open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baskonia

thumb|200ppx|Baskonia (Euskal Herria) Europan.
**Baskonia** terminoa euskal komunitate kultural eta antropologikoa izendatzeko erabili izan da. Albo-erdaretan erabili izan da (latinez, espainieraz), batez ere. Euskaraz, historikoki, Euskal Herria hitza erabili izan da errealitate hori izendatzeko. Gaur egun, hala ere, erabilera mugatua du, hizkuntza kultuan erabiltzen baita batez ere, notazio historiko edo kulturalak adierazteko.

Jatorriz, “Baskonia” izena latinez erabilia izan zen , baskoiak bizi ziren lurraldea izendatzeko: Nafarroa eta inguruko lurralde batzuk. Gero, batzuetan Merovingiarren mende zegoen eta bestetan soberanoa izan zen Baskoniako dukerria, edo sinpleki Baskonia (garaiko dokumentazioan, latinez formak Vasconia, Wasconia, eta Gasconia izan ziren) izendatzeko ere erabili zen. Kasu honetan terminoak eboluzio fonetikoa izan zuen: lehenik Wasconia eta azkenik Gascuña (Gaskoinia) bihurtu arte.

## Jatorria 
thumb|XI. mendeko mapamundia, Landetako Sain Sever abadian gordetzen dena.
"Vasconia" izena 394 urte inguruan agertzen da lehen aldiz, Paulino de Nola-k Ausoniori bidalitako gutun batean (konparazio baterako, gaztelaniazko *País Vasco* izena ez da dokumentatzen 1818 urtera arte. Hori baino lehen Tito Livio, Plinio Zaharra, Estrabon eta Klaudio Ptolomeo historialari klasikoek aipatua zuten baskoien lurraldea deskribatu zuten, bertan bi alde bereiziz: *Vasconum saltus* eta *Vasconum agrum* .

Bisigodoen eta frankoen garaian, Tourseko Gregoriok *Wasconia* izena erabili zuen. Aldaera horren bilakaera fonetikotik heldu da “Gascuña”, “Gascogne” edo Gaskoinia izena, Ipar Euskal Herritik iparraldera dagoen lurraldea izendatzeko.

Gaskoniako Saint-Severko abadia garrantzitsuaren XI. mende hasierako mapamundian, *Wasconia* ageri da. Bere kokapena: *Aquitania* eta *Gallicia* bitartean dago, eta honen ondoan *Lusitania*. Letra txikiz *Aſtures* eta *Cantabria* ere ageri dira. *Francia* izena iparralderago ageri da, *Gallia Lugdunense* eta *Gallia Belgica*ren ostean. Egilea, Estefano García, Zuberoako bizkondeen familiakoa zen eta, itxuraz, Oloroeko apezpikua.

Armando Besga-ren iritziz, mapamundi horretan ageri den *Wasconia* hori gaur eguneko Gaskoiniari dagokio (Ipar Euskal Herria barne). Aldiz, *Cantabria* izena agian Iruñeko Erresumaren izendapen bat izan daiteke (orduan Araba, Gipuzkoa, Bizkaia eta Nafarroaren zati bat barnean hartzen zituela).

Arnaud Oihenart euskal idazle eta lege-gizonak *Notitia utriusque Vasconiae, tum Ibericae, tum Aquitanicae* (1638) idatzi zuelarik, bi Baskonia aipatzen ditu, mugaren alde banatan kokatuak.

## Ikus gainera 
* Euskal Herria
* Gaskoinia
* Baskoniako dukerria
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Baskonia Auñamendi Entziklopedian.
Karbonatodun gortina

[thumb|200px|Gunns Plains leizean, [Tasmania, Australia zintzilikatutako karbonatodun gortinak.]]
**Karbonatadun gortinak** , kaltzitaz eratutako espeleotemak dira. Paisai karstikoen eremu endorreikoetan formatzen dira. CaCO3 edo kaltzitadun ur azidoak CO2 askatzean, CaCO3 prezipitatu egiten da. Uraren abiada motela bada estalaktitak sortuko dira, baina arina bada, karbonatodun gortinak eratzen dira.

## Ikus, gainera 
* Espeleotemak
* Haitzulo
* Karstiko
* Kareharri
* Kaltzita
* Euskal Herriko geologia

## Kanpo estekak
Gour

thumb|300px
**Gour** (okzitanierazko *gorg* hitzetik) urteako aragonito edo kaltzita partikulek eraturiko espeleotema da; ibai baten hondoan, gutxinaka-gutxinaka, zerrenda eta horma txikiak eratzen dituzte aragonito/kaltzita partikula horiek.

## Kanpo estekak
Iturburu eseki

**Iturburu esekiak** paisaia karstikoetan zorua baino altuera gehiagora sortzen diren iturburuak dira. Kareharri mazizoen edozein puntutan sortzen ahal da, eta litologia-aldaketei dago lotuta.

Iturburu hauen berezitasuna, maila freatikotik gorago dagoen konduktu baten irtengunea direla da. Konduktu hauek, baina, maila freatikotik beherago kokatuta daudenekin kontakturik ez edukitzean, ura ezin da beherago joan eta horizontalki atera behar da kanpora: iturburu esekietatik behera, hain zuzen ere.

## Ikus, gainera 
* Kareharri
* Karbonatazio
* Haitzulo
* Karstiko

## Kanpo estekak
Karbonatozko toba

[thumb|300px|[Mono lakua|Mono lakuko toba-formazioak.]]
**Karbonatozko tobak** edo **tufak** landare-morfologia duten metakinak dira. Paisai karstikoetan aurki genitzazke, kareharriz osaturik baitaude.

## Ikus, gainera 
* Karstiko
* Trabertino
* Kareharri
* Kaltzita
* Euskal Herriko Geologia

## Kanpo estekak
Trop-plein

**Trop-pleinak** (frantsesetik: *trop*= gehiegi, *plein* = betea; ="beteegia") noizbehinkako iturburuak dira, eta paisai karstikoan aurki genitzazke. Euri-jasengatik edo beste arrazoiren bategatik maila freatikoa igotzen bada, galeria aktiboek ez ezik semi-aktiboek ere ura garraiatuko dute, egoera normalean ibairik ez dagoen lekuan ibaia sortuz. Ber maneraz, normalki aktibo ez dauden iturburuak martxan jartzen dira. Ez dira iturburu esekiekin nahastu behar.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko Geologia
* Karstiko
* Ibai
* Kareharri
* Trabertinoak

## Kanpo estekak
Sayanim

**Sayanim** (*sing.* **Sayan**; ) Mossadi borondatezko laguntza eskaintzen dioten diasporako juduak dira. Gordon Thomasen arabera Bretainia Handia eta Estatu Batuetan gutxienez 20000 sayanim daude.

Orokorrean, bolondres judu ez-israeldar hauek legezko jarduerak garatzen dituzte bizitoki duten estatuan eta tokiko agintearekin arazorik ez izaten saiatzen dira. Hala ere, badaude salbuespenak, adibidez, Jonathan Pollard Ameriketako Estatu Batuetako itsas inteligentzia zerbitzuetako langileak espioi lanak egin zituen Mossadentzat. FBIak harrapatu zuenean Ameriketako Estatu Batu eta Israelen arteko erlazioak gaiztotu egin ziren.

Victor Ostrovsky, Mossadeko katsa ohi eta idazleak eta Gordon Thomasek asko idatzi dute sayanimei buruz. Beraien arabera, sayanimek hainbat modutan laguntzen diote Mossadari: medikuntza zerbitzuak, dirua, logistika, ... Jendearen biziaren gaineko kontrol haundia duten jardueretan egin ohi dute lan: Epaile, polizia, ... eta edozein gauza egiten dute Mossadeko ofizialak (katsa) zerbitzatzeko eta Israelgo estatuaren politiken aurkarien eta etsaien aurka egiteko. Sayanimek, teorian, ez dute zuzenean parte hartzen inteligentzi operazioetan eta gastuak ordaintzen dizkiete soilik.

Sayanimek 100% judu izan behar dute. Israeldik kanpo bizi dira eta Israelen dituzten ahaideen bidez kontaktatzen dute beraiekin zerbitzu sekretuek.

Katsak dira sayanimen arduradunak. Sayanim aktiboenak urtean lau aldiz edo biltzen dira katsarekin. Katsa bakoitza egunean bi, hiru edo lau sayanimekin biltzen da aurrez aurreko elkarrizketak egiteko eta hainbat elkarrizketa egiten ditu telefonoz. Sayanimen sistema hau Mossadaren bizkar hezurra da. Modu honetan, CIAk 100 langilerekin egiten duen lana egiteko Mossadek nahikoa du 6 edo 7rekin. Bolondres talde haundi honen existentziari esker soldatapeko langile gutxiagorekin lan egin dezakete eta inteligentzia zerbitzuaren gastuak asko murrizten dira.

## Sayanimak fikzioan 
Frederick Forsythen The Fist of God (Jainkoaren ukabila) eleberrian agertzen dira Sayanimak.

## Bibliografia 
* Adelman, Jonathan R. *The rise of Israel: a history of a revolutionary state* Routledge, 2008. , 9780415775106
* Goodspeed, Michael. *When reason fails: portraits of armies at war : America, Britain, Israel, and the future* Greenwood Publishing Group, 2002. , 9780275973780

## Irakurketa osagarriak 
* Ostrovsky, Victor. *By Way of Deception-The making and unmaking of a Mossad Officer*. New York: St. Martin's Press, 1990. 
* Thomas, Gordon. ''Gideon's Spies: The Secret History of the Mossad''. New York: St. Martin's Press, 1999. 

## Kanpo estekak
Chenoa

**María Laura Corradini Falormir** (Mar del Plata, 1975eko ekainaren 25a - ), Chenoa izenez ezaguna, Argentinan jaiotako espainiar abeslaria da. 2001. urtean *Operación Triunfo* izeneko musika saioan agertzeagatik egin zen famatu. 2002. urtean *Eurobest* lehiaketako irabazlea izan zen ''It's raining men'' abestiarekin

## Diskografia 
* 2002: Chenoa
* 2003: Mis canciones favoritas
* 2003: Soy mujer
* 2005: Nada es igual
* 2006: Contigo donde estés
* 2007: Absurda Cenicienta
* 2009: Desafiando la gravedad
Frantziskotar misioak Sierra Gordan

**Frantziskotar misioak Sierra Gordan**, Mexikoko Querétaro Arteaga estatuan dauden bost eraikin dira, 1750 eta 1760 artean eraikiak eta UNESCOk Gizateriaren ondare izendatuak 2003an. Junípero Serra misiolari frantziskotarrak sortu zituen, Kaliforniako misioak baino lehenago.

Bost eliza hauek estilo eta arkitektura batasun handia dute, eta mexikar barrokoaren erakusgarri onenetakoak dira. Gainera, misio hauek XVIII. mendean Mexiko erdialde eta mendebaldean izandako ikuspuntu eta baloreen aldaketen lekuko dira, batez ere kolonizazio prozesuaren garaian.

Hauek dira bost misioak:

## Ikus, gainera 
* Popocatépetl magaleko monasterioak

## Kanpo estekak
Emirates Stadium

**Emirates Stadium** () Ingalaterrako London hiriburuko Islington barrutian dagoen futbol zelaia da. Old Trafford mitikoa eta Wembley Stadium ultramodernoaren ondoren Ingalaterrako futbol zelarik handiena da eta London hiriko bigarrena. Emirates estadioa Londoneko iparraldean dago, Islington barrutiko Ashburton Grove auzoan, Highbury Stadium futbol zelaitik oso hurbil. Bere jabea Arsenal Football Club talde ospetsua da eta bere etxeko partidak bertan jokatzen ditu. 60.355 ikusleentzako eserlekuak ditu.

## Iruditegia 

Irudi:Arsenal vs Real Madrid-bigger-view.jpg|Barnealdea
Irudi:Emirates Stadium Night - East side - Composite.jpg|Gauez
Irudi:Outsideemirates.jpg|Kanpoaldea
Irudi:Emirates Stadium, Highbury and its surrounds from the air.jpg|Aireko ikuspegia

## Kanpo estekak 
* Emirates Stadium estadioa Arsenal futbol taldeko webgunean ikusgai
Burgosko aireportua

**Burgosko aireportua**, **Villafría** izenaz ere ezaguna, Gaztela eta Leongo Burgosko hiria zerbitzatzen duen aireportua da. Burgosko hirigunetik 4 kilometrora kokatzen da.

2012an 21.057 pertsonek erabili zuten.

## Estatistikak 
Aireportuaren aire-trafikoari buruzko taula:

## Azpiegiturak 
* 2.100 metroko lur-hartze pista.
* 22.336 m2-ko plataforma zibila.
* 2.326 m2-ko bidaiari terminala.
* 188 autoentzako aparkalekua.

## Hegaldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
Salamancako aireportua

**Salamancako aireportua**, **Matacán** izenaz ere ezaguna, Gaztela eta Leongo Salamancako hiria zerbitzatzen duen aireportu zibil eta militarra da. Matacán base militarrean dago eta Salamanca hirigunetik 15 kilometrora kokatzen da. Machacón, Calvarrasa de Abajo eta Villagonzalo de Tormes udalerrien eremuetan dago aireportua.

2012an 22.716 pertsonek erabili zuten.

## Azpiegiturak 
* 2.513ko lur-hartze pista
* Bidaiari terminala
* 114 autoentzako aparkalekua
* Umeentzako jolas-parkea
* Taxi eta autobus geltokia

## Hegaldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
Huesca-Pirineos aireportua

**Huesca-Pirineos aireportua** Aragoiko Huescako hiria zerbitzatzen duen aireportua zibila da. Huesca hiritik 10,5 kilometrora hego-ekialdera dago. Alcalá del Obispo eta Monflorite-Lascasas udalerrien eremuetan dago aireportua.

2012an 1.313 pertsonek erabili zuten.

## Hegaldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
* Web de la compañía Pyrenair

ezkerrera|thumb|400px|Pyrenair-en (Air Nostrum) hegaldi bat Huescako aireportuan lur hartzen.
Valladolideko aireportua

**Valladolideko aireportua**, **Villanubla** izenaz ere ezaguna, Gaztela eta Leongo Valladolidko hiria zerbitzatzen duen aireportu zibil-militarra da. Valladolideko probintziako Villanubla udalerriko eremuetan kokatzen da. Hiriburutik 10 kilometroko distantziara dago eta Espainia iparraldeko aireporturik garrantzitsuenetarikoa da.

2012an 378.419 pertsonek erabili zuten.

## Estatistikak 
## Hegaldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
Jarduera-tasa

Ekonomian, **jarduera-tasa** biztanleria aktiboa zati adin aktiboko biztanleria da, biztanleria aktiboan lanean ari diren zein lan bila ari diren pertsonak sartuz. INE Espainiako estatistika-erakundearen arabera, jarduera-tasa adin aktiboko biztanleria 16 urtetik gorako biztanleria osoa da .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Granito paisaia

[thumb|320px|La Pedriza, [Guadarramako mendilerroan (Madrilgo Erkidegoa, Espainia)]]
**Granito-paisaiak** arroka plutonikoz osatuak daude gehienbat. Meteorizazioak, gehienbat kimikoak, granito arrokak modu bereizgarriz moldeatzen ditu, forma biribilduak sortuz oro har.

Ingurune honetan, uraren sartze-gaitasuna (arrokan infiltratzeko gaitasuna) oso mugatua da: morfologiak azalekoak izan ohi dira, beraz (ingurune karstikoan daudenak ez bezala). Hainbat egitura ezberdin daude.

## Granito-paisaien morfologia 
### Bolo granitikoak 
Bloke ortogonaletatik abiatuz, meteorizazioak ertzak higatzen ditu esfera itxurako formak sortuz. Meteorizazio hauek hidrolisia, hidratazioa eta hidroklastismoa dira. Pikor eta ezkatetan eragiten dute.

### Lauzak 
Arroken deskonpresio bidez sortzen dira. Meteorizazio kimikoak haien formak nabarmentzen ditu, baita tipula-orri itxurako egiturak sortzen ere. Gehien nabarmentzen diren lauzei *txapelak* deritze.

### Meteorizazio-zuloak 
Meteorizazio-zuloak (*Weathering pit, Panhole, Taffonis*) hainbat motako arroken azalean sortzen badira ere, oro har granitozko materialetan edo bestelako arroka igneo azidoen gainean sortzen dira. Higadurak arroka hauen gunerik ahulenean sortzen ditu formazio hauek; failen elkarguneetan edota erresistentzia txikiagoko mineralen kontzentrazioa handiagoa den guneetan besteak beste. Meteorizazio kimikoak hidratazioa eta hidrolisia dira, eta arroka airepean zein lurpean dagoela eragiten dute. Nabarmentzekoa da arroka lurpean egoteak ekintza kimikoa errazten duela.

### Granito *tors*-ak eta ordoki grabatuak 
Granito *tors*-ak, hamarnaka metro ukan ditzaketen arrokazko tontorrak, granito-paisaien bereizgarriak dira. Batez ere klima tropikal hezeetan agertzen dira. Meteorizazio kimiko bortitz baten ondoren, arroka tontor hauek azaleratu egiten dira eta haien inguruko material hondatuak desagertu egiten dira. Esan behar da, haatik, altxatze tektonikoak azaleko higadura azeleratu egiten duela, detritus hondatuak desagerrarazten lagunduz.
 
Batzuetan, tontor hauen oinean, diaklasak nabarmentzen dituzten ordokiak topa ditzakegu: ordoki grabatuak dira.

## Kanpo estekak
Villa Park

**Villa Park** Ingalaterrako Birmingham hirian dagoen futbol zelaia da. 1897ko apirilaren 17an inauguratu zuten. 43.000 ikusleentzako gaitasuna du (gaur egun 51.000 ikusle izateko handitzen ari da) eta Aston Villa F.C. taldearen egoitza da. Bere helbidea Trinity Rd, Birmingham, B6 6HE da.

Holte End harmailaren kanpoaldeak ezkola zaharreko britainiar eraikin eta estadio asko bezalako adreilu gorrizko aurrealde ederra du.

thumb|erdian|600px|Villa Parkeko futbol zelaiaren barnealdea.

## Iruditegia 

Irudi:Facade of the Holte End stand, Villa Park (cropped).jpg|Holte End harmaila
Irudi:Holte.jpg|Holte End armaila
Irudi:Villa Park from Witton Lane - Aston Villa Football Club gates.jpg|Sarrerako ateak
Irudi:Villa Park stands.jpg|Planoa

## Kanpo estekak 
* Bisita birtuala Villa Park estadioan zehar Aston Villa taldeko webgunean ikusgai
Stamford Bridge

**Stamford Bridge** Ingalaterrako Londres hiriburuko Hammersmith eta Fulham barrutian dagoen futbol zelaia da, Chelsea Football Club taldearen egoitza. Estadioa Walham Green udalerrian dago. Taldeko zaletuek "The Bridge" ezizenaz ezagutzen dute. 41.841 ikusleentzako gaitasuna du, honek Premier League ligako zazpigarren handiena bilakatzen du eta Londresko hirugarren handiena Wembley Stadium eta Emirates Stadium futbol zelaien atzetik.

Estadioak bere izena antzina Ingalaterran jazo zen Stamford Bridgeko guduaren omenez hartzen du.

## Iruditegia 

Irudi:Chelsea defend corner.jpg|Barnealdea
Irudi:Chelsea stand.jpg|Armaila
Irudi:Stamford Bridge from the air.jpg|Aireko ikuspegia
Irudi:Stamfordbridgematchday2.jpg|Partidu baten zehar

## Kanpo estekak 
* Stamford Bridge futbol zelaiaren historia Chelsea F.C taldearen webgunean irakurgai
Euzko Enda

***Euzko Enda*** 36ko Gerraren garaian argitaratutako aldizkaria izan zen. Haren lemak garaiko ideologia ondo asko azaltzen zuen: "Bulletin mensuel dedié à l´union de la race basque". Nahiz eta Lapurdin atera, edukiak zein kolaboratzaileak Hegoaldekoak ziren; aldizkarian, beraz, ez ziren mugaren bi aldeetako euskaldunak bildu eta hori, neurri handi batean, Iparraldean abertzaleen kontra zabaldu zen propaganda bortitzaren ondorioa izan zen. *Euzko Enda* aldizkaria, *Comité Basque de Secours aux Refugiés* elkarteak bultzatua, 1939ko urtarrilean kaleratu zen lehenengo aldiz. Erredakzio batzordea Angeluko Villa Endara etxean zegoen, eta Baionako *Sud-Ouest* egunkariaren inprimategian egiten zen. Ekimenak bi urte iraun zuen; denbora horretan, hamabost zenbaki agertu ziren. Aldizkariak hiru hizkuntzetako testuak biltzen zituen, baina gehienak gaztelaniaz zetozen. Nahiko aldizkari apala zela esan daiteke: hamasei orri, oso marrazki gutxirekin. Lortzen zuten dirua *Bureau de Recensement de la Race* elkartearen eskuetan gelditzen zen.

Oro har, EAJri lotuta zegoen. Kolaboratzaileen artean izen hauek aipa ditzakegu: Jose Miguel Barandiaran, etnografoa, euskaltzaina eta onomastikaz aditua; Juan Gorostiaga; Jose Javier Leguia, historialaria eta aldizkariaren zuzendaria; Adolfo Larrañaga, Espainiako literaturaz aditua; Juan Egileor; Inazio Eizmendi "Basarri", bertsolaria; Jesus Maria Leizaola euskal literaturaz aditua; Orixe; eta abar.

Orrialde gehienak gaztelaniaz baziren ere, zenbaki guztietan euskaraz eginiko atala aurkituko dugu. Honela dio Javier Diaz Nocik: "Guztira, euskarazko testuak 70 bat dira: aurkibidean "Euzkel-idazkijak", "Euskeralogía y lingüística" eta "Filosofia" arloetan agertzen direnak. Gehienak, aldiz, literatur testuak ditugu, ipuinak, poesiak, atsotitzak eta abar. (...) Errose Bustintzak, esaterako, ipuinen bat argitaratu zuen *Euzko-Enda*ren ia ale guztietan". Erroserekin batera Inazio Eizmendi, Juan Jose Zubimendi, Manu Ziartzolo "Abeletxe" sinadurak eta zenbait izengoiti agertu ziren ("Jokin", "Pagota"...).

