open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Transakzio (informatika)

**Transakzioa**, DBKSen (datu-base kudeatzeko sistema) esparruan, datu-basearen sendotasuna mantenduz, beronen egoerak aldatzen dituen ekintza-multzo banaezina da, hau da, multzoko ekintza guztiak burutuko dira ala ez da bat bera ere burutuko.

## Transakzio baten faseak eta ezaugarriak 
Nahiz eta arazoren bat sortu, transakzioa beti bukatu egiten da. Kasu honetan arrakastarik gabe bukatuko bada ere.

### Faseak 
:* **Hasiera**: transakzioaren egikaritzea hasiko da.
:* **Ekintza** (irakurketa edo idazketa): Transakzioak datu-basean burutu ditzakeen eragiketak. Fase honetan, baliogabetze agindu zuzena jaso daiteke.
:* **Aldaketa bukaera** (baieztapen partziala): Irakurketa eta idazketa eragiketak bukatu egin dira. Baina, ez du esan nahi behin betiko aldaketa lortu denik. Konkurrentzia edo aldiberekotasun betekizunak frogatu beharra dago, non sendotasun eza bat aurkituz gero transakzioa baliogabetuko den.
:* **Baieztapena**: Transakzioa ondo bukatu da. Commit. Baieztatutako transakzioa bukatutako transakzioa da.
:* Lehengoratzea edo **baliogabetzea**: Ez da baieztapenik jaso. Transakzioa baliogabetzen denean gelditu eta jadanik egikaritu diren ekintzak desegin eta datu-basea hasierako egoeran utziko da. Rollback. Baliogabetutako transakzioa ere, bukatutako transakzioa da.

### Ezaugarriak 
Ingelesez ACID anglosaxoi terminoaz ezagunak dira.
:* **Atomotasuna** (Atomicity): Transakzioa zatiezina den eragiketa unitatea da.
:* **Sendotasuna** (Consistency): Datu-basearengan sortzen dituen aldaketek datu-basearen arau semantikoak bete beharko dituzte. (Transakzioen aldiberekotasunak arazoak sor ditzake)
:* **Isolamendua** (Isolation): Egikaritzen ari den transakzioak, behin betiko baieztapena jaso artean, ez die beste transakzioei bere emaitzak atzitzen utziko.
:* **Iraunkortasuna** (Durability): Transakzioak baieztapena jaso duenean bere emaitzak iraunkorrak izango direla ziurtatu beharko da. (Memoriako datuen galera ekar dezaketen sistemako akatsei konponbidea jarriz.)

## Transakzio motak 
Transakzioak sailkatzeko erabil daitezkeen irizpideak:
:* **Banaketa**: Esparru banatu edo ez banatuetan egikari badaiteke.
:* **Interaktibo**a: Lan esparru interaktibo batean ematen bada.
:* **Barne egitura**: Egitura laua edo ez laua, transakzioak azpitransakzioak izatearen edo ez izatearen arabera.

## Kanpo estekak
Kaos (argipena)

**Kaos** hitzak adiera zenbait ditu:

* kosmogonia mitologiko batzuetan, kaosa, unibertsoa sortu aurreko egoera;
* kaos (fisika), termodinamikako kontzeptua;
* kaosaren teoria, neurri handi batean hasierako egoeraren mendean dauden sistema dinamikoak aztertzen dituen arloa.
Kaos (fisika)

**Kaosa**, fisikaren termodinamikan definituriko entropiaren berdintsua da. Kaosa kontzeptu poetiko edo metafisikoa da diskordia zentzua duena, eta entropia, aldiz, sistema fisiko baten zehazki definituriko funtzioa da. Kaosak zentzu orokorrean erabateko nahaste, ulertezin eta heterogeneoa den anabasa adierazten du. Kontzeptu intuitibo hau ez dator bat Termodinamikaren Bigarren Legearekin, honek dio sistema itxi batean entropia ezin dela gutxitu. Entropia maximizatua egotea beti sistema baten itxurazko homogeneotasunaren adierazle da. Sistema homogeneo batean eragindako zorizko perturbazioek ez dute aldaketa adierazgarririk ematen, beraz zientzialariek esango lukete, aleaotoriotasuna, kaosa, maximizatua dagoela. Sistema hauek isotropikoak dira.

## Ikus, gainera 
* Gas

## Kanpo estekak
Autzagana

**Autzagana** edo Autzagane Zornotzako (Bizkaia) iparraldean dagoen auzoa da, Muxikako mugan eta Gernikarako bidean (BI 635) kokatutakoa. Izen bereko mendatea inguruko punturik gorena da (202 m).

## Mugakideak 
Iparraldean Arburu mendia (522 m), ipar-ekialdean Gorozika (Muxika), ekialdean Esturo (Muxika), hegoaldean Zornotzako herrigunea, Epaltza auzunea eta Etxano eta mendebaldean Garaitaondo, Arazotza eta San Bartolome auzuneak mugakide ditu.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Durangaldea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Amorebieta-Etxanoko udal webgunea
Egirleta

**Egirleta** gaina edo mendatea (gaztelaniaz *Santo Domingo* eta euskaraz *Agirleta* ere deitua) Bilboko Otxarkoaga eta Zurbaran auzoen artean kokatuta dago, eta Bizkaiko hiriburua eta Txorierri banatzen ditu. Mendixka honek 262 metroko altuera du. Lehen Santo Domingori eskainitako baseliza zegoen gainean, eta gaur egun izen bereko auzunea dugu.

Egirletak Bilbo eta Zamudiorekin muga egiten du. Artxandako menditik hurbil dago, baita Ganguren menditik ere.

Egirletatik errepidea pasatzen da, Bermeo-Bilbo errepidea. Egirletatik barna, Bilbon sartzeko bide garrantzitsua dago. Hor bukatzen da Zabalbide kalea, Bilboko kalerik luzeena, San Anton elizatik Egirletaraino igotzen dena.

## Kanpo estekak 
* Egirleta tagzanian
Ollargan

**Ollargan** Arrigorriagako auzoa da, Bilbo eta Basauriko mugan dagoena. Arrigorriagako auzoa izan arren, Bilboko Abusu auzoari lotuta dago, Arrigorriagako erdigunetik 5 bat kilometrotara baitago. Hortaz, askok Bilboko auzotzat daukate Ollargan.

Santa Isabel eta Olatxu auzuneak bereizi daitezke Ollarganen barruan.

## Demografia 
## Garraiobideak 
### Trena 
ADIFen trenbideak auzoa zeharkatzen du, bidaiarientzako zein zama garraiorako zerbitzuak ustiatzen direla.

Bidaiarientzako zerbitzuari dagokionez, Renfeko Aldirien C-3 lineari dagokion Ollargango geltokia dago.

### Autobusa 
Bilbobus zerbitzuaren 50. lineak auzoa eta Bilbo lotzen ditu.

## Montefuerte 
**Montefuerte** Ollargan eta Basauri artean dagoen parkearen izena da, Malmasin mendiaren magalean kokatutakoa.

## Zubietxe 
**Zubietxe** Mariaren Konpainiak sortutako elkartea, gizarte auziekin lan egiten duena, hala droga menpekotasuna nola immigrazioa nagusiki.
 
## Kanpo estekak 
*  Montefuerte parkeaz Euskadi.net webgunean
*  Zubietxe elkartearen webgunea
Cirque du Soleil

***Cirque du Soleil*** 1984an Quebecen Guy Laliberték eta Daniel Gauthierrek sortutako zirku konpainia da. Mundu osoan ezaguna da bere ikuskizunengatik eta 125 miloi lagunek ikusi dute zuzenean.

*Cirque du Soleil* sortu zen urtean, 450 urte ospatu ziren Jacques Cartier Kanadara heldu zenetik. Zirkuko arauak berritzeko ideiarekin jaio zen. Bere lehen ikuskizuna *La Magie continue* izan zen eta Kanadatik itzuli bat egin zuten. 1987an Estatu Batuetara bidaiatu zuten eta 1990an Europara. Produkziorako historia bat kontatzen dute eta beldurra, fantasia, poza denboraren iragana edo Ekialde eta Mendebaldeko ohitura mistikoari buruz kontatzen dute. Bi urte hasi zirenetik Ontario eta Vancouverretik bira bat egin zuten, eta hurrengo urtean Kaliforniara joan ziren. Hemen lortutako arrakastagatik Estatu Batuetatik zehar bira bat egiten dute. Gaur egun Amerika, Europa eta Japoniatik bidaiatzen dute. 2002an Hego Amerikara joan ziren eta Mexikon izan ziren. 2006an Txilera eta gero Argentinara. *Delirium* ikuskizuna Monterreyn, *Quidam* Monterreyn eta Mexiko Hirian, *Alegría* Brasilen zehar, Buenos Aires eta Santiagon, eta 2008an *Delirium* eta *Varekai* ikuskizunak Espainian egongo dira.

100 sari baino gehiago lortu ditu *Cirque du Soleil* konpainiak. Munduan zehar 13 ikuskizun batera ditu. Hilero *casting*ak antolatzen dituzte munduko ikuskizun onena emateko. 40 herrik eta 25 hizkuntzek osatzen dute zirkua. Ingelesez edo frantsesez hitz egin dezakete denon artean ulertzeko. 3000 langile dituzte munduan zehar.

## Ikuskizunak 
* *Alegría*(1994)
* *Quidam* (1996)
* *Dralion* (1998)
* *Varekai* (2000)
* *Corteo* (2005)
* *Koozå* (2007)

## Harean egindako ikuskizunak 
* *Delirium* (2006)
* *Saltimbanco* (2007)

## Ikuskizun iraunkorrak 
* *Mystère* (Las Vegas) (1993), Hotel Treasure Island
* *Ô* (Las Vegas) (1998), Hotel Bellagio
* *La Nouba* (Orlando)(2000), World Disney
* *Zumanity* (Las Vegas)(2000), Hotel New York New York
* *KÂ* (Las Vegas)(2005), hotel MGM Grand
* *LOVE The Beatles* (Las Vegas)(2006), hotel The Mirage

## Egindako ikuskizunak 
* *Le Grand Tour*
* *Cirque du Soleil*
* *La magie Continue*
* *Le cirque reinventé*
* *Nouvelle Experience*
* *Fascination* (Asian egina bakarrik)
* *Saltimbanco*

## Kanpo estekak 
*  Cirque du Soleiren webgunea
Gordon Brown

**James Gordon Brown** (Giffnock, Ekialdeko Renfrewshire, Eskozia, 1951ko otsailaren 20a) Erresuma Batuko lehen ministro ohia da 2007ko ekainaren 27tik 2010eko maiatzaren 11ra arte. Alderdi Laboristako buruzagia izan zen halaber 2010arte.

Horrez gain, Britainia Handiko Ekonomiaren zuzendaria, Herrizaingo ministroa eta Parlamentuko kidea izan da. Halaber, Ogasuneko ministroa izan zen 1997ko maiatzaren 2tik 2007ko ekainaren 27ra arte.

## Biografia 
Glasgowen (Eskozia) jaioa, Kirkcaldy High Schoolen ikasi zuen. 16 urterekin, Edinburgheko Unibertsitatean onartu eta historia ikasi zuen. Han, errugbian jokatzen ari zela izandako ezbeharrean, begi baten ikusmena galdu zuen. 1972an, ohorezko matrikularekin bukatu zuen karrera. Ondoren, filosofia ikasi zuen eta 1982an doktoratu zen *The Labour Party and Political Change in Scotland 1918-29* izenburuko tesia aurkeztuz.

Gainera, 1972an, ikasketak amaitu gabe zituela, Edinburgheko Unibertsitateko errektore hautatu zuten eta 1975ra arte egon zen karguan. Gero, 1976tik 1980ra arte lektore izan zen. Hurrena, Scottish Television telebista-katean egin zuen lan, lehendabizi kazetari gisa eta ondoren edizioan, baina 1983an utzi zuen Parlamenturako hautatu zutenean. 1979an ez baitzen hautatua izan.

2010eko Erresuma Batuko hauteskunde orokorretan gehiengoa galdu zuen Komunen Ganberan eta 2010eko maiatzaren 10ean laboristen buru bezala dimisioa aurkeztu zuen, Gobernua eratzeko bidea libre uzteko. Hurrengo egunean, lehen ministro gisa dimisioa aurkeztu zuen. David Cameron lehen ministro bilakatu zen.

## Erreferentziak
Urioste

**Urioste** Ortuellako (Bizkaia) auzo bat da, Portugaleterako bidean. Herriko lehen berriak XV. mendekoak dira. 1901. urte arte Urioste (Ortuella bezala), Santurtziko auzoa zen. Bertan elkartu ohi ziren, 350 urte inguruz, Sestao, San Salvador del Valle (gaurko Trapagaran) eta Santurtzi-Ortuellako herritarrak, kontzeju irekian. Urteroko urtarrileko lehen igandean diru kontuak argitzeaz gain, Avellanedarako ordezkariak hautatzen ziren, 1799 arte. Ortuellako udalak 2016tik aurrera historiaren pasarte garrantzitsu hori eguneratu du, jai moduko bat eginez, eta San Bernabe baseliza irekitzen du.

Trianoko mendietatik hurbil dago. Hegoaldean muga egiten du Trapagaran udalerriarekin.

Renfe Aldirietako C-2 trenbideak auzoaren behealdean geltokia du.

2007an, Uriostek 803 biztanle zituen.

## Demografia 
## Herritar ospetsuak 
* Jose Aretxabaleta (1838-1912), naturalista.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zornotzako merindadea

**Zornotzako merindadea** Bizkaiko lurralde antolaketaren aztarna zaharra da. Durangaldea Bizkaiarekin bat egin baino lehen, Zornotzako merindadea zen Bizkaiko muga Durangaldearekin. Gerora desegin egin zen.

Zornotzako merindadea honako herri hauek osatzen zuten:

* Etxano (gaur egun, Zornotzako auzoa)
* Zornotza
* Ibarruri (gaur egun, Muxikako auzoa)
* Gorozika (gaur egun, Muxikako auzoa)
* Larrabetzu

## Kanpo estekak
Axpe-Martzaa

**Axpe-Martzaa** Atxondo haraneko auzoa da. Axpe-Martzaa Alluitz mendiaren magalean dago kokaturik, 300 metroko garaieran. 238 biztanle ditu.

1964 arte herri independentea izan zen **Axpe-Martzaa** edo "Axpe" izenekin, baina urte horretan Arratzola eta Apatamonasteriorekin bat egin eta Atxondo herria sortu zuten.

## Historia 
Eskualdeko herri eta auzo gehienak bezala, Axpe Martzaa leinuaren alde izan zen Ahaide nagusien gerretan. Horregatik, oinaztarren alde izan zen. Durangoko merindadeko kide izanik, jezarleku eta botoa zuen bertako Batzarrean.

1550an San Martin eliza eraiki zuten bertan, Martzaatarren dorretxearen ondoan. 1552ean Axpeko San Joan Bataiatzailearen baseliza parrokia bihurtu zen.

Ekonomia batik bat nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarritua zegoen. Meatzaritzak ere garrantzia izan du, batez ere kobre, eztainu eta beruna ustiatzeko. Zenbait burdinola ere baziren.

erdian|thumb|500px|Ikuspegi orokorra.

## Jaiak eta ospakizunak 
Axpeko jaiak San Juanen omenez ospatzen dira ekainaren 24ean eta Martzaakoak azaroaren 11ean San Martinen omenez.

## Ikus, gainera 
* Atxondo

## Kanpo estekak 
*  Axpe-Martzaa 1842tik aurrerako erroldetan udalerrietako datuak jasotzen dituen webgunean.
Rapid Application Development

**Rapid application development** (RAD), software garatzeko prozesu bat da. CASE (Computer Aided Software Engineering) tresnak, prototipoak eraikitzea eta garapen interaktibo barnean hartzen du metodo honek. GUI-ak arin garatzeko erabiltzen den terminoa da. Hauen artean ezagunenak Delphi, Foxpro eta Visual Basic daude.

## Sarrera 
Prototipoa eta 4. belaunaldiko teknikak ondo konbinatuz, RAD teknikak lortzen dira. Teknika hauek, prototipoetan oinarritutako aplikazio funtzionalak lortzen laguntzen dute.

Erabiltzaileen interfazetik diseinatzen hasten da. Bezeroari, momentuz lortzen den aplikazioa erakusten zaio, bere iritzia jasoten da eta aldaketak inplementatzen dira. Prozesua honela da bezeroa gustura gelditu arte.

Espiraleko modeloaren edizio berria bezalako teknika da baina orain, aplikazioa lortzeko, azkartasuna diseinua baino garrantzitsuagoa da. Prozesua azkarra denez, gauzak sarritan txarto egiten dira eta aplikazioa amaitu aurretik, honek, konponketa asko sufritu izaten ditu. Honi heriotzako prototipoaren espirala deitzen zaio, bukaerako aplikazioa lortzeko diru asko alferrik gastatzen delako, bezeroa ez delako gustura gelditzen eta aplikazioen bizia oso iragankorra izaten delako.

Diseinuaren ikuspegitik, teknika hauek erabiliz, garapen on bat lortzeko, proiektua bere osotasunean ikusi behar da, hau da, aplikazioaren helburu enpresarialak argi mantendu behar dira.

## Kanpo estekak
Iturritxualde

**Iturritxualde** mendia () Ganguren mendilerroan dago eta 386 metroko altuera du. Mendi honek Bilbo  eta Txorierri banatzen du, eta Bilboko eta Zamudioko udalerrietan hedatzen da. 

Euskaraz ezaguna izan da **Biribil** izenarekin ere. Gaztelaniazko izena  Jean Jacques Avril generalari zor dio. General hori Bilboko gobernadorea izan zen frantsestean.

Mendia oso gune historiko garrantzitsua da Begoña eta Bilborentzat. Mendiko bideetan sartuta, denboran zehar bidaiatzeko aukera dago, trikuharri, Erdi Aroko galtzada eta XIX. eta XX. mendeetako lubakien artean.

## Zamudiotarren Galtzada, Done Jakue bidea 
Erdi Aroko galtzada baten aztarnek diraute Iturritxualde mendian. “Zamudiotarren Galtzada” izenekoa da, eta antzina Gernikatik Bilbora zihoan bidearen parte zen. Gaur egun, Done Jakue Bidea egiten duten erromesek galtzada horretatik`pasatzen dira Kantauriko kostaldeko bidea hartuz gero.

Era berean, karlistaldietan bi aldeak ibili ziren borrokan tontor hau kontrolatzeko; talka horren ondorioz, gotorleku poligonal handi bat eraiki zen, oraindik ere irauten duena. Bigarren Karlistaldian **Iturritxualdetik** hasi zen Bilbo bere setioa apurtzen. Iturritxualdeko ekintza 1874ko maiatzaren 18an gertatu zen, eta hura izan zen setiatuta zegoen Bilboko segurtasun-kordoia zabaldu zuen lehena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Flea

**Michael Peter Balzary** (Melbourne, Australia, 1962ko urriaren 16a - ), **Flea** izenez ezagunagoa dena, Red Hot Chili Peppers taldeko baxu-jotzailea da. Fairfax eskolan ikasi eta Anthony ezagutu zuen. Tronpeta jotzen baino ez zekien eta lan handia egin behar izan zuen baxua menperatzeko. 1996an aldizkari batek urteko baxu-jotzailerik hoberena izendatu zuen. Film askotan agertu da, adibidez, *Etorkizunera itzultzea* pelikulan. Alaba bat dauka. Mick Jaggerekin edo Nirvanarekin ere lan egin du.

## Kanpo estekak 
*  Red Hot Chili Peppers taldearen webgunea
John Frusciante

**John Anthony Frusciante** (Queens, New York, AEB, 1970eko martxoaren 5a - ) Red Hot Chili Peppers taldeko gitarrajolea da. Horrez gain, bakarka ere hainbat disko kaleratu ditu.

Red Hot Chili Peppers taldean egon zen 1988-1992 eta 1998-2009 artean, 2019-an bere itzulera jakinarazi zuen.

## Lan esanguratsuak 
Bere lan esanguratsuenak hauek dira:

Red Hot Chili Peppers-ekin:

* Blood Sugar Sex Magik
* Californication
* By the Way
* Stadium Arcadium

Bakarka:

* Shadows Collide With People
* To Record Only Water For Ten Days

## Kanpo estekak 
*  Red Hot Chili Peppers taldearen webgunea
Turkierazko literatura

[thumb|eskuinera|150px|"Dîvân-ı Fuzûlî" poema bildumaren orrialde bat, [XVI. mendearen Fuzûlî poeta azerbajandarrarena.]]

**Turkierazko literatura** hizkuntza hartaz egindakoa da, bai Otomandar Inperioko garaikoaz baita gaur egungo mintzairaz ere. XV. eta XVI. mendean olerkariak nabarmendu baziren, XIX. mendean erromantizismoa ikur nagusia izan zen.

2006an Orhan Pamukek jaso zuen Literaturaren Nobel Saria, hizkuntza honetako idazle bakarra.

## Historia 
XVI. mendean, Otomandar Inperioaren zabalkundearekin batera, Arabiako eta Persiako eraginak zituen literatura egin zen. Garai hartako idazle aipagarrienak Fuzuli (1480-1556) eta Baki (1526-1600) olerkariak dira.

XIX. mendean, aldaketa nabarmena izan zen, Frantziako erromantizismoaren eragineko literatura egiten hasi baitzen. Namik Kemalek (1840-1888) aberriaren eta askatasunaren ideiak zabaldu zituen.

Hizkuntzaren erreformarekin batean (ortografia fonetikoa bideratzea eta arabieraren eta persieraren irakaskuntza galaraztea) idazkera egunoroko hizkuntzara etorri zen. Errealismoak gorteko poesiaren tokia hartu zuen, eta idazleek herri xumearen bizimodua islatu zuten: Nazim Hikmet (1902-1963), Yachar Kemal (1923-2015) eta Mahmut Makal (1930-2018) dira aipagarri batzuk.

Orhan Veli Kanik (1914-1950) olerkari berritzailea izan zen XX. mendean.

## Poeta otomandarrak 
[thumb|150px|Nasredin Oca ([XVII. mendeko miniatura).]]

* Nezami (1141–1209).
* Yunus Emre (1240-1321).
* Jami (1414–1492).
* Fuzuli (1480-1556)
* Baki (1526–1600).
* Nefi (1582–1635).
* Nedim (1681?–1730).

## Idazle garaikideak 
[thumb|Orhan Pamuk Georgian [2014an.]]

Idazle ospetsu garaikideak eman ditu, tartean Yasar Kemal (1923-), Literaturako Nobel saria lortu duen Orhan Pamuk (1952-), Duran Çetin (1964-) eta Mehmet Murat İldan (1965-).

## Ikus, gainera 
* Asiar literatura

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Contemporary Turkish Literature
Rubeus Hagrid

**Rubeus Hagrid** Hogwarts azti eskolako izaki magikoen zaintzako irakaslea da, bai eta eskola horretako zaindaria ere.
Erdi gizakia eta erdi erraldoia denez izugarrizko altuera eta zabalera du. Ile beltza eta luzea du bizarra bezalaxe eta Harryren oso laguna da. Albus Dumbledore asko miresten du eta honetaz gaizki hitz egiterik ez du onartzen.
Neville Longbottom

**Neville Longbottom** Harryren ikaskidea da, eta bera bezalaxe Gryffindor etxekoa da. Herbologian bikaina den arren hainbat arazo izaten ditu Pozoien ikasketetan eta horregatik Severus Snape irakasleari beldur izugarria dio. Lodi xamarra da eta ile beltza du baina oso jatorra eta bihotz onekoa da baita leiala ere. Apur bat traketsa da eta hainbat akzidente izaten ditu.
Claudio Bravo

**Claudio Andrés Bravo Muñoz**, **Claudio Bravo** izenez ezagunagoa (Buin, Santiago, Txile, 1983ko apirilaren 13a)  futbol jokalari txiletarra da, atezain moduan jokatzen duena Espainiako LaLiga EA Sports-eko Real Betis taldean.

Txileko selekzio nazionalean ere aritzen da. Inoiz selekzio nazionalarekin gehien jokatu duen hirugarren jokalaria da, 150 partidarekin. Gary Medelek eta Alexis Sánchezek bakarrik gainditu dute arlo horretan. Halaber, herrialde honekin jokatzen bigarren jokalari beteranoena da. Kapitaina da gaur egun.

## Kirol ibilbidea 
Colo-Colo taldetik etorritako gaztea da Claudio Bravo. Errealak egindako fitxaketetatik ondorio onenak eman dituena da azken urteetan. Kovačević da Errealan Bravo baino partidu gehiago jokatu duen atzerritar bakarra.

Errealean oso maila altuan 8 urtez jokatu ondoren FC Barcelonak sinatu zuen 2014ko udan.  Gero Ter Stegen atezain alemaniarra etorri zen, eta 2016ean Manchester Cityra saldu zuten. Han lesioen ondorioz ez zuen aukera asko eduki.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Errealeko futbolarien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Jokalariaren informazioa Errealaren webgunean
Plugin

**Plugin** (ingelesez, plug-in -konektatu- addin, add-in, addon edo add-on izenekin ere ezaguna) bat aplikazio (Web nabigatzaile edo eposta bezero bat, adibidez) nagusi (edo ostalari) bati funtzio edo baliagarritasun zehatz bat emateko ordenagailu programa bat da.

## Kanpo estekak
Lá (egunkaria)

**"Lá Nua"** edo "Lá" egunkari irlandarra izan zen, gaeleraz egindako garrantzitsuena. Izenak "Egun berria" esan nahi du.

Belfasten zeukan kazetak egoitza nagusia, Belfast Media Group taldeak argitaratutakoa. Halaber, MIDAS elkarte europarraren kidea zen.

## Historia 
1980ko hamarkadan sortu zuten. Bost zuzendari izan zituen, lehenengo zuzendariak Gearóid Ó Cairealláin eta Eoghan Ó Néill izan ziren. Gainerakoak Ciarán Ó Pronntaigh, Concubhar Ó Liatháin eta azkenik Dónall Mac Giolla Chóill (2008ko otsaila-abendua tartean).

2008ko urrian, argitaratzeari utziko ziotenaren berri eman zuten. Izan ere, Irlandako gobernuak irlandar hizkuntza sustatzeko duen Foras na Gaeilge erakundeak Lá egunkariari ematen zizkion diru-laguntzak bertan behera geratuko zirela esan zuen. Erakunde honen arabera, zirkulazioa eta praktikotasuna eskasa zen.
Azkenengo zenbakia 2008ko abenduaren 19an izan zen. Hainbat hilabeteetan interneten eskaini zituzten beraien artikulu zaharrak baina gaur egun interneten ere zaila da egunkari honen aztarna aurkitzea.

## Ikus gainera 
* Foinse

## Kanpo estekak 
*  "Lá" egunkariaren webgunea
Nihat Kahveci

**Nihat Kahveci** (Istanbul, 1979ko azaroaren 23a-), futbol jokalari turkiarra da.

Geurean ezaguna eta zaleek maitatua izan da Errealean emandako denbora emankorragatik: John Benjamin Toshacken eskutik taldera ailegatu zen 2002an, eta jokatutako lau urteetan 57 gol sartu zituen (115 partidatan), Darko Kovacevicekin egindako bikotea ospetsu bihurtuz. 2002-03ko denboraldian 21 gol lortu zituen, Espainiako futbol ligako lehen mailaren hirugarren golegilerik hoberena izanda. Hurrengo denboraldian, 2003-04an, Txapeldunen Liga jokatu zuen talde txuri-urdinarekin.

Bestela, Turkiako selekzioan debuta 2002an, eta urte hartako Munduko Futbol Txapelketan jokatu zuen.

## Taldeak 
* 1998-2002: Beşiktaş JK
* 2002-2006: Real Sociedad
* 2006-2009: Villarreal CF
* 2009-gaur arte: Beşiktaş JK

## Ikus, gainera 
* Errealeko futbolarien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Jokalariaren informazioa Errealaren webgunean
Eva Longoria

**Eva Jacqueline Longoria** (Corpus Christi, 1975eko martxoaren 15a - ) aktore estatubatuarra da, *Desperate Housewives* telesaileko *Gabrielle Solis* pertsonaia dela-ela ospetsua.

## Biografia 
Guraso mexikarrak zituen, eta nerabe zenean bere adinekoek haren kontra ekiten zuten itsusia zelakoan. 2001etik 2003ra arte "The Young and the Restless" telesailean debutatu zuen Isabella Brana Williams psikotikoaren pertsonaia interpretatuz, eta ezagun bihurtzen hasi zen. Gero, L.A. Dragnet telesailean aritu zen. Hau burutzean, "Desperate Housewives" telesailean Gabrielle Solisen modelo ohi tristearen papera eman zioten. ABC katean emititzen zuten 2004an.

2003. urtean, *People en Español* aldizkarian munduko ederrenen artean izendatu zuten eta 2005ean Maxim aldizkarian sentsualena.

Tyler Chistopher aktorearekin egon zen ezkondua 2002 eta 2004 artean. Tony Parker NBAko saskibaloiko jokalariarekin ezkonduta dago orain.

2004ko abenduaren 15ean *Rolling Stone* aldizkarian aitortu zuen dardaragailuak gustatzen zitzaizkiola. Elkarrizketa horren ondoren, bere jarraitzaileak jostailu erotikoak hasi ziren bidaltzen eta ABCko arduradunek Evak ematen zuen elkarrizketetan "dardargailu" hitza ez esatea eskatu zioten.

Iragarkien munduan asko aritua da, jantzi, izozki, edertze produktu eta abarretan. L´Oreal enpresarekin kontratu garrantzitsu bat dauka eta bere irudia ile ederraren eredutzat erabili ohi dute. *Desperate Housewives* telesailean sinatutako kontratuaren aranera ezin du haurdun jarri sinatu zuenetik hurrengo sei urtetan.

## Filmografia 
* 2001
** *The Young and the Restless* Isabella Braña Williamsen paperean (2001-2003)
 
* 2003
** *The Talent Agency* the Host antzeztuz
** *Dragnet Det.* Gloria Duran pertsonaiaren paperean
** *Hot Tamales Live: Spicy, Hot and Hilarious* Snitch'd Gabby antzeztuz
 
* 2004
** ''Carlita's Secret* Carlita pertsonaiaren paperean
** *Desperate Housewives* Gabrielle Solisen paperean
** *The Dead Will Tell* Jeanie bezala
** *Señorita Justice*
 
* 2005
** *Hustler's Instinct* Vanessa Santosen paperean
** *The 57th Annual Primetime Emmy Awards*
** *MTV Video Music Awards 2005* aurkezle moduan
** *The 3rd Annual TV Land Awards*
** *The 62nd Annual Golden Globe Awards* aurkezle moduan
 
* 2006
** *The Sentinel* Jill Marin bezala
** *Harsh Times* Sylvia bezala
 
* 2007
** *How I Met My Boyfriend's Dead Fiancée*
** *Foodfight!'' Lady X pertsonaiaren ahotsa da

## Kanpo loturak 
* Eva Longoria webgune ofiziala
Galicia Hoxe

**"Galicia Hoxe"** (euskaraz *Galizia Gaur*) galizierazko egunkari bat zen, 2011an desagertu zena. Compostelako Donejakuen argitaratzen zuen "Editorial Compostela" taldeak, "El Correo Gallego" kazeta bezala.

1994an kaleratu zuten lehen aldiz *"O Correo Galego"* izenarekin, eta 2003an izenaz aldatu zuen.

MIDAS elkarte europarraren kide ere bazen.

Krisi ekonomikoa eta diru laguntzen murrizketaren ondorioz 2011ko ekainaren 28an bere azken alea kaleratu zuen, halere interneteko argitalpen digitalak aurrera jarraitzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  "Galicia Hoxe" kazetaren webgunea
El 9 Nou

**El 9 Nou** katalanez idatzitako egunkaria da, Osonako eskualdean kaleratutakoa. "Premsa d´Osona S.A." taldeak argitaratzen du 1993tik.

Halaber, MIDAS elkarte europarraren kidea ere bada.

## Kanpo estekak 
*  "El 9 Nou" kazetaren webgunea
Diari de Balears

**Diari de Balears** katalanez idazten den egunkaria da, Balear Uharteetan hedatutakoa. "Grup Serra S.A." taldeak Palman argitaratzen du 1996tik.

Halaber, MIDAS elkarte europarraren kidea ere bada.
[erdian|thumb|400x400px|Europako hizkuntza gutxituen egunkarien [MIDAS elkarteko kideak.Mapa interaktiboa: https://w.wiki/6qcA]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  "Diari de Balears" kazetaren webgunea
Regió 7

**Regió 7** katalanez idatzitako egunkaria da, Bages, Berguedà, Cerdanya, Solsonès, Alt Urgell, Baix Llobregat eta Anoiako eskualdeetan kaleratutakoa. "Edicions Intercomarcals S.A." taldeak Manresan argitaratzen du 1978tik.

Halaber, MIDAS elkarte europarraren kidea ere bada.
[erdian|thumb|400x400px|Europako hizkuntza gutxituen egunkarien [MIDAS elkarteko kideak.Mapa interaktiboa: https://w.wiki/6qcA]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  "Regió 7" kazetaren webgunea
Allariz-Maceda

**Allariz-Maceda** Galiziako barrualdeko eskualdea da, Ourenseko probintziaren erdialdean kokatutakoa.

Allariz bera da udalerri nagusia (5.151 biztanle 2002an).

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Terra de Caldelas

**Terra de Caldelas** Galiziako barrualdeko eskualdea da, Ourenseko probintziaren iparraldean kokatutakoa.

Castro Caldelas da udalerri nagusia (1.895 biztanle 2002an).

## Udalerriak 
# **Castro Caldelas**: 1.895 biztanle (2002).
# Montederramo: 1.221.
# Parada de Sil: 858.
# A Teixeira: 569.

## Kanpo estekak
Terra de Trives

**Terra de Trives** Galiziako barrualdeko eskualdea da, Ourenseko probintziaren iparraldean kokatutakoa.

A Pobra de Trives da udalerri nagusia (2.807 biztanle 2002an).

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Vianako eskualdea

**Vianako eskualdea** Galiziako barrualdean dago, Ourenseko probintziaren ekialdean kokatutakoa. Eskualdek 7.316 biztanle ditu 2006ko erroldaren arabera.

Viana do Bolo da udalerri nagusia (3.442 biztanle 2007an).

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Viana do Bolo

**Viana do Bolo** (*Viana del Bollo* gaztelaniaz) Galiziako barnealdeko udalerri mugakidea da, Ourenseko probintziaren ekialdean eta Zamorako probintziaren mugan kokatutakoa dagoena eta Vianako eskualdearen hiriburua dena.

3.826 biztanle zituen 2002an.

## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda
* Viana (Nafarroa)

## Kanpo estekak 
* Vianako udal webgunea

thumb|ezkerrera|Vianaren ikuspegi orokorra.
Lobios

**Lobios** (*Lovios* gaztelaniaz) Galiziako barnealdeko eta mugaldeko udalerria da, Ourenseko probintziaren hego-mendebaldean kokatutakoa eta A Baixa Limiako eskualdearen hiriburua.

2.670 biztanle zituen 2002an.

thumb|ezkerrera|300px|Mendialdeko ikuspegia.

## Mugakideak 
Ipar-mendebaldean Entrimo, ipar-ekialdean Lobeira, ekialdean Muiños eta hegoaldean Montalegre, Ponte da Barca eta Terras de Bouro (Portugal) mugakide dauzka.

## Parrokiak 
Araúxo (San Martiño) | A Cela (Santa María) | Grou (San Mamede) | A Illa (San Lourenzo) | Lobios (San Miguel) | Manín (San Salvador) | Río Caldo (Santa María) | San Martiño de Grou (San Martiño) | San Paio de Araúxo (San Paio) | Torno (San Salvador)

## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Lobiosko udal webgunea
Objektu (informatika)

**Objektua** maila nagusiko arazo baten errepresentazio informatiko bati dagokion egoeraren (datuen balioak, propietateak) eta jokabidearen (metodoak) enkapsulazioa da. Enkapsulazio hitzaren bitartez objektuaren osagaiek euren konpoarekiko duten isolamendua aipatu nahi da.

Objektu batek dituen propietate eta metodo motak, aplikazio informatikoaren baitan izango duen erabileraren araberakoak izango dira. Oro har, esan dezagun propietateak esanguratsuak izan behar dutela, eta aplikazioaren helburuak lortu ahal izateko gutxienekoak kopuruaren aldetik.

Objektu batek datu mota abstraktu edo modulu baten antza du. Mundu errealaren adibide bat ipiniz, objektua liburua izango litzateke, eta atributu zerrenda bat izango luke (liburuaren datuak, edukia...) batetik, eta liburuarekin egin daitezkeen eragiketa batzuk (irakurketa, idazketa), bestetik.

## Klaseak 
Objetu bakoitza klase bateko alea da, instantzia deitzen dioguna. Horrek nahi du esan, klase bereko objektuek jokaera berdina dutela.

Adibidez, “liburu” objektua, “testu koadernatuak” klasean sar daiteke eta “orria pasatzea” metodoa klase horretan zentzu handia dauka.

## Mezuak 
Programa bat aurrera ateratzeko, objektuen artean komunikazioa egon behar da, eta hau mezuekin lortzen da. Objektuek metodoekin erantzuten diete mezuei. Metodoak orduan dira, klaseko objektuek batzen dituzten mezuen erantzunaren protokoloaren inplementazioa.

## Herentzia 
Klaseak, hierarkiko herentzia zuhaitz batean klasifikatu daitezke. Honek nahi du esan, zuhaitzean beheko aldean dauden klaseak, beraien jatorrizko klaseen ezaugarriak eta jokaera eskura ditzaketela. Honek etekina ateratzen dio programazioari eta baita beste mesede batzuk ere, adibidez: interfazearen sendotasuna, prototipo eredu egite azkarra, informazioaren ezkutatzea ...

Klase batetik beste bat sortzen denean ezaugarri eta metodo guztiak heredatu ditzake baina ez da derrigorrezkoa, ezaugarri eta metodo berezkoak eduki ditzakeelako.

## Polimorfismo 
Programazio lengoaien polimorfismoak, maila handiko berriz erabiltzeko osagaiak sortzeko aukera, ematen dio programatzaileari. Osagai hauek, aplikazio ezberdinetan erabil daitezke, behe mailako osagaiak aldatuz gero.

Adibidea: “Zerrenda kateatuta” klasea daukagu eta honen barruan “gehitu” metodoa, barneko objektu bi hartu eta gehitzen dituena, beste objektu bat sortuz. Honek “gehitu” mezua sortuko du, “+” ikurra erabiliko duena . Gero beste klase bat daukagu, “Zenbaki osoa” deitzen dena eta metodo berdina daukana “Gehitu”, objektu bi hartu eta beste objektu bat sortzen duena, eta mezu berdinarekin, ikur berdinarekin “+”. Hau dela eta, A + B jartzen dugunean, “+” mezuak erabaki behar du zein klase erabili behar duen, zerrendena edota zenbakiena, parametroak aztertuz.

## Ikus,gainera 
* Objektuei orientatutako programazio

## Kanpo estekak
Allariz

**Allariz** Galiziako udalerria da, Ourenseko probintziaren erdialdean eta barnealdean kokatutakoa eta Allariz-Macedako eskualdearen hiriburua.

5.985 biztanle zituen 2011n.

## Demografia 
## Politika 
* Alkatea: Francisco García Suárez (BNG).
|

* Alkatea: Francisco García Suárez (BNG).
|}

## Pertsonaia ezagunak 
* Anxo Quintana (1959-), politikari nazionalista, BNGren kidea.

## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Allarizeko udal webgunea

thumb|ezkerrera|300px|Santiago de Allarizeko eliza erromanikoa.
A Pobra de Trives

**A Pobra de Trives** (*Puebla de Trives* gaztelaniaz) Galiziako udalerria da, Ourenseko probintziaren iparraldean kokatutakoa eta Terra de Triveseko eskualdearen hiriburua.
2.807 biztanle zituen 2002an.

## Ikus, gainera 
* Orenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Castro Caldelas

**Castro Caldelas** Galiziako barnealdeko udalerria da, Ourenseko probintziaren iparraldean kokatutakoa eta Terra de Caldelaseko eskualdearen hiriburua.

1.222 biztanle zituen 2023an.

## Errepideak 
OU-536 Ourense eta Ponferradara joaten da.
Pena do Xastre errepidetik Quiroga eta Torbeora joan daiteke LU-P-5303 errepidearen bidez.

thumb|erdian|200px|Gazteluko dorre nagusia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Castro Caldelaseko udal webgunea
Bages

[eskuinera|thumb|Bages [Katalunian]]

**Bages** Kataluniako erdialdean dagoen eskualdea da, Bartzelonako probintzian kokatutakoa.

173.236 biztanle zituen 2006an eta 178.885 2019an. 30 udalerri ditu 2015etik, 35 zirelarik aurretik. 1.092,3 km²-ko azalera dauka.

Manresa herri nagusi eta hiriburu du (70.343 biztanle 2005ean eta 76.250 2018an).

## Geografia 
### Mugakideak 
Iparraldean Berguedà, ekialdean Osona, hegoaldean Vallès Oriental, Vallès Occidental eta Baix Llobregat, hego-mendebaldean Anoia eta mendebaldean Solsonès mugakide ditu.

### Inguru naturala 
* Montserrat (mendia)
* Llobregat

## Udalerri nagusiak 
# **Manresa**: 73.140 biztanle (2008).
# Sant Joan de Vilatorrada: 10.064 bz.
# Sallent: 7.088 bz.
# Sant Fruitós de Bages: 6.839 bz.
# Súria: 6.202 bz.
# Santpedor: 6.037 bz.
# Navàs: 5.731 bz.
# Navarcles: 5.638 bz.
# Cardona: 5.232 bz.
# Moià: 5.142 bz.

## Hedabideak 
Eskualde honetan argitaratzen dute *"Regio 7"* eskualde-egunkaria.

## Pertsonaia ezagunak 
* Pere Casaldàliga (1928-2020), askapenaren teologoa Brasilen.
* Ivà (1941-1993), komikigilea.
* Lluís Conesa (1944-2025), kirol zuzendaria.
* José Pesarrodona (1946-), txirrindularia.
* Josep Guardiola (1971-), futbolaria eta entrenatzailea.
* Carlos Checa (1972-), motoziklista.
* Berto Romero (1974-), telebista aurkezlea.
* Anna Gabriel (1975-), politikaria.

## Argazki galeria 

Pla_de_Bages.JPG|Pla de Bages, lautadaren fondoan Montserrat.
Fuentes_del_Cardener2.jpg|Cardener ibaiaren iturburua.

## Kanpo estekak 
*  Bageseko eskualde kontseiluaren webgunea
Osona

[eskuinera|thumb|Osona [Katalunian]]

**Osona** Kataluniako ipar-ekialdean dagoen barnealdeko eskualdea da, Bartzelonako probintzia (48 udalerri) eta Gironakoaren (3) artean kokatutakoa.

138.630 biztanle zituen 2005ean, 154.588 aldiz 2012an. Vic udalerri nagusi eta hiriburu du (48.287 biztanle 2018an). 1.245,2 km²-ko azalera dauka.

## Geografia 
### Kokapena 
Iparraldean Ripollès, Garrotxa eta Berguedà, mendebaldean Moianès eta Bages, ekialdean Selva eta hegoaldean Vallès Oriental eskualdeak mugakide ditu.

Bisaura, Lluçanès, Plana de Vic, Cabrerès, Voltreganès eta Guilleries-Montseny azpieskualdeak dira.

### Inguru naturala 
Iparraldean, Pirinioaurrean Milanys, Bellmunt eta Curull-eko medilerroak daude, ipar-ekialdean Cabrerès-eko goi-ordokiarekin (Serralada Transversal) lotzen direnak. Ekialdean, Ter ibarrak banatzen du goi-lautada hau Les Guillerieséko mendigunetik, Montsenyekin lotutakoa. Matagalls (1.698 m) da azken mendigune honen tontor nagusia. Pla de la Calma (Montseny) eta Bertí aldea hegoaldean kokatuta daude. Mendebaldean, azkenik, Moianès eta Lluçanès-eko goi-ordokiak daude.

## Udalerri nagusiak 
Hauek dira Osonako udalerririk populatuenak, beti ere 2.000 biztanletik gorakoak:

# **Vic**: 42.498 biztanle 2015ean.
# Manlleu: 20.228.
# Torelló: 13.881.
# Tona: 8.021.
# Centelles: 7.372.
# Taradell: 6.262.
# Roda de Ter: 6.122.
# Balenyà: 3.711.
# Seva: 3.434.
# Sant Hipòlit de Voltregà: 3.429.
# Les Masies de Voltregà: 3.165.
# Sant Julià de Vilatorta: 3.104.
# Prats de Lluçanès: 2.580.
# Gurb: 2.545.
# Sant Pere de Torelló: 2.433.
# Calldetenes: 2.427.
# Folgueroles: 2.285.
# Santa Eugenia de Berga: 2.204.
# L'Esquirol: 2.150.
# Sant Quirze de Besora: 2.132.
# Sant Vicenç de Torelló: 2.001.

## Ondarea 
* Viceko katedrala
* Santuari de la Mare de Déu de l'Ajuda (Balenyà).
* Santuari de la Mare de Déu de la Gleva (Les Masies de Voltregà).
* Montesquiuko gaztelua.
* Castell de Quer (Prats de Lluçanès).
* Sant Vicenç de Torellóko eliza.
* Torellóko Mendi Zinemaldia

## Pertsonaia ezagunak 
* Andreu Febrer (1375?-1437?), olerkaria.
* Jaume Balmes (1810-1848), filosofoa.
* Ildefons Cerdà i Sunyer (1815-1876), ingeniari, politiko eta hirigilea.
* Jacint Verdaguer (1845-1902), olerkaria.
* Jaume Font (1894-1963), apezpikua.
* Àngel Colom (1951-), politikari subiranista.
* Quimi Portet (1957-), musikaria.
* Josep Anglada (1959-), politikari ultraeskuindarra.
* Melchor Mauri (1966-), txirrindularia.
* Francesc Homs (1969-), politikari nazionalista.
* Àlex Crivillé (1970-), motoziklista.
* Laura Camps (1976-), saskibaloi jokalaria.
* Carles Mundó (1976-), politikari subiranista.
* Marta Rovira (1977-), politikari subiranista erbesteratua.
* Raül López (1983-), saskibaloi jokalaria.
* Joana Serrat (1983-), kantautorea.
* Marta Pascal (1983-), politikari subiranista.
* Isaac Peraire (1985-), politikari subiranista.
* Irene Solà (1990-), idazlea.

## Ikus, gainera 
* Kataluniako eskualdeak

## Kanpo estekak 
*  Osonako eskualde kontseiluaren webgunea
Vincenzo Scamozzi

[thumb|250px|*Villa Molin* Mandria herrian, [Padua|Padova hegoaldean.]]
thumb|Vincenzo Scamozzi monumentua
**Vincenzo Scamozzi** (Vicenza, 1548ko irailaren 2a – 1616ko abuztuaren 7a) Pizkundeko arkitektoa izan zen, *Cinquecento* eta *Seicento* garaiaren hasierakoa. Vicenzan eta Veneziar Errepublikan egin zuen lan. Bertako arkitekto esanguratsuena izan zen, Andrea Palladio eta Baldassare Longhena kenduta.

Scamozziren arabera, arkitektura zientzia zehatza izan behar da, konplexua, eta sakonki aztertu beharreko berezko erregelaz osatua.

## Biografia 
1548an Vicenzan jaioa, kulturalki Sebastiano Serliorekiko lotua zen Giandomenicok eman zion bere lehenbiziko hezkuntza. 1572an Venezian ezartzen da. Bertan, Vitruvioren arkitektura tratatua ikasten du, Daniele Barbaro eta Andrea Palladioren interpretazioen arabera.

Vicenzara itzuli zenean, hainbat jauregi eta etxe eraiki zituen Vicenzan bertan eta inguruko eskualdetan. Palladio 1580an hil eta gero, amaitu gabe utzi zituen hainbat lani amaiera eman zien.

Bere azken lanak Venezian egin zituen.

## Arkitektura zientzia bezala 
Scamozzik hainbat berrikuntza ekarri zituen: Europako lehen museo publikoa antolatu zuen (1591 – 1593); espreski antzoki funtzioa izateko lehen eraikuntza proiektatu eta eraiki zuen Sabbionetan, Mantuan.

Hainbat lan garrantzitsu egin ostean, garaiko tratadu garrantzitsuenetakoa idatzi zuen 615ean: *Arkitektura unibertsal baten ideia*. Garaiko arkitektoen artean, oinarrizko testutzat hartua zen, batez ere Europako iparraldekoen artean.

Scamozzi, hainbat aspektutan, bere garaiko figura moderno bat zen, bai arkitekto bezala, bai intelektual bezala. Liburutegi pertsonal zabal bat osatu zuen, alor askotariko liburuak bilduz - liburuak garestiak izan arren -. Museo baten funtzionamendua proiektatu zuen lehena izan zen, erakusgaien disposizioa aztertzeaz gain, argiztapen naturala landuz.

## Lana 
Bere lan nabarmenena Villa Pisani izan zen, *Arroka* deitua, Lonigon, Vicenzan. Planta zentraleko tipologia du. Ez da Palladioren *Villa Capran* oinarritzen, baizik eta tipologia arras berria erabili zuen, Erromako Panteoian inspiratuta.

Italiako Palmanova hiriaren diseinua, XVI. mendekoa, Scamozziri egozten zaio eskuarki.
Jacopo Sansovino

'''Jacopo d'Antonio Sansovino**, jaiotzako izena **Jacopo Tatti'* (Florentzia, 1486ko uztailaren 2a – Venezia, 1570eko azaroaren 27a) Pizkunde garaiko italiar arkitekto, eskultore eta margolaria izan zen. Venezian egin zituen bere obra ezagunenak, San Marko plazaren inguruan.

## Bizitza 
Andrea Sansovinoren ikaslea izan zen, eta harenganako esker onez hartu zuen maisuaren izena. 1506. urtean Erroman hartu zuen bizilekua, eta Rafaelekin batera lan egin zuen (*Baco*, 1511-1514). Michelangeloren ereduei jarraituz Santa Maria di Monserrato elizako *Santiago* eskultura egin zuen. 1519an San Giovanni dei Fiorentini elizarako lehiaketa irabazi zuen; hala ere, baztertu egin zioten oin zentraleko eredua.
thumb|ezkerrera|San Joan Bataiatzailea Jacopo Sansovino
1527an, Erromako harpilatzearen ondoren, Veneziara joan zen. Erroman ikasitako erromatar ereduko arkitektura klasikoa eraman zuen hara. Hiri hartako lehen udal arkitekto bihurtu zen, eta 1529an hiriko obra guztietako arduradun nagusi egin zuten. Hiri hartako lehenengo lau lanak hauek izan ziren: San Marko Eskola Nagusiko aldare nagusia (1533 aldean), Miserikordiako Eskola berria (1532tik aurrera), San Francesco della Vigna eliza (1534tik aurrera) eta Corner Jauregia San Maurizion (1533tik aurrera).

Jacopo Sansovinoren bidez sartu zen Venezian, lehenengo aldiz, erromatar klasizismoaren arkitektura sintaxia, ordu arte bertako tradizioarekin zituzten konpromezuak gaindituaz. Veneziak hirigunea berritzea erabaki zuenean (San Marko plaza), Sansovinok koordinatu zuen hiriaren bihotzaren egitura herria. 1537tik aurrera berari agindu zitzaizkion hiriguneko eraikin nagusiak: San Marko liburutegia (1536-1554), Monedaren etxea eta kanpandorreko logia txikia (*Loggetta del campanile*, 1537-1540); eta horrez gainera, berak zehaztu zituen eraikin berrietarako irizpideak. San Marko plaza berrian orekan jarri zituen Sansovinik eraikin berrietan nagusi zen hizkuntza klasizista, batetik, eta, bestetik, Erdi Aroko eta Quattrocentoko eraikinak (San Marko, kanpandorrea, erlojuaren dorrea). Eskulturagile bikaina izan zen aldi berean: Campanileko estatuak, San Marko basilikako koruko *Ebanjelistak'' eta sakristiako atea.

## Erreferentziak
Michele Sanmicheli

**Michele Sanmicheli**, batzuetan *Sanmmicheli, Sanmichele edo Sammichele*, (Verona, 1484 – *ib.*, 1559), pizkunde garaiko italiar arkitekto manierista izan zen.

Gazte zela, Erroma bisitatu zuen. Han ezagutu zituen Bramanteren lanek erabateko eragina izango zuten bere estiloa definitzean.

Veneziar Errepublikaren zerbitzura ingeniari militarra zela, Greziara joan behar izan zen. Horregatik antzinako Greziako eraikinak ezagutu zituen pizkundeko arkitekto italiar ospetsu bakarra izan zen.

Venezian eta Veronan daude bere lan gehienak.

## Kanpo estekak
Elena Anaya

**Elena Anaya Gutiérrez** (Palentzia, Espainia, 1975eko uztailaren 17a - ) Espainiako aktore bat da.

## Biografia 
Txikia zenean karate praktikatzen zuen Okinawa gimnasioan, asteburuetan mendira joaten zen edo arraunean egitea (urpekaritza da bere pasioa). Bere gurasoen banaketa bizi izan zuen. Ez zen ikasle ona eta bi alditan errepikatu behar izan zuen kurtsoa.

Txikitatik aktorea izatea nahi zuen eta 1996ko udan Cádizera eta Madrila joan zen Madrilgo Arte Damatrikoko Goi Eskolan (RESAD) sartzeko probak egiteko.

*Afrika* filma egin nahi zutenean, Katrina Bayonas bitartekariak Alfonso Ungría zuzendariari aurkeztu zion Elena proba bat egiteko. Hamabost urteko neska bat behar zuten eta Elenak hamasei zituela esan zuen. Proba egin ondoren Alfonso Ungríak jakin zuen gezurra esan ziola, baina berari engainatu bazioten ikusleei ere engainatuko zuela.

Bere lehen filma eta ikasten batera hasi zen. Madrilen bizi zen etxe batean ezagutzen ez zituen bi frantsesekin.

RESADeko frogak pasa zituen baina Fernando León de Aranoak *Familia* filma zuzendu zuenenean Elenarekin RESADetik bota zuten klase gehiegi galtzen zituelako. Orduan Juan Carlos Coraza eskolan izena eman zuen. Gero, antzerki lanetan ibili da eta hainbat filmatan: *Una luz que ya no está*, *Grandes Ocasiones*, *Finisterre*, *Lágrimas Negras*, *Las huellas borradas*, *El invierno de las Anjanas* eta *El árbol del penitente*.

## Filmak 
## Film laburrak 
* *Ana y Manuel*
* *Adios Naboelk*

## Antzerkia 
* *Una luz que ya no está*
* *Gelsomina*

## Kanpo estekak 
*  elenaanaya.com
Alpujarra

300px|thumb|
[300px|thumb|[Busquístar, Alpujarra erdialdeko herria.]]
[thumb|300px|[Capileira eta Bubión, Alpujarrako bi herri]]
**Alpujarra** () Andaluziako eskualdea da, Granadako probintzia eta Almeríakoaren artean dagoena. Horregatik, bi Alpujarra bereiz daitezke:
* Almeríako Alpujarra
* Granadako Alpujarra

## Udalerri nagusiak 
* Alboloduy (Almería)
* Alcolea (Almería)
* Alhabia (Almería)
* Alhama de Almeria (Almería)
* Alicun (Almería)
* Almegíjar (Granada)
* Almocita (Almería)
* Alpujarra de la Sierra (Granada)
* Alsodux (Almería)
* Bayarcal (Almería)
* Beires (Almería)
* Bentarique (Almería)
* Bérchules (Granada)
* Bubión (Granada)
* Busquístar (Granada)
* Cádiar (Granada)
* Canjayar (Almería)
* Cáñar (Granada)
* Capileira (Granada)
* Cástaras (Granada)
* Enix (Almería)
* Felix (Almería)
* Fondon (Almería)
* Huecija (Almería)
* Illar (Almería)
* Instincion (Almería)
* Juviles (Granada)
* Lanjarón (Granada)
* La Tahá (Granada)
* Laujar de Andarax (Almería)
* Lobras (Granada)
* Murtas (Granada)
* Nevada (Granada)
** Mairena (ELA)
** Picena (ELA)
* Ohanes (Almería)
* Órgiva (Granada)
* Padules (Almería)
* Pampaneira (Granada)
* Paterna del Rio (Almería)
* Pórtugos (Granada)
* Ragol (Almería)
* Santa Cruz de Marchena (Almería)
* Soportújar (Granada)
* Terque (Almería)
* Torvizcón (Granada)
* Trevélez (Granada)
* Turón (Granada)
* Ugíjar (Granada)
* Válor (Granada)

## Inguru naturala 
* Sierra Nevada

## Ikus, gainera 
* Granadako Herria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Eskualdeari buruzko webgunea
Diagon kalexka

**Diagon kalexka** Londresen kokaturiko magia merkatua da. Taberna baten patiotik sartzen da bertara eta kale luze eta oker bat da.

Kale hau dendaz josita dago eta bertan erosten dituzte magoek haien lanetarako tresnak edo baliabideak. Kale honetan adibidez Gringotts bankua eta hontzak saltzen dituzten denda bat daude.

## Kanpo estekak
Gringotts

**Gringotts** aztien bankua da eta mundu magikoko leku seguruenetakoa.

Hainbat tranpa eta aztikeriaz dago babestuta bankua eraikuntza zuri handi bat da. Bezero bakoitzak leize bat du bankuaren barruan eta bertan utz ditzake bere diru guztiak, baita baliozko gauzak ere
Leize hauen irekitzeaz ipotx zahar batzuk arduratzen dira.
Lucia Lakarra

**Lucia Lakarra Gurrutxaga** (Zumaia, Gipuzkoa, 1975eko martxoaren 24a) euskal dantzari ospetsua da. Donostian Menchu Medelekin ikasi ondoren Victor Ullaterekin osatu zuen Madrilen dantza formazioa. 1994an Roland Petitek zuzendutako Marseillako Ballet Nazionalean sartu zen. Hiru urte geroago, San Frantziskoko Ballet konpainiara joan zen. 2002tik aurrera, Municheko Bayerisches Staatsballett konpainiako dantzari nagusia da. Urte horretan bertan munduko dantzaririk onenaren Nijinski saria irabazi zuen.

Orain arte egin duen paperik garrantzitsuena 2007an izan zen, Vienako Urteberri Eguneko Kontzertuan dantzatu egin zuen eta. 2010ean hamarkadako dantzari onenaren saria eman zioten Moskun.

2018tik 2020ra bitartean, Víctor Ullaten konpainia eta ballet-eskolako zuzendari artistikoa izan zen, hura itxi arte.

## Haurtzaroa 
Zumaian, Gipuzkoan, jaio zen Lacarra. Oso gaztetatik zuen interesa dantzan, baina 10 urtetik aurrera hasi zen dantza ikasketak jasotzen,bere jaioterrian balet-eskola bat ireki zutenean. Rosella Hightower-ek zuzendutako udako ikastaro batean parte hartu ondoren, hiru urtez Mentxu Medelekin ikasi zuen Donostian, Madrileko Víctor Ullate eskolara joan aurretik, Tamara Rojo eta Ángel Corellarekin batera. Laster Víctor Ullate baleteko kide bihurtu zen, George Balineren Allegro Distiratsua dantzatuz 15 urterekin, eta baita beste zenbait ballet abstarktu eta moderno ere.

### Konpainia propioa 
Atzerrian hainbat urte igaro ondoren, bere konpainia propioa sortu zuen 2023an. Madrilen ondu zuen *Lost Letters* konpainiaren aurreneko ikuskizuna, baina, konpainia berria Gipuzkoan kokatzeko asmoz, Euskal Herriko dantzariei bultzada bat emateko helburuarekin.

## Ikuskizunak 
* *Fordlandia*.
* *In the still of the Night* 
* *Lost Letters* (2023)

## Sariak eta aintzatespenak 
* Nijinsky Saria (2002)
* Dantzako Benois Saria (2003)
* Dantzako Sari Nazionala Antzezpen alorrean (2005)
* Hamarkadako dantzari onenaren saria (2010)
* Max Saria (2022)
* Arte Ederren Urrezko Domina, Espainiako Kultura Ministerioak emana (2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lucia Lakarra Dantzan.eus
* Elkarrizketa: Dantzari bezala azken emanaldia seguru nago ez dudala inoiz prestatuko Naiz, 2022.04.24
* Elkarrizketa: Mundu honek asko eman dit, baina nik ere dena eman diot  Berria, 2022.05.15