open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emakumezkoen Traineru Ligako 2023ko denboraldia

**Emakumezkoen Traineru Ligako 2023ko denboraldia** Euskotren Ligaren hamabosgarren denboraldia izan zen, zortzi traineruz osaturiko lehenengo Liga hain zuzen ere. Arraun Lagunak talde donostiarrak bigarren liga eskuratu zuen.

## Historia 
Lau trainerutako Ligatik zortzi trainerutako Ligara pasatu behar zenez 2022ko ETE Ligako lehenengo biak zuzenean igo ziren Euskotren Ligara, Hondarribiak eta Hibaikak. Galiziako Ligako aurreneko biek ere lortu zuten zuzeneko igoera, Cabo da Cruzek eta Chapelak. Chapelak uko egin zion ordea eta hirugarren izan zen Mugardosek ere bai, ondorioz Tirán (laugarrena) sartu zen zuzenean Euskotren Ligara.

## Partaideak 

## Estropadak 

## Sailkapena 

1 Ligak egin zuen akordioaren arabera Galiziako bi traineruek ez dute jeitsiera play-offik jokatuko bi urtetan.
2 Cidade da Coruña bandera bi jardunalditan jokatzekoa zen, baina lehenengoa bertan behera gelditu zen denboraleagatik. Beraz, bigarren jardunaldiko traineru azkarrenak, Arraun Lagunakek, eraman zuen bandera
3  Orioko Banderan Donostiarrak ez zuen proba jokatu, beharrezko zama eraman ez izanagatik deskalifikatua izan zen estropada hasi aurretik.

### Play-offak 
Seigarren gelditu arren Hibaikak play-offak jokatu behar izan zituen ETE Ligako txapeldun zen Kaikurekin eta txapeldunordea zen Zumaiarekin, eta errenteriarrak nagusitu ziren jardunaldi bietan.

## Patroirik onena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofizialean 2023ko datuak
Santa Maria Magdalena eliza (Eneritz)

**Santa Maria Magdalena eliza** Izarbeibarrako Eneritz udalerrian kokatutako XVIII. mendeko kristau eliza bat da. Barroko estiloa ditu.

## Eraikina 
1765ean amaitua, gaur egun Santa Katalina baseliza den hilerriaren ondoan zegoen parrokia zaharra ordezkatu zuen. Aurreko fabrikatik kapitel bat kontserbatu da, XII. mendekoa. Oraingoak gurutze latindar formako oinplanoa du, lau atal habeartean, gurutzadura eta bost aldeko burualdea. Guztia luneto-gangaz estalita dago, gurutzaduraren erdiko atala (ertz-ganga) eta presbiterioa (horma-atalak) izan ezik. Horiek guztiak moldura eta landare-dekorazioa dituen erlaitzaren gainean daude. Barruko argiztapena arku beheratuko hainbat baoren bidez lortzen da, eta oinaldean korua dago erdi-puntuaren gainean. Epistolaren aldean, burualdeari atxikita sakristia dago, bi gorputzekoa. Alde horretan bertan, gurutzaduraren kaperaren atzean, elizpea eta dorrea daude. Harlandua eta silarrixka txandakatuz, ebanjelioaren aldean kontrahorma batzuk ditu eta sarrera erdi-puntukoa da, arkupearen arkuak pilareen gainean bezala, eta berriro lunetoz estalita.

Bere dorrea, oinarri karratukoa, linterna poligonalean errematatutako bi gorputzekoa da, pinakulua eta erdi-puntuko argiak dituena. Kanpai atalak inposta molduratuaren gaineko arku mota bera du, kanpoko nabe osoa zeharkatzen duen adreiluzko erlaitzari dagokiona, eta lau isurkiko estalkia errematatzen du, moldura klasizista eta taulamendua duena. Erretaula nagusia XVII. mendearen lehen erdikoa da, eta manierista estilokoa bada ere, barrokoa aurreratzen du, une horretako berezko elementu batzuekin, hala nola landare-apaindurarekin. Bi solairu eta bortz korridore ditu, bankua eta hiru kaletan banatutako teilatupea ditu, eta erdiko horma-hobiaren buru erdi-puntuko arkuaren barruan dago. Gainerako etxeak arkitrabatuta daude, eta fardel biribila eta bankuan pasioaren ikonografia duen erliebe txikia, San Joan Bataiatzailearen tailuak, San Sebastian, San Joan Ebanjelaria, Ama Birjina Haurrarekin, apezpiku bat, bi profeta eta atikoan kalbario bat daude, frontoi ganbilean Jainkoaren irudiak errematatzen duela.

Hainbat erretaula txiki ditu, horietako bi bikiak, Soterrañako Ama Birjinarena eta San Martzialena, 1769. urtekoak, bai eta San Ramonena, XVIII. mendeko barrokoa, Doloretako Ama Birjinarena, garai berekoa, eta Santa Katalinarena ere, aurreko parrokiakoa, XVI. mendeko bigarren erdiko oso klasizista eta behe erliebeko ikonografiarekin. XVII. mendetik XIX. mendera bitarteko tailuek eta urregintzako piezek osatzen dute ondarea.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus gainera 
* Eneritz
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak
Guzmango Santo Domingo baseliza

**Guzmango Santo Domingo baseliza** Izarbeibarrako Eneritz udalerrian kokatutako Erdi Aroko kristau baseliza bat da.

Herri estilokoa, herriaren kanpoaldean dago. Oinplano angeluzuzena duen eraikin xumea da, bi ate eta bi leiho ditu ateburuan eguerdian eta kanpai-horma sarreraren gainean. Oinaldean, koru-lanak egingo lituzkeen goragune bat dago, eta bi tailu ditu: bata, XVI. mendearen bukaerako erromanista, gotzain bat irudikatzen duena, eta bestea, titularrarena, XVIII. mendeko barrokoa.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus gainera 
* Eneritz
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak
Haur kanta II-III

[thumb|[Imanol Larzabal, doinuaren egile eta abeslaria]]
***Haur kanta II-III*** Imanol Larzabal abeslariak 1989an *Muga beroetan* albumean argitaratu zuen lo-kanta da, Mikel Arregi idazlearen bertsotik osatua.
[thumb|[Sehaska kanta|Sehaska-kanta]]
*Bolona-molona: Imanol in memoriam* album antologian ere (Elkar, 2004) txertatu zuten Imanolen beste hamaika seaska-kantarekin. 

* Haur kanta II-III (Hitzak: Mikel Arregi-Musika: Imanol)
* Sehaska kanta: amaren bularra (Hitzak eta musika: Xabier Lete)
* Sehaska kanta (Hitzak: Mikel Arregi-Musika: Karlos Gimenez)
* Rin del angelito (Hitzak eta musika: Violeta Parra)
* Kopla berriak (Hitzak: Juan Mari Lekuona-Musika: Imanol)
* Aurtxo txikia (Hitzak eta musika: Herrikoiak)
* Naiari (Hitzak: J. Agirretxea-Musika: Herrikoia)
* Nana de la mora (Hitzak: Jose Angel Valente-Musika: Paco IbÃ¡Ã±ez)
* Zeru azpian (Hitzak: Lizardi-Musika: Herrikoia, N. Lasarte)
* Sehaska kanta IV (Hitzak: Mikel Arregi-Musika: Txema Garces)
* Amasemeak oherakoan: Jon iloba maiteari (Hitzak: Patziku Perurena-Musika: Imanol)
* Para nosotros(Musika: Txema Garces)

## Kantuaren hitzak 
Mikel Arregiren bertsoak zortziko txikiaren neurrian idatzita daude. Hauek dira lehengo biak:

: Zu bezelako haurrek
: lo egin dezaten,
: ilargia hasi da
: zerua pintatzen.
: Txoriak lotan daude,
: hagitz da berandu,
: ilargiak erreka
: erdia edan du.

: Izarrak hasi dira
: zeruan musuka,
: ilargia zelatan
: atzetik kukuka.
: Izar dago zerua
: honuntza begira:
: sehaska kulunkatzen
: noiz hasiko dira?

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Euskadin, Castillan bezala
* Lau haizetara
* Maitia, nun zira
* Mendian gora haritza
* Oroitzen
* Sentimentuen hauspoz
* Lau haizetara
* Orain borrokarenean
* Baionatik Bilbora

## Kanpo estekak 
* *Haur kanta II III (Imanol Larzabal).* &#x20;Gabi de la Maza - Youtube
Emakumezkoen Espainiako Errugbi Superkopa

**Emakumezkoen Espainiako Errugbi Superkopa** () Espainiako emakumezkoen errugbi txapelketa da, Ligako txapeldunaren eta fase erregularreko lehenbizikoaren artean jokatzen dena. 2022an jokatu zen lehenbiziko aldiz, Aranda de Dueron, eta C.R. Majadahondak irabazi zuen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edgar Savisaar

**Edgar Savisaar** (Harku, 1950eko maiatzaren 31 &ndash; Tallinn, 2022ko abenduaren 29a) estoniar politikaria izan zen. Estoniako lehen ministroa izan zen 1991tik 1992ra.

Harkuko espetxean jaio zen, gurasoak kartzelan baitzeuden kolektibizazioari aurre egiteagatik. Edgarrek historia ikasi zuen Tartuko Unibertsitatean. 1980tik 1988ra, ekonomiaren planeamenduan lan egin zuen Estonako gobernu sobietarreko erakundeetan.

1989ko apirilean, Estoniako Fronte Popularraren sortzaileetako bat izan zen, eta lehen ministrorde izendatu zuten. 1991ko abuztuaren 20an Estoniak independentzia aldarrikatu zuenean, behin-behineko gobernuko lehen ministro bihurtu zen, eta 1992ko urtarrilera arte iraun zuen. Aldi horretan hiperinflazioari eta ondasunen eskasiari aurre egin behar izan zien.

1995ean Barne Arazoetako ministroa izan zen. Gainera, 2001etik 2004ra eta 2007tik 2015era Tallinneko alkatea izan zen, eta 2005etik 2007ra Ekonomia eta Komunikazio ministroa.
D’Alembert irizpidea

'''D'Alemberten irizpidea** (edo **zatiduraren irizpidea)** gai positiboetako serientzat erabiltzen da, hauen izaera aztertzeko. Demagun \sum a_n gai positiboetako seriea daukagula, eta demagun ondorengo limitea existitu egiten dela: 

\lim_{n \to \infty} {a_{n+1}\over a_n}=l

(i) Baldin eta l bada, orduan \sum a_n konbergentea da.

(ii) Baldin eta l>1
 bada, orduan \sum a_n dibergentea da.

Bestetik,  l=1 bada, orduan \sum a_n konbergentea zein dibergentea izan daiteke.

## Froga 
### Lehenengo atala 
Lehenik eta behin lehengo atala frogatuko dugu:

l denez, \epsilon= {1-l\over 2} > 0 hartuko dugu, eta bestetik badakigu gai positiboetako seriea denez \exist n_0 \in \natnums : \forall n\geq n_0

Segiden limitea kalkulatzeko metodoa jarraituz: 

\left\vert {{a_{n+1} \over a_n}-l} \right\vert 

Ezkerretan daukagun "-l"  hori eskubira gehitzen pasaz gero ondorengo adierazpena geratzen zaigu:

{a_{n+1} \over a_n}

Edo beste era batera esanda:

{1+l \over 2}=q 

bakandutako adierazpenari q deituko diogu (q izango dena l delako), eta badakigu \forall n\geq n_0 dela, beraz:

{a_{n+1}\over a_n} \leq q= {q^{n+1}\over q^n} \Longrightarrow 
{a_{n+1}\over q^{n+1}}\leq{a_n \over q^n}\leq{a_{n-1}\over q^{n-1}}\leq ...\leq {a_{n_0}\over q^{n_0}}=A

Hau da \forall n\geq n_0 bada, a_n, beraz konparazio irizpidearen ondorioz:

\sum a_n

 eta \sum b_n

 gai positiboko serieak, \sum a_n 

Kasu honetan b_n = Aq^n izanik, eta q  denez \sum b_n konbergentea da, eta ondorioz \sum a_n ere konbergentea izango da.

Beraz lehengo atala frogatuta geratzen da.

### Bigarren atala 
Orain bigarren atala frogatuko dugu:

Kasu honetan l=+\infin  edo l \in \reals izan daiteke.

* l=+\infin  bada, M = 1
 hartuz, existitzen da n_0 \in \natnums non n \geq n_0 guztietarako {a_{n+1}\over a_n}>1  izango den.
* l \in \reals bada, eta l > 1 izanik,  kasu honetan hau frogatzeko \epsilon= l-1 >0 hartuko dugu. Oraingoan ere segiden limitea kalkulatzeko metodoa jarraituz: 

\left\vert {{a_{n+1} \over a_n}-l} \right\vert 

Ezkerretan daukagun "-l" hori eskubira gehitzen pasaz gero ondorengo adierazpena geratzen zaigu:

{a_{n+1} \over a_n}

Hau da, bi kasuetan adierazpen berdinera iristen gara, existitzen da n_0 \in \natnums non n \geq n_0 guztietarako {a_{n+1}\over a_n}>1  izango den.

Beraz, a_{n+1}>a_n, hau da, gai positibotako segida gorakorra dugu eta ondorioz, \lim_{n \to \infty} a_n ezin da 0 izan eta, hortaz, \sum a_n dibergentea da.

Bigarren atala ere frogatu dugu.

## Adibidea 
**\sum_{n=1}^\infty {1 \over (2n+1)!}  konbergentea da.'''

Lehenik eta behin a_n finkatuko dugu:

a_n={1 \over (2n+1)!} 

a_n>0 da n\in \natnums guztietarako, beraz aplikatu dezakegu D'Alemberten irizpidea:

\lim_{n \to \infty} {a_{n+1}\over a_n}= \lim_{n \to \infty} {{1 \over (2n+3)!}\over{1 \over (2n+1)!}}
=\lim_{n \to \infty} {(2n+1)!\over(2n+3)!}

Sinplifikatuz:

\lim_{n \to \infty} {1 \over (2n+3)(2n+2)}=0=l

Eta lehenengo atalaren ondorioz badakigu l bada, orduan \sum a_n konbergentea dela. Beraz, **\sum_{n=1}^\infty {1 \over (2n+1)!}  konbergentea da.**

## Kanpo estekak
Luis Alegre Zahonero

**Luis Alegre Zahonero** (Madril, 1977ko martxoaren 16a) maldridar filosofo eta politikaria da. Madrilgo Unibertsitate Komplutenseko irakaslea da bai eta Podemoseko asanblada eratzailean aukeratutako lehen Kontseilu Hiritarreko kidea.
## Biografia 
Luis Alegre Madrilgo Konplutentse Unibertsitateko Filosofia Fakultateko ikertzaile eta irakaslea da. Carlos Fernández Liriaren ikasle izandakoa, unibertsitate horretako Estetika irakaslea da gaur egun. Liria eta Alegre lankidetzan aritu dira kontrainformazio alternatiboko aldizkari eta Interneteko guneetan, hala nola *El Viejo Topo, Viento Sur* edo *Rebelion.org.* 

Elkarrekin liburu ugari idatzi dituzte. Horien artean, *El orden de El capital* nabarmendu beharra dago, 2010eko Pentsamendu Kritikoaren Askatzaile Saria jaso baitzuen. Venezuelako Kultura Ministerioak emandako sari honek 150.000 dolarreko hobaria eman zien irabazleei. Biek ere *Educación para la Ciudadanía;* *Democracia, capitalismo y Estado de Derecho;* *Comprender Venezuela, pensar la democracia*, eta Akal argitaletxearen *Filosofía y ciudadanía*, *Educación ético-cívica* y *Educación para la ciudadanía* testu-liburuak izkiriatu dituzte. 2015eko uztailean, El *Mundo* egunkariak egindako Espainiako 50 homosexual garrantzitsuenen zerrendako hirugarren postuan agertu zen.

## Jarduera politikoa 
[ezkerrera|thumb|Clara Serra eta [Miguel Urbán|Miguel Urbánekin batera, Madrilen, 2012ko apirilean, Izquierda Anticapitalistaren jarduera batean]]
Luis Alegre 1992tik ezkerreko erakunde politiko ezberdinetan parte hartu du. Besteak beste, unibertsitatearen merkantilizazioaren aurkako ikasle-mugimenduan sutsuki jardun zuen 1999 eta 2002 bitartean. *Espacio Alternativo* alderdiko militantea izan zen, *Izquierda Anticapitalista* bihurtu zena. Horrez gain, Centro de Estudios Políticos y Sociales (CEPS Fundazioa) Fundazioaren Kontseilu Exekutiboaren kide izan zen. Aurrerago, Podemosen talde sustatzailearen komunikazio-arduradun bilakatu zen. Europako 2014ko hauteskundeen harira, Vistalegre jauregian egin zen «Bai, egin daiteke» Herritarren Batzarra antolatu zuen Talde Teknikoaren koordinatzaile hautatu zuten eta bertako bost txostengileetako bat izan zen (Pablo Iglesias, Íñigo Errejón, Juan Carlos Monedero eta Carolina Bescansarekin batera). Batzar horren amaieran, Luis Alegrek alderdi honetako Herritarren Kontseiluko eta Estatuko Batzorde Eragileko kide izateko behar ziren botoak lortu zituen. 2015eko otsailean alderdiko idazkari nagusi hautatu zuten Madrilgo Erkidegoan. Zuhurki partidua utzi zuen 2016. urtean. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrew Tate

**Emory Andrew Tate III** (Washington D. C., 1986ko abenduaren 1a) interneteko pertsona ezaguna eta kickboxer kirolari ohia da. Kickboxing-ean aritu ondoren, bere webgunearen bidez ordainpeko ikastaroak eta harpidetzak eskaintzen hasi zen eta, geroago, interneten ospea lortu zuen *influencer* gisa. Iruzkin misoginoak egiteagatik hainbat sare sozialek bere kontuak ezabatu dituzte.

2022ko abenduan Errumanian atxilotu zuten, bi neska bahitu, bortxatu eta bideo pornografikoetan erabili zituen krimen antolatuko unitate bat osatzea egotzita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bernard Barsi

**Bernard César Augustin Barsi** (1942ko abuztuaren 4a – 2022ko abenduaren 28a) Eliza Katolikoaren frantziar prelatua izan zen, eta Monakoko artzapezpikua izan zen 2000tik 2020ra.

## Biografia 
Barsi 1942ko abuztuaren 4an jaio zen Nizan, Frantzian. 1969ko ekainaren 28an apaiztu zuten 

Ordenatu ondoren, Nizako Saint-Etienne de Tinée parrokian bikario izan zen 1969tik 1972ra. 1972tik 1982ra elizbarrutiko bokazio bulegoan lan egin zuen. La Trinité parrokiako artzain izendatu zuten, 1982tik 1991ra bitartean. Nizako elizbarrutiko bikario nagusi izendatu zuten 1991n, eta kargu horretan jardun zuen 2000. urtera arte etenaldi labur batekin 1997tik 1998ra, orduan Rennes-eko Elizbarrutiko administratzailea izan zen. 

Barsi Monakoko artzapezpiku izendatu zuten 2000ko maiatzaren 16an. Urte bereko urriaren 8an gotzain sagaratua izan zen. Sagaratzaile nagusia Jean Bonfils, S.M.A., Nizako gotzaina izan zen. Bertan izan ziren François San Macary, Rennesko artzapezpikua, eta Joseph Marie Sardou, S.C.J., orduan Monakoko artzapezpiku emeritua.

2003an, 1970eko hamarkadan Erroman izandako haurren abusuari buruzko ikerketa bat gainbegiratu zuen Vatikanoan. Emaitza ez zen erabakigarria izan.

Barsik Rainier III.a printzearen hiletan eman zuen ofizioa 2005eko apirilean, eta 2011ko uztailaren 2an Alberto II.a printzearen eta Charlene Wittstock-en ezkontzako buru izan zen.

Frantzisko aita santuak dimisioa onartu zuen 2020ko urtarrilaren 21ean.

Barsi bihotzekoak jota hil zen 2022ko abenduaren 28an, 80 urte zituela.

## Ohoreak 
*  Monako: Grimaldi ordenako ofiziala (2011ko azaroa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Françoise Bourdin

**Françoise Bourdin** (Paris, 1952ko urriaren 22a - Vernon, 2022ko abenduaren 25a)  eleberrigile erromantiko frantsesa izan zen. Bere liburuak familiako istorioen eta sekretuen inguruan zebiltzan.  

## Biografia 
Parisen jaio zen, Frantzian. Aita Roger Bourdin eta ama Géori Boué opera abeslari profesionalak ziren.  Txikitatik idatzi nahi izan zuen. Zaldiak gustuko zituen eta jockey lizentzia du. Hogei urte zituela hasi zuen bere lehen eleberria, *Les soleils mouillés*.  Seme-alabak zaintzeko idazteari utzi eta 40 urte zituela itzuli zen idaztera *Les sirères de Saint-Malorekin*  . 

Azken 25 urteotan berrogei liburu idatzi ditu guztira zortzi milioi salmentarekin. 2011n, Frantziako salduenen zerrendako 11. postuan zegoen. 

## Eleberriak 
* *Les Soleils mouillés*, éd. Julliard, 1972
* *De vagues herbes jaunes*, 1973 
* *Sang et Or*, 1991
* *Mano à Mano*, éd. Denoël, 1991 ; éd. Belfond, 2009
* *Les Vendanges de juillet*, éd. Belfond, 1994, 520 pages
* *Juillet en hiver*, 1995
* *Terre Indigo *.  éd TF1 1996 
* *La Camarguaise*, 1997
* *Comme un frère*, 1997
* *Nom de jeune fille*, 1999
* *Les Vendanges de juillet*, 1999 
* ''L'Homme de leur vie*, éd. Belfond, 2000 ; éd. Pocket, 2004
* *Le Secret de Clara*, éd. Belfond, 2000 ; éd. Pocket, 2004
* *L'Héritage de Clara*, éd. Belfond, 2001
* *L'Héritier des Beaulieu*, éd. Belfond, 2003, 320 pages.
* *Les Sirènes de Saint-Malo*, éd. Belfond, 2006, 333 pages
* *Les Bois de Battandière*, éd. Belfond, 2007, 312 pages
* *Une nouvelle vie*, éd. Belfond, 2008, 348 pages
* *La Maison des Aravis*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2004
* *Un été de canicule*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2004
* *Les Années passion : Le roman d'une femme libre*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2004
* *Un mariage d'amour*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2004
* *Choix d'une femme libre*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2005
* *Rendez-vous à Kerloc'h*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2006
* *Objet de toutes les convoitises*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2006
* *Une passion fauve*, éd. Belfond ; Pocket, 2007
* *Bérill ou la passion en héritage*, éd. Belfond ; Pocket, 2007
* *L'Inconnue de Peyrolles*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2008
* *Un cadeau inespéré*, éd. Belfond ; éd. Pocket, 2008
* *Une nouvelle vie*, éd. Belfond, 2008 
* *Dans le silence de l'aube*, éd. Belfond, 2008 
* *Sin remordimientos*, éd. Maeva, 2009, 
* *Un secreto inconfesable,* éd. Maeva, 2009
* *D'espoir et de promesse*, éd. Belfond, 2010, 
* *Les Landes en héritage*, tome 1 : *Des grondements de l'océan*, éd. Belfond, 2011, 
* *Le Testament d'Ariane*, éd. Belfond, 2011
* *Dans les pas d'Ariane * éd. Belfond, 2011
* *Serment d'automne*, éd. Belfond, 2012, 
* *BM Blues*, éd. Belfond, 2012, 105 pages
* *Como el agua y el fuego*, éd. Maeva, 2016
* *Galop d’essai*, éd. Belfond, 2014, 
* *La promesse de l'océan*, éd. Belfond, 2014, 
* *Un nouveau départ pour changer de vie'', éditions Omnibus, 2014, 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Legarda)

**Jasokundeko Andre Mariaren eliza** Izarbeibarrako Legarda udalerrian kokatutako XIV. mendeko kristau eliza bat da. Gotiko estiloa ditu.

Habearte bakarreko eraikin gotikoa da, burualde zuzena du burualdean, eta XVI. mendeko kapera gotiko berantiar bat erantsi zioten, epistolaren aldean gurutze-gangaz estalia, eta XVI. mendearen amaierako bi ataleko nabe bat, ebanjelioaren aldean ertz-gangaz estalia. Habearte nagusia fajoien gaineko kanoi zorrotzeko gangaz estalita dago, eta oinaldeko lehen atala, goi-koruaren zati batekin okupatua, gainerakoen ondorengoa da.

Sarrerako atea, gotikoa, arku zorrotzekoa da, eta bere arkiboltak, giltzarrian krismoia dutenak, inposta-kapiteletan bermatuta daude, Kristoren Haurtzaroko erliebe historiatuekin apainduta (Bisitazioa, Jaiotza eta Deikundea).

Erretaula nagusia platereskoa da (XVI. mendekoa), eta sotobankoa, bankua, bi solairuko bost kale eta atikoa ditu. Bankuan, Ebanjelarien erliebeak nabarmentzen dira, bakoitzak bere idazmahaian idazle gisa irudikatzen dituenak. Lehenengo solairuan, Santosen hainbat irudi daude, titularraren irudiarekin batera dauden horma-hobietan, erdiko kalean. Bigarren solairuan, Deikundearen, Inuzenteen Sarraskiaren eta Natibitatearen eszenak dituzten erliebeak daude, eta, teilatupean, fardel biribileko Kalbarioa ageri da, Aita Betierekoaren irudiarekin amaitzen den frontoian.

Epistolaren aldeko kaperan erretaula txiki bat dago, tailuzkoa, San Joan Bataiatzailearen Kondairaren erliebeekin apaindua, eta ebanjeliokoan beste bat, Birjinari eta Haurrari eskainia, estilo erromanistan, San Pedro eta San Pauloren artean, Deikundearen, Egiptorako ihesaren eta Esponsalesen eszenak erliebean dituela, bankuan.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Legarda
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda<

## Kanpo estekak
Santa Barbara baseliza (Legarda)

**Santa Barbara baseliza** Izarbeibarrako Legarda udalerrian kokatutako Erdi Aroko kristau baseliza bat da.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus gainera 
* Legarda
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak
Brit Sariak

**Brit Sariak (BRIT Awards**, ingelesez *The Brits* izenez laburtuak) British Phonographic Industry erakundeak Erresuma Batuko musikako artista ezagun onenak ohoratzeko urtero ematen dituen musika-sariak dira- Estatu Batuetako Grammy Sarien sarien baliokide britainiarra dira, kategoria mordo batean banatuak.

Brit (edo Brits) izena, hasiera batean *British*, *Britain* edo *Britannia* izenen forma laburtua zen, geroago akronimo gisa berreraiki zen British Record Industry Trusts Show (BRITS) terminoa zeremoniaren erakunde izena delarik.

## Historia 
Lehen aldiz 1977an eman ziren sariak, *The* *BRITish Record Industry BRITannia Awards*, 1977ko urrian izan zen, Elisabet II.aren Zilarrezko Jubileoaren antolakuntzaren barruan. Eten baten ondoren, bigarren edizioa, British Phonographic Industry (BPI) erakundeak antolatua, 1982an egin zen eta Brits direlakoak urteroko gertaera bihurtu ziren harrezkero.

2000. urtetik musika klasikoa saritzeko antzeko zeremonia egiten da, Classic BRIT Awards izenekoa.

2011tik, Brit sariak Londresko O2 Arenan ospatzen dira.

2021etik, sarietan genero bereizketa ez da egiten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Venusen jaiotza (Boucher)

***Venusen jaiotza*** () 1754an François Boucher artista frantziarrak mihise gaineko olio teknika erabiliz eginiko pintura bat da. Gaur egun Londresko Wallace Bilduman dago jasota. Neurriak 79.2 zm × 138.7 zm dira. Venus itsasoko uretan jaio zen eta jainkosaren ikonografian gertaera nabarmenetako bat da; oso gai errepikakorra da artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ermitau bat

***Ermitau bat*** Gerrit Dou Holandako Urrezko Aroko margolariak haritz egur gainean eginiko olio-pintura bat da. 1661 inguruan margotu zuen. Koadroa Londresko Wallace Bilduman dago ikusgai.

## Deskribapena 
Fraide bat irudikatzen du, oso zaharra, vanitasen sinboloez inguratuta (garezurra, kandela, harea-erlojua), giza bizitzaren laburtasunaren oroigarri gisa balio dutenak.  Bere aurrean Biblia zabalik uzten duen bitartean, kusleari begiratzen dio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Inmaculada Aguilar

**Inmaculada Aguilar Belmonte** (Kordoba, Espainia, 1958ko martxoaren 15a) kordobar dantzaria eta dantza espainiarreko katedraduna da.

## Biografia 
Historian lizentziatu zen Kordobako Unibertsitatean, eta Espainiako Dantzako katedraduna da Kordobako Arte Dramatikoko eta Dantzako Goi Mailako Kontserbatorioan. Pepe Ríos, La Tati, Paco Fernández, Mercedes Rodríguez Gamero "Merche Esmeralda", Eduardo Serrano Iglesias "El Güito" eta Mario Mayaren ikaslea izan da.

## Sariak eta aintzatespenak 
Besteak beste:

* 1975ean Gradu Amaierako Saria lortu du Escuela Superior de Arte Dramático y Danza de Córdoba
* 1986an Dantza Flamenkoko Sari Nazionala Encarnación López *La Argentinita*, Kordobako Arte Flamenkoko XI Lehiaketa Nazionalaren barruan
* 1989an Bailaorarik osatuenaren Cabales de Plata saria eta, 1989an *Olé de Córdoba* bere ibilbide artistikoagatik
* 1991n arrakasta handia izan zuen Círculo de la Amistad-en dantzan Espainiar-Amerikako kidego diplomatikoaren aurrean, Kordobako Ateneoak enbaxadore bakoitzari Zilarrezko Lunch Boxa entregatzeko eskainitako omenaldiaren harira.
* 1999an Zilarrezko Fiambrera  jaso zuen Kordobako Ateneoak emana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideoa:  Inmaculada Aguilar dantzan. *Tarantos*. 1996
Mercedes Alfonso

**Mercedes Alfonso Fots** (Espainia, XIX. mendea - Espainia XX. mendea) espainiar dantzari ezaguna, tonadilla-abeslaria eta kupletista izan zen, eta zenbait lan egin zituen Argentinan.

## Lan ibilbidea 
Mercedes Alfonso tonadilla-kanta espainiar kanta tradizionalaren benetako interpretea izan zen. 

1916an arrakasta handiz aritu zen Buenos Aireseko Pasaje Güemeseko Florida Antzokian eta 1917an Esmeralda Antzokian, gero Maipo Antzokia izan zenean.

Besteak beste, '*La pastora del Valle Encantado*' eta '*La adivina*' lanak egin zituen.  1979. urtean *Pájaro de fuego* aldizkariak hauxe esan zuen bere ezaugarriei buruz:*Mercedes Alfonsoren edertasun klasikoa, gaurko emakumeek imitatzen duten irudia.*Autore batzuek "Distiraren dama" gisa definitzen dute, bere burua nabarmentzeko moduagatik, eta Teresita Zazá, María Blasco, Emilia Benito eta Antonia Costa bezalako tonadillera espainiar mitikoekin batera XX. mendearen hasieran historia egin zuen musika-genero horren erreferenteetako bat izan zen.

## Erreferentziak 
## Biografia 
* Carla Rey de Guido, ed. (1989). Cancionero rioplatense, 1880-1925. p. 417. ISBN 980-276-089-7. 

## Kanpo estekak
Dores André

**Dores André** (Vigo, Galizia, 1985eko uztailaren 14a) galiziar balet dantzaria eta arropa-diseinatzailea da.  San Frantziskoko Baleteko (AEB) lehen dantzaria izan da.   Hainbat koreografok munduko hamar dantzari hoberenetakotzat jotzen dute, eta 100 lan baino gehiagotan parte hartu du hainbat herrialdetan. Ondoren, lehiaketa nazional batean arrakasta izan ondoren, María de Ávilaren eskola ospetsuak 12 urterekin beka ematea erabaki zuen, bere potentzialarengatik. Bost urteren ondoren, Florentzian (Maggio Musicale Eskola) eta Londresen (English National Ballet) egonaldiak egin zituen, San Frantziskoko Balletera iritsi arte. Balet horretan bakarlaria izan zen 2012az geroztik, eta lehen dantzaria izan zen 2015az geroztik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rocío Aragón

**Rocío Aragón Bermúdez** (Cádiz, 1925 &ndash; Madril, Espainia, 2018ko urtarrilaren 31) flamenko-dantzaria eta koreografoa izan zen. Aragoi Familiako artisten sagakoazen: Rita Irasemaren izeba; Telebistako Gaby, Fofó eta Miliki pailazo ezagunen arreba (Los Payazos de la Tele). 
[thumb|ezkerrera|200px|[Rocío Aragón, 1950]]
## Biografia 
Rocío Cadizen jaio zen 1925ean.Gurasoak Emilio Aragón Foreaux (Emig) eta Rocío Bermúdez Contreras (zaldi-akrobata dantzaria) ospetsuak ziren. 

Familiarekin hasi zen, haurrentzako artista gisa, Pompoff, Thedy eta Emig-en emanaldietan, eta geroago Gaby, Fofó eta Milikirekin, Rocíorekin *Aragoi neba-arrebak* eta Rocío, Gaby, Fofó eta Miliki izenaz ere iragarriak.

Neba-arrebekin ibili zen munduan zehar, eta, gero, bakarrik, artista independente gisa. 70eko hamarkadan koreografo gisa aritu zen TVEn, *Los Payazos de la Tele*  zirkuko saioan. Handik urte batzuetara, erretiratu ondoren, dantza-eskola bat sortu zuen.

## Ikus, gainera 
* Los Payasos de la Tele
* Familia Aragón

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Argazkia: Rocío Aragón, Todobilduman.
* Argazkia: Rocío Aragón, Todobilduman.
* Argazkia: Rocío Aragón, Todobilduman.
* Argazkia: Rocío Aragón, Todobilduman.
Caroline uhartea

**Caroline uhartea** (**Caroline Atoloia** edo **Millennium uhartea** izenez ere ezaguna) Lerroko uharteak osatzen dituzten koralezko atoloien artean hego-ekialdeenen dagoena da,Ozeano Barearen erdialdean dagoen Kiribati herrialdean.

Atoloia lehen aldiz ikusi zuten europarrek 1606an, eta Britainia Handiko eta Irlandako Erresuma Batuak erreklamatu zuen 1868an. Kiribatiko Errepublikako kide izan da 1979tik, uharte-nazioaren independentziatik. Caroline uhartea bere horretan egon da gizakiaren ustiapen nabarmenik gabe, eta munduko irla tropikalen artean natura hobeto kontserbatzen duenetako bat da, nahiz eta guanoaren meatzaritza eta koko-uzta egon zen XIX. eta XX. mendeetan. Koko-karramarroaren munduko populaziorik handietako bat du, eta itsas hegaztientzako, bereziki *Onychoprion fuscatus*, leku garrantzitsua da.

Atoloia hau da munduan urte berrian egunsentia ikusten den lehenengo lekua. 2000ko milurtekoaren ospakizunetan izena aldatu zioten, Millenium uhartera, hori ospatzeko. Nazioarteko egun aldaketa lerroaren 1995eko berregokitze batek Lurreko lehen lur-puntua bihurtu zuen Caroline uhartea.

## Kanpo estekak
Kopla txiki

**Kopla txikia**, bertsolaritzan, 7 eta 6 silabako bi ahapaldi dituen bertsoa da. Lerro bakoitietan 7 silaba ditu eta bikoitietan 6 silaba. Errima lerro bikoitietan jartzen da. Ohiko adibidea Ama begira zazu doinua izaten da.

**Lauko txiki** eta **bi puntuko txiki** izenak ere erabiltzen dira.

## Adibidea: *Ama begira zazu* 
Zortziko txikiak 13 silaba ditu eta  etenaldi bakarra zazpigarren silabaren ondotik.

: A -- ma be -- gi -- ra za -- zu   //  lei -- ho -- tik pla -- za -- ra
: 1.....2....3.....4......5...6......7    //  1.....2......3....4.......5......6

Birritan errepikatzen da egitura hori:

: Ama begira zazu      (7)
: leihotik plazara:       (6a)
: ni bezalakorikan       (7)
: plazan bai ote dan?  (6a)
:
: Plazan bai ote dan?
: Lai lara lai tra la

## Doinu ugari 
Bertsolariek sarritan baliatzen dituzte kopla txikia eta kopla handiak. neurri horiek oso arinak dira eta.

Bertsolaritzaren Datu-Basean 279 doinu eskaintzen dira horien artean 10 oso ezagunak.

Kopla txikiko neurria duten bertso guztiak doinu askorekin kantatu daitezke, esan bezala doinu asko baitago zortziko txikiko neurrian:

* Ama begira zazu.
* Iruten ari nuzu.
* Furra furra.
* Tirauki.
* Ikusi nuanian.
* Gu gara Euskadiko.
* Haurrak ikas zazue.
* Akerra ikusi dugu.
* Elurra teilatuan.
* Orbelak airez aire.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kopla handi
* Zortziko txiki
* Zortziko handi
* Hamarreko txiki
* Hamarreko handi
* Kopla txikiak

## Kanpo estekak
Misty Copeland

**Misty Danielle Copeland** (Kansas City, Missouri, AEB,1982ko irailaren 10a) estatubatuar balleteko dantzaria, antzezlea, idazlea eta aitzindaria da. American Ballet Theatren parte da. 2015eko ekainaren 30ean, erakunde horren historiako 75 urteetan dantzari nagusi izateko lehen afroamerikarra izan zen, .[thumb|ezkerrera|180px|[Misty Copeland Cover for Life In Motion memoir liburu, 2013]]
## Lan ibilbidea 
Dantzari izateaz gain, hizlari publiko, bozeramaile eta antzerki-artista ere izan da Copeland. Hiru liburu, autobiografiko bi eta haur literaturako bat idatzi ditu, eta *Un cuento de bailarinas* izeneko dokumentala kontatu du. 

2015ean, Time aldizkariak munduko 100 pertsona garrantzitsuenetariko bat izendatu zuen, eta azalean agertu zen. 

*El Cascanueces* eta *Los cuatro reinos* filmaren filmazioan parte hartu zuen, hala nola *Bailarina*, *Cuatro Reinos* misteriotsuetako printzesa dantzari trebea. Ikastaro bat du MasterClass-en, eta *Cuentos de buenas noches para niñas rebeldes* /*Gauerako ipuinak neska menderakaitzentzat* sagaren lehen liburukian agertzen da.

## Bizitza pertsonala 
Olu Evans senarra ezagutu zuen 2004an, Evansen lehengusuak, Taye Diggsek, aurkeztu ondoren. 2015ean, *Essence* aldizkariaren azalean plazaratu zuten konpromisoa. Kalifornian ezkondu ziren, 2016ko uztailaren 31n. 2022ko apirilean jaiotako seme bat dute. Familia Manhattango Upper West Seten bizi da.
[thumb|260px|[Misty Copeland, Naim Chidiac-en argazkia,Abu Dhabi jaialdia 2015]]
## Sariak eta aintzatespenak 
* 2008an, Arteetako Leonore Annenberg beka irabazi zuen Copeland-ek, eta ABTtik kanpoko maisuekin eta entrenatzaileekin finantzatzen du ikasketa. 
* Bi urteko bekek "aparteko talentua duten artista gazteak" aintzatesten dituzte, beren potentziala erabat aprobetxatzeko baliabide gehigarriak emateko.
* 2013an, Amerikako Haurren Klubek Urteko Gazteriaren Enbaxadore Nazional izendatu zuten. 
* 2014. urtean, Fitness, Kirol eta Nutrizio Kontseiluko lehendakari izendatu zuten Copeland  eta Hartfordeko Unibertsitateko ohorezko doktoretza jaso zuen ballet klasikoari egindako ekarpenengatik eta arte-mota dibertsifikatzen laguntzeagatik.
* Copeland Dance Magazine 2014 sarien ohorea izan zen.
* Dantzari nagusi gisa promozionatu ondoren, Copeland Glamourraren Urteko Emakumeetako bat izendatu zuten 2015erako.
* ESPNk 2015erako izango dituen ondorioetako bat, 25 atleta eta eta eta influencer-ek kiroletan emakumeengan eragin handiena izan dutenak; eta, Barbara Walters-ek, berriz, 10 "fascinante" "handienetako bat.
* 2016. urtean, Copelandek Shorty saria irabazi zion Best in Dance taldeari Social Media saioan. 
* 2015ean, Time aldizkariak munduko 100 pertsona garrantzitsuenetariko bat izendatu zuen, eta azalean agertu zen. 

## Iruditegia 

Fitxategi:Misty Copeland's Firebird cover.jpg|Misty Copeland Firebird lanean, 2014

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Forty-Fours

**Forty-Fours** Chathameko artxipelagoko uharte-talde bat dira, Chatham uharte nagusitik 50 kilometro ekialdera.  ***Motchuhar*** izena dute Moriorin eta ***Motuharan*** Maorieraz. Zeelandia Berriko punturik ekialdekoena dira. Hegoaldeko uhartetik 800 bat kilometrora daude ekialdean. Uharteetan ez da inor bizi.

*Pachyptila crassirostris* hegaztiaren bi haztegietako bat da eskualdea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Landa ikuspegia ortzadarrarekin (1636)

***Landa ikuspegia ortzadarrarekin***, baita ere ***Paisaia ortzadarrarekin***, 1636 inguruko Peter Paul Rubensen paisaia-margolana da. Gaur egun Londresko Wallace Bilduman ikus daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isobaro

thumb|300x300px|Hidrogeno-3 eta helio-3 isobarak dira.
**Isobaroak** masa-zenbaki (*A*) bera baina atomo-zenbaki (*Z*) eta neutroi kopuru (*N*) ezberdinak dituzten nukleo atomikoak dira. Hau da, nukleoi kopuru bera dute baina protoi eta neutroi kopuru ezberdinak. Adibidez, hidrogeno-3 eta helio-3 atomoek nukleoi kopuru bera dute (*A*&nbsp;=&nbsp;3), baina hidrogeno-3 atomoak protoi bat eta bi neutroi ditu (*Z*&nbsp;=&nbsp;1, *N*&nbsp;=&nbsp;2) eta helio-3 atomoak aldiz bi protoi eta neutroi bat (*Z*&nbsp;=&nbsp;2, *N*&nbsp;=&nbsp;1).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Isotopo
The Ghan

***The Ghan*** Australiako iparraldeko eta hegoaldeko kostaldeak batzen dituen bidaiari-tren bat da. Zerbitzuaren helburua luxuzko esperientzia bat saltzea da. Adelaide, Alice Springs eta Darwin hiriak batzen ditu. Journey Beyond Rail Expeditions enpresak kudeatzen du, eta bidaiarientzako geldialdi luzeak egiten ditu, trenetik kanpo bidaiak egiteko. 53 ordu eta 15 minutu behar dira 2.979 kilometro egiteko. Munduko bidaiari-tren handietako bat da *The Ghan*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eichmann Jerusalemen

**Eichmann Jerusalenen:** **Gaizkiaren hutsalkeriari buruzko txostena** (jatorrizko titulua: *Eichmann* in Jerusalem. *A Report on the Banality of Evil*) Hannah Arendt filosofoaren liburua da, 1963an argitaratua. 

Testuan, autoreak dio Eichmannek karrera hobetzeko desiraz gain, ez zuela antisemitismo edo kalte psikologikoaren arrastorik erakutsi. Haren azpititulu famatuak gaizkiaren hutsalkeria kontzeptua sartu zuen, azken kapituluko azken hitz gisa ere balio duena. 

Hein batean, behintzat, esaldia Eichmannek epaiketan izan zuen jarreraz ari da, ez errurik ez gorrotorik erakutsi ez zituelako, esanez berak ez zuela inolako erantzukizunik "bere lana egiten" ari zelako. *Hark bere* betebeharra bete zuen...; aginduak ez ezik, legeari ere obeditu zion (135. or.).

## Itzulpena 
Koro Navarrok itzuli zuen liburua 2007an, klasikoak sailaren baitan. Testu berrikuslea Iñaki Segurola izan zen eta testu zuzentzailea Lorea Arrieta Zubillaga. 

## Egilearen ondorioak 
Arendtek iradoki du haren azterketaren alderdirik deigarrienak ez duela frogatzen kriminalak psikopatak zirela nabarmen eta jende arruntarekiko desberdinak. Dokumentu horretatik abiatuta, askok ondorioztatu zuten Holokaustoa bezalako egoerek gizakirik arruntenak ere krimen beldurgarriak egitea eragin dezaketela, pizgarri egokiekin, baina Arendt ez dator bat interpretazio horrekin, Eichmann askea baitzen Führerprinziparen ondoren. Arendtek azpimarratzen du hautaketa moralak askea izaten jarraitzen duela, baita totalitarismoan ere, eta hautapen horrek ondorio politikoak dituela, baita hautatzailea politikoki ez-indartsua denean ere:

## Filma 
[start=292|end=370|thumbtime=313|thumb|[Hannah Arendt eta Gaizkiaren hutsalkeria azaltzen dituen bideoa.]]
Margarethe von Trottaren Hannah Arendt filmean, *Hannah Arendten* bizitzako atal hau kontatzen da. The New Yorker-ek Eichmannek duen epaiaren jarraipena egitea proposatzen dio. Lan horren ondorioz, hainbat erreportaje argitaratuko dira, eta kritika asko eragingo dituzte. Horietako askok Eichmann "defendatzea" leporatzen diote, baina aztertzen badira, lana irakurri ez duten pertsonenak baino ezin dira izan. 

«Eichmann Jerusalemen» liburua erreportaje horiek konpilatu eta osatzeko lana da.

## Ikus, gainera 
* Milgram esperimentua
* Stanfordeko espetxeko esperimentua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Liburuaren euskarazko itzulpena Klasikoak sailean.
Eguzkiaren sarrera (Boucher)

***Eguzkiaren sarrera*** () 1752ko oihal gainean François Boucherrek egindako margolana da. Egun Londresko Wallace Bilduman ikus daiteke.

## Historia 
Lan hau eta bere parekoa, *Ilunabarra*, Madame de Pompadourrentzat enkargu pribatuak izan ziren, Manufacture Royale des Gobelins lantegirako eskala handiko modelo gisa. Margoetatik ekoiztutako tapizak 1754-1755 bitartean amaitu ziren eta erregearen logelan zintzilikatu ziren Bellevueko Châteaun. 1766ko apirilaren 28an bere bildumako gainerakoarekin batera saldu ziren eta beste lau bildumatik pasatu ziren 1855eko abuztuaren 2an Richard Seymour-Conway Hertfordeko laugarren markesak erosi aurretik. Bere bildumako gainerakoak bezala, orain Londresko Wallace Bilduman zintzilikatzen dira.

## Deskribapena 
Eguneko erritmoa irudikatuz, Boucherrek alegoriaz eta sinbolismoz betetako bi lan sortu zituen. Eguzkiaren *Ilunabarra* lanean, Apolo jainkoa amaren besoetara itzultzen da, ilunabarrean berarekin batera, arrosa, marroi eta krema koloreek irudikatuta. Bi mihiseen lehen planoak ninfa eta naiaden gorputz biluziek betetzen dituzte, bata bestearekin gainjarriz, olatuen formetan oihartzun duten araberazko kurba sorta bat sortzeko. Zerua eta itsasoa elkartzeak Boucherren margolanen agertoki mitologikoa baieztatzen du. Koadroan 17 gizaki mitologiko daude ikusgai, zortzi emakume, hiru gizon eta sei haur. Bi zaldi zuri dotore barne.

Pastel harmoniatsuen, gorputz biluzi ederren eta ehundura gasatsuen eszena mitologiko hauek rokoko estetikaren dotorezia bisuala adierazten dute; haien dekorazio-izaera areagotu egiten da tapiz-diseinu gisa duten funtzioak, luxuzko eta modako etxe bat apaintzeko eta osatzeko balioko luketenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eucla

**Eucla** Mendebaldeko Australiako herria da, estatuan ekialdeenen dagoena. Goldfields-Esperance eskualdean dago, Eyre autopistaren bidean, Hegaldeko Australiako mugaren ondoan. 2016ko zentsoaren arabera 53 biztanle baino ez zituen. Euclak ordu-eremu propioa du, autobidean erabiltzen den berbera, UTC+08:45. 

Eyre autobidearen baitan Australiako Badia Handia ikus daitekeen puntu bakarra da, altu baitago. Ondoren, autobidea Roeko Lautadan sartzen da. 

## Kanpo estekak
Zavkhan probintzia

**Zavkhan** () Mongoliako 21 *aimag* edo probintzietako bat da, herrialdearen mendebaldean. Ulan Batorretik 1.104 kilometrora dago. Hiriburua Uliastai da. Aimagaren izena Zavkhan ibaiak ematen dio, Gobi-Altai aimagarekin muga zehazten duena. 82.455,66 kilometro koadro ditu eta  biztanle.

## Klima 
Zavkhanek Mongoliako tenperatura hotzenak izaten ditu. Udan ere elurra egin dezake. Tosontsengelen, Zavkhaneko barrutirik (*som*) handienean, −52.9 °C erregistratu dira. Bertan ere erregistratu da historiako presio barometrikorik altuena Lurrean, 1.085,7 hektopascalekin, 2001eko abenduaren 19an.

## Kanpo estekak
Topfreedom

[thumb|250px|Emakumeak [toplessez Vancouverreko Harrotasunaren Jaialdian.]]
**Topfreedom** (ingelesetik top – «goikoa» eta freedom – «askatua» –) mugimendu kultural eta politiko bat da, gizonak biluzik egon daitezkeen leku publikoetan emakumeei aukera bera eman diezaieten. Horren arabera emakumeak topleetan egoteko legeetan aldaketak bilatzen ditu. Eskaera genero-berdintasunaren modu gisa azaltzen da. Zehazki, emakumeak une oro jendaurrean bularra estalita ez izateko eskubidea murrizten duten legeak indargabetzea edo baliogabetzea bilatzen du mugimenduak.

Gainera, topfreedomaren sustatzaileek bularra ematen duten amei jendaurrean tita ematen uztea dute helburu.

Gizarte askotan, titiburuak erakusten dituzten emakumeak desegokiak direla eta arau sozialen aurka doazela uste da. Jurisdikzio askotan, emakume bat edozein lekutan jazarri edo jazarri daiteke gizartean edo ofizialki lizunkeria publikoagatik, erakustaldi lotsagabeagatik, lotsagabekeria publikoagatik edo ordena publikoa eragiteagatik. Topfreedomaren defendatzaileek objektu sexual edo lotsagabe gisa bularrekiko komunitatearen jarrerak aldatzen saiatzen dira.

Europako hainbat herrialdek sexualak ez diren egoerak despenalizatu dituzte. Horrela, hondartzetan igeri egitea edo eguzkia toplessetan hartzea onargarria bihurtu da leku askotan, nahiz eta toki askotan praktika oraindik eztabaidagarria izan. Europako igerileku publiko asko udalerrien jabetzakoak dira eta erakunde pribatu gisa tratatzen dituzte; horietan beren janzkera-kodeak ezartzeko aukera ematen diete.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Femen
* Genero-berdintasun
* Nudismo

## Kanpo estekak
Eduard Artemiev

**Eduard Nikolaievitx Artemiev** (; Novosibirsk, 1937ko azaroaren 30a – Mosku, 2022ko abenduaren 29a) errusiar musikagilea izan zen.

Moskuko Kontserbatorioan ikasi zuen, eta graduatu ondoren musika elektronikoaz eta sintetizadoreez interesatu zen. Musika elektronikoagatik ez ezik, soinu-bandengatik ere nabarmendu zen, batez ere Andrei Tarkovskiren filmengatik.

## Soinu-banda hautatuak 
* *Solaris* (Солярис, 1972)
* *A Very English Murder* (Чисто английское убийство, 1974)
* *At Home Among Strangers* (Свой среди чужих, чужой среди своих, 1974)
* *Mirror* (Зеркало, 1975)
* *A Slave of Love* (Раба любви, 1976)
* *An Unfinished Piece for Mechanical Piano* (Неоконченная пьеса для механического пианино, 1977)
* *Territory* (Территория, 1978)
* *Stalker* (Сталкер, 1979)
* *Siberiade* (Сибириада, 1979)
* *The Bodyguard* (Телохранитель, 1979)
* *A Few Days from the Life of I. I. Oblomov* (Несколько дней из жизни И. И. Обломова, 1980)
* *Anna: 6 - 18* (Анна: от 6 до 18, 1980—1993)
* *Fox Hunting* (Охота на лис, 1980)
* *The Fairfax Millions* (Миллионы Ферфакса, 1980)
* *Family Relations* (Родня, 1981)
* *The Train Has Stopped* (Остановился поезд, 1982)
* *Without Witness* (Без свидетелей, 1983)
* *Moon Rainbow* (Лунная радуга, 1983)
* *Return from Orbit* (Возвращение с орбиты, 1983)
* *TASS Is Authorized to Declare...* (ТАСС уполномочен заявить..., 1984)
* *The Invisible Man* (Человек-невидимка, 1984)
* *One Second for a Feat* (Секунда на подвиг, 1985)
* *Courier* (Курьер, 1986)
* *Visit to Minotaur* (Визит к Минотавру, 1987)
* *Zerograd* (Город Зеро, 1989)
**Urga* (Урга - территория любви, 1991)
* *Genius* (Гений, 1991)
* *Burnt by the Sun* (Утомлённые солнцем, 1994)
* *The Odyssey* (Одиссей, 1997)
* *War is Over. Please Forget...* (Война окончена. Забудьте..., 1997)
* *The Barber of Siberia* (Сибирский цирюльник, 1998)
* *As Far as My Feet Will Carry Me* (Побег из Гулага, 2001)
* *House of Fools* (Дом дураков, 2002)
* *A Driver for Vera* (Водитель для Веры, 2004)
* *12* (2007)
* *Gloss* (Глянец, 2007)
* *The Nutcracker in 3D* (Щелкунчик и Крысиный Король, 2009)
* *Home* (Дом, 2011)
* *Branded* (Москва 2017, 2011)
* *Legend No. 17* (Легенда №17, 2013)
* ''The Postman's White Nights* (Белые ночи почтальона Алексея Тряпицына, 2014)
* *Sunstroke* (Солнечный удар, 2014)
* *The Heritage of Love'' (Герой, 2016)

## Kanpo estekak
Hatsumōde

thumb|Hatsumodea Japoniako tenplu batean.
 sintoismoaren termino bat da, urte berriaren hasieran santutegi bat bisitatzeari erreferentzia egiten diona. Pertsona batzuek tenplu budista bat bisitatzea aukeratzen dute santutegi baten ordez. Bisita honetan, oro har, urte berrirako desioak eskatzen dira, *o-mamori* berriak erosten dira (kutunak edo talismanak) eta aurreko urteko kutunak tenplura itzultzen dira erre ditzaten. Horrez gain, *toso*a (urte berrio sake berezia) eta *omikuji*, urte berriaren zoria zehazten duen orakulu moduko bat, erosten dira.

Urte berriko gauerdian, jendeak tenpluak eta santutegiak bisitatzen ditu, tenpluko kanpaien soinua entzuteko, *hatsumōde*ari hasiera ematen diona. Urteko lehen hiru egunetan, bisitari ugari joaten dira tokiko tenpluetara (barnealdeko herrien kasuan) eta tenplu ospetsuetara (hirien kasuan). Bisitari ugari iristen diren tenplu nagusien artean, Meiji Santutegia (Tokio), Sumiyoshi-taisha (Osaka), Fushimi Inari-taisha (Kioto), Atsuta Santutegia (Aichi), Tsurugaoka Hachiman-giu (Kanagawa), Dazaifu Tenman-gu (Fukuoka) eta Hikawa Santutegia (Saitama) daude.

*Hatsumōde*aren jatorria *toshigomori*aren (年籠) ohituratik dator, hau da, Urte Zahar gauetik tutoretza edo *ujigami*aren santutegian sartu eta gau osoan esna egotea *kami*ari harrera egiteko. Horrez gain, santutegira urte berrian erromesaldia egiteko ohitura norabide oparo horretako "norabide oparorako" edo *ehōmōde*-rako erromesaldian oinarritzen da, hau da, urte berrian jainkotasuna biziko den norabidean Txinatar zodiakoaren arabera.

## Kanpo estekak
Zenbaki kuantiko

**Zenbaki kuantikoak** elektroi bat zein eremutan dagoen jakiteko balio dute Niels Bohr-en eredu atomikoaren arabera.

## Zenbaki kuantiko motak 
Lau zenbaki mota kuantiko daude. Horietatik hiruk orbitalari buruzko informazioa ematen dute, aldiz, gelditzen den bakarrak ez du elektroiaren posizioaren informaziorik ematen.

# **Zenbaki kuantiko nagusia** (*n*): Nukleoaren eta elektroiaren arteko distantziari buruz informazioa ematen digu. Ondorioz, zenbaki atomiko nagusia zenbat handiagoa izan, orduan eta urrunago kokatuko da elektroia nukletoik, energia maila handituz. Izan ditzazken balioak zenbaki natural positiboak dira, *n&nbsp;*= 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7...
# **Zenbaki kuantiko sekundarioa** (*ℓ*): Orbitalaren forma adierazten du, hau da, zer azpi-mailetan dagoen. Bere balio-esparrua 0 eta *n*&nbsp;−&nbsp;1 bitarteko zenbaki osoak dira, hauek barne. Elektroia zenbakiaren arabera s orbital (*ℓ*&nbsp;=&nbsp;0), p orbital (*ℓ*&nbsp;=&nbsp;1), d orbital (*ℓ*&nbsp;=&nbsp;2) edo f orbital (*ℓ*&nbsp;=&nbsp;3) batean egongo da.
# **Zenbaki kuantiko magnetikoa** (*mℓ*): orbitalaren orientazio espaziala adierazten du. Bere balio-esparrua −*ℓ*&nbsp; eta *ℓ* bitarteko zenbaki osoak dira, hauek barne.
# **Spin zenbaki kuantikoa** (*ms*): Elektroiaren biraketa-ardatza deskribitzen du, eta bere balio posibleak +1/2 eta −1/2 dira. Ez du posizioarekiko menpekotasunik.

## Kanpo estekak 
* https://uniproyecta.com/eu/numeros-cuanticos/
* https://docs.google.com/presentation/d/1D3QHSPxOvR9aQCKb9SGF1qJ1sSjM7jS85U9au2hv51Q/htmlpresent
* https://www.docsity.com/es/zenbaki-kuantikoak-n-l-m-l-eta-m-s/7173239/