Zezen-marrazo

**Zezen-marrazoa** (*Carcharias taurus*) ur gaziko arrain kartilaginosoa da, Odontaspididae familiakoa. Alerik handienek 3 metroko luzera dute. Mundu osoan hedatuta dagoen kostaldeko marrazo espeziea da, Bizkaiko golkoan ordea ez da ageri.

Donostiako Aquariumean bi zezen-marrazo daude, "Txuri" eta "Kontxita" izena dute.

## Taxonomia 
Constantine Samuel Rafinesque frantziar biologoak deskribatu zuen 1810. urtean Sizilian aurkituriko ale bat hartuta. *Carcharias taurus* izena eman zion, *taurus* horrek "zezena" esan nahi du. Historian zehar aldaketa ugari izan ditu izenak, batez ere generoak, *Triglochis taurus* (Müller eta Henle, 1837) eta *Odontaspis cuspidata* (Agassiz, 1838), harik eta 1961ean W. Tucker, E. I. White eta N. B. Marshall iktiologoek hasierako izena berreskuratu zuten arte. 1977an nolabaiteko akordioa bilatu nahian Compagno eta Folletek *Odontaspis taurus* izena ezarri zuten eta beranduago *Eugomphodus taurus* ere izan zen. Azkenean Compagno berak hasierako *Carcharias taurus* hobetsi zuen eta horrela onartu zuen ICZN erakundeak, Nazioarteko Zoologia Nomenklatura Kodeak.

## Deskribapena 
Zezen-marrazoak 200 cm eta 330 cm arteko luzera izaten du, baina orokorrean bi metro eta erdiko arraina izaten da. Jaso den zezen-marrazo handienak 158,8 kilogramo pisatu zituen.

Gorputzak itxura trinkoa du, hortik zezenarekiko antza. kolore gris nahiko uniformea du, goialdean ilunagoa eta azpialdean zuriagoa. Helduek puntu gorri-marroi ugari dituzte sakabanatuta, gosputzaren atzealdean batez ere. Bizkarraldean bi hegats ditu, lehenengoa erdialdean eta bigarrena atzerago. Buztaneko hegatsa zabala da, goiko aldean luzea eta azpiko aldean txikia.

## Banaketa 
Ozeano guztietan agertzen den marrazo espeziea da. Gure inguruan Mediterraneo itsasoan aurkitzen da eta Afrikako kostaldean zehar Kamerun alderaino iristen da. Bizkaiko golkoan ez da bizi.

### Ugalketa 
Iparraldeko hemisferioan arrautzen ernalketa abuztua eta abendua artean gertatzen da. Sydneyko Oceanworld akuarioan deskribatu zen marrazoen elkarketa. Emea itsaso hondoari itsatsita mugitzen da arrik azpian sar ez dadin. Ar dominantea izaten du alboan gainerako arrak uxatzen. Arra emearengana inguratzen da eta elkarreragingo duten eremua babesten du. Emearen hegatsei koska eginez interesa duela erakusten du eta emeak ere azaleko koska batekin erantzuten du. Hainbat egun emango dituzte horrela eta arrak tarteka emearen kloaka usainduko du hura prest dagoen ikusteko. Emea prest dagoenean biek gorputzak elkar kiribilduko dituzte eta arrak pterigopodioa sartuko du emearen kloakan. Minutu bat edo bi pasa ondoren banandu egiten dira. Emea ar bat baino gehiagorekin elkartuko da, izan ere ar kopurua emearen bikoitza izaten baita eta beren kabuz bizitzeko gai dira, kanibalismoak energiaz beteta eta erabat garatuta jaiotzea ahalbidetzen baitu. Bizitza guztian hazten jarraitzen dute. 

Hain da mantsoa, ohikoa dela akuarioetan aurkitzea. Donostiako Aquariumean bi zezen-marrazo daude esate baterako, "Txuri" eta "Kontxita" izena dute.

Hainbat faktorek eragin dute zezen-marrazoaren galzori egoera. Alde batetik ugalkortasun-tasa baxua da, bi kume baino ez dituzte izaten urtean. Bestetik zezen-marrazoaren haragia eta hegatsak oso preziatuak dira munduko toki askotan, adibidez Ozeano Bareko ipar-mendebaldean, Ipar Amerikan, Ghanan, Indian, Pakistanen eta Japonian besteak beste. Marrazoaren gibeleko olioa asko erabiltzen da kosmetikan, ezpainetakoak egiteko adibidez. Gehiegizko arrantza horrek asko murriztu ditu zezen-marrazoaren kopuruak, 1980tik aurrera batez ere.

Akuarioetara ongi moldatzen direnez asko harrapatzen dira Estatu Batuetako, Europako, Australiako eta Hegoafrikako akuarioetan erakusteko.

Azkenik zezen-marrazo gazteek Estatu Batuetako ibaien estuariotan sartzeko joera izaten dute eta poluzioak kalte nabarmenak eragiten dizkie.

## Iruditegia 

Irudi:Grey nurse shark 2.jpg|Zezen-marrazoaren burua.
Irudi:Carcharias taurus eye.jpg|Begia.
Irudi:Carcharias taurus jaws.jpg|Baraila.
Irudi:Carcharias taurus central teeth2.jpg|Hortzak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak