Paul Auster

**Paul Benjamin Auster** (Newark, New Jersey, 1947ko otsailaren 3 – Brooklyn, New York, 2024ko apirilaren 30a) eleberrigile estatubatuar ezaguna izan zen, batez ere *The New York Trilogy* liburuengatik (*City of Glass*, *Ghosts* eta *The Locked Room*). Poesiak, itzulpenak, antzezlanak eta pelikulak ere egin izan zituen.

Jaiolekua bestelako izan arren, Auster New Yorkekotzat hartzen dute kritikari gehienek, Brooklynen hainbat urtez bizi izateagatik.

Euskaratuta sei liburu ditugu orain arte: "Brooklingo erokeriak", "Kristalezko hiria", "Bidaiak scriptoriumean zehar", "Gizona ilunpean", "Ikusezin" eta "Sunset Park".

## Biografia 
Columbiako Unibertsitatean ikasi zuen eta urtebetez petrolio-ontzi batean lan egin ondoren Frantzian eman zituen beste lau urte. 1974an New Yorkera itzuli zen.

*New York Review of Books*-en eta *Harper´s Saturday Review*-en poesia eta saiakera idatziz hasi zuen bere karrera literaturan.

1987an oso kritika onak izan zituen *New Yorkeko trilogia* ipuin liburuagatik.

Gero nobela idazten hasi zen: *Azken gauzen herrialdea* (1988), *Ilargiko jauregia* (1989) eta *Halabeharraren musika* (1991), esate baterako; azken hori Philip Haasek zinemara eraman zuen 1993an.

Berriagoak dira *Leviatan* (1992) eta *Bertigo* (1994).

1994an bere kontakizunetan oinarritutako *Smoke* eta horren jarraipena den *Blue in the face* filmen gidoiak idatzi zituen, eta aski arrakasta handia izan zuten zineman.

1998an bere bizikizunak jasotzen dituen oroitzapen liburu bat argitaratu zuen, *Nola edo hala;* urte berean bere lehen filma zuzendu zuen, *Lulu on the bridge*, Harvey Keitel eta Mira Sorvino protagonista zirena. Film horretan bere literaturaren betiko gaiak agertu zituen: halabeharra, maitasunaren botere salbatzailea, literaturaren mitoa eta egungo bizimoduaren bakardadea.

## Bibliografia 
### Eleberriak 
* *The New York Trilogy* (1987)
** *City of Glass* (1985)
** *Ghosts* (1986)
** *The Locked Room* (1986)
* *In the Country of Last Things* (1987)
* *Moon Palace* (1989)
* *The Music of Chance* (1990)
* *Leviathan* (1992)
* ''Auggie Wren's Christmas Story* (1992)
* *Mr. Vertigo* (1994)
* *Timbuktu* (1999)
* *The Book of Illusions* (2002)
* *Oracle Night* (2004)
* *The Brooklyn Follies* (2005), euskaraz *Brookliyngo erokeriak* (2006).
* *Travels in the Scriptorium* (2006)
* *Man in the dark* (2008)
* *Invisible* (2009) 
* *Sunset Park* (2010)
* *Day/Night* (2013)
* *4 3 2 1* (2017)
* *Baumgartner* (2023)

### Poesiak 
thumb|200px|Paul Auster 2007an.

* *Disappearances: Selected Poems* (1988)
* *Ground Work* (1990)
* *Selected Poems* (1998)
* *Collected Poems* (2004)

### Euskaraz 
* "Brooklingo erokeriak" (Oskar Aranak itzulita, Alberdania, 2006).
* "Kristalezko hiria" (Harkaitz Canok itzulita, Txalaparta, 2006).
* "Bidaiak scriptoriumean zehar", (Oskar Aranak itzulita, Alberdania, 2007).
* "Gizona ilunpean", (Oskar Aranak itzulita, Alberdania, 2008).
* "Ikusezin", (Oskar Aranak itzulita, Alberdania, 2009).
* "Sunset Park", (Itzultzailea: Oskar Arana. Alberdania, 2010).

## Filmografia 
* *Smoke* (1995)
* *Blue in the Face* (1995)
* *Lulu on the Bridge* (1998)
* *The Inner Life of Martin Frost'' (2006)

## Ikus, gainera 
* Literatura amerikarra.
* Ingelesezko literatura.

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak 
*  "Paul Auster - The Definite Website" webgunea
*  "Esto es Brooklyn!" Aitor Alonsoren bloga Paul Austerri buruz
*  "Paul Auster eta Euskararen Herria" E-gor blogean
*  Paul Austerri Hasier Etxeberriak eginiko elkarrizketa Sautrela saioan (2008ko urriaren 20ko emisioa).