open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Belfield (Dublin)

**Belfield** Irlandako Dublin hiriburuaren hegoaldeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. Donnybrook, Ballsbridge, Clonskeagh, Goatstown eta Stillorgan auzuneekin muga egiten du.

Bertan Dublingo Unibertsitatearen Campus nagusia dago.

## Kanpo estekak
Biosintesi

**Biosintesia** gai kimikoen sintesia da, izaki bizidunek egina. Energiari (ATP gehienetan) eta hainbat entzimari eta koentzimari esker izaten du izakiak biosintesirako gaitasuna; izaki bizidunen ezaugarri nagusietakoa da, horri esker eratzen eta berritzen baitira zelulak eta zelulen osagaiak. Metabolismoaren oinarrizko prozesuetako bat da eta izaki bizidunaren organismoan bertan gertatu ohi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thiomargarita namibiensis

***Thiomargarita namibiensis*** proteobakterio Gram negatiboa da, Namibiako ozeanoaren plataforma kontinentalaren sedimentuetan hedatuta aurkitu daitekeena (hortik bere izena) eta gune zehatzetara murriztuta handik at, adibidez, Mexikoko golkoan. Oro har, Namibian habitata dominatzen du. Hala ere, *Beggiatoa* eta *Thioploca* generoekin aurkitzen da, hauek kopuru txikiagoan daudelarik. Inoiz aurkitu den bakteriorik handiena da (100 - 300 µm) eta *Thiomargarita namibiensis*-en zelulak giza begirako ikusgarriak izan ohi dira.

*Thiomargarita* hitzak, “sufrezko perla” esan nahi du. Honek, agertzen diren zelulei egiten die erreferentzia, argi intzidentea barreiatzen duten sufrezko granulu mikroskopikoak baitituzte, zeintzuek zelulari perla-koloreko distira ematen dioten. Baldintza honetan, oxigenoaren metabolismoak lehentasuna dauka.
thumb|*Thiomargarita nambiensis*en metabolismoa
*T. namibiensis-*en bakuoloak, hidrogeno sulfuroa eta nitratoa metatzeaz gain, beste funtzio bat ere badu: polifosfatoen (hala nola, ATPa) metaketa. Polifosfatoak organismo guztien energia bitartekaria dira, baina gutxi dira metatzeko gai direnak. Ohiko baldintza anaerobiotan, beraz, bakuoloetako nitratoa elektroi-hartzaile gisa erabiltzen da, polifosfatoak energia-iturria direlarik. Baldintza aerobioetan, bestalde, bakterioak sulfuroa erabiltzen du elektroi-emaile gisa eta eraginkorragoa den oxigenoaren metabolismoa erabilita polifosfatoak eta nitratoak biltegiratzeko aukera dauka. Azken hau horrela, *T. namibiensis* konposatuen eskasian denbora luzez moldatzeko gai da, batez ere, hidrogeno sulfuroan aberatsak diren lohiak, beste hainbat organismorentzat ordea hilgarria liratekeenak.

Bere nitxo ekologikoak bere elektroi-emailea eta -hartzailea kopuru handitan biltegiratzeko ahalmena ematen diola dirudi, bere bizi-iraupen handiarekin batera. *T. nambiensis* sufre eta nitrogenoaren zikloaren parte da. Gainera, sulfuroari dagokiola (elektroi-emailea) ez da ikusi honen kontzentrazio jaitsiera sedimentu hondoetatik itsasoko ura arteko bidean, hots, bakterioaren bizi gunean. Hau, arraroa izan daiteke, izan ere, bere metabolismoan sulfuroa kontsumitzen baitu. Baina, baldintza aerobioetan, bakterioak sulfuroa kanporatzen duela uste da.

Bestalde, *T. namibiensis* baldintza anoxikoetan fosforoa askatzen duela behatu da. Fosforoa mineralizatuko denez, Namibiako fosforita kantitate handiak azalduko lituzke. Hau horrela, bakterio hau gakoa izan liteke fosforoa biosferatik kanporatzeko prozesuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miloš Obrenović

**Miloš Obrenović** ( ahoskatua; ; Gornja Dobrinja, greg./martxoaren 7ajul. – Belgrad, greg./irailaren 14ajul.) Serbiako printzea izan zen bitan, 1815-1839 eta 1858-1860 bitartean.

Obrenović dinastiaren sortzailea. Bere despotismoa ez zen beste printzeen gustukoa eta bere seme Migelen alde abdikatzera behartu zuten (1839). Valakiara atzerriratu zen.

## Erreferentziak
Fernando I.a Bulgariakoa

**Fernando I.a** (; Viena, Austria-Hungaria,  - Coburg, Alemania, ), Saxonia-Koburgo-Gothako printzea, Bulgariako erregea izan zen 1887-1918 bitartean.

## Bizitza 
1887. urtean hautatu zuten Bulgariako printze. Errusiak 1894ean eta Europako beste nazio batzuek onartu zuten ondoren. Bulgariako auziak eta tirabirak baretzen eta konpontzen saiatu zen, eta bateratze eta eraberritze bidean jarri zuen. 1908an, Turkiar Gazteen Iraultzaz baliatu eta Bulgariako tsar edo errege titulua hartu zuen. Boris bere semeari utzi zion koroa 1918an.

## Erreferentziak
1999ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**1999ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa**  Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 28. edizioa izan zen, 1999ko otsailaren 20 eta martxoaren 21 bitartean ospatu zen. Bertan, 19 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 6 saio ospatu ziren, horietatik 3 kanporaketa, 2 finalaurreko eta finala. Finala martxoaren 21ean ospatu zen Lesakako pilotalekuan.

Bittor Elizagoienek jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
* Mikel Altzuart
* Estitxu Arozena
* Manolo Arozena
* Nerea Bruño
* Bittor Elizagoien
* Oskar Estanga
* Estitxu Fernandez
* Pello Goikoetxea
* Jean Louis Harinordoki “Laka”
* Iñigo Ibarra
* Ekintza Landa
* Xabier Legarreta “Arano”
* Joxema Leitza
* Juan Mari Lopez
* Fermin Mihura
* Iñigo Olaetxea
* Aritz Saragueta
* Xabier Silveira
* Julen Zelaieta

### Epaileak 
* Jon Abril
* Mikel Bujanda
* Panpi Etxegoin
* Patxi Larretexea
* Beñat Soule
* Jose Urroz

### Gai-jartzaileak 
* Josu Etxanobe
* Ixak Etxeberria
* Arantxa Iparragirre
* Aitor Irazustabarrena
* Manu Legarra

## Finalaurrekoak 
### Betelu 
Lehenbiziko finalaurrekoa Beteluko Pilotalekuan jokatu zen 1999ko martxoaren 7an .

### Etxarri Aranatz 
Bigarren finalaurrekoa Etxarri Aranatzeko Kultur etxean jokatu zen 1999ko martxoaren 14an .

## Finala 
Finala Goizuetako Frontoian jokatu zen, 1999ko martxoaren 21ean. 

Txapelduna Bittor Elizagoien baztandarra izan zen, buruz burukoan Xabier Silveirari gailendu zitzaiolarik .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bulgariako Bigarren Inperioa

**Bulgariako Bigarren Inperioa** (, *Vtorо Bălgarskо Tsartsvo*) Erdi Aroko bulgariar estatua izan zen, hego-ekialdeko Europan 1185 and 1396 urteen artean iraun zuena. Bulgariako Lehen Inperioaren oinordekoa, Kalojan eta Ivan Asen II.a tsarren agintaldietan izan zuen urrezko aroa. XIV. mende amaieran, otomandarrek konkistatu zuten.

