Urtarrilaren 3

**Urtarrilaren 3**a gregoriotar egutegiaren urteko hirugarren eguna da. 362 egun falta dira urtea amaitzeko, 363 egun bisurteetan.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
* 1322 &ndash; Filipe II.a Nafarroakoa eta V.a Frantziakoaren erregealdia amaitu eta Karlos I.a Nafarroakoa eta IV.a Frantziakoarena hasi zen.
* 1835 &ndash; Lehen Karlistadan zehar Ormaiztegiko gudua jazo zen.
* 1979 &ndash; ETAk Constantino Ortin Gil militarra erail zuen Madrilen.
* 1987 &ndash; Jean Philipe Labade mertzenarioa Portugalen atxilotu dutela jakin zen. GALeko haninbat ekintzatan parte hartu eta ekintzak egiteko jendea kontratatzen ibili bide zelarik.
* 2006 &ndash; Lau eta zazpi urteko bi haur hil ziren Bilboko Basurtu auzoan, kotxe batek harrapatu eta gero.

### Mundua 
* 1117 &ndash; Veronak lurrikara handia jasan eta kalte handiak jasan zituen.
* 1322 &ndash; Filipe II.a Nafarroakoa eta V.a Frantziakoaren erregealdia amaitu eta Karlos I.a Nafarroakoa eta IV.a Frantziakoarena hasi zen.
* 1521 &ndash; Leon X.a Aita Santuak Martin Luther eskumikatu zuen.
* 1795 &ndash; Errusiak eta Austriak itun bat sinatu zuten Polonia bien artean banatzeko.
* 1815 &ndash; Austriak, Erresuma Batuak eta Frantziak Prusia eta Errusiaren aurkako ezkutuko aliantza eratu zuten.
* 1833 &ndash; Ingalaterrak Malvina Uharteak inbaditu zituen.
* 1874 &ndash; Pavía jeneralak Espainiako Lehen Errepublikari amaiera eman zion.
* 1911 &ndash; Winston Churchillek, Erresuma Batuko Barne ministro gisa, anarkista letoniar batzuk ezkutatuta zeuden etxeari su emateko agindu zuen, eta bizirik erre zituzten.
* 1918 &ndash; Errusiak independentzia onartu zion Finlandiari.
* 1920 &ndash; Hainbat lurrikarak eta sumendi-erupziok 7.000 hildakotik gora eragin zituzten Mexikon.
* 1921 &ndash; Turkiak bakea sinatu zuen Armeniarekin.
* 1925 &ndash; Benito Mussolinik legez kanpo utzi zituen oposizioko alderdiak, Alderdi Faxista Italiako bakarra bilakatuz.
* 1947 &ndash; Joseph McCarthy politikaria EEBBko senatari bilakatu zen.
* 1958 &ndash; Edmund Hillaryk zuzenduriko espedizio bat Hego Polora iritsi zen.
* 1959 &ndash; Alaska Ameriketako Estatu Batuetako 49. estatua bihurtu zen.
* 1961 &ndash; Estatu Batuek erlazio diplomatikoak hautsi zituzten Kubarekin.
* 1962 &ndash; Joan XXIII.a Aita Santuak Fidel Castro eskumikatu zuen.
* 1971 &ndash; Eskoziako Glasgow hirian Celtic Glasgow taldearen Celtic Park estadioan baranda bat erori ondoren 66 lagun hil ziren.
* 1990 &ndash; Alemaniaren Birbateratzea gauzatu zen.
* 1992 &ndash; Estatu Batuek Errusiarekin harremanak berrezarri zituzten.
* 1994 &ndash; Irkutsken (Errusia) Aeroflot Tupolev TU-154 hegazkin batek istripua izan zuen lur hartu ondoren, eta 125 lagun hil ziren.
* 2004 &ndash; *Flash Airlines* konpainiako 604. hegaldiak istripua izan zuen Egiptoko kostaldean eta Itsaso Gorrira erori zen, 148 hildako eraginez.
* 2011 &ndash; Arnold Schwarzenegger austriar aktorearen Kaliforniako gobernadore agintaldia amaitu zen.
* 2024 &ndash; Irango Kerman hirian, Qasem Soleimaniren heriotza gogoratzeko zeremonietan Kermango erasoak izan ziren. Estatu Islamikoa talde jihadistak burututako ekintzan 84 pertsona hil ziren.
* 2026 &ndash; Venezuelaren aurkako estatubatuar erasoa.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
* 1903 &ndash; Nafarroako eskuinaren hedabide nagusia izan den *Diario de Navarra* egunkaria argitaratu zen lehen aldiz. 
* 2005 &ndash; ETB2 katean *El conquistador del fin del mundo* saioa aireratzen hasi zen.

### Mundua 
* 1843 &ndash; *Don Pasquale* (euskaraz: *On Paskual*), Gaetano Donizettiren musika eta Giovanni Ruffini eta Donizetti beraren libretoa duen opera estreinatu zen Parisko Théâtre-Italienen.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1496 &ndash; Leonardo da Vincik bere makina hegalaria probatu zuen, arrakastarik gabe.
* 1956 &ndash; Beijing eta Mosku arteko trenbide berria inauguratu zen (Ulan Bator eta Irkutsketik barrena).
* 1957 &ndash; *Hamilton Watch Company* enpresak lehen erloju elektrikoa atera zuen.
* 1993 &ndash; Delta II 7425 suziri baten bidez EEBBko Mars Polar Lander zunda Martera bidali zen.
* 1999 &ndash; Estatu Batuek Mars Polar Lander-a jaurti zuten.
* 2006 &ndash; Internet 100 milioi erabiltzaile izatera iritsi zen.
* 2019 &ndash; Txinak bidalitako Chang'e 4 zunda Ilargiaren alde ezkutuan lurreratu zen, historian lehenengo zunda izanik lorpen hau burutzen.

## Kirolak 
### Euskal Herria 
* 1997 &ndash; Miguel Indurainek amaiera eman zion bere ibilbide profesionalari.
* 2003 &ndash;
** Derioko udal pilotalekua inauguratu zen.
** Dimako udal pilotalekua inauguratu zen.
** Josu Feijoo, arabar mendizale eta abenturazaleak Hego Polo Geografikoko Zeharkaldia burutu zuen.
* 2008 &ndash; Iñaki Badiola enpresaburu donostiarrak errealeko hauteskundeak irabazi zituen %72ko babesarekin.

### Mundua 
* 2000 &ndash; Zeelanda Berrian Westpac Stadium errugbi estadioa inauguratu zen.

## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1724 &ndash; Juan de Iturburu, bizkaitar arkitektoa (h. 1796).
* 1798 &ndash; Frantzisko Antonio Elortza Agirre, gipuzkoar militarra eta ingeniaria (h. 1873).
* 1810 &ndash; Anton Abadia, euskal geografoa, astronomoa eta euskal kulturaren eragilea (h. 1897).
* 1845 &ndash; Antero Apaolaza, gipuzkoar idazlea eta Bergarako alkatea (h. 1908).
* 1866 &ndash; Aquilina Terreros San Martín, 106 urte eta egun bat bizi izandako bizkaitar emakumea (h. 1972).
* 1867 &ndash; Juan Kruz Zapirain, gipuzkoar bertsolaria (h. 1934).
* 1891 &ndash; Jose Ramon Zubillaga, gipuzkoar idazlea (h. 1975).
* 1898 &ndash; Florentzio Markiegi Olazabal, gipuzkoar politikari abertzalea (h. 1937).
* 1902 - Filomena Trokoniz, bizkaitar maistra eta ongilea (h. 1986).
* 1923 &ndash; Pedro Mendizabal, bizkaitar abokatu eta politikaria (h. 1982).
* 1926 &ndash; Émile Larre, *Sokorri*, baxenafar idazlea, bertsolaria, euskaltzain osoa eta apaiza (h. 2015).
* 1927 &ndash; Danel Zenarrutzabeitia, gipuzkoar politikaria (h. 2018).
* 1930 &ndash; María Ángeles Garai, Bizkaiko lehen ikastolako lehen andereñoa (h. 2022).
* 1931 &ndash; Joseba Andoni Leizaola, gipuzkoar politikari jeltzalea eta Eusko Legebiltzarreko mahaiburua (h. 2017).
* 1939 &ndash; Carmelo Erdozain, nafar musikagile eta apaiza.
* 1953 &ndash; Jesus Etxezarraga, bizkaitar idazlea.
* 1957 &ndash; José Javier Abasolo, bizkaitar eleberrigile eta abokatua (h. 2022).
* 1967 &ndash; Josu Jimenez Maia, nafar idazlea.
* 1969 &ndash; Marie Darrieussecq, frantsesezko lapurtar idazlea.
* 1970 &ndash; Álvaro González de Galdeano, arabar txirrindulari ohia eta kirol zuzendaria.
* 1972 &ndash; Christophe Milhères, lapurtar errugbilari ohi eta entrenatzailea.
* 1976 &ndash; Sonsoles Echavarren Roselló, nafar idazlea eta kazetaria.
* 1979 &ndash; Aurore Martin, zuberoar politikari abertzalea.
* 1981 &ndash; Saioa Villanueva, Sopelako alkate ohia.
* 1985 &ndash; Aritz Borda, gipuzkoar futbolaria.
* 1987 &ndash; Daniel Estrada, gipuzkoar futbolaria.
* 1989 &ndash; Aitor Mendizabal, *Mendizabal III.a*, gipuzkoar pilotaria.
* 1992 &ndash;
** Jon Aurtenetxe, bizkaitar futbolaria.
** Eneko Zabaleta, bizkaitar futbolaria.
* 1997 &ndash; José María Basterra Otxoa, bizkaitar belar hockey jokalaria.
* 1999 &ndash; Amaia Romero, nafar abeslaria.

### Mundua 
* K. a. 106 &ndash; Zizeron, erromatar filosofoa (h. K. a. 43).
* 236 &ndash; Antero, aita santua.
* 313 &ndash; Nintoku, Japoniako 16. enperadorea (h. 399).
* 1179 &ndash; Tibalt III.a Xanpainakoa (h. 1201).
* 1196 &ndash; Tsuchimikado, Japoniako enperadorea (h. 1231).
* 1239 &ndash; Joan II.a Bretainiakoa, Bretainiako dukea (h. 1305).
* 1591 &ndash; Valentin de Boulogne, frantziar margolaria (h. 1632).
* 1639 &ndash; Éléonore Desmier d'Olbreuse, Wilhelmsburgeko kontesa eta Brunswick-Lüneburgeko dukesa (h. 1722).
* 1680 &ndash; Johann Baptist Zimmermann, alemaniar margolari barroko eta rokokoa eta iztukatzailea (h. 1758).
* 1698 &ndash; Pietro Metastasio, italiar libreto egilea eta olerkaria (h. 1782).
* 1756 &ndash; Jérôme Pétion de Villeneuve, frantziar idazle eta politikaria, Parisko alkatea (h. 1794).
* 1777 &ndash; Elisa Bonaparte, Napoleon I.aren arreba (h. 1820).
* 1779 &ndash; Gustav Philipp Zwinger, alemaniar margolaria (h. 1819).
* 1789 &ndash; Carl Gustav Carus, alemaniar margolari, sendagile eta naturalista {h. 1869).
* 1793 &ndash; Lucretia Mott, emakumeen eskubideen defendatzaile estatubatuarra (h. 1880).
* 1794 &ndash; Joseph Lebeau, Belgikako lehen ministroa (h. 1865).
* 1802 &ndash; Félix Dupanloup, frantziar prelatua (h. 1878).
* 1840 &ndash; Aita Damian, belgikar misiolaria (h. 1889).
* 1845 &ndash; Anna Edelheim, finlandiar kazetari eta idazlea (h. 1904).
* 1857 &ndash; Emma Ihrer, alemaniar feminista eta sindikalista, Alemaniako emakumeen mugimendu proletarioaren sortzaile nagusia (h. 1911).
* 1873 &ndash; Mary Strong Clemens, estatubatuar botanikari eta flora-biltzailea (h. 1968).
* 1875 &ndash; Alexandros Diomidis, Greziako lehen ministroa (h. 1950).
* 1876 &ndash; Wilhelm Pieck, alemaniar politikari komunista, Ekialdeko Alemaniako presidentea (h. 1960).
* 1877 &ndash; Josephine Hull, estatubatuar aktorea (h. 1957).
* 1883 &ndash; Clement Attlee, Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1967).
* 1887 &ndash; August Macke, alemaniar margolari espresionista (h. 1914).
* 1892 &ndash; J.R.R. Tolkien, ingeles filologo, irakasle eta fantasia epikoko idazlea (h. 1973).
* 1893 &ndash; Pierre Drieu La Rochelle, frantziar idazlea (h. 1945).
* 1897 &ndash;
** Pola Negri, poloniar-estatubatuar aktorea, zinema mutuko izar handienetako bat (h. 1987).
** Marion Davies, estatubatuar aktorea (h. 1961).
* 1901 &ndash; Ngô Đình Diệm, Vietnamgo lehenengo presidentea (h. 1963).
* 1905 &ndash;
** Luisa Carnés, madrildar idazlea eta kazetaria (h. 1964).
** Anna May Wong, estatubatuar aktorea, Hollywoodeko lehen aktore izar txinatar-amerikarra (h. 1961).
* 1906 &ndash; Werner Weber, alemaniar matematikaria (h. 1975).
* 1907 &ndash;
** Dorothy Arzner, estatubatuar zinema-zuzendaria, aitzindaria emakumeak zinemaren industrian sartzeko lanean (h. 1979).
** Jacques Godechot, frantziar historialaria, 1789ko Iraultzan aditua (h. 1989).
** Ray Milland, galestar aktorea (h. 1986).
* 1910 &ndash;
** Frenchy Bordagaray, euskal jatorridun estatubatuar beisbol jokalaria (h. 2000).
** John Sturges, estatubatuar zinema zuzendaria (h. 1992).
* 1912 &ndash; Cora Ratto de Sadosky, matematikaria, giza eskubideen eta Argentinako emakumeen eskubideen aldeko aktibista (h. 1981).
* 1914 &ndash; Eduardo Moreiras, galiziar idazlea (h. 1991).
* 1916 &ndash; Keith James Laidler, britainiar kimikaria (h. 2003).
* 1917 &ndash; Pierre Dervaux, frantziar orkestra-zuzendaria (h. 1992).
* 1918 &ndash; Constance Reid, matematiken dibulgatzaile estatubatuarra (h. 2010).
* 1920 &ndash; Renato Carosone, italiar abeslaria (h. 2001).
* 1921 &ndash; Claude Vigée, alsaziar olerkigilea, idazlea eta itzultzailea (h. 2020).
* 1924 &ndash; André Franquin, belgikar komikilaria (h. 1997).
* 1926 &ndash; 
** Felicitas Kuhn, austriar irudigilea (h. 2022).
** George Martin, britainiar musikagilea eta ekoizlea, *Bosgarren Beatlea* (h. 2016).
* 1929 &ndash;
** Gordon Moore, estatubatuar ekintzaile, kimiko, filantropo, ingeniari eta fisikaria, Intelen sortzaileetako bat eta Mooreren legearen egilea (h. 2023).
** Sergio Leone, italiar gidoilari, ekoizle eta zinema zuzendaria, spaghetti western azpigeneroaren sortzailetzat joa (h. 1989).
* 1930 &ndash;
** Marcel Dubé, Quebecdar antzerkigilea, Kanadako antzerkigile onenetako eta oparoenetako bat (h. 2016).
** Robert Loggia, estatubatuar aktorea (h. 2015).
* 1932 &ndash; Dabney Coleman, estatubatuar aktorea (h. 2024).
* 1933 &ndash;
** Long Boret, Khmer Errepublikako lehen ministroa (h. 1975).
** Anne Stevenson, estatubatuar poeta (h. 2020).
* 1934 &ndash; Luigi Lunari, italiar idazlea (h. 2019).
* 1936 &ndash; 
** Paulo Emilio, brasildar futbolari eta entrenatzailea (h. 2016).
** Roberto Gomes Guimarães, brasildar apezpiku katolikoa (h. 2025).
* 1939 &ndash; Bobby Hull, kanadar izotz-hockey jokalaria (h. 2023).
* 1942 &ndash; 
** Évariste Ngoyagoye, burundiar artzapezpiku katolikoa.
** Lászlo Sólyom, Hungariako presidentea (h. 2023).
* 1944 &ndash; R.W. Connell, australiar soziologoa.
* 1946 &ndash;
** José Amedo, espainiar polizia ohia, GALeko kidea.
** John Paul Jones, ingeles musikaria, *Led Zeppelin* taldeko kidea.
* 1950 &ndash;
** Beth Anderson, estatubatuar konpositore neo-erromantikoa.
** Victoria Principal, estatubatuar aktorea.
** Vesna Vulovic, paraxut gabeko erorketa aske altuenaren errekorduna: 10.160 m. (h. 2016).
* 1951 &ndash; Rosa Montero, espainiar idazlea.
* 1952 &ndash; Esperanza Aguirre, espainiar politikaria.
* 1954 &ndash; Michèle Audin, frantziar matematikaria (h. 2025).
* 1955 &ndash; Charlie Grall, kazetari, idazle eta militante bretoia (h. 2026).
* 1956 &ndash; Mel Gibson, estatubatuar aktore, zuzendari eta ekoizlea.
* 1957 &ndash; Nathalie Roques, frantziar komiki-gidoilaria eta sukaldaritza liburuen idazlea.
* 1961 &ndash; Vladimir Potanin, oligarka errusiarra.
* 1962 &ndash; Gavin Hastings, eskoziar errugbi jokalari ohia.
* 1965 &ndash; Jose Antonio Montero, kataluniar saskibaloi jokalari ohia.
* 1969 &ndash; Michael Schumacher, 1 Formulako alemaniar gidaria, munduko txapelketa gehien irabazi dituena.
* 1970 &ndash; Olga Mostepanova, errusiar gimnasta artistikoa.
* 1971 &ndash; Shireen Abu Akleh, palestinar kazetaria (h. 2022).
* 1973 &ndash; Magela Baudoin, boliviar idazle eta kazetaria.
* 1974 &ndash; Alessandro Petacchi, italiar txirrindularia.
* 1975 &ndash; Danica McKellar, estatubatuar aktore, matematikari, idazle eta hezkuntzaren aldeko aktibista.
* 1976 &ndash; 
** Angelos Basinas, greziar futbolari ohia.
** Karmen Joller, estoniar mediku eta politikaria.
* 1977 &ndash;
** Nishith Gupta, indiar biologo molekularra eta patologoa.
** Mayumi Iizuka, anime aktorea.
* 1978 &ndash;
** Patricia Font, kataluniar zinema zuzendaria, idazlea eta gidoilaria.
** Carolina Parsons, txiletar modeloa, enpresaburua eta filantropoa.
** Liya Kebede, etiopiar modelo, aktore, diplomazialari eta moda diseinatzailea.
* 1980 &ndash; Necati Ateş, turkiar futbolari ohia.
* 1986 &ndash;
** Asa Akira, estatubatuar aktore pornografikoa, helduentzako zinema zuzendaria eta idazlea.
** Nejc Pečnik, esloveniar futbolaria.
* 1987 &ndash;
** Eva Copa, El Altoko alkatea.
** Ken Owens, galestar errugbilaria.
* 1988 &ndash; Jun Aoyama, japoniar futbolaria.
* 1990 &ndash;
** Yoichiro Kakitani, japoniar futbolaria.
** Nadia de Santiago, espainiar aktorea.
* 1991 &ndash; 
** Sara Giménez León, kirolean espezializatutako kazetari, aurkezle, ekoizle eta influencer katalana.
** Candelaria Molfese, argentinar aktorea, dantzaria, abeslaria, aurkezlea eta idazlea.
* 1992 &ndash; Aniela Rodriguez, mexikar narratzailea eta poeta.
* 1993 &ndash; Evelis Aguilar, kolonbiar atleta, lasterketa konbinatuetan espezialista.
* 1994 &ndash; Frankie Adams, samoar-zeelandaberritar aktorea.
* 1996 &ndash; Florence Pugh, ingeles aktorea.
* 2003 &ndash; Greta Thunberg, suediar ikasle eta aktibista politikoa.
* 2004 &ndash; Miha Fontaine, kanadar estilo libreko eskiatzailea.
* 2006 &ndash; Tara Babulfath, suediar judoka.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1322 &ndash; Filipe II.a Nafarroakoa eta V.a Frantziakoa (j. 1292-1293).
* 1468 &ndash; Joanes I.a Albretekoa, Albreteko 15. kondea (j. 1425).
* 1630 &ndash; Juan Villela, bizkaitar politikaria, Madrilen (j. 1563).
* 1846 &ndash; Pedro María Unanue, bizkaitar kantari tenorra (j. 1814).
* 1895 &ndash; Mitxel Elizanburu, *Inozentzio anaia*, lapurtar apaiza eta euskal idazlea (j. 1826).
* 1966 &ndash; Anizeto Olano, *Amaialde*, gipuzkoar idazle kaputxinoa (j. 1896).
* 1983 &ndash; Clément Duhour, euskal antzezle, abeslari eta kirolaria, Neuilly-sur-Seinen (j. 1912).
* 1988 &ndash; Nando González, bizkaitar futbolaria (j. 1921).
* 1996 &ndash; Carmen Gaiarre, nafar pedagogoa, umeen psikologian aditua, Madrilen (j. 1900).
* 2007 &ndash; Julián José Gorraitz, nafar futbolaria (j. 1922).
* 2012 &ndash; Artemio Zarco, gipuzkoar abokatua, idazlea eta zutabegilea (j. 1930).
* 2018 &ndash; Miguel Urabaien, nafar kazetari eta zinema kritikaria (j. 1926).
* 2020 &ndash; Luis Arraiago, *Xegama*, nafar frantziskotar fraidea eta baratzezaina (j. 1931).
* 2023 &ndash; Nicolás Redondo Urbieta, bizkaitar sindikalista eta politikaria, UGTko Idazkari Nagusia, Madrilen (j. 1927).

### Mundua 
* 235 edo 236 &ndash; Antero, Eliza katolikoaren Aita Santua (j. ???).
* 1437 &ndash; Katalina Valoiskoa, Ingalaterrako erregina ezkontidea (j. 1401).
* 1699 &ndash; Mattia Preti, italiar margolaria (j. 1613).
* 1705 &ndash; Luca Giordano, italiar margolaria (j. 1634).
* 1785 &ndash; Baldassare Galuppi, italiar musikagile barrokoa (j. 1706).
* 1826 &ndash; Louis-Gabriel Suchet, Albuferako dukea, frantziar jenerala (j. 1770).
* 1851 &ndash; Jonas Collett, Norvegiako lehen ministroa (j. 1772).
* 1875 &ndash; Pierre Larousse, frantziar pedagogoa, entziklopedista eta argitaldaria (j. 1817).
* 1882 &ndash; William Harrison Ainsworth, ingeles eleberrigilea (j. 1805).
* 1903 &ndash; Alois Hitler, Adolf Hitlerren aita (j. 1837).
* 1911 &ndash; Alexandros Papadiamandis, greziar idazlea, grekozko prosalari moderno ospetsuenetakoa (j. 1851).
* 1918 &ndash; Pepe Sánchez, kubatar musikari, abeslari eta musikagilea (j. 1856).
* 1921 &ndash; Jeanne Loiseau, frantziar poeta, idazlea, itzultzailea eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea (j. 1854).
* 1923 &ndash;
** Jaroslav Hašek, txekiar idazle eta kazetaria (j. 1883).
** Cora L. V. Scott, estatubatuar espiritista eta mediuma (j. 1840).
* 1924an, Meridako (Yucatán) hilerri orokorrean fusilatuak;
** Edesio Carrillo Puerto, mexikar iraultzailea (j. 1891).
** Benjamín Carrillo Puerto, mexikar iraultzailea (j. 1893).
** Felipe Carrillo Puerto, Yucatángo gobernadore sozialista (j. 1874).
** Wilfrido Carrillo Puerto, mexikar iraultzailea (j. 1896).
* 1924 &ndash;
** Pietronella Peters, alemaniar margolaria (j. 1848).
** Jiří Wolker, txekiar olerkaria (j. 1900).
* 1931 &ndash; Joseph-Jaques-Césaire Joffre, Frantziako mariskala (j. 1852).
* 1933 &ndash; Wilhelm Cuno, Alemaniako kantzilerra (j. 1876).
* 1944 &ndash; Jurgis Baltrušaitis, lituanierazko eta errusierazko olerkaria (j. 1873).
* 1945 &ndash; Ferdynand Antoni Ossendowski, poloniar idazle, esploratzaile, unibertsitateko irakasle eta politikari antikomunista (j. 1876).
* 1956 &ndash; Joseph Wirth, Alemaniako kantzilerra (j. 1879).
* 1958 &ndash; Alexander Meissner, austriar fisikari eta ingeniaria (j. 1883).
* 1960 &ndash; Victor Sjöström, suediar zinemagilea eta antzezlea, zinemaren aitzindarietako bat (j. 1879).
* 1967 &ndash; Jack Ruby, estatubatuar gaueko klubeko jabea, Lee Harvey Oswalden hiltzailea (j. 1911).
* 1970 &ndash; Gladys Aylward, ingeles misiolari ebanjelikoa (j. 1902).
* 1972 &ndash; Frans Masereel, flandriar margolari, artista grafiko eta eleberrigilea (j. 1889).
* 1973 &ndash; Carmen Martínez-Illescas Naveiras, kataluniar aktore eta irrati-esatari aitzindaria (j. 1889)
* 1980 &ndash;
** Joy Adamson, austriar naturalista (j. 1910).
** Lucien Buysse, belgikar txirrindularia (j. 1892).
* 1988 &ndash;
** John Dopyera, dobroaren asmatzailea (j. 1893).
** Gaston Eyskens, Belgikako lehen ministroa (j. 1905).
* 1992 &ndash; Judith Anderson, australiar-estatubatuar antzezlea (j. 1897).
* 1997 &ndash; Constanza Martínez Prieto, espainiar errepublikanoa (j. 1917).
* 2002 &ndash; Freddy Heineken, herbeherear garagardo enpresaria (j. 1923).
* 2003 &ndash; Monique Wittig, frantziar idazlea eta teoriko feminista, lesbofeminismoari funtsezko ekarpena egin ziona (j. 1935).
* 2005 &ndash; Will Eisner, estatubatuar komikigilea (j. 1917).
* 2006 &ndash; Bill Skate, Papua Ginea Berriko lehen ministro eta gobernadore orokorra (j. 1953).
* 2010 &ndash; Mary Daly, estatubatuar filosofa feminista erradikal, akademiko eta teologoa (j. 1928).
* 2011 &ndash; Nine-Christine Jönsson, suediar idazle, gidoilari eta aktorea (j. 1926).
* 2012 &ndash; Josef Škvorecký, txekiar idazlea (j. 1924).
* 2014 &ndash; Phil Everly, estatubatuar abeslari eta gitarra-jotzailea (j. 1939).
* 2018 &ndash; Aurelio Menéndez, espainiar legelaria eta politikaria (j. 1927).
* 2020 &ndash; Mónica Echeverría, txiletar idazlea (j. 1920).
* 2020, Estatu Batuarrek Bagdadko Nazioarteko Aireportuaren aurka egindako erasoan:
** Abu Mahdi al-Muhandis, irakiar militarra (j. 1954).
** Qasem Soleimani, irandar militarra (j. 1957).
* 2021 &ndash; Barbara Shelley, ingeles aktorea (j. 1932).
* 2022 &ndash;
** Igor Bogdanoff, frantziar telebistako-aurkezle, ekoizle eta saiogile zientifikoa (j. 1949).
** Gianni Celati, italiar idazle, itzultzaile eta literatura kritikaria (j. 1937).
** Olga Gavrilova, sobietar atleta, xabalina jaurtiketan aditua (j. 1957).
** Viktor Saneiev, georgiar atleta, jauzi hirukoitzean aditua (j. 1945).
* 2023 &ndash;
** Walter Cunningham, estatubatuar astronauta (j. 1932).
** Elena Huelva, espainiar minbiziaren aurkako aktibista (j. 2002).
** Ruslan Khasbulatov, errusiar politikari eta ekonomialaria (j. 1942).
** Abdelsalam Majali, Jordaniako lehen ministroa (j. 1925).
** Sumitra Sen, indiar abeslaria (j. 1933).
* 2024  &ndash; 
** Arévalo, espainiar umorista eta aktorea (j. 1947).
** Ana Afonso, portugaldar aktore eta modeloa (j. 1976).
* 2025 &ndash;
** William Leo Higi, estatubatuar apezpiku katolikoa (j. 1933).
** La Chunga, espainiar ijitoa, dantzaria, aktorea eta naif-margolaria (j. 1938).
** Gilbert Van Binst, flandriar futbolaria (j. 1951).
* 2026 &ndash; 
** Maria do Rosário Bettencourt, portugaldar fado abeslaria (j. 1933).
** Dimitar Penev, bulgariar futbolaria (j. 1945).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Seaska egutegiko izendegia: Jenofa.
* Jaieguna: Bilboko Eliza Nagusiaren festaburua. Erdi Aroko ezpata ospetsua.

## Kanpo estekak 
Urtarrilaren 2 | Urteko egutegi | Urtarrilaren 4