Thomas Beecham

thumb|Thomas Beechamen 1917ko irrimarra
**Sir Thomas Beecham** (Saint Helens, Lancashire, gaur egun Merseyside, 1879ko apirilak 29-Londres, 1961eko martxoak 8) bere garaiko britainiar orkestra zuzendaririk garrantzitsuenetako bat eta eragin handia izan zuenetako bat izan zen. Enpresaburua ere izan zen.

Sir Joseph Beecham dirudunaren semea eta Thomas Beechamen (1820-1907) biloba, garaiezina izan zen ingeles, alemaniar, frantziar eta errusiar errepertorioan. Orkestra zuzendari tiraniko eta latzaren irudi klasikoa definitzen du, iritzi zorrotz eta ironikokoa, bere leloa "Ez zait bizitzaren gozamena eta, are gehiago bizitzaganako harrotasuna sustatzea lortzen ez duen musika edo beste arte lanik interesatzen" zen. Bere pasadizoak eta esaerak zenbait liburutan argitaratuak izan dira.

Oxfordeko Unibertsitatean ikasi zuen, baina musikaren arloan autodidakta izan zen. Zenbait britainiar orkestra sortu zituen, horien artean Beecham Simphony Orchestra, Londresko Orkestra Filarmonikoa eta Royal Philharmonic Orchestra.

Bera izan zen Wagnerren *Nurembergeko maisu kantariak* eta Richard Straussen *Elektra* eta Salome operen britainiar estreinaldien arduraduna.

1916an Britainiar Inperioko zaldun (*sir*) izendatua izan zen, eta bere aita hil ondoren Baronet titulua heredatu zuen.

1920ko hamarkadatik aurrera eta hil zen arte, Beecham eragin handiko pertsona izan zen Ingalaterrako bizitza musikalean.

Bere erreferentziazko grabaketen artean Handelen, Mozarten (*Txirula Magikoa*), Rimsky-Korsakoven (*Scheherazade*) lanak, Jean Sibeliusen sinfoniak, Bizeten *Carmen* opera Victoria de los Ángelesekin, eta Giacomo Pucciniren *La Bohème*, 1953koa daude.

Europa guztian eman zituen emanaldiak (1936an Berlinen Hitler desafiatuz, nazien aurkari porrokatua baitzen), AEBeetan eta Buenos Airesko Teatro Colónen 1958an.

Frederick Deliusen biografia bat idatzi zuen 1959an, baita *A Mingled Chime* izeneko autobiografia bat ere 1944an.

Hiru aldiz ezkondu zen, Utica Celestia Wellsekin 1903 eta 1942 artean, Betty Hambyrekin 1943an eta hau 1957an hil zen arte, eta Shirley Hudsonekin 1959an.

Bere esaldirik ospetsuenen artean honakoak daude:

* "Musikologo bat musika irakur dezakeen baina entzun ezin dezakeen gizon bat da" (1)
* "Musika handia belarritik erraz sartzen den eta oroimena erraz uzten ez duena da, aldiz, filmeetako musika nire ziatika baino mingarriagoa da" (1)
* "Baliteke ingelesei musika ez gustatzea, baina egiten duen zarata maite dute" (1)
* "Operako izar bakar bat ere ez da behar bezain goiz hil" (1)

## Bibliografia 
* BEECHAM STORIES: ANECDOTES, SAYINGS AND IMPRESSIONS, Harold Atkins y Archie Newman, New York: St. Martin's Press, 1979 (1)

* Sir Thomas Beecham, A Memoir, Neville Cardus, London: Collins, 1961
     
* Sir Thomas Beecham: The North American Tour, 1950, J. D. Gilmour
    
* Sir Thomas Beecham: The Seattle Years, 1941-1943, J. D. Gilmour
    
* Sir Thomas Beecham: A Centenary Tribute, Alan Jefferson, 1979
   
* Sir Thomas Beecham, Conductor and Impresario, Humphrey Proctor-Gregg, 1973
     
* Beecham Remembered, Humphrey Proctor-Gregg, 1976
   
* Thomas Beecham, Charles Reid, 1961

* Thomas Beecham, An obsession in music; John Lucas, Boydell Press 2008