Lydia Delicado Moratalla

**Lydia Delicado Moratalla**  (Alacant, 1980ko martxoaren 8a) Alacanteko Unibertsitateko Genero Diziplinarteko Ikasketetan doktorea eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakaslea da.

## Bizitza 
Geografian lizentziatua da Alacanteko Unibertsitatean. Valentzieraz, gaztelaniaz eta ingelesez hitz egiten du.

### Lan ibilbidea 
Lydia Delicado Moratalla ikertzailea eta Giza Zientzien eta Hezkuntzaren Departamentuko irakaslea da Nafarroako Unibertsitate Publikoan (NUP), eta I-COMMUNITAS Gizarte Ikerketa Aurreraturako Institutuko idazkaria ere bada.

Genero Diziplinarteko Ikasketetan doktorea, Irakaskuntza Masterra eta Geografian lizentziaduna da Alacanteko Unibertsitatean (UA). Hirigintza, Paisaia eta Ingurumena Kudeatzeko graduondokoa egin zuen Universitat Oberta de Catalunyan (UOC). Prostituzioari eta Pornografiari buruzko Nazioarteko Ikasketa Sarearen (RAIEPP) idazkaria da. Espainiako Geografia Elkarteko (AGE) kidea da.

Bere ikerketa-ildoak Ikasketa Feministak eta Emakumeenak, Giza Geografia eta Emakume eta Gizonen arteko Berdintasunerako Hezkuntza (Hezkidetza) dira. 

Ikertzaile nagusia izan da "Pornografiaren erronkak gizarte digitalean". NUPeko "*Los retos de la pornografía en la sociedad digital. Propuestas didácticas para abordar sus problemáticas en las aulas de ciencias sociales y humanas de educación superior*" ("Gizarte eta giza zientzietako goi-mailako geletan haien arazoei heltzeko proposamen didaktikoak") (2023-2024). Ikertzaile bisitaria izan da Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Goreneko (IESA-CSIC) Ikasketa Sozial Aurreratuen Institutuan 2023an; eta ikertzailea Granadako Unibertsitatea buru duen “*Emakumeen Eskubideak Gizarte Digitalean”* proiektuan (2020-2022). REDGEN Gizarte Zientzien Didaktikako kidea da, eta kanpo-ikertzailea UAko IGE Taldean, Berdintasuneko, Generoko eta Hezkuntzako Ikerketan.

2018an Valentziako Unibertsitate Publikoen Sareak ematen duen Genero Ikasketen Doktoretza tesi onenaren “*Presen Sáez de Descatllar”* Saria irabazi zuen. Tesiaren izenburua: ”*Desde la esclavitud de mujeres negro africanas a la prostitución nigeriana en Alicante. Una geografía feminista (siglos XVI-XXI)”.* (“Afrikako emakume beltzen esklabotzatik Nigeriako prostituziora, Alacanten. Geografia feminista bat (XVI-XXI. mendeak)”).

Horrez gain, *Gender, Place and Culture, a Journal of Feminist Geography*, Geografia Feministako aldizkari entzutetsueneko ikertzaile gisa ere saria jaso zuen.  

Hona hemen adituak pornografiari buruz egindako ikerketetan aztertu dituen ildoetako batzuk:  

Pornografian, sexualitatearen gaineko gidoia oso errotuta dago ideologia patriarkalean, non gizonek kontrolatzen duten sexu harremana, maskulinitatearen ikuspegi oso estereotipatu batetik. Gizonen eta emakumeen arteko sexualitatea modu jakin batean agertzen da: gizonek emakumeei egiten dieten zerbaiten moduan; andreak ez dira protagonistak, eta berteen nahiak asetzeko objektu gisa erabiltzen dituzte. Jipoitu egiten dituzte, ez dute mugarik jartzen, eta jarrera pasiboetan ageri dira, gizonek proposatzen dituzten praktikei ezetz esateko gaitasunik gabe.   

Pornografiaren puntu arazotsuetako bat berekin daraman «bortxaketaren laudorioa» dela dio, eta hori sexu-panpinen eta haien inguruan eraikitzen diren agertoki jakin batzuen erabileran ikusten da, gero sare sozialetan partekatzeko.  

Lydia Delicadoren arabera, teoria feministatik sexu panpinei «panpina robotiko pornografiko» deitu beharko litzaieke, jarraitzen duten helburuagatik eta kanon estetikoagatik. Izan ere, produktu horiekin batera doazen diskurtsoen ondorioz handitu da auziaren problematika.  «Sex dollen testuinguruan erabiltzen ari den hizkuntzaren bitartez, paralelismo sinboliko eta diskurtsibo bat ezartzen da, plano berean kokatzen dituena emakume bat eta modu hipper errealistan erreplikatzen duen objektu bat. Emakumeak eta panpinak trukagarriak izan daitezkeela hautemateko modu hori, hau da, emakumeak objektuen mailan egon daitezkeela eta objektuak gizakien mailan egon daitezkeela, oso kezkagarria eta problematikoa baita», azaldu du Delicadok.    «Arazo gehien sortzen dituen beste puntuetako bat bortxaketaren goraipamena da, panpina horien erabileran eta kontsumitzaileak pornografian sortzen ari diren agertokietan ikusten dena. Eszena sortzeko pentsamendu-zama oso bat erabiltzeaz gain, ondoren beren artean partekatu eta ospatu egiten dute», azpimarratu du geografoak.    Gainera, horri guztiari emozioetatik, mutualitatetik eta elkarrekikotasunetik deskonektatutako eredu batean oinarritutako nortasun sexualaren eraikuntza gehitu beharko litzaioke. «Beste arazo handi bat da emakumeak sexu-kosifikaziotik abiatuta gutxiagotzea, hau da, emakumeak kontzeptualizatzea erabiltzen den lurralde bat bagina bezala, intimitate-espazio batean kontrolpean dagoen lurralde bat bagina bezala» Lydia Delicadok azpimarratu du esku-hartze bat egin behar dela, eta “sarbidea erregulatzeaz gain”, “eduki jakin baten debekua eta jazarpena” ere ezarri behar direla. Industria pornografikoak hedapen pribilegio bat du: emakumeen eta haurren kontrako indarkeria ekintzak egin ditzakete. Andre horiek jipoitzen dituztenean, iletik tiraka lurretik herrestaka ibiltzen dituztenean edo lurraren eta paretaren kontra botatzen dituztenean, dena grabatzen dute, eta egiatan gertatzen da. Gainera, hertsadura ekonomikoko sistema bat dago, emakumeek praktika jakin batzuk onar ditzaten: produktoreek proposatutako praktikak onartzen dituzten emakumeek diru gehiago jasotzen dute.    “ pornografiatik kanpo debekatuta dagoen hori, emakumeen kontrako indarkeria alegia, pornografian gertatzen dela, eta grabatu eta monetizatu egiten da.”  

Hogeita hamar bat ikerketa-lan feminista argitaratu ditu aldizkari akademikoetan eta Espainiako eta nazioarteko liburuetan.

Asfixia, adibidez, tortura instrumentuekin edo haiek gabe, anitz zabaldu da pornografia digitalean, eta praktika hori desiragarria balitz bezala barneratzen du jendeak, normala den zerbait balitz bezala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak