open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trail of the Pink Panther

***Trail of the Pink Panther*** (euskaraz *Pantera Arrosaren Aztarna*), 1982ko Blake Edwards estatubatuarrak zuzendutako komedia film bat da. *The Pink Panther* saileko film bat da. Peter Sellers, David Niven, Herbert Lom, Richard Mulligan, Joanna Lumley, Capucine, Robert Loggia eta Harvey Korman aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda Henry Mancinik konposatu zuen.

Film honen estreinaldia gertatu baina 18 hilabete aurretik Peter Sellers aktorea zendu zenez, bere antzezpena aurreko filmeetako zatiekin moldatu zen.

## Argumentua 
Pantera Arrosa diamante zoragarria Lugashko Harribitxien Segurtasun Ganberatik lapurtu berri izan da. Haleeshko presidenteak Jacques Clouseau (Peter Sellers) inspektoreari kasua argitzeko ardura eman dio, horrek haren nagusia den Dreyfus (Herbert Lom) inspektore burua zur eta lur utziaraziko du.

## Aktoreak 
* Peter Sellers: Clouseau inspektorea (zendua)
* Joanna Lumley: Marie Jouveat
* David Niven: Sir Charles Litton
* Herbert Lom: Charles Dreyfus inspektore burua
* Burt Kwouk: Cato Fong
* Capucine: Lady Simone Litton
* Robert Loggia: Bruno Langois
* Andre Maranne: François Chevalier sarjentua
* Graham Stark: Hercule Lajoy
* Richard Mulligan: Clouseauren aita
* Ronald Fraser: Longet doktorea
* Daniel Peacock: Clouseau, 18 urterekin
* Lucca Mezzofanti: Clouseau, 8 urterekin
* Colin Blakely: Alec Drummond (krediturik gabe)
* Denise Crosby: Denise

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ukrainar Nazionalisten Erakundea

**Ukrainar Nazionalisten Erakundea** (, **OUN** laburtua) muturreko ukrainar nazionalisten erakunde historiko bat da. Stepan Bandera izan zuen buruzagi nabarmenetako bat. 1929an sortu zen Vienan, Ukrainako Erakunde Militarrak, muturreko talde eskuindarrek eta ukrainar nazionalista eskuindarrek eta zenbait intelektualek osatua. 

Italiako faxismoaren hurbileko ideologia zuen, eta Ekialdeko Galitzia zuen ekintzarako eremu, orduko Polonia estatu eratu berriaren mugen barruan. 1938an, Konovalets haien burua hil zen, eta  Andriy Melnikek hartu zion errelebua, Foia Research webgunearan arabera. Dena den, Melnik belaunaldi zaharrekoa zen, eta Stepan Bandera gazteagoak aurre egin zion; Banderak, izan ere, erakundea militarizatu nahi zuen. Bigarren Mundu Gerra ostean, bi taldeak indarra galtzen joan ziren, eta diasporan sakabanatzen. Erakundea geroko muturreko ukrainar nazionalisten erreferente bihurtu da, bereziki 2014tik aurrera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roberto Bienzobas

**Roberto Bienzobas Gárate** (Bilbo, Bizkaia, 1942ko urriaren 8a) euskal musikagile eta orkestra zuzendaria da.

## Bizitza 
Roberto Bienzobas Gárate Bilbon jaio zen. Musika ikasketak, armonia, kamara-musika eta orkestra zuzendaritzan formatu zen. Kontrapuntu, fuga eta konposizio ikasketak Francisco Escuderorekin egin zituen.

Hainbat kororen zuzendari da, hala nola: Euskeria abesbatza, Coral Gaztelumendi, Coro de Voces Blancas Antxieta, Coro Deustoarrak...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sonia Sánchez

**Sonia Teresa Sánchez** (Villa Ángela, Chaco probintzia, Argentina, 1964) aktibista feminista, irakaslea eta kultur animatzaile argentinarra da. Sexu-esplotaziorako gizakien salerosketatik bizirik atera zen Sonia, eta prostituzioaren abolizioaren defendatzailea da. 2012an, urteko Emakume Aipagarri aukeratu zuten.

## Biografia 
17 urte zituela, gurasoen gogoz kontra, Buenos Airesera joan zen jaioterritik, etxeko langile gisa, baina soldata urriarekin. Kalera bota zuten, eta sexualki ustiatu egin zuten sei urtez, hemeretzi urte zituenetik. Argentinako Emakume Meretrizeen Elkarteko kide izan zen. Geroago, bere bizi-esperientzia generoari, pertsonen salerosketari eta prostituzioari buruzko gogoeta teoriko eta politikoarekin lotzea erabaki zuen.Sánchez honako adierazpenak egin zituen telebistako "Historias debidas" programan: *Gauzak bere izenez izendatzea gustatzen zait. Puta hitza erabiltzen dut, ezin delako mozorrotu, ezta gezurrik esan ere. Prostituzio-egoeran dauden emakumeak edo sexu-langileak esaten baduzu, errealitatea makilatzen ari zara. Prostituzioa indarkeria eta iraina da, ez da lana. Goseak eta zaurgarritasunak egiten dituzte putak, eta larriena da gaur egun sexu-esplotazioa antolatuta eta globalizatuta dagoela.* Sanchezek abolizionismoaren alde egiten du, eta sexu-lanaren ideia falazia bat dela dio.*Sexu-lanik ez dago, prostituzioa existitzen da, eta: sexu-esplotaziorako pertsonak salerosten dira, prostituzioa existitzen delako. Pertsonen salerosketaren aurka gizarte gisa borrokatzen bagara, prostituzioa errotik kendu behar dugu* Sánchezen aburuz, prostituzioa ez da lana, emakumeen eskubide ekonomiko, sozial eta kulturalak urratzea baizik.*Puta izatea ez da askatasunez aukeratzen, lehendakari, diputatu edo kazetari izatea bezala. Hezkuntza, lan eta etxebizitza faltak bultzatzen du horretara.**Sexu-langilea esaten dutenean, indarkeria makilatzen dute, lan hitzak duindu egiten baitu*. 

## Lanak 
* . 2007. *Ninguna mujer nace para puta*. Edición ilustrada de Lavaca Editora, 220 pp. 
* Sánchez, Sonia (2018). *La puta esquina: campo de concentración a cielo abierto*. La Minga. ISBN 978-987-46076-8-3. OCLC 1096302319. 

## Filmografia 
* *Impuros* dokumentalean parte hartu zuen, Zwi Migdalen historia berreraikitzeko. Florencia Mujicak eta Daniel Najensonek zuzendu zuten 2018an.
* La *Desobediente* filmean parte hartu zuen aktore gisa. Silvia Palumbo Jaimek zuzendutako biodrama da, eta Sonia Sánchez ekintzailearen testuetan oinarritzen da. Prostituzio-egoeran dauden zazpi emakumeren bizitza kontatzen du Plaza Floresen (CABA).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Maria Galindo
* Rilda Paco
* Feminismoa
* Prostituzioa
* Prostituzioaren abolizionismoa

## Kanpo estekak
Ladislao II.a Bohemiakoa eta Hungariakoa

**Ladislao II.a**, ** Vladislav**, ** Władysław** edo **Wladislas** (; Krakovia, 1456ko martxoaren 1a - Budapest, 1516ko martxoaren 13a) Bohemiako erregea izan zen 1471tik hil zen arte eta Hungaria eta Kroaziako erregea 1490etik hil zen arte.

Kasimiro IV.a Jagellondarra eta Elisabet Habsburgokoare semea zen. 1471n, Bohemiako Parlamentuak errege izendatu zuen, Jurgi Poděbradykoa hil ondoren. Bien bitartean, Matias Corvino Hungariako erregeak Moravia, Silesia eta bi Lusaziak okupatu zituen katolikoen laguntzarekin. 1479an akordio batera iritsi ziren eta Bohemiako Erresuma banatu zuten.

1491n Hungariako errege izendatu zuten Matias hil ondoren. Beti onartu zituen Errege Kontseiluaren erabakiak. 1516an hil zenean bere seme Luis II.a Hungariakoa izan zen oinordekoa.

## Genealogia
Space opera

thumb|250px|*Imagination* aldizkariaren azala, 1956.
[thumb|250px|[Flash Gordon, azpigeneroaren aintzindaria.]]
**Space Opera** zientzia-fikzio barruan dagoen azpigeneroa da. Berez, betiko abenturazko narrazio epikoak dira baina espazioan edota etorkizunean kokatuta. Bere ezaugarri gehienak, bi horietatik eta teknologiari egiten zaion erreferentzietatik kanpo, abentura eleberrienak dira: gaiztoen eta heroien arketipoak, izar-bidaiak, inperio-galaktikoak, gertaera erromantikoak... Azpigenero hau, literaturatik kanpo, zineman, komikietan eta bideo-jokoetan asko landu da. 

## Kontzeptua 
Kontzeptua lehen aldiz Wilson Tuckerrek erabili zuen, 1941ean, modu peioratiboaz. Dena dela, lehenengo Space Operak 1930. hamarkadakoak dira. "Opera" hitzak ez du inongo loturarik musikaren kontzeptuarekin. Ingelesezko *Soap opera* edo "xaboizko lana" terminoekin egindako hitz-joko bat da, baizik. Soap operak batez ere emakumeei eta etxekoandrei zuzendutako melodramak ziren. Hitz joko bera erabiliz *Zaldi opera* sortu zuten: western errepikakorrak eta klixez beterikoak. Azkenik, Space opera sortu zen, mespretxuzko zentzuarekin.

Spacio Operan, bereziki, zientzia fikziozko gerra espaziala nabarmentzen da, abentura espazial melodramatiko eta arriskutsuen eta zaldun erromantikoen presentziarekin. Narrazio gehienak kanpoko espazioan girotuta daude, eta aurrerapen teknologiko eta sozialak erakusten dituzte (edo horien falta):  argia baino bidaia azkarragoekin, arma futuristekin eta teknologia sofistikatuarekin, inperio galaktikoetan. Izarrarteko gerren atzean Estralurtarrekin, fikziozko galaxiak agertzen dira baita ere.

## Adibide ospetsuak literaturan 
* Isaac Asimov: *Fundazioaren saila*, 1942-1993.
* Frank Herbert: *Dune*, 1965.
* Orson Scott Card: ''Ender's Game*, Enderren sagaren lehen liburua, 1985-2008.
* Arthur C. Clarke: *2001: A Space Odyssey*

## Space opera zineman 
### Sailak 
* *Alien* saila.
* Stanley Kubrick: *2001: A Space Odyssey*
* David Twohy: *The Chronicles of Riddick*
* George Lucas: *Star Wars*
* Gavin Hood: *Enderren jokoa*
* Gene Roddenberry: *Star Trek* 
* *Stargate* frankizia
* Luc Besson: *The Fifth Element*

### Filmak 
* Andrew Stanton: *WALL-E'', 2008.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Cyberpunk
* Soap opera

## Kanpo estekak
Damon Albarn

**Damon Albarn** (Londres, 1968ko martxoaren 23a) ingeles musikari eta abeslaria da.

Blur taldea sortu nuen Graham Coxonekin batera. eta 1991n kaleratu zuten lehen diskoa. 1960ko hamarkadako britainiar taldeen eragina izan zuen Blurren abestien egilea izan zen. Taldeko abeslaria ere izan zen.

1998an Gorillaz talde birtuala sortu zuen Jimmy Hewlett komikigilearekin batera.

The Good, the Bad & the Queen eta Rocket Juice & the Moon taldeetan ere parte hartu du.
Denys Xmyhal

**Denys Anatoliiovitx Xmyhal** (; Lviv, 1975eko urriaren 15a) ukrainar enpresaburu eta politikaria da.

Xmyhalek Lviveko Eskualdeko Estatu Administrazioko Ekonomia Departamentuko buru gisa lan egin zuen. Ogasun Ministerioan ere lan egin zuen. 2015etik 2017ra Lviven egoitza zuen TVK Lvivkholod produktu izoztuen banatzailearen presidenteorde izan zen. 2018tik 2019ra, Xmyhal Burshtyn TESeko zuzendari izan zen.

2019ko abuztuaren 1etik ministro izendatu zuten arte, Xmyhal Ivano-Frankivskeko oblasteko gobernadorea izan zen. 2020ko otsailaren 4an Eskualde Garapeneko ministro izendatu zuten. 2020ko martxoaren 4an, Ukrainako lehen ministro izendatu zuten, Oleksii Hontxaruk ordezkatuz.

## Erreferentziak
Erdiko Olatu Horma

**Erdiko Olatu Horma** (中央防波堤|Chūō bōhatei eta ingelesez Central Brakwater)  Tokioko badian kokatutako uharte artifiziala da, Tokioko Zubi Atearen ondoan.

## Historia 
thumb| Erdiko Olatu Horma Tokyo Zubi Atetik ikusita
Erdiko Olatu-horma 1973an eraiki zen lehen aldiz, eta Tokiotik hondakinak botatzeko gune gisa erabili izan da ordutik, eta Tokioko badian Barruko Zabortegia (japonieraz 内側埋立地) eta Kanpoko Zabortegia (japonieraz 外側埋立地) izenez ezagutzen diren bi uharte artifizial osatzen dute. Uharteek 377 hektareako azalera zuten 2011n, eta, azkenean, 989 hektareako azalera izatera iritsiko direla aurreikusten da.

### Jurisdikzioaren auzia 
Erdiko Olatu Horma uharteen jurisdikzioa Koto eta Otako barruti berezien artean eztabaidatu zen 4 hamarkadaz. Japoniako legediaren arabera, muga-gatazka oro prefektura-gobernuari (kasu honetan, Tokioko metropoli-gobernuari) aurkez dakioke konpon dezan; inguruko Odaiba eta Ariake eremuaren inguruko antzeko auzia 1982an ebatzi zen, hura aldarrikatzen zuten hiru barruti berezien artean banatuz. Kotok zabortegia sortzeko erabilitako zaborra Kototik garraiatu zela argudiatu zuen, eta uhartea barruti bereziko zati egiteak bizilagunei beren arazoak ordainaraziko zizkiela; Otak, berriz, ospearen gunea, historikoki, Otako *nori*-k erabili zuela eta laborantzak eta uhartea ondoko Hanedako aireportuarekin (Otako zati dena) koordinatuta kudeatu behar zela. Gatazka, batez ere, markaren irudiaren arazotzat hartzen da, uhartearen gaineko jurisdikzioak onura praktiko txikia eskaintzen baitie barruti bereziei, higiezinen gaineko aktibo finkoen gaineko zergak metropoli-gobernuak biltzen baititu.

2019ko urriaren 3an, Tokioko Barrutiko Auzitegiak erabaki zuen, hinbat hamarkadatan, Erdiko Olatu Hormak zabortegien % 79,3 Kōtō Ward-i zegokiola eta % 20,7a Ōta Ward-i. Ota Wardek epaiari ez ziola helegiterik jarriko adierazi zuen. Horrela, 40 urteko gatazka itxi zen.

2020ko abenduaren 17tik urtarrilaren 31ra, herritarrek 532 proposamen egin zituzten mendebaldeko herri izena Ota auzoan sartzeko. 2020ko ekainaren 1ean, Reiwajima (令和島) izen ofiziala bihurtu zen Koto Ward-eko ekialdeko aldeak, berriz, ohituta zeuden Itsasoko Basoa (海の森) izena erabiltzen du.

### 2020ko Udako Olinpiar Jokoak 
Erdiko Olatu Horma 2020ko Udako Olinpiar Jokoetarako aurreikusitako lekuetako bat da. Barruko zabortegiak Itsasoko Basoko Cross-Country aribidea hartuko du zaldi-ekitaldietarako, Kanpoko Zabortegiak, berriz, Itsasoko Oihaneko Mountain Bike aribidea hartuko zuen, baina, azkenean, Izu-ra eraman zuten, Shizuokara. Bi uharteen arteko ibilgua, Uminomori Ur-ibilbidea izenekoa, arraunketa eta kanoa ekitaldietarako erabiliko da. Tokia, jokoen ostean, aisialdirako gune gisa mantenduko da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agrarianismo

thumb|225px|Nekazariak lanean.
**Agrarianismoa** masa-mugimendu bat da, non nekazariak (nekazaritzan lan egiten duten pertsonak) aktiboki parte hartzen duen XIX. mendetik hainbat herrialdetan dauden klasearteko nekazaritza-elkarteen bidez, lurraren banaketa egokia lortzeko.

Nekazal taldeak feudalismoaren (latifundismoa, protekzionismoa eta enpresa askearen existentziarik eza) aurkako erreakzio gisa sortu ziren mendebaldeko gizartearen eremuetan. Egoera horrek nekazariari lurraren jabetza pribaturako sarbide libre eta egokia izatea eragotzi egiten zion, eta horrek berekin zekarren gizarte-tranpa bat egotea; izan ere, landa-eremua industrializatu aurreko garaian produktibitatea oso txikia zen, eta, beraz, lurraren hedadura ezinbesteko elementua zen errentagarritasun esanguratsua lortzeko.

## Kanpo estekak
Arseni Jatseniuk

**Arseni Petrovitx Jatseniuk** (; Txernivtsi, 1974ko maiatzaren 22a) ukrainar abokatu, politikari eta ekonomista da. Euromaidango iraultzaren ondoren, non Jatseniuk buruzagi garrantzitsua izan zen, Ukrainako lehen ministro izan zen eta 2014ko otsailaren 22an Viktor Janukovitx kargutik kendu zuen. 2005 eta 2006 urteen artean Jatseniuk Ekonomia ministro gisa aritu zen Ukrainako gobernuan, ondoren Kanpo Arazoetako ministro 2007an eta Verkhovna Radako (parlamentua) presidente 2007 eta 2008 urteen artean. 
Jatseniuk Batkivstxina ("Aberria") izeneko Ukrainako bigarren alderdi handienaren buruzagietako bat izan zen, eta bere alderdi parlamentarioaren buruzagi ohia. 2014ko uztailaren 24an Arseni Jatseniukek Ukrainako lehen ministro kargua utzi zuen, nahiz eta uztailaren 31n Verkhovna Radako parlamentarien gehiengo handi batek atzera bota zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nippon Budokan

**Nippon Budōkan** (japonieraz 日本武道館) Tokioko, Japonia, Kitanomaru parkean dagoen estadio estalia da. 1964ko Olinpiar Jokoetarako eraiki zen, eta, orduz geroztik, Japoniako arte martzialen federazio guztiak biltzen dituen Japoniako Budō Elkarteak kudeatzen du.

Batez ere borroka-kiroletarako erabiltzen den arren, Nippon Budōkan musika kontzertuak antolatzeagatik ere ezaguna da. 2021ean, judoa 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan hartu zuen.

## Ezaugarriak 
Nippon Budōkan Tokio erdialdeko Kitanomaru parkean dago, Kudanshita geltokitik bost minutura, eta Jauregi Inperialetik eta Yasukuni Santutegitik gertu.

Eraikinak 42 metroko altuera duen egitura oktogonala du, Fuji mendiaren malda gogorarazten duen teilatua eta urrezko esfera batek koroatzen duena. Okupatzen duen azalera osoa 21.133 metro koadrokoa da. Ondoren, bere kudeaketa Japoniako arte martzialen elkarte ezberdinek (*budō*) sortutako Fundazio batek egin du, eta bere lehen presidentea Matsutarō Shōriki izan zen.

Eraikina, forma oktogonal bereizgarria duena, Mamoru Yamadak diseinatu zuen Hōryū-ji tenpluko Ametsen Aretoan inspiratuta. Sektore tradizionalistenen aurka egon arren, Japoniako bira arrakasta izan zuen publikoarengan.

Budōkanek 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetako judo eta karate ekitaldiak hartuko ditu.

## Gertaerak 
### Arte martzialak 
[alt=|thumb| Japoniako [Karate Txapelketa Nippon Budōkanen (2012).]]
[thumb| Japoniako [Kendo Txapelketa Nippon Budōkan-en (2009).]]
Budōkanen izateko arrazoia Japoniako arte martzialak sustatzea eta zaintzea da. Japoniako Budō Elkarteari atxikitako federazioek lehentasuna dute lokala erreserbatzerakoan eta txapelketak bertan egiteko orduan.

### Borroka kirolak 
Arte martzialez gain, Budōkan-ek boxeo profesionala, borroka japoniarra, *kick boxing* eta arte martzialen lehiaketak antolatu ditu. K-1, Shooto, eta desagertutako PRIDE liga bezalako erakundeen ekitaldi handiak izan dira bertan. Alokairua baldintza batzuetara makurtzen da, hala nola antzinatasuna, kaudimen ekonomikoa eta kalte-ordainak gertatuz gero konpentsatzera. 1970 eta 1989 artean, Yamaha Music Festival ospatu zen.

Budōkanek kontzertu-areto handi gisa duen ospeak talde asko *Live at Budokan* izenburupean zuzeneko diskoak kaleratzera eraman ditu.

Budōkanen kontzertu gehien eman duen artista Eikichi Yazawa da, guztira, 142 aldiz 2017ko abenduan.

### Beste ekitaldi batzuk 
Abuztuaren 15ean, ekitaldi bat egiten da Bigarren Mundu Gerran hildakoen oroimenez, zeinetara Japoniako enperadorea eta lehen ministroa, beste agintari batzuen artean, joaten diren. Data 1945ean Japonia errenditzearekin bat dator.

Azaroan, Japoniako Autodefentsa Indarrek musika militarraren jaialdi bat antolatzen dute, eta atzerriko taldeak ere gonbidatuta izaten dira.

Ohikoa da Budōkan mota guztietako ekitaldietarako gordetzea, anime konbentzio eta kontzertuetatik rock-paper-guraize txapelketa nazionalera arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sitio web oficial del Nippon Budokan
Theodor de Bry

**Johann Theodorus de Bry**, edo **Theodoricus, Theodorus** edo **Thierry de Bry** (Lieja, ca. 1528 &ndash; Frankfurt, 1598ko martxoaren 27a), estatubatuar urregile, grabatzaile, ezkutuko eta historiako liburuen egile, ko-egile eta editorea izan zen. Kartografian ere ausartu zen. Jatorriz Liejako Printzerrikoa, Lieja hirian jaio zen, Estrasburgon bizi eta ezkondu zen, Frankfurten finkatu zen eta Anberes eta Londres bisitatu zituen.

## Biografia 
thumb|200x200px| Kolonen lehen lehorreratzea. Guanahani 1492ko urriaren 12a. Theodor de Bryren grabatua.
De Bry familiak antzinako sustraiak ditu urregintzan. De Brytarrak Liejako Printzerrian kokatu ziren Thiry de Bry "zaharra"rekin, Theodorren aitonarekin. Liejan jaio zen 1528an. Lanbideko bere lehen maisua edo ziurrenik bere aita izan zela uste da, Thiry de Bry "Gazteena" urregilea. Lieja uztera eta Estrasburgora eraman zuten arrazoiak nahiko eztabaidagarriak dira.

Erlijio erreformatuaren atxikimendua azpimarratzen dute lehen egileek, heresiaren erruduntzat jo, ondasun guztiak kendu eta hiritik erbesteratuko zutela 1570ean. Gaur egun, joera hori nekez jotzen da, Estrasburgon 1560an ezarri baitzen debekua baino askoz lehenago.

Estrasburgo hiri oparoa zen orduan eta ospe artistiko handia lortuko zuena, Frantziako Erlijio Gerretatik ihesi zihoazen artista asko hartuz. Hauek Estrasburgon aurkituko zuten hiri oparoa, bereziki urregintza eta grabatuaren arloetarako.

Bere etxea Estrasburgon ezarri zuen, Dieterich Brey (Breey edo Brey, Lieja eta Leodiensis elizbarrutitik gertu dagoen hiria) izen faltsuarekin erregistratuz. Theodor de Bry Catherine Esslingerrekin ezkondu zen Estrasburgon, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen:

* Johann Theodor de Bry (Estrasburgo, 1561)
* Jean-Israel de Bry (Estrasburgo, 1565)
* Jean-Jacques de Bry (1566).

### Londreserako bidaia eta Frankfurten finkatzea 
1570ean, bere emaztea Catherine Esslinger hil ondoren, Theodor de Bry Frankfurten ezkondu zen berriro, 1570eko otsailaren 28an, Catherine Rötlinger-ekin, Hans Rötlinger urregilearen alabarekin. Theodor Londresen egon zen 1587 eta 1588 artean Frankfurten finkatu aurretik. 1588ko urriaren 29an, Frankfurten finkatzeko eskaera egin zuen eta 1591ko otsailaren 9an onartu zuten.

Urte hartako apirilean, oinordetza bikoitza (amaordea eta anaiaordea) jaso ondoren, Theodor de Bryk etxebizitza bat erosi zuen Frankfurten. 1594an, bere semeetako bi Frankfurten sortu zuen grabatu, inprimaketa eta liburuen argitalpen tailerrera joan ziren berarekin lan egitera.

## Kanpo estekak
Hiru Ateetako meskita

thumb|250px|Epigrafiak eta loreak fatxadan.
**Hiru Ateetako meskita** (; ) edo Muhammad ibn Khairunen meskita () Tunisiako Kairuan hirian dagoen eraikin historikoa da. 866an Muhammad ibn Khairunek eraikitzeko agindua eman zuen, munduko zaharrenetariko bat eta Aglabtar leinuaren garaiko arkitekturaren testigantza da.

## Historia 
Muhammad ibn Khairunek eraikitzeko agindua eman zuen 866. urtean. Muhammad ibn Khairun bidaiaria eta Koranen irakurlea izan zen. Mundu ezagunaren leku desberdinak ezagutuez gero (Bagdad, Kairo), Kairuanen finkatu zen. Hiri horreta, erlijio testuak aztertzeko meskita sortu zuen.

## Arkitektura 
Meskitaren ezaugarri nagusia erdiko egitura da: hiru ate eta ferra-arku ditu, Kairuango Meskita Nagusiaren antzerakoak, eta lore- eta geometria-patroien grabatua, eta idazkera kufikoan egindako inskripzioak. Nahiz eta kufikoa asko erabiltzen den arkitektura islamikorako dekorazio gisa, eraikineko inskripzioaren grabatua kasu arraroa da. Aglabtarren arkitekturaren diseinuak tokiko arkitektura-tradizioaren herentzia eta Abbastar Kalifa-herriaren metropoli-estiloen eta -tekniken aldibereko aintzatespena ditu ezaugarria. Meskitak otoitz-gela bat du, gangarekin, qiblako hormaren paraleloan, eta hiru ur-arrorekin, koroatutako zutabeekin. Era berean, lauki formako minarete bati atxikita dago, geroago hafsi garaian gehitu zitzaiona.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eudoxia (argipena)

Eudoxia edo Eudozia (Εὐδοξία, Εὐδοκία) emakume izena da, jatorri grekokoa, "fama ona edo zentzu ona", "ospe edo zentzu ona duen emakumea" esan nahi duena. Hauek dira izenaren eslavierako formak: ekialdeko eslavieraz: *Evdokiya* (errusieraz: Евдокия), *Yevdokiya* (ukraineraz: Євдокія); hegoaldeko eslavieraz: *Evdokija* (Евдокија), *Jevdokija* (Јевдокија). Batez ere antzinatearen amaieran eta Erdi Aroan ezaguna zen izena, bereziki Ekialdeko Europan. Gaur egun ere erabiltzen da eta gurean, besteak beste, Perpetua Saraguetaren Eudoxia ahizpa.

* Eudoxia Heliopoliskoa: I. mendeko santa eta martiri kristaua.
* Elia Eudoxia:  Bizantziar Inperioko edo Ekialdeko Erromatar Inperioko V. mendeko enperatriza izan zen. Arkadio enperadorearen emazte eta Teodosio II.a enperadorearen ama.
* Elia Eudozia (c. 401-460) : Bizantziar Inperioko edo Ekialdeko Erromatar Inperioko enperatriza izan zen eta literatoa. Teodosio II.a enperadorearen emaztea eta Elia Eudoxiaren erraina.
* Lizinia Eudoxia (422-493): Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperatriza Valentiniano III.a eta Petronio Maximo enperadoreekin eta Elia Eudoziaren alaba.
* Eudoxia edo Eudoxia printzesa (439-466/474): bandaloen erregina; Valentiniano III.a eta Lizinia Eudoxiaren alaba, Huneriko errege bandaloaren emaztea. 
* Fabia Eudoxia (c. 580–612): bizantziar enperatriza, Heraklio enperadorearen emaztea.
* Eudoxia Epifania (611-630): Bizantziar Inperioko *augusta*. Heraklio enperadore bizantziarraren eta Fabia Eudoxiaren alaba bakarra. Konstantino III.aren enperadorearen arreba.
* Eudoxia Ingerina (840-882): Bizantziar Inperioko enperatriza izan zen, Basilio I.a enperadore bizantziarraren emaztea, Mikel III.a bere aurrekoaren ohaidea, eta Leon VI.a Jakitunaren eta Alejandro III.a ondorengo enperadoreen ama, eta baita Konstantinoplako Esteban I.a patriarkarena ere.
* Eudoxia Makrenbolitisa (1021-1096): Bizantziar Inperioko enperatriza, Konstantino X.aren eta Erroman IV.aren emaztea.
* Eudoxia Komnena (1150 / 1152 - 1203): noble bizantziarra. Alexio Komneno eta Maria Dukasren alaba, Joan II.a Komneno Bizantzioko enperadorearen birbiloba da. Ana Komnenoren ahizpa.
* Eudoxia Laskaris (1254 - 1311): Bizantzioko printzesa, Aragoiko Koroan ezagunago **Irene Laskaris** bezala.
*

## Erreferentziak
Dark Night of the Scarecrow

***Dark Night of the Scarecrow*** (euskaraz *Txorimaloaren Gau Iluna*), 1981eko Frank De Felittak zuzendutako beldurrezko film bat da. Larry Drake, Charles Durning, Tonya Crowe, Jocelyn Brando eta Lane Smith aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEBetako Hegoaldeko landa eremuko herri txiki batean, Bubba Ritter (Larry Drake) gizaseme mentalki desgaitua herritar guztien adarjotzeen jomuga da, baina halere Marylee Williams (Tonya Crowe) neskatoaren lagun egin ta biak elkarrekin jolastu ta denbora pasatuko dute. Herrian neskatoa desagertu delako albistea zabaltzean, Otis Hazelrigg (Charles Durning) postari zitala, Skeeter Norris (Robert F. Lyons) gasolindegiko langilea eta Philby (Claude Earl Jones) eta Harliss Hocker (Lane Smith) nekazariek osatutako talde batek Bubbak neskatoa hil duela uste eta hura bilatzera ekingo diote, Bubba haiengandik ihes egiteko txorimalo batean ezkutatuko da baina taldea topatu eta bertan tiroz erailko dute. Une horretantxe Lyonsek bere autoko irratiz neskatoa bizirik topatu eta bere kaxa aldegin zuelako albistea jaso eta taldea errugabe bat erail dutela jabetuko da. Epaiketa egin eta nola edo hala erailketarengatik inongo zigorrik gabe aske gelditzea lortuko dute. Baina gertaera izugarri hura ia atzean utzi dutela uste dutenean, Txorimalo bat erailketan parte hartu zuten taldekide bakoitzari jazarpena egin eta banan-banan mendeku gisa hiltzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Larry Drake: Charles Elliot "Bubba" Ritter
* Charles Durning: Otis P. Hazelrigg
* Robert F. Lyons: Skeeter Norris
* Claude Earl Jones: Philby
* Lane Smith: Harliss Hocker
* Tonya Crowe: Marylee Williams
* Jocelyn Brando: Ritter andrea
* Tom Taylor: D.A. Sam Willock
* Richard McKenzie: Henry epailea
* Ivy Jones: Willams andrea
* James Tartan: Frank Williams (edota Jim Tartan)
* Ed Call: Abokatu defendatzailea
* Alice Nunn: Bunch andrea
* John Steadman: Loomis jauna
* Ivy Bethune: Hocker andrea
* Dennis Robertson: Ray
* Jetta Scelza: Whimberly andrea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Isaac Herzog

**Isaac** "**Bougie**" **Herzog** (; Tel Aviv, 1960ko irailaren 22a) israeldar politikaria da, Alderdi Laboristako kidea. Israelgo presidentea da 2021eko uztailaren 7tik.

## Bizitza 
Chaim Herzog presidente ohiaren semea eta Abba Eban Atzerri ministro ohiaren iloba da, eta hainbat kargu politiko izan zituen. 2005etik 2011ra bitartean, hainbat ministerio gidatu zituen, Ariel Sharon, Ehud Olmert eta Benjamin Netanyahu lehen ministroen agintaldietan. Netanyahuk laboristak gobernutik kanpo uztearekin, oposizioko buru bilakatu zen, 2018ra arte. Parlamentua utzita, Israelerako Juduen Agentziako presidente izan zen ondoren. Erakunde publiko hori Israelerako bidea hartzen duten migratzaile juduen iritsieraz arduratzen da.

Alderdi Laboristaren hautagaia izan zen 2021eko presidentetzarako hauteskundeetan. Ekainaren 2an, Parlamentuak egindako bozketa irabazi zuen, Miriam Peretzek baino 61 boto gehiago lortuta. Horiek horrela, uztailaren 7an Israelgo presidente kargua hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Prostituzioaren abolizionismo

**Prostituzioaren abolizionismoa** eredu teoriko-juridiko bat da, eta haren arabera, prostituzioa indargabetu egin behar da, hots, legezko indarrik gabe utzi behar da, gizarte-sistema pertsonen duintasunaren defentsa gisa. Horregatik, jarduera hori desagerrarazteko, mundu juridikoan aintzatespenik ez izatea proposatzen da. Abolizionismoak eskaria zigortzeko neurriak hartzera bultzatzen ditu gobernuak, ez prostituzio-egoeran dagoen pertsona zigortzeko. Eredu abolizionistak prostituzio-egoeran dagoen pertsonarengan jartzen du arreta, dela gizonezkoetan, dela emakumezkoetan, dela transexualetan, eta debekatu egiten ditu haiengan har daitezkeen administrazio- edo polizia-kontroleko neurriak, prostituzio-emailearen jokabidea gaitzesgarritzat jotzen duen bitartean, proxeneta zein bezeroa izan. Ikuspegi abolizionistak bultzatzen ditu gobernuak demanda zigortzeko neurriak hartzera, eta ez prostituzio-egoeran dagoen emakumea, eta uste du harreman estua dagoela sexu-esplotazioko forma kriminalen, pertsonen salerosketaren eta prostituzioaren artean, eta uste du emakumeen, transexualen edo haurren giza eskubideak ez direla bateragarriak sexu-zerbitzuak erosten dituzten gizonekin. Aurka egiten dio poliziaren etengabeko errepresioari eta sexu-esplotaziorako salerosketa-sareek bahitutako emakumeak desagertzeari. Bereziki uste du salerosketa giza eskubideen bortxaketa serioa dela, eta prostituzio-egoeran dauden pertsona gehienak salerosketaren biktima direla.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hiru Graziak (Rubens)

***Hiru Graziak*** Peter Paul Rubensek 1636tik 1639ra bitartean eginiko olio-pintura barrokoa da, 221 cm x 181 cm dena luze-zabal. Egun, El Prado museoan dago. Margolana artistaren bilduma pribatuan egon zen, hura hil zen arte. Orduan, Filipe IV.a Espainiakoak erosi zuen, eta 1666an Madrilgo Alcazar jauregira joan zen.

Rubensek hiru Graziak irudikatzen ditu obran, genero klasiko bat, baina berritu egiten du irudi biluzien tratamendu barroko baten bitartez, Graziak ozta-ozta estalita baitaude eta gorputz haragitsuak azaltzen baitituzte. Bi hiru laurdenetatik ikusten dira eta bat atzetik. Rubensek iturri baten ondoan irudikatu zituen, lore-girlanda baten azpian eta atzealdean paisaia dutela. Aurpegiak eta hazpegiak biribilak eta lodiak dira, eta eskultura klasikoan inspiratuta daude. Koloreak eta argiaren aldaketek gorputzen edertasun plastikoa areagotzen dute, eta nabarmentzen dute nolako kontrastea dagoen atzealdeko paisaia argitsuaren eta aurrealde itzaltsuaren artean.

Ezkerreko pertsonaia inspiratuta dago Rubensen bigarren emaztean (Hélène Fourment), obra ezkondu eta gutxira egin baitzuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nely Reguera

**Nely Reguera** (Bartzelona, 1978ko abenduaren 25a) zinema-zuzendaria, gidoilaria eta aktorea da. 

## Ibilbidea 
### Hastapenak 
Nelyk zineman hasi zuen bere karrera, aurrekontu txikiko filmetako zuzendari-laguntzaile gisa. Lan horretan *Upside Down* (Guillem Moralesek zuzendua), *Business* (Álvaro de la Herránek zuzendua) eta *Rawal Recycle* (Marc Giraltek zuzendua) film laburretan aritu zen, eta *El perfume: historia de un asesino* (Tom Tykwer Ykwerrek zuzendua) filmaren grabazioan bigarren unitateko zuzendari-laguntzailea izateko aukera izan zuen. *Ausencias* (2002), bere film laburra idatzi eta zuzendu ondoren, 2007an *El Greco* lanean parte hartu zuen laguntzaile gisa. Yannis Smaragdisek zuzendutako filma hori margolari ezagunaren bizitzan oinarritutako filma da. Bi urte geroago beste film labur bat idatzi eta zuzendu zuen, *Pablo* izenekoa, José Ángel Egido, Pablo Derqui eta Carla Pérez aktoreen laguntzarekin. 2009an, halaber, El Terrat konpainiak ekoitzi eta 2009 eta 2010 bitartean emititutako *Pelotas* telebista kostunbristako zuzendari-laguntzaile izan zen.

### Maria (eta gainerakoak) - Gaurkotasuna 
2016ko *María (y los demás)* izan zen Reguerak idatzi eta zuzendutako lehen film luzea. Zintaren protagonista Bárbara Lennie izan zen, 2016ko aktore protagonista onenaren Feroz saria jaso zuena. Filma  "Zuzendari berriak" atalean aurkeztu zen Donostiako 64. Zinemaldian. *María (y los demás)* filmak prentsa espezializatuaren kritika bikainak jaso zituen, eta Goya sari entzutetsuetako zuzendari berri onenaren kategorian izendatu zuten zuzendaria. 2018an, Pau Freixasek eta Ivan Mercadék sortutako *Benvinguts a la familia* telesailaren hiru atal zuzendu zituen.

## Filmografia 
Besteak beste, lan hauxetan hartu du parte:

### Zuzendaritzako laguntzaile gisa 
### Zuzendari gisa 
### Gidoilari gisa 
## Sariak eta izendapenak 
### Goya sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Girsu

**Girsu** () egungo Tel Telloh hirian dagoen aztarnategi arkeologikoa da, Dhi Qar probintzian, Iraken, eta izen hori zuen antzinako Sumerko hiria izan zen, Lagashtik 25 kilometro ipar-mendebaldera.

## Historia 
Girsu seguru asko Obeid garaian gune populatua zen jadanik, Kristo aurreko bosgarren milurtekoan, baina garapen esanguratsua Sumerko lehen aldi dinastikoaren hasieran izan zuen (Kristo aurreko 25. eta 24. mendeen artean). Lagashko bigarren dinastian, Girsu Lagashko erresumako hiriburu bihurtu zen, eta bere erlijio-gune izaten jarraitu zuen, botere politikoa Lagash hirira aldatu ondoren.

Ur hiriko Hirugarren Dinastia sumertarrean, inperio haren garrantzizko administrazio-zentroa izan zen. Ur nagusitasunetik erori ondoren, Girsuk ere garrantzia galdu zuen, baina herri txikiago bezala iraun zuen.

Girsuk K.a. II. mendean berpizte bat ezagutu zuen, Mesopotamiako hegoaldeko mutur osoan bezala. Adadad-nadin-ahhe izeneko bertako jauntxo indartsu batek jauregi txiki bat eraiki zuen han, gure aroaren hasieran erabilia (Trajanoren espedizioen garairaino gutxienez), eta aramear alfabetoko inskripzioetan aipatua da.

## Arkeologia 
Telloh izan zen modu estentsiboan induskatutako lehen sumertar tokia, lehenik Ernest de Sarzec  Basorako kontsul frantsesak 1877tik 1900era, gero aurrekoaren ondorengo Gaston Crosek 1903tik 1909ra, eta Henri de Genouillac apaizak 1929tik 1931ra bitartean. 

Girsuko aurkikuntzen artean Putreen hilarria nabarmentzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nikolai Patruxev

**Nikolai Platonovitx Patruxev** (errusieraz: Никола́й Плато́нович Па́трушев) (Leningrad, Sobietar Batasuna; 1951ko uztailaren 11) errusiar politikari bat da, bai eta segurtasun- eta inteligentzia-ofiziala. Errusiako Segurtasunaren Zerbitzu Federaleko (FSB) zuzendaria izan zen, KGB sobietarraren ondorengo erakunde nagusia –kanpo-inteligentzia alde batera utzita–, 1999tik 2008ra, eta Errusiako Segurtasun Kontseiluko Idazkaria da 2008tik.

2022ko otsailetik, Estatu Batuek Patruxev zigortzen dute, Errusiak Ukraina inbaditzen hastearen ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Amalia Napolikoa eta Siziliakoa

**Maria Amalia Teresa Napolikoa eta Siziliakoa** (Caserta, 1782ko apirilaren 26a - Claremont etxea, Surrey, 1866ko martxoaren 24a) Luis Filipe Frantziakoaren emaztea eta Frantziako erregina ezkontidea izan zen.

Fernando I.a Bi Sizilietakoa eta Maria Carolina Austriakoarekinren alaba izan zen. 1809an Palermon ezkondu zen Luis Filipe Orleanskoarekin. 1830eko Uztaileko Iraultzaren ondoren, senarra Frantziako errege bihurtu zen. Uztaileko monarkia 1848an eraitsi zuten eta errege familia Ingalaterrara erbesteratu zen.
Carla Subirana

**Carla Subirana** (Bartzelona, 1972) Espainiako zinemako eta telebistako zuzendari eta gidoilaria da. Espainiako akademia militar bateko bizitza dokumentatu zuen lehen zinemagilea izan zen, *Volar* izeneko bigarren film luzearekin (2012). Murtziako San Javiergo Airearen Akademia Orokorrean pilotu militarren prestakuntzari buruzko filma da.

## Bizitza 
Carla Subirana 1972. urtean jaio zen Bartzelonan. Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatu zen Pompeu Fabra Unibertsitatean.  Espainiako CIMAko (Emakume Zinemagileen eta Ikus-entzunezko Baliabideen Elkartea) kidea da.

### Lan ibilbidea 
Bost produkzio ditu, Espainiako eta nazioarteko industrian aintzatetsiak. Bere lanen artean aipatzekoak dira: *Nadar* (2008) bere opera 'prima', Valladolideko Zinemaldian (SEMINCI) lehiaketatik kanpo parte hartu zuena, *Kanimambo* (2012), Malagako Zinemaldiko Epaimahaiaren Aipamen Berezia jaso zuen film kolektiboa, eta *Volar* (2012), Gaudí sarietan dokumental onenaren sariduna.

Zinegile lana eta Blanquerna Komunikazio Zientzien Fakultatean eta Pompeu Fabra Unibertsitatean irakasle gisa egindako lana uztartu ditu. 2016. urtean bi produkzio egin zituen, eta bera izan zen lan horien zuzendari, ekoizle eta gidoilaria. Lehena, *Atma* (2016), autore-film laburra da (bideodantza), eta haren protagonista emakume-gudari bat izan zen. Gudua galdu eta armadak utzi ondoren, garaipenerako bideari ekin zion. Bigarren film laburrarekin, *Jupiter i* Mart-ekin (2016), zuzendariak bikote homosexualen bi seme-alaba zituzten haurren bizipenak erakutsi zituen. Feminismo-zinegotziak eta Bartzelonako Udaleko LGTBIk diskriminazio homofoboaren aurka borrokatzeko bultzatutako *Diversidad en corto (Aniztasuna epe laburrean)* programan parte hartu zuen lan horrek.

## Filmografia 
* *Nadar* (2008)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rilda Paco

**Rilda Paco Alvarado** (Oruro, Bolivia, 1986ko uztailaren 22a) artista plastikoa, diseinatzaile grafikoa eta kazetari boliviarra da.

## Biografia 
Rilda Pacok 1992an hasi zituen ikasketak, eta 2003. urtean atera zuen batxilergoa. 

2004an, bere ikasketa profesionalekin jarraitu zuen, eta diseinatzaile grafiko graduatu zen. 2010ean, 24 urte zituela, Rilda “Hernando Siles” Arte Ederren Akademia Nazionalean sartu zen. Komunikazioaren arloan ere sartu zen 2014. urtean, eta 2019an graduatu zen kazetari.

2018ko otsailean, 31 urte zituela, Rildak Oruroko Socavoiko Ama Birjinaren pintura bat egin zuen, eta birjina  barruko arropan erretratatu zuen. Pintura horrek zenbait erreakzio eragin zituen Boliviako iritzi publikoan, batzuk alde eta besteak kontra (batez ere pertsona erlijioso eta katolikoak). Aipatzekoa da, halaber, Rildak pintura-lan batzuk egin zituela *Mujeres Creando* erakunde feministarentzat, María Galindo ekintzailea buru zela. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Maria Galindo
* Julieta Paredes
* Socavongo Ama Birjina
## Kanpo estekak
Kanoa Eslalom Zentroa

**Kanoa Eslalom Zentroa** (japonieraz カヌー・スラロームセンター), Rinkaicho, Edogawa-ku, Tokio, Kasai Rinkai parkearen ondoan eraiki den Japoniako lehen ibilbide artifizialaren instalazioa da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, kanoa-eslalomak jokatuko dira bertan, eta, txapelketaren ostean, ur-kirol eta aisialdiko hainbat jardueraz gozatzeko instalazioa izango da.

7.500 ikusleentzako prestatuta dago, nahiz 2021ean jokatutako Olinpiar Jokoak, COVID-19 pandemiaren ondorioz ikuslerik gabe jokatu ziren. 

## Erreferentziak
Ti plasmidoa

thumb|239x239px|*Agrobacterium* bidezko Ti plasmidoaren transfekzioa landare zeluletara

**Tumore induzitzaile (Ti)** plasmidoa *Agrobacterium* generoko espezie patogenoetan aurkitzen den plasmidoa da; *A. tumefaciens, A. rhizogenes, A. rubi* eta *A. vitis* bakterioetan, besteak beste. Plasmido horiek, aipatutako bakterioek infektatzen dituzten landareen zelulei plasmido beraren informazio genetikoaren zati bat transferitzeko gaitasuna dute.

Eboluzioari dagokionez, Ti plasmidoak *Alphaproteobacteria* klaseko espezieek garraiatzen dituzten plasmido familia baten parte dira. Plasmido familia horren ezaugarri nagusiena *repABC* izenez ezagutzen den DNA eskualde kontserbatu bat da, non bere funtzioa plasmidoaren erreplikazioa eta zatiketa gidatzea eta zelula ostalarian dagoen plasmido kopia kopurua egonkor mantentzea den.

Bakterioek, landareetan gaixotzeko eragiten dituzten zezidio egiturak sortzeko, Ti plasmidoa eta horietan agertzen diren eskualde batzuk behar dituzte. Alde batetik, birulentzia geneak kodetzen dituzten *vir* sekuentziak eta, bestetik, konjugazio bidez landareen zelula ostalarietara transferituko diren DNA zatiak (T-DNA). Eskualde horien bitartez, zauritutako landare zeluletara T-DNA transferituko da zuzenean eta, horrek, horietan aldaketak eraginez, landare hormonen (auxina, zitokininak…) eta zezidio tumoreen sintesia eragingo du.
thumb|362x362px|Ti plasmidoaren *vir* eskualdearen konposaketa

### Birulentzia operona 
Ti plasmidoaren *vir* eskualdearen adierazpena egoera normaletan erreprimituta egoten da, eta bakterioak landare zaurituak askaturiko seinaleak detektatzen dituenean soilik aktibatzen da. Aktibazio hau beharrezkoa da vir proteinen ekoizpenerako eta landare zelulara T-DNA transferitzeko.

Landare zaurituak jariaturiko azetosiringona bezalako konposatu kimikoak VirA proteinak ezagutu eta histidina hondar espezifiko batean autofosforilatuko da, ondoren fosforilo taldea VirG proteinara pasarazi eta azken hau ere aktibatuz. VirG proteinaren aktibazioak *vir* eskualdearen adierazpena abian jarriko du, horien artean *VirD* eta *VirE* geneak. *VirD* genearen aktibaziotik lorturiko VirD1 (topoisomerasa) eta VirD2 (endonukleasa) produktuek T-DNA katearen bi ertzetan mozketa bana egingo dute.

Genetikoki eraldatutako Ti plasmidoak daramatzaten *Agrobacterium* bakterioak intereseko geneak landareetara transferitzeko erabiliak dira. Prozesua orokorki azalduz, T-DNAren transferentzian inplikaturiko proteinek T-DNAren ertzetako sekuentziak ezagutuko dituzte, eta horiek erabilgarriak  izango dira intereseko edozein sekuentzia txertatzeko. Modu horretan, gure sekuentzia Ti plasmidoan barneratuta dagoela bakterioan integratuko da. Bakterio zelulek euren makineria erabiliz, T-DNAren ertzetako sekuentziak identifikatu eta gure intereseko sekuentzia landare zelulara barneratuko dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tokioko Gimnasio Metropolitarra

thumb|301x301px
**Tokioko Gimnasio Metropolitarra** (japonieraz 東京体育館, Tōkyō Taiikukan) Sendagaya, Shibuya, Tokio, Japoniako kirol esparrua da. 1954an, Munduko Borroka Txapelketarako eraiki zen; 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan ere, gimnasiarako egoitza gisa erabili, eta, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, mahai-tenis lehiaketa hartu zuen. Fumihiko Maki Pritzker sariaren irabazleak 1986tik 1990era bitartean sortutako diseinu futurista batekin berreraiki zen gimnasioa. 

Gimnasioa Chūō-Sōbu lineako Sendagaya geltokitik eta Toei Oedo lineako Kokuritsu Kyogijo geltokitik minutu batera dago.

## Deskribapena eta gertaerak 
Areto nagusiak estadio estali handi bat hartzen du, nazio eta nazioarteko kirol ekitaldiak hartzen dituena. 10.000 lagunentzako lekua du (6.000 finko eta 4.000 aldi baterako). Hona hemen erabat osatu gabeko ospatutako ekitaldien zerrenda:

* WTA Toray Pan Pacific Tenis Txapelketak otsailero egiten ziren hemen, baina 2008tik aurrera Ariake Koliseoan egiten dira.
* Japoniako Mahai Tenis Txapelketa.
* NBAko denboraldi erregularreko lehen bi nazioarteko partidak antolatu zituzten Phoenix Suns eta Utah Jazzen artean 1990eko azaroaren 2an eta 3an.
* V. Liga.
* Suntory Cup All Japan School Boleibol Rallya.
* Aeon Cup Munduko Gimnasia Erritmikoko Kluben Txapelketak.
* Munduko Full Contact Karate Open Txapelketak zein Shinkyokushinkai, Munduko Karate Txapelketa Irekia ―lau urtean behin egiten da.
* Miki Prune Super College Boleibola.
* 2007ko Munduko Patinaje Artistiko Txapelketa.
* 2010eko Emakumeen Boleibol Munduko Txapelketa ofizialeko Lauko Finala.
* 2011ko Munduko Gimnasia Artistiko Txapelketa.
* 2017ko TWICE Japoniako estreinako erakusketa "Touchdown in Japan".
* 2019ko ITTF Taldeen Munduko Kopa.
* 2021eko Udako Olinpiar Jokoak, Mahai tenisa.

2000. urtetik, aretoa kontzertu gune gisa ere erabiltzen da. Bertan aritu zen lehen artista Japoniako Porno Graffitti taldea izan zen.

Azpi-aretoak neurri olinpikoko igerilekua du (50X20 m eta zortzi kale), 900 ikuslerentzat lekua duena. Japoniako Waterpolo Txapelketa ere hemen ospatzen da. 25 m-ko beste igerilekua ere badago (25X13 m eta 6 kale),  muskulazio gela, hitzaldi aretoak eta kanpo aldean korrika egiteko pista obalatua.

2006ko apirilaren 1etik aurrera, Tokioko Etengabeko Ikaskuntza eta Kultura Fundazioak (東京都生涯学習文化財団), Suntory-rekin (サントリー株式会社), Tipness (株式会社ティップネス) eta O-ence (株式会社オーエンス)-rekin batera kudeatzen du gimnasioa.

2015eko apirilaren 25ean eta 26an, Katy Perry kantautore estatubatuarrak The Prismatic World Tour ekarri zuen aretora bi ikuskizunekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 1964ko Udako Olinpiar Jokoen txosten ofiziala. 1. liburukia. 1. zatia. orr.&nbsp;120–1.
* Webgune Ofiziala
* Google Maps-eko gimnasioaren satelite-argazkia
* Tokioko Metropolitan Gymnasium Archiplanet-en
Ferdinand Georg Waldmüller

**Ferdinand Georg Waldmüller** (Viena, 1793ko urtarrilaren 15a - Hinterbrühl, 1865eko abuztuaren 23a) austriar margolaria izan zen.

Vienako Arte Ederretako Akademian ikasi zuen. Bratislavan bizi eta Kroazian lan egin ondoren, Vienara itzuli zen 1811n, eta erretratuen margolaritza ikasi zuen. 1814an Katharina Weidner abeslariarekin ezkondu zen eta biretan lagundu zion eta eszenatokien diseinatzaile gisa lan egin zuen. 1817an Vienara itzuli zen eta erretratuak, genero eszenak eta izadi hilak margotu zituen. Geroago, paisaien margolaritzan jarri zuen interesa.

1817an Vienako Akademiako irakasle izendatu zuten. 1865ean nobletu egin zuten. Biedermeier garaiko margolari austriar garrantzitsuenetako bat izan zen.

## Iruditegia 

Ferdinand Georg Waldmueller Selbstbildnis mit Laterne, 1825.jpg|Autoerretratua lanpatatekin (1825)
Waldmüller - Venezianischer Obstverkäufer.jpeg|Veneziako fruta saltzailea, (1826)
Ferdinand Georg Waldmüller - Praterlandschaft - Google Art Project.jpg|Praterreko paisaia, (1830)
1836 Waldmueller Bildnis Louise Mayer anagoria.JPG|*Louise Mayer* (1836)
1838 Waldmüller Blick auf Ischl anagoria.JPG|Ischlgo ikuspegia (1838)
1839 Waldmüller Am Allerseelentag anagoria.JPG|Santu Guztien eguna (1839)
Ferdinand Georg Waldmüller 004.jpg|Dachstein, (1839)
Waldmüller - Mühle am Ausfluss des Königssees.jpeg|Ur-jauzia, (1840)
Waldmüller - Junge Dame bei der Toilette.jpeg|*Andre gaztea*, (1840)
1840 Waldmüller Blumenstrauß mit Silbergefäßen und antiker Vase anagoria.JPG|Izadi hila (1840)
1841 Waldmueller Nach der Schule anagoria.JPG|Eskolaren ondoren (1841)
Ferdinand Georg Waldmüller - Stillleben mit Austern, Fischen und Südfrüchten - 1842.jpg|*Izadi hila ostra, arrain eta fruta exotikoekin, 1842*
Waldmüller, Ferdinand Georg - Rosen - 1843.jpg|*Arrosak* (1843)
Ferdinand Georg Waldmueller - Der Liebesbrief sRGB.jpg|*Maitasun gutuna*, (1849)
Ferdinand Georg Waldmuller Sunny Day, 1848.jpg|Egun eguzkitsua
Waldmüller - Emanuel Ritter von Neuwall.jpeg|Emanuel Ritter von Neuwall
1858 Waldmueller Kinder im Walde anagoria.JPG|Haurrak basoan (1858)
1859 Waldmueller Return from the Church Fair anagoria.jpg|Elizako azokatik bueltan (1859)
Ferdinand Georg Waldmüller - Die Erwartete.jpg|*Die Erwartete* (*Espero zena*; 1860)
1864 Waldmueller Vorfruehling Wiener Wald anagoria.JPG|Udaberri goiztiarra Vienako basoan (1864)
Ferdinand Georg Waldmüller - Am Fronleichnamsmorgen (1857).jpg|Am Fronleichnamsmorgen (1857)
Ferdinand Georg Waldmüller - Die Wiedergenesene - 5604 - Österreichische Galerie Belvedere.jpg|*Wiedergenesene*
Alika Kinan

**Alika Kinan Sánchez** (Kordoba, Argentina, 1976ko ekainaren 24a) emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea da, sexu-esplotaziorako gizakien salerosketatik bizirik atera dena. Prostituzioaren abolizionismoaren defendatzailea.

## Biografia 
thumb|Alika Kinan
Gizakien salerosketaren delituaren ondorioz, 2012an Ushuaia hiriko El Sheik wiskeriatik erreskatatu zuten. Harrezkero, kausa penal bat garatu zuen bere kaptadoreen eta Estatuaren aurka. Estatuak tratularien jarduera babestu eta, gero, uko egin zion bere egoeran zeuden pertsonei dagokien laguntza emateari, legearen arabera. 2016. urtean, Tierra del Fuego Kriminal Federaleko Ahozko Auzitegiak zazpi urteko kartzela-zigorra ezarri zion bere bahitzaileari, eta Ushuaiako Udalaren erantzukizun zibila onartu zuen.

San Martin Unibertsitate Nazionaleko (UNSAM) Idazkaritza Akademikoko Gizakien Salerosketa eta Ustiapenari buruzko Azterlan, Ikerketa eta Prestakuntza Programa (PEFITE) zuzentzen du.

## Aintzatespenak 
* *2015ean*, Argentinako Nazioaren Senatuak *Emakume Aipagarr*i izendatu zuen. 

* 2017an, Argentinako gizakien salerosketaren aurkako *Héroe* saria jaso zuen, esklabotasun modernoaren aurkako Héroe saria, Estatu Batuetako Sailak emana, Washingtongo Kapitolioan, Gizakien Salerosketaren aurkako Nazioarteko Topaketan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alika Kinan Fundazioa
Lur Olaizola

**Lur Olaizola Lizarralde** (Donostia,1988) zinema zuzendaria da, 2015etik Tabakaleran ikus-entzunezkoen koordinatzailea da.

2021ean Berlinale Talents programarako hautatu zuten. 2020tik Elías Querejeta Zine Eskolako irakaslea da. Punto de Vista zinemaldiko hautaketa batzordeko kidea da.

## Filmak 
* 2019an: *Xulia*, film laburra. Xulia Alonso idazlearekin egindako dokumentala. Xixongo zinemaldian saritua.
* 2020an: *Zerua blu*, film laburra. Bilboko Zinebi jaialdian saritua.
* 2022an: *Hirugarren koadernoa*. Dolores Gonzalez Katarain "Yoyes"en egunerokoan oinarritutako filma.
* 2025an: *Bariazioak.* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Xalba Ramírezen elkarrizketa *Irutxuloko Hitzan*, 2022/03/18.
* Lur Olaizolari elkarrizketa: *Lehenengo irakurketatik asko inpresionatu ninduten Yoyesen hitzek* Berria, 2022.09.18
* Lur Olaizolari elkarrizketa: Filmaren bidez nire dolua transmititu ahal izan dut; hitzekin oso zaila da Berria, 2025.09.23
Ariake Hiri Kirol Parkea

**Ariake Hiri Kirol Parkea** (japonieraz 有明アーバンスポーツパーク|Ariake ābansupōtsupāku), Japoniako Tokio hiriburuaren hegoaldean dagoen kirol gunea da. Zehatzago, Tokio Prefekturako Kōtō auzoko Ariake auzoan

Kirol parkea Ariake Tenis Parkearen parean dago. Ariake Hiri Kirol Parkeak 2020ko Olinpiar Jokoetan estilo libreko skate eta BMX lehiaketa olinpikoak antolatu zituen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak