Sibilla Aleramo

**Sibilla Aleramo** (jatorriz, **Marta Felicina** **Faccio,** "*Rina*") (Alessandria, 1876ko abuztuaren 14a-Erroma, 1960ko urtarrilaren 13a) italiar idazle, kazetari eta feminista izan zen.

## Biografia 
Sibilla Aleramo Alessandrian jaio zen, Piemonten (Italia). Haurtzaroa Milanen eman zuen. 11 urte zituela, Milandik Marche eskualdera (Italia) joan zen bizitzera familiarekin, aita beira fabrika bateko gerente izendatu baitzuten. Civitanova Marche-n ikasketak aurrera eramaterik ez zuenez, bere kabuz ikasten jarraitu zuen, bere irakasle ohiei irakurtzeko gomendioak eskatuta. Urte horietan, gainera, bere aitak lan egiten zuen beira fabrikan kontulari lan egin zuen.  

Nerabezaro oso zaila izan zuen: 1890eko irailean, ama, ordurako depresioak jasaten zituena, bere burua hiltzen saiatu zen, etxeko balkoitik bere burua botata. Oso urte zailak igaro ondoren, Maceratako eroetxe batean sartu zuten, eta bertan hil zen 1917an.  

1892ko otsailean, 15 urte zituela, beira fabrikako langile batek, Ulderico Pierangelik, bortxatu egin zuen. Haurdun gelditu zen, baina umea galdu egin zuen. Hurrengo urtean, garai horretan Italian indarrean zegoen tradizioari jarraituz, gizon horrekin ezkondu behar izan zuen. *Ezkontza riparatore* deitzen zitzaion horri: sexu-erasotzaileak babesten zituen, eta, biktimarekin ezkontzeko konpromisoa hartuta, delitua preskribatzen zen . 

Urte eta erdi geroago, 17 urterekin,  lehen semea, eta bakarra, izan zuen: Walter.

## Literatur ekoizpenaren hasiera 
1892 eta 1894 urteen artean, herriko egunkari batzuetarako idatzi zuen, Nira edo Reseda izengoitiak erabiliz. 1897. urtetik aurrera, Aleramok Italiako beste egunkari batzuetarako ere idatzi zuen, hala nola *Gazzetta letteraria*, *L’Indipendente*, *Vita moderna* aldizkari feminista eta *Vita internazionale* ideia sozialistadun egunkariarentzat. Giorgina Janet Craufurd idazle feministarekin eta Aurelio Saffi politikariarekin gutun trukea ere urte horietan hasi zuen. 

Garai horretan, Aleramo feminismoaren alde ari izan zen, emakumeentzako boto eskubidea defendatzeko antolatutako manifestazioetan parte hartu zuen, eta prostituzioaren aurka ere borrokatu zen.  

1899an, Milanera joan zen bizitzera familiarekin. Han *L’Italia femminile* aldizkari sozialistaren zuzendari izendatu zuten, eta Milango giro sozialistan murgildu zen.

1901eko ekainean, Aleramok *Il nucleo generatore di una donna* amatasunari buruzko testua idatzi zuen. 

1902ko otsailean, familia uztea erabaki zuen, zapalduta bizi zela uste baitzuen, eta Erromara joan zen bizitzera. 

Erromara joan ondoren, senarragandik banantzeko eta semearen zaintza lortzeko borroka legala hasi zuen, baina ez zuen lortu, eta, urte batzuk geroago, semeari gutunak idaztea ere eragotzi zioten. 

Erroman Giovanni Cena idazle eta kazetariarekin harremana izan zuen. Honek konbentzitu zuen Aleramo bere istorioa nobela autobiografiko bihurtzeko, eta Sibilla Aleramo ezizena erabiltzeko. 1906ko azaroaren 3an argitaratu zuen *Una* *donna* liburua, bere ordura arteko bizitza kontatzen zuena, baita 15 urterekin jasandako bortxaketa ere. Hori guztia iraultzailea izan zen garai horretan.

Lan autobiografikoa idaztea erabaki zuenean, Aleramoren asmoa ez zen bere bizitza ezagutaraztea, baizik eta emakumeek beren burua islatuta ikus zezaten, oldartzeko. Horregatik, Aleramok, liburuan bere bizitza kontatzeaz gain, emakumeen bizi-baldintzak salatu eta bi sexuen arteko parekidetasuna aldarrikatu zuen, pertsona errealak inoiz aipatu gabe; izatez, nobelako pertsonaiei betetzen zuten paperaren izenarekin deitu zien (ama, senarra, semea, etab. ).  

Liburuak arrakasta handia izan zuen, eta hizkuntza askotara itzuli zen. Aleramok mugimendu feministaren barruan jarraitu zuen lanean, eta Erromako Agro Romanoko (Erroma inguruko landa txiroa) emakumeentzako eta emakume zein gizon nekazarientzako gau-eskolak antolatzeko borrokatu zen.

1908an, artean Cenarekin zebila, Lina Poletti ezagutu zuen emakumeen kongresu batean. Honekin izandako urtebeteko harreman lesbikoa *Il Passaggio* eleberrian (1919) kontatu zuen. Bertan azaldu zuenez, Giovanni Cenak, hasiera batean, konbentzitu egin zuen bere jatorrizko istorioa apur bat alda zezan, eta gertakari batzuen bertsio desberdina eskaini zion, bereziki amaierarena. 

Sibilla Aleramo Italiako feminista garrantzitsuenetako bat izan zen. Polettiri idatzi zizkion gutunak harreman homosexualekiko zuen irekitasunagatik aztertu dira, baita bere ekoizpen orokorra ere. Aleramoren lehen liburua, *Una* *donna*, literatura italiarraren klasikotzat hartzen da, eta idazle italiar batek idatzitako lehen eleberri feministatzat.  

XX. mendean zehar, Aleramo, batez ere, bere maitasun harremanengatik gogoratu zen; hala ere, bere bizitza esanguratsua da emakume eta artista independente bezala izan zuen ibilbide liluragarriagatik, garai oso ezberdinak igaro baitzituen (Italia liberala, faxismoa, gerraostea eta Italiako Errepublika) beti jarrera kultural eta politiko bati eutsiz. 1925ean, intelektual antifaxisten Manifestua babestu zuen. Geroago, Aleramo kontinentean zehar ibili zen, eta, Bigarren Mundu Gerraren ondoren, politika komunistako kide aktiboa izan zen. 1948an, Wroclaw-en Bakearen Aldeko Intelektualen Munduko Kongresuan parte hartu zuen.

Aleramok esaten zuen hiru bizitza bizi izan zituela. Lehenengo bizitza, ama eta emazte bizitza, *Una Donna eleberrian* azaltzen da. Bigarren bizitzan, Erroman *Unione Femminile*k kudeatzen zuen pobreentzako aterpe batean boluntario aritu zen, eta erakunde feministetan ere parte hartu zuen. Hirugarrengoan, 30 urtez, berak bizitakoak idazten eman zuen denbora. 

## Aleramo eta politika: harreman kontraesankorra 
Hasiera batean, erregimen faxistaren aurka bazegoen ere, 1929an, egoera miserablean bizi zenez, Benito Mussolinirekin elkartzea eskatu zuen, eta *Accademia d’Italiako* kide izendatzea eskatu zion. Horrek diru-laguntza bat izatea ahalbidetuko zion. Momentu honetatik aurrera, faxismoari buruzko aipamen positiboak idazten hasi zen; horrela, diru gehiago lortu zuen, eta baita gobernuaren babesa ere. 1933an, ‘Associazione nazionale fascista donne artiste laureate’ elkartean eman zuen izena. 

1943an, Alderdi Nazional Faxistatik aldendu zen, eta 1946an, Italiako Alderdi Komunistan sartu.

Aleramok, feminismoarekin zuen konpromisoagatik eta *Una* *donna-n* idatzitakoagatik, bere garaiko ikuskera matxistaren aurka egin zuen, eta sexuen arteko parekotasunaren alde borrokatu zen; gainera, ezmoraltzat jo zuen norbere banakotasuna sakrifikatzea, seme-alabez besterik ez arduratzeko. Ideia horiek guztiz kontrajartzen zitzaizkien emakumeak lehenengo amatzat eta, ondoren, emaztetzat edo alarguntzat hartzen zituzten ideia faxistei. Hala eta guztiz ere, bere *Una* *donna* lanak arrakasta handia izan zuen faxismo garaian, eta edizio berriak argitaratu ziren.

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Aldrich, Robert and Garry Wotherspoon. Who's Who in Gay and Lesbian History, from Antiquity to World War II. Routledge, London, 2001,  ｟｠0-415-25369-7

## Kanpo estekak 
* Italian Women Writers database (ingelesez)
* Sibilla Aleramo