open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kronobergeko konderria

**Kronoberg** Suediako konderri bat da. 8.458&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 183.988 biztanle ditu. Bere hiriburua Växjö da.

## Mugakideak 
Eskania, Halland, Jönköping, Kalmar eta Blekinge konderriekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# Växjö (hiriburua, 60.887 biztanle)
# Ljungby (15.205 bizt.)
# Älmhult (8.955 bizt.)
# Alvesta (8.017 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:LA2-vx06-vaxjosjon2.jpg|Växjö.
Irudi:Ljungby Storgatan.JPG|Ljungby.
Irudi:Växjö Cathedral 1.jpg|Växjöko katedrala.
Irudi:Frontal view of ruins from the main land..jpg|Kronoberg gazteluaren hondarrak (Växjö).
Irudi:Teleborgs slott, Växjö, 2015e.jpg|Teleborg gaztelua (Växjö).
Irudi:Våraskruvsjön.jpg|Våraskruv Natura Erreserba.
Irudi:Trummen och Teleborgs slott.JPG|Trummen aintzira.

## Kanpo estekak
Norrbottengo konderria

**Norrbotten** Suediako konderri bat da. 98.911&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 248.421 biztanle zituen. Bere hiriburua Luleå da.

## Mugakideak 
Suediako Västerbotten konderriarekin, Norvegiako Nordland eta Troms konderriekin eta Finlandiako Lappi probintziarekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Luleå** (hiriburua, 75.966 biztanle)
# Piteå (22.913 bizt.)
# Boden (18.277 bizt.)
# Kiruna (18.148 bizt.)

### Udalerri guztiak 
300px

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Gammelstad eliza-herrixka
* Laponiako eskualdea
* Struveren arku geodesikoa

### Parke Nazionalak 
* Abisko Parke Nazionala
* Haparanda uhartediko Parke Nazionala
* Muddus Parke Nazionala
* Padjelanta Parke Nazionala
* Pieljekaise Parke Nazionala
* Sarek Parke Nazionala
* Stora Sjöfallet Parke Nazionala
* Vadvetjåkka Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Lulea-city-festival-water.jpg|Luleå.
Irudi:Lulea Kirche, modified.jpg|Luleåko katedrala.
Irudi:Visitor Centre Bild 094.jpg|Gammelstad eliza-herrixka.
Irudi:Kiruna kyrka2.jpg|Kirunako eliza.
Irudi:Lapporten 2.jpg|Abisko Parke Nazionala.
Irudi:Seskaro bridge.jpg|Haparanda uhartediko Parke Nazionala.
Irudi:Muddus-wasserfall.jpg|Muddus Parke Nazionala.
Irudi:Padjelanta National Park - PICT0099.jpg|Padjelanta Parke Nazionala.
Irudi:Pieljekaise rozcesti.jpg|Pieljekaise Parke Nazionala.
Irudi:Pierikpakte in Sarek.jpg|Sarek Parke Nazionala.
Irudi:Suorvajaure in stora sjofallet park.jpg|Stora Sjöfallet Parke Nazionala.
Irudi:Nikkaluokta fjällstation July 2012.jpg|Nikkaluokta.
Irudi:Ajtte utställningshall.JPG|Ájtte museoa.
Irudi:Kebnekaise viewed from Tarfala valley - narrower crop.jpg|Kebnekaise mendia (2.099 m).
Irudi:Sarektjåkko-25.jpg|Sarektjåkkå mendia (2.089 m).
Irudi:Tornionjoki Kukkolankoski Vastarannalla Ruotsi.jpg|Torne ibaia
Irudi:Bergnäsbron Bergnäset.jpg|Lule ibaia.
Irudi:Hornavan (Tjärvek) 07.jpg|Hornavan aintzira.
Irudi:2014-08-04 Akka mountains and Akkajaure, Sweden 6573.jpg|Akkajaure aintzira.
Irudi:Torneträsk, May 5.JPG|Torneträsk aintzira.
Irudi:Laidaure-25.jpg|Laitaure aintzira.
Irudi:Skylark launch.jpg|Esrange Space Center.
Irudi:ICEHOTEL Main Hall (2014) by Alessandro Falca & AnnaSofia Mååg.jpg|Icehotel (Jukkasjärvi).

## Kanpo estekak
Örebroko konderria

**Örebro** Suediako konderri bat da. 8.517&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 280.305 biztanle ditu. Bere hiriburua Örebro da.

## Mugakideak 
Västra Götaland, Värmland, Dalekarlia, Västmanland, Södermanland eta Östergötland konderriekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Örebro** (hiriburua, 29.891 biztanle)
# Karlskoga (27.084 bizt.)
# Kumla (14.062 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 
### Parke Nazionalak 
* Garphyttan Parke Nazionala
* Tiveden Parke Nazionala

### Iruditegia 

Irudi:Örebro rådhus 01.jpg|Örebroko udaletxea.
Irudi:Orebro slott 2010.JPG|Örebroko gaztelua.
Irudi:Allehandaborgen from Svartan river in Örebro, Sweden.jpg|Allehandaborgen (Örebro).
Irudi:Trystorp manor.jpg|Trystorp jauregia.
Irudi:OP öst.jpg|Olaus Petri eliza.
Irudi:Fagertarn.jpg|Tiveden Parke Nazionala.
Irudi:Baskarp 18 juli 2014.jpg|Vättern aintzira.
Irudi:Örebro Hemfjärden.jpg|Hjälmaren aintzira.
Irudi:Vasabron44.JPG|Svartån ibaia.

## Kanpo estekak
Cubel

**Cubel** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 211 biztanle zituen 59 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Las Cuerlas

**Las Cuerlas** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 69 biztanle zituen 32,6 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Daroca

**Daroca** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 2.274 biztanle zituen 52,24 kilometro koadroko azaleran. Campo de Daroca eskualdeko herriburua da. Etimologikoki "Daroca" izena euskaratik omen dator.

## Ondarea 
Balio handiko eraikinak ditu:

* Darocako harresia, Espainiako hirugarren handiena da.
* Santa María de los Sagrados Corporales basilika.
* San Juan Bautista eliza.
* San Miguel Arcangel eliza.
* Santo Domingo de Silos eliza.
* Hogei Tutuen iturria
* Mehategia.
* Santo Domingo ospitalea.
* Arkupeen etxea
* Gaztelu Nagusia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Herrera de los Navarros

**Herrera de los Navarros** (*Nafarren Burdinola* gazteleraz, aragoieraz *Ferrera de los Nabarros*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 628 biztanle zituen 105 kilometro koadroko azaleran. Campo de Daroca eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Galia Belgika

**Galia Belgika** () erromatar probintzia izan zen, egungo Herbehereetan, Belgikan, Luxenburgon, ipar-ekialdeko Frantzian eta mendebaldeko Alemanian kokatuta. Galia Belgikako jatorrizko populazioa zelta da nahiz eta badirudi eta germaniar batzuk ere probintzian kokatuta zeudela. Julio Zesarren arabera, Galia eta Belgikaren arteko muga Marnek eta Senak osatzen zuten, eta Germaniarekin Rhinek.

## Historia 
Augustok (K.a. 27) ezarri zuen bezala, Gallia Belgika Sena ibaitik ekialderantz hedatzen zen Rhin ibairaino, eta iparraldean Behe Herrialdeak eta hegoaldean Helvetiar lurraldea (Suitza mendebaldea) barne hartzen zituen. Bere hiriburua Durocortorum zen (gaur egun Reims, Frantzia). 

Domiziano enperadorearen agintepean (K.o. 81 – 96), Rhin behealdeko eta goialdeko Belgikako zati handiak banandu eta Germania Beherea eta Germania Garaia probintzia bana eratu zituzten, hurrenez hurren. 

Dioklezianoren garaian (K.o. 300), aldaketa lurralde antolaketa berri bat bat erabaki zen eta probientzia bitan banatu ze: Belgika Prima, hiriburua, Augusta Treverorumen, gaur egun Trierren zuena eta Belgika Secunda, hiriburutzat Durocortorum Remorum zuena. V. mendean, Belgika franko saliar eta franko erripuariarren erresumetan murgilduta zegoen.
erdian|thumb|Proto-frankoak germaniar limesean Ko. 200. urte ingurruan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Germania Beherea

**Germania Beherea** () erromatar probintzia izan zen, Rhin ibaiaren ezkerreko ertzean, egungo Herbehereetan, Flandrian eta Alemanian, kokatua. Hasiera batean Galia Belgikako zati bat zen. Probintzia kategoria 90ean jaso zuen.

Erromatarren eta Germania Behereko herrian arteko lehendabiziko gatazkak Julio Zesarren gerretan gertatu ziren, Galiako konkistan. Zesarrek Germania K.a. 57an inbaditu zuen, eta hurrengo urteetan hainbat tribu germaniar zeharo txikitu zituen, tartean *eburones* eta *menapii* izenekoak.

K.a. 50ez geroztik daude erromatar koloniak bertan. Bizileku nagusiak honako hauek izan ziren:

* *Castra Vetera* (Xanten)
* *Colonia Ulpia Traiana* (Xanten)
* *Coriovallum* (Heerlen)
* *Albaniana* (Alphen aan den Rijn)
* *Lugdunum Batavorum* (Katwijk)
* *Forum Hadriani* (Voorburg)
* *Ulpia Noviomagus Batavorum* (Nijmegen)
* *Traiectum* (Utrecht)
* *Atuatuca Tungrorum* (Tongeren)
* *Bona* (Bonn)
* *Colonia Agrippinensis* (Köln, hiriburua)

## Kanpo estekak
SN 1987A

**SN 1987A**, Tarantularen Nebulosa (NGC 2070)aren kanpoaldean gertatu zen supernoba bat da, Magallanesen Laino Handian kokatua, Tokiko Galaxia Multzoko galaxia nano bat. Gutxi gora-behera, Lurretik 168.000 argi urtera gertatu zen (51,4 kiloparsec), begi hutsez ikusi ahal izateko bezain hurbil. Esne Bidean gertatu zen SN 1604tik, gugandik gertuen ikusi zen supernoba da.

## Historia 
Supernoba honen argia, Lurrera, 1987ko otsailak 23an iritsi zen. 1987an aurkitu zen lehen supernoba izan zenez, 1987A deitua izan zen. Bere dizdira gehienera, urte horretako maiatzean iritsi zen, 3ko itxurazko magnitudearekin, hurrengo hilabeteetan jaitsiz. Egungo astronomoek supernoba bat gertutik ikusteko lehen aukera izan zen.

Ian Shelton eta Oscar Duhaldek aurkitu zuten Las Campanas behatokitik, Txilen, 1987ko otsailak 24an, eta, modu independentean, Albert Jonesek Zeelanda Berrian eta Colin Henshawk (Manchesterreko Astronomia Elkarteko kidea) Zimbabwetik. 1987ko martxoan, espaziotik ikusi zuen Astronek, garai hartako izpi ultramorezko espazio teleskopiorik handiena.

## Aurrekaria 
Gertaera erregistratu eta gutxira, supernoba hau sortu zuen izarra Sanduleak -69º 202a bezala identifikatua izan zen, B3 mota espektraleko supererraldoi urdin bat. Identifikazio hau, espero gabea izan zen, une horretan, supererraldoi urdinak ez bait ziren supernoben sortzailetzat hartzen existitzen ziren izar eboluzioko ereduetan. Gaur egun, supernoba hau sortu zuena, izar bitar bat izan zela uste da, bi izar hauen osagaiak, eztanda gertatu baino 20.000 urte lehenago elkartu zirelarik, supererraldoi urdina sortuz. Hala ere, zailtasunek hor jarraitzen dute interpretazio honekin ere.

## SN 1987A supernoba hondarra 
SN 1987A, dirudienez, nukleoaren kolapsoko supernoba bat da, eta, beraz, hondar bezala, neutroi izar bat espero daiteke. Supernoba ikusi zenetik, kolapsatutako nukleoa bilatu da, baina ezin izan da aurkitu. Bi aukera kontutan hartu dira neutroi izarraren falta azaltzeko. Lehena, neutroi izarra, hauts laino trinko artean ezkutatuta egon daitekeela, eta, horregatik, ikustezin egotea. Bigarrena, eztandaren ondoren, material kopuru handiak, berriz ere, neutroi izarraren gainean erori izana, eta, beraz, zulo beltz bat eratu arte kolapsatzen jarraitzea.

## Kanpo estekak
293 Brasilia

**293 Brasilia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 293. asteroidearen izena da. 1890eko maiatzak 20an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izena, beharbada, Brasil herrialdeagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Las Campanas behatokia

**Las Campanas behatokia** (LCO), Washingtongo Carnegie Institutionek erabiltzen duen behatoki astronomiko bat da. Andeetan kokatua dago, Txileko Atakamako III. Eskualdean, La Sillako behatokitik 27 kilometro iparraldera (hau Coquimboko IV. Eskualdean dagoelarik), eta, behatokitik urbilen dagoen hiria, Txileko Vallenar da.

## Teleskopioak 
* Magallanes teleskopioak: 6,5 metroko teleskopio bikiak, Walter Baade (2000ko irailak 15) eta Landon Clay (2002ko irailak 7) deituak.
* Irénée du Pont teleskopioa (1977), 2,5 metrokoa
* Henrietta Swope teleskopioa (1971) metro 1ekoa

File:Telescopio_Polaco_Las_Campanas.jpg|
File:Du Pont Las Campanas.jpg|
File:Magellan_telescopes.jpg|
File:Clay_telescope.jpg|
File:Warszawskie Obserwatorium Południowe.jpg|
File:Warszawskie Obserwatorium Południowe Teleskop.jpg|
File:Teleskopy ASAS OGLE.jpg|

## Kanpo estekak
294 Felicia

**294 Felicia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 294. asteroidearen izena da. 1890eko uztailak 15ean aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

## Kanpo estekak
295 Theresia

**295 Theresia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 295. asteroidearen izena da. 1890eko abuztuak 17an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

## Kanpo estekak
296 Phaëtusa

**296 Phaëtusa**, asteroide gerrikoan aurkitutako 296. asteroidearen izena da. 1890eko abuztuak 19an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izena, greziar mitologiako Faetusa izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, ninfa bat zena, Neera eta Heliosen alaba.

## Kanpo estekak
Germania Garaia

**Germania Garaia** () erromatar probintzia izan zen, Rhin goiko aldean kokatuta, egungo mendebaldeko Suitza, ekialdeko Frantzia eta hego-mendebaldeko Alemanian.

Julio Zesarrek Germania Garaian bizi ziren zenbait tribu garaitu zituen Ariovisto buru zeukatela Galiako konkistan (K. a. 58an). Orduz geroztik erromatarrek ez zuten eskualde honetatik alde egin. Augustok Germania osoa konkistatu nahi izan zuen, baina bere egitasmoa zapuztu zen germaniarrak Teutoburgoko guduan gailendu zirenean. Erromatar inperioko muga Rhin eta Danubio ibaietan finkatu zen orduan, eta Germania Garaia gotorlekuz bete zen, zigortzeko zenbait espedizio burutzen ziren batera (erromatarrek, besteak beste, Druso buru izan zuten operazio horietan).

Neronen heriotzaren ondorengo gerra zibilean gotorleku franko suntsitu ziren. Horren ostean, gotorlekuen sarea trinkotu zen, Mainz eta Augsburg (Augusta Vindelicorum) errepide batek lotuta. Domizianok *chatii* izeneko germaniarren aurka egin zuen 83-85ean. Garai honetan hasi zen *limes* delakoa (muga gotortua) eraikitzen. Ikusteko eremu garbitu baten aurrean, ahal izanez gero hesi bat altxatzen zen, eta egurrezko dorreak eta gotorlekuak bidegurutzeetan.

Nolanahi ere, hurrengo urte baketsuetan, hesi horrek bere behin-behineko izaera galdu zuen. Gotorlekuen inguruan hiriak garatu ziren. 150erako, dorreak harrizkoak ziren. Germaniar kultura ere aldaturik zegoen, eta orain herri erromatartuetan bizi ziren, mugaren inguruan.

## *Civitates* 
* Ladenburg (*Lopodunum*) = Civitas Ulpia Sueborum Nicretum;
* Wimpfen = Civitas Alisinensium;
* Stuttgart-Bad Cannstatt
* Rottenburg (*Sumelocenna*) = Civitas Sumelocennensis;
* Rottweil (*Arae Flaviae*)
* Baden-Baden (*Aquae*) = Civitas Aquensis;
* Mainz (*Mogontiacum*) = Civitas Aresacium;
* Worms (*Borbetomagus*) = Civitas Vangionum;
* Speyer (*Noviomagus*) = Civitas Nemetum;
* Wiesbaden (*Mattiacorum*) = Civitas Mattiacorum;
* Frankfurt am Main-Heddernheim (*Nida*) = Civitas Taunensium;
* Dieburg = Civitas Auderiensium

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
299 Thora

**299 Thora**, asteroide gerrikoan aurkitutako 299. asteroidearen izena da. 1890eko urriak 6an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

Bere izena, eskandinaviar mitologiako Thor jainko ospetsuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
298 Baptistina

**298 Baptistina**, asteroide gerrikoan aurkitutako 298. asteroidearen izena da. 1890eko irailak 9an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik. Flora familiako asteroideen antzerako orbita du.

2007ko ikerketa batek, 298 Baptistina, duela 160 milioi urte Baptistina familia eratu zuen beste gorputz txikiago batekin izandako talka baten 170 kilometro inguruko asteroide hondarrik handiena dela ondorioztatu du, familia honetako kide batek, duela 65 milioi urte Lurraren talka egin eta dinosauroak desagerrarazi zituena.

## Kanpo estekak
301 Bavaria

**301 Bavaria**, asteroide gerrikoan aurkitutako 301. asteroidearen izena da. 1890eko azaroak 16an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

Bere izena, Alemaniako Bavaria estatuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
300 Geraldina

**300 Geraldina**, asteroide gerrikoan aurkitutako 300. asteroidearen izena da. 1890eko urriak 3an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.

## Kanpo estekak
Orcajo

**Orcajo** (aragoieraz *Forcallo*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 36 biztanle zituen 28,4 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Tokugawa Yoshimune

Japoniako Tokugawa shogunerriko zortzigarren shogun edo bakufua izan zen, eta 1716 eta 1745 bitartean gobernatu zuen. Tokugawa Mtsusadaren semea izan zen.

Shogunik aktiboenetako bat izan zen eta Kyōhō erreformak abiarazi zituen, kontrol feudala berrezartzeko eta bakufuaren finantzak konpontzeko zirenak. Zergak igo zituen, daimyoei errekrutatzeak jarri zizkien, urritasuna defendatu zuen, heziketa bultzatu zuen eta bakufuaren oinarrizko lege kodea berrikusi zuen.
Horus Zezen

**Horus Zezen**, Egiptoko aro protodinastikoko balizko gobernari bat izan zen. Bere erregealdia, estimazioen arabera, K. a. 3200 inguruan izan zen, Naqada III kulturaren garaian.

Zezen erregearen existentzia (Horus Zezen izena izango lukeena), eztabaidagai da, berari buruzko erreferentzia oso gutxi ezagutzen bait dira: Günter Dreyer egiptologoak proposatu zuen, gobernariaren izena zuen idazkun bat deskribatu zuena zeramika atal batzuetan eta Min jainkoaren estatua erraldoi baten oinarrian, estatua honen zatiak, Oxford eta Kairoko museoetan aurkitzen direlarik. Gobernari hauen izen gehienak, Abidosko Umm el-Qaabeko Uj hilobian agertzen dira, Horus Eskorpioi I.aren hilobia dena, baina bertan ez da Horus Zezenen izena agertzen.

Faraoi honen existentziari buruzko beste ebidentzia bat, 2003an, Tebaseko mendebaldeko basamortuan, faraoi honi erreferentzia egiten dioten idazkunak dituen Gebel Tyautyko harkaitz baten aurkikuntza da: bere interpretazioa, Horus Eskorpioi I.aren kanpaina arrakastatsu baten narrazioa da, non Horus Zezen, ziur asko boterea Egipton kontzentratzearen jatorria izan zen guduan garaitua izan zen erregea zen.
Temmokuzango gudua

, 1582an gertatu zena, Japoniako Sengoku aroan gertatu zen gudu bat izan zen. **Toriibatako gudua** bezala ere ezagutzen da, eta Takeda klanak, Tokugawa-Oda koalizioaren erasoen aurka eginiko azken defentsatzat hartzen da, azken hauek, Takeda klanaren aurkako zenbait kanpaina egin zituztelarik.

Bere jazartzaileengandik ezkutatzeko bere saiakeran, Takeda Katsuyorik bere gaztelu propioa erre eta mendietara joan zen, klanaren beste gotorleku batera, Iwadono gaztelua deitua eta Oyamada Nobushigek zaindua, klanaren basailu zahar bat zena. Nobushigek, sarrera ukatu zion Katsuyoriri, eta, beraz, honek, bere semearekin batera, seppuku egin zuen, bere armadak, erasotzaileen aurka borrokatu zuen bitartean, bere armada erabat garaitua izan zelarik.

## Kanpo estekak
Oyamada Nobushige

Takeda klanaren agindupeko samurai japoniar bat izan zen, klaneko buruzagia, lehenik Takeda Shingen, eta, ondoren, Takeda Katsuyori izan zenean.

Nobushige, Takeda Shingenen hogeitalau jeneraletako bat bezala hartua izan zen bere abilezia militarrengatik, Iwadono gaztelua zaintzeaz ere arduratzen zelarik. Kawanakajimako guduan, Mikatagaharako guduan eta Nagashinoko guduan borrokatu zuen.

Oyamadak, Takeda klana traditu zuen 1582an, baina Oda Nobunagaren ofizial batek hil zuen honen kanpamentura iritsi zenean.
Cristiano Lucarelli

**Cristiano Lucarelli** (Livorno, Italia, 1975eko urriaren 4a) futbolari italiarra da, Italiako futbol selekzio nazionalarekin sei alditan internazionala izandakoa.

Cristiano futbolaria ideologia ezkertiarreko futbol-jarraitzaileen artean ezaguna da bere ideologia komunistagatik. Cristiano Lucarellik lehen irabazten zuen soldata baino baxuagoa izatea onartu tzuen bere jaioterriko Livorno taldean jokatzearren, lehen mailatik bigarren mailara jokatzera pasatuz nahiz eta eskaintza ekonomiko altuagoak eduki.

## Taldeak 
## Palmaresa 
### Txapelketa nazionalak 
### Sari pertsonalak
Fombuena

**Fombuena** (aragoieraz *Fuen Buena* edo *Fuent Buena*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 45 biztanle zituen 19,5 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Used

**Used** (aragoieraz *Fuset*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 360 biztanle zituen 85,3 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Takeda Shingenen hogeita lau jeneralak

eskuinera|thumb|250px|Takeda Shingenen hogeitalau jeneralen irudikapena.
**Takeda Shingenen hogeita lau jeneralak** (japonieraz 武田二十四将) Japoniako Sengoku aroan komandante ospetsuen taldeetako bat izan zen. Hogeita lau jeneral hauek, Takeda Shingenen armadako konfidantzazkoenak ziren. Horietatik ia herena, Nagashinoko guduan hil ziren, 1575ean, Oda Nobunagaren armadaren aurka borrokatu zutenean.

## Hogeitalau jeneralak 
* Akiyama Nobutomo, Shinano probintziaren inbasioan parte hartu zuena
* Amari Torayasu, Uedaharako guduan hil zena, 1548an.
* Anayama Nobukimi, Mikatagaharako gudua eta Nagashinoko guduaren ondoren, Tokugawa Ieyasurekin aliatu zen eta Takeda Katsuyori garaitzen lagundu zion.
* Baba Nobuharu, Mikatagaharako guduan eta Nagashinoko guduan borrokatu zuen, azken honetan hil zelarik.
* Hara Masatane, Nagashinoko guduan hil zen, 1575ean.
* Hara Toratane
* Ichijō Nobutatsu, Takeda Shingenen anaia txikia, Nagashinoko guduan borrokatu zuena.
* Itagaki Nobukata, Uedaharako guduan hil zena, 1548an.
* Kōsaka Danjō Masanobu, partehartze garrantzitsu bat izan zuen Kawanakajimako laugarren guduan, baina ez zen Nagashinoko guduan egon.
* Naitō Masatoyo
* Obata Toramori, 1561ean hil zena. Dokumentatua dagoenez, 40 zauri jasan zituen 30 gudutan.
* Obata Masamori, zalditeria armada nagusiaren agintaritza izan zuen Nagashinoko guduan.
* Obu Toramasa
* Ohama Kagetaka, 1597an hil zena.
* Oyamada Nobushige, Kawanakajimako guduan, Nagashinoko guduan eta Mikatagaharako guduan borrokatu zuena.
* Saigusa Moritomo, Nagashinoko guduan hil zena, 1575ean.
* Sanada Yukitaka, Shingenen mendeko bihurtu zen Shinano probintziako daimyōa.
* Sanada Nobutsuna, Nagashinoko guduan hil zena, 1575ean.
* Tada Mitsuyori
* Takeda Nobushige, Takeda Shingenen anaia txikia, Kawanakajimako laugarren guduan hil zena, 1561ean.
* Takeda Nobukado, Takeda Shingenen anaia, 1582an hil zena.
* Tsuchiya Masatsugu, Mikatagaharako guduan borrokatu zuen eta Nagashinoko guduan hil zen, 1575ean.
* Yamagata Masakage, Mikatagaharako guduan eta Yoshidako setioan borrokatu zuen eta Nagashinoko guduan hil zen, 1575ean.
* Yamamoto Kansuke, estratega Kawanakajimako lau guduetan, gudu hauetan hil zelarik.
* Yokota Takatoshi, Toishiko setioan hil zena, 1550ean.

## Ikus, gainera 
* Sengoku Aroa
* Shizugatakeko zazpi lantzak

## Kanpo estekak
Gallocanta

**Gallocanta** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 158 biztanle zituen 25,24 kilometro koadroko azaleran. Bertan daude Gallocantako antzirak.

## Kanpo estekak
Kay Pacha

**Kay Pacha**, inken mitologian, gizakiak euren bizitzako gauzetan aritzen ziren lurtar mundua bezala definitzen zen.

Mundua, hiru planotan osatua agertzen zen: Hanan Pacha (goiko mundua), Kay Pacha (hemengo mundua) eta Uku Pacha edo beheko mundua, hildakoena eta jaio gabekoena.

Ketxua hizkuntzan, *pacha* hitzak, aldi berean, denbora eta espazioa esan nahi du.

Kay Pacharen animalizko irudikapena, puma bat zen.

## Kanpo estekak
Shizugatakeko zazpi lantzak

**Shizugatakeko zazpi lantzak** (japonieraz 賤ヶ岳の七本槍, Shizugatake no shichi-hon-yari), Toyotomi Hideyoshiren jeneral gorenak izan ziren, Japoniaren kontrola hartu zuena XVI. mendearen amaieran. Guztiak izan ziren Hideyoshiren eliteko goardiako kideak Shizugatakeko guduan, 1583an.

Gudu honetako "zazpi lantzak" honako hauek izan ziren:

* Fukushima Masanori (1561-1624), Kiyosuko hanarekin (Owari probintzia) saritua gudu honen ondoren, Tokugawa Ieyasuren alde borrokatu zuen Sekigaharako guduan.
* Hirano Nagayasu
* Kasuya Takenori
* Katagiri Katsumoto
* Katō Kiyomasa (1562-1611), Sengoku aroko samurai gerlaririk ospetsuenetako bat. Kiyomasak, Hideyoshiren tropak zuzendu zituen Korearen japoniar inbasioetan
* Katō Yoshiaki (1563-1631), Hideyoshiren flota zuzendu zuen Koreako inbasioan
* Wakizaka Yasuharu (1554-1626), Akechi Mitsuhide zerbitzatu zuen Hideyoshirekin gauza bera egin aurretik. Ospetsua da Ishida Mitsunariren Mendebaldeko Armadatik, Tokugawa Ieyasuren armadara pasatzeagatik Sekigaharako gudu erabakigarriaren erdian.

## Ikus, gainera 
* Sengoku Aroa
* Takeda Shingenen hogeita lau jeneralak

## Kanpo estekak
Kalmarko konderria

**Kalmar** Suediako konderri bat da. Bere hiriburua Kalmar da.

## Mugakideak 
11.171&nbsp;km2ko azalera du eta 2008ko datuen arabera 233.397 biztanle zituen. Kronoberg, Jönköping, Blekinge, eta Östergötland egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Kalmar** (hiriburua, 36.392 biztanle)
# Västervik (21.140 bizt.)
# Oskarshamn (17.258 bizt.)
# Nybro (12.810 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Stora Alvaret (Hegoaldeko Ölandeko nekazal paisaia)

### Parke Nazionalak 
* Blå Jungfrun Parke Nazionala
* Norra Kvill Parke Nazionala

### Iruditegia 

Irudi:Kalmar.Stortorget.Stadshotellet 027.JPG|Kalmar.
Irudi:VastervikStrandvagen20150714-1.JPG|Västervik.
Irudi:Gettlinge gravfält.JPG|Stora Alvaret (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Kalmar slott - Juli 2014 klarblå himmel.jpg|Kalmarko gaztelua.
Irudi:Eketorp main view.jpg|Eketorp.
Irudi:Borgholms slott.jpg|Borgholmeko gazteluaren hondarrak.
Irudi:Stävlöslott adjusted.jpg|Stävlö gaztelua.
Irudi:Kalmar cathedral Kalmar Sweden 001.JPG|Kalmarko katedrala.
Irudi:Västerviks Turistbyrå IMG 4296.jpg|Varmbadhuset.
Irudi:Blå Jungfrun, bred.jpg|Blå Jungfrun Parke Nazionala.
Irudi:Norra Kvill National Park, Sweden (by Pudelek) 02.jpg|Norra Kvill Parke Nazionala.
Irudi:Rumskullaeken.jpg|Rumskulla haritza.
Irudi:Astrid Lindgrens Värld, neue Villa Kunterbunt (2009-08-xx).JPG|Astrid Lindgrenen Mundua.
Irudi:Ölandsbron.jpg|Öland zubia.

## Kanpo estekak
Villar de los Navarros

**Villar de los Navarros** (Aragoieraz: *Billar de los Nabarros*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 83 biztanle zituen 49,5 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Atxuri (Mungia)

**Atxuri** Mungiako (Bizkaia) mendebaldean dagoen auzoa da. 2016ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 288 biztanle zituen.  

Auzuneko etxe batzuk hiriguneak hartu baditu ere, estazioa deritzon aldea eta rugby zelaia bera ere auzune honetakoak dira. Nekazaritzak eta abeltzaintzak gaur egun baino indar handiagoa izan dute lehenagoko sasoietan. Oinez ibiltzeko eta osteratxoak egiteko bide ezin hobeak eskaintzen ditu Mungiako saihesbidearen alboko bidetik abiatuta eta edozein auzobidetatik sartuta.

## Demografia eta biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Atxuri (Bilboko auzoa)
* Arxuria Etxalar-Zugarramurdiko mendia)
* Aitzuri (Debako hondartza
* Aitzuriaga (Nafarroako herria, Arrasgoitikoa)
* Atxuriaga (Galdamesko auzoa)
* Atxuri (Mungia)
* Aitxuri (Aketegi, Urbiako mendia)

## Kanpo estekak 
* Auzoaz udal webgunean
Chandrasekharren muga

thumb|200px
**Chandrasekharren muga**, izar hotz egonkor baten gehiengo masa posiblea da. Muga hau gainditzen bada, izarra, zulo beltz edo neutroi izar bat bihurtzeko kolapsatuko da.

Astrofisikan, **Chandrasekharren muga**, hortik gora, elektroien endekapena, izar hondar batean grabitate indarra indargabetzeko gai ez den masa muga da, zulo beltz edo neutroi izar bat sortzen duen kolapso bat eraginez. Badago, baita ere, teorian behintzat, kolapso honen hirugarren emaitza bat, quark izar bat bezala ezagutzen dena emango lukeena.

Muga hau, gutxi gora-behera, 1,44 eguzki masakoa da, eta gehienezko posiblea da nano zuri batean. Nano zuri batek Chandrasekharren muga gainditzen badu, hau, kolapsatu egiten da neutroi izar bat bihurtzeko. Antzerako moduan, badago, baita ere, neutroi izarrek jasan dezaketen masarentzako muga bat. Kasu honetan, neutroiak dira endekatuak daudenak eta hiru eguzki masako masa bat jasan dezakete. Honi, Tolman-Oppenheimer-Volkoffen muga deritzo.

Chandrasekharren mugaren balioa, elektroien masa frakzioaren karratuarekiko proportzionala da. Nano zuri normal batean, bi nukleoi daude elektroi bakoitzeko, 2ko partikulako pisu molekularraren baliokidea dena, baina, baldintzaren batzuetan, elektroi kopuruaren murrizte bat gerta daiteke nukleoak horiek harrapatuta. Honek, Chandrasekharren masa murriztuko luke.

Bere balioa, Subrahmanyan Chandrasekhar astrofisiko indiarrak kalkulatu zuen.

## Kanpo estekak
Elenwë

**Elenwë**, Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da, oso modu laburrean, Tolkienen hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena, berari buruzko xehetasun gehiago, Christopher Tolkienek argitaratutako Erdialdeko Lurraldeko istorioak izeneko lanean ere ematen diren arren. Vanyar adarreko emakumezko elfo bat da, Alanwëren alaba eta Turgonen emaztea, honekin, Idril izeneko alaba bat izan zuelarik.

Feänorren matxinadaren ondoren, Noldorrek laguntzea erabaki zuten, eta Turgonek Feänorren zina esan ez zuen arren, bere bihotzak, xamurki, lurralde zabalagoetara joan nahi zuen, eta, beraz, bere aitari eta gainontzeko herriari jarraitu eta Helcaraxë izoztutako itsasartea zeharkatzea erabaki zuen. Elenwëk eta Idrilek lagundu zuten Turgon, baina, bidaian zehar, izotza apurtu egin zen, eta bi neskak erori ziren ur hotz haietara. Turgon, biak salbatzen saiatu zen, eta, bera ere hiltzeko zorian egon zen arren, bere alaba salbatzea lortu zuen, baina ez hala Elenwë, ur hotz haietan hil zena.

## Kanpo estekak
Utapau

**Utapau**, Star Wars film sagan agertzen den planeta bat da. Star Wars III. Atala: Sithen Mendekua izeneko III. atalean agertzen da, baita bere eleberri eta bideo-jokoan ere. Tarabba sektorean dago, Kanpoaldeko ertzean. Eoi asko lehenago, ozeano zabalez betea zegoen.

## Historia 
Jaio zehen lehen adimendun espeziea, Utaia izan zen. Hauek, *laburrak* bezala ezagutua, euren bizitza laburragatik, lauhanka varaktiloak etxekotu eta zelabere bezala erabili zituzten. Orduan, urak iragazi egin ziren eta lurrazpiko ehundaka akuifero sortu zituzten. Bitartean, lurgaina mortu geratu zen, lur idorrak erakutsiz. Hau gertatzen zen bitartean, Pau'an adimentsuak jaio ziren, ehun urte ere bizi zitezkeenak, *agureak* bezala ezagunak, zulo hiriak eraiki zituztenak haizetik babestu eta ura ateratzeko. Pau'anek hiriak domeinatzen zituzten, non Utaiak bizi ziren, askoz ugariagoak. Etxez, portuz eta varaktilo ikuiluekin beteriko hamarnaka mailak, igogailu sare erraldoi batekin lotzen ziren. Putzuen amaieran, ura zegoen.

Grievous jeneralak planeta konkistatu zuen Klon Gerren amaieran, han, buruzagi separatistak izateko. Utapau neutral mantendu zen historia guztian, separatistek konkistatu zuten arte. Koruskanteko guduaren ondoren, separatistek Mustafarrera ihes egin zuten, baina Grievous Utapaun geratu zen. Obi-Wan Kenobi Jedi maisuak Utapaura bidaiatu zuen Cody Komandantea buru zuen klon armada batekin.

Kenobik, Tion Medonekin kontaktatu zuen, Pau Hiriko buruzagia zena. Honela, Jedi maisuak Grievous garaitu zuen duelu bizi baten ondoren, eta klonek gudu droideak sarraskitu zituzten. Orduan, Palpatinek, Anakin Skywalkerren laguntzarekin Mace Windu suntsitu ondoren, 66 Agindua ematen die klonei, eta hauek Kenobi erasotzen dute. Kenobik, Utapautik ihes egitea lortu zuen, eta klonak joan egin ziren, Utai eta Pau'anei bizitzen uzteko.

George Lucasen arabera, hau da sagako planeta biologiko ugarietako bat. Hangarrek, sabaia, fosilez betea dutela ikus daiteke.

## Kanpo estekak
2. Sinfonia (Dvořák)

**2. Sinfonia Si bemol maiorean Op.4**, Antonín Dvořák konposatzaile txekiarraren 9 sinfonietako bat da, 1865ean idatzi zuena. Honako lau mugimendu hauek osatzen dute:

# Allegro con moto
# Poco adagio
# Scherzo: Allegro con brio
# Finale: Allegro con fuoco

Dvořákek, bere bigarren sinfonia hau, lehenaren urte berean idatzi zuen, 1865ean, 24 urte zituenean. Hala ere, euren harreran, oso lan ezberdinak izan ziren: hasiera batean, bere lehenengo lau sinfoniei, batere baliorik eman ez zien arren, bereziki lehenari, eta horiek suntsitzeko ahaleginen bat ere egin zuen arren, azkenean, bigarrena, bere gogokoenetako bat izatera iritsi zen. Ziuraski, hau, Josefa Čermákovágatik erabat maiteminduta zegoen une batean idatzi zuelako izango zen, beranduago bere koinata izango zena, Josefaren ahizpa Annarekin ezkondu baitzen. Lan honen partiturari buruz, Dvořákek, diru faltagatik ez zuela koadernatu dioen pasadizoa dago; bere lagun Moric eskaini zen hori egiteko, baina, egileari itzuliz gero hautsia izateko arriskua zegoela jakinez, honek behar adina diru biltzerik lortu ez zuenaren aitzakiarekin, berarekin mantendu zuen. Berlingo Simrok editoreak onar zezan, konposatzaileak lehen berrikuspen bat egin zuen 1887an, eta bigarren bat urte bete beranduago Pragan estreinatzeko. Edonola ere, 2. sinfonia hau, konposatzailea hil ondoren argitaratu zen.

Lehen mugimenduan, modu urrunean, Ludwig van Beethovenen 6. Sinfonia Pastoralaren pasaia batzuk ezagu daitezke, bigarren mugimendua, Robert Schumann edo Felix Mendelssohnen eran idatzia dagoen bitartean, estilo alemaniarrago batean.

## Kanpo estekak
Östergötlandeko konderria

**Östergötland** Suediako konderri bat da. 10.562&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 429.852 biztanle zituen. Bere hiriburua Linköping da.

## Mugakideak 
Jönköping, Kalmar, Västra Götaland, Örebro eta Södermanland konderriekin eta Itsaso Baltikoarekin egiten du muga.

## Ekonomia 
Basogintza, industria (aluminioa, mekanika, tabakoa) eta meagintza (burdina, zink, berun eta kobrea) dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Linköping** (hiriburua, 104.232 biztanle)
# Norrköping (83.561 bizt.)
# Motala (29.823 bizt.)
# Finspång (12.400 bizt.)
# Mjölby (12.245 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Stora torget, Linköping, juli 2005.jpg|Linköping.
Irudi:WTNkpng1 ArildV Strykjärnet in Norrköping 2012c.jpg|Norrköping.
Irudi:Vadstena.slottet.jpg|Vadstenako gaztelua.
Irudi:Ekenäs slott.jpg|Ekenäs gaztelua.
Irudi:Bjärka Säby 2.jpg|Bjärka-Säby gaztelua.
Irudi:Sturefors slott.jpg|Sturefors gaztelua.
Irudi:Lkpgdomkyrka-ne.jpg|Linköpingeko katedrala.
Irudi:Vadstena-kloster.jpg|Vadstenako abadia.
Irudi:Sankt Johannes kyrka, Norrköping, den 23 maj 2007, bild 37.jpg|San Joan eliza (Norrköping).
Irudi:Norrköpings rådhus 2008-05-10 bild01.jpg|Norrköpingeko udaletxea.
Irudi:Taakern set mod nordvest 530.jpg|Tåkern aintzira.
Irudi:Kolmården Kolmårdens djurpark.jpg|Kolmården Basabizitza Parkea.
Irudi:Himmelstalund i Norrköping, den 25 april 2007, bild 26.jpg|Himmelstalundparkeko petroglifoak.
Irudi:La2-bergs.jpg|Göta ubidea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uppsalako konderria

**Uppsala** Suediako konderri bat da. 8.209&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 336.533 biztanle zituen. Bere hiriburua Uppsala da.

## Mugakideak 
Stockholm, Södermanland, Västmanland eta Gävleborg konderriekin eta Itsaso Baltikoarekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Uppsala** (hiriburua, 140.454 biztanle)
# Enköping (21.121 bizt.)
# Bålsta (20.153 bizt.)

### Udalerri guztiak 
200px

## Ondasun nabarmenak 
### Parke Nazionalak 
* Färnebofjärden Parke Nazionala

### Iruditegia 

Irudi:Uppsala cathedral from southwest 02.jpg|Uppsalako katedrala.
Irudi:Uppsala slott-2.jpg|Uppsalako gaztelua.
Irudi:Universitas Regia Upsaliensis.jpg|Uppsalako Unibertsitatea
Irudi:Carolina Rediviva Uppsala.JPG|Carolina Rediviva.
Irudi:Gustavianum in winter.jpg|Gustavianum.
Irudi:Öregrund from the Gräsö ferry.jpg|Öregrund.
Irudi:Älvkarleby June 2013 04.jpg|Älvkarlebyko hotela.
Irudi:Örbyhus slott 14.JPG|Örbyhus gaztelua.
Irudi:Mälarsee.jpg|Mälaren aintzira.
Irudi:Färnebofjärden view from Skekarsbo tower.jpg|Färnebofjärden Parke Nazionala.
Irudi:2006maj09 dalalven sedd fran riksvag 70 mellan avesta och hedemora.jpg|Dalälven ibaia.
Irudi:Tämnarån.jpg|Tämnarån ibaia.
Irudi:Ingegerdsleden skylt 2015.jpg|Ingegerdsleden erromes bidea.

## Pertsonaia ezagunak 
* Ingmar Bergman (1918-2007), zinema zuzendaria.

## Kanpo estekak
Highland Clearances

[eskuinera|thumb|250px|Etxeen hondarrak Loch Roageko Fuaigh Mòr uhartean. Beren biztanleak [1841ean kanporatuak izan ziren eta egun ardiak baino ez dira bizi han.]]
Ingelesez ***Highland Clearances*** (euskaraz: "Lur Garaietako garbiketa") edo Eskoziako gaeleraz ***Fuadaich nan Gàidheal*** (euskaraz: "Gaelikoen kanporaketa") XVIII. mendean zehar Eskoziako Lur Garaietako biztanleriaren behartutako tokialdatzea izan zen. Kanpaina horrek Eskoziako kostalderantz, Lur Beherantz eta atzerriranzko bidea hartu zuen migrazio masiboa eragin zuen. Garbiketa hura Erresuma Batuko nekazaritza-sistemaren aldaketa osoaren beste pauso bat izan arren, Eskozian beste lekuetan baino latzagoa izan zen. Kronologikoki berantiarra izateak, eskoziar legeek epe laburreko errentariei emandako babes ezak, gizartea antolatzen zuten klanen galerak eta kanporatze aginduen bortizkeriak *Highland Clearances* prozesua nabarmendu zuten.

Erresuma Batuko nekazaritzaren industrializazioak Ingalaterran ez ezik, Eskoziako hegoaldean ere (*Lowland Clearances* izeneko prozesua) jadanik arazoak sortu zituen. Hala ere, Eskoziako iparraldeak bere hizkuntza eta sistema sasi-feudala mantendu zituen (klanak). Hori zela eta, etorkinen eta beren ondorengoen artean kexak eta gaitzondoa sortu zituen, hirietako auzo pobreetako edo lur-jabeentzako langile edo *crofter* bihurtuak.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Alexander McKenzie, *"An overview of the Clearances"*, 1881.
* Donald Macleod, *"Gloomy Memories"*, 1857.
* John Prebble, *"The Highland Clearances"*, Secker & Warburg, 1963.
* Eric Richards, *"The Highland Clearances"*, Birlinn Books, 2000.
* Eric Richards, *"A history of the Highland clearances. Vol.1, Agrarian transformation and the evictions 1746-1886"*, Croom Helm, 1982, INBS 085664496X
* Ian Grimble, *"The Strathnaver Trilogy"*, hiru liburukiak: *"Chief of MacKay"*, *"The Trial of Patrick Sellar"* eta *"The World of Rob Donn"*.
* Marianne McLean, *"The People of Glengarry. Highlanders in Transition, 1745-1820"*, McGill-Queen's University Press; 1993.
* Hubert Gebele, *"Die Schottischen Clans im 18. Jahrhundert, Vom Wandel und Ende einer Hochlandgesellschaft am Rande Europas"*, Regensburg, 2003.
* James Hunter, *"The Making of the Crofting Community"*, John Donald Publishers Ltd, 2000.

## Kanpo estekak
Vilasantar

**Vilasantar** Galiziako A Coruñako probintzian dagoen Betanzosko eskualdean kokatzen den udalerria da. 2007ko erroladaren arabera 1.469 biztanle zituen. 59,22&nbsp;km²-ko azalera eta 24,81 biz/km²-ko dentsitatea ditu.

## Parrokiak 
Udalerri hau honako 7 parrokietan banaturik dago:

* Armental (San Martiño)
* Barbeito (San Salvador)
* Mezonzo (Santa María)
* Présaras (San Pedro)
* San Vicenzo de Curtis (San Vicenzo)
* Vilariño (Santa María)
* Vilasantar (Santiago)

## Kanpo estekak 
* Vilasantar udalerriko webgunea
Carral (Sopuerta)

**Carral** (ofiziala: *San Martín de Carral*) Sopuertako sei auzo edo parrokietako bat da (Bizkaia), udalerriko erdialdean kokatuta dagoena Avellaneda eta Mercadillo artean.

2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 168 biztanle ditu. 107 metroko altuera, BI-3611 eta BI-2701 errepideen arteko bidegurutzean dago.

## Jaiak 
Urtero abuztuaren 16an auzoko jaiak ospatzen dituzte, San Rokeren omenez.

## Ondarea 
* Okendo jauregiak: Okendo Goikoa eta Okendo Behekoa landa-jauregi barrokoak.
* Auzoko parrokia San Martinen eliza da: XI. mende baina aurreko jatorria duena, egungoa 1730ekoa da eta ganga, bost aldare eta dorre bat ditu.
* La Puente dorrea

## Demografia eta biztanleria 
## Erreferentziak 
## Kanpo Loturak 
*  Sopuertako udal webgunea

## Kanpo estekak
Carral (Coruña)

**Carral** Galiziako Coruña probintzian dagoen Coruñako eskualdean kokatzen den udalerria da. Bere herrigunea Coruña hiriburutik 17 kilometrotara dago, hain zuzen ere udalerri hau Santiago Compostelako hiriarekin lotzen duen errepide nazionalean.

## Mugak 
Carral udalerriak Ordes, Abegondo, Cambre, Cerceda eta Culleredo udalerriekin mugatzen du.

## Parrokiak 
* Veira (Santa Mariña)
* Cañás (Santa Baia)
* Paleo (Santo Estevo)
* Quembre (San Pedro)
* Sergude (San Xián)
* Sumio (Santiago)
* Tabeaio (San Martiño)
* Vigo (San Vicente)
* Joseba (San Chorizo)

## Kanpo estekak 
* Carral udalerriko udalaren webgunea
* Blog de noticias de Carral
Villa Godi

**Villa Godi** Lugo di Vicenza herrian, Veneton, kokatutako patriziar villa bat da. Andrea Palladio arkitektoaren lehen proiektu eraikia izan zen, eta haren aipamena ''I Quattro Libri dell'Architettura* monografian dator. Lan hau Girolamo, Pietro eta Marcantonio Godi anaiek eskatu zioten, 1537an hasi eta 1542an amaitu zen. Geroago, aldaketa batzuk izan zituen atzeko sarrera eta lorategietan.

Villa hau UNESCOren Gizateriaren Ondare da, *Vicenza eta Palladioren villak Veneton* izendapenaren barnean.

Villak eta lorategiak jendeari irekiak daude arratsaldeetan, urte osoan zehar. Gainera, eraikinak arkeologia museo bat du sotoan, eskualdeko ehunka landare eta animalia fosilekin. Atzeko parke handia XIX. mendean diseinatu zen.

## Arkitektura 
[thumb|ezkerrera|Villa Godi, *[I Quattro Libri dell'Architettura|I quattro libri dell'architettura* liburuan (1570).]]

Eraikina harrigarria da fatxadako apaindurarik ez duelako, Palladioren gehiengo lanetan ez bezala, eta fatxadaren proportzio fin eta simetrikoak direla-eta. Gainera Oinplanoaren antolamendua simetrikoa da, ardatzean sarrera *loggia* areto nagusiarekin eta alde bakoitzean bi gela. *I Quattro Libri dell'Architettura* monografian argitaratutako oinplanoan agertzen denez, albo eraikin multzoa eraikitzeko asmoa zuen.

Palladioren lan goiztiar honek garai hartako arkitektura ezaugarriak ditu. Arkitekturaren eta paisaiaren arteko batasun harmonikoa ez zen oraindik garatu proiektu honetan, besteetan ez bezala. Eraikina bloke masibo bat da, hiru zati ezberdinetan banatua. Azaltzeko eta bizitzeko gelak guztiz bananduak daude eta ez dute itxura bateratua agertzen. Eskailerak barkalunak ditu alboetan eta zabalera loggiaren erdiko arkuaren berdina da.

## Freskoak 
thumb|300px|Erdiko aretoa.

Barnealdea freskoz apaindua dago, hasiera batean Gualtiero Padovanorenak eta gero Giovanni Battista Zelotti eta Battista del Moro margolarienak. *Musen Aretoan* kariatideak ikus daitezke, musa eta olerkariekin batera Arkadiako paisaian, atzean greziar tenplu baten erruinak dituztela. Bake eta justizia ikurrak nonahi agertzen dira, ohiko gaia garaiko veneziar villetan, Cambraiko Ligaren gerraren ostean Veneziako Errepublikaren bake-nahia agertzeko (*Pax Veneziana'').

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  cisapalladio.org "Villa Godi"
Langa del Castillo

**Langa del Castillo** (aragoieraz *Langa*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 159 biztanle zituen 50,1 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Lechón

**Lechón** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 58 biztanle zituen 17,41 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
I Quattro Libri dell'Architettura

eskuinera|thumb|''I quattro libri dell'architettura*, lehen orrialdea.
[thumb|[Villa Pisani (Bagnolo di Lonigo)|Villa Pisani, *I quattro libri dell'architettura* (II. liburuan)]]
*'''I quattro libri dell'architettura'''* (euskaraz *Arkitekturaren lau liburuak*) 1570ean argitaratutako pizkundetar arkitektura tratatu bat da, Andrea Palladio arkitekto venetoarrak idatzia, *Palladianismo* estiloa piztu zuen. Irudidun lehen tratuetako bat da eta, izenak dioen bezala, lau liburukitan banatua dago.

Palladiok 22 urte baino ez zituela hasi zen liburua idazten eta handitzen jarraitu zuen lana egin ahala. Testuaz gain Palladiok berak marraztutako irudiz hornitua dago, arkitektura klasikoaren (greziar eta erromatar arkitekturaren) araztasun eta sinpletasun ideiak erraz adierazteko helburuarekin. *I quattro libri dell'architettura* liburuaren lehen argitalpena Venezian egin zen 1570ean. Honen ostean, hainbat argitalpen eta itzulpen egin ziren, garrantzitsuenak frantsesez, nederlanderaz eta ingelesez.

Liburuak arrakasta nabarmena izan zuen eta arkitekto ugariren lana eragin zuen XIX. mendea arte. Arkitektura palladiarrak Europa osoan onarpena izan zuen eta XVIII. mende amaieran Ipar Amerikaraino iritsi. Thomas Jefferson presidente estatubatuarra izan zen Palladioren miresle handienetakoa izan zen, eta *Arkitekturaren biblia* zela adierazi zuen behin. Haren egoitza, *Monticello*, estilo neopalladiarrean eraiki zuen.

## Edukia 
*Lau liburu* hauetan, eraikitzeko arau sistematikoak eta proiektuen adibideak agertzen dira batez ere, garai hartan ohikoa ez zena. Kopiatzeko ereduak baino, agertzen diren proiektuak tipologiak dira, nahi adina eraldatu daitezkeenak. Palladioren villa hauen estilo berezia adreilu-egiturari detaileak aplikatzean datza. Palladiok bi kanon aurkeztu zituen eraikinetan erabiltzeko: proiektatze arauak itxuran oinarrituak eta eraikitzeko arauak etxaldearen eraikuntza-logikan oinarrituak.

Tratatua lau liburutan banatua dago:

* *I. liburua*: materialen aukeraketa, eraikuntza teknikak eta ordena klasikoak ditu aztergai.
* *II. liburua'* : Palladiok egindako villa, jauregi eta eraikuntzak ditu erakusgai. Batzuetan, proiektu hauek eraiki zirenen idealizazioak dira, gerora garatu zituen ideiekin bat etorri ahal izateko.
* *III. liburua* : errepideak, zubiak, plazak eta basilikak eraikitzeko moduak ditu aztergai.
* *IV. liburua* : antzinako eraikin ugariren irudiak ditu erakusgai.

## Bibliografia 
* Paola Marini, Licisco Magagnato, "*I quattro libri di architettura*" di Andrea Palladio, Il Polifilo Milano 1980.
* Palladio, "*I quattro libri di architettura''", (1570ko lehen argitalpenaren faksimilea), Hoepli 1990, 

## Kanpo estekak 
* lehen, Bigarren eta Hirugarren liburuak
*  I quattro libri
Värmlandeko konderria

**Värmland** Suediako konderri bat da. 17.591&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 272.773 biztanle zituen. Bere hiriburua Karlstad da.

## Mugakideak 
Suediako Dalekarlia, Örebro eta Västra Götaland konderriekin egiten du muga. Horrez gain, mendebaldean, Norvegiako Østfold, Akershus eta Hedmark konderriekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Karlstad** (hiriburua, 61.685 biztanle)
# Kristinehamn (17.839 bizt.)
# Arvika (14.244 bizt.)
# Skoghall (13.265 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 
### Parke Nazionalak 
* Djurö Parke Nazionala

### Iruditegia 

Irudi:East bridge karlstad 20061022 001.jpg|Karlstad.
Irudi:1Kristinehamns kyrka.JPG|Kristinehamngo eliza.
Irudi:Arvika central village.jpg|Arvika.
Irudi:Catedral de Karlstad.jpg|Karlstadeko katedrala.
Irudi:Karlstad court.jpg|Karlstadeko udaletxea.
Irudi:Selma Lagerlofs Marbacka at Sunne.jpg|Marbacka etxaldea.
Irudi:Skulptur lurö.jpg|Djurö Parke Nazionala.
Irudi:Glaskogen, Stora Glå.jpg|Glaskogen Natura Erreserba.
Irudi:Hjortens Udde, lake Vänern Sweden, 2003-04.jpg|Vänern aintzira.
Irudi:East bridge karlstad 20061022 002.jpg|Klarälven ibaia.

## Kanpo estekak
Västerbottengo konderria

**Västerbotten** Suediako konderri bat da. 55.432&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 259.239 biztanle zituen. Bere hiriburua Umeå da.
 
## Mugakideak 
Suediako Västernorrland, Örebro eta Norrbotten konderriekin egiten du muga. Horrez gain, Norvegiako Nordland konderriarekin eta Botniako Golkoarekin ere egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Umeå** (hiriburua, 79.594 biztanle)
# Skellefteå (32.775 bizt.)
# Lycksele (8.513 bizt.)

### Udalerri guztiak 
300px

## Kultura 
Umeå 2014ko Europako kultura-hiriburua izan zen.

## Kirolak 
Umeå IK futbol taldeak emakumezkoen talde indartsua du, Suediako zazpi liga lortzeaz gain birritan eskuratu UEFA Emakumezkoen Txapeldunen Liga, 2003 eta 2004an. Bost aldiz jokatu du finala.

## Parke Nazionalak 
* Björnlandet Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Umeå rådhus.jpg|Umeåko udaletxea.
Irudi:Skelleftea landskyrka main view.jpg|Skellefteåko eliza.
Irudi:Bildmuseet 01.jpg|Bildmuseet, Arte Garaikideko museoa (Umeå).
Irudi:Västerbottens museum-2014-03-29.jpg|Västerbottengo museoa (Umeå).
Irudi:Guitars-TheMuseum-2014-03-29.jpg|Guitars – the Museum (Umeå).
Irudi:Björnlandets nationalpark.jpg|Björnlandet Parke Nazionala.
Irudi:Ume alv in Umea.jpg|Ume ibaia.
Irudi:Lev! – uppfart mot Järnvägstorget.JPG|*Lev!* artelana (Umeå).
Irudi:Vänortsparken Umeå 07-06-30.jpg|Vänortsparken (Umeå).
Irudi:Umeå IK before the match 2.JPG|Umeå IK.

## Kanpo estekak
Västernorrlandeko konderria

**Västernorrland** Suediako konderri bat da. 21.678&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 242.347 biztanle zituen. Bere hiriburua Härnösand da baina hiri handiena Sundsvall.

## Mugakideak 
Gävleborg, Jämtland eta Västerbotten konderriekin eta Botniako Golkoarekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# Sundsvall (51.354 biztanle)
# Örnsköldsvik (28.991 bizt.)
# **Härnösand** (hiriburua, 17.556 bizt.)
# Timrå (10.443 bizt.)

### Udalerri guztiak 
300px

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Höga kusten

### Parke Nazionalak 
* Skuleskogen Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Harnosand-Storgatan.JPG|Härnösand.
Irudi:Sundsvall in Sweden Storgatan.jpg|Sundsvall.
Irudi:Silver shadow ovik01.jpg|Örnsköldsvikeko itsas-portua.
Irudi:Höga Kusten, Gulf Rödviken near Ullånger, Sweden.jpg|Höga kusten (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Härnösands domkyrka south.jpg|Härnösandeko katedrala.
Irudi:Gustav Adolfs kyrka Sundsvall.jpg|Sundsvalleko eliza.
Irudi:Långhus.jpg|Gene Fornby (Burdin Aroko herrixka).
Irudi:Skuleskogen Nationalpark house.jpg|Skuleskogen Parke Nazionala.
Irudi:Norra Bollstafjärden.JPG|Ångerman ibaia.

## Kanpo estekak