Auskultazio

**Auskultazioa** fenomeno fisiko bat da, non material baten propietateek eragina izaten duten inguruko energia-moten trukean, hala nola, bero-transferentzian, argiaren xurgapenean edo islapenean. Material baten aukslutazio-maila hainbat baldintzaren araberakoa izan daiteke; esaterako, bere osagai kimikoak, egitura mikroskopikoa, eta inguruko tenperatura edo presioa. Kontzeptua hainbat arlo ezberdinetan erabiltzen da, hala nola fisikan, kimikan eta ingeniaritzan. 

## Historia 
thumb|Lehenengo estetoskopioaren adibidea
1816an, René Laennec mediku frantsesak lehenengo estetoskopioa asmatu zuen, paperezko hodi luze bat erabiliz, pazientearen bularreko soinua belarrira kanalizatzeko. Laennecek "estetoskopioa" izena jarri zion, grezierazko bi hitzetatik hartuta: *stethos* (bularra) eta *skopein* (ikusi edo behatu). Estetoskopioa erabiltzeko bere metodoari "auskultazioa" deitu zion, latinezko *auscultare* (entzun) hitzetik eratorria.

Hogei eta bost urte geroago, George P. Camman-ek, New Yorkekoa, estetoskopio bat garatu zuen, belarri bakoitzerako audifono batekin. Diseinu hau ehun urtetik gora erabili zen, aldaketa gutxi batzuekin. 

## Nola egiten da? 
Auskultazioak ingurune lasaia eta pazientearen laguntza eskatzen du. Oinarrizko urratsen artean daude:

* **Prestaketa**: Medikuak pazientea eroso eta posizio egokian dagoela ziurtatzen da, ebaluatu beharreko eremuetara sartzea errazteko.
* **Estetoskopioaren erabilera:** Tresna honek gorputzeko soinuak anplifikatzen ditu eta medikuari soinu horiek argi entzuteko aukera ematen dio.
* **Esplorazio sistematikoa:** Gorputzaren hainbat arlo ebaluatzen dira, aztertzen ari den organoaren edo sistemaren arabera.
* **Soinuen interpretazioa:** Medikuak entzundako soinuen kalitatea, intentsitatea, erritmoa eta beste ezaugarri batzuk aztertzen ditu.

## Birikien auskultazioa 
thumb|Auskultazioaren bidez, aztertzen diren biriken atalak
Biriken auskultazioa funtsezkoa da arnasketa-funtzioa ebaluatzeko. Teknika honen bidez, anomalia hauek detekta daitezke:

* **Estertoreak**: Biriketako likido-metaketari lotutako ezohiko soinuak, pneumonia edo bihotz-gutxiegitasun kasuetan agertzen direnak.
* **Sibilantziak**: Arnasbideen buxadura adierazten duten soinu akutuak, BGBKn edo asman ohikoak direnak.
* **Roncus**: Arnasbideetako jariakinekin lotutako soinu larriak. 

## Bihotz-auskultazioa 
thumb|Auskultazioaren bidez aztertzen diren bihotzaren atalak
Bihotzaren auskultazioa funtsezkoa da bihotzaren funtzionamendua ebaluatzeko. Balbulak ixtearen eta odol fluxuaren ondorioz sortzen dira bihotz soinuak. Hona hemen aurkikuntza garrantzitsu batzuk:

***Bihotz-hots normalak***

Bi zarata nagusiak hauek dira:

* **Lehen zarata (S1)**: Balbula mitral eta trikuspidearen itxierari lotua.
* **Bigarren zarata (S2)**: Aorta- eta birika-balbulak ixteak eragiten du.

***Ohiz kanpoko bihotz-hotsak***

Hona hemen auskultazio bidez detekta daitezkeen alterazioen adibide batzuk:

* **Murmurioak**: Aorta-estenosia, gutxiegitasun mitrala edo beste balbulopatia batzuk adieraz ditzakete.
* **Erritmo anormalak:** Lauhazka bezala, bihotz-gutxiegitasunarekin lotuta. 

## Fetuaren auskultazioa 
Fetuaren auskultazioak fetuaren bihotz-taupadak ebaluatzea ahalbidetzen du haurdunaldian. Teknika hori estetoskopio berezi batekin edo fetuaren doppler batekin egiten da, eta funtsezkoa da haurtxoaren ongizatea monitorizatzeko eta bihotz-erritmoan anomaliak detektatzeko.

## Auskultazioaren garrantzia gaixotasun espezifikoetan 
***Auskultazioa pneumonian***

Pneumonia kasuetan, auskultazioak birika-soinu anormalak erakusten ditu, hala nola estertoreak edo xixku-murmurioa gutxitzea kaltetutako eremuetan.

***Auskultazioa BGBKn***

BGBK duten pazienteek sibilantziak eta roncus-ak izan ohi dituzte arnasbideen buxadura kronikoa dela eta.

***Auskultazioa estenosi aortikoan***

Aorta-estenosiak murmurio sistoliko berezi bat eragiten du, aorta-fokuan bihotza auskultatzean detekta daitekeena.

## Bibliografia 
https://mmim.es/exposicion/el-fonendoscopio-de-laennec-a-la-auscultacion-electronica-dos-siglos-de-historia/

https://www.cun.es/diccionario-medico/terminos/auscultacion