open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eleaniztasun

[thumb|250px|Ikur elebidunak [euskaraz eta frantsesez]]
**Eleaniztasuna** bi hizkuntza edo gehiago erabiltzeko gaitasuna duen pertsona eta komunitateen egoera da. Gehienetan gertatzen den egoera **elebitasuna** da, bi hizkuntzetan aritzeko gaitasuna dagoenean.

## Elebitasun motak 
* **Elebitasun soziala** gizarte batean bi hizkuntza kontaktuan daudenean gertatzen da, dela maila bertsuan nahiz desorekatuan (diglosian, hain zuzen).
* **Elebitasun pertsonala** pertsona batek hizkuntza bi dakizkienean gertatzen da. Elebitasun sozialaren kasuan bezala, hiztunak kasu batzuetan gaitasun bera du eta beste batzuetan, berriz, desorekatua, hizkuntza batean bestean baino hobeto moldatzen delako. Zalantzazkoa da jakitea noiz den norbait elebiduna. Gehienen iritziz, elebiduna izateko bietan trebatuta egon behar da eta biak tartekatu behar ditu edo oinarrizko trebetasunak izan behar ditu: hitz egin, irakurri, idatzi eta ulertu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Diglosia
* Eleaniztun

## Kanpo estekak
Iguazuko ur-jauziak

**Iguazuko ur-jauziak** (portugesez: *Cataratas do Iguaçu*,  ahoskatua; gaztelaniaz: *Cataratas del Iguazú*,  ahoskatua; guaranieraz: *Chororo Yguasu*,  ahoskatua) Iguazu ibaian, Misionesko probintziaren (Argentina) eta Parana (Brasil) artean dauden ur-jauziak dira. Naturak sortutako munduko mirari eder eta ikusgarrienetakotzat jotzen dira, eta parke nazionala osatuz babestu dituzte hala Argentinan nola Brasilen. Puerto Iguazú (Argentina) eta Foz do Iguaçu (Brasil) hiririk hurbilenak dira.

Iguazu ibaiak sortzen ditu 275 ur-jauziak. *Y guasu* guaranierazko izenak «ur handia» esan nahi Garaienek (Deabruaren Zintzurra) 80 metroko altuera dute.

## Historia 
Ur-jauziak duela ehun bat mila urte sortu ziren. Faila batek Paraná ibaiaren ibilgua puskatu zuen eta, horren ondorioz, Iguazu ibaiaren bokalea ur-jauzi izugarri bihurtu zen. Egun, 23 kilometroko distantzia dago ur-jauzia sortu zen jatorrizko tokitik gaur egungo tokiraino; izan ere, urak sortzen duen higadura geldo baina etengabearen ondorioz, ur-jauzien posizioa atzera eginez doa poliki-poliki.

Álvar Núñez Cabeza de Vaca espainiarrak aurkitu zituen Mendebaldeko kulturarako, XVI. mendeko erdialdean, eta *Saltos de Santa María* izena eman zien. Askoz lehenagotik, guaraniek bizitoki izan dute ingurua. 1984an, UNESCOk gizateriaren ondare izendatu zituen.

thumb|erdian|700px|Iguazuko ur-jauziak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Parke Nazionalaren webgunea (Argentina)
* Cataratas do Iguaçu S.A.-ren webgunea
* Parke Nazionalaren Iguazu
Arial

**Arial** sans-serif motako letra-tipo bat da, Microsoft software paketeetan barne doana. 1982an garatu zuten Robin Nicholas eta Patricia Saundersek Monotype enpresarentzako. Helburu nagusia Lynotype enpresaren Helvetica letra-tipoa ordeztuko zuen soluzio merkeago bat eskaintzea izan zen. Bi letra-tipo hauen arteko antzekotasunak esanguratsuak dira.

### Hautabide libre batzuk 
Badago software libreko zenbait hautabide edo alternatiba Arial letra-tipoaren oso antzekoak eta enpresa pribatu bati loturik ez daudenak:
* Liberation Sans tamainari dagokionez Arialen pare-parekoa. Ascender Corp. erakundeak garatu zuen eta Red Hat taldekoek argitaratu zuten 2007an GPL lizentzia batekin (zenbait murriztapenekin). GNU/Linux banaketa batzuetan erabiltzen da Arial ordezkatzea behar denean. Liberation Sans Narrow izenekoa, Arial Narrow letra-tipoaren paralelo librea dela esan daiteke.
* URW++ taldeak Helvetica letra-tipoaren bertsioa ekoiztu zuen 1987. urtean: Nimbus Sans L izenekoa. Geroago 1996. urtean letra-tipo hori Type 1 font izenarekin eta GPL lizentziarekin liberatu zuten baina Nimbus Sans L izena errazago topatzen da oraindik ere. Nimbus Sans L Askotan erabili izan da Arial letra-tipoaren pareko librea behar izan denean.
* FreeSans, letra-tipo librea da, URW++ Nimbus Sans L horren aldaera, beraz, zeharka, baita Helvetica letra-tipoaren aldaera ere bai. GNU FreeFont project horren letra-tipoetako bat da eta 2002. urtean argitaratu zuten lehen aldiz. FreeSans hau ere erabili izan da Arial letra-tipoaren parekoa behar izan denean.

## Kanpo estekak
Paraguaiko bandera

**Paraguaiko bandera** 1842an erabakitakoa da. NBEren partaide izanik, bi aldeak ezberdinak dituen bandera bakarra da. Hiru errenkadaz osatuta dago: gorria, zuria eta urdina. Aurrealdean Paraguaiko armarria dauka eta atzealdean, ordea, inguruan *Paz y Justicia* (Baketa eta Justizia) testua duen eta pika bat besarkatzen duen lehoia.

## Kanpo estekak
Times New Roman

**Times New Roman** 1931n The Times egunkarian erabiltzeko sortutako serif letra-tipoa da. Stanley Morisonek diseinatu zuen, Starling Burgess eta Victor Lardentekin batera.

## Kanpo estekak
Aleramo Monferratokoa

[thumb|260px|Aleramoren hilobia [Grazzano Badoglioko parrokian.]]

**Aleramo Monferratokoa** Monferrato eta Liguriako markesa izan zen 967an hil zen arte. Gilen I.a Monferratokoaren semea izan zen. Hasiera batean Italiako errege bilakatzeko aukerak izan zituen eta horregatik Gerberga, Berengario II.a Italiakoaren alabarekin ezkondu zen. 962an, Italia Germaniako Erromatar Inperio Santuaren kontrolpean geratu zenean, Oton I.a Handiak tituluak baieztatu zizkion.
Letra-tipo

[thumb|180px| [Garamond familiako bi letra: *s* altua bere ondorengo *i* bokalari lotuta]]
Tipografian, **letra-tipoa** idatzizko testu bat sortzeko erabiltzen den glifoen sorta da.

## Informatikan 
Testu prozesadoreetan erabilitako letra mota ezberdinak letra iturriak edo iturriak soilik izena dute. Apple Computerrek garatutako True type iturriak dira egun mota erabilienak. True type iturri horiei esker, edozein letra mota handitu edo txikitu daiteke, eta inprimagailuan zein monitorean era egokian aurkeztu.

Apple Computerrek  TrueTypeFont formatua asmatu bazuen ere, gaur egun Windows-en ere erabiltzen da.

## Letra-tipoak deskribatzeko izendapenak 
Baliabide informatikoez erabiltzen diren letra-tipo guztietan letra larriak eta letra xeheak egoten dira. Gainera,  testu prozesadoreetan letra lodia eta letra etzana aukeran egoten dira. 

Ortotipografia estilo-liburuetan bila ditzakegu letra-tipoak aukeratzeko aholkuak eta letra larriak noiz erabili modu egokian.

Badaude letra-tipo zorrotzak (serifa duntenak, Serif) eta letra-tipo kamutsak (serifagabeak, Sans-serif). Ortotipografia estilo-liburu batzuk testuaren gorputza letra zorrotzarekin idazteko gomendatzen dute eta letra tipo kamutsa izenburuetan. Ez da aholkatzen testu berean letra-tipo asko nahastea.
thumb|Txinaurria hitza sans-serif motakoa den Arial iturriaz idatzia, letra xehean eta latra larrian, eta, beherago, serif motakoa den Times letra-iturrian idatzia, berriz letra xeheaz eta larriaz

Adibidez, Euskal Herriko Unibertsitateak EHU letra-tipo *serif* eta *sans-serif* argitaratu ditu.

## Ikus, gainera 
* Letra-tipoen zerrenda
* Letra erregular
* Letra etzan
* Letra lodi
* Unicode
* RTF

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Wikipedia:Typography.
Sans-serif

**Sans-serif** deitzen zaie ertzetan serif izeneko apaindurak ez dauzkaten letra-tipoei. Nazioarteko terminoa da eta euskaraz **letra-tipo kamutsa** ere esaten zaio.

Lerro-buruetarako erabili ohi dira. Normalean, ez dira paperean argitaratzen diren testu luzeetan erabiltzen, itxuraz irakurgarritasun txikiagoa dutelako. Ordenagailuen pantailan, berriz, hobeto ikusten omen dira. Serif ala sans-serif, bietan irakurtzeko errazena zein den ebazteko ikerketak egin dira: auzia oraindik ere erabakitzeko dago..
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Serif

thumb|Serifa duten letra iturrien garapean historian, ACMR hizkietan aplikatuta:  1 - Roman lapidary (Erromatar hilarrietako tipografia);  2 - Francesco Griffo c. 1501;  3 - Claude Garamond c. 1541 (after Robert Slimbach 1989);  4 - Gianbattista Bodoni 1771/1788;  5 - Firmin Didot 1790s;  6 - Stanley Morison 1932;  7 - Hermann Zapf 1949.
Tipografian, **serif** esaten zaie letra eta ikurren ertzak apaintzen dituzten zatitxoei, lerrotxo motz baten itxura hartzen duena. Modu teknikoagoan esanda, errematea edo serifa da aztaren, besoaren edo isatsaren amaieran karaktere batzuek duten apaingarria. Tipografia-estiloak bereizteko balio du. 

Nazioarteko terminoa da *serif*, ingelesez erabilia, eta euskaraz **serif** **letra-tipa edo** **letra-tipo zorrotza** ere erabil daitezke. Baldintza horiek betetzen dituzten letra-tipoak serif motakoak direla esaten da, eta betetzen ez dituztenak sans-serif, alegia, serifa gabeak. Bestalde, eskuz egindako letren itxura daukaten beste letra-tipo batzuk daude, bestelako apaingarri artistikoak dauzkatenak ere.

Letrak harrian zein zurean zizelkatzean karakterearen bukaerak markatzea da, antza denez, letra-tipo horren jatorria.

Eskuarki, dokumentuaren testu-gorputzean eta tamaina txikiko letretako testuetan erabiltzen da; izan ere, *serif*-a (serifaduna) letra *sans-serif*-a (serifagabea) baino irakurtzeko errazagoa baita. Sans-serif motakoak titulu, izenburu eta testu informalerako erabiltzen ohi dira.
## Ikus, gainera 
* Sans-serif

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Los Distintos Tipos de Tipografías con Serifas con Ejemplos *Envatotuts+*
* "Serif vs sans serif: Diferencias y Semejanzas". *Silo Creativo*
Oasis

**Oasis** 1991n Manchesterren (Ingalaterra) sortutako rock taldea da. Haren buruan Noel Gallagher (musikagile nagusia, gitarra, eta noizbehinkako ahotsa) eta Liam Gallagher (ahots nagusia eta musikagilea) anaiak daude, taldea sortu zutenetik geratzen diren bakarrak. Gaur egungo gainerakoak hauexek dira: Gem Archer (erritmo gitarra, teklatua eta musikagilea), Andy Bell (baxua, gitarra nagusia, teklatua eta musikagilea) eta Zak Starkey (bateria), Ringo Starr *The* *Beatles*en bateria-jotzailearen semea, nahiz eta haren partehartzea ofizialki iragartzekoa den.

Eragina egin dietenen artean, The Beatles, The Rolling Stones, The Who, eta The Kinks aipatzen dituzte. Halaber, 1970eko hamarkadako Slade eta T. Rex gisako glam rock taldeak, baita The Sex Pistols, The La's, The Stone Roses, edo The Smiths ere.

*Definitely Maybe* (1994) izeneko estreinako diskoa Erresuma Batuan ordu arte azkarren salduriko estreinako albuma izan zen, 2006an bakarrik Artic Monkeys taldearen lehen lanak garaitua. Baina handik urtebetera kaleraturiko ''(What's the Story) Morning Glory?* albumari esker bilakatu ziren ezagun nazioartean, *Wonderwall* eta* Don't Look Back In Anger* abestiek lagunduta: lan horren ia 19 milioi ale saldu dira egun arte. Blur talde garaikidearekin izandako ustezko lehiari esker, prentsaren interes bizia biztu zuten eta, 1990eko hamarkadaren erdiko Britpop mugimenduko talde handienetakoa bilakatu zen Oasis. Gallagher anaien jokabidea ere prentsa horian agertzeak taldearen ospea areagotu zuen. Hirugarren albuma, *Be Here Now*, lehen egunean kopia gehien saldu duena da, 500.000raino ia-ia iritsi baitzen. Gainera, oraindik ere, lehengo astean kopia gehien saldu dituen albuma da Erresuma Batuan, asteazkenetik larunbata bitartean 695.761 ale saldu zirelako.

Jatorrizko taldekide askok alde egin arren, Oasisek Britpop mugimenduko beste talde frankok baino luzeago iraun du. Suede, Pulp eta banandurik daude edo gutxitan grabatzen dute. Oasisek diskoak kaleratzeari zein birak egiteari eutsi die arrakastatsu.

2024ko abuztuaren 27an Oasisen itzuleraren berri eman zuten Gallagher anaiek. 2025eko uztailean eta abuztuan Erresuma Batuan eta Irlandan 14 kontzertu egingo dituzte *Live '25 Tour* izeneko biran.

## Diskografia 
Albumak
* ***Definitely Maybe*** - 1994ko abuztuaren 30
* *'''(What's the Story) Morning Glory?*** - 1995eko urriaren 2
* ***Be Here Now*** - 1997ko abuztuaren 21
* ***Standing on the Shoulder of Giants*** - 2000ko otsailaren 28
* ***Heathen Chemistry*** - 2002ko uztailaren 1
* ***Don't Believe the Truth*** - 2005eko maiatzaren 30
Zuzenean grabatua
* ***Familiar to Millions*** - 2000ko azaroaren 13
Bildumak
* ***The Masterplan'''* - 1998ko azaroaren 2 *b-side* abestien bilduma
* ***Stop The Clocks*** - 2006ko azaroaren 20

## Kanpo estekak 
*  *Don't Look Back In Anger'', Oasisen abesti eta bideo ezagun bat.
Hortz

**Hortz**ak digestio-aparatuaren atal garrantzitsu bat dira, ahoan kokatuak. Haginlariak arduratzen dira haien gaixotasunez. Animalia ornodunen hortzak antzinako arrainek babesteko azalean zituzten hezurrezko geruzen bilakaeratik sortuak dira. Ugaztunen hortzak hiru zati ditu: koroa edo hortz ohitik kanpo dagoen partea; erroa edo hortz ohiaren azpian dagoena; eta lepoa, mintz haragitsuzko ehun baten bidez, koroa eta erroa lotzen dituen partea. Aldi berean hiru geruza edo maila ditu hortzak: esmaltea edo kanpoko geruza, gai gogorra eta trinkoa, eta hortzaren koroa estaltzen duena; erdiko geruza edo dentina, esmaltea baino bigunagoa eta hezurraren osaera bera duena. Hortz-mamia da hortzaren geruzarik barnekoena, eta zelulez, odol hodiez eta nerbioez dago osatua. Hortzaren erroak leku batzuetan zementua du inguruan. Zementua ez da dentina bezain gogorra eta hezurraren antzeko ezaugarriak ditu.

## Giza hortzeria 
Gizakiengan bi hortzeria mota daude: esne-hortzeria eta behin betiko hortzeria.

Esne hortzeria haurtzaroan ateratzen da eta 8-10 urterekin erortzen da. Hogei atalek osatzen dute: lau ebakortz, bi letagin, eta lau aurreko hagin, hortz lerro bakoitzean.

Behin betiko hortzeria ateratzen da ondoren. 32 atalek osatzen dute eta 12-13 urterekin guztiz eratuta egoten da. Behin betiko hortzeriako hortz bat erortzen bada ez da berriro aterako. Lau ebakortz, bi letagin, lau aurreko hagin eta sei atzeko hagin, hortz-lerro bakoitzean, osatzen dute behin betiko hortzeria.

Behin-behineko haginen lekua behin betiko aurreko haginek hartzen dute, eta behin betiko haginek ez dute lehenagoko haginik beren lekuan (lehenengo behin betiko hagina haurrari seigarren urtearen inguruan ateratzen zaio, bigarrena hamabigarren urtearen inguruan eta hirugarrena, 18-20 urte dituenean). Ebakortzak eta letaginak janaria zatitzeko erabiltzen dira, aurreko haginak eta haginak, berriz, janaria txikitzeko eta ehotzeko. Hortzaren formak erakusten du bere eginkizuna: ebakortzaren koroak ebakitzeko ertz zorrotzak ditu, eta haginak, berriz, janari puxkak txikitzeko erpinak edo tontorrak. Giza hortzen ezaugarria da letaginak txikiak izatea. Hortzen erroen kopurua ere aldatu egiten da hortz batetik bestera: erro bakarra dute ebakortzek eta letaginek, eta hiru, adibidez, goiko haginek.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hortzeri-formula
* Hortz-haginetako min

## Kanpo estekak
Altsasuko Taldea

**Altsasuko Taldea** edo **Agrupación Alsasuarra** Altsasun udal hauteskundeetara aurkezten zen plataforma independentea izan zen. Bi aldiz eduki zuen Altsasuko alkatetza eskutan.

Nahiz eta talde gisa independentea izan, EAJrekin lotura handia zuen, bere hautagai gehienak alderdi honetako militanteak zirela. Adibide gisa, 1995-1999 urteen artean Altsasuko alkate izan zen Jose Angel Agirrebengoa Napar Buru Batzarreko presidentea izan zen gero.

## Kanpo estekak
Helvetica

**Helvetica** Max Miedingerrek 1956an garatutako sans-serif motako letra-tipoa da.

1982an, Arial izeneko letra-tipoa diseinatu zuen, Helveticaren antza izanez soluzio merkeago bat eskaini asmoz. 1983an, Linotypek *Helvetica Neue* (*Helvetica Berria* alemanez) sortu zuen, Helvetican oinarrituz.

## Kanpo estekak 
*  Linotype.com: Helvetica letra-tipoaren inguruko informazioa
Ulaiar

**Ulaiar** Burundan kokatzen zen herri baten izena zen, gaur egun desagertua dagoena. *Batzarramendi*n boto zuen. XIV. mendean Altsasurekin batu zen, desagertuz. Gaur egun dermio baten izena izaten jarraitzen du, Altsasutik iparraldera, Etzegarate bidean.

## Ikus, gainera 
* Altsasuko dermioen zerrenda
* Altsasu

## Kanpo estekak
Pinar del Ríoko probintzia

**Pinar del Rioko probintzia** () Kubako 15 probintzietako bat da, uhartearen mendebaldean dagoena. Hiriburua Pinar del Río da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
ADSL

**ADSL** edo **Asymmetric Digital Subscriber Line** (Harpidedunaren Linea Digital Asimetrikoa) DSL konexio mota bat da. Abiadura handiko linea digitala da, telefono sareak daraman kobrezko pare bihurrituaz lagunduta. Banda zabaleko interneterako atzipenerako teknologia da. Datu gehiago transmititu ditzake, eta ondorioz, abiadura gehiago.

Hobekuntza hau telefonoak (300-3400 Hz) baino maiztasun tarte altuagoa erabiltzen lortzen da. ADSLa eduki ahal izateko, splitter baten instalazioa behar izaten da, banatzeko betiko telefonoko seinalea konektatzeko erabili dugunarekiko.

Asimetrikoa deitzen zaio datuak igotzeko eta jaisteko abiadurak ezberdinak direlako. Normalean deskargatzeko abiadura altuagoa da.
ADSL linean hiru komunikazio kanal ezartzen dira, datuak bidaltzeko, datuak jasotzeko eta telefonoz hitz egitekoa.

Gaur egun, herrialde batzuetan ADSLaren garapenak ari dira ezartzen, ADSL2 eta ADSL2+ deituak. Telebista eta kalitate altuko bideoa emateko dira pare bihurritua erabiliz. Teknologia honen garapenak konpetentzia handia ekarriko die operadore telefonikoei eta kable bidezko operadoreei. Teorian onura gehien bezeroak jasoko du, ahotsa, datuak eta telebista integratzen dituen zerbitzuak jasoki dituelako.

## Abantailak 
Internetera konektatzen ari garen bitartean telefonoz hitz egitea ahalbidetzen du, datuak eta ahotsa kanal ezberdinetatik doazelako.

Aurretik dagoen egitura erabiltzen du (OTS - Oinarrizko Telefono Sarea). Interneteko Zerbitzu Hornitzaileek gastu handia aurrezten dute teknologiaren ezarpenean eta erabiltzaileek denbora eta gastu txikiagoa dute zerbitzua jaso ahal izateko.

Erabiltzaileek etengabeko internet konexioa dute. Puntutik punturako konexioa dagoelako da hau, zentrala eta erabiltzaileen artean dagoen lerroa ez delako konpartitua. Honek bermatzen dio erabiltzaileari banda zabalera dedikatua, zerbitzuaren kalitatea handituz.

Konexio abiadura altua eskaintzen du (telefonoak eskaintzen duenarekin alderatuta.

## Eragozpenak 
Linea telefoniko guztiek ezin dute zerbitzu hau eskaini, pare bihurrituaren kalitate eskakizunak leku askotan daudenak baino handiagoak direlako. Pareak zarata eta moteltzearekiko baldintza onak izan behar ditu. Zentralera dagoen distantzia ere kontutan hartzekoa da.

Linea hauen zaintze lanak direla eta zerbitzua ez da merkea egitura txarreko herrialdeetan. Egitura txukunagoa dagoen herrialdeetan zerbitzua merkeagoa da.

Konexioa egiteko ezinbestekoa den routerra edo ADSL modema garestia da (routerra gehiago).

Linea telefonikoa behar du funtzionatzeko.

## Kanpo estekak
LOR

**LOR** 1998an Elorrion (Bizkaia) sortutako rock musika taldea da. Kimetz Blanco (baxua), Lander Irazola (gitarra eta ahots nagusia), Kimetz Zenitagoia *Dummy* (gitarra eta ahotsa) eta Ramiro Untzeta (bateria) dira hasiera-hasieratik taldekideak.

Bi disko kaleratu zituzten GOR disko etxearen zigilupean. 2003a *LOR* izenarekin eta 2005ean *Bakoitzari berea*. 

2006an Kimetz Zenitagoia *Dummyk* taldea utzi zuen, eta zenbait proba egin ondoren hirukote moduan jarraitu zuten 2008an*, Rock Terapia* diskoa kaleratuz.

## Diskografia 
* Lor (Gor Diskak, 2003)
* Bakoitzari berea (Gor Diskak, 2005)
* Rock terapia (Atxeh, 2008)

## Kanpo estekak 
* Web orria
* Youtube
* Instagram
Lor

**Lor** hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
# **LOR** Elorrion (Bizkaia) 1998an sortutako rock musika taldea da.
# **Lor** izena du LOR taldeak 2003an argitaratutako lehen diskoak.
Lor (diskoa)

**Lor** LOR rock musika taldearen lehen diskoa da, 2003an GOR Diskak diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa.

## Kantu zerrenda 
# Maltzurkeria seguru
# Kolore
# Diktadoreak
# Sofa erosoak
# Joandako ilusioak
# Programarurik
# Eskuak
# Lau urreko neskatxa
# Ez gaude denok
# Hiltzen
# Garrasi
# Kanpoan nahiz barruan

## Kanpo estekak 
*  LOR taldearen webgune ofiziala
*  Lor diskoaren inguruko informazioa GORren webgunean
**LOR taldea.**
1998an jaiotako Rock talde bizkaitarra. 2001ean Aldapa maketa lahiaketaren irabazleak. 16 urterekin Gor disketxearekin lehen diska sinatu zuten. Eusaraz hutsean abesten duen taldea da.

**Musika estiloa:**
 Denborarekin melodia indarra irabazten joan da. Aldiz, metalaren presentzia desagertzen joan da. 
Gaur egun Pop- rock eta Indie estiloen nahasketa egiten dute. Diskografia osoan ahotsak pisu handia dauka.
Taldearen hasierako partaideak Kimetz Zenitagoia (Abeslari eta gitarra- jolea), Lander Irazola (Ahotsak eta gitarra- jolea), Kimetz Blanco (Baxujolea) eta Ramiro Unceta (Bateria).
2006an Lander Irazola abeslari bezala agertu zen. Honek, musika estiloan eragin handia izan zuen. 2007an Kimetz Zenitagoiak taldea utzi zuen. Hirukote moduan hainbat proba egin eta gero, 2009an hirukote bezala jarraitzea erabaki zuen taldeak.
Lor taldearen abesti famatuenen artean:
# Zure doinua (Bakoitzari berea)
# Rock terapia (Rock terapia)
# 718 km (Bakoitzari berea)
# Izar berri (Bakoitzari berea)
# Elkartasuna itxaropen (Rock terapia)
**Kontzertuak**
Kontzertu gehienak Euska Herrian eman harren Katalunia, Madril eta Galizian ere jo dute.
**Lor taldearen Diskografia**
 **2003 LOR ( Gor disketxea)**
Musika estiloa: Heavya eta Rockaren fusioa. Melodikoa.Lorentzo Records-en grabatua.Teknikaria: Aitor Ariño. Kolaborazioak: Aitor Gorosabel (Su ta gar), Ander Garaizabal (Hitzak), Txomin Magdalena (Hitzak), Niko Moreno (Hitzak).
 **2006 Bakoitzari berea (Gor disketxea)**
* Metal- Rock- Pop melodikoa.
* Grabazioa: Elkar estudioak: Beñat Agirre eta Jean Phocas
* Nahasketak: Lorentzo records: Aitor Ariño.
* Kolaborazioak: Pitxis (Muted), Mars (Habeas Corpus)

**2009 Rock Terapia (Atxeh disketxea)**
Metal Rock Pop melodikoa.
Grabaketa: Santosrecords: Mikel Santos
Nahasketak: Muxik-on: Iñigo Etxebarrieta eta Woho Extremoduro.
Kolaborazioak: Mikel Moreno (Ahotsa), Fernando Apoa (Ahotsa), Sarkor taldeko kideak (ahotsak), Xabi Paya (Hitzak), Ibai Guridi (Hitzak)

**Bildumak**
# 2004 MusikHerria bilduma
# 2007 Euskadi Gaztea the singles bilduma
# 2009 Elkartasuna Itxaropen. Askatasuna.
* Sorketa: Lander Irazola
* Hitzak: Miren Amuriza
* Grabaketa: Garate Estudioak.
* Nahasketak: Kaki Arkarazo.
Babilonia (argipena)

**Babilonia** hurrengo gauzak izan daitezke:

* Babilonia hiria,
* Babiloniar Inperioa,
* *Babilonia*, Joan Mari Irigoien idazlearen eleberria.
Babiloniar Inperioa

**Babilonia** edo **Babiloniar Inperioa** Mesopotamian, Tigris eta Eufrates ibaien artean, gaur egungo Iraken, kokatutako estatua izan zen, Sumeria eta Akadeko eskualdeen bateratzearekin sortu zena. Inperioaren izena izen berdina zuen Babilonia hiritik zetorkion. Hiri honi buruzko lehen aipamena K.a. XXIII. mendekoa da.

K.a. 1700. urte inguruan (Brontze Aroan), Babiloniak hiriko erregeak, Hammurabik, Mesopotamia osoa eta iparralderago zeuden beste hiri batzuk konkistatu zituen, eta horrela Babiloniako inperioari hasiera eman zion. Babiloniarrek Mesopotamiako kulturaren jarraitzaile izan ziren inguruko herrietan izugarrizko eragina izan zuten.

Batzuetan beste herri batzuen menpe egon bazen ere, Babilonia hiri garrantzitsua izan zen 1.500 urtez. K.a. 600. (dagoeneko Burdina Aroa) urte ingurua izan zuen garairik oparoena. Garai horretakoak dira, hain zuzen, "Babiloniako lorategi esekiak".

## Historia 
Babiloniar Inperioa baino lehen, Mesopotamiako lurraldeetan bi talde etniko nagusi ziren, Sumertarrak eta Akadiarrak. Lurralde hau baliabide naturaletan aberatsa izateaz gain, merkataritzarako estrategikoki kokaturik zegoen.

### Antzinako Babiloniako legealdia 
K.a. XIX. mendean, sumertarrak Ur-III dinastian zeudelarik, Eufrates ibaiaren mendebaldetik zetozen semita amorritak ia Mesopotamia osoa okupatu zuten eta kontrola hartu zuten. Han, euren legea ezarri zuten eta gobernua sortu. Lehendabiziko urteetan, gobernua Isin hirian kokatu zuten. Hiru mende geroago, K.a. XVIII. mendean, gobernu monarkiko bat sortu zuten Babilonia hirian.

Babiloniarrek salerosten zuten mendebaldeko herriekin eta eragina izan zuten haiengan. Babiloniako tropek eta ofizialek Siria eta Kanaan zeharkatzen zuten. Geroxeago, kolonialista amorrita talde bat Babilonian jarri zen bizitzen salerosteko xedearekin.

Sumerreko seigarren subiranoa zenak, Hammurabik, K.a. XVII. mendearen hasieraren inguruan Mesopotamiari nagusigoa kendu zion Babilonia hiriaren mesederako. Horrexegatik, Hammurabi Babiloniako lehen erregetzat hartzen da.

Babiloniarrek euren erregea Marduk jainkoaren ordezkari eta Babilonia hiria hauek koroatu behar zituzten hiri sakratua zela uste zuten. Erregeek goberna zezatela bermatzeko, burokrazia ezarri zuten, gobernu zentralista eta sistema zergadun bat garatuz.

Babiloniaren sorrerak literatura berpizte bat ekarri zuen.

## Ikus, gainera 
* Babiloniar artea
* Babilonia (hiria)

## Kanpo estekak
K.a. XXIII. mendea

**Kristo aurreko XXIII. mendea** K.a. 2300. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 2201. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

## Gertaerak 
* Babilonia hiriari buruzko lehen aipamena.

## Pertsona nabarmenak 
## Kanpo estekak
Bakoitzari berea

**Bakoitzari berea** LOR taldearen bigarren diskoa da, 2005ean GOR Diskak diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa. Beñat Agirrek grabatu eta nahastua, Donostiko Elkar estudioan, Berrizko Lorentzo Records estudioan eta Elorrioko Berriozabaleta auzoan. Kolaborazioak: Mark "Habeas Corpus", Pitxi "Muted" eta Marcor "MPB". Sofa Erosoak "Remixa" Christof "Muted"ek sortua

## Kantu zerrenda 
# Izar berri
# Etsipenari kanta
# 718 Km
# Hotziturik
# Zein egi, zein gezur
# Dena oker
# Zure doinua
# Behar-esanak
# Ez zaitez ukatu
# Ez zen nahikoa ala?
# Sofa erosoak (Remix)

## Kanpo estekak 
* https://durangaldekomusika.com/taldeak/lor/
* https://www.youtube.com/@LorOfiziala
* https://www.instagram.com/lorrockterapia/
K.a. XXII. mendea

**Kristo aurreko XXII. mendea** K.a. 2200. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 2101. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

## Gertaerak 
## Pertsona nabarmenak 
## Kanpo estekak
Guarani (etnia)

**Guarania** (, "gudari") Hego Amerikako etnia indigena bat da. Gaur egun, guaraniak bizi dira nagusiki Brasilen eta Paraguain, baina baita Bolivian, Argentinan eta Uruguain ere.

Tupi jatorrizko amerindiarren nazio bat dira guaraniak. Tupi-guarani hizkuntzaz mintzatzen dira.

Ameriketako konkista aurretik Atlantikoko kostaldearen eta Parana, Uruguai eta Paraguai ibaien arteko lurraldeetan bizi ziren; gaur egun, kristautu gabeko talde bakartuak geratzen dira Paraguain eta Brasilen. Guaraniak Paraguaiko biztanleen % 65 dira. Guaraniera ofiziala da Paraguai osoan eta Argentinako probintzia batean, Corrientesen hain zuzen ere.

Antzinako guaraniak basoetako argiuneak lantzen zituzten, eta fruitu biltzaileak, ehiztariak eta arrantzaleak ziren. Komunitate bakoitzak buruzagi bat eta horren aholkulari zen zahar taldea izaten zuen; animistak ziren eta xamana zen jainkoekiko bitartekari lana egiten zuena. Gerretan preso hartutakoak jan egiten zituzten.

Konkistaren ondoren, *encomienda* delako sistemaren bidez esklabo hartu zituzten bertakoak; hala ere, Parana goiko aldeko eta Uruguai ibaiaren arroko leinuak jesuiten erredukzio babestokietan geratu ziren; herrigune horietan elkarlanean aritzen ziren, eta bizi baldintzak onak ziren. Eraso asko jasan arren erredukzio guneek aurrera egin zuten harik eta jesuitak Ameriketatik kanporatu zituzten arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Paraguaiko guaranierari buruzko artikulua *Argia* aldizkarian (2008-06-01)
Segurtasun politika

**Segurtasun politika** definitzea, informazioa maneiatzeko errespetatu behar diren arauen aitorpena egitea da, hau da, informazioaren kudeaketa aurrera eraman ahal izateko arauak zehaztea (Informazioaren erabilpen zuzena eta onargarria definituz).

Honek arauak eta prozedurak idaztea eta kudeatzea dakar. Beraiek inplementatzea eta bete eraztea. **Erabiltzaile guztiei informatu** behar zaie informazioa babesteko derrigorrezkoak diren eskakizunetaz, eta beraien ezarpenaren adostasuna sinatu behar dute. Babes hau lortzeko beharrezkoak diren bideak argi eta garbi zehaztuta egon behar dutelarik. Erakundeko enplegatu ororen onespena izanez gero, politika eraginkorragoa izango da; ezinbestekoa da ere erakundea kudeatzen dutenen babesa izatea.

Politikak, ahal bezain **esplizitua** izan behar du, anbiguotasuna ekiditeko; betetzen ez denean zigortu daitekeena. Errealista eta inplementagarria, segurtasun tresnekin indartu daitekeena.

Segurtasun politika definitua izateak eta gai estrategikotzat hartzeak, besteak beste honako **onurak** ekar ditzake erakunde-enpresari:

-Segurtasunaren tratamendu eraginkorragoa bideratzea

-Gertakariei aurre egiteko gaitasuna handitzea

-Erasoen balizko kalteen zenbaketa egin ahal izatea

-Segurtasunaren garrantziaren kontzientzia zabaltzea

-Erakundearen irudia hobetzea

-Segurtasun auditoria zehatzagoak eta sinesgarriagoak lortzea

## Kanpo estekak
Puerto Iguazú

**Puerto Iguazú** Argentinako hiria da, Misionesko probintzian dagoena. Mugakidea da Foz do Iguaçu hiriarekin (Brasil). Oso hiri berria da, 1951eko abuztuaren 12an fundatu baitzuten. 2001ean, 32.000 biztanle inguru izaki, probintziako hiririk jendetsuenetan bosgarrena zen.

Iguazuko ur-jauzietatik 18 kilometrora dagoenez, horiek bisitatzeko ohiko abiapuntu da. Nazioarteko aireportua du.

Hiru Mugetako Mugarria edo *Hito de las Tres Fronteras* (Argentina, Brasil eta Paraguairen artekoa) hiri honetan dago.

## Klima 

## Herritar ospetsuak 
* Guillermo Larregi, *el Vasco de la carretilla*, hiri honetan hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vaduz

**Vaduz** (alemanez  edo  ahoskatua) Liechtensteingo hiriburua eta herrialdeko bigarren udalerririk populatuena da. 2005ean 5.143 biztanle zituen. Rhin ibaiaren ertzean dago. Turismoa, merkataritza eta finantzak dira ekonomia jarduera nagusiak.

Aipagarriak dira Liechtensteingo printzeak bizi diren XII. mendeko gaztelua eta pintore handien lanak dituen galeria. 1322. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz.

## Klima 

## Galeria 

File:Rathaus-Vaduz-Li.jpg|*Rathaus* edo udalerria
File:Kunstmuseum Liechtenstein, Vaduz.jpg|Hirigunea
File:viewFromVaduzCastle.jpg|Vaduzko gaztelua

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Vaduzko Udalaren webgunea
Valleta (Malta)

**Valleta** (, «Valleta hiria») Maltako hiriburua da, uhartearen ipar-ekialdeko kostaldean kokatua. 6.966 biztanle zituen 2011n. Penintsula harritsu batean datza hiria, Porto Grandeko eta Marsamuscettoko golkoen artean. Oso kokagune estrategikoa du, eta base militar bat dago, Britainia Handiko itsas armadak Mediterraneoko erdialdea zaintzeko erabili zuena. Valletak portua, unibertsitatea eta aireportua ditu.

2018an Europako kultura-hiriburua izan zen, Ljouwertekin batera (Frisia).

## Klima 
## Historia 
Hiria 1566an sortu zuten zuten Setio Handiaren ondoren eta bertako heroi izan zen Maltako ordenako buruzagi Jean Parisot de La Valletteren omenez. 1570ean Maltako hiriburu izendatu zuten.
Hiria Sceberras penintsulan eraiki zuten, Marsamxett eta Grand Harbour izeneko itsasadarren artean, ordura arte inongo erabilpenik ez zuen eremu batean. Uharteko kokagune estrategikoena zenez, oso harresi sendoez inguratu zuten hiria. Horren ondorioz, egun Europako gotorleku ikusgarrienen artean dagoela kontsideratzen da. Harresiak eta gotorlekuak bost urtean eraikin ziren, garai hartarako izugarrizko epe laburra zena, kontuan izanik mugitu ziren harri izugarriak eta garaiko tresneria xaloa. Egunero 8.000tik gora langile aritzen ziren harresien eraikuntzan. Harresi lodien artean, tunelak eta pasaleku sekretuak eraiki zituzten ere.

## Ekonomia 
Merkataritza, ontziolak, ehungintza, tabakogintza eta turismoa dira ekonomia-jarduera nagusiak.

## Ondasun nabarmenak 
Aipagarriak dira XVI. mendeko San Joanen kokatedrala, Maisu Handiaren jauregia (XVI. mendekoa, gaur egun Errepublikako lehendakariaren egoitza dena), Aragoiko ostatua (museoa), Gaztelako ostatua, eta XVIII. mendeko liburutegia eta antzokia.

## Garraioa 
* Portu Handia: Valletako portua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Valletako Udalaren webgunea
*  Valletta - GuidetoMalta.net
Chisinau

**Chisinau**, lehenago **Kishinev** izena zuena, (errusieraz, *Кишинёв,* euskarara transliteratuta *Kixiniov*, errumanieraz, *Chişinău*,  ahoskatua; moldavieraz *Кишинэу*) Moldaviako hiriburua da. 1996an 735.229 biztanle zituen.

## Historia 
XV. mendearen hasieran sortu zen, 1436an, Moldaviako Printzerriko monasterio eta herri gisa, eta XVI. mendearen hasieran Otomandar Inperioaren menpean erori zen. 

1812an Errusiak konkistatu eta okupatu zuenean, 7.000 biztanleko hiri txiki bat zen; baina orduan Besarabiako administrazio gune bihurtu zuen, eta hazkundea eragin zuen horrek: 1862an, 92-000 biztanle zituen, eta 1900ean, 125.787.

II. Mundu gerran, nazien okupaziopean, Chisinauko populazio juduak eskualdeko gainerako hiri guztietan izandako hilketa masiboak jasan zituen, hiriko judu asko kamioietan garraiatuak izan ziren, fusilatuak eta, ondoren, hobi komunetan lurperatuak. Hirian hildako juduen kopurua 10.000 dela uste da.

Gerraren amaierarekin, Besarabia Sobietar Batasunak anexionatu zuen beste behin, eta bere zatirik handiena Moldaviako Sobietar Errepublika Sozialista eratu zuen, honen hiriburua Chisinaun ezarri zelarik, eta hiriaren izena era errusiarrean transliteratuta zabaldu zen nazioartean, Kishinev espainieraz edo gaztelaniaz, Kixinov litzatekeena euskarara transliteratuta.

1992an, Moldavia estatu independentea bihurtu zen, eta hiriburua bilakatu Chisinau, idazkera latino honekin harrezkero ezaguna. Hiriko kale eta toki izendegiak eraldaketa orokor bat izan zuen ondoren, komunismoarekin lotutako izenak ordezkartu zituelarik nomenklatura nazional batek: pertsonaia historikoak, Moldaviako tokiak eta gertaera historikoak.

## Klima 

## Banaketa administratiboa 
Hiriak 6 herri (barnean beste 2 herrixka dituztenak) eta 12 barrutiak ditu, hona hemen:

### Herriak 
* Chișinău (664,700)
* Codru (11,800)
* Cricova (8,600)
* Durlești (18,400)
* Sîngera (7,900)
** *Dobrogea*
** *Revaca*
* Vadul lui Vodă (4,800)
* Vatra (3,400)

### Barrutiak 
* Băcioi (10,618)
** *Brăila*
** *Frumușica*
** *Străisteni*
* Bubuieci (6,748)
** *Bîc*
** *Humulești*
* Budești (5,036)
** *Văduleni*
* Ciorescu (7,096)
** *Făurești*
** *Goian*
* Colonița (3,340)
* Condrița (658)
* Cruzești (1,655)
** *Ceroborta*
* Ghidighici (5,094)
* Grătiești (6,242)
** *Hulboaca*
* Stăuceni (6,833)
** *Goianul Nou*
* Tohatin (2,487)
** *Buneți*
** *Cheltuitori*
* Trușeni (7,952)
** *Dumbrava*

## Herri eta hiri senidetuak 
Chisinau ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Chisinauko nazioarteko aireportua

## Kanpo estekak 
* Chisinauko Udalaren webgune ofiziala
Sergi Vidal

**Sergi Vidal Plana** (Badalona, Bartzelona, 1981eko apirilaren 9a-) Kataluniako saskibaloi jokalaria da, eskolta edo hegaleko moduan aritutakoa.

Joventut de Badalonako harrobian sortutako jokalaria da, eta Tau Baskonian jokatu izan du, klub honetan lortuz 2 Liga (2002 eta 2008an) eta 2 Kopa (2002 eta 2006an).

## Taldeak 
### Klubak 
* Badalonako Joventut Junior (1998-1999)
* Pinturas Bruger Badalona (Joventut Badalonako filiala EBA ligan) (1999-2000)
* Tau Baskonia (2000-2009)
* Real Madrid (2009-2011)
* Lagun Aro GBC (2011-2012)
* Unicaja de Málaga (2012-2014)
* FIATC Joventut (2014-2018)

### Espainiako selekzioa 
Espainiako selekzioarekin 9 aldiz jokatu du.

## Tituluak 
### Txapelketa nazionalak 
* **Errege kopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2002
* **ACB liga**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2001/2002
* Errege kopako finalista - Tau Baskonia - 2003
* **Errege kopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2004
* ACB ligako finalista - Tau Baskonia - 2004/2005
* **Errege kopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2006
* ACB ligako finalista - Tau Baskonia - 2005/2006
* **SUPERkopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2005/2006
* **SUPERkopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2006/2007
* Errege kopako finalista - Tau Baskonia - 2007/2008
* **ACB liga**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2007/2008

### Nazioarteko txapelketak 
* **Europako Txapelketa** Ohrid-en - Espainiako Selekzio Gaztea - 2000
* **Euroleague**ko finalista - Tau Baskonia - 2001/2002
* **Euroleague**ko finalista - Tau Baskonia - 2004/2005
* **Euroleague**ko 3. sailkatua - Tau Baskonia - 2005/2006
* **Euroleague**ko 4. sailkatua - Tau Baskonia - 2006/2007
* **Euroleague**ko 4. sailkatua - Tau Baskonia - 2007/2008

## Kanpo loturak 
* Saski Baskoniaren webgune ofiziala
Luis Scola

**Luis Alberto Scola Balboa** (Buenos Aires, 1980ko apirilaren 30a-) Argentinako saskibaloi jokalaria da.

Tau Baskonian zazpi denboraldiz jokatu izan du kapitain, hegal-pibotaren posizioan eta taldeko inoizko jokalari onenen artean dago.

## Biografia 
thumb|Argentinako selekzioarekin jokatzen.

Mario Scola aita eta Jorge Becerra osaba saskibaloi jokalariak izanda, Luis ere hamabost urterekin hasi zen jokatzen.

1999an ACB Ligarako jauzia egin zuen, oso ibilbide arrakastatsua burutuz Saski Baskoniarekin: Hiru Errege Kopa eta Liga 1. Halaber, Argentinako selekzioarekin 2004an urrezko domina lortu zuen Olinpiar Jokoetan.

2007an, azkenean, NBAn estreinaldia egin zuen.

## Taldeak 
### Klubak 
* *Ferrocarril Oeste* - 1995-98.
* *Cabitel Gijón* - 1998--99.
* *Tau Baskonia* - 1999-07.
* *Houston Rockets* - 2007-.

### Argentinako selekzioa 
Selekzioaren maila guztietan parte hartu izan du.

## Tituluak 
### Txapelketa nazionalak 
* **Errege kopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2002
* **ACB liga**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2001/2002
* **Errege kopa**ko finalista - Tau Baskonia - 2003
* **Errege kopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2004
* **ACB liga**ko finalista - Tau Baskonia - 2004/2005
* **Errege kopa**ko txapelduna - Tau Baskonia - 2006
* **ACB liga**ko finalista - Tau Baskonia - 2005/2006

### Nazioarteko txapelketak 
* **Olinpiar Joko**etako urrezko domina - Argentinako selekzioa - 2004
* **Euroleague**ko finalista - Tau Baskonia - 2001/2002
* **Euroleague**ko finalista - Tau Baskonia - 2004/2005
* **Euroleague**ko 3. sailkatua - Tau Baskonia - 2005/2006
* **Euroleague**ko 4. sailkatua - Tau Baskonia - 2006/2007

## Markak 
### Euroligan 
2006-07 arte, 146 partida jokatu zituen, 822 errebote (538 defentsan eta 284 erasoan) eta 2.074 puntu lortuz.

### ACB Ligan 
2006-07 arte, Saski Baskonian puntu gehien sartu dituen jokalaria da (4.498), partida gehien jokatu duen bigarren jokalaria (283), errebote gehien eskuratu duen bigarren jokalaria (1.701) eta baloi gehien lapurtu duen bigarren jokalaria (409).

## Kanpo loturak 
*   Saski Baskoniaren webgune ofiziala
*  "Azken tangoa" (Baskoniatik joatean)
Asuncion

**Asuncion** (ofizialki ; izen osoa: *La Muy Noble y Leal Ciudad de Nuestra Señora Santa María de la Asunción*) Paraguaiko hiri nagusi eta hiriburua da. Paraguai eta Pilcomayo ibaien lotunean eraikirik dago. 117 km²ko eremua du eta 2012an 514.267 biztanle zituen.

Metropoli-barrutiak San Lorenzo, Fernando de la Mora, Lambaré, Luque, Mariano Roque Alonso, Ñemby eta Villa Elisa hiriak ere hartzen ditu barne, eta 2.800.000 biztanle inguru ditu.

## Historia 
Sorrera-akta 1541eko irailaren 16an egin zen. Une hartan, Domingo Martínez de Irala gobernadoreordeak eratu zuen bere kabildoa. Ekitaldi hartan, hiriaren mailara eraman zuen gotorleku militarra zena, Juan de Salazarrek eta Espinosak 1537ko abuztuaren 15ean izen berarekin eraikia.

1603an hiriko ordenantzak guaranieraz idatzi zituzten herritar guztiek ulertu ahal izateko. Río de la Platako Erregeorderria Buenos Airesen ezarri zelarik, Asuncion bigarren mailan geratu zen. 1811. urtean, bertan aldarrikatu zen Paraguairen independentzia. Argentinaren, Uruguairen eta Brasilen aurkako gerran, brasildarren esku egon zen 1869 eta 1875 urteen artean. Garai honetan heren batera jaitsi zen Asunciongo biztanle kopurua.

## Klima 

## Ekonomia 
Ehungintza, janari industria eta tabakoa dira ekonomia jarduera nagusiak. Ibai portuak Rio de la Platako beste portuekin (Buenos Aires eta Montevideo, nagusiki) lotzen du.

## Herri eta hiri senidetuak 
Asuncion ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Asuncion Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: *Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI*) (portugesez: *União de Cidades Capitais Ibero-americanas*) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz: 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiriko webgune ofiziala mca.gov.py
* Gaur egungo argazkiak skyscrapercity.com
* Aitzinako argazkiak skyscrapercity.com
* Tranbien argazkiak skyscrapercity.com
Astana

**Astana** () 2019tik Kazakhstango hiriburua eta estatuko bigarren hiri nagusia da. 2010ean 708.794 biztanle zituen. Kazakheraz Astanak "hiriburua" esan nahi du. 1998 arte, **Akmola** izena zuen hiriak, 1992 arte **Tselinograd** (errusieraz, Целиноград) eta 1961 arte **Akmolinsk** (errusieraz, Акмолинск). 2019ko martxotik 2022ko irailera arte **Nursultan** edo **Nur-Sultan** () izena izan zuen, Nursultan Nazarbajev presidente ohiaren omenez.

## Kokapena 
Herrialdearen ipar-erdialdean dago, Akmola probintzian, Ixim ibaiaren ertzean, 347 metroko altitudean, estepa-eskualde batean.

Burdinbide gune garrantzitsua da. Industria ere (nekazaritzarako tresneria, janari-industria) ekonomia-jarduera garrantzitsua da, baina, batez ere, zerbitzu- eta administrazio-gunea da. Eraiki berri asko ditu, eta hiria nabarmen hazten ari da.

## Klima 

## Ikuspegi panoramikoa 
|750px|erdian|Astana hiriaren irudi panoramikoa: erdialdean lehendakariaren jauregia ageri da

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiriko gobernuaren webgunea.
Blur

**Blur** 1989an Ingalaterrako Essex konderriko Colchester udalerrian sortutako britpop eta rock musika taldea da. Lehendabiziko osakideak Damon Albarn (ahotsa eta teklatua), Graham Coxon (gitarra eta ahots laguntzailea) nahiz Dave Rowntree (bateria) izan ziren. Alex James baxua joleak berehala egin zuen bat. Britpop mugimenduko ikurra, kritika zein salmenten aldetik 1990eko hamarkadako talderik arrakastatsuenetakoa izan zen, eta eragin handia izan zuen etortzekoak ziren taldeengan.

Ingalaterrako poparen ildoan, The Kinks, The Small Faces, the Who, the Jam, Madness eta The Smiths dituzte erreferentzia. Britpop mugimenduaren buruan, estuegi lotu ziren taldea eta estiloa. Hamarkadaren bukaerako, berrasmatu zuten bere irudia, art pop rock taldea zela aldarrikatuta. Pavement edo R.E.M. gisako indie rocka bereganatuta, AEBetan arrakasta lortu zuten 1997an.

Graham Coxon sormen handieneko kideak taldea utzi zuen 2002an, *Think Tank* diskoaren grabaketa egunetan. Taldea, halere, ez zen desegin eta The Ververen Simon Tong gitarra-jotzaile ohia lagunduta 2003an bira egiteari eutsi zioten. Horrez geroztik, berriz, taldekideek bere kabuz jarraitzea hobetsi dute, eta Blur proiektua geldo dago.

## Diskografia 
* ''Leisure' - 1991ko abuztuaren 26
* *Modern Life Is Rubbish* - 1993ko maiatzaren 10
* *Parklife* - 1994ko apirilaren 25
* *The Great Escape* - 1995eko irailaren 11
* *Blur* - 1997ko otsailaren 10
* *13* - 1999ko martxoaren 15
* *Think Tank* - 2003ko maiatzaren 5
* *The Magic Whip* - 2015
* *The Ballad of Darren* - 2023

## Kanpo estekak
The Dark Side of the Moon

***The Dark Side of the Moon*** Pink Floyden albuma da. 1973. urtean sortua, musika komertzialaren historian 3. diskorik salduena (40 milioi ale baino gehiago) izan da . Bere izenburuak ("*Ilargiaren Alde Iluna*", euskaraz) mundu magiko eta misteriotsua gogora ekartzen du, albumaren musikarekin eta abestien hitzekin oso ongi moldatzen dena.

## Historia 
Disko hau taldearen lehenengo urteetako lanik gorenetzat jotzen da. 1966. urtetik Pink Floyd-ek muga musikal berriak bilatzeari ekin zion, soinu esperimentu ugari eginez rock sinfoniko eta progresiboaren arloan. Elektronikak eta musika teknologiak taldearengan sortzen duen lilura agerikoa da lehenengo lanetan, eta are gehiago *Ummagumma*n (1968), *Atom Heart Mother*en (1970) eta *Meddle*n (1971). *The Dark Side of the Moon* bilaketa horren emaitza bikaina da. Album honekin Pink Floydek ospe artistikoa eta komertziala lortu zuen, eta bere fama Europako mugetatik at zabaldu zen, mundu osora.

## Ezaugarriak 
Diskoa iraultza teknikoa ere izan zen, soinu efektu oso bitxiak edukiz garai horietarako (1973). Alan Parsons ingeniariak taldearen zerbitzura jarri zuen bere jakituria, lan biribila lortuz, trikimailu teknologikoek britainiar laukotearen soinu oniriko eta erakargarria areagotzen baitute.

*The Dark Side of the Moon*en hitzek, kriptiko eta surrealistak, -Roger Watersek idatzitako askoren antzera- gaurko bizimodu estresagarriaz jarduten dute: arrakasta eta diruaz (*Money*), zahartzaroaz (*Time*), eromenaz (*Brain Damage*), etab.

Album honen gai batzuek (*Time*, *Money*, *Brain Damage*, *The Great Gig in the Sky*,...) taldearen historian berezko lilura izango dute betiko. Baina album osoa da bikaina, kritikarien iritziz laukote britainiarrak sortutako lanik biribilena eta berritzaileena baita.

## Kantu zerrenda 
# "Speak to Me" (1:08)
# "Breathe" (2:48)
# "On the Run" (3:50)
# "Time" (7:04)
# "The Great Gig in the Sky" (4:48)
# "Money" (6:24)
# "Us and Them" (7:49)
# "Any Colour You Like" (3:26)
# "Brain Damage" (3:50)
# "Eclipse" (2:04)

## Musikariak 
* David Gilmour: ahotsa, gitarrak, sintetizadore VCS 3, ekoizlea. 
* Nick Mason: bateria, perkusioz, efektuak, ekoizpena. 
* Roger Waters: baxu elektrikoa, ahotsa, sintetizadore VCS 3, efektuak, ekoizpena.
* Richard Wright: teklatuak, ahotsak, sintetizadore VCS 3, ekoizpena.

### Musikari laguntzaileak 
* Dick Parry: saxofoia «Money» eta «Us and Them» abestietan.       
* Clare Torry: ahotsa «The Great Gig in the Sky» abestian, koroak.
* Lesley Duncan: koroak
* Barry St. John: koroak
* Liza Strike: koroak
* Doris Troy: koroak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roger Etxegarai

**Roger Marie Élie Etxegarai** (Ezpeleta, 1922ko irailaren 25a - Kanbo, 2019ko irailaren 4a) lapurtar kardinal katolikoa izan zen. 1970-1985 bitartean Marseillako artzapezpikua izan zen. Erromako kurian, Justizia eta Bakerako Kontseilu Pontifikaleko (1984–1998) eta Cor unum Kontseilu Pontifikaleko (1984–1995) presidente karguak bete zituen. Joan Paulo II.ak izendatu zuen kardinal 1979an, eta Kolegio Kardenalizioko dekanoa izan zen 2005–2017 bitartean. 2014an, Frantziako Gurutze Handiaren domina eman zioten. Parisko apezpiku laguntzaile izendatu zuten 1969an, eta Marseillako artzapezpiku 1970ean. Frantziako apezpiku-konferentziako presidentea izan zen 1975-1981 bitartean, eta Europako apezpiku-konferentzien arteko harreman-idazkaria 1971-1979 bitartean. 1979ko ekainean kardinal izendatu zuen Joan Paulo II.a aita santuak. Etxegarai bera aita santu izateko kinieletan egon zen, baina, 80 urteak gaindituta zituela, ez zuen parte hartu Joseph Ratzinger aita santu izendatu zuen konklabean. 1985ean, Iran-Irak Gerraren garaian, Bagdaden egon zen, eta gerra presoen trukea burutzen lagundu zuen.

1998ko urtarrilean Joan Paulo II.ak Kubara egindako bidaia historikoaren aurreprestakuntza diplomatikoa haren ardura izan zen. Bidaiaren egun haietan, New York Times egunkariak argitaratu zuenez, Vatikano-Washington-Habana triangelu diplomatikoa Etxegaraik osatu zuen, Wojtylaren aurretik, Habanara hainbat bidaia eginez. AEBek Kubari egiten zioten bahimenduaren aurkakoa izaki, Kubako presidente Fidel Castrorekin egindako bileretan lortu zuen harreman onaren ondorioz izan zen posible bi buruzagi historikoen topaketa hura. Israelgo presidente Moshe Katsavekin bildu zen aferaren inguruan mintzatzeko, baina Israelgo armadak galarazi zion Belengo basilikan sartzea. Gau hartan, Jassir Arafat presidente palestinarrarekin egin zuen bilera. Irakeko estatubatuar inbasioa saihesteko asmoz, Bagdadera bidali zuen Vatikanoak 2003ko otsailean; bertan, Saddam Husseinekin bildu zen.

2017ko urtarrilean Lapurdira erretiratu, eta Maite arrebarekin bizi izan zen harrezkero Kanboko Arditeya zahar etxean. Maite 2018ko otsailean hil zen, eta Roger 2019ko irailaren 4an.

## Lanak 
* *J’avance comme un âne : petits clins d’œil au Ciel et à la Terre*, Fayard, 1984.
* *Petite vie de Eugène de Mazenod (1782-1861)*, Desclée de Brouwer, Paris, 1995, .
* ''J'ai senti battre le cœur du monde (conversations avec Bernard Lecomte)*, Fayard, 2007.
* *Avec Dieu chemin faisant*, La Martinière, 2015.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Roger Marie Élie *Cardinal'' Etchegaray, catholic-hierarchy.org