Antzinako grekoaren gramatika

thumb|Grekoz idatzitako idazkuna.

**Antzinako grekoaren gramatika** morfologikoki konplexua da eta morfologia aitzindoeuroparraren hainbat ezaugarri gordetzen ditu. Izenen, adjektiboen, izenordainen, artikuluen, zenbakien eta batez ere aditzen formak oso aldagarriak dira.

Grekoaren gramatika-azterketa Egiptoko Alexandriako garaian garatu zen, bertan liburutegi ospetsua ezarri zenean. Gramatikaria, Platonen eta Aristotelesen arauei jarraituz, hasieran hizkuntzaren formetan bereziki ziharduen aditu filosofiko gisa ikusten zen, Homero, Hesiodo, poeta lirikoak eta tragediak bezalako klasikoak aztertuz.

Horrekin batera, gramatika haren zailtasunetako bat da hainbat autore greziarrek tokian tokiko dialektoez idatzi zutela, eta guztiek forma gramatikal apur bat desberdinak dituztela (ikus Antzinako grekozko dialektoak). Adibidez, Herodotoren historia eta Hipokratesen medikuntza-lanak ionikoz idatzita daude; Saforen poemak, eolikoz; eta Pindaroren odak, dorikoz; Homeroren poemak dialekto mistoan idatzita daude, gehienak ionikoaz, forma arkaiko eta poetiko askorekin. Koine grekozko gramatika ere (garai helenistikoetan eta geroagokoetan hitz egiten zen greziar *lingua franca*) zertxobait aldentzen da greko klasikotik.

Artikulu honetan, batez ere, Atikoko grekoaren morfologia eta sintaxia aztertzen dira, hau da, Atenasen K.a. 430. urtetik K.a. 330. urtera mintzatzen zen grekoa, Tuzidides eta Xenofonteren lan historikoetan, Aristofanesen komedietan, Platonen elkarrizketa filosofikoetan eta Lisias eta Demostenesen hitzaldieetan azaltzen zen bezala.

## Idazteko sistema 
### Alfabetoa 
Antzinako grekoa bere alfabetoaz idazten zen; feniziar alfabetotik eratorria zen eta 24 letrok zituen:

Inskripzioek erakusten dute garai klasikoan hizkuntza oso-osorik letra larriz idazten zela, hitzen arteko tarterik gabe: letra xeheen erabilera pixkanaka garatu zen. 

Grekozko testuetan, bi puntuazio-marka ageri dira, euskaraz eta beste hainbat hizkuntzaz ez bezala: 

* batetik, lerroaren gainetik altxatutako puntu bat (), gure bi puntuen () baliokidea, eta
* bestetik, grekozko galdera-marka, euskarazko puntu eta koma dirudiena ().

Gaur egungo grekoaz inprimatutako liburuetako idazkeraren beste ezaugarri bat hau da: /i/-z amaitzen den diptongo luzea dagoenean, ᾳ, ῃ, ῳ (*āi*, *ēi*, *ōi*, alegia, /aːi̯/, /ɛːi̯/ eta /ɔːi̯/), iota bokal luzearen azpian idazten da, τύχῃ (*túkhēi*, "kasualitatez") bezala. Horri iota azpidatzia esaten zaio. Letra nagusia larria denean, iota ondoan idatz daiteke, Ἅιδης izenean bezala (*Háidēs*, "Hades"): horri iota gainidatzia esaten zaio. 

Antzinako grekozko testuetan egindako konbentzio baten arabera, esaldiak ez dira letra larriz hasten, estilo zuzeneko hizketaren hasiera adierazteko testu batzuetan izan ezik. Hala ere, letra larriak erabiltzen dira izenen hasieran. Izen bat izpiritu latz batekin hasten denean, Ἑρμῆς (*Hermês*, "Hermes") izenean bezala, hasierako bokala letra larriaz idazten da, ez izpiritua. 

Grekoa idazteko beste konbentzio bat hau da: /ng/ (/ŋ/ soinua, *heme**ng**o* hitzekoa) /ng/, /nk/ eta /nkh/ kontsonante multzoetan, gamma batez idazten da ("gamma sudurkaria" esaten zaio):  (*ng*, *nk*, *nkh*); adibidez, ἄγγελος (*ángelos*, letraz letra *ággelos*, "mezulari"), ἀνάγκη (*anánkē*, "behar [izena]", letraz letra *ánágkē*), τυγχάνει (*tunkhánei*, "gertatzen da", letraz letra *tugkhánei*). 

Σ (*S*, "sigma larria") letrak bi letra xehe ditu:  

* batetik,  (*s*), hitzaren bukaeran ageri dena, eta
* bestela, gainerako kokalekuetan beti  da, *s* balio berarekin.

Adibidez, σοφό**ς** (*sophó**s***, "jakintsu"), baina ἐ**σ**μέν (*é**s**mén*, "gara"). 

### Bokalen uzkurdurak 
Uzkurdura hitzen barne-fenomeno zabaldua da, hiatoen (edo diptongo luze desegokien) maiztasuna murrizteko joera duena. Bi bokal gogor elkarren ondoan elkartzea dakar, edo bokal gogor bat diptongo batekin, horrela bokal bakarra sortuz, beti luzea edo baita diptongoa ere. 

Hiatoa gutxitan mantentzen da, batez ere bokal disilaboen kasuetan (θεός *theós*), edo bi bokal gogorren hurbiltasuna eragin zuen *w-ren (*waw*, halaber  *digamma* deitua, letra zaharkitu bat) desagerpena hain berria denean, ezen uzkurdura jada ez den gertatu, *γλυκεϝος > γλυκεός (*glykeós*) adibidean bezala. Bokalen uzkurduran, aurreko bokala beti erabakigarria da —luzea bada—, bestela kontrakoa gertatzen da, eta tonikoa bada, zorrotza bada, zirkunflexu bihurtzen da, kasu gutxi batzuetan izan ezik. Emaitza horiek oso garrantzitsuak dira deklinabidean izenen eraldaketa eta aditz-denbora konjugazioen emaitzak ulertzeko, kontuan hartuta, dagokion dialektoaren arabera (gogora bitez deklinabide atikoa, geroaldi dorikoa eta geroaldi atikoa), uzkurdura-fenomeno argiak daudela. Fenomeno horiek partizipioen eraldaketaren prozesu historikoei zor zaizkie, edo aditz-erroaren bokal tematikoaren eta amaieraren konbinazioari, edo batasun sinpleari, III. aoristoa edo pluskuanperfektua bezalako denbora historikoetarako, amaiera sinplearekin.

Emaitzak hauek dira:

* ε + ε = ει (*κοσμέ + ετε > κοσμεῖτε)
* ε + ει = ει (*κοσμέ + ειν > κοσμεῖν)
* ε + η = η (*κοσμέητε > κοσμῆτε)
* η + ε = η (*ζήετε > ζῆτε)
* η + η = η (*θήητε = θῆτε)
* ο + ο = ου (*δουλόομεν > δουλοῦμεν)
* ο + ου = ου (*δουλόουσα > δουλοῦσα)
* ο + ω > ω (δουλόωμεν > δουλῶμεν)
* ω + ο = ω (*ῥιγώομεν > ῥιγῶμεν)
* ω + ω = ω (*γνώωμεν > γνῶμεν)

ᾱ (alfa luzea) bokalekin eta ε + α-rekin nahasketa-topaketak:

* α + ε = ᾱ (*σιγάετε > σιγᾶτε)
* α + ει = ᾱ (*σιγάειν > σιγᾶν)
* α + η = ᾱ (*σιγάητε - subjuntibozko orainaldia uzkurtua, pluralezko bigarren pertsonan, adibidez goian bezala > σιγᾶτε)
* ε + α = η (*γένεα > γένη - γένος —*génos*, "genero"— pluralezko nominatibo, akusatibo eta bokatibo neutroak)
* η + α > η (*ἦα > ἦ inperfektuaren forma uzkurtua)

Bestelako uzkurketa misto batzuk: 

* α + ο > ω (*σιγάομεν > σιγῶμεν)
* α + ου > ω (*σιγάουσα > σιγῶσα - σιγάω-ren orainaldiko partizipio femeninoaren uzkurdura, nominatiboan)
* α + ω = ω (*σιγάωμεν > σιγῶμεν, goian bezala, σιγάω-ren lehen pertsona plural aktiboaren uzkurdura; arestian adierazitako ohiko forma ere egiaztatu da)
* ε + ω = ω (*κοσμέωμεν > κοσμῶμεν - goiko arau berak, forma normala ere egiaztatu da, ez derrigorrez uzkurtua)
* η + ο = ω (*ζήομεν > ζῶμεν)
* η + ου = ω (*ζήουσα > ζῶσα)
* η + ω = ω (*θήωμεν > θῶμεν)
* ο + α = ω (*βελτίοσα > βελτίοα - bokal arteko sigma galdu da > βελτίω)
* ο + η = ω (*δουλόητε > δουλῶτε)
* ω + α = ω (*ἤρωα > ἤρω)
* ω + ει > ω (*ῥιγώειν > ῥιγῶν, ει tinbreko bokal itxia da)
* ω + η = ω (*γνώητε > γνῶτε
* ο + ε = ου (*δουλόετε > δουλοῦτε)
* ο+ει = ου (*δουλόειν > δουλοῦν - hor, ει bokal luze itxia da, /e/ tinbrekoa - uzkurtutako interpretazioa orainaldiko partizipio aktiboaren nominatibo neutroa bezalakoa da)
* ε + ο = ου (*κοσμέομεν > κοσμοῦμεν)
* ε + ου = ου (*κοσμέουσι > κοσμοῦσι)
* α + ᾳ = ᾳ (*μνάᾳ > μνᾷ datibo singularra, lehen deklinabideko μνᾶ-ren uzkurdura)
* α + ει = ᾳ (*σιγάεις > σιγᾷς orainaldiko singularrezko bigarren pertsona aktiboa, σιγάω-ren uzkurdura)
* α + ῃ = ᾳ (*σιγάῃς > σιγᾷς emaitza bera, baina subjuntibozko orainaldiko singularrezko bigarren pertsona da)
* α + οι = ῳ (*σιγάοιμεν > σιγῷμεν - optatibozko orainaldiko pluralezko lehen pertsona aktiboa)
* ε + ᾳ = ῃ (*συκέᾳ > συκῇ)
* ε + αι = ῃ (*λύεαι > λύῃ)
* ε + ει = ει (*κοσμέεις > κοσμεῖς)
* ε + οι = οι (*κοσμέοιτε > κοσμοῖτε)
* ο + οι = οι (*δουλόοιτε > δουλοῖτε)
* ο + ει = οι (*δουλόεις > δουλοῖς - hor, ει diptongo bat da - indikatibozko orainaldiko singularrezko bigarren pertsona aktiboaren uzkurdura)
* ο + ῃ = οι (*δουλόῃς > δουλοῖς - optatibozko orainaldiko singularrezko bigarren pertsona: gainerako aditz-jokoarekin batera, indikatiboa bezalakoa da).

#### Uzkurduraren legeak 
Uzkurdura honako lege hauen arabera gertatzen da:

# Soinu bereko bi bokalen uzkurdurak dagokion bokal luzea sortzen du, ε + ε taldeen kasuan izan ezik batetik, horrek *ει* sortzen baitu, eta bestetik, ο + ο, *ου* sortzen baitu.
# Soinu desberdineko bi bokal elkartzen badira, soinu sakonagoa duen bokalak irabazten du (-Ο- soinu sakonagoak erdiko -Α- eta -Ε- garbiaren gainetik irabazten du ω forma luzean). Salbuespenak -ε + ο- eta -ο + ε- taldeak dira, eta horien ondorioz *ου* diptongoa sortzen da.
# Erdiko -Α- eta -Ε- soinu garbiaren artean, forma luzeko aurreko soinua (ᾱ, η) beti nagusitzen da.
# Bokal batek diptongo batekin topo egiten duenean:

* aurreko bokalak diptongoaren lehen elementuaren soinu bera badu, arrastorik gabe galtzen da;
* aurreko bokala eta diptongoko lehen elementukoa desberdinak badira, diptongoaren lehen bokalarekin uzkurtzen da aldizka. Bigarren elementua iota adskribatua bada, azpiindizean jartzen da, eta azpiindizean jartzen bada, iota azpiindizean geratzen da. Bigarren elementua -υ- bada, galtzen da.

Arauon salbuespen batzuk daude, eta horien artean aipagarrienak hauek dira:

* Hitz batzuetan, uzkurdura ez da gertatzen, antzinako bokal arteko  *digamma* baten presentzia dela eta, bokalak elkartzea eragozten zuena.
* Kasu batzuetan, uzkurdura-arauaren ordez, analogiaren legea betetzea hobetsi izan da balio gramatikal bera duten beste formekin.

##### Azentua uzkurduretan 
Silaba urkurtuetako azentuak honako arau hauek betetzen ditu:

# Uzkurtu beharreko lehenengo bokalak azentua badu, silaba uzkurtuak azentu zirkunflexua darama.
# Azentua uzkurtu beharreko bigarren bokalean erortzen bada, silaba uzkurtuak azentu zorrotza darama; hala ere, azken silaba laburra bada eta silaba uzkurtuak eta azentua azkenaurrekoa bada, azentuak zirkunflexua izan behar du ("azken trokeoaren araua" —silaba tonikoa + atonoa, alegia).
# Uzkurtu beharreko lehenengo edo bigarren silaban azenturik ez badago, silaba uzkurtuak ez du azenturik.

Hiatoa bi hitzen artean gertatzen bada —lehenengoa bokal batekin amaitzen bada eta bigarrena bokalez hasi—, honela saihestu daiteke:

* **Elisioa**z (ἔκθλιψις, *ekthlipsis*), hau da, hurrengo hitzaren hasierako bokalaren aurreko azken bokal laburra kentzea. Batez ere adberbioen, juntagailuen eta bi silabako preposizioen azken bokalarekin gertatzen da. υ bokala ez da inoiz halakorik egiten, baina diptongo baten elisioa oso arraroa da. Elisioaren sinboloa apostrofoa da. Hitz elkartuetan, elisioa barnekoa izan daiteke eta, beraz, ez da apostroforok adierazten. Elisioaren ondorioz, kontsonante leun bat hasierako bokal gogor batekin kontaktuan jartzen bada, kontsonante leuna dagokion aspiratutakora aldatzen da. Azentuari dagokionez, hitz baritono batek (hau da, azken silaban azenturik ez duena) elisioa egiten badu, azentuaren posizioa aldatu gabe mantentzen da. Hala ere, elisioa egindako hitza oxitonoa bada, azentua aurreko silabara mugitzen da. Kontuak kontu, hitzak preposizioak edo oxitono juntagailuak badira, edo τινα eta ποτε elisioa egindako enklitikoak badira, azentua galtzen dute.
* **Aferesia**z (ἀφαίρεσις, *aphaíresis*), alderantzizko elisio mota bat (batez ere poeta atikoek eta batzuetan inskripzioetan erabilia); hor, bokal edo diptongo luze batekin amaitzen bada hitz baten ondoren, hurrengo hitzaren hasierako bokal laburra galtzen da. Aferesia apostrofoarekin ere adierazten da. Ohikoa da μή ezezko partikula negatiboaren ondoko ἐστι hitzarekin, ἤ juntagailu disjuntiboaren ondoren eta ποῦ-ren ondoren.
* **Krasia**z (κρᾶσις, *krasis*), hots, azken bokal gogor baten uzkurdura hurrengo hitzaren hasierako bokal gogorrarekin. Krasiaren emaitza beti da bokal luzea edo diptongoa. Bi soinuen fusioa gertatzen da, salbuespen batzuekin, uzkurduraren arau orokorren arabera. Haren zeinua koronidoa () da, arnasketa leun baten antzekoa dena eta uzkurduratik sortzen den bokalaren edo diptongoaren gainean idazten dena. Krasiaren lehen elementua artikulua edo izenordain erlatiboa denean, koronidoa ez da markatzen, baina izpiritu latza uzten da. Gainera, krasitik sortzen diren hitzek, oro har, bi hitz fusionatuetatik bigarrenaren azentua mantentzen dute. Krasitik sortzen den hitza trokeo batekin amaitzen bada —hau da, , silaba luzea gehi silaba laburra— eta azentua azkenaurreko silaban erortzen bada, azken trokeoaren legea nagusitzen da normalean eta azentua zirkunflexua da. Hitz baten azken bokalaren eta hurrengo hitzaren hasierako bokalaren edo diptongoaren arteko hutsunea saihesteko, kasu batzuetan paragoge bat erabiltzen da, hau da, kontsonante mugikor bat (ν, ς) gehitzea lehenengo hitzaren amaieran. Krasia batez ere lehendabiziko hitza hauetako bat denean gertatzen da:

# artikulu bat: ὁ, ἡ, τό
# erlatibozko izenordain bat: ὅς, ἥ, ὅ
# izenordain erlatibo-mugagabea: ὅστις, ἥτις, ὅτι
# pertsona izenordaina
# καί juntagailua
# πρό preposizioa, harekin osatutako aditzetan
# εἰ, ἦ, μή, τοί, μέντοι partikulak
# ὦ interjekzioa 
# χρῆναι ("beharra egon"), χρῆν ("beharra zegoen"), χρῆσται ("beharra egongo da") formekin, atikoz erabiliak, χρὴ εἶναι, χρὴ ἦν, χρὴ ἔσται jatorrizko *krasi* batzuetatik datoz
# θἄτερα eta χἄτερα formak (τὰ ἕτερα eta καὶ ἕτερα) forma dorikoak antzinako ἅτερος ἕτερος atikoaren baliokideak dira.

### Diakritikoak 
#### Izpirituak 
* Izpiritu latza edo astuna (; grekoz, δασὺ πνεῦμα, *dasù pneûma*) edo δασεῖα (*daseîa*) izenez ezagutzen dena, latinez *spiritus asper*), bokal letra baten gainean idatzia,  soinua markatzen du hitz baten hasieran, bokalaren aurretik; ρ (*r*) letraren gainean doanean, *r* soinua ahoskabea dela adierazten du: . Hitz baten hasieran, *υ* eta '** letrek beti dute izpiritu latza. Izpiritu latzak hauek dira: Ἁ ἁ, Ἇ ἇ, ᾏ ᾇ, ᾉ ᾁ, Ἑ ἑ, Ἡ ἡ, Ἧ ἧ, ᾟ ᾗ, ᾙ ᾑ, Ἱ ἱ, Ἷ ἷ, Ὁ ὁ, Ῥ ῥ, Ὑ ὑ, Ὗ ὗ, Ὡ ὡ, Ὧ ὧ, ᾯ ᾧ eta ᾩ ᾡ.
* Izpiritu leunak (; , *psilòn pneûma*) edo ψῑλή *psilē* izenez ezaguna grekoz, *spīritus lēnis* latinez)  soinuaren gabezia adierazten du. Bokalez hasten den edozein hitzen gainean erabiltzen da, adibidez, ἐγώ (*egṓ*, "ni", "nik"). Izpiritu leunak hauek dira: Ἀ ἀ, Ἐ ἐ, Ἠ ἠ, Ἰ ἰ, Ὀ ὀ, ῤ (xehea soilik), ὐ (xehea soilik) eta Ὠ ὠ.

Hitz bat diptongo batekin hasten denean, adibidez, ε**ὑ**ρίσκω (*heurískō*, "aurkitzen dut"), izpiritua bigarren bokalean doa. 

Izpiritu leunaren antzeko zeinu bat, κορωνίς (*korōnís*) izenekoa, bi hitzen κρᾶσις (*krasis*, "nahasketa") izeneko prozesu baten bidez elkartu direnean erakusteko erabiltzen da (euskarazko *esaten du* > *esateu* edo *nik ere bai > nikebai* bezalaxe): esate baterako, κᾱ̓γώ (κᾱ̓γώ *kāgṓ*, "Ni(k) ere bai", καὶ ἐγώ (*kaì egṓ* hitzen elkarketa dena.

1982an idazkeran egin zen sinplifikazioaz geroztik, egungo grekoaz ez dira erabiltzen, ordea.

#### Azentuak 
Azentu idatziak —hitzen silaba tonikoak markatzen dituzte— K.a. III. mendean asmatu zirela dirudi, baina K.o. II. mendea arte ez ziren idazkeran arruntak izan.

* Azentu akutua (; grezieraz, ὀξεῖα *oxeîa*) hitz baten azken hiru silabetako edozein bokal luze edo laburretan erabiltzen da. Hala ere, hitzaren azken bokala luzea bada (salbuespen jakin batzuekin), akutua ezin da amaieratik azkenaurreko silaba baino urrunago joan. Pareka bitez **ἄν**θρωπος (***án**thrōpos*, "gizon") eta ἀν**θρώ**που (*an**thrṓ**pou*, "gizonaren"). Normalean, greko klasikoan azentua tonuzkoa  zela onartzen da, hau da, silaba azentuduna hitzaren beste silabak baino tonu altuagoan ahoskatzen zela. Uste denez, azentua tonuzko azentura aldatu zen K.o. II. mendean.
* Azentu larria (; βαρεῖα, *bareîa*, "astun"; "doinu apaleko" izendapenaz ezaguna) bokal luze edo laburretan erabiltzen da eta normalean azentu akutu bat ordezkatzen du hitz baten azken silaban, hitza esaldiaren bukaeran agertzen ez denean. Beraz, καλ**ό**ς (*kalós*, "eder") καλ**ὸ**ς (kalòs) bihurtzen da καλὸς καὶ ἀγαθός *(kalòs kaì agathós*, "eder eta on") esaldian. Hala ere, azentu akutua mantentzen da puntuazio-marka bat darraionean, adibidez, αὐτῷ εἰπέ, ὦ Νῑκίᾱ (*autôi eipé, ô Nīkíā*, "Esaiozu, Nicias"), edo μοι (*moi*, "niri") bezalako hitz enklitiko baten aurretik, adibidez εἰπέ μοι, ὦ Σώκρατες (*eipé moi, ô Sṓkrates*, "Esadazu, Sokrates". Azentu larriaren ahoskera zehatza eztabaidagai da, baina nahiko litekeena da askotan goiko doinurik eza irudikatzea, hau da, doinu normala. Hala ere, greziar musikatik froga batzuk daude, egoera batzuetan larria neurri handiko gradu batekin ahoskatzen zela diotenak, adibidez, κἀμὲ (*kamè*, "ni ere bai" bezalako larri bat zuen izenordain bat azpimarratzen zenean.
* Zirkunflexua (antzinako grekoaz: περισπωμένη, *perispōménē*), tilde () edo alderantzikatutako V labur () baten itxuraz agertzen dena, soilik bokal luzeetan erabiltzen da. Dirudienez, ahoskera altu batetik ahoskera baxu baterako erortzea adierazten du bokal berean eta, frankotan, greziar musika zatietan bi notaren bidez adierazten da, lehena bigarrena baino altuagoa izanik. Normalean, kasuotan ageri da:
** bokal luze tonikoa duen azkenaurreko silaba baten ondoren bokal laburreko azken silaba bat dagoenean, adibidez, δήμος (*dêmos*, "herri");
** bokal toniko baten eta bokal atono baten kontrakzioa gertatu denean, adibidez φιλέει (*philéei*) >  (*phileî*), "maite du",
** lehen deklinabideko izen guztien eta hirugarrren deklinabideko τεύχος (*teîkhos*) izenaren erako genitibo pluralean, adibidez  (*nautôn*, "marinelen"),  (*teikhôn*, "hormen", "hormetako"), eta
** artikuluaren genitiboan eta datiboan eta azken silaba tonikoa duten izen eta adjektibo guztietan; adibidez, nominatiboa φωνή (*phōnêi*, "soinu bat"), baina genitiboa,  (*phōnês*), datiboa φωνῇ (*phōnêi*).
## Dialektoak 
Burdin Aroko grekozko dialektoen egoera askoz argiagoa eta hobeto ulertzen da, dudarik gabe. K.a. IX. mendearen amaieratik VIII. mendearen hasierara arte, dialektoak bost talde nagusitan banatuta zeuden, gutxi gorabehera honela:

* Dialekto joniko-atikakoa: K.a. 1000 inguruan Asia Txikiko kolonia arkaikoetan sortutako berrikuntza fonetikoengatik, ohiko multzotik bereizi ondoren, dialektoen jarraipen gisa eratu zen, Mikroasiar Joniatik (hizkuntzari dagokionez, eremu berritzaileena zen) Grezia erdialderantz, batez ere Eubea eta Atikarantz (azken hori, hizkuntzari dagokionez, eskualde kontserbadoreena zen).
* Mendebaldeko greziar dialektoak, honako hauetan banatuta:

# Dorikoa, oso kontserbadorea, hegoaldeko Peloponesoan, Kretan, Rodasen, Zikladeetan eta Hegoaldeko Esporadetan mintzatua, baita Dorisen antzinako kolonietan ere, Asia Txikian ere —doriar enklabeak ere zeuden Kaltzidia penintsulan eta erdialdeko Greziako Doridan. Sizilian bariante bat zuen, doriko siziliarra izenekoa (halaber, *sizeliota* esaten zitzaion).
# Ipar-mendebaldeko dialektoak, Elis, Akaia, Greziako erdi-mendebaldea eta Epiroko biztanleen berez, berrikuntza fonetiko-morfologikoek eta doriar hizkuntza-eremuaren eta eoliar dialektoaren arteko elkarguneek ezaugarritzen dituzte. Greziarrek berek "erdi-barbaro"tzat hartzen zuten.

* Tesalian, Beozian, iparraldeko Egeo itsasoko uharte askotan (Lesbos barne) eta Asia Txikiko Eolia kolonietan hitz egiten zen eoliar dialektoa bi aldaeratan banatzen zen: Mendebaldeko eoliarra (tesalo-beoziarra), kontserbadoreagoa zena, eta Ekialdekoa, Lesbia eta Asia Txikiko iparraldeko kostaldeko dialektoak, alegia. Eoliarren eta haien dialektoaren presentziaren arrastoak oso bizirik daude Peloponesoko ipar-mendebaldean ere.

* Arkadian eta Zipren hitz egiten zen arkadiar-zipretar dialektoa antzinako mizenastar dialektoaren erlikia zen eta ezaugarri oso kontserbadoreek bereizten zuten. Bi adarretan banatzen zen: arkadiarra eta zipretarra. 

* Dialekto homerikoak estatus berezia zuen. Inongo populazioak inoiz hitz egin ez bazuen ere, poesia epikoaren hizkuntza estandarra zen eta jonieran oinarritzen zen, eoliar ekarpen esanguratsuekin nahastuta, mizenastar dialektoaren aztarna fonetiko, morfologiko eta lexiko ugari kontserbatuta.

Gainera, aipagarria da ez fenizieraz ez zipreeraz agertzen ez diren greziar alfabetoko azken bost letren etorrera, hau da, Υ υ, Φ φ, Χ χ, Ψ ψ eta  Ω ω.

Horrekin batera, greziarrek beste soinu arruntak ere modu ezberdinean idazten zituzten: *ph* - *ch* - *ks* - *ps*. Greziar alfabetoaren aldaerak Adolph Kirchhoffek aztertu zituen 1887an.

## Eskema orokorra 
### Izenak 
#### Generoa 
Antzinako grekoan, izen guztiak, izen nagusiak barne, genero gramatikalaren arabera sailkatzen dira, maskulino, femenino edo neutro gisa. Izen baten generoa harekin batera doazen ὁ, ἡ eta τό artikulu definituek erakusten dute (nominatiboan, *ho*, *hē*, *tó*, euskaraz -*a* atzizkia —*etxe**a***, *sudurr**a***—), edota bera deskribatzen duen edozein adjektibok:

:  (*ho theós*) "jainko**a**" (maskulinoa)
:  (*hē gunḗ*) "emakume**a**" (femeninoa)
:  (*tò dôron*) "opari**a**" (neutroa) 

Arrei erreferentzia egiten dieten hitzak maskulinoak izaten dira eta emeei buruzkoak, aitzitik, femeninoak. Hala ere, salbuespenak daude, hala nola τὸ τέκνον (*tò téknon*, "haurra"), neutroa. Objektu bizigabeak edozein generotakoak dira, adibidez ὁ ποταμός (*ho potamós*, "ibaia") maskulinoa da; ἡ πόλις (*hē pólis*, "hiria"), femeninoa; eta τὸ δένδρον (*tò déndron*, "zuhaitza"), neutroa. 

Hitz neutroen berezitasun bat da pluralezko izen edo izenordain neutro bat subjektu gisa erabiltzen denean, aditza singularrean doala, esate baterako: 

: .
: *taûta pánt’ **estìn** kalá*.
: Gauza horiek guztiak ederrak **dira** (hitzez hitz, "**da**").

#### Numeroa 
Izenak, adjektiboak eta izenordainak numeroari dagokionez ere aldatu egiten dira. Singularrezkoak, dualezkoak (bi pertsonari edo bi gauzari buruzkoak) edo pluralezkoak (biri edo gehiagori buruzkoak) izan daitezke:

:  (*ho theós,* "jainko**a**", singularra)
:  (*tṑ theṓ,* "**bi** jainko**ak**", duala)
:  (*hoi theoí*, "jainko**ak**", plurala)

Aurreko adibideetan ikusten denez, singularraren, dualaren eta pluralaren arteko aldea, oro har, amaiera aldatuz erakusten da, eta artikulua ere aldatu egiten da, numero gramatikalaren arabera.

Duala gauza pare baterako erabiltzen da, adibidez τὼ χεῖρε (*tṑ kheîre*, "bi esku"),  (*toîn duoîn teikhoîn*, "bi eskuetako". Ez da, hala ere, oso ohikoa; adibidez, Aristofanesen komedietan ez da 90 aldiz baino gehiagotan ageri, eta Tuzidides historialariaren testuetn hiru aldiz baino ez. Numero gramatikal hartarako ere aditz bukaera bereziak daude.

#### Kasuak 
Izenak, izenordainak, adjektiboak eta artikuluak ere aldatu egiten dira, perpausean duten funtzioaren arabera. Adibidez: 

:  (*hē gunḗ*) "emakume**a**" (nominatiboa, *nor* kasua, subjektua denean, edo "emakume**ak**", *nork* kasua, subjektua)
:  (*tḕn gunaîka*) "emakume**a**" (akusatiboa, berriz ere *nor* kasua, baina euskaraz objektu zuzenaren funtzioa duenean)
:  (*tês gunaikós*) "emakume**aren**" (genitiboa, *noren* kasua)
:  (*têi gunaikí*) "emakume**ari**", "emakume**arentzat**" edo" emakume**arekin**" (datiboa).

Forma desberdin horiei izenaren kasu esaten zaie. Lau kasu nagusiak nominatiboa (subjektua, *nor* edo *nork* kasuak euskaraz), akusatiboa (objektu zuzena, *nor* kasua), genitiboa (*noren* kasua) eta datiboa (*nori*, *norentzat*, *norekin* kasuak) deritze. Zehatzago:

* Nominatiboak perpausaren subjektua, subjektuaren atributua eta aposizioa, predikatu nominala eta subjektuaren predikatibo-osagarria adierazten du.
* Akusatiboak objektuaren osagarria, atributua eta aposizioa eta objektuaren predikatibo-osagarria adierazten du; kasu batzuetan, mugapen-osagarria ere bai ("grekozko akusatiboa" deritzona).
* Genitiboak posesiboa, objektiboa eta abar adierazten ditu; halaber, jatorri eta abiapuntu ablatiboaren funtzioak betetzen ditu eta kausa, bitarteko eta kausa eraginkorrena ere.
* Datiboak terminoaren osagarria adierazten du, baina baita kausa, bitarteko, leku-egoera eta denboraren osagarriak ere.
* Aurreko lau kasu arruntokin batera, beste bat dago: bokatiboa, deikia adierazten duena eta izen batzuek dutena, pertsona bati zuzentzeko:  (*gúnai*) "(Aizu,) Andrea!". Maiz, haren aurretik, ὦ (*ô*, "o") interjekzioa dago: **ὦ** γύναι (***ô** gúnai*, "Andrea!". Kasu bokatibo bereizirik ez dagoenean (izenen plural guztiak, esate baterako), ordezkoa nominatiboa da.

Kasuak zerrendatzeko ordena ezberdina da AEBetan eta Europan argitaratutako testuliburu eta gramatiketan: estatubatuar liburuetan, H. W. Smyth-en *Greek Grammmar* ("Grekozko gramatika", 1920) izenekoan, adibidez, ordena hau da: nominatiboa, genitiboa, datiboa, akusatiboa eta bokatiboa; Britainia Handian eta lehenago britainiarren eraginpean zeuden herrialdeetan ekoitzitako gramatiketan, ordea, ordena hurrengoa da: nominatiboa, bokatiboa, akusatiboa, genitiboa eta datiboa.

#### Preposizioak 
Akusatiboa, genitiboa eta datiboa preposizioen ondoren ere erabiltzen dira, adibidez:

:  (*pròs tḕn gunaîka*, "emakumeari" (akusatiboa)
:  (*apò tês gunaikós*, "emakumearengandik urrun" (genitiboa)
:  (*sùn têi gunaikí*, "emakumearekin batera" (datiboa)

Normalean, *norantz* edo *norenganantz* esan nahi duten preposizioei — (*prós*), adibidez— kasu akusatiboan dagoen izen edo izenordain batek jarraitzen die, eta *nondik / norengandik urrun* esan nahi dutenei, aldiz, genitiboan dagoen bat darraie. Preposizio batzuei kasu batek baino gehiagok jarrai diezaiekete, esanahiaren arabera. Adibidez, μετά (*metá*) hitzak *norekin* esan nahi du genitiboan dagoen izen batek jarraitzen dionean, baina "ondoren", akusatibo batek jarraitzen badio.

#### Deklinabidea 
Izenak desberdinak dira, bukaerei dagokienez. Adibidez, izen maskulino eta femenino erregularren nominatibo pluralak -αι- (-*ai*), -οι- (-*oi*) edo  (-*es*) bukaerak ageri dira. Deklinabide izeneko hiru taldetan banatzen dira, amaiera horien eta beste kasuen amaieren arabera:

:  (*hai the**aí***) "jainkosak" – lehen deklinabidea
:  (*hoi the**oí***) "jainkoak" – bigarren deklinabidea
:  (*hai gunaîk**es***) "emakumeak" – hirugarren deklinabidea

##### Deklinabide atikoa 
Deklinabide atikoko izenak ezaugarritzen dira jatorrizko deklinabidearen forma, hasieran bigarren erregularra, metatesi kuantitatibo eta sinizesia (elkarren ondoan dauden bi bokalek silaba bakar batean elkartzea: Πηληϊάδεω —sei silaba ditu— bilakatzen da Πηληϊάδε͜ω —bost silaba—) fenomenoen eraginpean egon delako.

Horrela, λᾱός (*lāós*, "jende") bezalako izen bat, hasieran beste -*o* erro paradigmekin alderatuta ezaugarri bereizgarririk ez zuena, joniar-atikoko *ᾱ* luzearen bilakaera tipikotik ληός (*lêós*) bihurtzen da, eta gero metatesi kuantitatibo bidez, λεώς (*leṍs*) bilakatzen. Bilakaera bera dago neutro batzuetan, hala nola ἀνώγεων (*anógeon*, "areto"). Kategoria horrek izen batzuk biltzen ditu —horietako batzuk ez daude modu unibokoan lekukotuta— baita adjektibo batzuk ere, gehienak konposatuak.

##### Lehen deklinabidea 
Lehendabiziko deklinabideko izenak femeninoak izaten dira (baina badaude salbuespen batzuk, hala nola  *stratiṓtēs* "soldadu bat"), 

Grekozko lehen deklinazioa latinezko lehen deklinazioaren parekoa da: -α amaierako erroa duten izen maskulinoak eta femeninoak biltzen ditu. Bertsio uzkurtu bat ere badago (lehen deklinazioaren uzkurtua). Ohikoa (ez-uzkurtua) bi azpiklasetan banatzen da: 

* batak izen femeninoak soilik biltzen ditu, eta
* besteak, izen maskulinoak: horrek nominatibo singular sigmatikoa, bigarren deklinazioaren -ου genitibo singularra du, eta, batzuetan, bokatibo singularra alfa laburraz agertzen da, nahiz eta deklinazioaren gainerakoan luzea izan.

Grekozko lehen deklinazioaren egitura, atikoan, dialekto honetako α-ren bilakaera fonetiko bereizgarriak eragiten du: greko atikoan, hain zuzen ere, α luzea η bihurtzen da, aurretik ε, ι edo ρ ez badatoz behintzat, eta kasu horretan ez da tinbrez aldatzen ("alfa purua" deritzona da, joniar dialektoan guztiz ez dagoena). Alfa laburraren kasuan, ez da aldaketarik gertatzen, aditz ezpuruen kasuan, flexio-bukaerak luzatzen duenean izan ezik, singularreko kasu zeiharretan.

Akusatibo pluralak beti -ᾱς bukaera du, α luzea ezpurua izan arren. Genitibo plurala beti perispomenoa da (bukaerako silaban azentu zirkunflexoa daramana, -ῶν), uzkurdura batetik eratorria delako: *-άσων > *-άων > -ῶν.

##### Bigarren deklinabidea 
Bigarren deklinabideko izenak maskulinoak izaten dira, salbuespenak gorabehera: -o amaierako erroa duten izen maskulinoak, femeninoak eta neutroak biltzen ditu.

##### Hirugarren deklinabidea 
Hirugarren deklinabideak izen maskulinoak, femeninoak eta neutroak biltzen ditu kontsonantean, bokal itxian eta diptongoan bukatuak. Deklinabide atematikoa dela dirudi, beste bi deklinabideak ez bezala, amaierak zuzenean izenaren erroan jartzen baititu, tarteko bokal tematikorik gabe. 

Amaiera orokorrak (indoeuropar izen atematikoen klaseari hainbat modutan jarraitzen diona) hauek dira:

Amaierok, ordea, askotan ezkutatzen dira hirugarren deklinabideak dauzkaen azpiklase desberdinetako aldaketa fonetikoengatik.

#### Izen neutroak 
Izen eta adjektibo neutroak maskulinoetatik eta femeninoetatik bereizten dira, ez baitute amaiera bereizirik akusatiboan, baina nominatiboan, bokatiboan eta akusatiboan beti berak dira, singularrean nahiz pluralean. Bigarren eta hirugarren deklinabideetan bereizten dira, beren genitiboen eta datiboen amaieren arabera, eta izen eta adjektibo maskulinoetakoak bezalakoak dira.

Hitz neutroek pluralezko nominatibo eta akusatiboan  (-*a*) edo  (-*ē*) amaierak dituzte:

:  (*tà déndr**a***, "zuhaitzak") – bigarren deklinabidea
:  (*tà teíkh**ē***, "hormak") – hirugarren deklinabidea

### Pertsona-izenordainak 
Pertsona-izenordain independenteak honako hauek dira. Hirugarren pertsonako ordezkoei dagokienez, ikusi beheko oharra. 

Kasu zeiharrek forma enklitikoak dituzte singularrean, izenordaina enfatikoa ez denean; atonoak dira, eta lehen pertsonan, hasierako bokala erori egiten da: -με, -μου, -μοι; -σε, -σου, -σοι; -ἑ, -οὑ, -οἱ. Halaber, singularrezko lehen pertsonarako, ἔγωγε, ἔμεγε, ἐμοῦγε, ἔμοιγε eta singularrezko bigarren pertsonarako, σύγε enfatikoagoak ere agertzen dira.

Bigarren pertsonako pluralezko formen hasierako bokala luzea da.

Hirugarren pertsonako forma independenteak ez dira ohikoak, zeharkako erreflexibo gisa erabiltzen den datiboaz aparte. Normalean, ἐκεῖνος, οὗτος eta abar, ordea, nominatiborako erabiltzen dira, eta αὐτός (kasuan kasu) zeiharrerako. 

#### Izenorde bihurkariak 
Izenordain bihurkaria ekintzaren ondorioak, zuzenean edo zeharka, subjektuari berari gertatzen zaizkionean erabiltzen da (adibidez, "Neure burua garbitzen dut" = "Neuk garbitzeko ekintza egiten dut eta neu naiz garbiketa horren objektua"). Pertsona izenordain ez-bihurkaria ezin da erabili pertsona berean konjugatutako aditz batekin (adibidez, λούω ἐμαυτόν —*loúo emaftón*, "neure burua garbitzen dut"— zuzena da, baina λούω με —*loúo me*, "*ni garbitzen dut"—, ordea, ez); ekintza bihurkarian objektua (zuzena edo zeharkakoa) subjektua bera denez, izenordain horrek ez du ez nominatiborik ez bokatiborik. Lehenengo bi pertsonek maskulinoa eta femeninoa bakarrik dituzte, neutrorik ez; hirugarrenak, hiru generoak ditu. 

Kontuan izan bedi izenordain hori, singularrean, izenordain pertsonal akusatiboaren errotik (ἐμ-, σε- / σ-, ἑ-) gehi αὐτός hitzaren formetatik sortzen dela; pluralean, hirugarren pertsona izan ezik, bi izenordainak independenteak dira.

* **Lehen pertsona**

* **Bigarren pertsona**

* **Hirugarren pertsona**

### Artikulu definitua 
Atikako grekoak artikulu definitua du (euskaraz, *-a*, *etxea* izen-sintagman bezala), baina ez artikulu mugagabea (euskaraz, *bat*, esate baterako, *etxe bat* —*halako bat*, *zehaztu ez dena*—). Honela, πόλις (*hē pólis*) "hiria", baina  (*pólis*) "hiri bat" bereizten dira. Artikulu definituak komunztadura egiten du mugatzen duen izenarekin, numeroan, generoan eta kasuan.

Artikulua gehiago erabiltzen da grekoz beste hainbat hizkuntzaz baino. Adibidez, portugesez eta katalanez bezala, baina euskaraz eta ingelesez ez bezala, izen nagusiek artikulu zehatza hartzen dute (esate baterako, (**ὁ**) Σωκράτης. (***ho***) *Sōkrátēs*, hitzez hitz, "*Sokrates**a**"), baita izen abstraktuek ere (ἡ σοφίᾱ, kasu, *hē sophíā*, "jakinduria"). Era berean, adjektibo posesiboekin eta erakusleekin konbinatuta erabiltzen da, hala nola ἡ ἐμὴ πόλις *ē emḕ pólis* "ene hiria" eta αὕτη ἡ πόλις (*haútē hē pólis* "hiri hau"). 

Adjektiboak artikuluaren eta izenaren artean jartzen dira, adibidez ὁ ἐμὸς πατήρ (*ho emòs patḗr*, "ene aita"), baina batzuetan izenaren ondoren; kasu horretan, artikulua errepikatu egiten da adjektiboaren aurretik: ὁ πατὴρ ὁ ἐμός (*ho patḗr ho emòs patḗr*, "ene aita"). Mendeko genitibozko izen sintagmak artikuluaren eta izenaren artean ere koka daitezke, adibidez ἡ τοῦ ἀνθρώπου φύσις (*hē toû anthrṓpou phúsis*, "gizakiaren izaera", Platon), beste kokaleku batzuk ere posibleak diren arren, hala nola ἡ ψῡχὴ τοῦ ἀνθρώπου (*hē psūkhḕ toû anthrṓpou*, "gizakiaren arima", Platon).

Batzuetan, artikulua soilik genitibo batekin erabil daiteke, izena testuinguruari esker ulertuta, adibidez, τὰ τῆς πόλεως (*tà tês póleōs*, "hiriko [gai]ak)", τὰ τῆς πόλεως πρᾱ́γματα (*tà tês póleōs prā́gmata*-ri dagokiona);  (*Periklês ho Xanthíppou*, Perikles Xanthipposen [seme]a), Περικλῆς ὁ υἱὸς τοῦ Ξανθίππου (*Periklês ho huiòs toû Xanthíppou*).

Antzinako grezierako artikuluaren beste erabilera bat infinitibo, adjektibo, adberbio edo partizipio batekin izen bat egitekoa da, adibidez, τὸ ἀδικεῖν (*tò adikeîn*, "gaizki egitea"); τὸ καλόν (*tò kalón*, "ederra", "edertasuna"; τὰ γενόμενα (*tà genómena*, "gertaerak", "gertatuak"; οἱ παρόντες (*hoi paróntes*, "oraingoak", "bertako jendea").

Greko goiztiarrean, adibidez homerikoan, ez zegoen berez artikulu definiturik: forma horiek oraindik jatorrizko erabilera zuten, izenordain erakusle gisa. Greziar tragedia klasikoan ere artikulua alde batera uzten zen (esanahia "hori" denean izan ezik), baina komedian erabiltzen zen.

Hona artikulu definituaren deklinabidea:

[1] τᾱ́ (*tā́*) eta ταῖν (*taîn*) formak femeninoen dualetarako ere badaude, baina arraroak dira, adibidez Platon, *Leg*. 775e, 955d 

### Adjektiboak 
Antzinako grekozko adjektiboek zehazten dituzten izenekin kasuko, generoko eta numeroko komunztadura egiten dute. Adjektiboetarako hainbat deklinabide eredu daude, eta gehienek izenen deklinabidearen antza dute. Adjektiboen eta izenen arteko muga lauso samarra da Antzinako grekoaz: adjektiboak maiz erabiltzen dira beren kabuz, izenik gabe, eta grekozko gramatikariek biei ὄνομα (*ónoma*) esaten zieten, "izen" (bai "izendapen" [gurasoek haur bati emana, adibidez], bai "hitz kategoria" ["sustantiboa", alegia] esan nahi dutenak).

### Aditzak 
Grekozko aditzak indoeuropar aditzaren ezaugarri arkaiko asko mantentzen ditu —haetatik eratorria da—, baina azken horrekin alderatuta, berrikuntza batzuk ditu, hala nola, konjugazio sistema denbora, forma eta modu guztietan koherentea izateko joera orokorra.

Aditza erro bati bokal tematiko bat, moduzkoa edota denborazko atzizki bat eta amaiera bat gehituz aldatzen da; batzuetan erroa bera aurrizki, artizki eta atzizkiekin zabaltzen da tenporal erro desberdinak eta haien funtzioak definitzeko. Apofonia edo bokalen mailaketa ere askotan erabiltzen da denborazko erroak bereizteko.

Bi konjugazio nagusitan banatzen dira, orainaldiko erroan bakarrik desberdintzen direnak:

* Konjugazio tematikoa, indikatibozko orainaldiko singularrezko lehen pertsonan -ω amaierak bereizten duena, orainaldiko eta inperfektuko amaierak sistematikoki bokal tematiko batean txertatzen direlako ezaugarritzen da, eta horrek *ablaut*a (bokal-alternantzia, ingelesezko *sing*, *sang*, *sung*, "kantatu", aditzean bezala) erakusten du, ε - ο. Konjugazio atematikoa, orainaldiko indikatibozko singularrezko lehen pertsonan -μι bukaerak bereizten duena, orainaldiko bukaerak zuzenean txertatzen direlako ezaugarritzen da, eta bokalak *ablaut*a erakusten du (gradu luzatua indikatibozko orainaldiko singularrean; gradu arrunta, beste formetan).
* Grekozko bi konjugazioak sanskritozko bi konjugazioekin bat datoz, ezin hobeto etorri ere. Grekoarenaren antzeko konjugazio atematiko bat ere dago hititeraz. Grekozkoak orainaldian eta inperfektuan indoeuropar aditzaren egitura mantentzen du nagusiki.

Denborazko gaien, ekintza-denboraren eta kalitatearen (iraupena, momentukotasuna eta aditz-ekintzaren osotasuna) arteko harremana nahiko konplexua da grekoz, eta indoeuropar aditzaren jatorrizko egitura bere ondorio muturreraino eramaten du. Kontzeptualki, erdibidean dago grekozko aditzaren gramatika, sanskritozko aditzarenarekin —indoeuropar aditzaren egiturak eta bere jatorrizko balentzia asko mantentzen dituena—, eta eslaviar aditzarenarekin —funtsean, aditzaren aspektuan oinarritua— erkatuz gero.

### Moduak eta denborak 
Aditzek lau modu dituzte (indikatiboa, inperatiboa, subjuntiboa eta optatiboa), eta hiru boz (aktiboa, ertaina eta pasiboa, hurrenez hurren, "([ezer, inor] garbitzen dut", "neure burua garbitzen dut" eta "garbitzen naute [garbitua naiz]"), beste horrenbeste pertsona (lehena, bigarrena eta hirugarrena, hots, euskarazko "ni" eta "gu" batetik, "hi" eta "zuek" bestetik, eta "hura" eta "haiek", azkenik) eta, hiru numero halaber (singularra, duala, eta plurala: "etxea", "bi etxe" eta "etxeak" [bitik gorako kopuruan]). Duala, bigarren eta hirugarren pertsonetan bakarrik dagoena ("zuek biok", "haiek biak"), oso bakan erabiltzen da.

Lau denbora-sistema nagusi daude. Bakoitza aditz aspektu zehatz batekin edo ekintzaren kalitatearekin lotuta dago, haren iraupenarekin edo osotasunarekin lotuta. Denbora-sistema hauexek dira:

* orainaldia, ekintza osatugabe eta iraunkorra definitzen duen denbora-erroa, konatibo ("ezer egiten saia"), errepikakor edo ohiturazko ñabardurekin,
* geroaldia, etorkizuneko ekintza bat adierazten duena, kontuaren berri ematen den unearekiko,
* aoristoa, une bateko ekintza bat adierazten duena, denbora-lerroko puntu gisa behagarria, edo bakarra eta errepikaezina, orainaldian ondorio iraunkorrik gabea. Kontuan izan bedi indikatibotik kanpo, ez duela denbora-kokapenik (ἀόριστος-ek "definitu gabe" esan nahi du), testuingurutik ondorioztatzen dena, eta
* perfektua, hau adierazten duena: 
** iraganeko ekintza batek eragindako orainaldiko *egoera* bat (egoera perfektua, intrantsitiboa: πέφυκα (*péfika*, "banaiz", "naturaz naiz") zeren, hitzez hitz, "jaio nintzen [modu jakin batean]"; τέθνηκα (*téthnēka*, "hilda nago", "hilaren egoeran nago"]), edo 
** iraganeko ekintza baten orainaldiko *emaitza* (emaitza perfektua, iragankorra: κέκτημαι (*kéktēmai*, "badaukat"), zeren, hitzez hitz, "erosi dut"; οἶδα (*oida*, "badakit"), zeren, hitzez hitz, "ikusi dut", "lekuko izan naiz").
Aditz paradigmaren ardatza osatzen duten lau denborazko atzizkiotatik, grekoazko zazpi aditz-denbora hauek sortzen dira:

* Orainaldiaren eraketa. Bi diatesi (gramatika-egitura) ditu, aktiboa eta erdipasiboa, eta modu guztiak. Bi denbora sortzen dira orainaldiaren gainean: orainaldia bera eta inperfektua.
* Inperfektuaren eraketa. Bi diatesi ditu, aktiboa eta erdipasiboa, eta indikatiboa bakarrik. Orainaldiaren gainean eraikita, bere balioa iraganera proiektatzen du.
* Geroaldiaren eraketa. Hiru diatesi ditu; aktiboaz gain, erdiko diatesiak pasibotik bereizten ditu; moduei dagokienez, ez du subjuntiborik edo aginterarik. Geroaldi sinplea geroaldiaren gainean sortzen da, bere modu guztietan.
* Aoristoaren eraketa. Hiru diatesi ditu; aktiboaz gain, erdiko diatesiak pasibotik bereizten ditu. Aoristoa bere modu guztietan eratzen da aoristo-enborrean (indikatiboan, euskarazko hiru denborari dagokie: orainaldi [+bukatua] —"ikusi dut"—, lehenaldi [+bukatua] —"ikusi nuen"—,eta pluskuanperfektua —"ikusia nuen", "ikusita neukan"—; beste moduetan, bere balio aspektuala baino ez du).
* Perfektuaren eta pluskuanperfektuaren eraketa. Bi diatesi ditu, aktiboa eta erdipasiboa, eta modu guztiak; pluskuanperfektuak, inperfektuak bezala, modu adierazgarria baino ez du. Hiru denbora eratzen dira perfektu-enborrean: 
** perfektua bera, iraganeko ekintza baten ondorioz sortutako orainaldiko egoera adierazten duena,
** pluskuanperfektua, lehenagoko ekintza baten ondorioz iraganean jarraitzen duen egoera adierazten duena, 
** eta geroaldi perfektua edo geroaldi zehatza (oker ere batzuetan geroaldi perfektua deitua), orainaldiko edo geroaldiko ekintza baten ondorioz sortutako etorkizuneko egoera adierazten duena. 

Beren esanahi bereziagatik, denbora perfektuek ez dute baliokidetza bakarra euskarazko denborarekin, baizik eta funtzio desberdinak hartzen dituzte, guztiak aurreko ekintza baten orainaldiko, iraganeko edo etorkizuneko emaitzaren ideiarekin lotuta.

### Pertsona eta numeroa 
Izenen flexioarekin gertatzen den bezala, grekozko aditzen konjugazioak hiru numero darabiltza: singularra, duala eta plurala. Singularrak eta pluralak ohiko hiru pertsonak dituzte indikatiboan, subjuntiboan eta optatiboan, baina ez aginterazkoan, azken horrek ez baitu lehen pertsonarik; era berean, dualak bigarren eta hirugarren pertsonak baino ez ditu lau modu finituetan.

### Diatesia edo balentzia 
Grekozko aditzak hiru diatesi edo balentzia ditu (aditz batek hizkuntza batean esanahi osoa duen esaldi bat osatzeko behar dituen argumentu edo derrigorrezko osagarrien kopurua: euskaraz, adibidez, *Bihar dator* (hura = balentzia bat) vs *Bihar datorkit* (hura + niri = bi balentzia) vs *Bihar zatorkidak* (hura + niri + hi gizonezko solaskidea = hiru balentzia); *Erosi ditu* (hark + horiek = bi balentzia) vs *Erosi dizkit* (hark + niri + horiek = hiru balentzia) vs *Erosi zizkidak* (hark + niri + horiek + hi gizonezko solaskidea = lau balentzia). Mendebaldeko Europako hizkuntza indoeuroparretan ez dago horrelakorik, baina sanskritoak berdintzen du. Guzti-guztiak inflexio bidez adierazten dira, denbora gehienetan, beren amaiera bereziekin.

Hona balentziak:

* aktiboa, subjektuak egindako ekintza adierazten duena,
* erdikoa, subjektuaren interes edo muntaren esparruan gertatzen den ekintza adierazten duena, eta
* pasiboa, subjektuak agente osagarri batek adierazitako aktore baten eskuetan jasaten duen ekintza adierazten duena.

Hiru forma horiek bi denboratan bakarrik bereizten dira argi: geroaldian eta aoristoan. Beste denboretan —orainaldian, inperfektuan, perfektuan, pluskuanperfektuan eta geroaldi perfektuan—, erdikoa eta pasiboa bat datoz eta esaldiaren testuinguru sintaktikoan bakarrik bereizten dira.

#### Indikatiboa 
Indikatiboa egitezko baieztapenak egiteko erabiltzen den aditzaren modua da. Modu horretan, aditzek zazpi denborok dituzte,  (*paideúō*, "irakasten dut") aditz erregularra erabiliz azalduta:

Lehen mailako aditz-denborak (denbora nagusiak):

* orainaldia:  (*paideúō*, "irakasten dut", "irakasten ari naiz", "irakasten aritu naiz"),
* geroaldia:  (*paideúsō*, "irakatsiko dut"),
* perfektua:  (*pepaídeuka*, "irakatsi dut",
* geroaldiko perfektua:  (*pepaideukṑs ésomai*, "irakatsia izanen dut" (oso bakana).

Bigarren mailako aditz-denborak (denbora historikoak: horietatik, inperfektua eta pluskuanperfektua indikatiboan baino ez daude):

* inperfektua: ἐπαίδευον (*epaídeuon*, "irakasten ari nintzen", "irakasten hasi nintzen", "irakasten nuen", "irakatsi nuen", "irakasten aritu nintzen"),
* aoristoa: ἐπαίδευσα (*epaídeusa*, "irakatsi nuen", "irakatsi dut"),
* pluskuanperfektua: ἐπεπαιδεύκη / ἐπεπαιδεύκειν (*epepaideúkē* / *epepaideúkein*, "Irakatsia nuen", "irakatsita neukan" (bakan).

Hirurok bi ezaugarri hartzen dituzte: batetik, *gehigarri* izeneko atzizki aurrizkia eta, bestetik, bigarren mailako amaierak, ι amaierako atzizki tipikoa erabat falta zaie..

#### Denborazko erroak 
Indikatibozko bigarren mailako aditz-denborak egiteko, emendatze bat —normalean, ἐ- (*e*-) aurrizkia— aditzaren hasierari metatzen zaio, adibidez  (*keleúō*, "Agintzen dut"), baina **ἐ**κέλευον (***e**kéleuon*, "Agintzen nuen"). Aditza bokalez hasten denean, emendatze hori bokalaren luzaketa eta maiz kalitate-aldaketa gisa gauzatzen da, hau da, **ἄ**γω (*ágō*, "Gidatzen dut"), baina  (***ê**gon*, "Gidatzen ari nintzen"). Emendatze hori indikatiboan bakarrik gertatzen da, ez beste moduetan, partizipioan edo infinitiboetan.

Perfektua eta pluskuanperfektua egiteko, aditz-erroko lehen kontsonantea  (*e*) bokalarekin errepikatzen da: adibidez,  (*grápho* > ***gé**grapha*, "Idazten dut" > "Idatzi dut"), λῡ́ω > **λέ**λυκα (*lū́ō > **lé**luka*, "Askatzen dut" > "Askatu dut"),  (*didáskō* > ***de**dídakha*, "Irakasten dut", "Irakatsi dut"): hiru adibideok orainaldia > perfektua dira. Horri "gehikuntza" deritzo. Aditz batzuek, ordea, gehikuntza komenigarri ez denean, horren ordez emendatzea darabilte, esate baterako, ἔσχον > **ἔ**σχηκα (*éskhon* > *éskhēka*, "Izan nuen" > "Izan dut"), aoristoa > perfektua),  (*heurískō* > *hēúrēka*, "Aurkitzen dut" > "Aurkitu dut", orainaldia > perfektua). Bikoizketa edo perfektuko emendatze hori aditzaren zati bakoitzean agertzen da, ez indikatiboan soilik.

#### Beste modu batzuk 
Indikatiboaz gain, antzinako grekoak agintera, subjuntiboa eta optatiboa zituen. 

* Agintera hiru aditz-denboratan dago (orainaldian, aoristoan eta perfektuan). Aoristoa erabiltzen da inork ezer berehala egin dadin nahi duenean, adibidez, δότε μοι (*dóte moi*, "Emaidazu berehala!"). Euskaraz bezala, hirugarren pertsonako aginterazko forma ere posible da grekoz:  (*Apagétō tis autí*, "Norbaitek [femenino hura] eraman beza!"). Orainaldiko agintera agindua orokorra denean erabiltzen da: μὴ ψεύδου ἀλλ᾿ ἀλήθευε *mḕ pseúdou all᾿ alḗtheue*, "Ez ezazu gezurrik esan , baina esan ezazu (beti) egia".
* Subjuntiboa hiru aditz-denbora beretan ageri da. Perpaus independenteetan, hiztunak zer gertakizun iradokitzen duen, zer gertatu "behar lukeen" adierazten du; hausnarketa-galderetarako ere erabiltzen da ("Zer egin behar nuke?"). Beste erabilera oso ohiko bat baldintzazko edo denborazko perpaus mugatu gabeetakoa da, hala nola "Hori gertatuko balitz" edo "Hori gertatzen denean". Helburuzko perpausak egiteko eta susmoak adierazteko ere erabil daiteke ("Hori gerta litekeelakoan nago"). Subjuntiboak amaieran  (*ē*) edo  (*ō*) letrak izaten ditu, adibidez, ἴ**ω**μεν (*í**ō**men*, "Goazen!".
* Optatiboa desioetarako erabiltzen da  ("Gertatuko ahal da!"), eta baita etorkizuneko egoera hipotetikoez mintzatzean ere ("Gertatuko litzateke"). Beste erabilera arrunt batzuk iraganeko perpaus zehaztugabeetakoak dira ("Gertatzen zenetan"), eta iraganeko helburua eta susmoak adierazteko. Azkenik, lehenaldiko zeharkako estiloa adierazteko ere erabiltzen da. Optatiboak, normalean, aditz-bukaeran, οι (*oi*), αι (*ai*) edo ει (*ei*) letrak ditu, adibidez, μὴ γέν**οι**το (*mḕ gén**oi**to*, "Ez bedi gerta!", "Ez ahal da gertatuko!").

#### Bozak 
Grekozko aditzak hiru bozotako edozeinetan ager daitezke: aktiboan, pasiboan eta erdikoan. 

* Grekozko aditz aktiboek orainaldiko singularrezko lehen pertsonarako bukaeran  (-*ō*) edo -μι (-*mi*) dute, hala nola,  (*keleúō*, "Agintzen dut" edo εἰμί (*eimí*, "Naiz"). 
* Aditz pasiboek, hala nola κελεύομαι (*keleúomai*, "(Norbaitek) Agindua naiz", bukaera multzo ezberdina dute, orainaldiko singularrezko lehen pertsonaren bukaera -ομαι (-*omai*) edo -μαι (-*mai*) da. Aditz pasibo gisa defini daiteke norbaitek edo zerbaitek egiten duen ekintza bati erreferentzia egiten diona (nahiz eta egilea espresuki ez adierazi). 
* Erdiko bozeko aditzek  (-*omai*) bukaeran adiera dute, baina ez dute adiera pasiborik. Askotan, inork bere buruari edo bere onurarako egiten dituen ekintzei erreferentzia egiten diete, hala nola, λούομαι (*loúomai*, "garbitzen naute", ἵσταμαι (*hístamai*, "zutik nago"), edo παύομαι (*paúomai*, "gelditzen naiz"). Erdiko aditz batzuek, hala nola μάχομαι (*mákhomai*, "borrokaten naiz", jendeak elkarri egindako ekintzei egiten diete erreferentzia.

Askotan, erdiko aditzek ez dute kide aktiborik, hala nola,  (*gígnomai*, "bihurtzen naiz") edo  (*dékhomai*, "jasotzen dut"). Aditz horiei deponente deritze.

Erdiko bozerako eta pasiborako formak neurri handi batean gainjartzen dira, aoristoan eta geroaldian izan ezik: hor, forma bereiziak daude erdi-mailakoetarako eta pasiboetarako.

### Infinitiboak 
Antzinako grekoak infinitibo ugari ditu. Edozein bozetakoak izan daitezke (aktiboak, erdikoak edo pasiboak) eta bost aditz-denboratakoak (orainaldikoak, aoristokoak, perfektukoak, geroaldikoak eta geroaldia perfektukoak). Infinitibozko amaiera arruntak  (-*ein*),  (-*sai*), -(ε)ναι (-*(e)nai*) eta erdikozko edo pasibozko -(ε)σθαι (-*(e)sthai*) dira.

Infinitiboa artikulu definituarekin edo gabe erabil daiteke. Artikuluarekin (beti neutro singularrekoa da), euskarazko -*te(a)* edo -*tze(a)* bukaeretako aditz-izenen antzeko esanahia du: τὸ ἀδικεῖν (*tò adikeîn*) "gaizki egitea", "kalte egitea".

Artikulurik gabe erabiltzen denean, infinitiboak hainbat erabilera ditu; adibidez, euskaraz "(joan) nahi izan", "(joateko) gauza izan", "(joan) behar izan", "(joatea) beharrezkoa izan", "(joaten) utz", "(joan) ahal izan" eta horrelakoak esan nahi dituzten aditzen mende erabiltzen diren bezala:

: .
: *boúlomai perì toútōn **eipeîn**.*
: Gauza horietaz **hitz** **egin** nahi dut.

Grekoz, infinitiboa zeharkako aginduetarako ere erabil daiteke (adibidez, "[... egiteko] agindu zion", "[... egin zezan] konbentzitu zuen"): hor, aditz nagusiari objektu bat gehi infinitibo bat darraizkio:

: .
: *ekéleusen **eiseltheîn** Xenophônta.*
: Xenofonte **sartzera** gonbidatu zuen.

Goikoaren moduko testuinguruan, orainaldiko eta aoristozko infinitiboen arteko bereizketa aspektuzkoa da, denborazkoa bainoago. Aurreko bi adibideetan, aoristozko infinitiboa erabiltzen da, "berehala egin" aditzera emanez, "eskuarki egin" edo "ohituraz egin" aditzera eman beharrean.

Infinitiboaren ardurako beste erabilera bat zeharkako adierazpen bat egitea da, batez ere  (*phēmí*, "esaten dut") eta οἴμαι (*oímai*, "uste dut") bezalako aditzen ondoren. Goian bezala, bi egitura daude: batean, infinitibo soila erabiltzen da (hori gertatzen da infinitiboaren subjektua eta aditz nagusiaren subjektua berak direnean, hots, korreferentzialetan):

: .
: *oíomai toûto **poiḗsein** ou khalepôs*.
: Nik uste dut hori erraz egingo dudala (hitzez hitz, "Uste dut hori zailtasunik gabe egitera noala").

Bestean, infinitiboaren subjektua eta aditz nagusiarena desberdinak dira. Mota horretan, infinitiboaren subjektua akusatiboan doa, hurrengo adibidean bezala:

: .
: *phasì tḕn psukhḕn toû anthrṓpou **eînai** athánaton*.
: Gizakiaren arima hilezkorra dela diote (hitzez hitz, "Hilezkorra **izatea**").

Antzinako grekoan infinitiboa oso erabilia bazen ere, pixkanaka-pixkanaka galduz joan zen ahozkoan, eta greziera modernoan jada ez dago. "*Joan* nahi dut" egituraren ordez, subjuntiboa daarabilen egitura batera jotzen da, "*Joan nadin* nahi dut" esaldiaren baliokidea.

### Partizipioak 
Antzinako grekoak partizipioak —aditz-adjektiboak dira— maiz erabiltzen ditu. Partizipioak hiru bozetan (aktiboa, erdikoa, eta pasiboa) eta bost aditz-denboretan (orainaldian, aoristoan, perfektuan, geroaldian eta geroaldi perfektuan) daude. Formaz adjektiboak direnez, hiru generoetan (maskulinoan, femeninoan eta neutroan), hiru numeroetan (singularrean, dualean eta pluralean), eta lau kasutan (nominatiboan, akusatiboan, genitiboan eta datiboan) jokatzen dira. Adjektiboak izan arren, aditz gisa ere funtzionatzen dute eta, adibidez, objektu zuzen bat har dezakete beste edozein aditzek bezala. Esate baterako,  (*lúō*, "askatzen dut") aditzetik honako partizipioak datoz (hemen singularrezko nominatibo maskulinoan eman dira):

*  (*lúōn*, orainaldia): "askatzen", "jaregiten"
*  (*lúsas*, aoristoa): "askatu ondoren", "askatutakoan"
*  (*lelukṓs*, perfektua): "(jadanik) askatua izanik"
*  (*lúsōn*, geroaldia) "askatzeko asmoa izan", "askatzeko (asmoz)"

Partizipioak hainbat modutan erabiltzen dira grekoz. Askotan, esate baterako, bi aditzetako lehena partizipio aoristiko batek ordezkatzen du:

: .
: *taût’ **eipṑn** ekathézeto.*
: Hori **esandakoan**, eseri zen.

Halaber, partizipio bat erabil daiteke artikulu definituarekin, "hori, *zeinak* [ezer egin duen] ..." ("[ezer egin du]en hori" ...) edo "horiek, *zeintzuk* [ezertan dabiltzan] ..." ("[ezertan dabiltza]n horiek" ...) esanahiarekin:

: 
: *tínes hoi **légontes**?*
: Nortzuk dira **hori diotenak**?

Partizipio bat aditz jakin batzuen menpeko moduan ere erabil daiteke, adibidez, pertzepzio-aditzak, perpaus independente bat adieraziz (partizipio "osagarria" esaten zaio horri):

: .
: *ḗistheto tḕn nóson ouk **apopheuxómenos***.
: Orduan konturatu zen ez ziola gaixotasunari **ihes egingo**.

### Aditz-adjektiboak 
#### (-*téos*) moduko aditz-adjektiboak 
Gerundiboa aditz-adjektiboa da, aditzaren ekintza egin behar dela adierazten duena. Nominatibozko amaierak hartzen ditu -τέος, -τέᾱ, -τέον  (-*téos*, -*téā*, -*téon*), eta lehen zein bigarren deklinabideko adjektibo arrunten gisa deklinatzen da. Haren erroa, normalean, pasibozko aoristoaren forma berekoa da, baina  soinua π-ra aldatuta eta χ soinua κ-ra, adibidez:

*  →  (*paúō* → *paustéos*) "gelditua izatekoa"
*  →  (*lambánō* → *lēptéos*) "hartua izatekoa"

Gerundiboa erabiltzeko bi modu daude. Bata pasiboa da, latinezko gerundiboaren moduko zerbait (*Carthago delenda est* edo *Delenda est Carthago*, "Kartago suntsitzekoa da", "Kartago suntsitu behar da" ospetsukoa), kasu datiboan ekintza egin behar duen pertsonarekin:

: .
: *potamòs ... tis állos hēmîn esti **diabatéos**.*
: Ibaia ... beste bat dugu zeharkatzekoa (beste ibai bat zeharkatu behar dugu; hitzez hitz, guretzat **gurutzatua** izatekoa, "gurutzatzea geuri degokigu").

Bestea, berriz, aktiboa da, eta inpertsonala,  (-*téon*) amaiera neutro singularrarekin; forma horretan objektu bat har lezake. Berriro ere ekintza egin behar duen pertsona, aipatzen bada, datiboan doa:

: .
: *tòn thánaton hēmîn met’ eudoxías **hairetéon** estí.*
: Guretzat **beharrezkoa da** heriotza loriaz **aukeratzea**.

Zenbait esalditan bi interpretazio egin daitezke:

: .
: *tò khōríon **hairetéon**.*
: Gotorlekua **hartu behar da** / **Beharrezkoa da** gotorlekua **hartzea**.

Grekozko gerundibok latinezkoaren antza badu ere, askoz gutxiagotan erabiltzen da: hain zuzen ere, beharra adierazteko beste modu bat δεῖ (*deî*) "behar da" aditz inpertsonala erabiltzea da, jarraian akusatiboa eta infinitiboa doazela:

: .
: ***deî** autòn apothaneîn.*
: Harentzat hiltzea **beharrezkoa da** (Hil behar du).

#### (-*tós*) moduko aditz-adjektiboak 
Badago beste aditz-amaiera adjektibo bat:  (-*tós*), aditz batzuetan partizipio perfektu pasiboaren esanahia du (adibidez,  (*kruptós*, "ezkutua"), eta beste aditz batzuetan posibilitatea adierazten du, esate baterako,  (*dunatós*, "posible").

### Denbora eta aspektua 
Antzinako grekoak aitzindoeuroperatik jaso zuen ezaugarri nabarienetako bat "denbora" aditzaren erabilera zen, denbora (*orainaldia*, *lehenaldia* edo *geroaldia*) berez eta aspektua (*abian*, besterik gabe *gertatzen*, ala *emaitza iraunkor batekin* *osatua*) adierazteko. Aspektuzko harremana aditz-denborek adierazten dute modu guztietan; denborazko harremana, berriz, indikatiboan baino ez da ageri, eta neurri mugatuagoan gainerako moduetan: "mendeko modu" ere esaten zaie.

Indikatiboan adierazten duten denbora-harremanari dagokionez, zazpi denbora-aspektuak bi kategoriatan banatzen dira:

* Lehen mailakoa: orainaldia edo geroaldia adierazten ditu. Hauexek dira: orainaldia (ohiko erabileran), perfektua, geroaldia eta geroaldi perfektua (bakan erabilia). 
* Bigarren mailakoa (historikoa ere deitua), iraganeko denborari dagokiona. Bigarren mailako aditz-denborak inperfektua, pluskuanperfektua eta aoristoa dira (haien ohiko erabileretan).

Sailkapen hori, berez indikatibozko formei bakarrik dagokiena, menpeko moduetara ere hedatzen da indikatibozko denborazko harreman bera adierazten duten kasuetan. Aditz baten denborak adierazten duen denbora-harreman orainaldia, lehenaldia edo geroaldia izan daitezke, enuntziatuaren denborari erreferentzia eginez, edo delako aditza lotzen den beste aditz baten denborari erreferentzia eginez. Pareka bitez, kasu, ἀληθές έστιν (*alithés* *estin*, "Egia da") eta  (*eípon óti alithés eíi*, "Egia zela esan nuen" edo "Egia dela esan nuen").

Aditz batek ere hiru aspektu posibleetako bat adierazten du, edozein modutan dagoela ere: 

* Aspektu inperfektiboa: egiten ari den ekintza, jarraitua edo errepikatua adierazten duena. Orainaldiak eta inperfektuak agertzen dute. 
* Aspektu perfektiboa (tradizioz, gramatika grekoan aoristoaren aspektua ere esaten zaio): ekintza aldi berean hasi eta amaitzen dela adierazten du, edo ekintza denboran puntu bakar batean zentratzen dela, edo ekintza, besterik gabe, bere iraupenari edo efektu iraunkorrari erreferentziarik egin gabe gertatzen dela. Aoristoak aspektu hori modu orotan agertzen du. 
* Perfektua (tradizioz, perfektibo ere esaten zaio, baina ez da aurrekoarekin nahastu behar): ekintza kontuan hartzen den denboran dirauen emaitza batekin osatzen dela adieraziz. Perfektuak (modu guztietan), pluskuanperfektuak eta geroaldiko perfektuak aditz-denbora erlatiboaren eta aspektuaren konbinazio hori daukate.

### Mendeko perpauseko aditzaren modua 
Modu-segidari buruzko arauek (*consecutio modorum*) aditzen modua zehazten dute mendeko perpausetan, haien aditz-denbora zehazten duten denbora-segidari buruzko latinezko arauek (*consecutio temporum*) zehazten duten antzeko moduan, baina malguagoan.

Kasu bereziak eta salbuespenak alde batera utzita, arau horiek honela formula daitezke:

* Mendeko perpausetan, egiturak subjuntiboa zein optatiboa ahalbidetzen dituenean, subjuntiboa erabiltzen da aditz nagusia lehen mailako bada, eta optatiboa, berriz, bigarren mailakoa. Adibidez,  (*práttousin á án voúlontai*, "Nahi dutena egiten dute"); baina ἐπραττον ἃ βούλοιντο (*epratton á voúlointo*, "Nahi zutena egin zuten"). 
* Era berean, egiturak indikatiboa zein optatiboa ahalbidetzen dituenean, indikatiboak lehen mailako aditz denborei jarraitzen die, eta optatiboak, bigarren mailakoei. Adibidez,  (*légousin óti toúto voúlontai*, "Hori nahi dutela diote");  (eípon óti toúto voúlointo, "Hori nahi zutela esan zuten").

## Sintaxia: esaldiaren eraketa 
Antzinako grezierazko perpausek Europako hizkuntza indoeuroparren egitura bera dute, behintzat hizkera osagaiei dagokienez. Subjektu batez, predikatu batez, osagarri batez, artikuluez, adberbioez eta pronominal partikulaz osatuta daude. Subjektua beti nominatibo kasuan adierazten da; predikatua aditza izan daiteke, edo izen-sintagma bat (izena edo adjektiboa) subjektuari kopula baten bidez lot dakioke: askotan *izan* aditza (εἰμί, *eimi*) ulertzen da. Euskarazko perpausek normalean SOV —subjektua + osagarri[ak] + aditza: *HarkS goizeanO taberna hartanO kafeaO hartu duV*— ordena dute (halaber, SVO: *HarkS hartu duV goizeanO taberna hartanO kafeaO [ez nik]*). Grekoz, perpausaren egitura perpaus osoko hitz garrantzitsuena hasieran jarriz formulatzen da, aditza, osagarri bat edo partikula bat barne. Hori funtsezko elementua da perpausa osoa ulertzeko eta perpausa behar bezala aztertzeko. Subjektua askotan perpausaren amaieran agertzen da, edo aditz nagusia bera, partizipio edo infinitibo baten aurretik. Kasu bakanetan bakarrik agertzen da, hala nola Tuzididesen *Peloponesoko Gerra*ren sarreran, SVO egitura, egileak bere burua eta bere lana azpimarratu nahi baitzituen, atenastarren eta espartarren arteko gatazka horren kausak eta gertaerak ulertzeko oinarri nagusitzat jotzen baitzuen.

Esaldiko bigarren kokalekuan elementu "osagarriak" doaz, hala nola adberbioak edo izenordainak. Aditzari dagokionez, ez du inoiz kokapen zehatzik; esaldiaren hasieran, erdian edo amaieran joan daiteke. Greziar idazle bakoitzak bere lan zehatzean eman nahi izan dien enfasiaren arabera kokatzen du, besterik gabe. Beraz, itzulpen zuzena emateko, izenen kasuei, aditzaren numeroari eta, batez ere, esaldiaren esanahi orokorrari erreparatu behar zaio, hitz ordena errazago ulertzea ahalbidetzen baitu. Egileek berez hartzen dituzten edo inplizituki hartzen dituzten esanahiei erreparatu behar zaie, hala nola aztertzen den gaiari —Tuzididesengan bereziki presente dagoen fenomenoa—, eta aditzaren denborazko balioari, greziarrek denboraren kontzepzio ziklikoa baitzuten, iraupenezko aspektuzko (orainaldia-inperfektua), puntukaritasunezko (aoristoa) eta emaitzazko moduetan (perfektua) sailkatuta, geroaldia gehituta, hasieran subjuntibotzat erabilia, eta geroago etorkizunean amaitu beharreko ekintzatzat definitu zena.

### Osagaiak 
* Abantaila: datibo soilaren erabilera, "abantaila" edo erabilera ere deitua ὑπέρ + genitiboa.
* Abiapuntu batetiko mugimendua
** ἐκ, ἀπό + genitiboa - Ἐκ Σπάρτης φεύγομεν ("Ihes egin dezagun Espartatik")
** -θεν - Κορινθόθεν ("Korintotik") atzizkiaren erabilera
* Adina: γεγονώς partizipio perfektua + zenbaki kardinalaren akusatiboa erabiltzea, eta ondoren ἔτη ("urteak")
* Bereizketa
** Genitibo sinplea
* Eragile eta kausa eraginkorra
** ὑπό + genitiboa: Ἡ ἐλευθερία ὑπὸ τῶν πολιτῶν διαφυλάσσεται ("Askatasuna herritarrek defendatzen dute")
** πρός, παρά, ἐκ, ἀπό + genitiboa: Πρὸς τοῦ Σωκράτους διδάσκομαι ("Sokratesengandik ikasten dut")
** datiboa -τέος-en hitzezko adjektiboaz lagunduta, pasibo perfektu eta perfektuan elkartua: Ταῦτα ὡμολόγητο ἡμῖν ("Gauza hauek guk onartuak izan ziren")
* Errua: genitiboaren erabilera: Ἐγράψαντο αὐτὸν προδοσίας ("Traizioa leporatu zioten")
* Estimua: genitibo sinplea edo περί + genitiboa erabiltzea
* ἐκ edo ἀπό + genitiboa
* Gaia: περί edo ὑπέρ + genitiboa: Κήρυκας ἔπεμπε περὶ τῆς εἰρήνης ("Bakea zela eta, enbaxadoreak bidali zituen"). Περί literatur lanen izenburuetarako ere erabiltzen da, gehienetan argumentuzko, historiari edo filosofiari buruzko tratatuetarako, hala nola Περὶ ποιητικῆς ("Aristotelesen poetikaz"); latinez, *de* + ablatiboa erabiltzen da, Zesarren *De bello Gallico*-n bezala, "saiakera - tratatua... buruzkoa" gaia adierazteko.
* Helburua
** εἰς, ἐπί eta πρός + akusatiboa: Χρήσιμος ἦν εἴς τι ("Zerbaitetarako baliagarria zen")
** genitiboa + ἕνεκα: Μισθοῦ ἕνεκα κολακεύεις ("Dirua lausentzen duzu")
* Inoranzko mugimendua
** ἐπί, εἰς, πρός eta παρά + genitiboa - Φέυγω εἰς Μεγάραν ("Megarara ihes egiten dut")
** ὡς + akusatiboa pertsona edo hiri edo lekuen izen propioetan - Ὡς Μεγάραν ἐπρεσβεύσαντο ("Megarara enbaxadoreak bidali zituzten")
** -δε, -σε, -ζε - Ἀθήναζε ("Atenas aldera") atzizkien erabilera edo are Aristofanesen Θεσμοφοριάζουσαι ("Thesmoforiako emakumeak") komediaren izenburu famatua,:pluralezko deklinabidearekin 
* Jatorria:
** Genitibo sinplea
** ἐκ + genitiboa
* Kausa:
** datiboa *verba affectuum''-arekin: Ἀσπίδι ἀγάλλεται ("Ezkutuan pozten da")
** διά edo κατά + akusatiboa: Ἡ πόλις διὰ τὸν πόλεμον ἐταράττετο ("Gerra dela eta hiria asaldatu egin zen")
** genitiboa + ἕνεκα: Ὑμᾶς ἀρετῆς ἕνεκα φιλοῦμεν ("Zuen bertuteagatik maite zaituztegu")
** ὑπό edo ὑπέρ+ genitiboa: Χαλεπῶς ἔχει ὑπὸ τραυμάτων τινῶν ("Gaixo dago zauri batzuk direla kausa")
* Kokalekua
** ἐν + datiboa - Ἐν Δωδώνῃ εἱστήκει δρῦς ἱερά ("Dodonan haritz sakratu bat zegoen")
** ἐπί + genitiboa - ἐπ' ὀρῶν ("Mendietan")
** -θι, -σι atzizkien erabilera, Ἀθήνησι-n bezala ("Atenasera" edo, hobeto esanda, "Atenasen")
* Konpainia
** μετά + genitiboa: Μετὰ τῶν συμμάχων μαχήσομαι ("Aliatuekin batera borrokatuko naiz")
** σύν + datiboa: Σὺν τοῖς θεοῖς νικήσομεν (hitzez hitz, "Jainkoekin konkistatuko dugu", "Jainkoen laguntzaz konkistatuko dugu")
** "militar" datiboa, esamolde militarrekin batera erabilia: Ἡγήσεται τοῖς ἵπποις τὸ τῶν ξυμμάχων στράτευμα ("Zalditeriarekin aliatuen armada gidatuko du")
** ἔχων, λαβών, φέρων + akusatiboa orainaldiko partizipioak edo garai historikoak erabiltzea: Βοηθεῖ χιλίους ἔχων στρατιώτας ("Mila soldadurekin dator laguntzera")
* Konparazioa, gehiengoaren eta gutxiengoaren amaiera konparatibo arruntak eta superlatiboa (-τερος, - τατος) adjektiboetarako erabiltzen direnean
** Genitiboa lehen terminoa nominatibo edo akusatiboa bada: Λευκότεροι χιόνος ("Elurra baino zuriagoa")
** ἤ + lehen terminoaren kasua
* Materia: genitibo sinplearen erabilera, batzuetan ἐκ, ἀπό edo adjektibo soilaren aurretik.
* Modua:
** Datibo sinplearen erabilera
** διά + genitiboa, ekintza pertsona batek egiten badu: Δι' ἐρμηνέως ἔλεγε ("Interprete baten bidez hitz egiten zuen")
** συν + datiboa
** ἐκ, διά edo ἐπί esanolde jakin batzuetarako, adibidez διὰ ἀκριβείας ("Arretaz")
* Mugapena
** datibo sinplearen erabilera, edo ἐπί aurretik: Ὑπερέχει πάντων μεγέθει ("Guztia gainditzen du handitasunean")
** akusatibo soilaren erabilera, edo εἰς, κατά eta πρός aurretik: Πόλις ἐδοκιμωτάτη εἰς σοφίαν ("Jakituriaren hiri ospetsuena")
* Neurria: datibo edo akusatibo sinpleen erabilera
* Partitiboa: genitibo sinplea, edo ἐκ-ren aurretik
* Penazkoa: akusatibo soila
* Prezioa: genitibo sinplea
* Segidako denbora: genitibo sinplea, datibo sinplea edo ἐν + datiboa erabiltzea, ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ narrazio-adierazpenetan bezala ("garai honetan")
* συν + datiboa
* Ugaritasuna eta gabezia: genitiboa erabiltzen da: Ἡ ναῦς γέμει τῶν ναυτικῶν ("Ontzia gizonez beteta dago")
* Zeharkalekua agertzen duen mugimendua: διά + genitiboaz eratzen da - Φεύγω διὰ Θερμοπύλων ("Termopiletatik ihes egiten dut")

### Aditz-denboren erabilera 
Perpaus independenteetan, indikatibozko *orainaldia* gehienbat euskarazkoa bezala ageri da: ekintza edo egoera objektiboki egiaztatua, aipatua edo ukatua adierazten du bere denborazko balioan; funtzio horretan partikula modalak falta ditu, eta haren ukazioa οὐ da, baina partikulekin funtzio modala ere izan dezake:

* Hitz egiten den unean gertatzen ari den ekintza bat adieraz dezake, edo berezko  kontuak eta gertaerak, datu geografiko historikoak, ohiturak eta usadioak, hortik dator *orainaldi historiko* terminoa. Balio gnomikoa —giza portaerari dagokiona— hartzen du esamolde eta esaera zaharretan; balio iteratiboa edo ohiturazkoa du, ohituraz errepikatzen den ekintza bat adierazten duenean; balio konatiboa du, ekintza bat egiten edo saiatzen den ahalegina azpimarratzen duenean; historikoa eta narratiboa da, iraganeko gertaerak hitz egiten den unean gertatzen ariko balira bezala irudikatzen dituenean, diskurtsoari bizitasuna emateko. Etorkizunaren balioa du gertatuko diren gertaerak adierazten dituenean, eta haiexen gertagarritasunaz ziur egotean; askotan erabiltzen da lan tragikoetan.
* *Inperfektua*: orainaldiaren iraunkortasun-balioak islatzen ditu iraganean, eta orainaldiaren, konatiboaren, iteratiboaren, etab. ezaugarriak izan ditzake; inperfektuak askotan historikoak edo narratiboak dira, lehenaldiko perfektuari (edo lehenaldi [+bukatu]ari: "ikusi nuen", "joan nintzen") dagozkionak.
* *Geroaldia*: desiozko eta asmozko balioak hartzen ditu, ekintzaren amaiera gonbidatzen du, edo iraganeko esperientzian oinarritutako gertakariaren ziurtasuna azpimarratzen du, eta horregatik "gnomikoa" ere dei daiteke. Aholku moduko geroaldia oso ohikoa da, aginteraren ordezko; galderazko forman, premia adierazten duen agindu bat adierazten du, baina zalantzazko forma deliberatibo gisa ere erabil daiteke eta singularrezko lehen pertsonaz baliatzen da.
* *Aoristoa*: gertatu eta amaitutzat jotzen den ekintza bat adierazten du, beste une batzuekiko inolako harremanik gabea: funtsean, lehenaldiko perfektuari dagokio, baina halaber orainaldi perfektuari ("ikusi dut", "joan naiz"), ekintza, amaituta egon arren, une hori baino lehen gertatu denean; esaldi batean, adierazgarri den aoristoa, beste denbora historiko batzuekin koordinatuta badago, lehenaldi sinplean, pluskuanperfektuan edo iragan perfektuan eman daiteke, testuinguruaren arabera. Ekintza ingresibo edo egresiboa bat adieraz dezake, baita denbora luzez gertatzen diren ekintzak ere, amaitutzat hartzen direnak.

Balio ingresibo-egresiboa normalean βασιλεύω (*basileúo*, "erreinatu") bezalako aditzekin adierazten da —orainaldian, egoera iraunkorra adierazten dute— eta aoristoan ἐβασίλευσα (*ebasíleusa*, "errege bihurtu nintzen"). Aoristoa gnomikoa ere izan daiteke esaera eta atsotitzetan, edo "tragikoa" lan dramatikoetan, normalean lehen pertsonan erabiltzen dena, non pertsonaiak zerbait ulertu eta guztiz digeritu duela adierazten duen (gauza hau ulertu dut); edo dialogikoa izan daiteke galderazko perpausetan, oso ohikoak Platonengan. Perfektua estatiboa edo emaitzazkoa izan daiteke, lehenengoa gogo-egoeren, baldintza iraunkorren pertzepziorako, bigarrena lehenaldi perfektuarekin euskaratzen da, horregatik gnomikoa edo historikoa ere izan daiteke, orainaldi historikoaren moduan, iraganeko gertaerak orainaldian gertatzen ariko balira bezala kontatzeko erabiltzen denean. K.a. III. mendeko koiné helenistikoan nahasmena oso agerikoa den aoristotik bereizteko, hirugarren pluraleko perfektuek aoristo amaiera erabiltzen zuten, aldiz, orainaldiaren balioa zuten estatibo perfektu batzuk orainaldi soil gisa hartzen ziren; eta emaitza-alderdia adierazteko, partizipio perfektua + εἰμι aditza (subjuntiboan eta optatiboan) osatutako forma perifrastikoak erabili ziren.

* Pluskuanperfektua ("ikusia zuen", "ikusita zeukan") iraganeko aditzen denbora perfektua da, iraganeko egoera bat adierazten duena, iraganeko aurreko egoera baten eragina. Estatiboa bada, inperfektu sinplearekin itzultzen da, eta emaitzazkoa bada, pluskuanperfektuarekin. Ez du perfektuarekiko aurrekotasuna adierazten. Antzinako grekoz ere gutxitan erabiltzen da, koinez perfektuaren eta aoristoaren egokitzapenaz, analogikoki perifrasiak sortzen zituen perfektu eta aoristo partizipioekin εἰμι-ren inperfektuarekin konbinatuta ("izan" aditzaren forma partizipio perfektuaren forma gehi inperfektua). Geroaldi perfektua perfektua bikoiztuz eta geroaldiko amaierak erabiliz sortzen da eta etorkizunean jadanik burututako ekintza baten emaitza adierazten du (inoiz ez du etorkizunarekiko aurrekotasunaren balioa); etorkizun perfektura itzultzen da, eta geroaldi sinpleaz itzultzen da, balio estatiboa badu.

Adibidez: Πολλὰ **ἀναγέγραπται** ὑπὲρ τῆς Ἀλεξάνδρου τελευτῆς (*pollá anagégraptai ypér tís Alexándrou teleftís* "Gauza asko **idatzi dira** Alexandroren heriotzari buruz").

### Indikatiboaren erabilera ἄν eta ὡς partikulekin 
Indikatibo imperfektuak eta aoristoak, ἄν partikula modalarekin eta οὐ ezeztapenarekin, iraganeko ekintza baten aukera adierazten dute, ez haren gertakari beharrezkoa (irrealitatea); iraganean posible gisa aurkeztutako ekintza bere benetako gertakariarekin kontrajartzen da azkenean; hortik dator baldintzazko perpausaren potentzialtasuna edo irrealitatea adierazteko identitatea. Indikatibo imperfektua ἄν gabe ere erabiltzen da, aukera, betebeharra, beharra edo komenientzia adierazten duten aditzekin, eta antzeko esamoldeei dagokie: "Egin behar nuen - egokia zen hori", edo maiz orainaldiko eta iraganaldiko baldintzari: grekoz, baldintzetan lor daitezkeen ekintzak onartzen dira, horregatik erabiltzen da indikatibo imperfektua, edo orainaldia, εἰμι-rekin bezala. Inperfektuak eta ἄν partikula duen aoristoak balio iteratiboa dute iraganean; euskaraz, indikatibozko lehenaldi bukatugabea ["joaten nintzen", "ikusten nuen"] erabiltzen da; aurretik ει edo ὡς dituztenean, gauzatu ezin den nahia adierazten dute, ezin den zerbaiten damua; indikatiboak ñabardura borondatezkoa hartzen du.

ἄν aditzaren erabileraren adibidea denbora historikoekin:

* Irrealitatea orainaldian - Οὐδ' ἂν αὐτὸς ἤθελον ἐν τοσαύτῃ τε ἀγρυπνίᾳ καὶ λύπῃ εἶναι "Neuk ere ez *nuke* insomnio eta min egoera horretan egon *nahi*")
* Iraganeko irrealitatea - Τίς ἂν ἠθέλησεν τοῖς νόμοις ἀπειθεῖν, ὁρῶν τὸν Ἀγησίλαον πειθόμενον; ("Nor *egongo zen* legeak desobeditzeko prest, Agesilaok errespetatzen zituela ikusita?").
* Ahalezkoa iraganean - Τί ποτ' ἂν ἕπαθον ὑπ'αὐτῶν; ("Zer *jasan nezakeen* haiengandik?").

Ezaugarri berezia: ἄν gabeko indikatibozko inperfektua baldintzazko geroaldi bukatugabea formarekin ["joango zatekeen", "ikusiko zukeen"] eman daiteke euskaraz, egokitasuna eta desegokitzapena, aukera edo beharra adierazten duten esamolde inpertsonaletan, adibidez:

* εἰκὸς ἦν, προσῆκε: "komenigarria izango litzateke" - "komenigarria izango zatekeen"
* προαιρετέον ἦν: "hobea izango zatekeen"
* αἰσχρὸν ἦν: "lotsagarria izango zatekeen"

Εἰ γάρ, εἴθε eta ὡς partikulek, adierazle historiko batekin konbinatuta, lor ezin daitekeen desio bat adierazten dute. Zehazki, esamolde hauek inperfektua dute desioak orainaldiari erreferentzia egiten badio, eta aoristoa iraganari erreferentzia egiten badio, latinezko utinam + subjuntibo inperfektua edo pluskuanperfektua bezala; ukapenerako partikula μή da.

* Εἰ γὰρ τοσαύτην δύναμιν εἶχον. Εἰ μὴ ἥμαρτες - "Ai, halako indarra izango banu!". "Nahiago nuke akatsik egin ez izana!"
* Εἰ γὰρ ὤφελον, ὦ Κρίτων, οἷοί τ' εἶναι οἱ πολλοὶ τὰ μέγιστα κακὰ ἐργάζοι, ἐργάζοι τ' ἦσαν καὶ ἀγαθὰ τὰ μέγιστα - "Agian, o Kriton, ahalik eta gaitzik handienak egiteko gai balira, eta, beraz, ongi handiena egiteko ere gai izan zitezen".

### Subjuntiboaren erabilera 
Funtzio borondatezkoa du (exhortatiboa, debekatzailea) μή partikula eta ebentualarekin, ἄν partikula edo οὐ ezezkoak adierazita. Moduak balio aspektuala du, ez denborazkoa, independentea eta menpekoa; orainaldiak ekintza baten iraupen alderdia hartzen du, aoristoak balio puntuala, eta perfektuak, berriz, emaitzazkoa. Perpaus nagusietan, subjuntibo exhortatiboa eta debekatzailea aurkitzen dira, bai orainaldian bai aoristoan erabiliz; debekatzaileak μή ezeztapenaren aurretik aoristoa erabiltzen du. Subjuntibo zalantzatibo deliberatiboa perpaus nagusietan eta bigarren mailakoetan aurkitzen da; ekintza bat burutzean zalantza adierazten du, galdetzailearekin adierazten da, eta orainaldian edo aoristoan adierazten da. Ezezko forman, μή du aurretik. "Di paura" (beldurrarena) subjuntiboak funtzio borondatezkoa du eta perpaus nagusietan erabiltzen da. μή du aurretik, beldurra gertaera gertatuko dela da. Subjuntiboa azken esanahiarekin ere erabil daiteke, ἄν edo οὐ partikulekin batera, gertakari bat adierazteko.

* Aholkuzko subjuntiboa: Normalean lehen pertsonan singularrean erabiltzen da, eta ἄγε, ἴθι, φέρε, δεῦρο partikulekin indartzen da, eta μή ezeztapenerako erabiltzen da. Adibidea: Φέρε ἐκπύθωμαι (*Fére ekpýthomai* "Zatoz, jakinaraz iezadazu").
* Zalantzazko edo hausnarketazko subjuntiboa: Zeharkako galdera-perpausetan singularrezko edo pluralezko lehen pertsonan aurkitzen da; zalantza edo ziurgabetasun egoera adierazten du. μή ezeztapenean erabiltzen da. Adibidez, Εἴπωμεν ἢ σιγῶμεν; (*Eípomen í sigómen?* "Hitz egin behar al dugu ala isilik egon?").
* Debekuzko subjuntiboa: singularrezko bigarren eta hirugarren pertsonetako aoristoan *i* darabil, μή aurretik duela, eta ezezko agintera ordezkatzen du. Adibidez, Ἀλλὰ μὴ μ' ἀφῇς ἔρημον (''Allá mí m' afís érimon* "Tira, ez nazazu bakean utz").

### Optatiboaren erabilera 
Nahitaezko adierazpena du eta potentzialtasuna adieraz dezake ἄν partikularekin batera doanean. Denbora historikoak dituzten mendeko perpausetan, "zeiharkako optatiboa" maiz agertzen da, menpeko perpausaren beste modu finituak —indikatiboa eta subjuntiboa— ordezkatuz, eta horregatik bere ezeztapena οὐ edo μή dira. Aoristoak, orainaldiko eta perfektuko optatiboek balio aspektuala dute; geroaldia, berriz, zeihar gisa bakarrik erabiltzen da eta balio tenporala du. Hala ere, menpeko perpausetan, bai adierazpenetan bai galderazkoetan, zeiharkako optatiboak ere balio tenporala izan dezake, eta, noski, balio aspektuala. Aro helenistikoan, optatiboa galdu egin zen, baina Inperioaren garaian berpiztu zen Atizismoaren fenomenoarekin. Optatiboa desideratibo gisa erabiltzen da orainaldiko eta etorkizuneko denboretan; denbora historikoan erabiltzen bada, dagoeneko burutu den ekintza desiragarri baten esanahiari egiten dio erreferentzia. Homerorengan, optatiboak lortuezinezko nahia ere adierazten du, eta partikulak aurretik etor daitezke, batez ere atikoan, hala nola εἰ γάρ, ὡς, ἀλλά. "Potentzial" optatiboak ekintza jakin bat gertatzeko aukera adierazten du.

* Desiozko opatiboa: ekintza burutzeko nahia adierazten du. Sarritan εἰ, ὡς, εἴθε, εἰ γάρ jartzen ditu aurretik. Ezeztapenean, μή erabiltzen da. Adibidea: Εἴθε κληρονομήσαιμι τῆς γυναικός (*Eíthe* *klironomísaimi* *tís* *gynaikós*, "Ai, nire emaztea oinordetzan izango banu!").
* Optatibo gauzagarria: ἄν du lagun eta orainaldian burututako ekintzaren potentzialtasuna adierazten du, nahiz eta aditzaren hainbat denborarekin gauzatu daitekeen; aukerako potentzialaren ezeztapena οὐ da. Adibidez, Κομίζοις ἂν σεαυτὸν ᾗ θέλεις (*Komízois án seaftón í théleis*, "Nahi duzun lekura joan zintezke").
* Zeiharkako optatiboa: subjuntiboaren ordez erabiltzen da, inperfektu, perfektu, aoristo eta orainaldi historiko forman; ὅτι eta ὡς-ek sartutako azken perpausetan, borondatezko perpausetan, denborazko perpausetan, zeharkako perpaus galdetzaileetan, erlatibozko perpausetan eta perpaus deklaratiboetan erabili ohi da. Adibidez, Ἡ μήτηρ διηρώτα τὸν Κῦρον πότερον βούλοιτο μένειν ἥ ἀπιέναι (*I mítir diiróta tón Kýron póteron voúloito ménein í apiénai*, "Amak Zirori galdetu zion ea geratu edo joan nahi zuen").

### Aginteraren erabilera 
Agindu edo exhortazio perpausetan erabiltzen den aditza da. Jatorri zaharra du eta bokatiboak irudikatzen duen deitzeko funtzioaren antzekoa da. Morfologikoki, inperatiboak ez du modal ezaugarririk eta elkarrizketetan eta hizkera zuzenean aurkitzen da. Jatorriz, bigarren pertsonako singularra eta plurala bakarrik zituen, baina geroago hirugarren pertsonako singularra eta plurala ere erabili ziren falta ziren pertsonei agindua emateko edo agindu baten zeharkako forma adierazteko. Perfektua edo aoristoa gutxitan erabiltzen da iraganean burututzat jotzen den ekintza bat adierazteko.

### Infinitoaren erabilera 
Infinitibozko perpausak, mendekoak eta independenteak dauzka barne. Funtzio nominala edo ahozkoa izan dezake; izen gisa (Izen Infinitiboa), infinitiboak ekintzaren kontzeptu abstraktua adierazten du bere forma absolutuan ikusten dena, eta horregatik artikulua ere aurretik jar dakioke. Aditz forma hori deklinaezina denez, hainbat esanahi logiko hartzen ditu artikuluak adierazten dituen kasuen arabera, eta edozein preposizio haren aurretik joan daiteke; aditz gisa, osagarri bat goberna dezake modu finituek bezala ("egia esatea" adibidez), diatesi aktibo eta medial batez osatuta dago, eta ἄν partikulak lagunduta dagoenean, baldintzazko perpausaren potentzialtasunaren edo irrealitatearen ideia helarazten du. Etorkizunean, infinitiboak denborazko balioa hartzen du, beste infinitibo batzuetan, berriz, balio aspektualak mantentzen dira. Izen infinitiboa artikuluak aurrea har diezaioke eta normal deklinatu daiteke; bere subjektua eta predikatua, adierazita badaude eta perpaus nagusiarenak ez badira, akusatiboan daude; Subjektua berdina bada, ez da infinitiboan agertzen, baina bere atributuak nominatiboan daude. Subjektu gisa, infinitiboa aukera edo betebeharra adierazten duten izen abstraktuekin batera doa (beharrezkoa da, egokia da); genitiboz, kasu honetarako berezko balio guztiak ditu. Preposizioek aurretik, azken, denborazko, kausal edo kontzesibo esanahia izan dezake. Datiboan, instrumental esanahia du; akusatiboan, objektu esanahia, borondatea eta desira adierazten duten aditzetan oinarrituta. Infinitiboak harridura, agindua (agindua), nahia, erlazionala eta determinatiboa ere izan ditzake, hor adjektibo eta izenekin kalifikatuta.

* Perpaus subjektiboetan eta objektiboetako mugagabea: συμβαίνει ("gertatzen da"), πάρεστι - ἐνδέχεται ("baliteke hori"), ἀνάγκη ἐστίν ("beharrezkoa da") aditz inpertsonalak dituzten perpausei aurre egiteko subjektu gisa erabiltzen da; eta εἰμί aditzari loturiko izen neutro edo adjektiboekin batera doanean; adibidez: λόγος ἐστίν ("hori famatua da", "hori esaten da"). Funtzio subjektiboaren adibidea: Ἀνάγκη ἐστὶ ἡμᾶς τῇ Κύρου φιλίᾳ χρῆσθαι (*Anánki estí imás tí Kýrou filía chrísthai*, "Beharrezkoa da Zirori leial mantentzea").

Izen edo adjektibo neutroen adibidea + ἐστίν: Καλόν ἐστι ἀγαθούς φαίνεσθαι (*Kalón esti agathoús faínesthai*, "Polita da ausart agertzea").

* Infinitiboa objektu gisa: "esan", "adieraz" eta "pentsa" moduko aditzekin, aditzaz + akusatiboaz eraikitzen da, bai baieztapena eta ezeztapena adierazteko (λέγω, φημί, ἀγγέλλω, ἀρνέομαι, νομίζω); baina baita borondatezko, desiozko eta aginduzko aditzekin ere (βούλομαι, δέομαι, ἐπιθυμέω, συμβουλεύω). 
** Adierazpenezko aditzen adibidea: Ἡρόδοτός φησιν ἐλθεῖν Ἑλένην εἰς Αἴγυπτον (*Iródotós fisin eltheín Elénin eis Aígypton*, "Herodotok dio Helena Egiptora joan zela").
** Nahi eta agindu aditzen adibidea: Τισσαφέρνης ἐβούλετο τὰς Ἰωνίας πόλεις ἁπάσας ἐαυτῷ ὑπηκόους εἶναι (*Tissaférnis evoúleto tás Ionías póleis apásas eaftó ypikóous eínai*, "Tissafernesek nahi izan zuen Joniako hiriko guztiak bere menpekoak izan zitezen").

Pertzepzio-aditzen menpean, proposizio objektiboa akusatiboa + predikatibo partizipioarekin egiten da, akusatiboa + infinitiboarekin baino.

* Infinitiboetako subjektua: Infinitibo baten subjektua perpaus nagusiko bera bada, ezkutatu egiten da eta edozein predikatu nominatiboan jartzen da: Νομίζει ἀνὴρ ἀγαθὸς εἶναι (*Nomízei anír agathós eínai*, "Gizon ona dela uste du"). Infinitibo baten subjektua perpaus nagusiaren desberdina bada, akusatiboan jartzen da, edozein predikatu bezala: Νομίζει σε ἀνὴρ ἀγαθὸς εἶναι (*Nomízei se anír agathós eínai*, "Gizon ona zarela uste du"). Inesiboaren subjektua gainordenatuaren osagarri baten berdina denean, osagarri horren kasuan erakar daiteke, edo akusatiboan doa: Πρσήκει ὑμῖν /  ὑμᾶς ἀγαθοῖς / ἀγαθοὺς εἶναι (*Prosíkei ymín / ymás agathoís / agathoús eínai*, "Gizon ausartak izatea komeni zaizue"). Inesiboak subjektu zehaztugabea badu, adostutako elementuak akusatiboan doaz: Αἰσχρόν ἐστι φεύγοντας σώζεσθαι (*Aischrón* *esti* *févgontas* *sózesthai*, "Lotsagarria da nola salbatzen duen bere burua ihes eginez").
* Infinitiboaren eraikuntza pertsonalak: nominatiboa duen eraikuntza dugu:
** εἰμι eta γίγνομαι-ekin konbinatutako adjektiboekin, hala nola δίκαιος, φανερός - Δίκαιος εἶ βοηθεῖν αὐτῷ (*Díkaios eí voitheín autó*, "Zuzena da hari laguntzea").
** "Irudi - agertu" esan nahi duten aditzekin (δοκέω, φαίνομαι, ἔοικα), adibidea Δοκεῖ αὐτῷ σκηπτὸς πασχεῖν εἰς τὴν παντρῼα dio argia dela aitaren etxea deigarria - Kasu horretan, jakina, mugagabea bat dator aditz nagusiarekin.
** ahots pasiboan erabiltzen diren "esan - deklaratu - pentsatu" aditzekin: ἤγγελται ἡ μάχη πάνυ ἰσχυρὰ γεγονέναι (bataila oso gogorra zela iragarri zen).
** Atikako oratorioaren ohiko esamoldeekin: τοσούτου δέω "hain da luzea ni arte", πολλοῦ δέω "Oso faltan botatzen naute".
* Infinitiboaren erabilera bereziak: "eragin", "eman", fida" eta "baimen" esan nahi duten aditzen arabera (ποιέω, δίδωμι) infinitibo "volitiboa" dugu, haren balioa ondoz ondokoaren eta amaierakoaren artean baitabil: Ταύτην τὴν χώραν ἐώραν ἐπέτρεψε Κῦρος διαρπάσαι τοῖς Ἕλλησιν (*Táftin tín chóran eóran epétrepse Kýros diarpásai toís Éllisin*, "Zirok eskualde hau greziarren esku utzi zuen arpilatzeko").
** Izen eta adjektiboen arabera, mugatzaile infinitiboa dugu, nagusi den aditzaren esanahia osatu eta mugatzen duena: δεινὸς λέγειν (hitz egiten trebea), ἄξιος τιμᾶν ("errespetatua izateko modukoa").
* Harridura-formako infinitiboa: sentimendu bat erreferenteak biziki adierazten du, subjektua askotan akusatiboan egoten da: Ἐμὲ παθεῖν τάδε (*Emé patheín táde*, "Nik horrela sufritzea ere!").

### Partizipioaren erabilera 
Izenaren eta aditzaren propietateetan "parte hartzen" du, eta generoan, numeroan eta kasuan deklina daiteke adjektibo bat bezala, -εντ-, -οντ-, -υντ-, -αντ- atzizkiak erabiliz; kasuak har ditzake, denbora eta diatesia aditz bat bezala adieraziz. Beste aditz bati lotu dakioke konjuntziorik erabili gabe, esaldia eraketa esentzial edo osagarriekin osatuz. Partizipioak "nominal" edo substantibatutako partizipioaren kategoriak barne hartzen ditu, artikulua aurretik duela, balio adiztun partizipioa (apositiboa), adberbio zirkunstantziala eta partizipio predikatiboa. Partizipio apositiboak, inoiz artikulua aurretik ez duenak, izen baten aposizio gisa funtzionatzen du eta partizipio konjuntibo eta absolutuetan banatzen da. Funtzio nominala izenik lagunduta ez dagoenean eta artikulua aurretik duenean gertatzen da. Bere balio adiztuna mantentzen du, sortu duen aditzak zehaztutako kasuak gobernatzen dituelako. Partizipioa adjektiboa denez, "atributiboa" ere izan daiteke generoan, kasuan eta numeroan bat datorren izen bati erreferentzia egiten badio, beste izenetatik bereizten duen kalitate edo baldintza iraunkorra zehaztuz. Partizipioa normalean atributibo posizioan egoten da, aurretik artikulua eta ondoren izena duela; euskaraz, erlatibozko perpaus batekin itzul daiteke. Partizipioaren funtzio aditza ekintza bat, gertaera bat adieraztea da, gobernatzen duen aditzarekiko erlazioan. Perpausaren parte izan daiteke subjektuaren edo osagarriaren predikatibo gisa, edo bigarren mailako perpaus gisa bereiz daiteke, aurretik ὡς duela. Apositibo zirkunstantzial adberbialak bigarren mailako edo osagarrizko kalitate bat egozten dio atxikita dagoen izenari. 

Bi erabilera ditu: juntagailua eta absolutua. Lehenengoak generoan, kasuan eta numeroan bat dator perpaus batekin eta menpeko perpaus zirkunstantzial gisa balio du, denborazko, kausal, kontzesibo edo aurkarizko esanahia izan dezakeena. Euskaraz, menpeko perpaus esplizitu batekin edo erlatibozko perpaus batekin adierazten da. Partizipio absolutua "genitibo absolutuarekin" adierazten da, eta kasu, genero eta zenbakian (zehazki genitiboan) bat dator izenarekin, eta beti gerundio edo perpaus gisa itzul daiteke. Denborazko partizipioa gerundio edo perpaus gisa itzul daiteke; instrumental edo zirkunstantzial partizipioak aditz nagusiarekin lotura adierazten du, beti gerundio gisa itzul ezin daitekeen esanahi batekin. Kausa-konjuntzioaren aurretik ὡς egon daiteke, eta baita errealitatearen aurkako asmoa edo itxura bat adierazten du, hau da, aitzakia gisa aurkeztutako kausa bat, eta euskaraz "balitz bezala" bezala itzultzen da. Kausa objektibo bat duen partizipioa, ordea, grezieraz ἅτε, οἷον, ὥστε konjuntzioek aurrea hartzen dute. Konjuntzio kontzesiboa askotan μέντοι-k aurrea hartzen du edo konjuntzioek lagunduta doa, eta aurkariarekin afinitateak ditu. Partizipio hipotetiko edo suposiziozko konjuntzioa maiz perpaus hipotetiko baten protasi gisa balio du; azkenik, partizipioak azken balioa du ekintza bat egiteko asmoa adierazten duenean; ὡς aditzak aurrea hartzen dio balio subjektiboa duenean; batzuetan etorkizuneko kausal subjektiboari edo konparatibo hipotetikoari dagokio ("ez ginen erregearen aurka gerra egiteko asmoz etorri").

Partizipioa predikatiboa ere bada, subjektuarena eta objektuarena. Lehenengo kasuan, izatearen egoera adierazten duten aditzekin batera doa; aditz nagusi gisa eman daiteke euskaraz; besteetarako, adberbioekin eta adberbio sintagmarekin itzultzen da. Aditzak froga edo itxurarenak ere izan daitezke, eta pertzepzio intelektualaren aditzek edo eraikuntzek ere gobernatzen dute. Objektuaren predikatiboa, berriz, afektuaren, adierazpenen, impediren eta recusandien aditzen kategorian eta pertzepzioaren aditzetan aurkitzen da; predikatiboa gobernatzaile aditzek gobernatzen dute, eta hauek forma pasiboan adierazten dira. "Ezeren kontzientzia izan" ideietarako, predikatibo partizipioa nominatiboan edo izenordain erreflexiboaren datiboarekin komunztadura egin dezakete; esatezko eta adierazpenezko aditzetarako, perpaus nagusiaren eta infinitiboaren arteko eraikuntza garrantzitsua da. Azkenik, ἄν partikula duen partizipioak balio modala izan dezake, balizko optatibo edo indikatibo irrealaren funtzioa hartuz.

Eraketa:

* Partizipio atributiboa: Izen bati dagokionez adjektibo gisa funtzionatzen du, beraz, aurretik jartzen da, baina aurretik artikulua du: αἱ πόλεις αἱ δημοκρατούμεναι (hiri demokratikoak - hiri demokratikoak). Partizipio hau adjektibo, partizipio edo perpaus erlatibo batekin adieraz daiteke.
* Partizipio apositiboa: Adberbioa ere deitzen zaio, eta perpaus nagusikoan adierazitakoaz gain beste zirkunstantzia bat zehazten du; sintaktikoki bat etor daiteke perpaus nagusiko subjektuarekin edo osagarri batekin, eta kasu horretan partizipio konjuntzionala da, edo sintaktikoki autonomoa izan daiteke edo perpaus nagusiarekin lotura logikoa izan dezake, eta horregatik partizipio absolutua deitzen zaio, kasu desberdinetan bereizia.
* Partizipio konjuntzionala: inoiz ez du artikulurik aurretik jartzen eta perpaus nagusiarekin estuki lotuta dago. Perpaus nagusiko subjektuari erreferentzia egiten badio bakarrik itzul daiteke gerundio batekin. Perpaus hauen baliokidea da:
** Denborazkoa: partizipioa sarritan ἅμα, εὐθύς, μεταξύ - Τῶν τοῦ ὑπάτου ἐπῶν ἀκούσαντες οἁσαντες οἱ πολῖται ἀπῆλθον (*Tón toú ypátou epón akoúsantes oasantes oi polítai apílthon*, "Kontsularen hitzak entzun zituztenean, herritarrek alde egin zuten").
** Kausala: partizipioa aurretik ὡς bada, kausa subjektiboa adierazten du, eta hori "pentsatzea - ​​aitzakiapean" bezalako esamoldeen bidez nabarmendu daiteke, horren ordez ἅτε, οἷον bada, kausa objektiboa adierazten du: Ὁ στρατηγὸς διήρπαζε τὴν χώραν ἅτε πολεμίαν οὖσαν (*Ho stratigós diírpaze tín chóran áte polemían oúsan*, "Jenerala eskualdea arpilatzen ari zen, etsaia zelako").
* Kontzesiboa: perpaus kontzesiboaren subjektuarekin + adberbioekin eta preposizioekin bat datorren partizipio arrunta erabiltzen da, adibidez οὐ.
* Hipotetikoa: baldintzazko perpausaren subjektuarekin + εἰ-rekin bat datorren partizipioa erabiltzen da.
** Helburuzkoa: Partizipioa perpaus nagusiko subjektuarekin bat dator eta azken balioa du.
** Instrumentala: Subjektuarekin bat dator kasuan, generoan eta zenbakian. Aditz neutroa bada, adibidez τί, kasu eta zenbaki neutroan eta erlatiboan bat dator.

* Partizipio absolutua: perpausean bereizita dago, eta ez du lotura sintaktikorik perpaus nagusiarekin, horregatik, latinezko ablatibo absolutua bezala, "aske" esaten zaio, aparteko: genitibo, akusatiboa eta nominatibo absolutuan ezaugarritzen da.
** Genitibo absolutua: Eraikuntzan, subjektua eta predikatua genitibo kasuan jartzen dira eta ez daude nahitaez sintaktikoki lotuta. Zenbakian bat datoz: subjektua izena, adjektiboa edo izenordaina izan daiteke; predikatua beti partizipioa da. Partizipio horren aurretik ez doa inoiz artikulurik, izena bakarrik. Euskaraz, modu askotan itzul daiteke, kausazko edo denborazko esanahiekin, edo iraganeko partizipioa erabiliz ekintza iraganean gertatzen bada, edo gerundioa orainaldirako edo etorkizunerako. Ἡρπασμένης τῆς χώρας, οἱ πολῖται ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐπορεύοντο *(Irpasménis tís chóras, oi polítai epí toús polemíous eporévonto*, "Lurraldea arpilatu zutenez, herritarrak etsaien aurka abiatu ziren").
** Genitibo absolutuak bi partizipio baditu, aurretik artikulua duenak izen balioa du. Akusatiboa absolutua: partizipio bakar batetik eraikia, akusatiboan, funtsean genero neutroari dagokio, eta infinitiboa du subjektu gisa, eta perpaus kontzesibo gisa itzultzen da, baina gerundio gisa ere itzul daiteke: Κατακείμεθα, ὥσπερ ἐξὸν ἡσυχίαν (Ziur ez gaude, lasai egotea zilegi balitz bezala). Akusatibo absolutuen aditzak maiz hauek dira: ἐξόν (ziur egonda), παρόν (nahiz eta posible den), δέον (beharrezkoa izanda), δόξαν edo δεδογμένον (erabakita egotea - erabakita egonda).
** Nominatibo absolutua: subjektua eta partizipioa nominatibo kasuan dauden eraikuntza bat da, baina ez dute lotura sintaktikorik perpaus nagusiarekin, azken honek subjektu bereizi bat baitu, genitiboan bezala. Ἀποβλέψας πρὸς τὸν στόλον ἔδοξέ μοι πάγκαλος ("Armadara begiratu nuenean, ederra iruditu zitzaidan").
** Partizipio predikatiboa: osagarria ere deitzen da, bakarrik esanahi osoa ez duen aditza osatzen du. Subjektuaren osagarri predikatibo baten balioa izan dezake perpaus nagusiaren subjektuari erreferentzia egiten badio, edo objektuaren edo perpaus nagusiaren beste osagarri batzuena. Aditz partikularrekin osatzen da kategoriatan banatuta: izateko modua: τυγχάνω, λαγχάνω, λανθάνω, φθάνω, φαίνομαι: Οἱ Ἀθηναῖοι φθάνουσι τοὺς Πέρασὺς Πέραπὺς Πέραπὺς γέφυραν ἀφικνούμενοι (Atenastarrak persiarren aurretik iristen dira zubira).
** "hasi - segitu - gelditu - amaitu / bukatu" aditzak: ἄρχομαι, διάγω, διατελέω, λήγω
*** sentimendu eta aldarte aditzak: αἰσχύνομαι, χαίρω, χαλεπῶς φέρω
*** pertzepzioak eta sentsazioak: γιγνώσκω, μέμνημαι, ἀκούω
*** jarduteko modua - nagusitasun edo gutxiagotasun baldintza: ἀδικέω, κακῶς ποιέω, κρατέω, νικάω.
** Partizipio predikatiboak esamolde pertsonal batzuk ditu, εἰμί aditz + adjektiboaz osatuak, aurrez jarriak edo postposatuak ere, euskaraz forma inpertsonalean ematen direnak (*[ezer gertatzen zela]* bistan zen / bistan zegoen / bistakoa zen - *[ezer gertatzen zela]* agerikoa zen - *[ezer gertatzea]'' zuzena da).

### ἄν partikularen erabilera 
ἄν partikulak baldintzazko euskarazko perpausen antzeko funtzio logikoa betetzen du, bigarren mailako edo menpeko perpausetan ekintza potentzial bat adierazteko erabiltzen da: orainaldian gertatuko litzatekeena edo iraganean gertatuko litzatekeena baldintza gauzatu ezin den baten aurrean:

* Optatiboarekin: orainaldiko edo aoristo denbora erabiltzen da, orainaldiko ekintza potentziala adieraziz: euskaraz, orainaldiko baldintzazkoarekin itzultzen da, edo "lezake / luke" aditzak orainaldian edo infinitiboan sortutako perifrasi batekin, grezierazko optatiboa itzultzeko. Orainaldiko edo aoristoaren erabilerak ez du denboraren aldea adierazten, baizik eta alderdiarena. Adibidea orainaldi historikoarekin: ἴσως λέγοι τις ἄν ("Agian norbaitek esango luke / esaten segituko luke") - aoristo denborarekin: ἴσως εἴποι τις ἄν (beti "agian norbaitek esango luke" erabiliz itzulita).

* Denbora historikoen indikatiboarekin: partikulak ekintza irreala edo iraganeko ekintza potentziala adierazten du. Lehenengo kasuan, proposizioa errealitate ezaren laugarren motako baldintzazko perpaus baten apodosiaren baliokidea da, protasi inplizitu batekin. Euskaraz, baldintzazko iraganean itzultzen da, edo "ahal izan" aditzaren baldintzazko iraganaren eta aditzaren infinitiboaren bidez osatutako perifrasi batekin, grezieraz indikatiboan dagoena.
** Οὐδ' ἂν αὐτὸς ἤθελον ἐν τοσαύτῃ τε ἀγρυπνίᾳ καὶ λύπῃ εἶναι (''Oud' án aftós íthelon en tosáfti te agrypnía kaí lýpi eínai'', "Neuk ere ez nuke egoera mingarri hartan egon nahi [inplizituki ulertua: nik zeure tokian]").
** Εὐθύς ἂν συνεβοήθησαν αὐτοῖς. Τί ποτ' ἃν ἔπαθον ὑπ' αὐτῶν; (''Efthýs án synevoíthisan aftoís. Tí pot' án épathon yp' aftón?* "Berehala joango ziratekeen haien laguntzera. Zer paira nezakeen haien eskutik?").
* Subjuntiboarekin: ἄν partikula + subjuntibozko denbora bat, mendeko juntagailuen, izenordain erlatiboen edo adberbioen bidez sartuta, ekintzari gertakariaren balioa ematen dio:
** ὅστις ἂν ταῦτα λέγῃ ἁμαρτήσεται (*óstis án tafta légi amartísetai*, "Hau dioena oker egongo da").
* Hitzezko izenekin: partikula mugagabearekin edo partizipioarekin bateratuta dago inplizituki ἄν + optatiboaren eta ἄν + denbora historikoaren adierazgarriaren baliokidea, eta hurrenez hurren, potentzialtasuna orainaldian adierazten du lehen kasuan, eta irrealitatea bigarrenean:
** Λέγω σε ἂν ἁμαρτάνειν - "Oker egongo zarela diot".
** Εὖ ἴσμεν οὐδένα ἂν τοῦτο οἰόμενον - "Ondo dakigu inork ez zuela sinetsiko".
* Infinitiboa eta partizipioa ἄνrekin: partizipioarekin edo infinitiboarekin adierazitako menpeko perpausetan, ἄν-k enuntziatuari potentzialtasunaren edo irrealitatearen balioa ematen dio, perpaus independenteetan gertatzen den bezala, partikula bera garai historikoen optatibo edo adierazgarriarekin konbinatzen denean:
** Φίλιππος, Ποτίδαιαν δυνηθεὶς ἂν αὐτὸς ἔχειν, Ὀλυνθίοις ἀπέδωκεν ("Filipe, Potidea beretzat gorde zezakeen arren, Olintoko biztanleei itzuli zien").
** Οὐκ ἄν μοι δοκεῖ τὸ τοιοῦτο συμβῆναι ("Ez dut uste horrelakorik gerta zitekeenik").

### ὡς-en erabilera 
Perpausetan erabilera ugari ditu: lehenik, adberbioa izan daiteke, gero juntagailua eta preposizioa:

* Aditz-modu finituekin, aldarte finitu batekin batera, ὡς-ek mendeko juntagailu baten balioak ditu.
** deklaratiboa = ὅτι (horrela)
** kausala = διότι (gero)
** denborala = ὅτε (noiz)
** konparatiboa = ὥσπερ (bezala)
** ondoriozkoa = ὥστε (beraz - che osagarri eta amaierakoetarako erabiltzen da)
** helburuzkoa = ἵνα (beraz)

ὡς + optatiboak gauzatu daitekeen desio bat adierazten du, eta harridura-esaldietan erabiltzen da.

* Partizipioarekin: orainaldiko, aoristoko eta perfektuko partizipioekin, honako esanahia izan dezake:
** Kausal subjektiboa. Adibidez: τὴν Ἑλλάδα (Espartanoek garaile hartu zuten Brasidas, beraientzat Greziako askatzailea izan baitzen.
** Konparazio hipotetikoa - adibidea: Οἱ στρατιῶται σιγῇ ἐδειπνοῦντο, ὥσπερ τοῦτο ἐπιτεταγμένον αὐτοῖς (Soldaduek isilik egin izan balute bezala beraz).
** Azken balioa, ὡς + etorkizuneko partizipioa: Οἱ Λακεδαιμόνιοι εἰς Θερμοπύλας πρὸς τοὺς Πέρσας ἀπήντων, ὡς καιμόνιοι εἰς Θερμοπύλας πρὸς τοὺς Πέρσας ἀπήντων, ὡς κοντλες κωτλύς περαιτέρω προελθεῖν (Termopiletan, espartarrek persiarrekin talka egin zuten gehiago aurrera ez zezaten).

* Infinitiboarekin: ὡς proposizio inplizituak eta mugatzaileak itzultzen ditu; kasu batzuetan, mugagabea inplizitu daiteke: ὡς μικρὸν μεγάλῷ εἰκάσαι ("gauza txikiak handiekin alderatzea").
* Preposizioekin: ὡς + preposiziotik eraikitako forma eliptiko batzuek intentzionalitatea adierazten dute: ὡς εἰς + akusatiboa "joateko asmoarekin" edo "kontra mugitzeko helburuarekin" gisa itzultzen da, eta ὡς ἐπί + datiboak "ikusita bezala" eta ὡς ἐπί + datiboak "iritziz bezala" eta ὡς ὐίς + ὐἐίς ordezkatuz ὐἐίς + ὐἐίς + ὐἐἐἁ . Adibide bat: ὡς εἰς μάχην παρασευάσαντο (Gudura etorriko balira bezala prestatu ziren).
* Erabilera bereziak: ὡς, in Esaldiak, aditzik gabe erabilita, funtzio hauek izan ditzake:
** εἰς preposizioa ordezkatu pertsona-izenaren aurrean;
** Zenbalei balio hurbila eman;
** Metafora baten ausardia leuntzea, eta horregatik τις-ekin konbinatzen da, eta euskaraz, "nolabait esateko" erabiliz bezala itzultzen da.
** ὡς azentudun ὥς forman dagoenean, "beraz" esan nahi duen adberbioa da.

### Preposizioak perpausean 
* Aditz independenteak: Edozein aditz-modu izan dezakete, ohikoena indikatiboa izanik. Aditz nominal ohikoena "izan" aditza orainaldiko edo indikatibo inperfektuko hirugarren pertsona singularrean ezabatzen dena da. Inplizitua da esaera zaharreko perpausetan, adjektiboekin eta izen neutroekin kopula gisa balio duenean.
* Galdera-aditz: Adierazleak dira, gertaera bat adierazten dute, edo nahi bat adierazten dute (horregatik, boluntarioak deitzen zaie), edo galdera bat egiten dute (galdera zuzenak). "Erretoriko" deituriko galdera batzuek balio agerikoa dute, kontzeptua eta argudioa azpimarratzeko eta nabarmentzeko, erantzuna ezagutzen den zerbaiti buruzko galdera-forma bat aurkezten baitute; galdera erretorikoak baiezko edo ezezko adierazpen baten baliokideak dira. Honela sailkatzen dira:
** Zuzenak: indikatiboa erabiltzen dute, baina baita subjuntiboa edo aukeratzaile potentziala ere, galdera-partikulekin konbinatuta. Galderak erantzuna inplizitua izan dadin planteatzen badira, "galdera erretorikoak" deitzen dira, haserre, harridura edo ironia egoera batetik sortzen direnak. Galderok bereziki ohikoak dira Demostenes, Eskines eta Andozidesen lanetan, baina baita Platonen eta Aristotelesengan ere.

Azpibanaketa hau dute:

* Galdera zuzen sinpleak: Galderazko adjektibo eta izenordainekin sar daitezke, hala nola τίς, τί (nor? zer?), edo ποῖος, -α, -ον (zer izaerakoa?), πότερος, -α, -ον (zein bietatik?); galderazko adberbioak ere erabiltzen dira, hala nola πῶς (nola?), πόσος, -η, -ον (zenbat handia?), πόθεν (nondik?).
* Disjunktiboak: Galderak bi erantzun posible edo gehiagoren arteko alternatiba aurkezten du ("Hau edo hura bezalakoa izango ote da?"), eta ἤ partikula erabiltzen da.
* Erretorikoak: οὐ, ἧ γάρ, μή, μῶν partikulekin sartzen dira (azken bi hauek ezeztapen balioa duen galdera baterako).
* Zeharkakoak: forma sinplean εἰ juntagailuarekin ("baldin eta") edo galdera zuzenen galderazko izenordain eta adjektibo-adberbioekin sartzen dira; ποῖος edo πότερος-en ordez, zeharkako korrelatiboak daude, ὁποῖος (zer nolako) (nolakoa). Zeharkako galderaren moduak eta denborak galdera modu zuzenean balitz bezalakoak dira; perpaus nagusiak denbora historikoa badu, zeiharkako optatiboak ordezka dezake indikatiboa eta zalantzazko subjuntiboa. Zeharkako galderetan, τίς izenordaina askotan ὅστις, ἥτις, ὅτι-rekin ordezkatzen da, eta joera dago izenordain erlatiboa erabiltzeko galderaren ordez, beraz, zeharkako galderak askotan ez dira benetako galderak, galdera-marka askotan falta delako - adibidez: Οὐδεῖς ἀγνοεῖ ὅντινα πρότον ὁ Σωκράτης ἐβίου (Inork ez du ahaztu nola bizi zen Sokrates). Zeharkako disjunktiboak zuzeneko disjunktiboak bezalako partikula berberekin eratzen dira; ezeztapenaren kasuan, ἢ μή (edo ez) erabiltzen da.
* Mendeko perpaus osagarriak: perpaus nagusiaren beharrezko integrazioa adierazten duen kontzeptu bat adierazten dute; esplizituki eta inplizituki agertzen dira. Adibideen artean daude dicendi, sentiendi, putandi eta declarandi aditzek gobernatutako perpaus deklaratibo esplizitu-inplizituak, forma inpertsonalak, adjektibo neutro bat edo izen bat, essere (izan) aditzak lagunduta. Perpaus esplizituak ὅτι διότι ὡς bezalako juntagailuekin sartzen dira, eta orainaldi indikatiboan edo historikoan daude, eta optatibo potentziala errealitate eza adierazteko erabiltzen da. Perpaus inplizituek, berriz, infinitiboa erakusten dute; subjektua normalean inplizitua da; subjektua perpaus nagusiaren desberdina bada, akusatiboa da. Pertzepzioa adierazten duten aditzetan, forma inplizitua da eta partizipio predikatiboa erabiltzen da. Perpaus bolutibo eta iusiboa ere akusatiboarekin eta infinitiboarekin eraikitzen dira. 
* Perpaus osagarriak: itxaropena, zina eta mehatxua adierazten duten aditzek gobernatzen dituztenek etorkizunean infinitiboa dute, baina baita orainaldian edo aoristoan ere; timendi aditzek gobernatzen dituzten perpaus borondatezko eta exhortatiboak μή-rekin sartzen dira eta subjuntiboa edo zeiharkako optatiboa dute denbora historikoaren arabera. Orainaldiko, perfektuko edo aoristoko indikatiboak gutxitan aurkitzen dira. Impediendi eta recusandi aditzek gobernatzen dituzten "osagarri borondatezkoek" infinitibo modua dute eta μή-rekin sartzen dira; haien eraikuntza timendi aditzek gobernatzen dituzten bolatiboen oso antzekoa da. "Azken-borondatezko" osagarriak curandi aditzek gobernatzen dituzte eta ὅπος-rekin sartzen dira, subjuntiboa edo zeiharkako optatiboa denbora historikoaren arabera izanik; forma inplizituan, akusatiboa edo infinitiboa izan dezakete. Azkenik, verba affectuum-ek gobernatutako proposizioak esplizituki aurkez daitezke ὡς edo ὅτι-k sartuta, indikatiboarekin edo optatibo zeiharrarekin, denbora historikoen arabera, edo inplizituki aurkez daitezke akusatiboarekin eta infinitiboarekin, edo predikatibo partizipioarekin.
** Borondatezko osagarriak: inplizituak badira, akusatiboa + infinitiboarekin osatzen dira; esplizituak badira, mendeko juntagailuekin eta modu finituekin osatzen dira; komenientzia, betebeharra, beharraren aditzetan oinarritzen dira, ondoren borondate, aholku, otoitz, agindu, eragozpen eta *timendi*, *curandi* eta cavendi aditzetan.
** Komenigarritasunezko aditzak: normalean esamolde inpertsonalak dira, hirugarren pertsona singularrean konjugatuak: δεῖ (egokia da), χρή (beharrezkoa da), ἀνάγκη ἐστί (zuzena da) + infinitiboa; haien balioa proposizio enuntziatibo subjektibo batena da.
** *Verba voluntatis*: borondatezko osagarria borondatezko aditz hauekin eraikitzen da, hala nola βούομαι, παραινέω, δέομαι, συμβουλεύω, δίδωμι + infinitiboa, edo aditzaren ondoren akusatiboarekin indikatiboan + infinitiboan. 
** *Verba impediendi*: eragozpen adizkiak, hala nola ἀπαγορεύω, ἐμποδίζω, ἐμποδών γίγνομαι; Perpaus nagusia baiezkoa denean, μή + inesiboa erabiltzen da ezetza osatzeko, eta ezezkoa denean, μή οὐ + infinitiboa erabiltzen da.
** *Verba timendi*: Beldurrari eta usteari buruzko aditzak, hala nola δείδω, φοβέομαι, προμηθέομαι, μή sartutako esaldiekin eraikitzen dira nahi ez den zerbait gertatuko den beldur bada, edo μή οὐ nahi den zerbait gertatuko ez den beldur bada. Beldurrari eta usteari buruzko aditzen menpe erabiltzen diren moduak hauek dira: subjuntiboa, denbora nagusi eta historikoen araberakoa dena; optatiboa, denbora historikoen araberakoa dena; eta etorkizuneko indikatiboa ὅπως eta ὅπως μή-k sartzen dutenean.
** *Verba curandi*: zerbait edo norbait zaintzeko, kezkatzeko edo lan egiteko aditzak: ἐπιμελέομαι, φροντίζω, σκοπέω, σπουδάζω. Eraikuntzarako, aditz horiek ὅπως preposizioarekin batera doaz, eta ondoren indikatibozko geroaldia edo subjuntiboa, edo optatiboarekin batera denbora historikoak erabiltzen direnean.
* Perpaus adberbialak edo zirkunstantzialak: horiek perpaus nagusiari gehitzeko aukera bat dute eta azken, jarraiko, denborazko, kausal, baldintzazko edo konparaziozko gisa sailka daitezke. Azken perpausak ἵνα edo ὡς erabiliz aurkez daitezke eta subjuntiboa erabiltzen dute denbora historikoak islatzeko, baina zeiharkako optatiboa ere erabil daiteke; μή ezeztapena mendeko juntagailu soil gisa balio dezake. Azken perpausa inplizituki ere adieraz daiteke mugimenduan dagoen aditzaren infinitibo menpekoarekin, εἰς eta πρός bezalako preposizioek ere gobernatuta. Euskaraz, etorkizuneko partizipioa normalean azken perpauserako erabiltzen da, edo ñabardura subjektiboa ere ὡς erabiliz. Perpaus jarraikoak ὥστε erabiliz aurkez daitezke. Infinitiboa erabiltzen dute ondorio posible edo orokor gisa ikusten den bat adierazten dutenean, bere gauzatze espezifikoa edozein dela ere, eta adierazgarria errealtzat jotzen den eta gertaera bakar bati lotuta dagoen ondorio bat adierazten dutenean. Lehenengo kasuan, ezeztapena μή da, bestean οὐ. Perpaus inplizituetan, subjektua, perpaus nagusiaren subjektutik desberdina bada, akusatiboan adierazten da. Denborazko perpausak esplizituki adierazgarriarekin adierazten dira. Optatiboa erabil dezakete denbora historikoaren arabera, baina baita subjuntibo eventual batekin ere, ἄν partikula lagunduta; "eventual" perpausek ὅταν partikula erabiltzen dute.
** Amaiera esplizituak: Horiek ἵνα, ὡς, ὅπως juntagailuekin sartzen dira, ezeztapenaren kasuan μή + subjuntiboarekin batera doanean denbora nagusi edo historikoen menpe daudenean; optatiboaren kasuan denbora historikoen menpe daudenean soilik. Aditzen osagarriak amaierakoen moduan itzultzen dira, ὅπως + etorkizuneko indikatiboarekin. Amaierako balioa duten perpaus erlatibo desegokiak izenordain erlatiboa + etorkizuneko indikatiboarekin itzultzen dira.
** Amaiera inplizituak: Horiek etorkizuneko partizipioarekin itzultzen dira, eta gutxitan orainaldian, eta kasu horretan aditzaren aurretik ὡς jartzen da; gero infinitibo sinplearekin δίδωμι, παρέχω, πέμπω bezalako aditzetan oinarritzen direnean. Infinitibo izenaren genitiboa gutxitan erabiltzen da azken aditz gisa, genitiboko subjektua + infinitiboa + osagarria idatziz esaldian. Infinitibo izenaren aurretik ὑπέρ, ἕνεκα τοῦ preposizioak daude.
* Proposizio tenporalak: "garaikidetasuna" adierazten dute, juntagailu nagusiak ἐν eta ὦ azentu zirkunflexua eta azpiindize iota dira, gero ἡνίκα, ὡς; aurrekotasuna, ἐπεί, ὡς, τάχιστα, ὅτε ἐν ᾧ, μέχρι, πρίν juntagailu nagusiekin; "ondokotasuna" πρίν eta πρότερον juntagailuekin. "Denborazko inplizituak" partizipio elkartuarekin, genitibo absolutuarekin edo akusatiboarekin edo inesibo substantibatuarekin adierazten dira, zeina ἐν edo ἅμα preposizioekin batera izan daitekeena.
** Denborazko perpaus esplizituak: ohiko "denbora" juntagailuekin sartzen dira. Perpaus nagusiarekin garaikidetasun edo ondorengotasun harremana dutenean, indikatiboarekin adierazten dira (οὐ aurrizkia duen ezeztapenaren kasuan) benetako inguruabarrak adierazteko; subjuntiboa + ἄν, edo denbora historikoaren araberako zeiharkako optatiboarekin, balizko inguruabarrak adierazteko; ezeztapena erabiltzen denean, μή txertatzen da. πρίν (aurretik) partikula denborazko perpausetan aurkitzen da, infinitiboarekin eraikitzen direnak goiko perpausa baiezkoa bada, eta indikatiboarekin goiko perpausa ezezkoa bada, eta asmoa benetan gertatu den gertaera bat adieraztea bada; edo subjuntiboa + ἄν, edo optatiboa denbora historikoa dagoenean, goiko perpausa ezezkoa bada, eta asmoa balizko edo errepikatutako gertaera bat adieraztea bada.
** Denborazko perpaus inplizituak: partizipio konjuntzionatuaren, partizipio absolutuaren (genitibo absolutua nahiago da normalean) edo infinitiboa izen gisa duten preposizioen bidez adieraz daitezke, eta hauek, partikula espezifikoetan oinarrituta, perpaus nagusiarekiko aldiberekotasuna (ἐν τῷ), aurrekotasuna (μετὰ τό) eta ondorengotasuna (πρὸ τοῦ) adierazten dituzte. Infinitiboaren subjektua perpaus nagusiaren desberdina bada, akusatiboan jartzen da.
*Kausazko proposizioak: Esplizituki eta inplizituki adierazten dira; lehenengo kasuan, indikatiboarekin adierazten dira eta hainbat juntagailuren bidez sartzen dira; inplizituki, konjuntzioarekin edo partizipio absolutuarekin adierazten dira, edo perpaus egoki batekin substantibatutako infinitiboarekin.
*Hipotesiako edo baldintzazko proposizioak: εἰ juntagailuaren bidez sartzen dira eta lau motatan aurkez daitezke: "erreala - eventual - posible - irreala"; hau da, grezierazko baldintzazko perpausaren eraikuntzaren azalpena. Perpausa perpaus nagusiak (apodosia) eta menpeko perpaus hipotetikoak osatzen dute, protasiak (horrela deitzen zaio perpaus nagusiaren aurretik jartzen delako), partikula espezifikoen bidez sartuta. Perpausak errealitatea edo objektibotasuna adierazten du εἰ juntagailuak lagunduta datorrenean edozein denboraren indikatiboarekin, batez ere apodosian. Behin-behinekotasunaren bigarren esanahia ἄν partikulak lagunduta dagoen subjuntibo eventuala da, eta juntagailuarekin uzkurtuta, ἐάν itzultzea eman dezake; Apodosian, indikatiboan erabiltzen da, baina balio iteratiboa duen zeiharkako optatiboa ere erabil daiteke. Aukeraren hirugarren esanahia εἰ konjuntzioa da, optatiboarekin batera doana, irrealitatean, berriz, konjuntzioa denbora historikoen indikatiboarekin batera doa; protasiaren denbora historikoek hipotesi irreal bat adieraz dezakete, bai orainaldian bai iraganean, eta hainbat greziar denbora erabiltzen dituzte. Greziar baldintzazko perpausa independentea edo menpekoa izan daiteke, azken hau beste perpausa baten menpe badago: protasia aldatuta mantentzen da, edo zeiharkako optatiboa mantentzen du denbora historikoen aurrean; aukera eta irrealitate perpausak beti aldatu gabe mantentzen dira.
**Objektibotasun edo errealitatearen baldintzazko perpausa (I. mota): εἰ partikulak (ezezkoan, μή gehitzen da) sartutako protasiak indikatiboko denbora guztiak onartzen ditu; apodosiak indikatiboa, subjuntibo exhortatiboa, optatibo potentziala, agintera edo -τέος amaierako adjektibo bat izan ditzake.
**Behin-behinekotasunaren baldintzazko perpausa (II. mota): Protasian gertakaria adierazten du, eta apodosian errealitatea: gertakariak etorkizunean egin beharreko ekintza bati eragiten badio, ἐάν + orainaldiko subjuntibo edo aoristoarekin sartzen da denbora historikoetarako, eta apodosiak etorkizuneko indikatiboa edo orainaldiko agintera du. Gertakariak iraganeko ekintza bati eragiten badio, protasia εἰ + orainaldiko edo aoristo optatiboarekin sartzen da, eta apodosiak denbora historiko baten indikatiboa du (normalean inperfektua nahiago da); errepikatutako ekintza adierazten du. Aukera-aldi hipotetikoa (III. mota): protasiaren ekintza posible gisa ematen da, bere ondorioa bezala, eta εἰ + optatiboarekin adierazten da, apodosiak optatiboa + ἄν duen bitartean; ezeztapenerako, οὐ partikula erabiltzen da.
**Errealitate-aldi hipotetikoa (IV. mota): ekintzaren hipotesia errealitate-gabe gisa aurkezten da benetako gertakari bati dagokionez, oraingoa edo iraganekoa izan: protasia εἰ + denbora historiko baten adierazgarriarekin sartzen da, eta apodosia ere bai, ἄν partikularekin batera, ezeztapen gisa οὐἰ dena.
*Konparaziozko perpausak: Hauek ὡς, ὥσπερ edo καθάπερ juntagailu espezifikoekin hasten dira, eta gehiengoaren edo gutxiengoaren konparazio grekoekin batera doaz, ἤ juntagailuak sartuta, perpaus nagusia aurretik duela. Egia adierazteko, optatiboa erabiltzen da; beste aukeretarako, optatiboa edo subjuntiboa. Superlatiboa "neurri-datiboa" erabiliz indartu daiteke, hau da, datiboan deklinatzen da, eta kalitate baten maila gorena adierazteko, superlatiboa ὡς edo ὡς τάχιστα erabiliz indartzen da.
**Konparatibozko klasikoak: perpaus nagusiaren arabera adierazitakoarekin kalitate edo kantitatearen ikuspuntutik alderatzen den inguruabar bat adierazten dute, eta gehiengoaren konparatiboetan banatzen dira (μᾶλλον edo πλεῖον + konparatiboa + ἤ "gehiago... baino" adierazteko), gutxiengoaren konparatiboan (μεῖον + konparatiboa + ἤ "gutxiago... baino"), berdintasunaren konparatiboan (οὕτως, ὥσπερ, ὡς, καθάπερ, τοῖος "beraz, bezala, halako eta halako"), konparatibo erlatiboek sartuta. Perpaus independenteetarako, adierazgarria (errealitaterako), subjuntiboa + ἄν edo zeiharkako optatiboa (gertaerarako), optatiboa + ἄν (orainaldiko potentziala) eta garai historiko baten adierazgarria + ἄν erabiltzen ditugu orainaldiko errealitate eza edo iraganeko potentziala adierazteko.
**Konparatibozko hipotetikoak: irudizko inguruabarrak benetakoekin alderatzea; Aukerari buruzkoa bada, ὥσπερ edo ἄν εἰ (baldin bezala) + optatiboarekin sartzen dira, esaldiak aukerari buruzkoa bada, edo errealitate ezari buruzkoa bada, garai historiko baten adierazgarria.
**Konparatibozko inplizituak: aurretik ὡς duen partizipio konjuntiboa edo absolutua adierazten dira, edo ἀντί + izen infinitiboa. Partizipioarekin adierazten direnean, balio konparatibo hipotetikoa dute.
**Segidako perpausak: perpaus nagusian adierazitakoaren ondorioa adierazten dute, eta aurretik adjektibo eta adberbio espezifikoak jartzen dira, hala nola τοιοῦτος, τοσοῦτος, ἡλίκος, οὕτω, ὥδε. Perpaus jarraiki esplizituak: ὥστε-rekin aurkezten dira, ezeztapenean οὐ-rekin batera, eta mendeko perpausen moduekin itzultzen dira: adierazgarria errealitatea adierazteko, ἄν partikula + optatiboa orainaldiko potentzialtasuna adierazteko, ἄν partikula + denbora historiko baten adierazgarria ekintzaren errealitate eza adierazteko. Balio jarraiko perpaus erlatiboek beste perpaus jarraiki esplizituen modu berdinak dituzte, eta οὐ eta μή erabil ditzakete ezeztapenean.
**Ondoriozko perpaus inplizituak: nahi den ondorio bat adierazten dute, baina benetan gertatu ez dena, eta ὥστε (+ μή ezeztapenerako) partikulekin adierazten dira, infinitiboarekin batera; perpaus jarraikoaren subjektua inplizitua bada, edo perpaus nagusiaren subjektutik desberdina bada, akusatiboan jartzen da. Perpaus jarraiki inplizitua aditzik gabe ere adieraz daiteke, batez ere εἰμί aditza inplizitua bada. Adjektiboa edo izena bakarrik erabiltzen da οἶος + infinitiboa korrelazioekin, edo etorkizuneko partizipioa osagarriarekiko erabiltzen da.
*Perpaus kontzesiboak: baldintzazkoen antzera, forma esplizituan καί juntagailuarekin sartzen dira, eta ondoren indikatiboa zirkunstantzia objektibo bat adierazteko; subjuntiboa posible bada; optatiboa posibletzat jotzen bada; eta denbora historikoen indikatiboa irreala ez bada. Gertaera bat adierazten dute, eta hala ere, perpaus nagusiaren adierazpena betetzen da, eta benetako gertaera edo suposizio bat adieraz dezakete. Aurretik partikula hauek dituzte: "nahiz eta - nahiz eta - hala ere - nahiz eta", edo "pur" + gerundioa edo partizipioa, grezierazko partizipioaren bidez itzulia.
**Esplizituak: εἰ καί edo καί ἐάν (μή ukazioa) juntagailuarekin sartzen dira + indikatiboa (ekintzaren errealitatea adierazteko), gertakarirako subjuntiboa, aukerarako optatiboa eta garai historikoen indikatiboa irrealtasunerako. 
**Inplizituak: Partizipio elkartuaren bidez adierazten dira, batzuetan καίπερ aditzak lagunduta, perpaus nagusiko aditz denborarekin bat datorrena, gero genitibo absolutuarekin eta akusatiboaren absolutua + infinitiboarekin.
*Erlatibozko perpausak: Adjektiboak (atributiboak, berezkoak, determinatiboak, azalpenezkoak) edo adberbioak (zirkunstantzialak edo ez-berezkoak) izan daitezke. Adjektiboak indikatiboan daude, edo optatibo zeiharrean perpaus nagusia denbora historikoan badago; perpausa irreala bada, subjuntiboa ere erabil daiteke. Perpaus erlatibo adberbialek ñabardura finala, kontsesiboa, kausala, kontzesiboa edo baldintzazkoa izan dezakete. Izenordain erlatibo batekin edo οὗ, ὅποι, ὅθεν adberbio erlatiboekin sartzen dira. Honetan banatzen dira:
**Berezko erlatibozko perpausak: aipatzen den terminoari buruz zerbait gehitzen edo argitzen dutenean; haien funtzioa atributuaren eta perpaus barruko aposizioaren antzekoa da (adibidez, "Ez dakite zer esaten ari diren"). Errealitatea adierazteko, indikatibozko orainaldia edo denbora historikoa + ἄν erabiltzen da iraganeko ekintza baten potentzialtasuna edo errealitaterik eza adierazteko; orduan, ἄν gabeko optatiboak desioaren funtzioa adierazten du, ἄν-ekin batera badator, ekintza baten potentzialtasuna adierazten du orainaldian; ἄν-ekin subjuntiboak gertakaria adierazten du, ἄν gabe zalantza edo agindu bat adierazten duen bitartean. Erlatibozko perpaus egokietan, "betebeharra" adierazten duten aditzekin, agintera ere erabiltzen da.
**Erlatibozko perpaus zirkunstantzialak: perpaus nagusian adierazitakoaren ulermena gehitzen duen zehaztapen osagarri bat adierazten dute, eta zeharkako menpeko perpausen balioa dute: *helburuzkoak*, aditzaren indikatiboa + ὅστις erabiltzen denean; *ondoriozkoak*, izenordain pertsonala + indikatiboa erabiltzen denean, eta *hipotetikoak'', "ikusizko" aditzak erabiltzen direnean.

## Ikus, halaber 
* Koine gramatika grekoa
* Greko modernozko gramatika
* Prosodia (grekoa)
* Antzinako greziera

## Kanpoko estekak 
* 
* 
* glottothèque – Antzinako gramatika indoeuroparrak online, Antzinako hizkuntza indoeuroparrei buruzko bideoen onlineko bilduma, Antzinako grekozko gramatikari buruzko bideo-hitzaldiak barne