Daphne Caruana Galizia

**Daphne Anne Caruana Galizia**, ezkongabe izenaz **Daphne Anne Vella**, (Sliema, Malta, 1964ko abuztuaren 26a - Bidnijatik hurbil, Malta, 2017ko urriaren 16a) maltar kazetari, idazle eta ustelkeriaren aurkako ekintzailea izan zen. Joseph Muscat Maltako gobernuaren burua zipriztintzen zuten Panamako Paperei buruzko ikerketan giltzarri izan zen.

Caruana Galizia ikerketa kazetaritzan zentratu zen, gobernuko ustelkeria, nepotismoa, klientelismoa eta dirua garbitzearen akusazioak, Maltako online jokoaren industriaren eta krimen antolatuaren arteko loturak, Maltako inbertsioagatiko hiritartasun programa eta Azerbaijango gobernuaren ordainketak jakinaraziz.

2017ko urriaren 16an erail zuten bonba-auto eraso batean, gidatzen zuen alokatutako Peugeot 108 autoan jarri zioten bonba leherrarazi ondoren.

2017ko abenduan, hiru gizon atxilotu zituzten, atentatuarekin zerikusia zutelakoan, baina ez dituzte identifikatu agindua eman zutenak. Europako Kontseiluak 2019ko ekainean adierazi zuen bere kezka, Joseph Muscaten Maltako gobernuak ez ote zituen atentatuaren errudunak identifikatu. Urte horretako irailean, Muscatek ikerketa bat martxan jartzeko baimena eman zuen.

Maltako poliziak Yorgen Fenech enpresaria atxilotu zuen 2019ko azaroaren 20an, hilketarekin lotuta. Daphne Caruanak Panamako paperetan aurkitu zuen Fenech-eko enpresa batek Maltako politikariak erosi zituela identifikatutako offshore sozietateen bidez. Fenech-ek Muscat-eko kabinete-buruari, Keith Schembri-ri, leporatu zion Caruanaren hilketaren bultzatzailea izan zela. Schembrik eta Turismo ministroak dimisioa eman zuten handik gutxira. Abenduaren 1ean Muscatek berak iragarri zuen 2020ko urtarrilean dimisioa emango zuela.

2018ko apirilean, nazioarteko 45 kazetarik osatutako partzuergo batek "Daphne proiektua" abiarazi zuen, bere ikerketa-lana osatzeko lankidetza.

## Bizialdia
Galiziak arkeologia ikasi zuen Maltako Unibertsitatean. 1988an hasi zen hedabideetan lanean, eta Maltako kazetari polemikoenetako bat bezala finkatu zen bere zutabearekin The Times of Malta, Sunday Times igandeetako edizioan.

1996an, Guido de Marco presidente emerituari eta bere alaba Gianella Demarco abokatuari buruz idatzitako artikulu bat argitaratzeari uko egin zion egunkariak, eta Timesetik erretiratu zen. Artikulu hau The Malta Independent egunkarian agertu zen orduan. Galizia ezaguna izan zen politika eta gizarte gaietan oso gogorra zelako.

Bere idazkiak Maltako pertsonaia publikoei buruzko zurrumurruen eta errealitate soziopolitikoaren azterketa kritikoaren artean zebiltzan. 2010eko otsailean, Galiziak difamazio karguei aurre egin behar izan zien, bere blogean Consuelo Scerri Herrera magistratuaren aurka egindako salaketa batzuengatik.

Andrew Borg-Cardonarekin batera, Maltako eskuin muturra gogorren kritikatu zuten idazleetako bat da, bereziki Norman Lowellek legez kanpoko etorkinei buruz zituen ikuspuntuekin lotutakoa.
alt=Caruaga kazetaria gogoratzeko monumentuaren plaka|thumb|Daphne Caruagaren oroitarria
2013ko martxoaren 8an, Galizia gauez atxilotu zuten Maltako hauteskunde orokorretako debekualdia urratzeagatik, bere blogean izaera politikoko artikuluak idatzi ondoren. ​ 

2017an, Politico Europa egunkariko «Europara mugiarazten duten 28 pertsona ospetsuen» rankingean sartu zuten, Panama Papers-ek argitara emandako ustelkeria kasuetan Maltako gobernuko kideak inplikatzen zituen ikerketan laguntzeagatik. 

## Bizitza pertsonala
alt=Monumentua Caruagaren hirian|thumb|Daphne Caruagaren monumentua Slieman
Ezkonduta zegoen eta hiru seme-alaba zituen. Bere zaletasunen artean lorezaintza eta batez ere irakurketa nabarmentzen ziren.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak