open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kelly Lynch

**Kelly Ann Lynch** (Golden Valley, Minnesota, 1959ko urtarrilaren 31) estatubatuar aktore eta modeloa da. Hegazkineko laguntzaile eta modelo gisa lan egin ondoren, zineman hasi zen, bigarren mailako paperetan. 1988an haren lehen paper garrantzitsua izan zuen *Cocktail* filmean.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebistarako 
## Kanpo estekak
Lanpara fluoreszente

thumb|Lanpara fluoreszenteak.
**Lanpara fluoreszente** edo **hodi fluoreszentea** behe-presioko merkurio-lurruna erabiltzen duen deskarga-lanpara mota bat da, eta etxeko edo industriako argiztapenerako erabiltzen da normalean. Beste lanpara mota batzuekiko (bonbilla, adibidez) duen abantaila energia-eraginkortasuna da.

Lanpara beira fineko hodi bat da, barnean fosforo izeneko substantzia kimiko konposatua duena, normalean fosfororik ez duten arren, eta honekin nahastu behar ez diren arren. Konposatu kimiko horiek argi ikusgarria igortzen dute erradiazio ultramorea jasotzen dutenean. Gainera, hodiak merkurio lurrun kantitate txiki bat eta gas geldo bat ditu, normalean argona edo neoia, presio atmosferikoa baino presio baxuagoan. Hodiaren mutur bakoitzean wolframioz egindako filamentu bat dago, gorriz berotuz gero, gasen ionizazioan laguntzen duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chasmanthieae

**Chasmanthieae** Panicoideae subfamiliako belar leinu bat da. Azpifamiliaren lerro basaleko kidea da, eta bi genero eta zazpi espezie baino ez dira ezagutzen. *Bromuniola* generoak espezie bakarra du, Afrikan; *Chasmanthium* generoa Ipar Amerikan aurki daiteke. Guztiek erabiltzen dute C3 fotosintesia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Navaridasko aintzira

**Navaridasko aintzira** Navaridas herritik ipar-ekialdera dago, sakonune endorreiko txiki batean, Arabako Errioxan. Ez du urte osoan aintzira ureztatuaren itxura ematen, baina euri ugariarekin, bete egiten da. Biodibertsitate handiko puntua da; hegaztiak, anfibioak eta odonatuak bertaratzen dira aintzirara.

Navaridaskoa bezalakoak ugari ziren eskualdean aspaldi, 50 baino gehiago. 21. mendean sakonuneetako putzu hauetariko asko galduta daude, baina ondoen gordetzen direnak Guardiakoak eta Las Cañas deritzona izan daiteke (hau Nafarroako gertuko muga igarota).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krzysztof Wielicki

**Krzysztof Jerzy Wielicki** (1950eko urtarrilaren 5a) eskalatzaile poloniarra da, historiako eskalatzaile poloniarrik onenetakoa. Hamalau zortzimilakoak igo dituen bosgarren gizona da, eta Everest, Kangchenjunga eta Lhotse mendiak neguan igo dituen lehena. The Explorers Clubeko kidea da.

## Kanpo estekak
Arundinella

***Arundinella*** Poaceae familiako belar genero bat da. Mundu osoan zehar aurki daiteke, ingurune holartiko, tropikal eta neotropikaletan barne.

## Espezieak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fluoreszente

**Fluoreszente** honakoa izan daiteke:
* Lanpara fluoreszente, hodi baten barruan dagoen gasezko lanpara bat.
* Fluoreszentzia daukana.
Motzkinen zenbaki

thumb|5 punturekin lortzen den Motzkinen zenbakia 21 da (M_5 = 21).
**Motzkinen zenbaki** bat zirkunferentzia batean dauden n puntuen artean elkarren artean mozten ez diren kordak marrazteko dauden modua kopuruen sekuentzia da. Motzkinen zenbakiek Theodore Motzkinen omenez dute izen hori. Geometrian, konbinatorian eta zenbakien teorian erabilera dute.

M_n formularako n = 0, 1, \dots Motzkinen zenbakiak honakoak dira:

: 1, 1, 2, 4, 9, 21, 51, 127, 323, 835, 2188, 5798, 15511, 41835, 113634, 310572, 853467, 2356779, 6536382, 18199284, 50852019, 142547559, 400763223, 1129760415, 3192727797, 9043402501, 25669818476, 73007772802, 208023278209, 593742784829, ...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nanga Parbat (filma)

***Nanga Parbat*** 2010eko Alemaniako film dramatikoa da, Messner anaiek Nanga Parbat munduko mendirik altuenetako batera egindako espedizio tragikoan oinarritua.

## Pertsonaiak 
* Florian Stetter: Reinhold Messner
* Andreas Tobias: Günther Messner
* Karl Markovics: Karl Maria Herrligkoffer
* Steffen Schroeder: Felix Kuen
* Jule Ronstedt: Alice von Hobe
* Volker Bruch: Gerd Bauer
* Sebastian Bezzel:	Peter Scholz
* Michael Kranz: Hans Saler
* Lena Stolze: Messnertarren ama
* Horst Kummeth: Messnertarren aita
* Markus Krojer: Reinhold Messner (ume)
* Lorenzo Walcher: Günther Messner (ume)
* Matthias Habich: apaiza

## Kanpo estekak
Arved Fuchs

**Arved Fuchs** (Bad Bramstedt, Schleswig-Holstein, 1953ko apirilaren 26a) poloen esploratzaile eta idazle alemaniarra da. 1989ko abenduaren 30ean, Fuchs, Reinhold Messner mendigoizalearekin batera, animalien edo ibilgailuen laguntzarik gabe (eskiz egiten zuten) Hego Polora ailegatzeko lehenak izan ziren.

## Kanpo estekak
Idris I.a

**Idris I.a** edo **Idrīs ben Abd-Allah Ben al-Hassan** () 789 eta 791 arteko Idristarren dinastiaren sortzailea, "Marokoren fundatzailetzat" hartzen da .
|
Mahoma profetaren zuzeneko ondorengoa, profetaren suhia zen Aliren birbiloba izanik, 786an Al-Hijazen Harun al-Rashid abbastarren dinastiako kalifaren aurka gertatu zen altxamenduan parte hartu zuen. Altxamendua, Fatkeko guduan, Mekatik gertu, matxinatuen porrotarekin amaitu zenez, Idrisek kalifak bere familiaren aurka ezarritako sarraskiari ihes egin zion, eta egungo Marokon babestu zen, Volubilis hirian, non Awrabatarren berber tribuak hartu zuen, eta bere burua emir bezala onartarazi zuen, kalifa izateko bere nahiak azalduz, Profetaren ondorengo zuzen bezala.

Volubilisetik, inguruko lurraldeak konkistatzera abiatzen da, berbereen tribu gehienen batasuna lortuz eta hauek islamera bihurtuz.

789an, Fez hiria sortu zuen, non pozoituta hil zen, bi urte beranduago, Harun al-Rashiden aginduz. Hil zenean, bere oinordekoa izango zen semea oraindik ez zen jaio, eta, beraz, Idris II.a jaio arte, Rasid erregeorde izendatua izan zen, bere morroi eta laguna, Idrisi ihesaldian lagundu ziona eta ordutik bere ondoan egon zena.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Božena Němcová

**Božena Němcová** (Viena, 1820ko otsailaren 4a - Praga, 1862ko urtarrilaren 21a) txekiar idazlea izan zen, Txekiako Berpizkunde Nazional mugimendukoa. Vienan jaio zen, **Barbora Pankel** izenarekin. 17 urterekin Josef Němec funtzionario bohemiarrarekin ezkondu zen. Bera eta bere senarra nazionalismo txekiarraren ekintzaileak izan ziren eta errepresaliak jasan zituzten 1848an. 1854an *Babička* (*Amona*) eleberria argitaratu zuen, txekiar guztiek ezagutzen zutena. Gainera, ipuin-bildumak idatzi zituen.

## Lanak 
### Olerkia 
* *Slavné ráno*
* *Ženám českým*
* *Moje vlast*

### Ipuinak 
* *Baruška* (1853)
* *Cesta z pouti*
* *Čtyry doby* ou *Čtyři doby*
* *Devět křížů*
* *Divá Bára* (1856)
* *Dlouhá noc*
* *Dobrý člověk* (1858)
* *Domácí nemoc*
* *Dopisy z lázní Františkových*
* *Hospodyně na slovíčko*
* *Chudí lidé*
* *Chyže pod horami*
* *Karla* (1855)
* *Národní báchorky a pověsti*
* *Obrázek vesnický*
* *O dvanácti měsíčkách*
* *Pan učitel*
* *Pomněnka šlechetné duše*
* *Rozárka*
* *Selská politika*
* *Sestry* (1855)
* *Silný Ctibor*
* *Slovenské pohádky a pověsti*

### Eleberriak 
* *Babička* (1855)
* *Pohorská vesnice* (1855)
* *V zámku a v podzámčí* (1858)

### Bidaia-liburuak 
* *Z Uher*
* *Vzpomínky z cesty po Uhrách*
* *Obrazy ze života slovenského*
* *Kraje a lesy na Slovensku*

## Kanpo estekak
Coláiste na hÉireann

**Coláiste na hÉireann** (irlanderaz  ahoskatua; ; ) graduondokoak irlanderaz ematen dituen Dublingo unibertsitatea da, itzulpengintzaren eta irlanderaren ikasketetan tituluak eskaintzen dituena. 

## Historia 
Gaelchultúr 2004an sortu zen Irlandan kultura eta hizkuntza gaelikoa sustatzeko helburuarekin. Hainbat testuliburu argitaratu eta ikastaroak eman ditu ordutik.

2013an, QQI/HETAC erakunde ofizialak Gaelchultúr-ri aitorpena eman zion hirugarren zikloko hezkuntza-erakunde gisa aritzeko, ofizialki aitortutako tituluak emateko gaitasuna duena, horrela sortu zen Coláiste na hÉireann. Posizio paregabea hartzen du irlanderaren bidez jarduten duen hirugarren zikloko erakunde independente gisa. Hori, Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge-ren bederatzi urte lehenago sortu zela kontuan hartu gabe; akademia hori NUI Galwayren parte da eta, beraz, ez da independentea.

Gaelchultúr erakundea ez zen desagertu Coláiste na hÉireann sortu arte. Hala ere , de facto, funtzionatzen jarraitzen du, bi izenak sinonimotzat hartzen baitira maiz.  Hori hiru seihilekotan egiten da ikasketa erdipresentzialaren bidez. Aurrez aurreko saioak hileko larunbat batera mugatuta daudenez, programa honek ez ditu lanaldi osoko lanean ari diren ikasleak baztertzen.

Hiru gai-multzo jorratzen ditu: itzulpengintzaren teoria, hizkuntzaren zehaztasuna eta aberastasuna, eta itzulpen-praktika. Legeen itzulpengintza eta itzulpen-teknologia ere ere irakasten dira. 

### Lanbiderako Irlanderaren ziurtagiria 
Gaelchultúr-ek lanbiderako irlanderaren Ziurtagiria lortzeko ikastaroak eskaintzen ditu (*Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil*). Hauek hizkuntza maila desberdinetan daude erabilgarri, hasiberritik aurreratuetaraino. Tituluaren kategoria NFQ 3-6 mailen arteko izaten da, hizkuntza mailaren arabera.

Sektore publikoko erakunde askotan Irlanderazko zerbitzuak eskaintzeko dituzten legezko betebeharren eta horietan dituzten benetako gaitasunen artean hutsune nabarmena egoten da. Hutsune hori betetzen laguntzera bideratuta daude ziurtagiri hauek, batez ere. 

## Lankidetza 
### "Irlandera aplikatua" masterra 
2008ko hasieratik ari da Gaelchultúr kolaboratzen DIT 's Eskolarekin (Hizkuntza-, Lege- eta Gizarte Zientzien Eskola) "Irlandera aplikatua" Masterra kudeatzeko *(MA sa Ghaeilge Fheidhmeach)*. Ikastaroa hainbat urtez eman da.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zepa-kono

eskuinera|thumb|200x200px| Ohiko zepa kono baten barne egituraren irudikapen eskematikoa.
eskuinera|thumb|200x200px| Kanpoko ikuspegia.
eskuinera|thumb|200x200px| Errauts kono baten eskema.
**Zepa-konoa** sumendi-tximiniaren inguruan pilatzen diren sumendi-zatien mendixka da. Arroka zatiak, normalean errautsak edo zepak deituak, beiratsuak dira eta gas burbuila asko dituzte "harrapatuta" magma airean lehertu eta azkar hozten denean. Zepa-konoen altuera hamar eta ehunka metro artekoa izan daiteke.

## Egitura 
Zepa-kono askok katilu itxurako krater bat dute goialdean. Zepa-konoek normalean laba fluxuak kanporatzen dituzte, batzuetan kraterraren alde bateko pitxaduren bidez edo bere alboan dagoen tximiniaren bidez. Kraterreko horma bat guztiz apurtuta badago, besteek anfiteatro edo ferra forma osatzen dute tximiniaren inguruan. Oso gutxitan, laba konoaren goiko muturretik ateratzen da, hormetako zepa solteak eta desegituratuak ahulegiak direlako erdialdeko tximiniaren bidez azalera igotzean harri urtuak egiten duen presioa jasateko.

## Banaketa 
Arrunta da zepa-konoak aurkitzea ezkutu-sumendien, Geruza-sumendien eta sumendi-galdaren magaletan. Adibidez, geologoek 100 kono inguru identifikatu dituzte Mauna Kea inguruan, Hawaiin dagoen ezkutu-sumendia.

## Kono aipagarriak 
Ziurrenik zepa-kono ospetsuena Paricutín da, 1943an Mexikoko arto soro batean hazitakoa tximinia batetik. Erupzioek bederatzi urtez jarraitu zuten, 424 metroko altuera duen konoa eratuz eta 25 km²-ko azalera estali zuten laba-fluxuak sortuz.

Historikoki aktiboena izan den zepa-konoa Nikaraguako Cerro Negro da. Las Pilas sumendiaren ipar-mendebaldean lau zepa-kono gazteren talde baten parte da. 1850ean sortu zenetik hogei erupzio baino gehiago izan ditu, azkenak 1992an, 1995ean eta 1999an.

## Ikus, gainera 
* Sumendi-konoa

## Kanpo estekak
Ivan Gotti

**Ivan Gotti** (San Pellegrino Terme, 1969ko martxoaren 28a) italiar txirrindulari ohia da. 1991n profesional bilakatu zen eta 2001. urtera arte iraun zuen profesionaletan. Bi Italiako Giro irabazi zituelako nabarmentzen da.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Club Deportivo Artístico Navalcarnero

**Club Deportivo Artístico Navalcarnero** futbol talde madrildarra da, 1961ean Navalcarnero hirian sortutakoa.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 6
* **Lehen maila RFEF**: 0
* **Bigarren maila RFEF**: 4
* **Denboraldiak 3. mailan**: 19
* **Hirugarren maila RFEF**: 0
* **Ligako posturik onena**: 6.a Bigarren B mailan (2017-18)

### Azken urteetako ibilbidea 
## Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako futbol ligako hirugarren maila: 1**
2019-20

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Navalcarneroren webgune ofiziala
Tonissteiner-Saxon

**Tonissteiner-Saxon** txirrindulari profesional talde belgikarra izan zen. Historian zehar izena aldatu du behin baino gehiagotan. Taldeko zuzendaria Gerard Bulens izan zen 20 urte inguru. Bertan, Iñaki Barrenetxea Bizkaitarra, Tom Steels edota Jaroslav Popovytx izan dira, besteak beste.

## Historia 
1995. urtean hasi zen, Gerard Bulens zuzendari zuelarik. 1997. urtean, Iñaki Barrenetxea txirrindulari bizkaitarra fitxatu zuen eta denboraldi ona burutu zuenez, beste urte bat egon zen taldean. 2001. urtean, taldea izenez aldatu zuen eta Landbouwkrediet-Colnago izena hartu zuen.

2002. urtetik 2004. urtera arte Italiako Giroan parte hartu zuen eta 2003. urtean taldeko liderrak, Jaroslav Popovytxek, hirugarren amaitu zuen.

2005. urtean, Profesional Kontanental kategorian izan zen.

Azkenengo urteetan errepideko taldeko emaitzak eskasak izan ziren, baina ziklo-krosean Sven Nys txirrindulariak garaipen asko eman zizkion taldeari, Ziklo-kroseko Munduko Kopa, Superprestige-a eta Munduko Txapelketa.

Taldeko azken urtea, 2013ean, Crelan Euphony izena izan zuen eta 2013. urteko abenduan desagertu egin zen.

## Hornidura: 
* Bizikletak: Colnago.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Hilobiratze-ostilamendu

[thumb|280px|[Terrakotazko armada, Qin Shi Huang Txinako enperadorearen hilobiratze-ostilamendua.]]
**Hilobiratze-ostilamendua** edo **hilobiratze-hatuak**, arkeologian, gorpu batekin batera ehortzitako objektu-multzoa da.

## Hilobiratze-ostilamenduak arkeologian 
Hilobiratze-ostilamenduek garrantzi handia dute ikerketa arkeologikoetan, hilobiak, eta bertan aurkitzen diren materialak, beste egiturak baino hobeto kontserbatzen direlako maiz. Pertsona bat hiltzen zenean, ohikoa izaten zen bere objektu kutunekin batera lurperatzea. Objektu multzo horiek garaiari eta bere kulturari buruzko informazio handia ematen dute.

Egun, gero eta gehiago DNA azterketekin konparatzen da aurkitutako objektuetatik ateratako informazioa. Bereziki antzinako DNAren analisi genetikoa eta isotopoen azterketa dira indar biziaz sartu diren aurrerapenak, eta indusketa tradizionalari eta gorputzen azterketa antropologikoari gehitu zaizkie, ikuspegi berria eskaintzeko. Besteak beste, modu horretan posible da zehaztea ehortzitako lagunak tokikoak ala atzerritarrak ziren, eta baita haien artean lotura biologikorik ote zegoen. Askotan, ostilamendua xumea zenean edo kontraesankorra, eta hezurren hondakinak erdi galduta zeudenean, hildakoaren generoa identifikatzeko balio izan dute analisiek. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gilberto Simoni

**Gilberto Simoni** (Palú di Giovo, 1971ko abuztuaren 25a)  italiar txirrindulari ohia da. 1994ean profesional bihurtu zen eta 36 garaipen lortu zituen. Zazpi aldiz izan da Italiako Giroko podiumean, hauetatik, bi, garaile moduan.

1998an denboraldi kaxkarra egin ostean txirrindularitza utzi egin zuen eta mekanikalari gisa lan egin zuen. Hala ere, 1999an txirrindularitzara bueltatu zen eta urte hartan bertan hirugarren amaitu zuen Italiako Giroa.

## Palmaresa 
**1991**
* Friuli-Venezia-Juliako Giroa

**1992**
* Aostako Haranako Giroa eta 2 etapa

**1993**
* 20px Girobio 
* Friuli-Venezia-Juliako Giroa
* 3. Aostako Haranako Giroan eta etapa 1

**1997**
* Trentinoko giroko etapa bat.

**1999**
* 3. Italiako Giroan.
* 3. Suitzako Itzulian eta etapa bat.

**2000**
* Emiliako Giroa
* 3. Italiako Giroan eta etapa bat.
* Espainiako Vueltako etapa bat.
* 2. Polynormanden

**2001**
* Romandiako Tourreko etapa bat.
* 20px Italiako Giroa eta etapa bat.
* Espainiako Vueltako etapa bat
* Japoniako kopa.
* 2. Suitzako Itzulian

**2002**
* Italiako Giroko etapa bat
* 3. Trentinoko Giroan
* 3. Friuliko Giroan
* 3. Laudioko Sari Nagusian

**2003**
* Trentinoko Giroa eta etapa bat.
* Apeninoetako Giroa
* 20px Italiako Giroa eta hiru etapa.
* Frantziako Tourreko etapa bat.

**2004**
* 3. Italiako Giroan eta etapa bat.
* Venetoko Giroa

**2005**
* Paris-Nizako etapa bat.
* Apeninoetako Giroa
* Emiliako Giroa
* 2. Italiako Giroan.

**2006**
* 3. Italiako Giroan.

**2007**
* 4. Italiako Giroan eta etapa bat.

**2009**
* Mexikoko Tourreko etapa bat.

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carlo Galetti

**Carlo Galetti** (1882ko abuztuaren 26a, Corsico- 1949ko apirilaren 2a, Milan) txirrindulari italiarra zen. Profesionala izan zen 1901etik 1921era eta 39 garaipen lortu zituen. Historiako lehenengo Italiako Giroan bigarren amaitu zuen eta hurrengo bi ekitaldiak irabazi zituen. 1912ko ekitaldia taldeka egin zen eta bera eta bere taldekideek irabazi zuten.

## Palmaresa 
**1906**
* Erroma-Napoli-Erroma
* 2. Lombardiako Giroan

**1907**
* Siziliako Giroa eta etapa bat
* 2. Piemonteko Giroan

**1908**
* Siziliako Giroa eta etapa bat
* 3. Piemonteko Giroan

**1909**
* 2. Italiako Giroan

**1910**
* 20px Italiako Giroa eta bi etapa

**1911**
* 20px Italiako Giroa eta hiru etapa

**1912**
* Italiako Giroa eta etapa bat (edizio hau taldeka lehiatu zen)
* 10. Milan-San Remon

**1913**
* 8. Lombardiako Giroan

**1914**
* 2. Milan-San Remon

**1915**
* 4. Milan-San Remon

**1918**
* Milan-Erroma eta etapa 1
* 3. Lombardiako Giroan

**1919**
*  Italiako erdi-fondoko txapelketa
* 3. Erroma-Napoli-Erroman
* 5. Milan-San Remon

**1920**
* 4. Munduko erdi-fondoko txapelketan
* 10. Lombardiako Giroan

**1921**
* 2. Milan-Modenan
* 9. Milan-San Remon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stefano Garzelli

**Stefano Garzelli** (1973ko uztailaren 16a, Varese) italiar txirrindulari ohia da. 1997tik 2013ra izan zen profesionala. 33 garaipen lortu zituen eta haietatik Italiako Giroa nabarmentzen da.

## Palmaresa 
**1998**
* 20px Suitzako itzulia eta bi etapa.
* 2. Nafarroako Sari Nagusian

**1999**
* Miguel Indurain Sari Nagusia.

**2000**
* Settimana Lombardako etapa bat.
* 20px Italiako Giroa eta etapa bat.
* Suitzako Itzuliko etapa bat.
* 2. Argovia Kantonamenduko Sari Nagusian.

**2001**
* Euskal Herriko Itzuliko etapa bat.
* Suitzako Itzuliko etapa bat.

**2002**
* Italiako Giroko bi etapa.
* Larcianoko Industria eta Eskulangintza Sari Nagusia

**2003**
* Trentinoko Giroko etapa bat.
* 2. Italiako Giroan eta bi etapa.

**2004**
* Romandiako Tourreko etapa bat.
* Italiako Giroko etapa bat.
* Aragoiko Itzulia
* 4. Setmana Catalanan

**2005**
* Tre Valli Varesine.

**2006**
* Frankfurteko Sari Nagusia.
* Tre Valli Varesine.
* Melinda Saria.
* 4. Miguel Indurain Sari Nagusian

**2007**
* Trentinoko Giroko etapa.

**2008**
* Trentinoko Giroko bi etapa.

**2009**
* 5. Italiako Giroan, mendiko sailkapena eta bi etapa.

**2010**
* 20px Tirreno-Adriatiko.
* Italiako Giroko etapa bat.

**2011**
* Italiako Giroko mendiko sailkapena.

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu
DSK: deskalifikatua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jean-Michel Kapendegi

**Jean-Michel Kapendegi** (Ziburu, 1944ko martxoaren 5a - Landak, 1968ko urtarrilaren 4a) lapurtar  errugbilaria izan zen. Hegaleko postuan aritu zen Saint-Jean-de-Luz Olympique taldean. Bi partida jokatu zituen Frantziako errugbi selekzioan, 1967ko azaroaren 25ean Zeelanda Berriaren aurka, eta 1967ko abenduaren 10ean Errumaniaren aurka. Lau aste geroago hil zen, auto-istripu batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
!!!

**!!!** (*txik-txik-txik* ahoskatua) estatubatuar dance-punk musika-talde bat da. 1996an sortu zuen Nic Offer abeslariak Sacramenton, Kalifornia. !!! taldeko kideek leheago Yah Mos, Black Liquorice eta Pope Smashers taldeetatik zetozen. Gaur egun New Yorken bizi dira. Euren azken diska *Wallop* da, zortzigarrena, 2019ko abuztuan kaleratua.

## Diskografia 
### Albumak 
* *!!!* (2001)
* *Louden Up Now* (2004)
* *Myth Takes* (2007)
* ''Strange Weather, Isn't It?* (2010)
* *THR!!!ER* (2013)
* *As If* (2015)
* *Shake The Shudder* (2017)
* *Wallop* (2019)

### EP 
* *GSL26/LAB SERIES VOL. 2* – (Split con Out Hud, 1999, Gold Standard Labs)
* *Live Live Live* – (2004ko azaroa, Beat Records, Japonian baino ez)
* *Take Ecstasy with Me/Get Up* – (2005eko ekaina, Touch and Go Records)
* *Yadnus* – (2007)
* *Jamie, My Intentions Are Bass EP.* – (2010eko azaroa)
* *Certified heavy kats'' – (2020)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nahia Zubeldia

**Nahia Zubeldia** (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1982) itzultzaile profesionala, idazlea, kantaria eta musikaria da. 

## Biografia 
Lengoaia zientziak ikasi zituen eta ondoren itzulpengintza EHUn, Gasteizen. Itzulpena du ogibide eta musika zaletasun. Idazle ere bada, bere kantuak idatzi izan ditu.

### Kantari ibilbidea 
Lapurdiko Lumi taldeko partaidea da Nahia, Manu Matthysekin batera. Bi munduren nahasketatik emaitza bakar bezain ederra erdietsi dute: pop elektroniko atmosferikoa biltzen duten lau abestitako EPa (Moï Moï Records), eta bi LP: Itzal Zikinak (2019) eta Bezperen Dirdira (2022) 

### Idazle ibilbidea 
Bere kantuen letrak idazteaz gain, 2020an hautatua izan zen, Euskal kultur erakundeak, CPIE Euskal Itsasbazterrak eta Euskal Idazleen Elkarteak antolatzen duten euskal idazle egonaldiaren hamargarren edizioan parte hartzeko. 2020ko azaroaren 23an hasi eta hilabete batez, Hendaiako Nekatoenea baserrian egon zen olerki bilduma bat lantzen.Juan Sebastian Elkanoren larruan sartuz, olerki bilduma bat landu zuen itsasketaz, euskaldunon jakin minaz, mundu ezezagunen bila joatearen tiraz eta itsasoaren aurpegiez, aurpegi guziez. Esperientzia honetan, nahi zuena izan zen idaztera joan, bere burua biluztu eta barruan zuena aztertu.*"ene ametsen ama eta sormenaren bazka izanik ere, bisaia ilunagoak ere baititu itsasoak. Azken urteetan, esperantzaz bete jende anitzen hilobi bilakatu da, eta uretan arrain bezainbat zikin dabil… […] Paradoxa horietan eman nahi nuke arreta, ahal bezainbat ikuspuntutik so eginez".* 

### Diskografia 
* *Bezperen dirdira.* Zubeldiak idatzitako olerki sorta bat eta Matthysek bidean zituen zenbait doinuz osaturiko diskoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Erromantikoarena Youtube

* Nahia Zubeldia. Kontaktua

* Nahia Zubeldia. Mintzoak. Eke

* Nahia Zubeldia. Facebook
* Nahia Zubeldia. Instagram
R.U.R.

***R.U.R.*** Karel Čapek txekiar idazlearen zientzia-fikzio antzezlan bat da. R.U.R. *Rossumovi Univerzální Roboti* (Rossumen Robot Unibertsalak) esaldiaren laburdura da. Euskaraz *Erroboten Lantegia* izenarekin itzuli zuen Xabier Monasteriok. 1920ean idatzi zuen baina 1921eko urtarrilaren 25ean estreinatu zen. Zientzia fikzioan zein beste hizkuntzatan *robot* hitza sartu zuen, txekieraz "lan esklabo, joputza" moduko zerbait esan nahi duena.

*R.U.R.* oso azkar bilakatu zen influentea bere argitalpenaren ostean. 1932an jada hogeita hamar hizkuntzatan argitaratu zen. Antzezlana pertsona artifizialak (*roboti*) egiten dituen fabrika batean hasten da, materia organiko sintetikoa erabilita. Izaki bizidunak dira, haragi eta odol artifizialarekin eginda, makinaria izan beharrean. Askok pentsatzen dute gizakiak direla eta euren kabuz pentsatzeko gai direla. Hasiera batean ematen du gizakientzat lan egiteak pozten diela, baina roboten matxinada bat gertatzen da eta gizakien desagerpena dakar. Čapekek beranduago beste gerturapen bat egin zion gaiari *Valka s mloky* liburuan (*Arrabioen gerra*, 1936), non ez-gizakiak gizakien zerbitzari klasean bilakatzen diren.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Johann Georg Pisendel

**Johann Georg Pisendel** (Cadolzburg, 1688ko urtarrilaren 5agreg./1687ko abenduaren 26ajul. - Dresden, 1755eko azaroaren 25a) biolinista eta konpositore alemaniarra izan zen.

Bere lehen musika ikasketak aitarekin egin zituen. 1697an Ansbach-eko gorteko abesbatzako kide izan zen, eta bertan Giuseppe Torelli izan zuen irakasle. 1703an biolin jotzaile gisa lan egin zuen orkestran. 1709an bidaia bat egin zuen Leipzig-era eta bidaia hartan, Weimarren, Johann Sebastian Bach ezagutu zuen. Leipzigen Georg Philipp Telemann-ek sortutako *Collegium musicum-*eko zuzendaria izan zen aldi batez, eta hura ere ezagutu zuen. 1711n Darmstadteko gorteko orkestran postu bat eskaini zioten, baina uko egin zion.

Hurrengo urtean, 1712an, lanpostu bat onartu zuen Dresdengo gorteko orkestran, eta han eman zuen lanean bizitza osoa. 1716. eta 1717. urteetan bidaia bat egin zuen Saxoniako printzearekin Italiara. Venezian egon zen eta Antonio Vivaldi ezagutu zuen, eta hortik aurrera lagun handiak izan ziren. Vivaldik lau sonata, bost kontzertu eta sinfonia bat eskaini zizkion, 1717 eta 1720 artean idatzitakoak eta *„fatte p. Mr.* *Pisendel“* eskaintza adierazita dutenak. Lan horien jatorrizko eskuizkribuak Dresdengo Unibertsitateko liburutegian daude.

1718an, Dresdenera itzulita, konposizio eskolak hartu zituen Johann David Heinichen-ekin. 1728an Dresdengo gorteko orkestrako *concertino* izendatu zuten; orkestra hura garai hartako garrantzitsuenetako bat zen, eta denbora batez Johann Adolph Hasse-k zuzendu zuen. Dresdenen Jan Dismas Zelenka ere ezagutu zuen eta haren lagun egin zen. Zelenkaren lanak hil ondoren argitaratzen lagundu zuen.

Pisendelen konposizioak gutxi dira, baina kalitate handikoak. Obra instrumentalak bakarrik gorde dira, horien artean biolinerako hamar kontzertu, orkestrarako lau kontzertu, biolinerako bi sonata, trio bat eta sinfonia bat. Bere garaiko biolinista alemaniarrik garrantzitsuena izan zen eta biolin kontzertuak eskaini zizkioten Tomaso Albinonik, Antonio Vivaldik eta Georg Philipp Telemannek .

## Erreferentziak 
* Hans Rudolf Jung: *Johann Georg Pisendel: Leben und Werk.* *Ein Beitrag zur Geschichte der Violinmusik der Bach-Zeit* . Unib. Diss, Jena 1956.
* Kai Köpp: *Johann Georg Pisendel (1687–1755) und die Anfänge der neuzeitlichen Orchesterleitung* . Schneider, Tutzing 2005,  .
* Albrecht Treuheit: *Johann Georg Pisendel: (1687–1755); Geiger - Konzertmeister - Komponist; Dokumentazio sines Lebens, sines Wirkens u.* *Umgangs u. Serkiak Werkes; nachgezeichnet aus Biogr., Komentaren u.* *Veröff. d. letzten 250 Jahre.* Edelmann, Nürnberg 1987.

## Kanpo estekak
Ahmad Tejan Kabbah

**Ahmad Tejan Kabbah** (Pendembu, 1932ko otsailaren 16a - Freetown, 2014ko martxoaren 13a) Sierra Leonako presidentea izan zen. Ekonomialari eta abokatua izan zen lanbidez eta urte asko eman zituen NBEn lanean. 1996an Sierra Leonako Herriaren Alderdiko buruzagi aukeratu zuten eta presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen. Sierra Leonako lehen hauteskunde libreak izan ziren. Hala ere, hurrengo urtean boteretik kendu zuten Johnny Paul Koromak zuzendutako estatu-kolpe militar baten ondorioz. Mendebaldeko Afrikako herrialdeen koalizio militar batek boterera itzuli zuen 1998an. Sierra Leonako Gerra Zibilak eragina izan zuen bere agintaldian. 2002an gerra zibilaren amaiera aldarrikatu zuen eta bigarren agintaldi baterako aukeratua izan zen.

## Kanpo estekak
Bineta

[thumb|1895eko [egunkari batean argitaraturiko zortzi bineta.]]
[thumb|ezkerrera|[Manga estiloko binetak. Bineta handia ezkerretara, testua eta guzti, eta 3 bineta txikiagoak eskuinera, batzuk testurik gabe.]]
**Bineta** bat komunikazio helburu duen irudi bat da. Liburu, egunkari, aldizkari eta kidekoetan, hasieran edo kapitulu amaieretan, jartzen den irudi apaingarria izan daiteke, edo komikietako edozein irudi, bere bakardadean hartuta.

Bineta liburu edo kideko argitalpen batean ezartzen den irudia da, askotan lauki baten barruan sarturik agertzen dena, eta batzuetan testua ere izaten duena.
Pete Buttigieg

**Peter Paul Montgomery Buttigieg** (South Bend, Indiana, 1982ko urtarrilaren 19a) estatubatuar politikaria eta Itsas Armadako militar ohia da, 2021etik Garraiobide idazkaria Joe Biden presidentearen gobernuan. South Bend hiriko alkatea izan zen 2012tik 2020ra.

Harvard College eta Oxfordeko Unibertsitatean graduatua, McKinsey & Company-n aritu zen hiru urtez enpresa-aholkulari lanetan. 2009tik 2017ra, inteligentzia ofiziala izan zen Itsas Armadaren erreserban. 2014an Afganistango gerrara bidali zuten zazpi hilabetez. Alkate zela, 2015ean, bere homosexualtasuna publikoki adierazi zuen Buttigiegek.

2020ko hauteskundeetan Alderdi Demokrataren AEBetako presidentegai izateko hautagaitza aurkeztu zuen Buttigiegek 2019ko apirilean. Iowako *caucus* barne-hauteskundeak irabazi zituen, AEBetako bi alderdi nagusietako presidentegai barne-hauteskunde bat irabazten zuen lehen pertsona argi homosexuala bihurtuz. 2020ko martxoan kanpaina bertan behera utzi zuen, eta Joe Bidenen hautagaitza babestu zuen.

2020ko abenduan, Biden hauteskundeen irabazleak Garraiobide idazkari hautagai izendatu zuen Buttigieg. Baieztatua izanik, AEBetako kabinete edo ministro-batzen historian lehen pertsona argi homosexuala da.

## Erreferentziak
Frederick Ballantyne

Sir **Frederick Nathaniel Ballantyne** (Layou, Saint Vincent, 1936ko uztailaren 5a - 2020ko urtarrilaren 23a) Saint Vincent eta Grenadinetako gobernadore orokorra izan zen 2002tik 2019ra. Medikuntza ikasi zuen Estatu Batuetan eta 1971n Kingstowneko ospitaleko mediku buru izendatu zuten. Ralph Gonsalves lehen ministroak izendatu zuen herrialdeko gobernadore orokor, eta 2002ko irailaren 2an zina egin zuen. 2019an Susan Dougan ordezkatu zuen.
Pavel Tonkov

**Pavel Sergeievitx Tonkov** (; Izhevsk, 1969ko otsailaren 9a), errusiar txirrindulari ohia da. 1992tik 2005era izan zen profesional eta 36 garaipen lortu zituen. Profesional bihurtu baino lehen 100 garaipenetik gora lortu zituen. Gainera, bere lehenengo urtean profesionaletan, zazpigarren amaitu zuen Italiako Giroa eta gazteen sailkapena irabazi zuen.

Kirol ibilbideko garaipenik esanguratsuena 1996ko Italiako Giroa izan zen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Franco Chioccioli

**Franco Chioccioli** (Castelfranco di Sopra, 1959ko abuztuaren 25a) italiar txirrindulari ohia da. 1982tik 1994ra profesionala izan zen eta 30 garaipen lortu zituen. 1991ko Italiako Giroa irabazi zuen Marino Lejarretarekin borroka estua izan eta gero.

## Taldeak 
Selle Italia (1982).

Vivi-Sella-Benoto (1983).

Murella-Rossin (1984).

Fanini-Wuhrer (1985).

Ecoflam-Jollyscarpe-BFB (1986).

Gis Gelati-Jollyscarpe (1987).

Del Tongo (1988-1990).

Del Tongo-MG Boys(1991).

GB-MG Maglificio (1992-1993).

Mercatone Uno-Medeghini(1994).

## Palmaresa 
## Saikapen orokorra Itzuli Handietan 
-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Giuseppe Enrici

**Giusepe Enrici** (Pittsburgh, 1898ko urtarrilaren 2a - 1968ko irailaren 1a) italiar txirrindulari bat izan zen. 1924ean Italiako Giroa irabazi zuen eta 1922 eta 1923ko giroetan Giovanni Brunerorentzat lanean aritu zen eta 3. eta 6. bukatu zituen. 1921tik 1928ra aritu zen txirrindulari bezala eta 8 garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
### 1922 
* 3. Italiako Giroan.

### 1923 
* Cavaciocchi Kopa.

* Sestriereko Giroa.
* Penice Giroa.

### 1924 
* Italiako Giroa eta bi etapa.

### 1928 
* Sud Est-eko Tourreko bi etapa.

## Kanpo estekak
Goitzsche

**Goitzsche harrobia** Bitterfeld meatze barrutian kokatua dago, Alemanian. Aire zabaleko meategia izan zen eta lignitoa erauzteko erabili da batik bat, Bitterfeld-etik hego-ekialdera eta Delitzsch-etik iparraldera kokatzen da.

## Ustiapena eta berreskuratzea 
Meatze jardueraren 80 urteetan, irekitako hiru meategiek 62 inguruko azalera erdietsi zuten&nbsp;km²-tan, horietatik Goitzsche 36 irekitako meategia bakarrik&nbsp;km² hartu zuen. Denbora horretan guztira 1.275.000 milioi&nbsp;m³ lignito gordin atera zituzten.

1991n meategia itxi ondoren, inguruaren berritze neurriak aplikatu ziren, 1991tik 1998ra iraun zutenak. Ezponden egonkortasuna ziurtatu zen, irekitako meatzaritzako ekipamendu handiak eta trenbide ibilgailuak desegin ziren, baita pista sistemak eta hodiak , kutsatutako materialak kendu zituzten ingeniaritza hidraulikoko neurriak hartu ziren. Denbora horretan 56 milioi&nbsp;m³ lur mugitu ziren 830 hektareako azaleran. Ondorioz berdegune eta basogintzako bihurtzen ziren 500&nbsp;hektarea.

## Anbar ustiapena 
Mineralaren ustiapenaz gain, Goitzschen anbara ere atera zen. 1955ean, Goitzsche meategi irekian zegoen Bitterfeldeko anbar gordailua aurkitu zen, eta 1975ean hasi ziren esplorazio geologikoa egiten. Materiala bitxigintzaren industriari zuzenduta ustiatu zen batez ere. Urtean 50 tona anbar atera ziren, guztira 400 tona baino gehiagoko erauzketa (1975etik 1990era),

## Kanpo estekak
Francesco Camusso

**Francesco Camusso** (1908ko martxoaren 8a - 1995eko ekainaren 23a) txirrindulari italiarra izan zen. 1931tik 1938ra profesional izan zen eta 8 garaipen lortu zituen. Bere lehen urtean profesionaletan Italiako Giroko garailea izan zen eta hurrengo urtean Frantziako Tourreko podiuma zapaldu zuen.

## Taldeak 
* Gloria-Hutchinson (1929-1932).
* Gloria (1933-1934).
* Legnano-Wolsit (1935).
* Legnano (1936).
* Il Bertoldo (1937).
* Gloria-Ambrosiana (1938).

## Palmaresa 
**1931**
* 20px Italiako Giroa eta etapa bat.
* 2. Campaniako Giroan
* 2. Tre Valli Varesinen

**1932**
* 3. Frantziako Tourrean eta etapa bat.

**1933**
* 6. Paris-Nizan eta etapa bat.

**1934**
* 2.Italiako Giroan eta etapa bat.
* 3. Suitzako Itzulian eta etapa bat.
* 3. Milan-San Remon
* 6. Lombardiako Giroan

**1935**
* Frantziako Tourreko etapa bat.
* 7. Lombardiako Giroan

**1936**
* 6. Lombardiako Giroan

**1937**
* 4. Frantziako Tourrean eta etapa bat.

## Sailkapen orokorra Itzuli handietan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu 
X: ez zen jokatu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elvira Iñurrieta

**Elvira Iñurrieta Azkarraga** (Bartzelona, 1895eko abenduaren 7a - Elorrio, Bizkaia, 1980ko apirilaren 17a) emagina izan zen. Elorrion 2400 ume baino gehiagori lagundu zien jaiotzen.

## Biografia 
Elvira Iñurrieta 1895ean Bartzelonan jaio zen, bere familia bertan bizi baitzen, lana dela-eta. 7 urte zituela bueltatu ziren Elorriora, bere amaren jaioterrira. Ogibide ugari izan zituen bere bizitzan zehar: errekadista, neskame, txurroak saltzen edo arraina saltzen besteak beste, baina emagin gisa egin zuen lanagatik da ospetsua.

Gaztetan Madrilera joan zen “dontzeila” gisa eta han ezagutu zuen Jose Agustin Pildain gero bere senarra izango zena. Hau soldadutza egitera joana zen bertara. Lezon ezkondu ziren denbora batera eta Donostian bizi izan ziren urte batzuez.

Elvirak Donostian zeudela hiru seme-alaba izan zituen eta Elorriora bueltatu eta gero beste hiru.

Elorrion, gutxi gorabehera 2.400 umeri lagundu zien jaiotzen. Bitxikeria moduan aipatu behar dugu artatu zuen lehenengo erditzean jaiotako neskatoari Ignacia izena jarri ziotela; eta azken erditzean jaiotako mutilari, Ignacio.
* Elorrioko herriak kale bati jarri zion Elbira Iñurrieta izena. Elorrion emakume-izena eduki zuen lehenengo kalea izan zen hau.

## Iruditegia 

Fitxategi:Elbira Iñurrieta kalea, Elorrio.jpg|Elbira Iñurrieta kalea
Fitxategi:Elbira Iñurrieta kalea Elorrion.jpg|Elvira Iñurrieta kalea

## Erreferentziak
Luigi Marchisio

**Luigi Marchisio** (Castelnuovo Don Bosco, 1909ko apirilaren 26a - 1992ko uztailaren 3a) italiar txirrindularia izan zen. 

Legnano taldearekin pasa zen profesionaletara eta han hiru urte egon zen. Gero, Bianchi taldean egon zen urte batez, 1932an eta bere azken urtea Olympia O.Egg taldean egon zen. Bera, Italiako Giroa irabazi duen bigarren txirrindulari gazteena da, Fausto Coppi handiaren atzetik.

## Palmaresa 
**1928**
* Piccolo Giro di Lombardia
**1929**
* 4. Romagnako Giroan
**1930**
* 20px Italiako Giroa eta bi etapa.
* Reggio Calabriako Giroa.
* 3. Toscanako Giroan
* 6. Milan-San Remon

**1931**
* 3. Italiako Giroan.
* 4. Lombardiako Giroan.
* 6. Milan-San Remon.

**1932**
* Bartzelona-Madrid eta etapa 1

**1933**
* 6. Kataluniako Voltan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: ez zuen parte hartua
UT: utzi, ez zuen amaitu
X: ez zen jokatu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Redunca

***Redunca*** ugaztun artiodaktilo genero bat da. Izen arruntez bere barnean dauden hiru espezieei antilope deitzen zaie. *Kobus* generoarekin batera Reduncinae subfamilia osatzen dute.

## Espezieak 
* *Redunca arundinum*
* *Redunca fulvorufula*
* *Redunca redunca*

## Kanpo estekak
Yerupajá

**Yerupajá** Peruko Huayhuash mendikateko mendi bat da, Andeetan. Lauricocha eta Bolognesi probintzietan kokatuta dago. 6.635 metrora, Peruko bigarren mendirik altuena eta Huayhuash mendikateko garaiena da. Tontorra Amazonas ibaiaren arroko punturik garaiena da, eta lehen aldiz 1950ean igo zuten Jim Maxwellek eta Dave Harrahk, eta bere iparraldeko tontorra (Yerupajá Norte) 1968an Roger Bates eta Graeme Dingle zeelandaberritarrek igo zuten. Bisitari askoren ustez, Yerupajá Hego Amerikako mendirik ikusgarriena da.

Igoera arrakastatsu gutxi batzuk baino ez dira izan, eskalatzen mendi zailenetako bat delako. Ibilbiderik ezagunena hego-mendebaldekoa da. Hurbilketa, normalean, Huarazetik hegoalderantz egiten da Chiquian eta Jahuacochatik.
1. linea (TRAM Alacant)

**Alacantiko Burdinbide Metropolitarreko 1. linea** sarean aurreikustako sei lineetako bat da. Luceros eta Benidorm-Intermodal geltokiak lotzen du. Linea 2007n inauguratu zen Luceros eta Benidorm-Intermodal geltokien artean.

Aurreikuspenen arabera, etorkizunean, Marina Baixako linearen zati bat etorkizuneko batek ordezkatuko du, eta zerbitzu erdizuzenetarako utziko da.

## Geltokiak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alacantiko Burdinbide Metropolitarra

## Kanpo estekak 
* Alicantiko burdinbide metropolitarrako webgune ofiziala
Garazi Mugarza

**Garazi Mugarza Markina** (Mallabia, Bizkaia, 1995eko apirilaren 6a) idazlea, margolaria eta lanbidez erizaina da.

## Bizitza 
Mallabiko Mallagoi baserriko alaba, bere herriko Learreta-Markina eskolan burutu zituen lehen ikasketak, Berrizko eta Durangoko Institutoetan bigarrenak eta azkenik Euskal Herriko Unibertsitatean, erizaintzarako formazioa jasoz. Familia eta komunitate arretan du espezializazioa.

## Ibilbidea 
Ume-umetatik du idazteko zaletasuna eta margotzen ere gazterik hasi zen. Diziplina bi hauetan, idazketan batipat, sari ugari jasotakoa da. Besteak beste, 2011n, 2012an eta 2013an Urruzuno saria, 2013an Azkue saria, 2014an Leioako Maitasun Gutunen Lehiaketa eta 2012, 2013 zein 2015ean Julene Azpeitia saria, adin kategoria desberdinetan.

Margoketari dagokionez, Damaris Pan herrikidea irakasle zuelarik, Estatu mailako BMW saria irabazi zuen 2006an *Txotxa bistan* margolanarekin.

Idazle gazteak biltzen dituen ITU Bandako partaidea da eta hauek sortutako *Isabel Iturberen bizitza eta heriotza* ikuskizun musikatuan parte hartu izan du. Bandaren hegalean dagoen *Lekore* aldizkarian bere lan literarioek sarritan ikusi dute argia  eta *Anboto* astekariko kolaboratzailea ere bada mallabitarra.

## Sariak 
* Urruzuno saria (2011), *Txaro* idazlanarekin.
* Urruzuno saria (2012), *Izenburu bat zapi bateko bizimodu klasikoen nahaste batentzat* idazlanarekin.
* Urruzuno saria (2013), *Ameliaren lepokoa* idazlanarekin.
* Azkue saria (2013), *Metamorfosia* idazlanarekin. 
* Julene Azpeitia saria-Durango (2012), *Egunak agortu zaizkidanean* idazlanarekin.
* Julene Azpeitia saria-Durango (2013), *Magia beltza* idazlanarekin.
* BMWren Talentu Onenaren saria (2006), *Txotxa bistan* margolanarekin.
* Leioako Maitasun Gutunen XV. Lehiaketako  saria (2014), *Zuen alaba* idazlanarekin.

* Julene Azpeitia saria-Zumaia (2015), *Ispilu bat bakeak egiteko* idazlanarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Garazi Mugarzaren distopiaEitb, 2019
Balaena

***Balaena*** zetazeo genero bat da, Balaenidae familian. Gaur egun generoa monotipikoa da, espezie bakarra duena, Groenlandiar balea (*B. mysticetus*). 1758an Lineok izendatu zuen, garai hartan uste zuena *Eubalaena* guztiak eta groenlandiar balea espezie berbera zirela.

*Balaena*ren sailkapena oso eztabaidatua izan da historian zehar. 2000an Rosenbaumek eta 2007an Churchillek eginadko ikerketa genetiko batek ebatzi zuen *Eubalaena*ren barneko hiru espezieek klado bat osatzen dutela, *Balaena*ren ezberdina eta, beraz, zuzena dela bi genero izatea.

## Taxonomia 
* ***Balaena***
** † *Balaena affinis* (Pliozeno; Red Crag Formazioa, UK)
** † *Balaena montalionis* (Piacenziar; Casina, Italia).
** *Balaena mysticetus*
** † *Balaena ricei* (Piacenziar; Rice's Pit, Yorktown Formazioa, Virginia, AEB).

### Espezie eztabaidatuak 
* † *Balaena arcuata* (Miozeno/Pliozeno; Belgika)
* † *Balaena forsythmajori* (Zanclear; Case il Poggio. Italia)
* † *Balaena larteti* (Neogeno; Landak, Frantzia)
* † *Balaena macrocephalus* (Langhiar; Sos, Frantzia)
* † *Balaena simpsoni* (Miozeno/Pliozeno; Ancud, Txile) (agian Neobalaenidae barruan)

### *Species inquirenda* 
* † *Balaena pampaea* (Calabrian; Pampeana Formation, Bahía Blanca, Argentina)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2. linea (TRAM Alacant)

**Alacantiko Burdinbide Metropolitarreko 2. linea** sarean aurreikustako sei lineetako bat da. Luceros eta Sant Vicent del Raspeig geltokiak lotzen du. Linea 2013ko irailaren 4an inauguratu zen Luceros eta Sant Vicent del Raspeig geltokien artean.

Etorkizunean, Hospital Sant Vicent luzatuko da, Sant Vicent del Raspeig hirigune osoa zeharkatuz.

## Geltokiak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alacantiko Burdinbide Metropolitarra

## Kanpo estekak 
* Alicantiko burdinbide metropolitarrako webgune ofiziala
4. linea (TRAM Alacant)

**Alacantiko Burdinbide Metropolitarreko 4. linea** sarean aurreikustako sei lineetako bat da. Porta del Mar eta Plaça La Corunya geltokiak lotzen du. Linea 1999n inauguratu zen Luceros eta Plaça La Corunya geltokien artean.

Ez dago hedapen-planik etorkizunerako.

## Geltokiak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alacantiko Burdinbide Metropolitarra

## Kanpo estekak 
* Alicantiko burdinbide metropolitarrako webgune ofiziala
Jorge Ureña

**Jorge Ureña Andreu** ( 1993ko urriaren 8a, Onilen, Alacanteko probintzian ) espainiar atleta da, proba konbinatuetan espezializatua. Espainiako gaur egungo pista estaliko heptatloiaren errekorra du 6.249 punturekin. Espezialitate horretako Europako txapeldunorde izan zen 2017an Belgraden eta Europako txapelduna Glasgowen 2019an. Aire librean 8.121 puntuko marka du dekatloian, Espainiako historiako bosgarren marka onena izanez.

## Emaitzak 
## Marka pertsonalak 
| width="50%" valign="top" |

|}

## Sariak, aitorpenak eta bereizketak 
* 2015eko gizonezko kirolari onenaren finalista Alacanteko Diputazioko Probintzia Kirol Sarietan (2016).

## Erreferentziak
Filippo Tortu

**Filippo Tortu** (1998ko ekainaren 15a) italiar atleta da, 100 metroko errekor nazionala duena 9,99 segundurekin, 10 segundu azpitik korrika egin duen lehen italiarra. 2017ko Europako U20 Txapelketan urrezko domina irabazi zuen 100 metrotan eta zilarrezko domina 2016ko Munduko U20 Txapelketan. Salvino Tortu, bere aita, da bere entrenatzailea, Lombardiara emigratu zuen Sardiniar esprinter ohia. Bere anaia nagusia, Giacomo, esprinterra da ere.

## Errekor nazionalak 
* 100 metro : **9,99** (+0,2&nbsp;m/s; Madril, 2018ko ekainaren 22a) - egungo errekorra.
* 4 × 100 m erreleboa : **38.11** (Doha, 2019ko urriaren 4a), azken posta egin zuen Federico Cattaneo, Marcell Jacobs, eta Davide Manentirekin - egungo errekorra.

## Lorpenak 
## Marka Pertsonalak 
; Aire Librea

* 100 metro : **9,99** (+0,2&nbsp;m/s; Madril, 2018ko ekainaren 22a)
* 200 metro : **20,34** (+0,6&nbsp;m/s; Erroma, 2017ko ekainaren 8a)

; Pista Estalia

* 60 metro : **6,58** (Ancona, 2019ko urtarrilaren 20a)

## Titulu nazionalak 
* Italiako Atletismo Txapelketa
** 100 metro : 2016
* Italiako Atletismo Txapelketa estalian
** 60 metro : 2020

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giovanni Rossignoli

**Giovanni Rossignoli** (Pavia, 1882ko abenduaren 3a-*ib.*, 1954ko ekainaren 27a) txirrindulari italiarra izan zen. Lehenengo Giroan hirugarren sailkatu zen eta, guztira, 6 aldiz sailkatu zen Italiako Giroko lehenengo hamargarren artean. 

1927an, dagoeneko 45 urte zituelarik, Italiako Giroan eta Frantziako Tourrean parte hartu eta bietan amaitzea lortu zuen.

## Palmaresa 
**1903**
* 600 kilometrotako lasterketa.
**1905**
* Milan-Turin.
* 2. Lombardiako Giroan
**1906**
* Milan-Mantua
**1907**
* Olona bailarako Kopa.
* 2. Milan-Mantuan
* 3. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan
**1908**
* 10. Frantziako Tourrean
**1909**
* 3. Italiako Giroan eta bi etapa.
**1911**
* 2. Italiako Giroan eta etapa bat.
**1920**
* 9. Italiako Giroan eta etapa bat.
**1921**
* 9. Italiako Giroan
**1924**
* 8. Italiako Giroan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ercole Baldini

**Ercole Baldini** (Villanova di Forlì, 1933ko urtarrilaren 26a - *ibidem*, 2022ko abenduaren 1a) italiar txirrindularia izan zen. Pistan eta errepidean aritu zen. Melbourneko Joko Olinpikoetan parte hartu zuen eta urrezko domina irabazi zuen. Horrez aparte, 1958ko Italiako Giroa ere irabazi zuen.

Pistan, Munduko Txapelketan 3 domina lortu zituen.

## Taldeak 
* Legnano (1957-1958).
* Ignis Frejus (1959-1962)
* Cynar (1963).
* Salvarani (1964).

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Tilburgeko Unibertsitatea

**Tilburgeko Unibertsitatea** Holandako unibertsitate publikoa da, Administrazio, Arte, Gizarte Zientziak, Zuzenbidea, Ekonomia eta Humanitate arloetan espezializatua, Tilburg hirian, Ipar Brabante probintziako zati batean, Herbehereetako hegoaldea.

Erakundeak mundu osoko ikerketarako eta irakaskuntzarako ospe ona sortu du. Argitalpen akademikoen arloan, *Research Papers in Economics*ek bere Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea munduko 23. ikerketa sail emankorrena eta Europako 6.a izan zen.  2020ko Shanghaiko Sailkapenaren arabera, Tilburg Unibertsitatea 6. postuan kokatzen da Enpresen Administrazioaren arloan eta 24. finantza arloan mundu osoan.   Zuzenbidearen arloan, Tilburgeko Unibertsitatea munduko 28. postuan dago eta Herbehereetan 2. THE 2021eko unibertsitateen ranking akademikoaren arabera.  Horrez gain, Gizarte eta Portaera Zientzien Fakultateak Psikologia Medikoko bi urteko Masterreko programa bakarra eskaintzen du (nederlanderaz ematen da), eta bertan ikasleak medikuntzaren alorreko profesional zientifiko gisa trebatzen dira.

## Historia 
Unibertsitatea 1927an sortu zen. Hasieran Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako eskola zen . Geroago, Zuzenbidea ( 1963an sortua), Gizarte eta Portaera Zientziak ( 1963an ere ), Teologia eta Filosofia ( 1967 ) eta, azkenik, Arte Eskola ( 1981 ) bezalako fakultateak sartu ziren.

Beste fakultate batzuen hazkundea gorabehera, Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzak gaur egun unibertsitatea osatzen duten unibertsitate guztien artean handiena izaten jarraitzen du ikasle kopuruari dagokionez.

## Datu garrantzitsuak 
Campuseko ikasleen populazioa 17.378 ikaslez osatuta dago.  Kopuru hori esanguratsua da hiriko biztanleria osoa 200.000 biztanle pasatxo direla kontuan hartzen bada.

Ikasleen% 18 gutxi gorabehera atzerriko jatorria duten ikasleek osatzen dute. Talde hau ikasle finkoek (unibertsitatean ikasketak hasi eta amaitzen dituztenek) eta truke ikasleek osatzen dute. Zentzu horretan, Tilburgeko Unibertsitateak urtero egiten die harrera Europako beste herrialde batzuetako ikasleei Erasmus Ikasle Truke Programan.

Eindhovengo Unibertsitate Teknikoarekin batera, Tilburgeko Unibertsitateak negozio eskola bat garatu du, TIAS izenekoa, 2020an Europako 32 negozio eskoletara iritsi zen  eta bere Executive MBAs 69. postuan dago munduko Financial Times . 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fausto Bertoglio

**Fausto Bertoglio** (Brescia, 1949ko urtarrilaren 13a) italiar txirrindulari ohia da. 1973tik 1980ra profesional moduan aritu zen.

Ibilbideko garaipenik handiena 1975eko Italiako Giroa izan zen, non Francisco Galdos arabarrari eta Felice Gimondi txapeldun handiari gailendu zitzaien.

## Palmaresa 
**1971**
* 10. Girobion
**1972**
* Settimana Lombarda.
* 5. Girobion
**1974**
* Cronostaffettako etapa 1
* 10. Romandiako Tourrean
**1975**
* 20px Italiako Giroa eta etapa bat.
* 20px Kataluniako Volta eta etapa bat.
* 2. Bernocchi Kopan
* 5. Camaioreko Sari Nagusian
* 7. Super Prestige Pernodean
**1976**
* Kataluniako Voltako etapa bat.
* Placci Kopa.
* 3. Italiako Giroan.
* 5. Apuliako Giroan
* 9. Frantziako Tourrean
**1978**
* 5. Romandiako Tourrean
* 7. Tirreno-Adriatikoan
**1979**
* 7. Midi Libren
* 7. Italiako Giroan.

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*