open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nikotinamida adenina dinukleotido

**Nikotinamida adenina dinukleotidoa**, **NAD+** era laburtuan, zelula guztietan dagoen koentzima da, erredox erreakzioetan parte hartzen duena (elektroiak bereganatu eta ematen ditu erreakzio katabolikoetan)

Koentzimak entzima bati laguntzen dioten molekulak dira.

Bere egitura kimikoan bi nukleotido daude, fosfato taldeen bidez loturik (ikus irudia). Nukleotido batek adenina du, eta besteak nikotinamida bat.

Entzima batek deshidrogenazioaren bidez substratu bat oxidatzen duenean, substratu horri kendutako hidrogeno atomoak NAD-i ematen dizkio entzima horrek

A-H2 + NAD+ → A + NADH+H+

Krebs zikloaren hainbat erreakzioetan, esaterako, prozesu hori gertatzen da, eta NAD+ erreduzitu egiten da. Kasu horretan NAD+-k bi elektroi eta protoi bat bereganatzen ditu (beste protoi bat libre geratuz). Fosforilazio oxidatiboan, aldiz, NAD+-k elektroiak ematen ditu.

Era berean, hartzidura laktikoan NADH-k bi elektroi ematen dizkio azido pirubikoari, azido laktikoa agertuz.

NAD+, beraz, eragile oxidatzailea da -elektroiak hartzen ditu beste molekula batzuetatik- eta NADH eragile erreduktorea da (elektroiak ematen ditu)

Nikotinamida adenina dinukleotidoa niazina edo B3 bitaminatik eratorria da. Triptofano edo azido aspartiko aminoazidoetatik abiatuta ere sintetiza daiteke "in vivo".

## Kanpo estekak
Urte fiskal

**Urte fiskala** edo urte finantzarioa 12 hilabeteko epea da, non urteko txosten finantzarioa kalkulatzen den negozio zein beste organizaziotan. Eskumen gehienetan kontabilitatea arautzen duten legeak daude eta txosten hauek beharrezkoak dituzte 12 hilabetero.

Aipatutako epe hau Espainian nahiz herrialde latinoamerikarretan urtarrilaren 1ean hasten da eta urte bereko abenduaren 31an bukatzen. Zenbait enpresetan aldiz, hauen ezaugarriak eta administrazio erak direla eta, enpresaren urte fiskala uztailaren 1ean hasi eta hurrengo urteko ekainaren 30ean amaitzen da.

Urte fiskala behar askoen sortzapena zehazteko erabiltzen da, kontable nahiz zergetan. Mexikon, Federazioaren Kode Fiskalaren 11garren artikuluak ekarpenak urte fiskaletan neurtuko direla dio, eta honek egutegiarekin bat etorri behar du.

## Kanpo estekak
Kontsumo publiko

Makroekonomian, **kontsumo publiko** esten zaio Estatuak bere erakunde ezberdinetan bere ohiko jardueretan eginiko gastuari. Kalkuluan lurren erosketak eta etxebizitzetarako eraikinak ez dira kontutan hartzen, hauek inbertsio bezala hartzen baitira (ondasun higiezinak).

Kontsumo publikoarekin batera, nazio mailan kontsumoaren beste osagaia izaera pribatuko beste izakiek eginiko kontsumo pribatua da (familia unitateak, enpresak, irabazi-asmorik gabeko entitateak...). Bata bestearen gaineko ehunekoak herrialde osoaren ekonomia mota islatzen du, liberalagoa kontsumo pribatu gehiago dagoen kasuan, edo interbentzionistagoa (sozialista edo komunista) gastu publikoak pisu gehiago duen kasuan ekonomia globalaren gainean.

## Kanpo estekak
Kontsumo pribatu

Makroekonomian, **kontsumo pribatu** esaten zaio herrialde bateko unitate familiarrek, enpresa pribatuek eta irabazi-asmorik gabeko erakunde pribatuek egiten duten gastuari. Kalkuluan lurren erosketak eta etxebizitzetarako eraikinak ez dira kontutan hartzen, hauek inbertsio bezala hartzen baitira (ondasun higiezinak).

Adierazle honen erregistroa erosketa egiterakoan ematen da eta ez du zerikusirik objektuaren kontsumoarekin (erabilera).

Kontsumo pribatuaz gain kontsumo publikoa ere badago, administrazio publikoek egiten dutena alegia. Bata bestearen gaineko ehunekoak herrialde osoaren ekonomia mota islatzen du, liberalagoa kontsumo pribatu gehiago dagoen kasuan, edo interbentzionistagoa (sozialista edo komunista) gastu publikoak pisu gehiago duen kasuan ekonomia globalaren gainean.

## Kanpo estekak
Kaju poni

**Kaju ponia** edo **Djamonský ponia** Indonesiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.

Oso arraza ezezaguna da, eta informazio gutxi dago berari buruz.
Dirudienez txinatarrek ekarritako mongoliar zaldiak dira bere arbasoak, eta bereziki Sumatran hedatzen da.Gero europearrek ekarritako zaldiekin nahastu ziren. Indonesako poni multzon sartzen da eta haietatik txikiena da.

## Ezaugarriak 
* 115 cm. soin gurutzera.

## Indonesiako beste hainbat poni arraza 
Indonesian badira zortzi bertako poni arraza. Zalantzarik gabe uhartedian haibeste uharte izateak, irlen artean poni arraza ezberdinen garapena bultzatu du. Indonesiako poni arrazak honakoak dira: Batak ponia, Gayoe, Sandalwood ponia, Deli ponia, Baliko zaldia, Javako ponia, Timordar ponia, eta Sumba eta Sumbawa poniak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Arrazari buruzko artikuloa "The equinest" entziklopedian
Ardmore (Waterford konderria)

**Ardmore** (irlanderaz *Aird Mhór*) Irlandako hegoaldeko Munster probintziako Waterford konderriko herrixka da, San Declan katedralaren aztarnengatik ezaguna. 412 biztanle ditu (2006).

## Etimologia 
Irlanderazko *Aird Mhór* izenak "altuera handia" esan nahi du.

## Historia 
Irlandako kristau asentamendu zaharrena dela uste da. IV mendean San Declan bertan bizi izan zen San Patrizio iritsi aurretik. Gaur egun dauden katedralaren aztarna gehienak XII mendekoak dira baina horma batean IX mendeko eskulturak ere ikus daitezke. Dorre zirkularra ere XII mendekoa da eta oso ongi kontserbaturik dago.

Ardmore herria bera arrantzale herria izan zen baina jarduera alde batera utzi zen alde batetik Europar batasunaren legeek ezarritako baldintzengatik eta bestetik turismoa nabarmen handitzen hasi zelako. Orain bi hotel eta hainbat pub eta jatetxe daude Ardmoren.

1992an Irlandako herri garbienaren saria irabazi zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Ardmore village.jpg|Ardmore herrixka
Irudi:Ardmore odl church.jpg|Katedralaren aztarnak
Irudi:Round Tower, Ardmore, County Waterford. - geograph.org.uk - 137270.jpg|Dorre irlandarra
Irudi:Declans church.jpg|IX mendeko eskulturak
Irudi:Ardmore Peninsula.jpg|Ardmore penintsula
Irudi:Ardmore Beach - geograph.org.uk - 491505.jpg|Ardmoreko hondartza

## Kanpo estekak
Clondulane

**Clondulane** (irlanderaz *Cluain Dalláin*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. Fermoy udalerritik 3,5 milia ekialdera dago, Fermoy eta Dungarvan udalerriak elkarlotzen dituen errepidean.

## Kanpo estekak
Crocodylus

***Crocodylus*** krokodiloen familiako genero bat da. Barnean bost espezie iraungiturik
* *Crocodylus checchiai* †
* *Crocodylus falconensis* †
* *Crocodylus intermedius* (orinokotar krokodiloa)
* *Crocodylus johnstoni*
* *Crocodylus mindorensis*
* *Crocodylus moreletii*
* *Crocodylus niloticus* (nilotar krokodiloa)
* *Crocodylus novaeguineae*
* *Crocodylus palaeindicus* †
* *Crocodylus palustris* (zingira-krokodiloa)
* *Crocodylus porosus* (itsas krokodiloa)
* *Crocodylus rhombifer*
* *Crocodylus siamensis*
* *Crocodylus suchus*
* *Crocodylus thorbjarnarsoni* †

## Filogenia 
Robert W. Meredith, Evon R. Hekkala, George Amato eta John Gatesy ikertzaileek 2011n DNA mitokondrialaren sekuentzia ikertu eta topologia ikusirik hurrengo kladograma proposatu zuten.

2012an Christopher A. Brochu eta Glenn W. Storrs ikertzaileek ikerketa morfologiko bat egin zuten eta hurrengo kladograma proposatu zuten.

{{klado| style=font-size:85%;line-height:85%
|label1=&nbsp;Crocodyloidea&nbsp;
|1={{klado
   |1=*"Asiatosuchus" germanicus*
   |2=*Prodiplocynodon langi*
   |3={{klado
      |1=*Asiatosuchus grangeri*
      |2=*"Crocodylus" affinis*
      |3=*"Crocodylus" depressifrons*
      |4= }} }} }}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cloughduv

**Cloughduv** (irlanderaz *Cloch Dhubh*, *Harkaitz Beltza* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Udalerriko jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza da, halere Cork hiriaren eraginpeko ekonomigunea bilakatzen ari da.

Cloughduv GAA izeneko joko gaelikoetako talde bat du.

## Kanpo estekak
Cloyne

**Cloyne** (irlanderaz * Cluain*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-ekialdean dagoen udalerri txiki bat da. Midleton udalerriaren hego-ekialdean dago.

Cloyne GAA izeneko joko gaelikotako talde bat du.

## Kanpo estekak 
* http://cloyne.ie/(http://cloyne.ie/)
Coachford

**Coachford** (irlanderaz *Áth an Chóiste*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerri txiki bat da. Lee ibaiaren iparraldekoe ertzean dago, R618 eta R619 errepideen arteko bidegurutzean, Mallow udalerritik 32&nbsp;km iparraldera, Macroom udalerritik 14&nbsp;km mendebaldera, Cork hiritik 24&nbsp;km ekialdera eta Bandon udalerritik 32&nbsp;km hegoaldera.

## Kanpo estekak
Courtmacsherry

**Courtmacsherry**, bertakoek maiz *Courtmac* deitua (irlanderaz *Cúirt Mhic Seafraidh*, *MacSherry-ren Auzitegia* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen kostaldeko udalerri txiki bat da. Cork hiritik 30 milia hego-mendebaldera dago eta Clonakilty udalerritik autoz 15-20 minutu ekialdera.

## Kanpo estekak 
* Courtmacsherry udalerriaren webgunea
Conna

**Conna** (irlanderaz *Conaithe*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ekialdean dagoen udalerria da, Waterford konderriaren mugatik hurbil. Bride ibaiaren ertzean dago, Fermoy udalerritik ez oso urruti.

Bertan, izen berdineko Conna gaztelua dago.

## Kanpo estekak
Crookstown (Cork konderria)

**Courtmacsherry** (irlanderaz *An Baile Gallda*, *Kanpotarren Herria* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen kostaldeko herri txiki bat da. Macroom udalerritik sei milia ekialdera dago, Cork eta Killarney udalerriak elkarlotzen dituen N22 errepidetik kilometro batera.

## Kanpo estekak
Crookhaven

**Crookhaven** (irlanderaz *An Cruachán*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen kostaldeko herria da. Irlanda Uharte osoko punturik hego-mendebaldekoenean dago.

## Geografia 
Cork hiritik 132 kilometro hego-mendebaldera eta Dublin hiriburutik 383 kilometro hego-mendebaldera dago, gertuen dueen eskualdeko errepidea R591 delarik. Herri honetara Goleen herritik datorren errepide bidez iristen da, hain zuzen ere, badian zehar doan bihurgunez beteriko errepidea.

Mizen Head lurmuturra aurkitzen da bertan eta turismogune nabarmenena Mizen Head zubia da.

## Demografia 
Negualdean 40 biztanle inguru izan ohi ditu, aldiz, udaldean 240 biztanlera iris daiteke, nagusiki bertako opor-etxetan ostatu ohi duen jendea delarik.

## Kanpo estekak 
* Crookhaven udalerriaren webgunea
Crossbarry

**Crossbarry** (irlanderaz *Crois an Bharraigh*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen kostaldeko herri txiki bat da. R589 errepidean eta Innishannon parrokian dago, Cork hiritik hamasei kilometro mendebaldera eta Bandon udalerritik hamar kilometro ekialdera.

## Kanpo estekak
Crosshaven

**Crosshaven** (irlanderaz *Bun an Tábhairne*, *Lee ibaiaren Bokalea* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen kostaldeko udalerria da. Cork badiaren sarbidean eta Lee ibaia bokalean dago. R612 errepidean dago.

## Kanpo estekak 
* Crosshaven udalerriaren webguna
Cullen (Cork konderria)

**Cullen** (irlanderaz * Cuillinn*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-mendebaldean dagoen herri txiki bat da. Millstreet udalerriaren ipar-mendebaldean dago, Kerry konderriaren muga eta Rathmore udalerritik lau milia ekialdera.

## Kanpo estekak
Doneraile

**Doneraile** (irlanderaz *Dún ar Aill*), historikoki *Dunerayl*, Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. R581 errepideean dago, Limerick eta Cork hiriak elkarlotzen dituen N20 errepidetik 8&nbsp;km ekialdera eta Mallow udalerritik 12&nbsp;km iparraldera. Blackwater ibaiaren ibaiadarra den Awbeg ibaiaren ertzean dago.

Doneraile GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Dripsey

**Dripsey** (irlanderaz *Druipseach*, *Muddy ibaia* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. R618 errepidean dago, Cork hiritik 20&nbsp;km kilometro mendebaldera eta Lee ibaiaren itsasadarra den Dripsey ibaiaren ertzean.

Dripsey GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Drimoleague

**Drimoleague** (irlanderaz *Droim Dhá Liag*, *Bi Haitzen Arteko Mendilepoa*), historikoki *Drumdalege*, Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldeann dagoen udalerria da. R586 errepidean eta hura R593 errepidearekin bat egiten duen gunean dago, Dunmanway eta Bantry udalerrien arten bide erdian. Dromdaleague parrokian dago.

## Kanpo estekak
Dromahane

**Dromahane** (irlanderaz *Druipseach*, *Muddy ibaia* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. R619 errepidean dago, Blackwater ibaiaren haranean eta Mallow udalerritik 5&nbsp;km hego-mendebaldera.

## Kanpo estekak
Dunmanway

**Dunmanway** (irlanderaz *Dúnmaonmhuí*, ofizialki irlanderaz *Dún Mánmhaí*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen udalerria da. West Cork eskualdearen erdigune geografikoa da. Gaur egungo All-Ireland Senior Football Championship futbol gaeliko finaleko trofeoari izenari izena ematen dion Sam Maguire irlandar errepublikar protestantearen jaiolekua da.

Dohenys GAA izeneko joko gaelikoetako talde bat du.

## Kanpo estekak
Durrus

**Durrus** (irlanderaz *Dubh Ros / Durrás*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen udalerria da. West Cork eskualdean dago, Bantry udalerritik sei miliatara eta Sheep's Head eta Mizen Head lurmuturren artean. Irlandako mendebaldeko kostaldea goitik-behera zeharkatzen duen Wild Atlantic Way auto ibilbidean dago.

## Kanpo estekak
Eyeries

**Eyeries** (irlanderaz *na hAoraí*), historikoki *Irees* edo *Iries*, Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen udalerria da. West Cork eskualdean eta Beara penintsulan dago, Coulagh badiara begira eta Kenmare ibaiaren bokalearen hego-mendebaldean.

*The Purple Taxi* (1977) bertan filmatu zen, Fred Astaire, Peter Ustinov eta Charlotte Rampling aktoreek antzeztu zutelarik.

## Iruditegia 

Fitxategi:Iarthair Chorcaí 019.jpg|Allihies kokalekuaren ikuspegia.
Fitxategi:Iarthair Chorcaí 023.jpg|Allihies hondartza.

## Kanpo estekak
Farran

**Farran** (irlanderaz *An Fearann*), historikoki *Irees* edo *Iries*, Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. Lee ibaiaren hegoaldeko ertzean dago, N22 errepidean eta Cork hiritik 19&nbsp;km mendbaldera.

Bertan, Kilcrea gaztelua dago.

## Kanpo estekak
Fountainstown

**Fountainstown** (irlanderaz *Baile Mhóntáin*), historikoki *Ballymontane*, Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen kostaldeko udalerria da. Cork hiritik 23&nbsp;km hegoaldera dago. Bertan, Ringabella badia eta Roche's Point lurmuturreko ikuspegi bikainak daude.

## Kanpo estekak
Glandore

**Glandore** (irlanderaz ''Cuan D'Ór* edota *Cuan Daire*, *Urrezko Badia* edota *Haritzaren Badia'' esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen kostaldeko udalerria da. Cork hiritik autoz ordu bat inguru mendebaldera dago. Irlandarren ohiko turismogunea da.

## Kanpo estekak
Pustula

**Pustula** edo **oilaurra** zornez beteriko larruazaleko gorunea da, gorriune batez inguraturik. Pustula azalaren aldaketa primarioa da dermatologian. Bere edukia antzua izan daiteke ("psoriasi pustulotsu orokortua"n bezala) edo bakterioak eduki. Aknea, folikulitisa, sifilia edo pustulosia pustulak eragiten dituzten gaixotasunak dira.

## Ikus, gainera 
* Abzesua

## Kanpo estekak
Kartel (ekonomia)

**Kartel** hitzak enpresen arteko aldi baterako akordioa deritzo.

Sektore bereko enpresen arteko hitzarmen informal honetan, helburua merkatu jakin bateko konpetentzia murriztu edo erabat deuseztatzea den. Kartelak produkzio eta banaketaren gainean kontrola ezartzea dute helburu, kartela sortzen duten enpresen kolusioaren bitartez, hauek merkatu monopolistiko egitura dutelarik, merkatuaren gain boterea lortuz horrela mozkinak maximizatuz eta kontsumitzaileak kaltetuz. Horregatik, kartelentzako ondorioak monopolistek dituztenen berdinak dira. Diferentzia nagusia mozkin totalak ekoizleen artean banatuak direla da. Hauen aktibitate nagusiak prezioak ezartzea, eskaintza eskuragarria mugatzea, merkatua banatzea eta mozkinak partekatzea dira. Gaur egun, termino hau merkataritza internazionalaren konpetentzia arautzen duten akordioetarako erabiltzen da.

Garrantzi berezia izan zuten Alemanian XIX. mendearen bukaeran Depresio Handiaren inguruan.

## Kanpo estekak
Pat Morita

'*Noriyuki *Pat* Morita*' (1932ko ekainaren 28a, Isleton, Kalifornia &ndash; 2005eko azaroaren 24a, Las Vegas, Nevada) japoniar jatorriko estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat izan zen.

*Happy Days* (1974-1984) telesaila ezagunean Matsuo "Arnold" Takahashi izeneko pertsonaia antzeztu zuen. Halere, sekulako ospea eman zion papera *The Karate Kid* (1984) filmeko Miyagi jaunarena izan zen. Antzeztutako beste filma nabarmen batzuk honako hauek dira: *Midway* (1976), *The Karate Kid, Part II* (1986), *The Karate Kid, Part III* (1989), *The Next Karate Kid* (1994), *Inferno* (1999) eta ''I'll Remember April'' (1999).

## Kanpo estekak 
* Pat Morita aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Etnometodologia

**Etnometodologia** soziologiaren adar eta metodo bat da, zeinaren arabera, gizarte ordenua ulertzeko, jendeak beren egunerokotasunean munduari zentzua emateko erabiltzen dituzten kontakizunak eta deskripzioak aztertzen diren. Harold Garfinkel-ek sortu zuen 1960ko hamarkadan Estatu Batuetan, baina ondoren bilakaera propio izan zuen eta jatorrizko programatik aldenduz joan zen.

Ikuskera soziologiko honek, kontuan hartzen ditut gizabanakoek eguneroko bizitzari aurre egiteko erabiltzen dituzten metodoak: esertzeko, lanera joateko, erabakiak hartzeko, besteekin elkarrizketa bat hasteko... Horregatik mikro-soziologien mailan sailkatzen da eta erabateko haustura egiten du Parsons-en ikuskera funtzionalistarekin. Izatez, gizabanakoen jarduerak lehen planoan jartzen dira, arau eta lege orokorrak atzean utzita. Horren arabera, gizabanakoen jarduerak dira legeak aldatzen eta taxutzen dituztenak, eta beraz, gizakia berari gaitasun eraldatzailea aitortzen zaio.

Fenomenologiatik oso gertu dagoen ikuspegia da. Hala ere, fenomenologiak jendeak *pentsatzen *duenaren inguruan atentzioa jartzen duen bitartean, etnometodologiak jendeak *egiten *duen horretan zentratzen da.

## Bibliografia 
* Garfinkel, Harold*: Studies in ethnomethodology* . Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. 1967.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dungourney

**Dungourney** (irlanderaz *Dún Guairne*, *Guairne-ren Gotorlekua* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-ekialdean dagoen udalerria da. R627 errepidean dago, Midleton udalerritik 9&nbsp;km ipar-ekialdera.

Dungourney GAA izeneko joko gaelikoetako talde bat du.

## Kanpo estekak
Kotohira-gū

Kotohira (Kagawa) herrian dagoen santutegi xintoista nagusia da.

## Kokapena 
Zōzu mendian dago 521 metrotako garaieran. Bide luze batek beratra daram, guztira 785 maila igo behar direlarik, eta 1.368 pausu barneko santutegira.

Santutegirako bidean sake museoa, dendak eta donazioak egin dituztenen harriak daude.

## Historia 
I mendean sortua dela diote, baina benetan ezezaguna da fundazio data. *Kami* nagusia Ō-mono-nushi-no-mikoto da eta 1165ean Sutoku-Tennō ere sagaratu zuten. Muromachi Arotik aurrera erromesaldiak egin izan dira santutegira eta Zōzu menditontorrera ere igotzeko ohitura badago.

Edo Aroan **Konpira-Daigongen** (金比羅大権現) izena izan zuen. Garai hartan tenplu budista eta xintoista izan zen baina Meiji berrezarkuntzaren ondorengo banaketan xistoimoa aukeratu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Kotohira-gu04n4500.jpg|*Hongū* eraikin multoza.
Irudi:Kotohira-gu21n4500.jpg|*Honden* eraikina.
Irudi:Kotohira-gu20n4350.jpg|*Kaguraden* eraikina.
Irudi:Asahi-sha Kotohira-gu01s5s3999.jpg|Asahi-sha.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Abzesu

**Abzesua** edo **zorne-zorroa** gorputzeko barrunbe batean dagoen zorne metaketa da, 1 cm baino zabalagoa dena. Larruazaletik gertu gertatzen denean, gorriunea, hantura eta mina sorraratzen ditu horren inguruan. Inguruko ehunen defentsarako eratzen dira, infekzioa isolatuz. Furunkulua ile-folikulu bat infektatzean sortzen den abzesua da.

## Ikus, gainera 
* Pustula

## Kanpo estekak
Japoniako futbol liga

Japonian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. Asiako Futbol Federazioaren barneko liga indartsuenetakoa da. Martxotik azarora jokatzen da.

## Historia 
1960 eta 1970 hamarkadetan txapelketa amateurra izan zen, hala ere 1968ko Olinpiar Jokoetan Japoniako selekzioak irabazitako brontzezko dominak animatuta gogo handiz ekin zioten baina 80. hamarkadan gainbehera egin zuen interesak.

Kirola berriz indartu nahian liga profesionala eratzea erabaki zuten eta 1993 eta 1995 artean benetan arrakastatsua izan zen. 2002an Hego Korea eta Japonian jokaturiko Munduko Txapelketak bultzada berria eman zion.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### Amateur Aroa (1965-1992) 
### Aro profesionala (1993- ) 
1993 eta 2004 artean bi fase izan zituen ligak eta ondoren fase bakoitzeko irabazleen arteko finala jokatu zen. 2005etik aurrera Europako ligen sistema aplikatzea erabaki zen.

* ¹ 1996an fase bakarra izan zuen ligak, beraz ez zen finalik izan. Kashima Antlers izan zen irabazlea eta Nagoya Grampus bigarrena.
* ² 2002 eta 2003 urteetan fase biak talde berak irabazi zituenez ez zen finalik jokatu behar izan.

* ³ 2015ean itzuli bakoitzeko irabazleak eta guztira puntu gehien lortu zituenak txapeldunen play offa jokatu zuten eta finalean Sanfrecce nagusitu zitzaion Gamba Osakari.
* ⁴ 2016an kanpoan sarturiko golak eman zion txapelketa Kashimari.

## Garaipenak 
### Liga profesionala 
### Guztira 
## Ikus, gainera 
* Enperadorearen Kopa (Japoniako futbol kopa)

## Kanpo estekak 
*  Ligaren webgune ofiziala
Kashima Antlers

thumb|eskuinera|250px|Kashima Soccer Stadium.

Japoniako futbol talde bat da, Kashima (Ibaraki) hirikoa, Japoniako futbol liga gehien irabazi dituena, zortzi garaipen hain zuzen ere. 2016an FIFAren Kluben arteko Munduko Kopako finala jokatu zuen eta 2018an Asiako Txapelduna izan zen.

## Historia 
1947an sortu zen taldea Osakan *Sumitomo Metal Industries, Ltd* izenarekin. Amateurra zen Japoniako ligan aritu zen hasieratik eta 1975ean kashimara aldatu zuen egoitza.

1992an liga profesionala abiatu zenean *Sumimoto* izena utzi eta gaur egungo **Kashima Antlers** izena hartu zuen. Garai hartan ligak bi fase izaten zituen eta Zico jokalari brasildar ezaguna entrenatzaile izanik ligaren lehen fasea irabazi zuen. Liga irabazteko ordea fase bakoitzeko txapeldunen arteko finala jokatu behar izaten zen eta Tokyo Verdy nagusitu zitzaion.

1996an lortu zuen lehenengo liga, eta 1997an kopa, Ligako kopa eta superkopa eskuratu zituen. Hurrengo urteetan talderik arrakastatsuena bihurtu zen Japonian, ez ordea Asiako txapelketetan, 1999ko Asiako Errekopako hirugarren postua du aipagarriena. 2000an denboraldi bikaina burutu zuen Liga, kopa eta Ligako kopa eskuratuz.

2007 eta 2010 artean hiru liga eta bi kopa irabazi zituen taldearen garai onena bihurtuz. 2016an berriz ere txapelduna izan zen eta FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa jokatu zuen finaleraino iritsiz. Real Madrilek luzapenean gainditu zuen. 2018 urtean Asiako Txapelduna izan zen eta Munduko Kopa jokatu zuen.

## Palmaresa 
### Japonian: 26 
* Japoniako liga (9): 1996, 1998, 2000, 2001, 2007, 2008, 2009, 2016, 2025.
* Enperadorearen Kopa (5): 1997, 2000, 2007, 2010, 2016.
* Ligako Kopa (6): 1997, 2000, 2002, 2011, 2012, 2015.
* Superkopa (6): 1997, 1998, 1999, 2009, 2010, 2017.

### Nazioartean: 4 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2016.
** Laugarrena (1): 2018.
* AFC Txapeldunen Liga (1): 2018.
* A3 Txapeldunen Kopa (1): 2003.
* Japonia/Hego Amerika Kopa (2): 2012, 2013.

## Kanpo estekak
Júbilo Iwata

thumb|eskuinera|250px|Yamaha Stadium.

 Japoniako futbol talde bat da, Iwata (Shizuoka) hirikoa, Japoniako 3 Liga eta 2 Kopa irabazi ditu baina garaipenik handiena 1999ko Asiako Txapeldunen Ligakoa du. Izena portugesezko *Júbilo* ("poza") hitzetik dator.

## Historia 
1970an *Yamaha Motor Corporation* izenarekin sortu zen taldea. Lehenengo garaipena 1982ko kopa izan zuen eta 1988an Japoniako liga amateurra irabazi zuen.

Urrezko Aroa 1997 eta 2003 artean izan zuen, Japoniako 3 liga eta bi kopa irabazteaz gain Asiako Txapeldunen ligako hiru final jarraian jokatu baitzituen, lehena Irango Esteghlal FC-ren aurka 2-1 irabaziz gainera.

2013an 17. gelditu zen eta maila galdu zuen baina 2015ean berriz itzuli da lehen mailara.

## Palmaresa 
### Japonian: 11 
* Japoniako liga (3): 1997, 1999, 2002.
** Liga amateurra (1): 1988.
* Enperadorearen Kopa (2): 1982, 2003.
* Ligako Kopa (2): 1998, 2010.
* Superkopa (3): 2000, 2003, 2004.

### Nazioartean: 1 
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (1): 1999
** Finalista (2): 2000, 2001

## Kanpo estekak
Ezproi

[thumb|380 px|[Ameriketako Estatu Batuak|Ameriketako Estatu Batuetako "*cowboy*" ezproiak, gurpilekin]]
**Ezproia** zaldiaren mugimenduak zuzentzeko erabiltzen de burdinezko tresna zorrotza da. Era ezberdinetako ezproiak daude eta zaldunaren boten orpoetan jartzen dira. Zaldiketa mota gehienetan erabiltzen dira eta arautuak daude abereei tratu txarrak eta abusuak ez egiteko.

## Etimologia 
Orkatx, orkatila (Mendebaldeko euskara), aztal (Erronkariera), erpa, ezpore (Nafarrera). Ezproin (Lapurtera). Ezperuak (Zuberera). Aztalki, eztenka (Nafar-lapurtera).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nitrifikazio

**Nitrifikazio**a amonio edo amoniakoaren oxidazio biologikoan datza, nitritoak eta gero nitratoak sortzeko. Nitrogenoaren zikloaren etapa bat da. Sergei Vinogradski mikrobiologo errusiarrak aipatu zuen estreinakoz 1888an.

Bakterio berezi batzuek –nitrifikatzaile deritzen– eta hainbat arkeobakteriok besterik ez dute nitrifikazioa egiten. Bakterio nitrifikatzaileak kimiolitotrofoak dira: amonioaren oxidazioan lortzen dute energia (ATP), eta haien karbono iturria CO2 da, Calvin zikloaren bidez finkatzen dutena, aurreko etapan lortutako ATP erabiliz.

Nitrifikazioa bi etapotan burutzen da:

NH3 + O2 → NO2− + 3H+ + 2e−

NO2− + H2O → NO3− + 2H+ + 2e−

Lehenengo etapan Nitrosomonas eta Nitrococcus izeneko bakterioek parte hartzen dute, baita hainbat arkeobakteriok ere. Bigarren etapa, batez ere, Nitrobacter generoko bakterioek osatzen dute, nitratoa agertuz.

Amoniakoa oxidatzen duen bakteriar generoak nitritoa oxidatzen duen bakterioari substratua ematen dio: gehienetan, genero biak elkarrekin bizi dira lurzoruan.

Bakterio nitrifikatzaileak autotrofo hertsiak dira eskuarki, eta materia organikoak haien hazkuntza murrizten du. Nitrifikazioa prozesu aerobioa da.

Bestalde, nitrifikazioa funtsezko prozesua da lurzoruen emankortasuna bermatzeko. Izan ere, landare gehienek ezin dute nitrogenoa haienganatu NH3 moduan, NO3 moduan baizik.

Horretaz gain, nitrifikazioak zeregin oso garrantzitsua egiten du ibai kutsatuetako NH3 mailak jaisteko. Ibai horietan isuri industrialek edota materia organikoaren pilaketak NH3 mailak igotzen dituzte, bakterio nitrifikatzaileek eraldatzen dutena. Era berean, NO3-ren pilaketak ibai edo lakuaren eutrofizazioa eragiten du: kaltegarria da, algen gehiegizko hazkundea eragiten baitu. Arazo hori saihesteko, hondakin-uren tratamenduan NO3 sortu ondoren desnitrifikazio prozesu bat burutzen da.

## Kanpo estekak
Sanfrecce Hiroshima

Japoniako futbol talde bat da, Hiroshima hirikoa, Japoniako 3 Liga eta 3 Kopa irabazi ditu besteak beste.

## Izena 
*Sanfrecce* izenak bi atal ditu, japonierazko "San" (hiru) eta italierazko "frecce" (geziak).

## Historia 
Taldea 1938an *Toyo Industries Soccer Club* (東洋工業サッカー部) izenarekin sortu zen. 60. hamarkadaren bukaeran talde japoniar indartsuena izan zen 5 Liga eta hiru kopa irabaziz eta 1969ko Asiako Txapeldunen Ligan hirugarren postua eskuratuz. 1968ko Olinpiar Jokoetan Japoniako selekzioak brontzezko domina irabazi zuen eta Tokyo Kyogoko jokalariek osatu zuten selekzioaren bizkarrezurra. 1981ean izena aldatu zuen eta *Mazda SC* (マツダSC) bihurtu zen.

1992an liga profesionala eratu zenean izen berria hartu zuen, *Sanfrecce Hiroshima*. Hasiera hartan liga bi fasetan jokatzen zen eta Sanfreccek lehen fasea irabazi zuen, beraz ligako finala jokatzeko txartela eskuratu zuen zuen. Bigarren fasean ordea oso gaizki ibili zen eta maila galdu zuen. Finalean ere galtzaile atera zen.

Hurrengo urteetan maila apala izan zuen harik eta 2007an kopa finalera iritsi zen arte. 2012, 2013 eta 2015ean Liga irabaztea lortu du eta 2015ean FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan hirugarren gelditu zen.

## Palmaresa 
### Japonian: 8 
* Japoniako liga (3): 2012, 2013, 2015.
** Liga amateurra (5): 1965, 1966, 1967, 1968, 1970.
* Enperadorearen Kopa (3): 1965, 1967, 1969.
* Superkopa (4): 2008, 2013, 2014, 2016.

### Nazioartean: 0 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa (0): hirugarrena 2015ean.
* Asiako Txapeldunen Liga (0): hirugarrena 1969an.

## Kanpo estekak
Siriako Erresuma Arabiarra

**Siriako Erresuma Arabiarra** () historian sortu zen lehen arabiar estatu modernoa izan zen, baina lau hilabetez bakarrik iraun zuen, 1920ko martxoaren 8tik uztailaren 24ra. Bere existentzia laburrean Sharif Hussein bin Aliren semea zen Faisal bin Husseinek gidatu zuen herrialdea. Bere aldarrikapena Siria Handiaren gainean egiten zuen, baina berez oso lurralde mugatua zuen, batez ere Britainia Handia eta Frantziak ez zutelako ikusi nahi Siria Handia kontzeptuaren sorrera. Bi estatu hauek ez zuten onartu Faisal I.a errege gisa. Erresuma Frantziaren aurrean etsi zuen, 1920ko uztailaren 20an, Frantzia-Siria gerraren ostean.

## Ikus, gainera 
* Siriako Frantziar Agintea

## Kanpo estekak
Yokohama F. Marinos

thumb|eskuinera|250px|International Stadium Yokohama (Nissan Stadium).
thumb|eskuinera|250px|2013ko taldea.

 Japoniako futbol talde bat da, Yokohama hirikoa, Japoniako 3 Liga eta 7 Kopa irabazi ditu besteak beste.

## Historia 
1972an *Nissan Motors SC* izenarekin sortu zen taldea Yokohaman. Liga erdi-amateurrean gora egin zuen eta 1988 eta 1989ko ligak irabazi zituen. 80. hamarkadan Enperadorearen kopa ere lau aldiz irabazi zuen. 1993an liga profesionala hasi zenean talde indartsuenetakoa zen, Asiako Futbol Errekopa bera ere irabazi baitzuen, baina 1995etik aurrera gainbehera iritsi zitzaion eta 2003 arte ez zuen liga berria eskuratu. 1999an *Yokohama Flügels* taldearekin bat egin zuen, hortik taldearen izeneko "F" hizkia.

Euskaldunak ere izan dira Yokohama F. Marinosen. Julio Salinas jokalari bilbotarra bertan aritu zen 1998 eta 2000 urteen artean eta 47 partidatan 34 gol sartu zituen. 1997-98 denboraldian Xabier Azkargorta azpeitiarra izan zen entrenatzailea.

2013 denboraldian ligako bigarren postua eskuratu du eta kopako txapelduna izan da.

## Palmaresa 
### Japonian: 15 
* Japoniako liga (5): 1995, 2003, 2004, 2019, 2022.
** Liga amateurra (2): 1989, 1990.
* Enperadorearen Kopa (7): 1983, 1985, 1988, 1989, 1991, 1992, 2013.
* Ligako Kopa (1): 2001.

### Nazioartean: 2 
* Asiako Futbol Errekopa (2): 1992, 1993.

## Kanpo estekak
Hussein bin Ali (Mekako xerifea)

**Hussein bin Ali**, ( ; Istanbul, Otomandar Inperioa, 1854 – Amman, Transjordania, 1931ko ekainaren 4a) Mekako xerifea eta Emirra izan zen 1908tik 1917ra, bere burua Hijazeko Erresumako errege izendatu zuenean, nazioarteko onarpenarekin. 1916an Arabiar Matxinada hasi zuen geroz eta nazionalistagoa zen Otomandar inperioaren aura, Lehen Mundu Gerra bitartean. 1924an Otomandar Kaliferria deuseztu zenean bere burua Musulman guztien Kalifa izendatu zuen, Xarifiar kaliferria sortuz. Hijanen buru izan zen 1924ra arte, Abdul Aziz al Saudek garaitu zuenean. Momentu horretan abdikatu eta bere erresuma eta tituluak bere seme zaharrena zen Ali bin Husseini eman zizkion.

## Emazteak eta semeak 
Husseinek lau emazte izan zituen, bost seme izan zituen eta hiru alaba, lau emazte horietatik hirurekin.

Bere lehenengo emazte Abidiya bint Abdullahrekin:
* Ali printzea, Hijazeko azken erregea, Nafisa bint Andullahrekin ezkondu zen.
* Hasan bin Hussein, gazte hil zen.
* Abdullah printzea, Transjordaniako emirra eta, beranduago, erregea. Musbah bint Nasser, Suzdil Hanum, eta Nahda bint Umanekin ezkondu zen.
* Fatima printzesa – Frantzian ezkondu zen negozio-gizon europar batekin.
* Faisal printzea, Irak eta Siriako erregea, Huzaima bint Nasserrekin ezkondu zen.

Bere bigarren emazte Madiharekin:
* Saleha printzesa, Abdullah bin Muhammedekin ezkondu zena.

Bere hirugarren emazte Adila Khanmunekin:
* Sara printzesa,Muhammad Atta Aminekin ezkondu zena 1933ko uztailean eta urte bereko irailean dibortziatu.
* Zeid printzesa, Faisal II.a Irakekoaren ostean errege izan zen, 1958an erail zutenean, baina ez zuen inoiz Iraken agindu, hau errepublika bilakatu zelako. Fahrelnissa Kabaağaçekin ezkondu zen.

## Genealogia
Yayoi aroa

Harri Aroan Japonian izandako aro bati deritzo, K.a. 300 urtetik K.o 300 urtera luzatu zena. Arkeologoek kultura horren lehen aztarnak aurkitu zituzten Tokioko auzotik datorkio izena. Yayoi aroaren ezaugarri nagusiak zeramika estilo berrien agerpena eta arrozean oinarritutako nekazaritza intentsiboaren garapena dira. Brontzean eta burdinan oinarritutako metalurgia teknikak ere agertu ziren garai horretan. Klaseetan egituratutako gizartea garatu zen. Jōmon Aroaren ondoren garatutako kultura izan zen, eta Kyūshū hegoaldetik Honshū iparralderaino hedatu zen.
thumb|ezkerrera|200px|Yayoi garaiko Dōtaku kanpaia, K.o III. mendea

## Kanpo estekak
Otomandar Kalifa-herria

[thumb|250px|[Abdulmezid II.a, azken kalifa.]]
**Otomandar Kalifa-herria** Osmanliar Dinastiak Egiptoko Abbastar Kalifa-herriaren eskutik kalifa izendapena lortu zuenean hasi zen, Otomandar Inperioa berarekin lotuz.

Otomandar inperioaren hazkuntza garaietan Fatih Sultan Mehmed agintaria kalifa zela azaltzen hasi zen. Bere iloba izan zen Selim I.ak Islamaren lurrak konkistatu eta batu zituen, bere lekurik sakratuenen defendatzaile bilakatuz. Otomandar Kalifa-herriaren gainbehera etorri zen Europako botere erlazioen higadura dela eta, eta Otomandar Inperioaren zatiketa prozesuarekin batera. Abdulmezid II.a izan zen azken kalifa, baina Mustafa Kemal Atatürken erreformarekin titulua galdu eta kalifa-herria deuseztatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Talasemia

**Talasemia** jaiotzetiko anemia hemolitikoa da, arrazari eta familiari lotua. Mediterraneoa da gaitz horren eremu ohikoena, eta eragilea hemoglobinaren kateetako baten sintesiaren akats bat izaten da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wild Atlantic Way

**Wild Atlantic Way** (irlanderaz *Slí an Atlantaigh Fhiáin*, euskaraz *Atlantiko Basatiaren Ibilbidea*) Irlandako mendebaldeko kostaldean barna doan turismo ibilbide bat da. Autoz denera 2.500 km ditu, bederatzi konderri eta hiru probintzia zeharkatzen dituelarik. Iparraldean Donegalgo konderrian dagoen Inishowen penintsulan hasi eta Derry hiriaren iparraldetik igaroz hegoaldean Cork konderrian dagoen Kinsale udalerrian amaitzen da, hain zuzen ere, Zelta itsasoaren aurrean. Iparraldeko muturrean Ipar Irlandan dagoen Erraldoien Galtzadaren ibilbidea ere gehitu lekioke. Ibilbidea igarotzen den hainbat kokalekuetan bidaiarientzat ikusgai dauden puntu eta toki interesgarriak diseinatuak eta ikusgai daude.

## Toki interesgarriak 
### Ipar mendebaldea - Donegal, Leitrim eta Sligo konderriak 
[eskuinera|thumb|600px|[Slieve League, Ulster probintziako Donegalgo konderrian.]]

* Malin Head, Irelandako lekurik iparraldekoena
* Swilly aintzira
* Buncrana, Derry hiritik hurbil dagoen kostaldeko udalerria
* Rathmullan
* Rosguill
* Doe Castle
* Horn Head
* Malin Beg beach
* Slieve League itsaslabarrak
* Bundoran - surflarien artean helmuga ospetsua
* Tullaghan
* Mullaghmore Head
* Espainiar Armada Garaiezinaren hainbat ontzik lurjo zuten Streedagh hondartza

### Mendebaldea - Mayo eta Galway konderriak 
* Clare uhartea, Clew badiako itsasargia
* Achill uhartea
* Connemara
* Clifden
* Aran uharteak - Galway hiriko portutik ferryz iris daiteke
* Salthill

### Mendebalde Erdialdea - Clare eta Limerick konderriak 
* The Burren
* Cliffs of Moher itsaslabarrak eta Doolin Cliff Walk ibilbidea
* Loop Head
* Shannongo estuarioa eta Shannongo izurdeak

### Hego Mendebaldea - Kerry eta Cork konderriak 
* Great Blasket Island uharteko baserrietako hondakinak
* Dingle, Irelanda guztiko Gaeltacht eremuko udalerririk handiena
* Rossbeigh hondartza
* Skellig Experience bisitari zentrua
* Dursey Island - Irlandako lur lehorretik teleferikoz bakarrik iris daiteke
* Mizen Head - Irlanda osoko lekurik hego-mendebaldekoena, Fastnet Rock eta itsasargiaren ikuspegiak ditu
* Cork

## External Links 
* Wild Atlantic Way ibilbidearen webgunea
* Wild Atlantic Way ibilbidea Tourism Ireland webgunean.
* Wild Atlantic Way ibilbidearen webgune ez ofiziala ibilbide osoarekin.

## Kanpo estekak
Glanmire

**Glanmire** (irlanderaz *Gleann Maghair*, literalki *Arrain Txikiaren Harana* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiritik 6 kilometro hgoaldera dago eta Dublin hiriburutik 214 kilometro hego-mendebaldera.

## Kanpo estekak
Glanworth

**Glanworth** (irlanderaz *Gleannúir*, *Haginaren Harana* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerria da. R512 errepidean dago, Fermoy udalerritik 8&nbsp;km ipar-mendebaldera, Cork hiritik 40&nbsp;km ipar-ekialdera eta Dublin hiritik 210&nbsp;km hego-mendebaldera.

Bertam izen berdineko Glanworth gaztelua dago. Glanworth GAA izeneko joko gaelikoetako talde bat du.

## Kanpo estekak
Glasheen

**Glasheen** (irlanderaz **An Glaisín**), Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen Cork hiriko hegoaldeko auzune bat da. Izena auzune honetako Glasheen Road hiribidea zeharkatzen duen korronteari zor dio, irlanderaz hitz horrek *korronte txikia* esan nahi du.

## Kanpo estekak
Siria (eskualdea)

**Siriako eskualdea** edo **Siria Handia** (batzuetan **Siria-Palestina** edo **Sortaldea** literatura modernoan, eta ***Sham*** islamiar literaturan eta arabiera tradizionalean) Mediterraneoaren ekialdean, Eufrates ibaiaren mendebaldean, Arabiar desertuaren iparraldean eta Taurus mendilerroaren hegoaldean kokatzen den eskualdea da. Arabierazko forma klasikoa *Sham* da, , eta batzuetan frantziar influentzia dela eta, *Cham* ere izendatua izan da.

Historian zehar eskualdeak herri ezberdinen kontrola izan du, Antzinako Egipto, Kanaan, Asiria, Babilonia, Pertsia, Antzinako Grezia, Antzinako Erroma, Bizantzio, sunitar kalifa-herri arabiarrak, xiitar Fatimitar Kalifa-herria, gurutzadak, aiubiarrak, mamelukoak, otomanoak, britainiarrak eta frantziarrak.

Mugak ere oso aldakorrak izan dira historian zehar, eta azken aldiz definitu ziren Siriako Erresuma Arabiarraren proklamazioarekin eta ondoren Frantzia eta Britainia Handiaren mandatuarekin. Eskualdea Lehen Mundu Gerraren ostean banatu zen, Libano Handia, Siriar mandatu estatuak, Palestinar mandatua eta Transjordaniarekin. Siriar mandatu estatuak gutxinaka batu ziren eta gaur egungo Siria sortu zuten, 1946tik aurrera independentea. Garai honetan **Siria Handia** berriro sortzea eskatzen zuten hainbat pentsalari nazionalistek.

## Kanpo estekak
Glounthaune

**Glounthaune** (irlanderaz *An Gleanntán*, *Harantxoa* edo *Haran Txikia* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiritik 10&nbsp;km ekialdera dago, Cork badiaren iparraldeko ertzean eta Lee ibaia itsasoratzen den estuarioan.

## Kanpo estekak
Etsaiaren Lurralde Okupatuen Administrazioa

**Etsaiaren Lurralde Okupatuen Administrazioa** edo **ELOA** ( edo **OETA**) Britainia Handia eta Frantziako lehenago Otomandar Inperioaren esku zeuden Siria Handia eta Mesopotamiako probintzien administrazio militarra izan zen. Lehen Mundu Gerrako Sinai eta Palestinako kanpainaren ostean sortu zen. Administrazioa bukatu zen Siriako Frantziar Agintea eta Palestinako Britainiar Mandatua ezarri zenean 1920ko apirilaren 19-26an egin zen San Remoko konferentzian.

## Kanpo estekak
Gougane Barra

**Gougane Barra** (irlanderaz *Guagán Barra*, *Barrako Harkaitza* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen herrixka bat da. West Cork eskualdean eta Macroom udalerritik mendebaldera dago, jada Kerry konderriaren mugan.

## Kanpo estekak
Goleen

**Goleen** (irlanderaz *An Góilín*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen baserri giroko herri txiki bat da. West Cork eskualdean dago, Mizen Head penintsularen hego-mendebaldeko muturrean.

Goleen GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak
Halfway (Cork konderria)

**Halfway** (irlanderaz *Leath Slighe*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiri eta Bandon udalerriaren artean dago, N71 errepidetitk kanpo eta R589 ereepidean. Corkeko aireportutik 6 miliatara dago.

## Kanpo estekak
Innishannon

**Innishannon** edota ** Inishannon** (irlanderaz *Inis Eonáin*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiritik Bandon udalerrira doan N71 errepidean dagoen udalerririk handiena da eta Bandon ibaiarene ertzean dago. Cork hiritik hurbil dagoenez azkeneko urteetan biztanleri hazkunde azkarra izan du eta hiri horretan lan egiten duen jende askoren lolekua ere bilakatu da.

## Kanpo estekak
Kanturk

**Kanturk** (irlanderaz *Ceann Toirc*, *Boar-en Burua* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. Cork, Blarney eta Limericketik 50 kilometrora dago, N50 errepidearen iparraldean eta Mallow udalerritik 15 kilometro eta Killarney udalerritik 40 kilometrora.

Bertan, izen berdineko Kanturk gaztelua dago. Kanturk GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak 
* Kantur udalerriaren webgunea
Kilbrittain

**Kilbrittain** (irlanderaz *Cill Briotáin*, *Britton-en Eliza* esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Bandon udalerritik 8 kilometro heego-mendebaldera dago, eta Clonakilty eta Kinsale udalerrietatik hurbil dago. Kostaldeko ibilbidea egiten duen R600 errepidea parrokiaren lursailen albotik igarotzen da, herrigunea bera itsasotik 1,6&nbsp;km lur barrenera dagoelarik.

Kilbrittain GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak 
* Kilbrittain website
* Kilbrittain GAA Website
Kilmichael (Cork konderria)

**Kilmichael ** (irlanderaz *Cill Mhíchil*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren mendebaldean dagoen herria da. West Cork eskualdean eta Cooldorragha bidegurutzean dago. Berez udalerria ez izan arren, herrixka ugariz osatua dago.

Kilmichael GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du. Bertako Dromleigh Eskola Nazionala Irlanda osoko eskola nazional zaharrena da eta oraindik jatorrizko eraikin berdinean dirau.

1920an udalerri honetatik hurbil Kilmichaeleko segada ospetsua jazo zen.

## Kanpo estekak
Simulakro (argipena)

**Simulakro** hitzak adiera zenbait ditu:
* simulakroa, zerbaiten irudikapena, jatorrizko objektu errealaren kualitate desberdinak dituena;
* **simulakroa**, egoera errealak (bereziki, suteak, istripuak eta beste larrialdiak) imitatzen dituena, horiek benetan gertatzen direnean behar bezala jokatzen ikasteko simulazio-saioak.
Edari energetiko (argipena)

**Edari energetikoak** edo **energia-edariak** kategoriak edari zenbait biltzen dira:
* edari energia-emaileak, nekearen aurkakoak, kafeina eta beste bizkorgarri zenbait dituztenak;
* kirol-edariak, kirol-saio baten ondoren besteak beste ura eta elektrolitoak berreskuratzen laguntzen duten edariak, zeinetan edari isotonikoak, hipertonikoak eta hipotonikoak biltzen diren.

## Kanpo estekak
Espainiar mexikar

**Espainiar mexikarrak** () batez ere XIX. eta XX. mendeetan Mexikora iritsitako espainiar migratzaileen ondorengoek osatutako gizataldea da. Egun, 80 milioiko talde handia osatzen dutela uste da, eta Mexikoko biztanleriaren %&nbsp;50 inguru espainiar jatorrikoa dela. Lehendabizikoak, ostera, 1519ko otsailean ailegatu ziren Hernán Cortések zuzenduak Yucatan penintsularaino.

Halaber, Ipar Amerikako herrialde hartan 105.000 bat euskal deitura daudela estimatzen da eta bertako toponimian ere aztarnak ugari dira.

## Toponimia 
Guadalajara, Puebla, Monterrey, Valladolid, Mérida, Veracruz, Zamora, Córdoba, Burgos, Linares, Villahermosa, León, Salamanca, Madrid, Compostela, Durango, Arteaga eta Medallín espainiar jatorrizko toponimoak dira.

## Ikus, gainera 
* Mexikoko demografia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Lázaro Cárdenas y los científicos del exilio español en México
Simulazio

thumb|250px|Astronauta baten lanaren **simulazioa**, igerileku batean.
**Simulazioa**, batzuetan **simulakroa** ere deitua, mundu errealeko sistema, gertaera edo prozesu baten imitazioa da. Konputagailuzko simulazioa konputagailu batean burutzen dena da; zenbakizko simulazioak, berriz, sistemaren parametro eta aldagaiak matematikaz irudikatzen ditu; azkenik, simulazio analogikoa sistema, gertaera edo prozesua era ez formal batean edo *materialki* irudikatzen duena. **Simulakroak** egoera errealetan, bereziki sute, istripu eta beste larrialdietan, nola jokatu behar den ikasteko simulazio-saioak dira. Egoera erreala modelizatzen eta imitatzen duten gailuei simulagailuak dira. Hezkuntzan erabil daiteke errealitateko egoeretan trebatzeko; segurtasunerako ingeniaritzan eta medikuntzan, berriz, larrialdi egoeretan nola jokatu behar den aztertzeko. Entretenimendu moduan ere erabil daiteke; bideo-jokoetan, esaterako, simulazioa maiz erabiltzen da.

## Ikus, gainera 
* Eredu (zientzia)

## Kanpo estekak
Glenbrook (Cork konderria)

**Glenbrook** (irlanderaz *Gleann an Fheileastraim*) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Passage West eta Monkstown udalerrien artean dago, Cork badiako kostaldean zehar doan R610 errepidean.

## Kanpo estekak
Jamaat al-Tawhid wal-Jihad

**Jamaat al-Tawhid wal-Jihad** (, ) Abu Musab al-Zarqawi jordaniarrak sortutako talde armatu bat izan zen. Taldea askotan **JTJ**, **Tawhid and Jihad**, **Tawhid wal-Jihad**, **Tawhid al-Jihad**, **Al Tawhid** edo **Tawhid** bezala laburbiltzen zen. Taldea Jordanian sortu bazen ere, Irakeko insurgentziaren garaian sare deszentralizatu batean bilakatu zen, nazioarteko gudariekin, nahiz eta analista batzuek dioten Irakeko kidetza handia zuela. Al-Zarqawik Osama bin Ladenek zuzendutako al-Kaidari *Bayah* (*batzea*) eman zion 2004ko urriaren 17an, eta taldea hortik aurrera Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn deitu zen, edo *Al-Kaida Iraken* (AQI). Hainbat izen, batze eta bereizte izan ditu hortik aurrera eta gaur egungo Estatu Islamikoaren aurrekaria izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn

***Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn***, (**TQJBR**), (, ), batzuetan **al-Kaida Iraken** (**AQI**), edo **al-Kaida Mesopotamian** Irakeko talde armatu jihadista salafista izan zen, al-Kaidarekin lotua. Irakeko insurgentzian paper garrantzitsua jokatu zuen eta, ondoren, Irakeko Estatu Islamikoaren sorreran eta honen ondorioz sortutako Estatu Islamikoan parte hartze nagusia izan zuen. Atzerriko militanteek paper garrantzitsua jokatu zuten taldearen eraketan, baita bere sare egituran ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak