María Fernández Ostolaza

**María Fernández Ostolaza** (Madril, 1967ko uztailaren 14a) gimnasta erritmiko ohia da, eta Espainiako gimnasia erritmikoko taldeko entrenatzaile eta hautatzailea ere izan zen. Historialaria eta Psikologoa ere bada. Gimnasta ibilbidean, bere lorpenik aipagarriena 1984ko Europako Txapelketan lortutako brontzea da. Espainiako taldearen entrenatzaile ibilbidean, ostera, 1996ko Atlantako Udako Olinpiar Jokoetan lortutako urrea nabarmentzen da, Emilia Bonevarekin batera Urrezko Neskak bezala ezagutzen den taldea zuzendu zuen, eta beste hainbat lorpenen artean munduko hainbat titulu lortu ere.

## Kirol ibilbidea 
#### Gimnasta erritmikoa 
Bere lehen kluba Club Deportivo Colegio El Molino (gero Logos Ikastetxea) izan zen, 1976 urtetik 1984 urtera bitartean bertako kide izan zelarik. 1985 urtetik 1986 urtera, Club Moscardó taldean jardun zuen. Entrenatzaile nagusia Aurora Fernández del Valle izan zuela. 

1979 urtean, 8. postua lortu zuen 2. mailako sailkapen nagusian, urte hartan Madrilen egin zen Espainiako Banakako Txapelketan. 1981 urtean 6. postua lortu zuen 2. mailako banakako sailkapen nagusian Espainiako Txapelketan, urte hartan Iruñean jokatu zena. Urte horretan bertan, gimnasia erritmikoko Espainiako taldean sartu zen, eta 1986 urtera arte egon zen bertan; 1984 urtetik erretiratu zen arte, talde horretako kapitaina izan zen. Bertan Madrilgo Moscardo Gimnasioan entrenatu zuen Emilia Boneva selekzionatzaile nazionalaren eta Ana Roncero talde entrenatzailearen aginduetara. Orduan Georgi Neykov izan zen taldeko koreografoa eta Violeta Portaska, ostera, muntaiak zuzenean musikatzeaz arduratzen zen piano-jolea. 
[thumb|275x275px|[María Fernández Ostolaza (ezkerrean) taldearekin Vienako Europarrean (1984).]]
1983 urtean, Fernándezek ordezko gimnasta gisa parte hartu zuen 1983 urteko Munduko Kopako Finalean, Belgraden, non taldeak 4.postua lortu zuen. Urte horretan bertan Estrasburgoko Munduko Txapelketatik aurrera gimnasta titular izatera pasatu zen, 5. postua lortuta. Belgradeko Munduko Kopara joan zen taldea hauexek osatzen zuten: ordezko, Elena García, Isabel García, Victoria García, Virginia Manzanera, Sonia Somoza eta Dolores Tamariz; ordezkoak María Fernández Ostolaza eta Pilar Domenech. Hala ere, Belgraden atzetik Elena Garcíak eta Victoria Garcíak taldea utzi zuten, eta, beraz, Estrasburgoko Munduko Txapelketarako Maria, Pino Díaz sartu berria, Pilar Domenech, Isabel Garcia, Virginia Manzanera eta Sonia Somoza izan ziren gimnasta titularrak, ordezko lanetarako Dolores Tamariz zutela.

Fernándezek gimnasta ibilbidean lortutako palmaresean, azpimarratzekoa da 1984 urtean Vienan jokatutako Europako Txapelketako lehiaketa orokorrean Espainiako taldeak lortu zuen brontzezko domina. Domina hori lortu zuen taldea osatu zuten María, Pilar Domenech, Virginia Manzanera, Eva Obalat, Nancy Usero eta Graciela Yanesek; ordezko lanaterako zeuden Rocio Ducay eta Ofelia Rodríguezekin batera. Lorpen horren ostean, 1984 urteko Gimnastikako Merezimenduaren Domina eman zitzaien guztiei, Espainiako Gimnastikako Errege Federazioaren saria, 1985 urtean eman zitzaiena, Alfonso Borboikoa eta Dampierre Cadizeko dukea, orduko COEko presidentea, buru zituen zeremonia batean. 

1985 urtean taldeak Valladolideko Munduko Txapelketan 7. postua lortu zuen. Valladoliden, Maria, Pilar Domenech, Eva Obalat, Ofelia Rodríguez, Nancy Usero eta Graciela Yanes gimnastek osatu zuten taldea, eta Ester Domínguez, Rocío Ducay, Laura Manzanera eta Estela Martín izan ziren ordezkoak. Emaitza horiek guztiak Espainiako taldekide gisa eta lehiaketa orokorrean lortu zituen beti, artean ez baitzegoen kirol-tresnen araberako finalik, ariketa bakarrarekin lehiatzen baitzen.

#### Entrenatzaile 
1993 urteko urtarrilean, Ana Roncerok Espainiako selekzioko hautatzaile gisa egin zuen denboraldian, Fernández Ostolaza Espainiako taldeko entrenatzailea izan zen. Emilia Bonevaren azken etapa osoan jarraitu zuen taldeko entrenatzaile lanetan. 1996 urteko abenduan, gainera, hautatzaile nazional izendatu zuten, bihotzeko azaroan ebakuntza egin zioten Emilia Bonevaren beraren ordez. 1998 urteko maiatzean, Sevillan jokatu zen Munduko Txapelketaren ondoren, zuen hautatzaile zein entrenatzaile lanak egiteko dimisioa aurkeztu. Urte bereko uztailean itzuli zen, eta, ondoren, irailean, Nancy Userok ordezkatu zuen hautatzaile postuan. Teknikari lanetan izan zuen arrakastarik nabarmenena 1996 urtean Atlantako Olinpiar Jokoetan lortutako urrezko domina izan zen. Espainiako taldea Marta Baldó, Nuria Cabanillas, Estela Giménez, Lorena Guréndez, Tania Lamarca eta Estíbaliz Martínezek osatu zuten, eta handik aurrera Urrezko Neskatok izenez ezagunak izan ziren. Era berean, hainbat domina lortu zituen 1994, 1995, 1996 eta 1998 urteko Munduko Txapelketetan eta 1993, 1995 eta 1997 urteko Europako Txapelketetan, besteak beste.

### Ondorengo lana 
Historia Garaikidean lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean eta Psikologian Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalean. Ikasketak Psikoanalisian eta Kulturaren Teorian Masterrarekin osatu zituen, eta Madrilgo Zentro Psikoanalitikoan graduondoko prestakuntza jaso zuen hainbat urtez. Entrenatzaile lanetik erretiratu zenean, Make a Team enpresako Ikerketa Zuzendari lanetan hasi zen; enpresa horren helburu nagusia kirol taldeen ereduak aztertzea izan zen, enpresa mundura eramateko. Era berean, Training Lab-eko bazkide eta zuzendaria izan zen, giza baliabideei eta prestakuntzari buruzko aholkularitza-enpresan. 

Madrilen psikoterapeuta lanetan jardun du kontsulta pribatu batean, eta, aldi berean, kanpo-aholkularitzako lanak egin ditu hainbat erakunderako. Bere esparru teorikoa psikoanalisia da, eta bertatik kirol psikologia eta enpresa psikologiarekin zerikusia duten gaiak ikertu ditu. Goi Mailako Kirolarien Arreta Programako (PROAD) psikologiako arloa zuzendu du, Kirol Kontseilu Gorenaren barruan, eta kirol-erretiroko programa eta adingabeko errendimendu handiko kirolaria prebenitzeko programa koordinatu ditu.

2019 urteko azaroaren 16an, Emilia Bonevaren heriotza zela eta, 70 bat gimnasta nazional, horien artean María bera, Euskalgym jaialdian bildu ziren omenaldia egiteko. Ekitaldia Barakaldoko Bilbao Exhibition Centren egin zen, 8.500 parte-hartzaileren aurrean, eta haren omenezko afari bat ere izan zen.

## Legatua eta eragina 
[thumb|240x240px|[Salamanca (Madril)|Salamancako barrutian (Madril) Moscardó gimnasioa gimnasia erritmikoko selekzio nazionalaren entrenamendu lekua izan zen 1997ra arte.]]
1984 urtean, Vienako Europako Txapelketan brontzezko domina lortu zuen, eta 1975 urtetik Espainiako taldeak lortu zuen lehena izan zen. 2016 urtean egindako elkarrizketa batean, María Fernández Ostolazak domina hark Espainiako gimnasia erritmikorako zuen garrantzia azpimarratu zuen:«Garai hartan, guk Ekialdeko herrialdeak boteretik kendu nahi genituen [...] Dominak beti Errusiak, Bulgariak eta Txekoslovakiak lortzen zituztenez, gurea oso mugarri garrantzitsua izan zen, eta Europarraren brontzea bai izan zela balentria taldearentzat. Zerbaiten hasiera izan zen».

—María Fernándezek, 2016an *Korner erritmikoa*Gainera, Maríak entrenatu zituen gimnasia erritmikoko taldeek, bere lorpenek eta muntaiek eragina izan zuten  ondorengo gimnasta eta teknikarien belaunaldietan. Ana María Pelaz Espainiako taldeko kapitain ohiak honakoa adierazi zuen 2009 urtean, erretiroa hartu ostean egindako elkarrizketa batean: «Selekzioa Atlanta '96an ikusi nuenean, neure buruari esan nion: nik haiek bezalakoa izan nahi dut».Carolina Rodriguez gimnastak, behin, erritmikarako grinaren jatorriari buruz galdetuta, zera adierazi zuen: «1996an, 10 urte nituela, Atlantan Espainiak urrea irabazi zuela ikusi ondoren, jakin nuen egunen batean hor egon nahi nuela, olinpikoa izan nahi nuela».Alejandra Queredak, Equipaso izenez ezagutzen den Espainiako taldearen kapitaina izandakoak, 2014an galdetu ziotean ea zer izan zen berarentzat gimnasian gertatu den gauzarik harrigarriena zera erantzun zuen:«Atlantan lortutako urrezko domina. Gure gimnasiaren historia markatu zuen. Hortik aurrera dena aldatu zen».1996 urteko 5 uztaiko muntaia beste gimnasta batzuek omendu zuten geroago, Euskalgym 2012 urtean Espainiako junior taldeak egindako erakustaldian esaterako (Paula Gómez, Sara González, Miriam Guerra, Claudia Heredia, Carmen Martínez, Victoria Plaza eta Pilar Villanuevak osatua), non, 1996 urtean egindako ekitaldian bezala,Leonard Bernsteinen «America», West Side Storyren soinu-bandako beste bi abestiz gain: «Dance at the Gym» eta «Overture». 2016ko Espainiako junior taldeak (Mónica Alonso, Victoria Cuadrillero, Clara Esquerdo, Ana Gayán, Alba Polo, Lía Rovira eta Sara Salarrullana) ere omendu zuen ekitaldi hau 20. Atlanta '96ko Urrezko Dominaren urteurren galan, musika bera erabilita eta jatorrizko muntaketako mugimendu batzuk kopiatuta. 2018ko Euskalgym-ean, Saioa Agirre, Teresa Gorospe, Izaro Martín eta Salma Solaun gimnastek ere parte hartu zuten euskal gimnasta erritmiko olinpikoei egindako omenaldian.

### Herri kulturan 
Herri kulturan egindako beste agerraldi batzuen artean, Fernández Ostolazak oinarri gisa erabili du María izen bereko pertsonaia, Almudena Cidek idatzi eta Montse Martínek ilustratutako *Olympia* (2014) haurrentzako ipuin sortan agertzen dena. 1996 urteko domina olinpikoaren mugarriaren aipamenak, besteak beste, liburu hauexetan agertzen dira: Fernando Olmedaren eta Juan Manuel Gozaloren *Españoles de oro* (1999), Paloma del Ríoren *Enredando en la memoria* (2015) eta Montse eta Manel Martínen *Pinceladas de rítmica* (2017).

## Ariketen musika 
## Gimnasta palmaresa 
### Espainiako selekzioa 
Taldearen ordezko gisa

## Entrenatzaile palmaresa 
Jarraian, María Fernández Ostolazak gimnasia erritmikoko Espainiako selekzioko senior taldeko entrenatzaile lanetan (azken bi urteetan hautatzaile ere jardun zuen) egindako nazioarteko lehiaketa ofizialetako palmaresa zehazten da, eta parentesi artean adierazten da zein gimnastak osatu zuten taldea txapelketa bakoitzean.

## Filmografia 
### Telebista saioak 
*

## Sariak eta aintzatespenak 
### Gimnasta 
* Gimnastika Merituaren Domina gimnasta onenaren kategorian, Gaztelako Gimnasia Federazioak emana1981)
* 1984ko Gimnastikako Merezimenduaren Domina, Espainiako Gimnasia Federazioak emana (1984)

### Entrenatzaile 
* link=Archivo:Badge_of_the_Royal_Order_of_Sports_Merit_(Spain).svg|19x19px Kirol Merezimenduaren Errege Aginduaren Urrezko Plaka, Kirol Kontseilu Gorenak emana(1996)
* Copa Barón de Güell Espainiako talde onenari, Kirol Kontseilu Gorenak (CSD) emana 1996ko kirol Nazional Sarietan (1997)
* Gimnastika Merituaren Gurutzea, Madrilgo Gimnasia Federazioak emandakoa (2000)

## Iruditegia 

Fitxategi:María_Fernández_Ostolaza_1983_Pontevedra.png|Maria, taldeko gimnasta izan zen garaian (1983).
Fitxategi:Selección_nacional_de_gimnasia_rítmica_de_España_1983_Belgrado.png|Fernandez (eserita, ezkerrean) taldeko gimnasta bezala Belgradeko Munduko Kopan (1983).
Fitxategi:Conjunto_español_1995_París_02.png|Maria (eskuina) talde espainiarrarekin Parisen (1995).
Fitxategi:Estela_Giménez_y_María_Fernández_Ostolaza_02.png|Maria (ezk.) Estela Giménez motibatzen Vienako Munduko Txapelketan (1995).
Fitxategi:Conjunto_español_1995_Viena_08b.jpg|Taldea lehiaketa orokorreko azken notaren zain Vienan, 5 uztaiko ariketaren ostean.
Fitxategi:Conjunto_español_1995_Viena_09.PNG|Taldea lehiaketa orokorreko azken notaren zain Vienan, 5 uztaiko ariketaren ostean.
Fitxategi:María_Fernández,_Estíbaliz_Martínez,_Nuria_Cabanillas_y_Tania_Lamarca_1995_Barajas.PNG|Maria, Estibaliz Martinez, Nuria Cabanillas eta Tania Lamarca gimnastekin, Barajaseko aireportuan, Vienatik heltzean.
Fitxategi:Conjunto_español_1996_Atlanta_02b.jpg|Fernandez selekzioarekin, 1996ko Atlantako Olinpiar Jokoetan, autobusez egindako bidaia batean.
Fitxategi:Conjunto_español_1996_Atlanta_01b.jpg|Maria gainerako selekzioarekin Atlantako inaugurazio desfilean.
Fitxategi:Emilia_Boneva,_María_Fernández_y_Marisa_Mateo_1996_Atlanta_01.PNG|Fernandez (erdian) Marisa Mateo eta Emilia Boneva koreografoekin desfilearen beste une batean.
Fitxategi:María_Fernández_y_Marisa_Mateo_Juegos_Olímpicos_Atlanta_1996.png|Fernandez (ezk.) Marisa Mateo koreografoarekin eta Xabier Etxaniz eta Toni Herreros piraguistekin inaugurazio desfilean.
Fitxategi:Conjunto_español_1996_Atlanta_03c.jpg|Maria taldearekin, Olinpiar Jokoetako txapeldun izendatu ostean.
Fitxategi:Conjunto_español_1996_Atlanta_04b.jpg|Maria Urrezko Neskatoekin eta gainerako ordezkaritza Atlantan urrea lortu ondoren.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Del Río, Paloma (2015). *Enredando en la memoria*. Libros.com. ISBN 978-84-16616-08-4. 
*  Fernández del Valle, Aurora (1995). *Gimnasia rítmica deportiva: aspectos y evolución*. ESM. ISBN 978-84-85977-60-4. 
*  Martín, Montse y Manel (2017). *Pinceladas de rítmica* (1. edizioa). Libros.com. ISBN 978-84-17023-48-5. 

## Ikus, gainera 
* Urrezko Neskatoak

## Kanpo estekak 
* María Fernández Ostolazaren webgunea
* Faena final kontakizuna. Maria Fernandezen *aintzatespena*, bere kirol esperientziari buruz
* María Fernándezen hitzaldia nerabezaroko atleta-entrenatzaile harremanari buruz Madrilgo INEFen (2016)

*Telebista emankizunak
** Ariketa: 3 uztai eta 3 sokako ariketa Estrasburgoko Munduko Txapelketan (1983)
** Ariketa: 3 uztai eta 3 sokako ariketa Valladolid Hiria Nazioarteko Torneoan (1984)
** Ariketa: 3 uztai eta 3 sokako ariketaren 2. pasea Valladolid Hiria Nazioarteko Torneoan (1984)
** Ariketa: 3 uztai eta 3 pilotaren ariketa Valladolideko Munduko Txapelketan (1985)