Maria Baers

**Maria Gabriella Baers** (Anberes, 1883ko irailaren 20a - Brusela, 1959ko abenduaren 30a) belgikar politikaria eta feminismo kristauaren ekintzailerik handienetako bat izan zen. Hasieran gizarte-langilea zen, baina laster arlo sindikalean konprometitu zen eta senatari eta nazioarteko hainbat erakundetako kide izatera iritsi zen. *Kristelijke Arbeiders Vrouwenbeweging* (KAV, Kristau Emakume Langileen Mugimendua) sortzaileetako bat izan zen.

Bizitza osoa lanean eman zuen emakumeen lan-baldintzak hobetzeko, bai eta ikasteko eta osasun eta higiene zerbitzuez  baliatzeko aukera izan zezaten ere. Horrez gain, etxeko zaintza lanaren balio ekonomikoa aitortzea aldarrikatu zuen.

## Biografia 
### Familia 
Maria Baers produktu kolonialak satzen zituen merkatari-familia batean jaio zen. Gaztetxoa zela, gurasoak galdu zituen, eta horregatik berak, zaharrena izanik, bere hiru neba-arreben (Margriet, Joris eta Eduard) zaintzaz eta heziketaz arduratu behar izan zuen. Margriet irakasle feminista izan zen, eta Eduard, Bigarren Mundu Gerran, Koroaren prokuradorea Anberesen.

### Ikasketak 
Maria Baersek Anberesko Les Soeurs de Notre Dame ikastetxean egin zituen bigarren hezkuntzako ikasketak. Bere heziketa intelektuala osatzeko asmoz

### Konpromiso politikoa 
thumb|María Baers
Lehen Mundu Gerraren amaitutakoan, Belgikako hiru alderdi tradizionalen arteko negoziazio luze baten ondoren, hauteskunde-erregimena aldatu zen. Alderdien arteko eztabaidan, sozialistek gizonezkoen sufragio unibertsala geldegiten zuten, eta katolikoek ordainetan emakumeen sufragio komunala exijitu zuten. Baina garai hartan, gizartearen pentsaerak aldaketa handirik gabe jarraitzen zuen emakumeek jasaten zuten sexu-bereizkeria handiei zegokienez. Eztabaida luzeen ondoren, katolikoek Konstituzioak xedapen berri bat jasotzea lortu zuten: aurrerago emakumeek parlamenturako botoa emateko eskubidea ezarri ahalko zen bi hereneko gehiengoarekin onartutako lege berezi baten bidez. Horrek aukera eman zuen udal-hauteskundeetarako emakumeen sufragioa lortzeko.

Emakumeak, aldiz, hautagai izan zitezkeen hauteskunde maila guztietan, eta, horri esker, Maria Baers, 1936an, Senaturako hautatu zuten alderdi katolikoarekin,bere gaitasunengatik eta emakumeen kausarekiko konpromisoagatik, eta, horrela, Belgikako lehen emakume senatari katolikoa izan zen.

Bigarren Mundu Gerraren aurreko azken hauteskundeak 1939ko apirilaren 2an egin ziren. Haietan ere lau emakume izan ziren hautetsiak Legebiltzarrerako, tartean Maria Baers. Hala eta guztiz ere, artean, emakumeek parlamentuan zuten presentzia oso mugatua zen. Gainera, Ganberan eta Senatuan aritu ziren sei emakumeetatik bi baino ez ziren flandriarrak, tartean Maria Baers. Horrek berresten du, berriz ere, espazio politikoa, batez ere parlamentarioa, «espazio maskulinoa» zela.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren, emakumeen sufragioa probintzia-mailan eta legegintza-mailan ere aldarrikatzen hasi ziren. Hainbat proposamen egin ostean, azkenean, emakumeen sufragio legegilea Ganberan eta Senatuan bozkatu eta irabazi egin zen. Hala, 1948ko martxoaren 27ko legean, Ganbera Legegileak aukeratzeko boza emateko eskubidea aitortu zitzaien emazteei. Hala ere, parlamentuko borroka-plaza ez zen feminizatu eta, funtsean, gizonena izaten jarraitu zuen.

#### Senatua 
Ganbara legegileetan parlamentarien sexuaren araberako banaketa egin ohi zen kargu gehigarriak nori esleitu erabakitzean. Horren ondorioz, Maria Baersek Senatuko idazkari kargua bete zuen, 1945etik 1954ra.

Maria Baers Osasun Publikoaren eta Familiaren batzordeko burua izan zen. Oso inplikaturik egon zen «osasun publikoan, hezkuntzan, gizarte-legerian eta emakumeen egoera sozial eta juridikoan». Arreta berezia jarri zien, batez ere, «beharginen lan baldintzei, higieneari, lanbide heziketari, amen babesari eta etxeko lanaren balio ekonomikoari». «Etxeko andreentzako ordainsaria» ere proposatu zuen. Era berean, uraren banaketa eta arazketaz, babes ofizialeko etxebizitzen eraikuntzaz, medikuntza prebentiboaz, familien aurrekontuaz eta etxeko prestakuntzaz ere arduratzen zen.

Horrez gain, meatzeetan eta harrobietan emakumeen lana debekatzeko eta gizarte-laguntzaile titulua babesteko lege-proiektuak aurkeztu zituen. Emakumeen gizarte-egoerari eta lanari buruzko txosten, azterlan eta artikulu ugari idatzi zituen. Gizarte-laguntzaile tituluaren babes juridikoari buruzko 1945eko ekainaren 12ko legearen egilea izan zen, eta baita etxeko langileen zerbitzu-kontratuari (1939 eta 1940) eta etxekoandreentzako familia-laguntza berezituei (1946 eta 1949) buruzko lege-proposamenena ere. Maria Baers eta Jeanne Driessenek Gizarte Segurantzaz interes berezia izan zuten. Hala, 1946tik aurrera, politikari biek parte-hartze handia izan zuten lege- eta aurrekontu-proposamenen eztabaidetan. Maria Baersek agintedun emakumeen estilo berezkoa utzi zigun. "Emakumeen mugimendu sozialaren kultura jakin bat" ekarri zuen politikara.

### Konpromiso feminista 
1908 inguruan, F.  Bernaerts abadearekin batera, Maria Baers Anbereseko emakumezkoen ekimenetan engaiatu zen. 1912an, Baers eta Victorie Cappe  Emakume Kristauen Sindikatu Profesionalen Idazkaritza Nagusiko presidenteak izan ziren. Bera flandriar alderdiko buru izan zen eta Cappe frankofonokoa. Gerra ostean, Idazkaritza Nagusiari izen berria jarri zioten: Emakume Kristauen Gizarte Ekintzen Idazkaritza Nagusia.

#### Belgikako lehen gizarte-eskola 
Maria Baers herriz herri ibili zen, etxeko langileak biltzeko xedearekin. Sindikatuak gero eta indar handiagoa hartu zuen, baina Lehen Mundu Gerrak geldialdi bat ekarri zuen. Dena den, gerrak Idazkaritza Nagusiaren jarduera sindikala hankaz gora jarri bazuen ere, aukera eman zion barne-berrantolaketa bat egiteko; horri esker, gerraren ondoren, Emakume Kristauen Gizarte Ekintzen mugimenduak indar handiko garapena izan zuen, eta gero eta protagonismo handiagoa lortu zuen Belgikako bizitza sozialean.

Baersek eta Cappek beren lana «hezkuntza arloko ekintzetarantz» bideratzea erabaki zuten, eta horretarako, mugimenduko «buru eta militanteentzako prestakuntza erlijioso eta sozialeko urteroko ikastaroak» antolatu zituzten.

1916an, Maria Baersek, Victor Brants irakaslearen laguntzarekin, mugimenduko emakumeentzako lehen prestakuntza ikastaroak antolatu zituen. Ikastaro hauek prestatzeko, Baersek eredutzat hartu zituen berak gaztetan Mônchen-GIadbacheko herri elkartean jasotakoak. Brantsekin hasieran antolatutakoak, «gizarte eta erlijio formakuntzako ikastaro sakonak» izan ziren. Eskolak urtero berrantolatzen ziren Hura izan zen Belgikako lehen gizarte-eskola, eta Maria Baers izan zen bertako atal flandiarraren burua. Eskolaren xedea zen «pertsona trebeak, sakonki sinestunak, prestatzea, gerraosteko erreforma sozioekonomikoak Elizaren doktrina sozialaren arabera egiten lagundu dezaten» (Victoire Cappe-ren hasierako hitzaldia).

#### Emakumeen lana mugatzea 
Mugimendu katolikoek eta haien inguruko emakumeen erakundeek «etxekoandrearen» ideal bat defendatzen zuten. Ideal horrekin koherente izateko, Emakume Langileen Liga Kristauak (LOCF), Maria Baersen gidaritzapean eta sindikatu kristauekin adostuta, «emakume ezkonduen lana mugatzeko neurriak» lortzen saiatu ziren. 1921etik aurrera, Maria Baersek onartu zuen «emakume ezkonduak seme-alabekiko dituen betebeharrek bere lanerako eskubidea mugatzen» dutela, eta horregatik bateraezina zela amatasuna eta etxetik kanpoko lana aldi berean egitea. Baina 1934ko otsailean, Rutten senatariak emakume ezkonduen lana mugatzeari buruzko lege-proposamen bat aurkeztu zuen. Proposamenak gobernua bultzatu zuen «emakumeen lana murriztera, gizonezkoen langabezia gutxitzeko». Ildo horretatik zihoan 1934ko abenduaren 8ko lege-dekretu batek, «emakumeen mobilizazioak» eragin zituen, Batzorde horretan Maria Baers Emakume Kristauen Gizarte Ekintzen mugimenduko ordezkaria izan zen.

1926tik aurrera, Sindikatu Kristauen Nazioarteko Konfederazioan (CISC), emakumeen gaiak jorratzen zituen batzordeko buru izan zen. Bertatik, presio handia egin zion Lanaren Nazioarteko Bulegoari —Nazioarteko Lan Erakundearen idazkaritza iraunkorra— «emakumeen lanari buruzko ikerketa bat egiteko eta, haien ondorioak aztertuta, emakumeen lan baldintzetan behar ziren mugak eta neurriak zehazteko programa egiteko». 1932an Emakumeen Lanaren Nazioarteko Batzordeko «kide urgazle» izendatu zuten. 1933an, "Fabrikan lan egiten duten amei eta beharginen etxeei" buruzko Nazioarteko Kongresuan parte hartu zuen, eta 1937an eta 1947an «Ama, giza aurrerapenaren langilea» gaia jorratu zutenetan. 1937an, Emakumeen Liga Katolikoen Nazioarteko Batasunaren bulegoan zegoela, Baersek txosten bat aurkeztu zuen Batasunaren Nazioarteko Jardunaldietan. Bertan proposatu zuen «lehengo familia tradizionala berrezartzea emakumeen soldatapeko lana desagerraraziz».

#### Bigarren Mundu Gerra 
Alemaniarrek Belgika okupatu zutenean, Maria Baersek belgikar emakumeen deportazioak edo derrigorrezko lana saihesteko lan egin zuen KAVen (Kristau Emakume Langileen Mugimendua).

Derrigorrezko lana ezarri zutenean, protesta asko izan ziren Belgikan. Leopoldo III.a erregeak eta Van Roey kardinalak, Maria Baersek bultzatuta, Alemaniako agintarien aurrean esku hartu zuten lan behartua bertan behera uzteko, baina ez zuten ezer lortu. Horren ondoren, Baersek modu eraginkorragoan jokatu zuen: deportazioaren kontrako argudioak azaltzen zituen zerrenda bat egin zuen emakumeen defentsan aritzen zirenek erabil zitzaketen. Horrez gain, Belgikako eta Alemaniako agintariei presioa egin zien emakumeen derrigorrezko lana indargabetzeko edo, gutxienez, adin muga igotzeko. Bere zerrendako arrazoi batzuk nazien ideologia sexistan berean oinarritzen ziren, emakumearen lekua etxean zegoela, bere familiarekin batera, aldarrikatzen baitzuten. 1912an, Jules Perquy (1870 – 1946) apaiz katolikoak Maria Baers eta Victoire Capperi  Bruselara lan egitera joateko proposatu zien. Bien artean, Belgikako Emakume Kristauen Sindikatu Idazkaritza Nagusia sortu zuten, «zalantza eta eztabaida luzeen» ondoren, ez baitzuten lortu idazkaritzaren jarduera-eremuari buruz ados jartzea.; horrela, jarraipena eman zioten urtero kongresu bat antolatzeko eta “zerbitzu kolektiboak sustatzeko” borondatea adierazten zuen aurretiko ebazpen bati. eta «sortu ziren hogeita zazpi emakumezkoen sindikatuetan hiru mila afiliatu berri bildu zituzten». haien artean, besteak beste, «emakumeen ligak, mutualitate kristauen emakumeen zerbitzuak» bezalako sailak

#### Sindikatu Kristauen Konfederazioa 
1912aren amaieran, Baersek zenbait ondorio atera zituen Idazkaritza Nagusiak Sindikatu Kristauen Konfederazioarekin izan zituen elkarrizketetatik. Konfederazioak ez zuen nahi «emakumeen sindikalismoa independentea izaterik», nahiz eta, Konfederazioak eta Georges Rutten aita domingotar sindikalistak haren garrantzia eta «emakumeentzako berariazko planteamendu sindikal baten beharra» onartu., eta 1921ean lehendakariorde izendatu zuten. Kargu horretan, arreta berezia jarri zuen emakumeen heziketan, lan baldintzetan, etxekoandrearen lanaren aitortzan eta higiene publikoan. 1925ean eta 1926an, Batzordeak erabaki zuen emakumeen zenbait erakunde Konfederazioan bertan sartzea. Victoire Cappe, Baersen kolaboratzailea, hurrengo urtean hil zen, 1927an.

Maria Baers eta Konfederazioa emakumeek etxetik kanpo lan egitearen aurka zeuden; horregatik, Idazkaritza Nagusiak erabaki zuen «bere prentsa-organoen propaganda sindikala» mobilizatzea, eta argitaratutako artikuluetan ahalegin handia egin zuten emakumeen lanaren desabantailak agerian uzteko. Fama horrek ekarriko zion lanari buruzko nazioarteko kongresu ia guztietan ordezkari gisa partaide izatea. Horrez gain, auzi sozialen gaiez jarduten zuten «nazioarteko zenbait erakunde garrantzitsutan» ere parte hartu zuen; 1939an, adibidez, Maria Baers Nazioen Ligako Gizarte Gaietarako Batzordeko kide izendatu zuten, Belgikako ordezkari gisa.

1925etik aurrera, Mariak lan handia egin zuen nazioartean. Gizarte Lanerako Nazioarteko Batasun Katolikoko kide izan zen. 1927an, bertako idazkari nagusi izendatu zuten, eta 1950ean, presidente. Sindikatu Kristauen Nazioarteko Konfederazioan (CISC) ere oso aktiboa izan zen, Emakumeen Liga Katolikoen Nazioarteko Batasunaren batzordekide izan zen 1925etik 1952ra.

1925ean, Victoire Cappe, Maria Elisa Belpaire eta Isidoor Maus-ekin batera, mugimenduaren gizarte-laguntzaileen elkarteak eta eskola katolikoak bilduko zituen Gizarte Zerbitzuko Nazioarteko Batasun Katolikoa (UCISS) sortu zuen.

1946an, Frantziako Familiaren, Haurren eta Adinekoen Kontseilu Gorenaren sortzaileetako bat izan zen, eta haren presidenteordea 1953 arte.

#### Lehen Mundu Gerra 
Lehen Mundu Gerran lan sindikalak zailtasun handiak izan zituen normaltasunez garatzeko, eta azkenean bertan behera gelditu zen hainbat hilabetez. Hala ere, Maria Baers eta Victoire Cappe laster ohartu ziren gerrak gehienbat gizonezkoen sindikatuei eragin ziela, eta Idazkaritza Nagusiaren jarduerak, berriz, ez zituela oztopatu; horregatik, bi sindikalistek Belgikako Emakume Kristauen Sindikatuen Idazkaritza Nagusiaren barne berrantolaketa egiteko aukera ikusi zuten.

Gerra garaian, langabeen kopuruak nabarmen egin zuen gora, eta, horregatik, hainbat emakumek etxetik kanpo lan egin behar izan zuten beren familiak mantentzeko. Egoera horren aurrean, Idazkaritza Nagusiak, Maria Baers buru zuela, emakume langileen eta haien familien babesa bermatzeko eskueran zituen neurri guztiak hartu zituen, bereziki «Sorospen eta Elikadura Batzorde Nazionalaren zerbitzuen» bidez.  Horrez gain, Idazkaritza Nagusiak krisi-egoera aprobetxatu zuen emakume langileak beren prestakuntza gabeziaz jabetu zitezen kontzientziazio-kanpainak egiteko. «Langileentzat ordura arte erakargarri ez ziren prestakuntza-jarduera ugari» antolatu zituen, eta horrela, gero eta ikasketa-zirkulu eta liburutegi publiko gehiago sortu ziren.

#### Bigarren Mundu Gerraren ondoren 
Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Maria Baersek gizarte-gaietan konprometiturik segitu zuen. «Gero eta bidaia gehiago egin zituen atzerrira», hainbat erakundek — Nazio Batuen Ekonomia eta Gizarte Kontseiluak, Gizarte Zerbitzuaren Nazioarteko Konferentziak edo Nazioarteko Erakunde Katolikoen Konferentziak, adibidez— antolatutako kongresu eta konferentzietan parte hartzeko. Marguerite De Riemaecker-Legot-ek, Belgikako lehen emakume ministroa izango zenak eta Maria Baers mentore izan zuenak, bere hileta-laudorioa egin zuen.

## Esker onak 
* 1961eko martxoaren 16an “Fonds Maria Baers” irabazi-asmorik gabeko elkartea sortu zen, bere memoria gordetzeko helburuarekin. 2 edo 3 urterik behin diru-laguntza bat ematen du Maria Baers-en lanari buruzko ikerketak edo azterketak bultzatzeko.
* Ganteko (Wondelgem) kale batek bere izena darama.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maitron
* Biographie nationale de Belgique
## Bibliografia 
* *Biografisch repertorium der Belgische parlamentairen, senatoren en volksvertegenwoordigers* *1830 tot 1.8.1965*, R. Devuldere, Gante, R.U.G, Historiako lizentziatura-tesi argitaragabea, 1965.
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (Artxiboa)