open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aruna Vasudev

**Aruna Vasudev** (1936 - Delhi, India, 2024ko irailaren 5a) Indiako kritikari, idazle, editore, margolari eta dokumentalgilea izan zen, Asiako zinemaren jakintsu handienetakotzat hartua. Asiako zinemaren ama bezala ere deskribatu zuten. 

## Sariak 
1997an, Vasudevek Koreako Zinemaren Saria jaso zuen Busango Nazioarteko Zinemaldian.

2004an, Italiako Elkartasunaren Izarra domina eman zioten.

2006an, Vasudevek Ibilbideari Saria jaso zuen Cinemanilako Nazioarteko Zinemaldian.

2015ean, Vasudevek Lifetime Achievement Award saria jaso zuen Colomboko Nazioarteko Zinemaldiaren bigarren edizioan, Asiako zinema nazioarteko mapan jartzeko egindako ekarpenengatik. Urte berean, Hawaiiko Nazioarteko Zinemaldian, Vasudevek Vision in Film sari bat eskuratu zuen.

Italiako Elkartasunaren Izarra eta Arteen eta Letren Zalduna saria jaso zituen, zinema produzitzen duten bi herrialde garrantzitsuren, Italiaren eta Frantziaren, titulu gorenak.

Tripoliko Zinemaldiak "Aruna Vasudev Saria" izendatu du Zinemako Idazkera Onenaren Saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vincent Conçessao

**Vincent Michael Conçessao** (Puttur, Britainiar Raj, 1936ko irailaren 28a) indiar elizgizon katolikoa da. 1995etik 1998ra Delhiko apezpiku laguntzailea izan zen, 1998tik 2000ra Agrako artzapezpikua eta 2000tik 2012ra Delhiko artzapezpikua. 2000tik 2004ra Indiako apezpiku-konferentzia katolikoko presidenteordea izan zen.

## Bizitza 
Vincent Michael Conçessao 1936ko irailaren 28an jaio zen Putturren, Hego Kanara barrutian, Karnataka estatuan, klase ertaineko familia bateko zortzi seme-alabetatik bosgarrena. Bere gurasoak, Francis eta Appoline Conçessao, katoliko fededunak ziren. Lehen mailako ikasketak San Frantzisko Xabierkoaren eskolan egin zituen eta bigarren mailakoak, berriz, Putturreko Santa Filomena mutilen eskolan. 1961ean, Mangaloreko Jeppuko San Jose apaizgaitegian sartu zen, eta urte berean aita hil zitzaion. 1961eko abenduaren 4an apaiztu zen Mangaloren. Aldi berean, Vidyajyoti Teologia Eskolako ikasleen egoitzako errektore gisa aritu zen. Indiako apaiz katolikoen konferentziako presidentea ere izan zen. 1991n, New Delhiko Jesusen Bihotz Guztiz Santuaren katedraleko parroko izendatu zuten, eta 1993an Delhiko artxidiozesiko bikario jeneral hautatu zuten. 2012ko azaroaren 30ean erretiroa hartu zuen.

Hainbat erlijio-erakundetako partaidea da. 2000 eta 2004 artean Indiako apezpiku-konferentzia katolikoko presidenteordea izan zen. Bete dituen beste kargu batzuk hauek dira: Kristau Batuen Foro Nazionaleko presidentea, Asiako apezpiku-konferentzien federazioko Ebanjelizazio Bulegoko presidentea, Indiako iparraldeko apezpiku-konferentziako presidentea, Erlijio Harmoniarako eta Bake Unibertsalerako Fundazioko lan-presidentea eta Familia Santuaren ospitaleko presidentea.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lalita Lajmi

**Lalita Lajmi** (Kalkuta, 1932 - Mumbai, 2023ko otsailaren 13a) 1960ko hamarkadatik jardunean zegoen indiar margolaria  izan zen.

## Biografia 
Artista familia batekoa izan zen, Guru Dutt neba zinemagilea da, Kalpana Lajmi alaba zinema zuzendaria da, eta Shyam Benegalen lehengusina da.

Arte ederrak ikasi zituen Mumbaiko Sir Jamsetjee Jeejebhoy Arte Eskolan. *Taare Zameen Par* filmean kameoa egin zuen.

Lajmik Parisen, Londresen eta Herbehereetan egin zituen erakusketak nazioartean, eta bere lanak Arte Modernoaren Galeria Nazionalaren, Britainiar Museoaren eta Mumbaiko CSMVS Museoaren bilduman daude.

2023ko otsailaren 13an hil zen, 90 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Claudi Alsina

**Claudi Alsina Català** (Bartzelona, 1952ko urtarrilaren 30a - Bartzelona, ​​2025eko azaroaren 16a) katalan matematikaria eta matematikaren dibulgatzailea izan zen. 2024an Kataluniako Generalitateko Creu de Sant Jordi saria irekiko da.

Bartzelonako Unibertsitatean Matematikan doktorea eta Massachusettsko Unibertsitatean graduondoko ikasketak egin zituen, eta ekuazio funtzionaletan, bistaratzean, hezkuntza matematikoan, logika lausoan, Gaudíren geometrian, metrologia katalanean eta matematikaren dibulgazioan espezialista izan zen. Kataluniako Unibertsitate Politeknikoan Matematika irakaslea izan zen, eta 2016an erretiratu zen.

50 liburu baino gehiago, 200 ikerketa-artikulu baino gehiago eta 200 hezkuntza-artikulu baino gehiago argitaratu ditu, eta 1.000 hitzaldi baino gehiago eman ditu mundu osoan. 16 doktorego-tesi ere zuzendu ditu. Kataluniako Generalitatean Kataluniako Unibertsitate arteko Kontseiluko idazkari nagusia, Ekonomia eta Ezagutza Saila (2011-2016), Hezkuntza Sistemaren Ebaluazio Kontseilu Nagusiko kidea (2007-2013), Unibertsitateetako zuzendari nagusia (2002-2003) eta Kataluniako PAUen koordinatzailea (2000-2002) izan da. Kataluniako Unibertsitate Irekiaren zuzendaritzako sortzaileetako bat eta lehen errektoreorde akademikoa izan zen (1994-1996), eta Nazioarteko Matematika Batasuneko eta Matematika Hezkuntzako Nazioarteko Batzordeko ordezkari nazional gisa jardun zuen (1986-1998). 1999an, Kataluniako Generalitatearen Jaume Vicens Vives Unibertsitateko Irakaskuntza Kalitatearen bereizgarria jaso zuen. 2022an, Espainiako Matematika Elkarte Errealaren domina eman zioten. 2025ean, ohorezko kide izendatu zuten.

2023an, Kataluniako Matematikaren Irakaskuntzarako Entitateen Federazioak (FEEMCAT) kanpaina bat jarri zuen martxan Kataluniako Generalitateari Alsinari Sant Jordi Creua emateko eskatzeko.

Claudi Claudi Alsina Marcet (1921–1957) eta María Catala Tarruell (1919–1998) semea zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chittaranjan Yajnik

**Chittaranjan Yajnik** Indiako Puneko mediku zientzialaria da, diabetesaren ikerketan eta amaren nutrizioan espezialista.   

Yajnik indiar "argal-gizen" gaiari buruzko bere lanagatik da ezaguna, eta horrek azaltzen du nazioarteko irizpideen arabera obesoak ez diren arren, indiarrak gizenak (gorputzeko gantz ehuneko altua) direla . Diabetesaren umetoki barruko programazioaren arloan lan egin du eta amaren mikronutrienteen nutrizioak bere etiologian izan dezakeen eginkizuna erakutsi zuen arrakastaz. 

2024an, munduko ikertzaileen %2 onenen artean agertu zen, Elsevierrekin lankidetzan argitaratutako Stanfordeko 2024ko %2 onenen zerrendan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Yajnik doktorearen profila OMEren webgunean
* Yajnik doktorearen aurkezpena 'Indiar argal eta gizena' kontzeptuari buruz
Retrato de una bruja

***Retrato de una bruja*** () Luis de Castresanaren eleberri historikoa da, sorgin ehiza Euskal Herrian oinarrituta. 1970eko Planeta sarian finalista izan zen.

## Sinopsia
Argumentua XVII. mendean gertatzen da, Euskal Herriko herrixka batean, eta ez da beste daturik eman. Protagonista, Ana, bertako jaunaren alaba da; Martinekin maiteminduta dago, errementariaren semearekin, baina ezkontza- eta zoriontasun-planak okertu egiten dira Martinek gortera etorkizun bat lantzera joan behar duenean. Banantzea urtebeterako baino ez da izango, baina Ana etsipenean hondoratzen da, batez ere Martinen albisteak eta bere itzuleraren itxaropena gero eta urriagoak direnean. Ceferina, bere haurtzaina, laguntzen saiatzen da, lehenik, erlijioaren baitan, otoitz eta otoitz egiten duela, baina halako batean ohartzen da bere otoitzak ez direla aski. Orduan erabaki zuten Hilariarantz jotzea, emakume jakintsu bat, sorgin boteredun bat, pixka bat aparte baina herri berean bizi dena. Hilariak Ana sorginkeria batzuen menpe jartzen du, bere gorputza ukenduez estaltzen du eta edalontziak irenstarazten dizkio. Horrela, Anak Martinekin topo egiteaz gain, zeremonia esoterikoagoetan parte har dezake akelarrera iritsi arte, benetako sorgin bihurtuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomas Roch Agniswami

**Thomas Roch Agniswami** (Tiruchirappalli, 1891ko martxoaren 26a – Dindigul, 1974ko maiatzaren 7a) indiar elizgizon jesuita izan zen, 1939tik 1970era Kottarreko apezpikua izan zena.

## Bizitza 
Thomas Roch Agniswami Trichinopolyn jaio zen 1891n. Tiruchirapalliko St. Joseph's Collegen ikasketak egin ondoren, Jesusen Lagundiko nobiziotzan sartu zen 1912ko maiatzaren 2an, Shembaganurren, gurasoak aurka zeuden arren. 1924ko azaroaren 25ean apaiztu zen Kurseongen. 1939ko urtarrilaren 5ean, Pio XII.a aita santuak Kottarreko apezpiku izendatu zuen eta urte bereko urriaren 29an apezpiku ordenatu zuen Erromako San Petri basilikan, Celso Benigno Luigi Costantini eta Henri Streicher artzapezpikuek lagunduta. «Arkitekto isila» deitzen zioten, urte gutxitan misio-egoitzen kopurua 78tik 176ra igo baitzen, eta katolikoen kopurua 120.000tik 260.000ra. Apaizgaitegi berri bat sortu zuen ainbat kongregazio erlijioso gonbidatu zituen bere elizbarrutian lan egitera. Vatikanoko II. kontzilioan parte hartu zuten Indiako apezpiku gutxietako bat zen.

Hiru urte geroago, 1968an –kontzilioak ezarritako arau berriei jarraituz– dimisioa aurkeztu zuen, eta 1970eko azaroaren 23an onartu zioten.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Matematika Irakasleen Elkarteen Espainiako Federazioa

**Matematika Irakasleen Elkarteen Espainiako Federazioa** Espainiako matematika irakasleak ordezkatzeaz arduratzen den elkartea da. Bere kideen artean herrialdeko matematika hezkuntzako hainbat elkarte daude.

## Historia 
Espainiako Matematika Irakasleen Elkarteen Federazioa Sevillan sortu zen 1988an, Aragoiko, Kanariar eta Andaluziako elkarteekin batera 1989an.

1996an, Federazioak Matematika Hezkuntzako zortzigarren Nazioarteko Kongresua antolatu zuen Sevillan. Handik gutxira, Matematikaren Espainiako Batzordean sartu zen.

2000. urtean, UNESCOk Matematikaren Mundu Urtea izendatu zuenean, Federazioak maiatzaren 12a Eskolako Matematikaren Eguna ospatzea ezarri zuen. Ordutik, matematikaren hedapenean parte hartu du Espainian.

2013an, LOMCE onartuta, zeinak matematika Gizarte Zientzietako programan aukerako ikasgai bihurtu baitzuen, Federazioak Batxilergoari buruzko Komunikatu Bateratua sinatu zuen LOMCEn.

2018an, Matematika Zabalkunde Sareak sustatutako matematikaren hedapena aitortzeko Matematika Zabalkunde Sarearen Manifestuaren sinatzaileetako bat bihurtu zen.

2019ko ekainean, Aragoiko Matematika Museoaren babesleetako bat bihurtu zen.

2020an, Federazioak 2020ko Espainian egindako matematikaren aldeko protestetan parte hartu zuen, matematika batxilergoan derrigorrezkoa izaten jarraitzea eskatuz.

2020ko uztailean, Iberoamerikako Estatuen Erakundeak eta Federazioak akordio bat sinatu zuten.

## Lehendakaritza 
2022ko uztailaren 14an, Julio Rodríguez Taboada aukeratu zuten Federazioko presidente. Bere presidentetza garaian Espainian matematika irakasleen eskasiaren arazoa jorratu zuen, komunikabideetan egon den eta bere agintaldiaren hasieratik dagoen egoera.

Federazioko presidente ohiak Gonzalo Sánchez, Manuel Fernández, Ricardo Luengo, María Jesús Luelmo, Florencio Villarroya, Serapio García eta Onofre Monzó izan dira.

## Aitorpenak 
2019ko uztailean, Hezkuntza eta Lanbide Heziketako ministro Isabel Celaáren eskutik, Alfonso X.a Jakintsuaren Ordena Zibileko Cordura jaso zuen. "Matematikaren irakaskuntza hobetzeko egindako ekarpenagatik" eman zioten.

## Erreferentziak
Victoria Otero

**María Victoria Otero Espinar** (Lugo, 1962) matematikari galiziarra da eta, 2025eko urtarriletik, Espainiako Matematikako Errege Elkarteako presidentea.

## Biografia 
Santiago de Compostelako Unibertsitatean Matematikan lizentziatua, Oterok bere prestakuntza Estatu Batuetako eta Frantziako zentroetan ikerketak eginez osatu zuen. 1992an, sistema dinamiko diskretuen inguruko doktoretza amaitu zuen Santiago de Compostelako Unibertsitatean, Charles Tresser eta Fernando Costal Pereiraren gainbegiratzeapean.

Otero Santiago de Compostelako Unibertsitateko Matematika Fakultateko dekanoa izan zen 2009tik 2017ra. Bere agintaldian, Fakultateak nazioarteko aintzatespena lortu zuen, Shanghaiko ikerketa matematikoaren sailkapenean 51-75 postuan eta Leidengo matematikaren sailkapenean 25. postuan sailkatuz.

2007tik 2019ra, Oterok Espainiako Matematika Elkarte Errealeko Batzorde Profesionalaren buru izan zen. 2010etik 2014ra, Santiago de Compostelako Unibertsitateko Dekano eta Fakultate Zuzendarien Elkargoko presidente izan zen. 2016an, Espainiako Akademiaren eta Espainiako Matematikako Errege Elkartearen arteko Batzordeko presidente izendatu zuten, eta urte berean, 2017ra arte, Matematika Dekanoen Konferentziaren buru izan zen.

2022an, Espainiako Matematikako Errege Elkarteako lehen presidenteorde izendatu zuten eta 2025ean presidente, Eva Gallardoren ordez.

## Sariak 
* Correo Gallegoren Urteko Galiziarren Saria (2015)
* Amesko Udalaren domina (Galizia Eguna, 2022)
* Radio Galicia Cadena SERren *SERenidade* Saria (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stephen Athipozhiyil

**Stephen Athipozhiyil** (; Chennavely, Kerala, 1944ko maiatzaren 18a – Arthunkal, 2022ko apirilaren 9a) indiar elizgizon katolikoa izan zen. 2000tik 2001era Alleppeyko apezpiku lagunkidea izan zen eta 2001etik 2019ra elizbarruti bereko ordinarioa.

## Bizitza 
Stephen Athipozhiyil Alleppeyko Jesusen Bihotz Guztiz Santuaren apaizgaitegi txikian sartu zen 1960an. 1963tik 1969ra filosofia eta teologia katolikoa ikasi zituen Puneko pontifize-apaizgaitegian. 1969ko urriaren 5ean apaiz-ordenazioa jaso zuen Alleppeyko Karmengo Ama Birjinaren katedralean, Alleppeyko orduko apezpiku Michael Arattukulamen eskutik.

Hasieran Omanappuzhako parrokiako bikario gisa eta Alleppeyko Jesusen Bihotz Guztiz Santuaren apaizgaitegi txikiko prefektu eta diruzain gisa aritu zen, 1982an errektore bihurtu aurretik. 1982an Filosofiako masterra lortu zuen Keralako Unibertsitatean, Trivandrumen. Keralako apezpiku katolikoen kontseiluan, Justizia, Bakea eta Garapen Batzordeko kide izan zen. Kasta eta Tribu Gutxituen eta Beste Klase Atzeratuen Batzordeko buru eta Berritze Karismatikorako Batzordeko presidenteordea izan zen. Athipozhiyil 2022ko apirilaren 9an hil zen Arthunkaleko San Sebastian ospitalean, bihotzeko baten ondorioz, eta Alappuzhako Karmengo Ama Birjinaren ospitalean hobiratu zuten.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miryam Aranzadi De Miguel

**Miryam Aranzadi De Miguel** (Iruñea, 1990eko urriaren 11a) nafar matematikaria da, 2008ko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

## Biografia 
Bideko Ama Birjinaren Ospitalean jaio zen 1990ean. San Ignacio eskolan ikasi zuen. Nekazaritza-teknologien hastapen-jardunaldian saritutakoetako bat izan zen.

2023ko Espainiako hauteskunde orokorretan, Lugoko probintziako Bidezko Mundurantz zerrendetan bigarren aurkeztu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Corey Taylor

**Corey Todd Taylor** (1973ko abenduaren 8a, Des Moines, Iowa), estatubatuar musikari, kantautore eta abeslari bat da.

Nagusiki eta Slipknot musika taldearen abeslaria izateagatik ezaguna da, 1997an taldera elkartu zen, aurreko Anders Colsefni abeslaria ordezkatuz.
Pathaan (filma)

***Pathaan*** ( ahoskatua) 2023an Siddharth Anand indiar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia 
2019an, Indiako Gobernuak baliogabetu egin zuen Indiako Konstituzioaren 370. artikulua, Jammu eta Kaxmirri estatus berezia ematen ziena. Qadir jeneralak, Pakistango Armadako ofizialak, albistea ezagutzean, Indiaren aurkako mendekua hartzea erabakiko du, eta Outfit X izeneko erakunde terrorista pribatu batekin kontratu bat sinatu du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ferdinand Dhkar

**Ferdinand Dhkar** (Longkaluh, Meghalaya, 1962ko otsailaren 26a) indiar elizgizon katolikoa da, 2023tik aurrera Jowaiko apezpikua dena.

## Bizitza 
Ferdinand Dhkarrek Upper Shillongeko apaizgaitegi txikian ikasi zuen eta ondoren filosofia ikasi zuen Christ King Collegen eta teologia Shillongeko artxidiozesiko Oriens unibertsitate teologikoan. 1994ko urtarrilaren 23an apaiztu zen, Shillongeko artxidiozesian inkardinatuta geratuz.

Apaiz gisa, hasieran urtebetez Ikasketa Dekano gisa aritu zen apaizgaitegi txikian. Ondoren, 2009ra arte, parrokia-ministerioan lan egin zuen hainbat komunitatetan eta, 2007tik 2009ra, eskola-zuzendari gisa ere bai. Jowaiko elizbarrutia 2006ko urtarrilaren 28an sortu zenean, bertan inkardinatu zen. 2009tik 2021eko hasierara arte, Jowaiko elizbarrutiko finantza-gaien arduraduna izan zen fiskal gisa. Victor Lyngdoh Shillongeko artzapezpiku izendatu ondoren, Jowaiko administratzaile bihurtu zen 2021ean.

2023ko uztailaren 8an, Frantzisko aita santuak Jowaiko apezpiku izendatu zuen. Urte bereko urriaren 1ean apezpiku-ordenazioa jaso zuen Ummulongeko Espiritu Santuaren elizan, Victor Lyngdoh apezpikuaren eskutik. Kontsakratzailekideak John Moolachira eta Dominic Lumon izan ziren.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ameena Ahmad Ahuja

**Ameena Ahmad Ahuja** (India, XX. mendea) indiar margolari, kaligrafo, idazle eta hizkuntzalaria da, urdu poesian inspiratutako bere artelanengatik ezaguna.

## Biografia 
Ama britainiarra eta Nuruddin Ahmed abokatu eta literato indiarra zuen aita. Londresko Slade School of Art-en egin zuen prestakuntza artistikoa. Jawaharlal Nehru Unibertsitateko (JNU) Errusiako Departamentuko irakasle izan zen eta, errusieraz gain, persiera, alemana, frantsesa, hindi eta ingelesa menperatzen ditu.

Columbiako Unibertsitateko poesia irakasle eta Harvardeko Unibertsitateko artista egoiliar ere izan ea eta bere erakusketak Indiako leku askotan eta atzerrian egin dira, Mosku, Tokio, Venezuela, Kolonbia eta New York barne. Itzultzaile ofiziala izan da dignatario sobietarrek Indiara egindako bisitetan, besteak beste, Aleksei Kosiguin, Nikolai Bulganin, Nikita Jrushchov eta Leonid Brézhnev.

Vishnu Ahuja diplomatiko eta SESBeko enbaxadore ohiarekin ezkonduta zegoen eta herrialde asko bisitatzeko aukera izan zuen, bere senarrarekin batera hura zendu zen arte.

## Argitalpenak 
Penguin Indiak 2009an argitaratutako *Calligraphy in Islam*, urduz idatzitako liburuaren egilea da.

## Sariak eta aintzatespenak 
Indiako Gobernuak Padma Shri sariaren laugarren ohore zibil altuena eman zion 2009an, arteei egindako ekarpenengatik.

## Erreferentziak 
## Bibliografia osagarria 
*  Ameena Ahmed Ahuja (2009). Calligraphy in Islam. Penguin India. p. 120. ISBN 9780670082605. 

## Kanpo estekak
Javier Rodrigo Aznárez

**Javier Rodrigo Aznárez** nafar matematikaria da, 2007ko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

## Biografia 
Industria-ingeniaritza ikasi zuen Nafarroako Unibertsitate Publikoan, 2012an graduatzen.

Nafarroako Gobernuko S4 Erronka Estrategikoen eta Ekintzailetza Ataleko burua da. 2023an, Patricia Fanlo kontseilariak IRIS Poloaren bost espezializazio-arloetan egindako aurrerapenak ezagutu zituen, Nafarroa teknologikoagoa eta berritzaileagoa lortzeko. 2025ean amaitu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arianna Fidanza

**Arianna Fidanza** (Bergamo, Italia, 1995eko urtarrilaren 6a) txirrindularia da, errepidea eta pistako txirrindularitza uztartu dituena. 2014. urtean hasi zen profesional mailan, eta 2025. urtean Laboral Kutxa - Fundación Euskadi taldean.

## Bizitza 
### Familia 
Aita Giovanni Fidanza txirrindularia eta kirol zuzendaria da. Ahizpa Martina Fidanza ere txirrindularia da.

### Laboral Kutxa - Fundación Euskadi taldean 
2025ean Laborak Kutxa -Fundación Euskadi taldarekin fitxatu zuen eta 2025-2026 denboraldian taldekide izan zituen: Irati Aranguren, Naia Amondarain, Idoia Eraso, Usoa Ostolaza, Yúriya Biriuko, Catalina Soto,Cristina Tonetti, Alice Maria Arzuffi, Yanina Kuskova eta Debora Silvestri.

## Taldeak 
**2020**

Lotto Soudal Ladies

**2021-2022**

Team BikeExchange

**2023-2024**

Ceratizit WNT

**2025-2026**

Laboral Kutxa-Fundacion Euskadi

## Palmaresa pistan 
### 2012 
* Puntuaketan junior mailako Europako txapelduna link=Fitxer:UEC_Champion_Jersey.svg|20x20px|Campió d'Europa

### 2013 
* Junior mailako munduko txapelduna puntuazioan link=Fitxer:Jersey_rainbow.svg|20x20px|Maillot arc iris
* Junior mailako Europako txapelduna taldekako jazarpenean (Francesca Pattaro, Michela Maltese eta Maria Vittoria Sperottorekin) link=Fitxer:UEC_Champion_Jersey.svg|20x20px|Campió d'Europa
## Palmaresa errepidean 
### 2013 
* Italiako txapelduna, junior mailan link=Fitxer:MaillotItalia.svg|20x20px|Campió d'Itàlia

### 2016 
* Etapa bat irabazi zuen Zhoushan Islandeko Tourrean

### 2019 
* 1. postua Taiyuango Tourrean link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px
* 1. postua Gavaudan Languedoc-Rosselló Tourrean  link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px eta 2 etapako irabazlea link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

### 2023 
* 1. postua Almeriako Women Cycling Pro txapelketan link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

## Itzuli Handietako emaitzak 
#### Italiako Giroa 
* 2024: 82. postua
* 2025: 57. postua

#### Frantziako Tourra 
* 2023: 98. postua

#### Espainiako itzulia 
* 2025: 7. etapan utzi zuen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* a fitxa sitiodeciclismo.net
* a fitxa cyclebase.nl
* a fitxa museociclismo.it
* fitxa procyclingstats.com
Eduardo Ibáñez Sopeña

**Eduardo Ibáñez Sopeña** (Iruñea, 1983) nafar matematikaria da, 2001ko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

## Biografia 
Basoko BHIn ikasi zuen. Brontzezko domina lortu zuen 2001eko Espainiako Kimika Olinpiadan, Bartzelonan.

*Mantra* musika taldeko kide izan zen, Rubén Rodríguez Ogayar, Ignacio Erro Betrán eta Oscar del Olmo Azparrenekin batera, eta haiekin batera 2002-2003 ikasturtean bigarren saria irabazi zuen Navarrako Unibertsitate Publikoko Campus Rock lehiaketan.

Industria ingeniaritza ikasi zuen Nafarroako Unibertsitate Publikoan, bere espedientean sari bat lortuz, 2009an graduatu zen.

2011n, Ingeniaritza Fakultateko lehenengo 2050eko Erronka Beketako bat jaso zuen Iowako Estatu Unibertsitatetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aránzazu Jurío Munárriz

**María Aránzazu Jurío Munárriz** (Iruñea, 1984) nafar matematikaria da, 2002ko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

## Biografia 
Aránzazuk informatika ingeniaritza ikasi zuen Nafarroako Unibertsitate Publikoan 2008an.

2013an, irudi digitalak denbora errekor batean zabaltzeko metodo berri bat sortu zuen.

2016an, Jardunbide Egokien II Jardunaldian parte hartu zuen MiAularion.

2025ean, Irakaskuntza Bikaintasun Sariak jaso zituzten Nafarroako Unibertsitate Publikoako hamaika irakasleen artean aitortu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gizon Onen Kontseilua (Murtzia)

**Gizon Onen Kontseilua** () ohiturazko auzitegia da, hau da, tradizioak eta ohiturak emandako arauak eta autoritatea ditu. Murtziako Baratzearen eskualdean ureztatze-gatazkak ebazteaz arduratzen da. 1848an sortu zen. 2009an, Valentziako Uren Auzitegiarekin batera, Gizateriaren Kultura Ondare Immateriala aukeratu zuen UNESCOk.

## Funtzioa 
Kontseiluaren helburua da baratzeko ordenantzetan zehaztutako arau-hausteei buruzko galderak eta eskariak ebaztea eta erabakitzea. 

## Konposizioa eta funtzionamendua 
Gizon Onen Kontseilua bost bokal titularrek eta bost prokuradorek osatzen dute. Prokuradoreek urtean behin bakarrik bete dezakete beren eginkizuna. Kontseiluak hilabete bakoitzeko lehen ostegunean egiten ditu entzunaldiak, Murtziako Udaletxeko Osoko Bilkuren Aretoan, goizeko bederatzietatik hamabiak arte.

Gizon Onen Kontseiluaren iritziak ahozkoak dira, eta ohikoa da eskribau batek adierazpenak berreskuratzea. Instantziako burua alkatea edo haren ordezkaria da; berdinketa gertatuz gero, alkateak kalitatezko boto erabakigarria du, eta ebazpenak gauzatzeaz arduratzen da. Halaber, bileretara joaten ez diren kideei isunak jartzeko ahalmena du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Unescoren fitxa.
* :Kontseiluaren webgune ofiziala.
Aitor Villafranca Velasco

**Aitor Villafranca Velasco** (Valtierra, 1985eko urtarrilaren 15a) nafar matematikaria da, 2003ko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

## Biografia 
Tuterako Benjamín BHIn ikasi zuen. Zaragozako Unibertsitatean Telekomunikazio Ingeniaritzako lizentziatura du 2009an eta Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean Fisikako doktoretza 2013an. Ikertzaile Gazteentzako Ikerketa Sari Nazionala jaso zuen, Ángela Ruiz Robles kategorian, Ezagutza Transferentzian.

Los Recuerdos del Fénix izeneko obra baten egilea da.

Luko gailu fotonikoei buruz ikertzen ari da, eta Alcyon Photonicsen sortzailea da. 2025ean Gazteentzako Ikerketa Sari Nazionala jaso zuen. 2013tik, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko ikertzailea da.

Aitorrek LGBT pertsonak zientzian sartzearen alde egin du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María Bona Gallego

**María Bona Gallego** (Cortes, XX. mendea) nafar matematikaria da, 2006ko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

Eskola eta Lanbide Heziketako zuzendari nagusiak, Fermín Villanueva Ferrerasek, eman zion saria Olinpiada Matematikoko irabazle gisa, 2006ko martxoaren 3an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
K.G.F: Chapter 2

***KGF: Chapter 2*** 2022an Prasanth Neel indiar zinema zuzendariaren film historikoa da. 2018ko *KGF: Chapter 1* filmaren jarraipena da eta oso arrakastatsua izan zen.

## Sinopsia 
Rockyk Virat itxurazko oinordekoa hiltzen du eta Kolar Gold Fields (K.G.F.) hartzen ditu, Guru Pandian, Andrews, Kamal eta Rajendra Desairen lankidetza bermatzeko Reena bahituta mantenduz. Baina Rockyk bere harrokeria erakusten duenean eta Reena izorratzen duenean, Kamal haserretu egiten da eta Rocky hilko duela mehatxatuko du. Ondorioz, Rockyk Kamal tirokatuko du. Ondoren, Rockyk zortzi meategi ezkututan lan egiten hasteko agindua emango du, eta Vanaramek, Rockyk harrapatu zuenak, laguntzea erabakiko du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkaitz Galbete Jiménez

**Arkaitz Galbete Jiménez** (Irunberri, 1986) nafar matematikaria da, 2004ko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

## Biografia 
Iruñeko Iturrama Bigarren Hezkuntzako Institutuan ikasi zuen.

Arlaitz Matematikan lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean 2009an, Matematikako Ikerketarako Hasierako masterra egin zuen unibertsitate berean, 2011n graduatu zen, eta 2014an Estatistikan doktore bihurtu zen Nafarroako Unibertsitate Publikoan.

2025eko Estatistika eta Operazio Ikerketaren Elkartearen Kongresuan parte hartu zuen, Jose Antonio Moler eta Maider Sadarekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Consentement (filma)

***Le Consentement***, , 2023ko Vanessa Filho frantziarrak zuzendutako biografia eta drama film bat da. Vanessa Springora idazlearen *2020ko izenburu berdineko liburuan* oinarritua dago. Kim Higelin, Jean-Paul Rouve eta Laetitia Casta aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1985, Paris, Vanessa Springora (Kim Higelin) 13 urteko neskak Gabriel Matzneff (Jean-Paul Rouve) 50 urteko gizon heldua eta manipulatzailea ezagutuko du, lanbidez idazle ezaguna eta buruargia. Idazleak neska gaztea maitemindu arazi eta bere maitalea eta Frantziako kultura eta literatura munduan prestigiotsua den gizon baten musa eta maitalea bilakatuko da.   un hombre muy inteligente y manipulador. Harremana aurrera doan heinean, neska eragiten dion toxikotasunaz jabetzen hasiko da. Vanessak orain Gabrielen eragin kaltegarriaz askatzeko eta bere sufrimenduaz osatzeko bidai luze bati ekin beharko dio.

## Aktoreak 
* Kim Higelin: Vanessa Springora nerabea
* Jean-Paul Rouve: Gabriel Matzneff
* Laetitia Casta: Vanessaren ama
* Élodie Bouchez: Vanessa Springora 2013an
* Jean Chevalier: Youri
* Lolita Chammah: Vanessaren amaren lagunik onena
* David Clavel: Michel
* Agathe Dronne: Christiane, 1985eko afarian
* Christophe Grégoire: Bernard, 1985eko afarian
* Doby Broda: Muriel, 1985eko afarian
* Benjamin Gomez: Liburudendako saltzailea
* Irène Ismaïloff: la concierge
* Anne Loiret: Latin irakaslea
* Lilas-Rose Gilberti: Camille
* Tanguy Mercier: Julien
* Selma Tamiatto: Clothilde
* Lou-Ann Trabaud: Agnès
* Héloïse Bresc: Audrey
* Eloi Léger: Nico
* Ferdinand Redouloux: Corentin
* Manon Le Bail: Eva
* Donovan Fouassier: Olivier
* Raphael Romand: Ronnie
* Victor Fruhinsholz: Samuel
* Noam Morgensztern: Jean-Didier Wolfromm
* Félicien Juttner: Vanessaren amaren maitalea
* Julien Bensenior: Urteurrenaren piano-jotzailea
* Marie-Christine Letort: Isabelle, garagardotegiko afarian
* Christophe Kourotchkine: Éric, garagardotegiko afarian
* Alain Fromager: Alain, garagardotegiko afarian
* Sébastien Pouderoux: Vanessaren aita
* Manuel Durand: Ginekologoa
* Miglen Mirtchev: Emil Cioran
* Françoise Gazio: Simone Boué, Cioranen emaztea
* Anne Benoît: Frantses irakazlea
* Juliette Gasquet: Cécile
* Lorys Thévenet: Justin
* Malvina Héraud: Poliziaren adingabeen brigadako galdetzailea
* Félix Kysyl: Poliziaren adingabeen brigadako galdetzailea
* David Sighicelli: Gabrielen medikua
* Gérald Maillet: Telebista saioaren zuzendaria
* Philippe Briouse: Telebista saioaren aurkezlea
* Lilea Le Borgne: Gabrielen miresle gaztea
* Sandy Afiuni: Julie
* Mado Jouannet: Julieren laguna
* Noé Guery: Julieren laguna
* Josiane Pinson: Marie, 2013ko afarian
* Francis Lombrail: Olivier, 2013ko afarian
* Marie Rémond: Anne, 2013ko afarian
* Nicolas Bridet: Alexandre, 2013ko afarian

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
2021eko Nazioarteko Matematika Olinpiada

**2021eko Nazioarteko Matematika Olinpiada** 62. Nazioarteko Matematika Olinpiada izan zen. COVID-19 pandemiaren ondorioz ez zen egin Washington D.C.n, baizik eta, aurrekoa bezala, San Petersburgon, eta online. 2021eko uztailaren 14tik uztailaren 24ra bitarte egin zen.

Txina izan zen garaile eta Yi Chuan Wang izan zen banakako irabazlea, emaitza perfektuarekin.

## Problemak 
Parte-hartzaileek 4 ordu eta 30 minutu zituzten 6 problemak ebazteko.

### 5. problema 
5. problema Ander Lamaisónek 2021ean proposatutako matematika problema bat izan zen, lehiaketan agertu zen euskal herritar batek proposatutako lehen problema izateagatik ezaguna. 

## Sailkapena 
Sailkapeneko lehenengo 10 herrialdeak honakoak izan ziren:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javier Fresán Leal

**Javier Fresán Leal** (Iruñean, 1987ko irailaren 15a) nafar matematikaria da, 2005eko Nafarroako Matematika Olinpiadaren irabazlea.

## Biografia 
Javier Fresán Iruñean jaio zen 1987an. Jesús eta Gloriaren semea da. Cristina izeneko arreba gazteagoa du. Eulza eskolan eta Barañáin BHIen ikasi zuen. 2005n Nafarroako Matematika Olinpiadakoa irabazi ondoren, Luis Campoy Nafarroako Hezkuntza kontseilarioak saria eman zion.

2007ko aprililan, Batxilergo Nazionaleko Sarietako bat jaso zuen.

2007an, Zientziaren Urte Bereziko Saria eta Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiko ikerketa-zentro batean egonaldia jaso zituen VI. Arkimedes Lehiaketan, Espainiako Gobernuko Hezkuntza eta Zientzia Ministerioak antolatuta.

2011n, Prismas sarietako bat irabazi zuen Kazetaritza Artikuluen kategorian, *Público* egunkarian argitaratutako "Perelman no estuvo ahí" artikuluagatik. 

Matematikan lizentziatua da Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean eta doktoregoa Paris 13 Unibertsitatean 2013an. Bere bi gainbegiraleetako bat, Christophe Soulé, Nicușor Danen gainbegiralea ere izan zen, 2025etik Errumaniako presidentea dena.

SNF doktorego ondoko bekaduna da ETH Zürichen. 2015eko Vicent Caselles Sariaren Ikerketa Matematikoko irabazleetako bat izan zen, Espainiako Matematikako Errege Elkarteak emana, "zenbakien teoriaren eta geometria aljebraikoaren arteko elkargunean egindako ekarpenengatik".

Matematikari buruzko liburu ezaguna idatzi zuen, *Los números trascendentes* izenekoa.

Javier Sorbonako Unibertsitateko Jussieu – Paris Rive Gauche Matematika Institutuko irakaslea da. Peter Jossenekin lankidetzan, Carl Siegelek 1929an planteatutako galdera bati ezezko erantzuna ematea lortu zuen: "Eraiki al daitezke E-funtzio guztiak funtzio hipergeometrikoetatik?"

## Sariak 
* Frontiers of Science Award (2023)
* CNRSko brontzezko domina (2023)
* Prix Dargelos de l'École polytechnique (2022)
* Vicent Caselles Saria (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lourdu Anandam

**Lourdu Anandam** (Thiruvarangam, Tamil Nadu, 1958ko abuztuaren 15a), ***Madurai-Anandam*** ezizenez ere ezaguna, indiar elizgizon katolikoa da, 2023tik aurrera Sivagangaiko apezpikua dena.

## Bizitza 
Lourdu Anandam 1958ko abuztuaren 15ean jaio zen Thiruvarangamen, eta bigarren mailako ikasketak jaioterrian burutu zituen.

Apaiz-ordenazioa jaso ondoren, Maduraiko artzapezpikuaren idazkari pertsonal gisa aritu zen 1989ra arte. Doktorego ikasketak egin ondoren, Kodaikanalgo parrokoa izan zen 1995etik 1999ra. 1999tik 2004ra, teologia irakatsi zuen Chennaiko apaizgaitegian, eta ondoren, 2011ra arte, Chennain egoitza duen *Nam Vazhvu – A Tamil Catholic Weekly* astekari katolikoko editore-buru izan zen. 2011tik 2014ra, Maduraiko San Petri apaizgaitegiko errektorea izan zen, eta ordutik, Maduraiko Arrosario Santuaren elizako parrokoa eta Maduraiko hegoaldeko dekanoa izan zen. Maduraiko artxidiozesiko pastoralgintza-zentroko zuzendari eta artxidiozesiko batzordeen koordinatzaile gisa ere aritu zen.

2023ko irailaren 21ean, Frantzisko aita santuak Sivagangaiko apezpiku izendatu zuen. urte bereko azaroaren 26an apezpiku-ordenazioa jaso zuen Sivagangaiko San Justino eskolan, Antony Pappusamy artzapezpikuaren eskutik, Jebalamai Susaimanickamek eta Stephen Antony Pillaik lagunduta.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miren Garbiñe de Diego

**Miren Garbiñe de Diego** (Gasteiz, Araba, 2002) kazetaria da. 2024ko Valentziako Uraldi Handiari buruzko lana egin zuen gradu amaieran.DANAk begirada aldatu zidan.thumb|Valentzia, DANA, 2024

## Bizitza 
Kazetaritzan eta Ikus-entzunezko Komunikazio ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean. Valentziako 2024ko uholdeei buruz egin zuen gradu amaierako lana. Paiporta eta Catarroja herrietan gertatutako hondamendiaren kontakizun bisuala osatu zuen: «Urak utzitako orbanak dira». Ohorezko matrikula jaso zuen egindako lanagatik.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margolaritza historiko

[thumb|339px|right|*Sabinen bahiketa*, egilea: [Jacques Louis David, 1799 , Louvre museoa, Paris.]]
**Margolaritza historikoa**, **Historia-margolaritza** edo **Historiari buruzko margolaritza**, Historiaren aro, garai edo gai bat errepresentatzen duen margolaritzaren arlo bat da. Margolaritza historikoak narratiba historikoaren une bat deskribatzen du, maiz Greziar edo Erromatar mitologia nahiz Bibliaren pasarteak.

Era berean, margolaritza genero honetan Historiaz gain Literaturan oinarrituz alegoriak eta narrazioa egiten duten margolanak ere barne hartzen dira.
Martina Fidanza

**Martina Fidanza** (Ponte San Pietro, Italia, 1999ko azaroaren 5a) txirrindularia da, pista eta errepide modalitateetan  lehiatzen dena.

## Bizitza 
### Familia 
Aita Giovanni Fidanza txirrindularia eta kirol zuzendaria da. Ahizpa Arianna Fidanza ere txirrindularia da.

## Ibilbidea 
Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan sei domina irabazi zituen 2021 eta 2025 urteen artean, eta bederatzi domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan 2020 eta 2025 urteen artean. 2019ko Minskeko Europako Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen *scratch* lasterketan.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, taldekako jazarpen proban laugarren postua lortuz.

## Taldeak 
## Nazioarteko dominak 
## Palmaresa 
**2022**

* Toscanako Giroko etapa 1 - Michela Fanini Memoriala

**2023**

* Ronde de Mouscron

**2024**

* Mazda Schelkens Sari Nagusia
* Emakumezkoen Turingiako Tourreko 2 etapa

**2025**

* Elsy Jacobs jaialdia Luxenburgon
* Maarten Wynants saria
* Baloise Ladies Tourreko etapa 1

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Linus Pingal Ekka

**Linus Pingal Ekka** (Chainpur, Gumla barrutia, Jharkhand, 1961eko irailaren 23a) indiar elizgizon katolikoa da, 2023tik aurrera Gumlako apezpikua dela.

## Bizitza 
Linus Pingal Ekkak masterra lortu zuen Jabalpurreko St. Aloysius Collegen. 1995etik 1999ra Erromako Urbaniana unibertsitatean ikasi zuen, eta han zuzenbide kanonikoan doktoretza lortu zuen. 

1994ko urtarrilaren 22an apaiztu zen, Gumlako elizbarrutian inkardinatuta geratuz. Hurrengo urteko urtarrilaren 12an apezpiku-ordenazioa jaso zuen Gumlako San Patrizio elizaren aurrean, Felix Toppo artzapezpikuaren eskutik, kontsakratzailekideak Vincent Barwa eta Anand Jojo izanik.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christudas Rajappan

**Christudas Rajappan** (Adimalathura, 1971ko azaroaren 25a) indiar elizgizon katolikoa da, 2016tik aurrera Trivandrumgo apezpiku laguntzailea dena.

## Bizitza 
Christudas Rajappan azaroaren 25ean jaio zen, Kristo Erregearen jaiegunean. Lourdepuramgo Santa Helena eskolan eta gero Pulluvilako Leon XIII.a eskolan burutu zituen lehen eta bigarren mailako ikasketak. Geroago San Bizente apaizgaitegi txikian eta Puneko pontifizio-apaizgaitegian ikasi zuen. 1998ko azaroaren 25ean apaiztu zen. Hasieran, Neerodyko parrokiako administratzaile gisa aritu zen, eta 1999an Trivandrumeko apezpiku Maria Callist Soosa Pakiamen idazkari bihurtu zen. Kargu horretan 2001era arte geratu zen. 2009an, misiologian doktoretza lortu zuen Erromako Urbaniana unibertsitatean, eta ondoren, irakasle eta zuzendari espiritual gisa jardun zuen San Jose pontifize-apaizgaitegian. 2013an, Rajappan Menamkulamgo San Bizente apaizgaitegiko errektore bihurtu zen.

2016ko otsailaren 2an, Frantzisko aita santuak Avitta Bibbako apezpiku titular eta Trivandrumgo apezpiku laguntzaile izendatu zuen. Urte bereko apirilaren 3an, Trivandrumgo artzapezpiku Maria Callist Soosa Pakiamek apezpiku ordenatu zuen Vettucaudeko Jainkoaren Amaren elizaren aurrean. Kontsakratzailekideak Stanley Roman eta Vincent Samuel izan ziren.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Valerian Gracias

**Valerian Gracias** (Karatxi, 1900eko urriaren 23a – Bombay, 1978ko irailaren 11) indiar elizgizon katolikoa izan zen. 1946tik 1950era Bombayko apezpiku laguntzailea izan zen eta 1950etik hil zen arte artxidiozesi bereko ordinarioa. 1953an, Pio XII.a aita santuak kardinal izendatu zuen.

## Bizitza 
Valerian Gracias Karatxin jaio zen, Britainiar Rajen (gaur egungo Pakistanen), José eta Carlota Graciasen semea. Bere gurasoak goatarrak ziren, Navelim herrikoak, eta Karatxin lan egiten zuten. Graciasek Karatxiko San Patrizion eskolan, Mangaloreko San Jose apaizgaitegian eta Zeilango Kandyko pontifize-apaizgaitegian ikasi zuen Gracias goatar nazionalismoaren aldekoa eta Portugalgo aginte kolonialaren aurkaria zen; esaterako, Ama Birjinaren irudi bat indiar gisa aurkeztu zuen, indiarrak oraindik Europako irudikapenekin ohituta zeuden garaian.

1952ko azaroaren 29an, Pio XII.a aita santuak 24 kardinal berri sortuko zituela iragarri zuen, kardinal-kolegioaren tamaina 70 kidera handituz. Piok aipatutako horietako bat abenduaren 28an hil zenean, Egoitza Santuak abenduaren 29an iragarri zuen Gracias kardinal izendatuko zutela, Indiako lehena. 1953ko urtarrilaren 12ko kontsistorioan S. Maria in Via Latako kardinal-apaiz egin zuten. Gracias kontserbadoretzat hartzen zen. Portugalgo gobernuak ukatu egin zituen Graciasi emandako ohorearekin pozik ez zegoela zioten txostenak.

1958ko konklabean, 51 kardinal hautesleetako bat izan zen eta 1963ko konklabean, 80etako bat. 1962tik 1965era, Vatikanoko II. kontzilioan parte hartu zuen, eta bertan, 1965eko abenduaren 8an Kontzilioko amaierako mezuak aurkeztu zituzten 21 parte-hartzaileetako bat izan zen. 1964an aita santu batek Indiara egindako lehen bisita antolatu zuen, Paulo VI.ak Bombayko Nazioarteko Kongresu Eukaristikoan parte hartu zuenean. 1970ean, 1971ko Apezpikuen Kontzilioa antolatzeko hautatutako 15 elizgizonetako bat izan zen, eta Paulo aita santua sustatu zuen eliza gobernatzeko zuen ikuspegiaren eta apaizen zelibatuaren inguruko kritiken aurrean. 1954tik 1972ra, Indiako apezpiku-konferentzia katolikoko presidentea izan zen, eta 1972an Vatikanoren inguruko eszeptizismoa gainditzen eta Paulo aita santuaren onespena lortzen lagundu zuen Asiako apezpiku-konferentzien federazioa eratzeko.

1978ko maiatzean gaixotu zen eta ez zuen 1978ko abuztuko konklabean parte hartu. Minbiziaren ondorioz hil zen Bombayn 1978ko irailaren 11n, 77 urte zituela.

## Sariak 
1966ko urtarrilaren 26an, Padma Vibhushan saria eman zioten, Indiako Errepublikako bigarren sari zibil gorena.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gurutziltzatuaren eliza (Bolonia)

**Gurutziltzatuaren eliza** (itaileraz, ***Chiesa del Crocifisso***) Santo Stefano basilikako multzoko zazpi elizetako bat da, Bolonian (Italia).

## Historia 
Jatorri lombardiarrekoa da eta VIII. mendekoa da, Liutprando errege lombardiarrak hiria 727an konkistatu eta hiriko katedral edo eliza garrantzitsu gisa eraiki zuenean. Eliza hura San Joan Bataiatzailearena zen izenez (*San Giovanni Battista)*, eta bere egiturarik geratzen dena da geroagoko Gurutziltzatzearen eliza honetako presbiterioa.

Eraldaketa erromaniko bat izan zen 11. mendean, kripta gehiturik, eta beste hainbat 17. 19. eta 20. mendeetan

## Deskribapena 
### Kanpoaldea 
Kanpoaldea nabarmen aldatu da jatorrizko eraikuntzarekin alderatuta eta gaur egun itxura erromanikoa du. Fatxada jatorriz adreiluzkoa zen, isuri bikoitzeko italiar elizen fatxaden estiloan (*fastigiata*), alboko bi zutabe eta bi pilastraz bertikalki banatuta hiru espaziotan, gaur egun bezala, baina baxuagoa zen eta leiho bakarra zuen espazio bakoitzeko (hiru guztira). 

Ezkerrean kanpoko pulpitu bat ere badu erlikiak erakusteko erabiltzen zena, zeinetan nabarmentzen zen Andree Mariaren Xingola Santua zena, Bolonian gurtua. Elizak banda lombardirar bat ere badauka. Elementu hauek, eliz ataria bezala, geroagoko gehigarriak dira.

### Barrualdea 
Ezkerreko hormaren goialdean, XVI. mendeko hilobi-monumentu baten gainean, elizaren matroneum zaharra nabari daiteke, ziurrenik eskuineko horma osoan zehar fatxadako kanpoko pulpituraino luzatzen zena.

Aretoko alboko hormetako freskoetan nabarmentzen dira *San Estebanen Martirioa* (Pier Francesco Cittadini, 1546 ), *San Mauroren Miraria* (Angela Teresa Muratori, 1701), *Joan Bataiatzailearen Buru-mozketa* ( Francesco Caccianemici, XVI. mendea ) eta beste bi lan txikiago. Atzeko horman, Michele di Matteok XV. mendean egindako *Madonna del Paradiso* txikia dago.

Presbiterioa, garai batean *San Giovanni Battista* eliza independentea izan zena, XVII. mendearen erdialdean erabat berritu zen estilo barrokoan, Gurutziltzatuaren elizaren presbiterio bihurtuz, eta erdiko eskailera handi baten bidez sartzen da. Zurezko gurutze margotu bat dago, Simone di Filipporen 1380 inguruko lana. 

## Iruditegia 

Fitxategi:Facciata basilica di Santo Stefano.jpg|Fatxada eta ezkerrean, erlikiak erakusteko pulpitua.
Fitxategi:Gurutziltzatuarena Santo Stefano 817 160310.jpg|Gurutziltzatuaren taula eta gurutzea (Simone di Filippo, 1380).
Fitxategi:Chiesa del Crocifisso nel complesso di Santo Stefano, scala verso il presbiterio.jpg|Presbiterio goratua, San Giovanni eliza izan zena.
Fitxategi:Monumento sepolcrale di Nicolò Aldovrandi, 1438, Chiesa del Crocifisso, Bologna.jpg|Nicolò Aldovrandiren hilobia, eta gainean matroneoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elena Sanz

**Elena Armanda Nicolasa Sanz** **Martínez de Arizala** (Castelló de la Plana, 1844ko abenduaren 6a – Niza, Frantzia, 1898ko abenduaren 23a) XIX. mendeko abeslari lirikoa izan zen, kontraltoa.

Inoizko operako ahots handienetakoa izan da. Mundu osoan zehar ibili zen abeslari gisa zituen dohain handiak erakutsiz eta espainiarra zela harro agertzen zen, baina bere artea Parisko antzokietan baloratu zen gehien. Izan zuen balio artistiko handia bere biografiak eklipsatu du.

Castelarrek honelaxe deskribatu zuen: "ezpain gorriduna, azal beltzaranekoa, hortz zuriak, ile beltz eta distiratsua arbeltxa bezalakoa, sudur biluzi eta irekia, lepo haragitsu eta torneatua, zoragarria, bekoki zabala jainko egiptoar batena bezalakoa, begiak beltz eta hondogabeak, heriotzari eta maitasunari deitzen dioten amildegiak bezalakoak".

## Bizitza 
Elena Armanda Nicolasa Sanz Martínez de Arizala Carbonell eta Luna Leganeseko Nesken Ikastetxean ikasi zuen ahizpa Doloresekin batera. Erakunde horretan hamar urterekin sartu zen, kantua ikasteko helburuarekin, eta abesbatzako kideetako bat izan zen.

1871. urtean Jorge haurra izan zuen, aita ezezagunekoa. Gero, beste bi seme izan zituen, Alfontso XII.a Borboi Espainiako erregearekin, Alfontso (1880) eta Fernando (1881). Bi semeek amaren abizenak izan zituzten, Alfontso XII.a erregea 27 urterekin hil baitzen, Alfonso eta Fernando aitortu barik.

## Elena Sanz literaturan 
Benito Pérez Galdósen atal nazionaleko *Cánovas* atalean Alfontso XII.a erregearekin izan zuen harremana kontatzen da.

## Aintzatespenak 
* 2013. urtean Tomas Gismera Velasco idazlea (Atienza, 1958) nobela historikoaren “Hispania” sariaren finalista geratu zen, "*Elena Sanz: Tu serás mi reina*" lanarekin.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Bastardoak eta borboiak*. Los hijos secretos de la dinastía, José María Zavala (Ediciones Debolsillo). Madril, 2011. ISBN 9788499893648
* Gogokoa. Elena Sanzen benetako istorioa, Miren Urgoiitiren eskutik. ISBN 978-84-697-6691-0.
* "*Sanz anaiak*. Jatorri misteriotsua, patu zalantzagarria..." Miren Urgoitiren eskutik. Punto Rojo Libros, Sevilla 2021. ISBN 978-84-18-926-00-6
## Kanpo estekak
Mari Jose Iñarra

**Mari Jose Iñarra** **Velasco** ( ) medikua, ginekologoa eta irakaslea da, in vitro ernalketa, ernalezintasua, hazi-jartza, laguntza bidezko ugalketa eta azterketa ginekologikoetan aditua.

## Bizitza 
Maria Jose Iñarra Velasco Medikuntza eta Kirurgian lizentziatu zen Nafarroako Unibertsitatean. Familiako eta komunitateko medikuntzan espezialista da, baita ginekologian eta obstetrizian ere. Doktoretza-ikastaroak eta ikerkuntza-nahikotasuna eskuratu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean. Giza Ugalketako Masterra egin zuen Juan Carlos Erregea Unibertsitatean. 

Zenbait ikastarotan hartu du parte, hala nola, Doktoretzako eta Ikertzeko Nahikotasuneko ikastaroak (Biologia Molekularra Saila, Euskal Herriko Unibertsitatea), Kirurgia endoskopiko/laparoskopiako prestakuntza D´Auvergne Unibertsitatean, kirurgia minimoki inbaditzaileari eta SEGOren I., II. eta III. mailei buruzko ekografia-ataleko trebakuntza.

### Lan ibilbidea 
María José Iñarra Velasco ginekologian eta obstetrizian espezializatutako medikua da, baita laguntza bidezko ugalketan ere, IVF-Life Donostia klinikan (Emankortasunaren Euskal Institutua). Obstetra eta ginekologo gisa lan egin du Nafarroa Erresumako, Errioxako Autonomia Erkidegoko eta Euskal Auronomia Erkidegoko sare publikoko hainbat ospitaletan. 

Iñarra doktoreak Donostia Unibertsitate ospitaleko ugalketa lagunduko unitatean lan egiten du. Unitatea sortu zenetik ari da bertan lanean. Pazienteek erradioterapia edo kimioterapia tratamenduak jaso aurretik egiten diete prozedura. Helburua, hauxe: terapiak amaitu ondoren haurdun geratzeko aukera bermatzea.  *Ugalketa teknikek ez dituzte konponduko jaiotza tasarekin ditugun arazoak. Amatasuna eta lana bateratzea errazten duten neurriak behar dira.* Hainbat elkarte zientifiko profesionaletako kidea da, ESHRE eta SEF barne, eta 10 urtetik gora aktiboki parte hartu du SEFeko Zentro Publikoetako Interes Taldeko batzorde iraunkorrean.

Estatuko eta nazioarteko biltzarretan parte hartzen du, batez ere Laguntza Bidezko Ugalketari buruzkoetan. Ugalketa-medikuntzan eta SEFeko protokoloetan eguneratze-liburuen kapituluak idazten lagundu du, eta EHUko Medikuntza Fakultateko Ginekologia eta Obsteriziako irakasle lanetan ere jarduten du, Donostiako campusean. Urtero ematen ditu irakasgai horretako eskolak.

### Kidetzak 
* European Society of Human Reproduction and Embriology (ESHRE).
* Espainiako Ugalkortasun Elkartea (SEF).
* Ikastetxe publikoen Interes Taldeko batzorde iraunkorra.
* European Society of Human Reproduction and Embriology.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak