Stentinelloko kultura

**Stentinelloko kultura** italiar Neolitoko kultura da, K.a. VI. milurtekoaren erdian hasi zena.

Izena hartu zuen Stentinello lekutik (Sirakusan). Paolo Orsik partzialki induskatu zuen historiaurreko herrixka hau 1890ean. Beste ikerketa batzuk XX. mendearen hasieran egin ziren eta 1960ko hamarkadan.

## Datazioa eta hedadura geografikoa 
Periodo honen kultura gehienen bezala, Stentinelloko kultura definitu da zeramika itxura eta apainketei esker. Honen antzekoak Siziliako toki askotan agertzen da, Calabriako erdialdean eta hegoaldean, Eoliar uharteetan eta Maltan. Kultura hau eratorri zen zeramika kardialetik, Neolitori hasiera ematen diona.

Zeramika mota hau aurkitu den tokirik zaharrenak K.a. VI. milurtekoak dira. Toki berrien datazioa, berriz, ez da zehatza estratigrafia nahastu delako. Horregatik, ez dago argi kultura horrek V. milurtekoren amaiera arte iraun zuenentz.

## Ekonomia eta giza-antolatzea 
Stentinelloko kulturako populazioak nekazaritzaz eta abeltzaintzaz bizi ziren (gehienbat ardiak eta ahuntzak). Honetaz gain, artisautzazko jarduerak nabariak dira (zeramikazko edukiontziak edo harri landuko lanabesak).

Periodo honen amaieran, obsidianako ustiaketa hasi zen Lipari uharteetan, ipar-ekialdean dagoen Castellaro Vecchioko tokiak adierazten duen moduan. Obsidiana batez ere Sizilian eta Calabrian erabili zen, non harri landuko lanabes gehienak material honetaz eginda baitzeuden.
thumb|eskuinera|Stentinelloko kulturaren obsidianako puskak (Lipariko Eskualdeko Eoliako Museo Arkeologikoa)

Azkenean, obsidiana hegoaldeko Italiara eta Adriatikoko ekialdeko kostaldera heldu zen. Harri hau erregularki landutako blokeetan esportatzen zen.

Herrixkak, txabolez osatutakoak, nekazaritzarako eremu emankorretan ezartzen ziren. Hauetariko batzuk lubaki zirkularrez inguraturik zeuden, bereziki Sirakusako eskualdean. Stentinellokoak 253 x 237 metroko hedadura bat babesten zuen; 1,4 - 1,3 metro sakon, eta 1,5 - 3,6 metro zabal.

### Ekoizpen artistikoa 
Sarritan, terrakotazko estatuak agertu dira, animaliak itxurarekin.
thumb|eskuinera|Stentinelloko kulturaren terrakotazko estatuen zatiak (Sirakusako Eskualdeko Museo Arkeologikoa)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* BREA, Luigi Bernabò (1958): *La Sicilia prima dei Greci*, Il Saggiatore, Milano.
* ORSI, Paolo (1890): *Stazione neolitica di Stentinello.*
* Istituto italiano di preistoria e protostoria (2004). Atti della XXXVII Riunione scientifica: preistoria e protostoria della Calabria: Scalea, Papasidero, Praia a Mare, Tortora, 2002ko irailaren 29tik urrira 4 arte, 1. liburukia.
* TINÈ, S. (1961):* Notizie preliminari su recenti scavi nel villaggio neolitico di Stentinello*. Archivio Storico Siracusano.
* TINÉ, Vincenzo (2002): *La facies a ceramica impressa dell’Italia meridionale e della Sicilia* In: Maria Antonietta Fugazzola Delpino, Andrea Pessina, Vincenzo Tiné (Hrsg.): Le ceramiche impresse nel Neolitico antico, Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, Erroma, 131–166 or.
* SCARCELLA, S.; BOUAUILLON,A.; LACLAIRE, A.: *Neolithic Facies of Stentinello Culture: Analysis and Comparison of Ceramics from Capo Alfiere (Calabria) and Perriere Sottano (Sicily)*, in: Isabella Turbanti-Memm (Hrsg.): Proceedings of the 37th International Symposium on Archaeometry, 2008ko maiatzaren 13-16, Siena, Italia, 2011, Teil 1, 153–158 or.

## Ikus, gainera 
* MORTER, Jon (2010): *The Chora of Croton 1: The Neolithic Settlement at Capo Alfiere*, PhD 1992, hgg. von John Robb, The University of Texas Press, Austin.

## Kanpo estekak