Taraneh Alidoosti

**Taraneh Alidoosti** (,1984ko urtarrilaren 12an jaioa) aktore irandarra da. Sanate Cinema aldizkariak 130 zinema kritikariren artean egindako inkesta batean, hamarkadako emakumezko aktore irandar onena bezala bozkatua izan zen. Irango aktorerik onenetako bat dela iradoki zaio. 2012an, Film Monthly aldizkariak egindako antzeko inkesta batek ere hamarkadako emakumezko aktorerik onena izendatu zuen.

## Biografia 
Bere aita, Hamid Alidoosti, luzaroan aritu zen futbolean Irango talde nazionalarentzat, eta Bundesligako (Alemania) FSV Salmrohr atzerriko talde batentzat jokatu zuen lehen irandarra izan zen; orain futbol profesionaleko entrenatzailea da. Alidoostiren ama, Nadere Hakimelahi, eskultorea eta arte-tutorea da. 

Alidoosti 2011n ezkondu zen eta Hannah izeneko alaba dauka. Bere anaia bakarra gazte hil zen, su artifizialen asteazkenean izandako istripu batean (Irango Urteberriko festa bat).

Alidoosti feminista ospetsua da, Irango Me Too mugimenduan izandako aktibismoagatik ezaguna. 2022ko abenduan, herrialdeko agintariek atxilotu egin zuten, «frogarik gabeko baieztapenak egiteagatik eta probokazioak argitaratzeagatik», Guardia Iraultzaile Islamikoaren menpeko albiste-agentzia baten arabera. Egia esan, aktoreak gizon baten exekuzioa kritikatu zuen Mahsa Aminiren heriotzagatik egindako manifestazioen ondorioz, eta Irango erregimen teokratikoa «tirania» izendatu zuen. Era berean, azaroan bere argazki bat argitaratu zuen Instagramen, hiyab-a eraman gabe eta protesta-mugimenduari laguntzeko «Emakumeak, bizitza, askatasuna» leloa zuen kartel batekin. Horren ostean, sare sozial horretan zuen kontua ezabatu egin zuten.

## Ibilbidea 
17 urterekin hasi zuen aktore ibilbidea ''I 'm Taraneh,15* filmean (Rasul Sadr Ameli, 2002). Kritikariek bere jarduna goraipatu zuten 15 urteko neskato desafiatzaile gisa, zeinak, huts egindako harreman baten ondoren, bere semea bakarrik hazteko erabakia hartzen duen, pobreziarekin eta estigma sozialarekin borrokatzen den bitartean. Locarnoko Nazioarteko Zinema Jaialdiko Emakumezko Aktore Onenaren Brontzezko Lehoinabarra irabazi zuen 2002an, baita XX. mendeko Emakumezko Aktore Onenaren Crystal Simorgh saria ere Fajr-eko Zinemaldian. Handik gutxira, beste errekor bat ezarri zuen, eta hiru aldiz jarraian izendatu zuten Fajr Zinema Jaialdiko emakumezko aktore onenaren sarirako, bere lehen hiru pelikulengatik. Harrezkero, lan-fluxu konstantea baina selektiboa izan du antzerkian zein zineman. Rol desafiatzaile eta dramatikoak onartzen dituelako da batez ere ezaguna, Oscar saria irabazi zuen Asghar Farhadirekin izandako lankidetza luzeak erakusten duen bezala. 

Alidoostik Irango *Shahrzad* telesail arrakastatsuaren hiru denboraldietan rol nagusia bete zuen. 

Alemanez eta ingelesez arintasunez, Alice Munro eta Nicole Kraussen liburuak ere itzuli ditu ingelesetik farsira. 

## Akademiaren Sariei boikota 
2017ko urtarrilaren 26an, Akademiaren Sarien 89. edizioa boikotatuko zuela iragarri zuen; izan ere, *The Salesman'' Atzerriko Hizkuntzako Film Onenaren sarirako izendatu zuten, Trumpen administrazioak bisatu-bidaien murrizketa zorrotzak ezarri nahi zizkiolako irandarrei.

## Filmografia 
thumb|242x242px| Alidoosti Asghar Farhadi eta Shahab Hosseinirekin The Salesman-en prentsaurrekoan, 2016ko maiatzean.

### Telebista 
### Filmak 
## Sariak eta izendapenak 
## Ikus, halaber 
* Irango zinema

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak