Saguzar hankahandi

**Saguzar hankahandi** edo **saguzar hatz-luze** (*Myotis capaccinii*) Myotis generoko animalia da. Chiropteraren barruko Myotinae subfamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago

*Myotis capaccinii*

## Deskribapena 
Saguzar hau tamaina ertainekoa da. Ez da dimorfismo sexualik deskribatu. Bizkarraldeko ilea gris argia da, sabeleko ilea ia zuria izanik. Zurdak dituen hanka nabarmen handia da, tibiaren erdia baino handiagoa. Tibiak, ile trinkoa du, patagioa inguratzen duten eremuetan hedatzen da. Gazteek normalean orban ilun bat izaten dute kokotsean. Besaurrearen luzera: 38,2-44,6 mm; pisua: 5,5-15,0 gramo (Levante eta Balear Uharteak), Hortz-formula: 2.1.3.3/3.1.3.3. Kromosoma kopurua (2n) = 44. *Myotis daubentonii*-rekin nahas daiteke, bereizteko irizpiderik onena azken honetan tibian ile ugari ez izatea izanik.

## Ultrasoinuak 
*M. daubentonii*-ren antzeko ultrasoinu-igorpena, FM-n, 47-50 kHz inguruko intentsitate maximoarekin.

## Banaketa 
Iberiar penintsulatik itsaso Beltzeraino, Mediterraneoko kostalde gehiena  eta uharte handi asko barne, Ekialde Hurbiletik Uzbekistaneraino hedatuz. *M. capaccinii*-ren Europako banaketak Mediterraneoko herrialdeen kostaldeko lurraldeak, Balkanetako penintsula, Bulgaria eta Errumania hartzen ditu barne. Suitzan desagertu egin dela dirudi. Espainian, penintsularen ekialdean, Balear Uharteetan eta Ceutan dago.

## Aldaketa geografikoa 
*M. c. capaccinii* azpiespezie izendatua  aurkitzen da Iberiar penintsulan.

## Habitatak eta altuera tartea 
Espezie hau termofiloa da. Bere aterpeak normalean ekosistema akuatikoen ondoan (ibaiak, zingirak, hezeguneak) daude, hau baita bere ehiza-habitata. Espezie troglofilo zorrotza da, nahiz eta barrunbeen antzeko baldintzak dituzten eraikinak kolonizatzen diren kasuak egon. Erditze-haztegiak eremu baxuetan agertzen dira, arren aterpeak, denboraldi erdiko aterpeak eta hibernazio aterpeak altitude  handiagoetara iristen diren bitartean. Espainian itsas mailaren eta 850 m-ko altitudeen artean erregistratu da, nahiz eta duela gutxi Ekialdeko Andaluzian 1200m-raino aurkitu diren koloniak.

## Ugalketa 
Gure lurraldeko erditze-koloniek dozena batzuetatik 600 banako ingurura arte izan ditzakete. Kroazian, 2000 eta 4000 banako artean zenbatu diren babesleku bat dago. Koloniak barrunbe epel eta hezeetan kokatzen dira, normalean 300 m-tik behera, nahiz eta salbuespen gisa, Andaluzian ekialdean, 450 eta 1050 m artean aurkitzen diren. Koloniak ia beti beste espezie batzuetakoekin nahasten dira, normalean *Miniopterus schreibersii*-rekin, baina baita *Myotis* generoko beste espezie batzuekin ere. Ugalketa taldeak ia osorik emeek osatzen dituzte, nahiz eta ar batzuk aterpe berean bizi ohi diren. Eme bakoitzak gehienez ere erditze bat izaten du urtean. Hauek nahiko goiztiarrak dira, maiatzaren erdialdetik ekainera. Gazteak ekainaren erdialdean hasten dira hegan.

## Elikadura ohiturak 
Uraren gainazalean eta gainetik artropodo txiki eta ertainak harrapatzen ditu. Frantzian, harrapakin ohikoenak dipteroak dira (quironómidoak eta culicidoak), tricopteroak eta lepidópteroak. Azken hauen presentziak dietan iradokitzen du ur-inguruetatik kanpo dauden inguruneak ustia ditzakeela.100 m inguruko lurraldeak okupatzen dituzte minutu batzuetan.  Lurralde horiek beste ale batzuen aurrean defendatzen dituztela ikusi da. Harrapaketa arrakasta handiena ur lasai eta landaretzarik gabekoetan da, ekolokalizazio soinuaren errefrakzio propietateei esker. Bere ehiza teknikak *M. daubentonii*-renen antzekoak dira. Espezie bat ugaria den lekuetan bestea ez dela agertzen ikusi da, horrek leia-efektu bat iradoki dezake. Frantzia kontinentalean, Ibaien ibilbideen aldaketaren ondorioz *M. capaccinii* desagertu den tokietan *M.dauventonii* ikusi da kolonizatzen.

## Populazioa 
Espainiako populazioa gutxienez 10000 banakotan kalkulatu da. Erregistro asko egon arren, 30 aterpe baino gutxiago ezagutzen dira, non 20 banako baino gehiago aurki daitezkeen aldizka.

## Antolaketa eta portaera 
Espezie gregarioa da, bai intra bai interespezifiko. *M. schribersii*-rekin duen lotura ezaugarria da, nahiz eta *Myotis* generoko beste espezie batzuekin ere lotuta egon. Sexu-bereizketarako joera nabarmena du, bai udan, arrak emeek erabiltzen dituztenetatik desberdinak diren aterpeetan biltzen direnean, bai hibernazioan zehar. Italian, hibernazio-babeslekuetan, taldeak normalean arrez osatuta daudela ikusi zen, eta banako bakartiak, berriz, arrak eta emeak direla. Korsikan kopulazio-aldiak azarotik otsailera bitartean ikusi dira, eta irailetik martxora arteko araldia erakusten duten arrak. Lur azpian hibernatzen dute, normalean kobazuloetako arraildura sakonetan, eta horrek zaildu egiten du espeziea neguan aurkitzea. Korsikan, hibernazio-aterpeen tenperatura 5°C-tik 10°C-ra bitartekoa izaten da. Otsailaren erdialdetik aurrera, tarteko aterpeak hartzen hasten dira, eta bertan apirilera arte egon daitezke, emeak ugalketa-kolonietan kontzentratzen diren arte. Ez dago bere migrazio ohiturak zehazten dituen informaziorik, baina mugimendu lokalak egiten ditu aterpeen artean, ez baititu udan eta neguan aterpe berdinak erabiltzen.

## Ineteres ekonomikoa eta gizakiekin duen harremana 
Ez dago informaziorik gai honi buruz.

## Harraparitza 
Hontz zuri eurasiarraren *(Tito alba)* harrapari kasu bat ezagutzen da.

## Patologiak eta parasitoak 
Espainian*. M. capaccinii* hainbat ektoparasito (ixodido akaroak, nikteribido intsektuak) eta helmintoren (digeneo trematodoak eta nematodoak) bizilekua da.

## Mehatxu faktoreak eta kudeaketa neurriak 
Beste saguzarrekin gertatzen den bezala, haien aterpeen eta ehiza-habitaten aldaketa da gainbeheraren kausa. Giza jardueren ondorioz babeslekuen galera gutxienez sei Espainiako kobazulotan ezagutzen da. Frantzian, espeleoturismoak eragindako asaldurak eta ibaien ibilguen aldaketa eta kutsadura aipatzen dira beherakadaren arrazoi gisa. Ugalketa-babesleku nagusiak legez babestu beharko lirateke, eta gizakiak horietara sartzea eragotzi beharko litzateke. Era berean, elikadura ohiturei eta ehiza guneen hautaketari buruzko ezagutza zabaldu beharko litzateke habitataren kudeaketa estrategia bat diseinatzeko. Natura 2000 Sarean sartzeko babesleku garrantzitsuenetako batzuk proposatu dira. Leku garrantzitsu batzuetan, hesi desegokiak kendu dira, eta beste batzuk perimetro hesiekin babestu dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Vespertilionidae

## Bibliografia 
Benzal *et al.* (1991), Cosson *et al.* (1999), Courtois (1998), Crucitti eta Chine (1990), González (1991), Guillén (1999), Hamidovic *et al.* (1999), Medard eta Guibert (1990, 1992), Paz eta Alcalde (2000), Serra-Cobo eta Balcells (1987)

## Kanpo estekak 
* 'Myotis capaccinii'ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean