Catharine Trotter

**Catharine Trotter Cockburn** (1679ko abuztuaren 16a - 1749ko maiatzaren 11) ingeles eleberrigile, dramaturgo eta filosofo bat izan zen. 

Trotteren lanak hainbat gai jorratzen ditu, besteak beste, beharra, espazioaren infinitua eta substantzia, baina gai moraletan zentratzen da gahien bat. Printzipio moralak berezkoak ez zirela uste zuen, gizabanako bakoitzak aurki ditzakeela Jainkoak emandako arrazoimenaren ahalmenaren bitartez. 1702an, bere lehen lan filosofiko nagusia argitaratu zuen, ''A Defense of Mr. Lock's [sic.* *] Giza ulermenari buruzko saiakera* . John Locke oso pozik zegoen defentsa honekin, eta dirua eta liburuak oparitu zizkion bere apologista gazteari Elizabeth Burnet -en bitartez, Trotterren "Defentsa"ren berri eman ziona. 

Bere lanak William Warburtonen arreta erakarri zuen, eta hark bere azken filosofia-lanaren hitzaurrea egin zuen. Thomas Birch biografoaren eskaera ere izan zuen bere lanen bilduma osatzen laguntzeko eta proiektua onartu zuen, baina lana inprimatu baino lehen hil zen. Birch hil ondorengo bi liburukiko bilduma bat argitaratu zuen *The Works of Mrs.* *Catharine Cockburn, Theological, Moral, Dramatic, and Poetical* 1751. urtean. Hein handi batean, testu honen bitartez ezagutu izan da Trotter-en lana.

## Hasierako bizitza eta hezkuntza 
Catharine Trotter Londresen jaio zen 1674ko abuztuaren 16an edo 1679an. Bi gurasoak eskoziarrak ziren. Aita, David Trotter kapitaina, kommodore bat zen Marina Errealean, horri esker Karlos II eta York-eko dukearekin harremana izatera iritsi zen. Trotter kapitainak Tangeren eraispenean lagundu zuen 1683an, eta, ondoren, Turkiako konpainiako merkataritza-ontzien konboira bidali zuten. Izurriteak jota hil zen Alexandrettan (Iscanderoon), 1684. urtearen hasieran, eta gertakari horrek alarguna eta alabak egoera zailean utzi zituen. Ama Sarah Bellenden zuen, Lord Bellenden, Lauderdaleko dukearen eta Pertheko kondearen ahaide hurbila.

Trotter protestante hazi zen, baina gaztetan eliza erromatar katolikora bihurtu zen.

Karlos II.aren erregealdiaren geldialdi laburrean, Mrs. Trotter-ek Almirantazgoaren pentsioa izan zuen, eta Ana erreginak urtean 20 £ko hobaria egiten zion. Uste da alargunak senarraren anaiaren eta bere lehengusu handi eta aberatsen laguntza ere jaso zuela, bere aitarik gabeko bi alabak hezi ahal izateko. Ahizpa zaharrena, Inglis medikuarekin ezkondu zen, bere kanpainetan Marlborough-eko dukearekin joan zen medikuarekin, eta armadako mediku nagusi bihurtu zen. 

Catharine, gazteena, hasieratik nabarmendu zen bere adimen jakintsuagatik, ezagutzak eskuratzeko erraztasunagatik, idazkeraren artea bere buruari irakasteko zuen abileziagatik eta bertso garaikidea egiteagatik zuen atseginagatik. Bere heziketaz ez da ezer jasotzen, baina "Bustoei buruzko olerkia"-n egindako aipamenaren arabera, arina eta arrunta izan zela ondoriozta daiteke. Ezerk, ordea, ezin zuen gelditu haren informazio-nahi irrika; eta jasandako oztopoek, ahaleginerako pizgarriak izan ziren. Gogotsu irakurtzen zuen, eta asko gustatzen zitzaion idaztea; Irudimen-lanek, haren arreta lortu zuten, eta arrazoitze-ahalmenak garatu ahala, filosofia, moralari eta erlijioari buruzko lanak idazten hasi zen. Bere kabuz ikasi zuen frantses hizkuntza, eta, lagun baten laguntzarekin, latina eskuratu zuen.

## Hasierako ekoizpenak 
Bere aitaren harreman profesionalek, amaren harreman aristokratikoek eta bere aparteko talentuen bitartez hasieran irabazitako ospeak, ezagun-zirkulu handia lortzea eragin zuen; eta bizirauteko baliabide eskasak izan arren, Trotter gizarte onenean murgildu zen, ongi etorria zen aberatsen eta handien etxeetan. Bere ahalmen sozialek, adierazi gabeko nagusitasun mentalaren xarma zuten. 
eskuinera|thumb| Trotterren *Agnes de Castroren* 1696ko edizio baten katula.
Trotterren lehen eleberria (*The Adventures of a Young Lady*, gerora *Olinda's Adventures*) anonimoki 1693an argitaratu zen, 14 urte besterik ez zituela. *Agnes de Castro* bi urte geroago antzeztu zen, 1695ean, Teatro Realen, eta hurrengo urtean inprimatu zen, Dorset eta Middlesex kondeentzako eskaintzarekin. Tragedia hori ez zen gertaera historikoetan oinarritu, Aphra Behn-en nobela frantses baten ingelesera itzulketa zen. 

1696an, ospetsu egin zen Delarivier Manley eta Mary Pixekin batera *The Female Wits* lan anonimoan satirizatua izan zelako.  Bertan, Trotter goititu egin zuten "Kalista, ikasitako hizkuntzen itxura egiten duen eta kritikari izena hartzen duen emakumea" irudipean. Hurrengo urtean, Trotterrek bertso osagarri batzuk zuzendu zizkion William Congreveri Novia de Duelori buruz, eta hala sortu edo indartu zuen bere literatura-prozeduretan hartutako interesa. Gerora argitaratu ziren gutunak erakusten du aldez aurretik ezagunak zirela. 

1698an, *Lincoln's-Dji-Fields* antzoki berrian antzeztu zen bigarren tragedia eta, seguruenik, antzezlanik onena, *Fatal Friendship*. Gero, Galesko printzesari dedikazio batekin inprimatu zen, eta Trotter idazle dramatiko gisa zuen ospea ezartzeaz gain, bertso osagarri ugari gehitu zituen, bere boteretsuen, modaren eta lagun bikainen kopurua handitu zuena. 

*Fatal friendship* baino lehen, bertso eulogisten talde asko dira, autoreari zuzenduak; P. Harman-en bat, hitzaurrea ere idatzi zuena; idazle anonimo batena, seguru asko Lady Sarah Piers; eta beste bat, John Hughes dramaturgoak idatzia, “agertokiko erreformatzaileen lehena” izan zena. Hizkuntza laua da eta ez du eragin askorik, baina, batzuetan, berrezarkuntzan sartutako lagunarteko modaren ondoren, hitz laburtuek deformatzen dute. Argumentua arrunta da, baina oso konplexua, eta egoera dramatiko onak sortzen ditu. Ondorioan ateratako morala hau da: “Inork ez du bere indarra ezagutzen, argituenek beren buruaz fidatzen ikasten dute, eta ez dute uste hain seguruak ez diren garaipenak izateko beldurrez; gure arriskurik handiena seguruak garenean da.” Tragedia hori, garai hartako kritikari garaikideek Trotterren konposizio dramatiko hoberentzat hartu zuten. 

1701. urtearen hasieran, *Love at a Loss, or Most Votes carry it*  komedia Teatro Realen antzeztu zen, eta urte bereko maiatzean argitaratu zen, Lady Piersen laguntzarekin. Geroago, urte berean, hirugarren tragedia, *The Unhappy Penitent*, Drury Lane-n antzeztu zen, eta abuztuan argitaratu zen, Lord Halifax-en eta bertso sorta baten bidez, Lady Piers-en eskutik, aurrez finkatuta eta izena emanda, “A la gran Sra. Catherine Trotter”. 1701ean, *Defence of Mr. Locke’s Essay of Human Understanding'' idatzi zuen, eta 1702ko maiatzean argitaratu zen. Locke eta Lady Mashamen adiskidetasun pertsonala lortu zuen horrekin, eta, haien bidez, pertsona ospetsu asko ezagutu zituen, besteak beste, Peter King jauna, orduan abokatua eta diputatua, Lockeren ama-iloba zena. 

## Konbertsio erlijiosoak 
### Eliza Katoliko Erromatarra 
Gurasoen jarrera eta loturak kontuan hartuta, litekeena da Trotter hasieratik pietatean ez hezi izana. Eliza erromatar katolikorantz pausoak eman ahala, baraualdiak zorrotz betetzeak kalte handia egin zion bere osasunari. 1703ko urrian, bere lagun eta medikuak, Denton Nicholas doktoreak, gutun bat idatzi zion gaiari buruzko errieta larriz, eta baraualdi bortitz haiek bertan behera uzteko erregutu zion, bere iritzia bere adiskideei eta bere aitorleari jakinarazteko eskatzen zion konstituzio inirmo bati jasanezin gisa.

Bere osasunak zailtasunak jarri zizkion elizara oinez joateko, edota kandelen argitan idatzi ahal izateko. Hala ere, emakume hauskor hark energia autosufizientea zuen, eta horri esker, hilabete eta urte jarraituetan zehar literatur konposizio arretatsuaren buruko eta eskuzko lanari eusteaz gain, bere lanen irudikapen, inprimaketa eta argitalpenarekin zerikusia zuten gai korapilatsu guztietan zehaztasun metodikodun transakzioak egin zitzakeen.

1701etik 1708an ezkondu zen arte, Catherine Trotterrek korrespondentzia erregularra izan zuen Kemnayko George Burnet, Esq. lagunarekin. Periodoaren zatirik handienean, atzerriko lurretan bidaiatu zuen, batez ere Berlingo eta Hanoverko gorteetan. 

1704an, Trotterrek Marlborougheko dukeak Blenheimeko batailan lortutako garaipenari buruzko poema bat idatzi zuen, heroiak eta bere familiak asko onartu zutenez, inprimatu egin zena. Garai hartan, Marlborough familiaren interes boteretsuaren bidez, koroaren pentsio bat lortzeko itxaropena zuen, zeinaren zerbitzu luzeek eta aitak bere errege eta herrialdearen kausan izandako galerek eskubide onargarri bat eman zioten. Hau, ordea, ezin izan zuen lortu eta eskupeko bakarra jaso zuen. Ramilieseko batailaren ondoren, 1706an, Marlborougheko dukearen laudoriozko beste poema bat ekoitzi zuen, eta, bietan, bere ospea lortu zuten onenen artean sailkatu ziren bere bertsoak. Urte berean, Gustavus Ericson de Vertot-en kontakizunean oinarritutako Suediako iraultza izeneko bere tragedia Haymarket-eko Queen 's Theatre-n antzeztu zen; eta ondoren, Lady Harriet Godolphin-i, duke handiaren alaba zaharrenari, egindako eskaintza batekin inprimatu zen. 

Bere ahizpa, Inglis anderea, Salisburyn bizi zen eta amak han ematen zuen denboraren zati handi bat, beraz horrek Catherine hiri horretara bisita luzeak egitera bultzatu zuen, batzuetan hamabost hilabetez luzatzen zirenak. Baina bere bizilekurik gustukoena "Mr. Finney 's, Beaufort Buildings on the Strand' s"-en zen, non ostatu pribatuetan, etxeko mugarik eta haur txikien lanik gabe, literatur zereginetan lan egin zezakeen. Salisburyko egonaldien ondorioz, Gilbert Burnet apezpikuarekin eta bere hirugarren emazte Elizabethekin harremanak izan zituen. Burnet andereak diru-sarrera independente handiak zituen, eta Trotterrengatik interesatu zen 1709an hil zen arte. 

### Ingalaterrako elizara itzulera 
Trotterren buruan, Jainkoarekiko betebeharraren sentimendua eta mundua eraberritu eta onbideratzeko nahia ziren nagusi beti, baina bere bizitzako aldi ezberdinetan helburu hori modu ezberdinetan gauzatzeko bideak erabili zituen. 1707an, azterketa zorrotz, gogoeta sakon, eta otoitz sutsuen ondoren, Erromako fede katolikoari uko egin eta *Two Letters concerning a Guide in Controversies* idatzi eta argitaratu zuen, Burnet apezpikuaren prefazio batek aurrez finkatuta. Lehenengo gutuna Bennet apaizari bidali zitzaion, eta bigarrena Harman jaunari, jaso zuen erantzun baten erantzun gisa. Fede-aldaketarako argudio sendoak, argiak eta arrazoituak eman zituen.  Ingalaterrako Elizaren fede ortodoxoari ez zion inolako eskrupulurik eragin. 

## Cockburn apaiza 
1707ko udan, madame de Vère-rekin, Ripley eta Surrey ondoko Ockham Mills auzoan bizi zen. Han Fenn izeneko elizgizon gazte batekin, zeinaren sermoi, solas eta izaerari buruz, erabat onetsi zuen. 

### Idatzizko etenaldia 
Cockburnek bere maitasuna aitortu, proposatu eta onartu egin zuen. 1708an Ingalaterrako elizan agindu sakratuak hartu zituen, Trotterrekin ezkondu zen, Naylandeko Donatiba jaso zuen, Colchester ondoan, eta Londresen utzi zuen emaztegaia bere aferak antolatzeko eta altzariak erosteko. Ekainean pastoral-kargua lortu zuen, eta urte bereko udazkenean eman zion ongietorria bere etxe berrira.. 

Denboraren poderioz, Cockburn-ek elizako kuratoa onartu zuen  St. Dunstan, Fleet-street. Londresera itzuli zen familiarekin, eta han bizi izan ziren 1714. urtera arte, Ana erreginaren heriotza gertatu arte. George I.a erregearen atxikimenduari buruz egin behar zen abjurazio zinak eskrupuluak piztu zituen Cockburn-en gogoan, eta ez zuen hartu nahi izan, nahiz eta erregetzaren eta errege familiaren aldeko otoitz publikoak kontzienteki eskaini. Ondorioz, elizako enplegua galdu zuen eta egoera oso pobrean gelditu zen familia. Hurrengo hamabi urteetan, Chancery Laneko Akademiako ikasleei latina irakasten jarraitu zuen, eta Catherinek etxeko lanak bere gain hartu zituen, jostetan eta era guztietako eskulanetan aritu zen arduraz.. 

### Idazketara itzulera 
1708. urtetik 1724. urtera, Trotterrek ez zuen ezer argitaratu. Azken urte honetan, bere "Carta a la Dra. Holdsworth" idatzi eta bidali ondoren, eta erantzun landua eta polemikoa jaso ondoren, bere "Gutuna" argitaratu zuen 1727ko urtarrilean. Winch Holdsworth-ek publikoki erantzun zuen, eta Trotterrek erreplika trebe bat idatzi zuen; baina liburu-saltzaileak ez zeuden prest erantzukizuna bere gain hartzeko: "Vindication of Mr. Locke’s Christian Principles from the injurious imputations of Dr. Holdsworth", eskuizkribuan egon zen harik eta jasotako lanen artean argitaratu zen arte. 

Bertsoan egindako produkziorik onena "A Poem, occasioned by the Busts set up in the Queen’s Hermitage, designed to be presented with a book in vindication of Mr. Locke, which was to have been inscribed to Her Majesty" izan zen. Bere garaiko belaunaldietako metafisiko trebeenek Lockeri buruz asko esan eta idatzi duten arren, galde daiteke ea norbaitek Trotterrek baino egiazkoago interpretatu ote duen inoiz. 

1726an, Cockburnek, abjurazio Zina hartzea George I.aren igoerari aurre egiteko,komenigarria zela pentsatu zuen. Hurrengo urtean  Aberdeeneko San Pablo kaperarako izendatu zuten. Han, familiarekin egon zen, eta emazteak agur esan beha izan zion Londresi urte hartan, bere garaipen eta froga askoren eszenatoki. 

Aberdeenen jarraitu zuten 1737. urtera arte, Durhamgo apezpikuak bere parrokian bizilekua ezartzeko agindu zion arte. Egoitza klerikala Long Horseley elizatik hain urrun zegoenez, eguraldi txarrak eta osasun txarrak Trotterri igandeko zerbitzuetara joateko zaldiz ibiltzea galarazi ziotenean, etxean geratu behar izan zuen. 

1732an, Aberdeenen bizi zela, "Verses occasionesd by the Busts in the Queen's Hermitage" idatzi zuen, eta zaldunen aldizkarian inprimatu zen 1737ko maiatzerako. 1743ko abuztuan, Betebehar Moralaren eta Betebeharraren Fundazioari buruzko eztabaidan zenbait idazleri buruzko iruzkinak argitaratu ziren "The History of the Wirks if the Learned" izeneko seriean. "Behaketa" horiek ondo hartu ziren, mirespen handia eragin zuten. 

Rutherford-en "Essay on the Nature and Obligations of Virtue",  1744an agertu zen, bere adimen aktiboa berriro piztu zuen eztabaida publikoak, eta 1747ko apirilean, berriz, "Remarks upon the Principles and Reasonings of Dr. Rutherford’s Essay on the Nature and Obligations of Virtue, in Vindication of the contrary Principles and Beasonings enforced in the Writings of the late Dr. Samuel Clarke", Warburton apezpikuaren hitzaurre batekin argitaratu ziren. Lan trebe honek lortutako ospe apartak, lagun batzuek Trotterren lan guztiak berrargitaratzeko harpidetza bat egiteko ideia proposatu zuten, egileak berak argitaratzeko  eta editatzeko konpromisoa hartu zuena. Ezin kontrolatuzko zirkunstantziek eragotzi egin zuten erabat exekutatzea.

"Caliope's Directions how to Deserve and Disguish the Muse's Inspirations" izenburuko bertso batzuetan, Trotterren zentzu sendo eta argia argi eta garbi agertzen da poesia tragiko, komiko eta satirikoaren usadioen definizioan. Jakina, Calliope bezala, heroiak eta elokuentzia orokorra zituen buru, eta ez zatekeen egokia izango beste edozein bertso mota jorratzea. Lerro batzuen aipuak estilo hau erakusten du:

“Let none presume the hallowed way to tread 

By other than the noblest motives led : 

If for a sordid gain, or glittering fame, 

To please without instructing be your aim, 

To lower means your grovelling thoughts confine, 

Unworthy of an art that’s all divine.”

Trotterren idazteko etenaldi luzea -hamasei urtetik hemezortzira- jendeak seinalatu zuen, baita idazketari berriro ekitea ere. Beren lanei buruzko iruzkingileek beren hitzak itzuli zituzten gai honen lehen zatiari buruz, eta arrazoirik gabeko inferentzia atera zuten. Ulertu behar da urte haietan Trotterrek liburu berri gutxi irakurri zituela, baina, zalantzarik gabe, Biblia, Shakespeare eta Miltonen, Bacon jaunaren, Cudworthen eta Cumberland gotzainaren lanak izan zituen. Bere idazki polemikoen laburpenek bere estiloa erakusten dute. 

"Letter to Dr. Holdsworth" hitzaurrean, Trotterrek hau esan zuen: 

Bere ilobari idatzitako gutun batean, “Long Horseley, 1748ko irailaren 29an”, esan zuen Trotterrek:

Interesgarria da Trotterrek Mons garaikide guztien artean ospetsuenari buruz duen iritzia ezagutzea, Bishop Butler. Gutun bidez, Arbuthnot-i, Aberdeen-en 1738an idatzia, honela dio: 

Ondorengo kartetan, Cockburnek behin eta berriz aipatu zuen Butler apezpikua bere idatzien balioaren zentzu are sakonagoan. 

## Bizitza pertsonala 
Jn. eta And. Cockburnek hiru alaba zituen, Mary, Catherine eta Grissel, eta seme bat, John. Lehenbizikoari aholku emateko gutun bat idatzi zion, amak helduaroan orientatzeko idatzia, jakintasunez eta errukiz betea dago. Erlijioa, enplegua eta emakumeak dira bere diskurtsoaren gaiak. Bigarrenaren azpian hau dio:—«Divinity is the profession you have been designed for from your birth; but let no views determine your choice to that sacred calling but a sincere desire of promoting the glory of God, and the salvation of men.» 

Ilobaren ondorengo gutunetan, Arbuthnot andrea, Trotterrek askotan aipatzen du bere “seme ona”, ama zoriontsu baten gogobetetasunarekin. 1743an, alaba bat hil zen; eta 1749ko urtarrilean, senarrak ere hil zen. Shock larri horren azpian, bere osasun ahularen ondorioz, Trotter Longhorsley-n hil zen, Morpeth-etik hurbil, 1749ko maiatzaren 11n. Bera Longhorsley-n lurperatu zuten senarrarekin eta alaba txikienarekin, eta haren hilobian perpaus bat inskribatu zuten, Esaera zaharrak xxxi. 31 -tik hartua “Let their own works praise them in the gates.” 

## Legatua 
Behin bakarrik izen ona izan arren, Trotterren ospea etengabe jaitsi da azken hiru mendeetan, eta azken bi hamarkadetan kritikari feministen ahaleginek, hala nola Anne Kelleyk, iluntasunetik atera dute.  Esan liteke haren ospearen zaletasuna haren bizitzan oso goiz eta are gutxiago helduaroan lan ugari idatzi izanaren ondorioa dela.  Bestela esanda, bere karrera oso prekarizatua izan zen, eta bere garaiko literatoek (bereziki gizonek) bere gaztetasuna eta edertasuna hartu zuten ardatz, bere lanaren kontura.  Zenbait historialari literariok nolabaiteko obsesioa egozten diote bere lan filosofikoan enfasi iraunkor bati, bere sorkuntza-idazkeraren kontura (batez ere Thomas Birch biografoak, idazlanaren bi liburukiko bilduma batean lan bakarra sartu baitzuen, eta ez zituen *Olindaren abenturak* aipatu).  Trebea izan arren, haren filosofia-idazkiak deribatu gisa baztertu ziren batzuetan, batez ere Lockeren saiakeraren alde egitean, eta hori ez litzateke lagungarria izango haren izen ona ulertzeko.

Trotterren idazketa dramatikoan interes akademikoaren zati handi bat genero-ikasketetan oinarritzen da orain.  Hain zuzen, Trotter bera jabetzen zen bere generoak ezartzen zizkion mugez, eta, askotan, protesta idatziz egin zuen. Bai Trotterren literatura-lanak, non emakumeak baitira nagusi ekintzan, bai haien bizitza pertsonala, kritika feministarentzat gai aberatsa dira.

## Obrak 
### Antzerkigintza 
* *Agnes de Castro*, Londres, Theatre Royal in Drury Lane, 1695eko abendua edo 1696ko 27–31.
* *Fatal Friendship*, Londres, Lincoln's Inn Fields, 1698ko maiatzaren amaieran edo ekainaren hasieran inguruan.
* *Love at a Loss, or, Most Votes Carry It* (geroago *The Honorable Deceiver bezala berridatzia; edo, All Right at the Last* ), Londres, Drury Laneko Theatre Royal, 1700eko azaroaren 23a.
* *The Unhappy Penitent*, Londres, Drury Laneko Theatre Royal, 1701eko otsailaren 4a.
* *The Revolution of Sweden*, Londres, Queen's Theatre, 1706ko otsailaren 11.

### Liburuak (Titulu laburrak) 
* Agnes de Castro, A Tragedy (1696). 
* Fatal Friendship. A Tragedy (1698). 
* Love at a Loss, or, Most Votes Carry It. A Comedy (1701). 
* The Unhappy Penitent, A Tragedy (1701). 
* A Defence of Mr. Lock’s [sic.] Essay of Human Understanding (1702). 
* The Revolution of Sweden. A Tragedy (1706). 
* A Discourse concerning a Guide in Controversies, in Two Letters (1707). 
* A Letter to Dr. Holdsworth, Occasioned by His Sermon Preached before the University of Oxford (1726). 
* Remarks Upon the Principles and Reasonings of Dr. Rutherforth’s Essay on the Nature and Obligations of Virtue (1747).

### Bestelako argitalpenak 
* Olinda's Adventures; edo, The Amours of a Young Lady, v. 1. Letters of Love and Gallantry and Several Other Subjects. (1693). 
* Epilogoa, Queen Catharine-n edo, The Ruines[sic.] of Love, Mary Pix-en eskutik. (1698). 
* “Calliope: The Heroick [sic.] Muse: On the Death of John Dryden, Esk.; Mrs. C. T.” The Nine Muses. Or, Poems Written by Nine severall [sic.] Ladies Upon the Death of the late Famous John Dryden, Esk. (1700).
* “Poetical Essays; May 1737: Verses, occasion’d by the Busts in the Queen’s Hermitage.” Gentleman’s Magazine, 7 (1737): 308.

### Inprimatutako lanak 
* *Catharine Trotter Cockburn: Philosophical Writings* . Ed. Patricia Sheridan. Peterborough, ON: Broadview Press, 2006. . 24,95 $ CDN.
* “Love at a Loss: or, Most Votes Carry It.” Roxanne M. Kent-Drury. *Broadview Anthology of Restoration & Early Eighteenth-Century Drama* . Ed. J. Douglas Canfield. Peterborough, ON: Broadview Press, 2003. 857–902.ISBNa&nbsp;1-55111-581-6 . 54,95 $ CDN.
* *Olinda’s Adventures, Or, the Amours of a Young Lady.* New York: AMS Press Inc., 2004.ISBNa&nbsp;0-404-70138-8 . 22,59 $ CDN.
* *Fatal Friendship. A Tragedy* in Morgan, Fidelis. The Female Wits: Women Playwrights on the London Stage, 1660–1720. Londres, Virago, 1981
* "Love at a Loss: or, Most Votes Carry It.". [Kendall] Love and Thunder: Plays by Women in the Age of Queen Anne.  Methuen, 1988.ISBNa&nbsp;1170114326
* "Love at a Loss" eta "The Revolution of Sweden",  Derek Hughes, *Eighteenth Century Women Playwrights*, 6 liburuki, Pickering & Chatto: London, 2001, . 2. liburukia *Mary Pix and Catharine Trotter*, Anne Kelley.
* *Catharine Trotter-en The Adventures of a Young Lady and Other Works*, Anne Kelley. Ashgate argitaletxea: Aldershot, 2006,

## Erreferentziak 
### Esleipenak 
* Artikulu honek iturri honetako testua biltzen du, hau da, domeinu publikoan dagoena: Williams, Jane (1861). The Literary Women of Eangland: Including a Biographical Epitome of All the Most Eminent to the Year 1700; and Sketches of the Poetesses to the Year 1850; with Extracts from Their Works, and Critical Remarks. Saunders, Otley. 

### Bibliografia 
* Blaydes, Sophia B. “Catharine Trotter.” *Dictionary of Literary Biography: Restoration and Eighteenth-Century Dramatists, Second Series*.  Ed. Paula R. Backsheider. Detroit: Gale Research, 1989.  317–33.
* Buck, Claire, ed.  *The Bloomsbury Guide to Women’s Literature*.  New York: Prentice Hall, 1992.
* Kelley, Anne.  *Catharine Trotter: An Early Modern Writer in the Vanguard of Feminism*. Aldershot, Hampshire: Ashgate Publishing, 2002.
* Kelley, Anne.  “Trotter, Catharine (1674?—1749).” *Oxford Dictionary of National Biography*.  Oxford: Oxford UP, 2004. 2006ko urriaren 4a.
* Sheridan, Patricia.  “Catharine Trotter Cockburn." *Stanford Encyclopedia of Philosophy*.  Stanford University, 2005. 2006ko urriaren 10a.
* Uzgalis, Bill.  "Timeline." University of Oregon.  1995. 2006ko urriaren 12a.

## Kanpo estekak 
* *Catherine Trotter Cockburn* Stanfordeko entziklopedian.
* Works by Catharine Trotter  Project Gutenberg-en
* Olindaren abenturak; edo Gutenberg proiektuko Dama gazte baten maitasunak.
* Works by or about Catharine Trotter at Internet Archive