Buruko

thumb|1820ko emakumezko buru-estalkiak edo burukoak.
[thumb|Askotariko burkoak izan ziren iraganeko zibilizazioen ezaugarri, kontinente guztietan, eta oraindik ere bada. Hemen Gyantseko (Tibet, [1938) alfonbrak ehuntzeko makinen artean emakumeak daude bere ohiko burukoak jantzita.]]
thumb|Budapesteko Corvin plazan gizon bat eserita, buruan txapela duela. 1963
**Burukia edo buru-estalkia** buruan eramaten den moda-osagarria da. Buruko hitza, euskaraz, oso orokorra da eta buruan jartzen den apaingarri edo babesle mota asko izendatzen ditu.

## Forma 
Bi motatako buru-estalki nagusi daudela esan daiteke: ertzarekin edo ertzik gabe. Mota bakoitzerako bi forma bereizten dira:

* buru-hezurraren goiko forma hartzen duten egitura borobileko txanoa edo txapela;
* buruan pausatzen den zilindro-formako kapela.
Beste forma andana daude eta historikoki izan dira Ezagunen artean, gaur egun hauek aipa daitezke: 

* Kaputxa, borobil-borobila; buru-hezurraren formarekin ezkontzen da, txanoa bezala, baina beherago erortzen da garondoan eta belarrietan, eta loturak ditu batzuetan;
* Turbantea, oihal zati bat da, buruaren inguruan kiribiltzen dena.
* Koroa, buruan pausatzen den disko huts gutxi-asko lodi bat.
Buruko estalkien artean, zapiak eta ohilak  daude, horiek ere hamaika forma har dezaketenak.
[erdian|thumb|327x327px|Ingalaterrako [Ascot Racecourse|Ascot zaldi lasterketan ohikoa da aristokraziako emakumeentzat kapela erakusgarriak janztea.]]
[erdian|thumb|327x327px|[Miao (herria)|Miao emakumea, 2006 urtean, bere burukoa lotzen.]]
[thumb|Kemper en Fête. [Kofia bretoi|Jantzkera tradizionala daramaten dantzariak Quimperreko karriketan (Bretainia), 2015eko uztailaren 26an Cornualleko jaialdian.]]

## Europako Erdi Aroko eta Aro Modernoko buruko mota batzuk

Fitxategi:Lille PdBA anonyme cologne portrait femme.JPG|Kolonia inguruko emakumea "*cornette*" motako buruko zurria jansten, ca. 1550
Fitxategi:Aristotle's Ethics, Politics, and Economic.jpg|Aristotelesen "Etika, Politika eta Ekonomia" liburua, XV. mendeko edizioa
Fitxategi:Arundel-39v-détail-c5458-07.jpg|Hieroneko maisuaren 3. liburua (XV. mendea)
Fitxategi:Geoffroi de La Tour Landry teaching to his daughters (Châteauroux - BM - ms 4).jpg|Geoffroi de La Tour Landry alabei irakaspenak ematen (XV. mendea). Hiru neskek "*escoffion*" motako burukoa daramate.
Fitxategi:Mariage de Baudouin IV de Hainaut et d'Alix de Namur.png|Ezkontza ca. 1470 (Chroniques de Hainaut) Ezkerreko andreak buruan duen adardun buruko mota "hennin" izena du.
Fitxategi:Master of London Wavrin 02.jpg|London Wavrineko maisuaren ''Anciennes et nouvelles chroniques d'Angleterre*
Fitxategi:Roman de Gèrart de Nevers.jpg|Wavrineko maisua, ca. 1450
Fitxategi:The History of Witches and Wizards, 1720 Wellcome L0026618.jpg|*The History of Witches and Wizards*, 1720
Fitxategi:Penthesilea as one of the Nine Female Worthie.jpg|Penthesilearen irudikapena. *Petit armorial équestre de la Toison d'or*, ca.1470. Buruan "Escoffion" izena zuen burukoa darama.
Fitxategi:Hennin KML Bd. 8 1890 (130918310).jpg|Hennin motako burukoa. *Meyers Konversationslexikon'', 1890.

Euskal Herrikoak:

Fitxategi:Oriako sorgin-dantzako kapiroteak.jpg|Oriako (Gipuzkoa) sorgin-dantzako kapiroteak.
Fitxategi:Burukoak Balentziaga 502.jpg|Euskal mengalak, Cristobal Balentziaga jostunak eredu zaharretatik eginak.
Fitxategi:Portada de la parroquia durana alava 1 (Barbette).jpg|Erdi Aroko Arabako dama bat, barbette batez jantzia (Durako elizako kapitelean).

## Kanpo estekak