## Historia 
Balkanetako botere nagusia izan zen 1256 arte, hainbat gudutan Bizantziar Inperioa menderatu ondoren. 1205ean, Kalojanek Inperio Latindarra azpiratu zuen Adrianopolisko guduan. Haren iloba Ivan Asen II.ak Epiroko Despoterria hartu zuen mendean, eta erresuma Adriatikotik Itsaso Beltzaraino hedatu zen. XIII. mendearen amaieran, ordea, mongol, bizantziar, magyar eta serbiarren erasoek eta barneko matxinadek egoera ezegonkortu zuten. XIV. mendean, feudalismoa garatu zen eskualdean, eta enperadoreek boterea galdu zuten. Hori zela-eta, otomandar inbasioa hastekotan zegoela, hiru zatitan banaturik zegoen. 1382an, Otomandar Inperioak Sofia hartu zuen, eta 1396rako Bulgaria osoa haien mende zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bulgariako Lehen Inperioa

**Bulgariako Lehen Inperioa** () Erdi Aroko bulgariar estatua izan zen, hego-ekialdeko Europan VII. eta XI. mendeen artean iraun zuena. Une gorenean, Simeon I.aren agintaldian (893-927), Danubiotik Itsaso Beltzeraino eta Dnieperretik Itsaso Adriatikoaraino hedatzen zen.

## Historia 
Asparukhek sortu zuen Bulgariako Lehen Inperioa, 681. urte inguruan, protobulgariarrak ipar-ekialdeko Balkanetan kokatu zirenean. Ongalgo guduan menderatuak izan ondoren, bizantziarrek aitortu zieten tribu horiei Danubioren hegoaldean finkatzeko eskubidea.
 
Iraun zuen urteetan, bulgariar estatuak harreman estuak izan zituen Bizantziar Inperioarekin, batzutan adiskidantzazkoak bestetan etsaitasunezkoak. Izan ere, bizantziarren iparraldeko antagonista nagusi bilakatu zen, eta hainbat gerra izan zituzten. Beste batzuetan aliatuak izan ziren, hala nola 718an Konstantinoplako arabiar setioa apurtu zutenean bezala. Bizantzioren eragin kulturala oso handia izan zen, eta 864an Boris I.ak kristautasun ortodoxoa hartu zuen inperioko erlijiotzat. Abaroen Khaganerria desegin eta gero, Panoniako ordokian zehar zabaldu zen. Gero, petxenegoen, kumandarren eta magyarren aurka borrokatu ziren, eta Panonian ezarri zuten muga.

Simeon I.aren agintaldian erdietsi zuen Bulgariako Lehen Inperioak unerik gorena. Konstantinoplan hezia, Simeon greziar arte eta kulturaren mireslea izan zen, eta jauregi, eliza eta monasterioen eraikuntza sustatu zuen. Preslav hiriburu bikaina bilakatu zen, Konstantinoplarekin lehiatzeraino. Inperioa zabaltzera deliberaturik, zenbait garaipen erdietsi zituen bizantziarren aurka, eta Konstantinopla setiatu zuen 923 eta 924an. Simeon hil ostean, Bulgaria ahulduz joan zen, bogomilismoaren hedapenaren eta magyar, petxenego eta bizantziarren erasoen ondorioz. 1014ko Kleidiongo guduan erabateko desegigo pairatu ostean, 1018rako Bulgaria osoa Bizantziar Inperioaren mende gelditu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Victoria geltokia (Londres)

**Victoria geltokia** () Ingalaterrako Londres hiriburuko tren geltoki ezaguna da, Belgravia barrutian kokaturik dagoena, Westminster Hiria eta Kensington eta Chelsea artean. Buckingham jauregitik gertu dago, hiriko eremu aberatsenean beraz.

Londresko bigarren tren geltoki erabiliena da London Waterloo geltokiaren ondoren.

## Historia 
Ingalaterra hegoaldeko trenbideak iristeko 1957ko udan geltoki berri bat planifikatu zen. Hasiera batean *Grosvenors Basin Terminal* izena eman zioten baina 1860an inauguratu zenerako Viktoria Erresuma Batukoaren izena hartu zuen. Berehala oso erabilia bihurtu zen, baina jendetza honek atzerapenak eragiten zituen geltokian eta 1868rako Grosvenor zubia zabaldu eta trenbide lerro berriak eraiki ziren.

## Metroa 
Tren geltokia izateaz gain metro geltokia ere bada. Barruti Linea 15px eta Linea Zirkularra 15px hartzen ditu bere baitan Victoria gelltokiak.

## Iruditegia 

Irudi:Victoriastation.jpg
Irudi:Entrance to London Victoria Station - geograph.org.uk - 1467859.jpg
Irudi:Victoria Station (2847567053).jpg
Irudi:Victoria Station (2847570713).jpg

## Kanpo estekak
Killiney

**Killiney** () Irlandako Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian dagoen kostaldeko auzune bat da. an Dalkey udalerriaren hegoaldean dago eta Dublin hiriburuko Shankill auzunearen iparraldean.

2002ko erroldaren arabera 10.600 biztanle zituen.

## Leku interesgarriak 
* Killiney Hill: Auzune honetan dagoen muinoa.

## Kanpo estekak
Kilmacud

**Kilmacud** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoaldeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. Sandyford auzunearen iparraldean dago, Dundrum auzunearen ekialdean eta Goatstown auzunearen hegoaldean.

## Kanpo estekak
Kilternan

**Kilternan** () Irlandako Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian dagoen udalerri bat da. Wicklow mendien oinetan dago, Wicklow konderriaren mugatik hurbil.

## Kanpo estekak
Loughlinstown

**Loughlinstown** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoaldeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. N11 errepidean dago.

## Kanpo estekak
Bulgariako Erresuma

**Bulgariako Erresuma** (, *Tsarstvo Bǎlgariya*), **Bulgariako Inperioa** eta **Bulgariako Hirugarren Inperioa** ere deitua, monarkia konstituzionala izan zen, 1908an sortutakoa, Bulgariako Printzerria erresuma bilakatu zenean. Independentzia aldarrikapenarekin batera, Fernando I.a tsar koroatu zuten, Balkanetan bulgariar gehiengoa zuten eskualde guztiak batzeko asmoa zuelako (orduan, 1878ko Berlingo Itunean adostutakoaren arabera, Otomandar Inperioaren barnean zeuden).

Iraun zuen urteetan, Bulgariako Erresuma gerran egon zen ia etengabe, eta *Balkanetako Prusia* ezizena eman zitzaion; milioi bat laguneko armada eratu zuen, bost milioi biztanle besterik ez bazuen ere, eta Balkanetako Lehen Gerran, Bigarrenean eta Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen ondoz ondo. Lehen Mundu Gerraren ostean, Aliatuek desegin zuten Bulgariako Armada, eta bulgariar eskualdeen batasuna lortzeko asmoa bertan behera geratu zen. Bigarren Mundu Gerran, beste saiakera bat egin zuten eta berriro galtzaileen ondoan jarri ziren. 1946an, monarkia deuseztatu, Simeon II.a tsarra erbesteratu, eta Bulgariako Herri Errepublika aldarrikatu zen.

## Tsarren zerrenda 
* 1908–1918: Fernando I.a
* 1918–1943: Boris III.a
* 1943–1946: Simeon II.a

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leopardstown

**Leopardstown** () Irlandako Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian dagoen barruti bat da. Dublin hirigunearen ekialdean dago, Wicklow mendien oinetan. M50 autobideak bitan banatzen du, eta Sandyford, Stepaside, Ballyogan, Foxrock eta Stillorgan auzuneekin mugatzen du.

2006ko erroldaren arabera 2.067 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Rathmichael

**Rathmichael** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoa-ekialdeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. Shankill auzunearen mendebaldean dago, biak M50/M11 errepideak elkarbanatzen ditu.

## Kanpo estekak
2000ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**2000ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa**  Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 29. edizioa izan zen, 2000ko martxoaren 10 eta apirilaren 16 bitartean ospatu zen. Bertan, 26 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 7 saio ospatu ziren, horietatik 3 kanporaketa, 3 finalaurreko eta finala. Finala apirilaren 16an ospatu zen Goizuetako pilotalekuan.

Amets Arzallusek jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
* Mikel Altzuart
* Estitxu Arozena
* Manolo Arozena
* Jon Arregi “Zubialde”
* Amets Arzallus
* Nerea Bruño
* Sustrai Colina
* Bittor Elizagoien
* Oskar Estanga
* Ekhine Etxepeteleku
* Txomin Ezponda
* Estitxu Fernandez
* Jean Louis Harinordoki “Laka”
* Iñigo Ibarra
* Ekintza Landa
* Xabier Legarreta “Arano”
* Joxema Leitza
* Juan Mari Lopez
* Fermin Mihura
* Iñigo Olaetxea
* Alaitz Rekondo
* Aritz Saragueta
* Xabier Silveira
* Xabier Terreros
* Julen Zelaieta
* Joxe Juan Zubieta “Etxabe”

## Finalaurrekoak 
### Bidarrai 
Lehenbiziko finalaurrekoa 2000ko martxoaren 26an jokatu zen .

### Bera 
Bigarren finalaurrekoa Berako Kultur etxean jokatu zen, 2000ko apirilaren 2an .

### Atarrabia 
Hirugarren eta azken finalaurrekoa Atarrabiako Paz de Ziganda ikastolan jokatu zen, 2000ko apirilaren 9an .

## Finala 
Finala Goizuetako Frontoian jokatu zen, 2000ko apirilaren 14an .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shankill (Dublin)

**Shankill** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoa-ekialdeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. Dublin konderriaren hego-ekialdean dago, Wicklow mendien mugatik hurbil. Iparraldean Killiney auzunea du eta hegoaldean berriz Bray udalerria.

2006ko erroldaren arabera 13.258 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Stepaside (Dublin)

**Stepaside** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoaldeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. R117 errepidean dago, Three Rock mendiaren oinetan, bai eta M50 autobidearen 14. irteeran. Sandyford, Kilternan, Ballyogan, Leopardstown, Carrickmines eta Glencullen auzuneekin muga egiten du.

## Kanpo estekak
Charlotte Perkins Gilman

**Charlotte Perkins Gilman** (Hartford, Connecticut, 1860ko uztailaren 3a – Pasadena, Kalifornia, 1935ko abuztuaren 17a) estatubatuar feminista, soziologoa, eleberrigilea, poeta eta gizarte erreformarako irakurlea izan zen. Feminista utopikoa izan zen eta ondorengo belaunaldientzat eredugarri izan zen, batez ere haren kontzeptu ez-ortodoxoengatik eta haren bizimoduagatik.

Lan nabarmenduen artean, "The Yellow Wallpaper" istorio labur erdi autobiografikoa dago, erdiondoko depresio betean idatzi zuena. Euskaraz "Hormako paper horia" izenburupean dugu Ana Morales itzultzaileari esker. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Serbiako Printzerria

**Serbiako Printzerria** () Balkanetako estatu erdi independentea izan zen, Serbiako Iraultzaren ostean eratutakoa. Miloš Obrenović serbiar buruzagiak eta Marashli Pasha otomandar jeneralak egindako hitzezko konpromiso batek sortua, 1828an, 1829an eta 1830ean argitaraturiko Hatt-i Sharif izeneko otomandar agiriek onartua. 1867an lortu zuen burujabetasuna , otomandar gudarosteak egotzi eta gero, eta 1878ko Berlingo Itunak aintzat hartu zuen nazioarte mailan. 1882an Serbiako Erresuma bilakatu zen.

## Printzeen zerrenda 
* Miloš Obrenović (1815-1839), lehendabizikoz.
* Milan II.a Obrenović (1839)
* Migel III.a Obrenović (1839-1842), lehendabizikoz.
* Alexandro Karađorđević (1842-1858)
* Miloš Obrenović (1858-1860), bigarrenez.
* Migel III.a Obrenović (1860-1868), bigarrenez.
* Milan IV.a (1868-1882)

## Kanpo estekak
Dowlais

'''''', Galesko udalerria da, Merthyr Tydfil lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 6.926 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Gurnos

'''''', , Galesko udalerria da, Merthyr Tydfil lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 5.280 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Pragako antzinako hilerri judua

**Pragako antzinako hilerri judua** () Pragako auzo juduan dago, Josefoven alegia. Dokumentatuta dago XV. mendetik erabili izan zela zeren eta aurkitutako hilobi zaharrena, Avigdor Kara poeta eta errabinorena, 1439. urtean baino lehen ireki egin zen. 1787 arte erabili zen. Dena dela zaila da datua zehaztea ezen hilobi-kapa desberdinak baitaude, batzuk besteen gainean. 300 urtetan gutxienez Pragako juduek hemen bakarrik ahal zuten haien hildakoak lurperatu. Hilerri honen bisita ezinbestekoa da Pragara joan ondoren.

## Historia 
Aurretik beste hilerri judu bat ezagutu zen, "Lorategi judua" izenekoa. Beste hau gaur egungo Auzo Berrian zegoen eta orain gutxi arkeologoek aurkitua izan da. Hilerria sortu zenaren urteaz ez dago adostasunik. Aipatu dugunez, aurkitutako zaharrena 1439 urtekoa bada, ikertzaile batzuen arabera hilerria V. mendekoa izan daiteke ere. Beste batzuek diote Otakar II.a Bohemiakoa (1233-1278) izan zela hilerria ireki zuena. Nahaste-borraste horren arrazoia ulertzeko juduek Halakha legearen arabera hilobiak ezin ez bota ezta ere beste toki batera eraman; horregatik, hilerria bete egin zenean, nola ezin zen espazio gehiago eskuratu, hilobi zaharren gainean lurra bota zuten hilobi gehiago jartzeko. Horrela, hilerrian hamabi geruza zamatu dira eta, ondorioz, hilobiak batzuetatik bestetara oso espazio gutxirekin daude jarrita. Ezin da ziurtasunez jakin zenbat pertsona lurperatu dira hemen baina, bistan 12.000 hilobi izanik, 100.000 baino gehiago izan daitezkeela kalkulatu da.

## Lurperatutako pertsonai ezagunak 
* Avigdor Kara (1439)
* Mordecai Maisel (1601)
* Rabbi Judah Loew (1609): Askoren ustez berak sortu zuen Golema, auzo judua babesteko.
* David Oppenheim (1736)

## Hilerria literaturan 
Eleberri askoren argumentuak inguru honekin lotu egin dira, ezagunena agian Umberto Ecoren *Il cimitero de Praga* (2010). Halaber, historikoki juduen aurka propaganda barruan ospe handia izan zuten *Siongo jakintsuen protokoloetan*, 1902an lehen aldiz argitaratuta, toki honetan biltzen zirela jakintsu konspiratzaileak haien estrategiak adosteko esaten da.
300px|thumb|ezkerrera|Hilerria elur azpian.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Informazio turistikoa.
Sandyford

**Sandyford** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoa-ekialdeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. Auzunearen zati handiena Sadyford Industrialdeak osatzen du.

2006ko erroldaren arabera 5.844 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Olšanyko hilerria

**Olšanyko hilerria** () Pragako hilerri handiena da (Txekiar Errepublika). Bertan aurki daitezkeen Art Nouveau estiloko monumentuak direla eta, oso ezaguna da.

## Historia 
Olšany hilerria 1680an sortu zen. Urte horretan Pragan izurri bubonikoaren izurritea gertatu zen eta, haren eraginez, hiritar asko hil zen. Beraz, premia handiz sortutako hilerria izan zen hildakoen gorpuei irteera arin emateko asmoz. 1787an izurriteak berriro hiria jo zuen eta orduan enperadorea zenak, Josef II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa, higienea babesteko, hiri barruko mugetan lurperatzea egitea debekatu egin zuen, Olšanykoa hilerri nagusia izendatuz. Hilerrian bi milioi pertsona lurperatu daudela kalkulatu egin da.

## Lurperatutako pertsona ezagunak 
* Karel Jaromír Erben (1811-1870), poeta eta idazlea
* Klement Gottwald (1948-1953), Txekoslovakiako lehen presidente komunista.
* Josef Jungmann (1773-1847), Txekiako nazionalismoaren liderra.
* Ján Kollár (1793—1852), poeta eslovakiarra, paneslavismoaren ideologoa.
* Pavel Jozef Šafárik (1795–1861), Eslovakiako filologo eta historiadorea.
* Viktor Oliva (1861–1928), artista.
* Antonín Slavíček (1870–1910), margolaria.
* Josef Lada (1887-1957), margolari eta idazlea.
* Ossi Oswalda (1899-1948), zinema mutuaren aktore alemaniarra.
* Jiří Orten (1919—1941), poeta.
* Jan Werich (1905-1980), aktorea.
* Jan Palach (1948-1969), ikaslea.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Julius Grégr.jpg|Julius Grégren mausoleoa.
Fitxategi:Franz-Adam-Petrina.jpg|Franz Adam Petrina.
Fitxategi:Hřbitov - Olšanské hřbitovy (Žižkov), Praha 3, Vinohradská, Želivského, Jičínská, Žižkov - oddíl III.JPG|Begetazioa hilerrian.
Fitxategi:Olšanské hřbitovy 0307.JPG|Art Nouveua estiloaren mausoleo asko dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hilerriari buruzko informazio turistikoa.
*  Olšany Cemetery Fotogaleria.
St. Martin-in-the-Fields

**St. Martin-in-the-Fields** (euskaraz, *San Martin zelaietakoa*) Ingalaterrako Londres hiriburuan dagoen eliza anglikano ezaguna da. Trafalgar Square enparantzan dago, National Galleryren ekialdean, Charing Cross Road kalearen muturrean. San Martin Tourskoaren izena darama.

## Historia 
2016 urtean egindako indusketek k.o. 410 urteko hilobia azaleratu dute. Berezia da, izan ere Londres erromatarraren mugetatik kanpo baitago.

Eliza baten aipamen zaharrena 1222 urteko agiri batean aurkitzen da, Westminsterreko Abadiaren esku uzten dela esaten da bertan. 1542an Henrike VIII.ak berreraiki egin zuen. Garai hartatik dagokio *in-the-Fields* ezizena, izan ere Westminster eta Londres arteko zelaietan isolaturik baitzegoen.

XVIII mendearen hasieran eliza egoera oso kaskarrean zegoen, hala hormak, nola teilatua, eta 1720an Parlamentuak erabaki zuen eliza konpontzea eta 22.000 liberako dirulaguntza eman zuen horretarako. James Gibbs arkitektuak hartu zuen berria eraikitzeko ardura eta 1721 eta 1726 artean burutu ziren lanak. Hasiera batean oso kritikatua izan zen eliza berriaren itxura baina munduko beste tokietan antzekoa eraikitzean fama handia hartu zuen. 1820 hamarkadan Trafalgar Square enparantza eraiki zen eta orduan eraikin ugari altxatu ziren elizaren alboan.

## Arkitektura 
Oinarri errektangularra dauka elizak, eta habearteak zutabe korintiarren arkuez banaturik daude.

Kanpoaldetik portiko klasiko bat du, tenplo greziar baten estilora eraikia aurrean sei zutabe korintiar dituelarik. Kanpandorre bakarra du 59 metrotako altuera duena. Goian hamabi kanpai ditu.

## Iruditegia 

Irudi:Church of St Martin in the Fields, 2012.JPG|Elizaren ikuspegia.
Irudi:London , Westminster - National Gallery and St Martin-in-the-Fields - geograph.org.uk - 1225072.jpg|National Gallery eta St. Martin-in-the-Fields.
Irudi:A fountain in Trafalgar Square - geograph.org.uk - 727401.jpg|Trafalgar Squareko iturria.
Irudi:Saint Martin in the Fields-2.jpg|Barnealdea.
Irudi:St Martin in the Fields, Trafalgar Square - West end - geograph.org.uk - 1000129.jpg|Barnealdea.

## Informazio praktikoa 
* Metro geltokia: 15px 15px Charing Cross

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Dolbadarn gaztelua

**Harlech gaztelua** (galeseraz *Castell Harlech* eta ingelesez *Harlech Castle*) Galesko ipar-mendebaldean dagoen Gwynedd konderriko Llanberis Pass kolalekuan dagoen gaztelu baten hondakinak dira, Snowdonian.

1220-1240 artean eraiki Llywelyn Handiak ereiki zuen. 1284an Eduardo I.a Ingalaterrakoak bereganatu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Dolbardarn_castle_plan.png|Oinplanoa.
Irudi:Dolbadarn_Castle_guarding_the_pass_-_geograph.org.uk_-_1131204.jpg|Gaztelua.
Irudi:Dolbadarn_Castle_Cadw.jpg|Hondakinak.

## Kanpo estekak 
* Dolbadarn gaztelua Galesko Turismo Bulegoaren webgunean
Irkalla

[thumb|Antzinako [Sumerren egindako zilindroa. Duzumid jainkoa ikusten da, Irkallako demonioek torturatua.]]
**Irkalla**, baita **Ir-Kalla** edo **Irkalia**, sumerieraz "Hiri handia", Mesopotamiar mitologian bertatik itzultzen ez den azpimundua da. Beste izenak ere jaso ditu, esaterako, **Arali**, **Kigal**, **Gizal** edo **azpiko mundua**. Irkalla jainko-jainkosa batzuen menpe dago: Ereshkigal eta bere ezkontide den Nergal, heriotzaren jainkoa.

## Mitoa 
Irkalla jatorriz Ereshkigal jainkosaren beste izen bat izan zen. Azpimunduan berak bakarrik agintzen zuen Nergal infernuetara bidalia izan zen arte. Negalek Ereshkigal limurtu zuen eta jainkosa zein lekua izen bera jaso zuten. Antzeko zerbait dugu mitologia greziarrean Hadesekin.

Sumeriarrentzat azpimundua hil ondoren hildakoen gorpuak bizi ziren tokia zen. Hara heltzeko zazpi harresiren zazpi ate gurutzatu behar ziren atari baten bidez, jantziak eta apaingarriak ate bakoitzean utziez gero: ate bakoitzean zaindari bat zegoen eta hark bidesari moduan horrelako elementuak eskatzen zituen; zaindariak ere hildakoak bide okerrik ez hartzeko begiratzen zuen. Irkallan hildakoen gorpuak desegiten dira bizirik dauden munduan bezala.

## Antzeko azpimunduak 
* Bibliaren Sheol
* Greziako Hades

Azpimundu hauek ez dute esperantzari eskaintzen. Beste munduko sinesmen positiboa aurkitzeko Antzinako Egiptoko mitologian, platonismoan, judaismoan eta kristautasunean bilatu behar dugu.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Jeremy Black y Anthony Green. *Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia*. .
* Heidel, Alexander. *The Gilgamesh Epic and Old Testament Parallels*. .

## Kanpo estekak
Janari-matxinada

[thumb|250px|Ogia eskatzen [Richmonden, AEB, 1863an]]
**Janari-matxinada** bat janariaren falta edo/eta banaketa oso desegokia dagoenean gertan daiteke. Janariaren prezioa igotzen denean, uztarekin arazoak daudenean, janari bilketa desegokia dagoenean, garraiatzeko arazoak daudenean, janari-espekulazioa ematen denean, norbaitzuk metaketa egiten dutelako, janaria pozoitu delako edo peste batek erasotu duelako. Normalki janariaren inguruan egon daitezkeen arazoak eta matxinadaren benetako arrazoiaren artean harreman konplexua egon ohi da, detektatzea zail egiten duena.

Matxinaden motak ezberdinak izan daitezke. Adibidez, herritarren artean desesperazioa hedatzen denean, ez dutelako jatekorik, denak, nekazal guneak, etxeak edo gobernuaren egoitzak eraso ditzakete janaria lortzeko, ogia, gatza edo zerealak lortzeko. Honen adibide izan daiteke 1977ko Egiptoko ogiaren matxinada.

Batzuetan janari-matxinadak beste arazo baten parte izan daitezke, mugimendu herritar oso baten arrazoietako bat. Errusiako Iraultza (bereziki Otsaileko Iraultza) edo Frantziako Iraultza honen adibide izan daitezke. Askatasun politikoak ukatuak dauden lekuetan errazagoa izan daiteke matxinada baten arrazoien artean janariaren prezioa agertzea.

Historikoki emakumeek parte hartze handiagoa izan dute eta, beraz, emakumee parte-hartze politikoaren adibide izan dira, baita emakumeen sufragioa onartuta ez dagoen herrialdeetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ömer Lütfi Akad

**Ömer Lütfi Akad** (Istanbul, Otomandar Inperioa, 1916ko irailaren 2a - 2011ko azaroaren 19a) turkiar zinema zuzendaria izan zen.

1946an zinema eta antzerki kritika egiten hasi zen zenbait aldizkaritan. Beste batek hasitako film bat amaitu ondoren, *Vurun Kahpeye* (1949) zuzendu zuen, bere benetako opera prima, Turkiako zinemagintzan oso garrantzitsua, aurrekoak antzerkiarekiko zuen mendekotasuna hautsi baitzuen eta korronte errealista abiarazi. *Kanun Namina* (1952) eta *Öldüren Sehir* (1953) filmekin bide beretik jarraitu zuen, eta bietan nabaria da Carnéren eta Frantziako gerra arteko errealismoaren eragina. 1966ko *Hudutlarin Kanunu* da, hala ere, bere maisu lana; bertan kontrabando istorio bat hartzen du aitzakiatzat jarduera horren atzean dauden arazoei buruzko ikuspegi interesgarria eskaintzeko. Hortik aurrera tarteka egiten ditu film onak, esate baterako *Vesikali Yarim* (1968), edota landatik hirirako exodoari buruzko trilogia: *Gelin* (1973), *Dügün* (1974) eta *Diyet* (1975). Turkiako zinemagile gazteek maisutzat jo zuten Akad.

## Filmografia 
## Erreferentziak
Georgi Lvov

**Georgi Jevgenievitx Lvov** edo **Lvov Printzea** (; 1861eko azaroaren 2 &ndash; 1925eko martxoaren 7a) Errusiako estadista izan zen, Errusiako Behin-behineko Gobernuaren buru 1917ko martxoaren 23tik uztailaren 21era.

Dresdenen jaio zen, Alemanian. Yaroslavleko printzipe bikingoaren ondorengoa zen. Popovkan eman zuen haurtzaroa, Tulatik gertu, Msokun ikasi zuen Zuzenbidea. 1905ean Alderdi Konstituzional Demokratikoa liberalean afiliatu zen, eta gutxira aukeratu zuten lehen Dumako parte izateko. Otsaileko Iraultzaren ostean behin-behineko Gobernuaren lehendakari izan zen hilabete batzuetan, Estatu-buru zein gobernu-buru ardurekin. Bere ostean Aleksandr Kerenski izan zen buru.

Boltxebikeek boterea lortu zutenean atxilotu zuten, baina ihes egin eta Parisen exiliatu zen. Bertan hil zen 1925ean.
XIX. mendea Londresen

XIX. mendean, Londres bihurtu zen munduko metropoli garrantzitsuena eta munduko salerosketaren gune nagusienetako bat. Gehienean, XIX. mendeko Britainia Handia Viktoriar Aroari lotzen zaio, oso parekatuta baitatoz kronologikoki. Denbora horretan, hiriak aldaketa handiak eta gogorrak izan zituen.

## Hirigintza 
thumb|Londres eta Tamesis ibaia XIX. mende erdialdera
thumb|Metroa egiten King's Crossetik gertu
XVIII. mendetik, XX. mendeko lehenengo erdialdera, Londres Britainiar Inperioaren hiriburu izan zen, eta Viktoria erreginaren Aroan bereziki Inperioak bere gorena jo zuen. Garai horren atarian, George IV.aren Aroan, John Nash diseinatzaileak itzal handiko ingeniaritza-lanak egin zituen: Regent Street, Piccadilly Circus, Carlton House Terrace eta Oxford Circus etorbide, bidegurutze eta plaza dotoreak, baita Buckingham House Errege baten merezimenduko jauregi bihurtu ere. 1830. urtean Trafalgar Square egin zuten, eta bi urte geroago, berriz, bertako National Gallery eraikina.

## Biztanle metaketa 
Londres hiria, berriz, kontraesan latzez betetako hiria bilakatu zen. Eraikuntza eta ingeniaritza-garapen berriekin batera, herri xehea auzo txiroetan metatuta bizi zen egoera lazgarrietan. 1800. urtean, Londresen milioi bat pertsona bizi ziren; mende bat geroago, ordea, 6 milioi, baina oinarrizko beharrizanei aurre egin ezinik zeuden horietako asko eta asko. Hori da, hain zuzen, Charles Dickens idazlearen garaiko Londres txiroa eta latza: industriaren garapen bete-betean, 5 urteko umeak ere eskale egoten ziren kalean, edo tximinia-garbiketan. 1870ean egoera hori zer-edo-zer hobetu zen, 5-12 urte arteko haurrak nahitaez eskolatu beharra ezartzen zuten legeen ondorioz.

XIX-XX. mendeetan Londres munduko hiririk handiena izan zen, etorkin ugari hartu zituen, adibidez, 1848ko Patataren Gosetearen ondorioz, 100.000 irlandar txiro Londresen finkatu ziren, batez ere East Enden, une batean hiriko biztanleriaren % 20 osatzeraino.

## Baldintza higienikoen gainbehera 
thumb|Kirats Handiaren irudi satirikoa (1858)
XIX. mende erdialdera, estolderia-sare txarrak eta ikatz-berogailuek airea guztiz kutsatzen zuten, eta itogarria egiten. Hiriko hondakin-ura ere Londresko Tamesis ibaira joaten zen zuzenean, kopuru izugarrietan. 1840ko hamarkadan kolera maiz zabaldu zen ere. Horrenbestez, 1858ko udan Kirats Handia edo *The Great Stink* delakoa gertatu zen, estolderia-uretako eta ibaiko hondakin-tasa handiak kirats jasanezina eragin zuen eta, ondorioz, parlamentua bera ere hustu behar izan zuten. Harrezkero, estolderia-sarea hobetzeko plan gehiago egin zituzten.

## Garraio sarea 
Inperialismoaren garaian bete-betean sartuta zegoela, Londresko ibaia itsasontziz gainezka zegoen, eta Tamesisen biltzen zen munduko ontziola-kopuru handiena. 1863ko urtarrilaren 9an hiriko metroa zabaldu zuten Paddingtonetik Farringdon Roadera, munduko lehena. Arrakasta handia izan zuen eta gero beste linea batzuk ireki zituzten. Trenak lehentxeago hasi ziren beren bidea urratzen (lehenengo linea London Bridgetik Greenwichera 1836an) eta hainbat geltoki handi eraiki zituzten (Eustongoa izan zen lehena 1837an).

## Bibliografia 
## Kanpo estekak
Bulgariako Inperioa

**Bulgariako Inperioa** izan daiteke:
* Bulgariako Lehen Inperioa (681–1018)
* Bulgariako Bigarren Inperioa (1185–1371)
* Bulgariako Hirugarren Inperioa (1908–1946)
Kroaziako Erresuma

**Kroaziako Erresuma** izan daiteke:

* Kroaziako Erresuma (925–1102)
* Kroaziako Erresuma (1102–1526), Hungariako Erresumarekin baturik.
* Kroaziako Erresuma (Habsburgo) (1527–1868)
* Kroazia-Eslavoniako Erresuma (1868–1918)
Poloniako Erresuma

**Poloniako Erresuma** izan daiteke:

* Poloniako Erresuma (1025-1385)
* Poloniako Erresuma (1385-1569)
* Bi Nazioen Errepublika edo Poloniar-Lituaniar Batasuna (1569-1796)
* Kongresuko Polonia (1815-1918), Errusiar Inperioaren barnean.
* Poloniako Erresuma (1916–1918), Alemaniar Inperioaren barnean.
Jurgi II.a Greziakoa

**Jurgi II.a Greziakoa** (, *Geórgios Βʹ, Vasiléfs ton Ellínon*; Atenas,  - *ib.*, ) Greziako erregea izan zen. Konstantino I.a bere aitak erregetzari uko egitean izendatu zuten errege, baina Venizelosen mugimendu errepublikarrak kargutik kendu zuen 1923an. Kondylisen erreferendumaren ondoren berriro deitu zuten errege izan zedin; Metaxasen eskuetan utzi zuen gobernua, eta hark diktadura ezarri zuen. 1941ean alemaniarrek Grezia hartu zutenean, erbestera ihes egin zuen eta 1946 arte ez zen itzuli, Damaskinosen erregeordetzaren ondoren. Paulo bere anaia izan zen Georges II.aren ondorengo.

## Erreferentziak
Ballyogan

**Ballyogan** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoaldeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. Dublin hiriburuaren erdigunetik 12 kilometrora dago. Mendebaldean Stepaside auzunea du. mendebaldean Sandyford, ekialdean M50 autobidea eta Leopardstown auzunea eta hegoaldean berriz Carrickmines auzunea.

## Kanpo estekak
Jurgi I.a Greziakoa

**Jurgi I.a Greziakoa** (, *Geórgios Αʹ, Vasiléfs ton Ellínon*; Kopenhage,  - Tesalonika, ) Greziako erregea izan zen. Danimarkako Kristian IX.aren semea, Oton, erregetzatik kentzean (1863) errege hautatua izan zen. Haren garaian Greziak lurralde berriak hartu zituen, eta 1897ko gerra eta Balkanetako gerrak ezagutu zituen. Hil egin zuten. Georges haren seme gazteena Kreta autonomoko komisario goren izendatu zuten. Haren ondoren, Konstantino semerik zaharrenak hartu zuen erregetza.

## Erreferentziak
Konstantino II.a Greziakoa

**Konstantino II.a Greziakoa** (, *Konstantínos II*,  ahoskatua; Atenas, 1940ko ekainaren 2a - *ibidem*, 2023ko urtarrilaren 10a) Greziako erregea izan zen, 1964-1967 bitartean. Paulo I.aren seme eta ondorengoa izan zen (1964). Faxistak gudarostetik kanpora bota nahi zituen Papandreu zentristaren gobernua biderik gabe utzi zuen 1965ean, eta eskuinaldeko gobernu bat osatu zuen. Hurrengo hiletan monarkiaren aurkako manifestaldiak areagotu ziren eta 1967ko apirilean estatu-kolpe bat jo zuten militar faxistek, Papadopoulos buru zela. Zapalkuntza izugarri latza izan zen. 1967ko abenduan egoera neurri batean leuntzen saiatu zen Konstantino II.a eta militar horiek baztertzen saiatu zen. Huts egin eta erbestera jo behar izan zuen. 1973an bukatu zen “koronelen erregimena” eta 1974an erreferendum bat egin zen Grezian monarkia izango zen ala ez erabakitzeko. Errepublikaren aldeko boza eman zuen gehiengo handi batek eta erbesterako bidea hartu zuen Konstantino II.ak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konstantino I.a Greziakoa

**Konstantino I.a Greziakoa** (, *Konstantínos Αʹ, Vasiléfs ton Ellínon*; Atenas,  - Palermo, ) Greziako erregea izan zen, 1913-1917 eta 1920-1922 bitartean. 

## Bizitza 
Jurgi I.aren semea zen eta 1913. urtean egin zuten errege. Lehen Mundu Gerran neutraltasunari eusten saiatu zen, baina Alexandro bere seme gazteari utzi behar izan zion aginpidea 1917an, Grezia banatu eta frantses gudarostea Grezian sartu ondoren. 1920an, Alexandro hil zenean, berriro izendatu zuten errege. 1922. urtean, turkiarrek Greziako gudarostea Anatolian menderatu ondoren, bere seme Jurgi II.ari utzi behar izan zion erregetza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paulo Greziakoa

**Paulo Greziakoa** (, *Pávlos, Vasiléfs ton Ellínon*; Atenas,  - *ib.*, ) Greziako erregea izan zen, 1947 eta 1964 bitartean. Jurgi II.a bere anaiaren ondorengoa. Gerra zibila amaitu ondoren (1949), Greziaren susperraldi ekonomikoa hasi zen haren erregealdian.

## Erreferentziak
Sebastopolgo bulebarra

**Sebastopolgo bulebarra** () Parisko bulebar ezaguna da. Nahiko kale estrategikoa da zeren eta bertan lau barruti mugatzen baitira: I eta II barrutia, batetik, eta III eta IV barrutia, bestetik.

1332 metroko luzera eta 30 metro zabalera ditu. Châtelet plazan hasten da eta iparralderantz jarraitzen du Estrasburgoko bulebarretik. Kale honek trafiko handia du eta, horregatik, automobilentzako hiru bide eta autobusentzako bat ditu. Bulebar honetan badira zenbait jatetxe eta denda baina, berez, ez da inguru turistikoa edo aisialdirako.

## Kanpo estekak
Sandycove

**Sandycove** () Irlandako Dublin hiriburuaren hegoaldeko kostaldeko auzune bat da, Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian. Dún Laoghaire hiriaren eta Glasthule auzunearen hego-ekialdean dago, eta Dalkey udalerriaren ipar-mendebaldea. Dublindarren usadiozko aisilekua da.

2006ko erroldaren arabera 3.735 biztanle zituen.

1940ko abenduaren 20ean, Bigarren Mundu Gerran Irlandako Errepublika herrialde neutrala izan arren, Luftwaffeko hegazkinek bertako tren geltokia bonbardatu zuten. Hiru zauritu egon ziren.

Urtero, ekainaren 16an Bloomsday jaieguna ospatzen da, izan ere, James Joyce dublindar idazlearen *Ulises* eleberriaren lehenbiziko eszena bertako martello dorrean kokatzen da, gaur egun James Joyce dorrea museoa dena.

## Kanpo estekak
Cabaret Sauvage

[thumb|250px|**Cabaret Sauvage**, kanpindenda itxurarekin, [Parc de la Villette ondoan dago.]]
**Cabaret Sauvage** Parisko dantzaleku ezaguna da; bertan ikuskizun mota ugari antolatzen dira. Parc de la Villette ondoan dago. Dantzalekuaren sortzailea Méziane Azaïche izan zen. Cabaret Sauvage 1977ko abenduan ireki zen eta 600 pertsona eseritaretzat tokia du (1200 zutik).

## Cabaret Sauvagen jardun dutenak 
* Sheila
* Les Fatals Picards
* Noel Gallagher eta Gem Archer
* Goran Bregovic eta l’Orchestre des Mariages et des Enterrements
* Khaled
* Keren Ann
* Serge Utgé-Royo
* Godspeed You! Black Emperor
* A Silver Mt. Zion
* Animal Collective
* Bratsch
* Les Wampas
* Polly Jean Harvey
* Pierpoljak
* Takana Zion
* Thomas Lokofe
* Zucchero
* Tryo
* Johnny Clarke
* Horace Andy
* Jim Murple Memorial
* A.S. Dragon
* Stupeflip
* Angélique Kidjo
* Paris Combo
* Lo Jo Triban
* Julien Lourau
* Jean Guidoni
* Bénabar
* Carnifex
* La Grande Sophie
* Louis Bertignac
* Yuri Buenaventura
* Raul Paz
* Mobb Deep
* Popa Chubby
* Cibelle
* Orly Chap
* Northlane
* Claire Diterzi
* Ken Boothe
* Johnny Osbourne
* François Staal
* La Rue Kétanou
* Parkway Drive
* Asking Alexandria
* Desert Rebel
* Arawak Sound System
* Talib Kweli
* Amazigh Kateb

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Ambleston

'''''', , Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 382 biztanle zituen. Haverfordwest udalerritik 7 kilometro iparraldera dago.

## Kanpo estekak
Amroth (Pembrokeshire)

**Amroth**, Galesko kostaldeko udalerri eta turismogune bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Tenby udalerritik 11 kilometro ekialdera dago.

2011ko erroldaren arabera 1.231 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Angle (Pembrokeshire)

**Angle**, Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 337 biztanle zituen. Konderriaren hego-mendebaldeko muturrean dagoen penintsula estu batean dago.

## Kanpo estekak
Boncath

**Angle**, Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Newcastle Emlyn udalerritik 5 kilometro mendebaldera dago.

2011ko erroldaren arabera 736 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Brawdy

**Brawdy**, , Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.012 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Burton (Pembrokeshire)

**Burton**, Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.213 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Alexandro Jagellondarra

**Alexandro I.a Jagellondarra** (; ; Krakovia,  - Vilnius, ) Poloniako erregea eta Lituaniako duke handia izan zen. 1501-1506 bitartean izan zuen erregetza. Kasimir IV.aren semea, berak egin zuen Polonia eta Lituaniaren arteko batasuna.

## Erreferentziak
Alexandro Greziakoa

**Alexandro Greziakoa** (, *Aléxandros*; Atenas,  - *ib.*, ) Greziako erregea izan zen, 1917 eta 1920 bitartean. 

Greziako Konstantino I.a erregearen bigarren semea, bere aitaren oinordekoa izan zen 1917an, Aliatuek azken hau eta bere seme nagusia, Jurgi diadokoa, Suitzara erbesteratzera behartu ondoren. Benetako esperientzia politikorik gabe, errege berriak botere guztia galdu zuen alderdi venizelistagatik, eta bere jauregian preso hartu zuten. Bere lehen ministroa, Eleftherios Venizelos kretarra, Entente Hirukoitzeko potentzien laguntzarekin gobernatu zuen. Txotxongilo huts bihurturik, Alexandro I.ak greziar tropen alde egin zuen Bulgaria eta Otomandar Inperioaren aurkako gerran. Azkenik, Lehen Mundu Gerraren eta Gerra greko-turkiarraren hasieraren ondoren lurraldea nabarmen handitu zuen Grezia baten subirano bihurtu zen.

1919an ezkondu zen Aspasia Manos noble greziarrarekin, eta horrek eskandalua eragin zuen Grezian eta errege familian. Aspasia gaztea herrialdetik alde egitera behartu zuten zenbait hilabetez. Emaztea berriz ikustea lortu eta handik gutxira, etxeko tximino batek kosk egin zion Alexandrori, eta sepsiak hil zuen. Subiranoaren desagerpenak zailtasun politiko handiak eragin zituen Grezian, eta monarkiaren eta erregimen venizelistaren iraupenaren auzia planteatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carew (Pembrokeshire)

**Carew**, , Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Pembroke udalerritik 7 kilometro ekialdera dago.

2011ko erroldaren arabera 1.532 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Clydau

**Clydau**, batzuetan **Clydaï** edota **Clydey**, Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Newcastle Emlyn udalerritik 8 kilometro hego-mendebaldera dago eta Cardigan udalerritik 13 kilometro hego-ekialdera.

2011ko erroldaren arabera 715 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Clynderwen

**Clynderwen**, , Galesko baserri giroko udalerri bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. kanpinzaleen helmuga ospetsua da. Llandissilio eta Narberth udalerrien artean dago.

2011ko erroldaren arabera 932 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bridell

**Bridell**, Galesko herrixka bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 724 biztanle zituen. A478 errepidean dago, Cardigan udalerritik 4 kilometro hegoaldera. Bertako hizkuntz nagusia galesera da.

## Kanpo estekak
Eglwyswrw

**Eglwyswrw**, Galesko udalerri bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 724 biztanle zituen. A487 eta B4332 errepideen arteko bidegurutzean dago, Newport eta Cardigan udalerrien artean dago, 130 metroko garaieran.

Udalerria Pembrokeshire konderriko gales hiztunen eremuaren bihotzean dago. 2011ko erroldaren arabera 724 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Rhoshill (Pembrokeshire)

**Rhoshill**, baita *Rhos-hill* ere, Galesko herrixka bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. A478 errepidean dago, Cilgerran eta Eglwyswrw udalerrien artean.

## Kanpo estekak
Cilgerran

**Cilgerran**, iraganean Kilgerran edota Cil-Garon, Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Bertan, Cilgerran gaztelua dago.

2011ko erroldaren arabera 1.507 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Javier Arzuaga

**Javier Arzuaga Lasagabaster** (Oñati, Gipuzkoa, Euskal Herria, 1928ko azaroaren 30a - Cumming, Georgia, Ameriketako Estatu Batuak, 2017ko otsailaren 26a) euskal fraide frantziskotar ohia zen.

1952ko martxoan apaiztu zen eta handik hilabetera Kubara bidali zuten. 1952ko urrian Habana aldean finkatu zen. Lau urtez egon zen irakasle Santiago de las Vegasko frantziskotarren apaizgaitegian. 1956an Habanako Casablanca auzoko parroko izendatu zuten eta bertan eman zituen ondorengo hiru urteak.

Kubako Iraultzan zehar, La Cabañako presondegira joaten zen presoei laguntzeko asmotan, baina komandante batistazaleak ez zuen sartzen uzten, bertan presorik ez zutela esanez. 1959ko urtarrilean, ordea, presondegia Che Guevara komandante iraultzailearen esku geratu zenean, Javier hango kapilau izendatu zuten. Kapilau egon zen denboran zehar, iraultzaileek fusilatu behar zituzten preso batistazaleak laguntzen aritu zen.

1974an apaizgoa utzi zuen eta Stella Andinorekin ezkondu zen Puerto Ricon.

Bere azken urteak Atlanta aldean igaro zituen.

## Liburuak 
* *A la medianoche* (2012)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Javi Arzuagaren bloga
Pyramiden

**Pyramiden** (piramide, eskandinaviar hizkuntza gehienetan, , *Piramida*) Svalbardeko (Norvegia) Spitsbergen uharteko kokalekua da, ikatz meatzaritzaren inguruan sortuta. Suediak sortua 1910ean, 1927an saldu zion Sobiet Batasunari. Kokaleku hau 1998an hustu zuten eta gaur egun utzita dago, azpiegitura eta eraikin gehienak oraindik bertan daudelarik.

Billefjorden fiordoaren ondoan dago kokaturik, Spitsbergen irlan, eta kokaleku ondoan dagoen piramide formadun menditik datorkio izena. Svalbardeko kokaleku nagusia, Longyearbyen 50 km-ra dago, hegoalderantz, Barentsburg 100 km-ra hego-mendebalderantz eta Ny-Ålesund ikerketa kokaleku txikia, 100 km mendebalderantz.

## Historia 
Pyramiden suediarrek sortu zuten 1910ean. 2007ra arte, praktikan herri hustua izan da Pyramiden eta eraikin barruetan kokalekua hustu zeneko horretan diraute gauzek. Gaur egun behin betiko biztanlerik ez badu ere, turismo eta mantenketa zerbitzuetaz arduratzen diren sasoiko zenbait bizilagun izaten dira bertan.

Munduan iparralderen dauden kontzertu-pianoa, Vladimir Leninen monumentua eta igerilekua, bertan daude.

## Iruditegia 

File:Pyramiden settlement.jpg|Pyramidengo monumentua, atzean dagoen meatzetik erauzitako azken ikatz tona ondoan duela
File:DSC02457PyramidenSisteBlikk.JPG|Pyramidengo portua eta kokalekuari izena ematen dion mendia
File:Pyramiden july2011 7.jpg|Zentral termiko zaharra
File:Pyramiden july2011 9.jpg|Bigarren Mundu Gerra aurretik eraikitako barrakoiak
File:Pyramiden july2011 12.jpg|Kiroldegiaren barne-ikuspegia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Longyearbyen
* Barentsburg
* Svalbard

## Kanpo estekak
Cwm Gwaun

**Cosheston**, , Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Fishguard udalerritik 4,3 milia ekialdera dago.

2011ko erroldaren arabera 313 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Medici: Masters of Florence

edo  Frank Spotnitz eta Nicholas Meyerrek sortutako italo-britainiar telesail historikoa da, Medici leinuaren hasierari buruzkoa. 2016an RAIk lehenengo denboraldia eman zuen.

## Sinopsia 
Florentzian, 1434an Cosimo 'Zaharra' Errepublika-buru hautatu dute. Cosimo Giovanni aitarengandik jarauntsi du familiako bankua, pozoitua izan ondoren. Hainbat flashbacken bitartez, Giovanni eta Cosimo eta Lorenzo bere semeen arteko harremanak ezagutuko ditugu.

## Pertsonaiak 
* Richard Madden: Cosimo Medici
* Stuart Martin: Lorenzo Medici 'Zaharra'
* Annabel Scholey: Contessina Bardi
* Guido Caprino: Marco Bello
* Alessandro Sperduti: Piero Medici
* Ken Bones: Ugo Bencini
* Lex Shrapnel: Rinaldo degli Albizzi
* Daniel Caltagirone: Andrea Pazzi
* Valentina Bellè: Lucrezia Tornabuoni
* Alessandro Preziosi: Filippo Brunelleschi
* Eugenio Franceschini: Ormanno Albizzi
* Sarah Felberbaum: Maddalena
* Miriam Leone: Bianca
* Michael Schermi as Ricciardo
* Tatjana Inez Nardone: Emilia
* Valentina Cervi: Alessandra Albizzi
* Brian Cox: Bernardo Guadagni
* Dustin Hoffman: Giovanni di Bicci Medici

## Kanpo estekak