open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maria Antònia Martí

**Maria Antònia Martí Antonin** **(Toni Martí**) Bartzelonako unibertsitateko hizkuntzalari katalan bat da, bertan *Hizkuntzalaritza orokorra eta Filologia katalana* saileko irakasle katedraduna da eta Lengoaia eta Konputazioa Zentroko zuzendaria (CLiC - Centre de Llenguatge i Computació). Enpresa hori hizkuntza-baliabideen ingeniaritzan aritzen da Bartzelonako Parke Zientifikoan.

Gaur egun Hizkuntzalaritza Konputazionaleko irakaslea da. UOCeko irakasle kolaboratzailea ere izan da baita irakaskuntzarako hainbat materialen egile eta koordinatzailea ere unibertsitate horretako Filologia Katalanezko ikasketetan. Hizkuntzaren prozesamenduan egiten du ikerketa, baita hizkuntz ezagutzaren modelizazio konputazionalean, informazioaren erauzketan eta hizkuntzaren ingeniaritzarako baliabideen garapenean.

## Ibilbidea 
Filologia erromanikoan lizentziatu zen hizkuntza hispaniarren espezialitatean 1973an, eta 1988an doktore titulua lortu zuen geroago Teresa Cabréren zuzendaritzapean izenburu hau zuen tesia defendatu zuenean: "Processament informatic del llenguatge: un sistema d'analisi morfologica per ordinador" (Hizkuntzaren prozesamendu informatikoa: konputagailu bidezko analizatzaile morfologikoa).

Ikerketa taldeak sortu eta sustatu ditu, filologian eta hizkuntzaren prozesamenduan, Hizkuntzalaritza konputazionalean, Hizkuntzalaritza enpirikoan eta Corpus Hizkuntzalaritzan.

Lortu dituen zientzia-lorpenak bere argitalpenetan islatzen dira, ikerketa-proiektuetan (askotan estatu eta nazioarteko mailako partzuergo zabaletan parte hartzen), eta zuzendu dituen 12 doktoretza-tesietan.

Komunitate zientifikoaren eraikuntzan egin dituen ekarpen nagusiak hauek dira:

* CLiC - Centre de Llenguatge i Computació zentroaren sorkuntza eta zuzendaritza
* SEPLN sozietate zientifikoaren lehendakaria 1990tik 1996raino.

## Sariak 
* 2000: "Emprenedors 2000" saria, CIDEM, Generalitat de Cataluña. Proiektua: Scriptum.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Donostiako Informatika Fakultatea
* Ixa Taldea
* HiTZ zentroa
* Arantza Diaz de Ilarraza Sanchez
* Eneko Agirre
* Xabier Arregi
* Kepa Sarasola
* Itziar Aduriz

## Kanpo loturak 
* M. Antonia Martí webgune pertsonala Bartzelonako Unibertsitatearen webean.
* Maria Antonia Martí Antonin Kataluniako Ikerketaren Atarian (portalrecerca.csuc.cat).
Jailton Nunes de Oliveira

**Jailton Nunes de Oliveira** (1974ko urtarrilaren 30a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka.

## Kanpo estekak 
*
Chay Hews

**Chay Hews** (1976ko irailaren 30a - ) Australiako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka.

## Kanpo loturak 
*
Tomohiro Wanami

**Tomohiro Wanami** (, 1980ko apirilaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare, Consadole Sapporo eta Vissel Kobe.

## Kanpo loturak 
*
Lorrie Moore

**Lorrie Moore** (jaiotzez **Marie Lorena Moore**; 1957ko urtarrilaren 13a) AEBko idazlea da, ezaguna batez ere bere umorezko istorio laburrengatik.

## Liburuak 
### Istorio laburrak 
* 1985 – *Self-Help*;
* 1990 – *Like Life*;
* 1998 – *Birds of America*;
* 2008 – *The Collected Stories*;
* 2014 – *Bark*;

### Eleberriak 
* 1986 – *Anagrams*;
* 1994 – *Who Will Run the Frog Hospital?*;
* 2009 – *A Gate at the Stairs*;

### Umeentzako liburuak 
* 1987 – *The Forgotten Helper*;

### Fikzioz kanpo 
* 2018 – *See What Can Be Done*;

## Kanpo loturak 
*Nola erdietsi idazle izatea* istorio laburrak (1985) https://istoriolaburrak.blogspot.com/2019/01/18-nola-erdietsi-idazle-izatea.html#more
Yuichi Mizutani

**Yuichi Mizutani** (, 1980ko maiatzaren 26a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare, Avispa Fukuoka eta Kyoto Sanga FC.

## Kanpo loturak 
*
Isaac Rosa

**Isaac Rosa Camacho** (Sevilla, 1974) Espainiako idazlea da.

## Liburuak 
### Eleberriak 
* *El ruido del mundo [Extremadura 1936]. El gabinete de moscas de la mierda* (1999, Universitas Editorial). José Israel García Vázquez-ekin batera idatzia.
* *La malamemoria* (1999, Del Oeste Ediciones).
* *El vano ayer* (2004, Seix Barral).
* *¡Otra maldita novela sobre la guerra civil!* (2007, Seix Barral), *La malamemoria* liburuaren berredizioa (1999).
* *El país del miedo* (2008, Seix Barral)
* *La mano invisible* (2011, Seix Barral)
* *La habitación oscura* (2013, Seix Barral)
* *Feliz final* (2018, Seix Barral)

### Komikia 
* *Aquí vivió: Historia de un desahucio* (ilustratzailea, Cristina Bueno) (2016, Nube de Tinta)
* *Tu futuro empieza aquí* (ilustratzailea, Mikko) (2017, Nube de Tinta)

### Bestelakoak 
* *Adiós muchachos* (1998, antzerkia)
* *Kosovo. La coartada humanitaria: antecedentes y evolución* (2001, Ediciones Vosa, saiakera). Aleksandar Vuksanovic-ekin eta Pedro López Arriba-ekin batera idatzia.

## Kanpo loturak 
Azken deia (La última llamada): https://istoriolaburrak.blogspot.com/2016/08/azkendeia-isaacrosa-orduhorretan.html#more
Kazuhiko Tanabe

**Kazuhiko Tanabe** (, 1981eko ekainaren 3a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.

## Kanpo estekak 
*
Hitoshi Matsushima

**Hitoshi Matsushima** (, 1980ko apirilaren 30a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta Ventforet Kofu.

## Kanpo estekak 
*
Jo Kanazawa

**Jo Kanazawa** (, 1976ko uztailaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta FC Tokyo.

## Kanpo estekak 
*
Yuji Miyahara

**Yuji Miyahara** (, 1980ko uztailaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight, Avispa Fukuoka eta Sagan Tosu.

## Kanpo loturak 
*
Tsuyoshi Tanikawa

**Tsuyoshi Tanikawa** (, 1980ko apirilaren 25a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse, Ventforet Kofu eta Mito HollyHock.

## Kanpo loturak 
*
Hideaki Tominaga

**Hideaki Tominaga** (, 1976ko abuztuaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight eta Yokohama FC.

## Kanpo estekak 
*
Sidiclei de Souza

**Sidiclei de Souza** (1972ko maiatzaren 13a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Sanga FC, Vissel Kobe eta Gamba Osaka.

## Kanpo estekak 
*
Paulo Magino

**Paulo Magino** (1979ko ekainaren 23a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.

## Kanpo estekak 
*
Makoto Atsuta

**Makoto Atsuta** (, 1976ko irailaren 16a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga eta Albirex Niigata.

## Kanpo estekak 
*
Daisuke Saito (1980)

**Daisuke Saito** (, 1980ko abuztuaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Sanga FC, Vegalta Sendai eta Tokushima Vortis.

## Kanpo estekak 
*
José Ilson dos Santos

**José Ilson dos Santos**, ***Taílson*** (1975eko azaroaren 28a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka, SC Braga eta KSC Lokeren.

## Kanpo estekak 
*
Luizinho Vieira

**Luiz Henrique Vieira**, ***Luizinho Vieira*** (1972ko otsailaren 4a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo estekak 
*
Cnoc Meadha

**Cnoc Meadha**, Irlandako Galway hiriaren ekialdean eta Tuam udalerriaren mendebaldean dagoen muino bat da.

## Kanpo estekak
Renmore

**Renmore**, , Irlandako Galway hiriko auzo bat da. Hiriaren erdigunetik 2 kilometro inguru ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Yoshiki Okamura

**Yoshiki Okamura** (, 1977ko martxoaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo loturak 
*
Shin Asahina

**Shin Asahina** (, 1976ko abuztuaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka eta Sagan Tosu.

## Kanpo estekak 
*
Yutaka Takahashi

**Yutaka Takahashi** (, 1980ko irailaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima, Roasso Kumamoto, Avispa Fukuoka eta Kamatamare Sanuki.

## Kanpo loturak 
*
Tsutomu Fujihara

**Tsutomu Fujihara** (, 1980ko urriaren 3a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Osaka eta Liztorra Fukuoka taldeetan.

## Kanpo estekak 
*
Kohei Miyazaki

**Kohei Miyazaki** (, 1981eko otsailaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima, Avispa Fukuoka, Montedio Yamagata eta Tokushima Vortis.

## Kanpo estekak 
*
Takashi Takusagawa

**Takashi Takusagawa** (, 1981eko otsailaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka eta Shonan Bellmare.

## Kanpo loturak 
*
Ranielli José Cechinato

**Ranielli José Cechinato** (1970eko abenduaren 19a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Palmeiras eta Santos.

## Kanpo estekak 
*
André Luiz de Souza Silva

**André Luiz de Souza Silva** (1974ko irailaren 17a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo eta Kyoto Purple Sanga.

## Kanpo estekak 
*
Ippei Saga

**Ippei Saga** (, 1980ko maiatzaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo eta Montedio Yamagata.

## Kanpo estekak 
*
Valdinei Rocha de Oliveira

**Valdinei Rocha de Oliveira**, ***Dinei*** (1971ko urriaren 27a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo.

## Kanpo loturak 
*
Roberto de Assis Moreira

**Roberto de Assis Moreira** (1971ko urtarrilaren 10a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Grêmio, FC Sion eta Vasco da Gama.

## Kanpo estekak 
*
Yoshihito Yamaji

**Yoshihito Yamaji** (, 1971ko urtarrilaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.

## Kanpo loturak 
*
Yu Kawamura

**Yu Kawamura** (, 1980ko abenduaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo, Mito HollyHock eta Avispa Fukuoka.

## Kanpo loturak 
*
Koji Nakajima

**Koji Nakajima** (, 1977ko abuztuaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai, JEF United Chiba eta Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak 
*
Nixon Perea

**Nixon Perea Mosquera** (1973ko abuztuaren 15a - ) Kolonbiako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Atlético Nacional, Independiente Santa Fe eta Vegalta Sendai.

## Kanpo estekak 
*
Tetsu Takahashi

**Tetsu Takahashi** (, 1979ko abuztuaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Montedio Yamagata.

## Kanpo loturak 
*
Jun Kokubo

**Jun Kokubo** (, 1980ko irailaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Montedio Yamagata eta Thespa Kusatsu.

## Kanpo estekak 
*
Okuribito

***Okuribito*** (japonieraz **おくりびと**) 2008ko Yōjirō Takita japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

Ingelesez besteko film onenaren Oscar saria eskuratu zuen.

## Sinopsia 
Daigo Kobayashi, desegin den orkestra bateko biolontxelo-jotzailea, lanik gabe eta itxaropen gutxirekin nora ezean gelditu da. Hori dela eta, bere jaioterrira itzultzea erabakitzen du, emaztearekin batera. Bertan ehorzle bezala aurkitzen du lana: gorpuak prestatzen ditu, hilkutxan jartzen ditu, eta ahalik eta hoberen bidaltzen ditu beste mundura. Nahiz eta bere emazteak eta auzotarrek lana gustokoa ez izan, Daigok bere bizitzari falta zitzaion txinparta aurkituko du heriotz-erritu honetan.

## Aktoreak 
* Masahiro Motoki: Daigo Kobayashi
* Ryōko Hirosue: Mika Kobayashi
* Kazuko Yoshiyuki: Tsuyako Yamashita
* Tsutomu Yamazaki: Shōei Sasaki,
* Kimiko Yo: Yuriko Uemura
* Takashi Sasano: Shōkichi Hirata
* Tetta Sugimoto: Yamashita
* Toru Minegishi: Toshiki Kobayashi, Daigoren aita

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Balaenoptera omurai

***Balaenoptera omurai*** oso gutxi ezagutzen dugun zere espezie bat da. Bere deskripzio formalaren aurretik askotan agertzen zen *Balaenoptera edeni* espeziearen bertsio nano gisa. Izena Hideo Omura japoniar zetologoaren omenez darama.

Deskribapena 2003an egin zuen *Nature* aldizkarian japoniar zientzialari talde batek. Bederatzi aleren DNA mitokondriala eta morfologia aztertuta determinatu zuten beste espezie bat zela. Beranduago aurkitutako beste ale batzuen genetikak demostratu du espezie ezberdina direla eta zereen eboluzioan bereizitako lehen espezieetako bat dela. Baliteke balea urdinaren ahaide gertukoa izatea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Off-topic

***Off topic*** edo ***off-topic***, ingelesetik zuzenean jasotako mailegua, Interneteko komunikazioen testuinguruetan egiten den digresioari esaten zaio. posta zerrendetan, foroetan, sare sozialetan, wikietan, etab., esaten da ekarpen bat **off-topic** dagoela komunikazioaren ildo nagusiari eusten ez badio.

Off-topic mezuekin behin eta berriro beste erabiltzaileak molestatzen ibiltzen direnei, troll izendatu ohi dira.

Izan ere, badaude Internetan hainbat toki non edozertaz edozer esan daitekeen, baina foro batzuk gai jakin batzuk jorratzeko sortuak dira eta netiketak eskatzen du gai nagusietatik gehiegi ez urruntzea, gehiegitan ez urruntzea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Netiketa
* Troll

## Kanpo estekak 
*  NewsReaders.com: Getting Started: Netiquette
*  Netiquette of sending
*  Off Topic Forum
Jan Veenhof

**Jan Veenhof** (1969ko urtarrilaren 28a - ) Herbehereetako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Groningen eta Omiya Ardija.

## Kanpo estekak 
*
Jeroen Boere

**Jeroen Willem Boere** (1967ko azaroaren 18a - 2007ko abuztuaren 16a) Herbehereetako futbolaria izan zen.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roda JC, West Ham United eta Omiya Ardija.

## Kanpo estekak 
*
Mark Burke

**Mark Stephen Burke** (Solihull, 1969ko otsailaren 12a - ) Ingalaterrako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Middlesbrough, Wolverhampton Wanderers eta Omiya Ardija.

## Kanpo estekak 
*
Taisuke Hiramoto

**Taisuke Hiramoto** (, 1974ko azaroaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.

## Kanpo loturak 
*
Kazushi Isoyama

**Kazushi Isoyama** (, 1975eko urtarrilaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija, Consadole Sapporo eta Mito HollyHock.

## Kanpo estekak 
*
Hiromitsu Horiike

**Hiromitsu Horiike** (, 1971ko maiatzaren 24a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo estekak 
*
Wagner Pereira Cardozo

**Wagner Pereira Cardozo**, ***Amaral*** (1966ko urriaren 16a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo eta Shonan Bellmare.

## Kanpo loturak 
*
Toru Kaburagi

**Toru Kaburagi** (, 1976ko apirilaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo eta Albirex Niigata.

## Kanpo loturak 
*
Kamikos

**Kamikos **(Antzinako grezieraz Κἀμικος) sikanotar hiri bat zen, Kokalo erregearen egoitza. Elezaharraren arabera, Dedalok ostatu hartu zuen Kretatik ihes egitean, eta Kokaloren alabak Minos hil zuten.

Diodoro Sikuloren arabera, Kamikos oraindik existitzen zen Lehen Gerra Punikoan Akragasko frouriona izanik.

Ikerlari batzuek Kamikos identifikatu dute Sant'Angelo Muxaroko hondakin prehelenikoekin, Agrigentoko probintzian. Beste batzuen ustez, Sciacca udalerrian zegoen (ikusi Monte Kronioko haitzuloak) edota Caltabellottan, guztiak Agrigentoko probintzian

## Historia 
Herodotok dio Kamikos hiria kretarren setioa jasan zuela irlatik etorri zirenean Minosen heriotzatik mendekua hartzeko. Bost urteko gerra luze baten ondoren, eta minoikoek ezin zutenez hiria hartu, borroka utzi zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Camico, in Treccani.it–Enciclopedie on line, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 15 marzo 2011. Kontsultatutako URL 2019.02.12
Eiji Takada

**Eiji Takada** (, 1974ko urriaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale.

## Kanpo estekak 
*
Tamotsu Komatsuzaki

**Tamotsu Komatsuzaki** (, 1970eko uztailaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale, Consadole Sapporo eta Yokohama FC.

## Kanpo loturak 
*
Livonir Ruschel

**Livonir Ruschel**, ***Tuto*** (1979ko uztailaren 2a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale, Urawa Reds, Omiya Ardija eta Shonan Bellmare.

## Kanpo estekak 
*
Antony (Kornualles)

**Antony**, , Ingalaterrako Kornualles konderriaren kostaldeko parrokia zibil eta herri bat da.

## Kanpo estekak
Tetsuya Oishi

**Tetsuya Oishi** (, 1979ko azaroaren 26a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak 
*
Boslowick

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko Falmouth udalerriaren mendebaldean dagoen auzune bat da.

## Kanpo estekak
Ricardo Frederico Rodrigues Antunes

**Ricardo Frederico Rodrigues Antunes**, ***Cadu*** (1974ko urtarrilaren 1a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale.

## Kanpo estekak 
*
Botusfleming

'*** edo **Botus Fleming*', , Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.

## Kanpo estekak
Makoto Kaneko

**Makoto Kaneko** (, 1975eko abenduaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.

## Kanpo estekak 
*
Ryugo Okamoto

**Ryugo Okamoto** (, 1973ko abenduaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.

## Kanpo estekak 
*
Yusaku Tanioku

**Yusaku Tanioku** (, 1978ko urriaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Tokushima Vortis.

## Kanpo loturak 
*
Yoshio Kitajima

**Yoshio Kitajima** (, 1975eko urriaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock, Ventforet Kofu eta Shonan Bellmare.

## Kanpo loturak 
*
Masatoshi Matsuda

**Masatoshi Matsuda** (, 1980ko irailaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo, Montedio Yamagata eta Kyoto Purple Sanga.

## Kanpo estekak 
*
Sérgio Ricardo de Jesus Vertello

**Sérgio Ricardo de Jesus Vertello** (1975eko irailaren 19a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Avispa Fukuoka.

## Kanpo estekak 
*
Koichi Kidera

**Koichi Kidera** (, 1972ko apirilaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak 
*
Carlyon Bay

'''''', , Ingalaterrako Kornualles konderriko badia eta hiru hondartzez osatutako etxalde bat da.

## Kanpo estekak
Teruki Tabata

**Teruki Tabata** (, 1979ko apirilaren 16a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.

## Kanpo loturak 
*
Riki Takasaki

**Riki Takasaki** (, 1970eko uztailaren 11 - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu, Kashima Antlers eta Oita Trinita.

## Kanpo estekak 
*
Shin Nakamura

**Shin Nakamura** (, 1974ko maiatzaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu eta Vegalta Sendai.

## Kanpo estekak 
*
Chycoose

'***, , **Point**, **Penpol** (kornubieraz: **Pen Pol**) edo **Penpol Creek*', Ingalaterrako Kornualles konderriko kostaldeko etxalde bat da.

## Kanpo estekak
Kenji Koyama

**Kenji Koyama** (, 1972ko irailaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Yokohama FC.

## Kanpo estekak 
*
Takayuki Tateishi

**Takayuki Tateishi** (, 1969ko uztailaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.

## Kanpo loturak 
*
Connor Downs

'''''', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da, Gwinear–Gwithian parrokia zibilean.

## Kanpo estekak
Will Robson Emilio Andrade

**Will Robson Emilio Andrade** (1973ko abenduaren 15a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita, Consadole Sapporo eta Yokohama F. Marinos.

## Kanpo loturak 
*
Taketo Shiokawa

**Taketo Shiokawa** (, 1977ko abenduaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale eta Yokohama F. Marinos.

## Kanpo loturak 
*
Koichi Sekimoto

**Koichi Sekimoto** (, 1978ko maiatzaren 23a - 2016ko urtarrilaren 23a) Japoniako futbolaria izan zen.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.

## Kanpo estekak 
*
Laonastes aenigmamus

***Laonastes aenigmamus*** edo **kha-nyou** () Laoseko Khammouan eskualdean bizi den karraskari bat da. Espeziea lehenengo aldiz 2005ean deskribatu zuen Paulina Jenkinsen taldeak, eta pentsatu zuten hain zela ezberdina ezen Laonastidae izeneko familia berezitu bat behar zuela. Bertan zegoen genero bakarra *Laonastes* izango litzateke.

2006an Mary Dawsonek sailkapen hau kritikatu zuen, eta proposatu zuen genero hau Diatomyidae familiaren parte zela, orain dela 11 milioi urte desagertu zela uste zen familia. Lazaro efektua jasan duen taxoi bat litzateke, beraz.

Arratoi handi batenitxura du, baina isatsa katagorri baten antzekoa da. Bere burezurra oso ezberdina da, beste animaliengandik bereizten duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alex (1976)

**Alex** (1976ko apirilaren 20a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.

## Kanpo estekak 
*
Motoki Kawasaki

**Motoki Kawasaki** (, 1979ko otsailaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita, Gamba Osaka eta Sagan Tosu.

## Kanpo estekak 
*
Norio Murata

**Norio Murata** (, 1976ko otsailaren 7a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Mito HollyHock.

## Kanpo estekak 
*
Yoshinori Hyodo

**Yoshinori Hyodo** (, 1979ko irailaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Ehime FC.

## Kanpo loturak 
*
Fabiano Cezar Viegas

**Fabiano Cezar Viegas** (1975eko abuztuaren 4a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Vegalta Sendai.

## Kanpo estekak 
*
Jun Uchida

**Jun Uchida** (, 1977ko urriaren 14a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Albirex Niigata.

## Kanpo estekak 
*
Yuichi Nemoto

**Yuichi Nemoto** (, 1981eko uztailaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Oita Trinita.

## Kanpo loturak 
*
Rungwecebus kipunji

***Rungwecebus kipunji*** edo **kipunji** Cercopithecidae familiako tximino bat da. Tanzaniako goi-ordokietako basoetan bizi dira. Dei egiteko modu berezi bat du, bere ahaiderik gertukoenengandik bereizten laguntzen duena, *Lophocebus albigena* eta *Lophocebus aterrimus*. Hasiera batean *Lophocebus* generoaren barruan sailkatzen bazen ere, beranduago genero berezia eman zitzaion, *Rungwecebus*.

2003ko abenduan eta 2004ko uztailean espedizio ezberdinek aurkitu zuten modu independentean, 1984an *Cercopithecus solatus* aurkitu zenetik deskribatutako tximino bakarra. *Papio*tik gertuago dago *Lophocebus*etik baino.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ovidiu Burcă

**Ovidiu Burcă** (1980ko martxoaren 16a - ) Errumaniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara eta Ventforet Kofu.

## Kanpo estekak 
*
Hirotaka Kobayashi

**Hirotaka Kobayashi** (, 1981eko uztailaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.

## Kanpo estekak 
*
Saša Drakulić

**Saša Drakulić** (; 1972ko abuztuaren 28a - ) Serbiako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Belgradeko Izar Gorria eta Kashiwa Reysol.

## Kanpo estekak 
*
Shinya Ichikawa

**Shinya Ichikawa** (, 1982ko urtarrilaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.

## Kanpo estekak 
*
Kenta Shimizu

**Kenta Shimizu** (, 1981eko irailaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol, Montedio Yamagata eta Kamatamare Sanuki.

## Kanpo estekak 
*
Tetsuya Yamazaki

**Tetsuya Yamazaki** (, 1978ko uztailaren 25a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Cerezo Osaka.

## Kanpo loturak 
*
Mitsuhiro Toda

**Mitsuhiro Toda** (, 1977ko irailaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo eta Shimizu S-Pulse.

## Kanpo estekak 
*
Arata Kasagi

**Arata Kasagi** (, 1980ko ekainaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo loturak 
*
Yoshinari Takagi

**Yoshinari Takagi** (, 1979ko maiatzaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy eta Nagoya Grampus.

## Kanpo loturak 
*
Shinya Osada

**Shinya Osada** (, 1980ko irailaren 26a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki.

## Kanpo estekak 
*
Kyohei Noda

**Kyohei Noda** (, 1981eko urriaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy eta FC Gifu.

## Kanpo estekak 
*
Silva Jose Reinaldo Fernandes

**Silva Jose Reinaldo Fernandes** (1976ko abenduaren 28a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare eta Verdy Kawasaki.

## Kanpo estekak 
*
José Pedro Santos

**José Pedro Santos**, ***Pedrinho*** (1976ko irailaren 6a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale.

## Kanpo estekak 
*
Takumi Watanabe

**Takumi Watanabe** (, 1982ko martxoaren 15a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale, Montedio Yamagata.

## Kanpo loturak 
*
Alex Sandro Santana de Oliveira

**Alex Sandro Santana de Oliveira**, ***Paulo Isidoro*** (1973ko urriaren 30a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Palmeiras, Internacional eta Cruzeiro.

## Kanpo estekak 
*
Raúl Maldonado

**Raúl Horacio Maldonado** (Córdoba, 1975eko martxoaren 11 - ) Argentinako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos.

## Kanpo estekak 
*
Yohei Kurakawa

**Yohei Kurakawa** (, 1977ko abuztuaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos eta Kashiwa Reysol.

## Kanpo loturak 
*
Keisuke Ota

**Keisuke Ota** (, 1981eko uztailaren 23a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse, Kashiwa Reysol eta JEF United Chiba.

## Kanpo estekak 
*
Stuart Thurgood

**Stuart Anthony Thurgood** (1981eko azaroaren 4a - ) Ingalaterrako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.

## Kanpo estekak 
*
Naoya Saeki

**Naoya Saeki** (, 1977ko abenduaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata, Vissel Kobe eta Omiya Ardija.

## Kanpo estekak 
*
Tomoaki Seino

**Tomoaki Seino** (, 1981eko irailaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Consadole Sapporo.

## Kanpo loturak 
*
Shingo Kumabayashi

**Shingo Kumabayashi** (, 1981eko ekainaren 23a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare eta Yokohama F. Marinos.

## Kanpo estekak 
*
Yusuke Yoshizaki

**Yusuke Yoshizaki** (, 1981eko ekainaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak 
*
Romildo Santos Rosa

**Romildo Santos Rosa** (1973ko urriaren 25a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight.

## Kanpo estekak 
*
Ryoji Ujihara

**Ryoji Ujihara** (, 1981eko maiatzaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight, Albirex Niigata eta Thespa Kusatsu.

## Kanpo estekak 
*
Taisei Fujita

**Taisei Fujita** (, 1982ko urtarrilaren 31 - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight, FC Tokyo eta Tokyo Verdy.

## Kanpo estekak 
*
Edinho Baiano

**Edinho Baiano** (1967ko uztailaren 27a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.

## Kanpo estekak 
*
Arno van Zwam

**Arno van Zwam** (1969ko irailaren 16a - ) Herbehereetako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata.

## Kanpo loturak 
*
Masato Kawaguchi

**Masato Kawaguchi** (, 1981eko ekainaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga eta Albirex Niigata.

## Kanpo estekak 
*
Hideaki Ueno

**Hideaki Ueno** (, 1981eko maiatzaren 31 - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Sanga FC eta Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak 
*
Edi Andradina

**Edi Carlo Dias Marçal Asts**, ***Edi Andradina*** (1974ko irailaren 13a - ) Brasilgo futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka eta Oita Trinita.

## Kanpo estekak 
*
Precious (filma)

***Precious*** (''Precious: Based on the Novel 'Push' by Sapphire* bezala ere ezaguna) 2009ko Lee Daniels estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Sapphire idazlearen 1996ko *Push'' eleberrian oinarritzen da.

2009ko Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen, non Ikusleen Saria, Drama onenaren Epaimahaiaren Saria, eta Mo'Nique aktorearentzat Epaimahaiaren Sari Berezia irabazi zituen. Cannesko Zinemaldian, Torontoko Zinemaldian eta Donostiako Zinemaldian ere eman zen, Toronto eta Donostian Ikusleen Saria eskuratu zuelarik. Oscar Sarietan zei izendapen jaso zituen, bi sari irabaziz: Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Mo'Nique).

## Sinopsia 
Filma 1987. urtean dago girotua eta Claireece "Precious" Jonesen istorioa kontatzen digu; inork beretzat nahiko ez lukeen giroan jaio eta bizi den 16 urteko neskatila. Bere aita absenteak bigarren aldiz utzi du haurdun, eta etxean, saminez beterik dagoen amaren esklaboa da ia-ia, eta harengandik etengabeko abusu fisikoak eta emozionalak jasaten ditu. Neskatilaren institutuan kaosa da jabe, baina bigarren hezkuntza amaitzen ari da, emaitza onekin eta sekretu ulertezin batekin: ez daki irakurtzen ezta idazten ere.

## Aktoreak 
* Gabourey Sidibe: Claireece "Precious" Jones
* Mo'Nique: Mary Lee Johnston
* Paula Patton: Ms. Blu Rain
* Mariah Carey: Ms. Weiss
* Lenny Kravitz: John McFadden erizaina
* Sherri Shepherd: Lisa
* Barret Helms: Tom Cruise, Preciousen irudimenezko mutilaguna
* Nealla Gordon: Mrs. Sondra Lichtenstein
* Stephanie Andujar: Rita Romero
* Chyna Layne: Rhonda Patrice Johnson
* Amina Robinson: Jermaine Hicks
* Xosha Roquemore: Jo Ann
* Aunt Dot: Toosie
* Angelic Zambrana: Consuelo
* Quishay Powell: Mongo
* Grace Hightower: Gizarte langilea
* Kimberly Russell: Katherine
* Bill Sage: Mr. Wicher

Sapphire idazlea cameo batean agertzen da.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Satoshi Nakayama

**Satoshi Nakayama** (, 1981eko azaroaren 7a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka eta Nagoya Grampus Eight.

## Kanpo estekak 
*
Naoki Mori (1977)

**Naoki Mori** (, 1977ko azaroaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Mito HollyHock.

## Kanpo estekak 
*
Toshiaki Haji

**Toshiaki Haji** (, 1978ko abuztuaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka, Tokushima Vortis eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak 
*
Amaragain kalea (Donostia)

**Amaragain** kalea Donostiako (Gipuzkoa) kalea da, Amara auzokoa.

San Roke kalea hasten den lekuan (Amara kalearekin elkartzen den gunean) du hasiera, eta maldan gorako ibilbidea du, irteerarik gabeko bi adar paralelotan.

## Kanpo estekak
Beloka pasealekua

**Beloka pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Aiete auzoan dagoen pasealeku bat da. San Roke kalearen erdialdean hasi eta, Basoerdi parkea inguratzen duen ibilbide bihurgunetsu baten ondoren, San Roke kalearen hasiera eta Lazkano pasealekua elkartzen diren inguruan amaitzen da.

Garai batean, *Beloka* izeneako jauregi itxurako etxe karratu handi bat zegoen inguru horretan (SUMMA Aldapeta ikastetxearen parean), eta hortik datorkio pasealekuari izena.

## Kanpo estekak
Altxuene bidea

**Altxuene bidea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Aiete auzoan dagoen bide bat da. Beloka pasealekuan hasi eta San Roke kalean amaitzen da.

## Kanpo estekak
Lazkano pasealekua (Donostia)

**Lazkano pasealekua** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Aiete auzoan dagoen pasealeku bat da. San Roke kalearen, Aiete pasealekuaren eta Aldapetaren elkargunean hasi eta Pio Baroja pasealekuaren eta Izostegi pasealekuaren elkargunean amaitzen da.

Garai batean, gaurko pasealekuaren hasieran zegoen baserri batetik datorkio izena.

## Kanpo estekak
Amara Zaharreko udal pilotalekua

**Amara Zaharreko udal pilotalekua** Donostiako Amara kalean kokatutako pilotalekua da. Arroka kaleko pilotalekua eraitsi zenetik, auzoko pilotaleku bakarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arroka kaleko pilotalekua

**Arroka kaleko pilotalekua** Donostiako Arroka kalean kokatutako pilotalekua izan zen. 2017an eraitsi egin zen, auzoak izandako zaharberritze prozesuaren barnean, ika-mika eta guzti.

## Iruditegia 

Irudi:Arroka kaleko pilotalekua.JPG|Arroka kaleko pilotalekua
Irudi:Arroka kalea 0001.JPG|Pilotalekuaren ezker paretaren atzealdea
Irudi:Mikel laboa graffiti amara zaharra 01.JPG|Pilotalekuaren ezker paretaren atzealdeko irudia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sanchez Toca kalea (Donostia)

**Sanchez Toca kalea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Amaran dago, Artzain Onaren katedralaren atzealdean, Hondarribia eta Urbieta kaleen artean

## Kaleak 
Sanchez Toca kalearen inguruan honako kale hauek daude:

* Errege Katolikoen kalea (Donostia)
* Hondarribia kalea (Donostia)
* Prim kalea (Donostia)
* Urbieta kalea (Donostia)
* Urdaneta kalea (Donostia)

## Kanpo estekak
Santiago Apostoluaren parrokia (Donostia)

**Santiago Apostoluaren parrokia** Gipuzkoako Donostia hiriko eliza bat da. Amara Zaharrean dago, Amara kalean.

## Kanpo estekak
Lazaro Betaniakoa

**Lazaro Betaniakoa** (— "Jainkoa da ene laguntza" izenaren latinizazioa) San Joanen Ebanjelioan (), Jesusen laguna izan zen, Marta eta Maria Betaniakoaren anaia. Jesusek piztu zuen hil ondoko laugarren egunean. Geroago Marseillako lehen apezpikua izan omen zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna of the North

270px|eskuinera|thumb|Anna of the North, 2018an.
**Anna Lotterud**, izen artistikoa **Anna of the North** duena (Gjøvik, 1989ko ekainaren 8a) abeslari eta kantautore norvegiarra da. Elektropop estiloa jorratzen du eta ingelesez abesten du.

## Biografia 
Anna Lotterud Gjøvik hirian jaio zen, Oslotik gertu iparraldera kokaturik dagoena. Diseinu grafiko ikasketak egin zituen eta Melbournera joan zen ikasketekin jarraitzera. Australian zegoela Brady Daniell-Smith musika ekoizle zeelandaberritarra ezaugutu zuen. 2016an "The Dreamer" eta "Baby" singleak atera zituen eta Kygo DJ norvegiarrarekin Europan zehar kontzertu bira egin zuen. Handik gutxira "Us" eta "Oslo" single berriak atera zituen.

2017 urteko maiatzean bere orain arteko disko luze bakarra argitaratu zuen, *Lovers* izena duena. The Late Show with Stephen Colbert telesaioan azaldu zen Tyler, The Creatorrekin batera gonbidatu gisa.

2017an bertan bere abesti ezagunenen bertsio akustikoak atera zituen, *Someone*, *Us*, *Sway* eta *Baby* abestiak besteak beste. 2018an cover batzuk ere ezarri zituen interneten, *Nothing Compares 2 U* adibidez.

2019an "Leaning on myself" singlea atera zuen, *Dream Girl* izeneko disko berriaren aurrekari.

## Diskografia 
* *Lovers* (2017)
* *Dream Girl* (2019)

## Erreferentziak
Lazedemon

**Lazedemon** (, *Lakedaímōn*), greziar mitologiaren arabera, Zeus eta Taigeteren semea izan zen. Eurotasen alaba Espartarekin ezkondu zen, eta Eurotasek bere erreinua utzi zion Lazedemoni. Erreinuko biztanleek lazedemoniar izena hartu zuten eta herrialdeko hiriburuak emaztearen izena, Esparta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scafell Pike

**Scafell Pike** ( edo  ahoskatua) Ingalaterrako Lake District eskualdeko mendia da, 978 metro dituena. Eskualdeko eta Ingalaterra osoko mendirik altuena da.

Ordoviziar garaiko arroka igneoz egina, tontorra arrokaz estalirik dago.

## Ikuspegia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scafell

**Scafell** ( edo  ahoskatua) edo **Sca Fell**, lehen **Scawfell** deitua, Ingalaterrako Lake District eskualdeko mendia da, 964 metroko altuera duena. Eskualdeko eta Ingalaterra osoko bigarren mendirik altuena da, aurrean Scafell Pike izanda.

Tontorrean cairn bat du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Franz Reichelt

**Franz Karl Reichelt** (; Wegstädtl, Austria-Hungariako Inperioa, 1878ko urriaren 16a - Paris, 1912ko otsailaren 4a), **Henry François Reichelt** bezala ere ezaguna, franko-austriar jostuna izan zen.

## Bere asmakizuna 
1900ean Parisen errotu zen eta 1911n frantziar nazionalitatea lortu zuen. Frantzian ospe handiko jostuna zen Reichelt, Leonardo da Vinciren diseinuei jarraiki, eta aurreko saiakera batzuk huts egin ondoren, leku batetik salto egin eta astiro-astiro lurrera jaistea ahalbidetuko zion paraxut antzeko bat asmatu zuenean.

Bere asmakizuna frogatzeko, lehenbizi, Eiffel dorrearen gainetik, garai hartan munduko egiturarik altuenetik, jaurti zuen panpina erabili zuen. Panpinak lurra jo zuen, baina Reicheltek argudiatu zuen panpina bat izateagatik ez zuela besoak irekitzeko aukerarik.

Orduan, berak asmakizuna probatzea erabaki zuen. Eiffel dorreko agintariek ukatu egin zioten, Reicheltek Poliziaren baimen berezia behar zuela esanez. Bitxiki, Poliziak baimen hori eman zuen, baina, lehenago, Eiffel dorreko agintariek inolako erantzukizunik gabe uzten zieten agiri bat sinatu arazi zioten, asmakizunak huts egiten bazuen.

## Heriotza 
1912ko otsailaren 4an, goizez, hainbat ikusle eta polizia-agente zeuden bilduta dorrearen oinean. Gainera, gutxienez bi kamera erabiliz filmatzeko ekipo bat prest zegoen.

Reichelt, goitik behera, zalantzak izan zituen salto egin baino lehen. Azkenean egin zuen. Bortizki erori zen, eta zulo handi bat utzi zuen lurrean.

Joko bat, antzezlan bat eta bere bizitza kontatzen duen film labur bat inspiratu zituen Reicheltek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lake District

**Lake District**, **the Lakes** edo **Lakeland** ere deitua, Ipar-mendebaldeko Ingalaterrako eskualde menditsua da. Bere aintzira, baso eta mendiei () esker, oporrak pasatzeko leku ospetsu bilakatu zen. 1951n bertan Lake District Parke Nazionala eratu zuten, 2.362 kilometro koadro dituena. 2017an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Eskualdea Cumbria konderriaren barnean dago eta bertan herrialde osoko mendirik altuena (Scafell Pike), aintzirarik handiena (Wast Water) eta sakonena (Windermere) daude.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rubén Ramos

**Rubén Ramos Antón** (Zaragoza, 1972) Aragoiko kazetaria eta idazlea da. Aragoieraz eta gaztelaniaz idazten du.

## Biografia 
Zaragozan jaioa Euskal Herriko Unibertsitatean kazetaritza ikasi zuen. 1993tik Nogará-Religada Kultura Elkartearen partaidea da. Aragoiera txikitatik ezagutzen du, Huescako Sant Chorche herrian eta Sobrarbe lurraldean ikasia.. Doktoreago tesia Zaragozako Unibertsitatean aurkeztu zuen, 2016an: *La segunda piel. Tecnología, hábitos culturales y jóvenes aragoneses en la era digital*.

## Obra 
Aragoieraz zein gaztelaniaz liburu, artikulu eta lan ugari argitaratu du. Prentsan hedabide desberdinetan idatzi du: *Siete de Aragón* (aldizkari horren koordinatzailea izan da), *Diario de Bolsillo de Zaragoza*, *Trébede* eta *O Espiello* (Nogará-Religada elkartearen aldizkaria). Irratian ere kolaboratu du, batez ere Zaragozako Ebro Irratian non *O Mirallo* saioa eraman du.

### Liburuak 
### Gastelaziaz 
* *El aragonesismo en la transición*, Carlos Serrano Lacarrarekin batera. Bi liburuki. Zaragoza: Rolde de Estudios Aragoneses, 2002-2003.  eta  hurrenez hurren.
* *La selección aragonesa de fútbol*, Rafael Rojasen liburua. Rubén Ramosek liburuan kolaboratu zuen. .

### Aragoieraz 
* *Bidas Crebazadas* (eleberria). Aragoiko Gobernua. . Arnal Cavero saria 2006.
* ''En l'altro canto d'a güega'' (eleberria), Arnal Cavero saria 2008.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :[Egilearen lanak Dialnet(https://eu.wikipedia.org/wiki/Dialnet) webgunean.]
* :Idazlearen biografia aragoieraz.
2019ko Arabako Bertsolari Txapelketa

[260px|eskuinera|thumb|[Dulantziko finalerdia.]]
**2019ko Arabako Bertsolari Txapelketa** urte honetako otsailaren 9a eta martxoaren 30a bitartean jokatu zen. Arabako Bertsolari Txapelketa honetan, 27 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 5 kanporaketa, 3 final laurden, 2 finalaurreko eta finala jokatu ziren. Finala Gasteizko Principal antzokian izan zen eta Iñaki Viñasprek bere aurreneko txapela jantzi zuen.. Lierni Altunak jantzi zion txapela.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arabako Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak 
* Bertsozale.eus, Arabako txapelketa.
Alejandro Fernández

**Alejandro Fernández Abarca** (Guadalajara, Jalisco, Mexiko, 1971ko apirilaren 24a ) ranchera estiloko kantaria da. Haren aita Vicente Fernández ere abeslaria da.

## Diskografia
Alfonso Iglesias asturierazko komiki saria

**Alfonso Iglesias asturierazko komiki saria** 2009tik Asturiasko Printzerriko Gobernu Kontseiluaren Hezkuntza, Kultura eta Kirola sailak urtero ematen duen saria da. Sariaren helburua hizkuntza horretan gazteen intereseko argitalpenak indartzea da. Saria 3000 eurokoa da.

## Irabazleak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beethoven (filma)

***Beethoven***, 1992ko Brian Levant estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Charles Grodin, Bonnie Hunt, Dean Jones, Oliver Platt eta Stanley Tucci aktoreek antzeztu zuten.

Arrakasta izan zuenez, batez ere haur ikuslegoari dagokionez, jarraipen ugari izan zituen: ''Beethoven's 2nd* (1993), *Beethoven's 3rd* (2000), *Beethoven's 4th* (2001), *Beethoven's 5th* (2003) eta *Beethoven's Big Break* (2008), *Beethoven's Christmas Adventure * (2011) eta *Beethoven's Treasure Tail* (2014), bai eta *izen bereko marrazki bizidun telesaila'' (1994-1995) ere.

## Argumentua 
Beethoven, San Bernanrdo txakur gaixoa bera zegoen abere denda ohostu duen lapur tañde baten hatzaparretatik ihes egin du. Gaur osoa zaborrontzi hotz eta heze batean igaro ondoren bere ametsetako etxean esnatu berri da: lorategi handi bat eta haurrak dituen familia baten etxebizitza zoragarria.

## Aktoreak 
* Charles Grodin: George Newton
* Bonnie Hunt: Alice Newton
* Dean Jones: Herman Varnick doktorea
* Nicholle Tom: Ryce Newton
* Christopher Castile: Ted Newton
* Sarah Rose Karr: Emily Newton
* Oliver Platt: Harvey
* Stanley Tucci: Vernon
* David Duchovny: Brad
* Patricia Heaton: Brie
* Laurel Cronin: Devonia Peet
* Nancy Fish as Miss Grundel
* Joseph Gordon-Levitt: 1. ikaslea
* Richard Portnow: Ammo Gun Salesman (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ezaugarri organoleptiko

**Ezaugarri organoleptikoak** materiak oro har dituen ezaugarri fisikoen deskribapenen multzoa dira, hala nola zaporea, testura, usaina, kolorea. Sentsazio horiek guztiek sentsazio atsegina edo desatsegina sortzen dute.

Elikagai baten ezaugarri organoleptikoak zentzumen-organoek hautematen dituztenak dira, hala nola kolorea, usaina, zaporea edo testura.

Batzuetan, propietate horiek erabiltzen dira elikagai freskoa deskonposatu baten bereizteko. Zenbait jatetxetan edo elikagaien negozioetan, osagai edo produktuak detektatzeko propietate hauek erabiltzen dira. Oliba-olio birjinaren dastatzean edo analisi sentsorialean ere kalifikatzen da. Emaitza horren arabera, oliba-olio birjinak estra kalifikazioa jaso dezake edo, alderantziz, zuzeneko kontsumorako baztertu eta findegietara bidali.

## Kanpo estekak
Helvellyn

**Helvellyn** ( ahoskatua) Ingalaterrako Lake District eskualdeko mendia da, bere mendilerroko tontorrik altuena dena. Eskualdeko eta Ingalaterra osoko hirugarren mendirik altuena da, aurrean Scafell Pike eta Sca Fell izanda.

Antzinako sumendi baten galdara da, glaziazioan glaziarrek higatu zutena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oindo

**Oindo** edo **Onddo** Gipuzkoako ipar-ekialdeko 781 metroko mendi bat da. Adarra-Mandoegiko mendilerroan dago, Adarra eta Zaburu artean. Eteneta mendi-lepoak banatzen du Adarratik eta Otsolepok Zaburutik.

* Hegoaldeko egiturak laukizuzen itxura du eta 10,50 eta 12,50 metroko neurriak ditu kanpoaldetik. Perimetroan 1 eta 1,20 metro arteko zabalerako eta metro erdiko altuerako irtengune bat dago. Bere barrualdean, egitura osoa inguratuz, irtengunearen zabalera eta altuera berdineko lubaki bat dago.
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Adarra-Mandoegiko mendilerroa
* Bigarren Karlistaldia

## Kanpo estekak 
* Onddo *luberri.net* webgunean
* "Elezahar askoren gordeleku isila": Besabi, Eteneta, Onddo, Adarra, Aballarri eta Onddi lotzen dituen ibilbide zirkularra (*Berria.eus*)
*  "*Las ruinas de Onddo (Onyo)*" artikulua (*Leitzaran.net*)
Sennen

'***,  edo **Sen Senana*', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.

## Kanpo estekak
Carla Medina

**Carla Rubí Medina Villarreal** (Monterrey, Mexiko, 1984ko ekainaren 29a) mexikar telebista aurkezle, abeslari eta aktorea da. Disney Channel telebista kateko *Zapping Zone* saioaren aurkezlea izateagatik eta *Disney Planet* minisailean parte hartzeagatik ospetsua da.

## Telebistako saioak 
* *Zapping Zone*, 2002-2012
* *Violetta*, 2012-2015
Sennen Cove

**Sennen Cove**, , Ingalaterrako Kornualles konderriaren mendebaldeko muturrean dagoen kostaldeko herri bat da.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Sennen Cove Beach 6.jpg|Hondarra Sennen Cove hondartzan
Fitxategi:Sennen Cove Beach 2.jpg|Sennen Kobako hondartzaren ondoan dauden mendiak
Fitxategi:Sennen Cove Beach 7.jpg|Olatuak Sennen Cove hondartzan
Fitxategi:Sennen Cove Beach 1.jpg|Eszena ederra Sennen Cove hondartzan
Fitxategi:Sennen Cove Beach 4.jpg|Haur txikia Sennen Cove hondartzan
Fitxategi:Sennen Cove Beach 5.jpg|Sennen Cove hondartza
Fitxategi:Walking along Sennen Beach in Cornwall.jpg|Cornwall-eko Sennen hondartzan paseatzen
Fitxategi:Surfers in sea at Sennen.jpg|Surfers Sennen itsasoan
Fitxategi:Surfer Coming from Sea Sennen Cornwall.jpg|Surflaria Sea Sennen Cornwalletik dator

## Kanpo estekak
Yohei Taniike

**Yohei Taniike** (, 1977ko apirilaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe eta Tokushima Vortis.

## Kanpo loturak 
*
Kunie Kitamoto

**Kunie Kitamoto** (, 1981eko irailaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.

## Kanpo estekak 
*
Takehito Shigehara

**Takehito Shigehara** (, 1981eko urriaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe, Kawasaki Frontale eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak 
*
Yasuaki Oshima

**Yasuaki Oshima** (, 1981eko irailaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokushima Vortis eta Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo loturak 
*
Fumiya Iwamaru

**Fumiya Iwamaru** (, 1981eko abenduaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe, Yokohama FC eta Roasso Kumamoto.

## Kanpo estekak 
*
Kyohei Yamagata

**Kyohei Yamagata** (, 1981eko irailaren 7a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima eta Avispa Fukuoka.

## Kanpo estekak 
*
Yuki Matsushita

**Yuki Matsushita** (, 1981eko abenduaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima, Avispa Fukuoka eta Thespakusatsu Gunma.

## Kanpo loturak 
*