Deborah Estrin

**Deborah Estrin** (AEB, 1959ko abenduaren 6an) informatikako irakaslea da Cornell Tech-en. Irabazi-asmorik gabeko Open mHealth erakundearen sortzaileetako bat da, eta TEDMED hitzaldia eman zuen 2013ko datu txikiei (*small data*) buruz.

Estrin ezaguna da sentsore-sareetan, detekzio parte-hartzailean, osasun mugikorrean eta datu txikietan egindako lanagatik. Google Scholarren arabera 128.000 aipamen baino gehiago jaso ditu Estrinen lanak, ondorioz, historian zehar aipamen gehien jaso dituen informatikaria dela esan daiteke.

2009an, Estrin Estatu Batuetako National Academy of Engineering-eko kide hautatu zuten, ingurumena monitorizatzeko haririk gabeko detekzio-sistema heterogeneoen diseinu eta aplikazio aitzindariengatik.                   

## Karrera 
Estrin Kaliforniako Unibertsitatean (Berkeley) sartu zen 1977an, ingeniaritza elektrikoan eta informatikan espezializatuz. Berkeleyen lizentziatura lortu ondoren (1980), Massachusettseko Teknologia Institutura joan zen, eta bertan  doktoretza lortu zuen (1985). Bere lana aintzatesten duten hainbat ohorezko titulu ere jaso ditu: École Polytechnique Fédérale de Lausanneren honoris causa titulua 2008an, eta ohorezko doktoretza Uppsalako Unibertsitatean, Suedian, 2011n.

Estrin informatika-irakaslea izan zen Kaliforniako Hegoaldeko Unibertsitatean 1986 eta 2001 bitartean, eta Kaliforniako Unibertsitatean, Los Angeles (UCLA), 2001 eta 2013 bitartean. Han, NSFk finantzatutako Sarean Integratutako Detekzio Zentroaren (CENS - Center for Embedded Networked Sensing) zuzendari sortzailea izan zen. 2012an, Cornell Tech-ek New Yorkeko goi-teknologiako campuserako kontratatutako lehen akademiko gisa aurkeztu zuen Estrin. Egun bertako Dekano elkartua da. Osasunaren Teknologia Zentroko sortzailea eta Datu Txikien Laborategiko zuzendaria da, eta Konektatutako Esperientzien Laborategiko kidea.

Osasunean eta ongizatean aplikatzeko datuak bildu eta aztertzeko gailu mugikorrak eta sentsoreak erabiltzea izan du ardatz Estrinen ikerketak. Berak sortu zuen Open mHealth-, irabazi asmorik gabeko *startup*a. Open mHealth honek, osasun-aplikazioen garatzaileei datuak bildu, prozesatu eta bistaratzeko aukera ematen dieten arauak eta tresna irekiak sortu zituen. Bere ikerketak murgiltze-gomendioen sistemak eta erabiltzaileen modelizazioaren eta datuen erabileraren pribatutasun-inplikazioak ere aztertzen ditu. 2007an Estatu Batuetako Arte eta Zientzien Akademiako kide hautatu zuten eta 2009an baita Estatu Batuetako Ingeniaritzako Akademia Nazionalean sartu zen. ACMko eta IEEEko kidea da, sare-protokolo eskalagarrietako berrikuntzetarako eta sentsore-sareetako ikerketetarako eremuetan. 2018an, McArthurreko kide hautatu zuten, osasun pertsonalaren kudeaketaren gisako erronka sozioteknologikoei aurre egiteko gailu mugikorrak eta datuak baliatzen dituzten kode irekiko plataformen diseinuagatik.

Bere aita Gerald Estrin zen, UCLAn Informatikako irakaslea eta bere ama Thelma Estrin zen, UCLAn ere, ingeniari eta informatikari aitzindaria.  Judy Estrinen arreba da, eta Ache Stokelmanen emaztea.

## Sariak 
* 1987: Estatu Batuetako *National Science Foundation**-en*, Lehendakaritzako ikertzaile gaztearen saria
* 2007: *Anita Borg Institute Women of Vision Awards* saria, berrikuntzagatik
* 2008: Honoris Causa doktorea, EPFL
* 2009: Estatu Batuetako *National Academy of Engineering*
* 2011: Doctor Honoris Causa Uppsala University, Suedia
* 2017: IEEE Internet saria
* 2018: MacArthur Genius Grant
* 2022: IEEE John von Neumann domina

Notable Women in Computing-en karta jokoan agertzen da Estrin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Datu txikiei buruzko TEDMED hitzaldia, 2013
* Open mHealth
* Deborah Estrinen biografia
* Argitalpenak
* Bideoa (6 min.) Deborah Estrin erakusten duena, Anita Borg Institutuko Women of Vision Saria jasotzen 2007
* Bideoa (4 min.) Anita Borg Institutuko Women of Vision Sarian  Deborah Estrinen onarpen-hitzaldia, 2007
* Center for Embedded Networked Sensing (CENS)en hasierako orria