Ellen Arkbro

**Ellen Arkbro** (Uppsala, Suedia, 1990) suediar konpositore, soinu-artista eta musikaria da, doitasunez afinatutako harmoniarekin lan egiten duena intonazio eta izaera meantonea bezalako esparruetan. Batez ere pipa-organorako konposatu eta interpretatu ondoren, Arkbro-k beste tresna akustiko batzuetarako eta soinu-sintesirako piezak ere egin ditu. Hainbat estudio-album plazaratu ditu, *For Organ and Brass* (2017) [Organo eta letoirako] lanarekin hasita, hainbat lankidetza-lanez gain.

## Haurtzaroa eta hezkuntza 
Arkbro Stockholm-en jaio zen, eta abesbatza eskolan abesten hazi zen, bandetan jotzen, eta, azkenean, jazza ikasten abeslari gisa. 20 urte zituela, Arkbrok Elektronmusikstudion ikasi zuen, eta geroago musika elektronikoko konposizio gradua jaso zuen Stockholm-eko Royal College of Music-en. Titulu hori lortzeko, Arkbrok igaro zuen denbora Marc Sabat-ekin konposizioa ikasten, Berlinen, afinazioaren teoria eta praktika ardatz zituzten ikasketak. 2014an, Arkbro-k La Monte Young-ekin eta Marian Zazeela-rekin ikasi zuen pribatuan, New York-en.

## Grabazioak 
### *Organorako eta letoirako* 
*For Organ and Brass* 2017ko bere lehen diskorako, Arkbro-k Sherer-Orgel organoa erabiltzen du Tangermünde-ko (Alemania) St. Stephen's elizan, 1624ko instrumentu bat, 1118ko eliza batean. LP-ak bere konposizioen grabazioak biltzen ditu,  organo errenazentista, tronpa, tronboi eta tuba mikrotonalerako intonazio hutsean.
 

Zita:
"Pieza agertu zen Stockholm-eko Eliza Alemaniako organoaren afinazioa meantone-arekin denbora pasaten nintzanean.  Laster konturatu nintzan afinazio errnazentista hau erabili ahalko nuela era ez-ohiko batean eta holan nik ahal nuela musika konposatu zazpiko tarteetan.  Soinu hauek maite ditut haien ezaugarri bereziagatik.  Textura ezaugarri bat daukate tarte hauek eta besteengandik bereiztu egiten dira.  Ezaugarri afektiboa bezain garrantzitsua ere daukate: goibeltasun argia eta irekia eta horregatik azkenean landu nituen"

### *AKORDEAK* 
*CHORDS* (2019) soinua espazioan nola existitzen den, tonalitateak eta harmoniak ingurune batean nola eragiten duten ohartarazteko diseinatu zen. Musika bozgorailu handientzat da, eta, horri esker, etxe bat hartu eta entzulea biltzen du.

*Pitchfork*-ek aurkitu duenez, albumak "are gehiago sakontzen du mikrotonalen elkarreraginean, buruko terreno teorikoak orekatuz, erresonantzia emozional arraro batekin. [Arkbroren] musika bere jatorri burudunak gainditzen dituen hunkiberatasun sakonaz blai dago. Zorroztasun handiko ateetatik pasatzean, *CHORDS*-ek infinitu pribatua aurkitzen du drone eder edo dotore batzuetan."

### *Itxaroten den bitartean, soinuak* 
*Sounds while waiting* (2021), akordeak espazio erresonante batean jotzeko modu luze marraztua aztertzen duen diskoa da. "Ehundartasun" forma "zakar, fokalizatu eta, hala ere, arraro garden" baten barrenak arakatzean zentratzen da. Instrumentazioa organoz eta zinbalez osatuta dago eta diskoak bi parteko "Eskultura" du, beste 2rekin batera.

### *Zu gabe oso ondo moldatzen naiz* 
*I get along without you very well  [*Oso ondo moldatzen naiz *zu gabe]* (2022), Johan Graden multiinstrumentista suediarrarekin egindako kolaborazioa, Arkbro bokalista gisa sartzen duen abestien LPa da. Instrumentazioa perkusioa, klarinetea, organoa eta letoia da. Pieza bakoitza, bere bidean, meandro-inprobisatzailea da, inprobisatzailea, eta hedadura handikoa, "ideia mordo bat sutsuki botatzen ditu eta brisan flotatzen uzten ditu, egiturarik ahulenak erabiliz, lurrera erakartzeko".

## Diskografia 
### Bakarrik 
* *For Organ and Brass* [Organorako eta letoirako ](2017, Subtext Grabazioak)
* *CHORDS* [ AKORDEAK] (2019, Subtext Grabazioak)
* *Sounds while waiting*  [Itxarten den bitartean, soinuak] (2021, autoargitaratua)
* *Sounds while waiting* [Itxarten den bitartean, soinuak]  (2023, Superior Viaduct)
* *Nightclouds* [Gaueko hodeiak] (2025, Blank Forms)

### Lankidetza 
* Golden Offence orkestra – Oda Pauline Oliveros-i (2013, XKatedral)
* Hästköttskandalen – Spacegirls [Espazioko neskak] (2015, Fylkingen Records)
* Ellen Arkbro, Caterina Barbieri, Kali Malone – *XKatedral Volumen III* (2016, XKatedral)
* Ellen Arkbro & Johan Graden – Oso ondo moldatzen naiz zu gabe (2022, Thrill Jockey)
* Ellen Arkbro eta Hanne Lippard eta Hampus Lindwall –*How Do I Know If My Cat Likes Me?* [ Nola dakit nire katua gustuko dudan?] (2025, Blank Forms, La Becque Editions), 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala

* Ellen Arkbro X-en
* Ellen Arkbrok NTS Irratian
* Hör ny musik av Ellen Arkbro, Sveriges Irratia, 2020ko urtarrilaren 22a.
* Ellen Arkbro perkusiorako, harirako eta haizerako Ictus musika taldea entseguan 2022ko apirilaren 15ean