open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chiers ibaia

**Chiers ibaia** (luxenburgeraz *Kuer*, *Korn* edo Kor ere deitua; valonieraz *Tchiere* deitua) Luxenburgo, Belgika (bere hego-ekialdeko muturra) eta Frantziako ibaia da.

Mosa ibaiaren ibaiadarra da, eskuinetik. Oberkornen jaio zen, Differdangen (Luxenburgo), eta Mosa ibaian isurtzen zen 144 kilometroko ibilbidea egin ondoren (12 Luxenburgon, 2 Belgikan eta 130 Frantzian). Frantziako Meurthe eta Mosela, Mosa eta Ardenak departamentuetatik igarotzen da.

Bere arroak 2.222 km² hartzen ditu. Zeharkatzen dituen hiri nagusiak Longwy eta Montmédy dira, biak Frantzian. Frantziaren eta Belgikaren arteko mugaren zati labur bat da.

## Kanpo estekak
Errenteriako parrokiako eliz ataria

**Errenteriako Andre Mariaren Jasokundearen elizako eliz ataria** Errenteriako Herriko Plazara, parrokiatik hegoaldera, ematen duen 17. mendeko eliz ataria da (iparraldera bigarren mailako atari bat ere bada), 1625. urtean egina. Juan Gómez de Mora arkitektoak egin zuen trazatua,  eta lana Kristobal Zumarristak burutu zuen. Eliz ataria apaintzen duten eskulturak Juan Bautista Uretarenak dira.

## Deskribapena 
Elizaren hormetan, hegoalderantz ematen du eliz atariak, Herriko Plazara. Kasetoiz apaindutako arku handi batek ematen dio babesa atariari, Juan de Alavak Salamancan eta beste toki batzuetan pizkundetar estiloan sortutako atarien ereduari jarraiki, *atari triunfala* esan izan zitzaion eredu bat. Beheko alde edo gorputza hiru kalek osatzen dute, zutabe toskanarrek markatuak, eta erdian dago elizako atea, puntu erdiko arku batekin. Alboko kale estuagoetan, atearen ezker-eskuin, lau ebanjelariak ageri dira, bakoitza bere sinboloarekin: Mateorekin gizakia, Lukasekin idia, Markosekin lehoia, eta Joanekin arranoa.

Bigarren gorputzean zutabeak korintiarrak dira eta Andre Mariaren Jasokundearen irudia da nagusi, bi aingeruk koroari eusten diotelarik bere gainean. Alboetan lorontziak lirioekin, eta gainetik idazkunak, "Pulchra ut luna" eta "Electa ut sol".

## Erreferentziak 
## Biblliografia 
* Vazquez Escudero, Elena; Muro Arriet, Koro (2016). Nuestra Señora de la Asunción de Rentería. Errenteriako Udala.

## Kanpo estekak
Mariarats (erreka)

**Mariarats,**  Gipuzkoako hegoaldeko erreka bat da, Goierri eskualdekoa. Beasaingo Odetagoena, Mallutz, Zormendi eta Usurbe tontontorrek osatzen duten mendikatearen eta Itsasondo eta Ordiziako Leizia, Ermozeta eta Idoiaga tontorrek eratzen duten mendikatearen artean sortzen da. Izen bereko Mariarats auzoan,  Oria ibaian isurtzen ditu bere urak. Bere luzera 3.500 metrokoa da .

Ametzurdinetako iturrian sortzen da ote eta pinuen artean, eta hasieran Ametzurdinetako erreka izena hartzen du. Ia sortzen den une beretik, Beasain eta Ordizia udalerrien arteko muga markatzen du Odetagoena mendiaren gailurretik beherantz egiten duen ibilbidean. 

Ur-ibilguak malda handian egiten du beherantz, harik eta beheko ibarrera iritsi eta baretzen den arte. Ibarrean jada Mariarats erreka hartzen du izentzat, hain zuen ere, Oria ibaian ezkerraldetik sartu aurretik eta elkargunek gertu zegoen Mariarats baserriaren izen berbera. Beasaingo baserri hori, hirigintza lanen eraginez eraitsi zen, erreka hau azken ehun  metrotan  bideratzeko egin ziren lanak burutzean.

### Ur-bilketa 
Ibilbidea Gantzarain  baserrira ekialderantz doan heinean, izenez aldatu eta Erreka Ilun  izena hartzen du. 1863. urtera, gune horretan bildu ziren bere urak urtegi txiki batean tutueria bidez Beasaingo tren-geltokiko ur-gordailuetaraino eraman eta han lurrin-makinak urez hornitzeko. Aprobetxamendu horrek, mende honetako hirurogeigarren edo hirurogeita hamargarren hamarkada bitarte iraun du, orduan utzi baitzioten  lurrin-makinek burdinbideetan ibiltzeari.

1992an berriro ere ur-bilketa egin zen leku berean, oraingo honetan tutueria handiena Arriarango urtegira bideratzeko.

## Erreferentziak
Ray Parker, Jr.

**Ray Erskine Parker Jr.** (1954ko maiatzaren 1a, Detroit, Michigan), estatubatuar musikagile, gitarra-jotzaile, abeslari eta ekoizle bat da. Raydio funk taldeko kidea ere bada.

Nagusiki *Ghostbusters* (1984) filmeko soinu bandaren abesti nagusia eta ospetsuena konposatu eta abesteagatik ezaguna da.

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* 1982 : *The Other Woman*
* 1983 : *Woman Out of Control*
* 1985 : *Sex and the Single Man*
* 1987 : *After Dark, Geffen*
* 1991 : *I Love You Like You Are*, MCA
* 2006 : ''I'm Free*, Raydio Music

### Bildumak 
* 1982 : *Greatest Hits*
* 1984 : *Chartbusters*	
* 1990 : *The Best of Ray Parker Jr. & Raydio*
* 1993 : *Greatest Hits*	
* 1998 : *The Best of Ray Parker Jr.*, BMG/Arista
* 1999 : *Ghostbusters: The Encore Collection*, BMG
* 2000 : *The Heritage Collection*, Arista
* 2011 : *S.O.U.L.'', Sony Music

### Singleak 
* 1982 : "The Other Woman", "Let Me Go", "It's Our Own Affair", "Bad Boy"	
* 1983 : "The People Next Door", "I Still Can't Get Over Loving You"	
* 1984 : "Woman Out of Control", "In The Heat of the Night", "Ghostbusters", "Jamie"	
* 1985 : "I've Been Diggin' You", "Girls Are More Fun", "One Sided Love Affair"	
* 1986 : "One Sunny Day" / "Dueling Bikes from Quicksilver" (Helen Terryrekin natera)
* 1987 : "I Don't Think That Man Should Sleep Alone", "Over You" (Natalie Colerekin batera)
* 1990 : "All I'm Missing Is You" (Glenn Medeirosekin batera)
* 1991 : "She Needs to Get Some", "Girl I Saw You"

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Rosa Lluch Bramon

**Rosa Lluch Bramon** (Bartzelona, Katalunia, 1969ko urriaren 11) historialaria, Comu Podemeko politikaria, unibertsitateko irakaslea eta Bartzelonako Unibertsitateko Arkeologia Saileko idazkari akademikoa da.

## Biografia 
1969ko urriaren 11n jaio zen, Bartzelonan, eta Dolors Bramonen eta ETAk hildako Ernest Lluch politikariaren alaba da.

Rosa Lluch Erdi Aroko Historian eta Paleografian lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitatean, 1992an. Lluch Bramonek doktoretza lortu zuen Gironako Unibertsitatean 2003an ''Els remences de l'Almoina del Pa de la Seu de Girona* (*segles* XIV i XV) izeneko tesiarekin, Lluís To Figuerasek zuzendua. 2005etik Historia irakaslea da Bartzelonako Unibertsitatean.

2019ko apirileko Diputatuen Kongresurako hauteskundeetan parte hartu zuen Bartzelonan, En Comú Podem zerrendako hautagai gisa. 2019ko azaroko hauteskunde orokorrei begira, En Comú Podem alderdiaren Senaturako hautagaia izan zen.

## Lanak 
*  Rosa Lluch Bramon (2005). *Els remences. La senyoria de l’Almoina de Girona als segles XIV i XV.'' Girona: Associació d’Història Rural de les Comarques Gironines, Centre de Recerca d’Història Rural de la Universitat de Girona & Documenta Universitaria. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maixabel Lasa Iturrioz eta Rosa Lluch Bramon Zubigilleen lorratzen lekuko: Berria, 2025.01.27

* Udako Institutuak > Recerca Històrica > Kideak > Rosa Lluch
* Katalogoko lanak bilatzea
Serrano kalea (Madril)

**Serrano kalea**, Espainiako Madril hiriburuan dagoen kale bat da, Salamanca eta Chamartín barrutietan.

Madrilgo Urrezko Milian dago, luxuzko denda eta etxebizitzak dauden eremua, eta hiriko kale garestienetako bat da.
Turhan Përmeti

**Turhan Paxa Përmeti** (Trikala, 1846ko abenduaren 19a – Neuilly-sur-Seine, 1927ko otsailaren 18a) albaniar politikaria izan zen. Albaniako lehen ministroa izan zen 1914an eta 1918tik 1920ra.

Otomandar Inperioaren zerbitzuko funtzionarioa izan zen. Grezieraz arin hitz egiten zuen eta Kreta uharteko gobernadorea izan zen 1895etik 1896ra. Uharteko bere gobernua matxinada batekin amaitu zen, Kretak Greziarekin bat egitearekin amaitu zena. Otomandar Inperioaren enbaxadore ere izan zen San Petersburgon, eta 1907ko Hagako Bigarren Bake Konferentzian ere ordezkatu zuen.

1914ko martxoan, Gilen Wiedekoa printzeak Përmeti izendatu zuen Albaniako lehen ministro eta Arazoetako ministro. 1914ko irailean Essad Toptanik boteretik bota zuen. 1918tik 1920ra lehen ministro izan zen berriro, 1920an Lushnjë Biltzarrak kanporatu zuen arte.
Sotirios Sotiropoulos

**Sotirios Sotiropoulos** (; Nauplio, 1831 – Atenas, 1898ko maiatzaren 6a) greziar ekonomialari eta politikaria izan zen. Greziako lehen ministroa izan zen 1893ko maiatzetik urrira.

Zuzenbidea ikasten hasi zen Atenaseko Unibertsitatean, baina gaixotasunak ikasketak eten zituen. Bere ordez ekonomiari ekin zion eta 1853an zerga ikuskatzaile izendatu zuten Finantza Ministerioan. Ondoren, Aduana departamentuko idazkari nagusi izatera igo zen eta hainbat erreforma egin zituen.

1862an Oto Greziakoa erregea kanporatu ondoren, Sotiropoulos politikan sartu zen. 1862tik 1864ra diputatu eta 1864tik 1865era Finantza ministro izan zen. Ondoren, 1865etik 1895era berriro diputatu hautatu zuten.

Charilaos Trikoupis eta Theodoros Diligiannis kritikatu zituen eta diputatu independenteen talde bat zuzendu zuen. Garai hartan bi aldiz izan zen parlamentuko presidente, baita Finantza ministro eta Justizia ministro ere.

1893ko maiatzean lehen ministro izendatu zuten Greziak porrot egiteko arriskua zuelako, baina gobernuak urte hartako urrira arte bakarrik iraun zuen.

Sotiropoulos gaizkileek bahitu zuten 1866an, eta 36 egun geroago askatu zuten, erreskate bat ordaindu ondoren. Esperientzia hau kontatu zuen "Τριάκοντα εξ ημερών αιχμαλωσία και διαβίωσις μετά των ληστών" ("Hogeita hamar eguneko gatibualdia eta bizitza bidelapurren artean")   liburuan.
Ambatoko elizbarrutia

**Ambatoko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren ekuadortar elizbarrutia da. 1948ko otsailaren 28an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Ambaton dago. Egun apezpikua Giovanny Pazmiño Abril da.

## Ordinarioak 
* Bernardino Echeverría Ruiz (1949-1969)
* Vicente Cisneros Durán (1969-2000)
* Germán Pavón Puente (2001-2015)
* Giovanny Pazmiño Abril (2015-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diella (adimen artifiziala)

**Diella** ( hitzak "Eguzki" esan nahi du) Albaniako Informazioaren Gizarterako Agentzia Nazionalak (AKSHI) garatutako adimen artifiziala da. 2025eko urtarrilean aurkeztu zen Albaniako Gobernuaren *eAlbania* online plataforman integratutako laguntzaile birtual gisa hiritarrak sareko zerbitzu publikoekin laguntzeko eta agiri digitalak sortzeko. 2025eko irailean, Albaniako presidentetzaren dekretu batek Edi Rama lehen ministroari adimen artifizialak sortutako ministro birtual baten sorrera kudeatzeko baimena eman ondoren, Diella ofizialki Albaniako Kontratazio Publikoetarako Ministro izendatu zuten, munduan kabinete mailako gobernu-kargu bat bete zuen lehen adimen artifizialeko sistema bihurtuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madrilgo Urrezko Milia

[thumb|right|250px|[Serrano kalea (Madril)|Serrano kalea, Madrilgo Urrezko Miliaren erdigunea.]]
**Madrilgo Urrezko Milia**, , Espainiako Madril hiriburuan dagoen Salamanca barrutiko eremu bat da, Madrilgo Erkidegoan. Castellana etorbidea, Juan Bravo kalea, Bergarako Printzea kalea eta Jorge Juan kalearen artean hedatzen da, Castellana eta Recoletos auzoen artean.

## Kalea 
Eremu honetan hiriko luxuzko denda eta etxebizitza harestienak daude, eta hiriko ahalmen ekonomiko handiena diten biztanle asko bertan bizi dira. Jauretxeak nabarmentzen dira, madrildar goi gizarteko kideen bizilekuak. Bestalde, Espainia eta mundu osoko moda, apainketa eta harribitxigintzako marka prestigiodunen lokalak ete badaude.

Eremu honetako bihotzean Serrano kalea dago, eta bertan nahiz aldameneko kaleetan goi-mailako joskintza lokalak daude.

## Kanpo estekak
Diella

**Diella** Burkina Fasoko hego-ekialdeko Boulgou probintziako Zonsé departamenduko herri bat da. 2005eko datuen arabera 476 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arroa

**Arroa** Gipuzkoako herri eta elizate izendakoa da, Debaren parte izan zena 19. mendean, eta 20. mendetik Zestoan integratua, baina ez berezko izen horrekin, baizik eta Arroagoia (herrigune originala) eta Arroabea auzoetan banatua.

Arroa forma ez da ageri izatez Euskaltzaindiaren izendegian (bai aipuu zaharrak, bere gaztelerazko forma *Arrona* aldaera barne), baina Arroa industrialdea eta Arroa tren-geltoki izenak gordetzen dute 21. mendean herriaren izena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ambrosio Bengoetxearen tabernakulua (Errenteria)

**Errenteriako parrokiako tabernakulua**, **Ambrosio Bengoetxea** eskultorearen lan bikaina, 1615. urtekoa, Errenteriako Jasokundearen elizan gordetzen den tabernakulu edo sagrarioa da. Bertako erretaula nagusiaren parte izan zen (18. mende amaieran beste erretaula neoklasiko bat hura ordezkatu zuen arte), eta gero San Migelen erretaulan egon zen kokatua, baina 21. mendean objektu beregain bezala dago idulki batean, aldare nagusitik gertu.

## Deskribapena 
Tabernakuluak bi zati zituen, eta behekoa bakarrik kontserbatzen da 21. mendean. Azken Afariaren erliebe bat da bertan nabarmentzen dena iruditerian. Inguruan altzariaren beste lauki batzuetan San Petri, San Paulo, San Leon eta San Ferminen irudiak daude, gorde den kontratuan egileari eskatu zitzaizkionak, azken biak Errenteria historikoki Baionako eta Iruñeko elizbarrutietako parte izan zelako.
erdian|thumb|570x570px|Azken Afaria.Bengoetxearen beste tabernakulu nabarmen bat Hernaniko parrokia elizan dago.

## Erreferentziak 
## Biblliografia 
* Vazquez Escudero, Elena; Muro Arriet, Koro (2016). Nuestra Señora de la Asunción de Rentería. Errenteriako Udala.

## Kanpo estekak
Dora Gálvez

**Dora Gálvez** (Écija, Sevilla, XX. mendea) aktore eta idazlea da, txotxongilolaria, bakarrizketari eta genero berdintasuneko hezitzailea.

## Bizitza 
Ecijan jaio zen, Sevillan. Haurtzarotik izan zuen arte dramatikoarekiko interesa. LHII Administrazioa ikasi zuen eta, hainbat oztopo gainditu ondoren, Arte Dramatikoa ikastea lortu zuen. 2018tik Gasteizen bizi da.

### Ibilbide profesionala 
Bere ibilbide pertsonal, artistiko eta didaktikoan zehar, gizarteratzeko eta eraldatzeko proiektuak garatu ditu.  2004az geroztik *Barakatemus antzerki-konpainia* zuzentzen du, eta, txotxongiloak erabiliz, errespetua, tolerantzia, enpatia eta beste balio batzuk transmititzen ditu, familia- eta hezkuntza-eremura bideratuak. Bere "*Abre las cortinas"* antzezlanak genero ikuspegiarekin lantzen du osasun mentala. Aldi berean, TeatrA, pertsona bakarreko antzerkian hasi zen, antzerki soziala, genero indarkeria eta estetika garatuz, eta horren bidez, emakumeen istorioak eta bizipenak sortu, aldarrikatu eta kontatzen ditu.

Genero-berdintasunaren aldeko eragile eta hezitzaile gisa, hainbat gizarte-proiektu garatu ditu, hala nola "*Objetivo Mariposa*" edo "*Mi mamá me mima*", emakumeen ahalduntzea aktibatzeko eta sustatzeko. Arabako Landa Eremuko Emakumeen Sareko teknikaria ere izan da.

2018an, "*Puedes cambiar tu vida"* argitaratu zuen, eta, besteak beste, gai hauek jorratzen ditu: transformazio pertsonala, maila mentala-espirituala-ingurumenekoa eta fisikoa. Ibilbide-orri bat da, aldaketarako jarraibide argiak dituen liburu-mapa bat.

Gaixotasun autoimmune bat garatu zuen, alopezia areata unibertsala, eta bere historia kontatzea eta bere prozesua, eraistekoa zein berreraikitzekoa, partekatzea erabaki zuen,  beste pertsona batzuekin hainbat tailer eta formaziotan. *2022an "Las calvas existimos" argitaratu zuen,* non prozesu hau jasotzen duen, eta erakusten du nolakoa den bizitzea, emakume gisa, soilgune bat eta "*sexismo por los pelos*" delakoaren ondorio sozialak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guarandako elizbarrutia

**Guarandako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren ekuadortar elizbarrutia da. 1957ko abenduaren 29an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Guarandan dago. Egun apezpikua Hermenegildo Torres Asanza da.

## Ordinarioak 
* Cándido Rada (1960-1980)
* Raúl López Mayorga (1980-1990)
* Miguel Ángel Aguilar Miranda (1991-2004)
* Ángel Polivio Sánchez Loaiza (2004-2013)
* Skiper Yánez Calvachi (2014-2018)
* Hermenegildo Torres Asanza (2018-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Raúl López Mayorga (1974-1980)

## Apezpiku laguntzailea 
* Raúl López Mayorga (1973-1974)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Long Game (filma)

***The Long Game***, , 2023ko Julio Quintana estatubatuarrak zuzendutako historia eta kirol drama film bat da. Humberto G. Garcia idazlearen *Mustang Miracle* (2010) benetako gertaerei buruzko liburuan oinarritua dago. Jay Hernandez, Julian Works, Jaina Lee Ortiz, Brett Cullen, Oscar Nuñez, Paulina Chávez, Gregory Diaz IV, José Julián, Cheech Marin eta Dennis Quaid aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia 
1956, Del Rio, Texas, golf zaleak diren bost mexikar-estatubatuar mutil gaztek kirol horretan jokatzera ikasteko erabakia hartu eta horretarako Texas hegoaldeko basamortuan beren gol-zelaian sortuko dute. Nahiz eta golf-ekipo zaharkitua eta kaskarra izan eta jokoan hasteko inongo ikastaro profezionalik jaso arren, denak estatubatuar anglosaxoiak diren talde aberatsen aurka lehiatu eta 1957ko Texasko Bigarren Hezkuntza Ikastetxeen Golf Txapelketa irabaztea lortuko dute. 

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Gabonak putetxean

***Gabonak putetxean*** () Edvard Munch-en mihise gaineko olio bat da, 1903 eta 1904 artean margotua. Espresionistatzat hartuta, gaur egun Osloko Munch Museoan dago.
Prostituzioa zen margolariak gustukoen zuen gaietako bat. Horrela, geroago, 1906 eta 1907 bitartean, Alemaniako putetxe bateko gela batek «Gela berdea» izeneko pintura-sail oso bat egiteko inspirazioa eman zion.

## Historia 
Munchek pintura honetan lan egin zuen Hanburgon, Holthusen senatariak, Max Linde Munchen mezenasaren aitaginarrebak, enkargu bat huts egin ondoren. Honek erretratu bat eskatu zion, baina, senatariarekin izandako zenbait desadostasunengatik, ez zen zehaztu. Une zaila izan zen Munchentzat. Horren ondorioz, antsietateak jasan zituen, eta alkoholaren bidez jasaten saiatu zen.

## Deskribapena 
Lan honen jatorria margolariak Lübeckeko lokal batera ustez egindako bisita bat da. Bisitatik koadro "arin baina malenkoniatsu" bat atera zen, non prostitutak bezeroen zain ikusten diren, giro lasaian, Gabonetako zuhaitz baten aurrean. Ezkerrean, gizon bat mozkortuta dago mahai baten gainean. Eskuinean, lehen planoan, emakume heldu eta makillatu batek, ziurrenik establezimenduko andreak, zigarro bat erretzen du liburu txiki bat irakurtzen duen bitartean.

Pintura "ironiko, sentimentalki lizun" gisa interpretatzen da, bai Munchek ostatu hartzen zuen etxe burgesari buruzko iruzkin gisa, bai artistaren "jatorri familiar pietistari" buruz.

Garaiko beste margolan batzuek bezala, fauvismoaren eragina erakusten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanaren fitxa Munch Museoan.
Areeb Zuaiter

**Areeb Zuaiter** (Nablus, Palestina, 1980ko ekainaren 17a) palestinar zinema zuzendaria eta narratzaile bisual multinazionala da.

## Biografia 
Zuaiter Nablusen jaio zen, Palestinan, 1980ko ekainaren 17an. Bere familia Saudi Arabiara joan zen bi hilabete zituenean. Hasieran pinturari ekin zion, zinemaz interesatu baino lehen.

1997an Libanora joan zen Barne Arkitekturako lizentziatura egiteko eta ondoren, Irrati, Telebista eta Zinemako lizentziatura egin zuen Unibertsitate Libanoar Amerikarrean. 2010ean, Ameriketako Estatu Batuetara joan zen, *American University School of Communication*-en Zinema eta Bideo Produkzioan masterra lortzeko.

*Royal Film Commission* - Jordaniako Eskualdeko Gaikuntzako Departamenduko zuzendaria izan zen eta, gerora, Aman - Awal Filmeko Nazioarteko Zinemaldian (AIFF) Zine Programazioko burua da.

Urtebete eman zuen Smithsonian Estatu Batuetako Historia Museo Nazionalean, Goldman Sachsen zinema eta bideoko bekadun gisa, eta bertan, museoaren funtsezko proiektuetako batzuk ekoiztu zituen. 2016 eta 2018 artean, *Rawi Screenwriters Lab*, *Robert Bosch Stiftung Zinema Saria* eta *Med Film Factory* ebaluazio-batzordeetako kide izan zen Zuaiter.

Zuaiterrek Ikus-alfabetatzea, Bitartekoen Ekoizpena II eta Dokumentalaren Historia irakatsi zituen American Universityko Komunikazio Eskolan, eta Ekoizpen Zinematografikoa II irakatsi zuen Howard Unibertsitateko Cathy Hughes Komunikazio Eskolan.

## Zineman egindako lana 
Fikziozko film laburra zuzendu zuen, *Stained,* Libanoko Europar Zinemaldian Epaimahaiaren Saria irabazi zuena. Dokumentala ere zuzendu zuen, *Colors of Resistance,* London Independent Film Awards sarietako Film Labur Dokumental Onenaren saria irabazi zuena 2019ko Londresko Zinema Independentearen Jaialdian.

Zuaiterrek bere zinematografian, gai sozialak, artea, Palestina eta identitatea ardatz hartzen ditu lanak sortzeko. "Dagoeneko bere hiria mapa batean aurkitu ezin duten pertsonak aurkezten, zaintzen eta babesten" ari dela esan du.

## Dokumentalak 
* *Colors of Resistance*
* *Yalla Parkour*

## Sariak 
* **Nazioarteko Zinemaldia**

* **Londresko Zinema Independentearen Jaialdia**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Latacungako elizbarrutia

**Latacungako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren ekuadortar elizbarrutia da. 1963ko abenduaren 5ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Latacungan dago. Egun apezpikua Geovanni Paz Hurtado da.

## Ordinarioak 
* Benigno Chiriboga (1963-1968)
* José Mario Ruiz Navas (1968-1989)
* Raúl López Mayorga (1990-2003)
* José Victoriano Naranjo Tovar (2003-2016)
* Geovanni Paz Hurtado (2016-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sardinzar gorri

[thumb|*A Study in Scarlet* nobelan, [Sherlock Holmes detektibeak pista bat aztertzen du, gero ikusiko da engainagarria zela.]]
**Sardinzar gorria** (ingelesezko ***red herring*** esamoldea hitzez hitz itzulia) galdera garrantzitsu batetik desbideratzen duen zerbait da, edo eztabaida batean aurkaria eztabaida-gaiaren mamitik  ateratzeko trikimailu bat da. Izan daiteke falazia logiko bat edo irakurleak edo entzuleak ondorio faltsu batera eramaten dituen gailu literario bat. Sardinzar gorri bat nahita erabil daiteke, misteriozko fikzioan edo estrategia erretorikoen zati gisa (adibidez, politikan), nahita edo oharkabean erabil daiteke argudiaketan.

Norbaitek argumentazioaren harian gai nagusiarekin zerikusirik ez duen elementu arrotz bat sartzen duenean, baizik eta irakurlea edo eztabaidako aurkaria argumentazioan distraitzen duen elementu bat denean, eta aldi batez arrazoiketaren hari nagusia zein zen ahaztarazten dionean, esaten da hari nagusitik ateratzen duen elementu arrotz hori *sardinzar gorri* edo *sardinzar ket*u bat dela.      

***Red herring*** esamoldea William Cobbett polemista ingelesak zabaldu zuen 1807an, zeinak kontatzen zuen kiratsa handia isurtzen zuen arrain ketu bat erabili zuela, usain  oso indartsukoa, untxi baten atzetik zihoazen zakurrak desbideratzeko eta uxatzeko.

## Falazia logikoa 
Falazia informal gisa, sardinzar gorria garrantzizko falazia klase zabal batean sartu ohi da. Lastozko gizona ez bezala, beste aldearen posizioaren distortsioa dakarrena, sardinzar gorria taktika dibertsifikatzaile itxuraz txalogarria da, azken batean garrantzirik gabea bada ere. *Oxford* *English Dictionary*ren arabera, sardinzar gorri bat nahita edo nahi gabe izan daiteke; ez da nahitaez engainatzeko intentzio kontziente bat.

Esamoldea erabiltzen da, batez ere, argudio bat eztabaidatzen ari den gaiari ez dagokiola baieztatzeko. Adibidez, "Uste dut eskakizun akademikoak zorrotzagoak egin behar dizkiegula ikasleei. Hori babestea gomendatzen dizuet, aurrekontu krisi batean gaudelako, eta ez dugulako gure soldatak kaltetuta nahi". Bigarren perpausak, lehen perpausaren alde egiteko erabili arren, ez dio gai horri heltzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ibarrako elizbarrutia

**Ibarrako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren ekuadortar elizbarrutia da. 1862ko abenduaren 29an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Ibarran dago. Egun apezpikua René Coba Galarza da.

## Ordinarioak 
* José Ignacio Checa y Barbo (1866-1868)
* Antonio Tomás Iturralde (1869-1876)
* Pedro Rafael González y Calisto (1876-1893)
* Federico González Suárez (1895-1905)
* Ulpiano María Pérez y Quiñones (1907-1916)
* Alberto María Ordóñez Crespo (1916-1930)
* Alejandro Pasquel Monge (1931-1934)
* César Antonio Mosquera Corral (1936-1954)
* Silvio Luis Haro Alvear (1955-1980)
* Juan Larrea Holguín (1980-1983)
* Luis Oswaldo Pérez Calderón (1984-1989)
* Antonio Arregi (1995-2003)
* Julio César Terán Dutari (2004-2011)
* Valter Dario Maggi (2011-2018)
* René Coba Galarza (2019-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Juan Larrea Holguín (1975-1980)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lesse (ibaia)

**Lesse** Ardenetako ibaia da, Valona eskualdean, Belgikan. Mosela ibaiaren ibai-adarra da.

Bere ibilbidearen luzera 89 km ingurukoa da eta Lesse ibaiaren arroak 134,338 ha (1.343,4 km²) eta 62.500 biztanle hartzen ditu, Valoniako eskualdeko dentsitaterik txikiena emanez. 1995etik 2004ra bitartean, Anseremme-n 19 m³/s-ko emaria behatu zen batez beste; 1995ean, 26,1 m³/s-koa izan zen maximoa; 1996an, berriz, 10,8 m³/s-koa, minimoa.

Lesseren jaiotza Libramont-Chevignytik gertu dago, Belgikako Luxenburgo probintzian. Lesse ibaia ipar-mendebalderantz doa. Han-sur-Lesse-tik (Rocheforteko udalerria) gertu, ibaia lurpetik doa, kobazuloetan zehar. Haitzulo horietako batzuk gune arkeologiko garrantzitsuak dira, besteak beste, Trou de Chaleux (Cirque de Chaleux ondoan) eta Trou des Nutons eta Trou du Frontal haitzuloak Furfoozen. 

Lesse ibaia Mosa ibaian isurtzen da, Anseremme hiribilduan, Dinant udalerrian. Lesse ibarreko beste herri batzuk Daverdisse, Han-sur-Lesse, Houyet eta Anseremme dira.

Lesse ibaia jaitsi daiteke kayakean edo kanoan Houyet-etik Anseremme-ra. Houyet-era trenez eta autobusez heldu daiteke Anseremme-tik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Haute-Lesse Turismo Bulegoaren webgunea
* Val de Lesse Turismo Bulegoaren webgunea
* Lesse ibaiko kontratu-gunea
Alzette ibaia

**Alzette ibaia** (luxenburgeraz: *Uelzecht*, alemanez: *Alzig*) Frantzia eta Luxenburgo lotzen dituen 73 kilometroko luzera duen ibaia da. Sauer ibaian isurtzen da.

Thilen jaio zen, Villerupt herritik gertu, Meurthe eta Mosela departamentuan, Frantzian. Luxenburgoko ibilbidean Esch-sur-Alzette, Luxenburgo hiria eta Mersch igarotzen ditu.

## Kanpo estekak
Marie Anne Lenormand

**Marie Anne Lenormand** (Alençon, Frantzia, 1772ko maiatzaren 27a - Paris, Frantzia, 1843ko ekainaren 25a) frantses idazlea, igarlea, kartomantzian eta nekromantzian aditua izan zen, Napoleondar Aroan eragin handia izan zuena. XVIII. mende amaierako frantziar kartomantziaren sortzaileetakoa izan zen eta historiako kartomante handiena kontsideratzen dute Frantzian.

## Biografia 
Normandia eskualdeko Alençon herrian jaio zen. Jean Louis Antoine Lenormand aita oihal saltzailea zen. Bost urte zituela Marie Anne Lenormand umezurtz gelditu zen eta monjen komentu batean hezitu zen. 1786an, hamalau urte zituela, Alençon utzi eta Parisera joan zen.

Berrogei urtez aritu zen kartomantzia jardueran. Garaiko pertsona handi askori eman zion aholku, hala nola Frantziako Iraultzan protagonista izan zirenak (Marat, Robespierre, Saint-Just...), Josefina enperatziza, Alexandro I.a Errusiako tsarra... Anton Abadia euskaltzale eta esploratzailea ere izan zen haren etxean.

1814an testuak publikatzen hasi zen eta eztabaida publiko ugari sortu zituen. Behin baino gehiagotan sartu izan zuten kartzelan, aldi laburrak beti ere.

1843an hil zen Parisen eta Père Lachaise hilerrian lurperaturik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Quitoko artxidiozesia

**Quitoko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren ekuadortar artxidiozesia da. 1546ko urtarrilaren 8an ezarri zen elizbarruti gisa eta 1848ko urtarrilaren 13an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Quiton dago. Egun artzapezpikua Alfredo Espinoza Mateus da.

## Ordinarioak 
### Quitoko apezpikuak 
### Quitoko artzapezpikuak 
## Apezpiku lagunkideak 
* José María Yerovi Pintado (1865-1867)
* Pedro Rafael González y Calisto (1893)
* Pablo Muñoz Vega (1964-1967)
* Antonio González Zumárraga (1980-1985)

## Apezpiku laguntzaileak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erregu berezi

**Erregu berezia** falazia informal bat da, non pertsona batek printzipio orokor edo unibertsal baten salbuespena aldarrikatzen duen, baina salbuespena justifikaziorik gabea da. Moral bikoitza aplikatzen da. **Neurgailu bikoitza**ri egiten dio erreferentzia; kontu batzuk modu batean neurtzea eta beste batzuk beste modu batean. Esate baterako, homizidio batzuk asesinatze hutsak dira eta antzeko beste homizidio batzuk, ordea, autodefentsa ekintzak.

Falazia materialen, falazia kognitiboen eta falazia formalen arteko bereizketa klasikoan, erregutze berezia seguruenik falazia kognitiboaren kategorian sartuko litzateke.

Erdi Aroko filosofian, ez zen uste bereizketa bat aldarrikatzen den leku guztietan bereizketarako oinarri garrantzitsu bat egon eta oinarritu zenik. Erregu bereziak inportazio existentzialaren presuntzio bat iraultzen du. 

## Adibideak 
* *Ad-hoc* salbuespen bat sortzea, arauak ez dezan atzera egin erreklamazioaren aurka:
** Adibidez: denek dute Poliziari bere lana egiten laguntzeko betebeharra, susmagarria nor den axola gabe. Horregatik babestu behar ditugu polizia-saileko ustelkeriari buruzko ikerketak. Inor ez dago legearen gainetik. Jakina, polizia nire atea jotzen badator nire bizilagunei eta gure eraikineko lapurretei buruz galdetzera, ez dakit ezer. Ez naiz inorekin haserretuko.
** Adibidez: Mantendu zure aholkuak zuretzako. Ni bezala hazi ez bazara, orduan ezin duzu ulertu.
** Gure herrian hazi eta hezi ez direnak ez dira nor gure ohiturak epaitzeko. Ezin dituzte ulertu.

## Estatistikoa 
Aldakuntza hori gertatzen da estatistika garrantzitsuaren interpretazioa "masajeatzen" denean, emaitzen zati bateko datuak birsailkatzeko edo birkalifikatzeko moduak bilatuz, baina zenbaketa bera beste kategoria batzuetan aplikatu gabe.

## Erabilera okerrak 
Erabilera okerrak gerta daitezke zerbait salbuespena zergatik den ulertzen ez denean edo salbuespen oker bat modu ez-faltsu edo ezjakinean aplikatzen denean. 

* Gaizki-ulertua; salbuespena justifikatua edo beharrezkoa da, baina objektoreak ez du ulertzen zergatik:
** Adibidea: *John erregu berezia egiten ari da bere txakurra bakarrik gustatzen zaiola esanez* *eta beste txakur guztiak ez dituela gogoko edo berari axolarik ez.*
* Salbuespen okerra; falazia ez da gertatzen proposatutako salbuespena baliozkoa dela uste denean baina aktualitatean ez denean. Kasu horietan, baliogabetasuna argumentuak premisa ez-egiazko inplizitu bat duelako gertatzen da. Erregutze berezia gertatzen da soilik salbuespen baliogabea nahita edo axolagabekeriaz aplikatzen denean:
** Adibidez: *Ekaitz honek zure soropila hondatuko du baina ez nirea*. (Hori hatzak gurutzatzen ari naizelako da, eta horrek zortea dakar).

## Ikus, gainera 
* *Cherry picking* (falazia).
* Courtierren erantzuna.
* Jainkoaren sortzailearen arazoa.
* Araua frogatzen duen salbuespena.
* Porteriak mugitzea.
* Benetako eskoziarrik ez.
* Falazia erlatibista.

## Erreferentziak 
## Kanpoko estekak
Porteriak mugitze

thumb|Kiroletan ez da zilegi ateak mugitzea edo joko-arauak partida jokatu bitartean aldatzea. Erretorikan ere ez.
**Kiroletako ateak mugitzea** (edo  lekuz aldatzea) metafora bat da, futbola eta hockeya bezalako golak sartzeko ateetan oinarritutako kiroletatik eratorria, prozesu edo lehiaketa baten araua edo irizpidea ("gola sartzeko bidea") aldatzea esan nahi duena oraindik jokoa martxan dagoen bitartean, halako eran non helburu berriak alde bati abantaila edo desabantaila eskaintzen dion.

## Etimologia 
Esaldi hau jatorri britainiarrekoa da eta zenbait kiroletan erabiltzen dituzten ateak, hegoaldean porteriak esaten zaie ate horiei, kontzeptutik eratortzen da. Erabilera figuratiboak norberak esku hartzen duen prozesua (futbol-partida bat, adibidez) jada hasi ondoren lortu nahi den helburua aldatzean hautemandako bidegabekeriari egiten dio erreferentzia.

## Erabilera 
Batzuek metafora hori lantokiko jazarpenaren taktika baten deskribapen gisa sartzen dute. Kasu horietan, beste baten helburuak berriro definitzea nahita pentsa daiteke, azkenean beti aldatzen diren helburuak lortzeko gai ez direla ziurtatzeko.

## Erreferentziak
Hanburgoko Kunsthalle

**Hanburgoko Kunsthalle** () Hanburgoko arte-museo ospetsua da. Erlazionatutako hiru eraikinek osatzen dute. Lehenengoa 1863-1869an eraiki zuten Georg Theodor Schirrmacher eta Hermann von der Hude arkitektoek; besteak 1919an eta 1997an eraiki zituzten.

Museoak XIX. mendeko pintura bilduma garrantzitsu bat du. Beste egileen artean hauek azpimarra daitezke: Max Liebermann, Lovis Corinth, Philipp Otto Runge, Caspar David Friedrich, Adolf Menzel eta Jean-Léon Gérôme. Arte modernoari eraikin oso bat dago eskainita.

## Iruditegia 

Fitxategi:Hamburger-kunsthalle-alter-treppenaufgang.jpg|Eskailera historikoa.
Fitxategi:Hamburger-kunsthalle-eingangshalle.jpg|Sarrerako aretoa.
Fitxategi:Hamburger-kunsthalle-ausstellungshalle.jpg|Erakusketen aretoa.

## Margolan batzuk 

Fitxategi:Meister Francke 010.jpg|Francke Maisua, *Magoen gurtza* (1424 ingurukoa).
Fitxategi:Jean-Baptiste Regnault - La Liberté ou la Mort.JPG|Jean-Baptiste Regnaulten *Askatasuna ala Heriotza* (1795).
Fitxategi:Jean-Léon Gérôme, Phryne revealed before the Areopagus (1861) - 01.jpg|Jean-Léon Gérômeren *Frine Areopagoaren aurrean* (1861)
Fitxategi:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg|Caspar David Friedrichen *Ibiltaria laino-itsasoaren gainean* (1817 ingurukoa)
Fitxategi:Caspar David Friedrich - Das Eismeer - Hamburger Kunsthalle - 02.jpg|Caspar David Friedrichen *Izotz itsasoa* (1823-1824).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Museoaren webgune ofiziala.
Tulcángo elizbarrutia

**Tulcángo elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren ekuadortar elizbarrutia da. 1965eko martxoaren 17an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Tulcánen dago. Egun apezpikua Carlos Yépez Naranjo da.

## Ordinarioak 
* Luis Clemente de la Vega Rodríguez (1965-1987)
* Germán Pavón Puente (1989-2001)
* Luis Antonio Sánchez Armijos (2002-2010)
* Fausto Gaibor García (2011-2021)
** Bernardino Núñez Villacís (apezpiku izendatua; 2021)
* Carlos Yépez Naranjo (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cem ibaia

**Cem ibaia** (, edo definitibo eran '**), **Cijevna''' izenez ere ezaguna (), Kelmenden (Albania) jaiotzen den ibaia da, eta bere ibilbidearen ia erdian Montenegro zeharkatzen du, non Morača ibaian amaitzen den, Podgorica hiriburutik gertu.

Cem ibaia bere bi ibaiadarrek, Cem Vukël eta Cem Selcë, bat egiten duten tokian sortzen da erabat. Gehienbat karezko lur bat zeharkatzen du, formazio karstiko ugarirekin. Zem-arroaren ezaugarri hauen jatorria Alpe Dinartikoak sortu zituen orogenia alpetarraren jarduera tektonikoan dago. 58,8 kilometroko ibilbidea du, eta 1.200 m baino gehiagoko altitudea du. Ibar estuak eta arroila malkartsuak zeharkatzen ditu, non ur-jauziak eratzen diren Zetako lautadara iritsi aurretik. Moračara hurbiltzean, Cem zonaldea klima kontinentaletik mediterraneora igarotzen da. Cem-aren drainatze-arroak 368 kilometro karratu hartzen ditu, eta Adriatikoaren arroaren zati da.

Cem ibaiaren arroko giza kokalekuen lehen kultura-adierazleak Kobre Aroaren amaierakoak eta Brontze Aroaren hasierakoak dira (K.a. 3500-2300). Labeatae bezalako tribu iliriarrak inguru hartan bizi izan ziren antzinate klasikoan. Hurrengo milurteetan, eremua Erromatar Inperioaren eta bere ekialdeko homologoaren, printzerri eslaviarren, Veneziako Errepublikaren eta Otomandar Inperioaren kontrolpean igaro zen. . mendera arte, kelmendi, hoti, gruda eta triepshi tribu albaniarrak bizi izan ziren Cem ibaiaren arroan. Gaur egun, ibaia Albania eta Montenegroren artean banatuta dago. 

Cem Europako azken ibai libreetako bat da. Biodibertsitate handiko iturria da ibaiaren arroa, eta haren ertzetan ehunka landare eta animalia espezie bizi dira. Ugaztunen artean, basurdeak, hartz arreak eta azeri gorriak nabarmentzen dira. Ibaiaren arroila gune garrantzitsua da hegaztientzat, arrano sugezalea eta gabirai hankamotza bezala. Marmolezko amuarraina ibaiko 22 arrain-espezieetako bat da, eta sistematikoki sailkatzen da gutxien kutsatutako Albaniako eta Montenegroko arrainen artean. . mendean, industrializazioa, zentral hidroelektriko txikien instalazioa eta Europako klima-aldaketaren eraginak mehatxupean daude.

## Galeria 

Fitxategi:Settlement_Patterns_Cem_Gorge.jpg|link=Archivo:Settlement_Patterns_Cem_Gorge.jpg|Cijevna harana, Montenegro eta Albania arteko mugan
Fitxategi:Cemi_i_Nikçit.jpg|link=Archivo:Cemi_i_Nikçit.jpg|Cem i Vuklit ibaiaren ibilgu lehorra, Albanian
Fitxategi:Cijevna_River_Canyon.JPG|link=Archivo:Cijevna_River_Canyon.JPG|Cem ibaiaren arroila, Tuzitik (Montenegro) igarotzean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Timothy Toroitich

**Timothy Toroitich** (Bukwo barrutia, Uganda, 1991ko urriaren 10a) Ugandako atleta da batez ere krosean eta 10.000 metrotako distantzian lehiatzen dena. Euskal Herrian krosean aritu da eta hainbat garaipen lortu zituen 2010. hamarkadan.

## Kirol ibilbidea 
Ammanen, Jordanian, 2009ko Munduko Gazte mailako Kros Txapelketa jokatu zuen eta 25. egin zuen. Hura izan zen Ugandatik kanpora jokatu zuen lehenengo txapelketa. Hurrengo urtean 20 urtez azpiko Munduko Kros Txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen, Hungarian.

2015ean Munduko Atletismo txapelketak jokatu zituen Pekinen. 10.000 metrotako lasterketa egin zuen eta zortzigarren postuan amaitu zuen. 2016ko Rioko Olinpiar Jokoetan ere korritu zuen baina oso emaitza apala izan zuen, 23.a izan baitzen.

2018an Nigerian izandako Afrikako txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen 10.000 metrotako lasterketan.

## Euskal Herrian 
* Juan Muguerza Nazioarteko Krosa (1): 2014.
* Zornotzako Nazioarteko Krosa (2): 2015, 2018.

## Denbora onenak 
* 10 km: 27:21.09 (Londres, 2017ko abuztuak 4)
* 12 km: 33:48.00 (Lurmutur Hiria, 2015eko maiatzak 17)
* Maratoi erdia: 1:00:53.00 (Lisboa, 2019ko urriak 20)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leire Ros

**Leire Ros** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1995) kanpai-jotzailea eta irakaslea da.

## Bizitza 
### Formakuntza 
Haur Hezkuntzako irakasle ikasketak egin zituen Nafarrroako Unibertsitatean. Arreta goiztiarreko graduondoko ikasle dihardu.

### Kanpai-jotzaile 
Iruñeko katedralaren hegoaldeko dorreko zortzi kanpaiak jotzen ditu Leire Rosek, batzuk handiagoak, beste batzuk txikiagoak, emeki jotzen ditu, eskuarekin. Lehen aldiz aitarekin igo zen. Aita kanpai jotzailea zen eta 2011n esan zion uztailaren 7an igo zitekeela. Igo ez ezik, gustatu eta geratu egin zen. Lehenengo hartan laurdenak markatzen dituen kanpaia jo zuen.

Sanferminetako kanpai jotzaileen lana tradizio bat da eta jendeari gustatzen zaio kanpai hotsa, orokorrean. Guztira urtean 50 bat egunez igotzen dira dorrera. Ibilbide luzea duten kanpaiak jotzen ditu. Izan ere kanpai ondare ikaragarria dute Iruñean. *Maria* kanpaia, adibidez, lau mende eta erdiz jo izan da. Inork ez daki nola igo zuten kanpaia, ahokatuta baitago; kanpaia jarri zuten, eta gero gainean dagoen dorrea eraiki. Antzina, *Maria* kanpaiaren soinuak mugatzen zuen Iruñeko arroa.

Kanpai jotzaileen lanbidea ezezaguna da. Iruindar askok ez daki Iruñeko katedralean kanpai jotzaileak daudenik ere. Lanbide maskulinizatua dela esan daiteke. 30 kanpai jotzaile daude, eta bost dira emakumeak. Leireren ustez:*Kanpai jotzaile gazteak eta emakumeak behar ditugu, pixka bat orekatzeko.*

## Sariak 
* 2025ean Jarana peñak Bonbo saria eman zion ondorengoak aintzatesteko: "gure kultura zaintzeagatik, kanpandorrea herriari irekitzeagatik eta isilarazi behar ez den tradizio baten etorkizuna izateagatik". Halaber, "emakume gisa duen konpromisoa eta belaunaldien arteko erreleboa hiriko kultura-ondare horri eusteko".
Leirek eskerrak eman zizkien kanpai jotzaileen barruan emakumearen eta gaztearen irudia ikusarazteko aukera emateagatik, gehienak gizonezkoak eta zaharragoak baitira gaur egun (2025).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Terauchi Masatakeren gobernua

**Terauchi Masatakeren gobernua** (Teruachi Masatake idatzita ere) Japonia gidatu zuen 1916ko urriaren 9tik 1918ko irailaren 29ra, Taishō garaian (1912–1926). Barne tentsioek eta Lehen Mundu Gerraren nazioarteko testuinguruak markatutako garaia izan zen.

### Nor zen Terauchi Masatake? 
* Karrerako ofizial militarra izan zen, Japoniako Armada Inperialeko jenerala.

* Kargu altuak izan zituen, besteak beste, Koreako gobernadore nagusia (1910–1916), Japoniak Korea anexionatu ondoren.

* Taishō enperadoreak Japoniako lehen ministro izendatu zuen 1916an.

* Bere gobernua autoritarioa eta kontserbadorea zen, bere jatorri militarra islatuz.

## Bere gobernuaren ezaugarriak (1916–1918): 
1. Gobernu "militar-burokratikoa"

* Terauchi oinarri parlamentariorik gabe izendatu zuten, Japoniako sistema politikoak demokraziarekiko zuen erresistentzia islatuz.

* Ez zen inongo alderdi politikotakoa. Horrek ez zuen gustuko izan sortzen ari ziren indar demokratiko eta parlamentarioen artean.

2. Lehen Mundu Gerran parte hartzea

* Japoniak, aliatuen parte gisa, gerra aprobetxatu zuen Asian zuen eragina zabaltzeko.

* 1917an, "21 Eskariak" igorri zizkion Txinari, herrialdearen gaineko japoniar agintea sendotzeko asmoz. Hauek gaizki hartu ziren bai Asian bai Asiatik kanpo.

3. Kanpo-politika hedatzaile

* Mantxurian eta Txinako beste leku batzuetan japoniarren presentzia handitu zuen.

* Eskualdeko lurralde alemaniarrak okupatu ondoren, japoniarren kontrola sendotu zuen Pazifikoan.

4. Arrozaren matxinadak (1918)

* Bere gobernuaren gertaera garrantzitsuenetako bat.

* Arrozaren prezioen igoerak protesta masiboak eragin zituen Japonian zehar, "Arrozaren Matxinadak" (*Kome Sōdō*) bezala ezagutzen direnak.

* Klase ertain eta behekoek bultzatutako protesta hauek inflazioaren, pobreziaren eta desberdintasunaren aurkako gizarte-desadostasuna islatu zuten.

* 1918ko irailean dimisioa emateko arrazoi nagusia izan zen.

## Garrantzia eta ondarea 
* Bere erorketak inflexio-puntu bat markatu zuen: bere administrazioaren ondoren, lehen ministroek parlamentuko babesa izan behar zutelako ideiak indarra hartu zuen, "Taishō demokrazia" bultzada emanez.

* Bere estilo autoritarioa Japoniak 1920ko hamarkadan bizitzen hasi zen irekitasun politikoarekin kontrastatzen zen.

* Asiako Japoniako politika inperialistan ere marka utzi zuen, eta ondorengo hamarkadetan hazten jarraitu zuen.

## Kabinetea 
## Kanpo estekak
Riobambako elizbarrutia

**Riobambako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren ekuadortar elizbarrutia da. 1862ko abenduaren 29an ezarri zen Bolívarko elizbarruti gisa eta 1955eko abuztuaren 25ean gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Riobamban dago. Egun apezpikua Bolívar Piedra Aguirre da.

## Ordinarioak 
### Bolívarko apezpikuak 
* José Ignacio Ordóñez (1866-1879)
* Arsenio Andrade Landázuri (1884-1907)
* Andrés Machado Pesantez (1907-1916)
* Ulpiano María Pérez y Quiñones (1916-1918)
* Carlos María Javier de la Torre (1919-1926)
* Alberto María Ordóñez Crespo (1930-1954)
* Leonidas Proaño (1954-1955)

### Riobambako apezpikuak 
* Leonidas Proaño (1955-1985)
* Víctor Alejandro Corral Mantilla (1987-2011)
* Julio Parrilla Díaz (2013-2021)
* Bolivar Piedra Aguirre (2022-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Gerardo Nieves Loja (2020-2021)

## Apezpiku laguntzailea 
* Fausto Gaibor García (2006-2011)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Clara Belgikakoa

**Clara Belgikakoa** (Bath, Erresuma Batua, 1974ko urtarrilaren 18a) topografoa eta printzesa ezkontidea da, Belgikako Lorenzo printzearen emaztea.

## Bizitza 
Clara Luisa Nicholas John Coombs negozio gizon britainiarraren eta Nicole Eva Mertens belgikarraren alaba da. Familia Dion-le-Val-era joan zen bizitzera, Bruselatik gertu, alderdi frankofonoan, 1977. urtean. Clara, hortaz, Belgikan bizi izan da 3 urte zituenetik.

Lur-neurketan graduatu zen, eta Brone & Oldenhove topografia-enpresan lan egiten zuen, 2000. urtean printzea lagun komunekin egindako festa batean ezagutu zuenean. Ingelesez, frantsesez eta nederlanderaz hitz egiten du jariotasunez. 

2019. urtean minbizia diagnostikatu zioten eta 2020. urtean COVID-19 izan zuen.

### Ezkontza eta ondorengoak 
2003. urteko apirilaren 12an, Belgikako Lorenzo printzearekin ezkondu zen, Alberto II.a Belgikako erregearen bigarren seme gizonezkoarekin. Zeremonia zibila Bruselako Udaletxean egin zen, eta zeremonia erlijiosoa Bruselako San Migel eta Santa Gúdula katedralean. Emaztegai-soinekoa Edouard Vermeulenen diseinua izan zen. Emaztegaia Belgikako printzesa izendatu zuten bere eskubidez, zeremonia baino pixka bat lehenago, 2003ko apirilaren 1ean, eta bere ezkontzan, Clara printzesa gorentasun erreal bihurtu zen.

Bikoteak alaba bat du, Luisa Sofia Maria Belgikako gorentasun erreala, 2004ko otsailaren 6an jaioa. 2005. urteeko ekainaren 28an, Clara printzesa bikiak izango zituela jakinarazi zuten. 2006ko urtarrilean erditzea espero zen, baina konplikazioen ondorioz, Nicolas Casimiro Maria eta Emeriko Augusto Maria printzeak erditu zituen 2005eko abenduaren 13an.

#### Lan instituzionala 
Erregearen familiako kide bezala, Clara printzesari Leopoldoren Ordenaren Kordoi Handia eman zioten. Ekitaldi publikoetan parte hartzen du, hala nola Belgikako Egun Nazionalaren ospakizunetan, eta errege-familiaren ekitaldietan, batez ere, ezkontzetan eta bataioetan.

Bere bi koinatak, Matilde eta Astrid Belgikakoa, ez bezala, Clarak ez du paper ofizial zehatzik.

Noizean behin, senarrarekin agertzen da jendaurrean, normalean, ingurumenari edo animaliei laguntzeko. Ezkontzako zeremoniaren alde erlijiosoan abestu zuen Bruselako Koral Elkarteko patroi nagusia da.

## Ohorezko goraipamenak 
### Belgikako ohorezko goraipamenak 
* Leopoldoren Ordenako Kordoi Handiko Dama (2003/04/12).link=Archivo:BEL_-_Order_of_Leopold_-_Grand_Cordon_bar.svg|50x50px

### Atzerriko ohorezko sariak 
* Norvegiako Merituaren Errege Ordenako Gurutze Handiko Dama (Norvegiako Erresuma, 2003/05/20).link=Archivo:Den_kongelige_norske_fortjenstorden_storkors_stripe.svg|50x50px
* Koroaren Ordenako Gurutze Handiko Dama (Herbehereetako Erresuma, 2006/06/20).link=Archivo:NED_Kroonorde_A1_BAR.png|50x50px
* Enrique infantearen ordenako Gurutze Handiko dama (Portugalgo Errepublika, 2006/03/08).link=Archivo:PRT_Order_of_Prince_Henry_-_Grand_Cross_BAR.svg|50x50px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Clara printzesaren genealogia
Eveline Widmer-Schlumpf

**Eveline Widmer-Schlumpf** (Felsberg, 1956ko martxoaren 16a) suitzar abokatu eta politikaria da. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 2012an.

Zuzenbidean lizentziatu zen Züricheko Unibertsitatean 1981ean, eta abokatu lanetan aritu zen 1987tik 1998ra.

Suitzako Alderdi Popularrean afiliatu zen eta Grisonia kantonamenduko Kontseilu Nagusiko kide izendatu zuten 1994 eta 1998 artean, eta gero kantonamenduko gobernuko kide eta bi aldiz presidente izan zen.

Suitzako Kontseilu Federaleko kide izan zen 2008tik 2015era. Justizia eta Polizia saila zuzendu zuen 2008tik 2010era, eta Finantza saila 2010etik 2015era. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 2012an.

2008an bere alderdiak kanporatu egin zuen eta gobernutik dimititzeko eskatu zion. Berak uko egin zion eta Alderdi Demokratiko Kontserbadorearen sortzaileetako bat izan zen. Alderdi honek beste batzuekin bat egin zuen 2021ean Zentroa osatzeko.
Luisa Belgikakoa

**Luisa Belgikakoa** (Woluwe-Saint-Lambert, Belgika, 2004ko otsailaren 6a) printzesa da, Lorenzo eta Clara printze-prinzesen lehen alaba. Belgikako tronurako ondorengotza-lerroan hamaseigarren postuan dago.

## Bizitza 
### Familia 
Lorenzo eta Clara printze-prinzesen lehen alaba. Belgikako tronurako ondorengotza-lerroan hamaseigarren postuan dago.

Printzesak bi neba txiki ditu, 2005eko abenduaren 13an jaiotako Nikolas Casimiro Maria eta Emeriko Augusto Maria bikiak. Hiru haurrideak Bruselako Lizeo Frantsesera joan ziren.

### Bataioa eta aitabibitxi-amabitxiak 
Printzesa 2004. urtean jaio zen. Bataio-amabitxiak Margarita Liechtensteingo printzesa eta Marie-Claude Solvay baronesa izan ziren. Ez zen aitabitxia izan zenik aipatu, hedabide batzuen arabera irandar Reza Pahlavi II.a izan zen. Beharbada ez zen aitabitxiaren berri eman, katolikoa ez izateagatik.

### Jaunartzea 
2011. urteko ekainaren 2an jaso zuen lehen jaunartzea Bonlezko Santa Katalina elizan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak