Juan Luis Cipriani

**Juan Luis Cipriani Thorne** (Lima, 1943ko abenduaren 28a) peruko ingeniaria, saskibaloiko jokalari ohia eta kardenal katolikoa da. Opus Deiko partaidea, Limako artzapezpikua izan zen 1999tik 2019ra arte. Pederastia akusazioak zirela eta, 2019an elizak zigortu zuen eta Frantzisko aita santuak debekatu egin zion kardinal-ikurrak eramatea eta adierazpen publikoak egitea.

## Biografia 
Juan Luis Cipriani Liman jaio zen, familia katoliko batean: gurasoak biak Opus Deikoak ziren. Hamaika anai-arreben laugarrena izan zen. Peruko saskibaloi selekzioko kidea izan zen. 1962ko ekainaren 10ean, Opus Deiren Prelaturan onartua izatea eskatu zuen. Ingeniaritza industriala ikasi zuen (1961-1966), urte batzuk ingeniaria gisa lan egin zuen. 1974an, Europara joan zen, Erromako Opus Deiren Nazioarteko Mintegian eta Nafarroako Unibertsitatean ikastera. Teologia doktoretza lortu zuen azken horretan. 1977ko abuztuaren 21ean apaiztu zen, Madrilgo San Migel Basilikan.

Elizan kargu desberdinetan aritu ondoren, 1988ko maiatzaren 23an, Joan Paulo II.ak Turuziko eta Ayacuchoko apezpiku laguntzailea izendatu zuen. Urte bereko uztailaren 3an kontsakratu zuen Juan Landazuriren eskuz Limako katedralean. 1996ko ekainaren 29an, San Pedro basilikan egindako zeremonia batean, artzapezpiku-palioaren inposizioa jaso zuen Joan Paulo II .a aita santuaren eskutik. 1999ko urtarrilaren 9an, Joan Paulo II .a aita santuak Limako artzapezpiku eta Peruko primatua izendatu zuen. Ideologikoki Alberto Fujimori diktadorearen aldekoa zen. Ideologia ultrakontserbadore horrekin lotuta beti abortoaren eta homosexualen aurkako jarrera izan du.

## Akusazioak 
2019ko urtarrilean irten zela artzapezpikutzatik, 75 urte betetzeagatik nahitaezko uko egitea 2018ko abenduan aurkeztu ondoren. 2025eko urtarrilaren 25ean, Espainiako *El País* egunkariak jakinarazi zuen, uko egitearena Egoitza Santuak 2018ko abuztuan aurkeztutako salaketa baten berri izan zuelako, Ciprianik 1983an mutil bati egindako ustezko sexu-abusu kasu bati buruzkoa, biktimaren aitorlea zenean eta biktima adingabea zenean. Biktimak zioenez, Ciprianik aitorpenaren unea erabiltzen zuen ukitzeko, eskua arroparen azpian sartzeko eta musu emateko. 
Opus Deiko agintariek salaketa horien berri izan omen zuten eta ezkutatu egin zituzten.

Ez zen prozesu kanoniko formalik egon, baizik eta 2019ko abenduan erabaki pontifizioagatik debekatu egin zitzaion Ciprianiri kardinal-intsigniak erabiltzea, eta Perutik kanpo egoitza bat ezartzea agindu zitzaion. Geroztik, Erroman eta Madrilen bizi izan da. Hala eta guztiz ere, Cipriani Perura joan zen 2025eko urtarrilaren 7an, Limako Udalean erakundearen meritu-domina jasotzeko. Domina Opus Deiko kidea den Rafael López Aliaga alkateak eman zion. López, Aita Santuaren zigorraren berri izan ondoren Ciprianiren alde atera zen.

Salaketaren berriari erantzunez, kardinalak zigorrak eta salaketaren ezagutza onartu zituen, baina salatzailearen testigantza egiazkoa zela ukatu zuen. Ciprianik esan zuen: "Ez dut deliturik egin eta ez diot inori sexu-abusurik egin, ez 1983an, ez lehenago, ez geroago".

## Liburuak 
* (1996). *Educación familiar*, eskola testua.
* (1999). *Testigos vivos de Cristo*. Rialp. ISBN 978-84-321-3249-0.
* (1987). *Conoce tus derechos: Catecismo de doctrina social*. Ateneo Latinoamericano de Estudios Políticos y Sociales.
* (2003). *Amar con obras*. Realidades.
* (2006). *Concilio Vaticano II: perspectivas para el tercer milenio. Vida y Espiritualidad*. ISBN 9789972212154.
* (2006). *Hacia una nación con valores. Oraciones patrióticas del Cardenal Juan Luis Cipriani Thorne en fiestas patrias (2000-2006)*. Realidades.
* (2012). *Doy Fe*. Planeta. ISBN 9786124151064.
* (2016). *Semillas - Reflexiones a la luz de la doctrina social*. Planeta.
* (2016). *Los cinco santos del Perú*. Limako Artzapezpikutza eta Telefónica.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak