open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Astarloa kalea

**Astarloa kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdiguneko kale bat da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago. Kolon Larreategi kalean hasi, Zabalguneko plazaren alboan, eta Rodríguez Arias, Gardoki kardinala, Bertendona eta Poza Lizentziatua kalearen hasierako elkargunean amaitzen da, bere ibilbidean zehar Ledesma kalea, On Diego Lopez Haroko kale nagusia eta Andueto kalea zeharkatzen ditu.

Diputazio kalearekiko paraleloki doa.

## Eraikin interesgarriak 
Astarloa kalea hainbat eraikin nabarmenek inguratzen dute:

### Eraikinak 
* BBK eraikina (gaur egun Mango), On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren izkinan.
* Bizkaiko Foru Aldundiaren jauregia.
* Bizkaiko Foru Liburutegia.
* Iberduero eraikina.
* Gardoki kalearen 11. zenbakiko eraikina
* Miguel Unamuno Institutuaren eraikina, 1927an Jose Maria Basterra eta Ricardo Bastida arkitektoek eraikia.

Fitxategi:Bilbao - Calle Astarloa esquina calle Ledesma 1.jpg|Astarloa kalea eta Ledesma kalearen arteko izkinako eraikinaren xehetasuna
Fitxategi:Bilbao - Sala BBK 1.jpg|BBK eraikina, On Diego Lopez Haroko kale nagusia eta Astarloa kaleeen arteko izkinan
Fitxategi:Bilbao - Diputación Foral de Bizkaia 2.jpg|Bizkaiko Foru Aldundiaren jauregiaren xehetasuna Astarloa kalearen izkinan
Fitxategi:Bilbao - Biblioteca Foral de Bizkaia 09.jpg|Bizkaiko Foru Liburutegia Astarloa kaletik ikusita
Fitxategi:Bilbao Iberdrola grua.jpg|Iberduero eraikina
Fitxategi:Bilbao - Edificio en la calle Cardenal Gardoki, 10, esquina con calle Astarloa.jpg|Gardoki kalearen 11. zenbakiko eraikina
Fitxategi:Bilbao - IES Miguel de Unamuno 05.jpg|Miguel Unamuno institutuaren eraikina

## Kanpo estekak
Autonomia kalea (Bilbo)

**Autonomia kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kale bat da.

## Kokalekua 
Zabalburu plazan hasi eta Luis Briñas kalea eta Aita Donostia plazaren arteko elkargunean amaitzen da.

## Ondarea 
* Zabalburu plaza
* Zabalburuko dorreak
* Felix Serrano Ikastetxe Publikoa
* La Casilla kirol-pabilioia

## Garraiobideak 
### Tranbia 
Bilboko tranbiak bi geltoki ditu Autonomia kalean:

* La Casillako geltokia, tranbia linearen geltoki-buru da.
* Basurtuko geltokia, tranbia eta Bilbobus zerbitzuak elkarbanatzen dituzten nasak dituena.

### Trena 
Bilboko Renfe Aldirien C-1 eta C-2 lineen trenek Autonomiako geltokian gelditzen dira.

### Autobusa 
Bilbobus eta Bizkaibus zerbitzuek kale honetan hainbat geraleku dituzte.

## Kanpo estekak
Gaztelako atea (Tolosa)

**Gaztelako atea** (XVIII. mendea). Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen sarrera-arkua da.

## Kokalekua 
Tolosako Alde Zaharrean dago, Aldundiaren jauregia, Triangelu plaza eta Zerkausiaren artean kokatua dago.

## Eraikina 
Harrizko arku handia da. Erdi Aroan Tolosako harresian Gaztela aldera joateko atea zegoen leku berean dago kokatuta. Neoklasiko estilokoa da eta kuxin formako hesi bikoitza du. Eskolapioen ikastetxea desagertu zenean, arkua bakartuta geratu zen.

XIII. mendearen erdialdera, 1256an, Alfonso X.a jakitunak **Tolosa** eraiki zuen, Ordizia eta Segurarekin batera, barnealdeko hiru babesleku, Gaztelak Nafarroako Erresumarekin zuen mugan zehar.

Hiri gutunak, hiribilduaren estatus juridikoa zehazten duenak, hiribildua jendeztatzeko berme, pribilegio eta salbuespen batzuk eman zituen.

Herrigunea Kale Nagusiaren eta Andre Maria plazaren inguruan egituratu zen, arrazoi estrategikoak zirela-eta, Nafarroarako igarobidea handik igarotzen baitzen. Era berean, harresiak eraiki ziren, eta Oria ibaiak eta haren adar batek eratutako uharte baten gainean eraikitako esparru modura itxuratuta gelditu zen hiribildua. Aurrerago, zabaldu egin zen gotorlekua, Korreo kalearen eta Gaztelako atearen lotune aldera.

1503an, Tolosa sute handi batek suntsitu zuen, eta, harrezkero hiria harriz berreraikitzeari ekin zioten. 

Gaur egun, antzinako burguko luzetarako bere sei kaleen trazatua ikus daiteke, baita zeharkako beste kale txikiago batzuena ere, eta Gaztelako atea.

thumb|erdian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buenos Aires kalea (Bilbo)

**Buenos Aires kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdiguneko kale bat da. Abando auzoan dago. Plaza Biribilan hasi eta Venezuela plazan amaitzen da, Bilboko udaletxearen parean. Ibilbide guzti hau Bilboko Tranbiak burutzen du.

1902ko ekainaren 8an, kaleak gaur egungo izena hartu zuen, lehengo "Zerraren kalea" izenaren ordez. Izen aldaketa hau, *Presidente Sarmiento* argentinar ontziaren bisitaren omenez egin zen
.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizkaiko Foru Liburutegia

**Bizkaiko Foru Liburutegia** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen liburutegi bat da.

## Kokalekua 
Bilboko zabalgunearen bihotzean dago, Abando auzoko Astarloa kalearen 10. zenbakian dago, Bizkaiko Foru Aldundiaren jauregiaren atzealdean, eta Iberduero eraikina (erautsia) eta Gardoki kalearen 11. zenbakiko eraikinaren alboan.

Irudi:Bilbao - Biblioteca Foral de Bizkaia 14.jpg
Irudi:Bilbao - Biblioteca Foral de Vizcaya.jpg
Irudi:Bilbao - Biblioteca Foral de Bizkaia 08.jpg
Irudi:Bilbao - Biblioteca Foral de Bizkaia 10.jpg
Irudi:Bilbao - Biblioteca Foral de Bizkaia 16.jpg

## Historia 
2007an estreinatu zen eta Gloria Iriarte, Eduardo Múgica eta Agustín de la Brena arkitektoek proiektatu zuten.

## Eraikina 
Gaur egungo eraikina 6 solairu kristaldun egituraz eta aldameneko bulego bloke baten bidez antzinako Bizkaiko Foru Liburutegiaren azalera handitu eta 10.000 m2 ditu.

Egituraren beirek serigrafia multzo bat duten, hauetan 200 hizkuntzetan munduko kultura ezberdinetako testu nabarmenak idatziak daude.

## Kanpo estekak 
* Bizkaiko Foru Liburutegiaren webgunea
Campo Volantin pasealekua

**Campo Volantin pasealekua** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen pasealeku bat da. Uribarri barrutiko Gazteleku auzoan dago. Pasealeku hau Bilboko udaletxean hasi eta Salbeko plaza eta Unibertsitateen etorbideak bat egiten duten lekuan amaitzen da, Salbeko zubiaren azpian. Bilboko itsasadarrareen eskuinaldean dago, ezkerraldeko Uribitarte pasealekuarekin Zubizuri bidez lotzen da.

## Eraikin eta eskultura interesgarriak 
Campo Volantin pasealekuan honako eraikin eta eskultura nabarmen hauek daude:

* Bilboko udaletxea
* Zubizuri
* Hesperia Bilbao hotela
* Campo de Volantín pasealekuaren 32. zenbakiko etxebizitzak
* Olabarri jauregia
* *Esferaren desokupazioaren oboidearen aldaera*, Jorge Oteitza euskal eskultorearen lana, Bilboko udaletxearen aurrean

Campo Volantin, 1868.png|1868
Fitxategi:Bilbao - Ayuntamiento 25.jpg|Bilboko udaletxea
Fitxategi:Bilbao 06 2012 Zubizuri bridge 2645.JPG|Zubizuri
Fitxategi:Bilbao_-_Campo_de_Volantin_2.jpg|Campo Volantineko eraikina.
Fitxategi:Bilbao - Hotel Hesperia 2.jpg|Hesperia Bilbao hotela
Fitxategi:Bilbao - Antigua sede de la Autoridad Portuaria de Bilbao.jpg|Olabarri jauregia
Bilbao-Oteiza-11 205.jpg|*Esferaren desokupazioaren oboidearen aldaera*, Jorge Oteitzaren lana

## Kanpo estekak
Kolon Larreategi kalea

**Kolon Larreategi kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da. Abando eta Indautxu auzoen artean hedatzen da. Autonomia kalean hasi eta Maximo Agirre kalean amaitzen da, Casilda Iturrizar parkearen alboan. José Joaquín Colón de Larreátegui XIX. mende hasierako politikariaren izena darama.

## Eraikin, plaza eta eskultura intersgarriak 
### Eraikinak 
Kolon Larreategi kalearen inguruan honako eraikin nabarmen hauek daude:
* Bilboko Justizia Jauregia.
* Iruña kafetegia.
* La Equitativaren egoitza.
* Jado plazako eraikina.
* Montero etxea.
* Txabarri jauregia.
* San Jose Mendikoaren eliza.
* Teofilo Guiard kaleko 1. zenbakiko etxebizitzak.

Fitxategi:Bilbao - Palacio de Justicia 1.jpg|Bilboko Justizia Jauregia
Fitxategi:Bilbao - Calle Ercilla esquina calle Colón de Larreátegui 1.jpg|Jado plazako eraikina
Fitxategi:Casa Montero-Bilbao-2.jpg|Montero etxea
Fitxategi:Bilbao - Palacio Chávarri (Subdelegación del Gobierno) 05.jpg|Txabarri jauregia
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 10.JPG|San Jose Mendikoaren eliza
Fitxategi:Bilbao_-_02.jpg|Teofilo Guiard kaleko 1. zenbakiko etxebizitzak.

### Plazak 
* Albia lorategiak.
* Zabalguneko plaza.
* Jado plaza.

Fitxategi:Bilbao - Jardines de Albia 01.jpg|Albia lorategiak
Fitxategi:Bilbao - Plaza de Jado 2.jpg|Jado plaza

### Eskultura 
* Kolon Larreategi eta Iparragirre kalea eta Elkano kalearen arteko elkargunean dauden Vicente Larrearen eskulturak.

Fitxategi:Bilbao-Larrea-11 410.jpg|
Fitxategi:Bilbao-Larrea-11 414.jpg|

### Kafetegia 
* Iruña Kafetegia

Fitxategi:Café Iruña Bilbao 9.jpg|Mudejar estiloko apaingarrien eta sapail polikromatuen xehetasuna Kolon Larreategi kaletik ikusita.
Fitxategi:Bilbao_-_Café_Iruña_01.jpg|Kolon Larreategi kaleko sarrera.

## Garraiobideak 
Bilboko Metroaren Abandoko geltokia (Berastegi kalearen amaieran) eta Moyuako geltokia.

## Kanpo estekak
Rémi Fraisseren heriotza

thumb|300px|Egun horietan izandako istiluen irudi bat.
**Rémi Fraisse** (Tolosa Okzitania, 1993ko abuztuaren 31 &ndash; Lisle-sur-Tarn, 2014ko urriaren 26a) Sivenseko urtegiaren eraikuntzaren aurkako mobilizazioetan ustez poliziak gertutik botatako munizio baten leherketaz hildako gaztea izan zen. Sivenseko urtegiaren aurkako protestak hilabete batzuk lehenago hasi ziren eta bertan erresistentzia kanpamenduak eratu ziren, inguru natural hezea babesteko. 2014ko urriaren 25ean istilu larriak izan ziren polizien eta manifestarien artean. Horietan poliziak istiluen aurkako gailu lehergarri ugaru baliatu zituen. Rémi Fraisse urriaren 25etik 26rako gauean hil zen, goizeko 02:00ak aldera. Heriotzaren ondoren, poliziaren arma eta jokabideei buruzko eztabaida piztu zuen.

## Ikus, gainera 
* Iñigo Cabacas
Diputazio kalea (Bilbo)

**Diputazio kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago. Iparraldean Kolon Larreategi kalea eta Zabalgune plazan hasi eta hegoaldean Rodríguez Arias kalean amaitzen da, On Diego Lopez Haroko kale nagusia eta Arbieto kalea elkartzut zeharkatuz.

Portuko Markesaren kalea eta Astarloa kalearekiko paraleloki doa.

## Eraikin eta estatua interesgarriak 
Diputazio kalearen inguruan honako eraikin eta estatua interesgarri hauek daude:

### Eraikinak 
* Bizkaiko Foru Aldundiaren jauregia.
* Diputazio kalearen 8. zenbakiko eraikina.
* Bizkaiko Foru Liburutegia.
* Portuko Markesaren kalearen 10. zenbakiko etxebizitzak
* BBK eraikina, On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren izkinan.

Fitxategi:Bilbao - Diputación Foral de Bizkaia 4.jpg|Bizkaiko Foru Aldundiaren jauregiaren xehetasuna Diputazio kalearen ikuspegiekin batera.
Fitxategi:Bilbao - Esquina calles Diputación y Arbieto 1.jpg|Diputazio kalearen 8. zenbakiko eraikina.
Fitxategi:Bilbao - Biblioteca Foral de Bizkaia 15.jpg|Bizkaiko Foru Liburutegia
Fitxategi:Bilbao - BBK 2 (Gran Via).jpg|BBK eraikinaren xehetasuna On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren izkinan.

### Estatuak 
* John Adamsen soina, Lurdes Umerez eskultorearen lana, Diputazio kalea eta On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren elkargunean.
* *Ibiltaria*, 1997, Jose Ramón Gómez Nazabal eskultorearen lana, Arbieto kalearen elkargunean.
* Art déco erliebeak 1947ko Rafael Fontán Sáenz arkitektoaren Bulegoen eraikinean, Diputazio eta Arbieto kaleen elkargunean.

Fitxategi:Bilbao - Calle Diputación, monumento a John Adams.jpg|John Adamsen monumentua, AEBtako independentziaren aita zena
Fitxategi:Bilbao - Biblioteca Foral de Bizkaia 12.jpg|*Ibiltaria* estatua
Fitxategi:Bilbao - Esquina calles Diputación y Arbieto 2.jpg|Rafael Fontán Sáenz arkitektoaren Bulegoen eraikineko art déco erliebeak

## Garraiobideak 
Bilboko Metroaren Moyuako geltokia, Diputazio kaletik irten eta On Diego Lopez Haroko kale nagusian barna mendebalderuntz Moyua plazara iritsi ostean.

## Kanpo estekak
Iparragirre kalea (Bilbo)

**Iparragirre kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da. Izena Jose Maria Iparragirreren omenez darama. Iparraldean, Guggenheim Bilbao Museoan hasi eta hegoaldean Labayru kalean amaitzen da.

## Eraikin eta eskultura interesgarriak 
### Eraikinak 
Iparragirre kalearen inguruan honako eraikin nabarmenak daude:

* Guggenheim Bilbao Museoa.
* Iparragirre kalearen 19. zenbakiko etxebizitzak
* Delclaux bulegoak.
* San Jose Mendikoaren eliza.
* Txabarri jauregia.
* La Aurora eraikina.
* Ramon de la Sotaren etxeak.
* On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 42-44. zenbakietako etxeak
* Bizkaia plaza.
* Bilboko Alondegia.

Fitxategi:Fleur titane Frank-Gerhy.jpg|Guggenheim Bilbao Museoa
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 10.JPG|San Jose Mendikoaren eliza
Fitxategi:Bilbao - Plaza Moyúa y Palacio Chávarri (Subdelegación del Gobierno) 1.jpg|Txabarri jauregia
Fitxategi:Casas de Sota retouched.jpg|Ramon de la Sotaren etxeak
Fitxategi:Bilbao - Edificio esquinero en Gran Vía 42 y Calle Iparragirre 28 (1).jpg|On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 42-44. zenbakietako etxeak

### Eskultura 
* Vicente Larrearen eskulturak, Iparragirre kalea, Kolon Larreategi eta Elkano kaleen arteko izkinan.

Fitxategi:Bilbao-Larrea-11 410.jpg|
Fitxategi:Bilbao-Larrea-11 414.jpg|

## Kanpo estekak
Ertzilla kalea

**Ertzilla kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da. Alonso Ertzillaren omenez jarri zioten izena.

## Kokalekua 
Abando eta Indautxu auzoetan barna hedatzen da. Mazarredo zumarkalean hasi, Isozaki Ateko Elkarbizitzaren plazaren parean, eta Indautxu plazan amaitzen da.

## Eraikin eta estatua interesgarriak 
Ertzilla kalearen inguruan honako eraikin eta estatua interesgarri hauek daude:
* Jado plazako eraikina: Bilboko alkatea izan zen Gregorio Ibarretxe arkitektoak eraikina.
* Moyua plaza.
* Espainiako Zerga Agentzia Administrazioren eraikina.
* La Aurora eraikina.
* Jose Antonio Agirre lehenbiziko lehendakariren estatua.
* Ercilla hotela.
* Ertzilla kalearen 43. zenbakiko eraikina
* Indautxu plaza.

Fitxategi:Bilbao - Plaza de Jado 4.jpg|Jado plazako eraikina
Fitxategi:Bilbao - Plaza Moyúa y Agencia Tributaria 1.jpg|Espainiako Zerga Agentzia Administrazioren eraikina
Fitxategi:Bilbao - Plaza Moyúa y Edificio La Aurora.jpg|La Aurora eraikina
Fitxategi:Lehendakari Aguirre.jpg|Jose Antonio Agirreren estatua
Fitxategi:Bilbao - Hotel Ercilla.jpg|Ercilla hotela
Fitxategi:Bilbao - Alonso de Ercilla.jpg|Alonso Ertzillaren omenezko bustoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Concha Jenerala kalea

**Concha Jenerala kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da. Abando eta Zabalburu auzoen artean hedatzen da.

Elkano kalea eta Egileor plazan hasi eta Pablo Picasso kalean amaitzen da, Vista Alegre zezen plazaren alboan, tartean, San Mames zumardia eta Autonomia kalea elkartzut zeharkatuz.

Izena Manuel Gutiérrez de la Concha militarrari zor dio.

## Eraikin interesgarriak 
Concha Jenerala kalearen inguruan honako eraikin nabarmenak daude:

### Eraikinak 
* Ibis hotela, antzinako Ideal Cinema
* Vista Alegre zezen plaza
* Juan Manuel Sanchez Marcos ikastetxea

Fitxategi:Bilbao - Sede Naturgás Energía Bilbao.jpg|Naturgasen egoitza
Fitxategi:Bilbao - Colegio Público Juan Manuel Sánchez Marcos 1.jpg|Juan Manuel Sanchez Marcos ikastetxea
Fitxategi:Bilbao - Calle General Concha 2.jpg|Concha Jenerala kaleko eraikin baten aurrealdea
Fitxategi:Bilbao - Hotel Ibis.jpg|Ibis hotela
Fitxategi:Plaza de Toros de Vista Alegre (5321744908).jpg|Vista Alegre zezen plaza

## Kanpo estekak
San Jose Mendikoaren eliza

**San Jose Mendikoaren eliza** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen agustindarren eliza da.

## Kokalekua 
Indautxu auzoko San Jose plazan dago, Elkano kalea, Iparragirre kalea eta Kolon Larreategi kalearen arteko elkargunean, eta Delclaux bulegoen alboan.

## Historia 
Latindar gurutzezko oinplanoa duen gotiko estiloko eliza da. Berez, 1908-1918an eraiki zen, baina jatorriz José María Basterra arkitektoak proiektatu zuen dorreko horratzarik gabe; azken hau 1931an eraiki zitzaion.

Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 17.JPG|Barnealdea
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 25.JPG|Kanpoaldea
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 20.JPG|Ama Birjina
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 23.JPG|Ama Birjina
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 24.JPG|San Agustin Hiponakoa
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 08.JPG|Jesukristo

## Ikus, gainera 
* Gregorio Urkaregi Otxandiano

## Kanpo estekak
Henao kalea

**Henao kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago. Mazarredo zumardian hasi eta Elkano kalea eta Maximo Agirre kalearen arteko elkargunean amaitzen da, Casilda Iturrizar parkearen alboan.

## Eraikin eta plaza interesgarriak 
### Eraikinak 
Henao kalearen inguruan honako eraikin nabarmen hauek daude:

* Elkano kalearen 1. zenbakiko etxebizitzak
* Mapfre eraikina
* Zabalguneko merkatua

Fitxategi:Bilbao - Edificio Mapfre 3.jpg|Mapfre eraikina
Fitxategi:Bilbao - Calle Henao 4.jpg|Bulego-eraikin baten aurrealdearen xehetasuna

### Plazak 
* Zabalgune plaza.

## Kanpo estekak
Mongoliko (argipena)

**Mongoliko** hitzak adiera zenbait ditu:
* mongol herriari edo arraza mongoloideari dagokiona;
* Down sindromea duen pertsona.
Hurtado Amezaga kalea

**Hurtado Amezaga kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da. Abando eta Zabalburu auzoen artean hedatzen da, Plaza Biribilan hasi eta Zabalburu plazan amaituz.

## Eraikin interesgarriak 
Hurtado Amezaga kalearen inguruan honako eraikin nabarmeen hauek daude:
* Abandoko Indalecio Prieto geltokia.
* BBVAren Dorrea.
* Bizkaiko Batzar Nagusien Bilboko egoitzaren eraikina.
* San Frantzisko Asiskoaren eliza.

Fitxategi:Bilbao - Estacion de Abando 08.jpg|Abandoko Indalecio Prieto geltokia
Fitxategi:Bilbao - Calle Hurtado de Amézaga y Torre del Banco de Vizcaya 1.jpg|BBVAren Dorrea
Fitxategi:Bilbao - Calle Hurtado de Amezaga, Juntas Generales de Bizkaia 01.jpg|Bizkaiko Batzar Nagusien Bilboko egoitzaren eraikina
Fitxategi:Bilbao - Iglesia de San Francisco de Asís 07.jpg|San Frantzisko Asiskoaren eliza

## Kanpo estekak
Mazarredo zumarkalea

**Mazarredo zumarkalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da. Abando auzoan dago. On Diego Lopez Haroko kale nagusia eta Urkixo zumarkalearen arteko elkargunean hasi eta Euskadi plazan amaitzen da. Hiriko taberna eta gau giro gune garrantzitsuenetakoa da.

Izena José Mazarredo bilbotar almiranteari zor dio.

## Ibilbidea eta gunee interesgarriak 
Bilboko itsasadarraren eskuinaldeko ertza inguratuz eta zirkulu erdia edo L-a itxura duen bere ibilbidean barna hiriko hainbat eraikin nabarmen daude:

# BBVA eraikina (Merkataritza Bankuaren egoitza ohia).
# Espainiako Bankuaren eraikina
# Albia lorategiak.
# La Equitativaren egoitza.
# Bizkaiko Foru Aldundiko Herrigintza Saileko eraikina.
# Uribitarteko erranpletako etxea.
# Isozaki Atea.
# Museoalde eraikina
# Ibaigane jauregia.
# Guggenheim Bilbao Museoa.
# Silken Gran Hotel Domine Bilbao.
# Miró Bilbao hotela.
# Aginaga etxebizitzak.
# Euskadi plaza.

Fitxategi:BBVA, Bilbao.jpg|BBVA eraikina (Merkataritza Bankuaren egoitza ohia)
Fitxategi:Espainiako bankua bilbo.jpg|Espainiako Bankuaren eraikina
Fitxategi:Bilbao - Jardines de Albia 02.jpg|Albia lorategiak
Fitxategi:Bilbao - Departamento de Obras Públicas de la Diputación Foral de Bizkaia (antiguas oficinas Sota-Aznar).jpg|Bizkaiko Foru Aldundiko Herrigintza Saileko eraikina (Sota-Aznar bulegoak)
Fitxategi:Bilbao - Alameda Mazarredo 3.jpg|Uribitarteko erranpletako etxea
Fitxategi:Bilbao - Isozaki Atea 53.jpg|Isozaki Atea
Fitxategi:Bilbao - Palacio Ibaigane.jpg|Ibaigane jauregia
Fitxategi:Flowerbed, Guggenheim Museum , Spain, Bilbao.jpg|Guggenheim Bilbao Museoa eta Silken Gran Hotel Domine Bilbao

## Arkitektura 
Mazarredo zumarkalea inguratzen duten eraikinen arkitektura eta aurrealdeak ere nabarmentzekoak dira:

Fitxategi:Bilbao - Alameda de Mazarredo 1.jpg|
Fitxategi:Bilbao - Alameda de Mazarredo 3.jpg|
Fitxategi:Bilbao - Alameda Mazarredo 1.jpg|

## Kanpo estekak
Elkano kalea (Bilbo)

**Elkano kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da. Izena Joan Sebastian Elkano itsasgizonaren omenez darama. Indautxu, Abando eta Zabalburu auzoetan barna hedatzen da.

Iparraldean, Henao kalea eta Maximo Agirre kalearen arteko elkargunean hasi, Bilboko Arte Eder Museoa dagoen lekuan, eta hegoaldean Hurtado Amezaga kalean amaitzen da, tartean Moyuako plaza zeharkatuz.

## Eraikin eta eskultura interesgarriak 
### Eraikinak 
Elkano kalearen inguruan honako eraikin nabarmen hauek daude:

* Elkano kalearen 1. zenbakiko etxebizitzak
* San Jose Mendikoaren eliza.
* Elkano kalearen 11-13. zenbakiko etxea.
* Moyua plaza.
* Carlton hotela.
* Txabarri jauregia.
* Mutua Universal eraikina.
* Miguel de Unamuno BHI.

Fitxategi:Bilbao - Edificio Mutua Universal.jpg|Mutua Universal eraikina (Poza Lizentziatua eta Elkano kalearen arteko izkina)
Fitxategi:Bilbao_-_Plaza_de_Pedro_Eguillor_07.jpg|Elkano kalearen 11-13. zenbakiko etxea.
Fitxategi:Bilbao - Plaza Moyúa 08.jpg|Moyuako plaza eta Carlton hotela
Fitxategi:Bilbao - Palacio Chávarri (Subdelegación del Gobierno) 05.jpg|Txabarri jauregia
Fitxategi:Bilbao - San José de la Montaña 10.JPG|San Jose Mendikoaren eliza

### Eskultura 
* Vicente Larrearen eskulturak Elkano eta Kolon Larreategi eta Iparragirre kaleen arteko elkargunean.

Fitxategi:Bilbao-Larrea-11 405.jpg|
Fitxategi:Bilbao-Larrea-11 414.jpg|

## Kanpo estekak
Ledesma kalea

**Ledesma kalea** edota **Ledesma Musikariaren kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da. Abando auzoan dago. Buenos Aires kalean hasi eta Astarloa kalean amaitzen da, On Diego Lopez Haroko kale nagusia eta Albia lorategiekiko paraleloki doa, aldiz, Berastegi kalea eta Mazarredo zumarkalea elkartzut zeharkatzen ditu.

Oraintxuki oso-osorik oinezkoentzako eremu gisa birmoldatu dute, Bilboko parranda eta gau giro guneetako bat da, taberna eta jatetxez beterik dagoelarik.

## Eraikin interesgarriak 
Ledesma kalearen inguruan honako eraikin nabari hauek daude:
* La Granja Kafetegia.
* Iruña Kafetegia, Berastegi kalearen elkargunean eta Albia lorategien norabidean.
* Santander Bankuaren eraikinaren atzealdea.
* Espainiako Bankuaren eraikinaren atzealdea.
* BBVA eraikinaren (antzinako Merkataritza Bankua) atzealdea.
* On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 20. zenbakian dagoen El Corte Inglés eraikinaren atzealdea.

Fitxategi:Calle Ledesma, Bilbao, July 2010 (01).JPG|Ledesma kalea
Fitxategi:Bilbao - Café La Granja.jpg|La Granja Kafetegia.
Fitxategi:Bilbao_-_Café_Iruña_05.JPG|Iruña Kafetegia.
Fitxategi:Bilbao_-_Banco_de_Santander_4.jpg|Santander Bankuaren eraikina.
Fitxategi:Bilbao - Banco de España 2.jpg|Espainiako Bankuaren eraikina.
Fitxategi:Edificio BBVA (antiguo Banco de Comercio), Bilbao, 2017-07-23, Triplecaña retouched.jpg|BBVA eraikina (antzinako Merkataritza Bankua).
Fitxategi:Ledesma-Berastegui.jpg|Ledesma eta Berastegi kaleen arteko izkina.

## Garraiobideak 
Bilboko Metroaren Abandoko geltokia (Berastegi kalearen irteeran).

## Kanpo estekak
Sendeja kalea

**Sendeja kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da. Epaltzaren Alarguna eta Itxaropena kaleen arteko elkargunean hasten da, Areatzako parkearen aurrean, eta Bilboko udaletxearen alboan dagoen Ernesto Erkoreka plazan amaitzen da.

## Kanpo estekak
Rekalde zumarkalea

**Rekalde zumarkalea** —batzuetan *Errekalde zumarkalea* deitua— Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da. Bilboko zabalgunea ipar-hego zeharkatzen du aldenik alde.

Zumarkalearen alde bietara Abando eta Indautxu auzoak ditu, hegoaldeko ibilbidean Ametzola auzoan barneratuz. Iparraldean, Salbeko zubian hasi eta hegoaldean Vista Alegre zezen plazan amaitzen da, tartean Moyua plaza zeharkatuz.

Izena Juan Martinez de Rekalde bilbotar almiranteari zor dio.

## Eraikin interesgarriak 
Errekalde zumardiaren inguruan honako eraikin interesgarri hauek daude:

* Delclaux bulegoak.
* Montero etxea.
* Moyua plaza.
* Carlton hotela.
* Bilboko Espainiako Zerga Agentzia Administrazioren eraikina.
* Bilboko Merkataritza Ganbera.
* Bilboko Osakidetzaren egoitza.
* Arrikibar plaza.
* Arrikibar plazaren 2. zenbakiko eraikina.
* Bilboko Alondegia.

Fitxategi:Casa Montero-Bilbao.jpg|Montero etxea
Fitxategi:Bilbao - Plaza Moyúa 07.jpg|Moyua plaza Errekalde zumarkalearekin batera perspektiban ikusia, ezkerraldeko Carlton hotela eta eskuinaldeko Bilboko Osakidetzaren egoitzaren artean
Fitxategi:Bilbao - Cámara de Comercio de Bilbao 1.jpg|Bilboko Merkataritza Ganbera
Fitxategi:Bilbao - Sede Osakidetza 1.jpg|Bilboko Osakidetzaren egoitza
Fitxategi:Bilbao - Alhóndiga 02.jpg|Arrikibar plaza eta atzealdean Bilboko Alondegia

## Kanpo estekak
Universidade do Estado de Minas Gerais

**Universidade do Estado de Minas Gerais** (**UEMG**) Belo Horizonteko goi-mailako hezkuntza zentroa da.

Belo Horizonten hirian dago, Minas Gerais estatuan. Belo Horizonte hirian sortu zuten 1989ean. 2012an bere ikasle kopurua 23.008koa zen.
## Ikus, gainera 
* Minas Gerais
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Aturrialdeko Enpresen Administrazio Institutua

**Aturrialdeko Enpresen Administrazio Institutua** () Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitateko enpresa eskola da. 1963an sortua, egungo zuzendaria Camille Chamard da.

## Egoitzak 
Bi egoitza ditu:
* Doyen Poplawski etorbidea, Paue
* Platanes etorbidea, Errobiko kanpusa, Baiona.

## Ikerketa 
Institutuak CREG izeneko laborategia du.

## Kanpo estekak 
*  Aturrialdeko Enpresen Administrazio Institutuko webgune ofiziala
Stjarnan Garðabær

**Stjarnan Garðabær** edo **Stjarnan FC** (islandieraz *Stjarnan Knattspyrnudeild*) Islandiako futbol taldea da, Garðabær hirikoa (Reykjavik Handia). 2014an irabazi du Islandiako liga lehen aldiz.

## Historia 
1960an sortu bazen ere 2009 arte ez zuen lortu lehen mailan aritzerik. Azken urteetan emaitza onak lortu ditu, 2012 eta 2013an kopako finalista izan da eta 2014an liga irabazi du. 2013-14ko UEFA Europa Ligan Motherwell FC eskoziarra eta Lech Poznań poloniarra kanporatu zituen.

Golak ospatzeko asmatzen dituzten koreografiengatik da ezaguna. Arrantzan, komuna, bizikleta... YouTuben arrakasta handia izan dute.

## Palmaresa 
### Islandian: 2 
* Islandiako Liga (1): 2014.
* Islandiako Kopa (0): finalista 2012 eta 2013an.
* Islandiako Superkopa (1): 2015.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Vittoria Colonna

**Vittoria Colonna** (Marino, 1490eko apirila - Erroma, ), Pescarako markesa, italiar poeta izan zen. Haren lanak XVI. mendeko Italiako gizartearen bizitza espirituala islatzen du.  (Jainkotiarra) deitu zioten. Alargun geratu zen eta Michelangeloren adiskide mina zen arren, bere senarra zenari leial bizi izan zen. Amodio hau kutsu platonikoko poemen iturri bihurtu zen. Haren lan nagusia *Rime della Vittoria Colonna* (1536-1566) poema bilduma da.

## Erreferentziak
Unibertsitateen etorbidea

**Unibertsitateen etorbidea** Bizkaiko Bilbo hiriburuan etorbidea da. Gazteleku eta Deustu auzoen artean hedatzen da.

Salbepo zubipean dagoen Salbeko plaza eta Campo de Volantín pasealekuaren elkargunean hasi eta Deustuko Unibertsitatean amaitzen da. Bilboko itsasadarraren eskuinaldean dago, Abandoibarra eremuarekin Pedro Arrupe pasabidearen bidez lotzen da.

## Eraikin interesgarriak 
Unibertsitateen etorbidearen inguruan honako eraikin nabarmeen hauek daude:

* Deustuko Unibertsitatea.
* Jesusen Morroien Fundatzailearen erresidentzia.

Fitxategi:Bilbao - Universidad de Deusto 01.jpg|Deustuko Unibertsitatea
Fitxategi:Residencia Fundadora Siervas de Jesús, Bilbao, July 2010 (01).JPG|Jesusen Morroien Fundatzailearen erresidentzia

## Kanpo estekak
Uribitarte pasealekua

**Uribitarte pasealekua** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen pasealeku bat da.

## Kokalekua 
Izen berdineko Uribitarte eremuan dago. Bere ibilbide osoan zehar Bilboko itsasadarraren ezkerraldeko ertzetik doa, Uribitarteko kaiaren alboan. Udaletxeko zubian hasi eta Guggenheim Bilbao Museoan amaitzen da, hain zuzen ere, Ingelesen Zelaiko kaia eta Abandoibarra etorbidea hasten den lekuan, Salbeko zubipean. Oinezkoentzako espaloi bikoitza, txirrinduentzako bidegorria, trafikoarentzako bide bat eta Bilboko Tranbiarentako erreserbatutako erdiko eremu bat ditu. Itsasadarraren eskuinean dagoen Campo de Volantín pasealekuarekin Zubizuri bidez lotzen da.

## Eraikin eta estatua interesgarriak 
Uribitarte pasealekuaren inguruan honako eraikin eta estatua nabarmen hauek daude:

### Eraikinak 
* Aznar eraikina. 1948an izen berdineko ontzigintza enpresako Aznar familiak heuren negozienzako egoitza izan zedin eraiki zuten eraikina da. Manuel Ignacio Galíndez arkitektoa proiektu hura gauzatzeaz arduratu zen. Gaur egun, udal egoitzen kokalekua da.
* Behinholako aduanaren eraikina Pio Baroja plazan dago eta 1890ean Eladio Iturria arkitektoak eraiki zuen.
* Albia dorrea.
* Isozaki Atea, Arata Isozaki japoniar arkitektoak Iñaki Aurrekoetxea Aurre bilbotar arkitektoarekin elkarlanean burututako zazpi eraikinez osatutako multzoa. 82 metroko garaiera eta 23 solairu dituzten bi dorre biki, eta 6-8 solairu artean dituzten bost eraikinek osatzen dute.
* Museoalde eraikina
* Zubizuri, Santiago Calatrava valentziar arkitektoaren lana.
* Uribitarteko kaia.

Fitxategi:Esculturadejorgeoteiza.JPG|Bilboko udaletxearen ikuspegia Uribitarte pasealekutik, Aznar eraikina eskerraldean dagoela
Fitxategi:Bilbao - Zubizuri e Isozaki Atea 3.jpg|Uribitarteko kaia, Albia eraikina, Isozaki Atea eta Zubizuriren ikuspegia itsasadarraren eskuinaldetik

### Estatuak 
* *Itsasoaren egunaren oroitzapena*,Vicente Vázquez Canónico asturiar eskultorearen lana, Bilboko udaletxearen parean.
* *Melpómene estatuaren iturria*, Enrique Barrosen lana, Francisco Durrioren Bilboko Arriaga monumentua ordezkatzeko asmoz egina. Uribitarte pasealekua eta Uribitarte kalearen arteko elkargunean dago.

Fitxategi:Bilbao-Canonico-11 218.jpg|*Itsasoaren egunaren oroitzapena*, Vicente Vázquez Canónicoren lana
Fitxategi:Bilbao - Calle Uribitarte 1.jpg|*Melpómene estatuaren iturria*, Enrique Barrosen lana

## Garraiobideak 
Bilboko Tranbiaren Pío Baroja geltokia eta Uribitarte geltokia.

## Kanpo estekak
Proiekzio astral

**Proiekzio astral** edo **bidaia astrala** ustezko gorputz astral baten gorputzez kanpoko esperientzia bat da, non gorputz astrala gorputz fisiko utzi eta halako mugimendu independentea eskuratzen duen.

## Ikus, gainera 
*Amets luzido

## Kanpo estekak
José Mari Manzanares

**José María Dolls Abellán** (Alacant, 1953ko apirilaren 14a - Campo Lugar, Cáceresko probintzia, 2014ko urriaren 28a), ezagunagoa ***José Mari Manzanares*** ezizenez, espainiar zezenketaria izan zen. Haren seme José María Dolls Samper ere zezenketaria da.

## Bizitza 
1971ko ekainaren 24an bihurtu zen zezenketari oso, Alacanteko zezen plazan. Haren ibilbide profesionalean berebiziko arrakastak eta oihukaldi ikaragarriak tartekatu ziren. Adituen arabera, gaitasun handikoa bazen ere, batzuetan ez zen behar adina ahalegintzen. Bere estilo dotoreari esker, hiru aldiz irten zen Madrilgo zezen plazako ate nagusitik (1977, 1978 eta 1993an), eta Sevillako zezenzaleen begikoa izan zen. 2006an erretiratu zen, Sevillako Maestranzan.

## Erreferentziak
Uribitarte kalea

**Uribitarte kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuan etorbidea da.

## Kokalekua 
Izen berdineko Uribitarte eremuan dago. Pio Baroja plazan hasi eta Uribitarte pasealekuaren elkargunean amaitzen da. Bere zirkuluerdiko ibilbidean Uribitarte pasealekua eta Mazarredo zumarkalearekiko paraleloan doa.

## Eraikin eta estatua interesgarriak 
Uribitarte kalean honako eraikin eta estatua nabarmen hauek daude:

* Husa Jardines Albia hotela
* Albia eraikina
* Uribitarteko erranpletako etxea
* Isozaki Atea, Arata Isozaki japoniar arkitektoak Iñaki Aurrekoetxea bilbotar arkitektoarekin elkarlanean butururako zazpi eraikinez osatutako multzoa. 82 metro garaiera eta 23 solairutako bi eraikin biki eta 6-8 solairu arteko bost eraikinez osatuta dago.
* Melpomene estatuaren iturria, Enrique Barrosen lana, Francisco Durriok Arriagaren monumentuan egindakoa ordezkatzeko asmoz egina. Uribitarte kalea eta Uribitarte pasealekuaren arteko elkargunean dago.

Fitxategi:Bilbao - Hotel Jardines de Albia 2.JPG|Husa Jardines Albia hotela
Fitxategi:Bilbao_-_Edificio_Albia.jpg|Albia eraikina
Fitxategi:Bilbao - Alameda Mazarredo 3.jpg|Uribitarteko erranpletako etxea
Fitxategi:Bilbao - Calle Uribitarte 10.jpg|Uribitarte kalea Isozaki Atearen gunetik igarotzean
Fitxategi:Bilbao - Calle Uribitarte 2.jpg|Melpomen estatua duen iturria, Enrique Barrosen lana

## Garraiobideak 
Bilboko Tranbiaren A linearen Pío Baroja geltokia eta Uribitarte geltokia.

## Kanpo estekak
Proiekzio (argipena)

**Proiekzio** hitzak adiera zenbait ditu:
* azalera batean zerbaiten irudikapen moduan,
** geometrian, proiekzio ortogonala;
** kartografian, proiekzio kartografikoa;
* oro har, zerbait aurreruntz bultzatu edo mugitzea ere adieraz dezake,
** proiekzio astrala;
** **proiekzioa**, geroari begira egiten den estimazio bat (ikus aurresana eta estrapolazioa);
* psikologian, proiekzioa, defentsa-mekanismoa da.
Poto

thumb|150px
**Poto** edo **potea** aho zabaleko ontzia da, gehienetan tapa batez ixten dena eta maiz elikagaiak kontserbatzeko erabiltzen dena.

## Kanpo estekak
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Aretxabaleta)

**Andre Mariaren Jasokundearen eliza** Gipuzkoako Aretxabaleta udalerriko eliza nagusia da. Herrigunean dago, Aretxabaletako udaletxearen eta Otalora jauregiaren artean.

## Historia 
### Bedarretako San Migel eliza 
Antzinako herriko eliza San Migeli sagaratua zegoen eta Bedarretan zegoen, Aretxabaletako iparraldeko sarreran. Gaur egun hilerria da. Eliza hartatik mantentzen den elementu bakarra atari erromaniko ikusgarria da. Usadioaren arabera, eskualde honetako tenplu kristau zaharrena omen zen.

### Andre Maria Jasokundearen eliza 
Gaur egungo elizaren kokalekua herriko bi familia nagusien arteko liskarren ondorioz dator. Bata, Otatzu dorretxeko Arratabetarrak, jatorriz Artabe baserrikoak, besteak Otalora dorretxeko Otaloratarrak. Bi familia boteretsu hauen jabetzakoak ziren Arratabe jauregia eta Otalora jauregiaren artean lekua zegoenez, bi eraikin hauen artean gaur egungo eliza eraikitzea adostu zuten.

XVI. mendean hasi zen eraikitzen eta XVII. mendean amaitu. Arrasateko San Frantzisko komentutik ekarritako harlanduz eraiki zen. Habearte bakarra dauka eta kainoi erdiko gangek eusten dute sabaia. Kanpandorrea mende bat beranduago altxatu zen Francisco de Echanove eta Martin de Carreraren proiektua oinarri hartuta. Dorreak oinarri karratua du eta bi aldetara erlojuak ditu.

Eraikinaren elementurik berriena ataria eta aurrealdeaz gain hegoaldeko horma ere artzen duen aterpea dira. Kalea baino beherago kokaturik dago eta maila gutxi batzuk jaitsi behar dira elizara sartzeko. Barnealdean Bedarretako eliza hartako kristoa eta Sailluente auzoko Ama Birjina daude.

## Iruditegia 

Irudi:Aretxabaleta - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 02.jpg|Aterpea.
Irudi:Aretxabaleta - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 15.jpg|Kanpaidorrea eta ataria.
Irudi:Aretxabaleta - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 14.jpg|Aldarea.
Irudi:Aretxabaleta - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 08.jpg|Korua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bidebarrietako Udal Liburutegia

**Bidebarrietako Udal Liburutegia** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen udal liburutegi bat da. Zazpikaleetako Bidebarrieta kalean dago, Arriaga antzokia eta Areatzako parketik oso hurbil.

Severino Atxukarro bilbotar arkitektoak estilo eklektikoan diseinatu zuen. Hasiera batean 1890an eraiki zenean "El Sitio" izeneko elkartearen egoitza izateko asmoz izan zen, Karlistaldietan Bilbo defendatu zutenen omenez, baina 1956an liburutegi bilakatu zen.

1983ko uholdeek asko kaltetu zuten, horregatik bost urtez itxia egon zen, azkenean 1988an berrireki zen.

Gaur egun, Bilboko udal liburutegi sareko liburutegi nagusia da. Bertan, liburutegi zerbitzuak eskaintzen  dira eta aldi berean, liburutegi sareko zerbitzu zentrala da, non hautaketa, erosketak, katalogazioa, zerbitzuen koordinazioa, etab. egiten diren.

## Argazki galeria 

Irudi:Bilbao Biblioteca de Bidebarrieta reading room.jpg|Irakurgela.
Irudi:Bilbao Biblioteca de Bidebarrieta staircase.jpg|Eskailerak.
Irudi:Bilbao Biblioteca de Bidebarrieta glass detail.jpg|Beiratea.
Irudi:Bilbao - Calle Bidebarrieta, Biblioteca Municipal de Bidebarrieta 2.jpg|Atea.
Irudi:Bilbao - Calle Bidebarrieta, Biblioteca Municipal de Bidebarrieta 3.jpg|Balkoiaren xehetasuna.
Irudi:Bidebarrieta 3-5 Udal Liburutegia Sarrera.jpg
Irudi:Bidebarrieta 3-5 Udal Liburutegia plaka.jpg
Irudi:Bidebarrieta 3-5 Udal Liburutegia.jpg
Irudi:Bidebarrieta 3-5.jpg

## Ikus gainera 
* Bilboko Udal Liburutegiak
* Bizkaiko Foru Liburutegia
* Deustuko Unibertsitateko liburutegia

## Kanpo estekak 
* Bilboko Udal Liburutegiak
* Bidebarrietako Liburutegiko Eusko Jaurlaritzako Liburutegi Zerbitzuko fitxa
Urkixo zumarkalea

**Urkixo zumarkalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da. Abando, Indautxu eta Basurtu auzoetan barna luzatzen da. Ekialdean, On Diego Lopez Haroko kale nagusian hasi eta mendebaldean San Mames estadioan amaitzen da.

Izena Mariano Luis Urkixoren omenez ezarria da.

## Eraikin eta plaza interesgarriak 
Urkixo zumarkalearen inguruan dauden eraikin eta plaza nabarmenak honako hauek dira:

* El Corte Inglés merkataritza-gunea.
* Jesusen Bihotza eliza.
* Coliseo Albia eraikina.
* Posta Bulego Nagusia.
* Arrikibar plaza.
* Arrikibar plazaren 2. zenbakiko eraikina.
* Bilboko Alondegia.
* Bizkaia plaza.
* Indautxu plaza.
* Indautxu garajea, 75. zenbakian.
* Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoa

Fitxategi:Bilbao - El Corte Inglés 3.jpg|El Corte Inglés merkataritza-gunea
Fitxategi:Bilbao - Sagrado Corazon 16.jpg|Jesusen Bihotza eliza
Fitxategi:Bilbao - Edificio de Correos y Telégrafos 2.jpg|Posta Bulego Nagusia
Fitxategi:Bilbao - Alhóndiga 02.jpg|Arrikibar plaza eta atzealdean Bilboko Alondegia
Fitxategi:Bilbao - Edificio Plaza Bizkaia (Oficinas del Gobierno Vasco) 2.jpg|Bizkaia plaza
Fitxategi:Bilbao - Plaza de Indautxu 1.jpg|Indautxu plaza
Fitxategi:Bilbao_-_Garaje_San_Mamés.jpg|Indautxu garajea
Fitxategi:Bilbao_-_Escuela_Técnica_Superior_de_Ingeniería_de_Bilbao_(ETSIB,_UPV-EHU),_Edificio_D_(1960).jpg|Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoa

## Kanpo estekak
Otalora dorretxea

**Otalora dorretxea** Gipuzkoako Aretxabaleta udalerriko Aozaratza auzoan dagoen dorretxe bat da. Hain zuzen ere, auzo horretara iritsi baina piska bat aurretik, errepidearen eskuinera dago. Ez da Aretxabaletako herrigunean dagoen izen berdineko Otalora jauregiarekin nahastu behar.

## Historia 
Otalora familiak bazituen harremanak Espainiako errege familiarekin eta Karlos I.ari eta haren seme Filipe II.ari emandako zerbitzuengatik Sancho de Otalora jaunari hainbat opari egin zizkioten, tartean Zeraingo Aizpeko burdin meategia eta Otaloran dorretxea eraikitzeko baimena. Erdi Aroan babes funtzioa galdu zuenean jauregi bihurtu zen.

Dorretxeak antzinako dotoretasun eta sendotasuna mantendu du: armarria, zelataleku errenazentista, teilatu bikaina, harginlana, ate eta leihoetako erremateak, gezi-leihoak eta abar. Euskadiko Kutxak erosi eta gaur egun Ikasbide erakundearen egoitza da, Ikasketa Koperatiboen Zentrua delakoa.

## Arkitektura 
Muino baten gainean dagoenez eraikinak bi alderdi ondo bereiziak ditu: alde batetik etxea eta bestetik babes dorrea.

Eraikinaren alde interesgarriena aurrealdea da. Erdi erdian, sarreraren gainean, Otalora eta Aiala-Galartza familien armarri handia dago. Eskuman, leihoaren azpian armarri inperiala ere badu, familiak zuen boterearen erakusgarri. Fatxadaren ezkerraldean dauden leihoak eta balkoiak fintasun handiko moldurez apainduta daude, pizkundeko estiloan. Balkoia inguratzen harlanduzko kasetoiak daude eta alboetan idulkia duten bi zutabe dotore ditu.

Hegoaldeko fatxadan solairu nagusian egurrezko korridore bikaina du, eraikinari jauregi itura ematen diona.

## Iruditegia 

Fitxategi:Aretxabaleta Otalora aldea 10 25 48 680000.jpeg|Otalorazelaitik
Fitxategi:Otalora dorretxea Aretxabaletan.jpg
Fitxategi:Otalora dorretxea eta Kurtzebarri.jpg|Otalora dorretxea, atzean Kurtzebarri mendia.
Fitxategi:Otalora dorretxea 2.jpg|Otalora dorretxea.
Fitxategi:Otalora dorretxea 3.jpg|Sarrerako armarria.
Fitxategi:Urkulu Aretxabaleta 03.jpg|Aretxabaleta-Urkulu bidegorritik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfonso Falero

**Alfonso Falero Folgoso** (Granada, 1959ko martxoaren 21a) espainiar orientalista da, Salamancako Unibertsitatean irakaslea dena. Niponologo ospetsua, Japoniako pentsamenduan, xintoismoan eta antzinako Japoniako historian aditua da.

## Lan nagusiak 
* *Aproximación a la cultura japonesa*
* *Aproximación al shintoísmo*
* *Ensayos de estética y hermenéutica: Kuki Shuzo*
* *Aproximación a la literatura clásica japonesa*
Guy Poulou

**Guy Poulou** (Ziburu, Lapurdi, 1940ko azaroaren 15a - Donibane Lohizune, 2021eko urriaren 30a) lanbidez dentista eta Ziburuko auzapeza izan zen.

## Biografia 
Guy Poulou, 2001az geroztik izan zen Ziburuko auzapez. 2002an eta 2008an UMPrekin irabazi zituen hauteskundeak, bietan lehen itzulian, baina tirabirak izan zituen alderdian, eta hurrengo udal bozetan UMPtik kanpoko zerrenda eskuindar bat aurkeztu zuen: Aupa Ziburu. Dentista izanik lanbidez, 2005era arte jardun zuen zeregin horretan; baita soldadutzan ere.

2014ko abenduaren 16an, Eneko Aldana Douat, Ziburu Biziko zerrenda buruak, herriko kontseiluan egindako galderari, mehatxuz erantzun zion Guy Poulou Ziburuko auzapezak. Abenduaren 26an, Ziburu Bizi alderdi abertzaleak «gogorki» gaitzetsi zituen Guy Poulouk esandakoak.

Eskuindar sutsua zen Poulou. Maiz izan dira kritikatuak Poulouren egin-moldeak. Batik bat, sumina piztu eta hautsak harrotu zituen auzapezak Ziburuko Kaskarotenea ikastolaren auzian hartutako jarrerak. Orduan Poulouk zaldu zuen, ez zela ikastolen kontra, baina nabarmendu zuen Ziburuko ikastolaren aferak ez zuela aterabiderik. 2012an sortu zuten ikastola, eta, handik bi urtera, hitzarmena ez zietela berrituko erabaki zuen Poulouk. Neurri gogorrak hartu zituen ikastolaren kontra: auzitara jo zuen orain dauden lur eremutik kanporatzeko, eta, azkena, argindarra kendu zien, zentroa hustu zezaten.

## Poulou familia 
Michel Poulou lehengusua alkate izan zen 1981etik 1989ra bitartean, eta Michelen aita eta Guyren osaba Jean Poulouk 1946-1971 eta 1977-1981 urteen artean agindu zuen Ziburun. Lehen Mundu Gerran hil zen haren aitona, Julien Poulou.

## Erreferentziak
IF Elfsborg

**IF Elfsborg** (izen osoa *Idrottsföreningen Elfsborg*) Suediako Borås hiriko futbol taldea da. Sei aldiz irabazi du Suediako liga eta hiru aldiz kopa. Bi Intertoto Kopa ere baditu palmaresean.

## Historia 
1904ko ekainaren 26an sortu zen *Borås Fotbollslag* izenarekin. Dena dela, kirol talde ugarik Borås izena zutenez 1906an *IF Elfsborg* izena eman zioten. 30. hamarkadan talde indartsua osatu zuen eta hiru liga irabazi zituen. Garai hartako Sven Jonasson aurrelariak 1934 eta 1938ko Munduko Txapelketak jokatu zituen Suediako selekzioarekin.

40. hamarkadan ere puntan egon ondoren 1954ean bigarren mailara jeitsi zen. 1960an 22 partidatatik 20 irabaziz berriz ere lehen mailara igo zen eta 1961ean laugarren liga eskuratu zuen. Sven Andreasson zuen entrenatzaile.

XXI mendea bikain hasi du dagoeneko bi liga eta hiru kopa irabaziz. Azken tituluak 2012ko liga eta 2014ko kopa dira. 2005ean Borås Arena estadioa estreinatu zuen. 2020an bigarren egin zuen Ligan.

## Palmaresa 
### Suedian: 10 
* Suediako Liga (6): 1936, 1939, 1940, 1961, 2006, 2012.
* Suediako Kopa (3): 2001, 2003, 2014.
* Suediako Superkopa (1): 2007.

### Nazioartean: 2 
* UEFA Intertoto Kopa (2): 1980, 2008.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Helsingborgs IF

**Helsingborgs IF** (izen osoa *Helsingborgs Idrottsförening*) Suediako Helsingborg hiriko futbol taldea da. 7 aldiz irabazi du Suediako liga eta 5 aldiz kopa.

## Historia 
1907an hiriko *Svithiod* eta *Stattena* taldeek bat egitean sortu zen. Taldearen "urrezko aroa" 1929ko txapelketarekin hasi zen. Lehen bi urtetako garaipenak ofizialak ez diren arren urte haietan Suediako talde onena bihurtu ziren 5 txapelketa eta kopa bat irabaziz.

1998an Åge Hareide entrenatzaile norvegiarra fitxatu zuen eta liga eta kopa bana eskuratu zituen ia sei hamarkada beranduago. 2006an Henrik Larsson entrenatzailea fitxatu zuen eta sasoi berri bati eman zion hasiera. Ordutik hiru kopa, liga bat eta bi superkopa lortu ditu. 2011ean urte bikaina izan zuen hiru txapelketak irabaziz, 2016an ordea maila galdu zuen. 2018an 2. maila irabazi eta maila gorenera itzuli da.

## Palmaresa 
### Suedian: 14 
* Suediako Liga (7): *1929**, *1930**, 1933, 1934, 1941, 1999, 2011.
** 1929 eta 1930ko ligak ez dira ofizialak.
* Suediako Kopa (5): 1941, 1998, 2006, 2010, 2011.
* Suediako Superkopa (2): 2011, 2012.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Otalora jauregia

**Otalora jauregia** Gipuzkoako Debagoiena eskualdeko Aretxabaleta udalerrian dagoen jauregi bat da. Herrigunean dago, Andre Mariaren Jasokundearen eliza eta Aretxabaletako udaletxearen alboan. Ez da udalerri berdineko Aozaratza auzoan dagoen Otalora dorretxearekin nahastu behar. Eraikinaren aurrealdean adierazten den bezala, 1746an eraikia izan zen, nahiz eta eskrituratua 1762ko otsailaren 9an izan zen.

## Historia 
Esan dugun bezala, eraikuntza 1762ko otsailaren 9an izan zen, Migel Antonio Otalora eta Frantzisko Etxanobe arkitektoaren izenean. Etxe horretan Tablas militarra bizi izan zen Concepción Otalorarekin bigarren ezkontzan ezkondu ondoren. Gerora, kultura etxea izan zen, ondoren Agustindarren moja komentuaren zati izatera igaro zen. Euskadiko Kutxak eraikina bere egoitza bat jartzeko erosi zuen. XX. mendean Manuel Urkola arkitektoaren agindupean, eraikina berritua izan zen.
 
## Estiloa 
Barroko estiloan eraikitako hiru solairuko eraikin dotorea da. Eraikuntza laukizuzena, arginlanez egindako hormak eta harlanduz indartutako izkinarriak ditu; gainontzekoa manposteria da. Teilatua lau uretara ematen du eta oso apaindutako hegatza erakusten du, Arratabe jauregiaren antzera. Atari nagusian, goialdeko bi solairuek zutabeek murritutako hiru arkudun leiho ditu. Leiho asko ditu eta hori eraikuntzaren beste ezaugarria da.

## Otalora lorategiko bainuetxea 
Otalora jauregiaren lorategietan zegoen *Manantial de la Heredad* izeneko iturburu sulfurosoko urak aprobetxatuz *Otalora lorategia* bainuetxea () 1866. urtean eraiki zen. Bainuetxe honetako bezero gehienak ere madrildarrak ziren, nobleak edo maila altukoak bereziki. 1896. urtean itxi zituen ateak.

Bainuetxearen eraikinak bi atal zituen. Iturburu azpian zegoena bainuak hartzeko erabiltzen zen eta haren gainean ostatua zegoen. 65 gela zituen eta kale nagusitik sartzen zen bertara. Bainuetxearen areto nagusia oso dotore apaindurik zegoen. Aisialdirako gunea izateaz gain bainua hartzeko kabinetarako pasabidea ere bazen.

## Iruditegia 

Irudi:Aretxabaleta 11a.JPG|Iparraldeko aurpegia.
Irudi:Otalora jauregia 2.jpg|Lorategira ematen duen hegoaldeko aurpegia.
Irudi:Otalora jauregiko atea.jpg|Ate nagusia.
Irudi:Otalorako urets iturburua.jpg|Otalorako urets iturburua.

## Bibliografia 
* Roke Aldabaldetreku: Casas solares de Guipúzcoa. Gipuzkoako Aurrezki Kutxa, 1979. ISBN:84-7231-501-0.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Gipuzkoako kultura ondasunak
* Gipuzkoako jauregi eta dorretxeen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Informazio turistikoa.
Herstura

**Herstura** edo **antsietatea** estres, arrisku edo ardura egoeretan pertsona batek duen erreakzio multzo bat da, bereziki urduritasuna, egonezina, baina baita ere erreakzio fisiko nabarmenak eragiten dituena, hala nola palpitazioak, goragalea, zefalea eta abar. Herstura gehiegizkoa denean, herstura-nahasmendu bilaka daiteke; horietako bat fobia izan daiteke. Herstura egoera bat gainditzeko, arnasketa ariketak, yoga eta meditazio teknikak balia daitezke.

## Sintomak 
Antsietatea patologiko bihurtzen denean, ondoeza nabarmena sortzen du ikuspuntu fisikotik zein, portaeraren eta psikologiaren ikuspuntutik. Artean hauek nabarmendu ditzakegu:

**Fisikoak**
* Begetatiboak: izerdi botatze, aho-lehortasun, zorabio, egongaiztasun.
* Neuromuskularrak: dardarizoak, muskulu tentsio, zefaleak, parestesiak.
* Kardiobaskularrak: pilpirak, takikardiak, min prekordial.
* Arnasketarenak: disnea.
* Digestiboak: goralarriak, oka egiteak, dispepsia, beherako, idorreria, aerofagia, meteorismo.
* Genitourinariak: gernu egite ugari, sexuaren inguruko arazoak.

**Psikologikoak eta portaerakok**
* Beldur antz, kezka.
* Itomen sentsazio.
* Kontrola galtzeko, erotzeko edo bertan hiltzeko beldur.
* Kontzentratzeko zailtasun, memoria galtzearen sentsazio.
* Ezinegon, haserrekortasun, urduritasun.
* Egoera zehatzak saihesteko portaerak.
* Psikomotor blokeo.
* Obsesioak edo konpultsioak.

## Ikus, gainera 
* Antsietate-depresio asaldura mistoa
* Antsietate-nahasmendu
* Depresio

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Antsietatea, Gizapedian.
* http://www.hikhasi.eus/Albistegia/20161116/estresari-eta-antsietateari-pilularik-gabe-aurre-egiten