open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Villa Real (Buenos Aires)

**Villa Real** Argentinako Buenos Aires hiriburuko mendebaldeko kanpoaldean dagoen auzoa da. Auzoak 14.000 biztanle ditu 1,5 km²-ko azaleran . Hiriko auzorik txikienetakoa da eta C10 Comuna-ren parte da.

## Deskribapena 
1804an Sobremonteko Erregeordeak udako etxea eraiki zuen bertan, eta horregatik orduan "Quinta de los Virreyes" deitu zitzaion inguruari. Uneko "Villa Real" izena Virreyes-etik sortu zen, ofizialki 1909ko martxoaren 18az geroztik. Hori dela eta, urtero 2009ko martxoaren 18an auzo eguna ospatzen da, 2009an ehunka aldiz.

Villa Real Nogoyá, Irigoyen, Baigorria, Lope de Vega eta Avenida General Paz kaleek mugatuta dago. Gaur egun, auzoa batez ere klase ertaineko bizitegi gunea da eta zaharragoak diren etxeak eta lorategi handiak ditu ezaugarri. Bizitza ekonomikoa Lope de Vega kalearen inguruan gertatzen da, auzoko plazarik garrantzitsuenak Juan B. Terán plaza (Tucuman Unibertsitateko sortzailearen izena) eta Villa Real plaza dira. Automobilaren Museoa Villa Real plazatik gertu dago.

Buenos Airesko beste leku askotan bezala, Villa Real abesti batean betikotu egin zen. Alejandro del Pradoren “La murguita de Villa Real” abestian honela dio: “Tirando la manga por la tardecita, llegó la murguita de Villa Real! de Villa Real! "

## Kanpo estekak 
* Informazioa eta estatistikak
* Udalaren administrazioari buruzko informazioa
Garaboncias

**Garaboncias** hungariar mitologiaren pertsonaia da. Berritsu aparta, azti modukoa da eta botere diabolikoak eskuratu ditu, besteak beste ekaitzak eragiteko ahalmena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Villa Riachuelo (Buenos Aires)

**Villa Riachuelo** Argentinako Buenos Aires hiriburuko auzorik hegoaldekoena da.

Ia 15.000 biztanle ditu (2001. urtea) 4,1 km²-ko azaleran eta biztanle gutxien dituen auzoetako bat da. Villa Riachuelok Lisandro de la Torre etorbidea, José Barros Pazos kalea, Paz orokor etorbidea, Febrero etorbidea 27, Eskalada kalea eta Coronel Roca etorbidea ditu mugakide. Villa Riachuelo Comuna C8 da.
ezkerrera|thumb|OA Gálvez aerodromoa
Villa Riachuelon Buenos Aires Hiriko Udal aerodromoa (Oscar Alfredo Gálvez aerodromoa) eta Lago de Regatas (estropada lakua) daude, uretako kirol lehiaketetarako ere erabiltzen dena. Bi kirol klub daude: Asociación Cultural y Deportiva "El Ideal" eta Lugano Fútbol Club.

"Centro Cultural Saladiyo", bertako kultur etxea, Francisco Fernández de la Cruz 6380 etorbidean dago.

## Kanpo estekak 
* Deskribapena, historia eta datu estatistikoak
* Gobierno de la Ciudad - Villa Riachuelo
Bridget Driscollen heriotza

**Bridget Driscollen heriotza** (c. 1851 &ndash; 1896ko abuztuaren 17a) Britainia Handian auto batek harrapatuta hildako oinezko baten lehen kasua izan zen. Driscoll, 44 urtekoa, bere alaba May eta bere lagun Elizabeth Murphyrekin Londresko Crystal Palaceko lurretan paseatzen ari zela, Dolphin Terrace zeharkatu zutenean, Anglo-French enpresako auto batek harrapatu zuen, kotxearen erakustaldia eskaintzen ari zirela. Lekuko batek azaldu duenez, autoak "erritmo ausartegian bidaiatu zuen, suhiltzaileen kamioi batek bezala".

Autoaren gehienezko abiadura 13 km/h-koa zen arren, nahita 6,4 km/h-ra mugatu zen, gidariak, Arthur James Edsall Upper Norwoodekoak, adierazi zuenez. Bere bidaiariak, Forest Hilleko Alice Standingek, motorra tuneatu zuela argudiatu zuen, autoa azkarragoa izan zedin, baina beste taxi gidari batek autoa aztertu eta 7,2 km/h-ko abiadura (4,5 milia orduko) gainditzeko gai ez zela esan zuen, abiadura txikiko uhal-motore baten ondorioz. Talka Parlamentuko lege berri batek autoen abiadura muga orduko 14 miliara (23 km/h) igo eta aste gutxira gertatu zen; lehenago 2 milia orduko zen hirietan eta 4 milia orduko landa-eremuan.

Epaimahaiak heriotza istripua izan zela ebatzi zuen sei orduko ikerketa baten ostean. Percy Morrison forentseak (Surreyko Croydon herrikoa) "horrelakorik berriro ez gertatzea" espero zuela esan zuen. 2010eko kalkulu baten arabera 550.000 pertsona hil ziren jada Erresuma Batuko errepideetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giulia Tofana

**Giulia Tofana** (baita **Toffana** edo **Tophana**) (Palermo,  - Erroma, 1659ko uztaila) pozoitzaile italiarra zen, senar zakarrak hil nahi zituzten emakumeei pozoia saltzeagatik ezaguna. Gainera, *Tofana Ura* pozoi famatuaren asmatzailea zen, bere ohorean izendatua.

## Kanpo estekak
Alice Wong

**Alice Wong** (Indianapolis, 1974ko martxoaren 27a - 2025eko azaroaren 14a) desgaitasun eskubideen aktibista eta kazetaria izan zen.

## Bibliografia 
### Liburuak 
- *Resistance and Hope: Essays by Disabled People (*2017)

- *Disability Visibility: First-person stories from the twenty-first century (*2020)

### Artikuluak 
- *A Mutant from Planet Cripton, An Origin.* 2014. The nerds of Color.

- *Finding Dory, Disability Culture, and Collective Access.* 2016. Disability Visibility Project.

## Erreferentziak
Tsehai printzesa

**Tsehai Haile Selassie** printzesa (Addis Abeba, 1919 &ndash; 1942) Etiopiako inperioko Haile Selassie eta Menen Asfaw enperadoreen laugarren umea zen. Dessieko ospitalean lan egin zuen.

## Kanpo estekak
Nzinga Mbande

**Ngola Nzinga Mbande** ( c. 1583 &ndash; 1663ko abenduaren 17a), **Ana de Sousa**, **Rainha Nzinga** edo **Ngola Ana Nzinga Mbande** bezala ere ezaguna Ndongo (1624-1663) eta Matamba (1631-1663) ambundu erreinuetako erregina zen, egungo Angolaren iparraldean kokaturik zeudenak. Ndongo-ko errege-familian jaio zen, hezkuntza militar eta politikoa jaso zituelarik txikitatik; gainera, Inperio Portugaldarrarekin enbaxadore moduan jardun zuen, krisi politikoak desegiten. Bere aita eta anaiak hil ostean erregina bilakatu zen, Esklabo Afrikarren Salerosketaren emendioa garaian, agintean egon zelarik 37 urtetan. Aldi berean, Inperio Portugaldarrak Hego Mendebaldeko Afrika inbaditu zuen esklabotza bidez beren boterea gainjartzeko. Nzingak portugaldarren aurka borrokatu zuen bere erreinuen askatasuna eta ospea defendatzeko. Bere heriotzaren ostean, Nzinga figura historikoa bilakatu zen Angolan bere inteligentzia, jakinduria politiko zein diplomatikoagatik eta bere taktika militar zuhurrengatik.

## Izena 
Nzinga Mbande izen askopean ezagutzen da, kimbundu zein portugaldar hizkuntzetan, idazkera ezberdinetan eta ohorezko askorekin. Ingelesez ohikoa da *Nzinga, Nzingha, Njinga* eta *Njingha* bezala aurkitzea. Portugaldarrez Rainha (Erregina) *Nzinga, Zinga, Ginga* bezala ezagutzen zen. Dokumentu ofizialetan eta bere manuskritoetan *Jinga, Ginga, Zinga, Zingua, Zhinga* eta *Singa* izenak ikusi daitezkeelarik. Horrez gain, kristau bezala bataiatu zutenean *Ana de Souza* jarri zioten, eta abizena, garaiko Angolako erreinuko gobernadorearen izenean, João Correia de Souza.

Ndongo eta Matambako monarka bezala, bere sorterri-izena ***Ngola Njinga*** zen; *ngola* errege-familiakoen Ndongo izena zen eta egungo Angolako errepublikaren izenaren sustrai etimologikoa da.

Egungo Kimbundu ortografiaren arabera bere izena Njinga Mbandi idazten zen; izeneko (-j), frantseseko eta portugeseko sabaiaurreko kontsonante igurzkaria ⟨ʒ⟩ edo *"j leuna"* bezala ahozkatzen da, ondoko (-n) isila den bitartean.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Nzinga Ndongo-ko errege-familian jaio zen, herrialdearen mendebaldean 1583 urte inguruan. Kilombo Ngola edo erregearen eta Kengela ka Nkombe erregearen emazte eta maitale esklaboaren alaba zen. Nzinga-k bi ahizpa, Mukambu edo Barbara dama eta Kifunji edo Grace dama, eta anai bat, Mbandi Kiluanji, zituen. Anaia aitaren heriotzaren ostean errege bilakatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Morgan Stanley

**Morgan Stanley** The Morgan Stanley Building eraikinean egoitza duen estatubatuar enpresa bat da. 42 herrialde baino gehiagotan lan egiten du eta 60.000 langile baino gehiago ditu. Enpresaren bezeroak enpresak, gobernuak, erakundeak eta txikizkariak dira. Morgan Stanley 67.a izan zen enpresa handienen diru-sarrerak kontuan hartzen dituen 2018ko Fortune 500 zerrendan.

Morgan Stanley J.P. Morgan & Co. bankuan zeuden Henry Sturgis Morganek eta Harold Stanleyk 1935eko irailaren 16an sortu zuten, negozio komertzial eta inbertsiogileak zatitzea eskatzen zuen Glass-Steagall legeari erantzunez.

## Kanpo estekak
Mukambu Mbande

**Kambi, Kambu** edo **Mukambu Mbande** (?-1666), **Barbara** bezala ere ezaguna; Matambako erresumako erregina izan zen 1663 eta 1666 artean, Ngola Nzinga bere ahizparen oinordeko bezala.

## Erreferentziak
Walatta Petros

**Walatta Petros** (, *Wälättä P̣eṭros*; c. 1592 – 1642ko azaroaren 23a) Etiopiako Tewahedo Eliza Ortodoxoaren emakumezko santua da. Bere hagiogafria (*Walatta Petrosen Bizi-Arazoak, Gädlä Wälättä P̣eṭros*) 1672an idatzi zen. Ezaguna egin zen katolizismo erromatarrera bilakatzea ukatzeagatik, komunitate erlijioso ugari sortzeagatik eta erregeengandik asilo-eska zeudenengan mirariak egiteagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mary Ellen Pleasant

**Mary Ellen Pleasant** (1814 – 1904) ekintzaile, finantzari, ondasun higiezinen handikin eta abolizionista zen. Bere burua kapitalistatzat hartzen zuen, 1980ko Estatu Batuetako Erroldan esan bezala.

## Erreferentziak
Eliza Acton

**Eliza Acton** (1799 – 1859) sukaldaritzako liburu idazle eta poeta ingelesa da, irakurle etxekoiarentzat xedatutako lehen sukaldaritza liburua (*Modern Cookery for Private Families*) idazteagatik ezaguna.

## Kanpo estekak
Alberto Ascari

**Alberto Ascari** (Milan, 1918ko uztailaren 13a - Monzako autodromo nazionala, 1955eko maiatzaren 26a) italiar 1 Formulako gidaria izan zen. Auto istripu batean hil zen auto pilotu baten semea izan zen. Maserati batean lehiatzen hasi zen eta gero Ferrarirekin sinatu zuen. Ferrarirekin bi 1 Formulako munduko txapelketa (1952an eta 1953an) eta 13 lasterketa irabazi zituen. Ferrarirekin lehen txapelduna izan zen eta azken italiar txapelduna da oraingoz. 1954an Lancia eskuderiara aldatu zen. Kontuz ibili arren, aita bezala hil zen, auto-istripu batean.

thumb|eskuinera|150px|Ascari 1949an
[thumb|ezkerrera|Ascari Ferrari 500F2 batean eta [Luigi Villoresi|Villoresi 1952an Italiako Sari nagusian]]
thumb|ezkerrera|Ascari Lancia D50 batean 1954an
Jorge Carlos Fonseca

**Jorge Carlos de Almeida Fonseca** (1950eko urriaren 20a) Cabo Verdeko politikaria, abokatua eta unibertsitateko irakaslea da. 2011tik 2021era Cabo Verdeko presidentea izan zen. Atzerri Arazoetarako ministroa izan zen 1991tik 1993ra. Demokraziaren Aldeko Mugimenduak (MpD) lagunduta irabazi zituen 2011ko presidentetzarako hauteskundeak bigarren bozketa itzulian. Presidentetzarako hauteskundeak 2016ko urriaren 2an egin ziren Cabo Verden, eta bertan hautatu zuten berriro botoen% 74,08rekin.
Dasatskisi

***Dasatskisi*** 2020ko Dea Kulumbegashvili georgiar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da.

Donostiako Zinemaldiko 68. edizioaren Sail Ofizialen lehiatu zen eta Urrezko Maskorra irabazi zuen, eta horrekin batera, Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra (Dea Kulumbegashvili), Emakumezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra (Ia Sukhitashvili), eta Gidoi Onenaren Epaimahaiaren Saria (Dea Kulumbegashvili eta Rati Oneli).

## Istorioa 
Probintziako herri lasai batean, talde estremista batek eraso egin dio Jehovaren lekukoen komunitate bati. Gatazka betean, Yanaren mundua (komunitate-buruaren emaztea) gainbehera etorriko da poliki-poliki. Yanaren barne-atsekabea handitu egingo da bere nahien zentzua topatzeko borrokatu ahala.

## Aktoreak 
* Ia Sukhitashvili: Yana
* Rati Oneli: David
* Kakha Kintsurashvili: detektibea
* Saba Gogichaishvil

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak 
* IMDb-ko fitxa
Anke Ehrhardt

**Anke A. Ehrhardt** (Hanburgo, 1940ko otsailaren 20a) sexu eta genero garapeneko ikerlaria da. Bere ikerlanak portaera-sexual arriskutsuen faktore determinanteen ikerketa sorta handia barneratzen du; ume, gazte eta helduetan, baita gizon zein emakume heterosexual eta homosexualetan, eta GIB eta STG infekzioak saihesteko ikuspuntu sakonetan ardazten delarik.

## Erreferentziak
Commerzbank

**Commerzbank AG** banku eta finantza zerbitzuen konpainia globala da, Frankfurt am Maingo Commerzbank Towerren egoitza duena. Aktiboak kontuan hartuz, Commerzbank Alemaniako laugarren bankurik handiena da, Deutsche Bank, DZ Bank eta KfW bankuen ondoren. Frankfurteko burtsan kotizatzen du (CBK: Xetra) eta MDAX indizearen zati da. Commerzbankek nazioarteko sukurtsal sare bat du Estatu Batuetan, Espainian, Luxenburgon, Polonian, Erresuma Batuan eta Suitzan, baita Eurohypo subsidiarioa ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Menen Asfaw

'*Menen Asfaw, *Walatta Giyorgis''''' jaioa (1891ko apirilaren 3agregoriotar egutegia/1881eko Magabit 26,etiopiar egutegia – 1962ko otsailaren 15a) Etiopiako Inperioko enperatriz ezkontidea zen, Haile Selassie enperadorearekin ezkondurik zegoelako.

## Kanpo estekak
Limasolgo aintzira gazia

**Limasolgo aintzira gazia** edo **Akrotiriko aintzira gazia** (, *Alyki Lemesos*; ), Zipre hegoaldeko Akrotiri hirian dagoen natur eremua da, herrialdeko aintzira handiena hain zuzen ere.

Mediterraneo itsasoaren ekialdean dagoen hezegune garrantzitsuenetakoa da ekologiari dagokionez eta horregatik 2003an Ramsar lekua izendatu zuten.

## Geografia 
[250px|thumb|Akrotiri penintsula [Akrotiri eta Dhekelia|Britainiarren base burujabeari dagokio eta eremuaren erdian kokatuta dago Limasolgo aintzira gazia.]]
Limasol da inguruko hiri handiena (bi kilometrotako distantziara dago) eta honek ematen dio izena. 10'65 kimoletro koadrotako azalera du eta oso osorik Akrotiri eta Dhekelia base burujabe britainiarraren lurretan kokaturik dago. Sakonera oso txikia du, metro batekoa gehienez eta azalera guztiaren erdia 30 cm-ko sakoneran dago. Aintzira guztia itsasoaren mailaren azpitik dago, punturik sakonena 2'7 metrotara hain zuzen ere.

Neguan euri urak jasotzen baditu ere udan lehortzera iristen da, baina ez beti.

## Fauna eta flora 
Larnakako aintzira gaziak baino gazitasun maila txikiagoa du. Kate trofikoaren oinarrian *Branchinella spinosa* krustazeo txiki gorria da.

Aintzirak milaka hegazti migratzaile erakartzen ditu. BirdLife International erakundeak 2.000-20.000 flamenko (*Phoenicopterus roseus*) artean biltzen da negua pasatzeko. Migrazioetan Zipretik pasatzen diren hegaztien %70ak Limasolgo aintziran hartzen dute atseden. *Grus virgo* kurriloa ere hegazti esanguratsua da, Afrikako populazio guztiaren erdia bertan izaten baita abuztuaren erdialdetik iraila hasierara arte.

Dortoka berdea eta Egiazko kareta dordoka ere bizi dira bertan.

## Estatusa eta eztabaida 
1878an britainiarrek Zipre okupatu zuten. 1960an Ziprek independentzia lortu zuenean Londresko eta Zuricheko akordioetan britainiarren bi eremu militar mantentzea adostu zen, bata Akrotirin (Limasoldik gertu) eta bestea Dhekelian (Larnakatik gertu). Akrotiriko eremuak bi base militar hartzen ditu, RAF Akrotiri eta RAF Episkopi, eta hamaika herri ere barnean hartzen ditu. Bertako eta Europa osoko ingurumen aktibistek desadostasuna adierazi dute basabizitzan izango dituen ondorioengatik. Ondoan dagoen aireportu militarrak ere kalteak eragiten duela adierazi dute.

## Iruditegia 

Irudi:File-Limassol Salt Lake 11.jpg|Aintzira.
Irudi:Limassol Salt Lake 10.JPG|Aintzira.
Irudi:Greater Flamingo 3 at kutch.jpg|Flamenkoak.
Irudi:Demoiselle Cranes at Tal Chappar.jpg|*Grus virgo* kurriloa.
Irudi:Green turtle swimming over coral reefs in Kona.jpg|Dortoka berdea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* www.akrotirimarsh.org
Villa Santa Rita (Buenos Aires)

**Villa Santa Rita** Argentinako Buenos Aires hiriburuko erdigune geografikoaren mendebaldean dagoen auzoa da. Auzoak ia 34.000 biztanle ditu 2,3 km²-ko azaleran. Auzo txikienetako bat da eta Comuna C11-ren parte da.

## Deskribapena 
Villa Santa Rita Condarco, Av. Álvarez Jonte, Miranda, Joaquín V. González eta Av. Gaona kaleek mugatuta dago. Auzoa gehienbat zuhaitzez betetako kaleak ditu. Auzoak "Santa Rita Casia" elizaren izena hartu zuen.

Auzoko bizilagunik ezagunena Jorge Luis Borges idazlea da, eta Villa Santa Rita ere aipatzen du "Hombre de la Esquina Rosada" ipuinean. Auzoarekin lotutako beste pertsonaia batzuk Oscar Gálvez lasterketako gidaria, Alfredo Gobbi musikaria eta Baldomero Fernández Moreno dira.

Auzoaren eguna urtero irailaren 5ean izaten da konprometitua.

## Kanpo estekak 
* Informazioa eta estatistikak
* Udalaren administrazioari buruzko informazioa
Sofia Alekseievna

**Sofia Alekseievna Romanova** (,  ahoskatua; 1657ko irailaren 27agreg./irailaren 17ajul. – 1704ko uztailaren 14agreg./uztailaren 3ajul.) Errusiako agintaria izan zen 1682tik 1689ra. Vasily Golitsyn printze, politikari eta kortisauarekin aliatu zen, Ivan V.a anai gaztearen eta Petri I.a erdi-anaiaren adingabekotasun garaietan gobernatzeko.

## Erreferentziak
Maria Miloslavskaia

**Maria Ilinitxna Miloslavskaia** (; Mosku, 1624ko apirilaren 11greg./apirilaren 1ajul. – 1669ko martxoaren 13agreg./martxoaren 3ajul.) errusiar tsarina bat zen, Alexis Errusiakoaren lehen emaztea. Teodoro III.a, Ivan V.a tsar-en eta Sofia Alekseievna printzesa erregeordearen ama izan zen.

## Erreferentziak
Elizabeth Bisland

**Elizabeth Bisland Wetmore** (1861 –1929) kazetari eta idazle estatubatuarra zen, bereziki ezaguna Nellie Bly kazetariaren aurka egin zuen munduari birako lasterketagatik, 1889–1890 urteetan.

## Bibliografia 
* *In Seven Stages: A Flying Trip Around the World (*1891)
* *A widower indeed* (1891)
* *Old Greenwich* (1897)
* *A candle of understanding: a novel* (1903)
* *The Secret Life: Being the Book of a Heretic* (1906)
* *The Life and Letters of Lafcadio Hearn* (1906)
* *Seekers in Sicily; being a quest for Persephone by Jane and Peripatetica* (1909)
* *The Japanese letters of Lafcadio Hearn* (1910)
* *At the Sign of the Hobby Horse* (1910)
* *The case of John Smith: his heaven and his hell* (1916)
* *Three Wise Men of the East* (1930)

## Erreferentziak
Juliette Wytsman

**Juliette Wytsman** (**Trullemans** *jaioa*; 1866ko uztailaren 14a – 1925eko martxoaren 8a) belgikar margolari inpresionista bat izan zen. Rodolphe Wytsman margolariarekin ezkonduta zegoen.
Mizuho Bank

Japoniako hirugarren bankurik handiena da, 2002an, Dai-Ichi Kangyo Bank, Fuji Bank eta Japoniako Banku Industriala bankuek bat egin zutenean, sortu zutena. Bankua Mizuho Financial Grouparen banku komertzialaren, banku korporatiboaren eta inbertsio bankaren adar nagusia da.

Mizuho japoniar "megabanku"etako (SMBC eta MUFGrekin batera) bat da.

## Kanpo estekak
The Third Day (telesaila)

***The Third Day*** 2020ko britano-estatubatuar telesail dramatikoa da, Dennis Kellyk eta Felix Barrettek HBO eta Sky Atlanticentzat egina.

## Sinopsia 
Irla arrotz eta misteriotsu batera helduko da Sam, eta dena irudituko zaio arraro, susmagarri. Bere pausoei segika ezagutuko ditu ikusleak bertako biztanleak eta haien jokamoldea, aparteko azalpenik gabe. Edonoiz irits daiteke tragedia

## Aktoreak 
* Jude Law: Sam
* Katherine Waterston: Jess
* John Dagleish: Larry
* Mark Lewis Jones: Jason
* Jessie Ross: Epona
* Richard Bremmer: Old Man
* Paddy Considine: Mr. Martin
* Emily Watson: Mrs. Martin
* Freya Allan: Kali
* Börje Lundberg: Professor Mimir
* Naomie Harris: Helen
* Charlotte Gairdner-Mihell: Tallulah
* Nico Parker: Ellie

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tehran (telesaila)

***Tehran*** () 2020ko israeldar telesail dramatikoa da, Moshe Zonderrek Kan 11entzat egina.

## Sinopsia 
Mossadeko agente bat da telesail honetako protagonista. Teheranen ekingo dio lehen misioari, hacker lanetan, erreaktore nuklear bat suntsitu nahian.

## Aktoreak 
* Niv Sultan
* Shaun Toub
* Navid Negahban
* Liraz Charhi
* Menashe Noy
* Shervin Alenabi
* Sogand Sara Fakheri

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vernon Subutex (telesaila)

***Vernon Subutex*** 2019ko frantziar telesail dramatikoa da, Cathy Verneyek Canal +entzat egina. Virginie Despentesen izen bereko trilogian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Parisko Revolver disko denda ezagunaren jabea izan zen Vernon Subutex, eta bederatzi ataleko telesail batean eraman dituzte fikziora saltokia eta haren inguruan 1990eko hamarkadan sortu zen mugimendu kulturala. Musika kontsumitzeko era berriek disko salmenten gainbehera ekarri dute, eta denborak gizartea eraldatu du. Hala ere, bere nortasuna mantentzen ahalegintzen da istorioko protagonista.

## Aktoreak 
* Romain Duris : Vernon Subutex
* Céline Sallette : La Hyène
* Flora Fischbach : Anaïs
* Philippe Rebbot : Xavier Fardin
* Florence Thomassin : Sylvie Langlois
* Laurent Lucas : Laurent Dopalet
* Emilie Gavois-Kahn : Emilie
* Iman Amara-Korba : Aïcha
* Athaya Mokonzi : Alex Bleach
* Fodjé Sissoko : Alex Bleach (gaztea)
* Julie Fournier : Gaëlle
* Inès Rau : Marcia
* Calypso Valois : Lydia Bazooka
* Juana Acosta : Pamela Kant
* Jean-Baptiste Shelmerdine : Stanislas
* Jacques Bouanich : Charles
* Adèle Wismes : Céleste
* Gaëlle Jeantet : Olga

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñigo de la Iglesia

**Iñigo de la Iglesia** (Gasteiz, Araba, 1977) aktorea da, telebistan eta zineman aritutakoa.

## Lanak 
* *Akelarre* (2020)
* *Ofrenda a la tormenta* (2020)
* *El secreto de Puente Viejo* (2019)
* *Vitoria, 3 de marzo* (2018)
* *Errementari* (2017)
Druk (filma)

thumb|275px|Druk logo.

***Druk*** 2020ko Thomas Vinterberg daniar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da. Mads Mikkelsen, Thomas Bo Larsen, Magnus Millang eta Lars Ranthe aktoreek antzeztu zuten.

Donostiako Zinemaldiko 68. edizioaren Sail Ofizialen lehiatu zen eta Gizonezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra (Mads Mikkelsen, Thomas Bo Larsen, Magnus Millang eta Lars Ranthe) irabazi zuen. Europako Zinema sarietako 33. edizioan, 2020ko Europako film onena izendatu zuten. 93. Oscar Sarietan Nazioarteko film onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
Teoria baten arabera, gure odolean alkohol kantitate txiki batekin jaio beharko genuke, mozkor puntu batekin, gure burua inguratzen gaituen mundura zabaldu, gure arazoak arindu eta sormena areagotzen delako. Teoria horrek bultzatuta, Martin eta bere hiru lagun –bigarren hezkuntzako irakasle dira hirurak, eta nazkatuta daude– esperimentu batean murgilduko dira; lanaldian, beti intoxikazio etiliko maila berari eutsiko diote. Churchillek alkoholaren eraginpean irabazi bazuen Bigarren Mundu Gerra, nork daki zer egin dezaketen trago gutxi batzuek beraien eta ikasleen alde?

## Bitxikeriak 
Thomas Viterbergen alaba txikiena, Ida, filmean parte hartu behar zuen, baina filmaketarako prestaketak egiten ari ziren bitartean, auto istripu batean hil zen. Filmean alaba txikiaren gelakideek hartzen dute parte hari eginiko omenaldi gisa.
## Sariak eta hautagaitzak 
## Aktoreak 
* Mads Mikkelsen: Martin
* Thomas Bo Larsen: Tommy
* Lars Ranthe: Peter
* Magnus Millang: Nikolaj
* Maria Bonnevie: Trine
* Susse Wold: Rektor

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak 
* IMDb-ko fitxa
Akelarre (2020ko filma)

***Akelarre*** 2020 urtean eginiko euskal filma da. Pablo Agüero zinemagile argentinarrak Zugarramurdiko sorginkeria prozesuaren istorioa kontatzen du.

Euskal Herria, Frantzia eta Argentinaren artean ekoiztutako obra da *Akelarre*. Hurbilketa elebiduna egin dio Aguero argentinarrak sorgin ehizen gaiari: izan ere, euskaraz zein gazteleraz ari dira filmeko pertsonaiak.

2020ko urriaren 2an estreinatu zen, nahiz eta lehen (irailaren 19an) Donostiako Zinemaldiaren Sail Ofizialean aurkeztu.

2021ean 5 Goya sari irabazi zituen: Zuzendari artistikoarengatik (Mikel Serrano), musika onenarengatik (Mursego eta Arantzazu Calleja), jantzien diseinuarengatik (Nerea Torrijos), makillaje eta ile-apainketagatik (Beata Wotjowicz eta Ricardo Molina) eta efektu bereziengatik (Mariano García Marty eta Ana Rubio).

## Sinopsia 
1609. urteko Euskal Herrian, andre gazte talde bat basoan dago, eguneroko lanetatik atseden hartzeko jai bat ospatzea erabaki baitute; haien artean ari da Ana. Festa giroa bat-batean moztuko da, ordea, parte hartzaileen zoritxarrerako. Izan ere, barreen eta txantxen soinu alaiei soldaduen bortizkeriaren zarata gailenduko zaie. Gizon armatuek, elkarretaratzea bortxaz eten, eta emakumeak atxilotuko dituzte. Sorginkeria leporatuko diete parte hartzaileei, eta inkisizioaren esku utziko dituzte, epaituak izan daitezen.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ofrenda a la tormenta

***Ofrenda a la tormenta*** () 2020ko Fernando González Molina nafar zinema zuzendariak zuzendutako thriller film bat da. Dolores Redondo donostiar idazlearen *Baztango Trilogia* osatzen duen izenburu berdineko hirugarren eleberrian oinarritua dago.

## Argumentua 
Amaia Salazar inspektoreak aurre egiten die bere amesgaiztoen jatorriei Baztango bailararen sekreturik ilunenak zabaltzen dituen bitartean.

## Aktoreak 
* Marta Etura: Amaia Salazar inspektorea
* Leonardo Sbaraglia: Markina epailea
* Paco Tous: San Martín doktorea
* Álvaro Cervantes: Berasategi
* Pedro Casablanc: komisarioa
* Marta Larralde: Yolanda Berrueta
* Ana Wagener: Fina Hidalgo
* Elvira Mínguez: Flora Salazar
* Nene: Jonan Etxaide
* Imanol Arias: Aita Sarasola
* Susi Sánchez: Rosario
* Benn Northover: James
* Alicia Sánchez: Elena Ochoa
* Colin McFarlane: Aloisius Dupree
* Alfredo Villa: Clemos inspektorea
* Eduardo Rosa: Goñi azpinspektorea
* Itziar Aizpuru: Engraxi
* Iñigo de la Iglesia
* Anjel Alkain: Iriarte inspektorea

## Kanpo estekak
À cœur battant (filma)

***À cœur battant*** 2019. urtean Keren Ben Rafaelek eginiko film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Ezin hobeto daude Julie eta Yuval: elkarrekin bizi dira Parisen, maitemindurik daude, eta haur bat izan berri dute. Alabaina, Yuvalek Israelera itzuli beharko du bisa berritzera, eta horrek garai batez aldenduko ditu. Bideo deien bidez jarraituko dute harremana izaten, baina egoera berriak kalte egingo dio lehengo harreman idilikoari.

## Aktoreak 
* Judith Chemla: Julie
* Arieh Worthalter: Yuval
* Lenny Dahan: Lenny
* Noémie Lvovsky: Chantal
* Bastien Bouillon: Charles
* Vassili Schneider: Roméo
* Gil Weiss: Aner
* Joy Rieger: Yali
* Odeya Koren: Yuvalen ama
* Nathan Dattner: Yuvalen aita
* Gabi Tolkowski: Yuvalen aitona
* Sumitra Parajuli: Lorna
* Valérie Trajanovski: aholkularia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beloso-Erripagaña

**Beloso-Erripagaña** Iruñeko ekialdeko auzo multzo bat da, 2010eko hamarkadako hirigintza-garapenekin sortua.

Mugakide ditu iparraldean Iruñeko Txantrea auzoa, ekialdean Iruñeko Bigarren Zabalgunea, hegoaldean Iruñeko Mendillorri auzoa, eta mendebaldean Burlata udalerria.

Bi auzok osatzen dute:

* Beloso
* Erripagaña

## Erreferentizak 
## Ikus, gainera 
* Iruña
* Mendillorri
* Txantrea
* Burlata

## Kanpo estekak
Heksejakt

***Heksejakt*** 2020ko norvegiar telesail dramatikoa da, Siv Rajendramek eta Anna Bache-Wiigek TV 2entzat egina.

## Sinopsia 
Abokatu langelan, milioi erdi euroko faktura sinatzeko agindu diote langile bati, baina zalantza egingo du: ez ditu eskatzaileak ezagutzen. Ekintza soil batek herrialde osoko elite ekonomiko eta politikoak kolokan jar ditzakeen galdegiten du telesailak, eta arretaz erreparatu die informazio hori argitara eramaten duten pertsonek jasan beharreko albo kalteei ere.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chronicon Pictum

**Chronicon Pictum** (), edo **Vienako Chronicon Pictum**, ***Chronica Hungarorum***, ***Chronicon (Hungariæ) Pictum***, ***Chronica Picta*** edo ***Chronica de Gestis Hungarorum***, hungarieraz ***Képes krónika***, Hungariako Erresumaren historia XIV mendetik irudiztatua da. Antzeko lanak Europako errege gorteetan egiten ziren, kasu honetan Luis I.a Hungariakoan. Gaur egun Budapesteko Széchényi Liburutegi Nazionalean gordetzen da.

## Ezaugarriak 
Eskuizkribuaren marrazkiak eta apaingarri ederrak 1360 baino lehen Hungarian egin ziren. Lanek garaiko hungariar bizitzaren ezagupen sakona erakusten dute, haien ohiturak, tradizioak, kondairak, historia. Kronikaren 147 irudiei esker jendarte haren ezaugarri asko ezagu ditzakegu: janzkerak, nekazarien bizimodua, armak, eraikinak...

## Egitura 
Kronika bi ataletan dago antolatuta:
* Lehenengoan, Huno herriaren gertaerak biltzen dira.
* Bigarrenean, hungariar erregeen inguruko gertaerak azaltzen dira. Bigarren atal honetan Ladislao I.a Hungariakoaren datuak, mirakuluak eta elezaharrak zehaztasun handiz jasotzen dira.

## Historia 
Kronika Márk Kálti-k (latinez Marci de Kalt) 1358. urtea igaro eta gutxira prestatu zuen. Azken irudiak 1370 eta 1373 artean amaitu zituzten. Liburua Luis I.a Hungariako erregeak Karlos V.a Frantziako erregeari eman zion, Luisen alaba, Katalina, Karlosen semearekin, Luis I.a Orleanseko dukearekin alegia, ezkondu zenean. Ondoren, 1456an, kronika Đorđe Branković-i eman zitzaion, eta honek kopiatu egin zuen. Gero, ziurrenik bolada batean Turkiarren esku egon zelarik, eskuizkribua galdu egin zen.

Kronika, berriro ere, XVII. mendearen lehen erdialdean, bide ezezagunez, Vienako errege artxiboetan agertu zen; horregatik Vienako Kronika Argiztatua ere deitzen zaio. Eskuizkribua gaur egun Budapesteko Széchényi Liburutegi Nazionalean dago jasota (Országos Széchényi Könyvtár, Budapest).

## Iruditegia 

Image:Attila-ChroniconPictum.jpg|Atila Hungariako lehen erregea.
Image:HunSiege-ChroniconPictum.jpg|Hunoek Aquileia hiria erasotzen.
Image:Attila-PopeLeo-ChroniconPictum.jpg|Atila Leon I.arekin bilduta. Image:FeherSzarvas-ChroniconPictum.jpg|Orein zuriaren ehiza.
Image:HetVezer-ChroniconPictum.jpg|Zazpi buruzagiak.
Image:Magyarok-Bejovetele-ChroniconPictum.jpg|Hungariar herriaren inbasioa.
Image:Lehel-Kurtje-ChroniconPictum.jpg|Lehel eta bere adarra.
Image:Geza-ChroniconPictum.jpg|Geza printze handia.
Image:Istvan-ChroniconPictum.jpg|Eztebe I.a Hungariakoa.
Image:Laszlo-ChroniconPictum.jpg|Ladislao I.a Hungariakoa.
Image:Laszlo-Coronation-ChroniconPictum.jpg|Ladislao I.a Hungariakoa.
Image:Konyves Kalman.jpg|Coloman erregea.
Image:Viennese Illuminated Chronicle Posada.jpg|Posadako guda.
Image:BelaIV-ChroniconPictum.jpg|Béla IV.a Hungariakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Chronicon Pictum* liburuaren irudiak.
Novitxok seriea

**Novitxok seriea** (errusieraz: новичок, —etorri berri— ) gutxi gorabehera 1970 eta 1990 artean garatutako Sobietar Batasuneko nerbio-agenteen serie bati egiten dio erreferentzia. Inoiz ekoitzitako nerbio-agente hilgarrienen artean daude, eta horietako batzuk VX baino 5-8 aldiz indartsuagoak direla esaten da. Serie honetan 100 aldaera baino gehiago daude, eta horietako batzuk  diagraman ageri dira. Efektuak eta dagokien neurriak G seriekoen berdinak dira.
erdian|thumb|650x650px|Novitxok serieko konposatuetako batzuk

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jimmy Winston

**James Edward Winston Langwith** (Londres, 1945eko apirilaren 20a - 2020ko irailaren 26a) ingeles musikari eta aktorea izan zen, *Small Faces* taldeko kidea. Steve Marriott, Ronnie Lane eta Kenney Jonesekin batera taldea sortu zuen. Gitarra-jotzailea zen, baino berehala aldatu zen teklatura. 1965ean taldea utzi eta Ian McLagan ordezkatu zuen. *Hair* musikalean eta *Doctor Who* telesaileko ataletan antzeztu zuen.

## Diskografia 
### bakarka 
"Sun In the Morning" / "Just Wanna Smile" (1976)
### Small Facesekin 
* "Whatcha Gonna Do About It" / "What's A Matter Baby" (1965)
* "I've Got Mine" / "It's Too Late" (1965)
* *Small Faces* (1966)
* *From the Beginning* (1967)
* *The Autumn Stone* (1969)
* *The BBC Sessions* (1999)
### Jimmy Winston and His Reflections-ekin 
"Sorry She's Mine" / "It's Not What You Do (But the Way That You Do It)" (1966)
### Winston's Fumbs-ekin 
"Real Crazy Apartment" / "Snow White" (1967)
Ermitagaña-Mendebaldea

**Ermitagaña-Mendebaldea** Iruñeko auzo bat da, hiriaren mendebaldean dagoena. 1970ko hamarkadan eginiko hirigintza-garapenen bidez sortu zen.

Iparraldean Sanduzelai auzoa du mugakide, ekialdean Donibane, hegoaldean Iturrama eta mendebaldean Etxabakoitz auzoa eta Barañain udalerria.

Bi auzok osatzen dute:

* Ermitagaña
* Mendebaldea
* Biritxitu

## Erreferentizak 
## Ikus, gainera 
* Iruña
* Donibane
* Etxabakoitz
* Iturrama

## Kanpo estekak
Shoggoth

**Shoggoth**, Cthulhuren mitoan agertzen diren fikziozko izakiak dira. Lehenbiziko aldiz H. P. Lovecraft idazlearen *Eromenaren mendietan* (1931) eleberrian agertu ziren.

Fisikoki honela deskribatuak dira:
Oscar Gálvez

**Oscar Alfredo Gálvez** (Buenos Aires 1913ko abuztuaren 17a - ibid, 1989ko abenduaren 16a) Argentinako automobil lasterketako gidaria eta 1 Formulako gidaria izan zen .

## Ibilbidea 
Garai hartako ibilbide luzeko eta kirol autoetako beste esperientzia handiko gidari askok bezala, Galvezek 1953ko denboraldian bakarrik hartu zuen parte Buenos Airesen egindako sari nagusian. Maserati A6GCM batean egindako lasterketa kaotikoa eta katastrofikoa ikusita, gutxienez bosgarren egin zuen han. 40 urteko gizonak ez zuen 1 Formulako beste lasterketarik egin, eta horrela sartu zen 1950eko hamarkadako pilotu talentudun guztiekin, zortea probatu nahi zuten gutxienez behin beraientzat berria zen automobilismo klase honetan, batez ere lehenengoan. Argentinako ohiko "Sari Nagusia" izan zen.

Bere ibilbidearen hasieran, Galves Juan Manuel Fangioren parean jartzen zuten bere herrialdean. Hainbat urtez (1947-1948) Argentinako "klase guztietako" txapelduna izan zen eta "Especiales de Carrera" irabazi zuen 1949an eta "Turismo Carretera" 1953-1954 bitartean. Baina Fangio eta José Froilán Gonzálezekin alderatuta, ezin izan zuen Juan Perón presidentearen, Argentinako diktadorearen, laguntzaz baliatu, horrek esan nahi baitzuen Hego Amerikako mugetan zeharreko bidea ekonomikoki blokeatuta zeukala.

Hil ondoren, Buenos Airesko autodromoak, non 1998ra arte 1 Formulako 20 lasterketa egin ziren guztira, *Autódromo Oscar Alfredo Gálvez* izena hartu zuen bere omenez.

## Kanpo estekak
Wilhelm Wakonigg

**Wilhelm Wakonigg** (Littai, Austria-Hungariako Inperioa, gaur egungo Eslovenian, 1875ko apirilaren 30a - Vista Alegre hilerria, 1936ko azaroaren 16a) austriar jatorriko enpresari, ingeniari eta diplomatikoa izan zen. Euskal burgesiarekin harreman estuak egin zituen eta Espainiako Gerra Zibilaren baitan espioitza egiten ari zela argudiatuta heriotza zigorra ezarri zion Eusko Jaurlaritzak.

## Bizitza 
### Lehen urteak 
Wilhelm Wakonigg Karniolan jaio zen, mineral ugari dituen eskualdea. Gaur egun eskualde hau Eslovenian badago ere, garaian Austria-Hungariako Inperioaren zatia zen. Wakonigg austriar herritarra zen, eta katolikoa erlijioz. Ljubljanan ikasi zuen bigarren hezkuntza eta Grazen (Austria) meatzaritza. 1896an ingeniari titulua eskuratu zuen eta metalurgian lanean hasi zen. 1905ean Bilbora mugitu zen eta "W. Wakonigg" enpresa sortu zuen, meatzaritzari lotuta. Urte horretan bertan ezkondu zen Elisa Poirier Bolivarrekin, Gastón y Daniela denda oinordekotzan jasoko zuena, Begoñako basilikan. Dokumentu horrekin batera Julian Munsurik euskal abertzaletasunaren egoerari buruz egindako txostena eta Julio Hernández Mendirichagak Bilboko egoera finantziarioaren inguruan idatzitakoak ere bazeramatzan. Wakoniggekin batera Martínez Arias Paraguaiko kontsula eta Emil Schaeidt Schneider laguntzailea ere atxilotu zituzten.

### Heriotza zigorra 
Wakoniggek Luis Ortuzarren nolabaiteko laguntza izan zuen, eta Nicolas Viar Eguzkitza abertzaleak defendatu zuen. Hala ere, 1936ko azaroaren 18an Bizkaiko Herri Epaitegiak heriotza zigorra ezarri zion. Derioko hilerrian fusilatu zuten Paraguayko kontsul Martinez Arias eta José Anglada komandantearekin batera. Gorpua, ordea, Begoñako basilikaren ondoan zegoen hilerrian lurperatu zuten (gaur egun futbol zelaia dago bertan). Bere azken hitzak "Heil Hitler" izen zirela esan zuten lekukoek.

Gaizka Ortuzar Wakonigg enpresaria bere biloba da. Ybarra familiarekin lotuta, *Paradise Papers* filtrazioan agertzen da.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 

## Kanpo estekak
Klingon

**Klingon**, klingon hizkuntzaz **tlhIngan**, Star Trek zientzia fikziozko frankiziako estralurtar izaki eta herri bat da. Klingon hizkuntzan mintzatzen dira. 1967an Gene L. Coon gidoilariak sortu zituen.

Izaera zakar, basati eta bortitzekoak dira. Klingon gizartea feudalismoa, autoritarismoa eta militarismoan oinarritzen da.

Arraza honen gauza garrantzitsuenetarikoa guda egitea eta armada potenteak eukitea izango zen, beren historian hainbat guden erregistru daude hauxe frogatzen dutena. 

Gudetan hildako gudariek beren ohorea handitzen dute, guda gauza sakratu eta garrantzitsu izanda, gudan borrokatzea Klingon gehienen ametsa da, konfliktu iskiludunetan gauza gorena.

## Hizkuntza 
thumb|Klingon idazkera

Klingon hizkuntza hizkuntza sortu bat da, hau da, filmetarako eta haien errealidadea askoz errealagoa iruditzeko sortu zen, alegia, benetako hizkuntzaren bila ez ziren joan, baizik eta hizkuntza paregabe bat sortzea, soinu oso ezohikoekin (natural hizkuntzetan) eta estralurtarragoa izatea. 

## Kanpo estekak
Romular

**Romularrak**, romularrez Rihannsu, Star Trek zientzia fikziozko frankiziako estralurtar izakiak dira. Vulkaniar herriarekin senidetuak daude.

Izaera griñatsua, tranpatia eta aukerazaleaz irudikatzen dira.
Vulkaniar (Star Trek)

**Vulkaniarrak**, Star Trek zientzia fikziozko frankiziako estralurtar izakiak dira. Gene Roddenberry zuzendari eta ekoizleak sortu zituen. Denetan ezagunena Spock da (Leonard Nimoy).

Jatorriz Vulkano planetakoak dira. Beren bizimodua osoki arrazoia eta logikan datza. Antzina espezie griñatsu eta oldarkorra izan arren, oraindik eta gizakiak baina gehiago, denborarekin logika, meditazioa eta emozioen gabezian oinarritutako bizimodua beraganatu zuten, gizarte oparoa eta teknologia aurreratua lortuz. Vulkaniar agurraz agutzen dira.

Fisikoki kasik gizakiak bezalakoak dira, baina belarri eta bekain puntadunak dituzte, bai eta aurpegi serio eta emoziorik gabea ere.

## Kanpo estekak
Mountains of the Moon (filma)

***Mountains of the Moon*** (euskaraz *Ilargiaren Mendiak*), 1990eko Bob Rafelson estatubatuarrak zuzendutako abenturazko biografia film bat da. 1857-1858 artean Richard Francis Burton eta John Hanning Speke britainiar esploratzaileak Erdialdeko Afrikan barna burututako bidaian oinarritua dago, bai eta William Harrison idazlearen *Burton and Speke* (1982) eleberrian ere. Patrick Bergin eta Iain Glen aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1854, Richard Francis Burton (Patrick Bergin) kapitaina eta John Hanning Speke (Iain Glen) tenienteak Erdialdeko Afrikaren barnera eraman eta Nilo ibaiaren iturburua aurkitzeko helburu duen espedizio bati ekingo diote. Espedizioa Britainiar Inperioa eta Viktoria I.a Erresuma Batukoaren izenean egingo da, eta bi esploratzaileek arrisku eta oztopo handiei aurre egin beharko dietela badakiten arren, denen harridurarako, kontinente ezezagunaren bihotzean barneratu eta gizon zuriek inoiz amestuko ez lituzketen lekuetara ailegatuko dira. Bidaiaren zorigaiztoak abenturazaleengan eragiten hasten diren heinean, bi gizonen arteko adiskidetza sendoa sortuko da.

## Aktoreak 
* Patrick Bergin: Richard Francis Burton
* Iain Glen: John Hanning Speke
* Richard E. Grant: Larry Oliphant
* Fiona Shaw: Isabel Arundell
* John Savident: Lord Murchison
* James Villiers: Lord Oliphant
* Adrian Rawlins: Edward
* Peter Vaughan: Lord Houghton
* Delroy Lindo: Mabruki
* Paul Onsongo: Sidi Bombay
* Bheki Tonto Ngema: Ngola erregea
* Martin Okello: Veldu
* Bernard Hill: David Livingstone
* Matthew Marsh: William
* Richard Caldicot: Lord John Russell
* Christopher Fulford: Herne
* Garry Cooper: Stroyan
* Roshan Seth: Ben Amir
* Omar Sharif: Sultana

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
José María Olabarri Massino

**José María Olabarri Massino** (Bilbo,  - ) Bizkaiko enpresarioa izan zen.

## Biografia 
Pascual Olabarri Aldana eta Madgalena Massino Leraren semea, bere aitaren negozio gehienak herentzian jaso zituen. Gainera, Manuela Zubiria Ybarrarekin ezkondu zen, Cosme Zubiriaren eta Prudencia Ybarra Gutiérrez de Cabiedesen alaba, Ybarra familiako kidea, bere fortuna gehiago handituz.

Bere aitak Santa Ana de Bolueta enpresan zuen ordezkaritza eskuratu zuen. Tubos Forjadosen kontseilaria izan zen 1897an, Bilboko Labe Garaietakoa 1898-1902 artean eta Bizkaiko Labe Garaiak enpresakoa 1903 arte. Labe Garaietako kontseilutik dimisioa eman zuen, ez zitzaiolako etikoa iruditzen bere konpetentzia zen Boluetako enpresako zuzendaria izatea aldi berean eta Olabarri jauregia izenarekin ezagutzen dena. 1903an beste bat eskatu zion Cecilio Goytia arkitektoari Areetan.

Hainbat elkarteko kide izan zen, eta Club Marítimo del Abraren sortzaileetako bat zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Josep (filma)

***Josep*** 2020 urtean eginiko animaziozko filma da.

## Sinopsia 
Otsaila, 1939. Francoren diktaduratik ihesean, errepublikanoak trumilka ari dira Espainia eta Frantziaren arteko muga zeharkatzen. Iheslariak kontzentrazio esparruetara bidaliko ditu Frantziako Gobernuak. Eremu horietako batean jazo zen istorio bat dakar filmak: alanbreak banatutako Josep Bartoli marrazkilariaren eta beste gizon baten arteko harremana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Patriot (1998ko filma)

***The Patriot*** (euskaraz *Abertzalea*), 1998ko Dean Semler australiarrak zuzendutako thriller ekintza film bat da. William C. Heine idazlearen *The Last Canadian* eleberrian oinarritua dago. Steven Seagal, Gailard Sartain, L.Q. Jones eta Camilla Belle aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Wesley McClaren (Steven Seagal) doktorea eta gobernuarean inmunologia ikertzaile ohia bere familiarekin batera Montanako Ennis herrira lekualdatu da, hiri handiko bizimoduaren estresatik ihesi. Baina beren bizimodu lasaia laster infernu batean bilakatuko da, herriko biztanleen %80a, bere emaztea eta semea barne, birus ezezagun eta berri baten ondorioz hiltzen denean. Honela, Wesleyk bere alaba txikia Hollyren (Camilla Belle) laguntzaz gaixotasunaren jatorria naturan baino gizakian dagoela ziur daudenez, ikertu eta sendagai bat lortzeari ekingo diote.

## Aktoreak 
* Steven Seagal ... Wesley McClaren doktorea
* Gailard Sartain ... Floyd Chisholm
* L.Q. Jones ... Frank
* Silas Weir Mitchell ... Pogue
* Camilla Belle ... Holly McClaren
* Dan Beene ... Richard Bach
* Damon Collazo ... Johnson tenientea
* Whitney Yellow Robe ... Ann White Cloud aktorea
* Brad Leland ... Bob Handi
* Molly McClure ... Molly
* Philip Winchester ... Miliziano gaztea
* Douglas Sebern ... Tomkins epailea
* Ross Loney ... Clem
* Bernard O'Connor ... Tom Hergot doktorea
* Leonard Mountain Chief ... Aitona
* R.J. Burns ... Navy kapitaina
* Robert Harvey ... Harvey kolonela
* Ron Andrews ... Irrati esataria
* Jeff Tillotson ... Benson soldadua
* Don Peterson ... T.S. 1. soldadua
* Cory Brown ... T.S. 2. soldadua
* Tom Vanek ... Errepide kontroleko zaindaria
* Scott Wetsel ... FBIko agentea
* Dillinger Steele ... Marshalla
* Gene E. Carlstrom ... Arrantxero zaharra
* Ayako Fujitani ... McClarenen laguntzailea (edota Ayako Seagal)
* Kelcie Beene ... Hollyren 1. laguna
* Callie Strozzi ... Hollyren 2. laguna
* Stephen Jensen ... ATFko 3. agentea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Javier Ariztegi

**Francisco Javier Ariztegi Yáñez** (Irun, 1948ko irailaren 20a) gipuzkoar ekonomialaria da. Madrilgo Complutense Unibertsitatean lizentziatua, 1980an Espainiako Bankuan sartu zen eta 2009an gobernadoreorde izendatu zuten. Garai haietan, Banku Berregituraketa Ordenaturako Funtsaren komisioa zuzendu zuen. 2012an kargua utzi zuen.
¡Hola!

**¡Hola!** Espainiako bihotzeko astekaria da. Espainiako bigarren aldizkaririk salduena da, *Pronto*ren ondoren. Antonio Sanchez Gomezek 1944an sortu eta bere zuzendari bilakatu zen. 1980ko hamarkadaren erdian Eduardo Sánchez Junco bere semeak ordezkatu zuen eta aldizkariak nazioarteko hedapena izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agure Izugarria

***Agure Izugarria***, , H. P. Lovecraft estatubatuar idazlearen beldurrezko kontakizun labur bat da. 1920an idatzi zuen eta 1920ko urtarrilaren 28an *Tryout* aldizkarian lehenbizikoz argitaratua izan zen.

## Argumentua 
Ingalaterra Berrikoak ez diren hiru atzerritar lapurrek itxuraz agure dohakabe bat dirudien etxean sartu eta ustez bertan dagoen espainiar galeoi bateko altxor bat lapurtzea erabako dute.

Apirilaren 11ko gauean, Angelo Ricci eta Manuel Silva lapurrak agurearen etxera sartuko dira, eta Joe Czanek lapurrak kalean autoarekin itxoingo die. Baina agurea ez da dirudien ahul eta kaltegabekoa izango.
Lecturas

**Lecturas** Espainiako bihotzeko astekaria da. Espainiako aldizkari salduen artean dago, *Pronto* eta *¡Hola!*ren ondoren. 1917an sortua, bere arloan Espainiako aldizkaririk beteranoena da. Egun RBA kataluniar taldekoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diez minutos

**Diez minutos** Espainiako bihotzeko astekaria da. Espainiako aldizkari salduenen artean dago. 1951n sortua, 1990eko hamarkadan Hachette frantziar taldeak erosi zuen eta, egun, Hearst Communications estatubatuar taldekoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paris Match

***Paris Match*** ( ahoskatua) Frantziako bihotzeko astekaria da. Jean Prouvostek 1949n sortua, egun Hachette frantziar taldekoa da. Hasieran monopolistikoa izan zen bere arloan eta egun oraindik herrialdeko aldizkaririk salduena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NA-2160

edo **Isoko Gaineko errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  foru errepidea lotzen du.

Errepidea 3,65 kilometrokoa da.

## Historia 
 errepideko ibilbide zaharra da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Erromantzatua

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* Iso
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
Voici

***Voici*** Frantziako bihotzeko astekaria da. 1987n sortua, egun Bertelsmann/Gruner + Jahr alemaniar taldekoa da. 2009 herrialdeko hirugarren aldizkaririk salduena izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Us Weekly

***Us Weekly*** Estatu Batuetako bihotzeko astekaria da.1977an The New York Times Companyk sortua, egun American Media, Inc. taldekoa da. 2017an 1,95 miloi ale baino gehiago saltzen zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Closer (aldizkaria)

***Closer*** Erresuma Batuko bihotzeko astekaria da. 2005ean sortua, laster frantziar eta estatubatuar edizioak izan zituen eta egun Bauer Media Group alemaniar taldekoa da. 2009 Frantziako hirugarren aldizkaririk salduena izan zen bere merkatuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Variety

***Variety*** Estatu Batuetako zinemako astekaria da. 1905ean Sime Silvermanek sortua, egun Penske Media Corporation taldekoa da. 1933an eguneroko Daily Variety sortu zuen. Egunerokoa 31.600 ale inguru saltzen ditu eta astekariak 30.000.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Claudia Salazar Jiménez

**Claudia Salazar Jiménez** (Lima, Peru, 1976) perutar idazlea eta unibertsitate irakaslea da. Literatura ikasi zuen Limako San Marcos Unibertsitate Nazionalean. Latinoamerikako Literaturan doktorea da New Yorkeko Unibertsitatean.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *La sangre de la aurora* (2013)
* *1814, año de la Independencia* (2017)

### Kontakizunak 
* *Coordenadas temporales* (2016)