1841

## Gertaerak 
### Euskal Herrian 
* Urtarrilaren 5a &ndash; Araba, Bizkaia eta Gipuzkoari foruak kendu zizkieten, Lehen Gerra Karlista aurreko urtean amaitu ondoren.
* Ekainaren 13an Izura eta Azme herriak batu egin ziren Izura-Azme udalerria osatzeko.
* Abuztuaren 16a &ndash; &ndash; Nafarroa Garaia Espainiako probintzia bilakatu zen formalki dekretu bidez, Ebroko aduanak desagerraraziz. Nafarroako Foruen Eraldaketa onartu zuten, eta ondorioz, besteren artean justiziaren administrazioa Madrilen esku geratu eta gobernadoreen figura ere ezarri zen. Karlisten porrotaren ondorioa izan zen.

### Munduan 
* Martxoaren 22a &ndash; Fabriketan eta tailerretan lan egiteko langileak gutxienez 8 urte izan behar zirela finkatu zuen legez Frantziak.
* Urriaren 7a &ndash; Diego de León jeneralak Elisabet erregina-umea bahitzeko asmotan Madrilgo Errege Jauregia eraso zuen, baina  kolpeak porrot egin zuen Espartero jeneralaren esku-hartze azkarraren ondorioz.

### Arte eta kultura 
### Zientzia eta teknologia 
### Kirolak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 11 &ndash; Abd Al-Rahman Al-Gillani, Irakeko lehen ministroa (h. 1927).
* Urtarrilaren 14a &ndash; Berthe Morisot, frantziar margolaria (h. 1895).
* Urtarrilaren 18a &ndash; Emmanuel Chabrier, frantziar musikagile erromantikoa (h. 1894).
* Urtarrilaren 27a &ndash; Arkhip Kuindzhi, errusiar margolaria (h. 1910).
* Urtarrilaren 28a &ndash; Henry Morton Stanley, galestar kazetari eta esploratzailea (h. 1904).
* Urtarrilaren 30a &ndash; Félix Faure, Frantziako presidentea (h. 1899).
* Otsailaren 12a &ndash; Gijsbert van Tienhoven, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1914).
* Otsailaren 16a &ndash; Armand Guillaumin, frantziar margolari inpresionista (h. 1927).
* Otsailaren 19a &ndash; Felip Pedrell, espainiar musikagilea eta musikalaria (h. 1922).
* Otsailaren 25a &ndash; Pierre-Auguste Renoir, frantziar margolari inpresionista (h. 1919).
* Martxoaren 1a &ndash; Luigi Luzzatti, Italiako lehen ministroa (h. 1927).
* Martxoaren 2a &ndash; Anne Darwin, Charles Darwin-en eta Emma Darwin-en alaba zaharrena (h. 1851).
* Martxoaren 7a &ndash; Victor Stempf, alemaniar euskalaria (h. 1909).
* Martxoaren 8a &ndash; Valentí Almirall, kataluniar politikaria (h. 1904).
* Martxoaren 11 &ndash; Benedetto Menni, italiar apaiza (h. 1914).
* Martxoaren 19a &ndash; José Ignacio Garmendia, argentinar militarra, margolaria, idazlea eta diplomazialaria (h. 1925).
* Martxoaren 23a &ndash; Biktoriano Iraola, gipuzkoar idazlea eta inprimatzailea (h. 1919).
* Martxoaren 24a &ndash; José María Solano Eulate, espainiar naturalista eta geologoa (h. 1912).
* Martxoaren 31 &ndash; Ahmed Orabi, Egiptoko lehen ministroa (h. 1911).
* Apirilaren 14a &ndash; Jennie Drinkwater Conklin, estatubatuar idazle eta aktibista (h. 1900).
* Apirilaren 16a &ndash; Khrystyna Altxevska, ukrainar irakaslea, hezkuntza publikoaren antolatzailea, filantropoa eta idazlea (h. 1920).
* Apirilaren 21a &ndash; Anselmo Lorenzo, espainiar anarkosindikalista eta idazlea (h. 1914).
* Maiatzaren 7a &ndash; Estanislao Arantzadi, nafar nafar abokatua eta kulturgizona (h. 1918).
* Maiatzaren 7a &ndash; Gustave Le Bon, frantziar medikua, antropologoa, psikologo soziala eta soziologoa (h. 1931).
* Maiatzaren 16a &ndash; Joaquin Maria Muzkitz, nafar politikari karlista (h. 1890).
* Maiatzaren 16a &ndash; Grazia Pierantoni Mancini, italiar idazlea (h. 1915).
* Maiatzaren 22a &ndash; Catulle Mendès, frantziar idazlea (h. 1909).
* Maiatzaren 25a &ndash; Felipe Arrese Beitia, euskal idazlea (h. 1906).
* Maiatzaren 27a &ndash; Juana María Ruiz de Gámiz, Arabako markesa, esklabotzarekin lortutako diruaren zati bat ongintzan inbertitu zuena (h. 1913).
* Maiatzaren 28a &ndash; Luis Dabán, nafar ofiziala (h. 1892).
* Maiatzaren 29a &ndash; Hugo Gylden, finlandiar-suediar astronomoa (h. 1896).
* Ekainaren 4a &ndash; Eugenio Arruti y Pola, asturiar-gipuzkoar irakasle eta margolaria (h. 1889).
* Ekainaren 6a &ndash; Eliza Orzeszkowa, poloniar idazlea (h. 1910).
* Ekainaren 10a &ndash; Manuel Diaz de Arkaia, arabar idazlea (h. 1916).
* Ekainaren 27a &ndash; Pablo Altzola, ingeniaria eta Bilboko alkatea (h. 1912).
* Uztailaren 2a &ndash; Eduardo Zamakois, Euskal Herriko margolaria (h. 1871).
* Uztailaren 5a &ndash; Mary Arthur McElroy, AEBetako lehen dama (h. 1917).
* Uztailaren 13a &ndash; Otto Wagner, austriar arkitektoa (h. 1918).
* Uztailaren 24a &ndash; Raimundo Madrazo, espainiar margolaria (h. 1920).
* Uztailaren 29a &ndash; Henri Fayol, frantziar meategi-ingeniaria (h. 1925).
* Abuztuaren 1a &ndash; Lilli Suburg, estoniar kazetari, idazle eta feminista (h. 1923).
* Abuztuaren 22a &ndash; Joaquín Crespo, Venezuelako presidentea (h. 1898).
* Abuztuaren 25a &ndash; Emil Kocher, suitzar medikua (h. 1917).
* Abuztuaren 30a &ndash; Ramón Altarriba, aragoiar militar eta politikaria (h. 1906).
* Irailaren 8a &ndash; Antonin Dvorak, txekiar musikagilea (h. 1904).
* Irailaren 9a &ndash; Paul Eyschen, Luxenburgoko lehen ministroa (h. 1915).
* Irailaren 16a &ndash; Alessandro Fortis, Italiako lehen ministroa (h. 1909).
* Irailaren 28a &ndash; Georges Clemenceau, Frantziako Errepublikako Lehen Ministroa (h. 1929).
* Irailaren 30a &ndash; Mykhailo Drahomanov, ukrainar idazlea eta politikaria (h. 1895).
* Urriaren 7a &ndash; Nikolas I.a Montenegrokoa, Montenegroko erregea (h. 1921).
* Urriaren 16a &ndash; Itō Hirobumi, japoniar politikaria (h. 1909).
* Urriaren 26a &ndash; Evaristo Txurruka, ingeniari euskalduna, Bilboko Obren Juntako presidentea (h. 1917).
* Azaroaren 1a &ndash; Minna Cauer, alemaniar hezitzailea, kazetaria eta erdi klaseko emakumeen mugimenduko aktibista (h. 1922).
* Azaroaren 1a &ndash; Charles-Ange Laisant, frantziar politikaria eta matematikaria (h. 1920).
* Azaroaren 6a &ndash; Armand Fallières, Frantziako presidentea (h. 1931).
* Azaroaren 7a &ndash; Maxime Clérisse, baxenafar legegizona (h. 1925).
* Azaroaren 9a &ndash; Eduardo VII.a Erresuma Batukoa, Britainia Handiko Erresuma Batuko eta Britainiar Jabegoetako erregea (h. 1910).
* Azaroaren 16a &ndash; Jules Violle, frantziar fisikaria eta asmatzailea (h. 1923).
* Azaroaren 20a &ndash; Victor D'Hondt, belgikar jurista eta matematikaria, D'Hondt metodoaren asmatzailea (h. 1901).
* Azaroaren 20a &ndash; Wilfrid Laurier, Kanadako lehen ministroa (h. 1919).
* Azaroaren 22a &ndash; Martzial Agirre, gipuzkoar eskultorea (h. 1900).
* Azaroaren 27a &ndash; Rafael Molina Sánchez, *Lagartijo*, espainiar toreatzailea (h. 1900).
* Abenduaren 4a &ndash; María del Pilar Maspons y Labrós, Kataluniako herri-kulturaren idazle, poeta eta nobelagilea (h. 1907).
* Abenduaren 4a &ndash; Anna Tuschinski, Danzig Hiri Askeko esperantista eta irakaslea (h. 1939).
* Abenduaren 6a &ndash; Frédéric Bazille, frantziar margolari inpresionista (h. 1870).
* Abenduaren 7a &ndash; Mariano Zuaznabar, gipuzkoar meatze-ingeniaria, La Robla trenbidearen sortzailea (h. 1916).
* Abenduaren 20a &ndash; Jean Pierre Arbelbide, euskal idazle eta erlijiosoa (h. 1905).
* Abenduaren 20a &ndash; Ferdinand Buisson, frantziar politikari eta bakezalea, 1927ko Bakearen Nobel Saria (h. 1932).
* Abenduaren 25a &ndash; Lodoiska von Blum, alemaniar idazlea (h. 1927).
**Egun ezezaguna edo zehaztugabea**
* Charles Bernadou, euskal idazle eta politikaria (h. 1901).
* Elisa Zamacois, euskal soprano eta zarzuela abeslaria (h. 1915).
* Gaudenzio Marconi, Frantzian lan egin zuen suitzar-italiar argazkilaria (h. 1885).
* José Colá, arabar idazle eta arkeologoa (h. 1924).
* Martina Ezkurra, *Ilarregiko sendalaria*, nafar sendalaria (h. 1936).
* Severino Atxukarro, bizkaitar arkitektoa (h. 1910).
* Alwina Gossauer, suitzar argazkilaria (h. 1926).
* Amelia Perrier, irlandar idazle eta kazetaria (h. 1875).
* Annie Somers Gilchrist, estatubatuar idazlea (h. 1912).
* Joaquina de Morla Virnés, espainiar feminista eta itzultzailea.

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 15 &ndash; Arend Friedrich August Wiegmann, alemaniar zoologoa (j. 1802).
* Urtarrilaren 21a &ndash; Casimiro Loizaga, bizkaitar abokatu eta lur-jabea (j. 1782).
* Otsailaren 2a &ndash; Ramón María Adurriaga, gipuzkoar apaiz eta legelaria (j. 1755).
* Otsailaren 22a &ndash; Auguste de Forbin, frantziar noblea, margolaria eta Louvre museoko zuzendaria (j. 1777).
* Martxoaren 1a &ndash; Claude-Victor Perrin, frantziar mariskala eta Belluneko dukea (j. 1764).
* Martxoaren 14a &ndash; Anna Rothpletz, suitzar idazlea (j. 1786).
* Martxoaren 22a &ndash; Tokugawa Ienari, Tokugawa shogunerriko hamaikagarren shoguna (j. 1773).
* Apirilaren 4a &ndash; William Henry Harrison, Ameriketako Estatu Batuetako 9. presidentea (j. 1773).
* Apirilaren 12a &ndash; Jekaterina Bakhmeteva, errusiar poeta, idazle eta itzultzailea (j. 1778 edo 1779).
* Apirilaren 13a edo 20a &ndash; Albertine Necker de Saussure, genevar-suitzar idazle eta irakaslea; emakumeen hezkuntzaren defendatzaile goiztiarra (j. 1766).
* Apirilaren 14a &ndash; Valentin Salhakoa, lapurtar itsasontzi kapitaina eta sail jenerala (j. 1758).
* Maiatzaren 16a &ndash; Marie Boivin, frantziar emagin, asmatzaile eta idazlea (j. 1773).
* Maiatzaren 20a &ndash; José María Blanco White, espainiar idazlea (j. 1775).
* Maiatzaren 21a &ndash; Julian Ursyn Niemcewicz, poloniar politikaria eta idazlea (j. 1758).
* Maiatzaren 31 &ndash; George Green, ingeles fisikari eta matematikaria (j. 1793).
* Ekainaren 1a &ndash; Nicolas Appert, frantziar asmatzaile eta gozogilea (j. 1749).
* Ekainaren 1a &ndash; David Wilkie, eskoziar margolaria (j. 1785).
* Ekainaren 29a &ndash; Charles-Félix de Choiseul-Praslin, frantziar politikaria (j. 1778).
* Uztailaren 27a &ndash; Mikhail Lermontov, errusiar poeta, margolari eta eleberrigile erromantikoa (j. 1814).
* Abuztuaren 14a &ndash; Johann Friedrich Herbart, alemaniar filosofo, pedagogo eta psikologoa (j. 1776).
* Irailaren 9a &ndash; Augustin Candolle, suitzar botanikaria (j. 1778).
* Irailaren 26a &ndash; Gong Zizhen, txinatar idazlea eta poeta (j. 1792).
* Urriaren 9a &ndash; Karl Friedrich Schinkel, prusiar arkitekto neoklasikoa (j. 1781).
* Urriaren 14a &ndash; Jose Antonio Muñagorri, gipuzkoar militarra (j. 1794).
* Azaroaren 13a &ndash; Karolina Badengoa, alemaniar printseza (j. 1776).
* Azaroaren 14a &ndash; Thomas Bruce Elgin, britainiar diplomatikoa eta arte-bildumagilea (j. 1766).
* Pablo de Jerica, poeta eta kazetari frantsestu arabarra (j. 1781).

----

## Kanpo estekak