Simpsondarren Filma

***The Simpsons Movie*** (*Simpsondarren Filma* euskaraz) *Simpsondarrak* telesailan oinarritutako filma da. David Silvermanek zuzendua *Simpsondarren* ahots ohikoak ditu jatorrizko bertsioan: Dan Castellaneta, Julie Kavner, Nancy Cartwright, Yeardley Smith, Hank Azaria, Harry Shearer, Tress MacNeille, Pamela Hayden, Marcia Wallace, aeta Russi Taylor. Filmean ere Tom Hanks, Green Day, eta Albert Brooksen ahotsak entzun daitezke.

Telesaileko ekoizleek, telesailaren hasieratik, Simpsondarrak-en egokitzapen zinematografiko bat egitea pentsatu zuten, programaren iraupena handitzeko eta, filmaren sortzaileen iritziz, telesail baterako sekuentzia konplexuegiak animatzeko. Erredakzio taldea ekoizleek osatzen zuten eta telesailaren lehen denboraldietako gidoilari gehienak zituen: David Mirkin, Mike Reiss,George Meyer, John Swartzwelder, Jon Vitti, Ian Maxtone-Graham eta Matt Selman. Gidoia ehun aldiz baino gehiagotan berridatzia izan zen, baita animazioa egin ondoren ere, eszena asko ezabatuak izatea suposatu zuena. Filma David Silvermanek zuzendu zuen eta Gracie Films, Nelvana eta 20th Century Fox ekoizleek ekoiztu zuten. 2007ko uztailaren 26an eta 27an estreinatu zen Estatu Batuetan. Ez dago film honen euskarazko bertsiorik.

Oro har, filmak kritika ona jaso zuen Estatu Batuetan, nahiz eta zenbait hedabidek, Empire aldizkariak kasu, gogor kritikatu zuten.

## Argumentua 
Filmaren hasieran, Itchy & Scratchyren karikatura bat erakusten da, non Itchyk, espaziora egindako bidaia batean, Scratchyren kroskoa hautsi eta Lurrera itzultzen den bitartean hiltzen uzten duen, presidente hautatua da, baina Scratchyk bizirik eta egia kontatzeko asmoarekin jarraitzen duela ikusita, Itchyk misil nuklearrak botatzen ditu Scratchy behin betiko hiltzeko. Ezerezetik, Homer Simpson altxatu egiten da eta denei deitzen die zinema-aretoan (izan ere, lehenengo erakusten dena pelikula bat zen), "Printzgao" batzuk, "Bereziki zu" esanez ikusleari buruz, eta filmari hasiera emanez.

Green Day punk rock taldeak Springfield lakuan eman zuen kontzertu batean, talde osoa hil zen kutsadurak kontzertua ematen ari diren txalupa higatu zuenean. Hiletan, Abraham Simpsonek, hiriaren berehalako patua iragartzen duen ikuspegi profetiko bat du, baina Marge Simpsonek bakarrik hartzen du serio. Lisa Simpsonek eta Colin izeneko mutil irlandar batek, zeinaz maitemindu egin baita, mintegi bat ospatzen dute hiria lakua garbitzera konbentzitzeko.

Bitartean, Homerrek Krusty Burgerreko txerri bat adoptatuko du. Homerrek, txerriaren gorotza, gainezka egiten duen silo batean gordetzen du, eta, bere emazte Margek, gorotzak modu seguruan kentzera behartzen du. Hala ere, Homerrek arreta galtzen du erroskiletan pentsatzeagatik, eta siloa lakuan isurtzen du, berriro kutsatuz. Handik gutxira, katagorri batek lakura salto egin eta mutazio handia du. Handik gertu, Ned Flandersek eta bart Simpsonek urtxintxa aurkituko dute txango batean eta Estatu Batuetako Ingurumena Babesteko Agentziak (EPA ingelesez) harrapatu egingo du.

Russ Cargill EPAko buruak bost aukera aurkezten dizkio Arnold Schwarzenegger presidenteari Springfield lakuak jasaten duen kutsadura arazoa konpontzeko, honek ausaz Springfield kristalezko kupula erraldoi batean sartzeko ekintza aukeratzen du. Poliziak Homerren siloa aintziran aurkitzen duenean, hiritar haserretuen multzo bat Simpson familiaren etxera hurbiltzen da, baina familiak dolina batengatik ihes egiten du eta gela abandonatu batean babesten da. Bitartean, Simpsondarren etxea suntsitu egiten da.

Gelan, Bartek Duff garagardo bat hartzen du eta Margek gela osoan zehar korritzen du, harik eta Bart ia drogatuta lurrera erortzen den arte, eta "Flanders faltan!" Esaten duen arte, berak lagundu baitzien dolinarekin. Homerrek Alaskara ihes egiteko asmoa du, eta Marge konbentzitzen du haraino joateko esanez: "Ezkontza guztietan, nirekin egin behar duzu hau". Margek onartu egiten du, baina autorik gabe, azoka bateraino joaten dira, non Homerrek zirkuitu batean kamioneta bat irabazteko lehiatzea erabakitzen duen. Lehiaren antolatzaileak Homerri hiru saiakera ematen dizkio, baina hiru aukeretan sufritzen eta erortzen ikusten duenez, saiakera gehigarri bat ematen dio, sufritzen ikustea gustatzen baitzaio. Hala ere, Homerrek Lisaren aholku bat jasotzen du, abiadura ez duela murriztu behar, baizik eta buelta ematean abiadura berarekin jarraitu behar duela, baina Homerri beldurra ematen dionez, Lisak tematu egiten du eta hala egiten du, kamioneta irabazi eta alde eginez. Familia zerbitzugune bateraino joaten da, baina arazo bat dago: argazki batean familia bilatzen ari direla agertzen da, eta Margek esaten dio zer gauza nahi dituen saltzailearen bila ez joatea argazkiaren aldera, aprobetxatuz Bartek beste aurpegi batzuk marrazten dituela argazkian, eta saltzaileak ikusten dituenean Bartek marraztutako aurpegiak zituzten pertsonak, poliziak atxilotu egiten ditu eta familiak aprobetxatu eta ihes egiten du. Han oso harrera ona egiten die hiriko paisajistak, izatez, zegoen bakarra baitzen, eta familia txabola bateraino joaten da.

Bart txabolako egonaldian elur mendi batetik txaloka ari da elur-jausiak sortuz, eta Homerrek, Bart Alaskan egoteagatik txaloka ari zelakoan, Lisari esaten dio SA, Barten ondoan txalo egiten duena, Homer aldera doan elur-jausi handi bat sortuz, eta txabolarantz korrika doana, baina elur-jausiak leiho bat hausten duena.

Pitzadurak, kupulan agertzen hasten dira, eta Cargill, egindakoaren berri zabaltzea nahi ez duelarik, Springfield hiria suntsitzea planifikatzen du. Alaskan, Simpson familiak iragarki bat ikusten du kanoi handi berri baterako, Springfield dagoen tokian kokatuko dena. Margek eta umeek hiria salbatzea erabakitzen dute, baina Homerrek ez die lagundu nahi izan hiltzen saiatu direnei. Familiak Homer utziko du, baina EPAk harrapatu eta kupularen barruan jarriko ditu berriro. Eskimal xaman misteriotsu bat bisitatu ondoren, Homerrek epifania bat du, eta hiria salbatu behar duela uste du, bere burua salbatzeko.

Homer Springfieldera iristen denean, helikoptero batek kupularen goialdeko zulo batetik soka batean esekita dagoen bonba bat jaisten du. Homer kupularen tontorrera igo eta sokatik jaisten da, Springfieldeko hiritarren ihesbide aukerak blokeatuz. Homerrek bonba eta motozikleta bat hartu eta, Bartekin elkartu ondoren, motozikletarekin kupularen hegaletik igotzen dira, eta Bartek leherketa gertatu baino segundo batzuk lehenago botatzen du bonba goiko aldetik. Bonbaren eztandak kupula suntsitzen du. Cargillek Homer eta bart arma batekin mehatxatzen ditu kupula suntsitzeagatik, baina Maggiek salbatzen ditu, nork harri bat jaurtitzen dion, garezurra zanpatuz. Hiriko biztanleek Homer goraipatzen dute, Marge motorraren gainean jarri eta eguzkia sartzera doana. Herritarrak Springfield zaharberritzen hasi dira, dena normaltasunera itzul dadin.

## Ekoizpena 
### Aurrekariak 
Produkzioko langileek Simpsondarren egokitzapen zinematografiko bat egitea pentsatu zuten telesailaren hasieratik. Matt Groening sortzaileak uste zuen film luze batek programaren tamaina handitzea eta sekuentzia konplexuegiak animatzea ahalbidetuko ziela, filmaren sortzaileen ustez, telesail baterako. Film baterako nahikoa izango zen istorio bat aurkitzeko zailtasunak zeuden, eta taldeak ez zuen denbora nahikorik proiektu hau osatzeko, jada serierako denbora osoz lan egiten baitzuten. Hil aurretik, Phil Hartmanek Troy McClurerekin irudi errealeko film bat egin nahi izan zuela esan zuen, eta telesaileko zenbait langilek filma sortzen laguntzeko nahia adierazi zioten.

### Garapena 
Ekoizleak kezkatuta zeuden hasiera batean pelikula bat sortzeak telesailean eragin negatiboa izango zuelako, izan ere, ez zuten talde nahikorik bi proiektuetan arreta jartzeko. Telesailak aurrera egin ahala, beste gidoilari eta animatzaile batzuk kontratatu zituzten telesaila eta filma aldi berean gerta zitezen.

David Mirkin, Mike Reiss, George Meyer, John Swartzwelder eta Jon Vitti gidoilari talde "indartsuena" izan ziren. Ian Maxtone-Graham eta Matt Selman beranduago batu ziren, eta James L. Brooks, Matt Groening, Mike Scully eta Al Jeanek ere gidoiaren zatiak idatzi zituzten. Aitzitik, Conan o 'Brien gidoilari ohiak Simpsondarren langileekin lan egin nahi zuen berriro, nahiz eta txantxetan esan zuen "Simpsondarrek idazten zuten nire garunaren zatia desagertu egin dela 14 urtez Lindsay Lohan eta One Tree Hillen mutilarekin hitz egin ondoren". Hori guztiontzat hobe da ".

Gidoigileek sei hilabete eman zituzten argumentu bat eztabaidatzen, 26 hilabete, eta horietako bakoitzak osatu gabeko ideiak eskaini zituen. Groeningek ideia hori baztertu zuen, izan ere, Simpsondarrek "inoiz ez zuten beren buruaren kontzientzia hartuko famatu gisa".

Groeningek bere ur-hornikuntzako sarean txerri-gorozkiak bota behar izan zituen herri bati buruz irakurri zuen, eta horrek inspiratu zuen argumentuaren bilbea. Jean, Scully, Reiss, Swartzwelder, Vitti, Mirkin eta Meyerrek 25 orrialde idatzi zituzten eta taldea hilabete geroago bildu zen zazpi atalak zirriborro batean uztartzeko.

Filmaren gidoia telebistako telesailaren gidoiaren modu berean idatzi zen: gidoilariak mahai baten inguruan eserita, ideiak botatzen eta besteei barre egiten saiatzeko. Gidoiak 100 berrikuspen baino gehiago izan zituen.

### Animazioa 
David Silvermanek, filmaren zuzendariak, inspiratzeko zuzendu zituen Simpsondarren pasarte batzuei erreparatu zien.
Groeningek uko egin zion irudi errealeko film bat edo ordenagailu bidezko animazio film bat egiteari, "Nahita inperfektua" eta "eskuz marraztutako animazio arteari omenaldia" deituz. Filma pantaila zabal batean ekoiztu zen, 2.39: 1 itxurarekin, telesailean ikusten zen formatutik bereizteko, eta animatzaileek une horretan eskura zuten kolore sorta zabalenarekin koloreztatua.

Animazioaren zati handi bat Wacom Cintiq taula digitalizatzaileak erabiliz ekoiztu zen, eta, horri esker, irudiak ordenagailu-monitore batean zuzenean marraztu ahal izan ziren ekoizpena errazteko. Animazioaren ekoizpen lana munduko lau estudiotan banatu zen: Roman eta Rough Draft Studios Burbanken eta Glendalen (Kalifornia), hurrenez hurren, eta AKOM eta Rough Proyecto Seulen (Hego Korea). Telesaila, storyboard, pertsonaiak, fondoko diseinua eta animazioaren ekoizpen zatiak bezala, Estatu Batuetan egin ziren. Seulen estudioek eskuz egindako animazioa, superposizioa eta ink eta painta osatu zituzten.

David Silverman zuzendariak adierazi zuenez, "Ikusleek oso zorrotzak izan behar dute" telesailean ez bezala, filmak "eszena bakoitzari arreta emateko" aukera eman zien. Silvermanek eta animatzaileek Los Increíbles, Les Triplettes de Belleville eta Conspiración de silencio bezalako filmak bilatu zituzten, "Pertsonaiak jartzeko moduari buruzko eszenaratze baten adibide handi bat" bezala. Mike B. Andersonek, Lauren MacMullanek, Rich Moorek eta Steven Dean Moorek zuzendu zuten filmeko animazioaren laurdena, Silvermanen zuzendaritzapean, eszena ezberdinetan lan egiten zuten animatzaile askorekin.

### Edizioa 
Filmaren alderdi bakoitza etengabe aztertu zen, trama, txiste eta pertsonaiekin, erregulartasunez berridazten zirenak. Animaziozko film gehienek, produkzio prozesuan zehar, aldaketa handirik egiten ez duten arren, aurrekontu murrizketen ondorioz, Los Simpsonen taldeak: filmak filma editatzen jarraitu zuen 2007an, maiatzean, filma estreinatu baino bi hilabete lehenago, gertatu ziren aldaketa batzuekin. James L. Brooksen esanetan, "[aurrerapenetako batean] gauzen% 70 -duela zortzi aste non geunden kontuan hartuta- jada ez daude filmean". Groeningek dio nahikoa material dutela beste bi filmetarako, ezabatutako guztiarekin. Hasieran Marge Simpson zen elizan ikuspegi profetikoa zuen pertsonaia. Hala ere, gidoilariek pobreegia zela uste zuten eta ikusmena zuen pertsonaia Abraham Simpsonengatik aldatu zen. Colinen pertsonaia, Lisaren maitasuna, maiz berrikusia izan zen. Lisa Milhouse van Houtenekin maitemintzea zen ideia bat, baina gidoilariak konturatu ziren "publikoa, oro har, ez zegoela hain ezaguna Milhouse Lisagatik maitemintzearen historia luzearekin, beraiek uste zuten bezala". Homerrek EPAko kamioi bati momiak sutan jaurtitzen zizkion jazarpenaren eszena, motelean eta inauterietan zeuden eszena "emozional eta errealistenek" ordezkatu zuten, erritmoa aldatzea ahalbidetu baitzuten.

Aldaketa hauen artean, Kang eta Kodosek azken kredituetan egindako kritika indartsua kentzea zegoen. Russ Cargillen pertsonaia, zenbait alditan berrdiseinatua izan zen, hasiera batean, gizon zaharrago bat bezala agertzen baitzen, eta Albert Brooksek, ahots eredu bezala, Donald Rumsfeld hartzen zuen. Filmaren amaieran, Cargill eta Homer aktoreen eszena gehitu zen bere istorioa erabat ebazteko, eta "Spider-Pig" en gaga ere gehikuntza berantiar bat izan zen.

### Musika 
James L. Brooksek Hans Zimmer aukeratu zuen filmeko musika konposatzeko, ohiko kolaboratzaile eta lagun onak baitziren. Zimmerrek, partitura, "Erronka bakar" bat zela uste zuen, eta "Simpsondarren estiloa, audientzia agortu gabe adierazten saiatu behar izan zuen".

Danny Elfmanen jatorrizko irekiera abestia erabili zuen, baina ez gehiegi. Familiako kide bakoitzaren gaiak sortu zituen. Homerren leitmotiv-a jarduera nagusietako bat izan zen, eta Zimmerrek Bart eta Margeren abesti txikiak ere konposatu zituen.

Erabaki zuten Alf Clauseni, telesaileko musikaz arduratzen ohi zenari, ez eskatzea filmeko musika egiteko, "Batzuetan haizetakoa zara, beste batzuetan zomorroa zara" adieraziz.

Bere agerpenaz gain, Green Dayk Simpsondarren abestiaren bertsio propioa grabatu zuen eta single bat bezala kaleratu zuten.

Zimmerrek abestiaren atzerriko 32 bikoizketetarako letrak ere idatzi behar izan zituen filma nazioartean estreinatu zenean. Abesbatzak berak ikasi zuen abestia bikoizketaren atzerriko hizkuntza bakoitzean abesten.

## Kanpo estekak