open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bassa Mawem

**Bassa Mawem** (1984ko azaroaren 9an jaioa) Frantziako abiadura eskalatzailea da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetarako sailkatu zeen.

2021eko abuztuaren 3an, Mawemek 5,45 segundoko lehen errekor olinpikoa ezarri zuen abiadura-kalifikazioetan, baina lesio baten ondorioz ezin izan zuen finalean parte hartu.

Mickaël anaia txikia ere eskalatzaile profesionala da.'

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lemberg (argipena)

**Lemberg** izenak adiera zenbait ditu:

* Lemberg (Alemania), Alemaniako udalerria.
* Lemberg (Mosela), Frantziako udalerri bat.
* Lviv, Ukrainako mendebaldeko hiria, alemanez "Lemberg" deitua.
Julia Kaplina

**Julia Vladimirovna Kaplina** (; Tiumen, Errusia, 1993ko maiatzaren 11) errusiar kirol eskalatzailea da. Abiadura proban espezializaturik dago.

Kaplinak 6,964 segundoko munduko errekorra ezarri zuen 2020ko Europako Txapelketan Moskun.

## Kirol ibilbidea 
Munduko Kopan, abiadura proban, 2012an hartu zuen parte lehenengo aldiz, Chamonixen, eta 18. postuan gelditu zen. 2013an eta 2014an bigarren postua lortu ondoren 2016an txapelduna izan zen. 2013 eta 2018 artean urtero irabazi zuen Munduko Kopako lehiaketaren bat, guztira 12 lehiaketa.

2019an Toulousen jokaturiko proban lortu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetarako sailkatzea. Ez zuen ordea finalera iristea lortu.

2020an Moskun Munduko errekorra egin zuen 7 segundutatik jaitsiz. Julia Kaplinaren errekorrak 2021eko abuztuaren 6ra arte iraun zuen.

Hurrengo txapelketatan parte hartzea debekaturik izan du Errusiako atleta guztiek bezala, Ukraniako gerraren ondorioz zigortuak izan baitira.

## Palmaresa 
* Munduko Kopa - Abiadura proba:
** Txapelduna (1): 2016
** Bigarren (3): 2013, 2014, 2017
** Hirugarren (2): 2015, 2018
* Munduko Txapelketa - Abiadura proba:
** Txapelduna (0)
** Bigarrena (2): 2012, 2021
** Hirugarrena (1): 2016

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kirol eskalada 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak

**Gizonezkoen proba kirol eskaladan 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko abuztuaren 3tik 5era bitarte ospatu zen Aomi Kirol Urbanoen Parkean, Tokion. 16 herrialdeko 20 atletek hartu zuten parte.

## Garapena 
Formatuak hiru diziplina bateratzen ditu: abiadura eskalada eta bloke-eskalada eta eskalada sokarekin. Honelakoak dira hiru diziplina horiek: 

* Abiadura. eskalatzaileek hamabost metroko horma bat igotzen dute ahalik eta azkarren. Veddriq Leonardo indonesiarrak du munduko marka gizonezkoetan: bost segundo eta hogei ehunen. Emakumezkoena, berriz, Julia Kaplina errusiarraren esku dago: 6,99. 
* Blokea. Eskalatzaileek 4,5 metroko horma batean babesik gabe aritzen dira, forma ezberdinetako blokeetan erori gabe. Estrategia, indarra eta malgutasuna ezinbestekoak dira modalitate horretan. 
* Zailtasuna. Hamabost metroko horma bateko goiko aldean dagoen bide bat egin behar dute eta aurkitzen dituzten heldulekuekin aritzen dira lehian. Sei minutu dituzte erori gabe urrunen dagoen heldulekura iristeko.

Eskalatzaile bakoitzak lortutakoaren arabera puntuak izango ditu, honela lehenengoak puntu 1 izango du, bigarrenak 2 eta horrela amaitu arte. Hiru proben puntuazioa euren artean biderkatzen da.

## Sailkapena 
## Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taekwondoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 57 kg

**Emakumezkoak 57 kg.** taekwondoak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan izandako probetako bat da. Makuhari Messe Hallean jokatu zen, 2021eko uztailaren 24an.

## Emaitzak 
### A taldea 
### B taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eugène Atget

**Eugène Atget** (Libourne, 1857ko otsailaren 12a - Paris, 1927ko abuztuaren 4a) frantziar argazkilaria izan zen.

Zazpi urte zituenetik umezurtz, amaren aldeko aitona-amonek hazi zuten. Hainbat ofizio izan zituen: merkataritza-nabigazioan aritu zen, aktorea izan zen eta margotzen saiatu zen, baina ez zuen arrakastarik izan.

1888an egin zituen lehen argazkiak, eta 1890az geroztik argazkigintzan aritu zen profesionalki Parisen. Argazkigintza dokumentalaren aitzindaria izan zen. Parisko arkitektura eta kaleko eszenak dokumentatu zituen modernitatearen ondorioz desagertu aurretik. Argazki gehienak Berenice Abbottek argitaratu zituen Atget hil ondoren. Surrealistentzako inspirazio bihurtu zen, baina ez zen bizi izan arrakasta ezagutzeko.

## Argazkiak 

Eugène Atget, Street Musicians, 1898–99.jpg|thumb|*Biraderadun organo-jolea* (1898)
Lumpensammler.jpg|Trapu-biltzailea, 1899
Au_tambour.jpg|*Au Tambour*, 1908
Untitled by Eugène Atget.jpeg|Atgeten egongela, c. 1910
Eugène Atget, Eclipse, 1912.jpg|Jendea 1912ko apirilaren 17ko eguzki eklipsea ikusten
Eugène Atget La Villette fille publique faisant le quart 1921.jpg|Prostituta zain, 1921
Eugène Atget - Versailles, Grand Trianon, (Le Parc) - 1963.944.jpg|Grand Trianon, Versailles
Saint-Cloud by Eugène Atget 1924.jpeg|Saint-Cloud, 1924
Petit Trianon Versailles by Eugène Atget 1926.jpeg|Hameau de la reine, Versailles, 1926
Atget - Avenue des Gobelins.jpg|thumb|*Avenue des Gobelins* (1927)

## Kanpo estekak
Zubia (Oñati)

**Zubia** Oñatiko baserri-auzoa da, Araotz haranean kokatua eta Araozko auzo ere kontsideratu daitekeena. -a artikuluarekin osatutako izena da (deklinatzean, *Zubira*, *Zubiko* eta *Zubixa* bertako euskaran).

## Deskribapena 
Oñatitik Araotzen barneratzen den errepidean, ezkerretara lehena ikusten den auzoa da. Erreka eta errepide parean badira Zubiko etxe eta eraikin batzuk, hala nola baseliza zahar bat, baina baserri multzoa aldapan gora dago. Han, Argiñena baserriari itsatsita, auzoko latsarria dago. Auzotik gorantz abiatzen den bideari segika, Aitzulo leizera iristen da.

## Biztanleak 
Pertsona ospetsu zenbaitek auzoan jatorria dutela esan ohi da. Guillermo Zubia enpresarioa adibidez edo Enparantza familia, Txillardegiren arbasoetarik batzuk. Lope de Agirreren jatorria Araotzen kokatzen duten istorio erdi-mitikoen artean, auzo honetakoa zela diote batzuek (Lopena baserriagatik), baina beste batzuk Agerre auzoan kokatzen dute konkistadorearen jaiolekua. 21. mendeko biztanleen artean, Eugenio Barrena bertako artista autodidaktak eskulturaz eraikitako mausoleo bat (hildako senide eta lagun zenbait oroigarri multzoa) dago auzoan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Araotz-210304-39.jpg|Zubitik Araotz hegoaldera bista, beste auzo batzuk agerian.
Fitxategi:Zubiko labaderoa, Zubia.jpg|Zubiko labadero edo latsarria.
Fitxategi:Zubiko Eugenio Barrenaren artelanak.jpg|Zubiko Eugenio Barrenaren artelanak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Neisi Dajomes

**Neisi Patricia Barrera Dajomes**, ezizenez *Pato*, (Puyo, 1998ko maiatzaren 12a) pisu-jasotzaile ekuadortarra da. Tokioko Olinpiar Jokoetan txapelduna izan zen eta Pariskoetan brontzezko domina eskuratu zuen.

## Biografia 
Kolonbiako istilu girotik ihesi, familia Ekuadorren errefuxiatu, eta bertan jaio zen Neisi Dajomes.

## Olinpiar Jokoak
Rioko 2016ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, baina zazpigarren egin zuen *≤69 kilo* kategorian.
Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan, pisu-jasotzeko *≤76 kilo* emakumezkoen kategorian, urrezko domina irabazi zuen 263 kg jasoz; Katherine Nye estatubatuarraren (zilarrezko domina) eta Aremi Fuentes mexikarraren (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen, eta Ekuadorko emakumezko batek historian lortu duen aurreneko domina da.

Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan ≤81 kg pisuan aritu zen eta brontzezko domina eskuratu zuen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Gainerako jarduerak
2013. urtean, 17 urtez azpiko munduko txapelduna izan zen halterofilian, eta, 2015ean, Toronton jokaturiko Joko Pan-amerikarretan zilarrezko domina eskuratu zuen. 
2017an Estatu Batuetan jokaturiko Munduko txapelketan, zilarra lortu zuen. 2018an, Turkmenistanen izan zen Munduko txapelketa absolutuan, brontzezko bi domina eskuratu zituen.
2019an, Limako Pan-amerikarrak irabazi zituen, eta, urte berean, Thailandian berriz ere, bi brontzezko domina lortu zituen.
## Gainerako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gimnastika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoen artistikoko sailkapen fasea

**2020ko Udako Olinpiar Jokoetako gimnastika artistikoko gizonezkoen sailkapen fasea** 2021eko uztailaren 24an egin zen Ariake Gimnastika Zentroan. Sailkapen fase honen emaitzak final guztien sailkapena ebatzi zuen: 8 talde taldekako finalean, 24 gimnasta tresna guztien finalean eta zortzi gimnasta aparatu bakoitzeko finalean. Hiru atal egin ziren sailkapenari begira. 

## Dibisioak 
Taldekako finalean parte hartu behar zuten taldeetako gimnastak elkarrekin jarri ziren, eta beste gimnastak sei talde mistotan elkartu ziren. Taldeek errotazioak egin zituzten sei aparatuetatik. 

* ind: Taldea izan arren indibidualki lehiatu ziren gimnastak.

## Emaitzak 
### Taldea 
### Banaka aparatu guztiak 
### Lurra 
### Zaldi arkuduna 
### Eraztunak 
### Jauzi-zaldia 
### Barra paraleloak 
### Barra finkoa 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Italia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Italia** **2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** guztira 28 kiroletan lehiatzen diren 381 atletek ordezkatu zuten. Hau herrialdearen 28. partaidetza olinpikoa izan zen, 1896ean lehen aldiz ageri ondoren. Olinpiar selekzioaren arduraduna Italiako Olinpiar Batzorde Nazionala izan zen, esku hartzen duten kirol bakoitzeko kirol federazio nazionalekin batera.

Inaugurazio ekitaldian, banderadunak Elia Viviani txirrindularia eta Jessica Rossi tiratzailea izan ziren.

Italia kirol guztietan lehiatu zen, badminton, zelai-hockey, futbol, eskubaloi eta zazpiko errugbian izan ezik.

Italiak urrezko 10 domina, zilarrezko 10 eta brontzezko 20 irabazi zituen, guztira 40 eskuratuz. Hau herrialdeak inoiz irabazitako domin kopururik handiena markatu zuen, Los Angeles 1932 eta Erroma 1960 edizioetan lortutako aurreko errekorra apurtuz (36 domin, hain zuzen ere). Gainera, lehen aldiz Italiak egunero gutxienez domin bat eskuratzea lortu zuen.

## Leihakideak 
Honakoa leihakide-kopuruaren zerrenda da, kirolen arabera antolatuta.

## Arkularitza 
Italiak gizonezko arkulari bat eta hiru emakumezko bidali zituen Jokoetara. Zehazki, gizonezko arkulari plaza bat sailkatu zuen 2019ko arkularitzako mundu txapelketan, 's-Hertogenboschen (Herbehereak) ospatutakoa, laurdenetako fasera ailegatzeari esker. Emakumezkoen kasuan, haietako plaza bat 2019an Minsken (Bielorrusia) ospatutako Europar Jokoetan lortu zuen. Azkeneko hiru plazak 2021ean Munduko Arkularitza Elkarteak Parisen (Frantzia) antolatutako sailkapen olinpikoetan lortu zituen.

## Arraunketa 
Italiak gehienezko 14 ontzitik 9 sailkatu zituen Joko Olinpikoetarako, gehienbat 2019an Ottensheimen (Austria) ospatutako munduko arraunketa txapelketan.

### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
Sailkapen legenda: **FA**=Finala A (domina); **FB**=Finala B (dominik ez); **FC**=Finala C (dominik ez); **FD**=Finala D (dominik ez); **FE**=Finala E (dominik ez); **FF**=Finala F (dominik ez); **FE** **A/B**=Finalerdia A/B; **FE C/D**=Finalerdia C/D; **FE E/F**=Finalerdia E/F; **L**=Laurdenak; **E**=Errepeska. **ME** = Munduko errekorra.

## Atletismoa 
Italiak 75 leihakideentzako plazak sailkatu zituen atletismoan. 2021eko uztailaren 2an italiar taldearen osaketa baieztatu zen, leihakideen izen-abizenak *La Gazzetta Dello Sport* kirol-egunkari ezagunean argitaratu zirenean. Hau Italiak inoiz izandako atletismo-talderik handiena izan zen, Los Angeles 1984-ko marka gaindituz (50 leihakide).

* **S** = Hurrengo errondarako sailkatuta.
* **s** = Hurrengo errondarako sailkatuta galtzaile azkarrena bezala edo, zelai-leihaketen kasuan, postuaren arabera nahiz eta minimoa ez lortu.
* **EE** = Europako Errekorra
* **EN** = Errekor nazionala.
* **MP** = Marka pertsonala
* **DP** = Denboraldiko marka
* EZB = Leihakideak ez zuen proba bukatu.
* — = Leihakidea ez zen erronda horretan leihatu behar izan, edo leihaketak ez dauka halako errondarik.

### Pista-leihaketak 
#### Gizonezkoak 
##### Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seif Eissa

**Seif Eissa**, arabieraz, سيف عيسى– (1998ko ekainaren 15a -) taekwondolari egiptoarra da.

Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen –80 kiloko kategorian.1 Joko Panafrikarretan, bi domina lortu zituen: 2015ean eta 2019an.

Bi domina irabazi zituen Afrikako Taekwondo Txapelketan 2016an eta 2018an.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Tiroa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak 10 metro aire pistola

**Gizonezkoen 10 metroko aire pistola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Asaka Tiro Gunean egin zen 2021eko uztailaren 24an, Japonian. 

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elizondo (argipena)

**Elizondo** izenak hainbat adiera ditu. Zenbaitetan, kontzeju ugariko herrietan, eliza nagusia dagoen auzunea. Hona Wikipedia honetan aurki daitezkeen batzuk:

* **Elizondo**, Baztango herria eta bailarako erdigunea.
***Elizondo**, Lemoako auzoa.
***Elizondo**, Lizartzako auzoa, herrigune nagusia.
***Elizondo**, Araotz haraneko herrigune, auzo zentrala.
***Elizondo**, etxe bat Aezkoako Hiriberrin, garai nabarmen bategatik ezaguna. 
Euskal deitura ere bada Elizondo, hainbat pertsonaren abizena Wikipedia honetan:

* Mañu Elizondo
* Jose Elizondo
* Arantxa Elizondo Lopetegi
* Felicia Elizondo
* Hector Elizondo
Elizondo (Araotz)

**Elizondo** Araotz haraneko erdiguneko auzoa da, haraneko eliza nagusia duena, eta zerbitzu nagusiak biltzen dituena.

Bertan kokatzen dira auzoko etxea, San Migel eliza, frontoia, bolatokia. Eskola zaharrak ere bai: mutilena zaharrena, sakristauaren etxeari itsatsia, eta berriagoa, nesken eskola zena, 2021etik aurrera ostatu bilakatua.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dejan Georgievski

**Dejan Georgievski** (; 1999ko maiatzaren 8a) mazedoniar taekwondolari profesionala da, eta, nazioartean, Ipar Mazedonia ordezkatzen du Munduko Taekwondo Txapelketetan, gizonezkoen pisu astunen mailan. Zilarrezko olinpiar domina da gizonezkoetan, +80 kg-ko proban, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Kirol-Ibilbidea
2018an, Georgievskik zilarrezko domina irabazi zuen gizonezkoen +80 kiloko taekwondo lehiaketan, Mediterraneoko XVIII. Jokoetan. 

Georgievski, gaur egun, 25. postuan dago Taekwondo Kyorugi-ko, Munduko Sailkapeneko, gizonezkoen +87 kg pisu astunen mailan, eta 39. gizonezkoen +80 kg pisu olinpikoen mailan. Domina ugari irabazi ditu, besteak beste, Olinpiar Sailkapeneko Europako Txapelketa, Europako Eskualdeko Presidentearen Kopa, Sofiako Irekia, Turkiako Irekia, Greziako Irekia, Galeb Belgradeko Trofeoa, Serbiako Irekia, Eslovenia Irekia. 

## 2020ko Udako Olinpiar Jokoak
Georgievski 2020ko Udako Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen gizonezkoen +80 kilotan; 2016an, Azerbaijango Radik Isayev, 2016ko txapeldun olinpiarra, Sofian jokatu zen Europako Olinpiar Sailkapen Txapelketan gaindituta. Tokioko Olinpiar Jokoetan, Georgievskik munduko txapeldunordea izan zen; Rafael Alba kubarrari 11-8 irabazi zion final zortzirenetan, eta zilarrezko domina eskuratu zuen finalerdietan, Hego Koreako In Kyo-don-i, Asiako txapeldunari, bi aldiz irabazita.

## Txapelketetako Emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Kirol eskalada 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak

**Emakumezkoen proba kirol eskaladan 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko abuztuaren 4tik 6era bitarte ospatu zen Aomi Kirol Urbanoen Parkean, Tokion. 16 herrialdeko 20 atletek hartu zuten parte.

## Garapena 
Formatuak hiru diziplina bateratzen ditu: abiadura eskalada eta bloke-eskalada eta eskalada sokarekin. Honelakoak dira hiru diziplina horiek: 

* Abiadura. eskalatzaileek hamabost metroko horma bat igotzen dute ahalik eta azkarren. Veddriq Leonardo indonesiarrak du munduko marka gizonezkoetan: bost segundo eta hogei ehunen. Emakumezkoena, berriz, Julia Kaplina errusiarraren esku dago: 6,99. 
* Blokea. Eskalatzaileek 4,5 metroko horma batean babesik gabe aritzen dira, forma ezberdinetako blokeetan erori gabe. Estrategia, indarra eta malgutasuna ezinbestekoak dira modalitate horretan. 
* Zailtasuna. Hamabost metroko horma bateko goiko aldean dagoen bide bat egin behar dute eta aurkitzen dituzten heldulekuekin aritzen dira lehian. Sei minutu dituzte erori gabe urrunen dagoen heldulekura iristeko.

Eskalatzaile bakoitzak lortutakoaren arabera puntuak izango ditu, honela lehenengoak puntu 1 izango du, bigarrenak 2 eta horrela amaitu arte. Hiru proben puntuazioa euren artean biderkatzen da.

## Sailkapena 
## Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roc del Quer begiratokia

360px|thumb|Begiratokia eta ikuspegia.
**Roc del Quer begiratokia** Andorrako Canillo herritik hurbil dagoen metalezko plataforma bat da, inguruko paisaia ikusteko aukera paregabea eskaintzen duena. Zehazki, Ordinoko mendatera daraman CS240 errepideko 6,5 puntu kilometrikoan dago.

Plataforma hau 2016ko uztailean inauguratu zen, lurretik 500 metroko altueran kokatuta dago, 20 m-ko luzera du eta horietatik 12 airean zintzilik daude. Zoruan, kristalezko xafla batzuk ditu, altuera-sentsazioa areagotzen dutenak.

Begiratokiaren puntan, Miguel Ángel González artistaren eskultura bat dago, pentsalari bat irudikatzen duena metalezko habe baten gainean eserita.

Plataformatik begiratuta, Valira haranaren ikuspegi zabalaz goza daiteke, Soldeutik hasita Encamp-eraino. 

Canilloko Udalak 400.000 euro inbertitu zituen begiratoki panoramiko hau eraikitzeko, errepidetik bertara daraman bidea egokitzeko proiektuaren barruan. 

## Kanpo estekak 
* *Andorra difusió*, Andorrako Irrati-Telebistaren weborria / 2019-07-02. Kontsulta: 2021-08-04
Love for Sale

***Love for Sale*** (euskaraz, *Maitasuna Salgai*) Tony Bennett eta Lady Gagaren arteko bigarren eta azken kolaborazio-albuma da, *Cheek to Cheek*en (2014) ostean kaleratutakoa. Tony Bennetten hirurogeita batgarren eta azkeneko estudio-albuma izango da hau, bai eta Lady Gagaren zazpigarrena ere. 2021eko urriaren 1ean argitaratua izateko programatua dago, Columbia eta Interscope Records diskoetxeen eskutik. "I Get a Kick Out of You", albumaren lehen *single* modura, urte bereko abuztuaren 3an izan zen kaleratua, albumaren iragarpen ofizialarekin batera, New York Hiriko Radio City Music Hallean bi zuzeneko emankizun eman baino lehenago. Albuma 2018 eta 2020 artean izan zen grabatua, Cole Porter jazz-abeslari estatubatuarraren hamar *cover*-bertsioz osatutakoa, abeslariari egindako gorazarre modura.

## Abesti-zerrenda 
Abesti guztiak Cole Porter abeslariak idatzitakoak eta Dae Bennettek ekoiztutakoak dira.

'''*Standard* edizioa'''

# "It's De-Lovely" (2:53)
# "Night and Day" (3:42)
# "Love for Sale" (3:40)
# "Do I Love You" (Gaga solo) (4:48)
# "I've Got You Under My Skin" (3:05)
# "I Concentrate on You" (3:56)
# "I Get a Kick Out of You" (3:33)
# "So in Love" (Bennett solo) (4:31)
# "Let's Do It (Let's Fall In Love)" (Gaga solo) (3:36)
# "Dream Dancing" (4:16)

'''*Deluxe* edizioa'''

# "Just One of Those Things" (Bennett solo) (2:59)
# "You're the Top" (2:49)

## Argitaratze-historia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Augusto León Barandiarán

**Augusto León Barandiarán** Peruko idazle folklorista   eta medikua izan zen.

## Biografia 
Lambayequen jaio zen 1895eko abuztuaren 4an eta 1950eko uztailaren 30ean hil zen. Augusto F. León Paredesen (1866-1927), Lambayeque-ko diputatua 1901-1912 eta Diputatuen Ganberako presidenteordea 1908an, eta Margarita Barandiarán Niño Ladrón de Guevararen (1867-1961) semea. José León Barandiarán abokatu eta juristaren anaia zen. Leonor Herrera de la Quintanarekin ezkondu zen, Luis León Herrera  abokatu eta idazlearen, José Antonio León Herrera, Augusto, Leonor eta Carlos filosofo, unibertsitate irakasle eta orientalistaren aita izan zen.

San José de Chiclayo kolegio nazionalean ikasi zuen eta gero San Markoseko Unibertsitate Nazional Nagusian (UNMSM) graduatu zen hortz zirujau titulua lortuz (1917). Chiclayon Peruko Errepublikaren independentziaren lehen mendeurrena (1921) ospatzeko "Canto a España" batekin ospatutako lore jokoekin ohoratu zuten. Praktika profesionala ez ezik, kultura herrikoia ikertzera dedikatu zen. Hainbat liburutan bere sorterriaren kondairak eta tradizioak. Bere lanen artean "A golpe de Arpa"   (1934) bezalako liburuak aurki ditzakegu, idazleek Chiclayori mendeurrenagatik egindako omenaldia, Rómulo Paredes Gonzales Chiclayoko kazetari eta idazlearekin batera idatzitakoa  (1877 -1961); "Mitos, leyendas y tradiciones lambayecanas"   (1938) , "La Guerra de Balta" (1949), José Balta koronelak Chiclayon hasi zuen iraultzaren kronika.

## Lanak 
* *A golpe de Arpa* (1934) en colaboración con Rómulo Paredes Gonzales
* *Mitos, leyendas y tradiciones lambayecanas*​ (1938)
* *La Guerra de Balta* (1949)

## Galeria 

Augusto León Barandiarán 1918.jpg|Augusto L., 1918
Augusto León Barandiarán y Leonor Herrera 1923.jpg|A. L. y Leonor Herrera, 1923
Augusto León Barandiarán 1918 12.jpg|Augusto L., 1918

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Carlos Milla Batres, (WD) Washington Delgado, Peruko Hiztegi Historiko eta Biografikoa XV-XX mendeetan, 5. liburukia HM Editorial Milla Batres, SA 1986, or. 218.
* Alberto Tauro del Pino : Peruko Entziklopedia Ilustratua, 1993ko hirugarren edizioa, Alberto Tauro del Pino 2001eko oinordekoak, Promozio Editoriala Inca SA 9. liburukia pag. 1445.  bildumako  9. liburukitik

## Kanpo estekak
Skateboardinga 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak parkea

**Emakumezkoak parkea** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan skateboardingak izan zuen lau txapelketako bat izan zen. Lehen aldia izan zen kirol hau udako olinpiar jokoetan ikusten zena.

## Txapelketaren formatua 
Atarikoetan, parte hartzen duten hogei patinatzaileak bost patinatzaileko lau serietan banatzen dira. Patinatzaile bakoitzak 45 segundoko hiru lasterketa egiten ditu. Patinatzaile bakoitzaren hiru lasterketetako puntuaziorik onena sailkapenerako erabiltzen da. Sailkapen konbinatuan ondoen sailkatu diren zortzi patinatzaileak finalerako sailkatu dira.

## Txapelketa 
### Sailkapena 
### Finala 
## Kanpo estekak
Sakura Yosozumi

**Sakura Yosozumi** (四十住さくら, Yosozumi Sakura; Iwade, Japonia, ) japoniar skateboarderra da, parkeko espezialitatekoa. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, historian emakumezko parkean lortutako lehen domina eskuratuz.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoak plater-tiroketa

**Plater-tiroketako emakumezkoen proba 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 25ean eta 26an egin zen Asaka Tiro Gunean, Tokion. Amber Englishek irabazi zuen.

## Sailkapena 
## Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kokona Hiraki

**Kokona Hiraki** (開 心那 / ひらき ここな, Hiraki Kokona, ) japoniar skateboarder bat da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen emakumezko skatepark lehiaketan, 12 urterekin. Historia osoan Japoniarrik gazteena izan zen domina olinpiko bat irabazten eta kirolaririk gazteena domina bat irabazten 1936ko Udako Olinpiar Jokoetan Inge Sørensenek igeriketa proban irabazi zuenetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dennis Lehane

**Dennis Lehane** (Boston, 1965eko abuztuaren 4a) estatubatuar eleberrigile eta gidoilaria da.

Irlandar jatorriko familia batean jaio zen. 1994an argitaratu zuen bere lehen eleberria. Ordutik hiru eleberri zinemara egokitu dira. Zinemako eta telesailetako gidoiak ere idazten ditu.

## Eleberriak 
*Kenzie & Gennaro* saila:
# *A Drink Before the War* (1994). 
# *Darkness, Take My Hand* (1996). 
# *Sacred* (1997). 
# *Gone, Baby, Gone* (1998). 
# *Prayers for Rain* (1999). 
# *Moonlight Mile* (2010). 

*Coughlin* saila:
# *The Given Day* (2008). 
# *Live by Night* (2012). 
# *World Gone By* (2015). 

Beste batzuk:
* *Mystic River* (2001). 
* *Shutter Island* (2003). 
* *Coronado: Stories* (2006). 
* *The Drop* (2014). 
* *Since We Fell* (2017). 

## Kanpo estekak
Mac (patronimikoa)

thumb|Mac Grait delako familia baten hilarria, Irlandan.
**Mac**, jatorri irlandarreko edo eskoziarreko abizenak adierazten dituen partikula patronimiko gaelikoa da, ingeleszko aldaeretan **Mac**- edo **Mc-** aurrizki bezala agertzen ohi dena sarri.

## Esanahi gaelikoa 
Hizkuntza gaelikoetan, **mac** izenak "seme" esan nahi du, *macc forma zaharragotik dator.* Genitiboan doan izen propio bat jarraituta, "delakoaren seme" esan nahi du. Adibidez, Mac Dhòmhnaill (ingelesez MacDonald)" Donalden semea, non Dhomhnaill Domhnall-en forma genitiboa den.

Gizarte patriarkal baten adierazgarri da izendatzeko modu hau, eta ikuspegi hori jarraitzen du Mac formaren aldaera femenino gaelikoak: Mhic delakoak. Mac Néill deitura badu gizon batek, emakumezko bat (Maíre, adibidez) harekin ezkontzean, Máire Mhic Néill bihurtuko litzateke, *mhic* horretan elipsi bat legokeelarik: *bean mhic* ("delakoaren semearen emaztea"). Nic, Ni Mhic eta beste aurrizki femenino batzuk ere badira izen gaeliko hauetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fredrik Reinfeldt

**John Fredrik Reinfeldt** (Österhaninge, 1965eko abuztuaren 4a) suediar ekonomialari eta politikaria da. Suediako lehen ministroa izan zen 2006tik 2014ra.

Ekonomia ikasi zuen Stockholmeko Unibertsitateko Negozio Eskolan. 1983an sartu zen Alderdi Moderatuan. 1992an alderdiko buru bihurtu zen eta Riksdageko diputatu izan zen 1991tik 2014ra.

2006an lehen ministro aukeratu zuten eta zentro-eskuineko koalizio gobernu baten buru izan zen eta 2010ean berriro hautatu zuten.

## Kanpo estekak
Kalenjin izenak

thumb|Joyce Chepkirui, kalenjin eta keniarra.
thumb|Kipchoge Keino, mutil izena.

**Kalenjin izenak** kalenjindarrek eta kalenjin hizkuntza-komunitateek erabiltzen dituzte batez ere Kenyan, baina baita Murle herriak Etiopian, Ugandako Sebei etniak eta Tanzaniako  Datooga, Akie eta Aramanik herriek.

Bereziki ezagunak dira izen hauek atletismoaren esparruan, non Kip- eta Chep- aurrizkiez hasitako hainbat atleta izen nabarmendu diren 20. mendeko azken laurdenetik aurrera, distantzia ertain eta luzeko lasterketetan nagusitasun handia baitute kalenjindarrek. 

## Emandako izenetik deituretara 
Tradizionalki, jaiotzean pertsona bati izen pertsonala eman izan zaizkie izen hauek jaiotako egoeraren arabera zehazten da. Kalenjin hiztun komunitate gehienetan, izen maskulinoak **Kip-** edo **Ki-** rekin aurrizkiz hasi ohi dira. Aldiz, izen femeninoak **Chep-** edo **Che-** aurrizkiekin (**-Jep** ere bai) hasten dira. 

Pertsonaren izena, beraz, jaiotzearen inguruabarraren deskribapenari dagokion aurrizkia gehituz eratorriko litzateke. Adibidez egunsentia baino lehentxoago (*korir*) jaiotako haurrari Kipkorir edo Chepkorir deitu dakioke.

Dena dela salbuespenak daude bi kasuetan (mutilak Chep- izenarekin eta neskak Kip- hasierarekin), segun eta talde etnikoak edo hizkuntza-aldaerak (dialektoak). 

Emandako izen hauek deitura bilakatu dira kasu askotan gainera, izen-abizenen nazioarteko identifikazio moldeetara hurbildu direlarik Kalenjinen herrialdeetako burokraziak. Hortaz *Kipkorir* bat izan daiteke 21. mendean neska edo mutil bat, arbasoren baten izenetik jaso duena deitura.

### Izen ezagunak 
Kalenjin izen ezagunen adibide batzuk eta haien esanahiak;

## Beste izen batzuk 
Kalenjindarren izen guztiak ez dira Kip-/Chep- eta jaiotza uneak markatuak. Goitizenak edo beste zirskuntantzia batzuek markatutako izenak ere badaude. Esate baterako:

* Barsosio: landare aberats bat ekarri duena etxera.
* Barmasai: Masai bat harrapatu edo hil duen gerlaria.
* Tergat: burua alboratuta duela ibiltzen denari esaten zaio.
* Chepkowny: emakume espiritua duen mutila.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
I Get a Kick Out of You

"**I Get a Kick Out of You**" (euskaraz, ez-literalki, *Zurekin Ondo Pasatzen Dut*) lehen aldiz 1934ko Broadwayeko *Aything Goes* musikalean abestutako Cole Porter-en abestia da, 1936ko film-bertsioan ere agertutakoa. Hasieran Ethel Merman-ek abestutakoa, hamaika abeslarik *cover*-bertsio ezberdinak argiratatu dituzte; hala nola, Frank Sinatra eta Ella Fitzgerald. 1995eko *cover*-bertsio batek Grammy Sari bat irabaztea eragin zion Rob McConnell-i 1996. urtean. 2021ean, Lady Gaga eta Tony Bennett-ek beren *Love for Sale* (2021) kolaborazio-albumeko *single* modura abesti honen *cover* bat argitaratu zuten ere. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kip (argipena)

**Kip** izenak hainbat adiera du:

Toki izenak:

* Kip (Kroazia), Kroaziako herri bat,
* Kip (Papua Ginea Berria), Papua Ginea Berriko herri bat.
* Kip Peak, Antartikako mendi bat.

Beste termino batzuk:
* **Kip** edo **Laostar kip berria**, Laosko moneta.
* **Kip-** edo **Kip**, aurrizki antroponimikoa Kalenjineraz.
Bikaintasun aipamena

**“Bikaintasunez Graduatua” aitorpena**, **“Bikaintasunez Graduatua” aipamena** edo **Bikaintasun aipamena (Graduan)** (*distinción de “Graduado con Excelencia”* edo *mención de “Graduado con Excelencia”* edo *mención de Excelencia (en el Grado)* gazteleraz) Euskal Herriko Unibertsitateak gradu-ikasketa bakoitzean zenbait ikasleri ematen dien aitorpen-akademikoa da.

2017 urtean sortu zituen EHUk. Ikasketa Amaierako Sari Berezia ez bezala, bikaintasunez graduatua aipamenek ez dute bataz besteko notaren irizpidea jarraitzen. Gutxi gorabehera 100 ikasleko promozio batean 7-8 aipamen egon daitezke.

Baldintzak:

* Gradua amaituta izatea
*Gradua amaituta izatea haren iraupenari dagokion ikasturte kopuruan
* Graduko kredituak gainditu izana lehen ohiko deialdian
* Ikasleek ezin dute espedientean «suspentso» edo «aurkezteke» kalifikaziorik eduki, ez eta «uko eginda» edo «aitortua» kalifikaziorik ere
* Aipamen bat 14 ikasleko (7 aipamen 100 ikasleko promozio batean, gutxi gorabehera)

Baldintza horiek betetzen duten ikasleen guztizkoak eman beharreko gehieneko saria gainditzen badu, ikasleei beren espedienteko batez besteko notaren arabera ordenatuko zaie.

Modu horretan, gerta dateke ikasle batek 8 bat edukitzea bataz besteko notan eta beste batek 6 eta azken horrek eramatea bikaintasun aipamena, ez doalako bataz besteko notaren irizpidearen arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mac (argipena)

**Mac** izenak hainbat adiera du:

* **Mac**, Macintosh ordenagailu modeloen izen laburra, Apple markaren produktu bat.
* **Mac** aurrizki patronimiko irlandar eta eskoziarra.
* **Mạc**, Vietnamgo dinastia bat.
Rafael Alba

**Rafael Yunier Alba Castillo** (Santiago, 1993ko abuztuaren 12a) kubatar taekwondolaria da.

2016ko eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Tokyo 2020an +80 kg kategorian.1 Panamerikako Jokoetan 2015ean eta 2019an bi domina lortu zituen.2

Halaber, hiru domina irabazi zituen 2013 eta 2019 artean Munduko Taekwondo Txapelketan, eta bi domina Panamerikako Taekwondo Txapelketan 2016an eta 2021ean.2

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina berri bat eskuratu zuen.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
César Augusto Lequerica Delgado

**César Augusto Lequerica Delgado**, Peruko idazle eta kazetaria; Peruko Iquitosen jaio zen 1903an eta 1970ean hil zen.

1920an agertzen da*, Sleeping Nature* izeneko lehen saiakeretako bat; Iquitos Fundazioko Udal Ikerketa Batzordeko kidea da, Libertador Castilla Institutuko kidea, Iquitoseko Kazetarien Zentro Federatuko presidentea, *"El Eco*", "*La Razón*", "*Loreto Gráfico*" eta *"La Verdad"* egunkarietako zuzendaria*,* Amazonas ibaiaren IV mendeurrenaren batzordearen kidea ere, Iquitos Liburutegi Publikoaren zuzendaria, eta horrek gaur egun bere izena darama, eta Coronel Portillo probintziako prefektuordea 1950ean.

*Sachachorro* Amazoniaren folkloreari buruz nazioko eta atzerriko jakintsuek argitaratutako liburu garrantzitsuenen artean katalogatutako lana da. Lanak ekarpen baliotsua osatzen du Peruko Amazoniako literaturan.
Arthur Dion Hanna

**Arthur Dion "A. D." Hanna** (Acklins Uhartea, 1928ko martxoaren 7a - Nassau, 2021eko abuztuaren 3a) bahamar politikaria izan zen. Bahametako gobernadore orokorra izan zen 2006tik 2012ra.

1950eko hamarkadan sartu zen politikan. Alderdi Liberal Aurrerakoiko kidea, diputatua izan zen 1960 eta 1992 artean. Lehen ministrorde izan zen 1967 eta 1984 artean, eta Finantza ministro 1973tik 1984ra. 2006an gobernadore orokorra izendatu zuten eta 2010ean erretiratu zen.
Xie Siyi

**Xie Siyi** (, Shantou, 1996ko martxoaren 28a), tranpolin jauzilari txinatarra da. 2020ko Olinpiar Jokoetan urrezko bi domina lortu zituen eta 2024ko Jokoetan berriz izan zen txapelduna. Munduko txapelketatan lau urrezko domina eskuratuak ditu.

## Kirol ibilbidea 
10 metrotako plataforman hasi zen lehiatzen Chen Aisen bikote zuela, baina, 2012an izandako lesio larri baten ondorioz, tranpolin probetan lehiatzea erabaki zuen. 

2015eko Munduko txapelketan, metro bateko tranpolinean, urrea irabazi zuen, eta, taldekako proban, brontzea eskuratu zuen. 2017an, 3 metroko tranpolinean, txapelduna izan zen berriz, eta, jauzi sinkronizatuan, bigarren egin zuen Cao Yuan herrikidearekin batera. Hurrengo urteetan, kide bera izan zuen jauzi sinkronizatuan, eta, 2018ko Munduko Kopan eta 2019ko Munduko Txapelketan, txapeldun izan zen proba bietan.

Tokioko Olinpiar Jokoetan ere, urrezko dominak lortu zituen bakarkako saioan eta sinkronizatuan, oraingoan Wang Zongyuanekin. Bakarkakoan, 85 puntutik gora egin zuen bere sei jauzietan, eta 558,75 puntu eskuratu zituen, errekor olinpiko berria ezarriz.

2024ko Munduko txapelketan zilarrezkoa eskuratu ondoren Parisko Olinpiar Jokoetan berriz izan zen txapeldun olinpikoa.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mc (argipena)

**Mc** letra-konbinazioak hainbat adiera du:

* **Mc**, Moskovioaren ikurra taula periodikoan.
***MC** edo ***emcee***: *Master of ceremony.*
* **Mc** edo **Mc-** aurrizkia deituretan: **Mac patronimiko** gaelikoa.
Zubiburuko eliza

**Zubiburuko eliza** (lehen: *Zubiburuko Andredena Mariaren eliza* eta gaur egun ofizialki *Jasokuntzeko eliza*) Donibane Garazi baxenabartar hiriburuko eliza nagusia da.

Ipar Euskal Herriko eraikin gotiko garrantzitsuenetako bat da, Baionako katedralaren mailan. Tenpluaren jatorria XIII. mendekoa da, eta Antso Azkarra nafar erregeak eraikitzea agindu zuen, Navas de Tolosako guduan musulmanen armadaren aurrean lortutako garaipena gogoratzeko.

## Eraikina 
Zubiburuko elizaren arkitekturak estilo gotiko distiratsua du, eta lerro sinple eta garbiak ditu, barnealdearen soiltasunarekin bat datozenak. Hareharri arrosazko zutabeak eta gurutze-gangak dotoreak dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda
* Donibane Garazi
* Erromatar zubia

## Kanpo estekak
Jessica von Bredow-Werndl

**Jessica von Bredow-Werndl** (Rosenheim, Alemania, 1986ko otsailaren 16a) alemaniar zaldizkoa da; zaldi-heziera modalitatean aritzen da. 

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), bi domina eskuratu zituen. *Zaldi-heziera banaka* proban (urrezko domina, *Tsf Dalera*ren gainean), Isabell Werth alemaniarrari (zilarrezko domina, *Bella Rose 2*ren gainean) eta Charlotte Dujardin britainiarrari (brontzezko domina *Gio*ren gainean)  aurrea hartuz, urrezkoa lortu zuen. *Zaldi-heziera taldeka* proban, berriz, Alemaniako taldea osatzen zuten Dorothee Schneider (*Showtime Frh*ren gainean), Isabell Werth (*Bella Rose 2*ren gainean) eta Jessica von Bredow-Werndl-ek (*Tsf Dalera*ren gainean) urrezkoa lortu zuten.
 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan ere urrezko domina eskuratu zuen kategoria bietan. *TSF Dalera BB* izeneko zaldiarekin aritu zen lehian.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Gainerako jarduerak
Urrezko domina bat irabazi zuen 2018ko Munduko Doma Txapelketan, eta hiru domina Europako Zaldi-heziera Txapelketan, 2015 eta 2019an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kamxibek Kunkabaiev

**Kamxibek Kunkabaiev**, () (Kyzylorda, 1991ko azaroaren 18a) boxeolari kazakhstandar da. Pisu superastunean lehiatzen da. 2020an egin zuen debuta profesionaletan.

## Kirol ibilbidea 
2011ko maiatzaren 13an egin zuen debuta Almatyn eta 2017tik aurrera Munduko eta Asiako txapelketetan zilarrezko dominak lortu izan ditu. 2020ko abuztuaren 23an profesionaletan debuta egin zuen eta Issa Akberbayev herrikidea K.O.z garaitu zuen. Profesional mailan 3 borroka egin ditu eta hiruetan K:O:z irabazi du. Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina eskuratu zuen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak
Mariana Pajón

**Mariana Pajón Londoño** (Medellín, 1991ko urriaren 10a) BMX txirrindulari kolonbiarra da. Bi aldiz izan da Udako Olinpiar Jokoetan txapelduna eta Tokion zilarrezko domina eskuratu zuen. Urrezko bi domina irabazi dituen aurreneko kolonbiarra da. 

"Inurri atomikoa" ("La hormiga atómica") ezizenaz ezagutzen da.

## Biografia 
Bost urte zituela irabazi zuen Kolonbiako txapelketa bere mailan eta 9 urte zituela munduko txapelduna izan zen. Guztira 14 aldiz irabazi du Munduko txapelketa, hauetatik hiru gazte mailan eta sei elite mailan Lesioari buelta eman eta 2019an Liman jokaturiko Pan Amerikar Jokoetan urrea eskuratu zuen. Tokioko Olinpiar Jokoetan hirugarren urrezko domina lortzea zuen helburu baina Beth Shriever britainiarrak aurrea hartu zion eta zilarrarekin konformatu beharra izan zuen. Hala ere pozik zegoela adierazi zuen, lan gogorra egin baitzuen berriz ere forman jartzeko.

## Palmaresa 
## Erreferentziak
Sydney McLaughlin-Levrone

**Sydney Michelle McLaughlin-Levrone** (sortzez **Sydney Michelle McLaughlin**; New Brunswick, 1999ko abuztuaren 7a) estatubatuar atleta bat da, hesi lasterketan eta errelebo lasterketetan lehiatzen dena bereziki.

Udako Olinpiar Jokoetan hiru bider parte hartu zuen, 2016., 2020. eta 2024. urteetan, eta bina urrezko domina lortu zituen Tokion, 2020an, eta Parisen, 2024an, 400 m hesi eta 4 × 400 m lasterketetan.

Lau domina irabazi zituen Munduko Atletismo Txapelketan, 2019an eta 2022an.

2022ko uztailean, munduko errekor berri bat ezarri zuen 400 m hesien (50,68 s), 2024ko uztailean berriro gainditu zuen (50,65 s), eta berriro ere Parisen 2024an, 50,37 s denborarekin.

Urteko atleta aukeratu zuen World Athleticsek 2022an.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Bela 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Laser Radial

**Emakumezkoen Laser Radial** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan jokatzen den bela ekitaldi bat da. Guztira 13 lasterketa egiten dira, azkenekoa domina eskuratzeko balio duena.

## Puntuazioa 
Belako lasterketa guztietan ontzilari guztiak batera ateratzen dira, eta estropada bakoitza batera egiten da. Laser Radial ontzi mota bat da, eta 10 lasterketa egiten dira. Bakoitzean puntuazio minimoa ematen zaio irabazi duenari, eta iritsiera ordenaren arabera puntuak gehitzen zaizkie (hau da, bigarrenak 2 puntu, hirugarrenak 3 puntu...). 

Sailkapen lasterketak amaitzen direnean, puntuaziorik txikiena duten 10 ontziak igarotzen dira dominaren lasterketara. Marinel bakoitzak aukera du, orduan, lasterketa baten puntuazioa kentzeko. Azken lasterketako emaitzak bikoitza balio du, eta guztira puntu gutxien dituenak irabazten du urrea. Berdinketarik balego, azken lasterketako ordenak erabakitzen du nor den irabazlea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Germán Leguía y Martínez

**Germán Leguía y Martínez**, (Lambayeque, 1861eko apirilaren 30a &ndash; Lima, 1928ko azaroaren 21a) Peruko idazle, historialari, poeta, abokatu, hezitzaile, diplomazialari, magistratu eta politikaria izan zen. Manuel González Pradaren dizipulua, poesia erromantikoa idazten hasi zen, geroago zuzenbidera eta historiara jotzeko, eta han lortu zituen emaitzarik onenak (*Arequipako* *Historia eta protektoratuaren* Historia idatzi zuen). Politikari gisa, Kanpo Harremanetarako Ministro (1911-1912) izan zen, baita lehen ministro eta Gobernuko eta Polizia ministro (1919-1922), bere lehengusu-anaia Augusto B. Leguía presidentearen gobernuetan. "El Tigre" ezizena jarri zioten, bere printzipioak defendatzeko egiten zuen intrantsigentziagatik eta bere ekintzetan jarri zuen energiagatik, Georges Clemenceau politikari frantsesarekin alderatuta. Leguía presidentearen politika berrauteskundetzailearen aurka agertu zen eta erbesteratu egin zuten. 1927an itzuli zen, larriki gaixo, eta handik gutxira hil zen.

## Kanpo estekak
Jevgeni Rylov

**Jevgeni Mikhailovitx Rylov** (, ) igerilari errusiar bat da, bizkar estiloko probatan espezializatua. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan bi urrezko domina eta zilarrezko bat irabazi zituen.

## Kirol ibilbidea 
2014an Gazteen Olinpiar Jokotan urrezko hiru domina lortu zituen eta 100m eta 50m bizkar estiloko munduko gazte mailako errekorrak lortu zituen. 2015eko Munduko txapelketa absolutuan brontzezko domina eskuratu zuen 200m bizkarrean. Rioko 2016ko Jokoetan hirugarrena izan zen 200 metro bizkar estiloan 1:53.97 denboraz, zilarrezko dominatik ehuneneko bakarrera. Europako errekorra egin zuen gainera. 2017ko Munduko txapelketan urrezko domina kolkoratu zuen, hau ere 200m bizkar estiloan.
## Olinpiar Jokoak
Rioko 2016ko Jokoetan hirugarrena izan zen 200 metro bizkar estiloan 1:53.97 denboraz, zilarrezko dominatik ehuneneko bakarrera. Europako errekorra egin zuen gainera.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 100 eta 200 metro bizkarrean txapelduna izan zen, eta, 4x200m estilo librean, bigarrena izan zen ROC taldearekin, Britainia Handiaren atzetik. 200m bizkarreko proban, errekor olinpikoa egin zuen **OE**.Kontuan izan, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kuba 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Kuba 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** guztira 16 kiroletan lehiatzen diren 70 atletek ordezkatzen dute. Bere delegaziorik txikiena da 1964ko Udako Olinpiar Jokoetatik, baita ere Tokion ospatu zirenak. Ondoren egin ziren olinpiar joko guztietan gutxienez 100 atleta bidali zituzten. Kubako Batzorde Olinpikoa da taldearen arduraduna.

Banderadunak irekiera ekitaldian Mijaín López borrokalaria eta Yaimé Pérez atleta izan ziren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hedile

**Hédile**  'otzantxo') Atenasko K. a. III. mendeko greziar olerkaria izan zen. Ateneoren Jakintsuen Oturuntza laneko aipu baten bidez ezagutzen da. Ateneoaren arabera, Moskine izeneko beste poeta atiko ezezagun baten alaba zen eta Hedilo poetaren ama.   Samosen, Asklepiadesen idazle-zirkulua ospetsuko kide izan zen. Bere "Eszila" poemako hamar bertso baino ez dira geratzen Ateneok jasoak. Gai bezala erkidetasunik gabeko amodioa duen distiko elegiakotan konposaketa bat asmatzen uzten dute, narrazio mitiko marjinal baten esparruan, poeta helenistikoen gustukoa zen bezala: Glauko eta Eszilaren amodioen kontakizuna. Bai formagatik, bai pasadizoagatik, Hedileren poema helenismoan genero poetikoak berritzen saiatu zen korrontean kokatzen da.

## Obra 
thumb|Eszila, K. a. IV
thumb|Eszila - M.A.N
Hedileren poesiaren berri dugu Ateneok aipatutako *Scylla* poema elegiakoaren bi distiko eta erdiri esker.  Lerro urri hauek aski dira adierazteko Ovidiok *Metamorfosiak* lanean erakutsi zuen emakume errukiorra Hedilek asmatu zuela, hau da, bere bertsioa inspirazio iturri izan zela latindar idazlearentzat. Hedileren olerki elegiakoaren zati bakar batek irauten du bizirik. Ebidentzia bat du, munstro homerikoarekin batera Scyllus-en alaba Hydne ("patronimikoki", "Scyllis") identifikatu ahal izateko. Izan ere, Aeskrionek Hydne, Scyllus urpekariaren alaba lehendabizi  eta Hedilek gero "Eszila ninfa" figura berri bihurtu zuten. Kontakizun berri hauek munstro beldurgarriak humanizatzeko zaletasun helenistiko bera islatzen dute:... τὸν Γλαῦκον ἐρασθέντα Σκύλλης ἐλθεῖν αὐτῆς εἰς τὸ ἄντρον ἢ κόγχου δωρήματα φέροντ’ Ἐρυθραίης ἀπὸ πέτρης, ἢ τοὺς ἀλκυόνων παῖδας ἔτ’ ἀπτερύγους, τῇ νύμφῃ δύσπιστος ἀθύρματα. δάκρυ δ’ ἐκείνου καὶ Σειρὴν γείτων παρθένος οἰκτίσατο· ἀκτὴν γὰρ κείνην ἀπενήχετο καὶ τὰ σύνεγγυς Αἴτνης. *(Glauko, Eszila desiratzen zuelarik, bere haitzulora iritsi zen. Ninfari, opari gisa eraman zizkion Eritreako haitzaren maskorrak zein hegalik gabeko martintxori-txitak, berak [Glaukok] ezer espero ez bazuen ere. Eta haren negarrarekin Sirena dontzeila bat errukitu zen, paraje hartakoa, igerian baitzetorren  bueltan bazter malkartsu haietan barna eta Etnatik hurbil).* Iraun duen zati honetan klabe homerikoak ugariak dira. Nahiz eta ninfa bat izan, Eszila hau Siziliako kostaldeko itsas haitzulo batean bizi da, gutxienez Sirena baten inguruan. Hala ere, Odiseo proben itzulpen tragiko eta sentimental honetan, Eszila xarmangarria da, eta Sirena bihotz bigunekoa.

## Erreferentziak
Antzuola Saria

**Antzuola Saria-Iñaki Lete Memoriala** urtero uztailaren hasieran Antzuolan jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. *Aiastui Txirrindulari Elkartea*k antolaturik, proba hau 23 urtez azpiko txirrindularientzako da eta Lehendakari Txapelketaren barruan dago.

Ibilibidean, Asentzio eta Deskarga mendateak igotzen dira.

## Palmaresa (1998tik aurrera)
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aizkorbe (argipena)

**Aizkorbe** izenak hainbat adiera du:

* **Aizkorbe**, Arakilgo kontzejua, Nafarroa Garaiko herria.
* **Aizkorbe**, Araotz haraneko auzoa, Oñatin.
Euskal deitura ere bada Aizkorbe, adibidez pertsona hauena:

* Faustino Aizkorbe, artista nafarra.
* Pedro Aizcorbe Ríos (abizenaren idazkera espainiarrarekin), politikari peruarra.
Uriarte (argipena)

**Uriarte** izenak hainbat adiera du:

* **Uriarte**, Araotz haraneko auzoa, Oñatin.
***Uriarte** auzoa, Basauri.
* **Uriarte jauregia**, Lekeitioko etxe bat.
* **Uriarte**, 1025. urteko Donemiliagako goldean aipatzen den herria, geroago herri hustua, eta azkenik Gasteiz udalean, ekialdean, Aberasturiko kontzejuan, koka daitekeen toponimoa.

Euskal deitura ezaguna ere bada, hainbat pertsonarena. Adibidez:

* José Antonio Uriarte.
* **Roberto Uriarte Urizar**.
* **Nagore Uriarte**.
* **Teo Uriarte**.
* **Cristina Uriarte**.
* **Roberto Uriarte Torrealdai**.
* **Naroa Uriarte**.
* **Pedro Luis Uriarte**.
Peruth Chemutai

**Peruth Chemutai** (Kapchorwa, Uganda, 1999ko uztailaren 10a) Ugandako atleta da. 2020ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen 3.000 metroko oztopo lasterketan eta Ugandako emakumezko batek lortu zuen lehhen domina olinpikoa izan zen. 2024ko Parisko jokoetan, berriz proba berean, zilarra lortu zuen.

## Biografia 
Sebei etniako kidea da Chemutai, Kenian kalenjin esaten zaien talde berekoa funtsean.

Bukwo barrutiko txapelketa bat ikustera joan eta lasterkaria izatea erabaki zuen. Hurrengo urtean Commonwealtheko Gazteen txapelketan 1.500m eta 3.000m probetan zilarrezko dominak eskuratu zituen. 2016an 20 urtez azpiko munduko txapelketan zazpigarren egin zuen 3.000 metro oztopoen proban. Urte berean Rioko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte baina ez zen finalerako sailkatu.

2018an 20 urtez azpiko munduko txapelketan zilarrezko domina eskuratu zuen eta hurrengo urtean Dohan jokaturiko elitezko txapelketan 5. postua. 

Tokioko Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu du faboritoak ziren Beatrice Chepkoech eta Hyvin Kiyeng Jepkemoi keniarrei aurrea hartuz. 

2024ko joko olinpikoetan 3000ko oztopoetan bigarren izan zen, Winfred Yavi Bahreingoaren ondoren.

## Palmaresa 
### Txapelketak 
### Markak 
* 3.000 metro oztopoak – 9:01.45 (Tokio, 2021)

## Erreferentziak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 110 metro hesiak

**Atletismoko gizonezkoen 110 metro hesiak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko abuztuaren 3tik abuztuaren 5era bitarte lehiatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 25 delegazio olinpikok 40 atleta bidali zituzten txapelketa honetara, tartean Asier Martínez euskal atleta. Hansle Parchment jamaikar atletak lortu zuen urrezko domina.

## Txapelketa 
### 1. erronda 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo 4ak eta hurrengo 4 azkarrenak pasatzen dira final-erdietara.

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa
#### 3. lasterketa
#### 4. lasterketa
#### 5. lasterketa
### Final-erdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta ondoren egondako bi azkarrenak finalerako sailkatu ziren.

#### 1. Finalerdia
#### 2. Finalerdia
#### 3. Finalerdia
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak