Gaztea (irratia)

**Gaztea** (aurretik **Euskadi Gaztea**) euskaraz Euskal Herrirako igortzen duen musika-irrati katea da eta EITB komunikazio talde publikoa osatzen dutenetarikoa. Musika formula da irratiaren ardatz nagusia.

1990an sortu zuten, eta ordutik Edurne Ormazabal izan du koordinatzaile 2008 arte. Orduan, Jon Lamarka izendatu zuten irratiaren koordinatzaile. Irratiak neurtzen dituen audientzien erakundeak CIES 2009 kaleratutako datuen arabera batez beste 104.000 entzule ditu GAZTEAK astelehenetik ostiralera. Batez beste 90.000 entzule astelehenetik igandera Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroa Garaian. Jon Lamarkaren gidaritzapean, eta gazte esatari talde berri batekin lortu ditu bere historiako daturik onenak. 2010eko lehengo neurketan EGM enpresak, kaleratu dituen datuen arabera. Gaztea lider da Radio formula formatuan 89.000 entzule lortu ditu, eta Los 40 Principalesek, bere lehiakide nagusiak, 84.000 mila entzule ditu EAEn. 2011ko lehengo neurketak 140.000 entzuleko kopurua eman zion EITB taldeko musika kateari. Irrati kateak, bere ibilbidean izan duen daturik onenak lortu zituen. 2021ean Jon Lamarkak koordinazioa utzi zuen, Xabier Doncel da gaur egun zuzendari. 

Hauek izan dira, euskaraz irrati formulan, aritu diren Gazteako esatari garrantzitsuenak;
Joxeina Etxeberria, Eli Legarda, Irantzu Karrera, Itziar Alduntzin, Dani Arizala, Klaudio Landa, Edurne Garmendia, Janire Casero, Ainhoa Urretabizkaia, Xabier Bolunburu, Maider Gorostegi, Ohian Vega, Ibon Fernadez, Joseba Sacristan, Jone Otxoa, Ainhoa Vitoria, Oizeder Mayo eta askoz gehiago. 

## Historia 
Autonomiari buruzko eztabaidaren esparruan, irrati propio baten eta, oro har, euskal komunikazio-espazio baten aginteak ere indartu ziren. Aldarrikapen horien erantzun administratiboa 1982an iritsi zen, Eusko Jaurlaritzak, 1979ko Gernikako Autonomia Estatutuan oinarrituta, Euskal Irrati Telebista, EITB, sortu zuenean. Urte horretan bertan, Euskadi Irratiko emisioak abiarazi ziren, euskaraz, eta hurrengo urtean, Radio Euskadi, hasieran elebiduna eta gero gaztelaniazkoa, 1986tik aurrera. Euskal talde publikoko irrati orokorrek hamargarren urteurrena betetzen zutenean, EITBk erabaki zuen gazteei zuzendutako musika-irrati bat martxan jartzea. Ez zen apustu erraza, Ser irratiko” Los 40 principales” hedapen zabala baitzuten; beraz, zerbait berria eskaini behar zen.

1990eko martxoaren 21ean Euskadi Gaztea emisioa hasi zen, gaztelaniaz Bilbotik eta euskaraz Donostiatik. Bikoiztasun hori ez zen mamituko, eta 1994an gaztelaniazko emisioa ezabatu zen. Hurbiltasuna eta hizkuntza dira, beraz, haien eskaintza bereizgarria, eta 13 eta 35 urte bitarteko gazte euskaldunak erakartzea lortzen dute, baita hiztun ez direnak ere, hizkuntza ondo ezagutu gabe ere jarrai daitekeen formula erraza baita. 1996tik aurrera, gainera, esatari gazteek gidatutako eta entzuleen partaidetza duten saio arinei protagonismo berezia ematen zaie, hala nola, hi bizi haiz hi, salgai, Dida, Dida Fresh, Akabo Bakea, B Aldea eta Gu, izan dira saio garrantzitsuenak. 

Gertutasunaren ezaugarri bereizgarri horri jarraituz, hasiera batean euskal rock talde askori ahotsa emango die irratiak, izan ere, arrakasta gehien lortu dituzten taldeak dira. Talde horiek, ordura arte, tokiko irrati libreen sarean eta ibiltzen ziren. Hasierako izaera alternatibo hori aldatu egingo litzateke milurteko berrian, gaur egungo arrakasten irrati-formula (Contemporary Hit Radio) hartuta, gaur egungo gaietan oinarritua, komertzialagoa, eta gauez-orientazio alternatiboagoa duena.
2006tik aurrera erregistroa aldatu ondoren, Gaztea Irratia "Gazteentzako irrati formula" gisa deskribatu da, eta areagotu egin dira entretenimenduari eta euskararen sustapenean oinarritutako zerbitzu publikoaren funtzioari buruzko aipamenak.

## Harremanetarako datuak 
* Posta elektronikoko helbideak: gaztea@eitb.eus / dida@eitb.eus / baldea@eitb.eus/

### Sare sozialak 
* instagram: @gaztea_irratia
* facebook: Gaztea. didagaztea. gugaztea. topgaztea. baldea.
* twitter: Gaztea. didagaztea. gugaztea. topgaztea. baldea.

## Irratsaioak 
* Dida (Lanegunetan, 07:00 - 11:00)
* Gu (Lanegunetan, 17:00 - 20:00)
* Top Gaztea (Larunbata, 11:00 - 13:00)
* B-Aldea (Lanegunetan, 20:00 - 22:00 & Igandea, 21:00 - 22:00)
* Boom Shaka Laka (Igandea, 22:00 - 23:00)
* Formula Gaztea

## Frekuentziak 
* 93.6 Balmaseda
* 100.2 Karrantza
* 94.7 Bilbo Handia
* 91.2 Durangaldea eta Lea Artibai
* 97.7 Lanestosa
* 104.9 Aiaraldea
* 96.1 Gasteiz
* 99.1 Arabako Errioxa
* 105.0 Arabako Hegoaldea
* 98.3 Bóveda
* 98.7 Kuartango
* 96.8 Busturialdea
* 90.3 Elgoibar
* 92.4 Urola eta Leintz Gatzaga
* 102.8 Zarautz
* 102.9 Goierri
* 103.0 Donostialdea
* 102.7 Tolosaldea
* 103.5 Hondarribia eta Iparraldea
* 103.6 Arrasate
* 98.7 Iruñea
* 102.8 Lesaka

## Maketa lehiaketa 
1991ean Gaztea maketa lehiaketa abiatu zen, irratia sortu eta urtebetera, urtero jokatzen dena. Gerora ezagun egin diren talde askoren ibilbidearen hasiera lehiaketa honetan egon zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskarazko irrati kateak
* Euskadi Irratia

## Kanpo estekak 
* Gaztearen webgune ofiziala
*https://amp.eitb.eus/es/radio/detalle/801057/gaztea-emisora-musical-ha-crecido/
*https://www.eitb.eus/es/fotos/detalle/1433562/fotos--fotos-locutores-radio-gaztea/