T linfozito laguntzaile

**T linfozito laguntzaileak** edo **Th zelulak** (), T linfozito deritzen zelulen azpimota bat dira, berezko immunitateanparte hartzen dutenak. Th zelula helduek mintz plasmatikoaren againazalean CD4 glukoproteina adierazten dute, eta horregatik, **CD4+** **T zelula** ere deitzen zaie . 

## Egitura eta funtzioa 
T linfozito laguntzaileek **zitokinak** askatzen dituzte beste zelula immune batzuei laguntzeko. **Zitokinak** zelulek askatzen dituzten proteina txikiak dira, eta zelulen arteko interakzioetan eta komunikazioetan eragin espezifikoa daukate . CD4+ T zelulek funtzio ugari betetzen dituzte, besteak beste, jaiotzetiko immunitateko zelulen, B linfozitoen, T zelula zitotoxikoen eta zelula ez-immuneen aktibazioa, eta erantzun immuneen ezabapena .

## Garapena eta heltzea 
T linfozitoak hezur-muinean dagoen aitzindari linfoide komun batetik garatzen dira, honek B linfozitoak ere sortzen ditu. T zelulak sortzeko hezur-muina utzi eta timorantz migratzen dute . Timoan dauden, eta heldugabeak diren, linfozitoak timozito bezala ere ezagunak dira, eta CD4-/CD8- negatibo bikoitzak dira. TCR hartzaileen geneen berrantolaketaren ondoren, positibo bikoitz (CD4+/CD8+) bihurtzen dira .

T zelulen hartzaileen egitura-aniztasuna, batez ere, geneen V(D)J berrantolaketa prozesuan sortutako aniztasunari zor zaio. Prozesu honek V, D eta J gene-segmentuen arteko errekonbinazioak barne hartzen ditu, segmentu horiek berrantolatuz eta, zenbait kasutan, eskualde konstantea (C) ere barneratuz. 

Ondoren, CD4+/CD8+ linfozitoetan hautespen positiboa aurrera eramango da: HLA I edo HLA II hartzaileei era egokian lotzen diren timozitoei biziraupen-kinada ematen zaie; HLA I molekulekin ongi elkarrekiten duten zelulak CD4-/CD8+ bilakatuko dira, eta HLA II molekulekin ongi elkarrekiten dutenak CD4+/CD8-. Honela, T zelula zitotoxiko (T CD8+) eta laguntzaileak (T CD4+) bereiziko dira .

Azkenik, hautespen negatiboa emango da. HLA-berezko antigeno konplexuari gehiegizko afinitatearekin lotzen diren timozitoak apoptosi bidez ezabatuko dira, afinitate baxuago batekin lotzen direnak CD8+ edo CD4+ T linfozito bilakatuko diren bitartean. Urrats honen bidez, autotolerantzia lortzen da. Heltze-prozesu hau oso zorrotza da, eta hautespen aurretiko timozitoen % 1-5 inguruk soilik biziraungo dute hautespen prozesu osoa . Timoan garapena amaitu ondoren, timotik periferiara irteteko prest dauden timozitoak T linfozito heldu birjintzat hartzen dira. Hauek, odol periferikora eta ehun linfoideetara migratzen dira .

## CD4+ T zelulen azpimotak 
### Th1 zelulak 
**1 motako T laguntzaile (Th1)** zelulek interferon-gamma, interleukina (IL)-2 eta tumoreen nekrosi faktorea (TNF)-β ekoizten dituzte. Zelula hauek makrofagoak aktibatzen dituzte eta zelulen bidezko immunitatearen eta fagozitoen menpeko babes-erantzunen arduradunak dira. Th1 zelulak, batez ere, bakterio intrazelularren eta birus batzuen infekzioen ondoren garatzen dira  .

### Th2 zelulak 
**2. motako T** **laguntzaile (Th2)** zelulek IL-4, IL-5, IL-10 eta IL-13 ekoizten dituzte, eta hauek antigorputzen ekoizpen sendoa, eosinofiloen aktibazioa eta hainbat makrofago funtzioren inhibizioaz arduratzen dira. Horrela, fagozitoekiko independenteak diren babes-erantzunak ematen dituzte. Th2 zelulak nematodo gastrointestinalen infekzioen aurrean nagusi dira .

### Treg zelulak 
**Zelula T erregulatzaileak (TReg)** tolerantzia periferikoa mantentzeko, gaixotasun autoimmuneak prebenitzeko eta gaixotasun inflamatorio kronikoak mugatzeko ezinbestekoak dira . Zelula mota hau Foxp3-ren adierazpenaren bidez karakterizatu zen, eta adierazpen hau beharrezkoa da T zelulek eragindako erantzun immunitarioen homeostasia mantentzeko .

### Tfh zelulak 
**Zelula T laguntzaile folikularrak (Tfh)** B zelulei T zelulen laguntza ematen dieten zelula espezializatuak dira. Horrez gain, zentro germinalaren eraketan, afinitatearen heltze eta afinitate handiko antigorputz eta memoria B zelula gehienen garapenean ezinbestekoak dira .

## Gaixotasunetan duten eginkizuna 
### Hipersentikortasuna 
**IV motako hipersentikortasuna**, hipersentikortasun atzeratu bezala ere ezaguna, hipersentikortasun erreakzio mota bat da. Beste motak ez bezala, humorala (antigorputzek bideratutako erantzuna) izan ezik, zelulekin erlazionatuta dago (CD4+ eta CD8+ T zelulekin). Zelulek zitokinen askapena eragingo dute, eta horrekin batera hantura zein ehunen kaltetzea .

Hipersentikortasun hau mikobakterioak, onddoak eta parasito batzuk bezalako patogeno intrazelularren aurka defendatzeko ezinbestekoa da, baita tumoreen immunitaterako ere. CD4+ T zelulak funtsezkoak dira erantzun immune honetan. HIESa duten pazienteetan ikusten den bezala, zelula hauen agortzeak immunoeskasi larria eta infekzio oportunistekiko sentikortasun handiagoa eragiten du .

### GIB infekzioa 
**Giza immunoeskasiaren birusak (GIBak)**, batez ere, CD4+ T zelula linfozitoak infektatzen ditu, baina CD4 glukoproteina adierazten duten beste zelula batzuk infektatu ditzake, hala nola makrofagoak eta zelula dendritikoak . GIBaren patogenesia bi fase nagusitan bana daiteke: fase akutu infekziosoan, mukosetako ehunetan bizi diren CD4+ T zelulen galera gertatzen da; eta fase kronikoan, berriz, zitokina proinflamatorioen ekoizpen masiboak eragindako aktibazio immunologiko iraunkorra gertatzen da..

### COVID-19 
2019ko koronabirus gaixotasunean (COVID-19), B zelulen, NK (*Natural Killer*, ingelesez) zelulen eta, oro har, linfozitoen kopurua gutxitu egiten zela ikusi zen, baina are nabarmenago CD4+ eta CD8+ T zelulena . Adierazi denez, COVID-19a zuten pazienteetan linfozitopenia (odolean linfozitoen maila anormalki baxua izatea), batez ere, CD4+ T linfozitoen kopuruaren eta CD4+/CD8+ ratioaren jaitsieraren bidez agertzen zen. CD4+ T linfozitoen kopuruaren murrizketa, zein TNF-α eta IL-6 maila altuak, COVID-19 gaixotasunaren larritasunarekin korrelazionatu ziren .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak