open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gihan Tubbeh

**Gihan Tubbeh** (Lima, Peru, 1984ko martxoa) argazkilaria da.

World Press Photo 2010 saria eman zioten Adrian izeneko Liman bizi den 13 urteko autista gazteari buruz egindako erreportajeagatik.

## Biografia 
### Gaztaroa eta ikasketak 
Gihan Tubbeh 1984an jaio zen, Liman.

Zinema ikasi zuen Limako Unibertsitatean, Irudiaren Zentroan argazkilaritza ikasten hasi baino hiru urte lehenago.

2009an, World Press Photoko Joop Swart Masterclass delakoan parte hartu zuen, eta, hurrengo urtean, Reflexions Masterclass delakoan, Giorgia Fioriok zuzenduta.

### Argazkilari-ibilbidea 
Gihan Tubbehen lanak dokumentala eta iruditeria nahasten ditu. Adrian izeneko Liman bizi den 13 urteko autista gazteari buruzko erreportajeari esker, World Press Photo 2010 saria irabazi zuen, *eguneroko bizitza* kategorian.

## Jasotako goraipamenak 
* 2010: World Press Photoren lehen saria *eguneroko bizitza* erreportajearen kategorian
* 2012: Pictures of the Year International Latino America photojournalism saria
* 2019: Pampa Energía FOLA lehen saria

## Erakusketa nagusiak 
* 2018: Malaria, Verzasca Photo jaialdia Sonognon (Suitza).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Emakume argazkilariak
## Kanpo estekak
Yunü

**Yunü**, baita ere **Jade Dontzeila,** jainkosa taoista bat da txinatar mitologian eta txinatar erlijio tradizionalean. Jintong gizonezko homologoarekin batera, Jade Enperadorearen eta Xuanwuren zerbitzari gogokoenak dira. Uste da, halaber, gida gisa balio dutela azpimunduan, eta etxeak eta tenpluak babesten dituztela.

Bikote honek arima bertutetsuei paradisurantz zubi urreztatu bat gurutzatzen lagundu egiten die; lagundu egiten die baita ere haien obra onak txarrak baino gehiago egin dituzten arimei paradisurantz zubi zilarreztatu bat gurutzatzen. Jintong eta Jadezko Dontzeila estatuak hildakoaren hilobiaren ondoan eraikitzean, senideek espero dute hildakoa infernuko auzitegietan ez sartzea, baizik eta etorkizunean paradisuan bizitzea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Norabide (geometria)

thumb| Norabide bereko zuzenak eta bektoreak
[thumb| [Trafiko seinale honen panel bakoitzaren formak gezi bat adierazten du, norabide bat adieraziz.]]
**Norabidea** puntu batek distantziari buruzko informaziorik gabe beste puntu batekin duen posizio erlatiboan dagoen informazioa da. Norabideak erreferentzia jakin bati erlatiboak izan daitezke (orkestra osoko biolinak normalean zuzendariaren ezkerrean esertzen dira) edo absolutuak izan daitezke aurrez adostutako erreferentzia-esparru baten arabera (New York hiria Madrilen mendebaldean dago). 

Norabidea eskuaz adierazi ohi da hatz erakusle luzatuz edo gezi batekin irudikatuz. Plano horizontala adierazten duen bertikalki orientatutako seinale batean, hala nola "aurrera" trafiko-seinalean, goranzko gezi baten bidez irudikatu ohi da. Matematikoki, norabidea bektore unitario baten bidez zehatz daiteke, edo modu baliokidean bide zuzenenak ardatz multzo zehatz bati dagokionez eratzen dituen angeluen bidez. 

Geometria euklidear eta afinean, azpiespazio baten norabidea azpiespazio horri lotutako espazio bektoriala da. Dimentsio unitarioko azpiespazio baten kasuan (lerro bat dena) norabide-bektoreak espazio bektorial horren nuluak ez diren bektoreak dira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Josefina Bakhita

**Santa Josefina Bakhita** (; 1868 inguru – Schio, 1947ko otsailaren 8a) sudandar jatorriko italiar moja katolikoa izan zen. 45 urtez Italian bizi izan zen, Sudanen esklabo izan ondoren. 2000n kanonizatu zuten.

## Bizitza 
1868 inguruan jaio zen Darfurreko sultanerrian (gaur egun mendebaldeko Sudan), Olgossa herrixkan. Daju  etnikoa zen.

1877an, 7 eta 8 urte zituela, esklabo merkatariek bahitu zuten. Bakhita ez zen jaiotzean gurasoek jarri zioten izena. Diotenez, trauma zela eta, bere jatorrizko izena ahaztu zuen, eta Bakhita izena jarri zioten, arabieraz «zorionekoa» esan nahi duena. 

1883an, Calisto Legnani Italiako kontsulordeak erosi zuen Khartumen, eta ez zuen ez jo ez zigortu. Bi urte geroago, Legnani Italiara itzuli behar izan zenean, Bakhita berarekin joateko eskatu zion. 1884an, Augusto Michieli izeneko lagunarekin Khartumetik alde egin zuten, eta 1885eko apirilean Genovako portura iritsi ziren. Han Maria Turina Michieli, Augusto Michieliren emaztea, ezagutu zuten, eta Legnanik Bakhitaren jabetza eman zion. Jabe berriek Zianigo herrira eraman zuten, Hiru urtez bizi izan zen han, eta haien alaba Aliceren zaintzaile bihurtu zen.

Illuminato Cecchini agente komertzialak gomendatuta, 1888ko azaroaren 29an, Michielik Alice eta Bakhita utzi zituen Veneziako ahizpa kanossiarren zaintzan. Han, Bakhitak lehen aldiz ezagutu zuen kristautasuna.

1889ko azaroaren 29an, auzitegi italiar batek erabaki zuen britainiarrek Sudanen esklabotza debekatu zutela Bakhita jaio aurretik, eta Italiako legeak ez zuela inoiz esklabotza legezkotzat jo, beraz, Bakhita ez zela inoiz esklabo bat izan legearen arabera. Lehen aldiz, Bakhitak bere bizitza kontrolatzeko eskubidea lortu zuen, eta kanossiarrekin jarraitzea aukeratu zuen. 1890eko urtarrilaren 9an bataiatu zuten Josefina Margarita Fortunata izenarekin. Egun berean sendotza eta lehenengo jaunartzea egin zituen.

Ameriketako Estatu Batuetako Eliza Episkopalianoak ere santutzat du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bolesława Lament

**Bolesława Maria Lament** (Łowicz, 1862ko uztailaren 3a – Białystok, 1946ko urtarrilaren 29a) poloniar moja katolikoa izan zen, Familia Santuaren Ahizpa Misiolarien kongregazioaren sortzailea.

## Bizitza 
Bolesława Maria Lament 1862an jaio zen Łowiczen, Marcin Lament eta Łucja Cyganowskaren familian, zortzi seme-alabetatik zaharrena. Varsovian jostun moduan trebatu zen, eta Łowiczera itzuli zen Stanisława ahizparekin jostun-denda bat irekitzeko. 1884an, moja egitea erabaki zuen, eta Mariaren Familiaren kongregazioan sartu zen. 1893an, betiko botoak baino lehentxeago, zalantzan jarri zuen bere bokazioa eta etxera itzuli zen.

1905eko urrian, beste emakume batzuekin eta Felice Wiercinski jesuitarekin erlijio-kongregazio bat sortu zuen kristau-batasuna sustatzeko, pobreei laguntzeko eta neskei kristau-bizitzari buruz irakastea. Kongregaio hori Polonian bizkor hedatu zen. 1907an San Petersburgora joan zen Errusian ordena zabaltzeko.

Lehen Mundu Gerrak eta Errusiako Iraultzak kristau guztien jazarpena ekarri zuten, eta 1921ean, Bolesława Poloniara itzultzera behartu zuten. 1941ean paralizatuta geratu zen, eta hurrengo bost urteak ohean etzanda eman behar izan zituen. 1946an hil zen, eta Ratowoko komentuko San Antonio elizan hobiratu zuten.

## Beatifikazioa 
1991ko ekainaren 5ean, Joan Paulo II.a aita santuak dohatsu izendatu zuen Białystoken. Bolesława Maria Lament dohatsuaren eguna urtarrilaren 29an ospatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarah Waiswa

**Sarah Waiswa** (Uganda, 1980 hamarkada) argazkilaria da, eta Nairobin (Kenya) bizi da.

## Biografia 
Sarah Waiswa Ugandan jaio zen eta Nairobin du egoitza, Kenyan. Soziologia eta psikologia ikasi zituen, eta argazkilari autodidakta da.

Bere erretratu-proiektua, "*Stranger in a Familiar Land*", Saharaz hegoaldeko Afrikan albinoek duten jazarpena aztertu zuen, Serieak emakume albino bat jarri zuen Kiberako auzo pobreen hondoan, kanpoko munduaren ekaitza irudikatzen baitute.

Waiswaren lanak berak "Afrikako identitate berria" deitzen duena aztertzen du: afrikarren belaunaldi gazteenak tradizioak bere aurrekoak baino adierazgarriagoak eta gutxiago murrizten dituela. Afrikaren irudikapen estereotipatuak arintzen ere ahalegindu zen, askotan argazkilari atzerritarren emaitza bertakoen ordez. Gainera, subjektu asko emakumeak dira. Waiswaren iritziz, dokumentazio gutxi zuen sasoi bateko emakumeen jainkoari buruzko informazioa bilatzen zuen proiektuak.
* 2016: Rencontres d'Les Discovery Award

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Emakume argazkilariak

## Kanpo estekak
Ibon Sánchez

**Ibon Ignacio Sánchez Ocen** (Getxo, Bizkaia, 2004ko martxoaren 8a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
2016an batu zen Lezamara Getxo Kirol Klubetik. Erdilari lanetan aritzen da, puntaerdian batez ere. 2024ko irailean Athletic-en Europa League-eko B zerrendan sartu zen. 2025ko irailean Athletic-en Champions League-eko B zerrendan sartu zen. 2025eko urriaren 1ean debuta egin zuen lehen talde zurigorriarekin (655.jokalaria izanik) Signal Iduna Park estadioan Borussia Dortmunden aurkako Champions Leagueko partidan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Isadora Romero

**Isadora Romero** (Ekuador, 1987) argazkilari dokumental eta artista bisual independentea da.    

2022ko argazkilari izendatu zuten, World Press Photoko *open format* kategorian.   

## Biografia 
Isadora Romero 1987an jaio zen Ekuadorren. Quitoko Alliance Françaisen argazkigintza-klaseak hartu zituen, eta hiru urtez zinema ikasi zuen, Buenos Airesko Palermoko Unibertsitatean argazkilaritza ikasi baino lehen. Halaber, Zinema eta Bideo Produkzioan lizentziatu zen Ekuadorreko Ikusizko Arteen Institutu Nazionalean. 

2007tik 2011ra, argazkilaritza irakatsi zuen zenbait ikastetxe, ikastaro eta unibertsitatetan, Ekuadorren, Kolonbian, Argentinan eta Mexikon.

Ruda Colectivaren sortzaileetako bat da, Latinoamerikako emakumeen eta argazkilari ez-bitarren kolektiboa. Ekuadorreko argazkilarien elkarteko kidea, Quiton bizi eta lan egiten du. Bere argazkiak nazioarteko prentsan argitaratzen dira: *TIME Magazine*, *Le Monde*, *Le Temps*, etab.

## Argitalpena 
* Misha Vallejo, Isadora Romero siete punto ocho, Editorial PM, 2018, 96 or. (ISBN 978-8417047481)

## Sariak eta goraipamenak 
Zerrenda ez da zehatza:

* 2017: Photojournalism for Peace Prize
* 2017: Ecuadorian Culture Grant
* 2021: Magnum Foundation's Photography and Social Justice Fellowship
* 2022: Prince Claus Fund's Cultural & Artistic Response, Mentorship Awards
* 2023: Rencontres de la photographie d'Arles: découverte sariko epaimahaiaren saria, Louis Roederer Fundazioa
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Emakume argazkilariak

## Kanpo estekak
Norabide-bektore

**Norabide-bektorea** zuzen baten norabidea ematen duen eta, gainera, orientatzen duen bektore bat da, hau da, norabide jakin bat ematen diona.

Planoan, hiru dimentsioko espazioan edo edozein espazio bektorialean, zuzen bat bi punturekin edo, modu baliokidearekin, puntu batekin eta norabide-bektore batekin defini daiteke. Izan ere, A eta B bi puntu ezberdinetatik puntu bat, demagun A, eta **u**=**AB** norabide-bektorea lortzen ditugu. Alderantziz, zuzenaren A puntu batekin eta **u** norabide-bektore batekin, zuzenaren bigarren puntu bat eraikitzen da, **AB=u-k** definitua. Zuzen hori (AB) edo (A, **u**) idazten da.link=Archivo:Vector_director.pngKoordenatu-sistema kartesiar batez hornitutako plano batean, D: y = ax + b zuzenaren norabide-bektore bat **u**(1,a) da, eta Δ: ax+by=c **ekuazio kartesiarreko** zuzen batek norabide-bektore gisa **u**(-b,a) eta - **u**(b,-a) besteak beste. Koordenatu-sistema ortonormala bada (ortogonala eta normala, hau da, unitarioa) **v**(a,b) bektorea zuzenarekiko perpendikularra da. Horrek zuzen baten (A,**u**) zuzen baten ekuazio kartesiar bat azkar aurkitzeko aukera ematen digu.
Espazioan, **ax+by+cz=d** ekuazioa ez da zuzen batena, plano batena baizik. Zuzenak bi planoren ebakidura gisa planteatzen dira eta, beraz, planoen bi ekuazioen sistema baten bidez definitzen dira, eta hori ez da praktikoa, aurkezpen horrek ez baitu zuzena azkar marrazten uzten, ez baitu punturik edo norabide-bektorerik ematen. Hala ere, badago espazioaren zuzenak definitzeko beste modu bat: puntu batetik eta norabide-bektore batetik. Izan bedi A(xa, ya, za) espazioko puntu bat, eta **u**(ux, uy, uz) bere bektore ez nulu bat.Atik pasatzen den eta **u** norabide-bektore gisa onartzen duen zuzena M puntuen multzoa da, non **AM** = t· **u** den, t edozein erreal izanik.Hau parametroa t den zuzenaren **definizio parametrikoa** da. B t&nbsp;=&nbsp;1-ari dagokion puntua bada, orduan **AM**&nbsp;=&nbsp;t·**u** adierazpenak M puntua {(A,&nbsp;1-t),&nbsp;(B,&nbsp;t)}-ren barizentro gisa definitzen du.

M(x,y,z) puntuaren koordenatuak idatziz (A,**u**) zuzenaren **ekuazio parametrikoa** lortuko dugu.

:: x = x a + t u x
:: y = y a + t u y
:: z = z a + t u z

Ekuazio horrek berehala ematen du zuzenaren puntu bat (termino konstanteekin), norabide-bektorea (termino aldakorrekin).

## Kanpo estekak
Lepiota ignicolor

***Lepiota ignicolor*** *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Sindrome parafaloidianoa. Amanitina pozoia dauka.

Sinonimok: *Lepiota castanra var.ignicolor*, *Lepiota ignivolvata*.

## Deskribapena 
Kapela: Txikia, 1 eta 3 cm bitarteko diametrokoa, kanpai itxurakotik ganbilera eta laura, erdiko titia mantenduz. Kapelaren azala igneo-horixka kolorekoa, ezkata irregular-gorrixka kolorekoekin, hondo zurixkaren gainean.

**Orriak:** Libreak, zabal, irregularrak, orban arreekin, adinean aurrera egin ahala ilunduz joaten dira.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Zilindrikoa, oinarria pixka bat loditua, gorri-igneo kolorekoa.

**Haragia:** Urria, hauskorra. Kautxuaren usain desatseginekoa.

**Etimologia:** *Lepiota* terminoa grezierazko "lepis" "lepidos" hitzetatik dator eta "oús" eta "otós ear" hitzetik, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa.

## Toxikotasuna 
Toxikoa.

### Nahasketa arriskua 
*Lepiota castanea* (autore batzuentzat sinonimo bat baino ez da) delakoarekin nahas daiteke, hau pixka bat handiagoa da (2-5) eta kolore arre-gorrixka du (ez igneo-horixka).

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Hostogalkorretan (hurritza …)

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Espainia, Frantzia, Italia, Alpeak, Suedia, Norvegia, Danimarka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ander Madariaga

**Ander Madariaga Susaeta** (Berango, Bizkaia, 2002ko martxoaren 11), Mada izenez ere ezaguna, Espainiako Bigarren Mailako Eibar KE-an jokatzen duen erdilari euskalduna da. 

## Kirol Ibilbidea 
Berango, Bizkaia, Euskal Herrian jaioa, Mada Athletic Club-eko harrobian 4 denboraldiz egon zen, hamar urte zituela hasita, 2012an, CD Karabigane (Berango) eta Barrika FT taldeetan egon ondoren. 2016an Athletic Club utzi eta Itzubaltzeta FT (Arenas Romo) taldean jokatu zuen denboraldi batez, 2017an Eibarko beheko kategorietarako fitxatu aurretik.

2020-2021 denboraldian, C. D. Vitoriako jokalaria izan zen Hirugarren Federazioan, eta 2023-2024 denboraldian Bigarren Federaziora igotzea lortu zuen.

2023ko maiatzaren 31n, Madariagak armaginekin zuen kontratua 2025era arte berritu zuen. 2024ko urtarrilaren 21ean, lehen taldearekin debuta egin zuen Espainiako Bigarren Mailan, SD Huescaren aurka 3-2 irabazi ondoren.

2024ko uztailaren 31n, Madak 2026ra arte berritu zuen Eibarrekin zuen lotura, lehen taldera igoz. Bere lehen gola 2024ko abenduaren 14an sartu zuen Espainiako Bigarren Mailan, bere taldearen garaipena lortuz Real Zaragozaren aurka, 2-1 irabaziz. Horrela, Eibar KE-ren historiako harrobiko lehen jokalarian bihurtu zen futbol profesionalean gol bat sartzen.

Belauneko lesio larri batetik sendatuta, 2025/26 denboraldian talde armaginarekin berritu zuen kontratua bi denboralditarako.

## Taldeak 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Eneko Ebro

**Eneko Ebro Kortina** (Bilbo, Bizkaia, 2003ko irailaren 29) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Erdiko atzelari lanetan aritu ohi da. Athletic eta Danok Baten harrobien arten burutu du bere gazte ibilbidea. 2024ko irailean Athletic-en Europa League-eko B zerrendan sartu zen. 2026ko urtarrilean Cartagenara joan zen lagatua Lehen Federazioan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Naukograd

[thumb|250px|[Obninsk 2000. urtean naukogradu izendatu zuten.]]

**Naukograd** (), baita ere Teknopoli edo Zientzia-hiri, Sobietar Batasunean eta, gaur egun, Errusian ikerketa eta garapen zientifikoen kontzentrazio handia duten hiriak aipatzeko termino formal bat da. Hiri horietako asko Sobietar Batasunaren garaian eraiki ziren, berariazko asmo horrekin. Haietako batzuk isilpekoak ziren eta garai hartan itxitako hirien sistema handi baten parte ziren. Egun, definizioa aldatu da.

## Banaketa 
Naukograduak hogeita hamar inguru Moskuko oblastan daude, eta gainerakoak, batez ere, Volga, Ural eta Siberiako eskualdeetan. Gutxi dira orain "itxiak": hamar hiri nuklear baino ez daude itxita, eta oraindik Errusiako lan militar nuklearra egiten da. Batzuk oraindik konexio militarrak dituzte, Friazino adibidez, non gailu elektronikoak eta irrati aurreratuak garatzen diren, baina gehienak orain mendebaldeko laguntza funtsen laguntzarekin lan zibilean zentratzen dira.

## Egungo naukograduak 
Gaur egun, Errusiar Federazioan, termino hau, orokorrean, ekoizpen eta ikerketa zientifikoko kontzentrazioak dituzten hirurogeita hamar hiri ingururi erreferentzia egiteko erabiltzen da, eta, bereziki, bere potentzial zientifikoagatik aintzatetsiak izan diren eta pribilegio bereziak dituzten hiri gutxi batzuei erreferentzia egiteko.

Ofizialki naukogradu bihurtu zen lehen hiria Obninsk izan zen, 2000. urtean, material nuklearra eta ikerketa mediko eta meteorologikorako instalazioak zituen herria. Berehala beste hiru hiri gehitu ziren zerrendara: Dubna, ikerketa nuklearrerako nazioarteko zentroa; Koroliov, ikerketa espazialeko instalazio asko dauden lekua; eta Koltsovo, Akademgorodoketik gertu, hasiera batean gerra biologikoaren ikerketarako gunea, gaur egun ikerketa mediko eta farmazeutikorako zentroa dena.

Naukogradu batzuk Errusiako Zientzien Akademiak operatzen ditu, Pustxino, zientzia biologikoen zentroa barne, eta Txernogolovka, fisika eta kimikako zentroa. Zelenograd (Moskuko hiri eta administrazio-barrutia) elektronikaren arloko ikerketa, hezkuntza eta ekoizpenerako zentro errusiarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Naukogratuen sarearen webgunea.
Lepiota kuehneri

***Lepiota kuehneri*** *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da gomendagarria kontsumitzea, balio gastronomiko oso kaskarra baitu. Autore batzuek toxikoa izan daitekeela ere uste dute.

Sinonimoak: *Lepiota kuehneriana*, *Lepiota subgracilis*, *Lepiota wasseri*, *Lepiota clypeolarioides*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 70 mm arteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa, laster ganbila, azkenean lau-ganbiletik laura, marroi-arrosa koloreko edo arre-arrosa koloreko erdiko titi borobildua mantenduz, horren inguruan, azalera, titiaren koloreko edo pixka bat zurbilagoko ezkata fin zentrokideetan banatzen da, sakabanatuagoak eta gutxiago  ezkatatutakoak ertzerantz, ertza inkurbatua, gero zuzena, pixka bat soberakinekin eta errezel orokorraren hondar batzuekin.

**Orriak:** Estu, lamelula ugarirekin, libreak, sabeldunak, zuriak, gero krema kolorekoak isla horixkekin, ertz krenulatua.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** 50 mm arteko garaierakoa eta 6 mm arteko diametrokoa, zilindriko samarra, pixka bat loditua oinarrirantz, betea, gero barnehutsa, fibrilosoa, zurixkatik okre-arrosara doan kolorekoa eraztunaren gainetik, azpitik fibrilla zurixka ugarirekin eta okre-arrosa koloreko edo gris-marroi koloreko  zerrendekin, eraztun zurixka iheskorrarekin.

**Haragia:** Urria, zurixka, marroi-arrosa kolorekoa kapelaren azalaren azpian, gorri-marroia edo ardo kolorekoa kortexean, usain gogorra *Lepiota cristata* gogorarazten duena, zaporea pixka bat frutarena.

**Etimologia:** *Lepiota* terminoa grezierazko "lepis" "lepidos" hitzetatik dator eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa.

## Toxikotasuna 
Toxikoa.

### Nahasketa arriskua 
*Lepiota brunneoincarnata* delakoarekin nahas daiteke. *Lepiota cristata* espeziearekin ere bai, honek mintzezko eraztun osoa du, lizun usain gogorra eta desatsegina. *Lepiota clypeolaria* handiagoa da eta kolore gutxiagoko kapela.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Hostozabalen eta koniferoen basoetan, eremu termofiloetan. Ez da oso ohikoa.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Espainia, Frantzia, Erresuma Batua, Alpeak, Estonia, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sally Kipyego

**Sally Jepkosgei Kipyego** (Kapsowar, Kenya, 1985eko abenduaren 19a) Kenyako atleta da, distantzia luze eta ertaineko lasterkaria. 2011ko Munduko Atletismo Txapelketan zilarrezko domina lortu zuen 10.000 metroko lasterketan, eta 2012ko Londresko Udako Olinpiar Jokoetan ere zilarrezko domina. Berak 30:38.35 minutuko erregistro pertsonala egin zuen ekitaldi horretarako, eta 5.000 metroko proban neurgailuek 14:30.42 minutuko markarik onena markatu zutenean, Kenyako bigarren emakume azkarrena bihurtu zen.

## Biografia 
Akademikoki, Kipyegok erizaintza-maila bat lortu zuen.

### Lasterkari 
Texas Tech Red Raiders delakoan parte hartu zuen, kross, pista eta landa probetan. Bera izan zen banakako NCAAko txapelketa irabazi zuen Kenyako lehen emakumea, NCAA Cross Countryko I. Mailako tituluak hiru aldiz jarraian irabazi zituen lehena, eta cross country delako Big 12 Konferentziako hiru titulu jarraian irabazi zituen lehen lasterkaria. Berak ere irabazi zituen 5.000 metroko barruko NCAAko hiru titulu jarraian, eta bi aldiz irabazi zuen aire zabaleko NCAAko txapela. Kipyego Suzy Favor-Hamilton lasterkariarekin lotuta dago, NCAAren historiako banakako txapelketarik handienarekin. Kipyegok banaka NCAAren historiako beste edozein lasterkarik baino txapelketa gehiago irabazi zuen bi urtean.  World Athletics Tour Atletismo Federazioen Nazioarteko Elkartean (IAAF) dabil, profesionalki. Nike, Inc.-ek babesten du.

#### Estatu Batuetan 
Estatu Batuetara joan ondoren, Kipyegok lanean jarraitu zuen Texas Tech Red Raiders kross, pista eta landa taldeetan, eta NCAAko kross txapelketa indibidual bat irabazi zuen Kenyako lehen emakumea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Web gunea
* Player Bio at Texas Tech Athletics
Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine

**Gaspard-Théodore-Ignace decla Fontaine** (Luxenburgo, 1787ko urtarrilaren 6a – *ibidem*, 1871ko otsailaren 11) luxenburgoar politikaria izan zen. Luxenburgoko lehen ministroa izan zen 1848ko maiatzetik abendura.

Zuzenbidea ikasi zuen Parisen 1807tik 1810era, eta abokatu gisa lan egin zuen Luxenburgon. 1819an Estatu probintzialetako kide bihurtu zen. 1830eko Belgikako Iraultzan, Gilen I.a Herbehereetakoa erregearen alde egin zuen, eta Luxenburgo hiria kontrolatu zuen gobernu-batzordeko kide izendatu zuten.

1841etik 1948ra dukerri handiko gobernaria izan zen, eta 1848ko abuztuaren 1ean lehen gobernuburu bihurtu zen, kanpo arazoetako, justiziako eta kulturako arduradun izateaz gain. Lau hilabete geroago, gobernua erori egin zen.

1859tik 1861era Luxenburgo hiriko udaleko kide izan zen eta 1857an Estatu Kontseiluko kide izendatu zuten.
Kristobal Lekapeno

**Kristobal Lekapeno** (; c. 890-895 – 931ko abuztua) Bizantziar Inperioko enperadorekidea izan zen 921ekin hil zen arte.

919an jauregiko guardiako komandante (*megas hetaireiarches*) izendatu zuten eta 921ean aitak enperadorekide. Bere alaba Sofia Petri I.a Bulgariakoarekin ezkondu zen. Bere aitaginarreba Niketasek Erroman kargutik kentzera bultzatu zuen 928an.

931n hil zen eta tronuan oinordeko izan ziren aita, bi anaia (Eztebe eta Konstantino) eta Konstantino VII.a.

## Genealogia 
## Kanpo estekak
Concepcióngo elizbarrutia (Argentina)

**Concepcióngo elizbarrutia** ( edo *Diócesis de la Santísima Concepción*, ) Erromatar Eliza Katolikoaren argentinar elizbarrutia da. 1963ko abuztuaren 12an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Concepciónen dago. Egun apezpikua José Antonio Díaz da.

## Apezpikuen zerrenda 
* Juan Carlos Ferro (1963-1980)
* Jorge Arturo Meinvielle (1980-1991)
* Bernardo Enrique Witte (1992-2001)
* Armando José María Rossi (2001-2020)
* José Melitón Chávez (2020-2021)
* José Antonio Díaz (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Castejon Gaineko herrixka

**Castejon Gaineko herrixka** edo **Castejón  Muinoa herrixka** (gaztelaniaz: Poblado de Alto de Castejón) , Nabaridasen dagoen aztarnategi arkeologikoa da, Arabako Errioxan. Eremu arkeologiko babestua da, kultur ondasuntzat kalifikatua monumentu-multzoa kategoriarekin.

Historikoki, erromatarrek deskribatutako Beroien lurraldean egon bide zen herri hau.

## Ingurune geografikoa 
Herrixkaren aztarnak muino ordokituaren gainean daude, Toloño mendilerroaren oinaren eta Ebro ibaiaren artean, Riomayor ibaiaren inguruetan. Alto de Castejón edo Castejon Gaina muino bat da, ingurutik nabarmen gailentzen dena, izan ere, gailurrean 540 metro ditu, inguruak, ordea, 500 bat. Beraz, goiko puntutik primeran ikusten dira ingurumari guztiak.

Gainak oinplano angeluzuzena du, 200 bat metro ditu luzeran eta 40 bat zabaleran. Hego-mendebaldeko muturrean goragune bat du, talaia gisa. Barrualdea aipatutako neurrietako ordeka bat da, guztiz erregularra eta lau-laua. Naturalki ondo babestua dago. Barrualdeko kubeta horren amaieran, amildegi sakon bat dago. terrenoaren morfologia dela eta bertara iristea ere zaila izaten da.

Begi bistan zenbait harresi ikusten dira, zalantzarik gabe gotorlekuaren babesgarri, horietako batzuk nagusiak eta besteak, aurrerago eraikiak, herria defendatzeko sistemaren osagarri. Muinoaren behealdean, terrenoa leundu egiten da, baina baliteke mahastien artean ezkutatuta, aurreratutako babeski horien edo gotorleku-eremuari atxikitako eraikuntzen aztarnak egotea.

Gaur egun, barrualdeko eremua eta maldarik malkartsuenak ez dira ezertarako erabiltzen. Behealdean, ordea, mahastiak daude eta, horiek sartzeko, muinoaren toki batzuetan terrazak egin dira. Ondorioz, gaur egun lekuz kanpo dauden harri-egiturak ikusten dira inguruan.

## Indusketak 
Guneak Neolito, Brontze Aro, Burdin Aro, Erromatar garaiko eta Erdi Aroko aztarnak eman ditu. Muinoa berriz okupatu zen erromatar garaian, eta ondoren, ez zen berriz bizitoki moduan erabili.

## Babes legala 
Gaur egun, Monumentu Multzo kategoria izendapena du eta babes maila sailkatua. 2013ko ekainaren 12ko EHAAn argitaratu zen Eusko Jaurlaritzaren izendapena jasotzen zuen agindua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santiago del Esteroko elizbarrutia

**Santiago del Esteroko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren argentinar elizbarrutia da. 1907ko martxoaren 25ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Santiago del Esteron dago. Egun apezpikua Vicente Bokalic Iglic da.

Santiago del Esteroko katedrala Argentinako katedralik zaharrena da.

## Apezpikuen zerrenda 
* Juan Martín Janiz (Yáñez) y Paz (1910-1926)
* Audino Rodríguez y Olmos (1927-1939)
* José Weimann (1940-1961)
* Manuel Tato (1961-1980)
* Manuel Guirao (1981-1994)
* Gerardo Eusebio Sueldo (1994-1998)
* Juan Carlos Maccarone (1999-2005)
* Francisco Polti Santillán (2006-2013)
* Vicente Bokalic Iglic (2013-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia Petxonkina

**Julia Sergueievna Petxonkina**, ezkongaitan **Nosova**, errusieraz **Юлия Серге́евна Печёнкина** (Krasnoiarsk, Errusia, 1978ko apirilaren 21a) errusiar atleta da, 4x400 metroko hesi-lasterketan eta 4x400 metroko erreleboetan espezialista. Bi aldiz lortu du mundu-mailako txapelduna izatea. 2003. urtean 400 metroko hesi-lasterketan 52,34 segundutako errekorra egin zuen eta 2019ra arte mantendu zuen. Dalilah Muhammad estatubatuarrak gainditu zuen.

## Kirol ibilbidea 
2005eko Helsinkiko (Finlandia) munduko txapelketan irabazi zituen urrezko bi domina: 400 metroko hesietan, txapelketetan errekorra izan zen 52,90 segundoko denborarekin, eta Lashinda Demus eta Sandra Glover estatubatuarren aurretik geratu zen. 4x400 metroko erreleboetan, berriz, 3:20,95 segundoko denborarekin, jamaikarren eta britainiarren aurretik geratu ziren. Proba horretan taldekide izan zituen Olesia Krasnomovents, Natalia Antiuj eta Sveltana Pospolova.

Gainera, zilarrezko hiru domina eta brontzezko beste bi irabazi zituen, bi proba horietan, Edmonton 2001, Paris 2003 eta Osaka 2007 munduko txapelketen artean.

31 urte zituela, osasun arazoak tarteko, erretiratu egin zen.
* Errusiako Atletismo Txapelketa
** 400 metro hesi: 2003, 2004, 2005
* Errusiako barruko Atletismo Txapelketa
** 400 metro: 2002

## Marka pertsonalak 
* 400 metro- 53.22 s (2001)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taslima Akhter

**Taslima Akhter** (Dhaka, Bangladesh,1974) aktibista eta argazkilaria da. Dhakako Unibertsitatean eta Pathshala Argazki Eskolan graduatu zen. Hainbat erakunde aktibistatako kidea da. Rana Plazako eraikinaren erorketa (2023) mundu osoan ezaguna egin zen haren argazki enblematikoari esker: gizon bat eta emakume bat ageri dira elkarren besoetan hilik.

## Bizitza 
Taslima Akhter Dhakan jaio zen, 1974an. Dhakako Unibertsitatean lortu zuen Zientzia eta Administrazio Publikoko masterra. Unibertsitatean, Bangladesheko Ikasleen Federazioko kide izan zen. Bere argazkien bidez, Akther saiatzen da arreta erakartzen gizarte- eta ingurumen-arazoetara, batez ere 2008tik, eta Bangladeshen krisi politiko garrantzitsura. Garments Sramik Sangathanen koordinatzailea ere bada. Aldi berean, Pathshala argazki-eskolan irakasten du. Istorio horiek *Chobbish April: Hazaar Praner Chitkar* izeneko liburuan bildu ziren. Ezin izan zituen bi biktimak identifikatu. Argazkiak hainbat izen jaso zituen: “Betirako besarkada”, “Mila ametsetako heriotza” edo “Azken besarkada”. Kritikak txalotua, sari asko jaso zituen. 1.100 lagun hil ziren drama horretan, eta Akhterrek egoera aprobetxatu zuen Bangladesheko ehun-fabriketako segurtasun-baldintza negargarrien gainean arreta jartzeko eta, hartara, segurtasun-arau handiagoak eskatzeko.
* 2013: *Timen* 2013ko 10 argazki onenetan *Azken besarkada* argazkiarengatik.''''
* 2013: Argazkilari onenaren saria Txinako 5. Dali International Photography Exhibitionen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Emakume argazkilariak

## Kanpo estekak
Santa Fe de la Vera Cruzeko artxidiozesia

**Santa Fe de la Vera Cruzeko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren argentinar artxidiozesia da. 1897ko otsailaren 15ean ezarri zen Santa Feko elizbarruti gisa, 1934ko apirilaren 20an Santa Feko artxidiozesi egin zen, eta 1992ko irailaren 19an Santa Fe de la Vera Cruzeko artxidiozesi. Apezpikuaren egoitza Santa Fen dago. Egun artzapezpikua Sergio Alfredo Fenoy da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Juan Agustín Boneo (1898-1932)
* Nicolás Fasolino (1932-1969)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lashinda Demus

**Lashinda Demus** (Inglewood, Kalifornia, AEB, 1983ko martxoaren 10a) estatubatuar atleta da, 400 m hesi-lasterketa proban espezialista. 2013ko munduko txapelduna izan zen.

## Kirol ibilbidea 
Urrezko bi domina irabazi ditu munduko txapelketetan: Berlinen, 2009an, 4x400 metroko proban —Jamiakaren eta Erresuma Batuaren aurretik—, eta Daegun, 2011n, 400 metroko hesietan.

## Lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Reconquistako elizbarrutia

**Reconquistako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren argentinar elizbarrutia da. 1957ko otsailaren 11n ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Reconquistan dago. Egun apezpikua Ángel José Macín da.

## Apezpikuen zerrenda 
* Juan José Iriarte (1958-1984)
* Fabriciano Sigampa (1985-1992)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caroline List

**Caroline List** (Gainesville, Florida, AEB, 1964ko uztailaren 1a) abokatua eta epailea da, Austriako Grazeko Zigor Auzitegiko presidentea. Karl-Franzens Unibertsitateko Unibertsitate Kontseiluko presidentea izan zen 2023ra arte. 

## Biografia 
Gainesvillen jaio zen 1964an. 1982tik 1987ra zuzenbidea ikasi zuen Grazeko Unibertsitatean. 

### Epaile ibilbidea 
1993an, Grazeko Eskualdeko Auzitegi Nagusian praktika judiziala osatu ondoren, Grazeko Eskualdeko Auzitegi Penaleko epaile izendatu zuten.  2003an, Grazeko Eskualdeko Auzitegi Nagusiko epaile bihurtu zen. 2017. urteko ekainetik, Grazeko Eskualdeko Zigor Auzitegiko presidentea da.

### Biktimen babesle 
Epaile gisa egindako lanaz gain, biktimen babesaren arloko borondatezko lanetan parte hartzen du: 2000. urtean “*Sexu-abusuaren aurkako diziplina arteko foroa*” sortu zuen, “*Guraso eta seme-alabentzako laguntza - Grazeko Haurren Babeserako Zentroa*” elkarteko presidenteordea izan zen 2003. urtetik 2006. urtera, eta, 2010az geroztik, “*Biktimak Babesteko Batzorde Independenteko*” kide da Eliza Katolikoko kideengandik indarkeria eta sexu-abusuak pairatu dituzten adingabeentzat. 2021ean sortutako Haurren Babeserako Batzorde Independenteko kide ere bada. Grazeko Unibertsitateko Unibertsitate Kontseiluko buru izan zen 2023ra arte.

## Lanak (hautaketa) 
* *Reformüberlegungen zum Rechtsmittelverfahren aus der Sicht einer Richterin des Oberlandesgerichts*. In: *Die Reform des Haupt - und Rechtsmittelverfahrens*, Bundesministerium für Justiz, Wien; Graz 2011    
* Ziele, Arbeit und Wirkung der Kommission. In: Missbrauch und Gewalt, Waltraud Klasnic, Graz 2013.   
* *Der Schutz der Freiheit und sexuellen Selbstbestimmung des StGB*. In: StGB 2015 und Maßnahmenvollblank, Bundesministerium für Justiz, Wien; Graz 2015   

## Bizitza pertsonala 
Christian Pilnacek abokatuarekin ezkonduta egon zen, (1962- †2023). Werner F. List (1933- †2022).anestesiologoaren alaba da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nezha Alaoui

**Nezha Alaoui**, arabieraz **نزهة العلوي**  (Rabat, Maroko, 1982ko abuztuaren 22a) enpresaria, berritzaile soziala eta filantropoa da, eta Mayshad fundazioaren sortzailea. Mayshad Fundazioaren lehendakaria ere bada, 2014an sortua, emakumeen ahalduntzea eta hezkuntza helburu dituen irabazi asmorik gabeko erakundea.

## Heziketa 
Nezha Alaouik Rabateko Descartes lizeoan eta Tangerko Eskola Amerikarrean ikasi zuen.

Nezha Alaouik lider eta berrikuntzako exekutiboentzako programa bat jarraitu zuen 2018an, Harvard Business Schoolen.

## Ibilbidea 
Nezha Alaoui 24 urterekin hasi zen enpresari gisa. Estatu Batuetako frankizia hauek Marokon sartzeko eta garatzeko erronka zabaldu zuen: Steve Madden, Carter's, Osh Kosh eta Hanes. 

27 urterekin, argazkilari-ibilbidearekin jarraitu zuen. Nazio Batuen mandatuz, Elikagaien Mundu Programaren izenean Mozambike, Etiopia, Senegal, Mauritania eta Haitiko misioetan parte hartu zuen. Esperientzia horien bidez, Nezha Alaouik ulermen sakona eta harreman berezia garatu zituen baztertutako populazioekin, batez ere, Hirugarren Munduko gazteekin eta emakumeekin.

Esperientzia horiek inspiratu egin zuten, eta Mayshad Fundazioa sortzera eraman. Fundazio horren xedea da komunitateak indartzen laguntzea, hezkuntzan eta ekintzailetzan oinarritutako programen bidez.

Mayshad enpresa sortu zuen 2011n, New Yorken, Parisen eta Rabaten bulegoak dituena. Mayshad izena Maysoon eta Shadeen bere alaben izenen lehen bi silaben konbinazioa da.

Nezha Alaouik *Mayshad* *Luxury* marka sortu zuen 2014an. Luxuzko poltsen marka bat da, Parisen ekoitzia eta bere erantzukizun sozialagatik aitortua. 

Nezha Alaouik gazteak eta emakumeak emantzipatzen laguntzen du, eta, aldi berean, lidergo-senaren garapena sustatzen du, gizarte-arloko ekimen ugari sortuz.

Alaouiren argitalpenek, erakusketek eta bildumek gazteen eta emakumeen emantzipazioaren eta gidaritzaren aldeko defendatzaile gisa dituen erabakitasuna eta misioa indartu dituzte.

Alaouik 2018ko irailean argitaratu zuen New Yorken *Be a Leader* lana, “*Be Who You Want To Be*” bildumakoa.

## Argitalpenak 
* ''Maroc saharien, terre d'inspiration*, Le Cherche Midi, 2013.
* *Femmes du Maroc saharien: leur histoire et leurs secrets* (en collaboration avec Emmanuel Dierkx de Casterlé), 2015.
* *Be A Leader: Be Who You Want to Be*, Post Hill PR, 2018.

## Sariak 
* 2015: Atif Luxuryren *Butterfly Mark'', Maishad Etxearen ikuspegi sozialki arduratsuaren eta eskulangintzari, diseinuari eta bezeroarentzako zerbitzuari emandako garrantziaren aintzatespen gisa
* 2016: “ALL Ladies League and Women Economic Forum” forumak emandako saria, guztiontzako mundu hobea sortzen duen emakume enblematiko izateagatik
* 2017: Gizarte zibilaren saria Marokon, Mayshad Fundazioaren programen bidez gizarte-berritzaile gisa egindako lanagatik
* 2018: “Emirates Woman”-ek izendatua, gizarte-proiektuetan eragina, gizarte-berrikuntza eta inbertitzaile gisa egindako lanagatik
* 2018: “Wayfinder” konferentzian eta lantegietan parte hartu zuen Istanbulen, 31 herrialdetako ordezkarien artean

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda: Emakume argazkilariak

## Kanpo estekak
Criminal Record (telesaila)

***Criminal Record*** britainiar telesaila da, Paul Rutmanek Apple TV+erako sortua.

## Sinopsia 
Londresen bihotzean abiatzen da istorioa, larrialdi deiak jasotzen dituen polizia zentro batean. Emakume batek izututa hots egin du kaleko telefono kabina batetik, bikotekideak behin eta berriz jo duela eta akabatuko duen beldur dela. Lekukotza gordinak aztoratuta, emakumezko detektibe protagonista kasuarekin obsesionatuko da, eta galderaz beteriko krimen baten arrastoari segika hasi. Gertakaria iraganeko konspirazio handiago bati lotuta egon litekeela ohartu, eta, egia topatu nahian, dena arriskatuko du, muga profesional eta pertsonal oro gailentzeraino.

## Aktoreak 
* Peter Capaldi: Daniel Hegarty
* Cush Jumbo: June Lenker
* Zoë Wanamaker: Maureen
* Charlie Creed-Miles: Tony Gilfoyle
* Cathy Tyson: Doris Mathis
* Stephen Campbell Moore: Leo Hanratty
* Shaun Dooley: Kim Cardwell

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
What I Like About You (telesaila)

***What I Like About You*** estatubatuar sitcom izan zen, Wil Calhounek eta Dan Schneiderrek The WBrako sortua.

## Sinopsia 
Val oso pertsona antolatua da, txukuna eta neurotikoa; Holly, berriz, nerabe problematikoa eta nartzisista da, eta ez du Japoniara joan nahi, aitak lan berria baitu han. Horregatik, bere ahizpa zaharrenarekin, Valekin, New Yorken bizitzera joatea erabaki du. Dena Hollyk bere arreba Valen apartamentura aldatzea erabakitzen duen egunetik hasten da. Une horretatik aurrera, bizitza zoro bat bizitzen hasiko dira biak, inguruan dituzten pertsonak barne. Neskek arazo berberak izango dituzte aldi berean, baina modu ezberdinean azalduko zaizkie, bikotekidea, lagunak, familia, lana, eta abar edukitzekotan, baina beti izango dute umore kutsua.

## Pertsonaiak 
* Amanda Bynes: Holly Tyler
* Jennie Garth: Valerie "Val" Tyler/Meladeo
* Wesley Jonathan: Gary Thorpe
* Leslie Grossman: Lauren Jones
* Allison Munn: Tina Haven
* Nick Zano: Vince
* Dan Cortese: Victor "Vic" Meladeo
* Simon Rex: Jeff Campbell
* Michael McMillian: Henry Gibson
* David de Lautour: Ben Sheffield
* Stephen Dunham: Peter

## Kanpo estekak
Rafaelako elizbarrutia

**Rafaelako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren argentinar elizbarrutia da. 1961ko apirilaren 10ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Rafaelan dago. Egun apezpikua Pedro Javier Torres da.

## Apezpikuen zerrenda 
* Vicente Faustino Zazpe (1961-1968)
* Antonio Alfredo Brasca (1968-1976)
* Luis Alberto Fernández Alara (2013-2022)
* Pedro Javier Torres Aliaga (2022-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Felicity (telesaila)

***Felicity*** estatubatuar telesail dramatikoa izan zen, J.J. Abramsek eta Matt Reevesek The WBrako sortua.

## Sinopsia 
Felicity Kaliforniako Palo Altoko institutuan ikasten duen neska ederra da. Neska lotsatia da, lagun gutxirekin, eta, institutua amaitu ondoren, New Yorkeko Unibertsitatera joatea erabakiko du, bere bizitzan aldaketa bat egiteko, gurasoak aurka egon arren. Unibertsitate honetara joatea erabaki du, hara joango baita Ben ikastera. Beti maiteminduta egon da, baina ezin izan dio aitortu, bera baitzen institutuko mutil ospetsuena.

Nahiz eta hori izan New Yorkera joateko arrazoia, han Noel ezagutzen duenean bere sentimenduak birplanteatzen hasten da. Noel bigarren urteko ikaslea eta Felicityren egoitzako ikasle-kontseilaria da. Lehen egunetan, Julie ezagutuko du, hiri handiaren zurrunbiloan bilduta dagoen beste neska bat. Ikasle-egoitzan, Felicityk logela partekatzen du Meganekin. Hau, gustu gotikoko neska bat da, eta bere bizitza soziala dela eta ia  gelatik pasatzen ez dena. Felicity medikuntza ikasteari ekingo dio, eta han Elena ezagutu zuen. Berehala kongeniatzen dute eta ikaskide bihurtzen dira.

Bestalde, Ben apartamentu batean bizi da Seanekin. Asmatzaile da, eta aberastuko duen ideia baten bila dabil. Hasieran, Felicity Benengana hurbiltzen saiatzen da eta New Yorken egoteko benetako arrazoia bera dela aitortzen dio. Benek uko egin dio, eta, beraz, Felicityk bere bizitzarekin jarraitzea eta Noelekiko adiskidetasunean sakontzea erabaki du, maitasun-harreman bati ekitera ere iritsiz.

Istorioan zehar maitasun egoerak agertuko dira protagonisten artean, baina garrantzitsuena Felicityk, Benek eta Noelek osatutako maitasun triangelua izango da, azken denboraldiko azken kapitulura arte konponduko ez dena.

## Pertsonaiak 
* Keri Russell, Felicity Porter. 
* Scott Speedman, Ben Covington.
* Amy Jo Johnson, Julie Emrick
* Scott Foley, Noel Crane
* Tangi Miller, Elena Tyler
* Mary Elizabeth Winstead, Nina Herpang
* Amanda Foreman, Meghan Rotundi
* Greg Grunberg, Sean Blumberg
* Ian Gómez, Javier Clemente Quintana

## Kanpo estekak
Anatoli Polyvoda

**Anatoli Ivanovytx Polyvoda**  (; Jenakijeve, Donetskeko oblasta, 1947ko maiatzaren 29a – 2024ko urtarrilaren 22a) sobietar eta ukrainar saskibaloi-jokalaria izan zen.

Kieveko SK Budivelnyk taldean jokatu zuen eta Sobietar Batasuneko saskibaloi selekzioarekin lehiatu zen. 1968 Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina eta 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zituen.

## Palmaresa 
**Sobietar Batasuna**
* Olinpiar txapelduna, 1972; brontzezko domina, 1968
* Munduko txapelduna, 1967
* Europako txapelduna, 1967, 1969, 1971

## Kanpo estekak
Roswell (telesaila)

***Roswell*** estatubatuar zientzia-fikziozko telesaila izan zen, Jason Katimsek The WBrako sortua.

## Sinopsia 
Telesaila Roswellen, Mexiko Berrian, gizaki gisa ezkutatuta dauden estralurtar nerabe batzuei buruzkoa da. Estralurtarrak 1947an Roswell aferatik bizirik atera ziren. Maitasun istorioa Max Evans (estralurtar bat) eta Liz Parker (gizaki bat) maitemintzen direnean gertatzen da.

## Pertsonaiak 
* Shiri Appleby: Liz Parker
* Jason Behr: Max Evans
* Katherine Heigl: Isabel Evans
* Brendan Fehr: Michael Guerin
* Majandra Delfino: Maria DeLuca
* Colin Hanks: Alex Whitman
* William Sadler: Sceriffo Jim Valenti
* Nick Wechsler: Kyle Valenti
* Emilie de Ravin: Tess Harding
* Adam Rodríguez: Jesse Esteban Ramirez

## Kanpo estekak
7th Heaven (telesaila)

***7th Heaven*** estatubatuar telesail dramatikoa izan zen, Brenda Hamptonek The WBrako sortua.

## Sinopsia 
Telesailaren protagonistak Eric Camden, Kaliforniako Glen Oak fikziozko herrian bizi den artzain protestantea eta Annie bere emaztea dira.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak
Seventh Heaven

***Seventh Heaven*** edo ***7th Heaven*** () izan daiteke:

* ***7th Heaven (1927ko filma)***, Frank Borzagek zuzendua.
* ***7th Heaven (1937ko filma)***, Henry Kingek zuzendua.
* ***7th Heaven (1999ko filma)***, Juan Fischerrek zuzendua.
* ***7th Heaven (telesaila)***, estatubatuar telesaila.
Angel (telesaila)

***Angel*** estatubatuar fantasiazko telesaila izan zen, *Buffy the Vampire Slayer* spin-off izandakoa. Joss Whedonek eta David Greenwaltek The WBrako sortu zuten.

## Sinopsia 
Angel banpiro bat da, zeinaren giza arima ijitoek itzuli zioten, beretako baten hilketagatiko zigor gisa. Mende bat baino gehiagoko hilketen eta errugabeen torturaren ondoren, Angelen arima berrezarriak damuz eta erruz atsekabetzen du. Angel Los Angelesera joango da, argi geratu baita Buffyrekin, banpiro-ehiztariarekin, duen harremanak ezin duela jarraitu. Han, detektibe pribatu bezala lan egiten du Los Angelesen, non bera eta hainbat bazkide "babesgabeei laguntzeko" lan egiten duten, fedea berrezarriz eta norabidea galdu dutenen arimak salbatuz.

## Pertsonaiak 
* David Boreanaz: Angel/Angelus
* Charisma Carpenter: Cordelia Chase
* Glenn Quinn: Allen Francis Doyle
* Alexis Denisof: Wesley Windham Pryce
* J. August Richards: Charles Gunn
* Andy Hallett: Lorne
* Amy Acker: Winifred Burkle/Illyria
* Vincent Kartheiser: Connor
* James Marsters: Spike
* Mercedes McNab: Harmony Kendall

## Kanpo estekak
Rutgers Unibertsitatea

eskuinera|thumb|300px|Old Queens eraikina, unibertsitateko zaharrena, 1809 eta 1825 artean eraikia.
**Rutgers Unibertsitatea** New Jerseyko goi-mailako hezkuntzako erakunde nagusiena da.

## Esklabotza eta arrazakeria 
Marisa J. Fuentes eta Deborah Gray Whitek argitaratutako *Scarlet* and Black (2016) seriearen lehen alea unibertsitatearen historia esklabista aztertzen du baita sortzaile, lehendakari eta finantzatzaile batzuen harremana esklabotzarekiko, besteak beste, esklaboen jabetza, jarrera antiabolizionista, esklaboen trafikoarekiko harremana eta jatorrizko herrien lekualdatze behartua. Istorio horren adibide da Queen’s College-ko Hardenbergh apaizarena, Jacob Hardenbergh, unibertsitateko lehen presidenteetako bat. Haren senideak Sojourner Truthen gurasoen jabeak ziren. Azterlanean ikusi zutenez, halaber, erakundeari lotutako pertsonai asko American Colonization Society-ren kide aktiboak izan ziren.

## Kirolak 
### Futbol amerikarra 
thumb|300px|1882an Rutgers-eko taldea.
Rutgers-en unibertsitate arteko lehenengo futbol amerikarreko partida jokatu zen 1869ko azaroaren 6an, College of New Jersey-ren aurka (egun, Princetongo Unibertsitatea).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boushra Yahya Almutawakel

**Boushra** **Yahya Almutawakel** (Sana, Yemen, 1969) argazkilaria da. Haren lana nazioarteak arabiarren eta musulmanen gainean duen pertzepzioan oinarritzen da, eta bereziki arreta jartzen du genero-gaien eta emakume arabiar eta musulmanen arroparen irudikapenaren pertzepzioan.

## Ibilbidea 
Almutawakel Estatu Batuetan bizi zen irailaren 11ko atentatuen unean, han ari baitzen ikasten, eta horrek arabiarren eta musulmanen pertzepzio positiboan eta negatiboan jarrarazi zion arreta. Nawal El Saadawi Egiptoko emakume idazlearen oharrean oinarrituz, honelaxe dio: *“hijaba edo nikaba daramaten emakumeak eta makillajea daramatenak berdinak dira, beren benetako nortasuna ezkutatzen dutelako”.* Saadawiren ideia argazkiaren bidez interpretatzen saiatu zen. Almutawakelen lanak, halaber, Yemengo emakumeek beren gorputzak estaltzeko izan dituzten baliabide historikoak eta egun dituztenak aztertu izan ditu. Bere argazkien gaiaz ari dela, Almutawakelek hau dio: “*Ez ditut elikatu nahi Mendebaldeko hedabideetan ikusten diren estereotipo negatiboak, zapiaz estalitako emakumeei buruzkoak. Bereziki, ideia hau: beloa daramaten emakume asko, denak ez esateko, ahulak, zapalduak, ezjakinak eta atzeratuak dira”*. Haren serieak beloa irudikatzen du bere forma guztietan, emakumeek arabiar munduan beloa nola eramaten duten erakusteko.*Disparition* lanean, urratsez urrats erakusten du beloak nola kondenatzen dituen emakumeak iluntasunera eta ikusezintasunera. Elkarrizketetan azaltzen du beloak eragotzi egiten duela ondo entzutea edo ondo ikustea, hura daramaten emakumeen zentzumenak mugatuz. Fulla panpina bat eskuetan zuen alabarekin eszenaratu zen. 2010ean, *France* serie bat sortu zuen, belo integralaren eramateko debekuari buruzko legearekin lotuta.

British Council, Care International eta Nazio Batuen Erakundeko argazkilari gisa lan egiten izan du, baita Yemenek Washington Hirian duen enbaxadarako ere, gai kulturalei buruzko aholkulari gisa, eta Yemengo Giza Eskubideen Ministeriorako, emakumearen gaiari buruz.

Beloa jantzi ala ez aukeratzearen aldekoa da.

## Aintzatespenak 
* 2018an, BBCko 100 emakumeetako bat izendatu zuten. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Emakume argazkilariak
## Kanpo estekak
Philippe Fanoko Kossi Kpodzro

**Philippe Fanoko Kossi Kpodzro** (Tomégbé, 1930eko martxoaren 30a – Suedia, 2024ko urtarrilaren 9a) togoar elizgizon eta politikaria izan zen.

## Bizitza 
Tomégbé herrixkan jaio zen 1930eko martxoaren 30ean. Ouidahko apaizgaitegi txikian (Benin) ikasi zuen eta gero Erromara joan zen. 1955ean filosofian lizentziatu zen eta 1959an teologian. 1959ko abenduaren 20an apaiztu zen. 

1976ko urtarrilaren 3an, Paulo VI.a aita santuak Atakpaméko apezpiku izendatu zuen. Izendapen hori oso gaizki hartu zuten Togoko politikariek. Arazoak halakoak ziren, non apezpiku ordenazioa Lomen egin zen eta ez Atakpaméko elizbarrutian, 1976ko maiatzaren 2an. Gero, lau urtez, apezpiku berriari bere elizbarrutian sartzea debekatu zioten eta Lométik zuzendu behar izan zuen. 

1992ko abenduaren 17an, Philippe Kpodzro Lomeko artzapezpiku izendatu zuten. 

2005ean, Gnassingbé Eyadéma presidentea hil ondoren, Philippe Kpodzrok beste erlijioso eta abokatu batzuekin batera martxa baketsu bat antolatu zuen herrialdeak garai hartan bizi zuen krisia konpontzen saiatzeko.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak