Txoko ekologiko

[thumb|Bi [liken arroka baten gainean, bi txoko ekologiko ezberdinetan]]
[thumb|Bi espezie ([goroldio bat eta liken bat) enbor berean bizi dira, baina txoko ekologiko ezberdinetan, garaierak eta higrometriak eraginda.]]
Ekologian, **txoko ekologikoa** espezie batek bere ekosistemaren baitan gainerako espezie edo populazioekiko betetzen duen leku funtzionala da.

Hitz arruntetan, organismoen multzo bat nola bizi den (bere "lanbidea") adierazteko balio duen hitza da. Baliabideen eta lehiakideen banaketaren aurrean talde edo organismo batek nola erantzuten duen eta, aldi berean, talde horrek ingurua nola aldatzen duen azaltzen du txoko ekologikoak.

Txoko ekologikoa ez da kontzeptu geografikoa, funtzionala baizik eta oso lotuta dago elika-kateekin. Espezie batekin lotuta dagoen kontzeptu geografikoa habitata da eta habitat batean txoko ekologiko desberdinak egon daitezke. Funtzioari edo "lanbideari" dagokionez ekosistema baten belarjaleen artean batzuen txoko ekologikoa izango da hosto-jaleena, beste batzuena landareen izerdi-zurrupatzaileena, eta beste batena erro-jaleena. eta Joseph Grinnell, zoologo estatubatuarra, izan zen zenbait espezieren txoko ekologikoa deskribatzen lehena 1917an. Txoko ekologikoa eremu zehatz batean bizi den espezie batek bizirauteko behar dituen ingurune-baldintzen multzo gisa definitu zuen. Grinnellen definizioaren arabera, espezie baten txoko ekologikoa espezie hori bizi den habitatak eta bertan bizitzeko garatutako moldaerek mugatzen dute.

Espezie baten banaketa eta ezaugarriak azaltzeko sailkapen-hierarkia ekologiko bat garatu zuen. Sailkapen horretan txokoa da oinarrizko banaketa- edo erlazio-unitatea, eta txoko ekologiko bakoitza espezie bakar bati dago..

Kontzeptuaren berrikuspen modernoa Jonathan Chase eta Matthew Leibold-ek egin zuten, Hutchinsonen definizioaren arazoak zuzenduz eta txokoa definituz espezie batek r zero baino handiagoa edo berdina izatea ahalbidetzen duten ingurumen-aldagaien multzo gisa, espezie horiek ingurumen-aldagai horietan jasaten duten ondoriorekin batera. Hortaz, txoko-ardatzak modu zabalean interpretatzen dira, eta populazioetan eragina duten hainbat faktore sar ditzakete (eta alderantziz). Adibideen artean daude: baliabide jakin baten kantitatea, harrapari jakin baten ugaritasuna, estres fisikoaren maila edo haizearen abiadura. Horrela, espezieek ingurumen-baldintzetan dituzten ondorioak txerta daitezke, eta espezie batek zero baino *r* handiagoa duen txoko-espazioko eskualde jakin bat zehaztu daiteke. Eredu horrek populazioaren iraunkortasunaren txoko kontzeptuan hobekuntza handia suposatzen badu ere, oraindik ere, neurtzeko zailtasun operatiboak daude.

## Txokoaren eraikuntza eta bilakaera 
thumb| Termiten habia
Biologian, organismo bizidun batek norberaren habitata edo beste espezie batena aldatzeari, "txokoaren eraikuntza" esaten zaio. Ingurua aldatzeko prozesu horrek organismoarentzat helburu espezifiko oso desberdinak izan ohi ditu, hala nola gazteen zaintza, baliabideen kudeaketa onena, segurtasuna areagotzea, etab. Begi bistakoa denez, animalien munduan (gizakia barne) hedatuta dagoen fenomenoa da: kastoreen presak, txori-habiak, armiarma-sareak edo inurritegiak dira txoko-eraikuntzarik ohikoenetako batzuk.

thumb| Olibondoaren banaketa potentziala Mediterraneoko arroan. Txoko ekologikoa Entropia Gehieneko Eredua (MAXENT) erabiliz kalkulatua (Oteros, 2014).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Habitat
* Ekosistema

## Kanpo estekak