Mariano Espinosa Aroca

**Mariano Espinosa Aroca** (El Palmar-Murtzia, 1933ko abuztuaren 24a - Bilbo, 2017ko apirilaren 25a) barne-mediku, pediatra, medikuntza sofrologikoko espezialista eta idazlea izan zen. Mediku gisa jarduteaz gain, Sofronizazio-teknikak eta, bereziki, Caycedoren Erlaxazio Dinamikoa egokitu zituen Pediatrian, Eskolako Medikuntzan eta Eskolako Higienean.

Medikuntza sofrologikoan aditua, goi-mailako kirolariak entrenatu eta prestatu zituen, besteak beste, Pedro Delgado txirrindularia, Mary Joe Fernandez tenislaria eta Cayetano Martinez de Irujo hipikako zalduna.

## Biografia 
Mariano Espinosa Almela ginekologoaren semea zen. Aitak Murtziako El Palmar auzoan lan egin zuen, eta bertan bere izenari eskainitako kale bat du (Doctor Mariano Espinosa, El Palmar 30120). Ama Remedios Aroca Martínez izan zen. haren aita ere medikua izan zela. Hainbat hiritan ordezkaritza bat ireki eta inauguratzeko lanak koordinatu zituen: Latinoamerikako Ordezkaritza Nazionala (Santo Domingo, Venezuela, Kolonbia, Brasil, Uruguai eta Argentina), Europakoa (Portugal, Italia eta Frantzia) eta Espainiaren sailetako Ordezkaritza (Madril, Bilbo, Las Palmas, Valladolid eta Valentzia). 1976an, Sofrologia Medikoaren Nazioarteko Kontseilu Iraunkorreko lehendakariorde izendatu zuten, eta Frantziako Courchet doktorearekin partekatu zuen ohore hori. Espinosa doktorea Madrilen egoitza nagusia duen Nazioarteko Sofrologia Eskolako (SEEIS) Espainiako Sekzioaren fundatzaile, sortzaile, irakasle eta zuzendaria izan zen. 1998tik aurrera Zentralean integratutako Azpiatalak sortu zituen, estatuan zehar banatutako ordezkaritzekin (Bartzelona, Madril (3), Ciudad Real, Málaga, Castelló, Bilbo eta Murtzia). Era berean, amatasunerako prestakuntza sofrologikorako Saila sortu zuen, eta irakasle gisa parte hartu zuen ikastaroetan. 2000. urtean Eskolaren Egoitza Nagusia Bilbora lekualdatu zuen.

## Kirol-sofrologoa 
Bere ibilbide profesionalaren barruan, azpimarratzekoa da goi-mailako lehiaketetako atleten entrenatzaile sofrologikoa dela, metodologia sofrologikoak arlo existentzialean aplikatzen baititu, olinpismoaren eta kirol profesionalaren esparruetara proiektatuta, errendimendu handiko programen garapen teknikoei laguntza eraginkorra emateko, izan ere, behartuta baitaude aurrez aurre jartzera, a priori, beren kontzientzietan, helmuga ia eskuraezintzat aurkezten zaizkien markak gainditzeko etengabeko saiakeretan. 

### Bartzelonako olinpiadan 
[thumb|[Antonio Rebollo arku-tiratzaileak Bartzelona 92ko olinpiar sugarra piztu zuen.]]
ADO Kirol Olinpikoen Elkarteak (Asociación de Deportes Olímpicos) Bartzelonako Olinpiadaren aurreko hiru urteetan kontratatu zuen, Espainiako zazpi talde olinpiko entrenatzeko eta sofrologikoki prestatzeko, eta hauek ziren emaitzak:

* Arku tiroa, taldekako urrezko domina.
* Emakumezkoen belar hockeya, urrezko domina.
* Igeriketa.
* Tranpolin-jauziak.
* Hipika. (Jauzietan, 4. postua, diploma olinpikoa, Lehiaketa osoa eta Doma).
* Eskrima bere hiru modalitateetan: sablea, floretea eta ezpata.
* Tiro olinpikoa (aire- eta kirol-pistola).
* ADOk enkargatu ez bazuen ere, Mariano Espinosa doktoreak Antonio Rebollo arkularia ere entrenatu zuen, Arku-tiroko Talde Nazional eta Paraolinpikoko kidea, eta hura izendatu zuten su-ontzia pizteko Montjuiceko Estadio Olinpikoko inaugurazio-jardunaldian, 1992ko uztailaren 25ean.

eskuinera|thumb|150x150px|Mary Joe Fernandez (2009)

* Tenisa: Mary Joe Fernandez, banakako Tokioko Torneoan (1990), finalista Australiako Irekian (1990, 1992) eta Roland Garrosen (1993), finalerdia Wimbledonen (1991), eta AEBetako Irekian. AEB. (1990, 1992) eta Brontzezko domina Bartzelonako Olinpiar Jokoetan (1992); Australiako Binakako Irekian (1991) eta Roland Garrosen (1996), finalista AEBetako Irekian. AEB. (1989), finalerdietan Wimbledonen (1991, 1993) eta urrezko dominak Bartzelonako Olinpiadetan (1992) eta Atlantan (1996). Anabel Medina hirugarren izan da Wimbledonen (2006, 2008, 2009) eta AEBetako Irekian. AEB. (2005, 2007, 2011), laugarrena Australiako Irekian (2002, 2009) eta Roland Garrosen (2007); binakako Roland Garrosen (2008, 2009), finalerdietan Australiako Irekietan (2008) eta AEBetan. AEB. (2008, 2012) eta Wimbledon (2009) eta Zilarrezko domina Pekingo Olinpiar Jokoetan (2008).
* Futbola: Rayo Vallecano, Lehen Mailarako lehen igoeran (1976-77), Garcia Verdugo entrenatzaile duela.
* Hipika taldea: Moskuko Olinpiar Jauziak (1980) eta ondorengoak, Lehiaketa osoa eta Doma.
* Golfa: Santiago Luna, Espainiako txapelduna (1988, 1990 eta 1992), Madeirako Irekia (1995) eta hiru aldiz Hassan II Trofeoa (1998, 2002 eta 2003). Tania Abitbolek, Danimarkako Irekietan (1989) eta Singapurren (1992), WPG European Tour Classic txapelketan (1990) eta mistoan, Jose Maria Cañizaresekin batera, Benson & Hedges sarian (1990) lortu zituen garaipenak. Itziar Elguezabal, Kadete, Junior eta Taldekako Espainiako Txapelduna.
* Atletismoa: Amaia Andres Berakoetxea, Espainiako txapelduna 800 metrokoan zazpi aldiz.
* [thumb|160x160px|[Cayetano Martínez de Irujo]]Jauzi hipika: Cayetano Martinez de Irujo, Espainiako txapelduna (2006), Munduko Txapelketako ibilbideetako batean lehen postua Stockholmen (1990), Helsinkiko Sari Nagusia (1993), lehen postua Erroman, Kopenhageko Sari Nagusia, Nazioen Sari Nagusia (Kopenhage) eta Alemaniako Lehiaketa Nazionala (Aachague).
* Eskrima: Manuel Pereira, Munduko txapelduna Estatu Batuetan ezpata modalitatean (1989), taldekako seigarren diploma olinpikoa Bartzelonan (1992).
* Aireko pistola: Eva Suárez, urrezko domina bat, hiru zilar eta brontze bat 1989 eta 1994 bitartean, eta laugarren postu bat Milango Munduko Txapelketan (1994) eta bosgarren bat Zurichen (1989).

## Liburuak 
**Mariano Espinosak** sofrologiaz idatzi zituen lanak dohaintzan eman zien hainbat erakunderi. Horien artean zeuden Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoa, Bizkaiko Foru Aldundiaren Liburutegia, Bidebarrietako Liburutegia (Bilbo), eta Bilboko Mediku Akademia. Artikulu eta elkarrizketa ugariz gain, honako liburu hauek idatzi zituen:

**Sofrologiari buruz**

* *Pediatría Sofrológica.* EGRAF S.A. Madrid, 1977. . Lehen Saria eta Urrezko Domina Pediatriako XIV. Mundu Biltzarrean.
* *Sofrología. Realidad de una ciencia. Pasado y presente*. EGRAF S.A. Madrid, 1989. 
* *Sofrología. Realidad de una ciencia. Pasado y presente. Volumen II*. EGRAF S.A. Madrid, 1991. 
* *Sofrología. Olimpismo y deporte profesional. Altos rendimientos*. EGRAF S.A. Madrid, 1993. 
* *Sofrología. El método abreviado de relajación dinámica. Sofroprofilaxis. Sofroterapia. Sofropedagogía*. EGRAF S.A. Madrid, 1995. 
* *Sofrología Profesional*. Gráficas Goya. Bilbao, 2007

**Poesía**

* *Poesía... Ilusión... Amor...* PCMEA S.A. Bilbao, 1992

## Hitzaldiak 
Hitzaldi hauek eman zituen bilera zientifiko ez-sofrologikoetan:
* Sofrología y problemas de educación. Actas del I Simposio de Pediatría Social. Madrid, 1972
* Motivaciones para la aplicación de la Sofrología en Higiene Escolar. Actas de la Reunión Internacional de Medicina e Higiene Escolar de Países de Lengua Española. Madrid, 1972
* Motivaciones para la aplicación de las técnicas de sofronización (RDC) en Medicina Escolar. Actas del XIII Congreso Español de Pediatría. Palma de Mallorca,1972
* Sofropedagogía en la adolescencia. Actas de la V Reunión Nacional de la Asociación Española de Medicina e Higiene Escolar. Valladolid, 1973
* Pediatría Sofrológica. Sofroterapia en Pediatría. Actas de la Reunión de Casuística de la Sociedad de Pediatría de Madrid y Región Centro. Madrid, 1974
* La Relajación Dinámica de Caycedo. Nuestra adaptación en Pediatría. Actas del XIV Congreso Mundial de Pediatría. Primer Premio y Medalla de Oro. Buenos Aires, 1974
* Relajación Dinámica de Caycedo en Pediatría. Actas de la Reunión Fin de Semana Pediátrico de la Sociedad de Pediatría de Madrid y Región Centro. Madrid, 1977
* Sofrología y escritura. Actas de las VI Jornadas de Grafología de la Escuela de Medicina Legal de la Facultad de Medicina de la Universidad Complutense de Madrid. Madrid, 1978
* La Medicina Sofrológica y sus técnicas de sofronización como medio eficaz de contrarrestar los efectos negativos del estrés. Actas del I Congreso Iberoamericano de Medicina Rural. Madrid, 1979
* La Relajación Dinámica de Caycedo adaptada a la Pediatría. Actas del VI Congreso de la Unión Europea de Paidopsiquiatras. Madrid, 1979
* Pediatría Sofrológica. Ciencia del desarrollo natural del sosiego, equilibrio y armonía psicofísica. Actas del XVI Congreso Mundial de Pediatría. Barcelona, 1980
* Pediatría Sofrológica en la prevención y tratamiento de los procesos psicosomáticos en la adolescencia. Actas del XVI Congreso Mundial de Pediatría. Barcelona, 1980
* Sofronización en Geriatría. Actas de la ll Reunión Interprovincial de la Sociedad Regional Norte de Geriatría y Gerontología. Miranda de Ebro, 1982
* La Sofrología. Nueva ciencia y nueva profesión. Actas del Primer Debate Mundial de Cibernética y Sociedad. Barcelona, 1982
* Nuestra adaptación a la Pediatría de la Relajación Dinámica de Caycedo. Las Metodologías Sofrológicas adaptadas al campo de la infancia. Metas socioprofilácticas y Taller de operatividad sofrológica en el campo de la infancia. Actas del III Congreso Internacional de AEDES sobre desajustes sociales y problemas de conducta en la infanto-adolescencia. Madrid, 1984
* Applicazione delle tecniche sofrologiche nei bambini e preadolescenti. Seminario Internacional de Medicina Sofrológica organizado por la Facultad de Medicina de la Universidad de Roma. Roma, 1985
* Metodologías sofrológicas aplicadas al deporte y Taller de operatividad sofrológica en el deporte. XI Coloquio Internacional de Psicología do Desporto. Estoril, 1985
* Espinosa, M.; Pommier, F.; y Pietrangelo, T.: Técnicas sofrológicas adaptadas a la Pediatría. l Meeting Prevention of Disorders of lnfancy and Adolescence-Neurological and social Components. L'Aquila, 1985
* Realidad actual de la Sofrología y su proyección al ámbito de la infancia. Actas de las Jornadas Internacionales de Psicología Infantil, Medicina de la Educación y Pedagogía Terapéutica. Barcelona, 1987
* Aplicación de las metodologías sofrológicas al deporte olímpico y exposición documentada de un diseño deportivo sofrológico. Actas del I Seminario Internacional sobre Psicología del Deporte del Comité Olímpico Español. Madrid, 1990
* Aproximación a la anatomía de la consciencia. Fundación Universidad de Verano de Castilla y León. Palencia, 2006
* Sentido y práctica del proceso de sofronización. Práctica. Fundación Universidad de Verano de Castilla y León. Palencia, 2006
* Aplicaciones de las metodologías sofrológicas. Fundación Universidad de Verano de Castilla y León. Palencia, 2006
* Metodología dinámica de sofronización. Fundación Universidad de Verano de Castilla y León. Palencia, 200

## Sariak eta aitortzak 
* thumb|Mariano Espinosa medikua ETB2ko Forum saioan 2003an1974: Lehen Saria eta Urrezko Domina Nazioarteko XIV. Pediatria Biltzarrean. Buenos Aires.
* 1977: Sofrologia Medikoko Nazioarteko Eskolako ad meritum irakaslea. Bartzelona.
* 1982: Nazioarteko Sofrologia Eskola Fundazioko Espainiako Ataleko zuzendaria. Bogota.
* 1998: Honoris causa diploma espezialitate sofrologikoetan eta irakaskuntzan. Sofrologiaren Garapen Integralerako Fundazioa. Santa Santa Fe de Bogotá (Kolonbia).
Behin baino gehiagotan elkarrizketatua prentsa idatzirako (Medikuntza eta Zientzien Historiaren Euskal Museoko Artxiboan gordetako dokumentazioa). Irrati eta telebistako hainbat saio akreditatutan parte hartu zuen, hala nola La Clave, La 2n; Forum, EITBn, David Barberok zuzenduta; Estudio abierto y Directísima, José María Iñigok zuzenduta; Gente hoy, Isabel Tenaille eta Mari Cruz Sorianorekin; eta SER irrati-katean, José Domingo Castañok elkarrizketatuta, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak