open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kalkutako artxidiozesia

**Kalkutako artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1834ko apirilaren 18an ezarri zen Bengalako bikariotza apostoliko gisa, 1850eko otsailaren 15ean Mendebaldeko Bengalako bikariotza apostolikoa izena hartu zuen eta 1886ko irailaren 1ean artxidiozesi mailara igo zen, gaur egungo izena hartuz. Artzapezpikuaren egoitza Kalkutan dago. Egun artzapezpikua Elias Frank da.

## Ordinarioak 
### Bengalako bikario apostolikoak 
* Robert St-Léger (1834-1838)
* Jean-Louis Taberd (1838-1940)
* Patrick Joseph Carew (1840-1850)

### Mendebaldeko Bengalako bikario apostolikoak 
* Patrick Joseph Carew (1850-1855)
* Thomas Olliffe (1855-1859)
* Auguste Van Heule (1864-1865)
* Walter Steins Bisschop (1867-1877)
* Paul Goethals (1877-1886)

### Kalkutako artzapezpikuak 
* Paul Goethals (1886-1901)
* Brice Meuleman (1902-1924)
* Ferdinand Périer (1924-1960)
* Vivian Anthony Dyer (1960-1962)
* Albert Vincent D'Souza (1962-1969)
* Lawrence Picachy (1969-1986)
* Henry Sebastian D'Souza (1986-2002)
* Lucas Sirkar (2002-2012)
* Thomas D'Souza (2012-2025)
* Elias Frank (2025-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Thomas Olliffe (1843-1855)
* Ferdinand Périer (1921-1924)
* Vivian Anthony Dyer (1959-1960)
* Henry Sebastian D'Souza (1985-1986)
* Lucas Sirkar (2000-2002)
* Thomas D'Souza (2011-2012)
* Elias Frank (2025)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Joseph Alexander Fernandes (1949-1951)
* Alan Basil de Lastic (1979-1984)
* Cyprian Monis (1994-1997)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Santa Teresa Kalkutakoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abhay Ashtekar

**Abhay Ashtekar** (Kolhapur, India, 1949ko uztailaren 5a) fisikari indiarra da. Eberly Fisikako irakaslea eta Fisika eta Geometria Grabitazionalerako Institutuko zuzendaria da Pennsylvaniako Estatuko Unibertsitatean. Ashtekar-en aldagaien sortzailea da, eta, horren ondorioz, kiribilen grabitate kuantikoaren (LQG, ingelesezko siglen arabera) eta ondorengo kiribien kosmologia kuantikoaren (LQC) sortzaileetako bat. Gaiari buruzko hainbat sarrera-testu ere idatzi ditu, fisikako ezagutza handirik ez duen jendeari zuzenduta. 1999an, Ashtekarrek eta bere kideek zulo beltz baten entropia kalkulatzea lortu zuten LQGren formalismotik abiatuta, Hawkingek 1974an egin zuen iragarpena lortuz. Ashtekarren grabitate kuantikoaren proposamena "erlatibitate orokorra "kuantifikatzeko" saiakera guztien artean garrantzitsuena" dela esan du Roger Penrosek. 2016ko maiatzean, Ashtekar Zientzien Akademia Nazionaleko kide aukeratu zuten.

## Biografia 
Abhay Ashtekar Maharashtra estatuko hainbat hiritan hazi zen, Mumbai barne. Indian graduatu ondoren, Ashtekarrek grabitazioari buruzko graduondoko programa batean izena eman zuen Texasko Unibertsitatean, Austinen. Bere doktore-tesia 1978an osatu zuen Chicagoko Unibertsitatean, Robert Geroch-en gidaritzapean, Oxford, Paris eta Sirakusan egonaldiak eginez, Pennsylvaniako Estatuko Unibertsitatean ezarri aurretik.

1986an Christine Clarkerekin ezkondu zen eta seme bat izan zuten, Neil Ashtekar.

## Liburuak 
# A. Magnon eta A. Ashtekar, Elie Cartanen lanaren frantsesezko itzulpena, "Sur les Varietés a Connexion Affine et la Relativité Générale" with a Commentary and Foreword by A. Trautman. Bibliopolis, Naples, 1986, 199 or.
# A. Ashtekar, *Asymptotic Quantization*. Bibliopolis, Naples, 1987, 107 or.
# A. Ashtekar, (ekarpen gonbidatuekin) *New Perspectives in Canonical Gravity*. Bibliopolis, Naples, 1988, 324 or.
# A. Ashtekar, J. Stachel, Editors; *Conceptos Problems of Quantum Gravity*. *Proceedings of the 1988 Osgood Hill Conference* (Birkhauser, N. Y., 1991), 602 or.
# A. Ashtekar, *Lectures on Non-perturbative Canonical Gravity*, (R. S. Taterekin lankidetzan prestatutako oharrak), (World Scientific Singapore, 1991), 334 or.
# A. Ashtekar, R.C. Cohen, D. Howard, J. Renn, S. Sarkar, A. Shimony (arg.) "Revisiting the Foundations of Relativistic Physics", Festschrift in honor of John Stachel, Boston Studies in Philosophy of Science, vol. 234, (Kluwer Academic, 2003)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Abhay Ashtekar-en atari ofiziala
* Ashtekar's publication on ArXiv
Asansolgo elizbarrutia

**Asansolgo elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1997ko urriaren 24an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Asansolen dago.

## Ordinarioak 
* Cyprian Monis (1997-2020)
* Elias Frank (2023-2025)
** Aulki hutsa (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bagdograko elizbarrutia

**Bagdograko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1997ko ekainaren 14an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Bagdogran dago. Egun apezpikua Paul Simick da.

## Ordinarioak 
* Thomas D'Souza (1997-2011)
* Vincent Aind (2015-2023)
* Paul Simick (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brian Keith

**Robert Alba Keith** (Bayonne, AEB, 1921eko azaroaren 14a - Malibu, AEB, 1997ko ekainaren 24a), **Brian Keith** izen artistikoz ezaguna, estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea izan zen, sei hamarkadako ibilbidean hainbat filmetan egindako lanagatik aitorpena lortu zuena. Bertzeak bertze, lan hauetan hartu zuen parte: *The Parent Trap* (1961); *Johnny Shiloh* (1963); *The* *russians are coming, the russians are coming* (1966) ; eta *The* wind and the lion (1975).

## Kanpo estekak
Elizabeth: The Golden Age

***Elizabeth: The Golden Age***, , 2007ko Shekhar Kapur indiarrak zuzendutako biografia, historia eta drama film bat da. Cate Blanchett, Geoffrey Rush, Clive Owen, Rhys Ifans, Jordi Mollà, Abbie Cornish eta Samantha Morton aktoreek antzeztu zuten.

*Elizabeth* (1998) filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
XVI. mendea, Ingalaterrako Erresuma, Elisabet I.a Ingalaterrakoak (Cate Blanchett) bere familiaren traizioa nahiz tronua kendu nahi dioten konspiratzaileei aurre egin beharko die. Elisabet erregina Ingalaterrako subiranoa une berean Eliza Anglikanoaren burua izateak duen arduraz jabe da. 

Bere aita Henrike VIII.a Ingalaterrakoak ezartitako 1534ko Nagusitasun Aktak Ingalaterrako Erresumak Erromako Eliza Katolikoarekin lotura guztiak haustea ekarri zuen, ondorioz Filipe II.a Espainiakoa (Jordi Mollà) errege katoliko boteretsuak Ingalaterrako Erresuman katolizismoa berrezartzeko asmoz ingeles herrialdea Armada Garaitezinarekin inbaditzeko erabakia hartu du.

## Aktoreak 
* Cate Blanchett: Elizabet I.a Ingalaterrakoa
* Geoffrey Rush: Sir Francis Walsingham
* Clive Owen: Sir Walter Raleigh
* Abbie Cornish: Elizabeth "Bess" Throckmorton
* Samantha Morton: Maria I.a Eskoziakoa
* Jordi Mollà: Filipe II.a Espainiakoa
* Susan Lynch: Annette Fleming
* Rhys Ifans: Robert Reston
* Eddie Redmayne: Anthony Babington
* Tom Hollander: Amias Paulet
* Steven Robertson: Sir Francis Throckmorton
* Adam Godley: William Walsingham
* Laurence Fox: Sir Christopher Hatton
* William Houston: Guerau de Espés
* David Threlfall: John Dee
* Christian Brassington: Karlos II.a Austriakoa
* John Shrapnel: Charles Howard, Nottinghameko 1. dukea
* Kelly Hunter: Ursula Walsingham
* Kirstin Smith: Mary Walsingham
* Benjamin May: Dantza irakaslea
* Kate Fleetwood: Ama
* Aimee King: Elisabet Espainiako infanta
* David Robb: Admiral Sir William Wynter
* Jonathan Bailey: Kortesaua
* Malcolm Storry: Sir Francis Drake (uncredited){{

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Call (2013ko filma)

***The Call***, , 2013ko Brad Anderson estatubatuarrak zuzendutako thriller psikologiko film bat da. Halle Berry, Morris Chestnut, Michael Eklund, Michael Imperioli eta David Otunga aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Los Angeles, Jordan Turner (Halle Berry), Hiriko Poliziaren 911 Larrialdi Zenbakiko telefonistak dei bat jasotzean hilketa baten nahigabeko lekuko izango da. Handik sei hilabetera, Jordanek iraganeko hilketaren lekukotasunak eragindako trauma gainditu eta Michael Foster (Michael Eklund) serieko hiltzaileak bahitutako Casey (Abigail Breslin) neska nerabearen bizitza salbatu beharko du. Neska gazteak bahitua dagoela Jordani egindako telefono deiak traumatizatua laga zuen dei hura gogoraraziko dio.

## Aktoreak 
* Halle Berry: Jordan Turner, 911 larrialdi zerbitzuko telefonista
* Abigail Breslin: Casey Welson, nerabe bahitua
* Morris Chestnut: Paul Phillips ofiziala, Jordanen mutilaguna eta polizia
* Michael Eklund: Michael Foster, Caseyren bahitzailea eta Leah Templetonen hiltzailea
* Michael Imperioli: Alan Denado, Michaelen biktima
* David Otunga: Jake Devan ofiziala
* Justina Machado: Rachel
* José Zúñiga: Marco
* Roma Maffia: Maddy
* Evie Thompson: Leah Templeton
* Denise Dowse: Flora
* Ella Rae Peck: Autumn
* Jenna Lamia: Brooke
* Ross Gallo: Josh
* Shawnee Badger: Melinda Foster
* Tara Platt: Emakume aprendiza

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Robert Grenier

**Robert Grenier** (Trois-Rivières, Quebec, 1937- 2026), kanadar itsas-arkeologoa izan zen.

1978an Kanadako Red Bayn Robert Grenier buru zuen Parks Canada itsaspeko arkeologia lantaldeak XVI. mendean hondoratutako San Joan baleontziaren pezioa topatu zuten.

Albaola Itsas Kultur Faktorian baleontzi horren erreplika eraiki eta 2025eko azaroaren 7an itsasoratua izan zen. Grenierrek 2011n hartu zuen erretiroa, Parks Canadan 40 urte baino gehiago eman ondoren, urpeko kultura ondarearen ikerketan. Euskal Herrira askotan joan zen, eta gertutik egin zien kasu San Juan baleontziaren erreplikaren lanei. 2015ean, San Juan-en aitabitxi izendatu zuten. 2025eko azaroaren 7an, erreplika uretaratu zuten egunean, ez zuen Pasaian (Gipuzkoa) egoterik izan, ordurako osasunez pattal zegoelako. Haren emazte Caroline Marchandek jaso zituen loreak eta omenak Grenierren izenean. Eta emazteak busti zuen sagardoz ontziaren kroskoa uretaratu aurretik ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pimentelgo jauregia

**Pimentelgo jauregia**, , Espainiako Valladolid hirian dagoen kauregi bat da, Gaztela eta Leon erkidegoko Valladolideko probintzian. San Paulo plazan dago.

XV. mendean eraikia izan arren, hurrengo mendeetan zehar atalak gehituz joan zitzaizkion. Filipe II.a Espainiakoaren jaiolekua izan zen.

Gaur egun Valladolideko Probintzia Aldundiaren egoitza da.
Darjeelingeko elizbarrutia

**Darjeelingeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. Indiaz gain, Bhutan ere hartzen du barne. 1929ko otsailaren 15ean ezarri zen Sikkimgo *sui iuris* misio gisa, 1931ko ekainaren 16an prefetura apostoliko mailara igo zen eta 1962ko abuztuaren 8an Darjeelingeko elizbarruti egin zen. Apezpikuaren egoitza Darjeelingen dago. Egun apezpikua Stephen Lepcha da.

## Ordinarioak 
### Sikkimgo *sui iuris* misioko nagusia 
* Jules-Elmire Douénel (1929-1931)

### Sikkimgo prefektu apostolikoak 
* Jules-Elmire Douénel (1931-1937)
* Aurelio Gianora (1937-1962)

### Darjeelingeko apezpikuak 
* Eric Benjamin Moktan (1962-1994)
* Stephen Lepcha (1997-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jalpaiguriko elizbarrutia

**Jalpaiguriko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1952ko urtarrilaren 17an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Jalpaigurin dago. Egun apezpikua Fabian Toppo da.

## Ordinarioak 
* Amerigo Galbiati (1952-1967)
* Francis Ekka (1967-1971)
* James Anthony Toppo (1971-2004)
* Clement Tirkey (2006-2025)
* Fabian Toppo (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krishnagarreko elizbarrutia

**Krishnagarreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1870eko uztailaren 19an ezarri zen Erdialdeko Bengalako prefetura apostoliko gisa, 1886ko irailaren 1ean elizbarruti mailara igo zen eta 1887an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Krishnagarren dago. Egun apezpikua Nirmol Vincent Gomes da.

## Ordinarioak 
### Erdialdeko Bengalako prefektu apostolikoak 
* Antonio Marietti (1870-1878)
* Francesco Pozzi (1878-1886)

### Erdialdeko Bengalako apezpikua 
* Francesco Pozzi (1886-1887)

### Krishnagarreko apezpikuak 
* Francesco Pozzi (1887-1905)
* Santino Taveggia (1906-1927)
* Stephen Ferrando (1934-1935)
* Louis La Ravoire Morrow (1939-1969)
* Matthew Baroi (1973-1983)
* Lucas Sirkar (1984-2000)
* Joseph Suren Gomes (2002-2019)
* Nirmol Vincent Gomes (2022-)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Francesco Convertini beneragarria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raiganjeko elizbarrutia

**Raiganjeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1978ko ekainaren 8an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Chotparuan dago. Egun apezpikua Fulgence Aloysius Tigga da.

## Ordinarioak 
* Leo Tigga (1978-1986)
* Alphonsus Flavian D'Souza (1987-2016)
* Fulgence Aloysius Tigga (2018-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Calicuteko artxidiozesia

**Calicuteko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1923ko ekainaren 12an ezarri zen elizbarruti gisa eta 2025eko apirilaren 12an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Kozhikoden dago. Egun artzapezpikua Varghese Chakkalakal da.

## Ordinarioak 
### Calicuteko apezpikuak 
* Paolo Carlo Perini (1923-1932)
* Leone Proserpio (1937-1945)
* Aldo Maria Patroni (1948-1980)
* Maxwell Valentine Noronha (1980-2002)
* Joseph Kalathiparambil (2002-2011)
* Varghese Chakkalakal (2012-2025)

### Calicuteko artzapezpikua 
* Varghese Chakkalakal (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kannurreko elizbarrutia

**Kannurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1998ko azaroaren 5ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Kannurren dago. Egun apezpikua Alex Joseph Vadakumthala da.

## Ordinarioak 
* Varghese Chakkalakal (1998-2012)
* Alex Joseph Vadakumthala (2014-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Dennis Kuruppassery (2024-)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Petra Dinadasi Jainkoaren mirabea
* Maria Celine Kannanayikil Jainkoaren mirabea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sultanpeteko elizbarrutia

**Sultanpeteko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 2013ko azaroaren 28an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Palakkaden dago. Egun apezpikua Peter Abir Antonisamy da.

## Ordinarioak 
* Peter Abir Antonisamy (2013-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paolo Virno

**Paolo Virno** (1952ko ekainaren 27a, Napoli, Campania - 2025eko azaroaren 7a, Erroma), italiar filosofo eta semiologo bat izan zen, bai eta italiar marxismoren pentsalari nabarmena ere.

## Biografia 
Italiako 1960ko eta 1970eko hamarkadetako mugimendu sozialetan parte hartu zuen eta 1979ean Brigada Gorriak ezker muturreko talde armatuko kide izatea egotzi eta atxilotua izan zen.

Hainbat urtez espetxeratua egon ondoren errugabetua izan, aske gelditu eta *Luogo Comune* (*Leku Amankomuna*) argitalpena antolatu zuen, espetxealdian garatutako ideia politikoak adierazteko.

Orduz geroztik Erroma III Unibertsitatean hizkuntzaren filosofia irakatsi zuen.
Orón (Miranda de Ebro)

**Orón**, Espainiako Miranda de Ebro udalerrian dagoen pedania bat da, Gaztela eta Leon erkidegoko Burgosko probintzian.

2024ean 221 biztanle zituen.
Anier Boué

**Anier Boué** (1984ko apirilaren 3a) atleta da. Kuba ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zulia Calatayud

**Zulia Calatayud** (1979ko azaroaren 9a) atleta da. Kuba ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michael Calvo

**Michael Calvo** (1977ko abenduaren 26a) atleta da. Kuba ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lucía Prades

**Lucia Prades Ricondo** (Castelló de laPlana, Castelló, Valentziako Erkidegoa, 2001eko urriaren 5a) eskubaloi jokalaria da eta Super Amara Bera Beran jokatu du atezain postuan.

## Ibilbidea 
Espainiako txapeldunordea izan zen 2015. urtean eta 2017. urtean Valentziako selekzio autonomikoarekin, Castelló Eskubaloian hazi zen Montse Pucheren itzalean. Castelloko taldearekin debuta egin zuen Espainiako maila gorenean, 2017-2018 denboraldian, eta 2019-2020 denboraldian 16 partida jokatu zituen.

Lucía Prades Emakumezkoen Elda Eskubaloi Taldearen atezain berria izendatu zuten 2021. urteko ekainaren 16an, eta, hiru urtez Eldako taldean egon ostean, 2024. urteko maiatzaren 25ean, ofizial egin zuten Elda taldea utzi zuela. Talde zuri-urdinarekin Zilarrezko Mailan eta Urrezko Ohorezko Mailan jokatu zuen, eta Espainiako maila gorenean debuta egitea lortu zuen, artean jubenila zela.

23 urterekin, Espainiako eskubaloiko azken urteetako dominatzaileak, Bera Bera eskubaloi taldeak fitxatu zuen. Talde donostiarrarekin hainbat titulu nazional lortu ditu, eta 2024-2025 denboraldian EHF European Leagueko final-laurdenetara heldu zen talde urdin mitikoaren parte izan da. Denboraldi horretan bertan, Guerreras Iberdrola Ligako All Star klubean, atezain onenaren postua lortu zuen.

### Klubak 
* 2017-21: Castellón eskubaloi taldea
* 2021-24: Elda Prestigio (Club Balonmano Femenino Elda)
* 2024-: Super Amara Bera Bera

### Espainiako selekzioa 
Prades-ek nazioarteko deialdi batean baino gehiagotan parte hartu du, 3 nazioartekotasun baititu.

## Sariak eta garaikurrak 
* **1** x Liga Guerreras Iberdrola (2024-2025)
* **1** x Erreginaren Kopa (2024-2025)
* **2** x Supercopa Ibérica (2024, 2025)

### Banakakoak 
* Atezain onena Liga Guerreras Iberdrola 2024-2025

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Lucia Prades: «Haiei ere ez zien graziarik egingo gure kontra jokatu behar izateak», *Berria*, 2025.11.07
Montse Puche

**Montserrat Puche Díaz** (Madril, 1970eko maiatzaren 22a) eskubaloi jokalari ohia eta entrenatzailea da, eta BM Sagunton eta Espainiako selekzioan jokatu zuen. Gero Morvedre de Sagunto eskubaloia entrenatzu du, nesken mailan jubeniletan.

## Ibilbidea 
### Jokalari 
1992ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, Bartzelonan, eta Espainiako taldea zazpigarren sailkatu zen. 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan ere parte hartu zuen, Atenasen. Espainiako taldea final-laurdenetara pasatu zen eta txapelketan seigarren kokatu zen. 2003. urtean munduko bigarren jokalari onena izendatu zuten. 196 partida jokatu ditu Espainiako selekzioarekin, eta 736 gol egin ditu.

2007. urteko uztailean, Akaba Bera Bera taldeak fitxatu zuen Astroc Sagunto taldearen ostean. Aurretik, Mar Valencia taldearekin (1997an *Europako Kopa* irabazi zuen) eta Elda Prestigion (denboraldi bakarra) jardun zuen.

### Entrenatzaile 
Bere entrenatzaile ibilbidea 2015. urtean hasi zuen, Super Amara Bera Bera eskubaloi taldearen gidaritza hartu zuenean. Hiru denboralditan zazpi titulu nazional lortu zituen: hiru Liga, Erreginaren Kopa bat eta hiru Superkopa. 2018 - 2019 denboraldian Castellón Eskubaloi taldea entrenatu zuen Guerreras Iberdrola Ligan, denboraldi horretan bertan DHPF mailara jaitsiz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Montse Puche: “Datuek bermatzen naute”
Kinkri Devi

**Kinkri Devi** (Ghaton, Sirmaur barrutia, India, 1925 – 2007ko abenduaren 30a) ekologista, ekintzaile eta ingurumen-aditu indiarra izan zen. Meatzaritza ilegalaren eta harrobien erauzketaren aurkako gerra egin zuen bere jaioterrian, Himachal Pradesh estatuan. Berak ez zuen inoiz ez irakurtzen ez idazten jakin eta bere izenarekin sinatzen ikasi zuen hil baino urte batzuk lehenago.

Bere pobreziarengatik egin zen ezagun, eta azkenean Ameriketako Estatu Batuetan egoitza duen Himachal Pradesh erakunde ongile bati esker gainditu zuen, bere bizi-baldintzei buruzko punjabiar egunkari baten kontakizuna irakurri ostean.

## Bizitza 
### Haurtzaro goiztiarra 
Kinkri Devi Ghaton herrian jaio zen, Sirmaurreko barrutian, 1925. urtean. Aita, dalit, paria edo ukiezin kastaren ordezko baserritarra zen. 

### Lan ibilbidea 
#### Neskame 
Lehen haurtzaroan hasi zen neskame lanetan, eta 14 urterekin ezkondu zen Shamu Ram morroi-erregimeneko langilearekin. Senarra 22 urte zituela hil zen sukar tifoideoaren ondorioz.

#### Kale-garbitzaile 
Kale-garbitzaile lanetan ari zen bitartean, Devi konturatu zen Himachal Pradesheko muinoen zati batzuetako harrobi masiboek ur-hornidura kaltetzen zutela eta arroz-soroak suntsitzen zituztela. Puntu horretan, Devik meatzaritzaren ardura berak hartzea erabaki zuen.

## Aktibismoa 
People's Action for People in Need tokiko boluntario-taldeak Devi babestu zuen, Shimlako Auzitegi Nagusian 48 meatze-jaberen aurka interes publikoko demanda aurkeztu zuenean. Devik harginei kareharriaren erauzketan arduragabekeria leporatu zien, nahiz eta taldeak bere aurkako salaketa guztiak ukatu zituen, xantaia baino ez ziela egiten argudiatuz. 

Bere eskariak ez zuen ia erantzunik jaso eta Devik 19 eguneko gose greba hasi zuen gortearen aurrean. Auzitegiak gaiari heltzea erabaki zuenean, Devi ospetsu nazionala bihurtu zen. 1987. urtean, meatzaritza bertan behera uzteko agindua eman zuen auzitegiak, eta muinoetan leherketak egitea debekatu zuen. Meategiaren jabeek Indiako Gorte Gorenaren aurrean helegitea jarri zuten, eta hark atzera bota zuen apelazioa 1995. urteko uztailean.

### Nazioarteko konferentzian 
Orduan Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama zen Hillary Clintonek harenganako interesa agertu zuen, eta urte horretan bertan Pekingo Emakumeen Nazioarteko Konferentziara gonbidatu zuten. Zeremonien hasieran lanpara pizteko eskatu zitzaion, eta borrokatzen ari zen kausaz hitz egin zuen, eta jende arruntak zelan egin dezakeen talka. 

Gorte Gorenaren erabakia gorabehera, legez kanpoko meatzaritzak muinoetan eta baso-erreserbetan jarraitu zuen, baina maila txikiagoan. Bere ekologismoaz gain, Deviren beste saiakeretako bat Sangrahn tituluak emango zituen unibertsitate bat sortzeko kanpaina egitea izan zen. Ikasketak ez izateagatik beste batzuek berak bezala ez zuela sufritzerik nahi adierazi zuen.

### Heriotza 
Kinkri Devi 2007. urteko abenduaren 30ean hil zen Chandigarh-en, Indian, 82 urte zituela. 

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1999. urtean Stree Shakti saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katalin Garaita Zurikarai

**Katalin Garaita Zurikarai** (Durango, Bizkaia, 1996) kazetaria da.

## Bizialdia 
Katalin Garaita Zurikaraik Euskal Herriko Unibertsitatean ikasi zuen kazetaritza. 

### Lan ibilbidea 
Euskal Telebistan lan egiten du.

Garaita Zurikaraik, amamak gaztetan erbesteratu beharra izan ondoren bizi izan zuen sufrimenduaz idatzi zuen. Amama Maite Ibarra (aurretik Libertad) izan zen eta etxean ez zuen transmititu gerra sasoian familian gertatu zen guztia.

2018ko azaroan "Agurrik gabeak" ekitaldian eta urtekariaren aurkezpenean hartu zuen parte.

2023an Katalin Garaita kazetari durangarra Martxoak 31ko zeremonia-maistra izan zen oroitzapen-ekitaldian.[thumb|Euskaraldia, 2025. Durangoko hamaikakoa, [Katalin Garaita Zurikarai ezkerreko lehena E hizkia eskuan duela.]]

## Aintzatespenak 
* 2025eko otsailaren 20an Euskaraldia 2025 aurkeztu zen Durangon, baita egitasmoa zabaltzen lagundu zuten herritarrek osatutako hamaikakoa ere: Katalin Garaita eta beste 10 herritarrek osatutako hamaikakoa, hain zuzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Papadam

thumb|Papadam plater bat.
**Papadam** edo **popadom** Indiako gastronomian oso ohikoa den ogi zapal eta mehe bat da. *Vigna mungo* babarrun beltzen irina erabiltzen da, eta normalki frijituta ateratzen da, nahiz eta batzuetan beroarekin lehortuta ere egiten den, kurruskaria izan arte. Batzuetan dilistak, garbantzuak, arroza, tapioka, artatxikia edo patata erabiltzen dira mungo babarrunen ordez. Papadama beste elikagaien ondoan atera ohi da India, Pakistan, Nepal, Sri Lanka eta Karibean, edo pikatzeko elikagai bezala, maiz chutney batekin, tipula edo piperrekin. Curry baten alboan jartzea ere ohikoa da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vigna mungo

***Vigna mungo*** edo **urad babarruna** Hegoaldeko Asian ekoizten den baba mota bat da. Bere ahaidea den *Vigna radiata* (mungo babarruna) bezala, *Phaseolus* generoan beharrean, *Vigna* generoan sailkatzen da gaur egun. Normalki baba osoa saldu ohi da, baina batzuetan erdibituta saltzen da, eta barealdea zuria denez, **dilista txuri** gisa ezagutzen da. Ez da, hala ere, nahastu behar *Lens culinaris* dilistarekin. 

*V. mungo* Hegoaldeko Asian sortu zen, eta bertan antzinarotik landatu da. Indiak babarik preziatuena da, eta Indiako gastronomian oso erabilia. Urteko bi sasoitan landatzen denez, kharif labore zein rabi laborea da. Indiako hegoaldean, Bangladeshen eta Nepalen hazten da, eta azken bi horietan **mash daal** deitzen dute. Arroza eta curryarekin atera ohi da. Britainiar Inperioak Indiako langile behartuak erabili zituenean Karibea, Fiji, Maurizio, Myanmar eta Hegoafrikara hedatu zen laborea. 

## Kanpo estekak
Géza Fejérváry

**Géza Fejérváry** (Josefov gotorlekua, 1833ko martxoaren 15a – Viena, 1914ko apirilaren 25a) hungariar militar eta politikaria izan zen. Hungariako lehen ministroa izan zen 1905etik 1906ra.

Ibilbide militarra izan zuen eta Austriako armadako kapitain mailarekin parte hartu zuen 1859an Italiako Bigarren Independentzia Gerran, abertzale italiarren aurka eginez. 1864an daniarren aurka borrokatu zuen Dukerrien arteko Gerran.

Fejérváry 1872an izendatu zuten estatu-idazkari Defentsa Nazionaleko ministerioan, eta 1884an ministro egin zen, eta Frantzisko Josef I.a Austriakoa enperadorea konbentzitu zuen Sándor Wekerlek proposatutako erreforma erlijioso eta politikoak onartzeko. 1903an, Kálmán Széll lehen ministroarekin batera dimisioa eman zuen, armadako errekruta kopurua handitzeko legea errefusatu ondoren.

Hungariako lehen ministroa izan zen 1903tik 1907ra arteko krisi konstituzionalean. Enperadoreak izendatu zuen, nahiz eta, hasiera batean, gehiengo parlamentarioak konstituzioaren aurkakotzat jo zuen neurria, eta, ondoren, oposizioa konpontzeko itun bat egin zen.
Khinkali

**Khinkali**, georgieraz ხინკალი, erromanizatua: ''khink'ali'', Georgiako ore bilduzkozko jaki bat da.

Arrautz, irin, esne, olio eta gurinez egindako eta kiribildutako noduloak dira, eta haragi xehetu eta perrexilez beteak daude, nagusiki idi edo arkume haragia.

Albondiga eta ravioliak bezala betetzen dira. Beren ezaugarri nagusia zapore salda eta mina ematen dioten ekialdeko espezieak gehitzean datza.
Ravioli

**Raviolia**, italierazko *raviolo*, pluralez *ravioli*, Italiako gastronomiaren pasta bete mota bat da. Lauki itxuraz biltzen dira.

Betegarria osagai ezberdinetakoa izan daiteke, ohikoenak haragia, gazta eta barazki dira. Horretaz gain, saltsa batez lagundurik jaten dira, bereziki tomate edo pestoa.
Sunidhi Chauhan

**Sunidhi Dushyant Chauhan** (; **Nidhi Chauhan** jaiotza-izenez, 1983ko abuztuaren 14a) indiar playback abeslaria da. Bere ahots-tarte indartsuagatik ezaguna, filmetarako abestiak grabatu izan du Indiako hainbat hizkutzatan.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Kanpo estakak
Cuttack-Bhubaneswarreko artxidiozesia

**Cuttack-Bhubaneswarreko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1928ko uztailaren 18an ezarri zen Cuttackeko *sui iuris* misio gisa, 1937ko ekainaren 1ean elizbarruti mailara igo zen eta 1974ko urtarrilaren 24an artxidiozesi mailara, gaur egungo izena hartuz. Artzapezpikuaren egoitza Cuttacken dago. Egun artzapezpikua John Barwa da.

## Ordinarioak 
### Cuttackeko *sui iuris* misioko nagusiak 
* Valeriano Güemes Rodríguez (1929-1932)
* Florencio Sanz Esparza (1932-1937)

### Cuttackeko apezpikuak 
* Florencio Sanz Esparza (1937-1948)
* Pablo Tobar González (1949-1971)

### Cuttack-Bhubaneswarreko artzapezpikuak 
* Henry Sebastian D'Souza (1974-1985)
* Raphael Cheenath (1985-2011)
* John Barwa (2011-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Rabindra Kumar Ranasingh (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balasoreko elizbarrutia

**Balasoreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1968ko ekainaren 8an ezarri zen prefetura apostoliko gisa eta 1989ko abenduaren 18an elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Balasoreen dago. Egun apezpikua Varghese Thottamkara da.

## Ordinarioak 
* Thomas Thiruthalil (1989-2013)
* Simon Kaipuram (2013-2019)
* Varghese Thottamkara (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berhampurreko elizbarrutia

**Berhampurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1974ko urtarrilaren 24an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Berhampurren dago. Egun apezpikua Sarat Chandra Nayak da.

## Ordinarioak 
* Thomas Thiruthalil (1974-1989)
* Joseph Das (1993-2006)
* Sarat Chandra Nayak (2006-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rayagadako elizbarrutia

**Rayagadako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 2016ko apirilaren 11n ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Rayagadan dago. Egun apezpikua Aplinar Senapati da.

## Ordinarioak 
* Aplinar Senapati (2016-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Papas de sarrabulho

**Papas de sarrabulho** Portugalgo sukaldaritzako jaki tipiko bat da. Jatorriz Portugalgo iparraldeko Minho eskualdekoa da.

Platera txerri-odolaz, oilokiz, urdaizpikoz, txorizoz, kuminoz, limoiz eta ogiz edota arto-irinez prestatzen da.

Neguan jan ohi da, txerribodaren ondorengo egunetan.

## Kanpo estekak
Rourkelako elizbarrutia

**Rourkelako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1979ko uztailaren 4an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Rourkelan dago. Egun apezpikua Kishore Kumar Kujur da.

## Ordinarioak 
* Alphonse Bilung (1979-2009)
* John Barwa (2009-2011)
* Kishore Kumar Kujur (2013-)

## Apezpiku lagunkidea 
* John Barwa (2006-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sambalpurreko elizbarrutia

**Sambalpurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1951ko ekainaren 14an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Sambalpurren dago. Egun apezpikua Niranjan Sual Singh da.

## Ordinarioak 
* Hermann Westermann (1951-1974)
* Raphael Cheenath (1974-1985)
* Lucas Kerketta (1986-2013)
* Niranjan Sual Singh (2013-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ur hiriko hirugarren dinastia

thumb|Ur III garaiko inperioa Xulgiren garaian. Kolore ilunean, inperioaren erdialdea eta kolore argiagoan, kontrolatzen zuen periferia.
thumb|Brontzezko Ur-Manu erregearen irudia, "eraikitze iltze" batean
Ur hiriko III. Dinastia edo Sumertar Berpizkundea, Mesopotamiako historiako garai bat da, sumertarrek lurraldearen agintea berreskuratu eta berpizkunde kultural bat egon zenekoa. Sumertarren birbateratze prozesua izan zen eta inperioa eraiki zuten, K.a. 2112 eta 2004 artean.

Gutien menpekotasunean hiri sumertar gehienak askeak ziren eta nolabaiteko goraldia bizi izan zuten. K.a. 2120. urte inguruan, Utu-Hegal, Uruk-eko lugala (gobernaria), gutien kontra altxatu zen. Utu-Hegalek Behe Mesopotamia osoa konkistatu eta Uruk hiriko, V. dinastia ezarri zuen. Dinastia horrek denbora gutxi iraungo zuen ordea, zeren eta 2112. urte aldera Ur-Nammu-k, Ur hiriko gobernadoreak, erregetza kendu zion.

2112an Ur-Nammu, Sumer eta Akadeko erregea izendatu zuten, Ur hiriko III dinastia sortuz eta  Mesopotamiako garairik esanguratsuenetako bat hasiz. Ur-Nammuk eta bere ondorengoek Akadeko inperioaren zati bat berreraiki ez ezik, lurralde horri mende bateko bakea eman zioten, eta bakearekin, ospe eta aberastasuna, bere hizkuntzari lehentasuna eman zioten eta sumertar kultura berpiztu egin zen.

Garai horretako erregerik garrantzitsuenak Ur-Nammu, Xulgi eta Amar-Sin izan ziren.

Garai historiko ezagunenetako bat da, gorde diren kuneiformez idatzitako taulatxo ugariengatik, non administrazio-sistema, eraikuntzak, nekazaritza-jarduerak eta komunikazio-sarea islatzen diren.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak 
* Alejo, Sergio (2018) “El renacimiento sumerio y la tercera dinastía de Ur”
* Oleksandr Chernenko Suslik; Alfayé Villa, Silvia (zuz) *Obligaciones durante la Tercera diasntía de Ur* (2114-2004 a.C.) [MAL] Zaragozako Unibertsitatea (Unizar).
Baruipurreko elizbarrutia

**Baruipurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1977ko maiatzaren 30ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Baruipurren dago. Egun apezpikua Shyamal Bose da.

## Ordinarioak 
* Linus Nirmal Gomes (1977-1995)
* Salvadore Lobo (1997-2020)
* Shyamal Bose (2020-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Shyamal Bose (2019-2020)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tom Pryce

**Thomas Maldwyn Pryce** (1949ko ekainaren 11a, Ruthin, Denbighshire - 1977ko martxoaren 5a, Midrand, Hegoafrikar Batasuna), galestar auto lasterketa pilotu profesional bat izan zen, 1974-1977 artean 1 Formulan jardun zuena. Eguraldi euritsua eta lurzoru bustietan lasterka egiteko zuen trebeziarengatik nabarmendu zen.

## Heriotza 
1977ko Hegoafrikako Sari Nagusian lasterka ari zela istripu larri batean zendu zen, honetan 270 km/orduko abiaduran zihoala Frederik Jansen van Vuuren segurtasun arduraduna jo eta biak unean bertan hil ziren, segurtasun arduraduna autoaren talka lazgarriaren ondorioz eta pilotua segurtasun arduradunak eskuetan zeraman su-itzalgailuak buruan jota.
Jammu-Srinagarreko elizbarrutia

**Jammu-Srinagarreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1952ko urtarrilaren 17an ezarri zen Kaxmir eta Jammuko prefetura apostoliko gisa, 1968ko maiatzaren 4an Jammu eta Kaxmirreko prefetura apostoliko egin zen eta 1986ko martxoaren 10ean elizbarruti mailara igo zen, gaur egungo izena hartuz. Apezpikuaren egoitza Jammun dago. Egun apezpikua Ivan Albert Pereira da.

## Ordinarioak 
### Kaxmir eta Jammuko prefektu apostolikoak 
* George Shanks (1962-1962)
* John Boerkamp (1963-1968)

### Jammu eta Kaxmirreko prefektu apostolikoak 
* John Boerkamp (1968-1978)
* Hippolytus Anthony Kunnunkal (1978-1986)

### Jammu-Srinagarreko apezpikuak 
* Hippolytus Anthony Kunnunkal (1986-1998)
* Peter Celestine Elampassery (1998-2014)
* Ivan Albert Pereira (2014-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gandhi Jayanti

**Gandhi Jayanti** Indiako jaiegun nazionala da, urtero urriaren 2an ospatzen dena, Mahatma Gandhiren jaiotza omentzeko. Mahatma Gandhi Indiako mugimendu independentistako lider nagusietako bat eta indarkeriarik ezaren filosofia eta estrategiaren aitzindaria izan zen. Indiako hiru jaiegun nazionaletako bat da. 2007an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak egun hau Indarkeriarik Ezaren Nazioarteko Eguna izendatu zuen. Subhas Chandra Bosek "Aita Nazionala" bezala aipatua, Gandhiren ekintza indarkeriagabeako printzipioek funtsezko zeregina izan zuten Indiak britainiar kolonialismoaren menpe independentzia lortzeko borroka arrakastatsuan.

## Oroimena 
Gandhi Jayanti Indiako estatu eta lurralde guztietan ospatzen da. Otoitz-zerbitzu eta omenaldiekin ospatzen da Indian zehar, besteak beste, Gandhiren oroigarri den Raj Ghat-en, New Delhin, non erraustu zuten. Jarduera ezagunen artean, otoitz-bilerak, unibertsitateek, tokiko gobernu-erakundeek eta erakunde soziopolitikoek hiri ezberdinetan egindako oroitzapen-zeremoniak daude. Egun honetan, sariak ematen dira eskoletan eta komunitatean bizimodu ez-biolentoa sustatzen duten proiektuetarako, baita Indiako independentzia-mugimenduan Gandhiren ahalegina ospatzeko ere. Gandhiren bhajan gogokoena (hindu deboziozko abestia), "Raghupati Raghava Raja Ram", normalean haren oroimenez abesten da. Mahatma Gandhiren estatuak lore eta girlandekin apaintzen dira herrialde osoan, eta batzuek alkohola edatea edo haragia jatea saihesten dute egunean. Eraikin publikoak, bankuak eta posta-bulegoak itxita daude. 2014ko Gandhi Jayanti dela eta, Narendra Modi lehen ministroak Swachh Bharat Misioa hasi zuen. Bigarren fasea 2021eko Gandhi Jayantin hasi zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bendis

[thumb|Artemisa Bendis, terrakotaz moldaturiko iruditxoa, ([Tanagra|Tanagra?) K. a. 350 (Louvre).]]
**Bendis** (grezieraz *Βένδις*) traziarren ehizaren eta ilargiaren jainkosa zen, antzinako greziarrek euren Artemisekin identifikatu zutena, eta, baita, antzinako jainkosa hirukoitzaren  minoikoaren beste alderdietako batekin; beste biak, Hekate eta Perséfonerekin identifikatu zuten. Artemis bezala ehiztaria izan arren, satiro dantzariek eta menadek lagunduta ager zitekeen bere irudikapenetan. Horrela irudikatu zuten, adibidez, Veronako irudi gorrien motako oinik gabeko kopa batean. Artemis olinpikoaren aldean, *Bendis* gaueko jainkosa bezala geratu zen greziarren artean, Hecaterekin lotuta. 

Ilargiaren izenak aipatuz, teologo traziarrek jainkosa hau hainbat adbokazioren bidez aipatzen dute. 

Bere gurtza Atikan sartu zen, eta gertaera hori (K.a. 431) Atenas eta Odrisiar erresumako Sitalkes erregearen artean harreman onak zeudenean. Uste da Pireoan kolonia traziar bat ezarri zela,  gurtzaren lekua Pireoko muino harresitua zen Munikian ezarri baitzen, Artemisaren santutegitik hurbil, eta jainkosa horrekin asimilatzeko joera zuen. Hain ezaguna izatera iritsi zen, non Platonen garaian (K.a. 400. urtean) bere jaiak hiri-estatuko zeremonia ofizial gisa ospatzen baitziren, Bendideak izenaz ezagunak. Egiten zituzten ekintzen artean, Platonek Errepublika (Politeia) idazlanean (K.a. 328) kontatzen duenez, gaueko zuzi-lasterketak zeuden.

thumb|Themis eta Bendis skyphos batean
Bendisen jaialdian barnean Atenastarrek eta traziarrek prozesioan joaten ziren jainkosaren santutegira. K.a. 440-430 inguruko irudi gorrien *skýphos* batean (Tübingengo unibertsitatean dagoen )  gurtza berriaren etorrera oroitzen duela dirudi; Temis (Atenasko jantzi tradizionalarekin irudikatua) eta Bendis botekin erakusten ditu, azeri larruzko kapa bat jantzita. 

Marmolezko botozko estela txiki batek, K. a. 350-325, Pireon aurkitua, (gaur egun British), jainkosa eta bere jainkozaleak erakusten ditu behe-erliebean. Irudiak erakusten du jainkosak eragin handia izan duela Artemisaren gaineko ikuskera atenastarraren aldetik: Bendisek kitoi motz bat janzten du, Artemisak bezala, asiar baina mahuka estutuak dituena. Artemisek bezala, abere larrua janzten du eta lantza bat, baina mantu traziar bat du, paparreko batez lotua. Bota altuak janzten ditu. Louvren dagoen K.a. IV. mendeko terrakotazko iruditxo bat antzeko arropaz jantzita dago eta eskuan lantza bat zeramala argi dago; agian egurrezkoa zen eta galdu da.
ezkerrera|thumb|Bendis, bere txano traziarrarekin, esertia dagoen Apolorengana hurbildu da . "Bendis-en Margolaria" izena eman zaion margolariak apaindutako irudi gorrien kratera, ca. K.a. 380–370. Hau ere Louvren dago.
Greziako beste inon ez da Bendisen gurtzarik aurkitu. Estrabonek, bere Geografia lanean pasrte batean hau kontatzen du errituei buruz: 
 

Estrabonek aipatzen zituen "erritu frijituak" Kibeleren gurtzari buruzkoak ziren, eta Atenasen ere ongietorria egin zioten V. mendean.    

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jullundurreko elizbarrutia

**Jullundurreko elizbarrutia** edo **Jalandharreko elizbarrutia** ( edo *Diocese of Jalandhar*, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1952ko urtarrilaren 17an ezarri zen prefetura apostoliko gisa eta 1971ko abenduaren 6an elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Jalandharren dago. Egun apezpikua Jose Sebastian Thekkumcherikunnel da.

## Ordinarioak 
### Jullundurreko prefektu apostolikoa 
* Alban Francis Swarbrick (1952-1951)

### Jullundurreko apezpikuak 
* Symphorian Thomas Keeprath (1971-2007)
* Anil Joseph Thomas Couto (2007-2012)
* Franco Mulakkal (2013-2023)
* Jose Sebastian Thekkumcherikunnel (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simla eta Chandigarheko elizbarrutia

**Simla eta Chandigarheko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1959ko ekainaren 4an ezarri zen Simlako elizbarruti gisa eta 1964ko maiatzaren 12an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Shimlan dago. Egun apezpikua Sahaya Thatheus Thomas da.

## Ordinarioak 
### Simlako apezpikua 
* John Burke (1959-1964)

### Simla eta Chandigarheko apezpikuak 
* John Burke (1964-1966)
* Alfred Fernández (1967-1970)
* Gilbert Blaize Rego (1971-1999)
* Gerald John Mathias (1999-2007)
* Ignatius Loyola Mascarenhas (2009-2025)
* Sahaya Thatheus Thomas (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Navneet Aditya Waiba

**Navneet Aditya Waiba** (Kurseong, India, XX. mendea) indiar abeslari folklorikoa da, nepalera hizkuntzan, eta Hira Devi Waiba zenaren alaba da, nepaldar musika folklorikoaren aitzindaria. Navneet eta bere neba txikia, Satya Aditya Waiba (produktorea/gerentea), Nepalgo musika folklorikoaren generoko artista bakarrak dira, Nepalgo abesti folkloriko tradizionalak abesten eta ekoizten dituztenak, adulteraziorik eta modernizaziorik gabe, batez ere Nepalgo musika-tresna organiko eta tradizionalak erabiliz.

## Lehen urteak 
Hira Devi Waiba amagandik eta Ratan Lal Aditya aitagandik jaio zen Navneet Aditya Waiba eta Kurseong hiri menditsuan hazi zen, Darjeeling-en, Mendebaldeko Bengalan, Indian. Bai Nanveet eta bai Satya musika giroan hazi ziren ama eta Sri Singh Man Singh Waiba  eta aitonari esker.

## Hezkuntza 
Navneet-ek bere Ingeleseko Maisutza (MA) Ipar Bengala, Mendebaldeko Bengala eta Indiako Unibertsitatetik lortu zuen. Cathay Pacific Airlines-en (Hong Kong) hegaldietako senior gainkargu bezala lan egin zuen.

### Bidaia musikala 
2011n Hira Devi Waiba ama hil ondoren, Navneet eta Satya elkartu eta lanean hasi ziren Nepaleko benetako musika folkloriko tradizionala berpiztu, babestu eta jendarteratzeko, horrela familiaren antzinako musika generazionala bizirik mantenduz. Emakumeen arazoak, gatazkak eta Nepalgo gizartean dauden zailtasunak islatzen dituzte batez ere bere abestiek.

Anai-arrebek Devi Waibaren abestiak berrantolatu eta berriz grabatu zituzten eta 2015ean Hira Devi Waibaren abesti ezagun eta herrikoienak aukeratu zituzten. ' Ama Lai Shraddhanjali - Tribute to Mother ' albumari deitu zioten eta 2017ko azaroaren 3an atera zuten leku historikoan, Katmanduko Patan Museoan, Nepalen.

"Belaunaldi gazteena gure sustraietara itzultzeko inspiratzea gustatuko litzaidake. Kantuek oroitzapen horiek bueltan ekarriko dituztela sentitzen dut". -Navneet Aditya Waiba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palki Sharma Upadhyay

**Palki Sharma Upadhyay** (India, 1982ko maiatzaren 29a) Rajastan eskualdeko kazetari indiarra da, 1982an jaioa, albiste aurkezlea eta erreportaria da.

## Ibilbidea 
Palki Sharmak 2002. urtean hasi zuen bere ibilbidea kazetari gisa Doordarshanen, indiarren irrati-kate handi eta garrantzitsuenetakoan. . . . . . . . . . .. . . .  

2004an Hindustan Times-ekin bat egin zuen, eta senior aurkezle eta editore ere bihurtu zen CNN - News 18 katean. 2019tik 2022ra bitartean WION albiste-kanaleko editoreburua izan zen (New Delhin), eta 2020an sari bat irabazi zuen Gravitas programaren buru izateagatik. Ondoren, First Post Indiako lineako kanaleko aurkezlea izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gandhinagarreko artxidiozesia

**Gandhinagarreko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 2002ko azaroaren 11n ezarri zen. Artzapezpikuaren egoitza Gandhinagarren dago. Egun artzapezpikua Thomas Ignatius MacWan da.

## Ordinarioak 
* Stanislaus Fernandes (2002-2015)
* Thomas Ignatius Macwan (2015-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ahmedabadeko elizbarrutia

**Ahmedabadeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1934an ezarri zen *sui iuris* misio gisa eta 1949ko maiatzaren 5ean elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Ahmedabaden dago. Egun apezpikua Athanasius Rethna Swamy Swamiadian da.

## Ordinarioak 
### Ahmedabadeko *sui iuris* misioko nagusia 
* Joaquín Vilallonga y Bernia (1934-1949)

### Ahmedabadeko apezpikuak 
* Edwin Pinto (1949-1973)
* Charles Gomes (1974-1990)
* Stanislaus Fernandes (1990-2002)
* Thomas Ignatius Macwan (2002-2015)
* Athanasius Rethna Swamy Swamiadian (2018-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kajal Aggarwal

**Kajal Aggarwal** ( , 1985eko ekainaren 19a) Indiako zinema aktore eta abeslaria da. Telugu eta tamil hizkuntzetan egindako filmetan aritzen da batez ere.

## Lehen urteak 
Kajalek hindiren Kyun filmean egin zenuen zinemarako debuta...! Ho Gaya Na 2004an eta Lakshmi Kalyanam (2007) filmean sartu zen telugu hizkuntzan zineman. Chandamama-rekin (2007) izan zuen lehen arrakasta komertziala eta Magadheera-n (2009) bere emanaldiaren ondoren ospera egin zuen jauzi, oraindik ere bere arrakasta komertzial handiena izaten jarraitzen duena, eta Telugu hizkuntzako emakumezko aktore onenaren Filmfare sarirako izendapen bila joan zen. Darling (2010), Brindaavanam (2010), Mr. Perfect (2011) eta Business Man (2012), Telugu zineko aktore garrantzitsuenetakotzat finkatu zen.

## Ibilbidea 
Kajalek 2004ko Hindi film filmean egin zuen bere aktore debuta, Kyun...! Ho Gaya Na. Bertan, bigarren mailako papera izan zuen, Diyaren lagun bezala, pelikulako pertsonaia nagusia, Aishwarya Rai-k interpretatua. Ondoren, Tamilerako zuzendari beteranoaren, Bharathirajaren, "Bommalattam" pelikularako kontratatu zuten. Filma atzeratu egin zen eta 2008ko amaieran estreinatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Barodako elizbarrutia

**Barodako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1966ko irailaren 29an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Vadodaran dago. Egun apezpikua Sebastião Mascarenhas da.

## Ordinarioak 
* Ignatius Salvador D'Souza (1966-1986)
* Francis Leo Braganza (1987-1997)
* Godfrey de Rozario (1997-2021)
* Sebastião Mascarenhas (2022-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Goa eta Damango artxidiozesia

**Goa eta Damango artxidiozesia** (, , , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1533ko urtarrilaren 31n ezarri zen Goako elizbarruti gisa, 1558ko otsailaren 4an artxidiozesi mailara igo zen eta 1928ko maiatzaren 1ean Damango elizbarrutiarekin bat egin zen, gaur egungo izena hartuz. Artzapezpikuaren egoitza Goa Hiri Zaharrean dago. Egun artzapezpikua Filipe Neri Ferrão kardinala da.

## Ordinarioak 
### Goako apezpikuak 
* Francisco de Mello (1533-1536)
* João de Albuquerque (1537-1553)

### Goako artzapezpikuak 
### Damango apezpikuak 
* António Pedro da Costa (1887-1900)
* Sebastião José Pereira (1900-1925)

### Goa eta Damango artzapezpikuak 
* Mateus de Oliveira Xavier (1928-1929)
* Teotónio Manuel Ribeiro Vieira de Castro (1929-1940)
* José da Costa Nunes (1940-1953)
* José Vieira Alvernaz (1953-1975)
* Raul Nicolau Gonsalves (1978-2004)
* Filipe Neri Ferrão (2004-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Vicente de Lagos (1550)
* Manuel Santo Galdino (1804-1812)
* José Vieira Alvernaz (1950-1953)
* José Pedro da Silva (1961)

## Apezpiku laguntzaileak 
## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* San Frantzisko Xabierkoa
* San Jose Vaz
* Rodolfo Acquaviva dohatsua
* Pierre Berthelot (Dionizio Natibitatekoa) dohatsua
* Tomás Rodrigues da Cunha (Redento Gurutzekoa) dohatsua
* Agnelo D'Souza beneragarria

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak