open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cruel Intentions

***Cruel intentions*** 1999ko urteko film dramatikoa da. Zuzendaria Roger Kumble (*The Sweetest Thing*, *Just Friends*, *Furry Vengeance*) da. 1782an Pierre Choderlos de Laclosek idatzitako *Les Liaisons dangereuses* eleberrian oinarrituta dago, *Dangerous Liaisons* (Glenn Close, John Malkovich, Michelle Pfeiffer, Uma Thurman) edo *Valmont* (Annette Bening, Colin Firth, Meg Tilly) bezala.

Aktore nagusiak hauek izan ziren: Sarah Michelle Gellar (*Buffy the Vampire Slayer*, *Scooby-Doo*, *I Know What You Did Last Summer*, *Scream 2*), Ryan Phillippe (*Flags of Our Fathers*, *I Know What You Did Last Summer*, *54*, *Crash*), Reese Witherspoon (*Legally Blonde*, *Water for Elephants*, *American Psycho*, *Sweet Home Alabama (filma)*) eta Selma Blair (*Sweetest Thing*, *Legally Blonde*, *Hellboy*, *The Fog*).

## Sinopsia 
Kathrynek eta Sebastianek nahi dutena beti lortzen dute eta ez zaie inporta nork sufritzen duen haien helburuak lortzeko. Baina dena aldatu da Annette agertzean. Neska aingerutar eta birjin horrek eskema guztiak apurtu dizkie.

## Pertsonaiak 
* Sarah Michelle Gellar: *Kathryn Merteuil*
* Ryan Phillippe: *Sebastian Valmont*
* Reese Witherspoon: *Annette Hargrove*
* Selma Blair: *Cecile Caldwell*
* Sean Patrick Thomas: *Ronald Clifford*
* Christine Baranski: *Bunny Caldwell*
* Joshua Jackson: *Blaine Tuttle*
* Swoosie Kurtz: *Regina Greenbaum doktorea*
* Tara Reid: *Marci Greenbaum*
* Charlie O'Connell: *Court Reynolds*
* Louise Fletcher: *Helen Rosemond*
* Herta Warr: *Sugarman anderea*
* Eric Mabius: *Greg McConnell*

## Kanpo estekak
Michel Freitag

**Michel Freitag** (La Chaux-de-Fonds, Suitza, 1935eko azaroaren 26a - Montreal, Quebec, Kanada, 2009ko azaroaren 13a) suitzar jatorriko soziologo eta filosofo quebectarra izan zen.

Montrealgo Quebeceko Unibertsitateko irakasle (UQAM), "soziologia dialektikoa" deritzon teoria soziologikoaren sortzaile izan zen. Ezaguna da ere postmodernitateari buruz egindako kritika erradikalengatik, izatez, nozio hori, praktika sozialaren eremuan gertatzen den logika teknokapitalistaren luzapen orokortua zela pentsatzen baitzuen.

## Lanak 
* *Dialectique et Société*, 1. bol. *Introduction à une théorie générale du Symbolique*, Montréal, Saint-Martin et Lausanne, L’Âge d’Homme, 1986.
* *Dialectique et Société*, 2. bol. *Culture, pouvoir et contrôle: les modes de reproduction formels de la société*, Montréal, Saint-Martin et Lausanne, L’Âge d’Homme, 1986.
* *Architecture et société*, Montréal, Saint-Martin et Bruxelles, Lettre volée, 1992.
* ''Le naufrage de l'université. Et autres essais d'épistémologie politique*, Québec, Nuit Blanche Éditeur, eta Paris, Découverte, 1995.
* (Michel Freitag-en eta Éric Pineault-en zuzendaritzapean), *Le monde enchaîné. Perspectives sur l'AMI et le capitalisme globalisé*, Québec, Nota bene, 1999.
* (Yves Bonny-rekin batera), *L'oubli de la société. Pour une théorie critique de la postmodernité*, Québec, PUL eta Rennes, PUR, 2002.
* *L'impasse de la globalisation* (Patrick Ernst-ekin elkarrizketak), Montréal, Écosociété, 2008.
* *Dialectique et société*, 1. bol. *La connaissance sociologique*, Montréal, Liber, 2011.
* *Dialectique et société*, 2. bol. *Introduction à une théorie générale du symbolique*, Montréal, Liber, 2011.
* *L'abîme de la liberté. Critique du libéralisme*, Montréal, Liber, 2011.
* *Dialectique et société*, 3. bol. *Culture, pouvoir, contrôle'', Montréal, Liber, 2013.

## Erreferentziak
J. Edgar

**J. Edgar** 2011ko Clint Eastwood estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta aktoreak zuzendu eta ekoiztutako biografia drama filma bat da. FBIko John Edgar Hoover zuzendaria zenaren bizitzan oinarritua dago. Leonardo DiCaprio, Armie Hammer, Naomi Watts, Josh Lucas, Judi Dench eta Ed Westwick aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1924ean, 29 urte besterik ez zituela, J. Edgar Hoover gaztea (Leonardo DiCaprio) FBIa berrantolatu zezan erakunde hartako zuzendari izendatu zuten. Komunistak, gangsterrak, gaizkileak eta bere ustez AEBtako nazioarentzat arriskutsua zen edonor atxilotzeko obsesioa izanik, Hoover karguan 1972an hil zen arteraino mantendu zen, tartean zazpi presidenteei biziraunez, haietako batzuk hura kargutik kentzeko arrakastarik gabeko ahaleginak ere gauzatu zituzten. Arreta handiz berarekin bat gorde izan zituen artxiboetan herrialde osoko pertsona garrantzitsu askoren aitortu ezinezko sekretuez beteak zeuden, ondorioz AEBtako historiako gizon boteretsu eta beldurgarrienetako bilakatu zen.

## Aktoreak 
* Leonardo DiCaprio: J. Edgar Hoover
* Armie Hammer: Clyde Tolson
* Naomi Watts: Helen Gandy
* Josh Lucas: Charles Lindbergh
* Judi Dench: Anna Marie Hoover, Hooveren ama
* Damon Herriman: Bruno Richard Hauptmann
* Jeffrey Donovan: Robert F. Kennedy
* Ed Westwick: Smith agentea, Hooveren biografialaria
* Zach Grenier: John Condon
* Ken Howard: Harlan F. Stone
* Stephen Root: Arthur Koehler
* Denis O'Hare: Albert S. Osborn
* Geoff Pierson: Alexander Mitchell Palmer
* Lea Thompson: Lela Rogers
* Gunner Wright: Dwight D. Eisenhower
* Christopher Shyer: Richard Nixon
* Miles Fisher: Garrison agentea

## Kanpo estekak 
* *J. Edgar* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Xabi Iruretagoiena

**Xabier Iruretagoiena Arantzamendi** (Berriatua, Bizkaia, 1986ko martxoaren 21a) euskal herritar futbolaria da.

## Biografia 
Atezain lanetan aritzen da. 2009-tik aurrera Eibar taldeko atezain titularra izan zen eta 2013-14 denboraldian Bigarren mailako Zamora Saria irabazi zuen. Eibarrekin debuta 2009ko martxoaren 30ean egin zuen Xerezen aurkako partidan, bigarren mailan. 0-3 galdu zuen. Urte hartan Eibarrek maila galdu zuen. Hurrengo urteetan bigarren B mailan atezain titular postua eskuratu zuen eta 2014-15 denboraldian lehen mailan jokatu zuen. Hurrengo denboraldian ordea ez zuen askorik jokatu eta Zaragozara joa zen, bigarren mailara. 2017an Indiako ligara joan zen.

## Estatistikak 
*2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Siger Brabantekoa

**Siger Brabantekoa** (latinez: *Sigerus* edo *Sigerius de Brabantia*; Brabanteko dukerria, 1235 aldean - Orvieto, Toskana, 1281-1284 bitartean) XIII. mendeko filosofoa izan zen.

Parisko Unibertsitateko irakaslea izan zen. Aristoteles eta Averroesen filosofiaren jarraitzailea izan zen. Mundua betierekoa zela, ez sortua, eta pertsona guztientzako arima hilezkor bakarra zegoela, hau da, pertsona bakoitzaren arima hilezkorrik ez zegoela, zioen. Filosofia hori eta fede kristaua kontrajarriak zirenez bi egia mota bereizi zituen, fedezkoa bata eta arrazoizkoa bestea. Tomas Akinokoak, aristotelikoa hau ere, haren ideiak kritikatu zituen Agustinen jarraitzaileak, unibertsitatean, Aristotelesen aurka sortzen ari ziren giroaren aurrean eusteko.

Unibertsitatean Averroesen jarraitzaileak jazartuak izan zirenez Siger Brabantekoak Italian amaitu zuen han hiltzeko, ustez bere idazkari eroak erailda. Ezaguna egin da Dantek paradisuan ipini zuelako, bere arerio Tomas Akinokoarekin batera, *Jainkotiar komedia*-n.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Copleston, Frederick (2003): *History of Philosophy*, Londres, Continuum. 
* Le Goff, Jacques (1957): *Les Intellectuels au Moyen Âge*, Paris, Le Seuil.
Bonaventura Bagnoregiokoa

**Bonaventura Bagnoregiokoa** edo **San Bonaventura**, jaiotze izena **Giovanni di Fidanza** (Bagnoregio, Aita Santuen Lurraldea, 1221 aldean - Lyon, 1274ko uztailaren 15a) italiar teologoa izan zen.

## Bizitza 
1243an egin zen frantziskotarra. Parisen egin zituen ikasketak, eta filosofia eta teologia irakaslea izan zen bertan. Frantziskotarren nagusi aukeratu zuten 1256an, eskaleen alde jardun zuen, eta bere ordenan gatazkan ari ziren aurkako joerak elkarganatzen saiatu zen. Gregorio X.ak Albanoko apezpiku izendatu zuen lehenbizi eta kardinal gero (1273). 1274an, aitasantutzaren ordezkari gisa joan zen Lyongo kontziliora, eta bertan hil zen.

*Doctor seraphicus* deitua, Erdi Aroko teologorik garrantzitsuenetakoa izan zen. Filosofo eta mistikoa, San Agustinen pentsamenduaren ildotik jardun zuen. Idatzi zituen obra nagusiak *Breviloquium*, *Itinerarium mentis in Deum*, *Legenda sancti Francisci* eta *Soliloquium de quatuor mentalibus exertitiis* dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bitoriano GANDIAGA: «San Bonabentura» Gandiaga.com
Jean Ziegler

**Jean Ziegler** (jaiotzez, **Hans Ziegler**) (Thun, Suitza, 1934ko apirilaren 19a) Suitzako politikaria, altermundialista eta soziologoa da. Genevako Unibertsitateko eta Pariseko Sorbonako irakasle ohia da.

NBEko Munduko Elikadura Eskubiderako informatzaile berezia postua bete zuen 2000 eta 2008 bitarte. NBEko Giza Eskubideetarako Batzordeko Laguntza Batzordeko kidea izan zen 2008 eta 2012 bitarte. Hainbat lanen egile da, batez ere elikaduren inguruan. Oso ezaguna egin zen esan zuen esaldi honengatik: "gaur egungo munduko nekazaritzak 12 mila miloi pertsona elika ditzake [...] ez dago, beraz, gai horren inguruan inongo halabeharrik. Gosez hiltzen den haurra hilarazitako haurra da."

## Lanak 
* *Sociologie de la nouvelle Afrique*, Gallimard, 1964.
* *Sociologie et contestation, essai sur la société mythique*, Gallimard, 1969.
* *Le Pouvoir africain*, Seuil, 1973, nouvelle édition revue et augmentée, 1979.
* *Les vivants et la mort ; Essai de sociologie*, Seuil, 1973. Nouvelle édition revue et augmentée 1978.
* *Une Suisse au-dessus de tout soupçon*, en collaboration avec Délia Castelnuovo-Frigessi, Heinz Hollenstein, Rudolph H. Strahm, 1976. Edizio berria 1983.
* *Main basse sur l’Afrique*, 1978. Nouvelle édition 1980.
* ''Retournez les fusils ! Manuel de sociologie d'opposition*, Seuil, 1980. Edizio berria eta handitua 1991.
* *Contre l’ordre du monde, les Rebelles*, Seuil, 1983.
* *Vive le pouvoir! Ou les délices de la raison d'état*, Seuil, 1985.
* *Baudelaire, biographie* Claude Pichois-ekin, Julliard, 1987
* *La Victoire des vaincus, oppression et résistance culturelle*, Seuil, 1988.
* *La Suisse lave plus blanc*, Seuil, 1990.
* *Le Bonheur d’être Suisse*, Seuil et Fayard, 1994.
* *Charles Baudelaire*, Claude Pichois-ekin, 1996.
* *L'Or du Maniema*, Seuil, 1996.
* *La Suisse, l’or et les morts*, Seuil, 1997 ; poltsiko edizioa, 2009.
* *Les Rebelles contre l’ordre du monde'', L'Histoire immédiate, 1997.
* *Les Seigneurs du crime : les nouvelles mafias contre la démocratie*, Seuil, 1998.
* *Le Livre noir du capitalisme*, coauteur, éditions Le Temps des cerises, 1998.
* *La Faim dans le monde expliquée à mon fils*, Le Seuil, 1999 (berrargitaratua 2011n).
* *Les Nouveaux Maîtres du monde et ceux qui leur résistent*, Paris, Éditions Fayard, 2002.
* *Le Droit à l’alimentation*, Paris, Éditions Fayard, 2003.
* *L’Empire de la honte*, Paris, Éditions Fayard, 2005.
* *La Haine de l’Occident*, Paris, Albin Michel, 2008. Giza eskubideen literatur saria .
* *Destruction massive. Géopolitique de la faim*, Paris, Le Seuil, 2011.
* *Un nouveau monde en marche*, arg. Yves Michel, 2012, Laurent Muratet eta Étienne Godinot. Kolektiboa, besteak beste: Akhenaton, Christophe André, Stéphane Hessel (hitzaurrea), Jean-Marie Pelt, Pierre Rabhi eta Matthieu Ricard.

### Euskaraz 
* *Gosea munduan neure semeari azaldua*, Donostia, Txalaparta, 2000. ISBN: 978-84-8136-186-5

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jean Ziegler-i elkarrizketa *Basta!*n:  *"Espekulatzaileak epaituak izan beharko lukete gizateriaren aurkako krimenagatik"*.
Buruzagiak dio

**Buruzagiak dio** (edo **Buruak dio**) edo **Unaik dio** hiru jokalari edo gehiagoren artean jolasteko jolasa da. Lehenik eta behin, jokalari bat "*Buruzagi"* izendatzen da edo "Unai" izena ematen zaio. Buruzagiak aginduak emango ditu eta gainerako jokalariek agindutakoa beteko dute (arruntean, gorputz-ekintzak izaten dira, adibidez, "jauzi egin"* *edo "mihia atera", baldin eta agindua aurretik Buruzagiak "*Buruzagiak dio"* esan badu. Beraz, jokalariak aurretik "*Buruzagiak dio"* esaldia ez duten aginteren bat jarraituz gero, kanporatuak izango dira. Era berean, burutzen duten ekintza zuzena ez bada kanporatuak izango dira ere.

Buruzagiaren helburua gainerako jokalariak kanporatzea da, eta horretarako eurak nahasten saiatu daiteke, adibidez ezkerreko hanka gainean jauzi eginez eta "*Buruzagiak dio... eskumako hanka gainean jauzi!"* esanez. Kanporatu barik geratzen den azken jokalariak jolasa irabaziko du. Azkenean bi edo jokalari gehiago badaude eta denak aldi berean kanporatuak izanez gero, Buruzagiak irabaziko du.

Beste hizkuntza batzuetan honela izendatzen da jolasa:

* Arabiera: "الجنرال عمل كده" ("Jeneralak aginduta", Egipto), "قال المعلّم" ("Irakasleak dio", Libano) eta "سلمان يقول" ("Salmanek dio", Irak)
* Bengalera: "নেতা বলেছেন" ("Buruzagiak dio")
* Kantonera: "老師話" ("Irakasleak dio")
* Daniera: "Simon siger" ("Simonek dio")
* Nederlandera: "Commando" ("agindua" nederlanderaz), edo "Jantje zegt" ("Jonek dio") Belgikako Flandiar eremu batzuetan.
* Esperanto: "Zamenhof diris" ("L. L. Zamenhof dio")
* Finlandiera: "Kapteeni käskee" ("Kapitainak dio")
* Frantsesa: "Jacques a dit" ("Jackek esanda"), edo "Jean dit" ("Jonek says") Quebecen.
* Alemaniera: "Kommando Pimperle" (edo antzeko arauekin "Alle Vögel fliegen hoch")
* Hebreera: "המלך אמר", "הרצל אמר" edo "עודד אמר" ("Herzlek dio", "Erregeak dio")
* Hungariera: "Simon mondja" ("Simonek dio")
* Islandiera: "Símon segir" ("Simonek dio")
* Ingelesa: "Simon says" ("Simonek dio")
* Irlandera: "Deir Ó Grádaigh" ("O'Gradyk dio")
* Italiera: "Il ballo di Simone" ("Simonen dantza")
* Japoniera: "船長さんの命令" ('Senchosan no meirei', "Ontziko kapitainak aginduta")
* Koreera: "시몬 가라사대" ("Simonek dio")
* Norvegiera: "Kongen befaler" ("Erregeak agintzen du")
* Poloniera: "Szymon mówi" ("Simonek dio")
* Portugalera: "O rei manda" ("Erregeak agintzen du"), edo "O mestre mandou" ("Nagusiak aginduta") Brasileko Portugaleraz
* Erromaniera: "Răzvan spune" ("Răzvanek dio")
* Gaztelania: "Simón dice" ("Simonek dio")
* Suediera: "Följa John" ("Jonek dio")
* Turkiera: "Yakup der ki" ("Yakupek dio")

## Kanpo estekak
Kanamara Matsuri

Kawasaki hirian urtero izaten den jaialdi ezaguna da. Apirileko lehen igandean izaten da eta Zakil erraldoi bat gurtzen da bertan.

## Historia 
Sorrera bitxia dauka jaialdiak izan ere emagalduek sexu bidezko gaixotasunen aurrean babesa eskatzean omen baitu jatorria.

Kondairak dio emakumearen aluan bizi den deabru hortz-zorrotz batek bi mutil ezkonberri zikiratu zituela bakoitzaren ezkon gauean. Emazte batek errementariari burdinazko zakil bat egiteko eskatu zion eta deabruak hozka egitean hortzak hautsi zituen.

## Desfilea 
Ekintza nagusia desfilea izaten da. Bertan zakila da gai nagusia eta ilustrazioak, gozokiak, barazkiak eta dekorazioak hori islatzen dute.

## Iruditegia 

Irudi:Kanamara Matsuri 2007 (phallus festival)-crop.jpg

Irudi:Peniscandy.jpg
Irudi:The penisman in Japan 2013 (8626833189).jpg

## Kanpo estekak
Toyonaka (Osaka)

Japoniako Honshuko uhartearen mendebaldean dagoen hiria da, Osaka prefeturan, Osaka hiriaren iparraldean. 2014ko erroldaren arabera 394.983 biztanle ditu.

## Historia 
Aintzinatik populaturik egon den arren hiria bera 1936an eratu zen. Gaur egun Osakako auzo erresidentziala da.

## Ondasun nabarmenak 
* Hattori Ryokuchi Arboretum: Lorategi honek banbu basoak ditu eta 2.500 gereziondo inguru landatu dira.
* Osaka nazioarteko aireportua

## Iruditegia 

Irudi:Toyonakahudousonsanmon.jpg|Toyonaka Fudōson santutegia.
Irudi:RyokuchiPark Pond.jpg|Hattori Ryokuchi parkea.
Irudi:Itami Airport terminal.jpg|Osaka nazioarteko aireportua.

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*  Toyonakako webgune ofiziala
Fort Lauderdale

**Fort Lauderdale** Ameriketako Estatu Batuetako Florida estatuko hiria da, estatuaren hego-ekialdean dagoena, Ozeano Atlantikoaren ertzean. 2012 urtean, 170.747 biztanleko biztanleria zuen.

## Fort Lauderdaleko herritar ospetsuak 
* Nadine Sierra, (1988)

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hiriko gobernuaren webgunea.
Osaka nazioarteko aireportua

, (NAGE: ITM, NAZE: RJOO), Japoniako Osaka hiritik gertu dagoen aireportua da, Itami (Hyōgo) eta Toyonaka (Osaka) udalerrietan kokaturik dagoena. Sarritan  izenarekin ezagutzen da.

Nazioarteko izena badu ere Japonia barneko hegaldiak kudeatzen ditu. Hala ere Japoniako hirugarren aireportu erabiliena da. Osakako Badian dagoen Kansai nazioarteko aireportua da nazioarteko hegaldiak dituena.

## Historia 
Kizu ibaiaren ahoan zegoen hidrohegazkinen basean 1939an *No. 2 Osaka Airport* izenarekin sortu zen aireportua. Yamato ibaiaren ahoan *No. 1 Osaka Airport* eraikitzeko asmoa bazen baina Kobeko biztanleen protestek egitasmoa geldiarazi zuten. Hasiera hartan Japoniako Aire armadak erabili zuen baina 1945ean Estatubatuarren basea bihurtu zen, *Itami Aire Basea* izenarekin.

1959an Japoniako Gobernuaren kontrolpera itzutzean Osakako aireportua izena eman zitzaion berriz. 60. hamarkadan inguruko lurrak eskuratu eta nabarmen handitu zuten aireportua. Nazioarteko aireportua zen orduan.

Dena dela, ingurua populatuz joan zen eta dentsitatea handitzerakoan bizilagunek kutsadura eta zarata handia salatu eta protestak hasi zituzten. Epaitegiek 70. hamarkadan aire trafikoaren mugak ezarri zizkioten aireportuari.

1994an Kansai nazioarteko aireportua ireki zen Osakako Badian dagoen uharte artifizial batean eta Osaka aireportuarentzako Japonia barneko hegaldiak uzti zituzten.

## Argazkiak 

Irudi:Itami harukas 01.jpg
Irudi:Itami close final (6331070154) (3).jpg
Irudi:Itami Air Base in 1950s.JPG|Itami Aire Basea 1950. hamarkadan.
Irudi:Osaka International Airport Aerial photograph 1985.jpg

## Kanpo estekak 
*  Aireportuaren webgunea.
Takatsuki (Osaka)

Japoniako Honshuko uhartearen mendebaldean dagoen hiria da, Osaka prefeturan, Osaka hiriaren iparraldean. 2014ko erroldaren arabera 353.950 biztanle ditu.

## Historia 
Hiria 1943 urtean eratu zen Kyoto eta Osaka hirien arteko erdibidean.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Takatsukiko webgune ofiziala
Koshigaya (Saitama)

Japoniako Honshuko uhartearen ekialdean dagoen Saitama prefeturako hiria da eta 2014ko erroldaren arabera 332.555 biztanle ditu.

Motoarakawa ibaiaren ertzean dago Tokiotik 30 kilometro iparraldera.

## Ondasun nabarmenak 
* Aritaki Arboretum: Tadahiko Aritakik Asian zehar egindako bidaietan bildutako landareak ikus daitezke bertan.

## Iruditegia 

Irudi:Koshigaya LakeTown Pond 1.JPG|Koshigayako aintzira.
Irudi:Koshigaya bairin park.jpg|Koshigaya Bairin parkea.
Irudi:Koshigayaawaodori.jpg|Jaialdia.

## Hiri senidetuak 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Koshigayako webgune ofiziala.
Kasugai (Aichi)

, Japoniako Aichi prefeturako hiria da, prefeturako hiriburua den Nagoiaren iparraldean kokaturik dagoena. 2014ko erroldaren arabera, 308.184 biztanle ditu.

## Historia 
Meiji berrezarkuntzaren aroan Higashikasugai barrutiak biltzen zituen hainbat herrixka zeuden gaur egungo eremuan. 1900an Kachigawa herria eratu zen eta 1943an Toriimatsu eta Shinogi herriekin bat egin eta Kasugai hiria eratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Utsutsujinja3.JPG|Utsutsu jinja santutegia.
Irudi:Jigenji.JPG|Jigenji tenplua.
Irudi:Ochiai Park (Kasugai) 3.JPG|Ochiai parkea.

## Hiritar ezagunak 
* Ichiro Suzuki; Japoniako beisbol jokalari ezagunena.

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*  Kasugaiko webgune ofiziala
Ontzi-garbigailu

thumb|Ontzi-garbigailu irekia.

**Ontzi-garbigailua** edo **plater-ikuzgailua** baxera eta ontziteria garbitzeko etxetresna elektrikoa da. Garbitzeko ur oso beroa (55-65 ºC) eta detergente gogorrak (azalerako alkalinoegiak direnak) erabiltzen dituzte.

1850eko hamarkadan aurrekariak bazituen ere, egungo etxetresnak Josephine Cochranek 1886an asmatu zuen aparatuaren ondorengoak dira. 1970eko hamarkadan jendearen artean zabaldu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Izozkailu

thumb|Izozkailu irekia.

**Izozkailu** ura, eta bereziki janariak, izozteko edota izozturik gordetzeko tresna da. 0 ºC azpiko tenperaturan mantentzen ditu, normalean -30&nbsp;°C eta -4&nbsp;°C artean. Hozkailuarekin batera izan daitezke edo independeteak izan.

Motak:
# ** izar bat*: -6&nbsp;°C-koak, 48 ordu mantentzen dute janaria
# *** izar bi*: -12&nbsp;°C-koak, lau aste
# **** hiru izar*: -18&nbsp;°C-koak, zenbait hilabete
# ***** lau izar*: -26&nbsp;°C-koak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aspaldiko egia

**Aspaldiko egia** edo **egia zozoa**, **pellokeria** eta **zozokeria** ere deitua, begi bistakoa den baieztapena da, diskurtsoari ezer berririk ekartzen ez diona, erredundantziazkoa, tautologia edo pleonasmoa izateagatik.

Pernandoren egia ere esaten zaio.

## Kanpo estekak
Birpopulaketa (argipena)

**Birpopulaketa** izenak adiera zenbait ditu:
* **birpopulaketa**, biztanleria urriko eskualde bat jendez populatzeko ekintza eta horren ondorioa,
** adibidez, Errekonkistako birpopulaketa;
* **baso-birpopulaketa** edo basoberritzea.
Giza kokaguneen geografia

[thumb|350px|[Leitzaren **populaketa** mistoa dela esan daiteke: kontzentrazio nabarmena badago ere, bizikoti sakabanatu anitz, baserriak hain zuzen, ditu han eta hemen.]]
Geografian, **giza kokaguneen geografiak** gizakiak hiri, herri eta bestelako bizitokietan biltzeko moduari aztertzen duen zientziari egiten dio erreferentzia. Horrela, populaketa kontzentratuak (etxebizitzak pilaturik daudenean) nahiz populaketa sakabanatuak (pertsona edo familien etxebizitzak han-hemen barreiaturik daudenean) bereizten dira.

## Ikus, gainera 
* Biztanleria

## Kanpo estekak
Granadako gerra

**Granadako gerra** () 1482 eta 1491 arteko kanpaina militarrak izan ziren, Fernando II.a Aragoikoak eta Elisabet I.a Gaztelakoak Granadako Erresuma konkistatzeko asmotan eginak. Kristauek Boabdilen eskuetan zegoen Iberiar Penintsulako azken eremu musulmana hartu zutenean, Errekonkista deitu izan dena amaitu zen. Gerraren ondorioz, 1496an Alexandro VI.a aita santuak errege-erregina katolikoak titulua eman zien Elisabeti eta Fernandori.

Hamar urteko gerra ez zen etengabeko kanpaina, baizik eta udaberrian hasi eta neguan amaitzen ziren saiakerak. Gaztelar armadak bere gain ahalegin handiena hartu zuen, aragoiarrek itsas-armada eta zenbait artillari besterik ez baitzituzten eraman. Musulmanen arteko barne-borrokak bere posizioa ahuldu zuen.

Gerra 1491ko azaroaren 25eko Granadako Hitzarmenaz (edo Kapitulazioaz) amaitu zen, Granadako setio eta gudu luzearen ondoren. 1492ko urtarrilaren 2an, Gaztela eta Aragoiko errege-erreginak Alhambrara sartu ziren, konkistari amaiera emanez. On Iñigo López de Mendoza Tendillako kondea izan zen konkista ondoko Granadako lehen alkatea, Donostia Kulturaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sagrajasko gudua

**Sagrajasko gudua** () n izan zen Badajozko iparraldean. Guduan Jusuf ibn Tashfinek zuzendutako armada musulmanak kristau armada sarraskitu zuen. Batzuen ustez, kristau armadaren erdia galdu zen batailian, baina noble gehienak etxera itzultzeko gai zirenez, hau ez da ziurra. Almorabideek ezin izan zuten garaipena aprobetxatu, Jusufen ondorengoa hil zenez, Afrikara itzuli behar izan zuelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ermesenda Foixkoa

**Ermesenda Foixkoa** (c. 1015–) Aragoiko erregina ezkontidea izan zen, Ramiro I.a Aragoikoa ezkondu zuena.

Bernardo Roger Foixkoaren eta Gartsenda Bigorrekoaren alaba, jaiotzez Gisberga zuen izena. 1036ko abuztuaren 22an senarra ezkondu eta bost seme alaba izan zituen:
* Antso V.a Ramirez (c. 1042–1094), aitaren ondorengoa
* Gartzia (?-1086), Jaca eta Iruñeko apezpikua
* Teresa (1037-?), Gilen Beltran Proventzakoa ezkondu zuena.
* Antsa (c. 1045-1097), Ermengol III.a Urgellgoa ezkondu zuena.
* Urraka (?-1077), moja

San Juan de la Peña monasterioan hilobiratu zuten.

## Kanpo estekak
Henrike I.a Xanpainakoa

**Henrike I.a** (Vitry-en-Perthois, 1127ko abendua - Troyes, 1181eko martxoaren 17a) Xanpainako kondea izan zen (1152-1181).

## Biografia 
Henrike Tibalt II.a Xanpainakoa eta Matilde Karintiakoaren seme nagusia izan zen. 1152an bere aita ordezkatu zuen.

Luis VIII.a Frantziakoak zuzenduta, Bigarren Gurutzadan parte hartu zuen.

1164an Luis VII.a Frantziakoa eta Leonor Akitaniakoaren alaba Mariarekin ezkondu zen. Lau seme-alaba izan zituzten:
* Eskolastika (?-1219), Gilen IV.a Macongoarekin ezkondu zena.
* Henrike II.a (1166–1197)
* Maria (?-1204), Balduin I.a Konstantinoplakoarekin ezkondu zena.
* Tibalt (1179–1201)

## Kanpo estekak
Jordan Saxoniakoa

**Jordan Saxoniakoa** (Dassel, Germaniako Erromatar Inperio Santua, 1176 &ndash; Siriako itsasaldea, 1237ko otsailaren 13a) alemaniar teologo eta domingotar fraidea izan zen. Predikatzaileen Ordenako bigarren zuzendari orokorra izan zen, Domingo de Guzmánen ostean. 1826an, Leon XII.a aita santuak dohatsu izendatu zuen. Jaia otsailaren 13ean ospatzen da.

## Erreferentziak
Silepsi

**Silepsi**a edo **dilogia** figura erretoriko bat da. Zerbait isildu, zerbaiten elipsea egiten duten figura erretorikoen taldekoa da.

Zeugma mota bat da, muturreraino eraman den zeugma bat aukeran. Isildu egiten den elementu baten komunztadura edo edo isildu egiten diren elementu batzuen komunztadurak gehiegi argitu gabe jakintzat ematen dira, izan komunztadura semantikoak zein sintaktikoak.

Silepsi terminoak komunztadurarekin bitxikeria bat gertatu dela adierazten du. Isildutako elementuek azalduko luketen bitxikeria.

Adibideak:
:* Irla batera ezkondu zen. (Entzule edo irakurleak ulertu beharko luke esaldiaren subjektua ezkondu zela eta gero bere ezkontideareakin irla batera bizitzera joan zela).
:* Soldaduskatik itzuli... *behar* eta ezkondu nintzen. (Entzuleak edo irakurleak *behar* horren atzean zer dagoen imajinatu beharko).

## Bibliografia 
* Euskaltzaindia: *Literatura terminoen hiztegia*. Bilbo: 2008.
*  Angelo Marchese eta Joaquín Forradellas: *Diccionario de retórica, crítica y terminología literaria*. Bartzelona: Ariel, 1982.

## Kanpo estekak
Kafe-makina

[thumb|[Jata (enpresa)|Jata markako kafe-makina, Eibarren egina.]]
thumb|Italiar kafe-makina.

**Kafe-makina**, **kafetera** edo **kafegailua** kafea egiteko balio duen tresna da. Bere osagarria da, kafe-errota da.

Egungo etxetresnak XVIII. mendearen amaieran asmatu zuten aparatuaren ondorengoak dira. Lehen ur irakinean prestatzen zuten.

Hainbat motakoak daude: lurruneztagailuduna, espresa, italiarra, iragazkiduna, eta abar.

Kafe-makina mota desberdinen artean, ohikoenak kapsula bidezko makinak, espressoak, italiarrak eta tanta-isurtze edo iragazki bidezkoak dira, non erabilera bakoitzean 12 kikaratik gora prestatu daitezke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Italiako kafea

## Kanpo estekak
Edwin Sutherland

**Edwin H. Sutherland** (Gibbon, Nebraska, 1883ko abuztuaren 13a – Bloomington, Indiana, 1950eko urriaren 11) Estatu Batuetako soziologoa, kriminologoa eta jokaera kriminalaren teorikoa izan zen,  elkarrekintza sinbolikoaren korrontearen barrukoa (Chicagoko Eskola). Lepoko zuriko krimenaren (*white collar crime*) ikerketak hasi zituen Estatu Batuetan eta "elkartze diferentziala" kontzeptuaren sortzailea izan zen. 1939an Amerikako Soziologiako Elkarteko (ASA) lehendakari egin zuten.

## Lanak 
* Sutherland, Edwin H. (1924) *Principles of Criminology*, Chicago: University of Chicago Press.
* Sutherland, Edwin H. (1936) With Locke, H.J. *24,000 Homeless Men*, Philadelphia: J.B. Lippincott
* Sutherland, Edwin H. (1942) Development of the Theory, in Karl Schuessler (ed.) *Edwin H. Sutherland on Analyzing Crime*, pp.&nbsp;13–29. Chicago: University of Chicago Press.
* Sutherland, Edwin H. (1949) *White Collar Crime*, New York: Holt, Rinehart & Winston.
* Sutherland, Edwin H. (1950) *The Diffusion of Sexual Psychopath Laws*. American Journal of Sociology, Issue 56: pp.&nbsp;142–8
The Gauntlet (filma)

**The Gauntlet** 1977ko Clint Eastwood estatubatuar zuzendari eta aktoreak zuzendu eta antzeztutako ekintza filma bat da. Clint Eastwood eta Sondra Locke aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ben Shockley (Clint Eastwood) Arizonako Phoenix hiriko polizia edanzaleari Gus Mally (Sondra Locke) lekukoa Las Vegas hiritik ekartzeko ardura eman zaio. Mally mafiarekin harremana duen emagaldua izateaz gain, goi mailako politikariei arazoak eman diezaieken informazioaren jabe da. Baina betebeharra nahiz ibilbidea haiseran uste baina gehiago zailduko da, ezkutuko botere handiko norbait bikotea bere helmuhara hel ez dadin saiatuko baita. Ben eta Gus ordurarte konfidantza zuten haiei buruzko benetazko aurpegia ezagutuko eta aurre egin beharko diete, baita elkarren arteko heuren aurreiritziei ere, azkenean Phoenixera iritsi eta amaiera hilkor eta harrigarria zain izango dutelarik.

## Aktoreak 
* Clint Eastwood: Ben Shockley detektibea
* Sondra Locke: Augustina "Gus" Mally
* Pat Hingle: Maynard Josephson
* William Prince: Blakelock fiskala
* Bill McKinney: komisaria
* Michael Cavanaugh: Feyderspiel
* Carole Cook: zerbitzaria
* Mara Corday: espetxezaina
* Doug McGrath: Bookie
* Jeff Morris: sarjentua
* Roy Jenson: motorzalea
* Dan Vadis: motorzalea

## Kanpo estekak 
* *The Gauntlet* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Txigorgailu

thumb|Txigorgailu klasikoa.
**Txigorgailu** txigortzeko tresna da. Ogi-xerrak eta antzekoak txigortzeko erabiltzen dituzte, ogi txigortua edo tostadak ateraz. Txigorgailu modernoek bi ogi-xerra ondo txigortzeko 1000W eta 1-3 minutu behar dituzte.

Lehenengo patentea Frank Shailorrek egin zuen, 1909an, Ameriketako Estatu Batuetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Warusawa mendia

edo **Higashi mendia** Japoniako Honshu uhartearen erdialdeko mendia da, 3.141 metroko altuera duena, Japoniako seigarrena.

## Geografia 
Shizuoka prefeturan kokaturik dagi, Akaishi mendietan, Minami Alpeetako Parke Nazionalaren barnean.

Arakawa hiru medien artean garaiena da:
* Warusawa mendia (3.141m)
* Arakawa-Naka (3.083m)
* Arakawa-Mae (3.068m)

## Iruditegia 

Irudi:06 Warusawadake from Kogochidake 1999-11-5.jpg
Irudi:Arakawa Mountains and Mount Akaishi from Mount Okawairi.JPG
Irudi:Mount Arakawa from Mount Ogochi 1999-11-05.jpg

## Ikus, gainera 
* Minami Alpeetako Parke Nazionala

## Kanpo estekak
Zuku-makina

**Zuku-makina** nahaste likido oretsuak, janariak edo bestelako produktuak birrintzeko eta irabiatuz nahasteko erabiltzen den tresna da. 200 W inguruko motor elektriko dute, metal edo plastikozko karkasa batean dagoena.

Egungo etxetresnak Stephen J. Poplawski poloniar-estatubatuarrak 1919an asmatu zuen aparatuaren ondorengoak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Botin doktrina

**Botin doktrina** instrukzio garaia amaitzen denean, herri-akusazioa ez den beste salatzaile batek auzia artxibatzea eskatzen duenean, prozesuak aurrera ez egitea da epaile baten erabakiaren ondorioz.

## Doktrinaren jatorria 
2007an, Auzitegi Gorenak kredituen kasuaren auzian Santander Bankuko presidentearen aurkako epaiketa bertan behera uztea erabaki Auzitegi Nazionalak hartutako erabakia babestu zuen. Izan ere, instrukzio garaiaren ondoren, herri-akusazioak izan ezik beste guztiek auzia artxibatzea eskatu zuten eta prozesuak ez zuen aurrera egin.

## Nóos afera 
2014ko abenduaren 9an, Nóos aferaren harira, Manos Limpias herri-akusazioak bakarrik eskatu zuen epaitzea, eta, horregatik, doktrina hori aplikatuta, Cristina infanta ez zen akusatuen aulkian eseriko. Ustelkeriaren kontrako Fiskaltzak ere infantari Botin doktrina aplikatzea eskatu zuen.

## Ikus gainera 
* Atutxa doktrina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
I Know What You Did Last Summer

***I Know What You Did Last Summer *** (euskaraz *Badakit zer egin zenuten joan den udan*) 1997ko beldurrezko filma da. Zuzendaria Jim Gillespie da eta protagonistak, Jennifer Love Hewitt, Sarah Michelle Gellar, Freddie Prinze Jr. eta Ryan Phillippe.

*I Still Know What You Did Last Summer* (1998, *Oraindik badakit zer egin zenuten joan den udan*) eta ''I'll Always Know What You Did Last Summer* (2006, *Beti jakingo dut zer egin zenuten joan den udan*) jarraipenak izan zituen.

## Argumentua 
Gau batean, Helen, Barry, Ray eta Julie laukoteak gizon bat hil du auto-istripu batean. Gorpua itsasora bota eta gertatutakoa inori ez kontatzea adostu dute. Urtebete pasa ondoren, Julieri ohar bat iritsi zaio, *Badakit zer egin zenuten joan den udan'' dioena. Beldurtuta, Juliek laukotea berriro bildu du eta hortik aurrera atentatuak pairatu dituzte. Baina hori guztia hasiera besterik ez da.

## Pertsonaiak 
* Jennifer Love Hewitt: Julie James
* Sarah Michelle Gellar: Helen Shivers
* Freddie Prinze Jr.: Ray Bronson
* Ryan Phillippe: Barry Cox
* Bridgette Wilson: Elsa Shivers
* Johnny Galecki: Max Neurick
* Muse Watson: Benjamin Willis
* Anne Heche: Melissa Egan

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Amanda Seyfried

**Amanda Michelle Seyfried** (Allentown, Pennsylvania, Ameriketako Estatu Batuak, 1985eko abenduaren 3a) aktorea da. Ezaguna da Hollywooden egindako hainbat filmengandik, besteak beste ''Mean Girls, Dear John, In Time, Letters to Juliet, Mamma Mia!, Jennifer's Body, Les Misérables* eta *Red Riding Hood''.

## Lanak 
Aktore gisa, lan hauetan parte hartu du:
### Zinema 
### Telebista
Mean Girls

***Mean Girls*** (euskaraz *Neska gaiztoak*) 2004ko umorezko filma da. Zuzendaria Mark Waters eta protagonistak Lindsay Lohan, Rachel McAdams, Amanda Seyfried, Lacey Chabert, Jonathan Bennett, Tina Fey, Lizzy Caplan, Tim Meadows eta Daniel Franzese dira.

## Sinopsia 
Cady (Lindsay Lohan), Afrikan 12 urtez bizi ondoren, lehendabizikoz institutura doa. Bertan Janis (Lizzy Caplan) eta Damian (Daniel Franzese) ezagutuko ditu.

## Aktoreak 

* Lindsay Lohan: Cady Heron
* Rachel McAdams: Regina George
* Lacey Chabert: Gretchen Wieners
* Amanda Seyfried: Karen Smith
* Lizzy Caplan: Janis Ian
* Jonathan Bennett: Aaron Samuels
* Tina Fey: Ms. Sharon Norbury
* Daniel Franzese: Damian Leigh
* Tim Meadows: Principal Ron Duvall
* Amy Poehler: Mrs. June George
* Ana Gasteyer: Cadyren ama
* Neil Flynn: Cadyren aita
* Daniel DeSanto: Jason
* Rajiv Surendra: Kevin Gnapoor
* Diego Klattenhoff: Shane Oman
* Dwayne Hill: Coach Carr
* Alexandra Stapley: Taylor Wedell
* Nicole Crimi: Kylie George
* Dan Willmott: Mr. George
* Clare Preuss: Caroline Krafft
* Sharron Matthews: Joan the Secretary
* Julia Chantrey: Amber D'Alessio
* Stefanie Drummond: Bethany Byrd
* Ky Pham: Trang Pak
* Olympia Lukis: Jessica Lopez
* Jan Caruana: Emma Gerber
* Erin Thompson: Dawn Schweitzer
* Molly Shanahan: Kristen Hadley
* Danielle Nguyen: Sun Jin Dinh
* David Reale: Glenn Cocco
* Wai Choy: Tim Pak
* Alisha Morrison: Lea Edwards
* Miranda Edwards: Michigango neska
* Jonathan Malen: Kristenen mutilaguna
* Laura de Carteret: Taylorren ama

## Kanpo estekak
Everett Hughes

**Everett Cherrington Hughes** (Beaver, Ohio, 1897ko azaroaren 30a – Cambridge, Massachusetts, 1983ko urtarrilaren 4a) Estatu Batuetako soziologoa izan zen. Chicagoko Soziologia Eskolako kide izan zen eta harreman etnikoetan, lan arloan eta landa-laneko metodologian berezitu zen.

## Lanak 
* 1943, *French Canada in Transition*
* 1956, *The "Gleichschaltung" of the German Statistical Yearbook: A Case in Professional Neutrality* The American Statistician Vol. IX (December, 1955), pp.&nbsp;8–11.
* 1958, *Men and Their Work*
* 1962, *Good People and Dirty Work* article published in Social Problems, vol. X, Summer, 1962.
* 1971, *The Sociological Eye. Selected Papers.*
* 1979, *The Chicago Real Estate Board: The Growth of an Institution* (doctoral thesis, defended in 1928)
* 1984, *The Sociological Eye. Selected Papers.* Transaction Edition, with a new introduction by David Riesman and Howard S. Becker.
* 1994, *On Work, Race, and the Sociological Imagination." Edited and with an Introduction by Lewis A. Coser. The University of Chicago Press, Chicago and London.
* 2002, The place of field work in social science. In: Darin. Weinberg (ed.) *Qualitative Research Methods.* Malden: Blackwell Publishers, 139-147. or.
* 1952, Helen McGill Hughes-ekin, *Where Peoples Meet: Racial and Ethnic Frontiers*
* 1961, Howard S. Becker, Blanche Geer eta Anselm L. Strauss-ekin, *Boys in White. Student Culture in Medical School''
Kolektibizazioa Sobietar Batasunean

[thumb|320px|Kolektibizazioaren aldeko horma irudia, [Uzbekistango Sobietar Errepublika Sozialista|Uzbekistan, 1933]]
**Kolektibizazioa Sobietar Batasunean** Iosif Stalinek 1928-40 bitartean Sobietar Batasunean ezarritako politika izan zen. Urte horietan kulak nekazarien lurrak eta horien lana bateratu eta etxalde kolektiboak ezarri ziren, kolkhozak eta sovkhozak hain zuzen. Horren helburua hiriak janariz behar bezala hornitzea zen.

## Historia 
Gobernu sobietarrak, Stalinen gidaritzapean, biziki bultzatu zuen kolektibizazioa 1929-1933 bitartean, nekazaritza sistema tradizionala eraberritzearren. Kulak edo lurjabe ziren nekazarien ahalmen ekonomikoa deuseztatu nahi izan zuen, etxaldeak estatuari ematera behartuz. Kulaken erabateko ezetzari bortizki erantzun zion gobernuak, eta matxinatuak espetxeratu egin zituen. Nekazari askok beren tresnak deuseztatu eta galera handiak eragin zituzten. Gainera, nekazaritza produkzioaren irabaziak industriari bultza egiteko erabili zituen gobernuak, eta ondorioz nekazarien pobrezia areagotu egin ziren, eta milioika nekazari hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Space Cowboys

**Space Cowboys** (euskaraz *Espazioko Cowboyak*) 2000ko Clint Eastwood estaubatuar zuzendari, ekoizle eta aktoreak zuzendu, ekoiztu eta antzeztutako abentura komedia filma bat da. Clint Eastwood, Tommy Lee Jones, Donald Sutherland, James Garner, Marcia Gay Harden, William Devane, Loren Dean, Courtney B. Vance eta James Cromwell aktoreek antzeztu zuten.

2000ko Soinu edizio onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
AEBtako Aire Armadako lau pilotu beterano eta erretiratuei (Clint Eastwood, Tommy Lee Jones, Donald Sutherland eta James Garner) NASAko astronauta izan espazioan bidaiatzeko haien betiko ametsa egi bilakatzeko aukera eman zaie, nahiz eta horretarako berrogei urte itxaron behar izan. Heuren misioa bere orbitatik atera den errusiar komunikazio satelite bat konpontzea izango da, honela Lurrera eror ez dadin. Aipatutako satelitea Frank Corvinek (James Cromwell) diseinatu zuen, hain zuzen ere, laukotearen misioaren zuzendaria denak. Entrenamendu zorrotz, eta maiz barregarri, baten ondoren, astronauta beteranoek espazioan uste baina oztopo gehiago topatuko dituzte.

## Aktoreak 
* Clint Eastwood: Frank Corvin kolonela, Ph.D., USAF (erretiratua)
* Tommy Lee Jones: William "Hawk" Hawkins kolonela, USAF (erretiratua)
* Donald Sutherland: Jerry O'Neill kapitaina, USAF (erretiratua)
* James Garner: "Tank" Sullivan Erreberendoa kapitaina, USAF (erretiratua)
* James Cromwell: Bob Gerson
* Marcia Gay Harden: Sara Holland
* William Devane: Eugene "Gene" Davis
* Loren Dean: Ethan Glance
* Courtney B. Vance: Roger Hines
* Rade Šerbedžija: Vostow jenerala
* Barbara Babcock: Barbara Corvin andrea
* Blair Brown: Anne Caruthers doktorea
* Jay Leno: bere burua antzeztuz
* Toby Stephens: 1958ko Frank Corvin gaztea
* Eli Craig: 1958ko "Hawk" Hawkins gaztea
* John Mallory Asher: 1958ko Jerry O'Neill gaztea
* Matt McColm: 1958ko "Tank" Sullivan gaztea
* Billie Worley: 1958ko Bob Gerson gaztea
* Jon Hamm: pilotu gaztea
* Chris Wylde: Jason, urtebetetzetako haurra

## Kanpo estekak 
* *Space Cowboys* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Patricia Arbués

**Patricia Arbués** (Madril, 2004ko abenduaren 27a) Espainiako haur aktore bat da. 2011 eta 2013.urte bitartean Antena 3ko *El Barco* telesailean ikusi genuen, Valeria Montero kapitainaren alaba txikiaren papera antzezten zuena.

Gainera, serietan parte hartu duen haur txikienetarikoa da. *Cuarto milenio* Cuatro telebista kateko saioan bere parte hartzea nabarmentzen da.

Telebistan parte hartu baino lehenago, haur modeloa izan zen El Corte Inglésko katalogoetan eta telebistako iragarki batzuetan parte hartu du (Etxebizitza ministerioak, Johnson's xanpu, Dario Barrio sukaldariarekin eta Kinder eta Movistar iragarkietan).
Bere anaiak, Pablo eta Hugo, ere aktoreak dira. Hugo Arbués (Patriciaren bikia) *Hierro* pelikulan parte hartu zuen (2010) Gabe Ibañezek zuzenduta. Pablo Arbués, *Hospital Central* telesaileko kapitulu batzuetan parte hartu du eta Andy y Lucasen bideoklip batean atera da. Pasareletan, modan eta telebistako iragarkietan zentratuagoa dago serietan edo programetan baino.
Roberto Ferruzzi

**Roberto Ferruzzi** (Šibenik, Dalmazia, 1853ko abenduaren 16a – Venezia, Italia, 1934ko otsailaren 16a) italiar margolaria izan zen.
Munduan ezaguna da haren *La Madonnina* (Andre Mariatxoa) margolana.

## Bizitza 
Šibenik hirian jaio zen, Dalmazian, 1853an. Italiar gurasoak zituen. Lau urte zituela, Veneziara aldatu zen, ikasteko. Aita —abokatu ospetsua— hil ondoren, Dalmaziara itzuli zen, eta han bizi izan zen 14 urte bete arte, ikasketa klasikoak egiten eta margolaritza ikasten, bere kasa. Luvigliano herrira (Torreglia, Padua, Italia) aldatu zen, eta han sortu zituen bere lanik nabarmenenak, *Madonnina* ospetsua barne.

1934an hil zen, eta bere emazte Ester Sorgatoren eta alaba Mariskaren ondoan ehortzi zuten, Luviglianoko hilerri txikian.

## *Madonnina* 
1897an Ferruzzik Veneziako Bienalaren bigarren edizioan parte hartu zuen, amatasuna irudikatu nahi zuen lan batekin. Aparteko adierazpen gozoari esker, margolanak sekulako arrakasta izan zuen, eta *Amatasuna* jatorrizko izenaren ordez *Madonnina* jarri zitzaion. Margolana beste izen batzuekin ere ezaguna da: *Haurrarekiko Madonna, Andre Maria Atsedenekoa, Andre Maria Bideetakoa, Andre Maria Samurtasunekoa, Madonnella* eta *Zingarella*.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  *La Madonnina*ri buruzko artikulua, argazkiz hornitua.
Valve Corporation

**Valve Corporation** bideo-jokoak garatzen dituen enpresa estatubatuarra da. Mundu mailan ezaguna egin zen bere lehengo jokoarengatik, *Half-Life* eta honen modifikazio batengatik *Counter-Strike*.

Bere beste lorpen ospetsuenetarikoa Source bideo-joko motorra da, beraien jokoetan erabilita gehien bat, *Half-Life 2* barne.

Valve Software-ren bulego nagusia Seattlen dago, Ameriketako Estatu Batuetan.

## Historia 
Gabe Newell-ek eta Mike Harringtonek VALVE sortu zuten 1996an. *Half-Life*kin, bere lehen bideo-jokoarekin, Valve-k arrakasta izugarria bildu zuen bere hedapenenekin eta modifikazioekin etekin handiak lortuz.

## Bideo-jokoak 
## Ikus, gainera 
* Gabe Newell
* Microsoft
* Steam

## Kanpo estekak 
* Valve Corporationen gune ofiziala
* Steamen gune ofiziala
* Steam
Kolektibizazio (argipena)

**Kolektibizazio** hitzak erabilera zenbait ditu:
* **kolektibizazioa**, ekoizpen-bideak taldearen, komunitatearen edo herriaren esku eta zerbitzura jartzea (ikus, ekoizpen-bideen sozializazioa eta kolektibismoa). Zehazkiago, honako kolektibizazio-prozesuak dira aipagarrienak:
** kolektibizazioa Sobietar Batasunean, Joseph Stalinek ezarritako nekazaritza-politika;
** **kolektibizazioa** Txina komunistan (ikus, Aurrerako Jauzi Handia).
Luis Sabalza

**Luis Sabalza Iriarte ** (Zangoza, 1947ko urriaren 23a) CA Osasunako presidentea da.

Abokatua izan zen, Nafarroako Kutxarentzat urte askoz. 1998 eta 2012 artean Osasunaren *bazkidearen babeslea* izan zen. 2014an Osasunako presidente hauteskundeetara aurkeztu zen *Regreso a nuestras raices* esloganarekin (Gure sustraietara itzulera, gaztelaniaz). Beste hautagai guztiak hautagaitza kendu zuten eta ondorioz Sabalza hauteskundeak ospatu gabe bilakatu zen presidente berria. Osasunako hiru bazkide hautaketaren kontra agertu ziren. Hauteskunde batzordeak kontra-egite hau ezeztatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Regresa Osasuna (kanpainaren twitter ofiziala)
Jean René Constant Quoy

**Jean René Constant Quoy** (Maillé, Frantzia, 1790eko azaroaren 10a - Rochefort, 1869ko uztailaren 4a) frantziar kirurgialari, zoologo eta anatomista izan zen.

1806an bere medikuntzako ikerketak hasi zituen Rocheforteko itsas medikuntza eskolan, eta 1808an Antilletara egindako bidaian kirurgialari laguntzailea izan zen. 1814an Montpellierren medikuntzan doktore izendatu zuten eta Réunion uhartera joan zen bidaiako kirurgia nagusia izan zen.

Joseph Paul Gaimardekin batera Uranie itsasontziko naturalista eta kirurgilaria izan zen Louis de Freycineten agindupean, 1817tik 1820an, eta Astrolaben Jules Dumont d'Urvilleen agindupean 1826-1829 epean. Artista gisa ere jaso zituen lausenguak. *Astrolabe*n ontziratua zegoela gaur egun desagertua dagoen *Tachygia microlepis* aurkitu zuen.

1824an Rocheforteko Itsas Eskolan anatomia irakasten hasi zen, 1832tik 1835era. Toulon eta Bresten jarraitu zuen bere lanarekin.
Maillé

**Maillé** izenarekin Frantziako hiru herri ezberdin ezagutzen dira:

* Maillé (Indre-et-Loire)
* Maillé (Vendée)
* Maillé (Vienne)
Tax lease

**Tax lease** kostu ekonomiko handiko produktuak erosteko finantza operazio bat da, ontzigintzan erabili ohi dena. Honen bidez, erosleek ahalik eta zerga gutxien ordaintzen dute. Horretarako, onura fiskalak baliatzen dira.

## Beharrezko baldintzak 
*Tax lease* laguntza burutzeko armadore bat, eraikitzen ari diren ontzi bat, armadoreari erosiko dion finantza erakunde bat eta Interes Ekonomikoko Elkarte bat behar dira. Horrek armadoreari ontzia alokatuko dio erosteko aukerarekin, elkarrekin adostutako denbora tarte batez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cyphocharax

***Cyphocharax*** Curimatidae familiako arrain genero bat da, Characiformes ordenaren barruan. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
39 espezie ezagutzen dira gaur egun
* *Cyphocharax abramoides* Kner, 1858
* *Cyphocharax aninha* Wosiacki & da Silva Miranda, 2014
* *Cyphocharax aspilos* Vari, 1992
* *Cyphocharax biocellatus* Vari, Sidlauskas & Le Bail, 2012 
* *Cyphocharax derhami* Vari & F. Chang, 2006
* *Cyphocharax festivus* Vari, 1992
* *Cyphocharax gangamon* Vari, 1992
* *Cyphocharax gilbert* Quoy & Gaimard, 1824
* *Cyphocharax gillii* C. H. Eigenmann & C. H. Kennedy, 1903
* *Cyphocharax gouldingi* Vari, 1992
* *Cyphocharax helleri* Steindachner, 1910
* *Cyphocharax laticlavius* Vari & Blackledge, 1996
* *Cyphocharax leucostictus* C. H. Eigenmann & R. S. Eigenmann, 1889
* *Cyphocharax magdalenae* Steindachner, 1878
* *Cyphocharax meniscaprorus* Vari, 1992
* *Cyphocharax mestomyllon* Vari, 1992
* *Cyphocharax microcephalus* C. H. Eigenmann & R. S. Eigenmann, 1889
* *Cyphocharax modestus* Fernández-Yépez, 1948
* *Cyphocharax multilineatus* G. S. Myers, 1927
* *Cyphocharax nagelii* Steindachner, 1881
* *Cyphocharax nigripinnis* Vari, 1992
* *Cyphocharax notatus* Steindachner, 1908
* *Cyphocharax oenas* Vari, 1992
* *Cyphocharax pantostictos* Vari & Barriga S., 1990
* *Cyphocharax pinnilepis* Vari, Zanata & Camelier, 2010
* *Cyphocharax platanus* Günther, 1880
* *Cyphocharax plumbeus* C. H. Eigenmann & R. S. Eigenmann, 1889
* *Cyphocharax punctatus* Vari & Nijssen, 1986
* *Cyphocharax saladensis* Meinken, 1933 (Rosy curimata)
* *Cyphocharax sanctigabrielis* Melo & Vari, 2014 
* *Cyphocharax santacatarinae* Fernández-Yépez, 1948
* *Cyphocharax signatus* Vari, 1992
* *Cyphocharax spilotus* Vari, 1987
* *Cyphocharax spiluropsis* C. H. Eigenmann & R. S. Eigenmann, 1889
* *Cyphocharax spilurus* Günther, 1864
* *Cyphocharax stilbolepis* Vari, 1992
* *Cyphocharax vanderi* Britski, 1980
* *Cyphocharax vexillapinnus* Vari, 1992
* *Cyphocharax voga* R. F. Hensel, 1870

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sozializazio (argipena)

**Sozializazio** hitzak adiera zenbait ditu:
* psikologian eta soziologian, sozializazioa, pertsona bat gizarte eta kultura baten sartzeko prozesua;
* ekonomia politikoan,
** ekoizpen-bideen sozializazioa, ekoizpen-bideak eta, oro har, ekonomia osoa, printzipio sozialisten arabera antolatzea;
** sozializazioa, faxismotik proposatutako hirugarren bidea, kapitalismoaren eta komunismoaren artean.