open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Words (filma)

***The Words*** 2012ko Brian Klugman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko film dramatikoa da.

## Argumentua 
Idazle bihurtu nahi duen gizon batek eskuidatzi bat topatuko du kasualitatez maletatxo zahar batean, eta bere izenean publikatzea erabakiko du.

## Aktoreak 
* Bradley Cooper : Rory Jansen
* Zoe Saldana : Dora Jansen
* Olivia Wilde : Daniella
* Jeremy Irons : agurea
* J. K. Simmons : Jansen jauna
* Dennis Quaid : Clay Hammond
* Željko Ivanek : Joseph Cutler
* Ben Barnes : gizon gaztea
* Nora Arnezeder : Celia
* John Hannah : Richard Ford

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Highway to Hellas

***Highway to Hellas*** 2015eko Aron Lehmann alemaniar zinema zuzendariak zuzendutako film komikoa da.

## Argumentua 
Jörg Geissenek, protagonistak, banku aleman batean lan egiten du eta Greziako uharte txiki batera joango da enpresak bertan dituen eraikuntza inbertsioak kontrolatzera. Iritsi bezain laster, bankuarekin akordatutako epeak ez direla bete ikusiko du. Hasiera batean, berri txarrez jositako bidaia jasanezin bat izango da berarentzat, baina pixkanaka iritziz aldatuko du, uharteko biztanle eta kulturarekin geroz eta harreman gehiago duen heinean.

## Aktoreak 
* Christoph Maria Herbst: Jörg Geissner
* Adam Bousdoukos: Panos
* Akilas Karazisis: Spyros
* Kleopatra Markou: Maria
* Georgia Tsangkaraki: Eleni
* Christos Valavanidis: Ilias
* Jorgos Kotanidis: Stavros
* Rosalie Thomass: Brigitte
* Eva Bay: Steffi
* Erricos Litsis: Dr. Yannis
* Gitta Schweighöfer: Frau Lachinger
* Jennifer Mulinde-Schmid: Selina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Due Date

***Due Date*** 2010eko Todd Phillips estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film komikoa da.

## Argumentua 
Peter Highmanek eta Ethan Tremblayk erlojuaren kontrako bidaia zoroa egingo dute AEBetan barrena, lehenaren semearen jaiotzarako garaiz heldu nahian.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Doctor Foster (telesaila)

***Doctor Foster*** britainiar telesaila da, 2015etik aurrera BBC-n aireratu zutena.

## Argumentua 
Gemma Foster doktoreak bere senarrak engainatzen duela uste du, eta susmo horrek bultzatuta, obsesioa bihurtuko den ikerketa arriskutsu batean murgilduko da.

## Aktoreak 
* Suranne Jones : Dr. Gemma Foster
* Bertie Carvel : Simon Foster
* Tom Taylor : Tom Foster
* Robert Pugh : Jack Reynolds
* Jodie Comer : Kate Parks
* Clare-Hope Ashitey : Carly
* Cheryl Campbell : Helen Foster
* Navin Chowdhry : Anwar
* Victoria Hamilton : Anna
* Adam James : Neil
* Martha Howe-Douglas : Becky
* Thusitha Jayasundera : Dr. Ross Ghadami
* Sara Stewart : Susie Parks
* Neil Stuke : Chris Parks
* Ricky Nixon : Daniel Spencer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dubai (emirerria)

**Dubai** (, ) Arabiar Emirerri Batuetako zazpi emirerrietako bat da. Persiar golkoaren hegoaldean kokatua, 3.113 kilometro koadro ditu luze-zabalean, eta 2.566.209 biztanle zituen 2016an. Dubai hiria da hiriburua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tadeo Zarratea

**Tadeo Zarratea Dávalos** (Yuty, Paraguai, 1946ko urriaren 28a) paraguaitar abokatua eta hizkuntzalaria da. Zientzia Juridikoetan doktorea eta Guaranieran lizentziaduna da.

Hainbat urtez herri indigenen eskubideen defentsan ibili zen.

## Liburuak 
### Eleberriak 
* *Kalaíto pombero* (1981)

### Hizkuntzalaritza 
* *Gramática Elemental de la Lengua Guaraní*. Marben argitaletxea. 2002. .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Conviction (2010eko filma)

***Conviction*** 2010eko Tony Goldwyn estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
Betty Anne Watersen neba espetxeratu egiten dute hilketa bat leporatzen diotelako, baina errugabea da. Bettyk ezin dio aurre egin abokatu batek duen kostuari, eta ondorioz, injustiziari aurre egiteko, zuzenbide ikasketak egiten ditu, horrela bere nebaren defendatzailea bihurtuz.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shadow Dancer (filma)

***Shadow Dancer*** 2012ko James Marsh eskoziar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
1993an Colette IRA taldeari traizioa egitea behartuta dagoen emakumea da. Bere semea babesteagatik hartuko du erabaki hori.

## Aktoreak 
* Andrea Riseborough: Colette McVeigh
* Clive Owen: Mac
* Gillian Anderson: Kate Fletcher
* Aidan Gillen: Gerry McVeigh
* Domhnall Gleeson: Connor McVeigh
* Brid Brennan: Ma
* David Wilmot: Kevin Mulville
* Michael McElhatton: Liam Hughes
* Stuart Graham: Ian Gilmour
* Martin McCann: Brendan O'Shea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joaquim Bassegoda i Amigó

**Joaquim Bassegoda i Amigó** (La Bisbal d'Empordà, 1854ko irailaren 16a - Bartzelona, 1938ko abuztuaren 13a) arkitekto katalan ezaguna izan zen.

## Ibilbidea 
Bonaventura Bassegoda i Mateuren semea zen, paleta lanbidez. Bere anaia, Bonaventura Bassegoda i Amigó arkitektoa zen ere bai eta zenbait lan elkarrekin egin zuten. TArkitekto titulua 1878an lortu zuen. Bartzelonako Goi Mailako Arkitektura Eskola Teknikoaren zuzendaria izan zen. 1924an Madrilgo Arkitektura Eskolan katedra eskuratu zuen. Eraikuntzari buruzko liburu teknikoak argitaratu zituen, bestetik.

## Obra ezagunak 
* Cases Rocamora. Bartzelonako hiru eraikinak dira. Haren anaiarekin batera zuzendu zituen, 1914tik 1920ra. Gracia pasealekuan sei-hamalau zenbakian daude eta oso monumentalak dira. Estilo aldetik, joera gotikoko modernismo katalanaren barruan kokatzen dira. Apaingarriak plateresko kutsukoak dira.
* Bosch i Alsina etxea. Katalunia plaza 8an dago, 1891-1892 urtean eraikia. Eraikin hau anaiarekin eta Pere Bassegoda i Mateu osabarekin planifikatu zuen.
* Berenguer etxea. Diputazio kalea 246an dago. 1907tik 1908ra eraiki zen. Lan hau ere anaiarekin egin zuen.
* Juncosa etxea. Eraikin hau Oloten dago, Bartzelona pasabide 8an. 1920a amaitu zen. Estiloaren ikuspuntutik klasizismoan kokatu daiteke.
thumb|Bartzelonako Cases Rocamora eraikina.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Arkitektoraren biografia eta obra.
Aragoiko errege-erreginen panteoia (San Juan de la Peña)

**Aragoiko errege-erreginen panteoia** San Juan De La Peña monasterioaren barruan dagoen kapera neoklasiko bat da, Nafarroako hainbat errege-erreginen lauza izendatuak bertan dituena. Huescako Pirinioetan dago Aragoin, Jakako udalerrian.

## Historia 
San Juan de la Peña erdiarotik okupatua izan den monasterioa da, eta bere egitura nagusiak erromanikoak edo gotikoak dira. Egitura horien artean ehorzketa zahar batzuen panteoia zegoen, eta han Aragoiko lehen errege edo agintari burujabeak ehortzi zirela dio tradizioak, behintzat 1134. urtera arte. Agintari horiek Iruñeko erresumaren lehen belaunaldietako buruzagi nafarrekin lotuak zeuden, edo berberak ziren kasu askotan.

18. mendean, Espainiako Karlos III.aren aginduz (agindua 1770ekoa da), gehigarri hau egin zitzaion monasterioari, kapera erako panteoi bat eraiki zedin:

# Ainsako gudua, Aragoiren sorrera historikoa.
# Eneko Aristaren gurutzearen agerpena Sobrarbeko guduan, zeinean Eneko Arista Iruñeko erregea zaldun gerlari baten gisa agertzen den.
# Huescako setioa.
# Aragoiko erregeen zina.

## Iruditegia 

Fitxategi:Panteón reyes de Aragón.jpg|Hilarrietan, Nafarroako hiru errege eta erregina ezkontide bat. Orti I.a Garzeitz, Antso I.a Garzeitz eta Antso II.a Garzeitz Abarka. Theresia edo Teresa Galindez, Andregoto Galindez erreginaren izenetako bat da.
Fitxategi:Eneko Arista, gurutzearen agerpena.jpg|Eneko Aristaren gurutzearen agerpena, Sobrarbeko guduan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ajman (hiria)

**Ajman** (, '''') Arabiar Emirerri Batuetako hiria da, Ajman emirerriko hiriburua. Persiar golkoaren ertzean dago. 250.000 biztanle zituen 2010ean, 1980an halako zazpi, orduan 36.000 biztanle baino ez baitzituen. Biztanleriaren hazkundean Dubai eta Xarjatik joandako etorkinek lagundu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arraunlari

thumb|Traineruak eta arraunlariak
**Arraunlaria** arraunketan aritzen den kirolaria da. Aspaldian lanbidea zen traineruak itsasontziek ekartzen zuten arrainaren bila portutik ateratzen zirenean, baina gaur egun kirol mailan bakarrik aritzen dira.
## Arraunlari ospetsuak 
Euskal Herrian hainbat elkarte eta arraunlari ospetsu oso ezagunak dira. Besteak beste arraunlari hauek:

## Arraun taldeak 
Sakontzeko, irakurri: «Euskal Herriko arraun taldeak»

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Oxford-Cambridge estropada

## Kanpo estekak 
* Arraunketako Euskal Federakuntza
*  Emakumeak arraunean
* TKE (San Miguel) Ligaren webgune ofiziala
* KAE Ligaren webgune ofiziala
* Gipuzkoako Arraun Federazioa
*  Federación Española de Remo
*  Fédération Française des Sociétés d'Aviron

## Kanpo estekak
Euskal Herriko Harri Txikien Txapelketa

**Euskal Herriko Harri Txikien Txapelketa** urtero jokatzen den harri-jasotze proba da. Harri Handien Txapelketa ere jokatzen da.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vero Ibaiko Parke Kulturala

**Vero Ibaiko Parke Kulturala** () Espainiako Huesca probintzian dago, Erdialdeko Pirinioetan, Guarako mendilerroan eta Somontano artean. Iparraldeko aldea Guarako Mendilerroa eta Arroilen Natura Parkean dago eta hegoaldekoa Ebroko haranaren trantsizioan. 245,5 km² ditu eta 18.000 biztanle. Ondare aberatsa du. Parke Kulturalaren izendapena 2001ean eman zitzaion.

## Herriak 
Vero ibaiaren inguruan dauden herriak daude parke kulturalaren barruan:

* Adahuesca
* Alquézar
* Azara
* Barbastro
* Bárcabo
* Castillazuelo
* Colungo
* Pozán de Vero
* Santa María de Dulcis.

## Ondarea 
### Arte ondarea 
thumb|Chimiachasko oreina.
Parkeko alde ezagunena bertan gordetzen den labar artea eta trikuharriak dira. Vero ibaiaren oso inguru txikian 60 arte-babesleku baino gehiago daude, 1998an Unescok Gizateriaren ondarea izendatu duen Mediterraneo itsasoko labar-artearen barruan.

Gehien aurki daitekeen arte mota Neolito garaiko Arte eskematiko iberiarraren aztarnak dira, %85a. Margo hauek nekazal eta artzain gizarte sedentarioen arte barruan kokatu behar da. Badira ere Mesolito garaiko labar artearen adibideak baina kantitate txikiagoan, %15a. Hauek dira Mediterraneo itsasoko labar-artearen barruan kokatu diren margolanak. Lan hauek herri ehiztarien eta biltzaileen dira propioak. Azkenik, gordetzen diren %1a Goi Paleolitoan bizi ziren ehiztariek egindako lanak dira.

Colungo herrian labar artearen interpretazio zentro bat dago.

### Etnografia ondarea 
[thumb|Artzain-txabola [Lecinan.]]
Inguruan artzaien eta antzinako eraikinak gorde dira: artzain-txabolak, errotak, etxe-zaharrak...

### Izadi ondarea 
Inguruaren, dagoen populazio txikiari esker, Pirinioetako fauna eta flora aberatsa ikus daiteke. Parke kulturalaren zati bat Guarako Mendilerroa eta Arroilen Natura Parkean dago, bestetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Parke Kulturalaren webgune ofiziala.

## Ikus, gainera 
* Mediterraneo itsasoko labar-artea
* Guarako Mendilerroa eta Arroilen Natura Parkea
Euskal Herriko Harri Handien Txapelketa

**Euskal Herriko Harri Handien Txapelketa** 1957 urteaz geroztik jokatzen den harri-jasotze proba nagusia da. Harri Txikien Txapelketa ere jokatzen da.

## Historia 
1957an Donostian jokatu zen lehen ekitaldia baina 1981etik aurrera jokatu izan da urtero.

## Palmaresa 
* ¹ 2011 urtean ez zen txapelketarik izan bi harrijasotzailek baino ez zutelako izena eman.
* (*) Txapelketa Urdax Magunazelaiak irabazi zuen; baina, txapela kendu zioten dopinaren aurkako kontrolean kalamuan positibo eman eta Euskadiko Herri Kirol Federazioko epaileei mehatxu egiteagatik.

## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roma (2018ko filma)

***Roma*** 2018ko Alfonso Cuarón mexikar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Yalitza Aparicio, Marina de Tavira, Marco Graf, Daniela Demesa, eta Enoc Leañok antzeztu zuten.

Veneziako Mostran estreinatu zen 2018ko abuztuaren 30ean, eta Urrezko Lehoia eskuratu zuen. 91. Oscar Sarietan, hamar izendapen lortu zituen, eta hauetatik hiru sari eskuratu zituen: Zuzendari onenaren Oscar Saria, Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria eta Argazkigintza onenaren Oscar Saria.

## Sinopsia 
Mexiko Hiria, 1970eko hamarkadaren hasiera. Cleo etxeko langile dabil Roman, erdiko klaseko auzo batean.

## Aktoreak 
* Yalitza Aparicio: Cleo
* Nancy García García: Adela
* Daniela Demesa: Sofi
* Marina de Tavira: Sofía anderea
* Marco Graf: Pepe
* Enoc Leaño: Politikaria
* Diego Cortina Autrey: Toño
* Carlos Peralta: Paco
* Verónica García: Teresa anderea
* Andy Cortés: Ignacio
* Fernando Grediaga: Antonio jauna
* Jorge Antonio Guerrero: Fermín
* José Manuel Guerrero Mendoza: Ramón
* Víctor Reséndez «Latin Lover»: Zovek irakaslea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Mohammed bin Rashid Al Maktoum

**Mohammed bin Rashid Al Maktoum** (; ; Al-Shindagha, Dubai, 1949ko uztailaren 15a) Arabiar Emirerri Batuetako lehen ministroa da 2006ko otsailaren 11tik, eta baita Dubaiko emirra ere.

## Erreferentziak
Un homme idéal (2015eko filma)

***Un homme idéal*** 2015eko Yann Gozlan frantziar zinema zuzendariak zuzendutako filma da. *The Words* filmaren remake bat da.

## Argumentua 
Idazlea izan nahi duen Mathiuren bizitza goitik behera aldatuko da, hil berri den gizon zahar eta bakarti batek idatzitako eskuizkribua topatzen duenean.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tears of the Sun

***Tears of the Sun*** 2003ko Antoine Fuqua estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko filma da.

## Argumentua 
Waters tenientea Afrikako oihanean barrena murgilduko da, arrisku handiko tokian lanean dagoen Lena Kendrick mediku amerikarra erreskatatzeko. Baina Kendrick anderea aurkitzen duenean, horrek ez ditu errefuxiatuak bertan utzi nahiko, eta Nigeriako oihanean zehar talde osoa eskoltatzeko eskatuko dio Waters tenienteari.

## Aktoreak 
* Bruce Willis: A.K. Waters tenientea
* Monica Bellucci: Dr. Lena Kendricks
* Cole Hauser: James "Red" Atkins
* Eamonn Walker: Ellis "Zee" Pettigrew
* Johnny Messner: Kelly Lake
* Nick Chinlund: Michael "Slo" Slowenski
* Charles Ingram : Demetrius "Silk" Owens
* Paul Francis: Danny "Doc" Kelley
* Chad Smith: Jason "Flea" Mabry
* Fionnula Flanagan: Grace ahizpa
* Peter Mensah: Terwase komandantea
* Tom Skerritt: Bill Rhodes kapitaina
* Malick Bowens: Idris Sadick koronela
* Akosua Busia: Patience
* Sammi Rotibi: Arthur Azuka

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Legion (2010eko filma)

***Legion*** 2010eko Scott Stewart estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko filma da.

## Argumentua 
Munduaren amaiera ekidin nahian dabilen talde ausart baten istorioa kontatzen duen filma horrek duen gauzarik bereziena Bibliako Apokalipsia dela bertan agertzen dena, Jainkoak eta haren aingeruek bultzatutakoa.

## Aktoreak 
* Paul Bettany : Mikel
* Lucas Black : Jeep Hanson
* Tyrese Gibson : Kyle Williams
* Adrianne Palicki : Charlie
* Charles S. Dutton : Percy Walker
* Jon Tenney : Howard Anderson
* Kevin Durand : Gabriel
* Willa Holland : Audrey Anderson
* Kate Walsh : Sandra Anderson
* Dennis Quaid : Bob Hanson
* Jeanette Miller : Gladys Foster

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
First Man (filma)

***First Man*** 2018ko Damien Chazelle estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako biografia film bat da. James R. Hansen idazlearen *First Man: The Life of Neil A. Armstrong* liburuan oinarritzen da. Ryan Gosling, Claire Foy, Corey Stoll, Kyle Chandler, Jason Clarke, Shea Whigham eta Christopher Abbott aktoreek antzeztu zuten.

Veneziako Mostran estreinatu zen 2018ko abuztuaren 29an.

## Argumentua 
Apollo 11ren istorioa kontatzen du filmak. Nola ilargiratu zuen NASAk Neil Armstrong, eta zer sakrifizio eta prezio ordaindu behar izan zuten hainbatek.

## Aktoreak 
* Ryan Gosling: Neil Armstrong
* Claire Foy: Janet Shearon
* Corey Stoll: Buzz Aldrin
* Kyle Chandler: Deke Slayton
* Jason Clarke: Ed White
* Shea Whigham: Gus Grissom
* Christopher Abbott: David Scott
* Brian d'Arcy James: Joseph A. Walker
* Pablo Schreiber: Jim Lovell
* Patrick Fugit: Elliot See
* Cory Michael Smith: Roger B. Chaffee
* Skyler Bible: Richard F. Gordon Jr.
* Lukas Haas: Michael Collins
* J.D. Evermore: Christopher C. Kraft Jr.
* John David Whalen: John Glenn
* Ben Owen: John Hodge
* Ethan Embry: Pete Conrad
* Ciarán Hinds

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Stone (2010eko filma)

***Stone*** 2010eko John Curran estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako thriller filma da.

## Argumentua 
«Stone» Creeson preso eta Jack Mabry kartzelako funtzionario bat da. Lucetta presoaren emaztea da eta funtzionarioa bereganatzen saiatuko da

## Aktoreak 
* Robert De Niro : Jack Mabry
* Edward Norton : Gerald «Stone» Creeson
* Milla Jovovich : Lucetta
* Frances Conroy : Madylyn
* Enver Gjokaj : Jack gaztea
* Pepper Binkley : Madylyn gaztea
* Rachel Loiselle : Candace
* Peter Lewis : Mitch Warden
* David Wayne Parker : Frank
* Sarab Kamoo : Janice
* Liam Ferguson : abokatua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Reasonable Doubt (2014ko filma)

***Reasonable Doubt*** 2014ko Peter Howitt ingeles zinema zuzendariak zuzendutako thriller filma da.

## Argumentua 
Fiskal batek kotxearekin pertsona bat harrapatu eta ihes egingo du, eta hura atzeman beharrean, beste gizon bat atxilotuko dute, erailketa egotzita.

## Aktoreak 
* Samuel L. Jackson : Clinton Davis
* Dominic Cooper : Mitch Brockden
* Erin Karpluk : Rachel Brockden
* Gloria Reuben : Blake Kanon
* Ryan Robbins : Jimmy Logan
* Philippe Brenninkmeyer : DA Jones
* Dylan Taylor : Stuart Wilson

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Largo Winch (filma)

***Largo Winch*** 2008ko Jérôme Salle frantziar zinema zuzendariak zuzendutako filma da, izen bereko komikian oinarrituta.

## Argumentua 
Nerio Winch enpresari diruduna hiltzen denean, honek adopzioan hartutako semeak, Largo Winchek, hartuko du enpresaren ardura. Semeak aitaren heriotzaren atzean dagoen konspirazioa argitu beharko du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La noche del virgen

***La noche del virgen*** 2016ko Roberto San Sebastián bilbotar zinema zuzendariak zuzendutako filma da.

## Argumentua 
Nicok, birjina izateari utzi nahi dion gizon gazte batek, urtezahar gaueko jai batean emakume adineko bat ezagutuko du, eta bere lehen sexu harremana izan behar zena amesgaizto bihurtuko da.

## Aktoreak 
* Javier Bódalo: Nico
* Miriam Martín: Medea
* Víctor Amilibia: Araña
* Ignatius Farray: Ramón García
* Rocío Suárez: Anne Igartiburu
* Javier Alaiza: (Don) Simón eskalea
* Javier Cañón: eskalea
* Ernesto Fernández: sodomita 1
* Errapel Arrieta: sodomita 2
* Mikel Martín: doktorea
* Julene Lekunberri: berriemailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Temps de l'aventure

'''''Le Temps de l'aventure''''' 2013ko Jérôme Bonnell frantziar zinema zuzendariak zuzendutako filma da.

## Argumentua 
Bi maitaleak trenean ezagutuko dira Parisera bidean, eta haien arteko abenturak zoria eta erakargarritasuna izango ditu osagai nagusi.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kururu Kua

**Kururu Kua** (euskaraz: Apo habia) Paraguain dagoen dolina bat da. Amambayko departamenduan dago Bella Vistatik 57 kilometrora.

Kururu Kua dolina berezia da hareharrian aurkitutako halako lehenengo egituretako bat delako eta barnean ura gordetzen duelako.

## Historia 
Ojo de Marrera zihoan espedizio batek aurkitu zuen lekua 2007an, bertako herritarretatik Ojo de Marretik 4 kilometroa hondorik gabeko osin bat zegoela zioen zurrumurrua entzun ondoren.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ojo de Mar

## Kanpo estekak
Entourage (filma)

***Entourage*** 2015eko Doug Ellin estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film komikoa da, HBOren izen bereko telesailean oinarrituta.

## Argumentua 
Eric Murphy Hollywoodeko izarra da, baina, oinak lurrean izaten jarraitzeko, bere haurtzaroko adiskideak gonbidatuko ditu bere eguneroko bizitzan lagun egitera.

## Aktoreak 
### Cameoak 
Hona hemen filmaren cameoak:

* Nina Agdal
* Jessica Alba
* David Arquette
* Shayna Baszler
* Tom Brady
* Warren Buffett
* Gary Busey
* Andrew Dice Clay
* Linda Cohn
* Tameka Cottle
* Common
* Mark Cuban
* Baron Davis
* Jessamyn Duke
* Julian Edelman
* David Faustino
* Jon Favreau
* Kelsey Grammer
* Jim Gray
* Judy Greer
* Rob Gronkowski
* Armie Hammer
* Calvin Harris
* Thierry Henry
* Terrence J
* Cynthia Kirchner
* Matt Lauer
* Greg Louganis
* Chad Lowe
* Clay Matthews III
* Maria Menounos
* Alyssa Miller
* Piers Morgan
* Liam Neeson
* Ed O'Neill
* Emily Ratajkowski
* Mike Richards
* Stevan Ridley
* Bob Saget
* Saigon
* Richard Schiff
* David Spade
* George Takei
* T.I.
* Steve Tisch
* Mike Tyson
* Mark Wahlberg
* Pharrell Williams
* Russell Wilson

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salt (2010eko filma)

***Salt*** 2010eko Phillip Noyce australiar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko filma da.

## Argumentua 
Evelyn Salt CIAko agentea da, eta kasu horietan normala den moduan, bere herrialdearen aldeko juramentua egin du. Orain, sinatutako leialtasun hori erakutsi beharko du, desertore batek espia errusiarra dela zabaldu baitu.

## Aktoreak 
* Angelina Jolie : Evelyn Salt
* Chiwetel Ejiofor : Peabody
* Liev Schreiber : Ted Winter
* August Diehl : Mike Krause
* Daniel Olbrychski : Oleg Vassilievitx Orlov
* Olek Krupa : Boris Matveyev
* Corey Stoll : Shnaider
* Cassidy Hinkle : Tchenkov
* Jeremy Davidson : espia
* Marion McCorry : CIAren zuzendaria
* Lovari : errusiar gangster

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Captain Phillips

***Captain Phillips*** 2013ko Paul Greengrass ingeles zinema zuzendariak zuzendutako thriller filma da.

## Argumentua 
Richard Phillips Ameriketako Estatu Batuetako merkataritza nabigazioko kapitaina da, eta Somaliako piratek MV Maersk Alabama haren ontzia, tripulazioa barne, bahituko dute.

## Aktoreak 
* Tom Hanks: Richard "Rich" Phillips / "Irish"
* Barkhad Abdi: Abduwali Muse
* Barkhad Abdirahman: Adan Bilal
* Faysal Ahmed: Nour Najee
* Mahat M. Ali: Walid Elmi
* Catherine Keener: Andrea Phillips
* Michael Chernus: Shane Murphy
* David Warshofsky: Mike Perry
* Corey Johnson: Ken Quinn
* Chris Mulkey: John Cronan
* Mark Holden: William Rios
* Yul Vazquez: Frank Castellano
* Max Martini: Navy SEALen komandantea
* Omar Berdouni: Nemo
* Mohamed Ali: Assad
* Issak Farah Samatar: Hufan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mr. Holmes

***Mr. Holmes*** 2015eko Bill Condon estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako misteriozko filma da, Mitch Cullin idazle estatubatuarraren *A Slight Trick of the Mind* eleberri arrakastatsuan oinarrituta.

## Argumentua 
Sherlock Holmes detektibea adineko gizona dugu, eta oroimen arazoak ditu. Esku artean duen kasua bere azken ikerketa izan daiteke.

## Aktoreak 
* Ian McKellen: Sherlock Holmes
* Laura Linney: Mrs. Munro
* Milo Parker: Roger Munro
* Hiroyuki Sanada: Tamiki Umezaki
* Hattie Morahan: Ann Kelmot
* Patrick Kennedy: Thomas Kelmot
* Roger Allam: Dr. Barrie
* Phil Davis: Inspector Gilbert
* Frances de la Tour: Madame Schirmer
* Colin Starkey: Watson Doktorea
* Nicholas Rowe: "Matinee Sherlock"
* Frances Barber: "Matinee Madame Schirmer"
* John Sessions: Mycroft Holmes
* Sarah Crowden : Mrs. Hudson
* Hermione Corfield: Matinee 'Ann Kelmot'

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Age of Heroes

***Age of Heroes*** 2011ko Adrian Vitoria ingeles zinema zuzendariak zuzendutako gerra-filma da.

## Argumentua 
Filmak Bigarren Mundu Gerran nazien aurka borrokatzeko eta Britainia Handiaren segurtasuna bermatzeko Ian Fleming komandanteak sortutako talde bereziaren nondik norakoak ditu ardatz.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ypacaraí aintzira

**Ypacaraí aintzira** (, ) Paraguaiko Erdialdeko eta Cordillerako departamenduen artean dagoen aintzira. Zulema de Mirkin eta Demetrio Ortizen *Recuerdos de Ypacaraí* izeneko guarania-abestiagatik ezaguna da nazioartean.

Itauguá, Areguá, Ypacaraí eta San Bernardino hiriak aintziraren ertzean daude.

## Kanpo estekak
Guarani akuiferoa

**Guarani akuiferoa** Brasil, Argentina, Paraguai eta Uruguai herrialdetako eremu-zati bat hartzen duen ur gezako gordailu erraldoi bat da. Ia osorik lurpeko urek osatutakoa da. Lurrean ezagutzen den ur geza gordailurik handienetako bat da, bolumenari dagokionez munduko hirugarren handiena izanik.

## Kanpo estekak
Fujaira (hiria)

**Fujaira** () Arabiar Emirerri Batuetako hiria da, Fujaira emirerriko hiriburua. Omango golkoaren ertzean dagoen Emirerrietako hiriburu bakarra da. 2016an 97.226 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ras al-Khaima (hiria)

**Ras al-Khaima** () Arabiar Emirerri Batuetako hiria da, Ras al-Khaima emirerriko hiriburua. Persiar golkoaren ertzean dago. 2015ean 263.000 biztanle zituen, emirerriko biztanleria osoaren %76.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gasteizko eskultura berdea

Gasteizko eskultura berdea edo eskultura begetala Andre Mari Zuriaren plazan dago, Europako Hiriburu Berde saria ospatzeko jarri zen 2012an.

2012ko otsailaren 7an inauguratu zuen Javier Maroto orduko alkateak, eta denborarekin Gasteizko ikur bihurtu da. Hirira datozen turista eta bisitari askok argazkia ateratzen dute bertan.

## Polemika 
Eskultura inauguratu eta gutxira polemika sortu zen erabilitako goroldioa, *sphagnum magellanicum*, Txilen soilik hazten delako eta babestuta dagoelako. Javier Maroto alkateak kritikak baztertu zituen.

2014an goroldioa kendu zuten udal langileek eta haren ordez belarra jarri zuten.

## Erreferentziak
Rami Malek

**Rami Said Malek** (Los Angeles, 1981eko maiatzaren 12a) estatubatuar aktorea da. *Mr. Robot* telesailaren protagonista bezala egin zen ezagun, Primetime Emmy Saria eskuratu zuelarik. *Bohemian Rhapsody* filmean burututako antzezpenengatik Gizonezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen.

## Filmografia 
### Zinema 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Miguel Ángel Sanz Bocos

thumb|260px|Polikarpov I-16 hegazkina. Horrelako bat pilotatu zuen Sanz Bocosek.
**Miguel Ángel Sanz Bocos**, ***"Vallecas"*** bezala ezaguna, (Arganda del Rey, Madrilgo Erkidegoa; 1918ko uztailaren 5a-Marbella, Andaluzia; 2018ko abuztuaren 13a) Errepublikaren aldeko armadako Espainiako Gerra Zibilean ehiza hegazkineko pilotua. Ehun urte zituelarik hil zen; une hartan bizirik zegoen gerra garaiko azken pilotua izan zen.

## Biografia 
Sanz Bocos Arganda del Rey herrian jaio zen, Madrilgo Erkidegoan, 1918ko uztailaren 5ean. Haurtzaroan Vallecas hauzoko burdindegiko saltzailea ezaguna zen aitaren zaintzapean bizi izan zen. 1936an, gerra zibila hasi zenean, Errepublikaren aldeko armadan zerrendatu zen, Antigás unitatean. Hasieran Villanueva del Pardillon zegoen frontera eraman zuten; ondoren, Talaverako frontera. Beste soldauekin batera Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren Azerbaijanen zegoen Kirovabadeko pilotu-eskolara bidali zuten. Han Polikarpov I-16 hegazkina pilotatzeko aukeratua izan zen. 1938an pilotu-agiria lortu zuen. Gerrako borroka ugarietan hartu zuen parte eta baita zauritua izan zen ere.

Gerra galduta, bere unitatearekin Tolosa Okzitanian lurra hartzeko agindua jaso zuen baina heldu baino lehen Kondor Legioaren eskuadrilla baten erasoa pairatu zuten. Buruan zaurituta baina bizirik, Frantziako muga igaro zuen. Frantziarrek hasieran Argelès-sur-Merren eta, ondoren, Gurseko kontzentrazio-esparruan sartu zuten. Bigarren Mundu Gerran Frantziako Erresistentziarekin kolaboratu zuen. Gerra ondoren Parisen erbesteratu zen eta han, Aire Armadako beste kideekin, Alas Plegadas elkartea sortu zuen.

Behin Espainiara itzulita, bere memoriak idatzi zituen. ADAR (Asociación de Aviadores de la República) elkartearen lehendakaria izan zen.

## Liburuak 
* 1981: *Luchando en tierras de Francia: la participación de los españoles en la Resistencia*
* 2000: *Memorias de un chico de Vallecas: piloto de caza de la República*

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Miguel Ángel Sanz Bocoseki elkarrizketa - Vallecasko haurtzaroa.
* :Miguel Ángel Sanz Bocoseki elkarrizketa - Kirovabadetik Toulousera.
Las Benitas monasterioa

**Las Benitas** esaten diote Jakan ofizialki gaztelaniaz **Real Monasterio de las Benedictinas** delakoari, Jaka hiriko moja beneditarren komentuari. 1555. urtean fundatu zen, Jazetaniako herri txikiago baten zegoen Santa María de Santa Cruz de la Serós monasteriorik mojak hirira etorri zirenean.

## Deskribapena 
Monasterioa Jakako erdigune historikoko ekialdeko muturrean dago, non hiriaren harresiekin bat egiten zuen (20. mendean desagertu ziren harresiok).

Ernazimendu estilokoa da monasterioa, baina aurretizko aztarna erromanikoak ditu, eraikin zaharragoenak.

Bi eliza ere badira monasterioaren eraikin multzoan; agerikoa San Ginés deritzona, eta kripta batean dagoen lur azpikoa, San Salvador edo Santa María izen bikoitzekin ezagutua. Ikerketan Aragoiko beste errege-erregina batzuen hilobiak aztertu ziren, tartean San Juan de la Peñako Panteoikoak, eta bateko eta besteko gorpuzkiak aztertu zituzten, ADN-aren bidez ahaidetza konexioak agerrarazteko. Identifikatu zutenetako bat Ramiro I.a Aragoiko erregea izan, eta haren alaba Antsa Remiritz, ondorioz, sarkofago honetan egon bazegoela ere ikusi zuten. Eta baita, Antsa honen bi ahizpa are, Urraka eta Teresa, biak sarkofagoaren irudietan agertzen direnak.

Fitxategi:Sarcófago de Doña Sancha de Aragón.jpg|Antsa Aragoikoaren sarkofagoa. Haren amona Antsa Oibarkoaren gorpuzkiak ere identifikatu dira bertan.
Fitxategi:Doña Sancha de Aragón y hermanas Urraca y Teresa.jpg|Antsa Aragoikoa, ezker-eskuin Urraka eta Teresa ahizpak dituela.

### Antsa Oibarkoa dama nafarra, ADN-z identifikatua 
Ikerketa horren sorpresa handiena izan zen hiru ahizpa hauen amona ere sarkofagoan zegoela, Ramiro I.aren ama, eta pertsona hori da Antsa Oibarkoa, Iruñeko errege baten maitalea, seguruenik ADN bitartez identitatea baieztatu ahal izan den euskal pertsonaia antzinakoena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mari Tere Elola

**Mari Tere Elola Unanue** (Albiztur, 1935eko uztailaren 24a) andereñoa aitzindarietako bat izan zen Donostiako ikastolak sortu zuen mugimenduan. Bera, Kontxita Beitia eta Maite Garagorri izan ziren Gros auzoko Zurriola Ikastolako lehenengo andereñoak 1968an martxan jarri zenean.

## Maistra ibilbidea 
Elbira Zipitriarekin harremanetan, Kontxita Beitia lehenago ibilia zen Pasai Antxon eta Groseko bere etxeko gela batean eskolak ematen. Baina Donostiara joan eta bi urtera, ikusita hiriko beste auzoetan ikastolak sortzen hasiak zirela, jendearekin hitz egin eta lokal baten bila hasi ziren Zurriola Ikastola eratzeko. 
ezkerrera|thumb
Zurriolako ikastola ofizialki 1968an sortu zen, hasieran "Escuela Parroquial San Ignacio" izenarekin. Kontxita Beitia, Donostiako Andereñoen Erresidentziako irakaslea zela, proiekturako irakasle bila zebilen, eta han topatu zuen Elola, euskaraz irakasteko prest. «Ez, genien soldata on bat eskaintzen, ezta egitasmoak aurrera egingo zuen bermerik ere. Euskararen alde egiteko gogoa eta ilusioa besterik ez genuen eskaintzeko», aitortu zuen Kontxita Beitiak. Ez zen asko, baina nahikoa izan zen Maite Garagorri ere bereganatzeko. Bere bulegoko lan finkoa utzi eta bat egin zuen proiektuarekin. Hala, Kontxita Beitia, Mari Tere Elola eta Maite Garagorrik Zurriola ikastola 60 haurrekin abian jarri zuten 1968ko urriaren 8an. Eskolaurrea Elolaren eskuetan geratu zen.
thumb|260x260px|Zurriola ikastolako hasierako andereño batzuk (Elola eskuinekoa da)
thumb|440x440px|Zurriola ikastolan 1969ko Gabonetan Gros auzoan zehar antolatu zen "Jaiotzan", **Elola** goian eskuinaldetik bosgarrena, altuena
Ez zuten soldata ona kobratzen baina orduko pasarte askoren artean kontatzen dute MariTere andereñoak, lotsa ere pasatzen zuela bere hileroko ordainketa jasotzerako orduan; soldata 6.500 pezetatakoa zela (39 euro) jakin eta Mari Terek "*Ez, ez... nik horren erdiarekin ere nahikoa dut*" esan omen zuen.

**Elola** 2000. urtean erretiratu arte andereñoa izan zen Zurriola ikastolan. 60 ikaslerekin hasi baziren ere, gaur egun Zurriola Ikastolak 1.300 ikasle, mila familia inguru eta ehundik gora langile ditu.

## Errekonozimenduak eta sariak 
Erretiroa hartu eta hainbat urteren buruan egindako lanaren ordaina hainbat sarirekin jaso zuen:

* 2009: Durangoko azokako Argizaiola saria Euskal Herriko andereñoentzat izan zen.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Donostiako ikastolen historia

## Kanpo loturak 
* Zurriola ikastolaren webgune publikoa
*
Maravillas gaztetxea

**Maravillas gaztetxea**, 2017ko irailaren 3tik Iruñeko Alde Zaharreko Rozalejoko markesaren jauregian dagoen gaztetxe bat da. 2018ko abuztuaren 17an Nafarroako Foruzaingoak eta Espainiako Polizia Nazionalak hustu zuten, baina gaztetxeko kideek egun berean berriz okupatu zuten.

## Historia 
### Izena 
2017ko abenduaren 2an gaztetxea ofizialki inauguratua izan zen, eta bere izena *Maravillas* izango zela ezagutzera eman zen, 1936ko Gerra Zibileko Nafarroako biktimetako bat izan zen Maravillas Lamberto 14 urteko neskatoaren omenez. Izena ezagutzera eman zen ekitaldian Josefina Lambertok parte hartu zuen, Maravillas zenaren ahizpa, eta oroimen historikoa iraganean egindako krimenak ez ahazteko beharrezkoa delakoaren testuinguruan izen jartzea eskertu zuen.

### Gaztetxea 
Auzolanaren bitartez auzoko gazte eta kolektiboek eraikina kultur etxe batean bilakatu zuten. Jauregiaren gelak jantoki sozial, taberna, liburutegi, euskaltegi eta elikagai banku solidario batean bihurtu ziren.

### Hustutzea 
2018ko uztailean, Uxue Barkos eta Geroa Bai buru zuen Nafarroako Gobernuak eraikinean Oroimen Historikoaren Institutua ezarriko zelako aitzakian Ondare Zerbitzuaren bidez Maravillas gaztetxearen hustea eskatu zuen. Horrek Geroa Bai eta Euskal Herria Bildu alderdien arteko tentsioa piztu zuen, garaiko Nafarroako Gobernua osatzen zuten kideak, EH Bilduk erabakia gogor kritikatu eta gaztetxeak Iruñeko Alde Zaharreko elkarteen sarearen barnean egindako lana goraipatu zuen.

Berehala hutsaraztearen mehatxupean, gaztetxeak adierazi zuen eztabaida ireki bat egiteko prest zegoela, eta ateak berriz ere irekiko zituela, bai eta abuztuaren 25ean gaztetxearen aldeko manifestazioa egingo zela iragarri ere. Azkenean, abuztuaren 17ko gauean, Foruzaingoak eta Espainiako Polizia Nazionalak eraikina hustu zuten, aurrez polizien karga latzez eta 22 pertsonen identifikazioak jazo ziren egunari amaiera emanez. Gau horretan bertan, gaztetxeko hainbat kidek eraikina berrokupatu zuten.

### Adierazpenak 
Alderdi politikoen adierazpenak denetarikoak izan ziren: alde batetik, Nafarroako Alderdi Popularrak, Nafarroako Alderdi Sozialistak eta Nafar Herriaren Batasunak hutsaraztea poztasunez hartu zuten, okupazioa legez kanpokotzat jo eta polizia bere jarduerarengatik zorionduz. Bestalde, Nafarroako Nafarroako Ahal Duguk eraikina helburu sozialetarako proiektu baterako izateko nahia adierazi zuen, eta Gero Baik hutsaraztea agindu judizialei jarraituz egina izan zela justifikatu zuen. Azkenik, Sortu, EH Bildu eta Orain Bai alderdiek hutsaraztea eta poliziaren bortizkeria salatu zuten.

Urte batzuk lehenagotik, hiri berdinean eta 1994-2004 artean, Euskal Jai pilotalekua zenean kokatutako Euskal Jai Gaztetxearekin antzeko hutsaraztea bizi izan zen. Kasu honetan, Nafarroako Gobernuan Nafar Herriaren Batasuna alderdia zegoen agintzen eta boterean.

## Ikus gainera 
* Maravillas Lamberto
* *Maravillas* (Berri Txarrak)
* Rozalejoko markesaren jauregia
* Euskal Jai Gaztetxea

## Kanpo estekak 
* Maravillas gaztetxearen Facebook orria
Xabier Etxeberria Mauleon

**Xabier Etxeberria Mauleon** (Arroitz, 1944 - ) nafar filosofo eta katedraduna da. Bilboko Deustuko Unibertsitateko katedradun emeritoa da gaur egun. Hainbat liburu eta artikulu argitaratzeaz gain, bakea eta eskubideak landu ditu. Euskal Herriko Bakearen Aldeko Koordinakundearen kidea izan zen.

## Lan hautatuak 
* *Pequeña ética de convivencia*, Oñati, Arantzazu, 2016
* *Adimen eta garapen urritasuna duten pertsonei eragindako tratu txarren ikuspegi etikoa*, Bilbo, Deustuko Unibertsitatea, 2013.
* *Por una ética de los sentimientos en el ámbito público*, Bilbo, Bakeaz, 2008
* *Dinámicas de la memoria y víctimas del terrorismo*, Bilbo, Bakeaz, 2007
* *Etikaren oinarrizko ikasgaiak*, Bilbo, Deustuko Univertsitatea, 2006.
* *Ética de la ayuda humanitaria*, Bilbo, Desclée de Brouwer, 2004
* *Oinarrizko etika. Lanbideen etika*, (Galo Bilbaorekin batera), Bilbo, Deustuko Unibertsitatea, 2001.
* *Ética periodística*, Bilbo, Deustuko Unibertsitatea, 1995
* *Escuela y concientización*, Madril, Zero-ZYX, 1974

## Erreferentziak
The Rite (2011ko filma)

***The Rite*** 2011ko Mikael Håfström suediar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko filma da.

## Argumentua 
Michael Kovak Vatikanoko exorzismo eskolara doan apaizgai eszeptikoak Erroman dagoen bitartean Aita Lucas apaiz berezia ezagutuko du, eta honek fedearen alderik ilunenean sartuko du.

## Aktoreak 
* Anthony Hopkins: Aita Lucas Trevant
* Colin O'Donoghue: Michael Kovak
* Alice Braga: Angelina Vargas
* Ciarán Hinds: Aita Xavier
* Rutger Hauer: Istvan Kovak
* Marta Gastini: Rosaria
* Maria Grazia Cucinotta: Izeko Andria
* Toby Jones: Aita Matthew
* Chris Marquette: Eddie
* Marija Karan: Sandra
* Torrey DeVitto: Nina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xabier Etxeberria

**Xabier Etxeberria** izan daiteke:

* Xabier Etxeberria Mauleon (1944-) filosofoa;
* Xabier Etxeberria Ezponda (1948-) filosofoa;
* Xabier Etxeberria Garro (1974-) idazlea.

## Ikus, gainera 
* Etxeberria (argipena)
Euskal Herriko Sega Txapelketa

[260px|thumb|[Julen Gabirondo, 2017ko txapela buruan.]]
260px|thumb|Segalaria Zaldibian.
**Euskal Herriko Sega Txapelketa** 1965az geroztik jokatzen den sega-proba nagusia da. Gipuzkoako Txapelketan ez bezala, modalitate bakarrean hartzen dute parte segalariek Euskal Herriko Txapelketan, ohiko eran, hau da, denbora-tarte jakin batean ahalik eta belar-kilo gehien ebakitzean datzan proban.

## Gizonezkoak 
### Palmaresa 
* 2020ko txapelketa bertan behera gelditu zen, COVID-19 pandemiaren erruz.

### Garaipenak 
Ekitaldi batzuen emaitzak falta dira.

## Emakumezkoak 
### Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cristina Brunetti

**María Cristina Fernanda Brunetti Gayoso de los Cobos** (laburrago, **Cristina Brunetti**; Madril 1831 &ndash; Donostia 1914), jatorri italiarreko aristokrata espainiar bat izan zen, Donostian bizi izan zena. Cristina Enea parkeak bere omenez darama izen hori.

Cristina Brunetti XIV. Mandas eta Villanueva Dukerriaren jabea zen, baita XVIII. Belalcázar Konderriaren jabea ere. Donostiar batekin ezkondu zen 1859an, Fermin Lasalarekin, eta hala, haren senarra Mandasko eta Villanuevako duke ezkontide bihurtu zen.

Senarra baino lehenago hil zen (ondorengorik gabe), eta urte gutxiren buruan, Fermin Lasala Mandasko Dukea hil zenean, honen testamentuan agertu zen bere jauregia eta inguruko lurrak Donostiako herriari ematen zizkiola zenbait baldintzarekin, horien artean bat emaztearen izena eraman zezala beti parkeak, Cristina Enea, zehazki. Donostiako Udalak 1926an onartu zuen eskaintza.

## Erreferentziak
Jablonec

**Jablonec** izan daiteke:
* Jablonec nad Nisou, Txekiako udalerria
* Jablonec nad Nisouko barrutia
* FK Jablonec, Jablonec nad Nisouko futbol taldea
* Jablonec nad Jizerou, Txekiako udalerria
* Jablonec (Pezinokeko barrutia), Eslovakiako udalerria
* Gemerský Jablonec, Eslovakiako udalerria
Rakovice (Piešťanyko barrutia)

**Rakovice** Eslovakiako udalerri bat da, Piešťanyko barrutian kokatuta. 6,95 km²ko azalera du eta 510 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1262. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Jasenica

**Jasenica** izan daiteke:

## Bosnia-Herzegovina 
* Jasenica (Bosanska Krupa)
* Jasenica (Čapljina)
* Jasenica (Gradačac)
* Jasenica (Mostar)
* Jasenica (Srebrenik)
* Jasenica (Zvornik)
* Jasenica (Neretva), ibaia

## Eslovakia 
* Jasenica (Eslovakia)

## Serbia 
* Jasenica (ibaia)
* Jasenica (region)
* Jasenica (Valjevo)
Sedlice

**Sedlice** izan daiteke:

* Sedlice (Pelhřimoveko barrutia), Txekiar Errepublikan;
* Sedlice (Příbramgo barrutia), Txekiar Errepublikan;
* Sedlice (Strakoniceko barrutia), Txekiar Errepublikan;
* Sedlice (Prešoveko barrutia), Eslovakian.
Limbach

**Limbach** toponimoa izan daiteke:

## Austria 
* Limbach (Burgenland)

## Alemania 
* Limbach (Baden-Württemberg)
* Limbach (Bad Kreuznach)
* Limbach (Westerwaldkreis)
* Limbach (Vogtland)
* Limbach-Oberfrohna

## Eslovakia 
* Limbach (Eslovakia)
Dubovec

**Dubovec** toponimoa izan daiteke:
* Dubovec (Kroazia), udalerria
* Dubovec (Eslovakia), udalerria
* Dubovec Bisaški, Kroaziako herria
* Donji Dubovec, Kroaziako herria
* Gornji Dubovec, Kroaziako herria
* Srednji Dubovec, Kroaziako herria
Lazany

**Lazani** toponimoa izan daiteke:

## Eslovakia 
* Lazany (Eslovakia)
* Lažany, herrixka

## Polonia 
* Łażany
* Łazany

## Txekiar Errepublika 
* Lažany (Blanskoko barrutia)
* Lažany (Strakoniceko barrutia)
* Dolní Lažany
Plešivec

**Plešivec** izan daiteke:

* Plešivec (Eslovakia)
* Plešivec (Velenje), Eslovenia
* Plešivica (Ljutomer), Eslovenia, antzinean *Plešivec* deitua
Petrovo

**Petrovo** izan daiteke:

##  
* Petrovo;
* Petrovo;

##  
 idatzia:
* Petrovo;
* Petrovo;

##  
* Petrovo ;

## /  
* Petrovë;

##  
* Petrovo.
Apache (filma)

**Apache** (euskaraz *Apatxe*) 1954ko Robert Aldrich estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. Paul Wellman idazlearen *Bronco Apache* eleberrian oinarritua dago. Burt Lancaster aktoreak antzeztu zuen.

Amerindiarrei western generoan fil iraultzailea izan zen, ordurarte ia beti eman ohi zitzaien etsai edo gaizto papera iraultzeaz gain, protagonista bera amerindiarra eta filmeko pertsonai nagusi eta ona bezala agertzen baitsa.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna. Estatubatuar kolono eta soldaduen aurka borroka luze eta latza mantendu izan ondoren, Geronimo azken buruzagi apatxe matxinatua atzemana eta Floridako erreserbara bidalia izan da. Baia apatxe herriko gerlari ausart eta harroena den Massa (Burt Lancanster) porrota onartzeari uko egin, Oklahomara ihes egin eta estatubatuar zalduneriari buruargiz aurre egingo dio. Amaiera heltzear dela, bere borrokan tinko mantendu behar duela jabetuko da, ez bakarrik bere bizia salbatzeko, baita apatxe herriaren harrotasun eta duintasuna gordetzeko ere.

## Aktoreak 
* Burt Lancaster: Massai
* Jean Peters: Nalinle
* John McIntire: Al Sieber
* Charles Bronson: Hondo (edota Charles Buchinsky)
* John Dehner: Weddle
* Paul Guilfoyle: Santos
* Ian MacDonald: Clagg
* Walter Sande: Beck teniente kolonela
* Morris Ankrum: Dawson
* Monte Blue: Geronimo

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ulzana's Raid

'''Ulzana's Raid'* (euskaraz *Ulzanaren Erasoaldia'') 1972ko Robert Aldrich estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. Burt Lancaster, Richard Jaeckel, Bruce Davison eta Joaquin Martinez aktoreek antzeztu zuten.

Zenbait zinema kritikarientzat 1970ko hamarkadako western generoko film onenetakoa da, garai honetan jada western generoko zinema gainbehera latzean zegoela kotuan hartu beharra dago.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna, 1880ko hamarkada, Arizona. MacIntosh (Burt Lancaster) esploratzaileak estatubatuar zalduneriari apatxe matxinatu talde bat atzematen lagunduko dio, haien buruzagia Ulzana da (Joaquín Martínez). Esploratzaile eskarmentudunak Garnett DeBuin (Bruce Davison) teniente gazte eta idealistari apatxe bortitzak garaitzeko modu bakarra haiek baina oraindik eta bortizkeria gehiago erabiltzean datzala ikusarazi beharko dio.

## Aktoreak 
* Burt Lancaster: MacIntosh
* Bruce Davison: Garnett DeBuin tenientea
* Jorge Luke: Ke-Ni-Tay, estatubatuar gudarosteko arrasto bilatzailea
* Richard Jaeckel: Sarjentua
* Joaquín Martínez: Ulzana (edota Joaquin Martinez)
* Lloyd Bochner: Charles Gates kapitaina
* Karl Swenson: Willy Rukeyser, kolonoa
* Douglass Watson: Cartwright kolonela
* Dran Hamilton: Riordan andrea
* John Pearce: Kaporala
* Gladys Holland: Rukeyser andrea
* Margaret Fairchild: Abbie Ginsford andrea
* Aimée Eccles: McIntoshen indiar emaztea (edota Aimee Ecclés)
* Richard Bull: Ginsford, kolonoa
* Otto Reichow: 'Dutch' Steegmeyer (Indiar agentea, San Carlos erreserba)
* George Aguilar: Indiar ausarta

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Terzijski zubia

**Terzijski zubia** (, , ) Kosovon dagoen XV. mende amaierako zubia da. Đakovicako Bistražin herritik gertu dago, Erenik ibaia gainean. Gaur egungo itxura XVIII. mendekoa da. Otomandarrek Kosovon utzitako eraikin garrantzitsuenetariko bat da. "Jostunen zubia" bezala ezaguna da. Harriez egina, 190 metroko luzera du eta hamaika arku ditu.

## Historia 
Zubiaren eraikuntzaren data zehatza ez da ezagutzen baina, dirudienez, XV. mende amaierakoa da zeren eta Gjakova eta Prizren arteko Erdi Aroko bidean eraiki baitzen. Erenik ibaiaren handitzeak zubia zabaltzeko beharra ekarri zuen geroago. XVIII. mendean aldaketa handiak egin ziren zubian eta egungo itxura eman zioten. Zubian idazkun batek eraikuntza Gjakovako gremioak agindu zuela dio. 1982tik 1984ra konponketa handiak egin ziren zubian. 1990ean Salbuespen balioko Kultura Monumentua izendatu zuten.
thumb|Zubiaren galtzada.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urralburu (argipena)

**Urralburu** hitzak adiera zenbait ditu:
* Urraburu arraina, Bizkaiko euskalkian;

Abizenakː
* Gabriel Urralburu politikaria. Nafarroako lehendakari ohia.
* Óscar Urralburu nafar unibertsitateko irakasle eta politikaria.
Juan Manuel Pérez Ruiz

**Juan Manuel Pérez Ruiz** (Almudévar, Huesca, ) aragoitar futbolaria da, atezain moduan aritzen dena.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Estercuelgo gudua

**Estercuelgo gudua** 975eko uztailaren 6an izandako gatazka izan zen, egungo Ribaforadatik gertu dagoen Estercuel herrian. Ramiro Gartzeitz Viguerakoak zuzendutako Viguerako Erresumako zaldun batzuk al-Tujibi Zaragozako *qaid* borrokatu zuten. Gudua baino mugan ohikoak ziren gatazka txikietako bat izan zen, Kordobako Kalifa-herria garailea izanda. Zenbait iruindar handiki hil ziren eta Ramiro bera zauritua izan zen.

Zaragozako *qaid*ek Galib ibn Abd al-Rahmanen udaberriko kanpainan parte hartu zuen baina San Esteban de Gormazko guduaren aurretik espedizioa utzi omen zuen. Iruñeko Erresumako armada, Antso II.ak Ramiroren sasianaiak gidatuta, Gormazen zegoen, non Gartzia Fernanditzen gaztelarrekin batera zegoen. Gormazko gudua 975eko ekainaren 28an izan zen eta, Ibn Hayyanek Antso II.a bertan izan zela adierazi zuenez, zaila da egun batzuk geroago Ramirorekin batera Estercuelen izatea. *Qaid*a Zaragozarak bidean zegoen Ramiro Gartziaren gudarostea topatu zuenean. Gatazkaren iturri nagusia Ibn Hayyanen *Muqtabis* izan zen, Isa ibn Ahmad-Raziren *Anales palatinos* ("erret urte-liburuak") kronikatan oinarrituta zegoena:
. . . Shawwalren 22an [uztailaren 5/6], asteartean, [Galiben] armada utzi ondoren, bera [al-Tuyibi] Ramiro ibn Antso txerriaren bidean sartu zen, eta bidea jarraitu zuen eta Ebroren bestaldean dagoen Bardea mendiko aitzinatuen buruzagiak honela esan zion: "egunsentian, ibairako bidean zeharkatuko duen zaldun gudaroste handia kontuz zaindu". Hala da, alerta jo eta handik gutxira etsaia Estercuel herritik gertu ageri zen (Zaragozatik zetorren errege-bidetik zaldiz Tuteratik egun erdira dagoena) eta zenbait zaldun kristau eremutik erasoz sakabanatu baino lehen, ibarrean arrantza egiten zuten bost lagun harrapatu zituzten.

Eragabeturiko kristauak Ebro ibi batetik zeharkatu eta lau erori eta preso bat izan zuten. Gatibuak *qaid*i Ramiroren Soseko gotorleku nagusitik 500 zaldun atera zirela esan zion, Zaragozako gobernadorea Gormazen zegoela pentsatuz. Musulmanen jazarriaz harriturik, Ramiro al-Qastil herriko gaztelurantz jo zuen. Ibn Hayyanen esanetan, musulmanek kristauak *asr*, arratsaldeko otoitzaren arte jazarri zituzten. Litekeena da hau Bardeetan zehar gertatzea justu Aragón ibaiaren ibarreraino, Carcastillo, Murillo el Fruto eta Santacara inguruan. Egungo Estercuel herri hustua da. Beste berrogeita zazpi preso hartu zituzten eta baita Ramiroren fardelak ere, non gudarosteak deitzeko zilarrezko adarra eta intsignia bat topatu zituzten.

Ramiroren anaia gaztea, Ximeno, al-Hakam II.aren Kordobako gortean bahiturik zegoen 975ean. Aditu batzuen ustetan, Antso II.a preso hartu zuten Estercuelen eta Ximeno bahisaria bilakatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christine Hallquist

**Christine Hallquist** (Baldwinsville, 1956ko apirilaren 11) estatubatuar politikaria eta Vermont Electric Cooperative zuzendari exekutibo ohia da. Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokrataren Vermonteko gobernadoregaia izango da alderdiko 2018ko hauteskunde primarioetan garaile atera ondoren.