Ronald Clark

**Ronald Charles Clark** (1914ko apirilaren 28a – 2000ko ekainaren 12a) biologo, hizkuntzalari eta hezitzaile britainiarra izan zen, ezagunagoa Glosa garatzen eta sustatzen izan zuen paperagatik. Glosa nazioarteko hizkuntza laguntzaile sinplifikatu bat da, Lancelot Hogbenek jatorriz sortutako Interglossatik eratorria. Clarkek Wendy Ashbyrekin izandako lankidetza funtsezkoa izan zen Glosa nazioarteko komunikaziorako eta hezkuntzarako tresna praktiko eta eskuragarri bihurtzeko.

## Biografia 
### Hasierako bizitza eta hezkuntza 
Ronald Clark St. Pancrasen (Londres) jaio zen, Lilian eta Charles Clarken semea. Bere aita, Marconiko ingeniaria, Frantzian hil zen Lehen Mundu Gerran frontean irrati-operadore gisa zerbitzatzen ari zela, eta Ron bere ama bakezaleak bakarrik hazi zuen, inoiz berriro ezkondu ez zena.

Clark Hampsteaden hazi zen, non hezkuntza sendoa jaso zuen eta musika klasikoarekiko eta jazzarekiko zaletasun goiztiarra garatu zuen. Marylebone Grammar Schoolera joan zen eta geroago Londresko Unibertsitatean ikasteko beka bat lortu zuen. Matematikan, biologian, medikuntzan eta natur zientzietan espezializatu zen, eta errusiera, alemana eta frantsesa ere ikasi zituen bere bidaietan komunikazioa hobetzeko.

### Interes zientifiko eta pertsonalak 
Clark biologo gogotsua zen, mikologian eta ur gezako ekosistemetan interes berezia zuena. Denbora asko eman zuen Ingalaterrako landa-eremuan onddoak, intsektuak eta uretako bizitza aztertzen, sarritan mikroskopia eta argazkigintza erabiliz bere aurkikuntzak dokumentatzeko. Ardogintzarako eta etxeko garagardoa egiteko pasioa ere bazuen, zaletasun zientifiko zein gastronomiko gisa.

Ron eta bere ama geroago Shaftesburyko (Wiltshire) landa-eremura joan ziren bizitzera, non esne-behiak, oiloak eta erleak zituen baserri txiki bat mantendu zuten. Frantziara bidaiatzen zuten erregularki, batez ere Kosta Urdinera, non nazioarteko bisitariekin adiskidetasun asko sortu zituzten.

### Hizkuntza artifizialen sorkuntzan parte hartzea 
#### Interglossaren aurkikuntza 
1960ko hamarkadaren amaieran, Clarkek erreferentzia bat aurkitu zuen The Daily Telegraph-en Lancelot Hogbenen 1943ko liburuari buruz: Interglossa: A Draft of an Auxiliary for a Democratic World Order. Nazioarteko hizkuntza laguntzaile logiko baten ideiak liluratuta, Clarkek liburua erosi zuen eta laster Hogbenekin zuzenean korrespondentzia izan zuen. Hogbenen osasun egoerak lankidetza sakonagoa eragotzi bazuen ere, Clarken ahaleginak bultzatu zituen hizkuntza berrikusteko eta zabaltzeko.

#### Glosaren garapena 
Clarkek Hogbenen lanarekin jarraitzeko erronka onartu zuen, eta azkenean Glosa izena eman zion hizkuntzaren bertsio modernizatuari. Hasieran bakarrik eta geroago Wendy Ashby kolaboratzailearekin lan eginez, gramatika sinplifikatu zuen, hiztegia zabaldu zuen eta hizkuntza ikasten ari zirenei laguntzeko hezkuntza-material asko ekoitzi zituen.

1980ko hamarkadan, Clarkek Glosa Education Organisation (GEO) sortu zuen Ashbyrekin batera, Glosa mundu mailan sustatzeko asmoz. Testu-liburuak, hiztegiak eta buletinak argitaratu zituzten, eta komunitateko bilerak eta hizkuntza-eskolak antolatu zituzten erregularki Erresuma Batuan, besteak beste Mudeford, Hampstead eta Richmond upon Thamesen.

#### Wendy Ashbyrekin lankidetza 
Wendy Ashby funtsezko kolaboratzaile bihurtu zen Glosaren sustapenean eta garapenean. Elkarrekin, argitalpen ugari idatzi zituzten, besteak beste Glosa 6000 eta Glosa Dictionary, hizkuntzaren hiztegia eta egitura modu eskuragarrian aurkezten zituztenak. Ashbyk ere funtsezko papera izan zuen Glosa Education Organisation sortzean eta hezkuntza-garapenerako materialak prestatzean, PGN (Plu Glosa Nota) buletin jarraitua barne.

### Azken urteak eta ondarea 
Bere azken urteetan, Clarkek Glosa irakasten eta sustatzen jarraitu zuen, Italiaraino bidaiatu zuen eta nazioarteko harremanak mantendu zituen Frantziako, Ugandako eta Herbehereetako Glosaren aldekoekin. Mentalki aktibo jarraitu zuen eta hezkuntzari, botanikari eta museoetara egindako bisitei dedikazio handia eskaini zien hil zen arte.

Clark 2000ko ekainaren 12an hil zen, 86 urte zituela. Bere ondareak bizirik dirau Glosaren etengabeko erabilera eta garapenaren bidez, batez ere Wendy Ashbyren eta beste hizkuntza-aktibista batzuen ahaleginei esker.

## Lanak 
* Ashby, Wendy & Clark, Ronald: *Glosa 6000: 6000 Greek and Latin words and roots which occur in the Euro-languages and international scientific terminology.* London: 1983 (48 or.)
* Ashby, Wendy & Clark, Ronald: *Glosa 1000.* Richmond: Glosa, 1984
* Ashby, Wendy: *18 steps to fluency in Euro-Glosa.* Glosa, 1989 (2. edizioa) 
* Ashby, Wendy & Clark, Ronald: *Introducing Euro-Glosa.* Richmond: Glosa, 1990 (36 or.)

## Erreferentziak