1936ko Bertsolari Txapelketako Azpeitiko kanporaketa

1936ko Bertsolari Guduko Azpeitiko kanporaketa Azpeitiko Merkatu plazan jokatu zen 1936ko urtarrilaren 1ean. Txapelketa horretako hiru finalerdietako bat izan zen, Tolosan eta Elizondon jokatu zirenekin batera. Lehiaketaren antolatzailea Euskaltzaleak taldea izan zen, nahiz eta euskal abertzaletasunaren laguntza izan zuten.

## Egitaraua eta ekitaldi paraleloak 
Kanporaketa arratsaldeko hiruetan izan zen, nahiz eta lehen asmoa goizez jokatzea izan. Egun batzuk lehenago lortu zuen antolakuntzak Udalak Merkatu plaza uztea. Inskripzioak Azpeitiko batzokian.

Kanporaketa arratsaldez izan zenez, aurretik bertsolariek eta antolakuntzakoek bazkaria egin zuten Etxe-zuri jatetxean, 12:30etan hasita. Bertan Telesforo Monzon Euskaltzaleakeko presidente eta diputatu abertzaleak hitzaldi bat egin zuen bertsolariei eta herri-kulturari buruz, Euskal Herriko txoko askotan bertsolari asko daudela esanez. Uztapidek kontatzen duenez, bertsotan ere aritu ziren lehiakideak, lagun-artean.

Kanporaketaren ostean, sariak batzokian banatu zituzten. Bertan Monzonek bigarren hitzaldi bat eman zuen, kasu honetan Ignazio Donea eta gipuzkoar marinelak goratuz; Monzonek gogoratu zuen garai hartan askatasun foralak indarrean zirela, beraz mezua izan zen autogobernua lortzea ezinbestekoa zela gipuzkoarrek berriz egitasmo handiak egin zitzaten.

## Lehiaketaren garapena 
### Parte-hartzaileak 
Kanporaketa honetan Mendebaldeko Gipuzkoako bertsolariak izan ziren, Deba eta Urola bailaretakoak. Hala ere, ia bertsolari guztiak Urola Erdikoak izan ziren, Nekezabal zarauztarraren eta Kortatxo eta Uranga itziartarren salbuespenarekin. Hauek izan ziren parte-hartzaileak:

* Jose Mari Aristondo "Muño"
* Antonio Eizmendi "Loidisaletxe"
* Euxebio Eizmendi "Txapel"
* Etxaniz
* Jose Garate "Bentatxuri"
* Juan Goikoetxea "Akotegi"
* Akilino Izagirre "Zepai"
* Joxe Kruz Larrañaga "Nekezabal"
* Manuel Olaizola "Uztapide"
* Juan Mari Salegi "Kortatxo"
* Manuel Uranga "Azkonar"
Tolosako kanporaketan gertatu bezala, izena eman zuten zenbait bertsolari ez ziren bertaratu, adibidez Errezilgo "Oiarantzun", *El Día*ren kronikaren arabera gaixo izan zena eta Azpeitiko "Atxuitxo" deitutako beste batek parte hartuko zuela ere esan zuen.

Puntuaketa-sisteman ere ez zen berrikuntzarik izan: bertso oso onari 20 puntu, bertso onari 15, bertso "on-xamarrari" 10, bertso "txar-xamarrari" 5 eta bertso oso txarrari bat ere ez.

### Gai-jartzailea 
* Joseba Zubimendi.

Alta, kanporaketa baino egun batzuk lehenago, abenduaren 28an, *El Día* egunkariak ekarri zuenez, "epaimahaia elkarte antolatzaileetako, Euskaltzaleakeko eta Euzko Gaztediko, ordezkari banaz gain, nekazarien ordezkari batek eta eusko langileen beste batek osatuko dute"; hau da ELA sindikatuaren eta Euzko Nekazarien Bazkuna (ENB) nezakal-sindikatuaren ordezkari bana mahaian izango zirela zekarren. Kanporaketaren egunean bertan *El Pueblo Vasco* eta *La Voz de Guipúzcoa* egunkariek ere berri hori ekarri zuten. ENBren ordezkaria izan zen bosgarren epailearen ingurukorik ez dugu atzeman.

### Sailkapena 
Uztapidek esan zuenez, beste denei ere 10-15 pezeta eman zitzaien.

Lehen hirurek 1936ko urtarrilaren 19an Donostian jokatu zen finalerako txartela lortu zuten. Hala ere, Uztapidek iradokitzen duenez, hasiera batean laurak ziren finalera joatekoak.

### Ondorena 
Uztapidek kontatzen duenez, gau-aldean, Zestoan, bertsotan aritu ziren afaltzerakoan Kortatxo, Uranga eta hirurak.

## Erreferentziak