Alice Malsenior Walker

**Alice Malsenior Walker** (Eatonton, Georgia, 1944ko otsailaren 9a) estatubatuar idazlea eta feminista da. Bere obra gehienetan, XX. mendearen hasierako Estatu Batuetako emakumezko beltz zapaldu eta behartsuen bizitza erretratatzen du. 1983an, Pulitzer saria eman zioten fikziozko lanari, *The Color Purple* (Purpura kolorea) nobelagatik. Steven Spielbergek zuzendutako izen bereko filma oinarritu zen eleberrian.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Haren familiak odol cherokeea, eskoziarra eta irlandarra ditu.' Willie Lee Walker eta Minnie Talulah Grant-en zortzigarren eta azken alaba izan zen. Hegoaldeko nekazaritza-komunitate txikiko esklabo eta apartzeroen bilobak ziren, eta txabola txiki batean bizi ziren.

Carmen Alborchek autore horri eskainitako  *Libres, ciudadanas del mundo* bere liburuko kapitulu batean dioenez, Walkerren eta bere aitaren arteko harremanak gatazkatsuak izan ziren, batez ere gazteak lan intelektualekiko interesa erakutsi zuenean.

Ama etxeko lanetan aritzen zen eta jostuna ere bazen. Tratu txarrak ez zituen jasaten eta bere aitaren etxetik alde egin zuen, gaizki tratatzen baitzuen. Horrek adierazten du ama izan zitekeela Nettie bere eleberri nagusiko protagonistaren ahizpa diseinatzeko inspirazio-iturri.

Gainera, amak —ez dakigu modu kontzientean ala ez— patua seinalatu ziola iruditu zitzaion, denbora luzez aurreztu ondoren, hiru objektu oparitu zizkionean: bata, josteko makina bat, independente izaten lagunduko ziona; bestea, bidaiatzeko eta itzultzeko maleta bat; eta, azkenik, idazmakina bat.

Estatu Batuetako hegoaldeko nekazari-herri txiki batean igaro zuen haurtzaroa, eta ongi ezagutzen zuen mundu eta giro hura.

### Itsutasun partzialaren trauma 
Zortzi urte zituela indiar eta cowboytara nebekin jolasten ari zela, haietako batek tiro egin zion perdigoi-eskopeta batekin, eta Walker begibakar utzi zuen betiko. Idazlearentzat gertaera horrek bere bizitza markatu zion, familiak gertaera istripu gisa tratatu baitzuen, eta emakumeak, berriz, nahita egindako egintzat.

Bestalde, orbainak itsusitasun, isolamendu eta bakardade sentimendu sakona utzi zion, eta beste haur batzuek diskriminatu egin zuten; horregatik, ez zen gai beste pertsona batzuei begietara begiratzeko. Beharbada, horrek hainbat modutan eragin zuen bere literaturan; izan ere, haren iritziz, kanpoan geratu eta behatu ahal izan zuelako hasi zen garatzen idazle gisa. Hau da, zauriak kontzientzia eta argitasuna eman zion.

### Ibilbidea 
Atlantako Unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta han hasi zen eskubide zibilen aldeko borrokan, gero *Meridiam* (1976, *Meridianoa*) obran islatu zuen borrokan. Lehen liburua poema-liburu bat izan zen, Afrikara egindako bidaia baten ondotik idatzia: *Once* (1968, *Behin batean*). Handik itzultzean, Jacksonera (Mississippi) joan zen bizitzera, eta politikari heldu zion ostera. Maitasunaz, giza eskubideez eta Afrikako egoeraz hitz egiten du poemetan. Bere obra ezagunena *The Color Purple* (1982, *Purpura kolorea*) da, Liburuaren Sari Nazionala eta Pulitzer saria jaso zituen. Kritikariek eleberriko gertakizuna eta pertsonaien deskribapena ez ezik erabiltzen duen lagunarteko hizkuntzaren (*black folk english* deritzona, hau da, beltzen ingeles herrikoia) argitasuna eta musikaltasuna ere goraipatu zuten. Beste sari asko irabazitakoa da, eta giza eskubideen eta emakumezko beltzen —berak Amerikako benetako heroitzat dituen emakumezko beltzen— aldeko ekintzaile nekaezina da.

### Bizitza pertsonala 
1967tik 1976ra bitartean, Mel Leventhalekin ezkonduta egon zen, judu jatorriko giza eskubideen defendatzaile aktibista eta abokatuarekin, eta bikoteak alaba bat izan zuen, Rebecca Walker. Rebecca ere ekintzailea eta idazle ezaguna da 2000. urtean Black White and Jewish (Beltza, zuria eta judua) idatzi zuen, non deskribatzen duen gurasoen harremanak bere haurtzaroan izandako eragin negatiboa.Gaur egun, Walker eta haren alaba bananduta daude. Rebeccak adierazi zuen amak idatzi zuela bere "harremana ez zela kongruentea izan urte askoan, eta berak ez zuela Rebeccaren ama izateko interesik.

Reggie Watts musikaria eta komediantea Walkerren bigarren lehengusua da.

Walkerrek argi eta garbi hitz egin zuen Tracy Chapman kantautorearekin zuen maitasun-harremanaz, 2006ko abenduan The Guardianen egindako elkarrizketa batean. Han azaldu zuen zergatik ez zuten jendaurrean jarri harremana, esanez "harremana maitagarria eta zoragarria zen, eta nik erabat gozatu nuen hartaz, baina ez zen beste inoren kontua, gure kontua zen.

## Lanak 
[thumb|250px|miniaturadeimagen|Alice Walker (ezkerrean) [Gloria Steinemekin, 2009an.]]
Walkerrek eleberriak, kontakizunak, saiaketak eta olerki-liburuak idatzi ditu. Haren idazkiak afroamerikarren borroketan oinarritzen dira, bereziki emakumeengan, eta gizarte arrazista, sexistaren eta bortitzen aurkako testigantzetan. Emakume beltzak kulturan eta historian izan duen zereginari buruz ere idazten du.

### The Color Purple (Purpura kolorea) 
1982an, Walkerrek orain arte bere lanik ezagunena argitaratu zuen: The Color Purple (Purpura kolorea) eleberria. Emakume beltz gazte baten istorioa da. Kultura zuriaren arrazismoaren aurka ez ezik, patriarkatu beltzak sustatzen dituen jarreren kontra ere borrokatzen da. Arrakasta komertzial erabatekoa izan zuen liburuak. Azkenean, best seller bihurtu zen; 1985ean, Steven Spielbergek zuzendutako egokitzapen zinematografikoa ikusi zuen. Steven Spielbergek berak egokitu zuen gidoia eta Broadwayko musikal gisa 2005ean egindako jarraipena.

1983ko Pulitzer sariaz gain, American Book Award saria ere irabazi zuen.

Bestalde, gizon afroamerikarren irudiari buruzko kritika ugari jaso ditu liburuak. Argitaratu zenean, gizonezkoen pertsonaien profilei buruzko kritikak zeuden, honela deskribatzen baitziren: abusatzaileak (Albert/Mren kasuan) edo bufoiak (Harpo semearen kasuan bezala). Kritikak areagotu egin ziren filmak argia ikusi zuenean; izan ere, filmaren argumentuak liburuaren zati handi bat moztu zuen, eta Albert eta Celieren adiskidetzea.

### Beste lan batzuk 
* You Can't Keep a Good Woman Down: Stories (1971)
* In Love and Trouble: Stories of Black Women (1973)
* Meridian (1976)
* In Search of Our Mothers' Gardens (1983)
* El templo de mis amigos (1989)
* En posesión del secreto de la alegría (1992)
* Now Is The Time to Open Your Heart (2004)

### Poesia bildumak 
* *Once* (1968)
* *Revolutionary Petunias and Other Poems* (1973)
* ''Good Night, Willie Lee, I'll See You in the Morning* (1979)
* *Horses Make a Landscape Look More Beautiful* (1985)
* *Her Blue Body Everything We Know: Earthling Poems* (1991)
* *Absolute Trust in the Goodness of the Earth* (2003)
* *A Poem Traveled Down My Arm: Poems And Drawings* (2003)
* *Collected Poems* (2005)
* *Hard Times Require Furious Dancing: New Poems* (2010)
* *Taking the Arrow Out of the Heart* (2018)

### Fikziozkoak ez diren beste lan batzuk 
* *Living by the Word* (1988)
* *Warrior Marks* (1993)
* *The Same River Twice: Honoring the Difficult* (1996)
* *Anything We Love Can Be Saved: A Writer's Activism* (1997)
* *Go Girl!: The Black Woman's Book of Travel and Adventure* (1997)
* *Pema Chodron and Alice Walker in Conversation* (1999)
* *Sent By Earth: A Message from the Grandmother Spirit After the Bombing of the World Trade Center and Pentagon* (2001)
* *We Are the Ones We Have Been Waiting For* (2006)
* *Overcoming Speechlessness* (2010)
* *Chicken Chronicles, A Memoir* (2011)
* *The cushion in the road – Meditation and wandering as the whole world awakens to be in harm's way* (2013)

### Saiakerak 
* "Beauty: When the Other Dancer is the Self" (1983)

## Sariak eta ohoreak 
* Kolonia MacDowell-en Bekak (1967 y 1974)
* Ingram Merrill Fundazioaren Beka (1967)
* Candace, Artes eta Letrak Saria 100 Emakume Beltzen Koalizio Nazionala(1982)
* Pulitzer fikzio Saria  (1983) *Purpura kolorea* lanagatik 
* Fikzio liburuari Sari Nazionala (National Book Award) (1983) *Purpura kolorea* lanagatik 
* O. Henry Saria  *Kindred Spirits'' lanagatik (1985)
* Kaliforniako Arteen Institutuaren ohorezko titulua (1995)
* Amerikako Elkarte Humanistak "Urteko Humanista" izendatu zuen (1997)
* Arteetarako Funts Nazionalaren Lillian Smith saria
* Arte eta Letren Akademia Estatubatuarraren Rosenthal saria
* Radcliffe Institutua, Merrill Fellowship eta Guggenheim Fellowship-en Beka
* Front Page Saria, Newswoman's Club of New Yorkeko aldizkari-kritikari onenari
* Georgia Writers Hall of Fame-rako indukzioa (2001)
* Kaliforniako Fama Aretora indukzioa, Kaliforniako Historia, Emakume eta Arteen Museoan (2006)
* Global Exchange-ren Giza Eskubideen Sari Nazionala (2007)
* Bakerako LennonOno beka (2010)

## Aktibismoa 
### Eskubide zibilak 
Besteak beste, Howard Zinn ekintzailea izan zen bere eredua, berak ikasi zuen Spelman Collageko irakasleetako bat. Garai hartan, Walkerrek Martin Luther King ezagutu zuen 1960ko hamarkadaren hasieran. Jarraitu egin zuen King Estatu Batuetako hegoaldera itzultzeko erabakian, Eskubide Zibilen aldeko mugimenduko ekintzaile gisa. 1963ko Washingtongo Ibilaldian parte hartu zuen ehunka mila lagunekin. Geroago, boluntario gisa eskaini zuen bere burua Georgian eta Mississipin boto-emaile beltzak erregistratzeko.

2003ko martxoaren 8an, Emakumearen Nazioarteko Egunean, Irakeko gerraren bezperan, Walker atxilotu egin zuten beste 26 lagunekin batera; besteak beste, Maxine Hong Kingston eta Terry Tempest Williams lankideak, Etxe Zuriaren aurkako protesta batean, gerraren aurkako manifestazio batean polizia-hesi bat zeharkatzeagatik. Walkerrek "Zain egon garenok gara" saiakeran idatzi zen bizi izandako esperientzia.

### *Womanism* 
Borroka feministan, Walker emakume beltzen alde nabarmendu zen. 1983an Womanism (emakumezalea) terminoa sortu zuen *En busca de los jardínes de nuestras madres* bilduman, "feminista beltza edo feminista koloretsua" izendatzeko. Emakume beltzak eta mugimendu feminista "arrazaren, klasearen eta genero-zapalkuntzaren elkargunean" biltzeko sortu zen terminoa. Walkerrek dioenez, "'Womanism'-k berezko hitza ematen digu", emakume beltzen diskurtsoa delako eta gizartean dituzten arazoak. Womanism, mugimendu gisa, 1985ean gauzatu zen Estatu Batuetako Erlijio Akademian eta Society of Biblical Literature delakoan, emakume beltzen kezkei beren ikuspegi intelektual, fisiko eta espiritualetik ekiteko". 

### Bakezaletasuna 
[thumb| Alice Walker 2018an "Gerrekin amaitzea etxean eta atzerrian" Udaberriko ekintza [Oaklanden, California.]]
Walker Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Ligaren babesle izan da aspalditik. 2015aren hasieran, honela idatzi zuen: "Beraz, bakearen eta justiziaren aldeko edozein mugimendutan pentsatzen dut, gure barne-espiritua egonkortzen saiatzen den zerbait bezala, gaur egun nagusi den ikuspegia baino askoz gizatiarragoa den ikuspegi bat jarrai dezagun eta mundura ekar dezagun".

Walker oso errespetatua da komunitate politiko liberalean, irudi ez-herrikoiei eta ez-konbentzionalei ematen dien laguntzagatik, printzipio pertsonal gisa. Bisexualtzat jotzen du bere burua, argi eta garbi, eta pertsonen eskubideak babesten ditu sexu, etnia, edo arraza-aniztasunari dagokionez.

Ingurumenaren, feminismoaren eta animalien eskubideen alde eta Kubarako blokeoaren aurka eta emakumeen mutilazio genitalaren aurka aritu da.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Ms. magazine Cover - Fall 2009(1).jpg|alt=
Fitxategi:End the Wars Spring Action 2018 - Oakland 20180415-2642.jpg|alt=
Fitxategi:Alice Walker (cropped)1.jpg|alt=

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Alice Malsenior Walkerren web-orria