Miastenia gravis

**Miastenia gravis** edo **MG** muskulu eskeletikoen ahultasuna dakarren Gaixotasun autoimmune kroniko bat da. Gehienetan kaltetuak diren giharrak begi, aurpegi eta irensteko erabiltzen ditugunak dira.

## Etiologia eta fisiopatologia 
Miastenia gravisa muskuluetara iristen diren nerbio bulkaden transmisioan gertaturiko akatsean datza. Nerbio eta muskuluaren arteko komunikazio normala lotura neuromuskularrean eten egiten denean gertatzen da, nerbio zelula kontrolatzen dituzten muskuluekin elkartzen diren gunea.

Ohiko egoeran, bulkadak nerbioan barrena joatean, azetilkolina neurotransmisorea jariatzen dute nerbio amaierek. Azetilkolina bitarte sinaptikoan zehar barreiatzen da lotura neuromuskularrean, eta azetilkolinaren hartzaileetara lotzen da mintz postsinaptikoan. Horrela, hartzaile horiek aktibatu eta giharren uzkurdura eragiten dute.

Miastenia gravisean antigorputzek azetilkolinaren hartzaileak blokeatu, asaldatu edo suntsitzen dituzte lotura sinaptikoan, giharren uzkurdura ekidituz. Immunoglobulina horiek gaixotasuna duen pertsonaren sistema immuneak sintetizatzen ditu. Hortaz, miastenia gravisa gaixotasun autoimmunea da, hau da, immunitate sistemak organismoa babestu beharrean erasotu egiten du. Gainera, tolestura post-sinpatikoak laututa edo “sinplifikatuta” daudela egiaztatu izan da, transmisioaren eraginkortasuna gutxituz. Azetilkolina era normalean askatzen da, baina sortutako potentzialek duten intentsitatea beharrezkoa baino txikiagoa da.

Antigorputzek hartzaileen zenbakiak gutxitzeko mekanismoak hiru dira:

# Azkartutako degradazioa lotura gurutzatuengatik eta hartzaileen endozitosi goiztiarra.
# Hartzailearen gune aktiboaren blokeoa.
# Gihar mintza post-sinaptikoaren lesioa antigorputz eta konplementu sistemaren eskutik.

Immunoglobulinak T linfozito menpeko IgG motatakoak dira, beraz, tratamendu immunosupresorea itu terapeutikoa da.

Beste aldetik, aktibitate errepikatuak askatutako azetilkolina kantitatea gutxiagotu egiten du (*neke presinaptiko* bezala ezagutzen dena). Era berean, jarraikako bulkadengatiko gihar zuntzen aktibazioa geroz eta txikiagoa eragiten du (*neke miastenikoa*). Mekanismo hauek kirolaren ondorengo nekea eta geroz eta txikiagoa den estimulazioa elektromiograman azaltzen dute.

Timoa bularraldeko goiko aldea eta bularrezurraren azpian, aurreko mediastinoan zehazki, kokatutako organoa da, aro fetalean immunitate-sistemaren garapenean parte hartzen du.  Bere zelulak gorputzaren sistema immunitario arrunteko zati dira. Guruina nahiko handia da umeengan, gradualki hazten da pubertarora arte, eta adinarekin tamainan txikitzen da ehun koipetsuak ordezkatzen duen arte. Miastenia gravis gaitza duten helduengan, guruina ohiz kanpokoa da. Hiperplasia linfoidearen berezko zelula immunitarioaren halako mordo batzuk ditu, gehienetan soilik barean eta gongoil linfatikoetan agertzen den baldintza. Miastenia gravis gaitza duten pazienteen % 10ek timomak garatzen ditu. Gehienetan timomak onberak dira, baina gaiztoak izatera heltzen daitezke. Mioides zelulen (miozitoen antzekoak) agerpenengatik izan ohi dira, autoantigeno ekoizle moduan ere joka dezaketenak, eta iruzurraren aurkako erreakzio autoimmunea sortu.

Timo guruinaren eta miastenia gravisaren arteko erlazioa ez da ulertu guztiz. Zientzialariek uste dute posible dela timo guruinak azetilkolina hartzaileko antigorputzen ekoizpenaren gaineko instrukzio okerrak sortzea; horrela, transmisio neuromuskularrean gorabeheren giro perfektua sortuz. Hala ere, bai frogatu da paziente miastenikoen % 65ek timo anomaloa duela, eta % 35ek hiperplásico duela.

## Sintomak 
Ezaugarri nagusia giharretako ahuldade progresiboa da, jardunarekin okertzen eta atsedenarekin hobetzen dena, eta aurpegi eta lepoa aldean eragiten duena bereziki. Orokorrean, ahultasun eta nekea handiagoak dira egunaren amaieran. Gaixotasun hau gehienetan begietako ahultasunarekin hasten da, gerora orokortu eta larritu daiteke, gorputz adar edo bizi funtzioetarako beharrezkoak diren giharretara zabalduaz.

### Begiak 
Kasuen bi herenetan lehen agertzen den MGren sintoma begiei loturik dago*.* Betazal eroria (goiko betazalaren muskulu jasotzailearen ahultasunaren ondorioz) eta ikusmen bikoiztua (begi-globoaren gihar estrintsekoen ahultasunaren odorioz) edota irentsitako janari eta edariak aho edo sudurrera igotzea. Kasu batzuetan kantatzea ezinezkoa egiten zaie. Krisi miasteniko batean arnasteko muskuluen paralisia gerta daiteke, aireztapen mekanikoaren beharra izanik. Horrelako krisiak infekzio, sukar, medikamentuen albo efektu edo estres emozionalaren ondorioz eman daitezke.

### Medikazioa 
Azetilkolinesterasa inhibitzaileek sintomak hobetzea ekar lezakete. Nahiz eta MGren sintomatologia guztia konpondu ez, egunerokotasuneko ekintzak arazorik gabe egitea ahalbidera liezaioke. Piridostigminak aurrekoak baino epe luzeago batean eragin lezake, bere lau ordu inguruko semidesintegratze-periodoa baitu albo efektu gutxirekin. Gehienetan, ingesta ez-jarraia da mekanikoki aireztatuak direnetan, lixtu gehiago sortzea eragiten baitu. Prednisona esteroidea ere erabili liteke emaitza hobe batzuk lortzeko, baina sintomen okertzea ekar dezake lehen 14 egunetan eta 6-8 aste behar ditu bere efektu maximoa izateko. MG orokortua dutenen %10 inguru tratamentuarekiko erresistenteak dira.

Ama zelula hematopoietikoen transplante autologoa ere erabiltzen da tratamenduak eragin handirik ez duen MG larrien kasuan. Eskuragarri dauden datuek erakusten dute horrelako transplanteek onura terapeutikoak erakusten dituztela kasu berezi batzuetan.

### Plasmaferesia eta zain barneko immunoglobulinak 
Miastenia larria den kasuetan plasmaferesia erabili daiteke odol korrontean dauden antigorputz kaltegarriak kentzeko. Bestalde, zain barnera immunoglobulinak sar daitezke odoleko antigorputzekin elkartzeko. Bi tratamendu hauen eraginak epe motza izan ohi dute, asteetan neurtzen direnak normalean eta gastu handiekin lotuak daude, horrenbestez, hospitalizazioa behar den kasuetan soilik erabiltzen dira.

### Kirurgia 
Timomak MG duten kasuen %10ean gertatzen direnez, sarritan egiten dira toraxaren X-izpi eta ordenagailu bidezko tomografia axialak egiten dira ea timoa kentzeko beharrik dagoen eta tumorerik agertzen den ikusteko. Kasu gehienetan, nahiz eta timoma bat kentzeko kirurgia egin, MGak bertan dirau. baina 2016an egindako bigarren ikerketa batek emaitza positiboak aurkitu zituen.

### Neurri fisikoak 
Gaixotasun hau dutenak sintomen gorabeheretan oinarrituta hezi beharko lukete kirola eta beste esfortzu fisikoak egiteko garaian. Horrela, ariketa egitera bultzatu beharko lirateke, atseden ugari hartuaz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "The Myasthenia Gravis Foundation of America"