Doris Roberts

**Doris May Roberts** (St. Louis, Missouri, 1925eko azaroaren 4a - Los Angeles, Kalifornia, 2016ko apirilaren 17a) Estatu Batuetako aktorea izan zen. 70 urteko ibilbidea izan zuen zineman, antzerkian eta telebistan. Ezaguna egin zen Marie Baroneren papera antzezteagatik *Everybody Loves Raymond* (1996-2005) telesailean.

## Ibilbidea 
### Lehen urteak 
Doris Roberts 1925eko azaroan jaio zen St. Louis, Missourin eta Ann eta Larry Meltzerren alaba zen. Bere aitak familia utzi zuen bera txikia zenean eta bere ama eta aitaordearekin, Chester H. Robertsekin, hazi zen New Yorkeko Bronx auzoan.

Robertsen lehen senarra Michael Cannata izan zen; 1962an dibortziatu ziren. Bere semea, Michael Cannata Jr. (1957an jaioa), Robertsen administratzailea da, eta bere hiru biloben aita: Kelsey, Andres, eta Devon. Bere bigarren senarra William Goyen idazlea izan zen. Goyenekin ezkonduta egon zen 1963tik, 1983ko abuztuaren 30ean leuzemiak jota hil zen arte.

### Karrera 
New Yorkeko Unibertsitatean ikasi zuen eta William Saroyanen "The Time of Your Life" klasikoarekin debutatu zuen Broadwayn, 1955ean. Aurretik, 1952an hasi zuen bere ibilbidea telebistan, "Studio One" telesaileko paper garrantzitsuarekin eta "The Naked City" (1952) telesaileko agerpenekin. Interpretaziorako bere berezko trebetasuna aitortu arren, formakuntza profesionala behar zuela erabaki zuen eta Actors Studio ospetsuan sartu zen, non Marilyn Monroe izan zuen lankide. Telebistako lanekin jarraituz, Robertsek rol nagusiak izan zituen edo gonbidatu gisa: "Ben Casey" (1963), "The Defenders" (1962 - 1963), "Angie" (1979-1980), "St. Elsewhere "(1982), edo" Remington Steele "(1983-1987).

Robertsek hainbat telesailetan lan egin zuen artista gonbidatu gisa: "El Show de Mary Tyler Moore", "Rhoda", "Dream On", "Nido vacío", "Perfect Strangers", "Barney Millar", "Mary Hartman", "Soap", "Full House" eta "Se ha escrito un crimen".

1961ean, "Something Wild" filmean hasi zuen bere ibilbide zinematografikoa, eta 1968an "A Lovely Way to Die" eta "No Way to Treat a Lady" filmetan parte hartu zuen.

1971an, hiru film egin zituen: "Such Good Friends", "Little Murders" eta "A New Leaf" Walter Matthaunekin. Geroago, 1978an "Ruby and Oswald" filmeko protagonista izan zen eta "The Rose" filmean ere agertu zen, Bette Midlerrekin batera.

Telebistako hainbat filmetan ere lan egin zuen, hala nola "A Thousand Men and a Baby" (1997), "A Time To Heal" (1994), "Blind Faith" (1990), "El Diario de Ana Frank" (1980), "It Happened One Christmas" (1977), "Carta a tres esposas" (1985), "Ordinary" (1986), eta "Sons of Mistletoe" (2001). 2003an, Lizzie McGuire Disneyren telesailean Gizenaren amona bezala agertu zen.

Azken hamarkadan, Roberts oso ezaguna egin zen Marie Baroneren "Everybody Loves Raymond" (1996-2005) komedia-seriean Marie Barone trebea, jasanezina eta manipulatzailea interpretatzeagatik. Doris aukeratua izan zen100 hautagai baino gehiagoko casting batean, lan horregatik zazpi aldiz izendatu zuten Emmy sarietarako eta lau aldiz irabazi zuen. Beste Emmy sari bat "St. Elsewhere " interpretatzeagatik irabazi zuen, non etxerik gabeko emakume bat antzezten zuen.

Roberts pertsona aktiboa izan zen komunitate-zerbitzuetan eta Children Affected By AIDS eta Puppies Behind Bars elkartearen sortzaile izan zen. Hiru urtez jarraian, "A Night of Comedy" ren ekoizle bihurtu zen eta komediako izar onenak bildu zituen ehunka mila dolar biltzeko Children Affected By AIDS elkarteari laguntzeko. Puppies Behind Barsekin batera, gizatasunaren eta erantzukizunaren zentzu berri bat transmititzen lagundu zien presoei, maskotak emanez.

AEBetako Estatuko Departamentuak Kultur Enbaxadore izendatu zuen Roberts eta herrialde azpigaratuetara bidaiatu zuen gazteei itxaropenari buruz hitz egiteko. 2004an, Colin Powell estatu-idazkariak sari humanitario bat eman zion.

Ahalegin humanitarioengatik *Ellis Island Ohorezko Domina* jaso zuen 2011ko maiatzaren 7an.

### *Everybody Loves Raymond* 
Everybody Loves Raymond CBSk transmititu eta ekoitzitako AEBetako egoera duen sitcom edo komedia bat da eta Ray Romano, Patricia Heaton, Brad Garrett, Peter Boyle eta **Doris Roberts** ditu protagonista. Robertsek inoiz lortutako osperik handiena izan zuen telesail honetan Marie Baroneren papera egin zuelako. Telesailean egindako lanagatik, Komedia Sail batean Antzeztutako Emakumezko Aktore Onenaren zazpi Emmy saritarako izendatua izan zen (lau aldiz irabazi zuen), ustez rol horretarako aintzat hartutako 100 aktoreetako bat izan baitzen.

Robertsek izar bat jaso zuen Hollywoodeko Walk of Famen, Marie Baroneren papera egiteagatik jaso dituen sariei esker. 2011tik, Zinemaren Institutu Amerikarragatik urteko bost emakumezko aktoreetako bat bezela hautatua izan zen, gainera munduko emakumezko aktorerik onenetakotzat konsideratuz.

Sitcom-ak Ray Baroneren familia italiar-amerikarraren bizitzaz hitz egiten du, Lynbrook-eko kirol kazetari bat, Long Island, bere emazte Debra Baronerekin, bere alaba Allyrekin eta bikiekin, Geoffrey eta Michaelekin, bizi dena. Rayren gurasoak, etxe aurrean bizi direnak eta Robert anaia, bere bizitzan etengabe murgiltzen dira, gatazka eta egoera komikoak sortuz. Haur txikiak dituen familia bat den arren, Everybody Loves Raymond ez da ohiko komedia familiarra, batez ere gizonen eta emakumeen arteko harreman konplexuak eta belaunaldi desberdinak jorratzen baititu.

### Bibliografia 
Doris Robertsek "*Are You Japoniy, Dear? Life, Laughs, and Lasagna* " liburua idatzi zuen 2005ean, Danelle Mortonen laguntzarekin, San Martin 's Press-ek argitaratua. Bere liburuari buruzko elkarrizketa batean esan zuen:

"Ikasi ditudan gauzak partekatzea da kontua, nire bizitza aldatu dutenak. Liburu honek nire bizitza kontatzen du, nire karrera eta Italiako etxeko janaria, haurtzaro bakarti batean zehar lagundu zion maitasunik gabeko ama batekin, lehen ezkontza txar batekin, bigarren arrakastatsu batekin ondoren eta kanpai amona eta amaren pozarekin batera."

2005eko maiatzean, ohorezko doktoretza jaso zuen Arte Ederretan Hego Carolinako Unibertsitatean.

### Beste lan batzuk 
Roberts animalien maitalea eta defendatzailea izan zen eta Puppies Behind Bars taldearekin lan egin zuen. Taldearekin lan egin izan du desgaitasunen bat duten eta adinekoak diren pertsonentzako gida-txakurrak eta laguntza-txakurrak prestatzen, bai eta lehergailuak detektatzen trebatutako txakurrekin ere, ATFk eta errepresio-erakundeek erabil ditzaten. HIESa duten Haurren Fundazioko kide aktiboa ere izan zen, eta horietako presidente izan da. Los Angelesen bizi zen, James Dean aktorearen etxe batean.

Broadwayko ikuskizun askotan agertu zen, besteak beste, Neil Simonen The Desk Set (Shirley Booth), The Last of the Red Hot Lovers (James Coco eta Linda Lavin) eta Terrence McNallyren Bad Habits. McNallyren aparteko ekitaldietan parte hartu zuen LaJolla antzokian 2009ko ekainean.

### Heriotza 
Michael Cannatak, Doris Robertsen semeak, Deadline hedabide espezializatuari baieztatu zion bere laurogeita hamar urteko ama arrazoi naturalengatik hil zela. TMZ ospetsuen informazioari eskainitako atariak berriz, interpretearen heriotza Los Angelesen (AEB) gertatu zela esan zuen.

## Sariak eta izendapenak 
**Emmy Sariak** 

**Viewers for Quality Television Awards**

**Antzezleen Sindikatuaren Sariak**

**American Comedy**

**TV Guide Sariak**

**Angeles Weekly**

**AFI, USA Sariak**

**Satelite Sariak**

## Filmografia 
* *The Time of Your Life* (1955)
* *Something Wild* (1961)
* *Barefoot in the Park* (1967)
* *No Way to Treat a Lady* (1968)
* *The Honeymoon Killers* (1970)
* *A New Leaf* (1971)
* *Such Good Friends* (1971)
* *The Taking of Pelham One Two Three* (1974)
* *The Mary Tyler Moore Show* (1975)
* *Hester Street* (1975)
* *Mary Hartman, Mary Hartman* (1976–1978)
* *It Happened One Christmas* (1977)
* ''Jennifer: A Woman's Story* (1979 TV)
* *Good Luck, Miss Wyckoff* (1979)
* *The Rose* (1979)
* *The Diary of Anne Frank* (1980)
* *Angie* (1979–1980)
* *Ordinary Heroes* (1986)
* *Love in the Present Tense* (1986)
* *Remington Steele* (1982-1987)
* *Number One with a Bullet* (1987)
* *Simple Justice* (1989)
* *National Lampoon's Christmas Vacation* (1989)
* *Full House* (1989)
* *Blind Faith* (1990)
* *A Mom for Christmas* (1990)
* *Used People* (1992)
* *The Grass Harp* (1995)
* *Everybody Loves Raymond* (1996-2005)
* *All Over the Guy* (2001)
* *Dickie Roberts: Former Child Star* (2003)
* *Grandma's Boy* (2006)
* *Our House* (2006 TV)
* *Keeping Up with the Steins* (2006)
* *Play the Game* (2009)
* *Aliens in the Attic* (2009)
* *Mrs Miracle* (2009)
* *Debbie Macomber's Mrs. Miracle* (2009)
* *Another Harvest Moon* (2009)
* *Call Me Mrs. Miracle* (2010)
* *The Middle* (2010-2011)
* *Grey's Anatomy* (2011)
* *Hot In Cleveland* (2011)
* *Phineas and Ferb: Across the 2nd Dimension* (2011)
* *Margarine Wars* (2011)
* *Directa al corazón'' (2014)

## Liburuak 
* Are You Hungry, Dear? Life, Laughs, and Lasagna" (2005)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak