Donemiliaga Kukula

**Donemiliaga Kukula** (gaztelaniaz eta ofizialki, *San Millán de la Cogolla*) Errioxako mendebaldeko udalerri bat da. 2005ean, 298 biztanle zituen.

Nahiz eta Donejakue bidean kokatua ez dagoen, erromes ugari joaten zen hara, bidearen zatitzat. 1997. urtean, UNESCOk gizateriaren ondare izendatu zituen Donemiliaga Kukulako Susoko eta Yusoko monasterioak.

## Geografia 
Demanda mendilerroaren magalean dago, ekialdeko isurialdean, itsas mailatik 728 metro gorago. Cárdenas ibaiaren eskuineko ertzean luzatzen da herria.

## Historia 
473. eta 574. urteen artean, Done Miliaga () eremiten Susoko komunitatean bizi izan zen, eta hark ematen dio izena herriari. 

VI. mendearen amaieran eraiki zuten San Millán de Susoko monasterioa. X. mendea arte hainbat aldaketa izan zituen. IX. mendean "Santurde" auzoa sortu zen monasterioaren inguruan. 1053an Yusoko monasterioa sortu zen, haranaren azpialdean, eta auzo berri bat eratuz joan zen, Barrionuevo izenekoa. Gaur egun herriaren gehiengoa hartzen du. Geroago sorturiko auzoak dira Prestiño (Yusoko monasterioaren iparraldean) eta Lugar del Río (ibaian gora herritik bi kilometrora).

## Donemiliagako glosak 
Aipagarriak dira Donemiliagako glosak deiturikoak, X. mendean prediku-liburu baten ertzetan idatzitako glosa edo iruzkinak, alegia. Glosa hauek erromantzez idatziak ziren, baina banaka batzuk euskaraz ere bazeuden. Izan ere, garai hartan Errioxaraino ere heltzen zen euskara. Hitz solte horiek euskararen idatzizko aztarnarik zaharrenetarikoak dira.

## Biztanleriaren bilakaera 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:550 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2005 text:2005
  bar:2010 text:2010
  bar:2020 text:2020

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1900 from:0 till: 824
  bar:1910 from:0 till: 870
  bar:1920 from:0 till: 830
  bar:1930 from:0 till: 740
  bar:1940 from:0 till: 682
  bar:1950 from:0 till: 877
  bar:1960 from:0 till: 721
  bar:1970 from:0 till: 504
  bar:1980 from:0 till: 298
  bar:1990 from:0 till: 306
  bar:2000 from:0 till: 264
  bar:2005 from:0 till: 298
  bar:2010 from:0 till: 278
  bar:2020 from:0 till: 229

PlotData=
  bar:1900 at: 824 fontsize:S text: 824 shift:(-8,5)
  bar:1910 at: 870 fontsize:S text: 870 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 830 fontsize:S text: 830 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 740 fontsize:S text: 740 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 682 fontsize:S text: 682 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 877 fontsize:S text: 877 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 721 fontsize:S text: 721 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 504 fontsize:S text: 504 shift:(-10,5)
  bar:1980 at: 298 fontsize:S text: 298 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 306 fontsize:S text: 306 shift:(-10,5)
  bar:2000 at: 264 fontsize:S text: 264 shift:(-10,5)
  bar:2005 at: 298 fontsize:S text: 298 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 278 fontsize:S text: 278 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 229 fontsize:S text: 229 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria - Espainiako Estatistika Institutu Nazionala

## Ekonomia 
Nekazaritzan oinarrituriko ekonomia dauka Donemiliaga Kukulak; zekaleak, patata, erremolatxa... Abeltzaintza eta basogintza ere jarduera ekonomiko garrantzitsuak dira. Monasterioen harira turismoa ere garrantzzia hartzen hasi da, ostatuak eta jatetxeak ugari baitira.

## Kultura 
Ekaineko hirugarren larunbatean Santuaren leizera erromeria egiten da. 1604an hasitako ohitura da, eta haraneko emakumezkoek izan zuten gaixotasun bat kentzeko eskatu zitzaion orduan.

Irailaren 26an Millan deunaren hondarren garraioa ospatzen da, Susoko monasteriotik Yusoko monasteriora eraman izana ospatzen da.

## Ondasun nabarmenak 
* San Millán de Yusoko monasterioa
* San Millán de Susoko monasterioa

## Ikus, gainera 
* *Donemiliagako goldea*.
* Donemiliagako glosak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak