Inbestimendu funts

**Inbestimendu funtsak** edo **inbertsio-funtsak** inbertsio kolektiboko erakunde bat da (IKE), eta inbertitzaile fisiko edo juridiko desberdinen funtsak biltzean datza, hainbat finantza-tresnatan inbertitzeko. Haren erantzukizuna sozietate administratzaile baten esku uzten da, inbertsio-zerbitzuetako banku edo enpresa bat izan daitekeena.

Inbertsio-funts bat hainbat pertsonaren (fisiko edo juridiko) ekarpenak osatzen duen ondarea da. Pertsona horiek funtsaren partaide dira, eta funtsaren kudeaketaz eta administrazioaz arduratzen den sozietate kudeatzaile batek (burtsa-agenteak) administratzen du.

## Jarduteko modua 
Funtsa hainbat inbertitzaileren ekarpenek osatutako ondarea da; ekarpen horiek izaera desberdinekoak izan daitezke (banakakoak, taldekoak edo instituzionalak; pribatuak edo estatukoak), eta profesional-talde baten esku uzten dute administrazioa. Inbertsio-funts mota desberdinak daude, sozietate administratzaileak aukeratutako inbertsio-zorroaren arabera.

Honako tresna hauetan inbertitzen da:

* Kotizazioa duten balioak (akzioak, bonuak, etab.).
* Dirua (tokiko edo atzerriko moneta).
* Higiezinak

Zehazki, inbertsio-funtsek kapitalen merkatuan parte hartzeko aukera ematen diete aurreztaile txiki eta ertainei, inbertitzaile handiek erabiltzen duten irizpide eta profesionaltasunarekin.

Erakundeen aldetik, bi sozietate bereizten dira: sozietate kudeatzailea eta sozietate gordailuzaina. Sozietate kudeatzaileak inbertsioaren xedea ezartzen du, kontabilitatea kontrolatzen du, legez eskatutako argitalpenak egiten ditu eta gordailu-sozietatea kontrolatzen du. Bestetik, sozietate gordailuzainak inbertsioak adierazten dituzten balioak eta gainerako tresnak zaintzen ditu.

Bezeroek ematen duten dirua sozietate gordailuzainak jasotzen du, eta ondoren inbertsio-funtsaren xede diren aktiboak erosteko erabiltzen da. Sozietate kudeatzailearen eta gordailuzainaren artean kontrolatu behar dute Kudeaketa Erregelamenduko jarraibideak betetzen direla.

## Inbertsio Funtsaren errendimendu motak 
Errendimenduaren arabera, bi funts mota bereizi daitezke:

* Erlatiboa. Denbora-tarte jakin batean lortzen duen errendimendua indize bati dagokio. Hauek dira ohiko funtsak, hain arriskutsuak ez diren eta komisio gutxiago dituzten inbertsioen alde egiten dutenak.

* Erabatekoa. Inbertsioaren balioa bere diru-balioaren arabera neurtzen da. Funts horiek garestiak dira eta mota guztietako inbertsio-teknikak erabiltzen dituzte.
* **Kudeaketa pasiboa**ren bidez, indize edo merkatu jakin baten bilakaera erreplikatzea da helburua. Komisioak kudeaketa aktiboan baino txikiagoak dira, ez baitago kudeatzailerik finantza-aktibo onenen bila ezta merkatuan baino errentagarritasun handiagoak lortzearen bila. Kudeaketa pasiboaren adibideak funts indexatua edo ETF-a dira. Kasu hauetan komisioa %0,5-%1 tartekoa da.

### Errendimendu Absolutua 
Funts horiek burtsako agenteek kudeatzen dituzte, eta ez dakigu zehazki zertan inbertituko duten (edozein gauzatan inbertitu dezakete: dibisetan, lehengaietan, bonuetan, akzioetan...) eta inbertsio-teknika espekulatiboagoak erabiltzen dituzte. Horietako bakoitzak errentagarritasuna bilatzeko irizpide zehatz bati erantzuten dio, eta hauek dira garrantzitsuenak:

* Errenta aldakorra: errentagarritasun bermaturik ez duten funtsak dira, onura handiagoak ekar ditzakete arrisku handiago baten truke.

* Mistoak: inbertsio-funts berean errenta finkoaren eta aldakorraren arteko inbertsio mistoak konbinatzen dituzte.

* Itzulera absolutua: funts horietan ez da erreferentziazko indize zehatz bat jarraitzen, eta kapitalaren balioa babestera bideratuta daude.

## Fiskalitatea 
Inbertsio funtsek ez dute zergarik ordaindu beharrik funtsatik dirua atera arte. Hau da, inbertitutako dirua kentzen denean, irabazia edo galera aurrezkiaren zerga-oinarrian sartu behar da PFEZn (Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga).

### Inbertsio-Funtsen Tributazioa 
Inbertsio-funtsaren dirua kentzerakoan, lortutako etekinagatik ordaindu beharko da zerga. Zerga-ordainketa ezberdina da lurralde nazionalean eta Euskal Autonomia Erkidegoan.

Hau da, lurralde nazionaleko tributazioaren arabera, fondotik dirua ateratzerakoan, lehenengo 6.000€-ak %19ko tributazioa izango dute; ondoren, 6.000€ eta 50.000€ balioen artean %21ko tributazioa izango dute; azkenik, 50.000€ baino altuagoko balioak %23ko tributazioa izango dute.

Jarriko dugu adibide bat modu argiago ikusteko tributazio bakoitzak duen eragina. Demagun duela 20 urte 20.000€ inbertitzen ditugula inbertsio-funts batean. Orain, 20 urte geroago, funtsaren balioa 100.000€koa da. Ateratzen dugu dirua eta gure PFEZn sartu behar da lortu dugun etekina, kasu honetan 80.000€ (100.000€-20.000€).

* Espainiako tributazioaren arabera hurrengoa ordainduko dugu. Lehenengo 6.000€ak %19ko tributazioarekin, beraz, 1.140€; ondorengo 44.000€ak (50.000€-6.000€) %21eko tributazioarekin, beraz, 9.240€; eta azkenengo 30.000€ak %23ko tributazioarekin, beraz, 6.900€. Guztira ordaindu beharreko zerga 17.280€koa da.
* EAEko tributazioaren arabera hurrengoa ordainduko dugu. Lehenengo 2.500€ak %20 tributazioarekin, beraz, 500€; ondorengo 7.500€ak (10.000€-2.500€) %21eko tributazioarekin, beraz, 1.575€; ondorengo 5.000€ak (15.000€-10.000€) %22ko tributazioarekin, beraz, 1.100€; ondorengo 15.000€ak (30.000€-15.000€) %23ko tributazioarekin, beraz, 3.450€; eta azkenengo 50.000€ak %25eko tributazioarekin, beraz, 12.500€. Guztira ordaindu beharreko zerga 19.125€koa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak