Cecilia Bartolomé

**Cecilia Margarita Bartolomé Pina** (Alacant, 1940ko irailaren 10a) zinema-zuzendaria, gidoilaria eta ekoizlea da. Bere garaiko emakume zinemagile urratzaileenetakotzat jotzen da, eta aitzindaria izan zen bere lanetan sozialki eta politikoki tabuak ziren gaiak lantzen, hala nola abortoa, dibortzioa, espainiar kolonialismoa edo espainiar trantsizio politikoa. Ginean eskolako antzerki-emanaldietan antzezten eta zuzentzen hasi zen, eta nerabezaroan Indigenen Goi Eskolako ikasleak zuzentzen ditu. Han bizi izan zen 20 urte bete arte, ondoren Madrilera joan zen bizitzera. Bertan, hirurogeiko hamarkadako Espainiar Zinema Berriaren itzalpean hainbat film labur filmatu zituen *La siesta* (1962), *La noche del doctor Valdés* (1964) edo Carmen de Carabanchel (1965), emakume espainiarren bizitza sexualari buruzkoa, irakasleentzat probokatzailea izan zena eta Josetxo Ceránek eta Marina Díaz Lópezek "triptiko emantzipatorioko" lehen lantzat hartzen dute, *Plan Jack Cero Tres*-ekin (1968), Gonzalo Surez-en historiarekin, eta *Margarita y el lobo* (1970) dibortzioari buruzko musika-mediometrajearekin batera.*1965ean Espainiako emakumeen bizitza sexuala nolakoa zen kontatu nahi izan nuen, Meriméeko Carmen maitagarrien ipuinaren aurrean; izan ere, emakume hark larrua jo ta jo ajardun, baina ez zen sekula haudun gelditzen.a. Nire film esperpentiko laburrean, seme-alaba gehiago izan nahi ez zuen bikote baten gorabeherak aipatzen ziren, eta antisorgailuak edo abortatzeko metodoak erabiltzen zituen, esnea, alegia. Karioka eroa nintzen, egin behar zela uste nuena egiten nuen, ez nuen bi aldiz pentsatzen; inoiz ez nintzen gelditu film bat egitea komeni zen ala ez pentsatzen. Bitxia bada ere, urte batzuk geroago, Carmen de Carabanchel ziklo batean programatu zuten, Eskolaren estiloa aldatu zuela esaten zutelako, ordura arte Antonioniren hizkuntza izan zen... azaldu zuen urte batzuk geroago.*

Franco jenerala hil eta trantsizio espainiarra hasi ondoren, *Vámonos, Bárbara* (1977), bere lehen film luzea zuzentzeko enkargua jaso zuen, Martin Scorsese zuzendari estatubatuarraren *Alicia no vive aquí* (1974) filmean oinarritua. Gidoia Espainiako bikote-arazoei eta dibortzioari buruzkoa da, eta kritikak Espainiako lehen film feministatzat jotzen du. Bere filmean, Bartolomék Scorseseren lanaren amaiera aldatzea erabaki zuen: "*Emakumearentzako irtenbidea ez da printze urdina aurkitzea, berak nahi duena bere burua aurkitzea eta senarrarekin izandako istorioa ez errepikatzea baizik.*"1979ko apiriletik 1980ko amaierara bitartean, José Juan Bartolomé nebarekin batera, Espainiako trantsizioari buruzko dokumental bikoitza filmatu zuen, kaleko jendeak kontatuta. Bi lan hauek egin zituen: *No se puede dejar solos* eta *Atado y bien atado* (1983), *Después de...* (1983) izenburu generikoarekin. Lan horietan, kritikoki Espainiak diktaduraren amaieran izandako aldaketa islatzen da. Ministerioak kalifikatu egin behar zuen, 1981eko estatu-kolpearen saiakeraren ondoren erakusteko -filmean kolpe aurreko giroa antzematen zen -, eta zentsurak debekatu ez ezik, bahitu eta hiru urtez gorde zen. Pilar Miró Zinematografiako Zuzendaritza Nagusira iritsi zenean, 1983an lana birgaitzea lortu zuen, eta erakutsi ahal izan zen, nahiz eta atzerapenak askoz eragin gutxiago izan. Hainbat gorabehera eta bahiketa izan ondoren, Kultura Ministerioak saritu zituen dokumentalak eta mundu osoan erakutsi ziren.

1983an, Televisión Españolak Los Omeya saioaren aurre-produkzioaren hasiera iragarri zuen. Sei edo zazpi kapituluko telesaila zen, eta Bartolome buru zuen kolektibo bat prestatzen ari zen, Manuel Gutiérrez Aragón, José María Gutiérrez, José Luis Guarner eta Concha Romero ere bertan zirela. Azkenik, programazioko zuzendari nagusiak proiektua amaitu zuen. Espainiaren Afrikako kolonialismoari buruzko lehen film luze kritikoa izan zen, eta berak bizi izan zituen munduko bizipenak jaso zituen.
* 2009an, Alacanteko Unibertsitateak eta Emakumeari buruzko Ikasketa Zentroak Cecilia Bartolomeri buruzko atzera begirako bat antolatu zuten.

* 2012ko "Mujeres de cine" saria Gijongo Nazioarteko Zinemaldian, Espainiako zineman egindako ibilbidea eskertzeko.

* Espainiako Arte Ederretako merezimenduaren urrezko domina.
* 2018ko Valentziako Ikus-entzunezkoen Akademiaren sari berezia.

* 2019ko uztailaren 2an, Espainiako Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiak omenaldia antolatu zuen Espainiako zinemako pertsonaia handiak omentzeko "*Maisu-maistrak*" programan egindako ibilbideari esker.
* Emakumeen aldeko IV. Zinemaldiaren ibilbide profesionalaren saria 2021ean
* 2022ko urtarrilaren 29an, Espainiako Zinemako Informatzaileen Elkarteak 2022ko Ohorezko Feroz Saria eman zion, Zaragozako Filmotekan Bartolomek egindako lanaren atzera begirako batekin batera.

## Bibliografia 
* *Cecilia Bartolomé. El encanto de la lógica*. Bilduma: Los olvidados (2001) Josetxo Cerdán eta Marina Díaz López (arg.) Bartzelonako Cinema Alternatiuren Fabrika, L'Alternativa 2001, Zinemako zortzi eta erdi liburu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cecilia Bartolomeren biografia irudietan eta artikulu historikoetan