Intxurreko igitaia

**Intxurreko igitaia** Intxur mendian (Albiztur-Tolosa) dagoen Burdin Aroko Intxurreko herri harresituan aurkitu zen burdinazko igitaia da.

Sekzio triangeluar kurbatuko orri batetik fabrikatuta dago. Punta apur bat erroma du, eta kirtena jartzeko zatia tutu-formako da eta irekita du, oinarrian, barran, zeharkako errematxe bat duela. Herri harresituaren 1 zenbakiko etxebizitzan aurkitu zuten, eta Burdin Aroaren Bigarren Aroan datatuta dago (2500-2000 BP urte).

## Nekazaritzari eta burdinezko tresnak 
[thumb|Burdin Aroan armak eta gogorrak izan behar zuten tresnak burdinez egiten hasi ziren eta brontzea apaingarrietarako edo prestigiozko objektu arinagoetarako utzi zen. Argazkian, [Saint-Raymond museoa|Tolosako Saint Raimmond museoan ikusgai dauden fibula bat eta esbaskita bat duen apaingarri bat.]]
Burdina iristeak metalezko objektu gehienak burdinez fabrikatzea, forjaketa bidez, ekarri zuen, eta brontzea nagusiki apaingarriak egiteko baztertzea, esaterako fibulak, eskumuturrekoak edo eraztunak egiteko. Aitzitik, lursailetan lan egiteko lanabesak, hala nola igitaiak eta golde-muturrak, aizto edo guraizeak, eraikuntzarako iltze edo grapak, edota armak, besteak beste, burdinazkoak egingo zituzten aurrerantzean.

Nekazaritzan eta abelazkuntzan gertatu zen garapen aipagarriak, aurrerapen teknologiko garrantzitsuez gain -horien artean bereziki aipatzekoa da burdinaren    metalurgia abiatu izana-, lehenagoko garaietan baino produkzio handiagoak ekarri zituen, eta horrenbestez kasu askotan soberakinak sortuko ziren. Soberako produktu horiek izango ziren merkataritza jardueraren gai, eta horrela, salerosketa edo trukean arituz beste materia batzuk eskuratzeko moduan izango zen jendea.
thumb|Galzuri bezalako laboreak moztuko ziren Intxurreko igitaiaz.
Igitai hau bezala, aztarnategietan aurkitutako material litiko, zeramiko eta metaliko batzuk ere oso elementu garrantzitsuak izango dira isurialde atlantikoko nekazaritza-jarduera egiaztatzeko, baina ez bakarrak; graminka ugarien ekoizpenak eta lore-hautsen azterketek zehaztasun handiak ematen dituzte ildo horretan. Duela urte gutxi arte, orokortua zegoen Atlantikoko eremuetako biztanleek abeltzaintza-jarduera izango zutela ia esklusiboki, Arabako eta Nafarroa mediterraneoko azalera zabaletako zerealen laborantzarako hain egokiak ez diren ingurune fisikoko jarduerekin, adibidez. Hala eta guztiz ere, argi dago nekazaritzaren muinoak, bere aldaerekin, ez direla esklusiboki, azalera irekietako jarduerak, eta gaur egun ezagutzen diren herri atlantikoen inguruko lekuetan landatzen bada, terrazetan, besteak beste, are gehiago, duela urte gutxi arte zereala bildu bada, ez litzateke, printzipioz, lurraldearen alde horretan nekazaritzako jarduerak ez zeudela hedatuta, nahiz eta, jakina, Mediterraneoko isurialdekoez edo Akitaniako lautadekoaz bestelako ezaugarriak izan. Gainera, badira aurrekari argiak Neolitoko garaian nekazaritza dokumentatzen dutenak Bizkaiko Kobaederra (Oma, Kortezubi) haitzuloan (Ibañez el alii 1998) eta geroagoko zenbait trikuharritan, hala nola Zorroztarrin, Altzaniako Estazio Megalitikoan (Mujika 1991). 

Basagainen, bestalde, garai bereko  burdinaz ere egindako goldearen nabarra bat agertu zen.

Mende horietan, Euskal Herri Atlantikoak landutako espezieek zeintzuk ziren jakin dezakegu. Izan ere, kiskalitako zereal ale ugari ditugu, esate baterako galzuria, garagar -azaldun zein gabe- eta artatxikiarenak, eta baita lekale espezieenak ere, hala nola baba eta ilarrarenak. Landar horiei guztiei beste basalandare batzuk lotzen zaizkie, tartean direlarik olo gaiztoa, larre-oloa, plantaina eta laharra. Intxurreko herrian jasotako ale-hondarrak duela 2260±80 eta 2070±80 urteen artean datatutako etxebizitzen barruan aurkitu ziren.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ataria:Euskal Herriko historia 100 objektutan

## Kanpo estekak