Zilbeti

**Zilbeti** (erroibarreraz: *Zilbiti*) Erroibar ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak *zilbetiarrak* (erroibarreraz: *zilbitiarrak*) dira.

## Izena 
Zilbeti edo Zilbiti toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Cilueti* (?)
* *Cilbeti* (1187)
* *Çilueti* (1189)
* *Cilueti* (1212)
* *Cilveti* (1280)
* *Çillueti* (1366)
* *Zilbeti* (1800)

### Etimología 
*Zilbeti* edo *Zilbiti* toponimoaren etimologia ezezaguna da.

## Ezaugarriak 
### Armarria 
Zilbetiko armarriak honako blasoi hau du:

## Geografia 
Zilbeti Erroiberran dago administratiboki, baina geografikoki Esteribarren; izan ere, Etxarroko errekak zeharkatzen duen ur-ibilgua Arga ibaian (Urtasun eta Saigots artean) bizi da, eta ez Erro ibaian.

### Ingurune naturala eta klima 
Esteribarko udalerriaren azalera handia dela eta, klima alde handiak daude Esteribar iparraldearen eta hegoaldearen artean. Hala, udalerria klima kontinentalaren eta klima atlantikoaren mugan kokatzen da. Ezaugarri kontinental mediterraneoak ekialdean nabarmentzen dira, eta ezaugarri atlantikoak, berriz, mendebaldean. Urteko batez besteko tenperatura 8&nbsp;°C eta 12&nbsp;°C bitartekoa da, eta prezipitazioak 1 000 eta 1 600&nbsp;mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 120 - 140 inguru izaten dira.

Pagoak eta pinu basatiek udalerriaren basoen %68 hartzen dute. Horrez gain, haritzak eta gaztainondoak daude ibarreko gunerik lauenetan. Birlandatutako basoen azalera 128 hektareakoa da, eta batez ere pinu beltz austriarra erabiliz egin zen XIX. mendetik aurrera. Pagoak ugariagoak dira udalerriaren iparraldeko gune menditsuenetan.

#### Estazio meteorologikoak 
Esteribarren dagoen Eugi kontzejuan, itsasoaren mailatik 617 metrora, Nafarroako Gobernuak 1968an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1975ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Irotz lekuan, itsasoaren mailatik 479 metrora. Bestalde, 1995ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Zubiri kontzejuan, itsasoaren mailatik 526 metrora. Zubiriko estazioa da Zilbetirako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.

## Hirigintza 
### Auzoak 
Herriak 2 auzo ditu:

* Zilbeti
* Goitialde

Gainera, Astigarreta herri hutsua Zilbeti kontzeju barrutian dago.

### Kaleak 
Herriak 4 kale ditu:

## Politika 
Zilbetiko kontzejua kontzejuburuak eta lau kontzejukidek osatzen dute. Egungo kontzejuburua Maria Teresa Iribarren Larrea da.

### Kontzejua 
Zilbetiko kontzejua kontzejukidek eta kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Kontzejuburua Maria Teresa Iribarren Larrea da. Kontzejukideak 4 daude:

* Pedro Martin Garrido Beltza
* Javier Jaukikoa Urdaniz
* Simon Olondriz San Martin
* Martin Olondriz Cleix

#### Kontzejuburuak 
2011tik, Zilbetik 3 kontzejuburu izan ditu:

## Kultura 
### Euskara 
[thumb|Zilbetiko Luis Iribarrenen pasartea ([Euskal Herriko Ahotsak|Ahotsak proiekturako)]]
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Erroibarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Esteribar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.

Koldo Zuazok, 2010ean, Erroiberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.

Zilbetiko azpieuskalkia erroibarrera da, eta, zehazki, Iparerroibartar aldaera. 2007ko udazkenean, 3 euskaldun behintzat baziren Zilbetin eta Uretan, baina horietako bat besterik ez zen 50 urtetik beherakoa.

#### Euskararen Foru Legea 
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Erroibar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren %&nbsp;24,01ek zekien euskaraz.

### Jaiak 
* Done Bartolomeko jaiak: maiatzaren bigarren asteburuan

## Ondasun nabarmenak 
* Zilbetiko monasterioa, XI. eta XIII. mendeetako kristiau monasterioa.
*Done Bartolomeko eliza, 1896. urteko kristiau eliza.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erroibar
* Pirinioak
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak 
* Erroibarko Udalako webgune ofiziala