Ana de Azcuénaga de Olaguer Feliú

**Ana de Azcuénaga de Olaguer Feliú** 1770eko azaroaren 10ean jaio zen Buenos Aires hirian, garai hartan Río de la Platako Gobernazioaren hiriburua, Espainiako Inperioaren parte zen lurralde erakundea. Buenos Airesko bi familia ospetsuenetako biren alaba zen: Vicente de Azcuénaga bertako merkataria, Durangokoa (Bizkaia), eta Buenos Airesko María Rosa Benedicta Basavilbaso y Urtubia, Domingo de Basavilbasoren alaba. Bere familiaren botere ekonomiko eta politikoak lurraldeko eragin handienetako bat bihurtu zuen.

Miguel de Azcuénagaren arreba zen, etorkizuneko Brigadierra, ingeles inbasioetako heroia, Río de la Platako Behin-behineko Gobernu Batzordeko kidea eta Buenos Airesko Gobernadore-Intendentea. aizpak ziren; María Eugenia, Agustín Antonio de Erézcano, Buenos Airesen egoitza duen euskal merkatariarekin ezkondua; eta Flora Azcuénaga, Gaspar de Santa Coloma arabarrarekin ezkondu zena. Horrela, bertako gizarteko beste familia boteretsuenetako batzuekin lotuz, hiru familiak lotu zituen klanarekin (*Azcuénaga - Santa Coloma - Basavilbaso*) eta hiriko boteretsuena bihurtuko zena. Bere beste nebak hauek izan ziren: José Bruno, Erregearen zerbitzura Itsas Elkargoan sartu eta fragata kapitain mailara iritsi zena; Vicente, milizietara dedikatu zena, eta Domingo de Azcuénaga y Basavilbaso Buenos Airesko merkatari, abokatu eta poeta izan zena, lehen alegialari argentinartzat hartua.

Ana eta bere neba-arrebak amaren aiton-amonen etxean hazi ziren, luxuzko jauregi batean, gero *Aduana Vieja bezala ezagutua,* Santo Domingo auzoan. Bere lehen letrak irakasle partikularrekin ikasi zituen eta eguneroko mezan parte hartzen zuen. 1779an Merced auzora joan zen bizitzera, non Balbastrotarrak, Alveartarrak, Anchorenatarrak eta Sánchez de Velazcotarrak bizi ziren (azken horretan Misia Mariquitaren apaindegia egongo zen).

1788ko ekainaren 2an, Buenos Airesko apezpikuak zuzendutako ekitaldian, Ana de Azcuénaga Antonio Olaguer Feliúrekin ezkondu zen, garai hartan Rio de la Plata-ko Erregeordetzako tropen brigadierra eta inspektore jenerala.

Haien seme-alabak hauek izan ziren: María Josefa, Manuel Olaguer Feliú y Azcuénaga, Antonio, Ramón, Francisca, Tomás, Rosa, María de la Concepción, Ana, Alejandro, Vicenta eta José Olaguer Feliú y Azcuénaga.

1789ko maiatzean, Antonio Olaguer Feliú Montevideoko gobernadore izendatu zuten, eta Ana hiri horretako gotorlekuan kokatu zen, non *la gobernadora* bezala ezagutzen zuten.

1797an, Antonio Olaguer Feliúk Río de la Platako erregeorde kargua hartu zuenean, Ana de Azcuénaga *lehen erregeorde kreolera* bihurtu zen, garai hartako Buenos Airesko burgesiaren asmo gorenak ordezkatuz, zeinak berezko bat leku izatera eraman zuen. lehenago bakarrik.gaztelaniarako gordeta.

Ana arduratu zen Buenos Airesko gotorlekuan kokatutako Erregeordeen Jauregiari distira emateaz, altzari ederrez hornitu eta bere gelak hiriko jarduera sozial eta kulturalaren epizentro bihurtuz, non Ana. Buenos Aireseko gortearen agurra jaso zuen, eta bertan Limako Erregeordetzako gortearen zeremonia-protokoloa aplikatu zen, auzitegi horretako ohiturek Río de la Platako arauak arautzen baitzituzten. Ohikoa zen bere 8 seme-alabekin mezan ikustea, dotore jantzita baina harrokeriarik gabe, beti maitasuna eta pietatea erakutsiz.

1802tik aurrera, Ana de Azcuénga bere senarrarekin Espainiara joan zen bizitzera, eta Estatuko eta Gerra Idazkari izendatu zutenean, Ana Karlos IV.aren eta Maria Luisa erreginaren Gortera maiz joaten hasi zen, Aranjuez eta Escorial jauregietara joan zen, eta erreinuko pertsonarik garrantzitsuenekin tratua izan zuen, non *Excelentísima Señora (*Dama Bikain) izendatu zuten.

1845ean 74 urte zituela Madrilen hil zen.

## Erreferentziak 
* D'Aloia Criado, Walter, *Anita de Azcuénaga, La primera Virreina Criolla.* Editorial Armerías. Buenos Aires. 2003.
* Demaría, Gonzalo, y Molina de Castro, Diego, *Historia Genealógica de los Virreyes del Río de la Plata.* Editorial Junta Sabatina de Especialidades Históricas. Buenos Aires. 2001.
* Cubero Macri, Titina, y Bayá Carranza, Silvia, *Las damas del Río de La Plata.* Editorial Dunken. Buenos Aires. 2006.

## Kanpo estekak 
* Ana de Azcuénaga Basavilbaso