Bizkarretik sastakada eman izanaren mitoa

thumb|250px|1919ko Austriako postal honetan emakume judu bat ikusten da, armada alemaniarrari bizkarretik erasotzen.
[thumb|250px|Alemaniar askorentzat [Richard Wagnerren *Götterdämmerung* operaren eszena batekin lotuta dago kondaira hau. Julius Schnorr von Carolsfelden margolana, 1847.]]
**Bizkarretik sastakada eman izanaren mitoa** () konspirazio teoria antisemita bat zen, 1918az geroztik Alemanian eskuin alderdietako zirkuluetan oso sinetsita eta aldarrikatuta izan zena. Sinesmen horren arabera, Alemaniako armadak ez zuen Lehen Mundu Gerra gudu-zelaian galdu; gerra fronte zibilaren traizioaren ondorioz galdu zen baizik. Traidoreak juduak izan ziren, sozialista iraultzaileen laguntzarekin. Nolabait, horren bidez, militarren ardura eta ohorea zuritu nahi zuten, nahiz eta gerra berez galdu zuten; halaber, aurretik zabalduta zegoen antisemitismoa elikatzen zuten kondaira horrekin.

Adolf Hitlerrek eta Alderdi Naziak 1933an boterea eskuratu zutenean, elezaharra 20ko hamarkadako beren historia ofizialaren parte bihurtu zuten, Weimarko Errepublika «azaroko kriminalen» obra gisa aurkeztuz: boterea eskuratzeko «nazioa bizkarretik sastatu» zutenak. Propaganda naziak horrela deskribatu zuen Weimar: «"oposizio nazional" zintzoaren jazarpen gupidagabeko eta ustelkeria, endekapen eta umiliazio nazionaleko zingira; hamalau urtez judu, marxista eta boltxebike kulturalen gobernua pairatu ondoren, azkenean Hitlerrek eta haren mugimendu nazionalsozialistak 1933ko "iraultza nazionalaren" garaipena ekarri arte».

Alemaniar askori «bizkarretik sastada» esamoldeak Richard Wagnerren 1876ko *Götterdämmerung* opera gogorarazten zien; opera horretan Hagenek bere etsai Sigfrido -historiako heroia- bizkarrean lantza bat sartuz hil zuen. Boris Barth aditu alemaniarrak iradoki zuen, Steigmann-Gallek ez bezala, Doehringek ez zuela termino hori zehazki erabili, "Traizioa" besterik ez zuela aipatu. Barthek terminoaren lehen erabilera dokumentatua kokatzen du 1918ko azaroaren 2an Municheko Löwenbräu garagardotegian egin zen politikari zentristen bilera batean. Bertan Ernst Müller-Meiningenek, Reichstageko Aurrerakoiaren koalizioko kide batek, terminoa erabili zuen entzuleei borrokan jarrai zezaten eskatzeko:

*‘Frontea mantentzen den bitartean, gure aberrian erresistitzen jarraitu behar dugu. Lotsatu egingo gara gure seme-alaben eta biloben aurrean, baldin eta bizkarretik aurrera erortzen badiogu eta sastada ematen badiogu ("... wenn wir der Front in den*. *Rücken fielen und ihr den Dolchstossversetzten...")*

## "Bizkarretik sastakada eman izanaren mitoaren" beste adibide batzuk 
Beste herri batzuetan, “barruko traizioen” antzeko beste mito batzuk sortu ziren Lehenengo Mundu Gerraren amaieran. Izan ere, Entente-ko herrietan, garaipenetik gertu, mito horiek oso azkar ahaztu ziren. Erresuma Batuan *Udaberriko erasoaldian* zehar (Erich Ludendorffen eskutik), 1918ko udan, Noel Pemberton Billing – parlamentuaren eskuin-hegoko kidea – “*Klitoriaren gurtza*” (*The Cult of the Clitoris*) izeneko artikulu bat argitaratu zuen. Bertan, administrazio sistemako 47.000 britaniar kidek alemaniarrekin lan egiten zutela esaten zuen. Horiek guztiak nazioa traizionatzen zuten homosexualak eta perbertituak zirelako eta alemaniarrek haien izenak idatzita zeuden “liburu beltz” bat eskuratu zutelako. Oscar Wilderen jarraitzaileak, Robert Rosseko ingurunekoak zirenak, “Klitori gurtzaren” zentroa omen ziren. Artikulua eskandalua izan zen eta epaiketa bat egitea eragin zuen difamazioagatik.

Beste zenbait gerra "irabazteko modukoak" bezala ikusi izan dira nazio boteretsuen aldetik, eta espero ez zuten emaitzak izatean, hau da, porrotean amaitzean, porrota *barne traizioarekin* lotu zuten. Esate baterako, *Dolchstosslegende* bezalako ideiak Estatu Batuetako eskuin kontserbadurismoaren ingurunetan sortu ziren, Vietnamgo gerraren azken urteetan. Mugimendu kontrakulturalak eta bakezaleak “*endekatuez/degeneratuez sortuak*” ziren salaketak jaso zituzten, baita “*antipatriotak*” eta “komunisten morroiak” zirela ere. Egindako salaketak “Vietnamgo sindromearen” ideiaren barruan garatu ziren; zeinaren arabera, AEBen kanpo-politika Vietnamen atzera egiteko uneagatik mutilatua izan zen. Haatik, beste batzuen aburuz, sindrome hori mito bat da. 

Bigarren Mundu Gerraren ostean, “Stalinen Oharrak”, 1952an, Alemaniako bateratzea eta Erdialdeko Europako superpotentzien erretiratzea proposatu zuen, baina eskaintza errefusatua izan zen Estatu Batuen zein euren aliatuengandik. Horri, batzuetan, “bizkarreko sastakada” bezala hartzen da, Stalinen asmoen zintzotasuna kolokan jartzen den arren.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Spielvogel, Jackson J., *Hitler and Nazi Germany: A History.* New Jersey, Prentice Hall: 2001.
* Feldman, Gerald D., *Die Massenbewegungen der Arbeiterschaft in Deutschland am Ende des Ersten Weltkrieges 1917-1920* Politische Vierteljahrschrift 1972.
* Chickering, Rodger, *Imperial Germany and the Great War, 1914-1918." Cambridge, Cambridge University Press: 2004.*
* OSS Psychological Profile of Hitler, Part Five
* Baker, Keith Stabbed in the Back! The past and future of a right-wing myth Harper's Magazine, June 2006.
* Fleming, Thomas J. ''The New Dealers' War: FDR and the War Within World War II'' New York, Basic Books: 2001