Mary Beale

**Mary Beale**, jaiotzez **Mary Cradock**, (Barrow, Suffolk, 1633ko martxoaren 26a &ndash; Pall Mall, Londres, 1699ko urriaren 8a) erretratu-pintore ingelesa izan zen, eta Ingalaterrako XVII. mendeko erretratugilerik garrantzitsuenetakoa. Ingalaterrako lehen emakume pintore profesionaltzat hartzen da.

## Lehen urteak 
Beale Barrowen jaio zen, Suffolken, John Cradock errektore puritanoaren alaba. Bere ama, Dorothy, Bealek 10 urte zituela hil zen. 18 urte zituela, Charles Beale Londresko oihal-merkatariarekin ezkondu zen. Aita eta senarra margolari amateurrak izan ziren, eta aita Ingalaterrako Pintore Tindatarien Gremioko kide izan zen, eta Nathaniel Thach, Matthew Snelling, Robert Walker eta Peter Lely bezalako artista lokalak ezagutu zituen. Emakumea erretratugile ia profesional bihurtu zen 1650 eta 1660ko hamarkadetan, etxetik lan eginez, lehenik Covent Gardenen eta gero Fleet Streeten.

Mary Bealeren familia Allbrookeko (Hampshire) baserri batera joan zen bizitzera 1665ean, zailtasun ekonomikoak zirela-eta, Londresko Izurrite Handiaren ondorioz (bere senarrak patenteen funtzionario lana galdu zuen). Hurrengo bost urteetan bere familiarentzako etxebizitza gisa eta pintura estudio gisa egokitu zuen zerrategi batean bizi izan zen.

## Lanbide ingurunea 
ezkerrera|thumb| Charles Beale, Mary Bealerena
Londresera itzuli zen 1670ean, eta Pall Mallen estudioa jarri zuen. Han, senarrak laguntzaile gisa lan egin zuen, pinturak nahasten eta kontuak eramaten. Enpresa arrakastatsua izan zen, eta senar-emazteek garaiko lagun garrantzitsuen taldea osatu zuten, besteak beste, Thomas Flatman, Samuel Woodford, Canterburyko John Tillotson artzapezpikua eta Edward Stillingfleet eta Gilbert Burnet gotzaina. Mary Beale Peter Lelyrekin elkartu zen berriro. Hura Justizia Auzitegiko kidea zen eta Ingalaterrako Karlos II.aren artista esklusiboa. Ondoren, Lelyk eragin handia izan zuen haren lanean; bereziki, haren erretratuak Lelyren lanen kopiak edo miniaturak izan ohi ziren. 

## Familia 
Bere semeetako bat, Bartolomé, gazte hil zen. Bere bigarren semea, hura ere Bartolomé deitu zutena, pinturan aritu zen mediku bihurtu aurretik. Hirugarren semea, Charles Beale, margolaria izan zen eta miniaturak sortzen espezializatu zen. Familiaren arazo ekonomikoak ez ziren konpondu, nahiz eta Mary erretratugile ezaguna izan, materialak eta artelanak erostean gastu handiak izan zituen, baita gonbidatuei eta babesleei jaramon egiten ere. Bere karrerako azken urteetan, euskarri merkeagoekin esperimentatu zuen margolariak, besteak beste tipula-poltsekin. Charlesek esperimentu horien eta euskarri eta inprimazio berriekin lortutako emaitzen erregistro zehatza egin zuen.

## Azken urteak 
Korteko erretratu-estiloaren ospea galtzen hasi zen, eta Maryren bezeroak nabarmen murriztu ziren 1680 aldera, eta enkarguak urteko 39 batez bestekora murriztu ziren. Enkarguren batean lan egiten ez zuen bitartean, Maryk ikerketa txikiak egiten zituen. Hainbat teknika erabili zituen, olioa, akuarela eta pastelak barne. Hil zen urtera arte egin zuen lan, 1699era arte. Bere seme Bartholomek erretratuak margotu zituen medikuntzan jardun aurretik, eta Charles pinturan aritu zen, bereziki miniaturetan. Mary Beale St. Jamesen (Piccadilly) lurperatuta dago. Senarra 1705ean hil zen.

## Iruditegia 

Fitxategi:Mary Beale and Charles Beale the Younger.jpg|Beale andrea gaztetan eta haren seme Charles
Fitxategi:Portrait of Bartholomew Beale by Mary Beale, ca. 1660.jpg|Bartholomew Bealen erretratua, 1660
Fitxategi:Self Portrait with Husband and Son by Mary Beale.jpg|Mary Bealen autoerretratua senarrarekin eta semearekin
Fitxategi:Charles Beale (1632-1705), by Mary Beale.jpg|Charles Bealek semearen erretratua egin zuen.
Fitxategi:Jane Twysden by Mary Beale 1675.jpg| Jane Twysden, 1675
Fitxategi:Thomas Sydenham by Mary Beale.jpg|Thomas Sydenham
Fitxategi:Mary Beale - Mary Wither of Andwell - Google Art Project.jpg|Mary Bealek Mary Wither de Andwell erretratua egin zuen.
Fitxategi:Mary Beale - Portrait of Richard Gulston 2010 CSK 05493 0077.jpg|Richard Gulstonen erretratua egin zuen. 
Fitxategi:Mary Beale - Portrait of a Young Girl - Google Art Project.jpg|Neska Gaztea, Mari Bealeren lana. 
Fitxategi:Mary Beale - Jane Needham (1646-1692).jpg|Jane Needham
Fitxategi:The Penitent Magdalene - Mary Beale - circa 1672.jpg|Magdalena penitentea, 1672
Fitxategi:Mary Beale - Louise de Kerouaille, Duchess of Portsmouth.png|Louise de Kerouaille, Portsmoutheko duke andrea
Fitxategi:Mary Beale - Moll Davis.jpg|Moll Davisen erretratua
Fitxategi:Margaret Godolphin by maybe Mary Beale.JPG|Margaret Godolphinen erretratua
Fitxategi:Beale mary-portrait of a woman with a black hood.jpg|Kaputxa beltza duen emakume baten erretratua
Fitxategi:Mary Beale - The Young Bacchus.jpg|Gaztea
Fitxategi:Mary Beale (attr) Portrait of Nell Gwyl.jpg|Nell Gwylen erretratua
Fitxategi:Unknown woman (Mary Beale) - Nationalmuseum - 174322.tif|Emakume ezezaguna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mary Beale, Allbrook Farmhouse eta bere lurzatiko Hampshire etxea salbatu, zaindu eta konpontzeko kanpaina
* The Geffrye Museum, Londres
* Mary Bealeren margoak National Portrait Galleryn.