Gregorio Urkaregi

**Gregorio Urkaregi Madariaga**, edo gaztelaniaz **Gregorio de Urcaregui,** (Begoña, Bizkaia, 1909ko abenduaren 24a - Bilbo, 1987ko ekainaren 10a) berrogeita sei urtez Begoñako etxeko medikua izan zen. Horrez gain, kultur arloan eragile nabarmena izan zen: Euzko ikasle Batza elkartearen sortzaileetako bat izan zen 1932an, eta Begoñako kirol elkarteko presidentea ere bi urtez, 1950-1952 denboraldietan.

## Bizitza 
Santa Klara kaleko 11 zenbakia zuen etxean jaio zen, Begoñako Errepublikan, Santa Monika komentutik gertu. Geroago Bilbok Begoña udalerria bereganatu zuenean oraingo Zabalbide kalea bihurtuko zen kale hura. Gregorio Urkaregi Otxandiano (obra-eraikitzaile eta kontratista), eta Dolores de Madariaga Aginagaren semea izan zen, bost anai-arreben artean txikiena.

Bilboko Plaza Barrian zegoen Salvador ikastetxean (Maristarrak) ikasi zuen batxilergoa. 

Valladolideko Unibertsitatean hasi zen medikuntza-karrerako lehen kurtsoa, eta gero Zaragozakora joan zen, eta han amaitu zuen 1934an.

Karrera amaituta eta Medikuntza eta Kirurgiako lizentziadun titulua zuela, Begoñara itzuli zen. Orduan Begoñan udal mediku titularrak bi ziren: Antonio Egiluz eta Alejandro Gerrikabeitia, eta Urkaregi lanean hasi zen Egiluzeekin mediku laguntzaile gisa  

Espainiako Gerra Zibila hastearekin batera, 1936an, Errepublikako armadan sartu zen Amaiur Batailoiko kapitain mediku gisa, Mundakako kuartelean, Otxandioko frontean, eta, ondoren, Eusko Jaurlaritzako Osasun Militarreko sailak Amurrioko ospitalera (Araba), eta Durangokora (Bizkaia) eraman zuen.Durangoko bonbardaketa gertatu zenean Loiura bidali zuten. Bilbo erortzean, nazionalek mobilizatu zuten eta Vinaròseko (Castelló) kosta-bateria batera bidali zuten.

Gerra zibila amaituta Bilbora itzuli ondoren, 1941ean Txaro Urrutxuarekin ezkondu zen Begoñan. Hiru seme-alaba izan zituzten. 

Berrogeita sei urtez medikua eta kulturgilea izan zen Begoñan.

1987ko ekainaren 10ean, gaixotasun luze baten ondoren, 77 urterekin hil zen Bilbon.

## Familia-medikua Begoñan eta Bilbon (1934-1979) 
[thumb|270x270px|Begoñan Juan XXIII plazako etxe honetan zegoen Urkaregiren kontsulta. [Bengoaren etxeak|Bengoaren etxeetan.]]
Lau hamarkadatan Begoñan lan egin zuen familia-mediku gisa (medikuntza orokorra), baita Bilbon ere. 1950eko hamarkadaren amaieran, Begoñako kontsulta inoiz utzi gabe, basilikako atzealdean dagoen Juan XXIII plazan, Bengoaren etxeetan; bai Gizarte Segurantzan (Bilboko Bailen kaleko anbulatorioan eta Santutxuko Karmeloko kontsultategian, non erretiroa hartu baitzuen), bai Igualatorio Medikoarekin. 

Urte horietan Jesus Garai jokalari gazte-gaztetxoak Begoñako taldean jokatzen zuen. 1950ean, hogei urterekin, Athletic-era pasa zen eta Athleticen historiako defentsarik onenetakoa izango zen Garai. Bartzelonan bost denboralditan jokatu zuen (1960-1965), eta gero beste bat Malagan. 

## Sariak, omenaldiak eta aitortzak 
Bere bizitza osoan burututako lanengatik hainbat sari eta domina eman izan dizkiote.

* 2003ko ekainean, Bilboko Medikuntza Zientzien Akademiak, Jarduera Humanistikoen XXX. Astean, filatelia erakusketan omenaldia eskaini zion Gregorio Urkaregiri. Zigilatutako gutun-azal eta oroitzapenezko txartel bereziak sortu zituzten, berari eskainitako zigilu-marka berezi batekin.
* 1981eko azaroaren 14an, bere lankide, paziente eta lagunen omenaldia jaso zuen, "Medikuntzan 46 urte egin zituelako eta Begoñako zenbait belaunaldirekin izan zuen dedikazio etengabeagatik". 250 lagun baino gehiago izan ziren omenaldi hartan.
* [thumb|[Xabier Kintana|Xabier Kintanaren eskaintza ]]1977an Xabier Kintana euskaltzainak bere *Euskal Hiztegi Modernoaren* ale bat oparitu zion eskaintza honekin batera: "*Gregorio Urkaregiri adiskidetasun eta esker ona, 77-XI-17an*".
* 1975ean super 8an grabatu zuen *Elantxobe* filmarekin, Sociedad Bilbaina elkarteak banatzen zuen zilarrezko saria irabazi zuen (*Sociedad Bilbaina de Plata* saria).

Fitxategi:K-TOÑO HIJO.png|1981eko omenaldiaren oroigarria.
Fitxategi:HOMENAJE URCAREGUI BEGOÑA 14 11 1981 05.jpg|Aurreskua
Fitxategi:HOMENAJE URCAREGUI BEGOÑA 14 11 1981 06.jpg|Eskertza

## Erreferentziak 
Artikulu honen iturburu nagusia Auñamendi Entziklopediako "Urcaregui Madariaga, Gregorio de" artikulua izan da, Alex Urkaregi Urrutxuak idatzitakoa.

## Ikus, gainera 
* Begoña Kirol Elkartea
* Begoñako Errepublika
* Gregorio Urkaregi Otxandiano
* Eukene Urkaregi

## Kanpo estekak