Friedrich L. Bauer

**Friedrich Ludwig "Fritz" Bauer** (1924ko ekainaren 10a – 2015eko martxoaren 26a) konputazioaren zientzietan aintzindari izan zen, eta irakasle Municheko Teknologia Unibertsitatean. Software ingeniaritza terminoa plazaratu zuen.

## Bizitza 
Bauerrek bere Abitur 1942an lortu zuen eta Wehrmatchean zerbitzatu zuen Bigarren Mundu Gerran, 1943tik 1945era arte. 1946tik 1950era matematika eta fisika teorikoa ikasi zituen Municheko Unibertsitatean. Bauerrek filosofia doktoretza lortu zuen bere *Gruppentheoretische Untersuchungen zur Theorie der Spinwellengleichungen* lanagatik 1952an, Fritz Bopp fisiko teorikoaren ikuskapenarekin. 1954an Municheko Teknologia Unibetsitatean unibertsitateak ematen duen titulu gorena lortu zuen bere *Über quadratisch konvergente Iterationsverfahren zur Lösung von algebraischen Gleichungen und Eigenwertproblemen* tesiari esker. Municheko Unibertsitatean ***Privatdozent*** edo ***P.D.*** tituluaz irakatsi ondoren, '** izatera pasa zen Mainzko Uniertsitatean matematika aplikatuak irakasten. 1963tik aurrera matematikak eta 1972tik informatika irakasten egin zuen lan Municheko Teknologia Unibetsitatean, 1989an erretiratu zen arte.

## Lana 
Bauerren hasierako lanak bereziki konputazio-makinaria sortzean izan ziren (STANISLAUS konputagailua adibidez). Bera izan zen lehena gaur egun hainbeste erabiltzen den **Pila'* terminoa proposatzen informatika munduan.

Bauer ALGOL 58 eta honen ondorengo ALGOL 60 Programazio Inperatiboak garatu zituen komitearen parte izan zen, gaur egungo programazio inperatiboaren aurrekari liratekeenak. ALGOL 58 sortzeko Bauer Matematika Aplikatuen eta Mekanikoen Elkartean (GAMM) zegoen, zeinek Association for Computing Machinery (ACM) elkartearekin egin zuen lan. ALGOL 60 sortzean, Informazioaren Prozesamendurako Nazioarteko Federazioaren (IFIP)  IFIP Working Group 2.1 taldearen

Bauer aktore garrantzitsua izan zen unibertsitate alemaniarretan informatika irakasgai independente bezala garatzeko, honen aurretik matematiken barruan irakasten zelarik. 1967 Bauerrek berak eman zuen informatika irakasgaiko lehen lekzioa Municheko Teknologia Unibertsitatean, *Informazio Prozesaketa* izenburuarekin. 1972 urterako informatika irakasgai independente bihurtu zen, eta 1992 Informatika Saila sortu zen unibertsitatean, Matematika Sailetik bananduz.

1968an software ingeniaritza terminoa sortu zuen, informatika diziplina propioa bilakatu dena eta oso erabilia izan dena sorreratik.

Bere erakarpen zientifikoak oso zabalak izan ziren, Zenbakizko Analisian (Bauer-Fike teorema), lengoaia informatikoen itzulera eta interpretaziorako fundamentuak, programen garapenaren sistema, bereziki programen transformaziorako metodoetan egin zuen lana. CIP-S sistemak eta CIP-L lengoaiak bere lanak izan ziren. Kriptologiaren inguruko liburu oso errespetatua idatzi zuen, *Decrypted Secrets.''

Doktoregoa lantzen ari ziren 39 ikasleren tutore izan zen, haien artean Rudolf Berghammer, Manfred Broy, David Gries, Manfred Paul, Gerhard Seegmüller, Josef Stoer, Peter Wynn, eta Christoph Zenger.

Friedrich Bauer Alemaniako Informatika Elkartea sortu zuten 19 parteideetako bat izan zen. Informatik Spektrumen editorea izan zen 1978an sortu zenetik, eta kargu horri eutsi zion hil zen arte.

Friedrich Bauerrek hiru seme eta bi alaba izan zituen, Hildegard Bauer-Voggekin ezkonduta.

## Software ingeniaritza definizioa 
Bauer Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundearen (NATO) Alemaniar Ordezkariaren laguna zen. 1967an, 'Software krisia' eztabaidatzen ari zirelarik, Bauerrek 'Software ingeniaritza' hitza iradoki zuen, arazoa eta konponbidea ulertzeko modu gisa.

1972 urtean Bauerrek honakoa argitaratu zuen software ingenieritzaren inguruan:

"Establishment and use of sound engineerin principles to economically obtain software that is reliable and works on real machines efficiently."

## Ondarea 
1992 urtetik aurrera Municheko Teknologia Unibertsitateak Friedrich L. Bauer saria ematen du informatika arloan egindako ekarpenengatik.

2014an Municheko Teknologia Unibertsitateak informatikako aula handiena harengatik izendatu zuten.

## Sariak 
* 1944: Iron Crossbigarren mailan
* 1968: Zientzien Bavariar Akademiako kidematematika eta zientzia arloan
* 1971: Bavarian Order of Merit
* 1978: Wilhem Exner Medal (Austria)
* 1982: Federal Merit Cross lehen klasean
* 1984: Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademiako kide
* 1986: Bavarian Maximilian Order for Science and Art
* 1987: Informatika Elkarteko ohorezko kide
* 1988: Informatikan pionero saria
* 1988:Alemaniar Museoko Ohorezko Urrezko Eraztuna
* 1997: Heinz-Maier-Leibnitz saria Municheko Teknologia Unibertsitateak
* 1998: Austriako zientzia akademiako kide
* 2002: Deutsches Museumeko ohorezko kide
* 2004: Zilarrezko domina meritura Bavarian Academy of Sciencesen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Friedrich L. Bauerekin ezkarrizketa, Charles Babbage Institutuan, Minnesotako Unibertsitatean.
* Friedrich L. Baueren argazkia (Brian Randellen eskutik)
* Bauer Rutishauseri buruz ETH Zurich sinposioan, 2022an.
* Friedrich L. Bauer Mathematics Genealogy Project proiektuan.
* Egilearen profila zbMATH datu basean.