open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cornellà de Llobregat

**Cornellà de Llobregat** Kataluniako udalerria da, Baix Llobregat eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 86.519 biztanle zituen. 6,96&nbsp;km²-ko azalera du.

## Auzoak 
* Almeda i Can Mercader,	4.465 biztanle
* Can Fatjó, 3.774 biztanle
* Cornellà de Llobregat, 75.555 biztanle
* Femades, 1.092 biztanle
* La Fontsanta,	2.357 biztanle

## Eraikinak 
* Cornellà-El Prat estadioa

## Demografia 
## Argazkiak 

Fitxategi:Cornella Iglesia Santa Maria.jpg|Santa Maria eliza
Fitxategi:Feu-Cornella-FabrBagaria-2480sh.jpg|Bagaria lantegia
Fitxategi:Amargos-Cornella-EstacioAigues-2555sh.jpg|Ur-bonbeaketa zentrala
Fitxategi:Estadi de l'Espanyol a Cornellà.jpg|Cornellà-El Prat estadioa
Fitxategi:Estació rodalies Cornellà de Llobregat.jpg|Aldirietako tren geltokia

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Cornellàko udalaren webgunea.
Gavà

**Gavà** Kataluniako udalerria da, Baix Llobregat eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 45.994 biztanle zituen. 30,76&nbsp;km²-ko azalera du.

## Geografia 
250px|thumb|ezkerrera|Gavamar edo Gavàko hondartza.

Gavà udalerriak hondartza, herrigunea nahiz basogunea eta mendia ere baditu. Bertan 4 kilometro luze dituen hondartza (pinudi eta duna bat daudelarik), Garrafeko Parke Nazionala, eta Historiaurreko mehatzeak eta hainbat eraikin historiko dauden herrigune bat ere kokatuta daude.

Gavà udalerria Bartzelona hiriburua eta Bartzelonako aireportutik kilometro gutxira dago. Denera 30,90 kilometroko azalera du, bertan 45.000 biztanle inguru bizi dira, eta bere eremua Llobregateko itsasadarretik Ponent mendilerrora doa, azken hauek Garrafeko mendikatearen azken mendiak direlarik.

Gavà hiria zabaldi batean (itsas mailan 9 metroko garaieran dago) eta Les Ferreres mendilerroaren (134 m) itzalpean dago. Ekialdetik Sant Climent de Llobregat eta Viladecans udalerriekin mugatzen du (Riera de Sant Llorenç kalean), eta mendebaldetik berriz Castelldefels eta Sitges udalerriekin, aldiz iparraldetik Begues udalerriekin mugatzen du.

## Demografia 
## Ekonomia 
Udalerri honetako ekonomia jarduera nagusiena zerbitzuena da, industriak jarraitzen diolarik. Les Sorres izeneko eremuan ere nekazaritzak garrantzia badu, azken hau Gavàn urtero ospatu ohi den Zainzurien Azokan isladatzen delarik, kalitate handiko produktu hau udalerri honetako baratzetan leku nabarmena du.

## Leku interesgarriak 
* Gavàko Museoaren Lorategi Botanikoa
* Historiaurreko mehatzeak
* Eramprunyà gaztelua
* Sant Miquel baseliza
* Bruguers baseliza
* Bruguers auzoa
* Hervás Amezcua Arte Fundazioa

## Iruditegia 

Irudi:Gavà - Bruguers.jpg|Bruguers auzoaren ikuspegia.
Irudi:Platja de Gavà.jpg|Hondartza.
Irudi:Estació de Gavà.jpg|Tren geltokia.
Irudi:Fira de l'Espàrrec de Gavà 2005.jpg|2005eko Zainzurien azoka.
Irudi:Museu de Gavà Torre Lluc foto Benet Solina Viquipèdia.jpg|Gavà Torre Lluc museoa.
Irudi:177 Carrer Major (Gavà).JPG|Kale Nagusia.
Irudi:176 Carrer Major (Gavà).JPG|Kale Nagusia.

## Herritar ezagunak 
* Àngel Edo Alsina (1970), txirrindularia.
* Marc Grau, konposatzailea, gitarrajolea eta musika ekoizlea.
* Pere Mora Artal, eskubaloiko fisioterapeuta.
* Xavier Pascual Vives (1972), saskibaloiko entrenatzailea.
* Candela Peña (1973), aktorea.
* Víctor Valdés (1982), futbolaria.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  El Portal de Gavàren webgunea.
Abendaño (Zarautz)

**Abendaño** Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da. Bertan dago hiriko industrialgune handiena. Bi zatitan banatu daiteke, gaur egungo Abendaño eta Errotaberri. Azken hau, etorkizunean udalak industrializatu nahi duena. Bombas Itur, Dulces Reineta edo Enrique Keller Instrumentos enpresa garrantzitsuak Abendañon daude.

## Ikus, gainera 
* Zarautz

## Kanpo estekak
Aitze

**Aitze** Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da. Zarauzko hegoaldean dago, eta gehienbat baserriz osaturik dago.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Aritzbatalde (auzoa)

**Aritzbatalde** Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da. Hiriaren erdi-hegoaldean dago, eta Zarauzko kiroldegiaren atzealde guztia hartuko luke bere gain. Azken 10 urteetan, auzoa izugarri hazi da 2.000tik gora etxebizitza eraiki baitira; horietariko asko txalet edota familiabakarreko etxeak deritzenak. Udal Kiroldegi eraberritua edota Lizardi Institutua bertan daude.

Orain 15-20 urte, zonaldea baratzalde bat zen eta han zegoen Zarauzko Aritzbatalde Futbol Zelaia, gaur egun Astira eraman dutena izen bera hartuz.

## Ikus, gainera 
* Aritzbatalde pilotalekua

## Kanpo estekak
Asti (Zarautz)

**Asti** Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da. Hiriko ekialdean dago eta bertan daude Udal kirol instalakuntzak, hala nola, errugbi eta futboleko zelaiak. Kamioi nahiz autoentzako aparkaleku handiak daude; baita baserri ugari ere. Iraganean, udalak etxebizitza ugari eta tren geltoki berri bat egiteko asmoak ditu, zonaldean auzo erresidentzial bat sortuz, beti ere, Iñurritza biotopo babestua errespetatuz.

## Ikus, gainera 
* Zarautz

## Kanpo estekak
Elkano (Zarautz)

**Elkano** Zarauzko (Gipuzkoa) landa-auzo bat da, hiriko hego-mendebaldean dago, herrigunetik urrun, Indamendi mendiaren magalean. Aiak inguratzen du eta bertan San Pedro baseliza eta jatetxe bat dago.

2016tik pilotaleku berria martxan daukate.

## Demografia 
## Ondarea 
* San Pedro baseliza
* Santa Kruz baseliza

## Ikus, gainera 
* Zarautz

## Kanpo estekak
Itxasmendi

**Itxasmendi** Zarauzko (Gipuzkoa) ekialdeko auzoa da.

A-8 autobideko Zarauzko ekialdeko zein mendebaldeko bidesariak bertan daude. Auzoaren ondoan dagoen Irita lur eremuan, Udalak, parke teknologiko bat, merkatalgune eta hotel bana eraikitzeko lanak hasiko ditu 2009an.

2018 an etxe gehiago,hotelak eta merkatal zentro bat irekiko dute

## Kanpo estekak
Alde Zaharra (Zarautz)

**Zarauzko Alde Zaharra** Zarauzko (Gipuzkoa) mendebaldean dagoen auzoa da, herriko erdigunea eta zerbitzu gehien eskaintzen duena. Bertan udaletxeaz gain, tren geltokia, autobus geltokiak, azoka, Modelo zinema aretoa, tabernak, komertzioak eta banketxeak daude besteak beste.

## Kaletegia 
Ardatz garrantzitsa da San Frantzisko kalea, Santa Klara komentutik Nafarroa kaleraino. Honen perpendikularrak dira Kale nagusia, Gipuzkoaren jarraipena, eta Zigordia kalea. Lege Zaharren plaza (udaletxekoa), Musika plaza, Munoa plaza eta Torre Luzearen parkea topagune nagusiak dira.

Aipatzekoak dira halaber Ipar, Trinidade eta Azara kaleak erdigunean, Herriko Barra hegoaldean Alde Zaharra inguraturik.

## Ondasun nabarmenak 
Zarauzko Alde Zaharreko multzo historikoak Bien de Interés Cultural izendapena du 1994tik. Bertan badira hainbat eraikin babes ezberdina jaso dutenak Eusko Jaurlaritza edo Espainiako Kultura Ministerioaren aldetik.
* Makatzaga jauregia
* Narros jauregia
* Santa Klara komentua
* Santa Maria Erreginaren parrokia
* Torre Luzea
* Zarauzko dorrea
### Portu jauregia 
Portu jauregia edo Zarauzko udaletxea XVII. mendeko eraikin barrokoa da.

Fitxategi:Zarauz - Casa Portu-Ayuntamiento 3.jpg
Fitxategi:Zarauz - Casa Portu-Ayuntamiento 5.jpg
Fitxategi:Porto_jauregia_-_Zarauzko_Alde_Zaharra_-_dekorazioa.jpg
Fitxategi:Porto jauregia - Zarauzko Alde Zaharra - zutabeen bitxikeria.jpg

### Frantziskotarren komentua 
### Dotorekoa etxea 

Fitxategi:Dotorekoa_etxea_-_Zarauzko_Alde_Zaharra_-_armarria_01.jpg
Fitxategi:Dotorekoa_etxea_-_Zarauzko_Alde_Zaharra_-_armarria_02.jpg
Fitxategi:Dotorekoa_etxea_-_Zarauzko_Alde_Zaharra_-_armarria_03.jpg
Fitxategi:Dotorekoa etxea - Zarauzko Alde Zaharra - ikuspegi orokorra.jpg

Juan Ortiz Zarauzkoak eraiki zuen, Castro Urdialesko korregidore zenean. Zarautz familiaren armarria ikus daiteke bertan. Gaur egun Laboral Kutxaren bulegoa dago.

### Modelo Zinema 

Fitxategi:Modelo aretoa - Zarauzko Alde Zaharra - ikuspegi orokorra.jpg

Elipse itxurako eraikin konplexua da, eklektizismoaren erakusgarri. Eusko Jaurlaritzak ondare gisa sailkatua du. "*Cine Modelo*" 1948an eraiki zuten eta, XXI. mendean urteak itxita egon ostean, 2012an berriro martxan ipini zuen Udalak. Musika plazatik gertu dago kokatuta, Zigordia eta Azara kaleek bat egiten duten ingurunean. Modelo aretoa zinema, musika, antzerkia, hitzaldiak eta bestelako emanaldiak egiteko gune nagusia da herrian. 2018an berriztatze lanei ekin zieten, eraiki eta 70 urtetara.

## Herriko merkatua 
Barazki, baserriko produktuak, arrain eta haragia saltzeko azoka XX. mendearen hasierakoa da eta Ramón Cortázarrek eraiki zuen, 1903an zehatz-mehatz. Kale Nagusia eta Zigordia kalearen artean dago kokaturik, bien arteko pasabide batek lotzen dituelarik, alde batean Foruen plaza eta bestean Dorre Luzeako parkea egonda. Elikaduren salmentez gain erakusketak egiteko toki moduan atonduta dago halaber.

## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hiruerreketa

**Hiruerreketa** Zarauzko (Gipuzkoa) auzo bat da, herrigunetik bi kilometrora, Vista Alegre auzotik gertu. Hiriaren hego-mendebaldean dago eta udal-autobusaren 2. linea bertaraino joaten da orduro. Zarauztik Zestoara doan errepidea bertatik igarotzen da, Meagako portua igo baino lehen.

## Ikus, gainera 
* Zarautz

## Kanpo estekak
Mendilauta

**Mendilauta** Zarauzko (Gipuzkoa) itsasertzan dagoen auzoa da. Bertako etxebizitza gehienak, udarako etxebizitzak dira, hau da, urtean zehar hutsik egoten direnak. Besteak beste, John Toshack, Javier Clemente, Mikel Arteta eta Lorena Bernal Mendilautako auzoan dute etxebizitza. Karlos Argiñanok ere, bere jatetxe eta hotela du bertan kokatzen den *Desertu Txikian*.

## Ikus, gainera 
* Zarautz

## Kanpo estekak
Santa Barbara (Zarautz)

**Santa Barbara** Zarauzko (Gipuzkoa) ipar-mendebaldean dagoen auzoa da. Izen bereko mendiko goialdean dago, eta Santa Barbara ermita (1705ean eraikia), Zarautz guztitik ikusten da, 120 metrotara.

Abenduaren 4an ospatzen da Santa Barbara eguna.

[erdian|thumb|300px|[Zarauzko hondartza Santa Barbara menditik.]]

## Done Jakue 
Kostaldeko Done Jakue bidea auzo honetatik igarotzen da, Zarauztik gora datorren erromatar galtzadaren bidez, Vista Alegre auzoaren aldamenetik. Mendebalderantz, Getariara jaisten da bidea, mahastiek estalitako muinoetatik behera..

## Ikus, gainera 
* Zarautz

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Talaimendi

**Talaimendi** Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da. Auzoaren inguruko belardi eta maldetan, Getariako txakoli famatuaren mahastiak daude.

## Azpiegiturak 
Talaimendin kanpinga mendiaren maldetan dago, Zarauzko hondartzaren gainean. Horrez gain, bestelako turismo azpiegiturak (hotel eta ostatuak) daude inguruan.

## Ikus, gainera 
* Zarautz
* Mollarri

## Kanpo estekak
Urteta

**Urteta** Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da. Hiriaren hegoaldean dago, hirigunetik urrun eta Abendaño industriagunetik 2 kilometrora. Itsasotik 100 metrotara dago, eta han daude frontoi bat, elkarte-gastronomiko bat, eta San Sebastian baseliza. Festak urtarrilaren 20an ospatzen ditu auzoak.

## Inguru naturala 
Urteta auzoko lurraldearen zati txiki bat, egun desagerturik dagoen Amiltzuri zahar baserria hain zuzen, Pagoetako natura parkearen barnean dago.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Vista Alegre (Zarautz)

**Vista Alegre** Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da. Hiriaren mendebaldean dago eta altuera handiko eraikinez osatua dago. Hiriguneko auzorik garaiena da, Santa Barbara mendiaren magalean.

## Ondarea 
* Vista Alegre dorrea (1958, Peña Gantxegi eta Juan Maria Encío)
* Torreoia

## Parkea 
Bertan dago Vista Alegreko Parkea, 250 zuhaitz mota ezberdinez osatua, honen barnean Torreoia eraikin neoklasiko itxurakoa ere, 1914an eraikia.

## Ikus, gainera 
* Zarautz

## Kanpo estekak
Aritzbatalde

Aritzbatalde hurrengoetako bat izan daiteke:
# Aritzbatalde: Zarauzko auzo bat.
# Aritzbatalde: Zarauzko udal pilotalekua.
Argençola

**Argençola** Kataluniako udalerria da, Anoia eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 240 biztanle zituen. 47,09&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak 
* Argençola (herriburua)
* Carbasí
* Clariana
* Contrast
* Els Plans de Ferran
* Porquerisses i Albarells
* Rocamora

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Argençolako udalaren webgunea.
Abella de la Conca

**Abella de la Conca** Kataluniako udalerria da, Pallars Jussà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 183 biztanle zituen. 78,27&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Abella de la Concako udalaren webgunea.
Iñurritza

**Iñurritza** edo **San Pelaio** Zarauzko (Gipuzkoa) ekialdean dagoen auzoa da. Iñurritza ibaia auzoa ekialdetik zeharkatzen du; inguruak Iñurritza biotopo babestua osatzen dute. Azken honen alboan, Zarauzko golf zelaia dago, Mendilauta auzoa aldean. Iparraldean beraz Mendilauta, hegoaldean Itxasmendi eta Zelai-Ondo ditu. Mendebalderantz Alde Zaharra dago, eta ekialderantz Orioko bidearen inguruan dauden eremuak.

Auzoko mugak nolabait edukiko ditu Nafarroa kalea iparraldean, hegoaldean Lapurdi kalea eta trenbidea, mendebaldean Etxebeste kalea eta ekialdean Iñurritza ibaia bera.

Auzoan, hainbat etxebizitza eta parke daude, eta oraindik antzinako txalet zaharren aztarnak badaude. Garai batean baratzak zabaltzen ziren villa zahar hauen inguruan.
frameless|440x440px|Iñurritza auzoa, Zarauzko kanpinetik ikusita.|erdian
## Baseliza 
San Pelaio baseliza, Zarauzko zaindariaren omenez izendatua, XIX. mendekoa da. Aurretik tenplu zaharragoa egon zen, 1526an eta 1763an dokumentuta. Gaur egungo eraikina J.J. Belaunzak egin zuen 1850ean, estilo neoklasikoan. Albo batean, Bertsolarien enparantza kokatuta dago, erdian Oteizaren eskultura duelarik.

## Ikastola 
Salbatore Mitxelena ikastola ere bertan dago, 1965ean martxan ipinitakoa eta 7 urte geroago legeztatua. 1987an, 2004an eta 2019an Kilometroak festa antolatu zuten, bigarren aldi hartan Orioko ikastola eta Oteitza Lizeoarekin batera.

Salbatore Mitxelena "Abendats" (1919-1965) fraide frantziskotarra eta poetaren izena darama zentroak.

## Baserriak 
Santos Leunda Eizagirrek 1987an kontatutakoaren arabera, 25 baserri zeuden auzoan garai batean: Izpillak bi, Ploesak, Pikatza, Asierreniak, Benta edo Txotxapaindu (gaurko elkarte gastronomikoa), Landania, Alparketeronia, Hondartxak, Indineo zaharrenea (autopista egin zenean bota zuten), Zubiaurre berri, Zubiaurre zaharra, Etxebeltzia, Amillui, Etxaniz (gaur izen bereko taberna dago bertan), Etxe Txiki, Zauztiñania, Monterua, Pedro Lakumia eta Floresak.

## Jaiak 
Ekainaren 26an auzoko festak ospatzen dira, San Pelaioak alegia, kronologikoki herriko lehenengoak direnak eta nagusiak.

Uztailean, bestela, Sociedad Carballeira elkarteak Galiziako eguna antolatzen du hainbat ekitaldi gastronomiko eta kulturalekin, bertan San Pelaioko belardian.

## Garraioa 
San Pelaio-Zarautz geltokia da herriko bigarrena, Euskotrenek kudeatuta Donostia-Bilbo trenbidean. Halaber, autobus linea gehienek bertan geltoki txikia daukate, trenekotik oso hurbil.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agramunt

**Agramunt** Kataluniako udalerria da, Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.608 biztanle zituen. 79,65&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Agramunteko udalaren webgunea.
Cerdanyola del Vallès

thumb|ezkerrera|Cerdanyola del Vallès

**Cerdanyola del Vallès** Kataluniako udalerria da, Vallès Occidental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 58.747 biztanle zituen.

## Demografia 

File:1991-07-cerdanyola-riu-ripoll.jpg|riu Ripoll
File:14-08-05-cerdanyola-RalfR-005.jpg|riu Sec
File:14-08-05-cerdanyola-RalfR-007.jpg|Plaça Joan Pau II
File:14-08-05-cerdanyola-RalfR-016.jpg|Parc Tecnològic del Vallès
File:14-08-05-cerdanyola-RalfR-029.jpg|Ermita de Santa Maria de les Feixes

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Cerdanyolako udalaren webgunea.
Tiana (Katalunia)

**Tiana** Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 7.590 biztanle zituen. 7,96&nbsp;km²-ko azalera du.

## Auzoak 
* Tiana
* La Virreina

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Tianako udalaren webgunea.
Madril-Barajas aireportua

thumb|width|300px|T4 terminalaren ikuspegia gauez.
**Adolfo Suárez Madril-Barajas aireportua** () (IATA: **MAD**, NAZE: **LEMD**) Madrilgo (Espainia) nazioarteko aireportu nagusia da, 1928an irekia. Espainiako aireporturik handiena da, eta, 2011. eta 2010. urteetan 49&nbsp;milioi bidaiarik baino gehiagok erabili zutelarik, Estatu horretan bidaiari gehien garraiatzen dituena ere bai. Madrilgo udalerrian dago, hiri horren erdigunetik 13 kilometrora, Barajas auzoan.

Iberia aire konpainiaren operazio-toki nagusia da, eta Iberiak bideratzen du aireportuko trafikoaren %&nbsp;60 inguru. 2005. urtean 41.963.197 bidaiari igaro ziren Adolfo Suárez aireportutik: Europako aireportuetan bosgarrena eta mundukoen artean hambigarrena bihurtu zuen kopuru horrek.

2006ko otsailaren 5ean T4 terminala eta lur hartzeko pista berriak martxan jarri ziren, aireportuaren kapazitatea urteko 70.000.000 bidaiarira iristeko. Terminal berria Iberia eta Oneworld taldeko kideek (British Airways, American Airlines eta abar) erabiltzen dute, eta terminal zaharrak Air Europa, SkyTeam eta Star Alliance taldeei utzi zaizkie.

## Hegaldiak 
### Lehenengo terminala (T1) 
### Bigarren terminala (T2) 
### Hirugarren terminala (T3) 
### Laugarren terminala (T4 eta T4S) 
## Bidaiariak 
## Istripuak eta gorabeherak 
* 1972ko irailaren 30ean, Spantax konpainiaren Douglas C-47B EC-AQE hegazkinak lurra jo zuen aireratzean. Gizabanako bat hil zen.
* 1979ko uztailaren 29an, eraso hirukoitz baten barruan, ETA politiko-militarrak bonba leherrarazi zuen. Hiru gizabanako hil ziren.
* 1983ko azaroaren 27an, Avianca konpainiaren 011 hegaldiak lurra jo zuen lurreratzera zihoala. 181 lagun hil ziren.
* 1983ko abenduaren 7an, Iberiaren Boeing 727 hegazkin batek (350 hegaldia), aireratzen ari zela, Aviaco konpainiaren McDonnell Douglas DC-9 hegazkin batekin (134 hegaldia) talka egin zuen. 135 lagun hil ziren.
* 2006ko uztailaren 15ean, Thai Airways International konpainiaren Boeing 747-400 HS-TGY hegazkinak (TG943 hegaldia) Air France konpainiaren ERJ-145 hegazkinarekin talka egin zuen. Ez zen zauriturik izan.
* 2006ko abenduaren 30ean, ETAk lehergailua zartarazi zuen 4. terminaleko aparkalekuaren D moduluan. Bi lagun hil ziren.
* 2008ko abuztuaren 20an, Spanair konpainiaren 5022 hegaldiak lurra jo zuen aireratu eta berehala. 154 lagun hil ziren.
* 2010eko abenduaren 3an, Espainiako aire trafikoaren kontrolatzaile guztiek egindako greba basatian, Madril–Barajas aireportua itxita geratu zen. Espainiako Gobernuak Espainiako Armadari baimena eman zion aire trafikoa kontrolatzeko eragiketak bere esku har zitzan. Abenduaren 4ko goizean, alerta egoera deklaratu zuen Gobernuak, eta kontrolatzaileei lanera itzultzeko agindu. Handik lasterrera, kontrolatzaileak lanera itzultzen hasi ziren, eta greba bertan behera utzi zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Munduko aireporturik erabilienak bidaiarien arabera

## Kanpo estekak 
*  Aenaren web gunean informazioa
Arres

**Arres** Arango udalerria da, hizkuntzaz eta kulturaz Okzitanian eta administrazioz Katalunian eta Lleidako probintzian kokatutakoa. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 68 biztanle zituen. 11,6&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Oin (unitatea)

**Oina** giza oin baten luzerari dagokion luzera-unitatea da, hau da, hogeita hamar zentimetro baino gehixeago.

## Oin erromatarra edo *pes monetalis* 
Oin erromatarra neurri erromatarreko unitate zahar bat da, 0,296 m.

Hainbat garaitako testu arauemaile eta tekniko ugaritan aipatzen da, hala nola XII. Tauletan (K.a. 450) (Cornell 1999, 318 eta hur.), Augusto eta Neronen hirigintza arauetan (K. o. I.), Trajano (K. o. II), Zenonen Konstituzioan (erromatar hirigintza-zuzenbideko arau garrantzitsuena), Vitruvio eta Plinio Zaharraren idazkietan, etab.

Eredu ofiziala edo patroia Erromako Juno Moneta tenpluan gordetako *pes monetalis* zen. Haren neurria Herkulanon aurkitutako brontzezko eta hezurrezko erregeletan egiazta daiteke, Ostiako portuan aurkitutako ontzigile baten hileta-estelan, eta Leptis Magna hiri libiarreko merkatuan aurkitutako taula batean, non I. mendean indarrean zeuden luzera-neurriak agertzen diren.

Marko Aurelioren zutabeak ehun oin ditu, oinaren neurriaren arabera 29,617 m-ko alduera duela esaten da.

## Oin karolingiarra edo p*es drusicus* 
Erromatar Inperioko probintzietan *pes drusicus* izeneko neurria erabiltzen zen, Neron Klaudio Drusoren oinaren neurria, 0,334 m. Drusoren aurretik ere ezaguna zen neurria.

## Euskal Herrian 
''"Garai artan, neurriak izaten zituzten kana, oiña, ontzia ta liñera. Kana izaten da larogei ta lau zentimetro bi milimetro gutxiago, ta ogei ta amasei ontza. Oiñak dauzka amabi ontza ta ogei ta zortzi zentimetro bi milimetro gutxiago. Ontzak, amabi liñera ta bi zentimetro t'erdi milimetro bat gutxiago. Auek dira euskal errietako lengo neurri zarrak.",* Arrizabalo, Jose Manuel

## Nazioarteko Unitate Sistema 
XIX. mendera arte, herrialde bakoitzak, bai eta eskualde bakoitzak ere, unitate-sistema propioa zuen; askotan, izendapen berak, leku batean edo bestean, balio desberdinari egiten zion erreferentzia. Neurri Unibertsal baten beharra ikusi zen eta hainbat estatu partaideen ordezkariak *Pisu eta Neurrien Batzar Orokorrean'' bildu izan dira azken mendeetan zehar, neurri hauen inguruko erabakiak hartzeko eta arauak finkatzeko. Gaur egun munduan zehar gehien erabiltzen den unitate-sistema Nazioarteko Unitate Sistema (SI sistema) da.

Pisu eta Neurrien Nazioarteko Batzordeak ez du arrazoirik ikusten oina erabiltzen jarraitzeko lan zientifiko eta tekniko modernoetan.

## Ikus, gainera 
* Milia
* Itsas milia
* Yarda
* Hazbete

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alins

**Alins** edo **Alins de Vallferrera** Kataluniako iparraldeko udalerri mugakidea da, Pallars Sobirà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua, Andorra eta Okzitaniarekiko mugan. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 265 biztanle zituen. 183,19&nbsp;km²-ko azalera du.

Ohiko abiapuntua da Pica d'Estats mendira igotzeko.

## Herriak 
* Ainet de Besan.
* Araós.
* Àreu.
* Besan.
* Norís.
* Buiro eta Virós (biztanlerik gabe).

## Geografia 
### Ingurune naturala 
Ekialdeko Pirinioetako ingurune naturalean kokatuta dago, Alt Pirineuko Parke Naturalaren esparruaren barruan. Aipatzekoak dira Circ de Baborte, Circ de Baiau, Pla de Boet, Vall principal de la Noguera de Vallferrera eta Vall de la Noguera de Tor izeneko zirku eta ibarrak.

Halaber, udalerriak borda eta aterpetxe hauek ditu: Cabana de Basello, Cabana de Boet, Refugi del Cinquantenari, Refugi del Gall Fer, Refugi Josep Maria Montfort eta Refugi de Vall Ferrera.

### Mugakideak 
Pallars Sobirà eskualde bereko udalerri mugakideak honako hauek ditu: Hegoaldean Farrera, mendebaldean Esterri de Cardós, Vall de Cardós eta Tírvia eta ipar-mendebaldean Lladorre. Bestela, ipar-ekialdean Ausat (Ariège), ekialdean Andorrako printzerria eta hego-ekialdean Les Valls de Valira (Alt Urgell) ditu.

## Demografia 
## Ondare arkitektonikoa 
### Erlijiosoa 
Arte erromanikoaren adibide ugari topatu daiteke Alinsen, guztiz edo partzialki mota honetakoak diren 19 eliza hauetan:
* Sant Julià d'Ainet de Besan
* Sant Martí d'Alins
* Sant Quirze d'Alins
* Sant Vicenç d'Alins
* Sant Esteve d'Araós
* Sant Francesc d'Araós
* Sant Joan d'Àreu
* Santa Maria de Besan
* Sant Miquel de Besan
* Santa Maria de Buiro
* Mare de Déu de Montserrat de Casa Coix
* Sant Ramon de Casa Ramonet
* Sant Feliu de la Força d'Àreu
* Sant Pere de la Força (de Tor)
* Sant Serni de Norís
* Sant Ambròs de Tor
* Sant Pere de Tor
* Santa Maria de la Torre
* Sant Lliser de Virós

Azkenik, Creu de terme d'Alins izeneko gurutzea ere nabarmentzekoa da.

### Zibila 
Erdi Aroko bataila eta gorabehera ugariren lekuko dira gaur egun arte iritsi diren osorik edo zatika ondorengo gaztelu eta eraikinak: Força d'Alins, Força d'Araós, Força d'Àreu, Castell de Tor eta Colomar de la Torre de les Bruixes.

Halaber, aipatzekoak dira Serradora i Molí Fariner d'Àreu zerrategi eta errota.

## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda
* Erromanikoa Katalunian

## Kanpo estekak 
*  Alinsko udalaren webgunea.
Sant Agustí de Lluçanès

**Sant Agustí de Lluçanès** Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 101 biztanle zituen. 13,38&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Sant Cugat del Vallès

**Sant Cugat del Vallès** Bartzelonako udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 79.253 biztanle zituen. 48,2&nbsp;km²-ko azalera du.

## Ondarea 
* Sant Cugateko monasterioa

## Demografia 
## Iruditegia 

Irudi:Estació de Sant Cugat.JPG|Tren geltokia.
Irudi:Mercat Pere San.JPG|Pere san merkatua.
Irudi:Panoràmica Aplec de Sant Cugat.jpg|Sant Cugateko monasterioaren aurrean sardanak dantzatuz.
Irudi:Sant Cugat - Casa Lluch.JPG|Lluch etxea.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Vilobí del Penedès

**Vilobí del Penedès** Kataluniako udalerria da, Alt Penedès eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatuta dagoena. 9,34&nbsp;km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.112 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
Hiru herritan banaturik dago:

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Vilobí del Penedèsi buruzko informazioa
Solsona

**Solsona** Kataluniako udalerria da, Solsonès eskualdeko hiriburua dena eta Lleidako probintzian ere kokatua. Barruti judizialeko burua da eta eskualdeari izena ematen dio.

Ezagunak dira bertako erraldoiak, irailean ospatu ohi den *Festa Major* (jai nagusia) jaian eta ihauterietan ateratzen direnak. Solsonako katedrala Solsonako elizbarrutiaren egoitza da.

## Historia 
ezkerrera|thumb|300px|Solsonako Katedrala

Neolitiko garairako bazeuden Solsonako lehen biztanleak. X. mendetik aurrera, herria handituz eraikitzen joan ziren monasterio eta gazteluaren inguruan. Erdigune historikoak Erdi Aroko aztarnak ditu oraindik, harresiaren zatiak ere ikus daitezkeelarik.

## Folklorea 
Solsonarrei *mata-rucs* (asto-hiltzaileak) deitu ohi zaie; kondaira batek dioenez, kanpandorrean zeuden landare batzuk jateko eman nahi zizkion abeltzain batek bere astoari, eta landarea jaitsi beharrean astoa igo zuen soka bat baliatuz, hura urkatu eta ito arte.

Kondaira hau urtero oroitarazten dute *carnestoltes* (ihauteriak) jaietan. Jai hauetan kanpandorretik astoa zintzilikatzen dute, hura txiza egiten hasten delarik.

## Biztanleriaren bilakaera 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Solsonako Udalaren webgunea
*  Festa Major de Solsona (Solsonako Jai Nagusia)
*  Solsonako Ihauteriak
Soriguera

**Soriguera** Kataluniako udalerria da, Pallars Sobirà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 370 biztanle zituen. 106,4&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Tornabous

**Tornabous** Kataluniako udalerria da, Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatutakoa.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 857 biztanle zituen. 24,2&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Pertsonaia ezagunak 
* Lluís Companys (1882-1940), politikari eta Generalitateko 123. presidentea izandakoa.

## Kanpo estekak 
* Tornabouseko udal webgunea
La Vall de Boí

**La Vall de Boí** Kataluniako udalerria da, Alta Ribagorça eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.090 biztanle zituen eta 219.49&nbsp;km²-ko azalera du.

Udalerriak biltzen duen eliza erromaniko multzo famatua UNESCOk izendatu zuen Gizateriaren Ondare 2000. urtean.

## Herriak 
# **Barruer**a: 212 biztanle (2006).
# **Boí**: 224.
# **Cabanasses, les**: 7.
# **Caldes de Boí**: 3.
# **Carde**t: 11.
# **Cóll**: 40.
# **Durro**: 105.
# **Erill la Vall**: 87.
# '''Plà de l'Ermita**: 103.
# **Saraís**: 8.
# **Taüll''': 262.

## Demografia 
## Monumentuak 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalerriaren webgunea
Vilafranca del Penedès

**Vilafranca del Penedès** Kataluniako hiria da, Alt Penedès eskualdeko hiriburua dena. Bartzelonako probintzian dago.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 38.425 biztanle zituen. 19,65&nbsp;km²-ko azalera du.

## Mugakideak 
Iparraldean Les Cabanyes, ekialdean Sant Cugat Sesgarrigues, hegoaldean Olèrdola eta mendebaldean Santa Margarida i els Monjos eta Pacs del Penedès mugakide ditu.

## Demografia 
## Ardoa 
thumb|ezkerrera|Mas La Planako mahastiak.

**Vilafranca** da Penedèseko ardoaren ekoizle handiena eta izendapen honen lurraldearen hiriburua. Zehazki, "Bodegas Torres" enpresa beteranoa upelategirik handiena da udalerrian.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Casteller

## Kanpo estekak 
* Vilafrancako udal webgunea
* Castellers de Vilafranca
* Bodegas Torres
Vallfogona de Balaguer

**Vallfogona de Balaguer** Kataluniako udalerria da, Noguera eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.769 biztanle zituen (1.867 2017an). 27&nbsp;km²-ko azalera du. Herrigunearekin batera, L'Hostal Nou i la Codosa eta La Ràpita auzoak ditu.

Segre ibaiaren ezkerraldean dago kokatuta.

## Kokapena 
Ipar-mendebaldean Balaguer, ipar-ekialdean La Sentiu de Sió, ekialdean Bellcaire d'Urgell, hego-ekialdean Linyola, hegoaldean Bellvís eta hego-mendebaldean Térmens udalerriak mugakide ditu.

## Demografia 
## Ondarea 
* Ca l'Alegret, Cal Coronel, Cal Foriola eta Cal Santdiumenge.
* Castell de la Ràpita
* Creu de terme de la Ràpita
* Ermita de Santa Margarida eta Església de la Sagrada Família (La Ràpita).
* Estació de Vallfogona de Balaguer
* Mas Solsona

## Pertsona ezagunak 
* Meritxell Serret (1975-), Generalitateko kontseilari erbesteratua.

## Festa tradizionalak 
* La Festa Major del Roser: maiatzaren bigarren igandean.
* La revetlla de Sant Joan: ekainaren 23an.
* La Festa de les Cassoles: irailaren 11an.
* La Festa Major de Sant Miquel: irailaren 29aren ondorengo asteburuan.

## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalerriari buruzko informazioa Kataluniako Generalitatearen webgunea.
Verdú

**Verdú** Kataluniako udalerria da, Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.025 biztanle zituen. 35,8&nbsp;km²-ko azalera du.

Plaza nagusian kokatuta zegoen Jostailu eta Automaten Museoa

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda
*Jokoenea

## Kanpo estekak 
*  Verdúko udalaren webgunea.
Vielha e Mijaran

**Vielha e Mijaran** Arango udalerria da, hizkuntzaz eta kulturaz Okzitanian eta administrazioz Katalunian eta Lleidako probintzian kokatutakoa. Vielha eskualdeko hiriburua da.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.710 biztanle zituen eta 211.7&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak 
# **Arròs** (95 biztanle 2001ean).
# **Aubèrt** (104).
# **Betlan** (24).
# **Betren** (376).
# **Casarilh** (64).
# **Casau** (87).
# **Escunhau** (89).
# **Gausac** (555).
# **Mont** (25).
# **Montcorbau** (17).
# **Vielha e Mijaran** (2.620).
# **Vila** (30).
# **Vilac** (147).

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda
* Biella

## Kanpo estekak 
*  Udal webgunea
*  Vielhako gida turistikoa
Vilanova del Vallès

**Vilanova del Vallès** Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.654 biztanle zituen. 15,2&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Naut Aran

**Naut Aran** Arango ekialdean dagoen udalerria da, hizkuntzaz eta kulturaz Okzitanian eta administrazioz Katalunian eta Lleidako probintzian kokatutakoa.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.740 biztanle zituen, eta 1.764 2016an. 225,8&nbsp;km²-ko azalera du.

Baqueira Bereteko eski-estazioa bertan dago, bai eta Arties herria ere.

## Geografia 
### Mugakideak 
Iparraldean Sentein eta Bonac udalerri frantziar okzitaniarrak (Arièja departamenduan), ekialdean Espot udalerria (Pallars Sobirà eskualdean), hegoaldean Barruera herria (La Vall de Boí udalerrian) eta Vilaller udalerria (biak ala biak Alta Ribagorça eskualdean) eta mendebaldean Vielha e Mijaran eta Canejan udalerri arandarrak.

### Inguru naturala 
Noguera Pallaresa ibaia bertan sortzen da, Plan de Beret-en, eta hegoalderantz Segre ibaian amaitzen da, Ebroko adarra dena. Halaber, Garona ibaia leku berean sortzen da, eta ipar-mendebalderalderantz abiatuta Ozeano Atlantikoan itsasoratzen da.

Montardo (2.833 m) mendira bestela iristen da Arties herritik, Restancako aterpetxetik igarotzen. Besiberri Iparraldea (3.008 m) tontorrera ere aterpetxe horretatik irits daiteke. Halaber, Colomers (mendia) edo Gran Tuca de Colomers (2.933 m) eta izen bereko lakua (Estany de Colomers) udalerri honetan daude, Banhs de Tredòs-etik abiatuta irisgarriak direnak. Azkenik, Tuc de Mauberme (2.880 m), Tuc de Barlonguèria (2.802 m) eta Tuc de Baciver (2.644 m) ere aipatzekoak dira.

## Herriak 
* Arties: 445 biztanle 2003an.
* Garòs: 142 biz.
* Salardú (herriburua): 452 biz. (2005).
* Gessa: 137 biz. (2005).
* Tredòs: 100 biz. inguru.
* Montgarri: 4 biz. (2009).
* Bagergue: 102 biz.
* Unha: 112 biz. (2010).

## Demografia 
## Kultura ondarea 
* Sant Andreu de Salardú eliza erromanikoa (XII. mendekoa).
* Santa Eulàlia d'Unha eliza erromanikoa.
* Santa Maria d'Arties, momunmentu historiko-artistikoa, Artieseko herrigunean.
* Sant Joan d'Arties eliza gotikoa.
* Casa Portolà d'Arties, XVI. mendekoa, Gaspar de Portolà-ren familiakoa.
* Montgarriko santutegi erromanikoa, Noguera Pallaresa ibaiaren ezkerraldean.

## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Naut Arango udalaren webgunea.
Oliana

**Oliana** Kataluniako udalerria da, Alt Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.976 biztanle zituen. 32,38&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Balaguer

**Balaguer** Kataluniako udalerria da, Noguera eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburua eta probintziako bigarren udalerririk populatuena da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 16.779 biztanle zituen. 57.3 km2-ko azalera du.

Segre ibaiak udalerria zeharkatzen du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda
* Formós gaztelua

## Kanpo estekak 
*  Balaguerreko Udal webgunea
Bellcaire d'Urgell

'''Bellcaire d'Urgell''' Kataluniako udalerria da, Noguera eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 1.284 biztanle zituen. 31,4&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Bellcaire d'Urgellko udalaren webgunea.
Castelldans

**Castelldans** Kataluniako udalerria da, Garrigues eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 1.029 biztanle zituen. 65,07&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castelldanseko udalaren webgunea.
Josa i Tuixén

**Josa i Tuixén** Kataluniako iparraldeko udalerri bat da, Alt Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko erroldan 155 biztanle zituen. 68,16 km² ditu.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Josa i Tuixéngo udalaren webgunea.
Les

**Les** Arango ipar-mendebaldeko udalerri bat da, hizkuntzaz eta kulturaz Okzitanian eta administrazioz Katalunian eta Lleidako probintzian kokatua. 23,5 km² ditu, eta 2009ko erroldan 979 biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Xenofobia

[thumb|200px|[Karikatura honek gizon txinatar bat kriminal bat bezala irudikatzen du, Amerikako Estatu Batuak, 1899ko.]]
[thumb|250px|[Ameriketako Estatu Batuak eta Mexiko arteko muga|AEB eta Mexikoren arteko muga Kaliforniako San Diegoren ezkerrean eta Tijuana Mexikon eskuinean.]]
**Xenofobia** atzerritarrei, beste talde etnikoei edota kultura arrotzeko pertsonei mesfidantza, gorrotoa, arbuioa eta fobia eragiten duen aurreiritzi bat da. XX. mendearen amaiera aldera oldarkor agertu da, talde etnikoak elkarrekin bizi diren hainbat gizarte eta tokitan. Arrazismoa bezala, xenofobia norberarena ez den kultura ororen arbuioan eta baztertzean oinarritutako ideologia bat da. Segregazio kulturala aldarrikatzen du eta atzerritarrak eta immigranteak asimilazio soziokulturalaren bidez onartzen ditu soilik.

Xenofobia aurreiritzi historiko, linguistiko, erlijioso, kultural eta nazionaletan oinarritzen da, talde etniko ezberdinen erabateko eta nahitaezko banantzea justifikatzeko, norberaren identitatea ez galtzeko. Aurreiritzi hauek botere ekonomiko eta politikoarekin nahastuz gero, gehiengoaren xenofobiak atzerritar immigranteak arbuiatu eta baztertzen ditu, errekurtso existentzialetarako aurkari bezala ikusten baititu.

XX. mendeko amaierako krisi sozioekonomikoek ekintza xenofoboak ugaritu dituzte hainbat herrialdetan, pintada, pankarta, foileto, diskurtso eta kanpainetatik, eraso indibidual edota kolektibo, apropos eragindako dute, lintxamendu, hilketa eta garbiketa etnikoetaraino izan daitezkeenak.

## Kanpo estekak
Quattrocento

**Quattrocento**a (italieraz *laurehun*) europar ingurune artistikoko arorik garrantzitsuenetariko bat da. XV. mendekoa da  eta Pizkunde izenaz ezaguna den mugimenduaren lehen fasea izan zen.

[320px|thumb|*Birjina eta haurra*, [Domenico Venezianoren lana]]
**Lehen Pizkundea**, **Pizkunde goiztiarra** edota **Pizkunde behera** izenarekin ere ezaguna da eta Italian kokatzen da. Garai artan, artistak anonimo izateari utzi zion.

**Quattrocento** hitz italiarra da horreal esaten abita italieraz larehun, XV. mendeko urteak, hain zuzen. Antzinatasuna baloratzen hasi zen, eta greziar eta erromatar arte klasikoan bilatzen dira ereduak. Baina artista eta intelektual berri horiek ez dute garai mitiko hori imitatu nahi, gainditu baizik.

Gizakia ere baloratzen hasten da (humanismoa). Horren emaitza giza irudia gai gisa irudikatzea da, bia eta antzinako jainko-jainkosak, eta gauzak diren bezala imitatzea bilatzen da (anatomia, sakontasuna, proportzioa, perspektiba...). eta XVI. mendean, bertan sortuatko Pizkundea Europa osora zabalduko da.   

## Florentzia, iturria 
Medici familia bildumagile ospetsuaren diruak eta botereak pizkundea Florentzian garatzea ahalbidetu zuten.

* Konstantinopolis/Bizantzio erori ondoren (1453), jakintsu eta artista bizantziarrek turkiarrengandik ihesi Italiara heldu ziren, Florentzia, Venezia eta beste hiri-estatuetan ezartzeko.

* Erdi Aroan italiar hiriguneek bildutako aberastasunak (Italiak Mediterraneoan merkataritzarako duen kokapen estrategikoagatik), diruaren eta informazio kulturalaren ugaritasuna ahalbidetu zuen. Ugaritasun horri esker arteen aldeko mugimendu bat sortu zen. Aita Santuak berak Vatikano Hiriaren edertzea finantziatu zuen.

## Oharrak 
Erdi Aroaren amaiera finkatzeko hiru  data ezberdin hartu izna dira  kontuan europako puntu desberdinetan. Espainai, data hori Amerika aurkitu zeneko urtea da, 1492; Eurpa Mediterraneoko beste herrialdeetan, Bizanzio Otomandar Inperioaren eskuetan geratu zeneko urtea, 1453; Herrialde protestanteetan, Erroformaren hasiera (1517) izan daiteke Aro Modernoaren abiapuntua.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Quattrocento». Más de arte
* Quattrocento italiano Blogs UA. Universitat d'Alacant
* INSR. Istituto Nazionale di Studi sul Rinascimento
Clyde Tombaugh

eskuinera|thumb|Clyde Tombaugh**Clyde William Tombaugh** (Streator (Illinois) 1906ko Otsailaren 4an – Las Cruces (Mexiko Berria) 1997ko urtarrilaren 17an). 1930. urtean Pluton planeta nanoa aurkitu zuen estatubatuar astronomoa zen.

Tombaugh-ek, Lowell Behatokian egiten zuen lan, Flagstaffen (Arizona). Han, Neptuno baino urrunago dauden gorpuak sistematikoki bilatzen zituen. Tombaugh-ek, X Planetaren bila zebilen, balizko planeta bat Neptunorekin grabitatorioki interakzionatuz Neptunoren orbitaren xehetasunak azalduko zituena. X Planetaren existentzia Percival Lowell eta William Pickering-ek iragarri zuten.

Plutoi planetak Pluton Jainko Erromatarrarengandik hartu zuen izena. Plutoi Jainkoa, hildakoen jainkoa zen eta ikustezina bihurtzeko ahalmena zuen.
 
1931. urtean aurkitu zuten asteroideak, 1604 Tombaugh izena hartu zuen Tombaugh astronomoaren omenez. Tombaugh-ek 14 asteroide aurkitu zituen. Honako hauek dira berak aurkitutako asteroideak:
Mendiguren

**Mendiguren** Gasteizko udalerria osatzen duen herrietako bat da. Gasteizen iparraldean dago, Etxabarri-Ibiña eta Arangizen ondoan. Gasteizko udalerriaren iparraldean dago, A-622 errepidetik hurbil eta Araka mendiaren alboan.

## Geografia 
Autobidea eraiki zenean herria bitan banaturik geratu zen, etxe batzuk herriaren gune nagusitik at geratu ziren.
Iturrizabaleta ibaia nahiko kutsatuta dago aurreko kilometroetan dauden isuriak direla medio.

## Historia 
Herriaren izena, bere horretan, ***Mendiguren***, 1025. urteko datazioa duen Donemiliagako goldean aipatzen da.

1975. urtera arte Mendiguren Forondako Udalaren esku egon zen. Handik aurrera, Forondako Udalaren esku zeuden herri guztiak Gasteizkoaren eskura iragan ziren.

## Demografia 
## Jaiak 
Bertako jaiak iraileko 3. igandean ospatzen dira baina ohitura galtzen ari da.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Mendiguren (Araba) baskula.jpg|Baskula
Fitxategi:Mendiguren 08.jpg|Administrazio batzarraren etxea
Fitxategi:Mendiguren - Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora 07.jpg|Eliza
Fitxategi:Mendiguren - Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora 02.jpg|Elizaren atzealdea
Fitxategi:Mendiguren - Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora 04.jpg|Elizako leihoa
Fitxategi:Mendiguren - Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora, portada 1.jpg|Elizako ataria
Fitxategi:Mendiguren - Iglesia de la Asunción de Nuestra Señora, portada 2.jpg|Elizako atariko kapitelak

## Kanpo estekak
Apodaka

**Apodaka** Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua, Forondaren eta Etxabarri-Ibiñaren ondoan.

## Historia 
Toponimoaren lekukotasunik zaharrena 1025. urteko datazioa duen Donemiliagako goldean topatu da: ***Apodaca***.

Gaur egun, *Askoa baseliza* edo *Azkue baseliza* zegoen tokian Maltako Ordenaren zaldun tenplarioen herrixka bat existitu izan zen. Herrixka horren hondarrek XIX. mendera arte iraun zuten.

*Askoa* hori XIII. mendean *Aysecoa* bezala idatzi zen, Jerónimo Aznar Calahorrako katedraleko gotzainaren kartan horrelaxe dokumentatu zen. 

XIX. mendean *Azcue* bezala.

## Demografia 
## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

## Ondasun nabarmenak 
* San Martin eliza
* Askoako Andre Mariaren baseliza

Fitxategi:Apodaka (Araba) gizarte etxea.jpg|Gizarte etxea
Fitxategi:Apodaka (Araba) eskola zaharra.jpg|Eskola zaharra
Fitxategi:Apodaka (Araba) bolatokia.jpg|Bolatokia
Fitxategi:Apodaka (Araba) San Martin eliza.jpg|San Martin eliza
Fitxategi:Apodaka (Araba) frontoia eta eliza.jpg|Frontoia

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa.

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Arangiz

**Arangiz** (ofizialki *Aránguiz / Arangiz*) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da. Gasteiz iparraldean dago, Ihurre, Abetxuku, Araka eta Mendigurenen ondoan. 511 metrotara dago. Gasteiz hirigunetik 6,5 kilometrora dago ipar-mendebaldeko norabidean. Iruñea eta Bilboko autobideak batzen diren lotunetik gertu dago eta 1975 arte Foronda udalerriko auzoa izan zen.

## Historia 
Herriaren izena 1025. urteko datazioa duen Donemiliagako goldean horrelaxe aipatzen da: ***Arangiz***.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 
San Pedroko elizak elementu gotikoak eta erromanikoak ditu. Elizaren erretaulak barrokoak dira.thumb|Arangiz herriko eliza
Fitxategi:Aránguiz - Iglesia de San Pedro Apóstol 10.jpg
Fitxategi:Aránguiz - Iglesia de San Pedro Apóstol 08.jpg
Fitxategi:Aránguiz - Iglesia de San Pedro Apóstol 07.jpg

## Jaiak 
Herriak ekainaren 29an ospatzen ditu jaiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Domaikia

**Domaikia** (azentua lehen silaban) Araban kokatuta dagoen herri bat da, Zuiako Kuadrillan. Gainera, Zuiako udalerria eratzen duten herrietariko bat da. 652 metrotara kokaturik dago. 

## Demografia 
## Jaiak eta ospakizunak 
* Abuztuaren 24, Bartolome Deuna

## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Monumentu erlijiosoak 
* Bartolome Deunaren eliza

## Argazki galeria 

Fitxategi:Iturria eta garbilekua, Domaika (Zuia, Araba).jpg|Iturria eta garbilekua
Fitxategi:San Bartolome eliza, Domaika (Zuia, Araba).jpg|San Bartolome eliza
Fitxategi:Domaikia (Zuia) 07.jpg|Herriko baserri bat

## Kondairak 
* Piztia

## Kanpo estekak 
*  Domaikia, Zuiako Kuadrillaren webgune zaharrean
* Domaikia, Zuiako udalaren web orri berrian: https://web.archive.org/web/20230427210656/https://www.zuia.eus/Herriak/Domaikia
DYA

**DYA** (, euskaraz: Gelditu eta Lagundu) errepidean osasun laguntza emateko gobernuz kanpoko erakunde bat da, eta 1966. urteaz geroztik dihardu lanean, inolako irabazi asmorik gabe, Hego Euskal Herriko errepideetan gidariek seguruago zirkula dezaten laguntzen. Hasiera batean, errepideetan gertatutako istripuetan soilik laguntzen zuten; hala ere, gaur egun, edozein larrialdi medikori aurre egiten diote. Juan Antonio Usparitzak sortu zuen Bizkaian, eta geroztik Espainiara eta Filipinetara hedatu da elkartea.

Euskal Herrian, Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroako Foru Erkidegoan ditu bere ordezkaritza eta anbulantziak, lau azpi-elkartetan banatuta: DYA Araba, DYA Bizkaia, DYA Gipuzkoa eta DYA Nafarroa.

## Jarduerak 
Elkartea sortzeko arrazoi nagusiak bi izan ziren:
* Istripu edo matxura kasuetan gidariek gero eta gutxiago laguntzen zioten elkarri.
* Ez zegoen istripua zuten pertsonei modu arautu, metodiko, seguru eta eraginkorrean laguntzeko modurik eta hauek eramateko ardura zuen inolako anbulantzia-zerbitzurik.

Horregatik, 1966. urteaz geroztik DYAren bereizgarri diren anbulantzia horiak probintziako txoko guztietatik ibiltzen dira egunero, beren laguntza beharrezkoa den lekura minutu gutxitan heldu ahal izateko.

Bestalde, DYAk edozein motatako pazienteak (istripua izan dutenak edota gaixo daudenak) laguntzeko eta garraiatzeko zereginaz gain, ondoko egitekoak ere betetzen ditu: bide-heziketari, bolantean izan behar den ardurari eta lehen laguntzei buruzko ikastaro eta mintegi ugari antolatzen ditu; adinekoak eta minusbaliatuak eramaten ditu; eta duela gutxi, traumatismo ondoko asaldura psikologikoak dituzten trafiko-istripuetako biktimei eta beren familiakoei laguntzeko kabinete psikologikoa eratu du.
 
Horregatik guztiarengatik, DYAk laguntzaren esparruan eta esparru sozial eta humanitarioan egindako lanagatik sari eta goraipamen ugari jaso du.

Fitxategi:DYAako_Donostiako_anbulantzia.jpg|Donostiako DYAren anbulantzia bat.
Fitxategi:Rubber_bracelet_(DYA).jpg|eskuinera|Alkohola edan ostean gidatzearen aurkako DYA-ren "ALK-STOP" eskumuturrekoa.
Fitxategi:Statue of Juan Antonio Usparitza.JPG|DYA-ko sortzaile Juan Antonio Usparitzaren omenezko estatua Bilbon.

## Kanpo estekak 
* DYAren webgune ofiziala
* DYA Gipuzkoaren webgune ofiziala
Agullana

**Agullana** Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 812 biztanle zituen. 27,72&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Agullana
* L´Estrada

## Demografia 

## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Agullanako udalaren webgunea.
Albons

**Albons** Kataluniako udalerria da, Baix Empordà eskualdean eta Gironako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 687 biztanle zituen. 11,12&nbsp;km²-ko azalera du.

## Ondarea 
* Sant Cugat eliza erromanikoa.
* Sant Grau baseliza erromanikoa
* Albonsko Gaztelua, Erdi Aroan eraikia.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Albonsko udalaren webgunea.