open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Parisko 6. barrutia

**Parisko 6. barrutia** (frantsesez *6e arrondissement de Paris*) Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren ezkerraldean dago. *Arrondissement du Luxembourg* izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren.

## Mugakideak 
Hegoaldean 14. eta 15. barrutiak ditu, mendebaldean 7.a, iparraldean Sena eta 41.a eta ekialdean 5.a.

## Auzoak 
Barrutia honako lau auzoek osatzen dute:

* Monnaie
* Odéon
* Notre-Dame-des-Champs
* Saint-Germain-des-Prés

## Historia 
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zuen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraikiz ezarriak.

## Demografia 
(1) Biztanle kopuruaren gailurra.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Palazzo Pitti Gartenfassade Florenz.jpg|**Luxenburgoko Jauregia**.
Irudi:Jardin du Luxembourg.JPG|Luxenburgoko lorategiak.
Irudi:Institut de France - Académie française et pont des Arts.jpg|Frantses Akademia.
Irudi:Théâtre de l'Odéon, Paris 6e 140402 1.jpg|Odéon antzokia.
Irudi:Paris 6 - ENSBA 01.jpg|Arte Ederren Goi Eskola Nazionala.
Irudi:Quartier Latin.jpg|Latin auzoa.
Irudi:Paris_St-Germain-des-Prés.jpg|Saint-Germain-des-Prés abadia.
Irudi:P1000811 Paris VI Saint-Sulpice Façade reductwk.JPG|Saint-Sulpice eliza.
Irudi:Pont des Arts vue depuis le quai rive droite.jpg|Pont des Arts.
Irudi:The western sides of the Île de la Cité and the Pont Neuf, 14 July 2008.jpg|Pont Neuf.
Irudi:Paris 6 Le pont Saint-Michel -193.JPG|Pont Saint-Michel.
Irudi:Cafe de Flore 2007.jpg|Café de Flore.

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Club Deportivo Atlético Baleares

**Club Deportivo Atlético Baleares** (gaztelaniaz eta ofizialki; katalanez ***Club Esportiu Atlètic Balears***) 1920an sortutako Palma Mallorcako (Balear Uharteak) futbol taldea da, Bigarren B Maila jokatzen duena.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 4
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 16
* **1. maila RFEF**: 3
* **2. maila RFEF**: 1
* **Denboraldiak 3. mailan**: 53
* **Ligako posturik onena**: 10.a Bigarren mailan (1951-52, 1961-62)

### Azken denboraldiak 
## 2019/2020 Taldea 
2019ko abuztuaren 28a

## Irabazitako txapelketak 
* Bigarren B maila (0): 2012an III multzoko lehena
* Hirugarren maila (11): 1951, 1956, 1961, 1965, 1968, 1998, 2000, 2001, 2002, 2008, 2010
* Federazioaren Kopa (1): 2016

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgune ofiziala
Ikasliburu

[thumb|300px|[Japonierazko ikasliburu zenbait]]

**Ikasliburua**, **eskola liburua**, **irakasliburua** edo **testuliburua**, hezkuntzan, gai jakin bati buruzko ezagutza biltzen duen liburu bat da, ikaslearentzat propio egina eta bereziki ikastetxeetan erabiltzen dena. Gaiari buruzko eduki teorikoa modu didaktikoan erakusteaz gainera, ariketak eta ikaslearen ebaluaziorako beste atalak ere izaten ditu.

Testuliburuak irakaskuntza-tresna gisa sortu ziren Johannes Gutenbergek inprimategia asmatu zuenean.

Testuliburuak tradizio historiko luzea du, latina irakasteko lehen kartilekin abiatzen dena. Ondoren, hainbat diziplinatako informazioak eta kontzeptuak biltzen zituzten eskola-entziklopediak bihurtu ziren, lehen hezkuntzan espezializatuak. Gaur egun, Interneten garapenetik aurrera, formatu digitalean daude, baina kasu gehienetan ez dute funtsezko aldaketarik eragiten paperean egiten direnekiko.

Liburua ikasle guztiei  zuzenduta dagoenez, normalean ez dira ikasle talde zehatz baten egoeratik  abiatzen, eta ez dute ikasleen gaitasunen eta interesen aniztasuna kontuan hartzen

## Euskal Herriko argitaletxeak 
### Elkar 
**Euskal Liburu eta Kantuen Argitaldaria S.L.** edo **ELKAR** S.A.R.L. Euskal Herriko argitaletxe bat da, Adunan egoitza duena. 1972an sortu zen Baionan. Helburu zehatz batekin sortu zen: garaiko euskal kultur egoeraren norabidea aldatzea.

### Zubia 
Argitaletxe honek, gehienbat, testuliburuak argitaratzen ditu, haur hezkuntzatik hasi eta batxilergo mailaraino. Haur eta gazte literaturan koedizioak argitaratzen ditu Alfaguararekin batera. Testuliburuez gain eskolarako material osagarriak ere argitaratzen ditu: gidaliburuak, koadernoak, irakurgaiak eta abar.

### Ibaizabal 
**Ibaizabal** argitaletxea 1990ean sortu zen. Bere esparrua literatura eta unibertsitate aurreko hezkuntzarena da. Ibaizabal *Luis Vives* argitaletxe taldearen parte da, *Edelvives*, *Alhucema*, *Tambre* eta *Baula* argitaletxeekin batera. Bere egoitza Zornotzan (Bizkaia) dago.

### Anaya-Haritza 
Grupo Anaya 2004az geroztik Hachette Livre talde frantsesak kontrolatzen duen argitaletxe espainiarra da, aldi berean Lagardère.1 taldekoa. Bere jarduera testuliburuen negozioan zentratzen da nagusiki, 2 eta argitalpen-zigilu eta argitalpen desberdinak biltzen ditu.

## Kanpo estekak
Dirulaguntza (hezkuntza)

Hezkuntzan, **dirulaguntza**, **ikaste-laguntza edo **burtsa** (Ipar.)**''' ikasle bati ikasketak ordaintzeko ematen zaion diruzko laguntza bat da, baliabide ekonomiko urriak edo merezimendu akademikoa izateagatik esleitutakoa da. Dirulaguntzak ikastetxeak berak edo, maizago, gobernu edo bestelako erakundeek ematen dituzte eta horiek eskuratzeko dirulaguntza eskatu eta hautespen-prozesu bat gainditu behar da, non eskatzen diren baldintzak eta betebeharrak aintzat hartzen diren. Hezkuntzaz gainera, dirulaguntzak ikerkuntza-alorrean ere ohikoak dira, ikertzaile berriak trebatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Doktorego

thumb|Grace Fairley Robinson, 1893. urtean medikuntzan doktoratu zen lehen bi andreetako bat, Sidneyn, Australian. Kapela mortxiladun eta kapa beltza dauzka jantzita. Oraindik ere graduatze zeremonietan antzeko jantziak erabili ohi dira mundu osoko unibertsitateetan.
Unibertsitatean, **doktoregoa** edo **doktoretza** maila akademiko gorena da, unibertsitateko titulazio bat duten pertsonek gai zehatz baten gainean doktorego-tesi izeneko ikerketa-lana egin eta epaimahai batek ebaluatu eta onespena eman ondoren lortzen dena. Doktoregoa duten pertsonei **doktore** deritze. Ingeles hizkuntzako herrialdeetan *Ph. D.* edo *Philosophy Doctor* hitzak erabiliz adieratzen da pertsona batek doktorego-maila duela. Orobat, *honoris causa* doktoreak izendatzen dira unibertsitatean, bizitzan zehar egindako gizartean egindako ekarpen edo burututako ikerketa edo lanagatik sari moduan.

## Kanpo estekak
Hezkuntza sistema

**Hezkuntza sistema** gizarteak bere kideen hezkuntzarako eratzen dituen erakunde, eragile eta prozesuen multzoa eta horien antolakuntza da. Egun, hezkuntza sistema formalak dira nagusi, pertsonaren hezkuntza-ibilbidea guztiz zehazten duten hezkuntza-mailak, curriculum eta bestelako arauak ezarriz, gehienetan estatuek ezarritakoak gizarte eta sistema sozioekonomikoaren beharrizanen arabera. Halatan, adibidez, Frantziako hezkuntza sistema esamoldea erabiltzen da frantziar estatuan indarrean dagoen hezkuntza antolakuntza izendatzeko.

## Kanpo estekak
Nota (argipena)

**Nota** hitzak erabilera ezberdinak ditu:

* musika nota, soinu jakin eta zehatz identifikatzeko modua, musikan erabiltzen dena;
* **nota** edo kalifikazioa, hezkuntzan ikasle batek egindako lana edo bere ezaguera-maila zehazten duen balio edo kategoria bat.
Pico Turquino

**Pico Turquino** (1.974 m) Kubako mendirik altuena da. Karibeko uharte honetako hego-ekialdean dagoen Sierra Maestra mendilerroan dago.

## Ezaugarriak 
Lehenago "Pico Real del Turquino" izenaz ere ezaguna zen. Etimologia baten arabera "turkesa" izenetik letorke.

Kubako mendilerro nagusia den Sierra Maestrako erdialdean dago, kostaldetik oso hurbil; baso eta ibaiz betetako eremua da, bide nagusietatik kanpora izugarri itxia dena. Landare eta fauna aberastasun handiko lurralde babestua da eta Parke nazional bati izena ematen dio. Tontorrean Jilma Madera eskultorearen José Martíren busto bat dago; geroago gerrillari aritu zen Celia Sánchez Manduleyk eta bere aitak ipini zuten 1953an, Martíren jaiotzaren mendeurrenean.

## Igoera 
Bere tontorrera heltzeko bideak bai Santiagoko bai Granmako probintzietatik ateratzen dira; **Turquino** lehenaren barruan dago; bigarrenaren mendirik garaiena La Bayamesa (1.730 m, mendikate berean) da. Hegoaldetik kostaldetik bertatik ateratzea posible da, ia 2.000 metroko desnibelari aurre eginez; horixe da biderik laburrena. Ipar-mendebaldetik bide luzeago baina ez halabeharrez zailago bat dago. Goraino heltzeko bidean gorabehera ugari pasatu behar dira; zenbait tartetan bideak asko ixten dira.

Erregistratutako lehen igoera (eta ez "aurkikuntza", zenbait iturrik aipatzen duten bezala) 1915ekoa da; Regino Verdecia eta Joaquín Rodríguez kubatarrek Erik Leonard Ekman eta Johann August Nystrom zientzialari suediarrak lagundu zituzten tontorra zapaltzeko orduan.

## Historikoa 
XVI. mendean Gerardus Mercator kartografo flandestarrak egindako mapa batean "Tarquino" izena agertzen da.

1957an Kubako Iraultza aurrera atera zuten gerrillariak mendiaren inguruan ibili ziren. Sierra Maestran 200 bat lagun bildu ziren; 1958an Fulgencio Batista diktadorearen tropek taldea desagertarazteko saiakera egin bazuten ere ez zuten lortu eta harrezkero gerrillariek kontrolpean izan zituzten lurrak handituz joan zen. Tontorra bera pribatua izan zen 1958ko urria arte.
 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kubako Iraultza
* Santiago de Cubako probintzia

## Kanpo estekak 
*  Turquino Peakbaggerren.
*  Cmbfradio.cu.
*  SummitPost.
Zubieta (kirol-instalakuntzak)

**Zubietako kirol-instalakuntzak** Gipuzkoako Donostia hiriko Erreala futbol taldea entrenatu ohi den kirol-instalakuntzak dira. Hiri horretako Zubieta auzoko Arrapide etorbidean kokatzen dira.

Gaur egun instalakuntza hauek oraindik gehiago hobetu asmoz Zubieta XXI egitasmoa burutzen ari da, proiektu honi 2000 urteko azaroan hasiera eman zitzaion, azkenean, 2004ko apirilaren 1an inauguratu zelarik.

## Instalakuntzak 
Instalakuntza hauek osatzen dute:
* Hainbat futbol zelaia.
* Futbito eta saskibaloiko teilatupeko entrenamenduentzako zelai bat.
* Jokalarien errehabilitaziorako aretoa.
* Kategoria guztietako jokalari eta taldeentzako proiekzio aretoa.
* Talde teknikoarentzako bideo aretoa, bertan nazioarteko 40 telebista kateetan zehar jokalarien jarraipena eta partiduen grabaketa burutzen da.
* Jokalarien jarraipena eta izan ditzaketen lesioen jarraipena burutzeko medikuentzako 3 bulego.
* Gimnasioa.

Irudi:Donostia-San Sebastián Zubieta Facilities 3.jpg|Harmailak.
Irudi:Donostia-San Sebastián Zubieta Facilities 1.jpg|Zelaia.
Irudi:Ketari-20071109093740.jpg|Harmailak eta zelaia.

## Kanpo estekak 
* Zubietako kirol instalakuntzen webgune ofiziala
Kris Kristofferson

**Kris Kristofferson** (1936ko ekainaren 22a, Brownsville, Texas, Estatu Batuak – Hana, Hawaii, 2024ko irailaren 28a) estatubatuar country eta folk abeslari eta aktorea izan zen. Musika munduan *Me and Bobby McGee*, ''Sunday Mornin' Comin' Down*, eta *Help Me Make It Through the Night* bezalako abestiak abesteagatik ezaguna da. Zineman ere hainbat film ospetsutan agertu izan zen.

## Diskografia 
;Estudioko albumak

* *Kristofferson* (1970)
* *The Silver Tongued Devil and I* (1971)
* *Border Lord* (1972)
* *Jesus Was a Capricorn* (1972)
* *Full Moon* (Rita Coolidgerekin batera) (1973)
* *Spooky Lady's Sideshow* (1974)
* *Breakaway* (Rita Coolidgerekin batera) (1974)
* *Who's to Bless and Who's to Blame* (1975)
* *Surreal Thing* (1976)
* *Easter Island* (1978)
* *Natural Act* (Rita Coolidgerekun batera) (1978)
* *Shake Hands with the Devil* (1979)
* *To the Bone* (1981)
* *Repossessed* (1986)
* *Third World Warrior* (1990)
* *A Moment of Forever* (1995)
* *The Austin Sessions* (1999)
* *This Old Road* (2006)
* *Closer to the Bone* (2009)
* *Feeling Mortal* (2013)
* *The Cedar Creek Sessions'' (2016)

## Filmografia 
### Zinema 
## Telebista 
## Iruditegia 

Irudi:Dreamer 001 (7271491958).jpg|2005ean.
Irudi:119625307 Kris Kristofferson by Ron Baker.jpg|2016an.
Irudi:Kris Kristofferson (29602765313).jpg|2016an.
Irudi:Kris Kristofferson (ZMF 2017) jm34743.jpg|Kris Kristofferson, Zelt-Musik-Festival 2017 Freiburg, Alemania.
John Ritter

**John Ritter** (1948ko irailaren 17a, Burbank, Kalifornia &ndash; 2003ko irailaren 11a, Burbank, Kalifornia) estatubatuar telebista eta zinemako aktorea izan zen. Batez ere Estatu Batuetako ABC telebista katean 1970eko hamarkadan zehar emititu ziren Three's Company eta 8 Simple Rules telesailetan Jack Tripper eta Paul Hennessy pertsonaien paperak antzezteagatik ezaguna izan zen. Zineman ere hainbat filma ezagunetan lan egin zuen.

## Kanpo estekak 
* John Ritter aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Sheryl Brown

**Sheryl J. Brown** Washington Hirian dagoen AEBetako Bakerako Institutuko Diplomazia Birtuala arloko zuzendaria. Nazioarteko gatazken azterketan aditua, 2010eko martxoan Euskal Herrian bizi den gatazka politikorako irtenbide baketsua lortu nahian publiko egin zen Bruselako Adierazpena sinatu zutenen artean dago.

## Biografia 
Bi urte Parisko American Universityn ikasi eta gero 1970ean graduatu zen Kaliforniako Unibertsitatean Literatura ingelesean. Texasko Southern Methodist Universityn (Arte Liberaletan) eta Dallasko Unibertsitatean (Literaturan) segitu zituen ikasketak. Unibertsitate berean doktorego bikoitza erdietsi zuen Filosofia Politikoan eta Mendebaldeko Literaturan 1985ean; titulua lortzeko Montesquieuri buruzko *Introduction to Montesquieu: A First Reading of Essay on Causes That Can Affect the Spirits and Characters* lana defendatu zuen.

1984tik 1987ra AEBetako Hezkuntza Saileko Bigarren Hezkuntzaren ostekoaz aholkulari ibili zen. 1991tik 2005era Washingtoneko Georgetown Unibertsitatean Greziako historia, Herodoto, Tuzidides eta Xenofontez irakasle aritu zen.

1995ean hasi zen *United States Institute of Peace* (USIP) AEBetako Bake Institutuan garatu duen lana; 2002 arte lau departamendutako arduradun angusia izan zen, haien artean komunikazioa eta diplomazia birtuala daude. 2000 eta 2005 artean USIPeko *Virtual Diplomacy Publication Series* (VDS; 1-18 zenbakiak) argitalpenaren eta zenbait konferentzia antolatzearen ardura izan zuen. 2002tik 2006ra USIPeko Informazio burua izan zen.

Familiaren alorrean bi semeren (Darcy, Austen) ama da; ibilbide akademikoaz gain kirolean ere nabarmendu da: triatleta olinpikoa izan zen 2001etik 2005era.

### Euskal Herriaz 
2010ean Bruselako Adierazpena sinatu zutenen artean egon baino lehen, bera kide den Bakerako Institutuan Elkarriko Gorka Espiau lanean ibili zen eta lan bat argitaratu zioten; beste aldetik, 2006an aipatu institutuak Juan José Ibarretxe gonbidatu zuen eta bertan hitzaldia eman zuen.

## Argitalpenak 
**Browni** argitaratu zaizkionen artean erreferentzia hauek daude:
* *Making Peace Among Arabs and Israelis: Lessons from Fifty Years of Negotiating Experience*; Samuel W. Lewis eta Kenneth W. Steinekin batera; USIP Press, 1991.
* *Resolving Third World Conflict: Challenges for a New Era*; Kimber Schraubekin batera, USIP Press, 1992.
* *The Diffusion of Diplomacy*, *The Magazine on Information Impacts* aldizkarian, Margarita Studemeisterrekin, 2001.
* *Virtual Diplomacy: Rethinking Foreign Policy Practice in the Information Age*, *Information & Security* aldizkarian, Margarita Studemeisterrekin, 7 liburukia, 2001.
* *Creating a Common Communications Culture: Interoperability in Crisis Management*, Richard Solomonekin, USIP Virtual Diplomacy Series, 2004.
* *Arab Media: Tools of the Government, Tools for the People?*, Virtual Diplomacy Series, 18. liburukia, U. S. Institute of Peace, 2005.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bruselako Adierazpena
   
## Kanpo estekak 
*  Brown Yorktowneko Unibertsitateko webgunean.
*  Soslaia.
Mystic River

**Mystic River** (euskaraz *Ibai Mistikoa*) 2003an Clint Eastwood zuzendariak zuzendutako estatubatuar filma bat da. Bertan Sean Penn, Tim Robbins, Kevin Bacon, Laurence Fishburne, Marcia Gay Harden, Laura Linney eta Emmy Rossum aktore-aktoresek lan egin zutelarik.

2004an Oscar Sarintzako sai izendapen jaso zituen: Film onenaren Oscar Saria, Zuzendari onenaren Oscar Saria, Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria, Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria, Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria eta Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria. Azkenik, Sean Penn aktoreak Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria eta Tim Robbins aktoreak Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria bereganatu zuten.

## Argumentua 
Jimmy Markum (Sean Penn), Dave Boyle (Tim Robbins) eta Sean Devine (Kevin Bacon) mutiko zirenetik Boston hiriko langile auzo arriskutsu batean hazi izan ziren lagunakl dira. Baina, egun batez, Daveri bere bizitzan nahiz lagunenan betirako aztarna iluna utziko zuen erabakia hartu zuen. Hogeitabost urte beranduago, beste zoritxar batek iraganko adiskideak berriz ere elkartuko ditu: Jimmyren 19 urteko Katie (Emmy Rossum) alabaren erailketa. Jada polizia den Seani kasua argitzeko ardura emango zaio, baina Jimmyk erokeriarik egin ez dezan ere harretaz egon beharra du, alaba galtzearen etsipenaz juztizia bere eskuz hartzea erabaki baitu.

## Aktoreak 
* Sean Penn: James "Jimmy" Markum
* Tim Robbins: Dave Boyle
* Kevin Bacon: Sean Devine detektibea
* Marcia Gay Harden: Celeste Boyle
* Laura Linney: Annabeth Markum
* Laurence Fishburne: Whitey Powers detektibe sarjentua
* Tom Guiry as Brendan Harris
* Spencer Treat Clark: Ray Jr. *"Silent Ray"* Harris
* Emmy Rossum: Katie Markum
* Kevin Chapman: Val Savage
* Adam Nelson: Nick Savage
* Robert Wahlberg: Kevin Savage
* Cameron Bowen: Dave Boyle mutikoa
* Jason Kelly: Jimmy Markum mutikoa
* Connor Paolo: Sean Devine mutikoa
* Cayden Boyd: Michael Boyle
* Tori Davis: Lauren Devine
* Jonathan Togo: Pete
* Will Lyman: FBIko Birden agentea berezia
* Ari Graynor: Eve Pigeon
* Ken Cheeseman: Daven tabernako laguna
* Michael McGovern: 1975eko kazetaria
* Kevin Conway: Theo (krediturik gabe)
* Eli Wallach: Loonie jauna (krediturik gabe)
* John Doman: gidaria

## Kanpo estekak 
* Mystic River filmaren IMDBko fitxa ikusgai
Parisko 8. barrutia

thumb|280px|8. barrutiaren kokapena Paris hirian.
**Parisko 8. barrutia** (frantsesez *8e arrondissement de Paris*) Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago. ''Arrondissement de l'Élysée'' izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren.

## Mugakideak 
Iparraldean 17. barrutia du, mendebaldean 16.a, hegoaldean Sena eta 7.a eta ekialdean 9. eta 1.a.

## Auzoak 
Barrutia honako lau auzoetan banatua dago:

* Champs-Élysées
* Faubourg-du-Roule
* La Madeleine
* L'Europe

## Historia 
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zuen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraikiz ezarriak.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Paris July 2011-30.jpg|**Parisko Garaipen Arkua**.
Irudi:Champs-Élysées from the Roue de Paris, 11 July 2016 002 (cropped).jpg|**Eliseo Zelaien hiribidea**.
Irudi:Obelisk @ Place de la Concorde @ Paris (29475454482).jpg|Concorde plaza.
Irudi:Façade fronton madeleine Paris.jpg|La Madeleine eliza.
Irudi:GD-FR-Paris-Grand Palais.jpg|Grand Palais.
Irudi:Paris - Petit Palais.jpg|Petit Palais.
Irudi:Gare de Paris-Saint-Lazare 001.jpg|Paris-Saint Lazare geltokia.
Irudi:Paris-Arc-de-Triomphe001.jpg|Charles-de-Gaulle plaza.
Irudi:Pont de la Concorde vu de la passerelle Solférino-closeup-20050628.jpg|Concorde zubia.
Irudi:Pont Alexandre III.jpg|Alexandro III.a zubia.

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Parisko 9. barrutia

thumb|280px|9. barrutiaren kokapena Paris hirian.
**Parisko 9. barrutia** (frantsesez *9e arrondissement de Paris*) Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago. ''Arrondissement de l'Opéra'' izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren.

## Mugakideak 
Iparraldean 18. barrutia du, mendebaldean 8.a, hegoaldean 2. eta 1.a eta ekialdean 10.a.

## Auzoak 
Barrutia honako lau auzoetan banatua dago:

* Saint-Georges
* Chaussée-d'Antin
* Faubourg-Montmartre
* Rochechouart

## Historia 
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zuen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraikiz ezarriak.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Paris Opera full frontal architecture, May 2009.jpg|Opéra Garnier.
Irudi:ParisMairie9ème.JPG|9. barrutiko udaletxea.
Irudi:Folies Bergere.jpg|Folies Bergère.
Irudi:Blv-haussmann-lafayette.jpg|Haussmann bulebarra.
Irudi:Olympia facade.jpg|Olympia aretoa.
Irudi:Hôtel Thiers jardins.jpg|Fondation Dosne-Thiers liburutegia.
Irudi:Grevin musee facade.jpg|Grevin argizari museoa.
Irudi:Galerie Lafayette Haussmann Dome.jpg|Lafayette galeriak.
Irudi:Paris - Clichy III.jpg|Pigalle auzoa.

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Toledoko III. kontzilioa

**Toledoko III. kontzilioa** 589. urtean hasi zen, Toledon bertan, eta kontzilio honetan Erresuma Bisigodoak behin betiko arrianoa izateari utzi zion. Rekaredo I.a erregea katolizismora bihurtu zen eta Arrio eta bere doktrinak anatematizatu zituen; suebiarrak eta godoak kristautasunera bihurtu ziren. Zenbait gotzain arrianok euren heresiari uko egin zioten. 580an ospatutako Toledoko Sinodo arrianoan hartutako erabakiak salatuak izan ziren.

Rekaredoren ondorengo erregeak erlijio ofizial berriaren zaindariak izan ziren; eurek aukeratu zituzten gotzainak eta eskola, gotzain liburutegi eta monasterioetako kultura sustatu zuten. Latina hartu zuten hizkuntza bezala, zenbait eragin germaniarrekin.

Kontzilio honetara hirurogeita hamabi gotzain joan ziren, pertsonalki edo ordezkarien bidez (bost metropoliarrez gain), pertsonaia nagusiak Leandro Sevillakoa (Hermenegildo katolizismora bihurtzearen ustezko eragilea) eta Servitanumeko abadea zen Eutropio izan zirelarik.

Kontzilioko erabakiak lege bihurtu ziren erregeak Kontzilioa berresten zuen ediktu bat argitaratu ondoren. Desobedientzia zigor oso larriekin zigortzen zen (ondasunen erdia konfiskatzea honestioreen kasuan eta erbestea eta euren ondasunen galera beherakokoentzako).

## Kanpo estekak
Parisko 10. barrutia

thumb|280px|10. barrutiaren kokapena Paris hirian.
**Parisko 10. barrutia** (frantsesez *10e arrondissement de Paris*) Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago. ''Arrondissement de l'Entrepôt* izena ere badu, antzina *Arrondissement de l'Enclos Saint-Laurent'' bazuen ere, izen hauek askorik erabiltzen ez diren arren.

## Mugakideak 
Iparraldean 18. barrutia du, mendebaldean 9.a, hegoaldean 2. eta 3.a eta ekialdean 20. eta 19.a.

## Auzoak 
Barrutia honako lau auzoetan banatua dago:

* Saint-Vincent-de-Paul
* Porte-Saint-Denis
* Porte-Saint-Martin
* Hôpital-Saint-Louis

## Historia 
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zuen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraikiz ezarriak.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Saint-Vincent-de-Paul-Paris.jpg|Saint-Vincent-de-Paul eliza.
Irudi:Porte Saint-Denis 01.jpg|Saint Denis atea.
Irudi:Porte Saint-Martin, Paris 8 June 2014.jpg|Saint-Martin atea.
Irudi:Mairie du 10e arrondissement de Paris.jpg|10. barrutiko udaletxea.
Irudi:Monument République Paris 2.jpg|Errepublikaren plaza.
Irudi:Gare du Nord Paris.jpg|Paris-Nord geltokia.
Irudi:Gare de l'Est p2.JPG|Paris-Est geltokia.
Irudi:Canal Saint-Martin 1.jpg|Saint-Martin ubidea.
Irudi:Eglise Saint Laurent Paris Oct 2007.jpg|Saint-Laurent eliza.
Irudi:Paris 11e Hôpital Saint-Louis Carré3.JPG|Saint-Louis ospitalea.

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Nafar kasta

**Nafar kastako** azienda, Nafarroa Garaian aurkitu daitekeen bertako *Bos taurus* arraza bat da. Abelgorri mota hau, zezenketarako zein haragitarako erabiltzen da. Behi suharrak dira, eta zantzu guztien arabera arrazak, gainontzeko Pirinioen inguruko beste abelgorrien antzera, betizuetan dauka jatorria. Aldi berean beraien lehendabiziko arbasoak Bos brachyceros eta uro bera izan ziren.

Nafar kastako azienda bereziki Nafarroako hegoaldean aurki daiteke, baina baita Lizarraldean ere.

## Arrazaren historia 
Ebro ibar aldeko abeltzainek betizuak erabili omen zituzten Nafar kastako behi suharrak sortzeko. Behi mota honen aurreneko berriak Nafarroako Erriberan XIV. mendekoak dira. Haren ondorioz zezenketarako nafar zezenek ez zuten zer ikusi handirik zezenketarako erabiltzen diren beste arrazekin.
Nafar kastako zezenek eta behi suharrek ospe handia eskuratu zuten zezenketan XVIII. eta XIX. mendetan, baina aurreneko aipamenak XIV. mendekoak dira. Abere mota hauen zezen famatuenak Karrikiri ospetsuak izan omen ziren.

Ezagutzen den arrazaren aurreneko hazlearen izena Tuterako Joan Gris zan zen. Agiri zaharretan agertzen da nola 1338. urtean zezenak saldu zizkiola Iruñeako hiriari.

Nafarroako zezentxoak Ebro ibarraren inguruan zabaltzen ziren gehien bat. Abere txiki eta bizkorrak ziren eta gaztain-kolorekoa, gorri-beltza, mertxika-kolorekoa edo gorri bizia zuten azalera.

XIX. mendeko amaiera arte, orduan hasi baitziren heltzen kanpotik beste behi arrazak, Nafarroan zeuden abelgorri guztiak "Behi gorriak" ziren, nafar-aragoieraz **Vacas royas** deitzen zituzten.

## Arrazaren hedapena 
Arraza bereziki Nafarroaren hego-ekialdean hedatzen da, hau izanik bere jatorrizko gunea. Arguedas, Kaparroso, Buñuel, Santakara, Corella eta abar. Egun mendebaldeko zenbait gunetara heldu da; Lizarra eta Funesen kasu. Hala ere Euskal Herriko beste zenbait herrialdetan zein Errioxan, Aragoian eta baita Valentzian ere aurkitu daiteke arraza.
[thumb|px 350|Nafar kastako behi suharrak [Itziarren]]
## Bibliografia 
* "Euskal Herriko betizuak. Europako azken basa-behiak", Saturnino Napal Lekunberri y Alberto Pérez de Muniain Ortigosa, Argitaletxea Bizkaiko aldundia, 2006. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Behigorri, behiak euskal mitologian sakontzeko.

## Kanpo estekak 
*  Espainar Estatuaren bertako etxeko abereen gida
*  Asociacion Cultural la cabaña brava. Betizuen eta Nafar kastaren arteko harremana.
Adamen kreazioa

***Adamen kreazioa*** () 1511 inguruan Michelangelok Kapera Sixtinoaren gangan margotutako fresko bat da. Jainkoak Bibliaren arabera lehen gizona den Adami bizia ematen dion pasartea irudikatzen du.

Kronologikoki, Itun Zaharreko lehen liburua den Hasierako pasarteak kaperako sabaian irudikatzen dituen laugarren panela da. Amaitzen azkenetako bat izan zen eta munduko artelanik ezagun eta preziatuenetako bat da.

## Konposaketa 
Jainkoa agure bizardun bat bezala irudikatua dago, gorrindol koloreko tunika aldrebestu batean bilduta, tunika hau kerubin batzuekin banatzen duelarik. Bere ezkerreko besoa emakumezko irudi baten inguruan dago, ohi Evatzat hartzen dena, oraindik sortua izan ez dena; irudizko zentzuan zeruan zain dago Lurrean toki bat jasotzeko zain. Jainkoaren eskuineko besoa luzatuta dago bizitzaren txinparta bere behatzetik Adanenera pasatzeko, honen ezker besoa Jainkoarenaren posizio berean dagoelarik. Ospetsua da bi behatz horiek oso distantzia txiki batez bananduta egotearen kontua. Margolan hau amaitzen hiru eta lau urte bitartean eman zituen Michelangelok.

Konposaketa, nabarmenki artistikoa da, eta ez literala, Adan Jainkoaren behatzera iristeko gai baita honek bizia eman aurretik ere. Era berean, Eva bere sorreraren aurretik irudikatua da. Evaren gehiketak pertsona batzuk irudikatutako emakume hori Adanen lehen emazte mitikoa izan zen Lilith dela pentsatzera eraman ditu, Bibliaren arabera, Lilith ere Adamen ondoren sortua izan zen arren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berlinera

**Berlinera** () Berlinen (Alemania) eta Brandenburgo hirian mintzatzen den alemanaren dialektoa da. Berlineraren esaldi asko hiriburuan ohikoak dira, eta askotan bertara joan ziren immigranteen eragina argia da. Horien artean bereziki Frantziatik joan ziren higanotak azpimarratzen dira.

Berlingo eremua Ekialdeko behe-alemana hizkuntza idatzi gisa lekutzen aurrenekoetako lekua izan zen (hau XVI. mendean jazo zen). Beranduago, hizkuntza mintzatu gira ere hitz egiteari utzi zitzaion. Honek aleman batua edo aleman standard delakoaren lehenbiziko dialekto bilakatu zuen, bere jatorria erdialdeko alemanan zuen, eta behe-aleman azpisubstratu bat ere bazuelarik.

## Kanpo estekak 
*  Berlinera-alemana hiztegia
Parisko 18. barrutia

thumb|280px|18. barrutiaren kokapena Paris hirian.
**Parisko 18. barrutia** (frantsesez *18e arrondissement de Paris*) Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago. *Arrondissement de la Butte-Montmartre* izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren.

## Mugakideak 
Iparraldean Saint-Ouen, Saint-Denis eta Aubervilliers udalerriak ditu, mendebaldean 17. barrutia, hegoaldean 9. eta 10.a eta ekialdean 19.a.

## Auzoak 
Barrutia honako lau auzoetan banatua dago:

* Grandes-Carrières
* Clignancourt
* Goutte-d'Or
* Chapelle

## Historia 
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zuen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraikiz ezarriak.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Sacre Coeur Parijs.JPG|**Sacré-Cœur basilika**.
Irudi:Butte Montmartre from centre Pompidou.jpg|Montmartre auzoa.
Irudi:France-Paris-Moulin de la galette-2005-12-08.jpg|Moulin de la Galette.
Irudi:StPierreDeMontmartreFromEast.jpg|Saint-Pierre de Montmartre eliza.
Irudi:EgliseSaintDenysEtBalisqueSteJeannedArc.jpg|Sainte-Jeanne-d'Arc basilika.
Irudi:Paris - Clichy III.jpg|Pigalle auzoa.
Irudi:Moulin rouge.jpg|Moulin Rouge.
Irudi:Musee d art naif de Paris.JPG|Musée d'Art Naïf – Max Fourny.

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Hezitzaile

Hezkuntzan, **hezitzailea** pertsonak hezten dituen lanbidea da, bereziki hezkuntza arloan eragileak eta ekintzaileak duten pertsonei ere deritze. Zentzu zabalagoan, ezaguerak transmititzeaz haraindi, hezitzaileak bizitzako arlo guztietarako hezitzen duela esaten da. Halatan, hezitzaileak izan daitezke, irakasleez gainera, gurasoak, lagunak, aisialdi-taldeetako arduradunak eta hedabideak.

## Kanpo estekak
Rosa Sensat i Vila

**Rosa Sensat i Vila** (El Masnou, 1873ko ekainaren 17a - Barcelona, 1961eko urriaren 1a) katalandar hezitzaile bat izan zen, Katalunian hezkuntza publikoaren aldeko eragilea eta pedagogia-joera berritzaleen bultzatzailea izan zen. Bere omenez, *Associació de mestres Rosa Sensat* maisu eta maistren elkartea dago Katalunian.

## Bizitza 
Maresme eskualdeko El Masnou herrian jaio zen 1873 urtean. Bere gurasoak Jaume Sensat i Maristany, berak 9 urte besterik ez zituela hildako korbeta-kapitaina, eta Josepa Vilà i Riera, bordatzailea, izan ziren. 12 urterekin irakasle ikasketak hasita, 15 urterekin maistra titulua eskuratu zuen, eta bere jaioterriko herri-eskolan hasi zen lanean. Gironako haur eskolan lan egin ondoren, Madrilera aldatzen da, han bere ikasketak sakondu eta azkenean maistra-plaza ere lortzen du. *Institución Libre de Enseñanza* elkarte aurrerakoiarekin harremanetan hasten da, non Francisco Giner de los Ríos eta Bartolomé Cossío ezagutu zituen. David Ferrerekin ezkondu zen, eta Bartzelonara aldatu ziren. 1912 urtean Europako esperientzia pedagogiko berritzaileak ezagutzen ditu eta itzultzean beste hezitzaileekin pedagogia berritzailearen printzipioak partekatu eta lankidetzan hasten dira. 1914 urtean *Escola Municipal del Bosc* sortzen du Montjuïcen, aire librean eskolak ematen dituen ikastetxea eta pedagogia berritzailearen printzipioekin bat. Bertako zuzendari izango zen hogei urtez. Esperientzia horretan oinarriturik, *Vers una nova escola* liburua argitaratu zuen 1934 urtean. Espainiako Gerra Zibila bukatzean, aginte faxistak errepublikazale eta aurrerakoia izateagatik bere erantzukizunak kendu egiten dizkio, baina baztertua izan baino lehen, jubilatzea erabakitzen du.

## Kanpo estekak 
*  La mestra Rosa Sensat
*  «Rosa Sensat, l'educació» (audio). ''l'Arxiu de la Paraula''. Ateneu Barcelonès, 2014.
Astrain

thumb|Asterain 20-12-15
thumb|Asterain 20-12-15
**Astrain** edo **Asterain** Nafarroa Garaiko erdialdean dagoen Zizur Zendea udalerriko kontzeju bat da. 2007an 335 biztanle zituen.

## Toponimia 
XII. mendean, *Azterain* edo *Azterayn* izenarekin agertzen da, eta izen hori Aro Modernora arte mantendu zen, *Astrain* (1534) forma lehen aldiz erregistratu zenean. Forma hori pixkanaka zabaltzen joan zen, eta xix. mendean nagusitu zen, 1802an erregistratutako « *Astrain (antes Azterain)* » aipuak erakusten duen bezala. Mikel Belaskoren ustez, *Azter* (izena) + *-ain* (tasuna adierazten duen atzizkia) hitzeetatik dator eta Gaskoiniako *Astarac* izenaren parekoa litzateke.

*Asterain* > *Astrain* izandako bilakaera *Geretz* > *Grez* izengoarekin pareka daiteke. Gertatzen da, izan ere, erdal hiztuna gai da silaba berean kontsonante indartsu bat baino gehiago ahoskatzeko, euskaldun elebakarrari kontrajarriz, ez baitago halako soinuetara ohituta. *Giri* < *giristino* < *kristino* hitza sortzen den modu berekoa da, soldadu karlistek oker ahoskatua.

XX. mendetik aurrera, ofiziala da *Astrain* forma, gaztelaniaz bakarrik, nahiz eta eremu mistoan egon eta, beraz, gaztelaniazko eta euskarazko toponimo elebiduna egokitu. Kontzejuak, ordea, *Asterain* forma hartzen du bere eskumeneko komunikazio eta bide-errotulazio guztietan.

## Demografia eta biztanleria 
## Ekonomia 
Kontzejuaren hegoaldean, Erreniega mendilerroan, EHN enpresak eraikitako parke eolikoa dago. Instalaturiko potentzia 20,30 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Muru Astrain

**Muru Astrain** Nafarroa Garaiko erdialdean dagoen Zizur Zendea udalerriko kontzeju bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 58 biztanle ditu.

thumb|Muru Astrain 20-12-7|erdian
## Demografia eta biztanleria 
## Historia 
Muru Astrainek garrantzi handia izan du Zizur Zendearen historian; izan ere, mendeetan, Zendea osoko batzarrak biltzen ziren tokia eta egoitza izan zen. Batzar horiek Doneantsu ermitan biltzen ziren, Nuingo herri husturen antzinako parrokian, 1960ra arte bertan jendea bizi baitzen.

K.a. 700. urtean, geroago San Zoilo ermita izango zenaren inguruan, Burdin Aroan bizi izan ziren lehen biztanleak eta Sansol izeneko lekuan, nekropolia aurkitu zuten.

Herri horretan ermita ugari izan dira: Santa Eulalia eta aipatutako San Zoilo eta Doneantsu. XVI. mendean, hango biztanleek petxak ordaintzen zizkioten Iranzuko monasterioari eta haiekin tira-bira ugari izan zituzten.

Kontzejuak eliz gotiko bat du, San Estebanekoa, eta bere jaiek abuztuko lehen astean izaten dira. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Astrain

## Kanpo estekak
Entzumen eta hizkuntzako maisu-maistrak

**Entzumen eta hizkuntzako maisu-maistrak** ikastetxeetan ikasleen komunikazio arazoetan laguntzen duten hezkuntzako langileak dira. Gaigabezia iraunkor bat zein arazo zehatz edo uneko bat duten haur eta gazteekin egiten dute lan, eta baita ere, ikaslego osoarentzat, euren hizkuntza eta komunikazio-abileziak garatuz. Sarri, logopeda izeneko lanbidearekin nahasten da: logopedek lan-eremu zabalagoa dute; besteak beste, euren lana biztanleria osora zabaltzen da, hezkuntza-arloko gaietan ez daude bereziturik eta komunikazio arazoez haraindi bestelako arazoak ere lantzen dituzte.

## Kanpo estekak
Parisko 1. barrutia

**Parisko 1. barrutia** () Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago eta Île de la Cité uhartearen mendebaldea hartzen du. **Arrondissement du Louvre** izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren.

## Mugakideak 
Hegoaldean 7. eta 6. barrutiak ditu, mendebaldean 8.a, iparraldean 2.a eta ekialdean 3. eta 4.a.

## Auzoak 
Barrutia honako lau auzoetan banatua dago:

* Saint-Germain-l'Auxerrois
* Les Halles
* Palais-Royal
* Place Vendôme

## Historia 
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zituen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraiki.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 
Badira hainbat eraikin aipagarri 1. barrutian. Denetan aipagarrienak **Louvre museoa**, **Parisko Errege Jauregia**, Carrouselgo Garaipen Arkua, Comédie-Française, Sainte-Chapelle eta Pont Neuf.

## Iruditegia 

Irudi:Cour Napoléon, Louvre (3).jpg|**Louvre museoa**.
Irudi:PalaysRoyal Front.JPG|**Parisko Errege Jauregia**.
Irudi:SteChapelle von N.JPG|Sainte-Chapelle.
Irudi:Paris - Jardin des Tuileries - Arc de Triomphe du Carrousel - PA00085992 - 003.jpg|Carrouselgo Garaipen Arkua.
Irudi:CFfacadePlacedelOpera.png|Comédie-Française.
Irudi:Paris Tuilerie un bassin et le Louvre.jpg|Tuileriak.
Irudi:Galerie nationale du Jeu de Paume.jpg|Galerie nationale du Jeu de Paume.
Irudi:The Place Vendôme Column-Paris.jpg|Vendôme zutabea.
Irudi:Paris 1 - Fontaine du Palmier.jpg|Chatêlet plaza.
Irudi:The western sides of the Île de la Cité and the Pont Neuf, 14 July 2008.jpg|Pont Neuf.
Irudi:Pont Royal 2009.jpg|Pont Royal.
Irudi:Les-halles.jpg|Les Halles merkatalgunea.
Irudi:Entrée galerie Véro-Dodat.JPG|Galerie Véro-Dodat.
Irudi:Hôtel de Crozat.jpg|Hôtel Ritz Paris.
Irudi:RueSaintDenisLesHalles.jpg|Rue Saint-Denis.

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Toledoko XVII. kontzilioa

**Toledoko XVII. kontzilioa** Hispania Bisigodoaren garaian Toledon ospatu zen gotzainen kontzilio bat izan zen, 694. urtean.

Egika erregea Toledoko XVI. kontzilioan juduen aurka hartu ziren erabakiekin eta gotzainen grina falta zela eta batere pozik ez zegoenez, beste kontzilio bat abiarazi zuen, azaroak 9an abiatu eta Toledoko Santa Leokadia elizan ospatu zena, bertara zenbat gotzain joan ziren zehazterik ez dagoelarik.

Erregeak, dei hori juduek mundu osoko erregeen aurkako balizko konplot bat oinarri hartuta justifikatu zuen, eta erresumaren batzuetan juduak matxinatu ere egin zirela aipatu zuen. Erregeak kristautasunera bihurtutako juduen bitartez hebrear hispaniarrek beste toki batzuetakoekin batera elkarrekin kristauen aurka matxinatzeko konspiratu zutela jakin zuela adierazi zuen. Egikak juduenganako zuen errukia argudiatzen zuen, eta horren froga bezala eurak kristautasunera bihurtzearen trukean euren esklabo kristauak mantendu ahal izatea baimendu izana adierazi zuen. Kristautasunera bihurtutako juduak ezkutuan euren jatorrizko ohitura eta sinismenekin jarraitu zutela zioen, eta juduekin hauek esklabo bihurtuz amaitzea proposatu zuen, Narbonense probintzian izan ezik, non probintzia osoa kaltetzen zuen kolera izurriteak biztanleria biziki murriztu zuen, eta non juduak soilik euren ondasunak duxari ematera kondenatuak izango ziren.

## Erabaki erlijiosoak 
Gotzainek erregeak esandakoa berretsi zuten eta honen izenean juduei hauen ondasun guztiak kentzea eta euren emazte eta seme-alabekin batera esklabo bihurtzea agindu zuten. Hortik aurrera ezingo ziren askatuak izan, ea, esklabo bezala, ezingo zuten euren erlijioa praktikatu. Juduen esklabo kristauak askatuak izango ziren eta erregeak esklabo kristau horietatik batzuk izendatuko zituen esklabo bihurtutako juduak har zitzaten, lehenago juduek ordaintzen zituzten zergak ordaintzeko baldintzarekin, juduen gaineko zerga berezia barne. Era berean euren seme-alaben zaintza galduko zuten, familia kristauei hauek hez zitzaten emanak izango zirenak.

Apaizen ezohikotasun batzuk aipatu ziren: bataiatzeagatik eta sakramentu honetan eta konfirmazioan krisma emateagatik kobratzea eta ofizio eta karguen promozioengatik.

## Erabaki politikoak 
Kontzilioetako ezinbesteko zati diren erabaki politikoei jarraiki, Egika hil ondoren bere alarguna edo bere semeak irain zezakeen ororen aurkako anatema adierazi zen, irain horien zerrenda xehatu bat emanez. Eta erregearen eta errege familiaren ongizatearen aldeko otoitzak eskatzen ziren erresuma guztiko katedral-eliza guztietan urteko egun guztietan Ostiral Santuan izan ezik.

## Kanpo estekak
Silvia Casale

**Silvia Casale** (Londres inguruan, Ingalaterra, 1945eko otsailaren 15 - ) Europako Kontseiluak eratutako *European Committee for the Prevention of Torture* (CPT, Torturaren aurkako Europako komitea) elkarteko presidentea da. 2010eko martxoan Euskal Herrian bizi den gatazkari irtenbide baketsua eskaini nahian publiko egin zen Bruselako Adierazpena sinatu zutenen artean dago.

## Biografia 
**Casale** Ingalaterran jaio zen; aitona-amonak jatorri italiarrekoak ditu eta ingeles, italiera, aleman eta frantsesez hitz egiten du. AEB, Suedia eta Ingalaterran bizi eta lan egin izan du. Goi mailako ikasketen alorrean alemana ikasi zuen Oxfordeko Unibertsitatean eta Nazioarteko Zuzenbidea Yalekoan. Doktoregoa AEB eta Erresuma Batuko lege kriminalen arteko konparaketaz egindako tesi batekin eman zioten.

Kartzeletako egoeren gainean aditua den kriminologoa da. 1985etik Erresuma Batuko kartzeletako inspektoregoaren aholkulari independente aritu da eta Behin-behineko askatasunaren Ingalaterra eta Galesko batzordeko kidea izan da.

Irlandako bake prozesuak aurrera jo ahala eratu zen *Northern Ireland Sentence Review Commission* (Sententziak berrikusteko Ipar Irlandako batzordea) delakoaren arduradunetakoa izan zen; Ostiral Santuko Hitzarmenaren edukiaren arabera preso bakoitza noiz askatu ahal zuten erabakitzen duen taldea da. Taldean Brian Currin abokatu hegoafrikarrarekin bat egin zuen.

CPTn Erresuma Batuaren gaineko aditua izan da 1997tik. 2000ko martxoan elkartearen presidente aukeratu zuten.

Familia alorrean 27 urtez AEBetako abokatu batekin ezkonduta egon zen eta alaba bat du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tortura
* Bruselako Adierazpena

## Kanpo loturak 
*   CPTren webgunea.
*  Casale Javier Balzarekin Inkomunikazioaren gaineko protokoloaz 2003an; ik. 4.or..
Parisko 12. barrutia

thumb|280px|12. barrutiaren kokapena Paris hirian.
**Parisko 12. barrutia** (frantsesez *12e arrondissement de Paris*) Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago. *Arrondissement de Reuilly* izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren.

## Mugakideak 
Iparraldean 11. eta 20. barrutiak ditu, mendebaldean 4.a, hegoaldean Sena eta ekialdean Saint-Mandé eta Charenton-le-Pont udalerriak. Gainera, barruti honetan Bois de Vincennes dago, hego-ekialdean.

## Auzoak 
Barrutia honako lau auzoetan banatua dago:

* Bel Air
* Picpus
* Bercy
* Quinze-Vingts

## Historia 
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zuen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraikiz ezarriak.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:P1160484 Paris IV-XI-XII place de la Bastille rwk.jpg|Bastillako plaza.
Irudi:Dalou-Republique-1.jpg|Nazioaren plaza.
Irudi:Bois de Vincennes - Paris.jpg|Bois de Vincennes parkea.
Irudi:Parc Bercy.JPG|Bercyko parkea.
Irudi:Notre-Dame-de-la-Paix, Paris.JPG|Picpus hilerria.
|Palais de la Porte Dorée.
Irudi:Le viaduc (4738407837).jpg|Viaduc des Arts.
Irudi:Bercy (métro Paris) MP73 par Cramos.JPG|Bercyko zubia.
Irudi:AccorHotels Arena @ Bercy @ Paris (27157316713).jpg|AccorHotels Arena.
Irudi:Château de Vincennes Paris FRA 002.jpg|Vincennesko gaztelua (gertu).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Diruzaintza

Enpresan, **diruzaintza** ordainketak burutu, diru-eragiketa eta mugimenduak kontrolatu eta banku eta beste finantza erakundeekiko harremanetaz arduratzen den enpresa-funtzioa da. Funtzio hau burutzen duen pertsona **diruzaina** da. Enpresa finantza-funtzioaren bi atal nagusietako bat da, controller izenekoak burutzen duen finantza-kontrolarekin batera.

## Kanpo estekak
Europako kultura-hiriburu

thumb|300px

**Europako kultura-hiriburua** Europar Batasunak urte baterako izendatutako hiria da, Europa mailako kultura ekintzak antolatzeko asmoarekin.

## Europako kultur hiriburuen zerrenda 
[thumb|Berrehun pezetaren txanpona, 1992ean [Madril Europako kultura hiriburu izan zela oroitzeko egina.]]
[eskuinera|thumb|Txinatar txabola, 2004an, [Lilleko De Gaulle Jeneralaren plazan.]]
[thumb|[Liverpool Europako kultura hiriburu izan zen 2008an.]]
[thumb|Tranbia bat, [Linzen, 2009an.]]

* 1985: Atenas
* 1986: Florentzia
* 1987: Amsterdam
* 1988: Mendebaldeko Berlin
* 1989: Paris
* 1990: Glasgow
* 1991: Dublin
* 1992: Madril
* 1993: Anberes
* 1994: Lisboa
* 1995: Luxenburgo
* 1996: Kopenhage
* 1997: Tesalonika
* 1998: Stockholm
* 1999: Weimar
* 2000: Avignon, Bergen, Bolonia, Brusela, Helsinki, Krakovia, Praga, Reykjavik, Santiago de Compostela
* 2001: Porto, Rotterdam
* 2002: Salamanca, Brujas
* 2003: Graz
* 2004: Lille, Genova
* 2005: Cork
* 2006: Patras
* 2007: Luxenburgo, Sibiu
* 2008: Liverpool, Stavanger
* 2009: Vilnius, Linz
* 2010: Pécs, Essen, Istanbul
* 2011: Tallinn, Turku
* 2012: Guimarães, Maribor
* 2013: Marseilla, Košice
* 2014: Riga, Umeå
* 2015: Mons, Pilsen
* 2016: Wrocław, Donostia
* 2017: Aarhus, Pafos
* 2018: Leeuwarden, Valleta
* 2019: Matera, Plovdiv
* 2020: Rijeka, Galway
* 2021: Timișoara, Eleusis, Novi Sad
* 2022: Kaunas, Esch-sur-Alzette
* 2023: Veszprém
* 2024: Tartu, Bad Ischl, Bodø

## Ikus, gainera 
* Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburua

## Kanpo estekak 
* Europako Kultura Hiriburua. Europar Kontseiluko webgunea
Eivissa (uhartea)

**Eivissa** edo **Ibiza** (katalanez eta ofizialki ''''; ) Balear uharteak osatzen dituzten uharteetatik mendebaldekoena da. Uharte horien artean azaleraz hirugarrena da, 571 km² baititu; handiagoak dira Mallorca eta Menorca. 133.702 biztanle ditu.

Mediterraneoaren mendebaldean kokatua, 210 kilometroko kostaldea du, eta 40 haitz eta uharte txiki baino gehiago ditu ondoan. Ibizak morfologia oso irregularra du, hainbat mendiz eratua, eta haietatik garaiena Sa Talaiassa izenekoa da, Sant Josep de sa Talaiako udalerrian kokatua, 475 metroko garaierarekin.

Turismoa du jarduera nagusia, Ibizak fama handia baitu bere hondartzengatik, hondartzetan antolatzen diren festengatik, eta diskotekengatik. Portuko aldeak ere hainbat turista erakartzen ditu.

## Geografia 
Iberiar penintsulatik 79 kilometrora dago, haren ekialdean, Déniaren parean, Mallorcatik 80 kilometrora eta Formenteratik 3 kilometrora.

## Turismoa 
Ibiza uharteak, batez besteko 18-27 urteko biztanleria du, jende oso gutxi bizi da hor urte osoan, jendea festa egitera joaten da eta gauez giro itzela egoten da. Ibizako hondartza garrantzitsuenak eta famatuenak, Ses figuerentes eta Talamanca dira.

## Udalerriak 
* Ibiza
* Sant Antoni de Portmany
* Sant Joan de Labritja
* Sant Josep de sa Talaia, uharteko handiena azalerari dagokionez
* Santa Eulària des Riu

## Hizkuntzak 
Ibizan, katalanaren ekialdeko dialektoa den eivisseraz egiten dute bertakoek, gaztelaniarekin batera. Alemana eta ingelesa ere oso zabalduta daude, hizkuntza horiek dituzten herrialdeetatik joandako turistek eta immigranteek erabiliak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Ibiza eta Formenterako Kontseiluaren webgunea
Begirale

Hezkuntzan, **begiralea** haur eta gazte talde baten jolas, kirol eta bestelako aisialdi eta hezkuntza jardueretan, horiek zuzendu eta taldearekiko ardura eta erantzukizuna dituen pertsona da. Jarduera horiek hezkuntzaren osagarriak izaten dira, eskolan burutu eta irakasle eta maisu-maistren ardura diren jarduerak bezala. Adibidez, begiraleek udaleku, eskolako jantoki eta eskolako autobusetan egiten dute lana.

## Kanpo estekak
Zebu

**Zebua** (*Bos taurus indicus* edo *Bos indicus*), etxekotutako *bovinae* subfamiliako azpiespezie bat da. Asian du jatorria.

Iraganean abere honen taxonomiari buruzko nahiko eztabida egon zen. Une batzuetan aparteko espezietzat hartu zen (*Bos indicus*) izenarekin. Bere jatorriari buruzko eztabaida ugari egon zen ere. Hasiera batean gaurren (*Bos gaurus*) edo bantengen (*Bos javanicus*) ondorengotzat hartzen zen zebua. Egun berriz demostraturik dago Indian kokaturik zegoen uroaren azpiespeziearen ondorengoa dela, hau da, Bos primigenius namadicusen ondorengoa. Azpiespezie hau K.a. 8.000 urte inguruan etxekotua izan zen. Hau dela eta, zebua Bos taurusen espezie berberekoa da.

Gauzak horrela beste edozein behi aziendaren espezie berberekoa da zebua, nahiz eta lehen aipatutako Asiako beste bi basa-idiekiko antzinako gurutzaketak ezin dira baztertu ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  ABCZ - Associação Brasileira dos Criadores de Zebu (Brazilian Zebu)
*  ABCZ - Brazilian Cattle Genetic
*  Senaapathy Kangayam Cattle Research Foundation
Tetuán (Madril)

**Tetuán** Espainiako Madril hiriburuko 20 barrutietako bat da, 6. barrutia hain zuzen ere. Honako auzo hauek osatzen dute: Bellas Vistas (61), Cuatro Caminos (62), Castillejos (63), Almenara (64), Valdeacederas (65) eta Berruguete (66)

## Kanpo estekak 
* Tetuán barrutiko zinegotzigoa Tetuán barrutiko webgunea
Gaur (argipena)

**Gaur** hitzak esanahi zenbait ditu:

* gaur, uneko egunean;
* **Gaur** edo *bos frontalis*, Asiako bobidoa;
* Gaur, Euskal Herrian 1960ko hamarkadan sorturiko artista-taldea;
* Gaur, Euskal Herriko soziologia-ikerketa taldea, 1970eko hamarkadan Donostian sorturikoa Ramon Saizarbitoriaren zuzendaritzapean;
* Gaur, Eskoziako ibaia;
* Gaur, Bengalako hiria.

## Ikus, gainera 
* Gaur Express, egunkaria.