Trenei beldurra

[eskuinera|thumb|300x300px|[Ikusi trenbide-istripua|1842ko Vesailles - Bellevue ibilbideko hondamendia. Horrelako gertaerei buruzko berriek antsietatea sortzen lagundu zuten]]
**Trenei beldurra** trenei, trenbideei eta trenbide-bidaiei lotutako antsietatea eta beldurra da.

## Psikoanalisia 
Psikoanalistek, Sigmund Freudetik aurrera, trenez bidaiatzeko sentsazioak sexualitatearekin lotu zituzten. 1906an, Freudek idatzi zuen trenbideko bidaiaren eta sexualitatearen arteko lotura bidaiako asaldura atseginaren sentsaziotik datorrela. Beraz, sexualitatearen errepresioaren kasuan, pertsonak treneko bidaien aurrean antsietatea izango du. Karl Abrahamek tren baten mugimendu kontrolaezinaren beldurra kontrolatu gabeko sexualitatearekiko beldurraren proiekzio gisa interpretatu zuen. Berak "*Reiseangst*" terminoa erabili zuen beretzat, hitzez hitz "bidaiatzeko beldurra" esan nahi duena, baina batez ere treneko bidaiarekin lotuta zegoela onartu zen, eta itzultzaile batzuek Freuden "*Reiseangst*" terminoa "trenbideko fobia" gisa itzuli zuten. Baina Freuden antsietatea ez zen "egiazko" fobia gisa sailkatu, bidaia hasten zenean antsietatea desagertu egiten baitzen, eta, hain zuzen, asko gustatu baitzitzaion.

Tren bidaien lehen egunetan, beste beldurrezko iturri bat izan zen bidaiariak kanpoko mundutik isolatzea eta konpartimentu txiki batean sartzea, eta, ondorioz, gaixo edo delitu bat jasan zuen pertsona bat babesik gabe uztea. *"...Gurpil birakarien zimurrak irentsi egiten ditu garrasi indartsuenak.....*. Horrelako beldurrak eta trenetan egindako benetako krimenak garaiko kazetaritza-argitalpenen kontua izaten ziren maiz. Zenbait kasu ospetsuren ondoren, beldur hori psikosi kolektiboaren mailara igo zen. Trenez egindako bidaiaren beldur publikoa areagotu egin zen John Eric Erichsen zirujau britainiarrak trauma-ondoko diagnostiko bat deskribatu ondoren, "Erichsenen eritasuna". Diagnostikatutako pertsonek ez zuten lesio argirik izan eta faltsu gisa baztertu zituzten. Gaur egun badakigu zirkulazio-istripuek trauma osteko estresaren nahasmendua eragin dezaketela.

## Ordezko izenak eta etimologia 
Askotariko izenak izan ditu: "trenari fobia", "trenbide fobia", "trenez bidaiatzeko izua", etab. "Eisenbahnangst" termino alemaniarra, Sigmund Freudek erabilitakoa, esaterako, grezierara "siderodromofobia" gisa bihurtu zen literalki (Eisen = sideron = burdina, Bahn = dromos = bidea, Angst = phobos = beldurra). Antsietate horrek beldur errealista baten arau sozialak gainditzen baditu, antsietate hori trenen gaineko fobia espezifikotzat har daiteke. *Campbellen Hiztegi Psikiatrikoak* trenen beldurra jartzen du "ibilgailuaren fobia"ren azpian, itsasontzien, hegazkinen, automobilen eta bestelako garraiobideen beldurrarekin batera.

## Erreferentzia kulturalak 
*Beldurra* Jun'ichirō Tanizakik idatziko 1913ko ipuin labur bat da. Lehen pertsona narratiboan idatzia dago, eta protagonista trenetan eta tranbietan bidaiatzeko beldur morbidoa duen gazte bat da. Tanizakik *Eisenbahnkrankheit* hitz alemana erabiltzen du, "trenbidearen gaixotasuna".

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak 
* Trenez egindako bidaia batek bat-bateko eromena eragin dezakeela dioen uste viktoriarra - Atlas Obscura
* Lehen trenek emakumeen umetokiak hegan egitea eragiten zutela uste zen - Mental Floss