Seamus Twomey

**Seamus Twomey** 1919ko azaroaren 5ean jaio zen, Belfasteko Low Fallseko Pound Loney auzo historikoko Marchioness kalean. Twomey Clonard inguruko Sebastopol kaleko 6. zenbakian bizi zen, Lower Fallsen. Bere izaera motzagatik eta mahai gainean ukabila jotzeko ohituragatik "Thumper" bezala ezagutua, heziketa eskasa izan zuen eta "artekari" (bookie) bat izan zen. Seamusen aita boluntarioa izan zen 1920ko hamarkadan. Belfasten eroso bizi zen bere emazte Rosierekin, zeinarekin 1946an ezkondu baitzen. Elkarrekin seme-alabak izan zituzten.
## IRA 
1936an hasi zen Fianna Éireann gazte erakunde militantearekin parte hartzen, 1937an Irlandar Armada Errepublikarrean sartu aurretik. Ipar Irlandan sartu zuten 40ko hamarkadan Al Rawdah presondegian, eta geroago Belfasteko Crumlin Road Gaol-en. Rosie McCotter, bere emaztea, Armagh Prison emakumeen kartzelan preso eduki zuten. Goulding Belfasteko Crumlin Road Gaolen ezkerreko txandaren aurka egin zuen 1960ko hamarkadan, eta Anderland Club errepublikanoari ere lagundu zion

1969an, Behin-behineko IRAren ezarpenean nabarmendu zen [5]. 1972an, Behin-behineko IRAren Belfasteko Brigadako buru ofiziala izan zen hiriaren aurkako bonbardaketa-kanpaina hasi zuenean, Ostiral Odoltsua barne, bederatzi pertsona hil zituztenean. 1970eko hamarkadan, IRAko Belfast Brigadaren buruzagitza Twomey, Billy McKee eta Ivor Bellen esku zegoen.

1973ko martxoan, Twomey IRAko Estatu Nagusiko buru izendatu zuten Joe Cahillen atxiloketaren ondoren. 1973ko irailaren 1ean, Garda Síoñak atxilotu zuen Carrickmacrossetik gertu dagoen landetxe batean [6], eta urrian epaiketa batean zigortu ondoren ordezkatu zuten. Hiru aste geroago, 1973ko urriaren 31n, IRAk Twomeyren eta J.B. O 'Haagan eta Kevin Mallon IRAko kideen helikoptero-ihesa antolatu zuen, zerbitzu aktiboko unitate batek Mountjoyko kartzelako entrenamendu-patioan helikopteroa lehorreratzera behartu zuenean.

1974ko ekainean/uztailean, Twomey IRAko Estatu Nagusiko burua izan zen bigarren aldiz. IRAko eta elizgizon protestanteen arteko Feakleko elkarrizketetan parte hartu zuen 1974ko abenduan. 1975eko IRAren su-etenean, Twomey ez zen batere solidarioa, eta borroka egin nahi zuen "behin betiko amaitzeko bultzada handi bat" delakoan.

Sean O 'Callaghan IRAko informatzaileak dioenez, 1976ko urtarrilaren 5ean, Twomeyk eta Brian Keenanek oniritzia eman zioten Kingsmill sektarioaren sarraskiari, Ulsterko 10 langile protestante, armarik gabe, exekutatu zituenean, Behin-behineko IRAk errepresalia gisa, katolikoen hilketa leialen ausarkeria batengatik. Keenanen iritziz, O 'Callaghanek dioenez, "Prodarren zentzugabekeria 10 aldiz basatiagoa izatea da modu bakarra".

Twomey paramilitarismoan aritu zen Ipar Irlanda Irlandako Errepublikan sartzeko. 1977ko uztailaren 11n Frantziako telebistari eskainitako elkarrizketa batean adierazi zuen IRAk zazpi urtez kanpaina egin bazuen ere, beste 70 urtez borroka zitekeela Ipar Irlandako eta Ingalaterrako estatu britainiarraren aurka. 1977ko urriaren 29an, adibidez, Mayfairreko jatetxe italiar batean zegoen bonba batek mahaikide bat hil eta beste 17 zauritu zituen. Hurrengo hilabetean beste hiru pertsona hil ziren Chelsean eta Mayfairren. Twomeyk esan zuen: "Mayfairreko jatetxeak jotzean, gobernu britainiarrari presioa egin diezaiokeen pertsona mota kolpatzen genuen".

## Atxiloketa 
1977ko abenduan, Sandycoven, Dublinen, harrapatu zuen Belgikako poliziak ezkutuko arma-bidalketa baten berri eman zion Garda Síoena-k, inguruan helbide bat zuen enpresa itsusi bati entregatzeko. Martello Terraceko etxe batean sartu ziren, Twomey bere autoan aurkitu nahian, bere marka komertzialeko betaurreko ilunak jantzita. Irlandako Poliziak Monaghan konderriko etxalde urrun batean, Ipar Irlandako mugatik 15 kilometrora atxilotu zuten. Twomey jaunak, amore eman zuen erresistentziarik gabe.

Abiadura handiko jazarpen baten ondoren, Dublingo erdialdera eraman zuten. Han zigor-auzitegi berezi baten aurrean agertu zen. IRAko kide izatea leporatu zioten, eta urriaren 1era arte atxilotuta egoteko agindua eman zioten. Gardak, geroago, bere esku zeuden dokumentuak aurkitu zituen, IRAren berrantolaketa estrukturalerako proposamenak azaltzen zituztenak, zelula sistema klandestinoaren arabera. Twomeyren atxiloketak amaiera eman zion IRAko kabineteburuaren agintaldiari, 1982ra arte Portlaoiseko espetxean egon baitzen preso. Sean MacStiofain abenduan atxilotu eta epaitu zutenetik, Errepublikan preso hartutako Behin-behineko IRA-ren buruzagi eraginkorrena da.

## Elkarrizketa 
1981. urtean “Punto y Hora” astekarian egindako elkarrizketa izkutu batean Twomey-k egoeraren hausnarketa bat helarazten du, non, elkarrizketan IRAko ordezkari honek irlandar nazionalismoari, independentziaren aldeko borrokari eta Irlandako egoera politikoari buruz dituen ideiak eta iritziak aurkezten ditu.

Nazionalismo orokorra, herrialdearen aurrerapena eta ongizatea bilatzen duena, eta nazionalismo errepublikarra, Irlandaren askatasuna eta bere bateratzea lehenesten dituena, bereizten dira. Elkarrizketatuak nabarmendu du Irlandako benetako demokraziarik ez dagoela gaur egun, 1976tik adierazpen-askatasuna murriztu delako eta diktadura batetik hurbilago dagoen sistema bat ezarri delako.

Ingalaterrarekiko harremanari dagokionez, irlandarrek beti beren askatasunaren alde borrokatu dutela dio, eta Iparraldean polarizazioa barne zatiketen ondorioa dela, ez soilik ingelesen presentziaren ondorioa. Bakea, IRArentzat, ezin da justiziarik gabe lortu, eta, bere ikuspegian, indarkeria askatasuna lortzeko beharrezko bitartekoa izan da, historiak erakusten baitu bakea borrokatik eta gerratik sortzen dela.

Elkarrizketatuak, halaber, IRAren egitura eta funtzionamendua azaldu ditu, bere barneko izaera demokratikoa, oinarritik aukeratutako konbentzio eta delegatuetan oinarritua, eta bere orientazio militar eta soziala azpimarratuz. IRA nazioarteko laguntza-tresna edo atzerriko ideologien tresna delako akusazioak errefusatu ditu, bere babesa nagusiki erbestean dauden irlandarrengandik datorrela eta bere ideologiak elementu sozialistak eta eskuinekoak konbinatzen dituela baieztatuz.

Azkenik, indarkeriaren gaiari heltzen dio, eta argitzen du ez duela hiltzeko eskrupulurik, baldin eta sinetsita badago bidezkoa eta beharrezkoa dela, betiere bere kontzientziak gidatuta eta zalantzarik gabe bere ekintzen moraltasunari buruz. Elkarrizketan, Irlandaren independentzia eta batasuna lortzeko borroka armatuaren ikuspegi erradikala eta konprometitua islatzen da, mugimenduaren barne-demokrazia eta indarkeriaren beharra bere estrategiaren zati gisa defendatuz.

## Elkarrizketaren ekarpenak 
«Nazionalismoak, batez ere, herrialdearentzako askatasuna lortzea eta, ondoren, herritarren estatusa hobetzeko erabiltzea esan nahi du»

«Irlandan ez dago benetako demokraziarik. 1976tik adierazpen-askatasuna ere ezabatu da»

«Masa-komunikabideek erantzukizun handia dute herrien arteko antagonismoen hanturan, gehiegikeriaz betetako propagandarekin»

«Oso antzeko bi hitz daude: hipokrisia eta demokrazia. Gobernu gehienek demokrazia deitzen dutena, egia esan, diktadura hutsa da»

«Irlandari ezin zaio zati bat bereizi eta gero bi herrialde desberdin direla esan»

«Historiak erakutsi du atzoko etsaiak azkar bihur daitezkeela gaurko lagun»

## Heriotza 
Gaixotasun luze baten ondoren, Twomey Dublingo Mater Ospitalean hil zen 1989ko irailaren 12an. Belfasteko Milltown hilerrianehortzi zuten.

## Baieztapenak 
"Ia bizitza osoa daramat tradizio errepublikarrean hezia... Hala ere, hain degradazio, langabezia eta umiliazio egoeran hazi nintzen, non gure herriak bizi zuen bizitza ez baitzen batere bizia. Esan nion neure buruari, hazten naizenean eta ezkontzen naizenean hau baino zerbait hobea nahiko dudala nire seme-alabentzat. "

"Gure lehen helburu nagusia gure herria bateratzea da. Horrek esan nahi du britainiarrak herrialde okupatutik ateratzea. Ondoren, Ipar eta Hegoaldeko sistema osoa aldatu beharko litzateke .

"Bereizketa bat egiten dugu nazionalismo irlandarraren eta errepublikanismoaren artean. "Nazionalista" batek bere herrialdearen alde lan egin dezake bere esku dagoen guztia eginez industria sustatzeko eta jendeari laguntzeko. Gure definizioak tradizio errepublikar militantea barne hartzen du. "Nazionalismo" terminoa erabiltzeak esan nahi du, lehenik, gure herriaren askatasuna lortzea eta, gero, herriaren ongizatea hobetzen hastea ".

"Askatasunak ez du esan nahi zelai berdeen askatasuna besterik gabe: esan nahi du pertsona oro zainduta dagoela herrialdeko familia guztiak pobreziatik eta langabeziatik libre bizi ahal izateko"..

## Bibliografia 
* https://en.wikipedia.org/wiki/Seamus_Twomey
* https://seamusdubhghaill.com/2023/09/12/death-of-seamus-twomey-two-time-chief-of-staff-of-the-provisional-ira/
* https://www.nytimes.com/1973/09/02/archives/high-ira-leader-is-seized-by-dublin.html

* https://www.nytimes.com/1973/11/01/archives/3-ira-men-escape-by-helicopter-from-dublin-jail.html

* https://www.nytimes.com/1989/09/14/obituaries/seamus-twomey-70-a-leader-of-provisional-ira.html
* Seamus Twomey I.R.A.ko buruzagi militarrarekin elkarrizketa (1981). *Punto y Hora, 224,* 28. orri. 
** https://memoriadigitalvasca.eus/applet/libros/JPG/212790/1981_09_18/212790_1981_09_18.pdf