open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eter halogenatu

**Eter halogenatuak** eterren azpikategoria bat dira. Eter halogenatuak beste eter batzuetatik bereizten dira halogeno-atomo bat edo gehiago daudelako karbono -atomoen ordezkatzaile gisa. 

Eter halogenatuak, oro har, berotegi efektuko gasak dira.

## Erabilera 
### Anestesiko gisa 
Arnasten diren anestesikoen erabilera praktikoa nabarmen hobetu zen eter halogenatuak hala nola, isofluranoa, enfluranoa eta sebofluranoa usatzen hasi zirenean. 1980ko hamarkadan sartu zenetik, isofluranoa oso erabilia izan da, hepatotoxikotasuna izateko arriskua gutxitzen duelako eta ordura arte nagusi zen halotanoarekin alderatuz gero egonkortasun hemodinamiko hobea duelako. 1990eko hamarkadan sebofluranoaren garapena gertatu zen, bereziki lagungarria izan zena anestesia pediatrikoan, indukzio eta errekuperazio profil are azkarragoak ematen zituelako.

Gaur egun eter halogenatuak nagusi dira anestesikoen eremuan nahiz eta halotanoa, oxido nitrosoa eta xenona ere baliatzen diren.
[thumb|[Hexafluoropropilen oxido|Hexafluoropropilen oxidoa komonomero gisa usatzen da]]

### Polimeroetan 
Epoxido perfluoratuak komonomero moduan usatzen dira politetrafluoroetileno bereziak prestatzeko. Polimeroaren mikroegitura aldarazten dute, kristaltasuna txikiagotuz eta malgutasuna eta gogortasuna emendatuz.

### Su-atzeratzaile gisa 
Eter halogenatu askok bromoa edo kloroa dute. Konposatu bromatuak bereziki eraginkorrak dira, beroarekiko esposizioan daudenean bromo erradikalak askatzen dituztelako. Erradikal horiek errekuntza-prozesua eteten dute sugarraren erradikal askeekin erreakzionatuz, eta, horrela, suaren hedapena oztopatzen dute. Eter kloratuek ere antzera funtziona dezakete kloro erradikalak askatuz. Bi halogeno-motek suaren aurkako propietateei laguntzen diete, baina askotan bromatutako eterrak faboratu egiten dira, eraginkortasun handiagoa dutelako eta behar diren kontzentrazio txikiagoak dituztelako kloratutako homologoekin alderatuta.

DekabromodIfenil eterra eta beste polibromatutako difenil eterrak horietakoen adibide egokiak dira. Dena dela, ingurugiro-arazoak eragiten dituzte oso egonkorrak direlako eta naturan luze irauten dutelako. Horietako batzuk poluitzaile organiko iraunkorrak dira eta Stockholmeko hitzarmenean jasotzen dira.

## Eter halogenatu anestesiko ohikoenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erresumako Binkulua

**Erresumako Binkulua** () Nafarroako Erresumako Diputazioaren diru-gordailu bat zen, erakunde horren gastuak ordaintzeko erabiltzen zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itsasontzi hidrografiko

[thumb|250x250px|Itsasontzi hidrografiko baten funtzionamenduaren irudia: [USNU Bowditch ontzia (T-AGS 62).]]
**Itsasontzi hidrografikoa** edo **ontzi hidrografikoa** ur-masen (itsasoak, lakuak, ibaiak eta kanalak) azterketa eta neurketa hidrografikoak, ozeanografikoak eta hidrologikoak egiteko erabiltzen den ontzi berezia da. Neurketa horien emaitzak honetarako erabiltzen dira: karta nautikoak egiteko, bide nabigagarriak eta sakonera txikiko urak seinaleztatzeko eta itsas balizajeko sistemak instalatzeko, bai helburu militarretarako, bai zibiletarako. Itsasontzi hidrografiko modernoak eta, modu orokorragoan, ozeanografikoak itsaso eta ozeanoen ikerketa zientifikoak egiteko eta lehengaien itsaspeko biltegiak bilatzeko ere erabiltzen dira. Itsasontzi hidrografikoak herrialdeetako armaden zerbitzu hidrografikoek operatzen dituzte, sektore pribatuak jarduten duen itsasontzi hidrografikorik ere badagoen arren

Sakontasun zundaketa da jasotze hidrografikorako bide nagusia, gaur egun ekozundekin egiten dena. Itsasontzi hidrografikoak, duten ekipamendu espezializatu zabalari esker, izaera zibileko zeregin zientifikoetarako ere erabiltzen dira.

## Helburua 
Itsasontzi hidrografikoen zeregin nagusia da itsas hondoa, eremu bentonikoa, ur-zutabea eta gainazala kartografiatzea, batez ere helburu hidrografikoetarako, ozeanografikoetarako, itsasoko ekosistemak aztertzeko, itsas salbamendurako, dragatzerako edo itsaspeko arkeologiarako. Ontzi-hondarrak, arrokak eta oztopoak bilatu behar dira, baita jatorri antropikoko beste elementu batzuk ere, hala nola urpeko hodiak, kableak eta abar. Lan horri esker, itsas hondoak zehaztasunez kartografiatu eta lurraren eredu digitalak egin daitezke, hainbat erabileratarako.

## Ekipamendua 
Oro har, itsasontzi hidrografiko modernoek ekipamendu hauetako bat edo gehiago izaten dituzte:

* GPS bidezko posizionamendua eta erregistroa
* Sonar izpibakarra
* Sonar izpianiztuna
* albo-ekorketako sonarra
* Atoian eramandako magnetometroa
* sedimentu-zeharkatzailea
* Van Veen motako draga, laginak hartzeko
* Eroankortasun-, tenperatura- eta sakonera-zunda (CTD)
* Neurketa inertzialeko unitatea

## Galería 

Fitxategi:Tofiño_(A-32).jpg|Espainiako Itsas Armadako itsasontzi hidrografikoa, Malaspina motakoa
Fitxategi:Гидрографическое_судно_Маршал_Геловани.jpg|"Mariscal Gelovani" itsaontzi hidrografikoa.
Fitxategi:Ship1367_(9687036552).jpg|NOAA *Thomas Jefferson* (S 222)
Fitxategi:Northern_Storm_-_Clinton_-_Survey_-_Ystad-2021.jpg|Clintonseko Northern Storm, Ystadeko portuan (Suedia).
Fitxategi:ORP_Heweliusz.JPG|Heweliusz itsasontzi hidrografiko poloniarra

## Kanpo estekak
Dohaintza (Nafarroako Erresuma)

**Dohaintza** edo **zerbitzua** Nafarroako Erresumak Koroari egiten zion ekarpen fiskala zen. Gehienetan diru kopuru bat izaten zen, baina batzuetan armadarako gizonak edo bizigaiak ere. Borondatezkoa zela esaten zen, Erresumako foruak, pribilegioak eta legeak errespetatzearen truke. Betiere, Nafarroako Gorteek ez zioten sekula ezezkorik eman.

Dohaintza eskuratzeko erregeordeak Gorteak deitzen zituen. Ematerakoan, zenbatekoa eta ordaintzeko baldintzak adierazten ziren. Horrenbestez, errege ogasun bat zegoen (alkabala, kuartelak, dohaintza eta abar bezalako zergak kobratzen zituena) eta erresumaren ogasun bat, zeinarentzat beste zerga batzuk kobratzen baitziren (esate baterako, binkulua).

1652-1654ko Gorteen bileran, kuartel eta alkabalez gain, Koroari 20.000 dukaten zerbitzua ematea erabaki zen, Kataluniako Segalarien Gerrara bidalitako 500 gizonetako erregimentuaren gastuak finantzatzeko. XVIII. mende hasieratik aurrera, Koroak eskatutako zenbatekoak handituz joan ziren; hori zela-eta, Hiru Estatuek  zerga berri bat onartu zuten 1716an, Erresumako aduanetan bilduko zena. 

## Ezaugarriak 
XVIII. mendean Espainiako Koroa baldintzak aldatzen saiatu bazen ere, dohaintzak honako ezaugarri hauek zituen: 
* Borondatezkoa zen, eta horrela zegoen aitorturik 1512 baino lehenagotik. Nafarroako Hiru Estatuek Karlos III.a Noblearen (1424), Karlos Vianako Printzearen (1448), Joan II.a Aragoikoaren (1461) eta Katalina I.aren (1490) adierazpenak baliatu zituzten dohaintzaren borondatezkotasuna defendatzeko, XVIII. mendearen hasieran Felipe V.ak izaera hori zalantzan jarri zuenean,  
* Maiztasuna ez zen urterokoa; izan ere, Gorteak bildurik ez zeuden urteetan ez zen ematen.
* Gorteek ezartzen zituzten dohaintza edo zerbitzuaren baldintzak.
* Erregeak onartzen zuenetik lege-indarra zuen.
* Hiru Estatuek askatasuna zeukaten dohaintzaren zenbatekoa finkatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karl Litschi

**Karl Litschi** (Felben, 1912ko apirilaren 27a - Andelfingen, 1999ko martxoaren 18a) txirrindulari suitzarra izan zen, profesionala 1936tik 1947ra.

Garaipenik aiapagarrienak, 1937ko Suitzako Itzulia, 1939ko Züricheko txapelketa eta 1939ko Tourreko etapa bat izan ziren.
Horretaz gain, bitan izan zen Suitzako errepideko txapelduna.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Giada Colagrande

**Giada Colagrande** (Pescara, Italia, 1975eko urriaren 16a) aktorea, gidoilaria eta zinema-zuzendaria da. Ezaguna da Bob Wilsonen *Padre* (2016), *Aprimi il cuore* (2002) eta *Vida y muerte de Marina Abramovic* (2012) filmengatik da ezaguna.
;Zuzendaria
* *Aprimi il cuore* (2002)
* *Before It Had a Name* (2005)
* *A Woman* (2010)
* *Padre* (2016)

;Aktorea
* *Aprimi il cuore* (2002)
* *Before It Had a Name* (2005)
* *Castello Cavalcanti*, (2014)
* *Pasolini* (2014)
* *Padre* (2016)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afro-brasildar

**Afro-brasildarrak**  (;  ahoskatua), **brasildar beltzak** () ere deituak, osorik edo hein handi batean Saharaz hegoaldeko Afrikako arbasoak dituzten brasildarrak dira. Arraza anitzeko brasildar gehienek ere afrikar arbaso maila handia izaten ohi dute. Afrikar hazpegiak nabariagoak dituzten brasildarrak beltzatzat hartzen dituzte besteek, eta halakotzat identifika daitezke; afrikar hazpegi gutxien dutenak, berriz, ez dituzte halakotzat hartzen. Hala ere, brasildarrek oso gutxitan erabiltzen dute "afro-brasildar" terminoa identitate etniko gisa, *Preto* hitza azalaren kolore ilunena dutenak izendatzeko erabiltzen da, eta, beraz, jatorri afrikarreko brasildar asko *pardo*tzat hartzen dituzte. Brasilgo Mugimendu Beltzak edo *Movimento Negro*k *preto*ak eta *pardo*ak kategoria bakar baten zatitzat hartzen ditu: *negro* (beltzak). 2010ean, ikuspegi horrek onarpen ofiziala lortu zuen Brasilgo Kongresuak Arraza Berdintasunaren Estatutua sortzeko legea onartu zuenean. Hala ere, definizio hori zalantzan jartzen dute, *pardo*en zati bat amerindiar akulturizatuak direlako edo Afrikako arbaso baino gehiago amerindiar eta europarrak dituztelako, batez ere Brasilgo iparraldean. 2002an egindako inkesta baten arabera, *pardo* kategoria erroldatik kenduz gero, *pardo*tzat jotzen direnen erdiek, gutxienez, beltz gisa identifikatzea aukeratuko lukete.

XVI. eta XIX. mendeen arteko esklabotza-aldian, Brasilek lauzpabost milioi afrikar inguru jaso zituen, Ameriketara ekarritako afrikar guztien % 40 inguru. Esklabotzatik ihes egin zuten afrikar askok *quilombo*etara ihes egin zuten, non libre bizi eta zapalkuntzari aurre egin ahal izan zioten. 1850ean, Brasilek behin betiko debekatu zuen Atlantikoko esklabo merkataritza, eta 1888an, herrialdeak esklabotza abolitu zuen, Amerika osoko azkena izanda. Afrikatik kanpo ondorengo afro-amerikar kopuru handienarekin, Brasilgo paisaia kultural, sozial eta ekonomikoa afro-brasildarrek eratu dute. Bere ekarpenak kirol, sukaldaritza, literatura, musika eta dantzetan nabarmentzen dira bereziki, euren ondarea islatzen duten samba eta capoeira bezalako elementuekin. Gaur egun, afro-brasildarrek oraindik aurre egiten diete desberdintasun sozioekonomikoei eta arraza-bereizkeriari, eta jarraitzen dute arraza-berdintasunaren eta justizia sozialaren aldeko borrokan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kimbundu (hizkuntza)

**Kimbundu** 
Angolan hitz egiten duten bantu hizkuntza da, batez ere Luanda, Bengo eta Malanje probintzietatik zabaldua. Gaur egun, lehen edo bigarren hizkuntza gisa hiru milioi pertsona baino gehiagok hitz egiten dute, izen bereko etniakoek.

Portugesak hizkuntza horretako esamoldeak txertatu ditu, bai Angolako hiztunenak, bai Brasilgo hiztunenak. Horren adibide dira '** - ahoskatua, "asko")-, **' -( ahoskatua, "agure")- edo '** -( ahoskatua)- bezalako terminoak. Aldi berean, kimbunduzko hitz batzuek portugesaren eragina dute.

## Kimbunduzko alfabetoa 
**Konsonanteak**

B D F G H J K L M N P S T V W X Y Z

**Bokalak'''

A E I O U

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2013ko Milan-San Remo

**2013ko Milan-San Remo** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 104. edizioa izan zen. 2013ko martxoaren 17an egin zuten Milan eta San Remo artean.
Aurreikusitako ibilbidea 294 kilometrokoa bazen ere, eguraldi txarra zela eta 245 kilometrotara laburtu behar izan zuten. Lasterketa hau, UCI World Tour 2013ko 4. proba izan zen.

Garailea Gerard Ciolek alemaniarra izan zen, San Remoko helmugako esprintean Peter Sagan eslovakiarrari eta Fabian Cancellara suitzarrari gailendu zitzaielarik.

## Taldeak 
## Sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Treberak

**Treberak** edo **trebiroak** (; galieraz: **Treweroi*) Gallia Belgikako belgikar herria bat izan zen, Galiako ekialdean kokatua. Bere izena Alemaniako Treveris (Augusta Treverorum) hiriaren jatorria da.

Beren lurraldea  gutxi gorabehera, gaur egungo Sarre eta Luxenburgo eta inguruko eskualdeak hartzen zituen. Julio Zesarrek germaniartzat jo zituen, baina badirudi galieraz mintzo zirela. Beraien izena, zelta ere, "igarotzen laguntzen dutenak", "ibaia zeharkatzen dutenak" edo "isurtzen den ibaia" esan nahi omen du. Galietako gerran, erromatarren aurka borrokatu ziren behin eta berriz Indutiomaros erregearen gidaritzapean, batez ere beraien zalditeria ahaltsuarekin. K.a. 52ra arte ez ziren menderatuak izan. 

Haien bi *pagi* ezagutzen ditugu: Aresaces-ena eta Mattiaques-ena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* (2021) Treberen txanponak CollecOnline
* *Collognat*, Annie *(2021/06/30)* Des Trévires à Trèves. Repères historiques et géographiques. *Odysseum*.
Umbundu

**Umbundu** 
Angolan hitz egiten duten bantu hizkuntza da, batez ere erdialdeko Lur Garaietatik zabaldua. Gaur egun, lehen edo bigarren hizkuntza gisa lau milioi pertsona baino gehiagok hitz egiten dute, ovimbundu etniakoek. Namibian ere hitz egiten dute.

Beren sorterria Angolako Erdialdeko Lur Garaiak dira, eta lurralde garai horien mendebaldean dagoen kostaldeko eskualdea, Benguela eta Lobito hiriak barne. Duela gutxiko barne-migrazioak direla eta, gaur egun komunitate handiak daude Luanda hiriburuan eta bere inguruko probintzian, baita Lubangon ere.

## Adibidea
*Omanu vosi vacitiwa valipwa kwenda valisoka kovina vyosikwenda komoko. Ovo vakwete esunga kwenda, kwenda olondunge kwenje ovo vatêla okuliteywila kuvamwe kwenda vakwavo vesokolwilo lyocisola.*

Itzulpena: "Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute." 
(Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren 1. artikulua)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ovimbundu

**Ovimbundu** Angolako talde etnolinguistiko nagusietako bat, umbundu hizkuntza bantuaz mintzo diren herriek osatua. Ovimbundu taldeko herri nagusiak mbalundu, wambo, bieno, sele, ndulu, sambo eta kakonda dira.

## Historia 
Ovimbunduek, gaur egun, Angolako erdialdeko Lur Garaiak eta mendi honen mendebaldeko kostaldea hartzen dute, Huambo, Bié eta Benguela probintziak hartzen dituen eskualdea. XVI. mendean Benguelan portugaldarrak ailegatu arte, biziraupeneko nekazaritzatik, ehizatik eta abeltzaintzatik bizi ziren. Garai batean, jarduera garrantzitsua izan zen karabanen merkataritza Angolako ekialdearen eta Benguelako portugaldarren artean. XX. mendearen hasieran, merkataritza hori kolapsoan sartu zenean eta Portugalgo sistema koloniala zergak ordaintzeko eskatzen hasi zenean, ovimbunduak merkaturatzeko produktuen nekazaritzari ekin zioten, batez ere artoan.

Portugaldarrekin izandako lehen gatazkak 1890 inguruan izan ziren, noiz Mbalunduko (Bailundo) ovimbundu erreinua menpean hartu zuten. Beste ovimbundu-erresumek ez zioten bizilagunari lagundu, bereziki Bihéko Erresuma. 1902ko uztailean 770 soldaduko espedizio bat, gehienak afrikarrak eta afrikaner batzuk eta 142 portugaldar erresumak konkistatzera joan ziren. Paes Brandão kapitainak, Mutu-ya-Kavela *olosoma*, ovimbunduen buruzagia, eta 10.000 gudari harrapatu eta hil zituen bere kanpamentuaren aurkako ustekabeko eraso batean. Borrokek 1910era arte jarraitu zuten.

XX. mendean, bereziki 1920ko hamarkadan lortutako Angolaren "benetako okupaziotik" aurrera, ovimbundu gehienak kristautu egin ziren. Zati bat Eliza katolikoan sartu zen, beste bat eliza protestanteetan, bereziki Angolako Kongregazio Ebanjelikoan (IECA), estatubatuar misiolariek sortua eta babestua.

Kristautze horrek, besteak beste, bi ondorio erabakigarri izan zituen. Bata, erdialdeko ordoki osoan herrixka katoliko, protestante eta ez kristau bananduen sorreta. Bestea, alfabetatzearen eta eskolatzearen hedapen esanguratsu samarra, eta portugesaren ezagutza ere lortzeagatik, ovimbunduen artean, batez ere protestanteen artean. Aldi berean, IECA ere arduratu zen umbunduaren garapenaz; horretarako, ortografia-arauak, gramatika bat eta lexiko desberdinak landu zituen, eta hori ekarpen garrantzitsua izan zen ovimbunduen gizarte-identitate globala eratzeko eta finkatzeko.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Gladwyn Murray Childs, *Umbundu kinship & character: being a description of social structure and individual development of the Ovimbundu of Angola, with observations concerning the bearing on the enterprise of Christian missions of certain phases of the life and culture described´´, Londres: Oxford University Press, 1949, 
* Adrian C. Edwards, *The Ovimbundu under two sovereignties: a study of social control and social change among a people of Angola*, Londres: Oxford University Press, Londres, 1962
* Wilfrid Dyson Hambly, *The Ovimbundu of Angola*, in: *Anthropological Series* (Field Museum, Chicago), 21/2, pp. 89-362
* Linda Marinda Heywood, *Contested power in Angola, 1840s to the present'', Rochester/NY: University of Rochester Press, 2000, ISBN 1-58046-063-1

## Kanpo estekak
Zazpikotea (Beethoven)

**Zazpikotea** (edo **septetoa**) Mi bemol maiorren, Op. 20, Ludwig van Beethovenek 1800 urtean klarinete, tronpa, fagot, biolin, biola, biolontxelo eta kontrabaxurako idatzitako pieza da. 1799an burutu zuen Beethovenek obraren eskema, hurrengo urtean estreinatu zen Vienan eta 1802an argitaratu zen, Maria Theresa enperatrizari eskainita. Beethovenen atsekaberako, bere lanik ezagunenetarikoa izan zen bere bizitzan zehar. Konposatu eta urte batzuen ostean partitura suntsitua izatea ere desiratu zuen, honakoa esanez: "Lan madarikatu hori! Nahiago nuke erreko balitz!”.

Parisen, Orchestre de la Société des Concerts du Conservatoire-k urtean behin baino gehiagotan jo izan zuen zenbait hamarkadetan zehar, eta kontzertuak ospe handia zuen. Beethoven hil ondorengo haren ondasunen enkantean, Zazpikotearen eskuizkribua 18 florinen truke saldu zen, Missa solemnis handiaren eskuizkribuak aldiz 7 florin bakarrik lortu zituelarik.

## Egitura eta analisia 
 Konposizioak sei mugimendu ditu, eta 40 minutu inguru irauten ditu:

### Analisia 
Obraren diseinu orokorrak serenata baten antza du, eta, izatez, Mozarten K. 563 hari-hirukotearenaren berdina da. Tonalitatea ere partekatzen dute, baina Beethovenek lehenengo eta azkeneko mugimenduei sarrera luzeak gehituz eta bigarren minueta scherzo batez aldatuz forma zabaltzen du. Hirugarren mugimenduaren gai nagusia erabilia zuen jada Beethovenek Op. 49ko 2. Piano-sonataren bigarren mugimenduan, opus zenbaki altua izanda ere obra goiztiarragoa zena. Finaleak biolin kadentzia bat du.

Zurezko haize-instrumentu bikoteen ordez (Beethovenen Op. 81b Seikotean eta Op. 103 Zortzikotean bezala) klarinete, tronpa eta fagot bakarrarentzat idatzi izana berritzailea izan zen garai hartan, baita hain ohikoa ez zen klarinetearen rol solistikoagoa ere, biolina bezain garrantzitsua zena.

Zazpikotea Beethovenen lan arrakastatsu eta ezagunenetakoa izan zen, eta edizio eta egokitzapen ugari izan zituen instrumentu-talde ezberdinetarako. 1803 inguruan, Beethovenek berak obra klarinete (edo biolin), txelo eta pianorako egokitu eta 1805ean Op. 38 moduan argitaratu zuen Vienan. Op. 38 Hirukote hau Johann Adam Schmidt (1759-1809) zirujau eta oftalmologo alemaniar-austriarrari eskaini zion, 1801 eta 1809 bitartean Beethovenen mediku pertsonala izan zena.

## Kultura popularrean 
* ''Il était une fois... l'Homme* telesail frantsesaren gaztelaniazko bikoizketan *(Érase una vez... el hombre)'' leloa Zazpikotearen minuetoaren doinura abesten da, Jose Luis Perales kantautore espainolaren letrarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1. Piano-sonata (Chopin)

thumb|276x276px|Chopin, 1829
**1. Piano-sonata Do minorrean**, Op. 4, Frédéric Chopinek 1828an idatzitako pianorako obra da. Chopinek Józef Elsnerren ikasle izan zen garaian idatzi zuen, eta hari eskaini zion. Opus zenbaki baxua izan arren, sonata ez zen 1851 urtera arte argitaratua izan (Chopin hil eta bi urtetara), Vienan Tobias Haslingerrek argitaratu zuenean. Sonata hau ez da beranduago idatziko zituen beste bi sonatak bezain fintzat hartzen, eta, beraz, ez da hainbeste jotzen ez grabatzen.

## Egitura 
Sonatak lau mugimendu ditu:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anita Hill

**Anita Faye Hill** (Lone Tree, Oklahoma, 1956ko uztailaren 30a) unibertsitateko irakasle, abokatu eta ekintzaile estatubatuarra da. 1991n AEBko Senatuaren aurrean sexu jazarpena salatu zuen lehenengo emakumea izan zen. 

## Bizitza 
Hill zuzenbidea ikasi zuen Yaleko Unibertsitatean. Ondoren, 80. hamarkadan, enpleguan berdintasuna sustatzeko estatuko agentzia batean lan egin zuen (*Equal Employment Opportunity Commission -* EEOC). Garai hartako bere nagusia zen Clarence Thomasek sexu jazarpena egin zion eta Hillek salatu egin zuen.

1991ean, AEBko presidentea zen George H. W Bushek, Thomas proposatu zuen Auzitegi Gorenerako hautagai gisa. Kritiken kontra, epailearen hautagaitza aurrera egin zuen eta azkenean, Clarence Thomas Estatu Batuetako Auzitegi Gorenean izendatu zuten. Thomasi arrazoia eman zion Senatuko batzordearen kideen artean Joe Biden zegoen eta hogei urte beranduago parkamena eskatu bazion ere, AEBko presidentea izateko kanpainan bere emaztea den Jill Bidenek pasarte hori ahazteko eskaria egin zion jendarteari.  

1997an Hillek bere autobiografia argitaratu zuen, *Speaking Truth to Power (Boterearen aurrean egia esaten)*, bertan salaketarekin izan zuen esperientzia kontatu zuen.

2010ean, Thomasen bigarren emazteak, Virginia Thomasek, Hilli barkamena eskatzeko adierazi zion. Hillek honelaxe erantzun zion: «Ez dut inolako asmorik barkamena eskatzeko, nire esperientziari buruzko egia osoa lekukotzen dudalako eta nire testigantzan mantentzen naizelako».

## Herri kulturan 
Besteak beste, Ernest Dickersonen *Strange Justice* (1999) filma, Freida Lee Mock zuzendariaren *Anita* (2013) film dokumentala eta HBOren *Confirmation* (2016) filma Hillen kasuan oinarritzen dira. Sonic Youthen 1992ko «Youth Against Fascism» abestian aipatzen da Hill.

## Sariak eta aitortzak 
* 2005ean, Fletcher Fundation erakundeko kide aukeratu zuten. 
* 2008an, Louis P. and Evelyn Smith Amendment Award saria jaso zuen Ford Hall Forum-en. 
* 1993an, Oklahomako emakume ospetsuen aretoan sartu zuten.
* 1991n, Senatuko Batzorde Judizialaren aurrean egin zuen irekiera-adierazpena American Rhetoric’s Top 100 Speeches-eko #69 postuan agertzen da.

* 1991n, (6486) Anitahill asteroidea bere omenez izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kabindako Barrendegia Askatzeko Frontea

**Kabindako Barrendegia Askatzeko Frontea** (**FLEC**; ) Kabinda askatzeko mugimendu separatista da. Portugalen administraziopean izan ondoren, 1975ean Angolak Portugalekiko independentzia lortu zuenean, Kabinda Angola independente berriaren probintzia exklabea bihurtu zen. FLECek Kabindako Gerran borrokatzen du Kakongo, Loango eta Ngoyo erresuma ohiek okupatutako eskualdean.

2010eko urtarrilaren 8an, angolar indarrek Kabindan eskoltatzen zuten bitartean, FLECeko pistolariek Togoko futbol selekzio nazionalaren taldeko autobusari eraso egin zioten, 2010eko Afrika Kopara zihoanean. Tiroketaren ondorioz, entrenatzaile-laguntzailea, taldeko bozeramailea eta autobus-gidaria hil ziren, baita beste hainbat zauritu ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Judith Ginsburg

**Judith Ruth Ginsburg** (Omaha, 1944ko urriaren 18-Ithaca, 2002ko abenduaren 28a) ikasketa klasikoetako irakaslea izan zen Cornell Unibertsitatean eta ekarpen garrantzitsuak egin zizkion erromatar historiografiari. Anaia bat izan zuen, James. Kaliforniako Unibertsitatean ikasi zuen, Berkeleyko kanpusean. BA (*Bachelor of Arts*) titulua Ikasketa Klasikoetan1966an lortu zuen, MA (*Master of Arts*) titulua Latinean1967an eta doktorego titulua Antzinaroko Historian1977an. Beisbol eta txorizalea zen. 

Bere doktorego-tesia *Tacitus and the Annalistic Form: A Study in the Structure of Annales I-VI* (Berkeley, 1977) izan zen. Erich Gruen-en zuzendaritzapean egin zuen tesia galdera zorrotz baten azterketa  izan zen, nola egokitu zuen Tazitok formatu analista tradizionala, batez ere errepublika garaiko historiografiari lotua, sistema politiko eraldatu baten kontakizunari, printzealdiari, forma eman eta esanahia eransteko?

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kabindako Indar Armatuak

**Kabindako Indar Armatuak** (**FAC**; ) Kabindako Barrendegia Askatzeko Frontearen indar armatuak dira.

FACen helburua Kabindako barrendegiaren independentzia da, Kabindako Errepublika bezala ezagunagoa, 1975ean Angolak okupatu zuenetik gaur egun arte. Egun zabalik dirauen gatazkaren oinarriak 1885ean daude. Urte horretan alde batetik Simulambucoko Ituna sinatu zuten Portugalek eta lurralde honetako agintariek eta protektoratu bati hasiera eman zitzaion; bestetik Berlingo Konferentzian Europako potentziek Afrikako lurralde zabalak banatu zituzten eta hiru "Kongo" agertu ziren: frantsesa (egun Kongoko Errepublika), belgikarra (lehen Zaire izena zuena eta orain Kongoko Errepublika Demokratikoa dena) eta portugesa. Azken hau, Kabinda alegia, independentistentzat hasieratik Angolarekiko entitate desberdina izan zen. Aldiz, Angolaren batasunaren aldekoek argudiatzen dute lurralde-bereizketa hau eman zela Portugalek onartu zuenean "Kongo belgikarrari" itsasorako irteera eskaini behar zitzaiola.

Hala ere, Portugal kolonialak administrazioa errazteko 1956an "Angola" eta "Kabinda" batu zituen. Kontrako zentzuan 1963an Kabindako Barrendegia Askatzeko Frontea (FLEC) sortu zen eta 1964an Afrikar Batasunaren aurrekaria izan zen *Afrikar Batasunerako Erakundeak* Kabinda deskolonizatu beharreko 39. lurralde gisa aipatzen zuen, Angolatik aparte.

Gaur egun, FLEC-FACek, boluntarioz osatua, Kabindaren independentziaren alde borrokatzen du Angolaren Askapenerako Herri Mugimenduaren (MPLA) eta Angolako gobernuaren aurka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gainzabal

**Gainzabal** Oiartzunen dagoen trikuharri bat da, Oiartzungo Estazio Megalitikoan. Inguruko hareharriekin eraikita dago, baina toumulua bertako eta inguruetako ofita, kuartzo eta hareharriz osatua dago. Ez dago argi Neolitokoa edo Brontze Arokoa ote den.

## Aurkikuntza eta indusketa 
1996an aurkitu zuen Jose Angel Torresek. Ez da induskatu.

## Deskribapena 
14,5 metroko diametroa du iparralde-hegoalde norabidean, eta 16 metrokoa ekialde mendebaldean. Tumuluak metro bat du altu eta erdian sakonune bat du, 1,05 metro neurtzen duen harlauza batekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Landarbaso VI

**Landarbaso VI** Donostian dagoen trikuharri bat da, Igoin-Akolako Estazio Megalitikoan. Inguruko hareharriekin eraikita dago, eta dago argi Neolitokoa edo Brontze Arokoa ote den.

## Aurkikuntza eta indusketa 
1983an aurkitu zuen Barriok eta Ugaldek. Ez da induskatu.

## Deskribapena 
12 metroko diametroa du. Tumuluak 1,8 metroko altuera du. Erdialdean 5,5 x 4 m zabal eta 0,8 m sakon den krater bat dauka.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Landarbaso I
* Landarbaso II
* Landarbaso III
* Landarbaso IV
* Landarbaso V

## Kanpo estekak 
* Fitxa. Landarbaso VIko trikuharria. *Kultura Ondarea*. Kultura eta Hizkuntza Politika Saila. Eusko Jaurlaritza
Ion (Platon)

***Ion*** () Platonen lehen solasaldietako bat eta, aldi berean, laburrenetako bat da. Elkarrizketa Sokrates eta Ion izeneko rapsodaren artean ematen da. Rapsodak Homero bezalakoen olerkiak errezitatzen ditu baina baita edukiak interpretatu ere. Elkarrizketa honetan ebatzi nahi dena da ea gauza horietaz Rapsodak ezagutzaz jarduten duen edo jainkozko inspirazioak jota.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*Platon (2001): *Ion*, Donostia, Jakin. 
*Alonso, Javier (et al.)(2001): “Sarrera” in Platon: *Ion*, Donostia, Jakin. 
*Arana, José Ramón (2001): “Hitzaurrea” in Platon: *Ion*, Donostia, Jakin. 

## Kanpo estekak
Eduardo Vieira dos Santos

**Eduardo Vieira dos Santos** (Bom Sucesso, 1965eko martxoaren 18a) brasildar elizgizon katolikoa da, Gurutze Santuaren kongregazioko kidea. São Pauloko apezpiku laguntzailea izan zen 2014tik 2021era, eta 2021az geroztik Ourinhosko ordinarioa da.

## Bizitza 
23 urte zituela, Gurutze Santuaren kongregazioan sartu zen São Paulon. 2000ko abenduaren 12an São Pauloko artxidiozesian inkardinatu zen eta urte bereko abenduaren 15ean Cláudio Hummes artzapezpikuak apaiz ordenatu zuen. Zuzenbide kanonikoan masterra egin zuen Erromako Laterango Unibertsitate Pontifikalean. 2021eko uztailaren 3an kargua hartu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zer da?

***Zer da?*** Gatibu taldearen abestia da. 2014an argitaratu zuten Euritan dantzan albumean, eurek ekoiztuta. Hitzak ere taldearenak dira.

*Euritan dantzan* album hori Gatibu taldeak argitaratutako rock estiloko seigarren diskoa da. Muxikako (Bizkaia) Muxikon estudioan grabatua, nahasia eta masterizatua 2014ko iraila eta urria bitartean, eta urte horretan bertan plazaratua. Haimar Arejitak Iñigo Etxebarrieta «Pitu»ren laguntzaz ekoitzia.
Fitxategi:Gatibu Diskografia 11TB 06.png
Fitxategi:Gatibu dkluba 3.jpg|Gatibu
Fitxategi:Abraço Ativistas Climaximo 50 anos do 25 de Abril 2024.jpg|Zer da lagun bat?

## Hitzak 
Une gozo eta lasai bat aspaldiko lagun batekin. Elkarrekin gogoeta egiten, "*Zer da lagun on bat?*" galderari erantzuteko edo. "*Irribarrea, eguzki zati bat laino ilunen artean*", "*Esku bat luzatzea behar denean*". Zer da lagun on bat? "*Zuk nirekin eta nik zurekin ikasi duguna, borrokatu eta lortu duguna*" Zer da benetako maitasuna? "*Begirada ziur bat begien artean. Ume baten musua egun triste batean*". Gozatu lagun!

Hauek dira abestiaren bi zati esanguratsu:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alex Sardui

* Haimar Arejita
* Gaizka Salazar
* Mikel Caballero
* Euritan dantzan abestia
* Urepel (abestia)
* Ez naz makurtuko

## Kanpo estekak 
* Euritan dantzan Youtube, Gatibu: gaia
* Ez naiz Makurtuko (Gatibu) Karaokea. Gabi de la Maza
* Gatibu - Badok.eus euskal musikaren atarian
* Hamaika Telebista. &#x20;(2020-04-17).&#x20;*MusikaZuzenean TB #97: Gatibu diskografia.*
David Peterson

**David Nicholas Scott Peterson**, **David Peterson** bezala ezagunagoa, Burgosko Unibertsitateko doktorea da Erdi Aroko historian. Doktore tesia 2006an defendatu zuen, *Frontera y lengua en el Alto Ebro: siglos VIII-XI* (euskaraz: *Muga eta hizkuntza Goi-Ebron: VIII-XI mendeak*) izenburupean, non, besteak beste, Burgosen eta Errioxan agertzen den euskal toponimia aztertzen duen.  Lizentziatura, aldiz, Oxfordeko Unibertsitatean egin zuen. Aurrerantzean egindako ikerlanetan ere inguru hartako euskal toponimia izan du aztergai, bai eta Arabatik inguruko lurraldeetara izandako emigrazioak toponimian izandako eragina. Lan horretarako Euskal Herriko Unibertsitateko ikerlarien laguntza ere izan du. EHUn, esaterako, *Donemiliaga Kukulako behi-larruzko kodex galikanoa*ren analisian eta edizio digitalean egin du lan.

## Erreferentziak
Song Aimin

**Song Aimin** (Hengshui, 1978ko martxoaren 15a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Song Dan

**Song Dan** (Wenjiang Barrutia, 1990eko uztailaren 5a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tximinia efektu

**Tximinia efektua** Arkimedesen bultzadaren eraginadko airearen mugimendua da (eraikinetan, tximinietan, eroanbideetan...).

Tiro termikoa, hau da, airearen goranzko mugimendua, bi punturen arteko tenperatura-desberdintasunak eragindakoa da. Tenperatura-desberditasun horrek airearen dentsitate-diferentzia bat sortzen du hodiaren sarreraren eta irteeraren artean, eta horrek aire-fluxua sortzen du. Efektu hori areagotu egiten da tximinia garaiagoetan.

## Kalkulua
### Presio desberdintasuna
Presio desberdintasuna (ΔP) behe eta goialdearen artean horrela adierazi daiteke:

:\Delta P =\; C\, p\; h\; \bigg(\frac {1}{T_o} - \frac {1}{T_i}\bigg)

:

### Emaria
Tiro termikoak eragindako aire emaria horrela kalkulatzen da:

:Q = C\; S\; \sqrt {2\;g\;h\;\frac{T_i - T_o}{T_i}}

:

## Erreferentziak
## Ikus, gainera
*Haize-dorre

## Kanpo estekak
Su Xinyue

**Su Xinyue** (Qinhuangdao, 1991ko azaroaren 8a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sui Xinmei

**Sui Xinmei** (Zhaoyuan, 1965eko urtarrilaren 29a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Landarbaso I

**Landarbaso I** edo **Zabaltoki** Donostian dagoen trikuharri bat da, Igoin-Akolako Estazio Megalitikoan. Inguruko hareharriekin eraikita dago, eta ez dago argi Neolitokoa edo Brontze Arokoa ote den.

## Aurkikuntza eta indusketa 
1928an aurkitu zuen Joxe Migel Barandiaranek. T. Ataurik, J. Elosegik eta M. Labordek 1950ean induskatu zuten eta aizkoratxo bat, hiru ijelki eta beste zati txiki batzuk aurkitu zituzten. 

## Deskribapena 
10 metroko diametroa du. Tumuluak 0,85 metroko altuera du. Trikuharri laburra da, eta erdian ganbara bat du, lau harlauzekin. Erdian hobitxo bat zuen..

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Landarbaso II
* Landarbaso III
* Landarbaso IV
* Landarbaso V
* Landarbaso VI

## Kanpo estekak 
* Fitxa. Landarbaso I eko trikuharria. *Kultura Ondarea*. Kultura eta Hizkuntza Politika Saila. Eusko Jaurlaritza
Landarbaso II

**Landarbaso II** Donostian dagoen trikuharri bat da, Igoin-Akolako Estazio Megalitikoan. Inguruko hareharriekin eraikita dago, eta dago argi Neolitokoa edo Brontze Arokoa ote den.

## Aurkikuntza eta indusketa 
1977an aurkitu zuen L. del Barriok. Ez da induskatu, eta pista egiteko obrak zati bat apurtu zuen.

## Deskribapena 
8,5 metroko diametroa du. Tumuluak 1,8 metroko altuera du. Kontserbatzen den tumulu zatiaren hegoaldeko erdian, hiru harlauza daude..

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Landarbaso I
* Landarbaso III
* Landarbaso IV
* Landarbaso V
* Landarbaso VI

## Kanpo estekak 
* Fitxa. Landarbaso IIko trikuharria. *Kultura Ondarea.* Kultura eta Hizkuntza Politika Saila. Eusko Jaurlaritza
Sun Yawei

**Sun Yawei** (Changzhou, 1987ko urriaren 17a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sun Sumei

**Sun Sumei** (1968ko urriaren 6a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aisén Etcheverry

**Aisén Amelia Etcheverry Escudero** (Santiago, Txile,  1980ko martxoaren 24a) abokatu eta politikaria da, Frente Amplio izeneko alderdiko militantea. 2023ko martxoaren 10az geroztik, Zientzia, Teknologia, Ezagutza eta Berrikuntzako ministroa da, Gabriel Boric presidentearen gobernupea. eta, bere jatorrizko lanak aipatu ministerio horretan egiten bazituen ere, 2024ko abenduaren 23tik aurrera Gobernuko Idazkaritza Nagusiak hartu zuen Ministerioaren subrogazioa, Camila Vallejo Dowling ministroaren haurdunaldia zela eta, Gabriel Boric presidentearen gobernuan Estatuko lehen biministroa izanik.

Lehenago, Zientzia, Teknologia eta Ezagutza eta Berrikuntzaren Kontseilu Nazionaleko presidentea izan zen.

## Bizitza 
Gurasoak Pedro Esteban Etcheverry Miranda eta Maria Alejandra Escudero Justiniano izan ziren. Santiagoko Alianza Francés ikastetxean ikasi zuen. Abokatu titulua lortu zuen Txileko Unibertsitatean. Gero, Zuzenbidean maistratza egin zuen San Frantziskoko Unibertsitatean (Ameriketako Estatu Batuak).

### Lan ibilbidea 
Oracle Corporation eta Amazon enpresetan lan egin zuen, non inbertsio, erregulazio sektorial, giza kapitala eta ikerketa eta garapen proiektuak formulatu eta inplementatu zituen.

Eraldaketa digitaleko Corfo batzordeko zuzendaria izan zen. 2019. urtean Ikerketa eta Garapenerako Agentzia Nazionalaren zuzendari kargua hartu zuen. Presidentziako Idazkaritza Nagusia Ministerioko Ministerio arteko Koordinazio dibisioko buru izendatu zuten.   

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Song Hongjuan

**Song Hongjuan** (1984ko uztailaren 4a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Cantwell

**Maria Elaine Cantwell** (Indianapolis, AEB, 1958ko urriaren 13a) estatubatuar politikaria da, Alderdi Demokratan afiliatua. Senataria izan da. 

## Ibilbidea 
2001az geroztik, Washington Estatuko ordezkaria da Estatu Batuetako Senatuan. 2006an eta 2012an berriro hautatu zuten. 1993tik 1995era Ordezkarien Ganberako kidea izan zen. Washingtongo kongresu-barrutian. 1987tik 1993ra Washingtongo Ordezkarien Ganberako kide izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* AEBko Senatuaren webgune ofizialean senatariaren webgunea. AEB.
* Kanpainaren orria.
2025eko Miguel Indurain Sari Nagusia

thumb|Thibau Nys txirrindulari flandiarra XXVI Miguel Indurain Sari Nagusiko helmuga lehen postuan gurutzatzen Lizarran (Nafarroa)
**XXVI. Miguel Indurain Sari Nagusia** (*LVI. Nafarroako Foru Erkidegoko Saria* eta *LXXVI. Lizarrako Udala Saria*) 2025eko apirilaren 5ean Lizarraren inguruan egindako txirrindularitza lasterketa izan zen.

Ibilbideak 200 kilometroko luzera izan zuen eta lau mendate hauek igo ziren: Eraul, Girgillano, Lezaun eta berriro ere Eraul.

UCIko 1.Pro mailan sailkatua izan zen (txirrindularitza profesionalaren bigarren maila) eta 20 taldek hartu zuten parte.

Irabazlea Lidl–Trek taldeko Thibau Nys belgikarra izan zen, podiumean Caja Rural-Seguros RGA taldeko Alex Molenaar nederlandarra eta Lidl–Trek taldeko Andrea Bagioli alboan izan zituen, bigarren eta hirugarren sailkatu baitziren, hurrenez hurren.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* 2025eko Miguel Indurain Sari Nagusia - *FirstCycling.com*
Johannes Steen

**Johannes Wilhelm Christian Steen** (Oslo, 1827ko uztailaren 22a – Voss, 1906ko apirilaren 1a) norvegiar politikaria izan zen, Norvegiako lehen ministroa 1891etik 1893ra eta 1898tik 1902ra.

1848an filosofian graduatu zen Osloko Unibertsitatean eta hurrengo berrogeita bi urteetan irakasle lanbidea eta politika uztartu zituen.

Tromsøko eta Stavangerreko alkatea izan zen eta 1859an lehen aldiz Storting taldeko kide izendatu zuten. 1871tik Sorting liberalen eta kontserbadoreen arteko borroka ideologikoaren eszenatokia izan zen. Steen Alderdi Liberaleko kidea zen eta behe ganberako presidentea eta bi aldiz lehen ministroa izan zen.

Bere gobernuak lurrak saltzeko lege bat onartu zuen 1902an, norvegiarrei samien lurraldean estatu-lurrak erostea debekatu ziena.

Steen Emakumeen Eskubideen aldeko Norvegiako Elkartearen sortzaileetako bat izan zen 1884an.
2025eko Euskal Herriko Itzulia

**2025eko Euskal Herriko Itzulia** Euskal Herriko Itzuliaren 64. edizioa izan zen. 2025eko apirilaren 7tik 12ra jokatu zen, 6 etapatan banatutako 870,2 kilometroko ibilbidea osatuz.

UCI World Tour 2025eko egutegiko 15. proba izan zen.

Garailea UAE Team Emirates taldeko João Almeida portugaldarra izan zen, podiumean Enric Mas espainiarra eta Maximilian Schachmann alemaniarra lagun izan zituelarik.

## Taldeak 
Denera 24 taldek hartu zuten parte, haietako 18 UCI WorldTour mailakoak eta gainerako 6ak, antolatzaileek gonbidatutakoak, UCI ProTeam mailakoak.

## Parte-hartzaileak
## Ibilbidea 
## Etapak 
### 1. etapa 
### 2. etapa 
### 3. etapa 
### 4. etapa 
### 5. etapa 
### 6. etapa 

## Azken sailkapenak
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Gazteen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Itzuliaren webgunea
* UCIren webgunea
Balizaje-ontzi

eskuinera|thumb|250x250px|Balizak jartzeko ontzia, lanean ari dena.
**Balizaje-ontzia**: ur-ispiluetan jarritako buia eta balizen bidezko seinaleztapen-sistemak jartzen eta mantentzen dituen ontzia. Jardunean dauden ontzi batzuk Kanadako Alexander Henry CCGS, Kolonbiako *ARC* Isla Alburquerque eta AEBetako USCGC Mackinaw dira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wang Hao

**Wang Hao** (Barne Mongolia, 1989ko abuztuaren 16a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wang Jiali

**Wang Jiali** (1986ko otsailaren 1a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antonio Laita

**Antonio Laita Viguria** (Zirauki, Nafarroa, 1951) nafar margolari errealista da, paisaietan, natura hiletan, erretratutan eta muraletan egindako lanagatik ezaguna. Bere lanak hainbat teknika hartzen ditu barne, hala nola olioa, arkatz-lana, tenpera, zeramika, grabatua, eskultura polikromatua eta monotipoak.

## Biografia 
Antonio Laita Ziraukiko herrian jaio zen, Donejakue bidean kokatua. Autodidakta gisa, bere ibilbidean diziplina artistiko ugari esploratu ditu. Bere estudio nagusia jaiotetxean bertan du, zaharberritua eta sormen-espazio bihurtua. Bertan hainbat horma-margo egin ditu, nabarmentzekoa izanik *Aingeruen Kupula*, etxeko eskailera nagusian kokatua.

Bere ibilbidean zehar, Laitak erakusketa indibidual eta kolektibo ugaritan parte hartu du honako hirietan: Mexiko Hiria, Tanger, Iruñea, Tarragona, Salamanca, Bilbo, Zaragoza, Madril, Santander, Sevilla, Olite, Lizarra eta Zangoza.

Bere lanak bilduma pribatu eta publikoetan daude, tartean honako pertsona ospetsuenak: SM Sofia Erregina, Alba dukesa Cayetana, Mª Eugenia de M. Irujo eta Francisco Rivera, Eduardo Osborne, Bárbara Walker eta Richard Nixon.

## Eraginak eta estiloa 
New York, Kuba, Mexiko, Maroko, Frantzia eta Veneziako bidaietan bizitako esperientziek eragin nabarmena izan dute bere obran, kolore-aniztasuna eta giro aberatsa emanez bere sorkuntzei. Bere estiloa errealismo figuratiboan oinarritzen da, teknika landuarekin eta kolorearen erabilera espresiboarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wang Chunyu

**Wang Chunyu** (Suzhou, 1995eko urtarrilaren 17a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cecilia Mossin Kotin

**Cecilia Mossin Kotin** (Argentina, 1910 – 1984) zientzialaria eta fisikari nuklearra izan zen, matematika eta fisika teorikoaren aitzindaria. Fisikan doktoratu zen Argentinako lehen emakumea izan zen, 1948an.

## Bizitza 
### Ikasketak 
Buenos Aireseko Unibertsitatean ikasi zuen, eta Argentinan fisikan doktoratu zen lehen emakumea izan zen. 1948an graduatu zen berilioaren faktore atomikoari buruzko doktorego-tesi batekin, Ernesto E. Gallonik zuzendua. 

### Ibilbidea 
Argentinako Matematika Batasuneko (UMA) kide fundatzailea izan zen, 1936ko irailaren 28an sortua, Buenos Airesko Unibertsitateko Zientzia Zehatzetako Fakultatean egindako bilera batean, Carlos Biggeri, Eleonora Cometta, Antonio Escudero, Ester Ferrari, Alberto González Domínguez, Teófilo Isnardi, J. Kobilsky, M. Maveroft, Elba Raimondi, Julio Rey Pastor, eta Raquel Simonettirekin batera. UMAren lehen Erredakzio Batzordea osatu zuen, UMArekin batera bere zabalkunde organo gisa sortua. Mosin Kotin "fisika teorikoaren arloan herrialdeak egindako lehen jarduera garrantzitsuaren" parte izan zen beste ikasle batzuekin batera, hala nola Guido Becken, Mario Bunge, Estrella Mazzolli de Mathov, José Balseiro, Fidel Alsina, Damián Canals Frau, Augusto Battig eta Ernesto Sabato.

Ikasle gisa, Jose F. Westerkamekin batera, Estrella Mazzoli de Mathov, Adulio Cicchini eta Waldemar Kowalewski, Guido Beck-en bisita baten ostean sortu zen Buenos Aireseko Fisika Ikasleen Guneko partaidea izan zen. X izpien ikasketetan espezializatzeko beka eman zioten Espainian, 1936an. 1946an Atomoaren desintegrazioa liburua argitaratu zuen. Kordoban 1943ko azaroaren 27an eta 28an egin zen “Fisika Nukleoaren” bileretan parte hartu zuen, Enrique Gaviola buru zela. Bilera horien ondorioz, Argentinako Elkarte Fisikoa (AFA) sortu zen 1944ko abuztuan. Erakunde horretako kide izan zen Mossin Kotin, Estrella Mazzoli de Mathowekin eta beste kide batzuekin batera. Fisika nuklearreko formakuntza jaso zuen Parisen, Irène Joliot-Curieren laborategian. Bigarren Mundu Gerraren hasieraren ondorioz, Argentinara itzuli zen. AFAren hirugarren saioan, Mossin Kotin-ek fisio nuklearrari buruz zabaldu ziren lehen lanetako bat argitaratu zuen.

#### Irakasle 
UBAko Zientzia Zehatz eta Naturalen Fakultateko Fisika Saileko irakasle izan zen, eta irakasle izan zen uko egin arte, Noche de los Bastones Largos (Bastoi Luzeen Gaua) eta gero (1966).

1973an, Saltako Unibertsitate Nazionalak irakasle titular izateko kontratatu zuen, astrofisika nuklearraren ikerketan eta irakaskuntzan soilik jarduteko.  Emakumeen eskubideak jorratu zituen 1938an Argentinako Emakumeen Batasunak argitaratu zuen testu batean.

## Lanak 
* *Intensidad de reflexión de los rayos X por cristales* 

## Bizitza pertsonala 
Elias Lapzeson abokatuarekin ezkondu zen, eta alaba bakarra izan zuten: Noemí Lapzeson dantzari eta koreografoa.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2016an, Buenos Airesko Unibertsitateak Bastoi Luzeen Gaueko irakasle protagonistei egindako aintzatespen baten parte izan zen, 50. urteurrenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itsasargi-ontzi

thumb|300x300px|Elba 1 Itsasargi-ontzia.
Itsasargi-ontziak nabigaziorako laguntza baten euskarri gisa erabiltzeko egokitutako ontziak dira. Laguntza horrek, eremuaren ezaugarriengatik, buia bat baino tamaina ikusgarriagoa behar du, baina ezin da itsasargirik instalatu.

Oro har, tripulazioa dute, eta, argi-balizez gain, irrati-faroak eta RACONak dituzte. Irrati batek, radarren izpiak "argiztatzen" duenean, seinale bereizgarri bat itzultzen du pantailetan, eta irismenari, noranzkoari eta identifikazioari buruzko informazioa ematen du automatikoki.

Itsas zirkulazioa kontrolatzeko estazioen oinarri ere badira.

Normalean, posizio finko eta markatu batean ainguratuta egoten dira itsas kartetan, baina badira salbuespenak, hala nola ELBA 1, Elba ibaiko pilotuen geldikor gisa erabiltzen dena, eta ibai horren estuarioko erradio mugatuetan nabigatzen dute.

Aro modernoko lehen itsasontzia (erromatarrek horrelako itsasontziak erabiltzen zituzten bere garaian) *Nore* izan zen, Robert Hamblin asmatzaile ingelesak eraikia eta 1732tik Tamesis ibaiaren bokalean zerbitzatu zuena. Hasiera batean arrantza-ontzi edo merkataritza-ontzi eraldatuak ziren, baina 1820an jada baziren Ingalaterrako kostaldean misio horretarako eraikitako bederatzi ontzi. Beste itsasargi ospetsu batzuk Ambrose itsasargi-ontzi zaharra eta *Nantucket II (*Estatu Batuetan eraiki eta zerbitzuan jarritako azken itsasargi-ontzia*)* itsasontziak dira, .

## Argazki galeria 

Fitxategi:Lichtschip_Noord_hinder.JPG
Fitxategi:Lightvessel_Elbe_1.jpg
Fitxategi:Kemi_lightvessel.PNG
Fitxategi:NB_Faroleiro_Mário_Seixas_-_H_26.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak