Onintza Enbeita

**Onintza Enbeita Maguregi** (Muxika, Bizkaia, 1979ko maiatzaren 19a) bertsolaria, kazetaria, feminista eta politikaria da. Amaiur eta Euskal Herria Bildu koalizio abertzaleen ordezkaritzat, diputatu izan zen Espainiako Gorteetan 2012tik 2016ra. 2018ko Bizkaiko Bertsolari txapelduna izanik, txapel hori lortu duen lehen emakumezkoa.2024tik aurrera, gainera, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteko lehendakaritza taldeko kidea da. 2025ean Bizkaiko Bertsolari Txapelketan txapeldunorde izan zen, finaleko buruz burukoan puntu erdira geratu eta gero.

## Bizitza 
[thumb|260x260px|Onintza Enbeita, bere buruaren aurkezpena egiten, [Euskal Herriko Ahotsak|Ahotsak proiekturako.]]

Onintza Enbeita Muxikan jaio zen eta bertan bizi, bere gurasoak ere bertakoak izanik. Hiru ahizpa dira, bera gazteena.
[thumb|200px|ezkerrera|[Maitane Azurmendi ren ilustrazioa]]

### Ikasketak eta lana 
Euskal Herriko Unibertsitatean Kazetaritza ikasi eta gero, Euskal Kulturgintzaren Transmisioa (Mondragon Unibertsitatea) eta Agroekologia (UPV/EHU) graduondokoak ikasi zituen. Hainbat hedabideekin aritu izan da kolaborazioak egiten: Euskaldunon Egunkarian, Berrian, Argian, Busturialdeako Hitzan, AIZU! aldizkarian, Bizkaiko Hitzan, Matraka eta Frida aldizkarietan, Bizkaia irratian, Euskadi Irratian Euskal Telebistako Mihiluzen, Wazemanken, Gure Doinuaken besteak beste.

Labayru Ikastegian euskara klaseak ematen ibili izan da.

### Bertsolaria 
Bertsolaritzarekin lotura estua duen familian hazi zen eta bera ere bertsotan oso gazte hasi zen, 9 urte zituela hasi zen bertso eskolan eta 16 urterekin plazetan kantatzen. Garriko bertso-eskolako kidea izan zen.

2018an Bizkaiko Bertsolari Txapelketa irabazi zuen (843,5 puntu). Irabazten lehen emakumea izan zen.

### Politikaria 
Bere ibilbide politikoa Muxikan hasi zen, ANV alderdiarekin hango zinegotzia izan baitzen 2007 eta 2011 urteen artean. 2012 eta 2015 urteetan, Amaiur koalizioko diputatua izan zen Espainiako Diputatuen Kongresuan.

2015ean EH Bildurekin aurkeztu zen Bizkaitik Kongresurako zerrendaburu gisa. Bertan, abortuari buruzko legearen erreformari buruz ari zela, *coño* () esaten bigarren pertsona eta lehenengo emakumea izan zen. Zehazki, esaldi honetan: «*Señorías, en mi coño y en mi moño mando yo*» («Jaun-andreok, neure aluan eta neure mototsean neuk agintzen dut»). Horrek sareetan eta hedabideetan oihartzun handia piztu zuen.

### Bestelako proiektuak 
## Bestelako proiektuak 
Kazetaritzan eta iritzi-generoan ere aritu izan da, eta Berria egunkarian sinatutako iritzi artikuluak argitaratu ditu.

Telebistan, ETB1eko *Gure Doinuak* musika-saioaren aurkezlea izan da.

2018an, Mondragon korporazioarekin lotutako diziplina anitzeko proiektu kooperatiboan parte hartu zuen, *Humanity at Music* egitasmoan, bertsolarien parte-hartzea koordinatuz besteak beste.

Bertsolaritzari buruzko gogoeta eta sormen-lanetan ere agertu da: Uxue Alberdiren *Kontrako eztarritik* saiakera-liburuan, emakume bertsolari gisa izandako bizipenen inguruko testigantzak eskaini zituen.

2024tik aurrera, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteko lehendakaritza taldeko kidea da.

## Txapelketak 
* Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** 1992: finalista (13 urtetik beherakoen mailan)
** 1993: finalista (14 urtetik beherakoen mailan)
** 1994: finalista (15-18 urte artekoen mailan)
** 1995: finalista (15-16 urte artekoen mailan)
** 1996: finalista (16-17 urte artekoen mailan)
** 1997: finalista (17-18 urte artekoen mailan)
* 2006ko Busturialdeko Bertsolari Txapelketa: txapelduna
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
** **Txapelduna** (1): 2018
** Txapeldunordea (1): 2025
** Laugarren (2): 2010 eta 2016
** Bostgarren (5) 2006, 2008, 2012, 2021 eta 2023
** Seigarren (1): 2014
** Finalaurrekoak (4): 1998, 2000, 2002 eta 2004
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** Finalaurrekoak (2): 2009 eta 2022
** Kanporaketak (3): 2005, 2013 eta 2017

## Argitalpenak 
* *Gogoaren indarra,* Athletic fundazioarekin batera idatzitako liburua. 
* *Izurritea* (2021).
* *Bizitza baten txatalak*, 2025.

## Telebistako lanak 
* *Gure doinuak* (ETB1, 2018-2019. Aurkezlea)
* *Superra* (ETB1, 2026. Aktorea)

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Bertsolaritza
* Bertsolari Txapelketa Nagusia

## Kanpo estekak 
* Onintza Enbeita "Ahotsak.eus" atarian.
* Onintza Enbeita "Bertsolaritza eta generoa" mahai-inguruan
* EITB Bideoa: Puntuka ari denean puntua egiten ibiltzen da Onintza Enbeita!
* 11amaika TB Bideoa: Onintza Enbeita: "Feminismoan esparru babestuan ari zarela uste duzu, eta ez da horrela"
* Nahi gabe, Feli Madariaga bizitzeko modu baten bozeramaile bihurtu da Berria, 2025.11.21