María Canosa

**María Canosa Blanco** (Cee, Coruña, 1978ko abuztuaren 20a) Galiziako Ingeniaritza Zibileko ingeniaria da, eta ezaguna da Galiziako Telebistako lehiaketa-saio batzuetan epaimahaikide gisa parte hartzeagatik eta haur eta gazte literaturako idazle izateagatik.

## Biografia 
Concha Blanco idazlearen alaba, bere jaioterritik Coruñara joan zen unibertsitate ikasketak egitera hiri horretako Unibertsitatean, eta Bide, Ubide eta Portuetako ingeniari gisa (Ingeniaritza Zibila) graduatu zen.

Ingeniari bezala hasi zen lanean eta *Centro de Coñecemento da Costa da Morte-*n (Heriotzaren Kostaldearen Ezagutza Zentroa) Proiektu Zuzendaria izan zen. Hasiera-hasieratik, ingeniari eta idazle lanak egin zituen, baita TVGko hainbat saiotako gidoilari lanak ere. Bere obra batzuetatik antzerkirako egokitzapenak egin ziren.

alt=María Canosa y Jorge|thumb|250x250px|María Canosa eta Jorge Mira dira TVGren *Coma un allo* lehiaketako adituak
thumb|250x250px|TVGko *Coma un allo* saioko aurkezleak
*La Voz de Galicia-*ko artikulugile gisa kolaboratzen du, eta *Radio Galega-*ko eta *Radio Voz* irratiko hainbat irratsaiotan solaskide izan zen. TVGren *Cifras e letras* lehiaketan letretan "aditu" postua bete zuen 2011ko irailetik 2013ko hasierara arte, orduan utzi baitzitzaion lehiaketa emateari. Programa hori *Verbas van* lehiaketak ordezkatu zuen, non aditu postua ere bete zuen eta jarraian jarduera horri eutsi zion *Coma un allo* programan.

Idazle gisa sari ugari jaso ditu, horien artean 2017ko haur literaturako *Merlin saria*, *Muriel* lanarengatik.

## Lanak 
; Haur eta gazte literatura

* *Bramido maino*, 1997, Ediciones do Castro.
* *A pedra de seixo*, 1997, Sotelo Blanco Edicións.
* *Á espreita na penumbra*, 1999, Sotelo Blanco.
* *Leo era un león*, 2002. Ir Indo.
* *San Xoán*, 2006.
* *Leite con cacao*, 2007.
* *Entre papoulas*, 2009, Editorial Everest Galicia.
* *Faíscas*, 2009, Editorial Galaxia.
* *Matías, un pito de campionato*, 2010, Galaxia.
* *O papaventos de Laura*, 2011, Ourenseko barrutiko batzarra. Pura y Dora Vázquez saria. 
* *O Crebanoces*, 2011, Pablo Zaera, editorea. Gaztelaniaz ere argitaratua.
* *A tartaruga de Martiño*, 2011, Everest Galicia.
* *Acuario*, 2012, Ediciones Embora.
* *Xiana, a nena pirata*, 2012, Everest Galicia.
* *Viaxes de inverno*, 2013, Everest Galicia.
* *Acuario 2*, 2014, Embora.
* *Ana xa chegou!*, 2014, Everest Galicia.
* *Druídas*, 2014, Ediciones Embora.
* *Papá, que son os sorrisos?*, 2014, Galebook.
* *Pasen e miren*, 2014, Bululú. Gaztelaniaz eta katalanez ere argitaratua. 
* *Vagalume de versos*, 2014, Galaxia.
* *Rubicundo*, 2015, Ediciones Xerais de Galicia.
* *Parar o Mundo*, 2015, Editorial Trifolium.
* *O día que choveu do revés*, 2016, Xerais.
* *O libro dos medos*, 2016, Bolanda.
* *O neno inverno*, 2016, Galaxia.
* *O que nunca che contaron*, Kike Gomezekin, 2017, Oqueleo.
* *A cazadora de estrelas*, 2017, Xerais.
* *Muriel*, 2017, Xerais.
* *Caderno de lúas*, 2018, Bululú
* *O ladrón de voces*, 2019, Ediciones Embora.
* *Candorcas e unicornios*, 2019, Galaxia.
* *Unha fábrica de bicos*, 2020, Xerais.
* *Lobo Ramón*, 2020, Oqueleo.
* *Quero saír!*, 2020, Ediciones Embora.
* *As pombas de Bastián*, 2021, Xerais.

; Narratiba

* *Faíscas*, 2009, Editorial Galaxia.
* *DisParo*, 2016, Ediciones Embora.
* *Non é París*, 2016, Bolanda.
* *Cando cae a luz*, 2016, Urco Editora.
* *O lado do que dormes*, 2019, Xerais.

; Saiakerak

* *Do A ao Z  Xosé Neira Vilas-ekin*, 2010, Everest Galicia.
* *A que altura está o ceo?*, Jorge Mira-rekin, Alvarellos Editora
* *¿A qué altura está el cielo?*, Jorge Mira-rekin, Alvarellos Editora
* *A peregrina gastrónoma*, 2019, SomosLibros
* *La peregrina gastrónoma*, 2019, SomosLibros

; Dibulgazioa

* *Emilia Pardo Bazán. Unha menta poderosa*, 2021, Bululú.´
* *Emilia Pardo Bazán. Una menta poderosa*, 2021, Bululú.
* *H2... Oh!!!*, 2021, Galaxia.
* *María Casares. A impaciencia por vivir*, 2022, Bululú.
* *María Casares. La impaciencia por vivir*, 2022, Bululú.

; Poesia

* *Ronca o mar*, 2011, Ediciones Fervenza. Gaztelaniaz argitaratua 2012an, *Ronca el mar* izenburupean.

; Obra kolektiboak

* *Dezaseis relatos*, 1995,  Pontedeumeko kontzejua.
* *Nós*, 1997, Batallón Literario da Costa da Morte.
* *Rumbo ás illas. Escritores da Costa da Morte nas Sisargas*, 1997, Asociación Cultural Monte Branco/Asociación Neria, O Couto, Ponteceso.
* *O trasno rebuldeiro (Antoloxía de literatura infantil da Costa da Morte)*, 1997, Asociación Neria.
* *Mini-relatos*, 1999, Librería Cartabón.
* *Narradoras*, 2000, Xerais.
* *Achegamento ao libro*, 2001.
* *A Coruña á luz das letras*, 2008, Trifolium.
* *Letras novas*, 2008, Galizierazko Idazleen Elkartea.
* *Tres blues e un rap*, 2008, Galiziako Gazte eta Haur Liburuaren Elkartea-Galiziako Xunta.
* *Ditos sobre o libro e a lectura*, 2009. Coruñako kontzejua.
* *Guía viva de ortodoxos y heterodoxos en la poesía contemporánea gallega*, 2012, Endymion Poesía.
* *O libro dos Reis Magos*, 2012, Galiziako Xunta.
* *Contos da taberna*, 2014, Ediciónes Embora.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro*, 2015, liburu elektronikoa.
* *Será correcto?*, Concha Blancorekin, 2016, Hércules de Ediciones.
* *Relatos da Ulloa*, 2019, Instituto de Estudos Ulloáns/Gadis.
* *Libres e vivas* (2021). Galaxia.

## Sariak 
* O Rubo Kultur Elkartearen Ipuin Lehiaketa 1986an eta 1992an.
* Xermolos Kultur Elkartearen Terra Chá Literatur Lehiaketa, 1989 eta 1992an.
* ONCEren 1992ko Galegozko Ipuin Lehiaketa.
* Francisco Fernández del Riegoren 1993ko lehiaketa.
* RÚA NOVA (Narraçοes Juventis) (aipamen berezia) 1993an eta 1995ean
* Haurrentzako Poesia Arume Saria (Neira Vilas Fundazioa) 2009an (aipamen berezia)
* Pura y Dora Vázquez Saria (Ourenseko Barrutiko Batzordea) 2010ean
* XV. Avelina Vallares Poesia Saria La Estradako kontzejuan, 2011n, *Ronca o mar lanagatik.*
* Aipamena 2013ko haurrentzako Arume Poesia Sarian, *O libro dos medos que non o son* liburuagatik.
* Galizierazko Manuel María IV. Poesia Lehiaketako hirugarren saria, *A desmemoria* lanarengatik.
* Merlín 2017 saria, *Muriel-*engatik.
* Zientzia Ekinean lehen saria (Ex Aequo) Zientzia Dibulgazioko Lanarentzat, *Coma un allo* telebista-saioarentzat. Aurkezlea eta gidoilaria da.
* Haurrentzako Anisia Miranda Antzerki I. Saria, 2022, *Travesía Unicornio* lanagatik.
* 2022ko Follas Novas Sarietako dibulgazio-lanik onena *H2... Oh!!!* lanagatik.
* XIII. Rosalía de Castro Hizkuntza Saria 2022.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* «Canosa Blanco, María», *Dicionario biográfico de Galicia-*n (2010-2011) 1. liburukia, 176. orrialdea. Vigo: Joan Indo Edicións. ISBN ά7680-665-4.
* «Canosa Blanco, María». Gran Enciclopedia Gallega (Grupo El Progreso). 2005. ISBN 84-87804-88-8. 

## Kanpo estekak 
* María Canosa  Galiziako Liburutegi Birtualean.
* María Canosa Asociación de Escritores en Lingua Galega-ren webgunean
* María Canosa, Galaxia argitaletxearen webgunean.
* María Canosa, Urco editoraren webgunean.
* XX. mendean galizierazko literaturari buruzko elkarrizketa Manuel Garcia Barros BHIko ikasleekin .