Apirilaren 2

**Apirilaren 2**a gregoriotar egutegiaren urteko laurogeita hamabigarren eguna da, 93garrena bisurteetan. 273 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1998 &ndash; Gamesak hegazkinen hegalak eraikitzeko kontratua sinatu zuen Brasilgo Embar enpresarekin.
* 2005 &ndash; Joan Paulo II aita santua hil eta gero, lau milioi pertsonek bidaiatu zuten Vatikanora.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
* 1995eko Nafarroako Bertsolari Txapelketan Estitxu Arozenak bere lehen txapela jantzi zuen.

### Mundua 
* 1971 &ndash; Raidió na Gaeltachta irlanderazko irrati katea Irlandako Errepublikan lehenbizikoz aireratu zen.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Kirolak 
### Euskal Herria 
* 1994ko Nafarroako Foru Erkidegoko Saria: Marino Alonso irabazle.

### Mundua 
* 1898ko Home Nations Txapelketa bigarren urtez jarraian ez zen amaitu eta txapeldunik gabe gelditu zen ekitaldia.

## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1755 &ndash; Pedro Enparan, gipuzkoar noble eta politikaria.
* 1794 &ndash; Jose Antonio Muñagorri, gipuzkoar militarra (h. 1841).
* 1865 &ndash; Eduardo Urkiola, bizkaitar margolaria (h. 1932).
* 1874 &ndash; Esteban Lasa, gipuzkoar apaiza (h. 1959).
* 1887 &ndash; Ignacio Baleztena Azkarate, nafar abokatu, idazle eta politikari karlista (h. 1972).
* 1893 &ndash; Resurrección Hernández Gil, 109 urte bizi izan zen euskal herritarra (h. 2002).
* 1903 &ndash; Marcelino Galatas, eusko-filipinar futbolaria, Manilan (h. 1994).
* 1904 &ndash; Roman Irigoien Mitxelena, gipuzkoar sendagile eta olerkaria (h. 1978).
* 1909 &ndash; Andrés García Calle, Errepublikaren alde borrokatu zen Espainiako Aireko Armadako bizkaitar hegazkinlaria (h. 1973).
* 1916 &ndash; Felipe Ugarte, espainiar militarra, Donostiako alkatea frankismo garaian (h. 1988).
* 1927 &ndash; Tomás Oñaederra, bizkaitar txirrindularia (h. 2025).
* 1943 &ndash; Itziar Aizpurua, ezker abertzaleko gipuzkoar politikaria.
* 1952 &ndash; Salva Iriarte, gipuzkoar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1955 &ndash; Emilio Olabarria, bizkaitar politikari eta legelaria.
* 1963 &ndash;
** Pierre Arthapignet, zuberotar errugbilari ohia.
** Fernando Martinez de Gereñu, arabar txirrindulari ohia.
* 1966 &ndash;
** Floren Aoiz, ezker abertzaleko nafar politikaria, idazlea eta iruzkingilea.
** Diego Vasallo, gipuzkoar musikari eta konposatzailea, *Duncan Dhu* taldeko kidea.
* 1967 &ndash; Jon Sistiaga, gipuzkoar kazetaria eta gerra-berriemailea.
* 1968 &ndash;
** Jorge Garcia Sertutxa, bizkaitar ETAkidea, Juan Karlos I.a Espainiakoa erregea erailtzea saiatzegatik gartzelaratua.
** Joxan Oiz, euskal kazetaritzan aritutako irakaslea.
* 1972 &ndash; Goiuri Aldekoa-Otalora, bizkaitar argazkilaria eta ikus-entzunezkoen zuzendari eta ekoizlea.
* 1973 &ndash; Unai Basurko, euskal marinel eta bela-estropadalaria, munduari bakarrean bira eman dion bigarren itsasgizon euskal herritarra.
* 1975 &ndash; Imanol De la Sota, bizkaitar futbol entrenatzailea.
* 1980 &ndash; Aritz Begino, nafar pilotari ohia.
* 1981 &ndash; Julien Peyrelongue, lapurtar errugbilari ohia.
* 1985 &ndash; Jon Rekondo, nafar aizkolaria.
* 1988 &ndash; Nikolas Blain, lapurtar politikaria.
* 1989 &ndash; Bingen Erdozia, gipuzkoar futbolaria.
* 1993 &ndash; Ander Okamika, bizkaitar txirrindularia.
* 1994 &ndash; Ane Legarreta, bizkaitar orkestra zuzendaria.
* 1996 &ndash;
** Eider Lizarbe, gipuzkoar eskubaloi jokalaria.
** Estanislao Marcellán, gipuzkoar futbolaria.
* 1998 &ndash; Israel Pagaldai, GIB birusarekin kutsatua egoteagatik ikastetxetik kanporatu zuten lehen euskal haurra (j. 1984).
* 2001 &ndash; Gaizka Aiesa, nafar futbolaria.
* 2003 &ndash; Unai Goti, bizkaitar futbolaria.
* 2007 &ndash; Eñaut Urkaregi, gipuzkoar txirrindularia.

### Mundua 
* 1511 &ndash; Ashikaga Yoshiharu, Ashikaga shogunerriko hamabigarren shoguna (h. 1550).
* 1602 &ndash; Maria Jesusena Ágredakoa, espainiar moja frantziskotar kontzepzionista eta gaztelaniazko idazle mistikoa (h. 1665).
* 1614 &#x2013; Jahanara Begum, mongolen printzesa, poeta (h. 1681)
* 1647 &ndash; Maria Sibylla Merian, alemaniar naturalista, esploratzailea eta margolaria (h. 1717).
* 1653 &ndash; Jurgi Danimarkakoa, Britainia Handiko printze ezkontidea (h. 1708).
* 1719 &ndash; Johann Wilhelm Ludwig Gleim, alemaniar idazlea (h. 1803).
* 1725 &ndash; Giacomo Casanova, italiar abenturazalea (h. 1798).
* 1793 &ndash; Thomas Addison, ingeles sendagilea (h. 1860).
* 1795 &ndash; Étienne-Jean Georget, fantziar psikiatra aitzindaria (h. 1828).
* 1796 &ndash; Ana María Campos, Venezuelako Independentzia Gerrako heroia (h. 1828).
* 1798 &ndash; August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, alemanezko olerkari eta filologoa (h. 1874).
* 1805 &ndash; Hans Christian Andersen, danimarkar idazlea (h. 1875).
* 1827 &ndash; William Holman Hunt, ingeles margolaria, Anaidi prerrafaelitaren sortzailetako bat (h. 1910).
* 1838 &ndash; Léon Gambetta, frantziar politikaria (h. 1882).
* 1840 &ndash; Emile Zola, frantziar idazlea (h. 1902).
* 1859 &ndash; Anatol ar Braz, bretainierazko idazlea (h. 1926).
* 1861 &ndash; Chung Ling Soo, estatubatuar ilusionista (h. 1918).
* 1862 &ndash; Nicholas Murray Butler, estatubatuar filosofo, diplomazialari eta irakaslea, 1931ko Bakearen Nobel Saria (h. 1947).
* 1873 &ndash; Virginia González Polo, espainiar buruzagi politiko eta feminista (h. 1923).
* 1874 &ndash; João Evangelista de Lima Vidal, portugaldar elizgizona (h. 1958).
* 1877 – Olga Kalantarova, errusiar piano-jotzailea eta irakaslea (h. 1952)
* 1878 &ndash; Edward Kasner, estatubatuar matematikaria, googol terminoaren dibulgatzailea (h. 1955).
* 1883 &ndash; Mariam Tatexvili-Ratiani, *Mariam Gariquli*, georgiar idazle eta aktorea (h. 1960).
* 1889 &#x2013; María del Refugio García, mexikar maistra, sufragista eta aktibista (h. 1973)
* 1891 &ndash; Max Ernst, alemaniar artista (h. 1976).
* 1892 &ndash; Klavdia Ode-Vasilieva, palestinar-errusiar arabista eta irakaslea (h. 1965).
* 1894 &ndash; Charles Osborne, 69 urtez jarraian zotina izan zuen estatubatuarra (h. 1991).
* 1899 &ndash; Robert Hill, britainiar biokimikaria (h. 1991).
* 1900 &ndash; Roberto Arlt, argentinar idazle, kazetari eta asmatzailea (h. 1942).
* 1903 &ndash; Virgínia Amposta Amposta, kataluniar sindikalista eta maistra (h. 1939).
* 1905 &ndash; Edmond Jouhaud, frantziar jenerala (h. 1995).
* 1914 &ndash; Alec Guinness, ingeles aktorea (h. 2000).
* 1924 &ndash; Daria Diachenko, sobietar partisanoa, Sobietar Batasuneko Heroia (h. 1944).
* 1925 &ndash; George MacDonald Fraser, eskoziar idazlea (h. 2008).
** Emma Pérez Ferreira, argentinar fisikaria, zientzialaria eta irakaslea (h. 2005)
* 1926 &ndash; Jack Brabham, 1 Formulako australiar pilotua (h. 2014).
* 1927 &ndash; Ferenc Puskás, hungariar futbolaria, historiako jokalari onentsuenetako bat (h. 2006).
* 1928 &ndash;
** Serge Gainsbourg, frantziar musikari, musikagile, abeslari, idazle, aktore eta zinemagilea (h. 1991).
** Cheikh Hamidou Kane, frantsesezko senegaldar idazlea.
* 1930 &ndash; Rosalind Fox Solomon, estatubatuar argazkilaria (h. 2025).
* 1931 &ndash; Reizo Fukuhara, japoniar futbolaria (h. 1970).
* 1932 &#x2013; Jumana El Husseini, palestinar margolari garaikidea (h. 2018)
* 1933 &ndash; György Konrád, hungariar idazle eta soziologoa (h. 2019).
* 1934 &ndash; Paul Cohen, estatubatuar matematikaria (h. 2007).
* 1936 &ndash;
** Abdelhamid Brahimi, Aljeriako lehen ministroa (h. 2021).
** Aurelio Galfetti, suitzar arkitektoa (h. 2021).
* 1937 &ndash; Antoni Ros-Marbà, kataluniar orkestra-zuzendaria.
* 1938 &ndash; José Garay de Pablo, matematikari espainiarra (h. 2026).
* 1939 &ndash; Marvin Gaye, estatubatuar musikaria, abeslari eta soul, smooth soul, quiet storm eta blaxploitation ekoizlea (h. 1984).
* 1941 &ndash; Ludwika Wujec, poloniar fisikari, irakasle eta politikaria (h. 2024).
* 1942 &ndash; Leon Russell, estatubatuar musikari, pianojole, gitarrajole eta kantautorea (h. 2016).
* 1943 &ndash; 
** Teresa Jordá Vitó, kataluniar akuarela margolaria.
** Annalena Tonelli, italiar misiolari katoliko eta ekintzailea (h. 2003).
* 1945 &ndash; Linda Hunt, estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea.
* 1946 &ndash; Carol Dunlop, estatubatuar idazlea, itzultzailea, ekintzailea eta argazkilaria (h. 1982).
* 1947 &ndash;
** Paquita la del Barrio, mexikar rantxera abeslaria (h. 2025).
** Emmylou Harris, estatubatuar country eta country rock musikagile, abeslari eta jotzailea.
** Camille Paglia, statubatuar filosofoa, irakaslea, idazlea, intelektuala eta kritikari soziala.
* 1949 -- Pamela Reed, estatubatuar aktorea.
* 1950 &ndash;
** Marcial Dorado, galiziar narkotrafikatzailea.
** Zhang Yimou, txinatar zinema zuzendaria.
* 1951 &ndash;
** Georges Ibrahim Abdallah, Libanoko militantea, Europan arrazoi politikoengatik espetxean denbora gehien daraman presoa.
** Moriteru Ueshiba, aikidoko japoniar maisua.
* 1952 &ndash; Leon Wilkeson, estatubatuar baxu-jotzailea, *Lynyrd Skynyrd* taldeko kidea (h. 2001).
* 1953 &ndash; Malika Ufqir, marokoar idazlea.
* 1954 &ndash; Yuji Kishioku, japoniar futbolari ohia.
* 1955 &ndash; Michael Stone, Ipar Irlandako paramilitar leialista, 1988an IRAko hiru lagunen hiletan jendetza granada eta pistolarekin erasotzeagatik ezaguna.
* 1956 &ndash; Pilar de la Oliva, espainiar magistratua.
* 1959 &ndash;
** Alberto Fernández, Argentinako presidentea.
** Juha Kankkunen, finlandiar rally pilotua.
** John Lauridsen, daniar futbolari ohia.
** Mai Masri, palestinar zinemagilea.
* 1960 &ndash; Linford Christie, britainiar atleta ohia, abiadura probatan aditua.
* 1961 &ndash;
** Emmanuel Issoze Ngondet, Gabongo lehen ministroa (h. 2020).
** Keren Woodward, ingeles pop abeslari eta musikagilea.
** Cécile Roumiguière, frantziar idazlea.
* 1963 &ndash; Jeevanandam Amalanathan, indiar apezpiku katolikoa.
* 1965 &ndash;
** Rodney King, estatubatuar taxilaria, 1991n Los Angelesko poliziak emandako jipoi bategatik ospetsua (h. 2012).
** Cristina López Schlichting, espainiar kazetaria eta COPE irrati-kateko esataria.
* 1966 &ndash; Masahiro Sukigara, japoniar futbolari ohia.
* 1967 &ndash; Isabel Marant, frantziar moda-diseinatzailea.
* 1969 &ndash; Maita Sanchez, filipinar aktore eta politikaria (h. 2024).
* 1971 &ndash;
** Francisco Arce, paraguaitar futbolari ohia.
** Edmundo Alves de Souza Neto, brasildar futbolari ohia.
** Todd Woodbridge, australiar tenislari ohia.
* 1972 &ndash; Masahiro Ando, japoniar futbolari ohia.
* 1974 &ndash; Tayfun Korkut, turkiar-alemaniar futbolari ohia.
* 1975 &ndash;
** Christian Heule, suitzar ziklo-kross txirrindularia.
** Pedro Pascal, txiletar-estatubatuar aktorea.
** Oscar Téllez, espainiar futbolari ohia.
* 1976 &ndash;
** Rory Sabbatini, hegoafrikar-eslovakiar golfaria.
** Takahiro Yamanishi, japoniar futbolari ohia.
* 1977 &ndash; Michael Fassbender, irlandar-alemaniar aktorea.
* 1978 &ndash; Jaime Ray Newman, estatubatuar aktorea.
* 1979 &ndash; Lindy Booth, kanadar aktorea.
* 1980 &ndash; Filipa Gonçalves, portugaldar modelo eta aktorea.
* 1984 &ndash; Miguel Ángel Moyà, espainiar futbolaria.
* 1986 &ndash; Drew Van Acker, estatubatuar aktore eta modeloa.
* 1987 &ndash; 
** Shane Lowry, irlandar golflaria.
** Dalma Maradona, argentinar aktorea.
* 1990 &ndash; Cristina Dassaeva, esainiar gimnasta erritmiko ohia, Cheerleading eta modeloa.
* 1988 &ndash; Kimber James, estatubatuar emakumezko aktore pornografiko ohi eta modelo transexuala.
* 1999 &ndash;
** Sümeyye Aydoğan, turkiar aktorea, kantari eta modeloa.
** Malena Cavo, argentinar eskubaloi jokalaria.
* 2001 &ndash; Judith Fernández, galiziar aktorea, abeslaria eta dantzaria.
* 2002 &ndash; Elisa Confortola, italiarra, pista laburreko abiadurako patinatzaile olinpikoa.
* 2004 &ndash; Diana Xnaider, errusiar tenislaria.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1305 &ndash; Joana I.a Nafarroakoa, Xanpaina eta Brieko kondesa, Nafarroako erregina eta Frantziako erregina ezkontidea (j. 1273).
* 1562 &ndash; Diego Alaba Eskibel, arabar apaiza eta legelaria, Kordoban.
* 1825 &ndash; Pedro Antonio Olañeta, euskal militar eta politikaria, Bolivian (j. 1770).
* 1871 &ndash; Paul Barroilhet, lapurtar opera abeslaria, baritonoa, Parisen (j. 1810).
* 1907 &ndash;
** Eduardo Victoria de Lezea, bizkaitar politikari liberal eta abokatua, Bilboko alkatea (j. 1835).
** Wentworth Webster, Euskal Herrian bizi izandako idazle britaniar idazle euskaltzalea (j. 1828).
* 1924 &ndash; José María Olabarri Massino, bizkaitar enpresaria (j. 1849).
* 1984 &ndash; Angela Figuera Aymerich, gaztelaniaz idatzi zuen bilbotar olerkaria, Madrilen (j. 1902).
* 1998 &ndash; GIBek afektaturiko gaztea hil zen. Gaixotasuna zela eta, Iurretako eskola batetik kanporatu zuten.
* 2001 &ndash; Jesús Romeo, nafar politikari eta enpresaria, Madrilen (j. 1916).
* 2009 &ndash; Luis Peña Gantxegi, gipuzkoar arkitektoa (j. 1926)
* 2013 &ndash; Joaquín Gómez Peruyera, bizkaitar futbolaria, Santanderren (j. 1937).
* 2020 &ndash;
** Anttoni Etxeberria, gipuzkoar tabernaria eta zerbitzaria (j. 1914).
** Jesus Rikardo Urteaga Repullés, *Txetxu*, gipuzkoar ETAkidea, Caracasen (j. 1958).
* 2025 &ndash; Arantxa Lete Bergaretxe, gipuzkoar irakaslea, herri eragile feminista eta abertzalea (j. 1945).

### Mundua 
* 1118 &ndash; Balduino I.a Jerusalemgoa, Jerusalemgo lehen erregea.
* 1272 &ndash; Rikardo Cornwallekoa, erromatarren erregea (j. 1209).
* 1416 &ndash; Aragoiko Fernando I.a errege katalanaragoiarra (j. 1380).
* 1507 &ndash; San Frantzisko Paolakoa, italiar aszeta (j. 1416).
* 1520 &ndash; Luis de Mendoza, espainiar itsasgizon eta esploratzailea.
* 1572 &ndash; Elixabete Brunswick-Lüneburgekoa, Brunswick-Lüneburgeko dukesa jaiotzez eta Guelderseko dukesa ezkontzaz (j. 1494).
* 1582 &ndash; Ichijō Nobutatsu, Takeda Shingenen hogeita lau jeneraletako bat (j. 1539).
* 1657
** Fernando III.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (j. 1608).
** Jean-Jacques Olier, frantziar apaiz eta idazlea (j. 1608).
* 1709 &ndash; Giovanni Battista Gaulli, italiar Barroko eta Rococoko margolaria (j. 1639).
* 1791 &ndash; Honoré Mirabeau, Frantziako Iraultzako politikaria (j. 1749).
* 1817 &ndash; Johann Heinrich Jung-Stilling, alemaniar idazlea (j. 1740).
* 1851 &ndash; Rama III.a, Siamgo erregea (j. 1788).
* 1861 &ndash; Peter Georg Bang, Danimarkako lehen ministroa (j. 1797).
* 1871 &ndash; Francisco Javier de Istúriz, Espainiako presidentea (j. 1790).
* 1872 &ndash; Samuel Morse, estatubatuar asmatzailea (j. 1791).
* 1875 &ndash; Frantzisko Coll, *Aita Coll*, kataluniar domingotar erlijiosoa, misiolaria eta Anunciatako Ahizpa Domingotarren fundatzailea (j. 1812).
* 1912 &ndash; Hedda Anderson, suediar idazle eta irakaslea (j. 1832).
* 1914 &ndash; Paul Heyse, alemaniar idazlea (j. 1830).
* 1922 &ndash; Hermann Rorschach, suitzar psikiatra eta psikoanalista (j. 1884).
* 1928 &ndash; Theodore William Richards, estatubatuar kimikaria, 1914ko Kimikako Nobel Saria (j. 1868).
* 1930 &ndash; Zewditu, Etiopiako Inperioko enperatriza (j. 1876).
* 1931 &ndash; Katharine Tynan, irlandar poeta eta idazlea (j. 1859).
* 1933 &ndash; Guerau de Liost, kataluniar politikari eta poeta (j. 1878).
* 1944 &ndash; Daria Diatxenko, sobietar partisanoa, Sobietar Batasuneko Heroia (j. 1924).
* 1949 &ndash; Carlo Galetti, italiar txirrindularia (j. 1882).
* 1952 &ndash; Bernard Lyot, frantziar ingeniaria (j. 1897).
* 1953 &ndash; Hugo Sperrle, alemaniar militarra (j. 1885).
* 1965 &ndash; Jens Hundseid, Norvegiako lehen ministroa (j. 1883).
* 1966 &ndash; C. S. Forester, ingeles eleberrigilea (j. 1899).
* 1970 &ndash; Faysal al-Shaabi, Hego Yemengo lehen ministroa (j. 1935).
* 1973 &ndash;
** Jascha Horenstein, ukrainar zuzendari judua, Bruckner eta Mahleren goi-mailako interpretatzailetzat joa (j. 1898).
** Alfred Schmitt, frantziar astronomoa (j. 1907).
* 1974 &ndash; Georges Pompidou, Frantziako presidentea (j. 1911).
* 1976 &ndash; Taos Amrouche, aljeriar idazle eta abeslaria, eleberri bat argitaratu zuen lehen emakume aljeriarra (j. 1913).
* 1987 &ndash; Buddy Rich, estatubatuar bateria-jotzailea eta jazzeko orkestra-zuzendaria (j. 1917).
* 1988 &ndash; Euros Bowen, galestar poeta (j. 1904).
* 1990 &ndash; Aldo Fabrizi, italiar aktorea (j. 1905).
* 1995 &ndash; Hannes Alfvén, suediar astronomo eta fisikaria, 1970eko Fisikako Nobel Saria (j. 1908).
* 2002 &ndash;
** John Robinson Pierce, estatubatuar ingeniaria, satelite bidezko komunikazioen aitzindaria (j. 1910).
** Shigeo Sugimoto, japoniar futbolaria (j. 1926).
* 2003 &ndash; Terenci Moix, kataluniar idazlea (j. 1942).
* 2004 &ndash; Lynne Karen Deutsch, estatubatuar astrofisikaria, izpi infragorrien astronomian espezializatua (j. 1956).
* 2005 &ndash; Joan Paulo II.a, aita santua (j. 1920).
* 2007 &ndash;
** Henry Lee Giclas, estatubatuar astronomoa (j. 1910).
** Tsuguo Hongo, japoniar mikologoa, *Agaricales* ordenaren biogeografia eta taxonomian espezialista (j. 1923).
* 2008 &ndash; Jacques Bondon, frantziar musikagilea (j. 1927).
* 2015 &ndash; Manoel de Oliveira, portugaldar zinema zuzendaria (j. 1908).
* 2016 &ndash; Gato Barbieri, argentinar jazz saxofoi-jotzaile eta musikagilea (j. 1932).
* 2018 &ndash; Winnie Mandela, hegoafrikar politikaria (j. 1936).
* 2020 &ndash; Goyo Benito, espainiar futbolaria (j. 1946).
* 2022 &ndash; Leonel Sánchez, txiletar futbolaria (j. 1936).
* 2024 &ndash;
** John Barth, estatubatuar idazle postmodernista (j. 1930).
** Maryse Condé, idazlea, feminista eta Karibeko kultura afrikarraren zabalkundeko ekintzailea (j. 1934).
** Zhang Lixiong, txinatar politikari eta militarra (j. 1913).
* 2025 &ndash; Khamtai Siphandon, Laosko presidentea (j. 1924).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Seaska egutegiko izendegia: Harkaitz/Arkaitza eta Harritxu/Harri.
* Haur eta gazte literaturaren nazioarteko eguna.
* Autismoari buruzko Kontzientziaziorako Nazioarteko Eguna.

## Kanpo estekak 
Apirilaren 1 | Urteko egutegi | Apirilaren 3