open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Odaliska emakume esklabuarekin

***Odaliska emakume esklabuarekin*** () Jean-Auguste-Dominique Ingres frantziar margolariak 1839an egindako lana da. Margoa Charles Marcotte d'Argenteuil-en enkargua izan zen, bere bilduma pribaturako. Egun margolana Estatu Batuetako Massachusetts estatuko Cambridge hiriko Fogg Art Museumen erakusten da. Orientalismoarekin lotutako horrelako margolan erotikoak ezagunak dira Ingresen obran.

## Historia 
Margoa Charles Marcotte d'Argenteuil-en enkargua izan zen, bere bilduma pribaturako. Ingresek 1842an Baltimoreko Arte Museumen dagoen erreplika bat egin zuen, bi ikasleen laguntzaz: Paul eta Hippolyte Flandrin. Bien artean zehaztasun batzuk desberdinak agertzen dira. Adibidez Baltimoreko margolanean, atzealdeko planoan Paul Flandrinek egindako lorategia ikus daiteke; lorategi hori Dampierre gazteluaren lorategian inspiratu zen.

## Bibliografia 
* Daniel Ternois, *Ingres*, Paris, Fernand Nathan, 1980 ()
* Daniel Ternois eta Ettore Camesasca, ''Tout l'œuvre peint de Ingres'', Paris, Flammarion, 1984, 130 or. ().

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fogg Art museumen margolana.
* Walters Art museumen margolana.
Hisamuddin Selangorrekoa

**Sultan Sir Hisamuddin Alam Shah Al-Haj Ibni Almarhum Sultan Alaeddin Sulaiman Shah** (Kuala Langat, Selangor, 1898ko maiatzaren 13a - Kuala Lumpur, 1960ko irailaren 1a) Selangorreko 6. sultana eta Malaysiako 2. erregea (Yang di-Pertuan Agong) izan zen. Sulaiman Selangorrekoaren bigarren semea izan zen. 1938an, bere aita hil zenean, tronura igo zen bere anaia zaharrenaren ordez, presio britainiarrengatik. 1943an inbaditzaile japoniarrek Musa Ghiatuddin Riayat Shah Selangorrekoa anaia nagusia tronuan jarri zuten eta britainiarraren itzuli zirenean, Hisamuddin tronura itzuli zen 1945ean. 1960ko apirilean Malaysiako bigarren errege aukeratu zuten, Abdul Rahman Negeri Sembilangoa hil ondoren eta bera ere lau hilabete geroago hil zen.

## Genealogia 
## Kanpo estekak
Soul (2020ko filma)

**Soul** 2020ko Pete Docter estatubatuar zinema zuzendariaren konputagailu-animaziozko komedia dramatiko film bat da. Pixar Animation Studios ekoiztetxeak ekoitzi zuen eta Walt Disney Pictures ekoiztetxea da banatzailea.

Zinema aretoetan estreinatzekoa zen, baina COVID-19 pandemiaren eraginez, banatzaileak Disney+ streaming plataforman estreinatu zuen, 2020ko abenduaren 25ean.

93. Oscar Sarietan, bi sari eskuratu zituen: Animaziozko film onenaren Oscar Saria eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria.

## Argumentua 
Joe Gardner musika irakasleak jazz-musikari profesional bihurtzeko ametsa dauka. Half Note Club-en jotzeko aukera lortzen duenean, istripu larri bat izaten du, eta ondorioz arima gorputzetik irtetzen zaio. Joen arima orduan "You" hazitegian aurkitzen da, non arimek grinak garatu eta bereganatzen dituzte, jaioberri batengana bidali aurretik. Joek oraindik bizirik dagoela jakiten duenean, kide duen 22 arimari bere gorputzera itzultzeko laguntza eskatzen dio. Ez dio lagundu nahi, baina Joek istripuz berarekin eramaten du, Lurrera doan tunel batetik erortzen direnean.

## Aktoreak (Jatorrizko ahotsak) 
* Jamie Foxx: Joe Gardner
* Tina Fey: 22
* Questlove: Curly
* Phylicia Rashad: Joen ama
* Daveed Diggs: Paul
* Angela Bassett: Dorothea Williams
* Richard Ayoade: Jerry
* Graham Norton: Moonwind

Horrez gain, Cody Chesnuttek gitarradun abeslari baten ahotsa antzezten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Soul* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Andoni de Carlos

**Andoni de Carlos Yarza** (Donostia, Gipuzkoa, 1980ko martxoaren 2a) gipuzkoar gidoilaria da, telebistan eta zineman aritutakoa. Larrotxene kultur etxean hasitakoa, *Handia* filmerako egindako lanagatik Gidoi original onenaren Goya Saria irabazi zuen.

## Lanak 
* *Altsasu* (2020)
* *Handia* (2017)
* *Génesis, en la mente del asesino* (14 atal, 2006 - 2007)

## Kanpo estekak
Ebro Foods

**Ebro Foods, S.A.** (lehen **Ebro Puleva** deitua) elikagaien sektoreko talderik handiena da Espainian, fakturazioaren arabera. Produktu nagusiak arroza, pasta eta bioteknologia dira. Ebro Foods munduko liderra da arrozaren sektorean, munduko bigarren pasta ekoizlea. Dibisio horiek saldu arte, Espainiako lehen azukre-taldea eta Espainian balio erantsiko esnekiak merkaturatzen zituen lehen konpainia izaten zen.

2000. urtean Azucarera Ebro Agrícolas (azukrea) eta Puleva (esnekiak) fusionatu eta enpresa sortu zuten.

## Taldeko markak 
## Kanpo estekak
Telepizza

**Telepizza** pizzerien kate multinazional espainiarra da, munduko hainbat herrialdetan lan egiten duena. Egoitza nagusia San Sebastián de los Reyesen du, Madrildik gertu, eta bere fabrika nagusia Daganzo de Arriban dago. 2018an estatubatuarra ez zen pizza konpainiarik handiena izan zen. Leopoldo Fernández Pujals kubatar etorkinak 1987an sortu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Campofrío Food Group

**Campofrío Food Group**, **Campofrío** bezala ezagunagoa, eligakai-industriako enpresa multinazionala da, Sigma Foods mexikarraren filiala dena. Jatorriz Burgoskoa baden ere, bere egoitza nagusia Alcobendasen du. Haragi-deribatuen sektorean Europako liderra da, eta baita munduko bost enpresa handienetako bat ere.

Espainian Campofrío España konpainiaren bidez jarduten du, taldearen fakturazioaren % 40 ematen duena. Europan beste 7 enpresa independente daude taldearen barruan. Bere marka nagusiak Campofrío, Oscar Mayer, Weight Watchers, Navidul, Revilla, Aoste, Nobre eta Jean Caby dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javier Pagola

**Francisco Javier Pagola Lorente** (Manila, Filipinak, 1946ko urtarrilaren 6a - Iruñea, 2020ko urriaren 10a) nafar kazetari eta idazlea izan zen. Iruñeko Udalak Iruñeko Zapia eman zion 2017an.

## Bizitza 
Javier Pagola Manilan jaio zen 1946an, gurasoak Lizarrerrikoak zituela. Haurra zelarik Iruñera aldatu zen familia. Irakasle ikasketak egin zituen. 1969an sartu zen Iruñeko Radio Requeten, geroago Radio Pamplona-Cadena Ser izan zena. Trantsizioaren garaian, Mikel Bujandarekin batera, *Batzarre* izeneko irratsaioa egin zuen, Nafarroako Garaiko irratigintzaren erreferente bilakatu zena. 2000. urtean, Ser irratia utzirik, lankidetzaren munduan hasi zen lanean, Medicus Mundi elkartearen bitartez.

Sentimendu erlijioso sakona zuen, eta oinarrizko kristau taldeetan ibili zen gazte denboratik aurrera. *"Hobea izaten laguntzen dit, behar zaituen jendearen ondoan egotea, alegia"* zioen. Iruñean hil zen, 2020ko urriaren 10ean.

## Idazlanak 
* *Llegar a viejo (Estudio sociológico de la ancianidad en Navarra)* (Javier Azconarekin batera), 1980, Príncipe de Viana, Iruñea
* *Quesos de Navarra*, (Jose Maria Hualde eta Paloma Torrerekin batera), 1989, Nafarroako Gobernua, Iruñea
* *Navarra por mil caminos*, 1999, Nafarroako Gobernua, Iruñea
* *Recorrer y contemplar. Los paisajes de Navarra / Oinez eta begiz. Nafarroako paisaiak*, 2016, Nafarroako Gobernua, Iruñea
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mahou-San Miguel

**Mahou-San Miguel** Espainiako garagardogilerik garrantzitsuena eta handiena da, egoitza nagusia Madrilen eta bigarren egoitza Málagan duena. Konpainiak hiru garagardo marka nagusi banatzen ditu: Mahou, San Miguel eta Alhambra. Espainiako garagardo ekoizlerik handiena da, eta Espainiako garagardo esportatuaren merkatuaren %70 du. 2017an Mahou-San Miguel 50 herrialdetan dago eta 3.200 langile baino gehiago zituen. 2011n bere negozioa dibertsifikatu zuen Solán de Cabras ur mineraleko enpresa erosiz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Bujanda

**Mikel Bujanda Oñederra** (Donostia, 1955eko otsailaren 7a) gipuzkoar kazetaria da, Euskalerria irratiaren sortzaile eta zuzendaria. Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2006an.

## Bizitza 
Mikel Bujanda Donostian jaio zen 1955ean. Gerardo Bujanda politikari jeltzalea eta Lide Oñederra izan zituen gurasoak. Nafarroako Unibertsitatean Filologia Erromanikoko lizentzia lortu ondoren, Radio Pamplonan hasi zen lanean, euskarazko irratsaioak egiten. azkenean, 2016an eskuratu zuen emititzeko baimena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carl Theodor Dreyer

**Carl Theodor Dreyer** (Kopenhage, 1889ko otsailaren 3a - *ibidem*, 1968ko martxoaren 20a) danimarkar zinema zuzendaria izan zen. Bere filmak austeritate emozionalagatik eta erritmo motelagatik bereizten dira. Emakumearen eta errugabearen borroka desorekatua gizonezkoen errepresioaren eta intolerantzia sozialaren aurka, patuari eta heriotzari ihes egiteko ezintasuna eta gaizkiaren boterea bizitzan gai ohikoak dira bere filmetan. Askok zinemaren historiako zuzendarik onenetakotzat jotzen dute.

Seme ez-legitimoa izan zen eta Dreyer familiak adoptatu zuen. Kazetari lanetan izan zen eta laster sartu zen zinemaren munduan. Hasieran Frantzian Jean Vigo eta Jean Hugo ezagutu zuen eta bertan ''La Passion de Jean d'Arc* (1928) filmatu zuen. 1932an *Vampyr* filmatu zuen eta porrot komertziala izan zen, lehenengoa bezala. Bere hurrengo filma, *Vredens dag*, 1943ra arte itxaro behar izan zuen, alemaniarren okupaziopean. 1955ean bere maisulanetako bat filmatu zuen: *Ordet* (*Hitza*). 1954koa da bere azken filma, *Gertrud*, Jesucristo buruzko film bat amaitu gabe utzi zuen arren.

## Filmografia 
* *Præsidenten* (1919)
* *Blade af Satans bog* (1921)
* *Mikaël* (1924)
* *Du skal ære din hustru* (1925)
* *Jeanne d'Arcs lidelse og død* (*La passion de Jeanne d'Arc*, 1928)
* *Vampyr* (*Vampyr – Der Traum des Allan Grey*, 1932)
* *Vredens dag* (1943)
* *De nåede færgen* (1948)
* *Ordet* (1955)
* *Gertrud'' (1965)

## Kanpo estekak 
* Official website
Irina Bokova

**Irina Georgieva Bokova** (; Sofia, Bulgaria, 1952ko uztailaren 12a) bulgariar politikaria da. UNESCOko zuzendari nagusia izana da 2009 eta 2017 bitartean, bi agintalditan. Bulgariako Atzerri Gaietarako ministroa izan zen 1996ko azaroaren 13tik 1997ko otsailaren 13ra.

## Erreferentziak
Cecil Thiré

**Cecil Aldary Thiré** (Rio de Janeiro, 1943ko maiatzaren 28a - ibid., 2020ko urriaren 9a) brasildar aktore eta zinema zuzendaria izan zen.

## Biografia 
Zineman, antzerkian eta telebistan jardun zuen. Horrez gain, interpretazio irakaslea eta Tonia Carrero lehen aktorearen eta Carlos Arthur Thiré artista plastikoaren semea izan zen. Miguel Thiré, Carlos Thiré eta Luísa Thiré-ren aita da.

2020ko urriaren 9an hil zen, Parkison gaixotasuna zela eta.

## Filmografia 
### Telebistan 
### Zineman 
* 2006 - *Didi, edo Caçador de Tesouros*

* 2005 - *Bela Noite Voar-entzat*
* 2001 - *Sonhos Tropicais*
* 2000 - *Cronicamente Inviável*
* 1998 - *Caminho dos Sonhos*
* 1995 - *O Quatrilho*
* 1994 - *Mil e uma*
* 1991 - ''Caccia Allo Scorpione D'oro*
* 1991 - *Manobra Radical*
* 1991 - *Per sempre*
* 1988 - *Fábula de la Bella Palomera*
* 1982 - *Luz del Fuego*
* 1979 - *Muito Prazer*
* 1975 - *Eu Dou o que ela Gosta*
* 1974 - *Ainda Agarro esta Vizinha*
* 1973 - *Como nos livrar do saco*
* 1969 - *O Bravo Guerreiro*
* 1968 - *O Diabo Mora no Sangue* (zuzendaria)
* 1966 - *Arrastão*
* 1965 - *Society em Baby-doll*
* 1965 - *Crônica da Cidade Amada*
* 1964 - *Os Fuzis* (aktorea, zuzendari laguntzailea)
* 1962 - *Os Mendigos* (aktorea, zuzendari laguntzailea)

### Antzerkian 
* 2002 - *Variações Enigmáticas*

* 2006 - *O Último Suspiro da Palmeira*
* 2011 - *A Lição & A Cantora Careca''

## Ikus, gainera 
* Tonia Carrero

## Kanpo estekak
Teresita Aguilar

**Teresita Aguilar Mirambell** (Atenas, Costa Rica, 1933ko urtarrilaren 1a - 2020ko urriaren 8a) Costa Ricako zirujaua, irakaslea eta biologoa izan zen.

## Esparru akademikoa 
Gizarte segurantzako masterra zuen eta zientzia irakaslea zen. José Joaquín Aguilar Monge eta Alice Mirambell Umañaren alaba zen. Hezkuntza plangintzari eta ikerketari, komunitate antolaketari eta gizarte segurantzari buruzko argitalpen anitzen egilea izan zen, diputatua 2005-2006 bitartean, Herritarren Ekintza Alderdiko idazkaria 2006-2009, Costa Ricako Idazleen Elkarteko presidenteordea 2010-2012 artean. Horrez gain, Club 7 Mujeres Profesionales y de Negocios BPW-ko Nazioarteko Gaietarako idazkaria izan zen 2010 eta 2013 artean. Grito de Mujer Jaialdiko koordinatzaile ofiziala, Santa Ana, 2014, Magisterio Nazionaleko Pentsioen eta Erretiroen Batzordeko presidentea eta zuzendaria, eta Gizarte Segurantzari buruzko Iberoamerikar Konferentziako Batzorde Betearazleko (CPISS) kidea. ).

2018ko maiatzaren 28tik eta hil zen egunera arte, Adineko Pertsonen Kontseilu Nazionaleko (CONAPAM) Gobernu Batzordeko presidentea izan zen.

## Argitalpenak 
### Poesia 
* "Soy mujer". Editorial EDUCA, 1990.
* "Tú y yo". Editorial Mirambell, 1994. *Zilarrezko Botija sariaren irabazlea*.
* Dueñas, Palentzia, Espainia 1992.
* "Voces comunes". Mirambell Editoriala, 2003.
* "Soy la otra mujer". Mirambell Editoriala, 2003.
* "Tú y yo". Mirambell Editoriala, 2003. Bigarren edizioa.
* "Metáforas de hierro". Editorial Mirambell, 2008.
* "La mujer renacida". Editorial Mirambell. 2014.

### Narrazioa 
* "Celebremos la Vida" Bizitzaren testigantza "Minbizia duzu" esaldia entzun ondoren: Editorial Mirambell, 2012.
* "Entre el cielo y el Mar" ipuinak, 2014.

## Bizitza pertsonala 
2004ko abuztuaren 3an, eskuineko aldean sabelaldean izandako min larriak eragin zuen seme-alabetako bik eraman izatea Cima ospitalera, Santa Anan etxetik hurbilen zegoenera, eta ordu gutxitan obulutegiko minbizia diagnostikatu zioten. 2004ko abuztuaren 3tik 12ra Teresitak berehalako ebakuntza diagnostikoari egin zion. "*Ez dut ezer pentsatzen, anestesiatuta jarraituko banu bezala nago: beldurrik gabe, negarrik gabe, kexarik edo barkamenik gabe*". Hala idatzi du bere liburuan, ¡Celebremos la vida! 2012an argitaratua eta obarioko minbiziaren aurkako borrokari buruzko testigantza kontatzera dedikatua. Gaixotasuna gainditu zuen eta 2012az geroztik, obulutegiko minbiziari aurre egiteko programa hasi zuen Costa Rican. 2020ko urriaren 8an, 87 urte zituela hil zen, bere heriotzaren arrazoiak agerian utzi gabe.
Audrey Azoulay

**Audrey Azoulay** (La Celle-Saint-Cloud, Frantzia, 1972ko abuztuaren 4a) frantziar politikaria eta goi-funtzionarioa da. UNESCOko zuzendari nagusia da 2017az geroztik. Frantziako Kultura ministroa izan zen 2016 eta 2017 bitartean.

## Erreferentziak
Serge Bourdoncle

**Serge Bourdoncle** (Milhars, 1936ko urtarrilaren 24a - Trévenans, 2020ko urriaren 10a) Frantziako futbolaria eta entrenatzailea izan zen.

## Biografia 
Milhars Frantziako udalerrian jaio zen, Bourdoncle for erdilari bat izan zen Frantziako ligako esaterako taldeek Sochaux, Nîmes, Bordele, Franc-Comtois eta Metz. Sochaux-ekin 1959ko Frantziako Kopako finalista eta Charles Drago Coupeko txapelduna izan zen 1963an eta 1964an.

Milhars Frantziako udalerrian jaioa, Bourdoncle erdilari gisa aritu zen Frantziako futbol ligako taldeetan, hala nola Sochaux, Nîmes, Bordele, Franc-Comtois eta Metz. Sochaux-ekin 1959ko Frantziako Kopako finalista eta Charles Drago Kopako txapelduna izan zen 1963an eta 1964an.

Futbol profesionaletik erretiratu ondoren, AS Algrange klubeko entrenatzaile bihurtu zen.

Bourdoncle 2020ko urriaren 10ean hil zen laurogeita lau urte zituela.

## Garaipen-zerrenda 
### Sochaux-Montbéliard futbol taldea 
* Frantziako Kopako finalista - 1959
* Charles Drago Kopako txapelduna - 1963, 1964
10. linea

**10. linea** terminoa hainbat garraio-linea izendatzeko erabiltzen da:

## Metroa 
* 10. linea (Bartzelonako metroa)
* 10. linea (Parisko metroa)
* 10. linea (Shanghaiko metroa)

## Autobusa 
* 10. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
* 10. linea (Txik Txak)
Tônia Carrero

**Maria Antonietta Farias Portocarrero,** **Tônia Carrero** izenaz ezaguna (Rio de Janeiro, Brasil, 1922ko abuztuaren 23a - ibidem, 2018ko martxoaren 4a) zinemako, irratiko, telebistako eta antzerkiko aktore brasildarra izan zen.

Familiako ezizena Mariinharena izan zen beti, baina bere lehen filma zela eta, bere benetako izena ez zela aktore baten bezalakoa iruditu zitzaion. Kantu irakaslearekin kontsultatu ondoren, *Antonietta* laburtu zuen *Tônia* bihurtuz eta horri *abizenaren* azken zatia gehitu zion eta horrela geratu zen *Tônia Carrero* .

## Bizitza pribatua 
Tônia Carrero Hermenegildo Portocarrero (1894-1959) militar eta matematika irakaslearen alaba zen, entretenimendu munduarekin ere lotura zuena. Portocarrero Procópio Ferreira aktore brasildar entzutetsuaren laguna Radio Nacionaleko (Rio de Janeiro orduko Brasilgo hiriburuko irrati nagusia) zuzendaria izan zen.

1940an Tônia Carrero Carlos Thiré marrazkilariarekin ezkondu zen, gerora Brasilgo komikien sortzaile entzutetsua izan zena. Bikoteak seme bat izan zuen: Cecil Thiré, 1943ko maiatzaren 28an jaioa, urteetan zehar aktore, zuzendari eta antzerki irakasle gisa ezaguna. 1951n, *Tico-Tico no Fubá* filmatzen ari zirenean*,* aktorea eta bere zinema zuzendaria Adolfo Celi maitemindu egin ziren, beren ezkontzen haustura eraginda. Saci Saria jaso zuen.

2018ko martxoaren 3an hil zen, 95 urte zituela, bihotz-geldialdia izan ondoren.

## Filmografia 
* 1947 - *Querida Susana*, zuz. Alberto Pieralisi
* 1949 - *Caminhos do Sul*, zuz. Fernando de Barros
* 1950 - *Quando a Noite Acaba*, zuz. Fernando de Barros
* 1952 - *Apassionata*, zuz. Fernando de Barrosen eskutik
* 1952 - *Tico-tico no fubá*, zuz. Adolfo Celi
* 1954 - *É Proibido Beijar*, zuz. Ugo Lombardi
* 1955 - *Mãos Sangrentas*, zuz. Carlos Hugo Christensen
* 1961 - *Alias Gardelito*, zuz. Lautaro Murua
* 1962 - *Copacabana Palace*, zuz. Steno (Stefano Vanzina)
* 1962 - *Esse Rio que Eu Amo* (*Noite de Almirante* pasartea), zuz. Carlos Hugo Christensen
* 1962 - *Sócio de Alcova* edo *Carnaval del crimen*, zuz. George Cahan
* 1969 - *Tempo de Violência*, zuz. Hugo Kusnet
* 1977 - ''Gordos e Magros ' ', zuz.* *Mario Carneiro*
* 1988 - *A bela Palomera*, zuz. Ruy Guerra
* 1988 - *Fogo e Paixão*, zuz. Isay Weinfeld eta Márcio Kogan
* 1988 - *Sonhos de Menina Moça*, zuz. Tereza Trautman
* 1990 - *O Gato de Botas Extraterrestre*, zuz. Wilson rodrigues
* 2005 - *Vinicius*, zuz. Miguel Faria Jr.
* 2006 - *Adolfo Celi, un uomo per due culture*, zuz. Leonardo Celi ... Bera
* 2008 - *Chega de Saudade*, zuz. Laís Bodanzky
* 2011 - *Eu Eu Eu José Lewgoy'', zuz. Cláudio Kahns … Bera

## Kanpo estekak 
* Tônia Carrerori buruzko informazioa estatuko zinema gunean
Ergoien (Urnieta)

**Ergoien** auzoa Urnietako lau auzo administratibo eta historikoetako bat da, herriaren ipar-mendebaldean kokatua. Herriaren industrialde handiena, Erratzu industrialdea, eta Ergoien industrialdea auzo horretan kokatzen dira. Bestalde, landa-eremuak ere baditu iparralde eta hegoaldean eta Urnieta Andoainekin lotzen duen bidea Ergoiendik igarotzen da. Urnietako auzoen artean, bigarren handiena da, gutxi gorabehera bi kilometro karratuko azalerarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katariñe Puxana

**Katariñe Puxana Larrinaga** (Bilbo, 1908ko azaroaren 25a - ?) Emakume Abertzale Batza emakume abertzaleen elkarteko kide, EAJren Abandoko udal batzarreko afiliatua eta Jose Antonio Agirreren gobernuko Ogasun Saileko mekanografoa izan zen. Espainiako Gerra Zibilaren garaian, 1936ko abuztuan, mekanografo lanean aritu zen orduko Defentsa Batzordea deiturikoan, Finantza Departamentuan, Pedro Albisu zuzendari nagusiaren aginduetara. Urte hartako urriaren 7an, Jose Antonio Agirre lehendakari zela, Euskal Autonomia Erkidegoko Behin-behineko Gobernua eratu zenean, Finantza Saila Ogasunekoa bihurtu zen, eta Pujanak Eliodoro de la Torre sailburuaren aginduetara lan egin zuen 1937ko ekainaren erdialdera arte.

Bilbo frankisten esku erori zenean, leial jokatu zuen Eusko Jaurlaritzarekin batera, eta Santanderrera ihes egin zuen. Abuztuaren 22an, Marvia itsasontzian ontziratu zen Ribadesellan, Bordelera josteko asmoz. Handik Baionara joan eta Euzkadiko Gobernuaren Ordezkaritzan lan egin zuen 1937ko urrira arte; orduan, Bartzelonara bidali zuten, bere lana egiten jarraitzeko. Han, Manuel de Irujoren bulegoetan lan egin zuen, haren aginduetara, Ogasun Sailetik kobratzen jarraitu zuen arren.

Gerrak aurrera egin ahala, 1938ko azaroan beste lekualdatze bat bizi izan zuen. Baionara itzuli eta Gizarte Laguntza Saileko Francisco de Arreguiren aginduetara lan egin zuen 1940ko ekainera arte. Naziek Frantzia okupatu zutenean, Euzkadiko Gobernuko buruzagi guztiak kanporatu zituzten, eta berak Marseillan zegoen Eliodoro de la Torreren aginduak jasotzen jarraitu nuen, Gizarte Laguntzako departamentutik geratzen zenarentzat.

1940ko abuztutik 1941eko azarora arte, Euzko Jaurlaritzaren ordezkaritzan aritu zen lanean, baina inolako ordainsaririk jaso gabe, eta iraun ahal izateko, puntuzko lanak egin behar izan zituen.

Abenduan Baionatik Bilbora itzuli zen, Penintsulan sartzeko zeuden zailtasun handiak gaindituz, baina ezinezkoa gertatu zitzaion lanpostu bat aurkitzea, erakunde frankistek sistematikoki eragotzi baitzioten. Aldi baterako lan batzuetan aritu ondoren, oposizio batzuk atera zituen 1943ko maiatzean, eta administrari laguntzaile postu bat lortu zuen orduan Unión Química del Norte de España (Unquinesa) izeneko enpresan, Barakaldoko fabrikan. 1966ko otsailean, enpresa itxi egin zen eta Katariñe erretiroa hartu zuen lehen mailako ofizialaren kategoriarekin. Oso pentsio txikia geratu zitzaionez, 1984an, Eusko Legebiltzarrera jo zuen laguntza eske, Euzkadiko Gobernuarentzat lan egin izanaren eskubideak erreklamatzeko.

## Erreferentziak
Miguel Giubergia

**Miguel Ángel Giubergia**, **Miguel Giubergia** izenarekin ezagunagoa (San Antonio, Jujuy, 1953ko apirilaren 17a - Palpalá, Jujuy, 2020ko urriaren 8a) argentinar abokatu eta politikaria izan zen.

## Karrera politikoa 
Giubergia probintziako diputatua izan zen, Jujuyko probintzian, 1991 eta 1999 artean eta diputatu nazional gisa 1999 eta 2011 artean. Aurrekontu eta Ogasun Batzordearen presidenteorde kargua ere bete zuen 2014ra arte, Kongresu Nazionaleko Liburutegiko Administrazio Batzordeko kide izan zen eta Komunikazioen Agentzia Nazionaleko (ENACOM) zuzendaria izan zen, besteak beste.
Itsasbazterreko arrantza

thumb|320px|Itsasbazterreko arrantzaontziak
**Itsasbazterreko arrantza** (Hegoaldean batzuetan **baxurako arrantza**) kostaldetik gertu egiten den arrantza da, ontzi txiki edo ertainetan, hain zuzen. Ontziek aparatu eta makina modernoak eta konkretu batzuek izaten dituzte, espezie konkretuak eta arrainen multzoak non dauden jakiteko lana errazten dutenak. Ontzi askok zamategiak prestatuta izaten dute, harrapatutakoa kontserbatzeko eta ez usteltzeko. Arrantzaldia egun bat iraun ohi du, gehienez.

## Ikus, gainera 
* Itsas zabaleko arrantza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sophia Bush

**Sophia Anna Bush** (Pasadena, Kalifornia, 1982ko uztailaren 8a) estatubatuar aktorea, zinema zuzendaria eta ekintzailea da. *One Tree Hill* eta *Chicago P.D.* telesailetan antzezteagatik ezaguna da. Horrez gain, *John Tucker Must Die* (2006), *The Hitcher*, *The Narrows* (2008), *Chalet Girl* (2011), *Marshall* (2017), *Acts of Violence* (2018) eta *Incredibles 2* (2018) filmetan agertu da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
### Zuzendaritza
San Antonio (Jujuy)

**San Antonio** (Perico de San Antonio izenaz ere ezaguna) Jujuy probintziako hegoaldeko muturreko herria da eta departamentu homonimoaren burua.

Herrira sartzen da, San Salvador de Jujuy probintziako hiriburutik 37 km-ra, RN 9-tik . eta RP 2-tik.

## Historia 
"Perico de San Antonio" izena 1663ko maiatzaren 8ko 598 fitxategian aurkitzen da lehen aldiz, San Antonio de Perico ganadutegian sinatutako kontratuan.

## Quesilloko hiriburu nazionala 
San Antoniok, tradizioen herria, batez ere auzokide indigenak eta nekazariak dituena, quesilloaren ekoizpenari buruzko kondaira bat du.

## Sismikotasuna 
Jujuy eremuko sismikotasuna maiz eta intentsitate txikikoa da, eta lurrikara ertain edo larrien isiltasun sismikoa 40 urtean behin.

* 1863ko lurrikara: jarduera geologiko katastrofiko hori historiaurreko garaitik gertatu bada ere, 1863ko urtarrilaren 4ko lurrikara mugarri garrantzitsua izan zen Jujuyko gertakari sismikoen historian, 6,4 Richter-ekin. Baina ezer ez da aldatu arreta handiz edo / eta eraikuntza kodeak murriztuz.
* 1948ko lurrikara: 25 de agosto de 1848ko abuztuaren 25ekoa 7.0 Richter-ekin, eraikinak suntsitu eta arrail ugari ireki baitzituen eremu erraldoietan.
* 2009ko lurrikara: 2009ko azaroaren 6koa 5,6 Richter-ekin.
Isla Fisher

**Isla Lang Fisher** (Maskat, Oman, 1976ko otsailaren 3a) australiar aktorea eta idazlea da. Omanen jaioa, Australiara bizitzera joan zen 6 urte zituenean.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Liburuak 
* *Bewitched* (1995, Penguin, egilekidea: Elspeth Reid)
* *Seduced by Fame* (1995, Penguin)
* *Marge in Charge* (2016, Piccadilly Press)
Real Sociedad B 2020-2021

Entrenatzailea:  Xabi Alonso (2019-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa
*  22 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Berio taldeko jokalariak dira, eta beraz talde biekin jokatu dezakete partidak. Espainiar ferezadioaren arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 22-erako dortsalak eraman beharko dituzte, eta 3.atezaina egongo balitz 25 zenbakia eraman beharko du

#### Lagatakoak 
### Neguko merkatua 2021 
### Udako merkatua 2020 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mónica Cahen D'Anvers

'''Mónica Cahen D'Anvers** (Buenos Aires, 1934ko azaroaren 7a), **Monica Mihanovich''' izenarekin ere ezaguna, argentinar kazetaria, aktore ohia eta telebistako aurkezlea da.

## Biografia 
Gilbert George Louis Cahen D'Anvers kondearen ―Frantziar Aristokrata― eta María Elina Láinez Peralta de Alvear argentinarraren alaba. Bigarren mailako ikasketak burutu zituen Olivosko Northlands Eskolan eta bere unibertsitateko ikasketak Cambridge Unibertsitatean. Konex saria irabazi zuen 1981ean eta 1987an kazetaritza lanengatik eta 25 Martín Fierro sari.1957an Iván Mihanovichekin ezkondu zen eta ezkontza horretatik Sandra Mihanovich eta Iván (Vane) Mihanovich semea jaio ziren. Urteak geroago, Mihanovichengandik banandu zen eta 1978az geroztik César Mascetti kazetariarekin bizi da (j.&nbsp;1941), 2003an ezkondu ziren, 25 elkarrekin bizi ondoren.

## Aktore ibilbidea 
1964 eta 1970 artean *El amor es cara de mujer* telenobelan lan egin zuen. Halaber, 1964 eta 1965 artean zineman bi agerraldi izan zituen *Con gusto a rabia* eta *Extraña invasión* filmeetan, hurrenez hurren. 1979an itzuli zen zinemara, *Expertos en pinchazoa* filmean bere burua antzezten.

Geroago, aktore karrera utzi egin zuen kazetaritzara dedikatzeko.

## Kazetari ibilbidea 
Monica 1966ko urtarrilaren 3an hasi zen *Telenoche* albistegiko aurkezle lanetan. Hasieran, bikote gisa aritu zen Andrés Percivale kazetariarekin, baina geroago César Mascettik ordezkatu zuen eta albistegiaren buruan bien presentzia urte askotan izan zen kate horren ezaugarri bereizgarrietako bat. 1978 eta 1980 artean *Mónica presenta* kazetaritza programa zuzendu zuen, hasieran astero eta gero egunero. 2001ean Martín Fierro de Oro saria eman zioten beren ibilbideagatik. Cahen D'Anvers-Mascetti bikotearen lan bateratuak 2003. urtera arte iraun zuen, Canal 13an eta Todo Noticias-en lan egiteari utzi zioten arte. 2004ko apirilean biak Radio del Platan hasi ziren lanean, *Mónica y César* izeneko programan,

## Bizitza pribatua 
2003ko ekainaren 6an, Mónica eta César ezkondu egin ziren ekitaldi diskretu batean, eta horrela ia 25 urteko erromantizismoa koroatu zuten.&nbsp;San Pedron baserria dute (150&nbsp;km Buenos Airesetik ipar-mendebaldera), La Campiña de San Pedro de Mónica y César izenekoa.  Bisita daiteke eta jatetxea ere badu. Landa osoan zehar bisita gidatuak ere baditu eta denda bat ere badago eta bertan gozoki desberdinak dasta daitezke, hala nola pikuak, laranjak, mertxikak, pomeloa, etab.

## Telebista 
* 1965: *Show Rambler*
* 1966/1968: Las travesuras de Malvino (luego llamado *El libro gordo de Petete*)
* 1966-1973: *Telenoche*
* 1972: *La Televisión*
* 1976: *A mi Estilo*
* 1977-1980: *Mónica Presenta*
* 1981-1982: *Mónica y Andrés*
* 1985: *El Candidato*
* 1986: *El Personaje*
* 1988: *Edición Especial*
* Enero-Junio 1989 y enero-Marzo 1990: *Canal 13 Informa*
* Julio-Diciembre 1989: *Titulares 13*
* 1990-2003: *Telenoche*
* 1993-1995: ¿Te Acordás, Mónica?
* 1996-2003: Al Pan Pan
* 2004: *Telenoche Especial*
* 2008-2014: *Frutas de la Huerta*
* 2017: *Juventud Acumulada*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lourdes Odriozola

**Lourdes Odriozola Oiarbide** (Errenteria, Gipuzkoa, 1964ko otsailaren 27a) gipuzkoar historialari eta dokumentalista da. Udako Euskal Unibertsitatearekin eta beste kultura-erakunde batzuekin aritzen da eta hainbat ikerlan burutu ditu. besteak beste hauek:

* *Puntako teknologia Errenteriako itsas industrian: XVI-XVIII. mendeak.(UEUko hitzaldia, 1997) (UEUko hitzaldia, 2020)*
* Untzigintza Gipuzkoa eta Bizkaian XVI-XIX. mendeetan. (UEUko hitzaldia, 1997)
* Euskal Herriko ontzigintzari buruzko historiografia 

* Gipuzkoako eta Bizkaiko ontziolak.
* Ontzigintza Euskal Herrian (kontzeptua).
* Balenciaga (Industria).
* Uriberriko ontziola (Industriak).
* Zumaiako portua (Enpresak).
* Real Astillero Basanoagakoa (Enpresak).
* Mapilgo ontziola (Enpresak).
* Astigarribiako ontziola (Enpresak).
* Arrizabalaga eta Olasagasti ontziolak (Enpresak).
* Ontziak eraiki eta konpontzeko Euskalduna Konpainia (Zerbitzuak).
* Hondarribiko Olaziregi ontziola (industriak).
* Zorrotzako Errege Ontziola (Industriak)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jordana Brewster

**Jordana Brewster** (Panama Hiria, 1980ko apirilaren 26a) estatubatuar aktorea eta modeloa da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista
Ana Lilian de la Macorra

**Ana Lilian de la Macorra Apellániz** (Mexiko Hiria, 1957ko azaroaren 27a) telebista-ekoizlea eta aktore mexikar ohia da, *El Chavo del Ocho*, *El Chapulín Colorado* eta *Chespirito* programetan lan egin zuena; 1975-1980 artean, Patyren papera lortu zuen 1978an *El Chavo del Ocho*n.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Pinto da Costa

**Manuel Pinto da Costa** (Água Grande, São Tomé, 1937ko abuztuaren 5a) saotometar ekonomialari eta politikaria da. Sao Tome eta Principeko lehenbiziko presidentea izan zen 1975 eta 1991 bitartean eta berriro 2011etik 2016ra. Ekialdeko Alemanian ikasi zuen. Sao Tome eta Principe Askatzen Mugimenduaren kidea eta herrialdeko lehendakaria izan zen. Hamasei urtez alderdi bakarreko herrialdea sozialista gobernatu zuen. Ez zen herrialdeko lehen hauteskunde libreetara aurkeztu 1991n eta Miguel Trovoada presidente hautatu zuten. 2011n, bost urteko bigarren agintaldi baterako aukeratu zuten.

## Kanpo estekak
Jane Lynch

**Jane Marie Lynch** (Evergreen Park, Ameriketako Estatu Batuak, 1960ko uztailaren 14a) estatubatuar aktorea, abeslaria eta idazlea da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista
The Haunting of Bly Manor

***The Haunting of Bly Manor*** estatubatuar beldurrezko telesaila da, Mike Flanaganek Netflixerako sortua. *The Haunting of Hill House* telesailaren jarraipena izan da.

## Sinopsia 
Kritikaren eta publikoaren gorespena izan du Henry Jamesen *The Turn of the Screw* eleberri laburrean oinarrituriko beldurrezko telesailak. "Dani" Clayton Bly Manor etxe sorgindura berriki ailegaturiko au pairraren istorioa azaltzen du.

Telesaileko gertakizunak flashbackez josi ditu, eta horren ondorio dira mami dramatiko handiko pasarteak. Elkarrizketak egiazko egin ditu, eta irudiak esanahi sinbolikoz bete. Hori gutxi balitz, trebetasunez gidatu du istorioa haurren begietatik ere; euren mundua, helduena eta bien arteko ezberdintasunak maisutasunez marraztu ditu.

## Pertsonaia nagusiak 
* Victoria Pedretti: Danielle "Dani" Clayton
* Amelie Bea Smith: Flora Wingrave
** Duncan Fraser: Old Henry / The Father of the Bride

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Justine Henin

**Justine Henin** (Lieja, 1982ko ekainaren 1a) belgikar tenislari ohia da. ATPko lehena izan zen 117 astez eta 2003., 2006. eta 2007. urteen amaieran. Bederatzi grand slameko txapelketa irabazi zituen: Australiako Irekia bat 2004an, lau Roland Garros txapelketa 2003an, 2005ean, 2006an eta 2007an, bi Wimbledon txapelketa, 2001ean eta 2006an eta bi AEBetako Irekia 2003an eta 2007an. 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan ere urrezko domina irabazi zuen.
Identitario-mugimendua

[thumb|rigth|[Lambda, Identitario-mugimenduaren ikurra.]]
thumb|250px|Identitarismoa Frantzian.
**Identitario-mugimendua** (baita ere **Identitarismo**) nazionalismo zuriaren mugimendua da. Frantzian agertu zen eta egun Europan zein Ipar-Amerikan dago zabalduta. Zurien nagusitasunaren aldekoak dira, eskuin muturreko eta neonazien taldeekin lotura izanik.

## Historia 
Identitarioak hasieran Bloc Identitaire taldearen gazte aldea, ondoren, *Generación Identitaire* izenarekin Nouvelle Droite eta Unité Radicale barruan sortutako gazte mugimendu gisa sortu ziren, biak ala biak eskuin muturreko alderdiak. Mugimendu honen ustez mendebaldeko herrialdetan boterea eskuratzeko musulmanek bultzatutako konspirazioa gertatzen ari da. Zentzu horretan anti-yihad mugimendua da eta Genozidio zuriaren konspirazioaren teoria defenditzen dute. Denborarekin aipatutako talde horietatik bereizi egin da, bere izaera propioa izanik. Italian, bestetik, 2012an, "Generazione Identitaria" izenarekin antolatu ziren.

Haien artean ohikoak dira etorkinen aurkako martxen antolaketak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Génération Identitaire Frantzian.
* :Generation Identity Erresuma Batuan eta Irlandan.
Rob Garrison

**Robert Scott Garrison** (Wheeling, Mendebaldeko Virginia, 1960ko urtarrilaren 23a - ib., 2019ko irailaren 27a), **Rob Garrison** izenez ezaguna, estatubatuar aktorea izan zen. 1984ko *The Karate Kid* filmean Tommyren rola antzezteagatik ezaguna zen, baita film horren *Cobra Kai* spinoff telesailaren bigarren denboraldian ere agertzeagatik.

## Filmografia
Vitalina Varela (filma)

***Vitalina Varela*** 2019 urtean Pedro Costak zuzendutako film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Vitalina Varelaren bizitza da kontakizunaren oinarria. 55 urte dituen emakume bat da, eta Cabo Verdetik iritsi berri da; izan ere, senarra hil zaio. Hura hil eta hiru egunera heldu da Lisboara, senarrari agur esan ezinda. Modu horretan, bizitza berrantolatzen saiatuko da, Portugalgo hiria eta kaleak agertokitzat hartuta.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sudan Horia 3G

**Sudan Horia 3G** pigmentu azoiko bat da. **Solvent Yellow 16**, **C.I. hori dispertso** eta **C.I. 12700** izenak ere baditu. Gantz eta oliotan disolbagarria da.

Sudan Horia 3G pigmentu gisa erabiltzen da kosmetikan eta inprimagailuen tonerretan, baita ere pinturak sortzeko. Piroteknian hori koloreko kea sortzeko erabiltzen da, adibidez, hegazkin erakustaldietan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendi-adar

thumb|Mendi-adarrak (marra gorriak).
**Mendi-adarra** edo **ezproia** lur mingain bat da, beheranzko gandorrari jarraitzen diona, mendilerro bateko tontor edo gailur-lerro handiago batetik. Pareta edo harkaitz baten zati irtena, tamaina handi samarrekoa, pasaguneak edo korridoreak izan daitezkeen bi sakonuneren artean kokatua.

Muino nagusi edo mendilerro batetik alboko norabide batean jaisten den beste muino edo mendilerro bat ere defini daiteke mendi-adar gisa.

## Mendi-adar trunkatua 
thumb|Albotik ebakitako **mendi-adar trunkatuak**, ibarraren norabidean, V alderantzizko hormak dirudi.
Trunkatutako mendi-adar bat mendi-adar bat da, haranaren hondorantz edo itsasertzerantz altitude altuago batetik jaisten den gailurreria, V alderantzikatuan amaitzen dena, eta ezproiaren higadura-sekzioak sortzen duena erreken, olatuen edo glaziarren eraginez. 

Trunkatutako ezproiak mendilerroetan aurki daitezke, ibai-haranetako hormetan edo kostaldean.

### Fazeta mendi-adarra 
Fazeta mendi-adar bat ere aurpegi triangeluar batekin amaitzen den mendi-adar bat da, fazeta triangeluarra izenekoa, oinarri zabal batekin eta gorantz begira dagoen gailur batekin. 

Oro har, geologian erabiltzen den bezala, fazeta triangeluarra, oro har, faila-plano baten aztarna bat da, eta fazeta eta horri lotutako mendi-adar failaren emaitza da.  Fazeta-mendi-adar  terminoa ibai, olatu edo glaziarren higadurak eratutako V itxurako horma arrokatsuei ere aplikatzen zaie, eta, beraz, Trunkatutako mendi-adarraren sinonimo gisa.

## Mendi-adar inbrikatuak 
[thumb|Ashes Hollowko **mendi-adar inbrikatuak**, [Severn ibaiaren adarra.]]
Mendi-adar inbrikatuak, ezproi gainjarriak ere esaten zaiona, gailurreria batzuk dira, ibarraren alboetara txandaka zabaltzen direnak, V formakoa, eta ibarrean zehar ibai bat isurtzen da. Inbrikatutako mendi-adarrak malda ganbilak dira (biribilduak), eta txandaka luzatzen dira haran baten kontrako aldeetara, eta horietako bakoitza bere artean txertatzen da. Kremailera bateko hortzak bezala ahokatzen dira.

Mendi-adar inbrikatuak denbora luzez sortzen dira ibaian, eta paisaia higatzen dute goiko ibilguan. Ibaia bihurka doa arroka gogorrago baten erresistentzia aurkitzen duenean.

## Galeria 

Fitxategi:Mendi-adarra2.png|Mendi-adarrak.
Fitxategi:Mendiaren hitzak-eu.png|

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
* Mendigunea, Mendilerroa, Mendikatea
* Mendia, Muinoa, Mendi-oina

## Kanpo estekak
Hugo Arana

**Hugo Arana** (Juan José Paso, Buenos Aires; 1943ko uztailaren 23a - Buenos Aires; 2020ko urriaren 11) zinema, antzerki eta telebistako aktore eta umorista argentinarra izan zen.

## Biografia 
Juan José Pason jaio zen, Buenos Aires probintziako herri txiki batean. Monte Grande-n (Buenos Aires) hazi zen. Gero, bere familia Lomas de Zamorara joan zen bizitzera, Buenos Aires Handiko hegoaldean, eta Lanusera geroago, Marcelo Lavalle-rekin eta, batez ere, Augusto Fernandes-ekin interpretazio ikasketak egin zituen.

Aktore gisa egin zituen lehen urteetan *Errare Humanum* *Est* antzerki taldeko kide izan zen eta *El santo de la Espada* (1970), *La trugua* (1974) eta *El Soltero* (1977) bezalako filmetan aritu zen Claudio García Satur-ekin eta Fernanda Mistralekin batera.

Ospetsu egin zen nazio mailan *Matrimonios y algo más* telebistako komedia programan (Hugo Móserrek zuzendua), non oihartzun herrikoi handiko bi pertsonaia irudikatzen zituen: "Groncho" ("El Groncho y la Dama" sketchean, eta "Huguito Araña ", homosexual efeminatuaren estereotipoa. Azken hori, esan zuenez, 1982an Juan Carlos Dual elkarrizketatu behar izan zuenean sortu zen, eta eszena horretarako makillatu eta mozorrotu zenean, taldeko kideek burla egin zioten eta modu ironikoan erantzun zien, eta horrek Hugoren arreta piztu zuen hura iraulteko. bere sketchari; Garai hartan, eta oihartzun handia izan zuenez, militarrek gogor kritikatu zuten sexu identitatearen adierazpena zela eta, beraz, produkzio taldea pertsonaia Mónica Gonzaga aktorearenarekin ezkontzera bultzatu zuten, hala nola jarraitu zuen orientazio hoiekin.

"Situación Límite" zikloan "kale saltzaileen" gaiaren inguruan jardun zuen, kasu honetan Claudio García Satur, Fernanda Mistral eta Betiana Blum-ekin batera .

*Los exitosos Pells* Teleféko sailean ere lan egin zuen, eta Franco Andrada fikziozko "Mega News" telebista katearen zuzendari gisa aritu zen.

2009an, Fernanda Mistral, Rita Cortese eta Norman Briskirekin batera, Luca Manfrediren (Nino Manfredi handiaren semea) "Scussate il disturbo" italiar telefilmean parte hartu zuen.

2013ko ekainaren 10ean, bihotzekoak eman zion etxean zegoela, eta ospitaleratu behar izan zuten ebakuntza egiteko, alta bi aste geroago jasoz. Hori dela eta, *Los vecinos en guerra* programan, Telefe pantaila hartzen zuen Sebastián Ortegaren produkzioan, parte hartzea moztu behar izan zuen.

Hugo Arana 2020ko urriaren 11n hil zen 77 urte zituela, COVID-19 zela eta. Sanatorio Colegiales-en ingresatu zuten etxeko istripua izan zuelako.

## Bizitza pribatua 
Arana 1978tik ezkonduta zegoen 2011ko uztailaren 3an hil zen Marzenka Novak aktorearekin eta harekin Juan Gonzalo Arana semea izan zuen.

## Kanpo estekak 
* Hugo Aranaren filmografia National Cinema webgunean.
* elkarrizketa Hugo Aranarekin GaceMail.com.ar webgunean.
* *Hugo Aranaren haserrea bere heriotza faltsuagatik*
10. linea (Txik Txak)

**Txik Txaken 10. linea** (estilitzatua) Car Express sareko zortzi hiriarteko autobus lineetako bat da. Lineak 17 geltoki eta 43 kilometro ditu guztira eta Baigorri, Baigorri-Ortzaize eskualdean dagoena, Donapaleurekin lotzen ditu, Amikuze eskualdean, Donibane Garazi bidez.

2019ko irailaren 2an inauguratu zen, Baigorri, Donibane Garazi eta Donapaleu herrien artean, Transports 64 sare zaharreko **&nbsp;&nbsp;810&nbsp;&nbsp;** linetik abiatuta.

## Historia 
2013. urtera arte, Pirinio Atlantikoetako Departamenduko Kontseilua arduratzen zen errepide bidezko hiriarteko garraio-lineak kudeatzeaz Ipar Euskal Herrian eta Bearnon. Guztira 14 linea zeuden Euskal Herrian, barnekoak zein Okzitaniara lotutakoak. Autobus bat edo bi baino ez ziren linea gehienetan noranzko eta egun bakoitzeko, eta kontrolik gabea zen. Autobusek ez zuten irudi komertzial propioa, operadoreena baizik. Linea honek **&nbsp;&nbsp;871&nbsp;&nbsp;** linea izena jasotzen zuen eta Baigorri eta Donapaleu artean zihoan.

2013an, sareak eraldaketa handia jasan zuen. Lineak antolatu egiten dira eta denentzako marka komun bat hartzen da. Zenbakiak berrantolatu egiten dira, errazagoa izan dadin, eta tarifak berrikusi egiten dira. **&nbsp;&nbsp;871&nbsp;&nbsp;** lineak **&nbsp;&nbsp;810&nbsp;&nbsp;** linea izena hartuko du eta ibilbidea aldatu egingo da: Donibane Garazitik Donapaleura. Baigorri eta Donibane Garazi arteko herrietarako, aldez aurretik erreserbatutako zerbitzu bat dago.

2017ko urtarrilean hirigune guztiak Euskal Hirigune Elkargoan batu zirenean, Iparraldeko garraio publikoko sare guztiak (Chronoplus, Hegobus, etab.) haien eskuetara pasatu ziren, hiriarteko lineak izan ezik (Transports 64), horiek departamenduaren esku jarraitzen baitzuten. 2019ko uztailera arte ez zuen lortu Akitania Berria eskualdeak hiriarteko garraioaren emakida (lehenago departamenduen esku), eta bere lurraldetik osorik elkargoari igarotzen diren lineen titulartasuna ematea erabaki zuen. Horrela sortu zen garraio publikoaren irudi bateratu berria, sare berri batek lagunduta: Txik Txak.

Car Express sarearen linea 2019ko irailaren 2an jarri zen martxan, orain desagertu den **&nbsp;&nbsp;810&nbsp;&nbsp;** linearen ibilbideari buruz. Zerbitzua, ordura arte Donibane Garazi eta Donapaleu artean, Baigorriraino luzatu zen etengabe, zerbitzu bat edo bi izan ezik.

## Ibilbidea 
### Geldialdiak 
### Disuasio-aparkalekuak 
Gaur egun, ez dago disuasio-aparkaleku ofizialak.

## Ustiapena 
Gaur egun, Hiruak Bat enpresak ustiatzen du linea.

### Maiztasunak 

### Flota 
Linean 2 ibilgailuk egiten dute lan guztira.

### Tarifak 
2022ko uztailaren 4tik aurrera, Txik Txak sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.

## Etorkizuna 
Maiztasunak eta ibilbideak handitzea aurreikusten da, baita tarifak integratzea ere.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Car Express
* Txik Txak

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sarearen webgune ofiziala
Tadeo Biela

**Jose Tadeo Biela López** (Elizondo, Baztan, 1872ko urriaren 28a - Elizondo, 1935) Nafarroa Garaiko abeslaria eta euskal idazlea izan zen.

## Bizitza 
Tadeo Biela Elizondoko Dolaetxean jaio zen, 1872ko urriaren 28an; Juan Bautista Biela eta Juliana Lopez izan zituen gurasoak. Gaztaroa, berriz, Lesakan eman zuen, bertako organo-jolea zen bere osaba Frantzisko Bielarekin. Eliz ikasketak hasi bazituen ere, filosofiako hirugarren ikasturtean geratu zen. Aparteko abeslaria, Iruñeko Orfeoiaren tenor bakarlaria izan zen.

Beranduko idazlea izan zen, eta bere lan argitaragabe gehienak galdutzat eman behar dira. Edozein modutan ere, hark izkiriaturiko olerkiren bat edo beste irakurtzeko aukera bada, esate baterako 1927ko *Euskal Esnalea*-n agertu zen "Umezumari" izenburukoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bidador, Joxemiel *Baztango euskal idazleen berri laburra*, Euskaldunon Egunkaria, 2000-1-21; 2000-1-28; 2000-2-4; 2000-2-11; 2000-2-18; 2000-2-25, zubitegia.armiarma.eus
* *Tadeo Viela*, Rudolf Trebitsch-en euskal grabazioak, ahotsak.eus
Molinillo de Velasco Dorre-etxea

**Molinillo de Velasco Dorre-etxea** Arabako Artziniega herrian dagoen eraikin multzoa da. XVI. mendean eraikia, Errenazimendu eta Barroko estiloak azaltzen ditu. Bere jatorria militarra da, defentsarako pentsatuta.
Militarra edota Defentsazkoa. Kultura Ondasun gisa Artziniegako Hirigune Historiko Monumentu Multzo izendatu zuten 1996an.

## Historia 
Dorre dotorea, XVI. mende bukaeran egina. Diego Ortiz de Molinillo Velascok berauk eraikitzea agindu zuen, Artziniegako alkate nagusia eta bertako gotorlekuko alkaideak alegia.

## Deskribapena 
"Atxikitako bi eraikinek osatutako multzoa da:
* Lehena, eta nagusia, oinplano lauangeluarra duen dorre luzea da, harri hormaz aparejatua, izkinetan eta bao uztarrietan harlanduak dituena. Dorre honek bere fatxada nagusian lau solairu ditu, eta gainerakoetan bost dira, lurraren desnibela dela eta. Sarreran, ateburudun ataria dago, erremate gisa frontoi triangeluarra duen taulamendu zuzena sostengatzeko pilastren artean. Frontoi horren erdian inskripzio bat aurkitzen dugu, hauxe dioena: "No digas lo que supieres ni hagas lo que vieres". Edertasun handiko atari honek kutsu klasikoa dauka argi eta garbi. Sarrera honen gainean leihoa-balkoia-leihoa ardatza dago, leihoburuekin eta belarritxoekin, eta gainerako fatxadetan errepikatu egiten da gutxi gorabehera. Armarri dezente aurkitzen dugu, dekorazio anitzekin. Deigarria da eusle gisa bi erraldoi dituena.
* Dorre honi atxikita beste eraikin modernoago bat eraiki da, eta horretan armarriak ere dira azpimarragarriak. Eraikin honek bolumen kubikoa dauka, handia, bao sistema nahiko irregularrarekin. Armarrien artean ezkerrekoa nabarmentzen da; XVII. mendekoa izan liteke eta oso handia eta deigarria da".

## Iruditegia 

Image:
Arceniega_-_Torre_y_palacio_de_Ortiz_de_Molinillo_de_Velasco_03.jpg|Dorretxearen atzealdea.
Arceniega_-_Torre_y_palacio_de_Ortiz_de_Molinillo_de_Velasco_09.jpg|Armarri ugari erakusten ditu.
Arceniega_-_Torre_y_palacio_de_Ortiz_de_Molinillo_de_Velasco_07.jpg|Balkoiak.
Arceniega_-_Torre_y_palacio_de_Ortiz_de_Molinillo_de_Velasco_08.jpg|Armarria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ileo

**Ileoa** (latinezko  hitzetik ekarria) heste-zirkulazioaren eten akutua deskribatzen du. Ileoaren eta heste-buxaduraren kontzeptuak sinonimo gisa erabiltzea ohikoa den arren, egokiagoa da azken termino hori ileo-mekanikoari erreferentzia egiteko uztea,. Heste-buxadura digestio-hodiko punturen batean heste-edukia erabat eta modu iraunkorrean gelditzea da, bai heste mehean bai heste lodian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heste-buxadura

**Heste-buxadura** hesteen eten mekaniko edo funtzional bat da, digestioaren produktuen joan-etorri normala saihesten duena. Heste mehetik eta duodenoraino edo itsuaren bolbulu baten ondorioz gerta daiteke. Heste-buxaduraren kausa nagusia, kasuen %75 eragiten duena, aldez aurretik abdomeneko kirurgia batekin lotutakoak dira.

Kasu batzuetan tratamendu inbaditzailerik behar ez bada ere, hesteetako buxadura bat larrialdi kirurgikotzat hartzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak