Maria Bashir

[thumb|260px|[Maria Bashir Medill News Service saria hartzen Michelle Obama eta Hillary Clinton-ekin, 2011.03.07 (Argazkia: Roshan Nebhrajani)]]
**Maria Bashir**, persieraz, **ماریا بشیر**‎) (Herat, Afganistan, 1970) afganistandar emakumearen eskubideen alde lan egiten duen abokatua eta politikaria da. Afganistanen historiako lehen emakumezko fiskala izan zen, eta Herat probintziako fiskal nagusia izan zen 2009 eta 2014 bitartean. 2011n, Kemendun Emakumeen Nazioarteko Saria eman zioten.

Afganistango zerbitzu zibilean 15 urte baino gehiagoko esperientzia izan zuen (talibanek, polizia ustelek, heriotza-mehatxuek eta huts egindako hilketa-saiakerak jasan arren). Talibanen garaian lan egitea debekatu egin zioten, eta bere seme-alabak "legez kanpo" hezten eman zuen denbora, ezin baitzen etxetik atera, legez kontrakoa baitzen emakumeak gizonik gabe kalean ikustea. Ustelkeria eta emakumeen zapalkuntza erauzteko ikuspegi nagusiarekin, 2010ean 87 kasu ingurutan aritu zen.

Bere lana aitortuz, Estatu Batuetako Estatu Sailak Kemendun Emakumeen Nazioarteko Saria eman zion. Urtero ematen zaie sari hori lidergoa, adorea, buru-argitasuna eta besteengatik sakrifikatzeko gogoa erakutsi duten mundu osoko emakumeei, bereziki emakumeen eskubideen sustapena hobetzeko, askotan beren bizitzarako arriskuan baitaude. Bashir 2011n *Time 100*-en ere agertu zen, munduan eragin handiena duten 100 pertsonen urteko zerrendan, Time aldizkariak osatua. Mariak bi seme eta alaba bat izan ditu, eta irakasle partikularrekin ikasi behar izan dute etxean, batez ere Bashir-ek izan dituen etengabeko heriotza-mehatxuengatik, baina baita familiako gainerako kideenenak ere. Seme zaharrenak izebarekin (Mariaren ahizpa) ikasi zuen Alemanian. Fiskal nagusiak onespena eman zion azken horri, eta pozik agertu zen Nadia Anjuman poeta eta kazetariaren heriotzari buruzko ikerketan laguntzaile gisa egindako lanarekin; Bashirrek hilketa-karguak aurkeztu zituen Nadiaren senarraren aurka. Hilabete horren amaieran Herat utzi aurretik, estatuko fiskal nagusiak Bashir izendatu zuen Herat probintziako fiskal nagusi. 

## Afganistango konstituzio berriaren kritikak 
Garai hartako Estatu Batuetako gobernuak ongi hartu zuen Bashir-en izendapena, Talibanen Gobernuaren ondoren herrialdearen mendebaldean izandako aurrerapen garrantzitsu gisa. Condoleezza Rice Estatu Batuetako orduko estatu-idazkariak Bashir Washingtonera gonbidatu zuen aurrerapena ohoratzeko. Bashir, ordea, kritikoa izan zen, eta esan zuen konstituzio berriak emakumeei eskubide berberak ematen zizkien arren, epaile asko artean Sharia Lege zaharraren mende zeudela. Emakumeen askatasun faltak bere bikoteak aukeratu behar dituela esan ondoren, nahiz eta gizonak adulterioz epaitu ez, emakumeak antzeko karguen izenean lapidatuta hil egiten dituztela gaineratu zuen. Dibortzio-prozesu etengabeaz eta senarrek seme-alaben zaintza lortzeko moduaz hitz egitean, emakumeek hori baino suizidioa nahiago zutela esan zuen.
* 2011n Time aldizkarian 75. postua munduko 100 pertsona garrantzitsuenetan 
* 2015ean Jewels of Muslim Worlds Award (Mundu musulmanaren bitxien saria) 

## Afganistango Emakumeen Unitaterako Erakundea 
Mariak ***Afghan Women Unity Organization*** AWUO (Afganistango Emakumeen Unitaterako Erakundea) erakundea sortu zuen 2016. urtean. Irabazi-asmorik gabeko erakundea da, eta emakumeen eta haien eskubideen jabekuntzaren alde borroka egiten du, emakumeentzako lanpostuak eta bizibideak sortu, emakumeen aurkako indarkeria murriztu eta emakumeen eskubideak defendatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak