Assata Shakur

**Assata Olugbala Shakur**, jaiotzez **JoAnne Deborah Byron** (New York, 1947ko uztailaren 16a – Habana, 2025eko irailaren 25a) ekintzaile politiko estatubatuarra izan zen, Black Liberation Army (BLA, Beltzen Askapenerako Armada) mugimenduko kidea eta Black Panthers (Pantera Beltzak) alderdi ezkertiarreko kide izandakoa. 1973an New Jersey estatuko errepide-kontrol batean gertatutako tiroketa baten ostean atxilotu zuten, erailketaz eta beste hainbat delituz akusatua, eta orduz geroztik kartzelan egon zen, harik eta 1979an ihes egitea lortu zuen arte. Denbora horretan hainbat aldiz epaitu zuten, eta epaiketa guztietan libre geratu zen, 1977koan izan ezik; 1973ko tiroketan polizia bat erailtzeagatik epaitu zuten, eta erruduntzat jo zuten. Kartzelatik ihes egin ostean, 1984an Kubara alde egin zuen, non asilo politikoa onartu baitzioten. 2013az geroztik FBIren hamar terroristarik bilatuenen zerrendan dago.

## Lehen urteak 
Assata Olugbala Shakur, jaiotzez JoAnne Deborah Byron eta ezkontzaz JoAnne Chesimard, New York Hiriko Queens auzoan jaio zen 1947ko uztailaren 16an . Hiru urte zituela, gurasoak banandu egin ziren, eta Shakur Ipar Carolinako Wilmington hirira joan zen bizitzera, amarekin eta amaren aldeko aitona-amonekin. Ama berriz ezkondu zen, eta bigarren hezkuntza hasterako Shakur Queensera itzuli zen, amarekin eta haren senarrarekin batera; halere, askotan joaten zen hegoaldera, aitona-amonak ikustatzera eta haiekin denboraldi batez bizitzera.

Hainbat aldiz etxetik alde egin ostean, Evelyn A. Williams izebak —giza eskubideen aldeko langilea, gerora Shakurren abokatu izango zena— bere etxean hartu zuen, Manhattan auzoan. Ikasketak amaitu bitartean, beltzen eskubideen aldeko ekintza politikoetan parte hartzen hasi zen. 1967ko apirilean Louis Chesimard ikaskide eta gogaidearekin ezkondu zen; handik urte batera banantzea erabaki zuten, Shakurrek gerora idatziko zuenez genero-roletan sortutako desadostasunak gainditu ezinik. Bi urtez bananduta egon ondoren, 1970eko abenduan dibortziatu egin ziren.

## Pantera Beltzak Alderditik Beltzen Askapenerako Armadara 
Ikasketak amaitu eta gero, Shakur Pantera Beltzak alderdi politikoko kide izan zen denbora batez. Garai hartan, bere esanetan Shakurrek salatu izan duenez, kartzelaldian torturatu egin zuten, bai espetxe federaletan bai estatuen espetxeetan. Foerster eta Zayd Malik Shakur erailtzeagatiko epaiketa 1977an egin zuten, eta Assata Shakur erruduntzat jo zuten, Acolirekin batera .

## Asilo politikoa eta FBIren zerrenda 
1979an, Assata Shakurrek kartzelatik ihes egin zuen, eta, hainbat urtez ihesean ibili ondoren, 1984an Kubara joan zen, non asilo politikoa eman baitzioten. 2017an, Donald Trump AEBetako lehendakariak aurreko lehendakari Barack Obamaren administrazioak Kubarekiko izandako politika ezereztu zuen jendaurreko hitzaldi batean; AEBen eta Kubaren arteko negoziazioek aurrera egiteko, Kubak preso politikoak askatu eta iheslari politikotzat onartutako pertsonak itzuli beharko lituzke, eta Trumpek beren-beregi eskatu zion Kubari "Joanne Chesimard polizia-hiltzailea" AEBen esku uzteko.

## Lanak 
* *Assata: An Autobiography* (1988)
* *Still Black, Still Strong* (1993; egileak: Assata Shakur, Dhoruba bin Wahad eta Mumia Abu-Jamal)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Assata Shakurren bost poema, Hedoi Etxartek euskarari ekarriak.
* *Assata: An Autobiography* (Zed Books, 2014) liburuaren hitzaurrea, Angela Davis-ek idatzia. Noiz kontsultatua: 2017-07-20.
* (ingelesez) *An open letter to the media (Dec 23, 2014)* Noiz kontsultatua: 2017-07-20
* (euskaraz) *Eskutitz publiko bat komunikabideei (2014ko abenduaren 23an)* (Elearazi; iItzultzailea: Garazi Arrula Ruiz). Noiz kontsultatua: 2017-07-20