Xenia Errusiakoa

**Xenia Aleksandrovna, Errusiako Dukesa Handia** (Errusieraz: *Ксения Александровна Рома́нова;* San Petersburgo, 1875eko apirilaren 6a – Londres, Erresuma Batua, 1960ko apirilaren 20a) printzesa, Errusiako Dukesa Handia izan zen. Gurasoak Alexandro III.a Errusiakoa eta María Feodorova (Dagmar Danimarkakoa) izan ziren. Bere bigarren lehengusuarekin ezkondu zen, Alexandro Mijáilovich Romanov (1866-1933) duke handiarekin. Bikote horren seme-alabak Irina Aleksandrovna Errusiako printzesa, Felix Yusupov —Rasputinen hiltzailea—  printzearen emaztea eta hainbat seme izan ziren, zeinetatik ondorengo ugari geratzen diren.

Bere nebaren erregealdian, Nikolas II.a Errusiakoak gero eta kezka handiagoa izan zuen bere gobernuaz bere egunerokoan eta gutunetan. Errusiako Iraultzaren ondorioz, Xenia Aleksandrovna printzesa handiak Errusia utzi zuen bere senarrarekin, seme-alabekin eta amarekin. Senar-emazteak, ordurako oso banatuta zeudenak, adiskidetasunezko banaketa batean amaitu zuten, eta Xenia Britainia Handian finkatu zen bere seme-alabekin, non 1960 urtean hil zen Londresen.

Bere biloba, Andres Andreievich printzea, Romanov familiako buruetako bat izan zen 2016 urteko abendutik.

## Bizitza 
### Lehen urteak 
ezkerrera|thumb|240x240px|Maria Feodorovna tsarina Xenia txikiarekin.
Xenia Aleksandrovna dukesa handia 1875an jaio zen San Petersburgoko Anixkov Jauregian Errusiako Alexandro III.a Errusiako tsarraren eta bere emazte Dagmar Danimarkako printzesa tsarinaren lehen alaba.

Bere aitona, Alexandro II.a tsarraren hilketaren ostean, Xeniak sei urte zituenean, bere aita, Alexandro III.a, tronura igo zen. Segurtasun arrazoiak zirela eta, Familia Inperiala Neguko Jauregitik Gátchina Jauregira lekualdatu zen.

Bere haurrideek bezala, Xeniak ere tutore pribatuen heziketa jaso zuen, atzerriko hizkuntzetan enfasi berezia jarriz, eta errusieraz gain, ingelesa, frantsesa eta alemana ikasi zituen. Gainera, zaldiketa, marrazketa, gimnasia, dantza eta pianoa jotzen ikasi zuen.

Bere familiak amaren aldeko aitona-amonen egoitzan, Danimarkako erregeen egoitzan, Fredensborg Jauregian, ematen zituen oporrak. Bisita horietako batean ezagutu zuen gero bere betiko laguna izan zena, bere lehengusina, María Greziako printzesa, Jurgi I.a Greziako erregearen alaba, eta bere emaztea, Olga Konstantinovna Errusiako erregina, Nikolas I.a Errusiako tsarraren biloba.

### Ezkontza 
ezkerrera|thumb|250x250px|Xenia Aleksandrovna dukesa handia bere senarrarekin.
Xenia eta bere bigarren lehengusua, Alexandro Mijáilovich Duke Handia (eta bere anaiaren lagunik onena, Nicolas tsarevitxa), 1880an jolas egiten zuten haurtzaroan. Alexandrok gerrako itsas armadan lan egiten zuen eta Xenia baino ia hamar urte zaharragoa zen. 

15 urterekin, Xenia eta Alexandrok ezkondu nahi zuten arren, tsarrak eta tsarinak ez zuten nahi, Xenia gazteegia baitzen eta ez baitzeuden ziur Alexandroz. Ama, kexu zen Alexandroren harrokeriaz eta zakarkeriaz. 1894ko urtarrilera arte, Xeniaren gurasoek ez zuten onartu konpromisoa, Alexandroren aitak, Miguel Nikolaievitx Errusiako duke handiak, esku hartu ostean. 

Bikotea 1894ko abuztuaren 6an ezkondu zen Peterhof Jauregian. Xeniaren ahizpa gazteenak, Olga Errusiako Dukesa Handiak, ezkontzaren zoriontasunaz idatzi zuen: "Enperadorea hain zoriontsu zegoen! Modu horretan ikusi nuen azken aldia izan zen". Eztei-gaua Ropsha Jauregian eman zuten, eta eztei-gaua Ai-Todorren (Alexandroren egoitza, Krimean).

Eztei-bidaian, Xeniaren aita, Alexandro III.a enperadorea, gaixotu eta hil egin zen 1894ko azaroaren 1ean. Bere neba zaharrena, Nikolas tsarra, koroa oinordetzan hartu eta Nikolas II.a Errusiakoa izenez igo zen tronura.

1920 urtean, bere neba Nikolasek Ingalaterran zituen jabetzei buruzko administrazio gutunak eman zizkioten, guztira 500 libera esterlinako balioarekin. 1925 urterako bere finantza egoera desesperatua zen, eta horregatik, bere lehengusuak Frogmore Cottagen bizitzeko eskaintza egin zion. 

Danimarkako Hvidore hiribilduan izan zuen aukera bakoitzean bisitatu zuen Xeniak bere ama, enperatriza 1928an hil zen arte. Hiribildua saldu egin zuten, eta enperatrizaren bitxiek diru-sarrerak eman zizkioten familiari. 

1933 urtean, bere senarra, 1920 urtean Frantzian kokatu zena, Cap Martinen hil zen eta bera eta bere seme-alabak hiletara joan ziren. 1937 urtean, dukesa handia Frogmore Housetik Wilderness Housera aldatu zen, Hampton Court jauregiaren jabetzetan, eta hantxe hil zen 1960ko apirilaren 20an. Bizirik atera zen haurride bakarra urte horretako azaroan hil zen, Kanadan.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak