Three World Trade Center

**175 Greenwich Street** New Yorken berreraikitako World Trade Center berriaren barruan etxe orratz berri baten ingelesezko helbidea da (Greenwich kaleko 175. zenbakia, euskaraz). Bulego-dorre hau, **3 World Trade Center** izendatua, Greenwich kaleko ekialdean dago, dorre bikiak ordezkatzen dituzten etxe orratz berrien ondoan. Dorre horiek 2001eko irailaren 11n eraitsi zituzten. Pritzker Saria jaso zuen Richard Rogers arkitektoa aukeratu zuten diseinurako. Arkitektoak 80 solairuko etxe orratza egin zuen, 356,6 metroko altuerakoa teilaturaino. 2015ean, zenbait urtez lanak geldi egon ondoren, eraikinaren goiko aldean zeuden lau pinakuluak kentzea erabaki zen, eta, ondorioz, 329 metroraino jaitsi zen altuera. Eraikinaren azalera osoa 160 129 m²-koa izango litzateke. Lanak 2010ean hasi ziren, eta 2018ko ekainean amaitu.

## Jatorrizko eraikina (1981-2001) 
**Marriott World Trade Center hotela** 22 solairuko altzairuzko eraikin egituratua izan zen. Hotelak 825 logela zituen. "Vista Hotel" bezala 1981ean inauguratua, hotela World Trade Center gunean kokatua zegoen eta 1836tik Lower Manhattanen ireki zen lehen hotela izan zen. Eraikina Skidmore, Owings and Merrill enpresek diseinatu zuten, eta, hasiera batean, New Yorkeko eta New Jerseyko Portuko Agintaritzarena zen. 1995ean saldu zioten Host Marriott Corporation enpresari, garai hartan gobernadoreak ziren New Yorkeko George Patakik eta New Jerseyko Christine Todd Whitmanek Portuko Agintaritzako ofizialak presionatu zituztenean hain errentagarriak ez ziren jabetzak saltzeko.

Hotela hegoaldeko dorrearekin eta iparraldeko dorrearekin (World Trade Center 1 eta 2) lotuta zegoen. Askok erabiltzen zuten hotela Dorre Bikien barrura iristeko. Bere lokaletako batzuk Greenhouse Café, Tall Ships Bar & Grill, "Times Square Gifts" izeneko opari denda, "The Russian House" jatetxea, Grayline New York Tours lineako autobusen pasarteak saltzeko mostradorea eta "Olga's" izeneko edertasun aretoa ziren. Hotelak ekitaldietarako 26.000 oin karratuko (2400 m²) espazioa zuen eta 4 diamanteko hotela kontsideratzen zen AAA.

### World Trade Center-en aurkako atentatua 1993an 
1993ko otsailaren 26an World Trade Center gunean gertatutako atentatuak kalte handiak eragin zizkion hotelari. Terroristek Ryder alokairu agentziako kamioi bat hartu zuten, 1.500 libra (682 kg) lehergailuz bete eta World Trade Center 1eko kotxetegietan aparkatu zuten. 12:18an PM (New Yorkeko bertako ordua) leherketa batek World Trade Centerreko azpimailak kaltetu eta suntsitu zituen. 6 pertsona hil eta ehunka zauritu ziren. Konponketa lan ugari egin ondoren (WTC gune osoaren konponketak 300 milioi inguru balio izan zuen), hotela 1994ko azaroan ireki zen berriro.

### 2001eko irailaren 11ko atentatuak 
2001eko irailaren 11n, hotela bere gorenean zegoen, 1 000 ostalari baino gehiagorekin. Gainera, Negozio Ekonomikoen Elkarte Nazionala (NABE, ingelesezko sigletan) bere urteroko batzarra egiten ari zen hotelean. Lehen hegazkinak iparraldeko dorrearen (WTC 1) aurka talka egin zuenean, American Airlines konpainiako 11 hegaldiko lurreratze-trena Marriott hoteleko sabaiaren gainera erori zen (hoteleko azken solairuan gimnasio bat zegoen, estalitako igerileku bat barne). Suhiltzaileek Marriott Hotelaren erdiko lobbya erabili zuten beste erreskate-gune batzuetarako abiapuntu gisa, baita ostalariak hoteletik erreskatatuta uzteko ere. Suhiltzaile askok giza gorpuak aurkitu zituzten hoteleko teilatuan, pertsona askok World Trade Centerreko dorreetako bulegoetatik salto egin zutelako. Hegoaldeko dorrearen kolapsoak (WTC 2) hotela erdira zatitu zuen (kalte hori 9/11 dokumentalean ikus daiteke laburki) eta bigarren dorrearen kolapsoak (WTC 1) hotela suntsitu zuen azkenean. Egitura txiki bat baino ez zen zutik geratu, 1993ko atentatuaren ondoren egitura indartu zelako.

Dorre Bikien kolapsoaren ondorioz, hotela erabat suntsituta geratu zen, bertako bi langile hil ziren eta bi dozena apopilo ez zituzten inoiz aurkitu. Suhiltzaile askok erabili zuten hotela guneko beste sektore batzuetarako abiapuntu gisa, eta horiek ere hil egin ziren luiziaren ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak