Konposatu organosiliziko

**Konposatu organosilizikoak** karbono-silizio lotura duten konposatu organometalikoak dira. Konposatu organosilizikoek maiz pareko konposatu organikoen antzeko ezaugarriak dituzte kolorgeak, sukoiak, hidrofobikoak eta airean egonkorrak direlako.

Konposatu organosiliziko gehinetan silizio-atomoak lau balentzia du eta geometria molekular tetrahedrikoa du. Bestetik karbono-silizioa loturak karbono-karbono loturak baino luzeagoak eta ahulagoak dira.

Konposatu organosilizikoak erabilera ugari dituzte egunerokotasuna adhesibo, zigilatzaile edo masilla gisa.

Izaki bizidunak osatzen dituzten elementu biologikoetan karbono-silizio loturak ez dira esistitzen, nahiz eta entzimak baliatuz txerta daitezkeen horiek mikroorganismoengan.

Silizio karburoa konposatu ez-organikoa da.

## Prestakuntza 
Lehen konposatu organosilizikoa Charles Friedel-ek eta James Crafts-ek prestatu zuten 1863an silizio tetrakloruroa (SiCl4 ) dietilzinkarekin [Zn(C2H5)2] erreakzionarazi zutenean *tetraetilsilanoa* [Si(CH2CH3)4] lortuaz.

Konposatu organosiliziko asko (CH3)4-xSiClx  konposizioa duten kloruroak dira. Konposatu hauek prestatzen dira klorometanoa silizio-kobrea aleazio batekin erreakzionarazten. Prozezuari Müller-Rochow sintesi deritzo. Horietan guztietan inportanteena dimetildiklorosilanoa da.

2 CH3Cl + Si -> SiCl2(CH3)2.

Hidrosililazioa sintesirako beste modu bat da karbono-silizio lotura eratzeko. Adizio-erreakzio baten bidez, Si-H lotura duten konposatuek alkeno, alkino, imina, zetona eta aldehidoekin erreakzionatzen duten katalizatzaile metaliko baten aurrean, platinoa normalean.

## Konposatu organosilizikoen motak 
Konposatu organikoen maneran konposatu organosilizikoek ere talde funtzionalak dituzte.

### Silanolak, siloxidoak eta siloxanoak 
Hauek alkoholen, alkoxidoen eta eterren parekoak dira.

Silanolek R3SiOH egitura dute.

R3SiCl + H2O -> R3SiOH + HCl

Siloxidoak, silanol desprotonatuak dira.

R3SiOH + NaOH -> R3SiONa + H2O

Siloxanoak, silanolen deshidratatioz eratzen dira.

2 R3SiOH -> (R3Si)2O + H2O

### Sililo-eterrak 
Sililo-eterrek Si–O–C lotura dute eta alkoholak sililo-kloruro batekin erreakzioaraziz prestatzen dira.

(CH3)3SiCl + ROH -> (CH3)3SiOR + HCl

thumb|212x212px|Silola
### Sililo-haluroak 
Sililo-kloruroak dira inportanteenak silikonak ekoizteko baliatzen direlako. Horien artean dimetildiklorosilanoa [SiCl2(CH3)2], metiltriklorosilanoa (SiCl3CH3),  trimetilsilil kloruroa [(CH3)3SiCl eta *diklorometilfenilsilanoa* (C6H5SiCl2CH3) dira aipagarrienak.

### Deribatu asegabeak 
Konposatu organosilizikoetan lotura bikoitzen sorrera oso mugatua da, konposatu organikoetan ez bezala. Laborategiko bitxitasuna izaterik ez dira pasatzen Si=C loturak. Si=Si loturak, disilenoak, ohiokoxeagoak dira. Deribatu asegabeen artean disilinoak aipa daitezke. Egileen arabera Si≡C edo Si≡Si lotura dituzten konposatuei esaten zaie. Si≡C lotura hirukoitza dutenen, artean lehena 2010 arte ez zen detektatu.

### Silolak 
Silolek ziklopentadienoaren antzeko egitura dute, elektroluminiszenteak dira eta propietate elektroniko egokiak dituzte elektroi-garraiatzaileak direlako. Metalol izeneko konposatu-familia baten kideak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak