open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kristalezko giltza

***Kristalezko giltza*** () Dashiell Hammettk idatzitako eleberria da. 1931n argitaratu zen AEBn.

Eleberri hau euskarara ekarria irakur daiteke, Xabier Olarra eta Esti Lizasoren eskutik (2014)

## Argumentua 
Ned Beaumontek Taylor senatariaren semea hilda aurkitzen du klub baten sarreran. Heriotza horren ondoren, norbait hasi da gutun batzuk zabaltzen, hiltzailea Paul Madvig (Beaumonten adiskidea) dela adierazten dutenak. Beaumont zer gertatzen den argitzen saiatzen da.

## Pertsonaiak 
* **Ned Beaumont**: jokalaria eta detektibe amateurra. Taylor Henryen gorpua aurkitzen du.
* **Paul Madvig**: Beaumonten adiskidea eta hiria gobernatzen duen gangster talde bateko burua. Henry senataria babesten du horren alabaz maiteminduta dagoelako.
* **Opal Madvig**: Paul Madvigen alaba. Taylor Henryz maiteminduta dago.
* **Henry senataria**: Taylorren eta Janeten aita. Hauteskundeetara berriro aurkezten da, Paul Madvigen babesarekin.
* **Taylor Henry**: Henry senatariaren semea. Beaumontek hilda aurkitzen du klub baten sarreran.
* **Janet Henry**: Henry senatariaren alaba. Madvig gorrotatzen du eta Beaumontez maitemintzen da.
* '''Shad O'Rory**: gangster talde bateko burua, Madvigen arerioa.
* **Bernie Despain**: Beaumonti dirua zor dion jokalaria. Taylor Henry hil dela susmatzen da.
* **Jack Rumsen**: Beaumontek kontratatutako detektibe pribatua, berari laguntzeko.
* **Michael Farr**: Barrutiko fiskala, Paul Madvigen sokakoa.
* **Jeff Gardner''': Shad O'Rory bizkarzaina. Jipoi handia ematen dio Beaumonti.
Ikerlan

**IKERLAN** (Mondragon Korporazioko kide den kooperatiba) Euskadiko (gehien bat Gipuzkoako) leku ezberdinetan kokatutako Zentro Teknologikoa da.
Bere helburua, bezeroen beharretara etengabe egokituta egotea da eta horri esker, I+G+b arloan bikaintasuna lortu nahi duen enpresa bat izatea da. 1974an sortutako enpresa hau, lanean dihardu bere bezeroak gero eta lehiakorragoak izan daitezen soluzioak garatzen.

Horretarako, IKERLAN espezializazio teknologikoko hiru unitatetan egituratua dago:

•	Elektronika, informazio eta komunikazio teknologiak (EIK)

•	Energia eta potentzia elektronika.

•	Fabrikazio aurreratua.

IKERLAN mundura zabalik dagoen enpresa bat da. IK4 Research Allianceri lotua, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sareko kidea da. Lankidetza sare garrantzitsua du, Europako zentro eta unibertsitate batzuek osatzen dutena, eta horiekin ikerketa eta ikertzaileen prestakuntza jarduerak egiten ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
http://www.ikerlan.es/eu/
Prosper Akitaniakoa

San **Prosper Akitaniakoa** (; Akitania,  – Erroma, ) Galiako teologoa izan zen. Agustin santuaren aldekoa izan zen pelagiarren aurkako auzian, Marseillan (428-434). Leon santua Aita Santuaren idazkaria izan zen Erroman eta Agustin santuaren dotrinen edo irakatsien aldeko proposamenak idatzi zituen. Jaieguna, ekainaren 25a da.

## Erreferentziak
Rachel Ruysch

**Rachel Ruysch** (1664ko ekainaren 3a – 1750eko abuztuaren 12a) Herbehereko margolaria izan zen. Izadi hilak margotzen zituen, eta haienn artean batez ere loreak. Berezko estiloa garatu zuen, eta horrek nazioartean ospea eman zion. Sei hamarkada eman zituen arrakasta handiz margotzen; hala bada, Herbehereetako Urrezko Aroan ongien erregistratuta dagoen emakume margolaria da.

## Bizitza pertsonala 
eskumara|thumb|ezkerrera|Juriaan Pool eta bere emaztea Rachel, ordurako 84 zituela
Rachel Ruysch 1664. urteko ekainaren 3an Hagan jaio zen. Aita Frederik Ruysch jakintzaria eta ama Maria Post zituen, azken hau Pieter Post arkitektoaren alaba. Aita anatomia eta botanika irakaslea zen, baita margolari amateurra ere. Hala bada, animalien hezurdura, mineralak eta hainbat botanika laginak zituen, eta Rachelek horiek erabiltzen zituen bere marrazketa trebetasunak lantzeko. Gazte zela, loreak eta intsektuak marrazteari ekin zion, Otto Marseus van Schrieck-en estiloari jarraituz. 

1693 urtean Juriaen Pool erretratugile margolariarekin ezkondu zen, eta hamar seme-alaba izan zituzten. Bizitza osoan margolaritzari ekin zion eta nazioarteko hainbat lan egin zituen.

## Lanak 
Ertiaren historialarien ustez, Ruysch izadi hilen margolarien artean talentu handiena izan duen margolarietako bat izan da, bai emakumeak, bai gizonak kontuan hartuta. 86 urte zituenerako, ehunka margolan egin zituen, eta horietako 250 dokumentatuta daude. Hala bada, 15 urte zituenetik, ia bere heriotza eguna arte margotzen aritu izan zen.

## Estiloa 
Ruyschek aurreko garaietako tekniken jakinduria handia zuen. Jakinduria horri esker, margotzeko trebetasuna asko hobetu zuen.

Bere lanetan margo distiratsuak darabiltza, eta rokoko estilokoak dira; xehe-xehe margotzen zuen; lore-hosto bakoitza zehetasun guztiekin egiten zituen. Atzean, gehienetan ilunak izan ohi dira, izan ere hori baitzen XVII. mende bigarren zatiko ohitura.  Berak egindako konposizio asimetrikoek energia ematen zien margolanei.

## Iruditegia 

Fitxategi:Rachel Ruysch Flowers on a Tree Trunk.jpg|Loreak
Fitxategi:Bloemstilleven met vlinders op een stenen bank by Rachel Ruysch.jpg|Loreak, 1700 urtean.
Fitxategi:Rachel Ruysch - Basket of Flowers - WGA20551.jpg|Saski Loreak, 1711 urtean
Fitxategi:Rachel Ruysch - Still-Life with Flowers - Google Art Project.jpg|Loreak
Fitxategi:RRuysch.jpg|"Lore Sorta eta Aranak", 1704, Errege-Museoak, Belgika

## Erreferentziak
Consummatum est

***Consummatum est*** latinezko esaldi ezaguna da. Berez, *consummāre* (bukatu) aditzaren lehenaldi perfektuaren singularraren hirugarren pertsona da. Joanen Ebanjelioan hil aurreko uneetan Jesusen ahoan hitz horiek jartzen dira. Esaldia, berez, latinezko lokuzio ezaguna da, literalki "dena bukatu da", "guztia bete da" esanahiez. Ebanjelioaren arabera hitz horiekin Jesusek Jainkoaren nahia erabat bete zela esan nahi zuen. Vulgata Bibliaren latin arrunterako itzulpena horrela dago jasota behinik behin. 

Gaur egun porrot edo hondamendi handi baten aurrean erabiltzen da. Baita ere zerbait bukatu dela adierazteko: futbol-txapelketa, lehia bat...

## Euskal kulturan 
Esamolde latindar hau mendebaldeko kulturako hizkuntza guztietara igaro da, euskara, esate baterako, Joan Mari Irigoien idazleak *Consummatum est* izenburuko nobela argitaratu zuen, Elkar, 1993.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Borgoinako gurutzea

Habsburgo etxearen ikurra zen eta XV. mendean iritsi zen Iberiar penintsulara Filipe I.a Gaztelakoaren (Filipe Ederra) eskutik. Borgoinako duke zen hura eta Errege-erregina Katolikoen alaba zen Joanarekin ezkontzera etorri zen. Geroago karlistek erabili izan zuten, Espainiako Gerra Zibilean (eta ondoren) matxinatu frankistek erabili izan zuten, eta, egun, eskuin muturreko espainiar tradizionalista eta nazionalistek erabiltzen dute.

## Erabilerak historian zehar 
Erabilera ezberdinak izan ditu historian zehar:
* Gurutze hau Joan I.a Borgoinakoaren (Joan Beldur Gabea) tropek Ehun Urteetako Gerran erabili zuten ikurra izan zen.
* Maria Borgoinakoa Maximiliano I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoarekin ezkondu zen eta haren semea zen Filipe (Filipe Ederra) Joana Gaztelakoarekin (Joana Eroa) ezkondu zen, Filipe I.a Gaztelakoa izena hartu zuelarik. 1506az geroztik, Filipek Borgoinako gurutzea zekarren sekitoaren jantzi eta banderetan, eta nazio berriaren (Espainiaren) ikur izatera pasatu zen. Bikotearen semea zen Karlos I.a Espainiakoa eta V.a Alemaniakoak ere ikurra beretu zuen eta Joan Karlos I.a agintaldira arte iritsi zen. Filipe VI.ak Espainiako erregearen arma ezkututik eta estandartetik alboratu zuen.
* 1935ean, karlistek beretu zuten ikur hau. Gurutze gorria zen eta hondo zuria. 1833-1840 iraun zuen karlistaldian, liberalen bandera izan zen, gorria eta horia ez baitzen 1843ra arte agertu. Urte horretan batu ziren banderak eta gorria eta horia izango zenak Borgoinako gurutze txiki bat zuen erdiko horialdean. 1923 aldera, gurutzea gero eta handiagoa egiten hasi ziren eta gune gorrietara ere zabaldu zen.
* Karlisten unitate batzuek Lehen Karlistaldian eta Bigarren Karlistaldian erabili bazuten ere, geroago egin zuten bere karlistek, 1935eko apirilaren 24an, erreketea berrantolatzen ari zirenean.
* Espainiako Aireko Armadaren isatsean jarritako marka ere izan zen. Zenbait historialariren ustez, Espainiako Gerra Zibilean ezarri zuten lehen aldiz aeroplano batean, 1936ko abuztuaren 8an, eta Francoren agindupean izan zen, hondo zuria ezarriz eta II. Errepublikako hiru koloredun bandera desagartaraziz.
* Ameriketako bandera askok ere gogoratzen dute gurutze hau, Espainiaren kolonia izandako toki askotan agertzen baita oraindik ere.

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Hron

**Hron** (, , , ) Eslovakiako bigarren ibairik luzena da. Tatra Behereetan du iturburua eta, herrialdearen erdialde eta hegoaldea zeharkaturik, Danubiora isurtzen da Štúrovotik gertu. 298 kilometro luze da, eta 5.453 kilometro koadroko arroa drainatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trenčín eskualdea

**Trenčín eskualdea** () Eslovakiako zortzi administrazio-eskualdeetako bat da, herrialdearen ipar-mendebaldean dagoena. 4.501 kilometro koadroko eremua dauka, eta 2011n 594.328 biztanle zituen. Hiriburua Trenčín da.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala, tsk.sk
Marina Abramović

**Marina Abramović** (, Belgrad, Jugoslavia, 1946ko azaroaren 30 - ) serbiar artista bat da, *performance*an espezializatua. New Yorken bizi da. Bere lanak artistaren eta audientziaren arteko harremana ikertzen du, gorputzaren mugak zeintzuk diren eta gogamenaren aukerak. Hiru hamarkadatan aktiboa izan da, askorentzat Abramović "arte performatiboaren amona" da. Ikusleari parte-hartze modu berriak eman dizkio, "mina, odola eta gorputzaren muga fisikoak" ikustaraziz.

Bere lanik ezagunenen artean *Seven Easy Pieces* dago, non zazpi artista ezberdinen performantzeak berregin zituen New Yorkeko Guggenheim Museoan.

## Kanpo estekak
Edward Poynter

**Edward John Poynter** (1836ko martxoaren 20a – 1919ko uztailaren 26a) Parisen jaiotako Ingalaterrako margolari figuratibo ezaguna. Kritikak akademizismo eta prerrafaelismo mugimenduekin lotu du.

## Biografia 
Ambrose Pynter-ren semea, John Poynter gazte-gaztetatik Ipswich Schoolen eta Brighton Collegen ikasi zuen. Ikasketak, ondoren, Europa osoan zehar jarraitu zituen, bereziki Italian. Erroman Michelangeloren obra ezagutu zuen. 1866an Agnes MacDonald-ekin ezkondu zen. 1896an Royal Academyren lehendakaria izendatu zuten 1918 arte. 1902an Lehen baroneten izendapena jaso zuen.

## Obra 
Bere margolanen artean bereziki ezagunak gai mitologikoak lantzen dituztenak aipa ditzake, tartean hauek:
* *Orpheus and Eurydice* (Orfeo eta Euridize) (1862).
* *Andromeda* (1869)
* *Visit of the Queen of Sheba* (Sabako erreginaren bisita) (1871–75).
* *King Solomon* (Salomon erregea) (1890).

Erretratuek ere, bestetik, ospea eman zioten. Aipatzekoa da Oscar Wildek zuen Lillie Langtryri egin ziona.

## Galeria 

Sir Edward John Poynter — Cave of the Storm Nymphs.jpg|*Ekaitz-ninfen hartzuloa*
Agnes Poynter by Edward Poynter.jpg|Agnès emaztearen erretratua.
Edward John Poynter - Psyche in the Temple of Love - Google Art Project.jpg|*Psike Maitasunaren Tenpluan*
Edward John Poynter, 1907 - Lesbia and her sparrow.jpg|*Lesbia eta bere etxetxoria* (1907)
Corner of the marketplace, by Edward John Poynter.jpg|*Merkatuaren izkinean* (1887)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* : Poynterren lanak Royal Academyn.
Váh

**Váh** (; ; ) Eslovakiako ibairik luzeena da, herrialdearen iparraldeko Tatra mendietan jaio, eta Komárnotik hurbil Danubiora isurtzen dena. Bi iturburu ditu: Čierny Váh Tatra Behereetan eta Biely Váh Tatra Garaietan. 406 kilometro luze da, eta 15.075 kilometro koadroko arroa drainatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stéfano Casiraghi

Stéfano Casiraghi (Como (Italia), 1960ko irailaren 8a - Monte-Carlo (Monako), 1990eko urriaren 3a) enpresari italiar bat izan zen, 1983az geroztik eta hil arte, Carolina Monakokoa printzesarekin ezkonduta egon zen, Rainiero III.a Monakokoa eta Grace Kellyren oinordeko alaba zenarekin, alegia.

## Biografia 
[thumb|300px|[1986ko urria: Stéfano Casiraghi, Stephanie printzesa, Carolina printzesa, Rainiero III.a printzea, Nancy Reagan eta Robert Adams idazkaria Grace Kellyren bustoaren aurkezpenean.]]

Stéfano Casiraghi Comon jaio zen, Italian, 1960ko irailaren 8an. Giancarlo Casiraghi eta Fernanda Biffiren semea izan zen. Villa Cigognen eman zituen lehen urteak, sendiak Fino Mornascon zuen etxaldean. Beste hiru senide ere izan zituen: Marco, Daniele eta Rosalba. Senideen antzera, Milango Bocconi unibertsitatean hasi zen ikasten, baina negozioetarako grina zuen, jada, eta, bi urte geroago, aitarekin hasi zen lanean.

1982an, Casiraghi enpresari aberatsa zen Carolina Monakokoa printzesa ezagutu zuenean. Harreman haren ondorio, Carolina haurdun geratu zen eta, 1983ko abenduaren 29an, bikotea ezkondu egin zen Monakoko Printzearen Jauregian. Ez ziren elizaz ezkondu, Carolina Philippe Junotekin ezkonduta baitzegoen aurrez.

Harreman honek emozio-egonkortasuna ekarri zion Carolinari eta bazirudien familiaren ditxa garaia etorri zela; lasaitasun handia izan zen hori oraindik Grace emazteari dolua gordetzen zion Rainiero III.a Monakokoarentzat.

1984ko ekainaren 8an jaio zen haien lehen semea, Andrea Casiraghi eta, 1986ko abuztuaren 3an, berriz, alaba jaio zitzaien, Carlota Casiraghi. 1987ko irailaren 5ean izan zen, azkenekoz, aita, Pierre Casiraghi jaio zenean. Monakoko tronuaren ondorengotza-lerroan, laugarren, zortzigarren eta zazpigarren postuan kokatzen dira Casiraghiren seme-alabak, ama Carolina eta lehengusu bikiak aurretik dituztelarik. Elizaz ez baziren ezkondu ere, Joan Paulo II.ak legitimitatea eman zien 1993ko otsailean, printzesa eta Junoten ezkontza aurreko urteko ekainean anulatu eta gero.

Enpresari izateaz gain, arrisku handiko kirolaria ere izan zen, abiadura handiko ontzien *Off-Shore* lehiaketetan parte hartzen zuelarik.

1990eko urriaren 3an hil zen Monte-Carloko uretan, bere *Pinot di Pinot* ontzian, *Off-Shore*ko munduko txapelketan. Ezohiko olatu batek bere ontzia irauli zuen modu bortitzean. Kopilutua zen Patrice Innocenti, bizirik irten zen istriputik, baina Stefano, gertakaritik minutu gutxira, hil egin zen.

Hiletak Monakoko San Nikolas katedralean izan ziren, 8 urte aurretik, Grace-ren hiletak izan ziren leku berean. Stefano Casiraghiri Monakoko Bakearen kaperan eman zioten lur, Pierre Monakokoa printzea zen Carolinaren aitonaren ondoan.

## Kanpo estekak 
* Stéfano eta Carolinaren ezkontza rtve-n
* Stéfanoren heriotza rtve-ren "La maldición de los Grimaldi" dokumentalean

## Erreferentziak
Souad Massi

**Souad Massi** (Aljer, 1972ko abuztuaren 23a) kantari, abesti-egile eta gitarra-jotzaile aljeriarra da.

## Biografia 
Souad Massi Aljereko Bab El-Oued auzoan jaio zen. Familia musikazale bateko alaba zenez gero, chaabia, rock and rolla, popa, countrya, flamenkoa eta folka txikitan ezagutu zituen. Solfeoa eta gitarra ikasi ondoren, Triana d'Alger musika-taldean parte hartzen hasi zen 1989an.

Aljeriako Gerra Zibilarengatik eta, bereziki, etxeratze-aginduengatik, bere karrera musikala eten eta hirigintza eta ingeniaritza ikasten hasi zen. Geroago, Atakor rock-taldean sartu zen, kutsu politikoak eta U2, INXS eta Led Zeppelin taldeen eragin nabarmenak zituena; hirigintza-kabinete batean bekadun gisa lan egiten ari zela, kabinetetik atera zen eta musikari ekin zion berriro ere: taldearekin bilduma arrakastatsu bat grabatu zuen eta horrekin publiko anglosaxoian ezaguna egin zen.

1999ko urtarrilean, Parisko Cabaret Sauvageko "Aljeriako Emakumeak" jaialdira gonbidatu zuten, eta, horren ondoren, Frantzian geratu zen bizitzen eta Island-Mercury-rekin (Universal Music) kontratu bat sinatu zuen, jaioterrian mehatxatu egin baitzuten Atakor taldean parte hartzeagatik eta jarreran Aljeriako tradizioarekin bat ez etortzeagatik. Pop eta arabiar-andalusi estiloak nahasten ditu. Atakorren parte hartu ostean, alde batera utzi zituen testu politikoak; gaur egun, kantetako hitzak pertsonalak dira, askotan tristeak, eta batez ere Aljeriako arabieraz, frantses eta amazigeraz. Duoak egin izan ditu Marc Lavoine, Bernard Lavilliers, Geoffrey Oreyma, Ismael Lo edo Florent Pagnyrekin, eta Orchestre National de Barbès-ekin ere aritu da.

Souad Massiren *Mesk* *Elil* (*Gaueko dama*) bildumak 2005eko *munduko musika*rik onenaren saria irabazi zuen, bai Frantzian, bai Erresuma Batuan.

2007an, *Acoustic* izeneko hamabi kanta arrakastatsu biltzen dituen bilduma argitaratu zuen, urte bereko urtarrilean Théâtre La Coupole de Sant Louisen (Frantzian) emandako kontzertu batean zuzenean grabatutakoa.

2010ean laugarren bilduma argitaratu zuen, *Ô-Houria*, musika-adierazpenean modu berriak bilatzeko asmoz.

*El* *Mutakallimun* (2015) bilduman VI. mendeko poema arabiar batzuk biltzen ditu.

Sarritan, Afrikako iparraldeko kantari onenetakotzat hartu izan da. 2019an *Oumniya* bilduma kaleratu zuen, emozioetan hasi eta kontzeptu unibertsaletara zabaltzen den emakumeentzako omenaldia.

## Diskografia 
* *Raoui* (2001) (Ipuin-kontalaria)
* *Deb* (2003)
* *Mesk Elil* (2005) (Gaueko dama)
* *Live acoustique* (2007)
* *Ô Houria* (2010)
* *Mutakallimûn* (2015) (Munduaren jabeak)
* *Oumniya* (2019) 
* *Sequana (2022)*

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2006an, Les Victoires de la Musique-ko Munduko Musikako Diskorik Onenaren saria.
* 2011n, Les Victoires de la Musiqueko Munduko Musikako Diskorik Onenaren kategorian izendatu zuten Ô Houria bildumagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Tatra Garaiak

**Tatra Garaiak** (txekieraz eta , ) Ekialdeko Europako mendilerroa da, iparraldeko Eslovakiako Prešove eskualdean, eta hegoaldeko Poloniako Polonia Txikiko voivoderrian kokatua. Tatrak mendigunearen barnean dago. Gailurrik gorenak Gerlachovsky stit (2.654 m) eta Lomnický štít (2.629 m) dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Etty Hillesum

**Esther "Etty" Hilesum** (Middelburg, Herbehereak, 1914ko urtarrilaren 15 &ndash; Auschwitz-Birkenau, 1943ko azaroaren 30) Herbehereetako idazle judu bat izan zen. Alemaniaren okupazioan zehar Amsterdameko juduek jasandako jazarpenaren inguruan eta bere erlijiotasunaren inguruan egunerokoak eta hainbat gutunen egilea izan zen. 1943an deportatu eta Auschwitz-Birkenaun exekutatu zuten.

Bere egunerokoak antza andia du Anne Frankek idatzitakoarekin, baina honek 27 urte zituela idatzitakoa da.

## Kanpo estekak
Trenčín

**Trenčín** ipar-mendebaldeko Eslovakiako hiria da, Trenčín eskualdeko hiriburua. Váh ibaiaren haranean dago, Txekiako mugatik hurbil. 81,99 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 55.877 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Banská Bystrica

**Banská Bystrica** (; ) erdialdeko Eslovakiako hiria da, Banská Bystrica eskualdeko hiriburua. Hron ibaiaren ertzean dago. 103,37 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 80.003 biztanle zituen.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udal webgunea, eng.banskabystrica.sk
Prešov

**Prešov** ( edo *Eperies*; ) ekialdeko Eslovakiako hiria da, Prešov eskualdeko hiriburua. 70,4 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 91.782 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udal webgunea, presov.sk
Consummatum est (Gérôme)

***Consummatum est *** () 1867an Jean-Léon Gérôme margolari frantsesak margotutako lan polemikoa da. Bertan Ebanjelioen pasarte ezaguna aurkezten du baina oso era originalean: Golgotan Jesus bi lapur gurutzatuak izan ondoren, lurrean haien itzalak besterik ez dugu ikusten. Gaur egun Pariseko Orsay museoan erakusten da.

## Izenburua 
*Consummatum est* Joanen Ebanjelioan hil aurreko uneetan Jesusen ahoan hitz horiek jartzen dira. Esaldia, berez, latinezko esapide ezaguna da, literalki "dena burutu da", "guztia bete da" esanahiez. Ebanjelioaren arabera hitz horiekin Jesusek Jainkoaren nahia erabat bete dela esan nahi du.

## Azterketa 
Margolan honetan Jesusen hilaraztea egin zen mendia ikus daiteke, Golgota mendia alegia. Hiru izan ziren hilaraziak, Jesus eta bi lapur, eta haien itzal luzeak eguzkiak erretako lurrean ikus daitezke. Zentzu horretan argi-ilunen garrantzia azpimarratu behar da. Baina lanaren protagonismoa paisaian dago: Jerusalem eta haren gaineko ekaitz beltza; barruan ilargia sumatzen da. Urruntzen soldadu erromatarrak haien erremintaz ikus daitezkeen; azkeneko biek hildakoei begira eta seinalatuz zerbait ari dira esaten. Ikuspuntua, hau da, hiru gurutzatuak eszenatik kanpo egotea, garairako oso originala zen eta horrek egilearen aurkako kritika larriak eragin zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martin (Eslovakia)

**Martin** ( 1950 arte, , ,  edo *Martinopolis*) ipar Eslovakiako hiria da, Žilina eskualdekoa. Turiec ibaiaren ertzean dago, Žilina hiritik gertu. 67,73 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 57.428 biztanle zituen.

## Klima 
## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
*  *(1996)*
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udal webgunea, martin.sk
Belar onduaren uzta Éragnyn

***Belar onduaren uzta Éragnyn*** (frantsesez, ***Fenaison à Éragny***) margolana Camille Pissarro margolari frantsesak 1901an egindako margoa da. Genero-margolana da, Frantziako Éragny-sur-Epte komunan ezagututako eszena aurkezten baitu: bertako nezakariak belar onduaren bilketa egiten, alegia. 1946tik Kanadako Nazio Galerian ikus daiteke. Lan hau inpresionismo barruan kokatzen da.

## Azterketa 
1884ko abenduan Pissarroren familia Pontoise inguruko etxetik Éragnyra aldatu ziren; han biziko zen margolaria bere heriotza gertatu arte, 1903an. Inguru hartan nekazal ohiturak ezagutzeko parada izan zuen eta margolan honetan horietako bat jasotzen da. Koloreen aldetik, izenburu hori izan arren, berdeak du nagusitasuna. Lehen planoan lanean ari diren bost emakume ikusten ditugu; atzealdean beste lau sumatu ditzakegu baina horiek ez dira ondo definitzen. Langileen irudiek mugimendua transmititzen dute, batez ere une honetan lanean dauden bi emakumeei esker. Beheko ezkerreko aldean egilearen sinadura eta urtea ikus daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kanadako Galeria Nazioanala.
Poprad

**Poprad** (, ) ipar Eslovakiako hiria da, Prešov eskualdekoa, Tatra Garaien oinetan dagoena. 63 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 52.862 biztanle zituen.

## Klima 
## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udal webgunea, poprad.sk
Christa Wolf

**Christa Wolf** (Landsberg an der Warthe, Alemania -gaur egun Gorzów Wielkopolski, Polonia- 1929ko martxoaren 18a - Berlin, Alemania, 2011ko abenduaren 1) Ekialdeko Alemaniako eleberrigile, entsegulari eta zinema gidoilaria izan zen. Bere lanik ezagunena *Der geteilte Himmel* (*Zerua zatituta*) izan daiteke.
Automata finitu

**Egoera** **finituko makina** edo **automata finitua **(**AF***)*,  konputazio-eredu abstraktu bat da bai konputagailu-programen bai sekuentzia logikoko zirkuituen diseinua ahalbidetzen duena. Egoera kopuru finitua duen makina abstraktu moduan kontsidera daiteke. Makina une bakoitzean egoera bakarrean dago eta honi *uneko egoera* deitzen zaio. Gertaera edo ekintza baten ondorioz egoera batetik bestera aldatzen da eta honi *trantsizio *deitzen zaio*. *Egoera-finituko makina zehatz bat egoera multzo batekin, hasierako egoera batekin eta trantsizio-funtzio batekin definitzen da.

## Kanpo estekak
LibreOffice Writer

**LibreOffice Writer** LibreOffice software paketearen osagai libre eta kode irekiko testu-prozesadore bat da, eta OpenOffice.org Writerren moldaketa da. Testu-prozesaketa mota da, Microsoft Worden eta Corelen WordPerfecten antzekoa, eta zenbait ezaugarri antzekoak dituzte.

GNU Lesser General Public License v3 lizentzia erabili da LibreOffice Writer argitaratzeko.

LibreOffice suite paketearen antzera, Writer plataforma ezberdinetan erabiltzeko aukera dago: Linux, FreeBSD, Mac OS X eta Microsoft Windows plataformetarako.

## Ezaugarriak 
Writer hainbat formatutan dokumentuak irekitzeko eta gordetzeko gai da, Open Document Format 1.2 Hedatua (ODT da bere formatu lehenetsia), Microsoft Word's DOC, DOCX, RTF eta XHTML formatuak barne.

Writer ezaugarri ezberdinak eskaintzen ditu, adibidez, hitz bat sartzean hitzaren amaitzea iragarriko du mekanismo baten bidez idatziz. Horrez gain, PDF formatuan esportatzeko gaitasuna du.

Ezaugarriak honakoak dira:
* Txantiloiak eta estiloak.
* Ortografia-eta gramatika-egiaztatzaileak. (Hunspell)
* Hitzen eta karaktereen zenbaketa.
* Orrialde-diseinurako metodoak, baita barne-markorako, zutabeetarako eta tauletarako ere.
* Grafikoak, kalkulu-orriak, eta beste objektuak txertatzea edo lotzea.
* Marrazketa-tresnak.
* Java testu errendatzea jatorrizko testuarekin ordezkatu da eta horrek asko hobetzen du irakurgarritasuna.
* Lehengo Javako elkarrizketa-koadroak jatorrizko testua errazago batekin ordezkatu dira.
* Oin-orri lerroak estilo eta kolore ezberdinak eskaintzen ditu. Horrek, bateragarritasuna hobetu du LibreOfficen, baita ODFn ere.
* Master dokumentuak: dokumentu bilduma bat dokumentu bakar batean batzeko.
* Aldatu errebisatzean.
* PDF fitxategiak inportatzeko eta editatzeko gaitasuna.
* Fitxategien bateragarritasuna Microsoft Wordekiko edo OpenOfficekiko nabarmen hobetu da.
* Datu-basearen integrazioa, datu-base bibliografikoa barne.
* PDF formatura esportatu, orri-markatzailea barne.
* MailMerge
* Ekuazio-editorea (LibreOffice Math)
* UNO API bidez *scriptak *eta urrunetik kontrolatzeko ahalmena.
* Indexatzea.
* Autozuzenketa.
* Autosaketa.
* Ez-segidako elementuak Gehitzeko Modua.

## Oharra historia 
**LibreOffice Writer bertsioak:**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* LibreOffice Writer. Iradokizunak. Laguntzak, (hainbat hizkuntzatan, euskaraz ere bai).
* Ezaugarri orria. LibreOffice.org orrian.
* Erabiltzaile-Gida. LibreOffice.org bertsio guztietatik jaitsita.
* LibreOffice laguntza.
* Adierazpen erregular taulak. *ZIU-project.org* orrian.
Rouengo Boieldieu zubia, eguraldi hezeaz

***Rouengo Boieldieu zubia, eguraldi hezeaz*** (frantsesez, ***Le Pont Boieldieu à Rouen, temps mouillé***) margolana Camille Pissarro margolari frantsesak 1896an egindako margoa da. Rouen hiriko Sena gaineko zubi ezaguna jaso zuen hemen; zubi hori 1940an, gerran, botata izan zen. Margolan hau Pissarrok industria-portuei eskaini zien sail baten barruan kokatu behar da.

## Azterketa 
Margolanean jasotako zubia 1885ean amaitu zen. Hemen hiri modernoaren zalaparta eta aurrerapenak erakutsi nahi zituen, modu batez margolaritza tradizionala gaindituz. Horrek guztiak tximinien, kearen eta langileen aktibitateak justifikatzen ditu. Pissarrorentzat eguraldi desberdinak erakustea ere garrantzitsua zen; honetan eguraldi hezea, euritsua ikus daiteke eta, horren ondorioz, koloreek indarra eta defizioa galdu egin dute.
thumb|Jatorrizko zubiaren argazkia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Art Gallery of Ontario.
Andrej Kiska

**Andrej Kiska** (Poprad, Txekoslovakia, 1963ko otsailaren 2a) eslovakiar enpresagizon, filantropo eta politikaria da. Herrialdeko presidentea da 2014ko uztailetik.

## Erreferentziak
Eyrarlandeko estatuatxoa

**Eyrarlandeko estatuatxoa** Islandian aurkitutako brontzez egindako irudi txikia da, 6,4 zentimetrokoa. Dirudienez, Thor jainkoaren errepresentazioa da eta ziur aski 1000. urte inguruan egin zen. Gaur egun Eyrarlandeko estatuatxoa Reykjaviken dagoen Islandiako Museo Nazionalaren objektu garrantzitsuenetariko bat da.

## Deskripzioa 
Estatuak eserita dagoen pertsonaia erakusten digu, eskuetan gurutze itxurako mailua omen duena; gurutze forma hori ez da arraroa eta kristautasunarekiko eskandinabiar sinkretismoa bezala aztertu egin da. Beste iritzien arabera, estatuatxo hau joku baten pieza bat izango litzateke. Benetan Thor jainkoa izango balitz, *Þrymskviða* poeman narratzen den gertaera batekin lotuko genuke: Thor, ezkontza batean eserita dagoenean, haren maiula berreskuratu zuen eta bi eskuez heldu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Thor, trumoiaren jainkoa.
Jozef Tiso

**Jozef Tiso** (Bytča, Trenčín Konderria, Austria-Hungariako Inperioa, 1887ko urriaren 13a - Bratislava, 1947ko apirilaren 18a) eslovakiar apaiz katolikoa eta politikaria izan zen, Eslovakiako Herri Alderdiaren buruzagia. 1939-1945ean, Eslovakiako Lehen Errepublikako presidentea izan zen, Hirugarren Reicharen mende. Bigarren Mundu Gerraren ostean epaitu eta urkatu zuten, Txekoslovakiari traizio egin eta Alemania Naziarekin kolaboratzeagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jurriaen Pool

**Juriaen Pool** (1665, Amsterdam – 1745, Amsterdam), Herbehereetako XVIII. mendeko margolaria. Rachel Ruysch izadi hilen margolari ospetsuaren senarra izateagatik ospetsua da. Elkarrekin 10 seme-alaba izan zituzten.

## Biografia 
RKDren arabera, Jurriaen Pool zaharraren semea izan zen. 1693. urteko abuztuaren 12an Rachel Ruyschrekin ezkondu zen Buiksloot herrian. Gerhard Jan Palthe margolariaren irakaslea izan zen.

## Erreferentziak
Torbern Bergman

**Torbern Olof Bergman** (Katerineberg, Mariestad udalerria,  - Medevi, Östergötland, ) Suediako kimikaria izan zen. Matematika, filosofia, kimika eta mekanikako irakasle izan zen Uppsalako unibertsitatean. Lineoren ikasle izan zen. Kimikari gisa egin zituen lanengatik da ezaguna: erreaktiboen egintza ikertu zuen; karbonatoen egitura azaldu zuen; gas karbonikoaren soluzioak ezaugarri azidoak dituela frogatu zuen eta karea eta barita bereizi zituen.

Bergman, Torbern – Opuscula physica et chemica, 1779 – BEIC 12240694.jpg|*Opuscula physica et chemica*, 1779

## Erreferentziak
Francesco Toldo

**Francesco Toldo** (Padua, Italia, 1971ko abenduaren 2a - ) Italiako futbol entrenatzaile eta futbolari ohia da. 2010ean futbola utzi zuen.
Antonio Vega de Seoane

**Antonio Vega de Seoane** izan daiteke:
* Antonio Vega de Seoane Etxeberria (1887-1943)
* Antonio Vega de Seoane Barroso (1914-1988)
Xake produkzioak

**Xake Produkzioak** Tolosan 2015ean  Xabier Ormazabalek eta Kepa Errastik sortu zuten antzerki konpainia da. Hasiera batean, Kepak diru-laguntza baten harira idatzitako antzezlan bat ekoiztea zen helburua, eta horrela ekoitzi zuten "Mami Lebrun". Bertan, Ane Pikaza-k eta Ainara Orteagak kolaboratu zuten, antzezle moduan; baita Gertari Etxegaraik ere, zuzendari moduan.

## Ezaugarriak 
"Mami Lebrun"-en ondoren, "Lur" ekoitzi zuten, familia osoarentzako ikuskizun bat. Beranduago etorri ziren "Fadoak entzuten zituen gizona" eta "Postdatarik gabeko gutunak". Estilo propio bat izan dute antzezlan guztiek: hala nola, umorea eta emozioaren arteko harremana, musikaren garrantzia, hezur haragizkoa ez den pertsonaiaren baten presentzia, norabide aldaketak dramaturgian... etab.

## Taularatutako antzezlanen zerrenda 
* *Mami Lebrun* (2016)  XVIII. Donostia Antzerki Saria 2018an, eta Kepa Errastirentzat izan zen Besarkada Saria 2020an.
* *Lur* (2018) (2018an Azpeitiko XXXVI. Euskal Antzerki Topaketetako Ikuslearen Saria)

* *Fadoak entzuten zituen gizona* (2020)  (2021ean XXI. Donostia Antzerki Saria)

* *Postdatarik gabeko gutunak* (2022)

Fitxategi:Mami Lebrun Azala Susa.jpg|Liburua (Susa, 2020)
Fitxategi:MAMI LEBRUN.jpg|Antzezlana (2016)
 
## Argitalpenak 
* *Mami Lebrun* (Susa Argitaletxea, 2020)
## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2018: Donostia Antzerki Saria, 2017ko Antzezlan Onena *Mami Lebrun*
* 2020: Antzerkiko Besarkada saria, Euskal Aktoreen Batasunak emanda.
* 2021: Donostia Antzerki Saria, 2020ko Antzezlan Onena *Fadoak entzuten zituen gizona*
* 2024: Donostia Antzerki Saria irabazi zuen Kepa Errastik zuzendutako *Sexberdinak antzezlanak.* Telmo Irureta eta Aitziber Garmendia zituen protagonista. Gidoia Kepa Errazti eta Telmo Esnalen artean sortu zuten. Sexua du ardatz antzezlanak. Ezgaitasunak dituztenen eta ez dituztenen sexu ohiturak eta bizipenak alderatzen ditu obrak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko antzerki taldeen zerrenda
* Euskal Antzerkigintza

## Kanpo- estekak 
* Webgunea
* Instagram
* Facebook
* Ganbila
Antonio Vega de Seoane Etxeberria

**Antonio Vega de Seoane Etxeberria** (Donostia,  – *ib.*, ) gipuzkoar enpresaburu eta ingeniaria izan zen. Madrilen ikasten ari zela, Atletico Madrileko futbolaria izan zen. 1912an Emilia Barroso ezkondu zuen. Bitan izan zen Real Sociedad futbol klubeko presidentea: 1915 eta 1917 artean eta 1924 eta 1927 artean. Miguel Primo de Riverak Donostiako alkate izendatu zuen 1923ko urriaren 1ean baina hurrengo urteko martxoaren 22an dimititu zuen.

## Erreferentziak
Aquilino Gómez-Acedo

**Aquilino Gómez-Acedo Villanueva** (Bilbo, 1890 – *ib.*, 1962) bizkaitar futbolaria izan zen. 1912-1913 eta 1913-1914 denboraldietan, Athletic Clubean aritu zen baina belaunean lesio larria izan ondoren, futbola utzi zuen. Txomin Gómez-Acedo futbolariaren anaia nagusia, San Mames estadioaren irekieran jokatu zuen.

## Erreferentziak
Arcadio Arteaga

'*Arcadio *Quirico* Arteaga Oñate*' (Bilbo,  – ?) bizkaitar futbolari eta entrenatzailea izan zen.

## Ibilbidea 
### Futbolaria 
### Entrenatzailea
Enterococcus faecalis

***Enterococcus faecalis*** *Enterococcus* generoko bakterioa da, gure mikrobiotaren partaidea dena (heste-floraren partaidea, hain zuzen). Eskuarki komentsal ez-kaltegarria bada ere, batzuetan patogenoa izan daiteke, hesteak ez diren gorputzeko beste atal batzuk kolonizatzen dituenean (puxika, bihotza, odola, etab).

Garai batean bakterio hau *Streptococcus faecalis* deitzen zen, baina 1984an Streptococcus generotik atera zuten mikrobiologoek, *Enterococcus* generoa sortuz eta bertan sailkatuz (Streptococcusekin zituen desberdintasun genetikoak oso handiak baitziren) .

Gizakiaren hesteetan ez ezik, ugaztun eta hegaztien heste-floran ere ugaria da bakterio hau.

## Ezaugarriak 
Koko itxurako bakterio Gram positiboa da, anaerobio fakultatiboa. Glukosa hartzitzen du gasik sortu gabe. Katalasa, oxidasa eta gelatinaren hidrolisia (-). Ez da mugikorra eta ez du esporarik sortzen.

*Enterococcus faecalis* oso erresistentea da ingurugiro gazietan, alkalinoetan eta hotzetan. Era berean, behazunak ez du bere hazkuntza inhibitzen.

## Patogenia 
Esan bezala, normalean patogenoa ez izan arren kasu batzuetan bakterio honek infekzio larriak eragiten ditu, batez ere klinika eta ospitaleetan (infekzio nosokomialak). Mikrobio oportunista da, aurretik antibiotikoekin tratatutakoei edota immunitate-sistema ahula dutenei, batik bat, eraso egiten diena 

Patogenoa denean gernu-infekzioak, endokarditisa, zaurien infekzioak eta bakteriemia eragin ditzake.

Antibiotiko askorekiko erresistentzia garatu du, eta horrek arazo potoloak dakartza ospitaleetan . Orain dela gutxi arte bankomizina zen aukerako antibiotikoa mikrobio honen aurka, baina andui erresistenteak agertu dira azken boladan . Bakterio honek sortutako infekzio baten aurrean antibiograma egin behar da aukera terapeutiko egokiena ezagutzeko

## Kutsadura fekalaren adierazlea 
*Enterococcus faecalis*-en bilaketa oso ohikoa da mikrobiologiako laborategietan ur eta janarien analisiak egiterakoan. Heste lodian bizi denez, bakterio hau kutsadura fekalaren adierazlea da, beste bakterio batzuen antzera (*Escherichia coli*, *Clostridium perfringens*...). Analizatutako ur edo janari batean *E. faecalis* agertzen bada laginak hondar fekalak dituela ondorioztatu behar da, eta ez da kontsumorako gai.

Kutsadura fekala ez da berez larria, baino patogeno garrantzitsu batzuen balizko agerpena (*Salmonella*, *Shigella*, *Vibrio*...) adierazten du. Gogoratu behar da gorozki-aho bidetik kutsatzen direla kolera, disenteria edo sukar tifoide bezalako gaixotasunak. Hondar fekalek, beraz, arrisku horren berri ematen dute laborategian aztertutako laginetan.

Enterokokoek erresistentzia handia dute ingurugiro gogorretan bizirauteko (tenperatura hotzetan zein beroetan, ingurugiro gazi eta alkalinoetan, detergenteen aurrean, etab.). Horregatik, koliformeak baino denbora gehiago irauten dute kutsatutako ur edo elikagaietan eta, horrenbestez, adierazle mikrobiologiko hobeak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pultsoximetro

thumb|Pultsoximetroa
**Pultsoximetroa** edo **pultsu oximetroa**, gaixo baten odolaren oxigeno saturazioa zeharka neurtzeko mediku gailu bat da, eta ez zuzenean odol lagin baten bidez.

## Kanpo estekak
Ricardo Arrien

**Ricardo Arrien Iriondo** (Gernika-Lumo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea da, Athletic Clubean aritutakoa. Aurrelari lanetan aritzen zen.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Profila, Errealaren webgunean
Jon Aspiazu

**Jon Iñaki Aspiazu San Emeterio** (Bilbo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohia da, Athletic Clubean aritutakoa. Erdilari lanetan aritzen zen. Erretiratu eta gero Ernesto Valverderen laguntzaile gisa ari da. Bere semea Jon Aspiazu Mendizabal fdutbolean aritzen da ere.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Islandiako Museo Nazionala

**Islandiako Museo Nazionala** () Reykjavíken, Islandiako hiriburuan dagoen instituzio ezaguna da.

## Historia 
Museo hau 1863ko otsailaren 24an sortu zen. Jon Arnasonek, ekimenaren sortzailea, Danimarkako museoetan sakabanatuta zeuden objektu islandiarrak bildu zituen bilduma propioa sortzeko. Lehenengo kokapena Hverfisgatako Liburutegi Nazionalaren goiko partean kokatu zen. Museoaren bigarren arduraduna Sigurður Gudmundsson izan zen; bigarren honek 1911tik gauzaki zaharren bilduma sortu zuen, bestetik. 1950tik aurrera gaur egungo kokapenean dago, Suðurgata 41, 101 Reykjavíken.

## Erakusketak 
Islandiako lehen biztanleen objektuak eta tresnak dira museoaren elementu garrantzitsuenak. Interes berezia dute bikingo herriaren aztarnek. Eyrarlandeko estatuatxoa da haien arteko pieza ezagunena.
 
## Kanpo estekak 
* :Islandiako Museo Nazionalaren web ofiziala.
Oximetro

thumb|Oximetroa
**Oximetroa** uretako disoluzio batean oxigeno kontzentrazioa zehazteko erabiltzen den gailua da.

## Kanpo estekak
Andoni Aiartza

**Andoni Ayarza Zallo** (Madril, ) bizkaitar futbolari ohi eta kirol-kazetaria da, Athletic Clubean aritutakoa. Nahiz eta Madrilen jaio, Derion bizi izan da beti. Erdiko edo eskuin atzelari lanetanb aritzen zen. 1987an lehen mailan debutatu zuen RCD Mallorcaren aurka.

## Jokalari ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Luis Fernando Fernández

**Luis Fernando Fernández Rodríguez** (Villafáfila, Zamora, ) bizkaitar futbolari ohia da, Athletic Clubean aritutakoa, erdilari lanetan jokatzen zuena.

## Jokalari ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Luis de la Fuente

**Luis de la Fuente Castillo** (Haro, Errioxa, ) errioxar futbolari ohi eta entrenatzailea da, ezker atzelari lanetan Athletic Clubean aritutakoa.

## Jokalari ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Carlos García García

**Carlos García García** (Durango, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohia da, Athletic Clubean aritutakoa. Erfilari edo atzelari lanetan eritzen zen.

## Ibilbidea 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fitxa - Athletic Club
Carlos García

**Carlos García** izan daiteke:
* **Carlos P. García** (1896-1971), Filipinetako presidentea;
* **Carlos García Adanero** (1967-), nafar politikaria;
* **Carlos García García** (1970-), bizkaitar futbolaria;
* **Carlos García Quesada** (1978-), espainiar txirrindularia;
* **Carlos García Hirschfeld** (1964-), espainiar kazetaria.
Agustin Gisasola

**Agustin Gisasola Zabala** (Eibar, Gipuzkoa, ) gipuzkoar futbolari ohia da, Eibar KEn eta Athletic Clubean aritutakoa. Erdiko atzelari lanetan aritzen zen, bere indarra eta jaurtiketa bortitzengatik ezaguna.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Bitxikeriak 
Gisasola Athleticen gabarra atera zuen taldeko kidea zen. Ibilbide horretan uretara erori zen eta erreskatatu behar izan zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Iñigo Lizarralde

**Iñigo Lizarralde Lazkano** (Bilbo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohia da, Athletic Clubean aritutakoa. Normalean eskuin hegalean aritzen zen, erdialdean edo atzealdean. Erretiratu eta gero entrenatzaile bilakatu zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Endika Guarrotxena

**Endika Guarrotxena Artzubiaga** (Bilbo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea da, Athletic Clubean aurrelari moduan aritutakoa. Iker Guarrotxena futbolariaren osaba da.

## Biografia 
Lezamako harrobian futbolari bezala trebatu zen, Bilbao Athleticen denboraldi batzuk emanez. 1980ko azaroaren 30ean Lehen Mailan debuta egin zuen, gola sartuz, Errealaren aurkako 4 eta 1 porrotean. 1981eko apirilaren 19an sartu zuen garaipenaren gola, 89. minutuan, Camp Noun, Bartzelonarenaurka (0-1). Lehen taldean jarraitutasunik ez zuenez, denboraldi bat eman zuen AD Ceutan utzita.

1983-84 denboraldiari begira itzuli zen taldera. Azaroaren 30ean Bartzelonaren aurkako garaipenean golegile bakarra izan zen Camp Noun, Espainiako Superkopako partidan, baina ez zuen titulua irabazteko balio izan. Maiatzaren 5ean Athletici 1984ko Errege Kopa eman zion golaren egilea izan zen. Gol horrekin, Bilboko taldeak Liga eta Kopa irabazi zituen.

1987ra arte egon zen Athleticen, hau da, Real Valladolidek fitxatu zuen arte. Hurrengo urtean RCD Mallorcarekin bat egin zuen, Lehen Mailara igotzea lortuz. Profesional bezalako azken bi denboraldiak Bigarren B Mailan eman zituen, Alacant probintziako bi talderentzat jokatuz, Hércules CF eta Benidorm CF hain zuzen ere. Bere kirol ibilbidean zehar, Lehen Mailako 138 partida jokatu zituen, 18 gol sartuz.

Erretiratu ondoren, entrenatzailea izan zen. Bere lorpenik handiena 2012an Getxo KK Hirugarren Mailara igotzea izan zen.

1981ean 19tik beherako Espainiako internazionala izan zen, lau aldiz. 1984an, finala jokatu zuen, 21 urtez azpiko espainiar selekzioak Ingalaterraren aurka galdu zuelarik.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Roberto Martínez Celigüeta

**Roberto Martínez Celigüeta** (Iruñea, Nafarroa Garaia, ) nafar futbolari ohia da, UD Salamancan eta Athletic Clubean aritutakoa. Aurrelari lanetan aritzen zen. Anaia gaztea Daniel Martínez Celigüeta futbolaria izan zen ere.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Carlos Meléndez

**Carlos Meléndez Latorre** (Bilbo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohia da, Athletic Clubean aritutakoa. Atezain lanetan aritzen zen eta erretiratu eta gero atezain entrenatzaile lanetan aritu zen.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Patxi Ripodas

**Patxi Ripodas Orotz** (Iruñea, Nafarroa Garaia, ) nafar futbolari ohi eta entrenatzailea da, Osasunan eta Athletic Clubean aritutakoa. Futbola utzi ondoren, zenbait talde entrenatu ditu, tartean Peña Sport. Erdilari lanetan aritzen zen.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Manuel Núñez

**Manuel Núñez Carapeto** (Olivenza, Extremadura, ) estremadurar futbolari ohia da, Athletic Clubean aritutakoa. Eskuin atzelari lanetan aritzen zen. Naiz eta Olivenzan jaio, haurtzarotik Durangon bizi izan zen.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fitxa - www.athletic-club.eus
Ricardo Mendiguren

'*Ricardo *Ritxi* Mendiguren Egaña*' (Oñati, Gipuzkoa) gipuzkoar futbolari ohia da, Athletic Clubean aritutakoa. Aurrelari lanetan aritzem zen. Anaia gaztea Eneko Mendiguren futbolean aritu zen ere.

## Jokalari ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Teodoro Rastrojo

**Teodoro "Teo" Rastrojo Méndez** (Madril, ) madrilen jaiotako futbolari bilbotar ohia da. 

## Biografia 
Athletic Clubean aritutakoa, ezker atzelari lanetan aritzen zena. Gurasoak estremadurarrak zituen eta Bilbon hazi zen. Lezamako harrobikoa, 1979an debutatu zuen.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fitxa - www.athletic-club.eus
Sally Shlaer

**Sally Shlaer** (1938ko abenduaren 3  – 1998 azaroaren 12 ) Amerikako Estatu Batuetako matematikari bat izan zen, software-ingeniari eta metodologista.  Ezaguna da 1980ko hamarraldian softwarea garatzeko Shlaer–Mellor metodoa sortzeagatik.

## Biografia 
Cleveland, Ohio, da bere jaioterria. Shlaer-ek  Matematikan graduatu zen 1960an Stanford Unibertsitatean eta orduan hasi zen graduondoko ikasketekin Australiako Unibertsitate Nazionalean.

Stanford-en Fortran-ez eta mihiztatze-lengoaiaz programatzen hasi zen Los Alamos Laborategi Nazionalean. 1977an Lawrence Berkeley Laborategian software-garapen arloko proiektu-kudeatzaile bihurtu zen, bertako Badia Inguruko Trafiko Sistema Arinaren proiektua berak zuzendu zuen.
* 1992. "A Comparison of OOA and OMT" Project Technology, Inc. White paper .
* 1996. "The shlaer-mellor method". Project Technology, Inc. White pape.r
* 1997. "Recursive Design of an Application-Independent Architecture" With Stephen J. Mellor in IEEE Software, January 1997.

## Erreferentziak
Mikel Kortina

**Mikel Kortina Bertol** (Bilbo, Bizkaia, 1974ko martxoaren 26a - ) futbolari bilbotar ohia da. Erdilari lanetan aritzen zen. Besteak beste Athletic, Eibar edo Osasuna taldetan jokatu zuen. Bere aitona Roberto Bertol futbolari ohia da. Bere anaiak Jon, Joseba eta Gorka futbolean aritu ziren ere.
## Ibilbidea 
*2023ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Małgorzata Handzlik

**Małgorzata Maria Handzlik** (Bielsko-Biala, 1965eko urtarrilaren 1 - ) Poloniako politikaria da, Europako Parlamentuko kidea. Plataforma Zibikoa alderdiko kidea da.

Esperantoaren promozioagatik ezaguna da. Hizkuntza hau Europako bigarren hizkuntza izan dadila proposatzen du, herritar guztiek ezagutzea promozionatuz.

## Kanpo estekak
Fernando Tirapu

**Fernando Tirapu Arteta** (Iruñea, Nafarroa Garaia,  - ) nafar futbolaria izan zen, Osasunan eta Athletic Clubean aritutakoa. Eskuin hegalean aritzen zen, erdialdean edo atzealdean. Anaia gaztea Mariano Tirapu lehen mailan arituitako atezaina da.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fitxa - www.athletic-club.eus
Bakuometro

[thumb|McLeod bakuometroa, [Merkurio (elementua)|merkurioz drainatua]]
**Bakuometroa** esparru itxi baten presioa neurtzeko inguruko presio atmotsferikoa baino txikiagoa denean erabiltako gailua da. Bakuometroak zuzeneko eta zeharkako neurketakoak izan daitezke. Lehenengoetan solidoen deformatzekoak (Bourdonekoa eta mintzakoa adibidez) eta hidrostatikoak (likido zutabe eta pendular dorrea) daude. Bigarren motakoetan McLeod, termikoa, ionizazio neurgailua, molekularra eta akustikoa daude, presio funtziopeko propietate fisiko zehatz bat neurtzeko balio dutenak.

Fitxategi:Baro 0.png|Torricelliren merkuriozko barometroa
Fitxategi:McLeod manometer.png|McLeod bakuometroaren ikurra ISO 3753-1977 (E) arauaren arabera
Fitxategi:McLeod animated.gif|McLeod bakuometroaren funtzionamendua
Fitxategi:Manometer 104026.jpg|Mintza motako manometroa
Fitxategi:E Bourdons Patent Compound Gauge.jpg|Bourdon bakuometroa

## Kanpo estekak
Nefelometro

thumb|200px|eskuinera|Nefelometroa
**Nefelometroa** (grekotik νεφέλη, hodeia, eta μέτρον, neurria) ingurune uher batean suspentsioan dauden partikulen zehaztapen optikoa egiteko tresna da.

## Kanpo estekak