open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malika Benradi

**Malika Benradi** legelaria, ekintzaile feminista eta zuzenbide pribatuko irakasle marokoarra da. 

## Biografia 
Malika Benradik zuzenbide pribatuko estatuko doktoretza lortu zuen 1981ean Toulouse-Jean-Jaurès unibertsitatean. Bere tesiaren izenburua *Afrikako iparraldeko delinkuentziaren alderdi kriminologikoak Frantzian* da.  Zientzia kriminaletako ikasketa aurreratuen diploma ere badu. Marokora itzuli ondoren abokatu gisa zuen karrera utzi zuen, honako hau esan ondoren: "Ez nuen nire burua emakumeen kausa defendatzen ikusi, desorekatutako zuzenbide sistema batera joz". Irakaslea da, eta, ondoren, Zuzenbide irakaslea Fez-eko Unibertsitatean. 1993an, Mohammed V-Agdal Unibertsitateko irakaslea zen zientzia juridiko, ekonomiko eta sozialetan. Bi ikerketa talderen parte da: migrazioari buruzkoa eta generoari eta garapenari buruzkoa.

2006an, Plangintza Batzorde Gorenarekin elkarlanean aritu zen, eta Marokoko emakumearen egoerari buruzko txostena argitaratu zuen. 

## Erantzukizunak eta nazioarteko konpromisoa 
Malika Benradi Ikerketa eta Garapenerako Afrikako Emakumeen Elkarteko presidentea da. Horrela, Maroko ordezkatu zuen 2004an New Yorken, emakumearen egoerari buruzko Nazio Batuen 48. saioan.

Haurren lanari eta emakumeen eskubideei buruzko NLEko aholkularia ere bada.

## Argitalpenak 
* Malika Benradi (2006). DYNAMIQUE SOCIALE ET EVOLUTION DES STATUTS DES FEMMES AU MAROC (en francés). Rabat: PROSPECTIVE « MAROC 2030 ». p. 95. Archivado desde el original el 8 de septiembre de 2018. Consultado el 16 de mayo de 2020. 
* Malika Benradi (2002). Les hommes et les femmes face au politique. Quelle place pour les femmes ? (en francés). Rabat: Publication Dar Al Qalam. 
* Malika Benradi (2003). Guide à l’intention des intervenants dans la question des enfants au travail : Comment protéger les enfants au travail ? (en francés). UNICEF-BIT. 
* Malika Benradi (1998). Guide des droits familiaux des Femmes (en francés). OMDH. 
* Malika Benradi (2006). Féminin- Masculin : la marche vers l’égalité 1993-2003 (en francés). Genre et politique néolibérales. 
* Malika Benradi (2007). Les perceptions des Africains et des Africaines de l’égalité hommes – femmes (en francés). 
* Malika Benradi (2007). Le nouveau code de la famille : perceptions et pratique judiciaire (en francés). 
* Malika Benradi (2009). Les Marocains et les migrants subsahariens : quelles relations ? (en francés). 

## Oharrak eta erreferentziak
James Maynard

**James Alexander Maynard** FRS (1987ko ekainaren 10a) zenbakien teoria analitikoan eta bereziki zenbaki lehenen teorian lan egiten duen matematikari ingelesa da. 2017an, ikerketa irakasle izendatu zuten Oxforden. Maynard Oxfordeko St John's Collegeko bekaduna da. Fields domina eman zioten 2022an eta New Horizons in Mathematics saria 2023an.

## Erreferentziak
Aïcha Belarbi

**Aïcha Belarbi** (; Sale, 1946) marokoar soziologo eta diplomatikoa da, emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea.

## Biografia 
Aïcha Belarbi Soziologian graduatu zen Souissiko Mohammed V Unibertsitatean. Ondoren, graduondoko diploma lortu zuen hezkuntzaren soziologian. 1987an, *Neskatoaren trauma eta handinahiak Maissa Bey eta Leila Marouaneren testuetan* tesia defendatu zuen Parisko VIII. Unibertsitatean,  Nadia Settiren gidaritzapean.

Ikerketa irakaslea da Rabateko Mohamed V Unibertsitatean, eta aditua da Nazio Batuetan hezkuntzari, generoari, kulturen arteko elkarrizketari eta migrazioari lotutako gaietan.

Unión socialista de las fuerzas populares  emakumeen ataleko kide fundatzailea da eta kontseilu nazionaleko kidea.

1998ko martxoan, Kanpo Arazoetako eta Lankidetzarako ministroaren Estatuko idazkari izendatu zuten, Kooperazio arduradun bezala. Nazioarteko migrazioari buruzko munduko batzordeko kidea da. Marokoko enbaxadorea izan zen Europar Batasunean 2000 eta 2008 artean.

1987tik 2003ra, «Ikuspegi kolektiboak» bilduma zuzendu zuen, emakume marokoarrak gizartean bizi duen egoera  ikertzera dedikatutako bilduma (Le Fennec-en hamar argitalpenak).

## Sariak eta aitorpenak 
* 2014an, Marokoko Amnistia Internazionalaren giza eskubideen defendatzaileentzako saria jaso zuen, giza eskubideak sendotzeko eta babesteko egindako ekarpena aitortzeko.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* ''Organisation des Nations Unies pour l'Éducation, la Science et la Culture : Réunion de femmes chercheurs arabes pour le développement de la recherche et sciences sociales sur la situation des femmes dans le monde arabe. 2 : Étude sur la recherche en sciences sociales relative à la femme au Maroc,* Paris, Unesco, 1981.
* *Couples en question* / Azwāj wa-tasāulāt, Casablanca, Editions Le Fennec, 1990.
* Le *salaire de madame*, Casablanca, Reditions Le Fennec, 1991.
* *La situation de la petite fille au Maroc* Casablanca, reditions Le Fennec, 1992.
* *Les droits de l'homme dans les manuels scolaires'', Institut arabe des droits de l'homme, 1994.
* *Situation de la petite fille dans le monde arabe*, Institut arabe des droits de l'homme, 1995.
* *Femmes* rurales / *Nisāh qarawiyāt*, Casablanca, reditions Le Fennec, 1995.
* Salé, patrimoine et esprit des lieux, Rabat, Reditions Okad, 2008.
* Égalité-parité, histoire inachevée, Casablanca, reditions Le Fennec, 2012.

## Kanpo estekak 
* Hitzaldiaren bideoa: Marokoko emakumeen egoeraren bilakaera 1956tik: hezkuntzaren eta osasunaren aldeko borrokatik berdintasunaren eta parekidetasunaren aldeko borrokara, Institut d 'Fondation Estudios avanzadas de Nantes erakundearen hitzaldi zikloaren barruan, 2015eko ekainaren 2an.
Saadia Wadah

**Saadia Wadah** abokatu marokoarra, bereziki ezaguna da emakumeen eskubideen alde egindako lanagatik. Nazio Batuen Giza Eskubideen Kontseiluko eta Emakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Marokoko Elkarteko (AMVEF) kidea da.  

## Ibilbidea 
Zuzenbidean lizentziatua, Casablancan hasi zuen bere ibilbide profesionala abokatu gisa. 1992an OMDH Marokoko Giza Eskubideen Erakundearekin bat egin zuen, eta Emakumeen Aurkako Andarkeriaren Aurkako Arabiar Emakumeen Auzitegiaren koordinazio-batzordean parte hartu zuen. Casablancako Abokatuen Elkargoko Kontseiluko kide izan zen 2000tik 2003ra.

*Mudawanan* aditua da, eta hainbat argitalpen egin ditu sexu-jazarpenari, emakumeen aurkako indarkeriari eta ekoizpen juridikoari buruz. Horrez gain, "ezkontza-dibortzioa" estatutu pertsonalari buruzko gida juridikoa egiten lagundu du, Marokoko Emakumeen Elkarte Demokratikoarentzat. 

2018an Marokon emakumeenganako indarkeriaren aurkako legea onartu zenean Wadahk adierazi zuen "*legea aurrerapauso positiboa*" dela, "hutsuneak eta akatsak" izan arren.

## Sariak eta aitorpenak 
* 2017ko apirilean Soumicha Riyaha legelariarekin batera omendu zuten, giza eskubideen defentsan egindako aktibismoagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexander Lavalley

**Alexandre-Théodore Lavalley** (Pregny-Chambésy, Suitza, 1821eko urriaren 9a – Reux, Normandia, 1892ko uztailaren 20a) frantziar ingeniari eta politikaria izan zen. 

1860ko hamarkadaren hasieran, Ormaiztegiko zubibidea diseinatu zuen. 1864tik 1869ra, Paul Borelekin batera, Suezko kanalaren eraikuntzako dragatze lanak zuzendu zituen. 1885-1892 bitartean, Frantziako Hirugarren Errepublikako senataria izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Souss

**Souss** (, ), batzuetan **Sus**, **Suss**, **Sous** edo **Sousse** frantsesezko grafiarekin idatzia, Marokoko hegoaldeko eskualde historiko, geografiko eta kulturala da. Geologiari dagokionez, Souss ibaiaren arro alubiala da, eta Antiatlas mendikateak banatzen du Saharako basamortutik. Sousko landaredi naturala argana (*Argania spinosa*) da nagusi, eremu horretako zuhaitz endemikoa; lurralde horren zati bat, gaur egun, biosfera erreserba da habitat bakar hori babesteko.

## Biztanleria 
Sousen Masmuda eta Sanhaja tribuetako berbereak bizi dira bertan; magrebtar arabierazko herriez gain, biztanle nagusiak Ishelhiyen tribukoak dira, taxelhiyt izeneko berbere-hizkuntza bat hitz egiten dutenak.

## Bibliografia
*Boogert, Nico van den (1997). ''The Berber Literary Tradition of the Sous: with an edition and translation of 'The Ocean of Tears' de Muḥammad Awzal (d. 1749)'', Leiden: NINO. (chapter 1, 'The Sous')
*Montagne, R. (1930). *Les Berbères et le Makhzen dans le Sud du Maroc*, Paris.

## Kanpo estekak
Vandenboschia speciosa

***Vandenboschia speciosa*** (sinonimoa ***Trichomanes speciosum***) Hymenophyllaceae familiako iratze espezie bat da.

Europa mendebaldean aurkitzen da, baina Euskal Herrian espezie paleotropikalaren adibide da, antzinako garaietatik toki zehatz batzuen babesean mantendu dena.

## Taxonomia 
### Historia 
Carl Ludwig von Willdenow botanikari alemaniarrak deskribatu zuen 1810an *Species Plantarum* liburuaren laugarren edizioan *Trichomanes* *speciosum* *Willd.* izenarekin. Tenerifen aurkitu zuen deskribaturiko alea.

1966an Günther Kunkel botanikari alemaniarrak izen berria eman zion, *Vandenboschia speciosa*, eta aurrekoa basionimo bihurtu zen. Gaur egun horrela izendatzen da; *Vandenboschia speciosa* (Willd.) G. Kunkel. Ber. Schweiz. Bot. Ges. 76: 48 (1966).

### Etimologia 
Generoaren *Vandenboschia* izenak Roelof Benjamin van den Bosch (1810-1862) botanikari eta pteridologo herbeheretarra omentzen du. Espeziearen *speciosa* edo *speciosum* izena latinetik dator eta "ederra" edo "itxura onekoa" esan nahi du.

Esporak garatzen diren soroak frondearen azpialdean garatzen dira, hostotxoen ertzetan. Euskal Herriko lehenengo alea 1885ean aurkitu zuen Zeiller botanikariak Biriatuko mendietan. Gorbeian errekasto laiotzetan bada populazio bat, Pagoetan eta Izarraitzen haltzadietan agertzen da eta Lapurdiko erroitzetan ere ikusten da.

## Ugalketa eta bizi-zikloa 
Landare bizikorra da, errizomatik zurtoin berriak ateratzeko gaitasuna du. Euskal Herriko iratze hauek nekez garatzen dituzte esporangioak, eta garatzekotan ere nekez heltzen da espora. Heltzekotan uda betean izan behar da, ekaina eta abuztua bitartean.

Euskal Herrian *Vandenboschia speciosa* iratzearen esporofitoa soilik ezagutzen zen. Azken hamarkadetan gametofitoa aurkitzeko laginketa handiak egin dira Jaizkibelen eta Urumearen arroan eta lortu dute helburua. Gametofitoak goroldioaren antza du eta erreka ertzeko zulorik ilunenen barnean ezkutatzen da.

## Mehatxuak 
Iratze honen populazioak oso txikiak izaten dira eta baldintza oso zehatzak dituzten habitatetara mugatuta daude. Basogintza jarduerak errekastoak moztu eta desbideratzen baditu populazioa galdu egingo da, bai eta hondarrak errekastoaren ibilbidea mozten badu ere. Horregatik Espezie Mehatxatuen EAEko Katalogoan "kaltebera" kategorian sailkaturik dago.

## Iruditegia 

Irudi:Trichomanes speciosum kz04.jpg
Irudi:Trichomanes speciosum kz05.jpg
Irudi:Trichomanes speciosum-sporofyt.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rufford Abadia

**Rufford Abadia** (ingelesez: Rufford Abbey) Ingalaterrako "Rufford, Nottinghamshire" herrian dagoen finka bat da, Ollertonetik 2 miliara (4 km). Jatorrian abadia zistertar bat zen, eta XVI. mendean landetxe bihurtu zen. 150 akre zituen, parke eta basoz osatuak, eta "Rufford Country Park" bezala daude irekiak. Parkearen zati bat tokiko erreserba naturala da.

Etxea bera obra-hondakinez, adreiluz, harri landuz eta harlanduz egina dago, harlanduzko estaldurekin eta teila leuneko sabaiekin. I. Mailako katalogatuta dago eta Monumentu Zahar gisa zerrendatuta dago.

## Monje-fundazioa 
Abadia bera "Gilbert de Gant, Lincolneko kondeak" fundatu zuen 1147ko uztailaren 12an, eta Rievaulxeko Abadiako monje zistertarrek populatu zuten Yorkshiren.

Adrian IV.a aita santu ingelesak, 1156an, abadiaren bedeinkapena eman zuen, honen ondoren, abadiaren lurrak zabaldu egin ziren eta Cratley, Grimston, Rufford eta Inkersalleko nekazariak kanporatuak izan ziren. Wellowko herri berri batean, Nottinghamshiren, finkaren kanpoaldean, lekualdatutako pertsona batzuk bizi ziren.

Desegin ondoren, abadiak garezur bat zeraman fraide erraldoi baten espektroak jazartzen zuelako ospea lortu zuen.

## Ruffordeko abadeak 
* Philip de Kyme, aldi baterako Stephen
* Edward, 1203
* Geoffrey, aldi baterako k. John, 1218, &c.
* Thomas
* Simon, c. 1232
* G—, 1239 k.
* Geoffrey, c. 1252
* William, c. 1259
* Henry, 1278
* Thomas de Stayngreve, c. 1283
* Henry, c. 1288
* Henry de Tring, c. 1315
* Elias Lyvet (Levett), c. 1332ref
* Robert Mapelbek, 1352
* Thomas, 1366
* John de Harlesay, 1372
* John de Farnsfeld, 1394
* Thomas Sewally, c. 1400
* Robert de Welles, 1421
* Robert Warthill, died 1456
* William Cresswell, 1456
* John Pomfrat, died 1462
* John Lilly, 1462
* John Greyne, 1465
* Roland Bliton, 1516
* Thomas Doncaster, azken Abadea

## Jaun-finka 
[eskuinera|thumb|190x190px|Rufford badiaren paper gaineko tintazko marrazkia, [Samuel Hieronymus Grimm, 1773.]]
Finka George Talbot Shrewsburyko IV. kondeari eman zioten. George Talbotek, Shrewsburyko VI. kondeak, zati bat eraitsi eta landa-etxe bihurtu zuen 1560 eta 1590 artean.

1626an, *Mary* Talbot-ek, zazpigarren eta zortzigarren kondeen arrebak, hartu zuen finka hori, eta bere senarra zen Sir George Savile-rengana igaro zen, bigarren baronet-era. Etxea 1685-1695ean birmoldatu zuen. "Sir William Savile, III. baroneta", Georgeren ondorengoa, Rufford badia Savile familiaren egoitza bihurtu zuen Savilesen jatorrizko etxeari su eman ondoren, Gerra Zibilean parlamentuko goarnizio batek okupa ez zezan, baina 1644an hil zuten borrokan. Gero, bere semea, "George Savile, Halifaxeko I. markesa", bizi izan zen, Zigilu Pribatuaren Lord-a, 1695ean hil zena. 1679an, iparraldeko hegal berri bat eraiki zuen abadia-elizaren gunean, harrera-gelak eta galeria luze bat dituena. Ukuilu handia ere eraiki zuen etxearen eskuinean. Biziraun zuen zerbitzu-hegala (gaur egun bulego gisa erabiltzen dena) ere XVII. mendean gehitu zuten Savilések.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Archaeological aerial photographs in the near infra-red 
*History of Rufford Abbey from Worksop Heritage Trail
*'Friends of Rufford'
Piperazina

**Piperazina** konposatu organikoa da, C4H10N2 formula duena amina ziklikoen klasekoa. Solido zuriska eta higroskopikoa da. Sukoia da. Uretan, metanoletan, etilen glikoletan eta kloroformotan disolbagarria da, etil eterretan ez.

Piperazina oso korrosiboa da larruazalarentzat, begientzat eta mukosentzat.

Piperazinak deribatu ordezkatu asko ditu eta piperazina eraztuna sendagai askoren egituran agertzen da, zetirizinan esaterako.

## Sintesia 
Piperazina sintetizatzeko etanolamina amoniakoarekin erreakzionarazten da hidrogenoaren presentzian eta presio handian. Erreakzioaren emaitza hainbat aminen nahastea da, hala nola, piperazina bera, etilendiamina eta aminoetilpiperizina. Ura albo-produktu gisa agertzen da. Aminak destilazioz separatzen dira. 

## Erabilera. 
### Sendagai gisa 
Piperazina antihelmentiko gisa usatzen da, hots, harrak, heste-zizareak (*Ascaris lumbricoides* eta *Enterobius vermicularis*) eta helmintoak tratatzeko. Pilula gisa hartzen da.

Piperazina hartzearen albo-ondorioak goragalea, okadak, sabeleko mina, beherakoa, zefalea, bertigoa, parestesiak eta urtikaria dira.

### Beste hainbat erabilera 
Industrian piperazina plastikoak, erretxinak, pestizidak, balazta-likidoa eta beste industria-material batzuk fabrikatzeko  erabiltzen dira. Karbono(IV) oxidoa biltegiratzeko sistemetan ere baliatzen da.

Piperazinaren bi deribatu ordezkatu, BZP eta TFMPP hain justu, aisialdirako droga moduan kontsumitzen dira euforikoak eta estimulatzaileak baitira.

## Erreferentziak
René Laennec

**René-Théophile-Hyacenthe Laennec** (Quimper, 1781eko otsailaren 17a – Ploaré, 1826ko abuztuaren 13a) bretainiar sendagile eta musikaria izan zen.

Medikuntza ikasi zuen Parisko unibertsitatean, eta han soinuaren erabilera praktikatu zuen diagnostikorako laguntza gisa. Bere zurezko flautak egiteko trebetasunak fonendoskopioa asmatzen lagundu zion 1816an.
thumb|left|Fonendoskopio baten lehen diseinua, 1819

Diagnostikoan aurrera egin zuen zirrosiak eta peritonitisak ere, eta lehen aldiz melanoma hitza erabili zuen, tuberkulosia aztertzeaz gain.

Elizkoi katolikoa izan zen bizitza osoan, eta pobreekiko karitateagatik nabarmendu zen.
Ainhoa Salterain Gandarias

**Ainhoa Salterain Gandarias** (Zornotza, Bizkaia, 1970eko abuztuaren 17a) ekonomilaria da ikasketaz. Zornotzako udaleko zinegotzia izan zen 2019tik 2023ra. 2023ko ekainaren 17an alkate bilakatu zen.

## Bizitza 
Ainhoa Salterain Gandarias  Zornotzako EAJren alkategaia izango zela 2023ko udal hauteskundeetan iragarri zuten 2022ko ekainean, orduan Salterain Gizarte Ekintzako zinegotzia zen Zornotzako udalean.

"Hiritarrekin batera eta gure udalerrian modu batean zein bestean lan egiten duten eragileen ondoan lan egitea dut helburu, horrela heltzen gara elkarren artean erabakitzera, gardentasuna sustatuz eta informazio argia eskainiz", azaldu zuen Salterainek.

## Ikasketak 
Nazioarteko Ekonomia eta Enpresa Zientziak eta Garapenean lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean. 

## Lan ibilbidea 
Zornotzako alkate izan aurretik 20 urtez Erandioko enplegu, ekonomiaren sustapen eta tokian tokiko garapenerako Behargintzako koordinatzaile aritu zen lanean.

## Alkate 
2023ko ekainaren 17an Ainhoa Salterainek (EAJ) alkate kargua hartu zuen Zornotzan hurrengo lau urteetarako, PSE-EEko Alicia Hernandezen botoari esker. Andoni Agirrebeitia alderdikideak aginte makila eman zion Salteraini. Alkate izendatu berriak azaldu zuenez, "zintzotasunez eta partaidetzagaz lan egiteko konpromisoa" hartu zuen. Pertsonak helburu dituen jarduna martxan ipiniko zutela azaldu zuen Salteraiek kargua hartzerakoan:*"Gu humanistak gara. Pertsonen alde eta pertsonentzat lan egiten dugu, eta batez ere bizitzan zailasun gehien dituztenentzat. Inor atzean utziko ez duena. Garapen jasangarriagaz konprometituta, 2020-2030 Agendagaz"*.

## Harremantzeak 
2024ko martxoan Juravca abesbatzagaz batera bidaiatu zuen Ainhoa Salterain alkate zornotzarrak Errumaniako Braila herrira; udalerri errumaniarragaz harremana sendotzeko, eta bertako kultura eta ondarea hurbiletik ezagutzeko helburua izan zuen bidaiak. Brailako eta Zornotzako ordezkariek elkar ezagutzeko aukera izan zuten bidaian "Juravva abesbatza osatzen duten kideak ongi errotuta daude Zornotzan, zornotzarrak ere badira eta gure bizilagunen jaioterria eta ohiturak gertutik ezagutzeko aukera bizitu izana aberasgarria eta garrantzitsua da", azaldu zuen alkate zornotzarrak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 15 Galdera Ainhoa Salterain Gandariasi Mugakultura

* Elkarrizketa: bideoa  Doth

* Elkarrizketa: *Nuestra apuesta por las familias es clara, vamos a dar una respuesta* Deia, 2024.06.07
Jon Garro

**Jon Garro Larrarte** (Zarautz, Gipuzkoa, 2005eko ekainaren 10a) Euskal Herritar futbolaria da.

## Biografia 
Erdilari edo eskuin atzelari lanetan aritzen da. Zarautzen harrobian hezi eta gero 2023ko udan Errealak fitxatu zuen. 2025eko ekainean Bigarren mailarako igoera lortu zuen Sanserekin.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Maree Holland

**Maree Holland** (Parramatta, 1963ko uztailaren 25a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tanya Holliday

**Tanya Holliday** (1988ko irailaren 21a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simon Hollingsworth

**Simon Hollingsworth** (1972ko maiatzaren 9a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gary Honey

**Gary Honey** (Melbourne, 1959ko uztailaren 26a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Richard Honner

**Richard Honner** (Maitland, 1897ko azaroaren 30a - Sydney, 1962ko azaroaren 10a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erica Hooker

**Erica Hooker** (1953ko abenduaren 15a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Steve Hooker

**Steve Hooker** (Melbourne, 1982ko uztailaren 16a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nicholas Hough

**Nicholas Hough** (Sydney, 1993ko urriaren 20a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christine Hunt

**Christine Hunt** (Sydney, 1950eko ekainaren 15a - 2020ko irailaren 25a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jeff Hunt

**Jeff Hunt** (Fairfield, 1982ko uztailaren 24a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Georgios Kondylis

**Georgios Kondylis** (; Prousos, 1878ko abuztuaren 14a – Atenas, 1936ko otsailaren 1a) greziar militar eta politikaria izan zen. Greziako erregeordea izan zen 1935ean eta lehen ministroa 1926an eta 1935ean.

1896an boluntario armadan sartu zen eta Greziako Talde Espedizionarioarekin borrokatu zuen Kretan. Mazedoniako Borrokan ere parte hartu zuen 1904 eta 1908 artean, gerrilla talde bat zuzenduz, eta Balkanetako Gerretan kapitain mailara igo zuten. Lehen Mundu Gerran Eleftherios Venizelosi eta Defentsa Nazionaleko Behin-behineko Gobernuari lagundu zien. 1920an Konstantino I.a erregea berrezartzearen aurka agertu zen eta Konstantinoplara ihes egin zuen. 1922ko irailaren 11ko Iraultzaren ondoren itzuli zen, Jeneral mailarekin, eta altxamenduak erregearen alde zanpatu zituen 1923an.

1923an parlamentuko kide hautatu zuten Batasun Demokratikoaren hautagaitzan, eta geroago Alderdi Nazional Errepublikanoa sortu zuen. 1924an Gerrako ministro izan zen eta 1926an Theodoros Pangalosen diktadura kendu eta 1928an hauteskundeak antolatzeko gobernu bat eratu zuen.

Bere ideologia eskuinerantz biratu zen garai hartan. 1933an Gerra ministro izendatu zuten eta 1935eko martxoan Venizelosen estatu kolpe saiakera zapaldu zuen. Monarkia berrezartzearen aldekoa bihurtu zen eta 1935eko urriaren 10ean lehen ministro izendatu zuten. Egun berean, Alexandros Zaimis presidentea kargutik kendu eta bere burua Greziako erregeorde izendatu zuen. Errepublika indargabetu eta erreferenduma antolatu zuen azaroaren 3an. Bozketa iruzurrezkoa izan zen eta monarkiaren itzulera babestu zuen.

Jurgi II.a erregeak Kondylis lehen ministro bezala mantendu zuen baina laster aurre egin zioten eta Kondylisek azaroaren 25ean dimititu zuen. 1936ko hauteskundeetan bere alderdiak hamabost diputatu irabazi zituen eta Kondylis handik gutxira hil egin zen bihotzekoak jota. Garai hartan bere ideologia faxismotik eta Mussolinitik hurbil zegoen.
Hugo Duminil-Copin

**Hugo Duminil-Copin** (Paris, 1985eko abuztuaren 26a) matematikari frantsesa da, probabilitatearen teorian espezializatua. Fields Domina eman zioten 2022an.

## Biografia 
Duminil-Copin, erdi-mailako kirol irakasle baten eta lehen hezkuntzako irakasle bihurtu zen emakumezko dantzari ohi baten semea, Parisko kanpoaldeko auzoetan hazi zen, non umetan kirol asko egiten zuen, eta hasiera batean, kirolera bideratutako institutu batera joatea pentsatu zuen, eskubaloian interesa zuelako.

## Erreferentziak
Chivu Stoica

**Chivu Stoica** (Smeeni, 1908ko abuztuaren 8a – Bukarest, 1975eko otsailaren 18a) errumaniar politikaria izan zen, Errumaniako lehen ministro 1955etik 1961era eta estatuburua 1965etik 1968ra.

Hamabi urterekin etxetik alde egin zuen eta estatuko trenbideetan mutil izan zen. 1921ean Bukarestera iritsi zen eta kalderero lanetan aritu zen. Han Nekazarien Alderdi Nazionalarekin bat egin zuen eta 1931n Errumaniako Alderdi Komunistan sartu zen. Gheorghe Gheorghiu-Dejen lagun egin zen eta grebak antolatu zituzten elkarrekin. Stoicari hamabost urteko espetxe-zigorra ezarri zioten 1934an.

Alderdi Komunistako batzorde zentraleko kide izan zen 1945etik 1975era, politburoko kide izateaz gain. 1955etik 1961era lehen ministro izan zen, eta 1965etik 1967ra Estatu Kontseiluko presidente edo estatuburu.

Ehizarako fusil baten buruan tiro eginda hil zen. Bere heriotza suizidiotzat jo zen.
Marokoko eskualdeak

[thumb|322x322px|Marokoko 12 eskualdeak 2015etik geroztik ([Mendebaldeko Sahara barne).]]
Gaur egun, **eskualdeak** Marokoko banaketa administratibo handienak dira. 2015etik, Maroko ofizialki 12 eskualdetan banatzen da, horien artean bat (Dakhla-Oued Ed-Dahab) Mendebaldeko Saharako lurralde eztabaidatuaren barruan dagoena eta bi (Laâyoune-Sakia El Hamra eta Guelmim-Oued Noun) partzialki barruan daudenak. Eskualdeak bigarren mailako 75 administrazio-dibisiotan banatzen dira, prefekturak eta probintziak.

Eskualde bat zuzenean aukeratutako eskualde-kontseilu batek gobernatzen du. Kontseiluko presidenteak du kontseiluaren erabakiak aurrera eramateko ardura. 2011ko erreforma konstituzionalaren aurretik, Wali-ari zegokion hori, Erregeak izendatutako gobernu zentraleko ordezkariari, eta, orain aldiz, laguntza-lana egiten du eskualdeko administrazioan.

## Eskualdeak 2015etik geroztik 
2010eko urtarrilaren 3an, Marokoko gobernuak Erregionalizaziorako Aholku Batzordea (CCR) sortu zuen, boterea eskualdeetara deszentralizatzeko, eta Mendebaldeko Sahararekin bat datozen eskualdeei autonomia handiagoa emateko. Batzordeak eskualde berrien behin-behineko izenak eta zenbakiak argitaratu zituen, eta haien izenak 2015eko martxoaren 5eko buletin ofizialean finkatu ziren ofizialki. Eskualdeko kontseilu berriek 2015eko irailaren 14an aukeratu zituzten presidenteak, eta eskualdeko gobernadoreak 2015eko urriaren 13an izendatu zituzten.

## 1997tik 2015era: Sistema unitario osoa 
1997 eta 2015 artean Marokok 16 eskualde zituen.

## 1997 baino lehenagoko eskualdeak 
1997 baino lehen, Maroko zazpi eskualdetan banatuta zegoen: Erdialdea, Ekialdea, Ipar-Erdialdea, Ipar-mendebaldea, Hego-Erdialdea, Hegoaldea, eta Tansift.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paul Ackford

**Paul Ackford** (Hannover, 1958ko otsailaren 26a) ingeles hamabosteko errugbilari ohia da, bigarren lerroko postuan aritzen zena.

Plymouth Collegen, Kenteko Unibertsitatean eta Cambridgeko Unibertsitatean hezi zen eta unibertsitate horretako errugbi taldean jokatu zuen 1979an.

Harlequins FC taldeko jokalaria izan zen eta 1988an hogeita hamar urterekin debutatu zuen Ingalaterrako errugbi selekzioan. 1988 eta 1991 artean 25 partida jokatu zituen selekzioarekin eta bigarren lerroa Wade Dooleyrekin partekatu zuen. Biak poliziak ziren lanbidez. British and Irish Lions taldeak Australiara egindako biran parte hartu zuen. 1991an Bost Nazioen Txapelketako Grand Slama irabazi zuen Will Carling kapitain zuen taldeko kide gisa. 1991ko Munduko Errugbi Txapelketan parte hartu zuen eta ondoren erretiratu egin zen. Ondoren, kazetaritzari ekin zion eta Daily Telegraph egunkarian idatzi zuen.
Bridget Jones: Mad About the Boy

***Bridget Jones: Mad About the Boy*** (euskaraz *Bridget Jones: Mutilaz Txoratua*), 2025eko Michael Morris ingelesak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Helen Fielding idazlearen *2013ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Renée Zellweger, Chiwetel Ejiofor, Leo Woodall, Jim Broadbent, Isla Fisher, Colin Firth eta Hugh Grant aktoreek antzeztu zuten.

''Bridget Jones's Diary* (2001), *Bridget Jones: The Edge of Reason* (2004) eta *Bridget Jones's Baby'' (2016) filmeen jarraipena da.

## Argumentua 
Bridget Jones (Renée Zellweger) duela lau urte alargundu ondoren bakarrik dago, Mark Sudanen misio humanitario batean zegoela hil baitzen. Billy 9 urteko mutikoa eta Mabel lau urteko neskatoaren ama da eta nolabaiteko linbo emozional batean bizi da, bere iraganeko Daniel Cleaver (Hugh Grant) maitale ohiak seme-slabak zaintzen laguntzen dion bitartean. Shazzer ([Sally Phillips]]), Jude (Shirley Henderson) eta Tom (James Callis) lagunek eta Miranda (Sarah Solemani) lankideak, bere Pamela (Gemma Jones) amak eta bere ginekologoa den Rawlings doktoreak (Emma Thompson) bultzaturik, Bridget bizipoza eta amodioa berreskuratzen saiatuko da.

Berriz lanean hasi eta ziten aplikazio batean izen emango du, azken jonen bidez bera baina askoz gazteagoa den gizon ameslari bat ezagutuko du. Emakume langilea, etxekoandrea, ama eta (erdizka) maitemindua dela, Bridgetek eskolako ama perfektuen aurreiritziei aurre egin eta aitarik gabe haztera ohitzea zail egiten ari zaion Billy semeaz kezkatuko da, bai eta izaera oso arraziinala duen eta bete semearen Zientzia irakaslea den Daniel Cleaverrekin harreman bitxi bat izan ere.  

## Aktoreak 
* Renée Zellweger: Bridget Jones
* Hugh Grant: Daniel Cleaver
* Emma Thompson: Rawlings doktorea
* Chiwetel Ejiofor: Scott Wallaker jauna
* Leo Woodall: Roxster
* Colin Firth: Mark Darcy
* Jim Broadbent: Colin Jones
* Gemma Jones: Pamela Jones
* Isla Fisher: Rebecca
* Josette Simon: Talitha
* Nico Parker: Chloe
* Leila Farzad: Nicolette
* Sarah Solemani: Miranda
* Sally Phillips: Sharon "Shazzer"
* Shirley Henderson: Jude
* James Callis: Tom
* Celia Imrie: Una Alconbury
* Ian Midlane: Paul

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Lacock abadia

**Lacock-eko abadia**, Lacock-en, Wiltshire-n (Ingalaterra) dagoena, 1229an (Henrike III.aren erregealdian) fundatu zuen Salisbury-ko kondesa zen Ela-k eta bertan bizi ziren mojak. 1539an, monasterioak desegin zirenean, William Sharingtoni saldu zioten. Horrek, etxe partikular bezala bizitzeko berreraiki zuen eta familia horretan iraun zuen 1944ra arte, urte horretan Matilda Talbot-ek National Trust-i eman zion.

## Datu interesgarriak 
Duela gutxi berritutako lorategi botaniko bat du. Bertan, William Fox Talbot argazkilaritza modernoaren aitari eskainitako museo bat ere aurki dezakegu. Horrek, abadiako liburutegiko leiho baten gainean egin zuen, negatibo/positibo prozesua erabiliz egindako lehen argazkia kontsideratzen dena.

Gainera, *Harry Potter eta sorgin harria*, *Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald*, *Pride and Prejudice*, *Emma*, *Moll Flanders* eta The *Other Boleyn Girl* filmak antzezteko erabili izan da.

## Kanpo estekak
Lactococcus

**Lactococcus** generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, koko itxura dutenak. Ezaugarri metabolikoei dagokienez, bakterio laktikoen taldean sailkatzen dira, azido laktikoa sortzen baitute glukosa hartzitzerakoan (hartzidura homolaktikoa burutuz).

Genero honetako bakterioak Streptococcus generoan sailkatzen ziren lehen, baina XX. menderen bukaeran mikrobiologoek, genetika molekularraren ezaugarriak aintzakotzat hartuz, berezko genero bat sortzea erabaki zuten.

Bakterio hauek anaerobio fakultatiboak dira eta katalasa (-). Ez dira mugikorrak eta ez dituzte esporak sortzen. 

Mikroskopioan ikusita, sarritan diplokokoak eratzen dituzte, eta baita kate laburrak ere.

Esnekien industrian erabili ohi dira, gaztak egiteko bereziki. Lactococcus casei da taldearen ordezkaririk ezagunena, industria laktikoan berebiziko garrantzia duena. Naturan, landareetan eta animalietan bizi dira Lactococcus batzuk, gizakia barne. Orokorrean ez dira patogenoak .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eusko Jaurlaritzaren bigarren aroa

**Eusko Jaurlaritzaren bigarren aroa** 1979ko abenduaren 18an hasi zen, bi prozesu paraleloren emaitza gisa.  

Batetik, 1978an Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako euskal ordezkari politikoekin osatutako Eusko Kontseilu Nagusia osatu zen, eta ordezkari hauen eta Kontseiluaren bidez Gernikako Estatua idatzi eta onartu zen, eta Estatutua indarrean sartu zen egunean Kontseilu Nagusiko presidentea, Carlos Garaikoetxea, lehendakari bilakatu zen eta jarraian Eusko Jaurlaritza izena har zezakeen gobernua osatua zuen.  

Bestetik, Erbesteko Eusko Jaurlaritzako lehendakariak, Jesus Maria Leizaolak, Parisko erbestea eta Jaurlaritzaren ordezkaritza utzi zituen 1979ko abenduaren 15ean, eta bi egun beranduago Carlos Garaikoetxeari kargu-transmisio sinbolikoa egin zion Gernikako Batzarretxean, besteak beste Singer kaleko 50.eko giltzak emanez Garaikoetxeari (Jose Antonio Agirreren irudia zeukan giltzatako batean), eta Lehen Eusko Jaurlaritzaren legitimitateari jarraipena emanez.  
erdian|thumb|480x480px|Jesus Maria Leizaolaren agurra Singer kaleko Parisko Erbesteko Jaurlaritzaren egoitzan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Meme coin

**Meme coin** (**memecoin** ere idatzia) Interneteko meme batean sortutako kriptomoneta bat da, edo beste ezaugarri umoretsuren bat duena. 

Batzuetan izena **shitcoin** terminoarekin batera erabiltzen dute, normalean balio, zinezkotasun edo erabilgarritasun gutxiko kriptomoneta bati erreferentzia egiten diona. Zentzu zabalenean erabil daiteke kriptodiruaren merkatuaren kritika gisa bere osotasunean — "doge coin", Coinye eta BitConnect bezalako *pump and dump* eskemetan oinarritutakoak — edo kriptomoneta eskuragarriagoa egiteko erabil daiteke.

## Historia 
2013 amaieran, software ingeniariek Doge memea txantxa gisa sortu ondoren Dogecoin asmatu zuten. Horrek meme coin gehiagoren sorrera piztu zuen. 2021eko urrian 124 meme coin zebiltzan zirkulazioan. Horren adibide aipagarriak Dogecoin bera eta Shiba Inu dira.

Herrialde batzuek neurriak hartu dituzte meme coinak arautzeko. 2021aren hasieran, Thailandiako Balore Merkatuaren Batzordeak meme coinak debekatu zituen, "helburu edo substantzia argirik gabeko" aktibo digitalen aurkako eraso bat direlakoan.

## Ospea 
2021ean eta 2022an meme coinak ugaritu egin ziren Elon Muskek Dogecoin babestu zuenean, lehen meme coinetako bat. Hainbat txio argitaratu zituen txanponari buruz, besteak beste, Telsa markaren merchandising Dogecoinekin eros zitekeela esanez. Inbertitzaileek Musk auzitara eraman zuten, eta Dogecoin erregistratu gabeko segurtasun gisa salmenta piramidaleko eskema bat egiteko erabili zuela salatu zuten.

Meme coinek suspertze bat ikusi dute Donald Trumpek 2024ko hauteskunde presidentzialetan lortutako garaipenaren ostean. Adibide horietako bat Fartcoin da, 2.000 milioi dolarretik gorako balorazioa izan zuena.

Komentaristek meme coinak NFTren 2022ko merkatuaren zorabio espekulatiboarekin eta kolapsoarekin alderatu dituzte. David Einhorn inbertitzaile estatubatuarrak esan zuen: ""Fartcoin" eszenatokira iritsi gara... Salerosketaz eta espekulazioaz aparte, ez du beste helburu nabarmenik, eta ez du betetzen beste nonbait zerbitzatzen ez den premiarik". 2025eko urtarrilean, AEBko aktiboen hiru aktibo-kudetzaileek Trumpi eta Muski lotutako meme coinetan inbertitzen duten funts kotizatuak merkaturatzeari ekin zioten, Financial Timesek "kasinoaren antzeko espekulazioa" bezala deskribatu zuena. Otsailean, bere babesa dutela esateko asmotan, 700 plagio eta spam bilatzen zuten meme coin baino gehiago bidali zituzten Trumpen billete-zorro digitalera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Peter Scholze

**Peter Scholze** (alemanez ahoskatua: Peter Scholze; 1987ko abenduaren 11) matematikari alemaniarra da, geometria aritmetikoan egindako lanagatik ezaguna. Bonneko Unibertsitateko irakaslea da 2012tik, eta Max Planck Matematika Institutuko zuzendaria 2018tik. Munduko matematikari garrantzitsuenetako bat izendatu dute.  2018an Fields Domina irabazi zuen, matematikako ohore profesional gorentzat hartzen dena.

## Erreferentziak
Helene Sanchez Zelaia

**Helene Sanchez Zelaia** (Durango, Bizkaia, ) bioteknologian graduatua da eta egun ikertzaile dihardu.  
## Bizitza 
### Ikasketak 
Euskal Herriko Unibertsitatean Bioteknologia ikasketak egin zituen, ondoren NEIKER BRTAn ikertzaile hasi zen.

### Herrigintza 
Sorginola gaztetxetik sortutako argitalpenak bultzatu ditu, *Berbaz* aldizkaria ateratzen eta koordinazio taldean ibili zen hiru urtez. 

Gerediaga elkarteak antolatutako 2024ko Durangaldeko Gazteen Saria lehiaketaren II. edizioan epaimahaikide izan zen.

## Argitalpenak 
*  Neiker Sariaren aipamen berezia.
*  *Grado de resistencia a Plasmapara vitícola de híbridos de una de vinificación.*

## Sariak 
* 2021eko apirilaren 28an, zientzia eta teknologiarako CAF-Elhuyar Neiker sariaren aipamen berezia jaso zuen klima aldaketari eta mahastizaintzari buruzko *Klima-aldaketa eta mahastigintza* lanarengatik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* «Masterrean erabilitako terminologia euskarara itzultzea erronka izan zen», *Durangon*, 2021-05-29.
Al-Hoceima probintzia

**Al-Hoceima probintzia** (; ) Tanger-Tetuan-Al-Hoceima eskualdeko probintzietako bat da, Marokon. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen. Hiriburua Al-Hoceima da. Beste hiri garrantzitsu batzuk dira:

## Udalerriak 
Hiriburuaz gain, beste lau udalerri ditu:
* Al-Hoceima
* Beni Bu Ayast
* Imzouren
* Targuist
* Temasinet

## Kanpo estekak
Oum Er-Rbia

**Oum Er-Rbia** (; ; ) erdialdeko Marokoko ibairik nagusienetariko bat da. Iturria Atlas Ertainean du, 1240 metroko altitudean, Khenifra hiritik 40 kilometrora eta M'rirt hiritik 26 kilometrora, Oum Er-Rbia landa-komunan. 555 km luze da eta Ozeano Atlantikoan amaitzen da, Azemmourren (Abda-Doukkala eskualdea). 117 m³/s-ko emari ez-baztergarriarekin, ibilguan presa asko eraiki dituzte (zortzi), eta ezagunenak Bin el Ouidanekoa, El Aabid uadiaren gainean eraikia, eta Maachoukoa, ibaiaren bokalean.

Oum Er-Rbian eta haren ibaiadarretan presak eraikitzea erronka handia da Marokoko gobernuarentzat, milioi bat hektareako ureztatze-helburua lortu nahi baitu erresuma osoan. Herrialdeak oraindik ez du gari-ekoizpeneko autosufizientzia  lortu. Ibaiak Tadla eta Abda Doukalako lautaden nekazal garapenari laguntzen dio.

Adituen arabera, ibaiaren jatorrizko tokiko izena Wansifen zen, eta duela gutxi aldatu zen, XVI. edo XVII. mende inguruan, sorlekutik gertu dagoen Oum Rabia izeneko herrixka hurbil baten eraginpean.

Oum Er-Rbia lurpeko ur-iturri ugarik elikatzen dute. "Berrogei errekak" deitzen zaio bere sorburuetatik hurbil dagoen eremuari, nahiz eta hori termino poetikoa izan, zenbaketa zehatza baino gehiago.

## Galeria 

File:Sources d'Oum Rabii 1.JPG|Ur-jauzia, bere iturrietako bat, Khenifratik gertu
File:Sources d'Oum Rabii é.JPG|Bertoko egiturak
File:Azemmour from Oum Er-Rbia.jpg|Azemmour ibaitik ikusia
File:Oum Er R'bia.jpg|Ibaiaren ikuspegia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ekialdea (Maroko)

**Ekialdea eskualdea** (; , *aš-šarq*) edo **Ujda eskualdea** Marokoko eskualdeetako bat da, herrialdearen ipar-ekialdean. 90.127 kilometro koadro ditu eta azken zentsuaren arabera  biztanle. Maroko osoan ekialdeenen dagoen eskualdea da.

Hiriburua eta hiririk handiena Ujda da, eta bigarren hiria Nador. Zazpi probintzia eta prefektura bat ditu. Herritar gehienek marokoar arabiera hitz egiten dute, baina %38,4ak amazigh hizkuntza du ama hizkuntza. 

## Probintziak 
* Berkane probintzia
* Driouch probintzia
* Figuig probintzia
* Guercif probintzia
* Jerada probintzia
* Nador probintzia
* Ujda-Angad Prefektura
* Taourirt probintzia

## Kanpo estekak
Abderrahim Tounsi

**Abderrahim Tounsi** (; Casablanca, 1936ko abenduaren 27a - *ib.*, 2023ko urtarrilaren 2a), ezizenez **Abderraouf**, marokoar umorista izan zen.

Casablancan umezurtz geratu zen, agintari kolonialek preso zeukaten, eta atxiloaldian deskubritu zuen antzerkirako grina. Telebistari esker, beste askok porrot egin duten tokietan lortu du, bere pertsonaia burlesko eta ergelarekin.

Abderraouf irrigarritasunaren sinonimo bihurtu zen Marokoko herri hizkeran. 1960ko hamarkadan sortutako pertsonaia hori ikaskide batengan inspiratuta dago, ergelkeriaren benetako irudikapena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tadla

**Tadla** () Marokoko lautada eta eskualde historiko eta kulturala da. Tadla arabiar beduinoen emirerria izan zen, Atlasean kokaturik, eta independentea mantendu zena marindarren erorketatik (1465) saadien inbasiora arte.

Bederatzi tribuk osatu zuten: Ait Robʿa, Beni ʿAmir, Beni Kheirane, Beni Meskine, Beni Moussa, Beni Zemmour eta Ouardigha tribu konfederazioa (Oulad Bahr Kbar, Oulad Bahr Sghar eta Smaere tribuek osatua).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fez-Meknes

**Fez-Meknes** (; ) Marokoko eskualde bat da, herrialdearen iparraldean. 38.881,5 kilometro koadro ditu eta, azken zentsuaren arabera,  biztanle. Hiriburua Fez da, baina Meknes hiria ere garrantzitsua da. 

## Probintziak 
* El Hayeb probintzia
* Ifrane probintzia
* Sefrou probintzia
* Mulay Yacub probintzia
* Taza probintzia
* Taunat probintzia
* Bulmán probintzia
* Meknes probintzia
* Fez probintzia

## Kanpo estekak
Downside abadia

[[]]
**Downside abadia** (ingelesez: *Downside Abbey* edo ***Basilica of St Gregory the Great Downside*** (“San Gregorio Handiaren Basilika Downsiden”) beneditarren monasterioa da Ingalaterran eta Ingalaterrako Kongregazio Beneditarreko komunitate nagusia. Bere apostolutza nagusienetako bat Downside Eskola da, hamaika eta hemezortzi urte bitarteko haurrak hezteko. Eskolako ikasle ohiek garai bateko gregoriarrak bezala ezagutzen dute beren burua.

Bai abadia eta bai eskola Stratton-on-the-Fosse herrian daude Westfield eta Shepton Mallet artean, Somerseten, Ingalaterrako hego-mendebaldean, Erresuma Batuan.

«English Heritage» erakundeak I. graduko eraikin izendatu du abadia. Sir Nikolaus Pevsnerrek honela deskribatu zuen Abadia: "Ingalaterrako katolizismoaren berpizkundearen frogarik bikainena".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Butanol

**Butanol** terminoak lau karbono-atomoko katea eta C4H9OH, formula dituzten alkoholak adierazten du. Kate lineala eta hidroxilo taldea lehen karbonoan dituenari 1-butanol edo *butil alkohol* esaten zaio. Kate lineala eta hidroxilo taldea bigarren karbonoan dituenari 2-butanol edo *sec-butil alkohol* esaten zaio. Isobutanolak kate adarkatua dauka eta *2-metilpropan-1-ol* gisa formula daiteke. *Tert*-butil alkoholak, hidroxilo taldea karbono tertziario batean dauka eta *2-metilpropan-2-ol* moduan formula daiteke.

Butanolaren isomeroek fusio- eta irakite-puntu diferenteak dauzkate.

## Erabilera 
Butanola disolbatzaile gisa erabiltzen da hainbat eta hainbat prozesu kimikotan eta ehungintzan. Sintesi organikoan tarteko produktu edo erreaktibo gisa usatzen da. Fluido hidraulikoen eta balazta-fluidoen osagai gisa ere erabiltzen da.
Iker Ropero

**Iker Ropero Saizar** (Alegia, Gipuzkoa, 2006ko ekainaren 1a) Euskal Herritar futbolaria da.

## Biografia 
Erdiko atzelari lanetan aritzen da. Gazte mailan Errealean nabarmendu zen.  2025eko ekainean Bigarren mailarako igoera lortu zuen Sanserekin. 2025eko udan Lehen Federazioan jokatzen zuen Barakaldora utzita bidali zuen talde txuriurdinak.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Ibai Cabo

**Ibai Cabo Beristain** (Bergara, Gipuzkoa, 2006ko urtarrilaren 4a) Euskal Herritar futbolaria da.

## Biografia 
Aurrelari lanetan aritzen da. Gazte mailan heldu zen Errealera Bergaran hezi ondoren. 2024ko udan bere lehen kontratua sinatu zuen 2027rarte. 2025eko ekainean Bigarren mailarako igoera lortu zuen Sanserekin.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
William Hunt (atleta)

**William Hunt** (1898ko otsailaren 23a - 1977ko abuztuaren 27a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charlie Hunter

**Charlie Hunter** (1996ko uztailaren 20a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
George Hyde

**George Hyde** (Kensington, 1905eko maiatzaren 6a - Sunshine Beach, 1975eko maiatzaren 29a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1928ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elías Bendodo

**Elías Bendodo Benasayag** (Malaga, 1974ko abuztuaren 18a) espainiar politikaria da, Alderdi Popularreko koordinatzaile nagusia 2025. urtean.  Andaluziako Juntako Gobernu-bozeramailea eta Lehendakaritza, Administrazio Publiko eta Barne kontseilaria etaizan zen2019ko urtarrilaren 22tik 2022ko uztailaren 25era bitartean. Malagako Diputazio Probintzialeko presidentea izan zen 2011 eta 2019 artean.

## Biografia 
Etorkin magrebtarren seme da Bendodo, judu marokoarrak ditu gurasoak, Sentob Bendodo Cohen aita eta Estrella Benasayag ama, Laratxen (Maroko) jaioak, eta Malagako komunitate juduan ezarriak bizitzen 20. mendeko bigarren zatian.  Zuzenbidean lizentziaduna da Malagako Unibertsitatean, eta hainbat master ere egin ditu, besteak beste, Enpresen Zuzendaritza eta Administrazioa, Enpresa Liderren Goi Zuzendaritza eta Enpresa Sozialen Goi Zuzendaritza.

Malagako Udaleko zinegotzia bilakati zen 2000. urtetik, ETAk hil zuenean Jose Maria Martin Carpena zinegotzia ordezkatu zuenean, 25 urterekin. 2000 eta 2005 urteen artean PPko Belaunaldi Berrien presidentea izan zen Malagan.

2022ko apirilean Bendodo Alderdi Popularraren koordinatzaile nagusi izendatu zuten, Alberto Nuñez Feijóo alderdiko presidente zela.

2024ko ekainean, Andaluziako egunkari batek Luis Miguel abeslariaren kontzertu bati Kordobako Udalak emandako 100.000 €-ko diru-laguntza Bendodoko *orditako* enpresa batekin lotzen zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heinrich Häberlin

**Heinrich Häberlin** (Weinfelden, 1868ko irailaren 6a – Frauenfeld, 1947ko otsailaren 26a) suitzar epaile eta politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1926an eta 1931n.

Eragin handiko familia bateko kide izan zen, eta bere aitak eta osabak kargu politikoak izan zituzten. Zuzenbidea ikasi zuen Zürich, Leipzig eta Berlingo Humboldt unibertsitateetan eta ikasketak amaitu ondoren abokatu eta epaile lanak egin zituen.

Alderdi Erradikal Demokratikoko kide izan zen eta politikan parte hartu zuen Turgovia kantonamenduan. Suitzako Kontseilu Federaleko kide izan zen 1904tik 1920ra, eta 1920tik 1934ra Suitzako Kontseilu Nazionaleko kide. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1926 eta 1931 urteetan.
Txip patata

**Txip patata** patata xafla fin bat da (maiz, patata purearekin egindako geruza fin bat), oliotan frijitu, labean egin edo airearekin frijitu dena, kurruskari geratu arte. Zizka-mizka gisa edo janari nagusia laguntzeko zerbitzatu ohi dira. Txip patata ohikoenak frijituta eta gatzarekin saltzen dira, baina oso ohikoak dira bestelako osagai eta zaporeekin saltzen direnak, izan belar onduak, espeziak, gaztak edo bestelako zapore natural zein artifizialak.

Ezagutzen den lehen aipamena William Kitchiner ingeles sukaldariaren ''The Cook's Oracle'' liburuan agertu zen, 1817ean. 1825ean argitaratutako frantziar sukaldaritzari buruzko liburu batek esaten du "Pommes de Terre frites" izena duela, eta Frantzian jada egiten zela. XX. mendean errezetak ugaritu eta ohiko kontsumo-gaia bilakatu zen. 1920ean Smiths Potato Crisps Company Ltd enpresak patatak koipearen aurkako paperezko poltsetan bildu eta Londresen saltzen hasi ziren. 1954ean Irlandan gazta eta tipula zaporeko lehenengo txip patata saldu zen, eta hortik aurrera mundu osora hedatu zen patatei zaporea gehitzeko sistema hura. 

Gaur egun Mendebaldean elikagai-industriaren zati garrantzitsu dira. Mundu osoan 16.490 milioi dolar fakturatu ziten industriak 2005ean, zaporedun snack industriaren herena baino gehiago. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Willy Vannitsen

**Willy Vannitsen** (Jeuk, 1935eko otsailaren 8a - Tienen, 2001eko abuztuaren 19a) errepideko eta pistako txirrindulari belgikarra izan zen, profesionala 1955etik 1966ra.

Garaipenik aipagarrienak, 1961eko Flèche Wallonne, 1962ko Tourreko bi etapa, 1958ko Giroko etapa bat, 1958ko Toscanako Giroa eta 1965eko Scheldeprijs izan ziren.

## Palmaresa errepidean 
### Amateurretan 
**1951**
* 20px Belgikako errepideko txapelketa amateur
**1953**
* Belgikako Itzuli amateurreko 2 etapa
* 2. Flandriar Eskualdetako Zirkuituan
**1954**
* Belgikako Itzuli amateurreko 4 etapa
* Linburgoko Tour amateurreko 2 etapa
### Profesionaletan 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Palmaresa pistan 
### Sei Egunak 
* Bruselako Sei Egunak : 1957 (Rik Van Looyrekin)
* Anberesko Sei Egunak : 1961 (Rik Van Looy eta Peter Postekin)

### Europako txapelketak 
**1962**
* 2. 15px Madison proban (Peter Postekin)

### Belgikako txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*