open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leitir Móir

**Leitir Móir** (ingelesez *Lettermore*) Irlandako mendebaldean dagoen Galway konderriko udalerri bat da. Connemara eskualdeko Gaeltacht edo irlandera hiztunen eremuaren bihotzean kokatzen da.

Era berean *Leitir Móir* bertan dagoen uharte baten izena ere bada, uharte hau lur lehorrari zubi edo errepide batez loturik dago.

## Iruditegia 

Irudi:West of Leitir Calaidh (Lettercallow) - geograph.org.uk - 1250724.jpg|Kostaldeko paisaia.
Irudi:Lettermore - geograph.org.uk - 270442.jpg|Baserria.
Irudi:Leitir Móir (Lettermore) church - geograph.org.uk - 1250518.jpg|Eliza.
Irudi:Quay at Ross - geograph.org.uk - 1250681.jpg|Kaia.

## Musika 
Irlandar folk musikan ospetsua den *Peigín Leitir Móir* abestia udalerri eta uharte honetan girotuta dago.

## Kanpo estekak
Modern Family

**Modern Family** (euskaraz *familia modernoa*) telesail estatubatuar komikoa da. Telesaila Christopher Lloyd eta Steven Levitanek ekoiztua da eta Estatu Batuetan 2009ko irailaren 23an estreinatu zen. Geroztik bost aldiz Komediazko telesail onenaren Primetime Emmy Saria irabazi ditu.

## Istorioa 
Jay Prittchet bera baino gazteagoa den emakume kolonbiar batekin, Gloriarekin, ezkonduta dago. Emakume honek Manny izeneko seme bat du, Jayk aldiz, bi seme-alaba ditu. Claire, bere alaba, etxeko andrea da, Phil Dunphyrekin ezkonduta dago eta hiru seme-alaba ditu: Haley, Alex eta Luke. Mitchell semea berriz, homosexuala da, Cameron bere bikotearekin bizi da eta Lily haur vietnamdar bat adoptatuta dute.

Familiako partaideen desberdintasunak direla eta egoera xelebre ugaritan aurkituko dira. Telesaila dokumental bat izango balitz bezala kontatzen da non pertsona desberdinek kameraren aurrean euren iritziak eman eta istorioak kontatzen dituzten.

## Denboraldiak 
Telesailak oraingoz zazpi denboraldi ditu.

## Pertsonaiak 
Telesaileko pertsonaia nagusien zerrenda:

* Jay Pritchett (Ed O'Neill): Claire eta Mitchellen aita eta Mannyren aitaordea. Haley, Alex, Luke eta Lilyren aitona. Phil eta Cameronen aitaginarreba. Gloriaren senarra.
* Gloria Pritchett-Delgado (Sofía Vergara): kolonbiarra da, Jayren bigarren emaztea eta Mannyren ama.
* Manuel Alberto "Manny" Delgado (Rico Rodriguez): Gloriaren semea.
* Claire Dunphy (Julie Bowen): Jayren alaba. Mitchellen arreba heldua. Haley, Alex eta Luken ama. Philen emaztea.
* Phil Dunphy (Ty Burrell): Etxe-saltzailea. Claireren senarra. Haley, Alex eta Luken aita.
* Haley Dunphy (Sarah Hyland): Claire eta Philen alaba zaharrena, txoriburu xamarra.
* Alex Dunphy (Ariel Winter): Claire eta Philen erdiko alaba, oso ikasle ona.
* Luke Dunphy (Nolan Gould): Claire eta Philen seme gazteena.
* Mitchell Pritchett (Jesse Tyler Ferguson): Jayren seme homosexuala. Claireren anaia gaztea.
* Cameron "Cam" Tucker (Eric Stonestreet): Mitchellen mutil-laguna.
* Lily Tucker-Pritchett (Aubrey Anderson Emmons): Mitchell eta Camek adoptatutako haur vietnamdarra.

## Kanpo estekak 
* Telesailaren orrialde ofiziala
Royal Philharmonic Orchestra

**Royal Philharmonic Orchestra** edo **RPO** () Ingalaterrako Londres hiriburuan egoitza duen orkestra sinfoniko bat da.

Thomas Beecham musikariak sortu eta 1946ko irailaren 15ean Croydon auzoan bere lehenbiziko emanaldia eskaini zuen.

## Zuzendariak 
* Charles Dutoit (2009-2010 denboralditik aurrera)
* Daniele Gatti (1996–2009)
* Vladimir Ashkenazy (1987–1994)
* André Previn (1985–1992)
* Walter Weller (1980–1985)
* Antal Doráti (1975–1978)
* Rudolf Kempe (1962–1975)
* Thomas Beecham (1946–1961)

## Kanpo estekak 
* Royal Philharmonic Orchestraren webgunea
Veremunda Olasagarre

**Veremunda Olasagarre Irurtzun** (Iruñea 1912ko martxoaren 8a - Iruñea, 1970ko ekainaren 26a) ekintzaile sozialista izan zen. Haren senarra zen UGTko buru Juan Arrastia.

## Bizitza 
Veremundaren aita Atarrabiako Udalaren idazkaria zen, Jose Olasagarre Jorge. Gaztetatik sozialista izan zen, eta horrela ezagutu zuen senarra izango zuena, Juan Arrastia, UGTko buruzagia. 1932an ezkondu ziren.

Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, ezkutatu egin behar izan zuen. Frankistek haren senarra harrapatu eta 1937an Torrelavegan fusilatu zuten. Veremundak, bestetik, frankisten torturak sufritu ondoren, bere bi seme-alabekin Frantziara ihes egin zuen. Handik atzera Bizkaira itzuli zen. Hego Euskal Herria frankisten esku erori eta gero, hirurak berriro ere Frantziara joan ziren, eta handik haurrak Iruñera bidali zituen.

Familia berriro Bartzelonan elkartu zen, 1940an. Katalunian urte batzuez bizi izan ondoren, azkenik Iruñera itzuli ziren. Iruñean bere ondasun guztiak garaileen eskuetan ziren ordurako; eta, gainera, Veremundak 200 pezetako isuna ordaindu behar izan zuen, «senarrak Estatuari sortutako kalteak ordaintzeko». 1970ean Iruñean hil zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Angel García-Sanz Marcotegi: *El exilio republicano navarro de 1939*. Iruñea: Nafarroako Gobernua, 2001. .
*  Mari Karmen Gil Fombellida: «Breve diccionario de mujeres vascas en el exilio», 128. orrialdea. In Jose Ramon Zabala Agirre (koordinatzailea): *Non zeuden emakumeak? La mujer en el exilio vasco de 1936*. Donostia: Saturraran, 2007.
Lee ibaia

**Lee ibaia** (ingelesez *River Lee* eta irlanderaz *An Laoi*) Irlandako Errepublikako ibai bat da. Shehy mendietan jaio eta Cork konderria eta Cork hiria bera zeharkatuz Zelta itsasoan dagoen Cork badian itsasoratzen da, hain zuzen ere Ozeano Atlantikoan. 90 kilometroko luzera du.

Ibaia Cork hirira iritsi aurretik zentral hidroelektriko batetik iragaten da, eremu horretan Carrigadrohid eta Inniscarra aintzirak daudelarik.

## Kanpo estekak
Constance Markievicz

**Constance Georgine Markievicz** edo **Markievicz Kondesa**, jaiotze izenez **Constance Georgine Gore-Booth** (1868ko otsailaren 4a, Londres &ndash; 1927ko uztailaren 15a, Dublin) irlandar nazionalista, iraultzaile, sufragista eta sozialista bat izan zen. Sinn Féin eta Fianna Fáil alderdietako kidea, ordezkaria eta politikaria ere izan zen. Bere ideologia edo pentsakeraren ondorioz *Kondesa Gorria* ezizenaz ere ezaguna izan zen.

## Biografia 
[thumb|100px|ezkerrera|[John Butler Yeats margolariak marraztutako Markievicz Kondesaren erretratua.]]

Londres hirian Constance Georgine Gore-Booth izenez jaio zen. Casimir Markievicz poloniar kondearen ezkondu ondoren Constance Georgine Markievicz edo Markievicz kondesa izatera igaro zen.

1916. urtean Pazko Altxamenduan parte hartu zuen, ondorioz britainiar handiek traizioa leporatu eta heriotzera zigortu zuten. Halere, emakumea zenez zigorra hutsean gelditu zen, ez zen horrela pasatu gainontzeko altxamendu hartako buruzagiekin.

1918an Erresuma Batuko Legebiltzarreko lehenbiziko emakumezko biltzarkidea bilakatu zen, halere Sinn Féin alderdiko ordezkaria zenez eta bere irlandar nazionalista pentsakerarekin koherentea izanez, hauteskundeetan irabazitako bere eserlekuari uko egin zion.

Horren ordez eta urte berean, Sinn Féin alderdiko beste ordezkari batzuekin batera legez kanpoko lehenbiziko Dáil Éireann legebiltzarreko biltzarkidea izan zen. 1919-1922 bitartean Europako Gobernu batetako lehenbiziko emakumezko ministroa bilakatu zen, nahiz eta Irlandako Gobernu hura legez kanpokoa izan, Lan Ministroa izan baitzen.

Irlandako Estatu Askea ezartzean Fianna Fáil alderdiko ordezkaria ere izan zen. Bere gorpua Dublin hiriko Glasnevin hilerrian lurperatua dago.

## Ikus gainera 
* Pazko matxinada

## Kanpo estekak 
* Markievicz Kondesaren biografia
Jon Aberasturi

**Jon Aberasturi Izaga** (Gasteiz, Araba, 1989ko martxoaren 28a - ) euskal txirrindularia da. 2010tik txirrindulari profesionala da eta 2011 Portugalgo Sari Nagusian, Setúbalgo etapan profesionaletako lehen garaipena lortu zuen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Orbea Continental (2010-2012)
* Euskaltel-Euskadi (2013-2014)
* Team Ukyo (2016-2017)
* Euskadi Basque Country-Murias (2018)
* Caja Rural-Seguros RGA (2019-2021)
* Trek (2022-2023)
** *Trek-Segafredo* (2022-2023)
** *Lidl-Trek* (2023)
* Euskaltel-Euskadi (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Aritz Bagües

**Aritz Bagües Kalparsoro** (Errenteria, 1989ko abuztuaren 19a - ) gipuzkoar txirrindulari ohia da, profesionala 2011tik 2022ra..

## Palmaresa 
### Amateurretan 
**2010**
* 2. San Isidro Sari Nagusian
**2013**
* 5. Boucles de la Mayennen
**2014**
* Euskaldun Txapelketa
* Guerrita garaikurra
* Loinaz Proba
* Leongo Itzulia eta 2 etapa
* Xanisteban Saria
* Galiziako Itzuliko etapa 1
* 2. Espainiako errepideko txapelketan (23 urtez azpikoa)
* 2. Dorletako Ama Sarian
* 2. Aiala Zirkuituan
* 3. San Gregorio Sarian
* 3. Trofeo del Ausenten
* 3. Gervais Memorialan Gipuzkoako erlojupeko txapelketa
* 3. Euskal Herriko errepideko txapelketan
* 3. San Juan Sari Nagusian
* 3. Leintz Bailarari Itzulian
* 3. San Bartolome Sarian

### Profesionaletan 
**2016**
* 7. Udaberriko Klasikoan
**2018**
* 9. Norvegiako Tourrean
**2022**
* 2. Ronde de l'Oisen

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Bruesa-Policlinica
* Bidelan-Kirolgi
* Orbea Continental (2011-2013)
* Gipuzkoa-Oreki (2014) amateurra
* Murias Taldea (2015- 2019)
* Caja Rural-Seguros RGA (2020-2022)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Inkubo

thumb|250px|eskuinera|Sukuboa.

**Inkuboa** (latinez *Incubus*, *in* "-gain" atzizkia eta *cubare* aditza "etzan, ohatzeratu, oheratu") Europako Erdi Aroko mitologiaren arabera harreman sexualak izateko asmoz lokartuak edo etzanak dauden euren biktimen gainean ezartzen diren gizonezko deabruak omen ziren, biktima hauek bereziki emakumezkoak izan ohi dira. Deabru hauen emakumezko bertsioa sukuboa da.

Inkubo batek haur baten aita izateko asmoz biktimarekin harreman sexualak izan ditzake, zeltiar mitologiako kondairen arabera hau izan omen zen Merlin aztiaren jaiotzaren arrazoia. Kondaira hauetako batzuek diotenez, inkuboa bere naturazgaindiko zakil hotzarengatik soma liteke. Erlijio kondairaren arabera, biktimari inkubo batekin harreman sexualak izateak ahuleria, osasun galtzea eta heriotza bera ekar diezaizkioke. Alegia, biktimek bizipen hau amets baten gisara bizi dezakete, betiere hartatik esnatzeko gai ez direlarik.

## Ikus gainera 
* Sukubo

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Mikel Bizkarra

**Mikel Bizkarra Etxegibel** (Mañaria, 1989ko abuztuaren 21a - ) euskal txirrindularia da. 2011az geroztik txirrindulari profesionala da eta garaipen bat lortu du.

## Palmaresa 
**2009** (amateur)
* 3. La Trinidad Sarian
**2010** (amateur)
* Oroko Andre Maria Saria
**2014** (amateur)
* San Gregorio Saria
* Urrakiko Igoera
* San Bartolome Saria
* Valentziako Itzuliko etapa 1
* 2. Euskaldun Txapelketan
* 2. Loinaz Proban
* 3. Ciudad de Torredonjimeno Klasikoan
* 3. Altzoko Igoeran
* 3. Toledoko Itzulian
* 3. Aiala Zirkuituan
**2018**
* 2. Aragoiko Itzulian, Mendiko sailkapena eta etapa 1
**2019**
* 4. Apeninoetako Giroan
**2021**
* 9. Andaluziako Itzulian
**2022**
* 4. Asturiasko Itzulian
* 6. Adriatica Ionica Racen
**2024**
* Valentziako Erkidegoko Itzuliko Mendiko sailkapena
* 5. Portugalgo Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Opel Ibaigane
* Naturgas Energía (txirrindularitza taldea)
* 2011-2013: Orbea Continental
* 2014:  PinoRoad
* 2014: Gomur-Cantabria Deporte-Ferroatlántica (amateur)
* 2015-2019: Murias Taldea
* 2020- : Euskaltel-Euskadi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Aritz Etxebarria

**Aritz Etxebarria** (Mungia, 1988ko azaroaren 3a - ) euskal txirrindularia da. 2010az geroztik txirrindulari profesionala da eta ez du garaipenik lortu.

## Taldeak 
* 2008-2009: Bidelan-Kirolgi
* 2010-2012: Orbea Continental

## Erreferentziak
Andoni Blázquez

**Andoni Blazquez Berasarte** (Astigarraga, Gipuzkoa, 1987ko uztailaren 10a) txirrindularia da. 2009az geroztik txirrindulari profesionala, eta ez du garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**2008**
* Pentekostes Saria (Gipuzkoako errepideko txapelketa)
* Jose Mari Anza Memoriala
* Aiara Zirkuitua
* 9. Bidasoko Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
## Taldeak 
* Azpiru inmobiliaria
* Bidelan-Kirolgi
* Orbea Continental (2009-2012)

## Erreferentziak
Sukubo

[thumb|250px|eskuinera|[Ingalaterrako taberna baten atari gaineko sukubo baten irudia. Honek ziurrenik, taberna hau antzina putetxe bat litzatekeela iradokitzen du.]]

**Sukuboa** (latinez *succŭbus*, euskaraz "azpian etzan") Europako mitologiaren arabera gizonezkoak erakarri eta haiekin harreman sexualak edukitzeko asmoz emakume ederren itxura hartu ohi duten deabruak dira. Sukuboen biktima gustukoenak bereziki gizon sentiberak, nerabeak eta fraideak izan ohi dira, haien amets eta fantasietan sartu ohi direlarik.

Pertsonaia hau banpiroaren oinarrietako bat da.

## Itxura 
Orokorrean sukubo hauek sentsualitate, limurtze gaitasun eta izakera handiko emakumeen itxura hartu ohi dute, biluzik eta naturazgaindiko edertasunez agertu ohi dira, sarritan deabruzko hegalekin. Noiz edo noiz deabrudun ezaugarriak ere eman ohi zaizkie: adarrak, hiruki itxurako muturrean amaitzen den buztana, suge begiak, letaginak, euren biktimen gorpuei biribilkatutako sugeak, eta abar. Maiz soilik euren biktimen ametsetan sartu ohi diren emakume erakargarri eta biluzien antzera irudikatu izan dira, behin biktima esnatu eta gero ere, emakume hura alboratu edo ahazteko gai ez dela gelditzen delarik.

## Asmoak 
Bertsio hedatuenaren arabera sukuboek euren biktimei odola edo bizi indarra edo gogoa kendu eta haietaz elikatzen da. Sarritan honek gizonengan ahuleria, min fisiko eta espiritualak nahiz heriotza bera ere ekar dezake.

## Ikus gainera 
* Inkubo

## Kanpo estekak
St Buryan

**St Buryan**, , Ingalaterrako Kornualles konderriaren mendebaldeko muturrean dagoen herri bat da. Penzance hiritik Land's End lurmuturrera doan B3283 errepidea hartu eta 8 kilometro mendebalderantz dago.

## Zinema 
Udalerri hau ezaguna baldin bada, bertan Sam Peckinpahk zuzendutako *Straw Dogs* (1971, "Lastozko Txakurrak") film ezaguna girotu zelako da, honetan Dustin Hoffman, Susan George, Peter Vaughan eta T. P. McKenna aktoreek antzeztu zuten.

## Iruditegia 

Irudi:StBuryancross.jpg|Harrizko gurutzea.
Irudi:View northwest from Carn Brea, Penwith - geograph.org.uk - 40696.jpg|Landa.
Irudi:StBuryanChurchtown.jpg|Kalea.
Irudi:The_Merry_Maidens_Penwith.jpg|*Andere Alaiak* zutarri multzoa.

## Herritar ezagunak 
* Jethro, (1948), umorista

## Kanpo estekak
Polikromia

thumb|300px|**Polikromia** landu den arte lan bat.

Artean, **polikromia** lan artistiko batean kolore bat baino gehiago erabiltzea da. Polikromia baliatuz sortu diren objektu eta lanei **polikromoak** direla esaten zaie.

## Kanpo estekak
Antonio Álvarez Solís

**Antonio Álvarez Méndez** (Madril, 1929ko uztailaren 18a - 2020ko martxoaren 30a) —**Antonio Álvarez Solís** izenaz ezaguna— espainiar kazetari bat zen, azken urteetan Euskal Herrian lan egiten zuena.

## Biografia 
Madrilen jaio bazen ere, bere burua Mierestartzat (Asturias) zuen

Zuzenbidea ikasi zuen Bartzelona eta Santiago de Compostelan, nahiz eta lanean kazetari moduan hasi zen, Bartzelonako *La Vanguardian,* hogeita zazpi urterekin erredaktore-burua izatera iritsiz. Berrogei urtez Katalunian bizi izan zen.

Ondoren, *Interviú* aldizkariko zuzendari-sortzailea izan zen, eta baita *Por favor* aldizkariaren sortzaileetako bat ere. Bertan, hirugarren orrian idatzi zuen, aldizkaria desagertu arte. Halaber, *Economía Mediterránea* aldizkariaren sortzaile eta zuzendaria zen, gastronomia eta turismoari buruzko beste bi aldizkariz gain. *El Periódicoren* sorreran ere parte hartu zuen.

Hainbat urtez TVEn lan egin zuen, María Teresa Camposekin batera, eta tertulia ugaritan parte hartu zuen zenbait komunikabidetan: RNE, COPE, Onda Cero, Radio Miramar, SER, eta abar. Azken urteetan, Euskal Herrian egin izan ohi zuen lan, hasieran ETBn eta Radio Euskadin, eta EiTBtik kanporatua izan ostean, *Gara* egunkarian. Azken horretan, astero iritzi artikuluak idatzi zituen hil arte.

Politikari dagokionez, aktiboa izan zen. 2011ko udal eta foru hauteskundeetan Bilduren hautagaia izan zen Bilboko udalerako zerrendan, azken postuan.

## Liburuak 
* *Mujeres, ultramarinos y coloniales*, Txalaparta, 2010.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  "Mujeres, ultramarinos y coloniales" liburuaren aipamena
Koreografia

thumb|300px|**Koreografia** bateko une bat.
thumb|300px|Koreografia folklorikoa.

**Koreografia** ballet baten pauso, mugimendu eta irudien multzoari esaten zaio; baita ere ballet baten pauso, irudi eta jirabirak. Koreografia Dantza eta balletetako mugimenduak sortu eta osatzearen artea da, edo arte horretako lan bakoitza. Koreografiak osatzen dituzten pertsonak **koreografoak** dira. Dantza edo gorputz-adierazpen baten pauso, irudi edo mugimenduak, aldez aurretik sortu eta pautatuak. Koreografiak osatzen dituzten pertsonak **koreografoak** dira.

## Etimologia 
Grezieratik datorren hitza: κορεια (*koreia*), «dantza»; eta γραφια (*graphia*), «grafia» edo «idatzia».

## Koreografia motak 
Asko dira aipatu daitezkeen koreografia motak:
* Bakarkakoa
* Taldeko koreografia: ohikoena da mundu osoan. Taldekoa izateko bi pertsona baino gehiago izen behar dira. Normalean koreografo batek antolatzen eta zuzentzen ditu taldeko mugimenduak. 
* Koreografia nagusia: dantzari nagusiak bakarka egiten duena.
* Folklorikoa: dantza kolektiboak izaten dira, herri baten tradizioan oinarrituta.
* Historikoa: gertatutako egoera bat berreskuratzen da.
* Simetrikoa: eszena orekatsua da, bi aldetakoek mugimendu berdinak egiten dituzte.
* Asimetrikoa: bi aldetan koreografia desberdinak egiten dira.
* Espazio partzialekoa: eszenatokiaren espazio bat bakarrik erabiltzen duena.
* Distributiboa: nolabait bi multzo daude: dantzari nagusiak edo nagusiek ekintza batzuk egiten dituzten bitartean, talde nagusiak haien aldetik dantzatzen dute. Nagusiek noizbehinka beste taldearekin egiten dute bat.

## Euskal Herriko koreografia zentroak 
* Muelle3, sorkuntza eta dantzaren espazioa. Bilbo. Web: http://muelle3.wordpress.com
* La Faktoria Choreographic Center. Iruñea. Web: https://www.lafaktoria.org/
* Dantzalabea. Barakaldo. https://www.facebook.com/dantzalabea
* Dantzagunea. Sormena zentroa. Errenteria. Web: http://www.dantzagunea.net

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Koreografo

## Kanpo estekak 
* 2019ko Euskararen Egunaren koreografia.
Eusko Jaurlaritzako Osasun Saila

**Eusko Jaurlaritzaren Osasun Saila** (gaztelaniaz ere *Departamento de Salud*), Euskal Autonomia Erkidegoko Osasun Sistema Publikoaz eta kontsumoari erlazionatutako gaiez arduratzen den saila da. Jaurlaritzako sailik garrantzitsuenetarikoa da, aurrekontuen portzentaia handia sail honetan gastatzen delako.

Egungo Osasun sailburua Gotzone Sagardui jeltzalea da.

## Eginkizunak 
* Osasun antolakuntza eta planifikazioa
* Osasun publikoa
* Zaintza epidemiologikoa
* Farmazien antolakuntza
* Kontsumoa
* Drogomenpekotasuna

## Sailburuak 
*

## Atxikitutako organoak 
* Osakidetza
** Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroa
** Osatek
* Osasun Ikerketaren Euskal Erakundea
* Kontsumobide

## Kanpo estekak 
* Osasun Sailaren webgune ofiziala  
* Osakidetza
3 Kolpetan

**3 Kolpetan** Esne Beltza musika talde euskaldunaren estudioko hirugarren albuma da. 2011ko abenduaren 2an aurkeztu zuten. Bertan reggae, ska eta hainbat soinu nahasten dituzte.

Diskak 15 kantu biltzen ditu. Horietako 8 guztiz berriak dira, gainontzekoak remix-ak, riddim-ak eta kantu zaharren bertsioak.

Grabazioak hiru fasetan egin zituzten: Higain estudioan (Usurbil), 2011ko uztailean, Paxkal Etxepare soinu ingeniari lanetan zegoelarik; AIEKA estudioan (Ereñotzu, Hernani), 2011ko iraila eta urrian, Peio Gorrotxategi soinu ingeniari lanetan zegoelarik; eta Paxkal Etxepare estudioan (Bardoze), 2011ko iraila eta urrian, Paxkal Etxepare soinu ingeniari lanetan zegoelarik. Nahasketak Paxkal Etxeparek egin zituen, eta masterizazioa Globe Audio Mastering estudioan egin zuten, Bordelen.

## Formatua 
Album hau CD-DVD moduan kaleratu zuten, 3 Kolpetan CDa eta Freedom zuzeneko DVDa biltzen dituelarik. Bi formatutan aurkeztu zuten: DVD-liburua, 32 orri dituena, 2011ko Durangoko Azokan baino ez saldu zena eta edizio mugatua zena (DVD-liburu bakoitzak bere zenbakia du); eta CD-liburua, 64 orrikoa.

DVDak zuzeneko hiru kontzertuetako irudiak biltzen ditu, 2009ko uztailaren 24an Japoniako Fuji Rock jaialdian eman zuten kontzertua, 2010eko abenduaren 3an Durangoko Plateruena Kafe Antzokian eman zutena, eta 2011ko irailaren 11n Donostiako kaian eman zutena. Zuzeneko irudi honeetan beraien disketan parte hartu duten hainbat kolaboratzaile azaltzen dira.

Liburuak abesti berrien letrez gain, taldearen azken birako zuzeneko kontzertuetako hainbat argazki dakartza.

Taldearen aurreko disketan ohikoa denez, album honek ere hainbat kolaborazio ditu.

## Abesti zerrenda 
## Interpreteak 
* Xabi Solano - Ahotsa eta trikitia
* Sergio Ordóñez 'Patxuko' - Ahotsa, perkusioa
* Jon Mari Beasain - Gitarra, panderoa, koruak
* Aitor Zabaleta - Baxua, koruak
* Pello Gorrotxategi - Teklatua, koruak
* D.Z. (DJ Zigor) - DJ
* Iban Zugarramurdi - Bateria
* Haritz Lonbide 'Lonbi' - Tronpeta
* Jon Elizalde 'Jontron' - Tronboia

eta

* Mel - Ahotsa 1 abestian
* Igor Ruiz 'Fino' - Saxofoia 1, 2, 4, 5 eta 15 abestietan
* Oskar Benas - Gitarra 1, 2, 7 eta 11 abestietan
* Xabi Azkarate - Perkusioa 1, 2, 7 eta 9 abestietan
* Adrìa Salas, Ruben Sierra (La Pegatina) - Ahotsak 2 abestian
* David Cairol, Dalton - Ahotsak 3 abestian
* Endika, Maixa (121 Krew) - Ahotsak 4 abestian
* Teka (Kokoo girl) - Basea 5 abestian
* Jhonny 'El Bola' - Ahotsak 7 abestian
* Flavio Banterla - Ahotsak 7, 12 eta 15 abestietan
* Yacine Belahcene - Ahotsak 8 abestian
* Yannis Papaioannou - Laud akustikoa 8 abestian
* Mañoli - Ahotsak 11 abestian
* Manel - Perkusioa 15 abestian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akitaniako Eskualde Kontseilua

**Akitaniako Eskualde Kontseilua** eskualde hartako kudeaketaz arduratzen zen gobernu erakundea da. Bordelen du egoitza nagusia. 2015ean desegin zen, Akitania Berriko Eskualde Kontseilua sortu zenean.

Azken lehendakaria Alain Rousset sozialista izan zen.

## Osaketa 
Eskualde kontseiluak 85 kide ditu honela banatuta:
* Gironda. 36 hautetsi
* Pirinio Atlantikoak: 17 hautetsi
* Dordoina: 13 hautetsi
* Landak: 11 hautetsi
* Lot eta Garona: 8 hautetsi

## Eskualde Kontseiluko presidenteak 
* Jacques Chaban-Delmas (1974-1979)
* André Labarrère (1979-1981)
* Philippe Madrelle (1981-1985)
* Jacques Chaban-Delmas (1985-1988)
* Jean François-Poncet (1988-1988)
* Jean Tavernier (1988-1992)
* Jacques Valade (1992-1998)
* Alain Rousset (1998-2015)

## Azken gobernu osaketa (2010-2015) 

## 2004ko osaketa 
erdian|500px|2004ko Akitaniako Eskualde Kontseiluaren osaketa.

## Kideak 
:* Alain Rousset : eskualde lehendakaria
:* Jean-Louis Carrère : 1. lehendakariordea (garraioa, azpiegiturak eta intermodalitatea)
:* Françoise Cartron : 2. lehendakariordea (kultura, ondarea, gizarte eta hiri garapena)
:* Georges Labazée : 3. lehendakariordea (lurralde garapena)
:* Jean-Pierre Dufour : 4. lehendakariordea (lanbide heziketa)
:* Michel Moyrand : 5. lehendakariordea (artisautza, merkataritza eta enpresa txikien garapena PYMES)
:* Jean Guérard : 6. lehendakariordea (europako eta nazioarteko harremanak, lankidetza deszentralizatua)
:* Alain Anziani : 7. lehendakariordea (enplegua, garapen ekonomikoa, teknologiak eta Estatu-Eskualde hitzarmenak CPER)
:* François Deluga : 8. lehendakariordea (turismoa, kosta, eskualdeko parke naturalak eta Informazio eta Komunikazioen Teknologiak IKT)
:* Anne-Marie Cocula : 9. lehendakariordeae (hezkuntza, lizeoak, ikasketak, unibertsitateak eta gazteria)
:* Rose-Marie Schmitt : 10. lehendakariordea (garapen iraunkorra)
:* Henri Houdebert : 11. lehendakariordea (herri politikoen finantzak eta ebaluazioa)
:* François Maïtia : 12. lehendakariordea (basoak, mendiak, arrantza eta mugaz lankidetza)
:* Béatrice Gendreau : 13. lehendakariordea (nekazaritza eta elikadura)
:* Jean Lissar : 14. lehendakariordea (gizarte ekonomia eta elkartasuna, hiritartasuna eta partaidetza demokratikoa)
:* Stéphane Delpeyrat : 15. lehendakariordea (kirola)

## Ikus, gainera 
* Akitania-Euskadi Euroeskualdea
* Akitania Berria

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
SpVgg Greuther Fürth

**SpVgg Greuther Fürth** (izen osoa *Spielvereinigung Greuther Fürth e. V.*) Fürth hiriko futbol taldea da. Gaur egun Bundesligaren bigarren mailan ari den arren XX mendearen hasieran hiru aldiz irabazi zuen Alemaniako Txapelketa.

## Historia 
1903an sortu zen taldea eta lehenengo txapelketa 1914ean irabazi zuen William Townley ingelesa entrenatzaile zuela. Hogeigarren hamarkadan talde sendoa izan zen eta beste bi garaipen izan zituen 1926 eta 1929an, bietan Hertha Berlin SC garaitu zuen finalean. Garai hartan bost aldiz irabazi zuen Alemania hegoaldeko Kopa. Bigarren Mundu Gerraren ondoren diru arazoak zirela eta maila apaletan aritu ziren.

Hiriko bigarren talde bat ere bazegoen, apalagoa, *TSV Vestenbergsgreuth*. Bere garaipenik handiena Kopan izan zuen FC Bayern München handia eliminatzean, hala ere ez zuen finaleraino iristerik lortu. 1996an Fürtheko talde biek bat egin zuten.

## Palmaresa 
**Alemanian:**
* Alemaniako Txapelketa (3): 1914, 1926, 1929
* Alemania Hegoaldeko Kopa (5): 1918, 1923, 1925, 1926, 1927

**Nazioartean**
* UEFA Intertoto Kopa (1): 1969

## Kanpo estekak
Sarmaziar

[thumb|300px|[K.a. I. mendea|K.a. I. mendeko Kaukasoko mapa, Sarmazia mendebaldean dagoelarik]]

**Sarmaziar** (; ; ) turkiar jatorriko herri nomada bateko kidea izan zen, eszitiarrekin lotura omen zuena.

K.a. III. mendean sarmaziarrak Kaukasoraino heldu ziren, eszitiarren lurrak inbadituz. K.a. II. mendean Itsaso Beltzaren inguruko estepetan bizi ziren, egungo Ukrainan eta Polonian. Hori zela eta, Karpatoen ekialdean dagoen Ekialdeko Europako ordokiak "sarmaziar ordokia" du izena. K.a. I. mendean Itsaso Beltzetik Baltikoraino eta Volgatik Vistula eta Danubioraino zabaldu ziren, bere une gorena izanik. Ez zuten inoiz estatu batua izan eta III. mendean godoek Krimea konkistatu zutenean eta bandaloen eta hunoen erasoak jasan ostean desagertu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amorrita

**Amorritak** **amorreoak**,  **amoritak**​ (sumerieraz: 𒈥𒌅 *MAR.TU*; ; egiptoeraz: *Amar*; , *ʼĔmōrī*) Kanaanen (Hasiera 10:6, 16 ) jatorria zuen herri nomada baten kideak izan ziren. Borrokalari sutsuak izan ziren eta K.a. XXI. mendean Siria, Kanaan eta Eufratesko mendebaldean zegoen eskualdea okupatu zuten, bitan Babilonia bera hartuz. Hamurabi erregearen arbasoak amorritak zirela uste dute. Akadierazko eta sumerierazko testuetan *Amurru* hitza agertzen denean, herriari berari edo bere jainko nagusiari buruz ari ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Black and Tans

[thumb|300px|Black And Tans talde bat [1921eko apirilean Dublin hirian.]]

**Black and Tans** (euskaraz *Beltz eta Kakiak*, irlanderaz *Dúchrónaigh*) 1920-1921 bitartean Irlandan Royal Irish Constabulary poliziaren zerbitzupean ekintza bortitzak burutu zituen talde armatu paramilitar bat izan zen, honen helburua Irlandar Independentzia Gerran parte hartu eta irlandar nazionalistak ekintza bortitzen bidez kikiltzea izan zen. Halere, euren helburuen aurkako erantzuna jaso zuten, euren ekintza basatien ondorioz (jipoiak, bortxaketak, bahiketak, erailketak... barne) uharte osoan izua zabaldu eta hasiera batean neutral edo irlandar nazionalistei atxikimendurik erakusten ez zion irlandar biztanleriaren zati handi bat berehala irlandar errepublikarren alde eta britainiar agintaritzaren aurka jarri baitzen.

Black and Tans taldea Lehen Mundu Gerran borrokan aritutako militar beterano eta erretiratuek osatu zuten, hauetako askok gerra hartako izugarrikeriak eta ankerkeriak ikusi eta jasan, eta oraindik oroimenen bizi-bizirik zituzten, sarritan arrazoi hori aipatu izan da irlandar zibilekin burututako euren izugarrikeriak azaldu asmoz. Britainiar Armadako uniformeen soberakinez era nahasian eta handik eta hemendik hartutako uniforme atalez jantzi ohi ziren, hauen kolore nagusiak beltza eta kaki koloreak zirelarik, hortik haien izena.

## Gaur egun 
Gaur egungo Irlandan oraindik gorrotoz oroituak dira. Sarritan Irlandako Errepublikan Black and Tans izendapena mespetxuzko izendapen gisa erabili izan zen, bereziki 1970 eta 1980ko hamarkadetan Fianna Fáil alderdikoek Fine Gael alderdikoei ziria sartu asmoz ezizen horrekin deitu ohi zieten, sarritan Ipar Irlandako gatazkan erakutsi ohi zuten joera hotzana edota Erresuma Batuarekin elkarlanean aritzeko ikuspuntua erakutsi ohi zutenean. Gaur egun Irlandako Errepublikako politikan aurkari politikoak izendatzeko alboratua izan da, historikoki dauzkan ezaugarri ezkorrak direla eta.

## Musika 
Blask and Tans indar armatuak sarri agertu ohi dira Irlandako garai hartako folk abestietan, hona hemen adibide batzuk:

* Come out Ye Black and Tans
* The Rifles of the IRA

## Ikus gainera 
* Shankill Butchers
* Cairo Gang

## Kanpo estekak 
* Nortzuk izan ziren Black and Tansak?
Ryan's Fancy

'''Ryan's Fancy''' kanadar-irlandar folk musika talde bat izan zen. Bere ibilbidea 1969-1983 bitartean luzatu zen eta Kanadan ezagututako hiru irlandar emigranteek osatu zuten: Fergus O'Byrne, Dermot O'Reilly eta Denis Ryan.

## Diskografia 
* ''Ryan's Fancy Sung by Sullivan's Gypsies* (1970)
* *Curraghs, Minstrels, Rocks and Whiskey* (1971)
* *An Irish Night At The Black Knight Lounge* (1971)
* *Dark Island* (1971)
* *Looking Back * (1972)
* *Newfoundland Drinking Songs* (1973)
* *Times To Remember* (1973)
* *Ryan's Fancy Live * (1975)
* *Brand New Songs* (1977)
* *A Time With Ryan's Fancy* (1979)
* *Sea People* (1980)
* *Dance Around This One* (1981)
* *15 Drink-a-Long Songs* (1982)
* *Irish Love Songs* (1982)
* *Ryan's Fancy Live* (1995)
* *Songs From The Shows* (2001)
* *What a Time! A Forty Year Celebration'' (2011)

## Abestiak 
* The Galway Shawl
* Now I'm 64
* Yarmouth Town
* Harbour LeCou
* Gallant Forty Twa
* Nancy Whiskey
* The Star of Logy Bay
* Seven Old Ladies
* Twenty One Years

## Kanpo estekak 
* Ryan's Fancy musika taldearen webgunea
Cairo Gang

thumb|280px|Cairo Gang taldeko kideak.

**Cairo Gang** (euskaraz *Cairo Taldea*) Irlandar Independentzia Gerran zehar espreski IRA talde armatua eta bereziki erakunde horretako Hamabi Apostuluak izeneko talde bereziaren aurkako ekintzak burutu asmoz Dublin hirian ezarri zen britainiar inteligentziako agente talde bat izan zen. Talde honen izena Lehen Mundu Gerran Cairo hiria nahiz Ekialde Hurbilan zaildutako Britainiar Armadako ofizialez osatuta egotean zetzan. Horiez gain, Royal Irish Constabulary poliziako ofizialek eta irlandar informatzaile zibilek ere osatzen zuten.

Denbora gutxi barru IRAko kontraespioak talde hau bere atzetik zebilela jabetu eta Michael Collinsek Hamabi Apostuluak taldeari agindutako ezusteko ekintza batean 1920ko azaroaren 21ean jazotako Igande Odoltsuan Cairo taldeko hamabi kide erail zituen. Ekintza honek Black and Tans britainiar talde paramilitarraren Croke Park zelaiko berealako erantzuna piztu zuen, egun hartan bertan zeuden ikusleak tirokatu eta haietako hamasei hil zituelarik.

Halere, IRAren Igande Odoltsuko ekintzak sekulako jipoia suposatu zuen Cairo taldearentzat, egun hartan bertan betiko desegin baitzen.

## Ikus gainera 
* Shankill Butchers
* Black and Tans

## Kanpo estekak 
* Cairo Gang taldeari buruzko webgunea
Gibraltarko aireportua

**Gibraltarko aireportua** (ingelesez *Gibraltar Airport* edo *Front Airport*) Itsasoaz haraindiko britainiar lurraldea den Gibraltar hiriko aireportua da. Erresuma Batuko Defentsa Minsiterioaren jabetzakoa da, Royal Air Force eta RAF Gibraltar aire indar armatuek erabili ohi dutelarik. Bestalde, Gibraltar hirira ailegatu edo bertatik ateratzen diren bidaiariek ere erabili ohi dute.

Aireportua Gibraltar herrigunetik 500 metro eskasera dago, baita Espainia aldeko La Línea de la Concepción udalerriko erdigunetik distantzia berdinera ere.

2006. urtean bertatik 330.057 bidaiari eta 346 tona karga igaro ziren. Azkenaldian, Gibraltarrera doazen bidaiariez gain, inguruko Costa del Sol eta Campo de Gibraltar eskualdeetara doazen bidaiariak ere bertatik iragaten hasi dira.

## Argazkiak 

Fitxategi:RAF Gibraltar control tower.jpg|
Fitxategi:GIB departures.JPG|
Fitxategi:Gib Airport easyJet.jpg|
Fitxategi:GIB Bags New.JPG|
Fitxategi:Gib Airport Runway.jpg|

## Hegaldiak 
* 22px|border **Bmibaby**:
** Ekialdeko Midlands aireportua.
* 22px|border **British Airways**:
** Londres-Heathrow aireportua.
* 22px|border **easyJet**:
** Liverpoolgo aireportua eta Londres-Gatwick aireportua.
* 22px|border **Monarch Airlines**:
** Londres-Luton aireportua eta Manchesterko aireportua.

## Bidaiariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Aireportuaren webgunea.
Ansbach

**Ansbach** (antzina **Onoldsbach**) hiri alemaniarra da, Bavariako eskualdekoa. Nurenbergetik 40 kilometro hego-mendebaldera dago.

## Historia 
Gumbertus noble frankoak monasterio bat fundatu zuen 748. urtean. Monasterioa bera eta inguruan eratuz zihoan *Onoldsbach* herria handitu egin ziren, 1221ean hiri aske titulua lortu arte. George mangraveak protestantismoa ezarri zuen 1528an erlijio nagusi eta 1563an Gumbertus kanonizatua izan zen.

1792an Hohenzollern etxeak Prusian sartu zuen baina Napoleondar Gerrak izan ondoren Bavariaren barnean gelditu zen.

## Ondasun nabarmenak 
* **Brandenburg-Ansbacheko mangraveen jauregia:** XVII. mendeko jauregi barrokoa da.
* '*St. Gumbertus eliza (*Michaeliskirche*):*' XV. mendeko eliza da.

## Hiritar ezagunak 
* Alberto I.a Prusiakoa (1490-1568): Ordena Teutonikoaren 37. maestre nagusia izan zen. Luteranismoan sartu ondoren Prusiako Dukerriko lehen dukea izan zen.
* Georg Ernst Stahl (1659-1734): kimikaria.
* Ansbacheko Karolina (1683-1737): Jurgi II.a Erresuma Batukoaren emazte izanik, Erresuma Batuko erregina izan zen.
* Theodor Escherich (1857-1911): mediku eta bakteriologoa, Escherichia coli bakterioaren aurkitzailea.

## Hiri senidetuak 
Honako hiriekin senidetua dago:

* 
* 
* 
* 

## Demografia 
## Kanpo estekak
Sumerrera

**Sumerrera** (sumerreraz: , EME.ĜIR15, "bertako hizkuntza") antzinako Sumerko hizkuntza izan zen, hizkuntza idatzietan antzinakoena. Hizkuntza galdua zen, XIX. mendean asiriologoek idazkera kuneiformea deszifratu zuten arte.

## Historia 
Gutxienez K.a. IV. milurtekotik aurrera hegoaldeko Mesopotamian mintzatzen zen. K.a. III. milurtekoan sumertarren eta akadiarren artean harreman kultural estuak sortu ziren, elebitasun zabala tartean. Hori zela eta, sumerreraren eta akadieraren artean elkarrekiko eragin nabaria sortu zenː hizkuntzalariek biek *sprachbund* sortu zutela diote baina sumerrera oraindik hizkuntza sakratu, literario eta zientifiko gisa erabili zuten Mesopotamian I. mendera arte.

## Garaiak 
Sumerrera aldatuz joan zen denboraz eta, honen arabera, hiru garai bereizten dira:
* arkaikoa (K.a. 3100-2500), gaizki ezaguna oraino;
* klasikoa (K.a. 2500-2300);
* sumerrera berria (K.a. 2000. urtean amaitua).

## Idazkiak 
Idatzi den lehen hizkuntza ezaguna da, idazkera kuneiformeaz baliatuta. Sumerrerazko testu asko dago, eta era askotakoak, hala pragmatikoak (juridikoak, administratiboak, merkataritza alorrekoak, irakaskuntzakoak) nola erlijiozkoak zein literarioak (erritualak, aztikeriak, ereserkiak, mitoak, kantu epikoak, atsotitzak…).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Patrizioren katedrala (Dublin)

**San Patrizioren katedrala**, **Ama Birjin Bedeinkatua eta San Patrizioren Katedrala** edo **Irlandako Katedral Nazionala** (ingelesez ''St Patrick's Cathedral*, *Cathedral of the Blessed Virgin Mary and St Patrick* edo *The National Cathedral*, eta irlanderaz *Árd Eaglais Naomh Pádraig*) Irlandako Dublin hiriburuan dagoen katedral gotiko eta katoliko bat da. Hiri honetako Erdi Aroko bi katedraletako bat da, bestea Trinitate Santuaren katedrala da.

## Historia 
Ustez, antzina San Patriziok irlandar paganoak bataiatu eta kristautu ohi zituen putzu batean eraiki omen zen. Berez, katedrala San Patrizioren omenez V. mendean eraikitako eliz soil bat besterik ez zen. 1191. urtean eliza harriz berreraiki eta gaur egungo katedrala 1200-1270 bitartean eraiki zen. 1362 eta 1370 artean dorrea (*Minot's Tower'') eta mendebaldeko nabea gehitu zitzaizkion.

Ingalaterrako Erreforma Protestantea gertatu zenean, 1537an San Patrizio katedralak ere protestantismaren alde egin zuen, inguruko populazioak katoliko izaten jarraitu zuen arren. Hurrengo urteetan katolikoak nagusitu ziren eta San Patrizio katedralak katedral izateari utzi eta parrokia bihurtu behar izan zen. XVII menderako eliza erortzeko zorian zegoen lurra ezegonkorra izateaz gain uholdeak ere ohikoa izaten baitziren, eta lehenengo berriztatzen lanak egin ziren. Hala ere XIX mendean oraindik egoera eskasean jarraitzen zuen San Patrizio elizak.

Benjamin Guinnessek (Arthur Guinness garagadogilearen semeak) berriztatzen lanak ordaindu zituen 1860 eta 1865 artean eta 1871ean berriz ere Katedral Nazionala titulua eskuratu zuen, Trinitate Santuaren katedrala Dublingo katedral zen bitartean. Benjamin Guinnessen seme Edwardek San Patrizioren parkea sortu zuen katedralaren inguruan.

## Hilobiak 
500 pertsonatik gora daude hilobiratuta elizaren zoruan eta kriptan. Gehienak apezpikuak eta artzapezpikuak dira. Hauetaz gain badaude aipatu beharreko bi:
* Jonathan Swift idazlea
* Frederick Schomberg dukea

## Iruditegia 

Irudi:Saint Patrick's Cathedral.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Dublin, St.Patrick's Cathedral plan.jpg|Oinplanoa.
Irudi:Stpatrickcathedral dublin.jpg|Barnealdea.
Irudi:Monasticon Hibernicum 1873 Frontispiece.jpg|1873ko irudia.

## Ikus gainera 
* Trinitate Santuaren katedrala (Dublin)
* San Patrizioren katedrala (New York)

## Kanpo estekak 
* Dublingo San Patrizio katedralaren webgunea
Egiptoera

**Egiptoera** Egiptoko jatorrizko hizkuntzarik zaharrena da, afroasiar hizkuntzen adarrekoa. Egiptoerazko idazkunik zaharrenak K.a. 3400 ingurukoak izanik, munduko hizkuntzetan lekukotasunik zaharrenetakoak ditu. II. mendetik XVII. menderaren amaierara arte lekukotzen den bere ondorengoari koptoera esaten zaio. Egungo Egiptoko hizkuntza nazionala Egiptoko arabiera da, musulmanek herrialdea konkistatu zutenetik epeka-epeka koptoera ordezkatu zuena. Hala ere, Eliza Ortodoxo Koptoak egun oraindik koptoera erabiltzen du hizkuntza liturgiko moduan. Litekeena da egun oraindik zenbait hiztunek koptoeraz erraz egitea.

Historian zehar honako bilakaera izan zuen:
* Egiptoera arkaikoa (K.a. 2600 baino lehen)
* Antzinako egiptoera (K.a. 2600 - K.a. 2000)
* Egiptoera ertaina (K.a. 2000 - K.a. 1300)
* Egiptoera berantiarra (K.a. 1300 - K.a. 700)
* Demotikoa (K.a. VII. mendea - V. mendea)
* Koptoera (II. mendea - XVII. mendea)
* Arabiera (XVII. mendea - XXI. mendea)

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Galwayko katedrala

**Galwayko katedrala** edo **Zeruko Gure Amaren eta San Nikolasen katedrala** (ingelesez *Galway Cathedral* edo *The Cathedral of Our Lady Assumed into Heaven and St Nicholas*, eta irlanderaz *Ard-Eaglais Mhaighdean na Deastógála agus Naomh Nioclás*) Irlandako mendebaldean dagoen Galway hiriko katedral katoliko bat da.

1958an hiriko espetxe zaharra zegoen lekuan eraikitzen hasi eta 1965ean amaitu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Catedral de Galway.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Galwaycathedralinterior1.jpg|Beiratea.
Irudi:Galwaycathedralinterior2.jpg|Aldarea.

## Kanpo estekak 
* Galwayko katedralaren webgunea 
* Galwayko katedraleko musika emanaldi eta kontzertuen webgunea
Kaldea

thumb|300px|Kaldearen kokapena
**Kaldea**  (antzinako grezieraz: Χαλδαία, *Kaldaia*; akadieraz: *māt Kaldu*; hebreeraz: כשדים, *Kaśdim*; arameraz: ܟܐܠܕܘ, *Kaldo*) Babilonia hegoaldeko lurraldea izan zen, Itun Zaharrean askotan aipatua. Biblian ematen diren datuen arabera, Arabiako basamortutik Eufrates ibaiaren deltara bitarteko lurraldeak hartzen zituen. Gaur egun Irakeko hegoaldean dago.

## Historia 
K.a. VIII. mendean iritsi ziren lurralde horretara kaldearrak, eta bertan kokatu ziren. Bibliak hebreerazko כשדים (*Kaśdim*) hitza erabiltzen du kaldearrak deitzeko. Asiriaren aginpidea ahuldu zenean, Kaldeako Nabopolasar Babiloniako errege izatera iritsi zen. Babiloniako XI. dinastiak *kaldear leinua* izan zuen izena, nahiz eta ziurtasunez lehendabiziko lau erregeak baino ez ziren kaldearrak izan. Dinastia horrek agindu zuen Babilonian, K.a. 539. urtean Persiak inbaditu zuen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Schwabach

**Schwabach** (aintzina **Onoldsbach**) hiri alemaniarra da, Bavariako eskualdekoa. Nurenbergen ondoan dago eta Schwabach ibaiak zeharkatzen du hiria.

## Etimologia 
Izena frankoen *Suapaha* hitzaren moldaera da, zeinak "suabiarren erreka" esan nahi duen.

## Historia 
Schwabachen kontaketa VII mendean Frankoek Sueboen lurrak konkistatzearekin hasten bada ere, indusketa arkeologikoek K.a. 750-500 urteetan asentamendu bat izan zela erakusten dute.

Herria handituz joan zen. 1346an harresia eraiki zuten eta 1371ean hiri bihurtu zen. Eliza 1469koa da eta udaletxea 1528koa. Frankoniak izan zuen patu berbera izan zuen Schwabachek ere eta Napoleondar Gerren ondoren Bavariaren barnean gelditu zen hiria 1806an.

## Bitxikeriak 
* Bertan asmatu zen 1500 urte inguran *Schwabacher* letra mota.
* Schwabacheko urrea famatu bihurtu zen Alemanian. Batez ere dekorazioan erabiltzeko lamina finak egiten ziren Schwabachen.

## Hiritar ezagunak 
* Bernhard Grill (1961- ): IElektronika ingeriaria, MP3 teknologiaren garatzaileetako bat.

## Hiri senidetuak 
Fürth ondorengo hiriekin senidetua dago:

* 
* 

## Demografia 
## Kanpo estekak
Chiloé uhartedia

**Chiloé uhartedia** edo **Chiloé artxipelagoa** (gaztelaniaz *Archipiélago de Chiloé*) Txileko hegoaldean dagoen uhartedi bat da. Administratiboki Chiloé probintzian kokatzen da (salbuespena uhartedi horretako Palenako probintziako Desertores uharteak dira). Uhartedian, Chiloé Parke Nazionala dago.

Uharte eta uharte txiki ugariz osatuta dago: handiena Chiloeko uharte handia da. Denera 9181&nbsp;km²-ko azalera du; 2002ko erroldaren arabera, 154.766 biztanle zituen. Hiriburua Castro da, hiririk populatuena.

Uhartedia 10 komunetan banaturik dago: Ancud, Castro, Chonchi, Curaco de Vélez, Dalcahue, Puqueldón, Queilén, Quellón, Quemchi eta Quinchao.

## Iruditegia 

Irudi:Abtao-Parque Nacional Chiloé.jpg|Chiloé Parke Nazionala.
Irudi:Achao.jpg|Achao.
Irudi:Iglesia de Achao.jpg|Achaoko eliza.
Irudi:Palafitos chilotes.jpg|Chiloéko etxeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trinitate Santuaren katedrala (Dublin)

thumb|300px
**Trinitate Santuaren katedrala** edo **Kristoren Eliza** (ingelesez *The Cathedral of the Holy Trinity* edo *Christ Church Cathedral*) Irlandako Dublin hiriburuko katedral anglikanoa da. Hiri honetako Erdi Aroko bi katedraletatik zaharrena da, bestea San Patrizioren katedrala delarik.

Inguruan, Dublinia, Erdi Aroko hiriari buruzko museoa dago.

## Historia 
Lehenengo eliza 1028an eraiki zen egurrez egina, Dublingo Sigtrygg Silkbeard errege vikingoa Erromara erromes joan ondoren. Vikingoen asentamenduaren parean eraiki zen eta apezpikutza propioa izan zuen. Vikingoen hirian izan ziren bi elizetako bat zen.

Normandiarrek hiria konkistatzerakoan egurrezko eliza bota eta harrizkoa altxatu zuten 1180an. Korua, kripta eta kaperak gehitu zizkioten. Hurrengo mendeetan atalak gehitzen joan zitzaizkion.

Eduardo VI.a Ingalaterrakoak Erreforma Protestantea bultzatu zuen eta San Patrizo katedral katolikoa mailaz jeitsi eta Trinitate Santua katedral bihurtu zuen. San Patriziok zeuzkan zilarrezko bitxiak ere elizaz aldatu zituen. XVII mendean Parlamentuaren eta Epaitegiaren eraikinak altxatu ziren ondoan.

Katedrala zohikaztegi baten gainean eraikita zegoen eta XIX mendean segurtasun arazoak zirela eta bertan behera utzi behar izan zen. 1871 eta 1878 artean George Edmund Streeten gidaritzapean berrizte lanak egin ziren, bai eta 1980 eta 1982 artean ere.

## Arkitektura 
Viktoriar garaietan egindako berrizte lanetan XIV mendeko koru ederra bertan behera bota zen eta viktoriar estiloko gehigarriak ezarri ziren. Nabean Strongbow konkistatzaile ingeles-galestarraren hilobia dagoela esaten da, nahiz eta ez den ziurra. Katu eta sagu batzun momiak ere badaude horman.

Kripta Britainiar uharteetako handiena da, XII mendean eraikitakoa.

## Iruditegia 

Irudi:Christchurch Cathedral - Dublin.jpg|alboko ikuspegia.
Irudi:Christchurchcathedral ir.jpg|Barnealdea eta aldarea.
Irudi:Dublin st church cathedral indoor.jpg|Barnealdea.
Irudi:Dublin - Christ Church Cathedral - 110508 143028.jpg|Aurrealdea.

## Kanpo estekak 
* Trinitate Santuaren katedralaren webgunea
Armeniako Erresuma (Antzinaroa)

Antzinako **Armeniako Erresuma** K.a. 331 eta 428 AD artean iraun zuen monarkia burujabea izan zen. Erresumaren une gorena Tigranes II.ak eta bere semea zen Artavasdesek aro helenistikoan sartu eta **Armeniar Inperioa** ezarri zutenean etorri zen. Akemenestar Inperioa erori zenean, Armeniako satraperriak 120 klanetan banatuta zegoen, bakoitzak bere *nakharar* edo jauna zuena. Artaxias I.ak klanak bildu eta Artaxidar leinua sortu zuen. Hori zela eta, erresumaren lehendabiziko garaiak **Artaxidar Armenia** (armenieraz: Արտաշեսյանների Թագավորություն *Artashesianneri Tagavorutyun*) izena du.

Tigranes II.aren erreinaldian (K.a. 95-55 inguru) inperioa Mediterraneotik Kuraraino hedatzen zen. 12. urtean erromatarrek artaxidarrak bota eta gerra zibila hasi zen. Bi erromatarren aldeko erregek (Tigranes V.a eta Tigranes VI.a) boterea izateko borrokatu zuten. 54. urtean, Arsazidar leinuak garaitu eta garai hauek **Arsazidar Armenia** (armenieraz: Արշակունիների Թագավորություն *Arshakunineri Tagavorutyun*) izena zuten. 387an, Armeniak bitan zatitu zuten: mendebaldeko Bizantziar Armenia eta ekialdeko Pertsiar Armenia. Arsazidarrek Pertsiar Armenia 428ra arte mantendu zuten.

Egun armeniar nazionalistek Armenia Handiaz aritzean normalean Arsazidar Armeniako mugez ari dira.

## Kanpo estekak
Astigar zuri

**Astigar zuria** edo **ostartxa** (*Acer pseudoplatanus*) Sapindaceae familiako zuhaitz espezie bat da, jatorriz Europakoa. Hosto erorkorrekoa da.

## Ezaugarriak 
Nahiko zuhaitz handia da, 30m ingurukoa; adaburu zabala eta adar irekiak ditu. Itxuraz, gainetik, platanoarekin zer ikusia duela dirudi baina hostoak eta azala ezberdinak dira.

Loreak hori berdexkak dira. Apiril eta maiatzaren loratzen da, fruituak udaren azkenaldira heltzen dira baina ez dira erortzen udazkenaren bukaera edo negua iritsi arte.

Batez ere, apaintzeko erabiltzen da. Oso egur ona da sutarako eta ikazkintzarako.

### Enborra 
400px|erdian|thumb|Enborra hiru dimentsiotan, Fossil Plastics proiektuaren baitan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak