open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Newcastle

**Newcastle** hauetako bat izan daiteke:
* Newcastle upon Tyne, Ingalaterrako hiria eta metropolia.
* Newcastle-under-Lyme, Staffordshireko hiria, Ingalaterran.
* Newcastle (Hegoaldeko Gales Berria), Australiako hiria eta portua.

## Ameriketako Estatu Batuak 
*New Castle (Alabama), Jefferson konderria
*Newcastle (Kalifornia), Placer konderria
*New Castle (Colorado), Garfield konderria
*New Castle (Delaware), New Castle konderria
*New Castle konderria (Delaware), hiru konderrietatik iparraldeen dagoena
*New Castle Hundred, 
*New Castle (Indiana),Henry konderria
*Webster City (Iowa), lehenago Newcastle zen
*New Castle (Kentucky), Henry konderria
*Newcastle (Maine), Lincoln konderria
*Newcastle (Nebraska), Dixon konderria
*Newcastle Udalerria (Dixon konderria, Nebraska), Dixon konderria
*New Castle (New Hampshire), Rockingham konderria
*New Cassel (New York), Nassau konderria
*New Castle (New York), Westchester konderria
*New Castle (Ohio), Belmont konderria
*Newcastle (Ohio), Coshocton konderria
*Newcastle Township (Coshocton konderria, Ohio), Coshocton konderria
*Newcastle (Oklahoma), McClain konderria
*New Castle (Pennsylvania), Lawrence konderria
*New Castle Northwest (Pennsylvania), Lawrence konderria
*New Castle Township (Pennsylvania), Schuylkill konderria
*South New Castle (Pennsylvania), Lawrence konderria
*Newcastle (Texas), Young konderria
*Newcastle (Utah), Iron konderria
*New Castle (Virginia), Craig konderria
*Newcastle (Washington), King konderria
*New Cassel (Wisconsin), Fond du Lac konderria
*Newcastle (Wyoming), Weston konderria
Liangping konderria

**Liangping Konderria** (梁平县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 880.000 biztanle bizi ziren 1.890 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 466 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Sichuan probintzia iparraldean, Wanzhou Barrutia ekialdean, Dianjiang Konderria hego-mendebaldean, eta Zhong Konderria hego-ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Liangpingeko gobernuaren webgunea.
Qijiang konderria

**Qijiang Konderria** (綦江县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 950.000 biztanle bizi ziren 2.182 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 435 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Banan Barrutia iparraldean, Wansheng Barrutia ekialdean, Jiangjin Barrutia mendebaldean, eta Guizhou probintzia hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Qijiang Konderriko gobernuaren webgunea.
Rongchang konderria

**Rongchang Konderria** (荣昌县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 820.000 biztanle bizi ziren 1.079 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 760 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Sichuan probintzia mendebalde eta hegoaldean, Dazu Konderria iparraldean, eta Yongchuan Barrutia ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Rongchang Konderriko gobernuaren webgunea.
Tongliang konderria

**Tongliang Konderria** (铜梁县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 800.000 biztanle bizi ziren 1.342 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 596 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Tongnan Konderria ipar-mendebaldean, Hechuan Barrutia ipar-ekialdean, Bishan Konderria ekialdean, Yongchuan Barrutia hegoaldean, Dazu Konderria hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Tongliang Konderriko gobernuaren webgunea.
Tongnan konderria

**Tongnan Konderria** (潼南县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 910.000 biztanle bizi ziren 1.585 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 574 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Sichuan probintzia iparralde eta mendebaldean, Hechuan Barrutia ekialdean, Tongliang Konderria hego-ekialdean, eta Dazu Konderria hegoaldean.

## Ekonomia 
Chongqing hiriko nekazal guneko zati izan arren, Tongnan konderrian, industrialde handi bat dago.

## Garraioa 
Chengdu eta Chongqing arteko burdinbideak Tongnan zeharkatzen du eta bi hiri hauek batzen dituen trenak geltokia dauka bertan.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Tongnan Konderriko gobernuaren webgunea.
*  Tongnan konderriaren airetiko ikuspegia (2005ean).
Wulong konderria

**Wulong Konderria** (武隆县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 400.000 biztanle bizi ziren 2.872 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 139 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Fuling Barrutia ipar-mendebaldean, Fengdu Konderria iparraldean, Pengshui Miao eta Tujia Konderri autonomoa ekialdean, Guizhou probintzia hegoaldean, eta Nanchuan Barrutia hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Wulong Konderriko gobernuaren webgunea.
Wushan konderria

**Wushan Konderria** (巫山县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 600.000 biztanle bizi ziren 2.958 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 203 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Hubei probintzia ekialde eta hegoaldean, Wuxi Konderria ipar-mendebaldean, eta Fengjie Konderria mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Wushan Konderriko gobernuaren webgunea.
Wuxi konderria

**Wuxi Konderria** (巫溪县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 520.000 biztanle bizi ziren 4.030 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 129 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Hubei probintzia ipar-ekialdean, Shaanxi probintzia iparraldean, Chengkou Konderria ipar-mendebaldean, Kai Konderria mendebaldean, Yunyang Konderria hego-mendebaldean, Fengjie Konderria hegoaldean, eta Wushan Konderria hego-ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Wuxi Konderriko gobernuaren webgunea.
58 Konkordia

**58 Konkordia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 58. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Lutherrek aurkitu zuen 1860ko martxoak 24an, Alemaniako Düsseldorf hiritik.

Gerriko nagusiko Hirayama asteroide familia txiki baina ondo definitu bat osatzen du, Eguzkitik 2,7 eta 2,75 unitate astronomikoko distantziara. Familia honetako kideek, 4 eta 6º arteko inklinazioa dute. Diferentzia txikiak baino ez daude C klasekoak diren hiru kide nagusien espektroen artean. Konkordiaren diametroa, 104 kilometrokoa da.

## Kanpo estekak
Zhong konderria

**Zhong Konderria** (忠县 txinera sinplifikatuz; Zhōng Xiàn pinyineraz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 970.000 biztanle bizi ziren 2.184 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 444 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Liangping Konderria ipar-mendebaldean, Wanzhou Barrutia ipar-ekialdean, Shizhu Tujia Konderri autonomoa hego-ekialdean, Fengdu Konderria hegoaldean, eta Dianjiang Konderria hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Zhong Konderriko gobernuaren webgunea.
Amodio Ganbera

**Amodio Ganbera** () Angeluko auzoa eta hondartza da, bertako haitzuloak Landetako Côte d'Argent eta Euskal Herriko kostaldearen arteko muga osatzen duena.

## Toponimia 
Paul Raymonden esanetan, egungo toponimoa haitzulotik datorkio. Lehen *Ygasc* (1198) izenak izan zituen.

## Ezaugarriak 
Izena XVII. mendean mareak harrapatutako maitale bietatik datorkio. Bertan San Martin lurmuturra eta Miarritzeko itsasargia baino lehen, Landetako hareek euskal kostaldeko arrokak topatzen dituzte. Arroka hauetan antzinako angeluarrek mahasti txikia zuten non Landetako *vin de sable* edo *hareako ardoa* ekoizten zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yunyang konderria

**Yunyang Konderria** (云阳县 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.300.000 biztanle bizi ziren 3.634 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 358 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Kai Konderria ipar-mendebaldean, Wuxi Konderria iparraldean, Fengjie Konderria ekialdean, Wanzhou Barrutia hego-mendebaldean, eta Hubei probintzia hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Yunyang Konderriko gobernuaren webgunea.
Castor Jauregibeitia

**Castor Jauregibeitia Ibarra** (Begoña, Bilbo, 1876ko abenduaren 20a - Guadarrama, 1928ko urtarrilaren 4a), ***Cocherito de Bilbao*** ezizenaz ezaguna, euskal toreatzailea izan zen.

## Biografia 
ezkerrera|thumb|Kristo Kalea (2024)
Uribarriko Kristo kalearen 21.ean jaioa (oraingo Bilboko udaletxetik gertu), gurasoek txakolin bat zuten. Gazte-gaztetik, 1897tik, nobilladak toreatzen aritu bazen ere, 1900ko maiatzean, Paquiro eta Facultades aurkariak zituela, aurkezpen-kapote propioa lortu zuen sari gisa. 1903ko ekainaren 24an Eibarko zezen plaza zabaldu zuen.

Bere karrera osoan (1897/1919), 616 korridetan hartu zuen parte, guztira 1.668 zezen hiltzen.

Horietatik 132 nobilladak izan ziren (1897-1904) eta 483 zezenketak (1904-1919). Euskal Herrian, Espainian, Frantzian, Mexikon, Perun eta Portugalen toreatu zuen.

Bilbon 1906ko Aste Nagusian debutatu eta 83 zezenketa eta 28 nobillada egin zituen.

Bere denboraldi biribilena Amerikan 1910/11ko neguan egin zuen.

1919an, Cocheritok 43 urte zituela, Joselito eta Belmonte toreatzaileak ikusi eta erretiratzea erabaki zuen.Horretarako korrida bi prestatu zituen, lehena Madrilen eta bigarrena Bilbon.

Erretiratu ondoren, lur-jabe, arrantzale eta argazkilaria izan zen San Fernando del Jaraman.

Bere omenez, Bilboko zezen-zale kluba eta kale batek bere izena dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Izterbegi

**Izterbegi** Nafarroako ipar-erdialdeko Pirinioetako mendia da, Nafarroa Beherearekin duen mugan bertan, Kintoako eskualdean kokaturik.

## Abiapuntuak 
Urkiagatik ordu bat eta laurdeneko igoera eta Urepeletik ordu bat eta 45 minutukoa ditugu.

## Ikus, gainera 
* Nafarroako mendien zerrenda
* Nafarroa Behereko mendien zerrenda

## Kanpo estekak
HMS Victory

**HMS Victory** (His Majesty's Ship Victory) Trafalgarreko Itsasgudan Horatio Nelson almirantearen ontzi intsignia gisa borrokatu zen itsasontzi britainiar ospetsua da.

Gudaontzi hau Portsmouth hirian museo gisa behin betiko ainguratuta dago. Gaurko egunez eskifaia nahiz kapitaina ere baditu, bere azken itsasguda ospetsuari esker Royal Navyko ezaugarri sinbolikoenetakoa bilakatu delarik, itsasguda honek Britainia Handiari ia mende batean zehar itsasoetako subiranotasun osoa eman baitzion.

## Iruditegia 

Irudi:Hms victory.jpg|HMS Victoryren masta eta tresnak
Irudi:HMSVictory.jpg|HMS Victoryren popaldea
Irudi:HMSVictory2.jpg|HMS Victoryren brankaldea
Irudi:Battleship1.jpg|HMS Victory 1984an.

## Kanpo estekak 
* HMS Victoryko webgune ofiziala (ingeleraz)
* HMS Victoryren erresoluzio handiko argazkien iruditegia
Hego Dublineko konderria

**Hego Dublineko konderria** (ingelesez *South Dublin County*; irlanderaz *Contae Átha Cliath Theas*) Irlandako Errepublikako konderri bat da, lehengo Dublingo konderriaren zati batez osatuta dago. Konderri honetako hiriburua Tallaght da. 1993ko Bertako Gobernuaren (Dublin) Agiriari esker 1994ko urtarrilaren 1etik aurrera Hego Dublinek konderri maila lortu zuen.

Hego Dublineko armarriaren goiburua irlanderaz *Ag Seo Ár gCúram* da eta ingelesez *This We Hold In Trust*, euskaraz "Fidatzen Garen Honetan").

## Hiriak 
Dublin ekialdeko suburbioak dira:
* Tallaght/Tamhlacht (71.467 biztanle), hiriburua
* Clondalkin/Cluain Dolcáin (45.165)
* Lucan/Leamhcán (37.622)
* Templeogue/Teach Mealóg (17.378)
* Rathfarnham/Ráth Fearnáin (17.333)
* Ballyboden/Baile Buadáin (5.193)

## Ondasun nabarmenak 
* Clondalkineko dorrea
* Rathfarnham gaztelua

## Pertsona ezagunak 
* William Howard Russell (1820-1907), gerra kazetaria
* Graham Norton (1963- ), aktorea
* Aidan Turner (1983- ), aktorea

## Iruditegia 

Irudi:Round Tower - Clondalkin - geograph.org.uk - 108911.jpg|Clondalkineko dorrea.
Irudi:Elys Arch Rathfarnham.jpg|Rathfarnham gazteluko arkua

## Kanpo estekak 
* Hego Dublineko Konderriko Kontseilua
Egiale

**Egiale**, greziar mitologian, Diomedesen emaztea eta Adrasto eta Anfitearen alaba zen. Bere senarra Troiako Gerran zegoen bitartean, berak adarrak jarri zizkion, eta, Diomedesek, itzultzerakoan, utzi egin zuen.

Egiale, Heliadeetako baten izena ere bazen.

## Ikus, gainera 
* Heliadeak

## Kanpo estekak 
*  Egialeren aipamena greziar mitologiari buruzko Diomedes.com webgunean.
Rule Britannia

***Rule, Britannia*** (; literalki «Britaniak Agintzen du») Britainiar abesti abertzalea da, jatorriz James Thomsonen olerki batean oinarritzen da eta 1740ean Thomas Arnek musikatu zuen. Abesti honen ospea Britainia Handiaren itsas hedakuntzarekin batera handitu zen eta gaur egun arte iraun du. Udaro BBC telebista kateak eskaintzen duen “Last Night of the Proms” kontzertuan jo eta abestu ohi da. Ospakizun jendetsu edo publikoetan ere abestu ohi da, adibide gisa Royal Navyko itsasontzien uretaratzetan edota Ingalaterrako futbol selekzioaren partiduetan. Britaniarrengan egundoko sentimendu abertzale sakona pizten duen bere bertsorik ezagun eta errepikatuena honako hau da:

## Hitzak 

:When Britain first at Heav'n's command
:Arose from out the azure main;
:This was the charter of the land,
:And guardian angels sang this strain;

:**Rule, Britannia! Britannia, rule the waves**:
:**Britons never never never shall be slaves**.

:The nations not so blest as thee,
:Shall in their turns to tyrants fall;
:While thou shalt flourish great and free,
:The dread and envy of them all.

:**Rule, Britannia! Britannia, rule the waves**:
:**Britons never never never shall be slaves**.

:Still more majestic shalt thou rise,
:More dreadful from each foreign stroke;
:As the loud blast that tears the skies,
:Serves but to root thy native oak.

:**Rule, Britannia! Britannia, rule the waves**:
:**Britons never never never shall be slaves**.

:Thee haughty tyrants ne'er shall tame,
:All their attempts to bend thee down
:Will but arouse thy generous flame;
:But work their woe, and thy renown.

:**Rule, Britannia! Britannia, rule the waves**:
:**Britons never never never shall be slaves**.

:To thee belongs the rural reign;
:Thy cities shall with commerce shine;
:All thine shall be the subject main,
:And every shore it circles thine.

:**Rule, Britannia! Britannia, rule the waves**:
:**Britons never never never shall be slaves**.

:The Muses, still with freedom found,
:Shall to thy happy coast repair;
:Blest Isle! With matchless beauty crowned,
:And manly hearts to guide the fair.

:**Rule, Britannia! Britannia, rule the waves**:
:**Britons never never never shall be slaves**.

## Kanpo estekak 
* Rule Britannia ereserki abestua. Abestiaren hitzekin lagundua. 4:24 minutu
* Orkestra Bertsioa (121KB, MP3 Artxiboa)
* BBCko Orkestra Sinfonikoa, Bryn Terfel, Last Night of the Proms, Zuzenean 1994 copyright BBC eta Teldec Classics GmbH, (4:27 minutu, 4MB, MP3 Artxiboa)
Heyuan

**Heyuan** (txinera sinplifikatuz: 河源, pinyineraz: Héyuán Shì) Txinako Guangdong probintziako prefektura mailako hiria da. Hiriak 3.320.000 biztanle eta 15.478 kilometro koadroko azalera dauka.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Heyuan hiriaren mugakideak honakoak dira: Meizhou ekialdean, Shanwei hego-ekialdean, Huizhou hego-mendebaldean, Shaoguan mendebaldean, eta Jiangxi probintzia iparraldean.

## Banaketa administratiboa 
* Yuancheng Barrutia (源城区)
* Heping Konderria (和平县)
* Longchuan Konderria (龙川县 )
* Zijin Konderria (紫金县)
* Lianping Konderria (连平县)
* Dongyuan Konderria (东源县)

## Klima 

## Hiri senidetuak 
*  Kota Kinabalu, Malaysia
*  Tieling, Liaoning, Txinako Herri Errepublika

## Ikus, gainera 
* Guangdong probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Heyuango gobernuaren webgunea.
Beijingo banaketa administratiboa

[thumb|eskuinera|300px|Chaoyang parkea, [chaoyang (argipena)|izen bereko barrutian.]]
[thumb|eskuinera|300px|[Hiri Debekatua.]]
thumb|eskuinera|300px|Bulego eraikin berriak.
**Beijing** hiria 18 barruti eta konderrik osatzen dute, eta hauek aldi berean 273 administrazio unitate txikiagoetan banatuta daude.

## Administrazio barrutiak 
Beijingo udalerria 18 administrazio barrutietan banatuta dago Hauetatik 16 barrutiak dira eta 2 konderri. Hirigune eta hiri-inguruko guneak 8 barrutitan banatuta daude:

* Dongcheng Barrutia (东城区: Dōngchéng Qū)
* Xicheng Barrutia (西城区: Xīchéng Qū)
* Chongwen Barrutia (崇文区: Chóngwén Qū)
* Xuanwu Barrutia (宣武区: Xuānwǔ Qū)
* Chaoyang Barrutia (朝阳区: Cháoyáng Qū)
* Haidian Barrutia (海淀区: Hǎidiàn Qū)
* Fengtai Barrutia (丰台区: Fēngtái Qū)
* Shijingshan Barrutia (石景山区: Shíjǐngshān Qū)

Beste 8 barruti eta 2 konderriak hiritik hurrunago daude eta hiri kanpoko auzo, herri eta nekazalguneetan agintzen dute.

* Mentougou Barrutia (门头沟区: Méntóugōu Qū)
* Fangshan Barrutia (房山区: Fángshān Qū) — Fangshan konderria1986 arte.
* Tongzhou Barrutia (通州区: Tōngzhōu Qū) — Tong konderria 1997 arte.
* Shunyi Barrutia (顺义区: Shùnyì Qū) — Shunyi konderria 1998 arte.
* Changping Barrutia (昌平区: Chāngpíng Qū) — Changping konderria 1999 arte.
* Daxing Barrutia (大兴区: Dàxīng Qū) — Daxing konderria 2001 arte.
* Pinggu Barrutia (平谷区: Pínggǔ Qū) — Pinggu konderria 2001 arte.
* Huairou Barrutia (怀柔区: Huáiróu Qū) — Huairou konderria 2001 arte.

* Miyun Konderria (密云县: Mìyún Xiàn)
* Yanqing Konderria (延庆县: Yánqìng Xiàn)

## Auzoak 
Hiriguneko auzo garrantzitsuenen zerrenda:

* Andingmen 安定门
* Beiyuan 北苑
* Chaoyangmen 朝阳门
* Dongzhimen 东直门
* Fangzhuang 方庄
* Fuchengmen 阜成门
* Fuxingmen 复兴门
* Guomao 国贸
* Hepingli 和平里
* Wangjing 望京
* Wangfujing 王府井
* Wudaokou 五道口
* Xidan 西单
* Yayuncun 亚运村
* Zhongguancun 中关村

Zenbait leku-izenek *men* ("ate") bukaera dute, hantxe baitzeuden hiriko harresi zaharretako ateak. Beste batzuek *cun* ("herrixka") bukaera dute, harresi zaharraren kanpoaldeko herrixkak zirelako.

## Herrixkak 
Udalerrian baina hirigunetik kanpo dauden herrisken zerrenda:

* Changping 昌平
* Huairou 怀柔
* Miyun 密云
* Liangxiang 良乡
* Liulimiao 琉璃庙
* Tongzhou 通州
* Yizhuang 亦庄wim

## Kanpo estekak
Bangalore

**Bangalore**, ofizialki **Bengaluru** (kannaderaz **ಬೆಂಗಳೂರು**), Indiako Karnataka estatuaren hiriburua. Dekkango ordokian dago, estatuaren hego-ekialdean.

Bengaluru izenaren lehen erreferentzia IX. mendeko Mendebaldeko Gangas dinastiaren arrokan egindako inskripzio batean aurkitu zen. Begur-en aurkitu zuten arroka, 890. urtean eta Bengalurun izan zen bataila bati buruz ari da. Ganga erreinuan 1004 arte egon zela dio, eta Bengaval-uru deitzen zitzaiola; «guardien hiri» esan nahi duena Halegannadan.    

1534an eraiki zuten, eta egurrezko hesiz inguratua omen zegoen antzina. 1761ean eraiki zuten berriro, harriz orduan. 1906an, Bangalore elektrizitate-zerbitzua zuen Indiako lehen hiria izan zen, Shivanasamudrako instalazio hidroelektriko batek sortua. 1911n, ekonomia asko garatu zen, eta biztanle-kopurua ere asko ugaritu zen.

2011ko datuen arabera, 8.425.970 biztanle ditu, hau da, jende gehien biltzen duen Indiako hirugarren hiria da, New Delhi eta Mumbairen atzetik.

Fama, Bangaloren egiten diren zeta-oihalek eman diote, baina garrantzi handiko industriagune ere bilakatu da. Tresneria, hegazkinak, botikak, portzelana, zapatak eta beste hainbat gai egin eta zabaltzen da Indiako hiri handi honetatik. Badu laborantza-zientzietako unibertsitate bat ere.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The British Grenadiers

**The British Grenadiers** (euskaraz *Britainiar Granadariak*) Britainia Handiko Gudarosteko granadarien martxa militarreko abestia da, bere doinua XVII. mende ingurukoa delarik. Bere doinua bai britainiarrak bai eta britainiarrak ez direnen artean oso ezaguna da.

## Hitzak 
## Kanpo estekak
Manama

**Manama** (arabieraz **المنامة**, *al-Manāma* transkribatua) Bahraingo Erresumaren hiriburua eta herrialdeko hiririk handiena da. Oso hiriburu modernoa da eta petrolioaren industriak pisua galduz doa ekonomian, salmenten sustapenen sektorearen gorakadari esker.

## Geografia 
Historikoki, Manama egun Manama Souq eta honen hegoaldean dagoen Manama Fort (Barne Ministeritza izenaz ezaguna) besterik ez zen. Hala ere, hiria hazi eta inguruko herrixkak batu ditu. Hona hemen egungo auzoak:

* Manama Souq
** ( tartean Fareeq el-Makharqa)
* Awadhiya
* Adliya
* Bu Ashira
* Bu Ghazal
* Eskualde diplomatikoa
* Ghuraifa
* Gudaibiya
* Gufool
* Hoora
* Juffair
* Mahooz
* Noaim
* Ras Rumman
* Seef
* Segaya
* Sulmaniya
* Umm Al Hassam
* Zinj

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zientzien Errusiar Akademia

**Zientzien Errusiar Akademia** (, edo, bere siglengatik, **PAH**), Errusiako akademia nazionala da. Erakunde honek, Errusia osoan ditu zientzia institutuak. Ohore bat da akademiako kide bezala aukeratua izatea, eta, egundaino, 840 berezko kide ditu akademiak. Sobietar garaian, SESBeko zientzien akademia bezala ezagutzen zen, eta bere buruzagitza Moskun ezarri zen. Akademiako lehendakaria Alexander Sergeev da (2017ko irailean hautatua).

## Historia 
Petri I.a Errusiakoak sortu zuen akademia San Petersburgon, eta 1724ko urtarrilak 22ko senatuaren dekretuaren bidez abian jarria. 1724 eta 1917 bitartean *San Petersburgoko Zientzien Akademia* deitua izan zen. Bertan lan egiteko gonbidatuak, matematikariak, Leonhard Euler, Christian Goldbach, Nicolas Bernoulli eta Daniel Bernoulli kasu, enbriologialariak, Caspar Friedrich Wolff kasu, astronomo eta geografoak, Joseph-Nicolas Delisle kasu, fisikariak, Georg Wolfgang Kraft kasu, eta historialariak, Gerhard Friedrich Müller kasu, ziren.

Yekaterina Dashkova printzesaren zuzendaritzapean, (1783 eta 1796 artean, alegia), akademia kontratatu zuten errusiar hizkuntzako hiztegi akademiko handia biltzeko. Herrialdeko urruneneko tokiak esploratzeko espedizioek, buru bezala, akademiako zientzialariak zituzten, edo bertako partehartzaile aktibo gehienak. Hauek ziren Vitus Beringek Kamtxatkara eginiko bere bigarren espedizioko partaideak, 1733 eta 1743 artean, eta Peter Simon Pallasek Siberiara eginikoetan.
thumb|"Urrezko Burmuina", Zientzien Errusiar Akademiaren egoitza berria da, egoitza Moskun duena.
1925ean, Zientzien Errusiar Akademia, "Batasun osoko gorengo instituzio zientifiko" bezala errekonozitu eta SESBeko zientzia akademia bezal berrizendatu zuen. SESBeko zientzia akademiak, Zientzien Akademia nazionala sobietar errepubliketan ezartzen lagundu zuen (Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboan izan ezik), kasu askotan, zientzialari garrantzitsuei, beste errepublika batzuetan lan egin eta bizitzea baimenduz.

1934an, akademiako buruzagitzak, San Petersburgotik, herrialdeko hiriburua zen Moskura eraman ziren, zenbait institutu akademikorekin batera.

Sobietar Batasunaren kolapsoaren ondoren, 1991ko abenduak 2an Errusiar Federazioko presidentearen dekretuz, Zientzien Errusiar Akademia berrezartzen dute, SESBeko zientzia akademiaren instalakuntza guztiak oinordetuz Errusiako lurraldean.

## Ikus, gainera 
* Valerio Legasov

## Kanpo estekak
Hazi geruza

[thumb|300px|Diblasto baten [gastrulazioa: hazi geruzen eraketa, blastula batetik (1), gastrula bateraino (2).]]

**Hazi geruza**, **orri enbrionario** edo **orri blastodermiko** bat, animalien enbriogenesian eratutako zelula talde bat da. Hazi geruzak, nabarmen, soilik ornodunetan daude. Hala ere, belakiak baino konplexuagoak diren animalia guztiek sortzen dituzte , ehun primarioen bi edo hiru geruza (batzuetan, hazi geruza primario deituak). Erradio simetria duten animaliek, cnidarioak kasu, bi dituzte, ektodermoa eta endodermoa. Simetria bilateraleko animaliek, bi horien arteko hirugarren geruza bat garatzen dute, mesodermo izenekoa. Hazi geruzek, ehun eta organoen sorrerari lekua utziko diote organogenesi prozesuan.

Ezberdintzearen hasieraren lehen froga, hazi geruzen presentzia da.

* Ektodermoa: Kanporen dagoen hazi geruza da. Nerbio-sistemaren, arnas sistemaren goikaldeko liseri hodiaren (estomodeoa), epidermisaren eta honen eranskinak diren ile eta azazkalen, eta, azkenik, ugatzak.

* Endodermoa: Barruren dagoen hazi geruza da. Blastozelearen inguruan hazten den barne zelula masatik abiatuta, zelula geruza bat kanporantz joaten hasten denean agertzen da. Hesteen, gibelaren, pankrearen, biriken eta barne organo gehienen jatorria da.

* Mesodermoa: Aurreko bien artean dagoen hazi geruza da. Barneko zelula masatik abiatuta sortzen da. Hezurdura sistemaren, giharren eta zirkulazio eta ugaltze aparatuen jatorria da.

## Hazi geruzen ikerketaren historia 
Hazi geruzen orokortasuna eta garrantzia, XIX. mendean onartu zen. Heinz Christian Pander izan zen horiek errekonozitzen lehena, oilasko enbrioietan, 1817an. Zortzi urte beranduago, 1825ean, Martin Heinrich Rathkek, orri enbrionario baliokideak identifikatu zituen krustazeoetan. Hiru urte beranduago, 1828an, Karl Earnst von Baerrek beste ornodun batzuen enbrioietan aurkitu zituen. 1849an, Julian Huxleyk, ornodunen barne eta kanpoko hazi geruzak, zelentereoen bi geruzen berdinak zirela erakutsi zuen. 1877an, Ray Lankesterrek, Ernst Haeckelen Gastraeari buruzko teorian oinarritua, metazoo guztien balizko amankomuneko arbaso bat, animalien erreinua, hiru talde handitan banatu zuen hazi geruza kopuruaren arabera: homoblastikoak (protozooak), diblastiko edo diploblastikoak (zelentereoak) eta triblastiko edo triploblastikoak (gainontzeko animaliak).

## Kanpo estekak
Caspar Friedrich Wolff

**Caspar Friedrich Wolff** (Berlin, 1734ko urtarrilak 18-San Petersburgo, 1793ko otsailak 22), enbriologiaren sortzaileetako bat izan zen.

## Biografia akademikoa 
1759an, Wolff Halleko Unibertsitatean graduatu zen *Theoria Generationis* izeneko tesi batekin.

Zazpi urteko gerran, Wolff armadara deitua izan zen prusiar armadako mediku bezala. Itzuli zenean, bizitza akademikoan berriz sartzeko arazo handiak izan zituen. Azkenik, 1767an eta Leonhard Euler matematikariaren laguntzarekin, anatomia katedra bat lortu zuen San Petersburgoko Zientzia Akademian.

Bere ikerketa eremuak, Enbriologia, Botanika eta Anatomia izan ziren.

## Lana 
Bere *Theoria Generationis* lanean, Wolffek, euren garaian Aristotelesek edo William Harveyk defendatu zuten epigenesiaren teoria berreskuratu zuen. Honela, bizidunak, jada hazian aurreeratuak zeudela zioen teoria tradizionalaren aurka egiten zuen (aurreformazionismoa). Lana, hiru zatitan banatuta zegoen, landareen garapenari buruzkoa bat, animalien garapenari buruzkoa bigarrena, eta kontsiderazio teorikoak azkenik:

* Wolffek, xehe-mehe ikertu zuen landareen metamorfosia, hostoen hastapenak, oinarrian, lorearen zati batzuenen oso antzekoak direla nabarmenduz, eta bien hastapenak, funtsean ezberdindu gabeko ehun batetik datozela.
* Landareen garapenaren ikerketak, Wolff, bere funtsezko premisara eraman zuen: animalietan zein landareetan, garapena, jatorrian homogeneoa zen material baten pixkanakako ezberdintzetik dator.
* Animalien epigenesiaren lehen froga, Wolffek, oilasko enbrioiekin egin zituen esperimentuetan lortu zituen, non blastodermoko odol zainak, hasieratik ez zeudela frogatu zuen. Gainera, animalien organuak, geruza homogeneoen ("hostoak") tolesdura bidez eratzen direla frogatu zuen, beranduagoko hazi geruzen teoria aurreratuz.

1759ko Theoria Generationisen zein 1769-69ko *De Formatione intestinorum*en, Wolffek, enbrioia, "funtsezko indar" (vis essencialis) material bati esker forma hartzen joango zen fluido homogeneo batetatik abiatuta eratzen zela defendatu zuen, aurreformazionisten mekanizismoari aurre egiten zion azalpen bat.

## Ondarea 
Bere ikuspuntuak ez ziren ondo hartuak izan, bereziki Albrecht von Hallerren aldetik.

Bere lana, oso ezaguna izan zen XVIII. mendearen amaieran. Zientzialariek, Johann Friedrich Blumenbach kasu, zein filosofoek, Johann Gottfried Herder kasu, euren lanetan aipatzen dute.

## Laburdura 
C. F. Wolff laburdura, Caspar Friedrich Wolff aipatzeko erabiltzen da landareen deskribapen eta sailkapen zientifikoan autoritate bezala.

## Bibliografia 
* *Theoria Generationis* (1759)
* *De Formatione Intestinorum* (1768)
47 Aglae

**47 Aglae** edo Aglaia, asteroide gerrikoan aurkitutako 47. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Lutherrek aurkitu zuen 1857ko irailak 15ean Düsseldorfetik.

Bere izena, greziar mitologiako Aglaia izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Eurinomek Zeusekin izan zituen hiru alabetako bat, Kariteetako bat.

Bere diametroa, 127 kilometrokoa, eta bere errotazio periodoa 13,2 ordukoa da.

## Kanpo estekak
46 Hestia

**46 Hestia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 46. asteroidearen izena da. Norman Russell Pogson astronomo ingelesak aurkitu zuen 1857ko abuztuak 16an Oxfordetik.

Bere izena, greziar mitologiako Hestia izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, etxeko jainkosa zena.

## Kanpo estekak
45 Eugenia

**45 Eugenia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 45. asteroidearen izena da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek aurkitu zuen 1857ko ekainak 27an Paristik.

Bere izena, Frantziako enperatriza izan zen Eugenia de Montijogatik jasotzen du, Napoleon III.aren emaztea izan zena.

1998ko azaroak 1ean, William J. Merlainek, asteroide honi satelite bat aurkitu zion, Kanada-Frantzia-Hawaiiko 3,6 metroko teleskopioarekin, optika moldagarrizko sistema batekin, Mauna Kea sumendian dagoena. Orbita ia borobila du, eta 4,7 egunetan zeharkatzen du orbita. S/1998 (45) 1 izen zientifikoa eman zitzaion, eta Petit Prince izen arrunt bezala.

## Kanpo estekak
44 Nisa

**44 Nisa** edo **Nysa**, asteroide gerrikoan aurkitutako 44. asteroidearen izena da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek aurkitu zuen 1857ko maiatzak 27an Paristik.

Asteroide honek, **Nysas** izeneko asteroide taldea sortzen du, honako ezaugarri hauekin: 2,410,12; e<0,21; 1,5<i<4,3. Eguzkitik bataz besteko 2,42 unitate astronomikoko distantziara aurkitzen diren bi asteroide azpifamilietako bat da, bestea, 135 Hertha asteroidearena delarik. Nisak, 68 kilometroko diametroa eta 3,7ºko inklinazioa du. E klasekoa da.

## Kanpo estekak
43 Ariadna

**43 Ariadna**, asteroide gerrikoan aurkitutako 43. asteroidearen izena da. Norman Russell Pogsonek aurkitu zuen 1857ko apirilak 15ean Oxfordetik.

Bere izena, greziar mitologiako Ariadna izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Teseori, Kretako labirintoan ezkutatuta zegoen Minotauroarengana iristeko artilezko mataza bat eman ziona, labirintoan ez galtzeko, eta, munstro hau garaitu ondoren, Teseok, berriz bertatik irteteko erabili zuena.

Asteroide hau, "Floraren Familia"koa da, Hirayama asteroide familia taldekoa.

## Kanpo estekak
42 Isis

**42 Isis**, asteroide gerrikoan aurkitutako 42. asteroidearen izena da. Norman Robert Pogsonek aurkitu zuen 1856ko maiatzak 23an Oxfordetik.

Bere izena, egiptoar mitologiako Isis izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Horusen ama, Osirisen arreba eta emaztea eta Neftis eta Sethen arreba-ahizpa zena.

## Kanpo estekak
Psikrofilo

thumb|*Chlamydomonas nivalis* alga psikrofiloak kolore gorria ematen dio elurrari

**Psikrofiloak** (grezieratik: *ψυχρος*, psikros, "hotz" + *φιλíα*, filia, "zale") tenperatura hotzetan bizi daitezkeen izaki bizidunak dira. Haien tenperatura optimoa 15º C baino txikiagoa da, tenperatura maximoa 20º C-koa eta 0º C-tan bizi daitezke.

Bizidun hauek habitat hotzetan daude: ozeanoetako uretan (ozeano gehienetan batez besteko tenperatura 5º C-koa da; itsas hondoetan tenperatura hori bajuagoa izanik), elurretan eta toki hotzetako lurzoruetan, glaziarretan, gizakiak sortutako ingurugiro hotzetan (hozkailuetan, ganbera hotzetan...), etab.

Psikrofilo gehienak bakterioak dira, baina hauetaz gain onddoak, algak eta beste eukarioto batzuk ere (arrainak, esaterako) tenperatura hotzetan bizi daitezke.

Bakterioen artean *Pseudomonas*, *Vibrio*, *Flavobacterium*, *Clostridium*, *Arthrobacter* eta *Listeria* dira psikrofilo aipagarrienak. Genero hauetako espezie guztiak ez dira psikrofiloak, ordezkari batzuk baizik.

Onddoen artean *Penicillium* eta *Mucor* aipa daitezke.

Oso ezaguna da *Chlamydomonas nivalis* psikrofiloa, "elurretako alga" deritzona. Alga honek kolore gorria ematen dio elurrari, efektu ikusgarria sortuz hazten den elurretan.

Bizidun psikrofiloek moldaera batzuk garatu dituzte ingurugiro hotzetan bizitzeko: haien zelula mintzek, esaterako, lipido bereziak dituzte. Psikrofiloen entzimek ere oso ongi funtzionatzen dute hotzean.

## Psikrofilo motak 
Bi psikrofilo mota daude:

* Psikrofilo hertsiak: haien tenperatura maximoa 20º C-koa da; hortik gora ezin dira bizi.

Talde honetan *Polaromonas vacuolata* izeneko bakterioa dago, Antartikako uretan bizi dena, munduko bizidun psikrofiloena (bere tenperatura optimoa 4º C-koa baita).

* Psikrofilo fakultatiboak: hotzean bizi daitezke, baina haien tenperatura optimoa 20-30º C-tan kokatzen da.

Talde honetan daude janariak hondatzen dituzten mikroorganismo asko.

## Kanpo estekak
Viareggio

**Viareggio** Italiako erdialdean dagoen kostaldeko hiria da, Liguriako itsasoaren ertzean kokatuta dagoena.

thumb|ezkerrera|300px|Hiriaren ikuspegia.

## Kanpo estekak
Boderen diagrama

[thumb|300px|Lehen ordenako behe-paseko Butterworth iragazki baten [Boderen diagrama, tentsio-irabazia (goian) eta fasea (behan).]]
**Boderen diagrama** sistema baten maiztasun-erantzuna aztertzeko balio duen irudikapen grafikoa da. Normalean bereizitako bi grafika dira, bata *magnitudea* irudikatzeko eta bestea *fasea*. Hendrik Wade Bode zientzialariak garatu zuenez, irudikapen sistema honek bere abizena du izenez.

Elektronikan oso erabilia da zirkuituak diseinatzeko eta aztertzeko, batez ere iragazki eta anplifikadoreetan.

Boderen magnitudearen diagraman transferentzia-funtzioaren moduloa dezibeletan (dB) marrazten da, maiztasunaren edota maiztasun angeluarraren funtzioan eskala logaritmikoan.

Boderen fasearen diagraman berriz, fasea marrazten da maiztasunaren edota maiztasun angeluarraren funtzioan eskala logaritmikoan. Gradutan edo radianetan egon daiteke. Diagrama honek hasierako seinalearen eta lortutako seinalearen arteko desfasea irudikatzen du.

## Ikus, gainera 
* Maiztasun-erantzun
* Transferentzia-funtzio

## Kanpo estekak
Eguzki-energia Euskal Herrian

[250px|thumb|Eguzki energi "zelaia" Monte Alton ([Milagro. Nafarroa)]]

**Eguzki-energiaren** garapena geldoa izan da Euskal Herrian, 1980ko hamarkadan isolatutako guneetako baserri eta etxe batzuetan froga modura jartzen hasi zirenetik gaur egun arte, garapenak oztopo handiak izan ditu.

## Bilakaera 
Energiaren Euskal Erakundearen arabera, 2006. urtearen amaieran, Euskal Autonomia Erkidegoan plaka fotovoltaikoz osatutako 1.189 instalazio fotovoltaiko zeuden, eta instalaturiko potentzia guztira 4,9 megawatteko zen. Eguzki-energiak beraz, erabilitako energiaren zati oso txikia hartzen du oraindik ere.

## Egitasmo ezberdinak 
Azken hogei urteetan hainbat egitasmo burutu dira Euskal Herrian eguzki-energia ustiatzeko.

### "Eguzki ortuak" 
2007ko martxoaren 17an Acciona enpresak Nafarroako Milagro udalerrian dagoen Monte Altoko "eguzki ortua" inauguratu zuen. Bertan, eguzkiaren izpiak energia bihurtzen duten ehundaka eguzki panel daude. 2007an instalazioak zabaldu zituenean, 14 milioi kilowatt ekoizteko gai ziren, eguzki ortu bateko eguzki panelek ekoitzitako energia kopururik handiena.

Proiektuan 753 pertsonek hartu dute parte, bakoitzak panel bat edo gehiago erosi dituelarik, horrela pertsona bakoitza panel baten jabe izango da urte jakin batzuetan. Egindako inbertsioa energia saltzeagatik lortutako dirutan jasoko dute. Inbertsioa guztira 65 milioi eurokoa izan zen.

### Eraikin publikoen erabilera 
2014tik goiti I-Ener herritar sozietateak, herriko etxeekin elkarlanean, Ipar Euskal Herriko eraikin publikoetako teilatuetan eguzki-plaken instalazioak egin ditu. Orain arte 16 egitasmo burutu dituzte, eta eraikinen ezaugarrien arabera, instalazio bakoitzak 9.000 eta 110.000 kilowatt arteko ekoizpena du urtero.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Energia berriztagarriak Euskal Herrian

## Kanpo estekak 
*  Cybereuskadi webguneko albistea.
Hermann Goldschmidt

**Hermann Mayer Salomon Goldschmidt** (1802ko ekainak 17-1866ko apirilak 26), bere bizitzaren zatirik handiena Frantzian igaro zuen astronomo eta margolari alemaniar bat izan zen.

Frankfurten jaio zen, eta merkatari judu baten semea zen. Parisera joan zen artea ikastera, eta zenbait margolan margotu zituen, bere arreta astronomian jarri aurretik.

1861eko apirilean, Saturnoren bederatzigarren ilargia aurkitu zuela iragarri zuen, Titan eta Hiperionen artean, eta Quiron bezala izendatu zuena. Baina erratu egin zen, ilargi hori ez zen existitzen.

Eguzki eklipse oso bat gertatu baino minutu batzuk lehenago gertatzen diren itzal bandak ikusten lehena izan zen, 1820an.

Royal Astronomical Societyko urrezko domina eman zioten 1861ean. Ilargian, bere omenez izendatutako krater bat dago, baita asteroide gerrikoan bere izena daraman asteroide bat ere, 1614 Goldschmidt asteroidea.

14 asteroide aurkitu zituen:

* 21 Lutetia
* 32 Pomona
* 36 Atalanta
* 40 Harmonia
* 41 Dafne
* 44 Nisa
* 45 Eugenia
* 48 Doris
* 49 Pales
* 52 Europa
* 54 Alexandra
* 56 Meletea
* 61 Danae
* 70 Panopea
Dongcheng barrutia (Beijing)

**Dongcheng barrutia** (东城区 txinera sinplifikatuz) Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 536.000 biztanle bizi ziren 24,7 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 21.700 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Dongcheng barrutia, Beijing erdigunea osatzen duten lau barrutietako bat da.

Barrutiaren mugak hauek dira: Chaoyang barrutia iparralde eta ekialdean, Chongwen barrutia hegoaldean, eta Xicheng barrutia mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Dongcheng barrutiko gobernuaren webgunea.
41 Dafne

**41 Dafne**, asteroide gerrikoan aurkitutako 41. asteroidearen izena da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek aurkitu zuen 1856ko maiatzak 22an Paristik. Azal iluneko gorputz bat da, ziuraski, kondrita karbonatatuz osatua. Dafne izena, greziar mitologiako Dafne izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Apolo jainkoak maitatu zuena, eta, bere maitasuna lortzeagatik jazarri ondoren, erramu zuhaitz bihurtua izan zen ninfa.. Dafneren forma arinki kurbatuak, asteroideak forma ez erregularra duela iradokitzen du. Bere perihelioa, 2,03 unitate astronomikoko distantziara dago, eta, bere afelioa, 2,77 unitate astronomikora.

## Kanpo estekak
Myōjin-shō

**Myōjin-Shō** (japonieraz みょうじんしょう) Tokyotik 450 kilometro hegoaldera, Izu uharteetan kokatutako itsaspeko sumendia da. 1869. urtetik ezagutzen da bertan jarduera bolkanikoa dagoela. Ordutik hainbat erupzio gertatu dira, eta horietatik indartsuenean uharte txiki bat sortu eta desagertu zen.

Myōjin-Shō izena *Myōjin-Maru* arrantza-ontzitik datorkio; ontzi horretako eskifaiakoak izan ziren 1952ko erupzio bolkaniko handia ikusi zuten lehenak.

## Kanpo estekak
Xicheng barrutia

**Xicheng barrutia** (西城区 txinera sinplifikatuz) Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 707.000 biztanle bizi ziren 30,0 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 23.567 biztanle/km2 da. Hiriaren erdiguneko barrutirik jendetsuena da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Xicheng barrutia, Beijing erdigunea osatzen duten lau barrutietako bat da.

Barrutiaren mugak hauek dira: Haidian barrutia iparralde eta mendebaldean, Dongcheng barrutia ekialdean, eta Xuanwu barrutia hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Xicheng barrutiko gobernuaren webgunea.
40 Harmonia

**40 Harmonia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 40. asteroidearen izena da. Hermann Mayer Salomon Goldschmidtek aurkitu zuen 1856ko martxoak 31n Paristik.

Bere izena, greziar mitologiako Harmonia izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, pertsonen arteko adiskidantzaren jainkosa zena.

## Kanpo estekak
Xuanwu barrutia

**Xuanwu barrutia** (宣武区 txinera sinplifikatuz) Beijing osatzen zuten barrutietako bat zen. 2000ko erroldaren arabera, 526.000 biztanle bizi ziren 16,5 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 31.876 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Dongcheng barrutia, Beijing erdigunea osatzen duten lau barrutietako bat da.

Barrutiaren mugak hauek dira: Fengtai barrutia mendebalde eta hegoaldean, Xicheng barrutia iparraldean, eta Chongwen barrutia ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Xuanwu barrutiko gobernuaren webgunea.
39 Letizia

**39 Letizia** edo *Laetitia*, asteroide gerrikoan aurkitutako 39. asteroidearen izena da. Jean Chacornacek aurkitu zuen 1856ki otsailak 8an Paristik.

Bere izena, erromatar mitologiako Letizia edo Laetitia izeneko jainkosa txiki bategatik jasotzen du, alaitasunaren jainkosa zena.

## Kanpo estekak
Chaoyang barrutia (Beijing)

**Chaoyang barrutia** (朝阳区 txinera sinplifikatuz), Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 2.290.000 biztanle bizi ziren 470,8 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 4.864 biztanle/km2 da. Biztanle gehien dituen Beijingo barrutia da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Changping barrutia ipar-mendebaldean, Shunyi barrutia ipar-ekialdean, Tongzhou barrutia ekialde eta hego-ekialdean, Dongcheng eta Chongwen barrutiak mendebaldean, eta Daxing barrutia hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Chaoyang barrutiko gobernuaren webgunea.
Fengtai barrutia

**Fengtai barrutia** (丰台区 txinera sinplifikatuz) Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 1.369.000 biztanle bizi ziren 304,2 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 4.500 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak hauek dira: Shijingshan eta Haidian barrutiak iparraldean, Chongwen eta Xuanwu barrutiak ipar-ekialdean, Chaoyang barrutia ekialdean, Daxing barrutia hego-ekialdean, Fangshan barrutia hego-mendebaldean, eta Mentougou barrutia ipar-mendebaldean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Fengtai barrutiko gobernuaren webgunea.
Shijingshan barrutia

**Shijingshan barrutia** (石景山区 txinera sinplifikatuz), Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 489.000 biztanle bizi ziren 89,8 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 5.445 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak honakoak dira: Haidian barrutia ipar-ekialdean, Mentougou barrutia ipar-mendebalde eta mendebaldean, eta Fengtai barrutia hegoaldean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Shijingshan barrutiko gobernuaren webgunea.
38 Leda

**38 Leda**, asteroide gerrikoan aurkitutako asteroide handi eta ilun baten izena da.
Jean Chacornacek aurkitu zuen 1856ko urtarrilak 12an Paristik. Bere izena, greziar mitologiako Leda izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Helena Troiakoaren ama.

Leda, Jupiter planetaren ilargi baten izena ere bada, Charles Kowalek aurkitu zuena 1974an, eta Jupiter XIII bezala ere ezagutzen dena.

## Kanpo estekak
Haidian barrutia

**Haidian barrutia** (海淀区 txinera sinplifikatuz) Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 2.240.000 biztanle bizi ziren 426,0 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 5.258 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak hauek dira: Changping barrutia iparraldean, Mentougou eta Shijingshan barrutiak mendebaldean, Fengtai barrutia hegoaldean, Xicheng barrutia hego-ekialdean, eta Chaoyang barrutia ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Haidian barrutiko gobernuaren webgunea.
Daxing barrutia

**Daxing barrutia** (大兴区 txinera sinplifikatuz), Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 672.000 biztanle bizi ziren 1.012 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 664 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak hauek dira: Hebei probintzia hegoaldean, Fangshan barrutia mendebaldean, Tongzhou barrutia ekialdean, eta Fengtai eta Chaoyang barrutiak iparraldean.

## Historia 
2001. urte arte, Daxing konderri izan zen.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Daxing barrutiko gobernuaren webgunea.
Changping barrutia

**Changping barrutia** (昌平区 txinera sinplifikatuz), Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 615.000 biztanle bizi ziren 1.430 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 430 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Barrutiaren mugak hauek dira: Yanqing konderria ipar-mendebaldean, Huairou barrutia ipar-ekialdean, Shunyi barrutia ekialdean, Mentougou barrutia hego-mendebaldean, Haidian barrutia hegoaldean, eta Chaoyang barrutia hego-ekialdean.

## Ikus, gainera 
* Beijingo banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Changping barrutiko gobernuaren webgunea.
37 Fides

**37 Fides**, asteroide gerrikoan aurkitutako 37. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Lutherrek aurkitu zuen 1855eko urriak 5ean Düsseldorfetik.

Bere izena, erromatar mitologiako Fides izeneko jainkosagatik jasotzen du, konfidantza eta leialtasunaren jainkosa zena.

## Kanpo estekak
Richard Tardits

**Richard Tardits** (Baiona, Lapurdi, 1965eko uztailaren 30a) amerikar futboleko eta errugbiko jokalari profesional ohia da, NFLan aritu zen lehendabiziko euskal herritarra. Gaur egun, golf zelai bat kudeatzen du, eta Biarrizko alkatetzarako hautagai da 2014ko hauteskundeetan.

Frantziako amerikar futboleko selekzioan ere aritu zen.

Estatu Batuetan ez zuen errugbia utzi, eta NFLan ari zelarik, Mystic River Rugby Club taldean ere jokatu zuen. Estatubatuar bihurtu eta gero, 1999an, munduko errugbi txapelketan jokatu zuen Estatu Batuetako selekzioarekin. *USA Eagles* taldearekin 23 partida jokatu zituen.

## Erreferentziak
Horatio Nelson

**Horatio Nelson, 1go Nelson Bizkondea, 1go Brontéko Dukea** (Burnham Thorpe, Norfolk, Ingalaterra 1758ko irailaren 29a – Trafalgar, Espainia, 1805eko urriaren 21a) Erresuma Batuko Itsas Armadako ofiziala izan zen. Napoleondar Gerretan eta batez ere 1805eko Trafalgarko guduan lortutako garaipen bikainengatik entzute handia lortu zuen, eta gudu hartan hil zen.

## Bizitza 
Hamabi urte zituela Britainia Handiko Itsas Armadan (Royan Navy) sartu zen. Amerika, Europan eta Mendebaleko Indietan ibili ondoren, 1777an ontzi tenientearen kargua eskuratu zuen, eta 1779an kapitainarena. Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerran esku hartu zuen eta ondoren, Frantziaren aurkako gerran Toulon (1793ko uztaila), Bastia eta Calvi-ko (1794) setioetan nabarmendu zen. Azken gudu horretan eskuineko begiaren ikusmena galdu zuen. Gero, Genovako setioan (1796) parte hartu ondoren, sir John Jervis komandantearen agindupean espainiarren armada garaitu zuen Portugalgo San Bizente lurmuturreko guduan (1797ko otsaila). Urte bereko uztailean, Santa Cruz Tenerifekoaren aurkako erasoan eskuineko besoa galdu zuen. Osatu ondoren, 1798ko hasieran, Napoleon Egiptorako prestatzen ari zen espedizioari erasotzeko ordena jaso zuen; Mediterraneo osoan zehar frantses itsas-armadaren bila ibili ondoren Abukirreko badian, Niloren deltatik gertu, aurkitu eta suntsitu zuen (1798ko abuztuaren lehena).

Gerra ekintza horren ondorioz Napoleonen gudarostea Egiptotik mugitzerik ez zuela gelditu zen. Gero Napoliko Fernando erregearen alde eta frantsesen eta italiar jakobinoen aurka egin zuen; etsaiak garaiturik (1799ko uztailean) zapalkuntza gogor bati ekin zion. 1800ean sir Hyde Parker-en agindupean Baltikoan daniarrek eta errusiarrek osaturiko ontziteriari nagusitu zitzaion Kopenhage aurrean. 1805ean Mediterraneoko itsas armadako buru zela, Espainiako eta Frantziako armadei garaitu zitzaien Trafalgarko guduan (urriaren 21a), baina hil egin zuten gudu hartan.

## Erreferentziak