Aline Masson

**Aline Masson** edo **Aline Mason** (Frantzia, 1860 inguruan) modeloa izan zen, XIX. mendearen azken hereneko modelo frantsesa, ideal estetikoa eta estereotipo soziala.

## Bizitza 
Bere datu biografikoak ez dira ezagutzen, Alejandro Mora Riera, Riera etxeko bigarren markesa, zen jauregiko atezainaren alaba zela izan ezik. 

## Ibilbidea 
### Aline eta Raimundo Madrazo margolaria 
Atezainak Parisko Rue de Berri kaleko 29.ean zuen egoitza. Raimundo de Madrazo Garreta margolari espainiarrak markes jaunaren laguna zen, Parisen zuen lantegia jauregitik oso hurbil zegoen, eta 1875ean ezagutu zuen Aline Masson. Handik aurrera eta bi hamarkadatan zehar, Masson bere modelo gogokoena bihurtu zen. Jantzi sofistikatuekin erretratatu zuen, luxuzko giroetan, altzari aberatsetan eta itxura dotoreetan, 1880ko hamarkadan modan zegoen Parisko moda burgesaren estereotipo idealizatua suposatu zutenak. Erretratu horietatik Masson-ek guztietan erakusten duen bizitasuna nabarmentzen dute, baita modelo gisa duen profesionaltasuna, segurtasuna eta sentsualitatea ere.

### Aline museoetan 
#### Prado museoan 
[thumb|*Aline Masson modeloa*. Raimundo de Madrazok margotua. [Pradoko Museoa]]
Pradoko Museoak bere erretratu ezagunenak erakusten ditu: *Aline Masson modeloa*, landare-hondo baten gainean, eta *Aline Masson modeloa*, mantilla zuriarekin (1876. urte inguruan). Masson protagonista duten margolanak oso preziatuak izan ziren giro artifizial eta fribolo baten bildumagileentzat, eta izenburu hauexek dituzte: *Aline Masson urdinez*, *Aline Masson zuriz eta arrosaz*, *Aline Masson kapela bati eusten*, *Aline Masson* *sofan*, *Aline maskara dantza baten irteeran*, *Aline Masson gasa burukoaz* (Arte Ederretako Museo Nazionala, Argentina). *Alineren erretratua haizemailearekin* lanean, modeloa, frantsesa zelarik, Espainiako erara erretratatua izan zen, mantelina, madroñodun gona goyeskoa eta bere garaiko jantzien beste efektu arketipiko espainiar batzuekin.

#### Beste museo batzuetan 
Beste margolan batzuetan Madrazok erretratatzen du, gai korapilatsuetan, pasadizo galantetan eta genero eszenetan, ikusleak identifikatzeko moduko eguneroko jarrerak erakutsiz. *La lectura* (Aline Masson) eta *Modeloaren bihurrikeriak (Estudioan* ere deitua) Carmen Thyssen-Bornemisza Bildumakoak dira. New Yorkeko Arte Museo Metropolitanoak *La mascarada* du, eta bertan Pierrot pertsonaiez mozorrotuta irudikatzen da. Beste batzuk, *Neskatoa txin-txaunean, Neskatoa hamakan, Aline bakarrik jolasten,* *Le pétit déjeuneur*, *Egunerokoa idazten* eta *Txokolatea* dira Kubako Arte Ederren Museo Nazionalean ikusgai daudenak. Azken museo horrek *Aline Masson, emaztegaiz jantzita, margolariaren semea musukatzen* izeneko koadroa dauka.

Parisen bizi ziren sasoiko beste margolari batzuentzat ere posatu zuen, Rogelio de Egusquizarentzat adibidez, zeinek 1878an *Aline Masson erretratua* lanean Madrazok baino idealizazio gutxiago aurkeztu zuen. Santanderreko eta Kantabriako Arte Moderno eta Garaikideko Museoan dago ikusgai. Chaumont-Quitryko kondearen argazkien modeloa ere izan zen. Horietako hiru, Pradoko Museoaren inbentarioan agertzen direnak, 1875 eta 1885 artean egin ziren.

#### Modelo aurrekaria 
Masson-en profesionaltasunak, haren maiztasunak eta Madrazorekin izandako esku-hartze zabalak –harentzat ere "gorputz-modeloa" izan zen– eredu profesionalaren lan-jardueraren aurrekari bat. Poseak, jarrerak, eszenografiak, jantziek eta apaingarriek irudiak ekoizteko antolaketa bat eskatzen dute, merkaturatzera zuzendutako gai batean, eta "estanpak" asko erreproduzitu ziren inprimatutako argitalpenetan eta postaletan. Horri esker, modeloaren eta margolariaren arteko harremana publizitate-modelajearen lan-testuinguruan koka daiteke.

## Aintzatespenak 
* 2023ko abenduan, Aline Masson eta Raimundo de Madrazoren arteko harremana izan zen *Artistas y modelos. Historias de pasión, creación y destrucción* (euskaraz: Artistak eta modeloak. Pasio-, kreazio- eta suntsipen-istorioak) erakusketaren ataletako baten gaia Madrilgo Canal Fundazioan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hitzaldia; Amaya Alzagak Raimundo de Madrazoren Aline Masson modeloa