open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baile na Sceilge

**Baile na Sceilge** (ingelesez *Ballinskelligs*, Harrien kokalekua" esan nahi du) Irlandako Errepublikako hego-mendebaldean kokatzen den Kerryko konderrian dagoen udalerria da. Kerryko Iveragh penintsulako *(Uíbh Ráthach)* Gaeltacht eremuan (irlandera hiztunen eremua) kokatzen da. Aipatutako harriak Skellig Michael *(Sceilg Mhichíl)* eta Little Skellig uharteak dira, hauetan Ballinskellings udalerriko kostaldetik hat itsasoratu eta uharte horietan ezarri zen komunitate monastiko baten egoitza izan zirelarik. Udalerriak hondartza erakargarriak eta Agustinotarren eraikin baten hondakinak ditu, Mac Carthy gazteluaren kokalekua ere bada, gaur egun gaztelu honen hondakinak bakarrik gelditzen direlarik.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* :Kategoria:Irlandako udalerriak

## Kanpo estekak
Comayagua (Hondurasko departamendua)

**Comayagua** Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Comayagua da. Comayaguak 5.196 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 43.018 biztanle inguru bizi dira.

### Udalerriak 
Departamendua 21 udalerritan banatzen da:

# Ajuterique
# Comayagua
# El Rosario
# Esquías
# Humuya
# La Libertad
# Lamaní
# Las Lajas
# La Trinidad
# Lejamaní
# Meámbar
# Minas de Oro
# Ojo de Agua
# San Jerónimo
# San José de Comayagua
# San José del Potrero
# San Luis
# San Sebastián
# Siguatepeque
# Taulabe
# Villa de San Antonio

## Kanpo estekak
Párvusz

**Párvusz** (1981eko martxoaren 1an *Norbert Kiss* bezala jaioa) hungariar artista grafiko bat da.

## Estiloa eta margolanak 
[thumb|ezkerrera|200px|Párvuszen margolanak [Norvegian.]]

Bere ikasketak Budapest eta Szeged hirietan burutu zituen. Orokorrean Párvuszen artea tinta txinatarra eta aldika erabiltzen duen akuarelan oinarritzen da, baina oinarrizko koloreak beltza eta zuria dira.

Endre Szász eta Maurits Cornelis Escher artistek bere artearengan eragina izan zuten eta 2004ean bere izenpeko bi margolan egin ondoren bere berezko estiloa aurkitu zuen. 2005an Laponiara joan zen, gerora Hungariara itzuli eta laponiar zeinuak marrazteari ekin zion. Garai honetako margolanik onena Norvegian saldu zuen Mona Lisa saamia izan zen. 2007an bere zazpi margolan Tromsø hiriko norvegiar aretoan erakutsi ziren. 2009an beste arte mota bat aurkitu zuen, honela egur grabaketarekin hasi zelarik.

## Bere lanak 

Irudi:SameMonaLisaParvusz.jpg|Mona Lisa saamia
Irudi:AnatomyParvusz.jpg|Lau zatiko anatomia
Irudi:MarthaMuchaParvusz.jpg|Martha, Muchako estiloan
Irudi:MCEscherParvusz.jpg|M. C. Escher, bere berezko estiloan
Irudi:MarthasCoatOfArmsParvusz.jpg|Martharen armarria
Irudi:Tree-RootParvusz.jpg|Zuhaitza - Sustraia
Irudi:Cross01.jpg|1.go Gurutzea
Irudi:Cross02.jpg|2.go Gurutzea
Irudi:Celtic cross Parvusz.jpg|Gurutze zeltiarra
Irudi:AinoParvusz.jpg|Kalevalako Aino
Irudi:KishParvusz.jpg|'Kish'
Irudi:Sunset in Helsinki by Párvusz.jpg|Sunset in Helsinki. Oil on wood. 82 cm x 62 cm

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Webgune Ofiziala
* Infonuorra: *Ungarer vil bli same* (norvegieraz)
Basum Tso aintzira

**Basum Tso lakua** (; ) Txinako Herri Errepublikako Tibeteko eskualde autonomoko Nyingchi Prefekturako Gongbo'gyamda Konderrian dagoen aintzira da.

## Ezaugarriak 
Lakuak 28 kilometro koadroko lakua itsasoaren mailatik 3.700 metrora dago, eta 18 kilometro inguruko luzera dauka. Zabalera berriz 1,5 kilometrokoa da. Lakuaren punturik baxuenean, urek 120 metroko sakonera dute.

## Uhartea 
Uhartearen erdian Zha Xi uhartea dago.

## Kanpo estekak 
*  Lakuaren argazkia.
Baile an Fheirtéaraigh

**Baile an Fheirtéaraigh** (ingelesez *Ballyferriter*, bi izendapenak ofizialak dira; irlanderaz *An Buailtín* laburdurarekin ere izendatu ohi da) Irlandako Errepublikako hego-mendebaldeko Kerryko konderrian kokatzen den udalerria da. Corca Dhuibhne edo Dingle penintsulan dago.

## Irlandera 
Kerryko Gaeltacht eremuaren (irlandera hiztunen eremua)a barnean dagoelarik, 2002ko erroldaren arabera udalerriko biztanleriaren %75ak eguneroko bizian irlanderaz hitz egiten zuen. Udalerriaren izena Erdi Aroaren amaiera aldera Ard na Caithne kokalekuan ezarri zen Feiritéar familia normandar-irlandarratik dator, hauetako ondorego eta kidea XVII. mendean exekutatutako olerkari eta buruzagia zen Piaras Feiritéar izan zelarik. Udalerriaren antzinako izena *An Buailtín* zen, bere esanahia "esnekien leku txikia" delarik.

2004ko leku izenen aginduaren ondorioz, Éamon Ó Cuiv Gaeltachteko ministroak derrigorrez mapa eta izendapen guztietan irlanderazko Baile an Fheirtéaraigh izena bakarrik erabili behar zela aipatu zuen.

## Udalerria 
Udalerriak udan irlandera ikastaroetako ikasleekin nolabaiteko zuzperraldi edo giroa izan ohi du, ikastaro hauek Corkeko Unibertsitatearen laguntzaz bertako ikastetxe nazionalak antolatzen ditu, goi maila ikasleek alokairu etxeak eta erraztasunak izan ohi dituztelarik.
 
Udalerria Dingle penintsulako Ard na Caithne (formalki Smerwick harbour deitua) kokalekutik gertu dagoen Croaghmarhin muinoaren altzoan dago, Dingle udalerrian hasi eta amaitu eta penintsula honen mendebaldeko eremua itzul-inguratzen duen eskualdeko R559 errepidean. Udalerriak hiru taberna ditu: Tigh Uí Chatháin, Tigh Uí Mhurchú eta Tigh an tSaorsaigh, bai eta hotel edo ostatu bat ere: Óstán Cheann Sibéal (formalki Tigh Peig's). Ikastetxe bat, eliza, museoa eta Gardaren polizia etxe bat ere baditu.

Baile an Fheirtéaraigh eta Cuan Ard na Caithne kokalekuen artean Dún an Óir ("Urrearen Gotorlekua") dago, burdin aroko gotorlekua, bertan 1580ko Desmond Altxamenduan zehar jasotako Siege of Smerwick edo Smerwickeko sarraskia gertatu zelarik. Desmond Altxamenduan zehar James Fitzmaurice Fitzgerald buruzagi irlandarraren aldeko 600 espainiar eta italiar gerlariek *inbasio papala* deiturikoa burutu zuten, Grey de Wiltoneko 14. Baroia zen Arthur Greyren buruzagitzan zeuden ingelesek jo ta bertan hil zituztelarik.

## Iruditegia 

Irudi:Smerwick headland, view SSE - geograph.org.uk - 459788.jpg|Landa.
Irudi:Hillside Pasture and residence - geograph.org.uk - 16939.jpg|Etxaldea.
Irudi:Ballyferriter - geograph.org.uk - 301971.jpg|Kalea.
Irudi:Baile an Fheirtearaigh church - geograph.org.uk - 220215.jpg|Eliza.

## Ikus gainera 
* :Kategoria:Irlandako udalerriak

## Kanpo estekak
212 Medea

**212 Medea**, asteroide gerrikoan aurkitutako 212. asteroidearen izena da. 1880ko otsailak 6an aurkitu zuen Johann Palisak Pulako behatokitik.

Bere izena, greziar mitologiako Medea izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Jason eta argonauten istorioarekin lotuta dagoen pertsonaia.

## Kanpo estekak
213 Lilaea

**213 Lilaea**, asteroide gerrikoan aurkitutako 213. asteroidearen izena da. 1880ko otsailak 16an aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek Clintonetik.

Bere izena, greziar mitologiako Lilaea izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Zefiso ibaian bizi zen naiade bat zena.

## Kanpo estekak
214 Axera

**214 Axera**, asteroide gerrikoan aurkitutako 214. asteroidearen izena da. 1880ko otsailak 29an aurkitu zuen Johann Palisak Pulako behatokitik.

Bere izena, Axeragatik jasotzen du, Sidongo jainkosa semita bat zena.

## Kanpo estekak
Gaeltacht Quarter (Belfast)

**Gaeltacht Quarter**, Ipar Irlandako Belfast hiriaren mendebaldeko Falls Road eremuan kokatzen den gune bat da. Irlandera hizkuntzaren erabilera hedatua den Gaeltacht eremua da. Eremu hau irlanderaren erabilelarako bultzada gisa, bai eta hizkuntza eta irlandar kuturerekiko turisten erakarpena lortzeko asmoz sortu zen.

Gaeltacht Quarter eremua sortzeko proposamena 2002an Joint West Belfast/Greater Shankill Task Force erakundearen eskuz hasi zen. Plan hau Belfasteko Udalak eta bere Kultura, Arteak eta Aisialdiko Sailak bereganatu eta bere alde lanean jarduten hasi ziren.

Eremu honetan kokatzen diren guneetako batzuk Cultúrlann McAdam Ó Fiaich kulturgunea, bai eta Conway Mill eta Féile an Phobail dira.

## Ikus gainera 
* Cultúrlann McAdam Ó Fiaich
* Féile an Phobail
* Gaeltacht
* Shaw's Road
* Belfast quarters
* Raidió Fáilte

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bisitatu Mendebaldeko Belfast
* Kultura, Arteak eta Aisialdiko Saila
216 Kleopatra

[thumb|250px|Kleopatra asteroidearen [radar bidezko irudia.]]
**216 Kleopatra**, asteroide gerrikoan aurkitutako 216. asteroidearen izena da. 1880ko apirilak 10ean aurkitu zuen Johann Palisa astronomo austriarrak Pulako behatokitik.

Asteroide honek, bere izena, Egiptoko azken erregina izan zen Kleopatra VII.agatik jasotzen du, Ptolomeotar dinastiakoa zena.

## Kanpo estekak
217 Eudora

**217 Eudora**, asteroide gerrikoan aurkitutako 217. asteroidearen izena da. 1880ko abuztuak 30ean aurkitu zuen Jérôme Eugène Coggiak Marsellatik.

Bere izena, greziar mitologiako Eudora izeneko hiru pertsonaiengatik jasotzen du, lehena, nereida bat, bigarrena, hiade bat eta, hirugarrena, ozeanide bat zena.

## Kanpo estekak
218 Bianka

**218 Bianka**, asteroide gerrikoan aurkitutako 218. asteroidearen izena da. 1880ko irailak 4an aurkitu zuen Johann Palisak Pulako behatokitik.

Bere izena, Bianca Bianchi opera abeslariagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
219 Thusnelda

**219 Thusnelda**, asteroide gerrikoan aurkitutako 219. asteroidearen izena da. 1880ko irailak 30ean aurkitu zuen Johann Palisak Pulako behatokitik.

Bere izena, Thusneldagatik jasotzen du, Teutoburgoko oihaneko guduan hiru erromatar legio suntsitu zituen Arminioren emaztea zena.

## Kanpo estekak
Ginkana

**Ginkana**, ingelesezko *gym* edo *gymnastics* (euskaraz, gimnastika) eta hindizko *khana* (euskaraz, bilera) hitzetatik, taldeka egiten den haur jolasa da. Euskal Herriko herrietako jaietan eta aisialdiko taldeetan sarri jolasten da ginkana.

Ginkana bat egiteko 20-40 bat lagun behar dira. Pertsona batzuk begiraleak izatea gomendatzen da. Jokalariak taldeetan banatu ondoren, aldi bakoitzean proba, zeregin eta jolas ezberdinak proposatzen zaizkie parte-hartzaileei era ordenatuan (adibidez, *Zenbat leiho ditu udaletxeak?* galderari zuzen erantzun beharra, begiraleek ezkutaturiko objektu bat aurkitzea, kale jakin bat aurkitzea, alkandora gorria jantzita duen pertsona bat ekartzea, herriko plazan kanta bat abestea, toki jakin batean dagoen begirale batek emango duen pasahitza esatea, ...). Zeregin guztiak burutzen dituen lehenengo taldeak irabaziko du ginkana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
220 Stephania

**220 Stephania**, asteroide gerrikoan aurkitutako 220. asteroidearen izena da. 1881eko maiatzak 19an aurkitu zuen Johann Palisak Pulako behatokitik.

Bere izena, Austria-Hungariako Inperioko printze oinordekoa zen Rodolfo Habsburgokoaren emazte zen Estefania Belgikakoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Aranarth

**Aranarth**, sindarinez "errege noblea" esan nahi duena, Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da, eta, bere istorioa, Eraztunen Jauna eleberriko eranskinetan kontatzen da. Dunadan bat da, Firiel eta Arthedaineko azken erregea izan zen Arveduiren semea. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1938. urtean jaio zen, eta Iparraldeko Dunedainen lehen kapitaina izan zen.

## Historia 
Aranarth oraindik gaztea zenean, Angmarreko Errege Aztiak Arnor erresuma suntsitu zuen, Fornost inbadituz. Bertako biztanle gehienek, Aranarth bera barne, Lindonera ihes egin zuten, baina Arvedui erregea, Forochelgo izotzezko badiara joan zen. Aranarthek hala eskatuta, Zirdanek, itsasontzi bat bidali zuen Arvedui erreskatatzera, baina sekula ez zen itzuli. Beranduago, itsasontzia, bertan Arvedui eta Amon Sûl eta Annuminaseko Palantirrak zeudela hondoratu zela jakin zen. Eskubidez, Aranarth, horrela, Arnorreko errege bihurtu zen.

Aranarth, orduan, Gondor, Rivendel eta Lindoneko armadekin, Angmar suntsitzera joan zen, eta, horren ondoren, errege titulurik ez hartzea erabaki zuen, bere erresuma suntsitua izan baitzen.

Aranarthen herria, Iparraldeko Mendirakoiak edo Iparraldeko Dunedainak bezala ezagutua izaten hasi zen, eta bera izan zen herri honen lehen kapitaina. Denborarekin, Arnorreko herriak, bere jatorria ahaztu zuen.

Dunedainek Arnor, Angmarreko gaizkiaren hondarretatik defendatu zuten arren, Gandalf Istaria Dol Guldurrera joan eta Sauron kanporatu zuen. Honela hasi zen Zaintzapeko Bakea bezala ezagutu zen garaia, etsaiaren erasoak, urriak, eta, euren artean oso ezberdinak izan zirenean.

Aranarthen semea, Arahael, Rivendelen jaio zen, eta, ordutik aurrera, bertan hazi eta heziak izan ziren Kapitainen seme guztiak. Gainera, guztiei, Ar(a) ("erregea" sindarinez) aurrizkidun izen bat eman zioten, eskubidez, Arnorreko erregeak izango zirela esan nahi zuena. Arahael izan zen bere aitaren oinordeko hau Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2106. urtean hil ondoren.

## Kanpo estekak
Nagoyako gaztelua

Japoniako Aichi prefeturan dagoen japoniar gaztelua da. Nagoia hiriko erdialdeko Naka-ku auzoan dago.

## Historia 
Imagawa Ujichikak eraiki zuen jatorrizko gaztelua 1525 inguruan. Oda Nobuhidek kendu zion Imagawa Ujitoyori 1532an, eta beretzako hartu zuen, baina, beranduago, utzi egin zuen.

1610ean, Tokugawa Ieyasuk, daimyō ezberdinei, toki hartan gaztelu berri bat eraikitzen laguntzeko agindu zien. Gazteluaren eraikuntza, 1612an amaitu zen.

Edo aroan, Nagoiako gaztelua, Japoniako hiri-gaztelurik garrantzitsuenetako bat zen, Tokaido eta Nakasendo elkartzen zituen Minoji bideko derrigorrezko geltoki batez gain.

Meiji arorarte, Tokugawa familiako Owari klanaren bizilekua izan zen.

Bigarren Mundu Gerran, 1945eko maiatzak 14an, aireko bonbardaketaren ondorioz, gaztelua eta bere baliozko objektu gehienak erabat erreak izan ziren. Hala ere, margolanen batzuk, sutetik salbatu ziren, eta egundaino mantendu dira. Gaztelua, 1959an amaitu zen berreraikitzen.

Gaur egun, antzinako gaztelutik geratzen dena, hormigoizko berreraikitze bat da, aire girotu eta igogailuekin. Gainera, Hommaru Jauregia berreraikitzeko ideia ere badago, hau ere gerran erre zena.

## Gazteluaren ezaugarriak 
Gazteluaren kupula gainean, tigre burudun bi urrezko arrain daude, kinshachi (金鯱) deituak, suteak ekiditeko kuttun bezala erabiltzen dena. Esaten denez, kinsachiak, jaun feudalaren autoritatearen ikur bezala ere balio zuten.

## Iruditegia 

Irudi:Nagoya csl snow piled up.jpg|Neguan.
Irudi:Nagoya station & Nagoya Castle.jpg|JR Central dorreak atzean dituela.
Irudi:Nagoya2.jpg|Harresia eta dorre nagusia.
Irudi:Ninomaru Ote Ninomon Nagoya Castle (5).JPG|Ninomaru atea.
Irudi:Old Nagoya Castle Keep Tower.jpg|XX mende hasierako argazkia.
Irudi:Nagoya Castle Feb 2011 40.jpg|Garai batean izan zenaren maketa.

## Kanpo estekak
Cé Bhréannain

**Cé Bhréannain** (ingelesez *Brandon*) Irlandako Errepublikako hego-mendebaldeko Kerryko konderrian kokatzen den udalerria eta portua da. Corca Dhuibhne edo Dingle penintsulan kokatzen den Gaeltacht eremuan dago. Dingle udalerrian iparraldean kokatzen da, hain zuzen ere Brandon badiaren kostaldea eta Brandon mendiaren magalean.

Antzineko Celtic Harvest Festival jaialdia edo *Féile Lughnasa* (jentilen edo paganoen ospakizuna) deritzona urtero udalerri honetan eta bere inguruetan uztailaren azken igandean ospatu ohi da.

*Brandon badia* delakoa Kerryko konderrian dagoen Dingle penintsulako Brandon udalerritik hurbil dago.

## Windsurf 
Brandon badia Irlandako windsurf jarduerarako leku garrantzitsuenetakoa da. 2000, 2001 eta 2002. urteen artean PWA olatu profesional nabigaketa lehiaketen lekuko izan dira, bertan hainbat windsurf eskola ere badaude, euren mailak hasiberritik aurreratuen artean daudelarik. Maharees delakoan, Brandon badia eta Tralee badiaren arteko penintsula hondartsua, windusrf jardueren gehiengoa bertan burutzen da. Kokaleku nagusiak hasi hauek dira: hasiberrientzako Sandy Bay badia, maila ertain eta ur lasaieko Scraggane Bay badia eta maila aurreratua dutenentzat Brandon Bay bera dago. Surfa ere Maharees eremuan hazkunde nabarmena jasaten ari den jarduera edo kirola da, leku honetan Irlandako olatu handienak topa daitezkelarik.

## Hiri senidetuak 
Cloghane eta Brandon (*An Clochán agus Bhréanainn*) udalerriak Frantziako Bretainia herrialdeko Plozévet udalerriarekin senidetuak daude.

## Ikus gainera 
* :Kategoria:Irlandako udalerriak

## Kanpo estekak
Brandon

**Brandon** honako leku izenak izan daitezke:

## Kanada 
* Brandon (Kanada) udalerria.

## Irlandako Errepublika 
* Brandon (Irlanda) udalerria.
* Mount Brandon mendia.
* Brandon Bay badia.
* Brandon Creek herrixka.
* Brandon Hill muinoa.

## Erresuma Batua 
* Brandon (Lincolnshire)
* Brandon (Northumberland)
* Brandon (Suffolk)
* Brandon (Warwickshire)
* Brandon (Durham)
* Brandon gaztelua

## Ameriketako Estatu Batuak 
* Brandon (Kolorado)
* Brandon (Florida)
* Brandon (Iowa)
* Brandon (Minnesota)
* Brandon (Mississippi)
* Brandon (New York)
* Brandon (Hego Dakota)
* Brandon (Texas)
* Brandon (Vermont)
* Brandon (Wisconsin)
An Fheothanach

**An Fheothanach** irlanderaz eta **Feothanach** ingeleraz, Irlandako Errepublikako hego-mendebaldean dagoen Kerryko konderrian kokatzen den udalerria da. Corca Dhuibhne edo Dingle penintsulako Gaeltacht eremuan dago, An Daingean (Dingle) udalerritik 13 kilometro ipar-ekialderantz dago. Brandon mendiaren magalean dago.

Udalerri honetan jaio zen orain dela gutxi ezkondu berri den RTÉ irlandar kate publikoko Siún Nic Gearailt berri emaile eta telebistako aurkezlea.

Udalerri hau dagoen kokalekuko mendebalderako ikuspegia erabat txundigarria eta ikaragarria da.

## Kanpo estekak
Ashikaga Yoshiteru

Ashikaga shogunerriko hamairugarren shoguna izan zen, eta 1546 eta 1565 bitartean gobernatu zuen Japonian. Hamabigarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshiharuren seme nagusia izan zen, eta, bere anaia txikia zen Ashikaga Yoshiaki, shogunerri honetako hamabosgarren eta azken shoguna izango zen.

Bere aita bezala, gobernari txotxongilo bat izan zen, eta Miyoshi Nagayoshi eta Hosokawa Ujitsunaren arteko lehiaren erdian egongo zen. Shogunak daimyōen gainean zuen boterea sendotzen saiatu zen, Takeda Shingen eta Uesugi Kenshin, Shimazu Takahisa eta Otomo Yoshihige, eta Mori Motonari eta Amago Haruhisaren artean bake negoziaketak sortuz. Japoniaren gaineko gobernabilitatea izan zuen azken shoguna izan zen.

## Kanpo estekak
Corca Dhuibhne

**Corca Dhuibhne** Irlandako historian zehar irlanderazko izen horrekin erresuma edo eskualde hauek izendatu izan dira:

* Corcu Duibne edo Corca Dhuibhne: Aintzinako Irlandako hego-mendebaldeko Dingle penintsula eta Iveragh penintsulan zehar hedatu zen erresuma bat izan zen.
* Dingle penintsula edo Corca Dhuibhne: Gaur egun sarritan Dingle penintsulari irlanderaz Corca Dhuibhne deritzo.
Neuropatia mielo-optiko subakutu

**Neuropatia mielo-optiko subakutu** edo **SMON** (ingelerazko hitzen akronimoa: *Subacute myelo-optic neuropathy*) nerbio-sistemaren gaixotasun bat da, neuropatia bat. Kordan eta begietan eragiten du, paralisia sortuz, itsutasuna eta kasu batzuetan heriotza. SMON epidemia bat gertatu zen 1960ko hamarkadan Japonian, kliokinol dosi handiek sortua. 10.000 pertsonek jasan zuten gaixotasuna.

Urte askoz gaixotasuna sortzen zuen birus baten bila ibili ziren zientzialariak eta eragin handia izan zuen Japoniako ekonomian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
215 Oenone

**215 Oenone**, asteroide gerrikoan aurkitutako 215. asteroidearen izena da. 1880ko apirilak 7an aurkitu zuen Viktor Knorrek Alemaniako hiriburu den Berlindik.

Bere izena, greziar mitologiako Oenone edo Enone izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, ninfa edo oreade bat.

## Kanpo estekak
Apofis II.a

**Apofis II.a** edo **Apepi II.a**, ziuraski, Egiptoko XV. dinastiako seigarren faraoi hiksoa izan zen, eta K.a. 1534 inguruan gobernatuko zuen.

Nicolas Grimal eta zenbait egiptologoren arabera, faraoi hau Apofis I.aren oinordekoa izan zen, izen bereko bi faraoi existitu zirela uste baitute, Apofis I.a eta Apofis II.a, alegia; iritzi nagusia, Apofis I.a izango litzatekeela den arren, bere errege titulatura bere erregealdi luzean zehar aldatuko zena.

Ez da Sexto Julio Afrikanok, Flavio Josefok, Jurgi Sintzelok eta Eusebio Zesareakoak idatzitako Manetonen epitomeetan agertzen.

Soilik, bere izen **Apep**ekin aurkitutako eskarabeo hiksoengatik ezagutzen da.

Benetan erregea izan bazen, XV. dinastiako zazpigarren eta azken faraoia izango zen bere oinordekoa, Khamudy.

Eskarabeo hiksoetan aurkitutak Apepi/Nebkhepeshra izenekin lotzen da.
Ceann Trá

**Ceann Trá**, , Irlandako Errepublikako hego-mendebaldean dagoen herri bat da, Kerryko konderrian. 

Dingle penintsulan dago, Dingle udalerritik 7 kilometro mendebalderantz, aintzinean Ventry udalerria penintsula osoko portu nagusia izan zen. Gaur egun udalerri honetako hondartza oso ospetsua da turisten artean.

## Herria 
Ventry udalerritik sei kilometro mendebalderuntz joanez gero Dunbeg (*An Dún Beag*) delakoaren hondakinak daude, amildegi edo itsaslabar sakon baten ertzean kokatzen den Burdin Aroko gotorlekua, bertan antzinako harrizko etxeak eta Caol edo Cháil Mic Crimthainn delakoaren hilerria topa dezakegu, Fenian ziklo mitologikoan gertatu zen Ventryko Batailaren azken hildakoa izan zelarik. .

Honetaz gain, Ventry udalerria Irlanda osoan arras ospetsua den futbol gaeliko kiroleko Páidí Ó Sé jokalariaren sorlekua ere bada, honek udalerriko elizaren inguruan bere jabetzako pub edo taberna bat duelarik. Canon James Goodman musika bildumaria ere Ventry udalerrian hazi zen.

### Rahinnane gaztelua 
Ventry udalerriko leku interesgarri bat Rahinnane gaztelua da, hau Kerryko Zalduna edo Knight of Kerry zenaren bizilekua zen. Kerryko Zalduna zena Cromwelliatar Aroa arte bertan bizi izan zen. Gaztelua *ringfort* zahar (harrizko eraztun itxurako eraikinak) baten aldamenean eraikia dago. *Ringfort* hau eraiki eta ondoren sei metroko harresiak gehitu zitzaizkion, honek hobi bat zuenaren itxura ematen dio, nahiz eta honek holako gauzik behin ere ez izan. Rahinnane gaztelua bere harrizko eskailerekin oraindik oso garbi eta txukun dago, halere lehen solairutik hasi eta bigarrenera igotzea nahiko harriskutsua izan liteke.

## Iruditegia 

Fitxategi:Ventry Harbour from Mount Eagle - geograph.org.uk - 2010909.jpg|Ventry badia Sliabh an Iolair menditik ikusis
Fitxategi:Ventry Graveyard a.jpg|Ventury hilerria
Fitxategi:Ventry1.jpg|Ventry hondartza
Fitxategi:Rahinnane Castle - geograph.org.uk - 257388.jpg|Rahinnane gaztelua

## Herritar ezagunak 
* Páidí Ó Sé (1955-2012), futbol gaeliko jokalaria.

## Ikus gainera 
* Irlandako udalerriak
* Rahinnane gaztelua

## Kanpo estekak 
* Dingle penintsulako turismoa: Ventry
* Dingle penintsulako bisitariaren gida: Ventry
Finantzak

[thumb|250px|[Banku baten egoitza Bilbon. Bankuak finantza bitartekariak dira: gordailu moduan hartzen duten dirua mailegatu egiten dute interes baten trukean.]]

**Finantzak** diruaren kudeaketa aztertzen duen ekonomiaren adarra dira. Banakoen, enpresen eta estatuaren arteko diru-fluxuak aztertzen ditu, horiek guztiek dituzten kontsumo edo inbertsio beharretarako. Finantzek diru, denbora eta arrisku kontzeptuak uztartzen dituzte, eragile ekonomikoek behar dituzten kapital beharrak une, neurri eta modu egokian kudeatzeko.

Oinarrian, finantza arloa pertsona eta enpresek bankuetan dirua ezartzen dutenean zabaltzen da. Bankuek beste zenbait pertsona edo enpresari mailegatu edo uzten diote ezarritako dirua, geroago itzultzeko konpromezuaz. Itzuli bitartean bankuak interesak jasoko ditu dirua mailegatuta hartu duen pertsona edo erakundetik.

## Ikus, gainera 
* Finantzaketa

## Kanpo estekak
Copán (Hondurasko departamendua)

**Copán** Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Santa Rosa de Copán da. Copánek 3.203 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 320.562 biztanle inguru bizi dira.

Departamendu hau kolonaurreko Copán arkeologia eremuagatik ezaguna da, Maien zibilizazioaren hiririk handienetakoa izandakoa.

### Udalerriak 
Departamendua 23 udalerritan banatzen da:

# Cabañas
# Concepción
# Copán Ruinas
# Corquín
# Cucuyagua
# Dolores
# Dulce Nombre
# El Paraíso
# Florida
# La Jigua
# La Unión
# Nueva Arcadia
# San Agustín
# San Antonio
# San Jerónimo
# San José
# San Juan de Opoa
# San Nicolás
# San Pedro de Copán
# Santa Rita
# Santa Rosa de Copán
# Trinidad de Copán
# Veracruz, Copán

## Ikus, gainera 
* Copán (arkeologia eremua)

## Kanpo estekak
Gallarus Oratory

**Gallarus Oratory** (irlanderaz: **Séipéilín Ghallarais**, euskaraz "Gallarus Otoiztegia" esan nahi du) Irlanda osoan hobekien kontserbatu izan den eliza paleokristaua da. Irlandako Errepublikako Kerryko konderrian dagoen Dingle penintsulan kokatzen da. Clochán motako eraikina da.

Eliza hau VI. eta IX. mendeen artean sortu zen, nahiz eta teoria batzuen arabera bere eraikuntza XII. mendekoa izago litzatekeen.

Eraikina kareorerik erabili gabe harri bat beste baten gainean jarriaz eginiriko teknika baten bidez eraikia dago, neolitiko garaiko hilobien antzera, bere egitura kanpokaldera makurtuta dagoelarik, honela uraren kanporatze hobea lortzeko asmoz. Eraikinaren itxura buruz behera ezarritako itsasontzi baten gila antza du.

## Iruditegia 

Irudi:Gallarus oratory entera.jpg|Gallarus Oratoryra ailegatzeko bidea.
Irudi:Gallarus oratory lateral.jpg|Gallarus Oratoryren alboko ikuspegia.
Irudi:Gallarus oratory inside.jpg|Gallarus Oratoryko barnekaldearen ikuspegia.

## Kanpo estekak 
* Gallarus Bisitarien Guneko argibidea
* Cork eta Kerryko Turismo Bulegoko Gallarus Oratoryko webgunea
* Gallarus Oratoryko irudiak britannia-picture.com webgunean
Cortés (Hondurasko departamendua)

**Cortés** Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua San Pedro Sula da. Cortésk 3.954 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 1.365.497 biztanle inguru bizi dira.

### Udalerriak 
Departamendua 12 udalerritan banatzen da:

# Choloma
# La Lima
# Omoa
# Pimienta
# Potrerillos
# Puerto Cortés
# San Antonio de Cortés
# San Francisco de Yojoa
# San Manuel
# San Pedro Sula
# Santa Cruz de Yojoa
# Villanueva

## Kanpo estekak
Colón (Hondurasko departamendua)

*Artikulu hau Hondurasko departamenduari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Colón».*

**Colón** Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Trujilllo da. 8.875 km²ko azalera du eta 2006ko kalkuluen arabera 246.000 biztanle bizi ziren.

### Udalerriak 
Departamendua 10 udalerritan banatzen da:
# Balfate
# Bonito Oriental
# Iriona
# Limón
# Sabá
# Santa Fé
# Santa Rosa de Aguán
# Sonaguera
# Tocoa
# Trujillo

## Kanpo estekak
Polemon I.a

**Polemon I.a Pontokoa** (; K.a. 60-K.a. 8), Pontoko Erresumako erregea izan zen K.a. 38 eta K.a. 8 bitartean, Sofenekoa K.a. 33 eta K.a. 30 bitartean eta Bosforoko Erresumakoa K.a. 14 eta K.a. 8 bitartean.

## Erromaren aliatua 
Kariako Laodizea hiriko hizlari ospetsua zen Zenonen semea zen. Marko Antoniok Asia Txikian eraman zuen hedapen politikaren babes leial bat izan zen. Marko Antoniogandik, Polemonek berak eta bere aitak emandako zerbitzuengandik, Ziliziaren zati baten gobernua jaso zuen, errege titulurik gabe, K.a. 39an.

Handik gutxira, printzerri hau Pontogatik aldatu zuen, errege tituluarekin (jada bazen K.a. 36an), eta Marko Antoniorekin batera lan egin zuen partiarren aurkako kanpainan, Appius Statianusekin batera garaitua eta preso hartua izan zelarik. Erreskate baten truke askatua izan zen.

Triunbiroak, esker on bezala, Armenia Txikia izeneko erresuma eman zion (Ponto galdu gabe). Marko Antonio eta Kleopatrari lagundu zien K.a. 31n gertatu zen Aktiumeko guduan, baina Augustorekin bakea sinatzen jakin zuen, Pontoko eta Armeniako errege bezala berretsi zuena, eta, beranduago, erromatar herriaren aliatu eta lagun bezala izendatu zuen.

K.a. 16an, Marko Agripak Bosforoko Erresuma menperatzea agindu zion, Asandro hil zenetik Eskriboniok usurpatu zuena. Eskribonio usurpatzailea, Bosforoko Erresumako biztanleek hil zuten Polemon iritsi aurretik, bere burua errege izendatu zuena, bere aurka zeudenak hilez. Agripak tronuan berretsi zuen, eta, ondoren, Augustok berak.

Eskribonio hil ondoren, Farnazes II.aren alaba eta Asandroren alarguna zen Dinamisekin, tronu hau okupatuko zuen K.a. 14 eta K.a. 8 bitartean.

Bere erresumak, Ponto eta Kolkida osorik eta Bosforoko Erresuma Tanais ibairaino (Don) hartzen zuen. Tanais hiria, bere independentzia berreskuratzeko matxinatu zena, suntsitua izan zen.

K.a. 13 inguruan Pitodoris Pontokoarekin ezkondu zen, Marko Antonioren biloba zena, Pontoko Erresuma partzialki berreraiki zuena berarentzat, ondoren, Ponto Polemondar deitua izango zena eta bertako errege izango zena K.a. 38 eta K.a. 8 bitartean. K.a. 26rarte itxaron beharko zuen Augustogandik lurralde hauen gaineko bere autoritatearen berrestea jasotzeko.

Aspurgiarren aurkako espedizio bat abiarazi zuen, Fanagoriatik iparraldera zegoen tribu sarmaziar bat, eta garaitua, preso hartua eta exekutatua izan zen, data ezezagun batean, baina, edozein kasutan, K.a. 2 baino beranduago, urte honetan oraindik gobernatzen jarraitzen baitzuen.

Polemon hil ondoren, bere familia erresumatik kanporatua Tiberio Julio Aspurgosgatik, Asandro eta Dinamisen semea ezin izan zen Taurican mantendu, baina bere emazte Pitodorisek Pontoko Erresuman gobernatzen jarraitu zuen 27-31 arte.

## Seme-alabak 
Pitodorisekin, tronuan bere oinordekoa izan zena, hiru seme-alaba izan zituen: Polemon II.a, bere amarekin elkargobernaria izan zena, Artaxias III.a Zenon, nagusiki Armenia Txikiko lurraldeak jaso zituena, eta Antonia Trifena, Traziako errege Kotis VIII.arekin ezkondu zena. Dinamisekin ez zuen seme-alabarik izan.
Sully jauregia

**Sully jauregia** () Luis XIII.a estiloko eraikin partikular bat da, Parisko 4. barrutiko Le Marais auzoko Saint-Antoine kaleko 62. zenbakian dagoena.

## Historia 
1625 eta 1630 bitartean, kontu interbentorea zen Mesme Galletek *place Royal*era (gaur egun Vosges plaza) sarbidea zuen lorategi eta orangeriedun jauregi hau eraikiarazi zuen berarentzako Le Marais auzoan (auzo hau modako zegoen garai batean).

Maximilien de Béthune, Sullyko I. dukea eta Henrike IV.a erregearen eraikuntza superintendentea eta finantza ministroa izan zenak, 1634an erosi zuen eraikina. Bera arduratu zen apaindura amaitzeaz, eta bertan bizi izan zen bere azken urteetan. 1660an, bere biloba Maximilien, Sullyko II. dukeak hegal gehigarri bat eraiki zuen hegal nobletik mendebaldera, lorategiaren ondoan.

Sullytarrek, jauregi honetan bizitzen jarraitu zuten XVIII. mendera arte. Garai honetatik aurrera hainbat jaberen esku egon zen arren, gaur egun ere Sully jauregia deitzen zaio.

XIX. mendean, *immeuble de rapport* (alokairuan zeuden etxebizitza eraikina) bihurtu zen. Honen ondorioz, bertan alokairuan bizi izan zirenek aldaketa ugari egin zuten. Batzuetan, eraikina euren merkatari edo artisau lanbideetan aritzeko erabili zuten. 1862an *Monument historique* izendatua izan zen eta horrek pixkanakako berpizte batera eraman zuen, jauregiaren kontserbazioaz arduratuago zeuden jabe berrien iritsierarekin. 1944an estatuaren jabetzara pasatu zen, eta 1973an amaitu zen zaharberritze kanpaina luze batek *orangerie* bere jatorrizko egoerara itzuli zuen .

1967tik *Caisse nationale des monuments historiques et des sites*-en (Monumentu eta toki historikoen kutxa nazionala) egoitza da eta, 2000tik Frantziako Monumentu Nazionalen gunea, Kultura eta Komunikazio Ministerioak babestutako organismoa, Ondare Nazionalaren ehun ondasun baino gehiago kudeatzen dituena.

## Iruditegia 

Irudi:Hôtel de Sully, Paris, orangerie.jpg|L'orangerie.
Irudi:Paris Hotel de Sully 02.jpg|
Irudi:Hotel de Sully 02.JPG|Sarrera nagusia

## Informazio praktikoa 
* Helbidea: 62 Rue Saint-Antoine, 75004
* Ordutegia:
** patioa eta lorategia: 9:00 - 19:00
** liburutegia: 13:00 - 19:00 asteartetik igandera
* Geltokiak:
** 15px15px Saint-Paul
** 15px15px Sully-Morland

## Kanpo estekak 
*  Historique : l'Hôtel Sully Jeudepaume.org
*  Hôtel de Sully Insecula.com
Inis Mór

**Inis Mór** irlanderaz eta ofizialki, **Inishmore** ingelesez (euskaraz "Uharte Handia" esan nahi du. **Árainnmhór** ere deitua bada, "Aran Handia"), Irlandako Errepublikako mendebaldeko Galwayko konderria dauden Aran uhartediko uharterik handiena da.

## Uhartea 
Bertako herri handiena eta portu nagusia Cill Rónáin/Kilronan da. Galway konderriko Gaeltacht eremuaren barnean dago.

## Toki nabarmenak 
* Dún Aonghasa, uharteko gotorleku ikusgarriena.
* Dún Dúchathair, harrizko gotorlekua.
* Cill Rónáin, uharteko herri eta portu nagusia.
* Arkin's gaztelua, XIII. mendeko gazteluaren hondakina.
* Inishmore itsasargia

## Inishmoretar ezagunak 
* Liam O'Flaherty (1896-1984), idazlea.
* Máirtín O'Díreáin (1910-1988), poeta.

## Kanpo estekak
Tilsiteko Hitzarmena

**Tilsiteko Hitzarmenak**, 1807ko uztailean Napoleon Frantziako enperadoreak Tilsit herrian sinaturiko bi itun izan ziren.

Horietatik lehena, 1807ko uztailaren 7an sinatu zuen Alexandro I.a Errusiakoa tsarrarekin, Errusia eta Frantziaren arteko gerrarekin amaituz eta bi herrialdeen arteko aliantza bat abiaraziz, gainontzeko europar herrialdeak, are toki ahulagoan uzten zituena. Bi herrialdeek, ezkutuan, gatazketan elkarri laguntzea adostu zuten. Frantziak, Errusiari turkiarren aurka laguntzea agintzen zuen, Errusiak, Erresuma Batuaren aurkako Blokeo Kontinentalera batzea adosten zuen bitartean. Hitzarmen honek, Varsoviako Dukerri Handia ere sorrarazi zuen.

Errusia eta Frantziaren arteko elkarlana 1810ean hautsi zen, tsarra, itsasontzi neutralei, euren merkataritza lanak Errusiako portuetan egitea baimentzen hasi zenean. 1812an, Napoleonek Errusia inbaditu zuen, aliantzaren hondar orokin amaituz.

Tilsiteko bigarren hitzarmena, lehenengoa baino bi egun beranduago sinatua, 1807ko uztailaren 9an, Prusiarekin, bi herrialdeen arteko gerrari amaiera eman ziona izan zen, Prusiarentzat oso baldintza gogorrekin, baina, ia, bere lurralde nazionalaren erdia galtzen zuena.

## Kanpo estekak
Antzara

**Anserinae** edo **antzara**, Anatidae hegazti familiako subfamilia baten izena da. Beltxargak, antzara gisa ezagututako beste hegazti batzuk eta brantak subfamilia honetakoak dira.

Espezieetako bat, *Anser anser*, etxaldeetan bizi da eta bere gibelarekin patea egiten da.

## Generoak 
* *Cygnus*
* *Coscoroba*
* *Anser*
* *Branta*
* *Chen*
* *Cereopsis*
* *Cnemiornis* †

## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Animalien hotsak

## Kanpo estekak
Autoklabe (laborategia)

eskuinera|thumb|Laborategiko autoklabea.

**Autoklabea** laborategiko edo ospitaleko materiala esterilizatzeko erabiltzen den tresna da, horma sendoak eta itxiera hermetikoa dituena, eta presio zein tenperatura handiko ur-lurruna erabiltzen duena.

Tenperatura handiko ur-lurruna erabiltzen duenez, autoklabearen jarduera "bero hezean" datzala esan ohi da.

Autoklabe gehienek 121ª C-tan eta 1,1kg / cm2-ko presioarekin lan egiten dute. Tenperatura eta presio horietan 15-20 minutuko denbora nahikoa da materialaren esterilizazioa osatzeko (material garbia esterilizatu ohi da 15 minututan, eta zikina 20 minututan). Hala ere, objektu handiak esterilizatzeko kontuan hartu behar da haien bolumena; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta denbora gehiago beharko da esterilizazio osoa lortzeko.

Autoklabeko eragile esterilizatzailea ur-lurrun beroa da. Mikroorganismoak ez dira hiltzen autoklabe barneko presioarengatik, presiopean dagoen lurrunak duen tenperaturagatik baizik. Ur-lurrunak hidratatzen du, eta hidratazio horrek laguntzen du mikrobioak akabatzen, haien proteinak koagulatzen eta suntsitzen baitira.

Ur-lurruna erabiltzen duenez, autoklabea ez da gai hainbat material esterilizatzeko: papera, plastiko batzuk eta hainbat likido ezin dira autoklabean esterilizatu, eta beste prozeduren bitartez tratatu behar dira.

Autoklabeek presioaren eta tenperaturaren neurgailuak eduki ohi dituzte, esterilizazio-prozesua kontrolatzeko. Hala ere, autoklabe ugarik manometroa besterik ez dute (barneko presioa neurtzeko), presioa jakinda tenperatura ere jakin daitekeelako (harreman zuzena dago ur-lurrunaren presio eta tenperaturaren artean)

## Kanpo estekak
Zhenbao uhartea

**Zhenbao uhartea** () Errusia eta Txinako Herri Errepublikako Heilongjiang probintziaren artean dagoen uhartea da, Ussuri ibaiaaren erdian.

Uharteak 0,74 kilometro koadro ditu eta bi herrialdeek gatazka izan dute uhartearen kontrola bereganatzeko, ibai berdineko beste uharteekin gertatu bezala.

## Historia 
1969an bi herrialdeen arteko gatazka, alderdi militarrera zabaldu zen, eta borrokak izan ziren mugan. Errusiarrek uhartearen kontrola mantendu nahi zuten, baina 1991ko maiatzaren 19an akordioa sinatu zuten, eta Txinako Herri Errepublikak uhartearen gaineko kontrola eskuratu zuen.

## Jakingarriak 
Errusiarrentzat Damansky uhartea () da.

## Kanpo estekak
Colón (argipena)

**Colón** hitzak hainbat adiera ditu. Colón, Kristobal Kolonen abizenaren gaztelaniazko idazkera da. Horregatik, izen hori eman diote Ameriketako leku askori:

## Diruak 
* Colón costarricarra, Costa Ricako dibisa.
* Colón salvadortarra, El Salvadorko dibisa.

## Argentinako toponimoak 
* Colón, izen bereko partiduko hiriburua eta Buenos Airesko herria.
* Colón, Buenos Aires probintziako iparraldeko partiduetako bat.
* Colón, Córdoba probintziako erdialdeko departamenduetako bat.
* Colón, izen bereko departamenduko hiriburua eta Entre Ríosko herria.
* Colón, Entre Ríos probintziako ekialdeko departamenduetako bat.

## Costa Ricako toponimoak 
* Ciudad Colón, izen bereko barrutiko hiriburua, Mora kantoiko hiriburua eta San Joséko hiria.
* Ciudad Colón, San José probintzian dagoen Mora kantoiko barrutietako bat.

## El Salvadorreko toponimoak 
* Colón, La Libertad departamenduko udalerrietako bat.

## Kolonbiako toponimoak 
* Colón, Nariño departamentuko iparrekialdeko udalerrietako bat.
* Colón, Putumayo departamentuko mendebaldeko udalerrietako bat.
* Pico Cristobal Colón, Kolonbiako mendirik altuena.

## Kubako toponimoak 
* Colón, izen bereko udalerriko hiriburua eta Matanzasko herria.
* Colón, Matanzas probintziako ekialdeko udalerrietako bat.

## Hondurasko toponimoak 
* Colón (Hondurasko departamendua), Honduras iparraldeko departamendua.

## Mexikoko toponimoak 
* Colón, izen bereko udalerriko hiriburua eta Querétaroko herria.
* Colón, Querétaro estatuko erdialdeko udalerrietako bat.

## Panamako toponimoak 
* Colón, izen bereko barruti eta probintziako hiriburua.
* Colón, izen bereko probintziako erdialdeko barrutietako bat.
* Colón, Panamako iparraldeko probintzia.
* Colón uhartea, Bocas del Toron dagoen Bocas del Toroko uhartediko uharte nagusia.

## Puerto Ricoko toponimoak 
* Colón Plaza, Mayagüez hiriko plaza nagusia.

== link=https://eu.wikipedia.org/wiki/Fitxategi:Flag_of_Uruguay.svg|20x20px Uruguaiko toponimoak ==
* Colón, Lavalleja departamenduko herrietako bat.
* Villa Colón, Montevideo hiriko iparraldeko auzoetako bat.

## Venezuelako toponimoak 
* Colón, Zulia estatuko hegoaldeko udalerrietako bat.
* San Juan de Colón, Táchira estatuko iparmendebaldean dagoen Ayacucho udalerriko hiriburua.

## Ikus, gainera 
* Colon (argipena)
* Kolon (argipena)

## Kanpo estekak
Zhifu uhartea

**Zhifu** (), askotan Ipar uharte ere deitua () Shandong probintzian dagoen uharte txikia da.

## Ezaugarriak 
Uharteak 11,5 kilometroko azalera eta 22,5 kilometro kostaldea dauzka. Urteko batez-besteko tenperatura 11 eta 13 gradu artekoa da. Bohai itsasoan dago, Zhifu hiriaren erdigunetik lau bat kilometrora.

Uharteko punturik garaiena 294 metroko Laoye mendia da. Zhifu hegoaldean baso bat dago, eta Popo shi harria, amildegi batean dago itsasoaren mailatik 43,49 metrora.

## Ikus, gainera 
* Zhifu

## Kanpo estekak
Zhoushan uhartea

**Zhoushan uhartea** () Txinako Herri Errepublikako Zhoushan uharteetako handiena da. Txinako laugarren uharterik handiena da, Hainan, Taiwan eta Chongming uhartearen atzetik.

## Kokapena 
Ipar-mendebaldetik hego-ekialdera, uhartearen luzera maximoa 44 kilometrokoa eta zabalera 18 kilometrokoa da. Azalera 502,65 kilometro koadrokoa da. Kostaldetik hurbilen dagoen puntuan, 9 kilometrora dago, eta uharteko punturik garaiena itsasoaren mailatik 503,6 metrora dago.

## Ikus, gainera 
* Zhoushan uharteak

## Kanpo estekak
Autoklabe

**Autoklabe** izenarekin bi artikulu daude:

* Autoklabe (industria), industrian erabiltzen den autoklabeei buruzkoa

* Autoklabe (laborategia), laborategiko autoklabeei buruzkoa
Inis Oírr

**Inis Oírr** irlanderaz edo **Inisheer** ingelesez (euskaraz "Ekialdeko Uhartea" esan nahi du; halere usadioz *Inis Thiar* ere deitu izan zaio, "Atzekaldeko Uhartea"), Irlandako Errepublikako mendebaldeko Galwayko konderrian dauden hiru Aran uharteetako uharterik txikiena da. Galway badian kokatzen dira.

## Leku nabarmenak 
* O'Brien's gaztelua: XV. mendeko dorretxea.
* Inisheer itsasargia: 1857an eraikia.

## Uhartetar ezagunak 
* Muireann Nic Amhlaoibh (1978-), abeslaria eta musikaria.

## Iruditegia 

Irudi:Beach on Inisheer.jpg|Inis Oírr/Inisheer uharteko hondartza
Irudi:Plassey On The Rocks, Inisheer, Aran Islands -1- - geograph.org.uk - 637542.jpg|*Plasey* itsasontziaren hondakinak
Irudi:Inisheer lighthouse.jpg|Itsasargia
Irudi:O'Brien's Castle Inisheer.jpg|O'Brien gaztelua

thumb|erdian|430px|Inis Oírr/Inisheer uharteko irudi panoramikoa.

## Kanpo estekak 
* (Inis Oírr kooperatiba) Inis Oírr/Inisheer uharteari buruzko webgune ofiziala
* Inis Oírr/Inisheer uhartearen argazkiak
221 Eos

**221 Eos**, asteroide gerrikoan aurkitutako 221. asteroidearen izena da. 1882ko urtarrilak 18an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Karbono eta silizioz osatua dago.

Bere izena, greziar mitologiako Eos izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, auroraren jainkosa titanidea zena.

## Kanpo estekak
222 Luzia

**222 Luzia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 222. asteroidearen izena da. 1882ko otsailak 9an aurkitu zuen Johann Palisak Vienatik.

Bere izena, Graf Wilczek esploratzailearen alabagatik jasotzen du, Luzia izena zuena.

## Kanpo estekak
Shimazu Takahisa

Japoniako historiako Sengoku aroko daimyō bat izan zen. Shimazu Tadayoshiren semea eta Shimazu klaneko hamabortzgarren buruzagia izan zen.

Takahisak, zenbait kanpaina egin zituen hiru probintzia aldarrikatzeko asmoz: Satsuma, Osumi eta Hyuga. Aurrerapen nabarmenak izan zituen arren, hurrengo belaunaldia izango zen lan hori amaituko zuena, denbora batez, Kyushu uharte osoaren kontrola hartu zutenak.

Takahisak, aktiboki bultzatu zituen atzerriko herrialdeekin harremanak. Japoniara europar su-armak ekarri zituen lehen daimyōa izan zen, 1543an portugaldar itsasontzi bat Tanegashimara iritsi ondoren. 1549an Frantzisko Xabierkoari ongietorria eman zion, bere lurraldeetan segurtasuna bermatu ziona, katolizismoa hedatzeko askatasunaz gain, beranduago, atzera egingo zuen arren, monje budisten kexuei kasu eginez. Takahisak, era berean, Ryukyuko Erresumarekin harreman diplomatikoak izan zituen.

## Kanpo estekak
El Paraíso

**El Paraíso** Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Yuscarán da. 7.218 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 383.565 biztanle bizi ziren.

### Udalerriak 
Departamendua 19 udalerritan banatzen da:

# Alauca
# Danlí
# El Paraíso
# Guinope
# Jacaleapa
# Liure
# Morocelí
# Oropolí
# Potrerillos
# San Antonio de Flores
# San Lucas
# San Matías
# Soledad
# Teupasenti
# Texiguat
# Trojes
# Vado Ancho
# Yauyupe
# Yuscarán

## Kanpo estekak
Varecia rubra

***Varecia rubra*** Lemuridae familiako Strepsirrhini primate espezie bat da. Lemur guztiek bezala bakarrik Madagaskarren bizi dira. Arrisku egoeran daude. Masoala basoan bizi dira bakarrik, uharteko ipar-ekialdean.

Madagaskarko primaterik handienetariko bat da, 53 zentimetroko tamainarekin eta 60 zentimetroko isatsarekin. 3,5 eta 4 kilogramo arteko pisua dute. Bere ilea leuna da, baina lodia, gorri edo beltz kolorekoa. Batzuk badira txuriago edo larrosa dutenk ere.

15 eta 20 urte artean bizi dira naturan, baina itxirik daudenean baliteke 25 urterarte iristea eta kasu bat egon da 33 urte bizi izan dena. Egunez bizi da eta aktibitate gehien goizean eta iluntzean du. 2 eta 16 ale inguruko talde matriarkaletan bizi da, nahiz eta 32ko taldeak ere ikusi izan diren. Batez ere fruta, nektarra eta polena jaten du.

## Ikus, gainera 
* Lemurinae
* Lemuriformes
Hapalemurinae

**Hapalemurinae** Lemuridae familiako azpifamilietako bat da. Bere baitan bi genero daude: *Hapalemur* eta *Prolemur*. Animalia gautiarrak dira, eta askotan bakartiak dira. Buru biribildua dute eta begi handiak.

## Ikus, gainera 
* Lemuriformes
* Lemuridae
Hapalemur

***Hapalemur*** Lemuridae familiako primate lemuriforme genero bat da. Batzuetan **Bambu lemurrak** ere deitzen zaie. Lemur guztiak bezala Madagaskarren baino ez da bizi. Bost espezie ezberdin ezagutzen dira eta lehen *Hapalemur simus* izeneko espeziea orain *Prolemur*ren barruan sartzen da.

Ile gris-marroixka dute, espezie ezberdinen arabera aldakorra. Euren muturrak laburrak dira eta belarriak biribilduak eta iletsuak dira. 26 eta 46 zentimetro arteko tamaina dute eta isatsak tamaina berdintsua izaten du. 2,5 kilogramorarteko pisua izaten dute.

Bambua hazten den basoak nahiago izaten dute bizitzeko. Egunean zehar bizi badaitezke ere normalean aktiboak dira eguzkia ateratzen den arte. Zuhaitzetan bizi dira baina batzuetan zoruan ere bizi daitezke. *Hapalemur alaotrensis* espeziea Alaotra lakuaren inguruan bizi da eta igeri egin dezake, gainontzeko lemurrek ez bezala.

Taldeek 3 eta 5 kide artean dituzte, ziurrenik familia bat. Komunikatzeko soinu ugari dituzte. Haurdunaldiak 135 eat 150 egun artean irauten du, normalki irailetik urtarrilera. Kumaldi bakoitzeko kume bat edo bi izaten dituzte. Titia kentzen diote 4 hilabete dituztenean eta bi urte dituztenean guztiz helduak dira. 12 urte inguruko bizi-itxaropena dute.

## Ikus, gainera 
* Lemuridae
* Lemuriformes
Cortés

**Cortés** hitzak hainbat adiera ditu:

## Pertsonak 
**Cortés** espainiar eta portugaldar jatorriko abizena:

# **Camilo Blanes Cortes**: espainiar kantautorea.
# **Carlos Núñez Cortés**: piano-jotzaile eta musikagile argentinarra.
# **César Cortés**: txiletar futbolaria.
# **Efraín Cortés**: kolonbiar futbolaria.
# **Francisco Cortés**: espainiar filologoa, Luis Cortésen semea.
# **Gerardo Cortés**: txiletar futbolaria.
# **Hernán Cortés**: Espainiar Inperioaren konkistatzailea.
# **León Cortés Castro**: Costa Ricako presidente ohia.
# **Leonor Cortés Moctezuma**: Hernán Cortésen alaba.
# **Luis Cortés**: espainiar filologoa.
# **Joaquín Cortés**: flamenko dantzaria eta koreografoa.
# **Joaquín Ruiz-Giménez Cortés**: katedratiko, politikari eta abokatu espainiarra.
# **Juan Donoso Cortés**: politikari, filosofo eta diplomatiko espainiarra.
# **Lolita Cortés**: aktore, abeslari eta dantzari mexikarra.
# **Mapy Cortés**: aktore eta abeslari puertorricarra.
# **Martín Cortés**: militarra eta noblea, Hernán Cortesen semea.
# **Martín Cortés de Albacar**: kosmografo espainiarra.
# **Montse Cortés**: flamenko abeslaria.
# **Rodolfo Cortés**: politikari txiletarra..
# **Rodrigo Cortés**: espainiar zinema zuzendaria.
# **Sergio Cortés**: tenis-jokalari ohi txiletarra..

## Leku izenak 
# Cortes: Nafarroako udalerria.
# Cortés: Hondurasko departamendua.
# Cortésen Itsasoa: *Kaliforniako golkoa* ere deitua.
Cygnus

**Cygnus** izenarekin honako artikulu hauek daude:

* ***Cygnus*** hegazti generoa (Beltxargak).
* **Cygnus** konstelazioa.
* **USS Cygnus** Amerikako Estatu Batuetako "The Black Hole" filmen agertzen zen ontzia.
* **Cygnus espaziontzia**, Orbital Sciences Corporation enpresak garaturiko espaziontzia.
Đồng Hới

**Đồng Hới** Vietnamgo Quang Binh probintziako hiriburua da. 2006an 103.998 biztanle zituen 155,54 kilometro koadrotan. Hanoitik 500 bat kilometrotara dago eta Ho Chi Minhetik 1.200 kilometrotara iparraldean.

## Administrazioa 
Đồng Hới 16 barrutitan banaturik dago, 10 auzo (*phường*) eta 6 herri (*xã*) hain zuzen ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Intibucá (Hondurasko departamendua)

**Intibucá** Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua La Esperanza da. 3.072 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 202.140 biztanle bizi ziren.

### Udalerriak 
Departamendua 17 udalerritan banatzen da:

# Camasca
# Colomoncagua
# Concepción
# Dolores
# Intibucá
# Jesús de Otoro
# La Esperanza
# Magdalena
# Masaguara
# San Antonio
# San Francisco de Opalaca
# San Isidro
# San Juan
# San Marco de Sierra
# San Miguelito
# Santa Lucía
# Yamaranguila

## Kanpo estekak
Paimpol

**Paimpol** (bretainieraz *Pempoull*) Bretainiako ipar-mendebaldean dagoen Bro Sant Brieg eskualde historikoan kokatzen den udalerria da. Frantziako Côtes-d'Armor departamenduan dago. Turismo gune oso ospetsua da, bertako portua eta hondartzak erakargune garrantzitsuak dira, bereziki udako hilabeteetan.

## Iruditegia 

Irudi:Paimpol Hafen 9298.jpg|Portua
Irudi:200707 Paimpol 02.JPG|Errotonda eta etxeak
Irudi:Plounez église.JPG|Plounez eliza
Irudi:Paimpol Quai Morand 09847.jpg|Portu aldameneko etxeak

## Kanpo estekak 
* Paimpoleko Udal webgunea