Virginia Penny

**Virginia Penny** (Louisville, AEB, 1826ko urtarrilaren 18a – Manhattan, AEB,1913ko apirilaren 4a) erreformatzaile sozial eta ekonomialaria izan zen, Estatu Batuetan zein Europan emakumezkoen lan merkatuak aztertu zituen lehena. Bere liburuak baliabide garrantzitsua izan ziren sortu berria zen Gizarte Zientzien Elkarte Amerikarreko kideentzat. Ameriketako Estatu Batuetako emakumeen mugimendu sufragistaren lehen liderretako bat ere izan zen, erakunde sindikalean gehiago inplikatu eta emakumeentzako enplegu-agentzia propioa zuzendu baino lehen.

## Lehenengo urteak eta karrera editoriala 
### Familia 
Gurasoak Louisvilleko (Kentucky) Rachel Ruble eta William Penny izan ziren. Bikotearen alaba zaharrena, Virginia Penny 1826an jaio zen esklabogile familia batean. Aita hiriko zinegotzia izan zen eta Louisvilleko Aurrezki Kutxa fundatu zuen. Lau haurrideetatik hiruk, gutxienez, zeregin garrantzitsua izan zuten ondorengo bizitzan:

* William - Louisvilleko Unibertsitatean Medikuntzan graduatua 1872an, Brooklyngo (New York) bere etxean hil zen 1914ko urtarrilaren 21ean.
* Alexander - medikua hau ere, Louisville inguruko etxalde batean bizi izan zen bere amarekin aita hil ostean, eta 1876ko abenduan hil zen.
* Icilius - peoi gisa aritu zen Illinoiseko Alton herrian. Bertan tratu txarrak jasan zituen eta gosea pasa zuen arrebak1880ko hamarkadan han aurkitu zuenean.

#### *Nola irabaz dezaketen emakumeek dirua* liburua 
Bere liburua, bakarra bere generoan, sasoi hartan emakumeek lan egiten zuten lan motak ez ezik, genero diskriminazioa zela eta lan egin zezaketenak baina kopuru txiki batek baino ez zituenak, aurkezten lehena da. Enplegu-zerrendekin batera egin zituen gaikako saiakuntzetan, hauek aztertu zituen: lanak langileen osasunean zuen eragina, soldata tipikoak (eta genero-desberdintasunak), lanaldiaren iraupena, kualifikazioak eta lan-mota jakin baterako trebakuntzaren iraupena. Liburua, besteak beste, zuzenduta zegoen publiko bati, hala nola, lan bila zebiltzan emakumeei, eta lanerako prest egoteko moduak aztertzera animatzen zuen, ez amore ematera genero-diskriminazioa zela-eta lehen aldiz baztertuak izaten  zirenean.

#### liburuaren 2. argitalpen berritu arrakastatsua 
Pennyren liburuaren (bere herentziarekin autoeditatua) publizitaterik eza zela eta, ez zuen zabalkunde handirik izan. Hurrengo urtean, inprimaketa-plantxak eta liburuaren eskubideak saldu zizkion beste editore bati, 100 dolarren truke. Bostongo Walker, Wise and Company berriz kaleratu zuen 1863a. urtean beste izenburu batekin: ''The Employments of Women: A Cyclopaedia of Woman's Work* (euskaraz: Emakumeen lanak, emakume-lanen entziklopedia). Liburuaren bertsio hori oso hedatua eta aipatua izan zen literatur lan akademiko zein orokorretan (ikus, esaterako, Williamstownen Burwell N. Carter-en Kentucky, *The Land We'' Love-n (1867ko abuztua) egindako erreseina. 1863ko bere liburuaren hitzaurrean honelaxe idatzi zuen:«Interesatuei aurkeztu nahi diet Ameriketako Estatu Batuetako negozioen baldintzen ikuspegi argi eta laburra, negozioen munduan sartzeko aukerak, emakumeek bete ditzaketen hutsuneak eta saihestu ditzaketen merkatu jendetsuak, aukeratutako jarduera baterako beharrezkoak diren kualifikazioak eta hobeto egokitzen diren jarduerak; baita ohorez lortu nahi den bokazio bakoitzaren balizko diru-emaitza ere: laburbilduz, emakumeentzako negozio-eskuliburua izan nahi du.»Beste kritikari bat ere bat etorri zen 1869. urtean, liburua emakumeentzako tresna erabilgarri eta praktikoa zela esatean: «Penny andereñoak irabazi du emakumeen esker on soila, baita emakumeen zortean interesa duten gizonena ere, urte askoan zerbitzu-eremu gogor eta ez hain ordainduetan egindako lanarengatik. Ez da hizlaria, ez politikaria, ez kudeatzailea, langile neketsua baino... Penny andereñoaren estiloa ez da bereziki distiratsua edo erakargarria, baina interesgarria da; eta nabaritu behar da, haren saiakerak soilak, jakintsuak eta garrantzitsuak direla». Liburua askotan berrargitaratu zen urteetan zehar; eta, 1867. urtean, alemanera egokitu eta itzuli zen.

### Eskubideen berdintasunaren alde 
1867. urteko maiatzean, Eskubide Berdintasunaren aldeko Elkarte Amerikarraren (AERA) bigarren konbentzioan izan zen Penny, eta presidenteordeen artean Kentuckyko ordezkari izendatu zuten. Ordurako, emakumeen eskubideen alde egindako lanarengatik eta ideiengatik zuen ospea sendo finkatua zegoen, eta emakumeen sufragioaren alde eta guztien eskubideen berdintasunaren alde lan egiten zuten aktibisten mundu mailako sare batekin elkartu zen. Jarduera sindikaletan parte hartu zuen, New Yorkeko Workingwoman's Association elkartean esaterako, eta emakumeen soldaten eta bizi baldintzen aurkako protesten buru izan zen. Enplegu-agentzia bat zabaldu zuen, eta hitzaldi publikoak eman zituen emakumeak lan egin eta kobratu ahal zuten eremuak aztertzera animatzeko. Une batean Estatu Batuetako Zentsuaren Bulegorako ere lan egin zuen.

Pennyren bigarren liburua, Think and Act: A Series of Articles Pertaining to Men and Women, Work and Wages, 1869. urtean kaleratu zen. Bere diskurtso eta artikuluen bilduma bat zen, non emakume langileen egoeraren azterketa ekonomiko sakonago bat eskaintzen zuen eta bere konponbideak azaltzen zituen, hamarkada asko geroago bere urratsak jarraitu zituzten ekonomialari feminista eta teoriko sozialen eskolan irmoki kokatzen zutenak. Emakume ezkonduen jabetza-eskubideen alde egin zuen, eta emakumeek etxeko esparruan zuten erabilera-balioaz idatzi zuen, autore gehienek nagusiki etxekotasunaren auzi moralez hitz egiten zuten sasoi batean. Bere liburua erreformista sozialentzat baliagarria izan zedin saiatu zen, baita sufragistentzat ere, haien udal-, estatu- eta federazio-legegileak presionatzen baitzituzten: «Liburuan esaten denak balio badu betebeharraren bidea bideratzeko, edo norbaiti dagokion kausan laguntzeko, bere xedea beteko du».

Penny Kentucky Woman Suffrage Association elkartearen sortzaileetako bat izan zen, lehen aldiz 1881. urtean sortu zenean, Louisvillen (Kentucky) American Woman Suffrage Association elkarteak egindako biltzar baten ostean. Talde hori izan zen Hegoaldeko estatu bat ordezkatu zuen lehen erakunde sufragista.

Bere bizitzako une batean, Pennyk finantzaketa antolatu eta enplegu agentzia bat zuzendu zuen American Bible Society-ren etxean, Hirugarren eta Laugarren etorbideen artean, New Yorkeko Bederatzigarren kalean. Bere zerbitzuen artean, emakumeentzat hirian eskuragarri zeuden lanei buruzko hitzaldi sorta bat zegoen.

### Gainbehera 
Penny Cincinnatin zegoen 1870eko hamarkadan, eta hauxe idatzi zuen: «nire osasuna txarra da eta nire bitartekoak mugatuak». Anai-arrebek herentzia zela-eta izandako borrokak ikerketa bat eragin zuen 1874. urtean, eta, arrazoi ezezagunengatik, epaileak bere gogoaren kontra sartu zuen Anchorage Asylum ospitale psikiatrikoan, Louisvilletik hurbil. 1880. urteko hamarkadan txirotasunean bizi izan zen, bere herentzia eta bere liburuen argitaratze eskubideak galdu ostean, eta aldizka herrialde osoan zehar laguntza ekonomikoaren eskaerak jasotzen zituen hiri ezberdinetara bidaiatzen zuen bitartean (ikus, adibidez, Jefferson konderriko boto-emaileei 1885. urtean egindako panfletoa, Louisvillen zegoen bitartean, eta 1902. urteko New York Times-en erreportaje bat, New Yorkeko auzo etxe batean pobrezian bizi zenean). Bitartean, bere neba William, Galvestonen (Texas) mediku eta irakasle zena, New Yorkera joan zen eta Penny Dispensary zabaldu zuen Long Islanden. 

### Heriotza 
William Brooklynen bizi zen bitartean, Wards Islandeko Manhattango Estatu Ospitalera eraman zuten, eta bertan hil zen ia 20 urte geroago.

## Lanak 
* (Filadelfia, 1862); 1863an Bostonen berrargitaratua Walker, Wise & Company izenburu berriarekin, The Employments of Women: A Cyclaof Woman's.
* *Think and Act: A Series of Articles Pertaining to Men and Women, Work and Wages* (Filadelfia, 1869).
* *To the Voters of Jefferson County* (Louisville, January 1885).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak