Bihurgailu (metalurgia)

**Bihurgailua** burdinurtua altzairu bihurtzen duen tresna da. Bihurgailu labe bat da, fusio-egoeran dagoen metal bat fintzeko erreaktore kimiko gisa balio duena.

Funtsean, barrutik material erregogor batez estalitako labe bat da. Labe horrek metal urtuzko bainu bat dauka, eta bertan aire toberen edo erreakzio exotermikoa estimulatzen duen gas aberastu baten bidez sartzen da. Formak eta dimentsioak aldakorrak dira, baina konfigurazio ohikoenen artean bihurgailu bertikalak eta horizontalak aipa daitezke. Bi kasuetan, ekipoak forma zilindrikoa edo antzekoa du, eta irekidura bat du goialdean (ahoa), eta mugimendu baskulatzaile bat egiteko gai da (inklinazioa edo biraketa, kasu bakoitzaren arabera). Mugimendu hori funtsezkoa da elikatzeko erabiltzen diren materialak jasotzeko eta jada prozesatuta dagoen metala deskargatzeko.

Bihurketa bainu urtuaren osagai baten edo batzuen oxidazio selektiboaren bidez egin daiteke, gasa sartzean (maiz airea edo horren nahasketa aberastua), dela toberak izeneko bere korazako irekidura batzuen bidez, dela ahotik urtutako bainuraino sartzen den hodi baten bidez, lantza izenekoa. Horrela, nahi ez diren elementuak eta ezpurutasunak ezabatu egiten dira, dela zepan sartzeagatik, dela lurrundu eta/edo irteerako gasetan arrastatzeagatik.

## Historia 
Bessemer bihurgailua, 1850eko hamarkadan asmatua, egoera likidoan dagoen arrabioa altzairu bihurtzea dakarren erreakzio kimikoak eta termodinamikoak aktibatzeko diseinatutako lehen labea izan zen. Ordura arte, finketa solido-egoeran egiten zen (pudelaketa-prozesuan edo altzairu naturalaren fabrikazioan bezala), baina Henry Bessemerrek asmatutako labe-erreaktorea hain zen desberdina ordura arte ezagututako prozesuekiko, non termino berri bat agertu baitzen izendatzeko. Hedaduraz, metal urtu baten ondoriozko fintze-gailu guztiei bihurgailu ere esaten zaie. Martin-Siemens labea bezalako fintzeko gailuak hasiera oso desberdinean oinarrituta daude, baina beren funtzioa berdina denez, izen bera hartu zuten.

Bi bihurgailu mota nagusi daude:

* Bessemer motako bihurgailuak: erretorta formako altzairuzko ontziak dira, barrutik material erregogorrez estaliak eta airea, oxigenoa edo presiozko beste gas bat fusio-egoeran dagoen metal baten azpitik injektatzen duen puzte-sistema batez hornituak. Prozesua Henry Bessemerrek asmatu zuen 1855ean, arrabioa altzairu bihurtzeko. Sidney Thomasek 1877an modernizatu zuen, fosforo ugariko burdin mineraletatik urtutako burdina fintzeko gai eginez. Bihurgailua baskulatzeko gai da, metal landugabea errazago kargatzeko eta metal findua errazago erauzteko, baina bertikal mantentzen da barruan ezpurutasunak kontsumitzen diren bitartean, oso prozesu exotermikoa eta oso azkarra baita. Hori dela eta, ezin da zehaztasun handiegiz kontrolatu lortutako metalaren konposizioa.

* Martin-Siemens motako bihurgailuak: erreberberozko labeak dira, eta haien errendimendu termodinamikoa optimizatu egiten da arrabioa fintzeko prozesuan sortutako gasak birzirkulatuz. Carl Wilhelm Siemensek 1857an asmatutako diseinua Pierre-Émile Martin frantses industrialariak hobetu zuen 1865ean. Labea adreilu erregogorrez egindako eraikina da, errekamerak eta gasak birzirkulatzeko ekipoak dituena. Bertan, tratatutako metaletan sortzen diren erreakzio kimikoak pixkanaka gertatzen dira, eta erregairen batek eragindako beroa behar dute. Prozesuaren geldotasunak sortutako metalaren konposizioa doitasunez kontrolatzea ahalbidetzen du, eta horrek haren kalitate handiagoa eragiten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak