MAC helbide

**MAC helbidea** (*Media Access Control*) ordenagailuen sareetan txartel bat edo interfaze bati identifikazio bakarra esleitzeko erabiltzen den 48 edo 64 biteko balioa da (IEEEk kudeatzen dituen formatuen arabera: **MAC-48**, **EUI-48** edo **EUI-64**). Ez da errepikatzen (identifikatzaile global gisa garatu egin dira) eta interfaze bakoitzak berea du.
OSI ereduaren modeloaren kapa erabiltzen dituzten protokolo gehienek identifikatzaile global hau erabiltzen dute, hala nola:

* Ethernet
* 802.5 edo eraztun topologia 4 Mb segundoko abiaduran edo 16 Mb segundoko Token Ring
* IEEE 802.11 edo Wifi protokoloa.
* ATM

MAC, OSI modeloaren 2. geruzan parte hartzen du, zeinek informazioa bi elkar konektaturiko makinen artean inolako akatsik gabe heltzearazten du. Horretarako, MAC helbideak (bai igortzailearena, bai jasotzailearena) beren kabezeran daramaten tramak erabiltzen dira.

## MAC helbidearen xehetasunak 
Jatorrizko **MAC helbidea** IEEE 802 estandarrean zehaztu egin zen, MAC-48 sistema, hain zuzen. Sistema honek 2^48ko MAC ezberdinen konbinazioko limite teknikoa dute (281,474,976,710,656 mac helbide ezberdin).
MAC helbideen hiru sistemek formato berdina daukate eta bakarrik identifikazio identifikatzailean ezberdintzen dira. Helbide hauek, "*Unibertsalki kudeatutako helbideak*" edo "*lokalki kudeatutako helbideak*" izan daitezke.
Unibertsalki kudeatutako helbideak, dispositibo bakoitzari, fabrikatu duen enpresak ematen dio, lehen hiru byteak, fabrikatzailearen identifikatzailea da (Fabrikatzaile bakoitzak identifikazio bakarra du), hurrengo hiru byteak (MAC-48 eta EUI-48 sistemetan) edo bost byteak (EUI-64) sisteman, fabrikatzaileak ezartzen du, dispositibo berri bakoitzari zenbaki berria emanez.
Lokalki kudeaturitako helbideak, sare informatikoetan ematen den egoera bat kudeatzeko sortu zen, bi dispositibo *Ad Hoc* moduan sartzen badira, haietako batek, zerbitzari gisa egin beharko luke eta besteak bezero arrunt bat bezala, zein den bezero eta zein zerbitzaria bereizteko, azken honen MAC helbidea 0x02rekin (bi hexadecimala) hasten da. Mota honetako MAC helbideak bakarrik egoera berezi honetan ematen da.

EUI-48 eta MAC-48 sistemetan MAC helbideak, bi byteka banatuta (bai - edo : bidez) idatzi ohi dira, adibidez: 00:11:22:33.

## MAC helbidea aldatzen 
### Linux 
Linux sistema batean, sare dispositiboen MAC helbidea jakiteko, **ifconfig** komandoa eragin behar da.
Helbide hau aldatzeko, hurrengo komandoak eragin behar dira *root* bezala:

    /etc/init.d/networking stop
    ifconfig eth0 hw ether 00:01:02:03:04:08
    /etc/init.d/networking start

(Adibidean *eth0* agertzen da, froga egiteko Ethernet dispostiboa erabili baita.)

### Windows 
Windows sistema batean, sare dispositiboen MAC helbideak ezagutzeko **ipconfig /all** komandoa eragin behar da, eta honako moduko informazioa azaltzen da:

       Connection-specific DNS Suffix  . :
       Description . . . . . . . . . . . : Intel(R) PRO/1000 MT Mobile Connection
       Physical Address. . . . . . . . . : 00-09-6B-5F-4E-DB
       Dhcp Enabled. . . . . . . . . . . : No
       IP Address. . . . . . . . . . . . : 192.168.120.95
       Subnet Mask . . . . . . . . . . . : 255.255.255.0
       Default Gateway . . . . . . . . . : 192.168.120.1
       DNS Servers . . . . . . . . . . . : 192.168.120.3                                
       Primary WINS Server . . . . . . . : 192.168.120.3

Windows sistemetan, MAC helbidea aldatzeko zenbait programa libre daude internet zehar https://web.archive.org/web/20070114085635/http://www.fusion-online.com.ar/es/products/macip/https://web.archive.org/web/20150923203122/http://devices.natetrue.com/macshift/.

## Ikus, gainera 
* Sare protokolo
* Lotura geruza
* Atzipen protokoloak

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Kanpo estekak 
* Telekomunikazio Hiztegia: www.telekomunikaziohiztegia.org 
*  MAC helbidearen bidez, fabrikatzailea ezagutzeko formularioa