevani (Duvdev): (2009-2020)
* Natan Sharansky: (2009-2018)
* Isaac Herzog: (2018- )
* Yaakov Hagoel: (2020- )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Collections of the World Zionist Organization.
* :Webgune ofiziala.
Milica Montenegrokoa

**Milica Montenegrokoa** edo **Milica Petrović-Njegoš** () (errusieraz Militsa) errege-printzesa izan zen. Bere ezkontzagatik, Errusiako dukesa handia izan zen.

## Familia 
Nikolas I.a Montenegroko erregearen eta haren emazte Milena Vukotić-en alaba.
thumb|Militza Montenegrokoa bere seme-alabekin, Roman, Nadejda eta Marina

### Ezkontza eta ondorengo 
1889an, Petri Romanov duke handiarekin ezkondu zen (Nikolas Nikolaievitx Errusiakoa Zaharra) eta Alexandra Oldemburgokoa dukesaren semea.

Batasun horretatik sortu ziren:

* Marina Petrovna (1892-1981), 1927an Aleksandr Galitzin (1885-1973) printzearekin ezkondu zen morganatikoki.

* Roman Petrovitx (1896-1978), 1921ean Praskovia Dmitrievna Xeremeteva (1901-1980) kondesarekin morganikoki ezkonduta.

* Nadezhda Petrovna (1898-1988), 1917an, Nikolai Orlov (1896-1961) printzearekin ezkondu zen morganatikoki.

* Sofia Petrovna (1898-1898).

## Biografia 
Bere arreba Anastasiarekin batera (Nikolas Nikolaievitx Errusiako duke handiaren emaztea), Rasputin gorte inperialean sartu zuten pertsonetako bat izan zen, enperatrizaren dametako bat zen Anna Výrubovaren bitartez.

Enperadorearen abdikazioan, bere senarrarekin Krimean bizitzen jarri zen, eta handik 1919an joan ziren, lehenik Frantzian eta gero Italian bizitzen jartzeko, non bere arreba Elena Montenegrokoa Victor Manuel III.a erregearen emaztea baitzen. Alemaniar okupazioan bera eta bere arreba Anastasia deportazio mehatxuak jasan zituzten eta Jesus-en Bihotzaren komentuan babestu behar izan zuten. Austriar jatorriko ofizial alemaniar baten esku-hartzeari esker, ezkutuan atera zituzten Vatikanora zuzenean joateko. Bere iloba Mafalda Savoiakoa, senarraren bila zihoala, Buchenwald-eko kontzentrazio-esparruan hil zen.

Milica Egipton hil zen 1951ko irailaren 5ean, 1946an Italiako monarkia erori zenean Italiako erregeekin erretiratu zen lekura.

## Tituluak, tratamenduak eta sariak 
### Tituluak eta tratamenduak 
* 1866ko uztailaren 26-1889 abuztuaren 7:  *Bere gorentasuna*, Militza Petrović-Njegoš Montenegroko printzesa.
* 1889ko abuztuaren 7-1951eko irailaren 5: *Gorentasun Inperiala*, Militza Nikolaievna Errusiakoa dukesa handia

### Sariak 
* Santa Katalina Ordenako gurutze handiko dama (25px Errusiar Inperioa).

## Arbasoak 
## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joana (Kusaren emaztea)

**Joana** (), **Kusaren emaztea** (), Itun Berriko pertsonaia da. Jesusek sendatu zuen eta geroago Joanak berari eta bere ikasleei lagundu zien bidaietan. Kusaren emaztea zen, Herodes Antipasen etxea administratzen zuena. Tradizio kristauak dio Joana izan zela ezkutuan Joanes Bataiatzailearen burua gorde zuena.

Lukasen Ebanjelioaren 24. kapituluak Jesusen Piztueraz jakin zuten lehenak emakumeak zirela dio, eta haien artean Joana aipatzen du, Maria Magdalena eta Maria Santiagorenarekin batera apostoluei berri ona iragarri ziona.

Santutzat dute anglikanoek eta luterotarrek (santu-eguna abuztuaren 3an ospatzen da), ortodoxoek (Pazkoko hirugarren igandean) eta katolikoek (maiatzaren 24an erromatar errituan eta Pazkoko hirugarren igandean ekialdeko errituetan).

Richard Bauckham ikertzaileak Joana, Kusaren emaztea, Erromatarrei Gutunean aipatzen den Juniarekin identifikatzen du, *Joana* bere hebrear izena izanik eta *Junia* erromatarra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jan Bakelants

**Jan Bakelants** (Oudenaarde, 1986ko otsailaren 14a-), flandriar txirrindulari ohia da, profesionala 2008tik 2022ra.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan
—: Ez zuen parte hartuUT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tabita

**Tabita** () edo **Dorkas** () Biblian ageri den pertsonaia da, Apostoluen Eginak liburuaren pertsonaietako bat. Jopen (Jaffan) bizi zen, gaur egun Tel Aviveko parte dena. Apostoluen Eginak liburuak dio «on egitera eta behartsuei laguntzera emana» bizi zela. Hil zenean, berehala mandatariak bidali zizkioten Petri apostoluari, hurbileko Lidan zegoena. Inguruko emakume alargunek Tabitak egindako jantziak erakutsi zizkioten bere karitatearen froga gisa. Bibliako kontakizunaren arabera, Petrik hilen artetik piztu zuen.

