Ezkio-Itsaso

{{Infotaula
|headerstyle = background-color: #99c;
|abovestyle = background-color: #99c;
|above = Ezkio-Itsaso
|subheader = , Euskal Herria
|image1 = 285px
|caption1 = Ezkio-Itsasoko Igartubeiti baserria.
|header1 = Administrazioa
|label2 = Estatua
|data2 = Espainia
|label3 = Erkidegoa
|data3 = Euskal Autonomia Erkidegoa
|label4 = Lurraldea
|data4 = Gipuzkoa
|label5 = Eskualdea
|data5 = Urola Garaia
|label6 = Izen ofiziala
|data6 = Ezkio-Itsaso (1980-2017)Ezquioga-Ichaso(1965-1980)
|label7 = Azken alkatea
|data7 = Joseba Telleria (Indep.)
|label8 = Posta&nbsp;kodea
|data8 = `20.709`
|label9 = INE&nbsp;kodea
|data9 = `20035`
|label10 = Herritarra
|data10 = ezkiotar, itsasoar
|header20 = Kokapena
|label21 = Koordenatuak
|data21 = 
|data22 = {{Kokapen mapa|Gipuzkoa politikoa|label={}|float=center|width=280px}}
|data23= {{#ifexist:Txantiloi:Kokapen mapa/{}|{{Kokapen mapa|{}|float=center|width=280px}}}}
|label24 = Azalera
|data24 =  km2
|label25 = Garaiera
|data25 = 425 metro
|label26 = Distantzia
|data26 = 50 km Donostiara
|header60 = Datu gehigarriak
|label61 = Sorrera
|data61 = 1965.&nbsp;urtea
|label62 = Desagertzea
|data62 = 2017.&nbsp;urtea
}}

**Ezkio-Itsaso** Gipuzkoako udalerria da, administratiboki Urola Garaia mankomunitatearen parte, geografikoki Goierri eskualdekoa. Itsas mailatik 300 metro gorago dago, 21,3&nbsp;km² ditu, eta 601 biztanle zituen 21. urtean. 

Udalerria 1965ean sortu zen frankismo garaian, Ezkio eta Itsaso herriak batzean. 2017an bi herrien desanexioa dekretatu zuen Gipuzkoako Foru Aldundiak, parte-hartze prozesu baten ondoren, zeinean banaketa Itsasoren ekimenez erabaki zen batik bat. Banaketa Gipuzkoako Foru Aldundiak ontzat eman zuen, eta 2016ko abenduaren 20ko 27/2016 foru dekretuan onartu zen urtea hastearekin bi udal izango zirela. Baina Espainiako Auzitegi Gorenaren uztailaren 16ko 1025/2020 epaiaren ondorioz, Aldundiak atzera egin behar zuen, eta berriz udal bateratua ezarri zen 2021eko urtarrilaren 1etik.   testigantza, eskolan erdaraz egin behar izanaren inguruan. Euskal Herriko Ahotsak proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.]]
Ezkio-Itsasoko euskara erdialdeko euskararen (gipuzkeraren) aldaera bat da, sartaldeko euskararen barnean kokatzen den Goierriko euskara, hain zuzen. Urolaldeko hizkerarekin batera osatzen du Sartaldeko azpieuskalkia, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskararen eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpitik Zaldibia edo Legorretara. Ataungoa ere berezia da, ziurrenik, bakarti samar eta Nafarroako mugan dagoelako. Abaltzisketak eta Ikaztegietak Tolosaldearekin lotura egiten dute, eta Urretxuk eta Zumarragak, berriz, Goierrieta Urolaldearen artekoa.

## Demografia 
## Politika 
### Alkateak 
Hauek izan dira Ezkio-Itsasoko azken alkateak:

a 2008ko uztailean Jose Ignacio Etxezarreta Estala alkateak dimisioa aurkeztu zuen.

b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

d 2017an Ezkio-Itsaso udalerria bitan banatu zen eta Ezkio eta Itsaso udalerriak sortu ziren.

e 2021ean Ezkio-Itsaso berriro ere udalerria bihurtu zen.

## Ondasun nabarmenak 
* Aristizabal baserria
* Igartubeiti baserri-museoa, XVI. mendekoa.
* Salete baserria

## Ezkioko agerkundeak 
1931ko ekainaren 30ean bertako Bereziartua anaia-arrebek Ama Birjina ikusi zutela adierazi zuten. Horren ondorioz, jende ugari joan zen Ezkiora erromes. Starkie irlandar katoliko hispanistak gertakizun hura jaso zuen bere *Spanish Raggle-Taggle* liburuko kapitulu batean; haren ustez, dena zenbait tradizionalistek eta eskuindarrek manipulatua izan zen.

1933ko ekainaren 10ean Ezkion eliza bat egitea debekatu zuten. 1934az geroztik, Ezkio toki debekatua bihurtu zen, bai errepublikanoentzat, bai Erromatar Eliza Katolikoarentzat; ordutik aurrera, oso jende gutxi hurbildu zen bertara.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Igartubeiti baserri--museoa
* Goierriko hitza Eskualdeko berriak egunero Euskaraz
* Lebur Fundazioa Urola Garaiko burdinaren kultura eta natur eta kultur ondarea bultzatzea ditu helburu.