Quimper

**Quimper** () Bretainiako hego-mendebaldean dagoen hiria eta Finistère departamenduko hiriburua da. Bro Kernev () lurralde historikoaren hiriburua ere bada.

2013ko erroldaren arabera 63.532 biztanle ditu, bretainierazko hiztunak tartean.

## Etimologia 
Bretainierazko *Kemper* izenak "bilgunea" esan nahi du, bertan bat egiten baitute Odet eta Steir ibaiek.

## Klima 

## Historia 
### Aurrekariak 
Indusketa arkeologikoek erakutsi dute aintzinatik populatua izan dela. Duela 6.000 urteko bi sukarrizko tresna aurkitu dira, bai eta Neolito eta Brontze Aroko keramikak ere.

Erromatarren garaiko *oppidum* baten aztarnak ere aurkitu dira hiriaren mendebaldean, Locmaria barrutian, bai eta Osimes leinu galiarraren asentamendu bat ere, *Civitas aquilonia* izena zuena. Herri galiar-erromatar honek foruma eta termak zituen eta baliteke akropoli bat ere eduki izana Odet ibaiaren ertzean.

### Erdi Aroa 
Kemper bera Erdi Aroan sortu zen, baina sorrera kondaira eta mitoetan murgiltzen da. Cornouailleko errege Gradlonek V. edo VI. mendean bere gaztelua eman zion San Corentinori, horrek katedrala eraiki zezan eta orduan sortu zen Kemper. Dirudienez, apezpikuta karolingiar garaian eratu zen: lehenengo aipamena 885 urtekoa da, eta X. menderako jadanik katedralaren inguruan planifikaturiko herri bat bazen bertan. XI. mendean Bretainiako dukerriarekin bat egin zuenean apezpiku eta dukeen artean tentsio handiak izan ziren, harik eta 1491n Frantziak Bretainia eskuratu zuen arte. Hiriak 4.500 biztanle zituen orduan.

### Aro modernoa 
Hurrengo mendeetan lasaitasuna izan zen nagusi eta hiria haziz joan zen. Erlijio orden ugari iritsi ziren eta kaleen banaketa modernizatu egin zen. XVIII mendean jarduera ekonomiko nagusiak keramikagintza eta meagintza izan ziren. Ikatzaren ekoizpenak indar handia hartu zuen. Frantziako Iraultzak erlijio adierazpen guztien debekua ekarri zuen arren, Quimperrek ez zuen kalte handirik jasan Finistère departamenduko hiriburu izendatu baitzuten. 1863an trenbidea iritsi zen eta honek industrializazioa areagotu zuen.

### XX. mendea 
Bigarren Mundu Gerraren barnean, 1940an alemaniarrek hiria okupatu zuten eta gerra-presoen esparrua eraiki zuten Odet ibaiaren ezkeraldean. 1944an hiria askatu zen baina gartzelak 1946 arte iraun zuen, azken bi urteetan alemaniar presoekin.

1960an Ergué-Armel, Kerfeunteun eta Penhars herriek bat egin zuten Kemmperrekin. 1993an Quimper Communauté metropoli eremua eratu zen.

## Ondasun nabariak 
[eskuinera|300px|thumb|Kereon kalea, atzean [Quimperko Saint-Corentin katedrala|Saint-Corentin katedrala.]]
2002 urtean, "Arte eta historiaren hiria" izendatu zuten Kemper.

Hiriko monumento aipagarriena XIII. mendeko Saint-Corentin katedrala da, eta horren inguruan *Vieux Quimper* alde zaharra dago. Egurrezko etxe koloretsuen artean kale eta txoko polit ugari daude, gaur egun dendaz, kafetegiz eta jatetxez beteak.

*Quimper faïence* keramika produkturik ezagunena da, baina kobre eta brontzezko artisautzak ere sona handia du. Elikagaiei dagokienez, *crepeak* eta Bretainiako sagardoa tradizionalenak dira.

## Kultura 
Uztailaren amaieran **Cornouailleko jaialdia** ospatzen da. 1923an "Erreginen jaialdia" izenarekin abiatu zen eta 2002tik aurrera egitura profesionala hartu du. Kultura bretoiaren aberastasuna erakustea du helburu. 180 ekitaldi inguru izaten ditu eta igande batean ospatzen da. Frantzian ezohikoa den arren, neguko jaialdia ere badu Quimperrek, *Les Hivernautes* izena duena.

Arte Ederren Museoa alde zaharretik gertu dago. XIX mendeko aurrealdea du eta XIV mendetik honako artelanak biltzen ditu barnean.

## Demografia 
## Iruditegia 

Irudi:Bretagne Finistere Quimper 20072.jpg|Prefeturaren egoitza.
Irudi:View of Quimper Cathedal.JPG|Saint-Corentin katedrala.
Irudi:Bretagne Finistere Quimper 20055.jpg|Alde zaharreko etxeak.
Irudi:Hotel de ville de Quimper.jpg|Udaletxea.
Irudi:Quimper 52 faïence Assiette scène style Renaissance italienne Tondino vers 1883-1898, manufacture HB.JPG|*Quimper faïence*.
Irudi:Festival de Cornouaille 2015 - Défilé en fête - 95.jpg|2015eko *Cornouailleko jaialdia*.
Irudi:Musée des beaux-arts de Quimper.JPG|Arte Ederren Museoa.
Irudi:Quimper 25 Evêché Tour de Rohan.jpg|Rohan dorrea.
Irudi:Quimper - La tour Nevet - 002.jpg|Nevet dorrea eta harresiak.
Irudi:Quimper 40 le manoir des Indes René Madec.JPG|Indietako René Madec-en jauregia.
Irudi:Le chateau de Lanniron.jpg|Lanniron jauregia.
Irudi:Quimper 98 Le palais de justice.JPG|Epaitegia.
Irudi:Rivière de l'Odet Quimper.jpg|Odet ibaia.
Irudi:Road signs bilingual Breton in Quimper.jpg|Seinale elebidunak

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Limerick, Irlanda
*  Remscheid, Alemania
*  Falkirk, Eskozia
*  Ourense, Galizia
*  Yantai, Txina
*  Foggia, Italia

## Hiritar ezagunak 
* Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec (1734-1797), esploratzailea.
* René Laennec (1781-1826), fisikaria.
* Max Jacob (1876-1944), margolaria eta idazlea.
* Dan Ar Braz (1949- ), musikaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune elebiduna
* Webgune ofiziala
* Dan Ar Brazen webgune pertsonala