Euskaltzaleen Topagunea

**Euskaltzaleen Topagunea** (2013ra arte *Euskara Elkarteen Federazioa*) Hego Euskal Herriko euskara elkarte eta euskarazko 42 tokiko hedabide biltzen dituen mugimendua da. 2001etik 2012ra bitartean Abadiñoko Muntsaratz auzoan izan zuen egoitza nagusia, baina 2012aren amaieran, Abadiñoko alkatearen dekretuz, Muntsaratzeko egoitza utzi eta Durangoko Landako Elkartegian kokatu zuen bulego nagusia. 2014tik 2019 arte, Elena Laka abokatua izan da Topaguneko presidentea (aurreko presidente Mikel Irizarrengandik hartu zuen kargua). Gero Kike Amonarriz lehendakari izendatu zuten, eta 2023ko irailetik Irati Iciar da presidentea.

Topagunea 1996. urtean eratu zen *Euskara Elkarteen Federazio* gisa, prozesu luze baten ondoren. Irabazi-asmorik gabeko elkartea da, eta bere jarduera esparrua euskara elkarteek eurek mugatzen dute. Elkarteen barne-egiturari jarraituz, urtean 300dik gora ekitaldi antolatzen ditu eta federatutako kideen aholkulari moduan ere badihardu.

Euskaldun kopuru eta euskararen erabileraren arteko jauziak eragiten du Topagunearen eginkizuna. Horregatik, euskararen erabilera zenbait esparrutan areagotzearen alde lan egiten du.

## Federaziotik mugimendura 
2010z geroztik Topagunea eta osatzen duten euskara elkarteak eraldaketa prozesu sakon batean murgildu ziren. Euskalgintzak eta gizarte mugimenduak oro har bizi duen krisialdiak kezkatuta, Topaguneak *federaziotik mugimendura* igarotzeko prozesua abiatu, eta haren baitan bi kongresu gauzatu zituen.

### Lehen kongresua: *Oinarriparrak* 
thumb|Topagunearen lehen kongresuak Oinarriparrak onartu zituen 2011ko otsailaren 26an
Lehen kongresua 2011ko otsailaren 26an gauzatu zuen Topaguneak, barne gogoeta eta eztabaida prozesu luze baten ostean eta han *Oinarriparrak* izeneko dokumentua onartu zuen. Dokumentu horretan, XXI. mendeko euskaldunon elkarteen oinarri filosofikoak, edo oinarriparrak agertzen dira. Besteak beste, kale presentzia eta gizarte-mugimendu izaera berreskuratzearen garrantziaz dihardute oinarripar horiek.

### Bigarren kongresua: *Eraldabideak* 
thumb|Mikel Irizar Topagunearen bigarren kongresuanBigarren kongresua 2012ko azaroaren 17an egin zuten euskara elkarteek eta Topaguneak, Bilbon. Behin oinarripar teorikoak adostuta, *eraldabideak* onartzea zen kongresu horren helburua. Oinarriparrak praktikara eramateko irizpide zehatzak, hain zuzen ere. Lehenengoa bezalaxe, bigarren kongresua ere gogoeta prozesu luze baten amaiera izan zen, eta bertan finkatu ziren euskara elkarteen mugimenduaren datozen urteetarako gidalerro nagusiak.

Bi ideia nagusi hedatu ziren bigarren kongresuan: batetik euskalgintzan 30 urteko ziklo bat amaitu eta berri bati ekiteko beharra eta gogoa, eta bestetik, lehenengoan bezala, gizarte mugimendu izaera indartzeko behar gorria.

### Topagunearen lan-arloak 
* Mintzapraktika egitasmoak: berbalagun, mintzalagun, mintzakide, ...
* Kultura: kultur errota, film laburrak, udagoieneko ostera, ...
* Entitateak euskaldundu: hitzarmengintza.
* Haur eta gazteak: gazte kultur zirkuituak, ikusi eta ikasi, harrapazank, graffiti lehiaketa, gazte sortzaileak...
* Hedabideak: orainkariak, herri aldizkariak, herri telebistak...

## Zenbait Euskara Elkarte 
### Araban 
Arabako elkarteak 22 ziren 2022an: Gasteizkoak bi dira: GEU Gasteiz Euskalduna eta Lazarraga elkartea.

Gasteiztik kanpokoak beste hauek dira:  Olbea elkartea  (Agurain), Txirritola euskara elkartea  (Aramaio), Hogeitalau euskara elkartea  (Arespalditza), Belaiki euskara elkartea  (Baranbio), Lan eta jolas  (Izarra ), Ttiki-Ttaka Elkartea  (Lapuebla de Labarca), Basalarrina euskal topagunea (Laudio), eta Aiaraldea Ekintzen Faktoria  (Laudio),

Esaterako webgune hauek bisitatu daitezke:
* Gasteizen, Geu Gasteiz Euskalduna Elkartea.
* Belaiki euskara elkartea  (Baranbio)
* Ttiki-Ttaka Elkartea  (Lapuebla de Labarca), 
* Basalarrina euskal topagunea (Laudio),

### Bizkaian 
Bizkaiko elkarteak 22 ziren 2022an: 

# 1983 baino lehenagotik datozenak eta 1990eko hamarkadan berrantolatu zirenak (Elgoibarko Izarra eta Legazpiko Hots).
# 1983-1989: Arrasate eta Aretxabaleta.
# 1989: Bizkaian sortutako aurrekinak: Durango eta Ermua.
# 1990eko hamarkadakoak: Herrietako Euskara-Taldeen goranzko fenomenoaren abiada:
#* 1990: Tolosa, Bergara eta Oñati.
#* 1991: Eskoriatza, Lasarte-Oria eta Donostia.
#* 1992: Eibar, Andoain, Zumarraga-Urretxu, Barakaldo, Errenteria (eta Debagune federazioa).
#* 1993: Portugalete, Gasteiz, Beasain.
# 2000z geroztik sortutakoak

## Tokiko hedabideak 
**Euskal Herrik**o zenbait **tokiko hedabide** (18)
Goiko zerrenda horrek ez ditu, jakina, **tokiko hedabide** guztiak batzen. Badaude beste hainbat blog, irrati, aldizkari, etab.
**Irrati-kateak**, esaterako:
* Arraio Zarautzeko Irrati librea
* Irulegiko Irratia
* Itxungi Arrasateko Irrati librea
* Xiberoko Botza
* Zintzilik Oreretako Irrati librea
* Xorroxin irratia  (Lesaka)
* Antxeta irratia (Txingudi)
Euskal Herriko **irratien mapa** bat

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kultur kabia
* Euskarazko aldizkarien zerrenda
* Euskarazko irrati-kateen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Topagunearen ataria
* Euskara elkarteen mapa, Topagunea.eus atarian
* "TOKIKOM, toki komunikabideen bateragunea"
*    Kultur Kabia Zerbitzuak
* Mintzapraktika
* Gazteen euskararen erabileraz gogoeta Topaguneak, Soziolinguistika Klusterrak eta Urtxintxak "Argia" astekarian (2008-09-14)
* Kameratoia, Euskal Herriko Ikus-entzunezko Rallya