Bost Enperadore Onak

**Bost enperadore onak** izenez ezagutzen diren Erromako agintariak dira: Nerva, Trajano, Adriano, Antonino Pio eta Marko Aurelio

Makiavelok dio adopziozko enperadore horiek ingurukoen errespetua irabazi zutela gobernu onaren bidez: Gibbonek uste zuen monarka onbera eta haien politika moderatuak ezohikoak zirela eta haien ondorengo tiraniko eta zapaltzaileenekin kontraesan handia zutela.

## Nerva-Antonino dinastia 
**Nerva–Antonino dinastiak** K.a. 96 eta 192 bitartean gobernatu zuen, eta 7 enperadore erromatar hartu zituen bere baitan: Nerva (96 – 98), Trajano (98 – 117), Hadriano (117 – 138), Antonino Pio (138 – 161), Marko Aurelio (161 – 180), Luzio Vero (161 – 169) eta Komodo (180 – 192). Lehenengo bostei **Bost Enperadore Onak** esaten zaie.

Dinastia horretako sei ondorengotzetatik lehen bostak nabarmendu ziren errege zen enperadoreak gizonezko oinordekorik ez zuelako, eta bere oinordeko izateko aukeratu zuen hautagaia adoptatu behar izan zuelako. Lege erromatarraren arabera, adopzioak senidetasunarena bezain lotura sendoa ezartzen zuen legez. Horregatik, Nerva-Antonio dinastiako lehen eta azken enperadoreei izan ezik, **Adopziozko Enperadoreak** deitzen zaie.

Erromatar gizartean, adopzio ofizialak duen garrantzia herentzia dinastikoaren printzipioaren aurkako gaitzespen kontzientetzat hartu izan da maiz, eta garaiko oparotasunaren faktoreetako bat kontsideratu izan da. Baina hori ez zen praktika berria. Familia patrizioek adoptatu ohi zuten, eta erromatar enperadoreek ere, inoiz, oinordekoak adoptatu ohi zuten, Augusto enperadoreak Tiberio adoptatu zuen, eta Klaudio enperadoreak Neron. Julio Zesarrek, betiereko diktadore eta Errepublikatik Inperiorako trantsizioan instrumentaltzat jotzen zenak, Gaio Oktavio adoptatu zuen, Augusto izena hartuko eta Erromako lehen enperadore bihurtuko zena. Gainera, artean, sarritan izaten ziren ahaidetasunak; Trajanok (behin kargugabetu ondoren) bere lehen lehengusu eta iloba-biloba Hadriano adoptatu zuen, Hadrianok bere iloba Antonino Pio oinordeko egin zuen, eta horrek, bai, ezkontzaz, Hadrianoren erdi iloba-biloba zen Marko Aurelio (ezkontzaz Antonioren iloba), bai Luzio Vero Hadrianoren jatorrizko oinordekoaren semea ezkondu zituen. Marko Aureliok bere seme Komodo oinordeko izendatzea zoritxarreko aukeratzat, eta inperioaren gainbeheraren hasieratzat hartu zen.

Komodo 192an hiltzearekin batera, Nerva–Antoniar dinastia amaitu zen, eta Bost Enperadoreen Urtea bezala ezagutzen den zurrunbilo garaiak jarraitu zion.

## Historia 
### Nerva-Trajano dinastia 
Nerva izan zen dinastiako lehena. Agintea laburra izan bazuen ere, armadaren, senatuaren eta hiritarren arteko adiskidetze partziala ekarri zuen. Nervak Trajano buruzagi militarra hartu zuen semetzat. Aldi berean, Trajanoren oinordekoa Hadriano izan zen; Trajanok balizko oinordeko hil-ohean adoptatu zuela baieztatu zuen.

Nerva Tivoli Massimo.jpg|Nerva
Traianus Glyptothek Munich 72.jpg|Trajano
Bust Hadrian Musei Capitolini MC817.jpg|Hadriano

### Antonino dinastia 
Antonino dinastiakoek 138 eta 192 artean gobernatu zuten lau enperadore erromatar dira: Antonino Pio, Marko Aurelio, Luzio Vero eta Komodo.

138an, inperioaren bateratze eta sendotze kulturalari eskainitako erregealdi luze baten ondoren, Hadriano enperadoreak bere seme eta oinordeko izendatu zuen Antonino, Pio Marko Aurelio eta Luzio Vero adoptatzeko baldintzapean. Hadriano urte berean hil zen, eta Antonino Piok erreinaldi baketsu eta onbera hasi zuen. Erromatar tradizio eta erakundeei hertsiki atxiki zitzaien, eta bere boterea Erromako Senatuarekin partekatu zuen.

Antonino Pio hil zenean, 161. urtean, Marko Aureliok eta Luzio Verok ordezkatu zuten, eta, 169an Vero hil zen arte, elkarrekin gobernatu zuten. Marko Aureliok, Veroren heriotzaren ondoren, Antonino Pioren legatua jarraitu zuen administratzaile eta agintari adimentsu gisa eta asmo handirik gabe. 180an hil zen, eta bere seme biologikoa, Komodo, izan zuen oinordeko.

Antoninus Pius (Museo del Prado) 01.jpg|Antonino Pio
Marcus Aurelius Metropolitan Museum.png|Marko Aurelio
Lucius verus.jpg|Luzio Vero
Commodus Musei Capitolini MC1120.jpg|Komodo

### Hipotesi alternatiboa 
Hipotesi batek planteatzen du, agian, adopzio-segida oinordeko biologikoen faltagatik sortu zela. Adopziozko enperadoreetatik, azkena izan ezik, ez zuten ondorengo izateko legezko seme biologikorik izan. Beraz, beste nonbait bilatutako oinordeko bat aukeratzera behartu zituzten; Enperadoreak, bere ondorengo seme biologiko bat izan zuen bezain laster, adopzio-segida alde batera utzi zuen.

Dinastia zatitu daiteke Nerva-Trajanoren dinastia (Ulpiar dinastia ere deitua Trajanoren 'Ulpius' jentila izena ondoren) eta Antonino leinua (Antonino izen arruntaren ondoren).
ImageSize = width:700 height:80
PlotArea  = width:680 height:60 left:10 bottom:20

Colors =
  id:yellow  value:rgb(0.7,0.7,1) # light yellow
  id:red    value:rgb(1,0.7,0.7) # light red
  id:green   value:rgb(0.7,1,0.7) # light green
  id:blue   value:rgb(1,1,0.7)  # light blue
  id:cyan   value:rgb(0.7,1,1)  # light blue
  id:purple  value:rgb(1,0.7,1)  # light purple
  id:grey   value:gray(0.8)   # grey

Period   = from:90 till:192
TimeAxis  = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:90
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:95

BarData=
 bar:barre1

PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) shift:(0,-5)
 bar:barre1
 from:  96  till: 98  color:grey   text:Nerva
 from:  98  till: 117 color:purple  text:Trajano
 from:  117 till: 138 color:blue   text:Adriano
 from:  138 till: 161 color:red   text:Antonino Pio
 from:  161 till: 169 color:green  text:L . Verus
 from:  169 till: 180 color:purple  text:M. Aurelio
 from:  180 till: 192 color:yellow  text:Commodo

: *Oharra: Marko Aurelio Luzio Verorekin batera erreinatu zuen 161etik Vero 169an hil zen arte.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak