María Dueñas (biolin-jotzailea)

**María Dueñas Fernández** (Granada, 2002ko abenduaren 4a) biolinista eta musikagile andaluziarra da. 2021ean Yehudi Menuhin Lehiaketako lehen saria irabazi zuen, *senior* kategorian.

## Biografia 
Musika beti izan du Maríak hurbil, bere gurasoak musikari profesionalak baitira eta txikia zenetik entzun izan du musika bai eskolara bidean kotxean, bai bere hiriko kontzertuetan.Umetatik musika bere pasio bihurtu zen.

### Musika ikasketak 
11 urte zituela, Madrilgo Juventudes Musicales-en atzerrian ikasketak egiteko deialdia irabazi zuen eta Wardwell beka lortu zuen Humboldt Fundazioaren eskutik. Horretarako, Alemaniara bizitzera joan zen eta Dresdengo Unibertsitate Musikalean matrikulatu zen, Kolmer Industries-en laguntzari esker. Gero Vienara joan zen Boris Kuschnir irakaslearekin bere prestakuntza artistikoarekin jarraitzeko eta Vienako Musika eta Arte Dramatikoko Unibertsitatean eta Graz-eko Unibertsitatean matrikulatu zen.

### Ibilbide musikala 
Dueñas bakarlaria izan da Europako eta Amerikako orkestrekin, hala nola Bartzelonako Orkestra Sinfonikoa eta Kataluniako Orkestra Nazionala, Espainiako Orkestra Nazionala, Luxenburgoko Orkestra Filarmonikoa, San Frantzisko Orkestra Sinfonikoa eta Galiziako Orkestra Sinfonikoarekin. Hainbat aretotan eta antzokitan jo du, hala nola Vienako Musikverein , Hanburgoko Elba Filarmonikoan, Moskuko Tchaikovsky Aretoan, Berlingo Filarmonikoan eta Madrilgo National Music Auditoriumean, besteak beste.

2017an Dueñasek *Zhuhai Nazioarteko Mozart Lehiaketa* irabazi zuen, B taldean (2001 eta 2004 artean jaiotakoak), urte hartako edizioan irabazi zuen espainiar bakarra izan zen. 15.000 dolarreko saria jaso zuen.

Hamabost urte zituela, Errusiako *Vladimir Spivakov Nazioarteko Biolin Lehiaketan* parte hartu eta lehen postua lortu zuen. Sariarekin Riccardo Antoniazzi-ren biolina irabazi zuen, 1912an egina eta 140.000 dolar inguruko balioa zuena.

2019an, Montrealgo Nazioarteko Biolin Lehiaketan parte hartu zuen.

2021eko urtarrilean , COVID-19 Pandemiaren erdian, sarean burututako 'Getting to Carnegie Hall 2021' lehiaketan parte hartu zuen eta bertan Lehen Saria irabazi zuen. Bukaerarako, jotzaile bakoitzak ausaz Julian Gargiuloren *Sonata 4 zenbakiko biolin eta pianorako mugimendu bat jo zuen.* Irabazle gisa, 5.000 dolarreko ordaina jaso zuen, baita Carnegie Hall- en 2022 denboraldian zehar eta 2022 Island Music Festival jaialdian aritzeko aukera ere.

2021ean, 18 urte zituela, lehen postua irabazi zuen Yehudi Menuhin Lehiaketan. Azken txandarako hiru obra aukeratu zituen, Witold Lutoslawskiren bat- *batekoa*, Mozart-en 4. zenbakiko biolin kontzertuaren bigarren mugimendua eta Edouard Lalo Espainiako Sinfoniaren *Allegro non troppo.* Irabazitako sariaren barruan 20.000 dolar eta Stradivarius biolin baten bi urterako mailegua sartu ziren. Dueñasek publikoaren saria ere jaso zuen.

Dueñas konpositorea ere bada eta *Hamamelis Quartett* sortu zuen. Jordi Cervelló konpositoreak biolinentzako bi capritxo konposatu zituen Dueñasi eskainitakoak, Gironako Auditoriumean estreinatu ziren Evgeny Sinaiskyrekin batera.

Nippon Music Fundazioak Guarneri del Gesù Muntz 1736 utzi zion maileguan eta 2021ean Stradivarius biolin baten bi urteko mailegu bat lortu zuen Zhuhai Nazioarteko Mozart Lehiaketan izandako arrakastagatik.

## Sariak eta aitortzak 
* 2017 - Zhuhai Mozart Nazioarteko Lehiaketako B taldeko lehen saria (2001etik 2004ra jaiotakoak)
* 2018 - Vladimir Spivakov Nazioarteko Biolin Lehiaketako lehen saria, Errusian
* '2021 Getting Carnegie lehiaketako' lehen saria
* 2021 - Lehen saria Yehudi Menuhin Lehiaketako Senior kategorian.

2017an, 14 urte zituela, Txinan lehen saria irabazi zuen Zhuhai Mozart Musikari Gazteen Nazioarteko Lehiaketan. Miyu Kitsuwa japoniarra eta Chaowen Luo txinatarra bigarren eta hirugarren sailkatu ziren, hurrenez hurren, kategoria berean, 13 eta 16 urte bitartekoak. Urte horretan bertan, Dueñasek Alemaniako Kronberg Akademiaren Prinz von Hessen saria jaso zuen, eta beste sari batzuk lortu zituen nazioarteko biolin lehiaketetan, hala nola Giovanni Musicista eta Italiako Luigi Zanuccoli eta Bruselako Leonid Kogan.

Poloniako Georg Philipp Telemann nazioarteko lehiaketan ere aitortua izan zen, eta 2018an, Errusiako Yankelevitch-a irabazi zuen senior kategorian. Urte berean, Errusiako Vladimir Spivakov Nazioarteko Biolin Lehiaketan ere saria irabazi zuen.

2020an, Dueñasek musika klasikoko RNEren 'El Ojo Critico' saria irabazi zuen. Horrez gain, Musical America aldizkariak, Estatu Batuetako musika klasikoan espezializatutako aldizkari zaharrenak, hileko artista izendatu zuen.

2021ean, Zhuhai Nazioarteko Mozart Lehiaketan eta New Yorkeko Getting to Carnegie Hall Nazioarteko Lehiaketan lehen saria irabazi zuen. Urte bereko maiatzean Dueñasek Richmonden burututako Yehudi Menuhin lehiaketa irabazi zuen, biolinean gehien baloratzen den lehiaketetarikoa. Jaialdi berean ikuslegoaren sariarekin ere aitortu zioten.

Bere *Hamamelis Quartett* taldea Vienako Ganbera Musika Fidelio Lehiaketan saritu zuten. Gainera, konpositore gisa Robert Schumann Konposizio Lehiaketan saritua izan da film labur gisa estreinatutako *Farewell* pianorako egindako lanagatik.

## Diskografia 
* *So Klingt die Zukunft!* *Kammermusikfest der Deutschen Stiftung Musikleben 2018* . 2. pista. Ravel - *Tzigane* . María Dueñas (biolina), Kiveli Dörken (pianoa). Deutsche Stiftung Musikleben, 2018.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* María Dueñas Fernándezen webgune ofiziala
* "María Dueñas edo biolinaren bikaintasuna" erreportajea La Dársenan