Virginie Despentes

**Virginie Despentes** (|depɑ̃t| ahoskatua; Nancy, Frantzia, 1969ko ekainaren 13a) idazlea, nobelagilea eta zinemagilea da. Bere lanetan, besteak beste, bortxaketaz, pornografiaz, prostituzioaz eta jasandako indarkeriaren aurka bortizkeriara joz erantzuten duten emakumeez dihardu. Ahozkotasunetik gertu dagoen idazkera zuzena darabil, eta errealitatea gordin aurkezten du, apaingarririk gabe. *King Kong Teoria* saiakera-liburuaren egilea da, non bere azalean bizitako esperientziak kontatzen baititu: bortxaketa eta prostituzioa; horrez gain, pornografiari buruz ere hitz egiten du, beste gai batzuen artean.

## Bizitza 
### 1969-1985: lehenengo urteak 
Virginie Despentes 1969ko ekainaren 13an sortu zen, posta-zerbitzuko bi langileren etxera. Jaiotza-izena beste bat badu ere, 25 urterekin orain darabilen gaitzizena hartzea erabaki zuen. Despentes ume zela, bere gurasoak CGT (*Confédération générale du travail,* Lanaren Konfederazio Orokorra) sindikatuko kideak ziren, eta langileen mugimenduetan parte hartzen zuten. Gaztetxotan, Despentesek gelako ordezkaria izatea lortzen zuen ikasturtez ikasturte; hezkuntza-sistemari erreakzionario zeritzon, eta ikaskideak irakasleen aurka jarri eta greba egitera bultzatzen zituen. irakasle hura, besteak beste, Hubert-Félix Thiéfaine abesti-idazle, musikagile eta abeslariaren eta post-punk estiloko Joy Division musika-taldearen zalea zen.

Hamabost urterekin, bi hilabetez ospitale psikiatriko batean sartu zuten., bere borondateaz bestera

### 1986-1991: zinema-ikasketak, prostituzioa eta pornografia 
Bidaia horren ostean, neskame jardun zuen Frantziako ipar-ekialdeko Longwy herrian, eta, aldi berean, batxilerra gainditzeko azterketa prestatu zuen bere kasa, eskolarik hartu gabe. Titulua lortu ondoren, Lyongo zinema-eskola batean eman zuen izena —gerora ARFIS izango zena—. Lyonen bizi zela, hainbat lanbide izan zituen: neskame, prostituta «masaje-gela» eta *peep show*-etan, saltzaile disko-denda batean, rock-kazetari, zinema pornografikoko kritikari, eta abar.

### 1992-2000: *Baise-moi* eta zalaparta 
1992an *Baise-moi* nobela idatzi zuen, baina lehen edizio hura ez zen askorik zabaldu. Halere, ez zuen etsi.

Hasteko, bere iragan nahasia atzean uzten lagunduko zion gaitzizen bat behar zuela erabaki zuen, eta Virginie Despentes hautatu zuen, erreferentzia eginez noizbehinka prostituzioan jardun zuen garaian Lyonen bizitoki izan zuen Gurutze Gorriaren aterpetxerako aldasgorei. 2005 eta 2014 urteen bitartean Beatriz Preciado (2015eko urtarriletik Paul B. Preciado) filosofo eta queer aktibista izan zuen bikotekide, generoaren deseraikuntzaren aldeko espainiar teorizatzailea.

### 2006: *King Kong Teoria* 
2006an ez-fikziozko lehen lana argitaratu zuen, *King Kong Teoria*, saiakera itxurako liburu autobiografikoa. Batez ere, bortxaketaz, prostituzioaz eta pornoaz dihardu, «[...] hain zuzen, gorputzak eta boterea gurutzatzen diren hiru isileremu» horiez, euskarazko itzulpenaren hitzaurrean Irene Arraras Lizeagak dioen moduan. eta urte berean erotismoari buruzko narrazio bat argitaratu zuen *Psychologies* aldizkarian. 2010ean *Apocalypse Bébé* liburua argitaratu zuen. 2012ko martxoan *Bye bye Blondie* eleberriaren zinemarako egokitzapena estreinatu zuen. 2015ean Vernon Subutex serieari ekin zion, hiru liburuk osatua: *Vernon Subutex 1* (2015eko urtarrila), *Vernon Subutex 2* (2015eko ekaina) eta *Vernon Subutex 3* (2017ko maiatza).

## Sariak 
* Prix de Flore saria, *Les Jolies Choses* eleberriarekin (1998)
* Saint-Prix-Valentin saria, *Les Jolies Choses* eleberriarekin (1999)
* Prix Renaudot saria, *Apocalypse Bébé* eleberriarekin (2010)
* Trop Virilo saria, *Apocalypse Bébé* eleberriarekin (2010)

* Anaïs-Nin saria, *Vernon Subutex 1* eleberriarekin (2015)
* Landerneau saria, *Vernon Subutex 1* eleberriarekin (2015)
* La Coupole saria, *Vernon Subutex 1* eleberriarekin (2015)
* Roman-News saria, *Vernon Subutex 1* eleberriarekin (2015)
* Deaville hiriaren saria, *Vernon Subutex* seriearekin (2016)

## Literatura-lanak 
### Eleberriak 
* *Baise-moi* (1993)
* *Les Chiennes savantes* (1997)
* *Les Jolies choses* (1998)
* *Mordre au travers* (1999)
* *Teen spirit* (2002)
* *Trois étoiles* (2002)
* *Bye bye Blondie* (2004)
* *Apocalypse Bébé* (2010)

### Narrazioak 
* ''C'est dehors, c'est la nuit* (1997; narrazio-bilduma kolektiboa)
* *Mordre au travers* (1999)
* *Barcelone* (2007)

### Saiakera 
* *King Kong théorie* (2006)
* *French lover* (2015; Beatriz Preciadorekin elkarlanean)

## Filmak 
* *Baise-moi* (2000; fikziozko luzemetraia, Coralie Trinh Thi-rekin elkarlanean))
* *Mauvaise étoile* (2006; bideoklipa)
* *Mutantes (Féminisme Porno Punk)* (2009; dokumentala)
* *Bye Bye Blondie* (2011; fikziozko film luzea)

## Euskaraz 
* *King Kong teoria'' (Itziar Diaz de Ultzurrunek itzulia; Eskafandra, 2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Itziar Diaz de Ultzurrun itzultzaileari egindako elkarrizketa (Hitzen Uberan webgunean)
* Euskarazko itzulpenaren aurkezpena (2017/06/07)