Egurbideko burdinola

**Egurbideko burdinola**, bertako errotari lotua, XVI. mendeka da. Burdinola dokumentatua dago 1568. urtean. Nahiz eta burdinolako eraikin nagusia ez egon, goratutako deposituaren instalazioek, ur-jauziak eta atxikitako eraikinek osatua multzo bisitagarria dago 21. mendean. Egurbideko eraikin multzo babestuko parte da, Egurbidetorrea baserriarekin eta Egurbideko baselizarekin batera.

## Deskribapena 
Monumentu-multzoaren barruan, instalazio hauek mugatu dira: burdinolaren ate-aitzina eta atxikitako eraikuntzak. Ate-aitzina burdinolako ur-depositua da, eta goratuta dago. Depositu horren paretak harrizkoak dira, 5 metroko garaiera dute eta 20 bat metro luze; 1,5 metroko lodiera ekialdeko horman eta 1,9 metrokoa, berriz, mendebaldekoan. Depositu horren azpian, ganga formako eremu txiki bat dago harlauzazko ganga batekin. Garai batean, burdinola martxan jartzeko gurpilak egoten ziren bertan. Eremu horretara iristeko kanpoaldeko erdi-puntuko arku batetik igaro behar da.

Hegoaldeko fatxadan, ate-aitzinak bi horma bertikal ditu: mailakatutako kontrahorma gisa erabiltzen dira, harlauzaz eginak dira, estilo errustikoa dute, eta bi eskailera daude goratutako depositura joateko. Bi hormek puntu erdiko bi arkuak dituzte, behar bezala eskuairatutako dobelekin eraikiak, eta ekialdetik nahiz mendebaldetik ikus daitezke. Bi hormen erdian, harlanduzko pareta bat dago, 0,70 metroko altuera eta 1,50 metroko zabalerakoa. Dirudienez, ura gurpiletara erortzeko kanalaren zati bat da. Pareta horrek hiru bao ditu: bata, mendebaldekoa, sekzio angeluzuzena da, 0,70 metro ditu zabaleran, metrobete garaieran eta 1,30 metro sakoneran. Jarraian, 0,67 metrora, beste bao bat dago paretaren erdian; angeluzuzena da eta 4,40 x 0,50 x 1,1 metro ditu sakoneran. Ondaxka da, hau da, gurpila zegoen zuloa. Eskuinean, hirugarren baoa dago, sekzio angeluzuzenekoa eta 0,40 x 0,15 metrokoa; ate-aitzinaren barrualdearekin lotzen du, irteera gisa.

Ekialdeko fatxada harlanduzko pareta da, luzeran 19,50 metro ditu eta garaiera, aldiz, gorabeheratsua da, baina bost metro inguru neurtzen ditu. Horma horretan, dobelaz egindako erdi-puntuko arku bat dago. Ate-aitzinaren hasieratik 3,75 metrora, 1,45 metroko diametroko arkua dago. Fatxadan, eta ate-aitzinaren hasieran, eskailera batzuen aztarnak gelditzen dira –egun egoera txarrean daude–, 2 metroko zabalera dute eta, horietatik igota, goiko ur-depositura joan daiteke.

Mendebaldean, harlanduzko beste pareta bat dago, 17,50 metro luze dituena. Horma errota bat atxikitzeko aprobetxatu da, eta errotak ate-aitzinean gelditzen diren urei esker funtzionatzen du.

Ate-aitzineko isurketa erdi-puntuko arku bati esker egiten zen, baina egun arku itsua da; Katuin errekaren eskuinaldeko horman zegoen, ate-aitzinaren itxitura gisa. Dirudienez, sistema horrek ez zuen balio izan, eta ura bertan ez gelditzeko, egun dagoen hustubidea egin da: ura ate-aitzinetik ateratzen da, aipatutako hormaren azpitik errekarantz, eta gero, 50 metro luze eta 3 metro zabal dituen hustubide bati esker, ura errekaraino iristen da.

Ondo-ondoan, ate-aitzinaren ekialdean, burdinolarekin erlazionatutako eraikin baten aurriak daude. Harlanduzko paretak dira, 2,50 metro garai eta 0,60 metro lodi dutenak. Egitura horretan, beste horma baten hondakinak ere nabarmentzen dira, ekialdean eta mendebaldean; hormak 4,80 metro luze eta 0,50 metro zabal ditu, eta 0,30 metroko altuera besterik ez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak