Claudine Picardet

**Claudine Picardet**, ezkongabetan **Poullet**, eta gero **Guyton de Morveau**, (Dijon, 1735eko abuztuaren 7a &ndash; Paris, 1820ko urriaren 4a) frantziar kimikaria, minerologoa, meteorologoa eta itzultzaile zientifikoa izan zen. XVIII. mendearen amaierako kimikari frantziarren artean nabarmendu zen, suediar, ingeles, aleman eta italieratik frantseserako literatura zientifikoaren itzulpen ugariengatik. Argitalpen zientifikoen hiru liburu eta milaka orrialde itzuli zituen, eskuizkribu itxuran argitaratu eta hedatuak. Izen handiko bilera zientifiko eta literarioak sortu zituen Dijonen eta Parisen, eta datu meteorologikoen bilketan parte hartu zuen. Dijon eta Paris zientzia-zentro gisa ezartzen lagundu zuen, eta iraultza kimikoan aldi kritikoan ezagutza zientifikoa zabaltzen lagundu zuen.

## Biografia 
Claudine Poullet Dijonen jaio zen. François Poulet de Champlevey errege notario baten alaba nagusia izan zen. 1755ean, Claude Picardet abokatuarekin ezkondu zen. Claude Picardet *Table de* marbre-ko zinegotzia, eta geroago Académie royale des sciences, arts, et belles-lettres de Dijon eta lorategi botanikoko zuzendaria izateak zirkulu zientifikoetan, burgesetan eta goi-mailako gizartean sartzea erraztu zion. Hitzaldietara eta beste manifestazio batzuetara joaten zen, zientzialari, solasaldi eta itzultzaile gisa parte hartzen zuela.

## Itzulitako lanak 
1774an, Guyton de Morveauk eskaturik, Picardet-ek *Spatogenesia: the Origin and Nature of Spar; Its Qualities and Uses* (ingelesa, 1772) itzuli zuen, John Cerroren (Espatogenesia: espatoen jatorria eta izaera; nolakotasunak eta erabilerak), Jean-André Mongez  Journal de phisique-n argitaratzeko. Mongezen aldizkarian laguntzaile ospetsua bihurtu zen, nahiz eta bere hasierako argitalpenek Mme  P edo Mme P*** de Dijon baino ez jarri. 1782an, Guyton de Morveauren gutunek adierazten dute Claudine Picardet-ek ingelesezko, suediarrezko, alemanezko eta italierazko lanak frantsesera itzuli zituela.
eskuinera|thumb|*Mémoires de chymie de M. C. W. Scheele,* Picardet-en itzulpena
Picardet-ek Carl Wilhelm Scheeleren saiakuntza kimikoen lehen bilduma argitaratua sortu zuen, suedierazko eta alemanezko argitalpenetatik itzulia, hala nola M. C. W. Scheelen Mémoires de chymie, bi liburukitan (frantsesa, 1785). Claudine Picardet Scheelen oxigenoari buruzko lana Frantziako zientzialarien esku jartzeko arduraduna zela agertzen da. Picardet publikoki itzultzaile gisa identifikatu zen lehen aldiz, 1786ko uztailean *Journal des savants* aldizkarian agertu zen Jérôme Lalanden liburuaren berrikuspen batean. Handik aurrera, bere izenarekin sinatzen hasi zen.

Picardet-ek 1774ko Abraham Gotlobulu Werner-en *Von den äusserlichen Kennzeichen der Fossilien* (Fosilen edo mineralen kanpoko karaktereei buruz; Alemania, 1774) lanaren lehen itzulpena idatzi zuen, Wernerren lanik garrantzitsuena eta mineralogia deskribatzaileari buruzko lehen testu modernoaren liburua, kolore-eskema bat garatuz deskribapenerako. Picardet-en *Traité des caractères extérieurs des fossiles*, M. A. G. Werner-en l'allemand itzulpena (fosilen kanpo-ezaugarriei buruzko tratatua) Dijonen argitaratu zen, 1790ean, 'Scheeleren "Kimika-memoriak"-en itzultzaileak. Jatorrizko testua nabarmen hedatu eta idatzi zenez, sarritan uste izan da Picardet-en itzulpena lanaren edizio berria dela. Bi itzulpenetan, beste autore batzuen ekarpenak (oharrak, esaterako) argi eta garbi identifikatuta daude.

James R. Partington kimikari eta zientzia-historialariak Picardeti egozten dio Torbern Olof Bergman, *Opuscula physica et chemica* (latina, 1779–1790) sei liburuetako lehen bi liburukietako frantsesen zatirik handienaren itzulpena. *Opuscules chymiques et physiques de M.T. Bergman* (Dijon, 1780–1785), Guyton de Morveauri esleitu izan zaio gehienetan. Guyton de Morveau eta Bergman-en arteko eskutitzetatik abiatuta, Partington-ek iradokitzen du Picardet-ek eta beste batzuek Bergman-en lanak itzultzen lagundu zutela, itzultzaile gisa agertu gabe.

Claudine Picardeti  egozten zaizkio inspirazioa eta, agian, 1787 *Essay on* Phlogiston-en Richard Kirwanen saiakeraren itzulpena eta kritika idazteko lankidetza. Kirwanen artikulu batzuk ere itzuli zituen.

Claudine Picardet-ek hainbat artikulu zientifiko itzuli zituen: suedieratik (Scheele, Bergman), alemanetik (Johann Christian Wiegleb, Johann Friedrich Westrumb, Johann Carl Friedrich Meyer, Martin Heinrich Klaproth), ingelesetik (Richard Kirwan, Williian  Fordyce), italieratik (Marsilio Landriani) eta seguraski latinetik (Bergman). Batez ere kimikari eta mineralogiari buruzko lanak itzuli zituen arren, meteorologiari buruzko lan batzuk ere itzuli zituen. "*Observationes astron. annis 1781, 82, 83 institutæ in observatorio regio Havniensi*" (1784) lanean Thomas Bugge-k 1783ko abenduan egindako Marteren korapiloaren luzeraren behaketa astronomikoei buruzko informazioa ematen zuen Havniensi (1784) urteroko behatokian 1781, 82, 83 institutuena. Picardet-en itzulpena *Observations de la longitude du nœud de Mars faite en Décembre 1873*, *par M. Bugge* en el *Journal des sçavants* (1787) izenaz argitaratu zen.

## Lan zientifikoa 
Picardet Morveauren kimika-klaseetara joan zen eta mineralak ikasi zituen Dijongo Akademiaren bilduman. Guyton de Morveau eta Dijongo Itzulpen Agentziako beste kide batzuekin esperimentu kimikoak eta behaketa mineralogikoak egin zituen, itzultzen zituen lanen edukia baieztatzeko. Werner-en tratatuaren mineralei buruzko itzultzaile-notek argi eta garbi erakusten dute laborategiko behaketetan zuten espezializazioa. Frantsesezko terminoak ere garatu zituen, mineralen zuzeneko behaketetan oinarrituta, Wernerren neologismoak egokitzeko.

Picardet aktiboa izan zen  Antoine Lavoisierren sarean datu meteorologikoak hartzeko. 1785ean, egunero hartzen zituen behaketa barometrikoak Dijongo Akademiaren tresna batekin. Claudine Picardet-ek bere emaitzak Lavoisier-era bidali zituen eta Parisko Zientzien Errege Akademiari aurkeztu zitzaizkion.[eskuinera|thumb| Madame Lavoisier (ezkerrean), Claudine Picardet (liburuarekin), [Claude Louis Berthollet|Berthollet, Fourcroy, Lavoisier (eserita) eta Guyton de Morveau (eskuinean)|350x350px]]
## Erretratua eta nomenklatura liburua 
1782an, Guyton de Morveauk nomenklatura kimikorako hurbilpen sistematikoa proposatu zuen; nomenklatura horretan, substantzia sinpleek beren egitura kimikoaren adierazpen sinpleak jasotzen zituzten, hala nola hidrogenoa eta oxigenoa. Konposatuek beren osagaiak adierazten zituzten izenak zituzten, hala nola sodio kloruroa eta burdin sulfatoa. 1786-1787 bitartean, Guyton de Morveau, Antoine Lavoisier, Cl-Louis Berthollet eta Antoine-François Fourcroy ia egunero ari ziren lanean *Méthode de nomenclature chimique* (“Nomenklatura Kimiko Metodoa”) idazteko, eta "behin betiko izendapen organiko" bat lortu nahi izan zuten. 

Uste da Lavoisierren koadro batean, Méthode nomenklatura *chimiqueko* egilekideekin batera, Madame Lavoisier eta Claudine Picardet agertzen direla. Madame. Lavoisier taldearen ezkerrean agertzen da. Alboan duen emakumeak uste du Claudine Picardet dela, itzultzaile gisa egindako lanaren liburu enblematikoa daramala.

## Eragina 
Dijon zientzia-zentro gisa hartu zuten nazioartean, Claudine Picardet-en eta haren bigarren senarraren,—Bernard Guyton de Morveau-ren lanari esker. Kimikari buruzko bi itzultzaile emankorrenetako bat izan zen Claudine Picardet 1780ko hamarkadan, eta iraultza kimikoaren funtsezko garai batean ezagutza kimikoaren eskuragarritasuna handitu zuen, batez ere gatz eta mineralei buruzko ezagutzan. Picardeten lanek aldizkari zientifiko espezializatuen argitalpena bultzatzen zuten, eta argitalpen-ezaugarrien erabilera ezartzen laguntzen zuten, hala nola lehen argitalpenaren data. Bere garaiko adituek onartu zuten itzultzaile gisa egindako lanaren balioa, bai nazionalki bai nazioartean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak