open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robert Adam

**Robert Adam** (Kirkcaldy, 1728ko uztailaren 3a − Londres, 1792ko martxoaren 3a) arkitekto neoklasiko, etxe barruko eta altzari-diseinugile eskoziarra zen.

## Biografia 
Kirkcaldyn (Eskozia) jaioa, William Adam (1689–1748) arkitekto famatuaren bigarren semea zen. Bere aitaren irakaspenak jaso zituen eta bera hildakoan, James eta John anaiekin lan egin zuen.

Aditu askoren ustez XVIII. mende amaierako arkitektorik gailena da. Hortaz aparte, Ingalaterrako eta Eskoziako arkitektura neoklasikoaren pizkundearen aitzindaria izan zen.

## Ikasketak 
Robertek Edinburgheko Royal High Schoolen ikasi zuen. Ondoren, 1743an, Edinburgheko Unibertsitatean ikasten hasi zen. Hala ere ezin izan zituen ikasketak amaitu gaixotasun bat harrapatu zuelako. 1746an, John anaiarekin aitaren laguntzaile izan zen. 1748an, aita hil zenean, negozio familiarraren jabe egin ziren.

1754an Frantzia eta Italia bisitatu zuen *Grand Tour*rari ersker. Bertan arkitektura klasikoa ikasi zuen Charles-Louis Clérisseau arkitekto frantsesa eta Giovanni Battista Piranesi italiarrarekin.

## Negozioak 
1758an Erresuma Batura bueltatu zen. Han, Londresen, James eta John anaiekin altzairu-diseinuan jardun zen. Palladianismoa modan zegoenez, Robertek hainbat etxe diseinatu zituen estilo horri jarraituz. Dena den, estiloz aldatzen joan zen Aitzinako Greziako arkitekturan, arkitektura bizantziarrean eta barrokoan oinarrituz.

## Proiektuak 
thumb|250px|Osterley Parkea, Londres
[thumb|250px|Derby etxea [Grosvenor Squaren. Adam anaien diseinuaren adibidea.]]

* The Adelphi development, Londres
* Screen in front of the Old Admiralty, Whitehall, Londres
* Airthrey Castle, Stirlingshire (1791)
* Alnwick Castle, Northumberland (barrukoa)
* Apsley House, Londres (1778)
* Balbardie House
* Ballochmyle House, Ayrshire
* Bowood House, Calneko inguruetan, Wiltshire
* Charlotte Square (iparraldeko atala), Edinburgh (1791)
* Culzean Castle, Hegoaldeko Ayrshire (1772-1790)
* Dumfries House, Ayrshire (1754-1759)
* Edinburgh University Old College
* Fitzroy Square, Londres
* Gosford House, Longniddryko inguruetan, Ekialdeko Lothian (1790-1800)
* Harewood House, Mendebaldeko Yorkshire (1759-1771)
* Home House, Londres (1777-1784)
* Hopetoun House, Mendebaldeko Lothian (barrukoa)
* Kedleston Hall, Derbyko inguruetan (1759-1765)
* Kenwood House, Hampstead, Londres (1768)
* Lansdowne House, Berkeley Square, Londres
* Luton Hoo, Bedfordshire (1766-1770)
* Marlborough House, Brighton (1786)
* Mellerstain House, Kelso, Scottish Borders (1760-1768)
* Mistley Towers
* Northumberland House, Londres, alterations (1770eko hamarkada)
* Nostell Priory
* Osterley Park, Mendebaldeko Londres (1761-1780)
* Paxton House, Berwick-upon-Tweedeko inguruetan (1758)
* Portland Place, Londres (1773)
* Pulteney Bridge, Bath (1770)
* Register House, Edinburgh (1774-1789)
* Saltram House, Plymouth, Devon
* Shardeloes, Amersham, Buckinghamshire
* Stowe, Buckinghamshire (1774)
* Syon House interior, Brentford (1762-1769)
* Trades Hall, Glasgow, Eskozia (1791-1792) (1792-1802 bere anaiek bukatua)
* Wedderburn Castle, Duns, Berwickshire (1770-1778)
Arthur Adamov

**Arthur Adamov** (Kislovodsk, Errusiar Inperioa, 1908ko abuztuaren 23a - Paris, 1970eko martxoaren 15a) armeniar jatorriko frantses antzerkigilea izan zen. Surrealista, absurduaren antzerkiaren bultzatzailea eta Bertold Brechten jarraitzailea izan zen, eta azkeneko urteetan satira nagusitu zen haren antzerkian.

## Bizitza 
Arthur Kislovodsken, Errusiar Inperioan, jaio zen armeniar jatorriko famili aberats batean, baina 1917ko Urriko Iraultzaren ondorioz dirurik gabe geratu zena. Frantsesa izan zen bere lehendabiziko hizkuntza hala irakatsi ziotelako, eta 1924an Parisera joan zen bizitzera.

Parisen surrealismoari lotutako pertsonak ezagutu zituen eta *Discontinuité* izeneko egunkari surrealista argitaratu zuen. Bigarren Mundu Gerraren ostean, antzerkia idazten hasi zen. Haren lehenengo antzerki lana *La Parodie* (1947) izan zen, Bertolt Brecht antzerkigile eta poetaren eragina nabari zuena.

1970ean bere buruaz beste egin zuen.

## Lanak 
* ''L'Aveu* (1946)
* *La Parodie* (1947)
* *Invasion* (1949)
* *La Grande et la petite manœuvre* (1950)
* *Tous contre tous* (1952)
* *Le Professeur Taranne* (1953)
* *Le Ping Pong* (1955)
* *Paolo Paoli* (1956)
* *La Politique des restes* (1962)
* *La Sainte Europe* (1965)
* *M. le Modéré* (1967)
* *Off Limits* (1968)
* *Je... Ils...'' (1969)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arthur ADAMOV: «Ametsak» Euskaratzailea: Xabier Montoia. Andima.armiarma.eus
Urbeltz galpardun

thumb|Urbeltza etzanda.
thumb|Urbeltza erditik ebakia.

**Urbeltz galparduna** edo **lederkia** (*Coprinus comatus*) *Agaricaceae* familiako perretxiko jangarri bat da.

## Morfologia 
Urbeltza oso erraz identifikatzen da: hasieran bere txapelak hanka osoa estaltzen du. Lehenengo zuria eta leuna da, baina gero ezkatak sortzen zaizkio. Orriak hasieran zuriak dira, gero arrosa kolorea hartzen hasten dira txapelaren muturretik erdialderantz, eta azkenean erabat belzten dira.

Txapela 6-12 cm luze eta 2-5 cm zabal da. Hasieran arrautza formakoa da, gero kanpai altu eta estu gisako forma hartzen du, eta azkenean ertza zabaldu egiten zaio. Azalera zuria eta ezkatatsua dauka, eta gailurrean kolore horixkagoa izan ohi du.

Hanka zuria dauka, txapeletik erraz samar bana daitekeena, argala, zuntzezkoa eta hutsa. Eraztuna dauka, txikia eta estua, oso erraz askatzen dena.

Haragia mehea da, hasieran zuria, gero arrosa eta azkenean beltza. Ez dauka usain berezirik.

Espora beltzak dauzka, eliptikoak eta leunak.

## Ekologia 
Espezie hau oso arrunta da udazkenean, nahiz eta udaberritik gehiago ager daitekeen. Larreetan, lorategietan, bide ertzetan... agertzen da.

## Gastronomia 
Perretxiko hau jangarri ona da, baina soilik ale gazteak jan behar dira; hau da, oraindik zuriak direnak.

### Nahasketa arriskua 
*Coprinus comatus* delakoarekin (jangarria) nahas daiteke, hau bereizten da, orriak denbora gehiagoan zuri mantentzen direlako eta kapela motzagoa eta oboideagoa duelako. *Coprinus clavatus* espezieak (jangarria), antz gutxiago du, simaurretan sortzen da eta eraztuna oinaren oinarrian itsatsita geratzen da.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Galeria 

Fitxategi:Coprinus comatus 3.jpg|Urbeltz galpardun
Fitxategi:Coprinus comatus 4.jpg
Fitxategi:Coprinus comatus 5.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  *Coprinus comatus* Errotari mikologia elkartearen webgunean
*  *Coprinus comatus* Mycobank-en
Transnistriako bandera

**Transnistriako bandera** Moldaviako bandera zaharreko bertsio bat da. 2000. urtean ofizialki bereganatu zuen Transnistriako Sinboloen Legeak.

Bandera, lerro berde batek erditik zeharkatutako fondo gorri batez osatua dago. Bere goikaldeko ezkerrean komunismoaren ikur igitaia eta mailua du.

## Kanpo estekak
Joanes Arrosagarai

**Joanes Arrosagarai Haran** (Aintzila, Nafarroa Beherea, 1949ko maiatzaren 24a - Aintzila, Nafarroa Beherea, 1998ko abuztuaren 24a) bertsolaria zen. Domingo Arrosagarai eta Jatsuko Marianaren semea zen. 16 urterekin apezpikuari bertsoak bota eta 18 urterekin bertsotan hasi zen Emile Larre eta Santos Belokik bultzatuta.

Mayi Etxeberrirekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituen: Bernadette, Peio, Michel eta Elixabet.

## Txapelketak 
### Finalista 
* 1984ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa.

## Sariak 
* 1982ko Paulo Yantzi II saria.
* 1984ko Paulo Yantzi IV saria

## Kanpo loturak 
*  Joanes Arrosagarai Bertsozale Elkartearen webgunean
*  Gara (2008-01-24): Joanes Arrosagarairen bertsoak
Generoaren soziologia

[220px|eskuinera|thumb|Generoaren soziologiaren egiteko nagusi bat sexuari loturiko aurreiritziak gainditzea izan da. Irudian, emakumea [Texaseko (AEB) lantegi batean (1940).]]

**Generoaren soziologia** generoen edo sexuen arteko hartu-emanak aztertzen dituen soziologiaren arloa da.

Arlo hau 1950eko hamarkadatik aurrera, batez ere, garatu zen mundu akademikoan. Gizontasunaren eta emakumetasunaren kontzepzioak aztertzeari ekin zioten orduan, sexu kategoria biologikoaren ordez, genero kategoria soziala erabiliz. Genero kontzeptua erabili zuen lehena Money izan zen, 1955ean:

## Ikus, gainera 
* Antropologia feminista.
* Feminismoa.
* Generoa.
* Genero ikasketak.
* Soziologia.
* Queer teoriak.
* Wikipedia: Genero oreka.

## Kanpo estekak
Kevin Kline

**Kevin Delaney Kline** (Saint Louis, 1947ko urriaren 24a - ) zine eta antzerki aktore estatubatuarra da. Oscar baten eta bi Bi Tony sariren irabazlea da. Oscarra *A Fish Called Wanda* filmarengatik eman zioten.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
*  Kevin Kline IMDBn
Appleberri.com

**Appleberri** euskarazko Apple informatika enpresaren berriak jorratzen dituen blog komunitario ez-ofiziala da.

2006ko martxoan sortu zen Antton Peña aramaioarraren ekimenez. Blog pertsonal izatetik blog komunitario izatera pasa zen 2007ko urrian. Bost MacErok kudatzen dute Appleberri. Guztiak euskaldunak eta gazteak.

## Kanpo estekak 
*  "Appleberri" bloga
*  "Appleberri" zalantza gunea
*  "Appleberri" blogeko argazki galeria
*  ["Appleberri" Twitter(https://eu.wikipedia.org/wiki/Twitter) erabiltzailea]
Vendéeko gerra

**Vendéeko gerra** edo **Vendéeko matxinada** Frantziako Iraultzaren aldekoek eta kontrakoek elkarren kontra egin zuten gerra zibila izan zen, Frantziako Lehen Errepublikan (1793-1796) izandako barne gatazka bortitzena.

Loiraren hegoaldeko eskualde honetan ere, Frantzia osoan bezala, nekazariek beren nahigabea erakutsi zuten Iraultzaren lehenengo urratsetan, batez ere iraultzaileek Eliza Katolikoaren aurka egin ahala. Dena dela, kanpoko etsaiengandik defendatzeko 1793an burututako errekrutatze masiboak zirela kausa piztu zen matxinada Vendée eskualdean. Hastapenean, nekazarien matxinada klasikoa (irizpide politiko garbirik gabekoa) besterik ez bazen ere, geroago mugimendu kontra-iraultzaile bilakatu zen.

Gerran epe desberdinak gertatu ziren. 1795eko udaberrian bakea ere lortu zen. Hala ere, benetako amaiera 1796an baino ez zen iritsi, borroka latz, heriotza eta suntsipen ugariren ostean. 

## Sarraskia edo genozidioa 
Gracchus Babeufek Frantziako iraultzaren testuinguruan herriaren eskubideen defendatzailea *Le tribun du peuple* *gazetatik* eta Societé des égaux delakoaren liderra, *Du Système de dépopulation, ou la vie et les crimes de Carrier* idazlana argitartau zuen 1794an. Bertan, "despopulamendua" izendatu zuen herritar tadle baten aurkako jazarpen ankerkerraren aplikazioari buruz teorizatu zuen.

Babeufek "despopulazio-sistema" kontzeptu berri sortu zuen, Bertrand de Barèrek tribuna iraultzailetik Vendeako herriaren aurka sustatutako ankerkeriak ikusita. Tribuna horiek, besteak beste, Louis Marie Turreau eta Jean Baptiste Carrier gobernu iraultzailearen Nanteseko ordezkariaren "infernuko zutabeek" exekutatu zituzten. Azken horrek 9.000 zibilen sarraskia antolatu zuen 1793ko azaroaren erdialdetik 1794ko otsailaren amaierara. Carrierrek emakumeak eta haurrak eta erlijioso talde handi bat hil zituen Loiran hondoratuz. Beste milaka fusilatuta hil zituzten, edo abusuz, gaixotasunez, gosez eta hotzez. Bere zerbitzuengatik, Carrier Frantziako Konbentzioaren idazkari izendatu zuten eta bere izena Parisko l 'Étoileko garaipenaren arkuan grabatuta dago. Hainbat aditu modernoren ustetan, Vendéen pairatutako errepresioa genozidiotzat jo daiteke, baina eztabaida luzea egon da historialarien artean, genozidio edo sarraski moduan definitzeko.

Babeufen liburuak ez zuen ospe handirik izan, eta autorea gillotinatu egin zuten 1797an, ideia "erradikalak" defendatzeagatik.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Cutillas Victoria, Benjamín (2014) «Arrasar la Vendée! Guerra Civil y Columnas Infernales en pleno corazón de la Revolución Francesa», *Panta Rei, Revista Digital de Ciencia y Didáctica de la Historia*, ISSNe: 2386-8864, ISSN: 1136-246, 39 - 58. CEPOAT, Murtziako Unibertsitatea.
* «Révolution et guerre de Vendée».  Archives departamentales. Aux sources de l'histoire de l'Anjou.
* EDAP - La Guerre de Vendée - 1793-1796  *Historial de la Vendée / Logis de la Chabotterie.*
* Manière, Fabienne (2023-02-10) 1793-1795. Les guerres de Vendée *Herodote. La média de l`Histoire*

## Kanpo estekak 
* «Éléments d’une chronologie de la guerre de Vendée». *Le Monde diplomatique*
David Morse

**David Morse** (Hamilton, 1953ko urriaren 11-) aktore estatubatuarra da.

## Biografia 
1982ko ekainaren 19an Susan Wheeler Duff aktorearekin ezkondu zen eta hiru seme-alaba dituzte. Gaur egun Philadelphian (Pennsylvania) bizi da.

1970eko hamarkadan Bostonen antzerkia antzezten hasi zen. 1980ko hamarkadaren hasieran New Yorkera joan zen antzeztera telebistan eta filmetan lan egin baino lehen.

## Filmografia 
## Kanpo loturak 
*  David Morse IMDbn
Google Docs

**Google**ren zerbitzu bat da dokumentuak linean sortu, editatu, argitaratu eta konpartitu ahal izateko. Writely izenarekin ezagutzen zen Interneten eskaintzen zen testu editorea linean, 2006. urtean Google erosi zuen arte.

Erabiltzailea identifikatu ondoren,
* dokumentu berria sortu,
* lehengoak editatu eta kudeatu,
* blogetan post bat bezala edo web orri bezala argitaratu
* edo beste erabiltzaileekin elkarlanean aritu daiteke.

Wiki sistema bat bezala funtzionatzen du, idazle ezberdinek zer ekarpen egiten duten ikusteko aukera emanez.
Generalitat

**Generalitat** Katalunia eta Aragoiko Batasuneko Gorteen ordezkaritza gisa, 1289tik aurrera, 1714an Filipe V.a Espainiakoak baliogabetu zuen arte, Kataluniako printzerriaren ordezkaritza izan zuen erakundea izan zen. Valentzian Generalitatea Alfontso Bihotz-Zabalaren garaietan eratu zen (1418), eta Aragoien 1412tik aurrera indarrean zegoen.

1931n, errepublika eratu zenean, Kataluniako Generalitatea eratu zen, *Estatut*ari (1932) jarraituz, Francesc Macià lehendakari zela. 1938an indar gabe utzi zuten, baina 1977ko urriaren 5ean, Adolfo Suárez Espainiako gobernuburu zela, eraberritu zen; Josep Tarradellas izan zen behin-behineko lehendakari. 1979. urtean, Kataluniako Autonomia Estatutua onartu ondoren, hartu zuen lege egitura berria Kataluniako Generalitateak.

## Ikus gainera 
* Kataluniako Generalitatea.
* Valentziako Generalitatea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Robert Sean Leonard

**Robert Sean Leonard** (Westwood, 1969ko otsailaren 28a-) aktore estatubatuarra da. Tony sarietarako hiru proposamen jaso ditu (1993, 2001 eta 2003an), 2001ean irabazle ateraz.

Westwooden jaio, baina Ridgewooden hazi zen. Ridgewood High Schoolen ikasi zuen Fordhamgo Unibertsitatera joan baino lehen. Ondoren Columbia University School of General Studies and Continuing Educationen ikasi zuen.

Gaur egun, 2004a geroztik, Dr. James Wilsonen papera egiten du *House* telesailean.

## Filmografia 
* *My Best Friend Is a Vampire* (1988) - Jeremy Capello
* *Dead Poets Society* (1989) - Neil Perry
* *Mr. & Mrs. Bridge* (1990) - Douglas Bridge
* *Married to It* (1991) - Chuck Bishop
* *Swing Kids* (1993) - Peter Müller
* *Much Ado About Nothing* (1993) - Claudio
* *The Age of Innocence* (1993) - Ted Archer
* *Safe Passage* (1994) - Alfred Singer
* *Killer: A Journal Of Murder* (1996) - Henry Lesser
* *I Love You, I Love You Not* (1996) - Angel of Death
* *In the Gloaming* (1997) - Danny
* *The Last Days of Disco* (1998) - Tom Platt
* *Ground Control* (1998) - Cruise
* *Tape* (2001) - Jon Salter
* *A Glimpse of Hell* (2001) (TB) - Lt. Dan Meyer
* *Driven* (2001) - Demille Bly
* *Chelsea Walls* (2001) - Terry Olsen
* *The I Inside* (2003) - Peter Cable
* *A Painted House* (2003) (TB) - Jesse Chandler
* *House* (2004–gaur egun) (TB) - Dr. James Wilson

## Kanpo estekak 
*  Robert Sean Leonard IMDbn
Anne Dudek

**Anne Dudek** (Boston, 1975eko martxoaren 22a - ) aktore estatubatuarra da.

2004an Tiffany Wilsonen papera antzeztu zuen *White Chicks* komedian. Horrez gain *The Book Group* Channel 4 telebista-kateko sitcomeko pertsonai nagusia zen. Halaber, arrakasta handiko telesailetan agertu izan da gonbidatu gisa. *House* telesailean 8 ataletan agertu zen.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak 
## Kanpo estekak 
*  Anne Dudek IMDbn
Kirikiño ikastola

**Kirikiño ikastola**, 1977an sortutako irabazi asmorik gabeko Txurdinagako (Bilbo) irakaskuntza kooperatiba da, guraso eta ikasleena. Irakaskuntza 2 urtetik 18ra artekoa da.

Bilboko ikastolarik handiena da, eta azalera gehien hartzen duena. Bi sarrera ditu, bata Gabriel Aresti hiribidean 22 zenbakian, eta beste Zuhatzu kalean 1 zenbakian.

2006an eraberritu zuten ikastolako ekialdeko gunea.
Fitxategi:Kirikiño ikastola.jpg|Zuhatzu kaleko sarrera
Fitxategi:Kirikiño ikastola 2.jpg|Gabriel Aresti kaleko atea.

## Historia 
Kirikiño Ikastola 1977ko udaberrian hasi zen. Guraso talde batek ordu arte Karmelo Ikastolaren partaidea izandakoak, kooperatiba bat sortzea erabaki zuten eta haien asmoa izan zen Santutxun, Bilboko auzorik jendetsuenetakoan, beste ikastola bat abian jartzea.). Urte hartako apirilaren 18an, kooperatiba sortu zen 190 kideekin eta irailaren 13an erakunde hura modu ofizialean onartzen zen. Beraz, bazen bazkiderik, bazen ikaslerik, bazen irakaslerik, baina hezkuntza jarduerak ekipamendua behar zuen, orduko aurrendarien indar mugagabea gauzatu ahal izateko. Ordea, zori onaren apur bat falta zen eta handik pertsona eskuzabal bat agertu zen, María Concepción Azaola, "Doña Kontxa", zeinek lokal bat, Santutxuko Torre Gorostiagan zegoena, eskaini zion Kirikiño Ikastolaren proiektuari. Hori dela eta, 1977/78 ikasturtean, 336 ikasle ikasten hasi ziren ikastola berrian.

Kirikiño Ikastolak zabaldu behar izan zuen Oinarrizko Hezkuntza Orokorrako (OHO) eskaintza eta modu honetara, jarraipena izan zuen OHO-ren amaieran zeuden ikasleak; hori dela eta, beste ikastetxe bat topatu behar zen, ikasle haiek beren hezkuntza prozesuan aurrera egin ahal zezaten. Ondorioz, Txurdinaga auzora mugitu ziren.

1981n Batxiller Bateratua Balioaniztuna (BBB) emango zela erabaki zen nahiz eta orduan baimenik ez izan, ezta diru ituntzerik ere. Horretara, 1982ko apirilean, baimena lortu zen behin betirako eta esan dezakegu, une hartan, Kirikiño Ikastolak itxi zuela bere hezkuntza jardueraren aldi burokratikoa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txurdinaga
* Josune Bañales
* Josu Meabe
* Joseba Arrieta

## Kanpo estekak 
* Kirikiño ikastolaren webgunea
Ilarraka

**Ilarraka**, **pago-ziza** edo **urriziza beltza** (*Clitocybe nebularis*) *Tricholomataceae* familiako perretxiko bat da.  Latinezko *nebula* hitzetik (lainoa esan nahi du) datorkio izena, perretxiko honek daukan kolore gris eta tristeari erreferentzia eginez.

Sinonimoa: *Lepista nebularis*.

## Morfologia 
Perretxiko honek 7 eta 15 cm arteko diametroko txapela dauka, gris argia edo errauts kolorekoa eta erdialdean ilunagoa. Hasieran ganbila eta apur bat konkorduna da, baina gero zabaldu egiten da eta azkenerako erditik zapaldua agertzen da. Ertz borobila eta nahiko erregularra dauka. Kutikula erraz askatzen zaio.

Orri sarriak dauzka, desberdinak, beti dekurrenteak (batzuetan gutxiago, besteetan oso dekurrenteak). Kolore krema zikina edo gris horixka daukate.

Hanka sendoa eta haragitsua dauka, baina haritsua eta hanpatua ere bai. Gaztetan trinkoa da, gero hustu egiten da. Goian meheagoa da, eta oinarrian erraboilduna. Zurixka edo grisaxka da.

Haragi homogeneoa dauka, zuria, lodia eta solidoa. Usain sarkor gozoa dauka.

Espora zuri eliptikoak dauzka.

## Ekologia 
Perretxiko hau udazkenean agertzen da, urrian eta azaroan batez ere. Aski arrunta da. Habitat askotan sortzen da: txilardietan, koniferoen zein hosto-erorkorren basoetan. Humus eta materia organiko asko pilatzen den tokietan hazten da. Askotan taldeka agertzen da, ilarak edo zirkuluak osatuz.

## Gastronomia 
Iritzi kontrajarriak daude bere jangarritasunaren inguruan. Zapore eta usain biziak dauzka, eta jende askori gustatzen zaio, baina beste batzuk ez dute ondo onartzen eta kalte egiten die.

Gordinik, duela gutxi aurkitu den toxina bat dauka, nebularina izenekoa. Molekula hau hidrosolublea da eta, beraz, kozinatu baino lehen perretxikoa uretan egosten bada, ia erabat erauzten da. Hala ere, ez bada modu egokian prestatzen eta kantitate handietan jaten bada, intoxikazioak eragin ditzake eta, epe luzera, kalteak gibelean.

## Beste izen arruntak 
*Clitocybe nebularis* tokiko euskarazko testuetan:
*ilarraka (illarraka);
*pago-ziza;
*urri-ziza;
*urri-ziza beltz.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Galeria 

Fitxategi:Clitocybe nebularis 1.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 2.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 3.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 4.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 5.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 6.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 7.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 8.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 9.jpg
Fitxategi:Clitocybe nebularis 10.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  *Clitocybe nebularis* Mycobank-en
*  *Clitocybe nebularis* Errotari mikologia elkartearen webgunean
Dani Maeztu

**Dani Maeztu Perez** (Durango, Bizkaia, 1974a) euskal herritar politikaria da, Durangoko zinegotzi ohia eta Eusko Legebiltzarkide ohia.

Durangoko errugbi-taldean urte askotan jokatutakoa da.

## Ibilbidea 
Zuzenbidean lizentziatua da EHUn. Ingurumenari buruzko zuzenbidean trebatua. Abokatu lanetan dihardu, Durangon bulegoa izanik.

Talde ekologistetan aritua da, Bizkaiko AHTren aurkako Asanbladako eta AHT Gelditu! Elkarlana taldeetako kidea izan zen.

Aralarreko Hegoaldeko Zuzendaritzako kidea izan zen eta Durangoko zinegotzia (2003-2015). Aralarren izenean Bizkaian hautatutako lehen udal hautetsia izan zen.

2009ko Eusko legebiltzarrerako Hauteskundeetako Aralarreko zerrendaburua izan zen Bizkaitik, eserlekua lortuz. 2012 urtean, berriro legebiltzarkide aukeratua izan zen EHBildu koaliziotik.

2015ean Durangoko zinegotzi izateari utzi zion eta 2016an Eusko Legebiltzarra.

Egun ez dihardu politika instituzionalean eta udal idazkari-kontuhartzaile moduan egiten du lan.

## Kanpo estekak 
*  Dani Maezturekin elkarrizketa Argia astekarian (2008-01-27)
Rafa Díez

**Rafa Díez Usabiaga** (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1956ko abuztuaren 21a) euskal politikari eta sindikalista da, Ezker Abertzaleko kide esanguratsua. LAB sindikatuko idazkari nagusia izan zen 1992ko III. biltzarretik 2008ko VII. biltzarrera arte ("idazkari nagusi" izena 1996ko biltzarrean eman zioten). 

2009ko urriaren 13an Espainiako Poliziak, Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile Baltasar Garzonen aginduz, Diez atxilotu zuen Ezker Abertzaleko beste hainbat kide ezagunekin batera, LABen Donostiako egoitzan bilera bat egiten ari zirela. Hiru egun geroago sartu zuten kartzelan. 2010eko apirilaren 26an, 30.000 euroko fidantza ordainduta, Diez espetxetik irten zen. Baina 2011ko irailaren 19an berriro ere sartu zuten kartzelara, 10 urteko espetxe zigorra betetzeko. Azkenean 2017ko abuztuaren 17an atera zen Santoñako El Dueso espetxetik, Auzitegi Gorenak sei urte eta erdira jaitsi baitzion zigorra.

thumb|ezkerrera|Rafa Diez, 2017ko azaroaren 18an Iruñean emandako hitzaldi batean. Kartzelatik atera ondoren Diezek eginiko lehenbiziko ekitaldi publikoa izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Rafa Diez Usabiagarekin elkarrizketa Argia astekarian (2007-11-18)
Heather Graham

**Heather Joan Graham** (Milwaukee, Wisconsin, 1970eko urtarrilaren 29a - ) aktore estatubatuarra da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
*  Heather Graham IMDbn
Legenar

250px|eskuinera|thumb|24 urteko legenarduna, 1886an

**Legenar**, legen beltza edo **Hansen gaixotasuna** eritasun infekziosoa da, historikoki garrantzi handia izan zuena geure inguruan baina gaur egun Amerika, Afrika eta Asiako leku batzuetan bakarrik aktiboa dagoena. Izan ere, pobrezia da gaitzarekin lotutako faktore nagusia.

2006an 600.000 pertsonak legenarra zuten munduan oraindik ere, GKEen zenbakien arabera. Horietatik, 280.000 Indian bizi dira. Herrialde garatuetan urriak dira legenarraren kasuak.

Euskal Herrian aitortu beharreko gaixotasuna da. Gurean oso kasu gutxi agertzen dira (kasu bana 2003. eta 2004. urteetan, eta bat ere ez 2005. urtean EAEan)

## Etiologia 
*Mycobacterium leprae* izeneko bakterioak eragiten du, tuberkulosiaren eragilearen familiakoa dena.

1874an Gerhard Hansen mediku norvegiarrak aurkitu zuen bakterio hori, eta bere ohorez *Hansen-en baziloa* izenarekin ere ezaguna da legenarraren eragilea.

## Infekzioa 
Legenarra kutsakorra da, baina uste denaren aldean kutsapena ez da erraz gertatzen, gaixoarekin harreman intimoa eta iraunkorra behar baita kutsapen hori gauzatzeko.

Bakterio patogenoa azalean eta sudur-mukosan kokatzen da. Kutsapen bide nagusiak bi hauek dira:

* airetik, gaixoaren sudur-jariakinak arnastuz. Sudur jario horiek milioika bakterio patogeno dute.
* azaletik, gaixoaren ultzerazioekin kontaktu egiterakoan. Hartzaileak azaleko zauria badu, gaixoaren bakterioak sar daitezke larruazaletik.

Larruazaletik edo arnas bidetik sartuta, infekzioaren arrakasta hartzailearen erantzun immunearen menpe dago. Tuberkulosiaren antzera, erantzun immunea egokia duten pertsonek ez dute gaitza garatuko, T linfozitoek eta makrofagoek bazilo patogenoak suntsituko dituztelako.

## Legenarra motak 
Bi dira: *legenarra tuberkuloidea*, gaitzaren alderik arinena, eta *legenarra lepromatosa*, larriena dena. Bata ala bestea garatu, goian azaldu denez, immunitate-sistemaren jarduerarekin lotuta dago.

Legenarra tuberkuloidea ez da kutsatzen.

## Sintoma klinikoak 
Bakterio eragilea, *Mycobacterium* guztien antzera, oso motel hazten denez gaixotasunaren inkubazio epea oso luzea da, urtebete baino gehiago (batzuetan 10 urte).

Gaitzak larruazala, nerbio-sistema eta barrunbeak jotzen ditu.

Legenarraren lehenengo agerpenak larruazaleko orban zuriak dira. Larruazala minduta dago hasieran, baina gero sentikortasuna galtzen du, nerbio periferikoak kaltetzen baitira. Gaitzaren progresioa lepromak sortzen ditu, nodulu gorri ultzeratuak, gorputzeko toki askotan agertzen direnak. Larruazaleko lesioak nabariak dira, eta aurpegian itxura oso zatarra hartzen dute ("*facies leonina*"; ikusi goiko argazkia). Lepromen inguruan hezurrak eta kartilagoak kaltetu eta apurtzen dira ere.

## Tratamendua 
Luzea da, eta terapia konbinatuan datza (bi edo hiru sendagai batera).

Gehien erabiltzen diren antibiotikoak errifanpizina eta klofazimina dira. Hauekin batera sulfonak ematen dira ere (sufrearen konposatu organikoak)

## Ikus, gainera 
* ANESVAD

## Kanpo estekak 
* Legenarra OMEren webgunean
Kemi (ibaia)

[200px|ezkerrera|thumb|Ibaia [Rovaniemitik igarotzean.]]
**Kemijoki** ibaia, Finlandiako ibai luzeena da, 560 km-ko ibilbidearekin. Herrialdearen ipar-ekialdean sortzen da, Errusiar mugatik gertu eta Botniako Golkoan galtzen da hiri asko igaro ondoren; hala nola, Kemijärvi, Rovaniemi eta Kemi. Lappi probintziako hiriburuan, Ounasjoki ibaia isurtzen zaio eta hartzen duen indarraren laguntzaz, hainbat zentral hidrologiko ibaiertzean eraikitzea eragin du, 18 guztira. Honela, 1948. urtean lehena eraiki zenetik ibaiak izandako arrainen kopurua murriztu egin zen.

Finlandian sortzen den energia guztiaren % 34,5 energia hidroelektrikotik dator, batez ere bertan aurkitzen diren zentraletatik.

## Kanpo estekak
Ronald Euler

**Ronald Euler** (Sarre-Union, Alsazia, Frantzia, 1966a - ) alsazieraz idazten duen poeta eta idazlea da. *Elsässischen Literaturzeitschrift* izeneko aldizkarirako ere idazten du.

Alsaziera ama hizkuntza zuela frantsesa eskolan ikasi zuen. Filologia alemaniarra ikasi zuen Estrasburgon.

## Lanak 
* *Versesplittere, Lëwessplittere*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Berria: Ronald Eulerri elkarrizketa
Indonesiera

**Indonesiera** Indonesiako hizkuntza ofiziala da. Malaysieraren erregistro estandar bat da, Indonesiako uhartedian *lingua franca* gisa erabili izan dena ehunka urtez. Kontuan izan behar da Indonesian 700 bat hizkuntza mintzatzen direla. Indonesiera lehen hizkuntza dutenak 23 milioi inguru dira, baina beste 140 milioi indonesiarrentzat bigarren hizkuntza da:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Jesus and Mary Chain (musika taldea)

**The Jesus and Mary Chain** 1984an Glasgowen (Eskozia) sortutako rock musika taldea da. Reid anaiek, Jimek eta Williamek, osatu dute taldearen ardatza, eta euren ibilbide emankorrean album, single eta EP nahikotxo eman dituzte argitara. Bi aro bereizi ditzakegu langintza horretan: sortu eta 1999ra doana batetik (urte horretan desegin egin zen talde eskoziarra), eta 2007tik aurrera datorrena, berriro bildu, jo eta grabatzeari ekin diotenetikoa.

## Aurreneko urteak 
Hasierako taldea Jim eta William Reid anaiek osatutako bikoteak itxuratu zuen, kantak konposatzen hasiak Douglas Hart baxu-jotzailea inguratu zitzaienerako. 1984ko urrian taldeak estraineko singlea grabatu zuen: *Upside Down* (*Creation Records*). Doinuak, egiturak eta testuak (''"Inside I feel so bad/So low I feel so sad/Feels like I'm going mad/Best friend I've ever had."*) 1960ko hamarkadako pop musika dakarte gogora, Brill Building edo Phil Spector esate baterako; baina kantari ezarritako trataera post-punkak -bateriarenak eta gitarrarenak- bestelako bihurtzen dute ekoizpena. Erresuma Batuko kritikoek bikaintzat jo zuten estrenaildi hura.

## Osperako bidean 
The Jesus and Mary Chain taldea *indie* delako musikaren jarraitzaileen arreta bere egiten hasi zen. Audientzia txikien aitzinean jotzen bazuten ere, euren jarrera agertokian bitxia zen; entzulei bizkar emanda agertzen ziren askotan edota ez zieten inongo kasurik egiten haiengana bildutakoei. Emanaldia bukatu orduko sarri musika-ekipoa zakarretara botatzen zuten, zaleen harridura tartean. Taldearen managerrak, Alan McGeek, halako portaerak nahita eta berariaz baliatu zituen prentsan eta hedabideetan nolabaiteko oihartzuna izateko; eta lortu, lortu egin zuen aurreikusitako efektu hori.

## Estudio lanak 
* *Psychocandy* (1985)
* *Darklands* (1987)
* *Automatic* (1989)
* *Honey's Dead* (1992)
* *Stoned & Dethroned* (1994)
* *Munki* (1998)
* *Damage and Joy* (2017)
* *Glasgow Eyes* (2024)

## Bildumak 
* *Barbed Wire Kisses* (1988)
* *The Sound of Speed* (1993)
* *Hate Rock 'N' Roll* (1995)
* *The Complete John Peel Sessions* (2000)
* *21 Singles* (2002)
* *BBC - Live in Concert* (2003)

## Film hauetako soinu-bandetan agertu dira 
* *The Crow*
* *Earth Girls are Easy*
* *Encino Man*
* *Freejack*
* *Lost in Translation*
* *Love and a .45*
* *Modern Girls*
* *Pet Sematary II*
* *Some Kind of Wonderful*
* *The Doom Generation''

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgunea (offline)
* Diskografia Discogs.com webgunean
Nebularina

eskuinera|thumb|350px|Nebularina-molekula
**Nebularina** *Clitocybe nebularis* onddoan eta zenbait *Streptomyces*-etan aurkitu den alkaloide bat da. Bere izen zientifikoa 9-β-D-erribofuranosilpurina da.

Molekula honek eragin antibiotikoa dauka. Era berean, jarduera tuberkulostatikoa eta antimitotikoa dauka eta, itxura batean, minbizi-motaren baten hazkundea inhibitzen du. Arratoietan egindako esperimentuetan oso toxikoa dela ikusi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aingira (dependentzia)

**Aingira** () Karibe itsasoan dagoen Erresuma Batuko itsasoz bestaldeko lurraldea da, Antilla Txikietan kokaturik. Uhartedikoak dira, Aingira uhartea ez ezik, gertuko zenbait uhartetxo ere, eta mugakide ditu Saint Martingo uhartea hego-ekialdean eta Birjina uharte britainiarrak mendebaldean.

Hiriburua The Valley da.

## Historia 
Aingira 1650ean Saint Kitts eta Nevistik etorritako ingelesek kolonizatuta izan zen. Erresuma Batuak 1825 arte zuzenki administratu zuen baina gero Saint Kitts eta Nevisi lotu zion.

1967eko uztailaren 11n autonomiari buruzko erreferendum baten bitartez, abertzaleek (1.813 alde 5 kontra) independentzia aldarrikatu zuten. Hori zela eta, 1969eko martxoaren 19tik irailaren 15 britainiar armadak uhartedia okupatu zuen. Azkenean 1971ean, *Anguilla bill* zeritzon legeari esker, Uharteko Biltzarra sortu zen, 1976an autonomia lortu eta 1980an Saint Kitts eta Nevistik banandu.

1992an CARICOMgo kide bihurtu zen.

## Politika 
Aingirak bere Konstituzio propioa du 1982ko apirilaren 1etik, 1990an berretsia.

Estatuburua Elisabet II.a erregina da eta uhartedian bere ordezkaria Alan Huckle. Uharteko Biltzarrak Lehen Ministroa hautatzen du, gaur egun Osbourne Fleming.

Aingirako alderdi politiko nagusiak hauek dira:

* *Anguilla National Front* (ANF)
** *Anguilla National Alliance* (ANA)
** *Anguilla Democratic Party* (ADP)
* *Anguilla United Movement* (AUM)
* *Anguilla Strategic Alliance* (ANSA)
* *Anguilla Progressive Party* (APP)

## Banaketa administratiboa 
Aingirak ez du banaketa administratiborik, uharteak dira banaketa bakarra:
thumb|300px|Sandy Ground, Aingira

* Aingira uhartea
* Anguillita
* Dog uhartea
* Little Scrub uhartea
* Prickly Pear Cayr
* Little uhartea
* Scrub uhartea
* Seal uhartea
* Sombrero

## Geografia 
Uhartedia Karibe itsasoan dago, Antilla Txikietan; Biztanleak duen uharte bakarra Aingira uhartea da, besteak hutsik daude.
thumb|250px|Aingirako mapa

Lurraldea laua da oso eta klima azpitropikala du (batez besteko tenperatura 27 °Ckoa da).

## Demografia 
Aingirako biztanleriaren gehiena protestantea da (gehienak anglikanoak eta metodistak) baina badago gutxiengo katolikoa ere.

Etnikoki Afrikatik ekarritako eskalbu negroideen ondorengoak dira, baina badaude gutxiengo mestizo eta kaukasoarra ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Aingirako gobernuaren webgune ofiziala
Hindu

**Hindu** () edo **hinduista** terminoa Indiako azpikontinentean jatorria duten sistema kultural, filosofiko edo erlijiosoei lotutako nortasun erlijiosoa edo kulturala izendatzeko erabiltzen da. Gaur egun gehienetan hinduismoa jarraitzen duenari esaten zaio. Hala ere, Indiako konstituzioan "Hindu" hitza Indian sortutako edozein erlijio (hinduismoa, jainismoa, budismoa, sikhismoa) jarraitzen duten pertsonak izendatzeko erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beta desintegrazio

[thumb|ezkerrera|Beta minus (*β*-) desintegrazioa. Ez da erakusten prozesuan zehar igortzen den [W bosoi|W- bosoia.]]
[thumb|280px|[Feynman-en diagrama. Diagrama honek neutroi baten beta desintegrazioa eta horren ondorioz sortutako protoia, elektroia eta neutrinoa eta igortzen den W- bosoi astuna erakusten ditu.]]

Fisika nuklearrrean, **beta desintegrazioa** beta partikula bat (elektroi bat edo positroi bat) igortzen duen desintegrazio erradioaktiboa da. Elektroien igorpenaren kasuan, "beta minus" (β−) deritzo , eta positroiaren kasuan "beta plus" (β+). Beta partikulen abiadura 180.000 km/s-koa da.

β− desintegrazioan, elkarrekintza ahularen ondorioz, neutroi bat (*n*0) protoi (*p*+) bihurtzen da eta elektroi bat (*e*−) eta antineutrino bat igortzen ditu (\bar{\nu}_e):
: n^0 \rightarrow p^+ + e^- + \bar{\nu}_e.

Oinarrizko mailan (irudian ageri den Feynman-en diagraman erakusten den bezala), honen arrazoia da down quark bat up quark bihurtzen dela W- bosoi bat igorriz; gero W- bosoia desintegratu eta elektroi bat eta antineutrino bat ekoizten ditu.

β+ desintegrazioan, energia protoi batetik neutroi bat, positroi bat (*e*+) eta neutrino bat (\nu_e) ekoizteko erabiltzen da:
: \mathrm{energia} + p^+ \rightarrow n^0 + e^+ + {\nu}_e.

Beraz, beta minus desintegrazioan ez bezala, beta plus desintegrazioa ezin da gertatu modu isolatuan, neutroiaren masa protoiarena baino handiagoa izanik, energia behar baitu. Beta plus desintegrazioa gertatzeko, nukleo alaben lotura energiaren balio absolutuak nukleo amarenak baino handiagoa izan behar du. Bi energia hauen arteko diferentzia da, hain zuzen, protoi batetik neutroi bat, positroi bat eta neutrino bat sortzeko eta partikula berri hauen energia zinetikoa ekoizteko balio duena.

Energia-balantzeak β+ desintegrazioa ahalbidetzen duen kasu guztietan (eta betiere protoia kanpo-geruzan elektroiak dituen nukleo baten osagaia bada), elektroi-harrapaketa izeneko prozesua gertatzen da, hau da, nukleo batek elektroi atomiko bat harrapatzen du eta horren ondorioz neutrino bat igortzen du:
: \mathrm{energia} + p^+ + e^- \rightarrow n^0 + {\nu}_e

Hala ere, hasierako eta amaierako egoeren arteko energia-diferentzia txikia bada (2*m*e*c*2 baino gutxiago), β+ ez da energetikoki bideragarria eta gertatzen den desintegrazio-mota bakarra elektroi-harrapaketa da.

Protoia eta neutroia nukleo atomiko baten osagaiak badira, desintegrazioaren ondorioz elementu kimiko bat beste elementu bat bihurtzen da. Esaterako:
:\mathrm{{}^1{}^{37}_{55}Cs}\rightarrow\mathrm{{}^1{}^{37}_{56}Ba}+ e^- + \bar{\nu}_e (beta minus),

:\mathrm{~^{22}_{11}Na}\rightarrow\mathrm{~^{22}_{10}Ne} + e^+ + {\nu}_e (beta plus),

:\mathrm{~^{22}_{11}Na} + e^- \rightarrow\mathrm{~^{22}_{10}Ne} + {\nu}_e (elektroi-harrapaketa).

## Kanpo estekak
Harrika

**Harrika** 2002. urte amaieran Trintxerpen, Pasaia (Gipuzkoa), sortutako euskal musika taldea da.

## Taldekideak 
* Etxaun - gitarra eta ahots nagusia.
* Egoitz - gitarra eta ahotsak.
* Iñaki - baxua eta ahotsak.
* Breo - bateria (2006tik).

### Aurreko partaideak 
* Aitor "Sayans" - ahots nagusia (2002-2006).
* Iñigo - bateria (2002-2006).
* Hiper - baxua (2005, baxujolea 4 kontzertuetan Iñaki Londresen zegoelako).

## Kronologia 
## Historia 
Harrika 2002. urte amaieran sortu zen, Iñaki, Aitor, Iñigo, Egoitz eta Etxaunek osatuta.

2003an kontzertuak ematen hasi ziren eta 2004ko abuztuan Galtzarabordako **Estudio 77**-n beraien lehenengo maketa grabatu zuten Jorge Reboredo teknikari bezala edukita Loiolako jaietan antolatutako rock txapelketa bat irabazi eta gero. Maketa honek kontzertu asko eskaintzeko aukera eman zien eta argitaratu zituzten 500 kopiak azkar saldu ziren.

2006. urtea ez zen hain ongi hasi ordea, urte hasieran Aitor eta Iñigok taldea uztea erabaki ostean ahots eta bateriaren lekuak hutsik geratu ziren.

Hilabete batzuen ondoren Breo taldean sartu zen bateriaz arduratzeko, eta beste hirurok abesten ibili ondoren, Etxaunek abeslariaren lekua hartzea erabaki zuten. Abesti berriak egin ostean, Andoaingo Garate estudioetara joan ziren 2007ko Aste Santuan Haritz Harreguy teknikariarekin beraien lehenengo diska grabatzeko: **Itzaletan**, 2008ko otsailean kaleratu zena.

Bi urte beranduago, 2010eko martxoaren 19an, Ugaora (Bizkaia) joan ziren bertan Iñaki Espartzak duen Geure Gogoa estudioan disko berri bat grabatzera, "**Arrosarik gabeko arantzak**" izenekoa, urte bereko ekainean argia ikusi zuena.

## Diskografía 
* **Harrika** - maketa - (2004)

1- Itzali / 3:45
2- Emakume ahaztuak /2:48
3- Gaueko harrikada / 3:12
4- Agintearen kale ilunetan / 4:12
5- Txuriz jantzitako zerria / 3:53
6- Hitz egin / 2:23

* **Itzaletan** (2008)

1- Harrika / 3:05
2- Gaztaro bideratua / 3:01
3- Dos fronts oberts / 2:30
4- Duerme bien / 2 :34
5- Ez dut ahaztuko / 2:39
6- Zentsuraren sugarretan /3:25
7- Itzaletan / 2:29
8- Gauero / 3:07
9- Hurrenarte / 3:18
10- Hamaika urteko gizona / 4:26

* **Arrosarik gabeko arantzak** (2010)

1- Arrosarik gabeko arantzak
2- Borrokaren alaba
3- Joxani
4- Kena baten doinu gorria
5- Hemengo egunerokoa
6- Ama
7- Lau urte
8- Irudi bat baino gehiago
9- Zuri-beltzeko bizitza
10- Nor gara gu?
11- Jaizkibelen bihotzean
12- 120=36

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgune ofiziala
* *Gaztaro Bideratua* bideoklipa (Youtube)
* *Arrosarik gabeko arantzak* making of bideoa (Youtube)
* *Harrika* maketa deskargatzeko helbide zuzena
* *Itzaletan* diskoa jeisteko helbide zuzena
* *Arrosarik gabeko arantzak diska osoa (Youtube)*
José María Aznar

**José María Alfredo Aznar López** (Madril, Espainia, 1953ko otsailaren 25a) politikaria izan da eta Trantsizioaz geroztik Espainiak izan duen Gobernuko laugarren presidentea. 1996-2004 bitartean, Alderdi Popularreko (PP) buru zela, Espainiako Gobernua gidatu zuen. Ezkonduta dago eta hiru seme-alaba ditu.

## Bizitza 
Familiak politikarekin lotura sendoak izan ditu. Manuel Aznar Zubigarai aitonak, Nafarroa Garaian, Etxalarren hain zuzen ere, lehendabiziko batzokia paratu zuen, baina geroago Francisco Francoren alde jo zuen. Manuel Aznar Acedo aita Francoren armadako propagandagilea eta kazetaria izan zen. Ana Botella emaztea ere Alderdi Popularreko kidea da, eta Madrilgo alkate izan zen 2011tik 2015eraino.

Jose María Aznarrek zuzenbide ikasketak 1975ean bukatu zituen Madrilgo Complutense Unibertsitatean. Hogeita hiru urte zituelarik, zerga-ikuskatzailea izateko lehiaketa publikoa gainditu zuen.

Politikan, 1979an Aliantza Popular (AP) alderdian sartu zen. 1982an eta 1986an diputatu hautatu zuten eta, hurrengo urtean, Gaztela-Leongo presidente bihurtu zen (1987-1989). 1990ean, Manuel Fragaren babespean, Alderdi Popularreko buru izendatu zuten.

1993ko hauteskunde orokorretan, Felipe Gonzálezen PSOEk garaitu zuen, boto gutxirengatik bazen ere. 1995ean, ETAk bonba bat eztandarazi zuen Aznarren autoaren ondoan, zauririk eragin gabe.

1996ko hauteskundeetan alderdirik bozkatuena izan zen Alderdi Popularra. CiU, EAJ eta Kanariar Koalizioaren laguntzarekin Aznarrek gobernua osatu zuen. 2000ko hauteskundeetan gehiengo absolutua lortu zuen. 2004etarako ez zen aurkeztu, Mariano Rajoy ondorengo izendatuta. Harez geroztik, ez dabil politikagintzan, Alderdi Popularrak *ohorezko presidente* titulua eman badio ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Godwinen legea

thumb|240px|Mike Godwin 2010ean.

**Godwinen legea** (**Analogia nazien Godwinen legea** izenaz ere ezaguna) interakzio sozialaren enuntziatua da, Mike Godwinek proposatua 1990. urtean. Haren arabera:

Usenet talde askotan bada tradizio orokor bat: goiko konparazioren bat egitean automatikoki haria itxi egiten da eta naziekin konparazioa egin duenak galdu egiten du eztabaida. Era horretan, Godwinen legeak Usenet taldeetako eztabaiden luzera-limite bat ezartzen du. Askoren ustez, horretan datza Godwinen legea, jatorrizko definizio hura ezagutu gabe.

Dena dela, ez dago ondo ikusia konparazio hori egitea eztabaida bukatzearen asmo bakarrarekin. Gainera, onartuta dagoen korolario bat dago, hau dioena: eztabaida bat ixteko zio bakarrarekin eginiko Godwinen legearen erabilpen premeditatuak ez du hariaren itxiera lortuko (Quirken salbuespena).

## Kanpo estekak
North Carolina Tar Heels

**North Carolina Tar Heels** () Ipar Carolinako Chapel Hilleko Unibertsitateko kirol taldea da. Tar Heels-en taldeak CAA-k antolatutako lehiaketetan parte hartzen dute, Atlantic Coast Conference-en zatia delarik.

Unibertsitate honetatik datoz Michael Jordan, James Worthy, Vince Carter, Rasheed Wallace, Jerry Stackhouse, Mia Hamm, Eddie Pope eta Marion Jones bezain kirolari onak.

## Saskibaloia 
Saskibaloi taldeak lau txapelketa nazional irabazi du. Tar Heels-ek 1957an irabazi zuten beren lehenengo txapelketa nazionala Frank McGuire entrenatzailearekin, finalean Kansas-eko Unibertsitatea gailenduz.

## Alboratutako zenbakiak 
### Saskibaloia 
### Amerikar futbolean 
## Kanpo estekak 
* InsideCarolina
* ESPN.com - UNC clubhouse
Pablo Sorozabal

**Pablo Sorozabal Mariezkurrena** (Donostia, Gipuzkoa, 1897ko irailaren 18a - Madril, Espainia, 1988ko abenduaren 26a) musika-konpositorea izan zen.

Aparteko joera erakutsi zuen genero lirikorako: "Katiuska" eta "La tabernera del puerto" zarzuelak, operetak eta "Adiós a la bohemia" opera idatzi zituen. *Gernika* hileta martxa ondu zuen (*Euzko illen ibilketa*), Gernikaren eta euskaldunen gerra tragediaren ikur. 

## Biografia 
Langile-familia euskaldun batean jaio zen. Berbera euskaldun hutsa izan zen hamaika urte arte, gerora erdaldundu eta euskara asko galdu bazuen ere, saminez kontatu zuenez. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteari esker, Pablok doan ikasi zuen solfeoa, baita instrumentu batzuk jotzen ere. Donostian egin zituen biolin eta piano ikasketak Alfredo Larrocha eta Manuel Cendoyarekin. Gaztaroan, kafetegiz kafetegi eta kabaretez kabaret ibili zen biolina jotzen, bizimodua ateratzeko.

Udal-beka bati esker, Alemaniara joan zen goi-mailako ikasketak egitera. Konposizio eta orkestra-zuzendaritza ikasketak egin zituen Stephan Krell eta Hans Sittekin Leipzigen. Geroago 1931. urtean *Katiuska* zarzuela estreinatu zuen arrakasta handiz, eta musika mota hori egin zuen aurrerantzean. Urte berean Orfeoi Donostiarraren zuzendaritza hartu zuen.

1945. urtean Madrilgo orkestra filarmonikoko zuzendari izendatu zuten. Musika sinfonikoa landu bazuen ere, zarzuelek eman zioten ospea. Nortasun sendoko gizona zen, eta aurka egin zion beti garai hartan musikak eta musika irakaskuntzak bizi zuen egoera kaskarrari. Bere bizitzako azken urteetan baztertu samar bizi izan zen, eta ezin izan zituen lan guztiak aurkeztu.

Zarzuela aipagarrienak: *El adiós a la bohemia* (1933); *La del manojo de rosas* (1934); *La tabernera del puerto* (1936); *Black el payaso* (1941); *Don Manolito *(1942); *La eterna canción* (1945).

Bestalde, *Juan José* opera idatzi zuen, 2009an Donostian estrenatu zena; *Victoriana* (1951) musika lana, Tomás Luis de Victoriaren omenez; filmetarako musika, *Marcelino pan y vino* eta *Jai Alai*, besteak beste; Albénizen *Pepita Jiménez* partituraren orkestratzea; *Gernika* sinfonia, hileta gisa moldatua; eta kantuak, *Batelarien zortzikoa*,* Bi eusko abesti*, *Irugarren kalez kale*, eta korurako eta txisturako *Kalez-kale*, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Pablo Sorozabali egindako elkarrizketa txistulari.com webgunean
* Partiturak, grabazioak, liburuak, artikuluak eta Pablo Sorozabali buruzko dokumentazioa Eresbil
*  Pablo Sorozabali Espainiako telebistan egin elkarrizketa (TVE1, 1979)
Sampo (izotz-hauslea)

'''*Sampo* izotz-hauslea'* (finlandieraz, *Jäänmurtaja Sampo*) Kemi finlandiar hiriko portuan egoitza duen izotz-hauslea da. 1960ko hamarkada hasieran eraiki zen Sandviken hiri suediarreko Wärtsilä-Werft ontziolan eta 1961ean itsasoratu zuten. Hogeita hamar urtez itsas-merkataritzari Botniako golkoko ur izoztuan bidea egiteaz arduratu zen, baina bete beharrak geroz eta urriagoak zirenez, 1991ean erretiratu egin zen. Kemiko Udalak hiriko eta azpieskualdeko negu turismoa bultzatzeko, ontziaren barrualdea moldatu eta bidaiariak jasotzeko atontzea erabaki zuen eta azkenean, Sampo, turista-bidaiariak jasotzen dituen munduko izotz-hausle bakarra bihurtu zen; hau, egun mantentzen duen titulua da .
[225px|ezkerrera|thumb|Sampo ontzia bere patua betetzen, alegia, [Botniako golkoa|Botniako golkoko izotza hausten.]]
Ontziko bidaia zerbitzua Sampo Tours izeneko erakundeak kudeatzen du eta azken urteotan, negu turismoak izan duen bultzadari esker, Kemi hiriko erakunde arrakastatsuenetakoa bihurtu da. Itsas bidaia hauek, normalki, husky txakurrek edo elur-oreinek gidaturiko lera safariekin edota Lumilinna edo Elur-gazteluaren bisitekin batera eskaintzen dira *pack'' turistikoetan. Dena den, izotz-hauslean soilik bidaia egiteko aukera ere badago; prezioa, hori bai, altuagoa da. Txango hauek ia egunero eskaintzen dira abendu erdialdetik apirila bitartean, alegia, Botnia itsasoko ura izoztua dagoen garaian, eta 2-6 ordukoak izan ohi dira. Hauetan, eskualdeko ingurunea ezagutzeko eta itsasoko ur izozgarrian murgiltzeko aukera dute ausartek. Urtezaharrean, bestalde, txango berezia antolatzen da gauean, urte berri zoriontsua Botniako golkoa den leku exotikoan hasteko, eta itsasoaren erdi-erdian Aurora Boreal edo Iparargiez gozatzeko aukera dago. Ontziak, guztira, 150 bidaiari har ditzake txanda bakoitzeko eta eskifaia, aldiz, hamasei marinelek osatzen dute.

Izena finn mitologiako Sampo objektutik datorkio, hau da, urrea, alea eta gatza ekoizten dituen errota miragarri antzeko bat den objektutik. Oparotasunaren irudikapena da eta, hain zuzen, izotz-hauslea lanean ibili zen garaian, Lappi eskualde osoari oparotasuna ematen zion sostengua izan zen, itsas-merkataritza bideak irekirik mantentzen zituelako negu izoztuetan. Gaur egun, Kemiko turismo atrakzio nagusia da; 2007an, esaterako, 10.664 bidaiari izan zituen ontziak, Elur-gazteluak izan zituen bisitarien bikoitza .

## Ontziaren ezaugarriak 
* Luzera: 75 m
* Zabalera: 17,4 m
* Sarkura: 7 m
* Pisua: 3.540 tona
* Motor potentzia: 8.800 hp
* Abiadura uretan: 16 korapilo (30&nbsp;km/h)
* Abiadura 50&nbsp;cm izotz gotorrean: 8 korapilo (15&nbsp;km/h)
* Izotz-hauste gaitasuna: 70–120&nbsp;cm izotz gotor

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sampo Tours
Antigua (uhartea)

**Antigua** Karibe itsasoan dagoen uhartea da, Antigua eta Barbuda herrialdean. 68.000 biztanle ditu eta hauetatik 24.000 St. John's hiriburuan bizi dira. Uharteak 280 km² azalera du eta oso laua da.

Antiguako hiri nagusiak St John's, Falmouth eta Parham dira.

## Historia 
Uhartean K.a. 2400 urte inguru siboney tribua bizi zen. 1493an Kristobal Kolonek uhartea aurkitu eta Sevillako *Santa María la Antigua* elizaren izena jarri zion. Antiguak 1632 arte ez zuen biztanlerik britainiarrek uhartea kolonizatu arte. 1981ean Antigua eta Barbudak independentzia lortu zuen.

## Geografia 
* Azalera: 280 km²
* Koordenatuak: 
* Hiriburua: St. John's (24.000 biztanle)
* Klima: tropikala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak