open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
39

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Azaroaren 3a &ndash; Lukano, latinezko poeta, Seneka filosofoaren iloba (h. 65).
* Abenduaren 30a &ndash; Tito, erromatar enperadorea (h. 81).

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
40

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Ekainaren 13a &ndash; Gnaeus Julius Agricola, erromatar jeneral eta politikaria (h. 93).

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
41

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Otsailaren 12a &ndash; Britaniko, erromatar noblea (h. 55).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 24ean, soldaduek Kaligula, Erromako hirugarren enperadorea, hil zuten.

## Agintariak 
## Kanpo estekak
44

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Herodes Agripa I.a, Juduen erregea (j. K.a. 11).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
45

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Ban Zhao, ezagutzen den lehen txinatar emakume historialaria.

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
51

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urriaren 24a &ndash; Domiziano, erromatar enperadorea (h. 96).

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
52

## Gertaerak 
* Erromatar Inperioan esklabo zaharren hilketak debekatu ziren.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
53

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Irailaren 18a &ndash; Trajano, erromatar enperadorea (h. 117).

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
43

## Gertaerak 
* Erromatar Inperioaren garaian Britaniaren konkista hasi zen eta Londinium (gaur egungo Londres) sortu.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
55

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 2a &ndash; Britaniko, erromatar noblea (j. 41).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
58

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Farasmanes I.a Iberiakoa, Iberiako erregea.
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
61

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Plinio Gaztea, erromatar politika-gizon eta idazlea.

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
62

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Pertsio, latinezko olerkari satirikoa (j. 34).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
64

## Gertaerak 
* Uztailaren 18a &ndash; Erromako Sute Handia jazo zen, merkatari auzo baten piztua eta berehala hiri osoara zabaldu zena.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
## Ikus, gainera 
* 64 (telesaila)
* Pirinio Atlantikoak departamendua (64)

----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
65

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 30a &ndash; Lukano, latinezko poeta, Seneka filosofoaren iloba (j. 39).
* Popea Sabina, Erromako enperatriza (j. 30).
* Luzio Anneo Seneka, filosofoa

----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
66

## Gertaerak 
* Urria &ndash; Lehen Judu-Erromatar Gerra hasten da.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
67

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Gneo Domizio Korbulon, Erromatar Inperioko politikari eta militarra (j. 7).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
68

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 9a &ndash; Neron, erromatar enperadorea (j. 37).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
69

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Polikarpo Esmirnakoa, santua, martiria eta Esmirnako apezpikua (h. 155).

## Heriotzak 
* Apirilaren 16a &ndash; Oton, Lau enperadoreen urtean bigarren enperadorea (h. 32).
* Abenduaren 22a &ndash; Vitelio, Lau enperadoreen urtean hirugarren enperadorea (j. 15).
* Fabio Valente, Neronek aupatutako erromatar jenerala.
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
76

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 24a &ndash; Hadriano, erromatar enperadorea (h. 138).

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
79

## Gertaerak 
* Plinio Zaharra historialari eta naturalistak ammoniteei izena eman zien.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 23a &ndash; Vespasiano enperadore erromatarra (j. 9)
* Abuztuaren 25a &ndash; Plinio Zaharra, erromatar idazle, naturalista, historialari eta militarra (j. 23).
* Julio Sabino, galiar jatorriko erromatar militarra.
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
81

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 13a &ndash; Tito, erromatar enperadorea (j. 39).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
59

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 23a &ndash; Agripina Gaztea, Erromako enperatriza (j. 15).

----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
89

## Gertaerak 
* *Aquincum* delako hiria sortu zuten erromatarrek, ondoren Budapest izango zena.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
93

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 23a &ndash; Gnaeus Julius Agricola, erromatar jeneral eta politikaria (j. 40).

## Ikus, gainera 
* Sena-Saint-Denis departamendua (93)

----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
96

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 18a &ndash; Domiziano, erromatar enperadorea (j. 51).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
98

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 27a &ndash; Nerva, erromatar enperadorea (j. 35).
----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
100

## Gertaerak 
* Lehoia urte honen inguruan desagertu zen Europatik.

## Heriotzak 
* Josephus, judu historialaria.
* Agripa II.a Judeakoa

----

## Agintariak 
## Kanpo estekak
102

## Gertaerak 
:* Daciatil Erromara itzultzen da Trajano
:* Trajanok Panoia zatitzen du noizbait urte hau eta 107 artean

## Heriotzak 
:* Clemente I aita santua
----

## Kanpo estekak
104

## Jaiotzak 
* Kaio Apuleio Diokles, Erromatar Inperioan Lusitaniako kirolari hispaniarra (h. 146 ondoren).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
106

## Gertaerak 
:* Petra Erromatar Inperioan sartu zen
:* Trajanok Daciako Decebalus erregea garaitzen du. Dacia (Errumania) erromatar probintzia bilakatu zen

## Heriotzak 
* Mitridates I.a Iberiakoa, Iberiako erregea.
----

## Kanpo estekak
107

## Gertaerak 
* Luzio Lizinio Sura eta Kinto Sosio Senezio kontsul bilakatu ziren.
* Trajanok bitan zatitu zuen Panonia 102 eta 107 urteen artean.
* Trajanok indiar enbaxadore bat hartu zuen.

## Heriotzak 
* Evaristo
* Simon Zelotea
----

## Kanpo estekak
108

## Gertaerak 
* Apio Anio Trebonio Galo eta Marco Atilio Metilio Bradua kontsul bilakatu ziren.
* Kornelio Tazitok *Historias* idatzi zuen.

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
109

## Gertaerak 
* Trajanok Dazian Tropaeum Traiani monumentua eraiki zuen.

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
86

## Gertaerak 
* Domizianok Joku Kapitolinoak sortu zituen.
* Germania bi probintziatan banatu zuzten: Goi Germania eta Behe Germania
* Ban Gu (Pan Kou) eta bere arreba Ban Zhaok (Pan Tchao) Txinako Historia bat idatzi zuten.

## Jaiotzak 
* Irailaren 19a &ndash; Antonino Pio, erromatar enperadorea (h. 161).

## Heriotzak 
----
## Agintariak 
## Kanpo estekak
110

## Gertaerak 
* Erromatar galtzadek 75.000 kilometroko luzera baino gehiago dute.
* Suetoniok *De viris illustribus* argitaratu zuen.
* Apolodoro Damaskokoak Trajanoren foroa eraikitzeari ekin zion.
* Kornelio Tazito Asiako prokontsul (110–113) bilakatu zen.
* Hego-mendebaldeko Txinan lurrikara batek milaka hildako eragin zituen.

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
113

## Gertaerak 
:* Trajanok Partiaren aurka espedizioa hasi zuen eta Armeniarekin bateratu zen

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
111

## Gertaerak 
* Trajanok Plinio Gaztea Bitiniako gobernadore (*legatus Augusti*) izendatu zuen.
* Cenguttuvanek Kanishka eta Vijaya bere anaia Quilaluvamen (Mathurātik gertu) menderatu ondoren Kusan Inperioa inbaditu zuen.

## Jaiotzak 
* Antinoo

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
114

## Gertaerak 
* Beneventon garaipen-arku bat eraiki zuten.
* Osroene Erromatar Inperioaren basailu bilakatu zen.
* Trajanok partiarrak menderatu eta Armenia eta iparraldeko Mesopotamia konkistatu zituen.
* Han dinastiaren *Yuanchu* aroko lehen urtea.
* Diogenesek Konstatinoplako patriarka bilakatu zen.

## Heriotzak 
* Partamasiris
----

## Kanpo estekak
115

## Gertaerak 
:* Sixto I.a aita santuak Alexandro I.a ordezkatzen du

## Heriotzak 
* Pakorus II.a, Partiar Inperioko erregea.
----

## Kanpo estekak
116

## Gertaerak 
:* Trajanok Partia menperatzen du, eta Erromatar Inperuaren hedadurarik handiena lortzen du ekialderantz

## Heriotzak 
* Amazasp I.a Iberiakoa, Iberiako erregea.
----

## Kanpo estekak
117

## Gertaerak 
:* Hadrianok Trajano ordezten du

## Heriotzak 
* Abuztuaren 9a &ndash; Trajano, erromatar enperadorea (j. 53).
----

## Kanpo estekak
119

## Gertaerak 
* Hadrianok Inperioa zuzendu zuen.
* Txinan, matxinada batek 170 hildako eta 450 zauritu eragin zituen.
* Budismoa Filipinetan barrena hedatu zen.

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
121

## Gertaerak 
:* Erromatar kokalekua Wiesbadenen, gaur egungo Alemania

## Jaiotzak 
* Apirilaren 26a: Marcus Annius Verus, geroago Erromako Enperadore Marko Aurelio izango dena (h. 180).

## Heriotzak 
:* Cai Lun, paperaren asmatzailea
----

## Kanpo estekak
122

## Gertaerak 
:* Hadrianoren Harresia eraikitzearen hasiera, Bretainia Piktoengandik babesteko

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
123

## Gertaerak 
:* Zhang Hengek egutegia zuzentzen du urtaroekin bat egiteko

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
124

## Gertaerak 
* Negua edo udaberria &ndash; Hadrianok Bitinian Antinoo ezagutu eta bere maitale bilakatu zuen.
* Iraila &ndash; Hadrianok Atenasko Zeusen tenplua berreraiki zuen.
* Iparraldeko Indian, Gautamiputra Satakarni satavahanarrak Nahapana eszitiarren agintaria menderatu eta mendebaldeko satrapen dinastia amaitu zen.

## Jaiotzak 
* Apuleio, numidiar idazlea.

## Heriotzak 
* Marko Anio Vero, Marko Aurelioren aita.
* Nahapana, eszitiarren agintaria
* Sisto I.a, aita santua (gutxi gorabehera)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
120

## Gertaerak 
* Hadrianok Bretainia bisitatzen du

## Heriotzak 
* Plutarko historialari greziarra
* Gaius Cornelius Tacitus historialari erromatarra
----

## Kanpo estekak
126

## Gertaerak 
* Hadrianok antzinako Panteoia eraitsi eta beste bat eraikitzeari ekin zion.
* Han dinastiaren Yongjian Aroren lehen urtea.
## Jaiotzak 
* Abuztuaren 1a &ndash; Pertinax, erromatar enperadorea (h. 193).
* Lu Kang, txinatar gobernadorea (h. 195)

## Heriotzak 
* Domitia Longina, erromatar enperatriza (j. 53)
* Yan Ji (edo Ansi), txinatar enperatriza
## Kanpo estekak
130

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abenduaren 15a &ndash; Luzio Vero, erromatar enperadorea (h. 169).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
125

## Gertaerak 
:* Erroman Panteoia eraikitzen da
:* Telesforo aita santuak Sixto I ordezten du

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
132

## Gertaerak 
* Txinan, Zhang Hengek lehen sismografo egin zuen.
* Britainiar Uharteetan Hadrianoren Harresia amaitu zuten.
* Eskozia magnitude handiko lurrikara bat jasan zuten.
## Jaiotzak 
* Cai Yong, txinatar idazle eta musikaria.

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
138

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 10a &ndash; Hadriano, erromatar enperadorea (j. 76).
----

## Kanpo estekak
140

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Faustina Zaharra, erromatar enperatriza (j. ).
* Menelao Alexandriakoa, greziar matematikaria eta astronomoa (j. c. 70).
----

## Kanpo estekak
146

## Gertaerak 
* Urriaren 9a &ndash; Korea: lehen aldiz, korear alfabetoa aurkeztu zen gortean, txinatar ikurren ordez.

## Jaiotzak 
* Apirilaren 11 &ndash; Septimio Severo, erromatar enperadorea (h. 211).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
150

## Gertaerak 
* Klaudio Ptolomeok lehenengo Atlasa argitaratu zuen.
* Paris 80.000 biztanlera iritsi zen. Ez zuen berriro hau lortuko XII. menderarte.
* Hepingen lehenengo eta azken urtea, Txinako Han dinastian.
* Teotihuacango Piramide Handia eraiki zuten, Amerika prekolonbinoko eraikinik altuena.
* Papera Turkestanera iritsi zen.

## Jaiotzak 
* Nagarjuna filosofoa jaio zen.
* Babak II.a, Farsen erregea eta probintzia honetako gobernadorea (h. 222).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
161

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abuztuaren 31 &ndash; Komodo, erromatar enperadorea (h. 192).

## Heriotzak 
* Martxoaren 7a &ndash; Antonino Pio, erromatar enperadorea (j. 86).
----

## Kanpo estekak
155

**155** (CLV) egutegi juliarrean asteartean hasi zen urtea izan zen. Denbora hartan **Severo eta Rufinoren kontsul urtea** edo '*908 *Ab urbe condita'''* izenarekin ezaguna zen Antzinako Erroman. Erdi Aroan hasi zen 155 urtea zenbaki horrekin izendatzen.

## Gertaerak 
### Erromako Inperioa 
* Antonino Pio enperadoreak Partiaren aurkako gerra abiatu zuen, Vologases IV.a buru zutenak. Gerra laburra izan zen eta bakea ez-egonkorra.
* Erromak Judaismoa toleratuko zuela adierazi zuen, nahiz eta ez zuen hartuko erlijio ofizial gisa.
* Juduen eta Erromatarren arteko bakea ziurtatzeko, Antoninok zirkunzisioa berriro legalizatu zuen.
* Hadrianoren Harresia bertan behera uzten hasi ziren.

### Asia 
* *Youngshou'' aroaren lehen urtea, Txinako Han dinastian.

### Erlijio kristaua 
* Pio I.aren heriotzaren ostean Anizeto izendatu zuten hamaikagarren aita-santu.
* Kristautasuneko apezpikuen artean eztabaida Pazkoa dataren inguruan.

## Jaiotzak 
* Cao Cao, Han dinastiako azken garaietako txinatar jenerala (h. 220).
* Dion Kasio, erromatar historialaria (h. 235).
* Li Yan
* Sun Jian, Changshako gobernadorea
* Yuan Shu. Yuan Shaoren anaia
* Zhang Miao, Chenliuko prefektoa

## Heriotzak 
* Pio I.a
* Polikarpo Esmirnakoa, santua, martiria eta Esmirnako apezpikua (j. 69).

## Kanpo estekak
169

## Gertaerak 
* Marko Aurelio Erromako enperadore bakarra bilakatu zen
* Afrikar Arabiarrak Iberiar Penintsulan sartu ziren

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Luzio Vero, erromatar enperadorea (j. 130).
----

## Kanpo estekak
172

## Gertaerak 
* Egiptoko Alexandrian Gerra Bukolikoa gertatu zen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
175

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Faustina Gaztea, Erromako enperatriza (j. ).
* Gaio Avidio Kasio, Erromatar jenerala (j. ).
----

## Kanpo estekak
176

**176** (CLXXVI) egutegi juliarrean igandean hasi zen bisurtea izan zen. Denbora hartan **Prokulo eta Aper kontsul urtea** edo '*929 *Ab urbe condita''''' izenarekin ezaguna zen Antzinako Erroman. Erdi Aroan hasi zen 176 urtea zenbaki horrekin izendatzen.

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
177

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Blandina, kristautasunaren martiria, Marko Aurelio enperadorearen jazarpenaren biktima.
----

## Kanpo estekak
180

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Julia Soemias, erromatar enperatriza (h. 222).
* Julia Mamea, Severo Alexandro enperadorearen ama (h. 235).

## Heriotzak 
* Martxoaren 17a &ndash; Marko Aurelio, erromatar enperadorea (j. 121).
* Hegesipo, idazle paleokristaua, Elizaren lehen historialaritzat joa (j. ).
----

## Kanpo estekak
186

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Apirilaren 4a &ndash; Karakala, erromatar enperadorea (h. 217).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
187

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Maiatzaren 29a &ndash; Cao Pi, txinatar poeta eta enperadorea (h. 226).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
189

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Martxoaren 7a &ndash; Geta, erromatar enperadorea (h. 211).

## Heriotzak 
* Eleuterio, aita santua.
----

## Kanpo estekak
192

## Gertaerak 
* Cao Caok estatu kolpe bat eman zuen Han dinastiaren aurka.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 31 &ndash; Komodo, erromatar enperadorea (j. 161).
----

## Kanpo estekak
193

## Gertaerak 
* Ekainaren 1a &ndash; Septimio Severok Didio Juliano erromatar enperadorea hil zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 28an Pertinax, erromatar enperadorea, hil zuten.
----

## Kanpo estekak
197

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 19a &ndash; Klodio Albino, Erromatar enperadorea (j. c. 150).
----

## Kanpo estekak
199

**199** (CC) asteartez hasitako bisurtea izan zen Juliotar egutegian, garaian erabiltzen zena. 

Erromatar Inperioan Anulino eta Frontonen urte gisa izendatu zen. Batzuetan 952 *ab urbe condita* ere erabiltzen zen. *Anno Domini* erabiltzen hasi zenean Erdi Aroan 199. urte izendatu zuten.

190eko hamarkadako azken urtea izan zen.

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Viktor I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
203

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 7an, kristau izateagatik hiltzera kondenatuak:
** Felizitas Kartagokoa, Santa Felizitas, martiri eta santu kristaua.
** Perpetua Kartagokoa, Santa Perpetua, martiri eta santu kristaua.

----

## Kanpo estekak
202

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Jiang Wei, jeneral militarra eta Shu Hango erregeordea (h. 264).

## Heriotzak 
* San Ireneo, Lyongo artzapezpikua.
* Yuan Shao, gerra-gizon txinatarra (j. 154).
* Feng Ji, Yuan Shaoren ministroa.

----

## Kanpo estekak
206

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Treboniano Galo, erromatar enperadorea (h. 253).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
208

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urriaren 1a &ndash; Alexandro Severo, erromatar enperadorea (h. 235).
* Irailaren 14a  &ndash; Diadumeniano, erromatar enperadorea (h. 218).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
211

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 4an, Septimio Severo erromatar enperadorea hil zen.
* Abenduan &ndash; Geta, erromatar enperadorea (j. 189).

----

## Kanpo estekak
218

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Makrino, erromatar enperadorea (j. c. 165).
* Ekaina &ndash; Diadumeniano, erromatar enperadorea (j. 208).
----

## Kanpo estekak
217

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 8a &ndash; Karakala, erromatar enperadorea, Pretoriar Goardiak eraila.
* Apirilaren 8a &ndash; Julio Martzial, Sabinoren semea, pretoriar guardia ko ofiziala.
* Abenduaren 20a &ndash; Zeferino, aita santua.
* Julia Domna, erromatar enperatriza (j. 170).

----

## Kanpo estekak
220

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Cao Cao, Han dinastiako azken garaietako txinatar jenerala (j. 155).
----

## Kanpo estekak
225

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 20a &ndash; Gordiano III.a, erromatar enperadorea (h. 244).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
222

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 11 &ndash; Heliogabalo, Erromatar enperadorea.
* Martxoaren 11 &ndash; Julia Soemias, erromatar enperatriza (j. 180).
* Babak II.a, Farsen erregea eta probintzia honetako gobernadorea (j. 150).
----

## Kanpo estekak
226

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 29a &ndash; Cao Pi, txinatar poeta eta enperadorea (j. 187).
----

## Kanpo estekak
230

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 23a &ndash; Urbano I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
224

## Gertaerak 
* Apirilaren 24a &ndash; Hormizdaghango guduan, Ardaxir I.ak partiarak menderatu eta sasandarren agintea aldarrikatu zuen.

## Jaiotzak 
* Jungcheon Goguryeokoa, korear agintaria (h. 270) 
* Liu Xuan (edo Wenheng), txinatar printzea (h. 264) 
* Marko Aurelio Karo, erromatar enperadorea (h. 283) 
* Merkurio, martiri kristaua (h. 250) 
* Pei Xiu, txinatar politikaria (h. 271) 
* Sun He (edo Zixiao), txinatar printzea (h. 253)

## Heriotzak 
* Apirilaren 28a &ndash; Artaban IV.a, partiar erregea (j. ?)
* Julia Mesa, erromatar noblea (j. 160)
* Du Ji, txinatar noblea (j. 160ko hamarkada)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
238

## Gertaerak 
* Martxoaren 22an, Afrika probintziako gobernariak bere burua enperadore izendatu zuen, Gordiano I.aren izenpean.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 12an Gordiano I. erromatar enperadoreak bere buruaz beste egin zuen.
* Apirilaren 12a &ndash; Gordiano II.a, erromatar enperadorea (j. 192).
* Uztailaren 29an &ndash; Pupieno eta Balbino, aldi bereko erromatar enperadoreak, Pretoriar Guardiak hil zituen.

----

## Kanpo estekak
242

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Amonio Sakkas, Alexandriako filosofoa, maiz neoplatonismoaren fundatzailetzat hartua (j. ).
----

## Kanpo estekak
244

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 11 &ndash; Gordiano III.a, erromatar enperadorea (j. 225).

----

## Kanpo estekak
235

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 18 &ndash; Alexandro Severo erromatar enperadorea, matxinada batean eraila.
* Dion Kasio, erromatar historialaria (j. 155).
* Julia Mamea, Severo Alexandro enperadorearen ama (j. 180).
* Pontziano, aita santua.
----

## Kanpo estekak
249

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Filipo Arabiarra, erromatar enperadorea.
* Filipo II.a, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
250

## Gertaerak 
* Franko talde bat Tarragonatik sartu zen.
* Godoek Mesia inbaditu zuten.
* Egipton hasitako izurrite bat Erromako Inperioan zehar hedatu zen.
* Aksumeko Erreinuak Itsaso Gorria mendean hartu zuen.
* Korfun aroa hasi zen Japonian.
* Diofantok *Arithmetica* idatzi zuen, algebraren inguruko lehenengo tratatua.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 20a &ndash; Fabian, aita santua.
* Nagarjuna, indiar filosofoa, budismoko *Madhyamaka* eskolako sortzailea (j. 150)
----

## Kanpo estekak
251

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 1a, godoen kontrako borrokan:
** Dezio, erromatar enperadorea.
** Herenio Etrusko, erromatar enperadorea.
* Hostiliano, erromatar enperadorea (j. c. 230).
----

## Kanpo estekak
253

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Emiliano, erromatar enperadorea.
* Kornelio, aita santua.
* Treboniano Galo, erromatar enperadorea (j. 206).
* Volusiano, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
257

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 2a &ndash; Eztebe I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
258

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 6a &ndash; Sixto II.a, aita santua.
* Novaziano, antipapa eta latinezko idazlea.
* Zipriano, Kartagoko apezpikua, latinezko kristau apologista eta Eliza Katolikoaren santua.
* Valeriano II.a, Erromatar Inperioko enperadorea.
----

## Kanpo estekak
256

## Gertaerak 
* Godoek Asia Txikia inbaditu zuten eta erromatarrek Dazia galdu.
* Valeriano enperadoreak kristauak jazarri zituen.
* Frankoek Rhin ibaia zeharkatu zuten, eta alamanak Milana iritsi ziren.
* Persiarrek Dura-Europos suntsitu zuten.

## Jaiotzak 
* San Sebastian, erromatar santu eta martiria (h. 288 inguru).
* Arrio, Alexandriako presbiteroa (h. 336).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
248

## Gertaerak 
* Zipriano Kartagoko apezpiku bilakatu zen.
* Origenesek Zelsok idatzitako liburu paganoak kritikatu zituen, zortzi bolumeneko obra batean.
* Pakatianoren matxinada Mesian eta Iotapianorena Sirian bukatzen ditu Dezio senatoreak.
* Erromako Inperioak bere 1.000 urtea ospatzen jarraitzen du, *ludi saeculares*arekin, Filipo Arabiarraren agindupean.

## Jaiotzak 
* Helena Konstantinoplakoa, Erromako Inperioaren Augustoa.

## Heriotzak 
* Himiko Japoniakoa, erregina.
* Trieu Thi Trinh, Vietnameko emakume gerlaria.
* Zhu Ran, Wuren generala.
* Wu Can, Wuren generala.
* Wang Ping, Shuren generala.

----

## Kanpo estekak
260

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Salonino, Erromatar Inperioko enperadorea (j. c. 242).
----

## Kanpo estekak
263

## Gertaerak 
* Liu Huik liburu bat argitaratu zuen beste matematikako liburu txinatar ospetsu batean (*Jiuzhang Suanshu* edo *Matematika-artearen bederatzi kapituluak* (mandarinez: 九章算术)) aurkezten ziren problemen ebazpenekin.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
268

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 26a &ndash; Dionisio, aita santua.
* Galieno, erromatar enperadorea.

----

## Kanpo estekak
270

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Martxoaren 15a &ndash; San Nikolas Barikoa, Mirako (Asia Txikia) artzapezpikua (h. 343).

## Heriotzak 
* Plotino, greziar filosofoa.
* Kintilo, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
271

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Domiziano II.a, Erromatar Inperioko usurpatzailea.
----

## Kanpo estekak
269

## Gertaerak 
* Zenobia erreginak Siria, Palestina, Libano eta Egipto konkistatu zituen, Erromatar Inperioaren garaua lortuz. Zabdasek Alexandriako Liburutegia partzialki erre zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Leliano, Galietako Inperioko enperadore usurpatzailea.
* Postumo, Galietako Inperioko enperadorea.
----

## Kanpo estekak
264

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Jiang Wei, jeneral militarra eta Shu Hango erregeordea (j. 202).

----

## Kanpo estekak
272

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Otsailaren 27a &ndash; Konstantino I Handia, erromatar enperadorea (h. 337).
* Fermin Amiensgoa, San Frantzisko Xabierrekin batera Nafarroako patroia dena (h.303).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
283

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Luzia Sirakusakoa, Eliza katolikoko martiria (h. 304).

## Heriotzak 
* Abenduaren 7a &ndash; Eutikiano, aita santua.
* Karo, erromatar enperadorea.

----

## Kanpo estekak
276

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekaina &ndash; Marko Klaudio Tazito, erromatar enperadorea.
* Iraila &ndash; Floriano, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
288

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* San Sebastian erromatar santu eta martiria (j. 256 inguru).
----

## Kanpo estekak
274

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 30a &ndash; Felix I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
289

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Flavia Maximiana Fausta,  Erromako enperatriza (h. 326).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
292

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Pakomio, egiptoar santu eta eremutarra (h. 348).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
293

## Gertaerak 
* Martxoaren 1a: Diokleziano eta Maximiano enperadoreek Konstantzio Kloro eta Galerio zesar izendatu zituzten. Gertaera hau tetrarkiaren hasieratzat jotzen da.
* Konstantzio Kloro eta Flavia Maximiana Teodora, Maximianoren alabaordea, ezkondu egin ziren, Konstantino I.aren ama Helenari uko egin ostean.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
303

## Gertaerak 
* Otsailaren 24a &ndash; Diokleziano erromatar enperadoreak kristauen kontrako azken eta bortitzen jazarpena hasi zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 23a &ndash; Jurgi Kapadoziakoa, Kapadoziako erromatar gudari, martir eta gerora santua.
* Irailaren 25a &ndash; Fermin Amiensgoa (San Fermin), San Frantzisko Xabierrekin batera Nafarroako patroia dena (j.272).
----

## Kanpo estekak
301

## Gertaerak 
* Irailaren 3 &ndash; San Marinoko errepublika sortu zen, gaur egun existitzen den zaharrena.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
304

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 10a &ndash; Santa Olaia Meridakoa, santu kristau eta martiria (j. ).
* Luzia Sirakusakoa, Eliza katolikoko martiria (j. 283).
* Santa Margarita Antiokiakoa, martiri eta santu kristaua (j. ).
* Martzelino, aita santua.
* Emerentziana, martiri eta santu kristaua.

----

## Kanpo estekak
309

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Sapor II.a, sasandar erregea (h. 379).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 16a &ndash; Martzelo I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
313

## Gertaerak 
* Konstantino, erromatar enperadoreak kristautasuna baimendu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maximino Daia, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
306

## Gertaerak 
* Uztailaren 25a &ndash; Yorken Konstantino I Handia enperadore izendatu zuten legioek.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 25a &ndash; Konstantzio Kloro, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
280

**280**. urtea (**CCLXXX**) ostegunez hasitako bisurtea izan zen, Juliar egutegian. Garai hartan Antzinako Erromaren testuinguruan **Messalla eta Gratoren Kontsulatuaren Urtea** izena ematen zitzaion. Gutxiagotan, ordea, '*1033 *Ab urte condita'''''. Erdi Aroaren hasieran hasi zen 280 urtea zenbaki horrekin izendatzen.

## Gertaerak 
### Lekuaren arabera 
#### Antzinako Erroma 
* Erromako usurpadore Prokulok matxinada hasi zuen Lugdunumen (Lyon) eta bere burua enperadore izendatu zuen.
* Probo enperadoreak Alanoak Asia Txikitik kanporatu zituen eta Galiako matxinada moztu zuen; Prokulo exekutatu zuen.
* Germaniarrek Rhineko Erromatar itsas-armada suntsitu zuten; Bonoso Colonia Agrippinan enperadore izendatu zuten.
* Probok Bonosoren armada garaitu zuen. Bonosok bere buruaz beste egin zuen. Bere familia ohorearekin tratatu zuten.
* Julio Saturnino, Siriako gobernadorea, Alexandrian zegoen Ekialdeko defentsaren arduradun. Enperadore deklaratu zuten eta Apameara joan zen. Probok hiria setiatu eta hil zuen.
* Frankoek behin eta berriro arriskuan jarri zuten Erromako lurraldea. Galiako hirietako harresiak sendotu zituzten.

#### Europa 
* Turingiarrak, herri germaniar bat, Harz mendietan agertu ziren, Germanian.

#### Asia 
* Sima Yan enperadoreak Wu Erresumaren hegoaldeko aldea okupatu zuen eta Txinako Inperioa lege bakarraren pean batu zuen; Mendebaldeko Jin Dinastia sortu zuen. Hiru Erresumen garaiarekin amaituz, hiriburua Luoyang hiri aberatsa zen. Munduko hainbat lekutako enbaxadoreak hona iritsi ziren.
* Sassandar Inperioko Bahram II.a erregeak mezulariak bidali zituen Erromara, erlazio baketsuak hasteko gogoz.
* Gupta Inperioa sortu zen Indian (gutxi gora beherako data).

### Gaiaren arabera 
#### Zientzia eta arteak 
* Pappus Alexandriakoa matematikari greziarrak grabitate-zentroaren propietatea geometrikoki demostratu zuen.

## Jaiotzak 
* Jurgi Kapadoziakoa, Erromako Inperioaren soldadua eta, beranduago, kristau martiria (edo 275)

## Heriotzak 
* Bonoso, Erromako usurpadore
* Cen Hun, Wu Erresumako ministroa
* Julio Saturnino, Erromako usurpadore
* Kang Senghui, monje budista eta itzultzailea
* Maharaja Sri-Gupta, Gupta dinastiakoa
* Zhang Ti, Wu erresumako Erregearen Kantzilerra.

----

## Kanpo estekak
312

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urriaren 28a &ndash; Maxentzio, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
315

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Uztaila/Abuztua &ndash; Lizinio II.a, Erromatar Inperioko zesarra (h. 326).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
321

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Valentiniano I.a, erromatar enperadorea (h. 375).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
325

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Santa Martzela, Antzinako Erromako aristokraziako emakumea (h. 410).

## Heriotzak 
* Lizinio, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
326

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Krispo, Erromatar Inperioko zesarra (j. c. 300).
* Lizinio II.a, Erromatar Inperioko zesarra (j. 315).
* Flavia Maximiana Fausta,  Erromako enperatriza (j. 289).
----

## Erreferentziak
330

## Gertaerak 
* Konstantino I.ak Konstantinopolis ekialdeko hiriburu izendatu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
335

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Fu Sheng enperadorea (h. 357).

## Heriotzak 
* Abenduaren 31 &ndash; Silvestre I.a Aita Santua.

----

## Kanpo estekak
336

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urriaren 7a &ndash; Marko Ostiakoa, aita santua.
* Arrio, Alexandriako presbiteroa (j. 256).
----

## Kanpo estekak
339

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
*Eusebio Zesareakoa, erlijio gizona eta idazlea. Eliza Katolikoak santu gisa gurtzen du.
----

## Kanpo estekak
316

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Blas Sebastekoa, San Blas, Sebasteko mediku eta gotzaina.
----

## Kanpo estekak
337

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Faxian, Txinako fraide eta itzultzaile budista.

## Heriotzak 
* Maiatzaren 22a &ndash; Konstantino I Handia, erromatar enperadorea (j. 272).
----

## Kanpo estekak
317

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Abuztuaren 7a &ndash; Konstantzio II.a, erromatar enperadorea (h. 361).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
344

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Kumarajiva, Antzinako Indiako intelektual, filosofo eta itzultzailea (h. 413).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
348

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Aurelius Prudentius Clemens, Erromatar Inperioko latinezko kristau poeta.

## Heriotzak 
* Maiatzaren 9a &ndash; Pakomio, egiptoar santu eta eremutarra (j. 292).
----

## Kanpo estekak
324

## Gertaerak 
* Uztailaren 3a &ndash; Hadrianopolisko guduan Konstantino I.ak Lizinio garaitu zuen, Bizantziora erretiratzera behartuz.
* Uztaila &ndash; Helespontoko guduan, Krispok Lizinioko ontzidia garaitu zuen, bere aita Konstantinok Bosforoa zeharkatu eta Lizinioren asiar probintzietan sartzeko baimena lortuz.
* Irailaren 18a &ndash; Inperioko tropek, Krisporen agindupean, Lizinio eraitsi zuten Krisopolisko itsas guduan. Konstantino I.a Handia jada Erromatar Inperioko enperadore bakarra da; horrela amaitu zen Tetrarkia.
* Azaroaren 9a &ndash; Silvestre I.a aita santuak San Joan Laterangoa basilika sagaratu zuen.
* Azaroaren 18a &ndash; Silvestre I.ak San Paulo Harresiz Kanpokoa basilika sagaratu zuen.
* Abenduaren 19a &ndash; Liziniok enperadore izateari uko egin zion.

## Jaiotzak 
* Chu Suanzi, Jin dinastiako enperatriza (h. 384)

## Heriotzak 
* Guo Pu, txinatar historialari, poeta eta idazlea (j. 276)
* Wang Dun (edo **Chuzhong**), txinatar gerlaria (j. 266)
* Zhang Mao, Antzinako Liangeko gobernuburua (j. 277)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
347

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 11 &ndash; Teodosio I.a Handia, erromatar enperadorea (h. 395).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
343

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abenduaren 6a &ndash; San Nikolas Barikoa, Mirako (Asia Txikia) artzapezpikua (j. 270).
----

## Kanpo estekak
350

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 30a &ndash; Nepotiano, Konstantinotar dinastiaren partaidea.
* Konstante, erromatar enperadorea (j. 320).
----

## Kanpo estekak
352

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 12a &ndash; Julio I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
354

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Azaroaren 13a &ndash; San Agustin Hiponakoa filosofo eta teologo ipar-afrikarra (h. 430)

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
353

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 10a &ndash; Magnentzio, Erromatar Inperioko usurpatzailea (j. c. 303).
* Abuztuaren 18a &ndash; Dezentzio, Mendebaldeko Erromatar Inperioko zesarra.
----

## Kanpo estekak
356

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Anton Abadea, monako kristaua eta eremita-mugimenduaren fundatzailea.
* Vetranio, Erromako enperadorea.
----

## Kanpo estekak
361

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 3a &ndash; Konstantzio II.a, erromatar enperadorea (j. 317).
----

## Kanpo estekak
363

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Ekainaren 26a &ndash; Juliano Apostata, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
371

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Valentiniano II.a, erromatar enperadorea (h. 392).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
375

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 17a &ndash; Valentiniano I.a, erromatar enperadorea (j. 321).
----

## Kanpo estekak
378

## Gertaerak 
* Abuztuaren 9a &ndash; Godoen eta erromatarren arteko Hadrianopolisko gudua

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 9a &ndash; Valente, erromatar enperadorea (j. 328).
----

## Kanpo estekak
364

## Gertaerak 
* Jovianok Mesopotamia eman zien persiarrei.
* Otsailaren 28a &ndash; Valentiniano I.a Erromako enperadore izendatu zuten.
* Martxoaren 28a &ndash; Bere anaiak Valente Ekialdeko erromatar enperadorea izendatu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 17a &ndash; Joviano Erromatar Inperioko enperadorea (j. 332 inguru)
----

## Kanpo estekak
366

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 27a &ndash; Prokopio, erromatar usurpatzailea.
* Irailaren 24a &ndash; Liberio, aita santua.
----

## Kanpo estekak
365

## Gertaerak 
* Prokopio matxinatu egiten da Ekialdeko probintzietan.
* Uztailaren 21a &ndash; Lurrikara bat gertatu zen Kreta uhartean, Mediterraneo itsasoan, 7: 00etan (bertako ordua), 7,4 gradukoa Richter eskalan, eta milaka hildako eragin zituen.
* Uztailaren 22a &ndash; Egipton, tsunami batek Alexandria suntsitu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 22a &ndash; Felix II.a (antipapa), antipapa.
----

## Kanpo estekak
384

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Irailaren 9a &ndash; Honorio, erromatar enperadorea (h. 423).

## Heriotzak 
* Abenduaren 11 &ndash; Damaso I.a aita santua
* Ursino, antipapa.
----

## Kanpo estekak
392

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 14a &ndash; Valentiniano II.a, erromatar enperadorea (j. 371).
----

## Kanpo estekak
388

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 28a &ndash; Magno Maximo, Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperadorea (j. c. 335).
* Abuztua &ndash; Flavio Viktor, Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperadorea.
----

## Kanpo estekak
394

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Arbogasto, jatorri frankodun erromatar jenerala.
----

## Kanpo estekak
395

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 17a &ndash; Teodosio I.a Handia, erromatar enperadorea (j. 347).
* Azaroaren 27a &ndash; Rufino, erromatar politikaria.
----

## Kanpo estekak
397

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 4a &ndash; Anbrosio Milangoa, Milango apezpikua (j. ).
* Martzelina, birjina eta santu katolikoa (j. c. 327)
----

## Kanpo estekak
386

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Zirilo Jerusalemgoa, Jerusalemgo patriarka eta Elizako doktorea.
----

## Kanpo estekak
401

## Gertaerak 
* Abenduaren 22 – Inozentzio I.a hautatu zuten aita santu, historian bere aitaren ondorengo izan den aita santu bakarra.

## Jaiotzak 
* Leon I.a Bizantziokoa, Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria (h. 474).
* Apirilaren 10a &ndash; Teodosio II.a, Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria (h. 450).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
383

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 25a &ndash; Graziano, erromatar enperadorea (j. 359).
* Frumentzio Aksumgoa, siriar jatorriko apaiza, tradizioaren arabera Aksumgo Erresuma kristautu zuena.
* Ulfilas, godoen apezpikua.

----

## Kanpo estekak
400

## Gertaerak 
* Alarikok Italia inbaditu zuen (litekeen data).
* Bandaloak Daciatik Hungariara mugitzen hasi ziren.
* Frankoak Ipar Herbehereetan kokatu ziren.
* Danubioan errefuxiaturik zeudela Gainas eta bere godoek Hunoen erasoa jasan zuten. Horren ondorioz Gainas bera hil zuten. Bere burua Konstantinoplara bidali zuen Uldin hunoen agintariak.
* Peoniarrek euren identitatea galdu zuten.
* Zimbabwe Handiaren eraikuntza hasi zen (litekeen data).
* Krisantemoa Japoniara iritsi zen.
* Salonikako Galerioren mausoleoa eliza bilakatu zuten.

## Jaiotzak 
* Hidazio Aquae Flaviaeko apezpikua.
* Salvian idazle erromatarra.

## Heriotzak 
* Gainas
* Duan Huimingoa
* Dowager Li Lingrong enperadorea.
* Lü Guang
* Lü Shao

----

## Kanpo estekak
403

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Epifanio Salaminakoa, Salaminako apezpikua  (j. c. 310-320).
----

## Kanpo estekak
408

## Gertaerak 
* Honoriok gudarosteak bidali zituen Iruñera Konstante borrokatzeko. Menderatuak izan ziren eta hiriaren harresietan babestu ziren.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Maiatzaren 1a &ndash; Arkadio, erromatar enperadorea.
* Abuztuaren 22a &ndash; Flavius Stilicho, erromatar jenerala (j. ).
----

## Kanpo estekak
404

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urriaren 6a &ndash; Elia Eudoxia, Bizantziar Inperioko enperatriza.
----

## Kanpo estekak
412

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Otsailaren 8a &ndash; Proklo, Antzinaro Berantiarreko filosofoa (h. 485).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
407

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 14a &ndash; Joan Krisostomo, Konstantinoplako patriarka ekumenikoa (j. c. 349).

----

## Kanpo estekak
413

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Kumarajiva, Antzinako Indiako intelektual, filosofo eta itzultzailea (j. 344).
----

## Kanpo estekak
410

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Alariko I.a, buruzagi bisigodoa.
* Santa Martzela, Antzinako Erromako aristokraziako emakumea (j. 325).

----

## Kanpo estekak
411

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Konstantzio II.a, Mendebaldeko Erromatar Inperioko usurpatzailea.
* Abuztua-Iraila &ndash; Konstantino III.a, Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperadorekidea.
----

## Kanpo estekak
420

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 30a &ndash; Jeronimo Estridongoa, Bibliaren itzultzailea (j. ).

----

## Kanpo estekak
399

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 26a &ndash; Sirizio, aita santua (j. 334).
* Eutropio, Ekialdeko Erromatar Inperioko funtzionarioa.
----

## Kanpo estekak
421

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 2a &ndash; Konstantzio III.a, Erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
415

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Hipatia, Alexandriako zientzialari, filosofo, neoplatoniko eta maisua.
----

## Kanpo estekak
417

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 12a &ndash; Inozentzio I.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
419

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Uztailaren 2a &ndash; Valentiniano III.a, erromatar enperadorea (h. 455).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
423

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 15a &ndash; Honorio, erromatar enperadorea (j. 384).
* Eulalio, antipapa.
----

## Kanpo estekak
430

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Anastasio I.a, Bizantziar Inperioko agintaria

## Heriotzak 
* Abuztuaren 28a &ndash; San Agustin Hiponakoa filosofo eta teologo ipar-afrikarra (j. 354)

----

## Kanpo estekak
424

## Gertaerak 
* Urriaren 23a &ndash; Teodosio II.ak bost urteko Valentiniano III.a, Konstantinoplan erbesteratutako Gala Plazidiaren semea, zesar aldarrikatu zuen, Joanes usurpatzaileari aurre eginez.
* Rugilak, hunoen erregeak, tribuaren kokalekua Tisa aldera eramaten du.
* Hunoek gepidiarrak menderatzen dituzte.
* Ktesifongo sinodoa, non Antiokiako patriarkaren ordezkariari arazo teologikoak konpontzeko ahalmena eman zaion, eta, beraz, Eliza honek sasandar estatuarekiko <uen independentzia hasi zen.
* Agintari talde batek 18 urteko Shao Di kargutik kendu, eta bere anaia gazteena, Wen Di, Liu Song dinastiako enperadore izendatu zuen.
* Prosper Akitaniakoaren Kronikaren arabera, Arlesen soldaduen matxinada batek Exuperantius Galiarren pretorioko prefektua hiltzen du.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Shao Songekoa enperadorea (j. 406)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
431

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Paulino Nolakoa, latinezko poeta eta Eliza Katolikoaren Nolako gotzaina.
----

## Kanpo estekak
432

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 26a &ndash; Zelestino I.a, Aita santua.
----

## Kanpo estekak
425

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Joan, Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperadorea.
----

## Kanpo estekak
440

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Otsailaren 17a &ndash; Mesrop Maxtots, armeniar fraide eta teologoa (j. c. 361)
* Abuztuaren 18a &ndash; Sixto III.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
429

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Zu Chongzhi, Txinatar matematikaria eta astronomoa (h. 500).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
442

## Gertaerak 
* Vaisongo kontseilua egiten dute.
* Valentiniano III.a erromatar enperadoreak eta Genseriko bandaloen erregeak bake-ituna sinatu zuten.
* Genseriko bandaloen erregeak purga handi bat egin zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
443

## Gertaerak 
* Erromatarrek Asterio eta Merobaudes bidali zituzten bagaudak borrokatzeko. Erromatarrek garaipena lortu zuten Aracaelin (gaur egungo Uharte Arakil edo Araciel izeneko Erdi Aroko herri hustua, Corella ondoan).

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Asterio, hispano-erromatar militarra.
----

## Kanpo estekak
451

## Gertaerak 
* Ekainaren 20a &ndash; Iturri batzuen arabera, Katalauniako Zelaietako Gudua gertatu zen data: Flavius Aetiusek Atila garaitu zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
452

**452** (**CDLII**) Asteartez hasitako bisurtea izan zen garai hartan erabiltzen zen juliotar egutegian. 452an **Herkulano eta Esporazioren Kontsulatuaren Urtea** izena eman ohi zioten, eta gutxi batzuetan '*1205 *Ab urbe condita'''''. 452 denonimazioa Erdi Aroaren hasieran erabiltzen hasi zen, Anno Domini egutegia Europan orokortu zenean.

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
447

## Gertaerak 
* Hunoek Sofia arpilatu zuten.
* Saxoiek bere lehen erresuma ezarri zuten Ingalaterran.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----
457

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Meroveo, frankoen erregea eta Merovingiar leinuaren aitzindaria .
* Urtarrilaren 27a &ndash; Martziano, Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria.
----

## Kanpo estekak
458

## Gertaerak 
* Irailaren 14: Lurrikara batek Antiokian 80.000&nbsp;hildako eragin zituen.
* Txilderiko I.ak Meroveo ordezkatzen du, merovingiar dinastia hasiz.
* Genadio I.a Konstantinoplako patriarka bilakatzen da.

## Jaiotzak 
## Heriotzak
459

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Irailaren 2a &ndash; Simeon Estilita, kristau aszeta.
----

## Kanpo estekak
450

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 28a &ndash; Teodosio II.a, Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria (j. 401).
* Azaroaren 27a &ndash; Gala Plazidia, erromatar enperatriza.
----

## Kanpo estekak
465

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Uztailaren 5 &ndash; Ahkal Moʼ Nahb I, Palenqueko erregea. (h. 524)

## Heriotzak 
* Abuztuaren 15a &ndash; Libio Severo, mendebaldeko erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
467

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Leon II.a Bizantziokoa, Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria (h. 474).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
470

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Finnian Clonardekoa, fraide irlandar monastiko goiztiarra (h. 549).
* Joan I.a aita santua (h. 526).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
461

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 7a &ndash; Maioriano, erromatar enperadorea.
* Azaroaren 10a &ndash; Leon I.a, aita santua (j. ).
----

## Kanpo estekak
472

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Uztailaren 11 &ndash; Antemio, erromatar enperadorea.
----

## Kanpo estekak
473

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Magnus Felix Ennodius, Paviako gotzain eta latinezko idazlea (h. 521).

## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
475

## Gertaerak 
* Romulo Augusto enperadore izendatu zuten, azkena izango zen.
* Euriko Erromari Proventza itzuliaren truke bisigodoek erabateko independentzia lortu zuten.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
474

## Gertaerak 
* Urtarrilaren 18 &ndash; Leon II.a Bizantziokoa enperadore aukeratu zuten, zazpi urte zituela, Leon I.a Bizantziokoa aitonaren ostean. Hamar hilabetera hil zen, gaixotasun baten ondorioz.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 18a &ndash; Leon I.a Bizantziokoa, Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria (j. 401).
* Azaroaren 17a &ndash; Leon II.a Bizantziokoa, Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria (j. 467).

----

## Kanpo estekak
477

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Urtarrilaren 25a &ndash; Genseriko, bandaloen eta alanoen erregea.
* Basina Turingiakoa, Saxoniako printzesa.
----

## Kanpo estekak
476

## Gertaerak 
* Irailaren 4a &ndash; Romulo Augustuloren abdikazioarekin, Mendebaldeko Erromatar Inperioa desagertu zen.
* Erdi Aroa hasten da.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Abuztuaren 28a &ndash; Flavio Orestes, erromatar politikaria.
* Abuztua &ndash; Basilisko, Bizantziar Inperioko enperadorea.
* Abuztua &ndash; Marko, Bizantziar Inperioko enperadore kidea.

## Kanpo estekak
480

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
* Gelimer, Afrikako azken errege bandaloa (h. 553).

## Heriotzak 
* Julio Nepote, erromatar enperadorea.

----

## Kanpo estekak
483

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Martxoaren 10a &ndash; Sinplizio, aita santua.
----

## Kanpo estekak
489

## Gertaerak 
* Abuztuaren 28a - Isonzoko gudua: Ostrogodoek Odoakro erregearen gudarostea suntsitzen dute.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
463

## Gertaerak 
* Onoğurs nomadak Europara ailegatu ziren.
* Orleansko gudua, Erromatar Inperioko tropen eta Federikok zuzendutako bisigodoen artean.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Frumario, sueboen erregea
----

## Kanpo estekak
485

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Apirilaren 17a &ndash; Proklo, Antzinaro Berantiarreko filosofoa (j. 412).
----

## Kanpo estekak
495

## Gertaerak 
* Cerdic Wessexkoak Ingalaterrako hegoaldeko kostaldean, ziur asko, Hampshire-Dorset inguruan lehorreratu zen.
* Xiaowen Iparraldeko Weikoa enperadoreak lehenengo shaolin monasterioa ezarri zuen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
498

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Azaroaren 19a &ndash; Anastasio II.a, aita santua.
----

## Kanpo estekak
500

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Zu Chongzhi, Txinatar matematikaria eta astronomoa (j. 429).

## Kanpo estekak
507

## Gertaerak 
* Udaberrian: Vouilléko gudua

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Laurentzi, antipapa.
----

## Kanpo estekak
513

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Galam Erlich, piktoen erregea
* Chen Yue, Txinako historiadorea

----

## Kanpo estekak
490

## Gertaerak 
* Apirilak 1: Odoakroren armada gehiena, Tufa magistratu militarra barne, Teodoriko Handiari errenditzen zaio Milanen.

## Jaiotzak 
## Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
493

## Gertaerak 
## Jaiotzak 
## Heriotzak 
* Odoakro, heruloen tribu germaniarraren buruzagia.
----

## Kanpo estekak