open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mialgia

**Mialgiak** giharretako minak dira. Eragina gihar batean edo askoetan eman daiteke. Minaren jatorriak oso desberdinekoak izan daitezke. Batzuetan giharretako min horiekin batera indarraren galera, ahultasuna eta palpazioa egiterakoan minarekin eman daiteke. Batzuetan zainelduak eta afektaturiko giharren uzkurdura ere ematen da.

## Kausak 
Kausa arruntena gehiegizko gihar-esfortzu bat eta giharren gaineko traumatismoak izaten dira. Mialgia, bestetan ere, giharren gaineko eragina duten gaixotasunekin batera gertatzen da, esaterako Ehlers-Danlos sindromean. Izan daiteke baita gaixotasun infekzioso baten sintoma, sendagai baten ondorioa edo abstinentzi-sindromearen ondorioa.

### Gaixotasun infekziosoak 
Artritis infekzioso batek birus baten ondorioa edo trikinosiaren ondorioa izan daiteke.

### Sendagaiak 
Tribedoce Dx, ibuprofeno, dolo neurobion, eta baita ere diklofenako sodiko. ISOFACE (isotretinoina).

Mialgiak sor ditzakeen beste sendagaiak: estatinetetako deribatuak eta azidos fibrikoak (fibratos); hauek dislipidemiak tratatzeko erabiltzen dira. Baita ere hipotensor batzuk (doxazosina).

## Ikus, gainera 
* Fibromialgia erreumatiko

## Bibliografia 
* Kasper DL, Braunwald E, Fauci AS, Hauser SL. Harrison. Principios de Medicina Interna (16ª ed). México: McGraw-Hill Interamericana Editores; 2006.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Mialgiari buruzko orria.
Zürich barrutia

**Zürich barrutia** izen bereko kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua eta udalerri bakarra gaur egun Zürich hiria da. 87,78 kilometro koadroko azalera du eta 390.474 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Aedes aegypti

***Aedes aegypti*** eltxoen (Culicidae) familiako kidea da, Amerikako eskualde tropikal eta azpitropikaletan bizi dena.

Hezegunetatik gertu, izurrite bilakatu da eta hainbat gaixotasun, tartean sukar horia, Zika sukarra, denge eta chikungunya, kutsatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Wolbachia

## Kanpo estekak
Uster barrutia

**Uster barrutia** Zürich kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Uster da. 112,35 kilometro koadroko azalera du eta 58.333 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Fernando Velázquez

**Fernando Velázquez** (Getxo, ) bizkaitar musikagile eta orkestra zuzendaria da. Zinema eta telebistarako lan egin du, hainbat soinu banda eginez.

1998an historia amaitu zuen Deustuko Unibertsitatean baina lanbidez, biolontxelo jotzen hasi zen. 1999an zinema munduan hasi zen eta Koldo Serra, J.A. Bayona eta Nacho Vigalondorekin batera lan egin du.

2017an Jatorrizko musika onenaren Goya Saria irabazi zuen Juan Antonio Bayonak zuzendutako *A Monster Calls* pelikulan egindako lanarengatik.

## Soinu bandak 
### Filmak 
* *El vasco* (2022)
* *Ofrenda a la tormenta* (2020)
* *El silencio de la ciudad blanca* (2019)
* *El legado de los huesos* (2019)
* *Soinujolearen semea* (2018)
* *Superlópez* (2018)
* *Durante la tormenta* (2018)
* *Thi Mai, rumbo a Vietnam* (2017)
* *El guardián invisible* (2017)
* *Colonia* (2016)
* *Un monstruo viene a verme* (2016)
* *Zipi y Zape y la isla del capitán* (2016)
* *Gernika* (2016)
* *Orgullo + Prejuicio + Zombis* (2016)
* *Contratiempo* (2016)
* *La cumbre escarlata* (2015)
* *Hércules* (2014)
* *Ocho apellidos vascos* (2014)
* *The Adventurer: The Curse of the Midas Box* (2013)
* *Zipi y Zape y el club de la canica* (2013)
* *Los últimos días* (2013)
* *Mamá* (2013)
* *Uskyld* (2012)
* *Lo imposible* (2012)
* *Babycall* (2011)
* *Cinco metros cuadrados* (2011)
* *Última sesión* (2010)
* *La trampa del mal* (2010)
* *Los ojos de Julia* (2010)
* *Lope* (2010)
* *El mal ajeno* (2010)
* *Spanish Movie* (2009)
* *Sexykiller, morirás por ella* (2008)
* *Eskalofrío* (2008)
* *La zona* (2007)
* *El orfanato* (2007)
* *Savage Grace* (2007)
* *Bosque de sombras* (2006)
* *El síndrome de Svensson* (2006)

### Telebista 
* *Euskal Herria hegan* (2025)
* *El inocente* (2021)
* *Patria* (2020)
* *Aitaren etxea* (2015)
* *Karabudjan* (2010)
* *Go!azen* (2009)
* *Las manos del pianista* (2008)
* *Gominolas* (2007)

### Besteak 
* *Gabon Dut Anunzio!!* (2009, kantata)
* *Trilogía galdosiana* (2006)
* *Los delirios de Mauricia la Dura* (2007)
* Humanity at Music (2018)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* IMDb webgunea.
Uribealdea Rugby Kirol Elkartea

[thumb|250px|[Durango Rugby Taldea|Durangoren aurkako partida, 2015ean]]
[thumb|250px|[Mungia Rugby Taldearen logotipoa]]

**Uribealdea Rugby Kirol Elkartea** Mungian kokaturiko errugbi taldea da. 

## Historia 
2008an sortu zen *Mungia Rugby Taldea* eta Plentziako *Kakarraldo Rugby Taldeak* bat egin zutenean. Urte berean Lehenengo Nazionala txapelketara igo zen eta gaur egun Ohorezko B mailan jokatzen du.

## Azken denboraldiak 
* Ohorezko B mailan (A multzoa) bigarren multzoa da (Elite) multzoaren atzetik.

## B taldea 
Gizonezkoen B taldea ere badu.

## Kanpo estekak
The Impossible

***The Impossible*** 2012an Juan Antonio Bayonaren filma da. 2004ko Indiako ozeanoko tsunamiaren ondorioz gertatutako benetako istorio batean oinarrituta, filmak bost Goya Sari lortu zituen eta Naomi Watts emakumezko aktore onenaren Oscar Sarirako izendatua izan zen.

## Argumentua 
Henry Bennett (Ewan McGregor), Maria (Naomi Watts) bere emaztea eta bere hiru semeak- Lucas (Tom Holland), Tomas (Samuel Joslin) eta Simon (Oaklee Pendergrast) - 2004ko Gabonak ospatzeko Thailandiako Khao Lak uhartera doaz. Orchid Beach Resortean geratu eta handik bi egunera tsunami erraldoi batek dena urez beteko du.

## Aktoreak 
* Naomi Watts: Maria Bennett
* Ewan McGregor: Henry Bennett
* Tom Holland: Lucas Bennett
* Samuel Joslin: Thomas Bennett
* Oakley Pendergast: Simon Bennett
* Marta Etura: Simone
* Sönke Möhring: Karl Schweber
* Geraldine Chaplin: agurea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
El orfanato

***El orfanato*** 2007an Juan Antonio Bayonaren beldurrezko filma da. Zazpi Goya Sari lortu zituen eta New Line Cinemak remake bat egiteko eskubideak erosi zituen.

## Argumentua 
Laura (Belén Rueda) Carlos senarrarekin (Fernando Cayo) eta Simón (Roger Príncep) semearekin batera umetan bizi zen umezurtz-etxera itzuli da, gaixotasun mentalak dituzten haurrentzako egoitza bat irekitzeko asmotan. Behin, Simón irudizko lagunekin jolasten hasiko da.

## Aktoreak 
* Belén Rueda: Laura
* Fernando Cayo: Carlos
* Roger Príncep: Simón
* Geraldine Chaplin: Aurora
* Mabel Rivera: Pilar
* Édgar Vivar: Prof. Leo Balabán
* Montserrat Carulla: Benigna
* Andrés Gertrúdix: Enrique
* Óscar Casas: Tomás
* Mireia Renau: Laura (neskato)
* Georgina Avellaneda: Rita
* Carla Gordillo: Martín
* Alejandro Camps: Víctor
* Carmen López: Alicia
* Óscar Lara: Guillermo
* Enric Arquimbau: terapiakidea
* Blanca Martínez: terapiakidea
* Carol Suárez: Benigna (gazte)
* Isabel Friera: Antonia
* Fernando Marrot: Doktorea
* Jordi Cardus: Mutikoa
* Pedro Morales: Aita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
La Bougie du Sapeur

***La Bougie du Sapeur*** (*Zulatzailearen Kandela* 1980tik Frantzian kaleratzen den umorezko egunkaria da. Haren ezaugarri nagusia da otsailaren 29an plazaratzen dela: hau da, urte bisurteetan, lau urtetik behin. Horrenbestez, 400 urtean 97 aldiz agertu beharko luke.

## Izena 
Egunkariaren izena Christophe komikilariak sortutako "Camembert zulatzailea" pertsonaiaren oroimenez aukeratu zen. Pertsonaia otsailaren 29an jaio zen eta, ondorioz, urtebetetzea lau urtean behin ospatzen du.

## Historia 
2004an *La Bougie du Sapeur - Dimanche* argitaratu zen, egunkariaren zazpigarren zenbakiaren gehigarri moduan. Proposamena otsailaren 29a igandea denean berriro ere ateratzea, gutxi gorabehera 28 urtetan behin. Hurrengo zenbakia 2032ko otsailaren 29an atera beharko dute. 2008an, bestetik, *La Bougie du sapeur - Madame* gehigarriaren lehenengo zenbakia argitaratu zen; 2012an *La Bougie du Sapeur - Coquine* gehigarriak ordezkatu zuen.

## Egunkariaren datuak 
2008an, egunkariak 200.000 ale kaleratu zituen. Sortzaileak Jacques Debuisson eta Christian Bailly izan ziren. Erredakzio-burua Jean d´Indy da. 2008an bildutako dirua nerabe autistei laguntzeko elkarte batera joan zen.  Egunkariak lehenengo zenbakitik harpidetza egiteko aukera eskaintzen du. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : La Galcante (Prentsaren museoko denda online)
* : La Bougie du Sapeur (egunkariari eskainitako gunea)
* : « *La Bougie du sapeur*, le journal qui tombe avant l’heure », ''l'Humanité*n argitaratutako artikulua, 1996/02/29
* : https://www.facebook.com/LA-BOUGIE-DU-SAPEUR-188451597866181/timeline?ref=page_internal *La Bougie'' Facebooken.
Zuzenerdi

thumb|250px|Zuzen bat, **zuzenerdi** bat eta zuzenki bat
Geometrian, **zuzenerdia** zuzen baten puntu batetik aurrera, noranzko bakoitzean luzatzen diren bi zuzen-zatietako bakoitza. Puntuari zuzenerdiaren jatorri deritzo.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Malta (argipena)

**Maltako Errepublika** Europa hegoaldeko uhartedi-estatua da.

**Malta** hurrengoa ere izan daiteke:

* Toponimoak:
** Malta uhartea: Maltako uhartedia osatzen duten hiru uharteetatik handiena;

* Beste batzuk:
** Malta, berez maltatua izan den zereala;
** Maltako Ordena, Erroman egoitza duen ordena militar katolikoa;
** *Maltako belatza*, (*The Maltese Falcon*) Dashiell Hammettek 1930ean idatzitako eleberri beltza;
Büren zum Hof

thumb|250px|Herriko etxe bat
**Büren zum Hof** Suitzako udalerri ohi bat da, Bern-Mittelland barruti administratiboan, Berna kantonamenduan. 2014ko urtarrilaren 1ean Etzelkofen, Grafenried, Limpach, Mülchi, Schalunen eta Zauggenried udalak Fraubrunnen udal berrian batu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bernako Jura barruti administratiboa

**Bernako Jura barruti administratiboa** (; ) Berna kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Ostermundigen da. 541 kilometro koadroko azalera du eta 53.318 biztanle.

Bernako Jura inguruko udalerriak biltzen ditu. Seehof eta Schelten udalerriek alemana dute hizkuntza ofiziala, besteek, berriz, frantsesa.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Meilen barrutia

**Meilen barrutia** Zürich kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Meilen da. 84,64 kilometro koadroko azalera du eta 120.967 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Bern-Mittelland barruti administratiboa

**Bern-Mitelland barruti administratiboa** () Berna kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Ostermundigen da. 947 kilometro koadroko azalera du eta 402.520 biztanle.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Atarrabiako udaletxea

**Atarrabiako udaletxea** Nafarroako Atarrabiako Udalaren egoitza da.

## Kokapena 
Kale Nagusiaren 22. zenbakian eta Udal plazan dago, San Andres elizaren alboan.

Fitxategi:Ikurriñavillava2007.jpg|2007an Ikurrina alboan zuela.
Fitxategi:Villava - Ayuntamiento 5.JPG|Aurrealdea.
Fitxategi:Villava - Ayuntamiento 6.JPG|Armarria.
Fitxategi:Atarrabiako udaletxea jaietan.jpg|Atarrabiako udaletxea jaietan.

## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioak 2 linea ditu:

## Kanpo estekak 
* Atarrabiako Udalaren webgunea
Trinitateko zubia (Arre)

**Trinitateko zubia** Ezkabarte ibarreko Arre kontzejuan Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Ultzama ibaiaren gainean.

## Kokalekua 
Arre kontzejuaren gehoaldean dago, Atarrabia udalerriaren mugaren parean, eta izen bereko Trinitatearen basilikaren alboan, hortik datorkio bere gaur egungo izena.

## Historia 
Trinitatearen basilika egun berritua egon arren, jatorri erromatarra izan dezakeen antzinako zubi baten ondoan altxatzen da.

Hain zuzen ere baselizaren ondoko ardantze batean aurkitu ziren 1583. urtean brontzezko bi lamina I. eta II. mendetan dataturiko latinezko inskripzioekin.

XIII. mendearen erdialdera **Atarrabiako zubia** deitzen zen zubi honek antzinako galtzada erromatarrari eta geroztik Orreaga eta Esteribartik Nafarroako Iruñea hiriburura zihoan Donejakue bideari jarraipena ematen zion Ultzama ibaiaren gainetik.

Hirugarren Karlistaldian zubi hau erdi-erditik moztu zuten eta 1963. urtera arte ez zuten berritu.

## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioak line bat da:

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Arre
* Ultzama

## Kanpo estekak
Motza etxea (Atarrabia)

**Motza etxea**. antzina **Andosillako jauregia** deitua, Nafarroako Atarrabia udalerrian dagoen jauregietxe bat da.

## Kokapena 
Kale Nagusiaren 51. zenbakian dago, Esteban Armendaritz kalearekin egiten duen izkinan.

## Historia 
Aurrealde errenazentista duen eraikin bitxi hau, garai batean “Andosillako jauregia” izenez ezagutua, 1558. urte inguruan Pedro Andosillakoa, ezizenez “Nagusia”, Gorteko Ofiziala eta Atarrabiako Almirantea zenaren aginduz eraiki zen.

Fitxategi:Villava 14.jpg|Motza jauregia eta Kale Nagusia.
Fitxategi:Villava 16.jpg|Ataria.

## Eraikina 
Ateak gordetzen duen diamante itxurako dobelarridun puntu erdiko arkuan datza, hau dena plinton baten gainean dauden ildaskadun bi zutabetan kokaturik, eta Andosillarren armarria gordetzen duen frontoi batekin burutzen delarik.

Eraikitzailea eta honen emaztea, Frantziska Soltxagakoa, atearen bi aldetako medailoietan ageri dira.

Andosillarrek, hiriko almirante ziren neurrian, zenbait pribilegio zituzten ekitaldi erlijiosoetan; honen ondorio izan daiteke San Migel Aralarkoak Nafarroan zehar egiten duen erromesaldian Atarrabiara heltzen denan gaua Motza Etxean igarotzeko ohitura.

## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioak 2 linea ditu:

## Kanpo estekak 
* Motxa etxea. Atarrabiako Udal webgunea
Staufenberg

**Staufenberg** honako lekuetako bat izan ditake:

##  
* Staufenberg (Hessen). Gießen barrutiko herria.
* Staufenberg (Saxonia Beherea). Göttingen barrutiko udalerria.
* Staufenberg (Reinhardswald). Mendia.
* Staufenberg (Vellmar). Mendia.
Trinitatearen basilika (Arre)

**Trinitatearen basilika** Ezkabarte ibarreko Arre kontzejuan Erdi Aroko kristau basilika bat da, erromaniko estiloan.

Gaur egun basilikaren alboan Done Jakue Bidea egiten ari diren erromesentzako aterpetxea dago. Basilika, zubia eta aterpetxearen multzoa Arreko Trinitatearen Kofradiako jabetzakoa da, eta Marista anaiek mantentzen dute.

## Kokalekua 
Arre kontzejuaren hegoaldean dago, Atarrabia udalerriaren mugan, Ultzama ibaia eta izen bereko Trinitateko zubiaren alboan.

Mendebaldean Miravalles mendia du eta Ekialdean Ezkaba mendia.

## Historia 
Trinitatearen basilika egun berritua egon arren, eraikinaren itxurarengatik XII. edo XIII. mendekoa litzateke, jatorri erromatarra izan dezakeen antzinako zubi baten ondoan altxatzen da.

Hain zuzen ere baselizaren ondoko ardantze batean aurkitu ziren 1583. urtean brontzezko bi lamina I. eta II. mendetan dataturiko latinezko inskripzioekin.thumb|Arreko Trinitatearen Basilikako elizpea, XXII. mendean eraikia.|erdian
## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioak linea bat da:

## Erreferentziak 
* Trinitateko basilika. Atarrabiako Udal webgunea
* Eraikin bereko turismo aterpetxea 

## Ikus, gainera 
* Arre
* Ezkabarte
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo estekak
Legde/Quitzöbel

**Legde/Quitzöbel** Alemaniako iparraldeko udalerri bat da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, [[]] barrutian. 2014an  biztanle zituen, eta  kilometro koadro ditu.

Legde/Quitzöbel udalerria 2002ko martxoaren 31n eratu zen, ordu arte independenteak ziren Legde eta Quitzöbel udalerriak batuta.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Brunslar

**Brunslar** Alemaniako udalerri ohia da. Gaur egun, Felsberg udalerriaren parte da. 1971ko urtarrilaren 1ean sortu zen, Altenbrunslar eta Neuenbrunslar komunitateen batukatarekin. Urte horretako abenduaren 31n Wolfershausen komunitatea ere udalerrira batu zen.

1974an Felsberg izeneko udalerrira batu zen.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Interlaken-Oberhasli barruti administratiboa

**Interlaken-Oberhasli barruti administratiboa** () Berna kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Interlaken da. 1.229 kilometro koadroko azalera du eta 48.763 biztanle.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Atarrabiako kultur etxea

**Atarrabiako kultur etxea**' Nafarroako Atarrabia udalerrian dagoen kultur etxe bat da.

## Kokalekua 
Kale Nagusiko 38. zenbakian dago.

## Historia 
2011ko martxoaren 25an inauguratu zen.

Fitxategi:Villava - Casa de la Cultura 1.jpg|Eraikinaren ikuspegi orokorra.
Fitxategi:Villava - Casa de la Cultura 3.jpg|Alboko ikuspegia.

## Eraikina 
294 eserlu dituen gune eszeniko bat du, bai eta 100 m2-ko haurren liburutegia, 600 m2-ko helduen liburutegia, 112 m2-ko erakusketa aretoa, hezkuntza eta ikastaroetako 2 areto, erabilera anitzerako eta elkarteen bilerak burutzeko 2 areto, hitzaldiak eskeini eta bilera jendetsuak burutzeko 2 areto polibalente, musika taldeek entseiatzeko 3 areto, haurren plastikarako areto bat, helduen plastikarako areto bat, dantza eta antzerki entsegurako areto bat, arte erakunde eta elkarteentzako 8 biltegi, bai eta Erraldoiak eta Kilikiak gordetzeko areto bana.

## Ordutegia 
* Astelehenetik ostiralera, 09:00etatik 14:30etara eta 15:00etatik 21:30etara (Uztailaren 4tik 25era itxita. Ekainaren 27tik abuztuaren 19ra duen ordutegia: 09:00etatik 15:00etara).

## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioak 2 linea ditu:

## Kanpo estekak
Burlatako jauregia

**Burlatako jauregia** edota **Uranga jauregia** (gaztelaniaz *El Palacete de Burlada*) Nafarroako Burlata udalerrian dagoen jauregi bat da. Gaur egun eraikinean jatetxe eta kafetegia daude.

## Kokalekua 
Kale Nagusiko 2. zenbakian dago. Iruñeko Beloso auzotik etorrita, Belosoko zubia igaro eta behin, Burlatako herrigunearen sarreran dago.

## Historia 
1902an Migel Uranga eta Benita Galdeano senar-emazteek heuren lurjabetzak bildu asmoz jauregia eta lorategiak eraikiarazi zituzten. Jauregiak Uranga jauregia izena jaso zuen. Jauregia Maximo Goizueta arkitektoak garaiko mugimendu modernistaren ereduei jarraituz diseinatu zuen.

1991an Burlatako Udalak erosi zuen. Ondoren eraikina zaharberritu egin zen.

Gaur egun jauregian jatetxea eta kafetegia daude.

Fitxategi:Burlada - Palacete de Burlada 3.jpg|Aurrealdea.
Fitxategi:Burlada - Palacete de Burlada 2.jpg|Xehetasuna.

## Inguruan 
* Belosoko zubia, Burlatako jauregitik hurbil eta Iruñeko Beloso auzorako bidean.

## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioak 2 linea ditu:

## Kanpo estekak 
* Burlatako jauregia eta jatetxearen webgunea
Burlatako udaletxea

**Burlatako udaletxea** Nafarroako Burlata udalerrian dagoen Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Larrañetako plazan dago.

## Historia 
Gaur egungo udaletxearen eraikina 2008ko urtarrilaren 8an inauguratu zen.

## Eraikina 
3 milioiko eraikuntza kostua izan zuen Lau solairu eta sotoa ditu, bai eta 3.400 metro karratuko azalera ere.

Fitxategi:Burlada - Ayuntamiento 2.jpg|Aurrealdea.
Fitxategi:Burlada - Ayuntamiento 1.jpg|Eraikina.
Fitxategi:Burlada - Ayuntamiento 4.jpg|Erlojuaren xehetasuna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Burlatako Udal webgunea
Caral

**Caral** Caralgo zibilizazioaren hiriburua izan zen. Supe bailaran dago, Limatik 182 kilometro iparrera eta kostatik 23 kilometrora. 350 metroko altueran dago. 5.000 urteko zahartasuna baino gehiago ematen zaio eta Amerikako zibilizazio zaharrena jotzen da. Unescok Gizateriaren ondare izendatu zuen 2009an.

## Ezaugarriak eta aurkikuntzak 
Aztarnategiak 65 hektarea eta 5.000 urte inguru ditu eta orain arte aurkitu den Amerikako metropolirik zaharrena da. Zenbait arkitektura elementu oso ondo gorde dira, hala nola bi piramide eta zenbait patio biribil. Baina Caraleko aurkikuntzarik ikusgarrienak kondor eta pelikano hezurrez egindako 32 txirula dira. Zazpi nota sortzeko ahalmena dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elorrio Rugby Taldea

**Elorrio Rugby Taldea** Elorrion (Bizkaia) errugbian aritzen den kirol kluba da, 1980an sortua. Zenbait talde ditu; horien artean, gizonezko eta emakumezkoen senior taldeak.

## Historia 
Gizonezkoen senior taldeak gaur egun Euskal Mailako lehen mailan jokatzen du. 2018/2019 denboraldian lehenengo postuan amaitu zuen liga; eta igoera fasea jokatu ondoren Euskal Ligako lehen mailara igo zen. Igoera faseko lehenengo bi partidak irabazi ditu, lehenengoa RC Riojaren aurka (59-22), eta bigarrena Sarako Izarraren aurka (21-24). Azken jardunaldian Zaisa Txingudiri irabazi ondoren (36-66) lehen mailara igo zen.

Hasiera zail baten ondoren, Euskal Ligako Lehen Maila 6. postuan amaitu zuten 2019-2020 denboraldian.

Pandemiaren ondorioz gizonezkoen senior taldeak ez zuen 2020-2021 denboraldian parte hartu. 2021-2022 denboraldian gogotsu itzuli ziren jokalariak eta ligako 2. postuan amaitu zuten, Espainiako Bigarren Mailara igo zen La Unica talde nafartarraren atzetik soilik. 

2022-23an liga erregularrean ez zuten partidarik galdu, lehenik liga erregularreko txapeldun bihurtuz, eta ondoren maiatzean jokatu ziren play-off-etan berriz garaile atera ziren, finalean Eibar Rugby gipuzkoarrei irabazita. 2023-24 denboraldian fase erregularra 13 punturen aldeaz irabazi zuen baina txapelketarako play-offetako finalean Universitario Bilbao B-k lortu zuen titulua. 2024-25 denboraldian berriz jokatu zuten finala bilbotarren aurk eta oraingoan 39-32 irbazi zuten.

280px|thumb|2019an igoera gauzatu zuen taldea.

## Azken denboraldiak 
Euskal Ligako Lehen Maila 10 taldez osatuta egon da 2023-2024 denboraldian.

280px|thumb|2023ko finaleko garaipeneko argazkia zaleekin.

## Jokalariak 
2023/2024 denboraldiko gizonezko senior taldeko jokalariak:

;Lehenengo lerroa
* Ekain Ardanza
* Ibai Lopez
* Aimar Ardanza

;Orpokatzaileak
* Peio Palacios

;Bigarren lerroa
* Unai Campo
* Oskar Astarloa
* Ismael Bou-Ali
* Unax Etxezarraga
* Unax Salterain
* Paul Sagasta
* Jaime Urdiales

;Hirugarren lerroa
* Paul Uriarte
* Oliver Montecinos
* Jokin Muñoz
* Martxelo Eriz

;Erdilariak
* Beñat Eguren
* Pello Basabe
* Borja Camacho

;Joko-zabaltzailea
* Manex Basabe

;Hiru-laurdenak
* Niko Loshe
* Oier Azkarragaurizar
* Luka Loshe
* Aitzol Kortabarria
* Endika Miguel
* Unax Perez
* Martin Mendibil
* Oier Santos
* Julen Zengotita

## Emakumezkoen taldea 
2019-2020 denboraldian emakumezkoen goi mailako errugbia Elorriora itzuli zen, emakumezkoen taldea sortu baitzen. Esperientziadun eta esperientzia gabeko jokalariekin sortu zen taldea, eta ordutik gaur arte Euskal Ligetan aritu dira buru-belarri. 

2022-2023 denboraldiaz geroztiz Zornotzako Urgozo Errugbi Taldeko neskekin batera jokatzen dute, Urgorrio izeneko taldea osatuz.
280px|thumb|Nesken taldea Errioxan jokatzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elorrio Rugby Taldearen webgunea
Prestakin (argipena)

**Gertakin** eta **prestakin** terminoek modu egokian erabili ahal izateko neurri, tamaina eta forma egokian prestatutako zerbait adierazten dute. Erabilera zenbait ditu:
* biologian, **prestakin histologikoa**, teknika histologikoaren bitartez lagin bat mikroskopioan edo beste ekipamendu batean aztertu ahal izateko egiten dena;
* elikaduran eta dietetikan, **prestakinak**, elikadurarako osagarriak direnak, mantenugaien dois egokia ematen dutelako;
* farmakologian, **prestakin farmakologikoa**, ekoiztutako botika besterik gabe, gero farmazia-forma zenbaitetan banatzen dena.
Club Atlético Funes

**Club Atlético Funes** Argentinako Funes hiriko errugbi talde bat da. *Funes Rugby Club* taldearekin bat egin zuen 2018an.

## Kanpo estekak
Arratiko Zekorrak Rugby Taldea

**Arratiko Zekorrak Rugby Taldea** Igorren errugbian aritzen den kirol taldea da.

## Historia 
Taldea 1990 urtean sortu zen. Gazte batzuk beheko plazan elkartu eta Jose Manuel Agirretxe buru zutela erabaki zuten taldea osatzea, martxoaren 19a zen Areatzako notarioaren aurrean taldea sortu zuten eguna.

Gaur egun Euskal Mailan bigarren mailan jokatzen du eta Gernika Rugby Taldearekin akordioa sinatu du.

## Azken denboraldiak 
Euskal Ligako A multzoak *1. maila* eta B multzoak *2. maila* izena hartu dute 2015-16an.

## Kanpo estekak
Donostiako Arriada (diskoa)

***Donostiako Arriada*** 2001. urtean Unión Artesanaren Danborradak grabatutako CDa da. Bertan San Sebastian eguneko martxa eta kanta guztiak biltzen dira. Tradizioaren arabera, urtarrilaren 20a bukatu ondoren, hau da, gaueko 12:00etan, San Sebastian eguneko martxak ez dira ezinbestekoak eta beste motatako kantak interpretatzen dituzte, besteak beste, Errealeko himnoa, Sorozabalen Katiuska, e.a.
 
## Musikariak 
* Unión Artesanaren Danborrada
* Orfeón Donostiarra abesbatza
* Euskadiko Orkestra Sinfonikoa
* Debako Musika Taldea

## Martxen zerrenda 
# 01 - "Marcha de San Sebastián"
# 02 - "Diana"
# 03 - "Polca"
# 04 - "Retreta"
# 05 - "Iriyarena"
# 06 - "Tatiago"
# 07 - "Marcha de viejas"
# 08 - "Marcha de gallos"
# 09 - "Ataque de Herriko Semes"
# 10 - "Marcha de Deba"
# 11 - "Prashkuarena"
# 12 - "Gau ibillera"
# 13 - "Katiuska", Pablo Sorozabal
# 14 - "Txuri Urdin", R. Sabadie
# 15 - "Marcha de San Sebastián con el Orfeón"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Diskoa Spotifyn.
Batezbesteko aritmetiko-geometriko

*x* eta *y* bi zenbakien **batezbesteko aritmetiko-geometrikoa** honela kalkulatzen da:
* bi zenbakien batezbesteko aritmetikoa (*a1*) eta batezbesteko geometrikoa (*g1*) kalkulatu;
:\begin{align}
 a_1 &= \tfrac12(x + y)\\
 g_1 &= \sqrt{xy}
\end{align}
* arestian eskuraturiko *a1* eta *g1* balioen batezbesteko aritmetikoa eta geometrikoa kalkulatu;
* eskuraturiko emaitzekin (*a2* eta *g2*, aurreko pausoa errepikatu behin eta berriz:
:\begin{align}
 a_{n+1} &= \tfrac12(a_n + g_n)\\
 g_{n+1} &= \sqrt{a_n g_n}
\end{align}

Bi segida horiek balio berean egiten dute bat, eta balio horrexi deitzen zaio **batezbesteko aritmetiko-geometrikoa**.

Funtzio transzedentalak ebaluatzeko erabiltzen da, prozesu algoritmiko batez.

## Kanpo estekak
Agata Cataniakoa

**Agata Cataniakoa** (Catania, c.231 - Catania, c.251) kristau santu emakumezko bat izan zen, tradizioaren arabera bere birjintasuna atxikitzeagatik haren bularrak moztu eta martiri hil zena. Kristau errituan Santa Ageda, Agate Deuna, Deun Agate, Zanta Agata edo Santa Agata esaten zaio. Bere eguna otsailaren 5ean ospatzen da.

Kristau-martiria izan zen, III. mendekoa, Sizilian jaioa. Tradizioaren arabera, torturatu egin zuten eta bularrak anputatu zizkioten fedeari uko egin eta kontsul erromatar (magsitratu gorena, enperadorearen azpitik) batekin ezkontzeari uko egin ziolako. Martirio horrek Santa Ageda emakumeen erresistentziaren, emakumeen kemenaren eta babesaren sinbolo bihurtu zuen. 

Mendeetan zehar, jai santua ohoratzeko ez ezik, gizarte-kohesioa indartzeko ere balio izan du, batez ere landa-eremuetan, non kantuak eta baserrietako ibilbideak komunitatea eta tradizioak bizirik mantentzeko modu bat baitziren.
[erdian|thumb|301x301px|[Catania|Catanian, Sizilian, Agate Deunaren jaiko prozesioa; irlako handietakoa da.]]

## Euskal Herrian 
Euskal Herrian ospatzen den Santa Ageda ospakizunak, santu honekin du harremana. Santa Agateren koplatan bere bizitzaren pasarteak kantatzen dira makilarekin lurra kolpatuz erritmoa jarraitzen den bitartean. .Euskal Herrian, Santa Ageda figura berezia da, kristau-fedearekin ez ezik, emankortasunarekin, lurrarekin eta komunitatearekin ere lotua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
RNA birus

**RNA birusa** bere material genetikoan RNA duen birusa da. Azido erribonukleiko hori gehienetan harizpi bakarrekoa da (ssRNA), baina tarteka harizpi bikoitzekoa (dsRNA) ere izan daiteke.

Beste bizidunen aldean, birusek azido nukleiko bakarra dute, RNA edo DNA. Eukarioto eta prokarioto guztiek DNA eta RNA, biak, izaten dituzte. Birusek duten azido nukleikoa hauetako bat izan daiteke:

* harizpi bikoitzeko DNA (DNA duten birus gehienetan)
* harizpi bakarreko DNA (DNA duten birus gutxi batzuetan)
* harizpi bakarreko RNA (RNA duten birus gehienetan)
* harizpi bikoitzeko RNA (RNA duten birus gutxi batzuetan)

RNA birusak dira, besteak beste, gripearena, C hepatitisarena, polioarena, HIESarena, elgorriarena, amorruarena, Ebola gaixotasunarena, Arnas sindrome akutu larriarena, COVID-19rena, etab. Baita landareen birus asko ere.

RNA birusen artean badaude batzuk DNA tarteko material genetiko gisa dutenak (erretrobirus deritzonak); prozesu hau burutzen dute:

: RNA → DNA → RNA-m

Birus hauek funtsezko entzima baten jabeak dira: alderantzizko transkriptasa. Entzima horrek birusaren RNAtik abiatuta DNAren kate bat sortzen du, gero harizpi bikoitzeko DNA bihurtuko dena (zelula ostalaria infektatzerakoan).

Harizpi bakarreko RNA duten birusetan RNA hori bi taldeetan sailkatu daiteke: polaritate positibokoak eta polaritate negatibokoak. Lehenengoetan RNA zuzenean itzultzen da zelula ostalarian, RNA-m bailitzan. Bigarrengoetan, aldiz, RNA polimerasa batek RNA negatiboa RNA positibo bihurtu behar du itzulpenaren aurretik

B hepatitisaren birusa kasu bitxia da: harizpi bikoitzeko DNA du, baina RNA birusen taldean sailkatzen da, RNA erabiltzen duelako erreplikaziorako bitartekotzat. Alderantzizko transkriptasa du.

## Sailkapena 
RNA birusak III eta VII bitarteko taldeetan sailkatzen dira birusen sailkapenean (Baltimorearen sailkapena):

* **III taldea**: harizpi bikoitzeko RNA birusak
* **IV taldea**: harizpi bakarreko eta polaritate positiboko RNA birusak
* **V taldea**: harizpi bakarreko eta polaritate negatiboko RNA birusak
* **VI taldea**: harizpi bakarreko erretrotranskribatutako RNA birusak
* **VII taldea**: harizpi bikoitzeko erretrotranskribatutako DNA birusak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Empire (aldizkaria)

***Empire*** 1989ko uztailean Barry McIlheneyk sortutako zinema aldizkari britainiarra da.

Herrialdeko salduena, urtero Empire Sariak antolatzen ditu.

## Editoreak 
* Barry McIlheney (1 - 44 aleak)
* Phil Thomas (45 - 72 aleak)
* Andrew Collins (73 - 75 aleak)
* Mark Salisbury (76 - 88 aleak)
* Ian Nathan (89 - 126 aleak)
* Emma Cochrane (127 - 161 aleak)
* Colin Kennedy (162 - 209 aleak)
* Mark Dinning (210 - egun aleak)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Fotogramas

***Fotogramas*** 1989ko uztailean Antonio Nadal-Rodó eta María Fernanda Gañánek sortutako zinema aldizkari espainiarra da.

Herrialdeko salduena da bere generoan eta urtero Fotogramas de Plata Sariak antolatzen ditu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gy (argipena)

**Gy** izan daiteke:

* Gy, Saona Garaiako udalerria (Frantzia).
* Gy, Geneva kantonamenduko udalerria (Suitza).
* Gray (unitatea), **Gy** ikurra duena.
Dizy

**Dizy** izan daiteke:

* Dizy (Vaud), Suitzako udalerria
* Dizy (Marne), Frantziako udalerria
* Dizy-le-Gros, Frantziako udalerria
Dommartin

**Dommartin** izan daiteke:

## Suitza 
* Dommartin (Vaud)

## Frantzia 
* Dommartin (Ain)
* Dommartin (Nièvre)
* Dommartin (Doubs)
* Dommartin (Somme)
* Dommartin (Rhône)
* Dommartin-aux-Bois
* Dommartin-Dampierre
* Dommartin-la-Chaussée
* Dommartin-la-Montagne
* Dommartin-le-Coq
* Dommartin-le-Franc
* Dommartin-le-Saint-Père
* Dommartin-lès-Cuiseaux
* Dommartin-lès-Remiremont
* Dommartin-lès-Toul
* Dommartin-lès-Vallois
* Dommartin-Lettrée
* Dommartin-sous-Amance
* Dommartin-sous-Hans
* Dommartin-sur-Vraine
* Dommartin-Varimont
Mandarin dotore

***Mandarin dotore*** 2003an argitaratutako disko-liburua da. Berez oso proiektu konplexua zen, literatura, musika eta margolaritza nahasturik. Lanaren oinarria Tang dinastiako VII. mendetik X. mendera bizi ziren hiru poeten olerkiak dira, Du Fu, Wang Wei eta Li Bai poetenak, alegia. Rafa Egigurenek mandarineratik zuzeneko itzulpena egin zuen eta, hortik abiatuta, Jose Luis Zumeta margolariak margo bilduma egin zuen eta Joserra Senperenak hogeita hamar konposizio prestatu zituen. Liburua bera diseinu berezia zuen, burni trokelatuzko azal grabatuez. Oso argitaraldi mugatua egin zen. Zuzeneko ekitaldiaren estreinaldia Bilboko Poesia Astean egin zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://www.youtube.com/watch?v=8S20BoPEsf0
Cahiers du cinéma

***Cahiers du cinéma*** 1951ko apirilean André Bazin, Jacques Doniol-Valcroze, Joseph-Marie Lo Duca eta Léonide Keigelek sortutako zinema aldizkari frantziarra da.

*La Revue du cinéma* ordezkatu zuen eta Nouvelle Vague mugimenduaren sorreran parte hartu zuen.

## Zuzendaritza 
* 1951-1958 : André Bazin
* 1958-1963 : Éric Rohmer (Jean Douchet, albokoa izanda)
* 1963-1965 : Jacques Rivette
* 1965-1973 : Jean Narboni, 1966 eta 1971 artean Jean-Louis Comollirekin batera
* 1973-1981 : Serge Daney eta Serge Toubiana
* 1981-1991 : Serge Toubiana (Alain Bergala, albokoa 1981 eta 1986 artean)
* 1991-1996 : Thierry Jousse (Frederic Strauss, albokoa)
* 1996-1998 : Antoine de Baecque
* 1998-2001 : Charles Tesson
* 2001-2003 : Charles Tesson eta Jean-Marc Lalanne
* 2003-2009 : Emmanuel Burdeau (Jean-Michel Frodon, albokoa)
* 2009- : Stéphane Delorme (Jean-Philippe Tessé, albokoa)

;Interneteko edizioa
* 2000-2001 : Thierry Lounas eta Emmanuel Burdeau
* 2005-2009 : Laurent Laborie

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Berge (argipen)

**Berge** udalerri hauetako bat izan daiteke:
* Espainian
** Berge, Teruelgo probintzia
* Alemanian
** Berge (Brandenburgo), Alemania
** Berge (Saxonia Beherea), Alemania
Birkenfeld

**Birkenfeld** izan daiteke:
* Birkenfeld (Renania-Palatinatua), Alemaniako hiria.
* Birkenfeld (Bavaria), Alemaniako udalerria.
* Birkenfeld (Enz), Alemaniako udalerria.
* Birkenfeld (barrutia), Renania-Palatinatuko barrutia.
Hots (argipena)

**Hots** edo **soinua** objektu baten bibrazioek eragindako uhinek entzumen sisteman sortzen duten kitzikadura da.
* Hots mota bereziak:
** Hots zuri edo zarata zuria;
** Hots arrosa edo zarata arrosa;
* Beste batzuk:
** Hots aldizkaria: 1982-1988 tartean argitaratutako Legazpiko euskara hutsezko aldizkaria;
** *Hotsa eta ardaila* (*The Sound and the Fury*): William Faulkner estatubatuar idazlearen 1929ko eleberria;
San Joan Bataiatzailearen eliza (Burlata)

**San Joan Bataiatzailearen eliza** Nafarroako Burlata udalerrian dagoen eliza bat da. San Joan Bataiatzailearen omenez sagaratua dago.

## Kokalekua 
Eliz plazako 4. zenbakian dago.

## Eraikina 
### Antzinako eliza 
Antzinako eliza gaur egungo San Joan plazan zegoen. San Joan Bataiatzailearen omenez eginiko erretaula nagusia nahiz San Blasen omenez eginikoa Nafarroako Museoan daude. Esteban de Obray frantses zizelkariak eta Juan del Bosque iruindar margolariak egin zuten erretaula nagusia.

Fitxategi:Burlada - Iglesia de San Juan Bautista 07.jpg|Barnealdea.
Fitxategi:Burlada - Iglesia de San Juan Bautista 12.jpg|Aldarea eta erretaula.
Fitxategi:Burlada - Iglesia de San Juan Bautista 13.jpg|Korua.
Fitxategi:Burlada - Iglesia de San Juan Bautista 20.jpg|San Joan Bataiatzailearen irudia.

### Gaur egungo eliza 
1952ko ekainaren 24an, San Joan egunarekin batera eliza berria izanen zenaren lehen harria paratu zuten. Basilio Armendariz jauna erretore-lanetan zegoen eta Pedro Santesteban herriko alkatea zen. 1954ko urriaren 17an inauguratu eraikina zuten. Javier Yarnoz arkitektoak tenpluaren proiektua gauzatu zuen.

Eraikinaren oinplanoa latindar gurutze formakoa da, egitura modernokoa, eta nabarmenak dira elizaren barnealdeko altzariak, Nafarroako hainbat tokitatik hartuak. Gaur egungo erretaula nagusia estilo neoklasikoari dagokio, eta Iruñeko katedraletik hartua da (San Blasen omenezko erretaula da).

## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioak 3 linea ditu:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nadine Sierra

**Nadine Sierra** (Fort Lauderdale, Florida, Ameriketako Estatu Batuak, ) sopranoa da.

Debuteko kontzertua Helsinkin egin zuen, 2009. urtean. 2012ko urtarrilean Gildaren rola jokatu zuen *Rigoletto* operan, Florida Grand Operan, eta rol hori bera jokatu zuen 2013an Napoliko San Carlo antzokian, 2015ean Metropolitan Opera Housen, eta 2016ko urtarrilean Milanngo La Scalan, Leo Nuccirekin.

Urte Berriko kontzertuan abestu zuen 2016an, Veneziako La Fenice antzokian (Stefano Seccorekin), bai eta 2017an ere, Palermoko Teatro Massimo antzokian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Bornem

**Bornem** (nederlanderaz ahoskatua: ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Bornem bera, Hingene, Wintam, Mariekerke eta Weert. 2015eko urtarrilaren 1ean 20.866 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Conthey barrutia

**Conthey barrutia** Valais kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Conthey da. 234.2 kilometro koadroko azalera du eta 26.678 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Hots aldizkaria

**Hots aldizkaria** kultura eta literaturaren gainean interesa zuen lagun talde baten ekimenez 1982an Legazpin sortutako euskara hutsezko aldizkaria izan zen. Literatura, ipuin, artikulu, denborapasa, komiki, argazkinobelak eta beste tartekatu zituen. Tartean ziren Joxe Mari Auzmendi Matxain Hik Hasi egitasmoaren sortzailea, Aitor Arana idazlea eta Felix Ibargutxi kazetaria. Gerora Legazpin sortu Ene Bada! aldizkariaren nolabaiteko aurrekaria izan zen, Euskal Herriko herri aldizkarien aitzindaria izan zen.

Aldizkariaz gain, bestelako argitalpen eta produktuak plazaratu zituen taldeak, hala nola "hotsargitarapenak, "hotsegunkaria", "hoska", "Hotsiker", "hotsizki", "hotsikus", egutegia eta abar.

## Historia 
1982an zero alea kaleratu zuen "hots" aldizkariak.
1983ko maiatza eta ekainean, 4. eta 5. aleek, argazkinobelagintza landu zuten (Biziminak 1 eta 2).
1983ko uztaila eta azaroan, 6. eta 8. aleek, komikigintza landu zuten. "Sasitza non dago" eta "Xomorro" komikiak argitaratu zituen. 1984ko uztaila/abuztuan, komikien gaineko ale berezia eskaini zuen.
1984ko martxoan, 12. alea, "hotsiki" plazaratzen da, gaztetxoen partaidetza bultzatu asmoz, eurentzako gehigarri berezi gisa. 1985etik 1987rako maiatzeko Santikutz jaietan, urtero hiru egunez jarrian, "hotsegunkaria" argitaratu zuten, egunkari euskaldun nazional baten beharra azpimarratzeko; Euskaldunon Egunkaria emaitza izango zuen prozesua baino lau urte lehenago, beraz. 1988 bitartean, argitalpen saiakera ezberdinak egin ziren, kolorea sartuz, Haztegi Ikastolako ikasleen elkarlana bilatuz, eta abar.
1985-1987 artean egutegiak plazaratu ziren, paisaiak (1985) eta herriko taldeak (1986) bilduz. 1987koaren mila ale agortu eta bigarren argitalpena egin behar izan zuen.

## Argitarapenak 
1983ko urrian “Legazpiko idazleak 1” eta “Legazpiko idazleak 2”.
1985 “Espaloirik gabeko hiria” (lan taldean literaturgintzan zebiltzanen lanekin) eta “Hotsiker” ikerketa taldearen lanekin.

1985, 1986 eta 1987ko maiatzean, hiruna ale, "hotsegunkaria" izenez, egunkari euskaldun baten premia aldarrikatzeko, herriko jaien berri euskaraz emanaz. 1985eko aleak 25 pezetatan saldu ziren, 1986 eta 1987koak 50 pezetatan.

1986ko abenduan: “Legazpiko idazleak III"
 
“Oilarraren promesa”, "Azterketa semiologikoa”
“Gerhard Bähr, artikulu bilduma”
“Sendabelarrak”
“Euskararen egoera Iparraldean. Lehen hurbilketa”
“Lastozko zubia”
“Esperantoa ikasgai”

“Legazpi 1987-1988” urtekaria
“Legazpi harana”, herriko historia ipuin gisa kontatuz, argazki eta marrazkiz horniturik.

## Kanpo estekak
Entlebuch barrutia

**Entlebuch barrutia** Luzerna kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Schüpfheim da. 410,21 kilometro koadroko azalera du eta 18.564 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Gersau barrutia

**Gersau barrutia** Schwyz kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Gersau da. 14,37 kilometro koadroko azalera du eta 2.094 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Broye barrutia

**Broye barrutia** Friburgo kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Estavayer-le-Lac da. 173,7 kilometro koadroko azalera du eta 30.035 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Thal barrutia

**Thal barrutia** Solothurn kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Balsthal da. 139,38 kilometro koadroko azalera du eta 14.211 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Arlesheim barrutia

**Arlesheim barrutia** Basilea Herrialdea kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Arlesheim da. 96,24 kilometro koadroko azalera du eta 149760 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Sankt Gallen barrutia

**Sankt Gallen barrutia** Sankt Gallen kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Sankt Gallen da. 157,69 kilometro koadroko azalera du eta 117.823 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Albula barrutia

**Albula barrutia** Grisonia kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Tiefencastel da. 693,46 kilometro koadroko azalera du eta 8.227 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Aarau barrutia

**Aarau barrutia** Argovia kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Aarau da. 104,46 kilometro koadroko azalera du eta 73.360 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Arbon barrutia

**Arbon barrutia** Turgovia kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Arbon da. 88,98 kilometro koadroko azalera du eta 51.118 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Bellinzona barrutia

**Bellinzona barrutia** Ticino kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Bellinzona da. 211,85 kilometro koadroko azalera du eta 48.406 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Aigle barrutia

**Aigle barrutia** Vaud kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Aigle da. 323,2 kilometro koadroko azalera du eta 42.924 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Boudry barrutia

**Boudry barrutia** Neuchâtel kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Boudry da. 105,62 kilometro koadroko azalera du eta 39.617 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
La Chaux-de-Fonds barrutia

**La Chaux-de-Fonds barrutia** Neuchâtel kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua La Chaux-de-Fonds da. 92,94 kilometro koadroko azalera du eta 39.852 biztanle.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Delémont barrutia

**Delémont barrutia** Jura kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Delémont da. 303,23 kilometro koadroko azalera du eta 37.196 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Eite (argipena)

**Eite** hitzak adiera zenbait ditu:
* geometrian, **eite** edo **forma**, irudi geometriko baten itxura;
* arte plastikoetan, **eite** edo forma, artelan bateko elementuen itxura eta antolaera;
* **eite** edo antzekotasuna.
Forma (argipena)

**Forma** hitzak adiera zenbait ditu:
* geometrian, forma, irudi geometriko baten itxura;
* arte plastikoetan, forma, artelan bateko elementuen itxura eta antolaera;
* botanikan, forma, kategoria taxonomiko bat, espeziearen azpian;
* filosofian, forma, batzuetan kausa formal ere deitua, zerbait izateko era bat;
* zuzenbidean eta administrazioan, forma, ekintza juridiko edo administratibo bat garatzeko arauek ezarritako modua;
* geografian, forma geografikoa;
* matematikan, forma diferentziala.
Parisko Ikasketa Politikoetako Institutua

**Parisko Ikasketa Politikoetako Institutua** (), arrunki **Sciences Po** deitua, egoitza nagusia Parisen duen Frantziako eliteko goi mailako ikerketa eta hezkuntza erakunde bat da. Zientzia politikoak ez ezik, gai hauek ere lantzen ditu: administrazioa, ekonomia, geopolitika, giza eta gizarte-zientziak.

## Lizentziadun ospetsuak 
* Michel Camdessus, ekonomialaria
* François Hollande, Frantziako 24. lehendakaria

## Irakasle ospetsuak 
* Pierre Nora, historialaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Imboden barrutia

**Imboden barrutia** Grisonia kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Domat/Ems da. 203,81 kilometro koadroko azalera du eta 18.773 biztanle.

## Mugakideak 
## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Osculum infame

[thumb|270|**Osculum infame** [Francesco Mario Aguadaren *Compendium maleficarum* liburuko miniatura, 1608]]
***Osculum infame***, latinezko hitzak, euskaraz **Muxu zitala**, sorginek egiten omen zuten zeremoniaren izena da. Zeremonia horretan sorginek deabruari mendekotasuna erakusten zioten ipurtzuloan muxua emanez. Herriko sineskeriaren arabera, hori omen zen deabrua gurtzeko keinua. Muxu horren bidez deabruak sorginak limurtzen zituen. *Osculum infame* akelarre gehienen deskribapenetan eta sorginen aurkako epaiketan azaltzen da.

## Zeremonia 
Jasotako testigantzen arabera zeremonia horrekin, Deabruak haren jarraitzaileen izenak entzunez gero, akelarreri ematen zitzaion hasera. Orduan, jarraitzaileak, herrestaka edo atzeraka ibiliz, harengana hurbiltzen ziren. Deabruaren ipurdiaren aurrean makurtzen ziren orduan muxua emanez. Errito horrek ere sorginen iniziazioa markatzen zuen. Zeremonia burutu ondoren akelarreko festak hasten ziren. Batzuetan Deabrua ez zen gizaki moduan agertzen, apo, aker edo katu beltz moduan baizik.

Zenbait iturriren arabera omenaldi ekintza baino gehiago penitentzia omen zen, adibidez, Eskoziako North Berwicken sorginen aurka egindako epaiketetan. Jakina denez, epaiketa horietan testigantza gehienak tortura baliatuz lortzen ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : *The Kiss in History*, Jonathan Durranten liburua.
Matthias Sindelar

**Matthias Sindelar** (1903ko otsailaren 10a, Kozlov, Austria-Hungariako Inperioa &ndash; 1939ko urtarrilaren 23a, Viena, Alemania Nazia), austriar futbolaria izan zen.

## Biografia 
Familia xume batean 1903an jaioa, Lehen Mundu Gerran aita hil eta bizitza gogorra izan zuen Matthiasek eta futbolari esker, familia osoa aurrera ateratzea lortu zuen arte. Ez zion inoiz bere jatorriari uko egin.

1938an, FK Austria Wien taldeko izarra zen Matthias Sindelar. Iskin egiten eta erritmoa aldatzen oso azkarra zen, eta baloia eramaten abila. *Futboleko Mozart* esaten zioten horregatik, eta  (paperezko gizona) izenez era ezaguna zen, oso arina zelako eta, meharra izaki, hauskorra zirudielako. Goleatzaile bikaina zen gainera, eta taldeko kapitain eta liderra Vienako Austria taldean nahiz selekzioan.

1938an, Austrian, *Anschluss* delakoa gauzatu zen. Hitlerren Alemania Naziak Austria anexionatu zuen, alegia. Handik aurrera Austria Ostmark izango zen (Ekialdeko Marka). Hitlerrek ederki zekien propagandak eragin handia zuela eta kirola mesedegarri zela bide horretan. Eta *Anschluss*ak aukera ederra eskaini zion Alemaniako futbol selekzio boteretsua eramateko Frantziako Mundialera. Austria garaiko talderik onenetakoa zen, herrialdeak inoiz izan duen selekziorik bikainena.  esaten zioten, hots, talde liluragarria.

Matthias Sindelarrek Hitlerren ametsezko taldean parte hartzeari uko egin zion. Ez zuen Austriakoa ez zen elastikorik jantziko.

Ezezkoa kolpea izan zen Reicharentzat, eta ez zuen soilik selekzioaren jokoan eraginik izan. Alemaniarrek Sindelarren irudia zikindu behar zuten eta zurrumurruak bota eta bota aritu ziren. Helduleku sendoa topatu zuten, gainera, haren aurka jotzeko: Matthiasen andregai Camilla Castagnola italiar juduen alaba zen. Ederki zekien bikoteak egoera hura oso arriskutsua zela eta ezkutatzea erabaki zuten. Baina egun batzuk geroago 1939ko otsailaren 10ean, Sindelar hilik topatu zuten Vienako apartamentu batean eta Camilla handik ordu gutxira hil zen ospitalean. Karbono monoxidoa arnasteagatik hil omen ziren, beren buruaz beste eginda edo istripuz, bertsio ofizialaren arabera. Baina askok SSen eskua ikusi zuten hor. Manifestazioak guztiz debekatuta zeuden Austrian, baina 15.000 lagun bildu ziren Vienan Sindelarri agur esateko.

## Erreferentziak
Adrian Lyne

**Adrian Lyne** (Peterborough, Ingalaterra, 1941eko martxoaren 4a) britainiar zinema zuzendaria da.

## Bizitza 
Zazpi urte zituela Londresa joan zen bizitzera bere familiarekin. Ikasketak amaitu ondoren, Walter Thomson publizitate agentzian lan egin zuen. 1971n bere ekoizpen etxea sortu zuen eta telebistarako iragarkiak zuzentzen hasi zen. Baina zineman hasi nahi zuen eta Estatu Batuetara joan zen. Ordurako Lyneren hainbat film labur estreinatu ziren Londresko Zinema Jaialdian eta Cannes-eko Publizitate Zinemako Jaialdian, eta urrezko dominak irabazi zituen haiekin.

Lehenengo film luzea 1980an egin zuen: *Foxes* («Azeriak»), lau gazte eta haien arazoen istorioa. Hurrengo filma *Flashdance* izan zen, eta arrakasta handia lortu zuen. 1985ean izugarrizko arrakasta izan zen beste film bat egin zuen, *9 aste eta erdi* hain zuzen. Film haren ildo beretik osatu zuen *Erakarpen Zorigaiztokoa*. Azken horrek ere berebiziko harrera izan zuen. Handik bi urtera *Jacoben eskailera* estreinatu zuen. Baina film hura ausartegia zen, eta ez zuen ikusleengandik erantzun handirik izan. Proposamen lizun bat filmarekin Lyne probokatzailea itzuli zen. Hurrengo lana, *Lolita*, aurrekoak bezalaxe, arrakastatsua izateko osagaiak zituen, baina ez zuen espero bezain harrera ona izan.

## Erreferentziak