open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Garlin

**Garlin** (gaskoieraz ere *Garlin*) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Auzoak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Lagor

**Lagor** (gaskoieraz *Lagòr*) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.

## Auzoak 
* Lasbordès
* Pommé
* Seignor

## Demografia 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Lembeye

**Lembeye** (gaskoieraz *Lenveja* ) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena. Vic-Bilh eskualdeko hiriburua izan zen.

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 

## Ondarea 
* Andre Mariaren Jasokundearen eliza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luna (argipena)

**Luna** hitzak adiera zenbait ditu:

* Luna, Arabako kontzeju;
* Luna, Zaragozako probintziako udalerria;
* Luna, erromatar erlijioko jainkosa;
* Luna programa, ilargia esploratzeko Sobietar Batasuneko programa espaziala, 1959-1976 bitartekoa;
* Luna, pertsona izena;
* Luna, Hego Koreako abeslaria.
* Luna, Leongo eskualdea.
* Luna, Leongo ibaia.
Amikuzeko herri elkargoa

**Amikuzeko herri elkargoa** (frantsesez ''Communauté de communes d'Amikuze*) Nafarroa Beherea eta Zuberoako udalerri batzuk biltzen zituen herri elkargoa izan zen.

2017ko urtarrilaren 1ean desegin zen elkargoa, Euskal Herri Elkargoa sortu zenean.

## Osaera 
Elkargoak 27 udalerri biltzen zituen.
* Kantonamendu aldetik Donapaleuko guztiak hartzen ditu Jeztaze izan ezik. Horiei Hazparneko Kantonamenduko Mehaine gehitu zaio.
* Herrialde aldetik, kantonamenduarekin gertatzen den bezala, biri dagozkie:
** Zuberoan 5 daude: Arüe-Ithorrotze-Olhaibi, Domintxaine-Berroeta, Etxarri, Lohitzüne-Oihergi eta Ozaraine-Erribareita.
** Zuberoan eta Nafarroa Beherean bat: Pagola.
** Nafarroa Beherean daude beste guztiak: 20, Mehainerekin 21.
* Eskualde historiko-natural aldetik antzekoa:
** Amiküze osoa dago: 20 udalerri.
** Arberoan bakarra: Mehaine
** Pagola Zuberoako Arbaila eta Nafarroa Behereko Oztibarreren artean banatuta dago.
** Zuberoako Pettarrako 5 udalerri daude.

### Udalerri kideen datuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko udalerrien elkargoak
* Herri elkargo
* Amikuze
* Donapaleuko kantonamendua

## Kanpo estekak 
*  Elkargoak klinika berria eraikitzeko erabakiaz kazeta.infon.
*  Elkargoak baiezkoa euskara teknikaria izateari Argian.
*  *Amikuze Entreprendre'' enpresak bultzatzeko webgunea.
Halbblut

***Halbblut*** Fritz Langek zuzendutako lehen filma da. Ez da kopiarik gorde, eta nahiz eta kritikak ondo hartu ez zuen antza Fritz erabat gogobete. *"Bost egunean egindako lana izan zen. Bada esaterik ona zela? Nire aurreneko lana izan zen, egin nahi nuen, baina... bai, egia da, aktore onak bildu nituen".*

## Argumentua 
Gizon bi prostituta mestizo batek erakarrita dabiltza. Haietako batek emakumearekin ezkontzea erabakitzen du; besteak ez du halakorik onartzen: mestizo batek amorante izateko besterik ez du balio, inolaz ere emaztetzat hartzeko. Emakumeak berbetan entzun ditu eta mendeku hartzeko prest dago; ezin izango du baina, hirugarren gizon batek hilko baitu. Ezkontzeko asmoa zuena erotu egingo da, eta bigarren hura preso hartu eta kartzelara daramate.
 
## Aktoreak 
[thumb|ezkerrera|Filmeko protagonista, Ressel Orla, [Nicola Perscheid argazkilariak eginiko erretratuan (1931 baino lehenagokoa).]]

* Ressel Orla: *Halbblut*
* Carl de Vogt: *Axel van der Straaten*
* Gilda Langer
* Carl-Gerard Schröder
* Paul Morgan

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak 
*  Filma **IMDB** atarian
Pedro Horrillo

**Pedro Horrillo Muñoz** (Eibar, Gipuzkoa, 1974ko irailaren 27a) euskal txirrindulari ohia da. Eibarren jaioa, baina Ermuan bizi izandakoa umearo eta gaztaro guztia, bizitzak Abadiñora eraman zuen arte.

Txirrindularitzan profesional mailan hasi aurretik, Filosofia ikasten ari zen Euskal Herriko Unibertsitateko Donostiako kanpusean.

1998an debutatu zuen profesionaletan Vitalicio Seguros taldearekin. Ondoren Mapei, Quick Step eta Rabobank taldeetan korritu zuen.

2009ko maiatzaren 16an, Italiako Giroan Culmine di San Pietro mendatea jaisten ari zela eroriko larria izan zuen. 60 metroko amildegitik behera erori zen eta buruan kolpe gogorra hartzeaz gain, ezker hankako izterrezurra apurtu eta saihets ugari hautsi zituen. Bergamoko ospitalera eraman zuten eta koman sartu zuten. Zorionez, zaurietatik ondo osatu zen.

2010eko urtarrilaren 8an txirrindularitza profesionala izateari utziko ziola esan zuen, nahiz eta Rabobank taldeak kontratua berritzeko eskaintza egin zion.

Pedalei eragiteari utzi ondoren, txirrindularitzarekin lotutako beste eremu batzuetan trebatu zen, esaterako idazle, esatari edota lasterketen antolaketan. Besteak beste da *El País,* *Rouleur*  eta *de Volkskrant* argitalpenen kolaboratzaile, Euskal Herriko Itzuliko Zuzendari Tekniko, Frantziako Tourrean Tissot eta Skoda etxeen harreman publikoetarako ordezkari, Giant etxearen enbaxadore.. Txirrindularitza artikulu ugari idazteaz gain, liburuak ere idatzi ditu, baten bat holanderaz.

## Palmaresa 
**1993** 
* 5. Erandio Goikoa

**1997**
* 2. Balentziaga Memorialan

**2000**
* Portugalgo Itzuliko etapa garaipena.

**2001**
* Etapa garaipena Saxonia Behereako Itzulian.

**2002**
* Euskal Bizikletako etapa garaipena.

**2003**
* Uniqa Classic-eko etapa garaipena.

**2004**
* Paris-Nizako etapa garaipena.
* Uniqa Classic-eko etapa garaipena.
* Dauphiné Libéréko etapa garaipena.

**2005**
* Kataluniako Voltako etapa garaipena.

**2006**
* Saxoniako Itzuliko etapa garaipena.

## Taldeak 
* Vitalicio Seguros (1998-2000)
* Quick Step (2001-2004)
* Rabobank (2005-2009)

## Argitalpenak 
* https://elpais.com/autor/pedro-horrillo/
* *Pedro Horrillo, Vanaf mijn zadel* (2013)
* *Mallorca 312* (2019)

## Omenaldiak 
* 2010ean, txirrindularitza uzten zuela iragarri eta astebetera, Ermuko herriak agur-omenaldia egin zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Bidaxuneko herri elkargoa

**Bidaxuneko herri elkargoa** edo **Bidaxune Lurraldeko herri elkargoa** (tokiko beste hizkuntza den okzitanieraz *comunautat de comunas deu païs de Bidàishen*, eta frantsesez *communauté de communes du Pays de Bidache*) Nafarroa Behereko, Lapurdiko eta Bearnoko udalerri batzuk biltzen zituen herri elkargoa izan zen.

2017ko urtarrilaren 1ean desegin zen elkargoa, Euskal Herri Elkargoa sortu zenean.

## Osaera 
Elkargoak 7 udalerri biltzen zituen. Bardoze, euskara tokiko hizkuntza nagusia den bakarra, 2010ean sartu zen.
* Kantonamendu aldetik Bidaxuneko guztiak daude Bardoze sartu ostean.
* Herrialde aldetik, kantonamenduarekin gertatzen den bezala, biri dagozkie:
** Nafarroa Beherean 4 daude: Akamarre, Bidaxune, Burgue-Erreiti eta Erango.
** Lapurdin : Bardoze eta Gixune.
** Nafarroa Beherean sartu ohi den Samatze Gaskoinian ere dagoela esan genezake, barrendegia baita.
* Eskualde historiko-natural aldetik:
** Agaramont osoa dago: Nafarroa Behereko 5 udalerriek osatuta.
** Gixune eta Bardoze Lapurdi Ekialdearen edota Aturrialdearen barruan koka daitezke; edozein kasutan, lehenak antzekotasun handiak ditu Agaramontekin: historia (Agaramont familiak gaztelu bat zuen herrian), gaskoieraren presentzia nabaria eta beraz *lo país sharnègo* edo xarnegu-herria deritzonean dago.

### Udalerri kideen datuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko udalerrien elkargoak
* Herri elkargo
* Agaramont
* Bidaxuneko kantonamendua

## Kanpo estekak 
*  Elkargoaren konpetentziak Gixuneko webgunean.
*  Logoa, elkargoko blog batean.
Joana Nafarroakoa

**Joana Nafarroakoa** pertsona hauen izena izan daiteke:
* Joana Xanpainakoa (1271-1305), Nafarroako erregina, Henrike I.aren alaba eta Filipe I.aren emaztea zena.
* Joana Frantziakoa (1311-1349), Nafarroako erregina, Luis I.aren alaba zena.
* Joana Nafarroakoa (1325-1387), Filipe II.aren eta Joana II.aren alaba. 
* Joana Nafarroakoa (1339-1403), Nafarroako infanta, Joana II.aren alaba.
* Joana Evreuxkoa (1370-1437), Ingalaterrako erregina ezkontidea, Karlos II.aren alaba.
* Joana Evreuxkoa (1382-1413), Nafarroako infanta, Karlos III.aren alaba.
* Joana Labritekoa (1528-1572), Nafarroako erregina, Henrike II.aren alaba zena.
Richelieu

**Richelieu** izan liteke:

## Frantziako politikariak 
* **Armand-Jean du Plessis** (1585-1642), "Richelieu kardinala" izenaz ezaguna, Luis XIII.a Frantziakoaren lehen ministroa.
* **Louis François Armand du Plessis**, Richelieuko dukea (1696-1788), mariskala.
* **Emmanuel-Armand de Vignerot du Plessis de Richelieu**, Aiguilongo dukea (1720-1782), politikaria.
* **Armand Emmanuel Sophie Septemanie du Plessis**, Richelieuko dukea (1766-1822), politikaria.

## Lekuak 
* **Richelieu (Frantzia)**, Indre-eta-Loira departamenduko udalerria
* **Richelieu (Quebec)**, Quebec estatuko udalerria
* **Saint-Jean-sur-Richelieu**, Quebec estatuko udalerria
* **Richelieu ibaia**, Quebeceko ibaia.
Ortomixobirus

**Ortomixobirusak** *Orthomyxoviridae* familian sailkatzen diren birusak dira, gizakia zein animaliak infektatzen dituztenak. Talde honetan gripea eragiten duten birusak daude.

"*Myxo*" terminoak mukia esan nahi du, eta birus hauek mukiaren bitartez transmititzen direla adierazi nahi du (arnas traktuan ugaltzen baitira).

Ortomixobirusak tamaina ertaineko birusak dira (80-120 nm). Harizpi bakarreko eta polaritate negatiboko RNA dute material genetiko gisa, oso zatikatuta (gripearen birusak, adibidez, 8 zatitan banatuta du RNA molekula). RNAren zati bakoitza kapside helikoidal batez dago babestua, baina birioia oso pleomorfikoa izaten da (gehienetan esferikoa izan arren).

Ortomixobirusek kanpoko bilgarria dute kapsideraen gainetik, bi glukoproteina dituena: hemaglutinina (HA) eta neuraminidasa (NA), ezaugarri antigenikoak dituztenak.

Aipatu den bezala, birus hauen berezko ezaugarria beren material genetikoaren antolakuntzan datza: RNA ez da zati osoa, hainbat zatitan agertzen baita banaturik (8 zatitan, zehazki, giza-gripearen birusaren kasuan). Genomaren egitura berezi horrek aldakortasun genetikoa areagotzen du, RNAren zatien arteko errekonbinaketa genetikoa errazten duelako. Esaterako, genoma desberdina duten bi andui birikok zelula bera infektatzen dutenean, haien RNA molekulak elkartu eta errekonbinatu daitezke, genoma berri bat agertuz.

Honen ondorio praktikoa egitura genetiko desberdinetako etengabeko birusen agerpena izaten da, gripearen kasuan urtero txerto berri bat sorrarazten duena.

## Kanpo estekak
Akhmat Kadyrov

**Akhmat Abdulkhamidovitx Kadyrov**, errusieraz Ахмат Абдулхамидович Кадыров, (1951ko abuztuaren 23a - 2004ko maiatzaren 9a) Ixkeriako Txetxeniar Errepublikako Mufti burua izan zen 1990ko hamarkadan, Txetxeniako lehen gerratearen ostean. Bigarren gerratea hasi zenean bandoz aldatu zen bere zerbitzuak gobernu errusiarrari eskeiniz, aurrerago Txetxeniar Errepublikako presidente bihurtuko zelarik 2003ko urriaren 5ean.
 
2004ko maiatzean lehergailu baten eztandan erahila izan zen Groznin, Bigarren Mundu Gerrako garaipen bateko ospakizun desfilean. Bere semea, Ramzan Kadyrov, aitaren miliziak zuzendu zituena, bere oinordekoa bihurtu zen 2007ko marxoan Txetxeniar Errepublikako Presidente bihurtu zelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errobi herri elkargoa

**Errobi herri elkargoa** (frantsesez *communauté de communes Errobi*) Lapurdiko 11 udalerrik osatzen zuten herri elkargoa izan zen.

2017ko urtarrilaren 1ean desegin zen elkargoa, Euskal Herri Elkargoa sortu zenean.

## Osaera 
Elkargoak 11 udalerri biltzen zituen, Lapurdiko barnealde-erdialdeko herri ertain batzuen (Uztaritze herrialdeburu-ohia, Kanbo, Ezpeleta) inguruan.
* Kantonamendu aldetik hauxe da banaketa:
** Uztaritzeko Kantonamenduan 6: Arrangoitze, Basusarri, Haltsu, Jatsu, Larresoro eta Uztaritze. Ahetze, Arbona eta Senpere ez daude.
** Ezpeletako Kantonamenduan 5: Ezpeleta, Itsasu, Kanbo, Luhuso eta Zuraide. Ainhoa eta Sara ez daude.
* Lapurdin eskualdeen banaketak ez duenez Nafarroa Beherean edo Zuberoan duen oinarri historiko-naturala, eskualde historiko-natural aldetik definitzea zail samarra da; gainera 2006tik baino ez da existitzen, eta izenetik hasita herri elkargo askorekin gertatzen den bezala artifizialtasun puntu bat badu. Adibidez, Errobi-Aturri herri elkargoarekin nahasteko arriskua bada.
** Lapurdiko eskualdeen zerrendan erakusten den eskualde naturalen banaketaren arabera, Uztaritzeko kantonamendukoak Lapurdi Erdialdean leudeke, eta Ezpeletakoak Lapurdi Garaian.
** Esan bezala, funtsean herrialdeko barnealdeko bihotza dela esan daiteke baina ahaztu gabe BABrekin bereziki uztartuta eta hazkunde handia izaten ari diren dauden Arrangoitze eta Basusarri ere kideak direla.

### Udalerri kideen datuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko udalerrien elkargoak
* Errobi-Aturri herri elkargoa

## Kanpo estekak 
*  Elkargoaren inkesta bat.
Mufti

thumb|Mufti turkiarra, XVII. mendeko marrazki espainiarra, Vatikanoko Liburutegi Apostolikoa

***Mufti*** bat (arabieraz مفتي, *Mufti*, turkieraz *müftü*) islamdar sunita jakintsu bat da, lege islamikoa (*xaria*) interpretatzeko gai dena. Gai erlijiosoan azalduz, *Mufti* bat diakono bat bezala kontsidera daiteke biztanleria sunitarentzako. *Muftiat* edo *Diyanet* bat *Mufti*en batzarrei deritze.

*Mufti* batek, orokorrean, *Iftaa* ikastaro bat burutu behar du eta hurrengo baldintzak bete behar ditu epaiak (fatua edo fataawa) igorri ahal izateko. 5 dira:

# Musulmana izan behar du.
# Pubertaro adina izan behar du gutxienez.
# Bidezkoa eta konfiantza merezi duena.
# Ijma; jakintsua.
# Azkarra eta buru ona izatea.

Lehen hiru puntuekin, aditu guztiak ados daude. Laugarrenarekin, aditu gehienak.

Herrialde batzuetan egitura politikoa ofizialki islamean oinarritzen dira (Iran edo Saudi Arabia adib.) edo legeriak bere iturritzat hartzen du xaria (Egiptoko bezala), *mufti*ek, eta bereziki *mufti* handiak, organo judizial eta legegileak aholkatzen dituzte.

Islam xiitan muftien betebeharra *aiatola* deritzanek burutzen dute.

## Kanpo estekak
Montaner

**Montaner** (gaskoieraz *Montanèr*) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.

## Auzoak 
* Aintzi
* Orbera
* Belle Garde
* Ser
* Gailhès
* Gaztelu
* Maleix
* Lasserre

## Demografia 
## Ikustekoak 
* Montanerreko gaztelua
* San Migel eliza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Herri-elkargoen webgunea
Morlaàs

**Morlaàs** (frantsesez  ahoskatua; gaskoieraz *Morlans*) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.

## Auzoak 
* Marcadet Garai
* Hiria
* Berlanda

## Historia 
X. mendetik XII. mendera, Morlaàs Biarnoko bizkondeen egoitza izan zen, eta Biarnoko hiriburua, 841ean bikingoek suntsituriko Leskarreren ordez. Orthezek XII. mendean ordezkatu zuen. Morlaàsko hiri-gutuna 1101. urtekoa da.

Jakobino eta kordelierren komentuak izan ziren bertan. Komuna Vic-Bilheko artzapaizgoaren parte izan zen, Lescarreko gotzaindegiaren menpe zegoena eta Lembeye hiriburua zuena.

XIII. mendearen hasieran, Morlaàsek Sainte-Foi (edo Sainte-Foy), Saint-Nicolas (ipar-mendebaldea) eta Bourg-Neuf (ekialdea) bildu zituen. 1385ean hirurehun su izan ziren han.

Morlaàsek IX. mendetik aurrera txanpona egin zuen Hourquie gazteluan (edo Fourquie gazteluan, gaur egun ezagutzen ez dugun tokian); Nafarroa eta Aragoiko erresumetan ez ezik, Frantziako hegoalde osoan ere *morlan*ak erabili zuten Erdi Aroan. 1690ean, txanpon-etxea Pabera lekualdatu zuten. Morlaàsko pisuak eta neurriak erreferentzia izan ziren Biarnoko guztirako, baita Zuberoan eta Nafarroa Beherean ere.

Monnaie - Béarn et Navarre, Vicomté de Béarn, Centulle, denier, XIIe-XIIIe siècle - btv1b113513893 (1 of 2).jpg|Aurrealdea
Monnaie - Béarn et Navarre, Vicomté de Béarn, Centulle, denier, XIIe-XIIIe siècle - btv1b11351377s (2 of 2).jpg|Atzealdea

## Demografia 
## Ikustekoak 
* Santa Foyren eliza. 1080an Gendule V.a Bearnokoak eraikia,

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Amuitz uhartea

**Amuitz uhartea** Higer lurmuturrean (Hondarribia) dagoen uhartea da, Higerko itsasargitik gertu. Tamaina txikikoa da, zati handienak 150x70 metroko dimentsioa du eta 10 metroko gehienezko altuera du itsas mailarekiko. Kanadako kostaldean badago irla bat izen berarekin.

## Kanpo estekak
Île de Batz

**Île-de-Batz** (bretainieraz *Enez-Vaz*) Bretainiako Finistere departamentuko iparraldeko kostaldean dagoen uhartea eta udalerria da. Bro Leon eskualde historikoan kokatzen da. Hona ailegatzeko uharte hau eta Roscoff udalerriaren arteko itsasartea ontziz iragatea derrigorrezkoa da.

## Administrazioa 
## Kokapena 
450px|erdian|Batz uhartearen kokapen mapa.

## Iruditegia 

Irudi:Vue du bourg depuis la mer.JPG|Herrigunea itsasotik ikusita
Irudi:Ile de Batz vue générale 1.jpg|Herrigunea
Irudi:Eglise île de Batz.JPG|Eliza
Irudi:Ile de Batz vue générale 2.jpg|Landa

## Kanpo estekak 
* Île-de-Batzeko Udal webgunea
Pontacq

**Pontacq** (gaskoieraz *Pontac*) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.

## Auzoak 
* Lande Darre
* Montestrucq
* Hiria
* Marracou
* Ipar Sarrail
* Hego Sarrail
* Hontzeta
* Trabessat

## Demografia 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Tomás Luis de Victoria

**Tomás Luis de Victoria** (Ávila, 1548 &ndash; Madril, 1611ko abuztuaren 27a) konpositore eta kapera maisua izan zen, espainiar polifonista pizkundetar ezagunena.

## Biografia 
Hamaika anai-arrebetatik zazpigarrena zen. Bere ama Francisca Suárez de la Concha eta bere aita Francisco Luis de Victoria hil egin ziren Tomasek 9 urte zituenean.

1558an Avilako katedraleko ume abeslaria bihurtu zen. Han hasi zen kantu lauko, kontrapuntuko eta konposiziozko ikasketak, ere joan zen ikasten klabierra bere irakasleekin: Jerónimo de Espinar, Bernardino de Ribera, Juan Navarro eta Hernando de Isasi 18 urtera arte 1566.

Hurrengo urtean Erromara joan zen eta *Collegium Germanicum*-en sartu zen. Han Giovanni Pierluigi da Palestrinaren ikaslea izan zen Giovanni kapera maisua eta kantuko irakaslea zen.
1575an apaiztu zen eta hiru urte geroago *Congregación del Oratorio* delakoan sartu zen, Filipe Nerik fundatu zuena.

1586an izendatu zuten *Descalzas Reales* monasterioko koruko maisu.

1592ean Erromara joan zen bere *Missae, liber secundus* argitaratzeko. Bi urte geroago behin betiko Espainiara itzuli zen. Bertan hil zen 1611an.

## Lana 
250px|thumb|«Missa alma redemptoris», in *Misas, magníficat, motetes, salmos y otras varias composiciones*, Madril, 1600.

Lan osoa erlijiosoa eta bokala da. Aipatzekoak dira:
* *Officium defunctorum*.
* ''Officium Hebdomadae Sanctae'.
* 20 *Meza*, horien artean: *De Beata Maria Virgine, Ave maris stella, O magnum mysterium, Laetatus sum, Quam pulchri sunt, Trahe me post te*.
* 44 *Motete*, horien artean:
** *O vos omnes
** *Gaudent in coelis animae Sanctorum
** *O quam gloriosum est regnum
** *Vidi speciosam
** *Senex puerum portabat
** *Vadam et circuibo civitatem
** *O Magnum Mysterium
** *Quam Pulchri sunt
** *Ne timeas, Maria
* 2 *Pasio*: *Passio secundum Joannem, Passio secundum Matthaeum*.

## Diskografia 
* *Ave Regina caelorum*, Hyperion Records 2004, Westminster Cathedral Choir, Martin Baker-ek zuzendua.
* *Dum complerentur'', Hyperion Records 1996, Westminster Cathedral Choir, James O'Donnell-ek zuzendua.
* *O magnum mysterium*, Hyperion Records 1987, Westminster Cathedral Choir, David Hill-ek zuzendua.
* *Ave Maris stella / O quam gloriosum*, Hyperion Records 1986, Westminster Cathedral Choir, David Hill-ek zuzendua.
* *Requiem [Officium Defunctorum]*, Hyperion Records 1987, Westminster Cathedral Choir, David Hill-ek zuzendua.
* *Tenebrae Responsories [Officium Hebdomadae Sanctae]*, Hyperion Records 1989, Westminster Cathedral Choir, David Hill-ek zuzendua.
* *Cantica beatae Virginis*, *Maestros del siglo de oro* diskoan, Alia Vox 2009. Hespèrion XX taldea, Jordi Savall-ek zuzendua. 1991-1992an grabatua Cardonako kolejiatan.

## Audio dokumentuak 
## Ikus, gainera 
* Musika klasikoa

## Kanpo loturak 
* Tomás Luis de Victoria
* Tomás Luis de Victoria, en Cancioneros Musicales Españoles.
Avatar

[thumb|300px|Vishnuren hamar avatarrak. Erlojuaren norabidean eta goizko ezkerretik hasita: [Matsia, Kurma, Varaja, Vamaná, Krishna, Kalki, Buddha, Paraśu Rāma, Rāma eta Narasimha; zentroan Krishna eta Rādhā.]]
**Avatar** edo **avatara** (sanskritoz अवतार *Avatāra*, "*jaisten dena*") hinduismoan Jainko baten lurreko gizakundea da, batez ere Vishnurena. Adibidez, Krishna Vishnuren zortzigarren avatarra dela esaten da.

Jainkoen avatarrak 29 dira (39 beste zenbait iturriren arabera), baina hitz honen bidez eskuarki Vishnuren 10 avatar ezagunenak eta irudikatuenak adierazi ohi dira: Matsya (arraina), Kurma (dortoka), Varaha (basurdea), Narasimha (giza lehoia), Vamana (nanoa), Parashurama (Rama aizkora duela), Rama, Krishna, Buda eta Kalki (zaldiarekiko gizona edo zaldi-burua duen gizona).

Hitza Jainkoaren edozein gizakunderako erabiltzen da, beste erlijio batzuetan ere. Tradizio dharmikoak dituztenek Jesukristoren pertsonaia azaltzeko ere erabiltzen dute Avatar hitza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thèze (Pirinio Atlantikoak)

**Thèze** (gaskoieraz *Tèsa*) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.

## Auzoak 
* Bazet
* Bounahé
* Lafitte
* Lucy
* Mourchette
* Pédelebat

## Demografia 
## Ondareak 
* San Petri eliza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Thèze

**Thèze** toponimo hauek izan daiteke:
* Thèze, Proventza Garaiko Alpeetako udalerria
* Thèze, Pirinio Atlantikoetako udalerria
* Thèze, Lot ibaiaren ibaiadarra.
Anastasio Somoza Debayle

**Anastasio Somoza Debayle** (León, 1925eko abenduaren 5a - Asuncion, Paraguai, 1980ko irailaren 17a) nikaraguar militar, politikari eta diktadorea izan zen. 1967-1972 eta 1974-1979 bitartean Errepublikako presidentea izan zen. Guardia Nazionalaren buru gisa, *de facto* 1967tik 1979ra agindu zuen Nikaraguan.

## Bizitza 
Nikaraguako presidentea hautatu zuten 1967tik 1972ra, istilu askoren artean. 1972an kargua utzi zuen. 1974an berreskuratu zuen lehendakari kargua. Diktadura latz bezain ankerra ezarri zuen Nikaraguan. Giza eskubideak errespetatzen ez zituela eta, nazioarteko kritikak jaso eta pixkanaka babesak galdu ondotik, agintea utzi behar izan zuen 1979ko uztailean, Iraultza Sandinistari esker. 

Sandinistek aginpidea eskuratu ondoren, herrialdetik atera eta Paraguain erbesteratu zen. 1980ko irailaren 17an komando batek hil zuen Asunciónen. 1934tik boterean izan zen Somozatar diktadoreen dinastiako azken agintaria izan zen, aita eta anaiaren ondoren.

## Erreferentziak
Nikaraguako Guardia Nazionala

**Nikaraguako Guardia Nazionala** () bezala ezagutzen da 1930etik 1979rarte funtzionatu zuen talde militar bati. Anastasio Somoza Debayleren diktadura bukatzean taldea desartikulatu zen arte.

 deritzonaren ordezkoa izan zen, marine estatubatuarrek sortu eta zuzendua AEBren Nikaraguako bigarren esku-hartzean (1926an hasi eta 1933 bukatu zena AEBren marineen infanteria erretiratuaz Augusto Sandino jeneralak eta bere Subirotasun Nazionalaren Defentsarako Armadak, EDSN, egindako erresistentziarengatik). Estatu Batuarrek Nikaraguan zituzten aliatu eta interesak defendatzeko bidali zituzten marineak, baina bertakoak menderatu ezin zituztela ikustean, Nikaraguarrez osaturiko talde hau sortu eta entrenatzen hasi zen. Guardia Nazionaleko buru nagusia Anastasio Somoza Garcia jenerala izan zen, zeinek (orduko Estatu Batuetako Arthur Bliss Lane enbaxadoreak aginduta) Sandino jeneralaren erailketa agindu zuen 1934ko otsailaren 21ean.

Guardia Nazionala, existitu zen bitartean, ez zegoen segurtasun nazionalaren kargu soilik, baita ordena publikoarena ere, hau da, aldi berean armada eta poliziaren lanetan aritu zen, izugarrizko botere eta influentziak zituelarik gizarte nikaraguarrarengain. Bere kideek ez zuten boto eskubiderik Nikaraguako 1939, 1948, 1950 eta 1974ko konstituzioaren arabera.

## Ikus ere 
* Sandino
* Anastasio Somoza Garcia
* Askatasun Nazionalerako Fronte Sandinista, FSLN

## Kanpo estekak
Errobi (argipena)

**Errobi** Lapurdiko eta Nafarroa Behereko ibai baten izena da jatorrian, eta beste hainbat adiera ere hartu ditu handik:

* Errobi: ibaia.
* Errobi: musika talde bat.
* Errobi_(albuma): Errobi musika taldeak 1975an argitaratutako diskoa da,  Rock musikazko euskarazko lehen diskoa.
* Errobiko Kaskarotak: Uztaritzeko elkartea, herriko dantza, musika eta tradizioak sustatzen dituena.
* Errobi herri elkargoa: Lapurdiko herri elkargo bat.
* Errobi-Aturri herri elkargoa: Lapurdiko beste herri elkargo bat.
* Errobiko Ibarraren Sindikatua: ibaiaren urak kudeatzeko elkargoa.

## Frantsesezko izena 
Frantsesez ibaia *Nive* deitzen da. Hizkuntza hartan *Nive* izenak dituen adieretarako (batez ere ibaiadarrei lotuak), ikus «Nive (homonymie)» artikulua, frantses wikipedian.
Île-de-Bréhat

**Île-de-Bréhat** (bretainieraz *Enez-Vriad*, euskaraz *Bréat uhartea* edo *Vriad uhartea*) Bretainiako Côtes-d'Armor departamentuko kostaldean dagoen udalerria da. Bro Sant Brieg eskualde historikoen artean kokatzen da. Arcouest lurmuturraren aurrean eta Paimpol udalerritik hurbil dago.

## Biztanleria 
## Administrazioa 
## Kokapena 
thumb|erdian|300px|Île-de-Bréhat uhartearen kokapen mapa.

## Iruditegia 

Irudi:Bréhat Centre ville.jpg|Herrigunea
Irudi:Brehatvalley.jpg|Landa
Irudi:Phare de La Croix ferlas.JPG|La Croix itsasargia
Irudi:FR-22016 chapstmichel01.jpg|Saint Michel kapera
Irudi:FR-22016 chapkeranroux01.jpg|Keranroux kapera
Irudi:Bretagne Brehat Moulin Birlot 01.jpg|Uhartedia
Irudi:FR-22016 moulindubirlot01.jpg|Birlot errota
Irudi:Bretagne Brehat phare Paon.jpg|Paon itsasargia

## Kanpo estekak 
* Île-de-Bréhateko Udal webgunea
Xaria

**Xaria** (, ) islamaren lege sistemari eta islameko bizitzako atal guztiei egiten die erreferentzia. Islamaren legea da, Koranean, Sunnan, herri tradizioetan eta islamaren lehenengo bi mendeetako musulman jakintsuen lanean oinarritzen dena. Hainbat gai aipatzen ditu, hala nola politika, ekonomia, banketxeak, negozioak, kontratuak, familia, sexualitatea, garbitasun eta gai sozialak, adibidez.

Lege islamikoa da erabiltzen den lege erlijiosorik hedatuena, eta munduko hiru sistema juridiko hedatuena da, zuzenbide komun eta zuzenbide zibilarekin batera. Islamaren Urrezko Garaian, zuzenbide islamiko klasikoak zuzenbide komunaren garapenean eragin zuela uste da, baita zuzenbide zibilaren hainbat instituzioren garapenean ere.

Musulmanak ez diren beste lege sistema askoren aztarnak ikus daitezke xarian: antzinako arabiar beduinoenak, Mekako merkataritza legearenak, Medinako nekazaritza legearenak, konkistatuko herrietakoenak, eta erromatarren eta juduen legearenak.

Xaria legea dela esatea, baina, ez da erabat zuzena, legeaz haragokoa baita. Xariak erlijioa, politika, gizarte eta etxeko ohiturak, eta bizitza pribatua, dena hartzen du. Berez, musulman guztiei dago zuzendua, baina musulman gizartean bizi den pertsona orori aplikatzen zaio neurri batean; herrialde musulmanetatik kanpo bizi direnean edo bidaiatzen dutenean, ez daude xaria betetzera derrigorturik. Xaria ez da gizakiarentzat kritikagarri, Jainkoaren nahian oinarritzen baita.

Xariaren arauak bi multzotan bana daitezke: elizkizun eta errituei buruzkoak, batetik, eta lege eta politikari buruzkoak, bestetik. Baina halere, xariaren atal gehienek eragin gutxi izan dute, edo batere eraginik ez, musulman gizarte gehienetan, salbu eta islamiartze aldi batean txertatu direnetan (Sudanen, Iranen, Saudi Arabian eta neurri batean, Libian). Baina garrantzi handikoa da etxeko auzietan, hala nola familia, ezkontza edota ondoretasun arazoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errobi-Aturri herri elkargoa

[thumb|280px|Elkargoaren ikurra, [Ahurtin.]]
**Errobi-Aturri herri elkargoa** (frantsesez *communauté de communes Nive-Adour*) Lapurdiko 11 udalerrik osatzen zuten herri elkargoa izan zen.

2017ko urtarrilaren 1ean desegin zen elkargoa, Euskal Herri Elkargoa sortu zenean.

## Osaera 
Elkargoak 6 udalerri biltzen zituen, gehienak Aturriren ertzean, Lapurdiko iparraldean.
* Kantonamendu aldetik hauxe da banaketa:
** Hiriburuko kantonamendua osatzen duten bostak: Hiriburu, Lehuntze, Milafranga, Mugerre eta Urketa.
** Bastidako kantonamenduko bat: Ahurti.
* Lapurdin eskualdeen banaketak ez duenez Nafarroa Beherean edo Zuberoan duen oinarri historiko-naturala, eskualde historiko-natural batekin identifikatzea zail egiten da; izenarekin hasita, herri elkargo askorekin gertatzen den bezala, neurri batean artifizialtasunean oinarrituta dago. Adibidez, Errobi herri elkargoarekin nahasteko arriskua dago.
** Lapurdiko eskualdeen zerrendan erakusten den eskualde naturalen banaketaren arabera, Lapurdi Beherean leudeke denak Ahurti izan ezik; azken hau Lapurdi Ekialdean legoke, beraz kasualitatez bada ere kantonamendu banaketarekin adostasunean.
** Oro har esan daiteke Aturrialdea, hau da Lapurdi iparraldean ibaiaren ertzean dagoen eskualdearekin bat egiten duela, betiere bi faktore kontuan hartuta: Baionak nahiz BABk erakartzeko duten ahalmena (elkargo osoan, eta bereziki Hiriburun eta Mugerren), eta Aturri ertz osoa bere barruan ez dagoela. Bitxia da barnean dagoela Ahurti, baina ez Gixune, biak izanik geografikoki nahiz kulturalki oso parekoak (bietan da gaskoi kultura garrantzi handikoa); era berean, ez da logikoa Beskoitze Hazparneko Lurraldean egotea, eta ez Errobi-Aturri herri elkargoan.

### Udalerri kideen datuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko udalerrien elkargoak
* Errobi herri elkargoa

## Kanpo estekak 
*   Elkargoaren webgunea.
Amou (Landak)

**Amou** (gaskoieraz *Amor*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Southampton Football Club

thumb|250px|Saints FC, 1899-1900.jpg.
[thumb|250px|[Chelsea Football Club|Chelsearen aurkako partida.]]
**Southampton Football Club** Ingalaterrako Hampshire konderrian dagoen Southampton hiriko futbol talde profesionala da. 1885an sortua da eta Premier Leaguen jokatzen du.

## Historia 
### Sorrera 
**Southampton Football Club** taldea (*The Saints* edo "Santuak" ezizenez ere ezagunak) 1885eko azaroan sortu zuten. Bere lehenbiziko izena ''St. Mary's YMA'' (St. Mary's Young Men's Association F.C.) izan zelarik. 1897an Hegoaldeko liga irabazterakoan hiriaren izena hartuz zuen. Hasiera hartan hegoaldeko talde indartsuena izan zen eta hegoaldeko liga 1897az gain 1899, 1901, 1903 eta 1904an irabazi zuen. Urte haietan ere ondo aritu zen Kopan 1900 eta 1902ko finalak jokatu baitzituen.

1920an egin zuen bat Ligarekin eta hasiera batean hirugarren mailan sartu zuten. 1925 eta 1927an Kopako final erdietara iristeko gai izan zen.

### 60 eta 70 hamarkadak 
Bigarren mailan ari zela 1963an Kopako final erdi berri bat jokatu zuen baina Manchester Unitedek garaitu zuen 1-0ko emaitzaz. 1966an azkenean lortu zuen lehen mailan debuta egitea. Hurrengo urteetan ligako goiko postueta aritu zen eta Europako txapelketetarako ere sailkatu zen. 1971-72an UEFA Kopan Bilboko Athleticen aurka jokatzea egokitu zitzaion eta euskaldunak nagusitu zitzaizkien.

Dena dela 70. hamarkadaren amaiera izan zen taldearen urrezko aroa. 1976an bere lehena eta bakarra den txapelketa bereganatu zuen, Ingalaterrako Kopa, Manchester United taldeari 1-0 irabazi ostean. 1979an Ingalaterrako Ligako Kopako finalista izan zen baina Nottingham Forestek 3-2 garaitu zuen. 1984an bigarren egin zuen ligan, inoiz lortu duen posturik onena.

### XXI mendea 
2003an berriz ere Kopako finalera iritsi zen, oraingoan Arsenalek gainditu zuen 1-0.

## Bilboko Athleticen janzkera 
Talde honen janzkera Bilboko Athletic Klubaren berdina da, XX. mendearen hasieran euskaldunek Blackburn Rovers Football Club taldeko kamiseta txuri-urdinak erosi ohi zituzten. Egun batez, bilbotar ordezkaria itsasontziz jantzi berrien bila Ingalaterrako hegoaldera joan zenean, ezin izan zuen Blackburn Rovers jantzirik topatu ahal izan, hortaz Southampton Football Club taldekoak erosi zituen (berehala Bilboko Athletic Klubak erabat bere egin zuen janzkera eta koloreak).

## Irabazitako txapelketak 
### Ingalaterran: 1 
* **Ingalaterrako futbol liga (0) :** bigarrena 1984an.
* **Ingalaterrako Kopa:**
** Txapelduna (1): 1976
** Finalista (3): 1900, 1902, 2003
* **Ingalaterrako Ligako Kopa (0):**
** Finalista (2): 1979, 2017
* **Ingalaterrako Superkopa (0):**
** Finalista (1): 1976

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Southamptonek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
* Southampton F.C. taldearen webgunea
Mugron

**Mugron** (gaskoieraz *Mugron*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Kirolak 
* *Union Sportive Mugronnaise* (errugbi)
* *Espoir Mugronnais* (gimnasia)

## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*  Herri elkargoaren webgune ofiziala
Lourdes Peláez

**Lourdes Pelaez San Gil** (Las Palmas Kanaria Handikoa, Kanariak, 1976ko maiatzaren 16a- ) saskibaloi jokalari profesional kanariarra da.

Gaur egun Santa Cruz Tenerifekoa kanariar herriko Uni-CajaCanarias taldean jokatzen du nesken Espainiako "Liga Femenina 2B" mailan ("Liga Femenina" eta "Liga Femenina 2A" mailen atzetik). 1.84 metroko garaierarekin hegal moduan jokatzen du jokalari internazional honek.

## Hasierak 
Balletarekin bi urtez aritu ondoren, asper-asper eginda, saskibaloian jokatzeari hasi zion 11 urterekin.

12 urterekin Sandra Gran Canaria saskibaloi taldean sartu eta 14 urtez aritu zen bertan bi Erregina Kopa eta Ronchetti Kopa lortuz, "lorpen ikusgarria irla txiki baterako", berak esan ohi duen bezala.

## Klubak 
1987 Guanartemeko salesiarrak

C.B. Islas Canarias

1988-2002 Sandra Gran Canaria

Caja Rural Canarias

2004-2007 Hondarribia-Irun

2008 Baloncesto Dato Badajoz

2008-2009 Stade Clermontois (Frantzia)

2008-2009 Biurrarena UPV

2009-2010 Hondarribia-Irun

2010- Basket Tara

2011- Uni-CajaCanarias

## Tituluak 
1999 Erregina Kopa txapelduna

1999 Ronchetti Kopa txapelduna

2000 Erregina Kopa txapelduna

2000 Espainiako Ohore mailako azpitxapelduna

2000 Ronchetti Kopa azpitxapelduna

2000 Iruñeko All-Star-ean partehartzaile

2003 Fiba Europe Cup azpitxapelduna

2003 Fiba Europe Cup txapelketako hiruko saskiraketen liderra

2003 Espainiako Ohore maila osoko bosteko talde titularrean

2003 Espainiako Ohore maila txapelketako hiruko saskiraketen liderra

## Espainiako Selekzioarekin 
1993 Europako jubeniletan zilarra

1994 Europako juniorretan zilarra, Bulgarian

1999 Palmako Universiadan urrea

2001 Europako txapelketan brontzea, Frantzian

## Kanpo loturak 
* PRODEP weborriko bere fitxa
Tartas

**Tartas** (gaskoieraz *Tartàs*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Herritar ospetsuak 
* Augustin Darricau (1773-1818), jenerala
* François Dupeyron (1950-2016), zinema zuzendaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Herri elkargoaren webgune ofiziala
Aire-sur-l'Adour

'''Aire-sur-l'Adour'* () Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Historia 
Tarusateen hiriburua, Aire (*Atura*, *Vicus Julii*) errege bisigodoen egoitza izan zen. Bertan atera zuen 506an, Alariko II.ak *Breviarium Alaricianum'' bere laburpen ospetsua.

## Demografia 
## Alkateak 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Gabarret

**Gabarret** () Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean. Douzeren ibaiadarra den Estamponek udalerria zeharkatzen du.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  Herri elkargoaren webgune ofiziala
Hagetmau

**Hagetmau** (gaskoieraz *Haget*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Galeria 

Image:Hagetmau (Landes, Fr) , crypte de St.Girons, entrée.JPG|San Gironsen kriptaren sarrera
Image:Hagetmau Cripta de San Girons.jpg|San Gironsen kripta
Image:Halco27.jpg|Halco aintzira
Image:Ages09.jpg|Agès aintzira

## Kanpo estekak 
*  Turismo bulegoaren webgune ofiziala
Parentis-en-Born

**Parentis-en-Born** (gaskoieraz *Parentís*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean. Biscarrosse eta Parentis urmaelaren ertzetan dago.

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 

## Galeria 

Image:Centre Administratif.JPG|Erdigunea
Image:Monument aux morts Parentis.JPG|Hildakoen oroitarria
Image:Bibliotheque.JPG|Udal liburutegia
Image:Pompe.JPG|Lorategia

## Ikus, gainera 
* Biscarrosse eta Parentis urmaela

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Pissos

**Pissos** (gaskoieraz *Pissòs*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Sabres

**Sabres** (gaskoieraz *Sabres*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Sabrestar ezagunak 
* Bernard Manciet (1923 - 2005) okzitanierazko poeta.

## Kanpo estekak 
*  Herri elkargoen webgune ofiziala
Saint-Sever

**Saint-Sever** (gaskoieraz *Sent Sever* [sén sébé]) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean. Erdi Aroan *« Caput Vasconiae »* (Vasconiako burua) izenaz ezagutzen zuten.

## Alkateak 
## Demografia 
## Herri senidetuak 
Sent Sever/Saint-Sever ondorengo herriekin senidetuta dago:

*  Gares

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Lieja-Bastogne-Lieja

**Lieja-Bastogne-Lieja**, (ofizialki ) eta *La Doyenne* () ezizenez ere ezagututa mundu mailako txirrindularitza lasterketarik garrantzitsuenetarikoa da.

UCIk 24 norgehiagoka puntuagarrien artean sailkatuta dauka, eta Europa mailan bost proba klasiko nagusien artean dugu, alegia, Txirrindularitzako Monumentuak izeneko multzoan dago, Milan-San Remo, Paris-Roubaix, Flandriako Tourra eta Lonbardiako Giroarekin batera.

Egun bateko proba gogorra da, 255 kilometro ingurukoa, eta Lieja eta Bastogne udalerri valoniarrak lotzen ditu.

1892an lehenengo edizioa egin zuten eta Eddy Merckx belgikarra da txapelketa gehien eskuratu duena, 1969 eta 1975 artean bost garaipen lortu zituelarik.

## Palmaresa 
**Oharrak:**
* 1892, 1893, 1911, 1913 eta gero 1925etik 1929 arte amateurrentzako lasterketa izan zen.
* 1957an bi irabazle izan ziren Frans Schoubben eta Germain Derycke. Germain Derycke lehenbizikoa iritsi zen helmugara, baina itxita zegoen trenbide pasagune bat zeharkatu izanagatik, bigarren sailkatuarekin (Frans Schoubbenekin) batera irabazletzat jo zuten.
* 1981ean Johan van der Velde garaipena lortu zuen, baina emaitza hau deuseztatua izan zen Dopinagatik.
* 2005ean Michael Boogerd hirugarren sailkatu zen, baina 2005 eta 2007 urteen arteko emaitza guztiak deuseztatuak izan ziren Dopinagatik.
* 2010ean Alejandro Valverde hirugarren sailkatu zen, baina emaitza hau deuseztatua izan zen Dopinagatik (Puerto operazioa).

## Ikus, gainera 
* Emakumezkoen Lieja-Bastogne-Lieja
* klasikoak (txirrindularitza)
* Monumentu (txirrindularitza)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lasterketaren webgune ofiziala
Villeneuve-de-Marsan

**Villeneuve-de-Marsan** (gaskoieraz *Vilanava de Marsan*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Villeneuvetar ezagunak 
* Hélène Darroze (1967) : sukaldaria
* Olivier Roumat : errugbi jokalaria

## Kanpo estekak 
*  Herri elkargoen webgune ofiziala
Kauniainen

{{Finlandiako udalerri infotaula
| sorrera = 1920
| izena = Grankulla / Kauniainen
| kolorea = #4169E1
| berezko izena = Grankulla stad (suedieraz)Kauniaisten kaupunki (finlandieraz)
| armarria = Kauniainen.vaakuna.svg
| nongo = Kauniainengo
| kodea2 = Finlandia
| eskualdea = Nilandia eskualdea
| barrutia = Helsinki azpieskualdea
| alkatea = Torsten Widén
| kokapena = Kauniainen sijainti Suomi.svg
| koordenatuak = {{Koord|60|12|35|{}|24|43|45|{}|kodea=CN|display=inline,title}}
| azalera = 6 km² 
| ur-azalera = 0,12 km² (%2)
| biztanleria = 8.681 (2010.12.31) 
| dentsitatea = 1.476 bizt/km²
| urtea = (2009) 
| besterik7 = Finlandiera
| besterik7balioa = % 58,5 (ofiziala)
| besterik8 = Suediera
| besterik8balioa = % 37,7 (ofiziala)
| besterik9 = Besteak
| besterik9balioa = % 3,8
| besterik3 = Webgune ofiziala
| besterik3balioa =  
}}
**Kauniainen** (Finlandieraz ahozkatuta: [ˈkɑuniˌɑinen]; Suedieraz: Grankulla) 8.487 biztanleko (2009ko ekainaren 30ean) herri txiki bat da, Helsinkiko Zonalde Metropolitarrean kokatua. Espoo hiriak inguratzen du. Kauniainen korporazio batek sortua izan zen 1906an, AB Grankulla, lurralde zati bat auzo bat sortzeko banandu zuenean. Danderyd-en, Estokolmon (Suedia) antzeko zer-edo-zer pasatu zela esan daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Montfort-en-Chalosse

**Montfort-en-Chalosse** (gaskoieraz *Monhòrt*) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Roquefort

**Roquefort** izan daiteke:

## Gazta 
* **Roquefort** : Roquefort-sur-Soulzon inguruan egiten den gazta.

## Toponimoa 
* **Roquefort** : Gers departamenduko udalerria.
* **Roquefort** : Landak departamenduko udalerria.
* **Roquefort** : Lot-eta-Garona departamenduko udalerria.
* **Roquefort** : Itsas Sena departamenduko udalerria.

## Ikus, gainera 
* **Roquefort-de-Sault** : Aude departamenduko udalerria.
* **Roquefort-des-Corbières** : Aude departamenduko udalerria.
* **Roquefort-la-Bédoule** : Rodanoren Ahoak departamenduko udalerria.
* **Roquefort-les-Cascades** : Ariège departamenduko udalerria.
* **Roquefort-les-Pins** : Itsas Alpeak departamenduko udalerria.
* **Roquefort-sur-Garonne** : Garona Garaia departamenduko udalerria.
* **Roquefort-sur-Soulzon** : Aveyron departamenduko udalerria.
Vantaa

{{Finlandiako udalerri infotaula
| sorrera = 1458
| izena = Vanda / Vantaa
| kolorea = #4169E1
| berezko izena = Vanda stad (suedieraz)Vantaan kaupunki (finlandieraz)
| armarria = Vantaa.vaakuna.svg
| nongo = Vantaako
| kodea2 = Finlandia
| eskualdea = Nilandia eskualdea
| barrutia = Helsinki azpieskualdea
| alkatea = Juhani Paajanen
| kokapena = Vantaa sijainti Suomi.svg
| koordenatuak = {{Koord|60|17|40|{}|25|02|25|{}|kodea=CN|display=inline,title}}
| azalera = 240,36 km² 
| ur-azalera = 1,98 km² (%0,8)
| biztanleria = 199.264 (2010.07.31) 
| dentsitatea = 835,9 bizt/km²
| urtea = (2009) 
| besterik7 = Finlandiera
| besterik7balioa = % 88,0 (ofiziala)
| besterik8 = Suediera
| besterik8balioa = % 2,9 (ofiziala)
| besterik9 = Besteak
| besterik9balioa = % 9,1
| besterik3 = Webgune ofiziala
| besterik3balioa =   
}}
**Vantaa** (Finlandieraz ahoskatua: [ˈʋɑntɑː]; Suedieraz: Vanda) Finlandiako hiri bat da. Helsinki, Vantaa, Espoo eta Kauniainenekin batera Helsinkiko zonalde meltropolitarra osatzen dute.

Vantaa, 196.963 biztanlerekin (2009ko ekainaren 30ean), Finlandiako laugarren hiri biztanletsuena da. Finlandiako aireporturik handiena, Helsikin-Vantaa Aireportua, hemen kokatzen da.

## Klima 

## Pertsonaia ezagunak 
* Mika Häkkinen (1968-), 1 Formulako pilotua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Belgikako futbol selekzio nazionala

thumb|300px
**Belgikako futbol selekzio nazionala** kirol haren arloan herrialde hartako ordezkaria da. 1904an lehenengo aldiz jokatu zuten, Frantziaren aurka eta irabazitako txapelketa bakarra mende hasiera hartakoa du, Anberesen izan zen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetako futbol txapelketa hain zuzen ere.

## Historia 
1980ko Europako Futbol Txapelketan finalera iritsi eta txapeldunordeak izan ziren belgikarrak, Alemaniako Errepublika Federalak 2-1 irabazi baitzien Erromako finalean. Bestela, 1986ko Munduko Futbol Txapelketan laugarren postua lortu zuen selekzioak, Frantziarekin 4-2 galdu ostean.

Azkenik, 2018ko Munduko Txapelketan hirugarrena gelditu zen, Ingalaterra 2-0 gainditu eta gero, eta horixe izan da inoizko parte-hartzerik hoberena.

## Palmaresa 
### Munduko Futbol Txapelketa 
* Hirugarrena 2018an
* Laugarrena 1986an

### Joko Olinpikoetako Futbol Txapelketa 
* Txapelduna (1): 1920an.

### Europako Futbol Txapelketa 
* Txapelduna (0)
* Txapeldun ordea (1): 1980an

## Ibilbidea 
|valign="top"|

|}

## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken txapelketak 
* (sailk) - Ez zen sailkatu

## Jokalari aipagarrienak 
[thumb|[Romelu Lukaku da golegile nagusia.]]
2022ko ekainaren 14an eguneratua.

### Parte hartzeak 
### Goleatzaileak 
## Kanpo estekak 
*  Belgikako Futbol Elkartearen webgune ofiziala
Elisabet Foixkoa

**Elisabet Foixkoa** (1361 - † 1428) Foixko konde eta Bearnoko bizkondea izan zen.

## Biografia 
Aita Roger Bernart IV.a Castelbongo bizkondea eta ama Géraude Navailleskoa zituen.

1381ean Archambaud Graillykoa, Eduardo, Printze Beltzaren kapitaina zena. Bost seme-alaba izan zituzten:
* Joanes (1382 † 1436), oinordekoa.
* Gaston († 1455), Benaugesko bizkondea.
* Archambaud († 1419), Navaillesko jauna.
* Matias († 1453), Commingesko kondea.
* Petri (1386 † 1464), kardinala eta Arlesko artzapezpikua.

1412an senarra hil zitzaionean, semeen artean banatu zituen bere lurraldeak.

## Kanpo estekak
The Wharf Times Square

**The Wharf Times Square** (txineraz: 九龍倉無錫項目A塔), Txinako Herri Errepublikako Jiangsu probintziako Wuxi hirian eraikitzen ari den erabilera anitzeko eraikina da. Skidmore, Owings and Merrill arkitekto taldeak diseinaturiko dorre honek 339 metro eta 68 solairu izango ditu.

Lehen harria 2007an jarri zen eta lurpeko solairuen eraikuntza 2010ean hasi zen. Eraikina 2014. urtean amaitu zuten.

## Ikus, gainera 
* Txinako eraikinik garaienen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Eraikinaren fitxa skyscraperpage.com webgunean.
Joanes I.a Foixkoa

**Joanes I.a Foixkoa** (1382 - † 1436ko maiatzaren 4a) Foixko konde eta Bearnoko bizkondea izan zen.

## Biografia 
Aita Archambaud Graillykoa eta ama Elisabet Foixkoa zituen.

Aragoiko erregearekin eta Ehun Urteko Gerran borrokan aritu ondoren, 1425ean Jeanne d'Arcekin borrokatu eta gero Bigorrako konderria lortu zuen.

## Ezkontza eta seme-alabak 
Lehendabizikoz 1402an Karlos III.a Nafarroakoaren alaba Joana ezkondu baina seme-alabarik gabe hil zen.

1422an Karlos I.a Labritekoaren alaba Joana ezkondu eta seme bi izan zituzten:
* Gaston (1423 † 1472), oinordekoa.
* Petri († 1454), Lautreceko bizkondea

1435ean berriro Jakue Aragoikoaren alaba Joana ezkondu zuen.

## Kanpo estekak
Harakiri (1919ko filma)

***Harakiri*** (1919) Fritz Langek zuzendutako filma da. Herbehereetako filmotekan aurkitu zuten, eta behin zaharberrituta, ordu beteko muntaia zena Donostiako zinemaldian aurkeztu zuten 1987an. Itxura batean Erich Pommer ekoizleak eskatutako lan bat zen, Langen esku hartzea gidoian txikia izanik.

## Argumentua 
Japonia. O-Take-San sutsu maitemindu da Olaf Andersonekin, Danimarkako itsas-armadako ofiziala. Ezkondu eta elkar batera biziko dira 999 egunean. Olaf Europara itzuliko da, baina zin egiten du bueltatuko dela; artean ez daki O-Take-San haurdun dagoela. Neskatoaren aitak uste du familiari ondra kendu diola eta, erabat atsekabetuta, *harakiri* egingo dio bere buruari. Olaf ostera ere dator Japoniara, baina andre batek lagunduta. O-Take-Sanek ere *hara-kiria* egingo du.

 
## Aktoreak 
* Lil Dagover ... *O-Take-San*
* Paul Biensfeldt ... *Daimyo Tokuyawa*
* Georg John ... *Monjea*
* Meinhart Maur ... *Matahari printzea*
* Rudolf Lettinger ... *Karan*
* Erner Huebsch ... *Kim-Be-Araki*
* Käte Küster ... *Hanake*
* Niels Prien ... *Olaf J. Anderson*
* Herta Heden ... *Eva*

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak 
*  Filma **IMDB** atarian

[thumb|ezkerrera|200px|*Lil Dagover*, [Nicola Perscheid argazkilariak eginiko erretratua (1931 baino lehenagokoa).]]
Gaston I.a Foix-Biarnokoa

**Gaston I.a Foix-Bearnokoa** (1287 - † 1315eko abenduaren 13a) Foixko konde eta Bearnoko bizkondea izan zen.

## Biografia 
Aita Roger Bernart III.a Foixkoa eta ama Margarita Bearnokoa zituen. Frantziako erregearen alde borrokatu zuen Flandrian.

## Ezkontza eta seme-alabak 
1301ean Joana Artoiskoa ezkondu eta lau seme-alaba izan zituzten:
* Gaston (1308 † 1343), oinordekoa
* Roger Bernart (1310 † 1350)
* Roberto
* Margarita
* Blanka
* Joana.

## Kanpo estekak
Xinhua Barrutia

**Xinhua Barrutia** Txinako Herri Errepublikako hainbat tokiren izena izan daiteke:

* Xinhua Barrutia, Hebei probintziako Shijiazhuang hiriko barrutia.
* Xinhua Barrutia, Hebei probintziako Cangzhou hiriko barrutia.
* Xinhua Barrutia, Henan probintziako Pingdingshan hiriko barrutia.