Brian Keating

**Brian Gregory Keating** (New York, Ameriketako Estatu Batuak, ) fisikaria da, kosmologian espezializatua. Hondoko mikrouhin erradiazioa aztertzen lan egiten du. Haren lanik garrantzitsuenak dira POLARBEAR2 eta Simons Array esperimentuen buru izatea. Horrez gain, BICEP (Background Imaging of Cosmic Extragalacitc Polarization) instrumentuaren asmatzailea da. 

Doktoretza lana 2000. urtean egin zuen “Brown University”-n Providence-ko unibertsitatean, eta 2019tik University of California, Kaliforniako unibertsitateko fisika irakaslea da. Dibulgaziozko bi liburu egin ditu; *Losing The Nobel Prize* eta *Into the Imposible*. Lehenengoan, BICEP2-ren asmakuntzaren eta harekin batera hasitako drama zientifikoaren inguruan hitz egiten du, gaur egungo zientziaren aurpegi ilunenean sakonduta, lehia biziaren inguruan hitz egiten du bere bizipen pertsonaletik, eta nola Nobel sariak zientziaren aurrerapenean lagundu beharrean, hori geldiarazi dezakeela ere azaltzen du. Bigarrenean, hainbat zientzialari ospetsurekin zein Nobel sariaren irabazlerekin elkarrizketan, zientziaren mitoetako batekin hautsi nahi du, talentuaren beharrarekin zehazki, nola horren ordez dedikazioa eta lanarekin norberaren imajinazioa eta potentziala handitu daitezkeen, mundu honetatik kanpoko arrakasta lortzeko.

Aita ingeniaria eta ama irakaslea zituelarik, gaztetatik izan zuen zientziarekiko interesa. Carl Saganen “Cosmos” liburuari esker piztu zitzaion fisika eta espazioarekiko interesa. Long Islandeko eskola publikoetan egin zituen lehen hezkuntzako ikasketak, matematika eta fisikan gailenduz.

## Ikasketak eta ibilbidea 
Keatingek fisika karrera (B.S. Bachellor of Science) egin zuen Case Western Reserve University-n 1993an. (M.S. Master of Science) masterra eta (Ph.D. Doctor of Philosophy) doktoretza berriz, Brown University-n burutu zituen bi urte beranduago, 1995 urtean. Bere tesia “A search for the large angular scale polarization of the cosmic microwave background”-”Hondoko mikrouhin erradiazioaren angelu handiko eskalaren polarizaioaren bila” izenekoa eta Peter Timbie-k zuzendua, 2000an onartua izan zen. Doktoratu osteko ikerketak egin zituen “National Science Fundation (NSF)”-ekin batera Kaliforniako instituto teknologikoan 2001etik 2004 arte. Irakasle lanetan hasi zen Kaliforniako unibertsitatean 2004 urtean, eta geroztik bertan jarraitzen du. 2005 urtean (NSF)-ren saririk ospetsuena jaso zuen “NSF career grant” eta 2006an AEB-ko gobernuak ematen duen saririk prestigiotsuena “Presidential Early Career Award” eman zioten. Keatingekin batera, Jonathan Kaufman eta Bradley Johnson zientzialariek “Buchalter Cosmology” saria jaso zuten 2014 urtean. “Ax Center for Experimental Cosmolgy” zentroaren eta “Joan and Irwin Jacobs Program in Astrophysics” programaren zuzendarikide izendatu zuten 2013an.

## Beste sari batzuk 
* UC San Diego-ko irakaslea,2014.
* American Physical Society-ko kidea, 2016.
* Chancellor`s Distinguished Proffesor of Physics, UC San Diego, 2019.
* Excellence in Stewardship Award, 2018/19.
* National Society of Black Physicist-eko ohorezko kidea, 2018.
* Horace Mann Meda from Brown University Graduate School saria, 2022.

## Ikerketak 
Keating kosmologia arloa ikertzen ari da, hondoko mikrouhin erradiazioan eta honek unibertsoaren hasiera zein eboluzioarekin duen erlazioan batez ere.  BICEP instrumentuaren sortzailea da, polarizazio kosmiko extragalaktikoaren honoko irudiak egiteko balio duena, hego poloko behatzailean kokatu zena funtzionamenduan. BICEP instrumentuak “NASA Group Achievement Award” saria jaso zuen 2010 urtean. 2016an, Simons Fundazioarekin elkarlanean  jartzea lortu zuen, US$38.4M-eko inbertsioa lortu zuelarik, honekin Simons Observatory izeneko behatokia eraiki zuen, beste US$4.6M-eko inbertsioa ekarri zuelarik. Keating POLARBEAR2 eta Simons Array Txileko proiektuen buruetako bat da, Simons Observatory behatokiko ikerlari nagusia eta US$100M-ko inbertsioak lortu ditu CMB (hondoko mikrouhin erradiazoa) aztertzeko hainbat teleskopioentzako. Bi patenteet jabea da, “banda zabaleko polarizazio modulatzailea mikrouhin eta mm-uhin luzeretako” 2009an, eta “Tunel loturak” 2016 urtean.

## Podcast-a eta irismena 
Brianek Clarke Center-en “Into The Impossible” podcasta aurkeztu du 2016. urtetik geroztik. Clarke-n bigarren legetik hartzen du izen hau podcastak “Posible denaren limiteak aurkitzeko modu bakarra, hontatik haratago iezinezkorantz menturatzea da”. Atal bakoitzean perfil ezberdinekin elkarrizketak mantentzen ditu: Nobel saridunak, zientzialariak, idazleak eta beste hainbeste jende ezagun, hala nola Stephen C.Meyer, Noam Chomsky, Eric Weinstein, Jill Tarter, Sara Seager eta bere libururako elkarrizketatutako hainbat Nobel sari irabazle. 200.000 harpidetza lortu zituen 2024 urtean. Beste hainbat podcastetan parte hartu du.

Bestalde, astronomia irakaslea da bigarren hezkuntzako hainbat zentrotan bere lanetik haratago, 3000 gaztetik gora ikasle izan dituelarik, haientzako inspirazio izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak