open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
.dk

**.dk** Danimarkari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. DK Hostmasterrek kudeatzen du.

Edozein .dk domeinu izen berri eskuratzeko, erregistratzaile baten bitartez egin beharra dago. Aukera dago orduan erregistratzaileak edo DK Hostmasterrek berak kudeatzeko. Domeinu izenetan hurrengo karaktere bereziak onartzen dira: æ, ø, å, ö, ä, ü eta é.

## Kanpo estekak 
*  .dk whois informazioa IANAren webgunean
Frantziako eskualdeak

**Frantziako eskualdeak** Frantzia banaketa administratibo gorenak dira. Frantzia 18 eskualdetan banatuta dago: 13 Europan (Metropolitar Frantzian) daude eta 5, Afrika eta Amerikan (Itsasoz Haraindiko Eskualdeak). Eskualdeak departamenduetan banatuta daude; horiek, barrutietan (*arrondissements*); eta horiek, kantonamenduetan. Korsikak, berez, lurralde kolektibitate estatusa du, baina eskualde bat dela kontsideratzen da.

2015ean onartutako lege batek murriztu zituen eskualde kopurua, ordu arteko hainbat eskualdean elkartuz.

## Historia 
Frantzian *eskualde* kontzeptua ofizialki 1982ko martxoaren 2ko Dezentralizazio Legean sortu zen, eskualdeei ofizialtasun estatusa eman zitzaienean. Lehen eskualde hauteskundeak 1986an egin ziren. 2016an, eskualde kopurua 27tik 18ra murriztu zen lege berri baten bitartez.

### 1982 eta 2015 arteko eskualdeak 
* Metropolitar Frantziako 22 eskualdeak:
:
:Korsika *lurralde kolektibitate*a da, beste 21 eskualdeetatik ezberdina.

* Itsasoz haraindiko bost eskualdeak (era berean, Itsasoz Haraindiko Departamenduak direnak) hauek dira:
:

INSEE estatistika institutuak kode bana ematen dio eskualde bakoitzari eta zonaka batzen ditu:

:
:

### Eskualdeen erreforma eta batzea 
thumb|2014an Frantziako Parlamentuak onartutako eskualde berriak.
2014an, Frantziako Nazio Biltzarrak eta Senatuak Metropolitar Frantziako eskualde kopurua 22tik 13ra murriztea erabaki zuten. Eskualde berriak 2016ko urtarrilaren 1ean jarri ziren martxan.

Batu ziren eskualdeak:

Aldaketarik jasan ez zuten eskualdeak:

#### Aurreko proposamenak 

File:France proposal regions (2009) map.svg | Édouard Balladuren proposamena
File:France proposal regions (2014) map.svg | Manuel Vallsen A proposamena
File:France proposal regions (2014) map2.svg| Manuel Vallsen B proposamena
File:France proposal regions (2014) map3.svg| François Hollande presidentearen proposamena

## Eskualdeak eta hiriburuak 
200px|erdian

## Itsasoz haraindiko eskualdeak 
Ondorengoek dute itsasoz haraindiko eskualde estatusa:
* Indiako Ozeanoan (Afrika)
** **Mayotte**
** **Réunion**
* Amerikan
** **Guyana Frantsesa** (Hego Amerikan)
** **Guadalupe** Antilletan (Karibea, Erdialdeko Amerika)
** **Martinika** Antilletan (Karibea, Erdialdeko Amerika)

:Saint-Pierre eta Mikeluneri (Kanadako kostan, Ipar Amerika), lurralde kolektibitate estatusa eman zitzaion 1985ean.

## Ikus, gainera 
* Itsasoz haraindiko Frantzia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Frantziako eskualdeak DMOZ webgunean 
* Frantziako Itsasoz Haraindiko Ministerioa
Vaucluse

**Vaucluse** Frantziako Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdeko departamendua da (84).

Prefektura Avignon hirian dago.

Mugakide ditu Gard eta Ardèche mendebaldean, Drôme iparraldean, Proventza Garaiko Alpeak ekialdean, Var (ehunka metro gutxitan bakarrik) eta Rodanoren Ahoak hegoaldean.

thumb|ezkerrera|250px|Duranceko Mirabeau zubia

## Vauclusetar ezagunak 
* Eric Caritoux (1960-), txirrindularia.

## Ikus, gainera 
* Vaucluse departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Visoko (Bosnia-Herzegovina)

**Visoko** ( ahoskatua) Bosnia-Herzegovinako erdialdean dagoen hiria da. Inguru horretan gutxi gora-behera 46.000 biztanle bizi dira, 17.000 hirian.

## Kanpo estekak
Marne Garaia

**Marne Garaia** (frantsesez *Haute-Marne*) Frantziako ipar-ekialdeko departamendua da, Ekialde Handia eskualdekoa, Parisko arroaren hego-mendebaldean, Marne ibaiak zeharkatua. Frantziako 52. departamendua da. 6.211&nbsp;km2 ditu, eta 194.873 biztanle zituen 1999an. Prefektura Chaumont hirian dago; beste hiri garrantzizko batzuk: Langres eta Saint-Dizier (hiri handiena).

## Geografia 
thumb|ezkerrera|250px|Marne ibaia

### Ingurune naturala eta klima 
Marne ibaiak zeharkatzen du marne Garaia, hegoaldetik iparralderantz. Aube ibaia —Marneren adarra— eta Mosa ibaia bertan jaiotzen dira, Langresko goi-ordokian. Klima gogorra da. Marneko mendiak Frantziako lurralderik basotsuenetakoa dira.

### Mugakideak 
Marne Garaiak mugakide ditu Meuse, Vosgeak, Saona Garaia, Côte-d'Or, Aube eta Marne departamenduak.

## Ekonomia 
Basoen ustiakuntza eta nekazaritza (fruituak) dira ekonomia jarduera nagusiak. Industriaren barruan metalurgia eta siderurgia dira alor garrantzizkoenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tropela.net

**Tropela.net** 2005ean *Tropela Elkartea*k sortutako euskara hutsezko txirrindularitza webgunea da. Bertan, txirrindularitzaren inguruko albisteez informatzeaz gain, azken urteotan doako lehiaketak antolatzen ditu itzuli handientzako. Egitasmo honen helburu nagusia teknologia berrietan euskararen erabilera sustatzea da.

## Lehiaketak 
Itzuli handientzako lehiaketak prestatzen dituzte *Tropela.net* webgunean. Bertan edonork parte har dezake doan. Itzuli bakoitzean metodologia ezberdinak erabiltzen diren arren, orokorrean hamabost txirrindulari aukeratu beharra dago, egunez egun puntuak jasotzen doazenak. Azken egunean puntu gehien duena izaten da irabazle nagusia, eguneroko etapetan puntu gehien jasotzen dituzten irabazleak ere izaten diren arren.

Txirrindularitza munduko probarik garrantzitsuena den Frantziako Tourrerako prestatzen duten lehiaketan, gainera, zenbait erakunderen babesari esker sariak ere izaten dira.

## Kanpo estekak 
*  Tropela.net
Thornton Wilder

**Thornton Wilder** (Madison, 1897ko apirilaren 17 &ndash; Hamden, 1975eko abenduaren 7) Ameriketako Estatu Batuetako antzezlan eta eleberri idazlea zen.

Wisconsinen jaio bazen ere, aita diplomatikoa zela eta, Txinan eman zuen haurtzaroa Thornton Wilderrek. Kaliforniara bueltatutakoan, eskolan hasi zen idazten, ikaskideen iseka eta axola eza saihestu nahian. Lehen Mundu Gerran borrokatu zuen. Horren ostean, Yale eta Princeton unibertsitateetan ikasi zuen.

Lehen eleberria, *The Cabala*, 1926an argitaratu zen. Hurrengo urtean *The Bridge of San Luis Rey* liburuak arrakasta komertziala eta lehen Pulitzer Saria ekarri zion. 1938an eta 1943an berriro irabazi zuen *Our Town* eta *The Skin of Our Teeth* antzezlanengatik.

Hala ere, bere burua, idazletzat baino, irakasletzat jotzen zuen, unibertsitate askotan irakatsi baitzuen. Nolanahi ere, bizitza osoan zehar idatzi zuen, sari andana jasoz. Homosexula publikoki onartu ez arren, Samuel M. Steward, haren laguna, bere maitalea omen zen.

## Eleberriak 
* *The Cabala* (1926)
* *The Bridge of San Luis Rey* (1927)
* *The Woman of Andros* (1930)
* ''Heaven's My Destination* (1935)
* *Ides of March* (1948)
* *The Eighth Day* (1967)
* *Theophilus North* (1973)

## Antzezlanak 
* *The Trumpet Shall Sound* (1926)
* *An Angel That Troubled the Waters and Other Plays* (1928)
* *The Long Christmas Dinner and Other Plays in One Act* (1931) zeinek hauexek dakartza
** *The Long Christmas Dinner*
** *Queens of France*
** *Pullman Car Hiawatha*
** *Love and How to Cure It*
** *Such Things Only Happen in Books*
** *The Happy Journey to Trenton and Camden*
* *Our Town* (1938)
* *The Merchant of Yonkers* (1938)
* *The Skin of Our Teeth* (1942)
* *The Matchmaker* (1954) (*The Merchant of Yonkers* berlandua)
* *Childhood* (1960)
* *Infancy* (1960)
* *Plays for Bleecker Street* (1962)
* *The Alcestiad: Or, A Life In The Sun'' (1977)
Australiako futbol selekzio nazionala

[thumb|300px|[Zeelanda Berriko futbol selekzio nazionala|Zeelanda Berriaren aurkako partida.]]
[thumb|300px|[Uruguaiko futbol selekzio nazionala|Uruguairen aurkako partida.]]

**Australiako futbol selekzio nazionala** (edo **Socceroos**) Australiako futbol talde nazionala da. Australiako Futbol Federazioak dauka kirol honen ardura Australian. Mundu mailan izan duen emaitzarik aipagarriena 1997an FIFA Konfederazio Kopan lorturiko bigarren postua izan zen. Honetaz gain lau aldiz irabazi du Ozeaniako Nazioen Kopa.

2006an Ozeaniako Futbol Konfederazioa (OFC) utzi eta Asiako Futbol Konfederazioan (AFC) sartu zen. Ordutik aurrera Asiako Futbol Kopan hartu du parte eta 2015ean etxean antolaturiko ekitaldian txapelduna izan zen.

## Palmaresa 
### Munduko Futbol Txapelketa 
* Bost aldiz sailkatu da baina ez du emaitza aipagarririk izan, onena 1974ko 14. postua izan baitzuen.

### FIFA Konfederazio Kopa 
* Txapelduna (0)
* Finalista (1): 1997.
* Hirugarrena (1): 2001.

### Ozeaniako Nazioen Kopa 
* Txapeldun (4): 1980, 1996, 2000, 2004.
* Finalista (2): 1998, 2002.

### Asiako Futbol Kopa 
* Txapeldun (1): 2015.
* Finalista (1): 2011.

## Ibilbidea 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken Munduko Txapelketak 
## Jokalari aipagarrienak 
2022ko ekainaren 2an eguneratua.

|valign="top"|
### Goleatzaileak 
|}

## Kanpo estekak
Max Center

**Max Center** Barakaldoko udalerrian dagoen merkataritza-gunea. Bilbo inguruan eraiki zen bigarrena, Bilbondoren ondoren, 1994an. Ia 60.000 m²-ko azalera du. N-634 errepidearen bi alboetan dago, A-8 autobidearen ondoan.

170 denda, hainbat jatetxe, Eroski merkataritza-gune bat, 16 zinema areto eta bola jokoan aritzeko areto batek osatzen dute merkataritza-gunearen eskaintza.

## Kanpo estekak 
*  Max Centerren webgune ofiziala.
.ae

**.ae** Arabiar Emirerri Batuei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Etisalatek kudeatzen du.

## Bigarren eta hirugarren mailako erregistroak 
Hurrengo domeinu hauek eskuratu daitezke:

* **.ae** — Enpresak, erakundeak eta gizabanakoak
* **.net.ae** — Internet hornitzaileak
* **.gov.ae** — Gobernua eta ministerioak
* **.ac.ae** — Unibertsitateak eta erakunde akademikoak
* **.sch.ae** — Eskola publiko eta pribatuak
* **.org.ae** — Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **.mil.ae** — Militarra
* **.pro.ae** — Profesionalak
* **.name.ae** — Gizabanakoak

## Kanpo estekak 
*  .ae whois informazioa IANAren webgunean
.es

**.es** Espainiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. ESNICek kudeatzen du.

Bigarren mailako domeinuen erregistroak baldintzak zituen lehen, baina 2005az geroztik guztioi irekia dago.

## Bigarren mailako domeinuak 
Bigarren mailako domeinu batzuk ere existitzen dira:
* .com.es - edonorentzako (printzipioz komertzialak)
* .nom.es - edonorentzako (printzipioz izen pertsonalentzako)
* .org.es - edonorentzako (printzipioz erakunde ez komertzialak)
* .gob.es - gobernua
* .edu.es - hezkuntza

2005ean, katalan hizkuntza eta kulturarekin lotura duten webguneentzako .cat domeinua onartu zuen ICANNek.

## Kanpo estekak 
*  .es whois informazioa IANAren webgunean
.et

**.et** Etiopiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .et whois informazioa IANAren webgunean
.fj

**.fj** Fijiri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .fj whois informazioa IANAren webgunean
.fr

**.fr** Frantziari dagokion herrialdeentzako goi mailko domeinua da. .re eta .tf domeinuekin batera, AFNICek kudeatzen du.

## Bigarren mailako domeinuak 
Bigarren mailako domeinuak ere baudade:

* .tm.fr - marka erregistratuen jabeentzako
* .asso.fr - elkarteak
* .nom.fr - gizabanakoak
* .prd.fr - ikerketa eta garapen programentzako
* .presse.fr - prentsa argitalpenak
* .com.fr - edonorentzako
* .gouv.fr - gobernua

## Kanpo estekak 
*  .fr whois informazioa IANAren webgunean
.gd

**.gd** Granadari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Puerto Ricoko Unibertsitateak kudeatzen du, .gy, .kn eta .pr bezalaxe.

## Kanpo estekak 
*  .gd whois informazioa IANAren webgunean
Internet Assigned Numbers Authority

**Internet Assigned Numbers Authority** (Interneteko Zenbakien Esleipenerako Erakundea) edo **IANA** IP helbideak esleitu, DNS bideraketak eta Interneteko beste protokolo batzuen esleipena egiteaz arduratzen den erakundea da. Gaur egun ICANN izenpean egiten du lan hau.

ICANN sortu aurretik, Hego Kaliforniako Unibertsitateko Informazio Zientzien Institutuko Jon Postelek kudeatzen zuen.

## Kanpo estekak 
*  IANAren webgunea
Baterako sorkuntza

**Baterako sorkuntza** edo **Kogenerazioa**, erregai fosiletatik bi energia mota lortzean datza, hau da, aldi berean energia elektriko eta energia termikoa (ur beroa, lurruna,...) lortzea.

Baterako sorkuntza-plantak, enpresen ondoan jartzen dira, energia garraioaren galerak murrizteko.

## Baterako sorkuntzaren abantailak 
Enpresa batean baterako sorkuntza-planta bat jartzeak, honako abantailak ditu:

* Energia garraioaren galerak murriztu.
* Energia termikoa, berokuntzarako erabili daitekeelako.
* Soberan sortutako energia elektrikoa, elektrizitate konpainiek erosiko dute, lege baten bidez behartuta daudelako.

## Baterako sorkuntzaren disabantailak 
* Energia ez berriztagarria dela, beraz, berotegi efektua sortzen dituzten gasak aireratzen ditu.

## Baterako sorkuntza motak 
Energia sortzeko erabiltzen diren metodoen arabera sailkatzen dira.

* Gas-turbinen bidezkoa.
* Lurrun-turbinen bidezkoa.
* Aldizkako motorren bidezkoa.
* Ziklo konbinatuen bidezkoa.

## Kanpo estekak 
*  Euskal Energia Erakundearen (EEE) webgunea
Jean Rostand

**Jean Edmond Cyrus Rostand** (Paris, 1894ko urriaren 30a - Ville-d'Avray, Senako Gainak, 1977ko irailaren 4a) biologo eta filosofo frantziarra izan zen, bere aita Edmond Rostand idazlea dela-eta Kanborekin harreman handia izan zuena.

## Biografia 
Parisen jaio zen eta sei urte zituela familia osoa Arnagara (Kanbo) etorri zen. Bere ama, Rosemonde Etienette Gerard, poeta zen. Aita, Edmond Rostand, antzerkigile eta poeta. Anaia Maurice, erromantzegile eta poeta.

Jean Rostand Kanbon naturarekin liluratu zen. 1915enan, gerran ziren, boluntario izan zen eta
laborategi batean jarri zuten. 1919an bere lehen liburua argitaratu zuen: *Le retour des pauvres* izenekoa, gerraren aurka. 1920an ezkondu eta 1921ean Parisera itzuli ziren. Naturalista eta moralista zela esaten zuen. Sozial injustizia, oso gazte zela ezagutu zuen. Armamentu atomikoaren aurkako taldearen lehendakari ere izan zen. Baita ere *Choisir* talde feministaren kide sortzaileetako bat.

Frantzian, genetika bultzatu zuen, igel eta apoei esker. Partenogenesi eta teratogenesia esplikatu zituen.

## Idazkiak 
Bere liburu batzuk:
* 1939: Pensées d'un biologiste*
* 1940: *L'homme*
* 1947: *Nouvelles pensées d'un biologiste*
* 1959: *Carnet d'un biologiste*
* 1966: *Maternité et biologie*
* 1967: *Inquiétudes d'un biologiste*
* 1973: *Aux frontières du surhumain''
Georges Brassens

**Georges Charles Brassens** (Sète, Hérault, 1921eko urriaren 22a - Saint-Gély-du-Fesc, Hérault, 1981eko urriaren 29a) abeslari eta musikagile frantziarra izan zen, herrialde hartako ezagunenetarikoa.

1950eko hamarkadan arrakasta lortu zuen Parisko kabaretetan. Bere abestietan gai satiriko eta sozialez aritzen zen. Adibidez:
''"Mais les brav's gens n'aiment pas que / l'on suive une autre route qu'eux."*
["Baina jende onak ez du atsegin / beraiek ez diren beste errepide bat jarrai dadin"]

Haren kantak Anje Duhaldek euskaraz abestu ditu.

## Diskografia 
Georges Brassensek 20 milioi diska inguru saldu zituen bizi izan zen artean, kontuan hartuta haren estiloa guztiz (eta nahita) modaz kanpo zegoela; marka guztiak hautsi zituela esan daiteke.

* 1953: *La mauvaise réputation*
* 1954: *Les amoureux des bancs publics*
* 1955: *Chanson pour l'Auvergnat*
* 1957: *Je me suis fait tout petit*
* 1958: *Le pornographe*
* 1960: *Le mécréant*
* 1961: *Les trompettes de la renommée*
* 1964: *Les copains d'abord*
* 1966: *Suplique pour être enterré à la plage de Sète*
* 1969: *La religieuse*
* 1972: *Fernande*
* 1974: *Georges Brassens in Great-Britain*
* 1976: *Don Juan*

### Beste batzuen diskak 
* 1979: *Giants of Jazz Play Brassens*
* 1980: *Georges Brassens chante les chansons de sa jeunesse*
* 1982: *Dernières chansons,* Jean Bertola-rena
* 1984: *Brassens chante Bruant, Colpi, Musset, Nadaud, Norge*
* 1985: *Le patrimoine de Brassens*, Jean Bertola-rena
* 1992: *Chantons Brassens*
* 1993: *J'ai rendez-vous avec vous*, Renée Claude-rena
* 1996: *Renaud chante Brassens*
* 2001: *Les oiseaux de passage*
* 2001: *Paco Ibáñez canta a Brassens*
* 2001: *Georges Brassens kantari*: Anje Duhalderena (euskaraz)
* 2001: *Ils chantent Brassens*
* 2001: *Salut Brassens'' : Joël Favreau eta Jean-Jacques Franchin (Harmonia Mundi)
Maxime le Forestier-ren omenaldia

## Kanpo estekak 
* Brassens-en kantak eta hitzak
Estres

**Estresa** ingelesetik datorren izena da, "*tentsioa*" esan nahi duena. Buruko ala gorputzeko tentsioa izendatzeko erabiltzen da, kanpoko kinada batek sortua, gorputzean aldaketa fisiologiko nabarmenak eragiten dituena. Estresa sortzen duten kinadak eragile estresagarri deritzonak dira.

Gaur egun patologia bat bihurtu bada ere, estresa bizi-iraupenerako erantzun natural eta beharrezkoa da. Izan ere, hasieran defentsa-mekanismoa zen estresa, kronikoa bihurtzen denean osasun-arazo larriak ekartzen baditu ere. Erantzun natural hori gehiegizkoa denean jasangaitzeko tentsioa agertzen da, gorputzean eragina duena, hainbat gaixotasun agertuz. Nerbio-sistema eta sistema endokrinoa aktibatzen ditu estresak, eta bizkortze horren **ondorioz gaitz ugari etor daitezke**, besteak beste:

* hipertentsioa,
* nekea,
* gaitz kardiobaskularrak (hipertentsioa, arritmia, takikardia...),
* digestio-aparatuaren gaitzak (gastritisa, idorreria, ultzerak...),
* antsietatea, fobiaren bat (estresaren sorburu den zerbaiti lotua) eta depresioa,
* insomnioa...

## Estresaren sintoma organikoak 
Estresaren ondorioz zenbait aldaketa fisiologiko agertzen dira:

* nerbio-sistema sinpatikoaren bizkortzea (hodi-uzkurdura, takikardia, takipnea -arnasketaren azkartzea- heste-mugikortasunaren moteltzea, etab.),

* hormona batzuen askapena: adrenalina, noradrenalina eta kortisola,

* glukosaren odol-mailaren igoera,

Aldaketa hauek gorputza prestatzen dute berehalako mehatxu bati aurre egiteko. Mehatxu hori luzaro mantentzen denean, baina, aipatutako aldaketek kaltegarriak bihurtzen dira

Aipagarria da ere estresa eta immunitate-sistemaren arteko lotura. Izan ere, azken urteotan ikerketa askok frogatu dute estresak immunitate-sistema ahultzen duela, infekzioak harrapatzeko joera eta minbiziaren agerpenaren probabilitatea handituz.

## Egokitze Sindrome Orokorra 
Hans Selyek deskribatu zituen 1936an (*"General Adaptation Syndrome"*) animaliek estimulu desatsegin edo kaltegarrien aurrean edukitako erreakzioak. Hauek hiru epetan garatzen dira:
# Alarma edo deiadarra.
# Erresistentzia.
# Ahitze edo akidura.

## Ikus, gainera 
* Hizkuntza estres
* Immunitate-sistema eta estresa
* Mindfulness

## Kanpo estekak 
* Estresa, Gizapedian.
Errementari dantza

**Errementari dantza** Arrasateko jaietan, *Sanjuanetan*, urtero dantzatzen den kantua da. Jose Ramon Vitoria musikagileak konposatu zuen eta San Juan suaren inguruan ekainaren 23an egiten dute ohitura bilakatu den ikuskizun hau Arrasateko dantza eta musikari taldeek. Hauez gain, sarritan herriko alkateak ere parte hartzen du dantza eginez.

Kulturola eraikin parean hasi, eta Herriko plazan amaitzen dute ospakizuna.

## Kanpo estekak
Ajaccio

**Ajaccio** (latinez: *Adiacium*; frantsesez eta ofizialki: *Ajaccio*,  ahoskatua; korsikeraz: *Aiacciu*,  ahoskatua) Hego Korsika departamenduko eta Korsikako hiriburua da.

## Klima 

## Historia laburra 
* 1492 apirilaren 22an, genovatarrek sortu zuten
* 1553an, frantziarrek okupatu zuten
* 1559an, genovatarrek berreskuratu zuten
* 1768an, Frantzia hiriaz jabetu zen
* XIX. mendean, neguko opor hiri bilakatu zen, Monako, Cannes eta Nizaren antzera

## Demografia 
**Erroldatutako biztanleria**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:350 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:60000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:0 till: 33642
  bar:1968 from:0 till: 43438
  bar:1975 from:0 till: 49065
  bar:1982 from:0 till: 54089
  bar:1990 from:0 till: 58949
  bar:1999 from:0 till: 52880

PlotData=

  bar:1962 at: 33642 fontsize:S text: 33.642 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 43438 fontsize:S text: 43.438 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 49065 fontsize:S text: 49.065 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 54089 fontsize:S text: 54.089 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 58949 fontsize:S text: 58.949 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 52880 fontsize:S text: 52.880 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iurria: INSEE

## Ajacciotar ezagunak 
* Napoleon Bonaparte (1769-1821) eta haren anai-arrebak.
* Alizée (1984- ), kantaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hiriaren webgune ofiziala
.af

**.af** Afganistani dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. AFGNICek kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .af whois informazioa IANAren webgunean
Stirling

**Stirling** (, ) Eskoziako seigarren hiririk populatuena da, 45.750 biztanle zituen 2012an.

## Historia 
Hiriaren hegoaldean aurkituriko aztarnek Harri Aroan dagoeneko asentamendu bat bazela erakusten dute. Babesgune naturala den muinoak eta Eskoziako lur garaiak eta beheko lurrak elkartzen dituen pasabidean egonik estrategiko bihurtu izan du Stirling baita erromatarren garaian ere.

Forth ibaia gurutzatzeko ibia eta ondoren zubia bertan zegoenez eta kaia ere bazeukanez herria berehala garatu eta aberastu zen eta David I.a Eskoziakoak errege hiri estatusa eman zion XII mendean. *Strivelyn* izena eman zitzaion. Eskoziako errege familiaren ohiko egoitza izan zen Stirlingeko gaztelua eta Gurutze Santuaren elizan Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoa koroatu zen.

Stirlingeko zubian hainbat borroka izan ziren Eskoziako Independentzia Gerretan, ezagunena 1297ko irailaren 11ko Stirlingeko zubiko gudua, eta bere gaztelua ere sarritan izan zen setiatua. Izenak berak ere badirudi "borroka lekua" esan nahi duela, hala gaeleraz nola eskozieraz. XVIII mendean ere jakobiten matxinadetan garrantzi estrategiko handia izan duen.

XIX mendean garapen ekonomiko berria izan zuen Indiako tea eta Baltikoko egurra inportatzen zituen kaia baitzen. XX mendean ordea kaiak indarra galdu eta dagoeneko erabat utzia dago bertako jarduera. 2002tik aurrera, hiri estatusa du (Eskoziako gainerako hiriak Glasgow, Edinburgh, Aberdeen, Dundee eta Inverness dira).

## Geografia 
Herrialdearen erdialdean dago eta "Lur Garaietarako atea" (*Gateway to the Highlands*) ezizenarekin ezagutzen da, izan ere Eskoziako bi eremuak lotzen dituen pasabidea baita. Stirlingen ekialdean Ochil mendiak daude eta mendebaldean Abbey Craig muinoa. Bien artean Forth ibaiak zeharkatzen du hiria.

## Ondasun nabarmenak 
* Stirlingeko gaztelua
* Gurutze Santuaren eliza
* William Wallacen oroigarria
* Cambuskenneth abadia, gertu
* Argyll's Lodging, XVII mendeko etxea
* Stirlingetik gertu Menstrie gaztelua.

## Inguru naturala 
* Loch Lomond eta The Trossachs Parke Nazionala: Eskoziako bi Parke Nazionaletako bat da. 2002an eratu zen. Lomond aintzira eta Trossachs mendikatea hartzen ditu bere baitan.

## Iruditegia 

Irudi:Stirling Castle and Sorroundings.JPG|Hiriaren ikuspegia.
Irudi:Stirling Castle Aerial Photo.jpg|Stirlingeko gaztelua.
Irudi:Stirling Bridge.jpg|Stirlingeko zubi zaharra.
Irudi:Church of the Holy Rude 002.jpg|Gurutze Santuaren eliza.
Irudi:Broad St Stirling Scotland.jpg|Broad Street.
Irudi:Wfm wallace monument.jpg|William Wallacen oroigarria.
Irudi:Argyll's Lodging, Stirling, from the courtyard.jpg|Argyll's Lodging.
Irudi:Fm cambuskenneth abbey.jpg|Cambuskenneth abadia.
Irudi:Menstrie Castle from the west (approach) road.JPG|Menstrie gaztelua.
Irudi:Lochearnhead and Glen Ogle.JPG|Loch Lomond eta The Trossachs Parke Nazionala.
Irudi:Ochil Hills.jpg|Ochil mendiak.
Irudi:River Forth near Stirling.jpg|Forth ibaia.

## Ikus, gainera 
* Stirlingeko zubiko gudua

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Stirling hiriaren webgune ofiziala
6 digituko UNESCO sailkapena/51 Antropologia

__NOTOC__

= Antropologia (51) *(ikus 2402)* =

## 5101 Antropologia kulturala 
:01 Apaindura
:02 Jantzia
:03 Dantzak, festak *(ikus 6203.02)*
:04 Etnomusikologia *(ikus 6203.06)*
:05 Etnolinguistika
:06 Museologia
:07 Mitoak
:08 Magia
:09 Poemak, kontaketak
:10 Erlijioa *(ikus 5403.04, 5506.21, 5601, 5906.05, 6301.10, 7102.05 eta 7204.04)*
:11 Sorginkeria
:12 Sinbolismoa *(ikus 6308.03)*
:13 Medikuntza *(ikus 3209.04)*
:14 Tradizioa
:99 Beste batzuk (zehaztu)

## 5102 Etnografia eta etnologia 
:01 Nekazaritza
:02 Armak
:03 Trukea
:04 Trukatzea
:05 Habitata
:06 Eskulangintzako trebetasunak
:07 Ehiza
:08 Arrantza
:09 Bazka
:10 Metalurgia
:11 Abeltzaintza
:99 Beste batzuk (zehaztu)

## 5103 Antropologia soziala 
:01 Buruzagitza eta erregetza
:02 Seme-alabatasuna, familia eta ahaidetasuna
:03 Nomadismoa
:04 Esklabotza eta morroitza
:05 Gerra *(ikus 6304.03)*
:99 Beste batzuk (zehaztu)

## 5199 Antropologiako beste espezialitate batzuk 
## Ikus, gainera 
* UNESCO sailkapena
* 6 digituko UNESCO sailkapena

## Kanpo estekak
Isère

**Isère** Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (38), Indre eta Loira ibaiak zeharkatua. Izena Isère ibaitik datorkio.

Prefektura Grenoble hirian dago.

Mugakide ditu Rodano, Ain, Savoia, Alpe Garaiak, Drôme, Ardèche eta Loira departamenduak.

thumb|ezkerrera|250px|Isère ibaia Poncharran
thumb|ezkerrera|250px|St-Pierre d'Entremont mendiko herria

## Pertsona ezagunak 
* Hector Berlioz (1803-1869), musikagilea.

## Ikus, gainera 
* Isère departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Loira

**Loire** (frantsesez *Loire*) Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (42). Prefektura Saint-Étienne hirian dago.

## Geografia 
Departamendu mugakideak hauek dira: Rodano, Isère, Ardèche, Loira Garaia, Puy-de-Dôme, Allier eta Saona eta Loira. Suprefetura hiriak: Montbrison eta Roanne.

Loira ibaiak zeharkatzen du departamendua. Departamenduaren erdialdean Loira ibaiak ureztaturiko bi haran daude (Forez eta Roanne). Forez mendiak mendebalean daude; Madeleine iparraldean, eta Vivarais eta Lyonnais mendiak hegoalde eta ekialdean.

## Ekonomia 
Ekonomia jarduera nagusiak nekazaritza (garia, garagarra, abere hazkuntza) eta industria (metalurgia, eraikuntza metalikoak, elektronikoa, ehungintza) dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Loire departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Gestapo

**Geheime Staatspolizei** (), ***Gestapo*** bezala laburtuta, Alemania Naziko polizia sekretu ofiziala izan zen. 1933ko apirilaren 23an eratu zen.

Poliziako ofizial profesionalek osatuta, bere erakundea eta funtzioak Hermann Wilhelm Göringek berehala ezarri zituen Adolf Hitlerrek 1933ko martxoan boterea eskuratu ondoren. Rudolf Diels izan zen erakundeko lehen buruzagia, hasiera batean Prusiar Polizia Sekretuaren 1a Departamentua izena zuelarik.

Gestaporen funtzioa "Estatuarentzat arriskutsu diren tendentzia oro" ikertzea eta aurka egitea zen. Traizio, espioitza eta sabotajea kasuak ikertzeko autoritatea zuen, hala nola Alderdi Naziaren eta Estatuaren aurkako ekintzak.

Legea aldatua izan zen, Gestaporen ekintzak epaileen agintepean egon ez zitezen. Werner Best legegizon naziak honako esan zuen: "*Gestapok buruzagien nahiak betetzen dituen bitartean, legearen barruan dihardu*". Horrela, Gestapo gorte administratiboek epaitua izan ahal izatea eragotzi zen.

Gehiegikeriak gehien egitea ahalbidetzen zien erreminta "*Schutzhaft*" edo "*jagote babeslea*" zen, lege prozedura gabeko atxiloketak izendatzeko eufemismo bat, gerora kontzentrazio eremuetan preso egiteko. Presoak bere "*Schutzhaftbefehl*"a sinatu behar izaten zuen, kartzelara joateko bere nahia deklaratzen zuen dokumentu bat. Normalean, hau torturaren bidez lortzen zen.

1934ean, Göringek, Heinrich Himmleren presiopean, Gestapoa SSen menpe utzi zuen.

Bigarren Mundu Gerran, Gestapok 45.000 kide zituen. Europako lurralde konkistatuak kontrolatzen laguntzen zuen eta juduak, sozialistak, homosexualak eta beste hainbat kolektibo identifikatzen.

Nurenbergeko epaiketetan erakundea Gizadiaren aurkako krimenengatik zigortua izan zen.

## Kanpo estekak
Anschluss

(),  ere deitua, Alemania naziak egindako Austriaren anexioa izan zen, 1938ko martxoaren 15ean gauzatu zena. Adolf Hitlerek desiratutako Alemaniaren hedapenaren urrats bat izan zen gertaera hau, 1935ean, plebiszitu baten ostean, Sarre eskualdea bereganatu ostean. Geroagokoak izan ziren Sudeteen auzia (1938ko urria), Txekoslovakiaren inbasioa (1939ko martxoa) eta Poloniaren inbasioa (1939ko iraila), Bigarren Mundu Gerra abiarazi zuena.

## Historia 
Nahiz naziak, Arthur Seyß-Inquart buru, anexio honen alde aspaldian ari ziren, Frantzia eta Ingalaterrako oposizioak hainbat urtez galarazi zuen Alemania eta Austriaren arteko batasuna. Alemaniaren presioa zela-eta, tentsio politiko handiko garaia izan zen Austrian. Kurt Schuschnigg gobernu buru austriarrak horrelakorik nahi ez bazuen ere, Hitlerrek behartu zuen Seyss-Inquart Barne ministro izenda zezan. Austriaren independentziari eusteko azken ahalegin gisa, Schuschniggek
Anschluss-ari buruzko erreferenduma iragarri zuen. 1938ko martxoaren 10ean, Hitlerrek Schuschnigg kargua uztera behartu zuen eta Seyss-Inquarten gobernu berria ezarriz batera, Alemaniako armadako blindatuak sartu ziren Austrian. Martxoaren 12an Viena hartu eta 15ean, Hitlerrek berak aldarrikatu zuen Vienan Anschluss-a. 1938ko apirilaren 10ean eginiko erreferendumean, austriarrek Reicharekiko batasunaren aldeko botoa eman zuten (%99,73).

Anschluss-ak erantzun eskasa izan zuen nazioartearen. Lehen Mundu Gerrako aliatuek protesta diplomatikoak soilik egin zituzten, Anschluss-aren aurkako inolako neurri zehatzik hartu gabe, nahiz eta, berez, Versaillesko Ituna betearaztearen arduradun ziren, zeinak Austria eta Alemaniaren batasuna debekatzen zuen. Austriak 1945eko apirilaren 27an berreskuratu zuen independentzia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loir eta Cher

**Loir eta Cher** (frantsesez *Loir-et-Cher*) Frantziako Erdialdea-Loira Harana eskualdeko departamendua da (41), Loira eta Cher ibaiek zeharkatua. Frantziako iparraldean dago, Parisko hegoaldean. 6.343&nbsp;km2 ditu eta 314.968 biztanle.

Prefektura Blois hirian dago; suprefekturak, Romorantin-Lanthenay eta Vendôme hirietan.

## Geografia 
[thumb|ezkerrera|250px|[Loira (ibaia)|Loira ibaia Blois zeharkatzean.]]

### Departamendu mugakideak 
Mugakide ditu Eure eta Loir, Loiret, Cher, Indre, Indre eta Loira eta Sarthe departamenduak.

## Ekonomia 
Abere hazkuntza eta baso ustiakuntza dira departamenduko ekialdeko (Sologne) jarduera nagusiak. Cher eta Loira ibaien arteko lur eremuak aberatsagoak dira eta barazkiak eta mahastiak aldatzen dira bertan. Hiri nagusietan baizik ez dago industria (destilategiak, zurgintza, ehungintza, mekanika eta tresneria elektrikoa).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Loir-et-Cher departamenduko prefekturaren webgunea
Alessandriako probintzia

**Alessandria** Italiako probintzia da, Piemonteko eskualdean kokatuta dagoena.

## Herriak 
Alessandria probintziako herririk garrantzitsuenak honakoak dira:

## Pertsonaia ezagunak 
* Costante Girardengo (1893-1978), txirrindularia.
* Fausto Coppi (1919-1960), txirrindularia.

## Ikus, gainera 
* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Probintziako gobernuaren webgunea.
Loira Garaia

**Loira Garaia** (frantsesez eta ofizialki *Haute-Loire*; okzitanieraz *Lèger Naut*) Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (43), Loira ibaiak zeharkatua, Frantziako erdi-hegoaldean.

Prefektura Le Puy-en-Velay hirian dago. Suprefetura hiriak Brioude eta Yssingeaux dira.

Mugakide ditu Loira, Ardèche, Lozère, Cantal eta Puy-de-Dôme departamenduak.

Allier eta Loira ibaiek igarotzen dute. Margeride goi-ordokiak mugatzen du mendebaletik eta Vivaraisekoak ekialdetik. Departamenduaren erdialdean Deves mendiak daude, sumendi jatorrikoak. Haute-Loireko eremurik garaiena Loira ibaiaren sortaldean dago (Mezenc eta Megal-eko mendialdeak).

Ekonomia jarduera nagusia nekazaritzan (barazkiak, fruitu arbolak) oinarritua bada ere, industria ere hazi da 1980az geroztik bereziki (metalurgia arina, makina-lanabesa, zapatagintza).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Haute-Loire departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Cuneoko probintzia

**Cuneo** Italiako probintzia da, Piemonteko eskualdean kokatuta dagoena.

## Herriak 
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:

## Pertsonaia ezagunak 
* Cesare Pavese (1908-1950), idazlea.

## Ikus, gainera 
* Okzitaniako haranak
* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Probintziako gobernuaren webgunea.
Turingo Hiri Metropolitanoa

**Turingo Hiri Metropolitanoa** edo **Torinoko Hiri Metropolitanoa** Italiako Hiri Metropolitano bat da, Piemonte eskualdean. Bere hiriburua Turin da. Lehengo Turingo probintzia ordezkatu zuen 2015eko urtarrilaren 1ean. Turinez gain bete 315 udalerri ditu bere barruan.

Turingo Hiri Metropolitanoak alkate metropolitano bat du () eta kontseilu metropolitano bat (). 2015etik Piero Fassino Turingo alkatea da lehen alkate metropolitanoa.

## Herriak 
Hiri Metropolitanoko udalerririk jendetsuenak hauek dira:

## Ikus, gainera 
* Okzitaniako haranak

## Kanpo estekak
.sm

**.sm** San Marinori dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .sm whois informazioa IANAren webgunean
.si

**.si** Esloveniari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. ARNESek (Academic and Research Network of Slovenia) kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .si whois informazioa IANAren webgunean
.sd

**.sd** Sudani dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .sd whois informazioa IANAren webgunean
.nl

**.nl** Herbeherei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Herrialdeentzako goi mailako domeinuan artean lehena izan zen sortzen.

## Kanpo estekak 
*  .nl whois informazioa IANAren webgunean
Loiret

**Loiret** Frantziako erdi-iparraldeko departamendua da (Frantziako 45. departamendua). Parisko hegoaldean dago, Erdialdea-Loira Harana eskualdean, eta Loiret ibaiak (12&nbsp;km luze da) zeharkatzen du. 6.775&nbsp;km2 ditu, eta 618.126 biztanle zituen 1999an. Prefektura Orléans hirian dago.

[thumb|ezkerrera|250px|[Loiret ibaia, Orléans hiriko hegoaldean]]

Essonne, Sena eta Marne, Yonne, Nièvre, Cher, Loir eta Cher eta Eure eta Loir departamenduak mugakide ditu.

Beauce lurralde garitsuak hartzen du Loiret departamenduko ipar-mendebala. Ipar-ekialdea ere nekazaritzari (garia, garagarra, abere hazkuntza) lotuta dago. Departamenduko hegoaldean basoak nagusi dira eta eremu horretan ere nekazaritza, abere hazkuntza eta baso ustiakuntza dira jarduera nagusiak. Industria (mekanika eta tresneria elektrikoa, kautxua, kimika industria eta zurgintza) Orléanseko hiriburuan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
.ch

**.ch** Suitzari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Switch fundazioak kudeatzen du.

"ch" kodea Suitzarena izatea arraroa iruditu daitekeen arren, arrazoia *Confoederatio Helvetica* izenean oinarritzen dela da, hau da, herrialdearen latinezko izena.

## Kanpo estekak 
*  .ch whois informazioa IANAren webgunean
Jura

**Jura** Borgoina-Franche-Comté eskualdeko departamendua da (39), Indre eta Loira ibaiak zeharkatua. Prefektura Lons-le-Saunier hirian dago.

Mugakide ditu Doubs, Saona Garaia, Côte-d'Or, Saona eta Loira eta Ain departamenduak eta Suitzako Vaud kantonamenduan.

thumb|ezkerrera|250px|Baume les Messieurs herrixka elurtua
thumb|ezkerrera|250px|St-Claude herriaren ikuspegia

## Biografiak 
* Louis Pasteur (1822-1895), medikua.

## Kanpo estekak
.co

**.co** Kolonbiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Andeetako Unibertsitateak kudeatzen du.

Ohikoa da "co" izena bigarren mailako domeinu bezala erabiltzea, Erresuma Batuko *.co.uk*, Zeelanda Berriko *.co.nz*, Japoniako *.co.jp*, Hego Koreako *.co.kr* eta Cook Uharteetako *.co.ck* kasuetan gertatzen denez. Beste herrialde batzuk "com" erabiltzen dute, ordea.

2000. urtean zehar domeinuek jasan zituzten aldaketekin batera, **.co** domeinuek **.com** domeinuekin duten antzekotasuna dela-eta, erabilpen komertzial orokorra egin ahal izatea eskatu zuten, baina ez zen onartu.

## Kanpo estekak 
*  .co whois informazioa IANAren webgunean
.cz

**.cz** Txekiar Errepublikari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. CZ.NICek kudeatzen du.

Txekoslobakia banatu aurretik **.cs** domeinua erabiltzen zuten.

## Kanpo estekak 
*  .cz whois informazioa IANAren webgunean
.mq

**.mq** Martinikari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

.mq domeinua SYSTELek kudeatzen zuen, baina enpresa desagertu zela-eta, kontaktu teknikoa zehaztu gabe dago. SYSTEL Mediaservek erosi zuen, baina erregistroak ezgaituta jarraitzen du.

## Kanpo estekak 
*  .mq whois informazioa IANAren webgunean
.mx

**.mx** Mexikori dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Bigarren mailako domeinuak 
.mx domeinuen erregistroa hurrengo bigarren mailako domeinuen gaineko hirugarren mailako domeinuetan oinarritzen da:

* **.com.mx**: Komertziala (gaur egun aske, .com bezalaxe)
* **.net.mx**: Interneteko hornitzaileak
* **.org.mx**: Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **.edu.mx**: Hezkuntza
* **.gob.mx**: Gobernua

## Kanpo estekak 
*  .mx whois informazioa IANAren webgunean
Indre eta Loira

**Indre eta Loira** (frantsesez *Indre-et-Loire*) Frantziako Erdialdea-Loira Harana eskualdeko departamendua da (37), Indre eta Loira ibaiek zeharkatua.

Prefektura Tours hirian dago.

Mugakide ditu Loir eta Cher, Indre, Vienne, Maine eta Loira eta Sarthe departamenduak.

[thumb|ezkerrera|250px|[Chenonceau jauregia]]
[thumb|ezkerrera|250px|[Azay-le-Rideauko jauregia]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
.na

**.na** Namibiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Bigarren edo hirugarren mailako domeinuak eskuratu daitezke.

## Kanpo estekak 
*  .na whois informazioa IANAren webgunean
.no

**.no** Norvegiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .no whois informazioa IANAren webgunean
.nr

**.nr** Naururi dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .nr whois informazioa IANAren webgunean
.ag

**.ag** Antigua eta Barbudari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Antiguako Osasun Zientzietako Unibertsitateak kudeatzen du.

## Bigarren eta hirugarren mailako domeinuak 
Zuzenean bigarren mailako domeinuak eskuratu daitezke **.ag** domeinupean, edo hirugarren mailakoak hurrengoekin: **.com.ag**, **.org.ag**, **.net.ag**, **.co.ag** eta **.nom.ag**. Erregistratzerako orduan ez dago baldintzarik.

## Kanpo estekak 
*  .ag whois informazioa IANAren webgunean
.ba

**.ba** Bosnia-Herzegovinari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Hurrengo bigarren mailako domeinuak erabil daitezke:

* **.org.ba**: Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **.net.ba**: Interneteko hornitzaileak
* **.edu.ba**: Hezkuntza
* **.gov.ba**: Gobernua
* **.mil.ba**: Militarra
* **.unsa.ba**: Sarajevoko Unibertsitatea
* **.unbi.ba**: Bihaceko Unibertsitatea

* **.co.ba** Sayber izeneko enpresa batek mantentzen du.
* **.com.ba** BIHnetek kudeatzen du, BH Telecomen eskumendekoa.
* **.rs.ba** SARnet Centarek kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .ba whois informazioa IANAren webgunean
.mk

**.mk** Ipar Mazedoniari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. MARNetek (Macedonian Academic Research Network) kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .mk whois informazioa IANAren webgunean
.md

**.md** Moldaviari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Domeinu hau osasun eta medikuntza kontuetara erabiltzen da sarritan, edo bere erabilera horretara mugatzea eskatzen dute.

## Kanpo estekak 
*  .md whois informazioa IANAren webgunean
Schutzstaffel

***Schutzstaffel*** (alemanez *babes saila* esan nahi duena), laburturik **SS** edo 16px, Alemaniako Alderdi Naziaren (NSDAP) talde paramilitarrik garrantzitsuena izan zen. 1946an, Aliatuek nazien kontra garaipena lortu eta Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, Nurenbergeko auzitegiak erakunde kriminaltzat jo zuen.

## Historia 
Adolf Hitlerrek 1925. urtean sortu zuen *Schutzstaffel* erakundea, SAren adar gisa, bere defentsarako eta alderdiaren bilerak zaintzeko. 1929ko urtarrilaren 6ean hasi eta 1945ean desegin zen artean, Heinrich Himmler izan zen SS-en buru. Hasieran 280 kide baino ez zituen, baina 1933an, naziek aginpidea hartu zuten garaian, 50.000 bat gizonez osatua zen. Urtebete geroago 209.000 ziren. Himler, Hitlerren antzera, arrazista fanatikoa zen, eta haren ustez arraza garbikoak eta gorpuzkera sendoa zutenak besterik ez zituen hautatzen.

1932 baino lehen SSek uniforme marroia erabiltzen zuten, SArena bezalakoa, baina buruko eta gorbata beltzekin; burukoan burezur eta bi hezur gurutzatuen irudia (*Totenkopf*) zeramaten. Geroago, uniforme beltza hautatu zuten eta, Bigarren Mundu Gerra baino lehenxeago, grisa. Alemaniarrek SSen diziplina miresten zuten, SAekokin alderatuta, hauek zentzugabeko indarkeria ekintzak burutzen baitzituzten. Beren goiburua *«Nire ohorea leialtasuna da»* (*Meine Ehre heißt Treue*) zen.

1934 eta 1936 bitartean taldearen indarrak gorantz egin zuen, urte horietan zabaldu baitziren erakundearen ekintzak eta erantzunkizuna. 1939. urtean Alemaniak Polonia hartu eta Bigarren Mundu Gerra hasi zenean, SSetako kideak 250.000 inguru ziren eta erakundea bitan banatu zen: *Allgemeine-SS*, SS orokorra zena, eta *Waffen-SS* (SS armatua), 1940an sortua, Wehrmachtekin (alemaniar milizia erregularra) batera borrokatzeko. Bigarren Mundu Gerran zehar indar eraginkor eta hilgarria izan zen, milaka ijito, judu, poloniar, komunista zein partisano hil baitzituzten, sarritan era basatian zigortuz. Hitlerrek sarraski-esparruen ardura eta konkistatutako herrialdeak kontrolatzeko lana eman zien.

1944an, gerra galdurik zutela ikusi zutenean, SSetako ofizial batzuek ODESSA (*Organisation der ehemaligen SS-Angehörigen*) izeneko nazi iheslarien sarea eratu zuten, Adolf Eichmann, Josef Mengele, Erich Priebke eta beste gerra gaizkile askori babesa eman ziena.

## SSren adar eta taldeak 
Einsatzgruppen: unitate hiltzaile mugikorrei ematen zitzaien izena da.

Sonderkommandoak: hilketak egiteko talde txikiak.

Reicharen Segurtasuneko Bulego Nagusia: Haren eginbeharra Hirugarren Reicharen etsai guztien aurka gudukatzea zen, hala Alemania barnean nola kanpoan.

Hauptamt SS-Gericht edo SSko Epaitegiko Bulego Nagusia: SSren 12 Sailetako bat zen. Bertan beraien arauak eta ikerketak egiten zituzten.

SSko Zalditeria

SSko Sendagile Taldea SSrentzako sendagile bereziak ziren eta baita presoekin esperimentuak egin zituzten.

Waffen-SS indar armatuen elitezko borroka talde bat zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
.lu

**.lu** Luxenburgori dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Erregistroa egiteko bertako kontaktua eskaintzea beharrezkoa da. Domeinu hauek Restenak kudeatzen ditu.

## Kanpo estekak 
*  .lu whois informazioa IANAren webgunean
.my

**.my** Malaysiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Hirugarren mailako domeinuak honako bigarren mailako domeinuetan oinarritzen dira: **.com.my**, **.net.my**, **.org.my**, **.gov.my**, **.edu.my**, **.mil.my** eta **.name.my**. **.name.my** gizabanakoen erabilera pertsonalerako dago gordeta, eta gainontzeko guztiak enpresa eta erakundeentzako dira soilik.

## Kanpo estekak 
*  .my whois informazioa IANAren webgunean
*  .com.my, .my domeinu izenak IP helbide bidez
.re

**.re** Reunion, Frantziaren itsasoz haraindiko departamenduari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. AFNICek kudeatzen du, .fr eta .tf domeinuak bezalaxe.

AFNICek ez die **.re** domeinua eskuratzea baimentzen Uhartetik kanpoko erakunde eta gizabanakoei.

## Kanpo estekak 
*  .re whois informazioa IANAren webgunean
Fernando II.a Aragoikoa

**Fernando II.a Aragoikoa** (Sause, Aragoiko koroa, 1452ko martxoaren 10a - Madrigalejo, Gaztelako koroa, 1516ko urtarrilaren 25a), '*Fernando *Katolikoa*** edo ***Faltsutzailea*** ere deitua, Aragoi, Mallorca, Valentzia eta Sardinia (1479-1516), Gaztela (1474-1504, **Fernando V.a*' izenarekin) eta Siziliako (1468-1516) erregea eta Bartzelonako kondea izan zen. 1504an Napoliko errege bilakatu zen eta 1512an, konkistaren bitartez, Nafarroakoa.

Elisabet I.a Gaztelakoaren senarra zen eta, harekin batera, *Errege-erregina katolikoak* izenez ezagunak dira, Alexandro VI.a aita santuak honela izendatu zituenetik.

## Bizitza 
Joanes II.a Aragoikoaren eta honen bigarren emazte Joana Enrikezen semea zen. 1461ean, Karlos IV.a, Vianako printzea bere anaiordea hil zenean, Calatayudeko Gorteetan Aragoiko oinordeko gisa zin egin zuen. 1468an aitak Siziliako errege izendatu zuen. Gaztelako Elisabetekin ezkondu zen 1469an. 1474an, Henrike IV.a hil ondoren, Leon eta Gaztelako erregekide izendatu zuten, eta 1479an, aita hiltzean, Aragoi, Katalunia, Valentzia, Balear Uharteak, Sardinia eta Sizilia geratu ziren bere esku. Gaztelako koroarekin bateratu zituen lurralde horiek guztiak, beren nortasuna gorde bazuten ere.

Bere lehen hizkuntza nafar-aragoiera omen zen, gaztelaniaz ere ondo zekien.

Elisabet eta Fernandok, Gaztelako erregetza zela eta, Portugalgo Alfontso V.aren laguntza zuen Joana Beltraneja menderatu ondoren, bakea jartzeari ekin zioten, eta nobleen aginpidea gutxitu zuten. 1492an Granada hartu eta musulmanek Iberiar penintsulan zuten azken erresumaz jabetu ziren. Urte berean, Ameriketako aurkikuntza gertatu zen, juduak Espainiatik bidali zituzten. Espainiako Inkisizioa eta Hermandade Handia sortarazi zituen. 1493an Rosselló eta Cerdanya berreskuratu zituen Aragoiko koroarentzat. 1497an Iparraldeko Afrikako Melilla hiria hartu zuen.

1504an, Elisabet hiltzean, Gaztelako erregeordea izan zen, Flandesen zeuden errege berriak (Joana Gaztelakoa eta Filipe Ederra) itzuli ziren arte, eta Fernando Luisen iloba Germaine Foixekoarekin ezkondu zen. 1507an Filipe Ederra hil zenetik, Gaztelako erregeordea izan zen, Joanaren buruko gaixotasuna zela eta.

Nafarroa konkistatzeko helburuz, Fernandok beaumontarren babesa lortu zuen. 1512an Nafarroako erresuma inbaditu eta 1515ean Gaztelako Gorteek erresuma Gaztelako koroari lotu zekion onartu zuten.
[erdian|thumb|380x380px|**Fernando Katolikoak** [Bizkaiko Forua sinatzen Gernikako arbolaren azpian 1476ko uztailaren 30ean.]]

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Tanto monta*.

## Kanpo estekak 
* Fernando II.a Inkisiziokoa edo Faltsarioa Puntubi.com
Afrikako Futbol Konfederazioa

**Afrikako Futbol Konfederazioa** () edo **CAF** Afrikako futbol federazio nazionalen konfederazioa da. FIFA osatzen duten sei konfederazioetako bat da. Egoitza nagusia Kairon (Egipto) daukate.

Antolatzen dituen txapelketa nagusiak honako hauek dira:
* Selekzioen artekoa: Afrikako Nazioen Kopa
* Taldeen artekoa:
** CAF Txapeldunen Liga
** CAF Kopa

## Herrialde partaideak 

## Kanpo estekak 
*  CAFen webgune ofiziala
ISO 3166-1

**ISO 3166-1** ISO 3166 estandarraren atal bat da, eta herrialde eta hauen menpekoen izenentzako kodeak definitzen ditu. ISO erakundeak argitaratu zuen 1974an. Lurralde bakoitzarentzako hiru kode ezberdin definitzen ditu:
* ISO 3166-1 alfa-2: herrialdeen bi letrako kodeak.
* ISO 3166-1 alfa-3: herrialdeen hiru letrako kodeak.
* ISO 3166-1 zenbakizkoa: herrialdeen zenbakizko kodeak.

## Kodeen taula 
## Kanpo estekak
Urtsuaran

**Urtsuaran** Gipuzkoako Idiazabal herrian kokaturiko auzoa dugu, izen bereko ibaiadarrari (Orian isurtzen da) izena ematen diona. Nekazal giroko auzoa dugu, baserriz osatua. Bertako lurretatik igarotzen da Madril-Irun N-1 errepidea. 1947. urte arte Seguraren menpe egon zen. Urte hartan Idiazabala batu zen, herriraino bidea egiteko baldintzarekin. Abenduaren 28an, inuzente-egunez pasa zen Idiazabala.

## Demografia 
## Kanpo estekak