open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harley-Davidson

**Harley-Davidson** Estatu Batuetako motozikleta fabrikatzaile bat da.

Harley-Davidson motozikletak 1903an Milwaukee hirian 21 urteko William Harley eta 20 urteko Arthur Davidson gazteak fabrikatzen hasi ziren; horretarako, Davidsonen garajean motordun bizikleta baten prototipoa sortu zuten, 3 m. zabal eta 5 m luze. 1903ko abuztuaren 28an Harley-Davidson Motor Company enpresa eratu  zuten, eta egun hartan bertan ekoizpenari buru-belarri ekin zioten.

## Historia 
Lehen motorrak Davidson familiaren atzeko patioan garatu ziren. Gerora, 1904an, lehen lehiaketa motorra agertu zen. Urte hartatik aurrera, arrakasta handiz saldu zituzten eta 1914an, ekoizpena 16.000 unitate ingurukoa zen. Hiru urte geroago, Lehen Mundu Gerran, Estatu Batuetako hornitzaile bihurtu zen.

1929an AEBetan izandako krisi ekonomiko larrian, modeloak garai latzetara egokitu zituzten eta marka ez zen galdu.

Davisonek kontratu berria lortu zuen gobernuarekin: Bigarren Mundu Gerran, estatubatuar armada hornitzeak konpainia urrezko garaira eraman zuen: Koreako gudara iraun zuen. Gero *Jeep* marka aukeratu zuten Amerikako hornitzailetzat. Bitxikeria gisan, Bigarren Gerra Mundialetik itzuli ziren soldaduak *Choppers* motatako motorrak egiten hasi ziren: pieza gutxi zituzten, arinagoak eta azkarragoak izateko.

Alabaina, hurrengo urteetan, konpainiak izen ona galdu zuen; gainera, zergak gero eta altuagoak ziren eta Hollywoodek Harley Davidson marka estereotipo txartzat jo zuen bere filmetan: gaiztotzat hartzen zituzten Harley batean zebiltzanak.

1969an Amerikan Machinery and Foundry enpresak konpainia erosi eta aldaketa batzuk ezarri zituen, baina horrek motorren kalitatea okertu zuenez, langile asko grebara joan ziren: enpresari gastu handiak sortu zizkioten eta lehen postua galdu zuten, japoniar marken aurrean.
[thumb|ezkerrera|2002 [Softail Heritage Classic.]]
## Kanpo estekak 
* Harley-Davidson enpresaren webgunea (eleanitza)
Aragoiko ereserkia

**Aragoiko ereserkia** (aragoieraz ''Himno d'Aragón* eta gaztelaniaz *Himno de Aragón'') 1989ko apirilaren 21eko 3/1989 legearen arabera (BOA 05/05/1989) Aragoi erkidegoko ereserki ofiziala da.

Musika Antón García Abril aragoiarrak konposatu zuen. Hitzak berriz Ildefonso Manuel Gil, Ángel Guinda, Rosendo Tello eta Manuel Vilas aragoiar olerkilariek gaztelaniaz idatzi zituzten eta askatasuna, justizia, arrazoia, egia, lurralde irekia... bezalako bertuteak goraipatzen dituzte, bertute hauek Aragoi herrialde gisa historikoki ordezkatu baitute.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* Aragoiko ereserkia entzungai. Youtube.com 
* Aragoiko ereserkia. Aragoiko Gorteen webgunea
San Nikolas eliza (Orio)

**San Nikolas Barikoaren eliza** Gipuzkoako Orio udalerriko Alde Zaharran dagoen eliza bat da, izen berdineko San Nikolas kalean eta Bikarioetxearen alboan.

## Historia 
Lehenengo eliza XIII. mendekoa zen. Horren gainean, XVI. eta XVII. mendean egungo eraikina altxatu zuten. Bere estiloa Pizkundekoa da. Beste ezaugarrien artean bere gotorleku izaera azpimarra dezake; ezaugarri hau Gizpukoako kostaldeko beste elizetan ikus daiteke, esaterako Zumaiako San Pedro elizan. Eliza plataforma zabal baten gainean eraikia dago, zutabe eta arku indartsuen gainean. 

Deiagarria da, bestetik, perimetroko arkupea, ingurabide modukoa, bide osoan estalia, eta zimitorio deitzen dituzten bi elizpe dituena, zimitorio zaharra eta berria. Barruan San Nikolas Barikoari eskainitako aldarea garrantzitsua da; santu hau bidaiarien eta arrantzaleen babeslea da.

## Iruditegia 

Irudi:Orio - Iglesia de San Nicolas de Bari 07.JPG|Barnealdea.
Irudi:Orio - Iglesia de San Nicolas de Bari 14.JPG|Jesus gurutziltzatua.
Irudi:Orio - Iglesia de San Nicolas de Bari 18.JPG|San Nikolas Barikoaren irudia.
Irudi:Orio_-_Iglesia_de_San_Nicol%C3%A1s_de_Bari_09.JPG|Ibilbide perimetrala.
Irudi:Orio - Iglesia de San Nicolás de Bari 20.JPG|Eliza kanpotik ikusita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Informazio turistikoa.
* Aldare nagusiaren argazkiak.
Higinio Uriarte (argipena)

**Higinio Uriarte** zenbait pertsonaien izena da:

* Higinio Uriarte, euskal jatorriko filipinarra, II. Mundu Gerra aliatuen aldeko espioitza lana egin zuena;
* José Higinio Uriarte García del Barrio, Paraguaiko presidentea 1877-1878 urteetan.
Japoniar egutegia

thumb|250px|*Hazuki* hilabeteari buruzko Shin-Ochanomizu geltokiaren murala.
1873ko urtarrilaren 1ean, Japoniak gregoriotar egutegia ezarri arte, txinatar egutegian oinarritutako **Japoniar egutegi tradizionala** erabiltzen zuen.

## Urteak 
Greogoriotar egutegia ezarri zutenetik, japoniarrek urteak izendatzeko hiru sistema dituzte:
* Urte inperiala (皇紀, *kōki*) balizko Jimmu enperadoreak K.a. 660an Japonia sortu zutenean oinarrituta.
* Japoniar aroen izena (年号, *nengō*) egungo enperadorean oinarrituta, aurten Heisei  izanik
* Europar Anno Domini (西暦, *seireki*) japonierazko izenekin.

Urte inperiala Bigarren Mundu Gerraren bukaeran desagertu zen.

## Hilabeteak 
### Modernoak 
### Tradizionalak 
* 1. hilabetea: *mutsuki* (睦月) "Maitasunaren hilabetea"
* 2. hilabetea: *kisaragi* (如月) edo *kinusaragi* (衣更着) "arropak aldatzen"
* 3. hilabetea: *yayoi* (弥生) "Bizitza berria"
* 4. hilabetea: *uzuki* (卯月) "u-no-hana hilabetea"
* 5. hilabetea: *satsuki* (皐月) edo *sanaetsuki* (早苗月) "Arroza laster landatzen"
* 6. hilabetea: *minatsuki* (水無月) "Uraren hilabetea".
* 7. hilabetea: *fumizuki* (文月) "Liburuen hilabetea"
* 8. hilabetea: *hazuki* (葉月) "Hostoen hilabetea"
* 9. hilabetea: *nagatsuki* (長月) "Hilabete luzea"
* 10. hilabetea: *kaminazuki* edo *kannazuki* (神無月) "Jainkoen hilabetea"
* 11. hilabetea: *shimotsuki* (霜月) "Izotzaren hilabetea"
* 12. hilabetea: *shiwasu* (師走) "Apaizak korrika egiten"

## Egunak 
## Hilabetearen egunak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Lejartza (argipena)

**Mikel Lejartza** zenbait pertsonaien izena da:

* Mikel Lejartza Ortiz, kazetaria eta komunikazio aditua, ETB, Telecinco eta Antena3 telebistetan goi-zuzendaria izan dena;
* Mikel Lejartza, espainiar inteligentziaren espia, 1970eko hamarkadan ETAren baitan infilitratu zena;
* Mikel Lejartza Bilbao, EHUren Saltillo itsasontziko kapitaina.
Gabriela Gómez Abaitua

**Gabriela Gómez Abaitua** (Gasteiz, 1985 ) euskal ballet-dantzaria da. 2004-2007 urte bitartean Espainiako *Compañia Nacional de Danza* delakoan dantzaria izan zen.
Lick It Up (abestia)

"**Lick It Up**" Kiss hard rock talde amerikarraren glam metal motako abestia da. Beraien 1983ko Lick It Up albumeko abesti nagusia da, izenburu berdinarekin.

Paul Stanley gitarjole/abeslariak eta Vinnie Vincent gitarjoleak idatzia, abestia albumeko lehen single moduan kaleratu zuten 1983an.

Singlea promozionatzeko bideo bat egin zuten. Taldea makillajerik gabe agertzen den lehen bideoa izan zen. Bideoa MTV katean agertu zene 1983ko irailaren 18an J.J. Jacksonek aurkeztutako ordu erdiko saio berezi batean. Nahiz eta singleak promozio handia eduki zuen, Billboard Hot 100 amerikar zerrendako 66. postua baino ez zuen lortu, hainbat herrialdetako Top 40 zerrendetan sartu zen arren.

"Lick It Up" kaleratu zutenetik ia bira guztietan jo dute, eta *Alive III* eta *Kiss Symphony: Alive IV* Kissen zuzeneko albumetan agertzen da. Abestia 2001eko *The Box Set* bilduman ere agertzen da. 2011 urtean, oraindik zuzenean jotzen duten makillajerik gabeko garaiko abestietako bat da, eta taldearen setlisteko benetako parte dela esan dezakegu.

Bigarren estribilloaren ondoren dagoen gitar-zubia gitar solo oso bat izango zen; hala ere, dirudienez Vinnie Vincentek grabatu zuen soloa ez zuten onartu, eta orduan Gene Simmonsek beste solo bat grabatzeko eskatu zion. Orduan, Vincentek zubi bat egin zuen breakdown batek jarraitzen ziona.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
O Land of Our Birth

**Arrane Ashoonagh dy Vannin** edo **O Land of Our Birth** (euskaraz *Gure Jaiolekua*, literalki *Jure Jiotzaren Lurraldea*, beste izen batzuk manxeraz *Arrane Ashoonagh* eta *Arrane Ashoonagh dy Vannin*, eta ingelesez *Isle of Man National Anthem*) Man Uharteko ereserkia da.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* Man Uharteko ereserkia entzungai
Igeldoko harria

**Igeldoko harria** 1992 urteaz geroztik izen bereko 134 kiloko oboide eiteko harri irregularrarekin Donostiako Trinitate enparantzan eta Aste Nagusiaren baitan ospatzen den harrijasotze proba da.

## Lana 
Bost minutuko txanda bakar batean altxaldi gehien egiten dituen harrijasotzaileak irabazten du.

## Historia 
1990 urtean Donostiako Aste Nagusian Igeldoko 174 kg-ko harri batekin lehiatu ziren Goenatxo I.a, Goenatxo II.a eta Gibitegi. Lehenengoak lau jasoaldi eman ziizkion, bigarrenak bi. Lehiaketa honek ez zuen ordea jarraipenik izan. Bi urte beranduago harri txikiago batekin egin zen froga, eta hau da jarraipena izan duen lehia.

1993-2003 urte bitartean Juan Jose Unanue "Goenatxo II" izan zen irabazle. 2004-2011 urte bitartean, berriz, Joxerramon Iruretagoiena "Izeta II" izan zen nagusi. Harria gordeta egoten da urtean zehar eta beraz harrijasotzaileek ez dute aukerarik aurrez harriarekin saioak egiteko.

2024an Mikel Lopetegik errekorra ezarri zuen 20 jasoaldi eginez. Emakumezkoei dagokienez errekorra Ainitze Zumetak egin zuen 2025ean Uliako harriari 23 jasoaldi emanez.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Emakumezkoen Txapelketa: Uliako harria 
Igeldoko harriarekin batera, emakumezkoek Uliako harria altxatzen dute 2022. urtetik aurrera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NK Zagreb

**NK Zagreb** (izen osoa *Nogometni klub Zagreb*) Kroaziako futbol talde bat da, Zagreb hirikoa. 1903an sortu zenez Kroaziako kirol talde zaharrenetakoa da, baina beti GNK Dinamo Zagreben itzalean egotea egokitu zaio. *Poetak* ezizena dute beren estadioa Kranjčevićevoj poetaren omenezko kalean dagoelako.

## Historia 
1903an sortu zenean **PNIŠK** (*Prvi nogometni i športski klub*, lehenengo futbol eta kirol elkartea) izena zuen. Lehenengo partidua 1904ean jokatu zuen eta nazioarteko lehenengoa 1905ean Hungariako txapelduna zen *Magyar Athleticai Club*en zelaian, 11-1 emaitza jasan zuen arren.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren hiriko bigarren taldea izatea egokitu zaio GNK Dinamo Zagreben itzalean egon baita. Hala ere 2002an Liga irabazi zuen. Aurrez 1992 eta 1994ean bigarren egina bazuen.

2015ean diru arazo larriak zirela eta, jokalariek greba egin zuten. Egoera ez zen hobetu hurrengo hilabetetan eta 2016an 2. mailara eta 2017an 3. mailara jeitsi da.

## Palmaresa 
* Kroaziako Liga (1): 2002
* Kroaziako Kopa: finalista 1997an
* Kroaziako Superkopa (0): Finalista 2002an.

## Kanpo estekak
Aimar Irigoien

**Aimar Irigoien Jauregi** (Errezil, Gipuzkoa, 1986) harrijasotzailea da. Errezilgo Irure Haundi baserrian familia trikitizale baten baitan jaioa, bost urte zituela hasi zen harria altxatzen.

## Lorpenak 
### Txapelketak 
* Euskal Herriko Harri Handien Txapelketa (11): 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2016, 2017, 2019, 2020
* Euskal Herriko Harri Txikien Txapelketa (9): 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2017
* Igeldoko harria (1): 2013
* Etxauriko harria (6): 2009, 2010, 2013, 2017, 2019, 2022
* Albitzuri Haundia (1): 2002
* Gorostidi harria (9): 2007, 2008, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2018
* Iraetako Errota harria (3): 2010, 2012, 2014
* Aia Kultura harri-jasotze Saria (1): 2020

### Apustuak eta markak 
* 2008ko irailaren 28an, Izeta IIaren aurkako apustuan garaile, 138 kiloko harriari 115 altxaldi eginez.
* 2014ko urriaren 4an, Izeta IVaren aurkako apustuan garaile, 152 kiloko harriari 97 altxaldi emanez.
* 2014ko abenduaren 21ean, Tolosako Bedaio auzoko "Bedaio" pilotalekuan 150 kiloko Manterola Harriarekin marka berria ezarri zuen, 128 altxaldi emanaz. 

## Kanpo estekak
Idoia Etxeberria Ikutza

**Idoia Etxeberria Ikutza** (Orio, Gipuzkoa, 1992ko urriaren 7a) harri-jasotzailea da. 2010, 2014 eta 2018ko Euskadiko harri-jasotze txapelketak bereganatu zituen. 

Txapelketez gain 2011n 140 kiloko harria altxa zuen lehen emakumea izan zen. Ondorenera, bizkarrezurreko jaiotzetiko lesio baten erruz urtebetez harriak jasotzeari utzita egon ondoren, 2012an, harri-jasotzeari berriz helduta, 150 kilotara igo zuen emakumezkoen harri handien errekorra. 

2014an 100 kiloko harri zilindrikoari 57 altxaldi eman zizkion eta marka hori mantendu zuen, Estefania Etxebeste Giraldok bosna minutuko bi kintzetan 59 altxaldi  2025eko abuztuaren 9ra arte lortu zuen arte.  

2016an errekor hau 164,4kg-tan ezarri zuen. Beste hainbat errekorren hartean, esku bakarrarekin inoiz emakume batek altxa duen harririk handienaren errekorra ere berea du, 2016an Idiazabalgo Igarondo pilotalekuan 118kg altxata. 2018 erdialdean, arazo fisikoak tarteko, harri-jasotze mundua uztea erabaki zuen.

## Lorpenak 
* Euskal Herriko harri-jasotze txapelketa (3): 2010, 2014, 2018
* 2009an, 120kg-ko errektangularrari 4 jasoaldi 5 minutuan.
* 2010eko martxoaren 27an, 100kg-ko kubikoari 2 jasoaldi 5 minutuan.
* 2010eko irailaren 26an, 138,5kg-ko errektangularrari 5 jasoaldi 5 minutuan.
* 2011ko martxoaren 13an, 140kg-ko errektangularrari 2 jasoaldi 5minutuan.
* 2012ko urriaren 20an, 150kg-ko errektangularrari 4 jasoaldi 5 minutuan
* 2014an,100 kiloko harri zilindrikoari 57 jasoaldi.
* 2016ko ekainean, 163,4kg-ko errektangularrari 2 jasoaldi. (**egungo errekorra**)

## Erreferentziak
All Hell's Breakin' Loose

"'''All Hell's Breakin' Loose'*" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, beraien 1983ko *Lick It Up'' albumean argitaratua. Albumeko bigarren eta azken singlea izan zen, eta ez zen AEBetako zerrendetan sartu.

"All Hell's Breakin' Loose" taldeko lau kideek (garai haretakoak) idazle kredituak dituzten historiako abesti bietako bat da, bestea "Love Theme From Kiss" izanik.

Martin Kahanek zuzendutako eta Lenney Grodinek ekoiztutako bideo bat grabatu zuten non taldea sutan zegoen hiri kanpoko inguruan agertzen zen harroputz, txirrindulari, arropa gitxiko emakume, zirkoko artista eta beste hainbat pertsonai arraroren inguruan. Bideoa MTV katean agertu zen, eta MTV video music award sarirako proposatua izan zen 1984an.

Abestia *The Box Set* bilduman ere agertzen da, Kissek 2001ean argitaratua.

Continental Championship Wrestling ligan zegoen bitartean, Stud Stablek abestia erabili zuen sarrerako musika moduan.

## Konposizioa 
Abestiaren kredituetan taldeko lau kideak agertu arren, garai haretan Eric Carr, Paul Stanley, Gene Simmons, eta Vinnie Vincent zirelarik, Carr abestiaren idazle nagusia izan zen, musika eta moldaketak asmatu zituelako.

Carrek hasieran Led Zeppelinek beragan izan zuen influentzia erakutsi nahi zuen, eta hasieran ez zitzaion gustatu Stanleyk rap erabili izana estrofarako (rap-rock fusioaren eredua). Carrek beranduago esan zuen Stanleyren kontribuzioak abestia albumean agertzeko eta single bihurtzeko lagundu zuela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kornati uharteen Parke Nazionala

**Kornati uharteen Parke Nazionala** (kroazieraz *Nacionalni park Kornati*) Kroaziako kostaldeko Parke Nazionalik famatuena da. Šibenik-Knin eskualdean dago eta 35 kilometrotako luzeran 140 uharte inguru daude, tamaina desberdinetakoak. Irlarik handiena **Kornat** da, eta uhartediaren izena Kornaten plurala da. 76 uhartek aldiz hektarea bat baino tamaina txikiagoa dute.

Uharteak bi multzotan sailkatzen dira; **Gornji Kornati** (Goiko Kornatiak) kontinentetik gertuen daudenak eta **Donji Kornati** (Beheko Kornatiak) Itsaso Adriatikora begira daudenak. Bertan dago Kornat uhartea eta berau hartzen du batez ere Parke Nazionalak. Parkea 1980an eratu zen eta uhartediko 109 irla hartzen ditu.

Ez dago herririk baina sakabanaturiko 300 bat etxe badaude garai motzetan artzaiek edo nekazari txikiek okupatzen dituztenak. Aintzina artea nagusi bazen ere, artaldeek uharteetako flora suntsitu dute baina labarretan gelditzen dira oraindik hainbat espezie endemiko, hala nola, *centaurea ragusana* eta *euphorbia arborescente*. Uharteen soiltasun honen aurrean itsaso hondoan fauna eta flora oso aberatsa dago.

Bertan dirau oraindik VI mendean Bizantziarrek jasotako Toreta gotorlekuak, Itsaso Adriatikoko itsasbideak kontrolatzeko eraiki zenak.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Miren Urkiola

**Miren Urkiola** (Ziortza-Bolibar, Bizkaia, 1988) harri-jasotzailea da. 14 urterekin hasi zen harriak jasotzen. Bi aldiz izan da Euskadiko txapelketako txapeldunordea.

## Lorpenak 
* Emakumezkoen Euskal Herriko harri-jasotze txapelketa: bigarrena 2008an eta 2010ean.
* 15 urterekin 100 kiloko kopa.
* 16 urterekin 100 kiloko zilindro zaharra
2010, errekor absolutua, 133.2 kilo.
100,000,000 Bon Jovi Fans Can't Be Wrong

'''100,000,000 Bon Jovi Fans Can't Be Wrong''' lau CD-tan 50 abesti berri eta DVD bat biltzen dituen Bon Jovi talde estatubatuarraren albuma da. Taldearen 20. urteurrena ospatzeko argitaratu zen eta bertan aurreko diskoetan sartu ez zituzten abestiak bildu zituzten.

Disko honen izenburua eta azala 1959an Elvis Presleyk argitaratutako bilduma batean oinarrituta dago, 50,000,000 Elvis Fans Can't Be Wrong-ean hain zuzen ere.

## Abestien zerrenda 
### Lehenengo CDa 
### Bigarren CDa 
### Hirugarren CDa 
### Laugarren CDa 
### Bosgarren CDa (Japonian bakarrik) 
## Bideoak 
* *The Radio Saved My Life Tonight* (zuzenean)

## Kanpo estekak
John Malkovich

**John Gavin Malkovich** (Christopher, Illinois, Ameriketako Estatu Batuak, 1953ko abenduaren 9a) aktorea, ekoizlea, zinema-zuzendaria eta moda-diseinatzailea da. Antzezle lanetan, oso paper desberdinak egiteko gaitasuna du.

## Bizitza 
Easterneko Unibertsitatean ikasten ari zen bitartean, Steppenwolf Theatre Company antzerki-taldea sortu zuen. Ondoren Chicagora joan zen, eta han era guztietako lanak egin behar izan zituen bizibidea ateratzeko (etxeak pintatu, autobus bat gidatu), baina antzerkia utzi gabe betiere. Sei urtean berrogeita hamar lan baino gehiago antzeztu zituen.

1970eko hamarraldian New Yorka joan zen: han antzerkian segitu zuen, eta aldi berean zinemako zenbait pertsonaia egin. Ospea 1982an iritsi zitzaion, *True West *lanarekin. Hainbat sari jaso zituen lan hari esker. Urtebete lehenago, *Balm in Gilead *lanagatik, Joseph Jefferson saria jaso zuen. Hala ere, Malcovich zinema-lanengatik egin zen ospetsu.

Zineman egin zituen lehenengo lanetako bat *Killing Fields* (1984, *Isiltasunaren garrasiak*) lana izan zen. 1988an Stephen Frearsek zuzendu zuen *Dangerous liaisons* *(Harreman arriskutsuak) *laneko Valmot bizkonde gaizto dotorearen papera egin zuen. Film horren ondoren *Zeru babeslea *(1990, Bernardo Bertolucci) eta *Lilura gaia *(1991, Michael Linsy-Hogg) egin zituen. Woody Allenen *Itzalak eta lainoa *(1991) filmean lan txiki bat egin ondoren *Arratoiei eta gizakiei buruz *(1992, Gary Sinise) lanean parte hartu zuen.

Malcovichen beste lan aipagarri batzuk hauek dira: *Hodeietatik haratago* (1995, Michelangelo Antonioni), *Dama baten erretratua* (1996, Jane Champion), *Kondenatuak airean* (1997, Simon West), *Rounders* (1998, John Dahl), *Burdinazko mozorroa zuen gizona *(1998, Randall Wallace).

## Filmografia 
## Zuzenduri gisa 
* *Johnny Loves Bobby* (1989)
* *Strap-Hanging* (1999)
* *The Dancer Upstairs* (2002)
* *Hideous Man* (2002)
* *Blazing Satchels* (2008)
* *Lady Behave*

### Gidoilari gisa 
* *Hideous Man* (2002)

### Ekoizle gisa 
* *The Accidental Tourist* (1988) (ekoizle nagusia)
* *Ghost World* (2001)
* *The Dancer Upstairs* (2002)
* *The Libertine* (2004)
* *Kill the Poor* (2006)
* *Art School Confidential* (2006)
* *Juno* (2007)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* John Malcovich aktorearen IMDBko fitxa ikusgai
Brač

**Brač** (Bračeraz: *Broc*; ; ) Kroaziako Split-Dalmazia eskualdeko uharte nagusia da Hvar irlarekin batera.

## Historia 
Erromatarrek *Bretia* izena eman zioten uharteari. Plinio Zaharrak dagoeneko aipatzen ditu bertako ardoa, oliba olioa eta ahuntz gazta. Dioklezianoren jauregia egiteko harri zuria uhartetik atera zen.

Ondoren avaroak eta eslaviarrak jabetu ziren irlaz. XIII eta XIV mendeetan veneziarrek hartu zuten uhartea eta *Brazza* deitu zuten, gaur egun italieraz ere izen hau dauka. Hurrengo mendeetan ere esku askotatik pasa zen 1815ean Austria-Hungariako Inperioak eskuratu zuen arte. 1918an Jugoslaviaren barnean gelditu zen eta azkenik Kroazian sartu zen honek askatasuna lortzean.

XIX. eta XX. mendeetan emigrazio handia jasan zuen, Australia, Zeelanda Berria, Argentina eta Txilera batez ere.

## Herriak 
Uharteko hiriburua Supetar da eta bertan dago kairik handiena. 10 kilometrotara Škrip herrixka dago, k.a. III. mendeko herrixka iliriarraren aztarnak dituena.

Hegoaldeko kostan **Bol** herri turistikoa dago. Aipatzekoa da batez ere Urrezko adarra () hondartza.

## Kanpo estekak
Hvar

**Hvar** (hvarreraz: *Hvor* edo *For*, ; ; ), Kroaziako Split-Dalmazia eskualdeko bi uharte nagusietako bat da, bestea Brač delarik. Uharte luze eta estua da eta turismo handia erakartzen du.

## Historia 
K. a. 385 urtean Pharosko greziar batzuek iliriarrak bizi ziren uharte honetara iritsi ziren eta *Pharos* (gaur egungo Stari Grad) eta *Dimos* (gaur egungo Hvar) fundatu zituzten. Greziarren alde eta Erromatarren kontra egin izanagatik azken hauek greziarren kolonia erabat suntsitu zuten.

Hainbat eskutatik pasa ondoren 1420an veneziarrak jabetu ziren uhateaz eta *Liesena* izena jarri zioten. 1797 arte izan ziren veneziarrak hemen eta ondoren Dalmaziako kostaldearen historia bera izan zuen uharteak.

## Herriak 
**Hvar**

Herri nagusia da, eta urte askotan veneziarren kairik garrantzitsuenetakoa izan zen. 4.138 biztanle ditu (2001) eta veneziarrek 1278an eraikitako harresiek inguratzen dute herria. Bi gotorleku ditu, Fortica edo Tvrđava Španjola (), 1579an eraikia eta Tvrđava Napoleon () 1811ean Napoleonek eraikia. Kroaziako plaza handiena ere badu Pjaca izenekoa, XVII mendeko Done Esteban katedralaren aurrean ().

**Stari Grad**

Greziarrek eraturiko *Pharos* koloniaren ondorengoa da, izan ere antzinako hiriaren planifikazioa mantentzen baitu. Unescok Gizateriaren ondare izendatu zuen 2008an. Izenak berak ere "hiri zaharra" esan nahi du kroazieraz. Gaur egun uharteko kairik handiena du. 1.906 biztanle ditu.

**Jelsa**

Uhartearen iparraldeko merkatal herria da, 1.798 biztanle dituena.

## Kanpo estekak
Rzeszów

**Rzeszów** ( ahoskatua) Poloniako hego-ekialdeko hiria da. Wisłok ibaiaren ertzean kokaturik dago. 1354an hiri titulua jaso zuen eta gaur egun, 1999tik, Behe Karpatoetako voivoderriko hiriburua da.

Rzeszów *Eurocities* Europar hirien sarearen kide da, eta Rzeszów-Jasionka aireportuaren bitartez dago komunikatuta.

## Klima 

## Kirolak 
* Resovia Rzeszów – gizonezkoen futbol eta boleibol taldea.
* Stal Rzeszów – gizonezkoen futbol taldea.
* Marma Rzeszów – speedway taldea.
* Ravens Rzeszów - Amerikar futbol taldea.

## Hiri senidetuak 
Rzeszówek ondorengo hiriekin ditu senidetza-hitzarmenak:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Our House (Madness)

**Our House** (euskaraz *Geure Etxea*) 1982an Madness ingeles musika taldeak *The Rise & Fall* diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.

## Kanpo estekak 
* Madness musika taldearen *Our House* abestia entzungai
Oturuntza

**Oturuntza** otordu arranditsu eta formala da, gonbidatuak dituena eta jaki askoz osatutakoa. Pribatua edo publikoa izan daiteke, eta gehienetan jatetxeetan egiten dira, nahiz eta kalean edo etxean ere egin daitezkeen.

Oturuntzetan jateko ekintza zerbait ospatzeko erabiltzen da, dela jaiegun garrantzitsu bat dela zeremoniaren bat, batez ere ezkontza, jaiotza edo hileta.

Oturuntza antolatu, deitu eta ordaintzen duenari "gonbidatzaile" deritzo; bestalde, oturuntzan omenaldia jasotzen duen pertsona gonbidatzailea bera izan daiteke, baina normalean beste pertsona bat izaten da.

Euskal Herrian ohitura izan da oturuntzetan asetu arte jatea eta edatea, eta gehiegi jan edota edatea ere, ez da batere arraroa izan.

## Kanpo estekak 
* Wikiliburuak: Iñigo Esnaola Arraiza, *Sukaldaritza liburua*. 2022.
Miguel Atxa

**Miguel Atxa Mindegia** (Almandoz, 1957ko martxoaren 8a - ), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1980 eta 1982 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean garaipen bakarra lortu zuen.

## Palmaresa 
**1982**
* Parque Torresko Igoera

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Reynolds (1980-1982)

## Erreferentziak
Bazkalondo

**Bazkalondoa** bazkariaren ostean mahaiaren inguruan egiten den denbora-tartea da. Bazkariaren jaki nagusi guztiak, azkenburukoa barne, jan ondoren, solasean aritzeko eta mahai-jokoetara jokatzeko denbora irekitzen da. Bazkalondoan patxarana edo koñaka bezalako likoreak ateratzen dira mahaira, eta azkenburuetan soberan geratu diren hondarrak (galletak, opilak, bizkotxoak...) jaten dira.

## Ikus, gainera 
* Afalondo

## Kanpo estekak
Dióscoro Alonso

**Dióscoro Alonso** (Monforte de Lemos, 1903ko irailaren 9a - ?, 1981eko irailaren 9a) , euskal txirrindulari profesionala izan zen, 1920 eta 1930 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

Haurtazarotik Altsasun bizi zen nahiz eta Galizian jaioa izan.

## Palmaresa 
**1923**
* Iruñea

**1924**
* Nafarroako txapelketa

**1925**
* Atarrabia
* Agurain
* Tafalla
* Nafarroako txapelketa

**1927**
* Getxoko Zirkuitua
* 3. Altsasuko Sarian

## Taldeak 
* Senpere KE (1920-1921)
* Burunda (1922-1923)
* Club Ibarrea-Etorri Alaiz (1924-1925)
* UD Eibarresa (1926)
* Club Ibarrea (1927-1930)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Dióscoro Alonso, un monfortino campeón de Navarra
Justiniano Andiarena

**Justiniano Andiarena** (Altsasu, ? - ), euskal txirrindulari profesionala izan zen, 1934 eta 1936 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1934**
* Iruñea
* Urrestilla
* Nafarroako txapelketa

## Taldeak 
* Independente (1934)
* CD Español (1935)
* Unión Ciclista Navarra (1936)

## Erreferentziak
Unión Ciclista Navarra

***Unión Ciclista Navarra*** Iruñeko kirol-elkartea da, txirrindularitza amateurrean aritzen dena eta bertoko hainbat lasterketen antolatzailea.

## Historia 
Ellkartea 1924ko maiatzaren 1en sortu zuten, lehendabiziko presidentea Sporting Club Navarro taldearen jabea zen Víctor Pascual izanik. Orduko lehendabiziko egoitza Sarasate pasealekuan zuen. 1925ean desegin arren 1933an berriro martxan hasi zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Guillermo Antón

**Guillermo Antón** (Tutera, 1884 - ), euskal txirrindulari profesionala izan zen, 1912 eta 1926 artean profesionala izandakoa. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1912**
* Castellano Sari Nagusia: etapa 1

**1913**
* Kataluniako Volta: 3.a

**1916**
* Las Rozas

**1919**
* Santander-Reinosa-Santander
* Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa: 3.a 15px

**1921**
* Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa: 3.a 15px

**1924**
* Clásica a los Puertos de Guadarrama

**1926**
* Nafarroako txapelketa

## Taldeak 
* Independente (1912-1924)
* Osasuna (1925)
* Independente (1926)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javier Aramendia

**Francisco Javier Aramendia Llorente** (Funes, 1986ko abenduaren 5a - ), euskal txirrindulari profesionala da, 2007z geroztik profesionala izandakoa. Bere ibilbidean ez du garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**2005**
* 3. Pascuas Zirkuituan
**2006**
* Udaberri Saria
* Bizkaiko Birako etapa 1
* Xanisteban Saria
* 2. Oñati Sarian
* 3. Laukizko Udala Sarian
**2013**
* Espainiako Vueltako saiatuenaren saria

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Orbea (2007)
* Euskaltel-Euskadi (2008-2011)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Ángel Balbas

**Ángel Balbas** (Iruñea, ? - ), euskal txirrindulari profesionala izan zen, 1924 eta 1926 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1924**
* Nafarroako txapelketa: 3.a

**1925**
* Altsasu

## Taldeak 
* Unión Ciclista Navarra (1924)
* Osasuna (1925)
* Rotxapea (1926)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konplexu turistiko

[thumb|300px|**Resort** edo **konplexu turistikoek** eszenifikazio berezi bat eskaintzen diote [turismo|turistari: irudian, kostalde tropikala irudikatzen duen **resort** bat.]]

**Resort** edo **konplexu turistikoa** hotelak turistentzako aisialdi eta atsedenerako instalakuntzekin batera modu trinkoan biltzen dituen eremu bat da, gehienetan gai edo giro baten eszenifikazio irudikatzen duena.

## Ikus, gainera 
* *EH Distopikala* (abestia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Shining (filma)

***The Shining*** (euskaraz *Distira*) 1980an Stanley Kubrick zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko filma da, Stephen King idazleak 1975ean idatzitako *The Shining* eleberrian oinarritua, guztiz berdinak ez badira ere. Jack Nicholson, Shelley Duvall, Danny Lloyd eta Scatman Crothers aktoreek antzeztu zuten.

Filma nahiko ospetsua izan zen: adibidez, Martin Scorsese zuzendariak beldurrezko hamaika film onenen artean kokatu zuen.

## Argumentua 
Jack Torrance (Jack Nicholson) idazle izan nahi duen langabetua da. Neguan elur artean isolatuta geratzen den Overlook izeneko hotelean, neguko mantentze lanak egiteko lanpostua onartu berri du, lanak eskainiko dion bakardeak idazteko lagunduko diolakoan. Emaztea (Shelley Duvall) eta semearekin (Danny Lloyd) hara iritsitakoan eta jada ostalaritza denboraldia amaitzear dagoenez, eraikina pixkanaka hustuz doa. Hoteleko sukaldari Dick Hallorann (Scatman Crothers) mutikoak *distira* duela ohartu da; horretaz gain mutikoari 237 gelan ez sartzeko agindu dio. Negu gorria hastearekin bat, familia mundutik erabat isolatuta dago. Laster, bertako mamuek Jacki eragin txarra egin diote. Hoteleko indar gaiztoek nahiz Jacken beraren erokeriak azken muturreraino bultzatu dute: zurrunbilo psikotiko batean murgildurik, jazarpen zoro batean zehar emazteari eta semeari eraso egin die.

## Aktoreak 
* Jack Nicholson: Jack Torrance
* Shelley Duvall: Wendy Torrance
* Danny Lloyd: Danny
* Scatman Crothers: Hallorann
* Barry Nelson: Stuart Ullman
* Philip Stone: Delbert Grady
* Tony Burton: Larry Durkin
* Barry Dennen: Bill Watson

## Kanpo estekak 
* *The Shining* filmaren iragarkia. Youtube.com 
* *The Shining* filmaren IMDBko fitxa ikusgai
Gosari

**Gosaria** edo **barausia** gaueko loalditik jaiki ondoren hartzen den lehen otordua da. Normalean eguneko lanari ekin baino lehen hartzen da.

Gosariak desberdinak dira kulturaren arabera, baina Euskal Herrian gehienetan kafea edo tea bezalako edari pizgarriren bat (helduen kasuan), esnea eta esnekiak, zukuak eta karbohidratoen iturri bat (ogia, zerealak, opilak...) izaten ditu. Batzuetan proteinak ere sartzen dira, urdaiazpikoa, hestebeteak edo arrautza esaterako.

Goizean jeiki eta hartzen den aurreneko otordua da gosaria, lanean hasi aurretik. Era berean, goiz partean hartzen den bazkaldu bitarteko janaria, gosari txikiaren oposizioz. Eskulangileek (arrantzale, laborari, artzainek) goizeko kafeari pattarra edo, besterik ezean, ardoa, eransten zioten.  

"Gose" hitzarekin dago lotua gosaria eta "barau" terminoarekin, barauskarria. Tokian tokiko hitzek adierazten dute kontzeptu bera: barausi, gosari lege, askari, armosu. 

## Gosari motak 
Bi gosari mota ditugu gurean: 

* kontinentala, gehien hartzen dena: edari bero gozoa (kafea, tea, txokolatea, eskuarki esnearekin) eta ogi txigortua ezti, gurin, marmeladarekin; jaiegunean, opilak (croissant, briox, madalena, bizkotxoa), fruta edo zukua (laranja, anana, tomatea), jogurta, labore azukreztatua (muesli) edo fruituekin; 
* anglo-saxoia ugariagoa da: arrautzak, hirugiharra, barazkiz eta tomate saltsaz egositako babarrun zuriak, patatak, ogi txigortua eta tea, gutxienez.

Gutxi gosaltzearen edo ez gosaltzearen ondorioak —glukosa erabilgarririk ezean, nozitzen den hipogluzemiak eraginik— dira makalaldi orokorra, umore txarra, ezin kontzentratuz aritzea, etekin fisiko edo intelektual eskasa nozitzea. 

## Gosari bereziak Euskal Herrian 
Gosariari esateko termino bereziak, Euskal Herrian erabiltzen direnak dira hauek:
* espos-gosaria:  Zugarramurdin XX. mendean, adibidez, ezkonberriek beren etxean ahaide eta adiskideei eskaintzen zieten. 
* gosari legea: gosaria, bereziki ez oso oparoa ("Goizean, kafesnea hartu eta lanera, arin, gosari lege hori eginik"). 
* gosari moduko, g. mokadu, g. pasada, g. txikia, g. arina: goizean, esnatu eta berehala hartzen zen ahamena, are gosariaren aurrekoa; eskuarki, kafe edo esne hutsa, elikagai solido askorik gabea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Miguel Txasko

**José Miguel Txasko** (Galbarra, ? - ), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1961 eta 1963 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Funcor-Mungia (1961-1962)
* Pinturas Ega (1963)

## Erreferentziak
Etxauriko harria

**Etxauriko harria** Etxauri herrian (Nafarroa Garaia) dagoen harri landugabe bat da, harri-jasotze probak egiteko erabilia. 136,5 kilo pisatzen du. Irregularra izaki, zaila da jasotzeko.

## Historia 
Herrian ardo-botilekin harria altxatzeko apustuak egiten ziren aspaldi. 2000. urtean herriko Alberto Lakosta aizkolaria hil zen eta bere omenez 2006an tradizioa berpiztu eta *Alberto Lakosta Memoriala* antolatu zen. Urtero harri-jasotzaile ospetsuak lehiatzen dira harriari altxaldi gehien nork emango. 2009. urtean harri-jasotzaile bati harria erori zitzaion eta horren ondorioz, hautsi egin zen. Hala ere, konpondu ahal izan zuten.

Errekorra Aimar Irigoienek zeukan 17 jasoaldirekin; baina, 2022an 18 altxaldi egin zituen eta errekor berria ezarri zuen Irigoienek berak.

2023an, gizonezkoen lehiaketarekin batera, antolatzaileek emakumezkoen txapelketari eman zioten hasiera . Emakumezkoen txapelketa jokatzeko darabilten harria *Lurgorriako Harria* izenekoa da, 68 kilo inguruko pisua duena. Gizonezkoenean bezala, emakumezkoek ere bost minutuko denbora-tartea dute harriari ahalik eta jasoaldi gehien emateko. 

## Gizonezkoen txapelketa: *Etxauriko Harria* 
* ¹ 2020an eta 2021ean ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen txapelketa: *Lurgorriako Harria* 
Gizonezkoen Etxauriko harriaren txapelketarekin batera, emakumezko harri-jasotzaileentzat *Lurgorriako Harria* txapelketa jokatzen da 2023. urtetik aurrera. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paklenica Parke Nazionala

**Paklenica Parke Nazionala** (kroazieraz *Nacionalni Park Paklenica*) Kroaziako Parke Nazionaletako bat da, Zadar eskualdea eta Lika-Senj eskualdeen artean aurkitzen dena.

## Historia 
Velebit mendikatea aurrehistoriatik jadanik populatua izan da. Glaziarrek atzera egin zutenean talde ehiztariak ibili ziren inguru hauetan. Lehenengo asentamenduak Brontze Arokoak dira, liburnoek eginikoak.

K.o. I mendean erromatarrak iritsi eta Dalmazia probintzian sartu zuten eta *Argyruntum* (gaur egungo *Starigrad*, "hiri zaharra") sortu zuten. Merkatal hiri garrantzitsua izatera iritsi zen eta harresi eta dorreak eraiki ziren. Kroaziarrak VII mendean iritsi ziren.

## Parke Nazionala 
thumb|ezkerrera|200px| Buljma pasabidea (1380m)
1949an sortu zen Paklenica Parke Nazionala eta 1978an UNESCOk Biosfera erreserba izendatu zuen. 1981ean inguruko eremuak ere babestu egin ziren. Parkeak 95&nbsp;km²ko hedadura du, bi herenak Zadar eskualdean (64&nbsp;km²) eta heren bat Lika-Senj eskualdean (31&nbsp;km²).

Bi arroila daude:
* Velika Paklenica (Paklenica handia): izugarrizko sakonera du arroilak, eskalatzaileen artean hormarik ezagunenak *Anica luka* izenekoak, 400 metroko garaiera du, baina badaude 600 metrotik gorako hormak ere.
* Mala Paklenica (Paklenica txikia): gaur egun ez darama urik.

## Flora eta fauna 
Mila landare espezie eta azpiespezietik gora zerrendatu dira, hauetatik 79 endemikoak. Zuhaitzik ohikoenak haritza, pagoa eta pinu beltza dira. Iratzea ere ugaria da.

Faunari dagokionez 40 anfibio eta narrasti espezie daude. Hegaztiak 230 espezietik gora ere, besteak beste arrano beltza, belatz handia, arrano sugezalea, okil gibelnabarra eta okil ertaina. 53 ugaztun espezieen artean bereziki aipatzekoak dira orkatza eta hartz arrea.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Unai Bertiz

**Unai Bertiz** (Sunbilla, 1985 ) harri-jasotzailea da.

## Lorpenak 
Nafarroako txapelduna: 2008, 2009, 2010, 2011, jasotako pisu totalaren errekorra duena 6562.5 kilorekin (2011).
José Miguel Echavarri

**José Miguel Echavarri García** (Abartzuza, 1947ko urriaren 10a - ), euskal txirrindulari profesional eta kirol zuzendari ohia da, 1969 eta 1971 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.

Kirol zuzendari moduan hainbat garaipen lortu zituen, tartean zazpi aldiz Frantziako Tourra. 2008an txirrindularitza uztea erabaki zuen.

## Palmaresa
**1970**
* 10. Nafarroako Sari Nagusian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Bic (1969-1970)
* Porto (1971)

## Erreferentziak
Carlos Etxeberria

**Carlos Etxeberria Zudaire** (Aramendia, 1940ko azaroaren 4a), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1961 eta 1971 artean profesionala izandakoa. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

Euskal Bizikleta bitan irabazi zuen. Espainiako Vueltan bi etapa garaipen lortu zituen eta lau aldiz amaitu zen sailkapen orokorreko lehenengo hamarren artean.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, erretiratu zen

## Taldeak 
* Funcor-Munguia (1961-1962)
* Kas (1963-1971)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* 
* Carlos Etxeberria - *FirstCycling.com*
Iñaki Gorostidi

**Iñaki Gorostidi Astigarraga** (Apakintza baserria, Aduna, 1955eko abuztuaren 11 - Villabona-Amasa, 2025eko urtarrilaren 21) harri-jasotzailea, boxeolaria eta harri-artisaua izan zen. 

Adunako Apakintza baserrian jaioa, hamalau urterekin hasi zen harriak altxatzen. Soldaduska egin ondoren, boxeoan hasi zen, guztira 33 borroketan parte hartuz. Boxeoa utzi eta harri-jasotzera itzuli zen. Bere lorpen handiena Tolosako Beotibar pilotalekuan izan zen 1982ko maiatzaren 9an 185 kiloko harri zilindriko zaharra altxa zuenean esku bakar batez. Geroztik harriak bere izena darama: Gorostidi harria. Lesio larri baten ondoren, harri-jasotzea utzi eta harriarekin artisautza lanetan hasi zen, harri-jasotzeko harrien miniaturak eta harrizko bestelako apaingarriak egiten.

Paco Ibáñez abeslariaren familiako eta laguna zen.

## Erreferentziak
Javier Etxarri

**Francisco Javier Etxarri Marín** (Lekunberri, 1986ko abuztuaren 16a - ), euskal txirrindulari profesionala da, 2007z geroztik profesionala izandakoa. Bere ibilbidean ez du garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**2004**
* Iruñerriko Itzulia eta etapa bat
**2005**
* 2. Sabin Foruria Oroimenezkoan
* 3. Sollube Zirkuituan
**2006**
* 3. Lemoiz Klasikan
* 5. Bidasoko Itzulian
**2010**
* San Lorenzo Garaikurra
* 3. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan (amateur mailan)
* 3. Balentziaga Memorialan
* 3. San Lorenzo Sari Nagusian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Nicolás Mateos (2007)
* Contentpolis-AMPO (2008-2009)

## Erreferentziak
Hirurehun eta hogeita hamahiru

**Hirurehun eta hogeita hamahiru** (333) hirurehun eta hogeita hamabiaren ondoren eta hirurehun eta hogeita hamalauaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Hirurehun eta hogeita hamalau

**Hirurehun eta hogeita hamalau** (334) hirurehun eta hogeita hamahiruaren ondoren eta hirurehun eta hogeita hamabostaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hogeita hamabost

**Hirurehun eta hogeita hamabost** (335) hirurehun eta hogeita hamalauaren ondoren eta hirurehun eta hogeita hamaseiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hogeita hamasei

**Hirurehun eta hogeita hamasei** (336) hirurehun eta hogeita hamabostaren ondoren eta hirurehun eta hogeita hamazazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hogeita hamazazpi

**Hirurehun eta hogeita hamazazpi** (337) hirurehun eta hogeita hamaseiaren ondoren eta hirurehun eta hogeita hemezortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hogeita hemezortzi

**Hirurehun eta hogeita hemezortzi** (338) hirurehun eta hogeita hamazazpiaren ondoren eta hirurehun eta hogeita hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hogeita hemeretzi

**Hirurehun eta hogeita hemeretzi** (339) hirurehun eta hogeita hemezortziaren ondoren eta hirurehun eta berrogeiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta berrogei

**Hirurehun eta berrogei** (340) hirurehun eta hogeita hemeretziaren ondoren eta hirurehun eta berrogeita bataren aurretik doan zenbaki osoa da.
Kataluniako mitologia

**Kataluniako mitologia** Katalunian belaunaldiz-belaunaldi aipatu eta kontatu izan diren kondaira eta ipuinen multzoa da. Gainontzeko herrialdeetako mitologien antzera ahoz-aho hedatu izan da.

## Kataluniako mitologiako izakiak 
## Kanpo estekak
Zero gune

thumb|500px|Nagasakiko leherketa atomikoaren oroitzapenez bertako **zero gunean** eraikitako monumentua.

**Zero gunea** leherketa batetik gertuen dagoen lurraren gunea adierazteko erabiltzen den terminoa da. Era berean, lurrikara, uholde edo beste hondamendi bati buruz, kalte gehien jaso dituen eremua adierazteko erabiltzen da. Adibidez, Hiroshima eta Nagasakiko leherketa nuklearrak izan ziren gnue zehatzak nahiz 2001eko irailaren 11ko atentatuetan World Trade Centerreko eraikinak birrinduta geratu ziren gunea izendatzeko erabili izan da.

## Kanpo estekak
Jaki nagusi

**Jaki nagusia** hainbat jakiz osatutako otordu tipiko bateko janaririk garrantzitsuena da. Normalean hasierakoaren ondoren jaten da, eta azkenburukoa baino lehen.

Jaki nagusia menu bateko jakirik sendoena, proteikoena eta konplexuena izan ohi da. Bere osagai nagusia haragia edo arraina da; otordu begetarianoetan, askotan, jaki nagusiari haragiaren antza eman nahi izaten zaio.
[thumb|ezkerrera|300px|Osagai nagusitzat [mihi-arrain arrunt|mihi-arraina duen jaki nagusia.]]

## Kanpo estekak
Kerfank 1870

**Kerfank 1870** Bretainiako Tri Yann folk musika tadearen abesti bat da. Frantziar-Prusiar Gerrari buruzko gaia du. Lehenbiziko bertsoa bretainieraz abestua dago eta gainontzeko abestia frantsesez.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* Tri Yann taldearen *Kerfank* abestia entzungai
Tri Yann

**Tri Yann** (euskaraz *Hiru Joanak*) Bretainiako zelta musika edo folk musika talde beterano bat da. Naoned/Nantes hirian sortu zen. Taldearen jatorrizko izena *Tri Yann an Naoned* zen, hots, "Nantesko hiru Joanak".

## Diskografia 
### Diskoak 
* 1972 Tri Yann an Naoned
* 1973 Dix ans, Dix filles
* 1974 Suite Gallaise
* 1976 La Découverte ou l'Ignorance
* 1978 Urba
* 1981 An Héol a zo Glaz Le Soleil est Vert
* 1983 Café du Bon Coin
* 1985 Anniverscène(Live)
* 1988 Le Vaisseau de Pierre
* 1990 Belle et rebelle
* 1995 Portraits
* 1996 Tri Yann en concert
* 1998 La veillée du troisième millénaire
* 1998 Tri Yann et l'Orchestre national des Pays de la Loire, La Tradition Symphonique
* 2001 Le Pélégrin
* 2001 30 ans au Zénith
* 2003 Marines
* 2004 Tri Yann et l'Orchestre national des Pays de la Loire, la Tradition Symphonique 2
* 2007 Abysses

## Errekopilazioak 
* 1986 Master Série.
* 1994 Inventaire 1970-1993
* 1995 Inventaire Volume 2
* 1996 Ar Gwellañ gant Tri Yann - Le Meilleur de Tri Yann (2 CD)
* 1998 Trilogie (3 CD)
* 1999 L'essentiel en concert
* 2003 La musique a une histoire. Anthologie Tri Yann (3 CD)
* 2007 Tri Yann - Best of (1972 - 1990)
* 2007 Morceaux de Choix : Taldeak burututako errekopilazioa.

## VHS-DVD 
* 1993 Inventaire le concert (egilea: Christian Robin). VHS formatuan bakarrik
* 1996 Les coulisses de Tri Yann Tournée été 1996 (Christophe Dagobert-en filma). VHS formatuan bakarrik
* 2001 Trente ans au Zénith (DVD)
* 2004 Les racines du futur (DVD + CD errekopilatioa)

## Kanpo estekak 
* Tri Yann musika taldearen webgunea
L'Hospitalet

'''L'Hospitalet ''' honakoa izan daiteke:

* L'Hospitalet (Alpes-de-Haute-Provence)
* L'Hospitalet de Llobregat
Albitzuri Haundi

**Albitzuri Haundi** Amezketa herrian izen bereko 166 kilo inguruko harri irregularrarekin jokatzen den harri-jasotze proba da. 10 minutuko saioa izaten dute parte-hartzaileek. Txapelketa ez da urtero jokatzen.

## Historia 
Harria lehenengo aldiz jaso zuena Jose Mari Zuriarrain izan zen 1875. urtean. Hainbat urtean ezin izan zuen inork altxa, harik eta 1947. urtean Azpeitiko Santos Iriarte "Errekartetxo"k berriz ere altxatu zuen arte. Urte bereko urriaren hemeretzian, azpeitiarrak jaso baino lehen, Euskal Herriko "hamar indartsuak" saiatu ziren harria altxatzen. Saiakera hartan inork lortu ez arren, lau mila ikusle inguru bildu ziren Amezketan. Hurrengo urtean Urtainek (aitak) lau aldiz altxatu zuen. 1951. urtean marka hautsi zen eta Luis Atxega oriotarrak 11 jasoaldi eman zizkion. Hurrengo urteetan interesa galdu eta bi hamarkadetan ez zen harria altxatzeko saiakera berririk izan.
Joxe Mari Otermin herriko semeak idatzia du Amezketa herri kirolzale baten memoriak liburua, eta, pilota nagusi den herri horretan, Albizuri Handi harriak badu pisua: “Harri batek, handia izateko, kiloez gain, elezahar asko eta kontu bitxiak behar ditu bere inguruan, eta Amezketakoak badu hori”. Amezketako harri berezi hori, berez, Nafarroako Intza herritik eramandakoa dela azaldu du Oterminek, nahiz eta elezaharren batek Amezketako errekatik hartua izan zela ere badioen: “Ez gaude seguru, baina nik errezeloa daukat lehendabiziko gerra karlista amaitu zenean-edo etorritakoa dela harri hori, 1880 inguruan. Paperetan horrela azaltzen da”.
Herri pilotazalea da Amezketa. “Eta harri hau pilotarekin lotuta dago berez. Gustatuko litzaidake Amezketara joaten direnek harriari ondo begiratzea. Ohartuko dira alde bat borobildua duela, eta bestea, berriz, erabat laua dela. Sakea ateratzeko modukoa da”. Oterminek ziurtzat ematen du Intzako herritarrek harri horrekin luzean edo laxoan jokatuko zutela garai hartan. “Sakea ateratzeko harria da Albizuri Harria. Boteharria edo sakarria ere esaten zaio”.
“Intzako jendeak hala esaten omen zuen: ‘Ez da munduan amaren semerik harri hau jasoko duenik'”. Horiek artzainen arteko kontuak izango direla kontatu du Oterminek, eta amezketar batzuk joan egin zirela harria ikustera. Batzuek ez dutela jasoko esatea nahikoa da apusturako bidea sortzeko. “Eta sare horretan erori ziren nafarrak. Apustua egin zuten: jasotzen baldin badu, harria bera etxera eraman ahal izango du, eta, horrez gain, baita urrezko hontza bat ere”.
Apustuaren eguna iristean, nafarrek harria lokatzarekin zikinduta jarri zioten amezketarrari. Harria heltzeko modu txarrean jarri bazioten ere, arazo handirik gabe jaso zuen Joxe Mari Zuriarrainek, Albizuri Handi ezizenez ezaguna zenak. Harria Amezketara horregatik eraman zutela azaldu du Oterminek. “Historia sinesgarria da”, azpimarratzen du. Albizuri baserrira eraman zuen harria Zuriarrainek, eta han egon zen 1947ra arte.
Harri honen altxaldi errekorra Goenatxo II.ak du, 1996. urtean harria 15 aldiz jaso zuenetik.

## Txapelketak 
Hemen Albitzuri Haundi harriarekin jokatu diren aldiak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santiago Crespo

**Santiago Crespo Zulet** (Iruñea, 1970eko abuztuaren 22a - ), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1991 eta 1995 artean profesionala izan zena. Bere ibilbide profesionalean ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**1990**
* 3. Nafarroako Itzulian eta etapa 1
**1992**
* 10. Aragoiko Itzulian
**1993**
* 10. Euskal Bizikletan

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Amaya Seguros (1991-1993)
* Banesto (1994-1995)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Izotz (musika taldea)

**Izotz** 1989 urtean Hernanin sortutako berbena giroko musika-taldea izan zen. 19 urtez jardun zuten musika jotzen, harik eta 2008ko maiatzean azken kontzertua eskaini zuten arte.

Taldea Ereñozuko auzoan sortu zen, 1980 hamarkadako azken urteetan.Herri eta auzoko plazak girotzen formazioa sendotu egin zen eta
momentu batean disko bat ere grabatzea lortu zuten IZ diskoetxearekin eta Kaki Arkarazok grabatuta.Taldea ausarta izan zen eta ez zuen beste plaza taldeak bezala bertsiok egin,baizik eta bere abesti propioak grabatzea apustua egin zuen.

Ordurako kideak, Xabi San Sebastian (Ahotsa eta gitarra), Pepe Otxandorena (gitarra), Peio Gorrotxategi (Teklatuak), Alberto Elosegi (gitarra), Peio Macicior (baxua) eta Jabi Morcillo (bateria) izan ziren. Alde teknikoan berriz Juanbau Larburu (soinua) eta Pedro Santiago (argiak).

Diskoak abesti pare bat oso sonatuak izan zituen,bata Abe Maria Baratzekua, Euskadi Gazteko zerrendetan lehenbiziko postuan eta Al Kupone Jaiak programazioko sintonia bezala erabilitakoa. Giro polita eta ezberdina egiten saiatu ziren, baina beste plaza talde asko bezala 2008 urtean desegin ziren.
Azken kontzertua Hernanin egin zuten,taldetik pasatako kide guztiekin,giro ederra eta umoretsua lortu zuten euri azpian.

## Kanpo estekak