Joel Joan i Juvé

**Joel Joan i Juvé** (Bartzelona, 1970eko azaroaren 2a) aktore, gidoilari eta zuzendari katalana da.

## Biografia 
Arte dramatikoa ikasi zuen Bartzelonako Antzerki Institutuan. Antzerkian hasi zuen bere ibilbide artistikoa, Calixto Bieitok (*Somni d’una nit d’estiu*), Sergi Belbelek (''La filla del mar, L'avar*) eta Rosa María Sardàk (*Fugaç*) zuzendutako ekoizpenetan. 

1994an hasi zen telebistan lanean, *Poblenou* telesailetan. Urte horretan bertan,  Jordi Sánchez eta Mònica Glaenzel aktoreekin batera, *Kràmpack* antzerki-konpainia sortu zuen, eta horrekin estreinatu zuten izen bereko obra, arrakasta handiz. Gerora, zinemarako egokitu zuten eta 1999an TV3n estreinatutako *Plats bruts*  telesaila sortzeko aukera eman zien. 2004an *Porca miseria* telesaila estreinatu zuen bertan zuzendari, gidoilari eta aktore lanak eginez.

Berehala, zineman lan egitea lortu zuen, *El corazón del guerrero*, *Excuses!* (zuzendaria eta gidoilari lanak ere eginez) edota *Salvador*. 2008an Woody Allenek zuzenduriko *Vicky Cristina Barcelona* filmean parte hartu zuen  eta 2012an Sergi Lararekin batera  *Èric Bertran i Martínez* ekintzaile katalanaren historia azaltzen duen*Fènix 11·23* filma zuzendu zuen,

2000. urtean berak sortutako Arriska Films ikus-entzunezko produktoraren administratzailea da. *Excuses!* filma eta  *Porca miseria* telesaila Arriska Films-en ekoizpenak dira.

Kataluniako independentziaren aldeko *Sobirania i Progrés*,  plataformaren sustatzailea da.  *Zinema Katalanaren Akademiako* presidentea izan zen sortu zenetik, 2008tik, 2013ko apirilera arte.

2014ko urtarrilean iragarri zuen TV3n *El crac* izeneko komiko berria estreinatuko zuela eta urte bereko irailean estreinatu zen.

2018 eta 2022 artean, lau denboraldiz *Escape room* antzeslana zuzendu zuen. 2022ko martxoaren 11n obra honen beratsio zinematografiko bat estreinatu zen, non Joan berak parte hartzen duen. 2023ko abenduaren 5ean estreinatu zen antzezlanaren bigarren zatia.

Joel Joan beti izan da Kataluniako hizkuntza eta kulturaren defendatzailea. Katalanez egindako antzerkiaren alde egin du, eta oso kritikoa izan da hizkuntza defendatzen ez duten aktoreekin. *Anna Sahun i Marti* aktorearen bikotea da, eta bi alaba dituzte.

## Lan aipagarriak 
### Antzerkia 
#### Aktore bezala 
* 1991:  *El somni d'una nit d'estiu*, William Shakespear-ek idatzia eta Calixto Bieito-k zuzendua
* 1992: *Mareig*, Jordi Sànchez-ek idatzia eta Núria Furió-k zuzendua
* 1993: *Yvonne, princesa de Borgonya*,Witold Gombrowicz-ek idatzia eta Josep Maria Mestres-ek zuzendua
* 1994: *Fugaç*, Josep Maria Benet i Jornet-ek idatzia eta Rosa Maria Sardà-k zuzendua
* 1994-1996: *Kràmpack*, Jordi Sànchez-ek idatzia eta Josep Maria Mestres-ek zuzendua
* 1994-1995: *La corona d'espines*, Josep Maria de Sagarra-k idatzia eta Ariel García Valdés-ek zuzendua
* 1996-1997: *L'avar*, Molière-k idatzia eta Sergi Belbel-ek zuzendua
* 1997-1998: *Sóc lletja*, Jordi Sànchez-ek idatzia eta Sergi Belbel-ek zuzendua
* 1997: *Testament*,  Josep Maria Benet i Jornet-ek idatzia eta Sergi Belbel-ek zuzendua
* 2001: *Excuses!*, de Joel Joan eta Jordi Sànchez-ek idatzia eta Pep Anton Gómezek zuzendua
* 2003: *Glengarry Glen Ross*, David Mamet-ek idatzia eta Àlex Rigola-k zuzendua
* 2005-2007: *Secrets compartits*, Gerard Quintanak zuzendua
* 2005: *Ets aquí?* Javier Daultek idatzi eta zuzendua
* 2006: *Peer Gynt*, Henrik Ibsen-ek idatzia eta Calixto Bieitok zuzendua
* 2007-2008: *Intimitat*, Hanif Kureishi-k idatzia eta Javier Daulte-k zuzendua
* 2008: *Jo sóc la meva dona*, de Doug Wright-ek idatzia eta Marta Angelat-ek zuzendua
* 2009: *Terra baixa*, Àngel Guimerà-k idatzia eta Hasko Weber-ek zuzendua
* 2009-2010: *Un marit ideal*, Oscar Wilde-k idatzia eta Josep Maria Mestres-ek zuzendua
* 2010-2011: *Pluja constant*, Keith Huff-ek idatzia eta Pau Mirók zuzendua
* 2011: *Madame Melville*, Richard Nelson-ek idatzia eta Àngel Llàcer-ek zuzendua
* 2012-2014: *El nom*, Matthieu Delaporte eta Alexandre de La Patellière-k idatiza eta Joel Joan zuzendua
* 2013: *Venus in Fur*, David Ives-ek idatzia eta Héctor Claramunt-ek zuzendua.
* 2018: *Frankeinstein,* Guillem Morales-ek idatzia eta Carme Portaceli-k zuzendua.
* 2018: *Escape Room*, Joel Joan-ek eta  Héctor Claramunt-ek idatzi eta zuzendua
* 2023: *Escape Room 2*, Joel Joan-ek eta  Héctor Claramunt-ek idatzi eta zuzendua

#### Zuzendari lanetan 
* 2008: *Sola com el poeta*, Ester Formosa-k idatzia
* 2012-2014: *El nom*, Matthieu Delaporte eta Alexandre de La Patellière-k idatiza
* 2024: *Escape Room 2,* Héctor Claramunt-ekin batera 

### Telebista 
* *Poblenou* (1994)
* *Rosa, la lluita* (1996)
* *Periodistas* (1998)
* *Plats bruts* (aktorea, zuzendaria eta gidoilaria) (1999)
* *Porca misèria* (aktorea, zuzendaria eta gidoilaria) (2004)
* *El crac* (aktorea, zuzendaria, gidoilaria) (2014)

### Zinema 
* *Monturiol, el senyor del mar* (Francesc Bellmunt - 1993)
* *Rosita, please!* (Ventura Pons - 1993)
* *La buena vida* (David Trueba - 1996)
* *El corazón del guerrero* (Daniel Monzón - 1999)
* *Las razones de mis amigos* (Gerardo Herrero - 2000)
* *Tortilla Soup* (Maria Ripoll - 2001)
* *Excuses!* (aktore, zuzendari eta gidoilari - 2003)
* *Salvador (Puig Antich)* (Manuel Huerga - 2006)
* *Vicky Cristina Barcelona* (Woody Allen - 2008)
* *Mil cretins* (Ventura Pons - 2011)
* *Catalunya über alles!* (Ramon Térmens - 2011)
* *La Trinca: biografia no autoritzada* (Joaquim Oristrell - 2011)
* *Volare* (Joaquim Oristrell - 2012)
* *Fènix 11·23* (zuzendarikide - 2012)
* *Escape room: La pel·lícula*, (aktore - 2022)

### Liburuak 
* *Plats bruts, el llibre* (2000), Jordi Sànchez-ekin
* *Excuses!* (2001), Jordi Sànchez-ekin batera
* *Despullats* (2003), Victor Alexandre-rekin batera

## Aintzestapenak 
### Sariak 
* 2002: Ondas saria, *Plats bruts* telesailagatik
* 2006: Ondas Saria, *Porca miseria* telesailagatik

### Izendapenak 
* 2000: Telebistako aktore onenaren Zilarrezko Fotogramas saria, *Periodistas* y *Plats bruts* telesailengatik
* 2001: Kataluniako zinema-aktore onenaren *Butaca Saria*, *Las razón de mis amigos* lanagatik
* 2013: Zuzendari onenaren *Gaudí Saria* *Fènix 11·23* filmagatik
* 2019 Telebistarako Film Onenaren *Gaudí Saria*, *El nom'' filmagatik

## Erreferentziak