Koldobika Jauregi (eskultorea)

**Koldobika Jauregi Zinkunegi** (Alkiza, Gipuzkoa, 1959ko urriaren 11 - Alkiza, 2024ko ekainaren 16a) euskal eskultore minimalista izan zen. Zura eta harria lantzen zituen batez ere, eta materialen izaerarekin jokatzen zuen. Eduardo Txillida bere maisutzat jotzen zuen.     

Bere obrarekin 30 erakusketa antolatu zituen Koldobikak 1990 eta 2019 urteen artean, baita beste 12 erakusketa kolektibo ere. Berea du ETAren armagabetzea irudikatzeko Baionan altxa zen *Arbolaren egia* eskultura. Valladolidera (Espainia) joan behar izan zuen soldaduska egitera, eta kuartelaren parean omen zegoen eskultura polikromatuaren museoa.  eta bertan ikasi omen zuen nola eraiki. Hamar urte inguru jarraitu zuen iruditeria erlijiosoarekin, baina Bulgariara joatean erabaki zuen hori «alde batera» uztea.

1986ean Yasna Polyanara (Burgas, Bulgaria) joan zen Eusko Jaurlaritzak emandako diru-poltsa bati esker *Nazioarteko V. Eskultura Sinposiora*, egonaldi luzeska bat eginez. 1987an urte beteko egonaldia egin zuen Carraran (Italia) Gipuzkoako Foru Aldundiak emaniko sormen-beka baten bidez.

1990ean Txillidaren Zabalaga beka jaso zuen eta Karl Muller mezenas alemaniarrarekin lan egiteko aukera izan zuen Düsseldorf hirian. 

90eko hamarkadan biolentzia hartu zuen gaitzat, batez ere Euskal Herriko gatazkarekin zerikusia zeukana. Kontzientzia politikoa zeukan, eta biolentziaren inguruko artelanak egiten hasi zen. Garai hartako artelanei begiratuta, biolentzia horren parte den iruditeria aurki daiteke. Kontzientzia horren erakusgarri da 2018. urtean ETAren armagabetzea irudikatzeko egin zuen altzairuzko eta burdinazko zuhaitza: *Arbolaren egia*. Baionan jarri zuten, Roland Barthes zelaigunean.

Fitxategi:Escultura Lur Haizea.jpg|*Lur haizea*
Fitxategi:Agoncillo - Würth Rioja, Museo 66 - Kantu ixila (2006) - Koldobika Jauregi.JPG|*Kantu ixila* (Agoncillo, 2006)

## Alkizako Ur-Mara museoa 
**Koldobika Jauregi** Ur Mara museoaren sortzaileetako bat izan zen. Elena Cajaravillerekin, bere emaztea, bost urtez parte hartu zuten Alemaniako Insel Hombroich Museoan Karl Henrich Muller mezenasek gonbidatuta “Artea eta Natura parean“ proiektuan. Esperientzi hartan ikusi eta ikasitakoarekin sortu zuten Ur Mara museoa geroago. Aipagarriak dira museoko atal hauek:[3][4][5]

### Museoaren erakusketa iraunkorra 
Neurri handiko 30 eskulturek osatzen dute, Markina eta Lasturko euskal marmolez eginak.

### Erakusketa-aretoa 
Negutegi itxurako egitura bat erakusketa- eta ekitaldi-areto moduan atondutan dago museoaren esparruan. Bertan, erakusketak, aurkezpenak, hitzaldiak eta bestelako ekimen artistikoak burutzen dira.
### Basoa 
Museoko gela nagusiak bertako basoko txokoak eurak dira: pagoak, haritzak, gaztaina, urki eta etnografi-arrastoak, karobi zahar bat garai bateko harrobi baten ondoan, gaur egun auditorio bat bihurtua.[6]

### Thoreau espazioa 
1992an sortu zuten museoko gune berezi hau Henry David Thoureau-ren omenez (Concord, Massachusetts, 1817- 1862). Naturgile eta filosofoa zen bera, ”Walden “izeneko liburua idatzi zuen hiru urtez naturan bizi ondoren “*Desobedientzi zibilaren manifestua”* ere idatzi zuen. Gaur egun gune hau *“Hitzaren babesa“* pentsamendu librearekin eta poesiarekin lotuta dago.
Fitxategi:Ur Mara museoa Alkizan 10.jpg
Fitxategi:Ur Mara museoa Alkizan 08.jpg
Fitxategi:Ur Mara museoa Alkizan 05.jpg
Fitxategi:Koldobika Jauregi.jpg
Fitxategi:Ur Mara museoa Alkizan 02.jpg
Fitxategi:Ur Mara museoa Alkizan 03.jpg

## Erakusketak 
Koldobika Jauregik 30 erakusketa antolatu zituen bere obrarekin 1990 eta 2019 urteen artean, baita beste 12 erakusketa kolektibo ere. Jantzien eta atrezzoaren atzean dauden Koldobika Jauregik eta filmaren zuzendari artistikoa den Elena Cajaravillek estetika berezi bat sortzen dute. Dantza ez da ohiko film bat, istorio bat kontatzen digu euskal dantza tradizionalen bidez.

Fitxategi:Dantza (Telmo Esnal, 2017. Txintxua Films) Sagar dantza, Urkiolamendin (DOE1374).jpg|*Sagardantza*
Fitxategi:Dantza (Telmo Esnal, 2017. Txintxua Films) Almute dantza, Igartubeitin (DMN0121v1).jpg|*Almute dantza*
Fitxategi:Dantza filmaz solasaldia.jpg| *Dantza filmaz solasaldi batean Elena Cajaraville, Koldobika Jauregi, Telmo Esnal, Iñaki Agirre, Juan Antonio Urbeltz eta Xabier Artola* 

## Gizarte-konpromisoa 
thumb|279x279px|Alkizako udal taldea 2019-2023
**Koldobika** gizarte-konpromiso handia erakutsi du. Batetik, zinegotzia izan da Alkizako udaletxean 2007tik hil arte; guztira bost legealdietan izan ditu udal ardurak. Alkateorde izateaz gain, kulturaren eta gizarte-zerbitzuen alorrean izan ditu ardurak. Udal ardurei lotuta Itxurain herri-proiektua eta Fagus-Alkiza interpretazio-zentroa sortzea bultzatu zituen eta proiektu horien ideologo nagusitzat jotzen da.

Halaber, Alkizako herriko festei hasiera ematen dion Oiloaren jaitsieran usatzen den Oilaloka panpinaren diseinua egin zuen, alaba Gerezirekin batera, eta Oilaloka jaistarazteko ardura izan du.

Bestetik, Koldobika hainbat gobernuz kanpoko erakunderi laguntza etenik gabea eman izan die, Amnistia Internazionalari esaterako. 2018an, ETAren armagabetzearen oroitarri, Arbolaren egia haren altzairu eta burdinazko eskultura bertikala inauguratu zen Baionan, mutur banatan zuhaitz hostaila eta aizkora bat goitik behera zituela.

## *Bizitza efimeroa* omenaldia (2024) 
*Bizitza efimeroa* izena eman zaio Alkizako udalak, Ur Mara elkartearekin batera eta Koldobika Jauregiren lagunekin batera antolatutako omenaldiari. Omenaldia 2024ko urriaren 4ean hasi zen eta urriaren 12an bukatu zen. Urriaren 4ean inauguratu ziren Fagus-Alkiza interpretazio-zentroan bi erakusketa. Batek, jasotzen zituen Xabier Artolak *Dantza* filmaren filmaketan zehar eginiko argazkietako batzuk. Beste erakusketan Koldobikarekin harremana izandako 27 artisten lanak bildu zituen.

Urriaren 10ean Dantza proiektatu zen eta, ondoren, Telmo Esnalek eta Xabier Artolak solasaldia izan zuten filmaren hainbat aspekturi buruzkoa. Urriaren 11an Antonio Casado da Rochak, Koldobika eta Thoureauren arteko harremanei buruz mintzatu zen.

*Bizitza efimeroa* ekimenari urriaren 12an eman zitzaion amaiera. Ehunka lagun bildu ziren herriko plazan eginiko emanaldira non poesia, testigantzak, artea, sormena eta dantza juntatu ziren Koldobikari omen egiteko. Ondoren, herri-bazkaria egin zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko artisten zerrenda
* Ur Mara Museoa
* *Formak hazkundean*

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.
* Jauregiri egindako elkarrizketa, *Euskonews* aldizkarian.
* 2024an Koldobika Jauregiri Alkizan egindako omenaldia, ‘Bizitza efimeroa’ lelopean.