María Luisa Muñoz de Vargas

**María Luisa Muñoz de Vargas**, ezkontzaz **María Luisa Muñoz de Buendía** (ezizenez: *Felix de Bulnes*; Huelva, 1898ko apirilaren 5a – Madril, 1975eko urriaren 31) XX. mendeko huelvar poeta, kazetaria, idazlea, antzerkigilea eta eleberrigilea izan zen.

## Bizitza 
Huelvako familia ospetsuenetako batean jaio zen. Ama Kubako aristokraziako kidea zuen, eta aita, Jose Muñoz Perez, *La Provincia* egunkariaren eta Muñoz Inprentaren zuzendari eta jabea izan zen; horrez gain, alkate izan zen, eta beste ardura postu batzuk ere bete zituen. Hiltzean, alargunak inprimategia heredatu eta egunkariari jarraipena eman zion. Horri esker, Maria Luisa Muñozek Kent konderriko St. Katherine’s de Walmer ikastetxean ikasteko aukera zian zuen. Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Espainiara itzuli zen ikasketak Bartzelonan eta Madrilgo Irakaskuntza Erakunde Askearen menpeko Institutu Eskolan burutzeko.

### Idazle  ibilbidea 
Bere lehen testua, Rociori eskainia, Cervantes Aldizkari Hispanoamerikarrean argitaratu zuen, 1919ko uztailean.

## Literatura-lana 
### Poesia 
Bere bertsoetan bere egoera animikoa inguruko mundura proiektatu zuen. Bere poesia hiru etapatan bana daiteke: hasieratik 1925era bitarteko neopopularismoa; bigarrena, 1925-1931 bitarteko sasoikoa, abangoardiek markatua; eta hirugarrena, konpromisoak, birgizarteratzea, poesia sozial eta politikoak markatua, batez ere 1931tik aurrerakoa, Bigarren Errepublikaren etorrerarekin.

Bere hurrengo poema-liburua 1967ko *Lluvia en verano* izan zen. Malenkoniaz beteriko liburuak, metroen aukeraketan, estiloan, gai herrikoien aukeraketan eta erromantikoarekiko gustuan jarraipena izan zen. Laurogeita sei poema dira, barne egitura bakoak.

1967ko *La princesita de la sal* haurrentzako hogeita bi olerkik osatu zuten, Elisabeth von Rathlefek ilustratuta. Bere beste bi liburuetako haur olerkirik bereizgarrienak dira, eta argitaratu bako lau poema ere gehitu zitzaizkien. Estiloa haur poesiari zegokiona da: eraikuntza sintaktiko sinpleak, bertso laburrak, metafora sinpleak, txikigarriak, errepikapenak eta leloak.

1971n argitaratu zuen azken poema Juan Ramón Jiménezi eskaini zion.

### Prosa 
Lau nobela idatzi zituen: *Herrumbre en el alma,*1925*, Toros y palomas,* 1940*, El amor no pide permiso,* 1958 eta *Tres días de amor.* Bere eleberriak erromantikoak dira eta gai nagusia harreman sentimentalak dira. Haren kontakizunak ere iruditeria horren barruan daude. Horien ohiko euskarria aldizkariak izan ziren. Haurrentzako ipuin bilduma bat ere idatzi zuen, 1951n argitaratu zen *Cuentos selectos*.

Aitaren egunkariarekin kolaboratu zuen, familiaren jabetza izan zen bitartean, eta gero, *Odiel* izenarekin Falangearena izatera pasatu zenean. Gaztaroan kostunbrismo eta inpresio delako artikuluekin egin zuen, eta, 1936tik aurrera, izaera politiko nabarmenarekin, Gerra bukatu zenean desagertu egin zena.

### Antzerkia 
Itzulpenak egiteaz gain, *Destino´s Hotel* lana idatzi zuen, prentsan argitaratu zena bi bertsiorekin, bata espainiarra eta bestea ingelesa.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Obra poética de María Luisa Muñoz de Vargas.* Esther Colchero Cervantes. Benilde Kultur Elkartea. Huelva (2017) ISBN 978-84-16390-37-3.
* *Peces en la tierra*. Merlo, Pepa (editorea). Jose Manuel Lara Fundazioa. Sevilla (2010) ISBN 9788496824607.
## Kanpo estekak 
* Maria Esther Colchero Cervantesen Biografia eta *Maria Luisa Muñoz de Vargasen* lan poetikoa doktore-tesian irakur daiteke haren poesia.