open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anegawako gudua

, 1570ean gertatutakoa, Oda Nobunagak Odani gazteluari eta Yokoyama gazteluari, lehena Azai klanarena eta bigarrena Asakura klanarena, eginiko setioen erreakzio bat izan zen. Gudu hau, Nomurako gudua (野村合戦, Nomura Kassen) bezala ezagutu zuten Azai eta Oda klanek, eta Mitamurako gudua (三田村合戦, Mitamura Kassen) bezala Asakura klanak.

Soldaduak gazteluetatik irtetzean, gudua, Ane ibaiaren erdiko melé bat bihurtu zen, Biwa lakutik gertu, Ōmi probintzian. Nobunagaren armadak, Azai klanarenaren aurka borrokatu zuten, Tokugawaren soldaduek, Asakura klanarenen aurka borrokatu zutelarik hurbilago.

Tokugawa Ieyasuren armadak Asakura klanarena garaitu ondoren, Nobunagarenekin bat egin zuten, Azaitarrak eskuinaldetik kolpatuz. Inaba Ittetsu, erreserba bezala zain zegoena, gudura bildu zen eta Azaitarrak ezkerretik eraso zituen. Azai eta Asakura klanen armadak, laster batean garaituak izan ziren.

Gaur egun, ez dago iturririk, *Shinchokoki* izan ezik, gudua, oso laburki deskribatzen duena, taktika, armada bakoitzaren baja, guduaren iraupena etab...i buruzko xehetasun gehiagorik eman gabe, eta gudu honetan kontatzen den asko, fikzioan oinarritzen da.

## Kanpo estekak
Izaskun Bengoa

**Izaskun Bengoa Pérez** (Bilbo, 1975eko martxoaren 14a) euskal txirrindulari ohia da.

## Biografia 
Bilbon jaio bazen ere, umea zenetik Amurrion bizi da. Errepidea zein pistari ekin zizkion eta 6 aldiz izan zen Espainiako txapelduna. Munduko txapelketan eta Atlantako Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, emaitza onik lortu gabe. Frantziako Tourrean (49.a 1995ean eta 28.a 1997an) eta Italiako Giroan (32.a 1994an, 14.a 1996an eta 16.a 1997an) aritu zuen. 1998an utzi zuen txirrindularitza.

## Palmaresa 
**1993**
* Espainiako Junior Txapelketa (errepidea)

**1994**
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa (erlojupekoa)

**1996**
* Tour d'Aude: etapa 1
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa (errepidea)
* Emakumeen Bira: etapa 1

**1997**
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa (errepidea)
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa (erlojupekoa)
* 2. 15px 23 urtez azpiko Europako erlojupeko txapelketan
* 3. 15px 23 urtez azpiko Europako errepideko txapelketan

**1998**
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa (esprint) (pista)
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa (jazarpena): 2.a (pista)
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa (puntuak): 2.a (pista)
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa: 2.a (errepidea)
* Espainiako Txirrindularitza Txapelketa: 2.a (erlojupekoa)

## Erreferentziak
Hernando Espinosa de los Monteros

**Hernando Espinosa de los Monteros Bermejillo** (Donostia, 1916ko maiatzaren 16a - Aranda de Duero, 1991ko ekainaren 6a) euskal militar eta zaldizkoa izan zen, bitan Olinpiar Jokoetan parte hartu zuena.

Espainiako Armadan zalditerian sartu eta jenerala izan zen.

## Kirol-ibilbidea 
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:

## Erreferentziak
Alfredo Goienetxe

**Alfredo Goienetxe Moreno** (Donostia, 1937ko abenduaren 15a - Briviesca, 2002ko martxoaren 16a) euskal noble, ingeniari eta zaldizkoa izan zen, behin Olinpiar Jokoetan parte hartu zuena.

## Biografia 
Guaquiko kondea eta Artaxonako markesa izandakoa Espainiako Hipika Federakuntzaren presidentea izan zen 1981 eta 1987 artean. 1987an Espainiako Olinpiar Batzordean sartu eta 1998an presidente bihurtu zen. 1999an Nazioarteko Olinpiar Batzordean sartu zen.

## Kirol-ibilbidea 
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:

## Erreferentziak
Biwa aintzira

Japoniako lakurik antzinakoena, sakonena eta handiena da, 670&nbsp;km² azalera hartzen du. Shiga prefekturan dago, Kyototik ipar-ekialdera. Antzina **Ōmi lakua** bezala ezaguna, sarri agertzen da japonierazko literaturan, antzinako hiriburura duen gertutasunagatik. Yodo ibaia du hustubide nagusia.

## Ekologia 
Naturalistek, 1.100 bizidun espezie dokumentatu dituzte, horietatik 58, endemikoak direlarik. Biwa aintziraren biodibertsitatearen ondorioz, lakuari buruzko zenbait ingurugiro lege daude, eta Ramsar hitzarmenak ikusitako nazioarteko garrantzidun hezegune izendatu delarik.

## Ibaiadarrak 
* Yasu ibaia
* Hino ibaia
* Echi ibaia
* Ado ibaia
* Uso ibaia
* Inukami ibaia
* Seri ibaia
* Ane ibaia
* Yodo ibaia

## Iruditegia 

Irudi:Nagahama port01s3872.jpg|Nagahama.
Irudi:Fishing on Lake Biwa - DSC06972.JPG|Biwa aintzira.
Irudi:Michigan_-_Lake_Biwa,_Japan_-_DSC07330.JPG|Ferria.
Irudi:Biwako Quasi-National Park Omihachiman06n3200.jpg|Biwako Kuasi-Parke Nazionala.
Irudi:Mangetsuji Otsu Shiga02n4500.jpg|Mangetsu-ji tenplua.
Irudi:Omihachiman Okishima Port 2013-10B.JPG|Okishima uhartea.
Irudi:Chikubu island01s3200.jpg|Chikubu uhartea.

## Kanpo estekak
Juan Matute

**Juan Matute Azpitarte** (Bilbo, 1961eko urtarrilaren 16a - ) euskal zaldizkoa izan zen, hirutan Olinpiar Jokoetan parte hartu zuena.

## Kirol-ibilbidea 
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Agnes Skinner

**Agnes Skinner** *Simpsondarren* pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Seymour Skinneren ama da. Bere semea ume txiki bat izango balitz bezala tratatzen du. Gorrotatzen du Edna Krabappel, bere semearen neskalaguna. Kapitulu batean Komiki Saltsailearekin harreman bat izan zuen.
Disco Stu

**Disco Stu** *Simpsondarrak* telesailaren pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Disco músikara afizionatu bat da. Beti dago itsegiten berari buruz hirugarren pertsonan.

## Beste datuak 
* Kapitulu batean esten du gorroto duela disco músika.
* Selma Bouvierekin eskonduta egon zen.

## Kanpo estekak
Erle Gizona

**Erle Gizona** (*Bumblebee Man* ingelesez) *Simpsondarrak* telesaiko pertsonaia bat da. Mexikoko komiko bat da, Springfieldeko Zortzi Kanalean agertzen dena, erle mozorro batekin. Bere benetako izena "**Pedro Chespiro**" da.
Helen Lovejoy

**Helen Lovejoy** *Simpsondarrak* telesaiko pertsonai bat da. Timothy Lovejoy Apaizaren emasteada, eta Jessica Lovejoyren ama. Oso marmartia da.
Marvin Monroe Doktorea

**Marvin Monroe Doktorea** *Simpsondarrak* telesaiko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Springfieldko psikiatra bat da. Hil sen telesailaren seigarren denboraldian.

## Kanpo estekak
Snake (Simpsondarrak)

**Chester "Snake" Turley** *Simpsondarrak* telesaiko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Springfieldko kriminal famatu bat da. Gehiengoetan, Kwik-E-Martean lapurtsen du. "Snake" deitzen da suge bat duelako marraztuta besoan.
Mel Bigarren Aktorea

**Mel Bigarren Aktorea**, benetako izen-deiturez **Melvin Van Horne**, *Simpsondarrak* telesaileko bigarren mailako pertsonaia bat da; Krusty Pailazoaren laguntzailea, haren programan. Ilea hezur batekin lotuta dauka.

## Kanpo estekak
Obata Masamori

, **Obata Nobusada** bezala ere ezaguna, Takeda Shingenen hogeita lau jeneraletako bat izan zen, hauek, Shingenek erabateko konfiantza zutelarik.

## Biografia 
Masamori, Obata Toramoriren semea izan zen, Heike klanaren ondorengoa, Kozuke probintzian jatorria zuena. 1560 inguruan, Masamorik Kozuke utzi zuen Takeda klanarekin bat egiteko, non, beranduago, Shinano probintziako Kaizu gazteluko jaun bihurtuko zen.

Masamori, *sakikata-shu* (konkistatutako etsai taldea) taldekoa zen arren, beti izan zen bere jaunari leial. Mimasetogeko guduan 1569an eta Mikatagaharako guduan 1573an borrokatu zuen, non zalditeria tropa baten buru izan zen. 1575eko Nagashinoko guduan, zalditeria talderik handienaren buru izan zen, zaldi gaineko 500 samuraik eta oinezko beste 1000k osatzen zutena. Erdiko konpainia Takeda Nobukadoren buruzagitzapean, Odaren lerroak eraso zituen Kozukeko beste daimyō batzuekin. Halako batean, Takedaren armadak aurrera egiten ez zuenez, etsaitasunak amaitzeko deia egin zen, baina ez aurretik baja handiak jasan gabe. Masamori, Nagashinon jasan zituen zaurien ondorioz, hil egin zen. Masamoriren semea, Obata Kagenori (1570-1644), bere aita hil ondoren, Tokugawa Hidetada shogunaren mirabe bihurtu zen, eta, honen zerbitzura, "Takeda Ryu Koyo Gunkan -sho" ospetsua osatu zuen, lan honetan oinarritu zelarik "Heihō Okigi-sho", Takeda klanaren estrategia liburu sekretua.
Manjula Nahasapeemapetilon

**Manjula Nahasapeemapetilon** *Simpsondarrak* telesaiko pertsonaia bat da. Apu Nahasapeemapetilonen emastea da eta beren sortzi semeen ama. Indiarra da. Kapitulu batean Apurekin apurtu nahi zuen Squishee banatsailearekin ikusi zuelako.

## Kanpo estekak
Jacqueline Bouvier

**Madame Jacqueline "Jackie" Ingrid Bouvier** *Simpsondarrak* telesaiko pertsonai bat da. Marge, Patty eta Selmaren ama da, Bart, Lisa eta Maggieren amona, eta Homeren amaginarreba. Bere senarra Clancy Bouvier izan zen. Kapitulu batean Aberekin erlazio bat zuen, eta gero Burns Jaunarekin.
Frank Nelson

**Fran Nelson** izena pertsona ezberdinei dagokie:

* Frank Nelson, aktorea.
* Frank Nelson (Simpsondarrak), Simpsondarrak telesaileko pertsonaia.
Rich Texan

**Richard "Rich" Texan** (era deituta "Tex/Ricahard O'Hara Koronela" edo "Shady Bird Johnson Senatorea") *Simpsondarrak* telesailaren pertsonai bat da.

## Deskripzioa 
Texasko gizon milioduna da. Erlijiosoa da. Burns Jauna eta Krusty Pailazoarekin, Springfieldko pertsonen aberatsenak bat da.
Jasper Beardly

**Jasper Beardly** *Simpsondarrak* telesaileko pertsonaia bat da. Agure bat da, Abraham Simpsonen lagun mina. Ez du oso ondo ikusten, eta batzuetan oso marmartia da.

## Kanpo estekak
Brandine Spuckler

**Brandine Spuckler** *Simpsondarrak* telesaiko pertsonai bat da. Cletus Spuckler bere senarra da, eta ere bere anaia (ere ezan da bere semea dela).

## Ikus, gainera 
* Cletus Spuckler
* Simpsondarrak

## Kanpo estekak
Jebediah Springfield

**Jebediah Obadiah Zachariah Jebediah Springfield** (1712-1798) *Simpsondarrak* telesaileko pertsonaia bat da, *Springfield*eko hiriaren fundatzailea izateagatik ezaguna.

Springfieldeko jendeak "Jebediah Springfield" izenez ezagutzen du, baina bere benetako izena **Hans Sprungfeld** da. "Aitormen ezkutua" idatzi zuenean, bere burua pirata hiltzaile gisa aurkeztu zuen, George Washingtonen etsai porrokatua izan zena eta hura hiltzen ere saiatu zena (7. denboraldiko *Lisa the Iconoclast* atalean). Hirira heltzean, bere iragana ezkutuan mantendu zuen. Liskar batean mihia galdu zuenez, zilarrezko mihi bat erabili ohi zuen.

Jebediah, hainbat kolonorekin batera, Marylandetik mendebalderantz abiatu zen Sodoma Berriaren bila. Bidean aurkitu zituzten lur emankorrenetan geratzea erabaki zuten. Ailegatu eta gutxira Shelbyville Manhattanekin (zeinak bere izeneko hiria fundatuko zuen) haserretu zen, honek bere lehengusinekin ezkondu nahi zuelako. Ondoren Jebediah Springfield eta bere jarraitzaileek Springfield herria sortu zuten, jatorriz abiatu ziren Sprynge-Fielde herriaren omenez.

Bere bizitzari buruzko kondaira ugari daude. Besteak beste, kolonoek bisonte basati batekin topo egin zutenean, Jebediahk bere eskuekin hezi eta otzandu omen zuen. Benetan gertatu zena zen bisontea aurretik hezia zegoela; berak egin zuen bakarra animalia akabatzea eta bere burua etxeko horman jartzea izan zen, trofeo moduan.

Jatorrizko bertsioan Harry Shearerrek ematen dio ahotsa. 

## Kanpo estekak
Abraham Simpson

**Abraham "Abe" Jebediah Simpson** ''Simpsondarrak telesailko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Homer Simpsonen aita da eta Mona Simpsonen senarra izan zen. Beti dago lo egiten bere bizitza baten historia bat kontatu eta gero.

## Kanpo estekak
Iruelasko haraneko erreserba naturala

**Iruelasko harana**, Espainiako Gaztela eta Leon erkidegoko Ávilako probintzian dagoen erreserba natural bat da. Gredosko mendilerrotik gertu dago, Erdialdeko Mendigunean. Europa osoko sai motzen koloniarik inportanteenetako bat du.

## Ikus, gainera 
* Villafáfilako aintziren erreserba naturala
* Calatañazorreko Intsentsu-Sabinadiko Erreserba Naturala
* Castronuño-Duero Ibarreko Ibarren Erreserba Naturala

## Kanpo estekak
Milhouse Van Houten

**Milhouse Van Houten** *Simpsondarren* pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Bart Simpsonen lagun honena da. Lisaz maiteminduta dago. Bere aitak, Kirk eta Luann, dibortziatu, baina gero berriz ezkontzen saiatu ziren.

## Ikus, gainera 
* Simpsondarrak

## Kanpo estekak
José María Izquierdo glorieta (Sevilla)

**Jose Maria Izquierdo Glorieta**, Sevillako Maria Luisa Parkean, txoko txiki eta ezkutu batean kokatua dago. Bertan, Sevillaz maitemindutako olerkari eta idazlea zen aipaturiko intelektual ospetsuaren izena baino ez duen kapitel korintoar erromatar bat duen zutabe bat zaintzen duten azulejuzko eserleku batzuk daude. Zutabearen bi aldetan, publikoak irakur eta kontsulta ditzan, Jose Maria Izquierdoren liburuak gordetzeko bi zapalda ikus daitezke.

Sevillako Ateneoari esker, omendua honetako partaidea ere baitzen, glorieta, 1925eko abuztuak 15ean inauguratu zen.

Makal beltzez (*Populus nigra*) eta zuhaixkaz inguratua dago.

Jardín de los Leones lorategiaren eta Fuente de las Ranas iturritik gertu dago.

## Kanpo estekak
Cotobade

**Cotobade** Galiziako kostaldean dagoen udalerria da, Pontevedrako probintzian dagoen Pontevedrako eskualdean kokatutako udalerria da.

## Parrokiak 
* Aguasantas (Santa María)
* Almofrei (San Lourenzo)
* Borela (San Martiño)
* Carballedo (San Miguel)
* Caroi (Santiago)
* Corredoira (San Gregorio)
* Loureiro (Santiago)
* Rebordelo (San Martiño)
* Sacos (Santa María)
* San Xurxo de Sacos (San Xurxo)
* Tenorio (San Pedro)
* Valongo (Santo André)
* Viascón (Santiago)

## Iruditegia 

Fitxategi:Borela2.jpg|San Martiño de Borela parrokiako eliza.
Fitxategi:Igrexa de Santa María de Aguasantas.jpg|Santa María de Aguasantas parrokiako eliza.
Fitxategi:Tenorio4.jpg|San Pedro de Tenorioko monasterioa.
Fitxategi:Muíño acueduto Cotobade.jpg|Chan das Lataseko errota.
Fitxategi:IgrexaSacos.jpg|Santa María de Sacos parrokiako eliza.

## Kanpo estekak 
* Cotobadeko udal webgunea
Shepseskaf

**Shepseskaf**, Antzinako Egiptoko faraoi bat izan zen, Egiptoko IV. dinastiako azkenaurrekoa, K.a. 2486 eta K.a. 2479 bitartean gobernatu zuen.

Mizerinoren balizko semea, erregealdi laburra izan zuen, zazpi urtekoa, Manetonek aipatzen duen **Seberkeres** baldin bada, edo laukoa, Turineko Errege Kanonaren txatal baten arabera.

Ez da askorik ezagutzen bere erregealdiari buruz, aurreko erregeen erregealdietan erabili ziren eguzki hil-ikurren eta IV. dinastiako erregeen bereizgarria izan zen piramideen uztea. Horrela, Shepseskafek, hil-eraikin bezala, mastaba handi bat eraikiarazi zuen, Saqqara hegoaldean. Haren aurreko erregeen hil tradizioekin hauste horrek Shepseskafek klero nagusiarekin nolabaiteko lehiaren bat izan zuela pentsarazten du, klero horren gune espiritualetik, Heliopolisen zegoenetik, banandu eta Ptah jainkoaren gurtza hautatuta.

Shepseskafek bere aurreko erregearen lanak jarraitu zituen, Mizerinoren piramidearen multzoa amaitu eta bere aitari eskaini zion, han aurkitutako idazkun batek dioen bezala. Arrazoi horregatik, Shepseskaf Mizerinoren semea zela uste da.

Faraoi honen erregealdia, aurkitutako frogak kontuan hartuta, oso modu nahaspilatsuan amaitu zen, hala, Egiptoko Antzinako Inperioko garairik disdiratsu eta oparoenari amaiera eman zioten. Faraoi hau madarikatutzat hartu zuten geroagoko egiptoarrek.

Haren oinordekoa, Dyedefptah izan liteke, Manetonek aipatutako Tamftis, edo baita Userkaf ere, Egiptoko V. dinastiako lehen faraoia.

thumb|260px|Shepseskafen mastaba, Saqqara hegoaldean.

## Hilobia 
Shepseskafek ez zuen piramiderik eraiki Gizan, baizik eta mastaba bat Saqqaran. Litekeena da arrazoia Heliopoliseko apaizekin diferentziak izatea. "Mastabat el- Faraun" deitua, *Faraoiaren eserlekua*k 18 metroko garaiera eta 99,50x73,30 metroko laukiluze formako oinplanoa du, jatorrian, 105x78 neurtzen zuen. Harriz eraikia eta Turako kareharriz estalia dago. Mastaba bat den arren, *Shepseskafen piramide purifikatua* titulua grabatua du.

## Haren garaiko testigantzak 
* Bere mastaba handia, Saqqara hegoaldean (Jequier)
* Mizerinoren piramidearen hiriari buruzko erregearen dekretua (Sethe)

**Honako hauetan aipatua**
* *Nikaankh*en biografian, Tehneko honen hilobian (Sethe)
* *Ptahshepses*en biografian, bere ate faltsuan (Londresko British Museuma) (Sethe)
* *Sekhemkara*ren hilobian, Gizan (Sethe)
* *Nisutpunecher*ren hilobian, Gizan (Sethe)
Ilargiaren fase

thumb|250px|Eguzkiaren, Ilargiaren eta Lurraren kokapenak.
thumb|250px|Ilargiaren faseak:1 - ilberria2-3-4 - ilgora5 - ilbetea6-7-8 - ilbehera

**Ilargiaren faseak** Ilargiak dituen itxura ezberdinak dira Lurretik ikusia, Eguzkiak argitzen duen zatiaren araberakoa. Ohituraren arabera, lau fase ditu: ilberria, ilgora, ilbetea eta ilbehera. Bi ilargi berriren arteko denbora-bitarteari "ilargialdi" deritzo Hori dela-eta, ilargiaren aldiak denbora neurtzeko erabili izan dira antzinatik, eta egutegiak sortzeko erabili.

thumb|Ilargiaren faseak

## Izenak 
Lau dira ilargiaren faseak:
* *Ilbetea*, *ilargi betea* edo *ilzaharra*: ilargia oso-osorik argituta ikusten den gaua, Lurrak itzalik egiten ez diolako.
* *Ilbehera* edo *ilargi beherapena*: egunetik egunera ilargia txikiagoa ikusten dugun tartea, ilargi betea ikusten dugun unetik hasita. Ilargi betetik berrirako tartea.
* *Ilberria* edo *ilargi berria*: ilargiaren zatitxorik ere ikusten ez den gaua, Lurraren eta eguzkiaren artean dagoelako.
* *Ilgora* edo *ilargi gorapena*: egunetik egunera ilargia handiagoa ikusten dugun tartea, ilargia ikusten ez den unetik hasita. Ilargi berritik beterako tartea.

Erraz jakin ahal izateko ilgora ala ilbehera den, esan ohi da Ilargia *gezurtia* dela, edo begiralea *tronpatu* nahi duela:
*G itxura badu, konkorra ezkerrerantz (15px) Behera doa : ilbehera
*B itxura badu, konkorra eskuinerantz (15px) Gora doa: ilgora
Hauxe Ipar Hemisferioan betetzen da, Hego hemisferioan kontrakoa baita.
[start=0|thumbtime=0|thumb|[Ilargia|Ilargiaren gaineko zortzi datu.]]

## Ilargialdia 
Bi ilberriren arteko denbora-bitarteari deritzo *ilargialdia*. Ilargialdiaren iraupena 29 egun, 12 ordu, 44 minutu eta 2,9 segundo da, hau da, 29,53 egun inguru (zehatzago, Kopernikok aurkitutako formularen arabera: \frac{1}{\frac{1}{27,322}-\frac{1}{365,25}}). Ilargiaren aldi sinodikoa da.

## Goranzko-beheranzko zikloa 
Lurraren inguruan ematen duen biran, ilargiak gorantz eta beherantz egiten du, hau da, aldatu egiten da ilargiaren orbita periodoak ostertzarekiko duen itxurazko altuera. Ziklo horretan, bira bat osatzeko 27,3 egun inguru behar du; zehazki, 27 egun, 7 ordu, 43 minutu eta 11,5 segundo.

* *Beheranzko ilargi* edo *nodoa*: egunetik egunera ilargiaren orbita gero eta beherago ikusten dugu zerumugarekiko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hil
* Hilabete
* Ilgora Gorria

## Kanpo estekak 
*  Ilargiren aldiak edozein egunetan
*  Ilargi egutegia egunez egun
Dakar (eskualdea)

**Dakar** Senegalgo 14 eskualde administratiboetako bat da. Hiriburua Dakar da, Senegalgo hiriburua ere dena. 550 kilometro koadroko eremua du (herrialdeko eskualde txikiena), eta 2013an 3.137.196 biztanle zituen.

## Departamenduak 
* Dakar departamendua
* Guédiawaye departamendua
* Pikine departamendua
* Rufisque departamendua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kōken enperatriza

Japoniako Enperadoreetan berrogeita seigarrena izan zen 747-758 bitartean, eta bere oinordekoa Junnin Enperadoreak kargua utzi ondoren, berriro tronura iritsi izan zen berrogeita zortzigarrena,  gisa, 765-769 bitartean.

## Biografia 
Budista sutsua zen, eta ospakizunak antolatu zituen Tödai-ji tenpluan Buda goraipatzeko. Junnin enperadorearen alde utzi zuen agintea 758. urtean, baina bera zela benetako agintari. Dokyo maitale budistaren aholkuei jarraiki, aginpidea eskuratu zuen 765. urtean Shotoku Tenno izenaz.

## Erreferentziak
Irunberriko hegaldi zentroa

**Irunberriko hegaldi zentroa** edo **Irunberriko aerodromoa** Irunberriko udalerri nafarrean dagoen erabilera pribatuko aerodromoa da.

## Kanpo estekak 
* Aerodromoari buruzko informazioa
*  Nafarroako aerodromoen zerrenda
*  Centro de Vuelo - Lumbieren webgune ofiziala
519 Sylvania

**519 Sylvania**, asteroide gerrikoan aurkitutako 519. asteroidearen izena da. 1903ko urriak 20an aurkitu zuen Raymond Smith Dugan astronomo estatubatuarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, **1903 MP** zen.

## Kanpo estekak
520 Franziska

**520 Franziska**, asteroide gerrikoan aurkitutako 520. asteroidearen izena da. 1903ko urriak 27an aurkitu zuten Max Wolf eta Paul Götz astronomo alemaniarrek Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, **1903 MV** zen.

## Kanpo estekak
521 Brixia

**521 Brixia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 521. asteroidearen izena da. 1904ko urtarrilak 10ean aurkitu zuen Raymond Smith Dugan astronomo estatubatuarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, **1904 NB** zen. C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

## Kanpo estekak
522 Helga

**522 Helga**, asteroide gerrikoan aurkitutako 522. asteroidearen izena da. 1904ko urtarrilak 10ean aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, **1904 NC** zen.

## Kanpo estekak
Raymus Antilles

**Raymus Antilles** Kapitaina, Star Wars film saga ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da.

Oso gaztetatik zerbitzatu zuen Alderaan planetako errege etxea. Kontaezinbeste misiotara joan zen Bail Organa senatariarekin batera Tantive IV ontzian, horietakoren batzuk Klon Gerretan.

Behin Padmé Amidala senataria hil ondoren, Bail Organa senatariaren oso laguna zena, honen droideak ziren R2-D2 eta C-3PO, Alderaaneko errege etxearen jabetzakoak izatera pasa ziren, eta, denborarekin, pertsonalki zerbitzatu zuten Raymus Antilles bera. Bail Organak senatua utzi zuenean, bere alaba gaztea zen Leia Organak (benetan Anakin Skywalkerren alaba zena), bere tokia hartu zuen.

Ordutik aurrera, Raymus Antilles Kapitainak, ohore guztiekin zerbitzatu zuen Leia Organa Printzesa eta Senataria bere azken misiora arte, non Tantive IV ontzia, Inperio Galaktikoko izarrarteko destruktore batek harrapatu zuen.

Antilles Kapitaina, Darth Vaderrek itaundu zuen, eta, ondoren, honek ito egin zuen, kapitainak ez baitzuen ezer aitortu. Ontzian, guztiak, Alderaan planetako misio diplomatiko bateko kide izatearen aitzakiapean babesten ziren. Baina, benetan, guztiak, Aliantza Errebeldearen zati ziren (Alderaaneko errege etxea errebeldeen alde baitzegoen). Tripulazio guztia, atxilotua, eta, ondoren, exekutatua izan zen, Leia Organa printzesa izan ezik, preso eramana izan zena.

## Kanpo estekak
Euryanthe

***Euryanthe***, Karl Maria von Weber musikari eta konposatzaile alemaniarrak idatzitako opera bat da, Helmine von Chézyren alemanezko libretoarekin (*Rosamunde*ren egile bera izango zena, Franz Schubert konposatzailea austriarraren gertaera musikarekin), Erdi Aroko frantziar ipuin batean oinarritua dagoena: ''L'histoire de très noble et chevalereux prince Gerard, comte de Nevers, et de la très vertueuse et très chaste princesse Euriant de Savoye, sa mye''. Opera hau, 1823ko urriaren 25ean estreinatu zen Vienan, eta nahiko hotz hartua izan zen, nagusiki, bere libretoagatik.

## Pertsonaiak 
* Luis VI.a Frantziakoa (baxua)
* Adolar, Neverseko kondea (tenorra)
* Euryanthe Savoiakoa, Adolarren emaztea (sopranoa)
* Lysiart, Foresteko kondea (baritonoa)
* Eglantine Puisetekoa (mezzosopranoa)
* Rudolf, zalduna (tenorra)
* Berta (sopranoa)

## Kanpo estekak
525 Adelaide

**525 Adelaide**, asteroide gerrikoan aurkitutako 525. asteroidearen izena da. 1908ko urriak 21ean aurkitu zuen Joel Hastings Metcalf astronomo estatubatuarrak Erresuma Batuko Taunton hiriko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa, **1908 EK** da.

## Kanpo estekak
Joas Judeakoa

**Joas Judeakoa** (, “Jehovak-emana” esan nahi duena; ; ), gutxi gora-behera K.a. 836 eta K.a. 797 bitartean gobernatu zuen Judako errege bat izan zen.

Okozias Judeakoa eta Sibia izeneko Bersebako emakume baten semea eta bere amaordea eta aurreko erregina izan zen Ataliak egin zuen sarraskitik bizirik irten zen bakarra. Ezkutuan babestu zuen Joyada apaiz gorenak olioztatu zuen.

Zazpi urterekin hasi zen gobernatzen, Joyada apaiz gorenak zuzendua.

Biblian nabarmendutako bere lanen artean, ekonomia goraldi bat egon zen Ataliaren erregealdian larriki kaltetutako tenplua zaharberritzeko dirua biltzeko. Diru horrekin, tresna erlijiosoak ere egin ziren, baina ezin izan zituen erresumako beste idolo batzuen tenpluak ezabatu, eta, beraz, jendeak, beste jainko batzuk gurtzen jarraitu zuen.

Dena bare eta lasai joan zen bere gidari izan zen Joyada apaiz gorena hil zen arte. Joas eta erresumako beste buruzagi batzuk, erlijioari ezikusia egiten eta arreta beste gurtza batzuei jartzen hasi ziren, Joas abisatu zuten profetak, ez ziren entzunak izan, eta Zakariasek, Joyadaren semeak ere abisatu zion, baina Joasek, Zakarias hil egin zuen eta tratu txarrak ematea agindu zuen.

Gertaera hauen ondoren, Joasek, ondorio latz bat jasan zuen, aramearrak, Jerusalem erasotzera doaz, eta buruzagi guztiak hiltzen dituzte. Joasek, honek lortutako gauza preziatu guztiekin harrapakin bat eman behar dio, tenplurako egin zituen lanik gabe geratuz. Inbasioaren ondoren, aramearrak joan egin ziren, baina Joas larriki gaixo utzi zuten.

Krisiaren ondoren, bere ofizialetako batzuk, bere aurka konspiratzea erabaki zuten, ohean zegoen bitartean hil zuten, Bet-Milon. Bere oinordekoa, Amasias izan zen.

## Erreferentziak
Siamon

[thumb|260px|Esfinge eskaintzaile txikia Siamon erregearen izenarekin, [brontzez egina urrezko nielatuz. XXI. dinastia. Louvre museoa.]]

**Necherkheperra Setepenamon Siamon** edo soilik **Siamon**, Egiptoko XXI. dinastiako seigarren faraoia izan zen. K.a. 978 eta K.a. 959 bitartean gobernatu zuen, Egiptoko hirugarren tarteko aroa deritzon garaian. Dinastia honetako erregerik boteretsuenetakotzat hartua da, Psusenes I.aren ondoren.

Manetonek, **Psinakhes**ek bederatzi urteko erregealdia izan zuela esan zuen, Sexto Julio Afrikano eta Eusebio Zesareakoaren arabera Jurgi Sintzeloren bertsioan. Eusebioren bertsio armeniarrean, **Psinnaques** izena jasotzen du. Adituek, hemeretzi urte inguruko erregealdia izan zuela uste dute.

## Biografia 
Siamonek, barra-barra eraikitzea agindu zuen Behe Egipton, Taniseko Amonen tenpluaren tamaina bikoiztu zuen, eta Mesengo Horusen tenpluan zenbait lan abiarazi zituen, Nicolas Grimal egiptologo frantziarraren arabera. Heliopolisen eta Avarisen eraiki zuen, non, oraindik, bere izena duen harrizko bloke bat mantentzen den. Amoni eskainitako tenplu berri bat ere eraiki zuen Menfisen, bere errege izena daramaten sei harrizko zutabe eta aterekin.

Laguntza eskuzabalak eman zizkien Menfiseko Ptah jainkoaren apaizei. Goi Egipton, bere eponimoa den Siamon, orokorrean, Tebaseko monumenturen batzuetan agertzen da. Bere garaian, Tebasen Amonen Apaiz Gorena zen Pinediem II.ak, Erregeen Haraneko Egiptoko Inperio Berriko errege momien eramatea eta birlurperatzea antolatu zuen Deir el-Bahariko ezkutaleku diskretu batean, DB320 hilobian, arpilaketetatik babesteko. Aktibitate hauek, Siamonen erregealdiko lehen eta hamargarren urtea bitartean datatzen dira.

Kanaanen ere abiarazi zuen gerra, eta Gezer hiria hartu zuenean, bere alabarentzako ezkon sari bezala erabili zuen, hau Salomonekin ezkondu zenean, Egipto eta Israelen arteko harremanak sendotzeko.
Esekidura (argipena)

**Esekidura** hitzak adiera zenbait ditu:
* ibilgailuei buruz, esekidura, bideko gorabeheren eragina moteltzeko gailuen multzoa;
* kimikan, esekidura;
* atmosferan, esekidura-partikulak.
Esekidura (kimika)

[thumb|[Fluor esekidura uretan.]]
**Esekidura** likido baten barruan solido disolbaezin baten dispertsioa da non barne faseko partikula solidoen tamaina 1 μm baino handiagoa den. Partikula solidoak esekitzeko erabiltzen den osagaia ura denean, esekidura mekanikoak bezala ezagutzen dira.

Esekiduran barne fasea eta kanpo fasea bereiz daitezke. Kanpo fasea likidoa izango da, gehienetan ura, eta barne fasea aldiz, bertan esekiko den solidoa. Kanpo fasea gasa eta barne fasea solidoa denean, aerosola izango dugu eta bi faseak likido nahastezinak direnean emultsioa.

Esekidurak disoluzioak ez dituen zenbait ezaugarri eta abantaila ditu:
* Uretan disolbagarritasun txikia duten produktuekin erabilgarriak dira.
* Esekidura edateko denean, bertan esekitzen diren produktuen zapore txarra estaltzeko balio dute.
* Esekitako produktuaren egonkortasuna disoluzioan baino hobea da.

Esekidurek hainbat desegonkortasun fisiko jasan ditzakete. Hauetan ohikoena jalkitzea da, esekiduran dauden partikulak hauspeatu egiten dira.

Beste eragozpen bat agregazioa da, partikulen elkarketa. Partikulen artean dagoen likido guztia kanporatzen bada agregatu trinkoa eratuko da eta hau zementazioa bezala ezagutuko da, baina ez bada likido guztia kanporatzen ez da hain agregatu trinkoa lortuko eta honi malutapena deritzo.

## Ikus, gainera 
* Disoluzioa
* Emultsioa
* Aerosola

## Kanpo estekak
523 Ada

**523 Ada**, asteroide gerrikoan aurkitutako 523. asteroidearen izena da. 1904ko urtarrilak 27an aurkitu zuen Raymond Smith Dugan astronomo estatubatuarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, **1904 ND** zen.

## Kanpo estekak
Ny Carlsberg Glyptotek

**Ny Carlsberg Glyptotek**, Danimarkako hiriburu den Kopenhageko Dantes Plads plazako 7. zenbakian kokatua dagoen museo bat da. 1882an Carl Jacobsenek (1842-1914), Carlsberg garagardo marka ospetsuaren sortzailea izan zen Jacob Christian Jacobsenek fundatutako bilduma pribatu bat da, bere izena, aipaturiko garagardo markatik hartzen duena.

## Historia 
Carl Jacobsen, Jacob Christian Jacobsen garagardogile eta filantropoaren semea, arte bildumatzaile handia zen eta 1882an bere etxearen ateak publikoari ireki zizkion. Antzinako artearen zalea zen, baina daniar eta frantziar margolan ugari ere bazituen. 1888an bere arte bilduma Danimarkako estatuari eta Kopenagheko Udalari eman zien.

Bere etxearen kokapena ordea ez zuen atsegin, izan ere hiriaren erdigunetik urruti samar zegoela zeritzon, eta gainera hiriko harresiak bota zirenean Tivolitik oso gertu gelditzen zen. Horregatik eraikin berria egitea erabaki zuen, gaur egungoa, eta 1897ko maiatzaren 1ean inauguratu zuen.

Eraikinak 1906an eta 1996an zabalkuntza berriak izan zituen.

## Arkitektura 
Hiru zati ditu museoak:
* **Dahlerup:** Museoaren zatirik zaharrena da, adreilu gorriz veneziar pizkundeko estilora egina. Bertan daude frantziar eta daniar artelanak.
* **Kampmann:** Eraikin neoklasikoa. Bertako galeriatan irakurketak, kontzertuak eta sinposiak egiten dira.
* **Henning Larsen:** Barneko patioa osatzen du. Bertan egiten dira bilkura eta jatordu garrantzitsuak.

## Bildumak 
Museoak, eskultura eta antzinako gauza greziar, erromatar, etruriar, egiptoar eta Ekialde Hurbilekoak ditu. Arte modernoari dagokionez, beste batzuen artean, Paul Gauguin, Edgar Degas, Jean-François Millet, Henri de Toulouse-Lautrec, Auguste Rodin, Alfred Sisley eta Camille Pissarroren lanak erakusten dira.

## Iruditegia 

Irudi:Ny Carlsberg Glyptotek.jpg|Glyptotekaren sarrera nagusia.
Irudi:Hack Kampmann - Ny Carlsberg Glyptotek.jpg|Glyptotekaren atzealdea.
Irudi:Glyptoteket palme.JPG|Glyptoteka barneko lorategiak.
Irudi:Pompejus.JPG|Erromatar eskulturen gela.

## Kanpo estekak 
*  Glyptoteket
Bostehunen Kontseilua

**Bostehunen Kontseilua** () Frantziako Lehen Errepublikako Direktorioko bi biltzar legegileetako bat izan zen; Zaharren Kontseilua zen bestea. Thermidorko Konbentzioak onartutako III. urteko Konstituzioaren bitartez sortu zen, 1795eko abuztuan, eta urte bereko irailaren 23an jarri zen indarrean. Bostehun partaideak zuzeneko hauteskundeetan aukeratzen ziren eta urtero berritzen zen ganberaren herena. Tuileriak jauregiko *Salle du Manége* delakoan egon zen egoitza 1798 arte; urte horretan, Palais Bourbonera lekualdatu zuten. Legegilea zen, eta Bostehunen Kontseiluaren erabakiak Zaharren Kontseiluak berretsi behar zituen. Brumaireko estatu-kolpearen ondoren, Napoleon Bonapartek desegin zuen Bostehunen Kontseilua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Selena Gomez

**Selena Marie Gomez** (Grand Prairie, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1992ko uztailaren 22a) zinemako eta telebistako aktorea, abeslaria, konpositorea, aurkezlea, dantzaria, modeloa, moda-diseinugilea, enpresaburua, filantropoa eta UNICEFen borondate oneko enbaxadorea da. Aktore gisa goiz hasi zuen bere karrera, *Barney & Friends* telebista-seriean Gianna interpretatuz. Beranduago Disney Channel kate amerikarrean bigarren mailako interpretazio lanak egin zituen hainbat serietan. Azkenean bere series lortu zuen "Wizards of Weverly Place" izenekoa, oso arrakasta handia izan zuen, hori dela eta 3 "Emmy" sari irabazi zituen 2009, 2010 eta 2012 urteetan. Disney-ri esker musika munduan ere lanean hasi zen. "Selena Gomez & The Scene" izeneko banda osatu zuen era hiru disko kaleratu zituen bandarekin batera. 2013an Selenak bakarkako bideari ekin zion "Stars dance" izeneko albuma kaleratuz. 2014ean bilduma albuma atera zuen, "For you" izenekoa. Urte berean "Interscope" diskografia berriarekin sinatu zuen eta disco berria ateratzeko planetan dabil, "Revival" izenekoa, urriak 9an kaleratuko du.

## Filmografia 
## Diskografia 
;2009 - "Kiss & Tell" (albuma)
;Selena Gomez & the Scene
;Diskografia: Hollywood Records
;Single moduan aurkeztutako abestiak
* Falling Down
* Naturally

;2010 - "A Year Without Rain" (albuma)
;Selena Gomez & the Scene
;Diskografia: Hollywood Records
;Single moduan aurkeztutako abestiak
* A Year Without Rain
* Round & Round

;2011 - "When The Sun Goes Down" (albuma)
;Selena Gomez & the Scene
;Discografia: Hollywood Records
;Single moduan aurkeztutako abestiak
* Who Says
* Love You Like a Love Song
* Hit the Ligths

;2013 - "Stars Dance" (albuma)
;Selena Gomez
;Diskografia: Hollywood records
;Single moduan aurkeztutako abestiak
* Come & Get It
* Slow Down

;2014 - "For You" (bilduma albuma)
;Selena Gomez
;Diskografia: Hollywood Records
;Single moduan aurkeztutako abestiak
* The Heart Wants What It Wants

;2015 - "Revival" (albuma)
;Selena Gomez
;Diskografia: Interscope
;Single moduan aurkeztutako abestiak
* Good For You
* Same Old Love
* Hands to Myself
* Kill Em with Kindness

## Kanpo estekak 
*  Selena Gomezen fitxa IMDBn.
*  Webgune ofiziala
Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra

**Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra** **Donostiako Nazioarteko Zinemaldian** ematen den sari ofiziala da, berarekin Epaimahai Ofizialeko kideen arabera Zinemaldi honetako Saila Ofizialean aurkeztutako filmeetako zuzendari onena izan dena saritu nahi da.

## Sarituen zerrenda 
1953 eta 1954ko ekitaldiek espainiar zuzendariak bakarrik saritu zituzten. 1955ko ekitaldia koloredun filmetan espezializatu zen eta soilik euren kalitatean oinarrituz saritu zituen. Zilarrezko Maskorra bera, zuzendaritza saritzeko asmoz, 1977ko ekitaldian banatzen hasi zen, ekitaldi horren aurretik zuzendaritza saritu nahian **Donostia Saria** (gaztelaniaz *Premio San Sebastián* zeritzona) besterik ematen zelarik, eta gainera modu ez jarraian. 1980 eta 1984. urteen artean ez zen Zilarrezko Maskorrik eskaini, Zinemaldiak FIAPFren A maila galdu baitzuen, eta zuzendari berriak besterik ez ziren saritu.

## Kanpo estekak
Tatenen

**Tatenen** ("azaleratzen den lurra"), jainko sortzailea (buztingilea) zen, landaretzaren eta lurrean jaio eta hazten den ororen, mineralen, lurrazpiko uren eta animali batzuen jainkoa, egiptoar mitologiaren arabera. Bere titulua, "Jainko Guztien Aita" zen.

* Izen egiptoarra: Tatenen edo Tenen. Jainko greziarra: Hefesto edo Kronos.

## Ikonografia 
Zetro, adar okertu eta bi lumadun gizona. Batzuetan ahari burua eta bi lumadun koroarekin. Baita suge buruarekin ere. Eta kolore berdeko azaldun momia bezala.

## Mitologia 
Lehen garaietan sortu zen jatorrizko muino edo mendia irudikatzen du, eta Niloren goraldiak behera egiten duenean azaleratzen diren lurrekin lotzen zuten.

Jainko sortzaile bezala, Duatean bizi da, eta hildakoen babeslea da. Landaretzaren jainko bezala, bere domeinuetatik sortzen den naturaren arduraduna da, larruazal berdea du eta lur landagarria eta pizkundea irudikatzen ditu, Lurrean zein Beste Munduan.

## Epitetoak 
"Jainko Guztien Aita" titulua zeraman, baita "Jubileuen Jauna" titulua ere, faraoiaren berritze zeremonian, Heb Sedean.

## Sinkretismoa 
Ptahrekin lotu zen Menfisen, Ptah-Tatenen bezala, eta lurreko jainkoa zen Gebekin. Ziur asko Totekin "denboraren zenbatzaile" bezala.

## Gurtza 
Menfisen, Asiuten, Tinisen eta Hermopolisen gurtua izan zen. Egiptoko hilobi eta tenplu guztietan irudikatua dago, sarkofagoa uzten zen santutegi eta muinoetan, azaleraturiko lurra sinbolizatuz.

## Kanpo estekak
Unai Bergara

**Unai Bergara Díez-Caballero**, (Portugalete, 1977ko urtarrilaren 20a - ) euskal herritar futbolari ohia da. Erdiko atzelari lanetan aritzen zen.

## Biografia 
Portugaleten jaioa bazen ere, Katalunia aldean hasi zuen bere karrera, Bartzelona inguruko klubetan. Bigarren B mailan aritu ondoren, 1999an CP Méridak fitxatu zuen eta hain denboraldi ona egin zuen non Villarreal CFek fitxatu zuen.
2000ko Olinpiar Jokoetan aritu eta zilarrezko domina lortu zuen.2001an Espainiako futbol selekzio nazionalarekin debutatu ondoren min hartu zuen. Euskal Herriko futbol selekzioarekin behin ere aritu zuen.
Lesioek bultzatuta, Bigarren Mailan jokatu zuen Albacete Balompié eta Elx CF taldeetan. 2008an CF Gavà taldean utzi zuen futbola.

## Ibilbidea 
*2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Hans Moleman

**Hans Moleman**, edo "**Sator Jauna**", *Simpsondarrak* telesailko pertsonai bat da. Oso zaharra da eta ez du oso ondo ikusten.

## Ikus, gainera 
* Simpsondarrak

## Kanpo estekak
Rod eta Todd Flanders

**Rod eta Todd Flanders** Ned eta Maude Flandersen semeak dira *Simpsondarrak* telesaian. Aita eta ama bezala, biak oso erlijiosoak dira. Rod nagusia da, urdinez janzten da. Todd bestalde txikia da, eta arrosaz janzten da.

## Ikus, gainera 
* Simpsondarrak

## Kanpo estekak
Kasugayama gaztelua

, Japoniako Niigata prefekturako Jōetsu hirian kokatutako gaztelu japoniar bat da.

Kasugayama gaztelua, Uesugi Kenshinen gotorlekurik garrantzitsuena izan zen Sengoku Aroan Kenshin eskualde honetara 1548an iritsi zenean. Kenshin hil ondoren, honen iloba Uesugi Kagekatsuk, gazteluaren kontrola lortu zuen Kenshinen adopziozko semea zen Uesugi Kagetoraren aurka zeinbat gudutan borrokatu ondoren. Hogei urte beranduago, Hori klana bihurtu zen Kasugayamako gobernari, baina gaztelua, gobernatzeko toki egokia ez zela erabaki eta beste gaztelu bat eraiki zuten Fukushiman, honen ondorioz, Kasugayama gaztelua, 1607an utzia izan zelarik.

Kasugayama gaztelua, Japoniako bost mendi gaztelu handienen artean sartzen da.

## Kanpo estekak
Dublin In The Rare Old Times

**Dublin In The Rare Old Times** edo **Dublin In The Rare Auld Times** (euskaraz *Dublin Garai Zahar Arraroetan*) Pete St. Johnek 1970. hamarkadan sortu eta idatziriko irlandar abestia da. The song is often just called "The Rare Old Times" or alternatively "The Rare Auld Times". Abesti hau abeslari eta musikari askok abestu eta jo izan dute, horien artean The Dubliners eta Flogging Molly taldeak izan direlarik, beharbada moldaketa ospetsuena 1978ko Irlandar Abestien Zerrendan lehendabiziko postuan sailkatuta egon zen Danny Doylek idatzitakoa izango da.

## Hitzak 
* Pimlico**: Dublin hiriaren hegoaldeko auzune txiro bat da.
* The Liberties**: Dublin hiriaren erdiguneko auzo herrikoia.
* 'Met edo Metropole Ballroom eta 'the pillar' edo Nelson's Pillar (Nelsonen zutarria) eta 'The Royal' (Royal Arms Hotel), garai bateko Dublingo leku edo eraikin historikoak dira.
* Anna Liffey**: Dublin hiria zeharkatzen duen Liffey ibaiaren izendapenetako bat.

## Kanpo estekak 
* The Dubliners taldeak moldatutako "Dublin in The Rare Old Times" abestiaren bertsioaren bideoa ikusgai.
* Brendan Grace abeslariak Dublingo kaleetan abestutako "Dublin in The Rare Old Times" abestiaren bertsioaren bideoa ikusgai.
* Roisin Dubh taldeak moldatutako "Dublin in The Rare Old Times" abestiaren bertsioaren bideoa ikusgai.
Lorenzo Medici

**Lorenzo Medici** (; Florentzia, 1449ko urtarrilaren 1a-Careggi, 1492ko apirilaren 8a), **Laurendi Bikaina** ere deitua, Florentziako printzea, arteen mezenas, bankari, olerkari eta filosofo pizkundetar bat izan zen, Medici Cagaggiolo familiakoa.

Venezian prestatu zen eta, beranduago, jada Milanera bidalia izan zen hemeretzi urte baino ez zituenean, bere aitaren ordezkari bezala. Hogei urterekin, 1469an, bere aitaren heriotzaren ondorioz Florentziar estatuaren kargu hartu behar izan zuen Napoliko Erresumarekin etengabeko lehiapean. Bere izaera diplomatiko eta kontziliatzaileak, napolitarrekin bakea lortzea ahalbidetu zion 1480an, Fernando I.a Napolikoak gerra deklaratu izan ondoren. Florentziar errepublikako familia buruzagien arteko ika-mikek, hiria, etengabeko tentsiopean mantentzen zuten, eta Lorentzok, bere posizioa, etengabe lehiatu behar izan zuen. Jokaera honen ondorioz, historiografiaren zati batek, Lorentzo, despotatzat hartu zuen. Beste batzuk, berriz, ordenaren mantentzailetzat hartu zuten italiar hiriaren garai oso nahaspilatsu batean. Medici eta Pazzitarren, hiriko eragin handiko beste familia bat, arteko lehia, bere agintaldi osoan mantendu zen, eta, gutxienez, bi atentatu jasan behar izan zituen, horietatik ospetsuena, Pazzitarren konspirazioa delarik. Sixto IV.a aita santuaren aurka egin zuen Aita Santuen Lurraldearen hedatze prozesuan.

Aristokraziako emakumerik nobleenetako batekin ezkondua, bere semeak elizgizon bezala karrera egite lortu zuen, ondoren, bere seme hau, Leon X.a aita santua izango zelarik.

Mezenas bezala, Sandro Botticelli, Leonardo da Vinci, Giuliano da Maiano eta Michelangelo Buonarrotiren mailako artistei eman zien babesagatik nabarmendu zen. Italiar pizkundeko arte lana hedatu zuen Europako gainontzeko gorteetatik bere harreman bikainei esker. Beste instituzio batzuen artean, Laurentziar Liburutegia fundatu zuen.

Bankari bezala, familiagandik oinordetutako negozioei ez zien arretarik jarri, eta arazo asko izan zituen merkataritza aktibitateak mantentzeko Europa mendebaldean.

## Mezenas 
Lorenzo Medici, bere garaian arte irudikatzaileen babesle handia izan zen, neurri baten, horregatik aldarrikatzen dute adituren batzuk "pizkundearen aitabitxi"etako bat bezala, garai hartan, "eskultura lorategia" fundatu zuen, honekin, Florentzian ia desagertua zegoen eskulturaren artea berpiztu nahi izan zuelarik. Lorategi honetan, dohainik irakatsi zien zizelkatzeko artea uneko lantegietako ikastun talentotsuenei, Michelangelo horien artean, eta han egin zituen honek bere haitzurdinezko lehen lanetako batzuk, Eskaileretako Andre Maria Birjina eta Zentauroen gudua kasu.

Eskultura lorategiko irakasle bezala, Lorentzok Bertoldo kontratatu zuen, Donatello eskultore ospetsuaren antzinako ikastuna zena, Donatello, aldi berean, Lorentzo Ghibertiren ikastuna izan zelarik. Bertoldok, garai hartan jada oso edadetua zegoen arren, haitzurdina zizelkatzearen artea irakatsi zien lorategiko bere ikasleei, horien artean, jakina, Michelangelori, honek, Florentzian eskultura berpizteko oinarriak eman zizkielarik.

## Erreferentziak
Giuliano da Maiano

'''Giuliano di Leonardo d'Antonio** edo **Giuliano da Maiano'* (Maiano, 1432-Napoli, 1490), Pizkunde garaiko arkitekto, apaintzaile eta marketeria apaintzale italiar bat izan zen.

Fiesoletik gertu dagoen Maiano herrian jaioa, bere anaia nagusia Benedetto da Maiano izan zen. Giulianok, Filippo Brunelleschi eta Leon Battista Albertiren eragin handia jaso zuen, lehenik Florentzian eta, ondoren, Siena, Faenza eta Napolin lan eginez. Italia gehienetik eta baita beste herrialde batzuetatik ere *gustu florentziarra'' hedatzen jakin zuen arkitekto nagusietako bat izan zen.

Luxua gora-behera (materialen erabilera eta tratamenduan nabaritzen dena) lerro dotore eta xalotasun argiko bere diseinuetan, sarri, erromatar antzinateko villa tipikoen inspirazioa izan zuen. Honen adibide bat, bere Poggioko villa da, patio arkupetu zabal baten inguruan dagoena, honela, eraikinaren nukleo zentrala delarik. Honela, Poggio Realeko villa, eredu izan da XVI. mendeko arkitektoentzat.
Ordena erraldoi

[250px|eskuinera|thumb|ordena erraldoia [San Petri basilikaren fatxadan (Erroma).]]
**Ordena erraldoia**, arkitektura klasikoan, koloma edo pilastrek bi solairu edo gehiago hartzen duten ordena da. Era berean, ordena txikiagoak ere ager daitezke ordena erraldoiak hartutako arkuak, ateak edo leihoak mugatuz.

## Historia 
Ordena erraldoia lehenengoen erabilera Mantovako Sant'Andrea basilikan izan zen, Leon Battista Alberti genovarrak 1472an eraikia. Raffaellok bere jauregia eraikitzeko planoetan ere ordena erraldoia erabili zuen, pilastrek bi solairu hartuz *piano nobile* osoraino. Eraikina hasi gabe geratu zen, planoak 1520an hil baino bi urte lehenago egin baitzituen. Ondoren Michelangelok garatu zuen ordena Kontserbadoreen Jauregian (1564-68), non korintoar ordena erraldoia joniar ordena txikiagoekin konbinatu zuen. Ordena erraldoia XVI. mende amaierako arkitektura Manieristak eta arkitektura Barrokoko elementu ohikoenetakoa bihurtu zen. Andrea Palladiok ere erabili zuen eta, horrela, arkitektura neo-palladiarrean ere bai.

## Adibideak 
* Kontserbadoreen Jauregia, Erroma (1564-68), Michelangelo.
* San Petri basilikako absideak, Michelangelo.
* Caprarolako Farnese jauregia, (1560 inguru) Vignola.
* Valmarana jauregia, Vicenza (1556), Andrea Palladio.

## Ikus, gainera 
* Ordena klasiko

## Kanpo estekak
Gaizka Mendieta

**Gaizka Mendieta Zabala**, (Bilbo, 1974ko martxoaren 27a - ) euskal herritar futbolari ohia da. Aita Andrés futbolaria ere bazen.

## Biografia 
Bilbon jaioa bazen ere, Valentzia aldean hasi zuen bere karrera.Club Esportiu Castellon aritu ondoren, 1991an Valencia CFk fitxatu zuen eta bertan eman zituen emaitzarik onenak. 2001ean, S.S. Laziok 48 miloi euro ordaindu zuen Mendieta fitxatzeko. Hala ere, ez zuen sorterik izan eta Middlesbroughen bukatu zuen bere karrera 2007an.

1996ko Olinpiar Jokoetan aritu zuen Espainiako futbol selekzio nazionalarekin. Euskal Herriko futbol selekzioarekin sei aldiz ere aritu zuen, gol bat lortuz.

## Jokalari Ibilbidea 
*2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* UEFA Intertoto Cup (1998, Valencia CF)
* Espainiako Futbol Errege Kopa (1999, Valencia CF)
* Espainiako Superkopa (1999, Valencia CF)
* Champions Leaguen txapeldunordea (2000, Valencia CF)
* Champions Leaguen txapeldunordea (2001, Valencia CF)
* Carling Cup (2004, Middlesbrough FC)

## Erreferentziak
Burns Jauna

**Charles Montgomery "Monty" Plantagenet Schicklgruber Burns**, edo bakarrik "**Burns Jauna**", *Simpsondarrak* telesailko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Telesailko doilorren gaiztoena da. Springfieldeko Zentral Nuklearraren buruzagia da. Waylon Smithers bere laguntzailea da. Ez da inoiz Homer Simpsonen izenaz gogoratzen.

## Ikus, gainera 
* Simpsondarrak

## Kanpo estekak
Hazka eta Ziri

**Hazka eta Ziri** (*Itchy and Scratchy* ingelesez) *Simpsondarrak* telesaileko bi pertsonaiak dira. Krusty Pailazoaren programako marrazki bizidunak dira. *Tom eta Jerry*ren parodia bat dira. Roger Meyers Sr. da haien sortzailea (Walt Disneyren parodia bat), baina, egiaz, Ziri Chester J. Lampwick sortu zuen. Roger Mayers Jr. da orain enpresako nagusia.

## Hazka 
Hazka jaka gorria eta eskularru zuriak dituen sagu urdina da. Beti ageri da Ziri hiltzen.

## Ziri 
Ziri katu eskularru zuriak dituen katu beltza da. Hazka beti dago Ziri lehertarazten. Kapitulu batean Hazka akabatzea lortu zuen, baina ez zen ikusi.

## Abestia 
Hazka eta Ziri marrazki bizidunen hasierako abestiaren hitzak hauek dira:

## Kanpo estekak
Sergio Corino

**Sergio Corino Ramón**, (Barakaldo, Bizkaia, 1974ko urriaren 10a) euskal herritar futbolari ohia da. Erdiko atzelari lanetan aritzen zen.

## Biografia 
Bilbon hasi zen bere karrera Athletic Clubeko harrobian hain zuzen ere. Athletic Clubean aritu ondoren hainbat taldetan jokatu du tartean Real Sociedad. 2003/04 denboraldian futbola utzi zuen Rayo Vallecanon aldakako lesio baten ondorioz.

1996ko Olinpiar Jokoetan aritu zuen Espainiako futbol selekzio nazionalarekin.

## Ibilbidea 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
Ez zuen titulurik lortu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus