Gertrude Jekyll

**Gertrude Jekyll** (1843ko azaroaren 29a - 1932ko abenduaren 8a) lorezain, taxonomo, paisaia arkitekto, artista  eta idazle ingelesa izan zen. Laurehun lorategi baino gehiago sortu eta diseinatu zituen Erresuma Batuan, Europan eta Estatu Batuetan, eta mila artikulu baino gehiago zituen *Country Life aldizkarian*, *The Garden* eta beste aldizkari batzuetan.  Jekyll "lorategien diseinuan oso eragin goiztiarra" dela esan dute lorategi zale estatubatuarrek eta ingelesek .

## Lehen urteak 
Jekyll Londresko Mayfair "2 Grafton Street" kaleko eraikinean jaio zen. Aita Edward Joseph Hill Jekyll kapitaina, Granadarien Guardiako ofizialaren eta ama Julia Hammersley. Zazpi neba-arrebetan bosgarrena izan zen. Bere anaia gaztea, Reverend Walter Jekyll, Robert Louis Stevenson-en laguna zen *. Jekyll eta Mr. Hyde* eleberri ospetsuagatik hartu zuten abizena. 1848an bere familiak Londres utzi zuen eta Bramley House- ra joan zen bizitzera, Surrey-ra, eta han eman zituen bere lehen urteak.

## Ideia nagusiak 
Jekyll, besteak beste, Arts & Crafts Movement bezalako elkarte eragin eta historiko handienetako bati atxikitako pertsonaia garrantzitsua izan zen, Sir Edwin Lutyens arkitekto ingelesarekin izandako loturari esker, bere proiektuetarako lorategi ugari sortu zituelako. Arkitektoarekin elkarlanean hasi zen Surreyko Godalming inguruan Jekyll *Munstead Wood etxea* diseinatu zuenean, 1896an.  (1900ean, Lutyens-ek eta Jekyll-ren anaia Herbert-ek Pariseko Munduko Azokarako britainiar pabiloia diseinatu zuten. )
eskuinera|thumb|295x295px| Gertrude Jekyll - "Puss-in-Boots".
Jekyll bere lanbidean aitzindaria izan zen lorategietako kolorea, ehundura eta esperientzia kontuan hartzen, bere diseinuetan gidari gisa, eta genero guztietako landareen zalea zen. Koloreekin diseinatzeko teorian JMW Turner margolariaren eta inpresionismoaren eragina izan zen, zirkulu kromatikoaren teoriaz gain. Geroago, Jekyll-ek Britainia Handiko erakunde ugari bildu eta lagundu zuen landare ugari babesteko helburu bakarrarekin. Lorezaintzarekiko zaletasun izugarria South Kensington Arte Eskolan hasi zen,  landatzearen arte sortzaileaz eta are zehatzago, lorezaintzaz maitemindu zen.

## Lanak 
Hil zenerako, dagoeneko 400 lorategi baino gehiago diseinatu zituen Britainia Handian, Europan eta zenbait Ipar Amerikan. Jekyll ere ezaguna zen bere lan emankorragatik. Hamabost liburu baino gehiago idatzi zituen, **Wood and Garden** eta bere libururik ospetsuena ' **Color in the Flower Garden** : Memories of his young. Jekyll-k ez zuen bere eragina lorezaintzako praktikak irakasteko mugatu nahi izan, lorezaintza eta landareen azterketan urrats bat gehiago eman nahi zuen.  Bere kezkak landarerik onenak erakusten zituen, baita etxerako mozten zituenean ere, bere beira loreontzien lerroa diseinatzera eramanez. 

### Upton Gray Manor etxea 
[eskuinera|thumb|235x235px| Gertrude Jekyll-ek Manor House-ko muga luzea berreskuratu zuen, Upton Gray, [Hampshire, Ingalaterra . ]]
"Gertrude Jekyll Lorategia" siglo lorategia da Hampshire- ko ingeles konderriko Upton Grey-ko Manor House inguruan inguratzen duen siglo, eta bere koordenatuak  .

1907an, Gertrude Jekyll-ek 1,8 hektareako lorategiaren planoak marraztu zituen Upton Greyko jauretxean. Gune horretan eraiki zen lorategi bitxienetako bat. Jekyll lorategi tipikoaren ezaugarri asko biltzen zituen, baina beste batzorde gehienak baino askoz eskala txikiagoan. Etxearen mendebaldean lorategi basatia dago. Jatorriaren jatorrizko stand batzuk gune horren amaieran geratzen dira, berak diseinatu zuen moduan. Etxearen ekialdean lorategi formala dago: ez dago lerro kurbaturik, Jekyll-ek arrosa lorategia eta belarrezko ertzak diseinatu zituen, kolore tipikoak hotz, epel eta berriro hotz marretan antolatuta. Inguruan intxaurrondoak, baratzeak eta begiratokiak daude. Lorategi osoa fidelki zaharberritu da Jekyll plan eta landare askoren errezeten arabera. Lorategia zaharkituta geratu zen eta 1986an bakarrik zaharberritu zuten. Hitzorduarekin soilik bisita daiteke.
Walled Garden Lindisfarne - geograph.org.uk - 253409.jpg|Lindisfarnen lorategi hesitua.
Garden at Hatchlands Park, Clandon, Surrey - geograph.org.uk - 1497284.jpg|Lorategia Hatchlands parkean, Clandon, Surrey.
Winkworth Farm - geograph.org.uk - 100266.jpg|Winkworth baserria.
Strode House, Barrington Court from the Garden - geograph.org.uk - 211732.jpg|Strode House, Barrington Court lorategitik.
Colour in the Flower Garden50.jpg|Lore lorategirako diseinatutako bat.

## Ohoreak 
### Sariak 
* Veitch domina
* Victoria Baratzezaintzaren Domina Royal Horticultural Society-k emana . 

## Heriotza 
Jekyll 1932ko abenduaren 8an hil zen, 89 urte zituela. Busbridge elizako hilerrian lurperatu zuten, lehen San Joan Bataiatzailea izenarekin ezagutzen zena, Busbridge-en, Godalming-en, bere anaia eta koinatarekin, Sir Herbert Jekyll, KCMG eta Lady Agnes Jekyll, DBErekin batera . Monumentua Sir Edwin Lutyens-en diseinu zuen.

## Erreferentziak 
### Gehigarriak 
* . 1989. *Gertrude Jekyll: A Vision of Garden and Wood*
* . 1989. *Gertrude Jekyll*

## Bibliografia 
* . *Wood and Garden* Longmans, Green and Co. 1899
* *Home and garden* Longmans, Green and Co. 1900
*   . *Roses for English Gardens* London: Country Life, 1902
* *Hormako eta uretako lorategiak* London: Country Life, 1902, 1983. Kessinger Publ-ek berrargitaratutako edizioa. 352 or. 2005 [  ]
* *Lilies for English Gardens* London: Country Life, 1903, 1982, 1989
* . *Some English gardens* Longmans, Green & Co. 1904
* *West Surrey* Longmans, Green eta Co. 1904
* *Colour in the flower garden* Londres: Country Life, 1908
* *Annuals & biennials* Londres: Country Life, 1916
* *Children and gardens* Londres: Country Life, 1908, 1995. Edición reimpresa de BiblioBazaar, 220 p. 2010 
* . *Gardens for small country houses* Londres: Country Life, 1914, 1981. Reeditó Elibron.com, 148 p. 2002  en línea
* *Colour schemes for the flower garden* Londres: Country Life, 1919, 1983, 1995
* *Flower Decoration in the House*, 1982
* . *Roses*, 1983, 1985
* *Wood and Garden: Notes and Thoughts, Practical and Critical, of a Working amateur*, 1983. Cambridge Unibertsitate berrargitaratua. Prentsa, 396 or. 2011 [  ]
*  . *Lorategia egitea: Gertrude Jekyll, argazki eta marrazkiekin ilustratutako bere idazkien antologia eta artista garaikideen akuarelak*, 1984.
* *Gertrude Jekyll on Gardening*, 1984
* ''Gardener's Testament*, 1984
* *Pleasure in a Garden*, 1989
* . *The Gardener's Essential Gertrude Jekyll*, 1991
* *The Gardener's Essential Gertrude Jekyll*, 1995
* . *Colour in the Flower Garden*, 1995
* . *Colour Schemes for the Flower Garden*, 1995
* . *Old English Household Life*, 1997
* . *Gertrude Jekyll's Color Schemes for the Flower Garden*. Edición ilustrada, reimpresa de Frances Lincoln Ltd. 192 p. 2001  en línea
* *Color in the Flower Garden*. Edición reimpresa de Kessinger Publ. 280 p. 2004  en línea
* . *Gertrude Jekyll: The Making of a Garden : An Anthology*, 2005
* *The Gardening Companion*. Editor Wordsworth, 272 p. 2006 

## Kanpo estekak 
* Bienes de Gertrude Jekyll
* Visita a sus jardines
* Jardín restaurado de Jekyll en Upton Grey
* Breve biografía de Jekyll por Emily Compost
* Retrato de Gertrude Jekyll
* Texto en línea de Gertrude Jekyll: *Colour schemes for the flower garden* (1921)
* Jardín restaurado de Jekyll en Durmast House, Burley, Hampshire, Reino Unido
* Jardín diseñado por Jekyll en Woodbury, Connecticut, Estados Unidos
* Sus diseños en el sitio *Ward's Book of Days*
* Obituario en el periódico *The Times''
* Jardines de Gertrude Jekyll y Edwin Lutyens en Francia (1898)
* Historia detallada familiar
* Datos hortícolas de la autora