open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manuel Hugué

**Manuel Martínez Hugué**, ezizenez *Manolo*, (Bartzelona, 1872ko apirilaren 29a - Caldes de Montbui, 1945eko azaroaren 17a) espainiar margolari eta eskultorea izan zen, XX. mendean, kataluniar aren ordezkari nagusienetako izan zena. Bere lana modernitatearen barnean koka dezakegu, klasizismo eta primitibismoaren sintesia.

## Biografia eta lana 
thumb|260px|eskuinera|Manolo Huguéren *Mujer sentada*
Manuel Martínez Hugué Bartzelonan jaio zen. Bizitza bohemioak eta Bartzelonako Els Quatre Gats kafetegira eginiko bisitek lagun ugari eman zizkion: Santiago Rusiñol, Joaquim Mir, Isidre Nonell edo Pablo Picasso, beste batzuen artean.

1900ean, Parisera joan zen eta hantxe bizi izan zen 10 urtez. Jean Moréas eta Guillaume Apollinaire ezagutu zituen eta bitxiak diseinatzeari eta eskultura pieza txikiak egiteari eman zion. Adibide nabarmenak ditugu *La Llobera* (1911, Bartzelona, Museo de Arte Moderno) eta *Joven sentada* (1913, Paris, Centre Georges Pompidou).

1910ean, arte-merkatari baten bulkadaz, Hugué Céretera joan zen eta, han, artista talde heterogeneoa bildu zuen, Juan Gris, Joaquim Sunyer edo Picasso, beste batzuen artean.

Azken garaietan, margolaritzan (*Paisaje de Céret* (1926) eta *Vendimiadora* (1927)) eta eskulturan (Bacante (1934, Bartzelonako Arte Modernoaren Museoa) aritu zen.

1927ko udazkenean, Manolok poliartritisa kroniko bilakatu zen. Josep Plaren *Vida de Manolo contada por él mismo* lanean, hurrengo erreferentziak daude:

.

Oso gaixo ikusi zuen bere burua eta Kataluniara itzultzeko nahia zuen. Ezin ibili egon zen eta litera eta guzti ateratzen zuten eguzkia hartzera. Gero, Caldes de Montbuira joan zen, Broquetaseko bainuetxera, hango urek sendatuko zutelakoan eta horrelaxe izan zen; hobetzen joan zen giro berri honetan.

1929an, askoz ere hobeto sentitzen zen eta Manolo Céretera itzuli zen azken aldiz. Han zuena saldu eta Caldesera bizitzera joateko erabakia hartu zuen.

Etxe berrian, artistaren helaroa etorri zen eta hantxe egin zituen bere ekoizpen hoberenak. Gaixotasun larriaren krisialdiek atzera egin zuten, baina erregularki tratamendua egin beharrean izango zen.

1930eko hamarkadan, Manolo bitxiak egiten aritu zen. Artritisak zizelarekin egiten zituen eskulturak baztertzera behartu zuen, eskuei kalte handia egiten baitzien eta, margolaritza eta poesia landu zituen gehien bat. Margolan haietako asko bere ikasleek harrian egingo zituzten gero.

1930ean, forma biribil eta testura latzeko *Mujer sentada* izeneko obra burutu zuen, brontzez. Oviedoko udalak ez zuen 1996ra arte ezarriko, data horretan inauguratu baitzuen eta Unibertsitate aurrean kokatu, kasko historikoko hainbat kale berritze lanetan ari zenean.

1945ean, bihotzekoak eman zion eta Caldes de Montbuiko Broquetas bainuetxean hil zen 73 urte zituenean.

Huguéren lanean, garrantzi handia hartzen du naturarekiko harremanak, giza irudia bertan integratuta ikusten baitu. Klasizismo ren bereizgarria da hau, baina Huguéren eskuetan, haratuago doa bitxikeria hori.

Manolo Huguéren fondo pertsonala Kataluniako Liburutegian dago gordeta.

1957an, Céreteko Arte Modernoaren Museoak erakusketa antologikoa eskaini zion.

## Erreferentziak
The Man Who Knew Too Much (1934ko filma)

**The Man Who Knew Too Much** (euskaraz *Gehiegi Zekien Gizona*) 1934ko Alfred Hitchcock ingeles zinema zuzendariaren suspensezko filma bat da. Leslie Banks, Edna Best, Peter Lorre, Nova Pilbeam eta Frank Vosper aktoreek antzeztu zuten.

Hitchcocken Britainiar Garaiko filmetan goraipatuena eta kritika onenak jaso zituena da. 1956ean, jada Estatu Batuetan, Hitchcockek izen berdineko berreegokitzapena filmatu zuen, hartan James Stewart eta Doris Day aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Bob (Leslie Banks) eta Jean Lawrence (Edna Best) senar-emazteak eta euren alaba Betty (Nova Pilbeam) Suitzan oporrak igarotzen ari den britainiar familia osatzen dute. Bertan, Louis Bernard (Pierre Fresnay) izeneko gizon bitxia ezagutuko dute. Louisek, hil aurretik, Bobi Britainar Enbaxadara agiri garrantzitsu batzuk eraman ditzan eskatuko dio. Istorioa aurrera doan einean, britainiar espioia zela argituko da. Halere, euren isiltasun ziurtatzeko asmoz, Abbott (Peter Lorre) izeneko gizatxarra buru duen hiltzaile talde batek Betty bahituko du.

## Aktoreak 
* Leslie Banks: Bob
* Edna Best: Jill
* Peter Lorre: Abbott
* Frank Vosper: Ramon
* Hugh Wakefield: Clive
* Nova Pilbeam: Betty Lawrence
* Pierre Fresnay: Louis
* Cicely Oates: Agnes erizaina
* B. A. Clarke Smith: Binstead
* George Curzon: Gibson

## Kanpo estekak 
* *The Man Who Knew Too Much* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Pakidermoak

**Pakidermoak** (izen zientifikoz *Pachydermata*) ugaztunen ordena da, egun sailkapen sistematikoetan sartzen ez dena eta bereziki Holozenoko megafauna barnehartzen duena, hala nola egungo elefanteak, errinozeroak eta hipopotamoak. Etimologiaz, *Pachydermata* izenak *azal lodikoak* esan nahi du.

## Kanpo estekak
Skull & Bones

**Skull & Bones** () AEBtako Connecticut estatuko New Haven hirian dagoen Yale Unibertsitateko isilpeko elkarte bat da. AEBtako kultura herrikoian maiz konspirazioaren teoriekin lotu izan da.

## Historia 
1832an Phi Beta Kappa anaitasuneko William Huntington Russell eta Alphonso Taft kideek sortu zuten. Lehen *Garezur* taldea 1832-1833 ikasturtean eratu zen. 1992. urtera arte elkarteak ez zuen emakumezkorik onartu.

Usadioz, *Yale Daily News* aldizkariak Yale Unibertsitatean zeuden isilpeko elkarte guztietako kide berrien izenak argitaratu ohi zituen, baina praktika hau 1960ko hamarkadako ikasleen matxinaden ondoren laga zen. Ordutik aurrera, campusean *The Rumpus* izeneko agerkaria berrezarri da. Hortaz, gaur egungo kideen zerrenda eta elkartearen jarduerak ofizialki ezagutzera ematen ez diren arren, bere kideetako batzuk nortzuk diren jakingai da. Elkarteak kide berriak graduazio aurreko urteko ikasleen artean aukeratu ohi ditu.

Elkarteak izen ona eta ospea bereganatzeko asmoz, amerikar futbol nahiz arraun taldeko kapitainak eta *Yale Daily News* eta *Yale Lit* aldizkariko jende nabarmena aukeratu ohi zituen.

1873ko urriaren 13an 'The Iconoclast* ikasle egunkariak Skulls & Bones elkartearen aurkako idazkia argitaratu zuen.

1876ko irailaren 29an elkartearen egoitzan ikasle batzuk sartu, artxiboak ohostu eta lekua ikasle egunkari batean argitaratutako *SKULL AND BONES, An account of the break-in "Bones Temple" 1876'' izeneko artikuluan deskribatu zuten.

## Kide nabarmenak 
Isilpeko elkarte honek AEBko gizarteko goi mailako familia eta belaunaldietako senideak izen emanak egotearen ospea du, hasi George W. Bush semea, George H. W. Bush aita edota William Howard Taft presidenteetatik eta AEBko Gorte Goreneko epaileak, negozio gizonak nahiz senatarietaraino, tartean, gaur egun Barack Obama presidentearen administrazioko Estatu Idazkaria den John Kerry bera ere.

## Ikus gainera 
* Yale Unibertsitatea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Histrioniko

**Histrionikoa** gehiegizko hunkiberatasun eta besteen atentzioa bilatzen duen pertsona. Maila patologikoan ere, gerta daiteke eta orduan *nortasunaren asaldura histrioniko* deritzo.

## Kanpo estekak
Hafnarfjörður

**Hafnarfjörður** Islandia ekialdeko udalerria da, Reykjaviketik gertu dagoena. Hiruburua eta Kópavogur kenduta biztanle gehien dituen herria da.

2011ko erroldaren arabera 27.357 pertsona bizi ziren bertan.

Landnámabók liburuan jada aipatua, urtero Jaialdi Bikingo bat ospatzen dute, herrialdean ospetsua dena.

## Herritar ezagunak 
* Björgvin Halldórsson, abeslaria
* Gylfi Sigurðsson, futbolaria

## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalerriko webgunea.
Salman Saudi Arabiakoa

**Salman bin Abdulaziz Al Saud** (, '''',  ahoskatua; ) Saudi Arabiako erregea da. Bere erdi-anaia Abdullah hil ondoren, hartu zuen tronua.

1963 eta 2011 artean Riad probintziaren gobernadorea izan zen eta, harrezkero, Defentsa Ministroa. 1982 eta 2005 artean erregea izan zen Fadhen anaia osoa da. Hurrengo printze oinordea Muqrin da.

## Erreferentziak
Huehuetenango (departamendua)

**Huehuetenango** Guatemalako mendebaldean kokatutako departamendua da. Iparralde eta mendebaldean Mexikorekin du muga, hegoaldean San Marcos, Quetzaltenango eta Totonicapán departamenduekin, eta ekialdean Quichérekin. 7.400&nbsp;km²ko eremua du eta 2012an 1.173.977 biztanle zituen. Hiriburua Huehuetenango hiria da.

## Udalerriak 
# Aguacatán
# Chiantla
# Colotenango
# Concepción Huista
# Cuilco
# Huehuetenango
# Jacaltenango
# La Democracia
# La Libertad
# Malacatancito
# Nentón
# San Antonio Huista
# San Gaspar Ixchil
# San Ildefonso Ixtahuacán
# San Juan Atitán
# San Juan Ixcoy
# San Mateo Ixtatán
# San Miguel Acatán
# San Pedro Necta
# San Pedro Soloma
# San Rafael La Independencia
# San Rafael Petzal
# San Sebastián Coatán
# San Sebastián Huehuetenango
# Santa Ana Huista.
# Santa Bárbara
# Santa Cruz Barillas
# Santa Eulalia
# Santiago Chimaltenango
# Tectitán
# Todos Santos Cuchumatán
# Unión Cantinil (2005ean sortua)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ocean's Twelve

'''''Ocean's Twelve'''* (euskaraz *Oceanen Hamabiak*) 2004ko Steven Soderbergh estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko komedia filma bat da. George Clooney, Brad Pitt, Matt Damon, Catherine Zeta-Jones, Andy García, Don Cheadle, Bernie Mac eta Julia Roberts aktoreek antzeztu zuten. David Holmes iparirlandar musikariak soinu banda konposatu eta jo zuen.

2001ko *Ocean's Eleven* (*Oceanen Hamaikak*) filmaren jarraipena da, hura 1960ko *Ocean's 11* filmaren berregokitzapena zelarik. 2007an *Ocean's Thirteen* (*Oceanen Hamahiruak*) izeneko jarraipena izan zuen, honela *Oceanen Trilogia* delakoa osatuz.

## Argumentua 
Danny Ocean (George Clooney) eta bere lapur taldeak euren azken lapurreta handia burutu zutenetik 3 urte igaro dira: Rusty Ryan (Brad Pitt) taldeburu xehetasunzalea, Linus Caldwell (Matt Damon) kale lapurra, Basher Tarr (Don Cheadle) lehergailuetan aditua, eta Frank Catton (Bernie Mac), diru kutxak lapurtzen aditua. Lapurreta hura historia guztiko handiena izateaz gain, Terry Benedict (Andy Garcia) enpresaburu gupidagabearen Las Vegas hiriko hiru kasinoak dirurik gabe laga zituen (Bellagio, Mirage eta MGM Grand kasinoak).

163 milioietako diru saria ezkutatu ondoren, Oceanen taldeko kide bakoitza zintzo jardun, profil baxua mantendu eta bizimodu arrunta eramaten saiatu zen. Baina egun batez ezusteko zerbait jazoko da: norbaitek lehenbiziko araua hautsi eta Benedicti haien berri emango die. Ondorioz, bizimodu arrunta eramatea ezinezkoa egingo zaie. Benedictek bere 163 milioiak berreskuratu nahi ditu, edota lapur taldeko kide guztiek ondorio latzak jasango dituzte.

Halere, taldea euren atzetik Benedictez gain munduko beste pertsonaia boteretsu bat ere badabilea ohartuko da...

## Aktoreak 
### Oceanen Hamabiak 
# George Clooney: Danny Ocean
# Brad Pitt: Rusty Ryan
# Matt Damon: Linus Caldwell
# Bernie Mac: Frank Catton
# Elliott Gould: Reuben Tishkoff
# Casey Affleck: Virgil Malloy
# Scott Caan: Turk Malloy
# Eddie Jemison: Livingston Dell
# Don Cheadle: Basher Tarr
# Shaobo Qin: Yen "Harrigarria"
# Carl Reiner: Saul Bloom
# Julia Roberts: Tess Ocean eta bere burua antzeztuz

### Gainontzekoak 
* Catherine Zeta-Jones: Isabel Lahiri, Europoleko detektibea
* Andy García: Terry Benedict
* Vincent Cassel: François Toulour baroia/Gau Azeria
* Albert Finney: Gaspar LeMarc (krediturik gabe)
* Eddie Izzard: Roman Nagel
* Bruce Willis: bere burua antzeztuz (krediturik gabe)
* Jeroen Krabbé: Van der Woude
* Cherry Jones: Molly Star/Caldwell andrea
* Robbie Coltrane: Matsui
* Topher Grace: bere burua antzeztuz (krediturik gabe)
* Candice Azzara: Saul Bloomen neskalaguna
* Jerry Weintraub: Denny Shields (krediturik gabe/kameoa/extra)
* Mini Anden: supermodeloa
* Jared Harris: Basher-en ingenieria
* Adriano Giannini: museo zuzendaria

## Jarraipenak 
* *Ocean's Eleven* (2001)
* *Ocean's Thirteen* (2007)

## Kanpo estekak 
* *Ocean's Twelve'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Love Story

**Love Story** (euskaraz *Maitasun Istorioa*) 1970eko Arthur Hiller estatubatuar zinema zuzendariaren amodiozko drama filma da, Erich Segalek idatzitzako izenburu bereko *Love Story* eleberrian oinarritua, eta Ali MacGraw, Ryan O'Neal, John Marley eta Ray Milland aktoreek antzeztua. Bestalde, eleberri horretan oinarritutako *Love Story* musikala ere badago. 

Oscar Sarietarako zazpi izendapen jaso eta bat irabazi zuen: Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (Francis Lai).

## Argumentua 
Oliver Barrett IV (Ryan O'Neal), Harvard Unibertsitatean graduatutako bankari boteretsu baten semea da; Jennyfer (Ali MacGraw), aldiz, aita italiar etorkin langile apal baten alaba. Dena dela, biak elkarrez maitemindu dira, baina gaixotasun baten ondorioz euren maila sozialen ezberdintasuna baina askoz ere larriagoa den zerbaiti aurre egin behar diote.

## Aktoreak 
* Ali MacGraw: Jennifer "Jenny" Cavalleri
* Ryan O'Neal: Oliver Barrett IV
* John Marley: Phil Cavalleri
* Ray Milland: Oliver Barrett III
* Russell Nype: Dean Thompson
* Katharine Balfour: Barrett andrea
* Sydney Walker: Shapely doktorea
* Robert Modica: Addison doktorea
* Walker Daniels: Ray Stratton
* Tommy Lee Jones: Hank Simpson
* John Merensky: Steve
* Andrew Duncan: Blaufelt erreberendoa

## Kanpo estekak 
* *Love Story* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Mosfellsbær

**Mosfellsbær** Islandia ekialdeko udalerria da, Reykjaviketik gertu dagoena.

2011ko erroldaren arabera 9.075 pertsona bizi ziren bertan. Halldór Laxness Nobel Saridunak bertan bizi zen.

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Loimaa
*  Skien
*  Thisted
*  Uddevalla

## Kanpo estekak 
* Udalerriko webgunea.
Sveitarfélagið Vogar

**Sveitarfélagið Vogar** Islandia mendebaldeko udalerria da, Suðurnes eskualdean dagoena. Vogar du herriburua.

2011ko erroldaren arabera 1.127 pertsona bizi ziren bertan.

## Kanpo estekak 
* Udalerriko webgunea.
Grindavík

**Grindavík** Islandia mendebaldeko udalerria da, Suðurnes eskualdean dagoena.

2011ko erroldaren arabera 2.888 pertsona bizi ziren bertan. Landnámabókaren arabera, 934an Molda-Gnúpur Hrólfsson bikingoak bere lehenengo biztanlea izan zen.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Udalerriko webgunea.
Garðabær

**Garðabær** Islandia ekialdeko udalerria da, Reykjaviketik gertu dagoena. Herrialde osoko biztanle gehien dituen seigarren herria da.

2011ko erroldaren arabera 14.180 pertsona bizi ziren bertan. Landnámabóken jada aipatua, orduan bi baserri (Vífilsstaðir eta Skúlastaðir izenekoak) zituen.

## Sister cities 
*  – Asker, Norvegia
*  – Jakobstad, Finlandia
*  – Eslöv, Suedia
*  – Tórshavn, Faroeak
*  – Birkerød, Danimarka
*  – Rudersdal, Danimarka

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalerriko webgunea.
Selfoss (hiria)

**Selfoss** Islandia hegoaldeko udalerria da, Suðurland eskualdean dagoena. Ölfusá ibaiaren ondoan kokatua dago, Árborg udalerrian.

2011ko erroldaren arabera 6.512 pertsona bizi ziren bertan.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Arborg udalerriko webgunea.
Garður

**Garður** Islandia mendebaldeko hiria da, Suðurnes eskualdean dagoena. Faxaflói badiaren ertzean dago.

2011ko erroldaren arabera 1.409 pertsona bizi ziren bertan.

## Kanpo estekak 
* Udalerriko webgunea.
Rossioko tren geltokia

**Rossioko tren geltokia** () Portugalgo Lisboa hiriburuko tren geltoki ezaguna da, Rossio enparantzan kokaturik dagoena. Sintrarako trena hartzen da bertan.

## Historia 
José Luís Monteiro arkitekto portugaldarrak eraiki zuen 1886 eta 1887 urteen artean, Rossio enparantzaren ipar-mendebaldeko erpinean. 1890an eraiki zen tunela ordurarteko Portugalgo injeniaritza lan garrantzitsuena izan zen. Hasiera batean *Estação Central* (Erdiguneko geltokia) izena izan zuen eta 1957 artean Lisboako tren geltoki nagusia izan zen.

## Arkitektura 
XVI mendeko Portugalgo oparotasun garaia gogorarazi nahian neo manueldar estiloan diseinatu zen tren geltokia. Elementurik aipagarrienak sarreran dauden ferra itxurako ate biak, dorre txiki batean dagoen erlojua eta eskultura ornidura sarria dira.

Barnealdea belgikar konpainia batek egin zuen, burnizko sare itxura emanez.

## Zerbitzuak 
**Carris Autobusak**:

* **36** Odivelas - Cais do Sodré
* **44** Moscavide - Cais do Sodré
* **91** Aerobus
* **205** Cais do Sodré - Bairro Padre Cruz
* **207** Cais do Sodré - Fetais
* **709** Sul e Sueste - Campo de Ourique
* **711** Sul e Sueste - Alto da Damaia
* **732** Hospital de Santa Maria - Caselas
* **745** Sul e Sueste - Prior Velho
* **759** Restauradores - Oriente

**Lisboako Metroa**:

* **Santa Apolónia - Falagueira** lineako Restauradores geltokia.

## Iruditegia 

Irudi:Lisboa - Estação do Rossio (2).jpg|Tren geltokia.
Irudi:Touristing in Lisbon, Portugal, December 2009 (4166019441).jpg|Ferra itxurako ateak.
Irudi:Fachada da Estação do Rossio, 2008.05.29.jpg|Hegoaldeko fatxada.
Irudi:A Night in Lisbon MG 8342-Edit (15017119017).jpg|Tren geltokia ilunabarrean.
Irudi:Eletrico&peoes@Rossio(1909).jpg|1909ko ikuspegia.

## Kanpo estekak
Ciutat Morta

***Ciutat Morta*** 4F kasuari buruzko dokumentala da, 2013an Xavier Artigasek eta Xapo Ortegak egindakoa. Salaketa egin nahi du dokumentalak atxiloketa arbitrarioetatik hasi, poliziaren inpunitatea eta prozesu judizialean eman izan diren irregulartasunen inguruan.

### Patricia Heras 
Dokumentaleko protagonista diren lau gazteek ez zuten zerikusirik 2006ko otsailaren 4an etxe okupatu hartan egin zuten jaiarekin. Kalean atxilotu zituzten, eta Patricia Heras ospitale batean atzeman zuten. Bizikletan zihoala erorikoa izan zuen, eta ospitalean zela atxilotu zuten, bere itxuragatik. Patricia Heras eta bere lagun Alfredo Pestana ez ziren etxe okupatuko jaia horretan izan.

2015eko urtarrilaren 19an, fiskalak adierazi zuen 'Ciutat morta' dokumentalarengatik ezin zela '4F auzia' berriz ireki.

Urtarrilaren 23an, CUPek bultzatuta *Ciutat morta* dokumentaleko datuetan oinarrituta, auzia berriz irekitzea onartu zuen Kataluniako Parlamentuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zeihar (argipena)

**Zeihar**, **oblikuo**, **eslai** eta **lapran** izenondoek horizontala ez dena —hots, inklinatua dena— adierazten dute. **Zeihartasun**a zeiharra denaren nolakotasuna da. Hitz horiek erabilera zenbait dituzte:
* geometrian,
** **angelu zeihar**ra, zuzena ez den angelua,
** **kono zeihar**ra, ardatza oinarriarekiko elkartzuta ez dena,
** proiekzio zeiharra;
* astronomian, ekliptikaren zeihartasuna.
Lyceum Club Femenino

thumb|280px|Lyceum Club Femeninoren egoitza ohian jarritako plaka.
**Lyceum Club Femenino** Madrilgo emakumeen elkartea izan zenen, 1926an sortutakoa, garai hartako 
borroka feministaren eredua. Garrantzi handia izan zuen feminismoaren eta emakumeen eskubideen defentsan. Lehendakaria María Maeztu gasteiztar pedagogoa izan zen. Bazkide guztiak emakumeak ziren, eta hitzaldi, erakusketa, musika saio eta beste hainbat kultur ekitaldi antolatzen zituzten. 1939an itxi zuten, Espainiako Gerra Zibila amaitu ostean. 

## Bazkideak 
[thumb|200px|[María Maeztu, elkartearen lehendakaria eta bultzatzailea.]]
* Matilde Calvo Rodero
* Clara Campoamor
* Zenobia Camprubí
* Carmen de Mesa
* Victorina Durán
* Elena Fortún
* Amalia Galárraga
* Victoria Kent
* María Teresa León
* María Martos
* Concha Méndez
* Isabel Oyarzábal
* Helen Phillips
* Mabel Rick
* Rosa Spottorno

### Euskal herritarrak 
Sortzaileen artean euskal herritar asko zeuden, tartean bultzatzaile nagusia izandako María Maeztu.
* María Maeztu
* Carmen Baroja
* Ernestina Champourcin
* Pilar Zubiaurre
* Matilde Huici
* Amalia Galarraga

## Desagerpena 
Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz desegin zen elkartea. Bazkide askok erbestera joan behar izan zuten, eta penintsulan gelditu zirenek egoera berrira egokitu behar izan zuten. Frankistek, gerra irabazi ondoren, Club Medina izena ezarri zioten, eta Sección Femeninaren, hau da, Espainiako Falangearen emakume sailaren eskuetan utzi zuten.

## Bibliografia 
* José Antonio Marina eta María Teresa Rodríguez de Castro: La conspiración de las lectoras. Bartzelona: Anagrama, 2009. ISBN: 978-84-339-0792-9.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
4F kasua

[thumb|[Palau Alòs 2005ean, zaharberritze baino lehen.]]
**4F kasua** () Bartzelonan 2006ko otsailaren 4ko gertakarien ondoren gertatutako ustelkeria poliziala da.

## Gertaerak 
2006ko otsailaren 4an, jai giroan murgilduta zegoen Bartzelonako okupatutako teatro baten inguruan hasitako karga polizialak eman zion bukaera gauari, poliziaren jarrera zakarrak okupatutako eraikinean zegoen zenbait pertsonengan ere jarrera zakarra eraginez. Izan ere, kalean zegoen polizia andanari teilatutik zenbait objektu jaurtikitzen hasteak kaskorik gabe zebilen polizietako bati buruan loreontzi batekin jo eta hau koma egoeran uztea eragin zuen.

Atxilotutako bost pertsonetatik hiru kalean zeuden erasoa eman zen momentu horretan, eta beste biak inguru hartan ere ez zebiltzan. ‘Gizatasun ordenantza’ deritzon lege higienista estreinatu berri zuen Bartzelonak, antisistema itxurako bost gazteak kolektibo oso baten izena zikintzeko erabiltzeko asmoarekin. Lege hau erabiliz, ospitalean ziren pertsona atxilotu zituzten, tartean, Patricia Heras.

2011n, kartzelako irtenaldi bat aprobetxatuz bere buruaz beste egin zuen Patricia Herasek.

## Ikus, gainera 
* *Ciutat Morta*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fran Garagarza

**Francisco José Garagarza Eizagirre** (Mutriku, 1969) futbolari ohia eta Eibarren kirol zuzendaria da.

## Ibilbidea 
Kilimon, Mutriku Futbol Taldea, Eibar Urko gazteak, Elgoibar Kirol Kluba eta Ondarroako Aurrera Kirol Elkartea entrenatu zituen. Elgoibarren hirugarren mailara igotzea lortu zuen. 2011an Jesús Merino ordezkatu zuen Eibarren kirol zuzendari postuan. Garagarza kirol zuzendaria izan den urteetan Eibar lehenengo mailara igotzea lortu du.

## Erreferentziak
Chiado

**Chiado** Lisboako auzo historikoa da, Bairro Alto eta Baixa Pombalinaren artean kokatzen dena. Gaur egun Lisboako eremu komertziala da.

## Etimologia 
1567 inguruan sortu omen zen izena, diotenez zalgurdien gurpilen zaratan omen du jatorria.

## Historia 
Erromatarren garaiko aztarnak aurkitu badira ere, XV mendeko Lisboaren hedakuntzan du jatorria. Hasiera batean Rua Garrett dotoreari esaten zitzaion Chiado, Almeida Garrett poetaren omenezko kaleari, bina ondoren inguruko eremu guztiak hartu zuen izen hori.

XIX mendearen bukaeran eta XX mendearen hasieran Lisboako poeta eta idazleak bertako kafetegietan biltzen ziren, Fernando Pessoa besteak beste, horregatik dago *A Brasileira* kafetegi famatuaren terrazan Pessoaren estatua bat.

1988an sute batek hainbat eraikin kaltetu zituen baina Álvaro Siza Vieiraren gidaritzapean berriztu zen auzoa.

## Ondasun nabarmenak 
* Praça Luís de Camões
* Convento do Carmo
* Teatro Nacional de São Carlos
* Livraria Bertrand, Lisboako liburutegi zaharrena.

## Iruditegia 

Irudi:Largo Camoes in Chiado district.jpg|Praça Luís de Camões.
Irudi:Carmo Convent, Lisbon (11976852753).jpg|Convento do Carmo-ren hondarrak.
Irudi:Teatro Nacional São Carlos.jpg|Teatro Nacional de São Carlos.
Irudi:Cafe Brasileira in Lisbon.jpg|Fernando Pessoa *A Brasileira* kafetegiaren terrazan.
Irudi:"Valentine Day" at night - Chiado.jpg|Rua Garrett gauez.
Irudi:2011-04-22 Portugal 393 - Lisboa (5695239709).jpg|Tranbia Chiado kalean.

## Ikus, gainera 
* Lisboako auzo historikoak

## Kanpo estekak
A Bridge Too Far

***A Bridge Too Far*** (euskarazko bertsioan, *Iritsi ezinezko zubia*)  Richard Attenborough ingeles zinema zuzendariak zuzendutako 1977ko gerra epika film bat da. Cornelius Ryan idazlearen izenburu berdineko *A Bridge Too Far* liburuan oinarrituta dago. Filmak bere baitan aktore ospetsu sail handia bildu zuen, tartean Dirk Bogarde, James Caan, Michael Caine, Sean Connery, Edward Fox, Anthony Hopkins, Gene Hackman, Hardy Krüger, Laurence Olivier, Robert Redford eta Maximilian Schell.

## Argumentua 
1944ko iraila, Normandiako Lehorreratzeak hauspoturik, Aliatuek "Market Garden" deritzon operazioa abian jarriko dute, Alemania inbaditu eta Hitlerren gerra industria suntsituz Bigarren Mundu Gerrari berehala amaiera jartzeko egitasmo arriskutsua. Horretarako, gakoa alemaniar gudarosteak igaro behar dituen hainbat zubi birrintzean datza. Halere, gudalekuko estrategiak, informazio zerbitzuaren akatsak, zortze txarra eta eguraldi txarraren ondorioz, operazioak ezusteko amaiera izan zuen.

## Aktoreak 
* Dirk Bogarde: Frederick «Boy» Browning, Erresuma Batuko Armadako teniente jenerala
* James Caan: Eddie Dohun, AEBko Armadako sarjentua
* Michael Caine: J.O.E. Vandeleur teniente kolonela
* Sean Connery: Roy Urquhart, Erresuma Batuko Armadako teniente kolonela
* Edward Fox: Brian Horrocks, Erresuma Batuko Armadako teniente jenerala
* Elliott Gould: Robert Stout, estatubatuar kolonela
* Gene Hackman: Stanislaw Sosabowski, poloniar maior jenerala
* Anthony Hopkins: John Frost, ingeles teniente kolonela
* Hardy Krüger: Ludwig jeneral maior alemaniarra
* Laurence Olivier: Jan Spaander doktorea
* Ryan O'Neal: James M. Gavin, estatubatuar teniente jenerala (82. airegarraioa)
* Robert Redford: Julian Cook, estatubatuar maiorra
* Maximilian Schell: Wilhelm Bittrich, alemaniar teniente jenerala
* Liv Ullmann: Kate Ter Horst
* Nicholas Campbell: Glass kapitaina
* Denholm Elliott: RAFeko ofizial metereologoa
* Peter Faber: Harry Bestebreurtje kapitaina
* Christopher Good: Carlyle maiorra
* Frank Grimes: Fuller maiorra (ezizenez, Brian Urquhart)
* Jeremy Kemp: RAFeko ofiziala
* Paul Maxwell: Maxwell D. Taylor, estatubatuar jenerala (101. airegarraioa)
* Adrian Oclee: gerra-gurdi gidaria / hildako alemaniarra

## Kanpo estekak 
* *A Bridge Too Far* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Akranes

**Akranes** Islandiako mendebaldean dagoen udalerria, Vesturland eskualdekoa.

2013an 6.625 biztanle zituen. Lehenengo biztanleak IX. mendean ailegatu ziren: Irlandatik zetozen bikingo bi, Þormóður eta Ketill, Bresiren semeak.

## Herritar ospetsuak 
* Jón Óskar (1921–1998), poeta
* Sigurður Jónsson (1966), futbolaria

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Rossio

thumb|300px|Rossio.
**Rossio** edo ofizialki **Praça de Don Pedro IV** (euskaraz *Merkatu plaza*) Lisboako enparantza ezaguna da, Baixa Pombalina auzoan dagoena.

## Historia 
XIII eta XIV mendeetan hiriko gune garrantzitsuenetakoa bihurtru zen hiria San Jurgi gazteluaren azpian hedatzen hasi zenean. 1450 urtean Etaus jauregia eraiki zen plazaren iparraldean, hasiera batean Lisboara zetozen atzerriko bisitari garrantzitsuak hartzen zituen baina 1536an Inkisizioaren egoitza nagusia bihurtu zen.

1504an Saindu guztien hospitala (*Hospital Real de Todos os Santos*) eraiki zen enparantzaren ekialdean. Mendebaldean ordea Santo Domingo konbentua zegoen.

1755eko Lisboako lurrikarak eraikin guzti hauek kaltetu zituen. Inkisizioaren egoitzak zutik iraun zuen baina 1836an suak erre zuen. Bere tokian Almeida Garrett antzerkigilearen ahaleginaren ondoren Doña Maria II Antzoki Nazionala eraiki zen. Fortunato Lodi arkitektu italiarrak diseinatu zuen estilo neoklasikoan.

XIX mendean Rossioen zorua mosaiko portugaldarrarekin estali zen eta Frantziatik ekarritako brontzezko bi iturri ezarri zitzaikion. 1874an Petri IV. Portugalgoaren zutabea altxatu zen eta izena aldatu zitzaion, *Praça de Don Pedro IV* bihurtuz. Jendeak ordea *Rossio* izena ematen dio oraindik. 1886 eta 1887 artean Rossioko tren geltokia (*Estação de Caminhos de Ferro do Rossio*) eraiki zen plazaren ipar-mendebaldeko erpinean. José Luís Monteiro arkitektua eraiki zuen neo-manueldar estiloan.

## Iruditegia 

Irudi:Lisbon 09882 Lisboa Praça don Pedro 2006 Luca Galuzzi.jpg|Rossio enparantza etxe artean.
Irudi:Rossio Square (14216874837).jpg|Doña Maria II Antzoki Nazionala.
Irudi:EstacaoRossioLisboa.JPG|Rossioko tren geltokia.
Irudi:O centro de Lisboa.jpg|Petri IV.aren zutabea eta brontzezko iturria.

## Kanpo estekak
Borgarbyggð

**Borgarbyggð** ( ahoskatua) Islandiako mendebaldean dagoen udalerria, Vesturland eskualdekoa.

2011n 3.535 biztanle zituen. Udalerriko herririk handiena Borgarnes da.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Dalabyggð

**Dalabyggð** Islandiako mendebaldean dagoen udalerria, Vesturland eskualdekoa.

2011n 673 biztanle zituen. Udalerriko herririk handiena Búðardalur da. Snorri Sturluson bertoko baserri batean jaio zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Eyja- og Miklaholtshreppur

**Eyja- og Miklaholtshreppur** Islandiako mendebaldean dagoen udalerria, Vesturland eskualdekoa.

2011n 148 biztanle zituen. Snæfellsnes penintsulan dago.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Helgafellssveit

**Helgafellssveit** Islandiako mendebaldean dagoen udalerria, Vesturland eskualdekoa.

2011n 53 biztanle zituen. Snæfellsnes penintsulan dago.

## Kanpo estekak
Hvalfjarðarsveit

**Hvalfjarðarsveit** Islandiako mendebaldean dagoen udalerria, Vesturland eskualdekoa.

2011n 617 biztanle zituen. 2006ko ekainaren 1ean sortu zuten Hvalfjarðarstrandarhreppur, Innri-Akraneshreppi, Leirár- og Melahreppi eta Skilmannahreppi antzinako udalerriak batuz.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Álftanes

**Álftanes** Islandia ekialdeko herria da eta Reykjaviketik ekialdera dagoen penintsula batean kokatua dago. Islandiako Hiriburuko eskualdean kokatzen da.

Álftaneseko udalerri bat egin zuen ondoan dagoen Garðabær udalerriarekin 2013ko urtarrilean. Herri honetan Islandiako Presidentearen egoitza ofiziala dago, Bessastaðir.
2011ko erroldaren arabera 2.484 pertsona bizi ziren bertan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalerriko webgunea.
Snæfellsnes

**Snæfellsnes** (islandieraz  ahoskatua) mendebaldeko Islandiako penintsula da, Borgarfjörðureti mendebalderantz dagoena.

Vesturland eskualdeko penintsula honek *Miniaturazko Islandia* ezizena du, bertoko ikur natural asko penintsulan daude eta. Nabarmenena Snæfellsjökull sumendia ( 1446&nbsp;m) da, Jules Verneren *Voyage au centre de la Terre* eleberrian agertzen dena.

Bere iparraldeko kostaldean arrantza-herri txikiak daude, tartean Rif, Ólafsvík, Grundarfjörður, Stykkishólmur edo Búðardalur.

## Kanpo estekak
Monsantoko basoa

**Monsantoko basoa** edo **Monsantoko parkea** () Lisboako berdegune handiena da, ia 10&nbsp;km²-ko azalera duena.

## Historia 
Nekazaritzarako erabilera intentsiboak Monsantoren muinoetako basoaren soiltzea ekarri zuen. Duarte Pacheco estatu idazkariak birlandaketa abiatu nahi izan zuen eta horretarako 1934an Monsantoko Parkea eratu zen. Keil do Amaral arkitektoak diseinatu zuen eta basoaren barnean kirol eta aisialdi eremuak ere ezarri zituen. Lasterketa zirkuitu bat ere eraiki zen eta 1954 eta 1959 artean Portugalgo 1 Formula Sari Nagusia antolatu zen.

Birlandaketak hasi zirenean landare espezie ugari sartu ziren ekosistema bereziak sortuz.

## Parke ekologikoa 
Basoaren barnean, 50 hektareako parke ekologikoa ezarri da. Haren helburua da bisitarien artean ingurumenari buruzko gogoeta eragitea, hala geologiari nola fauna eta florari dagokionez.

## Iruditegia 

Irudi:Parque de Monsanto 5557.jpg
Irudi:Parque de Monsanto 5555.jpg
Irudi:Moinhos de Santana.jpg
Irudi:Observatoire astronomique Lisbonne.JPG|Lisboako behatoki astronomikoa.

## Kanpo estekak
Santa Justa igogailua

**Santa Justa igogailua** () Lisboako Baixa Pombalina auzoan kokaturik dagoen igogailua da, Bairro Alto auzoarekin lotzen duena.

## Historia 
Lisboako muinoak oso malkartsuak dira eta aintzina oinez zein animaliekin igotzea oso neketsua izaten zen. 1874 urtetik aurrera hainbat proiektu aurkeztu ziren arazo honi aurre egiteko.

1896an Raoul Mesnier du Ponsard (porton jaiotako injeniari frantziarrak) Santa Justako igogaliuaren diseinua aurkeztu zuen. 1899an *Empresa do Elevador do Carmo* eratu eta lanei ekin zitzaien. 1901ean Karlos I.ak metalezko zubia inauguratu zuen eta 1902an bukatu zen igogailuaren eraikuntza. Hasiera batean lurrin bidezko indarra erabiltzen zen baina 1907an argi-indarra sartu zen.

2006an berriztatze lanak burutu ziren.

## Arkitektura 
Baixako *Rua de Santa Justa* kalean du oinarria. 45 metrotako altueran 7 solairu ditu eta metalezko zubiaren bidez *Largo do Carmo* plazara iristen da. Alboan ditu Carmoko konbentuaren hondarrak.

Dorreak bio igogailu kabina ditu, bakoitzean 29 pertsona kabitzen dira, egurrez dekoratuak daude eta ispilu eta leihoak dituzte.

Azken solairura igotzeko eskilara helikoidal bat dago eta bertatik dauden ikuspegi itzelak toki turistikoa bihurtu du.

## Iruditegia 

Irudi:Lisbon06.jpg|Santa Justa igogailua.
Irudi:Elevador de Sta Justa.jpg|Metalezko zubia.
Irudi:Lissabon - Elevador de Santa Justa Mai 2009.jpg|Azken solairurako eskilara helikoidala.
Irudi:Engines of Elevador de Santa Justa.jpg|Igogailuaren makinak.
Irudi:Vista sobre o Elevador de Santa Justa (6).jpg|Convento do Carmo-ren hondarrak eta igogailua.
Irudi:Lisbon 09882 Lisboa Praça don Pedro 2006 Luca Galuzzi.jpg|Rossio plazaren ikuspegia.
Irudi:Miradouro-Elevador.jpg|San Jurgi gazteluaren ikuspegia.
Irudi:Vista do Miradouro de Sta. Justa - Lisboa (Portugal)2.jpg|Lisboako katedralaren ikuspegia.
Irudi:Elevador de Santa Justa Início sec XX Foto Paulo Guedes 1.jpg|XX mende hasierako argazkia, tximinia kea dariola.

## Kanpo estekak
Karite

220px|thumb|eskuinera|Hedapena
**Karitea** (*Vitellaria paradoxa*)* *Sapotaceae* familiako zuhaitza da, ***Vitellaria*** generoko espezie bakarra.

Bi aspiezpezie ditu: Karite Nilotica (Ekialdeko Afrikakoa) eta Karite Paradoxa (Mendebaldeko Afrikakoa). Zuhaitz hau Afrikako sabanan bizi da: Mendebaldeko Afrikan (Mali, Burkina Faso, Bolikosta, Ghana, Ginea, Nigeria, Benin, Togo, Senegal) eta baita ere Kamerun, Kongoko Errepublika, KED, Sudan eta Ugandan.

Zuhaitz honen fruituak *karite gurina* ekoizteko erabiltzen da. Karite gurinaren kalitatea, hainbat faktoreren araberakoa da: karite intxaurraren jatorria, intxaurren kalitatea eta ekoizpen modua (tradizionala, mekanizatua ala industriala). Egun, ez dago kalitate estandarra finkatzeko modu onetsirik nazioartean, eta enpresa bakoitzak bere irizpideak ditu.

Espeziea hau IUCNren espezie mehatxatuen zerrendan dago, batez ere guzakiek eragindako erreturak direla-eta.

## Ezaugarriak 
Zuhaitza 15 m gora iritsi ahal da, eta enborraren diametroa 1 m baino gehiagora. 200-300 urte bizi ahal da.

Zuhaitzak 10-15 urte dituenean izaten ditu lehen fruituak, baina ekoizpen osoa 20-30 urtetik aurrera lortzen da, hil arte. Fruituak mordotan daude pilatuta eta 4-6 hilabete behar dute ontzeko. Batezbesteko fruitu fresko uzta 15-20 kilo da zuhaitzeko, batzuetan 45 kg izan badaiteke ere. Fruitu kilo bakoitzeko 400 g hazi lehor lortzen dira.

## Karite gurina 
Zuhaitz hauen intxaurretatik karite gurina ekoizten da, jateko ona den koipe modukoa. Bertako sukaldaritza tradizionalean erabiltzen da, eta txokolate industrian ere bai kakao gurina ordezkatzeko.

Hala ere, egungo erabilera hedatuena produktu kosmetikoak egiteko da, azala hidratatzeko eta malgutzeko dituen ezaugarriak direla-eta. Gorputz tenperaturan urtzen da.

Batezbesteko konposizioa:
* azido oleikoa (40-60 %)
* azido estearikoa (20-50 %)
* azido linolenikoa (3-11 %)
* azido palmitikoa (2-9 %)
* azido linoleikoa (
Image:Shea nuts on tree in Sudan.jpg|
Image:Vitellaria_paradoxa_MS4195.JPG
Image:Karitenüsse220109.JPG

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dona Maria II Antzoki Nazionala

**Dona Maria II Antzoki Nazionala** () Lisboako Baixa Pombalina auzoko Rossio enparantzan dagoen antzokia da.

## Historia 
Dona Maria II Antzoki Nazionala Inkisizioaren egoitza nagusia zen Palácio dos Estaus jauregiaren lekuan eraiki zen, 1836an suak hura erre eta gero. Almeida Garrett antzerkigileak gogor egin zuen bertan antzokia eraikitzearen alde. 1842 eta 1846 artean eraiki zuen Fortunato Lodi arkitekto italiarrak estilo neoklasikoan.

Antzokiaren barnealdea XIX mendeko artista portugaldarrek dekoratu zuten baina 1964an izan zen suak denak erre zituen. Antzokia erabat berriztu behar izan zen eta 1978an ireki zituen berriz ateak.

## Ezaugarriak 
Aurrealdeko egiturarik nabariena sei zutabe joniardun atari ikusgarria da. Frontoian pizkundeko Gil Vicente antzerkigilearen irudia ageri da. Bitxikeria gisa XVI. mendean Inkisizioak Gil Vicenetren hainbat antzezlan zentsuratu egin zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Rossio Square (14216874837).jpg|Antzokia Rossioko iturri baten atzean.
Irudi:Teatro Nacional D.Maria II.jpg|Ataria.
Irudi:Calçada da Praça do Rossio.jpg|Portugaldar mosaikoa.
Irudi:20121027 0651 Lisbon 17.jpg|Mendebaldeko fatxada.
Irudi:Lisbona Teatro Nazionale.jpg|Gauez argituta.
Irudi:Lisboa - Teatro Nacional de D. Maria II - Natal 2010.jpg|2010ko gabonetako irudia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Palácio dos Estaus

## Kanpo estekak
Borgarnes

**Borgarnes**, Borgarfjörður udalerriaren kostaldeko penintsula batean kokatua dagoen Islandiako herria da

1.763 bizatale ditu (2011). Herria Reykjavíketik 60 kilometrora iparralderan dago eta uharteko beste tokietara konektaturik dago Islandiako bigarren zubirik handienari esker, Borgarfjarðarbrú. Borgarbyggð udalerriko herririk handiena da.

## Borgarneseko histoira 
Borgarnesen lehen aipua Egils Sagan aurkitzen da, nahiz eta Digranes izenarekin agertu. Ezarri zen lehen bizilaguna Grani izena zuen, Skallagrímureko itsagizona, eta Borgarfjörður inguruko lehen jabetza ezarri zuen. Ez dago Borganesi buruzko kolonizazioaren informazio gehiagorik XIX. mendera arte.

Islandia Daniarren merkataritza monopoliotik aske geratu zenean, merkataritza guneak sortzeko eskaera handia egon zen eta Danimarkako erregeak baimena eman zion Borgarnesi merkataritza gune bilakatzeko 1861ean.

Lehen eraikin handia Borgarnesen kontserba fabrika izan zen. 1857an eraiki zen baina hortik gutxira eraitsi zuten. Merkataritza-etxea 1877an eraiki zen eta urte gutxian Borganes populatzen hasi zen.

thumb|ezkerrera|Bogarnes herria neguan.
1913an, Borgarnes ofiziaki herri izendatu zen Borgarneshreppur izenaz baina izena aldatuko zioten eta Borgarnesbær izendatu zuten 1987an. Beranduago, 1994an, Borgarnesbær, Hraunhreppurekin, Norðurárdalshreppurekin, etaStafholtstungnahreppurekin bat egin zuen Borgarbyggð izena hartu zuen. 1998an, Álftaneshreppur, Borgarhreppur eta Þverárhlíðarhreppur Borgarbyggð-en parte izatera pasa ziren ere..

## Klima 

## Garraioa 
[thumb|500px|[Borgarfjarðarbrú eta Borgarnes]]
Islandiako bigarren zubirik handienak, Borgarfjarðarbrú-k, Borgarnes eta 1 Errepidea (Eraztun errepidea) konektatzen ditu.
Borgarnes-eko portua ez da aspaldian erabili garraiotarako eta garraio guztia lurretik egiten da.

## Kirol taldeak eta gazte elkarteak 
* Skallagrímur. Borgarnes-eko kirol talderik handiena. Badminton, atletismoa, saskibaloia, futbola, igeriketa eta beste zenbait jarduera egiten dita.
* Kveldúlfur. Borgarnes-eko elbarrientzako kirol taldea..
* Golfklúbbur Borgarness. Borgarnes-eko Golf kluba.
* Mýgrútur FC. Futbol taldea.

## Turismoa 
* **Kolonizazioaren gunea**
* **Brúðuheimar** (Txotxongilo Artearen gunea)
* **Bjössaróló Parkea**

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Borgarbyggð

## Kanpo estekak
The Paradine Case

**The Paradine Case** (euskaraz *Paradine Kasua*) 1947eko Alfred Hitchcock ingeles zinema zuzendariaren drama filma bat da. Robert S. Hichens idazlearen eleberri baten egokitzapena da. Gregory Peck, Ann Todd, Alida Valli eta Charles Laughton aktoreek antzeztu zuten.

Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Sariaren (Ethel Barrymore) izendapena jaso zuen. Alida Valli italiar aktore ederrak zinema beltzean hain ohikoa den femme fatale edo emakume arriskutsu, erakargarri eta zitalaren papera antzeztu zuen.

## Argumentua 
Paradine andre ederrari (Alida Valli) bere senar itsua erailtzea leporatzen zaio. Bere defentsaz Keane (Gregory Peck) abokatua arduratuko da, baina nahiz eta hau Gay Keane (Ann Todd) emakumearekin ezkondua egon, bere bezeroaz txora-txora eginda maitemindu eta bere ustezko errugabetasunaz konbentzitzen lagako da.

## Aktoreak 
* Gregory Peck: Anthony (*Tony*) Keane abokatu defendatzailea
* Ann Todd: Gay Keane
* Alida Valli: Maddalena Anna Paradine andrea
* Charles Laughton: Lord Thomas Horfield epailea
* Charles Coburn: Sir Simon Flaquer
* Joan Tetzel: Judy Flaquer, Simon Flaqueren emaztea
* Ethel Barrymore: Lady Sophie Horfield
* Louis Jourdan: Andre Latour, Paradine kolonelaren morroia
* Leo G. Carroll: Sir Joseph fiskala
* Isobel Elsom: ostalaria

## Kanpo estekak 
* *The Paradine Case* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Hogei mila legoako bidaia itsaspetik

***Hogei mila legoako bidaia itsaspetik*** () zientzia fikziozko eleberria da, Jules Verne frantziar nobelagileak idatzi zuena. 1869ko martxoaren 20tik 1870eko ekainaren 20ra bitartean argitaratu zen ''Magasin d'Éducation et de Récréation* literatura-aldizkarian.

Vernek idatzitako eleberririk garrantzitsuenetako bat da.

## Argumentua 
Pierre Aronnax biologoa, Conseil zerbitzaria eta Ned Land arpoilaria Abraham Lincoln gerraontzian ontziratu dira, ustez ezezaguna den balea espezie bat atzemateko asmoz. Ustezko balea, ordea, *Nautilus* izeneko itsaspekoa da, Nemo kapitainak gidatzen duena. *Nautilus''-ek gerraontzia erasotzen duelarik, Aronnax, Conseil eta Ned Land itsasora eroriko dira. Itsaspekoko eskifaiak hiru gizon horiek erreskatatuko ditu, eta Nemok itsas hondoko sekretuak erakutsiko dizkie.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eleberri ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak
Dalvík

**Dalvík**, Islandiako Dalvíkurbyggð udalerriaren herririk handiena da.

Herriaren populazioa 1454 biztanlekoa zen 2011ean.

Dal-vík izena "bailarako badia" esan nahi du.

## Geografia 
Dalvík Eyjafjörður-en mendebaldeko kostaldean dago, Svarfaðardalur haranean.

## Garraioa 
Dalvík-eko portua eskualdeko inportazioa eta arratza portua da. Sæfari ferriak Dalvík-etik ateratzen da eta Grímsey uhartea eta Islandiako iparraldeko komunitateak lotzen ditu.

## Kultura 
Urtero Fiskidagurinn mikli izeneko jaialdia ospatzen da abuztuko lehen larunbatean. 30.000 pertsonatik gora gerturatzen da arraia doan jatera bertako arrantza industriaren eskutik.

## Ekonomia 
Bertako ekonomia arrantzan eta arraiaren prozesamenduan oinarritua dago. Dalvík ere ezaguna da mugarri turistiko bezala baleak ikuskatzeko.

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Sarah Turtle

**Sarah Jane Turtle** (Croydon, Londres, Ingalaterra, 1952) irakaslea eta itzultzailea da.

## Bizitza 
Hizkuntza Modernoetan (alemana eta gaztelania) lizentziaduna da, Bradfordeko Unibertsitatean. Laudiora etorri zen gaztelania ikastera, eta 1975. urtetik Euskal Herrian bizi da. Iñaki Mendiguren idazle eta itzultzailea ezagutu zuen, eta harekin ezkondu.  Itzulpengintzan dihardu gaur egun. 2012an *Tom Sawyer-en abenturak* liburua itzultzeagatik Euskadi Literatura Saria irabazi zuen senarrarekin. J. K. Rowling (*Harry Potter* saila, 2000-2007) bezalako egileak itzuli ditu euskarara, beste askoren artean.

## Erreferentziak
Zatitzaile propio

Aritmetikan, *n* zenbaki natural baten **zatitzaile propioa** *n* zenbaki horren zatitzaile osoetako bakoitza da, *n* kenduta. Batzuetan, *1* zenbakia ere baztertzen da zenbaki bat zatitzaile propioetatik.

## Kanpo estekak
Oktobaxu

**Oktobaxua** harizko instrumentuetan soinu baxuenak sortzen dituena da, kontrabaxuaren itxurakoa eta horren antzera jotzen dena, baina nabarmen handiagoa; hain zuzen, harizko instrumentuetan handiena ere bada.

## Kanpo estekak
Ólafsvík

**Ólafsvík **, Islandiako arrantza portua da.

Snæfellsnes penintsularen mendebalde muturrean kokatzen da, ipar kostaldean. 54. errepidea bertatik pasatzen da eta Grundarfjörður eta Hellissandur artean kokatzen da. 23 gradu eta 42 minutu mendebaldean, Europako bere tamainako asentamendu mendebaldekoena da.

Snæfellsnes- og Hnappadalssýsla konderrian dago, Vesturland eskualdean, eta Snæfellsbær udalerriko hiriburua da.

Herriaren populazioa 1.010 biztanlekoa zen 2011ean.

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Alikuota (argipena)

**Alikuota** hitzak adiera zenbait ditu:
* **alikuota** edo proportzionala;
* matematikan,
** **zati alikuota** edo zatitzaile propioa, *n* zenbaki natural baten zatitzaile osoetako bakoitza, *n* kenduta;
** segida alikuota, segida bat, non elementu bakoitza aurrekoaren zatitzaile propioen batura den;
* kimikan, alikuota, lagin batetik proba bat egiteko erabiliko den bolumen edo masa.
Kepi

**Kepia** (alemanikeraz: *käppi*; "kapelatxo") kapela militar mota bat da, zilindro itxurakoa, bisera laburra duena. Europan, Frantziako lurreko soldaduek eta jendarmeek janzten dute bereziki. Ipar Amerikan, Estatu Batuetako Gerra Zibileko (1861–1865) bi alderdietako soldaduek erabili zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hella (hiria)

**Hella**, Islandiako hegoaldeko hiria da, Ytri-Rangá ibaiaren ondoan dagoena. 2011ean 781 biztanle zituen.
Reykjavíketik 94 kilometrora dago Hringvegur jarraituz (1 Errepidea), Selfoss eta Hvolsvöllur artean.

## Kanpo estekak
Kaldrananeshreppur

**Kaldrananeshreppur** Islandiako ipar-mendebaldean dagoen udalerria, Vestfirðir eskualdekoa.

2011n 105 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Reykhólahreppur

**Reykhólahreppur** Islandiako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Vestfirðir eskualdekoa.

2011n 271 biztanle zituen. Reykhólar herrigune nagusia du.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Árneshreppur

**Árneshreppur** Islandiako ipar-mendebaldean dagoen udalerria, Vestfirðir eskualdekoa.

2011n 53 biztanle zituen. Bertoko herri nagusiak Djúpavík, Gjögur, Norðurfjörður eta Krossness dira.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ísafjarðarbær

**Ísafjarðarbær** Islandiako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Vestfirðir eskualdekoa.

2011n 3.639 biztanle zituen. 1996an sortu zuten Flateyrarhreppur, Ísafjarðarkaupstaður, Mosvallahreppur, Mýrahreppur, Suðureyrarhreppur eta Þingeyrarhreppur antzinako udalerriak batuz. Bertoko herri nagusiak Ísafjörður, Hnífsdalur, Flateyri, Suðureyri eta Þingeyri dira.

## Sister cities 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Tálknafjarðarhreppur

**Tálknafjarðarhreppur** Islandiako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Vestfirðir eskualdekoa. Herrigune bakarra du, Tálknafjörður hain zuzen ere.

2011n 297 biztanle zituen. Vesturbyggð udalerriak inguratzen du. Udalerri bien arteko harremanak estuak diren arren, batzearen aurka bozkatu dute herritarrek.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Súðavíkurhreppur

**Súðavíkurhreppur** Islandiako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Vestfirðir eskualdekoa.

2011n 212 biztanle zituen. 1995eko urtarrilaren 16an elur-jausi batek Súðavík bere herrigune nagusiko hainbat eraikin hondoratu zituen, hamalau hildako utziz.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gentleman's Agreement

'''''Gentleman's Agreement'''* () 1947ko Elia Kazan estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Laura Z. Hobson idazlearen *Gentleman's Agreement* eleberrian oinarritua dago. Gregory Peck, Dorothy McGuire, John Garfield, Celeste Holm, June Havoc eta Anne Revere aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako zortzi izendapen bereganatu zituen eta hiru irabazi zituen: Film onenaren Oscar Saria (20th Century Fox, Darryl F. Zanuck, ekoizlea), Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Celeste Holm) eta Zuzendari onenaren Oscar Saria (Elia Kazan).

Urte honetan bertan, *Crossfire* (*Su Gurutzatua*) filmarekin zeukan antzekotasun handi zela eta, polemika ere egon zen, hartan antisemitismoa homofobiaz ordezkatu zen.

## Sinopsia 
New Yorkeko egunkari liberal batean antisemitismoari buruzko artikulua idazten ari den idazle batek (Gregory Peck) bere burua jendaurrean eta 8 astez judutaz aurkeztea erabaki du. Bizipen hau oso baliagarria suertatuko zaio: garai hartako estatubatuar giro askotan juduekiko desatsegintasun edo ezinikusia bistaratuko baidu. Bere jatorri juduaren berri izatean lagun eta lankideek izango duten erreakzioa ere ikusi ahalko du.

## Aktoreak 
### Gainontzekoak 
## Kanpo estekak 
* *Gentleman's Agreement'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Húnaþing vestra

**Húnaþing vestra** Islandiako iparraldean dagoen udalerria da, Norðurland vestra eskualdekoa. 2011n 1.173 biztanle zituen.

Hvammstangi bere herrigune nagusia da.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Húsavík

**Húsavík** Islandiako hiri bat da, Norðurþing udalerrian dagoena, Skjálfandi badiaren ertzean, ipar kostaldean. 2.237 biztanle zituen 2011n. Ospetsua da bere Húsavíkurkirkja eliza, 1907an eraikia. Aireportu txiki bat du halaber.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Klima 

## Irudi galeria 

File:Húsavík - view from the mountain.jpg|Húsavik menditik
File:Husavik Harbor 2006.jpg|Portua (1)
File:Húsavík harbor. Northern Iceland.jpg|Portua (2)
File:Husavik1.jpg|Eliza
File:Husavik whales.JPG|Baleak Skjalfandi-n, Húsavík-etik gertu
File:A street in Húsavík.jpg|Húsavík-eko kale bat
File:Húsavík - town, harbour and church.jpg|Húsavík - hiria, portua eta eliza

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Edmond Debeaumarché

**Edmond Debeaumarché** (Dijon,  - Suresnes, ) frantziar postaria izan zen, Bigarren Mundu Gerraren garaian, erresistentzian ibilitakoa. 1944an Gestapok Paris-Montparnasse geltokian atxilotu zuen eta torturatu eta Buchenwaldera eraman zuten.  izendatu zuten.