Erromatar Eliza Katolikoak, Eliza Ortodoxoak eta hainbat denominazio protestantek santutzat hartzen dute. Eliza Katolikoan bere eguna urriaren 25ean ospatzen da. 

## Izena 
Bai Tabita aramear izenak, bai Dorkas greziar izenak, «basahuntza» esan nahi dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Goaz antzerki taldea

**Goaz antzerki taldea** Debako antzerki talde bat da. Taldeak 1974ko abuztuan eman zituen bere lehen pausoak. 

## Lanen Zerrenda 
## Errefentziak
Ana Borges

**Ana Catarina Marques Borges**, ezagunagoa **Ana Borges** izenez (Portugal, 1990eko ekainaren 15a) portugaldar futbolaria da. Aurrelari jokatzen du. Portugalgo futbol-selekzioko kidea da.

## Futbolari ibilbidea 
2006-2007 denboraldian jokatu zuen Portugalgo Laura Santos futbol-taldean. Hurrengo denboraldian, Zaragozako Prainsa talde espainiarrak fitxatu zuen. Aurrelari jokatzen du. 

### Selekzioa 
Portugalgo futbol-selekzioarekin ezaguna da. Bere selekzioarekin Algarve Cup 2012ko jokalaririk onena aukeratu zuten. 2012ko maiatzean, AEBetako S.C. Blue Heat de la W-League AEBko taldean jokatzera joan zen selekzioko Edite Fernandes lankidearekin batera.

Taldeak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jempy Drucker

**Jean-Pierre "Jempy" Druker** (Sandweiler, 1986ko irailaren 3a-) luxenburgotar txirrindulari ohia da. Ziklo-Krossean Luxenburgoko Txapelduna izan zen.

## Palmaresa 
**2010**
* Flèche du Sudeko etapa bat 
* 2. Zottegem Hiriko Sari Nagusian
**2012**
* 2. Zottegem Hiriko Sari Nagusian
* 3. Schaal Selsean
**2013**
* 3. Luxenburgoko errepide txirrindularitzako txapelketan 
* 3. Isberguesko Sari Nagusian
**2014**
* 2. Luxenburgoko Tourrean
**2015**
* 2. Luxenburgoko erlojupeko txirrindularitza txapelketan 
**2016**
* Luxenburgoko Tourreko etapa bat
* Espainiako Vueltako etapa bat
* 2. Luxenburgoko erlojupeko txirrindularitza txapelketan
**2017**
* Luxenburgoko Tourreko etapa bat
* Luxenburgoko erlojupeko txirrindularitza txapelkea
**2020**
* 3. Luxenburgoko errepide txirrindularitzako txapelketan
**2021**
* 2. Luxenburgoko errepide txirrindularitzako txapelketan

## Kanpo estekak
Txantxangorri Aldizkaria

**Txantxangorri Aldizkaria** 2011ko abendutik aurrera argitaratzen den hilabetekaria da. 

Anoetan sortutako aldizkaria da. Gipuzkoako gaiak lantzen ditu batez ere, kultura, kirola, zientzia, gastronomia, historia, antropologia, eskulanak eta poesia arloetakoak. 

Goierri eta Donostia artean banatzen da doan, batez ere Oria bailaran duelarik gune nagusia.

Aldizkariak gaurkotasuneko erreportajeak, elkarrizketak, ibilbideak, errezetak, gastronomia eta agenda atalak ditu. 

Paperean argitaratzeaz gain, webgunea ere badu.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marc de Maar

**Marc de Maar** (Assen, 1984ko otsailaren 15a) herbeheretar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2003**
* 3. Ardenetako Triptikoan
**2004**
* Hasselt-Spa-Hasselt
**2005**
* Loir-et-Cher Tourra
**2010**
* Beauce Tourreko bi etapa 
**2011**
* 20px Curaçaoko errepideko txapelketa 
* 20px Curaçaoko erlojupeko txapelketa 
**2012**
* 20px Curaçaoko errepideko txapelketa
* 20px Curaçaoko erlojupeko txapelketa 
* Britainia Handiko Itzuliko etapa bat 
**2013**
* Beauce Tourreko etapa bat 
**2014**
* 2. Norvegiako Tourrean eta etapa bat 
**2015**
* 2. Luxenburgoko Tourrean
**2018**
* Kumano Tourra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarah Bouhaddi

**Sarah Bouhaddi** (Cannes, Frantzia, 1986ko urriaren 17a) frantziar futbolaria da. Atezain jokatzen du Frantziako Lehen mailako Paris Saint-Germain Football Club-ean (emakumezkoa) eta Frantziako selekzioan.

## Biografia 
Frantzian jaioa, Bouhaddi aljeriarra da. Frantziako talde nazionalarekin egin zuen debuta 2004an. Bera izan zen bere nazioaren ordezkari 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, eta Frantziako partida guztietan jokatu zuen, laugarren postua lortuta. Bouhaddi bere herrialdeko atezain nagusia bihurtu zen. 2020an, eten bat egin zuen nazioarteko ibilbidean.

## Futbolari ibilbudea 
Olimpique Lyonnais taldearekin 13 denboraldi igaro ondoren, Bouhaddi Paris Saint-Germain FC taldera joan zen 2022ko irailaren 16an, urtebeteko akordioan.

## Estatistikak 
### Taldeak 
### Selekzioa 
thumb|Bouhaddik (urdin argian) Lyongo lankideekin ospatu zuen 2018ko UEFAko Txapeldunen Ligako finala irabazi ondoren.|692x692px

## Palmaresa 
### Txapelketa nazionalak 
### Nazioarteko txapelketak 
### Banakako goraipamenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jokalariaren fitxa Uefa.com-en
* Jokalariaren fitxa Olweb.fr-en (frantsesez)
Cássia Eller

**Cássia Rejane Eller** (Rio de Janeiro, 1962ko abenduaren 10a-Rio de Janeiro, 2001eko abenduaren 29a) Brasilgo rock abeslari eta gitarra-jotzailea izan zen. 

## Biografia 
Eller bisexuala zen argi eta garbi. Bere bizitzako azken 14 urteak Francisco semearekin (Chicão maitekiro deitua) bizi izan zituen; semea Tavinho Flalho musikariarekin eta María Eugênia Vieira Martins emaztearekin izandako harreman kasualaren ondorioz jaio zen. Cássia Eller 39 urte zituelarik hil zenean, bere emazteak semearen zaintza eskatu zuen. Brasilgo gizartea irauli zuen kasua izan zen, eta bikote homosexualei eta seme-alaben zaintzari buruzko aurrekaria ezarri zuen ezkontideetako bat hiltzean.

Alkoholarekin eta drogekin arazo handiak izan zituen, baina hiltzean hiru urte inguru zeramatzan errehabilitatuta. 2001eko abenduaren 29an hil zen, bihotzeko hiru geldialdi jarraian jasan ondoren. Akats medikoak eragindako heriotza adierazi zen, autopsian gaindosiak eragindako heriotzaren hasierako hipotesia baztertu ondoren.

## Ibilbidea 
Bere ahots grabeak ezaugarritzen zuen bere abesteko modua. Musikagile lana bi abestitara mugatu zen: "Elles" eta "O Marginal". Interprete jarrera hartuz, Brasilgo rock konpositore handien piezak berpiztu zituen, hala nola Renato Russo eta Cazuza, baita MPBko (Música Popular Brasileira) artistak ere, hala nola Caetano Veloso edo Chico Buarque, Nando Reis, Arrigo Barnabé eta Wally Salomãoren pop estilotik igaroz, Riachãoren sambetaraino eta Jimi Hendrix, The Beatles eta Nirvanaren rock pieza klasikoetaraino. Zuzeneko grabazioak maite zituen.

Cazuzaren omenez bi disko grabatu zituen, horietako bat haren abestiekin bakarrik eta Cazuzaren "Todo amor que houver nessa vida" abestitik ateratako *Veneno Antimonotonía* izenburuarekin.

## Diskografia 
### Estudio albumak 
* 1990 *Cássia Eller* (1990)
* 1992 *O Marginal*
* 1994 *Cássia Eller* (1994)
* 1997 *Veneno AntiMonotonia*
* 1999 *Com Você... Meu Mundo Ficaria Completo*
* 2002 *Dez de Dezembro*

### Zuzeneko albumak 
* 1996 *Cássia Eller Ao Vivo*
* 1998 *Veneno Vivo*
* 2000 *Cássia Rock Eller*
* 2001 *Acústico MTV Cássia Eller*
* 2002 *Luau MTV*
*
### Bildumak 
* 1997 *Minha História*
* 1997 *Música Urbana*
* 1998 *Millenium*
* 2002 *Série Gold*
* 2003 *Perfil*
* 2004 *A Arte de Cássia Eller*
* 2004 *I Love MPB*
* 2005 *Novo Millenium*
* 2008 *Raridades*

### DVD 
* 2000 *Com Você... Meu Mundo Ficaria Completo*
* 2001 *Ao vivo. Rock in Rio*
* 2001 *Acústico MTV''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cássia Ellerren argazkiak.
* :"I Ain't Got Nothing But The Blues" Youtuben.
Vjera Montenegrokoa

**Vjera Petrović-Njegoš** (), Montenegroko printzesa izan zen, Petrović-Njegoš dinastiako kidea izan zen, Nikolas I.a Montenegrokoaren eta Milena Montenegrokoaren hamaikagarren (hamabietatik) seme-alaba.

Vjera eta bere ahizpa Xenia ez ziren Errusiako Smolny Institutuan eskolatu bere ahizpa zaharrenak bezala, etxean baizik. Polita eta dotorea zen, baina sentiberagoa eta lotsatiagoa, eta ez kementsua edo sendoa, bere aurreko ahizpak bezala.

Pintatzeko interesa zuen, baina gogoratzen da lehenago, Bar-eko portuan izandako leherketa baten biktima zaurituei laguntzeko egin zuen ahaleginagatik, domina bat eman baitzioten. Montenegro 1918an utzi zuen, bere aita kargutik kendu zutenean eta bere gurasoekin eta bere ahizpa Xeniarekin Frantzian bizitzen jarri zenean. Frantzian ere parte hartu zuen lan humanitarioan.

1927ko urriaren 31n Frantzian hil zen. San Remon lurperatu zuten bere guraso eta arrebarekin, baina, haiek bezala, bere gorpuzkiak Cetinjen lurperatu zituzten 1989an.

## Arbasoak (genealogia) 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Huub Duijn

**Hubertus Martinus "Huub" Duijn** (Onderdijk, 1984ko irailaren 1a-), herbeheretar txirrindulari ohia da, profesionala 2006tik 2019ra.

## Palmaresa 
**2004**
* 2. Hasselt-Spa-Hasselten
**2006**
* Paris-Tours (23 urtez azpikoa)
* Triptyque des Barragesko etapa bat
**2013**
* 3. Limburgoko Itzulian
**2015**
* 3. Luxenburgoko Tourrean
* 7. Jef Scherens Sari Nagusian
* 9. Tour de Yorkshiren
* 9. Belgikako Itzulian
* 10. Druivenkoers Overijsen
**2016**
* 2. Druivenkoers Overijsen
* 4. Valoniako Sari Nagusian
**2017**
* Rad am Ring
* 2. Omloop Mandel-Leie-Schelden
* 5. Luxenburgoko Tourrean
* 5. Druivenkoers Overijsen
**2018**
* 2. Primus Classicean
* 6. Valoniako Sari Nagusian
* 7. Luxenburgoko Tourrean
* 8. Brabantse Pijl-ean
* 8. Zottegem Hiriko Sari Nagusian
**2019**
* 9. Druivenkoers Overijsen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vincent Denson

**Vincent «Vin» Denson** (Chester, 1935eko azaroaren 24a), Ingalaterrako txirrindularia da, profesionala 1961etik 1969ra.

## Kirol ibilbidea 
Amateurretan, 1962ko Bidasoko Itzulia irabazi zuen. Profesionaletako lorpenik nabarienak 1965eko Luxenburgoko Tourra eta 1966ko Italiako Giroko etapa bat izan ziren.

## Palmaresa
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ander Herrero

**Ander Herrero Rocha** (Irun, Gipuzkoa, 2002ko azaroaren 23a) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdilari lanetan aritzen da, bai puntaerdian edo euskarri lanetan. Real Unioneko harrobian hazia, lehen taldearekin egin zuen debuta 2022ko irailaren 18an Pepico Amat futbol zelaian Eldenseren aurkako porrotan. 2023ko udan Real Unionekin kontratua berritu zuen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Clitocybe obsoleta

***Clitocybe obsoleta*** *Tricholomataceae* familiako onddo espezie bat da. Ez dakigu toxikoa edo janezina den.

Sinonimoak: *Agaricus mustelinus*, *Agaricus sebaceus*, *Agaricus candicans*, *Omphalia obsoleta*, *Collybia obsoleta*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, argizari-itxurakoa, ildaskatu gabea, uniformeki buztin kolorekoa edo haragi-arrexka kolorekoa, beix-okre antzeko kolorekoa zimurtzean.

**Orriak:** Zuri zikin kolore batekoak, estu, ia dekurrenteak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 5 cm inguruko garaierakoa eta 0,5 cm inguruko lodierakoa, kapelaren antzeko kolorekoa, elastikoa, barnehutsa.

**Haragia:** Zuria. Anisaren usaina bakarrik izaten du, baina nahiko ahula. 

**Etimologia:** *Clitocybe* hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik. *Obsoleta* epitetoa, zaharkitua, zahartzea, esan nahi duen "obsolésco" hitzetik dator. Karpoforoak zimel-itxura, zimurtua, apala duelako.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Konfusio izugarria dago *Clitocybe obsoleta*, *Clitocybe fragrans* eta *Clitocybe suaveolens* espezieen artean, guztiak anis usainekoak, eta ezinbestekoa da ADN analisia.

## Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran eta udazkenean. Koniferoen azpian batez ere.

### Banaketa eremua 
Mendebaldeko Kanada eta Ameriketako Estatu Batuak, Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carmen Arrojo

**Carmen Arrojo Maroto** (Madril, 1918 - *Ibídem*, 2017ko apirilaren 6a) Gazteria Sozialista Bateratuetako (JSU) militantea izan zen, maistra eta Espainiako Memoria Historikoaren defendatzailea.

## Ibilbidea 
### Lehen urteak eta gerra zibila 
Lehen militantzia Eskolako Unibertsitate Federazioan izan zuen, eta erakunde horren barruan Ikasle Antifaxisten Batasunaren (UEA) sorreran parte hartu zuen. Geroago, bere aitaren militantzia sozialistak eraginda, bera eta bere neba Gazte Sozialistetan afiliatu ziren, eta 1936ko martxoan Gazteria Komunistekin elkartu ziren JSUak osatzeko. 1936ko otsailean Fronte Popularrarekin lankidetzan aritu zen hauteskunde-propaganda eginez. JSUko zelula-idazkari hautatu zuten Vistillas sektorean, eta, 1936ko apirilean, irratiko emakume-idazkari bihurtu zen. Soldaduen seme-alabentzako egoitza bat ere antolatu zuen, eta, erizaintza-ikastaro bat egin ondoren, osasun-zerbitzuekin lankidetzan aritu zenHerri  Armadako 46. mailako ospitalean. Han, diatermia-taldeen arduraduna izan zen, korronte elektrikoen bidez zauritutakoen gorputz-tenperatura igonez. JSUren ordezkari gisa, Valentziako Asociación de Mujeres Antifascistas elkarteak antolatutako biltzar batean parte hartu zuen. Porrota laster izango zela eta, aitarekin joan ziren Alacantera, eta nebarekin batera, Winnipeg ontziaren zain egon ziren erbestera joateko. Ezin izan zuenez ontzira igon, banandu egin zuten aita eta nebarengandik, eta zinema batera eraman zuten beste emakume askorekin batera. Han, irabazleei bere nortasuna ezkutatu ahal izan zien, bere ume itxurari esker. 1966 eta 1969 bitartean, Bulgariako gobernu komunistaren merkataritza-ordezkaritzan aritu zen espainierazko irakasle. 1969an Irakasle Eskolako oposizioak atera zituen.

Erretiratu ondoren, Madrilera itzuli zen eta Memoria Historikoa Berreskuratzeko Elkartearekin (ARMH) lankidetzan aritu zen. Madrilen hil zen, 2007ko apirilaren 6an, 98 urterekin.

### Memoriak 
2008an argitaratu zituen bere memoriak *Lo que no se debe perder. Memoria de una republicana*  Almudena Grandesen

hitzaurrearekin. Bere bizitza eta militantzia kontatu zituen. Hiru zatitan dago egituratuta: lehena, luzeena, gerrako jarduerak kontatzen dituena; bigarrena, klandestinitatean bizitzeko borroka, Madrildik urrun, eta hirugarrena, itzulera, eta, azkenik, bere izena eta bizitza berreskuratzea.

## Aintzatespenak 
* Javier Larraurik zuzendutako *Mujeres republicanas* (2010) eta *Testigo de un tiempo maldito* (2012) dokumentaletan parte hartu zuen.
* 2021ean Calaf-eko Gizarte eta Kultur Gunean jarri zioten Carmen Arrojo izena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Carmen Arrojoren 1931ko apirilaren 14ko oroitzapenak
* Arrojo Maroto, Carmen. Testimony of the Spanish Civil War and the Francoist Dictatorship. Kaliforniako Unibertsitatea, San Diego, 2007.
Infundibulicybe squamulosa

***Infundibulicybe squamulosa*** *Tricholomataceae* familiako onddo espezie bat da. Kalitate handiegirik gabeko jangarria.

Sinonimoak: *Agaricus omphalosericeus*, *Omphalia squamulosa*, *Clitocybe squamulosa*, *Clitocybe infundibuliformis var. squamulosa*, *Omphalia infundibuliformis var. squamulosa*, *Clitocybe subsquamata*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2,5 eta 4,5 cm bitarteko diametrokoa. Haragi mehekoa, unbilikatua edo inbutu itxuran, arre-hur kolorekoa edo gris-horixka, arre koloreko ezkatatxo finez estalia; ertza beherantz biribildua eta mehea.

**Orriak:** Estuak, meheak, zabal, askotan adarkatuak, dekurrenteak luze, hori-zur argi kolorekoak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak

**Hanka:** 5 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1 cm bitarteko lodierakoa. Elastikoa, zilindrikoa, goialdean mehetua, harro barrubetea, oinarri feltroduna, mizelio-hifa ugarirekin; kapelaren kolore berekoa, baina argiagoa, ildaskatu haritsua edo ia pitzatua.

**Haragia:** Zaila, gris zurbil kolorekoa, irinaren usain eta zaporea du.

**Etimologia:** *Clitocybe* hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik. *Squamulosa* epitetoa kapelan dituen ezkatatxo txikiengatik du

## Jangarrirasuna 
Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Clitocybe gibba* delakoarekin nahas daiteke, honen gainazala ezkatarik gabekoa da, titi apur bat izaten du, oin argiagoa, zurixka. *Clitocybe sinopica* espeziearekin ere bai, hau adreilu kolorekoa eta txikiagoa  da.

## Sasoia eta lekua 
Maiatzetik azarora. Ezohiko espeziea. Mendiko koniferoen basoetan. Arraroa hostozabalen azpian edo zelaietan.

### Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jessica Gleeson

**Jessica Gleeson** (Waterford, Irlanda, 1993ko urriaren 23a) irlandar futbolaria da, eta defentsa jokatzen du DLR Waves Emakumeen Liga Nazionaleko taldean. Lehen Wexford Youths eta Shelbourne taldean jokatu zuen. Irlandako Errepublikako emakume-talde nazionalean hasi zen 2015. urtean. Bere neba gazteena, Austin Gleeson, Waterford konderriko taldearen ordezkaria izan da.

## Futbolari ibilbidea 
Gleeson Waterforden jaio zen eta gazteentzako futbola jokatu zuen Villa AFC eta Tramore AFC klubetan. Wexford Youths-ekin bat egin zuen Emakumeen Liga Nazionalaren (WNL) inaugurazio-denboraldirako, 2011-2012an. Wexford Youths-ek lehen aldiz irabazi zuen WNL, eta Gleesonek UEFA 2015–2016 denboraldiko Txapeldunen Ligan jardun zuen.

WNLren 2018ko denboraldia baino lehen, Wexford Youths Shelbourne FCren WNLren aurkariekin bat egiteko eskaintza onartu zuen Gleesonek. Urtebete lehenago aldatzea pentsatu zuen, baina Wexforden denboraldi bat gehiago egitea erabaki zuen, taldeko entrenatzailearekiko leialtasunagatik. Gleesonen iritziz, futbola utzi behar izan zuen galestar-futbolaren alde, 2020ko denboraldian Shelbourneko taldean zuen tokia galdu ondoren, baina DLR Wavesekin elkartzeko konbentzitu zuten.

## Nazioartean 
### Gazteak 
2010ean, Irlandako Errepublikako U-17 taldean funtsezko jokalaria izan zen Gleeson, UEFA 2010eko 17 urtetik beherako emakumeen txapelketan, eta FIFAko Emakumeen Munduko Kopako U-17 2010eko finalisten artean.

Waterfordeko Teknologia Institutuan matrikulatuta zegoen bitartean, Gleesonek Irlanda ordezkatu zuen 2013ko eta 2015eko udako unibertsitateetan.

### Seniorra 
Gleesonek Irlandako Errepublikako talde nazionalaren lehen deia jaso zuen 2013ko Zipre Koparako. 2015eko maiatzean, Estatu Batuetako lagun batek berriro deitu zion Gleesoni goi-mailako talde nazionalerako. Partida zehaztu ondoren, FIFAk nazioarteko partidetarako ezarritako datetatik kanpo zegoela ikusi zuten, eta, beraz, Irlandako lehen aukerako zenbait jokalari ez zituzten askatu klubek. Gleesonek Irlandaren 3–0 porrotarekin hasi zuen, debut-tapoi bat irabazteko, baina Abby Wambachek denboraren erdian ordezkatu zuen.

Handik zortzi hilabetera, Gleesonek beste tapa bat jaso zuen. Ordezkoa izan zen Estatu Batuek irabazitako San Diegon lagunarteko partida batean. Zipre 2016 Kopako taldean bere tokia mantendu zuen, eta Austriako hasierako 2–0 porrotean jokatu zuen, oineko lesio bat izan baino lehen. 2016ko apirilaren 12an, lehiakor agertu zen Niamh Fahey ordezkatuta 68 minutuan, Irlandan, 3–0 UEFA Women's Euro 2017, irabazi zuen Espainiak Madrileko La Ciudad del Fútbol (Las Rozas) delakoan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yvo Molenaers

**Yvo Molenaers** (Riemst, 1934ko otsailaren 25a-) flandriar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1956**
* Gembloux
**1958**
* Hoeilaart-Diest-Hoeilaart
* 9. Flandriako Tourrean
* 9. Flèche Wallonnen
**1959**
* Houtem
* Tienen
* Wavre
* Lommel
* Molenstede
**1960**
* Paris-Nizako etapa bat 
* 3. Milan-San Remon
* 5 Paris-Bruselan
**1961**
* Suitzako Itzuliko etapa bat 
* 3. Gante-Wevelgemen
**1962**
* 2. Milan-San Remon
**1963**
* Luxenburgoko Tourra
**1964**
* 2. Gante-Wevelgemen
* 2. Dunkerqueko Lau Egunetan
* 2. Flèche Brabançonnen
* 3. Het Volken
* 3. Paris-Roubaixen
* 3. Frankfurteko Sari Nagusian
* 10. Milan-San Remon
**1966**
* Omloop Mandel-Leie-Schelde

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Kapa (argipena)

**Kapa** terminoak hainbat adiera du:

Euskaraz:

* **Kapa** edo **Gainjantzia**, bizkarrean lepotik eramaten den jantzia. Honekin lotuta:
** Kapa eta ezpatako komedia eta zinema.
** Kapa liturgikoa, apezpikuek erabiltzen duten jantzia.

Beste hizkuntza batzuetan:

* **Kapa**, Hawaiiko oihal tradizional bat.
* **Kapa**, Balkanetako kapela tradizionala.
* **Kappa**, alfabeto grekoko letra.
Blast from the Past

***Blast from the Past*** (euskaraz *Eztanda Iraganetik*), 1998ko Hugh Wilson estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikziozko eta amodiozko komedia film bat da. Brendan Fraser, Alicia Silverstone, Christopher Walken, Sissy Spacek eta Dave Foley aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1962, Calvin Webber (Christopher Walken), zientzialari buruargi baina Helen (Sissy Spacek) emaztearekin batera Los Angeles hirian bizi da. Baina Kubako Misilen Krisialdia jazotzean, hegazkin batek Webbertarren etxetik hurbil istripua izan eta nuklear gerra hasi delako ustez Calvinek eraikitako bunker batean babestuko dira. 

1997, 35 urte ondoren, garai hartan denbora-kapsula antzeko batean jaiotako Adam (Brendan Fraser) semea bunkerretik atera eta gurasoei Lurra jada gizakiak bizitzeko leku egokia den jakinarazteko zibilizaziora itzuliko da.

## Aktoreak 
* Brendan Fraser: Adam Webber
** Hayden Tank: Adam Webber (312 urterekin)
** Ryan Sparks: Adam Webber (8 urterekin)
** Douglas Smith: Adam Webber (11 urterekin)
* Alicia Silverstone: Eve Rustikov
* Christopher Walken: Calvin Webber
* Sissy Spacek: Helen Webber
* Dave Foley: Troy
* Joey Slotnick: Melker (kredituetan Soda Jerk)
* Dale Raoul: Amatxo
* Rex Linn: Dave
* Bill Gratton: Even nagusia
* Nathan Fillion: Cliff
* Jenifer Lewis: Nina Aron doktorea
* Hugh Wilson: Levy
* Cynthia Mace: Betty
* Harry S. Murphy: Bob
* Carmen Moré: Sophie
* Sonya Eddy: Postaria
* Robert Sacchi: DJ Bogart

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Aletxa (argipena)

**Aletxa** izenak hainbat adiera du:

* **Aletxa** herria Araban, Arraia-Maeztu udalerrian.
* **Aletxa** edo **botoi-zuloa**.
* Aletxa edo lokarria apezpikuen kapa liturgikokoa denean, ***morsum*** deritzo.
Pepe Sancho

**Pepe Sancho**, jaiotze izenez **José Asunción Martínez** (Manises, Valentziako Erkidegoa, 1944ko azaroaren 11 &ndash; Alicante, Valentziako Erkidegoa, 2013ko martxoaren 3a) espainiar antzerki, telebista eta zinemako aktore bat izan zen. Nagusiki, *Curro Jiménez* telesailan *El Estudiante* (*Ikaslea*) pertsonaia antzezteagatik ezagun egin zen. 1980-2002 artean Maria Jiménez abeslariaren ezkondua egon zen.

## Filmografia
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Kapa (burukoa)

[thumb| 

[Montenegro|Montenegroko *kapa* bat, barrutik .]]
**Kapa** edo **cappa** Mediterraneoko hainbat eskualdetako kapela tradizionala da, batez ere gizonezkoek erabiltzen dutena, Italiako eta Balkanetako eskualde batzuetan.
[thumb| [Montenegro|Montenegroko erregetzaren *kapak.*]]
[thumb| [Giuseppe Garibaldi *cappa* italiararekin jantzita .]]
*Kapa* kotoizko txapel biribil bordatua da, zilindro-formakoa, laua goialdean, perimetroan eta goialdean hainbat motiborekin apaindu daitekeena.

XIX. mendean, asko fabrikatu eta ohikoan janzten ziren. 21. mendean jaietan soilik erabili ohi dira.

## Izena 
Hainbat etimologia proposatu dira : latinezko *caput* “burua" edo turkierazko *kapak-*etik: “burukoa". Ez du euskarazko zein erromantzeetako kapa edo gainjantziarekin loturarik.

## Jatorri eta erabilpena 
Otomandar Inperioan, sultanaren menpeko gizonezkoek, beren leialtasuna adierazten zuen fez bat eraman behar zuten, zirela musulman, juduak edo kristau izan. Baina jatorri hartatik aurrera, Balkanetako txano tradizionalak dibertsifikatu ziren,  batzuk kapa bilakatuz, farea greziarrak ere (phareas / φάρεα) oro har hasierako fezetik desberdinak, lauagoak. Azkenean, XIX . mendean, Balakentako herrien emantzipazioaren aldeko borrokaren elementu sinboliko bihurtu ziren, eta forma horretatik beretzat hartu zuten *Carbonari* italiarrek, Italiako bateratzaren militanteek, hala nola Garibaldik  .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Omen (2006ko filma)

***The Omen*** edo ***The Omen: 666*** (euskaraz *Iragarpena* edo ***Iragarpena: 666***), 2006ko John Moore irlandarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Julia Stiles, Liev Schreiber, Mia Farrow, David Thewlis, Pete Postlethwaite, Michael Gambon eta Seamus Davey-Fitzpatrick aktoreek antzeztu zuten.

*The Omen* beldurrezko frankiziaren filmeetako bat da.

## Argumentua 
## Aktoreak 
* Liev Schreiber: Robert Thorn
* Julia Stiles: Katherine Thorn
* Mia Farrow: Willa Baylock
* Seamus Davey-Fitzpatrick: Damien Thorn
* David Thewlis: Keith Jennings
* Pete Postlethwaite: Aita Brennan
* Michael Gambon: Bugenhagen
* Giovanni Lombardo Radice: Aita Spiletto
* Pedja Bjelac: Vatikanoko Behatokiaren apaiza

Jatorrizko *The Omen* (1976) filmean antzeztu zuen Harvey Spencer Stephensek erreportari gisa kameoa burutzen du.

## Kanpo estekak 
* IMDBko futxa irakurgai
Kapa (Hawaii)

thumb| 1819ko margoa, emakumezko buruzagi bat,  Likelike izenekoa, Kalanimokuren emaztea, *kapa* oihala jotzen.
eskuinera|thumb| XVIII. mendeko kapa adibide bat, Göttingen-eko Georg-August Unibertsitatean, Alemania

**Kapa** hawaiar indigenenek egindako ehuna da, Rosales eta Malvales ordenako zuhaitz eta zuhaixka espezie batzuen zuntzetatik eratorria. Azala irabiatu eta jo egiten da, testura leun bat lortzeko eta gero irudi geometrikoz tindatzeko.

Polinesiako beste leku batzuetan aurkitzen den *tapa* oihalaren antzekoa da, etimologikoki hitz bera da izatez, baina desberdina da bere sorreran erabilitako metodoetan.

Kolonizazioaren ondorioz kapak egiteko langintza galdu egin zen, baina 1989an, berreskuratutako hezurdura batzuk biltzeko behar zituztelakoan, hawaiiar talde batek oihalak egiteko prozesua ohituretatik berreskuratzea lortu zuten. Berrituta, tradizioa 21. mendera iritsi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Álvaro de Luna (aktorea)

**Álvaro de Luna Blanco** (Madril, 1935eko apirilaren 10a - *ib.*, 2018ko azaroaren 2a), espainiar zinema eta telebistako aktore bat izan zen. Nagusiki, *Curro Jiménez* telesailan *El Algarrobo* pertsonaia antzezteagatik ezaguna egin zen.

## Filmografia hautatua
## Kanpo estekak
Ozeano Bareko helezintasun poloa

**Ozeano Bareko** **helezintasun poloa** lur lehorretik urrunen dagoen ozeanoaren lekua da. Ozeano Barearen hegoaldean dago, Antartidatik eta zenbait irla ozeaniko txikitatik 2.688 kilometrora, gutxi gorabehera. Espazio-ontzien hilerria ere leku horretan dago, urruna eta isolatua delako, ia bizitzeko modukoa ez delako eta itsaso zabaleko lurraldetzat jotzen delako. Puntu horretan dagoen ozeanoaren hondoa 3.700 m-ko sakoneran dago.

**Nemo puntua** ere esaten zaio, eta kosta-lerrotik urrunen dagoen tokia ere bada, Eurasiako helezintasun poloa baino urrutiago baitago munduko inongo kostatik. Definizio horretan, lurreko erreferentziazko elipsoide baten gainazalarekiko distantzia erabiltzen da, eta azaleratzen den edozein uharte kontabilizatzen da.

Bloopa, *NOAA* estatubatuarrak 1997ko udan hainbat aldiz atzemandako maiztasun ultra-baxuko eta jatorri ezezaguneko soinu bati ematen zaion izena, Nemo puntuko eskualdean sortu zen. 2002an, *NOAAk* ondorioztatu zuen icebergek sortu zituztela soinu horiek, ozeanoaren hondoa harraskatuz.

## Geografia 
Hego Ozeano Barean dago puntu hori (48°52.6 S 123°23.6 O / -48.8767, -123.3933). Hauek dira azaleratutako lur hurbilenak, 2.688 km-tara: 

* iparraldean, Ducie uhartea, Pitcairn uharteetakoa;
* ipar-ekialdean, Motu Nui, Pazko uharteko uhartetxoa;
* hegoaldean, Maher uhartea, Siple uhartearen eta Marie Byrd lurraldearen parean, Antartikan;
* mendebaldean, Chatham uhartea;
* ekialdean, Campana artxipelagoa, Txileren hegoaldean.

## Fikzioan 
* Literaturan, Nemo puntua R'lyeh fikziozko hiritik nahiko gertu dago, H. P. Lovecraft estatubatuarrak irudikatua. *The call of Cthulhu* eleberrian, Lovecraftek R'lyeh kokatzen du -47.150, -126.717 koordenatuetan.
* Zineman, TOP GUN: MAVERICK filmean, etsaien basea Nemo puntuan dago. Hala, ez zuten AEBekin harreman diplomatiko gutxi izan zitzakeen herrialderik iraintzen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espazio-ontzien hilerria

## Kanpo estekak
Pilarreko baseliza (Iturmendi)

**Pilarreko baseliza**, Nafarroako Iturmendi udalerrian dagoen baseliza bat da, Sakana eskualdean. Herrigunetik kanpo dago, Aitzagako ermita bidean.