open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asterixen semea

***Asterixen semea***, () Asterixen komiki saileko abenturetako bat da, bere 27.a eta Uderzok, bere lagun Goscinny hil ondoren marraztu eta idatzi zuen hirugarrena. 1983an argitaratu zen Frantzian.

## Istorioa 
Haur bat, Asterixen txabolaren aurrean utzia da, Obelixek, bere lagunari, izan zuen ametsean gertatutakoa kontatu bezain pronto. Herrixkak, ume honen barrabaskeriak ondo ezagutuko ditu (batez ere, Obelixek, haurrari, edabe magikoa eman ondoren). Baina herrixkak badu arduratzeko arazo larriago bat: erromatarrek, korrika eta presaka, haurra berreskuratu nahi dute. Asterix eta Obelix arduratzen dira haurraren gurasoak aurkitzen, Julio Zesar eta Kleopatra, alegia, haur hura, istorioaren amaieran, Zesarion dela jakiten baita.

## Kanpo estekak
Ganbera-orkestra

[thumb|250px|Ganbera-orkestra bat Salzburgoko [Mozarteumen]]
**Ganbera-orkestra** orkestra txikia da, eskuarki 20-40 bitarteko musikari-kopurua izaten duena. XVII-XVIII. mendeetako musika da ganbera-orkestraren errepertorio-iturri nagusia, baina ez bakarra (XX. mendeko musikan ere erabili da). Hari-instrumentuak izaten dira oinarrizko osagaiak, eta zurezko haize-instrumentuak ere maiz agertzen dira; musika barrokoa jotzen denean, baxu jarraitua egiten duten instrumentuak ere gehitzen zaizkio (eskuarki, klabezina).

«Ganbera-orkestra» hitzak, musika tresna talde ugari hartzen ditu, talde horiek bete beharreko baldintza bakarra, tamaina txikikoa izatea delarik.

Ganbera musikarekin gertatzen den bezala, "ganbera" hitz gehigarriak, musika jotzen zen gelari erreferentzia egiten dio (hasieran, XVII. mendeko jauregi eta egoitza handiak).

Ordutik, "gela batean sartzen den orkestra txikia" esan nahi du. Ez dute musika tresna talde finkorik. Ganbera orkestra gehienek, euren musika tresnen artean, orkestra filarmoniko edo sinfonikoetako tresna nagusiak dituzte, biolina, biola, biolontxeloa edo kontrabaxua kasu. Pianoa ere erabiltzen da.

## Sailkapena 
* Orkestra barrokoa: gutxi gora-behera estandarra den igurtzitako harizko musika tresnen taldea, noiz behinka, beste musika tresna batzuk ere parte hartzen dutelarik, bereziki bakarlari gisa. Arcangelo Corelliren lanetatik abiatuta eratzen da, eta XVIII. mendearen lehen erdian handitzen doa, Johann Sebastian Bach, Jean-Philippe Rameau eta Jean-Baptiste Lullyren lanetan ikus daitekeen bezala. Kontuan izan behar da, hemen ez direla sartzen opera barrokoko orkestrak, konposaketa handiago eta bariatuago bat dutenak.

* Ganbera musikarentzako zehaztu gabeko musika tresna taldeak, Wolfgang Amadeus Mozarten *Divertimenti*, Beethovenen *Septimino* lan ezaguna eta talde txiki eta estandarizatu gabekoak erabiltzen dituzten antzeko lanentzako behar direnak bezala.

* Jada "aretorako" ez diren arren, tresna antolaketa txikia edo ez ohikoa duten talde garaikideak. Adibidez, Igor Stravinskiren *Ebony concerto* eta *Dumbarton Oaks* eta Manuel de Fallaren *Concierto* izeneko lanak interpretatzeko.

## Ikus, gainera 
* *Et Incarnatus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
75 Euridize

**75 Euridize** edo Eurydike, asteroide gerrikoan aurkitutako 75. asteroidearen izena da. 1862ko irailak 22an aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek New Yorkeko Clinton herritik.

Bere izena, greziar mitologiako Euridize izeneko pertsonaiatik datorkio, non Orfeoren maitea zen.

## Kanpo estekak
NA-1001

**NA-1001** edo **Altsasu-Zegama errepidea** Nafarroako herri errepidea da, NA-1000 errepidearen 6,4 kilometroan hasi Gipuzkoako mugaraino doa. Errepide laburra da, 690 metro luze baino ez ditu. Errepidea A-1 autobidea eta NA-1000 errepideak bat egiten duten puntutik gertu hasten da.

Gipuzkoan NA-1001 errepidearen jarraipena GI-2637 errepidea da.

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-1700

**NA-1700** edo **Lekunberri-Leitza errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-1300 errepidearen 15,09 kilometroan hasi eta NA-170 errepideko 3,11 kilometrora arte doa. Errepidea 11,73 kilometro luze da.

Errepideari "Uitziko errepide" ere deitzen zaio.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Lekunberri
* Uitzi
* Leitza

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Auloniade

**Auloniadeak** (greziera klasikozko αύλών aulonetik, "harana"), mendi eta haranetako larreetan aurki zitezkeen ninfak ziren, sarritan Pan jainkoarekin batera, artalde eta artzainen jainkoa zena.

Euridize, norengatik Orfeok Hadesera bidaiatu zuen, auloniade bat zen, Tesaliako Peneo ibaiaren haranean hil zena Apolo eta Zireneren seme zen Aristeogandik ihesean zihoala, honen Euridize berea izateko nahiak, Euridize, oharkabean, sugegorri bat zapaltzea eragin zuena.

## Iturriak 
* Ereserki orfikoak I.7
* Ovidio, Metamorfosiak xv.490
* Teokrito, Idilioak viii.44, xiii.44
* Virgilio, Georgikak iv.535

## Kanpo estekak
Renseneb

**Renseneb** (bere izenak "Nire izena atsegina da" esan nahi du), Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen. K.a. 1735 inguruan gobernatu zuen.

Bere izena, Ren(s)eneb (esea ez da ikusten), Turineko Errege Kanonean azaltzen da, VI,16 erregistroan, non lau hilabeteko erregealdia izan zuela aipatzen den. Avariseko beste faraoi batek bota zuen kargutik, Hor I.ak.

## Bere garaiko testigutzak 
Izen bikoitz bat duen beira-ale bat baino ez da kontserbatzen: Renseneb Amenemhat. Ryholtek, semetza harreman bezala interpretatzen du, "Renseneb, Amenemhaten semea", beste ikertzaile batzuk, hipotesi honekin bat ez datozen arren.
Euridize

**Euridize**, (grezieraz Ευρυδίκη) greziar mitologian, Traziako ninfa auloniade bat zen. Egun batean, Orfeok ezagutu eta elkar maitemindu ziren. Euridize eta Orfeoren arteko ezkontza egunean, Aristeo neska bahitzen saiatzen da, Orfeoren arerioa zen artzain bat. Euridizek ihes egiten du, baina, korrikan doala, oharkabean, sugegorri bat zapaltzen du, eta honek, oinean horzka egiten dio, Euridize hilez.

Orfeok, desesperaturik, Hadesera jaistea erabakitzen du, bere maitearen bila. Iristerakoan, Karonteri, bere txalupan, Estigia aintziraren beste aldera eramateko eskatzen dio, baina Karontek, ezezkoa ematen dio. Orfeo, bere lira jotzen hasten da, txaluparia liluratuz, nork, azkenean, beste ertzera eramatea onartzen duen. Modu berean konbentzitzen du Hadeseko zaindaria den Zerbero zakurra, ateak ireki diezazkion. Jada Hades jainkoaren aurrean, honi, bere maiteagatik erregutzen dio, eta honek ere, Orfeoren lirak liluraturik, onartu egiten du, baina baldintza batekin: Orfeok ez du Euridizeren aurpegia ikusi behar Infernutik irten arte.

Orfeok Hades osoa zeharkatzen du bere irteera bidaian, baina, azken atera iristear zegoela, bere egonezina baretu ezinik, bere burua biratzen du, Euridizeren aurpegia ikusteko. Une horretan, Orfeok Euridize betirako galtzen du, eta berriz itzal bihurtua da neska, Orfeo, infernutik kanporatua den bitartean, betirako, bere maiteagandik banandua geratuz.

Orfeo eta Euridizeren istorioa, zenbait operen argumentua da, Jacopo Perik 1600ean idatzitako Euridize, Claudio Monteverdik 1609an idatzitako Orfeo eta Christophe Willibald Gluckek 1762an idatzitako Orfeo eta Euridize operena horien artean.

## Izen bereko beste pertsonaia batzuk 
* Euridize, Iloren emaztearen eta Laomedonteren amaren izena ere bazen, biak Troiako erregeak.
* Euridize, Tebaseko errege zen Kreonteren emaztearen izena ere bazen. Bere seme Hemonek bere buruaz beste egin zuela jakin zuenean, bere buruaz beste egin zuen.
* Iturri batzuek, Euridize izena, Eneasen emazteari ere ematen diote
* Euridize, iturri batzuek, Nestorren emazteari ematen dioten izena ere bada.
* Euridize, Athenaren zalduna den Lira konstelazioko Orfeoren maitea ere bada Saint Seiya edo Zodiakoko Zaldunak izeneko animean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Subfusil

[eskuinera|thumb|300px|[Bigarren Mundu Gerrako PPS subfusil sobietarra]]
**Subfusila**, baita ere **pistola-metrailadore** eta ***metraileta*** izenez ezaguna, era automatikoan pistola kartutxoak su egiteko gai den su-arma da. Tiramen gutxikoa izaten den arren (100 metro azpitik), distantzia motzean su potentzia handia ematen du. Gehienak 9 milimetroko *Parabellum* kartutxoak erabiltzen dituzte eta gehienek 30 bat kartutxoko kargagailuak erabiltzen dituzte.

## Funtzionamendua 
[eskuinera|thumb|300px|[Lehen Mundu Gerrako MP18 subfusil alemaniarra, oinez erabiltzeko moduko lehenengoa]]
Lehenengo subfusil praktikoak, 1918an diseinaturiko MP18ak, blowback sistema erabiltzen zuen armaren zikloa osatzeko, armatuta zegoenean ixtailua irekita edukitzen zuen, malguki bidezko kargagailua zuen eta ez zuen ez asegururik, ez erdi-automatikoan su egiteko aukerarik. Hau da subfusil bat egiteko erarik sinpleena, zati mugikor gutxien erabiltzen dituen konfigurazioa delako.

XX.en mendean zehar diseinu ezberdinak probatu dira aurrerakuntza asko eginez. Asegurua eta erdi-automatikoan su egiteko aukera eta kulata tolesgarriak izaten dituzte gaur egun ia guztiek. Zikloa osatzeko gas bizeko errekarga eta armaren atzerapena erabiltzen dutenak subfusilak diseinatu dira, doitasun eta estabilitate hobea emanez armari, nahiz eta oraindik gehienak blowback sistema erabili sinpleagoa delako.

Subfusil ia guztiek kartutxoak atera daitekeen kargagailu batean gordetzen dituzte, 15 kartutxotik 100 kartutxo bitartekoak daudelarik merkatuan, nahiz eta ohikoena 30 bat kartutxoko kargagailua izatea den.

Subfusilak kalibre ezberdin askotan egin dira, pistola automatikoentzako existitzen diren ia kartutxo guztientzako, .22 LRtik hasi eta .45 ACPraino, baina gehienak 9x19mm Parabellum, 7,62 Tokarev edo .45 ACP kartutxoetakoren bat erabiltzen dute.

## Ikus, gainera 
* Metrailadore
* Eraso fusila

## Kanpo estekak
Sant Jaume enparantza

**Sant Jaume enparantza** (katalanez *Plaça de Sant Jaume*) Bartzelona hiriko bihotz administratiboa da. Ciutat Vella barrutiko El Gòtic auzoan dago.

Antzinako *Cardo* kalea (gaur egungo Llibreteria eta Call kaleak) eta *Decumanus* kalea (gaur egungo Bisbe/Ciutat/Regomir kaleak) gurutzatzen ziren lekuan kokatzen da, hauek Barcino erromatar koloniaren etorbide nagusiak zirelarik. Bidegurutze honetan foruma eta Augustoren Tenplua aurkitzen ziren, azken honetatik lau zutabe iritsi zaizkigu gugana eta mont Tàber muinoaren gainaldean daude, Paradís kalean.

Enparantza honen izena erdi aroan hemen kokatzen zen Sant Jaume elizari zor zaio. Garai batean ostatua kokatzen zen lekuan gaur egun hiriko kontseilua dago. Tenpluaren aurrealdeko ataria zenean hiriko kontseilua biltzartzen zen, gerora erakunde honen egoitza izango ziren etxe multzoa erosi baino lehen, aldameneko Ciutat kalean. 1823an inausi egin zuten honela Ferran kalea ireki eta gaur egun ezagutzen dugun enparantza sortuz. Nabarmendu beharrekoa ere bada hondakin horiek baino lehen enparantza angeluko toki txiki batera mugatzen zela, eliza berak, Batllia Orokorraren etxeek eta Verguerraren Gorteak gainontzeko lekua betetzen baitzuten.

Historiako zenbait alditan Konstituzio enparantza ere deitua izan zen (Iraultza Liberalean,...), eta udaletxean ezarria dagoen plaka batean izen honek oraindik badirau, baina azkenik iraun zuen izena gaur egungoa izan zen.

Gaur egun enparantza honetan Kataluniako Generalitatearen Jauregia eta Bartzelonako Udalaren egoitza den Hiriko Etxea kokatzen dira.

## Kanpo estekak 
* Bartzelonako Turismo Argibidea
Crucified Barbara

**Crucified Barbara** 1998. urtean Stockholmen sortutako emakumezko musika talde suediarra da. Heavy metal, trash metal eta rock'n'roll musika estiloen nahasketa lantzen dute.

## Historia 
Esan bezala, Crucified Barbara taldea 1998an sortu zen Stockholmen. Hasiera batean punk-rock musika jotzen hasi ziren, baina berehala heavy metal estilora pasatu ziren. 2003an GMR diskoetxearekin sinatu zuten. 2004ko udaberrian, Kritianopelen, Suedian, Mankan Sedenberg ekoizlearen Pama/Blakk Record estudioetan grabatu zuten. 2005eko abenduaren 8an "Losing the Game" singlea argitaratu zuten eta Suediako arrakasten 8. postuan sailkatu ziren zuzenean. Beren lehendabiziko diskoa *In Distortion We Trust* urtarrilaren 19an kaleratu zuten Suedian eta gaur egun Erresuma Batuan, Frantzian, Alemanian edo Herbehereetan eskuratu daiteke.

Gainera, Motörheaden omenezko ''St. Valentine's Day Massacre'' diskoan parte hartu zuten "Killed by Death" abestiarekin. 2006ko azaroan Motörhead eta Clutch taldeen kontzertuen hasierako taldea izan zen.

Euskal Herrian, Gernika eta Bilbon aritu da taldea orain arte. 2006ko uztailaren 30ean Gernikan ospatutako Metalway jaialdian izan ziren. 2009an, berriz, bitan jo du Crucified Barbarak Bilbon. Udako Kobetasonik jaiadian lehendabizi (2009ko ekainaren 19a), eta Kafe Antzokian geroago (2009ko azaroaren 24a), azken hau, taldearen bira europarraren baitan.

## Taldekideak 
* Mia Coldheart – Ahotsa, gitarra
* Klara Force – Gitarra
* Ida Evileye – Baxua
* Nicki Wicked – Bateria

## Diskografia 
### Singleak 
## Kanpo estekak 
*  Crucified Barbara taldearen webgune ofiziala
*  Crucified Barbararen Myspace gunea
Ilungara

**Ilungara** 1996ean Irun eta Hendaian sorturiko talde heavy tradizionala da, oraindino martxan dabilena.

## Taldekideak 
Hona hemen taldekideak:
* Iván Estévez : gitarra eta ahots nagusia
* David Cabanillas : gitarra
* Benoit Charles : baxua
* Stéphane Dassé : bateria
* Cedric Nomdedeu : gitarra

## Diskografia 
* *From the ashes of the dust* (2005)
* *Following the flame*
* *Iparraldeko kopilazioa*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bidache metal

***Bidache metal*** metal eta hard rock musika jaialdia da, 2003tik aurrera Killers taldeak Bidaxunen antolatuta.

Jaialdiaren datak urtez urte aldatzen dira. Killers zerrendaburua izanda, Akitaniako talde berri eta beteranoek aritzen dute. Sarrerak ez dira aurrez saltzen eta aretoan 580 ikus-entzule baino ez dira sartzen.

## Edizioak 
### 2003 
* Maiatzaren 9: Enthroned, Otargos , Killers, Stormblast , Mimik.
* Abenduaren 13: Misanthrope, Killers, Wild west.

### 2004 
* Maiatzaren 22: No return, Killers, Revenge, Hush.
* Irailaren 25: Imperial sodomy, D.S.K., Killers, Ortzia, Ilungara.
* Urriaren 16: Sublime cadaveric decomposition, Kragens, Infest, Hypnosis, Killers.
* Azaroaren 12: Avulsed, E-force, Killers, Phenix, Pacemaker.
* Azaroaren 13: Kronos, Outcast, Killers, Revenge, Phenix.
* Abenduaren 11: Seth, Kristendom, Tears in vain, M.U.L., Killers.

### 2005 
* Urtarrilaren 22: Misanthrope, Trepalium, Garwall, Killers.
* Otsailaren 12: Ultra vomit, Bloody sign, Killers, Dark poetry, Stormblast.
* Martxoaren 19: Necroblasphem, Winds of torment, Human cell, Miss Larsen, Killers.
* Apirilaren 16: Carnal lust, Yorblind, Killers, Nauar, Nihility.
* Ekainaren 4: Dungortheb, D.S.K., Rock 'n' roll rebels, Läufer, Killers.
* Urriaren 1: Necropsy, Ashura, Rock 'n' roll rebels, Aïwass, Killers.
* Azaroaren 19: Asmodée, Offending, Les Destropouillaves, Monsters au froc, Killers.

### 2006 
* Urtarrilaren 21: Genital Grinder, Maleficentia, Necrosis, Monsters au froc, Killers.
* Otsailaren 25: Benighted, Destinity, Hypnosis, Chicken lover, Killers.
* Martxoaren 18: Psoriasis, Fornication, Karnal, Deadly whispers, Killers.
* Apirilaren 22: Killers, Avulsed, D.S.K., Punishement divine, Boneshaker.

### 2007 
* Otsailaren 24: Kronos, 7th nemesis, Arcania, Killers.
* Martxoaren 24: Bloody sign, Outcast, Hypnosis, Resistance, Killers.
* Maiatzaren 5: Misanthrope, Kragens, Aggressive agricultor, Killers.
* Urriaren 27: Fatal, ADX, E-Force, Killers.
* Azaroaren 24: Bioterror, Decline Of Humanity, Legen Beltza, Killers.

### 2008 
* Otsailaren 23: Sublime Cadaveric Decomposition, The Seven Gates, Angelus Apatrida, Killers.
* Apirilaren 26: Tryskhell, Necrocult, Killers, Carrion Crawler, Dadly Whispers

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Hypnosis

***Hypnosis*** 1993an Baionan sorturiko musika taldea da, oraindino martxan dabilena.

## Taldekideak 
Hona hemen taldekideak:
* Cindy : gitarra eta ahots nagusia
* Pierre : gitarra, programazioa eta ahotsak
* Patrice : baxua

## Diskografia 
* *Shadoworld* (1999) Black Lotus Records
* *Humanoid* (2001) Sacral Productions
* *Cyber Death* (2004) Crash Music
* *Seeds of Fate* (2006) Bent Records
* *The Synthetic Light Of Hope* (2008) Great Dane Records

## Kanpo estekak
Aïwass

**Aïwas** Ziburun sorturiko musika taldea da.

## Taldekideak 
Hona hemen taldekideak:
* Syphonmaster : ahots nagusia
* Regissidebassphematoire : baxua eta ahotsak
* Eldino : gitarra eta ahotsak
* Chov-guitarkrematoire : gitarra
* Panzeryul : bateria

## Diskografia 
* *Aïwass* (2004)

## Kanpo estekak
Aggressive agricultor

***Aggressive agricultor*** 1986an Hazparnen sorturiko hardcore-taldea da, oraindino martxan dabilena.

## Taldekideak 
Hona hemen taldekideak:
* Ahots nagusia: Stéphane (1986-1987), gero Stef (1987-2006).
* gitarra: Jojo (1986-1988) eta (1992-2006) eta Ded (1988-2006) (Xabi sartu eta gero).
* Baxua: Ded (1986-1988) (gitarra-jotzaile bihurtua) gero Xabi (1988-2006).
* Bateria: Lolo (1986-1994), Pascal (1994-1996) eta Sony Boy (2004-2006).

## Diskografia 
* *Eructation Agronomic* (1991) Motocultor Prod./Le silence de la rue
* *Hé Ho tonton Marcel* (1993) Motocultor Prod./Le silence de la rue
* ''Adieu toi je t'aimais bien* (1995) Motocultor Prod./Le silence de la rue
* *Les années vaches folles'' (2006) Phaco records

## Kanpo estekak
Bioterror

**Bioterror** 2002an Sopelan sorturiko musika taldea da.

## Taldekideak 
Hona hemen taldekideak:
* Dalay Tarda : ahots nagusia
* Ugaitz Aguilar
* Alain Castaño
* Gorka Otero
* Imanol

## Diskografia 
* *Drowned in Surface* (2005)
* *Chronicles of Reflection* (2007)

## Kanpo estekak
Ameriketako Estatu Batuetako Leku Historikoen Erregistroa

thumb|250px|eskuinera|Propietate hauLeku HistorikoenErregistro Nazionaleansartu du Ameriketako Estatu Batuetako Barne SailakBabestutako objektuetan jartzen den plaka.

**Ameriketako Estatu Batuetako Leku Historikoen Erregistroa** edo **National Register of Historic Places** (siglak **NRHP**), Ameriketako Estatu Batuetako jabetza historikoen zerrenda biltzen duen erregistro ofiziala da. Balio historikoengatik zaindu beharreko monumentu, leku, erakin edo objektuak biltzen ditu. Erregistroa sortu zenetik, ia esklusiboki Parke Nazionalen Zerbitzuak kudeatzen du, zein Ameriketako Estatu Batuetako Barne Sailaren menpekoa agentzia den.

## Propietate motak 
Leku Historikoen Izendegi Nazionalak 5 kategoria ezberdinetan zerrendatzen ditu babestu beharreko propietateak:
* Eraikinak. Edozein motatako eraikin motak izan daitezke, esaterako elizak, kartzelak, etxeak edo bestelako eraikinak.
* Egiturak. Hegazkinak, gazeboak edo zubiak.
* Objetuak. Monumentuak, eskulturak edo iturriak.
* Lekuak. Historian gertakari garrantzitsu bat gertatu dne tokia, natur guneak edo arkeologia-eremuak.
* Barruti Historikoa. Aurretik aipatutako moten multzoari.

## Ikus, gainera 
* Parke Nazionalen Zerbitzua

## Kanpo estekak 
*  Ameriketako Estatu Batuetako Gune Historikoen Erregistroaren webgunea
Kataluniako Generalitatearen Jauregia

**Generalitatearen Jauregia** (katalaneraz *Palau de la Generalitat*) Kataluniako Generalitatearen egoitza da eta Europan gobernu batek eraikitzea agindu eta bere egoitza gisa mantentzen den erdi aroko eraikin bakarrenetakoa. Bartzelonako Ciutat Vella auzoan dago. Bisbe, Sant Sever eta Sant Honorat kaleen mugen barnean kokatzen da, bere aurrealdea Sant Jaume enparantzara begira duelarik, Bartzelonako Udaletxearekin aurrez-aurre.

Lehendabiziko eraikina 1400an erosi zen eta Sant Honorat kalean kokatzen zen, antzinako juduen auzoan (*call*). Lehen eraikin honen (1416) aurrealdea Obispo kalean zuen eta bere sortzailea Marc Safont izan zen, honekin batera 1434an eraikitako egile berberaren Sant Jordiren zegoen.

1596ean Pere Blai arkitektoak aurrealde nagusia Sant Jaume enparantzako Pizkundeko eran eraiki zuen, Katalunian arkitektura era honetan eraikitako lehen aurrealdea bilakatu zelarik. 

## Iruditegia 

Irudi:BIG 278502812040411.jpg|Lehen solairuko patio gotikoa.
Irudi:GeneralitatPatiGotic 0022-01.jpg|Patio gotikoa.
Irudi:Barcelona - Carrer del Bisbe.jpg|Bisbe kalea, Generalitat jauregia eta Canonges etxearen arteko zubia.
Irudi:Catalunya en Miniatura-Palau de la Generalitat de Catalunya.JPG|Maketa.

## Ikus gainera 
* Kataluniako Generalitatea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kataluniako Generalitatea.
* Bartzelona Birtuala.
Tiroa 2008ko Olinpiar Jokoetan

**Tiroa, 2008ko Olinpiar Jokoetan,** abuztuaren 9tik abuztuaren 17 arte jokatu zen, Pekinen, Beijing Shooting Range Clay Target zelaian eta Pekingo Tiro Gelan. 15 modalitate izan ziren, eta guztira 103 herrialdetako 390 kirolarik hartu zuten parte.

## Egutegia 
#### Larubbata, Abuztuak 9, 2008 
#### Igandea, Abuztuak 10, 2008 
#### Astelehena, Abuztuak 11, 2008 
#### Asteartea, Abuztuak 12, 2008 
#### Asteazkena, Abuztuak 13, 2008 
#### Osteguna, Abuztuak 14, 2008 
#### Ostirala, Abuztuak 15, 2008 
#### Larunbata, Abuztuak 16, 2008 
#### Igandea, Abuztuak 17, 2008 
## Dominak 
## Kanpo estekak
Desnitrifikazio

**Desnitrifikazioa** nitrogeno organikoaren (NO3-) erredukzioan datza, nitrogeno gasa (N2) sortzeko. Bakterio batzuek (Pseudomonas, Thiobacillus...) besterik ez dute desnitrifikazio biologikoa burutzen: arnasketa anaerobioa egiten dutenean nitratoa elektroien azken hartzaile gisa erabiltzen dute.

Desnitrifikazioa honako ekuazio honetan labur daiteke:

:2NO3- + 10e- + 12H+ → N2 + 6H2O

Tarteko produktuak hauek izanik:

:NO3- → NO2- → NO → N2O → N2 gas

Nitratoa arnasketa anaerobioan erabiltzerakoan nitritoak (NO2-) agertzen dira lehen. Nitritoak erreduzitzerakoan nitrogeno gasa sortzen da gero. Nitritoak oso toxikoak dira, eta haien pilaketa arriskutsua da; hori dela eta, desnitrifikazioa osatu behar da nitrito-pilaketa hori ekiditeko.

Desnitrifikazioa kaltegarria da nekazaritzan, lurzoruen nitratoak galtzen direlako. Hala ere, zenbait kasutan onuragarria izan daiteke; esaterako, ur-hondakinen tratamenduan, urak dituen nitratoak ezabatzeko (nitrato horiek eutrofizazioa eta algen hazkuntza eragiten baitute)

Desnitrifikazioak nitrogenoa lurretik atmosferara eramaten du. Alderantzizko bidea nitrogenoaren finkapenaren bidez gertatzen da.

## Kanpo estekak
Las Culebras

***Las Culebras*** 2004. urtean Iruñean sortutako punk-rock musika talde nafarra da.

Kriss Teen eta Olaia Heep musikariek rock taberna batean elkar ezagutu zuten. Gau berean rock talde bat sortzeko zirrara sartu zitzainen barruan eta handik lau hilabetetara, oraindik gitarra ondo ezagutzen ez zutelarik eta baxu-jotzaile eta bateriajole baten zain, abesti zenbait konposatu zituzten.

## Taldekideak 
* Olaiaheep – Gitarra eta ahotsa
* Kriss Teen – Gitarra eta ahots nagusia
* Marga Malaria – Baxua eta ahotsa (2005 - gaur egun)
* Karmen Kobra – Bateria eta ahotsa (2007 - gaur egun)

### Taldekide ohiak 
* Ursula Strong - Bateria (2004-2005)
* Dani Piton - Bateria (2005-2007)

## Diskografia 
* *Las Culebras* EP (2006, autekoiztua)
* *Las Culebras* (2007, autekoiztua)
* *Marvellous* (2009, autekoiztua)
* *Locura Orbital* (2013, autekoiztua)

## Kanpo estekak 
*  Las Culebras taldearen MySpace gunea
Legen Beltza

***Legen Beltza*** 1998an Azpeitian sorturiko musika taldea da, oraindiño martxan dabilena.

## Ibilbidea 
1998an sortu eta berehala *Ziztu Bizian* diska kaleratu zuten. Hurrengo urteetan kontzertu eta emanaldi ugari eman zituzten eta 2001 urtean iritsi zen bigarren diska, *Istorio Triste Bat*. IZ disketxearekin grabatu zuten eta 1500 kopia atera zituzten.

Euskal Herritik kanpora ezaguitzera emateko asmoarekin hizkuntza ladatzea erabaki zuten eta ingelesez kantatzen hasi ziren. Annihilator taldeko Jeff Watersen babespean diska berria plazaratu zuten 2003an, *Insanity*, eta atzerriko metal talde handien "telonero" jotzen hasi ziren, hala nola Napalm Death edo Exodus. Espainia mailan diskak ez zuen banaketa egokirik izan eta horregatik kaleratu zutren laugarren diskoa, *Total Insanity*. Duiska honi esker penintsulan osoan egin zuten bira eta Iron Maiden, Slayer eta Dream Theater taldeen telonero izan ziren.

2005ean Mausoleum Records disketxe belgiarrak fitxatu zituen 2006an atera zuten diska, *Dimension Of Pain*. Diska hau Europaz gain Estatu Batuetan eta Kanadan ere banatua izan zen. Diskako azken bi abestietan Europa mailako musikari onenen kolaborazioak izan zituzten, "War of Wars" eta "War of Wars II, Hope Wihtout Hope" abestietan hain zuzen ere. Tour luzea etorri zen orduan, jaialdi batzutan zerrendaburu ere izan ziren. Tourraren une gorena Durangoko Plateruenan bizi izan zen Destruction talde alemaniarrarekin batera. Tourraren amaieran Azpeitian eta Madrilen jo zuten Nightrage talde mitikoarekin batera.

Azkenengo lana 2010an atera zuten, *Need to suffer*, autoekoiztutako lana izan zen. 2012an tadearen amaiera iritsi zen.

## Taldekideak 
Hona hemen taldekideak:
* Ekaitz Garmendia : ahots nagusia eta gitarra
* Xanti Rodriguez : baxua eta ahotsak
* Joseba Azkue : gitarra eta ahotsak
* Iván Hernandez : bateria

## Diskografia 
* *Ziztu Bizian* (1998)
* *Istorio Triste Bat* (2001, IZ)
* *Insanity* (2003)
* *Total Insanity* (2004)
* *Dimension Of Pain* (2006, Mausoleum Records)
* *Need to suffer* (2010, autoekoiztua)

## Kanpo estekak
Santos Angel Otxandategi

[thumb|260x260px|[Iruñeko katedrala|Iruñeko Katedralaren fatxada. Otxandategik obra-zuzendaritza eraman zuen.]]
**Santos Angel Otxandategi Ituño** (Durango, 1749ko urriaren 31 - *ib.*, 1802) euskal herritar arkitekto neoklasiko garrantzitsua izan zen. Nafarroan lan egin zuen gehienbat.

## Biografia 
Juan Otxandategi Goiri (muxikarra) eta Maria Antonia Ituño Abizia (mañariarra) zituen guraso.

Errioxako Briñas eta Kuzkurritan lanagatik bizi ondoren, 1776-1779 urte bitartean Garesen bizi izan zen, bertako San Pedro elizaren dorrea egin baitzuen. 1780an Iruñera joan zen, Nafarroako Bideen Zuzendaria izendatua izan ostean. Bertan bizi zen 1802. urtera arte, bizitzako azken egunak igarotzera sorterrira itzuli zela, Durangora. Ventura Rodríguez arkitekto ospetsuaren Nafarroako proiektuen obrak zuzendu zituen, hots, Noaingo akueduktua (1782-1790) eta Iruñeko Katedralaren fatxada (1782). 1785. urtean Mañeruko San Pedro eliza eraiki zuen, aurrera eramandako bere obren artean garrantzitsuena. 1788an Zangoza Berriaren diseinu ez-eraikia planeatu zuen (Zangoza uholde batek suntsitu baitzuen), bere proiekturik handizaleena. Urte berean, Mediterranear itsasoa eta Kantauri itsasoa lotuko zituen ubide nabigagarri baten diseinua ikertu zuen. Silvestre Perezen estilo klasikoaren aurrekaritzat jo daiteke Otxandategi.

## Ikus, gainera 
* Justo Antonio Olagibel

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Santos Angel Otxandategi Auñamendi entziklopedian
*  *Antzinako* aldizkariaren 3. alea
Ashford gaztelua

**Ashford gaztelua** (ingelesez *Ashford Castle*) Irlandako Mayoko konderrian kokatzen den Cong udalerriko erdi aroko gaztelua da. Gaztelu hau Corrib aintziraren ertzean kokatzen da. De Burgo familia anglonormandarrak Connaughteko O'Connorstarrak garaitu ondoren 1228. urtean eraiki zuen.

1852an Benjamin Guinnessek berritu eta handitu zuen, bere semea zen Arthur Edward Guinnessek lakuko uharte baten titulua eskuratu zuelarik. 1945an Guinness familiak gaztelua saldu zuen.

Gaur egun gaztelua bost izarretako hotel bat da. Gaztelutik irten ohi den txalupa batek bidaiariei Corrib lakuan zehar txangoak egiteko aukera ematen du. 1952ko *The Quiet Man* filma Ashforden filmatua izan zen, bertan gazteluaren zati ugari eta aldameneko Cong herria agertzen direlarik.

thumb|erdian|450px|Ashford gazteluaren ikuspegi panoramikoa.

## Kanpo estekak 
* Ashford gaztelua eta hotelaren webgunea
Stirlingeko gaztelua

**Stirlingeko gaztelua** (, ) Eskoziako Stirling udalerrian kokatzen den Erdi Aroko gaztelu bat da. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

"Gazteluaren muinoan" (*the castle hill*) eraikia izan zen, jatorri bolkanikozko gailurra, eta bere hiru ertzeetan zehar pikotxaz landutako amildegiz inguratuta dago. Stirlingeko gaztelua monumentu nazionaltzat sailkatuta dago, eta haren kudeaketa Historic Scotland erakunde espezializatuari dagokio.

Gazteluak Britainiar Gudarosteko Argyll eta Sutherlandeko Highlander Errejimenduaren koartel nagusia eta museoa ditu, nahiz eta errejimendu honek jadanik leku honetan egoitzik ez izan.

## Historia 
XII. mendean, Eskoziako Independentzia Gerratan, gazteluak Eduardo I.a Ingalaterrakoaren gudarosteen setioa jasan zuen. Historialarien esanetan, setio hori gertatzen ari zelarik lehendabiziko aldiz erabili zen *Warwolf* izenekoa, inoiz eraiki den gailu harri-jaurtitzaile (fundibuloa) handiena. Ondorioak erabat suntsitzaileak izan ziren.

Gazteluaren eraikin nagusi gehienak XV eta XVI. mendekoak dira, nahiz eta zenbait eraikin antzinagokoak ere badiren, zehazki XIV. mendekoak. Beren aldetik, hirira begira dauden gazteluko kanpo defentsak XVIII. mendekoak dira.

## Iruditegia 

Irudi:Stirlingcastle.jpg|Stirlingeko gaztelua.
Irudi:Stirling Castle - geograph.org.uk - 794941.jpg|Errege jauregia.
Irudi:Stirling Castle great hall dsc06607.jpg|Areto nagusiaren eraikina.
Irudi:STIRLING CASTLE Great Hall interior view.JPG|Areto nagusia.
Irudi:Stirling Castle - Entrance.jpg|Sarrera nagusia.
Irudi:Stirling Castle outer ditch.jpg|Harresiak.
Irudi:Chapel Royal exterior Stirling Castle 6957881322.jpg|Errege kapera.
Irudi:Stirling Castle Chapel Royal interior.jpg|Errege kaperaren barnealdea.
Irudi:Graveyard outside stirling castle (15227915296).jpg|Hilerria.

## Kanpo estekak 
*  Undiscovered Scotland webguneko argibideak.
*  Stirling gaztelua, Stirling udalerriari buruzko webgunean.
*  The Argyll and Sutherland Highlanders errejimenduaren webgunea
*  The Argyll and Sutherland Highlanders erregimentuko gudari baten ikuspuntua
*  Stirling Klana Zuzenean! - Stirling gazteluko lehendabiziko argazkiak
*  Stirling gazteluari buruzko bideoa, ScotlandonTV telebistan
Ezpataren Livoniar Anaiak

**Ezpataren Livoniar Anaiak** (; ), **Kristoren Zaldunak**, **Ezpataren Anaiak**, **Zaldun Ezpataeramaileak** eta **Livoniako Kristoren Milizia** izenez ere ezaguna, ordena militar bat izan zen, Alberto Buxhoeveden Rigako gotzainak (Livoniako printze-gotzaina) 1202an sortua, Livoniako alemaniar fraide-gerlariz osatua. Nagusiki, zaldun tenplarioen estatutuetan oinarritua zegoen.

Sortu zenetik, ordenak, gotzaindegiaganako ustezko menpekotasuna ez zuen kontutan hartzen. 1218an, gotzainak, Danimarkako Valdemar II.a erregeari, ordenaren aurkako laguntza eskatu zion, baina erregeak, Anaitasunarekin adostasun bat lortu zuen eta Estonia iparraldea konkistatzeko probestu zuen.

1236an Sauleko guduan samogitarrek eta semigaliarrek Ezpataren Livoniar Anaiak garaitu ondoren, bizirik irten ziren anaiak Ordena Teutonikora batu ziren, adar autonomotzat. Adar hori Livoniar Ordena izenez izan zen ezaguna.

Ordenaren egoitza Viljandin (Fellin) zegoen, egungo Estonian, non gazteluaren harresiak oraindik zutik dauden. Ordenaren beste gotorleku batzuk Cēsis (Wenden), Sigulda (Segewold) eta Aizkraukle (Ascheraden) ziren. Viljandi, Kuldiga (Goldingen), Aluksne (Marienburg), Tallinn (Reval)eko komandanteak eta Paideko (Weissenstein) Bailea, Ordenako maisuaren bost partaideko kontseiluaren partaide ziren.

110px|Ordenaren armarria

## Ordenako maisuak 
* Wenno (Rohrbachekoa?) 1204-1209
* Volkin (Naumburgekoa?) 1209-1236

## Kanpo estekak
Aizkraukle udalerria

**Aizkraukle udalerria** (letonieraz *Aizkraukle novads*), Letoniako errepublika banatuta dagoen 110 udalerrietako bat da, herrialdearen hego-ekialdean kokatua. 102 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 8.130 biztanle zituen.
2009an sortu zen, herrialdearen lurralde berrantolatze baten ondoren. Udalerriaren hiriburua Aizkraukle hiria da.
## Hiriak eta landa guneak 
# Aizkraukle (hiria)
# Aizkraukle (barrutia)
## Demografia 
Udalerriko biztanleria, orotara, 8.130 biztanlez osatua dago. Udalerri honen hedadura 102 kilometro karratu ingurukoa da. Biztanle dentsitatea kilometro karratuko 80 biztanlekoa da.
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hor I.a

**Auibra Hor**, **Auibra** edo **Hor I.a** bezala ere ezaguna, Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen, K. a. 1732 inguruan gobernatu zuena, Krauss eta Frankeren arabera.

Bere tronu izenak, Auibrak, "Ra pozten da" esan nahi du, eta Turineko Errege Kanonaren VI,17 erregistroan idatzia dago, zazpi... errege izan zela adieraziz. Bere erregealdia laburra izan zen, ziuraski, bi urte baino gutxiagokoa.

Amenemhat III.aren miresle sutsu bat izan zen. Hau, Horren ontzi kanopoetan berretsia dago, Amenemhaten izenarekin zigilatuak daudenak, eta faraoi handi hau lurperatuta dagoen tokia zaindu zuen moduagatik. Horrek, Amenemhat III.ak Dahshurren eraikitako piramidea zaharberritzea agindu zuen.

## Bere garaiko testigutzak 
Faraoi honen hilobia, 1894an aurkitu zuen J. de Morganek Dahshurren, bere lurperaketa eta hil ekipoaz txundituta geratuz; Amenemhat III.aren piramidetik iparraldera aurkitu zuen. Hilobi txiki bat zen, profanatua izan ez zena, eta faraoiaren momia zuen barnean, zurezko sarkofago baten barnean, hil objektu batzuekin eta 1,7 metroko altuera zuen faraoiaren zurezko estatua batekin batera, azken hau, gaur egun, Kairoko Egiptoar Museoan dagoelarik.

thumb|erdian|400px|Auibra edo Hor I.a faraoiaren hilobiaren eta bere estatuaren marrazkia, Dahshurren.
Dahshur

**Dahshur** (arabieraz دهشور) Egiptoko herri bat da, Kairotik 40 kilometro inguru hegoaldera dagoena, nagusiki, antzinako faraoien nekropoli handi bat duelako ezaguna, Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarreko basamortuaren gune batean dagoena, baita piramide ugari ere, horietako bi, Egiptoko antzinakoenak handienak eta hobekien mantendutakoenak direnak.

## Hondakin arkeologikoak 
Piramide Makurra eta Piramide Gorria, Egiptoko Antzinako Inperioko IV. dinastiaren sortzailea izan zen Snefru, Gizako piramiderik handienaren eraikitzailea izan zen Keopsen aitaren erregealdian eraiki ziren. Piramide Makurraren forma originala, bikaina da, eta trantsiziozko piramide forma baten ordezkari da, Piramide Gorria, munduko piramide klasikoen edo hiruki formako aurpegidunen artean lehena den bitartean.

Dahshur, Egiptoko errege nekropolia izan zen Egiptoko XII. dinastiako Amenemhat II.a faraoiaren erregealdian. Amenemhat II.aren piramidea pixka bat kaltetua dago, baina, bertatik gertu, errege damen arpilatu gabeko zenbait hilobi aurkitu ziren, oraindik bitxi ugari zituztenak.

Sesostris III.aren piramidea, multzo handi baten zati zen errege damentzako zenbait piramide txikiagoekin eta piramidetik hegoaldera zegoen tenplu batekin batera. Hilobi batean, piramidearen kalexkaren ondoan "errege alaben" altxorrak aurkitu ziren.

Piramide Beltza, ondorengo faraoia izan zen Amenemhat III.aren erregealdiaren garaikoa da, eta, oso kaltetua dagoen arren, oraindik ere, Snefruren bi piramideen ondoren, inguruko monumenturik garrantzitsuena da. Piramide Beltzaren tontorrean zegoen granitozko piramidioia, Kairoko Egiptoar Museoaren areto nagusian erakutsia dago.

Piramidearen ondoan, neurri batean arpilatua izan zen Egiptoko XIII. dinastiako Hor I.a faraoiaren hilobia aurkitu zen, eta, ondoan, bere balizko alaba zen Nubhepeti-Khereden lurperaketa. Dahshurren, XIII. dinastiako beste piramide batzuk ere badaude, baina soilik Ameny Qemaurena industu da.

Dahshurreko piramide guztien inguruetan, Egiptoko Antzinako Inperioko eta Inperio Ertaineko funtzionarioen hilerri zabalak aurkitu dira.

## Gizateriaren Ondarea 
1979an, Menfisen multzoa bere nekropoliekin eta piramide zelaiekin (Giza, Abusir, Saqqara eta Dahshur), UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, "Menfis eta bere nekropoliak, piramideen tokia Gizatik Dahshurrera" izenarekin. Mota kulturalekoa bezala katalogatua dago, i, iii eta vi irizpideekin eta 86 identifikazio zenbakiarekin.

## Galeria 

Fitxategi:GD-EG-Saqqara004.JPG|Snefruren Piramide Makurra
Fitxategi:Rhomboidale-vue-complexe.jpg|Snefruren Piramide Makurra
Fitxategi:Dahschur-snofru-red.jpg|Snefruren Piramide Gorria
Fitxategi:Pyramide-rouge-plans.jpg|Snefruren Piramide Gorria
Fitxategi:Piramide-amenemhet2.png|Amenemhat II.aren Piramidea
Fitxategi:Piramide-senusret3.png|Sesostris III.aren Piramidea
Fitxategi:BlackPyramidOfAmenemhetIII.jpg|Amenemhat III.aren Piramide Beltza
Fitxategi:Piramide-amenemhet3-dashur.png|Amenemhat III.aren Piramide Beltza

## Kanpo estekak
Dunvegan gaztelua

**Dunvegan gaztelua** () Eskoziako Skye uhartean kokatua den gaztelua da. **A mailako eraikina** izendapena du eta Dunvegan udalerrian dago.

Bertan MacLeod Klaneko buru den Macleod MacLeodekoaren eserlekua dago. Duvegan gaztelua bere barnean etengabe bizilagunak izan dituen Eskoziako gaztelurik zaharrena da eta 800 urte inguruz MacLeod Buruzagien gotorlekua izan da. Jatorriz jendea kanpoan mantentzeko diseinatua izan zen, 1933an bisitariei ateak lehendabiziko aldiz ireki zituelarik. Ordudanik Dunvegan gaztelua Eskoziako bisitarien erakarpenguneen zerrendan urtez urte agertu izan ohi da eta Ipar-Mendebaldeko Skye uharteko ekonomiarentzako diru iturri ezin hobea izan da.

Gazteluko etxeek klanaren erlikiek kopuru garrantzitsu bat gordetzen dute; haien artean ezagunena *Fairie Flag of Dunvegan* ("Bandera Sorgindua" edo "Maitagarrien Bandera") eta *Dunvegan Cup* ("Dunvegan Edalontzia") dira. Gaztelua eta MacLeod Klanari buruzko kondaira ugari daude. Dunveganeko "Fairy Flag" bandera Klan honen altxorrik preziatuena da, erlikia izatera ailegatzeraino. Berari buruz aipatu ohi diren kondairak oso antzinakoak direla dirudite eta betiere bi gaiei lotuak: Maitagarriak eta Gurutzadak. Maitagarrien kontakizunak benetako historia ezkutatzearren erabili ohi dira; Gurutzaden lotura aldiz nahasiagoa da, "Fairy Flag" bandera horia Ekialdeko zetaz egina baiatago (Siria edo Roda uhartea); ikerlarien ustez K.o IV. edo VII. mendekoa litzateke, hau da, Lehen Gurutzada baino 400 urte zaharragoa. Hortaz, aintzineko Santu batek lapurtutakoa izango ote zen? Bestela 1066an hiltako Norvegiako Erregea zen Harold Hardradari kendutakoa? Edota Skye uharteko mendibizkar berlartsu batean misteriotsuki agertutako oihala?

Bisitariek gaztelua eta bere inguruko lekuetako biraz gozatzeko beta badute, Loch Dunvegan lakuan txalupa bat hartu ahal dezakete arrantza egin edo bertako kaio taldeak ikusteko. Eremu honetan hainbat jarduera egin ditzakete: oinez ibili, arrantza, bertako sukaldaritza bikainaz gozatu, dendetara joan edota aldamenko Cuillin mendietara ibiladiak egin.

Urteak igaro hala, Dunvegan Castle gaztelua pertsonaia nabarmen ugarik bisitatu izan dute: Sir Walter Scott, Johnson Dr, Elisabet II.a Erresuma Batukoa eta japoniar Akihito Enperadoreak ere.

## Iruditegia 

Irudi:Skye_Dunvegan castle Mac Leod (4).jpg|Gaztelurako sarrera
Irudi:Skye_Dunvegan castle Mac Leod (15).jpg|Gaztelua eta bere ingurunea
Irudi:Skye_Dunvegan castle Mac Leod (6).jpg|Aurrealdea
Irudi:Skye_Dunvegan castle Mac Leod (19).jpg|Lorategiak

## Kanpo estekak 
* Dunvegan Gazteluaren Webgune Ofiziala
* Castles.ORG webguneko Dunvegan gazteluaren orrialdea
Yvonne Craig

**Yvonne Joyce Craig** (Taylorville, Illinois, Ameriketako Estatu Batuak, 1937ko maiatzaren 16a - Pacific Palisades, Los Angeles, ) aktore eta dantzari estatubatuarra izan zen. 60ko hamarkadako *Batman* telesailean Batgirlen papera antzezteagatik da ezaguna. Monte Carloko Errusiar Balletean hasi zen lanean, azkenena aktore izateko.

## Nabarmendutako filmografia 
* *The Young Land* (1959)
* *Gidget* (1959)
* *The Gene Krupa Story* (1959)
* *High Time* (1960)
* *By Love Possessed* (1961)
* ''It Happened at the World's Fair* (1963)
* *Kissin' Cousins* (1964)
* *Ski Party* (1965)
* *Mars Needs Women* (1966)
* *In Like Flint* (1967)
* *How to Frame a Figg (1971)*

## Telesailak 
* *Batman'' (1966-1968)

## Kanpo estekak 
*  Yvonne Craigen webgune ofiziala
*  Yvonne Craig (IMDb)
Iñaki Murua

**Iñaki Murua Jauregi** (Gabiria, 1956ko uztailaren 30a - ) euskal bertsolari eta gai-jartzailea da.

Bost urte Gasteizen bizi izan ondoren, Gabirian bizi da gaur egun. Industria Maisutzan lizentziaduna izaki, irakasle gisa lan egin du Ordiziako Goierriko lanbide-heziketako eskolan, erretiroa hartu duen arte. Xenpelar saria irabazi zuen 1979an. Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusiaren finalean izan zen 1986an eta 1989an.

Euskal Herriko Bertsozale Elkartearen lehendakaria izan da 2005etik 2018ra arte.

## Txapelketak 
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** bosgarren (1): 1986
** finalista (2): 1986, 1989
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
** bosgarrena (1): 1995
** seigarrena (1): 1991
* Sariak:
** Xenpelar saria (1): 1979

## Kanpo estekak 
*  *bertsozale.com*: Iñaki Muruaren biografia
*  *argia.com*: Iñaki Muruarekin elkarrizketa, 2006 urtean
Morgan Fairchild

**Morgan Fairchild** (Dallas, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1950eko otsailaren 3a - ) aktore estatubatuarra da. Bere benetako izena **Patsy Ann McClenny** da.

## Filmografia 
## Telebista 
## Kanpo loturak 
*  Morgan Fairchilden webgune ofiziala
*  Morgan Fairchild (IMDb)
Rhonda Shear

**Rhonda Honey Shear** (New Orleans, Louisiana, Ameriketako Estatu Batuak, 1954ko azaroaren 12a - ) aktore eta komediante estatubatuarra da.

New Orleanseko familia judu batean jaio zen. New Orleanseko Loyola Unibertsitatean Komunikazioa ikasi zuen eta Bachelor of Arts titulua lortu zuen. 1975ean Miss Louisiana edertasun-lehiaketa irabazi zuen.

## Filmografia 
* ''J.D.'s Revenge* (1976)
* *Galaxina* (1980)
* *Party Games for Adults Only* (1984)
* *Doin' Time* (1985)
* *Basic Training* (1985)
* *Spaceballs* (1987)
* *The Roller Blade Seven* (1991)
* *Return to Frogtown* (1993)
* *Tender Loving Care* (1995)
* *Assault of the Party Nerds 2: The Heavy Petting Detective* (1995)
* *Earth Minus Zero* (1996)
* *Desperation Boulevard* (1998)
* *Prison-A-Go-Go!* (2003)

### Telebista 
* *Happy Days* (atal bat, 1979)
* *Dallas* (atal bat, 1982)
* *CHiPs* (atal bat, 1982)
* *Hart to Hart* (atal bat, 1983)
* *The Fall Guy* (atal bat, 1983)
* *The A-Team* (atal bat, 1983)
* *Three's Company* (atal bat, 1983)
* *The Dukes of Hazzard* (atal bat, 1984)
* *Cheers* (atal bat, 1985)
* *Full House* (atal bat, 1990)
* *Married… with Children'' ("Do Ya Think I'm Sexy" atalean, 1990)
* *USA Up All Night* (gonbidatua, 1991-1998)
* *Doctor Doctor* (atal bat, 1991)
* *Silk Stalkings* (atal bat, 1994)
* *Oddville, [MTV* (atal bat, [1997)
* *Unhappily Ever After* (atal bat, 1998)

## Kanpo loturak 
*  Rhonda Shearren webgune ofiziala
*  Rhonda Shear (IMDb)
Cristobal Colon (ontzia)

**Cristobal Colon** Sestaoko La Naval ontziolan 2007 eta 2009. urteen artean eraikitako zurgapen draga da. Guztira 223 metro luze ditu eta 46.000 metro kubikoko edukiera. Jan de Nul enpresa luxenburgoarra da dragaren jabea, eta munduan eraikitako zurgapen dragarik handiena da. Ontziolako kaitik Bilboko itsasadarrerako itsasoratzea 2008ko uztailaren 4ean egin zen.

La Naval ontziolan eraikitako 332. ontzia da.

## Ontziaren etorkizuna 
Berez, Dubain uharte artifizialak eraikitzeko erabiliko zutela uste zen arren, krisialdi ekonomikoak eragindako beheraldi ekonomikoa dela eta, Singapur eta Kanadara joango zela uste zen. Baina azkenik Qatarrera eraman zuten 2009an.

2010ean Bilboko portuko AZ-2 eta AZ-3 kaiak eraikitzeko lanetan aritzea espero zen, La Arena hondartzatik gertuko kostaldean harea hartu eta Zierbenako kai barrura eramanez. Dena den, Bilboko portuaren Agintaritzak Simon Stevin dragaren egonaldia luzatu eta azkenik ez zuten Cristobal Colon dragaren beharrik izan.

## Ikus, gainera 
* La Naval ontziolan eraikitako ontziak
* Simon Stevin
* Leiv Eiriksson

## Kanpo estekak 
*  Mikel Agirregabiriaren blogeko argazki eta bideoak.
*  Itsasoratzearen bideoa Youtuben.
Klabikordio

[thumb|250px|Zortzi [zortziduneko klabikordioa.]]
**Klabikordio**a europar jatorriko teklatuzko, jotako harizko eta soinu bareko musika tresna bat da. Musika tresna hori ez da klabe, klabizenbalo edo klabezinarekin (*harpsichord*, ingelesez), espinetarekin edo birjinalarekin nahastu behar, azken hiru horiek pultsatutako harizkoak baitira.

Klabikordioaren teklak palanka soilak baino ez dira: horietako bat jotzen den bakoitzean, teklaren kontrako muturrean sartutako metalezko ezten txiki batez (tangentea) jotzen da haria. Tangente horrek zehazten du hariaren jubilazioa, bere luzeran banatzean. Hariak, zubia eta tangentearen artean duen luzerak, soinuaren altuera zehazten du. Banatutako hariaren bi zatietako batek ez du soinurik ateratzen, feltrozko estalki batekin kontaktuan baitago.
[thumb|ezkerrera|180px|[Nicolas Poussinen olioa. Pradoko Museoa, Madril.]]

Jotzaileak bibrato txiki bat egin dezake (afinazioaren aldaketa azkar eta ia nabariezinezko bat), hatzarekin efektu bat eginez, alemanez *Bebung* ("dardara") deitua: tekla pultsatua mantentzen duen indarra aldarazten du, tangentea haria ukitzen ari den bitartean. Mailuak haria askatzen duenean, honek, soinua ateratzeari uzten dio, eta desagertze kurba azkar bat du.

Klabikordioak, klabizenbaloak ez bezala, "ukitze erantzuna" du: tekla bakoitza jotzeko erabiltzen den indarraren arabera, intentsitatea alda daiteke, hori beti oso ahula izan arren. Klabikordioaren mekanismotik abiatuta -*piano* ("leuna") eta *forte* ("indartsua")ren artean dinamika ezberdinekin jotzea ahalbidetzen duena, italiarrek pianoforte edo pianoa sortu zuten, bere bi aurrekari klabikordioa eta klabizenbaloa atzean utzi zituena.

Hariak soilik mailua aplikatu den tokiraino kitzikatzen direnez, zenbait tekla, bakoitza bere mailuarekin, hari berera lotuta egon daitezke (monokordioan bezala). Sistema horri "klabikordio trasteatua" deritzo. Teknika horrek eraikuntza sinpletzen du (hari gutxiago behar baitira), baina musika tresnaren abileziak mugatzen ditu, hari bakoitzean, nota bakarra jo baitaiteke aldi berean. Horregatik, ez zen batere ohikoa hari bakoitzari bi nota baino gehiago ematea. Oro har, hari bera banatzeko, garai horretan elkarrekin sekula entzuten ez ziren nota bikoteak aukeratzen ziren (do eta do sostenitua kasu, eta, halakorik ezean, txioa aukeratzen zen, hau da, notaren bariazio azkarra).

Klabizenbalo, piano edo organoarentzat idatzitako edozein musika lan klabikordioaz jo daitekeen arren, haren soinua ganbera orkestra baten jo ahal izateko ahulegia da. Carl Philipp Emanuel Bach (Johann Sebastian Bachen semea) klabikordioarentzako lanen konposatzaile handi bat izan zen.

Klabineta, funk eta rock estiloetan 1950eko hamarkadatik erabiltzen zena, oinarrian, seinale elektriko anplifikagarri bat eratzeko kapsula magnetiko bat erabiltzen zuen klabikordio elektriko bat zen.

## Ikus, gainera 
* Klabiorgano

## Kanpo estekak
Cuillin

[thumb|[Sgurr nan Gillean gailurra eta Pinnacle Ridge, Basteirreko lepotik ikusita]]
**Cuillin** mendiak (Eskoziako gaeleraz **An Cuilthionn** edo **An Cuiltheann**) Eskoziako (Erresuma Batua) Skye uhartean kokatzen diren mendikate harritsu bat da. Benetazko Cuillin mendiak **Cuillin Beltzak** bezala izendatuak dira, batez ere Glen Sligachan haranaren beste aldean dauden **Cuillin Gorrietatik** bereizi ahal izateko. Gailur gorriak baxuagoak dira eta, hain harritsuak izan gabe, eskalada eta igoera gutxiago dituzte.

Cuillin mendien punturik garaiena, bai eta Skye uhartearena ere, Cuillin Beltzetako Sgurr Alasdair gailurra da, bere garaiera 992&nbsp;metrotakoa (3255&nbsp;oin) delarik.

thumb|ezkerrera|600px|Cuillins beltza eta gorrien ikuspegia Dubh Morretik begiratuta

## Historia 
1601ean Coire Na Creicheko Guda Bruach na Frithe mendiaren magalean borrokatu zen. Skye uhartean eskoziar klanen artean burututako azken guda izan zen, honetan Sleateko MacDonald Klanak liskar latz baten ostean MacLeod Klana garaitu zuelarik.

## Gailur nagusienak 
Mendikate honetan Cuillinetako Munroak, Corbettak eta Grahamak (Eskoziako mendi sailak) daude. Zerrenada honek mendizaletasunean nabarmen gutxikoak diren gailurrak hat uzten ditu, adibidez Clach Glas gailurra.

## Kanpo estekak 
* Cuillin mendietako ibilbideen gida