GNU IceCat

**GNU IceCat**, lehenago **GNU IceWeasel** izenarekin ezagutzen zena, GNU Projectuek banatzen duen Mozilla Firefox web arakatzailearen software libreko berregituraketa da, software libre kontuekin erabat zorrotza. Linux, Windows, Android eta macOSekin bateragarria da. Eta, Firefox bezala, euskaraz erabil daiteke.

IceCat **GNUzilla**-ren zati gisa argitaratzen da, GNUk Mozilla Application Suite izan ohi zuen kode-oinarri baten zahar-berritzapena da. Interneteko pakete gisa, GNUzillak posta elektroniko eta albiste-taldeen programak ere biltzen ditu, baita HTML konposatzaile bat ere.

Mozillak doako eta kode irekiko softwarea ekoizten du, baina bitarrek marka komertzialak dituzten arte-lanak ere biltzen dituzte. GNU proiektua saiatzen da IceCat Firefox-en (epe luzerako laguntza bertsioak) garapenarekin sinkronizatuta mantentzen, baina IceCat-en, Firefox ez bezala, marka komertzial guztiak eta doakoak ez diren gehigarri guztiak kentzen ditu. Hala eta guztiz ere, software askeko plugin eta gehigarrien zerrenda handia mantentzen du. Horrez gain, Firefox arakatzaile nagusian aurkitzen ez diren segurtasun ezaugarri batzuk ere baditu.

## Historia 
### Izenaren jatorria 
Mozilla Korporazioak Firefox izenaren marka komertzialaren jabea da eta "Firefox" izena ukatzen die jarraibide jakin batzuetatik kanpo dauden eraikuntza ez ofizial guztiei. Banaketek Mozillak emandako fitxategi bitarrak erabiltzen ez badituzte, adierazitako jarraibideen barruan sartzen ez badira, edo baimen berezia izan ezean, Firefox izena erabiltzeko baimena ukatu egiten da. Firefox kode-iturria konpilatu behar dute konpilazio-denbora gaituta, bitarrak sortzen dituena Firefoxen.

Politika honek Debian proiektuaren barruan eztabaida luzea eragin zuen 2004an eta 2005ean. Eztabaida horretan, "Iceweasel" izena asmatu zen Firefoxen marka berriztatutako bertsioei erreferentzia egiteko. Testuinguru honetan izenarekin ezagutzen den lehen erabilera Nathanael Nerodek egin zuen, Eric Dorlandek "Icerabbit" iradokitzeari erantzunez (*rabbit* hori, euskaraz *untxi*). Firefoxen parodia gisa pentsatuta zegoen. Iceweasel Mozilla marka (*weasel* hori, euskaraz *erbinude*) komertzialen politikan berridun Firefox baten adibide izen gisa erabili zen eta Firefoxen bertsio berritu hipotetiko baterako izen erabiliena bihurtu zen. 2005eko urtarrilaren 1erako, balizko marka berriari "Iceweasel ibilbidea" esaten zitzaion.

2005eko abuztuan, Gnuzilla proiektuak ***GNU IceWeasel*** izena onartu zuen doako ez ziren pluginei erreferentziarik egin ez zien Firefoxen banaketa izen berriz izendatzeko.

"*Ice weasel* " terminoa lehenago agertu zen Matt Groening marrazkilariari hartu zitzaion, honek Friedrich Nietzscheri, asmakeria hutsez, egotzitako pasarte batetik: " *Amodioa tundra zeharkatzen duen elurrezko motozikleta bat da, eta gero bat-batean irauli egiten da, eta azpian harrapatzen zaitu.* *Gauean, izotz erbinudeak etortzen dira.* "

Debiani hasiera batean Firefox izena eta marka komertzialak erabiltzeko baimena eman zitzaion eta Firefox izena hartu zuen. Hala ere, Firefoxen artelanak garai hartan copyright lizentzia jabeduna zuenez, Debian Software Librearen Jarraibideekin bateragarria ez zena, ordezkatutako logotipoak bere horretan jarraitu behar zuen. 2006an, Mozillak Debianek Firefox izena erabiltzeko baimena kendu zion Mozillak bere politikaren mugetatik kanpo jotzen zituen arakatzailean aldaketa garrantzitsuak zirela eta, Debianen ustez ,nahikoa garrantzitsuak izan ziren aldaketak eta Debianek *Iceweasel* izena berpiztu zuen bere lekuan.

Geroago, 2007ko irailaren 23an, GNU IceWeasel paketearen garatzaileetako batek iragarri zuen hurrengo bertsioan izena aldatu egingo zela *IceWeasel*-etik *IceCat*-era, Debian- ek bereizita mantentzen duen Firefox-ekin loturarik ez duen **marka** berriarekin nahastea ekiditeko. Izen aldaketa aurreikusitako moduan gertatu zen eta IceCat da uneko izena.

### Bertsioen historia 
## Banaketa 
GNU IceCat IA-32, x86 64 eta PowerPC arkitekturetarako doan deskargatzeko moduan eskuragarri dago. Bitarteak eta iturburuak doan eta ageriko lekuetan eskuragarri daude, nahiz eta uneko eraikuntza GNU / Linux-erako bakarrik dagoen. Banaketa batzuek pakete bitarrak eta iturburuak eskaintzen dituzte beren biltegien bidez, hala nola Trisquel, Parabola GNU / Linux-libre eta Fedora .

IceCat erraz instala daiteke Android telefonoetan F-Droid-etik, (bertsio ez ofizialak).

IceCat ere eskuragarri dago macOS 10.4 eta berriagoetarako. MacOS bertsio hauek dituen Mac erabiltzaile orok IceCat instalatu dezake Fink-en bidez. Mac-entzat IA-32 eta PowerPC arkitekturetarako eskuragarri dago.

Windows (Vista edo berriagoak) eta Android (2.3 edo berriagoak) bertsio ez ofizialak daude eskuragarri.

## Segurtasun gehigarriak 
IceCatek segurtasun funtzio osagarriak ditu, hala nola hirugarrenen zero-luzerako irudi fitxategiak blokeatzeko aukera, hirugarrenen cookieak sortuz, web akatsak ere deituak. (Ezaugarri hau Firefox 1.0, 1.5 eta 3.0 bertsioetan dago erabilgarri, baina UI aukera ez zegoen 2.0). GNU IceCat-ek URLak birbideratzeko abisuak ere ematen ditu.

3.0.2- g1 bertsioan, CAcert.org ziurtagiria, agintaritza ziurtagiria, erro ziurtagiri fidagarrien zerrendara gehitu zen. Erabaki horren inguruko kezka plazaratu zen sabannah-hackers-posta zerrenda publikoan.

GNU LibreJS luzapenak doako JavaScript ez-librea detektatu eta blokeatu egiten du.

IceCatek ere bady funtzio bat erabiltzaile-agente kate desberdin bat ezartzeko `about:config` hainbat domeinutarako. Adibidez, nahi duzun DNS domeinu baterako webgune baten bertsio mugikorra mahaigaineko sistema eragilean ikustea ahalbidetuko luke.

## Lizentzia 
Gnuzilla eskuragarri zegoen Mozillak iturburu kodea egiteko erabiltzen zuen MPL / GPL / LGPL hiru lizentziapean. Mozillak ez bezala, IceCat-en ikono lehenetsiak hiru lizentzia beraren pean daude.

## Google Summer of Code 2008 
2008ko Google Summer of Code- rako hainbat iradokizun egin ziren GNU IceCat hobetzeko.   Hauek esaterako:

* IceCat Firefox 3 kode-basera eramatea,
* Laguntza gehiago Gnash bezalako doako pluginetarako,
* Pribatutasun-eginbideen aldaketak...

IceCat Firefox 3 kode-basera eramateko proposamena onartu egin zen eta Giuseppe Scrivanok gauzatu zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Web nabigatzaile.
* Firefox.

## Kanpo estekak 
* GNU.org, Gnuzilla eta IceCaten webgunea.
* Ubuntu > IceCat.
* PDB.Finkproject.org, IceCat Fink Package Databasean.
* *GNUzilla Project* taldearen orria, non iturri-kodea ikus daitekeen.