open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
K.a. 560ko hamarkada

**Kristo aurreko 560ko hamarkada**k K.a. 569etik K.a. 560. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.

## Gertaerak 
* K.a. 562— Amel-Marduk Babiloniako errege bihurtu zen Nabukodonosor II.a hil ostean.
* K.a. 560-561 — Kreso Lidiako errege bihurtu zen.
* K.a. 560 inguru — Atenasko Akropoliko *Krioforos* estatua (ahutz-eramailea) zizelkatu zuten.

## Pertsona esanguratsuak 
* K.a. 563ko apirila — Siddhartha Gautama jaio zen Lumbinin (Nepal), gero Gautama Buddha (Buda) izenez ezaguna egin zena.
* K.a. 563 — Maya erregina hil zen, Siddhartha Gautamaren ama
* K.a. 562 — Nabukodonosor II.a hil zen, Babiloniako erregea

## Kanpo estekak
K.a. 770eko hamarkada

**Kristo aurreko 770ko hamarkada**k K.a. 779etik K.a. 770. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.

## Gertaerak 
* Lehenengo Joko Olinpikoak ospatu ziren K.a. 776. urtean Antzinako Greziako Olinpia hirian.

## Pertsona esanguratsuak 
* Tradizioaren arabera, K.a. 771. urtean Romulo eta Remo jaio ziren. Tradizio berari jarraituz, Romulo Erroma hiriaren fundatzaile izan zen.

## Kanpo estekak
Aisne

**Aisne** Frantzia Garaia eskualdeko departamendua da (20), Aisne ibaiak zeharkatua.

Prefektura Laon hirian dago.

## Geografia 
Mugakide ditu Nord, Somme, Oise, Sena eta Marne, Marne eta Ardenak departamenduak eta Belgika.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
K.a. 500

K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | **K.a. V. mende** | K.a. IV. mende)

K.a. 470ko hamarkada | K.a. 460ko hamarkada | **K.a. 450ko hamarkada** | K.a. 440ko hamarkada | K.a. 430ko hamarkada

K.a. 505 | K.a. 504 | K.a. 503 | K.a. 502 | K.a. 501 | **K.a. 500** | K.a. 499 | K.a. 498 | K.a. 497 | K.a. 496 | K.a. 495

### Gertaerak 
### Jaiotzak 
* Anaxagoras filosofoa.

### Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
K.a. 546

K.a. VI. mendearen taula (K.a. VII. mende | **K.a. VI. mende** | K.a. V. mende)

K.a. 560ko hamarkada | K.a. 550ko hamarkada | **K.a. 540ko hamarkada** | K.a. 530ko hamarkada | K.a. 520ko hamarkada

K.a. 551 | K.a. 550 | K.a. 549 | K.a. 548 | K.a. 547 | **K.a. 546** | K.a. 545 | K.a. 544 | K.a. 543 | K.a. 542 | K.a. 541

### Gertaerak 
### Jaiotzak 
### Heriotzak 
* Anaximandros (K.a. 610 – K.a. 546), Sokratesen aitzineko filosofoa.

----

## Kanpo estekak
Liguria

**Liguria** Italiako Errepublika osatzen duten hogei erregioetako bat da. Bere hiriburu eta hiri populatuena Genova da. Italiako ipar-mendebaldean dago, muga hauek ditu: iparraldean Piemonte, ipar-ekialdean Emilia-Romagna, ekialdean Toscana, hegoaldean Liguria itsasoa edo Genoako golkoa (Mediterraneo itsasoa) eta mendebaldean Frantziako Itsas Alpeak departamentua. Hedaduraz Italiako hirugarren erregiorik txikiena da (5.422 km2) —Molise eta Aostako Haranaren atzetik. Halaere, biztanle-dentsitateari dagoionez laugarren trinkoena da: 292 biztaznle km2-ko baitu, Campania, Lonbardia eta Lazioren atzetik. Alpeak-Mediterraneo euroeskualdearen parte da.

## Geografia fisikoa 
Liguria lur-zerrenda estua da, Liguriako itsasoaren eta Alpeen eta Apeninoen artean kokatua. Punturik altuena Saccarello mendia da (2.201 m). Mendiek lurraldearen % 65a estaltzen dute eta puntu askotan itsasoraino iristen dira.

Liguriako kostaldeak 350 km-ko luzera du eta bere plataforma kontinentala oso estua eta malkartsua da.

## Banaketa administratiboa 
### Probintziak 
Lau lurralde ditu:
* Genova
* Imperia
* La Spezia
* Savona

### Hiri nagusiak 
Genova, Imperia, La Spezia, Rapallo, Sanremo, Savona eta Ventimiglia.

## Ekonomia 
Italiako eskualderik aberatsenetakoa da. Itsasertzean loreak lantzen dira (Italiako arrosa eta krabelin gehienak bertan hazten dira) eta industriak garrantzi handia du, Genovan, La Spezian eta Savonan batez ere: altzairugintza eta metalurgia astuna (Cornegliano, Genova), petrolio findegiak (Savona, La Spezia) eta ontzigintza (Genova, La Spezia) dira industria jarduera nagusiak. Turismoak ere garrantzi handia du bai itsasertzean bai barnealdean. Itsas portuak (Genova, Savona eta La Spezia) ere jarduera handikoak dira.

## Liguriar ospetsuak 
* Benedikto XV.a
* Urbano VII.a

## Irudi galeria 

File:Liguria Provinces.png|Liguriako lau probintziak
File:Spezia monterosso.jpg|Cinque Terreko ikuspegia
File:Aerial view - Harbour of Genoa, Italy - DSC01156.JPG|Genovako portua, Italiako handiena
File:Panoramic portofino by JM Rosier.jpg|Portofinoko badia

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  Holiday Liguria

## Erreferentziak
K.a. 610

K.a. VII. mendearen taula (K.a. VIII. mende | **K.a. VII. mende** | K.a. VI. mende)

K.a. 630ko hamarkada | K.a. 620ko hamarkada | **K.a. 610ko hamarkada** | K.a. 600ko hamarkada | K.a. 590ko hamarkada

K.a. 615 | K.a. 614 | K.a. 613 | K.a. 612 | K.a. 611 | **K.a. 610** | K.a. 609 | K.a. 608 | K.a. 607 | K.a. 606 | K.a. 605

### Gertaerak 
### Jaiotzak 
* Anaximandros (K.a. 610 – K.a. 546), Sokratesen aitzineko filosofoa.

### Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
Leni Riefenstahl

**Helene «Leni» Bertha Amelie Riefenstahl** (Berlin, 1902ko abuztuaren 22 &ndash; Pöcking, 2003ko irailaren 8) alemaniar atleta, aktore, zinema zuzendaria eta argazkilaria izan zen, haren filmen estetikarengatik eta zinemagintzan emandako aurrerapausoengatik ezaguna. Haren lanik ospetsuenak Alderdi Naziaren aldeko dokumentalak dira. Bigarren Mundu Gerraren ondoren argazki bildumak argitaratu zituen.

## Bizitza 
Antzezle izan zen 1923tik aurrera, Alemanian arrakasta handia izan zuten mendi filmetan. 1932an *Das Blaue Licht* («Argi Urdina») filma egin zuen. 1933tik aurrera Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialistaren laguntza izan zuen, eta erregimen berriaren aldeko filmak egin zituen: *Der Sieg des Glaubens* (1933), propagandazko film laburra eta *Triumph des Willens* (1934, «Borondatearen garaipena») baliabide askorekin egindako film bikaina, Alderdi Nazional-sozialistak Nurenberg hirian egin zuen biltzar handia agertzen duena, dokumentalaren teknika, sobietar zinemaren eragina duen montaketa eta nazismoaren goraipamena nahasten dituena. 1936an Berlingo Olinpiar Jokoei buruzko film bat egin zuen, *Olympische Spiele* («Olinpiar Jokoak»). Bigarren Mundu Gerra bukatutakoan, zinema industriak arbuiatu zuen. Hori dela eta, argazkilaritzari ekin zion. Itsasoko bizitzaren gaineko filmak ere egin zituen.

## Filmografia 
* *Tragödie im Hause Habsburg* (1924)
* *Der Heilige Berg* (1926)
* *Wege zu Kraft und Schönheit — Ein Film über moderne Körperkultur* (1926)
* *Der Große Sprung* (1927)
* *Das Schicksal derer von Habsburg* (1928)
* *Die Weiße Hölle vom Piz Palü* (1929)
* *Stürme über dem Mont Blanc* (1930)
* *Der Weiße Rausch — Neue Wunder des Schneeschuhs* (1931)
* *Das Blaue Licht* (1932)
* *S.O.S. Eisberg* (1933)
* *Der Sieg des Glaubens* (1933)
* *Triumph des Willens* (1934)
* *Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht* (1935)
* *Olympia* (1938)
* *Tiefland* (1954)
* *Impressionen unter Wasser* (2002)

## Argazki lanak 
* *The Last of the Nuba*. Harper, New York, (1974).
* *The People of Kau*. Harper, New York, (1976).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Allier

**Allier** (okzitanieraz *Alèir*) Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (03), Allier ibaiak zeharkatua.

Prefektura Moulins hirian dago.

Mugakide ditu Cher, Nièvre, Saona eta Loira, Loira, Puy-de-Dôme eta Creuse departamenduak.

thumb|ezkerrera|250px|Cichy herriko udaletxea
thumb|ezkerrera|250px|Motako Gaztelua

## Ikus, gainera 
* Allier departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
K.a. 624

K.a. VII. mendearen taula (K.a. VIII. mende | **K.a. VII. mende** | K.a. VI. mende)

K.a. 640ko hamarkada | K.a. 630ko hamarkada | **K.a. 620ko hamarkada** | K.a. 610ko hamarkada | K.a. 600ko hamarkada

K.a. 629 | K.a. 628 | K.a. 627 | K.a. 626 | K.a. 625 | **K.a. 624** | K.a. 623 | K.a. 622 | K.a. 621 | K.a. 620 | K.a. 619

### Gertaerak 
### Jaiotzak 
* Thales Miletokoa.

### Heriotzak 
----

## Kanpo estekak
Brasilgo futbol selekzio nazionala

[thumb|300px|[1958ko Munduko Futbol Txapelketako finala Suediaren aurka.]]
[thumb|300px|[1970eko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen taldea.]]
[thumb|300px|[2013ko FIFAren Konfederazioen Txapelketako garaipena ospatzen.]]

**Brasilgo futbol selekzio nazionala** futbol selekzio nazionalik arrakastatsuena da, bost aldiz Munduko Futbol Txapelketa irabazi baitu (azkenekoz, 2002an). Gainera, munduko txapelketa guztietara sailkatu den selekzio bakarra da. *Seleção* edo *Canarinha* (elastiko horia dutela eta) goitizenak ditu.

## Lorpenak 
### Munduko Futbol Txapelketa 
**Txapelketa guztietan hartu du parte.**
* Txapeldun (5): 1958, 1962, 1970, 1994, eta 2002
* Txapeldun orde (2): 1950 eta 1998

### FIFA Konfederazio Kopa 
* Txapeldun (4): 1997, 2005, 2009 eta 2013
* Txapeldun orde (1): 1999

### Joko Olinpikoetako Futbol Txapelketa 
* Txapeldun (1): 2016.
* Txapeldun orde (3): 1984, 1988 eta 2012.

### Amerika Kopa 
* Txapeldun (9): 1919, 1922, 1949, 1989, 1997, 1999, 2004, 2007 eta 2019
* Txapeldun orde (11): 1921, 1925, 1937, 1945, 1946, 1953, 1957, 1959, 1983, 1991 eta 1995

### Txapelketa Panamerikarra 
* Txapeldun (2): 1952 eta 1956

## Ibilbidea 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

## Uniformea 
### Historikoa 
### Irabazitako Munduko Txapelketak 
### Azken urteak 
## Jokalari aipagarrienak 
2022ko irailaren 27an eguneratua.
[thumb|[Pelé jokalari handia, 1960an.]]
[thumb|[Ronaldo, 2009an.]]
[thumb|[Neymar.]]

### Parte hartzeak 
### Goleatzaileak 
### Mendeko jokalariak 
Futboleko Historia eta Estatistikaren Nazioarteko Federazioak Brasilgo XX mendeko jokalari onenak aukeratu ditu.

### Aurreko Munduko Futbol Txapelketetako taldeak 
* 2002koa.
* 1998koa.
* 1994koa.

## Emakumezkoen selekzioa 
|}
[thumb|300px|Marta Vieira da Silva da [Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketa|Munduko Futbol Txapelketaren historiako golegile nagusia.]]

### Historia 
Italian jokatu zuen lehenengo partida eta italiarrek 1-0 irabazi zioten. Zazpi aldiz hartu du parte Munduko Futbol Txapelketan eta bitan izan da garailea. Europakoan 9 aldiz hartu du parte eta zortzitan irabazi. Abby Wambach izan da selekzioaren izarra, 2001etik aurrera aritu da jokatzen eta gol gehien sartzeaz gain bosgarrena da parte hartzeari dagokionez.

### Palmaresa 
* Munduko Futbol Txapelketa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2007
** Hirugarrena (1): 1999
* Olinpiar Jokoak:
** Txapelduna (0)
** Finalista (2): 2004, 2008
* Amerika Kopa:
** Txapelduna (6): 1991, 1995, 1998, 2003, 2010, 2014
* CONCACAF Urrezko Kopa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2000.

### Jokalari onenak 
* Golegile nagusiak:

## Kanpo estekak
.com

**.com** goi mailako domeinu orokor bat da. 1985ean sortua, Interneteko hasierako domeinuetako bat da, eta baita erabiliena ere. Mota honetako domeinuak erakunde komertzialentzako sortu ziren arren, 1990etik aurrera ez da baldintzarik bete behar bat eskuratzeko, eta gaur egun edonork izan dezake bat.

## .com domeinu zaharrenak 

## Kanpo estekak 
*  .com whois informazioa IANAren webgunean
Pascal

**Pascal** hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
# Pascal: Fisikan erabiltzen den unitatea.
# Blaise Pascal: Frantziar matematikari eta filosofoa.
# Pascal programazio lengoaia.
Blaise Pascal

**Blaise Pascal** (Clermont-Ferrand, Auvernia, 1623ko ekainaren 19a - Paris, 1662ko abuztuaren 19a) frantziar filosofo, matematikari eta fisikari eta idazlea izan zen. Haren omenez, Pascal (Pa) izena eman zitzaion Nazioarteko Unitate Sistemako presio unitateari.

## Biografia 
Blaise Pascal Auverniako Clermont-Ferrand hirian jaio zen 1623ko ekainaren 19an, goi mailako burges familia batean jaio zen. Haren aita, Étienne Pascal, maila handiko magistratua zen (*maître des requêtes*), Auverniako zerga-agentzian epaile lehendakariorde kargua zuena. Geroago, matematikari gisa ere nabarmendu zen. Ama, Antoinette Begon, merkatari familia bateko kidea zen. Blaisek bi arreba izan zituen, Gilberte eta Jaqueline.

1626an, Blaisek hiru urte zituenean, ama hil zen, Jaqueline arreba txikienaren erditze zailaren ondorioz. 1631n, Parisera joan zen bizitzera bere familiarekin. Seme-alabei hezkuntza egokia ematea zen aitaren helburua, beren gaitasunak garatzeko aukera izan zezaten, eta bereziki Blaiseri, harengan ohiz kanpoko buru ahalmenak antzeman baitzituen. Hori zela-eta, bere gain hartu zuen semearen heziketa.

Aitak zientziarako zuen zaletasunaz eta kezkaz baliatu zen gazte gaztetandik zientzialari taldeekin harremanetan jartzeko. Berehala hasi zitzaion zientziarako zaletasuna nabaritzen eta 11 urte zituela hotsari buruzko lan bat idatzi zuen. 1635ean, Marin Mersenneren taldeko zientzia akademian onartu zuten. 16 urterekin konikei buruzko saiakera bat idatzi zuen; orduko zientzilariek zehatz-mehatz miatu zuten liburua, eta Descartesek adibidez, ez zuen sinetsi hura adin horretako mutikoak egina zenik. eta Felipe Juaristik (*Gogoetak*, LIMES bilduma, UPV/EHU, 2008) euskaratua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1. periodoko elementu

**1. periodoko elementuak** taula periodikoan 1. periodoa osatzen dutenak dira, hau da, hidrogenoa eta helioa. Lehenengo periodoak lehenengo energia maila (1s) solik betetzen du eta beste edozein periodok baino elementu kimiko gutxiago ditu. Elementu hauek lehenengo periodoan kokatuak dira, komunean dituzten ezaugarrienagatik.

Hidrogenoak (Z=1) halogenoen antzeko ezaugarriak ditu, baina bere ezaugarri kimikoak metal alkalinoen antzekoagoak direnez, hauekin batera irudikatzen da.

Helioak (Z=2) gas noble gisa jokatzen du eta periodoaren bukaeran kokatzen da (18. taldean). Hurrengo periodoak 8 elementu ditu, beste gas noble bat agertzen den arte; hau da, bere ezaugarri berak dituena. Gaur egun, egoera hau egitura atomikoari esker azal daiteke.

## Kanpo estekak
Ardenak

**Ardenak** (frantsesez *Ardennes*) Ekialde Handia eskualdeko departamendua da (08).

Prefektura Charleville-Mézières hirian dago.

Mugakide ditu Meuse, Marne eta Aisne departamenduak eta Belgika.

## Kanpo estekak
.kid

**.kid** umeentzako webguneak biltzeko Europar Legebiltzarrak proposatutako goi mailako domeinu orokorra da.

## Kanpo estekak
.test

**.test** bere erabilpena saihesteko gordetako goi mailako domeinua da. 1999ko ekainean definitu zuten RFC 2606an, .invalid, .localhost eta .example domeinuekin batera. Proba pribatuak egiteko eta DNSekin probak egiteko helburuarekin gorde zuten domeinu hau, gatazkak saihestu asmoz.

## Kanpo estekak
Ardèche

**Ardèche** (okzitanieraz *Ardecha*) Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (07).

Prefektura Privas hirian dago.

## Mugakideak 
Mugakide ditu Drôme, Vaucluse, Gard, Lozère, Loira Garaia, Loira eta Isère departamenduak.

## Inguru naturala 
thumb|ezkerrera|250px|Pont d'Arc haitz zubi naturala.

Izen bereko ibaitik datorkio bere izena, eta bestela Loira ibaia departamendu honetan sortzen da.

## Ikus, gainera 
* Ardèche departamenduko udalerrien zerrenda
* Frantziako departamenduak

## Kanpo estekak 
* Departamenduaren webgune ofiziala
Barra (ikurra)

eskuinera|thumb|150px|Barra

**Barra** ( **/** ) puntuazio zeinu bat da. Unicoden lau modu ezberdinetan kodetu daiteke: konjunzio gisa edo birgula (/) or virgule, Ekialdeko Asiako ekibalentea den ikurra (／), matematikan zatiketa ikurra adierazteko barra (∕), edo matimatikan ere zatikia adierazteko erabiltzen dena (⁄). Behinola puntu eta komak adierazteko erabiltzen zen, gaur egun beste erabilera anitz ditu: esklusioa edo inklusioa adierazteko, zatiketa edo zatikiak adierazteko eta data bateko elementuak bereizteko.

## Kanpo estekak
Alderantzizko barra

1960an Bob Bemmerrek sortua, batez ere informatikan erabiltzen den ikurra da **alderantzizko barra** (ingelesez, *backslash*). Puntuazio zeinu bezala erabiltzen den barra arruntaren ispiluko irudia da ( **\** ).

## Kanpo estekak
Marra (ikurra)

**Marra** ( **‒**, **–**, **—**, **―** ) puntuazio zeinu bat da. Marratxoaren itxura berdintsua du, baina luzeagoa da eta erabilpen ezberdina du. Orokorrean, testuinguru batean argibideak zehaztu edo elkarrizketak txertatzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak
Aube

**Aube** (frantsesez  ahoskatua) Ekialde Handia eskualdeko departamendua da (10). Prefektura Troyes hirian dago.

## Geografia 
Mugakide ditu Marne iparraldean, Marne Garaia ekialdean, Côte-d'Or hego-ekialdean, Yonne hego-mendebaldean eta Sena eta Marne mendebaldean.

Ekialdetik mendebaldera, Aube departamendua Barrois, Champagne eta Othe lurraldeetan hedatzen da. Hiri eta herriak Sena eta Aube (Senaren ibaiadarra) ibaien haranetan ageri dira nagusiki.

Hona hemen departamenduko hiri nagusiak:

## Klima 
## Demografia 
Hona hemen departamentuaren bilakaera demografikoa

File:Grande Place in Troyes, France.jpg|Troyes
File:TroyesCathedrale.JPG|Troyesko katedrala
File:Aix en Othe Baltard.jpg|Aix-en-Othe
File:Kloster von Clairvaux, heute Strafanstalt.jpg|Clairvauxko abadia
File:Bar-sur-Aube Marcasselles.jpg|Bar-sur-Aube

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aude

**Aude** Okzitania eskualdeko departamendua da (11), Mediterraneo itsasoaren ertzean kokatua, bai eta Okzitaniako lurraldea ere.

Prefektura Carcasona hirian dago.

## Mugakideak 
Mugakide ditu Ekialdeko Pirinioak, Ariège, Garona Garaia, Tarn eta Hérault departamenduak.

## Audetar ezagunak 
* Olivia Ruiz (1980-), abeslaria.

thumb|ezkerrera|250px|Peyrepertuse gaztelua
thumb|ezkerrera|250px|Artzapezpikuen gaztelua, Narbona

## Kanpo estekak
Aveyron

**Aveyron** (okzitanieraz *Avairon*) Okzitania eskualdeko departamendua da (12). Prefektura Rodez hirian dago.

Mugakide ditu Tarn, Tarn eta Garona, Lot, Hérault, Gard, Lozère eta Cantal departamenduak.

## Ikus, baita ere 
* Victor Aveyrongoa

## Kanpo estekak
Zarauzko hondartza

**Zarauzko hondartza** euskal kostaldeko luzeenetakoa da, luzeena Hendaiakoaren atzetik, ia 3 kilometrokoa hain zuzen ere. Zarautzen (Gipuzkoa) kokatuta dago, eta udalerri guztian zehar luzatzen da. Bertan, mundu mailako kirol probak ospatzen dira urtero, hala nola, surfekoak, hondartza-futbolekoak eta uretako motorren Munduko Txapelketak.

Hondartza eta bere pasealekua, *malekoia*, turismoari eskainita daude; udan batik bat. Estatistiken arabera, abuztuko igande batean, Zarauzko hondartzan, 30.000 pertsona baino gehiago egoten dira. Bertako urak, nahiko arriskutsuak direnak, 30 sorosle, 2 erizain eta mediku batez zaindurik egoten dira ekainaren 1etik, urriaren 1era.

## Malekoia 
Hondartzaren gainean eta horren paraleloan luzatzen den pasealekuari "malekoia" deitzen zaio. Bertan, batez ere uda aldean hainbat ekitaldi antolatzen dituzte musika, antzerkia, kirola eta beste arlo batzuetan. Ostalaritza gune aktiboa da halaber urte osoan zehar, eta ekialdeko muturrean Karlos Argiñanoren jatetxe ezaguna dago kokatuta, Mendilauta auzoan. Desertu Txikia izenekoa zonalde honetan dago halaber.

Mendebaldeko muturrean, bestela, Zarauzko portua edo moila dago, Getariaranzko errepidearen ondoan. Alde hartan, nabarmentzekoa da Narros jauregia, XVI. mendekoa eta herriko eraikinik zaharrenetarikoa dena. XX. mendea arte malekoi aldean hainbat jauregi zegoen, batez ere aurreko mendean orduko aristokraziak eraikitakoak.

## Iñurritza 
Hondartzako ekialdean itsasoratzen da Iñurritza ibaia, eta honen itsasadarrak osatzen du Iñurritza biotopo babestua, Talaimendiren azpian eta Zarauzko Real Golf Klubarekin mugan, XX. mendearen hasieran sortutakoa. Biotopoa hegazti ugarik hartzen dute babesleku moduan. Itsas aldean, hondartzaren ekialdean dagoen lurmuturrak Mollarri izena dauka, antzineko kargalekua zena.

[thumb|700px|erdian|Zarauzko hondartza eta [Iñurritza biotopo babestuaren ikuspegi panoramikoa, atzealdean, urrutira, Getaria eta San Anton mendia edo *Getariko arratoia*.]]

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko hondartzak
* Zerrenda:Zarauzko dunetako flora

## Kanpo estekak 
*  Zarauzko hondartzaren web kamera
*  Zarautz Turismoa
*  WiFi-a Zarauzko hondartzan
.nato

**.nato** desagertutako goi mailako domeinu bat da. NICek sortu zuen 1980an NATOrentzako, existitzen ziren domeinuek balio ez zutela uste baitzuten. Beranduxeago, ordea, .int domeinua sortu zuten, eta honenbestez NATOk *nato.int* helbidea erabiltzea erabaki zuen. *.nato* domeinua inork erabiltzen ez zuenez 1996ko uztailean ezabatu zuten.

## Kanpo estekak
George Lucas

**George Walton Lucas, Jr.** (Modesto, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1944ko maiatzaren 14a) zinema zuzendaria, ekoizlea eta gidoigilea da, *Star Wars* eta *Indiana Jones* sagengatik ezaguna. Zuzendari independentea, ekonomikoki oso ekoizle arrakastatsua izan da. George Lucas historiako zinemagile arrakastatsuenetako bat da eta Akademiako lau sarietarako izendatua izan da.

1973 eta 1974 urteetan *Star Wars* izeneko fantasia espazialaren gidoia idatzi zuen. Gidoi hau idazteko *Flash Gordon* komikian eta *Simioen Planeta* filmean oinarritu zen.

Hollywood Berria mugimenduko pertsonaia garrantzitsutzat hartzen da eta bere filmak AEBetako diru bilketarik handienak dituzten filmen artean daude, honetan sarreren prezioaren inflazioak eragina izan zuen.

## Filmografia hautatua 
* *THX 1138* (1970) (zuzendaria, gidoigilea)
* *American Graffiti* (1973) (zuzendaria, gidoigilea)
* *Star Wars IV. Atala: Itxaropen Berria* (1977) (zuzendaria, ekoizlea, gidoigilea)
* *Star Wars V. Atala: Inperioaren Kontraerasoa* (1980) (ekoizlea, gidoigilea, zuzendari ezkutua)
* *Raiders of the Lost Ark* (1981) (gidoigilea, ekoizlea, bigarren zuzendaria)
* *Star Wars VI. Atala: Jediaren Itzulera* (1983) (ekoizlea, gidoigilea, zuzendari ezkutua)
* *Indiana Jones and the Temple of Doom* (1984) (gidoigilea, ekoizlea)
* *Labyrinth* (1986) (ekoizlea)
* *Willow* (1988) (gidoigilea, ekoizlea)
* *Tucker: The Man and His Dream* (1988) (ekoizlea)
* *Indiana Jones and the Last Crusade* (1989) (gidoigilea, ekoizlea)
* *The Young Indiana Jones Chronicles* (1992 &ndash; 1996) (gidoigilea, ekoizlea)
* *Star Wars Episode I: The Phantom Menace* (1999) (zuzendaria, gidoigilea, ekoizlea)
* *Star Wars: Episode II Attack of the Clones* (2002) (zuzendaria, gidoigilea, ekoizlea)
* *Star Wars Episode III: Revenge of the Sith* (2005) (zuzendaria, gidoigilea, ekoizlea)
* *Indiana Jones 4* (2007) (gidoigilea, ekoizlea)
* *Red Tails* (2007)

## Kanpo estekak 
* George Lucas zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigilearen IMDBko fitxa irakurgai
Tilet

**Tileta** ( **~** ) erabilpen ezberdinak dituen ikurra da. XVII. mendera arte bokal baten gainean jarrita, ondoko n letraren laburdura zen, hau da,  ren baliokidea zen, hala eskuizkribuetan nola inprimatuetan. Denborarekin, diakritikotzat erabiltzea orokortu da. Euskaraz, gaztelaniaz eta galizieraz, esate baterako, n letraren gainean tileta ezarriz, ñ letra sortu da.

## Kanpo estekak 
ããã
Ñ

**Ñ** edo **eñe** euskal alfabetoko hamabosgarren hizkia da. Ez dago oinarrizko latindar alfabetoan; bai, ordea, latindar alfabeto hedatuan.

Euskarak [ɲ] hotsa idazteko erabiltzen du, batez ere Iparraldeko tradizioko hitzetan (ad: *andereño*, *irriño* eta abar). Eskualde gehienetan, [ɲ] hotsa [n] hotsa bustitzetik dator, *i* aurrean duenean. Horrela, *baina* euskalki batzuetan [baina] eta beste batzuetan [baɲa] ahoskatzen da. Hitz horiek *in* idazten dira, nork bere erara ahoska ditzan.

*Ñ* beste hainbat hizkuntzatan erabiltzen da: aragoieraz, asturieraz, aimaraz, bretainieraz, galizieraz, gaztelaniaz, guaranieraz, kitxuaz, tagaloz eta tatarrez. Hizkuntza horietako batzuek gaztelaniaren eragin handia izan dute, ortografia finkatzean.

## Sorrera 
*Ñ* hizkiaren sorrera *nn* letra bikoitza sinplifikazioan datza. Erdi Aroko monasterioetako kopistek, lana aurrezteko, *n* txiki bat ipintzen zuten *n* arruntaren gainean. Gaineko *n* txiki hori tilet (~) bihurtu zen. Portugesez gauza bera gertatu zen bokal sudurkariekin, jatorrian *n* baitzuten ondoan. Horrela, *pan* hitza *pão* bihurtu zen.

Gaztelaniaz, *nn* hori bustiz joan zen [ɲ] hotsa bilakatu arte. Horrela, latineko *annus* gaztelaniako *año* bihurtu zen. Mendeak joan, mendeak etorri, *ñ* hizkia beste hainbat hizkuntzatara zabaldu da.

## Polemika 
Lokalizazioak egiterakoan, eta frantses klabierrak erabiltzean sortzen diren zenbait deserosotasun, Ñ grafia hizkia bikoteekin-eta ordezkatzeko proposamenak ekarri izan ditu. -IN-, -NN-, -NH- diagramak izan dira aipatuenak. Iparraldean, baina, Ñ grafiaren aldekoak ere egon dira.

Frantzian, oro har, letra horren aurkako jarrera aktiboa dago. Hizkuntza gutxituak direla eta, letra horrek Frantziaren batasuna politikoaren aurka eragiten duela esan izan da.

## Ikus, gainera 
* QWERTY teklatua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskal alfabetoa

**Euskal alfabetoa** euskaraz idazteko erabiltzen den alfabetoa da; euskara Mendebaldeko hizkuntza bat denez, latindar alfabetoa du oinarri. Euskaltzaindiak 1994ko azaroaren 25ean erabaki eta bere 17. arauan bildu zuenaren arabera, 27 letraz osatuta dago:
thumb|eskuinera|Isoglosek erakusten dutenez, *hatxe* letra Euskal Herriko ipar-ekialdean ahoskatzen da soilik.
thumb|eskuinera|*Jota* letraren tokiko ahoskerak

 Ze, ze hautsia, ku, uve, uve bikoitza eta i grekoa ohiko euskal hitzak idazteko erabiltzen ez diren arren, beste hizkuntza batzuetako hitzak idazteko beharrezkoak direlako sartu dira euskal alfabetoan.

## Letren maiztasuna 
135.878.500 karaktereko lagin batean, euskarazko letrarik ohikoena  da eta gutxien erabiltzen direnak, ,  eta .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drôme

**Drôme** Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (26). Prefektura Valence hirian dago.

Mugakide ditu Ardèche, Isère, Alpe Garaiak, Proventza Garaiko Alpeak eta Vaucluse departamenduak.

## Kanpo estekak
.cs

**.cs** Txekoslobakiari zegokion herrialdeentzako goi mailako domeinua izan zen, baina 1993an herrialdea banatu egin zenez, Txekiar Errepublika eta Eslovakia sortuz, hauentzako .cz eta .sk domeinu berriak sortu ziren. Ondorioz, bere erabilpena gutxitzen joan zela-eta, 1995eko urtarrilean ezabatu egin zen .cs domeinua.

*CS* Serbia eta Montenegrori dagokion ISO 3166-1 kodea da. Hori dela-eta, herrialde honentzako gordeta dago domeinu hau; hala eta guztiz ere, hau gertagaitza da Montenegrok indepentzia aldarrikatu duelako eta ondorioz ISO 3166-1 kode berriak izango dituztelako biek. Bitartean, Serbia eta Montenegrok esleituta duten domeinuak .yu izaten jarraitzen du.

## Kanpo estekak 
*  .cs whois informazioa IANAren webgunean
Gers

**Gers** (frantsesez fonetikoki  edo ) Okzitania eskualdeko departamendua da (32), Gers ibaiak zeharkatua, Garonaren ibaiadarra.

Auch da hiriburua.

## Geografia 
Mugakide ditu Pirinio Garaiak hegoaldean, Garona Garaia ekialdean, Tarn eta Garona, Lot eta Garona iparraldean, Landak mendebaldean eta Pirinio Atlantikoak hego-mendebalean.

[ezkerrera|260px|thumb| Gers, udan. Urrutian, [Pirinioak]] Nahiko herrialde zelaitsua da, mendixka batzuekin. Ibai denak Bizkaiko Golkorantz dabiltza, bi multzotan: Garonarena eta Aturrirena.

Klima kontinentala du eta udan ibaiek oso ura gutxi ditu.

Hiri handienak : Auch (hiriburua, 19.954 biztanleekin 2011n), Condom (7.099 b. 2009an) eta Fleurance (6.360 b. 2009an).

## Historia 
Antzinako Akitaniaren zatia, Auch eta Elusa ziren Akitaniaren hiriburuak erromatarren garaian; gero, Gaskoniako dukerria desegin zenean, konderrietan banatuta zegoen (haien artean Armañac zen boteretsuena) eta banan-banan Frantziaren barruan geratu zen Gaskoiniako probintzian. Frantziako Iraultzaren ondorioaz, 1790eko martxoaren 4an sortu zen departamendua. 1808 departamendu zati bat (Lavit kantoia ipar-ekialdean) Tarn eta Garonaren departamendura lotu zen.

D'Artagnan famatua herrialde honetan jaio zen.

## Gers eta antzinako euskara 
Geras departamentuan, akitanierazko izenak dituzten hainbat idazkun agertu dira, Gersen, "akitaniarrak" izan baitziren Erromatar aurreko garaien eta erromatar garaian, auskiak, laktorateak, elusateak, adibidez. Joakin Gorrotxategik jasotako batzuk hauek dira:  Orcuri (Auch, hil estela); Orguarrae (Barran, hil estela), Osaherr (Auch, hil estela), Oiso okoll  (Auch, hil estela), Ulohossii (Lasséran,  hil estela), Torsteginno (Auch, hil estela)... beste izen galiar, latin eta nahasketa ematen duten batzuekin batera. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
.zr

**.zr** Zaireri zegokion herrialdeentzako goi mailako domeinua izan zen, 2001ean desagertu egin zen arte. Izan ere, Zairek 1997an Kongoko Errepublika Demokratikoa izena hartu zuen, ondorioz .cd domeinua esleitu ziotelarik.

## Kanpo estekak 
*  .zr whois informazioa IANAren webgunean
Doubs (departamendua)

**Doubs** (frankoprovenzeraz *Dubs*) Borgoina-Franche-Comté eskualdeko departamendua da (25). Doubs departamenduak Jurako iparraldea eta sartaldea hartzen ditu. 500 eta 1.000 metro bitarteko goi-ordokiek osatzen dute lurraldea oro har (altuera gorena: Or mendia, 1460 m). Neguak luzeak eta gogorrak dira. Abeltzaintza du jarduera nagusia (haragia eta Gruyère moduko gaztak). Baso ustiapena ere garrantzizkoa da. Baina industria da inondik ere ekonomia jarduera nagusia. Doitasunezko produktuen industria eta erlojuena munta handikoak dira. Zura eta ehun langintza. Mekanika industria (automobilak) Belfort-Montbéliard aldean. Turismoa eta eskia.

Prefektura Besançon hirian dago.

Mugakide ditu Jura, Saona Garaia eta Belfort Herrialdea departamenduak eta Suitza.

## Udalerriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bigarren mailako domeinu

DNS sistema hierarkikoan, **bigarren mailako domeinu** bat goi mailako domeinu baten ondoren dagoen domeinua da. Esate baterako, *eu.wikipedia.org* helbidean, *wikipedia* da bigarren mailako domeinua.

Bigarren mailako domeinuak orokorrean domeinu izena erregistratu duen erakundearekin izaten du zerikusia. Goi mailako domeinu batzuek ordea bigarren mailako hierarkia bat ere sortzen dute, erakunde mota definitu ahal izateko. .uk domeinuarekin gertatzen da hauxe, esate baterako, zeinak erakundeentzako *.ac.uk* eta enpresentzako *.co.uk* bigarren mailako domeinuak eskaintzen dituen, adibidez.

## Kanpo estekak
Eure

**Eure** Normandia eskualdeko departamendua da (27), Normandia zatitzetik sortutako bost departamendutako bat. Izena zeharkatzen duen Eure ibaietik datorkio, Senaren ibaiadarra dena.

Prefektura Évreux hirian dago.

Mugakide ditu Itsas Sena, Oise, Val-d'Oise, Yvelines, Eure eta Loir, Orne eta Calvados departamenduak.

thumb|250px|ezkerrera|Ikuspegia Lieuvin inguruan

## Kanpo estekak
Orne

**Orne** (frantsesez  ahoskatua;  edo ) Normandia eskualdeko departamendua da (61), Normandia zatitzetik sortutako bost departamendutako bat. Izena zeharkatzen duen Orne ibaitik datorkio. Mugakide ditu Eure, Eure eta Loir, Sarthe, Mayenne, Manche eta Calvados departamenduak. Prefektura Alençon hirian dago.

## Historia 
Frantziako Iraultzan, 1790eko martxoaren 4an (1789ko abenduaren 22ko legea aplikatuz) sortutako jatorrizko laurogeita hiru departamenduetako bat da Orne. Antzinako Normandia eta Pertxe probintzietako lurraldeetatik abiatuta sortu zuten.

## Demografia 
## Herritar ezagunak 
* Jacques René Hébert (1757—1794) *Le Père Duchesne* ezker muturreko egunkariaren editorea.
* Guy Mollet (1905-1975) lehen ministroa.

## Galeria

Fitxategi:Chateau Carrouges.jpg|Carrougeseko gaztelua
Fitxategi:Abbaye Saint-Evroult-Notre-Dame-du-Bois 2.jpg|Saint-Evroult-Notre-Dame-du-Boisko abadetxea
Fitxategi:Tour de Bonvouloir 001.jpg|Juvigny-sous-Andaine
Fitxategi:Camembert.JPG|Camembert
Fitxategi:Haras du Pin main.jpg|Haras national du Pin
Fitxategi:Eglisebellême18052018.jpg|Bellêmeko San Salbadore eliza
Fitxategi:Suisse Normande Orne.jpg|Normandiar Suitza
Fitxategi:SéesCathédrale.jpg|Séesko katedrala
Fitxategi:Château de Domfront - Vue générale.jpg|Domfronteko gaztelua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eure eta Loir

**Eure eta Loir** (frantsesez *Eure-et-Loir*) Frantziako Erdialdea-Loira Harana eskualdeko departamendua da (28), Eure eta Loir ibaiek zeharkatua.

Prefektura Chartres hirian dago.

Mugakide ditu Loir eta Cher, Loiret, Essonne, Yvelines, Eure, Orne eta Sarthe.

thumb|ezkerrera|250px|Eure-eta-Loir eskualdeko galsoro zabalak
[thumb|ezkerrera|250px|[Chartreseko katedral gotikoa]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gard

**Gard** ( ahoskatua) Okzitania eskualdeko departamendua da. Prefetura Nîmes hirian dago.

## Geografia 
Rodanoren Ahoak, Ardèche, Vaucluse, Hérault eta Lozère departamenduak mugakideak ditu. Rodano, Gardon (edo Gard), Vidourle, Cèze, Vis, Hérault eta Ardèche ibaiek departamendua zeharkatzen dute. Étang du Roi bertoko aintzirarik handiena da.

Gardeko mendirik altuena Mont Aigoual (1.567 m.) da, D269 errepideak ia bere tontorretik igarotzen duena. Handik Mediterraneoko kostalderaino orografia beherantz doa. Montagne du Lingas (1.445 eta 1.410 m.), Montagne d'Aulas (1.417 m.) eta Saint-Guiral (1.366 m.) mendiak ere bertan daude. Azken urteotan uholde handik izan ditu eta, bere kokapen geografiko dela eta, Frantziako tenperaturarik beroenak izan ditu.

## Historia 
Erromatarren garaian, k.a. 118an eraikitako Via Domitiak eskualdea zeharkatzen zuen. Gard departamendua Frantziako Iraultzaren garaian sortu zen, 1790eko martxoak 4an, 1789ko abenduak 22ko legea aplikatuz, Languedoceko antzinako probintziaren zati batetik aurrera. Hasieran Ganges departamenduaren zati bat izango zela pentsatu zuten baina azkenean Héraulten barnean amaitu zen. Trukean, Gardek Héraultetik Aigues Mortes portua lortu zuen, Liongo golkorako sarrera bat izanik.

XIX. mendearen erdialdean prefetura, lehen jada ehungintza-hiria zena, trenbidearen iritsierari esker asko handitu zen. Honek ardogintza ere bultzatu zuen baina 1872an filoxerak hainbat ekoizle suntsitu zituen.

## Demografia 
2012, Gardek  biztanle zituen horietatik  biztanle baino gehiago zituzten 8 udalerritan bizi ziren:

## Turismo 
Cévennesko parke nazionalaren zati bat departamenduan dago. Nîmesek erromatar hondar ospetsuak ditu, baita Pont du Gard akueduktua ere.

Garden ere Perrier ur ospetsua ekoizten dute. Iturburua Vergèze udalerriko hego-ekialdean dago.

File:Aiguèze.jpg|Aiguèze
File:Chateau d'Uzès 12.JPG|Uzès
File:Cascades Sautadet.jpg|Cèze

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Creuse

**Creuse** (okzitanieraz *Cruesa*) Akitania Berria eskualdeko departamendua da (23), Creuse ibaiak zeharkatua.

Prefektura Guéret hirian dago.

[thumb|ezkerrera|250px|[Lo Buçon, Creuse.]]

## Mugakideak 
Mugakide ditu Corrèze, Vienne Garaia, Allier, Puy-de-Dôme, Cher eta Indre departamenduak.

## Pertsonaia ezagunak 
* Raymond Poulidor (1936-), txirrindularia.

## Ikus, gainera 
* Creuse departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Creuseren webgunea
Auch

**Auch** (, gaskoieraz ) edo, izen historiko gisa, **Auski** Gers departamenduko hiriburua eta Gaskoniako hiriburu historikoa da. Gers ibaiak zeharkatua, eskuinaldean hiri berria ageri da, eta ezkerraldean altxatzen da hiri zaharra, karrika estu eta bihurriez osatua (*pousterlos*). 2011n 21.871 biztanle zituen.

Aipagarria da Santa Maria katedrala (XIV. mendea, azken gotikoa).

## Klima 

## Historia 
Auch hegoaldeko Ausci edo auskiarrak, lurralde hartako lehen biztanleak, akitaniar tribua zen, euskaldunen familiako herria beraz. Erromatarren garaian nolabaiteko garrantzia hartu ondoan, apezpikutegi bihurtu zen IV. mendean, eta Gaskoniako dukerriko hiriburua izan zen VII. mendetik aurrera. Gaskonia Euskal Herritik erabat bereizi ondoren, Auch hiriak hiriburu iraun zuen, Frantziako Iraultzaren poderioz Gaskonia desegin eta departamenduak sortu ziren arte.

## Ekonomia 
Janari industria (Armagnac likorea, ardoa, ozpina, foie grasa); oinetakogintza; eraikuntza ekaiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eintracht Frankfurt

[thumb|250px|[FC Utrechten aurkako partida, 1980an.]]
**Eintracht Frankfurt** (izen ososa *Sportgemeinde Eintracht Frankfurt (FFV) von 1899*) Alemaniako futbol talde ospetsuenetakoa da. Frankfurteko taldeak Alemaniako Liga eta Kopak irabazteaz gain UEFA Kopa bat ere irabazia badu. *Eintracht* izenak "laguntasuna" esan nahi du. Bere etxeko partiduak Deutsche Bank Park estadioan jokatu ohi ditu.

## Historia 
1899an bi talde sortu ziren Frankfurten, *Frankfurter Fußball-Club Viktoria von 1899* eta *Frankfurter Fußball-Club Kickers von 1899* eta biek bat egin zuten 1911ean *Frankfurter Fußball Verein (Kickers-Viktoria)* sortuz. Hurrengo hiru urteetan iparraldeko liga irabazi zuen taldeak. 1920an beste bi taldek egin zuten bat, *Frankfurter FV* eta *Frankfurter Turngemeinde von 1861* taldeek, eta talde berriari *TuS Eintracht Frankfurt von 1861* izena jarriz.

Ordurarte talde guztiak futbol eta gimnasia taldeak ziren baina 1937an federazioak banatu egin ziren eta *Turngemeinde Eintracht Frankfurt von 1861* (gimnasia) eta *Sportgemeinde Eintracht Frankfurt (FFV) von 1899* (futbol) taldeek bide berriak hasi zituzten.

Gerra ondoren 1959an iritsi zen lehenengo titulua, Liga irabaztea lortu baitzuen. 1960an Europako Kopako finalera iritsi zen eta Real Madriden aurka galdu zuen. 1964ean Bundesliga sortu zen. Eintrachtek 1996 arte beti lehen mailan jokatu izan zuen (bost aldiz hirugarren eginez) baina ordutik aurrera lehen eta bigarren mailaren artean aritu da. Liga berririk irabazi ez duen arren baditu lau Kopa eskuratuak 70ko eta 80ko hamarkadetan. Europan ere titulu bat lortu zuen, 1980ko UEFA Kopa hain zuzen ere.

2016an 16. postuan gelditu zen eta jeitsiera play-offak jokatu zituen. Hurrengo bi urtetan Kopako finalera iritsi da eta 2018an txapelduna izan zen. 2022an bigarren aldiz eskuratu zuen UEFA Europa League txapelketa, finalean Glasgow Rangers penalti jaurtiketatan garaitu ondoren.

## Uniformea 
Eintracht Frankfurt taldearen koloreak berau sortu zuten bi taldeek erabiltzen zituztenak dira, *Frankfurter FC Viktoria* (gorria eta zuria) eta *Frankfurter FC Kickers* (beltza eta zuria). Historikoki kolore gorria eta beltza erabili izan ditu nagusiki, baina 2016-17 eta 2017-18 denboraldietan kolore nabarmenena zuria izan zen.

## Palmaresa 
### Alemanian: 6 
* Bundesliga (1): 1959
* Alemaniako Kopa (5): 1974, 1975, 1981, 1988, 2018

### Nazioartean: 4 
* UEFA Kopa (2): 1980, 2022
* UEFA Intertoto Kopa (1): 1967
* Alpeetako Kopa (1): 1967

## 2025/2026 denboraldiko taldea 
* Entrenatzaileak: 20px|Espainia Albert Riera.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Eintrachtek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  Eintrachten webgune ofiziala
*  Eintrachtzaleen webgune ez-ofiziala
*   Commerzbank-Arena Zelaien webgune ofiziala
.aw

**.aw** Arubari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. SETAR erakundeak kudeatzen du.

Bigarren mailako domeinuak eskuratu daitezke, baina gune komertzialentzako badute **.com.aw** aldaera ere.

## Kanpo estekak 
*  .aw whois informazioa IANAren webgunean
.bh

**.bh** Bahraini dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. BATELCOk kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .bh whois informazioa IANAren webgunean
.ar

**.ar** Argentinari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Argentinako atzerri-arazorako ministerioak kudeatzen du.

Argentina domeinu guztiak hirugarren mailakoak behar dute izan, hurrengo hauek erabiliz:

* **.com.ar**
* **.edu.ar**
* **.gov.ar**
* **.int.ar**
* **.mil.ar**
* **.net.ar**
* **.org.ar**

Hala eta guztiz ere, salbuespen batzuk daude:

* congresodelalengua3.ar
* educ.ar
* gobiernoelectronico.ar
* mecon.ar
* nacion.ar
* nic.ar
* promocion.ar
* retina.ar
* uba.ar

## Kanpo estekak 
*  .ar whois informazioa IANAren webgunean
.ci

**.ci** Boli Kostari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .ci whois informazioa IANAren webgunean
Nafarroa

[thumb|250px|Gaur egungo [Nafarroako sei merindadeak: morez, iparraldean, Nafarroa Beherea; gainerako lurralde koloredun guztia Nafarroa Garaia da.]]

**Nafarroa**, gaur egun, Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia barne hartzen dituen lurraldearen toponimoa da; eta Nafarroako herritarrei **nafar** deritze. Nafarroa izenak beste adiera hauek ere baditu:

* **Nafarroako Erresuma**: IX. eta XVII. mendeen artean izan zen erresuma. Hango herritarrei **nafar** deritze.
* **Nafarroako Foru Erkidegoa**: Espainiako autonomia erkidegoa. Hango herritarrei **nafar** edo **Hegoaldeko nafar** deritze.
* **Nafarroa Garaia**: Euskal Herriko lurraldea, administratiboki gaur egun Nafarroako Foru Erkidegoa dena. Hango herritarrei **nafar** edo **Hegoaldeko nafar** deritze.
* **Nafarroa Beherea**: Euskal Herriko lurraldea, administratiboki gaur egun Pirinio Atlantikoak departamenduaren zati dena. Hango herritarrei **nafar** edo **Iparraldeko nafar** deritze.
.cl

**.cl** Txileri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Txileko Unibertsitateak kudeatzen du. Bigarren mailako domeinuen erregistroa txiletarrek baino ezin dute eskuratu. Beharrezkoa da txiletarrek izaten duten RUT identifikazio zenbakia.

2005eko irailaren 22az geroztik, domeinu izenetik Ñ letra eta azentuak erabiltzeko aukera ere eskaintzen zaie.

## Kanpo estekak 
*  .cl whois informazioa IANAren webgunean
.cm

**.cm** Kameruni dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .cm whois informazioa IANAren webgunean
Manxera

**Manxera** (manxeraz, *Gaelg* edo *Gailck*; ingelesez, *Manx*) —**Manxeko gaelera** izenaz ere ezaguna— Man uhartean (Erresuma Batua) hitz egiten den zelta hizkuntza da. Gaelera hizkuntzen azpitaldean sailkatzen da.

1974an hil zen Ned Maddrell, manxeraren usadiozko azken hiztuna. 1980ko hamarkadan, helduaroan manxera ikasia zuten hainbat ekintzailek beren seme-alabak elebidun hezteari ekin zioten, manxera eta ingelesa irakatsita. Egun, hizkuntza biziberritzeko ahalegin horien ondorioz, berriz ere badira manxera lehen hizkuntzatzat duten hiztunak, horietako asko haurrak.

## Hiztegia 
Jarraian, manxerazko hitz batzuk inguruko hizkuntzetakoekin (ingelesa, Eskoziako gaelera eta irlandera) alderatzen dira. Irlanderazko edo Eskoziako gaelerazko baliokidea aukeratzean, kasu bakoitzean bietatik gertukoena hartu da.

**Argipena:** *gd* = Eskoziako gaelera, *ga* = Irlandako gaelera

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Irlandera
* Eskoziako gaelera
* Europako hizkuntza gutxituak

## Kanpo estekak 
*  Manxeraren Ikasketa Gunea
*  Manxerari buruzko estekak
.az

**.az** Azerbaijani dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Azerbaijan Communicationsek kudeatzen du. .az domeinupeko zenbait bigarren mailako domeinu dira hauexek: com.az, net.az, int.az, gov.az, org.az, .edu.az, .info.az, .pp.az, .mil.az, .name.az eta biz.az.

## Kanpo estekak 
*  .az whois informazioa IANAren webgunean
Frances Marion

**Frances Marion**, izen osoa **Marion Benson Owens**, (San Frantzisko, Kalifornia, 1888ko azaroaren 18a - Los Angeles, Kalifornia, 1973ko maiatzaren 12a) kazetaria, idazlea eta zinema gidoigilea izan zen. XX. mendeko emakume gidoigilerik hoberenetako bat bezala aipatua, *June Mathis* eta *Anita Loosekin* batera. Gidoilari gisa bi Oscar irabazi zituen lehen emakumea izan zen: egokitutako gidoi onenaren Oscarra, 1930ean The Big House filmagatik eta 1932an The Champ filmagatik.

## Bizitza pertsonala 
Marion lau aldiz ezkondu zen, lehenengo bi senarrak *Wesley de Lappe* eta *Robert Pike* izan ziren. 1919an *Fred Thomson* aktorearekin ezkondu zen, 1921ean Mary Pickfordekin "The Love Light" filmean lan egin zuena. Thomson 1928an ustekabean hil ondoren, *George William Hill* zuzendariarekin ezkondu zen 1930ean. Ezkontza 1933an dibortziatuz amaitu zuten. Bi seme izan zituen: Fred eta Richard. Fred George Eliot-en lanen editore izatera iritsi zen, Felix Holt lanaren edizioak argitaratuz.

Urte askoan, Marion Metro Goldwyn Mayer estudioarekin kontratupean egon zen, baina, egoera ona izan arren, 1946an Hollywoodetik alde egitea erabaki zuen antzerkia eta eleberriak idazten denbora gehiago eman ahal izateko. Gainera, 1972an memoria-liburu bat argitaratu zuen, *Off With Their Heads: A-Comic Tale of Hollywood*.

Aneurisma bat haustearen ondorioz hil zen Marion 1973an Los Angelesen (Kalifornia).

## Ibilbide profesionala 
Bere benetako izena **Marion Benson Owens** zen. Kazetari lanetan aritu zen, eta gerra-korrespontsala izan zen Lehen Mundu Gerran. Etxera itzuli zenean, Los Angelesera joan zen bizitzera, eta gidoilari laguntzaile gisa kontratatu zuen Lois Weber zinema-zuzendari aitzindariaren "Lois Weber Productions" produkzio-etxeak. , 

"Frances Marion" izenarekin, gidoi asko idatzi zituen Mary Pickford aktorearentzat, besteak beste "*Rebecca of Sunnybrook Farm*" eta "*The Poor Little Rich Girl*" filmeenak. 1920ko eta 1930eko hamarkadetako film arrakastatsuetarako gidoiak ere idatzi zituen. Gainera, gidoi egokitu onenari Oscar bat irabazi zuen lehen emakumea izan zen, 1930ean "*The Big House*" filmagatik eta 1932an "*The Champ*" filmaren argumentu onenaren Oscar saria irabazi zuen. Guztira, 300 gidoi baino gehiagotan eta 130 baino filme gehiagotan hartu zuen parte. Mary Pickford-en lehen filmetako batzuetan ere zuzendu eta antzeztu zuen.

Urte askotan MGM estudioetarako lan egin bazuen ere, 1946an Hollywoodetik joan zen antzezlan eta eleberriak idazteko nahian.

### Filmografia hautatua 
### Liburuak 
## Sariak 
; Oskar sariak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Frances Marion IMDb
.bj

**.bj** Benini dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Beningo Estazio eta Telekomunikazioen Bulegoak kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .bj whois informazioa IANAren webgunean
.tr

**.tr** Turkiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Ekialde Ertaineko Unibertsitate Teknikoko informatika sailak kudeatzen du.

**.nc.tr** bigarren mailako domeinua Zipre Iparraldeko Turkiar Errepublikarentzako, ez baitauka herrialde kode propiorik.

## Kanpo estekak 
*  .tr whois informazioa IANAren webgunean
.sk

**.sk** Eslovakiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. EuroWeb Eslovakiak kudeatzen du. Erregistroak bertakoei baino ez zaizkie baimentzen.

1993an Txekoslobakia banatu aurretik, .cs domeinua erabiltzen zuten.

## Kanpo estekak 
*  .sk whois informazioa IANAren webgunean
.gl

**.gl** Groenlandiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .gl whois informazioa IANAren webgunean
Javier Madrazo

**Javier Madrazo Lavín** (Riaño, Solórzano, ) bizkaitar politikaria da. Ezker Batua Berdeaken koordinatzaile nagusi ohia da. Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Saileko Sailburua ere izan zen.

## Bizitza politikoa 
Ezker Batuan ibili baino lehen, Euskadiko Partidu Komunistan egon zen. 1986an, Euskal Herriko Bakearen Aldeko Koordinakundearen sortzaileetariko bat izan zen.

Handik urte batzuetara, plataforma hura utzi eta Bakea Orain izeneko beste koordinakunde bateko kide izan zen.
1994ko urrian, Eusko-Legebiltzarkide aukeratu zuten Ezker Batua alderdian.

2001etik 2009ra, Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Sailburua izan zen Eusko Jaurlaritzan.

## Kanpo loturak 
* Javier Madrazo: "ETAk ez dio Batasunari heldutasuna aitortu"
Indre

**Indre** Erdialdea-Loira Harana eskualdeko departamendua da (36), Indre ibaiak zeharkatua.

Prefektura Châteauroux hirian dago.

## Mugakideak 
Mugakide ditu iparraldean Loir eta Cher, ekialdean Cher, hegoaldean Creuse eta Vienne Garaia eta mendebaldean Indre eta Loira eta Vienne.

## Pertsonaia ezagunak 
* Luc Montagnier (1932-), GIB birusaren ikertzaile ezaguna den mikrobiologoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Departamenduaren webgune ofiziala
.cr

**.cr** Costa Ricari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Bigarren mailako domeinuak 
* **ac.cr**: Akademikoa: Unibertsitateak
* **co.cr**: Komertziala
* **ed.cr**: Hezkuntza: Eskolak, Goi mailako eskolak, eta abar
* **fi.cr**: Finantza-erakundeak
* **go.cr**: Gobernua
* **or.cr**: Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **sa.cr**: Osasunarekin zerikusia duten erakundeak

## Kanpo estekak 
*  .cr whois informazioa IANAren webgunean
.ec

**.ec** Ekuadorri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Erregistro bigarren mailan egin daitezke, edo baita hirugarrenean ere hurrengo hauek erabiliz:

* **.com.ec** Erabilpen komertziala
* **.info.ec** Informazio orokorra
* **.net.ec** Internet zerbitzu hornitzaileak
* **.fin.ec** Erakunde eta zerbitzu finantzarioak
* **.med.ec** Osasunarekin zerikusia duten erakundeak
* **.pro.ec** Arkitektuak, abokatuak eta antzeko lanbideentzako
* **.org.ec** Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **.edu.ec** Hezkuntza
* **.gov.ec** Gobernua
* **.mil.ec** Militarra

## Kanpo estekak 
*  .ec whois informazioa IANAren webgunean
.br

**.br** Brasili dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Brasilgo Internet Kudeaketa Batzordeak kudeatzen du. Kontaktu lokala behar da edozein domeinu erregistratzeko. Portugeseko karaktereak dituzten domeinuen erregistroa ere onartzen da.

## Kanpo estekak 
*  .br whois informazioa IANAren webgunean
.th

**.th** Thailandiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Asiako Teknologia Institutuak kudeatzen du.

## Bigarren mailako domeinuak 
* **ac.th** Akademikoa
* **co.th** Komertziala
* **in.th** Gizabanakoak (edo erakundeak)
* **go.th** Gobernua
* **mi.th** Militarra
* **or.th** Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **net.th** Interneteko zerbitzu hornitzaileak

## Kanpo estekak 
*  .th whois informazioa IANAren webgunean