Guztira hamabost zenbaki kaleratu ziren, azkena 1940ko martxoaren 15ean. Iparraldeko eta Frantziako argitalpen gehienei gertatu bezala, nazien inbasioarekin aldizkaria itxi behar izan zuten.

## Bibliografia 
* Javier DIAZ NOCI: *Euskal prentsaren sorrera eta garapena (1834-1939)*. Eusko Ikaskuntza, Donostia, 1995, 269-270.
* Adolfo RUIZ DE GAUNA: *Catálogo de publicaciones periódicas vascas de los siglos XIX y XX*. Donostia: Eusko Ikaskuntza, 1991.
* José Ramón ZABALA: "1936ko euskal erbesteko prentsa Europan",* Jakin*, 119 zk., Donostia, 2000ko uztaila-abuztua.

## Kanpo estekak 
* José Ramón ZABALA: "1936ko euskal erbesteko prentsa Europan",* Jakin*, 119 zk., Donostia, 2000ko uztaila-abuztua.
Hegoafrikako futbol selekzio nazionala

**Hegoafrikako futbol selekzio nazionala** edo **Bafana Bafana** izenaz ere ezaguna herrialde hartako futbol federazioak (*South African Football Association*, SAFA) abiatu zuen 1991an, lehenengo partida ofiziala jokatu zutenean.
Hegoafrika izan zen Afrikako lehen herrialdea Munduko Futbol Txapelketa bat antolatzen, 2010ekoa hain zuzen. FIFA Konfederazio Kopa ere antolatu zuen aurreko urtean, laugarren postua eskuratu zuelarik.

1966tik 1992ra arte FIFAtik kanpo egon zen apartheidaren erruz.

## Palmaresa 
### Afrikako Nazioen Kopa 
* Txapelduna (1): 1996
* Finalista (1): 1998

### FIFA Konfederazio Kopa 
* laugarrena 2009an

### Besterik 
* COSAFA Kopa (3): 2002, 2007, 2008

## Ibilbidea 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}
## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken Txapelketak 
## Jokalari aipagarrienak 
2017ko azaroaren 14an eguneratua.

|valign="top"|
### Goleatzaileak 
|}

## Kanpo estekak 
* SAFAren webgunean selekzioaren atala
Sarrusen erregela

thumb|300px|*Sarrus rule*: solid diagonals - dashed diagonals

Matematikan, **Sarrusen erregela** 3×3 matrize baten determinantea aise kalkulatzeko erregela mnemotekniko bat da, Pierre Frédéric Sarrus matematikari frantsesak (1798-1861) asmatutakoa.

A 3×3 matrizea izanik,

::: A =
\begin{pmatrix}
  a_{11} & a_{12} & a_{13} \\
  a_{21} & a_{22} & a_{23} \\
  a_{31} & a_{32} & a_{33} \\
\end{pmatrix}

Irudian erakusten den bezala, matrizeko zutabeak zabalduz, determinantea marra jarraituaz loturik dauden koefizienteak bidertuz eta emaitzak batuz eta gorriz marra etenaz loturik dauden koefizienteak bidertuz eta emaitzak kenduz kalkulatzen da. Horrenbestez, determinantearen balioa honela geratzen da:

::: |A|=\det(A) = a_{11}a_{22}a_{33}+a_{12}a_{23}a_{31}+a_{21}a_{32}a_{13}-a_{13}a_{22} a_{31}-a_{11}a_{23}a_{32}-a_{12} a_{21}a_{33}.\,

A 2×2 matrizea izanik,

::: A =
\begin{pmatrix}
  a_{11} & a_{12}  \\
  a_{21} & a_{22} \\
\end{pmatrix}

honela kalkulatzen da erregela beraren bitartez determinantearen balioa:

::: |A|=\det(A) = a_{11}a_{22}-a_{12}a_{21}\,.

## Kanpo estekak
Narraste

[thumb|Herrestatzearen eragina [zuhaitzen enborretan.]]
**Narrastea** (edo *herrestatzea*) grabitateak eragindako harri-masaren beheranzko mugimendu geldoa da. Hain geldoak izanik belarrak estalki etengabea era dezake lerratzen den lurzoruaren gainean; sarritan, zuhaitzen enborren goranzko okerdura soilik nabari daiteke. Oro har, prozesu horri mendi-hegal oso batek jasaten duenean narrastea deritzo.

## Kanpo estekak
Wenchang

**Wenchang** (txinera sinplifikatuz: 文昌市; pinyineraz: Wénchāng), Hainan probintzian kokatutako azpiprefektura mailako hiria da. Guztira, 558.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 2.403 kilometro koadroko azalera.

## Ikus, gainera 
* Hainan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Wenchangeko gobernuaren webgunea.
Dongfang

**Dongfang** (txinera sinplifikatuz: 东方市; pinyineraz: Dōngfāng), Hainan probintzian kokatutako azpiprefektura mailako hiria da. Guztira, 354.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera.

## Klima 
## Ikus, gainera 
* Hainan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Dongfangeko gobernuaren webgunea.
Danzhou

**Danzhou** (txinera sinplifikatuz: 儋州市; pinyineraz: Dānzhōu), Hainan probintzian kokatutako azpiprefektura mailako konderria da. Guztira, 829.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera.

## Ikus, gainera 
* Hainan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Danzhouko gobernuaren webgunea.
Olaran

**Olaran** izenak hainbat adiera ditu:

## Auzoak 
* Olaran, Zegamako auzoa.
* Olaran, Gasteizko auzoa.

## Eraikinak 
* Olaran fabrika, Beasainen.

## Ikus, gainera 
* Ollaran, Nafarroa Garaiko udalerria.
San Tomas (Gasteiz)

**San Tomas** Gasteizko ekialdean XXI. mendearen hasieran eraikitako hiri-sektoreetako bat da, 2000. urteko Gasteizko Hiri Antolamenduko Plan Nagusian Salburua deitu zen auzoaren barrukoa.

Sektorearen eraikitze-lanak 2005ean hasi ziren eta lehen etxebizitzak 2007an eman zituzten. Sektorea Ekialdeko parkea deritzon parke handi baten inguruan egituratuta dago. Hiriaren erdialderantz, Santa Luzia auzoaren mugan eta Astronomoen futbol-zelaiaren ondoan, familia bakarreko etxebizitzez osaturik dago; ekialdean eta hegoaldean 10-12 solairutako etxebizitza-blokeak ditu.

## Kalerik garrantzitsuenak 
* Budapest etorbidea
* Praga etorbidea

## Ikus, gainera 
* Salburua (hiri-hedapena)

## Kanpo estekak 
*  Sektorearei buruzko informazioa Gasteizko udalaren webgunean. 2011/06/20an kontsultatua.
Izarra (Gasteiz)

**Izarra** Gasteizko ekialdean XXI. mendearen hasieran eraikitako hiri-sektoreetako bat da, 2000. urteko Gasteizko Hiri Antolamenduko Plan Nagusian Salburua deitu zen auzoaren barrukoa.

Sektorearen eraikitze lanak 2007an hasi ziren. Trenbidea sektorearen iparraldetik igarotzen da eta Larrein eta Olaranekin batera, Salburuko gainontzeko guneetatik banatzen du.

## Etxebizitzak 
Guztira 685 etxebizitza eraikiko dira:

## Kalerik garrantzitsuenak 
* Salburua bulebarra

## Ikus, gainera 
* Salburua (hiri-hedapena)

## Kanpo estekak 
*  Auzoari buruzko ionformazioa Gasteizko udalaren webgunean. 2011/06/20an kontsultatua.
Julius Erving

**Julius Winfield Erving II** (Roosevelt, New York, Estatu Batuak, 1950eko otsailaren 22a), saskibaloi zaleen artean ezagunagoa **Dr. J** ezizenaz, 1970 eta 1980ko hamarkadan nabarmendu zen saskibaloiko jokalari estatubatuarra izan zen. Bere ibilbide profesionala lehenbizi ABA ligan eta gerora NBA ligan garatu zen.

Ervingek bere kirol ibilbidean zehar hiru txapelketa, NBAko Jokalari Baliotsuenaren Saria lau aldiz, eta ABAko saskiratzaile onenaren saria hiru aldiz bereganatu zituen. ABA ligan Virginia Squires eta New York Nets taldeekin jokatu zuen, NBAan aldiz Philadelphia 76ers taldearekin. Saskibaloi profesionalaren historiako bosgarren saskiratzailerik onena da, ABA eta NBA ligetan denera 30.026 puntu lortu zituelarik.

Erving NBAko 50 jokalari onenetako bat bezala izendatu zuten eta 1993 urtea ez geroztik Basketball Hall of Fame aretoan dago. Bestalde, saskibaloiko birrinketen (*slam dunk*) antzindaria izan zen, *Tomahawk* izeneko bere birrinketa ospetsu bilakatu zuelarik.

Dr.J-ak saskibaloiaren historiarako jokaldi ahaztezin eta mitiko bat laga zuen: *Baseline Move*, hau saskirako sarrera ikusgarri bat zen, baloia esku batez zeramala taularen atzealdetik saskira hurbildu eta bere buruari bira emanaz saskiratzea era dotorean gauzatzen zuen.

## Iruditegia 

Irudi:JuliusErvingSlamDunk1981.jpg|Julius Erving birriketa gauzatzeko unean. 1981.
Irudi:Julius Erving 2016.jpg|Dr. J 2016an.
Irudi:Basketball Legends.jpg|NBAko historiakohainbat jokalari mitiko, hauen artean Julius Erving.

## Kanpo estekak 
* Julius Ervingen biografia Hall of Fameren webgunean ikusgai 
* *Dr. J* edo Julius Ervingen jokaldirik onenen bideoak ikusgai
Ameriketako Estatu Batuetako futbol selekzio nazionala

**Ameriketako Estatu Batuetako futbol selekzio nazionala** herrialde hartako futbol federazioak (*United States Soccer Federation*, USSF) abiatu zuen 1916an, lehenengo partida ofiziala jokatu zutenean. Mexikoren ondoren CONCACAFeko futbol selekzio nagusiena da.

Nazioartean izan duen emaitzarik onena azken FIFA Konfederazio Kopan lortu zuen, finalera iritsi zelarik.

## Palmaresa 
[thumb|200px| [Landon Donovan da gol gehien sartu dituen jokalaria]]
[thumb|200px| [Carlos Bocanegra da selekzioaren kapitaina]]
### Munduko Futbol Txapelketa 
* hirugarren 1930ean

### FIFA Konfederazio Kopa 
* Txapeldun (0)
* Txapeldun orde (1): 2009
* Hirugarren (2): 1992 eta 1999

### Joko Olinpikoetako Futbol Txapelketa 
* Txapeldun (0)
* Txapeldun orde (1): 1904

### CONCACAF Urrezko Kopa 
* Txapeldun (7): 1991, 2002, 2005, 2007, 2013, 2017, 2021
* Txapeldun orde (5): 1993, 1998, 2009, 2011, 2019

### Panamerikar Jokoak 
* Txapeldun (1): 1991

## Ibilbidea 
|valign="top"|

|}

## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken Munduko Txapelketak 
* (sailk.) ez zen sailkatu.

## Jokalari aipagarrienak 
2022ko irailaren 27an eguneratua.

|valign="top"|
### Goleatzaileak 
|}

## Emakumezkoen selekzioa 
|}
thumb|300px|Japoniaren aurkako partida.
thumb|200px|Abby Wambach, golegile nagusia.
thumb|200px|Hope Solo Munduko bi txapelketatan atezain onena aukeratu dute.
Emakumezkoen futbolean Munduko selekziorik indartsuena da.

### Historia 
Italian jokatu zuen lehenengo partida eta italiarrek 1-0 irabazi zioten. Zazpi aldiz hartu du parte Munduko Futbol Txapelketan eta bitan izan da garailea. Europakoan 9 aldiz hartu du parte eta zortzitan irabazi. Abby Wambach izan da selekzioaren izarra, 2001etik aurrera aritu da jokatzen eta gol gehien sartzeaz gain bosgarrena da parte hartzeari dagokionez.

### Palmaresa 
* Munduko Futbol Txapelketa:
** Txapelduna (3): 1991, 1999, 2015
** Finalista (1): 2011
* Olinpiar Jokoak:
** Txapelduna (4): 1996, 2004, 2008, 2012
** Finalista (1): 2000
* CONCACAF Urrezko Kopa:
** Txapelduna (7): 1991, 1993, 1994, 2000, 2002, 2006, 2014
* Algarveko Futbol Kopa (10): 2000, 2003, 2004, 2005, 2007, 2008, 2010, 2011, 2013, 2015

### Jokalari onenak 
2015eko uztailaren 5eko datuak
* Golegile nagusiak:

* Partehartze gehien:

### Sariak 
* Munduko futbol txapelketako jokalari onena (Urrezko baloia):
** Carin Jennings (1991)
** Carli Lloyd (2015)
* Munduko futbol txapelketako golegile nagusia (Urrezko bota):
** Michelle Akers (1991)
** Carli Lloyd (2015)
* Munduko futbol txapelketako atezain onena (Urrezko eskularrua):
** Hope Solo (2011, 2015)
** Briana Scurry (1999)
* Munduko futbol txapelketako partida gehien jokatuak:
** Kristine Lilly (30 partida)
* Olinpiar jokoetan txapelketa gehien irabazi:
** Christie Rampone (4 txapelketa)
* Olinpiar jokoetan partida gehien irabazi:
** Christie Rampone (19 partida)

## Ikus, gainera 
* Amerikar futbola

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Allianz Arena

**Allianz Arena** Alemaniako Baviera eskualdean dagoen Munich hiriko iparraldean dagoen Fröttmaning auzoan dagoen futbol zelaia da. Bertan jokatzen duten etxeko taldeak FC Bayern München eta TSV 1860 München dira, talde hauek aurretik Municheko Olinpiar Estadioan jokatu ohi zuten.

Alemanian ospatu ziren 2006ko Munduko Futbol Txapelketako azpi-egoitzetako bat izan zen. Ospakizun honetarako eta betiere FIFAren araudian oinarritutako arrazoiak zirela eta, estadioak denboraldi batetarako Municheko FIFAren Munduko Kopako Estadioa izena eraman zuen. Antzeko arrazoiak zirela eta, UEFAk antolatutako txapelketetan München Arena izena darama. Aldaketa hauetatik at, estadioaren izen ofiziala Allianz Arena da.

Allianz Arena estadioa era herrikoian eta bere itxurarengatik *Schlauchboot* (euskaraz: *ontzi puzgarria*) ezizenez ezagutzen da.

## Historia 
thumb|ezkerrera|230px|Allianz Arena estadioaren eraikuntza.

2001ko urriaren 21an Bavieran udal galdeketa bat egin zen, bertan bozkatzaileen %65,8ak (Munich hirian bozkatzeko eskubidea zutenen %37,5a) estadio berri bat eraikitzearen alde bozkatu zuen (Municheko Olinpiar Estadioa eraberritzearen aukera baztertuz).

Estadioaren diseinua Herzog & de Meuron arkitektura estudioarena izan zen, 2003an hautatua izan zelarik. Allianz alemaniar aseguruetxeak, proiektua bultzatu zuen elkarteko kide nagusia zenak, zetozen 30 urtetan estadioak bere izena eraman zezan dirua ordaindu zuen. Eraikuntzaren kostu osoa 341 milioi euro izan zen, TSV 1860 München eta FC Bayern München taldeek ordainduak.

2002ko urriaren 21ean eraikitzeari ekin zitzaion, lehenbiziko harria Franz Beckenbauerek jarri zuelarik, eta 2005ko apirilean amaitu zen. 2005ko maiatzaren 30an TSV 1860 München eta 1. FC Nürnberg taldeen arteko partiduarekin inauguratu zen. 2005ko maiatzaren 30an FC Bayern München eta Alemaniako futbol selekzio nazionalaren artean bigarren inaugurazio partidua jokatu zen.

2005ko ekainaren 2an hiriko bi futbol taldeen arteko lehenbiziko partidua jokatu zen, Paul Agostino futbolariaten gol bati esker TSV 1860 München taldeak irabazi zuelarik.

Estadioan sartutako lehen gola TSV 1860 taldeko Patrick Milchraum futbolariak sartu zuen.

thumb|900px|erdian|Allianz Arena estadioaren barnealdeko ikuspegi panoramikoa.

## Iruditegia 

Irudi:Elfenbeinküste - Serbien und Montenegro.jpg|Partidu baten zehar
Irudi:Allianz arena.jpg|Kanpoaldea
Irudi:AllianzArena-Nord.2.JPG|Iparraldeko armailak
Irudi:München - Allianz-Arena (Luftbild).jpg|Airetik ikusita
Irudi:AllianzArenaSunset.jpg|Urdinez argiztatua
Irudi:Allianz arena at night Richard Bartz.jpg|Gorriz argiztatua
|Argiztapen ezberdinak
Irudi:Schema Allianz Arena.svg|Eskema

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Allianz Arena estadioaren webgune ofiziala
Tropopausa

thumb|320px|Eguratsaren geruzak
**Tropopausak** troposferaren eta estratosferaren arteko muga adierazten du. Muga hau faktore nagusi batek kokatu zuen: tenperaturaren joeraren aldaketa bortitzak. Troposferan, tenperaturaren joera garaiera handitzean hozten joatea da. Estratosferan aldiz, kontrakoa: berotzen joatea. Estratosferaren beheko aldean tenperatura konstante mantentzen da berotzen hasi aurretik.
Beraz, tenperaturak hozteari utzi eta konstante mantentzen den lekuari tropopausa deitu zaio.

Azpimarratzekoa da ere, tenperatura ezberdintasun horren ondorioz, troposferako aire masak ezin direla estratosferara igo: hain zuzen ere, aire beroa bera baino hotzagoa den aire masa batez inguratua badago, goraka igoko da, bai; baina estratosferako airea troposferakoa baino beroagoa denez, beheko geruzatik datozen aire masa beroak tropopausan geratzen dira.

## Ikus, gainera 
* Lurraren atmosfera
* Meteorologia

## Kanpo estekak
Estratopausa

thumb|320px|Eguratsaren geruzak
**Estratopausa** estratosferaren eta mesosferaren arteko muga da. Muga hau tenperaturaren joeraren aldaketa bat detektatu zenean ezarri zen: hain zuzen ere, estratosferan tenperaturak berotzeko joera badu ere, mesosferan, troposferan bezala, hozteko joera dauka.

Estratopausa amaitu eta berehala, tenperatura konstante mantentzen da. Garaiera handituz joan ahala hozteko joera hartuko du berriz.

## Kanpo estekak
Mesopausa

thumb|320px|Eguratsaren geruzak
**Mesopausa**, atmosferako bi geruza kanpokoenak diren mesosferaren eta termosferaren arteko muga da. Muga hau tenperaturaren joera aldatzen den lekuan kokatzen da: hain zuzen ere, mesosferan hozteko joera dauka eta termosferan aldiz, igotzekoa. Mesopausa pasa eta, tenperatura konstante mantentzen da bortizki igotzen hasi baino lehen.

Mesopausak beste bi geruza banatzen ditu: Termosferaren behekaldean hasten den *heterosfera*, konposizio heterogeneokoa, eta mesosferaren gainealdean dagoen *homosfera*, konposizio homogeneokoa.

Horrez gain, azpimarratzekoa da mesopausatik goiti ionosfera hasten dela; duen ioi kopuru handiaren ondorioz izendatutako geruza.

## Kanpo estekak
Termosfera

thumb|320px|Eguratsaren geruzak.
**Termosfera**, atmosferako azken aurreko geruza da. Beheko aldean mesopausarekin egiten du topo, eta goiko aldea eguzkiaren atmosferarekin talka egin arte hedatzen da.

Tenperatura, mesopausa pasa eta, konstante mantentzen da 10 bat kilometroz eta ondoren, bizkor-bizkor igotzen da: 200 km-tik gorako altueran 100&nbsp;°C baino gehiago lortu arte.

Mesopausatik gora dagoen konposaketa heterogenoko geruzari *heterosfera* deitzen zaio. Konposaketaz gain, beste irizpide batzuen arabera ere banatu genezake termosfera, bi geruza hauek lortuz:

1.- Ionosfera: Termosferaren beheko aldean kokatzen da, 80km-ko altueratik 500 km-ra. Ioi kantitate handia duelako deitzen da horrela. Lurrazaletik bidaltzen diren irrati-uhin luzeak atzera Lurreruntz isladatzen ditu.

2.- Exosfera edo magnetosfera: 500 km-ko altueratik gora kokatzen da. Exosfera, Lurraren grabitateak altuera hoietan indar gutxi duela eta partikula batzuk espazioruntz ihes egiten dutelako deitzen da horrela. Magnetosferak aldiz, Lurraren eremu magnetikoari egiten dio erreferentzia. Eremu honek eguzkiaren erradiazioaz babesten gaitu elektrikoki kargatutako partikulak (elektroiak eta protoiak) desbideratuz. Eguzkiaren erradiazioari eguzki-haizea deitzen zaio eta honen eraginez, Lurreko eremu magnetikoa ez da erabat simetrikoa: eguzkiaren aldera dagoen zatia txikiagoa da eta atzeko zatiak hainbat eta hainbat kilometroko buztana osatzen du, eremu magnetikoari kometa itxura emanez. Partikula batzuk Lurrera iristea lortzen dute poloetan: aurora borealak (ipar poloan) eta aurora australak (hego poloan) dira.

## Ikus, gainera 
* Atmosfera
* Ioi

## Kanpo estekak
Qionghai

**Qionghai** (txinera sinplifikatuz: 琼海市; pinyineraz: Qiónghǎi), Hainan probintzian kokatutako azpiprefektura mailako hiria da. Guztira, 459.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 1.692 kilometro koadroko azalera.

## Klima 
## Ikus, gainera 
* Hainan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Qionghaiko gobernuaren webgunea.
Jiyuan

**Jiyuan** (txinera sinplifikatuz: 济源市; pinyineraz: Jǐyuán), Henan probintzian kokatutako azpiprefektura mailako hiria da. Guztira, 660.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 1.931 kilometro koadroko azalera.

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Jiyuango gobernuaren webgunea.
Changjiang Li Konderri autonomoa

**Changjiang** (txinera sinplifikatuz: 昌江黎族自治县; pinyineraz: Chāngjiāng Lízú Zìzhìxiàn), Hainan probintzian kokatutako azpiprefektura mailako konderri autonomoa da. Guztira, 225.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera.

## Etniak 
## Ikus, gainera 
* Hainan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Changjiangeko gobernuaren webgunea.
Renoir Deusto

**Renoir Deusto** Bilboko zinemak izan ziren. Renoir kateak Bilbon zuen zinema. 2010eko maiatzaren 19an itxi zituen ateak. Lau areto zeuden eta guztira 670 jarleku.

## Itxiera 
Zinemako arduradunek lokalaren jabearekin negoziatzen saiatu ziren, ordaintzen zuten alokairua jaisteko asmoarekin, baina jabeak ezetz esan eta zinema itxi behar izan zuten, urtero galera handiak zituztelako.

## Ikus, gainera 
* Bilboko zinemen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
 Deia egunkariko albistea
Unió Esportiva Santboiana

**Unió Esportiva Santboiana** Kataluniako errugbi taldea da, egoitza Sant Boi de Llobregat hirian duena. *La Santboiana* ezizenez ezagunagoa da. Baldiri Aleu i Torres gazteak sortu zuen 1921ean, eta egungo estadioak haren izena dauka: Estadi Baldiri Aleu. 2023-2024 denboraldian, gizonezkoen lehenbiziko taldea Espainiako Ohorezko Mailan dago.

## Palmaresa 
* Espainiako Liga
** irabazlea (8): 1983-84, 1986-87, 1988-89, 1995-96, 1996-97, 2004-05, 2005-06, 2021-22.
* Errege Kopa
** irabazlea (12): 1930-31, 1932-33, 1942-43, 1947-48, 1957-58, 1958-59, 1959-60, 1960-61, 1961-62, 1988-89, 1999-00, 2016-17.
* Iberiar Errugbi Kopa
** irabazlea (4): 1987-88, 1989-90, 2005-06, 2006-07.
* Espainiako Errugbi Superkopa
** irabazlea (1): 2022.
* Pirinioetako Kopa
** irabazlea (3): 1959-60, 1960-61, 1999-00.
* Kataluniako Txapelketa
** irabazlea  (17): 1923, 1931, 1933, 1934, 1935, 1943, 1944, 1945, 1956, 1959, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2005.
* Kataluniako Kopa
** irabazlea (17): 1984, 1992, 1995, 1997, 1998, 1999, 2000, 2005, 2006, 2007, 2009

## Azken denboraldiak 
* COVID-19 pandemiaren ondorioz Liga eten zen eta une horretan zegoen sailkapena bihurtu zen ofizial.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala, uesantboiana.com
Unión Deportiva Mutilvera

**Unión Deportiva Mutilvera** Nafarroa Garaiko Mutiloa kontzejuko futbol kluba da. Hirugarren mailan aritzen da gizonezkoetako haren talde nagusia. Lehen taldeaz gain, beheragoko mailetan aritzen diren taldeak ere baditu.

## Historia 
1968an sortu bazen ere futbol talde gisa 1993an eman zuen izena. 1997an abiatu zen nagusien mailako taldearen ibilbidea eta 2001ean Hirugarren Mailara igotzea lortu zuen. Ordutik bertan aritu da eta zazpi aldiz jokatu ditu eta 2016an azken kanporaketan Conquense garaitu eta lehenengo aldiz Bigarren B mailara igotzea lortu zuen baina urtebete egin zuen bertan. 2020an berriz igo da.

## Datuak 
2023-24 denboraldia barne.
* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren B Mailan: 2
* Denboraldiak Lehen Federazioan: 0
* Denboraldiak Bigarren Federazioan: 3
* Denboraldiak Hirugarren Mailan: 16
* Denboraldiak Hirugarren Federazioan: 1
* **Emaitzarik onena**: 17.a (Bigarren B Maila 2016-17)

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Hirugarren Maila (2): 2018, 2020

## Lehen taldea 
Mutilvera 2020-2021

## Emakumezkoak 
2021-22 denboraldian Lehen Nazionalean jokatu zuen Mutilveraren emakumezkoen taldeak.
### Azken urteetako ibilbidea 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
*  Zaleek sortutako webgunea.
Bison uriformis

***Bison uriformis*** Pleistozenoan Europan, Euskal Herrian zein gure inguruan bizi izan zen eta egun desagertutako bisontearen espeziea da.

*Bison uriformis* zenbait harpetako labar-artean agertzen da marraztuta, eta bere aztarnak eta hondakinak *Bison priscus*en zein Bison bonasusen hondakinekin batera agertzen dira euskal zein Gune frankokantaurikoaren aztarnategi arkeologikoetan. *Bison uriformis*, Bison bonasus baino lehen bizi omen zen Gune frankokantauriko honetan.

Datu gutxi dago espezieari buruz.

## Ezaugarriak 
Dirudienez *Bison uriformis* zenbait ezaugarri ezberdin bazeukan *Bison priscus* eta *Bison bonasus*ekin konparatuz gero.

Bere adarrak okerrak ziren eta puntak gora begira zeuden, "S" itxurako bihurgune txiki batekin. Beste ezaugarri nabarmena bere bizkarrean, soingurutzearen gainean, zeukan tamaina handiko konkorra. Antza konkor-koipetsua zen.

Konkor hau nabarmena agertzen da, esate baterako, Asturiasko Peñamellera herriko Coimbreko leizean marrazturik agertzen den bisontean. Zalantzarik gabe tamaina eta errealtasun handiko labar-pinturak Bison uriformis bat errepresentatzen du.
Bisontearen pinturak 1,24 metorko luzera dauka eta harriaren erliebea erabiltzen du animaliaren benekotasuna areagotzeko.

## Ikus, ere 
* Bisonte
* Bison bonasus
* Bison priscus

## Erreferentziak
Bangorko Unibertsitatea

**Bangorko Unibertsitatea** (; ) Galesko ipar-mendebaldean dagoen Gwynedd konderriko Bangor udalerrian kokatzen den unibertsitatea da.

Bangorko Unibertsitateak hiri horretako azalera handi bat bere barne hartzen du, horretaz gain Wrexham hirian ere bere beste sail batzuk kokatzen dira. Erakargarri bilakatzen duten arrazoietako bat Snowdonia eta Anglesey uhartetik hurbil dagoela da.

## Kanpo estekak 
* Bangorko Unibertsitateko webgunea
Slavoj Žižek

**Slavoj Žižek** () (Ljubljana, 1949ko martxoaren 21a) Esloveniako filosofo eta teoriko kritiko bat da, nagusiki hegelianismoaren, marxismoaren eta Lacanen psikoanalisiaren tradizioetan koka daitekeena. Ekarpenak hainbat alorretan (teoria politikoa, zinemaren teoria, edota psikoanalisi teorikoa) egin ditu, eta lan teorikoak herri kulturako adibideez hornitzeagatik ezaguna da.

Filosofia ikasi zuen Ljubljanako Unibertsitatean, eta geroago, psikoanalisia Parisko VIII Vincennes-Saint-Denis Unibertsitatean, bai eta bertan doktoretza egin ere. Egun, Ljubljanako Unibertsitateko Soziologia Institutuko senior ikerlaria da, eta European Graduate Schooleko irakaslea. Halaber, zenbait unibertsitatetan irakasle bisitaria izan da. Londresko Birkbeck Institute for the Humanities-en Nazioarteko Zuzendaria da eta Ljubljanako Psikoanalisi Teorikorako Elkarteko presidentea.

Žižekek herri kulturako adibideak darabiltza Jacques Lacanen teoria azaltzeko, eta Lacanen psikoanalisian, Hegelen filosofian edota ekonomia kritiko marxistan oin hartzen du gizarte fenomenoak interpretatzeko. Hainbat gairi buruz idatzi du, besteak beste: subjektibotasuna, ideologia, kapitalismoa, fundamentalismoa, arrazakeria, tolerantzia, multikulturalismoa, giza eskubideak, ekologia, globalizazioa, Irakeko Gerra, iraultza, utopianismoa, totalitarismoa, postmodernismoa, pop kultura, opera, zinema, teologia politikoa, eta erlijioa. Hausnarketa gai izan ditu halaber Europan gertatzen ari diren prozesu subiranistak. Gai horietan, mendebaldeko "ezker unibertsalista" edota postnazionalen aurka jotzen du, prozesu soberanistak babestuz.

1990ko hauteskundeetan Esloveniako presidentetzara aurkeztu zen, nahiz eta hautatua ez izan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *Zizek, ezkerreko pentsamendu berria*, *Larrun* (*Argia*ko gehiagarria), 143. zkia.
*  Žižeki egindako elkarrizketa, *Berria*, 2010eko ekainaren 13a
*  Žižeki egindako elkarrizketa, *Argia*, 2010eko ekainaren 27a, 2236. zkia.
* Slavoj Zizek Iruñean etab... Lapiko Kritikoa, txostenak

## Bibliografia 
*Apodaka, Eduardo (2024): *Subjektuaren zainak eta adarrak*, Bilbo, UEU. 
* Galfarsoro, Imanol (2008): "Zer egin Lenin?" in *Subordinazioaren kontra*, Iruñea, Pamiela. 
* Galfarsoro, Imanol (2012): "Todo lo que siempre quisiste saber sobre Slavoj Žižek y nunca te atreviste a preguntar a Imanol Galfarsoro" in Slavoj Žižek, *¡Bienvenidos a tiempos interesantes!*,Tafalla, Txalaparta. 
* Galfarsoro, Imanol (2012b): "(Post)Marxismoa, kultura eta eragiletasuna: Ibilbide historiko labur bat" in Alaitz Aizpuru(koord.): *Euskal Herriko pentsamenduaren gida*, Bilbo, UEU.
FIFO eta LIFO (kontabilitatea)

Kontabilitatean, **FIFO** ('** esaldiaren sigla, ingelesez) eta **LIFO'* (*Last In First Out* esaldiaren sigla, ingelesez), inbentarioa egiterakoan izakinak baloratzeko metodo bi dira. Izakinak prezio ezberdinetan erosita, FIFO metodoa erabiliz gero, lehen jasotako izakinak saltzen dira lehenbizi; FIFO metodoa erabiliz gero, aldiz, azken izakinak (*last'', ingelesez) saltzen dira lehenbizi. Horrela, FIFO metodoa erabilita, inflazio egoera batean, kontabilizatzen den irabazia handiagoa izango da LIFO metodoekin alderatuta, saldutako unitateen kostua lehen prezio txikietan baloratzen delako.

## Adibide bat 
Enpresa batek ekitaldiaren hasieran, urtarrilaren 1ean, dituen izakinen kopurua 100 unitatekoa da, unitateko prezioa 10 euro izanik. Ondorengo egunetan, eragiketa hauek egiten ditu:
* urtarrilaren 3an, 50 unitate erosten ditu, 12 euroan unitatea;
* urtarrilaren 5ean 100 unitate saltzen ditu, 20 euroan unitatea;
* urtarrilaren 7an 200 unitate erosten ditu, 15 euroan unitatea;
* urtarrilaren 9an 100 unitate saltzen ditu, 20 euroan unitatea.

;Salerosketa eragiketak, FIFO metodoa erabiliz:
:::

;Salerosketa eragiketak, LIFO metodoa erabiliz:
:::

Ikus daitekeenez, metodo bat edo bestea erabiltzeak badu eragina salmenta bakoitzak dakarren irabazian. Adibidez, urtarrilaren 9ko salmentak dakarren irabazia, FIFO metodoa erabiliz, 2000-50×12-50*15=650 euro da; LIFO metodoa erabiliz, ordea, 2000-100×15=500 euro da. 

## Kanpo estekak
Santa Cruz Tenerifekoko inauteriak

thumb|250px|Santa Cruz Tenerifekoko inauteriak
**Santa Cruz Tenerifekoko inauteriak** Kanarietako hiri horretan otsailean egiten diren inauteriak dira, eta oihartzun handia izaten dute hedabideetan. Izan ere, Rio de Janeirokoen atzetik, munduko inauteri ospetsuenak direla jo ohi dute Espainian; eta, horrexegatik, Santa Cruz Tenerifekoa Rio de Janeirorekin senidetuta dago. 1980an, *nazioarteko turismo intereseko jai* izendatu zuen Espainiako Turismorako Estatu Idazkaritzak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Santa Cruz Tenerifekoko inauteriak
Lata mendia

[thumb|280px|**Lata mendiaren** kokapena [Ta'ūko mapa batean.]]
**Lata mendia** (samoeraz *Mauga Lata*, ingelesez *Lata Mountain*) Ekialdeko Samoako edo Samoa Estatubatuarreko mendirik altuena da (966 m). Ta'ū uhartean dago.

## Ezaugarriak 
**Lata** sumendi aktiboa da eta Ta'ū uharte osoa sumendi honek sortu zuen. Samoa Estatubatuarreko parke nazionalaren barruan dago eta oihan izugarri batek inguratzen du.

Tontorra uhartea banatuta dagoen hiru konderriak (Fitiuta, Ta'ū eta Faleasao) biltzen diren lekua da. Bere mendebaldean, uhartearen erdialdean beste tontor inportante bat dago, Olotamia (903 m); ipar-ekialdean Luatele edo Judds kraterra dago, uharteko aireportua dagoen Fitiutatik hurbil.

Uhartearen barnealdean landaredia asko ixten da eta ibilbideak egin baino lehen kontsultatu beharra dago. Ekialdeko kostaldean Saua leku sakratua dago; parke nazionalaren uharteko egoitza dago eta hantxe hasten da hegoaldeko kostaldera doan ibilbidea. Hauxe izaten da mendira hurreratzeko gunea; munduko amildegirik handienetakoa da hegoaldeko kostalde honetakoa, menditik itsasora berehalako jaitsiera ematen delako. Alde horretan bertan Laufuti erreka (emari iraunkorra duen uharteko bakarra) menditik jaisten da. Landaredi itxiaz gain tontorraren inguruan askotan dagoen lainoa ere kontuan izan behar da; igoera bi egunetan egiten dute gehienek eta matxetea erruz erabili beharra dago. Horrek guztiak igoera zail egiten du eta jende gutxik bisitatzen du tontorra.

## Tradizioak 
Samoa eta Polinesiako mito sortzaile batzuen arabera Manu'a uharteak dira samoar guztien jatorria. Tradizioaren arabera Tagaloak (samoarren jainko nagusia, eguzkiarena) lehen *fale* edo etxea **Lataren** tontorrean eraiki zuen; mendia Tagaloaren lurreko egoitza zen.

Beste kondaira samoar batek dio Lata Fijitik etorri zen kanoa egilea zela; Savai'ira ere joan zen eta horregatik uharte honetako hego-ekialdea "Lata" deitzen da.

## Kartografia 
* James A. Bier: *Islands of Sāmoa*, University of Hawai'i Press, Honolulu, 1990. .

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Samoa Estatubatuarra

## Kanpo estekak 
*  Mendirako igoera bakanetako bat; Gerry Roach, Burt Falk eta Ron Richardson samoar batzuen lanaren laguntzaz.
*  Lata Peakbagger webgunean.
*  *Sacred geographies*,