open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bataclan (antzokia)

**Bataclan**, jatorriz **Ba-Ta-Clan**, Parisko (Frantzia) ikuskizun areto bat da, Parisko 11. barrutian kokatua dagoena. Izena Offenbachen *Ba-ta-clan* izeneko operetatik dator. 1991z geroztik Frantziako monumentu historiko izendatuta dago.

## Historia 
[thumb|250px|ezkerrera|Bataclan, 1900 aldera, txinatar [pagodaren teilatua zuela.]]

1864an Charles Duval arkitektoak eraiki zuen txinatar estiloan eta kontzertuak ematen zituen kafetegia zen. Bere aurreneko izena *Grand Café Chinois* izan zen. Ordurako ezaguna zen ordea Jacques Offenbach-ek egindako *Ba-ta-clan* opereta (1855), Txinan kokaturiko musikala, eta antzokiak berehala hartu zuen izen berria. Beheko solairuan kafetegia eta antxoki txiki bat zeuden, eta goiko solairuan dantzalekua.

XIX mendeko arrakastak ordea ez zuen jarraipenik izan XX mendean eta 1926an eraikina salu eta zinema bihurtu zen. 1933an suak nabarmen kaltetu zuen eta 1950 urtean Bataclanen zati bat eraitsi egin zuten. 1969an inema itxi egin zen baina 1970 hamarkadan rock kontzertuetarako areto bihurtu zen.

## Atentatuak 
2015eko azaroaren 13an, Eagles of Death Metal taldearen kontzertu batean, 89 lagun hil zituen atentatu bat gertatu zen bertan, Estatu Islamikoak aldarrikatua.

## Informazio praktikoa 
* Geltokia: 15px15px15px Oberkampf

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seinäjoen Jalkapallokerho

**Seinäjoen Jalkapallokerho** edo **Seinäjoen JK** Seinäjoki hiri finlandiarreko futbol taldea da.

## Historia 
TP-Seinäjoki eta Sepsi-78 taldeek bat egin zuten 2007an eta *Seinäjoen Jalkapallokerho* sortu zuten. 2014an Ligako Kopa irabazi zuen eta Ligan bigarren egin zuen. 2015ean Finlandiako Liga irabazi du eta 2016an Kopa.

## Palmaresa 
* Liga (1): 2015.
* Kopa (1): 2016.
* Ligako Kopa (1): 2014.

## Kanpo estekak
Lichtervelde

**Lichtervelde**, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. 2013ko urtarrilaren 1ean 8.512 biztanle zituen. Herri hau Charles Joseph Van Depoele inbentorearen sorlekua izan zen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
IFK Norrköping

thumb|300px
**IFK Norrköping** (izen osoa *Idrottsföreningen Kamraterna Norrköping*), Norrköping hiriko futbol talde historikoa da. 13 Liga eta 6 Kopa eskuratu ditu.

## Historia 
Taldea 1897an sortu zen, herrialdeko zaharrenetakoa da beraz. Urrezko garaia Bigaren Mundu gerraren ondoren izan zuen 1963 artean 11 liga irabazi baitzituen. 1990 hamarkadan bi kopa irabazi ondoren 2015 arte itxaron behar izan du titulu berriaeskuratzeko, 13. iga hain zuzen ere.

## Palmaresa 
### Suedian: 21 
* Suediako Liga (13): 1943, 1945, 1946, 1947, 1948, 1952, 1956, 1957, 1960, 1962, 1963, 1989, 2015
* Suediako Kopa (6): 1943, 1945, 1969, 1988, 1991, 1994
* Suediako Superkopa (2): 2015, 2016

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Histoire d'O

'''''Historie d'O'''* (euskaraz, *O-ren historia*) 1954an Pauline Réage izengoitiaz frantsesez argitaratutako eleberri erotikoa da. Pauline Réageren benetako literatur izena Dominique Aury zen, jaiotzez Anne Desclos. Hitzaurrea Jean Paulhanek idatzi zuen. Auryk ez zuen argitaratzeko asmoz idatzi, bere amorante Jean Paulhani desafio egiteko baizik. Urte haietan eleberri eskandalagarria izan zen eta herrialde askotan, esaterako Espainian, ezin izan zen argitaratu. Frantzian bertan zenbait sektore debekatzen saiatu ziren. Egilearen benetako izena argitaratu eta 40 urte igaro arte ez zen ezagutzera eman.

## Argumentua 
*Historie d'O* eleberriak maitasun sadomasokista baten historia kontatzen du. Protagonista, Pariseko moda-argazkilaria, maiteminduta, harreman auto-txikitzaile batera eramana da. Amorantearen bidez sadomasokismoaz oinarritutako elkarte ezkutu batean sartu da. Behin elkartean iniziazio prozesua izan du eta haren bitartean erabateko mendekokeria onartu. Horren ondorioz, mota guztietako sexu-praktikak jasan egin ditu: zigorrak, sarketak, jipoiak... erabateko sexu-esklabu izan arte.

## Filma 
1975ean, *Historie d'O'' izenburupean, Just Jaeckin zuzendari frantsesak zinemara eraman zuen, Corinne Clery aktorea paper nagusian.

## Komikia 
Guido Crepax marrazkilari italiarrak eleberria komikietara eraman zuen. Lana bi liburukitan argitaratu zuen: lehendabizikoa 1975ean eta bigarrena 1984an.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jonan García

**Jon Andoni García Arambillet** edo futbolean ezagunagoa '**Jonan Garcia**' moduan, (Bilbo, Bizkaia, 1983ko urtarrilaren 8a - ) euskal herritar futbolari ohia da. Puntaerdi lanetan aritzen zen.

## Estatistikak 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Jarlshof

thumb|300px|Jarlshof

**Jarlshof** Eskoziako Shetlandak uhartediko hegoaldeko muturrean dagoen aztarnategi arkeologiko bat da, milaka urtetako historia agertzen duena. Gizateriaren Ondare izateko hautagaia da.

## Historia 
K.a. 2500 urtearen ingurutik populatua izan da eremua. Eraikina Burdin Aro altxatu zen K.a. 200 urtea baino lehenago, aurrez izan zen Brontze Aroko beste baten gainean. Dorreak 13 metrotako altuera izango zuela pentsatzen da.

Piktoen sinbolo ugari aurkitu da barnean. IX eta XIV mendeen artean norvegiarrak izan ziren bertan eta eraikin berriak egin zituzten inguruan. XVII mendean Robert Stewart Orkadetako Earlak Sumburgh gaztelua eraiki zuen inguruan, gaur egun hondarretan aurkitzen dena.

Jarlshof estalita egon zen denbora luzean zehar, harik eta ekaitz handi batek agerian utzi zuen arte. 1925ean egin ziren lehen indusketak eta 1949-52 artean teknologia modernoa erabili zen Jarlshof aztertzeko. Ordutik aurrera ez da beste indusketarik egin.

## Egitura 
Honako eraikin hauek osatzen dute Jarlshof:
* Brontze Aroko ola.
* Burdin Aroko broch-a.
* Piktoen wheelhouse-a.
* Bikingoen etxe luzeak.
* Erdi Aroko landetxea.

## Iruditegia 

Irudi:Jarlshof Prehistoric Site.jpg|Aurrehistoriako eremua.
Irudi:PicWheelhouseInside.jpg|Piktoen wheelhouse-aren barnealdea.
Irudi:Jarlshof 20080821 - byre entrance for viking settlement.jpg|Bikingoen etxearen oinarria.
Irudi:Jarlhofcastle.jpg|Sumburgh gazteluaren hondarrak.
Irudi:Jarlshof (2).jpg

## Kanpo estekak
Urko Arroyo

**Urko Arroyo Rivas** (Bilbo, Bizkaia, 1987ko maiatzaren 14a- ) euskal herritar futbolari ohia da, Athleticeko jokalari ohia. Aurrelari lanetan aritzen da.

## Kirol Ibilbidea 
*2025ko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Yell (Shetlandak)

**Yell uhartea** () Shetlandak uhartediko bigarren uhartea da, eta Eskoziako hamaikagarrena hedaduraz. 2013ko erroldaren arabera 966 biztanle ditu eta herrixka handiena Mid Yell da.

## Etimologia 
Norvegiarrek *Jala* izena eman zioten "uharte zuria".

## Geografia 
Mainland uhartearen ipar ekialdean kokaturik dago.

## Historia 
Neolito garaitik populatua izan da uhartea. Burdin Aroko 12 *broch* (gotorleku) aurkitu dira bertan.

Eliza zelta baten aztarnak ere aurkitu dira eta IX. mendean norvegiarrak iritsi ziren Orkneyinga sagan aipatzen den bezala.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Burravoe.jpg|Burravoe.
Irudi:Oldhaamuseum.jpg|Old Haa Museum.
Irudi:Burra Ness Broch - geograph.org.uk - 629860.jpg|Burra Ness Broch-a.
Irudi:Windhouse 01.jpg|Windhouse.
Irudi:Breckon Sands and the Ness of Houlland - geograph.org.uk - 1370637.jpg|Houlland lurmuturra.
Irudi:Natural arch off the coast of north-west Yell - geograph.org.uk - 873927.jpg|Kostaldea.
Irudi:Coastal scenery on Yell - geograph.org.uk - 792296.jpg|Kostaldea.

## Kanpo estekak
Endoeskeleto

[thumb|200px|[Ezpata-arrain baten endoeskeletoa.]]
**Endoeskeletoa** (grezieraz ἔνδον, *endon*, euskaraz "barnean"; eta σκελετός, *skeletos*, euskaraz "eskeleto", hitzetatik) edo **barne hezurdura**, zenbait animaliaren euskarri den barne egitura da, ehun mineralizatuz osatua egon ohi dena. Endoeskeletoa animaliaren giharren eta zurden euskarri dira, gorputzari forma ematen dio, mugimendua ahalbidetzen du eta nerbio-sistema babesten du. Ornodun gehienetan funtsezko organo asko ere babesten ditu.

Endoeskeletoa larrupean edo gorputzaren ehunen eta organoen pean dute animaliek. Ornodunen endoeskeletoa bi ehun motaz osatua dago (hezurra eta kartilagoa). Ornodun gehienetan notokorda bizkarrezurrak ordezkatzen du, eta kartilagoa hezurrek ordezkatzen dute helduaroan. Hala ere, badira salbuespenak, adibidez Chondrichthyes arrain klasea, arrain kartilaginoso ere deituak; arrain hauek eskeleto osoa kartilagozkoa dute eta hauen artean daude marrazoak, adibidez. Endoeskeletoak hiru filumetan eta azpliklase batean aurki daitezke, aldaera askorekin: Chordata, Echinodermata, Porifera (belakiak) eta Coleoidea. Belakien hezurdurak gorputzaren euskarri funtzioa baino ez du, eta karezko edo silizezko espikula mikroskopikoz egina dago.

## Ikus, gainera 
* Hezurdura
* Exoeskeleto

## Kanpo estekak
Moorslede

**Moorslede**, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Herri hauek daude udalerriaren barruan: Dadizele, Slypskapelle eta Moorslede bera. 2013ko urtarrilaren 1ean 10.925 biztanle zituen.

Moorslede Munduko Txirrindularitza Txapelketaren egoitza izan zen 1950an, Briek Schotte-k irabazi zuena.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Erakusketa

thumb|Margolanen **erakusketa**.

**Erakusketa** bat da hainbat objektu, irudi, testu edo bestelako bitarteko bildu eta diskurtso koherente bat osatuz antolatzen diren multzoa, publikoari aurkeztea zaiona, kultur edo hezkuntza ekitaldi gisa. Ohikoa da museo eta arte-galeriatan. Iraunkorrak zein aldi baterakoak izan daitezke, eta piezak erakusketa ibiltarietan erakutsi daitezke.

## Ikus, gainera 
* Arte erakusketa

## Kanpo estekak 
* López Barbosa, Fernando  *Manual de montage de exposiciones*  Museo Nacional de Colombia
Makrame

thumb|300px
**Makramea** korapiloak eginez errezelak, poltsak, ontziak eta objektu dekoratiboak egiteko eskulangintza eta artea da. *Macramé* frantsesetik datorren hitz bat eta lokarri esan nahi du. Hau, era berean turkieratik dator, *makrama* eta azkeneko hau persierako *mikrama* hitzetik. Guztien esanahia lokarri da.

Atzinaroan sortutako oihalgintza teknika da, eskuak bakarrik behar dira exekutatzeko. Persierrek eta asiriarrek K. a. 2300. urterako jada teknika hau erabiltzen zuten. Arabiarrek Europara eraman zuten eta Europarrek Amerikara. Karibean oso erabilia da hamakak egiteko, adibidez.

## Kanpo estekak
Mugikari

thumb|200px
**Mugikaria** pieza batzuk hari batetik orekan zintzilikatuz egiten den arte zinetikozko eskultura mota bat da, non haizearen edo eragindako beste indar baten bitartez piezak mugitu egiten diren.

## Kanpo estekak
Villa Medici

arkitektura-konplexu manierista da, Erromako Pinzio muinoan dagoena, Villa Borgheseren ondoan.

## Historia 
Lehenbiziko jauregia 1564an egin zen, Giovanni Ricci kardinalaren aginduz. 1576an Fernando I.a Medicik (1549-1609) eraikina eskuratu eta handitu zuen, Bartolomeo Ammannati arkitektoren proiektuari jarraiki. Besteak beste, haren artelanak ezartzeko galeria bat eraikiarazi zuen. 1803tik Erromako Frantziar Akademiaren egoitza da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katar (eleberria)

***Katar*** (*Katar*), ingelesez The Chain of Chance, Stanisław Lem idazle poloniarraren zientzia fikziozko elementuak dituen polizia eleberri edo nobela beltzarena da. "Katar" hitzak polonieraz errinitis alergikoa edo belar-sukarra esan nahi du. Eleberri hau 1976an plazaratu zen eta 1979an Frantziako Grand Prix de Littérature Policière saria jaso zuen..

## Argumentoa 
Historia nobela beltzaren argumentu baten gainean eraikita dago: krimen batzuz, susmagarri desberdinak... Kaosaren teoria eta probabilitateak kontutan hartzen dira ere bai, susmagarriak izateko neurriraino. Detektibe agentzia batek erretreta hartu duen astronauta bat kontratatu du gertatutako heriotz misteriotsu batzuk argitzeko asmoz. Heriotz horiek Italiako Napolin dagoen bainuetxe batean gertatu dira: batzuk erotu egin dira eta bestetzuk haien buruaz beste egin dute; antza denez ere hildako batzuk istripuz hil dira baita ere. Hildako guztiak arrotzak dira, bakarrik zeuden, italiera ez zuten hitz egiten, berrogeita hamar urte zituzten eta alergia pairatzen zuten. Dirudienez balneario horren urak, sufrez aberatsak, egokiak ziren gaixotasun hori sendatzeko. Behin balnearioan haien portaerak zeharo aldatu ziren. Heriotzak aztertuta susmo nagusia norbaitek pozoitu dituela da. Kontratatutako astronautak alergia du ere bai eta, horretaz baliatuz, biktimek eramandako bide bera errepikatzen saiatuko da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eleberriaren gaztelaniazko testua.
Basilisa Tarrios

**Basilisa Tarrios Uriondo** (Gasteiz, XIX. mendea - ) Gasteizko lehenengo emakumezko argazkilaria zen.

## Bizitza 
Ruperto Zaldua argazkilariaren emaztea zen. Honek, bere osaba Pablo Bausacekin batera, argazkigintza estudio bat zabaldu zuen San Antonio kalean, 21. zenbakian Gasteizen, eta 'Bausac eta iloba' izenaz eman zen ezagutzera negozio honetan. Ruperto Zaldua 1880. urtean hil zenean, Basilia geratu zen argazkigintza estudioaren jabe.

## Ohoreak 
* 2022 Gasteizko Udalak "Basilisa Tarrios Uriondo zidorra" izendatu zuen Aranbizkarra parkeko bide bat. Herri-ekimenez proposatutako izenetako bat izan da

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Las edades de Lulú

***Las edades de Lulú*** (1989) («Luluren adinak») Almudena Grandes espainiar idazlearen eleberri erotiko ezaguna da. Zenbait hedabidek diotenez, XX. mendeko Espainiako literaturaren 100 eleberri onenetakoa. Eleberriak neska gazte baten garapen sexuala kontatzen du, nerabezarotik hasi eta hogeita hamar urte bete arte. Liburuak arrakasta handia izan zuen, eta laster itzuli zuten 19 hizkuntzatara. Tusquets Editores argitaletxeak ematen zuen La Sonrisa Vertical saria irabazi zuen, XI. edizioan.

## Argumentua 
Lulú, protagonista, liburuaren hasieran 15 urteko neska gazte bat da. Familian ez du maitasun handirik jasotzen. Bere anaiaren lagun bat ezagutzen du, Pablo, unibertsitateko irakaslea, eta unean harengandik erakarrita sentitzen da. Harekin izango du bere lehen sexu harremana, Lulúren bizitza markatuko duena aurrerantzean. Bikoteak hainbat esperientzia ezagutzen eta praktikatzen dituzte, beti fantasiaren poderioz lagunduta. Azkenik. Lulú 30 urte betetzen dituenean beste motatako harremanetan inplikatuko da, gero eta nahasiagoak diren harremanetan eta orgietan.

## Filma 
1990an, *Las edades de Lulú * izenburupean, Bigas Luna zuzendari katalanak zinemara eraman zuen, Francesca Neri aktore italiarra paper nagusian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Egilearen webgune ofiziala.
Fernando I.a Medici

**Fernando I.a Medici** (Florentzia, 1549ko uztailaren 30a - Florentzia, 1609ko otsailaren 3a) 1587-1609 bitartean Toskanako Duke Handia izan zen, Frantzisko I.a anaiaren ondorengoa. Duke izateko uko egin zion 14 urte zituela jaso zuen kardinal karguari. Frantziarekin elkartu eta politika independente bati ekin zion, eta jakintzak eta arteak bultzatu zituen. Bera hiltzean, areagotu egin zen Medici familiaren gainbehera.

## Zuhaitz genealogikoa 
## Erreferentziak
Neutropenia

**Neutropenia** odoleko neutrofiloen gutxiagotzearen ondorioz sortutako asaldura hematologikoa da.

Gizaki osasuntsu batean leukozito neutrofiloen kopurua 2.500-7.500/mm3 da. Neutropenia dago kopuru hori 1.500/mm3-tik behera dagoenean.

Leukozito neutrofiloak dira leukozito guztien artean ugarienak. Fagozitosi egiteko ahalmena dute, eta eragile infekzioso askoren aurka (bakterioak, onddo patogenoak...) dihardute. Immunitate-sistemaren funtsezko elementuak dira.

Beren kopurua asko jaisten denean infekzioak harrapatzeko joera nabarmen areagotzen da; neutropeniaren kasu larrienek, tratatu gabe, gaixoaren bizitza kolokan jarri dezakete.

Neutropenia sortzetikoa izan daiteke, edo hartutakoa. Bigarren kasu honetan hainbat faktorek eragin dezakete:

* botika batzuek
* hainbat gaitz infekziosok
* hezur-muinaren gaitzak (leuzemiak, anemia aplasikoak...)
* leukozito neutrofiloak suntsitzen dituen gaixotasun autoimmune batek
* erradiazio kaltegarriek

## Kanpo estekak
Orgia

[thumb|325px|[Édouard-Henri Avrilen ilustrazioa]]
Zentzu modernoan **orgiak** taldekako sexu harremanak dira. Zentzu klasikoan, berriz, Bakoren ohoretan Erroman egiten ziren jaiak; gaur egun, janean, edanean eta besteetan gehiegikeriak egiten diren jaiak dira.

Hitza latinezko  izenetik dator. Era berean, azken hori grezierazko  (órgia, «errito sakratu, misterio») hitzetik dator. Sexu fantasia tipikoa da.

## Ikus, gainera 
* Bakanal

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Las edades de Lulú (filma)

***Las edades de Lulú*** 1990eko Juan José Bigas Luna kataluniar zinema zuzendariaren drama erotiko filma bat da, Almudena Grandesen izen bereko eleberrian oinarrituta. Bertan, Francesca Neri, Óscar Ladoire, María Barranco eta Fernando Guillén Cuervo aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Lulú hasieran 15 urteko neska gazte bat da. Familian ez du maitasun handirik jasotzen. Bere anaiaren lagun bat ezagutzen du, Pablo, unibertsitateko irakaslea, eta unean harengandik erakarrita sentitzen da. Harekin izango du bere lehen sexu harremana, Lulúren bizitza markatuko duena aurrerantzean. Bikoteak hainbat esperientzia ezagutzen eta praktikatzen dituzte, beti fantasiaren poderioz lagunduta. Azkenik. Lulú 30 urte betetzen dituenean beste motatako harremanetan inplikatuko da, gero eta nahasiagoak diren harremanetan eta orgietan.

## Aktoreak 
* Francesca Neri: Lulú
* Óscar Ladoire: Pablo
* María Barranco: Ely
* Javier Bardem: Jimmy
* Fernando Guillén Cuervo: Marcelo
* Rosana Pastor: Chelo
* Juan Graell: Remy
* Rodrigo Valverde: Pablito
* Pilar Bardem: Encarna
* Marta May: Lulúren ama
* Gloria Rodriquez: Cristina
* Ángel Jovè: Alicantino
* Ainara Pérez: Lulú umea
* Juan Sala: Lulúren aita
* Pepa Serrano: Flamenka

## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDbko fitxa irakurgai
Compay Segundo

**Máximo Francisco Repilado Muñoz** (Siboney, 1907ko azaroaren 18 &ndash; La Habana, 2003ko uztailaren 14) ezagunagoa **Compay Segundo** ezizenaz, nazioartean ospe handia lortu zuen musikari eta konpositore kubatarra izan zen. Beste musika tresna bqtzuen artean, gitarra, tres kubatarra, klarinetea eta bongoa jo zituen. Armoniko musika tresna asmatu zuen halaber.

## Diskografia 
* 1942-1955
** "Sentimiento guajiro"
** "Cantando en el Llano"
** "Compay Segundo y Compay Primo"
** "Mi son oriental"
** "Los reyes del son"
** "Los compadres"
* 1956-1995
** "Balcón de Santiago"
** "Balcón de Santiago (Reedición)"
** "Saludo, Compay"
* 1996-2002
** "Cien años de son"
** "Son del monte"
** "Buena Vista Social Club"
** "Antología" (1997)
** "Lo mejor de la vida"
** "Calle Salud" 1999
** "Yo soy del norte"
** "Antología" (2001)
** "Las flores de la vida"
** "Duets" (2002)
* 2007
** "Cien años. 100th Birthday Celebration" (3CD + DVDa)

## Galeria 

Image:Cropped image of Compay.jpg
Image:Compay Segundo by David Shankbone.jpg
Image:CompaySegundoHotelNacional.JPG
Image:CompaySegundoSayingGoodbye.jpg
Image:Compay secundo's grave in santiago's cemetery-Cuba-.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* : Biografia eta argazkia.
* : Buena Vista Social Club (en inglés)
* : Compay Segundo YouTube
María Barranco

**María de los Remedios Barranco García** (Malaga,  - ) aktore espainiarra da, bitan bigarren mailako emakumezko aktore onenaren Goya Saria lortu duena.

## Filmografia 
## Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hooglede

**Hooglede**, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Herri hauek daude udalerriaren barruan: Gits eta Hooglede bera. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.895 biztanle zituen.

Hooglede-Gits ziklo-kroseko Munduko Txapelketako egoitza izan zen 2007an. Bertan ere Alemanek Belgikan duten gerra hilerritako bat dago.

## Ekonomia 
Deceuninck eta MOL Trucks enpresak Hooglede-n dute beren egoitza.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Koksijde

**Koksijde** (), Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintziako kostaldean dagoena. Herri hauek daude udalerriaren barruan: Oostduinkerke, St-Idesbald, Wulpen eta Koksijde bera. 2013ko urtarrilaren 1ean 22.153 biztanle zituen.

thumb|250px|ezkerrera|Koksijde, *deelgemeenten* eta inguruko herriak. Horizko eremuak hiriguneak dira.

Koksijdek muga egiten du ondorengo udalerriekin eta herriekin:
* a. Nieuwpoort (hiria)
* b. Ramskapelle (Nieuwpoort)
* c. Booitshoeke (Veurne)
* d. Veurne (hiria)
* e. Adinkerke (De Panne udalerria)
* f. De Panne (udalerria)

## Kirolak 
Urtero Duinencross Koksijde ziklo-kros lehiaketa ospatzen da, ziklo-kroseko munduko kopako parte dena. 1994an eta 2012an ziklo-kroseko munduko txapelketa ospatu zen bertan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Hoge-Blekker.Koksijde.jpg|Hoge Blekker, Flandiar kostaldeko dunarik altuena
Fitxategi:Koksijde, de Sint Pieterskerk foto2 2013-05-11 16.37.jpg|Koksijde, eliza: de Sint Pieterskerk
Fitxategi:Koksijde.jpg|Koksijde-ko aireko bista

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Aitor Mantxola

**Aitor Mantxola Idigoras** (Legazpi, 1962) zinemako argazki-zuzendari gipuzkoarra da.

## Biografia 
1987 eta 1988 urte bitartean Kaliforniako "De Anza College"n zinema ikasketak burutu zituen eta 1989.urtean Los Angelesko American Film Institute erakundean Zinematografia arloan espezializatu zen.

## Filmografia hautatua 
* 1991: *Alas de mariposa*
* 1996: *Rigor mortis*
* 1999: *Lisboa*
* 2010: *No controles*
* 2012: *Bypass*
* 2014: *Lasa eta Zabala*

## Erreferentziak
Maitasun arina

***Maitasun arina*** 1987 urtean Juan Luis Mendiarazek eginiko euskal film laburra da.

## Sinopsia 
Kartzela batean *Hamlet* antzezten ari direla ihesaldi bat gertatuko da. Ihes egitea lortuko duen bakarra Hamlet errepresentatzen ari zen presoa izango da. Poliziarengatik erasotua izango da eta Ofelia deituriko diseinu-denda batean babestuko da.

## Pertsonaiak 

* Ramon Agirre
* Kontxu Odriozola
* Pilar Rodríguez
* Jose Ramon Soroiz
* Kandido Uranga
* Agustin Arrazola
* Borja Elgea
* Juan Miguel Gutiérrez Márquez
* Eneko Olasagasti
* Joseba Apaolaza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Labrus

***Labrus*** Labridae familiako arrain generoa da. Jatorrian ekialdeko Ozeano Atlantikokoa bada ere Mediterraneora eta Itsaso Beltzera ere hedatu da.

## Espeziea 
* *Labrus bergylta* Ascanius, 1767
* *Labrus merula* Linnaeus, 1758  * *Labrus mixtus* Linnaeus, 1758  * *Labrus viridis* Linnaeus, 1758

## Kanpo estekak
Clackmannan

**Clackmannan** (), Clackmannanshireko herri historikoa da, eskualdeari izena ematen diona, baina gaur egun herri txikia da, 2011an 3.442 biztanle zituena.

## Geografia 
Forth ibaiaren ertzean dago eskualdeko hiriburua den Alloatik 3 kilometrotara.

## Historia 
Gaelerazko *Clach Mhanainn* izenak Mannan-en harria esan nahi du eta udaletxearen aurrean dagoen kristautasunaren aurrekoa den harri bati egiten dio erreferentzia.

XII mendean Cambuskenneth-eko abadeek kontrolatzen zuten eremua, gerora Bruce familiarekin elkartu zirenak. XIV mendean dorretxe estrategikoa eraiki zuten.

## Ondasun nabarmenak 
* Clackmannan dorretxea

## Iruditegia 

Irudi:Clackmannan.jpg|Herriaren erdigunea.
Irudi:Clackmannan Tower 20080505 01.jpg|Clackmannan dorretxea.
Irudi:Clackmannan Parish Church - geograph.org.uk - 747568.jpg|Parrokia.
Irudi:Horseshoe Bar - geograph.org.uk - 1760990.jpg|Alde zaharra.
Irudi:Roundabout Art(5) - geograph.org.uk - 1434192.jpg|Biribilguneko estatua.

## Kanpo estekak
Gorka Luariz-Aierdi

**Gorka Patricio Luariz-Aierdi Rona** (Zaragoza, 1992ko abenduaren 20a) Donostian hazitako futbolari euskal herritarra da. 

## Biografia 
Aurrelari gisa jokatzen du. Zaragozan jaioa, euskalduna aita, bere ama Ekuatore Gineakoa da eta bertako selekzioarekin jokatu zu.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa: Athletic Club
Arachnophobia (filma)

***Arachnophobia*** 1990eko Frank Marshall estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendutako beldurrezko filma bat da. Jeff Daniels, John Goodman, Julian Sands eta Harley Jane Kozak aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Venezuelako armiarma pozoitsu mota arraro bat topatu berri da eta Canaimako oihanetik AEBtako herri txiki batera eramana, bertan kopuru handitan ernalduko da.

Jatorrizko armiarmak herrira lekualdatu berri den mediku (Jeff Daniels) gazte baten ukuiluan babes hartuko du. Berehalakoan, medikuak ernaltzen hasi berri den eta herriko jendea hiltzen ari den armiarmari aurre egin beharko dio.

## Aktoreak 
* Jeff Daniels: Ross Jennings doktorea
* John Goodman: Delbert McClintock
* Harley Jane Kozak: Molly Jennings
* Julian Sands: James Atherton doktorea
* Brian McNamara: Chris Collins
* James Handy: Milton Briggs
* Peter Jason: Henry Beechwood
* Henry Jones: Sam Metcalf doktorea
* Roy Brocksmith: Irv Kendall
* Kathy Kinney: Blaire Kendall
* Stuart Pankin: Lloyd Parsons sheriffa
* Frances Bay: Evelyn Metcalf
* Mary Carver: Margaret Hollins
* Garette Ratliff Henson (Garette Patrick Ratliff gisa): Tommy Jennings
* Marlene Katz: Shelly Jennings
* Mark L. Taylor: Jerry Manley
* Brandy Norwood: Brandy Beechwood (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *Arachnophobia* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Arachnophobia* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Roeselare

**Roeselare** (nederlanderaz ahoskatua, , ) Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Roeselare bera eta Beveren, Oekene eta Rumbeke herriak. 2013ko urtarrilaren 1ean 58.823 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Fernando II.a Medici

**Fernando II.a Medici** (Florentzia, 1610eko uztailaren 14a - Florentzia, 1670eko maiatzaren 23a) 1621-1670 bitartean Toskanako Duke Handia izan zen, Cosimo II.a aitaren ondorengoa. Hogeita Hamar Urteko Gerran neutraltasuna zaintzearren, Italiako Estatuen Liga bat eratzen saiatu zen, baina alferrik. Jakintzen eta arteen bultzatzailea izan zen, eta Galileo babestu zuen.

## Zuhaitz genealogikoa 
## Erreferentziak
Frantzisko Paolakoa

**Frantzisko Paolakoa**, benetako izenez **Francesco Martotilla** (Paola, Calabria, 1416ko martxoaren 27a - Plessis-lez-Tours, Turena, Frantziako Erresuma, 1507ko apirilaren 2a) italiar aszeta izan zen. Eliza Katolikoaren santua da. Haren jaieguna apirilaren 2an ospatzen da.

## Bizitza 
[thumb|ezkerrera|Frantzisko Paolakoaren irudia duen '''', [Calabriako gozopil tipikoa.]]
Ermitau egin zen hamalau urte zituela, eta hemeretzi urte zituenerako anaidi baten zuzendaria zen (Anaia Guztiz Txikiak). Luis XI.ak, sendatuko zuen itxaropenez, Frantziara joateko eskatu zion; erregea hil egin zen, baina Frantzisko Frantzian geratu zen eta Amboisen eta Montils-lez-Tours-en komentuak sortu zituen. 1519an egin zuten santu.

## Erreferentziak
Adin erlatiboaren efektua

[thumb|[Oxfordeko Unibertsitatea|Oxfordeko Unibersitateko AEE profila 2004-2005 2013-2014 tarteko graduatuetan]]**Adin erlatiboaren efektuak** (**AEE** edo **RAE** ingelesez) pertsona baten jaiotze hilabetearen garrantzia, arlo akademiko eta kirolean, aztertzen duen fenomenoa da. Honen arabera, urteko lehenengo sei hilabetetan jaiotzeak, aipatutako arloetan arrakasta izateko aukera handiagoak dakar. Fenomeno honi dagokion erantzuna islatzeko hilabeteka banatutako grafikoak dira.

Ikasturte bereko hainbat partaide talde berean egon ohi dira eta "zaharragoek" ezaugarri fisiko garatuagoak izan ohi dituzte aurreneko urteetan. Kiroletan modu arautuan hasten denean, 10 urte ingururekin, oraindik ere nabaria da alde hau. Teoriak dio urte bereko zaharrenek aukera gehiago dutela garatzeko eta aldea areagotzeko.

## Kanpo estekak
JK Nõmme Kalju

thumb|250px
**JK Nõmme Kalju** Estoniako futbol taldea da, Tallinn hiriburukoa.

## Historia 
1922an *Nõmme Sports Club Kalju* sortu zen eta futbolaren atala 1923an. Bigarren Mundu Gerra arte aritu zen.

1997an talde berria sortu zuten aurrekoaren izenarekin. Emaitzarik onenak 2009tik aurrera lortu ditu, liga, kopa eta superkopa bana irabaziz.

## Palmaresa 
### Estonian: 4 
* Liga:
** Txapelduna (2): 2012, 2018.
** Bigarrena (2): 2011, 2013.
* Kopa:
** Txapelduna (1): 2015
** Bigarrena (2): 2009, 2013
* Estoniako Superkopa (1): 2013

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ekoeskualde

thumb|eskuinera|400px|WWF erakundeak zehaztutako lurreko ekoeskualdeak.
**Ekoeskualdea** edo **eskualde ekologikoa** ekologiaren ikuspuntutik homogeneoa den eskualde bat da, bioeskualdea baino txikiagoa dena (azken hori ekozona bat baino txikiagoa da). Ekoeskualdeek lurrazaleko edo itsasoko azalera handiak hartzen dituzte, eta komunitate naturalen eta espezieen multzo berezituak dituzte. Ekoeskualde bakoitzak landaredi, fauna eta ekosistemen biodibertsitate berezia du, gainerako ekoeskualdeetatik bereizten dituena.

Ekoeskualdeen eta, oro har, kartografia biogeografikoaren izendapen gehienek hiru arazo nagusi dituzte. Hasteko, ez dago taxoi guztietarako egokia den marko biogeografikorik, eta horregatik, ekoeskualdeek ahalik eta taxoi gehienetarako hurbilketarik egokiena da. Bestalde, ekoeskualdeen mugek gutxitan dute ertz zorrotzik, gehienetan ekoeskualdeen arteko trantsizioa leuna baita. Azkenik, ekoeskualde askok hari lotutako biomari dagozkion habitatak ez direnak ere badituzte.

Hesi fisikoek, klimatikoek eta beste mota batzuetakoek eskualde biogeografikoak sortzen dituzte sarritan. Plaken tektonika, mendilerroak eta itsasoak, latitudea, urtaroak, gazitasuna eta oxigeno maila (itsasoetan) ekoeskualdeak garatzeko faktore izan daitezke.

## Kanpo estekak
Umezurztegi

thumb|Haurrak Belovodski-ko Aurreskola Umezurztegian, Karabalta-n (Kirgizistan).

**Umezurztegia**, **umezurtz-etxe** edo **inklusa**, zurtzak edo abandonatuak (expositoak) diren haurrak zainketaz arduratzen den erakundea da. Bertan lekua izaten dute guraso-ahala galdu duten gurasoen haur eta nerabeak ere.

Usuki, haurraren babesaren ikuspuntutik, adopzioaren eta **abegi-etxe**en ondorengo eta azkeneko neurritzat hartzen da. Publikoak ala pribatuak izan daitezke, eta ohitura aldetik, erlijio erakundeak izan ohi dira kudeatzen dituztenak.

Gaur egun, *umezurztegi* terminoak ez du erabilpenik mendebaldeko Europan. Haurrentzako abegi-etxe eta tankerako terminoak erabili ohi dira gurasorik gabeko haurrak zaintzen dituzten eraikinak izendatzeko.

## Erresuma Batuan 
Viktoriar Aroan umeak abandonatzea zabalduta zegoen, eta inklusak eraiki zituzten haur-hilkortasuna murrizteko. Hala ere, leku hauek sarritan hain beteta zeuden "heriotzaren erizainek" ''Godfrey's Cordial'' izeneko konposatua erabiltzen zutela, opioz egindakoa, printzipioz umeen kolikoak arintzeko egindakoak.

Lehenengo umezurtz-etxeak sortu zituzten Londonen 1741ean (Foundling Hospital) eta Bristolen 1795ean (Asylum for Poor Orphan Girls edo Blue Maids' Orphanage).

## Kanpo estekak 
* Children's Homes (United Kingdom)
Eleberri filosofiko

**Eleberri filosofikoa**, edo orokorrago, **fikzio filosofikoa** narrazio mota bat da zeinean neurri handi batean eztabaida edo ausnarketa filosofikoak planteatzeatzen diren. Argumentoak, sarritan, ez du garrantzi handirik, ausnarketarako tresna bat izanik.

## Gaiak 
Mota askotakoak izan daitezke: bizitzaren helburua, artearen garrantzia gizakiaren bizimoduan, gizartearen papera eta garrantzia. Edo, besterik gabe, ikuspuntu filosofikotik gaurkotasuna handiko gaiak: hezkuntza, biolentzia, bakea, globalizazioa, pertsonen garapena... Esaterako, Jostein Gaarderren *Sofiaren mundua* liburuan argumentua aitzakia da filosofia eta filosofiaren historiari buruz aritzeko. William Goldingen *Lord of the Flies* eleberrian, bestetik, gai desberdinak planteatzen dira, besteak beste, haurtzaroaren inozentzia galtzea eta ziblizizazio versus basakeria arteko dikotomia. Miguel Unamunoren eta Pío Barojaren liburu asko kategoria honetan sartuko genituzke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Hamar eleberri filosofikoenak.
Sgor an Lochain Uaine

**Sgor an Lochain Uaine** Eskoziako (eta Erresuma Batuko) bosgarren mendirik garaiena da, Cairngorms mendilerroko hirugarrena. Bera baino handiagoak diren Braeriach eta Cairn Toul mendien artean kokaturik dago.

## Etimologia 
*Lochain Uaine* aintzirak ematen dio izena.

## Igoera bideak 
Ezkutu samarrean gelditzen den mendia denez ibilbide luzea egin behar da gailurrera iristeko eta beste gailur batzuk kateatzen dira normalean.

## Iruditegia 

Irudi:Sgor an lochan uaine.jpg|Gailurra.
Irudi:Sgor an Lochain Uaine , Munro No 5 - geograph.org.uk - 239548.jpg|Tontorra.
Irudi:Approaching Sgòr an Lochain Uaine - geograph.org.uk - 840789.jpg|Azken malda.
Irudi:An Lochan Uaine - geograph.org.uk - 1055922.jpg|Lochain Uaine aintzira.
Irudi:Shelter in An Garbh Coire Cairngorms - geograph.org.uk - 84758.jpg

## Kanpo estekak
Blanca de Silos

**Blanca de Silos** (Gasteiz, 1914ko abuztuaren 3a - Segovia, 2002ko irailaren 13a) arabar antzezlea izan zen.

## Bizitza 
Blanca de Silos Errioxa kaleko 23. zenbakian jaio zen. Gazte-gaztetandik erakarri zuen Blanca antzerkiaren munduak, baina familiak ez zion hura onartu eta ez zion antzezle izaten uzten, harik eta gerra zibila bete-betean zegoela, Segovian, hara bidali baitzuten bere aita, auto sakramental batzuetan parte hartu ahal izan zuen arte. Halaxe hasi zen bikaina izango zen Blancaren antzezle karrera. Izan ere, Madrilgo Teatro Español eta María Guerrero antzokietan jo zuen gailurra, eta, horrez gainera, hainbat antzerki konpainiatan ere lan egin zuen, besteak beste, Lópe de Vegan.

## Lanak 
Debuta zineman Italian egin zuen, 1939. urtean, *Frente de Madrid* filmean, Edgar Nevilleren zuzendaritzapean. Hurrengo urtean, Manuel García Viñolésen *Boda en Castilla* dokumentalean, zeina Veneziako Zinemaldian saritu baitzuten, poema bat errezitatu zuen. 1941. urtean, Madrilen jadanik, José Buchsen “Flora y Mariana” filmean parte hartu zuen, Luis Marquinaren *Su hermano y él* filmean, zeinean Concha Catalá beste gasteiztar antzezlearekin batera lan egin zuen, eta Antonio Románen *Escuadrilla* filmean. 1942an Florián Reyren *Eramos siete a la mesa* lanean agertu zen. 1943an Antonio Románen *Intriga* eta *La casa de la lluvia* filmetan lan egin zuen, eta Jerónimo Mihuraren *Castillo de naipes* lanean. Lau urteko tarte baten ondoren, 1947. urtean azaldu zen berriz José Luis Sáenz de Herediaren *Mariona Rebull* filmean, eta Alejandro Perlaren *El duende y el rey* filmean. 1948. urtean Ladislao Vadjaren *Sin uniforme* lanean parte hartu zuen, eta Jerónimo Mihuraren *En un rincón de España* filmean. 1952an, Rafael Gil *50 años de Real Madrid* filmean, ikusle papera egiten zuen, Fernando Fernán Gómez eta Fernando Sanchoren aldamenean.

Ordurako ia erabat utzia zeukan zinemako lana, eta 1959. urteko film batean baino ez zen agertu, Jack Pinoteauren produkzio frantses-espainolean, Darry Cowlen ondoan, *Robinson et le triporteur* izenekoan, zeina gaztelaniaz *¡Hola Robinson!*, tituluarekin estreinatu baitzen, Alfredo Mayorekin, eta beste behin agertu zen gero pantailan, 1968an, Esteban Farréren *Sábado en la playa* lanean..

## Filmografia hautatua 
* *Raza* (1942)
* *Intriga* (1942)
* *Castillo de naipes* (1943)
* *La casa de la lluvia* (1943)
* *Orosia* (1944)
* *Mariona Rebull* (1947)

## Ohoreak 
* 2022an Gasteizko Udalak bere izena jarri zion San Martineko ekitaldi-aretoa: “Blanca de Silos ekitaldi-aretoa”.

## Erreferentziak
Baionako metropoli eremua

**Baionako metropoli eremua** (frantsesez *Aire urbaine de Bayonne*) Lapurdiko Baiona hiriak eta bere inguruko udalerriek osatzen duten metropoli eremua da.

## Ezaugarriak 
INSEE erakunde frantsesak zehaztutakoaren arabera, Baionako eremua 40 udalerrik osatzen dute, Lapurdin eta Landetan kokatuak.. Metropoliak 233.120 biztanle inguru ditu.

## Udalerriak 
Ondorengo taulan Baionako metropoli eremuko udalerriak zerrendatzen dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lapurdiko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Edgar Neville

**Edgar Neville Romrée** (Madril,  - *ibidem*, ), Berlanga de Dueroko IV. kondea, zinema-zuzendaria eta antzerkigilea izan zen. 27ko belaunaldiko kidea izan zen.

## Filmografia 
* *El presidio* (1930)
* *Yo quiero que me lleven a Hollywood* (1931)
* *Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si* edo *La vida privada de un tenor* (1934)
* *El malvado Carabel* (1935)
* *La señorita de Trévelez* (1936)
* *Juventudes de España* (1938)
* *La Ciudad Universitaria* (1938)
* *Vivan los hombres libres* (1939)
* *Santa Rogelia* (1939)
* *Frente de Madrid* (1939)
* *Verbena* (1941)
* *Sancta Maria* (1942)
* *La parrala* (1942)
* *Correo de Indias* (1942)
* *Café de París* (1943)
* *La torre de los siete jorobados* (1944)
* *Domingo de carnaval* (1945)
* *La vida en un hilo* (1945)
* *El crimen de la calle Bordadores* (1946)
* *El traje de luces* (1946)
* *Nada* (1947)
* *El marqués de Salamanca* (1948)
* *El señor Esteve* (1948)
* *El último caballo* (1950)
* *Cuento de hadas* (1951)
* *El cerco del diablo* (1951)
* *Duende y misterio del flamenco* (1952)
* *La ironía del dinero* (1955)
* *El baile* (1959)
* *Mi calle* (1960)

## Erreferentziak
Esino Lario

**Esino Lario**, Italiako iparraldean dagoen udalerria da, Lombardiako eskualdean kokatutakoa, Leccoko probintzia dagoena. Milandik 60 kilometro iparraldera dago, Como aintziraren ondoan. Bigallo eta Ortanella auzoak ditu.

## Geografia 
Herria Alpeen oinean dago, Grigna izeneko mendizerraren azpian. Como aintziratik 4,3 kilometrora dago eta Valsassina bailarako burua da. Herriak bi gune desberdinetan banatua dago: Esino Goikoa eta Esino Behekoa. Bi hauek itsas mailatik 900 metrora daude. Badira beste auzo batzuk ere, Cainallo esaterako, itsas mailatik 1.300 metrora dagoena, eta Ortanella, itsas mailatik ia 1.000 metrora.

Barruti guztia erabat menditsua da: punturik baxuena 554 metrora dago, eta altuena berriz, Grigne tontorra, 2409 metrora.
thumb|Kanpai hotsak Esino Larion

### Klima 
## Iruditegia 

File:164-BGrigna giugno08 001.jpg|thumb|left|Esino Lario Grignatik
File:B2014 03 19 Esino 1937 Comune.jpg|thumb|left|Esino Larioko udaletxea

## Ikus, gainera 
* Wikimania 2016

## Kanpo estekak 
*  Esino Larioko webgune ofiziala
Paola

**Paola** Italiako hegoaldean dagoen Cosenzako probintziako (Calabria eskualdea) udalerria da. 42,88&nbsp;km²ko eremua dauka eta 2015eko uztailean 16.080 biztanle zituen.

## Mugakideak 
Paolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:555 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:20000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:8627
  bar:1871 from:0 till:8969
  bar:1881 from:0 till:9053
  bar:1901 from:0 till:9425
  bar:1911 from:0 till:10448
  bar:1921 from:0 till:11947
  bar:1931 from:0 till:14190
  bar:1936 from:0 till:13918
  bar:1951 from:0 till:14471
  bar:1961 from:0 till:14618
  bar:1971 from:0 till:14785
  bar:1981 from:0 till:16651
  bar:1991 from:0 till:17093
  bar:2001 from:0 till:17195
  bar:2011 from:0 till:16416

PlotData=
  bar:1861 at: 8627 fontsize:S text:8.627 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 8969 fontsize:S text:8.969 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 9053 fontsize:S text:9.053 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 9425 fontsize:S text:9.425 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 10448 fontsize:S text:10.448 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 11947 fontsize:S text:11.947 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 14190 fontsize:S text:14.190 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 13918 fontsize:S text:13.918 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 14471 fontsize:S text:14.471 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 14618 fontsize:S text:14.618 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 14785 fontsize:S text:14.785 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 16651 fontsize:S text:16.651 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 17093 fontsize:S text:17.093 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 17195 fontsize:S text:17.195 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 16416 fontsize:S text:16.416 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria ISTAT

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aporia

**Aporia** () kontraesanak edo ulertu eta onartzeko eragozpenak dituen baieztapena da. Apor Filosofiaren historian, Platonen hasierako *Solasaldiak* **aporetikoak** izan zirela esan ohi da, haietan ohikoa baita Sokrates solaskidea aporia batera eramatea, bere iritziaren ezintasun edo baliogabetasunaz jabe egin dadin.

## Kanpo estekak
Platoniko (argipena)

**Platoniko** hitzak adiera zenbait ditu:
* Platon filosofiari dagokiona (*Solasaldi* platonikoak, esaterako);
* platonismoari dagokiona;
* maitasun platonikoa, maitasun idealizatua eta ez-sexuala;
* geometrian, solido platonikoa.
Raza (filma)

***Raza*** (Arraza euskaraz), 1941eko José Luis Sáenz de Heredia zinema zuzendariaren gerra filma da, Jaime de Andraderen, Francisco Franco jeneralaren pseudonimoa, istorio batean oinarrituta. Bertan, Alfredo Mayo, Ana Mariscal, José Nieto eta Blanca de Silos aktoreek antzeztu zuten.

Francoren beraren ezaugarri batzuk aurki daitezke bertan, berari benetan gustatuko zitzaion bezala aurkeztuak. 1.650.000 pezetako aurrekontua izan zuen.

## Sinopsia 
Cosme Damian Txurrukaren ondorengoa den Pedro Churrucak lau seme-alaba ditu: Isabel, Pedro, José eta Jaime. Aita Kuban hilko da, Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadaren aurkako misio batean bere buruaz beste eginez. Heriotza, uhartea saldu zuen Espainiako politikan nagusia den masoneriaren errua da. Hala ere, martiri bilakatu baino lehen, Pedrok bere semeei leinuaren izaera eskualdatu zien, almogavarren izaera hain zuzen ere.

Itsasgizona zen aita eta erlijio-deboto handia ama. Lau seme alaba dira familian: José, gudaria; Pedro, politikaria, eta bi erlijioso; Jaime eta Isabel. Espainiako Gerra Zibilarekin, Errepublikaren alde jarriko da politikaria eta errebeldeen alde gudaria. Fusilatzen saiatuko dira azken hau baina, exekuziotik bizirik irten ondoren, bat egingo du errebeldeekin. Hau eta gero, anaia erlijiosoa hilko dute, bere ordenako beste batzuekin batera. Errepublikari leial iraun duen anaiak traizioa egiten du azkenean, eta hiltzen dute. Gertakari hauen ondoren, gerra bukatzen da eta bere emaztegaiarekin elkartzen da protagonista.

## Aktoreak 
* Alfredo Mayo: José Churruca
* Ana Mariscal: Marisol Mendoza
* José Nieto: Pedro Churruca
* Blanca de Silos: Isabel Churruca
* Rosina Mendía: Isabel Acuña de Churruca
* Pilar Soler: frantziar espia
* Julio Rey de las Heras: Pedro Churrucaren aita
* Luis Arroyo: Jaime Churruca
* Raúl Cancio: Luis Echevarría
* Manuel Arbó: Echevarría jauna
* Juan Calvo: El Campesino
* Vicente Soler: Dr. Vera
* Fernando Fresno: Aita Palomeque
* Antonio Armet: Vicente Rojo jenerala
* Pablo Álvarez Rubio: frantziar komandantea
* Fulgencio Nogueras: Cervera almirantea
* Domingo Rivas: koronel ingeniaria
* Manuel Soto: Almirantea
* Pablo Hidalgo: Don Luis
* Ignacio Mateo: Pardo koronela
* Antonio Zaballos: apaiza
* Santiago Rivero: kapitan ingeniaria
* Luis Latorre: Dr. Gómez Ulloa
* Horacio Socías: Aita priorea
* Erasmo Pascual: milizianoa
* Joaquín Regúlez: boluntarioa
* Raza Zarnad: boluntarioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDbko fitxa irakurgai
Innpala

**Innpala** —izen osoa: **Inppala Pelota Mach 2.0**— pilotako kirol-enpresa da, 2011n sortua. Pala sustatu eta bultzatzea du helburu nagusi. Palako enpresarik garrantzitsuena da.

Innpala enpresak pala profesionala kudeatzeari uko egingo ziola iragarri zuen 2025eko otsailaren 28an; Innpalako arduradun nagusi Jose Ramon Garaik palistei jakinarazi zien enpresa ez zela aurkeztuko hurrengo lizitaziorako. Necolek eta Josu Urkijo Innpala enpresako kirol zuzendariak egin zuten eskaintza bakarra jarduera horri eusteko, eta, beraz, haiek arduratuko ziren aurrerantzean pala profesionala kudeatzeaz.

## Pilotari nabarmenenak 
; Egun Innpalan dihardutenak
* Gaubeka
* Necol
* Zubiri
* Ibai Perez
* Landeta
* Brefel
* Ayerbe
* Ibargarai
* Imanol
* Fusto

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Innpala
Don Erre que erre

***Don Erre que erre*** (euskaraz *Egoskor jauna*) 1970eko José Luis Sáenz de Heredia zinema zuzendariaren umorezko filma da.

## Argumentua 
Rodrigo Quesada (Paco Martínez Soria) auzoan buru gogorra izateagatik ezaguna da. Behin, *Banco Universal*era joan eta, lapurreta batean, une horretan ateratzen ari zen 257 pezeta galduko ditu. Bankuak ez dizkio pezetak itzuliko eta Rodrigo jo eta ke arituko da dirua lortu arte.

## Aktoreak 
* Paco Martínez Soria: Rodrigo Quesada
* Mari Carmen Prendes: Luisa
* José Sacristán: Valentín Serrano
* Josele Román: Marisa
* Tomás Blanco: Briceño jauna
* Guillermo Marín: San Tortoloko markesa
* Valeriano Andrés: Santiago Padrón
* Alfonso del Real: Fontán jauna
* Manuel Alexandre: Raimundo
* Jesús Guzmán: Ruiz
* José María Escuer: Alonso doktorea
* Patricia Nigel: kazetaria
* Pepe Rubio: kazetaria
* Félix Dafauce: Antonio
* José María Tasso: kazetaria
* Xan das Bolas: guardia zibila

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDbko fitxa irakurgai
Historias de la radio

***Historias de la radio*** 1955eko José Luis Sáenz de Heredia zinema zuzendariaren umorezko filma da.

## Argumentua 
Filmak XX. mendearen erdian irratiak zuen inportantzia omentzen du. Horretarako hiru istorio azaltzen ditu: lehiakide batzuk 3.000 pezeta lortzeko estudioetara eskimalez mozorraturik ailegatu behar dira; etxe batean lapurtzen ari den bitartean, lapur batek telefono deia jasoko du; maisu batek, herriko mutil bat sendatzeko dirua lortzeko asmotan, lehiaketa batean parte hartuko du.

## Aktoreak 
* Francisco Rabal: Gabriel
* Margarita Andrey: Carmen
* Xan das Bolas: guardia zibil
* Alberto Romea: Anselmo
* Guadalupe Muñoz Sampedro:Anselmoren emaztea
* José Luis Ozores: apaiza
* Adrián Ortega: alkatea
* José Orjas: asmatzailearen laguntzailea
* José Isbert: asmatzailea
* Tony Leblanc: gidaria
* Juanjo Menéndez: Alfredo
* Rafael Bardem: zuzendaria
* Nicolás Perchicot: medikua
* Pedro Porcel: parrokoa
* José María Lado: Senén
* Ángel de Andrés: lapurra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDbko fitxa irakurgai
Coal Miner's Daughter

'''Coal Miner's Daughter'* (euskaraz *Meatzariaren Alaba'') 1980ko Michael Apted ingeles zinema zuzendariak zuzendutako biografia filma bat da. Loretta Lynn country abeslariarn bizitzan oinarrituta dago. Sissy Spacek, Tommy Lee Jones, Beverly D'Angelo eta Levon Helm aktoreek antzeztu zuten.

1980eko Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Sissy Spacek) irabazi zuen.

## Argumentua 
Loretta Lynn (Sissy Spacek) Appalache mendietako familia txiro batean hazi, hamairu urtekin ezkondu, hogei urte bete aurretik lau seme izan eta ospetsu bilakatzea lortu zuen country abeslaria da, bizi zen giro ilunetik ihes egitea lortu eta ikuskizunetako izar bihurtu zen.

## Aktoreak 
* Sissy Spacek: Loretta Lynn.
* Tommy Lee Jones: Doolittle 'Mooney'/'Doo' Lynn.
* Beverly D'Angelo: Patsy Cline.
* Levon Helm: Ted Webb.
* Phyllis Boyens: 'Clary' Webb.
* Bob Hannah: Charlie Dick.
* William Sanderson: Lee Dollarhide.
* Ernest Tubb: bere burua antzeztuz.
* Roy Acuff: bere burua antzeztuz.
* Minnie Pearl: bere burua antzeztuz.

## Kanpo estekak 
* ''Coal Miner's Daughter'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai