Jane Fonda

**Jane Seymour Fonda** (New York, 1937ko abenduaren 21a - ) Ameriketako Estatu Batuetako zinema aktorea eta ekoizlea da.

## Biografia 
Aktoreen leinukoa, Henry Fonda du aita, Peter Fonda neba, eta Bridget Fonda iloba. Bere ama, Frances Ford Brokaw, frantziako gizartean ezaguna zena, Janek 12 urte zituela, bere buruaz beste egin zuen.

Famatu izan aurretik, Irving Penn argazkilariarentzat egin zuen lan. 1960ko hamarkadatik aurrera, film frankotan agertu izan da, *Zurekin ezkonduko naiz* filma izan zen lehena.

Fonda ekintzaile politikoa izan zen, eta kontrakulturaren aroan ikusi ahal izan zen Vietnameko gerran. Gerraren aurkako mugimenduaren aktibista izanik, Ipar Vietnam-era bidaia egin zuen. Argazkia atera zioten AEBetako - Vietnamgo - aireko kanoi batean, 1972ko bisita batean, Hanoin, eta "Hanoi Jane" goitizena asmatu zioten. Denbora horretan, Hollywoodeko zerrenda beltzean egon zen. Irakeko gerragatik eta emakumeen aurkako indarkeriagatik ere protesta egin du. Angela Davis espetxean zegoela bisitatzera joan zen, eta bere senarraren, Tom Hayden, ibilbide politikoa diruz lagundu ere.

Bere burua aktibista feminista eta ekologista gisa deskribatzen du. Aldaketa klimatikoaren aurkako aktibista ere bada, eta kolore gorria duten jantziak erabiliz hainbat agerpen egin ditu. 2005ean, Robin Morgan i Gloria Steinemekin batera, Women's Media Center sortu zuen. Erakunde horrek emakumeen ahotsak hedabideetan zabaltzeko lan egiten du, komunikabideetako prestakuntzaren eta zuzendaritzaren bidez, eta jatorrizko edukia sortuz. Fonda erakundearen kontseiluko kidea da.

Erretiroa 1991n iragarri bazuen ere, 2005ean zinemara itzuli zen, *Monster in Law* filmekin. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan, ariketa bideoak egiten zituen. Hainbat ekimen politiko babestu ditu, hala nola Vietnamgo Gerraren zein Irakeko Gerraren kontrakoak.

Fitxategi:Jane Fonda, 1960.jpg|alt=|1960
Fitxategi:Jane Fonda 1963.jpg|alt=|1963
Fitxategi:Jane Fonda - Sunday - 1963.JPG|1963
Fitxategi:Jane Fonda Cannes.jpg|2007
Fitxategi:Jane Fonda Cannes 2013.jpg|alt=|2013

## Filmografia 
Filmen zuzendaria eta itzuli bada beste hizkuntza batera (gaztelania, frantsesa, euskara, katalana edo galiziera) beste izenburu batekin taula honetan ikus daiteke:

## Argitalpenak 
* *My life so far* (Ballantine Books, 2006)
* *Memorias* (Temas de Hoy, 2005)

## Sariak eta Aitortzak 
* 2020an, Cecil B. DeMille  Urrezko Globo Sarien ohorezko saria jaso zuen.
* 2020an, 100 Emakume (BBC) zerrendan izendatua.
* 1978an, Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria Klute filmagatik.
* 1971an, Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria Coming Home filmagatik.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Andersen, Christopher. *Citizen Jane*. 1990: Henry Holt and Company. .
* Davidson, Bill. *Jane Fonda: An Intimate Biography*. 1991: New American Library. .
* Fine, Carla and Jane Fonda. *Strong, Smart, and Bold: Empowering Girls for Life*. 2001: Collins. .
* Fonda, Jane. *My Life So Far*. 2005: Random House. .
* Fonda, Jane. ''Jane Fonda's Workout Book*. 1986: Random House Value Publishing. .
* Fonda, Jane, with Mignon McCarthy. *Women Coming of Age*. 1987: Random House Value Publishing. .
* Fox, Mary Virginia and Mary Molina. *Jane Fonda: Something to Fight for*. 1980: Dillon Press. .
* Freedland, Michael. *Jane Fonda: The Many Lives of One of Hollywood's Greatest Stars*. 1989: HarperCollins Publishers. .
* French, Sean. *Jane Fonda: A Biography*. 1998: Trafalgar Square Publishing. .
* Gilmore, John. *Laid Bare: A Memoir of Wrecked Lives and the Hollywood Death Trip*. Amok Books, 1997. .
* Hershberger, Mary. Peace work, war myths: Jane Fonda and the antiwar movement. *Peace & Change*, Vol. 29, No. 3&4, juliol 2004.
* Hershberger, Mary. *Jane Fonda's War: A Political Biography of an Antiwar Icon*. 2005: New Press. .
* Kiernan, Thomas. *Jane: an intimate biography of Jane Fonda''. 1973: Putnam. .
* Mickey Avalon song, "Jane Fonda" 2007

## Ikus, gainera 
* Peter Fonda
* Henry Fonda
* Bridget Fonda

## Kanpo estekak