Nettie Craig Asberry

**Nettie Asberry** (Leavenworth, Kansas, AEB, 1865eko uztailaren 15a - Tacoma, 1968ko azaroaren 17a) Tacoma NAACP [Jende beltzaren aurrerakuntzarako elkarte nazionala] fundatzen lagundu zuen lider, musika irakasle eta mendeurreneko afroamerikarra izan zen eta Washington State Association of Colored Women's Club-etan [Washington-go emakume beltzen kluben elkartea] aktiboa izan zen.

## Haurtzaroa eta hezkuntza Kansas-en 
Nettie J. Craig Leavenworth-en jaio zen, Kansas-en, Violet Craig esklabo ohiaren eta William Wallingford- en (Craig esklabo egon zen plantazioren jabea zena) alaba.   Asberry Craig-en sei seme-alabetatik gazteena zen, eta aske jaio zen bakarra.  

William Wallingford (Nettie-ren aita) britainiar nekazari etorkina izan zen, hiru aldiz ezkondu eta 17 seme-alaba izan zituena. Informazio gutxi dago Violet-i buruz (Nettieren amari buruz), baina askatu zutenean Wallingford bere esklabo izentzat hartu zuen eta, beraz, baztertu egin zuen. Craig abizena hartu zuen, bere ezkongabe abizena zela uste zuena, eta bere seme-alaben familia izena. Izen hau, ziuraski, Kentuckyko Craig plantazio batetik zetorren, non Violet 1835ean jaio zen.

Nettie Craig Asbury 8 urterekin hasi zen pianoa ikasten.

Garai hartako matrikula librea aprobetxatuz, Kansas-ko Unibertsitatean matrikulatu eta graduatu zen, eta, ondoren, Musika Doktoretza lortu zuen Kansas-ko Leavenworth (Kansas) Musika eta Elocution Kontserbatorio-an, 1883ko ekainaren 12an, hemezortzigarren urtebetetzea baino hilabete lehenago. Litekeena da doktoretza titulua lortu zuen lehen emakume afro-amerikarra izatea.

## Kansas-etik Seattle-era eta buelta 
Unibertsitatearen ondoren, Asberry-k musika irakatsi zuen eta Nicodemus, Kansas, Kansas City, Missouri eta Denver-eko (Colorado) abesbatzetan aritu zen. Albert Jones-ekin ezkondu zen, eta biak Seattle-era joan ziren bizitzera, Washington-era, 1889ko Seattle-ko Sute Handiaren ondoren hiriaren berreraikitze betean han zeuden aukerak aprobetxatzeko. Iritsi eta gutxira, Asberry First African Methodist Episcopal Church elizako lehen organo-jotzaile eta musika-zuzendari bihurtu zen. Albert Jones 1893an hil zenean, ordea, Kansas-ko familiara itzuli zen laburki. Bertan, National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) [Jende beltzen aurrerakuntzarako elkarte nazionala] erakundearen Tacoma kapituluaren sortzaileetako bat bihurtu zen. Tacoma eta Fort Lewis-en segregazioaren aurka borrokatzen saiatu zen eta Tacoma Hiriko Emakume Beltzen Kluben Elkartea ezarri zuen, antzeko ideiak sustatzeko bidaiatu aurretik, eta estatu osoan federazio bat eman zioten. Asberry Tacoma-n bizi izan zen denbora luzez, eta haurrei musika irakatsi zien eta Allen African Methodist Episcopal Church-eko abesbatza-zuzendaria izan zen, bere doktoretza erabiliz egin ahal izan zuena. Doktoretza bat inoiz jaso zuen lehen emakume afro-amerikarra izan zela ere kontsideratu da. 

**Ibilbidea**

1902an, Mozart Musika Kluba antolatu zuen gazteentzat, haien kultura musikala eta konpositore handien bizitzaren ezagutza zabaltzeko. Etxean piano tente handi bat zeukan, 1219 South 13th Street-en dagoena eta 50 urte baino gehiago bizi izan zena. Musika irakasten zuen lehenagoko egoitzak South Tacoma 1022an izan ziren, 1896an, eta South 12th Street 1012an, 1897tik 1902ra. Ehunka gazteri irakatsi zien eta hiriko musika irakasle ezagunenetako bat izan zen. Urtean 45 edo gehiago aurkeztu ohi ditu.   Bere etxea hiriko fusioaren gunean zegoenez, bere ikasleak kolore eta bizitza guztietakoak ziren. Egunero jotzen zuen pianoa, eta ondorengo urteetan musika tresnak eta materiala Hilltop auzoko liburutegi eta musika areto bati eman zizkion.

Nettie Craig Asberry Tacoma-ko lehen afroamerikar egoiliarra izan zen, arrazakeriaren aurkako borrokan eta emakumeentzako ateak irekitzen laguntzeagatik ezaguna.

## Legatua 
Tacoma Hiriko Emakume Beltzen Klub-en Elkarteak (Tacoma CWC) Asberry Culture Club [Ashberry kultur elkartea] izendatu zuen, Asberry-ren omenez izendatua.

2022ko urtarrilaren 4an, Tacoma-ko Udalak hiriko mugarri izendatu zuen Henry J. eta Nettie Craig Asberry etxea. Aste horretan bertan Tacoma CWCk Asberry House historikoa erosi zuen. Sei hilabete geroago, Tacoma CWC-k National Trust for Historic Conservation's African American Cultural Heritage Action Fund  [National Trust for Historic Conservation's African American Cultural Heritage Action Fund 2017an ezarritako programa da, beltzen aktibismo, lorpen eta erresilientzia guneak babesteko eta zaintzeko. Ekimen hau historia afroamerikarrari lotutako lekuak zaintzen dituen nazioko programarik handiena da. Diru-laguntzak eta laguntzak ematen dizkie kultura-gune garrantzitsu horiek babesteko lan egiten duten komunitateei, erakundeei eta guneei.]   erakundearen finantzaketa jaso zuen, Asberry-ren etxea zaintzeko eta interpretatzeko helburuarekin erabiltzeko.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  A History Commentary by Asberry's great niece. [ Nettie Craig Asberry, Tacoma-ren afro- estatubatuar komunitatearen zutabe bat]  [Komentario historikoa Asberry-ren iloba batek eginda]

## Kanpo estekak 
*  [Dr. Nettie Asberry-ri sarrera Washington Trust 2020ko kideen batzarrean]