open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adrift (2018ko filma)

***Adrift*** (eusk: 'jitoan') 2018ko Baltasar Kormákur islandiar zinema zuzendariaren amodiozko film dramatikoa da.

## Argumentua 
Bikote baten belaontziak istripu bat izanen du, eta muturreko egoera bati nola aurre egin asmatu beharko dute. Urakana pasatu ostean, mutil protagonista zaurituta geldituko da. Neskak hartuko du belaontziaren gidaritza. Baina ez dute jakirik.

## Aktoreak 
* Shailene Woodley: Tami Oldham
* Sam Claflin: Richard Sharp
* Jeffrey Thomas: Peter
* Elizabeth Hawthorne: Christine

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Killing Eve

***Killing Eve*** Phoebe Waller-Bridgek 2018an BBC Americarako sortu zuen telesail dramatikoa da. Luke Jennings idazlearen *Villanele* eleberri sortan oinarritzen da. Luke Jennings nobelagileak *Villaneve* izeneko eleberri sorta argitaratu zuen 2014 eta 2016 bitartean, eta hori da telesailaren oinarria. Hiltzaile protagonistaren pertsonaia sortzeko, idazleak inspirazio gisa hartu zuen Idoia López Riaño ETAko kide ohia, eta horrek jende andanaren arreta bereganatu zuen.

## Sinopsia 
Eve Polastri detektibeak egunak pasatzen ditu bere idazmahaiaren aurrean eserita, aspertuta eta nekatuta. Bizitzari buelta bat eman nahian, eta akzio gehiago sentitu nahian, Villanele hiltzailea harrapatzeko taldearen barnean sartzen da.

## Aktoreak 
* Sandra Oh: Eve Polastri
* Jodie Comer: Villanelle / Oksana Astankova
* Fiona Shaw: Carolyn Martens
* Darren Boyd: Frank Haleton (1. denboraldia)
* Owen McDonnell: Niko Polastri
* Kirby Howell-Baptiste: Elena Felton
* Sean Delaney: Kenny Stowton
* David Haig: Bill Pargrave (1. denboraldia)
* Kim Bodnia: Konstantin Vasiliev

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
3%

***3%*** Pedro Aguilerak 2016an Netflixentzat sortu zuen telesail dramatikoa da.

## Sinopsia 
Etorkizuneko elitea irla liluragarri batean bizi da, gainpopulaturiko auzoetatik urrun. Gazteen %3k soilik lortzen du irla horren kostaldera iristea: Prozesua gainditzen dutenak dira. Horietako asko kosta ahala kosta saiatuko dira auzoetatik ateratzen.

## Aktoreak 
* João Miguel: Ezequiel
* Bianca Comparato: Michele Santana
* Michel Gomes: Fernando Carvalho
* Rodolfo Valente: Rafael Moreira
* Vaneza Oliveira: Joana Coelho
* Rafael Lozano: Marco Álvares
* Viviane Porto: Aline
* Samuel de Assis: Silas (2. denboraldia)
* Cynthia Senek: Glória (2. denboraldia)
* Laila Garin: Marcela Álvares (2. denboraldia)
* Bruno Fagundes: André Santana (2. denboraldia)
* Thais Lago: Elisa (2. denboraldia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Man in the High Castle (telesaila)

***The Man in the High Castle*** Frank Spotnitzek 2015ean Amazon Videorentzat sortu zuen telesail dramatikoa da. Philip K. Dicken izen bereko eleberri-sailean oinarrituta dago.

## Sinopsia 
1962ko Ipar Amerika ukroniko batean, ardatzeko potentziek hiru zatitan banatu dute kontinentea. Historia erabat ezberdina azaleratzen duten pelikulak agertuko dira.

## Aktoreak 
* Alexa Davalos: Juliana Crain
* Rupert Evans: Frank Frink
* Luke Kleintank: Joseph « Joe » Blake
* DJ Qualls: Ed McCarthy
* Joel de la Fuente: Takeshi Kido
* Cary-Hiroyuki Tagawa: Nobusuke Tagomi
* Rufus Sewell: SS-Obergruppenführer John Smith
* Brennan Brown: Robert Childan
* Callum Keith Rennie: Gary Connell (2. denboraldia)
* Bella Heathcote: Nicole Dörmer (2. denboraldia)

## Kanpo estekak
Sneaky Pete

***Sneaky Pete*** David Shore eta Bryan Cranstonek 2015ean Amazon Videorentzat sortu zuen telesail dramatikoa da.

## Sinopsia 
Marius Josipović espetxetik atera berria den iruzurgileak Pete Murphy ziegakidearen identitatea hartzen du bere iraganetik ihes egiteko.

## Aktoreak 
* Giovanni Ribisi: Marius Josipović / Pete Murphy
* Marin Ireland: Julia Bowman
* Shane McRae: Taylor Bowman
* Libe Barer: Carly Bowman
* Michael Drayer: Eddie Josipović (1. denboraldia)
* Peter Gerety: Otto Bernhardt
* Margo Martindale: Audrey Bernhardt
* Jane Adams: Maggie Murphy (2. denboraldia)

## Kanpo estekak
Prime Video

**Prime Video** Amazon konpainiaren dibisio bat da, internet bidezko *streaming* zerbitzuak saltzen dituena. Amazon Prime-ren kideentzat telesailak eta filmak eskaintzen ditu, batzuk harpidetzako prezioaren barnean sartzen direnak eta bertze batzuk ikusteagatik ordaindu behar direnak. 2013ko azaroan bere lehen ekoizpen originala argitaratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Amazon Video 
* Prime Video
Amazon

**Amazon** hodei konputazioaren eta merkataritza elektronikoaren arloan diharduen estatubatuar enpresa da, Seattlen egoitza duena. Interneten bidez produktuak saltzearen aurrekaria, Amazon Alexa Internet, a9.com, Shopbop, Internet Movie Database (IMDb), Zappos.com, DPreview.com eta Twitch webguneen jabea da.

BrandZ zerrendaren arabera, munduko txikizkari markarik ezagunena da.

Europako Batzordeak enpresa teknologiko erraldoiekin 2023an osatu duen zerrendan sartu zuen  (Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta eta Microsoft). Enpresa horiek merkataritza elektronikoari buruzko 2022an ezarritako arau berriak bete beharko zituzten Europan. Bruselak «atezain digital» gisa identifikatu ditu enpresa horiek, uste baitu nahikoa indar badutela merkatuaren oreka baldintzatzeko.

## "Atezain digitala" 
2022an Europako Batzordeak merkataritza elektronikoa arautzeko bi lege onartu zituen zehazki Interneteko atari handiek merkatuan duten abusuzko praktikak murrizteko eta lehia orekatzeko: Zerbitzu Digitalen Araua (ZDA) eta Merkatu Digitalen Araua (MDA). Lege horiek aukera ematen diote batzordeari isunak jartzeko, uste badu enpresa batek merkatuaren lehia askea oztopatzen duela. Monopolio jarduna duela berretsiko lukeen ikerketa txostenik gabe zigortzeko ahalmena ematen dio, gainera.

Europako Batzordeak irizpide batzuk ezarri ditu enpresa bat «atezain digitala» den edo ez ebazteko. Esaterako, azken hiru urteetan 7.500 milioi euroko fakturazioa izatea Europako Batasuneko herrialdeetan, edo gutxienez 45 milioi erabiltzaile aktibo izatea, eta 10.000 enpresa erabiltzaile. Sei betetzen dituzte baldintza horiek guztiak: Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta eta Microsoft.

Merkataritza elektronikoaren arauak debekatu egiten die enpresei beren zerbitzuen bidez eskuratutako datuak beste zerbitzuekin lortutakoekin bateratzea. Alegia, Metak ezingo du Facebook bidez eta Whatsapp bidez lortutakoa bateratu. Era berean, ezingo dituzte erabiltzaileak behartu konpainiaren aplikazio jakin batzuk beren gailuetan instalatuta izatera. Eta finantza erakundeek ordainketa zerbitzu alternatiboak eskaini ahal izango dituzte, halaber. Araua urratuz gero, urteko sarreren %20rainoko isunak jaso ditzakete enpresek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Narodnaia

**Narodnaia** (, euskaraz: *Herriaren mendia*) Uraletako mendirik garaiena da. Errusiako Khanti-Mansi eskualdean kokatua, itsas mailaren gainetik 1.895 m-ko garaiera du. Mendipetik, ordea, 1.772 m goratzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La venganza (1958ko filma)

***La venganza*** 1958ko Juan Antonio Bardem espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Juan, egin ez zuen krimen batengatik espetxean hamar urte eman ondoren, jaioterrira itzuliko da. Andrea arrebaren laguntza izango du bere arazoen errudunaz mendekatzeko: Luis "el Torcido"z hain zuzen ere.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Jamantau

**Jamantau** (, ) Uraletako mendi bat da, Errusiako Baxkortostan eskualdean kokatua. Itsas mailaren gainetik 1.640 m-ko garaiera du.

## Izena 
Mendiaren izena "Jaman tau" () hitzetatik dator. Hitzok "mendi gaizto" esan nahi dute bertako baxkirera hizkuntzaren aldaeran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Los Tarantos

***Los Tarantos*** 1963ko Francesc Rovira i Beleta kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Alfredo Mañasen *Historia de los Tarantos* antzezlanean oinarrituta.

## Argumentua 
Bartzelonako Somorrostro txabola auzoan bi ijito familia etsai bizi dira: Tarantotarrak eta Zorongotarrak. Baina Juana La Zoronga eta Rafael El Taranto elkar maiteminduko dira.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
On Chesil Beach (filma)

***On Chesil Beach*** 2017ko Dominic Cooke ingeles zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Ian McEwanen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
1960ko hamarkadako Dorseten Florence eta Edward gazteak dira, eta, halako batean, ezkontzea erabakiko dute. Ezkondu osteko lehen gauean, Chesil Beach hondartzako hotel batera joango dira. Gau horrek bizitza aldatuko die.

## Aktoreak 
* Saoirse Ronan: Florence Ponting
* Billy Howle: Edward Mayhew
* Emily Watson: Violet Ponting
* Anne-Marie Duff: Marjorie Mayhew
* Samuel West: Geoffrey Ponting
* Adrian Scarborough: Lionel Mayhew
* Bebe Cave: Ruth Ponting
* Philip Labey: Bob
* Oliver Johnstone: Ted
* Bronte Carmichael: Chloe Morrell (gaztea)
* Anna Burgess: Anne Mayhew
* Mia Burgess: Harriet Mayhew

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manaraga

**Manaraga** () Uraletako mendi bat da, Errusiako Komien Errepublikan kokatua. Itsas mailaren gainetik 1.662 m-ko garaiera du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El amor brujo

***El amor brujo*** (eusk. 'Amodio sorgina') izan daiteke:
* *Amodio sorgina*, Manuel de Fallaren suitea.
* *El amor brujo (eleberria)*, Roberto Arlten eleberria
* *El amor brujo (1967ko filma)*, Francesc Rovira i Beletaren filma
* *El amor brujo (1986ko filma)*, Carlos Sauraren filma
El amor brujo (1967ko filma)

***El amor brujo*** 1967ko Francesc Rovira i Beleta kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Manuel de Fallaren izen bereko balletean oinarrituta.

## Argumentua 
Bi gizonek- bata suharra, bestea bortitza- emakume baten amodioa lortzeko lehiatuko dira.

## Aktoreak 
* Antonio Gades: Antonio
* La Polaca: Candelas
* Rafael de Córdoba: Diego Sánchez
* Morucha: Lucía
* Nuria Torray: Soledad
* José Manuel Martín: Lorenzo
* Fernando Sánchez Polack: Candelasen aita

## Kanpo estekak
El nido

***El nido*** 1980ko Jaime de Armiñán espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Alejandro alargunak ezin du bere emaztea burutik kendu. Baina behin Goyita nerabea ezagutuko du.

## Aktoreak 
* Héctor Alterio : Alejandro
* Ana Torrent : Goyita
* Luis Politti : Eladio
* Agustín González : Sarjentua
* Patricia Adriani : Marisa
* María Luisa Ponte : Amparo
* Mercedes Alonso : Mercedes
* Amparo Baró : Fuen
* Ovidi Montllor : Manuel

## Kanpo estekak
Sesión continua

***Sesión continua*** 1984ko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Banatu ondoren, José Manuel Varelak pelikula bat prestatuko du bere egoera berean dagoen Federico Alcántara lagunarekin batera.

## Aktoreak 
* Adolfo Marsillach: José Manuel Varela
* Jesús Puente: Federico Alcántara
* María Casanova.
* José Bódalo.
* Encarna Paso.
* Víctor Valverde.
* Emma Suárez.
* Yolanda Ríos.
* Juan Calot.
* Primitivo Rojas.

## Kanpo estekak
Mamá cumple cien años

***Mamá cumple cien años*** 1973ko Carlos Saura espainiar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua 
Amamak ehun urte beteko dituelaren aitzakiarekin familia osoa eta Ana etxe-irakaslea biltzen dira etxean.

## Aktoreak 
* Geraldine Chaplin: Ana
* Amparo Muñoz: Natalia
* Fernando Fernán Gómez: Fernando
* Norman Briski: Antonio
* Rafaela Aparicio: Mamá
* Charo Soriano: Luchi
* José Vivó: Juan
* Ángeles Torres: Carlota
* Elisa Nandi: Victoria
* Rita Maiden: Solange
* Monique Ciron: Anny
* José María Prada: José

## Kanpo estekak
Kurkak

**Kurkak** (, ) Uraletako mendi bat da, Errusian kokatua. Itsas mailaren gainetik 1.009 m-ko garaiera du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Asignatura aprobada

***Asignatura aprobada*** 1987ko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Bere lanak porrot egin ondoren, José Manuel Alcántara Madril utzi eta Asturias aldera joango da. Baina arazoak ez dira Madrilen geratuko.

## Aktoreak 
* Jesús Puente
* Victoria Vera
* Teresa Gimpera
* Eduardo Hoyo
* Pastor Serrador
* Ana Rosa Quintana (ahotsa)

## Kanpo estekak
Ailama

**Ailama** edo **Ahlama** ( edo *აჰლამა*) Kaukaso Handiko mendi bat da, Georgian kokatua. Itsas mailaren gainetik 4.547 m-ko garaiera du

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gistola

**Gistola** () Kaukaso Handiko mendi bat da, Georgiako Svaneti eskualdean kokatua. Itsas mailaren gainetik 4.860 m-ko garaiera du

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Te beltz

thumb|eskuinera|Te beltza.
**Te beltza**, beste te mota batzuk baino oxidazio neurri handiagoa izan duen tea da. Alegia, te berdea, oolong te eta te zuriak baina oxidazio handiagoa du, lau te motak Camellia sinensis landarearen hostoekin eginak egon arren. Te beltzak orokorrean oxidazio gutxiago duten beste te motek baina zapore sendoagoa eta kafeina kopuru handiagoa ditu.

Asian teak garrantzi handia duten zenbait herrialdetan te beltzari *te gorria* deritzo (紅茶, mandarineraz hóngchá; japonieraz kōcha; koreeraz hongcha), izan ere, infusio honen benetako koloreari hobekiago egokitzen zaio.

## Kanpo-estekak
Overboard (1987ko filma)

**Overboard** (euskaraz *Kareletik*) 1987ko Garry Marshall estatubatuar zinema zuzendarial zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Goldie Hawn, Kurt Russell, Edward Herrmann, Katherine Helmond eta Roddy McDowall aktoreek antzeztu zuten.

*2018an izenburu berdineko* berregokitzapena izan zuen.

## Argumentua 
Joanna Stayton (Goldie Hawn) emakume aberats, eder, ustehandi eta bere aitaren dirutzaren ondorengotza duenak, bere aisi-itsasontzian bere jantzi dotoreak gordetzeko altzari bat behar duenez, Dean Proffitt (Kurt Russell) arotza kontratatu du.

Deanek bere enkargua burutzea lortzen ez duenean, Joannak ordaindu gane kaleratuko du.

Handik gutxira, Joanna bere ontziko kaleretik itsasora erori eta kolpe baten ondorioz amnesia jasango du. Deanek telebistaren bidez Joannaren istripuaren berri izan eta berau dagoen ospitalean agertu eta mediku, erizain eta zaindariei Joannen senarra dela eta asmatutako istorio kontatuko die. Guztiak istorioa sinistu eta Deanek Joanna bere etxera eraman eta emaztea balitz bezala bere semetxo bihurriak hazten eta etxekolanak egiten ipiniko du, horrela Joannari apaltasun lezioa emateko asmoz. Azkenean, hainbat egoera barregarri eta eljarbizitzaren nahas-mahasaren ondoren, elkar maiteminduz amaituko dute.

## Aktoreak 
* Goldie Hawn: Joanna Stayton/Annie Proffitt
* Kurt Russell: Dean Proffitt
* Edward Herrmann: Grant Stayton III
* Katherine Helmond: Edith Mintz
* Roddy McDowall: Andrew
* Michael G. Hagerty: Billy Pratt
* Brian Price: Travis Proffitt
* Jared Rushton: Charlie Proffitt
* Jamie Wild: Greg Proffitt
* Jeffrey Wiseman: Joey Proffitt
* Henry Alan Miller: Norman Korman doktorea
* Hector Elizondo: Tenati, txalupako kapitaina
* Sven-Ole Thorsen: Olaf
* Garry Marshall: Baterijolea
* Ray Combs: Ospitaleko polizia

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Lurrikara (antzezlana)

***Lurrikara*** Antonio Maria Labaien idazle tolosarraren antzezlana da. Guatemalan, 1955ean, *Euzko Gogoa* aldizkarian argitaratu zen, "Ibarbia"ren izengoitiaz. Bertan Espainiako Gerra Zibilaren gaia jaso zuen. Gertaerak Gipuzkoan, moja-konbentu batean, 1936ko matxinada eta guda hasieran ematen dira. Idoia Gereñuk historia-antzezlana bezala definitu du.

## Pertsonaiak 
* Aitzindari Ama: Konbentuko buru eta agintari nagusia.
* Zuzendari ama: Nagusi ordekoa.
* Gurutze ahizpa: Moja gazte, sartu berria.
* Atezai Ahizpa: Moja adiñez aurreratua.
* D. Martin: Kapellau jauna. Apaiz gaztea.
* Paxkual: Konbentuko sakristau ta morroi zaharra.
* Gotzon: Langillea, giza seme gaztea, etxe barruko antolamenak egiten dituena.
* Izaskun: Gurutzeren ahizpa.
* Gudari: Burutakoa.
* Gorri: Burutakoa.
* Rekete: Izarduna.
* Palanje: Izarduna.
* Moja, gudari-mutil, gorri eta mairu soldaduak.

## Argumentua 
Gerra Zibila izan da gizarteari eragin dion lurrikara. Antzezlana lau ekitaldietan antolatuta dago. Herrian gorriak sartu dira eta komentuan mojak oso urduri daude zeren eta Espainian egindako astakeriak entzun baitituzte. Egun batzuetan komentutik alde egitea erabakitzen dute horretarako abertzaleen laguntza izanik. Gorriek komentu hartzen dute baina ez da ezer gertatzen. Geroago, falangitek eta karlistek herria hartzen dute eta mojak komentzura itzultzen dira; komentuan poza eta lasaitasuna nabariak dira. Herriko abertzaleek ihes egin behar izan dute, bestetik. Gotzon eta Izaskun, baina, komentuan ezkutatu dira. Biak, Don Martinekin batera, frankistek atxilotuko dituzte. Gizonak fusilatuak izango dira baina, aurretik, Don Martinek Gotzon eta Izaskun ezkontzen ditu.

Idazlea idazteko garaian hark bizi izandako gertaerez oinarritu zen. Antzezlanean aipatzen diren datu asko errealitatetik hartutakoak izan ziren.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Jose Angel Ascunce:*Escena y literatura dramática del exilio republicano de 1939 en Centroamérica*. Sevilla: Renacimiento, 2015, 113-114 or.
* Idoia Gereñu: "Gure antzerki idatzia 1936ko erbestealdian", *1936ko euskal erbestealdiko antzerkia*. Donostia:Hamaika Bide Elkartea, 2012, 414-417 or.

## Kanpo estekak 
* Testu osoa Armiarma sarean.
Monsieur Vincent

***Monsieur Vincent*** 1947ko Maurice Cloche frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
San Bizente Paulek txiroei bere arazoak, tartean Izurri Beltza, nola aurrera egin irakatsi zituen.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Au-delà des grilles

***Au-delà des grilles*** () 1949ko René Clément frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Pierre Arrignon kriminalak Genovara ihes egingo du. Bertan Marta Manfrediniz maiteminduko da.

## Aktoreak 
* Jean Gabin: Pierre Arrignon
* Isa Miranda: Marta Manfredini
* Vera Talchi: Cecchina
* Andrea Checchi: Giuseppe
* Robert Dalban: marinela
* Ave Ninchi: Maria
* Checco Rissone: langilea
* Renato Malavasi: dentista
* Carlo Tamberlani: inspektorea
* Vittorio Duse: agentea

## Kanpo estekak
Jeux interdits

***Jeux interdits*** 1952ko René Clément frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, François Boyerren *Les Jeux inconnus* eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
1940ko ekainean, Frantziako Guduan zehar, Pauletten gurasoak alemaniarrek erailak izan ziren. Paulettek Michel Dolléren familia ezagutuko du.

## Aktoreak 
* Georges Poujouly: Michel Dollé
* Brigitte Fossey: Paulette
* Amédée: Francis Gouard
* Laurence Badie: Berthe Dollé
* Suzanne Courtal: Madame Dollé
* Lucien Hubert: Dollé
* Jacques Marin: Georges Dollé
* Pierre Merovée: Raymond Dollé
* Louis Saintève: the Priest

## Kanpo estekak
Gervaise (filma)

***Gervaise*** 1956ko René Clément frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Émile Zolaren ''L'Assommoir'' eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Lantier bere maitaleak Gervaise latsaria utzi zuen. Orduan Coupeau langilea ezagutuko du. Coupeau pertsona ona da baina istripu batek alkoholiko bilakatuko du.

## Aktoreak 
* Maria Schell : Gervaise Macquart
* François Périer : Coupeau
* Suzy Delair : Virginie Poisson
* Armand Mestral : Lantier
* Jany Holt : Mme Lorilleux
* Mathilde Casadesus : Mme Boche
* Florelle : Maman Coupeau
* Micheline Luccioni : Clémence
* Lucien Hubert : M. Poisson
* Jacques Harden : Goujet
* Jacques Hilling : M. Boche
* Hélène Tossy : Mme Bijard
* Amédée : Mes Bottes
* Hubert de Lapparent : M. Lorilleux
* Rachel Devirys : Mme Fauconnier
* Jacqueline Morane : Mme Gaudron
* Yvonne Claudie : Mme Putois
* Georges Paulais : Aita Bru
* Gérard Darrieu : Charles
* Pierre Duverger : M. Gaudron

## Kanpo estekak
René Clément

**René Jean Clément** (Bordele,  - Monako, ) frantziar zinema zuzendaria izan zen, ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria bitan irabazi duen frantziar zuzendari bakarra dena.

## Filmografia 
* 1946 : *La Bataille du rail*
* 1946 : *Le Père tranquille*
* 1947 : *Les Maudits*
* 1949 : *Au-delà des grilles*
* 1950 : *Le Château de verre*
* 1952 : *Jeux interdits*
* 1954 : *Monsieur Ripois*
* 1956 : *Gervaise*
* 1958 : *This Angry Age*
* 1960 : *Plein soleil*
* 1961 : *Che gioia vivere*
* 1963 : ''Le Jour et l'Heure*
* 1964 : *Les Félins*
* 1966 : *Paris brûle-t-il ?*
* 1969 : *Le Passager de la pluie*
* 1971 : *La Maison sous les arbres*
* 1972 : *La Course du lièvre à travers les champs*
* 1975 : *La Baby-Sitter''
Porte des Lilas (filma)

***Porte des Lilas*** 1957ko René Clair frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, René Falleten *La Grande Ceinture* eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Artiste pobrezian bizi da, Juju etxekidearekin batera. Baina Barbier kriminala bere etxean bilatuko du babes.

## Aktoreak 
* Pierre Brasseur: Juju
* Georges Brassens: Artiste
* Henri Vidal: Pierre Barbier
* Dany Carrel: Maria
* Raymond Bussières: Alphonse
* Gabrielle Fontan: Madame Sabatier
* Amédée: Paulo
* Annette Poivre: Nénette
* Alain Bouvette: Pauloren laguna
* Alice Tissot: atezaina

## Kanpo estekak
Mon Oncle

***Mon Oncle*** ( ahoskatua) 1958ko Jacques Tati frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Monsieur Hulotek ez du batere gustuko gerra ondoko Frantzia: bere arkitektura moderna, efizientzia mekanikoa eta kontsumismoa.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Orfeu Negro

***Orfeu Negro*** () 1959ko Marcel Camus frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Vinicius de Moraesen *Orfeu da Conceição* antzezlanean oinarrituta.

## Argumentua 
Orfeo tranbia-gidaria da Rio de Janeiron. Euridize emakume etorri berria da.

## Aktoreak 
* Breno Mello: Orfeo
* Marpessa Dawn: Euridize
* Marcel Camus: Ernesto
* Fausto Guerzoni: Fausto
* Lourdes de Oliveira: Mira
* Léa Garcia: Serafina
* Adhemar da Silva: Heriotza
* Alexandro Constantino: Hermes
* Waldemar De Souza: Chico
* Jorge Dos Santos: Benedito
* Aurino Cassiano: Zeca

## Kanpo estekak
Erakutsi

**Erakutsia** ipuin, alegia, anekdota batetik ondorio bezala ateratzen den irakaskizuna da. Narrazio askok egunerokotasunerako balioa duen zerbait irakatsi nahi du eta askotan hori da haien helburu nagusia. Hori gertatzen da, esaterako, alegien generoarekin.

## Teknikak 
Erakutsiak erakusteko teknika ugari daude. Ohikoa da, adibidez, ezagunak edo esterotipoak diren pertsonaiak erabiltzea. Normalean, eguneroko bizitzan ohikoak diren elementuak erabiltzen dira eta mezu moral hori hobeto ulertzeko, beharrezkoak diren zehaztapenak ezabatzen dira.

Gaur egun erakutsia disimulatu egiten da, ez da hain modu nabarmenez azaltzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Vérité (1960ko filma)

***La Vérité*** 1960ko Henri-Georges Clouzot frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Dominique Marceau emakume gaztea bere maitalearen heriotzagatik epaituko dute. Baina epaiketan hiltzailearen benetako aurpegia ezagutuko da.

## Aktoreak 
* Brigitte Bardot: Dominique Marceau
* Charles Vanel: Maître Guérin
* Paul Meurisse: Maître Éparvier
* Sami Frey: Gilbert Tellier
* Marie-José Nat: Annie Marceau
* Louis Seigner: Le président des assises
* André Oumansky: Ludovic
* René Blancard: L'avocat général
* Fernand Ledoux: Le médecin légiste
* Claude Berri: Georges

## Kanpo estekak
Un homme et une femme

thumb|Claude Lelouch. zuzendaria (1966)
***Un homme et une femme*** 1966ko Claude Lelouch frantziar zinema zuzendariaren amodiozko filma da.

## Argumentua 
Anne eta Jean-Louis alargunek Deauvilleko eskolan elkar ezagutu dira. Pariserako tren bidaian elkar maiteminduko dira.

## Aktoreak 
* Anouk Aimée : Anne Gauthier
* Jean-Louis Trintignant : Jean-Louis Duroc
* Pierre Barouh : Pierre Gauthier
* Valérie Lagrange : Valérie Duroc
* Simone Paris : ostatu jabea
* Antoine Sire : Antoine Duroc
* Souad Amidou : Françoise Gauthier
* Henri Chemin : hegazkinlaria

## Kanpo estekak
Vivre pour vivre

***Vivre pour vivre*** 1967ko Claude Lelouch frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Telebista aurkezle batek edozer gauza egingo du maite duen emakumea topatzeko.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Les Dimanches de Ville-d'Avray

'''''Les Dimanches de Ville-d'Avray''''' 1962ko Serge Bourguignon frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Pierre hegazkinlariak gerran jasandako istripu baten ondorioz amnesia du. Madeleine erizainak beraz arduratuko da.

## Aktoreak 
* Hardy Krüger : Pierre
* Patricia Gozzi : Françoise/Cybèle
* Nicole Courcel : Madeleine
* Daniel Ivernel : Carlos
* André Oumansky : Bernard
* Anne-Marie Coffinet : Françoise II
* Maurice Garrel : polizia
* René Clermont
* Malka Ribowska
* Michel de Ré : Fiacre
* France Anglade : Lulu

## Kanpo estekak
Joachim Löw

**Joachim Löw** (Schönau im Schwarzwald, Mendebaldeko Alemania, 1960ko otsailaren 3a) alemaniar futbol jokalari ohi eta entrenatzaile bat da.

2006tik aurrera Alemaniako futbol selekzio nazionala entrenatuz emaitza bikainak lortu eta nazioarteko ospea bereganatu du, 2014ko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen.
Ma nuit chez Maud

***Ma nuit chez Maud*** 1969ko Éric Rohmer frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Argumentua 
Clermont-Ferrand, Gabonak baino egun batzuk aurrerago. Atzerritik etorritako ingeniari batek emakume ederra ikusten du mezan. Vidal antzinako lagun komunista topatu eta Gabonetako afarian Maud ezagutuko du.

## Aktoreak 
* Jean-Louis Trintignant : Jean-Louis
* Françoise Fabian : Maud
* Marie-Christine Barrault : Françoise
* Antoine Vitez : Vidal
* Leonid Kogan : biolin-jotzailea
* Guy Léger : apaiza
* Anne Dubot : laguna
* Marie Becker : Marie
* Marie-Claude Rauzier : ikaslea

## Kanpo estekak
Ander Cantero

**Ander Cantero Armendariz** (Iruñea, Nafarroa Garaia, ) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Atezain moduan aritzen da. Osasunako harrobian hezi eta gero, Vila-realetik eta Lugotik igarota, Eibarrera heldu zen. Titular hasi eta gero, garrantzia galtzen joan zen eta 2023ko udan talde armagina utzi zuen.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Sestaoko Arraunlariak

**Sestaoko Arraunlariak** (izen ofiziala **Sestaoko Kirol Elkartea Arraun Adinekoak**) Sestaoko arraunlari beteranoek sorturiko kluba da ABE Traineruen Ligan egiten du arraun.

## Historia 
2008an hainbat taldetako arraunlari beteranoek liga bat eratzea erabaki zuten eta orduan sortu zen Sestaoko taldea. *Sestaoko Arraun Adinekoak* izena duen arren *Sestaoko Arraunlariak* bezala ezagutzen da. Hasieratik Ligako estropada ere antolatu izan du. Kirol emaitzak ordea nahiko apalak izan dira.

2025. denboradian A eta B ligak osatu dira. Sestaotarrak azen postuan gelditu ondoren play-offetan jaitsi egin dira.

## Denboraldiak 
## Ikus, gainera 
* Sestaoko traineruak

## Kanpo estekak
Hoa-Binh

***Hoa-Binh*** 1970eko Raoul Coutard frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Vietnamgo Gerran bizi arren, ume talde batek inozentzia mantentzen du.

## Aktoreak 
* Phi Lan : Hung
* Huynh Cazenas : Xuan
* Le Quynh : aita
* Marcel Lan Phuong : Nam
* Bui Thi Thanh : Tran Thi Ha
* Tran Van Lich : komisario politikoa
* Anh Tuan : vietcongen ofiziala
* Danièle Delorme : frantziar erizaina
* Kieu Anh : vietnamdar erizaina
* Xuan Ha : ama

## Kanpo estekak
Lacombe Lucien

***Lacombe Lucien*** 1974ko Louis Malle frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
1944ko ekainean, okupazio garaian, Lucien Lacombe gurasoengana itzuliko da. Lucienek Erresistentzian sartu nahi du baina oso gaztea da. Baina atxilotu egingo dute eta erresistentziaren kideak salatuko ditu.

## Aktoreak 
* Pierre Blaise : Lucien Lacombe
* Aurore Clément : France Horn
* Holger Löwenadler : Albert Horn
* Therese Giehse : Bella Horn
* Stéphane Bouy : Jean-Bernard de Voisin
* Loumi Iacobesco : Betty Beaulieu
* René Bouloc : Stéphane Faure
* Pierre Decazes : Henri Aubert
* Jean Rougerie : Tonin
* Cécile Ricard : Marie
* Jacqueline Staup : Mlle Lucienne Chauvelot
* Ave Ninchi : Mme Georges
* Pierre Saintons : Hippolyte
* Gilberte Rivet : Lucienen ama
* Jacques Rispal : M. Laborit
* Jean Bousquet : Peyssac

## Kanpo estekak
Cousin, Cousine

***Cousin, Cousine*** 1975eko Jean-Charles Tacchella frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Argumentua 
Biju bere ama berriro ezkondu denez, Marthek bere lehengusu berrietako bat ezagutuko du: Ludovic. Biak ezkonduta badaude ere, laster elkar maiteminduko dira.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Capricornus (konstelazioa)

**Capricornus** edo **Kaprikornioa** (— gorputzaren erdia arrainaren itxurakoa duen ahuntza, sinboloa: 20x20px, ) zodiakoko konstelazioetako bat da. Astrologiari dagozkion gaietan **Kaprikornio** izenarekin ezagutzen da. Konstelazio hau batzuetan ahuntz baten tankerarekin irudikatzen den arren, normalean arrainaren isatsa gehitzen zaio.

## Izar nagusiak 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Konstelazio
* Izar, izarren sailkapena
* Izarren zerrenda konstelazioka
* Astrologia eta astronomia

## Kanpo estekak
La Vie devant soi (filma)

***La Vie devant soi*** 1977ko Moshé Mizrahi israeldar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Madame Rosa Parisko Belleville auzoan bizi den prostituta judu ohia da. Magrebtar, beltz eta juduez beteriko auzo honetan Momo berbere gaztea ezagutuko du.

## Aktoreak 
* Simone Signoret : Madame Rosa
* Samy Ben Youb : Momo
* Michal Bat-Adam : Nadine
* Gabriel Jabbour : M. Hamil
* Geneviève Fontanel : Maryse
* Bernard Lajarrige : M. Charmette
* Mohamed Zinet : Kadir Youssef
* Elio Bencoil : Moïse
* Stella Annicette : Madame Lola
* Abder El Kebir : Mimoun
* Claude Dauphin : Dr. Katz
* Costa-Gavras : Ramon
* Vincent Hua : Michel
* Math Samba : Walloumba
* Ibrahim Seck : N'Da Ameder
* Théo Légitimus : Monsieur Boro
* Bernard Eliazord : Banania

## Kanpo estekak
Une histoire simple

***Une histoire simple*** 1978ko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Marie dibortziaturik dago eta nerabe baten ama da. Serge bere maitalearen semea izango zuela jakitean, erabaki bat hartuko du.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Préparez vos mouchoirs

***Préparez vos mouchoirs*** 1978ko Bertrand Blier frantziar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua 
Raoul eta Solange jatetxe batean afaltzen ari dira. Solange lur jota dago eta Raoulek Stéphane topatuko du Solangeren maitalea izan dadin.

## Aktoreak 
* Gérard Depardieu: Raoul
* Carole Laure: Solange
* Patrick Dewaere: Stéphane
* Michel Serrault: auzokoa
* Eléonore Hirt: Madame Belœil
* Jean Rougerie: Monsieur Belœil
* Sylvie Joly: emakumea
* Riton Liebman: Christian Belœil
* Liliane Rovère: Marthe tabernaria ("Bernadette")
* Michel Beaune: medikua
* Roger Riffard: medikua
* André Thorent: irakaslea
* André Lacombe: aholkularia
* (Alain) David Gabison: gizona
* Gilberte Géniat: garbitzailea
* Jean Perin: langilea
* Bertrand de Hautefort: polizia

## Kanpo estekak
Coup de torchon

***Coup de torchon*** 1981eko Bertrand Tavernier frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Jim Thompsonen *1280 arima* eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
1938ko Mendebaldeko Afrika Frantsesean Lucien Cordier herrixka bateko polizia bakarra da. Denek mespretxatua, hiltzaile bat bilakatuko da.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
37°2 le matin

***37°2 le matin*** 1986ko Jean-Jacques Beineix frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Philippe Djianen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Zorg Gruissanen bizi den 30 urteko gizona da, bungalow batzuetan lan egiten duena. 19 urteko Betty emakume oldarkorra ezagutuko du eta biek afera bat izango dute.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Camille Claudel (filma)

***Camille Claudel*** 1989ko Bruno Nuytten frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Camille Claudel frantziar eskultore gazteak Auguste Rodin ezagutu eta biek amodiozko istorio bat izango dute.

## Aktoreak 
* Isabelle Adjani: Camille Claudel
* Gérard Depardieu: Auguste Rodin
* Laurent Grévill: Paul Claudel
* Alain Cuny: Louis-Prosper Claudel
* Madeleine Robinson: Louise-Athanaïse Claudel
* Philippe Clévenot: Eugène Blot
* Katrine Boorman: Jessie Lipscomb
* Maxime Leroux: Claude Debussy
* Danièle Lebrun: Rose Beuret

## Kanpo estekak
Bi aurkari, ia-ia berdinak

***Bi aurkari, ia-ia berdinak*** () 2007ko Miguel Ángel Calvo Buttini nafar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua 
Herrixka bateko biztanleen artean, bi anaia biki nabarmentzen dira: Nacho eta Jaime, familia ugari eta garrantzitsu bateko kideak. Nacho Gobernuko ministroa da eta Jaime Estatuko kirurgialari garrantzitsuenetakoa.

## Aktoreak 
* Andoni Gracia: Nacho / Jaime
* Maria Pau Pigem: Nerea
* Francisco Algora: Aita Etxarren
* José María Asín: Txakolin
* Maiken Beitia: María
* Txema Blasco: Jaime
* João de Carvalho: Paulo
* María Galiana: Mikela
* Teresa Gimpera: Teresa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miguel Ángel Calvo Buttini

**Miguel Ángel Calvo Buttini** (Tutera, 1962ko ekainaren 19a -) nafar zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizlea da.

## Filmografia 
* *Emilia* (2022)
* *Donde el bosque se espesa* (2017)
* *Mami Blue* (2010)
* *Bi aurkari, ia-ia berdinak* (2007)
* *Teresa y Luisa Esmeralda* (2003; film laburra)
* *Derecho de admisión* (2001; film laburra)
* *La mudanza* (2000; film laburra)

## Kanpo estekak
Casual Day

***Casual Day*** 2007ko Max Lemcke espainiar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua 
Ruy nahi bezala bizi izan da, baina konpromiso handia du orain. Jose Antoniok, Inés neska-lagunaren aitak, bere enpresan lanean jarri eta bere ordezko izendatu nahi du. 25 urtetan, Ruyk ez du inoiz erabakirik hartu behar izan, eta orain harrapatuta dago

## Aktoreak 
* Juan Diego: José Antonio
* Javier Ríos: Ruy
* Luis Tosar
* Alberto San Juan
* Marta Etura: Inés
* Estibaliz Gabilondo
* Arturo Valls
* Malena Alterio
* Secun de la Rosa
* Mikel Losada
* Alex Angulo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Juror

**The Juror** (euskaraz *Epaimahaikidea*) 1996ko Brian Gibson ingeles zinema zuzendariak zuzendutako drama thriller film bat da. 1995eko George Dawes Green estatubatuar idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Demi Moore, Alec Baldwin, James Gandolfini eta Lindsay Crouse aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Annie Laird (Demi Moore) lanbidez eskultorea den ama ezkongabe Oliver (Joseph Gordon-Levitt) semearekin batera New Yorken bizi da.

Behinola, Louie Boffano (Tony Lo Bianco) mafiaburu ezagunaren aurka burutu behar den epaiketako epaimahairen kide izateko hautatuko dute. Bere egoera ekonomiko kaxkarra aprobetxatuz, Boffanorentzat lan egiten duen Mark Cordell (Alec Baldwin) morroiak Annieren zenbait artelan erosi eta gainontzeko epaimahaikideak Boffanoren errugabetasunaren alde egin dezaten konbetzitu ditzan presioa egingo dio, bestelakoan, mafiak Annieri bere semea hiltzeaz mehatxatu baitu.

## Aktoreak 
* Demi Moore: Annie Laird
* Alec Baldwin: Mark Cordell / The Teacher
* James Gandolfini: Eddie
* Joseph Gordon-Levitt: Oliver Laird
* Lindsay Crouse: Tallow
* Anne Heche: Juliet
* Tony Lo Bianco: Louie Boffano
* Michael Rispoli: Joseph Boffano
* Matthew Cowles: Rodney
* Matt Craven: Boone
* Frank Adonis: DeCicco
* Michael Constantine: Weitzel epailea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Maruja hiltzaileak

***Maruja hiltzaileak*** () 2001eko Javier Rebollo bilbotar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Argumentua 
Azucena etxekoandre psikopata Felipe senarraz aspertuta dago. Izugarri maite du Pablo maitalea, eta senarra lehenbailehen garbitzea erabaki du, alargun gelditzeko.

## Aktoreak 
* Neus Asensi: Azucena
* Antonio Resines: Felipe
* Nathalie Seseña: Isabel
* Pere Ponce: Quique
* Karra Elejalde: Lalo
* Carlos Lozano: Pablo
* Inma del Moral: Lola
* Paz Padilla: Maite
* Mariví Bilbao: Doña Rosi 'La Santa'
* Saturnino García: Anselmo
* Juan Inciarte: Manolo
* Esther Velasco: Mari Carmen
* Itziar Lazkano: Nati
* Peret: apaiza
* Mónica Naranjo: psikologoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Haragijaleen krisia

***Haragijaleen krisia*** () 2008ko Pedro Rivero espainiar zinema zuzendariaren marrazki bizidunetako filma da.

## Argumentua 
Barazkijaleen Itunari esker, animaliak bakean eta harmonian bizi dira. Denak, bat izan ezik: Crevel izeneko hienak ezinegon handia du, haragia jateko irrikaz bizi da eta.

## Aktoreak 
### Jatorrizkoa 
**Zuzendaria: Félix Arkarazo**

**Estudioa: Bitart (Bilbo)**

* Enrique San Francisco: Crevel
* José Coronado: Altaicus
* Pedro Reyes: Wolfheimer, Hensis (Kaiman 3), Pérsicus eta Marítimus
* Pablo Carbonell: Alemaniako artzainak
* Álex Angulo: Txerria
* Mario Pardo: Piensis (Kaiman 1)
* Carlos Sobera: Walski
* Gorka Otxoa: Gallo
* Óscar Terol: Ramphastos
* Kandido Uranga: Fulvus
* Tim Nicholson: Liotus
* Alan Griffin: Máximus
* Joaquín Reyes: Narratzailea

### Euskarazko bikoiztaileak 
* Kandido Uranga: Crevel
* Gorka Otxoa: Gallo eta Nensis
* Kepa Cueto: Altaicus
* Felix Arkarazo: Alemaniako artzainak
* Xabier Alkiza: Txerria
* Txema Regalado: Piensis
* Kepa Gallego: Pérsicus
* Jose Kruz Gurrutxaga: Marítimus
* Jon Goiri, Iker Díaz, Pello Artetxe, Tim Nicholson, Patxi Ugalde, Eduardo Gorriño, Mónica Erdozia, Maribel Legarreta, Gotzon Aurrekoetxea, Akira Rivero, eta Aritz Yusta: Ahots gehigarriak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mariche herria

**Mariche herri** gaur egungo Venezuelan espainiarrak heldu aurretik bizi zen herri indigena izan zen, dagoeneko desagertuta.

## Datu gutxi 
Haien inguruan ez daude datu asko. Antza denez herri hau Caracastik gertu dagoen Filas de Marichen bizi zen; hortik datorkio izena inguru hori. karibe herrietatik gertu bizi ziren, bestetik. Ikerlari batzuen ustez herri hau ere Guyanetan bizi izan zen.

Tamanako kazikea izen zen haien agintari bat, ezaguna 1560 eta 1570 hamarkadetan espainiarrei aurre egiten saiatu zelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bixente Atxa

**Bixente Atxa Uribe** (Oñati, Gipuzkoa, 1965eko urriaren 14a) Mondragon Unibertsitateko Ingeniaritza irakaslea da, eta 2015eko urtarrila ezkero, Mondragon Unibertsitateko errektorea.

## Ikasketak 
Elektronikako Ingeniaritza Teknikoa egin zuen Arrasateko Goi Eskola Politeknikoan, eta Goi Mailako Ingeniaritza Elektronikoa Lull Unibertsitateko La Salle Ingniaritza Eskolan, Bartzelonan. Halaber, Elektronika eta Komunikazioa doktore titulua atera zuen Staffordshire-ko Unibertsitatean, Erresuma Batuan, eta MBA Executive Masterra Mondragon Unibertsitatean.

## Lana 
1987 eta 1989 bitartean I+G teknikari lanetan aritu zen Ulma Packaging kooperatiban, Oñatin. 1989an Robin Sinar Laser enpresan (Hanburgo, Alemania) ere I+G teknikari gisa egin zuen lan. Ondoren, Staffordshire Unibertsitatean Komunikazioetako irakasle laguntzaile lanetan jardun zuen, Erresuma Batuan.

1993an irakasle lanean hasi zen Mondragon Unibertsitatearen Goi Eskola Politeknikoko Elektronika Departamentuan, eta bertan bi ardatzetan garatu zuen bere ibilbide profesionala: irakaskuntzan, eta seinale eta komunikazioen teoriari lotutako teknologia-ikerkuntza eta berrikuntzako proiektuak.

2007an, Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoko zuzendari nagusi izendatu zuten 2015eko urtarrilera arte; data hartatik aurrera, Mondragon Unibertsitateko errektorea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Mondragon Unibertsitatearen webgunea.
* “Ikasleen heren batek lana aurkitzen du praktikak egin dituen enpresan”. Audio elkarrizketa. Faktoria saioa, Euskadi Irratia.
* “Talentu eta jakintza onena garatu behar dugu egungo demografia kontuan izanda”. Bideo elkarrizketa, Goiena Telebista.
Luis Iturri

**Luis María de Iturri y Sojo** (Sevilla, 1944 &ndash; Bilbo, ) bizkaitar aktore eta antzerki-zuzendaria izan zen, Akelarre antzerki-taldearen sortzailea izandakoa. *Gerra ez*, *Irrintzi* eta *Hator* antzezlanei esker, kritika onak jaso zituen. Arriaga antzokia zuzendu zuen.

## Biografia 
Hemezortzi urte zituela hasi zen antzerkian lanean, ikasketak egin bitartean. 1966an *Akelarre* antzerki-konpainia sortu zuen Bilbon, eta talde horren zuzendari gisa sari asko irabazi zituen, besteak beste, Espainiako Teatroko Sari Nazionala. Bera izan zen Arriaga antzokiko lehen zuzendari profesionala, 1987an antzokia berritu zenean. Blas de Oteroren, Gabriel Celayaren eta Gabriel Arestiren testuetan oinarritutako *Irrintzi* du lanik adierazgarriena, lan horrek euskal antzerkigintza nazionalaren bultzatzailearen ospea eman baitzion.

Opera berandu ezagutu zuen arren, oso gogoko izan zuen, eta opera estreinaldi ugari programatu zuen. Genero hori eszenaratzeko ikuspegi berezia zuen, eta Donostiako Musika Hamabostaldian aurkeztu zuen *Carmen*, esate baterako, erabat abstraktua zen. 1990ean eta 1991n Juan Crisóstomo Arriagaren *Agar*, *Ismael* eta *Herminia* operen mundu-mailako estreinaldia egin zuen eta baita Mikis Theodorakisen *Medea* lanarena ere. Bere azkeneko lanen artean Durrematten *Romulo Handia* antzerkiaren eszena-zuzendaritzan eta protagonista gisa egin zuen lana nabarmen daiteke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arriaga Antzokia

## Kanpo estekak
Luis Rojas-Marcos

**Luis Rojas-Marcos de la Viesca** (Sevilla, 1943ko abuztuaren 27a) Ameriketako Estatu Batuetako herritarra den psikiatra, ikerlaria eta idazle ospetsua da. Alejandro Rojas-Marcos espainiar politikariaren anaia da.

## Biografia 
Sevillan jaio eta, nahiz eta ikasteko arazoak izan (Arreta Galeragatiko eta Hiperaktibitateagatiko Asaldura), bertako unibertsitatean medikuntza-baimena lortu zuen. Musika ikasi zuen eta, egun, hainbat musika-tresna jotzen du, batez ere bateria. 1968an New Yorkera joan zen han psikiatria ikasteko eta, halaber, Espainian garai hartan zegoen giro familiar eta politikotik ihes egiteko. Euskal Herriko Unibertsitateko (1975) eta New Yorkeko Unibertsitateko (1977) doktorearen tituluak lortu zituen. New Yorkeko Unibertsitatean psikiatria irakaslea da. New Yorkeko Medikuntza Akademiaren eta Osasun Publikoaren Elkarte Amerikarraren kidea da. 1982tik 1992ra arte New Yorkeko Udal Ospitale Sistema Psikiatrikoaren zuzendaria izan zen. 1995 arte New Yorkeko Osasun Mentalaren, Alkoholismoaren eta Drogamenpekotasunen zerbitzuen arduradun nagusia izan zen. 1995an hiriko Ospitale Publikoen Sistemaren lehendakaria izendatu zuten; sistema horretan 16 erietxe eta hiriko osasun-etxeen sare osoa zegoen. Langune horretatik 2001eko irailaren 11ko atentatuak ezagutu zituen. 2002an azken langune hori utzi zuen. Hortik aurrera praktika klinikoa baztertu zuen idazteko eta irakasteko.

## Sariak 
1996ko otsailaren 23an, zilarrezko Andaluziako Domeina eman zitzaion. 2010ean, bestetik, Espainiako Ministroen Kontseiluak Espainiako Arteen eta Letren Ordena eman zion. 2014ko maiatzean, Euskal Herriko Unibertsitateak Honoris Causa Doktorea izendatu zuen.

## Liburu ezagun batzuk 
Psikiatriari buruzko lan ugari argitaratu ditu. Halaber Estatu Batuetako eta Espainiako hedabide askotan idazten du. Hona hemen bere liburu ezagunenak.

* *La ciudad y todos sus desafíos* (1992)
* *La pareja rota* (1994)
* *Las semillas de violencia* (Espasa Saiakera Saria 1995)
* *Latidos de fin de siglo (1996)
* *Antídotos de la nostalgia* (1998)
* *Nuestra felicidad* (2000)
* *Más allá del 11 de septiembre* (2002)
* *La pareja rota: familia, crisis y superación* (2003)
* *Nuestra incierta vida normal* (2004)
* *La fuerza del optimismo* (2005)
* *La autoestima* (2007)
* *Convivir* (2008)
* *Corazón y mente: claves para el bienestar físico y emocional* (2009)
* *Superar la adversidad: El poder de la resiliencia* (2010)
* *Eres tu memoria: Conócete a ti mismo* (2011)
* *Los secretos de la felicidad'' (2012)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Luis Rojas-Marcosen webgune ofiziala.
* :Rojas-Marcosen irakaspen nagusiak.
Sicario: Day of the Soldado

***Sicario: Day of the Soldado*** () 2018ko Stefano Sollima italiar zinema zuzendariaren filma da. 2015eko *Sicario* filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
AEBetako eta Mexikoko mugan drogako kartel boteretsuek duten gerrak da oraindik ere gai nagusia. Guztiak kontrolari ihes egiteko arriskua ikusten dutenean, Matt Graver agente federalak Alejandro Gillickengana jo beharko du berriro ere.

## Aktoreak 
* Benicio del Toro: Alejandro Gillick
* Josh Brolin: Matt Graver
* Isabela Moner: Isabela Reyes
* Jeffrey Donovan: Steve Forsing
* Manuel Garcia-Rulfo: Gallo
* Catherine Keener: Cynthia Foards
* Matthew Modine: James Riley
* David Castaneda: Hector
* Elijah Rodriguez: Miguel Hernandez
* Ian Bohen: Carson Wills
* Jake Picking: Shawn
* Jackamoe Buzzell: Willett komandantea
* Shea Whigham: Andy Wheeldon
* Christopher Heyerdahl: Deats

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mustang (filma)

***Mustang*** 2015eko Deniz Gamze Ergüven turkiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Iparraldeko Turkiako herrixka batean bost ahizpa umezurtz amamarekin bizi dira. Nerabeak izanda, gizarte kontserbadoreak bere bizitzak urratzen ditu.

## Aktoreak 
* Bost ahizpak:
** Güneş Nezihe Şensoy : Lale
** İlayda Akdoğan : Sonay
** Tuğba Sunguroğlu : Selma
** Elit İşcan : Ece
** Doğa Zeynep Doğuşlu : Nur
* Ayberk Pekcan : Erol, osaba
* Nihal Koldaş : amama
* Burak Yiğit : Yasin
* Bahar Kerimoglu : Dilek
* Enes Sürüm : Ekin
* Suzanne Marrot : izeko Hanife
* Hüseyin Baysal : fusilen jabea
* Şerife Kara : izekoa
* Aynur Kömeçoğlu : izeko Emine
* Erol Afşin : Osman
* Serpil Reis : Osmanen ama
* Rukiye Sarıahmet : Osmanen izeko
* Aziz Kömeçoğlu : Osmanen aita
* Müzeyyen Çelebi : Ekinen ama

## Kanpo estekak
Le Vieux Fusil

***Le Vieux Fusil*** 1975eko Robert Enrico frantziar zinema zuzendariaren filma da. 1944ko Oradour-sur-Glaneko sarraskian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Normandiako Lehorreratzea izan eta berehala, mediku batek, bere emaztea eta semea SS-ak erailak izan ondoren, gaztelu bateko alemaniarrak hiltzen ditu.

## Aktoreak 
* Philippe Noiret : Julien Dandieu
* Romy Schneider : Clara Dandieu
* Jean Bouise : François
* Joachim Hansen : ofiziala
* Robert Hoffmann : tenientea
* Karl Michael Vogler : Dr. Müller
* Madeleine Ozeray : Mme. Dandieu
* Caroline Bonhomme : Florence Dandieu (8 urte)
* Catherine Delaporte : Florence Dandieu (13 urte)
* Antoine Saint-John : soldadua
* Jean-Paul Cisife : ofiziala
* Jean-Pierre Garrigues : erizaina
* Hermine Delysle : moja
* Micheline Sarto : Mlle Langrenier
* Daniel Breton : Walter

## Kanpo estekak
Providence (1977ko filma)

***Providence*** 1977ko Alain Resnais frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Clive Langham idazle zaharrak mozkorturik gau batean bere familiari buruzko istorio bat sortuko du. Laster asmakizuna eta errealitatea nahasiko du.

## Aktoreak 
* Dirk Bogarde : Claude Langham
* John Gielgud : Clive Langhman
* Ellen Burstyn : Sonia Langhman
* David Warner : Kevin Woodford
* Denis Lawson : Dave Woodford
* Elaine Stritch : Molly Langham / Helen Wiener
* Samson Fainsilber : basoko agurea
* Tanya Lopert : Miss Lister
* Kathryn Leigh Scott : Miss Boon
* Cyril Luckham : Mark Edington
* Milo Sperber : Mr Jenner
* Peter Arne : Nils
* Anna Wing : Karen
* Joseph Pittoors : zerbitzaria
* Françoise Vaxelaire : emakumea

## Kanpo estekak
Joyeux Noël (2005eko filma)

***Joyeux Noël*** (euskaraz, "Eguberri on, "Gabon zoriontsuak") Christian Carion frantziar zinema zuzendariaren 2005eko film dramatikoa da.

## Argumentua 
1914ko negu gogorrak iparraldeko Frantziako lubakiak elurrez bete ditu. Gabon gaua da eta alde batetik alemaniarrek eta, bestetik, frantziarrek eta eskoziarrek kantatzeari ekin diote.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Est-Ouest

***Est-Ouest*** () 1999ko Régis Wargnier frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
1946ko ekainean Stalinek 1917ko Iraultza zela eta mendebaldera ihes egindako errusiarrei etxera itzultzea proposatzen die. Alexei Golovine medikuak eta bere frantziar emazteak baietz erantzungo dute.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
La Balance

***La Balance*** 1982ko Bob Swaim estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Bellevillen, Palouzi inspektoreak Massina harrapatzeko André Laffont presionatuko du.

## Aktoreak 
* Nathalie Baye : Nicole Danet
* Philippe Léotard : Dédé Laffont
* Richard Berry : Mathias Palouzi
* Christophe Malavoy : Tintin
* Jean-Paul Comart : « le Belge »
* Bernard Freyd : « le Capitaine »
* Maurice Ronet : Roger Massina
* Albert Dray : Carlini
* Florent Pagny : Ange Simoni
* Tchéky Karyo : Petrovic
* Sam Karmann : Paulo
* Claude Villers : « L'Oasis »en jabea
* François Berléand : inspektorea
* Luc-Antoine Diquéro : Picard
* Pierre-Marie Escourrou :
* Alain Flick :
* Michel Amphoux :
* Raouf Ben Yaghlane : Djerbi
* Galia Salimo : Sabrina
* Robert Atlan : Ayouche
* Jean-Daniel Laval : Arnaud

## Kanpo estekak
À nos amours

***À nos amours*** 1983ko Maurice Pialat frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Suzannek 15 urte ditu. Côte d'Azurreko oporretan zegoela Luc eta estatubatuar ezezagun batez maiteminduko da. Parisera bueltan, gizon gehiago ezagutuko ditu. Bere gurasoak banadu eta aita etxetik joango da.

## Aktoreak 
* Sandrine Bonnaire : Suzanne
* Evelyne Ker : ama
* Dominique Besnehard : Robert
* Pierre-Loup Rajot : Bernard
* Cyril Collard : Jean-Pierre
* Maurice Pialat : aita
* Anne-Sophie Maillé : Anne
* Maïté Maillé : Martine
* Christophe Odent : Michel
* Cyr Boitard : Luc
* Jacques Fieschi : Jacques
* Eric Viellard : Henri

## Kanpo estekak