open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Strathbegeko aintzira

**Strathbegeko aintzira** () Eskozian ipar-ekialdean dagoen aintzira da, Aberdeenshire eskualdean, Rattray eta Crimond herrixken artean. 1995eko azaroaren 27an Ramsarko hitzarmenean sartu zuten.

## Historia 
1720an izandako ekaitz izugarri batek sortu zuen aintzira. Ekaitzak ibaiaren ahoa blokeatu zuen eta honen ura pilatuz joan zen aintzira txiki hau eratuz.

## Iruditegia 

Irudi:Geograph-313719-Anne Burgess-Starnafin pool, in January.jpg
Irudi:Starnafin pool.jpg
Irudi:Geograph-295859-Anne Burgess-Loch of Strathbeg with masts in background.jpg
Irudi:Geograph-267478-Anne Burgess-Approaching the Fen Hide, Loch of Strathbeg.jpg

## Kanpo estekak
Kokotxa (jatetxea)

**Kokotxa** Donostiako Parte Zaharreko Kanpandegi kalean dagoen jatetxea da, 1984an sortua. Bertoko sukaldariburua Daniel López da.

Euskal gastronomian oinarritutako sukaldaritza berria egiten duen jatetxe honek Michelin Gidaren izar bat du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Rothesay

**Rothesay** () Eskoziako Argyll eta Bute eskualdeko herria da, Bute uharteko handiena. 2011ko erroldaren arabera 4.637 biztanle ditu.

## Historia 
Bute konderriko hiriburua izan zen, bertan Bute, Arran eta Cumbrae uharteak zeuden. Stewart familiaren domeinua zen eta hauek 1230 hamarkadan Rothesayko gaztelua eraiki zuten Norvegiarren erasoei aurre egiteko. Eskoziako Independentzia Gerretan eragin handia izan zuen familiak eta Eskoziako koroa eskuratu zuten. Honen ondorioz Roberto II.a eta Roberto III.a erregeen egoitza bihurtu zen gaztelua.

Viktoriar Aroan turismogune garrantzitsua bihurtu zen glasgowtarrentzako.

## Kultura 
Eskoziar kulturan hain garrantzitsua den Royal National Mòd jaialdia bi aldiz ospatu da bertan, 1908 eta 1952an.

## Kirola 
Herriko kirol talde ezagunena Bute Shinty Club da, shintyko lehen mailan jokatzen duena.

## Ondasun nabarmenak 
* Rothesayko gaztelua

## Iruditegia 

Irudi:Rothesay Pier - geograph.org.uk - 31029.jpg|Kaialdea.
Irudi:RothesayCastleNW.JPG|Rothesayko gaztelua.
Irudi:Glenburn Hotel Rothesay.JPG|Glenburn Hotela.
Irudi:Rothesay waterfront - geograph.org.uk - 804164.jpg|Rothesay.
Irudi:Rothesay Winter Gardens.jpg|Neguko lorategiak.

## Kanpo estekak
Port Ellen

**Port Ellen** () Eskoziako Argyll eta Bute eskualdeko herria da, Islay uharteko handiena. 2011ko erroldaren arabera 846 biztanle ditu.

## Historia 
Neolito garaiko aztarna ugari aurkitu dira, bai eta Brontze eta Burdin Aroetakoak ere.

Norvegiarrek *Leòdamas* izena eman zioten "Leod-en kaia" baina gaur egungo izena herriaren fundatzailea izan zen Frederick Campbellen emazteari zor dio. XIV mendean Dunyvaig gaztelua eraiki zen baina gaur egun hondarretan aurkitzen da, ia erabat eraitsia.

## Iruditegia 

Irudi:Port Ellen, Charlotte Street - geograph.org.uk - 920003.jpg|Charlotte Street.
Irudi:Dunyvaig Castle - geograph.org.uk - 115146.jpg|Dunyvaig gaztelua.
Irudi:The bay at Port Ellen viewed from the Ard - geograph.org.uk - 469108.jpg|Port Ellengo badia.
Irudi:Portellen lighthouse.jpg|Itsasargia.
Irudi:Standing Stone near Port Ellen, Isle of Islay - geograph.org.uk - 76414.jpg|Menhirra.

## Kanpo estekak
Ballochroy

thumb|250px|Ballochroy harriak
**Ballochroy** Eskoziako Argyll eta Bute eskualdean dagoen multz megalitikoa da. Kintyre penintsulan kokaturik dago.

## Deskribapena 
Lerrokatuta dauden hiru harri tentek osatzen dute, lehenak 3'5 metrotako garaiera du, bigarrenak 3 metrotakoa eta hirugarrenak 2 metrotakoa, dirudienez noizbait hautsi egin zen eta horregatik da txikiagoa.

Lerrokapenak 30 kilometrotara dauden egiturak seinalatzen ditu, hala Cora Bheinn eta Beinn a' Chaolais mendiak, biak ere Jura uhartean.

Inguruan beste egitura txikiago batzuk ere ageri dira, trikuharri bat esate baterako.

## Iruditegia 

Irudi:Ballochroy Menhir.JPG
Irudi:Ballochroy, Menhir with Jura in the background.jpg
Irudi:Ballachroy,Dolmen near the standing stones.jpg|Ballochroy trikuharria.

## Kanpo estekak
Rothesayko gaztelua

**Rothesayko gaztelua** () Eskoziako Rothesay herrian dagoen gaztelu bat da. Stewart familiaren egoitza izan zen eta Eskoziako hainbat errege bizi izan ziren bertan. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
Bute konderriko hiriburua izan zen, bertan Bute, Arran eta Cumbrae uharteak zeuden. Stewart familiaren domeinua zen eta hauek 1230 hamarkadan Rothesayko gaztelua eraiki zuten Norvegiarren erasoei aurre egiteko. 1263an Norvegiarrek eskuratu zuten baina utzi beharra izan zuten, Norvegiarren Eskoziako garaia bukatzear baitzen. Hasierako gaztelu hark 3 metro sendo zen 43 metro luzerako harresia zuen. XIII mendearen bukaeran gaztelua gotortu egin zuten lau dorre zirkular gehituz.

Eskoziako Independentzia Gerretan eragin handia izan zuen familiak eta Eskoziako koroa eskuratu zuten. Honen ondorioz Roberto II.a eta Roberto III.a erregeen egoitza bihurtu zen gaztelua.

XVI eta XVII mendeetan handitu eta sendotu egin zuten berriz. XVII mendean ingelesen alde jokatu zuen eta Oliver Cromwellen armada izan zen bertan. 1660an hauek alde egin zutenean gazteluaren zati handiak desegin zituzten. Orduan bertan behera utzia izan zen eta 1870 hamarkadararte ez zituzzten hondarrek egokitze lanak egin. XX mende hasieran berriztatze lan beriak egin zituzten. 1961ean Eskoziako gobernuak hartu zuen beregain eta gaur egun Historic Scotland erakundeak kudeatzen du.

## Iruditegia 

Irudi:RothesayCastleN.JPG
Irudi:Rothesay Castle 20100926 courtyard with pigeon tower.jpg
Irudi:Rothesay Castle 20100926 pigeon tower.jpg
Irudi:RothesayCastleS.jpg
Irudi:Rothesay, castle moat - geograph.org.uk - 922680.jpg

## Kanpo estekak 
*  Historic Scotlanden webgunea
Craighouse

**Craighouse** () Eskoziako Argyll eta Bute eskualdeko herria da, Jura uharteko handiena. 2001eko erroldaren arabera 188 biztanle ditu.

Herri oso txikia da, hainbat denda ditu bai eta hotel bat ere. Jura distilategiak whiskya ekoizten du.

## Geografia 
Inguruan Paps of Jura mendiak daude, hiru mendik osatzen duten multzoa da. Garaienak 785 metro ditu eta igoera bidea Craighouse bertatik abiatzen da.

## Historia 
IX mendean vikingoak iritsi ziren uhartera eta 1098 eta 1266 artean Norvegiako erresumaren barnean egon zen. 1266an Eskoziak eskuratu zuen, Donald leinuak. XVIII mendetik aurrera emigrazio handiak izan ziren eta uhartea ia populaziorik gabe gelditu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Craighouse from the pier - geograph.org.uk - 755742.jpg|Paps of Jura.
Irudi:Craighouse, people pack the pier - geograph.org.uk - 915964.jpg|Kaia.
Irudi:Jura Stores - geograph.org.uk - 1431204.jpg|Denda.
Irudi:Craighouse Parish Church 20120413.jpg|Eliza.
Irudi:Village Hall, Craighouse - geograph.org.uk - 822752.jpg|Herriko aretoa.

## Kanpo estekak
Paps of Jura

**Paps of Jura** (), Eskoziako Jura uhartearen mendebaldeko ertzean dagoen mendi multzoa da.

## Etimologia 
Norvegieraz *Pap* hitzak "titia" esan nahi du, izan ere emakumearen ugatzen itxura baitute mendi hauek.

## Deskribapena 
Hiru mendik osatzen dute Paps of Jura multzoa:
* Beinn an Òir ("urrezko mendia"), 785 metro.
* Beinn Shiantaidh ("mendi sakratua"), 755 metro.
* Beinn a' Chaolais ("itsasarteko mendia"), 734 metro.

## Iruditegia 

Irudi:Beinn an Oir - geograph.org.uk - 822761.jpg|Beinn an Òir.
Irudi:Beinn Shiantaidh from the south.jpg|Beinn Shiantaidh.
Irudi:Beinn a' Chaolais - geograph.org.uk - 761469.jpg|Beinn a' Chaolais.
Irudi:Craighouse from the pier - geograph.org.uk - 755742.jpg|Craighouse.
Irudi:Evening light on Small Isles Bay - geograph.org.uk - 1453273.jpg|Paps of Jura.

## Kanpo estekak
Breachacha gaztelua

**Breachacha gaztelua** () Eskoziako Coll uhartean dagoen gaztelu bat da, Argyll eta Bute eskualdean. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
Coll uharteko Macleans familiak eraiki zuen dorretxea 1431 urtean. 1750an jauregi batek ordezkatu zuen hasierako dorretxetik 140 metrotara.

XIX menderako bertan behera utzia zegoen eta jadanik hondarretan. 1960 hamarkadan berriztu egin zuen Major N. V. MacLean Bristolek

## Iruditegia 

Irudi:Breachacha Castle, Coll - geograph.org.uk - 279699.jpg|Gaztelu zaharra.
Irudi:The 'new' Breachacha Castle - geograph.org.uk - 869321.jpg|Jauregi berria.
Irudi:The Breachacha Castles - geograph.org.uk - 869325.jpg|Eraikin biak.
Irudi:Breachacha beach (geograph 2419877).jpg|Breachacha hondartza.

## Kanpo estekak
Belfegor

thumb|Belphegor deabrua.
**Belphegor** jendeari aurkikutzak egiten laguntzen duen deabrua da. Aberastasunak eskaintzen dituen tramankuluen bidez gizakiak erakartzen ditu. XVI. mendeko demonologoen arabera bere indar nagusia apirilaren aldean ematen da, Aries horoskopoko denborarekin batera. Peter Binsfeld apezpiku eta sorgin-ehiztariaren arabera jendea nagitasunaren bidez erakartzen zuen.

## Jatorria 
Belfegor Asirian sortu zen, Baal-peor bezala, jainko moabiarra. Harekin lotutako pekatuak nagitasuna lizunkeriarekin eta orgiekin lotuta. Ohorea suaren bidez egiten zitzaion.

Hebrearrentzat bere lan nagusiak liskarrak zabaltzea eta gizakiak txarkeriara eramatea ziren, azken horretarako lurreko ondasunak eskuratzeko promesa erabiliz. Kabalan liskarren sortzaile moduan, "Liskarzalea".

## Itxura 
Belfegor (*Irekieraren jauna*) deabru indartsu moduan irudikatu da: gorputz atletikoa du, garaia (metroko altura), akerraren adarrez eta belarri punta-zorrotzez. Orokorrean, giza itxura badu hankek otsoarenak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antonio Napolioni

thumb

**Antonio Napolioni** (Camerino, Markak, Italia, 1957ko abenduaren 11) Cremonako elizbarrutiko apezpikua da.

## Bizitza 
Hasieran zuzenbidea ikasi zuen Camerinoko Unibertsitatean eta teologia ikasketak Fanoko elizbarrutiko apaiztegian amaitu zituen; 1983ko ekainaren 25ean Bruno Frattegiani Fanoko apezpikuak apaiz ordenatu zuen.

2005eko urtarrilaren 5ean, Joan Paulo II.ak Aita Santua kapilau ohorezko titulua eman zion. 2015eko azaroaren 16an, Frantzisko; aita santuak Cremonako elizbarrutiko apezpiku izendatu zuen, Dante Lafranconi apezpikua ordezkatuz.

## Goiburua 
'''' («Jaungoikoari alaitasunez zerbitzatu»)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Cremonako elizbarrutiaren webgunea
Győr-Moson-Sopron

**Győr-Moson-Sopron** () Hungariako 19 konderrietako (*megye*) bat da. Herrialdearen ipar-mendebaldean dago, Mendebaldeko Transdanubia eskualdean, Austria eta Eslovakiako mugen ondoan. Horiez gain, Hungariako Komárom-Esztergom, Veszprém eta Vas konderriak ere mugakide ditu. 4.208 km²ko azalera du, eta 2011n 449.967 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 7 barrutitan (*járás*) banaturik dago:

## Hiri eta herriak 
[thumb|250px|[Győr]]
### Konderri eskumenak dituzten hiriak 
* Győr (hiriburua; 129.372 biztanle 2015ean)
* Sopron (61.780)

### Hiriak eta herri handiak 
* Mosonmagyaróvár (32.752 biztanle 2015ean)
* Csorna (10.400)
* Kapuvár (10.393)
* Jánossomorja (6.052)
* Tét (4.020)
* Pannonhalma (3.960)
* Fertőszentmiklós (3.854)
* Fertőd (3.360)
* Lébény (3.232)
* Beled (2.640)

## Iruditegia 

File:Storno-ház_Tűztorony_és_Városháza.jpg|Soprongo plaza nagusia
File:Fertod07jul0004.jpg|Eszterháza jauregia, Fertőd
File:Bencés_főapátsági_templom_(4640._számú_műemlék)_35.jpg|Pannonhalmako abadia, gizateriaren ondarea
File:Podersdorf_Nordstrand.jpg|Fertő aintzira

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brevicipitidae

**Brevicipitidae** anuroen familia txiki bat da, Saharaz hegoaldeko Afrikako ekialde eta hegoaldean bizi dena. Barnean 34 espezie ditu, 5 generotan banaturik.

## Generoak 
* *Balebreviceps*  (1 espezie)
* *Breviceps*  (17 espezie)
* *Callulina*  (9 espezie)
* *Probreviceps*  (6 espezie)
* *Spelaeophryne*  (1 espezie)

## Kanpo estekak
Myobatrachidae

**Myobatrachidae** anuroen familia bat da, Australian, Tasmanian eta Ginea Berrian bizi dena. Limnodynastidae eta Calyptocephalellidae familiak senide hurbilak ditu.

## Taxonomia 
* Limnodynastinae
** *Adelotus* 
** *Heleioporus* 
** *Lechriodus* 
** *Limnodynastes* 
** *Neobatrachus* 
** *Notaden* 
** *Philoria* 
* Myobatrachinae
** *Arenophryne* 
** *Assa* 
** *Crinia* 
** *Geocrinia* 
** *Metacrinia* 
** *Mixophyes* 
** *Myobatrachus* 
** *Pseudophryne* 
** *Spicospina* 
** *Taudactylus* 
** *Uperoleia* 
* Rheobatrachinae
** *Rheobatrachus* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Izegem

**Izegem**, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Izegem horia bera eta Emelgem eta Kachtem herriak. Emelgem 1965ean batu zitzaion Izegem-i; Kachtem 1977an. 2013ko urtarrilaren 1ean 27.363 biztanle zituen.

Izegem ezaguna da *pekkerstad*, *borstelstad* edo *schoenenstad* bezala ere. Mandel ibaiak eta Roeselare–Leie kanalak hiria zeharkatzen dute.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Balak

**Balak** (), Sipor erregearen semea, Moab herriaren erregea zen. Berari buruz ezagutzen ditugun informazioak Bibliatik datoz. Moabitarrak israeldarren etsaiak ziren. Balak erregearen erreferentzia zenbakien liburuan dator eta Balaam profetarekin lotuta dago. Israeldarrak, Egiptotik ihes egiten, multzo handietan mugetaraino heldu ziren, Jordan ibaiaren ekialdera, Jeriko herriaren aurrean, eta Balak-ek profetari zer egin behar zuen galdetu zion. Balaamek, erregeak espero zuen aurka, lasai uzteko erantzun zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
: Zenbakiak, 22.
Bishopbriggs

**Bishopbriggs** (, ), Eskozia erdialdeko udalerria da, Ekialdeko Dunbartonshire eskualdeko bigarren handiena. 2011ko erroldaren arabera 22.870 biztanle ditu.

## Geografia 
Glasgow Handia metropoli eremuaren ipar-mendebaldeko mugan kokaturik dago, Glasgow erdigunetik 6 kilometro eskasera.

## Historia 
Gilen I.a Eskoziakoak 1180 urtean Glasgowko Jocelin apezpikuari eman zizkion lurrak, hortik herriaren izena. Historian zehar Lanarkshire eskualdearen parte izan da.

Izena Bishopbriggs izan arren Cadder bezala ezagutzen zen auzo hartan zegoen elizarengatik. Gutxi populaturik egon zen nekazal eremua zen eta 1793an nekazal teknologia berriak iritsi zirenean populazioa iza desagertu egin zen, 10 pertsona nahiko baitziren eremua lantzeko. Forth eta Clyde arteko ubidea osatu zenean burdinaren eta ikatzaren inguruko industria sortu zen, hala ere inguruko herriek baino garapen txikiagoa izan zuen eta 1871 urteko erroldak 782 biztanle eman zituen.

1903an Glasgowko tranbia Bishopbriggsera iritsi zen eta hiri handiaren gertutasunak bultzada handia eman zion. Bigarren Mundu Gerran hegazkin naziek Glasgow bonbakatu zuten eta baita inguruko herriak ere, tartean Bishopbriggs. 1950 eta 1960 hamarkadetan etxe ugari egin zen bertan eta 1964an burgo izendatu zuten. Honen ondorioz populazioa asko hazi zen, 1951ko 5.272 biztanletatik 1971ko 21.000 biztanletara. Hori dela eta Glasgowen lo-hiri bihurtu da.

## Kontsuletxea 
Danimarkako kontsuletxea bertan kokaturik dago.

## Ondasun nabarmenak 
* Huntershill House

## Iruditegia 

Irudi:Huntershill House 2 2009.JPG|Huntershill House.
Irudi:Cadder parish church in 2005.jpg|Cadder auzoko eliza.
Irudi:Bishopbriggs Library - geograph.org.uk - 125178.jpg|Liburutegia.
Irudi:Fields south of Crosshill Road - geograph.org.uk - 1476084.jpg|Nekazal eremua.
Irudi:Littlehill Golf Course, Auchinairn - geograph.org.uk - 63235.jpg|Littlehill golf zelaia.

## Kanpo estekak
Karmengo eliza eta komentua (Tutera)

**Karmengo eliza eta komentua** Tuterako (Nafarroa) XVI. mende amaierako eliza da, estilo manieristan eraikita. Tuterako Parte Zaharrean dago, Gaiarre kalearen eta Carmen Alta kaleen arteko izkinan. 1592 eta 1596 urteak artean eraiki zen, karmeldarren eskutik. 1637an Diego de Salvatierra eta Domingo de Ucazaren eskutik dezente handitu zen. Gaur egun San Felipe Neriren kongregazioaren ardurapean dago.

## Deskribapena 
Elizak latindar gurutzearen planta du. Nabe luzea du, bost tartetan antolatuta, kapela desberdinekin, gurutzadura kupulaz. Estiloa Kontrarreforman ohikoa zen manierista da. Fatxada XVIII. mende hasierakoa da. Barruan, erretaula nagusia Juan de Gurreak egin zuen eta baita ere manierismo barruan kokatu behar dugu, XVII. mendekoa; geroago, 1700. urtean, apaingarri barrokoak jarri zitzaizkion. Beste erretabloak barrokoak eta rokokokoak dira. Azpimarratzeko da, bestetik, Vicente Berdusanek egindako San Joseren tailua (1672).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Auñamendi Eusko Entziklopedia
Short Circuit

***Short Circuit*** (euskaraz *Zirkuitulaburra*) 1986ko John Badham estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko komedia filma bat da. Ally Sheedy, Steve Guttenberg, Fisher Stevens, Austin Pendleton eta G. W. Bailey aktoreek antzeztu zuten.

1988an *Short Circuit 2* izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Robotak egiten dituen NOVA laborategiak militar helburuekin modelo sofistikatu berri bat ekoiztu du, nahiz eta bere sortzaile nagusia den Newton Crosby (Steve Guttenberg) zientzialariak helburu bakezaleentzako izatea nahiago lukeen. Asmakuntzaren aurkezpen egunean tximista batek 5 zenbakiko robota jo eta harengan eragingo du, une hartatik aurrera militar makina izatetik lagaz.

Robotak ihes egin eta bere ihesaldian Oregongo Astoria udalerrian bizi den Stephanie Speck (Ally Sheedy) izeneko neskarekin topo egingo du, hark robota estralurtartzat jo eta bere etxera eramango du.

## Aktoreak 
* Ally Sheedy: Stephanie Speck, Newtonen lagun egingo da
* Steve Guttenberg: Newton Crosby, prototipoen diseinatzailea
* Fisher Stevens: Ben Jabituya, Newtonen laguntzailea
* Austin Pendleton: Howard Marner doktorea, Nova Robotics konpainiako presidentea
* G. W. Bailey: Skroeder kapitaina
* Tim Blaney: 5 zenbakia (ahotsa)
* Brian McNamara: Frank, Stephanieren mutil-lagun ohi abusatzailea
* Marvin J. McIntyre: Duke, Novako segurtasun ofizialetako bat
* John Garber: Otis
* Penny Santon: M. Cepeda, Stephanie alokairuan bizi den etxeko nagusia
* Vernon Weddle: Washburne jenerala
* Barbara Tarbuck: Mills senataria
* John Badham: Kameralaria (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *Short Circuit* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Short Circuit* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Nevis ibaia

**Nevis ibaia** (Eskoziako gaeleraz *Abhainn Nibheis*, ingelesez *River Nevis*) Eskoziako ibai edo erreka bat da. Ben Nevis mendiaren ekialdeko magalea jaio (Tom an Eite, 370 metro) eta Glen Nevis harana eta Fort William udalerria zeharkatu ondoren Loch Linnhe itsas-aintziran itsasoratzen da, Lochy ibaiaren estuarioan.

## Kanpo estekak
Basamentu (argipena)

**Basamentu** hitzak adiera zenbait ditu:
* arkitekturan, basamentua, eraikin bat eusten duen plataforma;
* geologian, sedimentu eta arroka sedimentarioen azpitik dagoen lurrazalaren geruza, Mohorovičić etenunerainokoa.
Vigneau jauregia

**Vigneauv jauregia** Baionako Laharie bidean dagoen jauregia da, 2009an monumentu historiko izendatu zutena.

Antzinean upategia izandakoa, 1814an Baionako guduan suntsitua izan zen. 1848an berreraikia, 1918an Gómez arkitektoak egungo eraikina diseinatu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Bayonne chateau vigneau porte entree.JPG|Hegoaldeko atea
Irudi:Bayonne chateau vigneau grille portail.JPG|Ate nagusia
Irudi:Bayonne chateau vigneau grille detail.JPG|Laharie bideko atea

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Divertimento

**Divertimentoa** (pluralean, **divertimenti**) bereziki XVIII. mendearen erdialdean konposatu zen pieza musikal mota bat zen, instrumentu solistentzat eta bost eta bederatzi mugimendu bitartekoa. Suitearen gainbeheraren ondoren sortu ziren, eta sinfoniaren aurretik, serenata eta cassazionerekin batera. Haydn eta Mozartek baliatu zuten; hain zuzen, Mozartek 12 serenata, 2 cassazioni eta 17 divertimenti. Gerora, konposizio musikal sinpleak izandatzeko erabilitako izena izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heves (konderria)

**Heves** Hungariako 19 konderrietako (*megye*) bat da. Herrialdearen ipar-ekialdean dago, Iparraldeko Hungaria eskualdean. Pest, Nógrád, Borsod-Abaúj-Zemplén eta Jász-Nagykun-Szolnok konderriak mugakide ditu. 3.637 km²ko azalera du, eta 2011n 307.985 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 7 barrutitan (*járás*) banaturik dago:

## Hiri eta herriak 
[thumb|300px|[Eger]]
### Konderri eskumenak dituzten hiriak 
* Eger (hiriburua; 54.609 biztanle 2015ean)

### Hiriak eta herri handiak 
(2015eko biztanleria)
* Gyöngyös (30.190)
* Hatvan (20.366)
* Heves (10.695)
* Füzesabony (7.637)
* Lőrinci (5.557)
* Verpelét (3.780)
* Bélapátfalva (3.041)
* Kisköre (2.911)
* Gyöngyöspata (2.476)
* Pétervására (2.172)

## Iruditegia 

File:R._k._templom_(Szent_Bertalan)_(5672._számú_műemlék)_3.jpg|Gyöngyösko San Bartolome eliza
File:Okt 14.jpg|Bükk mendigunea
File:Ciszterci_apátsági_templom_(Nagyboldogasszony)_(5433._számú_műemlék)_7.jpg|Bélapátfalvako eliza erromanikoa
File:Kekesteto1.JPG|Mátra mendigunea; urrunera Kékes mendia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hajdú-Bihar

**Hajdú-Bihar** (; ) Hungariako 19 konderrietako (*megye*) bat da. Herrialdearen ekialdean dago, Iparraldeko Lautada Handia eskualdean, Errumaniako mugaren ondoan. Horrez gain, Hungariako Szabolcs-Szatmár-Bereg, Borsod-Abaúj-Zemplén, Jász-Nagykun-Szolnok eta Békés konderriak ere mugakide ditu. 6.210 km²ko azalera du, eta 2011n 565.674 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 10 barrutitan (*járás*) banaturik dago:

## Hiri eta herriak 
### Konderri eskumenak dituzten hiriak 
* Debrecen (hiriburua; 203.506 biztanle 2015ean)

### Hiriak eta herri handiak 
(2015eko biztanleria)

* Hajdúböszörmény (31.224)
* Hajdúszoboszló (23.882)
* Balmazújváros (17.448)
* Hajdúnánás (17.172)
* Berettyóújfalu (15.008)
* Püspökladány (14.605)
* Hajdúsámson (12.961)
* Hajdúhadház (12.724)

* Derecske (8.734)
* Nádudvar (8.636)
* Hajdúdorog (8.677)
* Polgár (7.889)
* Nyíradony (7.768)
* Létavértes (7.061)
* Téglás (6.406)
* Kaba (5.878)

* Hosszúpályi (5.662)
* Komádi (5.421)
* Vámospércs (5.362)
* Egyek (5.071)
* Tiszacsege (4.713)
* Biharkeresztes (4.149)
* Földes (3.980)
* Nyírábrány (3.777)

## Iruditegia 

File:Ref._Nagytemplom_(5233._számú_műemlék)_12.jpg|Debrecen
File:Interior_of_the_Cathedral_of_Hajdudorog-2.jpg|Hajdúdorogeko katedral grekoa
File:Hortobágy.jpg|Artaldea Hortobágyko parke nazionalean
File:Balmazújváros_-_Temples.jpg|Balmazújváros

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Catalina Lercaro

**Catalina Lercaro** (XVI. mendea) Kanariar uhartetan jaiotako emakumea zen. Haren familiak, Lercarotarrak, Italian zuen jatorria eta San Cristóbal de La Laguna, Tenerife uhartean, izen handia izan zuen. Gaur egun, Catalina Kanariar Uhartetako mamu ezagunena da.

## Historia 
Lercaro familia Genovako merkatariak ziren. Teneriferen konkista ondoren uharte horretan lekuratu ziren. Familiaren alaba, Catalina, aberats zahar batekin ezkontzera behartu zuten. Baina Catalina gizon harekin ez zegoen gusturaz eta ezkontzaren egun berean buruaz beste egitea deliberatu zuen. Eta horrela egin zuen, jauregiaren putzuan haren burua botaz. Gaur egun, 1993tik, etxe horretan La Lagunako Tenerifeko Historia Museoa dago. Ondoren, Lercarotarrak La Orotavara joan ziren bizitzera

## Kondaira 
Kondairaren arabera neskaren gorpua etxeko gela batean lurperatuta dago zeren eta elizak hilerrian lurperatzearen aurka baitzegoen (bere buruaz beste egiten zutenak ezin ziren lur bedeinkatuan lurperatu). Geroztik, herriaren esanetan, etxe horretan gauza arraroak gertatzen dira: zaratak entzuten dira, argiak ikusten dira, aire bufadak nabarmenak dira... Askoren ustez, Catalinaren mamuak eraikuntzan jarraitzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Unibertsitateko ikertzaileen iritzia.
Jász-Nagykun-Szolnok

**Jász-Nagykun-Szolnok** Hungariako 19 konderrietako (*megye*) bat da. Herrialdearen erdialdean dago, Iparraldeko Lautada Handia eskualdean. Pest, Heves, Borsod-Abaúj-Zemplén, Hajdú-Bihar, Békés, Csongrád eta Bács-Kiskun konderriak mugakide ditu. 5.581 km²ko azalera du, eta 2011n 386.752 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 9 barrutitan (*járás*) banaturik dago:

## Hiri eta herriak 
### Konderri eskumenak dituzten hiriak 
* Szolnok (hiriburua; 72.786 biztanle 2015ean)

### Hiriak eta herri handiak 
(2015eko biztanleria)

* Jászberény (26.372)
* Törökszentmiklós (20.626)
* Karcag (20.163)
* Mezőtúr (16.675)
* Tiszafüred (11.260)
* Kisújszállás (11.249)
* Tiszaföldvár (10.878)
* Túrkeve (8.678)
* Jászapáti (8.585)
* Kunszentmárton (8.484)

* Jászárokszállás (7.810)
* Kunhegyes (7.636)
* Fegyvernek (6.447)
* Martfű (6.305)
* Újszász (6.153)
* Jászfényszaru (5.567)
* Jászkisér (5.448)
* Rákóczifalva (5.307)
* Kenderes (4.508)
* Abádszalók (4.279)

## Iruditegia 

File:Megyeszékhely_-_Jász-Nagykun-Szolnok_megye_-_Szolnok.jpg|Szolnok, hiriburua
File:Jászberény_légifotó1.jpg|Jászberény
File:Mezőtúr_-_Városháza.jpg|Mezőtúrko udaletxea
File:Szélmalom_(6010._számú_műemlék)_3.jpg|Haize errota, Kengyel, Törökszentmiklós barrutia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2015ko Esku Huskako Lau eta Erdiko Pilota Txapelketa Nagusia

**2015eko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa** 2015ean Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako Lau eta erdiko Pilota Txapelketa da. Bertan Asegarce eta ASPE enpresetako zortzina pilotarik parte hartu zuten.

## Pilotariak 
(Beltzez, taldeen buruak)

## Emaitzak 
### Final hamaseirenak 

### Final zortzirenak 

### Final laurdenetako ligaxka: A taldea 

#### Sailkapena 

### Final laurdenetako ligaxka: B taldea 

#### Sailkapena 

### Fase finala 
## Kanpo estekak
Bredene

**Bredene**, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. 2013ko urtarrilaren 1ean 16.496 biztanle zituen.

Bredene Belgikako kostaldean dago eta ekonomiaren gehiena turismoan oinarritzen da. Uztailean eta abuztuan hiriaren populazioa bikoiztu ohi da eta hainbat ekitaldi antolatzen dira kanpotarrak erakartzeko. Belgikako hondartza nudista bakarra bertan dago  "Bredene Renbaan (Hippodroom)" tranbia geltokitik gertu.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Crelle (aldizkaria)

***Crelle*** hilero alemanez argitaratutako matematika artikuluen aldizkari bat zen. August Leopold Crellek sortu zuen 1826an Berlinen. Titulu osoa alemanez  (euskaraz: Matematika Purua eta Aplikatuko Aldizkaria) da.

Crellek argitaratu zuen aldizkaria 1855ean hil zen arte. Artikulu matematiko oso garrantzitsu asko bertan argitaratu ziren. Horietako batzuk matematikaren garapenean eragina oso handia izan duten artikuluak ziren. Artikulu ospetsuak argitaratu zituen, besteak beste, Niels Henrik Abel, Georg Cantor, eta Gotthold Eisenstein matematikarienak. Carl Wilhelm Borchardtek editatu zuen 1856tik-80ra, garai horretan bertan Borchardt Aldizkaria gisa ezaguna zen. Editorea gaur Rainer Weissauer (Ruprecht-Karls-Unibertsitatea, Heidelberg) da.

## Editoreen zerrenda 
* 1826–1856 August Leopold Crelle
* 1856–1880 Carl Wilhelm Borchardt
* 1881–1888 Leopold Kronecker, Karl Weierstrass
* 1889–1892 Leopold Kronecker
* 1892–1902 Lazarus Fuchs
* 1903–1928 Kurt Hensel
* 1929–1933 Kurt Hensel, Helmut Hasse, Ludwig Schlesinger
* 1934–1936 Kurt Hensel, Helmut Hasse
* 1937–1952 Helmut Hasse
* 1952–1977 Helmut Hasse, Hans Rohrbach
* 1977–1980 Helmut Hasse
* 1980-egun Rainer Weissauer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Houthulst

**Houthulst** (nederlanderaz ahoskatua: ), Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Houthulst bera, Jonkershove, Klerken eta Merkem. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.729 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Glen Nevis

**Glen Nevis** () Eskoziako Highland eremuko Lochaber barrutian dagoen glen edo haran bat da, bere oinetan udalerria dago. Hegoaldea Mamores mendikatea du eta iparraldean Britainiar Uharteetako mendirik garaienak: Ben Nevis, Càrn Mòr Dearg, Aonach Mòr eta Aonach Beag. Bestalde, Eskoziako hiru ur-jauzi garaienetako baten kokalekua ere bada, bertan Allt Coire a'Mhail errekako urak Nevis ibaiari batzen zaizkio. Azpian arroila ikusgarria dago.

## Kanpo estekak
Glen

**Glen** direlakoak haran luze, sakon eta batzutan glaziar jatorria duten U itxurako haranak dira. Eskoziako Highland eremuko haran sakonak izendatzeko hitza da, Irlandan ere erabiltzen da, Eskoziako gaelerazko nahiz irlanderazko hitza baita. Manxerazko *glan* eta galeserazko *glyn* hitzen parekidea da.

Eskozia nahiz Irlandako toki-izen ugaritan agertzen den hitza da.

## Kanpo estekak
Arthroleptidae

**Arthroleptidae** Sahara azpiko Afrikan aurkitutako igel familia bat da.

## Taxonomia 
* Arthroleptinae
** *Arthroleptis* 
** *Cardioglossa* 
* Astylosterninae
** *Astylosternus* 
** *Leptodactylodon* 
** *Nyctibates* 
** *Trichobatrachus* 
* Leptopelinae
** *Leptopelis* 

## Kanpo estekak
Enkore

**Enkore** 2009an Bilboko (Bizkaia) Errekalde auzoan sortutako musika taldea da, rock estilokoa.

## Ibilbidea 
EP bi eta single bat autoekoitzi zituzten, 2012an *Faktore komunak* (Baga-biga) diskoa kaleratu zuten; eta 2014an, *Kanala* (Elkar/Oihuka) diskoa. Azkeneko diskoetan arrakasta handiko zenbait kantu bildu dituzte: “Beti Gazte”, “Dantzan, dantzan!”, “Gure ereserkia”, “Muxurik muxu”, “Airea”, “Ozen oihukatu”… Gehienek Gaztea irratiko Top Gaztea zerrendako lehenengo postuak lortu dituzte Euskal Herri osoko entzuleen botoei esker.

2011an XX. Gaztea maketa lehiaketako epaimahaiaren saria lortu zuten, aurretik beste hainbat lehiaketetan ere sarituak izan ostean. 2012an “Liet International” jaialdian aritzeko hautatuak izan ziren, Euskal Herria eta Euskara ordezkatzeko Europa mailan, 11 leihakideetatik 8. postua lortuz; eta 2013an, gauza bera egin zuten Portugaleko Minde herrian ospatu zen “Endangeraged Languages Music Festival” jaialdian.

Haien ibilbide laburrean euskal eta europar agertokian lekutxo bat egiten joan dira nazioarte mailako eszenatoki esanguratsuenetarikoak zapalduz (BBK Live, Fábrica Emídio da Silva Raposo, Ciudad de la Cultura Xixón, Gernikako-, Azkoitiko-, Basauriko-… plaza nagusiak…).

Orain arte 100 kontzertu baino gehiago eta 4 bira egin dituzte. Momentu honetan buru belarri dabiltza haien 5. biran, ETour izenekoan.

## Taldekideak 
* Xabi Hoo: ahotsa
* Urtzi Iza: gitarra
* Aitor Gallastegui: baxua
* Alvaro Olaetxea: bateria (2012 - )
* Ekaitz Portillo: bateria (2009 - 2012)

## Diskografia 
* *Faktore komunak* (2012, Baga-Biga)
* *Kanala* (2014, Oihuka)
* *E* (2016, Baga-Biga)

## Sariak 
* Gaztea maketa lehiaketa: 2011

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Lost Weekend (filma)

***The Lost Weekend*** (euskaraz *Asteburu Galdua*) 1945eko Billy Wilder austriar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama filma bat da. 1944ko Charles R. Jackson idazlearen *The Lost Weekend* eleberrian oinarritua dago. Ray Milland, Jane Wyman, Philip Terry eta Howard Da Silva aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako zazpi izendapen lortu zituen, lau irabaziz: Film onenaren Oscar Saria, Zuzendari onenaren Oscar Saria (Billy Wilder), Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Ray Milland) eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Billy Wilder eta Charles Brackett).

## Argumentua 
Sei egunez jazotako gertakizunak agertzen dira, ostegunean hasi eta astearteraino.

Don Birnam (Ray Milland) idazle alkoholikoak zurrutari uzteko bere anaia Wickekin (Phillip Terry) asteburua igarotzera doa. Donen neska-laguna den Helen (Jane Wyman) haietaz agurtzeko iritsi eta kontzertu baterako bi sarrera dituela aipatuko die. Donek Wyckeri bere neska-lagunarekin kontzertu horretara joan dadila eskatuko dio, bitartean bera taberna batera joan eta etxera itzuli eta edanean jarraitzeko bere anaiarekin hartu behar zuen trena nahitan galduko du.

## Aktoreak 
* Ray Milland: Don Birnam
* Jane Wyman: Helen St. James
* Phillip Terry: Wick Birnam
* Howard Da Silva: Nat
* Doris Dowling: Gloria
* Frank Faylen: 'Bim' Nolan
* Mary Young: Deveridge andrea
* Anita Bolster: Foley andrea
* Lilian Fontaine: St. James andrea
* Frank Orth: Operako arropazaindegiko arduraduna
* Lewis L. Russell: St. James jauna

## Kanpo estekak 
* *The Lost Weekend* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Lost Weekend* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Nosologia

**Nosologia** gaixotasunen sailkapena xedetzat duen medikuntzaren adarra da; horretarako kausak, jatorria eta sintomak deskribatuz eta aztertuz. Azpidiziplina batzuetan banatzen da, hala nola nosotaxia, gaixotasunen sailkapena egiten duena, nosognostika, gauxotasunaren kalifikazioa egiteko irizpide klinikoak baliatzen dituena; nosografia, deskribapena egiten duena; eta nosonomia, gaixotasunaren definizioaz arduratzen dena. Nosografiak, bere aldetik, atal hauek ditu: etiologia, patogenia, patokronia eta nosobiotika.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Komárom-Esztergom

**Komárom-Esztergom** Hungariako 19 konderrietako (*megye*) bat da. Herrialdearen iparraldean dago, Erdialdeko Transdanubia eskualdean, Eslovakiako mugaren ondoan. Horrez gain, Hungariako Győr-Moson-Sopron, Veszprém, Fejér eta Pest konderriak ere mugakide ditu. 2.264 km²ko azalera du, eta 2011n 311.411 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa 
2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 6 barrutitan (*járás*) banaturik dago:

## Hiri eta herriak 
### Hiri eta herri handiak 
(2009ko biztanleria)
* Tatabánya (hiriburua; 70.333 biztanle)
* Esztergom (30.928)
* Tata (24.902)
* Komárom (19.747)
* Oroszlány (18.968)
* Dorog (12.262)
* Nyergesújfalu (7.660)
* Ács (7.156)
* Kisbér (5.516)
* Lábatlan (5.115)
* Bábolna (3.756)

## Iruditegia 

File:Bánhida, Kőhegyről nézve, 2008 Tatabánya33.jpg|Tatabánya, hiriburua
File:Főszékesegyház_(6238._számú_műemlék)_9.jpg|Esztergom
File:Tatai_vár-_az_Öreg_tó_felől.JPG|Tatako gotorlekua
File:Allium ursinum in Gerecse.jpg|*Allium ursinum* Gerecseko basoan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leukozitosi

**Leukozitosia** odoleko leukozito kopuruaren handiagotzearen ondorioz sortutako asaldura da.

Gizaki osasuntsu batean leukozitoen kopurua 5.000-10.000/mm3 da. Leukozitosia dago kopuru hori 11.000/mm3-tik gora dagoenean.

Kopuru handian dauden leukozito motaren arabera leukozitosi ezberdinak daude:

* neutrofilia, neutrofiloen kopurua handituta dagoenean. Hau da leukozitosi ohikoena.
* linfozitosia, linfozitoen kopurua handituta dagoenean
* monozitosia, monozitoen kopurua ohi baino handiagoa denean
* eosinofilosia, eosinofiloen kontaketa altua denean. Aurrekoen baino arraroagoa da.

Leukozitosiaren eragile asko daude, ohikoenak bakterioek edo birusek sortutako infekzioak izanik. Infekzioez gain, leukozitosi baten atzean ere eragile hauek egon daitezke:

* ariketa fisiko trinkoa
* estresa
* haurdunaldia
* gibeleko gaitzak
* leuzemia eta beste minbizi batzuk
* hantura sortzen duten gaitz autoimmuneak

Leukozitosi mota bakoitzak jatorri espezifikoa du, eta horrek informazioa ematen dio sendagileari. Adibidez, bakterioek eragindako infekzioek neutrofilia sortu ohi dute. Linfozitosia, aldiz, birusek sortutako infekzioen ondorioz agertu ohi da, edo bakterioek sortutako infekzio kronikoen ondorioz. Eosinofilosiaren atzean sarritan parasitoek sortutako infekzioak daude. 

Infekzio bat hasten denean leukozitosia apala da. Infekzioa akutua denean leukozitoen kopurua altuagoa da, eta 20.000/mm3-raino irits daiteke. Kopurua 50.000-tik gora denean leuzemia adierazi ohi du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santo Domingo komentua (Lizarra)

**Santo Domingo komentua** Lizarrako (Nafarroa) komentu zaharra da. Domingotarrek, Tibalt II.a Nafarroakoa (1253-1270) erregearen agindua jarraituz, 1259an sortu zuten. Karlos III.a Nafarroakoa lan handiak egin zituen komentuan bertan errege-errezidentzia lekuratzeko; lan horiek 1422an bukatu ziren. Nafarroako komentu aberatsenetariko bat izan eta bertan Nafarroako Gorteak sarritan bildu ziren. 

1809an, Napoleonen inbasioa zela eta, komunitateak komentua utzi behar izan zuten. 1814an itzuli ziren baina ondoren beste behin alde egin behar izan zuten, 1821-1823 urteetan. 1839an, Espainiako desamortizazioarekin, estatuaren eskuetara pasa zen eta hutsik gelditu zen. XX. mendearen hasieran erorkinak bakarrik gelditzen ziren. 1962an berreraiki zuten eraikuntza eta bolada batean, 1965tik 1970era domingotarrak itzuli ziren. Gaur egun, berrikuntza sakon baten ondoren, zaharrentzako egoitza da.

Eliza eta monasterioaren gorputz bat gordetzen da egun, biak gotiko estilokoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : José Goñi Gaztanbide: *Historia del convento de Santo Domingo de Estella*. Iruñea: Bianako Printzea, 1961.
* : Estella.com.es
Davis itsasoa

**Davis itsasoa** Ekialdeko Antartikako itsasoa da, mendebaldeko eta Shackletonen izotz-hesien artean dagoena. Australiar Lurralde Antartikoak bere kostaldearen jabetza aldarrikatzen du.

*Sobietar Entziklopedia Handia*ren arabera, 87°E-tik 98°E-raino zabaltzen da eta 1,300 metroko sakonera du gehien. Beraz, 21.000&nbsp;km-ko azalera baino ez du. National Geographicek, berriz, eremu txikiago bat ematen dio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wolf (1994ko filma)

**Wolf** (euskaraz *Otsogizon*) 1994ko Mike Nichols alemaniar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko amodio filma bat da. Jack Nicholson, Michelle Pfeiffer, James Spader, Kate Nelligan, Richard Jenkins eta Christopher Plummer aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Negozio bidai baten ondoren, Will Randall (Jack Nicholson) ilargi beteko gau batez eta Vermont estatuko elurtutako errepide batean autoz bere etxera doa. Bapatean Willek autoarekin basapizti bat joko du. Autotik ateratzen denean itxuraz hilda dagoen otso bat dela ikusiko du. Otsoarengana hurbiltzean ustekabean kozka egin eta iluntasunean ihes egingo du. Will berriz ere autoan sartu eta bidaiari berrekingo dio. Jada hirian dela, Willek bere gorputzean aldaketa bitxiak nabarmendu eta ezohiko jokaera arraroa izaten hasiko dela jabetuko da.

## Aktoreak 
* Jack Nicholson: Will Randall
* Michelle Pfeiffer: Laura Alden
* James Spader: Stewart Swinton
* Kate Nelligan: Charlotte Skylar Randall
* Richard Jenkins: Carl Bridger detektibea
* Christopher Plummer: Raymond Alden
* Eileen Atkins: Mary
* David Hyde Pierce: Roy MacAllister
* Om Puri: Vijav Alezais doktorea
* Ron Rifkin: Ralph doktorea
* Prunella Scales: Maude Waggins
* Brian Markinson: Wade detektibea
* Peter Gerety: George
* Bradford English: Keyes
* Stewart J. Zully: Gary
* Thomas F. Duffy: Tom
* David Schwimmer: Polizia
* Allison Janney: Festako 2. gonbidatua
* Lia Chang: Harreragilea

## Kanpo estekak 
* *Wolf* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Wolf* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Great Glen

**Great Glen** edo **Haran handia** (, ) Eskoziako faila handiak sorturiko harana da, Highland eskualdean luzatzen dena.

## Geografia 
Morayko fiordoaren ertzean dagoen Invernesstik Fort William herrira 100 kilometrotako luzera dauka. Great Gleneko faila jarraitzen du eta honek Iparraldeko Highland eremua eta Grampianak bereizten ditu.

Haranean aintzirak txandakatzen dira eta hauek erabiliz Kaledoniako ubidea eraiki zen.

Egitura geografiko nagusiak honako hauek dira:
* Ness aintzira
* Oich aintzira
* Lochy aintzira
* Linnhe aintzira
* Ness ibaia

## Historia 
Garrantzia estrategiko handia izan zuen eta Eskoziako leinuek gogor borrokatu izan zuten berau kontrolatzeko. XVIII mendeko jakobiten matxinadan ere bertan izan zen Eskoziarren indargunea.

## Iruditegia 

Irudi:Loch Ness.JPG|Ness aintzira.
Irudi:Loch Lochy.jpg|Lochy aintzira.
Irudi:RiverNess2012.JPG|Ness ibaia (Inverness).
Irudi:Fortwilliam.jpg|Fort William.
Irudi:Caledonian canal.jpg|Kaledoniako ubidea.

## Kanpo estekak
José Antonio Santesteban

**José Antonio Santesteban** (Donostia,  – *ibidem*, 1906ko irailaren 21a) gipuzkoar musikagilea izan zen, bere familiako ospetsuena izan zena (José Juan Santesteban aita eta Jesús Santesteban semea zituen). Euskarazko lehendabiziko opera moldatu zuen: *Pudente*, Serafin Barojaren *libretto* zuena. 1879an aita ordezkatu zuen Donostiako Santa Maria basilikan, kaperaren maisu postuan.

## Lanak 
* *Pudente*
* 12 meza
* 2 miserere
* Salmo
* Motete
* 24 preludio
* Euskal abesti eta dantzak

## Erreferentziak
Jesús Santesteban

**Jesús Santesteban** (?,  – ?, ?) gipuzkoar musikagilea izan zen. José Juan Santesteban aitona eta José Antonio Santesteban aita zituen. Parisko Kontserbatorioan ikasi zuen eta 1893an  izendatua izan zen.

## Erreferentziak
Kaledoniako ubidea

**Kaledoniako ubidea** (, ) Eskoziako Highland eskualdea ipar-ekialdetik hego-mendebaldera zeharkatzen duen ubidea da, Invernessetik Fort Williamera

## Historia 
Thomas Telford ingeniari eskoziarrak eraiki zuen XIX mendean eta berak Suedian eraikitako Göta ubidearen bikia da. Highland Clearances ekarritako despopulazioari aurre egiteko lana sortzea zuen helburu ubidearen eraikuntzak. Bide batez egurrezko untziek Highland eremua zeharkatzeko ibilbide segurua lortu zen.

James Watt fisikariak egin zuen lehen ikerketa 1773an baina ez zen aurrera eraman egitasmoa. 1803an Telford eta Jessopi eman zioten enkargua. 1814an Jessop hil zen arte diseinatzen aritu ziren eta ondoren eraikuntza hasi zuten. Toki urruna izanik, eta beraz azkar bukatu nahian, bi muturretatik hasi ziren lanean eta 1822rako amaitu zen. 1843an Corpach parean itxitura bat hautsi zen eta ubidea ixtekotan egon ziren, baina 1847an James Walkerrek konpondu zuen.

## Ibilbidea 
* Beaulyko fiordoa (Inverness ondoan)
* Ness ibaia
* Ness aintzira
* Oich ibaia
* Oich aintzira
* Lochy aintzira
* Lochy ibaia
* Corpach (Fort William ondoan)
* Linnhe aintzira

## Iruditegia 

Irudi:PICT7878 1 Lord of the Glens Corpach Sea Lock.jpg|*Lord of Glens* ferria.
Irudi:RiverNess2012.JPG|Ness ibaia (Inverness).
Irudi:Loch Ness.JPG|Ness aintzira.
Irudi:Caledonian Canal at West Highland Railway swingbridge - kingsley - 30-JUN-09.jpg|Belauntzia ubidean.
Irudi:Loch Lochy.jpg|Lochy aintzira.
Irudi:Corpachcanallocks-27Jl6-5692.jpg|Corpach.

## Kanpo estekak 
*  Scottish canals
Borsod-Abaúj-Zemplén

**Borsod-Abaúj-Zemplén** (; ) Hungariako 19 konderrietako (*megye*) bat da. Herrialdearen ipar-ekialdean dago, Iparraldeko Hungaria eskualdean, Eslovakiako mugaren ondoan. Eslovakiaz gain, Hungariako Nógrád, Heves, Hajdú-Bihar eta Szabolcs-Szatmár-Bereg konderriak ere mugakide ditu. 7.249 km²ko azalera du, eta 2011n 684.793 biztanle zituen)

### Hiriak eta herri handiak 
* Ózd (33.493 biztanle 2015ean)
* Kazincbarcika (27.487)
* Mezőkövesd (16.394)
* Tiszaújváros (16.927)
* Sátoraljaújhely (14.956)
* Sárospatak (12.256)
* Sajószentpéter (11.679)
* Edelény (9.739)
* Szerencs (9.013)

* Putnok (6.718)
* Felsőzsolca (6.521)
* Encs (6.402)
* Mezőcsát (5.882)
* Alsózsolca (5.683)
* Szikszó (5.410)
* Nyékládháza (4.876)
* Emőd (4.785)
* Tokaj (4.419 )

* Szendrő (4.260)
* Mezőkeresztes (3.818)
* Borsodnádasd (3.204)
* Abaújszántó (3.062)
* Cigánd (3.044)
* Sajóbábony (2.786)
* Rudabánya (2.502)
* Gönc (2.051)
* Pálháza (1.060)

## Iruditegia 

File:Former Three Roses Hotel, Miskolc city01.jpg|Miskolc
File:Ref.templom_(3301._számú_műemlék).jpg|Vizsolyko eliza erromanikoa
File:Sárospatak_-_Castle.jpg|Sárospatakeko gaztelua
File:Füzérradványi_Károlyi_kastély.jpg|Károlyi etxandia, Füzérradvány

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Japoniar astigar

**Japoniar astigarra** (***Acer palmatum***) (japonieraz:イロハカエデ *irohakaede*), astigar espezie bat da, Japoniako eta Hego Koreako jatorria duena. Txinakoa ere dela diote aditu batzuek, baina *Flora de China*-k antzekoak diren astigar txinatarrak aparte dauden espezie moduan tratatzen ditu.

Delikatuegia da izozteak eta eguzki beroa jasateko. Ondo drenaturiko lurrak behar ditu. Purpura koloreko lore txikiak ditu. Hostotza fina du, berde argitsua baina udazkenean gorri distiratsu bihurtzen da. Altuera 2-4 metrokoa izaten da.

## Taxonomia 
thumb|240px|Zuhaitzaren ikuspegia.
thumb|240px|Ilustrazioa.
*Acer palmatum* Carl Peter Thunberg-ek deskribatu zuen eta honetan argitaratu: *Systemat Vegetabilium. Editio decima quarta* 911. 1784.
;Etimologia:
***Acer***: latinezko *ǎcěr, -ĕris* izen generikotik dator (zorrotz), hostoek dituzten puntei erreferentzia eginez, edo egurrari, oso gogorra denez lantzak egiteko erabili omen zelako. Plinio Zaharrak (*16, XXVI/XXVII*) astigarraren hainbat espezie aipatu zituen.

***palmatum***: latinezko epitetoa, 'palma modukoa' zela adierazten zuena.
;Onartutako barietateak:
* *Acer palmatum subsp. amoenum* (Carrière) H.Hara
* *Acer palmatum f. latilobatum* (Koidz.) Ohwi
* *Acer palmatum subsp. matsumurae* Koidz.
;Sinonimia:
* *Acer amoenum* Carrière
* *Acer decompositum* Dippel
* *Acer dissectum* Thunb.
* *Acer formosum* Carrière
* *Acer friederici*-guillelmii Carr
* *Acer incisum* Dippel
* *Acer jucundum* Carrière
* *Acer ornatum* Carrière
* *Acer pinnatifidum* Dippel
* *Acer polymorphum* Siebold & Zucc.
* *Acer pulverulentum* Dippel
* *Acer ribesifolium* Dippel
* *Acer roseomarginatum* (Van Houtte) Koidz.
* *Acer sanguineum* Carrière
* *Acer sanguineum var. amoenum* (Carrière) Koidz.
* *Acer septemlobum* Thunb.
* *Acer sessilifolium* Siebold & Zucc.
* *Negundo sessilifolium* Miq.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Txinako flora, Aceraceae familiaren laburpen zirriborroa
* Astigarren sailkapena
* Acer generoarentzako sistema berri bat Kunming Institute of Botany
* Astigarrak: *A Modern Herbal*-etiko informazioa
De Haan

**De Haan** (), Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: De Haan bera, Klemskerke, Vlissegem eta Wenduine. 2013ko urtarrilaren 1ean 12.473 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
The Addams Family (filma)

**The Addams Family** (euskaraz *Addams Familia*) 1991ko Barry Sonnenfeld estatubatuar zinema zuzendariaren fantasiazko komedia filma bat da. Charles Addams marrazkilariaren *The Addams Family* marrazkietako pertsonaietan oinarritua dago. Anjelica Huston, Raúl Juliá, Christopher Lloyd eta Christina Ricci aktoreek antzeztu zuten.

1993an *Addams Family Values* izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Addams familiako senideen bizimodu gotiko eta bitxia ama-seme batzuk mehatxatua izango da, eskrupulurik gabeko abokatu baten laguntzaz familiaren jabetzez nagusitu nahi baidira.

## Aktoreak 
* Anjelica Huston: Morticia Addams
* Raúl Juliá: Gomez Addams
* Christopher Lloyd: Gordon Craven / Osaba Fester Addams
* Dan Hedaya: Tully Alford
* Elizabeth Wilson: Abigail Craven / "Greta Pinder-Schloss doktorea"
* Christina Ricci: Wednesday Addams
* Paul Benedict: George Womack epailea
* Jimmy Workman: Pugsley Addams
* Judith Malina: Amona
* Carel Struycken: Lurch
* Christopher Harten eskua: Gauza
* Dana Ivey: Margaret Alford
* John Franklin: Lehengusu Itt
* Mercedes McNab: Scout neska

## Kanpo estekak 
* *The Addams Family* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Addams Family* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Boulevardeko erlojua (Urtz)

**Boulevardeko erlojua** (gaztelaniaz *La Noche No Quiere Venir*) Urtz gipuzkoar rock musika taldearen abesti bat da. Euskarazko eta gaztelaniazko hitzak ditu. 2001eko *Aingeru* diskoan argitaratua izan zen. Abestia Donostiako Boulevardeko erlojuan inspiratuta dago eta Federico García Lorcaren *Gacela del amor desesperado* poemaren hitzak ditu.

## Kanpo estekak 
* *Boulevardeko erlojua* abestia entzungai. Youtube.com