Beatriz Guido

**Beatriz Guido** (Rosario, Argentina, 1922ko abenduaren 13a - Madril, Espainia, 1988ko martxoaren 4a) argentinar idazlea  izan zen. Eleberriak, ipuin liburuak, antzezlanak eta zinemarako eta telebistarako gidoiak idatzi zituen, Leopoldo Torre Nilsson zuzendariaren bikote sentimental eta artistikoa izan zen, harekin hainbat filmetan kolaboratu zuen, eta Silvina Bullrich eta Marta Lynchekin batera 50, 60 eta 70eko hamarkadetako hiru nobelagile argentinar irakurrienetako bat izan zen.

Erlijio katolikoak markatutako bere lana, bere garaiko Argentinako errealitate soziopolitikoaren analisian, bere pertsonaia zapalduen introspekzio psikologikoan eta klase altu eta burges argentinarretan nagusi diren gazteenganako errepresio sexualen auzian oinarritzen da.

## Biografia 
Beatriz Guido Ángel Guidoren (Rosarion dagoen Banderaren Monumentuaren arkitekto sortzailea) eta Berta Eirin aktore uruguaitarraren alaba zen. Letretako ikasketak egin zituen Filosofia eta Letren Fakultatean, Buenos Airesko Unibertsitatean.

Idazle polemikoa izan zen, antiperonista. 1966an, Confirmar aldizkarian aitortu zuenez, "epaimahai guztien laguna zen. Lehiaketak sekulakoak dira. Ni adiskidekeriagatik saritu ninduten eta ni epaimahaikide izan nintzenean ere lagunak saritu nituen. Larriena da, nire lagunei laguntzeagatik, idazle txikiagoak baitziren, Cortazarren liburu bat pasatzen utzi nuela saritu gabe"

1950eko irailaren 23an, Julio Gottheil abokatuarekin ezkondu zen, eta hiru urte geroago banandu egin zen. 1951ko apirilaren 15ean, Ernesto Sabato idazlearen etxean, Leopoldo Torre Nilsson ezagutu zuen, bere belaunaldiko zinema-zuzendari argentinar garrantzitsuena, eta harekin harreman sentimental bat hasi zuen, errealizadorea 1978ko irailaren 8an hil arte iraungo zuena. Maitasun-lotura hori laster bihurtu zen sormenezko harreman sendo, non Beatriz Guidok Torre Nilssonek zuzentzen zituen gidoietan parte hartzen baitzuen eta non idazlearen testu batzuk pantailaratzen baizituen, aldi berean zinemarako bereziki argudioak idazten zituenak. Horrela eman zitzaien forma hainbat filmeri, hala nola *Aingeruaren etxea*, *Bahitzailea*, *Erorketa, Festa amaiera,* *Eskua tranpan*, *Udako azala*, *Omenaldia* *siesta orduan* (1962), *Terraza*, *Zelatan dagoen begia* (1966) eta *Harri librea* (*1976*). Pelikula hauekin bikotea garai hartako jaialdi nagusietara (Cannes eta Berlin, ospetsuenen artean) joan zen, orduko zinema argentinarrarentzat ezohiko oihartzuna lortuz. *La mano en la trampa* filmarekin kritikaren sari berezia lortu zuten 1961eko Canneseko jaialdian.

1983an literatura sari nazionala jaso zuen. 1984an, Buenos Aireseko Fundación Connecticek Merituaren Diploma eman zion eleberri arloan. 1984an, demokraziatik itzultzean, Argentinak Espainian zuen enbaxadako agregatu kultural izendatu zuten, eta kargu horretatik Espainian zinema eta literatura argentinarrak sustatzen eta bi herrialdeen arteko loturak zabaltzen aritu zen. 1988an hil zen Madrilen, garuneko isuri baten ondorioz. Bere bizitzako azken urte horietan, Guidok elkarrizketa publiko, hitzaldi, literatur kongresu eta zinema jaialdi ugaritan parte hartu zuen, eta hil baino egun gutxi batzuk lehenago ere aktibo egon zen.

## Omenaldiak 
* 2002an, Mar del Platako jaialdiak Torre Nilssoni buruzko atzera begirako bat eskaini zion, Beatriz Guidori buruzko mahai-ingurua barne. Urte horretan bertan, El Correo Argentinarrak omenaldia egin zion bere erretratu marraztua erakusten zuen estanpatxo bat emitituz (Roberto Arlt, Niní Marshall eta Luis Sandrini bezalako pertsonaia ezagunak ere barne hartzen zituen serie batean).

* 2022ko abenduan Rosarioko hiritar ospetsu izendatu zuten, Oscar Barney Finnen proposamen batetik abiatuta. Hilabete horretan bertan, San Martin Kultur Etxean topaketa bat egin zen Jose Miguel Onaindiaren ekimenez. Bertan, Marull ahizpek "Usurpazioa" ipuina irakurri zuten eta Edgardo Cozarinskyk bereziki idatzitako testu bat jaso zen, idazlearen jaiotzaren mendeurrena ospatzeko.

* 2023ko apirilean, Buenos Aireseko Nazioarteko Zinemaldiak omenaldia egin zion: Torre Nilssonekin batera bere lehen hiru filmak proiektatu zituen, eta José Miguel Onaindiak eta Diego Sabanések bere liburuen afixa, argazki, gidoi eta lehen edizioen erakustaldia egin zuten. Sendatzaileek EUDEBA argitaletxeak kaleratutako *Espía privilegiada* liburua ere aurkeztu zuten. Bertan, Guidok literaturan eta zineman egindako lana aztertu zuten, egilearen argitaratu gabeko 15 idatzi berreskuratzeaz gain, hizkuntza zinematografikoari eta gidoilari gisa izandako esperientziari buruzko hausnarketak ere jasotzen dira. Mendeurrenaren oroitzapenarekin jarraituz, liburua Villa Victoria Ocampo-n (San Isidro, Buenos Aires), Montevideoko (Uruguai) Centro Cultural de Españan eta Casa de American (Espainia) aurkeztu zen. Ekitaldi bakoitzean, hainbat aktorek beren obraren zatiak irakurri zituzten, eta, gainera, beren gidoietan oinarritutako filmak proiektatu ziren.

* Urte horretan bertan, Fondo de Cultura Económica argitaletxeak bere ipuinen hautaketa bat kaleratu zuen *La* *terraza* izenburupean, Valeria Castelló-Jouverten hitzaurrearekin. Bestalde, Hegoamerikako argitaletxeak Cristina Muccik idatzitako biografia berrargitaratu zuen, Silvina Bullrich eta Marta Lynchi buruz idatzi zituenekin batera, *Las olvidadas* izenburuko liburuki bakarrean. Azkenik, EUDEBAk *Fin de fiesta* liburuaren edizio berri bat argitaratu zuen, Marcos Zangrandiren hitzaurrearekin, *Serie de los dos siglos* izenburupean.

## Lanak 
[eskuinera|thumb|200x200px|Los escritores [Jorge Luis Borges, Beatriz Guido eta Martha Lynch.]]

### Eleberriak 
* *La casa del ángel*, Emecé, Buenos Aires, 1954. Emecé Saria 1954.
* *La caída*, Losada, Buenos Aires, 1956.
* *Fin de fiesta*, Losada, Buenos Aires, 1958
* *El incendio y las vísperas*, Losada, Buenos Aires, 1964.
* *Escándalos y soledades*, Losada, Buenos Aires, 1970.
* *La invitación*, Losada, Buenos Aires, 1979
* *Soledad y el incendiario* Abril, Buenos Aires, 1982.
* *Rojo sobre rojo*, Alianza Editorial, Buenos Aires, 1987.

### Ipuinak 
* *Regreso a los hilos*, El Ateneo, Buenos Aires, 1947
* *Estar en el mundo*, El Ateneo, Buenos Aires, 1950
* *La mano en la trampa*, Losada, Buenos Aires, 1961
* *El ojo único de la ballena*, Editorial Merlín, Buenos Aires, 1971. Ipuinak eta antzezlanak.
* *Los insomnes*, Corregidor, Buenos Aires, 1973
* *Piedra libre*, Galerna, Buenos Aires, 1976
* *Todos los cuentos el cuento*, Planeta, Buenos Aires, 1979
* *Apasionados*, Losada, Buenos Aires, 1982.Eleberri laburrak.

### Antzerkia 
* *El puerto de Occidente*, circa 1953.
* *Esperando a los Castro*, 1957.
* *Y murieron en la hoguera*, 1962.

### Bestelakoak 
* *Los dos Albertos en la novela contemporánea. Camus. Moravia*, Rosario, Confluencia, 1950. Ensayo.
* *Una madre*, Emecé, Buenos Aires, 1973
* *¿Quién le teme a mis temas?*, Fraterna, Buenos Aires, 1977. Antología.

## Filmografia 
### Gidoilari 
* *Los insomnes* (1984)
* *Fiebre amarilla* (1981)
* *El hombre del subsuelo* (1981)
* *Piedra libre* (1976)
* *La guerra del cerdo* (1975)
* *El Pibe Cabeza* (1975)
* *Los siete locos* (1973)
* *La maffia* (1972)
* *Güemes, la tierra en armas* (1971)
* *El Santo de la espada* (1970)
* *Martín Fierro* (1968)
* *La chica del lunes* (1967)
* *Los traidores de San Ángel* (1967)
* *La terraza* (1963)
* *Paula cautiva* (1963)
* *Setenta veces siete* (1962)
* *Homenaje a la hora de la siesta* (1962)
* *La mano en la trampa* (1961)
* *La caída* (1959)
* *Fin de fiesta* (1959)
* *El secuestrador* (1958)
* *La casa del ángel* (1957)

;
; Jatorrizko argumentuaren egile

* *Los insomnes* (1984)
* *La invitación* (1982)
* *Piedra libre* (1976)
* *El ojo que espía* (1966)
* *Paula cautiva* (1963), cuento La representación.
* La terraza (1963), cuento Fuera de juego.
* *Homenaje a la hora de la siesta* (1962), obra de teatro *Y murieron en la hoguera*.
* *La mano en la trampa* (1961)
* *Piel de verano* (1961)
* *La caída* (1959)
* *Fin de fiesta* (1959)
* *El secuestrador* (1958)
* *La casa del ángel* (1957)

;
; Aholkularitza artistiko

* *Buquitas pintadas* (1974)

## Bibliografia 
* Elsa Osorio, *Beatriz Guido*. Mentir la verdad (Mujeres Argentinas bildumarako), Planeta argitaletxea, 1991.
* Cristina Mucci, *Divina Beatrice*, Buenos Aires, 2002.
* Miryam Pirsch, Joan-etorriaren narratiba bat. Biblos, 2013.
* Jose Miguel Onaindia eta Diego Sabanes, *Beatriz guido*. *Espioi pribilegiatua*. Eudeba, 2023.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak