Frances Clayton

**Frances Louisa Clayton,** **Frances Clalin** izenez ere inskribatua (Illinois, 1830 – 1863 ondoren) militarra izan zen, gizon jantzita, Ameriketako Estatu Batuetako Sezesio Gerran Batasuneko Armadan borroka egin zuen estatubatuar emakumea. **Jack Williams** ezizenarekin, Misuriko erregimentu batean sartu zen bere senarrarekin batera, eta hainbat batailatan borroka egin zuen. Senarra Stones Riverren hil eta gutxira utzi zuen armada.

Kazetarien txostenen arabera, Claytonek zalditeriako eta artilleriako unitateetan zerbitzatu zuen. Bere historia oso ezaguna izan zen eta zerbitzuaren ostean asko zabaldu zen, nahiz eta artikulu bakoitzak bere bizitza eta zerbitzuari buruzko informazio kontraesankorra zuen. Claytonen hainbat argazki, uniformeko irudiak barne, gorde dira. Hala ere, ezer gutxi gehiago dakigu bere bizitzaz.
[thumb|[Frances Clayton uniformeduna. Minnesotako Elkarte Historikoaren bildumatik]]

## Bizitza 
Clayton eta senarra Minnesotakoak ziren. Senarraren izena ez dago argi; egunkariren batek Frank Clayton ematen du, itxuraz Frances izenarekin berarekin nahasia, beste iturri batzuek John edo Elmer izendatzen zuten bitartean. 

### Militar ibilbidea 
1861. urteean Sezesio Gerra hasi zenean, Claytondarrek Batasunaren Armadan sartzea erabaki zuten, Frances gizon jantzita zegoela, Jack Williams ezizenarekin.

Saint Paul-en Misuriko unitate batean sartu ziren, Minnesotakoak izan arren. Claytonek hamazortzi batailatan borrokan jardun zuela esan zuen. Gerra osteko iturriek diotenez, zalditeria eta artilleria unitateetan zerbitzatu zuen, eta guduan zauritu zutela adierazten dute; ondoren egindako adierazpenen arabera, Fort Donelsoneko Guduan gertatu zen hori. Iturri berberek deskribatzen dute: "oso altua, gizonezkoa, eguzkiak belztua". Gainera, gizonaren alde nabarmen pasatzeko gai izan zen, "bere ibilera maskulinoa" eta "ibilera tente eta borrokalaria" zirela eta, baita orduan gizonezkoak ziren bizioak bereganatzeagatik ere, hala nola edatea, erretzea, tabakoa mastekatzea, maldizioka jardutea eta karta-jokoan apustu egitea. Zerbitzuan, "zalduna" eta "ezpata-joko" bat erakutsi zituen. Shiloh-ko guduan 1862. urteko apirilean borrokatu zela jakinarazi zen. Urte berean, abenduan, Stones River-eko guduan borrokatu zuen, non bere senarra hilik erori zen. Kazetarien artikuluek jakinarazi zutenez, bera ez zen gelditu, eta bere gorputzaren gainetik pasa zen zamarekin jarraitzeko.

Claytonen historia zerbitzua amaitu ostean jakin zen, eta egunkari askotan kaleratu zen, nahiz eta kontu horiek guztiek informazio kontraesankorra duten. Istorio hauen arabera, Claytoni alta eman zioten Louisvillen 1863. urtean, senarra hil eta gutxira. Erreportariek esan zuten ez zutela inoiz aurkitu. Hala eta guztiz ere, medikuaren azterketa baten ostean hartu omen zuen alta, aldakan bala zauri bat izan ostean. Minnesotara itzultzen saiatu zen agintari militarren aurrera joan baino lehen, bere eta senarraren soldata atzeratuak kobratzeko, baina gerrilla konfederatuek haren trena zelatatu zuten, eta dirua eta paperak kendu zizkioten. Handik aurrera, Misuritik Minnesotara, Grand Rapidsera, Michiganera, eta, azkenik, Quincy-ra, Illinois-era joan zen, eta han diru-bilketa bat antolatu zuten bere bidaian laguntzeko. Ezagutzen den azken txostenak Washington Hirira, bidean zihoala zioen.

Frances Claytonen hainbat argazki gorde dira. Bostonen egin zizkioten bi, eta Bostongo Liburutegi Publikoan daude. Batak Clayton emakumezko arropekin erakusten du, eta besteak uniformearekin. Gerra Zibileko beste emakume batzuk ez bezala, Clayton altu, argal eta maskulino gisa deskribatu zuten egunkariek, informatuz gainontzeko soldaduekin denbora pasatzen zuela edaten, erretzen, edo tabakoa mastekatzen, eta kartetan jolasten.

## Legatua 
Clayton eta bere istorioa inspirazio iturri izan zituen Beth Gillelandek, 1996an *Civil Ceremony* antzezlana ekoitzi zuenean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Deborah Sampson

## Kanpo estekak