open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tienotriazolodiazepina

**Tienotriazolodiazepinek** konposatu organiko ziklikoen familia bat osatzen dute. Tienotriazolodiazepinak hiru eraztunen fusioaz osatzen dira: triazola, tiofenoa eta diazepina. Hainbat botiken gunea osatzen dute.

Tienotriazolodiazepinek erlazionatzen dira GABAA hartzailearekin 1,4-bentzodiazepinek (diazepamak, esaterako) et triazolobentzodiazepinek (alprazolamak, etsenplurako) egiten duten modu berean.

Tienotriazolodiazepina inportantenen zerrenda:
thumb|Tienotriazolodiazepinen egitura

* α-Hidroxietizolam 

* Brotizolam
* Ziklotizolam
* Klotizolam
* Deskloroklotizolam
* Deskloroetizolam
* Etizolam
* Flubrotizolam
* Fluclotizolam
* Fluetizolam
* Metizolam

## Erreferentziak
Diazepina

**Diazepinak** konposatu organikoen familia bat da bi nitrogeno-atomo dituen 7 katebegiko heteroziklo bat duten konposatuek osatutakoa. Diazepinek deribatu ordezkatuak izan ditzake. Halaber, 1,4-diazepina hainbat sendagai-familien egituraren gunearen parte dira: bentzodiazepinak, triazolobentzodiazepinak eta tienotriazolodiazepinak.

## Errefererentziak
Ratchis dukearen aldarea

**Ratchis dukearen aldarea** Longobardiar eskulturaren lan nagusietako bat da, Luitprand erregearen pizkunde kulturalaren garaikoa, 8. mendeko lehen erdiko aldarea. 737 eta 744 urteen artean egin zela uste da. 1946tik, Cividale del Friuli hiriko Kristau Museoan dago, bertako katedralaren parte den eraikinean. 

## Deskribapena 
Istriako harriz —porositate baxuko kareharri trinkoa— eginiko lau harlauzaz osatuta dago , behe-erliebez zizelkatuak: atzeko harlauza, ikur kristauekin; aurrekoa, Kristo Maiestatean ageri dela mandorla batean; eta albokoak, Errege Magoen gurtza eta Ikustaldia erakusten, hurrenez hurren. Pigmentu-hondarrak ikusten dira harlauztean.

Irudiak oso bidimentsionalak dira, nahiz eta argi eta garbi definituta egon, eta, garaiko estiloaren arabera, esku eta aurpegi neurriz kanpokoak dituzte, karga espresionista handia ematen dutenak.

## Iruditegia 

Fitxategi:Cividale, museo cristiano, altare del duca rachis 05.JPG|Atzealdea.
Fitxategi:Cividale, museo cristiano, altare del duca rachis 02.JPG|Kristo maiestatea mandorlan, aurrealdean.
Fitxategi:Cividale, museo cristiano, altare del duca rachis 01.JPG|Erregeen gurtza.
Fitxategi:Cividale, museo cristiano, altare del duca rachis 04.JPG|Ikustaldia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Maria Jimenez de Aberasturi

**Luis Maria Jimenez de Aberasturi Korta** (Donostia, 1943ko maiatzaren 13a) gipuzkoar dendari ohia da. Donostiako Txertoa argitaletxearen sortzailea 1968an, argitaletxearen zuzendaria izan zen. «Egin» eta «Punto y Hora» egunkarietako kolaboratzailea izan zen, oro har liburuaren problematikari buruzko gaiei buruz. Gipuzkoako liburu-saltzaileen gremioko editore eta lehendakaria ere izan zen. 1978an, Juan Carlos anaiarekin lankidetzan, *La guerra en Euskadi* (Plaza eta Janés) argitaratu zuen, eta 1985ean *Casilda, miliciana: Historia de un sentimiento* (Txertoa).

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Ponpiera

**Ponpiera** lapurtar ihauterietako pertsonaia bat da.

## Jantziak 
Ponpiera besta-gorri eta kotilun gorri bezala maska gorri batzuk baditu. 'Arlekin' europar pertsonaia bezala arropa koloretsua eta ezkilekin jantzia da.

## Kanpo estekak
Mitzy Reyes Juárez

**Mitzy Reyes Juárez** (Ngiba-Ngigua, Oaxaca, Mexiko) diseinatzaile grafikoa eta diseinu editorialean aditua da. *Teki txri natxrixa ku rxi tatxrixa* da bere proiektu nagusia. *Aitona-amonek kontatzen dute*, Chocholteco-Ngiban hizkuntzetan idatzitako lehen haur liburu ilustratu-elebiduna sortu zuen. Bertan, Tamazulam-en, Oaxacan, kontatu diren hiru narrazio biltzen ditu, eta bere lana Mexikoko jatorrizko hizkuntzak zaintzera bideratuta dago.

## Ibilbidea 
Jaiotzez Tamazulápam del Progreso hiribildukoa da, Ngiba-Ngigua eskualdeko komunitatea. 

Diseinu Grafikoko lizentziatura ikasi zuen Unibertsitate Mesoamerikarrean, eta Argitalpen Diseinuko espezialitatea du Arte Ederren Institutu Nazionaleko Diseinu Eskolan.

Bere artea bere komunitateko paisaietan dauden flora eta faunan eta bere arbasoengandik jasotako jakintza zaharren bilketan inspiratuta dago. Ilustrazio-estiloa haurren komikian dago fokatuta, eta hori dela eta, darabiltzan egiturak sinpleak dira eta akuarela eta ilustrazio digitala bezalako ilustrazio-tresnak barneratzen ditu.

2021eko *Analogikotik digitalerako foroen* bigarren denboraldian parte hartu zuen, *Sistema Interaktiboen eta Argitalpen Digitalen Laborategiak* antolatutako ekitaldian. Bertan, haurrentzako liburu ilustratuaren proiektua aurkeztu zuen: *Teki txri natxrixa ku rxi tatxrixa*. *Aitona-amonek kontatzen dute*.

## Lana 
"*Teki txri natxrixa ku rxi tatxrixa.* *Aitona-amonek kontatzen dute*” argitalpenaren koordinatzailea da”, Chocholteco-Ngiban hizkuntzetan idatzitako lehen haur-liburu ilustratu-elebidunekoa. Tamazulápamen belaunaldiz belaunaldi kontatu diren hiru narrazio biltzen ditu, eta hizkuntza hori ikusaraztea eta balioestea du helburu, komunitatearen ahozko tradizioan dagoen kosmobisioa gordetzeaz gain. Bere komunitateko paisaietan dagoen flora eta faunari eta bere arbasoek jasotako jakintza zaharren bildumari egiten dio erreferentzia, lengoaia propioaren bidez eta bertsio eta ikuspegi garaikidearekin islatzen duena.

2018ko urrian zehar, egunero, "*Ngiba hiztegia*" izeneko proiektu bat egin zuen. Bertan, hitz elebidun bat iradokitzen zuen eta berorren esanahia ilustrazio batekin lagundu. Horren helburua ngiba hitz egiten den komunitateetako belaunaldi gazteenentzako hurbiltze-guneak sortzea da, izan ere, belaunaldi horiek jada ez zuten hizkuntza hori jaso. Hortaz, horrela azken hiztunen oroimenean gordetako hizkuntza- eta kultura-aberastasuna ezagutu, baloratu eta errespetatzea bilatzen da, zoritxarrez, gaur egun, hizkuntza hori desagertzeko arrisku handian baitago. hiru hizkuntzatara itzuli zen: Chicahuaxtlako triqui, Cieneguillako chatino *eta* Santa María Ocotepeceko *ayöök*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elisabeth Welhaven

**Elisabeth Cathrine (Lise) Welhaven** (Bergen, 1815eko martxoaren 6a – Kristiania, 1901eko uztailaren 26a) norvegiar idazlea izan zen.

## Bizitza pertsonala 
Johan Ernst Welhaven apaiz luterotarraren eta Else Margrethe Cammermeyerren alaba, Elisabeth Welhaven Bergenen jaio zen. Johan Sebastian Welhaven idazlearen arreba eta Maren Sars socialitearen ahizpa zen.

Ez zen inoiz ezkondu. Maren ahizparen bitartez, Michael Sars apaiz eta irakaslearen ezkonahizpa eta Ernst Sars irakasle, historialari, idazle eta argitaratzailearen, Georg Ossian Sars biologoaren eta Eva Nansen abeslariaren izeba zen. Johan Sebastian nebaren bitartez, Hjalmar Welhaven arkitektoaren izeba zen.

## Ibilbidea 
Bergenen hazi zen, baina hamahiru urte zituela, aita hil zitzaion, eta Elisabeth Michael eta Maren Sarsekin bizitzera joan zen, lehenik Mangerra eta 1854an Kristianiara. Welhavenek saloian zuen papera istorioak kontatzea zen, eta behin eta gonbidatuetako batek, Hartvig Lassen argitaratzaileak ipuinak idaztera bultzatu zuen eta hainbat idazlan *Skilling-Magazin* aldizkarian argitaratu zituen. 1870ean *Fra Staden og Stranden* ipuin bilduma kaleratu zen, eta 1871n *Fra gamle dage*. Geroago berrargitaratu ziren, 1881ean *Fra staden og stranden* izenburupean eta 1897an *Fortællinger fra det gamle Bergen* izenburupean. Ipuinek, neurri handi batean, egileak Bergenen izandako haurtzaroko esperientzietan oinarria zuten.

Welhaven 1901eko uztailean hil zen, Maren Sars hil eta hiru urtera.  

## Lanak 
* *Fra Staden og Stranden: Smaaskildringer* (1870)
* *Fra gamle dage: skisser* (1871)
* *Fra staden og stranden* (1881)
* *Fortællinger fra det gamle Bergen* (1897)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alvilde Prydz

**Alvilde Prydz** (Fredrikshald, 1846ko abuztuaren 5a – Kristiania, 1922ko irailaren 5a) norvegiar eleberrigilea izan zen.

## Bizitza 
Fredrikshaldetik gertu jaio zen, Østfold konderrian, Norvegian. Paul Fredrik Birkenbusch Prydz (1810-1908) merkatariaren eta Andersine Nicoline Lunden (1815-1899) alaba eta Frithjof Prydz (1841-1935) epailearen arreba zen. Fredrikshaldeko Tosterød landetxean hazi zen. Geroago familia Kristianiara joan zen bizitzera, eta Alvildek bertako ikastetxeetan ikasi zuen. 1866-1867 urteetan, *Nissens Pigeskoles Guvernantekurs*en ikasi zuen, eta 19 urte zituela, Telemarkeko apaiz luterotar baten familian hasi zen lanean irakasle pribatu gisa. Familiak Hitrara lekualdatzea erabaki zuenean, Alvilde ere haiekin joan zen lan egitera eta bere kabuz ikastera. 

1884an Norvegiako Emakumeen Elkartearen sorreran parte hartu zuen. 

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rogelia León

**Rogelia León Nieto** (Granada, 1828ko irailaren 16a – *ibidem*, 1870eko maiatzaren 16a) espainiar erromantizismoko idazlea izan zen, poemak, ipuinak, antzezlanak eta saiakerak idatzi zituena.

## Bizitza 
Familia noble batetik zetorren eta hezkuntza ona jaso zuen. Granadako Santa Cruz ikastetxera eta Granadako Lizeoan ematen ziren literatura klaseetara joaten zen. Klase horiek poesia idaztera bultzatu zuten.

Gertrudis Gómez de Avellaneda, Concepción Arenal eta Antonia Díaz Fernández de Lamarque bezala, esklabotzaren abolizioaren aldekoa zen eta gai hori hainbat lanetan jorratu zuen. Besteak beste, *Canción del esclavo* poema argitaratu zuen *La Violeta* aldizkarian, eta beste bat, Gabriel de la Concepción Valdés poeta kubatarrari eskainia, *Auras de la Alhambra* aldizkarian
;Antzezlanak
* *Fanni la escocesa* (1857)
;Ipuinak
* *El niño y el perro* (La Aurora de la Vida, 1861)
* *Una pobre niña y la caridad cristiana* (La Violeta, 1862)
* *La manijera de barro* (La Violeta, 1864)
* *La Casa de Castril* (1865)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Peter Burge

**Peter Burge** (Townsville, 1974ko uztailaren 3a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Verna Burnard

**Verna Burnard** (1956ko abuztuaren 19a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margaret Burvill

**Margaret Burvill** (Perth, 1941eko urriaren 2a - 2009ko otsailaren 28a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brooke Buschkuehl

**Brooke Buschkuehl** (Box Hill, 1993ko uztailaren 12a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zira FK

**Zira FK** (izen osoa *Zirə Futbol Klubu*) Azerbaijango futbol taldea da, Baku hiriburuko Zirə barrutikoa.

## Palmaresa 
### Azerbaijanen: 0 
* Azerbaijango liga:
** Txpelduna (0)
** Bigarrena (2): 2016, 2024.
* Azerbaijango kopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (2): 2022, 2024-

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Sing Sing (2023ko filma)

***Sing Sing*** 2023ko Greg Kwedar estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Sing Sing Zentzategia munduko segurtasunik handieneko espetxe ospetsuenetako bat. Espetxeratutako preso talde txiki batek bere antzezlan propioa muntatu nahi du, antzerki tailer baten parte gisa. Arte eszenikoen bidez, gizon horiek mundua merezi duen leku gisa ikustea lortuko dute.

## Aktoreak 
* Colman Domingo: John "Divine G" Whitfield
* Clarence "Divine Eye" Maclin: bera
* Sean San Jose: Mike Mike
* Paul Raci: Brent Buell
* David "Dap" Giraudy: bera
* Patrick "Preme" Griffin: bera
* Jon Adrian "JJ" Velazquez: bera
* Sean "Dino" Johnson: bera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maureen Caird

**Maureen Caird** (Cumberland, 1951ko irailaren 29a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brad Camp

**Brad Camp** (Victoria, 1964ko abenduaren 25a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pilarín Bayés

**María Pilar Bayés de Luna**, ezagunagoa **Pilarín Bayés** izenez (Vic, Bartzelona, Katalunia, 1941eko apirilaren 21a) bartzelonar marrazkilari eta karikaturagilea da. Joaquín Vayreda margolariaren birbiloba da, baita Antoni Bayés Fuster doktorearena ere.

## Bizitza 
Haurtzaroa Viceko Colegio Escorialen eman zuen. Geroago, Bartzelonako San Jordiko Arte Ederren Kataluniako Errege Akademian ikasi zuen 1959tik 1964ra.

Bartzelonako Tona hiribilduari oso lotua dago, txikitan udak bertan pasatzen baitzituen, Bayés familiaren Ullastres bainuetxean. 2011n, Antoni Bayés de Luna neba kardiologoarekin batera Tona herriko adopziozko alaba izendatu zuten.

### Ezaugarriak 
Bere marrazkien ezaugarria tonu inozo eta umila da, baina aldi berean graziaz eta ironiaz betea, oso estilo pertsonalean eginak. Marrazten dituen pertsonaien ezaugarri tipiko bat da denek dituztela masailak margotuta gorriz.

## Erakusketak 
* *Benvinguts al Circ de la Pilarin* erakusketa antologikoa inauguratu zen Pell-eko d'art museoan, bere ibilbide profesionalean zehar egindako ibilbidea.

## Aintzatespenak 
* 1991n Creu de Sant Jordi saria jaso zuen.
* 1993an Haur eta gazteen Serra DÓr kritika saria
* 2011n Tona herriko adopziozko alaba izendatu zuten.
* 2011n Urrezko dommina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pilarín Bayés-en webgune pertsonala
Bill Butchart

**Bill Butchart** (1933ko apirilaren 15a - Sydney, 2019ko apirilaren 1a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paquita Ors

**Francisca Ors Jarrín**, ezagunagoa **Paquita Ors** izenez (Valentzia, 1928ko otsailaren 18a – ibidem, 2025eko urtarrilaren 10a) valentziar enpresaburua eta farmazialaria izan zen, kosmetikaren aitzindaria Espainian.

## Bizitza 
Amak Granadara bidali zuen ikastera neba Francisco Orsekin, lagun egin ziezaion. Granadako Unibertsitatean lizentziatu zen Farmazian, Landare Printzipio Aktiboen espezialitatean.  Hantxe ezagutu zuen Julio Palazón, Aragoikoa, laborategi bat zuzentzen zuena, eta harexekin ezkondu zen. 

### Lan ibilbidea 
Valentziako baratzeko landareetan oinarritutako produktu batzuk garatu zituen, landa-jendeak, Albuferako arrantzaleek eta ontzioletako langileek larruazalean jasaten zuten narritadura aztertu ostean. Haientzako produktu eskuragarriak izatea nahi zuen.

Bere seme Jeronimo adin nagusikoa zenean, Ors senarragandik banandu eta bere farmazia propioa muntatu zuen 50eko hamarkadaren bukaeran, non sexu heziketa ikastaroak ematen zituen. Zaragozara joan zen 60ko hamarkadaren hasieran. 1988an, Cosmética Paquita Ors sortu zuen, kosmetikaren munduari zorroztasuna eta seriotasuna emateko bokazioarekin sortu zen enpresa, eta aldi berean, publiko zabalari maila goreneko kosmetika "sozializatzen" ahalegindu zen.

Laurogeiko hamarkadaren bukaeran, irudi-aholkulari gisa lan handia egiten hasi zen, eta politika- eta enpresa-munduko nazio mailako pertsona garrantzitsuak eraman zituen. Lan horretan, azalaren zainketari eta komunikabideei buruz zituen ezagutza sakonak aprobetxatu zituen.

Urtebetez, kosmetika-programa propioa aurkeztu zuen TVE1 katean, eta audientzia-arrakasta handia izan zuen.

Ors askotan aritu zen lankidetzan hainbat komunikabidetan, kosmetikako ezagutzak eta larruazalaren osasunaren alderdirik garrantzitsuenak zabaltzen.

700 formula magistral baino gehiagoren sortzailea izan zen eta 89 urte arte egon zen jardunean. Sortu zuen enpresak hainbat denda ditu Madrilen, Valentzian, Bartzelonan eta Zaragozan, bere filosofia humanista eta zientifikoa garatzen dutenak.

## Aintzatespenak 
* 2001ean Zaragozako Farmazialarien Elkargo Ofizialak Ohorezko Farmazialari izendatu zuen.
* 2003an Aragoiko Gobernuak Meritu Profesionalaren Domina eman zion, enpresa-lidergoarengatik eta kosmetikaren alorrean egindako ekarpenengatik.
* 2011n, Farmazialarien Elkargo Ofizialen Kontseilu Nagusiak bere Domina eman zion, farmazia-ogibidearen Espainiako sari gorena.
* 2011n La Sabina Iritzi Klubak Urrezko Sabina saria eman zion, emakumeen eskubideen alde egindako ibilbidearengatik eta emakumea esparru zientifiko eta profesionaletan sartzeagatik.
* 2024an, zientzian eta teknologian Espainian eragin handiena duten 25 pertsonen zerrendan sartu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cosmético Ors-en webgune ofiziala
* Aragoiko *Heraldoko* Ors kosmetikoen fabrikaren erreportaje grafikoa.
Alejandra Gere

**Alejandra María Silva García-Baquero**, ezaguna **Alejandra Gere** izenez ere (Coruña, Galizia, 1983ko otsailaren 16a) coruñar publizista, enpresaburua eta aktibista da, gizarte-erantzukizunaren alde lan egiten duena.

## Bizitza 
Coruñan jaio zen. Gurasoak Paola Garcia-Baquero eta Ignacio Silva Botas alaba dira, Real Madril Futbol taldeko presidenteordetzan ibiltzeagatik ezaguna, batez ere. Txikitan bere familia Madrilera joan zen bizitzera, eta Saint Louis eta Mater Salvatoris ikastetxeetan ikasi zuen. 15 urte zituela, Dorsetera (Erresuma Batua) joan zen, eta hantxe egin zituen advanced level ikasketak. Gero, Madrilera itzuli zen unibertsitatean ikastera, eta Publizitatean eta Marketinean graduatu zen. 

### Lan ibilbidea 
Graduazioarekin jarraituz, Alejandrak bekadun gisa lan egin zuen The Farm izeneko publizitate agentzian. 2005ean, abiazio pribatuaren sektoreko enpresa bateko zuzendaritza komertziala hartu zuen.

## Ekintzak eta aktibismoa 
Alejandra gizarte-erantzukizuneko erakundeekin inplikatuta dago. 2007. urtean, irabazi asmorik gabeko ekimen bat sustatu zuen Karolina Kurkovárekin batera, Beautiful Life Fundazioa izenekoa, zeinaren helburua baitzen haur eta emakume behartsuen egoerari buruzko kontzientzia areagotzea: adingabe errefuxiatuak, gerraren biktimak, etabar.

2010. urtean, Real Madrid Fútbol Taldearen Fundazioan parte hartu zuen, Mendebaldeko Afrikan Afrikar Ekimena proiektuarekin. Horretarako, futbol-ligak sortu zituen, baliabide gutxiko haurrak beren tokiko komunitateetan integratzeko, eta, horretarako, kirola eta haren balioak sustatu zituen Afrikako familien artean.

Alejandra Gerek bere jarduera solidarioarekin jarraitzen du, Hogar Sí Rais Fundazioaren amabitxi lanetan. Fundazio horrek etxegabetasunaren biktimen oinarrizko eskubideak sustatzeko, bermatzeko eta babesteko lan egiten du, eta #personasdecarton eta antzeko kanpainetan ere parte hartzen du, habitata Espainian lehen baliabide gisa sustatzen duten kanpainetan, baita erreskate humanitarioari buruzko Proactiva Open Arms Espainiako Goebrnuz Kanpoko Erakundearekin ere.

## Bizitza pertsonala 
2012tik 2015era, Alejandra Govind Friedlandekin ezkonduta egon zen. Seme bat izan zuten, Albert, 2012an. Bikoteak Franco Zeffirelli zinema-zuzendari italiarraren udako egoitza zaharra erosi zuen Positanon (Italia), eta Villa Tréville Hotela izeneko luxu handiko hotela sortu zuen; Alejandrak hartu zuen hotelaren ardura, 2015eko abenduan dibortziatu zen arte. 

2015eko ekainean, hedabideek Richard Gere aktore estatubatuarrarekin zuen harremanaren berri eman zuten, eta harexekin ezkondu zen New York hirian 2018ko maiatzaren hasieran. Urte bereko abuztuan haurdunaldia baieztatu zuen eta 2019ko otsailean bigarren umea erditu zuen, Gererekin lehena, Alexander izeneko mutikoa. 2019ko azaroan iragarri zuen bikoteak Alejandraren bigarren haurdunaldia. 2020ko apirilean jaio zen Gererekin izandako bigarren semea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
*
A25 autobidea (Portugal)

A25 edo Beiras Litoral e Alta autobidea Portugalgo autobidea da, Gafanha da Nazarén hasten dena, Aveiro eskualdeko azpi-erregioan, eta Vilar Formoson amaitzen da, Beirasen eta Serra da Estrelan, Espainiako mugan. Herrialdeko bide-ardatz nagusietako bat da, 199 km-ko luzera duena.

Aveiron, autobidea hiriaren mendebaldean hasten da, A 17arekin bidegurutze bat izango du, hegoalderantz Marinha Granderaino, eta, aurrerago, Angejan, A 29arekin portoko iparralderantz, Albergaria-a-Velha, A 1 errepidearekiko bidegurutzea, hegoalderantz Lisboaraino eta iparralderantz Oportoraino doana. Viseurako noranzkoan, autobideak A 24 errepidearekiko bidegurutzea du, eta iparralderantz doa Vila Real eta Chaveseraino. Guarda hirira iristean, autobideak A 23 errepidearekiko bidegurutzea du, eta hegoalderantz doa Castelo Branco eta Torres Novas hirietaraino.

Autobidea IP 5 zaharrari dagokio eta autobide gisa sailkatutako lehen zatia 2001ean aveiro eta Albergaria-a-Velha artekoa izan zen, A 1eko bidegurutzearen ondoan, 29 km-ko luzerarekin, Viseuraino jarraituz, 2005ean A 24 errepidearekiko bidegurutzetik, beste 46 km-ko autobidearekin, eta A 23ko bidegurutzera iritsi zen,  2006an, beste 84 km-ko luzera izan zuen. Guarda eta Vilar Formoso arteko zatia, 36 km-ko luzerarekin, 2003an autobidetzat jo zuten. Autobide gisa sailkatutako azken zatia 2021ean izan zen, Vilar Formoso eta Espainia mugaren artean, 4 km-ko luzerarekin, eta, horrela, bi erreiko profila izan zuen noranzko bakoitzean ibilbide osoan zehar.

Ascendi autobidearen emakidaduna da, eta ibilbide osoan teleordaritza erregimena izan du. 2025eko urtarrilaren 1etik, autobidea libre Beiras Litoral eta Alta emakidaren tarteetan, Albergaria-a-Velha eta Vilar Formoso artean.

Autobidea Europako 80 errepidearen eta Europako 802 errepidearen parte da.
Marta Ribera

**Marta Ribera** (Girona, Katalunia, 1971) gironar abeslaria, aktorea eta dantzaria da, batez ere antzerki musikalean aritzen dena.

## Bizitza 
Lau urte zituenean, dantza klasikoa (Royal Academy of Dance), solfeoa (Isaac Albéniz Kontserbatorioa), dantza garaikidea, interpretazioa eta komedia musikala ikasten hasi zen.
* 2008 - *El Quijote contra el Ángel Azul* (papera: Doucy Nelle). Jérôme Savaryk zuzendua
* 2008-09 – ''Monty Python's Spamalot*, Eric Idlerena. (papera: La Dama del Llac) Zuzendaria: Tricicle. Victoria antzokia.
* 2011 - *Chicago* (papera: Velma Kelly) Zuzendaria: Nigel West
* 2012 - *El Último Jinete* (papera: Al-Kansha). Zuzendaria: Víctor Conde
* 2013 - *Ai Carmela!* (papera: Narratzailea). Zuzendaria: Andrés Lima
* 2014 - *The Hole 2* (papera: Mª del Mar). Zuzendaria: Víctor Conde
* 2015-16 - *Cabaret,* John Kanderrena, Fred Ebb eta Joe Masteroffen (papera: Frau Schneider). Jaime Azplilicuetak zuzendua.
* 2016 - The Hole Zero (papera: Lina). Zuzendaria: Víctor Conde
* 2018 - *Grandes éxitos*. Zuzendaria: Juan Carlos Rubio
* 2019 - *El jovencito Frankestein*. (papera: Elizabeth Benning) Zuzendaria: Esteve Ferrer.
* 2021 - *La vida en pedazos*. Zuzendaria: Xènia Reguant.
* 2022 - *Els colors,* Duke Ellingtonena. (papera: koreografia) Zuzendaria: Marcel Tomàs.
* 2021-23 - *Company*. (papera: Joanne) Antonio Banderasek zuzendua
* 2024 - *Gypsy'' (papera: Rose) Zuzendaria: Antonio Banderas

### Telebista 
* 1997 - Bajo el signo de Libra (papera: Rosa). Zuzendaria: Ricardo Reguante. TV3
* 2004/2006 - Un paso Adelante (Papera: Eva). Zuzendaria: Jesús del Cerro y Juanma Pachón. Antena 3
* 2005 - Mis Adorables Vecinos (Papera: Cris). Zuzendaria: Pablo Barrera. Antena 3
* 2006 - Fuera de Control (Papera: Cris). Zuzendaria: Pablo Barrera. TVE1
* 2008 - Zoo (Papera: Rocío). Zuzendaria. Jesús Segura. TV3

### Film laburrak 
* 2005 - Mc Guggin. Zuzendaria. Juanma Pachón

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2016an Madrilgo Antzerki Musikalaren Saria, Antzeztaldeko emakumezko aktorerik onena
* 2010ean Gran Via antzerki sariak. Emakumezko aktore onena)
* 2003an Butaka saria. Antzerki musikaleko emakumezko aktore onena

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala Artxibatua
Francis Alonso

**Francisco Fernando "Francis" Alonso Martínez** (Málaga,  -) espainiar saskibaloi jokalaria da. Eskolta dabil LEB Ligako CB Estudiantes taldean.

## Biografia 
Unicajako harrobian trebatu zen. 2014-15 denboraldian Estatu Batuetara joan zen Cushing Academy Institutuan jokatzeko. 2015-16 denboraldian Greensboroko Ipar Carolinako Unibertsitatean hasi zen lanean, eta batez beste 13 puntu eta ia 2 asistentzia lortu zituen partidako. Prentsak eta entrenatzaileek *freshman* boskoterik onenean sartu zuten.

2019an, Malagako jokalariak bere unibertsitate-zikloa NCAAn osatu zuen, eta Greensboroko unibertsitatean nabarmendu zen. Unibertsitateko hirukoen errekorra hautsi zuen, eta MVP izan zen 2018an eman zuen hitzaldian, eta boskote idealeko kide izan zen 2018an eta 2019an.

## Ibilbidea 
* Unicaja Málaga (2019-2022)
* → Montakit Fuenlabrada (2019-2020)
* → Oviedo Club Baloncesto (2020)
* Surne Bilbao Basket (2022-2023)
* CB Estudiantes (2023-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alejandro Galán

**Alejandro "Álex" Galán Pozo** (Calamonte,  -) espainiar saskibaloi jokalaria da. Hegal-pibota dabil LEB Ligako Obradoiro CAB taldean.

## Biografia 
Joventut de Badalonak Álex Galán 13 urte besterik ez zituenean eta San Antonio Caceres taldean ari zenean errekrutatu zuen. Lehen, Unión Baloncesto Almendralejon jokatzen nuen. Haurren Espainiako Txapelketan izan zuen paper onak klub verdinegroaren interesa piztu zuen, berehala mugitu baitzen bere zerbitzuak eskuratzeko.

Joventuteko beheko mailetan hezia, nazioartekoa izan zen Espainiako selekzioarekin prestakuntza kategoria ezberdinetan.

## Ibilbidea 
* Club Bàsquet Prat (2016-2017)
* Club Baloncesto Plasencia (2017-2018)
* HLA Alicante (2018-2021)
* RETAbet Bilbao Basket (2021-2022)
* HLA Alicante (2022)
* Club Basquet Coruña (2022-2024)
* Obradoiro CAB  (2024-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mohamed Taki Abdoulkarim

**Mohamed Taki Abdoulkarim** (Mbeni, 1936ko otsailaren 20a – Moroni, 1998ko azaroaren 6a) Komoreetako presidentea izan zen 1996tik hil zen arte.

Haurtzaroan Madagaskarren ikasi zuen, eta Frantzian jarraitu zuen ikasten. Herri lanetako ingeniaritzan graduatu zen. Komore Handira itzulita, Anjouangoo herri-lanen arduradun izendatu zuten, eta han ezagutu zuen Ahmed Abdallah.

Kolonia garaian ministro izan zen eta Ali Soilihen agintaldian Mbenin babestu zen. Desobedientzia zibila zela eta, espetxeratu egin zuten eta mertzenarioek askatu zuten. 1978tik 1984ra Batzar Federaleko presidente izan zen.

Abdallahrekin etsaitu ondoren, Frantzian babestu zen 1984tik 1990era. Bere herrialdera itzuli zen 1990eko hauteskunde presidentzialetan hautagai izateko eta galdu ondoren Frantziara itzuli zen 1991ra arte. Komoreetako lehen ministroa izan zen 1992ko urtarriletik ekainera, eta behin-behineko presidentea 1995eko urriaren 2tik 5era.

1996an presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen eta herrialdeko lehendakari izan zen bi urte geroago hil zen arte.
David Walker

**David Walker** (Stow,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Hegaleko dabil ACB Ligako Monbus Obradoiro taldean.

## Biografia 
Northeastern Unibertsitatean hezia, non Walkerrek zifra nabarmenak lortu zituen, bere taldearen erreferente bihurtuz. 18,3 puntu, 4 errebote, 4 asistentzia eta kanpoko jaurtiketan % 41eko asmatzea.

2016ko abuztuan, MoraBanc Andorrak sinatu zuen. Hau izan zen bere lehen esperientzia Europako saskibaloian eta baita profesionalean ere, Joan Peñarroyaren orduko proiektu berrian.

## Ibilbidea 
*MoraBanc Andorra (2016-2020)
*Medi Bayreuth (2020-2021)
*MHP Riesen Ludwigsburg (2021)
*Bilbao Basket (2022)
*Monbus Obradoiro (2022-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xavi Rabaseda

**Xavier "Xavi" Rabaseda Bertran** (Ripoll,  -) kataluniar saskibaloi jokalaria da. Hegaleko dabil ACB Ligako Surne Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
Lehen urratsak jaioterriko Unió Esportiva Ripoll taldean eman ondoren, 2002an F.C. Barcelonak fitxatu zuen, eta bertan jarraitu zuen klubeko beheko mailetan. 2007an talde katalanak bere taldeari, LEB Platako WTC Cornellà taldeari, eman zion, non 2009ra arte egon zen. 2008-09 denboraldian, Endesa Ligako txapeldun izan zen F. C. Bartzelonarekin, baina ia presentzia adierazgarria izan zuen.

## Ibilbidea 
* CB Cornellá (2007-2009)
* F. C. Barcelona (2008-2010)
* Baloncesto Fuenlabrada (2010-2011)
* F. C. Barcelona (2011-2013)
* Club Baloncesto Estudiantes (2013-2015)
* Club Baloncesto Gran Canaria (2015-2020)
* San Pablo Burgos (2020-2022)
* Surne Bilbao Basket (2022-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jeff Withey

**Jeffree David "Jeff" Withey** (San Diego,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Pibot dabil Koreako Ligako Wonju DB Promy taldean.

## Biografia 
Lau denboraldiz aritu zen Kansasko Unibertsitateko Jayhawksekin, eta, batez beste, 8,0 puntu, 5,4 errebote eta 2,7 tapoi lortu zituen partidako. 2012an, Big 12 Conferenceren defendatzaile onena aukeratu zuten, tapoi jarrietan konferentziaren buru izatea. Sari hori hurrengo urtean jaso zuen berriro, eta konferentziako boskoterik onenean sartu zuten.

Portland Trail Blazers taldeak aukeratu zuen 2013ko NBAko Draften hogeita hemeretzigarren postuan, baina New Orleans Pelicans taldean sartu zen Sacramento Kings taldeko Tyreke Evansekin batera, hiru aldeko akordio batean. Akordio horretan, Robin Lopezek eta Terrel Harrisek Blazers eta Greivis Vasquez taldeetan amaitu zuten Kings taldean.

## Ibilbidea 
* New Orleans Pelicans (2013-2014)
* Utah Jazz (2015-2016)
* Dallas Mavericks (2017)
* Tofaş SK (2018-2019)
* Lavrio B.C. (2019)
* Ironi Nes Ziona B.C. (2019-2020)
* Goyang Orion Orions (2020-2021)
* RETAbet Bilbao Basket (2021-2023)
* Wonju DB Promy (2023-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wormseko katedraleko lurrezko aldarea

**Wormseko katedraleko lurrezko aldarea** 21. mendeko kristau arkitekturako elementu nabarmen bat da Alemanian, 2018an sortua Wormseko katedralerako aldare-mahai nagusia izateko.

## Historia 
Katedralak bazuen (eta badu) aldare nagusi barroko bat, Balthasar Neumannen lana, baina Vatikanoko II. Kontzilioaren (1963-1965) ondorengo liturgia erreformaren ondoren, versus populum mezak egiteko premiarekin, aldare berria berria elizak, eta mahai soil bat izan zen behin-behineko irtenbidea. Denboran luzatu zen haren ezarpena, ordea, eta azkenik 2018ko katedralaren milurtekoari begira aldarea lehiaketan enkargatu zuen gotzaitegiak eta Anna Heringer eta Martin Rauchen proiektuak irabazi zuen.
erdian|thumb|480x480px|Lurrezko aldarea katedraleko koroan, atzean Neumannen aldare nagusi barrokoa duela.

Arkitektura eutsigarrizko elementuekin eta are sorkuntza egitasmo batekin proiektatu zen. Hau da, lurrez eta buztinezko egitura hiru egunez eraiki zuten 2018ko abuztuaren 22aren eta 25aren artean. Kofratua eta oinarriak jarri ziren, baina hura lurrez betetzeko lana eliztarrek hartu zuten, baita lurra konpaktatzeko zereginean haur eta nagusiak aldare gainean jarri eta hura zapaltzen. 

Fitxategi:Schalform Lehm-Altar.jpg|Sorkuntza: kofratua ezartzen,.
Fitxategi:Verdichten der letzten Lagen Lehm 02.jpg|Sorkuntza: lur eta buztin geruzak konpaktatzen.
Fitxategi:Abnahme der Schalung.jpg|Kofratua kentzeko unea.
Fitxategi:MJK 82230 Wormser Dom (cropped).jpg|Aldarearen aurrean, kantore berria, proiektuan modu bertsuan sortua.
Fitxategi:Altarweihe durch Bischof Dr. Peter Kohlgraf (2).jpg|Gotzaina aldarea sagaratzen.

Amaitutakoan Peter Kohlgraf Mainzeko gotzainak sagaratu zuen aldarea. Gotzaitegiak apreziatu zuen, lehiaketa esleitzeko unean, aldarea eraikitzeko modua eta baita materialen hautaketa sinbolikoa, hala nola buztinaren erabilera: "eraikuntza material zaharrena", ikuspegi kristauan, gizakia bera Jainkoak buztinetik sortu baitzuen, Bibliaren arabera (Hasiera). 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexandru Marghiloman

**Alexandru Marghiloman** (Buzău, 1854ko urtarrilaren 27a – *ibidem*, 1925eko maiatzaren 10a) errumaniar politikaria izan zen. Errumaniako lehen ministroa izan zen 1918ko martxotik azarora.

Parisen zuzenbidea ikasi zuen, 1884an Errumaniako parlamentuko kide hautatu zuten eta 1888an gobernuan sartu zen.

Alderdi Kontserbadoreko kide izan zen, eta Alemaniako Inperioarekin eta Austria-Hungariako Inperioarekin lankidetzan aritu zen Aliantza Hirukoitzean. Lehen Mundu Gerraren hasieran Errumaniaren neutraltasuna babestu zuen eta 1916an Ion Brătianu liberalaren gobernuan sartzeari uko egin zion, Errumania gerran sartu zelako.

Alemanek Bukarest okupatu ondoren, han geratu zen Gurutze Gorriko presidente gisa eta biztanleria zibilaren eta okupatzaileen arteko bitartekari gisa.

Fernando I.a erregeak 1918ko martxoan izendatu zuen lehen ministro, alemaniarrekin bakea sinatzeko misioarekin. Maiatzean inoiz berretsi ez zen itun bat negoziatu zen. Azaroan, aliatuen aldeko Constantin Coandă jeneralak ordezkatu zuen.
Unai Barandalla

**Unai Barandalla Luque** (Bilbo, 2002ko martxoaren 15a - ) bizkaitar saskibaloi jokalaria da. Hegaleko postuan jokatzen du CB Huelva la Luz taldean.

## Biografia 
Unamunoren eta Bilbao Basketen beheko kategorietan hezia, 2020-21 denboraldian, Lehen Mailako Bilbao Basket Fundazioko plantillako kide izan zen.

2021-22 denboraldian, EBA Ligako Santurtzi Saskibaloi Klubean jokatu zuen. 2022-23 denboraldian, EBA Ligako Bilbao Basket Fundaziora itzuliko da.

2023ko urtarrilaren 4an, bere debuta egin zuen ACB Ligan, Unicaja Malagaren aurka jokatu zuen jardunaldiko partida batean. Bertan, minutu bat eta 14 segundo jokatu zituen, 92 eta 79 galduz. 2022-23 denboraldian, 12 partida jokatu zituen, horietatik 11 ACBn eta bat Basketball Champions Leaguen.

2023ko irailaren 19an, 2023-24 denboraldirako ACB Ligako Bilbao Basketeko lehen taldeko jokalaria dela baieztatu zuten. Kontratua amaitua, 2024an Andaluziako CB Huelva la Luzera joan zen.

## Taldeak 
*  Bilbao Basket (harrobia; 2016-2019)
* Santurtzi Saskibaloi Kluba (2021-2022)
* Fundación Bilbao Basket (2020-2023)
* Bilbao Basket (2023-2024)
* CB Huelva la Luz (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mónica Uribe

**Mónica Uribe Perfetti** (Medellín, 1986ko martxoaren 31) kolonbiar aktore, modelo, aurkezle eta idazlea da, Florencia *Floricienta-n* protagonista izateagatik ezagunagoa. 

## Karrera 
San José de las Vegas ikastetxean egin zituen ikasketak, eta hiri bereko Universidad Pontificia Bolivarianan komunikazio soziala eta kazetaritza ikasi zituen. Hiru urtez aritu zen kazetari eta De boca en boca de Teleantioquia programako aurkezle lanetan. Garai horretan modelo lanetan aritu zen Medellinen.

'Emakumezko aktore berri onenaren' saria irabazi zuen *Dora* telenobelako Mariana pertsonaiagatik, zeladorea izan zen 2005eko Caracol kanaleko sarietan, eta bigarren mailako emakumezko aktore onenaren izendapena jaso zuen TV eta Novelas sarietan, Lucia pertsonaiagatik, Por amor a Gloria eleberrian.

Hainbat ekoizpenetan parte hartu du, bai Kolonbian, bai nazioartean. Caracol Televisión-en *Dora la celadora*, *Por Amor a Gloria*, RCN-ren *Floricienta* Kolonbiako egokitzapena, Telemundoren Sin Senos no hay Paraíso, Verano en Venecia RCN televisión-erako. El Clon y Decisiones  Telemundorako. Valentino el Argentinon eta RCN Televisión-en Las Vegasen gonbidatu berezia. *El Tesoro* (Caracol TV). *Historia de un Crimen* (Netflix). eta Noobees Nickelodeon telebista-saioaren bigarren denboraldia.

Kazetari eta idazle gisa, hedabide inprimatuetan lan egin du. Medellingo eskualdeko egunkarietan parte hartu zuen, eta bost liburu argitaratu ditu, eta gaur egun salgai daude.

“Pancha laVaca Sin Mancha”, “Corre Cecé”, “El Ogro y los Forasteros del Pantano” Panamericana Editorialarekin eta bi enpresa pribaturako Editorial Planetarekin.

2007ko abenduaren 7an, Jose Jaramillo enpresariarekin ezkondu zen, eta Mar izeneko alaba izan zuten.

## Filmografia 
### Telebista 
* *Noobees* (2020) — Doris Tormenta
* *El hijo del Cacique* (2020)
* *Enfermeras* (2019) — Carla
* ''Las Vega's* (2016) — Lehiaketako aurkezlea
* *El tesoro* (2016) — Maritza Benítez.
* *Mujeres Asesinas* (2011) - Blanca, la perdida
* *El clon* (2010) — Andrea Del Valle
* *Verano en Venecia* (2009) — Lorena
* *Sin senos no hay paraíso* (2008-2009) — Marcela
* *Adelantadas por Colombia* (2007)
* *Floricienta'' (2006-2007) — Florencia 'Flor' Ortega
* *Por amor a Gloria* (2005) — Lucía
* *Dora, la celadora* (2004-2005) — Mariana
* *Mega* TV (2003)

## Diskografia 
* 2006: Canciones de *Floricienta* (ez zen soinu-bandako diskorik atera) 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa Colarten
* Fitxa Univisionen
*
Corse (Gloucestershire)

**Corse**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen herri bat da, Gloucestershire konderrian.

2021ean 592 biztanle zituen.
Zoraida Salazar

**Zoraida Salazar** abeslari liriko kolonbiarra da. Ikasketak Caliko Antonio Maria Valencia Kontserbatorioan hasi zituen, eta 1978an graduatu zen handik. Ondoren, Milanera (Italia) joan zen, Sara Corti eta Bruno Polarekin kantua ikastera. 1982an La Scalako Antzokian aurkezteko kontratatu zuten, Opera denboraldian.

## Biografia 
3 urte zituela, Caliko irrati batean kantu lehiaketa bat irabazi zuen, eta galtzerdi zuri batzuk jaso zituen sari gisa. Festa batean, 14 urte zituenean, Peregrino Galindo ezagutu zuen, Morales Pino hirukote ospetsuaren interpretea. Kantatzen entzutean, taldearen parte izatera gonbidatu zuen, eta urtebetez abestu zuen. Hiru urtez Hego Amerikan zehar ibili zen Faustino García konpainiarekin batera, "El barberillo de lavapies" eta "zarzuela" obretan parte hartuz.

## Sariak 
* 1981 "Luciano Pavarotti lehiaketa"
* 1993 "II Rovere D'Oro"
* La Pluma de Plata Peruko Kazetarien Elkarte Nazionalaren eskutik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michale Kyser

**Michale D. Kyser** (Victoria,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Hegal-pibot dabil Basketbol Süper Ligiko Reeder Samsunspor taldean.

## Biografia 
Lau denboralditan jokatu zuen Louisiana Tech Universityko Bulldog-ekin, 6,2 puntu, 5,3 errebote eta 2,6 tapoi partidu bakoitzeko batez beste izanda. Western Athletic Conferenceko defentsako boskote onenean sartu zuten 2013an, eta AEBko Conferenceko boskote onenean 2014an eta 2015ean, eta tapoietan 2013an eta 2014an..

2015eko NBAko Draftean hautatua izan gabe, Toronto Raptorsekin sinatu zuen uztailaren 23an, baina urriaren 24an kaleratu zuten denboraldiaurreko partida bakarra jokatu ondoren.

## Ibilbidea 
* Raptors 905 (2015-2016)
* Salt Lake City Stars (2016-2017)
* Enosis Neon Paralimni B.C. (2017)
* Kymis B.C. (2017-2018)
* Aris B.C. (2018-2019)
* Lakeland Magic (2019-2020)
* VEF Rīga (2020-2021)
* Hapoel Holon (2021-2022)
* Bilbao Basket (2022-2023)
* Reeder Samsunspor (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hontza liburu-denda

**Hontza liburu-denda** Donostiako Erdialdean, Okendo kalean, 1982an sortutako liburu denda da; tokian lehendik beste liburu-denda txiki bat zegoen. 2025ean jabeek itxi egingo zutela iragarri zuten.

## Historia 
Hontza liburu-denda 1982an ireki zuten eta, 40 urtetik gorako ibilbidea eginda, hiriko erreferentziazko liburu-dendetako bat izan zen, Donostiako azken liburu-denda independenteetako bat. Besteak beste, botanikan, arkitekturan, artean, diseinuan, gastronomian, euskaran, bidaietan, narratiban eta zineman zegoen espezializatuta, baina beste hainbat arlotako lanak ere aurki zitezkeen bertan.

Liburu-dendak bi solairu zituen, kristalez hornitutako igogailu batekin. Igogailu horrek beheko solairurako sarbidea ematen zien mugikortasun arazoak zituzten bezeroei eta, oro har, bezero guztiei. 

Ramon Tatiegi eta Esther Moyua izan dira hango aurpegi ezagunenak. Ramon Tatiegi arduradunak “belaunaldi errelebo faltagatik” hartu zutela ixteko erabakia. Denda, azkenik, 2026ko martxoaren 31n itxi zuten. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Liburu dendaren webgune ofiziala.
Bonneville aintzira

**Bonneville aintzira** Pleistozeno Berantiarreko aintzira endorreikoa izan zen, eta Ipar Amerikako Arro Endorreiko Handiaren zati handi bat- gaur egungo Utah estatuan gehienbat, baita Idahon eta Nevadan ere- estali zuena. Duela 32.000 urte sortu zen, eta duela 16.800 urte arte iraun zuen; orduan, bere urak mendi-lepo batetik (Red Rock Pass) igaro ziren eta lakuaren hustuketa malkartsua eragin zuten. Historia geologiko bitxi hori da Arro Handiaren ezaugarri geomorfologiko askoren jatorria, hala nola aintzirako kostalde zaharrean hondartzak egotea, gaur egun erliebean 1555 metroko altueran zintzilikatuta daudenak. Gilberten lanetatik abiatuta deskribatu ziren xehetasunez, 1890. urtean.

Aintzirak 305 metroko sakonera eta 50.999,5 km²-ko azalera izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giacomo Carissimi

**Giacomo Carissimi** (Marino, 1605eko apirilaren 18an bataiatua – Erroma, 1674ko urtarrilaren 12a) italiar musikagile eta musika-irakaslea izan zen. Lehen barrokoaren maisuetako bat izan zen. Oratorioaren ezaugarri karateristikoak ezarri zituen eta mezak, moteteak eta kantatak konposatu zituen. Europa iparraldeko garapen musikalean eragin handia izan zuen bere ikasleei esker.

Oso gutxi dakigu bere bizitzako lehen urteez. Tivoliko katedralean egin zuen lehen musikari lana. 1623tik aurrera koruan abestu zuen eta 1624tik 1627ra organista izan zen. 1628an Assisira joan zen katedraleko kapera-maisu karguarekin eta urte berean kargu bera jaso zuen Erromako San Apolinario elizan. 1637an apaiztu zen.

1656an Kristina Suediakoa erreginak ganbera-kontzertuko kapera-maisu izendatu zuen.

## Lan hautatuak 
### Oratorioak 
* *Baltazar*
* *Dives Malus* edo *Historia Divitis*
* *Ezechia*
* *Jephte*
* *Jonas*
* *Judicium Salomonis*
* *Vanitas Vanitatum*
* *Oratorio Della Santissima Vergine*

### Kantatak 
* Piangete, aure, piangete
* Così volete, così sarà 1640
* Vittoria, mio core (Amante sciolto d'amore), 1646
* Ferma Lascia Ch'Io Parli (Lamento della Regina Maria Stuarda), 1650
* Sciolto havean dall'alte sponde (I naviganti), 1653
* Apritevi inferni (Peccator penitente), 1663

### Moteteak 
* Lamentationes Jeremiae Prophetae
* Exulta, gaude, filia Sion, 1675
* Exurge, cor meum, in cithara, 1670
* Ardens est cor nostrum [meum], 1664
* Desiderata nobis, motet for alto, 1667

### Mezak 
* Missa "Sciolto havean dall'alte sponde"

## Kanpo estekak
Georgios Tsolakoglou

**Georgios Tsolakoglou** (; Rentina, 1886ko apirila – Atenas, 1948ko maiatzaren 22a) greziar militar eta politikaria izan zen. Greziako lehen ministroa izan zen 1941etik 1942ra.

Aromaniarra izan zen. Greziako armadako ofiziala izan zen eta Balkanetako Gerretan, Lehen Mundu Gerran, Aliatuen esku-hartzea Errusiako Gerra Zibilean eta Greko-turkiar gerran borrokatu zuen.

1941ean, teniente jeneral mailarekin, Greziako armadaren errendizioa eskaini zion Wehrmacht-i. 1941eko apirilean txotxongiloen gobernuko lehen ministro izendatu zuten. Haren agintaldian Italiak Greziaren zati bat hartu zuen eta Bulgariak Greziako Trazia anexionatu zuen. Gosete handia ere gertatu zen. 1942ko abenduan kargutik kendu eta Konstantinos Logothetopoulosek ordezkatu zuen.

Gerraren amaieran atxilotu eta heriotza-zigorra ezarri zioten. Ondoren, heriotza-zigorra aldatu eta betiko espetxealdia ezarri zitzaion. Kartzelan hil zen 1948an.
Gabonetako argiak

thumb|280x280px|Gasteizko udaletxea Gabonetako argiekin apaindua 2023an.
**Gabonetako** edo **Eguberrietako argiak** girlanda argitsuak dira Eguberrietan eta aurreko egunetan argiak, eraikinak, kaleak, merkataritza guneak eta etxe barruak apaintzeko erabiltzen dira. Piztutako argi multzo horrek, Abendualdia hasi eta Gabonak amaitu arte, jaia solemnizatzeko eta kaleak argiztatzeko funtzioa. Herri batzuetan, argiak pizten diren egunean, ospakizun edo ekinyza bereziak egiten dira.

## Jatorria 
thumb|Euskaraz zoriontzea eta Olentzero Donostiako 2015eko argietan.
Eguberriaren ospakizunak, zentzu zabalean, neguko solstizioa laudatzen du, argia berriro itzuli eta iluntasuna amaitzen denean. Eguberrietako argiek hotzaren eta gau luzeen ondoren, bizia itzuliko dela sinbolizatzen dute.

Dekorazio-mota hori 18. mendean sortu zen, alemaniar klase dirudunak beren etxeetako Gabonetako zuhaitzak kandelekin apaintzen hasi zirenean. 20. mendean ezagun egin ziren argi elektrikoz argiztatutako Gabonetako zuhaitzak, gerora espazio publiko eta pribatuen apaindura elektrikoari bidea irekiz. Zenbait herrialdetan —Estatu Batuetan, adibidez— ohitura horrek garrantzi handia hartu zuen 1960ko hamarkadatik aurrera etxebizitza partikularrak dekoratzean. XX. mendearen amaieran, ohitura hori Mendebaldekoak ez ziren beste herrialde batzuetan ere zabaldu zen, Japonian, adibidez.

Gabonetako argien teknologia aldatuz joan da denborarekin. Hasieran, bonbillak zituzten kriseilu oinarrizkoak erabili ohi ziren. 21. mendean, Edisson erako bonbillak fabrikatzea debekatu egin da Europa osoan, elektrizitate-kontsumoa murrizteko. Hori dela eta, lehengo argiak ordezten diren heinean, argia igortzen duten diodoak edo LEDak gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari dira, eta, aldi berean, elektrizitate-kontsumoa nabarmen murrizten ari dela uste da.

## Eztabaidak 
Arrazoi sendoak daude gehiegizko argia gastu ez eutsigarritzat jotzeko, eta zenbait erakundek murrizketa eskatzen dute, batez ere Gabonetan. Argi kutsadura eragiten dutela ere salatu izan da.

Argiak jarri eta ordaintzen dituzten udalak kontraesanean egon daitezke; izan ere, alde batetik, garapen jasangarriaren eta energia aurreztearen aldeko proposamenak babesten dituzte, eta, bestetik, Gabonetako argiei diru-laguntzak ematen dizkiete.

Eutsigarritasun kezken aurrean, urterik urte gastua murrizten saiatzeko ahaleginak egin dira,  eta baita beste enfoke batzuk, parte-hartzaileak kitsch elementuen ordez auzotarren partehartzea sustatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dianne Burge

**Dianne Burge** (Adelaide, 1943ko urriaren 9a - 2024ko ekainaren 11) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nikola Radičević

**Nikola Radičević** (; Čačak,  -) serbiar saskibaloi jokalaria da. Antolatzaile dabil ACB Ligako Morabanc Andorra taldean.

## Biografia 
Belgradeko Partizan taldeko harrobian hezia, Radičević 2012ko Europako Junior Txapelketako boskote idealean sartu zuten, 12.4 puntu, 2.9 errebote eta 5.1 asistentzia lortu baititu partidako. 2012an Espainiara iritsi zen. Jokalari serbiar gazteak bost denboraldirako kontratua sinatu zuen Cajasol Sevillan, lehen taldearen entrenamendu-dinamikan parte hartuz eta EBA Ligako bigarren taldean jokatuz.

2014ko ekainean bere postua berretsi zen Cajasol-Banca Cívicako lehen taldean. 2015eko ekainaren 25ean, Denver Nuggetsek NBAko 2015eko Drafteko 57. postuan hautatu zuen.

## Ibilbidea 
* KK Partizan (2010-2012)
* CD Baloncesto Sevilla (2012-2017)
* KK Crvena Zvezda (2017)
* Club Baloncesto Gran Canaria (2018)
* Aquila Basket Trento (2018)
* Club Baloncesto Gran Canaria (2018-2020)
* UCAM Murcia CB (2020)
* Promitheas Patras (2020-2021)
* Trefl Sopot (2021)
* Krepšinio klubas Lietkabelis (2021-2022)
* RETAbet Bilbao Basket (2022-2023)
* KK Cedevita Olimpija (2023-2024)
* Morabanc Andorra (2024-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrew Goudelock

**Andrew D. Goudelock** (Stone Mountain,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Eskolta dabil A1 Ethnikiko Kolossos Rodou BC taldean.

## Biografia 
College of Charlestongo Cougars taldearekin jokatu zuen lau denboralditan. 18,4 puntu, 3,3 errebote eta 3,0 asistentzia lortu zituen batez beste partidako. Bere lehen denboraldian Southern Conferenceko bigarren bostekorik onenean eta hasiberrien lehenengoan sartu zuten, partidako 13,2 puntuko batez bestekoarekin zortzigarren saskiratzaile onena (hasiberria) amaitu ondoren.

2011ko NBAko Drafteko berrogeita seigarren postuan aukeratu zuen Los Angeles Lakersek. NBAn debuta egin zuen Chicago Bullsen aurka, 6 puntu eta 2 errebote lortuz.

## Ibilbidea 
* Los Angeles Lakers (2011-2012)
* →Los Angeles D-Fenders (2011)
* Sioux Falls Skyforce (2012-2013)
* Rio Grande Valley Vipers (2013)
* Los Angeles Lakers (2013)
* BC UNICS (2013-2014)
* Fenerbahçe Ülkerspor (2014-2015)
* Xinjiang Flying Tigers (2015-2016)
* Houston Rockets ({2015-2016)
* Maccabi Tel Aviv BC (2016-2017)
* Olimpia Milano (2017-2018)
* Shandong Golden Stars  (2018-2019)
* Reyer Venezia Mestre (2019-2020)
* BC Rytas (2020-2021)
* RETAbet Bilbao Basket (2021-2023)
* Morabanc Andorra (2023)
* Kolossos Rodou (2023-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Georgios Tsalmpouris

**Georgios Tsalmpouris** (; Veria,  -) greziar saskibaloi jokalaria da. Hegal-pibot dabil A1 Ethnikiko Panionios BC taldean.

## Biografia 
Tsalmpouris Archelaos Pierikos taldean hezitako jokalaria da, eta 2013-14 denboraldian Greziako B ligan egin zuen debuta, Greziako saskibaloiaren hirugarren mailan.

2014-15 denboraldian, Tsalmpouris Estatu Batuetara joan zen Iowako Estatu Unibertsitatean sartzeko,  NCAAren I Dibisioan Iowa State Cyclonesekin jokatzeko. Bertan 8 partida jokatu zituen eta 1,4 puntu, 0,8 errebote, 0,3 asistentzia eta 0,1 lapurreta egin zituen partidako, 4,4 minututan.

2015eko abuztuan, Greziara itzuli zen A1 Ethnikiko AEK Atenasen jokatzeko, bost denboraldirako kontratua sinatuz.

2016an, automatikoki sartu zen NBAko 2016ko Draftean, baina ez zen hautatua izan bi txandatan.

Grezian geratu eta  Kolossos Rodou eta P.A.O.K. BC taldeetan izan zen.

## Ibilbidea 
* AEK Atenas (2015-2019)
* → Kolossos Rodou (2017–2018)
* Kolossos Rodou (2019–2020)
* P.A.O.K. BC (2020–2021)
* Apollon Patras (2021–2022)
* Real Betis Baloncesto (2022)
* Bilbao Basket (2023-2024)
* Panionios BC (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak