Matilde García del Real Álvarez Mijares

**Matilde García del Real** **Álvarez Mijares** (Oviedo, Asturias, 1856ko martxoaren 15a – Madril, 1932ko apirilaren 25a) asturiar pedagogoa, maistra, ikuskatzailea eta idazlea izan zen. Bere bokazio pedagogikoa familiaren laguna zen Concepcion Arenalen eragina izan zen eta miresmen handia izan zuen berarekiko.

## Bizitza 
Matilderen ama Emilia Álvarez Mijares del Real olerkaria izan zen eta aita Timoteo García del Real idazlea, Luciano Garcia del Real kazetari eta idazlearen anaia. Matilde maistra izateko bokazioan Irakaskuntza Erakunde Askean hartu zuen parte, eta, batez ere, familiaren laguna zen Concepcion Arenal idazle eta legelariak izan zuen eragina beregan. Carlota Bustelo politikariaren izeba izan zen.

Hamalau urte zituela Institutrizen Eskolan zegoen eta 1873ko urriaren 17an lortu zuen bere titulua; 1874ko azaroaren 18an Goi Mailako Maistratza lortu zuen Eskola Normal Zentralean. 

### Lan ibilbidea 
Maistra titulua lortu eta hurrengo urtean Madrilgo udal eskola batean maistra laguntzaile izendatu zuten, non 1875eko abuztuaren 4tik 1879ko urtarrilaren 29ra arte irakaskuntzan aritu zen. Gero, Friedrich Fröbelen metodo pedagogikoa garatu zuen 1879ko uztailaren 19an inauguratutako Kindergarden edo Jardines de Infancia (Haur hezkuntza) izeneko bere garaiko ereduzko haur-eskola batean; bertan jardun zuen 1891n ikuskatzaile izendatu zuten arte. Ordurako, bere espezialitateko hainbat argitalpen sinatuak zituen, hala nola Matilde del Real Mijares izenarekin *Los animales trabajadores. Lecturas infantiles sobre la naturaleza* (1882), 1929ra arte bederatzi edizio izan zituena; *Compendio de historia de España* (*Espainiako historiaren laburpena)* (1883), eskoletarako testu gisa onartu zena; Bi saiakera pedagogiko. *La educadora de la infancia. Cualidades y circunstancias que debe reunir. Observaciones sobre la educación moral del niño* (Haurtzaroko hezitzailea. Izan behar dituen ezaugarriak eta inguruabarrak. Haurraren heziketa moralari buruzko oharrak) (1884, 2. ed. 1885ean. Baina bere lanik garrantzitsuena *La escuela de niñas* (1890) bere eskuliburua izan zen, Eugenio G. Barbarínen hitzaurrearekin. Lan hori bere garaiko irakasleak alderdi teoriko eta praktikoetan prestatzeko eskuliburu modernoena izan zen, eta garaiko antzeko lanen oso gainetik zegoen. 

1891ko uztailaren 23an, Gorteko neskatoen eskola publikoetako ikuskatzaile izendatu zuten, eta hogeita hamabost urtez aritu zen lan horretan, 1926an erretiroa hartu zuen arte. 1908an ikuskatzaileen kidegoa sortu zenean, lehenengo zenbakiarekin sartu zen eskalafoian, eta bertan agertzen zen emakume bakarra izan zen, lehenengo ikuskatzaileak ez baitzituen Estatuak izendatu bost urte geroago pasatu arte.

1901ean helduen lehen eskola publikoa sortu zuen Cuatro Caminosen (Artistak kalea. 1), geroago Espainian izan ziren guztien hazia; lehen eskola-kantinak ezarri zituen, Eskola Karitateko Elkarteak sustatuta, zeinaren fundatzaile, diruzain eta, geroago, presidentea izan baitzen. 1902an lehengoa sortu zenetik, eta dohaintza partikularrekin eta erakunde publiko batzuen diru-laguntzekin baino ez ziren sostengatu, elkarteko kideek etengabe bildutakoak. 1918an baziren zazpi, 800 haurri baino gehiagori janaria ematen zietenak. Emakumeen Herri Kulturaren Iberoamerikako Zentroarekin batera sortu zuen, eta *Familia Amen* Eskola antolatu zuen 1906an. Bertan, Pedagogia eta Sukaldaritza Arteari buruzko hainbat ikastaro eman zituen, eta bere esperientzia *La cocina de la madre de familia* liburuan bildu zuen (1908an eta 1922anvberrargitaratua), bere neba Eduardo Pediatriako katedradunarekin lankidetzan. Gai berari buruz, erretiroa hartu ostean, *Cocina española y cocina dietética* (1929) argitaratu zuen, Gregorio Marañón mediku eta pentsalariaren hitzaurrearekin.

Aurkezpen eta komunikazioetan parte hartu zuen: 1892an Espainiako-Portugalgo eta Amerikako "Defensa de la mujer ilustrada y trabajadora" Kongresua; 1901ean "Emakumeen Eskola Profesionalak" eta "Emakumeen Goi Eskolak" Hezkuntzaren Lagunen Batzarra; Bartzelonako Lehen Hezkuntza Biltzarra, 1909-1910 "Circum-school Works"; 1910ean Bruselako "Education and teaching in girls schools" Familia Hezkuntzaren Kongresua; Donostiako Pediatria Biltzar Nazionala, 1923an "Madrilgo Gure haur-eskolak" argitaratua, 1924.

Atzerrira bidaiatu zuen beste herrialde batzuetako erakunde pedagogikoak ezagutzeko, batez ere Frantziakoak (1900), Ingalaterrakoak (1908), Hagakoak (1912) eta Suitzakoak (1922). Ikasketak Zabaltzeko Batzordeak 1913an eta 1921ean Frantzia eta Belgikako eskolak bisitatzeko ikuskatzaile eta maistra talde baten zuzendaritza eman zion. Artikulu eta memorietan bidaia horien berri eman zuen *La educación popular en Inglaterra* (Herri-hezkuntza Ingalaterran), J. A. E. 1910ean eta *Excursiones pedagógicas al extranjero* (Atzerrirako txango pedagogikoak). 1813an antolatutako maistren bigarren taldeari zegokion memoria, Madril: J. A. E., 1914.

Lehen Hezkuntzako Ikuskatzaileen Elkarte Nazionaleko eta Herri Higieneko Batzordeko presidenteordea izan zen. Erakunde hori 1911n sortu zuten mediku eta hezitzaileek, eta, besteak beste, eskola-koloniak eta osasun-zerbitzuak sustatu zituen haur ahulentzat edo arrisku-egoeran zeudenentzat.

Irakasle jardun zuen Institutrizen Eskolan, eta Pedagogia eta Eskola Antolakuntza eskolak ematen zituen, gauez eta zerbitzu horrengatik inolako ordainsaririk jaso gabe. Bere azken etapan, erakundeen ekonomiarekin lotutako gai gastronomikoekiko interesa erakutsi zuen, eta gai horri buruzko lan batzuk idatzi zituen. Frantsesetik itzuli zituen pedagogiari buruzko hainbat tratatu.

Artikuluak argitaratu zituen hainbat hedabidetan: *La Escuela Moderna*, *Luz, La Voz de la Mujer, El Magisterio Español, Unión Ibero-americana, Boletín de la Organización Libre de Enseñanza, El Oriente de Asturias, Revista General de Enseñanza, La Inspección de Primera Enseñanza, La Medicina Social Española, La Enseñanza, Boletín Escolar* edo *Revista* *Pedagogía*. Lan horietako batzuk 1905ean argitaratu zuen *Artikuluak eta hitzaldiak* liburuan daude jasota.

## Lanak 
### Pedagogia 
* 19882an *Los animales trabajadores. Lecturas infantiles sobre la naturaleza *(Animalia langileak. Naturari buruzko haur irakurketak), bederatzi edizio 1929ra arte. Instrukzio Publikoko Kontseiluak “testuko” deklaratu zuen.
* *1883an Compendio de historia de España* (Espainiako historiaren laburpena)
* 1884an eta 1885ean 2. edizioa *Dos ensayos pedagógicos. La educadora de la infancia. Cualidades y circunstancias que debe reunir. Observaciones sobre la educación moral del niño *(Bi entsegu pedagogiko. Haurtzaroko hezitzailea. Izan behar dituen ezaugarriak eta inguruabarrak. Haurraren heziketa moralari buruzko oharrak)
* *1890ean La escuela de niñas* (Nesken eskola). Goratu zuen obra da.
* 1905ean *Artículos y conferencias* (Artikuluak eta hitzaldiak)
* 1908an eta 1922an berrargitaratua Eduardo García del Realekin, *La cocina de la madre de familia*, **Cocina española y cocina dietética* 1929an.
* 1910ean *La educación popular en Inglaterra* memoria  J. A. E.-k publikatua
* *Excursiones pedagógicas al extranjero (*Atzerrirako txango pedagogikoak). Madrilen argitaratutako memoria: J. A. E., 1914.
* 1924an *Nuestras escuelas de párvulos*, Madril

### Sukaldaritza eta dietetika 
* 1908an *La cocina de la madre de famili*a (Etxeko amaren sukaldaritza), Madril
* 1929an *Cocina Española y cocina dietética* (Espainiako sukaldaritza eta sukaldaritza dietetikoa) Marañon doktoreak idatzitako hitzaurrea. Madril

### Itzulpenak 
* P. Kergomard, *La educación maternal en la escuela*. Madrid:, 1906 (2 liburuki.)
* M. Fleury, *El cuerpo y el alma del niño*. Madrid: 1907 (3. edizioa. 1929)
* *El Arte en la Escuela*. Paris: Biblioteca Larousse

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* LÓPEZ DEL CASTILLO, Mª. Teresa (2003). *Emakumearen hezkuntzaren defendatzaileak. Madrilgo lehen eskola-ikuskatzaileak (1861- 1926)*. Madrilgo Erkidegoa. (or. 105 – 253).
* GRAÑERAS PASTRANA, Monserrat (2001), "Emakumeak hezkuntza-sisteman", Hezkuntza Ministerioa.
* LÓPEZ DEL CASTILLO, Mª Teresa (2013), "Historia de la inspección de primera enseñanza en España", Hezkuntza Ministerioa.

## Kanpo estekak 
* BNEko egileen profila