open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Japoniako Hezkuntza, Kultura, Kirola, Zientzia eta Teknologia Ministerioa

edo HKKZTM (MEXT ingelesez) bere siglengatik japoniar gobernuaren ministerioetako bat da.

Meiji aroko gobernuak sortu zuen lehenengo hezkuntza ministerioa 1871. urtean. 2001eko urtarrilean  eta  batu ziran egungo HKKZTMa sortuz.

HKKZTMaren buruan Hezkuntza, Kultura, Kirola, Zientzia eta Teknologia ministroa dago, Lehen Ministroaren kabinetearen parte dena eta Lehen Ministroak berak aukeratuta. Japoniako gobernuak hezkuntza zentralizatzen du eta hezkuntza prozezu guztia estatuaren burokraziak zuzentzen du. Legediak behartzen du ministeritzatik ezarritako kurrikuluma jarraitzen duten testuliburuen erabilera.

## Romaji 
Ministerio honek rōmajiaren estandarrak zehazten ditu. Japoniako eskoletan irakasten den erromanizazio-sistema Kunrei-shiki da (訓令式, *Gobernu-kabineteak ordenatutako sistema*), *Monbushō sistema* bezala ere ezagutzen dena (文部省, lit. *Hezkuntza Ministerio*a), ministerio honek zabaldu baitu.

## Japoniako Hezkuntza, Kultura, Kirola, Zientzia eta Teknologia ministroak 
## Ikus, gainera 
* Japoniako politika
* Japoniako Dieta Nazionala
* Jōyō kanji
* Japoniako Hezkuntza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rysy

**Rysy** (; ) Tatra mendilerroko mendia da. Polonia eta Eslovakia arteko mugan kokaturik, hiru haitza ditu: erdialdekoak 2.503 metroko altuera du, ipar-mendebaldekoak 2.499 eta hego-ekialdekoak 2.473. Ipar-mendebaldeko haitza Poloniako mendirik altuena da eta beste biak Prešov eskualdean daude.

## Kanpo estekak
Signe Toly Anderson

**Signe Toly Anderson** (Seattle, Washington, 1941eko irailaren 15a - Beaverton, Oregon, 2016ko urtarrilaren 28a) estatubatuar abeslaria izan zen, Jefferson Airplane rock taldearen sortzaileetako bat. 1966an utzi zuen taldea, bere lehenbiziko umea izan ondoren, eta Grace Slickek ordeztu zuen. 

## Erreferentziak
Merobaudes (poeta)

**Flavio Merobaudes** (; fl. 432-446) hispano-erromatar militar eta poeta izan zen.

## Biografia 
Sidonio Apolinar galiarraren arabera, Betikakoa zen. Ravennara joan zen eta Trajanoren Foroan estatua bat eraiki zioten enperadorearen eta erromatar herriaren borondatez. Hidaziok *natu nobilis* deitu zionez, litekeena da izen bereko *magister militum* eta bi aldiz kontsularen ondorengoa izatea. Estatua, 435eko uztailak 30ean eraikia izan zen, honela agertzen baita 1813an aurkituriko bere idulki eta idazkunean. Bere estatuaren inskripzioak *vir spectabilis* (maila altu bat senatari ordenaren barnean) zela eta Ravennako gorteko *comes sacri consistorii* (kontseilu inperialeko kidea) kargua bete zuela jakitea ahalbidetzen digu.

Flavio Aeziok 430 eta 431. urteetan alaman jutungoen aurka hasitako kanpainan eta Norikako matxinada baten errepresioan zehar, Merobaudesek komandante militar onaren ospea lortu zuen. Alpeetan borrokatu zuen, ziur asko alpetar bagauden aurka. 435 eta 439 artean patrizio bilakatu zen. 438/9an Salonan zegoen, beharbada Konstantinoplarako bere bidaiatik itzultzean, eta han ospatu zuen godoen aurkako Aezioren garaipena Mons Colubrariuseko guduan (438).

443an, Merobaudes, bere aitaginarreba Asterioren oinordekoa izan zen Hispaniako *magister utriusque militiae* moduan. Ebroko haraneko bagauden aurka borrokatu zuen eta, urte berean, Aracaelin (gaur egungo Uharte Arakil edo Araciel izeneko Erdi Aroko herri hustua, Corella ondoan). Hala ere, ia berehala, Valentiniano enperadoreak Italiara deitu zion, bere aurka asmatutako azpijoko batzuen ondorioz. Beraz, bagauden mehatxua, arazo bat izaten jarraitu zuen, 454an Teodoriko II.aren anaia zen Frederiko bisigodoak menderatu arte. Hidazio gotzainak gertaera hauek bere kronika garaikidean erregistratu zituen, Merobaudesek olerkari eta hizlari bezala zuen ospea ere goraipatuz.

## Erreferentziak
Kataluniako prozesu subiranistari egindako epaiketaren epaiaren aurkako protestak

**Kataluniako prozesu subiranistari egindako epaiketaren epaiaren aurkako protestak** Katalunian, 2019ko urriaren 14tik aurrera emandako mobilizazio-multzo bat izan zen, 20907/2017 Auzi Bereziaren epaiaren argitarapenaren aurkako erantzun gisa.

Katalunian, erantzun politikoa kale-mobilizazioa deitzera mugatu zen bitartean, jendarte sozialaren erantzuna askoz nabariagoa izan zen, epaiaren aurkako erantzunerako sorturiko Tsunami Democràtic buru zen mobilizazioari hasi emanez, zeinetan ANC-k, Òmnium Cultural-ek eta CDR-ek ere parte hartu zuten. Lehen astean zehar mobilizazioak oso jendetsuak izan ziren, bereziki aipagarriak direlarik lehen asteko osteguneko ikasle-mobilizazioak zein ostiraleko greba orokor zein Askatasunaren Aldeko Martxen Bartzelonarako iristea. Errepide-mozketak etengabeak izan ziren eta, egunean zehar manifestazioak baketsuak baziren ere, gauean polizia-gorputzen eta manifestatzaileen arteko tentsioa gero eta handiagoa zen, polizia-gorputzen gomazko pilotak eta ur kanoidun kamioiak erabili zituztelarik, manifestatzaileek harriak eta piroteknia zutelarik autodefentsa-mekanismo modura. Halaber, kazetari askok polizien erasoak salatu zituzten ere, kazetariek egun horietako protesten berri ematen zutelaren testuinguruan erasotuak izan zirelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harakmbet

**Harakmbet** edo **harakmbut** Peruko Amazonian mintzatzen den hizkuntza familia txiki bat da, Madre de Dios eta Cusco probintzien arteko lurretan mintzatzen dena. Kautxoaren esplotazioak garai kolonialetan eta mehatzegintzak beranduago, bertako biztanleriaren eta hiztunen gutxitze larria eragin du. 2004an 1600 hiztun inguru ziren arren, gaur egun gutxiago direla uste da.

## Sailkapena 
Urte luzez familia isolatutzat jo den arren, harakmbet familia Brasilgo katukina hizkuntzekin lotzen duten ikerketak plazaratu dira azken aldian.

Harakmbet familiako hizkuntza nabarmenenak bi dira:

* Huachipaeria
* Amarakaeria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harroin (errugbia)

thumb|eskuinera|Hamabosteko errugbiko posizioak uztartze batean

**Harroin** () lehenengo lerroaren mutur banatan kokatutako jokalarietako bakoitza da; 1 eta 3 zenbakiak daramatzate. Uztartze batean, harroinak orpokatzaileari heltzen dio beso batekin eta beste besoarekin bere aurrean kokatua dagoen kontrako harroinaren sorbaldari, oinak lurraren gainean ondo finkatuak edukiz eta burua aurkako taldeko orpokatzailearen eta harroinaren sorbalden artean jarriz.

## Harroin ospetsuak 
* Jason Leonard 
* Syd Millar 
* Nicholas Shehadie 
* Wilson Whineray 
* Shiggy Konno 
* Os du Randt 
* Peter Fatialofa 
* Paul Rendall 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harroin

**Harroin** izan daiteke:

* Harroin (arkitektura), harrizko zutabea;
* Harroin (errugbia), hamabosteko errugbiko posizioa.
Orpokatzaile

thumb|eskuinera|Hamabosteko errugbiko posizioak uztartze batean
**Orpokatzaile** edo **aztalkari** (; ) uztartzean, lehenengo lerroaren erdian, bi harroinen artean, kokatzen den jokalaria, orpokatzeaz arduratzen dena. Orpokatzaileak 2 zenbakia darama.

## Orpokatzaile ospetsuak 
* Alain Paco 
* Ronnie Dawson 
* Sean Fitzpatrick 
* Farah Palmer 
* John Smit 
* Keith Wood 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bigarren lerroko (errugbia)

thumb|eskuinera|Hamabosteko errugbiko posizioak uztartze batean
**Bigarren lerroko** edo **bigarren lerro** (; ) uztartze bateko jokalari-lerroa; jokalari horien aurrean kokatuak dauden aurreneko lerroko jokalariei heldu eta bata bestearen ondoan kokatuak dauden bi aurrelarik osatzen dute. Ezkerreko jokalariak 4 zenbakia darama; eskuinekoak, aldiz, 5 zenbakia. Bigarren lerroak eratzen du uztartze geldo baten muina.

## Bigarren lerroko ospetsuak 
* Bill Beaumont 
* Frik du Preez 
* John Eales 
* Martin Johnson 
* Willie John McBride 
* Colin Meads 
* Lucien Mias 
* Fabien Pelous 
* Brodie Retallick 
* Keith Rowlands 
* Wavell Wakefield 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gérard Cholley

**Gérard Cholley** (Luxeuil-les-Bains, 1945eko ekainaren 6a) frantziar errugbilari ohia da, harroin moduan aritzen zena. Castres Olympique taldean jokatu zuen. Frantziako errugbi selekzioarekin 31 aldiz jokatu zuen, eta Bost Nazioen Txapelketako Grand Slama irabazi zuen 1977an.

*The Times* egunkariaren arabera, Frantziako selekzioarekin inoiz jokatu duten 10 errugbilari beldurgarrienetako bat izan zen.

## Ikus, gainera 
* Frantziako errugbi selekzioa 1977ko Bost Nazioen Txapelketan

## Oharrak 
## Kanpo estekak
Paul Kantner

**Paul Lorin Kantner** (San Frantzisko, Kalifornia, 1941eko martxoaren 17a - San Frantzisko, 2016ko urtarrilaren 28a) estatubatuar rock musikaria izan zen, Jefferson Airplane musika taldearen sortzaile eta gitarrista. 1960ko hamarkadaren amaieran kontrakulturaren eta psikodeliaren ikur nagusietakoak izan ziren taldea eta Kantner bera. 1970eko hamarkadan, Jefferson Airplanen ibilitako kide batzuekin eta beste musikari batzuekin, ibilbide arrakastatsu eta komertzialagoa abiatu zuen Jefferson Starship proiektuarekin.

## Diskografia 
### Bakarka 
### Jefferson Airplane 
### Jefferson Starship 
### KBC Band 
* 1986 : *KBC Band*

## Erreferentziak
Hirugarren lerroko erdiko

thumb|eskuinera|Hamabosteko errugbiko posizioak uztartze batean
**Hirugarren lerroko erdiko**, **hirugarren lerroko erdi**, **giltza** edo **8a** (; ) hirugarren lerroko errugbi jokalaria da, erdian edo atzean kokaturik dagoena, uztartze geldoa ixten duena. 8 zenbakia darama.

## Hirugarren lerroko erdiko ospetsuak 
* Liza Burgess 
* Gill Burns 
* Lawrence Dallaglio 
* Mervyn Davies 
* Jim Greenwood 
* John Kendall-Carpenter 
* Brian Lochore 
* Murray Mexted 
* Morné du Plessis 
* Hennie Muller 
* Kieran Read 
* Diego Ormaechea 
* Peter Dixon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uztartze-erdilari

thumb|eskuinera|Errugbi talde baten posizioak
**Uztartze-erdilari** (; ) aurrelarien atzean kokatu ohi den jokalaria da; uztartzean baloia sartzeaz, jokalari-lerroen arteko jokoa lotzeaz eta biltze edo taldekatzeren bat gertatu ondoren aurrelariak aitzinarazteaz arduratzen da. Uztartze-erdilariak 9 zenbakia darama.

## Uztartze-erdilari ospetsuak 
* Ken Catchpole 
* Danie Craven 
* Gareth Edwards 
* Nick Farr-Jones 
* Fabien Galthié 
* George Gregan 
* David Kirk 
* Agustín Pichot 
* Alan Rotherham 
* Joost van der Westhuizen 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joko-zabaltzaile (errugbia)

thumb|eskuinera|Errugbi talde baten posizioak
**Joko-zabaltzailea** edo **zabaltzailea** (; ), hamabosteko errugbian, aurrelarien atzean kokatu ohi den jokalaria da; baloia uztartze-erdilariarengandik, alboko sake batetik edo biltze batetik jaso ondoren, jokalari-lerroen arteko jokoa lotzeaz eta taldea aurrerarazteaz arduratzen da. Zabaltzaileak 10 zenbakia darama.

## Joko-zabaltzaile ospetsuak 
* Rob Andrew 
* Beauden Barrett 
* Phil Bennett 
* Naas Botha 
* Ian Campbell 
* Dan Carter 
* Felipe Contepomi 
* Mark Ella 
* Grant Fox 
* Barry John 
* Jack Kyle 
* Stephen Larkham 
* Michael Lynagh 
* Andrew Mehrtens
* Cliff Morgan 
* Ronan O'Gara 
* Bennie Osler 
* Hugo Porta 
* Gareth Rees 
* Anna Richards 
* Jean-Pierre Romeu
* Jonathan Sexton 
* Kennedy Tsimba 
* Jonny Wilkinson 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erdiko (errugbia)

thumb|eskuinera|Errugbi talde baten posizioak
**Erdiko** edo **erdi** (; ) hiru laurdenekoen lerroaren erdian, joko-zabaltzailearen eta hegalekoaren artean kokatzen diren bi jokalarietako bakoitza. Erdikoek 12 eta 13 zenbakiak daramatzate.

## Erdiko ospetsuak 
* Fred Allen 
* André Boniface 
* Guy Boniface 
* John Dawes 
* Danie Gerber 
* Mike Gibson 
* Arthur Gould 
* Jeremy Guscott 
* Frank Hancock 
* Tim Horan 
* George MacPherson 
* Jo Maso 
* Jack Matthews 
* Ian McGeechan 
* Gwyn Nicholls 
* Brian O'Driscoll 
* Philippe Sella 
* Richard Tsimba 
* Bleddyn Williams 
* Clive Woodward 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atzelari (errugbia)

thumb|eskuinera|Errugbi talde baten posizioak
**Atzelari** edo **gibeleko** (; ) jokalaririk atzeratuena da, aurkariek zangoz jotako ostikoak berreskuratzeaz arduratzen dena; sarritan, bere taldearen erasoko jokaldietan ere tartekatzen da, kopuru-nagusitasuna lortzeko. Atzelariak 15 zenbakia darama.

## Atzelari ospetsuak 
* Serge Blanco 
* Don Clarke 
* Christian Cullen 
* Gavin Hastings 
* Andy Irvine 
* Tom Kiernan 
* Bill Maclagan 
* George Nepia 
* Pierre Villepreux 
* JPR Williams 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hegaleko (errugbia)

thumb|eskuinera|Errugbi talde baten posizioak
**Hegaleko** edo **hegal** (; ) hiru laurdenekoen lerroaren mutur banatan kokatuta hegaletatik aritzen diren bi jokalarietako bakoitza da; 11 eta 14 zenbakiak daramatzate.

## Hegaleko ospetsuak 
* David Campese 
* Gerald Davies 
* Ieuan Evans 
* Bryan Habana 
* John Kirwan 
* Brian Lima 
* Jonah Lomu 
* Basil McLear 
* Tony O'Reilly 
* Daisuke Ohata 
* Yoshihiro Sakata 
* Philippe Saint-André
* Bryan Williams 
* J. J. Williams
* John Lewis Williams 
* Shane Williams 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jokoz kanpo (errugbia)

**Jokoz kanpo** (; ) jokoaren fase dinamiko batean, baloirik gabeko erasotzaile bat taldekide batek daraman, jokatu duen edo ukitu duen baloia baino posizio aurreratuagoan dagoen egoera da; konkistako fase batean, berriz, jokoz kanpoko lerroa baino aurrerago kokatua dagoen egoera. Jokoz kanpoko egoera hori faltatzat hartzen da, baldin eta inplikatutako jokalariak jokoan parte hartzen badu edo jokoan parte hartzen saiatzen bada edo aurkari bati traba egiten badio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drop (errugbia)

[eskuinera|thumb|[Nick Evans (errugbilaria)|Nick Evansek (10) Harlequin F.C. bere taldearentzat drop bat egiten]]
**Drop**, **punpa-lasterreko ostiko** edo **bote-lasterreko ostiko** baloia eskuetatik askatu ondoren lurrean punpa egin bezain laster zangoz ostikatzeko ekintza da. Gisa horretako ostikoak baliatzen dira zenbait sake egiteko (22 metroko sakea, esate baterako) edo baloia jokoan dagoenean, baloia hagen artean pasatuz gero baita puntuak lortzeko ere. Hitza ingelesezko *drop kick* esapidearen laburdura da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hirugarren lerroko hegal

thumb|eskuinera|Hamabosteko errugbiko posizioak uztartze batean
**Hirugarren lerroko hegala** edp **flankerra** (; ) hegaletan kokatuak dauden hirugarren lerroko bi jokalarietatik bakoitza da, hau da, hirugarren lerroko ezkerra edo hirugarren lerroko eskuina. Bizkarrean 6 eta 7 zenbakiak eraman ohi dituzte.

## Hirugarren lerroko hegal ospetsuak 
* Margaret Alphonsi 
* Nathalie Amiel 
* Schalk Burger 
* Al Charron 
* Marcel Communeau 
* Thierry Dusautoir 
* Michael Jones 
* Ian Kirkpatrick 
* Phaidra Knight 
* Richie McCaw 
* Graham Mourie 
* Francois Pienaar 
* Simon Poidevin 
* Jean Prat 
* Jean-Pierre Rives 
* Fergus Slattery 
* John Thornett 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Plakatze

[thumb| [Australiar futboleko plakatze bat]]
**Plakatze** (; ) jokalari batek edo gehiagok baloia daraman aurkaria, araudiak dioen moduan, heldu eta lurrera botatzea da. Araua futboleko aldaera gehienetan onartuta dago: futbolean sarrera diote; australiar futbolean errugbiaren parekoa da eta amerikar futbolean blokeatze.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Id Kah meskita

**Id Kah meskita** (uigureraz ھېيتگاھ مەسچىتى, Хейтгах Месчити,‎ *Hëytgah Meschiti*; ), Kashgar hirian dagoen meskita da, Txinan dagoen handiena. Egunero 10.000 fededun hartzen ditu baina 20.000-rentzako tokia du.

## Etimologia 
*Id Kah* izena persierazko *Eidgāh* hitzetik dator, "jaialdiak egiteko tokia" esan nahi du.

## Historia 
Saqsiz Mirzak eraiki zuen 1442 urtean, 996 urteko hainbat egitura ere barneratu zituen. Ordutik aurrera hainbat alditan berriztu eta handitu izan da, gaur egungo tamaina eta itxura hartu arte.

1933 urtean Ma Zhancang jeneral txinatar musulmanak Timur Beg buruzagi uigurrari lepoa moztu eta meskitan ezarri zuen denek ikusteko. 1934 urtean Abdullah Bughra emir uigurrari moztu zioten lepoa eta hau ere bertan ezarri zuten, uigurrei Txinako Errepublikarekiko leialak izan behar zirela erakusteko.

## Deskribapena 
Id Kah meskitak 16.800 m²-ko azalera hartzen du eta patio bat, errezutarako aretoa, dorrea eta beste hainbat eraikin hartzen ditu bere baitan.
* Patioa handia da eta zuhaitz ugari, makalak eta pinuak, eta putzu bat ditu. Eremu itzaltsua eta freskoa da.
* Errezutarako aretoa meskitaren mendebaldean kokaturik dago. Sabaia 140 zutabek eusten dute. Zutabeak eta sabaia oso dekoratuak daude.
* Dorrea adreiluz egina dago eta Id Kah enparantara begira dago. Dorrea lore eta landare berdeen marrazkiez apaindurik dago.

## Iruditegia 

Irudi:Kashgar, China Bebop Drone 2015-09-13T194843+0000 18F943.jpg|Meskitaren goitiko ikuspegia.
Irudi:Id Kah Mosque (23684453549).jpg|Dorrea.
Irudi:Id Kah Mosque Kashgar Xinjiang China 新疆 喀什 喀什清真寺 - panoramio (6).jpg|Patioa.
Irudi:Id Kah Mosque Kashgar Xinjiang China 新疆 喀什 喀什清真寺 - panoramio (4).jpg|Errezutarako aretoa.
Irudi:2015-09-10-135433 - Kashgar, Id Kah Moschee.JPG|Sabaia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarrera (futbola)

[thumb|290px|eskuinera|[Mohammad Daneshgar futbolariak egindako sarrera.]]
**Sarrera** jokalari batek baloia kontrolatua daraman aurkariari egiten dion eraso moduko ebaketa-saioa da, baloia kendu asmoz edota aurrera egitea eragotzi asmoz. Nahiko jokaldi korapilatsua da, izan ere, arauzkoa batzuetan eta arauz kontrakoa beste batzuetan. Arazu kontrakoari segakada ere badiote, hau da, jokalari batek kontrakoa modu zakar eta arauz kontrakoan geldiarazteko egiten duen mugimendua eta ekintza da, normalean aurkaria lurrera bota edo eraisten duena. Horrelakoak zigor-txartelen bidez zigortzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jokoz kanpo

**Jokoz kanpo** izan daiteke:
* Jokoz kanpo (futbola), araua.
* Jokoz kanpo (errugbia), araua.
* Jokoz kanpo (izotz-hockeya), araua.
* *Jokoz kanpo* Manu Lopezen liburua.
* *Jokoz kanpo* Borobil Teatroaren antzezlana.
Jokoz kanpo (futbola)

[thumb|300px|eskuinera|[Aurrelari (futbola)|Aurrelari urdina jokoz kanpo dago.]]

**Jokoz kanpo** edo **offside** jokalari batek egiten duen falta edo arau-urrapena da, baloia jokoan dagoen unean kontrako ate-marratik baloia baino gertuago aurkitzen denean, salbu jokalaria bere taldeari dagokion zelai-erdian kokatua baldin badago edota beraren eta hondoko-marraren artean aurkako taldeko bi jokalari edo gehiago aurkitzen badira. Arbitro laguntzaileek falta hauek seinalatzen dituzte baina azken hitzak arbitro nagusiak du. Gol bat sortuz gero, arbitro nagusiak aginpidea du golak balio duen edo ez erabakitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alboko sake (errugbia)

thumb|eskuinera|280px|Behin sakea eginda, talde biek baloia bilatzen dute.
**Alboko sakea** edo **touchea** (; ), errugbian, alboko marraren atzean kokatua dagoen jaurtitzaile batek egiten duen sakea da, aurreko jokaldian baloiak edo baloia daraman jokalariak alboko marra edo haratago dagoen lurra ukitu ostean. Baloia zuzen-zuzen talde bakoitzeko gutxienez bi jokalariz osatutako bi lerro paraleloren erdira eskuarekin botatzean datza. Sakean jaurtitako baloiak 5 metroko marra gainditu behar du.

## Alboko sake bizkorra 
Baloiaren jabetza duen taldeak azkar-azkar egindako alboko sakea da, lerrokatzea osa dadin itxaron gabe. Dena den, baldintza batzuk bete behar dira sakea arauzkoa izan dadin: joko-eremutik irtendako baloi bera erabiltzea, baloia jaurtiketa egingo duen jokalariak beste inork ez ukitzea eta lerrokatzea osatzen ez hastea. Sake bizkorrean baloia jaurtitzailearen entsegu-eremurantz zeharka bota daiteke, baina alboko marratik bost metrora dagoen marra gaindituz, betiere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jaurtiketa libre

**Jaurtiketa libre** izan daiteke:
* Jaurtiketa libre (futbola), araua
* Jaurtiketa libre (saskibaloia), araua

## Ikus, gainera 
* Ostiko libre, errugbiko araua.
Ostiko libre

**Ostiko libre** edo **kolpe franko** (; ) epaileak talde baten alde erabakitzen duen penalizazioa da. Norberaren 22 metroko eremuan egindako airetiko gelditu baten ostean gertatzen da, edo aurkako taldeak falta arinen bat egin ostean (esaterako, uztartze geldoan zein eskasean denbora galtzeagatik, uztartzean baloia erdira ez sartzeagatik edo eskasean jokalari gehiegi pilatzeagatik). Kontrako taldeko jokalariek beren entsegu-eremurantz atzeratu beharra daukate, eta kolpe frankoaren markatik 10 metrora gutxienez kokatu. Zigor-ostikoan ez bezala, kolpe frankoa jaurtitzen duen jokalariak ez du aukerarik izaten zuzenean hagetara jaurtitzeko edo transformazio bat saiatzeko, baina uztartzea eska diezaioke epaileari, edo baita eskuz edo zangoz jokatzea ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Falta (futbola)

thumb|300px|Gorri-beltzezko jokalariak falta bat egiten. Arau-hausteak jaurtiketa libre zuzen ekarriko du.

Futbolean **falta** jokalari batek jokoaren arauak zuhurtziarik gabe hausten dituenean gertatzen da, gehiegizko indarra erabiliz. Arau-haustea izan daiteke ostikada bat ematea, zangotraba jartzea, arerio bati zama bat egitea, bultzakada bat ematea, hari eustea edo haren gainean salto egitea. Falta baten ondoren, eta hura gertatu den leku beretik egiten den sakea, baloia berriz ere jokoan jartzeko falta-sake egiten dute. Faltak futbolaren erregelamenduaren 12. arauari dagozkio, eta jokoa "jaurtiketa libre" batekin hasten da baina defendatzaileak falta egiten badu arearen barruan, "penalti" batekin ekin behar zaio berriz.

Faltaren larritasunaren arabera, epaileak txartel hori edo gorri batez ohartaraziko du jokalari arau-hauslea, eta jokalariak bi txartel hori pilatzen baditu, epaileak txartel gorri batekin ohartaraziko du, eta horrek partidatik kanporatzea ekarriko du.

## Kanpo estekak
Chalarus leticiae

***Chalarus leticiae*** Pipunculidae familiako dipteroa da, zientziarako Christian Kehlmaierek 2003an deskribatu zuena. Artikutzako basoan besterik ez da atzeman. Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrendan jasorik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Falta (argipena)

**Falta** izan daiteke:
* Hutsa, hobena.
* Errua, akatsa.
* Gabezia, eza
* Kirol arloan, **falta** da arau haustea, adibidez:
** Falta, futbolean.
** Falta pertsonal, saskibaloian.
* Zuzenbide arloan, falta, delitu arin bat da.
Ateko sake

thumb|300px|Quillan Roberts atezaina ateko sake bat egiten.
Futbolean **ateko sake** defentsan ari den taldeari emandako sakea da, baloia azkenekoz talde erasotzaileko jokalari batek ukitu ondoren ateko marratik atera denean. Sake hori baloia area txikiko edozein tokitan jarriz egiten da, eta baloiak area handiko marra gainditu behar du. Atezaina pilotaz jabetzen denean ateko sakea egin edo jokoa jarraitu erabaki dezake.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hoplia coerulea

***Hoplia coerulea*** Scarabaeidae familiako kakalardoa da. Txikia da, 8-9,5 zentimetro luze, eta arrak erraz ezagutzen dira, urdin metalkarak baitira, distira irisatuekin. Emeak, berriz, grisak dira. Habitat ugari izan ditzake bizileku (belardiak, mendiko larreak, oihanetako soilguneak, hezeguneak), baina beti uretatik gertu. Hego-mendebaldeko Europan dago banaturik: Frantziako erdialde eta hegoaldean, eta Iberiar penintsularen ipar-ekialdean. Euskal Herriari dagokionez, Iparraldean, Nafarroa Garaian eta Gipuzkoan atzeman dira. Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrendan jasorik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Futbol zelai

300px|thumb|eskuinera|Futbol-zelai bat.
**Futbol zelaia** edo **futbol-zelaia** futbolean jokatzeko prestatutako zelaia da. Jokorako lekua 45 eta 90 metro bitarteko zabalera eta 90 eta 120 metro bitarteko luzera duen belarrezko (natural edo artifiziala) zelaia izaten da. Area bakoitzean hiru zutoinek osatutako ate bat egoten da. Zelaia bi zatitan banatzen da eta ateen aurrean bina area egoten dira: area txikiak atezaina inork oztopatu ezin duen gunea da, eta area handia atezainak baloia eskuaz jokatu dezakeena eta defentsak ari den taldeak egiten duen falta penalti bezala adierazten dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ate (futbola)

300px|thumb|eskuinera|Futbol-ate bat.

**Atea** 7,32 metro x 2,44 metroko marko errektangularra da, bi zutoin edo paldo bertikalez eta zeharkako langa batez osatua, barrualdetik sare batek mugatu edo ixten duena, eta hondoko marraren erdialdean jokalekuaren albo banatan kokatua, baloiak hortik sartu beharra dauka, zeharo, gola lortu ahal izateko. Bere ondoan ate marrak daude: Bi marra ate marratik perpendikularki, ate zutoin bakoitzaren barrualdetik 5,5 metro urrunduta eta zelaiaren barrualderantz 5,5 metro sartuta. Bi marra horiek, ate marraren paraleloa den beste marra batekin elkartuko dira.

Jokoaren arauak errespetatuz baloia arerioaren atean sartzeari gol egitea deritzo, eta futbol partida batean puntu bateko balioa du. Arerioak hori lortzea ekiditeko funtzio berezia duen jokalariari atezain deritzo.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jaurtiketa libre (futbola)

thumb|300px|Jaurtiketa libre zuzena.

**Jaurtiketa libre** edo **kolpe franko** baloia geldirik dagoela egiten den pasea, jaurtiketa edo tiroa da, kontrako taldeak egindako faltaren bat dela medio arbitroak talde baten alde seinalatu duena. Bi motakoa izan daiteke:
* Zuzena, zuzenean gol izan daitekeen jaurtiketa librea, baloia falta hori jaurti duen jokalariak bakarrik ukituz eta ez beste inork.
* Ez-zuzena, gol izateko, falta jaurtitzen duen jokalariaz gain baloia beste jokalari batek ere ukitu behar duen jaurtiketa librea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zigor-kolpe

[eskuinera|thumb|[Christelle Le Duff, Frantziaren aldeko zigor-kolpea gauzatzen.]]
**Zigor-kolpe** edo **zigor-ostiko** errugbiko penalizazioa da, falta larri bat egin ondoren talde bati ezartzen zaiona. Epailearen erabaki horren ondorioz, aurkako taldeak falta gertatu den leku beretik ostiko kokatu bat edo punpa-lasterreko ostiko bat egiteko aukera izango du. Falta arinetan, berriz, kolpe frankoa edo uztartzea ezartzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gnorimus variabilis

***Gnorimus variabilis*** Scarabaeidae familiako eta Cetoniinae subfamiliako kakalardoa da, Carl Linnaeusek 1758an deskribatu zuena.

## Deskribapena 
Neurri ertainekoa (17-22 mm), bizkarraldea erabat beltz glabroa du, eta launa tanta zuri edo hori pronotoan (ez beti) eta elitro bakoitzean.

## Bizilekua 
Zuhaitz hosto-erorkorren (*Castanea*, *Quercus faginea*, *Quercus robur*, *Quercus pubescens*, *Fagus sylvatica*) baso zaharretan bizi da, larbak hildako egurrean eta zuhaitz handien zuloetan garatzen baitira. Helduak lorezaleak dira, eta maiatzetik abuztura ikus daitezke.

## Banaketa 
Europako baso eta oihanetan hedaturik dago, Iberiar penintsulatik eta Erresuma Batutik Kaukasiaraino.

## Kontserbazioa 
Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrendan jasorik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2019ko Espainiako hauteskunde orokorrak (argipena)

2019an Espainian bi hauteskunde orokor deitu ziren, lehenengoa burutu ondoren alderdiek ez zutelako lehendakari bat izendatzeko behar besteko adostasunik lortu. Hona hemen hauteskunde horiei buruzko artikuluak:

* 2019ko apirileko Espainiako hauteskunde orokorrak
* 2019ko azaroko Espainiako hauteskunde orokorrak
## Kanpo estekak
Xilofagia

[250px|eskuinera|thumb|[Termita langilea]]
**Xilofagia** (grezieraz: ξυλοφάγος, *xulophagos* "zur-jalea"; ξύλον, *xulon*, "zur" eta φαγεῖν, *phagein*, "jatea" hitzetatik eratorria) ekologian erabilitako terminoa da, zura jaten kontsumitzaile primarioen elikadura-ohiturak deskribatzen dituena. **Sapro-xilofago** edo **saproxiliko** esaten zaie hildako egurra besterik jaten ez duten animaliei, eta baita beren bizi zikloaren zati batean hilda edo deskonposatzen ari den egurraren mende daudenei.

Intsektu askok zura erasotzen dute, zura zein egoeratan dagoen arabera: espezie gutxi batzuek zuhaitza zutik dagoenean, beste askoz gehiagok basoan moztu edo erori ondorengo enborretan eta batzuk dagoeneko erabili den zur lehorrean. Intsektu helduek zur barnean erruten dute eta larbak bertan garatzen dira osagaiak janez, gehienetan onddoek eta bakterioek aurre-hondatutako zuran. Bere garapenaren azken etapan, larba heldu bihurtzen da eta bere habitata uzten du ugaltzeko. Orduan zulatzen du intsektuak erasotako zuran ikusten den irteera-zuloa.

Zur lehorra zulatzen duten intsektuen artean hauek daude: Hylotrupes, Lyctus, pipiak eta termitak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera
*Onddo xilofago
*Pipi
*Termita

## Kanpo estekak
Hondarrak (eleberria)

***Hondarrak*** Ruben Sanchez Bakaikoa gazteiztarra plazaratutako lehen eleberria da. 2019an argitaratuta Euskal Herriko Espainiako Gerra Zibilatik gaur egun arte kokatzen da. Eleberrian familia baten kronika deskribatzen da, oroimenaren eta politikaren inguruko hausnarketa ugari jorratuz. Fikzioa eta oroimen pertsonalak nahasten dira lan honetan. Espetxe literatura barruan koka daiteke nobela hau.

## Argumentua 
ETA erakudeko kide izateagatik atxilotzen dutenetik, espetxe batetik bestera daramate Xabier Sanz Xurio "Tupa", egilearen alter egoa. Itzalean, familiaren istorioak biltzeari ekiten dio `presoak, eta horrela agertzen zaizkigu, beren ahotsean, Pilar eta Julia, hiru belaunaldiren kontaketa osatzeko. Kartzelako pasadizoak eta gorabeherak Uxue herriko egunerokoarekin nahastuko zaizkigu, 80ko eta 90eko hamarkadak Gerra Zibilaren hondarrekin, Nafarroako hegoaldea Arabako hiriburuarekin. Eta herri bat husten ikusiko dugu eleberrian pertsona bat kartzelan zahartzen, ametsak aldatzen eta behin hartutako erabakien ondorioekin bizitzen. Amaieran presoa kaleratuko dute eta bere askatasunaren lehenengo egunak ezagutuko ditugu.

## Ezaugarriak 
Erreza irakurtzeko, eleberriak kapitulu laburrekin dago eraikita. Hitzlau atsegina garatu du egileak, erakargarria, Nafarroako izkeraren elementu askoz bilduz. Liburua hiru ataletan antolatzen da:
* I.a "Pilar", protagonistaren amatxia eta Sanchezen egiazko amatxia.
* II.a "Julia", ama
* III.a "Xabier", presoa

Liburu osoa, dena dela, bi hari narratiboen gainean eraikita dago. Tuparen bizitza, batetik, eta Uxueko familiaren historia, bestetik. Bi hari horiek kapituluetan tartekatu egiten dira.

## Hausnarketak 
Liburuak gai asko plazaratzen ditu: gerra zibilaren ondorioak, erreketeen papera, ETAren azken urtean, Madrilgo atentatuak, su etenak, erakundearen biktimeekiko jarrera... Liburuak ez dizkio gai zaileei izkin ematen eta, zentzu horretan, Sanchezek balentria handia erakutsi du.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Hondarrak*, Tafalla: Txalaparta, 2019. 353 or. ISBN: 978-84-17065-80-5.

## Kanpo estekak 
* Eleberriari buruzko elkarrizketa Txalapartaren webgunean.
* Liburuaren aurkezpena EITBn.
Asterio (comes Hispanorum)

**Asterio** (; fl. 416-443) hispano-erromatar militarra izan zen.

## Biografia 
416 eta 418 arteko kanpainetan Waliak barbaroak menderatu ondoren, garaitutako alano eta silingoak, Miño ibaiaren iparraldean, Gallaeciako kostaldean kokaturiko asdingoen artean babestu ziren. Bandaloak, indartuak eta populazio berriak hornitzeko lurralde berrien beharra zutenak, hegoalderantz hedatu ziren, eta euren bizilagun sueboak blokeatu zituzten Nervasos mendietan (419).

419an, Asterio, *comes Hispanorum* bezala bidali zuten erromatar armada boteretsu batekin, barbaroek Hispanian okupatutako lurraldeak berreskuratzeko eta Maximoren bigarren matxinada amaitzeko.

Fronton izeneko presbiteroak Asterioren zenbait senideei priszilianismoa leporatzen die 419 eta 420 urteen artean, eta hau Tarracora joan behar izan zen akusazioen kontra bereak defendatzera.

420an Tarracon zegoen, non bere pretorio ezarri zuen eta bere tropak Gallaeciako kanpaina militarra hasi aurretik kontzentratu zituen. Asterioren aurrerapenaren aurrean, bandaloak hegoalderantz atzera egin behar izan zuten eta Maurocellus bikarioak, beste armada baten buru zena, Bracara Augustan atzeman zituen.

420an, Asteriok bandalo asdingoek suebo armadaren aurkako Nervasos mendietan ezartzen zuten blokeoa altxatzera behartu zituen, baina ezin izan zuen gehiengoak Betikara ihes egitea eragotzi.

421ean, Konstantzio III.ak Asterio Ravennara deitu zuen. Bertan patrizio eta *magister militum* izendatu zuten.

## Erreferentziak
Bracara Augusta

**Bracara Augusta** Portugalgo iparraldean dagoen Braga hiriko erromatar izena da.

## Historia 
Augusto enperadoreak aurreko herrixka indigena baten gainean sortu zuen k.a. 16an, eskualdea behin betiko baketu ondoren. Hasieran Transduriana probintzia iragankorrean eta gero Tarraconensisen barruan sartu zuten.

Iturri batzuen arabera- Plinio eta Ptolomeo- brakariar tribu zeltaren hiriburua zen eta haiengandik hartuko zuen bere izena.

Flaviarren garaian, Bracara Augustak udal estatutua jaso zuen eta *conventus* baten egoitza bilakatu zen, Conventus Bracarensis izenekoarena hain zuzen ere. Garai haietan eskualde zabal batean funtzio administratiboak izan zituen.

Dioklezianoren erreformaz geroztik, Gallaecia probintzia berriko hiriburu izatera pasa zen. Une honetan jada apezpikuaren egoitza zen.

V. mendearen hasieran, inbaditzaile sueboek hiria hartu zuten eta baita euren erresumako hiriburu bezala ere aukeratu zuten. 585ean Leovigildok Bisigodoen Erresumarako konkistatu zuen.

## Aztarnategia 
Egun, erromatar hiritik, eraikin batzuen hondakinak kontserbatzen dira. Santiagoren Seminarioko klaustroan egindako indusketetan, zutabe hondarrak zituen gela handi bat aurkitu zuten, erdian mosaikoz apaindutako igerileku bat zuena. Ziur asko, bainuetxe edo instalazio termal baten zati izan zen. Universidade do Minhok eginiko indusketetan, terma batzuk aurkitu zituzten. Fonte do Indoloko eremuan, egungo Raio kalean eta erromatar hiriaren antzinako perimetrotik kanpo, Tongoenabiagus jainkoari sagaratutako eraikin erlijioso bat egongo zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Serosa

**Serosa** edo **mintz serosoa** ehun konektibozko mintz mehea da, bi mesotelio-geruzez osatutakoa, likido serosoa jariatzen duena.
Mintz serosoek gorputzeko hainbat barrunbe itxi tapizatzen dituzte eta barrunbe horietan aurkitzen dituen organoak inguratzen. Serosa batzuek izen berezia daukate: perikardioa da bihotza inguratzen duena, pleura birikak estaltzen dituena, eta peritoneoa barrunbe abdominopelbikoa tapizatzen duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Platydema dejeani

***Platydema dejeani*** kakalardo saproxilikoa da, Tenebrionidae familiakoa, zientziarako Laporte de Castelnau eta Brullék 1831n deskribatu zutena.

## Deskribapena 
Txikia da (5-7 mm), eta bizkarralde beltz disdiratsua eta oso ganbila dauka. Pronoto iluna, tonu gorriztarekin batzuetan. Arrek bi tuberkulu edo adartxo dauzkate buruaren gainaldean.
 
## Bizilekua 
Baso hostoerorkor zaharretan bizi da. Helduak onddo lignikoletan (*Laetiporus*, *Piptoporus* edo *Daedaleopsis*) ikusten dira. baina Bizkaiko Golkoaren inguruan eta Pirinioen mendebaldean beste gune bat dago. Euskal Herriari dagokionez, Iparraldeko, Gipuzkoako eta Nafarroa Garaiaren ipar-mendebaldeko (Bertiz) baso bakan batzuetan atzeman da. Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrendan ere jasorik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adriana Lastra

**Adriana Lastra Fernández** (Ribeseya, Asturias, 1979ko martxoaren 30a) espainiar politikaria da, Espainiako Langile Alderdi Sozialistako kidea.

## Bizitza 
Ribeseyan jaio zen 1979ko martxoaren 30ean. Gizarte Antropologia ikasketak hasi zituen, baina ez zituen amaitu. Hemezortzi urte zituenean Ribeseyako Gazte Sozialistakeko kide egin zen. Handik urte batera elkarteko idazkari nagusi bilakatu zen. Karguan jardun zuen 1999 eta 2004 bitartean, elkarteko Gizarte Mugimenduen eta Gobernuz Kanpoko Erakundeen idazkari izendatu zuten arte. 2008 eta 2012 bitartean Asturiasko Federazio Sozialistako Udal Politikako idazkaria izan zen. 2007ko Espainiako hauteskunde autonomikoetan Asturiasko Printzerriko Junta Nagusiko diputatu hautatu zuten ekialdeko hautes-barrutitik aurkeztuta. Berriro hautatu zuten 2011ko eta 2012ko hauteskundeetan.

2015eko Espainiako hauteskunde orokorretan Asturiasko Printzerrian Diputatuen Kongresurako PSOEko zerrendaburu joan zen eta diputatu hautatu zuten. 2016ko Espainiako hauteskunde orokorretan Diputatuen Kongresurako hautagaitza errepikatu zuen zerrendaburu gisa, eta diputatu hautatu zuten berriz ere.

2017ko ekainaren 18az geroztik PSOEko idazkariorde nagusia da. Gainera, 2018ko ekainaren 7az geroztik PSOEko eleduna da Diputatuen Kongresuan.
Cayetana Álvarez de Toledo

**Cayetana Álvarez de Toledo y Peralta-Ramos** Casa Fuerteko XIII. markesa (Madril, Espainia, 1974ko urriaren 15a) kazetaria, historialaria eta politikaria da. Argentinar, frantziar eta espainiar nazionalitateak ditu. Espainiako Alderdi Popularreko kidea da.

Diputatuen Kongresuko diputatua izan zen Gorte Nagusien IX. eta X. legegintzaldietan, eta 2019tik diputatua da XIII. legegintzaldian. Bestalde, PPri lotutako Analisi eta Ikerketa Sozialerako Fundazioko (FAES) Nazioarteko Saileko zuzendaria da. 2019ko uztailean, Pablo Casado alderdiko idazkari nagusiak Diputatuen Kongresuko alderdiaren bozeramaile izango zela iragarri zuen. 2020ko abuztuan, Casado PP alderdiko idazkariak kendu egin zion Espainiako Kongresuan PP alderdiaren bozeramaile lanetan aritzeko konfiantza eta kargua.

## Liburuak 
* *Politics and Reform in Spain and Viceregal Mexico: The Life and Thought of Juan De Palafox 1600-1659.* (2004, Oxford, Oxfor University Press*
* *Juan de Palafox: Obispo y Virrey'' (2011, Madril, Centro de Estudios Europa Hispánica y Pons Ediciones de Historia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ventajas de viajar en tren

***Ventajas de viajar en tren*** 2019ko Aritz Moreno donostiar zinema zuzendariaren thriller filma da, Antonio Orejudoren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Helga Patok senarra psikiatriko batean sartu du, eta itzulerako bidaian Ángel Sanagustín psikiatra ezagutuko du; hark zaborrarekin tematuta dagoen gaixo arriskutsu baten istorio bitxia kontatuko dio.

## Aktoreak 
* Javier Botet: Gárate
* Luis Tosar: Martín Urales de Úbeda
* Belén Cuesta: Amelia Urales de Úbeda
* Macarena García: Rosa
* Quim Gutiérrez: Emilio
* Daniel Horvath: errusiar gizona
* Ernesto Alterio: Ángel Sanagustín
* Pilar Castro: Helga Pato
* Gilbert Melki: Leandro Cabrera
* Ramón Barea: Martínen aita
* Alberto San Juan: W
* Javier Godino: Cristóbal de la Hoz
* Iñigo Aranburu: militarra
* Stéphanie Magnin Vella: Linares doktorea
* Iñake Irastorza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katie Hill

**Katherine Lauren Hill** (Abilene, Texas, 1987ko abuztuaren 25a), ezagunagoa **Katie Hill** izenaz, estatubatuar politikaria da. Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokratako kidea da. 2019ko urtarrilaren 3a eta azaroaren 1a bitartean Kaliforniako 25. Kongresu Barrutiko ordezkari egon zen Ameriketako Estatu Batuetako Ordezkarien Etxean. Jarlekua Alderdi Errepublikanoko Steve Knight ordezkaria 2018ko legegintzaldi erdiko hauteskundeetan garaituz lortu zuen.

2019ko urriaren 27an, bere sexu-bizitzari buruzko berriak zabaltzen hasi ondoren, dimisioa emango zuela iragarri zuen Hillek. Hori gutxi balitz, eskuineko ideologiako blog batek eta *Daily Mail* britainiar tabloideak Hilli biluzik hartutako argazkiak argitaratu zituzten baimenik gabe. Argazkien argitalpena pribatutasunaren inbasiotzat jo zuen Hillek, eta hitzeman zuen pornomendekuaren biktimen alde lan egingo zuela. 2019ko azaroaren 1ean utzi zuen kargua.
El último verano

***El último verano*** 2016ko Leire Apellaniz bilbotar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Filmak Miguel Ángel Rodríguezen istorioa azaltzen du, udan herri txikietan aire zabaleko proiekzioak egiten dituen proiekzionistarena hain zuzen ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aritz Moreno

**Aritz Moreno** (Donostia, ) gipuzkoar zinema zuzendaria da. Telebistan lan egin ondoren, Señor y Señora ekoiztetxea sortu zuen Leire Apellanizekin batera. Lau film labur egin ondoren, 2019an *Ventajas de viajar en tren* bere opera prima zuzendu zuen.

## Erreferentziak
The Farewell (2019ko filma)

***The Farewell*** 2019ko Lulu Wang sino-estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatiko filma da.

## Sinopsia 
Billi jatorriz txinatarra da, eta New Yorken bizi da, bere gurasoekin. Halako batean, dei bat jasoko dute Txinatik: amona oso gaixorik dago, eta senitartekoen bilera bat egin behar dute, zer egin erabakitzeko. Billik sorterrira itzultzea erabakiko du.

## Aktoreak 
* Awkwafina: Billi Wang (王比莉)
* Tzi Ma: Haiyan Wang (王海燕), Billiren aita
* Diana Lin: Lu Jian (陆建), Billiren ama
* Zhao Shuzhen: Billiren amona, "Nai Nai" (奶奶)
* Lu Hong: Nai Nai txikia
* Jiang Yongbo: Haibin (海滨), Haiyanen anaia
* Chen Han: Hao Hao (浩浩), Haibinen semea
* Aoi Mizuhara: Aiko (爱子), Hao Haoren neska-laguna
* Zhang Jing: Yuping, Haiyanen arreba
* Li Xiang: Aunty Ling, Haibinen emaztea
* Yang Xuejian: Mr. Li
* Jim Liu: Dr. Song

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nous finirons ensemble

***Nous finirons ensemble*** 2019ko Guillaume Canet frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da. 2010eko *Les Petits Mouchoirs* filmaren jarraipena da.

## Sinopsia 
Erdi deprimituta dago Max, eta bakarrik egon nahi du, baina lagunek haren urtebetetzerako festa sorpresa bat antolatzea erabaki dute.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Les Petits Mouchoirs

***Les Petits Mouchoirs*** 2010eko Guillaume Canet frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Max, hotel kate baten jabe aberats bat eta haren emazte Véronique, urtero bezala, lagunak gonbidatzen dituzte hondartzako beren etxera opor egun batzuk pasatzera. Aurten, alde egin aurretik, istripu larria du haietako batek. Hala eta guztiz ere, lagun taldeak uda hondartzako etxean igarotzea erabakitzen du, eta elkarri kontatzen dizkiogun gezur txiki horiekin bizitzea.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Un flic (1972ko filma)

***Un flic*** 1972ko Jean-Pierre Melville frantziar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia 
Bankuko sukurtsal bat lapurtzean, kolpea ez da hasiera batean pentsatua zirudien guztia ateratzen eta taldeko kideetako bat zauritua da. Kasua Coleman komisarioaren eskuetan amaitzen da. Hau tipo gogorra da, gaizkileek beraiek baino gehiago, baina oraingoan bere nortasun paregabearen eta adiskidetasun sentimendu sakon baten artean eztabaidatu beharko du.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Maurizio Nassaukoa

**Maurizio I.a Nassaukoa** (Dillenburg, 1567ko azaroaren 14a - Haga, 1625eko apirilaren 23a) Herbehereetako iparraldeko estatuburua izan zen 1584 eta 1625 bitartean, Gilen I.a Orange-Nassaukoaren (Gilen Isila) eta Ana Saxoniakoaren semea, Maurizio Saxoniakoaren alaba.

## Kanpo estekak
Bill Beaumont

**Sir William Blackledge Beaumont**, CBE (Chorley, Lancashire, 1952ko martxoaren 9a) Ingalaterrako errugbilari ohia da, bigarren lerroko moduan aritzen zena. Ingalaterrako errugbi selekzioan 34 aldiz jokatu zuen, haietako 21 kapitain bezala. Kapitaina zen Ingalaterrak 1980ko Grand Slama irabazi zuenean.

Rugby Football Unionaren lehendakaria izan zen 2012 eta 2016 bitartean. Gaur egun International Rugby Boardaren lehendakaria da 2016tik.
Au hasard Balthazar

***Au hasard Balthazar*** 1966ko Robert Bresson frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Baltasar astoaren lehen urteak zoriontsuak izan ziren, Marie, euskal jatorriko baserritar lotsatia, eta Jacques, Parisko oporretako kidearekin batera. Marie hazten denean, bikotea banandu egiten da; orduan, filmak bere patu paraleloak jarraitzen ditu: bidean gurutzatzen direnek biak gaizki tratatzen dituzte. Astoak hainbat jabe ditu, eta horietako gehienek esplotatu egiten dute, zamalanetako piztia gisa erabiliz. Baltasarrek bere sufrimenduak nobleziaz eta jakinduriaz sufritzen ditu, prozesuan zehar santu bihurtuz. Baltasarrek eta Mariek normalean pertsona berberen eskuetan sufritzen dute. Azkenik, Marieren patua konponezina geratzen da; Baltasarrena, berriz, argitua.

## Aktoreak 
* Anne Wiazemsky: Marie
* François Lafarge: Gerard
* Philippe Asselin: Marieren aita
* Nathalie Joyaut: Marieren ama
* Walter Green: Jacques
* Jean-Claude Guilbert: Arnold
* Pierre Klossowski: saltzailea
* François Sullerot: okina
* Marie-Claire Fremont: okinaren emaztea
* Jean Rémignard: notarioa

## Kanpo estekak
Henriette Caillaux

thumb|Joseph Caillaux, senarra.
**Henriette Caillaux**, jaiotzez **Henriette Raynouard** (Rueil-Malmaison, 1874ko abenduaren 5a - Mamers, 1943ko urtarrilaren 29) Joseph Caillaux politikari frantsesaren emaztea eta arte historialaria izan zen. 1914ko martxoaren 16an, Parisen, Gaston Calmette kazetaria, *Le Figaro* egunkariaren zuzendaria, tiroz hil zuen eta, ondorioz, bere kasua oso ezaguna egin zen.

## Biografia 
Henriettek, hamazazpi urte zituelarik, Joseph Caillaux politikariarekin harreman erromantikoa hasi zuen; politikariak hogeita hamalau urte zituen. Garai hartan Caillaux beste emakumekin ezkondu zen, baina hamar urte geroago dibortziatu zen eta, 1902an, Henrietterekin ezkondu zen. Urteak igaro ahala, Caillaux, Gaston Doumergue gobernuan, Ogasun ministroa izendatu zuten.

Gaston Calmette kazetariak,* Le Figaro* egunkariaren zuzendariak, lehenengo emazteari esker, Caillauxen gutun konfidentzialak eskuratu zituen. Testu horietan Caillauxen afera ilunak azaltzen ziren, besteak beste epaileen aurrean iruzurgile baten alde jokatu izana, hauteskundetan erabiltzeko dirua ilegalki jasotzea eta Frantziako Senatuan ezkutuan aritzearen aztarnak. 1914ko hasieran hauteskunde kanpaina prestatzen ari zen eta kazetariak informazioak zabaltzeko mehatxua egin zuen; datu horiek kalte handia eragingo zioten Caillauxi. Informazio batzuk kaleratu zituen ere bai.

Henriette Caillaux emaztea orduan kazetariarengana joan zen eta egunkarian bertan egindakoa itsusitu egin zion; ondoren, pistola bat atera zuen eta zuzendariari gutxienez sei aldiz tiro egin zion. Ondoren, Henriettek ihes egin zuen. Calmette ordu gutxitan buru hil egin zen.

## Epaiketa 
[thumb|[Richard Stantonek egindako *The Caillaux Case* filmaren kartela (1918).]]
Henriette Caillaux berehala atxilotua izan zen. Hilketa akusaziopean, epaiketara eraman zuten. Haren aurkako frogak asko ziren eta, gainera, Henriettek berak egindakoa onartu zuen. Delitu horrek garaiko Frantzian heriotz-zigorrez zigortzen zen. Fernand Labori emakumearen abokatuak, ordea, garaiko matxismoa bere bezeroaren alde erabili zuen eta arrakasta izan zuen. Laborik zera esan defenditu zuen: emakumeak burutua hilketa pasionala izan zela. Emakumea izanik, Henriette haren sentimenduen aurrean oso ahula zen eta pasioak eraman zuen hilketa burutzera, hain zuzen; emakume izateagatik logikarik gabeko ekintzak egitera bultzatuta zegoen. Egungo ikuspuntutik hori guztia absurdoa da baina XX. mendearen hasieran politikariek Feminismoaren aurkako pentsamendua defenditzen zuten. Azkenean, epaileek «emakumearen zentzuzko ahultasuna» onartu zuten. 1914ko uztailaren 28an Henriette absolbitu zuten.
 
Ondoren, Henriette Caillauxek arte-historialari bezala ospe handia lortu zuen Frantzian. 1943an hil zen, Mamersren, senarraren etxean.

## Bibliografia 
* Anne Sabouret: *Une femme éperdue*, 1990.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Kasuaren inguruko informazioa.