Daniel Halévy

**Daniel Halévy** (Paris, Frantzia, 1872ko abenduaren 12a - Paris, Frantzia, 1962ko otsailaren 4a) Frantziako historialari eta saiakeragile garrantzitsua izan zen. Bere garaiko intelektual handienetako bat izan zen, eta eragin handia izan zuen Frantziako kulturan eta politikan XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran. Frantziako Akademiako eta Zientzia Moral eta Politikoen Akademiako kidea izan zen. Halévyk hainbat arlo jorratu zituen: historia soziala, biografia eta literatura kritika.

## Bizitza eta familia 
Halévy familia judu, kultu eta aberats batean jaio zen Parisen. Bere aita, Ludovic Halévy, idazle eta libretista ospetsua izan zen, *Carmen* operaren autoreetako bat. Bere anaia, Élie Halévy, historialari famatua izan zen ere bai. Jatorriz judua izan arren, protestante giroan hezi zen.

Lycée Condorcet ikastetxean ikasi zuen, eta han Marcel Proust idazlearen lagun mina egin zen. Ondoren, ekialdeko hizkuntzen eskolan jarraitu zituen ikasketak. Gaztetan, Dreyfus aferan parte hartu zuen modu aktiboan Alfred Dreyfus militar juduaren defentsan. Bere bizitzan zehar, bere jarrera politikoa aldatuz joan zen: hasieran sozialismotik eta ideologia liberaletatik gertu egon zen, baina geroago jarrera kontserbadoreagoetara hurbildu zen. 

## Ibilbide profesionala eta lanak 
Halévyk ez zuen unibertsitatean modu ofizialean irakatsi, baina ikertzaile independentetzat hartzen zen. Bere karreraren hasieran, Charles Péguyrekin batera lan egin zuen *Cahiers de la Quinzaine* aldizkari garrantzitsuan. Bere estiloa argia, dotorea eta narratiboa zen, eta gizartearen aldaketak azaltzea zuen helburu.

Hona hemen bere lan garrantzitsuenetako batzuk:

* *La Fin des notables*, Grasset, 1930.
* *Debadence de la liberté*, 1931.
* La République des Comité, essai d'Histoire contemporaine (1895-1934), Grasset, La Cité française, 1934.
* *Visites aux paysans du Centre*, Grasset, 1935.
* *La République des Ducs*, Grasset, 1937.
* ''Pour l'étude de la Troisième République*, Grasset, 1937.
* *Trois épreuves* : 1814 - 1871 - 1940, Plon, 1941.
* *Essai sur l'accélération de l'histoire*, Paris, reditions Self, 1948.
* *Vauban*, Grasset, 1923.
* *Pays parisiens*, 1932, idatzi autobiografikoak.
* *Peguy*.
* *Michelet*, 1928.
* *Charles Péguy et les Cahiers de la Quinzaine*, Payot & Cie, Paris, 1918.
* *Essai sur le mouvement ouvrier en France'', Paris, Société nouvelle de Librairie et d'Redition, 1901.
* Histoire de quatre ans, 1997-2001 (roman d'antecation) (préf. Frédéric Rouvillois, "Cahiers de la Quinzaine" liburu saldua (1903), Kimé argitaletxea, 1997.
* *La Vie de Friedrich Nietzsche*, Paris, Calmann-Lévy, 1909.
* Luttes et problèmes - (Apologie pour notre passé - Un épisode - Histoire de quatre ans), Paris, Rivière, 1912.
* La Jeunesse de *Proudhon*, Moulins, Cahiers du Centre, 1912.
* *Quelques nouveaux Maîtres*, Moulins, Cahiers du Centre, 1914.
* Le Président Wilson. Étude sur la démocratie américaine, Paris, Payot, 1918.
* ''Histoire d'une histoire esquissée pour le troisième Cinquantenaire de la Révolution française*, Grasset, 1939.
* *Degas parle*... (1960), ingelesera *My Friend Degas'' (1964) bezala itzulia
* L'Europe brisée, journal et lettres (1914-1918), éd. Sébastien Laurent, Paris : éd. de Fallois, 1998.

## Erreferentziak