Franz Pforr

**Franz Pforr** (Frankfurt am Main, 1788ko apirilaren 5a &ndash; Albano Laziale, 1812ko ekainaren 16a), alemaniar margolari erromantikoa izan zen, nazaretar mugimenduari atxikia.

## Bizitza 
Franz Pforr Johann Georg Pforr-en eta Johanna Christiane Pforr-en (jaiotzez Tischbein) semea zen. Bere lehen irakaslea bere aita izan zen, Frankfurt am Main-eko margolari oso errespetatua, zaldietan espezializatua. Hamabi urte zituela, Franz Pforr-ek gurasoak galdu zituen eta, urtebete geroago, anaia bakarra. Bere osabak, JH Tischbein-ek, galerista batek, Kassel-en hartu zuen 1801ean, bere heziketa zaindu eta Vienako Arte Ederren Akademian onartzea lortu zuen.

1805ean Vienako Akademian onartu zuten, Heinrich Friedrich Füger klasizista zorrotza buru zela. Beste lagun eta ikasle batzuen antzera, Johann Friedrich Overbeck, Konrad Hottinger eta Ludwig Vogel, besteak beste, ez zegoen akademiaren hezkuntzarekin pozik. Ikasleei kanpoko forma klasikotik harago pentsamendu sakontasun bat falta zitzaien. Norbere bidea bilatu eta iraganarekin lotuta aurkitu zuten. “Egia esan, uste genuen zenbat eta gehiago urrundu akademiako printzipioetatik, orduan eta gehiago hurbiltzen ginela pintura modu zuzenera, antzinako margolarien ohikoa. "

Azkenik, akademiarekin izandako desberdintasunek harekin talka egitera eraman zituzten. 1809an kanporatu zituzten, baina artista gazteek 1809ko uztailaren 10ean sortu zuten San Lukasen Kofradia, lehen elkarte artistiko modernoa, pintura erlijioan eta eskulan onetan oinarritu nahi izan zuena.

1810ean, Overbeck, Ludwig Vogel eta Johann Konrad Hottingerrekin batera, Erromara joan zen bizitzera. Bertan italiar primitiboak aztertuko zituzten eta galdutako espiritualtasun bat berreskuratuko zuten euren artearentzat. San Isidoro abandonatutako monasterioa okupatu zuten, baitaratze existentzia ia monastikoa burutzeko prest, naturarekin eta artisauen bizimoduarekin harreman sakonean.

Bertan, gero nazaretar artea bezala ezagutuko zen estilo bat sortu zuten eta XIX. mendearen lehen erdian eragin handia izango zuen arte erromantikoaren baitan mugimendu nagusi gisa. Pforr izan zen nazaretar mugimenduaren hasierako etapa honetan gehien eragin zuen margolaria. Erdi Aroko eszena zaldunen oroitzapenera jo zuen.

Napolira eta Albano herrira bidaiatu zuen, tuberkulosiak 24 urterekin bere bizitzari amaiera eman zion, bere artea aintzat hartua ikusi gabe.

## Lana 
Bere bizitza laburrean, Franz Pforr-ek pintura gutxi batzuk eta ehunka marrazki baino ez zituen egin. Hala ere, alemaniar erromantizismoko margolari garrantzitsuenetako bat da eta eragin erabakigarria izan zuen nazaretar mugimenduan. Albrecht Dürerren-ek oso eraginda, irudimentsua eta sutsua da.

Bereziki gai historikoak eta Erdi Aroko gaiak interesatzen zaizkio, abertzale kutsuak dituztenak. Bere estiloa artifizial samarra da, inozoa, kolore laukoa eta figura izugarri hieratikoekin. Lerro abertzale horren barruan Rudolf I.a Habsburgokoari eskainitako margolanak daude: *Rudolf Habsburgokoa eta apaiza* (1809) eta *Rudolf Habsburgokoa Basilean 1273ko sarrera* (1808-1810), biak ere Frankfurt am Maineko Städel Institutuan gordeak. 1923an, Pforrrek margotutako *San Jorge* bat aurkitu zuten.

Bere lanik ezagunena *Sulamith eta Maria* (1811) margo alegorikoa izango da ziurrenik. Nazaretarren arketipikoa da, Alemaniako erromantizismo erlijiosoa. Gai erlijiosoarekin batera, bere lagun Overbeck-en bizitzari, berezko bizitzari eta ezkontza-maitasunari buruzko aipamen ugari biltzen ditu.

Overbeck-ek eta Pforr-ek gai bera margotzea erabaki zuten opari gisa koadroak trukatzeko: bi emaztegai kristau nagusiak, *Shulamith*, Abestirik Ederrenaren emaztea eta *Maria*. Bi artisten imajinariozko emazteak irudikatzen zituzten. Franz Pforr-ek *Sulamith eta Maria* margotu zuen diptiko moduan, bi emakume-irudi bereiziekin. Olio-pintura hori Schweinfurteko Georg Schäfer bilduman gordetzen da. Adiskidetasunaren koadro horrek bere osagarria du Overbeck-ek Pforrrentzat margotutakoan: *Italia eta Germania* (1811-1828) bezain ezagunak.
Fitxategi:Franz Pforr 002.jpg|*Rudolf Habsburgokoa eta apaiza*, olioa, 1809
Fitxategi:Franz Pforr 001.jpg|*Rudolf Habsburgokoa Basilean sartu zen 1273an*, 1808-1810ean
Fitxategi:Franz Pforr 004.jpg|*Sulamith eta Maria*, olioa, 1810-1812

## Erreferentziak 
* Artearen Hiztegia *, XIX. mendeko Margolariak,* Editorial LIBSA, 2001.  .
* Carrassat, PFR eta Marcadé, I., *Movements of painting*, Spes Editorial, SL, 2004.  .
* Eschenburg, B. eta Güssow, I., "Erromantizismoa eta errealismoa", *The Masters of Western Painting* in, liburukian. 2, Taschen, 2005. 

## Kanpo estekak 
* Franz Pforr
* Béla Hassforther: *Franz Pforr, Quellen und Texte*, (Franz Pforr, fuentes y textos).