open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Claudia Celedón

**Claudia Irene Celedón Ureta** (1966ko abuztuaren 15an jaioa) Txileko telebista, zinema eta antzerki aktorea da. Antzerkiko aktore onenaren Altazor Saria irabazi zuen *Mujer gallina* antzezlanean egindako paperagatik, eta Cartagenako Nazioarteko Zinemaldian saritua izan zen *Gatos viejos* filmean egindako lanagatik. Andrea García-Huidobro aktorearen ama da, eta Cristián García-Huidobroren emazte ohia.

## Biografia 
Claudia Celedón Jaime Celedón aktore eta publizistaren eta Bernadette Uretaren alaba da. 

Antzerki ikasketak egin zituen Gustavo Meza eskolan. TVN *El juego de la vida* telesaileko aktoreen parte izan zen, eta Canal 13 telesailetan: *Las herederas*, *Matilde dedos verdes*, *Bravo*, eta *Fuera de control*. *De chincol a jote*, *Jaguar Yu* umore programetan eta *Sábados gigantes-en* "Los Eguiguren" tartean ere lan egin zuen.

*Celedónek Matar a un boyscout*, *Amigos* laburmetraietan eta *The Sentimental Teaser* eta *La vida me mata* filmetan parte hartu du., 2008an emakumezko aktore onenaren Pedro Sienna saria irabazi baitzuen, eta Altazor baterako izendatu zuten. 

Antzerkian, *Ser un romántico viajero*, *Ingenuas Palomas*, *Cariño Malo*, *Malinche*, *Sidhartha*, *El Seductor* eta *Madame de Sade* lanetan aritu zen, besteak beste. Horrez gain, Bareatoa eta Hermanos Martínez Internacional-en sorkuntza kolektiboan jardun eta parte hartu du.

2004an Altazor saria jaso zuen *La Mujer Gallina* lanagatik.  Urte horretan bertan *La Perra* film laburrean lan egin zuen, *Geografía del deseo* TVN telesailean, eta  antzezlanean. Gabriela Mistral ere antzeztu zuen *La pasajera* izeneko poetaren proiektu biografikoan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Éric Morvan

**Éric Morvan** (Nevers, ) frantziar goi-funtzionarioa da.

## Biografia 
Rennesko Unibertistatean ekonomia ikasi ondoren, administrazioan sartu zen. 2016an Pirinio Atlantikoetako prefet izendatu zuten baina hurrengo urtean Frantziako Polizia Nazionaleko zuzendari nagusi bilakatu eta kargua utzi zuen.

## Kanpo estekak
Jean-François-Albert du Pouget de Nadaillac

**Jean-François-Albert du Pouget, Nadaillaceko markesa** (Londres,  - Cloyes-sur-le-Loir, ) frantziar politikari, paleontologo eta antropologoa izan zen.

## Biografia 
Antzinako frantziar familia baten kidea, bere lehen urteak zerbitzu publikoetan eman zituen, 1871n eta 1877an, hurrenez hurren, Pirinio Atlantikoetako eta Indre eta Loirako prefeta izanda. Agintaldia amaitzean, bizitza pribatura erretiratu zen eta ikerketa zientifikoan aritu zen, batez ere paleontologiaren eta antropologiaren ildoetan. Arreta berezia jarri zituen amerindiar gaiak ikertzen. Frantziako hegoaldeko kobazuloen esplorazioarekin lotura estua izan zuen, eta interes berezia izan zuen kobazuloen marrazkietan. Zientziaren eta fedearen arteko harremana sakon aztertu zuen, eta katoliko sutsua izan zen. Rougemonteko bere gazteluan hil zen, Cloyes hiritik gertu. Zientzia-elkarteetako kide zen munduko leku askotan, baita Estatu Batuetan ere, eta dozena bat gobernuen kondekorazioak jaso zituen, Ohorezko Legioko zalduna izateaz gain. Frantziako Institutuko korrespontsala ere bazen.

## Lanak 
* *L’Ancienneté de l’homme*, Paris, 1870, A. Franck.
* *Les premiers hommes et les temps préhistoriques*, Paris, 1881, Masson.
* *L’Amérique préhistorique*, Paris, 1883, Masson.
* *L’Origine et le développement de la vie sur le globe*, Paris, 1888, De Soye & Fils.
* *Mœurs et monuments des peuples préhistoriques*, Paris, 1888, Masson.
* *Les premières populations de l’Europe*, Paris, 1889, De Soye & Fils.
* *L’Homme*, Paris, 1892, De Soye & Fils.
* *Intelligence et instinct*, Paris, 1892, De Soye & Fils.
* *La Dépopulation de la France*, Paris, 1892, De Soye & Fils.
* *L’Évolution du mariage*, Paris, 1893, De Soye & Fils.
* *Le Préhistorique américain*, Louvain, 1893, Polleunis & Ceuterick.
* *Les dates préhistoriques*, Paris, 1893, De Soye & Fils.
* *Le Mashonaland*, Paris, 1894, De Soye & Fils.
* *La dernière élection municipale à Pompéi*, Paris, 1895, De Soye & Fils.
* *Foi et science*, Paris, 1895, De Soye & Fils.
* *L’Évolution et le dogme*, Louvain, 1896, Polleunis & Ceuterick.
* *Le Crâne de Calaveras*, Louvain, 1896, Polleunis & Ceuterick.
* *Les Cliff Dwellers*, Louvain, 1896, Polleunis & Ceuterick.
* *Expéditions polaires*, Paris, 1896, De Soye & Fils.
* *Colonies françaises et colonies anglaises*, Paris, 1897, De Soye & Fils.
* *L’Homme et le singe*, Louvain, 1898, Polleunis & Ceuterick.
* *Le Royaume de Bénin - Massacre d’une mission anglaise*, Paris, 1898, De Soye & Fils.
* *Les Agglomérations urbaines*, Paris, 1898, De Soye & Fils.
* *La Chine du XXe siècle*, Paris, 1899, De Soye & Fils.
* ''L'Art préhistorique*, Paris, 1900, De Soye & Fils.
* *Les trépanations préhistoriques*, Louvain, 1900, Polleunis & Ceuterick.
* *Les Élections anglaises*, Paris, 1900, De Soye & Fils.
* *Les Séris*, 1901, De Soye & Fils.
* *Du Cap au Caire'', Paris, 1903, De Soye & Fils.

## Kanpo estekak
Jean de Dieu Pierre Antin d'Ars

'''Jean de Dieu Pierre Antin d'Ars'* (Mugron,  - *ib.'', ) frantziar politikaria izan zen.

## Biografia 
1806tik 1809ra, Pirinio Garaietako departamenduko kontseilari nagusia izan zen. Landetako, Behe Pirinio eta Pirinio Garaietako gobernuaren antolaketan errege-komisarioa izan zen, 1814ko apirilean Angulemako dukeak izendatua, eta gero Behe Pirinioetako prefeta izendatu zuten.

1815etik 1816ra Landetako diputatua izan zen, «Chambre introuvable» izeneko garaian.

## Kanpo estekak
Rennesko Unibertsitatea

**Rennesko Unibertsitatea** () Bretainiako hiri horretako goi hezkuntza zentroa izan zen. 1885ean sortu zuten, hiriko hiru fakultateak (Zuzenbidea, Arteak eta Zientziak) bateratuz.

1969an bi unibertsitatetan banatu zen:
* Rennesko Unibertsitatea 1
* Rennes 2 Unibertsitatea

2023an, Renneseko Unibertsitateak lau grande écoleekin (École des hautes études en santé publique, École nationale supérieure de chimie de Rennes, ENS Rennes, Sciences-Po Rennes) batera , Renneseko Unibertsitate berria sortzeko proiektuan parte hartuko du.

## Kanpo estekak
Letea Basoa

**Letea** **basoa** Errumaniako erreserba natural zaharrena da. 1938an sortu zen, Errumaniako Ministroen Kontseiluak natura erreserba izendatzeko erabakia onartu zuenean.  

Basoa Danubioren deltan dago, Sulina eta Chilia adarren artean. 2,825 ha inguruko azalera du (28.25 km2 edo 6,980 akre). 

Baso hori izan zen Danubioko Delta Biosfera Erreserbaren hasierako oinarria, zein Gizateriaren Ondare izendatu baitute. 1992an Biosferaren Erreserba izendatu zuten nazioartean, UNESCOren Gizakia eta Biosfera Programaren esparruan.

Itxura subtropikala du, *Periploca* *graeca* izeneko landarea hazten delako. Landare mediterranear honek Danubioko Deltan aurkitzen du bere aterperik iparraldekoena. Horrekin batera, liana motak eta beste landare igokari batzuk zuhaitzen adarretan ehuntzen dira, hala nola basamahatsondoa, lupulu arrunta eta huntza.

Letea Basoa, batez ere, makal zuria, makal beltza, zumarra, haritz kankuduna, ezki ilauntsua, lizar hostotxikia eta haltz beltza bezalako zuhaitzez osatuta dago. Aurrekoekin batera, mulu edo zuhaizka txikien espezieen aniztasun handiak osatzen du basoa. 

Fauna aberatsa ere badu: belatz hankagorria, arrano beltza, arrabola, amua, orsini sugegorria eta Danubioren deltako ponia. Erreserban gutxi gorabehera 1.600 intsektu-espezie daude identifikatuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ester Cosani Sologuren

**Rita Cosani Sologuren** (1914ko abenduaren 24a - 2001eko martxoa) txiletar idazle eta ilustratzailea izan zen. **Ester Cosani** ezizena erabiliz,  Txileko lehen haur literaturako buruetako bat bezala ezagutu zen 1930eko hamarkadaren amaieran eta 1940ko hamarkadaren hasieran argitaratutako lanen bitartez.  

## Karrera 
Cosaniren marrazkilari lana *El Colegial* aldizkarian hasi zen.  Geroago, 1941ean sinatu zuen Txileko Marrazketa Aliantzaren gutuna idazten parte hartu zuen, Carmen Eysaud, Elizabeth Wilkens eta Elena Poirier marrazkilariekin batera. 1951n Antzerki Nazionaleko Zuzendari Saria eman zioten *La casa de las ratas* lanagatik. *La caja de música* izeneko haurrentzako irratsaio bat ere kontatu zuen.

## Obrak 
* *Leyenda de la quena* (1938)
* *Leyendas de la vieja casa* (1938)
* *Para saber y contar* (1939)
* *Las desventuras de Andrajo* (1942)
* *Cuentos a Pelusa* (1943)
* *La casa de las ratas* (1943)
* *Cuentos a Beatriz* (1957)
* *Una historia de ángeles* (1957)
* *Rimas* (1994)
* *Cuentos de Tocorí de la Sierra* (1995)   

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konstantinoplako Unibertsitatea

**Konstantinoplako Unibertsitate Inperiala** edo **Pandidakterion** () hiri horretako goi hezkuntza zentroa izan zen. Ofizialki, Teodosio II.a enperadoreak sortu zuen 425ean (nahiz eta bere jatorria 340tik aurrera izan daitekeen, Konstantzio II.aren garaikoa). Bertan Gramatika, Erretorika, Zuzenbidea, Filosofia, Matematika, Astronomia eta Medikuntza irakasten zituzten. Unibertsitateak hitzaldi-areto handiak zituen, non bere 31 irakaslek irakasten zuten.

Munduko lehen unibertsitateetako bat izan zen, baina ez zen unibertsitate bat zentzu modernoan. Hori dela eta, lehen unibertsitate izatearen titulua Boloniako Unibertsitateari eman zitzaion.

Unibertsitatea Konstantinoplako erorialdira arte existitu zen, hau da, 1453ko maiatzera arte.

## Kanpo estekak
Germanicus (opera)

***Germanicus*** Georg Philipp Telemannek idatzitako opera da. Libretoa Nicolaus Adam Strungken alaba zen Christine Dorothea Lachs idazleak prestatu zuen. Opera 1704an idatzi zuten, Oper am Brühlen antzezteko. 1710ean birmoldatua izan zen. 

## Gaia 
Argumentua Germaniko jeneral erromatarraren ingurukoa da.

## Operaren galera 
Urte luzetan *Germanicus* galduta egon zen. Azkenik Michael Maul espezialista Frankfurt am Maineko artxibategi batean 45 aria aurki zuen. 2007an opera Leipzigen taularatu zen; aurkitutako arien artean testuak tartekatu ziren. Magdeburgoko Telemann Jaialdian ere 2010ean tauralatu zen, Gotthold Schwarz zuzendariaren eskutik. 2011an azken horren grabazioa plazaratu zen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Germanicus* operaren hiru aria.
Erriberriko Antzerki Jaialdia

**Erriberriko Antzerki Jaialdia** urtero Nafarroa Garaiko Erriberri herrian uztaileko bigarren hamabostaldian abuztu hasierara arte ospatzen den kultur ekitaldia da, egutegian gutxienez hiru asteburu barne hartzen dituena. Urrezko Mendeko antzerki-ondareari eskainita dago, eta, herriko jauregiko espazio historikoaz gain, aire zabaleko hainbat agertoki ditu, garrantzitsuena kaban, ia 500 ikuslerentzako edukierarekin. Baluarte Fundazioak eta Nafarroako Gobernuak antolatzen dute jaialdia, Erriberriko Udalaren laguntzarekin. 2000. urteaz geroztik, Erriberriko Jaialdiak ikastaroak eta tailerrak eskaintzen ditu Nafarroako Antzerki Klasikoaren Jardunaldien barruan.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Erriberri
* Erriberriko Ertaroko jaiak

## Kanpo estekak
Erriberriko Ertaroko jaiak

**Erriberriko Ertaroko Jaiak** 1994az geroztik ospatzen diren Nafarroa Garaiko Interes Turistikoko Jaiak dira, egun horretan ospatu baitzen 1439ko irailaren 30ean Karlos Bianako Printzearen eta Ines Klevekoa printzesaren ezkontzaren 555. urteurrena. Erriberri Nafarroako Errege Gortearen egoitza izan zeneko distira itzultzea bilatzen duten jaiak dira.

Asteburu bateko jardunaldietan, antzinako hainbat une erreproduzitzen dira hiri osoan zehar, apainduta eta horretarako girotuta. Hainbat antzezpen egiten dira, inaugurazio desfileekin, errege, printze eta printzesen, malabaristen, arkularien, zetreroen eskutik. Ohikoa da dantzak hainbat kale eta plazatan ikustea.

Era berean, ospatutako beste jarduera batzuk 70 postu baino gehiagoko Erdi Aroko girotze azokak, jokoak (xakea kasu) eta arku tiroko erakustaldiak dira. Azken edizioan girotutako desfileetan 150 pertsona baino gehiagok parte hartu zuten, Erriberriko bizilagunak, kasu askotan herriko hainbat kolektibo eta elkarteren bitartez.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Erriberri
* Nafarroako Erresuma
* Erriberriko Antzerki Jaialdia

## Kanpo estekak
Zingira-dontzeila

**Zingira-dontzeila** (*Euphydryas aurinia*) Euskal Herrian aurki daitekeen tximeleta bat da, Nymphalidae familiakoa. Europatik hasi eta Txinaraino zabaldurik dago zingira-dontzeila.

## Deskribapena 
Tamaina ertaineko tximeleta da, 30-42 mm arteko hego zabalera dute arrek eta emeak handiagoak dira, 40-50 mm. Azpiespezieen arabera koloreztapen desbedina izan dezakete, baina orokorrean kolore arrea, laranja eta horia nahasten dute gelaxkak sortuz. Gainaldean kolore marroia agertzen den tokian azpialdean zuria agertzen da.

Arrautzak horiak dira eta beldarra beltza.

## Bizi zikloa 
Maiatza eta ekaina artean hostoen azpietan jartzen dituzte arrautzak. Handik hiru astetara beldarrak jaiotzen dira. Udazkenean sarea eratzen dute inguruan eta hibernatzeko prestatzen dira. Udaberrian lozorrotik atera eta martxoaren amaieran pupa sortzen dute. Maiatzean agertzen dira tximeleta helduak. Tximeleta helduak gehienez ere bi aste bizi dira.

## Iruditegia 

File:Euphydryas aurinia MHNT CUT 2013 3 26 Clermont le Fort Dorsal.jpg|Tximeleta goitik begiratuta
File:Euphydryas aurinia MHNT CUT 2013 3 26 Clermont le Fort Ventral.jpg|Tximeleta behetik begiratuta
File:Marsh fritillaries (Euphydryas aurinia) mating.jpg|Arra eta emea elkarrekin.
File:Euphydryas aurinia eggs1.jpg|Arrautza
File:Euphydryas aurinia young caterpillars (6348551014).jpg|Beldarrak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aketajawe Lolobatako Parke Nazionala

**Aketajawe-Lolobata Parke Nazionala** Indonesiako parke nazional bat da, Halmaheran dagoena, iparraldeko Moluketako probintziako uharterik handienean.1 Parkea BirdLife Internationalek jotzen du bizirik irauteko gutxienez 23 espezie endemiko, Aketajawe-Lolobata, 167.300 hektareako azalera duena, parke nazional izendatua izan zen 2004an.

## Kokapena eta geografia 
Aketajawe-Lolobata parke nazionala iparraldeko Moluken iparraldean dago. Wallacea biodibertsitatearen puntu beroan dago.

## Flora eta fauna 
Parke nazionaleko landaredia lautadaz eta mendi-plubisilez osatuta dago batez ere. Basoaren ezaugarri nagusia biodibertsitate-maila handia da, besteak beste, *Agathis, Calophyllum inophyllum, Octomeles sumatrana, Koordersiodendron pinnatum, Pometia pinnata, Intsia bijuga, Canarium mehenbethene gaerta* eta *Palaquium obtusifolium.*

Iparraldeko Moluketan dauden 51 ugaztun-espezietatik 28 Halmahera uhartean daude; horietatik 7 endemikoak dira eskualde honetan, eta bat, Phalanger cuscuscusa, endemikoa da uhartean.

Iparraldeko Moluketako 243 hegazti espezietatik, 211 Halmahera uhartean dokumentatu dira, eta horietatik 24 endemikoak dira, Wallaceko paradisuko hegaztia, Halmaherako urpekaria, alzio iluna, kakatua zuria, Wallaceko arraskata, molukeko alzioa, Halmaherako oropendola, bele grisa, frikazor galipotarra edo moluketarra.

Parkeko narrasti eta anfibioen artean Callulops Dubia, Caphixalus montanus eta Hydrosaurus werneri daude.

Halmaherako beste fauna endemiko batek bi matxinsalto-espezie ditu: 3 libelula-espezie, tximeleta-espezie bat eta lurreko 20 molusku-espezie.

## Giza biztanleria 
Parkea *Tobelo Dalam* edo basoko tobelo izenez ezagutzen den herriko komunitate erdi-nomada baten etxea da. Hizkuntza komuna partekatzen dute tobelo herriko kostaldeko herrietako komunitateekin. 2.000 inguru dira.

## Kontserbazioa eta mehatxuak 
1981ean, Kontserbazio Nazionalerako Planak babestutako lau eremu izendatzea proposatu zuen: Aketajawe, Lolobata, Saketa eta Gunung Gamkonora. 1993ko Indonesiako Biodibertsitatearen Ekintza Planak eremu babestu integratua izendatzea gomendatu zuen. BirdLifek 1994-1996an egindako ikerketa-lanak Aketajawe-Lolobata IBA gisa identifikatu zuen.  

1995ean Aketajawe eta Lolobata guneak parke nazional gisa proposatu ziren. 1999an, 7,264.707 hektareako eremu zabal bat estatuko baso-eremu gisa sailkatu da, Aketajawe eta Lolobata baso multzoak barne. 2004an parke nazional bat izendatu da, 167.300 ha-ko azalera duena. Aketajawe (77.100 ha) babestutako baso-taldeak osatzen du, Halmahera Central eta Kota Tidore Kepulauan barrutietan, eta Lolobata (90.200 ha) baso-taldeak, Ekialdeko Halmahera barrutian.

Parke nazionalaren aurkako mehatxuak legez kanpoko mozketa eta meatzaritza dira. 1990 eta 2003 artean, iparraldeko Moluketan basoak % 86tik % 70etik behera jaitsi ziren, neurri handi batean lautadetan (400 metrotik behera). Horren ondorioz, behealdean bizi ziren espezieak izan ziren kaltetuenak.

## Kanpo estekak
Amiral zuri

**Amiral zuria** (*Limenitis camilla*) Euskal Herrian aurki daitekeen tximeleta bat da, Nymphalidae familiakoa. Eurasia iparraldean bizi da, Iberiar erdiuhartetik hasi eta Japoniaraino.

## Deskribapena 
Tximeleta handia da, 60-65 mm-ko hego zabalera du. Kolore arre iluneko hegoak ditu, eta lerro zuri zabal batek zeharkatzen ditu. Hegoen azpialdeak argiagoak dira, kolore arre-laranja eta zuria tartekatzen baitira.

Beldarra orlegia da, eta arantza laranja iletsuak ditu. Alboetan lerro zuri bana nabaritzen zaio.

## Bizi-zikloa 
Udaren amaieran emeak arrautzak jartzen ditu hostoetan. Handik beldar berdeak jaiotzen dira. Beldarrak neguan hibernatu egiten du eta udaberrian esnatzen da. Uda hasterakoan pupa sortzen du eta bi astetara helduak jaiotzen dira.

## Iruditegia 

File:Limenitis camilla MHNT CUT 2013 3 15 Compiegne Dos.jpg|Tximeleta goitik begiratuta.
File:Limenitis camilla MHNT CUT 2013 3 15 Compiegne Ventre.jpg|Tximeleta behetik begiratuta.
File:Limenitis camilla larva beentree.jpg|Beldarra.
File:Limenitis camilla - Hibernarium 2 (HS).jpg|Pupa (krisalida).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gibelberde orrikrema

**Gibelberde orrikrema** (*Russula aeruginea*) *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Gordinik pikantea, prestatu egin behar da. Kolore gris-berdexkako *Russula* bat da, beste *Russula* berde batzuena baino tamaina txikiagokoa.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 8 (11) cm arteko diametrokoa, haragitsua, lehenik oso ganbila, gero, laua eta hondoratua. Azala bereizgarria, distiratsua, likatsu samarra, berde-eski kolore oso arinetik berde-brontze eta gris altzairu kolorera, batez ere gris-berdexka, erdigune ilunagoarekin, baina batzuetan erabat okre-zurbila eta diskoa berde-belar kolorez zikindua, askotan herdoil koloreko orban txikiak izaten dituzte. Ertza mehea, biribildua, erregularra, pixka bat ildaskatua eta gainerakoa baino zurbilagoa.

**Orriak:** Oso estu, urkilatuak, itsatsiak edo libreak, hauskorrak, krema-zurixka kolorekoak eta ondoren okre-antzekoz zikinduak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Betea, zilindrikoa, oinarrian mehetua, sendoa, zurixka, oinarrian arre-horixkaz zikintzen da.

**Haragia:** Lodia, irmoa, zurixka, grisa bihurtzeko joerarekin. Zapore pikante samarra jaso berritan, geroago ia gozoa. Sulfato ferrosoarekin kolore hori-laranja arina hartzen du; ordubetera arrosa-haragi kolorera pasatzen da.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako *Russula* generoko espezie askok. *Aeruginea* epitetoa ere latinetik dator “aerugo-aeruginis” hitzetik, gardinga esan nahi du. Koloreagatik

## Jangarritasuna 
Gordinik pikantea izateagatik baztertu egin behar da. Autore batzuentzat erdipurdiko jangarria da.

### Nahasketa arriskua 
*Russula heterophylla* perretxikoarekin.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, urkietan eta koniferetan.

### Banaketa eremua 
Europa, Ipar Amerika, Afrikako iparraldea eta Kanariar uharteak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donetskeko oblastaren bandera

[thumb|250px|right|[Donetskeko oblastaren bandera.]]
**Donetskeko bandera** Ukrainako Donetsk probintziako bandera ofiziala da. Donetskeko artista batek, Nina Shcherbak-ek, diseinatu zuen. Bandera 1999ko abuztuaren 17an onartu zen ofizialki. 

## Ezaugarriak 
Banderak 3:2ko proportzioak ditu, eta bi eremutan banatzen da. Goiko aldean goranzko eguzki hori bat dago, 12 eguzki izpi dituena hondo urdin batean. Beheko aldea beltza da (egun argiz erabat argitu gabe dagoen itsasoaren antzekoa) Itsaso Beltza irudikatzeko, eta bost obalo hori koloreko daude, bata bestearen azpian, eguzkiaren isla ur azalean adierazteko.

## Bertako moldaketak 

Fitxategi:Flag of Shakhtarsk.svg|Shakhtarsk hiriko bandera.
Fitxategi:Flag of Makiivka.svg|Makiivka hiriko bandera.

## Bandera gailurretan 
Donetsk eskualdeko eskalatzaileek bandera ezarri zuten Shishapangma tontorrean (2007ko maiatzaren 27an), Hoverlan (2007ko urtarrilaren 9an), Mont Blancen (2007ko martxoaren 22an), Elbrusen (2007ko maiatzaren 25ean) eta Everesten (2008ko maiatzaren 27an). 2007an, Donetsk eskualdearen 75. urteurrena ospatzeko igoera bat egin zen. 2012ko maiatzaren 19an, larunbata, Vitaly Kutniy, "Belozerska" meategiko arduraduna, Everest mendia igo eta Donetsk eskualdeko bandera jarri zuen bertan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Flags of the World websgunea.
San Frantziskoren bizitza (Giottoren freskoak)

**Asisko San Frantziskoren bizitzako freskoak** Umbriako ( Italia ) Asisko San Frantzisko basilikako goiko elizako nabearen hormak estaltzen dituzte.

Giotto di Bondonek  egin zituen XIII. mendeko azken hamarkadan, Fra Giovanni Minio da Morrovalle  frantziskotar jeneral edo buruak deitua, San Frantziskoren bizitza (1182–1226) bertan margotzeko enkarguz. Arte-historialari batzuen ustez, 1296. urtearen ondoren egin ziren nahiko azkar, beste batzuentzat 1292 eta 1296 arteko lanak dira.

## Deskribapena 
San Frantziskoren bizitzako eszenak agertzen diren hormen dekorazioa tronpe-l'oeilaren teknika erabiliz landu zen, santuaren bizitzako eszenen gainean margotutako oihaletik hasi eta bakoitza inguratzen duen fikziozko arkitektura markoraino.

Nabearen bao bakoitza hiru zatitan banatzen da (lau sarreraren ondoan dagoen bao zabalenaren kasuan) margolanaren oinarritik altxatzen diren zutabe bihurrituen bidez. San Frantziskoren bizitzako eszenak, beraz, eliza eraiki zenean sortuak balira bezala margotzen dira.

## Egiletzaz zalantza 
Federico Zeri eta Bruno Zanardi ikerlariek,  1997ko lurrikararen ostean Asisko basilika zaharberritzaileak egindako azken ikerketetan, zalantzan jarri dute ziklo osoa Giottori egoztea. Hauen ustez maisu erromatarren lana izan zitekeen, Pietro Cavallini buru zela, zeina  Asisko obran egongo ez zen margolari gotiko handi bakarra litzatekeen bestelakoan. Tesi honen arabera, Giottoren eskua beheko elizaren freskoetan bakarrik identifikatzen da, Paduako Scrovegni kaperako freskoen teknika piktoriko bera erakusten duten bakarrak.

## Freskoen xehetasunak 
Zenbaketa, eskuineko hormarekin hasi eta koruaren albotik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elorri-satiro

**Elorri-satiroa** (*Satyrium spini*) Lycaenidae familiako lepidopteroen espezie bat da. Europa erdialdean eta hegoaldean bizi da, baita Kaukaso aldean ere.

## Deskribapena 
Tamaina txikiko tximeleta bat da, hego zabalera 26-32 mm artekoa da. Emea pixka bat handiagoa izaten da arra baino. Hego marroiak ditu orokorrean. Lerro zuri fin batek zeharkatzen ditu hegoak eta ertza ere zuria du. Emeak orbain laranga batzuk ditu amaieran eta zatitxo urdinxka bat ere bai. Tximeletaren gorputza urdinxka da eta oso iletsua da.

Beldarra berdea da eta lerro horik ditu alboetan. Inurriekin elkartzen da sarritan.

## Habitata 
Bide ertzetan eta sasi asko dagoen tokietan ikusi ohi da, 200 m eta 1.800 m arteko altueran.

## Iruditegia 

Irudi:Blue Spot Hairstreak (28923374843).jpg
Irudi:Satyrium spini - Blue spot hairstreak - Хвостатка терновая - 50417049911.jpg
Irudi:Satyrium spini - Blue Spot Hairstreak.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Henry Parkes

Sir **Henry Parkes** (Canley, Warwickshire, 1815eko maiatzaren 27a - Sydney, 1896ko apirilaren 27a) australiar politikaria izan zen.

Ingalaterran jaio eta 1839an Australiara emigratu zuen. Gaizki ordaindutako hainbat lan egin ondoren, aduana-departamentuan hasi zen gobernuarentzat lanean. Aldi berean margolaritza argitaratzen zuen. Gero lan pribatuetara itzuli zen eta egunkarien jabea izan zen. Hala ere, bere negozioek porrot egin zuten.

1848an politikan sartu eta autogobernua defendatu zuen. Australiako sei kolonien federazioa sustatu zuen, Britainia Handiko presoak Australiara deportatu izana kritikatu zuen eta trenbide sarea hedatzea proposatu zuen. Ideia horiek direla eta, "Federazioaren aita" deitu izan zaio.

1854an Hegoaldeko Gales Berriko koloniako Kontseilu Legegileko kide hautatu zuten. 1872tik 1891ra hainbat aldiz zuzendu zuen Hegoaldeko Gales Berriko gobernua.

## Kanpo estekak
Daniel Gómez

**Daniel Gómez Alcón** (Alcorcón, Madril, Espainia, 1998ko uztailaren 30a) espainiar futbolaria da eta Espainiako Lehen Mailako Levante U.D.ko aurrelari-postuan jokatzen du.

## Ibilbidea 
Estudiantes Alcorcónen (2003-2009) eta A. D. Alcorcón (2009-2011) trebatutako jokalaria da, 2011. urtean Real Madrilen harrobian haur-kategorian sartu zen arte. Urte batzuk geroago, aurrelaria Real Madrileko Gaztetxoen A taldean ustiatu zen, eta 32 aldiz atezaina ikusteko gai izango zen. Horri esker, 19 urtez azpikoak izango zen nazioartean, 4 aldiz, eta 3 gol jasoko zituen.

2017-18 denboraldian, Real Madrid Castilla C.F. taldeko jokalaria izanik, 23 gol jokatuko lituzke eta 4 puntu idatziko lituzke. Gaztaroa izan arren, Dani Gómezek aurredenboraldia egin zuen Real Madril C. F-rekin, Zinedine Zidaneren agindupean.

2018-19 denboraldian, 28 titulartasun izango lituzke, eta 10 gol, berriz, Bigarren Mailara igotzeko play off-aren kanporaketak egingo lituzke filial madrildarrarekin.

2020ko uztailaren 31n, Levante U.D.ra pasatu zen hurrengo bost denboraldietarako, eta erakunde granotarekin abuztuaren 26an aurkeztu zen.

## Kanpo estekak
Neko Case

**Neko Richelle Case** (Alexandria, Virginia, 1970eko irailaren 8a) estatubatuar egile abeslaria da, bai bakarka, bai New Pornographers indie rock taldean aritzen dena.

## Musika ibilbidea 
Musika estilo ugaritan aritutako artista da. Hasierak Kanadako giro unibertsitarioko punk taldeetan bateria jotzen eman zituen, ondoren, nolabait miresten zituen Patsy Cline eta Loretta Lynnen bidea jarraituta country musikara hurbiltzeko, janzkera retroarekin gainera. Behin, Nashvillen beroak jota abesten zegoela, alkondara kendu eta bularretakoan geratu zen; countryaren lobby maskulino tradizionalak ez zion barkatu eta betiko ukatu zion sarrera musikaren tenplu den hiri hartan. 

Gertakari hark eraginda akaso, bere musika power pop eta indie rock soinu modernoagotara bideratu zuen, bai The New Pornographers kanadiarrekin, bai bakarka. Ohiko musikariez gain, AEBetako americana eta rock giroko izen handiez inguratu da diskoak osatzeko, hala nola Calexico taldeko Joey Burns eta John Convertino, The Sadies, M. Ward, Laura Veirs, k. d. lang edota Mark Lanegan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrew Fire

**Andrew Zachary Fire** (Palo Alto, Kalifornia, 1959ko apirilaren 27a) estatubatuar biologo eta irakaslea da. 2006ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Craig Mellorekin batera RNA-interferentziari buruz egindako aurkitzeagatik.

Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn matematika ikasi zuen eta biologia Massachusetts Institute of Technologyn. Ondoren, Cambridgeko Biologia Molekularreko Laborategian lan egin zuen Sydney Brennerrekin. 1986tik 2003ra Carnegie Institution-en lan egin zuen. Stanford Unibertsitateko patologia eta genetika irakaslea da.

Craig eta Mellok 1998an argitaratu zituzten RNA-interferentziari buruzko ikerketak *Nature* aldizkarian, eta 2006an Nobel saria jaso zuten. Informazio genetikoaren fluxua kontrolatzeko funtsezko mekanismo bat aurkitu zuten.

## Kanpo estekak
Otso Beltz (Andoain)

Bixente Olanok 1996. urtean, Otso Beltzaren kantua, lau zortziko handiz osatua dagoena, bilduma batean jaso zuen, Andoainera bueltan ekarri ahal izateko herriko kantu zahar hau. Otso beltzaren kantua urteetan zehar Santa Agedan abestu izan da, Andoainen eta Leizarango bailaran, herriaren berezitasuna bilakatuz.

## Historia 
Ez dago ziur noiz sortu zen Otso Beltzaren kantua, hala ere, animaliarekiko zuten beldurrarengatik sortu zen, otso asko baitzegoen zelatan Andoain inguruan, nekazari eta baserritar askoren etsai bilakatuz. Kantuak dioenez, otsoek arkumeak zituzten helburu bezala. Erdi Aro inguruko arazoa dirudienez, garai hartan sortutako kantua dela susma dezakegu. 

Aspaldiko kantua den arren, kantua abesteko tradizioa bertan behera geratu zen, eta ez da duela gutxi arte berreskuratu, Bixente Olanok bere bilduman jaso zuen arte 1996. urtean. Gaur egun, urtero hasi dira kantatzen, aurretik esan bezala, Santa Ageda bezperan. Herriko eskolek eta musika eskolak bere egitekoa izan dute bertan, kantua belaunaldia berriei irakatsi baitie.

## Bixente Olano 
Bixente Olano 1919. urtean jaio zen Andoainen. Gasteizko apaiztegian ikasia zuen, Jose Miguel de Barandiaran eta Manuel Lekuona izan zituelarik maisu bezala. Bertan garatu zuen euskal tradizioekiko interesa, ekarpen asko eginez Andoaingo herriari bere heriotza arte, 2008. urtean. Ekarpen batzuk, batik bat, Otso Beltzaren kantua eta Azeri-dantza berreskuratzea izan ziren. Andoainen, Otso beltzaren kantua Santa Ageda bezperan finkatu da, eta aldiz, Azeri-dantza 1974. urtean berreskuratu zuenetik, urtero San Joan egunez, ekainaren 24an, dantzatzen da. 

## Kantua 
*Otso beltz handi goseti batek,*

*baso, gain, mendi ta ibarrak,*

*igaro ditu kupida gabe,*

*nun-nahi jarriz atzaparrak,*

*Ardi galantak ziren tokian*

*orain hezur-pil igarrak*

*ikusten gaude, ez ardizaiak*

*izan balira azkarrak.*

*Letagin zorrotz gogor-luzeak*

*erakutsiaz horrela,*

*ez da gehiago arkumez bete*

*Otso beltzaren sabela.*

*Orain hor dabil basorik baso*

*berak ahal duen bezala*

*burua makur eta isatsa*

*hanka tartian duela.*

*Azkeneraino bere sabela*

*hemen beterik arkumez,*

*Napar-herrira hor sartu zaigu*

*agintzaz zeukan indarrez;*

*Hemen hain arraro zebilenian*

*etzuen berak uste, ez*

*zakur ernaiak aurkitutzerik*

*bildots apalaren ordez.*

*Gordelekurik izan ez dezan,*

*ta atzemateko otsuari*

*Iruin-herriko agintetxean*

*aditzera dute jarri:*

*"Naparroako herri bakoitzak*

*urre zaharretan ontza bi*

*emango dizka Otso beltzaren*

*larrua dakarrenari".*

## Kanpo estekak 
*Ahotsak (1996) https://ahotsak.eus/andoain/hizlariak/bixente-olano-otegi/
*Aiurri (2020) https://aiurri.eus/andoain/1580850343316-otso-beltza-andoaingo-herrigunean
*Aiurri (2020) https://aiurri.eus/andoain/1580850891311-otso-beltza-goiburuko-errondan
*Dantzan (2015) https://dantzan.eus/hemeroteka/bidean-parekide-bihurtu-diren-betiko-ohiturak
Frantziska (aizkora)

**Frantziska**, Erdi Aroko esku batez erabiltzeko gerra aizkora bat da. Aurrez aurre borrokatu nahiz arerioari jaurtitzeko erabiltzen zen. Germaniar herrien usadiozko aizkora zen, frankoek ezagutzera eramana.
Daniar aizkora

**Daniar aizkora** edo **Ingeles aizkora luzea**, Erdi Aroan Danimarkako Erresuman sortutako gerra aizkora bat da, ondoren Eskandinavia osoa hedatuz. Bereziki bikingoek eta beren ondorengoak ziren normandiarrek Normandia eta Ingalaterrako Erresuman erabili zuten.
Abuko Parke Nazionala

**Abuko Parke Nazionala** Abuko herritik hegoaldean dagoen Gambiako erreserba natural bat da. Erakargarri turistiko ezaguna da eta herrialdeko lehen fauna erreserba izendatua izan zen.

## Historia 
Eremua 1916an babestu zuten lehen aldiz, erreserbatik igarotzen den Lamin erreka hesitu zutenean ura biltzeko puntu bat osatzeko. Errekaren itxiturak basoko fauna eta flora ugaritu egin zuen.

1967an Eddie Brewer fauna ofiziala eta bere alaba Stella Marsden ingurua bisitatu zuten eta basoaren eta bertako faunaren kontserbazioaren garrantziaz jabetu ziren. Brewer-ek eremua babesteko eskaera egin zion gobernuari. 1968an Fauna Saila, gaur egun Gambiako Parkeen eta Fauna Kudeatzeko Departamentua ezarri zen erreserban.

## Flora 
Flora sabana eta galeria basoko paisaia tipiko batez osatuta dago. Zuhaitz tipikoak, hogeita hamar metroko altuerarainokoak, hauek dira: olio-palmondoa, kaoba, irokoa eta anthocleista procera.

## Fauna 
Hiru tximino-espezie daude: bervet tximinoak, colobus gorriak eta patas tximinoak. Beste ugaztun batzuk, besteak beste, antilopea, urtxintxa, arantzurdea, Afrikako palmondo zibetoa, mangosta, galagoak eta hainbat karraskari mota daude, kanabera-arratoiak barne. Tximeleta eta sits ugari ere badaude.

Gunearen mutur batean animalia behartsuentzako umezurztegi gisa balio duten hainbat itxitura daude, hiena sorta bat barne.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cees Priem

**Cornelis Johannes «Cees» Priem** (Ovezande, 1950eko urriaren 27a) Herbehereetako txirrindulari profesional ohia da, bere ibilbide profesionala 1973 eta 1987 artean luzatu zen.

Amateur mailan lorturiko garaipen nagusienak  Delta Profronde eta Olympia's Tour izan ziren. Profesionaletan, Frantziako Tourrean bi etapa garaipen lortu zituen eta Espainiako Vueltan ere bi etapatan gailendu zen. 
Erretiratu ostean, TVM-Farm Frites taldeko kirol zunzendari lanetan aritu zen.

Cees Bal txirrindulari profesional ohiaren koinatua da.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*Cees Priemen fitxa (sitiodeciclismo.net)
Lochaber aizkora

**Lochaber aizkora**, Eskoziako Lur Garaietako usadiozko gerra aizkora bat da. Aizkora mota honen lehen aipamena 1501. urtekoa da, nagusiki Ezkoziako Lur Garaietako biztanleen artean. 

Izena Lochaber eskoziar herritik datorkio.
Bolsenako Korporalaren miraria

thumb|Orvietoko tapiz estandarte batean, apezpiku bat korporal odolez bustia erakusten fededunei.
thumb|Bolsenan gordetzen den erlikia osagarria, aldarearen lauzetan odol orbainak (kolorea nabarmenduta).
[thumb|*Infiorata* prozesioan [Gorpuzti egunez Bolsenan, aldare zatiaren erlikia atereatzen dute.]]
**Bolsenako Korporala** oihal zati bat, elizako liturgian erabiltzen den korporal bat, 1263an gertaturiko mirari eukaristiko bati lotua, zeinak Gorpuzti ospakizunaren instituzionalizazio liturgikoa eragin zuen. Bolsena hirian (Umbria, Italia) gertatu zen miraria, baina erlikia nagusia gertuko beste hiri batean gordetzen da, Orvieton, non katedralean kapera berezi bat daukan Korporalak.

## Kondaira 
Pragako Petrus izeneko apaiz bat Erromara joan zen 1263 eta 1264 urteen artean, erlikia sakratu entzutetsuak ikustera eta adin ertainean ohikoa zen indulgentziak lortzera. Bidean, Bolsena gelditu zen Santa Kristina santutegian otoitz egiteko eta meza egiteko. Ospakizunean zehar zalantzak izan zituen transubstantziazioaz, eta orduan gertatu zen miraria: federik gabeko apaizak korporalaren gainean ostia zatizean, odol-jarioa isuri zen hartatik korporala gorriz zipriztinduz. Isuriak utzitako forma Kristoren aurpegi gisa interpretatu zen. Odolak aldarearen eskilarako marmola ere zikindu zuen. 

Transubstantziazioak esan nahi du eukaristian ogia eta ardoa, fisikoki eta benetan Kristoren haragi eta odola bilkatzen direla; eta horretaz zalantza izateagatik gauzatu zen miraria Bolsenan.  

Urbano IV.a aita santua gertuko hiri batean bizi zen orduan, Orvieton, eta bere aginduz, Tomas Akinokoak ikertu zuen miraria, Orvietoko gotzain zorduan, Bonaventura de Bagnoregio frantziskotarrarekin batera. Ikerketak ontzat eman zuen miraria, eta gainera Tomasek Orvietora eraman zuen Korporala, Bolsenan lauza zipriztinduak gorde zituztelarik, bigarren nailako erlikia gisa. Urbano IV.ak ofizialki baieztatu zuen miraria eta  Gorpuzti jaia (*Corpus Christi,* Kristoren gorputza) ezarri zuen orduan ofizialki. Lehenago eta ondoren ere elizak onartu izan ditu era honetako mirari eukaristikoak, baina jaia ezarri zuena Bolsenako hau izan zen. 

Orvietoko katedralean kapera berezi bat du erlikiak, kondaira argitzen duten freskoez margotua, eta bertan gordeta dago korporala. Prozesioan atera ohi dute Gorpuzti egunez urtero hirian. Bolsenan ere aldarearen lauza odolez tindatua ere ateratzen dute egun bereko prozesioan, *Infiorata* deitzen dioten prozesioan.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Waza Parke Nazionala

**Waza Parke Nazionala** Logone-et-Chari departamentuan, Ipar Muturrean, Kamerunen, kokatua dagoen parke nazionala da. 1934an sortu zen ehizarako erreserba gisa eta guztira 1.700 km2 ditu. Wazak parke nazionalaren estatusa 1968an lortu zuen, eta UNESCOren natura erreserba bihurtu zen 1979an.

Parkeko biodibertsitatea kontserbatzeko, 1997an Kudeaketako Plan Nagusia egin zen Kamerunen egindako mota horretako lehen plana izanik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Petros Mavromichalis

**Petros Mavromichalis** (; Limeni, 1765eko abuztuaren 6a - Atenas, 1848ko urtarrilaren 17a) greziar militar eta politikaria izan zen.

Maniko penintsulako familia bateko kidea zen, turkiarren aurka behin baino gehiagotan matxinatu zena. 1817an *Filiki Eteria* elkartean sartu zen eta 1821eko martxoaren 17an bere jaioterrian matxinatu eta Greziaren independentzia gerrari ekin zion. Martxoaren 23an Kalamata hiria hartu zuen. 1822ko udaren ondoren, borrokatik erretiratu eta bere semei utzi zien agintea. Kapitain greziarren arteko liskarretan bitartekari-lanak egiten jarraitu zuen, Meseniako Senatuko buru izan zen eta Mendebaldeko filohelenoen babesa bilatu zuen.

Independentzia lortu ondoren, Greziako Senatuko kide izan zen. Ioannis Kapodistriasi aurre egin zion, estatu zentralizatua nahi baitzuen. Petros eta bere anaia Ioannis espetxeratu zituzten eta Konstantinosek eta Georgios Mavromichalisek hil zuten Kapodistrias.

Ondoren, Petros Estatu Kontseiluko presidenteordea eta senataria izan zen Oto Greziakoaren erregealdian.

## Iruditegia 

Peytier - Petrobey Mavromichalis.jpg
Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης.jpg
GR-areopoli-denkmal-p-mavromich.jpg

## Kanpo estekak
Ambatovaky parkea

**Ambatovaky** erreserba oihan tropikalaren  erreserba da Madagaskarreko ipar-ekialdean (65.000 hektarea). Bird Life International entitatea hegazti espezie endemiko ugarirentzako hegazti-eremu garrantzitsu gisa izendatu du.

## Geografia 
Erreserba hau Madagaskarreko ipar-ekialdeko kostatik Analameranako meseta karstikoraino doa, eta 1.185 metroko (3.888 oin) igoerak ditu Soanierana Ivongo barrutian, Analanjirofo eskualdean. Marimbona ibaiaren (hegoaldeko muga) eta Simianona ibaiaren (iparraldeko muga) artean dago. Erreserbaren egoitza Soanierana Ivongon dago, eta parkea kanoan baino ezin da sartu Marimbona ibaian.

## Flora eta fauna 
Erreserba batez ere baso lehor eta lodi batek estaltzen du, eta kritikoki arriskuan dagoen lemur espezieak daude, Perrierren sifaka (Propithecus perrieri). Erreserban beste bost lemure-espezie daude. Bost-ek Natura Kontserbatzeko Nazioarteko Batasunaren (UICN) arrisku-egoera jaso dute, eta batek, Eulemur rubriventer kola gorriko lemurra, arriskuan dago. Arriskuan dauden lau espezieak hauek dira: aye-aye (Daubentonia madagascar), Indri (Indri indri), Diademed sifaka (Propithecus diadema) eta lemur marratua zuri-beltza (Varecia variegata variegata). Arriskuan dauden espezieak dira bi haragijale, ziza malgakhe edo marraduna (Fossa fossana) eta hobia (Cryptoprocta ferox). Ugaztun horiek guztiak Madagaskarreko endemikoak dira. 

## Erreferentziak 
*
*
*

## Kanpo estekak
Errusiako Indarren Talde Operatiboa

**Transnistriako Errusiako Indarren Talde Operatiboa** edo **OGRF** ( edo '***;  edo ***') Errusiako Indar Armatuen atzerriko lantalde militar handi bat da, eskualdeko hiru aldeetako Kontrol Batzorde Mistoaren parte izan zena. OGRFko 1,500 soldadu Kobasnako sobietar-garaiko munizio biltegian daude kokaturik egun, non 22,000 tona ekipamendu eta munizio militar inguru zaintzen dituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiraspol

**Tiraspol** (; ; ) Transnistriako hiriburua da *de facto*, (*de jure* Moldaviako hiria, non bigarrenaren hiririk handiena den. Hiria Dniester ibaiaren ekialdeko ertzean dago. Tiraspol industria arinaren eskualde-*hub* garrantzitsu bat da; hala nola, altzari- eta produktu elektrikoen ekoizpenean.

Tiraspol hiri modernoa Alexander Suvorov errusiar *generalissimo*ak sortu zuen 1792an, nahiz eta, eremuan, milaka urtez, talde etniko ezberdinek bizi izan zuten. Urriaren 14an, urtero, ospatzen du hiriak bere urteurrena.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Tiraspol* (422 or.) Miriam Weiner-en *Routes to Roots* Fundazioan

## Kanpo estekak 
### Transnistriakoak ez diren estekak 
* *Tyraspol* (Tiraspol) *Poloniako Erreinuko Hiztegi Geografikoan* (1892; polonieraz) 
* Egungo eguraldia Tiraspolen *Yahoo!*n
* Tiraspolera bidaiatzeari buruzko artikulua *Lonely Planet*en
* Tiraspol telefono-gida
* Tiraspoleko orrialde horiak

### Transnistriar estekak 
* Tiraspol.info (errusieraz)
Felipe Ochagavía

**Felipe Ochagavía Eguiguren** (1993ko irailaren 9a) atezain gisa jokatu zuen erretiratutako futbolari txiletarra da.

## Karrera 
### Gazte ibilbidea 
Ochagavía Txileko Primera Divisióneko O'Higgins klubean hasi zuen bere ibilbidea. Kategoria azpiko klubetik senior taldera igaro zen.

### O'Higgins 
Ochagavíak 2013-14ko Apertura irabazi zuen O'Higginsekin. Txapelketan, ez zuen partidarik jokatu. 

2014an, Txileko Superkopa irabazi zuen Deportes Iquiqueren aurka. Partidu horretan, bigarren atezain gisa aulkian egon zen. 

Klubarekin 2014ko Libertadores Kopan parte hartu zuen, non Deportivo Cali, Cerro Porteño eta Lanús izan zituzten aurkari, hirugarren izan zen eta multzoen fasean kanporatuta. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ochagavía Futbol Lineupsen
*
Maiak (Transnistria)

**Maiak** (; ) hiri-asentamendu  –Transnistriako legediaren arabera–  edo hiri bat da –Moldaviako legediaren arabera– Grigoriopol Barrutian, Transnistrian (*de facto*) edo Moldavian (*de iure*). Grigoriopoletik 11 kilometrotara kokaturik dago, ipar-ekialdera, Ukrainako mugan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tbilisiko Parke Nazionala

**Tbilisi Parke Nazionala** ( georgieraz : ლილისის ეროვნული პარკი), Tbilisi hiritik 25 kilometro iparralderantza dago,  Mnokh Saguramots hiriko mendilerrotik gertu. Parkearen zati nagusiena Mtskheta-Mtianeta eskualdekoa da, eta zati bat Kvemo-Kartli eskualdekoa. Itsas mailatik 600 eta 1.800 metro arteko altueran dago Ialnoyskaya (1874 m), Saguramskaya (1385 m) Sabadur eta Iklivskoy mendietan.  Parkearen azalera 23.218 hektareakoa da. 

## Deskribapena 
Parkea bost zatitan banatuta dago: Saguramo, Gldani, Martkopi, Gulelebi eta Gardabani. Lurraldearen %90 basoek estaltzen dute.  Zuhaitzak: haritza, pagoa, astigarra, sikomoroa, sorbusa eta beste batzuk. Parkean 700 landare espezie inguru hazten dira (horietatik 675 iraunkorrak dira).  Parkeko espezieen artean, ohikoenak pagoak eta hariztiak dira. Horiek osatuta 16.122 hektarea hartzen dute, hau da, baso-azaleraren % 92,9, koniferoen proportzioa hutsala da: 256 hektarea (% 1,52), gainerako % 5,7a astigarra, tiloa, udarea eta beste bezalako espezieei dagozkie. 

Parkeak Kura ibaiaren arroarekin erlazionatutako hainbat ibai (Gldanula, Tedzami, Lochin Alihevi eta Norio) eramaten dituenaren arabera, bere lurraldean aintzira ugari (nakerala eta Mamkodi handienak) daude.  Edateko ura duten 76 iturri daude. 

## Azpiegiturak 
Parkearen azpiegitura Georgiako beste parke nazionalak baino gutxiago garatuta dago. Bere ekipamenduen artean, kanpoko hainbat merendero gune eta Tbilisiren hurbiltasuna daude. Parkearen lurraldean hiru bidegorri daude. Tbilisi eta Tianeti arteko asfaltatutako errepideak parkearen erdialdea zeharkatzen du, Saguramolalno mendilerrotik igaroz. Tbilisi Ingurabidearen zati bat parkearen hego-mendebaldeko ertzean zehar doa.

## Historia 
1973an sortu zen Saguramo National Conservation (1946an sortua), Georgiako parke nazional zaharrena da. 2000ko hamarkadaren hasieran, bertan behera utzi zuten, eta, horretarako, parke nazional izaera kendu zioten. 2007an, Saguram Estatuko Erreserba oinarri hartuta bere jarduerari ekin zion berriro. Azpiegitura turistikorik ez izan arren, 2013an parkeko bizikleta-bideak seinaleztatzeko lanak egin ziren. Green Borjomi gobernuz kanpoko erakundeak egin zuen lana, Suitzako misio baten diru laguntzarekin.

## Galeria 

Tbilisi National Park .jpg|
Tbilisi National Park 10.jpg|
Tbilisi National Park.jpg|
Tbilisi National Park1.jpg|
Tbilisi National Park2.jpg|
Tbilisi National Park3.jpg|
Tbilisi National Park4.jpg|
Tbilisi National Park5.jpg|
Tbilisi National Park6.jpg|
Tbilisi National Park7.jpg|
Tbilisi National Park8.jpg|
Tbilisi National Park9.jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arradako Markesaren jauregia

**Arradako Markesaren jauregia** Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Erriberri udalerrian kokatutako XVI. mendeko oinetxe jauregi bat da.

Kale Nagusian zenbait jauregi nabarmentzen dira, horien artean Arradako Markesarena hau, XVI. mendeko hirugarren laurdeneko eraikin errenazentista, harlanduzko fatxada duena, arkutxoen galeria izan ezik, non adreilua sartzen den. Egurrezko teilatu-hegal aberatsa ere aipagarria da, baita landa-armarri obala eta errenazimenduko motibodun orla ere. Geroago, barroko garaikoa da kupulaz estalitako barruko eskailera.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Erriberri
* Erdialdea

## Kanpo estekak
Bizar Urdin

**Bizar Urdin** () europar maitagarri-ipuin tradizionala da, 1695ean Charles Perraultek bildu eta garatu zuena. Ipuinak hainbat aldiz ezkondutako eta alargundutako gizon baten istorioa kontatzen du, emazteak aurreko emazteen gorpuak gela debekatu batean ezkutatzen dituela jakiten duenean. Charles Perraultek Gilles de Rais serieko hiltzailean oinarrituta idatzi zuen.

Bizar Urdina hainbat ediziotan berrargitaratu zuten 1950eko hamarkadara arte, gutxi gorabehera; orduan, ospea galdu zuen, haurrentzako irakurketa desegokia zela iritzita. Istorioaren elementu nagusia emazteen gorpuen aurkikuntza denez, Bizar Urdina oso zaila da umeentzako «apaltzen». Faktore horrek, zalantzarik gabe, ohiko «maitagarrien ipuin» gisa duen hedapena murrizten lagundu du; hala ere, Bizar Urdina pertsonaia gaur egungo kulturaren beste esparru batzuetan ere agertzen da, operatik hasi eta bideo-jokoetaraino.

Ipuin honen eragina hain handia izan da, non «Bizar Urdin» deitzen zaion gizon bati, emakumeak liluratu eta abandonatu egiten dituenari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hernán Larraín

**Hernán Larraín Fernández** (1947ko irailaren 21an jaioa) Txileko abokatu kontserbadorea, unibertsitateko irakaslea eta politikaria da; Txileko Justizia eta Giza Eskubideen ministro izan zen, Sebastián Piñera presidenteak izendatua, 2018 eta 2022 artean. Larraínen antzinako zerbitzu publikoen karguak honako hauek izan dira: 11. barrutia (Maule Eskualdea) ordezkatzen duen Senatuko eserlekua (1994-2010), Senatuko Lehendakaritza (2004-2005) eta Batasun Demokratiko Independentearen (*Unión Demócrata Independiente, UDI* ) presidentea 2006tik 2008ra eta 2015–2017ra.  UDI Opus Deirekin lotura handia duen alderdi politiko kontserbadorea da, abortuaren aurka  eta Augusto Pinocheten diktaduraren alde egin du historikoki.  Justizia eta Giza Eskubideen ministro izendatzea eztabaidagarria izan zen , ministro gisa doinu adiskidetsuago bat lortzeko UDIren ideologiatik aldentzen saiatu arren, giza eskubideen inguruan. 

Larraín Magdalena Matterekin ezkonduta dago, Kodama auzian inplikatutako ingeniari zibil, enpresaburu eta politikari txiletar batekin. Sei seme-alaba dituzte, horien artean Pablo Larraín zinemagile ezaguna. Hernán Larraín euskal jatorrikoa da.  Halaber, Washington DCko Inter-American Dialogue-ko kidea da. 

## Hasierako urteak 
Hernán Larraín Santiago de Chilen jaio zen. Saint George's College-n ikasi zuen. Txileko Unibertsitate Katoliko Pontifikaleko Zuzenbide Eskolan sartu zen eta zuzenbidean lizentziatu zen 1971n. Unibertsitatean, Larraínek "J.Tocornal" eta "P. Montenegro" sariak lortu zituen, gelako ikaslerik onenari emandakoak. Larraínek Ford Fundazioaren beka bat jaso zuen Zuzenbideko Masterra egiteko London School of Economics-en.

Larraín Txileko Unibertsitate Katoliko Pontifikaleko Zuzenbide Fakultateko irakaslea izan da, non idazkari nagusia izan zen. Mugimendu gremialistako kide izan arren, ez zen Batasun Demokrata Independentean sartu 1991n Jaime Guzmán fundatzailea hil zuten arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hernán Larraínen webgune ofiziala
* Biografia Senado.cl-en
* Biografia BCN.cl-en, National Congressional Library