open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mehmet Murat İldan

**Mehmet Murat İldan** (Elazig, Turkia, 1965ko maiatzaren 16a-) turkierazko idazlea da.

## Idazlanak 
* ''Genç Werther'in İlk Acıları*, roman, Istanbul: Truva Yayınları, 2007, 
* *Sisam Adası Aşıkları*, hikâye, Istanbul: Truva Yayınları, 2006, 
* *Paris'in Altındaki Güller*, roman, Istanbul: Truva Yayınları, 2006, 
* *Antikacı Arago'nun Günlüğü*, roman, Istanbul: Truva Yayınları, 2005, 
* *William Shakespeare*, tiyatro oyunu, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2002, 
* *Mohandas Karamchand Gandhi*, tiyatro oyunu, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2002, 
* *Galileo Galilei*, tiyatro oyunu, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2001, 
* *Dilencinin Kehaneti*, tiyatro oyunu, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2001, 
* *Sakyamuni*, tiyatro oyunu, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2000, 
* *Ödüllü Oyunlar 2 - Büyünün Gözleri*, tiyatro oyunu, Istanbul: MitosBOYUT Yayınları, 2000, 
* *Ormanın Hayaletleri'', tiyatro oyunu, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2000, 

## Ikus, gainera 
* Turkierazko literatura
* Asiar literatura

## Kanpo loturak 
* Mehmet Murat İldani buruzko webgunea
63 Ausonia

**63 Ausonia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 63. asteroidearen izena da. Annibale de Gasparis astronomo italiarrak aurkitu zuen Napolesetik 1861eko otsailak 10ean.

Bere izena, erromatar mitologiaren arabera, Italiaren antzinako izenaren omenezkoa da, Ausoniaren omenezkoa, alegia.

## Kanpo estekak
Annibale de Gasparis

**Annibale de Gasparis** (Bugnara, 1819ko azaroazen 9a &ndash; Napoli, 1892ko martxoaren 21a), astronomo eta matematikari italiar bat izan zen.

Napoliko Capodimonteko Behatokiko zuzendaria izan zen 1864 eta 1889 bitartean, tokiko unibertsitatean astronomia irakaslea 1853tik eta Italiako Erresumako Senatari izendatua 1861ean.

Asteroide behatzaile handi bat izan zen, eta honako asteroide hauek aurkitu zituen begi hutsez:

* 10 Higia, 1849ko apirilak 12an
* 11 Partenope, 1850eko maiatzak 11n.
* 13 Egeria, 1850eko azaroak 2an
* 14 Irene, John Russell Hindekiko modu independentean
* 15 Eunomia, 1851ko uztailak 29an
* 16 Psikis, 1852ko martxoak 17
* 20 Masalia, 1852ko irailak 19, Jean Chacormacekiko modu independentean
* 24 Temis, 1853ko apirilak 5
* 63 Ausonia, 1861eko otsailak 10
* 83 Beatriz, 1865eko apirilak 26

## Sariak eta errekonozimenduak 
* Royal Astronomical Societyko urrezko domina (1851)
* Frantziako Zientzien Akademiak Lalande Saria 1849tik 1853ra
* Bere izena, 4279 De Gasparis asteroideak, Ilargiko De Gasparis kraterrak eta krater honetatik gertu dagoen 93 kilometroko luzera duen Rimae de Gasparis pitzadurak daramate.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* 
*
62 Erato

**62 Erato**, asteroide gerrikoan aurkitutako 62. asteroidearen izena da. 1860ko irailak 14an aurkitu zuten Berlinetik O. Lesserrek eta W. Forsterrek. Asteroide hau, "Themisen familia"koa da, Hirayamako asteroide familia taldekoa.

Bere izena, greziar mitologiako Erato izeneko bi pertsonaiaren omenez du. Bata musa bat zen eta, bestea, nereida bat, Nereo eta Dorisen 50 alabetako bat.

## Kanpo estekak
Linares (Jaén)

**Linares** (gaztelania estandarrez  eta tokiko gaztelaniaz  ahoskatua) Espainiako udalerria da, Jaéngo probintziakoa. 2008an 61.340 biztanle zituen. Linares–Baeza geltokiak udalerria zerbitzatzen du.

Udalerria Jaen probintziaren erdialdean dago, Sierra Morenaren ekialdeko sektorearen eta Guadalquivir ibaiaren sakonunearen goiko aldearen artean; beraz, ondo bereizitako bi sektore ditu: menditsua eta landazabala. Linaresek kokapen geografiko pribilegiatua du, bidegurutzea delako eta nekazaritza-, abeltzaintza- eta meatze-aberastasuna duelako. Linares udalerria Sierra Morena eskualdean dago, eta bertako hiriburua da. Antzinarotik ditu biztanleak eta Cástulo aztarnategi arkeologiko ospetsua udalerrian dago.

## Demografia 

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
*
*
*
*
*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NA-5161

**NA-5161** edo **Amatriaingo errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, N-121 errepidearen 26,92 kilometroan hasi eta Leozko Amatriain kontzejura arte doa. Errepidea 7,51 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Leotz
* Amatriain

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Errepidearen ikuspegia Amatriain kontzejuan Google Street View-n.
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Mindel ibaia

**Mindel**, Alemania hegoaldeko ibai bat da, Bavaria estatutik igarotzen dena. Kaufbeurenetik mendebaldera sortzen da, Allgäu izeneko eskualdean, eta, gehienbat, iparralderanzko norantzan doa. Danubio ibaian isurtzen ditu bere urak Gundremmingen herrian, Günzburgetik ekialdera. Mindelheim eta Tannhausen herriak dira ibaiak zeharkatzen dituen bi herri.

Mindel ibaiak, Alpeetako Mindel izotzaldiari izena ematen dio. Izotzaldi hau, duela 350.000 eta 250.000 urte bitartean gertatu zena, Europa iparraldean Elseriar izotzaldia bezala ezagutzen da, Angliar izotzaldia Erresuma Batua eta Irlandan eta Kansastarra Ipar Amerikan.

## Kanpo estekak
Iller

**Iller**, antzinako izena **Ilargus**, Alemaniako ibai bat da, Bavaria estatukoa. Danubio ibaiaren eskuineko adarra da, eta 147 kilometroko luzera du.

Iturria, Oberstdorfetik gertu du, Allgäu eskualdeko alpeetan, Austriako mugatik gertu. Iparralderanzko bere ibilbidean, Sonthofen, Immenstadt eta Kempten herriak zeharkatzen ditu. Memmingenetik gertu dauden Lautrach eta Ulm herrien artean, Baden-Württemberg eta Bavaria estatuen arteko muga marrazten du 50 kilometroz. Ibaiak, bere urak Danubion isurtzen ditu Ulmen.

Iller ibaiak, 2152 kilometro karratuko arroa du. Bavariako ibaien artean zazpigarrena da emariagatik, Sendenen 75 metro kubiko segundoko emaria duelarik, Danubion duen bere itsasoratzetik gertu dagoen herria. Ibaiaren indarra, hidroelektraindarra sortzeko erabiltzen da, elkarren artean 51 megavatio sortzen dituzten zortzi elektraindar estazioren bidez.

Bizikleta bideak, Iller ibaia jarraitzen du, raftinga eta trekkinga egiteko toki ezaguna ere badena.

## Kanpo estekak
Pukao

[thumb|250px|[Ahu Tahai plataformako moaia, **pukaoa** daramalarik.]]
thumb|250px|Rano Kao sumendiko kraterra.
**Pukaoa**, Txileko Pazko uharteko moaietako asko, kapelu antzera koroatzen dituen harrizko zilindro moduko bat da.

## Ezaugarriak 
Zenbait tamainatako pukaoak daude, horietatik astunenak, 11 tona pisatzen dituelarik. Uharteko herri nagusia eta hiriburua den Hanga Roan dagoen Puna Pao sumenditk ateratako harri gorriz eginak daude, eta forma zilindrikoa dute, moaiaren buruan sartzeko irekigune bat, eta borla moduko bat gainaldean.

## Sinbologia eta kontserbazioa 
Teoriarik hedatuenak, pukaoak, rapa nuiek erabiltzen zuten orrazkera edo buruko bat irudikatzen duela dio, ohikoa baitzen euren artean, ilea, harkaitz bolkanikoaren gorriaz bustitzea, edo baita erritualetan erabilitako kapelu zeremonial bat irudikatzen zuela ere. Pukaodun 50 moai eta 31 buruko uharteko harrobietan zenbatu dira, azken hauek **hau hiti rau** (kimuak hazarazten dituen burukoa) ere deitzen direlarik.

## Kanpo estekak
Moai Paro

**Moai Paro** izenekoa, Txileko Pazko uhartean aurkitzen diren 1000 moai (harrizko estatua monolitikoak) amaituetatik garaiena da.

## Ezaugarri arkitektonikoak 
Monolitoa egiteko erabili zen materiala, Rano Raraku sumendi-harrobitik ekarritako toba bolkanikoa izan zen. 10 tona baino gehiagoko pisua duen Pukao (harri gorrizko motots edo kapelua) koroatua dago, Puna Pao sumendiaren kraterretik ateratako materialez egina dagoena. Hamaika metroko altuera eta 85 tonako pisuarekin, Moai Paroa, uhartearen iparraldeko kostaldean dagoen **Ahu Te pito kura** plataformako moaien zati da.

## Kontserbazioa 
Gaur egun, botata eta hiru zatitan zatitua dago.

## Sinbologia 
Moaien esanahi sinbolikoa zein den ezagutzen ez den arren, zenbait teoria daude estatua hauei buruz. Horietatik hedatuenak, estatuak, uharteko biztanle polinesiarrek XII. mendea eta XVII. mendearen artean eraiki zituztela dio, hildako arbasoen irudikapen bezala, euren *mana* edo naturaz gaindiko boterea euren oinordekoei igortzeko moduan.

## Kanpo estekak
Tiocfaidh ár lá

**Tiocfaidh ár lá** (gaeleraz  ahoskatuta) euskaraz *iritsiko da gure eguna* esan nahi duen esaldia da. Esaldi honek Irlandaren eta Ipar Irlandaren bateratzeari aipu egiten dio. Irlandako militante errepublikarren eslogan ospetsua bihurtu zen 80ko hamarkadan.

## Aldaerak 
;*Beidh an lá linn* : () "eguna gurekin izango da" esan nahi du. Hainbat gaeleradunek, horien artean Ciarán Carson idazlea, diote *Tiocfaidh ár lá* esaldia ez dela guztiz zuzena ingelesaren eragin nabarmena duelako. **Beidh ár lá linn** aldaerak "gure eguna gurekin izango da" esan nahi du eta esaldi hau mugimendu errepublikarrean ere erabilia da.

;*Beidh lá eile ag an bPaorach!* : (), "Powerrek beste egun bat izango du" esan nahi du. Dungarvango Edmund Powerren azken hitzak izan ziren, 1798ko Wexfordeko Matxinadan parte hartzeagatik exekutatua. Éamon de Valerak sarritan zerabilen esaldia da.

## Ikus, gainera 
* Slán Abhaile
* Chhut-thâu-thiⁿ, Taiwango mugimendu independentistaren eslogana.

## Erabilpenak 
Tiocfaidh Ár Lá (TÁL) Celtic F.C. futbol taldearen irlandar errepublikar hintxen aldizkariaren izena da. 1991. urtean sortu zen, Celtic F.C. taldearen aurkari porrokatua den Rangers F.C. baino makalago zebilenean.

Su ta Gar euskal heavy metal taldeak abesti baten izenburuan erabili zuen.

## Kanpo estekak
Poike

**Poike**, Txileko Pazko uhartean dagoen sumendi ez aktibo bat da, uhartearen ekialdeko muturrean. Uhartea osatzen duten hiru sumendi handietako bat da. Kono forma sinple bat du, eta, bere garaiera, 412 metrokoa da. Uharteko sumendirik antzinakoena da, estimazio batzuen arabera, itsas ohantzetik sortuko baitzen bi eztandaren ondoren, horietatik lehena duela 3 milioi urte gertatutakoa, eta, bigarrena, duela 900 mila urte. Sumendi honen iparraldeko magalean, tamaina txikiagoko hiru muinotxo daude, Maunga Vai a Heva, Maunga Tea Tea eta Maunga Parehe deiturikoak.

Poike sumendiaren kraterra, Pu A Katiki deitzen da, eta, uharteko beste bi sumendi nagusien kraterrak ez bezala, erabat lehor dago. 150 metroko diametroa eta 15 metro inguruko sakonera du. Hau ere iparraldeko magalean, baina amildegietan, Ana o Keke leizezuloa dago, Birjinen Leizezuloa bezala ere ezaguna.

## Kanpo estekak
Kon-Tiki Museoa

**Kon-Tiki museoa**, Norvegiako hiriburua den Oslon dagoen museo bat da, Thor Heyerdahlen espedizioetan zehar bildutako itsasontzi eta beste objektu kultural batzuk dituena. Bygdøy penintsulan dago.

Museoa, jatorrian, Kon-Tiki ontzia hartzeko eraiki zen, baltsa zurez eginiko eta Kristobal Kolonen aurreko eredu peruar batean oinarritutako itsasontzi bat. Itsasontzi hau, Heyerdahlek, Peru eta Polinesia artean itsas korronteak jarraituz bidaiatzeko erabili zuen 1947an.

thumb|ezkerrera|Kon-Tiki itsasontzia
thumb|ezkerrera

Beste itsasontzi bat, Ra IIa da, uretako landareen ihiz eginikoa, Heyerdahlek, mota hauetako itsasontzien itxurari buruz Antzinako Egipton zuen ideiaren arabera. Esploratzaileak, itsasontzi hau erabili zuen Ipar Afrikatik Karibera bidaiatzeko, Ra Iean eginiko beste saiakera batek, bere helmugara iritsi aurretik porrot egin ondoren.

Museoan, esploratzaile norvegiarrak, Pazko uhartean eginiko bere ikerketa arkeologikoen ondoren berarekin eraman zituen objektu kulturalen bilduma bat ere badago, baita moai bezala ezagutzen diren estatua ospetsuen kopia bat ere.

Museoan jarritako objektu berrienen artean, Heyerdahlen taldeak Túcumen, Peru iparraldean aurkitu zituen giza-hegazti mitikoen erliebe baten kopia dago. Giza-hegazti peruar hauen eta Pazko uharteko Tangata Manuen arteko antzekotasuna, europarrak iritsi aurretik Hego Amerika eta Pazko uhartearen arteko harremanaren teoriari buruzko oinarririk sendoena da.

Badago, baita ere, munduko toki ezberdinetan ihizko itsasontzien erabilera adierazten duen bilduma bat, baita Heyerdahlek, historiaurrean ozeanoetatik giza migrazio handiei buruzko teoriak indartzen zituzten beste material batzuk ere.

## Kanpo estekak 
* Kon-Tiki Museoa
Neferites I.a

eskuinera|thumb|260px|Neferites I.aren kartutxoak, bere esfingearen oinarrian: "Baenra Merynecheru Nayfaarudye" irakur daiteke

**Baenra Merynecheru Nayfaarudye** edo **Neferites I.a**, Egiptoko XXIX. dinastiako lehen faraoia izan zen, Mendestarra deitua, Mendes baitzen bere sorgunea eta hiriburu berri bezala aukeratutako hiria. K.a. 398tik K.a. 392 arte gobernatu zuen.

Manetonek, Sexto Julio Afrikano eta Eusebio Zesareakoaren arabera, Neferites deitzen du, sei urteko erregealdia izan zuela aipatuz. Kronika Demotikoan aipatzen da.

Neferites, herrialdea baketzea lortu zuelako faraoi baloratu bat izan zen, bere erregealdiaren hasieran setiatua egon zena. Bere aurreko faraoia izan zen Amirteogandik, Asia inbaditu zuen Esparta hiri greziarrarekin koalizio hitzarmen bat eta Persiaren aurkako gerra bat heredatu zituen.

Koalizio hau, Egiptorentzat abantailaz betea zegoen, pertsiarrak lanpetuta mantendu baitzituen. Trukean, Egiptok, Espartari, alea eta ehun gerraontzirentzako ekipamendua bidaltzeko konpromezua hartu zuen. Zoritxarrez, hauek garraitzen zituen flota, Rodas uhartera gerturatu zen, Persiarekin aliatu zela jakin gabe, eta kargamendua etsaiak konfiskatu zituen.

Bere erregealdia laburra izan bazen ere, zenbait erakuntza egitasmo abiarazi zituen, Karnakeko Amon jainkoaren tenplua ixteko harresi bat, bere ondorengo faraoiek amaitu zutena.

Neferites K.a. 392an hil zen, eta Mendesen lurperatua izan zen, berak hiriburu bezala aukeratu zuen hiria. 1992an faraoi honen sarkofagoa aurkitu zuten arkeologoek, eta hilobia, pertsiarrek Egipto K.a. 342an birkonkistatu zutenean suntsitua izan zela ikusi zuten.

Neferitesen ondorengoa, Akoris izan zen, honen erregealdia Psamutisek eten zuelarik, oraindik ezagutzen ez den arrazoiren batengatik matxinatu zena. Biak ziren aurreko erregearen senideak. Akoris gailendu zen azkenik.

## Eraikinak 
* Faraoi honen garaian, Buto, Sais, Menfis eta Karnakeko tenpluetan zabalkuntzak egin ziren.
* Bere sarkofagoa 1869an aurkitua izan zen, beste hil objektu batzuekin batera, Mendesen.

## Kanpo estekak
Ací Gasconha

**Ací Gasconha** kultura erakunde okzitaniarzale bat da, Baiona-Angelu-Biarritz eskualdean gaskoia hizkuntza ofizial izatea aldarrikatzen duena. Gaur egun, Angeluko Tivoli zentroko Uei en Gasconha kultur-gunean du egoitza nagusia.

[thumb|300px|Kostaldeko [Gaskoi (hizkuntza)|gaskoiaren mapa]]

## Helburua 
Erakundeak *Baish Ador* edo Behe-Aturri eskualdea (Baiona-Angelu-Biarritz gune metropolitarra) soil-soilik euskal eskualdetzat izatearen kontra dago, haien ustez gaskoia delako eskualdeko hizkuntza tradizionala (*Atlas linguistique de la Gascogne* liburuan oinarrituta).

## Historia 
Erakundea 1975ean sortu zuten *Amics Gascons e Bearnés* izenaz. 1992an egungo izena hartu zuen. Eskualdean okzitanieraren aldaera gaskoiaren ezaguera bultzatu zuten, *Que parlam!* liburuaren bitartez.

## Jarduerak 
Elkarteak hainbat jarduera proposatzen dizkie kideei.

### Gaskoi ikastaroak 
Gaskoia ikasteko ikastaroak eskaintzen ditu astean behin, behe eta goi mailako ikasleentzat, bai Angelun eta bai Bidaxunen. Ikastaro horiek CFPÒC (Hizkuntza eta Kultura Okzitandarraren Lanbide Heziketa Zentroa) erakundeak bermatzen ditu.

2019-2020ko ikasturtean hamasei ikasle zituzten Angeluko ikastaroetan.

### Literatur lehiaketa 
Gaskoi idatzia bultzatzeko xedeaz, *Calam* literatur lehiaketa antolatzen dute urtero Ostau Bearnés eta Civada elkarteekin batera. 2020ko lehiaketa 25. edizioa izan da. Gazteentzako zein helduentzako sailak ditu, eta honako bost kategoriak: Angeluko herriaren saria, Baionako poesia saria, Baiona-Aturriko Gaskoi Akademiaren Pierre Rectoran saria, *Lo congrésen* saria eta Tarnose herriko Itxaropenaren saria.

### Abesbatza 
''Votz d'Aci* abesbatza astean behin elkartzen da Jean Pierre Brisseten zuzendaritzapean. Gaur egun hogei kide ditu eta elkarteak antolatu ekitaldietan kantatzen dute, besteak beste. Gaskoiez, frantsesez eta okzitanierako beste dialektoetan kantatzen dute, eta haien errepertorioa eliza- zein herri-kantez osatua da.

*Los pingorlats* gizonezkoen abesbatza ere astean behin batzen da, eta berriki CD bat atera dute halaber.

### Dantza taldea 
Taldea astean behin batzen da Maite Maisonnaven zuzendaritzapean. Gaskoiniako dantza tradizionalak lantzen dituzte, besteak beste *rondèu* edo *branle'' izeneko dantzak. Elkarteak antolatu ekitaldietan edo Angeluko bestetan dantzatzen dute, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
60 Eko

**60 Eko**, asteroide gerrikoan aurkitutako 60. asteroidearen izena da. J. Fergusonek aurkitu zuen 1860ko irailak 14an AEBetako hiriburu den Washingtonetik.

Bere izena, greziar mitologiako Eko izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, ninfa oreade bat, Herak ahotsa kendu ziona.

## Kanpo estekak
San Martín de Trevejo

**San Martín de Trevejo** () Cáceresko probintziako udalerria da. Ipar-mendebaldeko muturrean dago, Gata mendilerroaren eskualdean, Portugalgo mugatik eta Salamancako probintziatik oso gertu. Haran batean dago, Xálima mendiaren azpian. Cácerestik 137 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 926 biztanle zituen 23,82 km²-ko azaleran.

Extremadurako fala da udalerri honetako biztanleen ama-hizkuntza.

## Historia 
San Martín de Trevejo herri gisa noiz sortu zela gutxi dakigu, nahiz eta IV. mendea baino lehen ezin izan, mende horretan bizi izan zen San Martin santuaren izenagatik. Jatorrizko izena San Martin de los Vinos zen, eta 1230ean forua aldarrikatu ondoren, Trevejo deitzen zaio. San Martin izan zen Xálimako Korrejimentuko antzinako hiriburua eta Jerusalemgo San Joan Ordenako komendadorearen egoitza eta epaitegi-hiriburua 1826ra arte. Inguru hartan gatazka odoltsu asko izan ziren; aipagarriena Alfontso VII.a Leongoaren, 1142an Coria hiria hartu zuena, kapainarena izanda. Fernando II.a, bere semea, eskualdea birpopulatu zuen, Ciudad Rodrigotik mendilerro honetaraino jendea ekarriz. Horrexegatik bertoko elizbarrutiarena izan zen San Martin mende horren erdialdera arte eta Salamanca probintziakoa 1833ra arte; ondoren, Leongo eta Galiziako Erresumetako jendeak hartutako lurrak birpopulatzera etorri ziren. Gertaera horrekin sortu omen zen *A fala* izeneko haraneko hizkuntza bitxia, inguruko udalerrietan (Eljas eta Valverde del Fresno) ere hitz egiten dena. Aldaera lokalari *manhegu* edo *mañegu* esaten zaie.

## Herri-arkitektura 
San Martín de Trevejo Interes Kulturaleko Ondasuna da, Multzo Historiko kategoriarekin, bere arkitekturaren kontserbazio egokiagatik jasotako saria.

Etxebizitza tradizionalak gutxienez bi solairu ditu, eta beheko solairu bat edo upategi bat, abereak gordetzeko. Harrizkoa izan ohi den beheko solairu horren gainean, egurrezko eta adobezko bilbadura baten gainean, beste bi solairuak altxatzen dira: etxebizitza eta ganbara. Lehenengo solairura iristeko, barruko eskaileren aurretik, hargintzako poyoak egoten dira. Etxebizitza horien ondoan, jauretxeak daude, dagozkien armarriekin.

Urte osoan zehar ibiltzen den ur-erreka bat dago kaleetan induskatuta, eta udalerriaren irteeran ureztatzeko aprobetxatzen da. Azpimarratzekoa da errekasto honek Ciudad, Corredera, Fuente, Guardia Civil eta Hospital kaleetan zehar egiten duen ibilbidea, bere interes arkitektonikoagatik.

Bere arkitekturaren erakargarritasunari eta balio historikoari esker, 2019az geroztik, San Martín de Trevejo Espainiako Herririk Politenak Elkarteko kide da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santibáñez el Alto

**Santibáñez el Alto** (extremadureraz ''Santibañis l'Altu'') Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 446 biztanle zituen 99,07 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Andújar

**Andújar** Espainiako udalerria da, Jaéngo probintziakoa. 2008an 38.979 biztanle zituen. Ciudad Real eta Kordobako probintziekin muga egiten du.

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:42000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:3000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:750 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:1996 text:1996
  bar:1998 text:1998
  bar:2000 text:2000
  bar:2002 text:2002
  bar:2006 text:2006
  bar:2009 text:2009

PlotData=
  color:barra width:20 align:center
   	   	 
  bar:1900 from:0 till: 16302
  bar:1910 from:0 till: 16499
  bar:1920 from:0 till: 17950
  bar:1930 from:0 till: 21094
  bar:1940 from:0 till: 24765
  bar:1950 from:0 till: 28499
  bar:1960 from:0 till: 32185
  bar:1970 from:0 till: 31464
  bar:1981 from:0 till: 34946
  bar:1991 from:0 till: 35803
  bar:1996 from:0 till: 37705
  bar:1998 from:0 till: 38254
  bar:2000 from:0 till: 37621
  bar:2002 from:0 till: 37920
  bar:2006 from:0 till: 38662
  bar:2009 from:0 till: 39111

PlotData=

  bar:1900 at: 16302 fontsize:S text: 16.302 shift:(0,5)
  bar:1910 at: 16499 fontsize:S text: 16.499 shift:(0,5)
  bar:1920 at: 17950 fontsize:S text: 17.950 shift:(0,5)
  bar:1930 at: 21094 fontsize:S text: 21.094 shift:(0,5)
  bar:1940 at: 24765 fontsize:S text: 24.765 shift:(0,5)
  bar:1950 at: 28499 fontsize:S text: 28.499 shift:(0,5)
  bar:1960 at: 32185 fontsize:S text: 32.185 shift:(0,5)
  bar:1970 at: 31464 fontsize:S text: 31.464 shift:(0,5)
  bar:1981 at: 34946 fontsize:S text: 34.946 shift:(0,5)
  bar:1991 at: 35803 fontsize:S text: 35.803 shift:(0,5)
  bar:1996 at: 37705 fontsize:S text: 37.705 shift:(0,5)
  bar:1998 at: 38254 fontsize:S text: 38.254 shift:(0,5)
  bar:2000 at: 37621 fontsize:S text: 37.621 shift:(0,5)
  bar:2002 at: 37920 fontsize:S text: 37.920 shift:(0,5)
  bar:2006 at: 38662 fontsize:S text: 38.662 shift:(0,5)
  bar:2009 at: 39111 fontsize:S text: 39.111 shift:(0,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria Instituto Nacional de Estadistica de España

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*  Andújarko Udala

thumb|ezkerrera|250px|Andújarko udala
thumb|ezkerrera|250px|Andújarko kiroldegia
Torre de Don Miguel

**Torre de Don Miguel** (extremadureraz *La Torri*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 115 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 591 biztanle zituen 12 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Torre de Don Miguelgo Udalaren webgunea
Torrecilla de los Ángeles

**Torrecilla de los Ángeles** (extremadureraz *Torrecilla de los Ángilis*) Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 691 biztanle zituen 43,29 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Torrecilla de los Angelesko Udalaren webgunea
Valverde del Fresno

**Valverde del Fresno** (, ) Cáceresko probintziako udalerria da. Udalerria Xálimako ibarraren barruan dago, Gatako mendilerroaren eta Portugalgo mugaren artean. Cácerestik 120 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 2.525 biztanle zituen 197 km²-ko azaleran.

## Historia 
Antzinako biztanleen aztarna argiak daude udalerrian: "Vieirus"etik (antzinako erromatarren urrezko meategiak, meari jarraituz kilometrotan zulatua) hasita Erdi Aroko kokalekuen hondarrak daude, hala nola "Salvaleón" (Oso dokumentatua) edo "El Torreón". Mendilerro osoan bezala, hilobi antropomorfiko ugari daude sakabanatuta, ustez Erdi Arokoak, eta horien datazioa eztabaida handiko gaia da.

## Ekonomia 
Eskualdeko iturri ekonomiko nagusia oliba-olioa da, olibondoetatik ateratako mugak gainditzen dituen kalitate bikaineko produktua. Beste iturri ekonomiko batzuk abeltzaintza, mahatsa, zur-industria eta, neurri txikiagoan, baina gero eta handiagoa, turismo- eta landa-sektorea dira. Valverde da bere kokapenagatik eta tamainagatik Xálimako ibarra osatzen duten hiruen artean zerbitzu publiko eta pribatu gehien dituen herria.

1940ko eta 1980ko hamarkaden artean, Valverdek jarduera ekonomiko garrantzitsua izan zuen beti Portugalarekin merkantzien trafikoarekin lotuta: kontrabandoa izan zen salbazio-taula penintsula iparraldeko eremu oparoagoetara emigratu behar izan ez zuen biztanle txikientzat, hala nola Euskal Herrira eta Kataluniara, eta haratago, batez ere Frantziara, Suitzara eta Alemaniara.

## Kanpo estekak
61 Danae

**61 Danae**, asteroide gerrikoan aurkitutako 61. asteroidearen izena da. 1860ko irailak 9an aurkitu zuen Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek Paristik. Bere izena, greziar mitologiako Danae izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Perseoren ama zena.

## Kanpo estekak
Fototrofo

[eskuinera|thumb|250px|Lurreko eta ureko fototrofoak: eroritako enbor batean sustraitu den landarea, [algaz beteriko urmaelan.]]
**Fototrofoak** (grezierazko φωτο, *foto*, "argia" + τροϕή, *trofi*, "elikatu") argi-energia energia kimikoa bihurtzeko gai diren bizidunak dira, haien karbono-iturria CO2 izanik. Askotan organismo fotoautotrofoak energia lortzeko beste era batzuk dauzkate honetaz gain.

Fototrofo gehienak autotrofoak dira, hots, CO2 dute karbono-iturria. Fotoautotrofo deritzonak dira, eta fotosintesia burutzen dute. Landare ia guztiak fotoautotrofoak dira eta baita hainbat bakterio ere. Bakterio gutxi batzuk fotoorganotrofoak dira, hots, argi-energia dute energia iturria, baina materia organikoa erabiltzen dute karbono-iturri gisa (heterotrofoen antzera).

## Ikus, gainera 
* Bizidunen oinarrizko sailkapen nutrizionala

## Kanpo estekak
Roskildeko itsasontzi bikingoen museoa

**Roskildeko itsasontzi bikingoen museoa** edo, danieraz **Vikingeskibmuseet**, Danimarkako Roskilde hirian dagoen museo bat da, bikingoen garaiko itsasontziak dituena, Roskildeko fiordoan urperatuta aurkitu zirenak.

## Historia 
Itsasontziak, nahita urperatuak izan ziren, 1000. urte inguruan, Skudelevekin batera, hiria, etsaien itsasozko erasoetatik babes zezaten. Xedea bete zen, toki nabigagarri nagusiena oztopatua geratu baitzen.

1962an, itsasontzien existentzia adierazi zuten indusketak egin ziren. 5 mota ezberdineko itsasontziak identifikatu ziren, espedizio militar edo komertzialetarako erabiliak.

## Museoa 
Museoa 1969an eraiki zen, fiordoaren ondoan, aurkitutako 5 itsasontziak izateko. Gaur egun, museoan, aurkitutako gerraontzietatik handiena nabarmentzen da, Skudelev IIa, aurkitu zen tokiagatik horrela deitua. Dublinen aurkitu zen 1042an.

Museoaren instalazioak 1997an handituak izan ziren, orain, uharte bat eta portu bat dituelarik, non itsasontzi eskandinaviar eta bikingoen errepliken bilduma bat bisita daitekeen. Errepliken eraikuntza ere ikus daiteke, antzinako eraikuntza teknikak erabiliz.

thumb|ezkerrera|250px|Erreplika baten eraikuntza museoan.
## Ikus, gainera 
* Osloko itsasontzi bikingoen museoa

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Blanca Urgell

**Blanca Urgell Lázaro** (Gasteiz, Araba, 1962ko abuztuaren 6a) irakaslea eta filologoa da. Euskal Filologian doktorea. Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle titularra, 2002tik. Lexikografian aditua da, nahiz eta gaur egun euskararen historiaren gaineko irakasgaiak ematen dituen Euskal Ikasketetako Graduan, EHUko Letren Fakultatean. Bederatzi urte eman zituen *Orotariko Euskal Hiztegia*n lan egiten. *Monumenta Linguae Vasconum* ikerketa taldeko kide da.

2000. urtean, 'Larramendiren "Hiztegi Hirukoitza"-ren osagaiez' izenburuko doktorego-tesia aurkeztu zuen EHUn Joseba Lakarraren zuzendaritzapean.

2009tik 2012ra Eusko Jaurlaritzako Kulturako sailburu aritu zen Patxi Lópezen gobernuan, independente gisa. 2015eko uztailaren 17an euskaltzain urgazle izendatua izan zen.
[thumb|265x265px|Blanca Urgell euskal filologia egiteko hautuaz, [Euskal Herriko Ahotsak|Ahotsak proiekturako.]]
2017 eta 2019an Ikergazte kongresuko batzorde akademikoko kide izan da *Giza zientziak eta artea* arloan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Blanca Urgell, Inguma datu-basean.
*  «Blanca Urgell», *Auñamendi Eusko Entziklopedia*.
Roskildeko fiordoa

**Roskildeko fiordoa** () Danimarkako Roskilde hirian dagoen fiordo bat eta Isefjorden adar luze bat da.

## Hiriak 
Frederiksværk, Frederikssund, Jægerspris, Jyllinge eta Roskilde (non Roskildeko musika jaialdia ospatzen den), Roskildeko fiordoaren kostaldean daude.

## Bikingoen garaia 
Bikingoen garaian, 1000. urte inguruan, Roskildeko jendeak, euren Skuldelev ontzi batzuk fiordoan hondoratzea erabaki zuten, bikingoak etortzea eta erasotzea eragozteko. Jatorrian, bost aurkitu baziren ere, beranduago, kopuru hori 14raino igo zen. Ideia ondo irten zen, eta bikingoak ezin izan ziren fiordoan sartu, hiria erasotzeko ideia alde batera utziz, eta, honela, bertako biztanleria salbatu zen. Itsasontzi hauek berreraikitzen ari dira Roskildeko itsasontzi bikingoen museoan.

## Kanpo estekak
Rhizobium

**Rhizobium** generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Aerobio eta mugikorrak dira, eta ez dute esporarik sortzen.

Bakterio hauen ezaugarririk nabarmenena nitrogenoaren finkapena burutzeko gaitasunean datza. Nitrogenoa finkatzen duten beste bakterioen aldean, baina, *Rhizobium*-ek landareekin sinbiosian dagoenean besterik ez du finkatzen. Landarerik gabe nekez finkatzen du nitrogenoa mikrobio honek.

*Rhizobium*-ek landare lekadunekin bakarrik egiten du sinbiosia (soja, ilarra, alpapa, leka, babarruna...). Landarearen eta *Rhizobium*aren arteko sinbiosiarekin egiten den nitrogenoaren finkapenak garrantzia handia du nekazaritzan, lurraren emankortasunari eragiten baitio. Nitrogeno organikoz era naturalean hornitzen da lurzorua, eta landareak ez du ongarri nitrogenatuaren beharrik.

*Rhizobium* landareen erroetan hazten da. Bertan nodulu batzuk eratzen ditu, eta nodulu horietan nitrogenoaren finkapena burutzen da. Noduluetan ingurugiro anaerobio dago, finkapena egiteko egokia dena (oxigenoaren aurrean ez baita finkapenik garatzen, oxigenoak finkapena prozesuan parte hartzen duen nitrogenasa izeneko entzima inhibitzen baitu).

*Rhizobium*/lekadun elkartea benetako sinbiosia da, kideetako bakoitzak zenbaitetan laguntzen baitio besteari. Landareak nitrogeno organikoaren horniketa bermatuta dauka, lurzoruak nitrogeno gutxi eduki arren. Eta bakterioak ingurumen ezin hobea aurkitzen du sustrai-noduluetan, hauek babesa eta elikagaia ematen baitiote.

## Ikus, gainera 
* Nitrogenoaren finkapena
Txernivtsiko oblasta

**Txernivtsiko oblasta** (ukraineraz: Чернівецька область, translit. *Chernivets’ka oblast’*, errumanieraz: *Regiunea Cernăuţi*) Ukrainako hego-mendebaldeko oblasta da. Mendebalde eta iparraldean Ivano-Frankivskeko oblastarekin du muga, iparraldean Ternopil eta Khmelnytskyko oblastekin, ekialdean Vinnytsiako oblastarekin, hego-ekialdean Moldaviarekin eta hegoaldean Errumaniarekin. Bukovina herrialde historikoaren zati da. 8.097 km²ko azalera du eta 2008an 904.823 biztanle zituen.

Paisaian Karpato mendiak eta Dniester eta Prut ibaien artean dauden basoak nabarmentzen dira. Hamaika raionek eta bi hiri subordinatuk antolatzen dute oblasta. 2001eko erroldaren arabera, biztanleen %7&nbsp;5 ukrainarrak dira jatorriz, %&nbsp;12,5 errumaniarrak, %&nbsp;7,3 moldaviarrak eta %&nbsp;4,1 errusiarrak. Banaketa hori bera dute oblast honetako hizkuntzek.

## Historia 
Lurraldea 1940. urtean eratu zuten sobietarrek Errumaniako lur batzuk hartu zituztenean. Txernivtsi 1991. urtean sartu zen berriki independizatutako Ukrainako mugen barruan.

## Hiri nagusiak 
Txernivtsiko oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko biztanleria)
* Txernivtsi: 242.250 biztanle
* Storozhynets: 14.523 biztanle
* Khotin: 10.732 biztanle
* Novodnistrovsk: 10.268 biztanle
* Sokyriany: 9.883 biztanle
* Zastavna: 8.673 biztanle
* Novoselytsia: 8.288 biztanle

[thumb|300px|Eskualde historikoak: **gorriz**: [Bukovina iparraldea, **urdinez**: Hertsa, **berdez**: Bessarabia iparraldea.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Eskualdeko administrazioaren ataria
*  Hiriburuko admistraziaoren ataria
*  Obastarren gaineko estatistikak
Askartza

**Askartza** izenak hainbat adiera ditu:

## Toponimoak 
### Euskal Herrian 
#### Populazioak 
* **Askartza**, Arabako herria, Gasteiz udalerrian.
* **Askartza**, Leioa-Erandioko campusaren ondoko Bizkaiko auzunea, Leioa udalerriko Sarriena auzoan.
* **Askartza**, Arabako herria, Trebiñu udalerrian.

## Pertsonak 
* **Pedro Pablo Bermúdez Ascarza** (1793-1852), Peruko militar eta politikaria.
* **Victoriano Fernández Askartza** (1870-1934), Marañonen jaiotako Fisika eta Matematikako Zientzietan eta Zuzenbidean doktorea, astronomoa eta irakaslea.

## Beste batzuk 
### Euskal Herrian 
* **Askartza Igeri Elkartea**, Leioa udalerriko Askartza Claret Ikastetxean sortutako kirol taldea.
* **Askartza Claret**, Leioa udalerriko Sarriena auzoan dagoen ikastetxea.
Brandon mendia

**Brandon mendia** (ingelesez *Mount Brandon* edo *Brandon Mountain*; irlanderaz *Sliabh Bhreandáin* edo *Cnoc Bréanainn*) Kerryko konderrian dagoen Dingle penintsulako mendia da, Irlandaren hego-mendebaldean. Mendi honek bere izena San Brendan "Nabigatzailea" santuari zor dio, kondairaren arabera K.o. 530. urtean santu honek Amerika ikusteko asmoz mendi honetarako igoera burutu zuen, ondoren itsasoratu eta kontinente hartako bidean jarri aurretik. Brandon izeneko herrixka mendiaren iparraldeko magalean kokatzen da.

[500px|thumb|erdian|[Dingle penintsulan dagoen Connos Pass mendatetik ikus litekeen inguruetako ikuspegia. Ezkerraldean Brandon mendia ikus daitekelarik.]]

## Kanpo estekak
Tullamore

**Tullamore** (irlanderaz *Tulach Mhór*) Irlandako Errepublikako Offalyko konderrian dagoen hiria da. Offalyko hiriburu da. Tullamore eskualdeko merkatalgune eta industrigune garrantzitsuena da. Bertan langile gehien dituzten industriak 'Tyco Healthcare' eta 'Boston Scientific' dira.

## Etimologia 
Irlanderazko *Tulach Mhór* izenak "muino handia" esan nahi du.

## Historia 
Offaly izan zen Irlandako lehenengo kolonia eta bertako parte zen Tullamore XVI mendean. 1785ean gertaera lazgarria gertatu zen, Globo aerostatiko baten istripuaren ondorioz 130 etxe erre baitziren. Hau kontsideratzen da munduko lehenengo aire istripua. Armarrian ere Fenix hegaztia ageri da gertakari honen oroigarri. 1835ean Offalyko hiriburu bihurtu zen.

1829an *Tullamore Dew* ("Tullamoreko ihintza") whiskeya ekoizten hasi zen Tullemore Distillery lantegia.

## Ondasun nabarmenak 
* **Charleville Gaztelua:** Irlandako eraikin gotiko ikusgarrienetakoa da. Era beran ikusgarria da parkeko *King Oak* (Haritz erregea), herrialdeko haritziki zaharrenetakoa dena. 1798an eraiki zuten eta gaur egun sorgindua dagoela esaten da.
* Slieve Bloom mendiak eta Boora Bog zohikaztegiak herriaren inguruan daude.

## Jaialdiak 
2000 urtetik aurrera **Phoenix Festival** jaialdia ospatu da uda partean. Arte, kultura eta ondare jaialdia izaten da. Bertan besteak beste globo aerostatikoak, musika kontzertuak, kale animazioa eta su artifizialak izaten dira.

## Iruditegia 

Irudi:Charleville Castle.png|Charleville Gaztelua
Irudi:Patrick Street Tullamore cropped.jpg|Tullamoreko Patrick Street kalea
Irudi:StreetInTullamore.JPG|Tullamoreko erdialdeko kale baten ikuspegia
Irudi:TullamoreDewHeritageCentre.JPG|Tullamore Dew pattarra ekoizten duten lekua

## Herritar ospetsuak 
* Dónal Lunny, (1947-), folk musikaria eta Planxty taldeko kidea.

## Kanpo estekak 
* Tullamore
* Tullamorreko Phoenix Jaialdia
Katu botaduna

***Katu botaduna*** edo ***Katu oskiduna*** Europako herri ipuin bat da, Charles Perrault frantses idazleak bildua bere 1697. urteko ''* () ipuin liburuan, *Le Maître chat* («Katu Maisua») izenez. Lehenago, 1634. urtean, Giambattista Basile italiar idazleak ere bildu zuen, *Cagliuso'' izenburuarekin.

Euskaraz, Susaetak Haurrentzako liburuak bere bildumarako argitaratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rikardo Arregi saria

[thumb|174x174px|[Rikardo Arregi Aranburu|Rikardo Arregi]]
**Rikardo Arregi Kazetaritza Sariak** Andoaingo udalak urtero antolatzen dituen sariak dira, Rikardo Arregi kazetariaren omenez. Lehen edizioa 1989an izan zen. Sarien helburua euskarazko kazetaritzaren kalitatea, bikaintasuna eta berrikuntza bultzatzea da. Horretarako, hainbat ataletan banatu izan dira urtean zehar egindako lanak, nahiz eta 1998tik aurrera Sari Nagusia eta Kazetari berria saria finkatu diren, baita edizio batzuetan Ohorezko Aipamena, Aipamen berezia, eta Epaimahaiaren Sari berezia ere.

Sariari *Euskal "Pulitzerra"* deitu izan zaio.erdian|thumb|580x580px|Rikardo Arregi sariko irabazle batzuk
## Saridunak 
Sariak banatzeko kategoriak birritan berrantolatu dire (2005ean eta 2018an) behean hiru taulatan aurkezten dira saridunak. (1989-2005, 2006-2017 eta 2018tik aurrera). 
thumb|2016ko sari-banaketa.
Hauek dira 2016tik aurrera emandako sariak:

Hauek dira 2006tik 2017ra bitarte emandako sariak:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Argia Sariak

## Kanpo estekak 
* Sariaren webgune ofiziala
* Oinarriak 2013
* Sarituak (1989-2005)
Sligo

**Sligo** (irlanderaz *Sligeach*) Irlandako Errepublikako Sligoko konderriaren hiriburua da. Sligok ez du hiri edo *city* mailarik, bai ordea *Borough* maila. Galway hiriaren ondoren Connacht probintziako hirigune nagusia da.

## Etimologia 
Irlanderazko *Sligeach* hitzak "toki oskoltsua" esan nahi du eta estuarioan azaltzen diren oskol ugariei egiten die erreferentzia. Erdi Aroko oskolez egindako meta ugari ere aurkitu dira, eta etxeen azpiko lurretan ere ugariak dira.

## Geografia eta klima 
Garavogue ibaia Ozeano Atlantikoan itsasoratzen den tokian dago kokaturik, Irlandako ipar-mendebaldean. Ekialdean berriz Gill aintzira dauka. Klima hezea (1.006'3&nbsp;mm urtean) eta epela du, tenperaturak udan 22&nbsp;°C ingurura iristen direlarik eta neguan berriz 2'5&nbsp;°C jeitsi.

## Historia 
Neolito goiztiarrean jadanik populatu zegoen ingurunea, herritik 3 kilometro eskasera dagoen Carrowmore penintsulako hilobiak erakusten dutenez.

Sligo herria hilobi megalitiko baten gainean eraiki zen eta 1245ean Lord Maurice Fitzgerald Irlandako Justizia Buruak gaztelua altxatu zuen. Erdi Aroan eraso ugari izan zituen eta herria sarritan erre zuten. XV mendean ordea herriak bere kaiari esker hazkunde ekonomikoa ezagutu zuen. Garai hartatik gelditzen den eraikin bakarra Sligo Abbey monasterioa da.

XIX mendean 30.000 irlandarrek Sligoko kaia erabili zuten Ameriketara emigratzeko.
thumb|ezkerrera|200px| St. John's eliza
## Ondasun nabarmenak 
* Sligoko katedrala: XIX mende bukaerako eliza katolikoa
* St. John's eliza: Irlandako elizari dagokiona.
* Sligo Abbey monasterioa: 1253ko monasterio dominikoa, Sligoko eraikin zaharrena.
* Wine Street eta O'Connell Street.
* Gill aintzira

## Hiritar ezagunak 
William Butler Yeats olerkariak Sligorekin lotura estua izan zuen. Bere idazlanetako sail handi bat Sligoko ingurumariak deskribatzen ditu. Yeatsek bere gaztaroa Sligon igaro zuen eta 1939ko bere heriotzaren ondoren Sligoko konderrian kokatzen den Drumcliffe hilerrian lurperatu zuten.

## Kirolak 
Kirol taldeen artean aipagarriena Sligo Rovers futbol taldea da, izan ere hiru aldiz irabazi baitu Irlandako Liga eta lau aldiz Kopa. Azken urteak bikainak izan dira, 2010 eta 2011eko kopak eta 2012ko liga eskuratu ditu eta.

## Hiri senidetuak 
Sligok munduko hainbat hiriekin senidetasun protokoloak sinatu dituen, honako hauek direlarik:

* border|20px Crozon, Bretainia, Frantzia
* border|20px Kempten, Baviera, Alemania
* border|20px Tallahassee, Florida, Ameriketako Estatu Batuak
* border|20px Illapel, Txile (2006)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sligo Borough Council - Sligoko Udalaren Webgune Ofiziala
* Sligoko Ondarea
Villanueva de la Sierra

**Villanueva de la Sierra** (extremadureraz *Villanueva*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 100 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 546 biztanle zituen 44 km²-ko azaleran.

Zuhaitz Jaialdian, herri hau otsailaren 26an behin izendatuta *Bien de Interés Cultural* (Interes Kulturaleko) ospatzen. Lehen festa ospatu zuhaitz munduan, 1805.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Villanueva de la Sierrako Udalaren webgunea
Villasbuenas de Gata

**Villasbuenas de Gata** (extremadureraz *Villasgüenas*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 102 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 468 biztanle zituen 47 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Villasbuenas de Gatako Udalaren webgunea
Ahigal

**Ahigal** (extremadureraz ''L'Ahigal'') Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 1.484 biztanle zituen 52,07 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Ahigalgo Udalaren webgunea
Casar de Palomero

**Casar de Palomero** (extremadureraz *El Casal de Palomeru*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 130 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.353 biztanle zituen 37 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Casar de Palomeroko Udalaren webgunea
Cerezo

**Cerezo** (extremadureraz *Cerezu*) Cáceresko probintziako udalerria da. 2007ko erroldaren arabera 197 biztanle zituen 18,14 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Cerezoko Udalaren webgunea
La Granja

**La Granja** Cáceresko probintziako udalerria da. 2007ko erroldaren arabera 372 biztanle zituen 14,94 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  La Granjako Udalaren webgunea
Guijo de Granadilla

**Guijo de Granadilla** (extremadureraz *El Guiju*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 120 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 632 biztanle zituen 75,03 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Guijo de Granadillako Udalaren webgunea
Palomero

**Palomero** (extremadureraz *Palomeru*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 115 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 473 biztanle zituen 20 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Palomeroko Udalaren webgunea
Manuel Zelaya

**Manuel Zelaya Rosales** (Catacamas, Olancho, 1952ko irailaren 20a) hondurastar politikaria da. Hondurasko presidente bihurtu zen 2005eko hauteskundeak irabazi ondoren, baina 2009ko ekainaren 28an armadako hainbat soldaduk atxilotu eta Costa Ricara kanporatu zuten.

Zelaya presidente gisa jardun zuen erbestean, eta Brasilgo enbaxadan egon zen Tegucigalpan 2009ko irailaren 22tik aurrera, ezkutuan herrialdera itzuli ostean. 2010eko urtarrilaren 27an, herrialdea utzi zuen Dominikar Errepublikara Porfirio Lobo Sosa presidente berriak sinatutako ibiltzeko baimen baten bidez.

2011ko maiatzaren 28an, Zelaya Hondurasera itzuli zen ia bi urteren ondoren, oraingoan bere bizitza politikoa bertan jarraitzeko. Partido Libertad y Refundación sortu zuen, 2013ko eta 2017ko hauteskundeetan Alderdi Liberala tradizionala gainditu zuena. Alderdi politiko horren presidente gisa aritzen da.

Manuel Zelaya Xiomara Castro egungo presidente Konstituzionalaren ezkontidea da. Aurretik Hondurasko Gizarte Inbertsio Funtseko zuzendaria izan zen. Hondurasko Lehen Jaun kargua betetzen duen lehen gizona da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Cruz de Paniagua

**Santa Cruz de Paniagua** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 101 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 331 biztanle zituen 83,81 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Santa Cruz de Paniaguako Udalaren webgunea
Santibáñez el Bajo

**Santibáñez el Bajo** (extremadureraz *Santibañis*) Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 829 biztanle zituen 46,15 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak 
*  Santibañez el Bajoko Udalaren webgunea
Bidebieta

**Bidebieta** izenak hurrengoei egin ahal dio erreferentzi:

* Mirakruz-Bidebieta Donostia udalerriko auzoa.
* Bidebieta (Basauri), Basauri udalerriko auzoa.
* Bidebieta-Basauri geltokia, Bilboko Renfeko aldirien sareko tren geltokia.
Robert Pattinson

**Robert Thomas-Pattinson** (Londres, 1986ko maiatzaren 13a) Erresuma Batuko abeslari, aktorea eta modeloa da. *Twilight Sagan* Edward Cullen pertsonaia antzezteagatik bereziki ezaguna, baita Harry Potteren pelikula baten Cedric Diggoryrena egiteagatik ere.

## Biografia 
Pattinson Londresen (Ingalaterra) jaio zen, 1986ko maiatzaren 13an. Haren ama Clarek modelismo agentzia baten egiten zuen lan, eta aita Richardek Ameriketako Estatu Batuetatik antzinako autoak inportatzen zituen. 15 urte zituela Barnes konpainian eman zion hasiera bere karrerari antzerkiaren adarrean. Konpainia hartan urte batzuk eman ondoren hainbat antzezlanetan parte hartu zuen. Robert deigarri suertatu zitzaion aktore-agente bati ''Tess of the D'Urbervilles* antzerkia antzezten ari zen bitartean eta ordutik aurrera berarentzako pertsonai eta lan profesionalagoak bilatzen hasi zitzaizkion.

Une hartaz geroztik alemaniar film askotan parte hartu zuen, esate baterako *Die Nibelungen – Der Fluch des Drachen* izenburukoan 2004ean, eta Vanity Fairren ere Rawdy Crawlyarena egiten, baina bere eszenak ezabatuak izan ziren eta DVD bertsioan baino ezin dira ikusi.

2005eko maiatzean Erresuma Batuko *The Woman Before* filmaren estreinaldian agertzeko kontratatu zuten, baina hasi baino lehen kaleratu egin zuten eta Tom Rileyk ordeztu zuen. Urte horren amaieran, Cedric Diggoryrena egin zuen "Harry Potter"ren pelikula batean. Ondorioz, Pattinson Times Online egunkariak *"British Star of Tomorrow"'' (euskaraz: 'Etorkizuneko Britaniar Izarra') izendatua izan zen, Jude Law berria izango zela iragarri zuen egunkari birtualak.

Hacketten 2007ko udazkenerako bildumaren publizitatezko kanpainan agertu zen. Urte horretan bertan, Robertek *Twilight* izeneko filman Edward Cullenena egingo zuela jakitera eman zen, Stephenie Meyer best-seller homonimoan oinarritutako filmea. Era berean pelikularen soinu bandan parte hartzen du *Never Think* abestiarekin. Robertek behin baino gehiagotan adierazi du diska bat grabatzea gustatuko litzaiokeela, baina ez diskoetxe baten eskutik, baizik eta era independentean.
*The Summer House*, *How to be* (Zine festibal bakar batean aurkeztua), *That Bad Mother´s Handbook*, eta *Little Ashes* (Salvador Dalí gaztearena egiten) filmetan agertzen da ere.

2009ko urtarrilean *Parts per Billion* izeneko pelikula bat grabatzekotan zegoen, baina azkenean ezin izan zuen filmatzean parte hartu denbora falta zela eta. Urte bereko martxoan *Twilight* pelikularen bigarren partea (Ilargi berria) grabatzen hasi zen Edwar Cullen interpretatuz.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Robert Pattinsonen fitxa IMDB-n.
Kronika Demotikoa

**Kronika Demotikoa**, egiptoar dokumentu bat da, papiroan idatzia eta Egiptoren Ptolomeotar garaiko intelektual eta apaizen artean egina, K.a. II. mendearen hasieran, pertsiarren aurkako argudioak dituelarik, nagusiki Kanbises II.a, Xerxes I.a eta Artaxerxes III.aren aurka.

Parisko liburutegi nazionalean dago.

Dokumentua, "tauletan" banatutako zenbait orakulu eta sententziatan datza, jarraian, kutsu politikoko parafrasi exegetiko eta profetikoak dituelarik. Hasiera, testuaren lehen zutabeak eta informazio narratibo sasi-epigrafikoa barne, galdu egin zen, baina, antzerako dokumentuetatik, honela berreraiki daiteke: Profeta batek, erregearentzat, beharbada Nektanebo I.a, Egiptoko XXX. dinastiaren sortzailea izan zena, "tauletan" deskribatutako orakulu ilunen epaiak interpretatzen ditu.

Aforismo hauetan, Nektanebo I.aren erregealdiaren aurreko gertakari historiko eta dinastikoei buruzko erreferentziak, Nektanebo I.aren erregealdikoei buruzkoak, eta Egiptoren etorkizunari buruz, horien artean "mediarren" iritsiera kaltegarria (pertsiarren bigarren dominazioa, K.a. 343-K.a. 332), ondoren greziarrena, eta, azkenik, greziarren aurka matxinatuko zen bertako errege baten iritsiera (ziuraski Horunnefer, Goi Egiptoko gobernaria K.a. 205 eta K.a. 186 bitartean.

Egiptoren konkistatzaile pertsiarrei, "mediar" deitzen zaie (hieroglifoz Mdy, demotikoz Mty, ziuraski, aramaikozko "Mdy" hitzetik).

## Kanpo estekak