Bogaletch Gebre

**Bogaletch Gebre,** "Boge" ezizenaz ere ezaguna dena, (Kembatta, Etiopia, 1960aren hasiera – Los Angeles, Kalifornia, AEB, 2019ko azaroaren 6a) etiopiar mikrobiologoa eta aktibista izan zen emakumeen eskubideen alde eta Etiopiako emakumeen genitalen mutilazioaren aurka jardun zuen. 2010ean, *The Independent* egunkari britainiarrak «emakume etiopiarren matxinada hasi zuen emakumea» zela esan zuen.

## Bizitza 
1960ko hamarkadan hazi zen Kembatta herri txikian, Etiopiako hegoaldean. Hamabi urte zituela, genitalen mutilazioa jasan zuen.

Aitak hezkuntza formala debekatu zion, baina etxetik ihes egin zuen misiolari-eskola batera joateko. Eskolara ezkutuan joaten zen, goizean goiz etxea utzita, ur bila joateko. Ordu batzuetan eskolara joaten zen bitartean, lapikoa zuhaixketan ezkutatzen zuen. Osabak lagundu zion bere eginkizunak betetzen, eta bere sekretuaren berri izan zutenean, bazekien irakurtzen. Mikrobiologia eta fisiologia ikasteko laguntza lortu zuen Jerusalemen, eta *Fulbright* beka lortu ondoren, Massachusetts Amhersteko Unibertsitatean egin zituen ikasketak eta, geroago, Kaliforniako Unibertsitatean, Los Angelesen.

## Lan ibilbidea 
Epidemiologian doktoretza lortu ondoren, Gebre 1997an Etiopiara itzuli zen, emakumeen eskubideak babesten laguntzeko. GIBaren/IHESaren tabuari buruzko lehen hitzaldi publikoaren ondoren, Gebre aldaketak lortu eta iradokitako arazoak konpondu aurretik, komunitatearekin sinesgarritasuna lortu beharraz ohartu zen, hala nola zubi bat, eskualdeko neska-mutilei gertuen zuten eskolara eta merkatariei tokiko merkatura iristeko aukera emango ziena. Zubia eraiki ondoren, "Boge" eta ahizpak Fikirte KGM Etiopia osatu zuten, eta herrixkako komunitatearen kontsultak ireki zituzten, emakumeen eskubideak babesteko.

## Emakumeen eskubideen aldeko aktibismoa 
Fikirte Gebre ahizparekin batera, KMG Etiopia sortu zuen, lehen *Kembatti Mentti Gezzima Topea* (Elkarrekin dauden emakumeak) izenez ezaguna zena. Emakumeei hainbat arlotan laguntzeko helburua zuena, hala nola, emakumeen genitalen mutilazioa eta ezkontza-bahiketak prebenitzea, emakume gazteak bahituak eta bortxatuta ezkontzera behartzea saihestea. Etiopiako Praktika Tradizionaletako Batzorde Nazionalaren arabera, praktika horiek izan ziren 2003. urteaz geroztik herrialdean izandako ezkontzen % 69ren oinarria. *The Independente*k jakinarazi zuen erakundeak % 90 baino gehiago murriztu zuela ezkontza-bahiketen tasa Kembattan; *The Economist-*ek, berriz, emakumeen mutilazio genitala % 100etik % 3ra murriztu zela.

## Sariak 
* 2005ean *Ipar Hego saria*
* 2007an *Osasun Globalaren eta Giza Eskubideen Jonathan Mann saria*
* 2013ko maiatzean *Nazioarteko Garapeneko Errege Balduino saria*, Afrikaren garapenari egindako ekarpenengatik

## Iruditegia 

File:Zalman Shazar presenting the bronze medal to miss Bogaletch Gebre of Ethiopia D506-071.jpg|Zalman Shazarrek brontzezko domina erakusten Etiopiako Bogaletch Gebreri
File:U.S. Embassy Addis Ababa 2015.jpg|AEBko enbaxada Addis Abeban 2015ean(ezkerretik eskuinera) Didier Nagant Belgikako enbaxadorea Etiopian, Kirsti Aarnio enbaxadore finlandiar ohia Etiopian, Bogaletch Gebre KMG sortzailea, Patricia Hasdurh AEB Enbaxadorea Etiopian eta EBren ordezkaritzakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak