Prostatako hiperplasia onbera

**Prostatako hiperplasia onbera** edo **prostataren handitzea** minbizizkoa ez den prostataren tamainaren handitzea da. Gaixotasun horren sintoma nagusiak pixa egiteko gogoaren maiztasun handia, pixa egiten hasteko arazoak, gernuaren irteera motela, gernu erretentzioa edota gernu jarioa izan daitezke. Ondorioak nagusiak, bestalde, gernu infekzioa, litiasia edota giltzurruneko gutxiegitasuna izan daitezke.

Prostata gernu maskuriaren azpian eta ondestearen aurrean kokatzen den guruin bat da. Gizonezkoen ugaltze aparatuaren parte da eta espermarekin batera elkartuko den isurkaria ekoizten du.

Jaiotzean prostataren tamaina txikia da eta pubertaroan testosterona maila altuen eraginez, haren tamaina bikoiztera iritsiko da.

Prostataren handitzearen zergatia ez dago argi. Badaude zenbait arrisku faktore ezagun: familiaren historia, obesitatea, 2 motako diabetes mellitusa, ariketa gutxiegi egitea eta zutitzearen disfuntzioa. Zenbait botikak (pseudoefedrinak, antikolinergikoek eta kaltzio kanalen blokeatzaileek) sintomak oker ditzakete. Handitzearen ondorioz, prostatak uretran presioa egiten du eta zaildu egiten du pixa maskuritik irtetea.

## Seinale eta sintomak 
Prostataren hiperplasia onbera jasaten duten gizonezkoen artean seinale eta sintomen garrantzia edo larritasuna aldakorra izan arren, ohikoena adina pasa ala sintomen larritasuna gradualki handitzen joatea da.

Seinale eta sintoma ohikoenen artean hauek aurkitzen ditugu:

* Maiztasun handiarekin gernua egiteko beharra
* Gernua egiten hasteko eta behin hasita gernuaren isuri jarraia mantentzeko zailtasunak
* Gernua egin ondoren etengabe tantak isurtzea
* Gernu maskuria guztiz hustutzeko ezintasuna
* Gernu hobien infekzioak
* Odola genuarekin isurtzea
* inkontinentzia urinarioa

Odol isurketak eta gernu hobien infekzioak konplikazio larrienetarikoak izan daitezke eta gernua gernu hobietan pilatzeagatik ematen dira. Horrez gain, gernuak giltzurrunetara buelta egiten badu, giltzurrunetako gutxiegitasuna ere sortu daiteke.

Sintomen larritasunak ez du inoiz adierazten prostataren hanturaren tamaina. Hau da, sintoma larriak izan arren baliteke prostataren hantura txikia izatea.

== Etiologia

Aipaturiko diagnostikorako teknika ezberdinen konbinazioei esker prostatako hiperplasia onberaren diagnostiko goiztiarra egin daiteke.

## Tratamendua 
### Bizi ohiturak aldatzea 
Pazienteek bizi-ohitura batzuk aldatu beharko dituzte: ohera joan baino lehen likido gutxi hartzea eta alkoholaren eta kafeinaren kontsumoa murriztea. Izan ere, korrelazio positiboa aurkitu da kafeinaren kontsumoaren eta prostatako hiperplasia onberaren agerpenaren artean.

Bestalde, pelbis-eremuko odoleztapena sustatzen duen ariketa fisikoa egitea gomendagarria da, baita arnasketa diafragmatikoa hobetzeko ariketak ere.

### Tratamendu farmakologikoa 
*5α-erredutasa*-ren inhibitzaileak eraginkorrak dira prostataren tamaina murrizteko. Aldiz, sintomak arintzeko ez da hain eraginkorra izango. Mota honetakoa izango da *finasterida*, batik bat. *Finasterida-k * prostataren tamaina murriztuko du, gernu-erretentzioa txikituko du eta kirurgia egin beharra sahiestuko du kasu askotan.

Hartzaile androgenikoen antagonistek *Dihidrotestosterona (DHT)* hartzaile androgenikoekin lotzea sahiestuko dute. Horrela ez da zelulen proliferaziorik emango. Mota honetakoak izango dira *flutamina* eta *nilutamida*. Oso inbasiboa ez den teknika intrauretral honen bitartez, ur lurruna erabiliz obstrukzioa eragiten duten prostatako eremuko zelulen apoptosia eragingo da, gerora gorputzak birxurgatuko dituenak.

Tratamendu farmakologikoak edota orain aipatutako kirurgiak eraginik izango ez balu, **prostataren erresekzio transuretrala** izeneko kirurgia egingo litzateke. Horretarako elektrolurrunketa, laserra edota mikrouhin bidezko termoterapia erabiliko da.

Azkenengo urtetan beste kirurgia teknika batek arrakasta izan du: **arteria prostatikoaren enboliazioa**. Arteria femoralean kateter bat sartuz arteria prostatikora helduko gara. Bertan, partikula enbolizanteak (mikroesferak, coils, alkohol polibinilikoa,…) isuriko dira. Ondorioz, arteria prostatikoaren fluxua txikituko da, prostataren tamaina murriztuz.

## Prebentzioa 
**Prostataren hiperplasia onbera** gaixotasun oso larria ez bada ere, honekin loturiko prostataren minbizia oso larria da. Izan ere, gizonezkoen artean, minbiziengandik hiltzearen hirrugaren kausa da prostata minbizia. Hori dela eta, prostataren ongizatea bermatzeko hoberena prebentzioa izango da.

Aipatu bezala, alkoholaren eta kafeinaren kontsumo neurtua mantentzea gomendagarria da, korrelazio positiboa baitago substantzia hauen kontsumoaren eta prostataren hiperplasia onberaren agerpenaren artean. Bestalde, koipe ase ugari dituzten elikagaien konstumoa murriztea gomendagarria da ere bai. Izan ere, Estatu Batuetan Espainiar estatuan baino kasu gehiago ematen dira, dieta mediterraniarrak ez baititu horrenbeste koipe ase erabiltzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak