open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bacavés

[thumb|250px|Kontzeptua [Nicolau-Primitiu Gómez i Serrano historialariak sortu zuen.]]
**Bacavés** Balear Uharteetako, Kataluniako, Valentziako, Andorrako Printzerriko eta Aragoiko Koroa zaharreko beste lurralde batzuetako (hala nola Aragoiko ekialdeko zerrenda, Alguer sardiniar hiria edo Ekialdeko Pirinioetako frantses departamendua) autonomia-erkidegoek partekatutako hizkuntza-sistema edo, zehazkiago, katalana aipatzeko formula sinkretikoa edo konposatua da. 

Izendapen hori aipatutako lehen hiru lurraldeetako izenen hasierako letretatik abiatuta eratzen da, hizkuntza-sistema beraren barruan hizkuntza-modalitate desberdinak jasoko dituen izen komuna definitzeko, tokiko sentikortasunak eragin ditzaketen erreferentzia geografikorik gabe. 

## Jatorria 
Kontzeptua Nicolau-Primitiu Gómez i Serrano historialariak sortu zuen. Lehen aldiz 1925ean erabili zuen. 1935etik aurrera bere testu pertsonaletan asko erabili zuen baina 1957 arte ez zuen liburu batean argitaratu. Sorkuntzarako hiru dialekto nagusien lehenengo letrak hartu zituen: "**ba**lear, **ca**talà i **v**alencià". Ez zuen ideia garatuko 1962ra arte, Herrialde Katalanen eta Komunitate Katalanaren izenaren inguruko eztabaidak gerraosteko valentzianismoaren munduan lehertu arte. 1950eko eta 1960ko hamarkadetan, terminoa klandestinitateko kultur munduko hainbat euskarritan agertuko zen arrakastarik izan gabe.

## Beste formulak 
Sortu izan dira ere beste terminiak errealitate bera adierazteko: balcavarés, cavabán edo katalan-valentziar-balear, guztiak sentsibilitate politiko desberdinen arazoak sahiesteko. Ez dute arrakastarik izan ez herri mailan ezta ere hizkuntzalarien mailan. 

1978an Cavava edo Katalan-Valentzia-Balear hizkuntzaren Manifestua argitaratu zen non terminoaren aldaera berri bat defendatzen zen, cavabà edo cavabànic, katalanaren, valentziaren eta baleararen lehen letretatik eta silabetatik, hiztun kopuruaren arabera ordenatutako hitza.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Katalan Herriak

## Kanpo estekak
Georges Dantu

thumb|250px|*Locronan elurraren azpian* Georges Danturen margolana.
thumb|250px|*Arrantza-junkoak, Along badia*.
**Georges Dantu** (Paris, 1867ko apirilaren 10a-Paris, 1948ko apirilaren 23a) margolari frantziarra izan zen. Bere estiloa inpresionismoan kokatzen da.

## Biografia 
Arte Ederren Elkarte Nazionaleko kidea (1910-1913), kide izan zen Frantziako Artisten Salonean erakusketak egin zituen, 1914tik 1929ra eta, besteak beste, Salon d'hiver, Salonean des Indépendants, Salon orientalistetan eta galeria ezberdinetan, besteak beste, Galerie Devambez eta Galerie Georges Petit (1924-1929). 1929an, Salon d'hiver-en oihalak aurkeztu zituen. Boulogne-Billancourt hilerri zaharrean dago ehortzita. Bere lanetako batzuk Carnavalet museoan gordetzen dira.

## Obra batzuk 
* *Trinité-en-Megvenen eliza* 
* *Elurra* 
* *Chef des Boisen errota (elurra)* 
* *Japoniako gereziondoen azpian*
* *Ekialde Urrunaren ikuspegia*
* *Arrantza-junkoak, Along badia*
* *Locronan elurraren azpian*
* *Oberblegi aintzira eta le Glaerrech, Braunwald*, 1935

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Evonne Goolagong

**Evonne Fay Goolagong Cawley** (Griffith, 1951ko uztailaren 31) australiar tenislari ohia da.

Goolagong Hegoaldeko Gales Berrian jaio zen eta Wiradjuri aborigen herrikoa da. Tenisean egin zuen ibilbidean zehar 86 titulu irabazi zituen eta WTA sailkapeneko lehen postuan sailkatu zen. Grand slameko zortzi txapelketa irabazi zituen. Lau aldiz irabazi zuen Australiako Irekia (1974, 1975, 1976 eta 1977), Wimbledongo bi txapelketa (1971 eta 1980) eta Roland Garros txapelketa bat (1971). Australiako Irekiak eta Wimbledon txapelketa bat ere irabazi zituen binakako modalitatean.

Bost Australiako Ireki (1971, 1974, 1975, 1976 eta 1977) eta Wimbledongo txapelketa bat (1974) ere irabazi zituen binakako modalitatean eta Roland Garros txapelketa bat binakako mistoetan (1972). Hiru urtez irabazi zuen Federazio Kopa Australiako taldearekin, 1971, 1973 eta 1974an.
Gloppe gozotegia

***Gloppe gozotegia*** () Jean Béraud margolari frantsesa 1889an egin zuen. Parisko Carnavalet museoan gordetzen da. Olio zur gaineko teknikaz egina dago. 

## Deskribapena 
Mihise gaineko olio honek 38 zm. altu eta 53 zm. zabal neurtzen ditu. Margolan honen izenburu osoa *La Pâtisserie Gloppe da (6, Avenue des Champs-Elysées, 8. arrondissement, Paris)* da. Lanak Eliseoko Zelaietan dagoen gozotegi baten barrualdea erakusten du, baita bezeroak eta langileak ere. Bezeroek 1890eko hamarkadako gizarterik aberatsena ordezkatzen dute, edariekin egindako gozotegi barietateaz gozatuz. Beltzez jantzita dauden eta mantal zuri luzeak dituzten bi langile, bezeroak zaintzen ari dira. Portaera oneko txakur beltz bat, lepoko distiratsu eta harribitxiekin, zain dago. Denda apaingarri urreztatuekin apainduta dago, eta lau kandela zuri dituen urrezko armiarmazko lanpara bat sabaitik zintzilik dago. Dekorazioak eta pertsonak ispilu handian islatzen dira, gelaren atzeko horman. Beste ispilu estuago batzuk ere gelaren alboetan daude, gela handiago baten ilusioa sortzeko.

## Historia 
Jatorriz Roannekoa, Gloppe etxeak lehen establezimendua Royale-Saint-Martin kalean ireki zuen, 1851 baino lehen. Ondoren, 1873 inguruan, 9 boulevard des Italiensen ireki zuen eta, azkenik Champs-Elysées-eko biribilgunean; 1915etik aurrera desagertu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ginetta Sagan

**Ginetta Sagan** (Milan, 1925eko ekainaren 1a - *Ibidem*, 2000ko abuztuaren 25a) AEBetako giza eskubideen aldeko ekintzailea izan zen, Italian jaioa, Amnistia Internazionalarekin kontzientzi presoen alde egindako lanagatik ezaguna.

## Ibilbidea 
Milanen jaio zen Sagan, eta nerabezaroan gurasoak galdu zituen Benito Mussoliniren Brigada Beltzen esku. Gurasoek bezala, Italiako erresistentzia-mugimendua bultzatu zuen, juduei klandestinitatean emateko informazioa bilduz. 1945ean harrapatu eta torturatu egin zuten, baina nazien desertoreen laguntzarekin ihes egin zuen exekuzioaren bezperan.

Parisen ikasi ondoren, Estatu Batuetako haurren garapeneko graduondoko eskolara joan zen eta Leonard Sagan medikuarekin ezkondu zen. Bikotea Athertonen (Kalifornia) jarri zen, eta Saganek Amnistia Internazionalaren lehen kapitulua sortu zuen Estatu Batuetako mendebaldean. Geroago, 75 kapitulu baino gehiago ezartzen lagundu zuen, eta preso politikoentzako dirua biltzeko ekitaldiak antolatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tár

***Tár*** 2022ko Todd Field estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Lydia Tár emakumezko orkestra zuzendaria famatua da nazioartean, eta egun gutxi barru sinfonia bat grabatu behar du. Bere bidotekidearekin (beste emakumezko bat) adopzioan hartua du neska bat, Petra, 6 urtekoa. Beste figura femenino batzuk ere badaude zuzendariaren inguruan: Francesca bere laguntzailea, orkestrara datorren txelista berri gaztea; eta tarte batez iraganean babestu zuzendari-gai gazte bat ere, zeinaren memoria traman barneratuko den dramatikoki. 

## Bitxikeriak 
Filmeko eszena batean, orkestra zuzendariak bere Wikipediako orria (fikziozkoa, noski) irekitzen du eta anonimoki editatzen du, bere lanaren laudorioak aipatzen dituen artikulu bateko testua gehituz. Transgresio txiki hau, debekaturiko jokabidea Wikipedian (nork bere orriaren edizioan parte hartzea), pertsonaiaren alderdi makurra marrazteko lagungarri da traman.

## Aktoreak 
* Cate Blanchett : Linda "Lydia" Tár
* Noémie Merlant: Francesca Lentini
* Nina Hoss: Sharon Goodnow
* Sophie Kauer: Olga Metkina
* Julian Glover: Andris Davis
* Allan Corduner: Sebastian Brix
* Mark Strong: Eliot Kaplan
* Adam Gopnik: bere burua
* Mila Bogojevic: Petra
* Zethphan Smith-Gneist: Max
* Sylvia Flote: Krista Taylor

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maserati GranTurismo

**GranTurismo** modeloa Maserati automobil-fabrikatzaile italiarraren kirol-autoa da. Sergio Pininfarina diseinatzaile ezagunak diseinatutako autoa da.

Modeloaren lehen belaunaldia 2007ko Genevako nazioarteko automobil-azokan eta GranCabrio bertsioan aurkezttu zen hero 2009ko Frankfurteko automobil-azokan. Bigarren belaunaldia, %100 elektrikoa den GranTurismo Folgore delakoa, 2023an merkaturatuko zela iragarri zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Official Hige Dandism

**Official Hige Dandism** (Official髭男dism, Official HIGE DANdism gisa estilizatua), Shimane prefekturan (Japonia) sortutako pop rock talde japoniarra da. Honako hau, 2012an sortu zen Satoshi, Daisuke, Makoto eta Masaki taldekide zeudelarik.

Pony Canyon zigilu diskografikoarekin kontratu bat sinatu ondoren, 2018an, Official Hige Dandismek *No Doubt* debut sinplea atera zuen, bere EPren bakuna *Stand by You*. Hurrengo urtean, taldeak bigarren sinplea atera zuen, *Pretender*, eta hirugarren postua bete zuen Japan Hot 100en urteko zerrendan, 2019an. Bere ikasketa-albuma, *Traveler*, 2019ko urriaren 9an atera zen, eta Japoniako zerrendetan lehen postuan jarri zen.

## Historia 
Banda 2012ko ekainaren 7an sortu zen. Fujihara Shimaneko Unibertsitatera joaten zenean, Narasakirekin hitz egin zuen. Narasaki musika-klub arineko azken urteko ikaslea zen, Matsuura, hirugarren urteko ikaslea, eta Kosasa, unibertsitatetik kanpoko laguna. Hilabete geroago, taldeak zuzeneko lehen aurkezpena egin zuen Vongolecuben. Official Hige Dandism 2015eko apirilaren 22an hasi zen EP *Love to Peace Ha Kimi No Naka*rekin, Lastrum. diskografikoaren pean. Lastrumetik atera ondoren, bandak Pony Canyonekin sinatu zuen, eta *No Doubt* abestia atera zuen. «Artista berri baten bideo onenaren» saria jaso zuen 2018. urteko MTV VMAJetan. Bigarren EPa, *Stand by You*, 2012ko urriaren 17an atera zen, eta herrialde osoko 27 FM/AM estaziotan erreproduzitu zen. Izen bereko bakuna Japan Hot 100eko 10. Top-ean sartu zen.

Bandako bigarren sinplea, *Pretender*, 2019ko maiatzaren 15ean argitaratu zen. The Confidence Man JP: The Movie, filmaren soinu-banda gisa erabili zen, eta Oricon zerrendan lehen postuan kokatu zen. Urte bereko azaroaren 14an, bandak 70th NHK Kouhaku Uta Gassenen parte hartuko zuela iragarri zen, eta hau abenduaren 31n burutu zen *Pretender* abestia interpretatuz.

2020ko otsailaren 12an, Official Hige Dandism itzuli zen bere gela bakunarekin, *I Love...*, eta TBS telebista-kateko *Koi wa Tsuruyo Dokodemo* dramaren soinu-banda gisa erabili zen. Ekainean, taldeak kontratu bat sinatu zuen Irori Records-ekin, Pony Canyon-en ordezko gisa, eta 2021eko apirilaren 11n, bandak *Cry Baby* abestia jaurti zuen, Tokyo Revengers adorea irekitzeko gai gisa erabili zena.

## Taldekideak 
* Satoshi Fushijara (藤原聡 *Fujihara Satoshi*) — ahotsa, pianoa
* Daisuke Osaza (小笹大輔 *Osaza Daisuke*) — gitarra, koroa
* Makoto Narazaki (楢﨑誠 *Narazaki Makoto*) — baxua, saxofoia, koroa
* Masaki Mastūra (松浦匡希 *Mastūra Masaki*) — bateria, perkusioa, koroa

## Diskografia 
; Estudioko albumak

* 2018: *Escaparade*
* 2019: *Traveler*
* 2020: *Traveler -Instrumental-*
* 2021: *Editorial*

## Kanpo estekak
Radwimps

**Radwimps** (ラッドウインプス, ''Raddo'uinpusu*, **RADWIMPS** gisa estilizatua) rock talde japoniarra da zein 2003an modu independientean egin zuen debuta eta Toshiba EMI-n egin zuten kontratua 2005ean. Taldearen izena, Radwimps, ingelerazko kale hizkuntzako bi hitzetik dator, *rad* eta *wimp''. Taldearen arabera, elkartutako bi hitzek hainbat esanahi dituzte: "ahul bikaina" eta "beldurti superlatiboa".

## Taldekideak 
#### Gaur egungo taldekideak 
* Yojiro Noda (野田洋次郎) – ahots printzipala (2001–gaur egun), gitarra (2005–gaur egun)
* Akira Kuwahara (桑原彰) – gitar printzipala, bigarren ahotsa (2001–gaur egun; 2021-2022 artean hiatusa)
* Yusuke Takeda (武田祐介) – baxua, bigarren ahotsa (2003–gaur egun)
* Satoshi Yamaguchi (山口智史) – bateria, bigarren ahotsa (2003–gaur egun; 2015etik hiatusean)

#### Lehengo taldekideak 
* Yūsuke Saiki (斉木祐介) – gitarra (2001–2002)
* Kei Asō (朝生恵) – baxua (2001–2002)
* Akio Shibafuji (芝藤昭夫) – bateria (2001–2002)

#### Tourrerako taldekideak 
* Toshiki Hata (刃田綴色) – bateria (2017–2020)
* Mizuki Mori (森瑞希) – bateria (2017–gaur egun)
* Masafumi Eno (エノマサフミ) – bateria (2020–gaur egun)

## Kanpo estekak
Sebastian Münster

**Sebastian Münster** (Ingelheim am Rhein, 1488ko urtarrilaren 20a - Basilea, 1552ko maiatzaren 26a) alemaniar kartografo eta kosmografoa izan zen.

1505ean Frantziskotarren Ordenan sartu zen eta lau urte geroago monasterio batean. 1518an Tübingengo Unibertsitatean ikasketak amaitu zituen. 1529an Ordena utzi zuen eliza luteranoko Basileako Unibertsitatean irakasle plaza bat onartzeko. Hebreera irakaslea izan zen eta Hebrear Biblia argitaratu zuen.

*Grammatica Chaldaica* (Basilea, 1527), *Dictionarium Chaldaicum* (1527) eta *Dictionarium trilingue* latinez, grekoz eta hebreeraz argitaratu zituen. 1536an Europako mapa (*Mappa Europa*) bat argitaratu zuen. 1540an Ptolomeoko Geografiaren latinezko edizio bat argitaratu zuen.

1544koa da bere *Cosmographia*, , 24 edizio izan zituen munduko mapa. XVI. mendeko liburu ezagunenetako bat izan zen, eta Hans Holbein Gaztea, Urs Graf, Hans Rudolph, Manuel Deutsch eta David Kandel artisten xilografiak zituen, baita lau kontinenteetatik bereizitako mapak ere.

1551n Rudimenta Mathematica argitaratu zuen eta hurrengo urtean izurriak jota hil zen.

## Iruditegia 

Remigius-Muenster.jpg|Sebastian Münsterren estatua Ingelheimen
Cosmographia (Sebastian Münster) 706.jpg|Cosmographia
Cosmographia titelblatt der erstausgabe.JPG|Cosmographia
Saal-Ingelheim-Cosmographia-1628.jpg|Ingelheim Cosmographian
Porträt Sebastian Münsters in der Cosmographia von 1628 .JPG|Sebastian Münster, 1628
Europe_As_A_Queen_Sebastian_Munster_1570.jpg|Europa regina Münsterren Cosmographian, 1570
Munster Tabula Novarum Insularum 1540 UTA.jpg|Tabula Novarum Insularum, 1540
Back side of map Novae lnsulae XXVI Nova Tabula. CTASC.jpg|Novae lnsulae XXVI Nova Tabula (1552)

## Kanpo estekak
Daniel Teklehaymanot

**Daniel Teklehaymanot** (Debarwa,  - ) errepideko txirrindulari ohi eritrearra da. Bere garaian txirrindulari afrikar onenetakoa izan zen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santiago Achaga

**Santiago Achaga** (Mar del Plata, Argentina), aktore, modelo, argazkilari eta musika-bideoen zuzendari argentinarra da. Achaga ezaguna da Claudio Meyer Televisako *Like* (2018) telenovelan, eta Tiago *Nickelodeoneko Club 57* (2021) sailean antzezteagatik.

## Biografia 
Achaga Mar de Platan (Argentina) jaio zen .  Macarena Achaga aktorearen neba da. , eta 2019ko TVyNovelas Gazte Aktore Onenaren Sariak irabazi zituen pertsonaia batengatik.  Zuzendari gisa, Camilo abeslari kolonbiarraren hainbat bideoklip zuzendu ditu, eta horien artean nabarmentzen dira; "Ropa cara", "Millones" eta "Machu Picchu".  

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eme 15

**EME15** 2012ko Nickelodeon Latinoamericako *Miss XV* telesaileko sei aktore nagusiek osatutako Mexikoko pop talde latino bat izan zen. Taldea Mexiko Hirian telesailerako sortu zuten Televisak eta Pedro Damián ekoizleak 2011ko abuztuan. Carlos Larak eta Lynda Thomas pop-rock abeslari ohiek ekoitzi eta idatzi dute taldearen diskorako musika. Eme 15ek *Miss XV* telesailean jasotako abestiak interpretatu zituen.

2013ko abenduaren 18an, zaleei ofizialki jakinarazi zieten taldearen Twitter-eko kontu ofizialaren bidez taldea hautsiko zela 2014ko urtarrilaren 5ean Acapulcoko (Mexiko) Acapulco Imperial Mega Azokan egin zuten azken kontzertuaren ostean.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sitio web oficial de la banda
Macarena Achaga

**Macarena Achaga** (Mar del Plata, Buenos Airesko probintzia, 1992ko martxoaren 5a), modelo, aktore, abeslari eta telebista aurkezle argentinarra da. 2012an debutatu zuen aktore gisa *Miss XV* Mexikoko gazte telenobelan eta Mexikoko Eme 15 *pop* musika taldeko kide izan zen,  2011 eta 2014 artean.

## Biografia 
Macarena Achaga 1992ko martxoaren 5ean jaio zen Mar del Plata hirian (Buenos Aires probintzia, Argentina) eta gaur egun Mexiko Hirian bizi da. Bere ibilbidea 15 urterekin modelatzen hasi zenean hasi zen bere egungo Multitalent Agency agentziarekin jarraitu aurretik.  Mexikon OÉ-ren, eta lehenago, *InStyle Mexicon*,  *Cosmopolitan-en*, *Para Teens-en*, *Para Ti-n*, *Elle-n*, *Sweet Victorian-en*, *Doll Finns-en* eta *Muaa-n egindako publizitate-kanpainetan egon zenean nazioartera zabaldu zen.*.

Bere neba Santiago Achaga da, *Heidi, bienvenida a casa*-n Junior antzeztu zuena, *Like, la leyenda-n* Claudio*, kondaira* -n eta *Club 57*-n Tiago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Teresa Borboikoa (1791-1794)

**Maria Teresa Felipina Borboikoa** (Aranjuez, 1791ko otsailaren 16an — El Escorial, 1794ko azaroaren 2an) Espainiako infanta izan zen.

## Bizitza 
Aranjuezko errege jauregian jaio zen. Gurasoak Karlos IV.a Borboikoa eta Maria Luisa Parmakoa izan ziren. Infantaren bi inudeen senar eta ondorengoei noblezia pribilegioa eman zien Karlos IV.ak.

Ministro eta handikien aurrean aurkeztu zen. Antonio Sentmenat y Cartella kardinalak bataiatu zuen, eta Fernando printzea (geroago Fernando VII.a Borboikoa) aitabitxi izan zen, erreginaren anaia, Fernando I.a dukea ordezkatuz.

Maria Luisa Erreginaren Ordena eman zioten, denbora gutxi lehenago ezarritakoa.

Maria Teresaren heriotza Balmis espedizioaren ezinbesteko baldintza bat izan zen.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lohja

**Lohja** () Finlandiako hiria da, hegoaldeko Uusimaa (Nilandia) eskualdean aurkitzen dena. 2017ko erroldaren arabera 46.785 biztanle ditu. Hiria elebiduna da, gehiengoa finlandieraz mintzatzen da baina suediera ere oso agerikoa da.

## Geografia 
Helsinkiko metropoli eremutik gertu dago eta Finlandiako laugarren hiria da udako-etxebizitza kopuruan, 8.468 etxe hain zuzen ere. Lohja aintzira (*Lohjanjärvi*) dauka Lohjako mendilerroaz inguratuta. "Aintziren hiria" ezizena eman izan zaio Lohjari, eta hori hartu du hiriko lelotzat *Järvikaupunki - Insjöstaden* (finlandieraz eta suedieraz) .

## Historia eta ekonomia 
XIV. mendetik Uusimaa mendebaldeko erdigune ekonomikoa izan da eta Erdi Aroan merkataritza asko garatu zen. Finlandian meatzaritza eta eraikuntzarako materialen industrian aurrekaria izan da, kareharriaren ekoizpenean batez ere. Nekazaritzak ere pisua izan du, barazkiek eta frutiek batez ere. 

Guztia ordezkatzeko Lohjako sinboloak kareharria eta sagarra dira.

Bigarren Mundu Gerran Sobietar Batasunak gogor bonbakatu zuen Lohja Tytiri kareharri harrobia suntsitzeko helburuaz.

## Kultura 
Kultur ekintza ugaari antolatzeagatik da ezaguna Lohja. Urtero ehun ekitalditik gora izaten dira, aipagarrienak Udako jaialdia (*Lohja Summer Cultural Festival*) eta "Sagarraren inauteria" (*Apple Carnival*). Erdi Arotik Gabonetako merkatu tradizionala ospatzen da.

Finlandirarren *Kalevala* poema epiko nagusia Elias Lönnrot poeta Sammatti herrikoa zen, 2009a artean Lohjari zegokion herria zen.

Gaur egungo musikari dagokionez Sanni Kurkisuo pop abeslaria eta Reverend Bizarre metal taldea Lohjakoak dira.

## Kirolak 
*Lohjan Pallo* futbol taldea eta *Lohjan Jääankat* izotz hockey taldea dira aipagarrienak.

## Ondasun nabarmenak 
* San Laurendiren eliza: Finladiako Erdi Aroko hirugarren eliza handiena da. XV. mendean eraiki zen.
* Lohja aintzira
* Lohjako museoa
* Udalerriaren barnean edo inguruan dauden herrixkak: Nummi, Pusula, Saukkola, Sammatti, Virkkala...

## Iruditegia 

Irudi:Lohja Church 1.jpg|San Laurendi elizaren kanpandorrea eta eraikina.
Irudi:Laurinkatu, Lohja 12-2010. - panoramio (2).jpg|Laurinkatu kalea.
Irudi:Lohjan museo.jpg|Lohjako museoa.
Irudi:The Tytyri Mine Museum - panoramio.jpg|TyTyri meategiaren museoa.

## Hiritar ezagunak 
* Elias Lönnrot (1802-1884), fisikaria, filologoa eta poeta
* Sanni Kurkisuo (1993 - ), musikaria eta abeslaria

## Hiri senidetuak 
* 
*  
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gelifikatze-puntu

Polimeroen kimikan, **gelifikatze-puntua** osagai polimerizagarriak dituen disoluzio baten biskositatearen aldaketa azkarra da. *Gel-puntu* ere esaten zaio.

Gel-puntuan disoluzioak gelifilatzeari ekiten dio, jariakortasun-galera gisa islatzen dena. Bi dimentsioko sareak edo hiru dimentsioko sareak sor ditzaketen gurutzamendu-polimerizazioen ezaugarria da gelifikatzea. Adibidez, azido dikarboxiliko bat eta triol bat kondentsatuz gero, gel bat sortuko da, baina azido dikarboxiliko berak eta diol batek ez dute gelik eratuko. Gela nahastearen ehuneko txiki bat izaten da maiz, nahiz eta eragin handia duen nahastearen propietateetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Colette Rabaté

**Colette Rabaté** (Frantzia, 1950) frantziar irakaslea eta hispanista  da. XX. eta XXI. mendeetan espezializatua dago.

## Bizitza 
Parisen doktoratu zen (1994), *La femme espagnole et le mariage dans* les écrits du milieu du XIX e siècle *(1833-1863)*/ *Espainiako emakumea eta ezkontza XIX. mendearen erdialdeko idazkietan (1833-1863)*  tesiarekin, Jean-René Aymesek zuzendua. Espainiako Hizkuntza, Literatura eta Zibilizazioko irakasle titularra da Tourseko “François Rabelais 2008” Unibertsitatean.

Sorbonan CRECen (Centre de Recherche sur l'Espagne Contemporaine XVIII e-XIX e-XXe siècles) parte hartzen du eta batez ere Espainiako literatura eta historia kultural garaikidea ikertu ditu, eta Le Temps de *Goya* (1746-1828) (Nantes, 2006), *¿Eva edo María?* . *Ser mujer en la era isabelina* (1833-1868) (Ediciones Universidad de Salamanca, 2007) eta *Miguel de Unamuno*. *Biografia* (Taurus, 2009) bezalako lanak idatzi ditu. Azken hori Claude Rabaté senarrarekin batera egin du, hura ere hispanista baita. Biografile bikoteren hitzetan:*«Unamuno bere garaiko Espainian presentzia publiko handiena zuen intelektuala da, eta ia Europakoa*».

## Lanak 
* *Le Temps de Goya* (1746-1828) (Nantes, 2006)
* *¿Eva o María? Ser mujer en la época isabelina* (1833-1868) (Salamanca: Ediciones Universidad de Salamanca, 2007)
* Jean-Claude Rabatérekin, *Miguel de Unamuno.* *Biografía* (Madrid: Taurus, 2015).
* Jean-Claude Rabaté rekin ed. de Miguel de Unamuno, *Cartas del destierro. Entre el odio y el amor (1924-1930)*, 2012.
* Jean-Claude Rabatérekin ed. de Miguel de Unamuno, *Epistolario* Salamanca: Ediciones Universidad de Salamanca, 2017, (pentsatutako 8 lanen lehenengoa)
* VV. AA., *Destierro/des-cielo. Unamuno, de París a la República (1924-1930)*, 2014.
* Jean-Claude Rabatérekin, ed. de Miguel de Unamuno, *Discurso en el Colegio de España: Paris 1935*, Paris: Ediciones Colegio España, 2014.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rakaposhi

**Rakaposhi**, urdueraz راکاپوشی / رَکی پُوشِہ, Karakorum mendikateko mendi bat da, Pakistango Gilgit-Baltistan lurraldean. 7.788 metroko garaiera du.

1958an Mike Banks eta Tom Patey britainiar mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Spantik

**Spantik** edo **Urrezko Dorrea**, urdueraz راکاپوشی / رَکی پُوشِہ, Karakorum mendikateko mendi bat da, Pakistango Gilgit-Baltistan lurraldean. 7.027 metroko garaiera du.

1955ean Karl Kramerren alemaniar espdizioak lehenbizikoz igo zuen.
Batura Sar

**Batura Sar** edo **Batura I**, urdueraz بتورا سر, Batura Muztagh mendietako gailur bat da, Karakorum mendikatean. Pakistango Gilgit-Baltistan lurraldean dago eta herrialde horretako 25. mendirik garaiena da. 7.795 metroko garaiera du.

1976an H Bleicher eta H Oberhofe mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Shispare

**Shispare**, **Shispare Sar** edo **Shisparé Sari**, urdueraz شیسپیئر, Batura Muztagh mendietako gailur bat da, Karakorum mendikatean. Pakistango Gilgit-Baltistan lurraldean dago eta 7.811 metroko garaiera du.

1974an H. Bleicher, L. Cichy, M. Grochowski, J. Holnicki-Szulc, A. Mlynarczyk, H. Oberhofer eta J. Poreba mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Ultar Sar

**Ultar Sar**, **Ultar**, **Ultar II** edo **Bojohagur Duanasir II**, urdueraz آلتر سار, Batura Muztagh mendietako gailur bat da, Karakorum mendikatean. Pakistango Gilgit-Baltistan lurraldean dago eta 7.388 metroko garaiera du.

1996an Akito Yamazaki eta Kiyoshi Matsuoka japoniar mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Sangemarmar Sar

**Sangemarmar Sar**, **Sangemar Mar** edo **Sang-e-Marmar**, urdueraz سنگ مرمر سر, Batura Muztagh mendietako gailur bat da, Karakorum mendikatean. Pakistango Gilgit-Baltistan lurraldean dago eta 6.949 metroko garaiera du.

1984an Takashi Matsuo (leader), Hiromi Okuyama, Takehiro Hirota, Tokio Kozuki, Masaya Oishi, Toru Sakakibara, Kenya Sato, Shinichi Miyata, Tomoyoshi Mizukawa, Hiroyuki Onishi eta Akira Noguchi mendizaleek osatutako Osakako unibertsitateko japoniar espedizioak lehenbizikoz igo zuten.
Karimabad (Gilgit-Baltistan)

**Karimabad**, urdueraz كريم آباد, formalki **Baltit**, Pakistango Gilgit-Baltistan lurraldean dagoen Hunza barrutiko herriburua da. 16.000 biztanle inguru ditu.

## Leku interesgarriak 
* Baltit gotorlekua
Hunza harana

**Hunza harana**, burushaskiz ہنزو, wakhiz shina eta urdueraz ہنزہ, Pakistango iparraldeko Gilgit-Baltistan lurraldean dagoen haran edo ibar menditsu bat da. Izena Hunza ibaiak ematen dio.
Baltit gotorlekua

**Baltit gotorlekua**, urdueraz قلعہ بلتت, Pakistango Hunza haraneko Karimabad udalerrian dagoen gotorleku bat da, Gilgit-Baltistan lurraldean.

VIII. mendean eraikia izan zen.
Karakorum mendatea

**Karakorum mendatea** () Karakorum mendikatean dagoen mendate bat da, 5.540 metroko garaieran, eta India eta Txina arteko mugan. 

## Kanpo estekak
Tom Verlaine

**Tom Verlaine**  (Denville, New Jersey, 1949ko abenduaren 13a - New York, 2023ko urtarrilaren 28a), **Thomas Miller** jaiotza izenez, estatubatuar abeslari, gitarra-jotzaile eta egile abeslaria izan zen, *Television* punk taldeko sortzaileetakoa.

## Bizitza 
Thomas Miller New Jerseyko familia judu batean jaio zen, 1949ko abenduaren 13an. Sei urte zituelarik, familia Delawarera aldatu zen. Pianoa ikasten hasi zen, saxofoia ondoren, eta azkenik gitarra. Idazteko eta poesiarako interesa ere izan zuen, eta zaletasun horiek Richard Hell adiskidearekin partekatu zituen. Biek eskolatik New Yorkera ihes egin zuten.

1972an, Richard Hell, Billy Ficca eta hiruek Neon Boys taldea sortu zuten, 1973an Television izena hartu zuena. Orduko Richard Lloyd zen taldeko bigarren gitarra-jotzailea. New Yorkeko punk klubetan jotzen hasi ziren, CBGBn bereziki. 1975ean, Verlainek Hell bota zuen taldetik, eta Fred Smith baxu-jotzaileak ordezkatu zuen lehenbiziko albuma argitaratu aurretik. Beste bi disko kaleratu ondoren, taldea 1978ko uztailean desegin zen.

1980ko hamarkadan, bakarkako ibilbideari ekin zion, eta 1990ekoan elkarlanean aritu zen beste musikari batzuekin, Patti Smith neska-lagun ohiarekin barne.
thumb|Verlaine (Bigarrena eskuinetik) eta Television taldea

## Diskografia 
### Bakarkako albumak 
* *Tom Verlaine* (1979)
* *Dreamtime* (1981)
* *Words from the Front* (1982)
* *Cover* (1984)
* *Flash Light* (1987)
* *The Wonder* (1990)
* *Warm and Cool* (1992, 2005ean berrargitaratua)
* ''The Miller's Tale: A Tom Verlaine Anthology* (1996)
* *Songs and Other Things* (2006)
* *Around'' (2006)

### Singleak 
* "Always" / "The Blue Robe" Warner Bros K17855 (1981eko iraila)
* "Postcard from Waterloo" / "Clear It Away" Virgin VS501 (1982ko maiatza)
* "Let Go the Mansion" / "Let Go the Mansion - Instrumental version" Virgin VS696 (1984ko ekaina)
* "Five Miles of You"  / "Your Finest Hour" Virgin VS704 (1984ko abuztua)
* "A Town Called Walker" / "Smoother Than Jones" Fontana FTANA1 (1987)
* "The Funniest Thing" / "One Time at Sundown" (The London 1986 Version) Fontana VLANE3 (1987) 
* "The Scientist Writes a Letter" / "The Scientist Writes a Letter" (Paris Version) Fontana VLANE4 (1987) 
* "Cry Mercy, Judge" / "Circling"  Fontana FTANA2 (1987)
* "Shimmer" / "Bomb"   Fontana VLANE5 (1989ko urria)
* "Kaleidoscopin'" / "Sixteen Tulips"  Fontana VLANE6 (1990eko martxoa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aiur Illarreta

**Aiur Illarreta Beñaran** (Lezo, 2005eko otsailaren 11) Kayak surflari euskalduna da. 2022an munduko txapelduna izan zen Buden. Bi katergoriatan irabazi zuen; long kayak eta short kayaken.

8 urtekin hasi zen, bere aitak bultzatua. Hasieran piraguan aritzen zen bakarrik, baina ez zuen asko tardatu kayak surfeko munduan sartzen.

Hasi zenetik sari asko irabazi ditu, haien artean bi munduko txapelketa eta europako beste bat.
WeTransfer

**WeTransfer** fitxategiak ostatatzeko zerbitzua da. Enpresak Amsterdamen fundatu zuen Bas Beerens and Nalden-ek, erabileraren sinpletasuna eta diseinu zaindua helburu. Finantza aldetik autosufizientea da. Zerbitzuaren negozio-eredua publizitate-pantailaren hondoa proiektatzean oinarritzen da, finantziazio-iturri gisa, eta **Plus zerbitzua** merkaturatzean, erabiltzaile hartzaileak ikusiko duen pantaila-hondoa pertsonalizatzeko aukera ematen baitu.

## Funtzionaltasuna 
### Doako bertsioa 
We Transfer Free fitxategi eta formatu anitzeko zerbitzu bat da, **doako bertsio** bat duena. Bidalketa bakoitzeko bi **gigabyte** eskaintzen ditu (erregistratu beharrik gabe), eta edozein artxibo (dokumentuak, argazkiak, musika, bideo-aurkezpenak eta abar). eta gehienez ere 20 hartzaileri posta elektronikoaren bidez partekatzea. Aukerako mezu bat gehitzeko aukera dago. Fitxategiak transferitu ondoren, gure ordenagailu pertsonaletik WeTransfer zerbitzarietara igoko dira, eta, bidali ondoren, berrespen-mezu bat jasoko dugu. Halaber, deskargaren berrespen-mezu bat jasoko dugu erabiltzaile bakoitzak  deskargatzen duenean. Modalitate honetan fitxategiak 14 egunez deskargatzeko moduan daude. Ez dago zerbitzua erabiltzeko mugarik.

### WeTransfer Pro 
2019az geroztik, "We Transfer Plus"en alternatiba bat eskaintzen die zerbitzuak erabiltzaileei. We Transfer Pro du izena aplikazioak. Aplikazioak eskaintzen duen aukera berri horri esker, hautatutako dokumentuak 50 pertsona bitarte bidal daitezke aldi berean. Dokumentu horiek guztiek 20 GB hartu ditzakete mezu bakoitzeko; beraz, partekatu beharreko irudien eta bideoen bolumena handitu egiten da. Beste abantaila bat da Pro erabiltzaile izateko 1TB arte gorde daitekeela, hau da, bidali nahi diren ikus-entzunezko dokumentuak gorde daitezkeela, beste une batean erabiltzeko.

Bidali beharreko URLaren izena zein izango den erabakitzeko eta kontuaren beraren profila diseinatzeko aukera ematen du We Transfer Prok. Pantaila-hondo bat erantsiz diseina daiteke, enpresaren irudia erakusteko edo hartzaile edo igorleei edukiaren lehen inpresioa iradokitzeko.

## Antzeko zerbitzuak 
Fitxategiak ostatzeko behin behineko zerbitzua ere eskaintzen dituzte hauek:

* Tori.eus
* Filemail
* Firefox Send
* Va.cat, Puntcat Fundazioarena.

## Segurtasuna 
Zerbitzuaren segurtasuna handia da; izan ere, fitxategien transferentzia egiten denean, enkriptatze-teknika bat erabiltzen da, eta, horri esker, bidaltzailearen postatik eta transferentzien hartzaileetatik bakarrik sar daiteke fitxategietara.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Fitxategiak ostatatzeko zerbitzua

## Kanpo estekak 
* WeTransfer - Artxibatutako Zerbitzu Teknikoa, ,  Machine-ra. ()
Santo Tomas Villanovakoa gizon elbarri bat sendatzen

***Santo Tomas Villanovakoa gizon elbarri bat sendatzen*** Murilloren margolan bat da, olioa mihise gainean, 1675 inguruan sortua. Gaur egun Municheko Alte Pinakotheken dago erakusgarri, 1815ean Maximiliano I.a Josef Bavariakoak Sebastianini jeneralari erosi baitzion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francisco Flores

**Francisco Guillermo Flores Pérez** (Santa Ana, 1959ko urtarrilaren 17a - San Salvador, 2016ko urtarrilaren 30a) salvadortar politikaria izan zen. El Salvadorko presidentea izan zen 199tik 2004ra.

ARENA alderdi eskuindarreko kidea izan zen eta Alfredo Cristiani presidentearen gobernua politika amorragarrian sartu zen. 1994an diputatu hautatu zuten eta hiru urte geroago Legebiltzarreko presidente. 1999tik 2004ra presidente izan zen bitartean, Estatu Batuekin lerrokatu zen eta dolar estatubatuarra herrialdeko moneta gisa sartu zuen. 2014an auzipetu zuten ustelkeriagatik.

## Kanpo estekak
Teshub

**Teshub** (**Teshup**, **Teššup** edo **Tešup**) panteoi hurritaren, jainkoen erregea da, jainko nagusia da. 

## Eginbeharrak, atributuak, pareko jainkoak 
Bera da Ekaitzaren jainkoa, hau da, euria, haizea, tximista, trumoia bezalako fenomeno klimatikoena, bere armak direnak hain zuzen. Teshub-ek, beraz, bere panteoian leku garrantzitsua betetzen duten antzeko jainkoekin antzekotasun handiak ditu, hala nola Adad (Mesopotamia), Addu (Amorritena), Hadad/Baal (Canaan), Tarhun (Hititak) edo Teisheba (Urartu). horiek bezala, askotan zezen batek irudikatzen du, emankortasunaren sinboloa baita.

Hebat du Teshubek bikotekide, eta elkarrekin seme bat dute, Sharruma, mendiaren jainkoa. 

Teshub Tesheba bezala agertu zen Urartu erresuman (hurriten ondorengoen erreinua), euren jainko nagusietako gisa; Urartiar artean, zutik, zezen baten gainean irudikatzen dute. 

## Gurtza lekuak 
Teshuben gurtza-leku nagusia Kummen zegoen, egungo Kurdistanen. Baina, oro har, ekaitzaren jainkoari emandako tenpluetan ere gurtzen zen, hala nola Alepon, Arraphan, Kummanin (Kizzuwadnan) eta Yazilikayako labar-santutegian.

## Lotutako mitoak 
Teshub Kumarbiren zikloaren parte den hurriten mitoen aktore nagusia da: *Zeruko erregetzaren abestia* (batzuetan *Hurriten teogonia* ere esaten zaio). Aita duen Kumarbi jainkoaren aurka borrokatzen da, eta ehizatzera iristen da beste jainkoei boterea hartzeko. Beste bi mitok, *Hedammuko mitoak* eta *Ullikummiko kantuak*, Kumarbi semeaz mendeku hartu nahian dabilela, baina ez du lortzen. Bigarren mitoan, Teshubek Ullikummi garaitu behar du, beste jainkoak garaitzeko aitak sortutako erraldoia. Lehen aldiz garaitu ondoren, Ea jainkoaren laguntzarekin irabaztea lortzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kōmei enperadorea

Japoniako 121. enperadorea izan zen 1846tik 1867ra.

Ninkō enperadorearen eta Ōgimachi Naokoren semea zen. Jaiotze izena Osahito (japonieraz: 統仁) zen. 1846an bere aita hil zenean tronuratu zuten. Bere erregealdiaren ezaugarri nagusia Matthew Calbraith Perry  komodoro estatubatuarraren etorrera izan zen, eta Japonia indarrez ireki behar izan zitzaien mendebaldeko potentziei bi mendetako isolamenduaren ondoren. Kōmei irekiera horren aurka agertu zen. Barruan matxinadak eta gatazka partisanoak izan ziren, Tokugawa shogunerriaren kolapsoarekin amaitu zirenak hil eta gutxira. Hil zenean bere seme Mutsuhito, Meiji enperadorea, izan zen oinordekoa.
Mullaghmore penintsula

**Mullaghmore penintsula** edo **Mullahmore lurmuturra**, ,  edo *Mullaghmore Head*, Irlandako mendebaldeko Sligo konderriaren iparraldeko kostaldean dagoen penintsula txiki bat da.

Penintsulako herri bakarra Mullaghmore da eta alde banatra bi hondartza bikain ditu. Handik Ben Bulben eta Dartry mendien ikuspegi bikaina dago.

## Gaztelua 
Bertan, Classiebawn gaztelua dago.

## Historia 
Bertan, 1979ko abuztuaren 27an, Lord Mountbattenen hilketa gertatu zen, honetan Behin-behineko IRAk Louis Mountbatten britainiar militar eta politikaria bere itsasontzia zegoela bonba bidez hil zuen.
Juicy Salif

***Juicy Salif*** diseinu industrialeko aluminiozko zukugailua da, Philippe Starckek diseinatua eta ikono bihurtua 1990tik aurrera. Ez omen da oso eraginkorra fruta-zukua ateratzeko.

## Sorkuntza 
1986an sei arkitekto eta diseinatzailerekin harremanetan jarri zen Alessi enpresa italiarra, etxetresna diseinuzkoen bere katalogorako objektu deigarri bat egiteko.Kontestu horretan, zukugailu honen ideia Philippe Starckek eduki zuen 1988ko neguan, limoi bati ura ateratzen saiatu zenean.

Txibia baten forman inspiratuta eta 29 cm-ko hiru oin ezegonkor handiren gainean jarrita, ez dago ezer azpian zukua hartzeko, eta pipitak ere ez dira inon atxikitzen. Museum-eko Erika Pinner-ek.

Objektu ikoniko gisa hainbat museotan dago ikusgai: New Yorkeko MOMA Arte Modernoaren Museoan, Pompidou Zentroan, Parisko Arte Apaingarrien Museoan, Victoria eta Albert Museoan Londresen, Vitra Diseinu Museoan eta beste zenbaitetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kulturen Ataria

**Kulturen Ataria** da Azkuna Zentroak duen atrio monumentala, Bilboko Alondegiaren 2010eko erreformaren erakusgarri nagusia barrualdean. Areto hipostilo gisa ere definitu daiteke, espazio garaiaren zutabe handiez gain, diseinuzko 43 zutabeko espazio baxuago batek definitzen duelako gunea. Philippe Starck Azkuna Zentroko diseinatzaileak Lorenzo Baraldi eszenografoarekin batera diseinatu zuen inguru hau.

43 zutabeak egiteko, 800 zirriborrotatik aukeratu ziren, eta bakoitza bakana da bere estiloan. Materialetan, haitzurdina, adreilua, zura, brontzea, zementua, altzairua, Lecceko harria eta terrakota beiraztatua erabili ziren. Zutabe batzuek izendapen komuna daukate (zenbaitek *txinatar* edo *moderno* epitetoa jaso dute), baina badaude bakanak ere, hala nola Luca Della Robbiaren Pizkundeko zeramiketan inspiratua dena.

## Iruditegia 

Fitxategi:Bilbao - Alhóndiga 16.JPG|Areto hipostiloa, non zutabeak diren espazioaren funtsa.
Fitxategi:Bilbao_Alhondiga-kriss69-07.jpg|Zutabe txinatarra ezkerrean, neoklasikoa eskuinean.
Fitxategi:Bilbao - Alhóndiga 14.JPG|Della Robbiaren estilokoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ndank Ndank

**Ndank Ndank** (woloferaz poliki-poliki esan nahi du) senegaldarren eta euskaldunen arteko lankidetza lantzen duen Bergarako (Gipuzkoa) GKEa da. Kulturarteko ekintzak antolatzen ditu. 

## Proiektuak 
### Elkarbizitza eta elkartasun programa 
Eskoletan senegaldarren eta euskaldunen arteko elkar-ezagutza lantzen dute. Hezkuntzan migrazioa esperientziak bistaratzeko bokazioa du.

### Dionewarreko komunitatearen garapena 
Dionewar (Senegal) irlako komunitatearen garapena helburu duen lankidetza programa. Dakarren unibertsitateko ikasleentzat pisua alokatzen dute, eta kultura eta ekonomia sustatzeko gune bat eraikitzen ari dira. "Zubia indartzen" kanpainarekin bertako gune erreferentzialerako dirua bildu izan dute.

### Bizipoza 
Ndank Ndank Bizipoza elkarteko kidea da eta proiektuak lankidetzan garatzen dituzte.

### Elkar ezagutza bidaiak 
Elkarteak bidaiak antolatzen ditu Senegalera, bertako kultura eta egoera erakutsi eta lankidetza aukerak aztertzeko.

### Moda proiektua 
Kulturartekotasunean oinarritzen den moda linea du elkarteak, irabaziek gainontzeko proiektuen biziraupena bermatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Elena González Iglesias

**Elena González Iglesias** (Avilés, Asturias, 1991ko urriaren 16a) asturiar aktore, kazetari, dantzari eta modeloa da. Ezaguna egin zen *Acacias 38* telenobelan Blanca Dicenta-ren rola interpretatzeagatik.

## Bizitza 
Elena González 1991ko urriaren 16an jaio zen Avilesen, Asturiasen (Espainia), eta antzezteaz gain, kazetaritzan ere aritzen da. Gaztelania ez ezik ingelesa ere menderatzen du.

## Ibilbidea 
Elena Gonzálezek 2010ean Lope de Vegaren *El castigo sin venganza*, William Shakespeareren *Macbeth* eta Tennessee Williamsen *Un tranvia llamado deseo* egin zituen, denak ESDAD-en antzeztuak. 2011n, *El caso de Roshak* film laburrean Sararen paperarekin agertu zen lehen aldiz pantaila txikian. Urte berean egin zituen *Así hacen todas* Demente antzokian eta *Seré la lluvia y tus orgasmos* lanak.

2012an, arte dramatikoko ikasketak amaitu eta berehala, Madrilera joan zen bizitzera. 2013. urtean– Jean-Paul Sartreren *Las moscas* lanaren protagonista izan zen, Salmón antzokian eszenaratua. 2014. urtean, *Amar es para siempre* telenobelan María Linares-en papera interpretatu zuen. Urte berean Julia izan zen Rakesh B. Narwanik zuzendutako *Clóset* film laburrean.

2015ean *La que se avecina* telesaileko Mel izan zen. 2015. eta 2016. urteetan *Hércules* izeneko musikaleak lan egin zuen. 2016. urtean *Centro médico* seriearen eta Maloyk zuzendutako *A Real Man* film laburrean lan egin zuen. Urte berean, Maloyren *No te sientas obligado* bideoklipean parte hartu zuen. 2017an, Santos Ruanok zuzendutako *Ego-Sum* filma, eta Andrés Menéndezek zuzendutako *Escupitajo* film laburra egin zituen.

2019tik 2021era *Tabu* antzerki-lanean parte hartu zuen, Madrileko Nave 73ean egina. *2*020an La 2 es teatro (Esmeralda erreginaren paperean) eta *Skam España* seriean ikasketaburu baten papera egin zuen. Urte berean, Carmen de Burgosen papera bete zuen *Pioneras* izeneko serie txikian.

2020an eta 2021ean, Conca interpretatu zuen *30 monedas* seriean. 2021ean, Albaren papera interpretatu zuen Egoitz D. Ibargoitiak zuzendutako *Santa Era* film laburrean.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Film laburrak 
### Bideo musikala 
## Antzerkia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  
* Elena González Instagramen
* Elena González  kailash.es
* Elena González en listal.com
Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística

**Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística**, **IBGE** (Brasilgo Geografia eta Estatistika Institutua) Brasilgo administrazio federaleko erakunde publiko bat da, 1934an asmatua eta 1936an sortua, Estatistikako Institutu Nazionala izenarekin instalatua. Fundatzailea Mário Augusto Teixeira de Freitas estatistikan aditua izan zen. Gaur egungo izena 1938koa da.

IBGEk geozientziekin eta estatistika sozial, demografiko, nekazaritza eta ekonomikoekin lotutako eskuduntzak ditu, zentsuak egitea eta errolda horietan lortutako emaitzak antolatzea barne. Gainera, Brasilgo kartografia-agentzia nazionala da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :IBGEren webgune ofiziala.
Núria Bendicho Giró

**Nuria Bendicho Giró** (Bartzelona, Katalunia, 1995) katalan idazlea da. 

## Ibilbidea 
Filosofian lizentziatu zen. 2020an Anagrama Sarira aurkeztu zen, irabazi ez zuen testu batekin, baina epaimahaiak " argitaratzea" gomendatu zuen. 2021ean, azkenik, *Terres mortes (Lur hilak)*  lehenengo eleberria argitaratu zuen, Editorial Anagraman. Kataluniar Literaturako XXII. Liburuzain Sarirako finalista izendatu zuten, eta urteko eleberri onenaren Òmnium sarirako ere izendatu zuten. Obra muturreko landa-drama gisa deskribatu da, Rodoreda, Faulkner, Víctor Català eta/edo Bernharden kutsuarekin. Titulua Àngel Guimeràren *Terra baixa* baja lanean ageri da.

### Euskaraz 
* *Bestiarioa*.
* *Lur mortuak. (*Alberdania, 2025).Itzultzailea Joxan Elosegi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Azpilkueta

**Maria Azpilkueta Aznarez** (Xabierko gaztelua, 1464-1529) Nafarroako noblea izan zen, baztandar jatorrikoa, eta Xabierko gazteluko andrea, oinordetzaz. Joanes Jatsukoa doktorearekin ezkondu zen 1483an, eta Xabierko gaztelua eraman zuen ezkonsaritzat bere ezteira. 1502an aita hil zitzaionean, Azpilkueta jauregia ere jaso zuen oinordetzan. Maria Xabierko gaztelua zaharberritzen saiatu zen, aski hondatua geratu baitzen Nafarroako beaumontarren erasoetan, 50 urte lehenago. 

Hainbat seme-alaba izan zituen, tartean zela Frantses Xabier. Nafarroako konkistan, familiako kideak alderdi subiranistako liderrak izan ziren, hala nola senarra eta bereziki Mikel semea, Hondarribiko Setioan parte hartuz (1522-1524). Barkatuak izan baziren ere, ondasunetan eta estatusean galera handiak izan zituzten, Maria saminez bete zuena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hititen inperioa

**Hititen inperioa** edo **Hatti**, hititek Brontze Aroan sortutako inperioa da, Anatolian, Mesopotamia iparraldean eta Siria iparraldean zabaldu zena. Beste herri batzuen eragin sakona izan zuen, batez ere hurritena eta luwitena, azken hori indoeuroparra, bai eta hititak Anatoliara iritsi baino lehenago bertan zeuden herriena (Hatti herri ez indoeuroparrarena, adibidez), eta Mesopotamiako zibilizazio zaharragoena.

Inperioa K.a. 1600 eta K.a. 1200 bitartean egon zen bere gailurrean. Tamaina eta indarrari dagokienez, garai hartako egiptoar eta babiloniar inperioen parean egon ziren, eta beraz, Mediterraneoko Brontze Aroko estatu garrantzitsuenetakoa izan zen.

## Historia 
### Jatorria 
Hititak, indoeuroparrak, Europa eta Asia artean dagoen Itsaso Beltzaz haratago dauden lurraldetik etorri zirela uste da. Lehendabizi, Erdialdeko Anatolian kokatu ziren. Hiriburua Hattusa zen, gaur egungo Turkiako erdialde-iparraldeko Bogazköy hiria.

## Lehen erregeak 
thumb|Hititen inperioa 1300. urte inguruan.
Hititen Erresuma zaharreko lehen erregeak, Hattusilis I.a esaterako (erregealdia: circa 1650 - circa 1620), Hititen kontrola sendotu eta zabaldu zuen Anatolia eta Siriako iparraldean. Hattusilis I.aren biloba,  Mursilis I.a, Eufrates ibaian beherantz abiatu zen Babiloniaraino, eta han amorriteen dinastiari amaiera eman zion (c. K.a. 1590 ). Mursilisen heriotzaren ondoren, botere dinastikoko borroka bat lehertu zen, Telipinuk azkenean kontrola irabazi zuen artea, K.a. 1530 inguruan. "Telipinuren ediktua" esaten zaion dokumentuarekin, anarkiari amaiera eman eta segida erreen ondorengotza arautzen saiatu zen. Arrakastatsua izan zen, ondorengo belaunaldiek luzaroan jarraitu baitzioten arau horri.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hitita inperioaren mapa

* Uşaklı Höyük. Progetto Archeologico a Uşaklı Höyük
* Gippert. Jost (2001): Hethitisches Textbeispiel / Hittite Sample Text:  Der Anitta-Text. Titus. Frankfurt.
Kontrako eztarritik

**Kontrako eztarritik** saiakera liburua da (Susa, 2019), Uxue Alberdi bertsolari eta idazleak emakumezko zenbait emakumeri egindako elkarrizketetan oinarritua, zeinean ikuspegi feminista batetik, emakume bertsolarien jarduna definitu eta mugatu duten mekanismoak deskribatzen dituen. Jule Goikoetxearen edizio-lan eta hitzaurrearekin, Susa argitaletxearen saiakera feministen Lisipe sortan argitaratu zen.

Detektaturiko mekanismo horien artean, sarritan sentituriko gutxiespena,  deserotizatzea edota hipersexualizatzea; gizonen artean sortzen diren aliantzak; paternalismoa... bakoitzak atal bat betetzen du liburuan.

## Elkarrizketatuak 
Honako bertsolariak elkarrizketatu zituen Alberdik libururako: Amaia Agirre Arrastoa, Ainhoa Agirreazaldegi Rekondo, Maialen Akizu Bidegain, Miren Amuriza Plaza, Maider Arregi Markuleta, Miren Artetxe Sarasola, Maddalen Arzallus Antia, Oihana Bartra Arenas, Onintza Enbeita Maguregi, Nerea Ibarzabal Salegi, Oihana Iguaran Barandiaran, Ane Labaka Maioz, Alaia Martin Etxebeste, Eli Pagola Apezetxea eta Jone Uria Albizuri.

Hauen artean zaharrena 1977an jaioa da eta 25 urte eman ditu plazetan bertsotan, gazteena 1996an jaioa da eta dozena bat urte zeramatzan kantatzen liburua egin zenerako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Saiakera osorik sarean.
Ashleigh Moolman

**Ashleigh Moolman Pasio** (Pretoria, 1985eko abenduaren 9a), Hegoafrikako txirrindularia da. Bi aldiz egin du bigarren Italiako Giroan. Afrikako txapelketa ugari irabazi ditu eta Hegoafrikako erlojupeko eta errepideko txapelduna ere izan da.

## Palmaresa 
### Urtez urte 
#### Errepidekoa 
#### E-Sports 
**2020**
* 20px Munduko E-Sports txapelketa

### Proba nagusiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Azul (mahai-jokoa)

**Azul** (portugesez urdina) estrategia abstraktuko mahai-joko bat da, Michael Kieslingek diseinatua eta Plan B Gamesek 2017an sortua, eta Portugalgo azulejuetan oinarritua. Azulean erabilitako fitxei azuleju deitzen zaie.

Jokalariek antzeko koloretako azuleju-multzoak jasotzen dituzte, eta taulan jarriz doaz. Errenkada bat betetzen denean, azulejuetako bat patroi karratu batera aldatzen da, jokalariaren junturaren eskuineko aldean, eta han puntuak lortzen ditu, taulako beste azulejuekiko erlazioaren arabera.

Fitxategi:A game of Azul in progress.jpg | Azul partida bat.
Fitxategi:Azul tiles.jpg | Baldosak diskoetatik hartzen direnean, sobratzen direnak erdira doaz.
Fitxategi:azul_game_board.svg | Oinarrizko joko-taula sinplifikatua

## Jokoa 
Bi jokalaritik laura, lauzak biltzen dituzte, 5x5 koadroko erreproduzitzaile-taula betetzeko. Jokalariek fitxak jasotzen dituzte, biltegi bateko edo mahaiaren erdiko kolore bateko fitxa guztiak hartuta, eta ilara batean jarrita, buelta emanda erronda horretarako fitxa guztiak hartu arte. Une horretan, ilara bete bakoitzeko fitxa bat jokalari bakoitzaren 5x5 taularantz mugitzen da, eta ilara beteko gainerako fitxak baztertu egiten dira. Lauza bakoitzak taulako beste fitxa batzuekin duen erlazioaren arabera puntuatzen du. Errondek aurrera jarraitzen dute, jokalari batek gutxienez lauza-lerro bat egin arte 5x5eko taulan.  Jokoaren amaieran puntu gehigarriak esleitzen dira errenkada edo zutabe oso bakoitzeko, eta kolore bereko bost fitxak jasotzen dira kasu bakoitzerako. 

Oinarrizko jokoak agintzen du non doazen kolore bakoitzeko azulejuak jokalarien taulan; bertsio aurreratu batek, berriz, jokalariei uzten die edozein lekutan jartzen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Azul BoardGameGeek webgunean