open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ramiro Llona

**Ramiro Llona Reátegui** (Tacna, 1947ko urriaren 2a) Peruko artista bisuala da, pintura ,argazkigintza, eskultura, grabatua eta zeramika lantzen ditu. 

## Biografia 
1947ko urriaren 2an jaio zen Tacnan, gero Limara joan zen bizitzera. Peruko Unibertsitate Katoliko Pontifikalean Ingeniaritza eta Arte Plastikoetako Unibertsitate Nazionalean ikasi zuen arkitektura, 1977an graduatu zen. Urte hartan, New Yorkera bidaiatu zuen grabatua ikastera Pratt Institutuan Fulbright Programako beka batekin.

Bere lanak Kolonbian, Txilen, AEBetan, Espainian eta Frantzian egindako bakarkako erakusketetan agertu dira.

Edward J. Sullivan arte historialari estatubatuarrak 2016an Miamiko The Americas Collection Gallery-n egindako bakarkako erakusketa bat zela eta, idatzi zuen Llonaren begiradak bere erudizioa bere margolanetan filosofiari eta historiari buruzko testuetan transferitzea lortzen duela.

2015ean, Andrea Ferrero, Eduardo Tokeshi, Alfredo Márquez eta Claudia Coca-rekin batera, Art Lima nazioarteko arte azokaren hirugarren ediziotik erretiratu zen, Limako Udalerriko alkatearen zuzendaritzaren bidez, orduan Luis Castañeda Lossio, Limako erdialdean 60 horma-irudi suntsitu zirelako.  

## Erakusketak 
* 2016/2017. *Grandes formatos (1998-2016)*, Limako Arte Garaikidearen Museoa .
* 2014an. *Ramiro Llona: Utopia: Works from the 80s*, Nohra Haime Gallery (New York). 
* 2000. urtea. *Ramiro Llona : pinturas y obras de papel*, AMS Marlborough Gallery (Santiago de Chile). 

## Sariak 
* 1973an. Ohorezko Aipamena "Grabatutako Saloi Nazionala" ( ICPNA . Karea). 
* 1975. Lehenengo Saria "Pintura parkean" lehiaketa, Mirafloresko udalerria . Lima Peru
* 1977an. Fulbright Program Beka (New York, AEB) AEB ) 
* 1978an. Ford Studio beka, Pratt Institute (New York, AEB) AEB ) 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* El Comercio (Perú), ed. (2010). Maestros de la pintura peruana: Ramiro Llona (Primera edición). Lima: Punto y Coma. p. 95. ISBN 978-612-300-022-6. 

## Kanpo estekak 
* *Where they create: Ramiro Llona* (2016, Paul Barrera egilearena, bere sorkuntza espazioaren irudiak)
Arabako Errioxako Eskualdeko Garraioa

**Eskualdeko Garraioak Arabako Errioxako kuadrillan** linea bat ditu, guztira 70 kilometro luze eta 20 geltoki.

2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, sareko linea gehienekin batera.

## Historia 
Eskualdeko Garraioko linea 2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, Aiaraldea, Añana, Gorbeialdea, Mendialdea eta Trebiñu kuadrillen lineetarekin.

## Lineak 
;linea

## Tarifak 
### Txartelak 
Hiru tarifa mota daude:

* **Noizbehinkako txartela:** bidaiari guztientzat da, jatorria, helmuga, adina edo beste baldintza batzuk kontuan hartu gabe. Ez dago ez betekizunik, ez debekurik, sarearen araudia betetzeaz gain.
* **BAT txartela:** Arabako garraio-txartela dutenek sareko autobus guztietan ordain dezakete beren txartelarekin. Kasu horretan, noizbehinkako txartelaren prezioa baino % 20 merkeagoa izango da. BARIK eta MUGI txartelek ere badute tarifa hori eskuratzeko aukera.
* **BAT Berezi:** Arabako garraio-txartelaren sistemako "berezi" tarifak eskuragarri dituzten pertsonek tarifa are murritzagoa dute. Noizbehinkako txartel batekin alderatuta, % 40ko murrizketa da. BARIK eta MUGI sistemaren baliokideek ere badute tarifa hori eskuratzeko aukera.

### Prezioak 
Prezioak Eskualdeko Garraioa sarekoak dira. Bidaiaren prezioa 2,50 €-koa da, baina BAT txartela dutenek 1,70 € ordaintzen dituzte, eta BAT Berezi dutenek 1,30 € besterik ez. Gainera, familia ugariek % 20ko edo % 50eko deskontua dute txartelaren prezioan. Bestalde, 6 urtetik beherako haurrak eta ikusmen-, adimen-, zentzumen- edo adimen-desgaitasuna edo mugikortasun murriztua duten pertsonen laguntzaileak doan sar daitezke sarean, baldin eta baldintza horiek betetzen dituztela egiaztatzen badute.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Eskualdeko Garraioa

## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Garraioa sareko webgune ofiziala
Segurtasun Zuzendaritza Nazionala

Afganistango **Segurtasun Zuzendaritza Nazionala** (**NDS**) (paxtuneraz: د ملي امنیت لوی ریاست‎, darieraz: ریاست عمومی امنیت ملی‎) Afganistango inteligentzia- eta segurtasun-zerbitzu nazionala da. Kabulen egoitzduna, NDSk landa-bulegoak eta prestakuntza-instalazioak ditu Afganistango 34 probintzietan, Afganistango Segurtasun-Indar Nazionalen (ANSF) parte izanik.

Afganistango inteligentzia-organo nagusi gisa, NDSk eskualdeko terrorismoari eta delitu nagusiei buruzko informazioa partekatzen du Afganistango ministerio eta gobernadoreekin, Segurtasun Nazionalaren Legeak araututako jarduerei jarraituz. NDSk goi-mailako traizioarekin, espioitzarekin, terrorismoarekin, hilketarekin, sabotajearekin, Afganistango gobernuaren aurkako propagandarekin, indar etsaiei laguntzearekin eta delinkuentzia antolatuarekin lotutako kasuak ikertzeko agindua du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afganistango Indar Armatuak

**Afganistango Indar Armatuak** (paxtuneraz: نیروهای مسلح افغانستان) edo **AAF** Afganistango Errepublika Islamikoaren indar militarrak ziren, Afganistango Armada Nazionalak eta Afganistango Aire-Armadak osatzen zutenak. Itsasorako irteerarik gabeko herrialdea izanik, AAFk ez zuen itsas-armadarik. Afganistango presidentea buru zuena, Defentsa Ministerioaren bidez administratiboki kontrolatua zegoen. Base garrantzitsuak eta aurreratuak zituzten Afganistan osoan, besteak beste, Badakhxan, Balkh, Helmand, Herat, Kabul, Kandahar, Nangarhar eta Parwan probintzietan, baita Kunduz, Ghazni, Gardez, Khost, Fayzabad, Farah eta Zaranj hirietan ere.

Afganistango Indar Armatuen jatorria 1709an kokatzen da, Kandaharren Hotaki dinastia ezarri zenean, Durrani Inperioa ezarri baino lehenago. Armada britainiarren laguntzarekin berrantolatu zen 1880an, herrialdea Abdur Rahman Khan emirrak gobernatzen zuenean. Amanullah Khan erregearen agintaldian modernizatu zen, XX. mendearen hasieran, eta, berriro ere, Zahir Shah erregearen berrogei urteko agintaldian. 1978tik 1992ra bitartean, Afganistango Indar Armatuek, Sobietar Batasunak babestuta, borroka gogorrak izan zituzten nazioarteko talde mujahidinen, orduan Estatu Batuek, Saudi Arabiak, Pakistanek eta beste herrialde batzuek babestutako taldeak zirenak. 1992an Najibullah presidenteak dimisioa eman ondoren eta sobietar babesa galdu ondoren, Afganistango Indar Armatuak desegin egin ziren. Garai honetan talibanen erregimenak jarraitu zuen, hauen buruzagiak Pakistango Indar Armatuek entrenatu eta eragin zituztenak.

2001eko amaieran talibanen erregimena ezabatu eta Afganistango Behin-behineko Administrazioa eratu ondoren, Afganistango Indar Armatuak berrantolatzen hasi ziren. NATOko estatu kideek entrenatu zituzten, batez ere Estatu Batuek. Afganistango Indar Armatuek modu independentean jarduten zuten, baina AEBko Aire Armadaren nolabaiteko aire-laguntza jasotzen zuten oraindik. NATOkoa ez zen aliatu garrantzitsu bezala, Afganistanek milaka milioi dolar jasotzen jarraitu zuen Estatu Batuetatik, laguntza militarrean.

Afganistango Errepublika Islamikoko indar armatuak erori egin ziren 2021eko udako talibanen erasoaldiaren ostean. Kabul talibanen eskuetan erori eta garaiko Axraf Ghani presidenteak herrialdetik ihes egin ondoren, Errepublika Islamikoko Indar Armatuek existitzeari utzi zioten *de facto.* Egun, ez da datu argirik sortu talibanen indar armatu berriei buruz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Etxegoien

**Etxegoien** Aiarako udalerriko herrietako bat da. XX. mendearen hasieran galdu zen euskara eskualdean.

## Demografia 
## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
*  Aiarako udalaren webgunea
Lasha Talakhadze

**Lasha Talakhadze**, georgieraz ლაშა ტალახაძე, (Sachkhere, 1993ko urriaren 2a) pisu-jasotzaile georgiarra da. 2016, 2020 eta 2024ko Olinpiar Jokoetan txapelduna izan zen. 2015etik aurrera munduko zein Europako txapelketa guztiak irabazi ditu.
## Biografia 
Lasha Talakhadze nerabezaroan hasi zen halterofilia egiten. 2010ean, lehen aldiz nazioarteko txapelketa batean lehiatu zen, Valentzian jokatu zen Europako Junior Txapelketan eta pisu astuneko kategorian txapeldun izan zen.

2015ean Houstonen munduko txapelketan hartu zuen parte eta bigarren egin zuen, baina txapelduna izan zenak dopingaren kontrako kontrolean positibo eman eta Talakhadze urrezko dominaz jabetu zen. Bere aurreneko munduko txapela zuen. 2016an Rio Olinpiar Jokoetan txapelduna izan zen 105 kg-tako pisuan. Hurrengo munduko txapelketa guztietan urrezko domina eskuratu zuen, bai eta Tokioko Olinpiar Jokoetan ere. Hasierako txapelketak 105 kg-tik goragoko proban irabazi zituen. 2018an Nazioarteko Halterofilia Elkarteak kategoriak berrantolatu zituen eta hurrengo dominak 109 kg-tik goragokoetan lortu ditu.

## Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2020an (Rio de Janeiro), urrezko domina eskuratu zuen halterofilian *>105 kilo* kategorian, bi jasoalditan 473 kilo jasoz, eta *Munduko errekor* (ME) totala ezarri zuen. 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina eskuratu zuen halterofilian *>109 kilo* kategorian, bi jasoalditan 488 kilo jasoz, eta *Munduko errekor* (ME) totala ezarri zuen berriro; Ali Davoudi irandarraren (urrezko domina) eta Man Asaad siriarraren (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan berriz izan zen txapeldun olinpikoa.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Nazioarteko gainerako palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chen Long

**Chen Long** (; Huangshi), (1989ko urtarrilaren 18a) badmintonen lehiatzen den txinatarra da. Hiru Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Londres 2012an Londres, brontzezko domina lortu zuen bakarkako proban, Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezkoa eskuratu zuen, eta Tokio 2020an (Tokio), berriz, zilarrezkoa, hauek ere bakarkako proban.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Yang Qian (tiratzailea)

**Yang Qian** (, Ningbo, 2000ko uztailaren 10a), Txinako kirol-tiratzailea da. 2020koko Olinpiar Jokoetan urrezko bi domina eskuratu zituen.

## Kirol ibilbidea 
10 urte zituela hasi zen tiroa praktikatzen. 2019an Asiako txapelduna izan zen 10 metro aire erriflean eta txapeldunordea bikote mistoan. 2021eko uztailaren 24an Tokioko Olinpiar Jokoetan 10 metro aire errifle proban urrezko domina eskuratu zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Athing Mu

**Athing Mu** (Trenton, New Jersey, 2002ko ekainaren 8a) estatubatuar lasterkaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatu zen eta urrezko bi domina lortu zituen, 800 metroko lasterketan eta 4x400 metro errelebotan.

## Kirol ibilbidea 
Jatorri sudandarreko familia batean jaio zen. 2019ko otsailaren 24an Estatu Batuetako 600 metrotako errekorra hautsi zuen 16 urte baino ez zituela, 1:23.57 denbora eginez, eta Olga Kotlyarovaren munduko errekorretik oso gertu gelditu zen, 1:23.44. Urte berean Pan Amerikar Jokoetako 20 urtez azpiko 800 metrotako lasterketa irabazi zuen.

Tokioko Olinpiar Jokoetan 800 metrotako lasterketa nagusitasun handiz irabazi zuen, distantzia horretako Estatu Batuetako errekorra hautsiz. Estatubatuarren 800 metrotako azken garaipen olinpikoa 53 urte lehenago gertatu zen, 1968an. Egun batzuk beranduago 4x400 metroko errelebo lasterketa irabazi zuen. Athing Mu izan zen azken erreleboa eman zuena.

## Nazioarteko emaitzak 
### Txapelketak 
### Markak 
* 400 metro - 49.57 (2021)
* 800 metro - 1:55.21 (Tokio, 2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Li Junhui

**Li Junhui** (; Liaoning, 1995eko maiatzaren 10a), badmintonen, bikotekako modalitatean, lehiatzen den txinatarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen Liu Yuchen lagun zuela.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Andarab barrutia

**Andarab barrutia** Baghlan probintziaren hegoaldean dago, Afganistanen. 2004an, gutxi gorabehera 120,642 biztanle zituen Andarabek, tajikak guztiak. Bere hiriburua Andarab da. Andarab barrutia talibanek Kabul hartu ondoren Panjshir erresistentziak birkonkistatutako hiru barrutietako bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Puli Hisar barrutia

**Puli Hisar barrutia** edo **Pul-e-Hesar barrutia** Afganistango Baghlan probintziako barruti bat da, 2005ean sortutakoa Andarab barrutiaren eskualde batetik. 2012. urterako, 26,800 biztanle bizi ziren bertan. 2021eko abuztuaren 20an, Panjshir erresistentziak barrutia birkonkistatu zuen talibanen erasoaldi zabalaren ondoren.

## Ekonomia 
Puli Hisar barrutia Banghlan probintziako barrutirik oparoena da opio-belarraren kultiboan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arabako Mendialdeko Eskualdeko Garraioa

**Eskualdeko Garraioak Mendialdeko kuadrillan** 5 linea ditu, guztira 174 kilometro luze eta 47 geltoki.

2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, sareko linea gehienekin batera.

## Historia 
Eskualdeko Garraioko eta lineak 2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, Aiaraldea, Añana, Errioxa, Gorbeialdea eta Trebiñu kuadrillen lineetarekin.

## Lineak 
;linea

;linea

;linea

;linea

;linea

## Tarifak 
### Txartelak 
Hiru tarifa mota daude:

* **Noizbehinkako txartela:** bidaiari guztientzat da, jatorria, helmuga, adina edo beste baldintza batzuk kontuan hartu gabe. Ez dago ez betekizunik, ez debekurik, sarearen araudia betetzeaz gain.
* **BAT txartela:** Arabako garraio-txartela dutenek sareko autobus guztietan ordain dezakete beren txartelarekin. Kasu horretan, noizbehinkako txartelaren prezioa baino % 20 merkeagoa izango da. BARIK eta MUGI txartelek ere badute tarifa hori eskuratzeko aukera.
* **BAT Berezi:** Arabako garraio-txartelaren sistemako "berezi" tarifak eskuragarri dituzten pertsonek tarifa are murritzagoa dute. Noizbehinkako txartel batekin alderatuta, % 40ko murrizketa da. BARIK eta MUGI sistemaren baliokideek ere badute tarifa hori eskuratzeko aukera.

### Prezioak 
Prezioak Eskualdeko Garraioa sarekoak dira. Bidaiaren prezioa 2,50 €-koa da, baina BAT txartela dutenek 1,70 € ordaintzen dituzte, eta BAT Berezi dutenek 1,30 € besterik ez. Gainera, familia ugariek % 20ko edo % 50eko deskontua dute txartelaren prezioan. Bestalde, 6 urtetik beherako haurrak eta ikusmen-, adimen-, zentzumen- edo adimen-desgaitasuna edo mugikortasun murriztua duten pertsonen laguntzaileak doan sar daitezke sarean, baldin eta baldintza horiek betetzen dituztela egiaztatzen badute.

## Erreferentziak 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Eskualdeko Garraioa

## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Garraioa sareko webgune ofiziala
Huang Dongping

**Huang Dongping** (; Nan'an Barrutia, 1995eko urtarrilaren 20a), badmintonen, bikote mistoko modalitatean, lehiatzen den txinatarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen Wang Yilyu gizonezkoa lagun zuela.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Dih Salah barrutia

**Dih Salah barrutia** edo **Deh-e-Salah barrutia** Afganistango Baghlan probintziako barruti bat da, 2005ean sortua Andarab barrutiaren zati batetik aurrera. Barruti honen hainbat osasun-instalazio ditu: Shah Shan klinika (oinarrizko osasun-zentroa), Qasan osasun-zentroa (osasun-azpizentroa) eta Dih Salah klinika (osasun-zentro integrala).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oswaldo Sagástegui

**Oswaldo Sagástegui** Peruko marrazkilaria, margolaria eta karikaturagilea da 1936an Llata mendiko herrian jaioa, Huánuco departamenduko Huamalíes probintziako hiriburua, eta Mexikora emigratu zuen 1968an*, non Excelsior* egunkariko *monero* (karikaturagilea) lan egin zuen, eta bere lanak Kazetaritza Sari Nazionala irabazi zion 1984an.

## Datu biografikoak 
Amazoniako oihanean jaio zen familia xume batean, eta bere aitaren lana zela eta, oihanean sartzeko errepideak eraikitzen kontramaisua zenez, etxez aldatu behar izan zuen etengabe. 10 urte zituela hirira, Peruko hiriburura, iristea bere bizitza markatu zuen gertaera izan zen.

Limako Arte Ederretako Eskola Nazionalean sartu zen bere bokazioa lortzeko. Instituzio horretan 1959an graduatu zen ikasleen merezimenduagatik urrezko domina batekin. Graduatu ondorengo urtean Italiara bidaiatu zuen, zortzi urtez Erroman egon zen bizitzen eta margotzen. 1968an, bere anaia bisitatzera, Mexikora joan zen bizitzera, behin betiko finkatu zen herrialdera.

Zenbait erakusketa piktoriko indibidual egin ditu, horien artean Mexiko Hiriko Arte Modernoko Museoan dagoena, eta Mexikoko kritikarien oniritzia jaso duen *Antología* ( 2009 ) liburua argitaratu du.

## Kanpo estekak 
* Oswaldo Gallástegui peruar-mexikarraren margolariaren biografia
* Oswaldo Sagástegui, argia eta kontrastea, Rodrigo Castañedaren eskutik.
* Artist Portal, Oswaldo Sagastegui.
Anthony Sinisuka Ginting

**Anthony Sinisuka Ginting**, (Cimahi, 1996ko maiatzaren 11), badmintonen, bakarkako modalitatean, lehiatzen den indonesiarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen bakarkako proban.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Greysia Polii

**Greysia Polii** (Jakarta, 1987ko abuztuaren 11) badmintonen lehiatzen den indonesiarra da. Hiru Udako Olinpiar Jokotan esku hartu zuen: Londres 2012an (Londres), Rio 2016an (Rio de Janeiro) eta Tokio 2020an (Tokio), non urrezko domina lortu zuen binakako proban Apriyani Rahayu lagun zuela.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Mario Urteaga Alvarado

**Mario Alvarado Urteaga** (Cajamarca, 1875eko apirilaren 1a &ndash; ibídem abendua, 1957ko ekaina) Peru margolaria izan zen. Lehenik kazetari, administratzaile eta irakasle gisa lan egin zuen. Hala ere, ia 30 urterekin olio pinturara pasatu zen. Oso berandu aurkitu zuten, Liman, 1934 inguruan. Baina bere lana Cajamarcako biztanleek estimatu zuten mende horretako hasieratik.

## Biografia 
Cajamarca hirian jaio zen 1875eko apirilaren 1ean. Bere gurasoak Juan Nepomuceno Urteaga García eta Francisca Alvarado ziren. Cajamarcako "San Ramón" ikastetxean ikasi zuen eta ondoren Limara bidaiatu zuen, eta han "Instituto Chalaco" irakasle lanetan aritu zen. 1912an, Cajamarca-ra itzuli eta Elena de la Rocha-rekin ezkondu zen, orduan bere jabetzako baserriko nekazaritza-lanetara dedikatuz Santiago Potosí Ocas-ekin batera; aldi baterako ere, irakasle gisa lan egiteko "San Ramón" errekoletoen ikastetxe zaharrean.

Liman aurkeztu zen lehen aldiz, 1934ko kultura giroan arreta piztu zuen erakusketa batekin, ondoren 1936an Viña del Mar-en (Txile) egindako erakusketa-lehiaketan parte hartu zuen, eta bertan eman zioten saria, Camilo Blasekin, Cajamarcako beste margolari ospetsu batkin batera. New Yorkeko "MOMA "bilduma iraunkorrean obra bat izan zuen Peruko lehen margolaria izan zen.

Limako Arte Ederren Eskola Nazionalean hezitako bere lankide indigenistak ez bezala, Urteaga artista autodidakta izan zen eta Cajamarcako pinturen lan nagusia garatu zuen. Egoera horrek lagundu zuen artistaren irudia bere ingurunearen berezko produktu topiko gisa eratzen eta bere lanaren pertzepzio anbibalente bat proiektatzen, batzuetan ez-akademiko gisa sailkatua eta indigenismo independentearen adierazpen gisa. Klasizismo eta naturaltasun nahasketa batekin, liluragarria zen bere garaiko ikuslearentzat, artistak kontu handiz konposatutako nekazari-eszenak, Urteagak "inoiz margotu diren indiorik indiarrenak" munduari erakustea lortu zuen belaunaldi oso baten asmo nazionalisten muturreko periferikoa gorpuzten zutela zirudienak, Teodoro Núñez Uretak ondorioztatu duenez. Bere obraren eta bizitzaren errealitatea, ordea, askoz kontraesankorragoa eta konplexuagoa da.

Cajamarcan hil zen 1957ko ekainaren 12an.

## Lan piktorikoak 
Bere produkzio gehiena bilduma pribatuetan sakabanatuta dago; Limako Arte Museoan eta New York Museoan dago ordezkatuta. Bere obra piktoriko garrantzitsuenen artean daude:

**La riña*
**Entierro en Cajamarca*
**Hermana de la caridad*
**Corazón de Jesús*
**La trilla*
**La saca de papas*
**Hogar*
**La siembra*
**La fiesta*
**Lavanderas chetllanas*
**Pedida de mano*
**Lechera (El beso)*
**Fiesta campesina*
**Plisando el anaco*
**Los borrachos*
**El idilio*
**Matrimonio en Cajamarca*
**Landaruto (corte de pelo)*
**Captura del abigeo*
**Descendimiento*
**La procesión de San Lucas de Otuzco*
**Maternidad*

## Kanpo estekak
Apriyani Rahayu

**Apriyani Rahayu** (Kendari, Hego-ekialdeko Sulawesi, 1998ko apirilaren 29a) badmintonen lehiatzen den indonesiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), binakako proban Greysia Polii lagun zuela.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Banu

**Banu** edo **Banow** –historikoki **Andarab** modura ere ezaguna– Afganistango ipar-ekialdeko herri txiki bat da, Baghlan probintzian kokatutakoa eta bertako Andarab barrutiko hiriburua dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gorbeialdeko Eskualdeko Garraioa

**Eskualdeko Garraioak Gorbeialdeko kuadrillan** 4 linea ditu, guztira 155 kilometro luze eta 57 geltoki.

2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, sareko linea gehienekin batera.

## Historia 
Eskualdeko Garraioko eta lineak 2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, Aiaraldea, Añana, Errioxa, Mendialdea eta Trebiñu kuadrillen lineetarekin.

## Lineak 
;linea

;linea

;linea

;linea

## Tarifak 
### Txartelak 
Hiru tarifa mota daude:

* **Noizbehinkako txartela:** bidaiari guztientzat da, jatorria, helmuga, adina edo beste baldintza batzuk kontuan hartu gabe. Ez dago ez betekizunik, ez debekurik, sarearen araudia betetzeaz gain.
* **BAT txartela:** Arabako garraio-txartela dutenek sareko autobus guztietan ordain dezakete beren txartelarekin. Kasu horretan, noizbehinkako txartelaren prezioa baino % 20 merkeagoa izango da. BARIK eta MUGI txartelek ere badute tarifa hori eskuratzeko aukera.
* **BAT Berezi:** Arabako garraio-txartelaren sistemako "berezi" tarifak eskuragarri dituzten pertsonek tarifa are murritzagoa dute. Noizbehinkako txartel batekin alderatuta, % 40ko murrizketa da. BARIK eta MUGI sistemaren baliokideek ere badute tarifa hori eskuratzeko aukera.

### Prezioak 
Prezioak Eskualdeko Garraioa sarekoak dira. Bidaiaren prezioa 2,50 €-koa da, baina BAT txartela dutenek 1,70 € ordaintzen dituzte, eta BAT Berezi dutenek 1,30 € besterik ez. Gainera, familia ugariek % 20ko edo % 50eko deskontua dute txartelaren prezioan. Bestalde, 6 urtetik beherako haurrak eta ikusmen-, adimen-, zentzumen- edo adimen-desgaitasuna edo mugikortasun murriztua duten pertsonen laguntzaileak doan sar daitezke sarean, baldin eta baldintza horiek betetzen dituztela egiaztatzen badute.

## Erreferentziak 
* 
* 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Eskualdeko Garraioa

## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Garraioa sareko webgune ofiziala
Orellana urtegia

**Orellana urtegia** Guadiana ibaiaren gaineko  urtegi bat da,  Badajozko probintzia (Espainia). Ibaiaren erdiko zatian kokatutakoen artean handiena da, García de Sola eta Cíjara urtegiek eta Zújar eta La Serena urtegien transferentziek erregulatzen dute. Badajoz Planaren ekintzen barruan eraiki zen 1961ean, bertan hainbat urtegi eraiki ziren Badajoz probintzian ureztatzeko ura hornitzeko helburuarekin.

Urtegiaren azalera 5.084 ha-koa da, eta hainbat udalerritan kokatzen da: Orellana la Vieja, Orellana de la Sierra, Acedera, Navalvillar de Pela, Casas de Don Pedro, Talarrubias, Puebla de Alcocer, Esparragosa de Lares eta Campanario.

## *Costa Dulce* 
ezkerrera|thumb| Costa Dulce de Orellana hondartza.
Inguruak ur kirolak praktikatzeko eta bainatzeko azpiegiturak ditu, horregatik, "Costa Dulce" izena jasotzen du. 2010eko ekainaren 2an, "Playa Costa Dulce de Orellana" hondartzak (Orellana la Viejan) Bandera urdin kalitate intsignia jaso zuen bere instalazioengatik, sarbide eta uraren kalitateagatik. Horrela, Espainiako bandera duen barrualdeko lehenengo hondartza bihurtu zen.

## Ingurune naturala 
Albuerako aintzirekin batera, Extremadurako hezegune bakarrak da Ramsar Hitzarmenean finkatutako nazioarteko garrantzia duten hezeguneen zerrendan sartzen, beste leku ospetsu batzuekin batera, hala nola Tablas de Daimiel, Doñana edo Ebroko delta. 1989an, hegaztientzako Babes Bereziko Eremu (ZEPA) gisa sailkatu zen. 1998an , Natura 2000 Sarean Kontserbazio Bereziko Eremu gisa onartu zuten. Sai arrea, arrano beltza, mirotz urdina eta zuria, zikoina beltza eta beste talde batzuetako animaliak daude, hala nola nutriak, azkonarrak eta apo lasterkariak .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Orellana urtegiaren egoera
*Espainiako Urtegi eta Presen elkarteko fitxa
BUX

**BUX** Gasteiz arabar hiriburuan dagoen eskaera bidezko autobus sarea. Udalerriko landa-eremuko herrietako biztanleei Gasteiz hiriara joateko aukera ematen die, non osasun-zentroak, administrazioaren bulegoak edo merkataritza-guneak daude.

## Sarea 
Sarea 7 lineatan egituratuta dago, eta Gasteizko udalerriaz bestelako 7 guneri ematen die zerbitzua. Bakoitzak hiriko autobus-sareko linea batekin konektatzen du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arabako garraiobideak
* TUVISA

## Kanpo estekak 
* BUX sareko webgune ofiziala
Lohitzune Rodríguez

**Lohitzune Rodríguez Martínez** (Portugalete, Bizkaia, 1996ko uztailaren 25a), **Lohi** izenez ezagutua, bizkaitar dantzaria eta koreografoa da.

## Bizitza 
Asti-Leku Ikastolan ikasi zuen Batxilergoa (2012-2014). Euskal Herriko Unibertsitatean eritzaintzan graduatu zen (2014-2018). Nahikari Rodríguez aktorea du ahizpa.

Espainiako Fama, ¡a bailar! 2019 programan parte hartu zuen.

Mala Rodríguez eta Lola Índigoren dantza gorpuen kide da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tai Tzu-ying

**Tai Tzu-ying** (; Kaohsiung, 1994ko ekainaren 20a), badmintonen, bakarkako modalitatean, lehiatzen den  taiwandarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen Taipei txinatarraren izenean eta banderapean Tokio 2020an (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen bakarkako emakumezkoen proban. Kontuan izan, Txinak jarritako baldintzak direla eta, 1979an NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) Nagoia-n (Japonia) hartutako erabakiak Taiwanek Olinpiar jokoetan (bere izenean eta bere banderapean) esku hartzea galarazten duela; beraz, Taipei txinatarraren izenean aritzen da. 

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Arturo Acebal Idígoras

**Arturo Francisco Acebal Idígoras** (Tres Algarrobos, 1912ko uztailaren 24a &ndash; Castro Urdiales, 1977ko abenduaren 25a)  Argentinako jatorriko margolari, eskultore eta zeramikaria izan zen. 

## Biografia 
Tres Algarrobos herrian jaio zen, General Villegas herritik 35 km hego-ekialdera, eta 470 km inguru Buenos Airesetik mendebaldera, Argentinako pamparen erdian.  1919an, bere familia, euskaldun &ndash; espainiar jatorrikoa, Euskal Herrira itzuli eta Bilbon finkatu zen. 

### Ikasketak 
Manuel Urquijo irakaslearekin marrazten ikasi zuen, Castro Urdiales herrian (urte haietan 12.000 biztanle besterik ez zituen), Bilbotik 35 km-ra eta 430 km Madrildik iparraldera. Hamahiru urte zituela, 1925ean, Achuri auzoko (Bilbo) Arte eta Lanbide Eskolan ikasi eta lan egin zuen. Urte horretan bertan ikasten hasi zen eta lanean Serafín Basterra eskultorearen tailerrean Bilbon eta geroago bere seme Manuel eta Higinioekin. Hamaika urtez (1936ra arte) Ángel Larroque eta Higinio Basterra izan zituen irakasle.

1928an Quintín de Torre eskultorearentzat lan egin zuen.

1930ean Gustavo de Maeztu ezagutu zuen eta honek Bilboko ingurune artistikoa ezagutarazi zion.

### Bizitza profesionala 
1933ko maiatzean Sociedad Unión Arte sortu zuen, eta presidente izan zen. Urte hartatik 1956ra arte pinturara dedikatu zen. Garai hartan Euskal Artisten Elkarteko kide zen.

Espainiako gerra zibilak (1936-1939) erbestera behartu zuen 1937an, 25 urte zituela, Buenos Airesera (Argentina). Hamaika urtez egon zen bertan, pinturari eta zeramikari eskainiz. Bidaia puntualak egin zituen Andeetako mendilerroan barrena (Mendozako probintzian). 1947an, 35 urte zituela, Euskal Herrira itzuli zen.

Pintore gisa, Euskal Herriko eta Andeetako paisaiak egin zituen. 1955. urteaz geroztik pintura utzi egin zuen euskal landako estetikak oso eragin handiko zeramika eskultorikoetara dedikatzeko.

Bere lehen piezak erlijiozkoak, herrikoiak edo amatasuneko figurak dira, 60ko hamarkadaren amaieran lerroen eskematismo eta sinpletasun handiagoan eratzeko. Piezek deformazio adierazgarriak hartzen dituzte non masa nagusi den.

1961ean María Asunción Hozekin ezkondu zen. Hurrengo urtean (1962) haien alaba bakarra jaio zen.

1964an, 52 urte zituela, Arte Actual taldea sortu zuen, Carmelo García Barrena, Ignacio Urrutia, José Barceló, Isabel Krutwig, Luis Soriano Quirós eta Javier Urquijorekin batera.

1966az geroztik Bilbao taldeko kide izan zen, Antonio Santafé Largacha eta Ramón Barreiro Bengoarekin batera, eta haiekin hainbat erakusketa antolatu zituen.

1969an Miramar hotelerako horma-irudia egin zuen, Castro Urdialesen.

Arturo Acebal Idígoras 1977ko abenduaren 25ean hil zen Castro Urdialesen .

### Erakusketak 
1977an bere azken erakusketa aurkeztu zuen Bilboko Windsor Kulturgintza galerian, brontzezko lanekin, bere lanak geratzea nahi zuelako.

2012ko urrian eta azaroan, bere lanaren erakusketa egin zen Bilbon Euskal Herriko Unibertsitatean, hilabete baino gehiagoz. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aaron Chia

**Aaron Chia**, (Batu Berendam, 1997ko otsailaren 24a), badmintonen lehiatzen den malaysiarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen bikotekako gizonezkoen proban Soh Wooi Yik lagun zuela. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko bigarren domin olinpikoa lortu zuen proba berdinean bikote berdinarekin.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anders Mol

**Anders Mol** (Stord, 1997ko uztailaren 2a) Hondartza-bolei jokalari norvegiarra da, Christian Sørumekin batera 2020ko Olinpiar Jokoetan irabazi zuena. 2024ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina eskuratu zuten.

## Biografia 
Nerabezaroan ezagutu zuen hondartza-boleia eta Mathias Berntsen Mol lehengusuarekin norvegiako hainbat txapelketatan hartu zuen parte, bai eta 20 urtez azpiko Europako txapelketa irabazi ere 2015ean. 2016an Alexander Sørumekin bikote eginez berriz irabazi zuen Europako 20 urtez azpiko txapelketa.

2016an Alexanderren anaia den Christian Sørumekin jokatzen hasi zen eta urtero Europako txapeldun izan dira. Tokioko Olinpiar Jokoetan ere nagusitu ziren finalean talde errusiarra 2-0 gaindituta, lehen partidan 21-17 eta bigarrenean 21-18.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
P. V. Sindhu

**Pusarla Venkata Sindhu**, (Hyderabad, 1995eko uztailaren 5a), badmintonen lehiatzen den indiarra da. Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) zilarrezko domina lortuz, eta Tokio 2020an (Tokio), berriz, brontzezkoa, biak emakumezkoen bakarkako proban.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Kim So-yeong

**Kim So-yeong** (; Daegu, 1992ko uztailaren 9a) badmintonen, binakako emakumezkoen modalitatean, lehiatzen den hegokorearra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen binakako emakumezkoen modalitatean Kong Hee-yong lagun zuela.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Gerezi garaia

***Gerezi garaia***, komiki bat da, Lucio Urtubiaren biografia ilustratua, Mikel Santosek (Belatz) 2018an egina. 

Komikiaren proiektua Mikel Santosek berak garatu zuen, eta Lucio Urtubiarekin idatzi zuen gero. Belatzek luze galdekatu zuen Lucio bere bizitzako pasadizoen inguruan (ekintzak, lekuak, pertsonak, gertakizunak, atmosferak...) iruditan zehaztasunez islatu ahal izateko.

## Liburuaren sorkuntza 
Bi urtez aritu ziren Mikel Santos eta Lucio Urtubia komikia ontzen; gidoia egiten lehenik, eta marrazkiak osatzen ondoren. Ordu luzeak pasatu zituzten elkarrekin hizketan, eta, haren istorioak ez ezik, sentimenduak eta barne mundua ere azaleratu nahi izan zituen Belatzek liburuan. Urtubiaren bizitzaz liburuak, dokumentalak, eta filmak eginda bazeudenean ekintzaileak berak egin zien komikia egiteko proposamena Txalaparta argitaletxekoei, Durangoko Azokara bere biografia-liburu baten aurkezpenera joan zenean. Berak ere halako euskarri batean gustura irakurriko zuela azaldu zien. Handik gutxira proposatu zioten Belatzi liburua osatzeko.

Euskarazko bertsioa gaztelaniazkotik itzuli zuten Amaia Amaiak eta Amaia Apalauzak.
[thumb|260x260px|[Mikel Santos Belatz komikigilea ‘Gerezi garaia‘ aurkezten Intxaurrondo Kultur Etxean (2020-03-10)]]

## Argumentua 
Cascanten emandako haurtzaroa, lehen banku-desjabetzeak, poliziei iskin egiteko asmatutako trikimailuak, familia-kontuak, Citibank banketxearekin egindako negoziazioa, muga-zeharkaldiak…

Liburuaren muina, lehenengo denbora-lerroa,  Parisen emandako urteak dira. Lucio 1954. urtean Parisera heltzen denetik 1980ko hamarkadara arte. Denbora-lerro horretan azaltzen dira erbestea, CNT, desjabetzeak, poliziaren jazarpena, 68ko Maiatza, inprimategi klandestinoak, aitatasuna eta kartzela.  Liburuko 26. orrialdean abesti hori kantatzen du abeslari batek kafetegi batean. 

Liburuko 14. orrian Lucioren Parisko etxearen izena ikusten da: "*Le Temps des Cerises*". Eta liburuko 129. orrialdean honela dio Luciok: 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Lucio* (filma)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.

* *Idazle? istorio-kontalariak bai, behintzat*. Elkarrizketa 'Hegats' aldizkarian. Ander Perez Argote
* Lucio Urtubia: Viñetas para una vida de película Txalaparta argitaletxea, Youtube, 2018)
Christian Sørum

**Christian Sørum** (Stord, 1995eko abenduaren 3a) Hondartza-bolei jokalari norvegiarra da, Anders Molekin batera 2020ko Olinpiar Jokoetan irabazi zuena. 2024ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina eskuratu zuten.

## Biografia 
2011tik aurrera ari da nazioarteko txapelketatan jokatzen. 2014an 22 urtez azpiko Europako txapelduna izan zen Runar Sannarnesekin batera. 2016an Morten Kvamsdalekin Munduko txapelketan hartu zuen parte eta 10. egin zuen, eta Europako txapelketan 9.ak izan ziren.

2016 amaieran Christian Sørumekin jokatzen hasi zen eta urtero Europako txapeldun izan dira. Tokioko Olinpiar Jokoetan ere nagusitu ziren finalean talde errusiarra 2-0 gaindituta, lehen partidan 21-17 eta bigarrenean 21-18.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arisa Higashino

badmintonen, bikote mistoko modalitatean, lehiatzen den japoniarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen Yuta Watanabe gizonezkoa lagun zuela. 2024an brontzezko domina lortu zuen berriro proba berdinean Parisko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Kiran Badloe

**Kiran Badloe**, (Almere, 1994ko irailaren 13a), belan lehiatzen den herbeheretarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen RS:X ekitaldian.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
Tigre (Buenos Aires)

**Tigre** Buenos Aires probintziako (Argentina) hiria da, Buenos Aires Handiaren iparraldean dagoena,  Buenos Aires hiriaren iparraldean. Tigre Parana deltan dago, eta asteburuko eta helmuga turistikoa da, autobus eta tren zerbitzuekin irits daitekeena, kostaldeko tren panoramikoa barne. Tigre partidoaren hiri nagusia eta egoitza da.

Hainbat erreka eta ibaik sortutako uharte batean dago hiria eta 1820an sortu zen, uholdeek inguruko beste asentamendu batzuk suntsitu ondoren, orduan *Partido de las Conchas* izenarekin ezagutzen zena.

Inguruaren izena bere hasierako urteetan batzuetan ehizatzen ziren "tigreetatik" edo jaguarretatik dator. Lurra lantzera etorri ziren europarrek ezarri zuten eremua lehenik, eta portua Delta zerbitzurako garatu zen eta deltatik fruta eta egurra Paraná ibaian gora eramateko. Tigrea zura prozesatzeko portu garrantzitsua da oraindik.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Buenos Aires-Tigre-P2080008.JPG|Tigre Itsasontzi Geltokia
Fitxategi:El maravilloso Delta en Tigre.jpg|Mitre trenbideko Tigre geltokia
Fitxategi:Mercado frutos tigre 1902.jpg|Fruta Merkatua 1902an
Fitxategi:Estación Tigre - interior.jpg|Tigre geltokia, barruan
Fitxategi:Tigre train station.jpg|Tigre geltokia, kanpoaldean
Fitxategi:Canals in Tigre.jpg|Tigre ibaia
Fitxategi:Rowing_Club_Argentino.JPG|Argentinako Arraun Elkartea
Fitxategi:Buenos Aires Rowing Club3.jpg|Buenos Aires Arraun Elkartea
Fitxategi:Lanchas Colectivas Interisleña.JPG|Atrakatutako "Interisleña" itsasontziak
Fitxategi:Club de Regatas La Marina 01.jpg|La Marina Arraun Elkartea
Fitxategi:Alvorada no porto de Tigre (Argentina).JPG|Itsasontzi Geltokia ibaian zehar
Fitxategi:Tigre station c1900.jpg|Tren geltokia, c. 1900. urtea
Fitxategi:Estación fluvial de pasajeros Domingo Faustino Sarmiento2.jpg|Sarmiento estatua Itsasontzi Geltokian
Fitxategi:Museo de Arte de Tigre 01.JPG|Tigre Arte Museoa ("Museo de Arte Tigre")

## Kanpo estekak
Camilo Blas

**José Alfonso Sánchez Urteaga**, **Camilo Blas** izenarekin ezaguna (Cajamarca , 1903ko martxoaren 19a &ndash; Lima, 1985eko uztailaren 26a), Peruko margolari indigenista izan zen.

## Biografia 
Camilo Blasek Ana María Siles zuen emaztea eta bere alabak Elena, Hilda, Berta eta Gabriela dira. Txikitatik, bere espiritu artistikoa marrazki eta zirriborroen bidez erakutsi zuen. Osaba Mario Urteaga Cajamarcako artistaren laguntzari esker pinturako lehen urratsak eman zituen.

Trujilloko Unibertsitate Nazionalean Zuzenbidea ikastera sartu zen, eta amaitu zuen karrera. Limako Arte Ederretako Eskola Nazionalean egin zituen arte ikasketak Daniel Hernándezen zuzendaritzapean eta gero José Sabogalekin batera. Bere ikaskideak Ricardo Flórez, Camino Brent eta Julia Codesido izan ziren. 1933az geroztik, arte plastikoetako irakaslea izan zen urte askotan eta Limako Arte Ederretako Eskolako zuzendaria izan zen gero.

Estilo finduarekin, korronte indigenistaren barruan, bere marrazkiei berezko sotiltasun eta kolore ukitu bat gehitzen jakin zuen.

Bere lanek aurkezten dituzten Peruko ohitura-marrazki ugari direla eta, bai Cajamarcakoak eta baita Peru osokoak ere, "Pancho Fierro serrano" gisa hartzen da.

## Kanpo estekak 
* Camilo Blas
Fermin Eguia

**Fermín Eguía** (Comodoro Rivadavia, 1942ko urtarrilaren 22a – Buenos Aires, 2024ko abenduaren 13a) Argentinako margolari, marrazkilari eta akuarelista surrealista izan zen. 

## Biografia 
14 urterekin Buenos Airesera joan zen bizitzera eta bertan Arte Ederretako eskoletan ikasi zuen, INTAko (Nekazaritza Teknologiako Institutu Nazionala) marrazkilari teknikoa izan zen.

Aída Carballoren ikaslea, 1965etik erakusketak egin ditu Argentinako eta atzerriko galeria eta museoetan.

Bere bizitzaren zati handi bat Tigren bizi izan zen, eta han inspiratu zen. Buenos Airesen bizi zen.

2005ean bere lanaren atzera begirako handia egin zen Buenos Airesen  

Pinturako platinozko Konex saria merezi zuen eta 2011n Pintura Saloi Nazionaleko Ohorezko Sari Nagusia izan zuen.

Carmen Ezcurra artistarekin ezkonduta zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eguiaren Lagunarteko Munstroak - Art Time
Punta del Moral

**Punta del Moral**, Ayamonteko (Huelva, Espainia) auzo bat da. Arrantza-auzo horrek interes turistiko handia duen gune bat dauka inguruan. 

## Kokapena 
Ayamonteko udal barrutian dago, hego-ekialdean, Ayamonteko hirigunearen mugatik 6 km inguru. Hegoaldeko arroilaren bestaldean hazi den arrantza-auzoa, hoteletan eta turismoari begira dauden jolas- eta aisialdi-guneetan garatu da. Hala ere, auzoak bere itsas izaerari eusten dio.

Canela auzoarekin batera, Isla Canelako bi herriguneetako bat da. "La Gaviota" auzo elkarteak eta San Antonio hermandadeak herriko festak ekainean antolatzen. 

## Historia 
Sorrera data zehatzik ez duen auzo honek, Kataluniako eta Valentziako emigranteek sortu zuten, seguruenik. Izan ere, haiek sortu zuten bere garaian Isla Cristina (La Higuerita) eta Carreras itsasadarreko ahotik bakarrik bereizten da. Izan ere, itsasadarrak 650 m besterik ez du bere puntu zabalenean, eta errepide komunikazio eskasak zirela eta,  Ayamonteko bizilagunetatik ia isolatuta bizi ziren. Isolamendu honek bizilagunen arteko dialekto bereizi bat sortu du. 

## Ekonomia 
Batez ere, mota guztietako arrain eta itsaskiak arrantzatzen dira, eta horrek, denborarekin, bertako sukaldaritza berezia sortzen lagundu du. Azken finean, izen bat eman zioten. 

Azpimarratu behar da, gaur egun, auzo txikia hotel-guneetatik eta turismo-eremuetatik ur-hodi batez bereizita dagoela, eta horrek herritarren aisialdirako espazio naturala baldintzatzen duela hegoalderantz.

2008. urtearen hasieran, transbordadore-sistema bat ezarri zenzen  Isla Cristina uhartearekin lotzeko, eta, hala, aukera berriak zabaldu dira herritarren artean.

## Ikus,  gainera 
* Punta del Moraleko mausoleo erromatarra
* Ayamonte
* Isla Canela

## Kanpo estekak
Korporal

thumb| Korporala.
thumb|Eukaristiako tresnak Eibarko San Andres elizan, ezkerretan goian, tolestuta, korporala.
thumb|Mezan bere funtzioa betetzen: korporalaren gainean, patena eta ziborioa.
**Korporal**a Eliza Katolikoak eta beste kristau talde batzuek ospakizun eukaristikoan erabilitako zapi liturgiko bat da.

## Deskribapena 
Korporala oihal karratua izan ohi da, almidoiztatua, lihozkoa. Meza hasi aurretik tolestuta egoten da, eta apaizak zabaltzen du, haren gainean kaliza eta ostiak dituen patena edo ziborioa jartzeko, ofertorioan eukaristiaren erritoa egiteko. Haren funtzioa praktikoa da, ostia apurrak biltzeko errazago egitea lana, baina, aldi berean, apur horiek Jesukristoren gorputza direnez, oihalak funtzio sakratu berezia duela kontsideratzen da (eta izena hortxetik du, *corporalis* latinezkoa, *corpus* edo gorputzetik).

Korporala gordetzeko zorro bat izaten da eliza batzuetan, burtsa deritzana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sferracavallo (Orvieto)

**Sferracavallo** herri bat da, Orvieto udalerriaren *frazione* edo auzoa, mendi gain batean dagoen Orvietoren ondoan kokatua behealdean, lautadan. Terni probintzian dago, Umbria, Italia .

2011ko erroldaren arabera. 1.990 biztanle bizi ziren bertan.   

## Ondarea 
20. mendeko bigarren zatiko arkitekturaren erakusgarri diren bi eliza brutalista/modernista daude Sferracavallon, bata herriko parrokia, eta bestea Oasi dei Discepoli hoteleko kapera.

## Kanpo estekak
Domingo Tellechea

**Domingo Tellechea** eskultorea da, Argentinako eta atzerriko artelan eta ondasun kulturalen zaharberritzailea, zeroplastikaria eta taxidermista.

Mendozako probintzian jaio zen. Nazioartean bere zaharberritze lanengatik aitortua, Tellechea ikertzaile eta esperimentatzailea da. Irakaskuntza praktikoan jarduera zabalak zaharberritzea maila gorenean proiektatzeko aukera ematen dio eta bere argitalpenak hainbat herrialdetako liburuen eta unibertsitateen bibliografietan agertzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Matthew Wearn

**Matthew Wearn**, (Perth, 1995eko irailaren 30a), belan, Laser eta Laser Radial modaliteteetan lehiatzen den australiarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen Laser eran. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, berriz izan zen txapelduna.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Sferracavallo (Palermo)

**Sferracavallo** (*Sferracavaddu* sizilieraz) Siziliako herri bat da, Palermo hiriaren *frazione* edo auzoa, hiriko VII. barrutiaren parte dena.  XV. mendeaz geroztik itsasaldeko herri oso aktiboa da, inguratzen duten muinoek eskaintzen dioten babesgune naturalean kokatua. 

Lurraldearen zati handi bat Capo Galloko erreserba naturalean txertatuta dago.

## Kanpo estekak
Sferracavallo (argipena)

**Sferracavallo** izenak hainbat esanahi ditu:

***Sferracavallo (Palermo)**, Italiako Sizilia uharteko herria, Palermo hiriko *frazione* edo auzoa.
***Sferracavallo (Orvieto)**, Italiako Umbria erregioko herria, Orvieto hiriko *frazione* edo auzoa.
***Sferracavallo (Avellino)**, Italiako Avellino probintziako herria.
Zujarreko urtegia

**Zujarreko urtegia** 1964. urtean eraiki zen, Badajoz Planeko jardueren barruan, inguru horretan ezarri ziren ureztalurrak urez hornitzeko. La Serenako urtegia bere edalontziaren barruan eraiki zenean, edukiera nabarmen murriztu zen, 700 hektareatik 309 hm³ra, eta La Serenaren kontraurtegia bihurtu zen. Zentral hidroelektriko bat du presan bertan.

Urtegi horretatik Zujarreko ubidea sortzen da. Ubideak 4.524 ha lur hornitzen ditu Guadianako Vegas Altasen.  

Zujarreko presaren azpian arrantzaleen herria dago, presa eraiki zuten langileen etxe zaharretan.

## Ingurune naturala 
Urtegiaren ertzetan basoberritzeak daude, batez ere eukaliptoenak eta inguruko berezko larre handiak.

Garrantzi ornitologikoa duenez, ZEPAren babesa du, eta oso eremu garrantzitsua da neguko hilabeteetan hegaztiak hartzeko. Halaber, Zujar ibaiaren ibai-zatia, presatik behera, interes komunitarioko leku deklaratu da, balio ekologiko handia duelako.

## Turismoa 
Zujarreko urtegiak azpiegitura turistiko onak ditu, begiratokiak, ontziralekuak, hondartzak eta igerileku naturala, udaran urarekin gozatzeko. Gainera, arrantzarako oso leku erakargarria da, espezie ugari eta askotarikoak baitaude bertan: karpak, barboak, bogak, lutxoak.....

Urtegiaren ertzean, Zujar uharteko landa-turismoko gunea dago. Leku aproposa da atseden hartzeko edo naturaz gozatzeko, besteak beste, kanoetan Zújar ibaiaren jaitsiera, arrantza, mendi-ibilaldiak, hegaztiak behatzea.....

## Kanpo estekak 
*Estado del embalse del Zújar
*Estado de los embalses de la cuenca del Guadiana
Zeroplastika

Argizaria modelatzean datzan espezialitate artistikoari **zeroplastika** deritzo.
thumb| Argizarizko estatua Milango katedralean.

## Historia 
Zeroplastika Italiako Pizkundean arte bihurtu zen, XIV. eta XV. mendeetako italiar artista eta urregile handiek egin zituzten argizari ereduak sorburu gisa hartuta. Luca della Robbiak argizariarekin modelatzen ikasi zuen, Ghibertik bezala, Florentzian ez zegoenean, 1400. urtean

Argizariaren modelizazioan ere bereiztu ziren Michelozzo, Sansovino, gai horretan Rafaelek goraipatutako Laokoon-en kopia egin zuena, eta Tribolo. Rafael berak argizariarekin modelatu zuen eta Ama Birjinaren busto bat ematen da horren froga gisa, naturala baino zertxobait txikiagoa.

Municheko Errege Jauregiko kapera aberatsean 60 zentimetrotik gorako altuera duen argizari behe-erliebe bat dago, Eraistea irudikatzen duena eta Michelangelori egotzitakoa. Florentziako galerian Cellinik Pertseoren estatuarekin egin zuen argizarizko modeloa gordetzen da, brontzezkoa baino askoz ere handiagoa dena. Garai haietatik, azken mendeetako eskultoreek ez dute argizaria erabiltzeari utzi, gerora beste material gogorrago batean egin behar izan zituzten lanak modelatzeko. Noski, argizariak etengabeko aplikazioa zuen brontzez galdatzea helburu zuten eskultura lan guztietarako. Galdutako argizari galdatuak terminoak azaltzen du zergatik ez diren gordetzen lan horiek, eta artistaren lehen pentsamendua islatzen dutenez, oso interesgarriak dira. Ezagutzen diren gutxi batzuk beste prozedura batzuen bidez egiteko dira.

Argizariari naturalaren koloreak emateko erraztasunak edo haragiaren gardentasuna materia hori imitatzeak eragiten zuen argizaria nahiago izatea erretratuak modelatzeko. Orsinok Lorenzo de Mediciren aurpegia neurri naturalean egin zuen, Andrea Verrochioren zuzendaritza oso baliagarria izan zen lan horretarako. Erretratu mota hori, horietako asko artista horren lanak ziren, Vasarik goraipatu zuen.

## Kanpo estekak
Mathew Belcher

**Mathew Belcher**, (Gold Coast, 1982ko irailaren 20a), belan lehiatzen den australiarra da. 

Hiru Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Londres 2012an (Londres) urrezko domina lortu zuen Malcolm Pagerekin batera; Rio 2016an (Rio de Janeiro) zilarrezkoa William Ryanekin, eta, berriro William Ryanekin, Tokio 2020an (Tokio), urrezkoa eskuratu zuen. Hirurak 470eko proban.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak