open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naram-Simen estela

**Naram-Simen estela** akadtar garaipen-estela da, K.a. 2390 aldean Sipparren eraiki zena, Sargonen biloba Naram-Simek Zagros mendietako lullubitarren aurka lortutako garaipena ospatzeko.

Estela 1,05x2 metroko harlauza arrosa zuta da. Bertan, paisaia menditsu batean, Naram-Sim erregea ageri da, bere mendekoak eta etsaiak baino handiagoa, eta bi adardun kasko batekin koroatua; hori jainkoen ezaugarria izan ohi zen. Errege garaileak oinpean ditu etsaien gorpuak, beste bi hiltzen dituen bitartean; beste arerio batzuk amildegian behera erortzen ari dira. Akadtar soldaduek, beheragoko maila batetik, burua altxatzen dute, beren erregearenganako errespetua eta mirespena erakutsiz. Gaur egun, Parisko Louvre museoan dago. Grabatu honetan, Putreen estelan agertzen direnen aldean, giza irudien liraintzea ikus daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mark, Joshua J.  (2014): The Curse of Agade: Naram-Sin's Battle with the Gods. World History Encyclopedia
Baden-Württembergeko Polizia

**Baden-Wurttembergeko Polizia** (alemanez *Polizei Baden-Württemberg*) Baden-Wurttembergeko autonomia estatu alemaniarraren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da.

## Kanpo estekak 
* Baden-Wurttembergeko Poliziaren webgune ofiziala
[thumb|300px|ezkerrera|[Heidelbergeko polizia-etxea.]]
Bostongo Arte Ederren Museoa

**Bostongo Arte Ederren Museoa** (, MFA), Ameriketako Estatu Batuetako museorik handienetako bat da, eta mendebaldeko hemisferioko bigarren bilduma iraunkorrik handiena du, New York Metropolitan Museum of Arten ondoren. Museoaren egungo zuzendaria, Malcolm Rogers da.

1870ean sortu eta 1876an inauguratu zen, bertako bilduma asko, Bostongo Ateneoaren arte galeriatik hartuta. Massachusetts estatuko hiriburu den Bostongo Huntington Etorbidean dago 1909tik. Bere xede kontserbatzaileaz gain, museoa, arte akademia batekin elkartuta dago, Bostongo Arte Ederren Eskolarekin, hain zuzen, baita senidetutako museo batekin ere, Nagoya/Bostongo Arte Ederren Museoarekin, Japoniako Nagoia herrian.

Museo honetako lanik azpimarragarrienetako batzuk, honako hauek dira:

* Egiptoko antigoaleko gauzak, horien artean, eskulturak, sarkofagoak eta bitxiak
* Antzinako margolaritza europarra, mundu osoan ospetsuak diren lanekin: Roger van der Weyden, Greco, Diego Velazquez, Jacob Jordaens, Rembrandt...
* Frantziako margolaritza inpresionista eta inpresionismo ostekoa, Paul Gauguinen margolanak barne. Adibidez *Nondik gatoz?*, *Zer gara?*, *Nora goaz?* (), baita Edouard Manet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas, Claude Monet, Vincent Van Gogh eta Paul Cezannenak ere, beste batzuen artean.
* XVIII. eta XIX. mendeetako margolari estatubatuarren lanak, John Singleton Copley, Winslow Homer eta John Singer Sargenten lan asko barne.
* Japoniar zeramikazko 5000 atalez osatuta dagoen Edward S. Morse bilduma, Japoniatik kanpo dagoen japoniar lanen bildumarik handiena dena.
* Gund galeria, denbora baterako erakusketak hartzen dituena, japoniar lorategi batek, museotik kanpo, gune lasai eta erlaxagarri bat eskaintzen duen bitartean.
* Sarri, erakusketa bereziak hartzen ditu, ospetsuena, *Art of Star Wars* delarik (Star Warseko diseinuei buruzkoa), 2002an egin zena eta 1.652.000 bisitari erakarri zituena.

## Galeria 

Fitxategi:ElGreco-HortensioParavicino.jpeg|Greco, *Fray Hortensio Paravicinoren erretratua*
Fitxategi:Diego Velázquez 043.jpg|Diego Velazquez, *Baltasar Karlos printzea nano batekin*
Fitxategi:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|Van Gogh, *La Berceuse*
Fitxategi:MfA Boston - Colossal statue of Menkaura.jpg|Bostongo Arte Ederren Museoa, Antzinako Egiptoko objektuen bere bildumagatik da ezaguna.
Fitxategi:Nine-Dragons1.jpg|*Bederatzi Herensuge* biribilkiaren zati bat, Chen Rongena, K. a. 1244. Song dinastia

## Kanpo estekak
Baltasar Karlos printzea nano batekin

***Baltasar Karlos printzea nano batekin*** (gaztelaniaz *El príncipe Baltasar Carlos con un enano*) Diego Velázquez margolari espainiarrak 1631n margotutako margolan bat da. Bostongo Arte Ederren Museoan dago.

## Deskribapena 
Erretratu honetan, Baltasar Karlos Austriakoa printzea, kapitain jeneralaren jantziekin jantzita agertzen da, bere ume izaerara egokitua, baina banda, eskumako eskuan daraman bengala eta ezpatarekin.

Nanoak sagar bat eta txintxirrin bat daramatza, umeagoenak diren elementuak, Europako monarkiarik boteretsuenaren oinordekoak, jostailuen ordez, etorkizunean bere inperioko lurraldeak gobernatzeko trebatze militarra eta formazioa behar dituela aditzera ematen dutenak.

Printzearen posizio geldiak, eta nanoaren irudiak, adituren batzuei, Baltasar Karlos printzearen irudia koadro bat izan daitekeela pentsarazten die, bere bufoia, ikusteko itzultzen dena.

## Kanpo estekak
William Clark

**William Clark** (1770eko abuztuak 1-1838ko irailak 1), Meriwether Lewisekin, Lewis eta Clarken espedizioan joan zen esploratzaile estatubatuar bat izan zen.

William, Virginia estatuko Carolinen jaio zen 1770eko abuztuak 1ean. Bere familia, Kentucky estatuko Louisville herrira bizitzera joan zen 1786an, baina ez zuen heziketa onik izan. Bere anaia Georgek Armada Kontinentalean, hamahiru koloniek, Independentzia gerran ingelesen aurka borrokatzeko sortutako armadan izena eman ondoren, William Clark tokiko milizietan sartu zen, eta zenbait kanpainetan parte hartu zuen. 1792an, armada erregularreko teniente izendatua izan zen eta Estatu Batuetako Legioa deritzona eman zioten, Anthony Waynek zuzendua.

Clarkek, armada, 1796an utzi zuen, bere denbora gehiena, bere lagun handia zen Meriwether Lewisekin igaroz Louisvillen eta bidaian. 1803an, Lewisek, Thomas Jefferson presidentearen bultzadapean sortzen ari zen espedizioaren agintea banatzea proposatu zion, *Corps of Discovery* delakoa. Espedizioak hiru urte iraun zuen, eta, teknikoki, Lewisen agindupekoa zen arren, praktikan, biek ala biek espedizioaren agintea banatu zuten, Lewisen ekinaren ondorioz. Clark, nagusiki, mapen konfekzioaz, logistika eta hornikuntzen kudeaketaz eta tokiko animalia eta landareen identifikazio eta sailkapenaz arduratu zen.
Armada Kontinentala

thumb|Armada Kontinentaleko soldaduak.
**Armada Kontinentala** ondoren AEBak izango zen estatuko independentziaren gerran, George Washingtonen agintepean zegoen indar armatuetako bat izan zen.

George Washington, Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerran Armada Kontinentalaren Komandantea, eta, ondoren, AEBetako lehen presidentea izan zen arren, Armada Kontinentalak, 1776 baino lehen libratutako guduak ere, beste jeneral batzuek aitzinatuak izan ziren Ingalaterrarekiko independentziagatik borrokan.

## Armada Kontinentalaren guduak 
Gudu guztiak ez ziren irabaziak izan. Izan ere, horietako batzuk, erregimentuetako batzuk galdu egin zituzten.

## Kanpo estekak
Maia (argipena)

**Maia** izenak adiera hauek ditu:

* Mesoamerikan,
** Maia zibilizazioa, K.a. 2000. urtetik Amerikako espainiar kolonizazioraino iraun zuena,
** Maia etniak,
** Maia hizkuntzak;
* Europan,
** Maia, greziar mitologiaren pleiade nagusia,
** Maia, Portoko kontzejua,
** Maià de Montcal, Gironako udalerria,
** Amaiurri batzuetan emandako izena, gaztelaniazko *Maya*n oin hartuz;
* Asian,
**Maia (Budaren ama)
*Espazioan:
**66 Maia, asteroidea.
*Der Biene Maja* pertsonaia (Maia eta Maya idatzia segun non), euskaraz ETBk honela eman zuen:
* Maya erlea
Deitura gisa:

* Ainara Maia (Irun, 1976), idazle eta itzultzailea.

* Jon Maia (1972), bertsolaria.
* Jon Maya (Errenteria, 1977), dantzaria.

## Ikus, gainera 
* Mahai
* Maya (argipena)
*Maja (argipena)
Pascal Gaigne

**Pascal Gaigne** (Caen, Calvados, 1958ko ekainaren 25a) musikagile frantziarra da, zinemako soinu bandetan espezializatua.

## Bizitza 
Aita eta ama bretoiak zituen, eta Normandian jaio arren, zortzi hilabete baino ez zituela utzi zuen eskualde hura. Aita ingeniaria zen eta batetik bestera bidaiatzea tokatzen zitzaion. Pascal Baionan finkatu zen lehenik eta 1985etik Donostian bizi da. Hori dela eta, jaiotzez normandiarra izanagatik, beti egon da oso lotua Euskal Herriari eta euskal musikari. Musika ikasketak Paueko Unibertsitatean eta Tolosako Kontserbatorio Nazionalean egin zituen. Gaur egun musika elektroakustikoko irakasle da bertan. Horrekin batera, informatika musikalaren inguruko ikerketa taldeetan lankide da.

## Ibilbidea 
Belaunaldi askotako euskal musikariekin lan egin du, besteak beste Imanolekin, Niko Etxartekin eta, batez ere, Amaia Zubiriarekin, azken honekin batera hiru disko kaleratu baitzituen: *Egun argi hartan*, *Kolorez eta ametsez* eta *Hamar urte euskal zineman*. Joseba Tapiarekin eta beste hainbatekin ere aritu da, eta produkzio lanetan ere badihardu.

Zenbait kantari gazteen diskoen ekoizle izan da, halaber. Musikagintzaren arlo asko lantzen ditu Pascal Gaignek. Laguntzaile, ekoizle eta moldatzaile lanetan aritzeaz gain, bere obra propioa lantzen jarraitzen du, eta horretan garrantzi handia du gaurko musikaren eta musika elektroakustikoaren alorrean egiten duen lanaz gainera zinemarako musikak. Sortu duen soinu bandarik ezagunenetakoa Victor Ericeren *El sol del membrillo* filmari egindakoa du, baina bereak dira, era berean, *Cuando vuelvas a mi lado *(Gracia Querejeta), *El otro barrio *(Salvador García Ruiz), *Flores de otro mundo* (Iciar Bollain) edota *Mensaka* (Gustavo Salmerón) film arrakastatsuen soinu bandak. Antzerkirako musikarik ere egin du, esate baterako Txalo konpainiaren *Dama eta kardinala* lanarena. 1997an, Josetxo Silguero eta Jesús Mari Garmendiarekin batera, Ensemble Aksa taldea sortu zuen, euskal musikagile gazteen lana ezagutzera emateko.

## Filmografia hautatua 
* *Ander eta Yul* (Ana Díez).
* *Siete mesas de billar francés* (Gracia Querejeta)
* *Azul oscuro casi negro* (Daniel Sánchez Arévalo)
* *Flores de otro mundo* (Icíar Bollain)
* *Silencio roto* (Montxo Armendariz)
* *Querida Bamako* (Omer Oke).
* *Supertramps* (Jose Mari Goenaga eta Iñigo Berasategi).
* *Cristóbal Molón* (Iñigo Berasategi eta Aitor Arregi).
* *Loreak* (Jon Garaño eta Jose Maria Goenaga)
* *Handia* (Jon Garaño eta Aitor Arregi). Film honetan egindako lanagatik jatorrizko musika onenaren Goya saria irabazi zuen 2018an.

## Erreferentziak
Ipar Vietnam

**Ipar Vietnam**, ofizialki **Vietnamgo Errepublika Demokratikoa**, Asiako hego-ekialdeko Estatu sozialista bat izan zen, 1945. urtean, japoniar okupazioaren pean aldarrikatua. Japoniarrak kanporatuak izan zirelarik, ordea, Frantziak bere botere koloniala aldarrikatu zuen Indotxinan, eta ondorioz, vietnamdarrek nazio askapen borrokarekin jarraitu zuten Viet Minh erakundean antolaturik, kasu honetan frantziarren aurka. Frantziar kolonialismoaren aurkako gerra, Indotxinako Gerra deitua, 1954. urtera arte luzatu zen, eta vietnamdar independentistak garile suertatu ziren, frantziar ejertzitoaren eta bere kolaboratzaile kanbodiar, laostar eta vietnamdarren aurkako gatazka honetan, Dien Bien Phuko batailan atxikitako garaipenak berebiziko garrantzia izan zuelarik. Bataila hau galdu ondoren, Frantziak Vietnamgo Errepublika Demokratikoaren independentzia aitortu zuen, eta herrialdea bitan banatu zen. Errepublika Demokratikoa iparraldean ezartzen zen bitartean, Hego Vietnam mendebaldeko interesen menpeko estatu bilakatu zen.

## Kanpo estekak
I quattro dell'Apocalisse

'''''I quattro dell'Apocalisse''''', Lucio Fulcik 1975ean zuzendutako film bat da. Spaghetti western generoaren barnean dago, baina oso ez ohikoa spaghetti westerna da, dramatismoari garrantzia gehiago ematen baitio, generoan hain ohikoa den akzioari baino. Hala ere, film oso on bat da, non aktoreen interpretazioa funtsezkoa den.

## Sinopsia 
Istorioak, bere arreta, herri batetik kanporatuak diren eta, elkarrekin, bizitza hobe baten bila bidaian doazen lau galtzailetan jartzen du. Galtzaile horiek, karta jokalari profesional bat (Fabio Testi), emagaldu bat (Lynne Frederick), alkoholiko bat (Michael J. Pollard) eta hildakoen izpirituekin hitz-egiteko gaitasuna duela uste duen antzinako esklabo bat (Harry Baird) dira. Euren zoritxarrerako, bidean, Chaco izeneko gaizkile batekin topo egingo dute (Tomas Milian), geratzen zaien adore urria ia galaraziko diena. Baina bidaiak jarraitu egingo du horietako batzuentzat, eta euren bizitzen miseriaren erdian, oraindik itxaropenerako toki bat egongo da, taldeko emakume bakarraren haurdunaldia dela eta.

## Aktoreak 
* Fabio Testi
* Tomás Milián
* Lynne Frederick
* Michael J. Pollard
* Harry Baird
* Luis Marin
* Donald O'Brien
* Bruno Corazzari
* Charles Borromel
* Adolfo Lastretti
* Lorenzo Robledo

## Kanpo estekak 
*  Fitxa - imdb.com
Kaiman uharteetako itsas hobia

[thumb|250px|Kaiman uharteetako itsas hobiaren [satelitezko irudia]]
**Kaiman uharteetako itsas hobia**, Jamaika eta Kaiman uharteen artean, Karibe itsasoaren mendebaldeko zatian, itsas ohantzean goragune dibergente bat duen faila transformanteko gune konplexu bat da.

Itsas hobia Ipar Amerikako plakaren eta Karibeko plakaren arteko muga tektonikoaren zati da. Haizeen Pasabidea deritzon itsasartetik, Sierra Maestraren hegoaldean gurutzatuz, Kuban, Guatemalaraino hedatzen da. Elementu geografikoak, lurrazalean jarraitzen du, han Motagua faila deritzo, Guatemala zeharkatzen duena eta Ozeano Barean sartzen da, non Erdialdeko Amerikako itsas hobiaren subdukzio gunearekin mozten den. Fosa hau, nahiko estua da, eta ekialde ipar-ekialdetik mendebalde hego-mendebalderanzko noranzkoan doa. Fosak, 7.686 metroko gehienezko sakonera du, Karibe itsasoko punturik sakonena delarik. Fosaren barnean, itsaspeko goragune bat dago, motelki garatzen dena iparraldetik hegoalderanzko noranzkoan, eta falla nagusiaren gainean muntatutako 420 kilometro inguruko faila baten ondorio izango litzatekeena.

Eozenoan, itsas hobiak, Kaiman uharteetako mendilerroaren sumendi arkua eta Sierra Maestrako lurralde bolkanikoa Kuban, iparraldean eratu zituen subdukzio gune bat zuen. Ipar-ekialderantz mugitzean, Karibe Plakak, Kubako mikroplakan zehar subdukzio bat jasan zuen (Sigurdsson).

Zientzia fikziozko *The Abyss* filma, 1989an egina, itsas hobi honen sakoneratan girotua dago.

## Kanpo estekak
Haizearen pasaia

**Haizearen pasaia** () deritzona, Kuba eta Hispaniola uharteen artean dagoen itsasarte bat da. Ozeano Atlantikoa eta Karibe itsasoa lotzen ditu. Bere gehienezko zabalera, 80 kilometrokoa da, eta 1.700 metroko gehienezko sakonera du.

Bere balio estrategikoa nahiko handia da, Panamako Kanala, Sargazoen itsasoa eta AEBetako ekialdeko kostaldearekin lotzen dituen ibilbidearen erdian baitago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Morena (abeslaria)

**Morena** (**Margaret Camilleri** bezala ezagutua, bere benetako izena **Margerita Camilerri Fenech** den arren), 1984an, Maltako Gozo uharteko Sannaten jaiotako abeslari bat da. Bere izen artistikoa, bere itxura fisikoagatik hartu zuen, eta "Mediterranear Sumendia" bezala ere ezagutzen da.

## Morena Eurovision jaialdian 
2006an, Malta Song for Europen parte hartu zuen (Eurovision Kanta Txapelketan Malta ordezkatuko zuen kantuaren hautaketa), Paul Giordimainarekin batera, "Time" abestia kantatuz. 9. postuan amaitu zuen, 3046 bozkekin.

Bi urte beranduago, 2008an, berriz parte hartu zuen, bi abesti aurkeztuz: Casanova eta Vodka. Biak pasa ziren finalera, Casanova 5. geratu zelarik, publikoaren 3607 bozkekin eta epaimahaiaren 40kin. Vodka, berriz, garaile izan zen, publikoaren 16.979 bozkekin (%33a) eta epaimahaiaren 49rekin.

Morenak, 2008ko Eurovision Jaialdiko bigarren finalerdian parte hartu zuen, maiatzak 22an, Belgraden, baina ez zen bi egun beranduagoko finalerako sailkatu, 14. postuan geratu baitzen, 38 punturekin.
2009ko 1 Formulako denboraldia

**2009ko 1 Formulako denboraldia** historiako 1 Formulako Munduko Txapelketaren 60. denboraldia izan zen, Automobilen Nazioarteko Federazioak (FIA) antolatua.

## 2009ko parte-hartzaileak 
## Denboraldiko podiumak 
## Gidarien sailkapena 
## Taldekako sailkapena 
## Kanpo estekak
Iruñeko gudua

**Iruñeko gudua** Iruñean 1521eko maiatzaren 20an egin zuten, alde batetik espainiar armadak eta, bestetik, Nafarroakoak frantziar armadaren laguntza zutena, 1512ko espainiarrek eginiko Nafarroako konkista eta gero. Nafarroako armadak bertoko biztanleriaren altxamenduaren laguntza izan zuelako laster hartu zuen Iruñeko gaztelua eta hildako gutxi izan zituzten.

Henrike II.ak Frantzisko I.aren laguntza lortu zuen Nafarroako Erresuma berreskuratzeko Gaztelako Erresumaren itxurazko ahulezia aprobetxatuz. Tamalez, Nafarroako errekonkista hasi zenerako bukatuta zegoen Gaztelako komuneroen gerra. 1521eko maiatzean Nafarroak altxamendu orokorra izan zuen, tartean Iruñea bezalako beaumondarren hirietan. Barneko altxamendua babesteko Andre Foixkoak zuzendutako 12.000 oinezko (gehienak gaskoiak eta artilleria astuna zuen armadak maiatzaren 15ean Donibane Garazi konkistatu zuen. Agudo Orreaga eta Auritz ere konkistatu zituen.

Iruñeko biztanleak altxatu ziren eta Naiarako dukea eta Nafarroako erregeordea zen Antonio Manrique de Lara maiatzaren 17an Iruñetik Alfarora ihes egin zuen, baina bidean lapurreta egin zioten. Iruñean zeuden Gaztelako Erresumako soldadu gutxi gazteluratu ziren. Soldadu hauen artean oinaztarren kapitaina zen Inazio Loiolakoa zegoen, sei ordu zirauen gotorlekua menderatzeko bonbardaketan hanketan zauritua izan zena. Erasotzaileen artean, berriz, Frantzisko Xabierkoaren anaiak ziren Miel eta Joanes zeuden, gudua eta gero hiria babestuko zutenak.

Erresuma berreskuratzeko guda ez zen latza izan: Zengarren mendian 1.000 oinaztarren aurkako gatazkan 17 hildako izan ziren; Esan beste lau ihes egiten ari ziren tropak aurkitu zutenean eta Iruñean zaurituak baino ez. Gero, ez zituzten beaumondarren aurkako mendekuak egin.

Espainiako Inperioak laster 30.000 laguneko armada sortu zuen, horietako asko bere zigorra askatzeko asmotan zenbiltzaten komuneroak. Andre Foixkoa jeneralak bere kokagunea sendotu baino Logroño hartzea saiatu zuenez, nafar-gaskoiek Noaingo gudua galdu zuten eta, beraz, Nafarroako independentzia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Challenger espazio anezkaren istripua

**Challenger espazio anezkaren istripua** 1986ko urtarrilaren 28an izan zen, aireratu eta handik 73 segundora suntsitu zenean. Bidaian zihoazen 7 kideak hil egin ziren. Espazio-ontzia Ozeano Atlantikoaren gainean suntsitu zen, Florida erdialdeko kostatik hurbil, goizeko 11:39tan (16:39 UTC).

Istripua 0-eraztunetan funtzionamendu txar batengatik gertatu zen. Pieza hauek suziri bizkortuen hermetikotasuna ziurtatu behar zuten. Istripuaren aurreko gaua oso hotza izan zen eta junta hauek ez ziren behar bezala itxi eta gas isuri bat egon zen. Gas ihes honek erregaiaren gordeleku nagusia zulatu egin zuen, eta ondorioz su hartu zuen.

Challengerren istripuaren ondoren, 32 hilabetez, ez zen hegaldi gehiagorik egon. Hurrengo bidaia Endeavour espazio-ontziarena izan zen, 1988ko irailaren 29an. Challenger istripu bat jasan zuen lehenengo espazio anezka izan zen, hala ere ez da historiako bakarra izan. Geroago, 2003an, Columbia anezkak beste istripu bat izan zuen.

Istripu honek asko hunkitu zituen munduko pertsona ugari, batez ere estatubatuarrak, anezkan Christa Mc Auliffe lehenengo irakaslea izan zelako espaziora bidaiatu behar zuena.

## Eraztunen arazoak 
[thumb|ezkerrera|250px|STS-51-L eskifaia: (aurreko ilara) [Michael J. Smith (astronauta)|Michael J. Smith, Dick Scobee, Ronald McNair; (atzeko ilara) Ellison Onizuka, Christa McAuliffe, Gregory Jarvis, Judith Resnik.]]
1977an egindako froga batek (ura presioan jarri) frogatu zuen fluido batek juntetatik pasa zezakeela, junten errotazioaren fenomenoagatik.

Kaurtiketa erreal batean fluidoak azelerazioarekin sortutako gasak izango ziren, eta bere zirkulazioa eraztunetan higatu ahal zen bertan zulo bat egin arte. Marshall Space Centerko ingeniari batzuk askotan ohartarazi zioten George Hardyri (azeleratzaileen diseinuen arduraduna) esanez hauen diseinua onartezina zela. Hala ere Hardyk ez zituen informe hauek Morton Thiokoli bidali eta 1980an 0-eraztunak hegaldirako prest zeudela adierazi zuen. Eraztunen higadura ikusi ondoren, ingeniariek ez zizkioten txostenak NASAri bidali prozedurak eskatzen zuen bezala, eta Morton Thiokolekin hitz egin zuten. Nahiz eta 0-eraztuna osagai kritiko bezala klasifikatuta egon Marshalleko inork ez zuen iradoki eraztunak lurrean uztea arazoa konpondu arte.

1985ean Marshalleko ingeniariak kontzienteak izan ziren istripu arriskua zeukatela eskuetan, horregatik juntak berriz diseinatu zituzten eta altzairuzko hiru hazbete jarri zituzten hauek ez birakatzeko. Hala ere ez zuten beharrezkoa ikusi hegaldi guztiak bertan bera uztea *arrisku onargarria* zela zeritzotelako.

## Ikus, gainera 
* Challenger

## Kanpo estekak 
*
Historias del Kronen

***Historias del Kronen*** (euskaraz *Kronen*eko Istorioak) 1994. urtean Montxo Armendarizek eginiko filma da, José Ángel Mañasen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Madrilen eta 1990eko hamarkadan kokatutako pelikula, gazteen gau giroa, alkohol eta drogen gehiegizko kontsumoa jorratzen duena.

## Aktoreak 
* Juan Diego Botto - Carlos
* Jordi Mollà - Roberto
* Núria Prims - Amalia
* Aitor Merino - Pedro
* Armando del Río - Manolo
* Mercedes Sampietro - Carlosen ama
* André Falcón - Carlosen aitona
* Josep Maria Pou - Carlosen aita
* Cayetana Guillén Cuervo - Carlosen arreba
* Diana Gálvez - Silvia
* Iñaki Méndez - Miguel

## Soinu banda 
Australian Blonde, Reincidentes, El Inquilino Comunista, Terrorvision eta MCD taldeek egindako abestiek osatzen dute, besteak beste, pelikularen soinu banda.

## Kanpo estekak 
* imdb.com
* Euskadiko Filmategia
Ehiztari-biltzaileak

[thumb|250px|[San herria|San herriko kide bat, egungo ehiztari-biltzaileen adibidea.]]

**Ehiztari-biltzaileak** dira landare eta animalia jangarrietatik elikadura nagusia eskuratzen duten gizarteak, gehienetan ibiltariak direnak. Nolanahi ere, ehiztari-biltzaileen eta beste jendarte mota desberdinen arteko aldea garbi zehaztea zaila da, zeren egungo zein lehengo gizarte frankok ehiza-bilaketa eta beste estrategia batzuk (landareak edo animaliak etxekotzea) batera erabiltzen baitituzte.

Gizakien lehenengo ekonomia mota ehiztari-biltzailea izan zen. Alabaina, K.a. 8000 inguru hainbat tokitan (Mesopotamia eta Txinan) eta geroago beste toki batzuetan nekazaritza (eta geroxeago abelzaintza) sortu zen, Neolitoko Iraultza deritzon prozesuan. Sorleku horietatik emeki-emeki zabalduz joan zen gizarte horien elikadura etxekotutako animaliengan eta landareetan oinarritu arte. Hala eta guztiz ere, nekazaritza-abelzaintzaren eredua ez zen leku guzti-guztietan nagusitu, batzuetan zenbait ehiztari-biltzaile isolaturik bizi zirelako (Amazoniako zenbait triburekin gertatu den bezala), eta beste batzuetan, eredu berria iritsita eta ezagututa ere, ehiztari-biltzaileek hala nahi ez dutelako (iparraldeko Australiako hainbat aborijenekin gertatu den bezala).

Gaur egun ehiztari-biltzaile bakan batzuk (gero eta gutxiago) geratzen dira Afrikan edo Ginea Berrian.

## Kanpo estekak
Abu Dhabiko Sari Nagusia

**Abu Dhabiko Sari Nagusia** Arabiar Emirerri Batuetako Abu Dhabi hirian kokatuta dagoen Yas Marina Circuit zirkuituan ospatzen den 1 Formulako lasterketa da.

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Argiak

***Argiak*** Ken Zazpi taldearen 4. diskoa da 2007an Oihuka diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa. Gor diskoetxearekin egindako 6 urteko ibilbidea bukatutzat jo zuen taldeak disko honekin, bide berriak bilatzeari ekin nahi ziolako arlo profesionalean zein musikalean.

Disko honen abestiek aurre egiten diote maitasun-minari (*Noizbait*, *Olatuz olatu*, *Bihar*...), etsipenari (*Itxaropena*, *Ez nau izutzen*...), aberri-minari (*Nire lurrari*, *Gernika*...) eta bizi-goibelaldeari (*Trenaren zain*, *Gaueko argiak*...). Hitzak, ohi bezala, zorrotzak, sakonak eta sarkorrak dira, taldeak berak eginak, Joseba Sarrionaindiaren bi ekarpenak izan ezik (*Gernika* eta *Gaueko argiak*).

Musikari dagokionez, disko honetako abesti gehienak melodikoak dira, "british-pop" eta EEBBetako pop-rockaren eragina dute, eta hasierako diskoen aldean (Atzo da bihar, Bidean...) pop estiloa rockari gailentzen zaio. Horrek ez du esan nahi -inondik inora- erritmo gutxiko abestiak direnik: *Ez nau izutzen*, *Itxaropena*, *Gernika*... gai sendo eta indartsuak dira, soinu bizikoak. Melodikoagoak *Bihar* edo *Nire lurrari*. Intimistak eta samurragoak *Olatuz olatu* eta *Gaueko Argiak*.

Rafa Sardina soinu-ingeniariaren itzala -talde gernikarraren musikari bizitasuna eta kalitate tekniko handia ematen diona- nabarmena da diskoan. Aurreko diskoekin alderatuta, "Argiak"-ek estudioko lan mardulagoa du atzean, baliabide teknikoak gazte gernikarren zerbitzura ipintzen baitira eta soinu garbia, sakona, bizia eta freskoa da horren emaitza. Eñaut Elorrieta abeslariak bere ahotsa bikain modulatzen du, gai bakoitzari dagokion intentsitatea eta neurria jarriz. Esan daiteke, hitz batez, lan honekin Ken Zazpik bere gailur musikalera iristen dela, euskal pop-rockaren ezinbesteko erreferentzia bihurtuz.

Diskoa Donostiako Elkar estudioetan grabatu zen 2007ko irailean, eta Los Angeleseko After Hours estudioetan burutu ziren nahasketa lanak, Rafa Sardina bermeotarraren zuzendaritzapean.

2008. urtean egindako elkarrizketa batean iritzi hau eman zuten taldekoek disko honi buruz: "Indarra, sentimendua eta mezua duen diskoa dugu. Bertan, argiari kantu egiten diogu. Gai guztiek ardatz bera dute: itxaropena. Itzalak argiak baino ugariagoak diren garai zail hauetan, *Argiak* diskoarekin gure ekarpen txikia egin nahi izan diogu esperantzari"

## Kantuen zerrenda 
# Ez nau izutzen
# Noizbait
# Itxaropena
# Olatuz olatu
# Bihar
# Nire lurrari
# Gernikan
# Kantu batekin
# Trenaren zain
# Irailaren 14a
# Ezezagunak
# Gaueko argiak

## Kanpo estekak 
* Argiak
* Ken Zazpi-Argiak
Ignacio Allende

**Ignacio Allende Untzaga** (San Miguel de Allende, Guanajuato, 1769ko urtarrilaren 21a - Chihuahua, Chihuahua, 1811ko ekainaren 26a) militar mexikarra izan zen. Espainiaren aurka Mexikoko Independentzia Gerran parte hartu zuen, hainbat batailatan borrokatuz.

Domingo Narciso de Allende Aierdi merkatari dirudun gordexolatarra eta María Ana Untzaga gurasoak eduki zituen.

## Kanpo estekak
Castor Andetxaga

**Castor Andetxaga Toral** (Gordexola, 1801eko maiatzaren 28a - Sopuerta, 1874ko apirilaren 28a) militar (brigadierra eta dibisio-jenerala) bizkaitar karlista izan zen, "Andetxagako Kontea" titulua hartu izan zuena.

## Ibilbide militarra 
1833an Lehen Gerra Karlistan, berak zuzenduriko armadak Portugalete setiatu zuen. Baldomero Espartero liberalak zuzenduriko armadak menderatu eta herriaren gaineko setioa apurtzea lortu zuen.

Halaber, Mercadillo (Sopuerta) eta Balmasedako batailetan borrokatu zen, eta Bergarako besarkadaren ostean, 1839an, Santurtzira eta geroago Sodupera joan zen bizitzera.

Azkenik, Bigarren Karlistaldian 1874ko Las Muñecas mendateko batailan hil egin zuten, eta liberalek garaitu zituzten; geroago Sodupeko hilerrian lurperatu zuten.

## Kanpo-estekak 
* Aipamena Gordexolako udal webgunean
Frantzisko Beraskola

**Frantzisko Beraskola Saez de Castañiza** (1564ko otsailaren 13a-1598ko irailaren 18a) fraide frantziskotar gordexolatarra izan zen.

1595ean Huelvan (Espainia) itsasoratu eta Florida aldera (gaur egungo Ameriketako Estatu Batuetan) joan zen misiolari, hango amerindiarrek martirioan hil zuten arte.

Gaur egun, jaioterriko pilotalekuak bere izena darama.

## Kanpo estekak 
* Aipamena Gordexolako udal webgunean
Eduardo Eskartzaga

**Eduardo Leopoldo Eskartzaga Solaun** (Gordexola, 1884ko azaroaren 30a - *ib.*, 1954ko urtarrilaren 4a) apaiz bizkaitarra izan zen.

Jaioterriko apaizgaitegian ikasi zuen eta Elizako postu aipagarrietara iritsi zen munduan zehar, kronologikoki, Segoviako (Espainia) Elizbarrutiko bikario nagusia, Portugaleteko Santa Maria elizako parrokoa eta Gasteizko apaiztegiko errektore 1932tik 1936ra. Espainiako Gerra Zibilean erbesteratu Parisera (Frantzia), gaixoekin ibiliz. Bigarren Mundu Gerran eta naziak Frantzian sartzean Ozeano Atlantikoa zeharkatu eta Habanako (Kuba) apaizgaitegiko erretore izatera iritsi zen. Azkenik, 1946an Euskal Herrira itzuli eta Areetako irlandarren kapilaua izan zen.

Gaur egun, jaioterriko ikastetxeak bere izena darama.

## Liburuak 
Idatzi zituen liburuen artean *Descripción Histórica del Valle de Gordejuela*, *Avellaneda y las Juntas Generales de las Encartaciones* eta *La villa de Arceniega* ditugu.

## Kanpo estekak 
* Aipamena Gordexolako udal webgunean
Juan Kastañiza

**Juan Kastañiza Larrea** (Gordexola, 1710eko irailaren 11 &ndash; 1770) militar bizkaitarra izan zen, Mexikon kapitain ibili zena. Guanajuato aldean Antonio Lanzagorta senide eta herrikidearekin elkartu zen, Karlos III.a Espainiakoa erregeak "Kastañizako Markesa" titulua eman zion.

Gordexolako apaizgaitegia sortu zuen, bai eta Sandamendi auzoko San Joan elizarako aldare bat eraikiarazi ere.

## Kanpo estekak 
* Aipamena Gordexolako udal webgunean
*  Kastañiza sendiaren historiari buruzko webgunea.
Lope Sánchez

**Lope Sánchez Gordexola** jaun bizkaitarra izan zen, Salcedoko V. Jaunaren eta Aiarako IV. Jaunaren iloba eta Fortunio Sanchez de Salcedoren semea izan zen. Gueñesko Aranguti dorretxean jaioa, XIV. mendearen hasieran aitaren bidez eskuratutako lursail batzuk jaso ondoren Gordexola udalerria sortu zuen eta bertako lehen Jauna izan zen. *Palacio* edota Gordonaga izeneko dorretxea eta horren inguruko olak eta errotak eraiki zituen eta bertan bizi izan zen.

Gordexola herriaren eta 1310ean eraikitako Berbikizko elizaren gaineko eskumen guztiak izan zituen.

## Ikus, gainera 
* Aiarako Jaurerria
* Juan Gordexola

## Kanpo loturak 
* Aipamena Gordexolako udal webgunean
Juan Gordexola

**Juan Gordexola Palacio** (1540?-1622) politikari gordexolatarra izan zen, Lope Sánchezen leinukoa.

Tenerifera (Espainia) joan zen eta bertan Medina-Sidoniako Dukearen administratzailea izan zen, irlako erregidorea izatera ere iritsiz. Bi komentu sortu zituen uharte kanariar hartan mojentzat.

1976ko urriaren 25ean omenaldia egin zioten Tenerifen.

## Ikus, gainera 
* Aiarako Jaurerria

## Kanpo loturak 
* Aipamena Gordexolako udal webgunean
Antonio Lanzagorta

**Antonio Lanzagorta Urtusaustegi** (Gordexola, 1695eko maiatzaren 3a-?) militar bizkaitarra izan zen.

Urarteko auzoan jaioa, Juan Kastañiza militarraren koinata izan zen, Guanajuato aldean (Mexiko) berarekin batera ibili izan zena. Espainiako Errege-armadako kapitaina izan zen Mexikon bai eta Calatrava ordenako zalduna ere.

## Jakingarriak 
Lanzagorta Gordexolako auzune baten izena ere bada.

## Kanpo estekak 
* Aipamena Gordexolako udal webgunean
Nicanor Zurikaldai

**Nicanor Zurikaldai Sierralta Salcedo** (Gordexola, Bizkaia, 1845 &ndash; 1919) olerkari gordexolatarra izan zen.

## Lan hautatuak 
* *"La Quincena de don Pedro: leyenda histórica"*: Pedro I.a "el Cruel" erregearen borrokak Bizkaiko jauna zen On Telloren aurka kontatzen ditu.
* *"Lección de música"*: jaioterria gogora ekartzen duena.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko erdal idazleak
* Bizkaiko idazleak

## Kanpo estekak 
* "La Quincena de don Pedro" on-line
Epikondilitis

**Epikondilitis laterala** edo ***tenislariaren ukondoa*** gaixotasun muskular gogorra izan daiteke. Izenak berak adierazten duenez, oso lesio arrunta da tenislarien artean. Ukondoaren hezurren kanpoko aldeko tendoi eta giharretan gertatzen den lesio oso mingarria da. Muskulu eta lotailu hauen zenbait zuntz apurtzen dira, mugimendu jakin bat asko errepikatzen delako.

Tenislariaren ukondoaren bariante bat golfariaren ukondoa da; funtsean, bi lesioak berdinak dira, baina golfariarena ukondoaren barruko aldean gertatzen da, eta tenislariarena kanpoko aldean.

## Kausak 
Normalean lesio hau, besoak egunero eta gogortasun handiz erabili behar duten pertsonengan gertatzen da, arotzak, margolariak eta abarrengan.

Epikondilitis lateralaren kausarik normalena muskulu hauetan gainkarga bat da, hau da, epikondiloari lotuta agertzen diren muskuluak gehiegi erabiltzen ditugunean. Flexioa askotan egiten badugu tentsio puntu batzuk agertuko dira ukondoaren kanpoko aldean. Tira hauek indar handiz edo oso bortizki egin badira, zuntzen haustura gogorra eman daiteke. Hau gertatzeko probabilitate handiagoa dago, kasua erorkera edo tiroi gogor bat bada.

Medialari begira, egiten zailago eta arraroagoa dela esan behar da. Eskumuturraren pronazio eta flexio aldiberekoa ematen denean suertatzen da.

Orokorrean mugimendu bortitz baten ondorioz ematen da baian erreumatismoak, hezueriak eta artritisak zerikusia izan dezakete

## Sintomak 
Orokorrean ukondoan hantura izango dugu eta honek min handia sor dezake. Honexegatik gauzak hartzeko eta eusteko zailtasun handiak izan ditzakegu eta besaurrean indarra galduko dugu.

Honez gain, zenbait mugimenduk mina sortuko digute, eskuaren flexioan adibidez.

## Tratamendua 
Tratamenduari begira nahiko logikoak dira guztiak. Batez ere zonalde gaixoaren inaktibitatea eskatzen da, bendak edo horrelako gauzak erabiliz. Zenbait mugimendu egitea ere komenigarria litzateke, batez ere hatzen eta eskumuturraren luzapena. Honez gain, zenbait masaje besaurrean eta zonalde lesionatuan oso lagungarriak izango dira.

Lesioa guztiz bukatuta dagoenean zenbait ariketa egin behar dira (besaurrearen luzapena, behatzen flexio eta luzapena eta abar) etorkizunean lesioak ekiditeko.

Mugimendu eta ariketez gain badago tratamendu kimikoa ere. Alde ukituan hanturaren aurkako botikak eta analgesikoak sartu daitezke.

## Kanpo estekak
André Foixkoa

**André Foixkoa** (1485-1528) Esparros edo Asparrotseko jauna eta Montforteko kondea izan zen.

Aita Joanes Foixekoa, vicomte de Lautreceko bizkondea eta Dofinerriko gobernadorea, ama Jeanne d'Aydie de Lescun, eta arreba Frantzisko I.a Frantziakoaren maitalea zen Françoise Foixkoa zituen.

Henrike II.a Nafarroakoak Nafarroako Erresuma berreskuratzeko 1521eko kanpainan Gaskoniako tropak zuzendu zuen frantziar jenerala zen. Iruñea berehala lortu ondoren, lerroak gehiegi luzatu eta zenbaki-gutxigotasunean Noaingo gudua galdu ondoren, atxilotu zuten. 1521-1526 arteko Italiar Gerretan bizia galdu zuen.
Nartex

thumb|Nartexa
[thumb|[Istanbuleko Kora elizaren oinplanoa (*Inner nartex* = endonartexa/barne nartexa eta *Outer nartex* = exonartexa/kanpo nartexa).]]
**Nartexa**, basilika erromanikoetan, gainontzeko nabeetatik banaketa finkoen bidez banatutako ataria da. Penitentziagile eta katekumeno edo bataiatu gabeentzako dena. Eredua, antzinako basilika paleokristauetatik dator.

Fatxaden kanpoaldean dagoenean, arkupe ireki bezala, ***exonartex*** edo *kanpo nartex* deritzo. Barnealdean bigarren nartex bat izanez gero, ***esonartex*** edo *barne nartex* deritzo, Istanbuleko Kora eliza bizantziarraren kasuan bezala.

## Kanpo estekak
Latindar gurutze

upright|eskuinera|thumb|Latindar gurutzea.
**Latindar gurutzea** neurri ezberdineko bi segmentuk osatzen duten gurutze bat da; bi segmentu horiek, angelu zuzenean mozten dira, eta segmenturik laburrenaren eta handienaren arteko proportzioa hiru laurdenekoa da.

Kristau tradizioko gurutzefikari erreferentzia egiten dio.

Arkitekturan, nabea eta transeptuaren intersekzioak gurutze formako oinplanoa eratzen du. Elizen kasuan, gurutze latindar formako oinplanoari erreferentzia egiten zaio, nabeak eta transeptuak luzera ezberdina dutenean. Aldiz, neurri bera baldin badute eta erdian mozten baldin badira, gurutze greziar formako oinplanoa duela esaten da. Gurutze latindarreko oinplanoa, Italiako arkitekturako tipikoa da.

## Kanpo estekak
Oinplano

[thumb|250px|[San Petri basilikaren oinplanoa (Raffaello)]]
**Oinplanoa**, perspektiba gabeko gorputz baten irudikapena da plano horizontal batean. Oinplanoa, proiekzio paralelo baten bidez lortzen da, plano proiektatzaile horizontalarekiko perpendikularra. Sistema diedrikoaren irudikapen nagusienetako bat da, altxaerarekin batera.

Oinplanoa eraikin, altzari, atal edo beste edozein objekturen ebaketa horizontalaren irudikapenari ere baderitzo.

## Arkitekturan 
Arkitekturan, oinplanoa, proiekzio ortogonalean eta eskalan, eraikin baten maila ezberdinak irudikatzen dituen marrazki bat da, hau da, lurrean eratzen duten irudia, hau da, eraikinaren zimenduak, maila bakoitzeko harresi eta holtzen sekzio horizontala (ohi leihoen inguruan, ikusi ahal izateko) eta estalkiaren konfigurazioa.

Arkitektura elementuak planoen bidez definitzeko, ebaketa horizontal ezberdinen proiekzioak erabiltzen dira (oinplano deituak), baita bertikalak ere (luzetarako edo zabaletarako ebaketak deituak), altxaera ezberdinekin, estalkien oinplanoekin eta eraikinaren material eta ezaugarriak nabarmentzeko beharrezko xehetasunekin lagunduak.

## Ikus, gainera 
* Marrazketa teknikoa

## Kanpo estekak
Putreen estela

**Putreen estela** Mesopotamiako Aro Dinastiko Zaharreko monumentu bat da. K.a. 2450 aldean egin zen, Lagasheko errege Eannatumek Ummaren aurka lortutako garaipenaren oroitzapena egiteko. Egun Parisko Louvre museoan dago.

## Historia 
Kisheko errege Meslimen epaiaren bidez konpondu zen Lagash eta Ummaren arteko lehen gatazka. Handik urte batzuetara, Ummako errege Akurgalek, tenplu eta kanalen eraikuntzan nabarmendu zenak, gerra berrabiarazi zuen. Orduan, estelak dioenaren arabera, Lagasheko erregearen seme Eannatumek Ummako erregea garaitu zuen. Horren ondorioz, Lagash Sumerko hiri nagusi bilakatu zen.

Kontserbatu diren txataletan Lagasheko soldaduak ilaran desfilatzen ageri dira; lurra hilotzez josirik dago, eta haien inguruan zakurrak eta putreak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akurgal

**Akurgal** Sumerreko Lagash herriko errege bat izan zen. K.a. XXVI. mendean bizi izan zen, Aro Dinastiko Zaharrean. Ur-Nanshe izan zen bere aurreko erregea, eta, bere oinordekoa, bere seme Eannatum izan zen.

Bere erregealdian, Lagashek, Ummaren aurkako borroka jarraitu zuen. Litekeena bezala hartzen da errege hau borrokan hil izana.
Denverko nazioarteko aireportua

**Denver Nazioarteko Aireportua** Denverko hiri estatubatuarrean dagoen nazioarteko aireportua da. Herrialdeko laugarren aireporturik garrantzitsuena da eta Koloradoko estatuan dago. Aireportu honetan dagoen 16R/34L pista, Ameriketako Estatu Batuetako lur-hartze pistarik luzeena da. Eremuz, Munduko bigarren aireporturik handiena da.

## Argazkiak 

Fitxategi:Denver International Airport.jpg|Aireportuaren kanpoko ikuspegia.
Fitxategi:Denver International Airport, snow.jpg|Denverko nazioarteko aireportua 2006an egondako elurtean.
Fitxategi:Denver International Airport terminal.jpg|Terminalaren barrualdeko ikuspegia.
Fitxategi:DEN-A31.JPG|Atea
Fitxategi:DIA Train 5.JPG|C ateetara doan trena.

## Hegaldiak 
Aireportuak 2 terminal ditu, baina, terminal horiek 5 guneetan banatzen dira. Ondoren aireportuak dituen nazioarteko hegaldiak azaltzen dira:

## Bidaiariak 

## Ikus, gainera 
* Munduko aireporturik erabilienak bidaiarien arabera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Aireportuaren webgunea.
Marrazketa tekniko

**Marrazketa teknikoa**, gauzakiak grafikoki irudikatzeko sistema bat da, haiek aztertzea errazteko informazio nahikoa emateko, bere marrazkia egiten laguntzeko eta, ondoren, eraiki eta mantentzeko xedearekin. Baliabide informatikoen bidez, edo zuzenean, paper edo beste gailu batzuetan eskuz egiten da.

Gauzakiak, atalak, makinak, eraikinak, hiri-planoak, etab... oinplanoan irudikatzen dira (goialdeko bista, sabaiko bista, solairu-oinplanoa, estalkia, etab...) altxaeran (aurretiko bista edo albokoa, gutxienez bat), eta sekzioetan (edo mozketa idealetan), bere neurriak, akotazioen bidez argi adieraziz. Gutxienez, bi proiekzio (gauzakiaren bistak) behar dira, gauzakiari buruzko informazio baliagarria emateko.
thumb|400px|erdian|Marrazki tekniko batek, atalaren xehetasun guztiak ikusi ahal izatea erraztu behar du, hura aztertzea eta, ondoren, eraiki ahal izateko.
Marrazketa teknikoak, zirriborro, krokis, eskema, diagrama, plano elektriko eta elektronikok, elementu mekaniko ororen irudikapenak, arkitektura eta hirigintza planoak bezalako lanak hartzen ditu, kontzeptu geometrikoen laguntzarekin ebatziak, non, matematika, euklidestar geometria, perspektiba eta eskala mota ezberdinak, etab... aplikatuz.

Marrazkia, material ezberdin askotan egin daiteke, paper, margo-oihal edo azetato (mylar) mota ezberdinak, adibidez. Pantailan ere proiekta daiteke, monitore batean erakutsi, bere bolumenen animazio grafikoak irudikatu, etab...

Marrazki teknikoa egiteko, gai edo tresna ezberdinak erabiltzen dira: mota ezberdineko erregelak, konpasak, arkatzak, eskuairak, kartaboia, marrazketa luma, errotuladoreak, etab... Gaur egun, nagusiki, informatika erabiltzen da, programen bidez lagundutako diseinuaren arloan (Ordenagailuz lagundutako diseinua, 3D, bektoriala, etab...) emaitza ezin hobeekin eta etengabeko hobekuntza prozesuan.

Marrazkiak gai fisiko batean egiteko, araututako neurriko paper berezia erabiltzen da. Erabiliena, A saila da, honetako tamainarik nagusienak, milimetrotan, hauek direlarik:

A0 - 840 x 1189

A1 - 594 x 840

A2 - 420 x 594

A3 - 297 x 420

A4 - 210 x 297

A5 - 148 x 210

## Irudikapenak 
Marrazketa teknikoaren perspektiba edo irudikapenik ohikoenak, honako hauek dira:

* Sistema diedrikoa
** oinplanoa
** altxaera
*** akotazioa
* perspektiba axonometrikoa
** perspektiba isometrikoa
** perspektiba dimetrikoa
*** perspektiba kabailera
** perspektiba trimetrikoa
* perspektiba konikoa

## Ikus, gainera 
* Perspektiba.
* Marrazketa lanabesak.

## Kanpo estekak
Las Heras Etorbidea

**Las Heras Jenerala Etorbidea**, Buenos Aireseko etorbide bat da.

## Ibilbidea 
*Vicente Lopez Plaza*n abiatzen da, *Montevideo Kalea*n, Recoleta auzoan, Callao Etorbidea gurutzatzean, zabalago egiten da, bikoiztuz.

Pueyrredon Etorbidearekin mozten den tokian, Buenos Aireseko Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultatea dago, hau dagoen eraikina, sekula amaitu ez zelarik.

Diaz Koronela Etorbidearekin gurutzatzen den tokian, Las Heras Parkea dago, Espetxe Nazionala zegoen. Hor, Palermo auzoan sartzen da.

Etorbideak, Italia Plazaraino jarraitzen du, hor, Santa Fe Etorbidearekin elkartzen delarik, non, Buenos Aireseko Zooaren sarrera eta Argentinako Landa Elkartearen egoitza aurkitzen diren.

## Izena 
Izena, Juan Gregorio de las Heras militarraren omenez du.

## Kanpo estekak
Italia Plaza geltokia

**Italia Plaza geltokia** Buenos Aireseko metro sarearen D ibilbideko zati da. 1940ko otsailak 23an inauguratua, Santa Fe Etorbidearen eta Italia Plaza inguratzen duen galtzada zirkularraren mozketan dago, Palermo auzoan.

Geltokitik metro gutxira, Argentinako Landa Elkartearen erakusketa eraikina, Buenos Aireseko Zooa eta Buenos Aireseko Lorategi Botanikoa daude.

1997an, geltoki hau, monumentu historiko nazional izendatua izan zen.

Fitxategi:Subte Plaza italia.jpg|Geltokiaren beste ikuspegi bat
Fitxategi:Buenos Aires - Subte - Plaza Italia.jpg|Sarrera eskailerak
Fitxategi:Subte Plaza italia02.jpg|Geltokiaren iparraldeko muturra

## Kanpo estekak
Julio I.a

**Julio I.a** (? - 352ko apirilaren 12a), Eliza Katolikoko 35. aita santua izan zen. Haren aitasantualdiak 337ko otsailaren 7tik 352ko apirilaren 12ra arte iraun zuen.

## Biografia 
Julio I.a Mendebaldeko Erromatar Inperioan jaio zen 337ko otsailaren 7an eta Rustico izena zuen aitak. 337ko otsailaren 7an, 35. aita santu egin zuten.

### Arrianoekin izandako ika-mikak 
Julio I.a arrianoekin aurrez aurre jarri zen, haiek abdikarazitako bi kristau apezpiku bere postuan berretsi zituenean. 341eko udazkenean, Julio I.ak kontzilio batera deitu zuen eta 50 apezpiku bertaratu ziren hara, arrianismoaren aurka egin eta hainbat apezpiku bere tokikitik kentzeko grinan zebiltzanak kondenatzeko ideian.

Konstantino I.a Handia hil ondoren, inperioa hiru semeen artean banatu zen. Horietako bat, Konstantino II.a, laster desagertu zen historiatik, eta beste biak geratu ziren enperadore, Konstantzio II.a Ekialdean eta Konstante Mendebaldean. Konstante katolikoa zen, baina Konstantzio, arrianoa. 350ean, Konstante hil egin zuten, eta Inperioa Konstantzioren agindupean birbateratu zen. Enperadoreak, orduan, Eliza katolikoaren aurkako jazarpen izugarria abiarazi zuen.

Eguberri eguna, urtarrilaren 6aren ordez, abenduaren 25ean ezarri zuen Mendebaldeko Elizarentzat, Epifaniarekin batera. Egun hori hartu zuen juliotar egutegirako, neguko solstizioa baita; gertaera hori Ipar Hemisferioko herri askok bizitzaren zikloaren berrabiadura moduan ospatzen zuten.

Aulki Santuko Artxibategiaren sortzailetzat hartzen da, dokumentuen kontserbazioa agindu baitzuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NBAko seigarren jokalaririk hoberenaren saria

**NBAko seigarren jokalaririk hoberenaren saria** *(*ingelesez*, NBA Sixth Man of the Year Award)* NBA-n titular gisa jokatzen ez duen saskibaloi-jokalaririk hoberenak jasotzen duen saria da.

Ameriketako Estatu Batuetako (Los Angeles Lakers, Phoenix Suns, Sacramento Kings, Washington Wizards, Boston Celtics, Dallas Mavericks, Houston Rockets,  Brooklyn Nets, New York Knicks, Philadelphia 76ers, Memphis Grizzlies, New Orleans Pelicans, San Antonio Spurs,  Chicago Bulls, Cleveland Cavaliers, Detroit Pistons, Indiana Pacers, Milwaukee Bucks, Denver Nuggets, Minnesota Timberwolves,  Portland Trail Blazers, Oklahoma City Thunder, Utah Jazz, Atlanta Hawks, Charlotte Hornets, Miami Heat, Orlando Magic, Golden State Warriors, Los Angeles Clippers) eta Kanadako (Toronto Raptors ) frankiziek aukeratzen duten irabazlea da. Boto emaile bakoitzak lehen, bigarren eta hirugarren postuak hautatzen ditu eta bere ustez, zein izan den 6. jokalari postu honetan onena, bigarren onena eta hirugarrena. Boto emailearen lehen hautagaiari bost puntu esleitzen zaizkio, bigarrenari hiru eta hirugarrenari puntu bakarra. Seigarren jokalari onenaren saria puntu kopuru handiena eskuratzen duenari ematen zaio.

Aukeragarria izateko, jokalariak ordezkoa irtenda jokatu beharko du, titular bezala baino partida gehiagotan.

## Irabazleak 
## Kanpo estekak
Patxi Albisu

**Patxi Albisu Estensoro** (Lazkao, Gipuzkoa) Lazkaoko udalerriko alkate ohia da eta Eusko Alderdi Jeltzaleko kidea da. 2007an hartu zuen alkatetza eta 2011ra arte egon zen karguan.

2011ko hauteskundeetatik Bilduk alkatetza lortu zuen gehiengo osoz.