open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bideragarritasun-azterketa

**Bideragarritasun-azterketak**, **bideragarritasun-planak** edo **bideragarritasun-txostenak** proiektu bat bideragarri edo egingarria den aztertzen du, ikuspuntu tekniko, ekonomiko, finantzario, legezko eta sozial batetik. Aurreinbertsio-fasean, ondorengo balizko etapa proiektuaren azken diseinua da (proiektu-dokumentua prestatzea), ekoizpen-prozesu baten intsumoak kontuan hartuta. Hauek izan ohi dira: lurra, lana eta kapitala (diru-sarrera sortzen dutenak: errenta, soldata eta irabazia).

Inbertsio-proiektu jakin batek izango lituzkeen abantailen eta desabantailen azterketa eta analisi konparatiboa xehetasunez hasi aurretik, aurreragarritasun-azterketa egin behar da. Azterketa horretan, proiektuari eragiten dioten faktoreen markoari buruzko ikerketa labur bat egiten da, bai eta lege-alderdiei buruzkoa ere. Era berean, aztertu beharreko ondasuna edo zerbitzua sortzeko teknikak (halakorik bada) eta horiek eskualdeari egokitzeko aukerak ikertu behar dira. Gainera, proiektuak eskatzen dituen intsumo nagusien erabilgarritasuna aztertu behar da, eta merkatu-zundaketa bat egin behar da, produktu berriaren aukerak gutxi gorabehera islatuko dituena, etorkizuneko kontsumitzaile edo erabiltzaileek produktua onartzeko moduari eta hura banatzeko moduari dagokienez.

Atariko azterlan honetan jorratu beharreko beste alderdi garrantzitsu bat proiektuak planteatzen dituen inbertsio errekerimenduen eta balizko finantzaketa iturrien kuantifikazioari dagokio. Azkenik, proiektuaren emaitza finantzarioak proiektatu eta ebaluatu ahal izateko adierazleak kalkulatu behar dira.

## Bideragarritasun ekonomikoa 
Proiektuaren errentagarritasuna aztertzen da arlo honetan. Horretarako, balio eguneratu garbia eta berreskuratze-epea erabil daitezke.

## Ikus, gainera 
* Negozio-plan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Union: The Business Behind Getting High

***The Union: The Business Behind Getting High*** 2007.urtean Brett Harveyk zuzenduriko dokumental estiloko film luze kanadarra da. Dokumentala zine festibaletara zuzendurik zegoen soilik.

## Argumentua 
Dokumentalak kanabisaren hazkundea, salketa eta trafikoa aztertzen du. Filmak merkatu klandestinoa aztertzen du, horretarako landarearen kultibadoreak, polizia-agenteak, kriminologoak, psikologoak, ekonomialariak, medikuak, politikariak eta pop kulturako ikur esanguratsuak elkarrizketatzen dituelarik; hala, nola nahiz eta hau negozio kriminal bat izan gorakada handia izaten ari den komertzioa den errebelatzen du. Marihuanaren historia eta bere gaur egungo debekuaren arrazoiak eztabaidatuak dira, askotan hogeigarren hamarkadan Ameriketako Estatu Batuetan bizi izandako alkoholaren debekuarekin konparatuz, horrela kanabisaren debekua droga talde kriminalen arteko gatazkaren ondorio dela aditzera emanez, eta ez drogarena.

Drogak hazi eta trafikatzen dituzten bandak AEBko hiri nagusietan Debekuaren garaian agertutakoen tankera dute, hala alkohol salmenta ilegalarekin etekina lortzeko helburua zutelarik. Filmak kanabisaren inguruko galdera anitz erantzuten ditu, kanabisak osasunean eragiten dituen ustezko efektuak, drogen sarreraren atearen teoria eta hau legalizatu ezkero gerta litekeena barne. Horrez gain, dokumentalak kanabis landarearen balore medikoa eta industria farmazeutikoak kanabisaren legeztatzearen aurrean galduko lukeena aztertzen du.

## Kanpo estekak
Olivia Cooke

**Olivia Kate Cooke** (Oldham, Manchester, Ingalaterra, 1993ko abenduaren 27a) aktore ingelesa da, ezaguna egin da A&E kanalean *Bates Motel* izeneko telebistako telesailean Emma Martínez Decody interpretatzeagatik. Honen aurretik, BBCko bi telesail-motzetan hartu zuen parte: *Blackout* eta *The Secret of Crickley Hall*. 2014.urtean Oliviak gertaera paranormaletan oinarrituriko hiru thriller filmetan hartu du parte: *The Quiet Ones*, *The Signal*, and *Ouija.* Interpretazio hauek garrasiaren erregina garaikidearen ospea eman diote. 2015.urtean *Me and Earl and the Dying Girl* drama-komediazko filmean Rachel Kushner interpretatu zuen. Bere hurrengo papera *Ready Player One* liburuaren adaptazioan izango da 2017ko abenduaren 15ean estreinatzeko iragarria izan dena.

## Hastapenak 
Cooke Oldhamen (Manchester Handia) jaio eta hazi zen. Bere familiako kide bakar bat ere ez da aktorea; bere aita, John Cooke, polizia agente erretiratua da eta bere ama, Lindsy (née Wild) salketen errepresentatzailea da. Ahizpa gazteago bat du, Eleanor izenekoa. Olivia haur bat zenean, bere gurasoak banandu ziren, eta ondorioz, bera eta bere ahizpa amarekin bizitzen geratu ziren. Olivia Royton and Cromptoneko bigarren hezkuntzako eskolara joan zen eta drama ikasi zuen Oldhameko Sixth Form institutuan.

Oso gaztetatik, Oliviak ballet eta gimnasia erritmikoa praktikatzen hasi zen. Zortzi urte zituelarik aktuatzen hasi zen bere herriko eskola ondorengo drama programan.

Hamalau urte zituenean, Oliviak bere lehen talentu agentea kontratatu zuen, zeinak iragarpen ugaritan agertarazi zuen. 2012.urtean One Direction musika bandaren "Autumn Term" tourreko bideoan agertu zen, Harry Stylesen tandemean paseo bat lortzen duen ikaslean interpretatuz. Bere audizioan, Oliviak gidoigileak erakarri zituen zatiketa bat egiten zuelarik.

## Filmografia
Comino

**Comino** () Maltako uhartediko uhartea da, Malta eta Gozo uharteen artean kokatua. 3,5 km²-ko azalera du. Toponimoa bertan oso hedaturik zegoen kumino espeziatik datorkio. Natura erreserba izendatua, administratiboki Għajnsielem udal kontzejuan dago.

## Kanpo estekak
Ġgantija

**Ġgantija** ( ahoskatua, ) Maltako Gozo uhartean dagoen tenplu megalitikoen multzoa da, Neolito garaikoak. Ġgantija tenpluak Maltako tenplu megalitikorik zaharrenak dira. Egiptoko piramideak baino zaharragoak, Ġgantija tenplu biak Neolitaon (c. k. a. 3600–2500) eraiki zituzten, beraz, 5500 urte dituzte eta munduko bigarren eraikin erlijiosorik zaharrena (Göbekli Tepe lehenengoa da) dira. UNESCOk gertuko zenbait tenpluekin batera Gizateriaren Ondare izendatu zituen.

Arkeologoen ustez, bertan emankortasun errituak egiten zituzten. Gozotar folklorearen arabera, bertoko gizon batekin seme bat izan zuen erraldoi eme batek eraiki zituen.

Image:English map of Ggantija temples.tif| Mapa
Image:Ggantija Megalith.jpg| Fatxada
Image:Ġgantija.jpg| Atzeko horma
Image:Malta_Templo_dei_Ggantija-1-.jpg| Kanpoko harresia
Image:Eternal Flame in Ġgantija temples.JPG| Balizko betiereko sugarraren kokapena
Image:Ggantija Temples (1).jpg| Tenplu nagusiaren aldarea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pembroke (Malta)

**Pembroke** Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera  km2 da eta 2005eko erroldaren arabera,  biztanle zituen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grammostola

***Grammostola*** Theraphosidae familiako generoa da, Hego Amerikako eremu tropikalean jatorria duena.

## Espezieak 
* *Grammostola actaeon* (Pocock, 1903)
* *Grammostola alticeps* (Pocock, 1903)
* *Grammostola aureostriata* Schmidt & Bullmer, 2001
* *Grammostola burzaquensis* Ibarra, 1946
* *Grammostola chalcothrix* Chamberlin, 1917
* *Grammostola doeringi* (Holmberg, 1881)
* *Grammostola fossor* Schmidt, 2001
* *Grammostola gossei* (Pocock, 1899)
* *Grammostola grossa* (Ausserer, 1871)
* *Grammostola iheringi* (Keyserling, 1891)
* *Grammostola inermis* Mello-Leitão, 1941
* *Grammostola mendozae* (Strand, 1907)
* *Grammostola mollicoma* (Ausserer, 1875)
* *Grammostola monticola* (Strand, 1907)
* *Grammostola porteri* (Mello-Leitão, 1936)
* *Grammostola pulchra* Mello-Leitão, 1921
* *Grammostola rosea* (Walckenaer, 1837)
* *Grammostola schulzei* (Schmidt, 1994)
* *Grammostola vachoni* Schiapelli & Gerschman, 1961

## Kanpo estekak
Itaroa Uharte Kirol Elkartea

**Itaroa Uharte Kirol Elkartea** Uharte Eguesibarko kirol kluba da. Bere futbol taldea egun Nafarroako Hirugarren Mailan dabil.

## Historia 
1975ean sortu zen taldea *Club Deportivo Huarte* izenarekin. Erregional mailetan ibili ondoren 1998an Hirugarren Mailara igotzea lortu zuen eta bi urte egin zituen bertan.

2003an lortu zuen berriz igotzea eta ordutik Hirugarren mailan mantendu da. Emaitzarik onena 2006an izan zuen, laugarrena. 2009-10 urtean babeslearen eraginez izena aldatu zuen eta *Itaroa Uharte Kirol Elkartea* bihurtu zen.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren B Mailan: 0
* Denboraldiak Lehen Federazioan: 0
* Denboraldiak Bigarren Federazioan: 0
* Denboraldiak Hirugarren Mailan: 20
* Denboraldiak Hirugarren Federazioan: 4
* **Emaitzarik onena**: 4.a (Hirugarren Mailan 2005-06an)

### Azken denboraldiak 
## Emakumezkoen taldea 
## Kanpo estekak 
*  Blog ofiziala
Reial Club Deportiu Espanyol (emakumezkoen taldea)

thumb|250px|2010eko Erregina Kopako garaipena ospatzen.
**Reial Club Deportiu Espanyol **-en emakumezkoen futbol taldea Espainiako talde indartsuenetakoa da, Espainiako Liga bat eta sei Erreginaren Kopa eskuratu baititu. 2020an maila galdu zuen.

## Palmaresa 
* Lehen maila (1): 2006.
* Erreginaren Kopa (6): 1996, 1997, 2006, 2009, 2010, 2012.
* Kataluniako Kopa (5): 2005, 2006, 2007, 2008, 2013

## Ikus, gainera 
* RCD Espanyol

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Levante Unión Deportiva (emakumezkoen taldea)

thumb|270px|2015-16ko taldea.
**Levante Unión Deportiva**-ren emakumezkoen futbol taldea Espainiako talde indartsuenetakoa da, lau Espainiako Liga eta sei Erreginaren Kopa eskuratu baititu.

## Historia 
Gaur egungo taldearen aurrekaria *Instituto Politécnico San Vicente Ferrer* izan zen, 1993an sortu zena eta berehala izena aldatu zuen *San Vicente Valencia Club de Fútbol Femenino* bihurtuz. Izen horrekin 1997an Superliga irabazi zuen eta hurrengo urtean bigarren postuan gelditu zen.

1998an Levante Unión Deportivaren egituraren barnean sartu zen eta haren izena hartu zuen. 2000 eta 2008 artean beste hiru liga eta sei kopa eskuratu zituen.

## Palmaresa 
* Espainiako Liga (4): 1997, 2001, 2002, 2008.
* Erreginaren Kopa (6): 2000, 2001, 2002, 2004, 2005, 2007.
* Espainiako Superkopa (1):
** Txapeldun ez ofiziala 2000. urtean
** Finalista 2020-21ean eta 2023-24an.

## Ikus, gainera 
* Levante Unión Deportiva

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Cantolagua Kirol Elkartea

**Cantolagua Kirol Elkartea** Zangozako kirol kluba da. Bere futbol taldea egun Hirugarren Mailan dabil.

## Historia 
1927an sortu zen *Club Deportivo Sangüesa* izenarekin eta hasieran futbol taldea bazen ere, hurrengo urteetan beste hainbat atal sortu zituen, gehienak 1970 hamarkadatik aurrera, hala nola saskibaloia, eskubaloia, pilota, judoa, igeriketa eta patinaia.

Urrezko aroa 1977 eta 1983 artean bizi izan zuen sei denboraldi jarraian egin baitzituen hirugarren mailan. 1979an txapelduna ere izan zen baina ez zuen bigarren B mailara igotzerik lortu. 1980, 1981 eta 1982 urteetan Errege Kopan ere aritu zen. 1983an maila galdu eta ordutik aurrera erregionalean aritu da, baina 2015ean berriz hirugarren mailara igotzea lortu zuen.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren B Mailan: 0
* Denboraldiak Lehen Federazioan: 0
* Denboraldiak Bigarren Federazioan: 0
* Denboraldiak Hirugarren Mailan: 11
* Denboraldiak Hirugarren Federazioan: 4
* **Emaitzarik onena**: 1.a (Hirugarren Mailan 1978-79an)

### Azken denboraldiak 
### Garaipenak 
* Hirugarren Maila (1): 1979
* Nafarroako Preferentea (2): 1977, 2020

## Kanpo estekak 
* Twitter kontua
Brachypelma

***Brachypelma*** Theraphosidae familiako generoa da, hainbat tarantula espezie barnean biltzen dituena.

## Espezieak 
* *Brachypelma albiceps* (Pocock, 1903)
* *Brachypelma albopilosum* Valerio, 1980
* *Brachypelma andrewi*
* *Brachypelma angustum* Valerio, 1980
* *Brachypelma annitha* Tesmoingt, Cleton & Verdez, 1997
* *Brachypelma auratum* Schmidt, 1992
* *Brachypelma aureoceps* (Chamberlin, 1917)
* *Brachypelma baumgarteni* Smith, 1993
* *Brachypelma boehmei* Schmidt & Klaas, 1993
* *Brachypelma embrithes* (Chamberlin & Ivie, 1936)
* *Brachypelma emilia* (White, 1856)
* *Brachypelma epicureanum* (Chamberlin, 1925)
* *Brachypelma fossorium* Valerio, 1980
* *Brachypelma hamorii* Tesmoingt, Cleton & Verdez, 1997
* *Brachypelma klaasi* (Schmidt & Krause, 1994)
* *Brachypelma pallidum*
* *Brachypelma ruhnaui*
* *Brachypelma sabulosum* (F. O. P.-Cambridge, 1897)
* *Brachypelma schroederi* Rudloff, 2003
* *Brachypelma smithi* (F. O. P.-Cambridge, 1897)
* *Brachypelma vagans* (Ausserer, 1875)
* *Brachypelma verdezi* Schmidt, 2003

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Avicularia

***Avicularia*** Theraphosidae familiako genero bat da, Hego Amerikako eremu tropikaleko espezieez osaturik dagoena.

## Espezieak 
* *Avicularia affinis* (Nicolet, 1849)
* *Avicularia ancylochira* Mello-Leitão, 1923
* *Avicularia arabica* (Strand, 1908)
* *Avicularia aurantiaca* Bauer, 1996
* *Avicularia avicularia* (Linnaeus, 1758)
* *Avicularia aymara* (Chamberlin, 1916)
* *Avicularia azuraklaasi* Tesmoingt, 1996
* *Avicularia bicegoi* Mello-Leitão, 1923
* *Avicularia braunshauseni* Tesmoingt, 1999
* *Avicularia caesia* (C. L. Koch, 1842)
* *Avicularia cuminami* Mello-Leitão, 1930
* *Avicularia detrita* (C. L. Koch, 1842)
* *Avicularia diversipes* (C. L. Koch, 1842)
* *Avicularia doleschalli* (Ausserer, 1871)
* *Avicularia exilis* Strand, 1907
* *Avicularia fasciculata* Strand, 1907
* *Avicularia gamba* Bertani & Fukushima, 2009
* *Avicularia geroldi* Tesmoingt, 1999
* *Avicularia glauca* Simon, 1891
* *Avicularia gracilis* (Keyserling, 1891)
* *Avicularia hirschii* Bullmer, Thierer-Lutz & Schmidt, 2006
* *Avicularia hirsuta* (Ausserer, 1875)
* *Avicularia holmbergi* Thorell, 1890
* *Avicularia huriana* Tesmoingt, 1996
* *Avicularia juruensis* Mello-Leitão, 1923
* *Avicularia laeta* (C. L. Koch, 1842)
* *Avicularia leporina* (C. L. Koch, 1841)
* *Avicularia metallica* Ausserer, 1875
* *Avicularia minatrix* Pocock, 1903
* *Avicularia nigrotaeniata* Mello-Leitão, 1940
* *Avicularia ochracea* (Perty, 1833)
* *Avicularia plantaris* (C. L. Koch, 1842)
* *Avicularia purpurea* Kirk, 1990
* *Avicularia rapax* (Ausserer, 1875)
* *Avicularia rickwesti* Bertani & Huff, 2013
* *Avicularia rufa* Schiapelli & Gerschman, 1945
* *Avicularia rutilans* Ausserer, 1875
* *Avicularia sooretama* Bertani & Fukushima, 2009
* *Avicularia soratae* Strand, 1907
* *Avicularia subvulpina* Strand, 1906
* *Avicularia surinamensis* Strand, 1907
* *Avicularia taunayi* (Mello-Leitão, 1920)
* *Avicularia ulrichea* Tesmoingt, 1996
* *Avicularia urticans* Schmidt, 1994
* *Avicularia velutina* Simon, 1889
* *Avicularia versicolor* (Walckenaer, 1837)
* *Avicularia walckenaeri* (Perty, 1833)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Big Brother Awards

**Big Brother Awards** () George Orwellen *1984* eleberriaren Anaia Nagusia pertsonaian oinarritutako sari ironikoak dira. Horrekin pribatutasuna arriskuan jartzen arrakasta handiena lortu duten erakundeak edo enpresak kritikoki saritzen dituzte. Privacy International erakundeak sortu zituen eta herrialde desberdinetako taldeek eramaten dute aurrera.

## Herrialdeak 
Herrialde hauetan Big Brother Awardsen bertsio propioak dituzte:
* Alemania
* Australia
* Austria
* Belgika
* Bulgaria
* Danimarka
* Espainia
* Ameriketako Estatu Batuak
* Finlandia
* Frantzia
* Herbehereak
* Hungaria
* Italia
* Japonia
* Zeelanda Berria
* Erresuma Batua
* Txekia
* Suitza

File:BigBrotherAwards2008.jpg|Big Brother Award 2008 (Alemania)
File:PD8513.jpg|Big Brother Awards 2008 (Austria)
File:Rop Gonggrijp March 2011.jpg|Big Brother Awards 2010 (Herbehereak)
File:Big Brother Awards 2013 24.jpg|Big Brother Awards 2013 (Frantzia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Big Brother Awards nazioarteko webgunea.
Bartzelona Futbol Kluba (emakumezkoen taldea)

[thumb|260px|2019ko [UEFA Emakumezkoen Txapeldunen Liga|Txapeldunen Ligako finaleko taldea.]]
thumb|260px|Bartzelonak lau liga jarraian irabazi zituen 2012 eta 2015 artean.
**Bartzelona Futbol Kluba**-ren emakumezkoen futbol taldea Espainiako talde indartsuenetakoa da, zortzi Espainiako liga eta bederatzi Erreginaren Kopa eskuratu baititu. 2021ean eta 2023an Txapeldunen Liga irabazi zuen.

## Historia 
Taldea 1988an sortu zen *Club Femení Barcelona* izenarekin eta Superligaren sortzaileetako bat izan zen 1989an. Hasieran Bartzelona Futbol Klubaren barnean ez bazegoen ere kolore blaugrana hartu zuen. 1991ean Kopako finalista izan zen eta 1994an lehenengo titulua eskuratu zuen, Erreginaren Kopa. 2001ean sartu zen FC Barcelonaren egituraren barnean.

XXI mendearen hasieran maila apalean ibili zen, Superligra igo eta jeitsi egin baitzen sarritan, harik eta 2007an behin betiko igo zen arte. Emaitza aipagarrienak 2010tik aurrera izan ditu, lau liga jarraian irabaziz eta beste lau Kopa ere bai. 2019an Txapeldunen Ligako finalera iritsi zen baina Olympique Lyonnais 4-1 emaitzaz garaitu zuen. 2019-20 denboraldian COVID-19 pandemiaren erruz Liga bertan behera gelditu zen eta une horretan bigarrenari 9 puntu ateratzen zizkionez txapeldun izendatua izan zen. 2021ean Txapeldunen Ligako finala jokatu zuen Chelsearen aurka eta 4-0 emaitzaz partida irabazi eta txapelduna izan zen. Urte berean Liga eta Kopa ere irabazi zituen.

2021-22ko Espainiako Liga aisa eskuartu zuen, partidu guzti guztiak irabaziz. Txapeldunen Ligako finalera irisi zen baina Turinen jokaturiko partida hartan Olympique Lyonnais 3-1 emaitzaz nagusitu zitzaion. 2022-23an berriz finalera iritsi eta bigarrenez izan zen txapelduna Wolfsburg 3-2 garaituz, 0-2 egon ondoren. Ligan partidu guztiak irabazi zituen eta Kopan jokalari bat legez kanpo sartzeagatik kanporatua izan zen.

## Palmaresa 
* Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (2): 2021, 2023
** Finalista (2): 2019, 2022
* Lehen maila (10): 2012, 2013, 2014, 2015, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025.
* Erreginaren Kopa (10): 1994, 2011, 2013, 2014, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022, 2024.
* Espainiako Superkopa (5): 2020, 2022, 2023, 2024, 2025.
* Kataluniako Kopa (10): 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019.

## Ikus, gainera 
* FC Barcelona

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
UEFA Euro 2016

**UEFA Euro 2016**, **Eurokopa 2016** edo **UEFAren Europako Futbol Txapelketa 2016** Frantzian 2016ko ekainaren 10etik uztailaren 10era ospatu zen Europako Futbol Txapelketaren 15. ekitaldia izan zen.

## Estadioak 

## Egoitzak 
Talde bakoitzak partiduen artean atseden hartzeko bere egoitza du. Egoitza horiek txapelketak irauten duen bitartean talden entrenamendu eta bizileku dira, eta egoitza haietatik hiri bakoitzeko estadioetara jolastera joaten dira. Hasierako 66 egoitzez osatutako zerrrendatik, azkenean 2016ko urtarrilaren 31erako 24 taldeetako bakoitzak UEFAri aukeratutako bere egoitza jakinarazi zion.

2016ko martxoaren 2an aukeratutako 24 egoitza hauek iragarri ziren:

## Multzoak 
### A Multzoa 
### B Multzoa 
### C Multzoa 
### D Multzoa 
### E Multzoa 
### F Multzoa 
## Kanporaketa fasea 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Geltokia (Hendaia)

**Geltokia** Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen auzo bat da.

## Kokalekua 
Hendaiako geltokiaren inguruan hedatzen da.

## Historia 
Eremu hau XIX. menderarte gutxi populatua zegoen, baina Nazioarteko geltokiaren eraikuntzak bertako biztanleriaren hazkunde azkarra eragin zuen. Geltokiaren inguruan kaleak eraiki eta hauetan merkatal, sozial eta kirol jarduera handia sortu zen, horren adibide, Luisito pilotalekua. 1915ean Nazioarteko zubia eraikitzeak ere jarduera hori oraindik gehiago sendotu zuen.

## Ondarea 
* Hendaiako geltokia
* Nazioarteko zubia
* Santiago zubia

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak
Hiri-barnea (Hendaia)

**Hiri-barnea** Lapurdiko Hendaia udalerriaren jatorrizko herrigune historikoak eta antzinako portuak osatzen dute.

## Ondasun nabarmenak 
* Bakar Etxea
* Hendaiako gurutzea
* Hendaiako herriko etxea
* Mauresque Etxea
* San Bixintxo eliza

## Kanpo estekak
Intzura

**Intzura** (frantsesez *Joncaux*) Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen auzo bat da.

## Kokalekua 
Bidasoa ibaiaren ertzean eta Konpantzia eta Galera uharteen parean dago..

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak
Lizardi (Hendaia)

**Lizardi** Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen auzo bat da.

## Kokalekua 
Udalerriaren gainaldean dago, trenbidearen ekialdean, honek gainontzeko auzoetatik banatzen du.

## Historia 
Herrian eraikitzen azkenekotako auzoa izan zen. Garai batean antzinako Urruñako Zubernoa auzoaren lursailetan zegoen, baina 1896ean Hendaiari batu zitzaion..

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak
Sopite-Agerria-Erlaitza

**Sopite-Agerria-Erlaitza** Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen auzo bat da. Beraz, Sopite, Agerria eta Erlaitza gune bananduek osatzen dute.

## Kokalekua 
Udalerriaren ekialdean dago, Urruña eta Zibururako errepidean.

## Ondarea 
* Abadia gaztelua

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak
Hondartza (Hendaia)

**Hondartza** Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen auzo bat da.

## Kokalekua 
Hondarraitz hondartzaren eremuan dago.

## Historia 
XX. mendean ordurarte duna eremua zenan eraikitzen hasi zen. 1867. urterarte eremu hau Urruña udalerriaren barne zegoen baina urte honetan Hendaiarekin elkartu zen. Duna hauek Sokoburu lurmuturraren babespean zeuden, eta Dunbarrietatik auzoaren behealderaino gaur egungo hondartzako eremu osoan hedatzen ziren.

Sokoburu, Ondarraltzu eta Santana garai batean eta XX. menderarte duna horietan zeuden etxaldeen izenak dira, gaur egun zerbitzu-guneei izen ematen diotenak.

## Ondarea 
* Dunbarriak
* Etxe Gorria
* Hendaiako kasinoa
* Hendaiako kirol-portua
* Hondarraitz
* Ondarraitzeko kirolgunea
* Ondarraitz geltokia
* Santa Ana eliza

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak
Taipei zubia

**Taipei zubia** (, informalki 台北橋 *Táiběi Qiáo;* *Tâi-pak Kiô*) Tamsui ibaia zeharkatzen duen autoentzako. Taipei eta Sanchong lotzen dituena, Taiwanen.

## Kanpo estekak
Sergei Aleinikov

**Sergei Jevgenievitx Aleinikov** (; 1961eko azaroaren 7a - ) Bielorrusiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
* RSSSF
*
Ramón Ángel Díaz

**Ramón Ángel Díaz** (1959ko abuztuaren 29a - ) Argentinako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Atletico Madril (emakumezkoen taldea)

**Club Atlético de Madrid Féminas** Atletico Madrilen emakumezkoen futbol taldea da. Espainiako talde indartsuenetako bat da, Espainiako Liga lau aldiz irabazitakoa.

## Historia 
Gaur egungo taldearen aurrekaria *Atlético Villa de Madrid* izan zen, 1989-90 liga irabazi eta 1991an bigarren egin zuena. Jesús Gilen babes ekonomikoa galtzerakoan jokalari gehienak Oroquieta Villaverde taldera joan ziren eta 3 liga eta 3 kopa irabazi zituzten.

2001ean *Club Atlético de Madrid Féminas* sortu zuen Atlético Madrilek eta 2006an Superligara igotzea lortu zuen. Emaitzarik onenak 2013tik aurrera lortu ditu, baina ez du Liga berririk irabazi. 2016an Erreginaren Kopa irabazi zuen eta 2017, 2018 eta 2019an Liga. 2023an bigarren aldiz irabazi zuen Erreginaren Kopa, finalean penati jaurtiketatan Real Madril garaituz.

## Palmaresa 
* Lehen maila:
** Txapelduna (4): 1990, 2017, 2018, 2019.
** Bigarrena (3): 1991, 2015, 2020.
** Hirugarrena (3): 2013, 2014, 2016
* Erreginaren Kopa:
** Txapelduna (2): 2016, 2023.
** Finalista (2): 2017, 2018.
* Espainiako Superkopa (1): 2020-21.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Néstor Gorosito

'*Néstor Raúl *Pipo* Gorosito*' (1964ko maiatzaren 14a - ) Argentinako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Max Velthuijs

**Max Velthuijs** (Haga, Herbehereak, 1923ko maiatzaren 22a - 2005eko urtarrilaren 25a) herbeheretar ilustratzailea da. Hans Christian Andersen saria eskuratu zuen 2004an, haur eta gazte literaturari egindako ekarpenagatik.

## Bizitza 
Haurtzarotik gustatu izan zitzaion marraztea. Bigarren Mundu Gerra garaian bere familia Amsterdamera joan zen bizitzera Academie voor Kunsten Beeldende eskolan margolaritza eta diseinu grafikoa ikasi zituen.  Gustuko zituen ikasketa haiek, baina bertan behera utzi behar izan zituen 1944an hiria ebakuatu behar izan zutenean.

Gerra amaitzean Hagara itzuli zen eta politika gaiei buruzko grabatuak, afixak, zigiluak, liburuen azalak, animazio filmak, iragarkiak eta telebista iragarkiak egiten hasi zen. Orduan ohartu zen benetan zer egin nahi zuen: liburuak ilustratu eta diseinatu.

Herbehereetako haur ilustratzailerik ezagunena izan zen eta hainbat sari eskuratu zituen. Bere 80 urtebetetzearekin batera, bere ibilbideari buruzko atzera begirako erakusketa egin zen 2003an. 2004an, berriz, Ilustrazioaren Hans Christian Andersen saria jaso zuen. 

*Kikker * edo euskarara itzulitako *Igela* bilduma izan da bere lanik ezagunenetarikoa *Igela eta arrotza*, *Igela beldurrez dago*, *Bai ausarta dela igela* eta *Igela igela da*. 

## Euskarara ekarritako lanak 
* *Krokodilo margolaria* (1993)
* *Igela eta arrotza* (1994/2014)
* *Igela beldurrez dago* (1995/2014)
* *Bai ausarta dela igela* (1996/2014)
* *Igela igela da* (2014)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
Max Velthuijs-en web gune ofiziala
Day of the Dead (1985eko filma)

***Day of the Dead*** (euskaraz *Hildakoen Eguna*) 1985eko George A. Romero estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Lori Cardille, Terry Alexander, Joe Pilato eta Richard Liberty aktoreek antzeztu zuten.

*Night of the Living Dead* ("Bizidun Hildakoen Gaua", 1968) eta *Dawn of the Dead* ("Hildakoen Egunsentia", 1978) filmeen jarraipena da.

## Argumentua 
Zonbiak Lur planeta osoaren jabe egin eta gizaki bakoitzeko 400.000 bizidun hildako daude. Zientzialari eta militarrez osatutako talde txiki bat Floridako Everglades eremuko lurrazpiko militar instalakuntza batean gotortu da. Bertatik bizirautea lortu duten beste gizaki taldeekin harremanetan jartzen saiatuko dira, baina inongo arrakastarik gabe. Bitartean, taldeko medikuek fenomenoaren jatorriari buruz ikertu eta izurriaren aurkako sendagai bat lortzen saiatuko dira, era berean, preso duten bizidun hildako bat "hesitzen" ere saiatuko dira. Denbora igaro hala, mundutik isolatua bizitzearen ondorioz taldearen barneko elkarbizitzan zientzialarien eta militarren arteko tentsioa areagotuz joango da.

## Aktoreak 
* Lori Cardille: Sarah Bowman
* Terry Alexander: John
* Joe Pilato: Henry Rhodes kapitaina
* Jarlath Conroy: William "Bill" Mc Dermott
* Richard Liberty: Matthew "Frankenstein" Logan medikua
* Sherman Howard: Bub
* Gary Howard Klar: Steel soldadua
* Ralph Marrero: Rickles soldadua
* Antone Dileo Junyr: Miguel Salazar soldadua
* John Amplas: Ted Fisher medikua
* Taso N Stavrakis: Torrez soldadua
* Phillip G Kellams: Miller soldadua
* Gregory Nicotero: Johnson soldadua

## Kanpo estekak 
* *Day of the Dead* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Day of the Dead* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Kañoietako iturria

**Kañoietako iturria** Donostiako Parte Zaharreko iturri historikoa da, kondairaren arabera eta San Bizenteko iturriarekin batera, Danborradaren sorrerarekin oso lotua. Del Valle Lertxundi plazatxoan dago kokatuta, Kañoietan elkartearen ondoan. Donostia hiri harresitua zenean, iturri hau eta San Bizentekoa ziren herritarrentzat ura lortzeko egokienak.

Plazatxo horretan kanoi batzuk zeudelako du "Kañoietan" izen tradizionala plazatxo horrek.

Kaletxo berean parean dago Berreraikuntza_eskultura.jpg
[erdian|thumb|[Berreraikuntza eskultura|Berreraikuntza eskultura]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :https://repositorio.uam.es/bitstream/handle/10486/8329/45136_9.pdf?sequence=1
Andaluziera

thumb|Andaluzieraren eta txistukari berezien eremu geografikoa.
**Andaluziera** (,  ahoskatua; andaluzieraz  ahoskatua) gaztelaniaren dialektoa da, Andaluziakoa. Fonetika mailakoak dira ezaugarri nagusiak, txistukarien ahoskatzea batez ere, hala, eta besteak beste, *s* eta *z* ez dituzte bereizten. Herrialde batzuetan biak *s* bezala ahoskatzen dira eta besteetan biak *z* bezala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daría Imbert

**Daría Imbert Aranguren** (Gasteiz, 1846 &ndash; 1938ko abenduaren 7a) marrazkilaria, margolaria eta irakaslea zen. Daria izan zen Gasteizko Akademian
marrazketa eskolak eman zituen aurreneko emakumea.

Carlos Imbert frantziar eskultorearen alaba eta Salvador Azpiazu Imbert gasteiztar marrazkilaria, ilustratzailea eta argazkilariaren ama zen.

## Bizitza 
Carlos Imbert frantziar eskultorearen eta Cándida Aranguren Arberasen alaba zen.

1866ko abuztuaren 19an Joaquín Aspiazu Sainzekin ezkondu zen Gasteizko San Migel Goiangeruaren elizan. Harekin familia osatu zuen.

1938ko abenduaren 7an hil zen 92 urte zituela.

## Erreferentziak
2016ko Orlandoko Pulse diskotekako sarraskia

**Orlandoko Pulse diskotekako sarraskia** 2016ko ekainaren 12an AEBtako Florida estatuko Orlando hirian dagoen Pulse gay diskotekan jazotako tiroketa eta sarraski bat izan zen. Sarraskiaren ondorioz denera 50 hildako, erasotzailea barne, eta 53 zautitu egon ziren. Erasotzailea Omar Mateen 29 urtetako gaztea izan zen.

Sarraskia gaur egun arteko LGBT komunitatearen aurkako inoizko atentatu handiena izan da AEBn, bai eta 2001eko irailaren 11ko atentatuetatik estatubatuar lurraldean jazo izan den atentatu larriena ere.

Estatubatuar poliziak jakinarazi zuenez, atentatua gauzatu aurretik erasotzailea bi aldiz ikertu zuten "talde terroristekin lotura" ote zuen jakiteko. NBC New telebista albiste kateak esan zuenez erasogileak tabernara sartu aurretik larrialdietara deitu omen zuen, "Estatu Islamikoarekin leial" zela esanez. Estatu Islamikoak bere gain hartu du erasoa, esanez Omar Mateen ustezko erasotzailea "kaliferriaren soldadua" zela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jack (1996ko filma)

***Jack*** 1996ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia eta drama film bat da. Robin Williams, Diane Lane, Jennifer Lopez, Bill Cosby, Fran Drescher eta Brian Kerwin aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Jack (Robin Williams) gizon heldu baten gorputzean harrapatutako mutiko bat da: bere garunaren bilakaera hamar urteko mutiko batengan arrunta den bitartean, bere hazkunde fisikoa garunaren bilakaera baino lau aldiz azkarrago izatea eragiten dion gaixotasun bitxi bat du. Laburra izango dela badakien bizitza bati egokitzea ez zaio batere erraza eginen, eta guzti hau bere familia nahiz eskolako lagunekin dituen harremanetan islatuko da.

## Aktoreak 
* Robin Williams: Jack Powell
* Brian Kerwin: Brian Powell
* Diane Lane: Karen Powell
* Jennifer Lopez: Marquez andereinoa
* Bill Cosby: Lawrence Woodruff
* Fran Drescher: Dolores Durante
* Adam Zolotin: Louie Durante
* Todd Bosley: Eddie
* Seth Smith: John-John
* Mario Yedidia: George
* Michael McKean: Paulie
* Allan Rich: Benfante doktorea
* Keone Young: Lin doktorea
* Allison Whitbeck: Lucy
* Dwight Hicks: Institutuko zuzendaria
* Mark Coppola: Irratiko pertsonaia (ahotsa)
* Al Nalbandian: McGee, ikastetxeko zuzendaria

## Kanpo estekak 
* *Jack* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* ''Jack filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Parc Olympique Lyonnais

**Parc Olympique Lyonnais** (euskaraz *Lyondar Olinpiar Parkea*), baita **Grand Stade de Lyon** edo **Stade des Lumières** deitua (*Lyongo Estadio Handia* edo *Lumières Estadioa*) Frantziako Rodano departamenduko Lyon hirian dagoen futbol estadio bat da. Olympique Lyonnais taldearen jokalekua da.

## Historia 
2016ko urtarrilaren 9an inauguratu zen eta 59.186 ikusleentzako edukiera du.

## Kanpo estekak 
* Parc Olympique Lyonnais estadioaren webgunea
Stade Pierre-Mauroy

**Stade Pierre-Mauroy** (euskaraz *Pierre-Mauroy estadioa*) Frantziako Nord departamenduko Lille hirian dagoen futbol estadio bat da. Lille OSC taldearen jokalekua da.

## Historia 
2012ko urriaren 22an inauguratu zen eta 50.157 ikusleentzako edukiera du.

## Kanpo estekak 
* Stade Pierre-Mauroy estadioaren webgunea
Pasaiako txalupa

**Pasaiako txalupa** edo *motora* Gipuzkoako Pasai Donibane eta Pasai San Pedro herriak elkarlotzen dituen txalupa bat da, bidaiarentzako garraio publikoko zerbitzua, pertsonak eramateko gauza den anezka, ez ordea ibilgailuentzakoa (bizikletak salbu).

Pasaiako portuaren sarbideko estugunea zeharkatzen du. Pasabidea, izatez, Donejakue bidearen parte da, Pasai Donibanetik San Pedrorako norabidean.

[thumb|700px|erdian|Pasaiako txalupa [Pasai Donibanetik Pasai San Pedrorako bidean, Santa Ana baselizatik ikusita.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dawn of the Dead (1978ko filma)

***Dawn of the Dead*** (euskaraz *Hildakoen Egunsentia*), nazioartean ***Zombie*** gisa ezagutua (*Zonbi*) 1978ko George A. Romero estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. David Emge, Ken Foree, Scott Reiniger eta Gaylen Ross aktoreek antzeztu zuten.

*Night of the Living Dead* (*Bizidun Hildakoen Gaua*, 1968) filmaren jarraipena da, era berean *Day of the Dead* (*Hildakoen Eguna*, 1985), *Land of the Dead* (*Hildakoen Lurraldea*, 2005) eta *Survival of the Dead* (*Hildakoen Biziraupena*, 2009), bai eta zuzendari berdinak zuzendu eta lehenbiziko filma honek kontatutako *Diary of the Dead* (*Hildakoen Egutegia*, 2008) izeneko jarraipenak izan zituen, bai eta 2004ko *Dawn of the Dead* berregokitzapena ere.

## Argumentua 
Mundu osoan barna hedatu den izurriak hildakoak berpiztu eta giza haragiaren gose diren izaki bilakatu ditu, ondorioz hiriak hutsik gelditu dira. Bizirautea lortu duten gizaki taldeak eremu militarretan babes hartu dute, zonbiek euren senideak ere hil eta jaten baitituzte.

Filadelfia hirian lau gizakiek osatutako talde batek biziraun du: Francine (Gaylen Ross) telebista aurkezle ezaguna; haren senargaia eta pilotua den Stephen (David Emge); bere adiskidea den Roger (Scott H. Reiniger), Filadelfiako SWAT polizia; eta Peter (Ken Foree), hau ere SWAT polizia. Taldea zonbiez inguraturiko merkataritza-gune batean gotortuko dira.

## Aktoreak 
* David Emge: Stephen "Flyboy" Andrews
* Ken Foree: Peter Washington
* Scott Reiniger: Roger "Trooper" DeMarco
* Gaylen Ross: Francine Parker
* Dave Crawford: James Foster doktorea
* David Early: Sidney Berman jauna
* Richard France: Millard Rausch doktorea, zientzialaria
* Howard Smith: Telebista aurkezlea
* Daniel Dietrich: Dan Givens jauna
* Fred Baker: Poliziaburua
* Jim Baffico: Wooley, SWAT polizia
* Rod Stoufer: Rod Tucker, teilatuko SWAT polizia
* Jese del Gre: Apaiz zaharra

## Kanpo estekak 
* *Dawn of the Dead* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Dawn of the Dead* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Webgune ofiziala
Gerald Vanenburg

**Gerald Vanenburg** (1964ko martxoaren 5a - ) Herbehereetako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Basile Boli

'''''' (1967ko urtarrilaren 2a - ) Frantziako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Stade Bollaert-Delelis

**Stade Bollaert-Delelis** Frantziako Pas-de-Calais departamenduko Lens hirian dagoen futbol estadio bat da. Racing Club de Lens taldearen jokalekua da.

## Historia 
1933ko ekainaren 18an inauguratu zen eta 38.223 ikusleentzako edukiera du.

Irudi:Tribune Marek.jpg|Zelaiaren ikuspegi panoramikoa.

## Kanpo estekak 
* Stade Bollaert-Delelis estadioaren orrialdea Racing Club de Lens taldearen webgunean
Dušan Petković

**Dušan Petković** (; 1974ko ekainaren 13a - ) Serbiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Stade Geoffroy-Guichard

**Stade Geoffroy-Guichard** (euskaraz *Geoffroy-Guichard estadioa*) Frantziako Loira departamenduko Saint-Étienne hiriko futbol estadio bat da. AS Saint-Étienne taldearen jokalekua da. 42.000 ikuslerentzako edukiera du.

## Historia 
1931ko irailaren 13an inauguratu zen.

Irudi:Stade-GeoffroyGuichard-RWC2007.JPG|Zelaia.

## Kanpo estekak 
* Stade Geoffroy-Guichard estadioaren webgunea
Merkaturatze

**Merkaturatzea** produktu edo zerbitzu bat bezeroari eskaini eta saltzeko bitartekoak jartzeko prozesua da, marketinean hartutako erabakiak praktikan jarriz.

## Kanpo estekak
Nazioartekotze

Enpresan, **nazioartekotzea** enpresa-jarduerak nazioartera, beste herrialde batzuetara alegia, zabaltzeko ekintza da, merkatu berrietara hedatuz, herrialde haietan ekoizpena burutuz edo salmenta-sarea osatuz. Bi eratara burutu daiteke: jatorrizko herrialdetik zuzenean esportatuz edota zeharka, atzerrian bitartekarien bitartez salduz; nazioko beste enpresa batzuekin lankidetzan aritu ere egin daiteke nazioartera zabaltzeko.

## Kanpo estekak
Allianz Riviera

**Allianz Riviera** Frantziako Itsas Alpeak departamenduko Niza hirian dagoen futbol estadio bat da. OGC Nice taldearen jokalekua da.

## Historia 
2013ko irailaren 22an inauguratu zen eta 35.624 ikusleentzako edukiera du.

## Kanpo estekak 
* Allianz Riviera estadioaren webgunea
Addison (Alabama)

**Addison** Alabamako herri bat da. Winston konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Winston konderria

## Kanpo estekak
Mariedal gaztelua

**Mariedal gaztelua** () Suediako gaztelua da Götene udalerrian dagoena, Västra Götalandeko konderrian.

## Kokapena 
Vanern aintziraren hegoaldeko ertzean kokaturik dago, Sörbo haranean.

## Historia 
Magnus Gabriel De la Gardie kondeak erosi zuen lurraldea XVII mendearen erdialdera eta bi hego dituen gaztelua eraiki zuen. Izena bere Maria Eufrosyne emaztearen omenez ezarri zion, emakume hau Karlos X.a Suediakoaren arreba zen. Jean de la Vallée arkitektoak diseinatu zuela uste da.

## Eva Ekeblad 
1740 eta 1786 artean bere biloba Eva Ekeblad zientzilaria bizi izan zen bertan. Patata elikagai gisa popularizatu zuen Suedian eta goseteari aurre egin zion. Patatekin alkoholdun edariak egiteko bidea ere asmatu zuen 1746an.

## Iruditegia 

Irudi:Mariedals slott, den 6 juli 2012, bild 1.JPG
Irudi:Mariedals slott, den 6 juli 2012, bild 2.JPG
Irudi:Evadelagardie.gif|Eva Ekeblad.

## Kanpo estekak
Andalusia (Alabama)

**Andalusia** Alabamako hiri bat da. Covington konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Klima 
## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Covington konderria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bohus gotorlekua

**Bohus gotorlekua** (, ) Suediako gotorleku historikoa da Kungälv udalerrian dagoena, Västra Götalandeko konderrian.

## Kokapena 
Göta ibaia bi adarretan banatzen den puntuan kokaturik dago, Göteborg hiritik 20 kilometro iparraldera, *Bohuslän* probintzian. Probintziaren izena bera gotorleku honek ematen dio. Ibaiaren gainean dagoen 40 metrotako altuera bateko muinoan kokaturik dago.

## Historia 
Gazteluaren eraikuntza 1308an Haakon V.a Norvegiakoak abiatu zuen, garai hartan Bohuslän (Båhuslen) lurraldea norvegiarren menpe baitzegoen eta Suediarren aurreko babes sistemaren parte izan zen gotorleku hau. Hamalau aldiz izan zen erasotue eta kalteak izan bazituen ere suediarrek eta daniarrek ez zuten eskuratzerik lortu. 1651 eta 1652 artean suediarren eraso andanari aurre egiteko Isaac van Geelkerck injeniari herbeheretarra ekarri zuten eta honek hegoaldeko zatian bi dorre eraiki zituen eta armategiaren inguruan harresi bat ere altxatu zuen.

1658ko Roskildeko Itunak lurraldea Suediari eman zion eta Bohus gotorlekua mugatik urrun gelditu zenez garrantzia galdu eta beste zeregin batzuetarako erabili zen, presondegi gisa nagusiki. 1783an bertan behera utzia izan zen eta eraistea erabaki zuten baina horretarako lanak hasi eta diru gabe gelditu zirenez gaur egun gotorlekua hondarretan aurkitzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Bohus-Castle.jpg
Irudi:Bohus-Castle6.jpg
Irudi:Bohus fästning, den 4 juli 2006, bild 12.JPG
Irudi:Bohus-Castle12.jpg
Irudi:Bohus fästning - torn.JPG

## Kanpo estekak
Almnäs gaztelua

**Almnäs gaztelua** () Suediako gaztelua da Hjo udalerrian dagoena, Västra Götalandeko konderrian.

## Kokapena 
Vättern aintziraren mendebaldeko ertzean kokaturik dago Hjo herrigunetik 5 kilometro hegoaldera. Aintziraren kala txiki batean kokaturik dago eta parke eder batek inguratzen du.

## Historia 
Jauregia Wolter Reinhold Stackelberg generalak eraiki zuen 1773 eta 1776 artean. Ondoren beste familia batzuen eskutan egon zen, hala nola, Sparre, Bielke, Horn, Ehrensten eta beste batzuk gehiago. 1898an Marika Dickson baronesak erosi zuen.

Almnäs gazteluak ez ditu ateak publikoari irekita.

## Kanpo estekak
Ziborio (ontzia)

thumb|Huescako museo bateko ziborio edo kopoia.

**Ziborio** edo **kopoia** metalezko ontzi bat da, eukaristia ostiak gorde eta banatzeko, liturgia katolikoan ohiko elementu bat meza ematean. Normalean kopa-forma izaten du. 

## Historia 
Gaur egun ezagutzen diren motarik zaharrena usoa da (*columba eucharistica*), baldakinotik zintzilik edo plaka baten gainean zegoena, eta horrela erabili izn zen garai gotikoa (Santo Domingo de Silos monasterioan XIII. mendeko bat gordetzen da). 

V. mendetik X.era bolizko edo metalezko kutxa zilindriko batzuk ere erabili ziren, *turres* deiturikoak. 

XI. mendetik aurrera, ohikoagoa zen *pixide* zilindrikoa edo prismatikoa, estalki konikoa edo piramidala zuena, oinik gabea edo kalizak bezala euskarri batean muntatua. 

XVI. mendetik forma globotsua du, gaur egungo kopoiei dagokiena.

[thumb|center|300px|[Kaputxinoen komentua (Altsasu)|Altsasuko Kaputxinoen komentuko objektu eukaristikoak; ziborioa eskuinean.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ziborio (argipena)

**Ziborio** hitzak adiera zenbait ditu:
* **Ziborioa** edo **kopoia**, ostia gordetzeko ontzia;
* **Ziborioa**, aldare gaineko baldakin mota, eliza barruko egitura arkitektonikoa.
* **Zinborioa**, eliza kanpoko arkitektura elementua, gurutzaduraren gainean kokatua.
Monroeville (Alabama)

**Monroeville** Alabamako hiri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

Harper Lee idazlea Monroevillen jaio zen. Honen lan ezagunenak, *To Kill a Mockingbird* eleberriak, Monroeville du kokagune, literatur testuan alegiazko *Maycomb* izena badu ere. Lan horrek 1961eko Pulitzer saria irabazi zuen.

Truman Capotek haurtzaroko hainbat urte eman zituen Monroevillen.

## Ikus, gainera 
* Monroe konderria

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea 
* Monroeville Chamber of Commerce
* Coastal Gateway Regional Economic Development Authority
Karabezu

**Karabezu** edo **Karabezugana** Erandio udalean dagoen mendia da. 255 metroko altuera du. Karabezutxikerra eta Unbe gana (302 m.) mendien artean dago, Unbeko mendilerroan.
Tontorrera heltzeko bi dira bide nagusiak. Iparraldetik Akarlanda parketik gora. Hegoaldetik Unbe menditik hurbil daiteke.

Akarlanda parkea eta Karabezugana erdian badago beste muino bat, Karabezu mendia baino baxuagoa: Karabezu Txikerra, (238 m).

Ibilaldiak, trekking erraza egiteko asko erabiltzen den mendia da. Mendiko bizikletaz ere jende askok igotzen du. Bidea zabala da, pista bat da.

* Akarlanda parketik gora, oinez (ordu bete)

## Ikuspegia 
**Karabezu gana**ko mendi tontorretik Loiuko aireportua oso ondo ikus daiteke. Ikus daitezke Zugaztieta aldeko mendiak, Serantes mendia, Ibaizabalgo itsasadarra, Leioa, Getxo, Sestao, Portugalete, Leioako unibertsitatea...

## Mendiaren izenari buruzko interpretazioak 
***Karabezu***, ***Karabezu gana***, ***Karabezugane*** aldaerekin aurkitu da izena dokumentu zaharretan. Izena, *kara+be+zu* bezala deskonposatuz gero, lehen elementua, ***kara***-, Kareharria hitzaren hasiera ematen du baina baten batek esan lezake Karabezu mendian, topatzekotan area-harria topatuko dela eta ez kareharria. Dena den karea ekoizteko galdara bat zegoen Karabezuganan. Bigarren eta hirugarren elementu horiek toponimoetan ohikoak diren -***be*** / -'**pe**' (
Irudi:Karabezu gana - Erandio.jpg|Karabezu mendiko tontorra. Atzean Kolitza mendia Zugaztieta aldeko mendiak. Azpian Ibaizabal ondoko herriak: Barakaldo, Sestao...
Irudi:Karabezu gana.jpg|Karabezutik Bizkaiko itsasoa. Itsaso ondoan ikusten diren etxe gehienak Getxo aldekoak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko mendien zerrenda.
* Unbe.

## Kanpo estekak
Archon (generoa)

***Archon*** Papilionidae familiako tximeleten generoa da, Parnassiiinae azpifamilian dagoena.

## Espezieak 
* *Archon apollinaris* - (Staudinger, 1892)
* *Archon apollinus* - (Herbst, 1789)
* *Archon bostanchii* - (de Freina & Naderi, 2004)

## Kanpo estekak
Esterasa

**Esterasa** biologian estereen eraketa eta beraien hidrolisia katalizatzen duen entzima multzoa da. Esterasa talde horretakoak dira lipasak, fosfatasak, klorofilasak, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Woodville (Alabama)

**Woodville** Alabamako herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Jackson konderria

## Kanpo estekak
Petri Castelnaukoa

**Petri Castelnaukoa** (Montpellierko elizbarrutia,  - Saint-Gillestik hurbil, 1208ko urtarrilaren 15a) zistertar fraidea eta inkisidorea izan zen. Zistertar ordenaren gurtza jaso zuen, martiri gisa. Martxoaren 5ean ospatzen da haren jaieguna.

## Bizitza 
Fontfroideko abadia zistertarreko fraidea zen. Inozentzio III.a aita santuaren ordezkari izan zen kataroen heresiaren aurkako gurutzadan (1203). Gurutzadak huts egin zuen eta Petrik Raimundo VI.a Tolosakoa eskumikatu zuen. 1208. urtean hil zuten. Hilketa horrek Gurutzada Albitarra piztarazi zuen.

## Erreferentziak
Errotatiba

thumb|280px|Marinoni motako errotatiba (Frantzia, 1883).
**Errotatiba** zilindro birakarizko inprimagailua da; mugimendu birakari horri esker bestelako inprimagailuak baino askoz azkarrago inprimatzen du. Egunkariak inprimatzeko erabiltzen da batez ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monotipia

thumb|250px|Monotipia makina.
**Monotipia** testua konposatzeko makina da, letra bakoitza banaka egiten duena. Bi parte nagusik osatzen dute: zulatzailea eta funditzailea. Zulatzaileak aldiko jotzen den teklari dagokion formako zulo bat egiten du zinta batean eta funditzailearen bidez letra bakoitzari dagokion moldea edo zuloa metal urtuz betetzen da. Tolbert Lanstonek asmatu zuen 1885ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apache Junction (Arizona)

**Apache Junction** Arizonako hiri bat da. Pinal konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Pinal konderria

## Kanpo estekak
Tsar Kolokol

**Tsar Kolokol** (errusieraz Царь–колокол, *Tsar-kolokol*, euskaraz *Tsar Kanpaia*), baita **Tsarsky Kolokol**, **Tsar Kolokol III** (*Tsarraren Kanpainia* eta *Tsar Kanpainia III*) edota **Errege Kanpaia** bezala ere ezaguna, Errusiako Mosku hiriburuan dagoen kanpai erraldoi bat da.

## Kokalekua 
Moskuko Kremlin jauregiaren eremuan erakusgai dago. Ivan Handiaren kanpandorrea eta Kremlingo harresien artean.

Fitxategi:Tsar Kolokol with humans for perspective.JPG|Jendea kanpairen albotik igaroz.
Fitxategi:Московский Кремль. Царь-колокол.jpg|Osorik dagoen aldea.

## Historia 
Petri I.a Errusiakoaren hiloba zen Ana Errusiakoa enperatzizaren aginduz eraiki zen. 1733-1735 artean Ivan Motorin kanpaigileak egin zuen. Kanpaiaren fundizio aldian hautsi egin zen eta ondorioz inoiz ez zen erabilia izan.

## Ezaugarriak 
201.924 kilogramoko pisua du. Apurututako zatiak 11.500 kilogramoko pisua du. 6,14 metroko garaiera eta 6,6 metroko diametroa ditu, eta brontzeez egina dago. Ezaugarri guzti hauek gaur egungo munduko kanpai handiena bilakatzen dute.

Erliebe barrokoekin apaindurik dago: landareak, obalo itzurako santudun medailoiak, Alexis Errusiakoa enperadorea eta Ana enperatziza senar-emazteen bizialdiko irudiekin.

## Kanpo estekak 
* Tsar Kanpaia. Kremlingo webgunea
Parker (Arizona)

**Parker** (mojaveraz *Amat Kuhwely*, lehen *Ahwe Nyava*) Arizonako herri bat da. La Paz konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Klima 
## Ikus, gainera 
* La Paz konderria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mobile

**Mobile** honakoa izan daiteke:

## Lekuak 
* Mobile (Alabama), Ameriketako Estatu Batuetako portu-hiria.
* Mobile (Arizona), Phoenixetik gertu dagoen herri txikia, AEBn.
* Mobile (Kalifornia), Kaliforniako antzinako herria.