Werner Sombart

**Werner Sombart** (Ermsleben, Saxonia-Anhalt, 1863ko urtarrilaren 19a - Berlin, 1941eko maiatzaren 18a) ekonomista eta soziologo alemaniarra izan zen. XX. mendeko lehen laurdeneko "eskola historiko gaztearen" egile nagusia izan zen.

## Hastapenak, sozialismoa eta ekonomia 
thumb|*Wirtschaftsleben im Zeitalter des Hochkapitalismus*, 1928

Ermsleben-en jaio zen, Alemaniako Harz mendialdean, eta bere aita politikari liberala, industrial eta lur jabe aberats bat izan zen. Hala, Anton Ludwig Sombart-ek, Pisa, Berlin eta Erromako unibertsitateetan zuzenbidea eta ekonomia batera ikasi zituen. 1888an, Berlingo Unibertsitateko doktore egin zen Gustav von Schmoller-en zuzendaritzapean, garaiko Alemaniako ekonomistarik nabarmenena.

Ekonomista bezala, eta are gehiago militante "sozial" bezala, Sombart ezker muturrekotzat hartzen zuten garai hartan, eta ondorioz, Bremeneko merkataritza ganbaran zuzendari juridiko gisa praktikak egin ondoren, irakasle laguntzaile postu bat baino ez zioten eskaini Breslauko Unibertsitate urrunean.

Nahiz eta Heidelberg eta Friburgo bezalako unibertsitatea prestigiosoek joatea eskatu, garaiko gobernuek hori oztopatu zuten. Sombart, garai hartan, "marxtar" nabaria zen (ez marxista, baizik Karl Marx erabiltzen eta harekin elkar eragiten zuen norbait), eta hain zen aditua, Friedrich Engels-ek, zeinarekin gutunak gurutzatzen zituen, Marx-en *Kapitala* ulertzeko gai zen Alemaniako irakaslea bakarra zela adierazi zuela.

1902an berea lanik nagusiena argitaratu zen, *Kapitalismo Modernoa* (*Der moderne Kapitalismus*), sei liburukitan. Ekonomiaren historiaren eta garapenaren azterketa sistemikoa izan zen eta eskola historiko baten benetako lana. Nahiz eta oso kritikatu izango zen ekonomista neoklasikoengatik eta beste zenbait banakoengatik, gaur egun ere adarkatze anitzeko obra klasikoa kontsideratzen da. Adarkatzetako bat, Annalen Eskola (Fernand Braudel) izan zen. Hainbat hizkuntzetara itzuli zen liburua, baina ez ingelesera, izan ere, Princeton Unibertsitateak zituen horretarako eskubideak eta ez du argitaratzerik nahi izan.

1906an Sombartek irakasle postu bat onartuko dut Berlingo merkataritza eskolan, Breslau baino prestigio gutxiagoko erakundea baina ekintza politikotik gertuagoa. Egoera honetan, segida emango zion *Kapitalismo Modernoa*ri, eta hala, luxua, moda eta gerra paradigma ekonomiko gisa irudikatuko ditu. *1906*an *Zergatik ez Sozialismorik Estatu Batuetan?* argitaratu zuen eta egun arte amerikar salbuespenaren inguruko lan klasikoa bihurtu da.

## Soziologo ibilbidea 
1917an Berlingo Unibertsitateko irakasle bihurtuko zen. Postua 1931 arte mantendu zuen baina 1940a arte arituko da klaseak ematen. Tarte horretan, soziologo prestigiosoenetakoa izan zen, bere Max Weber laguna baina gehiago, nahiz eta azken honek gerora askoz ezagunagoa egingo den; XXI. mendean, Sombart ia ahaztuta geratu da.

Sombartek soziologia humanitateen (*Geisteswissenschaften*) zati bat bezala ikusten zuen, behar bat bezala, izan ere, kanpoko ikuskera objektiboa baino gehiago (*Begreifen*), soziologiak gizabanakoak tartean sartzen dituen heinean, hauen barne ulerkera enpatikoa (*Verstehen*) egitera behartuta dago. Ikuskera hau ez da bat ere arrakastatsua izango Sombarten bizialdian, izatez, zientzia sozialen "zientifikotzearen" teoria indartuz ari zen garai horretan. "Zientifikotze" hori bat egiten zuen Auguste Comte eta Émile Durkheimenen tradizioarekin eta "fisikarekiko jeloskortasuna", modu informalean, ere deitu zioten. Max Weber, aldiz, Sombarten ikuskeraren aldekoagoa zen eta ikuskera hori indartu zuen. Sombarten saiakera soziologiko nagusiak 1956an hil osteko *Noo-Soziologie* lanean bildu ziren.

## Lanak 
* Sombart, Werner (1906) '**, vol. 1. Berlin: Rütten & Loening.
* Sombart, Werner (1906) **' Tübingen: Mohr. Several English translations, incl. (1976) '**. New York: Sharpe.
* Sombart, Werner (1911) **'. Leipzig: Duncker & Humblot. Several English translations, incl. (1951) '**. Glencoe, IL: Free Press.
* Sombart, Werner. **'. Final edn. 1928, repr. 1969, paperback edn. (3 vols. in 6): 1987 Munich: dtv. (Also in Spanish; no English translation yet.)
* Sombart, Werner (1921) ''*. München: Duncker & Humblot, 1922. English translation: *. Ann Arbor: University of Michigan Press.
* Sombart, Werner (1934) '**. Charlottenburg: Buchholz & Weisswange. English translation (1937, 1969) **'. New York: Greenwood.
* Sombart, Werner (1938) ''*. Berlin: Duncker & Humblot.
* Sombart, Werner (1956) *Noo-*. Berlin: Duncker & Humblot.
* Sombart, Werner (2001) **. Nico Stehr and Reiner Grundmann, eds. New Brunswick: Transaction.  (1916))
* *Les Juifs et la vie économique*, 1923.

### Sombarti buruzko lanak 
* Appel, Michael (1992): *Werner Sombart: Historiker und Theoretiker des modernen Kapitalismus.* Marburg: Metropolis.
* Backhaus, Jürgen G. (1996), ed. *Werner Sombart (1863-1941): Social Scientist.* 3 vols. Marburg: Metropolis.
* Backhaus, Jürgen G. (2000), ed. *Werner Sombart (1863-1941): Klassiker der Sozialwissenschaft. Eine kritische Bestandsaufnahme.* Marburg: Metropolis.
* Brocke, Bernhard vom (1987), ed.: *Sombarts* Moderner Kapitalismus. *Materialien zur Kritik und Rezeption.* München: dtv
* Drechsler, W. "Zu Werner Sombarts Theorie der Soziologie und zu seiner Biographie", in *Werner Sombart: Klassiker der Sozialwissenschaft. Eine kritische Bestandsaufnahme*, Marburg: Metropolis, 2000, pp. 83-100.
* Lenger, Friedrich (1994): *Werner Sombart, 1863-1941. Eine Biographie.* München: Beck.
* Muller, Jerry Z., 2002. *The Mind and the Market: Capitalism in Western Thought*. Anchor Books.
* Nussbaum, Frederick Louis (1933): *A History of the Economic Institutions of Modern Europe: An Introduction of 'Der Moderne Kapitalismus' of Werner Sombart.* New York: Crofts.
* Kevin Repp (2000): *Reformers, Critics, and the Paths of German Modernity: Anti-Politics and the Search for Alternatives, 1890-1914*. Harvard University Press. Boston, MA. .
* Sombart, Nicolaus (1991): *Jugend in Berlin, 1933-1943. Ein Bericht.* Frankfurt/Main: Fischer.
* Sombart, Nicolaus (1991): *Die deutschen Männer und ihre Feinde. Carl Schmitt - ein deutsches Schicksal zwischen Männerbund und Matriachatsmythos.* Munich: Hanser.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Appel, Michael (1992):  *Werner Sombart: Historiker und Theoretiker des modernen Kapitalismus.* Marburg: Metropolis.
* Backhaus, Jürgen G. (1996), ed. *Werner Sombart (1863-1941): Social Scientist.* 3 vols. Marburg: Metropolis. (The standard, all-encompassing work on Sombart in English.)
* Backhaus, Jürgen G. (2000), ed. *Werner Sombart (1863-1941): Klassiker der Sozialwissenschaft. Eine kritische Bestandsaufnahme.* Marburg: Metropolis.
* Brocke, Bernhard vom (1987), ed.:  *Sombarts* Moderner Kapitalismus. *Materialien zur Kritik und Rezeption.* München: dtv
* Drechsler, W. "Zu Werner Sombarts Theorie der Soziologie und zu seiner Biographie", in *Werner Sombart: Klassiker der Sozialwissenschaft. Eine kritische Bestandsaufnahme*, Marburg: Metropolis, 2000, pp. 83–100.
* Iannone, Roberta (2013), *Umano, ancora umano. Per un'analisi dell'opera Vom Menschen di Werner Sombart*, Roma-Acireale, Bonanno.
* Lenger, Friedrich (1994):  *Werner Sombart, 1863-1941. Eine Biographie.* München: Beck.
* Mitzman, Arthur (1973) *Sociology and Estrangement: Three sociologists of Imperial Germany*, New York, Alfred A. Knopf.
* Most, Kenneth S. "Sombart, Werner (1863-1941." In *History of Accounting: An International Encyclopedia,* edited by Michael Chatfield and Richard Vangermeersch. New York: garland Publishing, 1996. pp. 541–542.
* Muller, Jerry Z., 2002. *The Mind and the Market: Capitalism in Western Thought*. Anchor Books.
* Nussbaum, Frederick Louis (1933):  *A History of the Economic Institutions of Modern Europe: An Introduction of 'Der Moderne Kapitalismus' of Werner Sombart.* New York: Crofts.
* Sombart, Nicolaus (1991):  *Jugend in Berlin, 1933-1943. Ein Bericht.* Frankfurt/Main: Fischer.
* Sombart, Nicolaus  (1991): *Die deutschen Männer und ihre Feinde. Carl Schmitt - ein deutsches Schicksal zwischen Männerbund und Matriachatsmythos.'' Munich: Hanser.

## Kanpo estekak