open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Inés Sastre

**Inés Sastre Moratón** (Valladolid, 1973ko azaroaren 21a) espainiar modelo eta aktorea da. Gaur egun Parisen bizi da.

## Bizitza 
Hamabi urterekin McDonald'sen publizitate kanpaina baterako lehiaketa bat irabazi zuen.

Bere lehen filmea 1988an egin zuen, Carlos Saurak zuzendutako *El Dorado*, non Elviraren papera egin zuen, Lope Agirre euskal abenturazalearen alaba zena.

1989an lehena izan zen Elite eredu agentziako lehiaketan. Dena dela, agentziak eskainitako kontratua sinatzeari uko egin zion, bere ikasketak amaitu nahi baitzituen. 1992an bere filosofia ikasketak hasi zituen Parisko La Sorbona unibertsitatean. Gaztelaniaz gain, frantsesa, italiera eta ingelesa ere ondo hitzegiten ditu.

1996an Isabella Roselliniren oinordekoa izan zen Lancômen *Trésor* lurrinaren irudi bezala.

1997an Francesca Babiniren papera egin zuen Pupi Avatik zuzendutako Il testimone dello sposo filmean.

2000n ospetsu bihurtu zen Italian urte horretako San Remoko kantu jaialdiaren aurkezleetako bat izateagatik Fabio Faziorekin batera.

Inés Sastre UNICEFen enbaxadorea da.

## Filmografia 
* 2007 :
** *La cena per farli conoscere* Pupi Avatirena : *Ines Lanza*
* 2004 :
** *The Lost City* Andy Garcíarena : *Aurora*
* 2003 :
** *Volpone* Frédéric Auburtinena : *Celia*
** *Io No* Simona Izzo eta Ricky Tognazzirena : *Laura*
* 2002 :
** *Variaciones 1/100* Javier Aguirrerena
* 2001 :
** *Druids* Jacques Dorfmannena : *Epona*
* 2000 :
** *Vidocq* Pitof ena: *Preah*
** *Torrente 2: Misión en Marbella* Santiago Segurarena : cabaret kantaria
* 1999 :
** *Estela Canto, un amor de Borges* Javier Torrerena : *Estela Canto*
** *Vercingétorix, la légende du druide roi* Jacques Dorfmannena : *Epona*
* 1997 :
** *Il testimone dello sposo* (*The Best Man*) Pupi Avatirena : *Francesca Babini*
** *Le Comte de Monte-Cristo* Josée Dayanena : *Haydee*
* 1995 :
** *Sabrina* Sydney Pollackena : eredu bat
** *Al di là delle nuvole* Michelangelo Antonioni eta Wim Wendersena : *Carmen*
** ''Faire un film pour moi c'est vivre* (*Beyond the Clouds*i buruzko dokumentala) Enrica Antonionirena : bera
* 1990 :
** *Fuga dal paradiso* Ettore Pascullirena : *Béatrice*
* 1988 :
** *El Dorado* Carlos Saurarena : *Elvira*
** *Johanna d'Arc of Mongolia* Ulrike Ottingerrena : *Giovanna''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDB webgunea
1914ko Italiako Giroa

**1914ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 6. edizioa izan zen. 1914ko maiatzak 24 eta ekainak 7 artean ospatu zen. 3162 kilometroko ibilbidea egin zen 8 etapatan banatuta, irabazleak, Alfonso Calzolarik 23,374 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Lasterketa Milanen hasi eta amaitu zen.

Edizio honetan lehen aldiz egin zen ofizialki sailkapena denboraren arabera, eta ez puntuen arabera, aurreko edizioetan bezala. Historiako ediziorik gogorrenetakotzat hartzen da. Horren froga, proba hasi zuten 81 txirrindularietatik soilik 8k amaitu zutela da. 6. etapa, Bari eta L'Aquila artean, ziur asko etaparik gogorrena izan zen, parte-hartzaileetako asko abandonatzera behartuz, horien artean une horretara arte sailkapen nagusiko liderra zen Giuseppe Azzini, hurrengo urtean sukarrarekin aurkitu zutena Popolitik gertuko etxe batean.

Alfonso Calzolari izan zen edizio honetako garailea, Pierino Albini eta Luigi Lucottiren aurretik.

## Etapak 
## Sailkapenak 
|}

|}

## Kanpo estekak
Alfonso Calzolari

**Alfonso Calzolari** (Vergato, Boloniako probintzia, 1887ko apirilak 30 &ndash; Ceriale, Savonako probintzia, 1983ko otsailak 4) txirrindulari italiar bat izan zen, profesionala XX. mendearen hasieran, eta bere karrerako lorpenik handiena 1914ko Italiako Giroa irabaztea izan zen.

## Palmaresa 
**1913**
* Emiliako Giroa

**1914**
* 1914ko Italiako Giroa 20px, eta etapa 1

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Kanpo loturak 
* Alfonso Calzolariren fitxa, historia eta palmaresa
Meighen uhartea

**Meighen uhartea** Kanadako Uhartedi Artikoko uharte txiki bat da, Nunavut lurralde autonomoaren administraziopean dagoena.

## Geografia 
Meighen uharteak, Axel Heiberg uhartetik mendebaldera dagoena, 955 kilometro karratuko azalera du, eta izotz zelaiz estalia dago. Uhartea modu iraunkorrean izotzez inguratua dago, eta bere kostaldearen ipar-mendebaldea Ozeano Artikora irekia dago.

Meighen uharteak gertu oso uharte gutxi ditu: 40 kilometro inguru mendebaldera dago gertuko uharterik handiena, Axel Heiberg uhartea, apenas 4 kilometro iparraldera, Hose itsasartearen beste aldean, ilargi erdi formako uharte txiki bat dago, Perley uhartea. Fay uharteak Meighen uhartea eta Axel Heiberg uhartearen artean, Sverdrup kanalean dauden lau uharte txiki dira.

Meighen uharteko kostaldea laua da, baina erdian eraketa bat altxatzen da, modu iraunkorrean izotzez estalitako muinoez osatua, handienak 150 metroko altuera duelarik. Uhartearen lurra nagusiki grabazkoa da. Udaberrian eta udan zehar, izotzaren urtzearen ondorioz sortutako urek elikatutako errekasto txikiek kostalderanzko bidea egiten dute.

## Historia 
Meighen uhartea 1916an Vilhjalmur Stefanssonek aurkitu zuen, eta aurkitutako azken uharte artikoetako bat izan zen, modu iraunkorrean izotzez inguratua baitago. Bere izena Arthur Meighenen omenez jaso zuen, Kanadako lehen ministroa zena. Kanadako beste uharte artiko batzuetan ez bezala, Meighen uhartean ez da inuiten edo thuleen kanpamenduen arrastorik aurkitu, uhartea sekula okupatua izan ez dela iradokitzen duena, eta, hau, ziur asko, bere muturreko ipar latitudetik izan daiteke.

## Kanpo estekak
Thule kultura

**Thuleak** Kanadako inuiten arbasoak dira. Alaskatik 500 inguruan iritsi ziren, eta Kanadako Nunavut lurraldera 1000 inguruan iritsi ziren. Herri honetako talde batek Groenlandia populatu zuen XIII. mendean. Thule izena Thule herrian sortzen da. Groenlandia ipar-mendebaldean, Kanada parean, non herri honen lehen hondakin arkeologikoak aurkitu ziren. Thuleen eta inuiten arteko loturak biologikoak, kulturalak eta linguistikoak dira.

Thuleak itsasoko eta lurreko animaliez elikatzen ziren, Dorsetak ordezkatu zituzten, 1902an desagertu zirenak, Europatik Southampton uhartean zegoen azken finkapen dorseta zen Sadlermuit bisitatu zuten balea-ontzietan ekarritako gaixotasunen ondorioz.

Thuleen neguko finkapenek ohi etxe bat eta lau artean izaten zituzten, eta 10 biztanle. Finkapenik handienetako batzuk dozena bat etxe baino gehiago izatera iristen ziren, guztiak aldi berean erabiltzen ez ziren arren, 50 biztanleko biztanleria batera iritsiz. Euren etxeak balea hezurrez eginak zeuden, neguko ehizaren ondorio. Beste egitura batzuen artean animaliak hiltzeko tokiak, gordailuak eta denda eramangarrien kanpamenduak zeuden.

Thuleren batzuk hegoalderantz joan ziren «Bigarren Hedapena» deritzonean. XII. mendean edo XIV. mendean gaur egun inuitak bizi diren toki bera okupatu zuten. Europarrekin kontaktuan, hauek eskimal deitu zituzten.

## Kanpo estekak
1995eko Euskal Bizikleta

**XXVI. Euskal Bizikleta** 1995eko ekainaren 7tik 11ra egin zuten. Bere 734,7&nbsp;km-ko ibilbidea osatzeko Evgeni Berzinek 18.21'58" behar zituen.

## Taldeak 
15 taldek hartu zuten parte:

|valign=top|

|}

## Etapak 
## Emaitzak etaparen arabera 
### 1. etapa 
* Ekainaren 7a: Eibar > Gernika – 162&nbsp;km

### 2. etapa 
* Ekainaren 8a: Gernika > Murgia – 185&nbsp;km

### 3. etapa 
* Ekainaren 9a: Murgia > Zuia – 178&nbsp;km

### 4. etapa/1. atala 
* Ekainaren 10a: Deba > Eibar – 87,5&nbsp;km

### 4. etapa/2. atala 
* Ekainaren 10a: Abadiño > Matiena – *Banakako erlojupekoa* – 20,3&nbsp;km

### 5. etapa 
* Ekainaren 11a: Eibar > Arrate – 101,9&nbsp;km

## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1996ko Euskal Bizikleta

**XXVII. Euskal Bizikleta** 1996ko maiatzaren 22tik 26ra egin zuten. Bere 760,8&nbsp;km-ko ibilbidea osatzeko Miguel Indurain nafarrak 19.41'20" behar zituen.

## Taldeak 
## Etapak 
## Emaitzak etaparen arabera 
### 1. etapa 
* Maiatzaren 22a: Eibar > Elgoibar – 160,1&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 2. etapa 
* Maiatzaren 23a: Elgoibar > Etxarri Aranatz – 228,3&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 3. etapa 
* Maiatzaren 24a: Elgoibar > Etxarri Aranatz – 228,3&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/1. atala 
* Maiatzaren 25a: Ondarroa > Abadiño – 78&nbsp;km

### 4. etapa/2. atala 
* Maiatzaren 25a: Elorrio > Abadiño – *Banakako erlojupekoa* – 14,9&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 5. etapa 
* Maiatzaren 26a: Iurreta > Arrate (Eibar) – 106,7&nbsp;km

|valign=top|

|}

## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David Etxebarria

**David Etxebarria Alkorta** (Abadiño, 1973ko uztailaren 23a - ), euskal txirrindulari profesionala izan zen 1995etik 2006 arte. Hainbat garaipen lortu zituen. Hauen artean, Euskal Bizikleta, Frantziako Tourreko bi etapa eta Udaberriko Klasikoa nabarmentzen dira. David txirrindulari on gisa nabarmendu zen gaztetatik eta oso azkarra. Junior mailan, bigarren izan zen Bizkaiko Txapelketan, Gernikan. 1993. urteko Bidasoko Itzulian, hirugarren sailkatu zen. Gazte pasa zen profesionaletara, 1995. urtean. 2024. urtean, talde gazte baten zuzendaria da.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
## Taldeak 
* ONCE (1995-2000)
* Euskaltel-Euskadi (2001-2004)
* Liberty Seguros (2005-2006)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Nairn

**Nairn** () Eskoziako iparraldean kokatzen den herri bat da. Highland eskualdean dago, Nairn barrutian, Inverness hiritik 26 kilometro inguru ekialdera eta eskualdeko bigarren herri handiena da. 2011ko erroldaren arabera 12.046 biztanle ditu. Antzinatik arrantzale eta azoka herria izan da, eta Nairnshire konderriaren hiriburua izan zen.

Kostaldeko turismoaren kokaleku garrantzitsua da, bertan bi golf zelai, artelan saltoki eta denden gunea, antzoki eta museo txiki bat ere badaudelarik.

## Historia 
Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoak 1589an herria bisitatu zuenean esan zuen kale nagusia hain zela luzea non mutur banatan jendeak desberdin hitz egiten zuen: batzuek gaeleraz eta besteek eskozieraz. Izan ere garai hartan bi komunitateak bereizita bizi baitziren bertan. XVII mendeko borrokak herritik gertu izan ziren, bai eta Cullodengo gudu ezaguna ere.

1855ean trenbidea iritsi zen, Aberdeenetik Invernessera zihoana, eta 1860 inguruan Dr. John Grigor mediku ezagunak bertan etxea eskuratu zuen. Honek bere bezeroei Nairneko klima epelaz hitzagin zien eta hauek bertan oporrak igarotzen hasi ziren. Hotelak eta etxe berriak eraiki ziren West End auzoan. Golf zelaiak sortu ziren eta bere hondartzek ere sona handia hartu zuten.

Bigarren Mundu Gerra garaian soldadu britaniarrek Normandiako Lehorreratzea prestatzeko maniobrak egin zituzten hondartza hauetan eta bi espia alemaniar atxilotu zituzten.

## Golf zelaia 
1887an Nairn Golf Club sortu zen eta bertako zelaia mundu mailako kategoria gorenean dago. Archie Simpson, Old Tom Morris eta James Braid jokalariek diseinatu zuten eta entzute handiko txapelketa ugari jokatu izan dira bertan.

## Kultura 
1867tik aurrera Highland games kultur-kirol jaialdia ospatzen da, Nairnekoa iparraldeko jaialdi garrantzitsuenetakoa da.

Abuztuan Nairneko Nazioarteko Jazzaldia izaten da.

Herrian bizi den Tilda Swinton aktoreak (Oscar Sariduna) *Ballerina Ballroom Cinema of Dreams* zine jaialdia antolatu zuen 2007an eta urtero ospatzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Scotland Nairn Church.jpg|Nairngo St Ninians eliza.
Irudi:Old Parish Church, Nairn 04.jpg|Parrokia zaharra.
Irudi:Nairn Town Hall - geograph.org.uk - 1276847.jpg|Udaletxea.
Irudi:Nairn High Street - geograph.org.uk - 238611.jpg|Kale nagusia.
Irudi:Nairn Museum, Viewfield, and Dr Grigor statue - geograph.org.uk - 1652222.jpg|Museoa.
Irudi:Fishertown, Nairn - geograph.org.uk - 238518.jpg|Arrantzaleen auzoa.
Irudi:Boats at Nairn Harbour - geograph.org.uk - 238572.jpg|Portua.
Irudi:Bandstand on the Green (geograph 2642943).jpg|Kioskoa.
Irudi:Nairn Beach - geograph.org.uk - 1330383.jpg|Hondartza.
Irudi:Nairn Dunbar Dunes - geograph.org.uk - 1468654.jpg|Hondartzako dunak.
Irudi:Ecosse2009127.JPG|Cawdorko gaztelua (8 kilometrotara).

## Hiritar ezagunak 
* James Augustus Grant (1827-1892), esploratzailea, Nilo ibaiaren sorrera aurkitu zuen.
* Charlie Chaplin (1889-1977), aktorea, Nairnera etortzen zen urtero.
* Tilda Swinton (1960- ), aktorea, Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria jaso zuen 2007an eta ordutik Nairnen bizi da.

## Kanpo estekak 
* Nairngo Udal webgunea 
* Nairngo Turismo Bilegoaren webgunea
1997ko Euskal Bizikleta

**XXVIII. Euskal Bizikleta** 1997ko maiatzaren 21etik 25era egin zuten. Bere 748,5&nbsp;km-ko ibilbidea osatzeko Abraham Olano gipuzkoarrak 18.40'48" behar zituen.

## Taldeak 
18 taldek hartu zuten parte:

|valign=top|

|}

## Etapak 
## Emaitzak etaparen arabera 
### 1. etapa 
* Maiatzaren 21a: Eibar > Anoeta – 160&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 2. etapa 
* Maiatzaren 22a: Anoeta > Oroko Andre Mariaren Santutegia – 172,9&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 3. etapa 
* Maiatzaren 23a: Zuia > Mendexa – 180,1&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/1. atala 
* Maiatzaren 24a: Lekeitio > Abadiño – 101&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/2. atala 
* Maiatzaren 24a: Elorrio > Abadiño – *Banakako erlojupekoa* – 14,9&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 5. etapa 
* Maiatzaren 25a: Euskal Telebista > Arrate – 106,7&nbsp;km

|valign=top|

|}

## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1998ko Euskal Bizikleta

**XXIX. Euskal Bizikleta** 1998ko maiatzaren 27tik 31ra egin zuten. Bere 687,7&nbsp;km-ko ibilbidea osatzeko Abraham Olano gipuzkoarrak 17.28'33" behar zituen.

## Taldeak 
18 taldek hartu zuten parte:

|valign=top|

|}

## Etapak 
## Emaitzak etaparen arabera 
### 1. etapa 
* Maiatzaren 27a: Eibar > Mendaro – 156,7&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 2. etapa 
* Maiatzaren 28a: Mendaro > Guardia – 172,4&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 3. etapa 
* Maiatzaren 29a: Guardia > Bergara – 152,2&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/1. atala 
* Maiatzaren 30a: Bergara > Abadiño – 84,8&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/2. atala 
* Maiatzaren 30a: Elorrio > Abadiño – *Banakako erlojupekoa* – 14,9&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 5. etapa 
* Maiatzaren 31a: Iurreta > Arrate – 106,7&nbsp;km

|valign=top|

|}

## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Malibu (Kalifornia)

**Malibu** Estatu Batuetako Kalifornia estatuko Los Angeles konderrian dagoen hiria da. 2010ean 12.645 biztanle zituen. Ozeano Bareko kostaldean kokatuta, bere 43,5 kilometroko luzera duten hondartzak oso ezagunak dira zinema munduan, izan ere, bertan film asko grabatzeaz gain aktore, zuzendari eta ekoizle ugari bizi dira.

Malibuko hondartzarik ezagunenak Surfrider, Zuma, Malibu State, Topanga State, Point Dume State eta Dan Blocker dira.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bermeoko Arraun Elkartea

**Bermeoko Arraun Elkartea** Bermeoko arraun taldea da. 1999 urtetik aurrera traineruetan Urdaibai Arraun Elkartea bezala lehiatzen du emaitza ikusgarriak lortu dituelarik, tartean zortzi TKE Liga eta seiKontxako Bandera.

## Historia 
thumb|250px|Arraun Elkartearen egoitza
Traineru bermeotarren historia aspaldi hasten da, 1719an Mundakarekin lehian Izaro irla irabazi zuen estropadatik hain zuzen ere. Ohiko estropadei dagokienez, Bilbon jokatu zuen lehena 1882an, Zierbena nagusitu zelarik. Garai hartan ia urtero jokatzen ziren Bilbo aldean estropadak eta Bermeo 1888 eta 1889an nagusitu zen, ur geldietarako espreski egindako traineru bat erabiliz. 1896an Kontxako Banderan hartu zuen parte lehen aldiz, baina ez zuen finala jokatzerik izan. 1897an Bilbon nagusitu zen azken aldiz. 1923an berriz hartu zuen parte Kontxan baina azkenengo postuan gelditu zen. Hurrengo hamarkadetan Bermeoko traineruen berririk ez dago.

60. hamarkadan Santa Eufemia trainerilla estropada garrantzitsuak antolatzen hasi ziren eta hortik etorri zen bertako arraunketaren berpiztea, 1975. urtean berragertu baitzen Bermeo. 1981. urtean Euskadiko Batel Txapelketan nagusitu zen. Arraunlari faltak beste elkarte batzuekin bat egitera behartu zuten Bermeo, horrela 90. hamarkadan Arkote-Bermeo (1991) eta Lutxana-Bermeo(1996) ezagutu genituen.

1999an elkarte bizkaitarrak gipuzkoarrekin haserretu egin ziren eta beren liga propioa osatu zuten. Urte hartan Mundaka, Elantxobe eta Bermeo elkartu eta Urdaibai Arraun Elkartea sortu zuten.Urdaibaik Liga eta Bizkaiko Traineru Txapelketa irabazi zituen eta Kontxako Banderan hirugarren gelditu zen arraunzaleak aho bete hortz utziz. Ordutik aurrera Urdaibai izan da trainerutan aritu den kluba eta Bermeo batel eta trainerilletan aritu dena, biek ere emaitza onak lortu dituztelarik.

Bermeo Euskadiko Trainerilla Txapelketan sei aldiz nagusitu da eta bateletan lau aldiz.

## Palmaresa (Bermeo) 
### Traineruak 
* Bilboko estropada zaharrak (3): 1888, 1889, 1897
* Bizkaiko Traineru Txapelketa (0): hirugarrena 1989an.
* Lekeitioko ABC Bandera (1): 1988
* Ondarroako Bandera (1): 1991 (Arkoterekin batera)
* Lekeitioko San Antolin Bandera (4): 1991 (Arkoterekin), 1996 (Lutxanarekin) eta Urdaibaik 1999 eta 2005
* Luancoko Bandera (1): 1993.

### Batelak 
* Euskadiko Batel Txapelketa (1): 1981.
* Bizkaiko Batel Txapelketa (1): 1981.

## Palmaresa (Urdaibai) 
* Kontxako Bandera (8): 2010, 2011, 2014, 2015, 2016, 2022, 2023, 2024
* Espainiako Traineru Txapelketa (5): 2007, 2014, 2015, 2017, 2024
* Euskadiko Traineru Txapelketa (9): 2007, 2008, 2011, 2014, 2015, 2017, 2022, 2023, 2024
* Bizkaiko Traineru Txapelketa (15): 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2007, 2008, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2022, 2023, 2024
* TKE Liga (9): 2004, 2007, 2008, 2010, 2016, 2017, 2018, 2022, 2023
* Traineru bizkaitarren Liga (1): 1999
* El Corte Ingles Bandera (6): 2007, 2010, 2016, 2017, 2019, 2022
* Zarauzko Ikurrina (4): 2004, 2007, 2016, 2022

## Kanpo estekak
György Kulin

**György Kulin** (Salonta, 1905eko urtarrilak 28-Budapest, 1989ko apirilak 22) hungariar astronomo bat izan zen.

21 asteroide aurkitu zituen eta C/1942 C1 (Whipple-Bernasconi-Kulin) kometaren aurkitzaileetako bat izan zen. Hungariako Behatoki Astronomikoan lan egin zuen.

Astronomiaz gain, zientzia-fikziozko liburuak ere idatzi zituen.
Lepisosteiformes

**Lepisosteidae** Lepisosteiformes arrain familia bat da. Zazpi espezie ezagutzen dira, bi generotan. Ur gezatan bizi dira, askotan ur geldoetan eta batzuetan itsasoko uraren sarrera dagoen lekuetan ere bizi daitezke. Ipar Amerikan, Karibean eta Erdialdeko Amerikan dute bizileku.
Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusia

**Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusia** (ingelesezko laburdura UNSG) Batzar nagusiak proposatua eta segurtasun kontseiluak bost urterako izendatua. Nazio Batuen buru eta ordezkari nagusi gisa agertzen da mundu osoaren aurrean. Izaera hori dela eta, garrantzi politiko handia izan dezake. Segurtasun kontseiluko bileretan parte har dezake, baina botoa emateko eskubiderik gabe. Askotan, gatazka-egoeretan, estatuen arteko bitartekaritza egiten du.

## Idazkari nagusien zerrenda 
## Kanpo estekak
Holyrood abadia

**Holyrood abadia** (Gurutze Santuaren abadia, eskozieraz) Eskoziako hiriburua den Edinburgon hondakinetan dagoen agustindar abadia bat da. Abadia hau (Holyrood jauregiaren lurretan dagoena, hau baino lehenagokoa delarik) 1128an eraiki zen David I.a Eskoziakoaren aginduz. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Izenaren etimologia 
"Rood" gurutze (cross) esateko eskoziar hitz bat da, Jesus gurutziltzatu zuten gurutzea esan nahi duena; beraz, izena, "Gurutze Santua" edo Holy Crossen baliokidea da. Elezahar batek David I.a erregeak basoetan ehizan zailtasunak izan zituela eta bere adarretan dizdiratzen ari zen gurutze bat zuen orein batek salbatu zuela dio, nori toki horretan eliza bat eraikiko zuela zin egin zion.

### Abadiaren sorreraren elezaharra 
Beste elezahar baten arabera, 1127an, David I.a erregea Edinburgotik gertuko basoetan ehizan ari zenean, bapatean bere burua arriskuan ikusi zuen orein baten adarrak parean zituela. Bi anaik, Johannes eta Bregan izenekoak, Strathclyde Garaiko Crawford Baroitzakoak, erregea salbatu zuten. Esker on bezala, erregeak bi anai horiek zaldun egin zituen eta Holyrood abadia sortu zuen hurrengo urtean. Egun horretatik aurrera, Crawford familiaren adar horrek adarren artean urrezko gurutze bat zuen orein buru baten tontorra hartu zuten euren armarritzat abadiaren sorrera gogoratzeko. Familia honek *Tutum Te Robore Reddam* (Gure indarrak indarra emango dizu) leloa hartu zuen.

## Erabilera eta hondakinak 
XV. mendetik, Holyrood abadia errege koroaketa eta ezkontza asko ospatu diren tokia izan da, baina eraso ugari ere jasan ditu. Anglo-eskoziar gerran Henrike VIII.a Ingalaterrakoak, Edward Seymourrek eta Earl Hertfordekoak abadia arpilatu zuten 1544an, ondoren Somerseteko Babesle bezala, asaltu bat egin zuen, eraikinei kalte handia eraginez. Jakue II.a Ingalaterrakoa Jesuiten eskola bat jarri zuen Holyrooden eta 1688ko maiatzean Karduaren Ordenarentzat abadia kapera katoliko erromatar bihurtzera behartu zuen, kongregazio protestantea Canongate Kirk berrira joan zelarik. Ondoren, 1688ko azaroan, Gilen III.a Ingalaterrakoak Iraultza Loriatsua aurrera eraman zuenean, Edinburgoko herritarrak eliza eta errege kripta arpilatzera sartu ziren. 1691n, Canongate Kirkek abadia tokiko eliza parrokial bezala aldatu zuen. Zaharberritze lanean abadiaren sabaia sartu zen, 1758an berreraiki zena, baina sabaia urakan baten ondorioz behera etorri zen 1768an, egundaino hondakinetan geratuz.

## Koroazioak 
* Jakue II.a Estuardo (1437)
* Margarita Tudor (1504)
* Guiseko Maria (1540)
* Ane Danimarkakoa (1590)
* Karlos I.a Ingalaterrakoa eta Eskoziakoa (1633)

## Hilobiak 
Beste gizon emakume haundiren artean, honako errege-erregina hauek daude bertan hilobiratuta.
* David II.a Eskoziakoa (1371)
* Jakue II.a Estuardo (1460)
* Maria Guelderskoa (1463)
* Jakue V.a Estuardo (1542)
* Magdalena Valoiskoa (1537)

## Iruditegia 

Irudi:Holyrood Abbey ruins (geograph 3774760).jpg
Irudi:Holyrood Abbey - Edinburgh.jpg
Irudi:Holyrood Abbey north-west tower (geograph 3774767).jpg
Irudi:Holyrood Abbey ruins (geograph 2810073).jpg
Irudi:The west, main entrance, of Holyrood Abbey (geograph 3576669).jpg

## Kanpo estekak
1970eko Frantziako Tourra

**1970eko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 57. edizioa izan zen. 1970eko ekainak 26 eta uztailak 18 artean ospatu zen. 4369 kilometroko ibilbidea egin zen, 23 etapatan banatuta, horietatik hirugarrena, bosgarrena, zazpigarrena, hamaikagarrena eta hogeita bigarrena bi sektoretan banatuta egon zirelarik.

150 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 15 taldetan banatuta, proba soilik 100ek amaitu zutelarik. Talde bakar batek ere ez zuen proba bere txirrindulari guztiekin amaitu.

Garaileak, bigarren aldiz jarraian Eddy Merckx belgikarra izan zena, proba batez beste 35,589 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Lehenbiziko euskalduna Kas taldeko Francisco Galdos arabarra izan zen, bederatzigarren postuan amaitu zelarik.

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra *(Maillot Jaune)* 
### Puntukako sailkapena *(Maillot Vert)* 
### Mendiko sailkapena 
# Eddy Merckx 128 punturekin
# Andrés Gandarias 94 punturekin
# Martin Van den Bossche 85 punturekin
### Taldekako sailkapena 
* Salvarani
### Sailkapen konbinatua 
* Eddy Merckx

## Parte-hartzaileak 
E : Kanporatua ; A : Etapan zehar abandonatu zuen ; HD : Abandonatu egin zuen.

*Artikulu hau frantsesezko eta gaztelaniazko wikipedietatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
Duncan I.a Eskoziakoa

**Duncan I.a Eskoziakoa**, (), ezizenez **An t-Ilgarach**, hots "Ezindua" edo "Gaixoa" (, Eskozia - Pitgaveny, Elgin udalerritik hurbil, Eskozia) Eskoziako Erresumako errege bat izan zen, garai hartan *Alba erresuma* izenaz ezagutzen zena.

## Biografia 
Dunkeldeko abadiako apaiz laikoa zen Crínán Malcolm II.a Eskoziakoaren Bethóc alabarekin ezkondu zen eta Duncan I.a jaio zen. Aitona hil zenean erregetza hartu zuen Duncanek, dirudienez aurkaririk ez zuen izan honetarako. Horrela beraz Dunkeld etxeari hasiera eman zion.

Erregealdiaren hasierako urteetan ez da gertakaririk jasotzen. 1039an Duncanek eskoziarren armada handia osatu zuen eta Ingalaterrako Durham hiria setiatu zuen, baina porrot handia jasan zuen.

Macbeth Duncanen *dux*-a zen, printze eta markesaren tarteko kargua, eta Morayn agintzen zuen. 1040an Duncanek zigor espedizio bat antolatu zuen Morayra eta bertan Macbethek gidaturiko gizonek hil egin zuten, Macbeth bera errege ezarriz.

## Literatura 
William Shakespeareren *Macbeth* antzezlan ospetsuan agertzen den Duncan erregea beragan oinarriturik dago. Bertan esaten da Macbeth kapitainak traizioz hil zuela.
Unikonta

**Unikonta** Thomas Cavalier-Smithek proposaturiko talde taxonomikoa da. Amoebozoa eta Opisthokonta bere barnean daude. Opisthokontaren barruan animalia, landare eta onddoak daude.

Unikontako kide guztiek gene batuketa hirkoitz bat dute, Bikonta eta bakteriatan ematen ez dena. Hiru genean elkarrekin fusionaturik daude eta pirimidina nukleotidoak sintetizatzeko entzimak sortzen dituzte: karbamoil fosfato sinteasa, dihidroorotasa eta aspartato karbamoiltranserasa. Honek fusio bikoitza eman denaren ideia ematen du, zerbat arraroa. Horregatik Opisthokonta eta Amoebozoaren jatorri bateratua dagoela uste da.

## Kanpo estekak
Holozoa

**Holozoa** izaki bizidunen talde bat da. Bere barnean animaliak eta gertuen dauden izaki bizidunak sartzen dira, baina ez fungiak (onddoak). *Holozoa* ere tunikatuen *Distaplia* generoaren antzinako izena zen.

Holozoaren barruan Animalia ez diren guztiak Choanozoa talde parafiletikoa osatzen dute.
Élan Béarnais

**Élan béarnais Pau-Lacq-Orthez**, arruntki **Élan Béarnais** ( ahoskatua) eta lehen **Élan Béarnais Pau-Orthez** deitua, Frantziako saskibaloi talde nabarmenenetariko bat da. Izan ere bederatzi aldiz irabazi du Frantziako saskibaloi liga, hiru aldiz Frantziako saskibaloi kopa eta Korać Kopa behin, besteak beste.

2008 eta 2010 artean krisialdiak jo zuen taldea eta maila galdu zuen, baina azken urte horretan berriro maila nagusira itzuli zen.

## Palmaresa 
* Frantziako saskibaloi liga (1986, 1987, 1992, 1996, 1998, 1999, 2001, 2003 eta 2004): 9.
* Frantziako saskibaloi kopa (2002, 2003 eta 2007): 3.
* Korać Kopa (1984): 1.

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgunea
Korać Kopa

thumb|Koparen garaikurra.

**Korać Kopa** FIBAk urtero antolatzen zuen saskibaloi txapelketa izan zen, 1971-72etik 2001-02ra europar taldeek euren artean jokatu izan zutena. Hirugarren garrantzitsuena zen, Europako txapeldunen kopa (geroago Euroliga deitua) eta Europako saskibaloi errekopa (geroago Saporta Kopa deitua) eta gero.

2002an txapelketa honek eta Europako Errekopak bat eginda Eurocup sortu zuten.

Radivoj Korać jokalari jugoslaviarraren omenez izena hartu zuen.

## Palmaresa 
## Garaipenak 

### Klubeka 
### Herrialdeka 

## Kanpo estekak 
* Koparen aipamena FIBAren webgunean
Ibai Iriarte

**Ibai Iriarte San Vicente** (Tolosa, 1983 -) gipuzkoar politikaria da. Tolosako alkatea izan 2011tik 2015era bitarte EH Bildu koalizioarekin. Legebiltzarkidea da Gasteizen 2020etik, non Hezkuntza Batzordean, Osasun Batzordea eta Merkataritza, Kontsumo eta Turismo Batzordean parte hartzen duen. Azken batzorde horretako lehendakaria ere bada.

Zientzia Politikoetako lizentziaduna da, eta herritarren parte hartzearen arloko masterra du. Euskadiko Gazteriaren Kontseiluko Gipuzkoako koordinatzailea izan da.

## Erreferentziak
Meme (argipena)

**Meme** terminoak adiera zenbait ditu:

* memea, ideia eta praktika kulturalen unitate bat;
** Interneten, memea, zabalkuntza azkarreko umorezko fenomeno kulturala.
Filozoa

**Filozoa** Opisthokontaren barrueko talde monofiletiko bat da. Animaliak bere barnean daude, hala nola euren ahaide zelulabakarrik gertukoenak, hau da, Fungiri edo Mesomycetozoatik urrunago dauden organismoak Animaliatik baino.

## Kladograma
Hamabiko

**Hamabikoa** edo **dozena** neurri unitate bat da, hitz berak adierazten moduan hamabien balioa duena (12).

Zenbaki-sistema hamabitarraren erabilpen zaharrena Mesopotamiako astronomoek egin zuten. Oraindik jarraitzen dugu erabiltzen urtea hamabi hilabetetan eta eguna hamabi eguneko ordutan eta hamabi gaueko ordutan banatuz.

Arrautzak eta baserriko produktu asko saltzeko orduan, hamabikoa edo dozena neurria erabiltzen dugu.

## Ikus gainera 
* Hamahiruko dozena
* Hamabi hamabikoa

## Kanpo estekak
Eumetazoa

**Eumetazoa** ( [eu], ondo +  [metá], ondoren +  [zóon], animalia) animalia talde gehienak ditu bere barruan, belakiak eta beste animalia talde ezezagun gutxi batzuk izan ezik. Eumetazoako kide guztiek hazi geruzatan antolatutako ehunak dituzte, eta enbrioia gastrula egoeratik igarotzen da. Kladoak bere barruan Ctenophora, Cnidaria eta Bilateria ditu. Mesozoa eta Placozoa talde honetakoak diren edo ez oraindik eztabaidan dago, nahiz eta azkena sartzeak babesa jaso duen azken urteotan.

Filogenetista batzuen arabera belakien eta eumetazoaren eboluzioa modu banatuan eman da, beraz zelulabakar izatetik zelulanitz izatera behin baino gehiagotan gertatu den zerbait da. Hori horrela balitz Animalia ez litzateke klado monofiletiko bat. Hala ere koanozitoen presentziak bi taldeen jatorria bera dela proposatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lohitzune Txarola

**Lohitzune Txarola Gurrutxaga** (Donibane Lohizune, 1977ko abenduaren 15a - ) abokatua eta politikaria da, Eusko Alkartasunako kidea eta Bilduko ordezkaria. 2011ko ekainaren 13tik 2015eko ekainaren 12ra Gipuzkoako Batzar Nagusietako Mahaiaren presidentea izan zen.

Lan honen aurretik Europako Parlamentuan Mikel Irujoren aholkulari juridikoa izan da eta Bruselako Euskadiren Ordezkaritzan lan egin du. Irunen ere zinegotzia izan da. Eusko Jaurlaritzan Ingurumen Saileko nazioarteko harremanetarako aholkulari izan zen eta Biodibertsitate eta Ingurumen Partehartzeko zuzendaria, 2009ko urtarriletik apirilera.

Langune Euskal Herriko Hizkuntza Industrien Elkarteko kudeatzaile da 2020tik.

## Erreferentziak
Craniata

**Craniata** (batzuetan **Craniota**) Chordataren barruko klado bat da. Bertan sartzea proposatu diren taldeak Myxini, Petromyzontida eta Ganothostomata lirateke. Izenak berak dioen bezala buruhezur edo, gutxienez, kartilago gogorreko burua duten kordatuak dira.

Craniata taxoi ez mailakatua litzateke, lehenago Vertebrataren parekoa. Diferentzia nagusia da Myxini eta Petromyzontida jada ez direla Vertebratan sartzen, lehenak ez baitu saihetsik, adibidez.

## Kladograma 
{{klado
|label1=**Kordatuak**
|1={{klado
|1=Urochordata
|2=Cephalochordata
|label3=Craniata
|3={{klado
|1=Myxini
|label2=Chordata
|2= }} }} }}
Eugnathostomata

**Eugnathostomata** edo *benetako baraila* animalia kordatu klado bat da. Bere barruan Chondrichtyes (arrain kartilaginotsuak) eta Teleostomi sartzen dira.
Teleostomi

**Teleostomi** ornodun Gnathostomata klado bat da. Bere barruan Tetrapoda, Osteichthyes, Sarcopterygii eta desagertutako Acanthodi taldeak daude. Hau da, barailak dituzten ornodun guztiak sartzen dira hemen, arrain kartilaginotsuak eta plakodermoak ezik. Izena Teleosteiren antzekoa bada ere, ez dira nahastu behar.
1440 Rostia

**1440 Rostia** asteroide gerrikoan aurkitutako 1440. asteroidearen izena da. 1937ko urriak 11n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 TF** zen. Bere izena John Leonard Rostengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1441 Bolyai

**1441 Bolyai** asteroide gerrikoan aurkitutako 1441. asteroidearen izena da. 1937ko azaroak 26an aurkitu zuen György Kulinek Budapestetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 WA** zen. Bere izena János Bolyaigatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1442 Corvina

**1442 Corvina** asteroide gerrikoan aurkitutako 1442. asteroidearen izena da. 1937ko abenduak 29an aurkitu zuen György Kulinek Budapestetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 YF** zen. Bere izena Matthias Corvinusgatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1443 Ruppina

**1443 Ruppina** asteroide gerrikoan aurkitutako 1443. asteroidearen izena da. 1937ko abenduak 29an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 YG** zen. Bere izena Neuruppin hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1968ko Paris-Roubaix

**1968ko Paris-Roubaix** txirrindularitza lasterketa klasiko honen 66. edizioa izan zen. 1968ko apirilak 7an ospatu zen eta garailea Eddy Merckx belgiarra izan zen, esprintean Herman Van Springel gaindituz. Lehen aldiz, lasterketa hau ez zen Paristik abiatu, baizik eta Compiègnetik.

## Sailkapena 
|}

## Kanpo estekak 
* Sailkapen osoa
1970eko Euskal Herriko Itzulia

**1970eko Euskal Herriko Itzulia** txirrindularitza lasterketa honen 10. edizioa izan zen. 1970eko apirilak 15 eta 19 artean ospatu zen. 877 kilometroko ibilbidea egin zuten 5 etapatan banatuta, hirugarrena bi sektoretan banatuta egon zelarik.

Edizio honetan 4 espainiar taldek parte hartu zuten: Kas, Fagor-Mercier, Werner eta La Casera (Karpyren falta berriz ere errepikatu egin zen, akordio ekonomikorik ez baitzen egon) eta Bic talde frantziarrak, 50 txirrindularien tropela osatuz, hauetatik proba soilik 18k amaitu zutelarik.

Garailea Werner taldeko Luis Pedro Santamarina izan zen.

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
|}

|}

|}

|}

## Kanpo estekak 
* 1970eko Euskal Herriko Itzuliko sailkapena
* 1970eko Euskal Herriko Itzulia
Euzko Deya (1936-1975)

thumb|*Euzko Deya* aldizkariaren ale baten azala
***Euzko Deya*** (***La Voix des Basques*** eta ***La Voz de Euzkadi*** izenak ere hartu zituena) Gerra Zibil eta diktadura garaiko kazeta bat izan zen, Eusko Jaurlaritzarekin lotura zuzena zuena. Gerraren prozesuan ezin bestekoa ikusi zen kolpisten propagandari aurre egitea eta, ondorioz, *Euzko Deya* proiektua sortu zen. Aldizkariak, zehazki, bi aldi ezagutu zituen: 1936-11-29tik 1940-05-10ra, hau da, naziek Paris okupatu arte, eta 1945-01-15tik 1975ra, diktadura garai osoan. 1920an argitaratutako *Euzko Deya* da haren aurrekaria.

Hura garatzeko Jaurlaritzak Rafael Pikabea kazetariaren laguntza izan zuen. Argitalpena frantsesez, gaztelaniaz eta euskaraz agertzen zen, batez ere frantsesez, ezen hedabidearen helburu nagusia enbaxadei eta Europako politikariei euskal nazionalismoaren ikuspuntua azaltzea baitzen. Dena dela, kolaboratzaile euskaldunak maila altukoak ziren: Inazio Eizmendi "Basarri", Juan Jose Zubimendi, Andoni Arozena,...

## Bibliografia 
* *Euzko Deya*. Bi liburuki. Donostia: Ediciones Vascas, 1979. Hitzaurrea: Antonio Maria Labaien.
* *Hemeroteca de la diáspora vasca 01*. Urazandi Digital. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza, 2007.
* Adolfo Ruiz de Gauna: *Catálogo de publicaciones periódicas vasca*. Donostia: Eusko Ikaskuntza, 1991.
* Javier Diaz Noci: *Euskal prentsaren sorrera eta garapena (1834-1939*. Donostia: Eusko Ikaskuntza, 1995.
* Jose Ramon Zabala Agirre: "Aproximación a la hemerografía del exilio vasco. 1936-1960". La cultura del exilio vasco II. Donostia: Jose Angel Ascunce editorea, 1994, 71-128 or.

## Kanpo estekak 
*  Jose Ramon Zabala Agirre:*Hegoalderantz begira. 1936ko euskal erbesteko prentsa Europan*. https://www.jakin.eus/aldizkaria/artikulua/hegoalderantz-begira-1936ko-euskal-erbesteko-prentsa-europan/3465. Jakin aldizkaria, 119 zk., 2000ko uztaila-abuztua.]
Mammaliaformes

**Mammaliaformes** (*ugaztun itxurakoak*) Rowek 1988an sorturiko klado bat da, une hartaraino ugaztun gisa hartzen ziren fosil guztiak sartzeko erabilia. Tetrapodaren barruko taldea da, eta belarrian hiru hezurren katea dutenak sartzen dira. Mammalia gaur egun bizirik dauden eta oso gertukoak diren beste batzuk sartzeko erabiltzen da.

## Kladograma
Shropshire Blue cheese

**Shropshire gazta urdina** Erresuma Batuan egiten den gazta bat da. Lehen aldiz 1970ean egin zuen Nottingamshiren Stilton gazta egiten aditua zen gazta fabrikatzailea zen Andy Williamsonek Invernesseko Castle Stuart esne enpresan. Gazta, hasieran, Invernees shire blue edo Blue Stuart bezala ezagutua izan zen, baina azkenean Shropshire Blue bezala komertzializatua izan zen, bere ospea handitzeko aukeratu zen izena, Shropshire konderriarekin inongo harremanik ez duen arren.

Castle Stuart esne enpresa 1980an itxia izan ondoren, gazta Cheshireko Elliot Hulmek eta Harry Hanlinek berpiztu zuten, baina, berriz ere, laster utzi zitzaion gazta hau egiteari. Gaur egun, Leicestershireko Long Clawsonek eta Nottingamshireko Cropwell Bishop eta Colston Bassettek egiten dute.

Shropshire konderrian ere egiten da bi esne enpresa artisautan, Ludlow Food Centre eta Mr Moyden's Handmade Cheese, Newportekoa.

## Deskribapena 
Shropshire gazta behi esne pasteurizatuz eginiko gazta urdin bat da, eta landare gatzagia erabiltzen du. Duen laranja kolorea atxiotearen gehikuntzaren ondorio da, koloratzaile natural bat dena. Stilton eta Cheshire gazten arteko gurutzaketa bat bezala deskribatua izan da. Penicillium roqueforti lizunak sortzen dizkio bere urdin koloreko orbanak.

Gazta honek marroi-laranja kolore ilun bat du, azal naturala eta 10-12 astetan zehar ontzen da. Bere gantz edukia %34koa da. Stiltonaren antzera egina, zapore gogorreko gazta leun bat da, eta usai apur bat mingotsekoa. Arinki garratza da eta Stiltonak baino zapore gogorragoa duena, baita hau baino krematsuagoa ere.

## Kanpo estekak
Euzko Deya. The Voice of the Basques

***Euzko Deya. The Voice of the Basques*** Hedabide honek Eusko Jaurlaritzarekin lotura zuzena izan zuen. Hasieratik Parisko edizioaren ispilua izan zen baina orokorrean, ibilibide laburrago izan zuen, 1938.urtean zehar.

## Bibliografia 
* *Hemeroteca de la diáspora vasca 01*. Urazandi Digital, 12. DVDa. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza, 2007.
* Adolfo Ruiz de Gauna: *Catálogo de publicaciones periódicas vasca*. Donostia: Eusko Ikaskuntza, 1991.
* Jose Ramon Zabala: "Aproximación a la hemerografía del exilio vasco. 1936-1960". La cultura del exilio vasco II. Donostia: Jose Angel Ascunce editorea, 1994, 71-128 or.

## Kanpo estekak 
*  Jose Ramon Zabala:*1936ko euskal erbesteko prentsa Europan* http://www.jakingunea.com/50urte/pdf/Jakin00_119/Jakin00_119_077.pdf
*  Edizio digitala: http://urazandi.euskaletxeak.net/vol1/dvd12/INGLATERRA/Euzko%20Deya/htm/port2.htm
The Legend of Zelda: Skyward Sword

Nintendo EADek garatutako akzio-abenturazko bideo-joko bat da. The Legend of Zelda saga ospetsuaren 16. atala izan zen. Nintendok Wii kontsolarentzat 2011 amaieran salgai jarri zuen. Jokoak derrigorrez Wii MotionPlus periferikoa erabiltzen zuen.

## Garapena 
2008ko apirilean Shigery Miyamotok Zelda Team berriz aktibo zegoela iragarri zuen, eta sagako atal berrietan lan egiten. Handik gutxira, 2008ko E3an, atal berri horietako bat Wii kontsolarentzat izango zela baieztatu zen.

Beranduago, 2009ko E3an, Shigeru Miyamotok, kazetari talde batekin topaketa pribatu batean jokoa 2010ean aurkeztua izango zela eta derrigorrez Wii MotionPlusa erabiliko zuela iragarri zuen. Artwork enigmatiko bat ere publiko egingo zen, non bideo-jokoko protagonista den Link emakumezko irudi baten ondoan agertzen den, zurrumurru mota oro piztuz.

2010 hasieran jokoa 2010eko E3an egongo zela baieztatu zen, baita Nintendok jokoa urte horren amaieran estreinatzeko zuen nahia ere. Handik hilabete gutxira jokoak Nintendoren konferentzia ireki zuen E3an bere lehen trailerrarekin. Los Angeleseko Konbentzioguneko eskenategian, Shigeru Miyamotok atal berriaren gameplayaren erakusketa bat egin zuen ezpataren erabileran zentratuz. Alabaina, erakusketa hori arazo teknikoen ondorioz orbandua geratu zen.

## Kanpo estekak
Wii MotionPlus

**Wii MotionPlusa** (japonieraz Wiiモーションプラス, Wii MotionPlus) Wii kontsolaren Wii Remote bideo-joko kontrolatzailearen hedapen gailu bat da, mugimendu konplexuak zehaztazun handiagoz harrapatzea ahalbidetzen duena. Nintendoren arabera, gailuaren sentsoreak Wii Remote kontrolatzailearen sentsore barra eta mugimendu harrapatze ahalmenak hobetzen ditu, hala, ekintzak pantailan modu zehatzean eta denbora errealean isladatzea ahalbidetuz. Gaur egun, merkatuan, sistema hau berau barnean duten Wiimoteak aurki daitezke.

## Kanpo estekak
Nephrozoa

**Nephrozoa** Bilateriaren barruko animalia talde bat da. Bere barruan Deuterostomia eta Protostomia daude. Talde honen berezitasuna da liseriketa-aparatuan sarrera zulo bat eta irteera zulo bat dutela da. Deuterostomia eta Protostomiaren arteko ezberdintasuna bi zuloetatik zein den lehen eratzen dena da.
Greater Los Angeles Auto Show

**Greater Los Angeles Auto Show** (Los Angeleseko Auto erakusketa) urtero AEBetako Los Angeles hiriko Konbentziogunean ospatzen den auto erakusketa bat da. Erakusketa hau urtarrilean ospatzen ohi zen, Detroiteko Auto Erakusketarekiko egun gutxiko diferentziarekin. 2006an bi edizio egon ziren: bata urtarrilean eta bestea azaroan, azken hau "100. urteurrena" deitua. 2007tik aurrera Los Angeleseko Auto Erakusketa azaroan ospatzen da.

Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobilesek ofizialki errekonozitu zuen 2006ko azaroko edizioa, eta gauza bera egin zuen 2009koarekin. Detroitekoaz gain, AEBetako beste erakusketa batek ere ez du jaso errekonozimendu hori.

## Kanpo estekak 
* Sitio oficial del Los Angeleseko Auto Erakusketaren webgune ofiziala
Los Angeleseko Konbentziogunea

**Los Angeleseko Konbentziogunea** (ingelesez **LACC** laburtua) Los Angeleseko erdigunearen hegoaldeko zatian dagoen konbentziogune bat da. LACCek, urtero, Greater Los Angeles Auto Show eta mundu osoan ezaguna den Electronic Entertainment Expo (E3) bezalako gertakariak hartzen ditu, azken hau mundu osoan bideo-joko gertakaririk garrantzitsuena dena. Konbentziogunea Celebration IV hartzeagatik ere ospetsu egin da. Gertakaririk berrienen artean Erotica-LA (2008ko ekainak 7tik 9ra), Anime Expo (2009ko ekainak 2tik 5era), non 44.000 zale sutsu iritsi ziren 2009an, eta baita 2008ko irailetik ere Kaliforniako Gobernariaren galazko jaialdia eta Primetime Emmy sariak ospatu dira.

## Kanpo estekak
Detroiteko Auto Erakusketa

**Detroiteko Auto Erakusketa** (izen ofiziala 1989tik: "North American International Auto Show", NAIAS laburtua) urtero urtarrilean AEBetako Detroit hirian ospatzen den auto erakusketa bat da. 1961etik egundaino, erakusketa Cobo Hallean ospatzen da, herrialde honetako hiru auto enpresarik handienak diren Chrysler, Ford Motor Company eta General Motorsen egoitzatik gertu.

Detroiteko Erakusketaren lehen edizioa 1907an ospatu zen. Erakusketa egutegian mantendu zen ordutik, 1943 eta 1952 artean izan ezik, Bigarren Mundu Gerraren barnean eta honen ondorengo lehen urteetan. 2006 arte, Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobilesek errekonozitutako auto erakusketa bakarra zen.

## Kanpo estekak
Antzara-joko (jaia)

[thumb|Antzara-jokoa [Saran, 1937.]]
[thumb|ezkerrera|Antzara-jokoa [Lekeition, 2011.]]
**Antzara-jokoa** Euskal Herriko zenbait puntutan egiten den jokoa da. Helburua, oinetatik zintzilik dagoen antzara bati lepoa kentzea da.

Jokoaren aldaerarik ezagunena, Lekeition urtero irailaren 5ean ospatzen den Antzara eguneko lehiaketakoa da. Bertan, portuko uretan dagoen parte-hartzaileak, portua alde batetik bestera gurutzatzen duen soka baten erdialdean oinetatik eskegita dagoen antzara bat lepotik heldu eta soka tenkatuz eta laxatuz doan heinean gora eta behera ibiliko da, uretan sartu eta irtenez, ahalik eta lepoa kendu ala antzarak eskuetatik ihes egiten dion arte.

Dena den, lehorrean ere jokatzen da joko horretan, beste era batera. Antzara Lekeition bezalatsu eskegitzen da, baina ez da gora eta behera mugitzen, alta, geldi geratzen da bere lekuan. Lepoa kentzeko, parte-hartzaileak, zaldi gainean antzararen azpitik behin igaroz, eskua luzatu eta burutik egiten dio tira antzarari. Biriatun behintzat, antzara azpitik igarotzen den lehen parte-hartzaileari *erregea* deritzo eta ezpatarekin jotzen du hegaztia. Lehorreko aldaera hori Sara, Zuraide, Biriatu, Ainhoa, Ahetze eta Urruñako auzo Oletan egiten da jaietan, eta Markina-Xemeinen, inauterietan.

Nahiz eta iraganeko jokoetan antzarak bizirik egoten ziren, gaur egun hilik egoten dira, animaliaren sufrimendua saihesteko.
 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Antzara-joko (taula-jokoa)
* Antzara

## Kanpo estekak 
*  Biriatuko Antzara jokoa San Martin bestetan (bideoa)
Kristian Erregearen uhartea

**Kristian Erregearen uhartea** () Kanadako uharte artikoetako bat da, Sverdrup uharteen zati dena, uhartedi hau, aldi berean, Elizabeth Erreginaren uharteak (*Queen Elizabeth Islands*) izeneko uhartediaren zati delarik, Nunavut lurraldearen administraziopean dagoena, Kanada iparraldean. Ozeano Artikoan dago, Ellef Ringnes uhartearen hego-mendebaldeko kostaldetik 13,5 kilometrora dago, bi hauek Daniar itsasarteak banatzen dituelarik.

Uharteak 645 kilometro karratuko hedadura du.

## Kanpo estekak
Arkhe

***Arkhe*** greziera zaharreko terminoa da, euskaraz literalki *jatorri* edo *printzipio* esan nahi duena, eta antzinako filosofo grekoek, bereziki presokratikoak, *physis* edo naturaren oinarriko printzipioa adierazteko baliatzen zutena. Horrela, Talesentzat ura zen *arkhe*, Anaximenesentzat haizea eta Anaximandrorentzat *apeiron* delakoa.

## Ikus, gainera 
* Filosofo presokratikoak.

## Kanpo estekak
1999ko Euskal Bizikleta

**XXX. Euskal Bizikleta** 1999ko maiatzaren 26tik 30era egin zuten. Bere 793,1&nbsp;km-ko ibilbidea osatzeko David Etxebarria bizkaitarrak 20.43'40" behar zituen.

## Taldeak 
18 taldek hartu zuten parte:

|valign=top|

|}

## Etapak 
## Emaitzak etaparen arabera 
### 1. etapa 
* Maiatzaren 26a: Eibar > Villabona – 156&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 2. etapa 
* Maiatzaren 27a: Villabona > Muxika – 187&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 3. etapa 
* Maiatzaren 28a: Gernika > Gernika – 148&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/1. atala 
* Maiatzaren 29a: Murgia > Abadiño – 118&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/2. atala 
* Maiatzaren 29a: Elorrio > Abadiño – *Banakako erlojupekoa* – 12,1&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 5. etapa 
* Maiatzaren 30a: ETB > Arrate – 172&nbsp;km

|valign=top|

|}

## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Tarteko helmugen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Sailkapenen bilakaera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2000ko Euskal Bizikleta

**XXXI. Euskal Bizikleta** 2000ko maiatzaren 24tik 28era egin zuten. Bere 775,9&nbsp;km-ko ibilbidea osatzeko Haimar Zubeldia gipuzkoarrak 18.33'10" behar zituen.

## Taldeak 
19 taldek hartu zuten parte:

|valign=top|

|}

## Etapak 
## Emaitzak etaparen arabera 
### 1. etapa 
* Maiatzaren 24a: Eibar > Zizur Nagusia – 179,6&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 2. etapa 
* Maiatzaren 25a: San Fermin Ikastola > Guardia – 147,2&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 3. etapa 
* Maiatzaren 26a: Guardia > Bilbo – 174,9&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/1. atala 
* Maiatzaren 27a: Bilbo > Mendaro – 104,8&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 4. etapa/2. atala 
* Maiatzaren 27a: Mendaro > Mendaro – *Banakako erlojupekoa* – 21,2&nbsp;km

|valign=top|

|}

### 5. etapa 
* Maiatzaren 28a: Iurreta > Arrate – 148,2&nbsp;km

|valign=top|

|}

## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Tarteko helmugen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Sailkapenen bilakaera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak