open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Forgetting Sarah Marshall

***Forgetting Sarah Marshall*** 2008ko Nicholas Stoller britano-estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Peter musikariak hainbat urte daramatza polizien telesail bateko aktore den Sarah neskalagunarekin bizitzen. Bat-batean, beste gizon batengatik utzi behar duela esango dio Sarahk, eta Peter lur jota geratuko da.

## Aktoreak 
* Jason Segel: Peter Bretter
* Kristen Bell: Sarah Marshall
* Mila Kunis: Rachel Jansen
* Russell Brand: Aldous Snow
* Bill Hader: Brian Bretter
* Jonah Hill: Matthew Van Der Wyk
* Liz Cackowski: Liz Bretter
* Da'Vone McDonald: Dwayne
* Jack McBrayer: Darald Braden
* Maria Thayer: Wyoma Braden
* Paul Rudd: Chuck / Kunu
* Jason Bateman: detektibea
* William Baldwin: Det. Hunter Rush
* Teila Tuli: Kimo
* Branscombe Richmond: Keoki
* Kristen Wiig: Prana

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Smiley Face

***Smiley Face*** 2007ko Gregg Araki estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Janek aktore izan nahi du, baina egunaren zati handi bat erdi lo ematen du marihuanarekiko duen zaletasuna dela-eta.

## Aktoreak 
* Roscoe Lee Browne: Narratzailea/bera
* Anna Faris: Jane F
* Danny Masterson: Steve the Roommate
* Adam Brody: Steve the Dealer
* John Krasinski: Brevin
* Jim Rash: Casting Assistant
* Jayma Mays: Waiting room actress
* Marion Ross: Shirley
* Jane Lynch: Casting director
* Brian Posehn: Bus driver
* Rick Hoffman: Angry Face
* Joey Coco Diaz: Security guard
* Michael Hitchcock: Laundry room man
* John Cho: Mikey
* Danny Trejo: Albert
* Richard Riehle: Mr. Spencer
* Natashia Williams: Motorcyclist
* Carrot Top: berra
* Dave "Gruber" Allen: Hippie #1
* Dylan Haggerty: Ferris wheel attendant
* Michael Shamus Wiles: Officer Jones
* William Zabka: Prison guard

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Funny People

***Funny People*** 2009ko Judd Apatow estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
George Simmons komediako izarrak urtebete geratzen zaiola jakin berri du. Ondorioz, hainbat aldaketa egingo ditu bere bizitzan: lehen aldiz denbora luzean, bakarrizketak egiten dizuten klub bateko agertokira igoko da berriro.

## Aktoreak 
* Adam Sandler: George Simmons
* Seth Rogen: Ira Wright
* Leslie Mann: Laura
* Eric Bana: Clarke
* Jason Schwartzman: Mark Taylor Jackson
* Jonah Hill: Leo Koenig
* Aubrey Plaza: Daisy Danby
* RZA: Chuck
* Maude Apatow: Mable
* Iris Apatow: Ingrid
* Aziz Ansari: Randy Springs
* Torsten Voges: Dr. Lars
* Allan Wasserman: Dr. Stevens
* Steve Bannos: Deli Manager
* Maggie Siff: Rachel

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caddyshack

***Caddyshack*** 1980ko Harold Ramis estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Golfean tranpak egiten dituen epaile bat eta prakak daramatzan guztiarenganako erakarpen eutsiezina sentitzen duen haren iloba eta beste hainbat pertsonaik kirolik basatien bihurtuko dute golfa.

## Aktoreak 
* Chevy Chase: Ty Webb
* Rodney Dangerfield: Al Czervik
* Ted Knight: Judge Elihu Smails
* Michael O'Keefe: Danny Noonan
* Bill Murray: Carl Spackler
* Sarah Holcomb: Maggie O'Hooligan
* Scott Colomby: Tony D'Annunzio
* Cindy Morgan: Lacey Underall
* Dan Resin: Dr. Beeper
* Henry Wilcoxon: Bishop Fred Pickering
* Albert Salmi: Mr. Noonan
* Elaine Aiken: Mrs. Noonan
* John F. Barmon, Jr.: Spaulding Smails
* Lois Kibbee: Mrs. Smails
* Brian Doyle-Murray: Lou Loomis
* Jackie Davis: Smoke Porterhouse
* Hamilton Mitchell: Motormouth

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adam Sandler

**Adam Richard Sandler** (New York, 1966ko irailaren 9a) estatubatuar aktore eta  gidoilari da. Saturday Night Live taldeko kide bihurtu ondoren, Hollywoodeko film ugariren protagonista izan da, eta bi mila milioi dolar inguru bildu ditu. Ekoizle exekutibo gisa ere lan egin du hainbat filmaketatan.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Jatorri errusiarreko familia judu batean jaioa eta Manchesterren (New Hampshire) hazia, Sandlerrek komediarekin lehen topaketa izan zuen hamabi urterekin, Basthon klubean bat-bateko emanaldi batekin. Orduz geroztik, erregulartasunez aritu zen estatu osoko komedia-klubetan, New Yorkeko Unibertsitatean Arte Ederretako titulua lortu zuenean.

1989an egin zuen debuta Going Overboard filmarekin. Ordutik aurrera, zinema-aretoetan arrakasta lortu zuten filmetan hasi zen lanean, hala nola Coneheads, Happy Gilmore, The Wedding Singer, The Waterboy, Big Daddy eta Mr. Deeds.

### Ibilbide profesionala 
Bere ibilbidean zehar, Sandler pelikulen ekoizpenaren alderdi guztietan murgildu da. Besteak beste, Little Nicky, Billy Madison (1995) , Happy Gilmore (1996) eta The Waterboy (1998) kirol-komediak, eta komedia eromantikoa The Wedding Singer (1998), Big Daddy (1999) eta Mr. Deeds (2002), gainera Drakularen ingelesezko ahotsa berea da. Hotel Transylvania pelikula animatuaren frankizian. Vanity Fairrek Hollywoodeko 40 famatu garrantzitsuenen zerrenda argitaratu zuen 2010ean. Sandlerri 7. sailkatu zute. zerrendan, 50 milioi dolar inguru irabazi zituen bere filmengatik.

Bere pelikula batzuek, hala nola Jack and Jill, mundu mailan gogor kritikatua, Golden Raspberry sarietarako izendapen ugari ekarri dizkiote. Hala ere, Punch-Drunk Love (2002), Spanglish (2004), Reign Over Me (2007), Funny People (2009), The Meyerowitz Stories (2017), Uncut Gems (2019) eta Hustle (2022) bezalako drama pelikulak goraipatu ditu kritika espezializatuak.

Bere filmografian , Click, The Longest Yard, I Now Pronounce You Chuck and Larry, Anger Management, azken hau Jack Nicholsonekin. Horrez gain, Paul Thomas Andersonen Punch-Drunk Love, gizonezko aktore onenaren Urrezko Globo baterako izendatua izan zena, eta 50 First Dates komedia erromantikoa, Drew Barrymorerekin batera.

Sandlerrekin lan egin duten aktoreen artean Rob Schneider, David Spade, Chris Rock (Saturday Night Liveko hiru kide), Kevin James, Steve Buscemi, John Turturro, Nick Swardson, Jon Lovitz, Henry Winkler, Allen Covert, Kevin Nealon, Blake Clark, Jonathan Loughran eta Peter Dante daude.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Diskografia 
## Sariak 
### Golden Globe saria 
### National Board of Review 
### People’s Choice saria 
### Kids’ Choice Awards 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Little Nicky

***Little Nicky*** 2000ko Steven Brill estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

Filmak oso kritika latzak izan zituen baina kultuzko hainbat jarraitzaile ditu.

## Argumentua 
Nickyk, Satanen hiru semeetako batek, aitaren bizitza salbatzeaz gain, anaiek Lurra bereganatzea ekidin behar du.

## Aktoreak 
* Adam Sandler: Nicky
* Patricia Arquette: Valerie Veran
* Harvey Keitel: Satan
* Reese Witherspoon: Holly
* Rhys Ifans: Adrian
* Tommy "Tiny" Lister Jr.: Cassius
* Robert Smigel: Mr. Beefyren ahotsa
* Allen Covert: Todd
* Rodney Dangerfield: Lucifer
* Jonathan Loughran: John
* Peter Dante: Peter
* Blake Clark: Jimmy deabrua
* Kevin Nealon: atezaina
* Dana Carvey: epailea
* Michael McKean: komisarioa
* Laura Harring: Mrs. Dunleavy

;Cameoak

* Regis Philbin: bera
* Ozzy Osbourne: bera
* Bill Walton: bera
* Dan Marino: bera
* Henry Winkler: bera
* Radio Man: bera
* Rob Schneider: The Townie
* Carl Weathers: Chubbs
* Jon Lovitz: The Peeper
* Quentin Tarantino: The Deacon
* Clint Howard: Nipples
* John Witherspoon: kale-saltzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christina Applegate

**Christina Applegate** (Hollywood, Kalifornia, 1971ko azaroaren 25a) estatubatuar telebista eta zinemako aktore eta dantzaria da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Apote

**Apote** Nafarroako Irurita herriko auzo bat da, Baztan udalerri eta haranean. Artesiaga mendatera eta Zigaurrera doazen errepideen bidegurutzean dago.

## Kanpo estekak
Iperburu

**Iperburu** edota **Iparburu** Nafarroako Irurita herriko auzo bat da, Baztan udalerri eta haranean. San Salbador elizaren atzealdean dago.

## Kanpo estekak
Michele Scarponi

**Michele Scarponi** (1979ko irailaren 25a, Jesi &ndash; 2017ko apirilaren 22a, Filottrano) italiar txirrindulari profesional bat izan zen. Nagusiki txirrindulari igotzailea zen.

2002an Acqua & Sapone taldearekin profesionaletan debutatu zuen. Bere heriotza unean Astana taldeko txirrindularia zen.

Bere garaipen garrantzitsuenak 2009ko Tirreno-Adriatiko, 2011ko Italiako Giroa eta 2011ko Volta a Catalunya izan ziren.

## Palmaresa 
**2001**
* 2. Giro delle Regionin

**2002**
* Settimana Lombardako etapa bat.
* Trentinoko Giroko etapa bat.

**2003**
* 3. Abruzzoko Giroan eta etapa bat.
* 4. Lieja-Bastogne-Liejan
* 6. Settimana Coppi e Bartalin
* 7. Amstel Gold Racen
* 9. Züricheko txapelketan

**2004**
* Settimana Lombarda eta bi etapa.
* Bakearen Lasterketa eta etapa bat.
* 2. Austriako Itzulian
* 3. Settimana Coppi e Bartalin eta etapa bat.
* 4. Flèche Wallonnen
* 7. Lieja-Bastogne-Liejan

**2005**
* 7. Burgosko Itzulian

**2006**
* 6. Gaztela eta Leongo Itzulian

**2007**
* Settimana Coppi e Bartali eta etapa bat.
* 2. Trentinoko Giroan
* 4. Giro d'Oron
* 5. Murtziako Itzulian
* 9. Tirreno-Adriatikoan

**2009**
* 20px Tirreno-Adriatiko eta etapa bat.
* Italiako Giroko bi etapa.
* 5. Andaluziako Itzulian
* 9. Ordiziako Klasikan

**2010**
* Tirreno-Adriatikoko etapa bat.
* Settimana Lombarda eta etapa bat.
* 4. Italiako Giroan eta etapa bat.
* 2. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian.
* 3. Emiliako Giroan
* 4. Trentinoko Giroan
* 7. Sardiniako Giroan
* 9. Classica Sardan
* 10. Agostoni Kopan
* 10. Toscanako Giroan

**2011**
* Tirreno Adriatiko-ko etapa bat.
* 20px Trentinoko Giroa
* 20px Kataluniako Volta eta etapa bat
* 20px Italiako Giroa eta Puntukako sailkapena 20px
* 4. Sardiniako Giroan eta etapa bat 
* 6. Milan-San Remon

**2012**
* 4. Italiako Giroan
* 6. Apeninoetako Giroan
* 7. Tirreno-Adriatikoan
* 8. Euskal Herriko Itzulian
* 8. Lieja-Bastogne-Liejan

**2013**
* Etruriarren Kostaldeko Sari Nagusia
* 2. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Kataluniako Voltan
* 4. Italiako Giroan
* 5. Lieja-Bastogne-Liejan
* 8. Emiliako Giroan
* 10. Camaioreko Sari Nagusian

**2014**
* 8. Trentinoko Giroan
* 9. Andaluziako Itzulian
* 9. Tirreno-Adriatikoan

**2015**
* 2. Burgosko Itzulian
* 6. Euskal Herriko Itzulian

**2016**
* Trentinoko Giroko etapa bat (taldekako erlojupekoa)
* Burgosko Itzuliko etapa bat (taldekako erlojupekoa)

**2017**
* Trentinoko Giroko etapa bat.

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Webgune ofiziala
La Tête contre les murs (filma)

***La Tête contre les murs*** 1959ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da, Hervé Bazinen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
François Gerane ospitale psikiatriko batean sartuko dute aitaren aginduz, gazte gatazkatsua dela baitio. Klinikako zuzendari Varmont doktorea pazienteak tratatzeko metodo tradizionalen aldeko da, baina Emery doktoreak teknika psikiatriko modernoenak erabili nahi ditu.

## Aktoreak 
* Pierre Brasseur : Dr. Varmont
* Paul Meurisse : Dr. Emery
* Jean-Pierre Mocky : François Gérane
* Anouk Aimée : Stéphanie
* Charles Aznavour : Heurtevent
* Jean Galland : Maître Gérane
* Jean Ozenne : Elzéar de Chambrelle kondea
* Thomy Bourdelle : Donnadieu koronela

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Les Yeux sans visage

***Les Yeux sans visage*** 1960ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Genessier doktorea zirujau bikaina da eta zerbitzari fidel baten laguntzaz emakume gazteak bahitzen ditu gero haiei azaleko transplante konplexu bat egiteko.

## Aktoreak 
* Pierre Brasseur : Genessier doktorea
* Alida Valli : Louise
* Juliette Mayniel : Edna Grüberg
* Édith Scob : Christiane Génessier
* François Guérin : Jacques Vernon doktorea
* Alexandre Rignault : Parot inspektorea
* Béatrice Altariba : Paulette Mérodon
* Charles Blavette : gizona
* Claude Brasseur : inspektora
* Michel Etxeberri : Lherminier doktorea
* Yvette Etiévant : gaixoaren ama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pleins feux sur l'assassin

'''''Pleins feux sur l'assassin''''' 1961eko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Egun gutxi geratzen zaizkiola jabetuta, Hervé de Keraudren kondeak bere dirutza izugarria gela sekretu batean ezkutatzea erabakiko du, oinordekoei gauzak zail samar jartzeko. Hura hildakoan, haren gorpua ez da agertuko, eta hortaz, testamentua betetzeko bost urte itxaron beharko dituzte.

## Aktoreak 
* Pierre Brasseur : Hervé de Keraudren kondea
* Pascale Audret : Jeanne
* Jean-Louis Trintignant : Jean-Marie
* Jean Babilée : Christian
* Dany Saval : Micheline
* Marianne Koch : Edwige
* Philippe Leroy-Beaulieu : André
* Jean Ozenne : Guillaume
* Georges Rollin :Claude
* Gérard Buhr : Henri
* Serge Marquand : Yvan
* Maryse Martin : Marthe
* Lucien Raimbourg : Julien
* Robert Vattier : notarioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thérèse Desqueyroux (1962ko filma)

***Thérèse Desqueyroux*** ( ahoskatua) 1962ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da, François Mauriacen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Probintziako hiri txiki batean bizi den Thérèse Desqueyroux gazteak epailearen aurrean aurkeztu beharko du bere senar Bernard pozoitzen saiatu izanaren akusaziopean. Horrek erabaki gogorra hartzera eraman zuten gertaerak gogoraraziko dizkio.

## Aktoreak 
* Emmanuelle Riva : Thérèse Desqueyroux
* Philippe Noiret : Bernard Desqueyroux
* Sami Frey : Jean Azevedo
* Hélène Dieudonné : tante Clara
* Édith Scob : Anne de Latrave
* Jacques Monod : Maître Duros
* Lucien Nat : M. Larroque
* Renée Devillers : Mme. de Latrave
* Jeanne Pérez : Balionte
* Richard Saint-Bris : M. de Latrave

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Judex (1963ko filma)

***Judex*** 1963ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Favraux eskrupulurik gabeko bankariak "Judex" izeneko norbaitek sinaturiko mehatxu misteriotsua jasoko du. Bertan, iruzurren bitartez irabazi duen dirua itzultzeko eskatzen dio, baina bankariak ez dio jaramonik egingo.

## Aktoreak 
* Channing Pollock : Judex
* Francine Bergé : Diana Monti/Marie
* Édith Scob : Jacqueline
* Théo Sarapo : Morales
* Sylva Koscina : Daisy
* Jacques Jouanneau : Cocantin
* Michel Vitold : Favraux
* René Génin : Kerjean
* Roger Fradet : Léon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pineapple Express

***Pineapple Express*** 2008ko David Gordon Green estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Dale Denton autoan lasai asko eserita dago, marihuana erretzen; bat-batean, drogaren buruzagi batek eta polizia-ofizial ustel batek egindako hilketaren lekuko izango da.

## Aktoreak 
* Seth Rogen: Dale Denton
* James Franco: Saul Silver
* Danny McBride: Red
* Kevin Corrigan: Budlofsky
* Craig Robinson: Matheson
* Gary Cole: Ted Jones
* Rosie Perez: Carol Brazier
* Ken Jeong: Ken
* Amber Heard: Angie Anderson
* Ed Begley, Jr.: Robert Anderson
* Nora Dunn: Shannon Anderson
* Joe Lo Truglio: Mr. Edwards
* Cleo King: Police Liaison Officer Barber
* Bill Hader: Private Miller
* James Remar: General Bratt
* David McDivitt: Cop with Mole
* Bibek Adhikari: Angie's ex-boyfriend
* Troy Gentile: Troy Jones
* Connie Sawyer: Faye Belogus
* Arthur Napiontek: Clark
* Dana Lee: Cheung
* Bobby Lee: Bobby
* Justin Long: Justin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Faute de l'abbé Mouret (filma)

'''''La Faute de l'abbé Mouret''''' 1970eko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da, Émile Zolaren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Mouret aita probintziako hiri txiki bateko parrokoa da; debozioz beteriko gazte abnegatua, bere betebehar erlijiosoei dagokienez. Erori eta memoria galduko du, eta Albine ederrak zainduko du, herrian ateoa izateagatik ezagun den gizon baten ilobak.

## Aktoreak 
* Francis Huster : Mouret aita
* Gillian Hills : Albine
* Lucien Barjon : Bambousse
* Margo Lion : La Teuse

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nuits rouges

***Nuits rouges*** 1974ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Aurpegirik Gabeko Gizona inork ezagutzen ez duen kriminal misteriotsua da; ausardia sinestezinenak egiteko gai.

## Aktoreak 
* Gayle Hunnicutt : emakume konplize
* Jacques Champreux : Aurpegirik Gabeko Gizona/Mlle. Ermance
* Josephine Chaplin : Martine Leduc
* Ugo Pagliai : Paul de Borrego
* Gert Fröbe : Sorbier komisarioa
* Patrick Préjean : Séraphin Beauminon
* Raymond Bussières : eroslea
* Clément Harari : Dutreuil doktorea
* Yvon Sarray
* Gérard Croce : konplize
* Jean Saudray : konplize

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Sang des bêtes

***Le Sang des bêtes*** 1949ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Argumentua 
Parisen sarreran inpertsonaltasun handiko eraikin erabilgarri bat dago. Biltegi bat, kartzela bat, harien edo ondutako produktuen fabrika bat izan liteke… Abelburuen hiltegi bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hôtel des Invalides (filma)

***Hôtel des Invalides*** 1951ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Argumentua 
Dokumental honek garai batean gerra beteranoentzako ospitale eta museo militar izandako Parisko Hôtel des Invalides eraikin enblematikoan zehar ibilbidea egitea proposatzen digu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Les Poussières

***Les Poussières*** 1954ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Argumentua 
Hondakin industrialei eta gizakiarengan duten ondorioei buruzko dokumental zientifiko honetan ere Franjuren kutsu poetikoa antzemango dugu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Première Nuit

***La Première Nuit*** 1958ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Normalean eskolatik etxera txoferrarekin autoz joaten den haur batek alde egingo du, une labur batez ikusi duen neskatila bati jarraitzeko.

## Aktoreak 
* Pierre Devis : haurra
* Lisbeth Persson : neskatila

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Grand Méliès

***Le Grand Méliès*** 1952ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Argumentua 
Georges Méliès zinemaren historiako aitzindari handietako bat da, berak sartu zituen lehenengoz efektu berezien teknikak zazpigarren artean, eta haiekin, eguneroko bizitzarekin zerikusirik ez zuten historiak kontatzeko aukera.

## Parte-hartzaileak 
* André Méliès
* Eugénie Méliès
* Marie-Georges Méliès
* Jehanne d'Alcy

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carlos Slepoy

**Carlos Alberto Slepoy Prada** (Buenos Aires, 1949ko urriaren 2-Madril, 2017ko apirilaren 17), **Carli Slepoy** bezala ere ezagututa, Espainian erbesteratutako argentinar jurista izan zen. Oso ezaguna egin diktadura desberdinen biktimeen defentsan.

## Biografia 
1975an Buenos Airesko Unibertsitatean zuzenbide ikasketak burutu zituen. Urte horrietan militante ezkertiarra zen eta lan-zuzenbidearen alorrean lan egiten zuen. Alianza Anticomunista Argentina eskuin-muturreko taldeak bahitu eta torturatu zuen. Bere talde bereko beste bost pertsona oraindik gaur egun ez dira agertu: Oscar Di Dío, Adolfo Chorni, Alberto Antebi, Nora Hochman y Alberto Podgaetsky. 1976ko martxoaren 15ean, Argentinako estatu-kolpea bederatzi egun baino lehen, Slepoy atxilotua izan zen, María Estela Martínez de Perón gobernu konstituzionalaren garaian. Atxilotzaileak Escuela de Mecánica de la Armadako militarrak izan ziren. Torturatua eta mehatxatua, azkenik, espetxeratua izan zen.

1977an askatua izan zen eta Espainian erbesteratu zen. Madrilen abokatu bezala lan egin zuen. 1982ko urtarrilaren 17an, UGT sindikatuko abokatua zenean, Madrilen, mozkortuta zegoen polizia nazional batek tiro egin zion eta larriki zauritu zuen; zauri horren ondorioz, denborarekin, gurpil-aulkian ibiltzeko beharra izan zuen. 1998an, Baltasar Garzón epailarekin batera, Augusto Pinochet diktadore txiletarraren aurka aritu zen; ondorioz, diktadorea atxilotua izan zen Erresuma Batuan, herrialde horretan ebakuntza bat egiteko zegoenean. 2010ean, beste abokatuekin batera, Francoren diktaduraren krimenen aurkako kereila aurkeztu zuen.

Bere bizitza osoan Giza eskubideen aldeko militantea izan zen Slepoy.

2017ko apirilaren 17an hil zen, 68 urte zituelarik, organu desberdinen arazoak izanez gero. Egun horietan Público aldizkari digilatalak omenaldi bat egin nahi zion haren bitartean egunkariaren Giza eskubideen defentsaren aktibismoa saritzeko sortu duten lehenengo saria emateko.
thumb|ezkerrera|Carlos Slepoy 2013ko irailaren 2an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arantza Iraolaren komentarioa Berrian.
* :Elkarrizketa Carlos Spaloyri Palestinari buruz You Tuben.
* :Carlos Slepoy Nodo50 webgunean.
Amaia Vazquez

**Amaia Vazquez Eguzkitza** (Deustu, 1961eko urriaren 3a) Hernanin bizi den psikologo kliniko eta sexologo euskalduna da. Hainbat arlotan lan egiten jarduten du: haur eta gazteen prebentzioan eta irakasleen eta gurasoen formakuntzan, psikoterapian... Eskoletan, herriz herri, hitzaldiak eta formazio zikloak ematen aritua da.
Kontsulta bat du Hernanin. Irratian urtetan egin dituen saioengatik ere ezaguna da.

## Gaztaroa eta ikasketak 
Beste gauza batzuen artean feminismoak asko eragin zion Amaiari. Izan ere, feminismoa deskubritzean sortu zitzaion sexologia ikasteko grina.

Bestalde, betidanik argi izan zuen psikologia ikasi nahi zuela. Unibertsitatera joaterakoan bi karrera zituen buruan: zuzenbidea eta psikologia. Baina azkenean, zenbait faktore zirela-eta, psikologia ikastea erabaki zuen. Donostiako Deustuko unibertsitateko Zorroaga fakultatean aurrera eraman zituen bere ikasketak. Bere ustez, oso esperientzia interesgarria izan zen eta bera eta bere ikaskideek asko ikasi zuten.

Karrera bukatu baino lehenago sexologia ikasi zuen. Egun batean Efigenio Amezua, Espainiako sexologiaren aita, Francoren garaian sexologiaz hitz egiteagatik kartzelan sartu zutena, ekarri zuten hitzaldi bat ematera. Amaiari asko gustatu zitzaion eta gai honi buruzko ikastaroak egiteari ekin zion.

## Lana 
Amaia Vazquez Euskal Herrian sexologiaz mintzatzen lehenetarikoa izan zen. Hasieran, Bizkaian hitz egiten zuen erdaraz. Geroago, Gipuzkoa eta Nafarroako zonalde euskaldunetan aritu izan zen. Lehenengo urteotan ikusleek, (helduenek batez ere), ez zeuden ados haren hitzaldien tesiekin, gazteak praktika ez-sanoetara bultzatzen ari zela esanez.

Amaiaren esanetan, esperientzia dibertigarriena Euskadi Irratikoa izan zen. Hor, Arantxa Iturbe eta Jaime Otamendirekin elkarlanean aritu zen. Bestalde, hainbat urtetan Euskadi Gaztean aritu izan zen Dani Arizalarekin batera.

Amaiak hitzaldiak ematerakoan fribolitateak alde batera uzten ditu eta azalpenak osasun eta zientzia ikuspegi batetik ematen saiatzen da.

Gaur egun sexu-hezkuntza eta psikologo-terapeuta lanak egiten ditu. Gainera, haur eta nerabeekin lan egiten du.

## Erreferentziak
Iluminados por el fuego

***Iluminados por el fuego*** 2005eko Tristán Bauer argentinar zinema zuzendariaren filma da, Edgardo Estebanen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Argentinako diktadura militarrak Malvina uharteen gaineko subiranotasuna berreskuratzeko bidali zituen tropetan parte izan ziren bi gizonek elkarrekin topo egin dute hogei urte geroago, eta bizipenak gogora ekarri dituzte.

## Aktoreak 
* Gastón Pauls: Esteban Leguizamón
* Pablo Ribba: Alberto Vargas
* César Albarracín: Juan Chamorro
* Víctor Hugo Carrizo: Pizarro
* Virginia Innocenti: Marta edo María Vargas
* Juan Leyrado
* Arturo Bonín

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El baño del Papa

***El baño del Papa*** 2007ko César Charlone uruguaitar zinema zuzendariaren filma da, Aldyr García Schlee brasildarren *El dia en que el papa fue a Melo* ipuin bilduman oinarrituta.

## Argumentua 
Uruguaiko Melo herri kaskarreko bizilagunak nekez bizi dira hurbil duten Brasilekiko mugan egiten duten kontrabandotik. Aita santuak inguruak bisitatuko dituela iragartzen denean, haien ametsa etorriko diren milaka bisitarien kontura aberastea izango da.

## Aktoreak 
* César Troncoso : Beto
* Virginia Ruiz : Silvia
* Virginia Méndez : Carmen
* Mario Silva : Valvulina
* Nelson Lence : Meleyo
* Rosario Dos Santos : Teresa
* Hugo Blandamuro : Tartamudo
* Henry De Leon : Nacente
* Jose Arce : Tica

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El violín

***El violín*** 2007ko Francisco Vargas Quevedo mexikar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Don Plutarcok, haren seme Genarok eta Lucio bilobak bizimodu bikoitza daramate. Batetik, herriko musikari umilak dira, eta bestetik, gobernu zapaltzailearen aurkako nekazarien gerrilla-mugimenduaren laguntzaile.

## Aktoreak 
* Ángel Tavira: On Plutarco
* Gerardo Taracena: Genaro
* Dagoberto Gama: kapitaina
* Mario Garibaldi: Lucio
* Fermín Martínez: Tenientea
* Silverio Palacios: Cayetano komandantea
* Octavio Castro: Zacarías
* Mercedes Hernández: Jacinta
* Gerardo Juárez: Pedro

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bridesmaids (2011ko filma)

***Bridesmaids*** 2011ko Paul Feig estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Annie bolada txarra izaten ari da: mutil-lagunak utzi egin du gozogintzako negozioak porrot egin ondoren, eta bere bizitza geldialdian dago. Lillian adiskide minak bere ezkontzan ohorezko dama izatea proposatzen dionean, Anniek ahal duen guztia egingo du prestakuntza-lanak primeran joan daitezen.

## Aktoreak 
* Kristen Wiig: Annie Walker
* Maya Rudolph: Lillian Donovan
* Rose Byrne: Helen Harris III
* Chris O'Dowd: Officer Nathan Rhodes
* Melissa McCarthy: Megan Price
* Wendi McLendon-Covey: Rita
* Ellie Kemper: Becca
* Jill Clayburgh: Judy Walker
* Rebel Wilson: Brynn
* Matt Lucas: Gil
* Michael Hitchcock: Don
* Tim Heidecker: Douglas "Doug/Dougie" Price
* Ben Falcone: Air Marshall Jon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La nana

***La nana*** 2009ko Sebastián Silva txiletar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Argumentua 
Raquel neskamea da, eta Santiagoko burges-familia batentzako lanean eman du bizitza erdia baino gehiago. Berarentzat, bere lan-arloa ukiezina da.

## Aktoreak 
* Catalina Saavedra: Raquel
* Claudia Celedón: Pilar Valdés
* Alejandro Goic: Mundo Valdés
* Mariana Loyola: Lucía "Lucy"
* Andrea García-Huidobro: Camila Valdés
* Agustín Silva: Lucas Valdés
* Delfina Guzmán: Amona Carmen
* Anita Reeves: Sonia
* Luis Dubó: Eric
* Gloria Canales: Lucyren ama
* Luis Wigdorsky: Lucyren aita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arbitrage

***Arbitrage*** 2012ko Nicholas Jarecki estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Robert Miller New Yorkeko magnatea 60 urte betetzear dago eta bai negozioen munduan bai familia-bizitzan amerikar arrakastaren erretratua bera dela esango genuke. Baina bere etxearen urrezko hormen atzean, Millerren lepoa jokoan da, eta etsita dago; bere inperio osoa banku handi bati saldu nahi dio egin duen iruzur bat azaleratu aurretik.

## Aktoreak 
* Richard Gere: Robert Miller
* Susan Sarandon: Ellen Miller
* Tim Roth: Bryer detektibea
* Brit Marling: Brooke Miller
* Laetitia Casta: Julie Cote
* Nate Parker: Jimmy Grant
* Stuart Margolin: Syd Felder
* Chris Eigeman: Gavin Briar
* Graydon Carter: James Mayfield
* Bruce Altman: Chris Vogler

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Quartet (2012ko filma)

***Quartet*** 2012ko Dustin Hoffman estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
*Quartet* (Laukotea) Beecham House etxean kokatzen da. Etxea erretiratutako opera-abeslarientzako egoitza da, eta bertan, Reggie, Wilf eta Cissie lagunek osaturiko hirukoteak kontzertu bat ematen du urtero Giuseppe Verdiren urtebetetzea ospatzeko.

## Aktoreak 
* Maggie Smith: Jean Horton
* Tom Courtenay: Reginald "Reg" Paget
* Gwyneth Jones: Anne Langley
* Michael Gambon: Cedric Livingstone
* Billy Connolly: Wilfred "Wilf" Bond
* Pauline Collins: Cecily "Cissy" Robson
* Sheridan Smith: Dr Lucy Cogan
* Andrew Sachs: Bobby Swanson
* Trevor Peacock: George
* David Ryall: Harry
* Luke Newberry: Simon
* Michael Byrne: Frank White

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Capital

***Le Capital*** 2012ko Costa-Gavras greziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Filmak Kapitalaren sikario izatetik Kapitalaren jaun eta jabe izatera iristeko Marc Tourneuilen igoera geldiezinaz hitz egingo digu.

## Aktoreak 
* Gabriel Byrne: Dittmar Rigule
* Gad Elmaleh: Marc Tourneuil
* Bernard Le Coq: Antoine de Suze
* Natacha Régnier: Diane Tourneuil
* Marie-Christine Adam: Dianeren ama
* Hippolyte Girardot: Raphaël Sieg
* Céline Sallette: Maud Baron
* Yann Sundberg: Boris Breton
* Olga Grumberg: Claude Marmande
* Liya Kebede: Nassim
* Vincent Nemeth: Alain Faure
* Daniel Mesguich: Jack Marmande
* Claire Nadeau: Marcen ama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomas l'imposteur (filma)

'''''Thomas l'imposteur''''' 1965eko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da, Jean Cocteauren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Lehen Mundu Gerran zehar Paris alemaniarren esku erortzear dago. Bormes printzesak zaurituen konboi bat antolatuko du haiek hiritik atera eta bere villan zaintzeko. Nolanahi ere, agintariek ez diete behar duten baimena emango.

## Aktoreak 
* Fabrice Rouleau : Thomas
* Emmanuelle Riva : Bormes printzesa
* Jean Servais : Pesquel-Duport
* Sophie Darès : Henriette
* Michel Vitold : Vernes doktorea
* Rosy Varte : Mme Valiche
* Hélène Dieudonné : Thomasen izeko
* Édith Scob : erizaina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dans la maison

***Dans la maison*** 2012ko François Ozon frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Hasi da ikasturtea. Germain frantseseko irakaslea da eta ikasle berrien lanak zuzentzen ari da. Tamalgarriak dira. Hala ere, azken lerroan esertzea nahiago izaten duen mutil batek, handik "hobeto ikus baititzake besteak”, behaketaren zentzu zorrotza duela erakutsiko du, baita ikuspegi burutsua ere.

## Aktoreak 
* Fabrice Luchini: Germain Germain
* Kristin Scott Thomas: Jeanne Germain
* Emmanuelle Seigner Esther Artole
* Denis Ménochet: Rapha Artole (aita)
* Bastien Ughetto: Rapha Artole (semea)
* Ernst Umhauer: Claude Garcia
* Yolande Moreau: bikiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Foxfire (2013ko filma)

'''''Foxfire : Confessions d'un gang de filles''''' 2012ko Laurent Cantet frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
1953 urtea, New Yorkeko estatua. Hiri txiki bateko langile-klaseko auzoa. Gizonek kontrolatzen duten gerraondoko indarkeriazko kulturaren erdian, nortasun handiko neska-talde batek odolezko ituna egin eta Foxfire banda sortuko du: emakumezkoen ezkutuko elkartea.

## Aktoreak 
* Katie Coseni : Madeleine « Maddy » Wirtz
* Raven Adamson : Margaret « Legs » Sadovsky
* Madeleine Bisson : Rita O'Hagan
* Claire Mazerolle : Goldie
* Paige Moyles : Lana
* Rachael Nyhuus : Violet Kahn
* Lindsay Rolland-Mills : VV
* Ali Liebert : Muriel Orvis
* David Patrick Green : Jerry

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El muerto y ser feliz

***El muerto y ser feliz*** 2012ko Javier Rebollo espainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Egun batean, Argentinako ospitale bateko azken solairuan dagoen espainiar bat hil zorian dagoela konturatuko da. Denbora amaitzen ari zaiola ikusita, ospitaletik alde egin eta iparralderantz abiatuko da, Argentina osoa zeharkatuz.

## Aktoreak 
* José Sacristán : Santos
* Roxana Blanco : Érika
* Jorge Jellinek : gizona
* Lisa Caligaris : Alejandra
* Valeria Alonso
* Carlos Lecuona : Érikaren aita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lost in America

***Lost in America*** 1985eko Albert Brooks estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Betetzen ez duen bizitzaz nazkatuta, David izeneko Los Angelesko exekutibo batek lana utzi eta karabana bat erosiko du Linda emaztearekin batera Estatu Batuetan barrena ibiltzeko; horretarako, emaztea ere lana uzteko konbentzitu du.

## Aktoreak 
* Albert Brooks: David Howard
* Julie Hagerty: Linda Howard
* Maggie Roswell: Patty
* Michael Greene: Paul Dunn
* Garry Marshall: Casino-zuzendaria
* Donald Gibb: preso ohia
* Charles Boswell: polizia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
¡Atraco!

***¡Atraco!*** 2012ko Eduard Cortés kataluniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
1955eko negua. Perón jenerala Panaman dago erbesteratuta kolpe militar batek Argentinako presidentetzatik kendu ostean; bere egoera ekonomikoa larria da. Haren laguntzaileetako bati duela zenbait urte hildako Evitaren bitxi-bilduma zoragarria bahian ematea bururatuko zaio.

## Aktoreak 
* Guillermo Francella - Merello
* Nicolás Cabré - Miguel
* Amaia Salamanca - Teresa
* Daniel Fanego - Landa
* Oscar Jaenada - Ramos
* Jordi Martínez - Naranjo
* Francesc Albiol
* Félix Cubero
* Bárbara de Lema
* Jorge Suquet
* Esmeralda Moya
* Felipe Vélez
* Chechu Moltó
* Simona Ferrar
* Juan Codina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Whip It

***Whip It*** 2009ko Drew Barrymore estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Bliss nerabe errebeldea da eta galdu samar dabil, eta gainera, nazkatuta dago amari atsegin emateko edertasun lehiaketa melengetan parte hartzeaz. Egun batean, roller derby lehiaketa batera joango da.

## Aktoreak 
* Ellen Page: Bliss Cavendar (Babe Ruthless)
* Alia Shawkat: Pash
* Marcia Gay Harden: Brooke Cavendar
* Daniel Stern: Earl Cavendar
* Carlo Alban: Dwayne (Birdman)
* Landon Pigg: Oliver
* Jimmy Fallon: 'Hot Tub' Johnny Rocket
* Kristen Wiig: Maggie Mayhem
* Zoë Bell: Bloody Holly
* Eve: Rosa Sparks
* Drew Barrymore: Smashley Simpson
* Andrew Wilson: Razor
* Juliette Lewis: Iron Maven
* Ari Graynor: Eva Destruction
* Har Mar Superstar: entrenatzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Venuto al mondo

***Venuto al mondo*** 2012ko Sergio Castellitto italiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Gemmak Sarajevoko setio bortitzetik seme jaioberriarekin alde egitea lortu zuen, baina han izugarri maite zuen senarra galdu zuen. Hamasei urte geroago, Sarajevora itzuliko da semearekin.

## Aktoreak 
* Penélope Cruz: Gemma
* Emile Hirsch: Diego
* Adnan Haskovic: Gojko
* Saadet Aksoy: Aska
* Pietro Castellitto: Pietro
* Mira Furlan: Velida
* Jane Birkin: psikologoa
* Sergio Castellitto: Giuliano
* Branko Djuric: medikua
* Isabelle Adriani: kazetaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hojas Libres

***Hojas Libres*** () Primo de Riveraren diktaduraren garaian, 1927ko apiriletik 1929ko abendura arte, Lapurdin oposizio espainiarrak argitaratu zuen aldizkaria izan zen. Espainian klandestinoki zabaltzen zen.

## Historia 
*Hojas Libres* baino lehen, Alfontso XIII.a Espainiakoaren eta Miguel Primo de Rivera diktadorearen aurkariek Parisen *España con honra* argitaratu zuten, besteak beste, Carlos Esplá eta Eduardo Ortega y Gasset. 1927an *Hojas Libres*ek ordezkatu zuen. Aldizkari berria, Ortega y Gassetek zuzenduta, Hendaian (Lapurdi) egiten zen eta kolaboratzaileen artean, urte horietan Ipar Euskal Herrian erbesteratua zegoen Miguel Unamuno agertzen zen. Formato txikikoa zen eta gutxienez hiru zenbaki plazaratu ziren. Bi zenbaki, lehenengoa (1927ko apirila) eta hirugarrena (1929ko abendua), Espainiako Liburutegi Nazionalean gordetzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Valentín del Arco Lópezen artikulua.
Fakiren fra Bilbao

***Fakiren fra Bilbao*** 2004ko Peter Flinth daniar zinema zuzendariaren filma da, Bjarne Reuteren izen bereko eleberrian oinarritutakoa.

## Argumentua 
Emma eta Tom bikien aita hil ondoren, amarekin etxe berri batera joango dira. Bertan mamu baten laguntza izango dute, Bilboko fakirra izenekoa.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lars Mikkelsen

**Lars Dittmann Mikkelsen** (Kopenhage, 1964ko maiatzaren 6a, ) daniar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa. Mads Mikkelsen aktorearen anaia da.

## Filmografia 
### Zinema 
* *Royal blues* (1997)
* *Seth* (1999)
* *Under overfladen*, (1999)
* *En kærlighedshistorie* (2001)
* *Se dagens lys* (2003)
* *Thunderbirds* (2004)
* *Kongekabale* (2004)
* *Nordkraft* (2005)
* *De fortabte sjæles ø* (2007)
* *Cecilie* (2007)
* *Det som ingen ved* (2008)
* *Flammen & Citronen* (2008)
* *Flugten* (2009)
* *Headhunter* (2009)
* *Viceværten* (2012)
* *Når dyrene drømmer* (2014)
* *Minions* (2015)
* *9. april* (2015)
* *Der kommer en dag* (2016)

### Telebista 
* *Strisser på Samsø* (1997)
* *Taxa* 8 (1997)
* *Edderkoppen* (2000)
* *Skjulte spor* (2000)
* *Langt fra Las Vegas*4 (2001)
* *Rejseholdet* (2002)
* *Nikolaj og Julie* (2003)
* *Krøniken* (2004-2007)
* *Forbrydelsen* (2007)
* *Den som dræber* (2011)
* *Sherlock* (2014)
* *Mord uden grænser (2015)
* *House of Cards* (2014-2015)
* *Star Wars: Rebels* (2016)
* *Historien om Danmark'' (2017)
Hilary Duff

**Hilary Erhard Duff** (Houston, Texas, 1987ko irailaren 28a) estatubatuar telebista eta zinemako aktore eta abeslaria da. Disney Channelen *Lizzie McGuire* (2001–2004) telesailean egindako lanak nerabe-idolo bilakatu zuen.

2010ean Mike Comrie hockey jokalari profesionala ezkondu eta seme bat dute.

## Filmografia 
## Diskografia 
* *Santa Claus Lane* (2002)
* *Metamorphosis* (2003)
* *Hilary Duff* (2004)
* *Dignity* (2007)
* *Breathe In. Breathe Out.* (2015)

## Erreferentziak
Pedro Aguilera

**Pedro Aguilera** (Donostia, 1977) gipuzkoar zinegilea da. Madrilen ikasi ondoren, Mexikon hasi zen zinema munduan Carlos Reygadas lagunduz.

## Filmografia 
* *La influencia* (2007)
* *Hondoratzea* (2010)
* *Demonios tus ojos* (2017)
Julie Zangenberg

**Julie Christine Krogh Zangenberg** (Frederiksberg, 1988ko azaroaren 30a) daniar aktore eta modeloa da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia 
### Zinema 
* *Klatretøsen* (2002)
* *Fakiren fra Bilbao* (2004)
* *Sandheden om mænd* (2010)
* *Dirch* (2011)
* *Viceværten* (2011)
* *Stykke for stykke* (2012)

### Telebista 
* *Live fra Bremen* (2010 &ndash; 2012)
* *Lykke* (2011)
* *Zulu Djævleræs* (2011)
* *Ludvig & Julemanden* (2011)
* *Danish Dynamite* (2012)
* *Heartless* (2013)
* *Backstage* (2015)
* *Adam & Eva* (2015)

## Kanpo estekak
Hondoratzea

***Hondoratzea*** 2010eko Pedro Aguilera donostiar zinema zuzendariaren filma da. Alokatu S.L.-ek ekoiztu zuen.

## Argumentua 
Almeriako kostaldera iritsi berri da Robinson afrikarra, paterak izandako hondoratzearen ostean. Almeriatik penintsula iparraldera egingo du Robinsonek bidaia, ezagutzen ez duen gizonezko bat hil eta, horrela, bere arbasoen espirituak baretzeko.

## Aktoreak 
* Solo Touré: Robinson
* Kandido Uranga: Angel Jesús
* Álex Merino: Daniel
* Iñake Irastorza: Paulina
* Julio Perillán: José
* Ruth Armas: Rosa
* Ramón Barea: Luismi
* Charly Bravo: Grimal
* Yakob Dembele: Sankum

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La influencia

***La influencia*** 2007ko Pedro Aguilera donostiar zinema zuzendariaren filma da. Carlos Reygadasek ko-ekoiztua, urte hartako Cannesko Zinemaldian aurkeztu zuten. Alokatu S.L.-ek ekoiztu zuen.

## Argumentua 
Madrilgo aldiri batean bizi den ama batek bere bi umeei jasaten duen depresio kronikoa kutsatzen die.

## Aktoreak 
* Casilda Aguilera
* Claudia Bertorelli
* Jimena Jiménez
* Romeo Manzanedo
* Álvaro Moltó
* Paloma Morales: Rivero andrea
* Gustavo Prins

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emmanuel Macron

**Emmanuel Macron** (Amiens, 1977ko abenduaren 21a) frantses politikaria eta Frantziako presidentea da. Garai batean, goi funtzionarioa eta finantza bankaria izan zen.

ENAn lortu zuen titulua 2004an eta finantza inspektore postua 2008an, finantza bankari ibilbideari ekin aurretik, Rothschild & Cie konpainian. Frantziako Alderdi Sozialistako kide 2006 eta 2009 bitarte, 2012an François Hollande lehendakariaren kabineteko idazkari orokorraren laguntzaile izendatu zuten. Ondoren, 2014an, Ekonomia, Industria eta arlo digitalaren ministro izendatu zuten Manuel Vallsen bigarren gobernuan.

2016ko apirilean, *En marche !* mugimendua sortu zuen (euskaraz, *Martxan!*) eta lau hilabete geroago, ministro izateari utzi. Azaroaren 16an, 2017ko hauteskunde presidentzialetarako bere burua hautagai aurkeztu zuen. 2017ko apirilaren 23ko hauteskunde presidentzialen lehen itzulian, bozkatuena izan zen, bozen % 23,4 erdietsita eta maiatzaren 7ko bigarren itzulian, garaile atera zen Marine Le Penekin izandako lehian, botoen % 66,1 eskuratuta: 20 milioi pertsona. Ordurako adierazia zuen eutsi egingo ziola politika neoliberalari. 2017ko maiatzaren 14an François Hollanderen lekukoa hartu eta inoizko Frantziako presidente gazteena bihurtu zen.

Édouard Philippe izendatu zuen lehen ministro, Errepublikanoen (LR) kide, bere alderdiak (LREM) 2017ko hauteskunde legegileak irabazi ondoren. 2020an, Jean Castex izendatu zuen lehen ministro, Édouard Philippe ordezkatuz. Haren agintaldia hainbat neurri eta gertaerak markatu dute: lan-kodearen erreforma, SNCFren erreforma-legea, Benalla auzia, Jaka Horien mugimendua, erretreten erreforma proiektua, klima larrialdia, COVID-19 pandemia, eta Ukrainaren inbasioak sortutako krisia.

2022ko hauteskunde presidentzialetan berriz hautatua izateko aurkeztu zen, eta bigarren itzulian Marine Le Penen aurka lehiatu zen berriz ere. "Fronte Errepublikano" ahulago bati esker, apirilaren 24an hauteskundeak irabazi zituen, botoen % 58,55 eskuratuta; horren ondorioz, birritan hautatua izan den V. Errepublikako bigarren presidentea da, François Mitteranden ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Martxan!mugimenduaren webgunea.
Vegetarian Operazioa

thumb|250px|Gruinard uhartea, Eskozian. Bertan egin ziren operazioa martxan jartzeko behar ziren probak
**Vegetarian Operazioa** (; beranduago **Aladdin Operazioa** deitu zen) Bigarren Mundu Gerran Britainia Handiak garatu zuen operazio militar bat izan zen. Bere helburua Alemaniako larretan antrax esporak zituzten lihozko pastelak masiboki hedatzea zen. Pastel hauek etxabereek jango zituzten eta, ondoren, animalia hauek zibilek jango lituzkete, milioika alemaniarren heriotza lortuz. Are eta gehiago, jaten ez ziren animalien heriotza ere ekarriko luke, infekziorik jazoko ez zuen biztanleriaren artean janari eskasia eta gosetea eraginez. 1942an hasi zen operazioa eta 1944an prestakuntza guztiak amaitu ziren. Inoiz ez zen martxan jarri, baina prest egon zen Alemaniak Erresuma Batua antraxarekin erasotuko balu ekiteko.

Operazioaren arduraduna Paul Fildes biologoa izan zen. Bera Porton Downen zegoen, Salisburytik gertu. 1940an jada biologia departamentu bat sortu zen bertan, gerra biologikoaren gaineko ikerketa egiteko. Hala ere 1942ra arte ez zieten baimenik eman ofizialki arma biologikoak garatzeko. Ondoren saiakerak egin ziren opilekin. Emaitzak onak zirela ikusita, Fildesek bost milioi pastel eskatu zituen Londresen eta xaboi fabrika batean egin ziren. Hauek ontziratu eta Portonera eraman ziren. Bertan emakume talde batek antraxarekin infektatu zituzten, "opil fabrika" deitzen zen eremu batean. Antraxak sortu zuen kutsadura dela eta 1990ko apirilaren 24a arte ezin izan zen Gruinard uhartea bisitatu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Viceværten

***Viceværten*** 2012ko Katrine Wiedemann daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Per atezain ozpindu eta erretxina da, eta kartzelatik atera berri den seme ganoragabea, eta menderatuta dituen bi lagun patetiko ditu. Egun batean, biluzik dagoen neska bat aurkituko du hutsik dagoen etxe batean.

## Aktoreak 
* Lars Mikkelsen: Per
* Julie Zangenberg: Pigen
* Nicolaj Kopernikus: Viborg
* Ditte Gråbøl: Britt
* Tommy Kenter: Gregers

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Macron

**Macron** hitzarekin honakoak adierazten dira:

## Pertsonak 
* Emmanuel Macron (1977), Frantziako politikaria, presidenterako hautagaia.
* Brigitte Macron (1953), Frantziako irakaslea, aurrekoaren emaztea.
* Makron, K.a. V. mendeko greziar margolaria.

## Naturan 
* *Macron*, gastropodo generoa.
* Makroi, fisikako energia altuko partikulak

## Bestelakoak 
* Makron, ikur diakritiko bat.
* Behe makron, beste ikur diakritiko bat.
* Macron, Italiako arropa marka
* Macron Stadium, Bolton Wanderers Football Cluben estadioa
Macron (generoa)

***Macron*** itsas barraskilo genero bat da, Pseudolividae familiako molusku gastropodoen barruan sailkatua.

## Espezieak 
* *Macron aethiops* (Reeve, 1847)
* *Macron lividus* (A. Adams, 1855)
* *Macron mcleani* Vermeij, 1998
* *Macron orcutti* Dall, 1918
* *Macron wrightii* H. Adams, 1865

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Epipolas

**Epipolas** (Epipolae, Ἐπίπολαι) Sirakusako auzo bat zen Eurialo izeneko gotorlekua zuena. Akradinaren mendebaldean kokaturik. Auzoa bazegoen atenastarrek setiatu zutenean K.a. 414an.
thumb|250px|eskuinera|Antzinako Sirakusako mapa (Syrakousai).
Dionisio I.a Sirakusakoak, Ortigia gotortu, ontziteria, armategiak eta portu militarra handitu eta gero, Sirakusa indartu nahi zuen, gehienbat atenastarren setioan ahulagoa zen tokian, hau da, Epipolas eskualdea. Diodoro Sikulok zeheztasun osoz adierazi zituen Dionisiok gainbegiratutako lanak.

Diodorok aipatutako lanak bakarrik Epipolasen iparraldekoari buruzkoak ziren. Hurrengo urteetan gainontzeko tokietan lan gehiago egin ziren, luzera 32 km-koa izan arte. Estrabonen ustez, harresiaren perimetroa 180 estadiokoa zen.
Harresiaren punturik ahulena mendebaldeko erpinean zegoen, ordokia estutzen zen tokian istmo mehe bat osatuz.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* LENTRONNE, Antoine Jean (1883):*Géographie et cosmographie*, t. I, Paris.

## Kanpo estekak 
* L'Epipoli nella preistoria, su siciliafotografica.it.
* Tuzidides: Peloponesoko gerra, VI, 96
Maynard Ferguson

**Walter Maynard Ferguson** (Verdun, Québec, 1928ko maiatzaren 4a - Ventura, Kalifornia, AEB, 2006ko abuztuaren 23a) Jazzeko tronpeta-jotzaile kanadarra izan zen. Kanadan musika ikasi ondoren, 1949an Estatu Batuetara joan zen bizitzera. Stan Kenton taldeko tronpeta-jotzaile gisa egin zen lehenengo ezaguna (1950-1953). Goiko erregistro eta notak jotzeko trebetasun ikaragarria zuen, eta horrek entzuleak, kritikariak eta beste musikariak txunditzen zituen. Kenton taldea utzi ondoren, Los Angelesen bere kontura aritu zen lanean. 1957. urtetik aurrera hainbat *big band* osatu zituen Ingalaterrara joan zen arte, eta handik Indiara. Indian hainbat jaialdi eman zituen, eta 1970eko hamarkadaren hasieran Estatu Batuetara itzuli zen. Kanta arrakastatsu asko grabatu zituen, horietako bat *Conquistador* (1977). 1990eko hamarkadan, Fergusonek *Big Bop Nouveau Band* gazte musikarien taldea zuzendu zuen.

## Erreferentziak
Gasometro

thumb|300 px|Gasometro batzuk.
**Gasometroa** gas kantitate jakin bat aldaera gabeko presio maila batean gordetzeko ontzia da. Hiru eratako gasometroak erabiltzen dira; ur galdarazko gasometroak, gasometro lehorrak eta esfera itxurako gasometroak.

* Ur galdarazko gasometroak uretan murgildutako kanpai itxurako ontzi bat izaten du. Gasak kanpaia betetzen duenean ontzia igo egiten da eta uraren mailatik gora gelditzen da.
* Gasometro lehorra goitik beherako zilindro bat izaten da, barruan enbolo gisako disko bat duena. Gasa ontzian sartzen denean diskoa gora bultzatzen du eta diskoaren presioaren pean geratzen da gasa.
* Esfera itxurako gasometroetan presioz sartzen da gasa; mota honetakoak dira gasometro merkeenak, bere itxura dela eta gas kantitate gehiena gorde dezakeelako, eta presioa jasateko pareta lodiko ontzirik behar ez duelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak