Henri Giraud

**Henri Giraud** (Paris, Frantzia, 1879ko urtarrilaren 18a - Dijon, Frantzia, 1949ko martxoaren 11) Frantziako Armadako jenerala izan zen. I. Mundu Gerran borrokatu zuen eta II. Mundu Gerran ere bai, VII. armadako eta, ondoren, IX. armadako buru izan zelarik. 1940an, alemaniarrek preso hartu zuten, baina 1942an ihes egin zuen Königsteindik. Ipar Afrikako frantses tropen buru izan zen 1942ko azaroan eta, Darlan hil zutenean (1942ko abendua), Aljeriako agintaritza hartu zuen. De Gaulle jeneralarekin zituen tirabirak gorabehera, Aljerian sortu zen Frantziako Askatasun Nazionaleko Batzordeko lehendakari izan zen harekin batera (1943ko ekaina). Baina De Gaullek gaina hartu zion eta lehendakaritza utzi behar izan zuen (1943ko azaroa), armadako komandante kargua ere utzi zuelarik (1944ko apirila). Hala ere, Ipar Afrikan armada bat eratu zuen, Juin jeneralarekin batera, eta, AEBn laguntzaz, Tunisiako garaipena, Korsikaren liberazioa eta Italian lehorreratu zen frantses armadaren antolamendua berak egin zituen neurri handi batean.

## Biografia 
Henri Giraud Parisen jaio zen, Frantzian, 1879ko urtarrilaren 18an. Aita ikatzaren salerosketan aritzen zen eta, 1898tik 1900era bitartean, École Militaire de Saint-Cyr-en ikasi zuen. Ondoren, frantziar armadan sartu zen, 1914ra arte Iparraldeko Afrikan soldadutza egin zuelarik; urte horretan, Frantziara itzularazi zuten I. Mundu Gerran borrokatu zezan. Gerra garaian, abuztuan, atzeman egin zuten, baina bi hilabete geroago ihes egin eta Frantziara itzuli zen Herbehereetan zehar. Geroago, Giraud, Konstantinoplan egon zen soldadutzan Louis Franchet d'Espèrey jeneralaren agindupean. 1933an, Marokora bidali zuten Rifeko matxinoen aurka borrokatzeko. Abd el-Krim atzeman ondoren, Ohorezko Legioko kide izendatu eta geroago komandante egin zuten Metzen.

## Harrapaketa eta ihesa 
thumb|300 px|Giraud, preso zegoen garaian
II. Mundu Gerra hasi zenean, Giraud, Gerrako Kontseilu Nagusiko kidea zen eta desadostasunak izan zituen Charles de Gaullerekin ibilgailu blindatuen erabileraren inguruan zituen taktikak zirela-eta. 1940ko maiatzaren 10ean, Herbehereetara bidali zutenean, armadaren VII. taldeko Komandante bilakatu zen, horrela, maiatzaren 13an alemaniar tropak atzeratu ahal izan zituen Bredan, nahiz eta hildako asko izan ziren. Ondorioz, VII. Armadak IX. Armadarekin bat egin behar izan zuen.

Ardenetan zehar alemanen erasoa geldiarazten saiatzen ari zen bitartean, maiatzaren 19an, alemaniar tropek atzeman zuten Wassignyn. Aginte garrantzitsua zuen frantses jeneral bat zenez, Gestapok kartzelaratu egin zuen Königsteinen, Dresdenetik gertu, garai hartan, segurtasun handiena zuen espetxe gisa erabiltzen baitzen kartzela hura hierarkia altuko gerra-presoentzat.

Bi urte baino gehiagoz egon zen bere ihesa arreta handiz planeatzen; alemana ikasi zuen eta bere inguru gertuko mapa bat buruz ikasi zuen jasotzen uzten zioten posta-paketeetatik lortzen zituen alanbreak bildumatzen zituen bitartean. 1942ko apirilaren 17an Giraudek ziegako barroteak puskatzea lortu zuen eta kable luze bat osatuz espetxetik ihes egin zuen ia 40 metroko altuera zuen tontor arrokatsu batean jaitsiz.

Ihesaren ostean, bere bibotea erabat moztu zuen ez nabarmen geratzeko eta Bad Schandaura bidaiatu zuen bertan britaniar SOEko kontaktuarekin elkartzeko. Hainbat trikimailu erabili ondoren, bidaiari arrunt bat balitz bezala alemaniar trenetan ihes eginez, Suitzako mugara heldu, herrialdea oinez zeharkatu eta, azkenean, Vichyko gobernura iritsi zen.

## Kooperazioa Aliatuekin 
[thumb|300 px|[Charles de Gaulle eskuinean. Henri Giraud, Roosevelt eta Churchill 1943an]]
Segituan Frantzia osoak izan zuen Girauden ihesaren berri. Heinrich Himmlerrek hau hiltzeko agindua eman zion Gestapori eta Pierre Laval Alemaniara itzul zedin ohartarazten saiatu zen. Giraudek bere babesa azaldu zien Pétaini eta Vichyko gobernuari, baina uko egin zion alemanekin elkarlanean aritzeko eskaerari. Arrazoi honengatik, bat etorri zen aliatuen lehorreratzea Ipar-Afrikan egitearekin, baina operazio hartako komandante bera izateko eskaera egin zuen. Azkenean, Giraudek Aljeriara bidaiatu eta 1942ko azaroaren 7an *Seraph* izeneko britaniar urpekoan bidaiatu zuen Gibraltarrera, bertan Dwight David Eisenhower jeneralarekin elkartzeko. Eisenhowerrek, *King-Pin* izengoitia ezarri zionak. Bi liburu argitaratu zituen bere esperientzien inguruan: *Mes Evasions* eta *Un seul but, la victoire: Alger 1942-1944*.

Henri Giraud 1949ko martxoaren 11n hil zen Dijonen.

## Erreferentziak