Roya Mahboob

**Roya Mahboob**,  dariz : رویا محبوب‎  (Herat, 1987) Afganistango enpresaria da, Afghan Citadel Software Company enpresaren sortzailea eta zuzendari exekutiboa. Enpresa horrek zerbitzu integralen softwarea garatzen zuen, eta Heraten (Afganistan) du egoitza. Afganistango ITen lehen zuzendari exekutiboetako bat izateko interesa piztu zuen. 2013ko apirilaren 18an, Mahboob TIME aldizkariaren 2013ko munduko 100 pertsona eraginkorren zerrendan sartu zen, Afganistango institutuetan Interneteko gelak eraikitzen egindako lanagatik eta Women 's Annex blog eleaniztun eta Film Annex webgunean kokatutako bideo-guneagatik. TIME aldizkariaren sarrera Mahboob-i Sheryl Sandbergek idatzi zuen, Facebookeko eragiketen zuzendariak eta "*Lean In: Women, Work and the Will to Lead"*-en egileak.  Pelikulak online banatzeko plataformarekin eta Web Television Network Film Annex-ekin Afganistango Garapen Proiektuan egindako lanagatik ere ezaguna da. Forbes School of Business & Technologyko aholkularia da.
## Ibilbidea 
Mahboob Heraten (Afganistan) jaio zen, baina talibanen erregimenaren ondoren familiarekin batera herrialdea utzi eta Iranen bizi izan zen. 2003an itzuli zen Afganistanera eta ingelesa ikasi zuen komunikabideetan espezializatutako Frantziako GKE batean boluntario gisa lan eginez. Urte horretan bertan, Nazio Batuen Garapenerako Programak emakumeentzat eskainitako informazioaren eta komunikazioaren teknologiari buruzko ikastaroetan matrikulatu zen, eta, 2005ean, informazioaren eta komunikazioen teknologian espezializatutako Informatikako lizentziatura batean matrikulatu zen Herateko Unibertsitatean. Han, Berlingo Unibertsitate Teknikoko (TU Berlin) taldearen prestakuntza jaso zuen. Unibertsitate horretan ere seihileko bat eman zuen informatikako irakasleentzako prestakuntzaren esparruan. 2009an graduatu ondoren, Mahboobek ITen zuzendari gisa lan egin zuen Herateko Unibertsitatean, eta, geroago, proiektuen koordinatzaile gisa Goi Mailako Hezkuntzako Ministerioko IT Sailean, non lankidetza estua izan baitzuen TU Berlineko Nazioarteko eta Kulturarteko Komunikazio Zentroarekin. 2011ko maiatzean, Afganistango zazpi enpresabururen hasierako promozio batean sartu zuten, Heraten Informazioaren Teknologiaren Programaren barruan. Herat Afganistango Enpresa Eragiketetarako eta Egonkortasunerako Lan Taldearen adar bat da, eta Paul Brinkley Defentsako idazkariorde ohiak sortu zuen 2010ean.

Mahboobek *Afghan Citadel Software Company* (ACSC) enpresa sortu zuen 2010ean, Herateko Unibertsitateko bi lankiderekin batera, eta 20.000 dolarreko inbertsioa egin zuen. Helburua unibertsitateko lizentziatu berrientzako lanpostuak sortzea zen, batez ere emakumeentzako, garai hartan gero eta handiagoa zen Afganistango merkatu teknologikoan. Enpresak gutxienez 20 programatzaile erabili zituen, eta erdiak baino gehiago emakumeak ziren.

2012an, Citadel of New York sortu zen Examer garatu eta sustatzeko. Examer sare sozial interaktibo eta hezitzaileen plataforma bat da, mikrobekak ordaintzeko sistema bat zuena, eta Mahboobek garatzen lagundu zuen. Elkarte honetatik atera zen beste proiektu batek, Women's Annex-ek, sare sozialetako bideo edukietarako finantzaketa ere ematen zuen eta Afganistango eta Erdialdeko Asiako emakumeei zinemagile gisa karrera hasteko aukera eta beren istorioak munduari kontatzeko bide bat eskaintzen zien. 2012ko urrian, Citadel of New Yorkek ehuneko hamarreko partaidetza eskuratu zuen Afganistango Esteqlal Football Club taldean.

2014an, Global Thinkers Forum nazioarteko hausnarketa-taldeko aholku-batzordeko kide izan zen Mahboob.

2012an Digital Citizen Fund (DCF) irabazi asmorik gabeko erakundea sortu zuen Afganistango emakumeen ezagutza teknologiko eta finantzarioak hobetzeko. DCFren bitartez, Mahboobek eta bere nebak, Alireza Mehrabanek, Afghan Girls Robotics Team sortu zuten, Afghan Dreamers (Soñadoras Afgana) izenez ere ezagutzen dena. Mahboobek Afghan Girls Robotics Team babesten du, eta, aldi berean, robotikako hezkuntza sustatzen du Inoura plataformarekin. 2021ean Kabul erori ondoren, Afghan Girls Robotic taldeko kideen eta haien familien ebakuazioan parte hartu zuen, Qatarren gobernuarekin harremanetan jarrita.

Mahboobek errekonozimendua jaso du emakume zuzendari exekutiboa izateagatik, emakumeek neurri handi batean etxetik kanpo lan egiten ez zuten herrialde batean. Mehatxuak jaso ditu enpresa bat sortu eta zuzentzeagatik, batez ere emakumez hornitzeagatik, atzerritarrekin negozioak egiteagatik eta baita autoa gidatzeagatik ere. Royaren erreakzioa, horren aurrean, honakoa izan da:
*"Mundu guztiari erakutsi behar zaio gizonak eta emakumeak berdinak direla. Emakumeek zerbait egin dezakete, uzten bazaie. Eman aukerak eta balio dutena erakutsi ahal izango dute"*.Mahboob Film Annex-ekin, pelikulak online banatzeko plataforma batekin eta Web Television Network-ekin ere elkartu zen 2012an Afganistango Garapen Proiektua abiarazteko. Proiektuak Afganistanen aurpegi berria erakutsi nahi izan zion munduari, gaurkotasuneko bideoak, elkarrizketak eta albisteen klipak zabalduz, baita Afghan Youth Development-etik zuzenean artxiboko materiala ere. Rulliren eta Mahbooben arteko elkartea NATOren promozio bideo baten ondoren hasi zen, 2011n, eta Afganistanen berregituraketan parte hartzea erabaki zuten. Mahboobek eta Film Annexek Afganistango eskoletan Internetekin ikasgelak eraikitzeko lan egin zuten, haurrak munduarekin konektatzeko eta talibanekin elkartzeko asmoa kentzeko.

John Kerry Estatu Batuetako Estatu Idazkari eta senataria Mahboobekin eta Afganistango Unibertsitate Amerikarreko Emakumeen Garapen Ekonomikorako Nazioarteko Zentroan bildu zen. 2013ko azaroaren 18an, John Kerryk saiakera bat idatzi zuen "*Politico*" egunkariarentzat. Bertan, Roya Mahboob, Citadel software garapeneko enpresako zuzendari exekutiboa, ezagutu zuenean izandako esperientzia zehazten zuen, baita Afganistango emakumeek gizarteko hainbat esparrutan zituzten aldaketak ere. Kerryren saiakerak emakume afganiarrak, eta bereziki Roya Mahboob, Afganistan ez ezik munduko komunitatea ere aldatzen ari zirela aztertzen zuen.  Mundu mailan Afganistanek oraindik lan asko egiteko bazuen ere, Kerry senatariak adierazi zuen Mahbooben arrakasta emakume irudi garrantzitsu bezala bake eta oparotasun iraunkorra lortzeko urrats handia zela.
"*Afganistango emakumeak ez dira gelditzen. Aurrera egiten ari dira eta denok joan behar dugu beraiekin"*. 
Saiakera serie baten parte gisa idatzi zuten eta "*Politico*", Google eta Tory Burch Fundazioaren arteko elkarlana da, "Women Rule " izenekoa.

## Aintzatespenak 
* 2013: One of Time 's "100 Most influential People in the World"
* 2013: Civic Innovator "National Democracy Institute"
* 2014: The Tribeca Disruptive Innovation Awards
* 2015: World Economic Forum Young Global Leaders 2015
* 2015: Michael Dukakis Leadership Fellow

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak