open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ekoizpen ahalbideen muga

thumb|300px|**Ekoizpen ahalbideen muga**. X kantitatea ekoiztea, ezinezkoa da. Garai jakin bateko ekonomiak ez du horrenbesteko ahalmenik. B, D eta C kantitateak ekonomiaren ekoizpen ahalmenaren muga-mugan daude. D eta A puntuetan oreka dago produktu militar eta zibilen artean baina A puntuan gehiago ekoitz liteke bietarik eta D puntuan, ordea, batetik gehiago ekoizteko bestetik gutxiago ekoiztu beharko litzateke. C puntuan dagoen ekonomian bere ekoizpen ahalbideen mugan dago eta erabilpen zibilaren aldeko apustua egin du, B puntukoa bere ekoizpen ahalbideen mugan dago eta erabilpen militarraren aldeko apustu egin du.

Mikroekonomian, **ekoizpen ahalbideen muga**, labur **EAM** ere deitua, bi produktuen kopuruak lotzen dituen grafiko bat da, ekoizpen-faktoreen kopuru finko batekin ekoitzi daitezkeenak. Zehatzago, ekoizpen-faktoreak emanda, produktu bateko kopuru baterako ekotzi daitekeen beste produktuaren kopuru maximoa zehazten du, epe jakin batean eta teknologia finko baterako. Horrela, beste produktuaren ekoizpen maximoa ezarriz, ekoizpen ahalbideen muga ekoizpen-efizientziarekin lotzen da.

## Kanpo estekak 
* Ekoizpen-ahalbideen muga, Gizapedian.
GI-3771

**GI-3771** edo **Santa Barbararako bidea** Gipuzkoako errepidea da, Urretxun dagoena.

6 kilometroko luzera du eta Legazpi, Zumarraga eta Urretxurako irteerak dituen errotondan hasi eta Nekolalde kalean amaitzen da, Santa Barbara baseliza igaro eta gero. Irimo mendirako bidea bertan hasten da.

## Kanpo estekak
Merja Zerga

**Merja Zerga** (; ), baita gertuen dagoen herriagatik **Moulay Bousselhamgo aintzira** ere deitua, Marokoren Iparraldeko Atlantiko kostaldean dagoen itsas aintzira da, Kenitra hiritik 70 kilometrotara eta Rabatetik 130 kilometrotik iparraldera. 1978tik erreserba biologikoa da. 4.500 ha. ditu eta 1,5 metro sakonera, neguan eurien ondorioz gehiago. Marokkoko hezegune ederrenetariko bat da. Hala ere eraso handiak pairatzen ditu batez ere gizakien presioaren ondorioz; aintziraren inguruan 17.000 pertsona bizi dira aktibitate nagusiak arrantza eta nekazaritza izanik.
Ramsar hitzarmenaren barruan dago batez ere hegazti migratzaileentzat duen garrantziari esker. Mendebaldeko bide migratzailearen inguru ezinbestekoa da.

## Espezieak 
Migrazioetan 15.000 eta 20.000 arteko anatidoak babesa har dezakete aintzira honetan. Limikolen presentzia neguan era handia da, 100.000 mila inguru. Bertako espezien artean hauek aurki ditzakegu:
* Mairu-hontza (*Asio capensis*)
* Paita gorrizta (*Tadorna ferruginea*)
* Paita arrunt (*Tardona tardona*)
* Ahate txistulari (*Anas penelope*)
* Ahate mokozabal (*Anas clypeata*)
* Flamenko arrosa (*Phoenicopterus roseus*)
* Kurlinta mokomehe (*Numenius tenuirostris*). Hegazti hau egoera larrian dago eta Merja Zerga zen bere babesleku bat.

## Garapen iraunkorra 
Erakunde desberdinek garapen iraunkorra bultzatzeko proiektuak eraman dute aurrera Merja Zerga aintziran. Batetik pestiziden eragina gutxitzeko ekoizpen biologikoak bultzatzen; bestetik best diru iturriak bilatzen, bereziki artisautza eta turismo ekologikoarekin lotuta. Erakunde horien artean SEO/BirdLife eta WWF daude. Inguru honek, gainera, interes erlijiosoa du, oso zonalde txikian zazpi marabut baitaude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* SEO/Birdlife. Merja Zergak dituen arazoak: http://www.seo.org/2012/04/25/desarrollo-sostenible-en-merja-zerga/
* Merja Zergari buruzko bideoa: http://www.youtube.com/watch?v=nD6w_kG6kT0
Juan Carlos I.a antartikar basea

**Juan Carlos I.a antartikar basea** (gaztelaniaz eta ofizialki: ''*) Espainiak Antartikan duen estazioa da, CSICek kudeatua. Livingston uharteko Hurd penintsulan dago, Hego Shetlandetan. Guztira 2150 m²-ko azalera du eta gehienez 50 lagun bizi daitezke bertan.

1988an eraikia, udan, azaroa eta martxo artean, bizi dira bertan eta 1991tik aurrera bertara ailegatzeko Espainiako Itsas Armadaren *Hespérides* eta *BIO Las Palmas'' itsasontziak erabiltzen dituzte.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gabriel de Castilla basea

**Gabriel de Castilla basea** (gaztelaniaz eta ofizialki: *Base Antártica Española Gabriel de Castilla*) Espainiak duen estazio antartikoa da, Espainiako Lurreko Armadak kudeatua. Deception uhartean dago, Hego Shetlandetan. Gabriel Gaztelakoa espainiar esploratzailearen izena daraman base honetan gehienez 14 lagun bizi daitezke.

1990ean eraikia, udan, azaroa eta martxo artean, bizi dira bertan eta 1991tik aurrera bertara ailegatzeko Espainiako Itsas Armadaren *Hespérides* eta *BIO Las Palmas* itsasontziak erabiltzen dituzte.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Concordia basea

**Concordia basea** (frantsesez: *Base antarctique Concordia*; italieraz: *Base antartica Concordia*) Frantziak eta Italiak duten estazio antartikoa da, Antartikako ordokian, Dome C izeneko eremuan, dagoena. Belgrano II argentinarra, Amundsen-Scott estatubatuarra eta Vostok errusiarrarekin batera urte osoan martxan dagoen base bakarretako bat da. Basamortu batean kokaturik, Lurreko klimarik latzenetariko bat du.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Shamrock Rovers F.C.

**Shamrock Rovers Football Club** (irlanderaz *Cumann Peile Ruagairí na Seamróige*) Irlandako futbol talderik onena da 17 Liga eta 24 Kopa irabazi baititu.

## Historia 
Taldea 1901ean sortu bazen ere diotenez 1899an dagoeneko lagunarteko partiduak jokatu izan zituen. Dublingo Ringsend auzoan sortu zen, *Shamrock Avenue* etorbidean, eta hortik hartu zuen izena. *Shamrock* izenak gainera "hirusta" esan nahi du, Irlandako sinboloa.

Irlandako liga 1922an sortu zen. Shamrockek 1923an eman zuen bertan parte hartzeko izena eta txapeldun gelditu zen. Lau aurrelari bikain zituen, *The Four Fs*, eta hiru liga irabazi zituzten 20. hamarkadan. 30. hamarkada are eta hobea izan zen beste 3 Liga eta 5 Kopa eskuratu zituelarik.

Bigarren garai bikaina 60. hamarkadan izan zuen 6 kopa jarraian irabazi baitzituen, Liga bakarra ordea. 80. hamarkadan 1984 eta 1987 arteko lau ligak jarraiak irabazi zituen ere.

2002an egoera ekonomiko larria sufritzen hasi zen, izan ere dagoeneko Tallaght Stadiumaren lanak hasiak zeuden baina diru faltak eraikuntza geldiarazi zuen. 2005ean zorrak handiegiak ziren eta lehen aldiz 2005ean maila galdu zuen. 2006an berriz gora igotzea lortu zuen, eta 2009an Tallaght Stadiuma inauguratzea lortu zuen. Egoera ekonomikoa saneatu ondoren 2010 eta 2011eko ligak irabazi zituen. 2019an Kopa irabazi zuen, 25. aldiz, azken kopa irabazi eta 32 urtetara. 2020an Liga irabazi zuen.

## Palmaresa 
* Liga **(22)**: 1922-23, 1924-25, 1926-27, 1931-32, 1937-38, 1938-39, 1953-54, 1956-57, 1958-59, 1963-64, 1983-84, 1984-85, 1985-86, 1986-87, 1993-94, 2010, 2011, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025.
* Kopa **(25)**: 1925, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1936, 1940, 1944, 1945, 1948, 1955, 1956, 1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1978, 1985, 1986, 1987, 2019.

## Kanpo estekak 
*  Shamrock Roversen webgune ofiziala
*  Tallaght Stadiumen webgunea
Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkea

**Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkea**, **Zamudioko Parke Teknologikoa** izenez ere ezaguna, Bizkaiko Zamudio eta Derio udalerrien artean dagoen teknologia parkea da, Bilbotik 7 kilometrora. Euskadiko Parke Teknologikoen Sarearen parte da, Araba eta Gipuzkoako Zientzia eta Teknologia Parkeekin eta Garaia Berrikuntza Zentroarekin batera.

1985ean eraikia, Euskal Autonomia Erkidegoko lehenengo teknologia parkea izan zen, eta gaur egun EAEko handiena da. 2015eko datuei erreparatuz, parkeak 293 hektarea ditu eta 8.162 langile inguruk bertan lan egiten dute, 226 enpresa parkean ezarrita daudela, haien artean Gamesa, ITP, Euskaltel, Neiker-Tecnalia, Robotiker eta Ingeteam.

Parkearen lurzoruaren betetze maila %81ekoa dela, Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkea zabaltzeko planak aurreikusi dira, Abanto eta Ortuella udalerrietako lurretan *Ezkerraldeko Campus*a, Euskal Herriko Unibertsitateko Leioako campusean *Parke Zientifikoa*, eta Bilbo udalerriko Zorrotzaurre gunean *Hiri-Parke Teknologikoa* eraikiko direla.

## Argazki galeria 

Irudi:Bizkaiko_zienzia_1.gif|Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkearen airetiko ikuspegia.
Irudi:Bizkaiko zienzia 2.gif|Airetiko ikuspegia.
Irudi:Zamudio - Parque Científico y Tecnológico de Bizkaia, sede central de Tecnalia.jpg|Tecnalia enpresaren egoitza.
Irudi:Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkea 2.jpg|Airetiko ikuspegia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arabako Teknologia Parkea
* Gipuzkoako Zientzia eta Teknologia Parkea
* Garaia Berrikuntza Zentroa

## Kanpo estekak 
* Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkearen webgunea
Arabako Teknologia Parkea

**Arabako Teknologi Parkea** Gasteiz udalerriko Miñao kontzejuan dagoen teknologia parkea da.

1992an eraikia, egun 1.911 hektarea ditu eta Euskal Autonomia Erkidegoko parkerik handiena da. 102 enpresak parte hartzen dute, tartean Aernnova, Epsilon Euskadi, Mitsubishi Electric, Gamesa, Neiker, Tecnalia edo Ibermática. Miñaon dago.

## Kanpo estekak 
* Arabako Teknologi Parkearen webgunea
Fingalen haitzuloa

**Fingalen haitzuloa** (ingelesez ''Fingal's Cave* eta Eskoziako gaeleraz *An Uaimh Bhinn*, hots, "Doinuaren haitzuloa") Eskoziako mendebaldeko Barruko Hebridak uhartedian dagoen Staffa uharteko itsas haitzulo bat da, itsas erreserba bateko zati delarik.

Ipar Irlandako Erraldoien Galtzadaren antzeko basalto hexagonalez osatua dago, haren sumendi fluxuzko jatorri berbera duelarik. Bere neurri handiak, barneko arku natural nahiz olatuen talken ohiartzunek sorturiko soinu izugarriek itsas katedral natural baten giroa ematen diote, hortik bere gaelerazko *Uamh-Binn* ("Doinuaren haitzuloa") izena.

1772an Sir Joseph Banks naturalistak topatu zuen. *Fingalen haitzuloa* izenez bataiatua izan zen, ustezko Fingal (Fionn mac Cumhaill) kondairazko heroi edo pertsonaiaren omenez (James Macpherson olerkari eta historialariak Felix Mendelssohn alemaniar konposatzailearen *Die Hebriden* obertura ("Hebridak" 26. op) haitzulo honetako ohiartzunetan oinarritua dago, maiz *fingalen haitzuloa'' izenez ere aipatua delarik.

## Ikus gainera 
* Erraldoien Galtzada

## Kanpo estekak
Marabut

350px|thumb|Marabutaren hilobia, Marokoko hegoaldean
**Marabut** (arabieratik, *مُرابِط murābiṭ*, “babestuta dagoena”) kontzeptuak bi esanahi desberdin izan ditzake: batetik, bereziki santua den pertsona batena, herriak goraipatzen dituen pertsonak; bestetik, marabut bat bizi den edo bizi izan den tokia (baseliza antzekoa). Marabutei eskainitako kultuak marabutismo izena du.

## Marabut, erlijiosoa 
Marabutak gizon santuak dira. Jainkoarekin lotura zuzena dute eta haien presentzia ona da herrirako. Zentzu askotan anakoreta kristauekin antza handia dute. Marabutetan sarritan santua lurperatuta dago eta jarraitzaileek bertan lurperatuta izateko aukera izaten dute. Horregatik ez da arraroa marabutaren ondoan hilerri txiki bat izatea.

## Marabut, eraikuntza 
Normalean marabutak jende gutxi bizi den tokietan aurkirtzen dira. Kasu guztietan inguruko begetazioa eta basoa errespetatua izaten da eta eraikuntzak ahalik eta arazo gutxien sortzen du paisaian. Modu batez, marabutaren zentzu sakratua inguruko paisaina islatu egiten da. Etxetxo hauek geografikoki bereziak diren tokietan aurkitzen dira: putzu, iturri baten ondoan, leku garaietan. Goian aipatutako hilerriaz aparte, ohikoa da baita ere eraikuntza ondoan zuhaitz sakratu bat izatea; bere adarretatik fededunek egiten diztuten dohainak zinzilikatu egiten dira. Urtean behin santuaren eguna ospatu egiten da, *mawsim* edo *musem* (الموسم), eta fededunak hurrutitik bertaratzen dira.
thumb| Marabut bat XIX. mendeko grabatu batean.

## Marabuten jatorria 
Goian ikusitako datuen arabera marabutak Islam aurrekoak direla ikus daiteke. Berez, islamista erradikalak horrelako tokien aurka daude eta ez da arraroa haien aurkako erasoak burutzea. Islamek ez du onartzen Ala eta fededunen arteko bitartekaririk. Antza, marabutek Jainkoaren bedeinkapena erakartzen dute herrietara eta tradizio hori kristautasunatik eta paganismotik hurbilago dago. Ikerlari asko morbaitoak amazig kulturarekin lotu dute, herri hori, Islam baino lehen politeista baitzen. Amazigeraz marabutak “santua” esan nahi du.
Marabutak Magreb herrialdetan dago zabalduta: Tunisian, Aljerian eta, batez ere, Marokon, marabutismoaren gune nagusia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Merja Zerga (Maroko): oso zonalde txikian zazpi marabut daude.

## Kanpo estekak 
*  Marabutei buruzko informazioa: http://viajarpormarruecos.blogspot.com.es/2008/09/morabitos.html
Michael Haneke

**Michael Haneke** (Munich, Bavaria, 1942ko martxoaren 23a) austriar zinema zuzendari eta gidoigile bat da.

Fritz Haneke austriar zinema zuzendari eta aktorea eta Beatrix von Degenschild austriar aktorearen semea da, Munich hirian jaio arren, Austriako Wiener Neustadt hirian hazi izan zen. Vienako Unibertsitatea filosofia, psikologia eta drama ikasi zituen. Ondoren zinema kritikaria izan zen, 1967-1970 bitartean Alemaniako hego-mendebaldeko Südwestfunk telebista katean argitaratzaile eta antzerkigile lanetan aritu zelarik. 1974an zinema zuzendari lanetan hasi zen.

## Filmografia 
### Filmak 
* *Der siebente Kontinent* (1989)
* ''Benny's Video* (1992)
* *71 Fragmente einer Chronologie des Zufalls* (1994)
* *Funny Games* (1997)
* *Code Unknown* (2000)
* *La Pianiste* (2001), 2001eko Canneseko Zinemaldiko Grand Prix Sariaren irabazlea.
* *Le Temps du Loup* (2003)
* *Caché* (2005) (*Hidden*) 2005eko Canneseko Zinemaldiko Zuzendari Onenaren Saria.
* *Funny Games* (EEBBko remake-a) (2008)
* *Das weiße Band* (2009), 2009ko Canneseko Zinemaldiko Urrezko Palma eta 2010eko "Hizkuntz Atzerritarreko Filma Onena" saileko Urrezko Globoaren irabazlea.
* *Amour* (2012), 2012ko Canneseko Zinemaldiko Urrezko Palma Sariaren irabazlea.

### Telefilmak 
* *...Und was Kommt Danach?* (1974) (*After Liverpool*)
* *Drei Wege zum See* (1976) (*Three Paths to the Lake*)
* *Sperrmüll* (1976) (*Household Rubbish*)
* *Lemminge, Teil 1: Arkadien* (1979) (*Lemmings, Part 1: Arcadia*)
* *Lemminge, Teil 2: Verletzungen* (1979) (*Lemmings, Part 2: Injuries*)
* *Variation* (1983)
* *Wer war Edgar Allan?* (1984) (*Who Was Edgar Allen?*)
* *Fräulein* (1985) (*Miss*)
* *Nachruf für einen Mörder* (1991) (*Obituary for a Murderer*)
* *Die Rebellion* (1992) (*The Rebellion*)
* *Das Schloß* (1997) (*The Castle*)

### Laburmetraiak 
* *Lumière and Company'* (1995) ("Michael Haneke/Vienne" atala)

## Bibliografia 
* Catherine Wheatley: *Michael Haneke's Cinema: The Ethic of the Image*, New York: Berghahn Books, 2009,  review
* *Michael Haneke*. Special Issue of *Modern Austrian Literature''. 43.2, 2010.

## Kanpo loturak 
* Michael Haneke zinema zuzendariaren IMDBko fitxa irakurgai
Chioggia

**Chioggia** (venezieraz: *Cióxa*, latinez: *Clodia*) Italiako ipar-ekialdeko hiria da, Veneziako probintzian dagoena, Veneto eskualdean. Veneziako aintziraren hegoaldeko sarreran kokatutako uharte batean dago, Veneziatik 25&nbsp;km hegoaldera (errepidez 50 kmra). 2011n 50.600 biztanle zituen 
thumb|Canal Vena

Garrantzi handiko arrantza portua dauka.

## Historia 
Antzinatean *Fossa Clodia* esaten zitzaion eta Erdi Aroan *Clugia*. 452an bertan babestu ziren Monselice eta Esteko biztanleak, Atilarengandik ihesi. Ondoren, godo, lombardiar eta, azkenik, Pipino Italiakoaren menpean erori zen. X. eta XI. mendeetan errepublika bilakatu zen. 1378an genovarrek, Veneziako Errepublikaren aurkako gerran, hiria suntsitu zuten. 1380an veneziarrek askatu zuten eta, handik aurrera, Veneziako agintearen menpe, hiriak gora egin zuen  .

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:55000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 0
  bar:1871 from:0 till: 28051
  bar:1881 from:0 till: 29236
  bar:1901 from:0 till: 31218
  bar:1911 from:0 till: 35052
  bar:1921 from:0 till: 36427
  bar:1931 from:0 till: 40252
  bar:1936 from:0 till: 42569
  bar:1951 from:0 till: 49528
  bar:1961 from:0 till: 47151
  bar:1971 from:0 till: 49885
  bar:1981 from:0 till: 53470
  bar:1991 from:0 till: 53179
  bar:2001 from:0 till: 51779
  bar:2011 from:0 till: 50600

PlotData=

  bar:1861 at: 0 fontsize:S text: n.d. shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 28051 fontsize:S text: 28.051 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 29236 fontsize:S text: 29.236 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 31218 fontsize:S text: 31.218 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 35052 fontsize:S text: 35.052 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 36427 fontsize:S text: 36.427 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 40252 fontsize:S text: 40.252 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 42569 fontsize:S text: 42.569 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 49528 fontsize:S text: 49.528 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 47151 fontsize:S text: 47.151 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 49885 fontsize:S text: 49.885 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 53470 fontsize:S text: 53.470 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 53179 fontsize:S text: 53.179 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 51779 fontsize:S text: 51.779 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 50600 fontsize:S text: 50.600  shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria ISTAT

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Chioggiako portuaren webgunea
Kupula karratu elongatu

Geometrian, **kupula karratu elongatua** Johnsonen solidoetako bat da (*J*19), kupula karratu (*J*4) baten oinarriari prisma oktogonal bat lotuz eraiki daitekeena

Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.

## Formulak 
aren aurpegi guztiak erregularrak badira, eta ertzaren luzera a, gainazalaren azalera (A), bolumena (V) eta esfera zirkunskribatuaren erradioa (R) formula hauen bidez kalkula daitezke:

A=(15+2\sqrt{2}+\sqrt{3})a^2\approx19,5605a^2

V=(3+\frac{8\sqrt{2}}{3})a^3\approx6,77124a^3

R=(\frac{1}{2}\sqrt{5+2\sqrt{2}})a\approx1,39897a

## Poliedro duala 
aren dualak 20 aurpegi ditu: 8 hiruki isoszele, 4 kometa eta 8 lauki.

## Kanpo estekak 
*
Eton College

**Eton College**, maiz **Eton** soilik deitua () Ingalaterrako Berkshire konderriko izen bereko Eton udalerrian dagoen ikastetxe ospetsu bat da, Windsor udalerritik hurbil.

Barnetegi honetan 13-18 urte bitarteko mutil gaztetxoak egon ohi dira, denera 1.300 ikasle inguru direlarik. Bertako ikasleei *Etonians* deitu ohi zaie, aldiz ikasle ohiei *Old Etonians*. 1440an Henrike VI.a Ingalaterrakoak ''The King's College of Our Lady of Eton besides Wyndsor* () izenez sortu zuen.

Ikastetxe hau herrialdean oso ospetsua izateaz gain (Oxfordeko Unibertsitatea edota Cambridgeko Unibertsitatearen pare) nazioartean ere oso ezaguna da, batez ere mundu anglosaxoian. Ospe hau bertatik iragan diren ikasle nabarmenei esker irabazi du, maiz gerora herrialde honetako zein beste herrialde ugarietako eliteko kideak izan diren ikasle ugari bertatik iragan baitira.

## Ikasle nabarmenak 
Erresuma Batuko hemeretzi lehen ministro nerabe zirelarik ikastetxe honetan ikasi zuten, horien artean honako hauek daude: Robert Walpole, William Pitt (Zaharra), Arthur Wellesley, 1. Wellingtongo Dukea, William Ewart Gladstone, Arthur Balfour, Harold Macmillan eta David Cameron.

Idazleak: Henry Fielding, Thomas Gray, Horace Walpole, Percy Bysshe Shelley, Robert Bridges, George Orwell eta Ian Fleming. Zientzialariak: Robert Boyle, John Maynard Smith, John Burdon Sanderson Haldane eta John Gurdon; Beau Brummell dandya; ekonomilariak: John Maynard Keynes eta Richard Layard; Lawrence Oates antartikar esploratzailea, Alan Clark politikaria, Henry Blofeld cricket esataria, Sir Ranulph Fiennes esploratzailea, Bear Grylls abenturazalea, Thomas Arne, Hubert Parry eta Peter Warlock musikagileak, eta Frank Turner eta Humphrey Lyttelton musikariak. Beste *Old Etonian'' edo ikasle ohi nabarmen batzuen artean honako aktore hauek daude: Eddie Redmayne, Damian Lewis, Dominic West, Jeremy Brett, Hugh Laurie, Tom Hiddleston, Harry Lloyd eta Patrick Macnee.

Historikoki eta betidanik Britainiar Errege Familiak ikastetxearekin harreman onak izan ditu, Gilen Cambridgekoa eta Henrike Galeskoa bertako ikasle ohiak direlarik.

## Iruditegia 

Irudi:Dez 2009 016.JPG|Sarrera.
Irudi:Eton College quadrangle.jpg|Patioa.
Irudi:Etoncollege.JPG|Kapera.
Irudi:Aerial view of Windsor and Eton, 2009-02-01.jpg|Ikastetxearen aireko ikuspegia.

## Kanpo estekak 
* Eton College ikastetxearen webgunea
Dumont d'Urville basea

'''Dumont d'Urville basea'* (frantsesez: *Base antarctique Dumont d'Urville'') Frantziak duen estazio antartikoa da, Paul-Émile Victor Institutu Polarrak kudeatuta. Adélie Lurraldean kokatuta, Jules Dumont d'Urville esploratzailearen izena darama.

1956an eraikia, urte osoan bertan 30-40 lagun bizi dira eta bertara ailegatzeko ''L'Astrolabe'' izeneko izotz-hauslea erabiltzen dute.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Eton

**Eton** Izan daiteke:
* Eton College, Ingalaterrako ikastetxe ospetsua.
* Eton (Berkshire), Ingalaterrako udalerria
* Eton (Georgia), Estatu Batuetako udalerria
* Éton (Lorraine), Frantziako udalerria
All-Ireland Senior Hurling Championship

[260px|eskuinera|thumb|[Kilkenny GAA taldeak lortu ditu garaipen gehien.]]
**All-Ireland Senior Hurling Championship** Irlandan urtero antolatzen den hurling txapelketen artean garratzitsuena da. Irlandako Errepublika eta Ipar Irlandako konderri ezberdinak lehiatzen dira, bai eta Londresko (Erresuma Batua) eta New Yorkeko (AEB) talderen batzukere. Txapelketaren finala Dublingo Croke Park zelaian jokatzen da. Kilkenny GAA (36), Cork GAA (30) eta Tipperary GAA (27) dira txapelketa gehien irabazi dituzten taldeak.

## Historia 
Elkarte Atletiko Gaelikoa (GAA) 1884ean sortu zen Futbol gaelikoa eta hurlinga antolatzeko. Berehala eratu ziren kirol bakoitzerako txapelketak. Hurlingari dagokionez All-Ireland Hurling txapelketa 1887an sortu zen eta urtero jokatu izn da, 1888an salbu, orduan Estatu Batuetan bira bat egitea pentsatu baitzen kirol berria ezagutzera emateko.

Historikoki Munster, Leinster, Connacht eta Ulster probintzietako txapelketak jokatu izan ziren eta hauetako txapeldunen artean jokatzen zen All-Ireland txapelketa. 1891 arte probintzietako klubak beren izenean aritzen ziren eta 1892tik aurrera konderriaren izenean. 1997an sistema aldatzea erabaki zen eta probintzia bakoitzeko finalista izandakoek bigarren aukera bat zeukaten txapelketan sartzeko, beraien artean bi postu jokoan sartzen baitziren. 2005ean aldaketa berriak izan dira, baita 2008an ere, eta gaur egun talde gehiagok hartzen dute parte txapelketan.

Bi urtetan, 1905 eta 1908an, finala bi partidutara jokatu zen.

## Palmaresa 
|valign="top"|

|}

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Probintziaka 
* hauetaz gain London GAAk txapelketa bat irabazi zuen.

## Ikus, gainera 
* National Hurling League
* Hurling
* Elkarte Atletiko Gaeliko

## Kanpo estekak 
* Gaelic Athletic Association - Elkarte Atletiko Gaeliko erakundearen webgune ofiziala
San Donà di Piave

**San Donà di Piave** (venezieraz: *San Donà*) Italiako ipar-ekialdeko hiria da, Veneziako probintzian dagoena, Veneto eskualdean. Piave ibaiaren ertzean dago, Veneziatik 40&nbsp;km ipar-ekialdera eta Trevisotik 30&nbsp;km ekialdera. 2011n 41.917 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   San Donà di Piave Turismovenezia.it
Veneto (antzinako herria)

**Venetoak** edo **venetak** (; , *Enetoi*) K.a. 1000. urte inguruan Ekialdeko Europan kokatu zen indoeuropar hizkuntzako herria izan zen. Jatorriz gaur egun Polonia den lurraldean bizi ziren, eta handik Adriatikoko itsasertzetara eta Anatoliaraino zabaldu ziren. K.a. V. mende inguruan Veneziako ordokia eta Alpeetako igarobideak hartu zituzten. Erromaren aliatu izan ziren galiarren eta kartagotarren aurka.

Iturri klasikoek bi herri indoeuroparrei eman zieten "*veneti*" izena: horietak bat, hemen deskribatzen dena, Etruriarren iparraldean zeudean, eta bestea, Armoriaka penintsulan, Galian (Galiako venetak), zegoena.

## Erreferentzia 
## Ikus gainera 
* Venetak (Galia)

## Kanpo estekak
Tenby

**Tenby**, galeseraz **Dinbych-y-pysgod** (euskaraz "Arrainen Udalerri Txikia" edota "Arrainen Gotorleku Txikia" esan nahi du), Galesko hego-mendebaldeko Pembrokeshire konderrian dagoen kostaldeko udalerri turistiko bat da, Carmarthen badiaren mendebaldeko kostaldean.

2011ko erroldaren arabera 4.696 biztanle zituen.

## Uharteak 
Udalerri honetan bi uharte daude: bata herrigunean bertan, St Catherine uhartea, eta bestea udalerriaren hegoaldean, Caldey uhartea.

## Herritar ezagunak 
* Kenneth Griffith, aktorea (1921-2006).

## Iruditegia 

Irudi:Tenby Harbour - geograph.org.uk - 1546498.jpg|Portua.
Irudi:Tenby Harbour - geograph.org.uk - 552989.jpg|Portua eta kaioa.
Irudi:High Street, Tenby - geograph.org.uk - 1225004.jpg|Kale nagusia.
Irudi:Tenby harbour - geograph.org.uk - 887046.jpg|Herrigunea.
Irudi:North beach - geograph.org.uk - 1476805.jpg|Iparraldeko hondartza.
Irudi:South Beach Tenby - geograph.org.uk - 886756.jpg|Hegoaldeko hondartza.
Irudi:Wales nov 2001 st catherine's island.jpg|St. Catherine uhartea.
Irudi:Tenby Town Walls 01.JPG|Harresia.
Irudi:Tenby2560lg.JPG|Bost arkuko ataria.

## Kanpo estekak 
* Tendyko Udal webgunea
Joseph Banks

**Sir Joseph Banks**, 1. Baroia (1743ko otsailaren 24agreg./otsailaren 13ajul., 30 Argyll Street, Londres &ndash; 1820ko ekainaren 19a, Londres) ingeles naturalista, botanikoa eta esploratzailea izan zen, izadi-jakintzen zaindaria ere bada.

Londres hiriko sendi aberats bateko kidea izan zen, William eta Sarah Batesen semea zen. Eton College ikastetxean Constantine John Phipps militar eta esploratzailearekin batera ikasi zuen. 1760an, jada Oxfordeko Unibertsitatean botanikarekiko jakin-mina piztu zitzaion. Natur Zientzietako Lineoren iraultzaren ondorengo hamarkadetan zehar Banksek bere aitaren diru ondarea jaso eta haren bidez egun osoz botanikan buru-belarri jardun zuen. Lasterrarera Lineoaren sailkapenari atxikiriko Ternua eta Labradorreko landareen deskribapena burutu ostean zientzia munduan ezagun bilakatu zen.

James Cook kapitainaren lehenbiziko bidaian esku hartu zuen (1768–1771), Mendebaldean eukalipto, akazia, mimosa sartu zituen, eta bere omenez Banksia izeneko landare generoa sailkapena sortu zen. 1789ko William Bligh kapitainaren espedizioan ere parte hartu zuen; espedizio hori *HMS Bounty* ontziko matxinada ospetsuan amaitu zen.
Apostasia

thumb|Espainian Apostasia Kolektiboaren aldeko kanpainaren logotipoa, Eliza Katolikoaren desbideratzea eskatzen duena
thumb|320px|Apostasiaren ondorioz heriotza zigorra duten estatuak
**Apostasia** (latinez *apostasĭa*, eta grekeraz *ἀπoστασία*; euskaraz "desertatu" edo "altxatu/jaiki" esan nahi du, απο, apo, "kanpo, at" eta στασις, stasis, "kokapena", literalki "zerbaitetik kanpo jartzea") edo **fede-ukamena** norberaren erlijioa izandakoaren ukazioa da. Hitzak berak esanahi ezberdinak ditu: alde batetik ordena erlijioso edo ikastetxe batetik atera edota hura abandonatzea izan liteke; bestetik, elizgizona izatea laga duen pertsona, bere apaiz-lekame betebeharrak alde batera utzita, edo oro har, sinesmen, erlijio- iritzi edo dotrina bat beste batekin aldatzeari ere deitzen zaio.

Horrebestez, adiera hauek guztiek esanahi orokor bat dutela ikus daiteke. Heresiaren aurrean, apostasiak jatorrizko dotrinaren erabateko uztea edo ukatzea dakar. Hots, dotrinaren dogma jakin bat ukatu beharrean, dogma osoa ukatzen da. Apostatak dotrina osoa ukatu eta hereseak dotrinaren zati bat ukatzen du, jentilek, ordea, ez dute dotrina hori inoiz ezagutu edota ez dira haren irakaspenetan inoiz hasiak edo hezituak izan.

Adibidez, Juliano erromatar enperadora kristautasunean hezi zen, baina paganismora itzuli eta antzinako kultuak berrezartzea erabaki zuen, ondorioz, Juliano Apostata (361-363) ezizena jaso zuen.

## Kanpo estekak
Ekonomia normatibo

**Ekonomia normatiboa** edo **ekonomia arauemailea** ekonomia positiboari kontrajartzen zaion zientzia ekonomikoaren ikuspuntua da, zeinaren arabera zientzia ekonomikoaren helburua ekonomia behar bezala bideratzeko arauak edo ildoak finkatzea den, errealitate ekonomikoa deskribatzen duen ekonomia positiboa ez bezala. Labur esanda, ekonomia normatiboa *izan beharko litzatekeena* aztertzen du, ekonomia positiboak *dena* aztertzen duen bitartean. Ekonomia normatiboak aztertzen dituen gaien artean errentaren banaketa eta politika ekonomiko publikoak daude.

## Kanpo estekak
Staffa

**Staffa** (Eskoziako gaeleraz *Stafa*) Eskoziako mendebaldeko Barruko Hebridak uhartediko uharte bat da, Argyll eta Bute konderrian. Uharteari izena bikingoek eman zioten, bertako basaltozko zutabe eta harlauzek zutabeek heuren zutabe gainean eraikitako etxeak oroitarazten baitzieten.

Mull uhartetik 10 kilometro mendebaldera dago. 1,3 kilometro karratuko azalera du, bere gune garaiena itsas mailatik 42 metrotara dagoelarik.

Zalantzarik gabe, uharte honetako lekurik ezagunena Fingalen haitzuloa da, XVIII. mendean Sir Josephs Banks botanikaria eta bere adiskideek topatua. Ordudanik pertsonaia ezagun ugarik bisitatu izan duten, horien artean Viktoria Erresuma Batukoa erregina eta Felix Mendelssohn konposatzailea daudelarik, ondorioz azken honek *Hebridak* deritzon obertura konposatu zuelarik.

## Leku interesgarriak 
* Fingalen haitzuloa

## Iruditegia 

Irudi:Staffa ahead 14608.JPG|Itsaslabarrak.
Irudi:Scotland-Staffa-Fingals-Cave-1900.jpg|Fingalen haitzuloa.
Irudi:The Path to Fingals Cave - geograph.org.uk - 354481.jpg|Basaltozko harlauza hexagonalak.
Irudi:Leaving Staffa. - geograph.org.uk - 113426.jpg|Uhartea lagaz.

## Kanpo estekak
Kupula triangeluar elongatu

Geometrian, **kupula triangeluar elongatua** Johnsonen solidoetako bat da (*J*18), kupula triangeluar (*J*3) baten oinarriari prisma hexagonal bat lotuz eraiki daitekeena

Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.

## Formulak 
aren aurpegi guztiak erregularrak badira, eta ertzaren luzera a, gainazalaren azalera (A) eta bolumena (V) formula hauen bidez kalkula daitezke:

A=(9+\frac{5\sqrt{3}}{2})a^2\approx13,3301a^2

V=(\frac{1}{6}(5\sqrt{2}+9\sqrt{3}))a^3\approx3,77659a^3

## Poliedro duala 
aren dualak 15 aurpegi ditu: 6 hiruki isoszele, 3 erronbo eta 6 lauki.

## Kanpo estekak 
*
Xaman Ek

**Xaman Ek** antzinako maien jainko astronomiko nagusietariko bat zen, Iparrizarraren Jainkoa, bidaiarien jainko babeslea, alegia. Horregatik Ek Chuah, merkatarien jainkoarekin lotuta zegoen.

## Errepresentazioa 
Maiek ezpain lodiekin eta belarri handiekin irudikatzen zuten Xaman Ek. Aurpegia apaingarri gainezka eramaten zuen eta horregatik, batzutan, maia kodexetan "aurpegi apaindutako jainkoa" bezala ezagutzen zuten. Bere buruan izar bat izpiz inguratuta zeraman.

Bideetan aldareak eraiki zizkioten; bertan bidaian haren laguntza izateko bidaiariek eskaintzak egiten zizkioten. Xaman Ek-k ez zuen beste jainkoek zuten bikoiztasuna, hau da, beti positiboa zen. Zonaldeen arabera euriaren jainkoa, neguaren jainkoa eta gauaren jainkoa izan daiteke. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* D.R.: *Los dioses mayas*, Mérida (Yucatán): Dante, 2004.
* Eric S. Thompson: *Maya History and Religion*. 1970.

## Kanpo estekak
Natron aintzira

**Natron aintzira** (ingelesez: *Lake Natron*) Afrikako gatz-aintzira endorreikoa da. Rift Haran Handian kokatuta, geografikoki Tanzanian dago, Kenya oso hurbil. Ondoan Ol Doinyo Lengai sumendia edo, hobeto esanda, estratosumendia dago. Aintziraren zabalera 600-800 km²koa da, baina eurien garaietan 1.040 km²taraino zabaldu daiteke. Sakonera ez da oso handia, hiru metro ingurukoa. Hegoaldeko Ewaso Ng'iro ibaiak haren urak aintzira eramaten ditu. Uretatik kloro, sodio eta magnesio ateratzen da.

Aintziraren urak gorri kolorekoak dira. Horren zergatia algen proliferazioa da. Geiserrak, bestetik, uraren azalean nabarmenak dira.

Tenperatura aldaketak handiak ditu eta garai lehorretan ura gutxitu eta gatzen proportzioa asko handitzen da.

## Espezieak 
Aintziraren baldintzen arabera, *Phoenicopterus minor*ra edo flamenko nanoa da han bizitzeko hobeto moldatzen den espeziea. Hegazti hauek ura filtratzen dute algak jateko. Natron ingurua ezinbestekoa da espezie hau babesteko. Aintziraren inguruan landaredia ugariagoa da eta horri esker espezie asko ikus daiteke. Hegazti migratzaile akuatikoentzat beharrezko atseden hartzeko tokia da aintzira. Iktiofaunaren ikuspuntutik *Oreochromis alcalicus* arraintxoa dugu.

## Mehatxuak 
* Zentral hidroelektriko bat.
* Inguruko basoen mozketa.
* Karbonato Sodikoa ekoizteko lantegi handi baten proiektua.
* Inguruko ibaietan egiten ari diren aldaketak eta erabilpenak.

## Babespena 
2001ko uztailaren lauean Ramsar hitzarmena barruan onartua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Natron aintziraren ezaugarriak.
* Birlife International eta flamenkoen defentsa.
Bŷr uhartea

**Bŷr uhartea** (galeseraz *Ynys Bŷr* eta ingelesez *Caldey Island*) Galesko hego-mendebaldeko Sir Benfro konderriko uharte bat da, Dinbych-y-pysgod udalerriaren hegoaldean dago. Bŷr itsasarteak lur lehorretik banatzen du, uhartea eta kostaldearen artean kilometro bat eta bi kilometro arteko distantzia dagoelarik. Udaberri nahiz udan Dinbych-y-pysgod udalerriko portutik ateratzen den ferry bidez uhartera iritsi daiteke.

Caldey izena bikingoek uharteari ipinitako *Keld-Eye* izenetik dator, honek haien hizkuntzan "Uharte Hotza" esan nahi zuelarik. Gaur egun uhartean abadia bat, San Illtyd eliza eta Bŷrko itsasargia daude.

## Iruditegia 

Irudi:CaldeyIslandAbbey.JPG|Bŷr uharteko abadia.
Irudi:CaldeyIslandPriory.JPG|San Illtyd eliza.
Irudi:Chapel Point Lighthouse, Caldey Island - geograph.org.uk - 337520.jpg|Itsasargia.
Irudi:South Coast of Caldey Island. - geograph.org.uk - 113045.jpg|Bŷr uhartearen hegoaldeko kostaldea.

## Kanpo estekak 
* Bŷr uharteko webguna
Phu Quoc nazioarteko aireportua

**Phu Quoc nazioarteko aireportua ** (vietnameraz *Phu Quoc*) Vietnamgo aireporturik handiena da, Duong Dongeko erdigunetik 7 kilometrora kokatuta dagoena. 2012an ireki zuten.
Aireportu zaharra ordezkatu du. Uneko ahalmena 2,6 milioi bidaiari da urteko; 4 milioi izango da 2020an, eta 7 milioi 2030ean.

## Hegaldiak 
## Ikus, gainera 
* Vietnamgo aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak
Urrakortasun (gizartea)

Soziologian, **urrakortasuna** pertsonak, taldeak eta gizarteak pobrezia, bazterkeria eta beste talde baten eskutik erasoak pairatzeko duten arrisku-egoerak dira.

## Kanpo estekak
The Kid

***The Kid*** () 1921ean estreinatu zen Charlie Chaplinen film mutua da. Chaplinekin batera, Jackie Coogan mutikoa nabarmentzen da haur izar eta protagonista paperean. Egun ezaguna izaten jarraitzen duen film mutuetatik bakarretarikoa da.

## Sinopsia 
Edna (Edna Purviance) izeneko neskatxa gazte batek, nahi ez duen semea eduki du. Nahigabeturik erabat, bere semea familia dirudun baten autoan uztea erabakitzen du, ume txikia zaintzeko eskatzen duen mezua ondoan jartzen diolarik . Baina, gaizkile batzuk autoa lapurtu eta haurtxo jaioberria aparteko auzo bateko kale ertz batean botata uzten dute. Hantxe aurkitzen du alaia, ez-arduratsua eta inuzentea den ibildaun batek (Charlie Chaplin), zenbaitetan ardura handi hori gainetik kentzen saiatuko denak, baina errukitu eta semetzat hartzeko duenak. Umetxoa hazi eta John izena izango du, 5 urtekoa (Jackie Coogan). Algara sortuko duen bihurrikeriak medio, zoriontsu eta lasai-lasai biziraungo dute aitaordea eta biak auzo pobre batean.

Bitartean, Edna, Johnen berezko ama, aktoresa famatu eta dirudun bihurtu da; semea abandonatu zuen unea ezin du ahaztu eta maiz etorri ohi da auzo pobreetara, umeei jostailuak banatzera. Hortxe dago *The Kid*. Chaplinek gordeta duen aspaldiko mezua irakurri bezain pronto, Edna galduta duen semea dela konturatzen da. Azkenean, ama-semeak elkarrekin biziko dira eta (Charlie Chaplin) ere urte batzuk atzera umea geratu zen luxuzko etxea hartan bizitzera gonbidatuko dute.

## Datu interesgarriak 
Garai hartarako efektu berezi berri asko izan zuen.

Chaplinen inspirazioa bere bizitza pertsonalean oinarritu zen; haurtzaro latza izan zuen eta behar baino azkarrago jaio zen ume jaioberria hil zitzaion. Apartako filma izan zen hura, zuzendariaren bizitzaren zertzelada handiak jaso baitzituen .

Datu garrantzitsua da, era berean, Edna Purviancek alkoholarekin zuen arazoa . Askotan iritsi ohi zen mozkortuta grabazioetara eta, ez gutxitan, Chaplinek bere ordea hartuko zuen aktoreren batean pentsatu zuen.

Lita Grey nahiago zuen zuzendariak, baina, azkenean *Tentazioaren Aingerua* interpretatuko zuen honek. Hori bai, bizitza errealean haurdun geratuko zen 16 urterekin (Chaplinek 35 urte zituen) eta, 1924an, zuzendariarekin ezkonduko zen. Bikoteak bi seme izan zituen, baina berehala hasi ziren arazoak eta, 1927an, banandu egin ziren .

## Pertsonaiak 
* Charlot: Charlie Chaplin
* Edna: Edna Purviance
* The Kid: Jackie Coogan
* Polizia: Tom Wilson
* Tentazioaren Aingerua: Lita Grey

Charles Chaplinek idatzi, zuzendu eta antzeztua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* The Kid Youtuben
Àngels Barceló

**Àngels Barceló** (1963ko irailaren 7a, Bartzelona) hedabide ezberdinetan ibilbide luzea duen kataluniar kazetari bat da. Telebistan albiste aurkezle gisa nahiz irratiko esatari gisa ere lan egin du.

Kazetaritza ikasketak Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan burutu zituen. Lan egin duen irrati nahiz telebista kateetako batzuk honako hauek dira: Catalunya Ràdio, TV3, Telecinco, SER, Cuatro eta Canal+. 2012. urtearen amaieraldean Discovery Max kateko *Y el mundo cambió* ("Eta mundua aldatu zen") saioa ere aurkezten hasi zen.

## Kanpo loturak 
* Àngels Barceló kazetariaren IMDBko fitxa ikusgai 

## SER irratia 
2005ean, Madrilen bizi zen bere familia Bartzelonan zegoen bitartean eta, distantziaz nekatua, bere profesioan aldaketak egiteko garaia zela antzemanda Cadena SER irratiak kontratatu zuen "A vivir que son dos días" saioa irratian aurkeztu eta zuzentzeko. Saio hau aste buruan emititzen zen eta Radio Barcelona-n aurrera eramaten zen SER irratiarentzat.

Carlos Llamas periodistaren heriotza eta gero (2007) urteroko Cadena SER-eko asanblada batean Angels Barceló hautatzen dute Carlos Llamasen Hora 25 saioaren buruzagitza har dezan. 2008ko urtarrilak 7ean hasten da lan hau aurrera eramaten, gaueko berriak irratiz plazaratzen. Egun arte da saio hau gaueko orduetan audientzia gehiena jasotzen duena (2009an EGMren arabera 1.460.000 entzule zituen eta honen atzetik "La Brújula de Onda Cero" saioa zegoen 443.000 entzulerekin).
Jaitzubia erreka eta ibarra

thumb|400px|Jaitzubiko bidezka martxoko hasieran
**Jaitzubia** Hondarribiko erreka eta inguruko ibarra da. Zonaldea Gipuzkoako hezegune garrantzitsu bat da eta Txingudiko Baliabide Naturalak Babestu eta Antolatzeko Plan Bereziaren barruan onartuta dago. Dagoeneko errekaren azken tramoa eta ingurua babestuta daude. Inguruan izen bereko Jaitzubia Hondarribiko auzoa dago.

Jaitzubiako ibarreko hektarea babestuak 70,4 dira. Horietatik 38.1 Babes Berezikoak dira eta gainerakoak, berriz, Nekazaritza Babesekoak. Inguru hori lehengoratzeko lanak 2003an hasi ziren. Horretarako itsasotik zonaldea bereizi egiten zuen harresi bat ireki zuten eta baratzak zeuden inguruan ura berriro ere sartzen utzi zuten, paduretarako 25 hektarea berreskuratuz. Halaber, zonaldea zeharkatzen zuen linea elektrikoa lurperatu zuten eta inguruan sortutako zabortegi ilegal bat garbitu zuten.

thumb|400px|Jaitzubia padura Hondarribian
Jaitzubian Gipuzkoan aurki daitezkeen lezkadi handienak daude.

Inguru honen garrantzia handia da. Modu batez Jaizkibel eta Bidasoa arteko zubi lana egiten du, urbanizazioak saihesten eta, halaber, hesi efektua gutxitzen.

Aingiraportun informazio gunea dago.

## Neguko hegaztiak 
SEO/BirdLifeko Donostia taldeak hegaztiak behatzeko 2022ko otsailean antolatu zuen saio batean, 21 hegazti mota katalogatu zituen:

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Plaiaundiko Parke Ekologikoa
* Txingudi

## Kanpo estekak 
*  Jaitzubian zeharreko ibilbidea bideoz.
* Txingudiko plan zuzentzailea Eusko jaurlaritzaren Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Saila
* Txingudiko badiaren inguruko naturguneak berritu eta haien arteko konektibitatea hobetzeko Plan Gidaria (PLAN DIRECTOR PARA LA RESTAURACIÓN Y LA MEJORA DE CONECTIVIDAD DE LOS ESPACIOS NATURALES DEL ENTORNO DE LA BAHÍA DE TXINGUDI) (PDF, 8 MB)
*  DIAGNÓSTICO Y ANÁLISIS DE PRIORIDADES URGENTES PARA LA RESTAURACIÓN Y CONECTIVIDAD DE LAS MARISMAS DE TXINGUDI Anexo I (PDF, 6 MB)
*  PRESELECCIÓN DE ALTERNATIVAS TRAS REUNIÓN DE LA COMISIÓN TÉCNICA DEL 19 DE SEPTIEMBRE DE 2014 (PDF, 9 MB)
* Txingudi. Euskadi turismo
*  Hegaztien behaketa Txingudin eta Plaiaundin. CINEREA, Artxibatua.
* Bidasoko uharteen landarediaren gaineko ikerketa.
*  Txingudi Bidasoa Turismo
* Hegoaldeko orrialde ofiziala.
* Txingudiko paduretako kudeatzaile taldearen bloga
* Eusko Jaurlaritzaren informazio orokorra.
Kritika

Arte lan bati buruzko iritzi artikuluari **kritika** esaten zaio. Kritika egiten duenak erti-lanari buruzko deskripzio objektiboa eta iritzi subjektiboak nahasi ahal ditu. Grekeratik (κρὶνω -*krínô*-, «ulermena, ebazpena», eta κρίνειν -*krínein*- «analisia egin, bereizi») eta hortik eratorriak κριτική -*kritikē*-, κριτικός -*kritikós*-, «kritikaria» edota *epaitu*.
Kritika egiten edo sinatzen duen pertsonari **kritikari** edo **kritiko** deitu ohi zaio

## Kritika mota batzuk 
* Arte kritika. (Ertilan baten kritika: arkitektura-kritika, margolaritza-kritika, eskultura-kritika...).
* Gastronomia kritika.
* Literatura kritika.
* Zinema kritika
Literatura kritika

[thumb|[Iban Zaldua idazlea eta literatura kritikaria 2008an]]

**Literatura kritika** literatura testuak aztertzen, ebaluatzen, interpretatzen eta komentatzen saiatzen den jakintza arloa da. Jakintza arlo horretan ekoizten diren testuei ere **literatura kritika** etiketa jartzen zaie. Jakintza arlo hori jorratzen duten pertsonei, **literatura kritikari** esaten zaie.

## Literatura kritika motak 
* Literatura kritika akademikoa.
* Kazetaritzako literatura kritika.

## Kanpo estekak 
*  Kritiken hemeroteka: *Kritikak.Armiarma.eus*
* Ortiz de Pinedo, Aitor (2009). "Literatur iruzkin inpresionistak: nola landu ikasgelan". Zenodo.
Joera (denbora serieak)

thumb|300px|Denbora serie bateko *joera** azaltzen duten zenbait lerro (puntuak, denbora seriea; koloredun lerroak, joera).

Denbora serie batean, **joera*' seriearen norabide nagusia azaltzen duen osagaia da. Denbora serie batean esku hartzen duten beste osagaiak urtarokotasuna, zikloa eta hondarra izaten dira.

## Kanpo estekak
Beldur Gorria

[thumb|[1919ko Lehen Beldur Gorriaren garaiko estatubatuar irarlan bat, bertan "europar anarkista" batek New York hiriko Askatasunaren Estatua lehergailuz erasotzen ikus daiteke.]]

**Beldur Gorria** (ingelesez *Red Scare*) XX. mendean zehar AEBetan hedatu zen komunismoa, anarkismoa eta ezker erradikalaren aurkako beldurra elikatu edo bultzarazi zen aroa izan zen. Aro hau bi denboralditan banatu zen:

* Lehen Beldu Gorria (1919-1921), langile iraultza eta politika erradikalaren aurkakoa. Errusiako Iraultza eta Lehen Mundu Gerraren amaierarekin hasi eta 1921an amaitu zen.
 
* Bigarren Beldur Gorria (1947-1957), bertako nahiz atzerritar komunisten aurkakoa, azken hau espioitza eta Gobernu Federalaren eraginez. Bigarren Mundu Gerraren amaiera eta Gerra Hotzaren hastapenarekin hasi eta 1957. urte aldera baretu zen. Bertan, McCarthyismoak zeresan handia izan zuelarik.

## Ikus gainera 
* McCarthyismo
* Luma Berdearen Mugimendua

## Kanpo estekak
Epe (argipena)

**Epe** hitzak esanahi zenbait ditu:

* **epea**, zerbait burutu behar den denbora-tarte bat,
** **epe laburra**, zerbait gertatu edo burutzeko denbora-tarte laburra,
** **epe luzea**, zerbait gertatu edo burutzeko denbora-tarte luzea;
* Epe, Herbehereetako herri bat.
Modern Media Center

**Modern Media Center** Txinako Herri Errepublikako Changzhou hirian dagoen bulego etxeorratza da. Eraikuntza lanak 2010ean hasi ziren eta 2013rako amaitu zuten.

Hegoaldeko Huishan kalea eta Longjin kaleen artean altxatzen da.

## Kanpo estekak 
*  Eraikinari buruzko informazioa CTBUHren webgunean.
* Eraikuntza lanen egoera 2012ko azaroan.
St Catherine uhartea

**St Catherine uhartea** (galeseraz *Ynys Catrin* eta ingelesez *St Catherine Island*) Galesko hego-mendebaldean dagoen Pembrokeshire konderriko Tenby udalerrian kokatzen den itsasgorako uharte bat da, itsasbehera dagoenean udalerri horretako Castle hondartzari lotua gelditzen delarik.

Bertan St Catherine gotorlekua kokatzen da.

## Iruditegia 

Irudi:St Catherines Island and Fort from Castle Beach May 2012.jpg|Uhartea eta St Catherine gotorlekua itsasbeherarekin.
Irudi:St. Catherine's Island - geograph.org.uk - 1455808.jpg|Lur lehorretik edo Tenby udalerritik ikusita.
Irudi:Tenby - St Catherine's Island.jpg|Tenby udalerriko malekoi edo pasealekutik ikusita.
Irudi:St Catherine's Island, Tenby - geograph.org.uk - 124638.jpg|Urrutira.

## Ikus gainera 
* Tenby
* Caldey uhartea

## Kanpo estekak 
* St Catherine uhartea eta gotorlekuaren webgunea
Lezkadi

thumb|350px| Lezkadiek haien habita aldatzen dute poliki-poliki.
**Lezkadi**ak ureztatzen diren lur habitak dira; besteak beste, ibai ertzetan, aintziretan, estuarioetan, zingiretan... Lezka, (*Phragmites australis*) inguru horien landare ugariena izaten da baina ez bakarra. Berez, lezkadiak ur lamina bat dagoen inguruetan agertzen dira baina denboraz, sendimentoen metaketen ondorioz, ura gutxiten dute eta lur maila igotzen da horrela beste espezien konolizazioari atea irekiz. Denboraz lezkadiak basoez aldatzen dira. Lehorrean hori izaten da sarritan aintziren amaiera. Lezkadiak ur-depuratzaile onak dira eta Hondakin-uren tratamenduan, hau da, arazketa prozesu naturalean erabili izan dira.

## Lezkadien espezieak 
thumb|350px| Lezkadia udan.
### Landaredia 
Tokien arabera agertzen diren espezieak oso desberdinak dira.
* *Phragmites australis*, nagusia
* *Phalaris arundinacea*
* *Alisma* espezieak
* *Butomus umbellatus*
* *Veronica beccabunga*
* *Mentha aquatica*
* *Lycopus europaeus*
* *Impatiens noli-tangere*
* *Scutellaria* espezieak
* *Typha* espezieak
[thumb|350px| [Zingira-berdantza habitat hauen txoria da.]]
### Hegaztiak 
* Txori zezen arrunta
* Uroilanada handia
* Uroilo urdina
* Benarriz arrunta
* Zingira-berdantza

### Ugaztunak 
* Ur-arratoiak
* Ur-satitsuak

## Lezkadiak Euskal Herrian 
Hezeguneen atzerapenak horrelako habitat gutxitzea ekarri du. Nahiz eta Euskal Herri osoan agertu, askotan oso zabalera gutxiko eremuetan ikus daiteke. Bebestutako inguruetan bakarrik ikus daiteke oraindik oraindi begetazio trikoa moduan, esaterako Pitillasko aintziran (Nafarroan), Jaitzubian (Gipuzkoan), Muriskot aintziran (Lapurdi)...
[thumb|350px|[Jaitzubia erreka eta ibarra|Jaitzubiako lezkadiak Hondarribian]]

## Bibliografia 
* Gérard Lacroix, *Lacs et rivières : milieux vivants*, Bordas, 1991.

## Kanpo estekak
Espainiako errugbi ligako 2012-2013 denboraldia

**Espainiako errugbi ligako 2012/2013 denboraldian**, hamabi taldek dihardute, tartean lau Euskal Herrikoak.

## Partehartzaileak 
## Sailkatze fasea 

300px
•**Alcobendas**
•**Vigo**
•**Gernika**
•**Getxo**
•**Valladolid (2)**
•**Ordizia**
• **Sant Boi**
• **Sevilla**
• **La Vila Joiosa**

**Sailkapena 22. jardunaldiaren ondotik**

## Permanentzia partiduak 
* Permanentzia partiduak **Ohorezko Mailako** azkenaurrekoa eta **2. Mailako** *bigarrenaren* artean

Irabazlea arituko da Ohorezko mailan 2013-2014 denboraldian.

## Fase finala 
Sailkapen faseko lehen 6 taldeen artean erabakitzen da titulua.

## Kanpo estekak
MV Baltic Ace

'*MV *Baltic Ace'''* 2007. urtean eraikitako ro-ro ontzia izan zen, 148,0 metroko luzera eta 23.498 tonako pisua zuena. Ontzia 2006tik 2007ra egin zuten Poloniako Gdynia hiriko ontziolan, eta Bahametako bandera zeukan.

2012ko abenduaren 5ean *Baltic Ace* ontziak Zeebruggeko portua utzi eta Kotkara abiatu zen. Ontzi barruan 1400 Mitsubishi auto zeramatzan. Arratsaldeko zazpietan, Eskoziatik Anberesko portura zetorren *Corvus J* itsasontziarekin talka egin zuen, Herbehereetako kostaldetik 40-50 kilometro ingurura.

*Baltic Ace'' ontzia minutu gutxian hondoratu zen, eta eskifaiako 24 lagunetatik bost hil eta beste sei desagertu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bi ontzien ibilbidea istripuaren aurretik.
* Corvus J ontziak jasandako kalteak.