Judy Mikovits

**Judy Anne Mikovits** (1958ko apirilaren 1a) estatubatuar zientzialari eta ikertzailea da, bere baieztapen mediko desakreditatuengatik ezaguna, hala nola, erretrobirus endogenoak neke kronikoaren sindromearekin (SFC) lotzen direla. Baieztapen horien ondorioz, txertaketaren aurkako aktibismo batean sartu da, eta konspirazioaren hainbat teoria sustatu ditu. Besteak beste, koronabirusari eta neke kronikoari buruz egindako iruzkin desinformatiboengatik praxis txarra egotzi diote. 

Whittemore Peterson Institute (WPI) erakundeko ikerketa-zuzendari gisa, 2006tik 2011ra bitartean, azterlan bat zuzendu zuen. 2009an leuzemia murinaren birusarekin (XMRV) lotutako birus xenotropiko gisa ezagutzen den erretrobirus bat neke kronikoaren sindromearekin lotuta zegoela jakinarazi zuen, eta horrek jatorrian paper bat izan zezakeela. Hala ere, kritika orokortuen ondoren, artikulua 2011ko abenduaren 22an kendu zuen *Science* aldizkariak. Hilabete lehenago, 2011ko azaroan, laborategiko koadernoak eta ordenagailu bat lapurtzeagatik atxilotu eta atxiki zuten; bost egun geroago aske utzi zuten, eta, ondoren, karguak kendu zizkioten.

2020an, Mikovitsek koronabirusaren pandemiari buruzko konspirazio teoriak sustatu zituen Interneteko *Plandemic* bideoaren bidez, non baieztapen faltsuak edo ebidentzia zientifikoan oinarritzen ez direnak egin zituen.

## Hezkuntza eta karrerako lehen urteak 
1980an, Kimikan lizentziatu zen Virginiako Unibertsitatean. Mikovitsen arabera, laborategiko teknikari gisa lan egin zuen Upjohn Pharmaceuticalsen, Kalamazoon (Michigan), 1986 eta 1987 artean, eta konpainiaren behien hazkuntzako hormona produktuarekin lotutako eztabaida baten ondoren joan zen. eta 1991n biokimikako doktore gradua lortu zuen George Washington Unibertsitatean. Doktore-tesiaren izenburua hauxe izan zen: *GIBaren adierazpenaren erregulazio negatiboa monozitoetan*. 2005 amaieran, Venturako (Kalifornia) Pierpont Bay Yacht Clubean aritu zen zerbitzari.

## XMRV eta entzefalomielitis mialgikoa/neke kronikoaren sindromea 
Harvey Whittemore eta bere emaztea, Annette, frustratuta sentitu ziren entzefalomielitis mialgikoa/neke kronikoaren sindromea (SFC) duten pazienteentzako erantzunik ez zutelako, alaba barne. SFCren arazoa konpontzeko ahaleginean, Whittemore Peterson Institutua sortu zuten 2005ean. Mikovits ikerketa-zuzendari bilakatu zen 2006an.

2007an, Mikovitsek leuzemia murinaren birusarekin (XMRV) lotutako birus xenotropikoaren aurkitzaile bat ezagutu zuen, Robert Silverman, hitzaldi batean. Silvermanek XMRV sekuentziak aurkitu zituen, saguaren sekuentzia genomikoen oso antzekoak, prostatako minbiziaren laginetan urte batzuk lehenago. Silverman-ek lortutako tresnak erabiliz, Mikovits XMRV bilatzen hasi zen bere CFS laginetan. 2008. urtearen amaieran, graduondoko ikasle bat kontratatu zuten teknikari gisa, eta bi emaitza positibo lortu zituen hogei lagineko talde batetik. Berak eta Mikovitsek segidan aldatu zituzten baldintza esperimentalak lagin guztiek seinale positiboa eman zuten arte. Emaitza negatiboak laster argitaratu ziren, Mikovitsen aurkikuntzak eztabaidatuz. Silvermanek, XMRV-CFS jatorrizko artikuluaren egilekide izan zenak, *Chicago Tribune*-ri esan zion "laborategiko kutsaduraz kezkatuta zegoela, hori saihesteko ahalegin guztiak egin arren".

Artikuluaren jatorrizko egileetako bik ikerketan erabilitako laginak aztertu zituzten berriro, eta laginak XMRV DNA plasmidikoarekin kutsatuta zeudela aurkitu zuten. Ondorioz, jatorrizko emaitzen erretraktazio partziala argitaratu zuten. 2011ko abenduan, Silvermanen eskaera baten ondoren, *Science*-ko editoreek atzera egin zuten artikulu osoan.

Shyh-Ching Lo eta Harvey James Alter egileek, *Neke kronikoaren sindromea duten* *gaixoen eta odol-emaile* *osasuntsuen odolean MLVrekin erlazionatutako birusaren gene-sekuentzien detekzioa* izenburuko 2010eko artikuluan, honako hau adierazi zuten: "MLVrekin erlazionatutako birusen talde zabalago baten ebidentzia aurkitzen badugu ere, XMRV besterik ez, CFS eta odol-emaile osasuntsuak dituzten pazienteetan, gure emaitzek argi eta garbi onartzen dute Lombardi et Alter-en MLVrekin lotutako birusak CFSrekin lotuta daudela eta odol emaile batzuetan daudela". Artikulu hori ere, gerora, atzera bota zuten egileek.

2011ko irailaren 29an, WPIk Mikovits kaleratu zuen laborategiko laginen kontrolari eta haren lanaren osotasunari buruzko eztabaidak zirela eta. Ondoren, XMRVrekin lotutako bere argitalpenetako datuak manipulatzeagatik ikertu zuten. 2011ko azaroaren 18an, Kaliforniako Ventura konderrian zuen etxean atxilotu zuten, eta bost egunez espetxeratu zuten, WPIk laborategiko koadernoak, ordenagailu bat eta beste material batzuk lapurtu zituela salatuta. Behin behinean atxilotu zuten, eta abokatuak esan zuen karguek ez zutela oinarririk. Geroago, Washoe konderrian (Nevada) bere aurka aurkeztutako kargu penalak atzera bota zituzten barrutiko fiskalak eta Renoko barrutiko fiskal ondokoak (Nevada). *The* *Washington Post*-ek geroago jakinarazi zuen Whittemore familiaren legezko arazoek Washoe konderriak kasua jarraitzea eragotzi zutela.

Mikovitsek eta kolaboratzaileek parte hartu zuten, beste bi ikerketa talderekin, 2012ko ikerketa handiago batean, 147 CFS gaixoekin eta 146 kontrolekin. Ikerketak ondorioztatu zuen ez zegoela XMRV edo MLV infekzioaren frogarik talde batean ere, eta Mikovitsek onartu zuen emaitza "behin betiko erantzuna" zela.

## Txertoen aurkako aktibismoa eta konspirazioaren teoriak 
Medikuen konspirazio teorietan sinestunen defendatzaile bihurtu da Mikovits,  XMRV autismoarekin eta minbiziarekin lotzen duten erreklamazioak erretiratutako beste paperetan oinarrituz, eta estatu sakonaren eta farmazialari handien eraginagatik espetxeratu zutela esanez. Azken erreklamazio honek 2011n egindako atxiloketari egiten dio erreferentzia, WPIri ikerketa-materialak lapurtzeagatik.

Mikovitsek birusen aurkako ekitaldietan hitz egin du, eta erretrobirusek txertoen %30 kutsatu dituztela  esan du. Era berean, beste zientzialari batzuen kritikak jaso ditu, XMRV infekzio kutsakorra dela, «herritarren artean argi eta garbi zirkulatzen ari dena, gure beldurra eta zuen beldurra bezala» baieztatzeagatik. Vincent Racaniello birologoak Mikovitsen baieztapenak "beldurra baino ez duela eragiten" esan zuen. Mikovitsek diapositibak erakutsi zituen XMRVa Parkinsonen gaixotasunarekin, autismoarekin eta esklerosi anizkoitzarekin lotzen zuen hitzaldi batean. Hala ere, ez dago XMRV gaixotasun horiekin lotuta dagoen ebidentziarik argitaratuta.

### Koronabirusaren konspirazioaren teoriak 
Mikovitsek arreta bereganatu zuen sare sozialetan COVID-19 pandemiari buruzko bere ideiak sustatzeagatik. Ez du uste COVID-19a prebenitzeko txertorik behar denik, eta koronabirusa "2013 eta 2015 artean ibili zen gripearen aurkako txertoaren andui txar batek eragin zuela" adierazi du. Era berean, maskarak birusa "aktibatu" eta maskaradun bat behin eta berriz kutsatuko duela esan zuen. YouTube-k hainbat aldiz kendu zuen bideo hau bere webgunetik, Komunitate-gidalerroak aipatuz. Gerora Vimeok eta Facebookek kendu zuten antzeko arrazoiengatik. Bideoa *Maldita.es* webguneak egiaztatu zuen, eta hark egindako erreklamazioak faltsutzat jo zituen edo ebidentzian oinarrituta ez zeuden. *PolitiFact*-ek bideoa "COVID-19ri, osasun publikoari eta farmazia industriari buruzko konspirazio teorietan murgiltze sakon bat" dela deskribatu du. Center for Inquiry, Benjamin Radford eta Paul Offit-ek Mikovitsen erreklamazioen zehaztasunari buruz prestatutako zortzi galderei erantzuteko eskatu ziotenean, Mikki Willis ekoizleak hasiera batean baiezkoa eman zuen, baina ez zuen jarraitu galderak bidali zirenean. 2020ko abenduan, Mikovitsek oraindik ez zien galdera horiei erantzun, eta Benjamin Radfordek honako hau adierazi zuen: «Zentsuratu eta isilarazi dutela dioten aditu eta zinemagile batentzat, Mikovits eta Willisek isilik gelditu ziren legezko galderak erantzuten».

Mikovitsek Anthony Fauciren aurka egiten dituen salaketa batzuei buruz iruzkintzeko eskatu ziotenean, NIH eta NIAIDek NPRri esan zioten: "Osasun Institutu Nazionalak eta Alergia eta Gaixotasun Infekziosoen Institutu Nazionalak COVID-19 pandemia amaitzera eta heriotza gehiago prebenitzera bideratutako ikerketa kritikoetan oinarritzen dira. Ez gara parte hartzen ari gure ahaleginak errailetik atera nahi dituzten batzuen taktiketan".

## Argitaratutako liburuak 
* Judy Mikovits et al. (2014), *Plague: One Scientist’s Intrepid Search for the Truth About Human Retroviruses and Chronic Fatigue Syndrome (CFS), Autism, and Other Diseases*, Skyhorse Publishing.
* Kent Heckenlively and Judy Mikovits (2020), *Plague of Corruption: Restoring Faith in the Promise of Science*, Skyhorse Publishing

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Neil, Stuart J.D.; Campbell, Edward M. (July 1, 2020).  "Fake Science: XMRV, COVID-19, and the Toxic Legacy of Dr. Judy Mikovits"  *AIDS Research and Human Retroviruses*. **36** (7). Mary Ann Liebert Inc: 545–549. doi:10.1089/aid.2020.0095. ISSN 0889-2229. PMC 7398426. .