Zeinab Jalalian

**Zeinab Jalalian** (: جينجاد الليان, Zeynep Celaliyan; Makou, Iran, 1982) emakume kurduen eskubideen aldeko ekintzaile irandarra da.' 'Moharebeh* (Jainkoarekiko etsaitasuna, heriotza-zigorra merezi duen akusazioa) leporatu zioten, eta Kermanshahko Epaitegi Iraultzaile Islamikoak heriotza-zigorra ezarri zion; Kurdistango Bizitza Askearen Aldeko Alderdia (PJAK) erakunde politiko kurduan parte hartzeagaz akusatu zuten, baina ukatu egin zuen. 2011n, zigor hori biziarteko kartzela-zigorrera aldatu zioten.

Giza eskubideen aldeko hainbat erakundek salatu zuten zigor hori, baita Zeinab Jalalianek jasandako torturak, espetxe-baldintzak eta arreta mediko falta ere.

## Atxiloketa 
Zeinab Jalalian 2007ko uztailean atxilotu zuten, Kermanshahen, eta Inteligentzia eta Segurtasun Nazionaleko Ministerioko atxilotze zentro batean sartu zuten.

2008ko abenduan, Lehen Auzialdiko Epaitegi batean aurkeztu zen; epaiketa luze baten ondoren, talde kurdu debekatu bateko kide izatearen erruduntzat jo zuten, Kurdistango Bizitza Librerako Alderdia (PJAK): ustezko kide izate horretan oinarrituta, *moharebeh''-ez (Jainkoarekiko ezinikusia) konbentzituta agertu zen, eta heriotza-zigorra ezarri zioten.

(Kermanshahko Auzitegi Iraultzaileak epaiketa labur-labur bat egin zuen, minutu gutxi iraun zuena; aldez aurretik, ez zuen behar bezala ikertu, eta akusatuak abokaturik ez zuen izan. Bere epaiketan, Zeinab Jalalian egoera lazgarrian zen, atxiloketa eta torturenengatik. Epaimahaiak esan zion: "Jainkoaren etsaia zara, laster urkatu behar zaituzte".

Zeinab Jalalianek beti ukatu izan du bere aurka jarritako kargua. Haren heriotza zigorra berretsi zuen Irango Auzitegi Gorenak 2009ko azaroan.

2010eko ekainean, Zeinab Jalalianek bere familiari telefonoz jakinarazi zion Evingo espetxean zegoela; ez haren familiak, ez haren abokatuak ezin izan zuten informazio gehiagorik lortu, haren espedientea galduta zegoela erantzuten baitzuten agintariek.

2010eko uztailaren 1ean Center for Human Rights in Iranerako egindako elkarrizketa batean, Khalil Bahramian abokatu irandarrak adierazi zuen debekatu egin ziotela Zeinab Jalalian espetxean bisitatzea.

2010ean, Evingo kartzelako 209. atalean bost hilabete eman ondoren, eta Teherango fiskal nagusiarekin elkarrizketa bat izan ondoren, Kermanshahko espetxera eraman zuten.

Irango Auzitegi Gorenak Zeinab Jalaliani heriotza-zigorra kendu eta biziarteko kartzela-zigorra ezarri zion; Kermanshah-ko espetxeko administrazioak hitzez jakinarazi zion, eta hark eman zion bere abokatuari horren berri 2011ko abenduan. ‘Committee of Human Rights Reporters’-ek bere abokatu Mohamad Sharifek esandakoen berri ematen zuen orduan: “Erantzunik lortu gabe agintari judizialei eskatu diegun denbora luzearen ondoren, Auzitegi Gorenak bertan behera uzten du heriotza-zigorra, eta biziarteko kartzela-zigor batean kommutatu du”.

## Atxiloketa, auzitan 
2016an, Atxiloketa Arbitrarioaren Nazio Batuen Lan Taldeak ofizialki eskatu zion Irango Errepublika Islamikoari Zeynab Jalalian aske uzteko, haren askatasun gabetzea arbitrarioa zelakoan, eta Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren eta Eskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Itunaren aurkakoa.

2020ko ekainaren hasieran, Ali Jalalianek, Zeinab Jalalianen aitak, ‘Kurdistan Human Rights Network’-i jakinarazi zion apirilaren amaieratik alaba berrogeialdian sartu zutela Varamingo Ghartchak emakumeen kartzelan; covid-19a izan zuen. Gharchak espetxea -edo Qarchak- ezaguna da arreta medikoaren eta janariaren kalitate txarragatik.

2020ko ekainean, bere familiarengandik hurbil dagoen espetxe batera eraman zezaten lortzeko gose greba hasi zuenean, Zeinab Jalalian Qarchaketik atera zuten, nora zeramaten ez zekiela. Uztailaren amaieran, Human Rights in Iranek jakinarazi zuen Zeinab Jalalian Kermaneko espetxean zegoela preso. Osasun-egoera txarrean zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Giza eskubideak Iranen

## Kanpo estekak