open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xir Khan Bandar

**Xir Khan Bandar** (paxtueraz eta ) Afganistango hiri bat da, herrialdearen iparraldean dagoena. Tajikistango mugan dago, Panj ibaiaren ertzean. Mugaren lehorreko portua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Towraghondi

**Towraghondi** () Afganistango hiri bat da, herrialdearen ipar-mendebaldean dagoena. Herat probintziako herri hau Turkmenistango mugan dago eta 2007an 20.825 biztanle zituen. Lapis lazuliren bidea izeneko merkataritza-bidearen hasiera da.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zaranj

**Zaranj** (persieraz, balutxiz eta ) Afganistango hiri bat da, herrialdearen hego-mendebaldean dagoena. Nimruz probintziako hiriburua, Irango mugan dago eta 2015ean 160.902 biztanle zituen.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magdalena Lobnig

**Magdalena Lobnig** (St. Veit an der Glan, 1990eko uztailaren 19a) austriar emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokoetan esku hartu zuen. Rio 2016 Rio de Janeiro 6. postua lortu zuen skiffean, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, (Tokio), non zilarrezko domina lortu zuen modalitate berean.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Podocarpus Parke Nazionala

**Podocarpus Parke Nazionala** (PNP) Loja eta Zamora Chinchipe probintzietan dago, Ekuadorreko ekialdean. 1982ko abenduaren 15ean ezarri zen. Parkea dibertsitate handiko eremua da eta endemismo handiko eremua, sistema biologiko desberdinen artean baitago.

146.280 hektarea edo 1.468,8 km² inguru ditu. Andeetako Ekialdeko Mendikatearen bi estribazioetan, Nangaritza, Numbala eta Loyola ibaien arroetaraino. Parkearen % 85 inguru Zamora Chinchipe probintzian dago eta % 15 inguru Loja probintzian.

Parke nazionala herrialdeko romerillo basorik handiena babesteko sortu zen, *Podocarpus* generoko hiru espeziez osatua, Ekuadorreko bertako konifera bakarra.

Parke barruan ingurune biologiko paregabea garatu da, batez ere inguruko hegazti-bizitza berezia irudikatzen duena. Podocarpus Parke Nazionalean 100 aintzira baino gehiagoko multzoa dago, ezagunenetako bat Lagunas del Compadre da. Urjauziak, arroilak eta ugaztun eta landare mota desberdinak ere badaude.

Parkera sartzeko bi gune biogeografikoei dagozkien sarrera nagusiak daude, bata **Cajanuma sektorean** dago goiko zona biogeografikoan. Bestea **Bombuscaro Sektorean** dago, beheko zona biogeografikoan Bombuscaro ibaiari dagokiona. Gainera, bi sarbide alternatibo daude Zamora Chinchipe probintziako goi-eremu biogeografikoan, bat **Romerillos sektorean** dago, Jamboé ibaiari dagokiona eta beste ezezagunagoa **Toledo muinoan** sartzen Yangana-Valladolid errepidetik, Cajanuma ezagunena izanik.

## Kanpo estekak
Hanna Prakatsen

**Hanna Vitalievna Prakatsen** (; ,  ahoskatua; Minsk, Bielorrusia, 1992ko irailaren 6a) errusiar emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen skiffean. 

Kontuan izan behar da Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta **ROCen** izenean (Russian Olympic Committee) eta banderapean lehiatu zirela.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
13. linea (Araba Bus)

**Araba Buseko 13. linea** (estilitzatua) hiriarteko autobus linea bat da, Gasteizko geltokia |Bobedarekin Langraiz Okatik eta Uribarri Gaubeatik lotzen duena. Guztira 26 geltoki ditu, 64,3 kilometrotan banatuta, eta 75 minutu inguru behar dira horiek egiteko.

Linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta ordutik Hermanos Arriaga enpresak ustiatzen dute.

## Historia 
Araba Buseko linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta lineetarekin. Hermanos Arriaga enpresari eman zitzaion emakida, hamar urterako.

## Ibilbidea 

## Ordutegiak 

## Tarifak 
[thumb|[Araba Buseko zonalde mapa]]
### Zonaldeak 
Linea horrek, guztira, 4 zonalde zeharkatzen ditu, eta honela banatzen dira:

* : Gasteiz
* : Iruña Oka
* : Añana eta Erriberagoitia
* : Gaubea eta San Zadornil

### Txartelak 
Txartelak eta prezioak Araba Bus sarekoak dira. Zonalde-jauzirik gabeko joan-etorriek 1,45 € balio dute; zonalde-jauzia eginez gero, berriz, 1,90 € jauzi baterako, 2,90 € bi jauzirako eta 4,35 € hiru jauzirako. Hobariak daude BAT, BARIK eta MUGI txartelen erabiltzaileentzat, bai eta familia ugarientzat ere.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Araba Bus

## Kanpo estekak 
* Araba Bus sareko webgune ofiziala
Cajas Parke Nazionala

**Cajas Parke Nazionala** (**PNC**) babestutako gunea da, Ekuadorreko Andeen hegoaldean dagoena, Cuenca hiritik 33 km ipar-mendebaldera, Azuay probintziaren barruan. Parkera sartzeko ohikoena Cuenca-Puerto Inca blltzeko errepidea (E582) da, Cuenca - Sayausí - Molleturo errepidea ere deitua.

Parkearen izena *cassa* kitxua hitzetik dator. Bere esanahia "Sierra Nevadako atea edo badia" aipatzen du, gehiegizko hotzagatik mendilerroaren mendate arriskutsuak aipatzen ditu. 

Babestutako eremua, batez ere, laku-sistemak elkarren artean konektatutako kaxa erraldoi moduan mantentzen dituzten goragune handiek osatzen dute.

Paramo ekosistema baten oinarrizko esparruarekin, 1000 ur-masa baino gehiago daude Parkean, eta horien artean, bere ibar zabaletan kokatutako 235 aintzira ondo nabarmentzen dira; Garrantzitsuenen artean daude Luspa, Lagartococha, Osohuaycu, Mamamag edo Taitachungo, Quinoascocha, La Toreadora, Sunincocha, Cascarillas, Ventanas, Llaviucu, Angas, Ventanas eta Tinguishcocha; Aintzira kopuru handi horrek inguruko korronteak erregulatu eta kontserbatzen ditu haien drainatze bidez. Hala nola,  Tomebamba, **Mazan**. Yanuncay eta **Migüir** ibaiak Cajasen jaio dira, eta horniketa edateko uraren Cuencako hirira. Ibai horiek dira, aldi berean, Paute gune hidroelektrikoaren eragile nagusiak, ia herrialde osoari elektrizitatea ematen baitio.

Parkea osatzen duten askotariko ur masa ugariei esker hegazti migratzaileen presentzia nabarmena da inguruan. Egoera horri esker, inguruak komunitateei ura biltzeko eta hornitzeko egiten duen ekarpenarekin batera, lekua Ramsar gune edo **Nazioarteko Garrantzia duten Hezegune** gisa aitortu ahal izan zen 2002az geroztik 

Inguruan ez dago klimaren erregulartasun nabarmenik; izozteak maiz egoten dira eta zirimiriak (garúa) eta lainoa izaten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baga, biga, higa... sentikaria

**Baga, biga, higa... sentikaria** 1970ko abuztuan Ez Dok Amairu talde artistikoak aurkeztutako ikuskizuna izan zen. *Euskal kanta* *berriaren* mugimenduaren hasierako helburuak zabaldu zituen, 1964az geroztik ordura arte euskal kultura berreskuratu eta berritzen aritu izen talde hori. Geroago Mikel Laboak grabatuko zuen *Baga, biga, higa* abestiaren atarikoak izan ziren haiek.

Taldeari musikak eduki leherkor eta ihardukitzaileari eszipiente gisa balio izan zion. Katalunian (Palau), París, Lovaina, Zaragoza, Madril, Bretainia, etab. ezagutaraztera ematen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Estornes Zubizarreta, Idoia. Ez Dok Amairu. *Auñamendi entziklopedia*.
Ibaguen

**Ibaguen** Aiarako udalerriko Menagarai herriko auzo bat da.

## Demografia eta biztanleria 
## Historia 
## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio auzo honi:

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
*  Aiarako udalaren webgunea
*     Aiaratur, Aiarako turismo elkartea.
Axraf Ghani

**Mohammad Axraf Ghani Ahmadzai** (; Logar, 1949ko maiatzaren 19a) afganiar politikari eta ekonomista da, paxtun etniakoa. Afganistango presidentea izan zen 2014ko irailetik 2021eko abuztura. 2021eko abuztuaren 15ean, talibanek agintea berreskuratu zutelarik, herrialdetik ihes egin zuen.

## Bizitza 
Axraf Ghani Logarren jaio zen 1949ko maiatzaren 19an. AEBetan ibilbide akademiko aberatsa jorratu zuen. 1979an gobernu sozialista ezarri zenetik AEBen inbasiora arteko hamarkadak erbestean eman zituen. 1990eko hamarkadan Munduko Bankuarentzat lan egin zuen. 2001ean Afganistanera itzulirik, bi urtez, 2002tik 2004ra, Finantza ministro izan zen.

Raxid Dostum *gerraren jaun* uzbekoarekin aliantza eginik aurkeztu zen 2014ko presidentetzarako hauteskundeetara,

2019ko hauteskundeetan berriz hautatu zuten presidente, botoen %&nbsp;50,6 lorturik; Abdullah Abdullahek, ordea, ez zituen emaitzak onartu.  2020ko maiatzean, bi agintariek akordio bat adostu zuten eta, haren arabera, batasun gobernua eratu zuten. 2021eko abuztuaren 15ean, Kabul talibanen esku erori zelarik, ihes egin zuen atzerrira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diana Jakimets

**Diana Anatolievna Jakimets** (; Noiabrsk, Errusia, 1995eko otsailaren 17a) errusiar biatleta da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ksenia Burakova

**Ksenia Sergeievna Burakova** (; Lesosibirsk, Errusia, 1992ko martxoaren 25a) errusiar kirol-borrokalaria da, borroka librean aritzen dena. 2021eko Errusiako emakumezkoen borroka txapelduna da 72 kg arteko kategorian.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dari

**Dari hizkuntza** edo **dariera** Afganistanen hitz egiten den persiera izendatzeko erabiltzen den termino ofiziala da,1964az geroztik Afganistango gobernuak persiar hizkuntzarentzat onartua eta sustatua. Mendebaldeko iturri askotan **persiera afganiar** edo **ekialdeko** **persiera** deitzen zaio. Afganistango biztanleen heren baten ama-hizkuntza da gutxi gora-behera.

## Persieraren aldaera 
Hiztegiaren oinarrizko kontzeptu batzuez gain, alde txikia dago Afganistanen eta Iranen egiten den persiera formal idatziaren artean.

thumb|erdian|240px|Persiera nagusi den mapa: Irandik hasita mendebaldetik, Afganistan igarotzen du (non Dari esaten zaion), eta Tajikistanen tajikera hizkuntza bera da funtsean.

Afganistango persiar hizlari askok diotenez, Paxtun talde etnikoak "Dari" terminoa inposatu izan du, afganiarrak beren kultura-, hizkuntza- eta historia-loturetatik Persiako hizketaren mundutik (Iran eta Tajikistan barne) urruntzeko saio gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anita Loos

**Corinne Anita Loos** (Sisson, Kalifornia, 1888ko apirilaren 26a - New York, 1981eko abuztuaren 18a) estatubatuar aktore, eleberrigile, antzerkigile eta gidoilaria izan zen.

1912an Hollywoodeko gidoilarien plantillan lehen emakumea izan zen, D. W. Griffithek kontratatua. Bere lanik ospetsuena 1925eko *Gentlemen Prefer Blondes* eleberri komikoa izan zen. 1951n Broadwayrako Coletteren *Gigi* eleberria egokitu zuen.

## Lanak 
### Eleberriak 
* Gentlemen Prefer Blondes: The Intimate Diary of a Professional Lady. NY: Boni & Liveright, 1925
* But Gentlemen Marry Brunettes. NY: Boni & Liveright, 1927
* A Mouse Is Born. NY: Doubleday & Company, 1951
* No Mother to Guide Her. NY: McGraw Hill, 1961
* Fate Keeps On Happening: Adventures Of Lorelei Lee And Other Writings. NY: Dodd, Mead & Company, 1984
### Ez-fikziozkoak 
* John Emersonekin, How to Write Photoplays NY: James A McCann, 1920
* John Emersonekin. Breaking Into the Movies. NY: James A McCann, 1921
* "This Brunette Prefers Work", Woman's Home Companion, 83 (March 1956)
* A Girl Like I. NY:Viking Press, 1966
* Helen Hayesekin. Twice Over Lightly: New York Then and Now. NY: Harcourt Brace Jovanovich, 1972
* Kiss Hollywood Good-by. NY: Viking Press, 1974
* Cast of Thousands: a pictorial memoir of the most glittering stars of Hollywood. NY: Grosset and Dunlap, 1977
* The Talmadge Girls. NY: Viking Press, 1978
### Broadwayrako Lanak 
* The Whole Town's Talking (1923)
* The Fall of Eve (1925)
* Gentlemen Prefer Blondes (1926)
* The Social Register (1931)
* Happy Birthday (1946)
* Gentlemen Prefer Blondes (1949)
* Gigi (1951)
* Chéri (1959)
* The King's Mare (1967)
* Lorelei (1974)

## Kanpo estekak
Nicoleta-Ancuța Bodnar

**Nicoleta-Ancuța Bodnar** (Vatra Moldoviței, 1998ko irailaren 25a) errumaniar emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen skull bikoitzean Simona Radișekin batera.

## Nazioarteko emaitzak 
## Ikus, gainera 
* Arraunketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Ancuta Bodnar, World Rowing
Simona Radiș

**Simona Radiş** (Botosani, 1999ko apirilaren 5a) errumaniar arraunlari bat da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokion, urrezko domina lortu zuen skull bikoitzean, arraunkide zuela Nicoleta-Ancuța Bodnar. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, urrezko domina eskuratu zuen zortzikoan (beste kideak: Adriana Ailincăi, Roxana Anghel, Amalia Bereș, Mădălina Bereș, Iuliana Buhuș, Dumitrița Juncănariu eta Iuliana Popa; lemazain: Victoria-Ștefania Petreanu) eta zilarrezko domina skull bikoitzean, arraunkide zuela Nicoleta-Ancuța Bodnar.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arraunketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Simona Radiș, World Rowing
Vasilina Makovtseva

**Vasilina Petrovna Makovtseva** (; Turukhansk, Sobietar Batasuna, 1977ko azaroaren 14a) errusiar aktorea da. 2004an aktore profesional bihurtu zen eta, antzerkirako lanez gainera, hamar filmetan parte hartu du.

## Filmografia 
* *Delo bylo v Gavrilovke* (, 2007)
* *Spasite naxi duxi* (, 2008)
* *Vazhniak. Igra navylet* (, 2011)
* *29 kilometr* (, 2012)
* *Angely revoliutsi* (, 2014)
* *Krotkaia* (, 2017)
* *Blokadnyy dnevnik* (, 2020)
* ''Asfal'tovoye solntse* (, 2021)
* *Vtoroye solntse* (, 2021)
* *Kosa'' (, 2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lisa Scheenaard

**Lisa Scheenaard** (Weert, 1988ko irailaren 5a) Herbehereetako emakume arraunlaria da 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen skull bikoitzean Roos de Jongekin batera.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Ellen Hogerwerf

**Elisabeth Wilhelmina "Ellen" Hogerwerf** (Gouda, 1989ko otsailaren 10a) Herbehereetako emakume arraunlaria da. Hiru Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Londres 2012 (Londres), Rio 2016 (Rio de Janeiro) eta Tokio 2020 (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen lemazain gabeko laukoan Tokion. Taldea honako hauek osatzen zuten: Ellen Hogerwerfek berak, Karolien Florijnek, Ymkje Cleveringek eta Veronique Meesterrek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
11. linea (Araba Bus)

**Araba Buseko 11. linea** (estilitzatua) hiriarteko autobus linea bat da, Logroñoko geltokia Eskuernagarekin Eltziegotik lotzen duena. Guztira 13 geltoki ditu, 35,8 kilometrotan banatuta, eta 45 minutu inguru behar dira horiek egiteko.

Linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta ordutik Líneas Regulares de Álava enpresak ustiatzen dute.

## Historia 
Araba Buseko linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta lineetarekin. Líneas Regulares de Álava enpresari eman zitzaion emakida, hamar urterako.

## Ibilbidea 

## Ordutegiak 

## Tarifak 
[thumb|[Araba Buseko zonalde mapa]]
### Zonaldeak 
Linea horrek, guztira, 3 zonalde zeharkatzen ditu, eta honela banatzen dira:

* : Eskuernaga eta Mañueta
* : Eltziego, Guardia, Lantziego eta Lapuebla de Labarca
* : Logroño

### Txartelak 
Txartelak eta prezioak Araba Bus sarekoak dira. Zonalde-jauzirik gabeko joan-etorriek 1,45 € balio dute; zonalde-jauzia eginez gero, berriz, 1,90 € jauzi baterako eta 2,90 € bi jauzirako. Hobariak daude BAT, BARIK eta MUGI txartelen erabiltzaileentzat, bai eta familia ugarientzat ere.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Araba Bus

## Kanpo estekak 
* Araba Bus sareko webgune ofiziala
Ymkje Clevering

**Ymkje Clevering** (Frisia, 1995eko uztailaren 17a) Herbehereetako emakume arraunlaria da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen lemazain gabeko laukoan. Taldea honako hauek osatzen zuten: Ymkje Cleveringek berak, Karolien Florijnek, Ellen Hogerwerfek,  y Veronique Meesterrek.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen lemazain gabeko bikoan Veronique Meesterrekin batera.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Jokin Ormaetxea

**Jokin Ormaetxea Badiola** (Azkoitia, 1980ko maiatzaren 26a - Donostia, 2004ko urriaren 24a) txirrindulari gipuzkoarra izan zen. Afizionatuetan Caja Rural taldetan ibili zen.

## Biografia 
Afizionatu mailan (23 urtez azpikoan), zortzi garaipen eskuratu zituen, gehienbat Euskal Herrian jokaturiko lasterketetan. Emaitza onen ondorioz, 2004an profesionaletara pasatu zen Costa de Almería-Paternina taldean.

2004ko urriaren 24an hil zen, Deba aldean izandako auto istripu bat zela eta.

## Palmaresa 
**2002**
* Urrakiko Igoera
**2003**
* Gorlako Igoera
* Urrakiko Igoera
* Extremadurako Itzuliko etapa 1
* Altsasuko Saria
* Santa Cruz Saria
* 2. Eusebio Vélez Sarian
* 2. Goierriko Itzulian
* 2. Euskaldun Txapelketan
* 3. Pascuas Zirkuituan
* 3. Baiona-Iruñean
* 3.  Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Sarian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roos de Jong

**Roos de Jong** (Haarlem, 1993ko abuztuaren 23a) Herbehereetako emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), brontzezko domina lortu zuen skull bikoitzean Lisa Scheenaardekin batera eta zilarrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024an, lau scull-eko proban Laila Youssifou, Bente Paulis et Tessa Dullemans taldekideekin batera.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kink

[thumb|250px|[Shibari, Kink den praktika bat. .]]
**Kink** () kontzeptuan giza sexualitatean ohikoak ez diren jardute, kontzeptu edo fantasiak biltzen dira. "Kink" hitza ingeleseztik dator, hitzez hitzeko itzulpena batean "harridura, desbideratzea, anormaltasuna" izan daiteke. Orokorrean, konbentzionalismotik at edo ohikoa ez den sexu jarrera bat izendatzeko hitza izan daiteke. Normalean, fenomeno honek kutsu erotikoa du.

## Historia 
Kink terminoa praktikatzen dutenek sexu fetitxismoa praktiken sinonimo gisa aldarrikatu dute, horrekin praktika sexual eta erotiko ugari adieraziz, ludikotik sexu objektibaziora eta zenbait parafilia adieraziz. XXI. mendean, "kink" terminoa, BDSM, fetitxea eta fetitxea bezalako esamoldeekin batera, "parafilia" terminoa baino gehiago erabili ohi da.

Unibertsitate batzuek, LGTB kezka zabalagoen testuinguruan, fenomenoa aztertu dute. Margie Nichols psikologoak, esaterako, "kink" LGBTQen 'Q' osatzen duten elementuetako bat dela esan du.

Kink sexu praktikak ohiko sexu praktikatzat jotzen direnetatik harago doaz, sexu bikotekideen arteko intimitatea areagotzeko bide gisa. Batzuek kinka eta fetitxismoa bereizten dituzte, lehenengoa bikotearen intimitatearen hobekuntza gisa definitzen dutelarik, eta bigarrena bere ordezko gisa. Ohikoa edo ez dena oso aldakorra da garaien eta tokien arabera.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Parafilia
* BDSM
* Fetitxismo

## Kanpo estekak 
*: International Association of Rubberists elkartearen webgune ofiziala.
Olga Martynova

**Olga Borisovna Martynova** (; Dudinka, Sobietar Batasuna, 1962ko otsailaren 26a) erruso-alemaniar idazlea da. Poemak errusieraz idazten ditu. Prosa eta saiakera, berriz, alemanez.

Martynova Leningraden hazi zen, non errusiar literatura eta errusiera ikasi zuen. Hainbat literatura-elkartetan aritu zen. 1990ean Berlinen egonaldi bat egin ondoren, 1991n Frankfurtera bizitzera joan zen Oleg Juriev senarrarekin eta Daniel semearekin batera.

2010ean bere lehen eleberria idatzi zuen *Sogar Papageien überleben uns*.

2012an Martynovak Ingeborg-Bachmann saria irabazi zuen *Ich werde sagen: Hi!* idazlanarekin.

## Bibliografia 
* *Postup janvarskikh sadov* (poemak), Mosku, 1989.
* *Sumasxedxi kuznetxik* (poemak), San Petersburgo, 1994.
* *Txetyre vremeni notxi* (poemak), San Petersburgo, 1998.
* *Frantsuzskaia biblioteka* (poemak), Mosku, 2007.
* *O Vvedenskom. O Txvirike i Txvirke* (poemak), Mosku, 2010.

### Alemanez 
* *Brief an die Zypressen* (poemak), Rimbaud, Aachen, 2001, .
* *Wer schenkt was wem* (saiakerak eta kritika literarikoak), Rimbaud, Aachen, 2003, .
* *In der Zugluft Europas* (poemak), Wunderhorn, Heidelberg, 2009, .
* *Sogar Papageien überleben uns* (eleberria), Droschl, Graz, 2009, 
* *Zwischen den Tischen*. Bernstein, Bonn, 2011,  (Olga Martynovaren eta Oleg Jurieven saiakerak).
* *Von Tschwirik und Tschwirka* (poemak). Droschl, Graz, 2012, .
* *Mörikes Schlüsselbein* (eleberria), Droschl, Graz, 2013, .
* *Der Engelherd* (eleberria), S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main, 2016 .
* *Über die Dummheit der Stunde* (saiakera). S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main, 2018 .

### Ele bietan 
Alemanez eta errusieraz (Jelena Schwarzekin lankidetzan):
* *Rom liegt irgendwo in Russland: Zwei russische Dichterinnen im lyrischen Dialog über Rom*, Procura, Viena, 2006, .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Svetlana Kliukina

**Svetlana Alekseievna Kliukina** (; Severodvinsk, Sobietar Batasuna, 1989ko otsailaren 10a) errusiar gimnasta artistikoa da.

2008ko Beijingeko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Errusia ordezkatuz.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marieke Keijser

**Marieke Keijser** (Rotterdam, 1997ko urtarrilaren 21a) Herbehereetako emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen skull arin bikoitzean Ilse Paulisekin batera.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Pascal Campion

**Pascal Campion** (River Edge (New Jersey), 1973ko urriaren 13a) Ameriketako Estatu Batuetako ilustratzailea eta animatzailea da.

## Biografia 
Hiru urte zituela familiarekin Frantzia hegoaldera bizitzera joan zen Pascal Campion, Proventzara hain zuzen ere. Txikitatik izan zuen marrazteko sena eta Sean anaia nagusiak komikietako azalak erreproduzitzeko lana eman zion komikiak irakurtzearen truke. 2000. urtean, ilustrazio narratiboan lizentziatu zen Estrasburgoko Dekorazio Arte Eskolan eta arte digitalean espezializatu zen.

## Lanak 
* *Sunny Side - The Art of Pascal Campion* (Cfsl Ink, 2012) - 
* *The Unlikely Story of a Pig in the City* - Pascal Campion (ilustratzailea) eta Jodi Kendall (autorea) (Harper Collins, 2017) - 
* *Good Morning, City* - Pascal Campion (ilustratzailea) eta Pat Kiernan (autorea) (Farrar, Straus and Giroux (BYR), 2016) - 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ilse Paulis

**Ilse Paulis** (Leiderdorp, 1993ko uztailaren 30a) Herbehereetako emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan esku hartu zuen: Rio 2016 Rio de Janeiro, Maalke Headekin batera, urrezko domina eta Tokio 2020 (Tokio), Marieke Keijserekin batera, brontzezkoa, biak skull arin bikoitzean.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Julia Fomenko

**Julia Nikolaievna Txizhenko-Fomenko** (; Arkhangelsk, Sobietar Batasuna, 1979ko abuztuaren 30a) errusiar distantzia erdiko atleta da, 1500 metroko lasterketan espezialista.

2006an Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketako 1500 metroko lasterketa irabazi zuen Moskun.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chen Yunxia

**Chen Yunxia** (; 1995eko abenduaren 5a) txinatar emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen skull laukoitzean. Taldea hauek osatzen zuten: Chen Yunxiak berak, Zhang Lingek, Lü Yangek eta Cui Xiaotongek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Anastasia Maksimova

**Anastasia Ivanovna Maksimova** (; Petrozavodsk, Sobietar Batasuna, 1991ko ekainaren 27a) errusiar gimnasta artistikoa da.

## Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, (Rio de Janeiro), esku hartu, eta urrezko domina eskuratu zuen Errusia ordezkatuz, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, (Tokio), zilarrezkoa lortu zuen ROC ordezkatuz; biak gimnasia erritmikoan *Taldeka aparatu guztiak* kategorian; Tokion, Bulgariako taldearen (urrezko domina) atzetik eta Italiako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen ROCeko taldea.
Honako hauek osatzen zuten  ROCeko gimnasta taldea: Anastasia Blizniuk, Anastasia Maksimova, Angelina Xkatova, Anastasiia Tatareva eta Alisa Tistxenkok. Kontuan izan, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.
 
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zhang Ling (arraunlaria)

**Zhang Ling** (; Shangai, 1997ko otsailaren 27a) Txinako emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) 6. postua eskuratu zuen, eta Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina lortu zuen skull laukoitzean. Taldea hauek osatzen zuten: Zhang Lingek berak ,Chen Yunxiak, Lü Yangek eta Cui Xiaotongek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Julia Txekaliova

**Julia Vladimirovna Txekaliova** (; Vologda, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1984ko otsailaren 6a) errusiar iraupen-eskiatzailea da. 2004az geroztik lehiatzen da.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kateryna Buzhynska

**Kateryna Volodymyrivna Buzhynska** (; Norilsk, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1979ko abuztuaren 13a) ukrainar abeslaria da. Mezzosoprano ahots-erregistroa du. 2003an Ukrainako artista mereziduna saria jaso zuen. 2015ean Ukrainako artista nazionala izendatu zuten.

## Diskografia 
### Diskoak 
* 1998 — *Muzyka, kotoruiu ja liubliu* ()
* 1999 — *Liod* ()
* 2001 — *Plamaia* ()
* 2003 — *Romansevo* ()
* 2005 — *Liubimoi nazovi* ()
* 2011 — *Koroleva vdokhnovenia* ()
* 2012 — *Jak u nas na Ukraini* ()
* 2014 — *Nezhny, rodnoi* ()

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guo Linlin

**Guo Linlin** (; Hengshui, 1992ko azaroaren 13a) Txinako emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen zortzikoan. Taldea hauek osatzen zuten: Guo Linlinek berak, Ju Ruik, Li Jingjingek, Miao Tianek, Wang Zifengek, Wang Yuweik, Xu Feik, Zhang Minek eta Zhang Dechangek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Josean Alkorta

**Josean Alkorta** edo **José Antonio Alcorta** (1947 &ndash; Donostia, 1992ko ekainaren 10a) kirol kazetari eta irrati esataria. Donostiako Herri Irratian oso ezaguna Errealaren partidak 20 urtez erretransmititu zituelako.

## Biografia 
Bihotzekoak jota hil zen 45 urterekin 1992ko ekainak 10ean.

## Lana 
Kirol kazetaria izan zen 25 urtez eta estadistiken zalea *Estatistiken errege* ezizena jarri zioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Josean Alkortaren kontakizunaren laburpena Errealak sartutako bi golez 1981-04-26ko Sporting - Errealaren partidan, lehen mailako lehen Liga irabazi zuenean.
* Txema Olidenen txioa: argazkian ezkerretik hasita, Txema Oliden, Ivan Alkorta (Josean Alkortaren semea) eta eskuinean Josean Alkorta.
Feryal Abdelaziz

**Feryal Abdelaziz** —— (Kairo, Egipto, 1999ko otsailaren 16a) karateka da. Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina bat lortu zuen; halaxe, Egiptoko lehen emakumezko txapeldun olinpikoa bihurtu zen.

Tokioko Olinpiar Jokoetan, 2020an, urrezko domina irabazi zuen finalean, Irina Zaretska azerbaijandarra 2-0 garaituta. Egiptoko emakumezko batek lortutako aurreneko urrezko domina olinpikoa da, eta herrialde hark 2004an lortua zuen azken urrezko domina.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zhang Yufei

**Zhang Yufei** (, Xuzhou, 1998ko apirilaren 19a) igerilari txinatarra da. Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan lau domina lortu zituen, urrezko bi eta zilarrezko bi. Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan ez zuen txapelketarik irabazi baina sei domina eskuratu zituen, zilarrezkoa bat eta brontzezkoak bost. Paris 2024an domina gehien irabazi zituen kirolaria izan zen ondorioz, beste inork ez baitzituen sei eskuratu.

## Ibilbidea 
Amak bultzatuta, hiru urterekin hasi zen igeri egiten, ama bera entrenatzaile zuela. 14 urte baino ez zituela, 2008an, txapeldun olinpikoa izandako Liu Zige garaitu zuen 200 m tximeleta proban, Pekinen jokaturiko Munduko Kopan, eta, hurrengo urtean, Txinako igeriketa selekzioan sartu zen. 2014an egin zuen nazioarteko debuta, Gazteen Udako Olinpiar Jokoetan, eta bost domina eskuratu zituen, hiru urrezko eta zilarrezko bi.

## Olinpiar Jokoak
### Tokio 2020, urreak eta munduko errekorra 
Tokioko Olinpiar Jokoetan (2020koak izenez, baina 2021ean eginak) urrezko bi domina eskuratu zituen, *200 m tximeleta*n (Olinpiar errekorra hautsiz 2.03.86 denborarekin) eta *4x200 m libre*an (taldeak munduko errekorra hautsi zuelarik 7:40,33 denborarekin); honako hauek osatzen zuten taldea: Yang Junxuan, Tang Muhan, Zhang Yufei, Li Bingjie, Dong Jie eta Zhang Yifan-ek; azken biak ez zuten finalean (munduko errekorreko lorpenean) parte hartu. 100 m tximeletan, bigarren egin zuen Maggie MacNeil kanadarrarengandik 5 ehunenekotara.

### Paris 2024, polemika eta sei domina 
2024an, Parisko Jokoetarako prestakuntza fasean, apirilean albistea zabaldu zuen AEBetako The New York Times egunkariak Txinako igerilarien taldeko 23 kidek dopin positiboa eman zutela jakinarazi zuen. Trimetazidina (TMZ) izan omen zen gai debekatua, eta Tokioko Jokoak baino lehenago gertatu omen zen kasua. 23 igerilarien artean omen zegoen Zhang.

Txinak azalpenak eman zizkion Munduko Anti-Dopin Agentziari (WADA), jandako zerbaiten ondorioak agertu zirela analisietan, eta WADAk ontzat eman zuen azalpena, kontua horretan geratu zelarik.

Nolanahi ere, 2024an zehar Txinako igerilariek beste inongo herrialdeetakoek baino kontrol gehiago izan zituztela jakinarazi zen. Igerilari bakoitzeko 21 test, kopuru ertain gisa, eta kasu guztietan emaitza negatiboekin.

Parisko igerileku olinpikoan, azkenik, Zhang brontzezko hiru domina lortu zituen banakako probetan (50 m estilo librea, 100 m tximeleta eta 200 m tximeleta), eta erreleboetan zilar bat (4x100 m medley mistoa) eta beste bi brontze (4x100 m estilo librea eta 4x100 medley emakunezkoena). Urrerik gabe, baina Parisko banakako kirolari guztien artean domina gehien, sei, beste inork lortu ez zuena.

## Udako Olinpiar Jokoak
## Gainerako emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miao Tian (arraunlaria)

**Miao Tian** (; Pekin, 1983ko urtarrilaren 18a) Txinako emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) 7. postua egin zuen lau lemazain gabekoan, eta Tokio 2020an (Tokio) brontzezko domina lortu zuen zortzikoan. Taldea hauek osatzen zuten: Miao Tianek berak, Guo Linlinek, Ju Ruik, Li Jingjingekek, Wang Zifengek, Wang Yuweik, Xu Feik, Zhang Minek eta Zhang Dechangek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
18. linea (Araba Bus)

**Araba Buseko 18. linea** (estilitzatua) hiriarteko autobus linea bat da, Gasteizko Unibertsitateko geltokia Durangorekin lotzen duena. Guztira 22 geltoki ditu, 45,1 kilometrotan banatuta, eta 60 minutu inguru behar dira horiek egiteko.

Linea 2019ko urtarrilaren 12an inauguratu zen eta ordutik La Unión enpresak ustiatzen dute.

## Historia 
Araba Buseko linea 2019ko urtarrilaren 12an inauguratu zen linearekin. La Unión enpresari eman zitzaion emakida, hamar urterako.

## Ibilbidea 

## Ordutegiak 
Itzalpeko ibilbideek eskoladunetan bakarrik ematen dute zerbitzua. Urdinezko itzalak astelehenetik ostiralera egiten dituzte, eta morezko itzalak, berriz, astelehenetik ostegunera, eta berdezko itzalak, ostiraletan bakarrik.

## Tarifak 
[thumb|[Araba Buseko zonalde mapa]]
### Zonaldeak 
Linea horrek, guztira, 4 zonalde zeharkatzen ditu, eta honela banatzen dira:

* : Gasteiz
* : Arratzua-Ubarrundia eta Legutio
* : Abadiño eta Otxandio
* : Durango, Iurreta, Izurtza eta Mañaria

### Txartelak 
Txartelak eta prezioak Araba Bus sarekoak dira. Zonalde-jauzirik gabeko joan-etorriek 1,45 € balio dute; zonalde-jauzia eginez gero, berriz, 1,90 € jauzi baterako, 2,90 € bi jauzirako, 4,35 € hiru jauzirako eta 6,40 € lau jauzirako. Hobariak daude BAT, BARIK eta MUGI txartelen erabiltzaileentzat, bai eta familia ugarientzat ere.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Araba Bus

## Kanpo estekak 
* Araba Bus sareko webgune ofiziala
Isabel Etxeberria (argipena)

**Isabel Etxeberria** emakume hauen izena izan daiteke:

* Isabel Etxeberria Gorriti
* Ixabel Etxeberria Muxika
* Isabel Etxeberria Ramirez
Lizarrako geltokia

**Lizarra** Euskal Herriko Nafarroa Garaiko autobus geltoki bat da, Lizarra udalerriko Alde Zaharra auzoan kokatuta dagoena.

Geltokia 1927ko irailaren 23an ireki zen, Bergara-Lizarra burdinbideko tren geltokiaren bezala.

## Egoera 
Geltokia Alde Zaharra auzoan dago, Koroatzea plazan eta Ega ibaiaren alboan. Geltokiaren ondoan Lizarrerria Bus sareko Geltokia geldialdia zerbitzu ematen dio.

## Sarbideak 
*  Koroatzea plaza

### Irisgarritasuna 
Geltokia erabat egokituta dago mugikortasun urriko pertsonentzat, ez baitago desnibelik.

## Historia 
## Geltokia 
### Nasak 
Geltokian 5 nasa daude, 2 eraikinaren aldean, bi kontrako aldean eta beste bat hiriko autobusarentzat.

### Eragileak 
## Zerbitzuak 
### Araba Bus 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nafarroako Hiriarteko Garraioa
* Araba Bus
* Lizarrerria Bus

## Kanpo estekak
Marta Wieliczko

**Marta Wieliczko** (Gdańsk, 1994ko urriaren 1a) Poloniako emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen skull laukoitzean. Taldea hauek osatzen zuten: Marta Wieliczkok berak, Agnieszka Kobusek, Maria Sajdakek eta Katarzyna Zillmannek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Maria Sajdak

**Maria Sajdak**, sortzez **Maria Springwald**, (Krakovia, 1991ko uztailaren 30a) poloniar emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) brontzezko domina lortu zuen skull laukoitzean, eta Tokio 2020an (Tokio), zilarrezkoa modalitate berean. Tokion, hauek osatzen zuten taldea: Maria Sajdakek berak, Agnieszka Kobusek, Marta Wieliczkok eta Katarzyna Zillmannek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Cheiramiona

***Cheiramiona*** Afrikan aurkitzen den armiarma *Araneomorphae* generoa da, *Miturgidae* familiakoa.

## Espezien zerrenda 
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
* *Cheiramiona akermani* (Lawrence, 1942)
* *Cheiramiona amarifontis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona ansiae* Lotz, 2003
* *Cheiramiona brandbergensis* Lotz, 2005
* *Cheiramiona clavigera* (Simon, 1897)
* *Cheiramiona collinita* (Lawrence, 1938)
* *Cheiramiona dubia* (O. Pickard-Cambridge, 1874)
* *Cheiramiona ferrumfontis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona filipes* (Simon, 1898)
* *Cheiramiona florisbadensis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona fontanus* Lotz, 2003
* *Cheiramiona hewitti* (Lessert, 1921)
* *Cheiramiona jocquei* Lotz, 2003
* *Cheiramiona kalongensis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona kentaniensis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona krugerensis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona lajuma* Lotz, 2003
* *Cheiramiona langi* Lotz, 2003
* *Cheiramiona lejeuni* Lotz, 2003
* *Cheiramiona mlawula* Lotz, 2003
* *Cheiramiona muvalensis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona paradisus* Lotz, 2003
* *Cheiramiona regis* Lotz, 2003
* *Cheiramiona ruwenzoricola* (Strand, 1916)
* *Cheiramiona silvicola* (Lawrence, 1938)
* *Cheiramiona simplicitarsis* (Simon, 1910)
* *Cheiramiona stellenboschiensis* Lotz, 2003

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :ION
* :Nomenclator Zoologicus
Teminius

***Teminius*** Amerikan aurkitzen den armiarma *Araneomorphae* generoa da, *Miturgidae* familiakoa.

## Espezien zerrenda 
The World Spider Catalog 13.5aren arabera:
* *Teminius affinis* Banks, 1897
* *Teminius agalenoides* (Badcock, 1932)
* *Teminius hirsutus* (Petrunkevitch, 1925)
* *Teminius insularis* (Lucas, 1857)
* *Teminius monticola* (Bryant, 1948)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :ION.
* :Nomenclator Zoologicus.
Ria Thompson

**Ria Thompson** (1997ko azaroaren 3a) australiar emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen skull laukoitzean. Taldea hauek osatzen zuten: Ria Thompsonek berak, Rowena Meredithek, Harriet Hudsonek eta Caitlin Croninek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Prochora

***Prochora*** armiarma *Araneomorphae* generoa da, *Miturgidae* familiakoa. Israelen eta Sizilian aurkitzen da. *Prochora* taxon monotipikoren elementu bakarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :ION.
* :Nomenclator Zoologicus.
Systaria

***Systaria*** Melanesian eta Asian aurkitzen den armiarma *Araneomorphae* generoa da, *Miturgidae* familiakoa.

## Espezien zerrenda 
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
* *Systaria acuminata* Dankittipakul & Singtripop, 2011
* *Systaria barkudensis* (Gravely, 1931)
* *Systaria bifida* Dankittipakul & Singtripop, 2011
* *Systaria bohorokensis* Deeleman-Reinhold, 2001
* *Systaria cervina* (Simon, 1897)
* *Systaria decidua* Dankittipakul & Singtripop, 2011
* *Systaria deelemanae* Dankittipakul & Singtripop, 2011
* *Systaria dentata* Deeleman-Reinhold, 2001
* *Systaria drassiformis* Simon, 1897
* *Systaria elberti* (Strand, 1913)
* *Systaria gedensis* Simon, 1897
* *Systaria hainanensis* Zhang, Fu & Zhu, 2009
* *Systaria insolita* Dankittipakul & Singtripop, 2011
* *Systaria insulana* (Rainbow, 1902)
* *Systaria lanna* Dankittipakul & Singtripop, 2011
* *Systaria leoi* (Barrion & Litsinger, 1995)
* *Systaria mengla* (Song & Zhu, 1994)
* *Systaria scapigera* Dankittipakul & Singtripop, 2011

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :ION.
* :Nomenclator Zoologicus.
Lucy Stephan

**Lucy Stephan** (Nhill, Victoria, 1991ko abenduaren 10a) australiar emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) eta Tokio 2020an (Tokio). Tokion urrezko domina lortu zuen lemazain gabeko laukoan. Taldea hauek osatzen zuten: Lucy Stephanek berak, Rosemary Popak, Jessica Morrisonek eta Annabelle McIntyreek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Aimak

**Aimak** () nomada eta erdi-nomada den persiar herria da, Pakistan, Afganistan eta, neurri txikiagoan, Iranen bizi dena. Aimak gehienak musulman sunitak dira eta euren hizkuntza propioa hitz egiten dute, persiera modernotik datorren aimakera, nahiz eta talde batzuek paxtueraz egin.

Jatorrian, *Txahar* () Aimak () bezala ezagutzen ziren, lau azpitributan banatzen zirelako, gehiago zirela iradokitzen den arren. Aimak hitza mongolieratik dator eta "tribu" esan nahi du.

Hizkuntza bezalako elementuengatik bereizitako herri bakarra bada ere, azpi-tribu bakoitzak bere aldaerak ditu: timuriak eta hazara-aimakak yurtetan bizi dira, lehenak mongol jatorrikoak dira eta *Txahar* Aimakaren talderik handiena eta boteretsuena dira, 300.000 kide baino gehiagorekin: hazara-aimakak, nagusiki, musulman xiitak dira; taimaniak, ferozkohiak eta jamshidiak irandarrak dira, baina Afganistango hainbat lekutan bizi dira eta tajiktzat dute bere burua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rosemary Popa

**Rosemary Popa** (Melbourne, 1991ko abenduaren 30a) australiar emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen lau lemazain gabekoan. Taldea hauek osatzen zuten: Rosemary Popak berak, Lucy Stephanek, Jessica Morrisonek eta Annabelle McIntyreek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Miturgidae

***Miturgidae*** edo ***Miturgidoak*** *Araneomorphae* armiarmen familia da, ia mundu osoan zabalduta bi poloetan izan ezik. Haien ziztadak arriskutsuak dira gizakientzat.

## Sailkapena 
26 genero eta 351 espezie deskribatu dira; horietatik 193 *Cheiracanthium* generokoak dira. 

Ondoren aurkezten den sailkapean Joe Hallanek proposatu zuen.*Biology Catalog*.

**Miturginae subfamilia**
* *Mituliodon* Raven & Stumkat, 2003 (Timor, Australia)
* *Miturga* Thorell, 1870 (Australia, Ginea Berria)
* *Syrisca* Simon, 1885 (África, Hegoamerika)
* *Syspira* Simon, 1895 (AEB, Mexiko). Genero honek Lycosidae familiarekin antzekotasun handia du.
* *Teminius* Keyserling, 1887 (Amerika)

**Systariinae subfamilia**
* *Palicanus* Thorell, 1897 (Asiako hegoekialdea)
* *Systaria* Simon, 1897 (Asiako ekialdea)
* *Tamin* Deeleman-Reinhold, 2001 (Borneo, Sulawesi)
* *Xantharia* Deeleman-Reinhold, 2001 (Borneo, Sumatra)

***Incertae sedis***
* *Diaprograpta* Simon, 1909 (Australia)
* *Pacificana* Hogg, 1904 (Zeelanda Berria)
* *Parapostenus* Lessert, 1923 (Hegoafrika)
* *Prochora* Simon, 1885 (Sicilia, Israel)
* *Zealoctenus* Forster & Wilton, 1973 (Zeelanda Berria)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Arachnology Webgunea: Araneae
* :Platnick, N.I. 2003. Munduko Armiarmen Katalogoa.
* :Australiako armiarmen argazkiak.
* :Fact Sheet on Sac Spiders
Zhang Min (arraunlaria)

**Zhang Min** (; Jinan, 1993ko ekainaren 20a) Txinako emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) 7. postua egin zuen lau lemazain gabekoan, eta Tokio 2020an (Tokio) brontzezko domina lortu zuen zortzikoan. Taldea hauek osatzen zuten: Zhang Minek berak, Miao Tianek berak, Guo Linlinek, Ju Ruik, Li Jingjingekek, Wang Zifengek, Wang Yuweik, Xu Feik eta Zhang Dechangek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Afgani

**Afgani**  (dariz eta ) Afganistanen zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **AFN** da eta bere sinboloa Af. Afgani banako baten ehunena pul deitzen da eta afgani bakoitza 100 pulez osatuta dago. 1925ean sortu zuten afganiar errupia ordezkatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Panjshir harana

**Panjshir harana** (, literalki *Bost Lehoien harana*) Afganistango iparraldean dagoen bailara bat da, Kabuletik 150 kilometrora eta Hindu Kush mendietatik gertu. Panjshir ibaiak erdibitzen du. Bertan 100.000 pertsona baino gehiago bizi dira, tartean tajik etniako Afganistango talderik handiena. 2004tik aurrera, Afganistango Errepublika Islamiarra sortu zenean, Panjshir probintziaren muinean bilakatu zen, lehenago Parwan probintziaren parte izanik. 

Afganistango Errepublika Demokratikoaren garaian, bertan Gobernuaren indarrek eta Sobietar indarrek mujahidinen aurkako Panjshir ofentsiba egin zuten, Afganistango gerraren baitan, 1980 eta 1985 artean. Ahmad Shah Massoud komandante lokalak bailara babestu zuen eta lortu zuen sobietarrek ez hartzea. Afganistango Gerra Zibilaren baitan, Talibanaren eta Iparraldeko Aliantzaren arteko guda baten lekuko izan zen, Massoud komandantearen gidaritzapean, berriro ere Talibanek eskualdea hartzea ekidin zuenean. Afganistango Errepublika Islamiarraren garaian, herrialdeko eskualderik seguruena zela esan ohi zen, eta 2021eko abuztutik ere Panjshir erresistentziaren gune nagusia da Afganistango Emirerri Islamiarraren aurka. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nargile

**Nargilea**, **hookah** edo **urezko pipa** ere deitua, zapore ezberdineko tabakoa erretzeko erabiltzen den gailu bat da. Nargilea ekialdeko jatorrikoa da, baina XXI. mendearen lehen urteetatik Europa eta Amerikako herrialdeetan ezartzen joan da, eta nolabaiteko ospea lortu du adin askotako erabiltzaileen artean.

Nargilezko tabakoa, melaza (*muassel*) ere deitua, nargilean erretzeko tabako mota berezi bat da. Tabako horrek ez du zerikusirik zigarroekin, puruekin edo tabako txikituekin; izan ere, tabako-orri fin samarrek osatzen dute, askotan garbituta eta eztiarekin edo antzekoekin nahastuta, baita gehigarriek ere, zaporeren bat izan dezaten.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Tabako xehe

**Tabako xehea** edo **tabako txikitua** ondo xehetutako tabakoa da, eskuz egiten diren zigarrorako erabiltzen dena. Mota ezberdinak erabiltzen dituzte; xehadura gehienek xehatu-estiloen nahasketa sinple bat erabiltzen dute, gehienak xehadura solteaz osatua. Xehadura batzuek pipa-tabakoa gogorarazten duten nahasketak egiten dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Zhang Dechang

**Zhang Dechang** ( Jining, 1978ko abuztuaren 23a) Txinako emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen zortzikoan. Taldea hauek osatzen zuten: Zhang Dechangek berak, Wang Zifengek, Guo Linlinek, Ju Ruik, Li Jingjingek, Miao Tianek, Wang Yuweik, Xu Feik eta Zhang Minek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Zigarreta-paper

**Zigarreta-papera** paper mehea da, kolatu gabea, bere errekortasuna tabakoaren errekortasunera egokitzeko kargak eta gehigarriak izan ditzakeena. Hausturaren kontrako erresistentzia handia izaten du, eta zigarretak egiteko erabiltzen da. Zigarreta-paperak mutur gomaztatu bat du, 12 eta 25 g/m² arteko gramajearekin, konposizioaren, marken eta erabileren arabera. Marka ezagunenetako batzuk "India", "Zomopaper", "Smoking", "Raw", "OCB" eta "Rizzla" dira.

Zigarreta-paper fabrikatuak zigarroaren errekuntza kontrolatzeko erabiltzen diren gehigarriak ditu:
* Kaltzio karbonatoa
* Fosfatoa
* Nitratoa
* Tartratoa

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Vasilisa Stepanova

**Vasilisa Andreievna Stepanova** (,  ahoskatua; Tver, 1993ko urtarrilaren 26a) errusiar emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen skull bikoitzean Jelena Oriabinskaia lagun zuela.

Kontuan izan behar da Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta **ROCen** izenean (Russian Olympic Committee) eta banderapean lehiatu zirela.

## Nazioarteko emaitzak
 ordezkatzen

 Errusia ordezkatzen

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Lehen Federazioa

**Lehen Federazioa** (), Espainiako futbol liga txapelketaren hirugarren maila da, bigarren B maila desagertuta 2021/2022 denboraldian abiatua. Sorreran, **RFEF lehen maila** () zuen izena.

## Sorrera 
2019-2020 denboraldian 2.B mailako 28. jardunaldia jokatu ondoren COVID-19 pandemiaren erruz txapelketa etenda gelditu zen. Igoera promozioak jokatu ziren eta ez zen jeitsierarik izan. 100 talde bildu zirenez 2020-21 denboraldian bi fasetan jokatu zen eta 100 talde horietatik lauk bigarren mailara igotzea lortu zuten. Hurrengo 36 taldek eta Bigarren mailatik jeitsitako laurek maila berria osatu zuten 2021-22 denboraldirako, *RFEF lehen maila* hain zuzen ere. Gainerako taldeek Bigarren Federazioa osatu zuten, Espainiako futbol sistemako laugarren maila, Federazioaren ardurapeko bigarrena.

## Lehia sistema 
Sailkaturiko 40 taldeak 20 taldetako bi multzotan banatu ziren, gertutasun geografikoaren arabera. Liga amaitzerakoan talde bakoitzeko txapelduna zuzen igoko da Bigarren mailara eta multzo bakoitzean 2. eta 5. postuen artean geldituko direnek play-offak jokatu eta beste bi talde igoko dira.

Bigarren Federaziora jaitsiko dira multzo bakoitzeko azken bost taldeak.

## Palmaresa 
* 10px igoera lortu zuten euskal taldeak
* 10px maila galdu zuten euskal taldeak

## Euskal taldeak 
### Euskal taldeak 2025-26 denboraldian 
### Guztira 
2025-26 barne.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Lehen maila RFEF 2021-22

## Kanpo estekak
Diaprograpta

***Diaprogapta*** armiarma *Araneomorphae* generoa da, *Miturgidae* familiakoa. Australian aurkitzen da. 

## Espezien zerrenda 
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
* *Diaprograpta abrahamsae* Raven, 2009
* *Diaprograpta alfredgodfreyi* Raven, 2009
* *Diaprograpta hirsti* Raven, 2009
* *Diaprograpta peterandrewsi* Raven, 2009
* *Diaprograpta striola* Simon, 1909

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :ION.
* :Nomenclator Zoologicus.
Hillary Janssens

**Hillary Janssens** (Surrey, 1994ko uztailaren 21a) kanadar emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta brontzezko domina lortu zuen skull bikoitzean Caileigh Filmer lagun zuela.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Eutichurus

***Eutichurus*** armiarma *Araneomorphae* generoa da, *Miturgidae* familiakoa. Ertamerikan, Hego Amerikan eta Asia Hegoaldean aurkitzen da. 

## Espezien zerrenda 
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
* *Eutichurus abiseo* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus arnoi* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus brescoviti* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus chingliputensis* Majumder & Tikader, 1991
* *Eutichurus cuzco* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus ferox* Simon, 1897
* *Eutichurus furcifer* Kraus, 1955
* *Eutichurus ibiuna* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus itamaraju* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus keyserlingi* Simon, 1897
* *Eutichurus lizeri* Mello-Leitão, 1938
* *Eutichurus luridus* Simon, 1897
* *Eutichurus madre* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus manu* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus marquesae* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus pallatanga* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus putus* O. Pickard-Cambridge, 1898
* *Eutichurus ravidus* Simon, 1897
* *Eutichurus saylapampa* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus sigillatus* Chickering, 1937
* *Eutichurus silvae* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus tezpurensis* Biswas, 1991
* *Eutichurus tropicus* (L. Koch, 1866)
* *Eutichurus valderramai* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus yalen* Bonaldo, 1994
* *Eutichurus zarate* Bonaldo, 1994

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :ION.
* :Nomenclator Zoologicus.