open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
K-pop

[eskuinera|200px|thumb|[Psy Hego Koreako abeslaria, bere "Gangnam Style" abestiaren bideoa izan zen YouTuben mila milioi bisita izan zuen historiako lehen bideoa (2012ko abenduan).]]

**K-pop**, ingeleseko ***Korean pop*** terminoaren laburdura, Hego Korean jatorri duen pop musikaren azpi-generoa da. Mendebaldeko zenbait musika genero ditu eredu: Pop musika, rock-a, musika esperimentala, jazza, gospela, musika latinoa, Hip hopa, R&Ba, reggaea, dance musika elektronikoa, folka, country, klasikoa eta J-popa, Koreako tradiziozko musika herrikoiarekin nahastuta.

## Kanpo estekak
The Meg

**The Meg**, 2018ko Jon Turteltaub estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Izenburua Historiaurrean ustez itsasoa bizileku izan zuen Megalodon marrazo erraldoiaren izenaren laburdura da.

1997ko Steve Alten idazlearen *Meg: A Novel of Deep Terror* (*Meg: Izuikara Sakoneko Eleberria*) eleberrian oinarritua dago. Jason Statham, Li Bing Bing, Rainn Wilson, Ruby Rose, Winston Chao eta Cliff Curtis aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ustez desagertua zela zirudien itsas izaki beldurgarri batek itsaspeko bat erasotu ondoren, Jonas Taylor (Jason Statham) itsaspeko erreskatatzeaileak eta Suyin Zhang (Li Bingbing) ozeanografoak ez gaitua gelditu den itsaspeko eskifaia salbatzeko azkar ekin beharko dute.

## Aktoreak 
* Jason Statham: Jonas Taylor
* Li Bingbing: Suyin Zhang
* Rainn Wilson: Jack Morris
* Ruby Rose: Jaxx Herd
* Winston Chao: Minway Zhang doktorea
* Cliff Curtis: James "Mac" Mackreides
* Shuya Sophia Cai: Meiying
* Page Kennedy: DJ
* Robert Taylor: Heller doktorea
* Ólafur Darri Ólafsson: Horma
* Jessica McNamee: Lori
* Masi Oka: Toshi

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Olaudah Equiano

**Olaudah Equiano**,bere bizialdian **Gustavus Vassa** gisa ezagutua  (1745eko urriak 16 - 1797ko martxoak 31), XVIII. mendeko Nigerian jaiotako idazle afrikarra izan zen, Ingalaterran eta bere kolonia amerikarretan bizi izan zena.

## Biografia 
Equiano Igbo herrixka batean jaio zen, gaur egungo Nigeriako hego-ekialdean. Hamaika urterekin bahitu eta esklabo gisa saldua izan zen. Lehenbizi Barbados uharteetara eraman zuten eta handik Virginiara, non armada britainiarreko teniente batek erosi eta Gustavus Vassa izena jarri zion (izen bereko errege suediarraren omenez). Geroago Antilletako kapitain bati saldu zitzaion eta, horren ondoren berriz, Filadelfiako merkatari kuakero bati, Robert King izenekoa. Honek irakurtzen eta idazten erakutsi zion eta kristau fedean hezi zuen. 1766an Equianok bere askatasuna erosi ahal izan zion eta marinel bihurtu, munduan barna bidaiatu ahal izan zuelarik.
Artikora egindako espedizio batean parte hartu zuen, Erdialdeko Amerikan eta Turkian ibili ostean, Ingalaterran jarri zen bizitzen 1777an.

Londresen, mugimendu abolizionistarekin bat egin eta harek bultzatuta, *The Interesting Narrative of the Life of Olaudah Equiano, or Gustavus Vassa the African* liburua idatzi zuen 1789an. Lan honekin ospetsu egin zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Afrikar literatura
Happa-tai

edo ''''* (orri berdeak) ingelesez ere deituak, Japoniako pop musika taldea da, abestu eta dantzatzen duten sei mutilek osatzen duten taldea.

Bere arrakastarik handiena Yatta! abestia izan zen, Youtubeko hasierako urteetan klasikoa bihurtu zen bideo umoretsua.

## Partaideak 
* Taizō Harada, aurretik *Neptune* hirukote komikoaren partaide.
* Ken Horiuchi, aurretik *Neptune* hirukote komikoaren partaide.
* Jun Nagura, aurretik *Neptune* hirukote komikoaren partaide.
* Kiyotaka Nanbara taldearen lidertzat jotzen zen. Aurretik manzai estiloko *Utchan Nanchan* bikote komikoaren partaide.
* Jun Ōki, aurretik *Bibiru* bikote komikoaren partaide.
* Noboru Ōuchi, aurretik *Bibiru* bikote komikoaren partaide. Ggarai batean Ryuhei Ueshimak ordeztu zuen kide hau.

## Diskografia 
* 2001ko: *YATTA!*

## Ikus, gainera 
* *Yatta!''

## Kanpo estekak
Dominique Sanda

**Dominique Sanda** jatorrizko izenez **Dominique Marie-Françoise Renée Varaigne** (Paris, 1948ko martxoaren 11) frantziar aktore eta modeloa da.

## Filmografia
Yatta!

2001. urteko Happa-tai (ingelesez *Green Leaves* taldea) pop musika taldearen abestirik arrakastatsuena izan zen. *Yatta!* horrek *Lortuta!*, *lortu dugu!* edo *egina!* bezala euskara daiteke.

Bere garaian Interneteko fenomeno biral bihurtu zen. Abesti umoretsua da. Bere garaiko krisi ekonomikoari nolabaiteko aipua egin nahi zion, Japoniako topiko batzuekin nahastuz (sakura lorearen petaloak etab.). Garai hartako zenbait mutil banden parodia egiten zuen. Baikortasuna transmititu nahi zuen.

## Kanpo estekak
Manuel Erice

**Manuel Erice Oronoz** (Iruñea, 1965eko abenduaren 18a - 2018ko abuztuaren 12a) nafar kazetaria izan zen. ABC egunkariaren berri-emailea izan zen Washingtonen.

## Argitalpenak 
* *Trump, el triunfo del showman: golpe a los medios y jaque al sistema*, Madril, Ediciones Encuentro argitaletxea, 2017, 240 orr. . Muni Jensen-en laguntzarekin.
Mahershala Ali

**Mahershalalhashbaz Ali**, jaiotzez **Mahershalalhashbaz Gilmore** (Oakland, 1974ko otsailaren 16) estatubatuar aktorea eta rap musikaria da. Birritan lortu du Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria, *Moonlight* eta *Green Book* filmetan burututako antzezpenengatik.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
6192 Javiergorosabel

**6192 Javiergorosabel** asteroide gerrikoan aurkitutako 6192. asteroidea da. 1990eko maiatzaren 21ean aurkitu zuen Eleanor F. Helinek, Palomar Mendiko behatokitik (AEB). Izena Javier Gorosabel euskal astronomoaren omenez jarri zioten.

## Kanpo estekak
Kutun (joskintza)

thumb|Zorte ona ematen omen duen kutun ingelesa.
thumb|Euskal Herrian erositako kutuna.
thumb|Jostun profesioalaren kutuna, eskumuturrera lotua.

**Kutuna** da jostunek jostorratzak eta buru-orratzak sartzeko erabiltzen duten kuxin txiki bat, normalean 3 edo 5 zentimetro zabal dena.

## Etimologia 
Kutunaren beste adiera bat da euskaraz talismanarena, aldean eramaten den gauza, ustez espiritu gaiztoak eta zori txarra uxatzeko adurra omen duena. Hain zuzen ere, Europako kultura batzuetan orratzak gordetzeko kuxina zorte onarekin lotu izan da, eta hortik etor daiteke izenaren asoziazioa. Ingalaterran 18. mendetik ohikoak bihurtu ziren tomate itxutako kutunak (atxikita marrubi bat zutela), zorte onerako elementutzat hartzen ziren.

Euskarazko hitzak arabierazko 'kutub'-etik (كتب) dator (arabieraz, 'idazkiak').

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kutun (sineskeria)

## Kanpo estekak
Lópeztarren jauregia

**Lópeztarren jauregia** () Paraguaiko Errepublikaren gobernuaren egoitza da. Presidenteak haren bulego ofiziala bertan duenez, Presidentearen jauregia () izenez ere ezaguna da. Asuncion hiriburuko eraikinik enblematikoenetako bat da, estilo neoklasikokoa eta palladianismoaren eragin apur bat ere baduela.

Jauregia hiriko Erdialde Txikian () dago, *Paraguayo Independiente* kalean.

## Kanpo estekak
Adam Driver

**Adam Douglas Driver** (San Diego, 1983ko azaroaren 19) estatubatuar aktorea da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak
Paraguaiko Liburutegi Nazionala

**Paraguaiko Liburutegi Nazionala** () Paraguain argitaratutako edo sortutako ondare dokumentala biltzeaz eta zaintzeaz arduratzen den liburutegia da, baita atzerrian Paraguairi buruz sortutako edozein sorkuntza ere. Kultura Idazkaritza Nagusiaren Ondare eta Kultura Zerbitzuen Zuzendaritza Nagusiaren mendekoa da. Erakundea 1887an sortu zen eta 1957az geroztik gaur egungo kokalekuan dago. Liburutegi Nazionalak Paraguaiko ISBN Agentziaren ardura du 2016tik.

## Kanpo estekak 
*  Paraguaiko Liburutegi Nazionalaren webgunea
Al di là del bene e del male

***Al di là del bene e del male*** 1977ko Liliana Cavani italiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Friedrich Nietzsche, Paul Rée filosofoen eta Lou Andreas-Salomé bere musaren artean amodiozko triangelu bat dago.

## Aktoreak 
* Dominique Sanda : Lou Andreas-Salomé
* Erland Josephson : Friedrich Nietzsche
* Robert Powell : Paul Rée
* Virna Lisi : Elisabeth Nietzsche
* Michael Degen : Karl Andreas
* Elisa Cegani : Franziska Nietzsche
* Umberto Orsini : Bernard Foester
* Philippe Leroy : Peter Gast
* Carmen Scarpitta : Malvida
* Nicoletta Machiavelli : Amanda
* Renato Scarpa : Psychiatre
* Elisabeth Wiener : Gerta
* Clara Colosimo : Trude

## Kanpo estekak
L'eredità Ferramonti

'''''L'eredità Ferramonti''''' 1976ko Mauro Bolognini italiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Gaetano Carlo Chelliren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Irene kezkarik ez duen emakume ederra da. Aitak burdindegi bat duen arren ezin du Irene mantendu beraz okin aberats baten semea ezkonduko du. Laster familia berriaren arazoetan sartuko da aitaginarrebaren herentzia lortzeko asmoz.

## Aktoreak 
* Dominique Sanda : Irene Carelli-Ferramonti
* Anthony Quinn : Gregorio Ferramonti
* Fabio Testi : Mario Ferramonti
* Gigi Proietti : Pippo Ferramonti
* Adriana Asti : Teta Ferramonti-Furlin
* Paolo Bonacelli : Paolo Furlin
* Rossella Rusconi : Flaviana Barbati
* Harold Bradley : Andrea Barbati
* Silvia Cerio : Minelli andrea
* Maria Russo : Rosa Carelli
* Simone Santo : Armando Carelli
* Rossana Di Lorenzo : Matilda

## Kanpo estekak
Yo, la peor de todas

***Yo, la peor de todas*** 1990eko María Luisa Bemberg argentinar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Octavio Pazen *Sor Juana o las trampas de la fe* saiakeran oinarrituta.

## Sinopsia 
XVII. mendeko Espainia Berrian, Juana Inés de la Cruz, miresmen beste errepresio jasatzen duenez, komentu batean gordeko da. 1686an Tomás de la Cerda y Aragón erregeordea eta María Luisa Manrique de Lara y Gonzaga honen emaztea Espainiarantz joan eta Elizako hierarkiak bere aurka jarriko da.

## Aktoreak 
* Assumpta Serna : Juana Inés de la Cruz
* Dominique Sanda : María Luisa Manrique de Lara y Gonzaga
* Héctor Alterio : Tomás de la Cerda y Aragón erregeordea
* Lautaro Murúa : Francisco de Aguiar y Seijas, Mexiko artzapezpikua
* Graciela Araujo : Ahizpa Úrsula
* Alberto Segado : Aita Miranda
* Gerardo Romano : Carlos de Sigüenza y Góngora
* Franklin Caicedo : Manuel Fernández de Santa Cruz, Pueblako gotzaina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wild Orchid (filma)

***Wild Orchid*** () 1989ko Zalman King estatubatuar zinema zuzendariaren film erotikoa da. 1992an *Wild Orchid II: Two Shades of Blue* izeneko jarraipena izan zuen.

## Sinopsia 
New Yorkeko emakume abokatu batek milioidun erakargarri bat ezagutuko du Rio de Janeiron.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Craft (filma)

***The Craft*** 1996ko Andrew Fleming estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da. Denboraren poderioz, kultuzko film bilakatu da.

## Sinopsia 
Nancy, Bonnie eta Rochelle esoterismoz eta magiaz liluraturiko ikasleak dira. Klasekideek sorgintzat dute baina Sarah da benetako dohainak dituena.

## Aktoreak 
* Robin Tunney: Sarah Bailey
* Fairuza Balk: Nancy Downs
* Neve Campbell: Bonnie Harper
* Rachel True: Rochelle Zimmerman
* Skeet Ulrich: Chris Hooker
* Cliff DeYoung: Mr. Bailey
* Christine Taylor: Laura Lizzie
* Breckin Meyer: Mitt
* Nathaniel Marston: Trey
* Helen Shaver: Grace Downs
* Assumpta Serna: Lirio
* William Newman: kaleko sermolaria
* Brenda Strong: Doktorea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
88 Minutes

***88 Minutes*** 2007ko Jon Avnet estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Jack Gramm doktorea unibertsitateko irakaslea da, eta FBIn ere egiten du lan, psikiatra forentse bezala. Telefono dei baten bidez, heriotza-mehatxu bat jasoko du: 88 minutu baino ez dizkiote emango hil aurretik.

## Aktoreak 
* Al Pacino: Dr. Jack Gramm
* Alicia Witt: Kim Cummings
* Leelee Sobieski: Lauren Douglas/Lydia Doherty
* Amy Brenneman: Shelly Barnes
* William Forsythe: Frank Parks
* Deborah Kara Unger: Carol Johnson
* Benjamin McKenzie: Mike Stempt
* Neal McDonough: Jon Forster
* Leah Cairns: Sara Pollard
* Stephen Moyer: Guy LaForge
* Christopher Redman: Jeremy Guber
* Brendan Fletcher: Johnny d'Franco
* Michael Eklund: J. T. Rycker
* Trilby Glover: Miss Bennett
* Carrie Genzel: Stephanie Parkman
* Kristina Copeland: Dale Morris
* Tammy Hui: Janie Cates
* Vicky Huang: Joanie Cates
* Victoria Tennant II: Kate
* Michal Yannai: Leeza Pearson
* Paul Campbell: Albert Jackson

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guaranieraren Akademia

**Guaranieraren Akademia** ( edo *Avañe’ẽ Rerekuapavẽ*) guaraniera arautzeaz eta estandarizatzeaz arduratzen den erakunde nagusia da.

## Historia 
Paraguaik sustatu zuen 2010ean onetsitako *Ley de Lenguas* delako hizkuntza legearen bidez. 2015eko ekainaren 8an Paraguaiko Hizkuntza Politiken Idazkaritzak akademiaren sorrera ofizialdu zuen Kongresu Nazionalean egindako ekitaldi batean.

2015eko azaroaren 5ean guaranieraz idazteko alfabeto ofiziala onartu zuen akademiak. 2016ko irailaren 7an ortografia arau ofizialak aurkeztu zituen. 2018ko abuztuaren 13an akademiak guaranieraren lehen gramatika ofiziala aurkeztu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anita Pallenberg

**Anita Pallenberg** (Erroma, 1942ko apirilaren 6a – Chichester, 2017ko ekainaren 13a) germano-italiar aktore, artista eta modeloa izan zen, Rolling Stonesen musa. Brian Jones-en bikotea izan zen, eta ondoren, 1967tik 1980ra, Keith Richards-ena. Richards-ekin hiru seme-alaba izan zituen.

## Filmografia hautatua 
* *Mord und Totschlag* (1967)
* *Candy* (1968)
* *Barbarella* (1968)
* *Dillinger è morto* (1969)
* *Michael Kohlhaas – der Rebell* (1969)
* *Umano non umano* (1969)
* *Performance* (1970)
* *Le Berceau de cristal* (1976)
* *Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon* (1998)
* *Absolutely Fabulous* – "Donkey" atala (2001)
* *Mister Lonely* (2007)
* *Go Go Tales* (2007)
* *Cheri* (2009)
* *Stones in Exile* (2010)
* *4:44 Last Day on Earth* (2011)
Gastiburu

**Gastiburu** Arratzun dagoen Burdin Aroko aztarnategia da, Marueleza Arrolako herri harresitutik 800 metrotara, mendebaldera. Luis Valdesek ikertu zuen 17 urtez eta santutegi gisa interpretatzen du.

Dena den, izango zuen funtzioa ez da guztiz ezaguna. Egitura konplexu batez osatua dago, lau harmailez integratua, anfiteatro eran. Guneak bilera espazio bat eratzen du, zeinak antzekotasunak gordetzen dituen Mediterraneoko hiri askotan aurkitzen diren *ekklesiasteria* (Grezia klasikoaren herritarren batzarrak edo *ekklesia* egiteko lekua) eta *comitia*-ekin (erromatar munduko herritarren batzarrak egiteko lekua. Ikusi *Comitium*). Hauen gisara, batzar politikoetara zuzendua egon zitekeen, besteak beste. Ikerketa arkeologikoek gune hau epe zabal batean kokatzen dute, K.a. VI. mendetik k. o. I. mendera, momentu desberdinetako elementuak batuz, zaharrenetarikoak nekropoli batena seguruenik.
erdian|thumb|520x520px|Gastiburuko aztarnategiko panoramika

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Basagaingo herri harresitua
* Arrolako Oppidumeko taula erretikulatua
* Berreaga

## Kanpo estekak 
* Santuario de Gastiburu (Arratzu)
Visesa

**Visesa** (Vivienda y Suelo de Euskadi, S.A. - Euskadiko Etxebizitza eta Lurra, EA izenpean sortu zen 1990ean, Gasteizen, otsailaren 6ko 29/1990 Dekretuaren —258/1989 Dekretua, azaroaren 21ekoa, sozietate publikoa sortzekoa, aldatu zuena— bidez) Eusko Jaurlaritzari atxikitako sozietate publikoa da, eta haren helburu nagusiak dira Euskal Autonomia Erkidegoan kalitatezko etxebizitza babestuak sustatzea eta hiri-berroneratzeko proiektuak burutzea, gizarte-sektore guztietan etxebizitza duinaz gozatzeko eskubidea gauzatzen lagunduz.

Visesa 1990ean eratu zen, eta 1992an hasi zen haren jarduera. Jardunean izan den lehenengo 25 urteetan, 12.000 etxebizitza baino gehiago sustatu ditu Euskadinl Autonomia Erkidegoan. Horrek Euskadiko etxebizitza-sustatzaile nagusi bihurtu du.

Etxebizitza babestuak sustatzeko jarduerari dagokionez, proiektu hauetan dihardu, besteak beste: Zorrotzaurre penintsularen eraldaketa, Boluetan orain arte Passivhaus estandarren arabera egindako eraikinik altuena, Gasteizko Koroatze auzoaren hirigunearen birgaitzea eta Sestaoko Vega Galindo industrialdearen hiri-berroneratzea.

Ikuspegi ekonomikotik, 37 milioi euro inguruko kapitala du eta Eusko Jaurlaritzak berak (% 78,63), Kutxabankek (% 18,59) eta Euskadiko Kutxak (% 2,78) harpidetuta dago. Visesak balantze saneatua du, eta, horrek aukera ematen dio babes ofizialeko etxebizitza politikaren trakzio-elementutzat jarduteko eta bere burua finantzatzeko, Eusko Jaurlaritzarentzat finantza-karga izan gabe.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Visesa official webgune ofiziala.
* Eusko Jaurlaritzaren webgune ofiziala.
Xabier Agote

**Xabier Agote** (Donostia, 1964ko irailaren 9a) Albaola Itsas Kultur Erakundearen sortzailea izan zen 1998an eta lehendakaria da orain. Batez ere hiru jarduera nagusiotan aritu da eragile lanak egiten: zurezko itsasontziak egiteko teknikak berreskuratzen, euskal baleazaleek erabiltzen zituzten itsasontziak eta txalupak erreplikatzen, eta baleazale horiek Amerikako herriekin izan zituzten lankidetza-harremanak aztertzen.

## Ikasketak, itsasontzi-artisautza 
Hamazortzi urterekin nekazaritza ikasi zuen Frantzian. Baina Euskal Herrian historian zehar zurezko ontziak eta txalupak egiteko teknologiaz kezkatuta, *The Rockland Apprenticeshop* eskolara (Maine, AEB) joan zen, ontziak artisau moduan eraikitzen ikastera 24 urterekin. Graduatutakoan, beste urtebete eman zuen Maineko iparraldean ontziola batean lanean. 32 urte zituela, Maineko eskola horrek gonbidapena egin zion, euskal ontzi bat egin zezan, eta XIX. mendeko arrantzarako euskal traineru bat eraiki zuten 1998ko urtarrila eta maiatza bitartean. Euskal Herrira ekarrita, portuz portu ibili zen trainerua 29 egunean, etapa bakoitzean herriko arraunlariekin. Artean sortu zen *Albaola* elkartea, traineruaren emaria jaso eta zaintzekk erakunde bat sortu behar zen eta.

## *Apaizac Obeto* espedizioa 
thumb|**Apaizac Obeto** espedizioak Kanadan 2006an egin zuen ibilbidea
*Apaizac Obeto* espedizioko partaide eta buru izan zen Agote 2006an. Espedizioa 2.000 kilometroko itsas ibilbidea egin zuen Quebec eta Red Bay artean XVI. mendeko txalupa eta baldintzekin. Euskal Herriko baleazaleek XVI. eta XVII. mendeetan Ternuan eta San Laurendi ibaian zehar utzitako arrastoak berreskuratzea zen espedizioaren helburua.
thumb|*Albaola* eraikitzen ari den San Joan baleontziaren maketa

## San Juan baleontzia 
[thumb|[Xabier Agote|**Xabier Agote**, San Joan Baleontzia eraikitze-lanetan]]
*Albaola* Elkartea 2015ean hasita XVI. mendeko San Juan baleontziaren erreplika zientifikoa eraikitzen ari da jendaurrean, garai hartako teknikak eta materialak erabiliz. Hori dela eta, 2015. urtean baleontziaren eraikuntza prozesuak UNESCOren babesa lortu zuen.

## Euskal baleazaleen eta Maineko biztanleen arteko elkarlana (Elkarrekin-Together) 
*Albaola* eta Acadiako arkeologia zerbitzuaren artean Mainen egiten ari diren azterketekin *Elkarrekin-Together* film dokumentala aurkeztu zen Donostiako Zinemaldian 2017an. Euskal baleazaleen eta bertako biztanleen arteko elkarlanaren historiaren peskizan ari dira Maine inguru horretan AEBko ekialdeko kostan, Ternua eta Labradortik (Kanada) oso gertu. Euskal Herriko ikerlariak, estatubatuarrak eta kanadarrak ari dira elkarrekin lanean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* The apprentices shop. AEBko Maine estatuko itsasontzien eraikuntza, eta nabegazioa lantzen duen eskola tailerra.
* San Juan galeoia eraikitzen. ETB1 (2014-02-05)
Naomi Shemer

**Naomi Shemer** (, Kvutzat Kinneret, 1930eko uztailaren 13a - Tel Aviv, 2004ko uztailaren 26a)  Israelgo musikari eta kantautore bereziki inportantea izan zen; "Israelgo kantu eta poesiaren lehen dama", esan izan zioten. Bere abesti ezagunena, "Yerushlayim Shel Zahav" ("Jerusalem Urrezkoa") 1967koa, Israelgo bigarren ereserki ofiziosoa bihurtu zen Sei Eguneko Gerra irabazi ondoren, Israelgo estatuak Jerusalem osoa konkistatu zuenean. Kantu hori euskarazko *Pello Joxepe* kantuan oinarritua zegoela onartu zuen hi aurretik Shemerrek, Paco Ibañezi entzun zion doinua moldatu baitzuen.

## Biografia 
Naomi Sapir jaio zen Kvutzat Kinneret izeneko kibbutz batean, bere gurasoek beste judu batzuekin fundatutakoa, Galileako Itsasoaren ertzean. Shemer deitura ezkontzan eskuratu zuen, senarrarengandik. 1950ean sartu Israelgo Defentsa Indarretan, Nahal izeneko isilaldi taldean, eta gero musika ikasketak egin zituen Jerusalemen eta Tel Aviven.

2004an hil zen minbiziak jota, eta hil aurretik, lagun bati idatzi zion ordura arte ukatu zuena aitortzeko: guztiz bera izan barik, *Jerusalem Urrezkoa* bazela Paco Ibañezi hartutako *Pello Joxepe* kantu eta doinuaren egokitzapen bat. Lagun horrek eta Shemerren familiak erabaki zuten aitortza publiko egitea. Nahiz eta antzekotasuna garbia izan, Paco Ibáñezek aipatu zuenez, Shemerrek ez zuen bere burua erruduntzat hartu behar.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paraguaiko Espazio Agentzia

**Paraguaiko Espazio Agentzia** ( eta ) Paraguain espazio eta aire-espazio gaietarako politikak eta programak diseinatzeko, proposatzeko eta burutzeko erakundea da. Paraguaiko Errepublikaren Presidentetzaren mendeko erakundea da.

## Historia 
Agentzia sortzeko lege-proposamena Paraguaiko Aireko Armadako Liduvino Vielman Diaz koronelak, orduan Defentsa Ministerio Nazionaleko Defentsa Aeroespazialeko Zuzendaritza Nagusiko zuzendari nagusi zenak, egin eta aurkeztu zuen 2012ko abuztuaren 7an. Proiektua sostengatzeko hainbat hezkuntza ekitaldi egin ziren agintari politikoei eta gizarteari ikerkuntza zientifikoarentzat kanpo-espazio erabilerak duen garrantziaz eta balioaz ohartarazteko asmoz. Azkenean, Paraguaiko Estatuaren Botere Legegile eta Betearazleak Paraguaiko Espazio Agentzia sortu zuen 2014ko martxoaren 26ko 5151/14 Legea berretsi eta aldarrikatu zuen.

## Kanpo estekak 
*  Paraguaiko Espazio Agentziaren webgune ofiziala
Barbara termak

**Barbara termak** () Treverisen, Alemanian, zegoen erromatar terma-gune handia zen. Alpeen iparraldean dauden garai hartako terma handienak dira. Treveris hiriko beste monumentu erromatarrekin batera (San Pedro Katedrala eta Treveriseko Andre Mariaren Eliza) Unescoren Gizateriaren ondarearen izendapena du.

## Historia 
Barbara termak bigarren mendean eraiki ziren. Hasierako erabilera baztertuta, Erdi Aroan gaztelu bezala erabiliak izan ziren. Ondorengo urteetan txikizio dezente ezagutu zuten, esaterako, 1610ean Jesusen Lagundiaren eskola bat eraikitzeko harriak bertatik atera ziren. Bakarrik zimenduak eta zerbitzu-tunelak heldu dira gaur egun arte baina horiek garaiko termen antolaketa teknikoa ezagutzeko interes handia dute: estolda sistema, kalefakzio-sistema, igerilekuak, labeak...

2014tik, eraikinak berreskuratzeko asmoz, termal publikoari itxita daude.
thumb|Barbara termak 360-370 urtearen inguruan maketa batean.

## Barbara termak artean 

File:Barbarathermen Trier Merian 1646(1548).jpg|1548ko inguruko grabatua.
File:Barbarathermen Trier Wiltheim 1620 4.jpg|1611 inguruko grabatua.
File:Barbarathermen Trier Wiltheim 1620 3.jpg|1611 inguruko grabatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Aztanategiaren webgune ofiziala.
* :Termeei buruzko informazio turistikoa.
Muskulu gastroknemio

**Muskulu gastroknemio** (herriko hizkeran **muskulu bikia** deitua) zangoaren atzealdean kokatutako bi muskulu txikiek osatzen duten muskulua da, soleoarekin batera zangoko trizepsa osatzen duena. Behealdean orpazurdarekin lotzen da.

## Ikus, gainera 
* Aztal

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bennu Yıldırımlar

**Bennu Yıldırımlar** (Istanbul, 1969ko azaroaren 22a) turkiar aktorea da.

## Filmografia 
* 1992 : ''Ada'da son gece*
* 1993 : *Süper Baba*
* 1994 : *Agri'ya dönüs*
* 1994 : *Gece melek ve bizim çocuklar*
* 1997 : *Kördügüm*
* 1997 : *Sharpe's Revenge*
* 1998 : *Eski Fotograflar*
* 1999 : *Kaç Para Kaç*
* 1999 : *Ölümün el yazisi*
* 2000 : *Üzgünüm Leyla*
* 2003 : *Sapkadan babam çikti*
* 2004 : *Avrupa Yakası* (telesaila)
* 2004 : *Aynalar*
* 2006 : *Kabuslar evi - Kaçan Firsatlar Limited*
* 2006 : *Traque sur internet 2.0*
* 2006 : *Yaprak Dökümü* (telesaila)
* 2008 : *Gökten 3 elma düstü*
* 2010 : *Kars Öyküleri*
* 2011 : *Umutsuz Ev Kadinlari* (telesaila)
* 2014 : *Gönül Isleri* (telesaila)
* 2016 : *Agustos böcekleri ve karincalar*
* 2017 : *Kadin* (telesaila)
* 2018 : *Ahlat Ağacı''
Kutun (argipena)

**Kutun** hitzak hainbat adiera du:

* **Kutun, zinginarri** edo **talismana** aldean eramaten den gauza da, ustez espiritu gaiztoak eta zori txarra uxatzeko adurra omen duena.
* **Kutuna**, jostunen tresna, orratzak sartzeko erabiltzen duten kuxin-modukoa da.
* **Kutun** edo **kuttuna** (sarri bustidurarekin ahoskatua eta idatzia), guztiz begikoa eta maitea dena da.
* Eskupularioari ere esaten zaio kutuna euskaraz.
Ahlat Ağacı

***Ahlat Ağacı*** () 2018ko Nuri Bilge Ceylan turkiar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
Sinan idazle izan nahi duen gazte erretxin bat da. Gurasoen herrira itzuliko da, hirian lizentzia bai, baina lanik ez duelako lortu. Erabaki beharko du lehiaketa publikoan sartu edo ez, irakasle izateko, aita bezala.

## Aktoreak 
* Aydın Doğu Demirkol: Sinan
* Murat Cemcir: Idris
* Bennu Yıldırımlar: Asuman
* Hazar Ergüçlü: Hatice
* Serkan Keskin: Suleyman
* Tamer Levent: Recep aitona
* Akın Aksu: Imam Veysel
* Ahmet Rıfat Şungar: Ali Rıza
* Kubilay Tunçer: Ilhami
* Öner Erkan: Nazmi imama
* Özay Fecht: Hayriye amama
* Kadir Çermik: Adnan alkatea
* Ercüment Balakoğlu: Ramazan aitona
* Sencar Sağdıç: Nevzat
* Asena Keskinci: Yasemin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stupava

**Stupava** izan daiteke:

* Stupava (Malackyko barrutia), eslovakiar udalerria
* Stupava (Uherské Hradištěko barrutia), txekiar udalerria
Stupava (Malackyko barrutia)

**Stupava** (; ) Eslovakiako udalerri bat da, Malackyko barrutian kokatuta. 67,18 km²ko azalera du eta 10.499 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gloria Zubia

**Gloria Zubia Erdoiza** (Durango, Bizkaia, 1906ko abenduaren 11 – Alacant, 1987ko abuztuaren 19a) abertzalea eta euskaltzalea izan zen. EAJko militantea eta hizlaria.

## Biografia 
Gloria Zubiak Filosofia ikasketak egin nahi izan zituen, baina ezinezkoa suertatu zitzaion, bere familian ez baitzen emakumeentzat horrelako ikasketarik onartzen. Karlista familia batean sortua, ideologia horretako militantea izan zen Primo de Riveraren diktadura garaira arte. Ondoren, Euskal Nazionalismora hurbildu zen Luis Arregi Garaigordobil bere senarraren bidez.

### Militantzia 
1933an, EAJk emakumeei militantzia ireki zienean, Durangoko Emakume Abertzale Batzan afiliatu zen eta hizlari aritu zen alderdiaren hainbat mitinetan.

Horrez gain, Durangoko, Batzoki Tabiratarra izeneko *Euzkel-ikastola*ko irakaslea izen zen. 1933an 74 ume zeuden izena emanda Batzokiko ikastolan. Gloria Zubia, Irune Garro eta Libe Erostegi ziren irakasleak. Gloria, Pospoliñas dantza taldeko zuzendaria ere izan zen. Antzezle ere jardun zuen, “Iru gudari” eta “Astinduak” izeneko antzezlanetan parte hartuz. Lourdes eta Erromara joan zen erromes Eusko Gaztedi taldekoekin. Erroman ikurriña astindu zuten bertako plaza eta kaleetan.

### Gerra eta herbestea 
1935ean Durangoko Uri Buru Batzarreko partaide izendatu zuten. Gerra Zibilaren garaian erantzukizun handiak izan zituen. 1937an Lapurdin erbesteratu behar izan zuen, eta handik itzultzean, 1941ean, Iruñera desterratu zuten 5 urterako, bere senarra berriz, lan bortxatuen esparrura sartu zuten. Gloria, kartzeletako bitartekari ere aritu zen.

## Erreferentzia
Trnovo

**Trnovo** izan daiteke:
* Trnovo (Martingo barrutia), Eslovakiako udalerria;
* Trnovo, Bosniako Serbiar Errepublikako udalerria;
* Trnovo, Bosnia-Herzegovinako udalerria;
* Trnovo, Kroaziako herria.
Výrava

**Výrava** izan daiteke:
* Výrava (Medzilaborceko barrutia), Eslovakiako udalerria
* Výrava (Hradec Královéko barrutia), Txekiar Errepublikako udalerria
Marianne Faithfull

**Marianne Evelyn Gabriel Faithfull** (Hampstead, Londres, 1946ko abenduaren 29a – Londres, 2025eko urtarrilaren 30a) ingeles abeslari eta aktorea izan zen.
thumb|Michael Cooper, Mick Jagger, Marianne Faithfull, Shepard Sherbell eta Brian Jones

## Diskografia
Výrava (Medzilaborceko barrutia)

**Výrava** Eslovakiako udalerri bat da, Medzilaborceko barrutian kokatuta. 20,24 km²ko azalera du eta 160 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1557. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Slavkovce

**Slavkovce** izan daiteke:
* Slavkovce (Eslovakia), Eslovakiako udalerria;
* Slavkovce (Kosovo), Kosovoko udalerria.
Colin Meads

Sir **Colin Earl Meads** KNZM, MBE (Cambridge, Waikato, 1936ko ekainaren 3a – Te Kui, Waikato, 2017ko abuztuaren 20a), izengoitiz ***Pinetree*** () deitua, zeelandaberritar nekazari eta errugbi jokalaria izan zen, bigarren lerroan aritzen zena. 1957-1971 bitartean, 133 aldiz jokatu zuen Zeelanda Berriko errugbi selekzioarekin, 55 test-partida barne. 

Zeelanda Berriko errugbiaren ikonoa, XX. mendeko *All Blacks*-ik hoberena izendatu zuten 1999an. 2014an, IRBren Hall of Fame-n sartu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nové Sady

**Nové Sady** izan daiteke:

* Nové Sady (Vyškov barrutia), Txekiar Errepublikako udalerria;
* Nové Sady (Žďár nad Sázavouko barrutia), Txekiar Errepublikako udalerria;
* Nové Sady (Eslovakia), Eslovakiako udalerria.
Haluzice

**Haluzice** izan daiteke:

* Haluzice (Nové Mesto nad Váhomgo barrutia), Eslovakiako udalerria;
* Haluzice (Zlín barrutia), Txekiar Errepublikako udalerria.
Kamenný Most (Nové Zámkyko barrutia)

**Kamenný Most** () Eslovakiako udalerri bat da, Nové Zámkyko barrutian kokatuta. 20,34 km²ko azalera du eta 1054 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1271. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kamenný Most

**Kamenný Most** (eusk.: 'harrizko zubi') izan daiteke:
* Kamenný Most (Kladno barrutia), Txekiar Errepublikan;
* Kamenný Most (Nové Zámkyko barrutia), Eslovakian.
Cabra

**Cabra** (gaztelaniaz, portugesez eta galizieraz ahuntza) izan daiteke:

* **Cabra**, Kordobako udalerria;
* **Cabra del Santo Cristo**, Jaéngo udalerria
* **Cabra del Camp**, Tarragonako udalerria
* **Cabra de Mora**, Teruelgo udalerria
* **Cabra**, Dublingo barrutia.
* **Cabra ibaia**, Kordobako ibaia.
* **Cabra ibaia**, Asturiasko ibaia.
* **Cabra ibaia**, Kantabriako ibaia.
Le Monde est à toi

***Le Monde est à toi*** 2018ko Romain Gavras frantziar zinema zuzendariak zuzendutako filma da.

## Argumentua 
François droga trafikatzaile txikia da, baina bizimoduz aldatzeko amets handia du: Mr Freeze etxeko izozkien banatzaile ofizial bihurtzea Magreb osoan.

## Aktoreak 
* Karim Leklou : François
* Isabelle Adjani : Dany
* Vincent Cassel : Henry
* Oulaya Amamra : Lamya
* Gabby Rose : Britanny
* Sam Spruell : Bruce
* Mounir Amamra : Mohamed 1
* Mahamadou Sangare : Mohamed 2
* Robert Lyndon Harry : Manchester
* Sofian Khammes : Poutine
* François Damiens : René
* Philippe Katerine : Vincent
* Norbert Ferrer : Lhermitte jauna
* Audrey Langle : Dannyren laguna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa María de Santa Cruz de la Serós

**Santa María de Santa Cruz de la Serós** eliza bat da da, Huescako Pirinioetan kokatua, antzina beneditarren komentu izandakoa. Kokatzen da Jaka udalerrian, Santa Cruz de la Serós herrian, eta herri honen aragoierazko izenak adierazten duen bezala (Santa Cruz d'as Serors) *serors* horiek serorak dira, emakumezko mojak baitziren ez bakarrik bizilagunak, baizik eta kudeatzaileak ere.

## Arkitektura 
Eliza erromanikoa da. Seguruenik eraikin multzo handiago batetik geratzen den azken aztarna besterik ez da.

Latindar gurutzeko planta du elizak. Kanpoaldea harlanduzko harri-horma da. Barruan kapitel zizelkatu ederrak ditu. Nabe nagusiak kanoi ganga du sabaitzat, abside semiziekularrarekin. Transeptuaren gainean dorre garai bat altxatzen da, tronpa erako kupularekin koroatua. Arkitekturako elementu askok polikromia aztarnak dituzte, garai batean kolore biziz margotuak egon ziren seinale.

## Semeno leinu nafarrarekin lotura 
11. mendean eraiki zen. Hasieran, Aragoiko errege familiako emakumeen familiako monasterio bezala funtzionatu zuen. 1059. urtean bertan sartu zen Ramiro I.aren alaba gazteena, Urraka, eta 1070. urtekoa da hurrengo aipu dokumentatua, zeinean Antsa Oibarkoak, Ramiro I. erregeren ama nafarrak, lur batzuk ematen dizkion Ramiroren alaba eta bere biloba Antsa Remiritz Aragoikoari, Santa Maria edo Andre Mariaren elizarentzat izan daitezen hil ondorenean. Pertsonaia hauek Semeno leinu nafarrekoak ziren, Iruñeko erresuma eta Aragoikoa oso lotuak zeudelarik monasterio hau sortu zen garaian.

Monasterio eta elizan egon zen, hain zuzen, Antsa Remiritzen sarkofago ederra, zeina 1622 urtean Jakara eraman zuten, Las Benitas monasteriora. 21. mendean sarkofagoan egindako ikerketa genetiko batean deskubritu zen bederatzi pertsonaren gorpuzkinak zeudela sarkofagoan, eta haien artean identifikatu ahal izan zituzten Antsa Oibarkoa eta bere biloba Antsa Remiritz.

## Bibliografia 
* Gitlitz, David M.; Davidson, Linda Kay (2000). The Pilgrimage Road to Santiago: The Complete Cultural Handbook. St. Martin's Press.
* González Miranda, Marina (1956). "La condesa doña Sancha y el Monasterio de Santa Cruz de la Serós". Estudios de edad media de la Corona de Aragón. 6: 185–202.
* Mann, Janice (2009). Romanesque Architecture and Its Sculptural Decoration in Christian Spain, 1000–1120: Exploring Frontiers and Defining Identities. University of Toronto Press.
* Ubieto Arteta, Antonio, ed. (1966). Cartulario de Santa Cruz de la Serós. Valencia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oulaya Amamra

**Oulaya Amamra** (Viry-Châtillon, 1996ko azaroaren 12a) frantziar aktorea da. 2017an emakumezko errebelazio aktore onenaren César Saria lortu zuen.

## Filmografia 
### Zinema 
* 2015 : ''L'Orchestre des aveugles*
* 2016 : *Tamara*
* 2016 : *Divines*
* 2018 : *Le Monde est à toi*

### Telebista 
* 2010 : *Fracture*
* 2014 : *3 x Manon*
* 2016 : *La Bête curieuse''
Roda de Isábenako katedrala

**San Bizente Martiriren katedrala** (; ) Roda de Isábena herriko eliza da, katedrala izandakoa. XI. eta XII. mende bitartean eraiki zuten, XVIII. mendera arte zaharberritze handiak izan arren. 1924an kultura ondasun izendatu zuten.

Lanak lombardiar erromanikoan hasi zituzten baina Antso Nagusiak Ribagortzako Konderria okupatu zuenean nafar arkitektoek italiarrak ordezkatu zituzten. Katedralean Rodako kodexa topatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luesiako gaztelua

**Luesiako gaztelua** (; ) Zaragozako herri horretako gaztelua da. 2006an kultura ondasun izendatu zuten.

## Historia 
Hasieran musulmanen mugan zegoen gotorleku bat besterik ez baina jada 911. urtean Antso I.a Garzeitzen eskuetan zegoen. Garai haietan eskualdeko gaztelu nagusia zen. 1077. urteko agiri baten arabera, Antso Nagusiak zaharberritu zuen. 1125ean Alfontso I.ak inguruko hiribildua birpopulatu zuen eta harrezkero jaun feudalen eskuetan izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anboto dorrea

**Anboto dorrea** Bilboko izen bereko Garellano gunean eraikitzen ari den 5.dorrea da.

## Arkitektura lehiaketa 
Orubean zer eraikiko zen erabakitzeko Bilbao Ria 2000 eta Bilboko udalak arkitektura lehiaketa antolatu zuten. Bertan ondoko arkitektoek hartu zuten parte:

* Carles Ferrater/Luis Dominguez
* Junquera Arquitectos SLP
* MVRDV/GRAS/IA+B
* Rogers Stirk Harbour + Partners
* Suárez & Santas Arquitectos

Lehiaketaren irabazlea 2009ko ekainean jakinarazi zen, eta Richard Rogersek zuzendutako Rogers Stirk Harbour + Partners arkitekto estudioa izan zen.

### Eraikina 
Eraikin honetan 36 solairu egongo dira eta 119 metro neurtuko ditu, horrela Euskal Herriko etxebizitza-etxeorratz handiena izango da.

## Garellanoko beste dorreak 
Babes ofizialeko hiru etxeorratzen eraikuntza 2012ko urriaren 11n hasi zen. Guztira babes ofizialeko 318 etxebizitza eta beste 289 etxebizitza tasatu eraikiko dira lehen fasean, "Dorre Barriak" izeneko kooperatibaren bitartez.

2013ko urtarrilean bi hilabeteko zulaketa lanen ondoren lehen eraikuntza garabia altxatu zuten.

Fitxategi:Garellano dorreak.jpg|Eraikuntza lanen egoera 2013ko urtarrilean.
Fitxategi:20131007 112807 zps590ccaeb.jpg|24 solairuko dorrearen eraikuntza 2013ko urrian.
Fitxategi:20131007 112844 zps2cafbfc3.jpg|28 solairuko dorrearen eraikuntza 2013ko urrian.
Fitxategi:20131007 112917 zpsd38064c4.jpg|30 solairuko dorrearen eraikuntza 2013ko urrian.
Fitxategi:20131007 112114 zps86c1ecd7.jpg|Eraikuntza lanen egoera 2013ko urrian.
Fitxategi:Garellano_2013ko_abendua.jpg|Eraikuntza lanen egoera 2013ko abenduan.
Fitxategi:Garellano_2013ko_abenduaren_29a.jpg|Eraikuntza lanen egoera 2013ko abenduan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Garellano dorreak
* Bilboaldeko eraikinik garaienen zerrenda
* Euskal Herriko eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak 
*   Dorre Barriak kooperatibaren webgunea.
*  Arkitektura lehiaketari buruzko informazioa.
* Eraikuntza lanen egoera 2012ko azaroan.
Un moment d'égarement (2015eko filma)

'''''Un moment d'égarement''''' 2015eko Jean-François Richet frantziar zinema zuzendariak zuzendutako komedia dramatikoa da. Vincent Cassel, François Cluzet, Alice Isaaz eta Lola Le Lann aktoreak protagonista dituen filma Claude Berriren 1977ko izen bereko filmaren remake bat da.

## Argumentua 
Antoine eta Laurent lagun minak Korsikara joango dira Louna eta Marie alabekin batera. Gau batean, hondartzan, Lounak Laurent seduzituko du.

## Aktoreak 
* Vincent Cassel : Laurent
* François Cluzet : Antoine
* Lola Le Lann : Louna
* Alice Isaaz : Marie
* Louka Meliava : Romain
* Noémie Merlant : Linda
* Philippe Nahon : Antoineren auzokoa
* Romain Apelbaum : DJ Via Notte
* François Bergoin : taxi gidaria
* Annelise Hesme : Sylvie
* Samuel Torres Bianconi : jet-skiren alokatzailea
* Pierre-Marie Mosconi : korsikar 1
* Thomas Bronzini : korsikar 2
* Jacques Andreani : arroila-jaitsieraren monitorra
* Daniel Delorme : saltzailea
* Jules Pélissier : Romainen laguna
* The Hacker eta Zdar : DJ Full Moon
* Patrick Sébastien : bera (cameo)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lola Le Lann

**Lola Le Lann** (1996ko otsailaren 9a) frantziar aktorea eta egile-abeslaria da.

## Biografia 
Éric Le Lann tronpeta-jotzailearen eta Valérie Stroh zuzendariaren alaba da. 2015eko zineman debuta egin zuen, ''Un moment d'égarement* filmean protagonistetako bat izanda. Arreba bikia du: Hortense.

2020an, bere lehen diskoa agertu zenean, Lola Le Lannek irteera bertan behera uztea erabaki zuen, abesti baten egileari bortxaketa eta eraso sexualak leporatuta ziotelako.

## Filmografia 
### Zinema 
* 2015 : *Un moment d'égarement*
* 2018 : *A Bluebird in My Heart*
* 2019 : *Versus*
* 2022: *Le Mur des Morts*

### Telebista 
* 2018 : *Aux animaux la guerre*
* 2022 : *Astrid et Raphaëlle''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Goldsmithen ikaslea

***Goldsmithen ikaslea*** liburua 2017. urtean Joxean Agirrek plazaratutako eleberria da. Joxean Agirreren estiloan, eleberri berritzailea non erotismoarekin, umorea eta esperimentazioa nahasten diren lana dugu hau ere. James Joyceri keinu ugari egiten dizkion eleberrian zehar.

## Gertakizunak 
Protagonista idazle izan nahi duen gizona da. Horretarako protagonistak Second Lifeko Literatura Ikastaro birtual batean eman du izena, eta, Goldsmith irakaslearen aholkuei jarraituz, bere gaztetako pasadizo bati buruz idazten du: behin etxera itzuli eta bere neska-laguna beste bi gizonezkorekin topatu zuen ohean, larrua jotzen. Hortik aurrera, literatura, umorea eta sentsualitatea esperimentazioarekin nahasten dituen objektua da non errealitatea eta fikzioa nahastu egiten da; esaterako Kenneth Goldsmith (1961) benetako idazlea da. Liburuaren amaieran, 29. kapituluan, beste bitxikieria jaso du Agirrek. Egileak ikastaroaren lankideei Euskal Herrian jasotzen ditu eta haiekin ibilbide kultural berezia antolatu zuen; ibilbidearen deskribapenean berriro ere benetako pertsonaiak eta gertaerak azaltzen dira.
  
## Estiloa 
Eleberri honek plano desberdinak nahasten ditu. Protagonistari gertatzen zaizkionak eta horren inguruan asmatzen dituen aldaketak, batetik; egiten ari den literatura ikastaroa, bestetik. Guztietan Agirreren begirada ironikoa topatuko dugu, ironia baina baita ere galtzaileen aldeko xamurtasuna. Idazkera arina da, erakargarria. Literatura eta erotismo eleberriaren ardatzak dira eta behin eta berriro haien inguruko hausnarketak azaltzen dizkigu. Orokorrean, Agirrek eleberri honetan literaturarekin berarekin jolasten duela esan daiteke. Liburuaren zenbait ataletan, perspektibismoarekin jolasten du hitza protagonistaren emazte ohiari emanez; emakumeak orduan bere zahartzaroa irudikatzen du eta gizonaren izandako beste neskalagunekin bilerak asmatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Joxean Agirre liburuaren aurkezpenean.
Alice Isaaz

**Alice Isaaz** (Bordele, 1991ko uztailaren 26a) frantziar aktorea da. Biarritzen oporretan zegoela, kalean Jonathan Borgelek topatu eta *Jeanne* bere film laburrean lan egitea eskatu zion.

## Filmografia 
* 2012 : *Königsberg*
* 2013 : *La Cage dorée*
* 2014 : *Fiston*
* 2014 : *La Crème de la crème*
* 2014 : *Les Yeux jaunes des crocodiles*
* 2015 : ''Un moment d'égarement*
* 2015 : *En mai, fais ce qu'il te plaît*
* 2015 : *Rosalie Blum*
* 2016 : *Elle*
* 2017 : *Espèces menacées*
* 2018 : *La Surface de réparation*
* 2018 : *Mademoiselle de Joncquières''

## Erreferentziak
Felony (filma)

***Felony*** 2013ko Matthew Saville australiar zinema zuzendariak zuzendutako filma da.

## Argumentua 
Intrigazko film txundigarri honek 1990. urteko udan Sydneyn jazotako gertakizun bat du oinarri. Bi polizia zalantzan daude: kide batek istripu tragiko baten erruduna da eta haiek salatu behar dute.

## Aktoreak 
* Tom Wilkinson : Carl Summer
* Joel Edgerton : Malcolm Toohey
* Jai Courtney : Jim Melic
* Melissa George : Julie Toohey
* Sarah Roberts : Ankhila Sarduka
* Rob Flanagan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Walk (2015eko filma)

***The Walk*** 2015eko Robert Zemeckis estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
Benetako gertakarietan oinarritutako filma da: Philippe Petit ekilibrista frantsesak New Yorkeko dorre bikien arteko distantzia soka baten gainean zeharkatu zueneko istorio harrigarria kontatzen du.

## Aktoreak 
* Joseph Gordon-Levitt: Philippe Petit
* Charlotte Le Bon: Annie Allix
* Ben Kingsley: Papa Rudy
* Clément Sibony: Jean-Louis
* James Badge Dale: Jean-Pierre
* César Domboy: Jeff
* Ben Schwartz: Albert
* Benedict Samuel: David
* Steve Valentine: Barry Greenhouse

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chef (2014ko filma)

***Chef*** 2014ko Jon Favreau estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia dramatikoa da.

## Argumentua 
Sukaldari batek ospe handiko jatetxe batean lana galdutakoan, food truck batean janaria saltzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Jon Favreau: Carl Casper
* Sofía Vergara: Inez
* Emjay Anthony: Percy
* John Leguizamo: Martin
* Scarlett Johansson: Molly
* Oliver Platt: Ramsey Michel
* Bobby Cannavale: Tony
* Amy Sedaris: Jen
* Dustin Hoffman: Riva
* Robert Downey, Jr.: Marvin
* Russell Peters: Miamiko polizia
* Jose Caridad Hernandez ("Perico"): Abuelito

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Truth (2015eko filma)

***Truth*** 2015eko James Vanderbilt estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
2004an AEBko presidentea aukeratzeko hauteskundeak egin aurreko egunetan gertatutakoa kontatzen du. George W. Bush berrautatuko zutela zirudien, baina CBS kateko '60 Minutes' saioak emandako erreportaje batek hauteskunde haiek baldintzatu zituen. Saio horretako bi kazetarik ezagutzera eman zutenez, Bushek influentziak baliatu zituen Vietnamgo gerrara ez joateko.

## Aktoreak 
* Cate Blanchett: Mary Mapes
* Robert Redford: Dan Rather
* Topher Grace: Mike Smith
* Dennis Quaid: Roger Charles koronela
* Elisabeth Moss: Lucy Scott
* Bruce Greenwood: Andrew Heyward
* David Lyons: Josh Howard
* John Benjamin Hickey: Mark Wrolstad
* Stacy Keach: Bill Burkett
* Noni Hazlehurst: Nicki Burkett
* Dermot Mulroney: Lawrence Lanpher
* Rachael Blake: Betsy West
* Andrew McFarlane: Dick Hibey
* William Devane: Hodges jeneralaren ahotsa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2 Guns

***2 Guns*** 2013ko Baltasar Kormákur islandiar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko film komikoa da.

## Argumentua 
Robert "Bobby" Beans eta Michael "Stig" Stigman, DEAko agentea bata eta itsas armadako inteligentziako ofiziala bestea. Elkarlanean, mafiak gordeta zituen 43 milioi dolar lortuko dituzte, baina dirua eskuan dutela, CIA inteligentzia agentziaren dirua dela jakingo dute.

## Aktoreak 
* Denzel Washington: Robert "Bobby" Trench/Bobby Beans
* Mark Wahlberg: Michael "Stig" Stigman
* Paula Patton: Deb Rees
* Bill Paxton: Earl
* James Marsden: Harold Quince
* Fred Ward: Tuwey almirantea
* Edward James Olmos: Manny "Papi" Greco
* Robert John Burke: Jessup agentea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Dressmaker (2015eko filma)

***The Dressmaker*** 2015eko Jocelyn Moorhouse australiar zinema zuzendariak zuzendutako filma da.

## Argumentua 
1950eko hamarkadan, Myrtle "Tilly" Dunnage Parisen urte luzez lan egin duen dotorezia handiko modista bat da. Ibilbide arrakastatsuaren ostean, Australiako Outbacken dagoen bere jaioterrira itzultzea erabakiko du, zabalik jarraitzen duten zauriak sendatu eta herritik joatera behartu zutenen gaineko mendekua hartzeko asmoarekin.

## Aktoreak 
* Kate Winslet: Myrtle "Tilly" Dunnage
** Darcey Wilson: Myrtle gaztea
* Judy Davis: Molly Dunnage
** Lucy Moir: Molly gaztea
* Liam Hemsworth: Teddy McSwiney
* Hugo Weaving: Horatio Farrat sarjentua
* Sarah Snook: Gertrude "Trudy" Pratt
** Olivia Sprague: Gertrude gaztea
* Sacha Horler: Una Pleasance
* Caroline Goodall: Elsbeth Beaumont
* James Mackay: William Beaumont
* Rebecca Gibney: Muriel Pratt

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Empire State (2013ko filma)

***Empire State*** 2013ko Dito Montiel estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko filma da.

## Argumentua 
Benetako gertakari batzuetan oinarrituta, 1982an New Yorkeko kaleetan egin zuten lapurreta ikusgarria erakusten du filmak.

## Aktoreak 
* Dwayne Johnson: James Ransone
* Liam Hemsworth: Chris Potamitis
* Michael Angarano: Eddie
* Paul Ben-Victor: Tommy
* Jerry Ferrara: Jimmy the Greek
* Greg Vrotsos: Mike Dimitriu
* Michael Rispoli: Tony
* Emma Roberts: Nancy Michaelides
* Nikki Reed: Lizzette

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Het vonnis

***Het vonnis*** 2013ko Jan Verheyen belgikar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
Epaiketa prozesuan izandako akats baten ondorioz emakume baten hiltzailea aske utzi dute. Biktimaren senarra, Luc, erasoan oso larri zauritu ondoren, ospitaletik irten eta hiltzailearen bila abiatuko da mendekua hartzeko asmoz.

## Aktoreak 
* Koen De Bouw : Luc Segers
* Hendrik Aerts : Kenny De Groot
* Veerle Baetens : Maître Teugels
* Camilia Blereau
* Nell Cattrysse : Anna
* Jappe Claes : prokuradore orokorra
* Robbie Cleiren
* Jo De Meyere : Karel Puype
* Sven De Ridder : Jan Ravoet
* Vic de Wachter : justizia ministroa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Whisky Galore! (2016ko filma)

***Whisky Galore!*** 2016ko Gillies MacKinnon eskoziar zinema zuzendariak zuzendutako film komikoa da. 1949ko izen bereko filmaren berregokitzapena izan zen.

## Argumentua 
Eskoziako irla batean whisky kargamentu handia zeraman itsasontzi bat naufragatu du. Irlako biztanleek denbora luzea zeramaten alkoholik edan gabe, eta kargamentuarekin geratzeko ahaleginak egingo dituzte autoritate eta poliziari iruzur eginez.

## Aktoreak 
* Gregor Fisher - Joseph Macroon
* Eddie Izzard - Captain Waggett
* Sean Biggerstaff - Sergeant Donald Odd
* Naomi Battrick - Peggy Macroon
* James Cosmo - Macalister the Minister
* Ellie Kendrick - Catriona Macroon
* Kevin Guthrie - George Campbell

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Captive (2014ko filma)

***The Captive*** 2014ko Atom Egoyan kanadar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
Matthew Lanek duela zortzi urte galdu zen alabaren auzia bere kabuz ikertuko du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miasto 44

***Miasto 44*** 2014ko Jan Komasa poloniar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
1944ko udan, Varsoviako herritarrek nazien kontra egindako altxamenduan, bi gazteren arteko maitasun istorioa garatuko da.

## Aktoreak 
* Józef Pawłowski - Stefan Zawadzki
* Zofia Wichłacz - Biedronka (Alicja Saska)
* Anna Próchniak - Kama (Kamila Jedrusik)
* Antoni Królikowski - Beksa
* Maurycy Popiel - Góral
* Filip Gurłacz - Rogal
* Tomasz Schuchardt - Kobra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak