Lehuntze

**Lehuntze** Lapurdiko iparraldeko udalerri bat da, Lapurdi Beherekoa.

## Geografia 
### Ingurune naturala 
Aturri ibaiak udalerria iparraldetik mugatzen du. Aturrik berak uharte bat sortzen du udalerri honetan, gaur egun Lehuntzeko uhartea deitzen dena; uhartea sortzen duen Aturriren adarrak l'Aiguèta du izen. Kondistegi errekak, Ardanabia ibaiaren ibaiadar batek, udalerriaren hegoaldea zeharkatzen du.

Udalerrian altuerak oso apalak dira: Aturriren ibarra itsasoaren mailan dago eta punturik altuena 97 metroko muinotxo bat da, Mugerrerekiko mugatik hurbil. Herri-barnea 70 bat metrotan dago.

### Udalerri mugakideak 
Aturriren hegoaldeko auzokide lapurtarrak:
* Urketa ekialde eta hego-ekialdean.
* Mugerre mendebalde eta hego-mendebaldean.

Aturriz bestaldera, mendebaldetik ekialdera:
* Baiona.
* Tarnose eta Sent Martin de Senhans udalerri okzitaniarrak; Senhans eskualdekoak, administratiboki Landetan daude.

### Etxetalde eta auzoak 
* Eliza
* Tarre Behere
* Tarre Garai

### Herri-elkargoak 
Lehuntze zenbait herri-elkargoren kidea da, haien artean:
* Errobi-Aturri Herri Elkargoa.
* Baiona-Donostia Euskal Eurohiria.

## Historia 
Udalerri honetan Nabasia izeneko aztarnategia (musteriar eta aurignaciar garaikoa) dago.

Lehuntzeren historiaren leku nagusia Premontretarrak kongregazio katolikoaren abadetxea da, 1227an eraikia, gaur egun parrokia-eliza dena.

## Demografia 
Herri txikia zen Lehuntze XIX. mendean, 600 biztanle ingurukoa. Ez zuen hazkunde nabarmenik izan 1960ko hamarkadara arte; orduan hasi zen populazioa emendatzen, Baionaren inguruko udalerri guztietan bezala, eta bilakaera horrek aurrera segitu zuen XXI. mendearen hasieran, 2.000 biztanleen maila gaindituta.

## Politika 
### Alkateak 
2008an alkatetza eskuratu zuen Gillemotonia *Réussir Lahonce-Lehuntze hobetu* izaneko zerrendaren burua izan zen; ordura arteko François Bioy auzapezarenari irabazi zion.

## Azpiegiturak 
### Errepideak 
Udalerria departamendu mailako errepide hauek zeharkatzen dute:
* D 312: Aturriren ertzetik **Lehuntzeko** mendebaldeko bazterretara lehen eta hegoaldeko muga, Kondistegi errekaren parean gero pasatzen ditu Beskoitzerako bidean.
* D 261: Aturriren bidea segitzen du. Mugerreko Portua auzotik Ahurtirako bidean, beraz, iparraldeko auzoak zeharkatzen ditu.
* D 257: *Hiru Elizateak* (Milafranga, Mugerre, Hiriburu) mugarritik iparralderantz jota, D 312 gurutzatu, herri-barnera heldu eta hor ekialderantz abiatzen da, Urketarantz.
* D 161: herri-barnetik iparralderantz D 261ekin lotura egiteko, elizatik pasatuta.

### Garraiobideak 
Gaur egun desagertu diren bi garraio-motak azpimarra daitezke:
* Aturrin ontzi mota desberdin batzuen (batez ere galuparen) bidezkoa. Orain Port de l'Aiguèta izeneko portutxo bat geratzen da, aisialdiarekin eta eskala txikiko arrantzarekin lotuta.
* Tolosa-Baiona trenbideak eman zion kolpe handia ibaiaren bidezko garraioari. Herriak geltokia izan zuen baina hori ere desagertu zen, autoen erabileraren garapenarekin.
* Gaur egun, beraz, garraiobide publiko bakarra autobusa da.

## Kultura 
### Hezkuntza 
Herrian Ama Eskola eta Lehen Hezkuntzako eskola publikoa dago; 2009-2010 ikasturtean 195 ikasle zituen eta adar elebiduna ere badu.

### Elkarteak 
Lehuntzen elkarte ugari dago; denak *Entente lahonçais* delakoan biltzen dira. Haietako batzuk:
* Eskulari (esku pilota) eta Lehunztarrak (pala).
* "Atxik eta segi" eta ACPG-CATCM zaharren elkarteak.
* *Football Club Lahonce-Urcuit-Briscous* futbol taldea. Zelaia Lehuntzen dago.
* Hik hasi: euskara eskolak eta kantua.
* Lehuntze kantari.
* Ttirrittak: dantzak (mutxikoak...).

Igandero antolatzen den merkatua ere azpimarratzekoa da.

## Ondasun nabarmenak 
* Andre Mariaren eliza, XII. mendekoa.
* Premontretar abadia, egun Jasokundearen eliza dena.

Irudi:Lahonce_Eglise_Adour.JPG|Eliza eta herrigunea
Irudi:Lahonce_Eglise_Fronton.JPG|Eliza eta pilotalekua
Irudi:Lahonce_Mairie.JPG|Herriko Etxea

## Lehunztar ezagunak 
* Jean Pierre Darrigol (1790 - 1829) idazlea.
* Pierre Ducasse (1836-1892) lorezaina

## Kartografia 
* IGNko 1344 OT (*Bayonne Anglet Biarritz*) 1:25.000 eskalako mapa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Errobi-Aturri Herri Elkargoa.

## Kanpo estekak 
*  Lehuntzeko Herriko Etxe edo udalaren webgunea.
*  Lehuntzera bisitaldia Fred Fort idazlearen eskutik Euskal Herriko Kazetan.