Áine

**Áine** Zeruko jainkosa bide da Irlandar mitologian, eta, egungo folklorean, Irlandako maitagarrien edo erregina. Jainkosa gisa, espazioan bidaiatzen du eta Manannán mac Lir itsasoaren eta Azpimunduaren jainkoa denaren alaba da. Emankortasunaren jainkosa bat da, eguzkiarekin eta udarekin erlazionatuta dago, eta haren omenez ospatzen zen udako gauaren jaia, gero San Joan jai bihurtuko zena. Beste dohain batzuk ere egozten zaizkio, hala nola maitasuna, zoriona edo magia, Ilargiari lotutako jainkozkoa izateagatik.

Antzinako irlandar kulturan, eguzkia, euskaraz bezala, izate femeninoa zela uste da. Izatez, badirudi jainkosa batzuk eguzkiarekin identifikatu zituztela eta, Kristau aroan, identifikazio hori Ama Birjinak bereganatu zuen. Aine distira, leinuru esan nahi du. Ailill Olomn erregearekin duen gatazkan, eguzkiaren kolorea duen musika-tresna bat jotzen agertzen da, eta muinotik irteten agertzen da. Eguzkia biziarekin eta heriotzarekin ere lotuta dago, eguzkiak, egunero, Azpimundura joten denez. Gainera, kontakizun batzuetan Manannán mac Lir jainkoaren alaba da, eta horrek Azpimunduarekin, heriotzarekin eta itsasoarekin lotzen du.

Munsterreko biztanleek Aineren omenezko errituak ospatzen zituzten udako solstizio bakoitzean XIX. mendeko uneren batera arte (Monaghan, 2008, 11. or.; Rolleston, 1917/1990, 128. or.). Halaber, esaten da Aine izan zela Munsterreko Fitzgerald familiakoen arbasoa, probintzia horretako errege familia, eta horrek berriz ere subiranotasunarekin lotzen du jainkosa hau (Rolleston, 1917/1990, 128. or.).]]

## Izaera eta eginkizunak 
Beste batzuen arabera, bere izen osoa «Aine na gClair» da eta bere lurraldea Munster konderriaren ekialdea. Limerick konderrian dagoen Knockainy herriaren ondoan dagoen   Cnoc Aine (ingelesez Hill of Áine: Áineren muinoa) bere omenez izendatua izan omen zen. 

Iturri batzuen arabera, Manannán mac Lir jaikoaren alaba bada ere, beste batzuentzat,  Uisneacheko Donn-en biloba eta Eogabail druidaren alaba da, eta beste batzuetan, Dagda jainkoarena.

### Narrazioa 
thumb|Knockainy Hill, Limerick, Irlanda
Bera da Ailill Olomn erregeak bortxatu zuen emankortasunaren jainkosa. Áinek mendekua hartu eta belarriak moztu zizkion bere bortxatzaileari. Belarria galduz gero, Ailill Olomnek ezingo zuen inoiz gehiago Munsterreko buruzagitza izan, haserre bizian bere ezpata hartu eta Áine hil zuen. Cnoc Aine muinoan lurperatu zuten, Guirr lakutik gertu. Errege bati erregetza kendu ziolako, esaten da jainkosa hau ere subiranotasunarekin lotuta dagoela. 

## Erreferentziak 

## Bibliografia 
* Sainero, Ramón (1999) *Diccionario Akal de Mitología celta*. Ediciones Akal, S.A.. 147. orrialdea. ISBN 84-460-0936-6
* Markale, Jean, (2016) *Pequeño Diccionario de Mitologia Celtica*. Olañeta. 2. or. ISBN 9788476518687
* Ellis, Peter Berresford, *Dictionary of Celtic* Mythology (Oxford Paperback Reference), Oxford University Press, (1994): ISBN 0195089618
* O hOgain, Daithi (1991) *Myth*, *Legend and Romance: An Encyclopedia of the Irish Folk Tradition* Prentice Hall Press: ISBN 0132759594
* Wood, Juliette (2002) *The Celts: Life, Myth, and Ar*t, Thorsons Publishers. ISBN 0007640595
* Westropp, Thomas Johnson (1917) The Ancient Sanctuaries of Knockainey and Clogher, County Limerick, and Their Goddesses
* Mac Cana, Proinsias (1955) “Aspects of the theme of King and Goddess in Irish literature” Études celtiques, 7-1. 76-114 or.
* Patricia Lysagh (1997) “Aspects aspects of earth-goddes traditions of the Banshee in Ireland” in: *The Concept of the Goddes*s. Routledge.

## Kanpo estekak