María Pazos

**María Pazos Morán** ( Cañamero, Cáceres, 1953ko uztailaren 23a ) matematikaria, ikertzailea eta aktibista feminista da. Bere ikerketa lanaren ildo nagusia zerga-sistemak eta genero desberdinkeriarekin duten harremana aztertzean datza. 2003 eta 2019 artean Ikasketa Burua izan zen Ikerketa Fiskalen Institutuan, eta han *Finantza Publikoen eta Genero Berdintasunaren* ikerketa koordinatu zuen. Hainbat unibertsitaterekin eta erakunde publikoekin lan egiten du *Ekonomia, Politika Publikoak eta Genero Berdintasunari* buruzko moduluak irakasten.  Ekonomia Feministaren Nazioarteko Elkartearen (IAFFE) kide da, Herritarrei Laguntzeko Transakzio Espekulatiboen gaineko Zergaren Elkartea (ATTAC ), Politika Feministako Forum-ekoa eta Jaiotza eta Adopzio Baimen Berdinak eta besterenezinak Plataformaren (PPIINA) sortzaileetariko bat.  Aldizkako aldizkari zientifiko eta egunkari desberdinetan argitaratzen du eta bere espezialitatearen inguruko gaiei buruzko hainbat saiakeren egilea da.    

## Ibilbide profesionala 
Matematiketan lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, 1977an, eta irakaskuntza hori irakaskuntza publikoan irakatsi zuen 1988 arte. Aurten lehiaketa onartu zuen Gizarte Segurantzako Ekuarioen, Estatistikarien eta Ekonomisten Kidegoen aurka, erakunde publiko horretan eta Espainiako Lan Ministerioko Ikasketa Sozioekonomikoen Sailean 1991. urtera arte, Fulbright beka lortu zuen urtean. AEBetan, estatistika masterra egin zuen Harvard Unibertsitatean eta AEBetako Lan Estatistiken Bulegoan egonaldia egin zuen. 1993an itzuli zenean, Ikerketa Fiskalen Institutuan sartu eta ikerketa ekonomikoaren alorrean hasi zuen bere ibilbidea, Madrilgo Karlos III.a Unibertsitatean (1995-1998) irakaskuntzarekin batera egin zuena. 1999an Parisera joan zen bizitzera, eta han administratzaile kargua izan zuen Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeko ( ELGA ) Gizarte Politikarako Zuzendaritzan 2002ra arte. Lan horrek nazioarteko zerga- eta prestazio-sistemen konparazioan eta lan-merkatuan, ekonomian eta konfigurazio sozialean duten eragina ebaluatzeko aukera eman zion. Antolaketa sozial eredu ezberdinak aztertzeko eta genero desberdintasunekin duten harremana zehaztu nahian, espezializatu egin zen iparraldeko herrialdeetako ongizate sistemetan bertan eginiko aldi baterako egonaldietan: Stockholm- (2006), Islandian- (2011) eta Aalborg-eko unibertsitateetan 2015). 2003tik 2019ko uztailera arte, Ikerketen Ikasketa buru kargua izan zuen Ikerketa Fiskalen Institutuan, erakunde honen *Ogasun Publikoa eta Genero Berdintasunaren* ikerketa koordinatuz.

2005-2006 urteetan Pazos Europako Batzordearen genero- eta enpleguari buruzko adituen sareko kide izan zen. 2007an, politika publikoen arloa koordinatu zuen Zaragozako Unibertsitateak antolatutako Ekonomia Feministako II. Kongresuan  . 2009 eta 2010 artean, Fundación Carolina, IEF, CEPAL eta UNIFEMek sustatutako *Politika fiskalen genero-eragina Latinoamerikan* (*Impacto de género de las políticas fiscales en Latinoamérica)* ikerketa-proiektua zuzendu zuen eta 2007-2012 bitartean Genero Aurrekontuen Europako Sarean (European Gender Budgeting Network) parte hartu zuen. 

2015ean, Bibiana Medialdea ekonomialariarekin batera*, Arreta sistema berrantolatzeko* testua*: suspertze ekonomikorako beharrezko baldintza* (*Reorganizar el sistema de cuidados: condición necesaria para la recuperación económica)* sortu zuen.  Dokumentua Podemosek eskatuta egin zen eta zaintza sistemaren erreforma bideratzeko eztabaida sustatu nahi zuen, Juan Torres López eta Vicenç irakasleek hasitako ildoetan aurrera eginez. 

María Pazosek *Ekonomia, Politika Publikoak eta Genero Berdintasunaren* inguruko moduluak irakasten ditu graduondokoetan eta erakunde publikoetan. 2019an Pompeu Fabra Unibertsitateko taldean sartu zen ikerlari eta irakasle laguntzaile gisa *Politika Publikoen Zentroan* (*Public Policy Center-*UPF).  2020an, argitaratu zuen UPF ikerketa taldeko beste kide batzuekin batera eta Vicenç Navarro koordinatzaile, *Ongizate Estatuaren laugarren zutabea* dokumentua*: funtsezko arreta beharrak estaltzeko, enplegua sortzeko eta berdintasunaren bidean aurrera egiteko proposamena. generoa,* (*El cuarto pilar del Estado del Bienestar: una propuesta para cubrir necesidades esenciales de cuidado, crear empleo y avanzar hacía la igualdad de género,)* 2020ko ekainaren 15ean Diputatuen Kongresuko Gizarte eta Ekonomia Berreraikitzeko Batzordearen Gizarte Politiken eta Arreta Sistemen Lantaldean aurkeztu zen.    Ekonomia eta fiskalitatean espezialitaturiko aldizkari zientifikoetan argitaratzeaz gain, Pazosek gai horiei buruzko dibulgazio lana garatu du ikuspegi feministatik, hedabide ugaritan argitaratutako artikuluen bidez.

## Aktibismo feminista 
1969an, 16 urte zituela, Pazos jaioterritik Cañamero Madrilera joan zen bizitzera. 1976an, 23 urte zituela, Emakumeen Askapenerako Frontean sartu zen. Bilbon eta Kordoban urte batzuk bizi ondoren, Madrilera itzuli zen, eta 1982-1985 bitartean lan egin zuen Abortatzeko Eskubidearen aldeko Batzordean . 1986an Politika Feminista Forum-ean sartu zen. 2005ean Jaiotza eta Adopzio Baimen Berdin eta Transferiezinak lortzeko Plataforma (PPIINA) sortu zuen taldeko kidea izan zen, 2007ko Emakumeen eta gizonen berdintasun eraginkorrerako 3/2007 Lege Organikoan aitatasun baimena onartzearekin bat eginez.  2016ko urriaren 18an, Diputatuen Kongresuak onartu zuen PPIINA-ren proposamena, soilik kontrako bi botorekin, aitatasun baimenak bi astetik amek dituzten 16 arte luzatzeko konpromisoa hartuz. Espainiako emakumeen% 55 soilik itzultzen badira lanera amatasun-baimenaren ondoren (gizonen% 100en aurrean), zer gertatuko litzateke haien baimena askoz ere luzeagoa denean, eta aitena ez? Patriarkatuaren aurka aldarrikapen argiak ditugu: lanaren banaketa sexuala ezabatzea. Hori lortzeko, zaintza-sistemari eraso egin behar zaio. 

## Argitalpenak 
[thumb| [Ana de Miguel, María Pazos eta Yayo Herrero Contra el patriarcado (P*atriarkatuaren aurka*) liburuaren aurkezpenean (2018)]]

* Pazos, M. (arg.) (2005): *Política fiscal y género (Politika fiskala eta generoa).* Ikerketa Fiskalen Institutua, Madril.
* Pazos, M. (arg.) (2008): *Economía e igualdad de género: Retos de la Hacienda Pública en el Siglo XXI* (*Ekonomia eta genero berdintasuna: finantza publikoen erronkak XXI. Mendean.)* Ikerketa Fiskalen Institutua, Madril.
* Pazos, M. (zuz.) (2010): *Fiscalidad y equidad de género Análisis de los sistemas de impuestos y prestaciones de Chile, Ecuador, España y Guatemala (Zerga eta genero ekitatea Txile, Ekuador, Espainia eta Guatemalako zerga eta onura sistemen azterketa.)* Fundación Carolina eta S. XXI editoreek argitaratutako ikerketa, Madril. 
* Pazos, M. (2013): *Desiguales por ley. Las políticas públicas contra la igualdad de género*. (*Desberdinak legearen arabera.* *Genero berdintasunaren aurkako politika publikoak.)* Catarata arg., Madril.
* Pazos, M. (2018): *Contra el patriarcado. Economía feminista para una sociedad justa y sostenible. (Patriarkatuaren aurka.* *Ekonomia feminista gizarte justu eta iraunkorrerako.)* Katakrak arg. Iruñea. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* (Bideoa, 2009, ES) Gaizki izendatutako "emakumeen eskubideak" krisian. María Pazos, Feminismoan Prestakuntza Eskola. Malagako Foru Aldundia. "Feminismoa, Ekonomia eta Herritartasuna" 2. Jardunaldiak.
* (Bideoa, 2010, ES) "GENERO BERDINTASUNA, KRISI DEMOGRAFIKORAKO KONPONBIDE GISA" Maria Pazos. Malagako Feminismoan Prestakuntza Eskolan 3. Jardunaldiak.
* (Bideoa, 2015, ES) Zerga bateratuak emakumeak itzaleko ekonomian mantentzen ditu. María Pazos-en hitzaldia, "Zerga sistema Euskal Herrian: diagnostikoa eta alternatibak" mintegia, ELA sindikatuko Manu Robles-Arangiz Fundazioa.
* (Bideoa, 2018) PPiiNA ekintza feministarako prestakuntza saioa.