open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
V. Koteswaramma

**V. Koteswaramma** (; 1925eko irailaren 15a – 2019ko ekainaren 30a

## Bizitza 
Koteswaramma Gosala herrian jaio zen, Kankipadun, Krishna barrutian. Bere bi gurasoak irakasleak ziren. Vijayawada talukan graduatu zen lehen emakumea izan zen 1945ean. Gunturreko Andhra Christian Collegen ikasi zuen, geroago pedagogian lizentziatu zen eta irakasle lanetan hasi zen. 1972an teluguzko literaturan masterra egin zuen eta 1980an doktoretza lortu zuen Nagarjunako Unibertsitatean. Alaba bat izan zuen, Davuluri Sheela Ranjani.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1971: Irakasleentzako Sari Nazionala
* 1980: Andhra Pradesh estatuko Irakasle Onenaren Saria
* 2017: Padma Shri saria (Hezkuntza eta Literatura kategorian)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tanke arin

[thumb|300x300px|[FV101 Scorpion britainiar bat basamortuan aurrera egiten Golkoko Gerran, 1991n.]]
**Tanke** edo **gerra-gurdi arina** hasiera batean mugimendu azkarrerako diseinatutako tanke mota bat da, eta gaur egun intentsitate txikiko gatazketan erabiltzen da batez ere. Lehenengo tanke arinak normalean auto blindatu baten antzera armatuta eta blindatuta zeuden, baina beldar-kateak erabiltzen zituzten zelaian zehar hobeto mugitzeko.

Tanke arina Bigarren Mundu Gerraren aurreko armategietako elementu garrantzitsua zen, eta espero zen han etsaien lerroak hausteko erabili ahal izatea. Garai horretan, tanke txikien eta tanketen diseinu ugari garatu ziren, hainbat izenez ezagunak, borroka-automobil eta gurutzaldi-tankea barne. Diseinu horiek erabilgarriak ziren, infanteriak ez baitzeukan tankeen aurkako arma eraginkorrik, baina, neurri handi batean, gudu zelaitik alde egitera behartu zituzten arma berrien etorrerarekin.

Harrezkero, gerra-gurdi arina "intentsitate txikiko" funtzio batzuetan erabiltzen da; besteak beste, borrokarako baino gehiago, sua, esplorazioa eta errekonozimendua bultzatzeko misioetan. Indar armatu askok jada ez dituzte tanke arinak erosten, edo soilik eremu espezializatuetan hedatzen dituzte, hala nola gerra anfibioan edo aerogarraiatuan. Hala ere, rol horietan asko ordezkatu dituzte antzeko armak muntatzen dituzten gurpildun ibilgailuek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gurutzaldi-tanke

**Gurutzaldi-tankea** (batzuetan **zalditeria-tankea** edo **tanke azkarra** deitua) gerrarteko garaiko britainiar tanke-kontzeptu bat izan zen, infanteria-tankeetatik bereizita, blindatutako eta mekanizatutako zalditeria modernizatu gisa diseinatutako tankeetarako. Gurutzaldi-tankeak 1930eko hamarkadako tanke ertainen diseinuek Royal Armoured Corps asebete ez zutenean garatu ziren. Gurutzaldi-tankearen kontzeptua Giffard Le Quesne Martelek sortu zuen, eta honek tanke ertain garesti eta desegoki batzuen ordez, aurkaria erasotzeko tanke arin txiki asko nahiago zituen. Gurutzaldi-tanke "arinek" (adibidez, Cruiser Mk I) blindaje gutxiago zeramaten eta, ondorioz, azkarragoak ziren, eta gurutzaldi-tanke "astunek" (adibidez, Cruiser Mk II) blindaje gehiago zuten eta zertxobait motelagoak ziren.

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak
Mari-Eli

***Mari-Eli*** edo *El triunfo del amor* (Maitasunaren garaipena) Jesus Guridi musikagilea konposatutako zarzuela da. 1936ko apirilaren 11n plazaratua izan zen. Oso lan ahaztua izan da baina 2025ean Arriaga Antzokiak BBK Fundazioaren lankidetzarekin berriro ere taularatu zen, Calixto Bieitoren zuzendaritzapean.

## Ezaugarriak 
Madrilen estreinatu zen 1936ko apirilean, Carlos Arniches (bere azken zarzuela izan zen) eta Eloy Garayren libretoarekin eta, Gerra Zibilaren ondoren, 1941ean, antzeztu zen Bilbon, Bilboko Koral Elkartearen denboraldi lirikoaren barruan. Obrak Guridi desberdin bat erakusten digu, lanaren izaerari dagokionez, baina oso ezaguna haren idazkera musikalaren kalitateagatik. Jesús Mª Arozamenak honela deskribatzen du Mari-Eli: «Itsas kutsuko euskal zarzuela, melodia gogoraerrazak eta pasarte komikoak dituena, garaiko gustuen araberakoa». Musikalki, konposizioari edertasuna dario, oso zarzuela melodikoa da eta, une batzuetan, estilistikoki musikalaren generora hurbiltzen da. Abesbatzaren emanaldi oso alaiak ditu, zeinak ederki uztartzen baitira abestien gaiarekin.

## Pertsonaiak 

* Mari Eli (22 urte)
* Nicolasa (32 urte)
* Telesforo (27 urte) Baritono
* Jose Mari (25 urte) Tenor
* Batxi (55 urte)
* Anton "Resaca" (57 urte)
* Serafín (37 urte) Tenore komikoa
* Timoteo "Cecina" (45 urte)
* Verdel (30 urte)
* Peru (60 urte)
* Mendigorritea (45 urte)
* Conce
* Juli
* Arrantzaleak
* Baserritarrak
* Dantzariak
* Portuko jendea
* Abesbatza

## Argumentua 
Obra Lekeition, Santa Marina jaiaren egunean hasten da, nekazarien aldeko Peruren eta arrantzaleen aldeko Berdelen arteko elkarrizketa batekin. Biak lehian ari dira nor den hobea jakiteko. Serafinek don Teorenganako herra erakusten du, zakartzat jotzen baitute. Orduan, Teo agertzen da. Serafinek soldaduska Madrilen egiten zuen bitarteko bere maitasun-kontuak azaltzen ditu. Orain badirudi Nicolasa gustatzen zaiola, don Teori bezala.
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :[Libreto fotokopiatuta SGAE(https://eu.wikipedia.org/wiki/SGAE) erakundearen liburutegian.]
Hondarribiko prozesua (1611)

**Hondarribiko prozesua sorginen aurka** Hondarribian, 1611ko maiatzaren 6an izan zen. Lau emakume deserrira zigortu zituzten sorginkeria egotzita. Prozesu honek ez zuen garrantzi handia izan baina horrelakoak ikertzeko garaian interes handia du. Zehaztasun askotan bat dator aurretik egindako prozesu handiekin, batez ere Zugarramurdikoarekin.  

## Gertakariak 
Lau emakume deserrira zigortu zituzten sorginkeria egotzita. 13 urteko bi neskatok salatu zituztela (Isabel Garcia eta Maria Altzueta lehendabizi) eta, Hondarribiko agintariek atxilotu egin zituzten Inesa Gaxen (45 urtekoa), Maria Garro (60 urtekoa), Maria Etxegarai (40 urtekoa) eta Maria Illarra (oiartzuarra, 69 urtekoa). Garaian alkateak Santxo Ubilla eta Domingo Abadia ziren.

Herrian bizi arren, kanpotarrak ziren laurak, Iparraldekoak, eta beren aurkako salaketan, garaiko sorginen inguruko usteak baizik ez zituzten jaso. Gaztetxo gehiago batu ziren beren aurkako salaketara, kontakizun makabroekin. Esaterako Isabel Garciak Maria Illarrari bota zion errua esanez Jaizkibel mendian, Santa Barbara baseliza inguruan egindako akelarrera eraman zuela.

Familien arteko gorroto eta fantasia perbertsoak zeuden salaketen atzean. Maria Illarrak, azkenean, presiopean sorginkeria aitortu zuen. Udal autoritateek Inkisizioari, Alonso Salazar Fríasi alegia, laguntza eskatu, eta hauek, gaiari garrantzi gehiegi eman gabe, emakume haiek deserrira zigortu zituzten. Euskal Herrian, dokumentatua dagoen Inkisizioaren lehen exekuzioetatik (1329) azkenera (1610), 200 eta 323 pertsona hil zituzten, denak “legez”, gehienak emakumeak. Inexa Gaxenek behin eta berriro errugabea zela defenditu zuen.

## Bibliografia 
* Julio Caro Baroja, *Las brujas y su mundo* (Alianza editorial, 1961), 240-245 or.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Inesa Gaxen

## Kanpo estekak
Santa Maria sopra Olcio eliza

**Santa Maria sopra Olcio eliza** () Olcio izeneko auzoan dagoen eliza historikoa da, Mandello del Lario udalerrian, Leccoko probintzian, Italian. Eliza mendixka batean kokatua dago, beherago Comoko aintzira duela

Leonardo da Vincik Codice Atlanticoko bere egunkarian deskribatzen du Bellagiotik txalupan jaitsi ondoren, ziurrenik Liernako hondartza txiki batera iritsi eta Olciora igo zela, non 573. orrian Como lakura amildegi moduan irekitzen den 200 eskaileradun zulo (busa) bat deskribatzen duen, Olcioko Goiko Elizaraino igotzen dena. Elizatik aurrera begiratuz ikusten den ikuspegia Leonardo da Vinciren Azken Afariaren atzeko planoan irudikatuta dago  eta Olcioko Goiko Elizako kanpandorrea ere ageri da Milango Azken Afarian, Jesusek eskuineko belarriaren parean. 

## Historia 
Elizaren lehen aipamen historikoak XII. mendekoak dira; hasiera batean, beneditar monasteriotzat. Elementurik zaharrena erromaniko estiloko kanpandorrea du. Gune honek, garrantzi erlijiosoaz gain, tokiko nortasun sinbolikoa ere hartu du mendeetan zehar.

## Arkitektura 
Eraikina nabe bakarrekoa da, harlanduz egina, kanpandorre ikusgarria duena eta inguruko paisaiaren gainean nagusitzen dena. Barnealdean, horma-pintura sinpleak eta herri-debozioari dagozkion apaindurak daude.

## Kanpo estekak
Infanteria-tanke

**Infanteria-tankea** Erresuma Batuak eta Frantziak Bigarren Mundu Gerraren aurreko urteetan garatutako tanke kontzeptua izan zen. Infanteria-tankeak infanteriako soldaduei eraso batean laguntzeko diseinatu ziren. Hori lortzeko, ibilgailuak, oro har, oso blindatuta zeuden, eraso handien pean ere infanteriarekin kontzertu estuan jardun ahal izateko. Blindaje gehigarria abiaduraren kontura etorri zen, eta hori ez zen arazoa oinezko soldadu nahiko motelei laguntzeko.

Infanteriako tankeek lagundutako eraso batek etsaien lerroetako eremu sendo defendatuak hautsi ondoren, gurutzaldi-tankeak edo tanke arinak bezalako tanke azkarragoek beren abiadura handiagoa eta irismen handiagoa erabiltzea espero zen frontearen atzean jarduteko eta hornidura eta komunikazio-lerroak mozteko.

Infanteria-tankea "Tanke Unibertsal" kontzeptuak ordezkatu zuen, infanteriako eta gurutzaldi-tankearen eginkizunak behar bezala bete zitzakeena, Centurion-ek ordezkatu zuena, Churchill eta orduko zerbitzuan zeuden tanke ertain edo gurutzaldi-tankeak ordezkatuz. Horrek gerra-gurdi nagusia sortu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bretainiako Tourra

**Bretainiako Tourra** (Bretainieraz ''Tro Breizh war varc'h-houarn* eta frantsesez *Tour de Bretagne'') Bretainiako etapakako txirrindularitza lasterketa da.

1967an sortua **Ruban granitier breton** izenarekin, 2006an hartu zuen gaur egungo izena. 

Hasieratik 2004 arte, amateurrentzako proba izan zen. 2005etik aurrera UCI Europe Tourraren barruan dago, 2.2. mailan (txirrindularitza profesionalaren azken maila).

## Palmaresa 
[thumb|2019ko palmaresa, [Bernard Hinaultekin.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Dona Militana

**Militana Salustino do Nascimento** (São Gonçalo do Amarante, 1925eko martxoaren 19a – *ibidem*, 2010eko ekainaren 19a), ***Dona Militana*** izen artistikoz ezagunagoa, brasildar folk abeslaria izan zen, erromantzeroetan espezializatu zena.

## Bizitza 
Atanásio Salustino do Nascimento fandango interpretatzailearen alaba, Militana Salustino do Nascimento Hegoaldeko Rio Grande estatuko São Gonçalo do Amaranten jaio zen. Afro-brasildarra zen, jatorri xumekoa, eta ez zuen ikasketarik egin. Haurra zenetik, lan xumeak egiten zituen, hala nola landareak landatzea eta saskiak egitea. 1990eko hamarkadan ospea lortu zuen Deífilo Gurgel folkloristak egindako ikerketei esker, eta geroago *Cantares* diskoa grabatu zuen, 54 amodiozko abesti jasotzen zituena. Bere etxean hil zen 2010eko ekainaren 19an, 85 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alil propil disulfuro

**Alil propil disulfuroa** konposatu organikoa da, C6H12S2 formula duena, organosufre konposatuen familiakoa, disulfuroen klasekoa. Usain mineko likido lurrunkor horixka da. Uretan ia disolbaezina da, baina disolbagarria dietil eterretan eta ohiko disolbatzaile organikoetan. Narritagarria da.

Produktu naturala da eta baratxuri eta tipuletan aurkitzen da. Hauek egostean alil propil disulfuroa lurrundu egiten da eta baratxuri eta tipulen zaporea gozoago bihurtzen da.

## Sintesia 
Alil propil disulfuria sintetizatzeko propanotiola alil merkaptanoarekin tratatzen da iodoaren presentzian.

CH3(CH2)2SH + CH2=CHCH2SH ->[I2]CH3(CH2)2S-SCH2CH=CH2

## Erabilera 
Alil propil disulfuroa aromatizatzaile gisa usatzen da elikagai-industrian. Europar Batasunean aromatizatzaile moduan usatzea zilegi da.

## Arriskuak 
Alil propil disulfuroak larruazala, begiak eta mukosak narritatzen ditu. Baratxurian dagoen alergenoetako bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gerra-gurdi nagusi

**Gerra-gurdi nagusia** (main battle tank edo MBT, ingelesez), edo **gerra-gurdi unibertsala** izenez ere ezaguna, ibilgailu blindatua da, eta armada moderno askoren eraso-arma zuzena eta maniobra-arma gisa jokatzen du. Gerra Hotzean, motor indartsuagoak, esekidura-sistema hobeak eta blindaje konposatu arinagoa garatu ziren, eta, horri esker, gaur egungo gerra-gurdi batek tanke superastun baten su-potentzia, tanke astun baten babesa eta tanke arin baten mugikortasuna izan zituen, Bigarren Mundu Gerraren amaierako batez besteko gerra-gurdi baten pisuarekin. 1960ko hamarkadan zehar, MBTk ia tanke mota guztiak ordezkatu zituen, eta batzuk diseinu arinagoekin edo beste behar batzuetarako blindaje egokituarekin fabrikatzen diren eragiketa berezietarako bakarrik utzi zituen.

Gaur egun, gerra-gurdi unibertsalak armada modernoen funtsezko osagaitzat hartzen dira. MBTak oso gutxitan aritzen dira bakarrik, blindatuekin batera infanteriaren laguntza dakarten armen unitate konbinatuetan antolatuta baitaude, eta infanteriako borroka-ibilgailuetan lagun diezaiekete. Zaintza-hegazkinek edo lur-erasoko hegazkinek ere babesten dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Propanotiol

**Propanotiola** edo **propil merkaptanoa** konposatu organikoa da, CH3(CH2)2SH formula duena, organosufre konposatuen familiakoa, tiolen klasekoa. Usain txarreko likido sukoi kolorgea da. Disolbagarria da dietil eterretan, azetonatan eta ohiko disolbatzaile organikoetan. Narritagarria da.

## Sintesia 
Propanotiola sintetizatzeko hainbat metodo dago. Sintetiza daiteke propanola edo propenoa hidrogeno sulfuroarekin tratatuz.

CH3CH2CH2OH + H2S -> CH3CH2CH2SH + H2O

CH3CH=CH2 +H2S -> CH3CH2CH2SH

## Erabilera 
Propanotiolak industrian hainbat prozesuetan baliatzen da: intsektizidak prestatzeko erreaktibo bezala, aromatizatzaile, gas usaingabeei usaina emateko. Europar Batasunean aromatizatzaile moduan usatzea zilegi da.

## Arriskuak 
Propanotiolak larruazala, begiak eta mukosak narritatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margot Anand

**Margot Anand** (edo Margo Anand, baita *Ma Anand Margo* ere; bere benetako izena: **Mitsou Naslednikov**) (Paris, 1944ko uztailaren 27a)  Frantzian jaiotako idazlea da, tantrismoari eta "estasi sexualari" buruzko lanengatik ezaguna.

## Biografia 
Hasieran, Margot kazetaria izan zen tantrismoa ikasi aurretik. Garai batean Oshoren jarraitzailea izan zen. Tantraz eta mendebaldeko haren bariazioez jardun zuen lehen egile gisa ezagutarazi zen Europan eta Ipar Amerikan. “SkyDancing Tantra” metodoa sortu zuen. Bere ''L'art de l'extase sexuelle* (Sexu-estasiaren artea) liburua laster bihurtu zen best seller genero horretan; tantraren teoria eta praktika nahasten ditu.

## Kritika 
Nancy Shaink-en tesiaren arabera, neo-tantrismoak fenomeno garaikide bat aztertzen du: "Neo-tantrismoa fenomeno postmodernoa da, eta itxuraz inspiratu zen tantrismo klasikoarekiko hausturan kokatzen da. Neo-tantrismoa sakratua dena sexualitatean birbaloratzeko saiakera gisa aurkezten da, eta bere patua eskutan hartzeko saiakera gisa, orainaren gurtza bere etorkizuna ziurtatzeko modu bakarra den gizarte batean bizi den gizabanako batentzat. »

## Argitalpenak 
* *Le Chemin de l'Extase, Tantra : vers une nouvelle sexualité*, Ma Anand Margo, Albin Michel, 1981, 
* *, La voie de la sexualité sacrée et du Tantra pour les couples occidentaux*, Éditions Guy Tredaniel, 1994,  - Traduit en onze langues
* *La Magie du Tantra dans la sexualité, Utilisez l'énergie sexuelle pour transformer votre vie*, Margo Anand, Guy Tredaniel Éditeur, 1997, 
* *L'Art de l'Extase au Quotidien, Les sept clés du tantrisme qui permettent d'intégrer passion, esprit et joie à chaque aspect de votre vie*, Margot Anand, Éditions Guy Tredaniel, 2000, 
* *A la rencontre de l'orgasme divin : amour, sexe, éveil*, Margot Anand, Éditions Guy Tredaniel, 2017, 

## Komunikabideak 
* Secret *Keys to the Ultimate Love Life* (Opening Your Secret Love Channel, . DVDa: The Art of Erotic Devotion, . DVDa: Opening Your Secret Love Channel), Margot Anand production
* Margot Ananden *L'art de l'extase sexuelle'' liburuari buruzko irratsaioa
* Margot Anandi buruzko irratsaioa

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tantrismoa

## Kanpo estekak
Alil merkaptano

**Alil merkaptanoa** konposatu organikoa da, C3H6S formula duena, organosufre konposatuen familiakoa, tiolen klasekoa. Likido sukoi kolorgea da. Disolbagarria da dietil eterretan, azetonatan eta ohiko disolbatzaile organikoetan. Narritagarria da.

Alil merkaptanoa produktu naturala da eta baratxurian eta *Allium* generoko landare batzuetan egoten da.

## Sintesia 
Alil merkaptanoa prestatzeko alil ioduroa potasio hidrogenosulfuroz tratatzen da.

CH2=CHCH2I + KHS -> CH2=CHCH2SH + KI

## Erabilera 
Alil merkaptanoa aromatizatzaile gisa usatzen da elikagai-industrian. Europar Batasunean aromatizatzaile moduan usatzea zilegi da. Sintesi organikoan ere baliatzen da.

## Arriskuak 
Alil merkaptanoa larruazala, begiak eta mukosak narritatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
François Xavier Nguyên Quang Sách

**François Xavier Nguyên Quang Sách** (; An Ngai, 1925eko maiatzaren 25a – Da Nang, 2013ko uztailaren 7a) vietnamdar elizgizon katolikoa izan zen, 1988tik 2002ra Ðà Nẵngeko apezpikua izan zena.

## Bizitza 
François Xavier Nguyên Quang Sách 1925eko maiatzaren 25ean jaio zen An Ngãi herrian, Da Nang hiritik gertu. 1938an, 13 urte zituela, Làng Sông apaizgaitegi txikian sartu zen, eta geroago Saigongo San Jose apaizgaitegi nagusian jarraitu zituen ikasketak. 1955-1956 urteetan Nha Trangeko apaizgaitegi txikian aritu zen irakasle.

1956ko abuztuaren 8an apaiztu zen Nha Trangen, Marcel Piquet apezpikuaren eskutik, eta 1956tik 1975ra hainbat parrokiatan aritu zen. Apezpiku ordenatu zutenetik 1988ra arte, Ðà Nẵngeko elizbarrutiko apezpiku lagunkide eta bikario nagusia izan zen, zuzenbide kanonikoaren arabera.

1988ko urtarrilaren 21ean, Pierre Marie Phạm Ngọc Chi apezpikua hil zen, eta Nguyên Quang Sáchek hartu zuen bere kargua, Da Nangeko elizbarrutiko bigarren ordinario bihurtuz.

2000ko maiatzaren 10ean, Egoitza Santuak Paul Nguyễn Bình Tinh apaiza Da Nangeko elizbarrutiko apezpiku lagunkide izendatu zuela iragarri zuen. 2000ko azaroaren 6an, Nguyên Quang Sáchek dimisioa eman zuen. 2013ko uztailaren 7an hil zen Da Nangen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eulalio (antipapa)

**Eulalio** (? - Nepi, 423) antipapa izan zen 418ko abendutik 419ko apirilera.

418ko abenduaren 26an Zosimo aita santua hil ondoren, Aurelio Anizio Simako hiri-prefektuak aita santu berria hautatzeko deialdia egin zuen. Hileta-egunean, Eulalio artxidiakonoaren aldekoek Lateran okupatu zuten. Egunaren amaieran, Eulalio hara iritsi zen, diakono, laiko eta apaiz ugarirekin, eta aita santu aukeratu zuten. Igandean, hilak 29, sagaratu zuten.

Bitartean, larunbatean apaiz gehienek Bonifazio I.a aita santua aukeratu zuten, eta hori ere igandean, hilaren 29an, sagaratu zuten.

Simakok bakeari eusteko eskatu zien bi aldeei, eta Honorio enperadoreari idatzi zion Eulalio lehenik legez hautatua izan zela.

Enperadoreak, 419ko urtarrilaren 3an, Eulalioren hautaketa onartu eta Bonifazio hiritik kanporatzea agindu zuen. Baina Bonifazioren aldekoek ez zuten porrota onartu eta aukeraketa irregularra izan zela esan zuten. Enperadoreak sinodo bat deitu zuen ekainerako, eta bi aldeei agindu zien ez sartzeko Erroman.

Eulalio, ordea, martxoan sartu zen Erroman. Bota egin zuten eta apirilaren 3an enperadoreak Bonifazio aita santutzat hartu zuen. Eulalio Napeteko apezpiku izendatu zuten orduan.

## Bibliografia 
* Barmby, J., "Eulalius, an antipope", A Dictionary of Early Christian Biography, (Henry Wace, ed.), John Murray, London, 1911
* Stewart Oost, Galla Placidia Augusta: A biographical essay (Chicago: University Press, 1968), p. 157

## Kanpo estekak
Alhambra (argipena)

**Alhambra** izenak hainbat adiera du:

* **Alhambra** Granadako (Espainia) jauregi eta monumentua da. 

Beste toki batzuk:

* Alhambra, Ciudad Realgo udalerria, Espainian.
* Alhambra, Alberta, Kanadan.

Estatu Batuetakoak:

* Alhambra, Arizonako  herri bat.
* Alhambra, Kalifornia, Los Angeles konderriko herri bat.
* Alhambra (Illinois), Madison konderriko herria
* Alhambra Valley, Kaliforniako komunitatea.
* Alhambra, Montana, Jefferson konderriko komunitatea.

Besterik:

* *Alhambrako giltza*, EITBk ekoitzitako animazioko filma.
Gabriel Dwatuka Wagi

**Gabriel Dwatuka Wagi** (Bandala, Sudan Anglo-Egiptoarra, 1925 – Kairo, Egipto, 1990eko otsailaren 18a) sudandar elizgizon katolikoa izan zen, 1976tik 1982ra Rumbekeko apezpikua izan zena.

## Bizitza 
Gabriel Dwatuka Wagi 1935ean bataiatu zen Mupoin. 1938-1945 urteetan apaizgaitegi txikian ikasi zuen, eta geroago Ugandako Gulu hirira joan zen filosofia eta teologia ikasketak jarraitzera. 1953ko abenduaren 19an apaiztu zen Tombura-Yambioko elizbarrutian.

Hasiera batean Maridin aritu zen, eta han zauritu zen 1955eko abuztuko soldaduen matxinadan. Ondoren, Rumbekera joan zen. 1965ean, Sudan utzi zuen Hego Sudango sezesio-gerraren ondorioz eta Kongoko Errepublika Demokratikoan bizi izan zen. Addis Abebako Akordioaren ondoriozko su-etenaren ondoren, 1972an Sudanera itzuli zen.

1982ko uztailaren 17an, Joan Paulo II.a aita santuak bere dimisioa onartu zuen. Ondoren, berriro ere parroko gisa aritu zen Maridin. Pontifize Misio Elkarteetako zuzendari nazionala ere izan zen. 1990eko otsailean hil zen Kairoko ospitale batean.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heloísa Maranhão

**Heloísa dos Reis Maranhão** (Rio de Janeiro, 1925eko urriaren 15a – 2014ko abenduaren 15a) brasildar idazlea izan zen, eleberriak, antzezlanak eta ipuinak idatzi zituena.

## Bizitza 
Heloísa Maranhão Rio de Janeiron jaio zen 1925ean. Jerónimo de Albuquerque XVI. mendeko gobernadore kolonialaren ondorengoa izan zen. Hezkuntza klasikoa jaso zuen, mojek zuzendutako barnetegi batean eta Brasiliako Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean. Itzultzaile, irrati-ekoizle eta antzerki-irakasle gisa lan egin zuen. Bere askatasuna mantentzeko, ez zen inoiz ezkondu eta ahizparekin bizi izan zen urte askotan.

1950eko eta 1960ko hamarkadetan, antzezlan esperimentalak idatzi zituen.

1978an *Castelo interior & moradas* bilduma kaleratu zuen, antzinako testu erlijiosoekin lotutako poemez osatua. Gainera, Lukrezia Borgia, Leonor Teles eta Rosa Egipcíaca bezalako emakumeei buruzko eleberri historikoak idatzi zituen.

Maranhão Brasilgo Pen Clubeko kidea izan zen. 2014ko abenduaren 15ean hil zen.

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Limusina presidentzial (AEB)

**Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen limusina** (**Cadillac One** edo **The Beast** / **Piztia** izenekoa, bereziki) Ameriketako Estatu Batuetako presidentearentzat erabilera ofiziala duen presidentearen autoa da. General Motorsen Cadillac dibisioak egiten ditu.

Estatu Batuetako presidenteek XX. mendearen hasieran hartu zuten beren kabuz baliatzeko teknologia, William Howard Taft presidenteak lau auto erosi eta Etxe Zuriko ukuiluak garaje bihurtu zituenean. Presidenteek aldatu gabeko automobiletan bidaiatu zuten Franklin D. Roosevelt presidentearen administrazioak Sunshine Special erosi zuen arte, Ameriketako Estatu Batuetako Isilpeko Zerbitzuaren estandarren arabera eraikitako estatuko lehen autoa. John F. Kennedy hil zuten arte, estatuaren automobil presidentzialek maiz uzten zioten presidenteari agerian eta jendaurrean bidaiatzen. Kennedy presidentearen hilketak gero eta auto blindatu eta zigilatuagoen progresioa hasi zuen; 2009-2018ko estatuko automobilak bost hazbeteko (130 mm) balen kontrako beira zuen eta bere ingurumen sistema propioarekin hermetikoki zigilatuta zegoen. Gaur egungo presidentetzarako automobil modeloa Cadillac bakarra da, eta 2018ko irailean egin zuen debuta.

Zerbitzuz kanpo dauden presidentearen ibilgailuak desmuntatu eta suntsitu egingo dituzte Zerbitzu Sekretuaren laguntzarekin, hirugarrenek haien sekretuak jakin ez ditzaten. XX. mende amaierako eta XXI. mendeko presidentetza-segizioek 24 eta 45 ibilgailu artean izan dituzte, presidentearen ibilgailuaz gain; besteak beste, segurtasuneko, osasun-arretako, prentsako eta ibilbideak garbitzeko ibilgailuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chabel Garanzini

**Maria Isabel “Chabel” Garanzini Mendiola** (Santa Fe, Argentina, 1964ko maiatzaren 13a) euskal arbasoak dituen irakasle eta idazlea da. Besteak beste, *Euskal Diasporaren Artxibo*aren parte den *Sangre Vasca* liburua idatzi du.

## Biografia 
### Familia 
Arbasoak Euskal Herritarrak ditu Chabel Garanzinik; Milagros García eta Juan Antonio Mendiolaren iloba da bera, eta Miren Edurne Mendiola irakasle izan zenaren alaba. Mendiola-Garciatarrak Bizkaiko Zugaztieta herrixkan bizi ziren, eta 1950ean Argentinako Santa Fera erbesteratu ziren, Garanziniren aitita, Juan Antonio Mendiola, Larreinetako funikularrean izan zen istripu batean zendu ostean. Chabel Garanzini, beraz, Argentinan jaio zen, Santa Fen, hain zuzen.

### Formakuntza eta lana 
Garanzinik bere jaioterrian bertan jaso zuen Lehen Hezkuntzan irakasle jarduteko formakuntza, *Jose de San Martin* Eskola Normalean. Ikasketak bukatutakoan, hasi zen Gaztelania eta Ingurune ikasgaiak ematen  *Domingo F. Sarmientoko 343* zenbakidun eskolan.

### Erretiroa 
Irakasle aritu zen 2019ra arte, erretiratu zen arte; orduan hasi zen idazten, bere idazketa lantzeko denbora aurkitu baitzuen. Literatura taldeetan eta narrazio tailerretan parte hartzen hasi zen, eta senideen historia kontatzeko liburuari forma ematen hasi zion: esaterako, urrutiko literatura tailer batean aritu zen Beatriz Actis idazle, editore eta irakaslearekin.

Erretiratuta egonda, gainera, bere sustraiak ezagutzeko bidaia egiteko aukera ere izan zuen. Euskal Herriko hainbat txoko bisitatu zituen bidaia hartan, hala nola, Zugaztieta, Larreineta, Trapagaran edo Bilbo, eta horri esker jaso zituen *Sangre Vasca* liburua idazteko baliabideak .

## *Sangre Vasca* liburua 
Chabel Garanziniren *Sangre Vasca* fikzio historikoko eleberria 2021ean argitaratu zuen *Homo Sapiens* etxeak. Bertan haren Euskal Herriko arbasoen nondik norakoak kontatu zituen egileak, Meatzaldeko goiko auzoetako, La Arboleda, Larreineta..., garai bateko istorioak.

Nobela argitaratu ondoren, Santa Feko hedabideek, irratiek eta egunkariek Chabel Garanzini elkarrizketatu eta bere lana zabaldu zuten. Euskal ingurunean, Radio Megafoneko "Entre Vascos" irratsaiora gonbidatu zuten, eta *Euskal Argentinako Ordezkaritza*k bere liburua gehitu zuen *Euskal Diasporaren Artxibo*ra.

Horrez guztiaz gain, *Larreinetako Auzo Elkartea*k gonbidatuta, idazleak Euskal Herrira egin zuen bidaia aprobetxatuz, Larreinetan bertan egin zuen liburuaren aurkezpena eta solasaldia. Orduan ere, Euskal Herriko hedabideek elkarrizketatu eta bere lanaren berri eman zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luciano José Cabral Duarte

**Luciano José Cabral Duarte** (Aracaju, 1925eko urtarrilaren 21a – *ibidem*, 2018ko maiatzaren 29a) brasildar elizgizon katolikoa izan zen. 1966tik 1971ra Aracajuko apezpiku laguntzailea izan zen, eta 1971tik 1998ra artxidiozesi bereko artzapezpikua. Filosofia irakaslea eta Sergipeko Unibertsitate Federalaren sortzaileetako bat izan zen.

## Bizitza 
José de Góes Duarte eta Célia Cabralen semea, Luciano José Cabral Duarte 1925eko urtarrilaren 21ean jaio zen. Aracajuko katedralean bataiatu zuten 1925eko otsailaren 7an.

Ikasle Artisauen Eskolan (geroago Eskola Teknikoa eta gaur egun IFS) ikasi zuen, 11 urterekin Jesusen Bihotz Guztiz Santuaren apaizgaitegi txikian sartu aurretik. 1942an, Pernambuco estatuko Olindako apaizgaitegira joan zen, eta 1945eko otsailean São Leopoldora (Hegoaldeko Rio Grande), non apaiz izateko beharrezkoak ziren ikasketak burutu zituen.

1971ko otsailaren 12an Aracajuko artzapezpiku izatera iritsi zen. 1998ko abuztuaren 26an dimisioa eman zuen, José Palmeira Lessak ordezkatuta.

## Liburuak 
* *Europa, Ver e Olhar*. Aracaju : Sociedade de Cultura Artística de Sergipe/Livraria Regina, 1960
* *Europa e Europeus*. São Paulo: Livraria Edurora Flamboyant, 1961 (*Europa, Ver e Olhar* liburuaren berrargitalpena)
* *Viagem aos Estados Unidos*. Aracaju: Sociedade Artística de Sergipe/ Livraria Regina, 1962
* *Índia a Vôo de Pássaro*. Aracaju : Sociedade Artística de Sergipe/Livraria Regina, 1970
* *Estrada de Emaús*. Petrópolis, RJ: Editora Vozes Ltda., 1971
* *A Igreja às Portas do Ano 2000*
* ''La Nature de l'intelligence dans le thomisme et dans la philosophie de Hume'' (doktore-tesia)

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blackwater ibaia (Kerry konderria)

**Blackwater ibaia** edo **Kerry Blackwater**, , Irlandako hego-mendebaldean dagoen ibai bat da, Kerry konderriko Iveragh penintsulan.

Brin aintziran jaio, itsasotik 16 kilometrora, eta Iveragh penintsularen hegoaldean dagoen Kenmare badian Ozeano Atlantikoan itsasoratzen da.
Jean-Baptiste Décoste

**Jean-Baptiste Décoste** (Saint-Louis-du-Sud, 1925eko otsailaren 3a – 1980ko maiatzaren 20a) haitiar elizgizon katolikoa izan zen. 1966tik 1972ra Port-au-Princeko apezpiku laguntzailea izan zen, eta 1972tik hil zen arte Hincheko ordinarioa.

## Bizitza 
Jean-Baptiste Décoste 1925eko otsailaren 3an jaio zen Saint Louis-du-Suden, Les Cayesko elizbarrutian. 1952ko martxoaren 8an apaiztu zen, eta 1966ko abuztuaren 20an Paulo VI.a aita santuak Port-au-Princeko apezpiku laguntzaile izendatu zuen. Ordenazioa 1966ko urriaren 28an izan zen Port-au-Princeko katedralean. Kontsakratzaile nagusia Antonio Samorè artzapezpikua izan zen, eta beste kontsakratzaileak Albert-François Cousineau eta Rémy Jérôme Augustin apezpikuak.

1972ko apirilaren 20an, Hincheko elizbarruti berriko ordinario izendatu zuten. 1979-1980 urteetan Haitiko apezpiku-konferentziako presidentea izan zen. 1980ko maiatzaren 20an hil zen, eta bi egun geroago Egoitza Santuak Léonard Pétion Laroche izendatu zuen Hincheko apezpiku.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kenmare ibaia

**Kenmare ibaia** edo **Kenmare badia**, , "Bikalea", edo *Bá Neidíneach*, "Neidíngo badia", Irlandako hego-mendebaldean dagoen itsasadar edo badia luze eta estu bat da, Iveragh penintsula eta Beara penintsularen artean.

Badia honen punturik sakonenean izen ematen dion Kenmare herria dago.
Alonso Arteaga Yepes

**Alonso Arteaga Yepes** (Donmatías, Antioquia, 1925eko otsailaren 12a – *ibidem*, 1989ko urriaren 30a) kolonbiar elizgizon katolikoa izan zen. 1962tik 1965era Popayángo apezpiku laguntzailea izan zen, 1965etik 1985era Ipialesko ordinarioa, eta 1985etik 1989ra Espinaleko ordinarioa.

## Bizitza 
Alonso Arteaga Yepes 1953ko uztailaren 19an apaiztu zen. 1962ko irailaren 12an, Joan XXIII.a aita santuak Auzegerako apezpiku titular eta Popayángo apezpiku laguntzaile izendatu zuen. Urte bereko azaroaren 11n, Giuseppe Paupini Kolonbiako nuntzio apostolikoak ordenatu zuen Popayángo katedralean. Beste kontsakratzaileak Luis Andrade Valderrama eta Gerardo Martínez Madrigal apezpikuak izan ziren.

1965eko uztailaren 24an, Paulo VI.a aita santuak Ipialesko apezpiku izendatu zuen. Arteaga Yepesek Vatikanoko II. kontzilioko bigarren, hirugarren eta laugarren saioetan parte hartu zuen.

## Lanak 
* *La ley* *Concha o el matrimonio civil de los apostatas en Colombia ante el derecho de la Iglesia* (1958)

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scamorza

**Scamorza** behi-esnez eginiko gazta italiarra da, jatorriz hegoaldekoa (Campania, Basilicata, Abruzzo, Lazio, Molise, Apulia, Sizilia eta Calabria). Campaniako gaztagile batzuk bufalo-esnezkoa ere ekoizten dute. Mozzarella gaztaren antza du eta hiru aldaera izan ditzake: zuria (naturala), ketua edo barrubetea.

## Ezaugarriak
Behi- edo bufalo-esnez ekoitzia (azken hau Campanian batez ere), eta batzuetan baita ardi-esnearekin ere (Apulian), *pasta filata* motako gazta da, *mozzarella* bezala. Bere forma oboidea da, lokarri batez tenkatua (gaur egun plastikozkoa higiene arrazoiengatik) bi ataletan banatuz eta udare itxura hartuz.

Oinarria oso malgua da, eta ur berotan sortzen da. Gero, ur hotzetan hozten da, gatzunetan jartzen da eta gero lehortzen uzten da leku lehor batean (normalean soto batean). Aste batetik hilabetera arte ondu daiteke. Aldaera ketua edo zuria (naturala) daude, bigarren hau azal finagokoa. Ketzeko, gaztak egur- edo lasto-kearekin egiten dira, eta horrek kolore urrekara ematen dio, zapore bereizgarria baina sotila, eta, azkenik, hobeto kontserbatzea ahalbidetzen du.

Scamorza jateko ohiko modu tradizionala 1 cm lodi inguruko xerrak gresillan erretzea da.

File:Scamorza bianca 2.jpg|vignette|*Scamorza* zuria
File:Scamorza-IMG 5373.JPG|*Scamorza* ketuak

## Erreferentziak
## Ikus, gainera
*Napoliko gastronomia

## Kanpo estekak
Jean-Bouin estadioa (Paris)

**Jean-Bouin estadioa**, , Frantziako Paris hiriburuan dagoen erabilera anitzeko kirol estadio bat da, 16. barrutian. Parc des Princes estadioaren aldamenean dago.

1925ean inauguratu zen eta 1975 eta 2012n zaharberritu. 19.904 lagunentzako edukiera du.
Arlington Road

***Arlington Road***, 1999ko Mark Pellington estatubatuar misteriozko neo-noir thriller film bat da. Jeff Bridges, Tim Robbins, Joan Cusack, Hope Davis eta Robert Gossett aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Reston (Virginia), Michael Faraday (Jeff Bridges) unibertsitateko historia irakaslea eta 9 urteko Grant (Spencer Treat Clark) aita-semeen emaztea eta ama zen Leah (Laura Poe) FBIko agentearen heriotzak lurjota utzi ditu. Lang familiako senideen adiskideak egingo dira, Oliver Lang (Tim Robbins) aita, Cheryl Lang (Joan Cusack) ama eta Brady Lang (Mason Gamble) semea.

Baina denbora igaro hala, zenbait gertaerek Michaelek beren adiskideak diotena ez direlako susmoa eragingo diote, zerbait iluna ezkutatu eta baita bere emaztea hil zen atentatu terroristarekin zerikustekoa dutela ere.

## Aktoreak 
* Jeff Bridges: Michael Faraday
* Tim Robbins: Oliver Lang/William Fenimore
* Joan Cusack: Cheryl Lang/Fenimore
* Hope Davis: Brooke Wolfe
* Robert Gossett: Whit Carver, FBIko agentea
* Spencer Treat Clark: Grant Faraday
* Mason Gamble: Brady Lang/Fenimore
* Stanley Anderson: Archer Scobee doktorea
* Laura Poe: Leah Faraday, FBIko agentea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Kilcrohane

**Kilcrohane**, , Irlandako hego-mendebaldean dagoen herri bat da, Cork konderrian.

Sheep's Head penintsulan dago, Durrus eta Ahakista herrien aldamenean.
Barleycove

**Barleycove** edo **Barley Cove**, , Irlandako hego-mendebaldean dagoen badia eta hondartza bat da, Cork konderrian.

Mizen Head lurmuturretik gertu dago, Crookhaven eta Goleen herrietatik hurbil.
Hyne aintzira

**Hyne aintzira**,  eta , Irlandako hego mendebaldean dagoen aintzira bat da, Cork konderrian.

West Cork eskualdean dago, Skibbereen udalerritik 5 kilometro hego-mendebaldera.
Jean-Pierre Bassegela

**Jean-Pierre Bassegela** (1947ko martxoaren 3a) atleta da. Kongoko Errepublika ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Didiace Bémou

**Jean-Didiace Bémou** (1959ko apirilaren 7a) atleta da. Kongoko Errepublika ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mohammed bin Rashid Al Maktoum eguzki-zentrala

**Mohammed bin Rashid Al Maktoum eguzki-parkea** 2013an eraikitako eguzki-zentral bat da, Dubain emirerrian, Arabiar Emirerri Batuetan dagoena. Dubaiko emirraren, Mohammed bin Rashid Al Maktoum, izena darama. Eguzki-energia zentral indartsuena izango da, 5 GW-eko ahalmenarekin 2030ean amaitzen denean, munduko kilowatt-orduko preziorik baxuenean.   

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elektrizitatearen ekoizpena - Garapen jasangarria
* Energia berriztagarria 
* Zelula fotovoltaikoa
* Munduko Energia Baliabideak eta Kontsumoa 

## Kanpo estekak
Papaver cambricum

*Mitxoleta horia* (*Papaver cambricum*, lehen *Meconopsis  cambrica*) *Papaveraceae* familiako landare belarkara bizikorra da. Izen hori mitxoleten familiako kide delako du. Ohikoa da mendebaldeko  Europako eskualdean aurkitzea, Britania Handian, Irlandan, Frantzian eta Iberiar penintsulan bezalako lekuetan.
thumb
thumb|Laranja tonalitatekoa
Lore horiak eta laranjak ditu, eta lorategiko landare gisa landatzen da, hein handi batean.

## Karaktereak 
Landare iraunkorra, zurtoin adartua eta pedunkulu iletsu samarra dituena; latex horia. Hosto pinnatuak, segmentu obalekin, koskadunekin, azpialdean glaukoak; peziolo luzeak dituzten basalak. Lore bakartiak, 4 -7 cm-koak, 4 petalo hori eta sepalo iletsuekin. Fruitu ilegabea, goialdean moko motza duen borra itxurakoa. 

## Habitata 
Baso hostogalkorretan, hezeetan eta itzaltsuetan aurkitzen dira. Lur sakon eta nahasietan hazten da maiz, nutriente kopuru handiak pilatzen direnetan.

## Banaketa 
Mendebaldeko Europako eskualdean dago, hala nola  Gales, Irlanda, Ingalaterra, Espainia eta Frantzian. Ingelesez Welsh poppy deitzen zaie.

## Taxonomia eta filogenia 
Carlos Linneos-ek espezieari *Papaver cambricum* izena eman zion bere Species Plantarum lanean, 1753an. Louis Viguier-ek, 1814an *Papaver*-engandik banatu zuen eta *Meconopsis* genero berriko espezie eredugarri bihurtu zuen. Arrazoietako bat estilo baten presentzia izan zen, beste *Papaver* batzuek ez bezala, hauek disko batean multzokatutako estigma zurtoinik gabekoak baitituzte. Ondoren, Himalaian eta inguruko eskualdeetan aurkitutako espezie asko generoari esleitu zitzaizkion, eta horien artean *M. cambrica* izan zen Europako espezie bakarra.

Hala ere 2011n argitaratutako analisi molekular batek erakutsi zuen *P. cambricum* ez dagoela filogenetikoki *Meconopsis* generoarekin erlazionatuta, *Papaver*-ekin baizik, eta horrek jatorrizko izena berreskuratu beharko litzatekeela iradokitzen du. Horrek *Meconopsis* espezie tipikorik gabe utziko zuen eta beraz, izen baliozkorik gabe, *M. cambrica* nomen conservandum bezala mantentzen ez bazen.(6). 2017an *Meconopsis* asiarrarentzat bakarrik mantentzeko proposamen bat onartu zen, *Meconopsis regia* motako espeziearentzat.

## Oharrak 
*Meconopsis* hitzak grekoz “mitxoleta” eta “Kanbriar” esan nahi du (Cambria = Gales hitzetik)

2006ko otsailaren 24an, Galesko Plaid Cymru alderdi politikoak mitxoleta horia hartu zuen bere alderdiaren logotipo gisa.

## Galeria 

Fitxategi:Papaver cambricum bat.jpg
Fitxategi:Papaver cambricum bi.jpg
Fitxategi:Papaver cambricum hiru.jpg
Fitxategi:Papaver cambricum lau.jpg
Fitxategi:Papaver cambricum bost.jpg
Fitxategi:Papaver cambricum sei.jpg
Fitxategi:Papaver cambricum zazpi.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gemasolar

**Solar Tres** eguzki-energia kontzentratzeko zentrala, **Gemasolar** ere deitua, 19,9 MW-eko elektrizitate-ahalmena duen eguzki-energia zentral bat da.

Écija herriaren mendebaldean kokatua dago, Andaluzian ( Espainia )  .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PS10 eguzki-zentrala

**PS10 eguzki-energia planta** (), Europako lehenengo eguzki-energia termikoko zentral komertziala da. Sevillatik gertu dago, Andaluzian, Espainian . Heliostato izeneko 624 ispilu mugikor handiz osatuta dago . Bere eguzki-dorreak 11 MW  potentzia elektriko nominala du. Lau urte behar izan ziren eraikitzeko eta 35 milioi € kostua izan zuen  .

## Ezaugarriak 
[thumb| PS10 eguzki-energia zentrala lehen planoan eta [PS20 eguzki-energia zentrala atzealdean.]]
Ispilu bakoitzak 120 m²-ko azalera du, eta eguzki izpiak 115 m altuerako eguzki-dorre baten goialdean kontzentratzen ditu, non eguzki-hartzaile bat eta lurrun-turbina bat daude kokatuak. Turbinak alternadore bat mugitzen du, elektrizitatea sortuz.

## Erreferentziak 
### Ikus, gainera 
* PS20 eguzki-energia zentral
* Eguzki-energia termikoa

## Kanpo estekak
Provolone

**Provolone** behi-esnez eginiko gazta italiarra da, aldaera ugari dituena: zuria (naturala), ketua, gozoa, mina eta abar. Gainera, aldaera batzuk sor-marka dute, hala nola *Provolone del Monaco* eta *Provolone Valpadana*. Txikia denean, eta berez jatorrizkoa, **provola** esaten zaio. Mozzarella eta scamorza bezala, *pasta filata* motako gazta da.

## Ezaugarriak
Batzuetan forma originalak hartzen ditu: udare, kono trunkatu, luku edo saltxitxa itxurakoak.

Behi-esne prentsatu gordinez egindako gazta da, eta batez beste 5 kg ditu. Ahuntz-gatzagia erabiltzean, zapore mina har dezake ontzean, ahoan ukitu min arin baina iraunkorrarekin. Provolone gozoa ere badago, eta txahal-gatzagia erabiltzen da horretarako.
Ekainetik urrira bitartean jaten da, ondu ondoren.
Zerrenda finetan ebakita jaten da Xerra batean, oliba-olio hari batekin, gatz pixka batekin, piperbeltzarekin eta usain-belar batzuekin.

Pizza egiteko ere erabiltzen da.

## Erreferentziak
## Ikus, gainera
*Italiako gastronomia

## Kanpo estekak
García de Sola presa

**García de Sola presa** edo **Puerto Peña presa** () Badajozeko Talarrubias udalerrian dagoen zentral hidroelektrikoa duen presa da, Guadiana ibaian urtegi bat sortzen duena. Presak elektrizitatea ekoizteko eta edateko uraren hornidurarako balio du.  1962an amaitu zen  . Presa estatuaren jabetzakoa da eta Endesa Generación SAk ustiatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guillenako zentral hidroelektrikoa

**Guillenako zentral hidroelektrikoa** zentral elektriko itzulgarri bat da. Rivera de Huelva ibaian kokatuta dago, Guillena herrian, eta Endesa zentral hidroelektriko honen jabetza dauka.

## Ikus, gainera 
* Zentral hidroelektrikoa
* Zentral hidroelektriko itzulgarria

## Kanpo estekak 
* Guillenako zentral hidroelektrikora bisita
* Endesa Educa: Zentral hidroelektrikoaren funtzionamendua
Antti Hackzell

**Antti Verner Hackzell** (Mikkeli, 1881eko irailaren 20a – Helsinki, 1946ko urtarrilaren 14a) finlandiar politikaria izan zen, Finlandiako lehen ministroa 1944ko abuztutik irailera.

Vyborg probintziako gobernadorea (1918-1920), Finlandiako enbaxadorea Sobietar Batasunean (1922-1927) eta Finlandiako enplegatzaileen elkarteko zuzendaria (1936-1945) izan zen. Gainera, 1932 eta 1936 artean Toivo Kivimäkiren gobernuan Kanpo Arazoetako ministro izan zen. Koalizio Nazionaleko Alderdiko kide izan zen.

1944ko udan, gobernu bat osatzeko eta Sobietar Batasunarekin bake itun bat sinatzeko negoziazioak hasteko enkargua eman zioten. 1944ko martxoaren 14an, Moskuko Savoy Hotelean bihotzekoa izan zuen negoziazioetan, eta ez zen inoiz erabat sendatu. Carl Enckellek ordezkatu zuen.
Guadalhorce-Guadalteba urtegiak

**Guadalhorce-Guadalteba urtegiak** Guadalhorce ibaiaren erdiko zatian sei urtegik eta bere ibaiadar handienetako bik osatzen dute: Turon ibaia eta Guadalteba ibaia. Malagako probintziaren erdialdean kokatuta daude, Andaluziako autonomia erkidegoan (Espainia).

Inguruan tamaina handiko hiru urtegi daude: *Conde de Guadalhorce*, Turon, ibaiaren gainean, eta *Guadalhorce* eta *Guadalteba* Ardales, Teba, Campillos, Álora eta Antequera udalerrien artean. Urtegi txikiak *Gaitanejo*, *Tajo de la Encantad*a eta *Embalse Superior del Tajo de la Encantada* urtegiak dira.
The Rose of Versailles (filma)

Ai Yoshimura japoniar zinema zuzendariaren marrazki bizidunetako amodiozko filma da.

## Sinopsia 
XVIII. mendean dago oinarrituta, Frantzian. Oscar Françoise gaztea mutil bat balitz bezala hezi dute, baina neska da. Marie Antoinette erreginaren guardia ofizialeko kapitain izendatuko dute. Hainbat konspiraziori aurre egin beharko die. Frantziako Iraultza pizten denean, Oscar Françoise haurtzaroko lagun batekin maiteminduko da, eta herri xehearen alde jarri.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lehoien patioa

**Lehoien patioa** (gazteleraz *Patio de los Leones*) Alhambrako patio edo klaustro ikusgarri bat da. 

## Historia 
Granadako Nazarien Erresumako Muhammad V sultanak agindu zuen eraikitzeko bere erregealdiaren bigarren aldian (1362-1391). 1377an hasi ziren eraikitzen, eta hamahiru urte geroago amaitu zen. 

## Ezaugarriak 
Oinplano laukizuzenekoa da, 124 zutabeko arkupeak inguratua. Hauek gehienak ferra arkuak dira ziriharririk gabekoak, aldeetako ateei sarrera ematen diotenak salbu, erdi puntuko arku goratuak baitira horiek. Oso eraikuntza simetrikoa da, arku moten errepikapena eta txandaketagatik gehienbat. 

Zutabeak nazari motakoak dira, oso meheak (jaso behar duten pisua txikia delako) eta bikoteka edo launaka azaltzen dira, baina ez guztiak. Bikoteka azaltzekotan, kapitel kubiko bakarra banatzen dute, *ataurique* delako estiloarekin apainduta dagoena. Aurreko aterpeko ertzetako dekorazioa ere *ataurique* erakoa da. 

Erdian hamabi lehoik eusten duten iturri bat dago eta ingurura zabaltzen dien lau ubideek Koranak deskribatutako Paradisuko lau ibaiak adierazten dituzte. 

## Iruditegia 

Fitxategi:Patio_de_los_Leones_-_Alhambra.JPG|link=Archivo:Patio_de_los_Leones_-_Alhambra.JPG
Fitxategi:El_patio_de_los_leones_de_la_alhambra.JPG|link=Archivo:El_patio_de_los_leones_de_la_alhambra.JPG
Fitxategi:Fountain_patio_de_los_Leones_Alhambra_Granada_Spain.jpg|link=Archivo:Fountain_patio_de_los_Leones_Alhambra_Granada_Spain.jpg|Lehoien iturria.

## Kanpo estekak
Asterix eta Obelix: Buruzagien borroka

***Asterix eta Obelix: Buruzagien borroka*** () frantziar hiru dimentsioko animazioan egindako telesaila da. 30 minutuko bost atalez osatua eta *Buruzagien burruka* komikian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Prorromanix galiarren buruzagia erromatarren aldekoa da, eta borroka egiteko erronka joko dio Abrarakurzixi —Asterix eta Obelixen herriko buruzagia—. Kontua da Panoramix druidak Obelixen menhir batekin kolpe handia hartuko duela, eta memoria galduko duela. Hortaz, ez da akordatzen edabe magikoaren formularekin. Asterixek Abrarakurzix bere buruzagia entrenatuko du, lehian aukera gehiago izan ditzan. Izan ere, borroka hori galduz gero, haien herria Prorromanixen eta Erromaren menpe geldituko da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rodrigo Arango Velásquez

**Jaime Rodrigo Arango Velásquez** (Betania, Antioquia, 1925eko martxoaren 4a – Tuluá, Valle del Cauca, 2008ko abenduaren 27a) kolonbiar elizgizon katolikoa izan zen. 1981etik 1985era Medellíngo apezpiku laguntzailea izan zen, eta 1985etik 2001era Bugako ordinarioa. San Sulpitzio elkarte apostolikoko kidea zen lehen apezpiku kolonbiarra izan zen.

## Bizitza 
Antioquiako Betania udalerrian jaio zen 1925eko martxoaren 4an, Roberto Arango Moreno eta María Velásquez Pelaezen semea Lehen mailako ikasketak jaioterrian egin zituen, eta geroago Manizalesko eta Montrealgo apaizgaitegietan ikasi zuen.

Montrealen apaiztu zen 1950eko ekainaren 3an, San Sulpitzio elkarte apostolikoko kide gisa, 1968-1974 urteetan Bogotako San Jose apaizgaitegiko errektorea, eta 1975-1980 urteetan Brasiliako apaizgaitegiko errektorea eta Medellíngo Pontifize Unibertsitate Bolibartarreko irakaslea. Bost hizkuntza menderatzen zituen: gaztelania, frantsesa, portugesa, ingelesa eta italiera.

1981eko urtarrilaren 29an, Joan Paulo II.a aita santuak Casae in Numidiako apezpiku titular eta Medellíngo apezpiku laguntzaile izendatu zuen, eta martxoaren 25ean ordenatu zuten Medellíngo katedralean. Kontsakratzaile nagusia Alfonso López Trujillo Medellíngo artzapezpikua izan zen, eta beste kontsakratzaileak, berriz, José de Jesús Pimiento Rodriguez Manizalesko artzapezpikua eta Édouard Gagnon Albertoko San Paulo elizbarrutiko apezpiku emeritua.

1985eko urtarrilaren 17an, Joan Paulo II.a aita santuak Bugako apezpiku izendatu zuen. 2001eko urtarrilaren 19an dimisioa eman zuen.

2008ko abenduaren 27an hil zen gaixotasun baten ondorioz, eta Bugako San Petri katedralean hobiratu zuten.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Limusina

thumb|225x225px|1990eko hamarkadako Lincoln town car limusina. Inguruko beste ibilgailuekin alderatuta, luzera nabari da.
**Limusina**, gaur egun ezagutzen den bezala, luxuzko automobil bat da, txasisa eta karrozeria luzatua dituena. Normalean, beltzez edo zuriz margotzen dira; baliteke fabrikatzaileak edo mekanikari independente batek handitu izana.

Lehenengo limusina luzanga Lincoln Continental bat erabiliz sortu zen 1954an, luxuzko garraio-ibilgailuetan errekorra zela kontsideratuz. Gaur egun, txoferrek eramaten dituzte normalean limusinak, eta laurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdera arte, askotan, aberatsekin lotu zituzten. Ospakizun berezietarako ere erabiltzen dira, hala nola ezkontzetarako, jaietarako edo turismorako.

Limusina batzuk partikularrenak badira ere, asko gobernuenak dira politikari garrantzitsuak garraiatzeko, exekutiboak eramateko konpainia handienak edo gonbidatuentzako garraiobideak. Limusina askok, ordea, alokairuko ibilgailu gisa jarduten dute, taxi enpresa ezberdinekin lehian.

Bere izena *limousine* hitz frantsesetik dator, artzainek euritik eta hotzetik babesteko erabiltzen duten kaputxa formako janzkia.

## Kanpo estekak