Entrenatzaile

thumb|Futbol entrenatzailea.
Kiroletan, **entrenatzailea** edo **zuzendari teknikoa** kirolari indibidual baten edo kirolari talde baten zuzendaritzaz, instrukzioaz eta entrenamenduaz arduratzen den pertsona da. Selekzio nazional bateko entrenatzaileari dagokionez, **hautatzailea** deitzen zaio.

## Oinarrizko funtzioak 
"Entrenatzaile" terminoak entrenamenduari egiten dio erreferentzia, kirolaria proba bat jokatzeko prestatzen eta egokitzen den faseari. Hasieran logikoa da pentsatzea kirolari bat bakarrik presta daitekeela; hala ere, entrenamenduak gaitasun eta egokitasun fisikotik haratago doazen ezagutza ugari eskatzen ditu. Prestakuntza hori proba bakar bati edo proba horietako batzuk jokatzen diren denboraldi bati buruzkoa izan daitekeenez, eta kasu horretan saioak dosifikatu eta entrenamendu mota desberdinak planteatu beharko direnez beharren arabera, entrenatzailearen presentziak lehiakortasun-maila ezin hobea errazten du eta, gainera, bermatzen du.

Prestakuntza fisiko eta teknikoaz gain, entrenatzaileak lan psikologikoa egin dezake, kirolariari laguntza handia emanez, batez ere animoa eta emozioak asko higatzen diren lehiaketetan.

Taldeei dagokienez, **entrenatzaile** batek, aurreko funtzioez gain, bere kirolariek hurrengo kirol-proban garatu beharko dituzten estrategiak aukeratu behar ditu, bere bertuterik onenak ustiatzeko eta akatsak arintzeko, bai eta, hala badagokio, aurkariari aurre egiteko ere.

Entrenatzailearentzat hain errotuta ez dauden beste funtzio batzuk aurkariak behatzea eta aztertzea, kirolariak kontratatzea eta baztertzea edo entrenamendu espezifikoak egitea dira, lehiara bideratuta ez daudenak (adibidez, lesionatuak berreskuratzea). Funtzio horiek, askotan, beste langile batzuek betetzen dituzte.

Selekzio nazionaletan, entrenatzaileari hautatzaile deitzen zaio, selekzio nazional bat osatzen duten jokalariak aukeratzen dituelako.

## Entrenatzaile partikularrak 
thumb|Entrenatzaile partikularra
Entrenatzaile partikularrak dira banakako kirol baten entrenamendua prestatu eta zuzentzen dutenak. Horri dagokionez, ez da beharrezkoa kirolari bat bakarrik entrenatzea; adibidez, atletismoko entrenatzaile batek hainbat atleta entrenatu ditzake aldi berean, horregatik banakako kirola izateari utzi gabe.

Banakako kirolari bat prestatzean, entrenatzaileak forma fisikoa eta teknikoa hobetzeko jarduerak planteatu behar ditu. Horretarako, batetik, alderdi horiek garatzen dituzten ariketa fisikoak diseinatu eta egin behar dira, eta, bestetik, bizi-ohitura osasungarriak hartzea sustatu behar da, hala nola elikadura, aisialdiko jarduerak eta higiene pertsonala.

Kirolariak aurkari bati aktiboki aurre egiten dion kiroletan, hori gainditzeko estrategiarik onena aztertzen saiatuko da entrenatzailea.

## Taldeko entrenatzaileak 
[thumb|[Brooklyn Nets taldeko (saskibaloia) entrenatzaileak ]]
**Taldeko entrenatzaile** batek entrenatzaile partikular batek dituen erantzukizun berberak ditu, eta horiei kolektibo baten zuzendaritzarenak direnak gehitu behar zaizkie.

Lehenik eta behin, entrenatzaileak hurrengo proba jokatuko duten kirolariak aukeratu behar ditu, eta, horretarako, bere irizpideen arabera, gaitasun tekniko, fisiko eta animikoek emaitzarik onena eman dezaketenak hautatu behar ditu. Hautu horri estrategia egokiaren azterketa gehitu beharko zaio, eta puntu hori ia saihestezina da taldeko edozein kiroletan. Halaber, lehiaketak hala baimentzen badu, entrenatzaileak erabakitzen du, proba jokatu bitartean, taldeak zer estrategia hartu behar dituen, kirolari bat ordezkatu behar den eta zein ordezkok ordezkatuko duen.

Talde-kirol bateko entrenamenduak hainbat ariketatan banatzen dira, teknika, taktika eta fisikoa nagusitzen direlarik. Horiez gain, kategoria handiagoko taldeetan entrenatzailearen mendeko langileek zuzentzen dituzten beste ariketa batzuk ere badaude, hala nola errekuperazio-ariketak, fisioterapia-ariketak eta abar.

Inguruan osagai mediatiko handia duten kirol kolektiboetan, entrenatzaileak bozeramaile-lanak egiten ditu komunikabideen aurrean, prentsaurrekoen eta bestelako esku-hartzeen bidez.

## Entrenatzaile baten beste funtzio batzuk 
Entrenatzaileek beste funtzio batzuk ere hartzen dituzte beren gain, egoeraren arabera:

### Prestakuntza-etapa (0-16 urte) 
Kirolari gazteei dagokienez, batez ere haurrei edo nerabeei dagokienez, entrenatzaileak ez du errendimendu atletikoan soilik oinarritu behar, baizik eta gaztea pertsona gisa garatzeko prestaketaren inguruan lehentasuna eman behar du.

Adibidez, balioetan hezteak esan nahi du kirol batek eskatzen duen lehiakortasunak ez duela arauak haustera bultzatzen.

### Taldeko jokalarien zerrenda egitea 
Entrenatzaileak ez du zertan erabaki zein kirolari diren egokiak lehiaketan aritzeko, baina, oro har, jarraibide batzuk ezartzen ditu, eta zehazten du zer estrategia kolektibo erabiliko duen, ondoren, behar duen kirolariaren profila identifikatzeko. Oro har, kirolarien kontratazioa eta baztertzea beste langile batek hartzen du bere gain, kirol-idazkari tekniko edo kirol-zuzendari izenekoak, bere gain hartzen duen erantzukizun-mailaren arabera.

Entrenatzaileak kirolariak fitxatzeko lana ere egiten duenean, *botere osoez* hitz egiten da, eta beste izen bat hartzen du. Futbolean, adibidez, ***manager*** hitza zeregin horretarako erabiltzen da.

### Prestakuntza psikologikoa 
Prestakuntza psikologikoa ere kirol-entrenamenduaren parte da. Prestakuntza akademikoa duen entrenatzaile batek oinarrizko elementuak ditu bere kirolariei pentsamenduak, emozioak eta jokabideak kontrolatzen irakasteko. Era berean, badakigu trebetasun psikologikoak, hala nola kontzentrazioa, motibazioa edo autokonfiantza, entrenatu daitezkeen elementuak direla. Hala ere, gaur egun kiroleko psikologoen espezialitatea dago. Espezialitate horretan trebatua eta espezializatua, entrenatzaileak diziplina anitzeko laguntza du lan egin dezan jokalariaren kirol-errendimendua optimizatzen laguntzeko.

## Prestakuntza 
Entrenatzaileek prestakuntza fisikoa, teknikoa, taktikoa, taldeak maneiatzekoa, animoa prestatzekoa eta lan- eta kirol-arloko legeria jasotzen dute. Oro har, kirol guztietan entrenatzaileen hainbat kategoria daude, beren ezagutzaren eta beren gain har ditzaketen erantzukizunen arabera. Prestakuntza hori kirol-federazioek diseinatu ohi dute.

## Kanpo estekak