open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Higiezinen burbuila

Ekonomian, **higiezinen burbuila** etxebizitza eta bestelako ondasun higiezinen prezioen hazkunde azkarrari deritzo, gehienetan espekulazioan oinarrituta eta ondasun horien eskaera naturalak eta erabilera errealak ekarriko lukeen prezio-mailatik gora. Burbuilak dirauen bitartean, banku, inbertsore eta eraikuntza-enpresentzat irabazi-iturri itzela den bitartean, higiezinen burbuilak ondorio sozioekonomiko larriak ekartzen ditu herritar eta familia gehienentzat, etxebizitza-eskubidea oztopatuz eta euren ekonomia-maila gutxituz, errentaren zati handi bat etxebizitzaren ordainketarako behar dutelako. Higiezinen burbuilak burbuilaren leherketaz bukatu ohi dira, prezioen beharakada azkar eta nabarmen batez eta krisi ekonomiko larriak eraginez. Adibidez, 2008ko krisialdi ekonomikoan faktore abiarazle bat 1997 urtean hasitako higiezinen burbuila izan zen. 1990 urtean Japonian lehertu zen burbuilak ere ondorio larriak izan zituen bertako ekonomian urte luzeetan zehar.

Higiezinen sektorearen hedapen handiaren beste arrazoi batzuk, bizilekuak erosteko kredituak eta hipotekak interes txikian emateak dira. Horren ondorioz, bizileku horiek denbora laburrean balio handia hartzen dute.

## Ikus, gainera 
* Espainiako higiezinen burbuila
* Higiezinen burbuila Euskal Herrian

## Kanpo estekak
Ziklo (argipena)

**Ziklo** terminoak aldiro eta modu erregularrean errepikatzen den gertaera adierazten du. Zikloari dagokion zerbaiti buruz **ziklikoa** dela esaten da. Hainbat moduan erabiltzen da:

* zikloa, bizikleta edo antzeko ibilgailua;
* ziklo ekonomikoa, ekonomian eta bereziki kapitalismoan aldiro gertatzen diren gorakada eta beherakada segida;
* ziklo kardiako edo bihotz-zikloa, bihotzeko aldiroko mugimendu eta bestelako fenomeno erregularren multzoa;
* ziklo epikoa.
Inpresioa, eguzkia sortzen

***Inpresioa, eguzkia sortzen*** () Claude Monetek 1872-1873an egindako margolana da, Inpresionismoari izena eman ziona. Egun, Marmottan-Monet museoan dago, Parisen.

Le Havreko kaia da ageri, baina pintzelkada gutxi emanda; hortaz, irudi zehatza izan ordez, iradoki egiten dute koloreek. Honela azaldu zuen Monetek:

Margolana 1874an paratu zen ikusgai lehendabiziko aldiz, inpresionisten lehenengo erakustaldi independentean, nahiz eta oraindik izen hori ez izan. Louis Leroy kritikariak, koadro honen izena hartuta, “Inpresionisten erakustaldia” deitu zien bere kritikan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lizentzia Publiko Komuna

Informatikan, ** Lizentzia Publiko Komuna** edo ** LPK** (Ingelesez:** Common Public License** edo ** CPL**) software libreko/kode irekiko softwareko lizentzia bat da IBMk bere softwarearentzat argitaratua. Free Software Foundationek eta Open Source Initiativek CPL-ren lizentziaren terminoak onartu dituzte.

Open Source Initiativek lizentzia publiko komuna zaharkitutzat jotzen du eta EPL lizentzia erabiltzeko hobetsi du lizentzia hau ordezteko.

CPL-ren aitortutako helburua kode irekiko softwarearen elkarlaneko garapena bermatzea eta sustatzea da, aldi berean CPL edukia beste lizentzia batzuen pean, Software jabedun lizentzia pribatibo asko barne hartuz, lizentziatutako softwarean erabiltzeko gaitasuna mantenduz. Eclipse lizentzia (Eclipse Public License, EPL) CPL-ren arinki aldatutako bertsio bat da.

CPL-k Gnu General Public License (GPL) lizentziaren antzekoak diren termino batzuk ditu, baina funtsezko diferentzia batzuk existitzen dira. Antzekotasun bat ordenagailu-programaren bertsio aldatu baten banaketari buruzkoa da: edozein lizentziapean (CPL edo GPL), beharrezkoa da aldatutako programa baten iturburu-kodea besteen eskura egotea.

CPL-k, Gnu Lesser General Public License-k bezala, CPL lizentzia ez duen software lizentziatuari baimentzen dio CPL liburutegi bati lotzea, iturburu-kode lotua lizentziaren jabearen eskura egoteko beharrik gabe.

CPL-k ez dauka GPL-ren bertsio biekin bateragarritasunik, "lege-aukeraren klausula" atal bat duelako 7. atalean, borroka legalak murrizten dituena auzitegi jakin baterako. Bateraezintasun beste iturburu bat copyleft desberdinaren betebeharrak dira.

Microsoftek argitaratu du bere Windows Installer Xml tresnen multzoa (WIX), Windows Template Library (WTL) eta FlexWiki Flexwiki motorra CPL lizentziapean Sourceforgeko proiektu gisa.

IBMk, mundu akademikoko zenbait pertsonarekin, CPLpean lizentziatutako coin-OR proiektuak hasi zituen, optimizazioarekin eta analisi operazionalarekin erlazionatutako software askea eta kode irekikoa emateko. Ekimenak coin-or Fundazioaren sorrera eragin zuen.

Kode irekiko lizentzien kopurua murrizteko, IBMk eta Eclipse Fundazioak, etorkizunean soilik Eclipse Public License erabiltzea erabaki dute, urrats bat izanik lizentzien ugaritzearen murriztapenerantz . Open Source Initiative-k, beraz, lizentzia publiko komuna zaharkitutzat jotzen du eta EPLz ordeztua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Preguntas frecuentes (FAQ) sobre CPL
*  Iniciativa de Licencia CPL Open Source
*  Licencia CPL según IBM
*  Página web de coin-OR
Karlos VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

**Karlos VI.a Habsburgokoa** (Viena, 1685eko urriaren 1a - Viena, 1740ko urriaren 20a) 1711-1740 bitartean Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea, Bohemia (*Karlos II.a*), Hungaria eta Kroaziako (*Karlos III.a*) erregea eta Austriako artxidukea izan zen.

## Bizitza 
Leopoldo I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren semea zen. Karlos II.a Espainiakoaren heriotzaren ondoren (1700), bere burua Espainiako errege-nahi gisa agertu eta Ondorengotza Gerra (1711-1714) eragin zuen. Espainiako erregetzari uko egin truke Herbehereak, Milan, Napoli eta Sardinia eskuratu zituen. Poloniako Ondorengotza Gerra (1733-1738) galdurik, ordea, Napoli eta Sardinia Espainiako erregeari itzuli behar izan zizkion.

## Genealogia 
## Erreferentziak
Rouengo katedrala (Monet)

***Rouengo katedrala*** Claude Moneten margolan multzoa da, katedral horren fatxada ordu, egun eta urte desberdinetan irudikatzen duena. Multzoa osatzen duten koadro bakoitzean islatzen da nola aldatzen den haren itxura argiaren arabera.

Margolanak, guztira hogeita hamar baino gehiago, 1892tik 1893ra bitarte egin zituen Monetek, eta gero 1894an langelan moldatu. 1895ean, bere ustez hogei hoberenak zirenak hautatu zituen galerian erakusteko. Pissarrok eta Cézannek biziki goraipatu zuten multzoa.

Rouengo katedralaren multzoa margotu zuenerako, urteak ziren Monet txunditu zela argiaren eraginarekin eta, argia eta eguratsa aldatu ahala, nola gauza bera desberdin ikus daitekeen ideiarekin. Moneten irudiko, argiaren eraginak objektu baten gainean objektuaren beraren adinako garrantzia zeukan margotzeari zegokionez. Eta horixe zuen azterbide berak egindako hainbat multzotan. Rouengo katedralarena ez zen horren lehenengo multzoa, paisaia ugarirekin aritua baitzen. Baina katedrala egitura iraunkor eta sendoa izanik, argia aldatuz ageri geratzen zen zer dela-eta hautematen dugun desberdin.

## Galeria 

Image:Claude Monet - Rouen Cathedral, Facade and Tour d'AlbaneI.JPG|Le portail (effet du matin)Collection Erst Beyeler
Image:RouenCathedral Monet 1894.jpg|Le portail et la Tour Saint Romain, plein soleil Orsay museoa
Image:Claude Monet La cathédrale de Rouen, le portail.jpg|Cathédrale de Rouen, portail plein midi Bilduma pribatua
Image:Claude Monet 032.jpg|Le portail, soleil matinal (Harmonie bleue)Orsay museoa
Image:Claude Monet 033.jpg|Le portail et la tour Saint-Romain, plein soleil (Harmonie bleue et or)Orsay museoa
Image:Claude Monet - Rouen Cathedral, Facade (Morning effect).JPG|Le portail, brouillard matinalFolkwang museoa
Image:Claude Monet - Rouen Cathedral, Facade (Sunset).JPG|Cathédrale de Rouen, effet de soleil, fin de journée Marmottan museoa
Image:Claude Monet - Rouen Cathedral, Facade I.jpg|Façade Pola Arte Museoa, Hakone, Japonia

## Kanpo estekak
The Secret of Kells

***The Secret of Kells*** marrazki bizidunetako film bat da, irlandar, frantziar eta belgikar koprodukzioa dena. Besteak beste 2010eko Oscar Sarietarako izendatu zuten.

Fikzioa Kilkennyn kokatuta dago.

## Ikus, gainera 
* Kellseko liburua

## Kanpo estekak 
* IMDB-ren webgunean
Hans Adolf Krebs

**Sir Hans Adolf Krebs** (Hildesheim, Alemania, 1900eko abuztuaren 25a - Oxford, Ingalaterra, 1981eko azaroaren 22a) biokimikaria izan zen, azido zitrikoaren zikloa (Krebsen zikloa) aurkitzeagatik Nobel sariduna eta zaldun izendatua izan zena.

## Biografia 
Hildesheimen jaio zen 1900ean. George Krebs otorrinolaringologoaren semea zen. Ikasketak herrian bertan hasi zituen eta ondoren medikuntza ikasi zuen Göttingen, Friburgo eta Hanburgoko unibertsitateetan (1918-1925) eta ondoren kimika ikasi zuen urtebetez Berlinen. 1930an Kaiser Wilhelm Institutuan Otto Warburgen laguntzailea izan zen.

1932an Alemaniako armadan sartu zen baina urte betera berriro medikuntzara itzuli zen eta urearen zikloa aurkitu zuen Friburgoko unibertsitatean. Judua zenez 1933an Alemania Nazitik ihes egin behar izan zuen eta Cambridgeko Unibertsitatean sartzeko gonbidapena jaso zuen. 1937an azido zitrikoaren zikloa deskribatu zuen, gerora bere izena eramango zuena.

1945ean Sheffieldeko unibertsitatean biokimika irakasle hasi zen eta 1954ean Oxfordeko Unibertsitatera joan zen eta bertan aritu zen erretiratu zen arte. 1957an eman zioten azido zitrikoaren aurkikuntzarengatiko Nobel Saria eta 1958 zaldun (Sir) izendatu zuten. Oxforden bertan hil zen 1981ean.

## Kanpo estekak
The Illusionist

'''''The Illusionist / L'Illusionniste''''' marrazki bizidunetako filma da, britainiar eta frantziar koprodukzioa dena. Besteak beste, 2011ko Oscar Sarietarako izendatu zuten.

Edinburghen fikzioan girotuta dago.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala (AEB)
* Webgunr ofiziala (FRA)
* IMDB-ren webgunean
Hartzaile metabotropiko

**Hartzaile metabotropikoa** zelula mintzeko hartzaileen azpimota bat da, zelula eukariotoen azalean edo xixkuetan dagoena.

Ez da kanal ioikoa.
Hartzaile metabotropikoaren eragina ez da kanalen portaera aldatzea, baizik eta
entzimak aktibatu/inhibitzea, hainbat helbururekin (beste kanal batzuk irekitzea/ixtea, eta abar). Hau
da, hartzaileak entzimak aktibatzen edo inhibitzen ditu,
eta horrela hainbat ondorio sortzen ditu zelula postsinaptikoan.
Hauetariko bat izan daiteke kanal ioikoren bat erregulatzea.

Hartzaile metabotropikoaren mekanismoaren esplikazioa:

1- Neurotransmisorea (noradrenalina) hartzailearekin lotzen da

2- G proteinak aktibatu egiten dira

3- Hauen a azpiunitateak banandu eta entzimak aktibatzen dira (adeninaziklasa)

4- ATP gastuaz AMP ziklikoa aktibatzen da.

5- Horrek, berriz, proteina kinasa (inaktibo zegoena) aktibatu egingo du, azken horrek proteinak fosforilatu ditzan.

6- ERANTZUN ELEKTRIKO LOKALAK (puntu zehatzetan).

## Kanpo estekak
Indigènes

***Indigènes*** (, , eta nazioartean  izenburuaz kaleratu zuten) 2006ko Rachid Bouchareb franko-aljeriar zinema zuzendariaren filma bat da. Bertan Sami Bouajila, Jamel Debbouze, Samy Naceri, Roschdy Zem, Mélanie Laurent eta Bernard Blancan aktoreak antzeztu zuten.

Filma honetako jatorrizko *Indigènes* izenburuak Frantziako kolonietako gudari natiboak izendatzeko erabiltzen zen ezizen bat izan zen, izendapen hau frantsesez gutxiespen edo diskriminazio izendapen gisa jo ohi da. Halere, Frantziatik kanpora izendapen honen benetako esanahia ulertuko ez zutela eta, filmaren egileek nazioartean «Days of Glory» izenburupean merkaturatu zen.

## Sinopsia 
Filma Bigarren Mundu Gerran girotuta dago. Frantziar Indar Askeetako zati izateko erreklutatu berri dituzten magrebtar gudari talde baten nondik norakoak agertzen dira. Lehenbizi Afrikako Iparraldean, ondoren Italiako kanpainan eta azkenik Frantziako askapenean Alsazia eskualdean nazien aurka borrokatuko dira.

Filmean zehar Frantziaren alde eta alemaniarren aurka ausart eta kementsu borrokatuko den magrebtar talde honek ironikoki frantziarren arrazismoa eta esker txarra jasan beharko ditu.

## Aktoreak 
* Jamel Debbouze - Saïd Otmari
* Samy Naceri - Yassir
* Roschdy Zem - Messaoud Souni
* Sami Bouajila - Abdelkader
* Bernard Blancan - Roger Martinez sarjentua
* Mathieu Simonet - Leroux kaporala
* Assaad Bouab - Larbi
* Benoît Giros - Durieux kapitaina
* Mélanie Laurent - Margueritte village Vosges
* Antoine Chappey - Kolonela
* Aurélie Eltvedt - Irène
* Thomas Langmann - Kazetaria
* Thibault de Montalembert - Martin kapitaina
* Dioucounda Koma - Touré (Diouc Koma bezala)
* Philippe Beglia - Rambert

## Kanpo estekak 
* *Indigènes* filmaren webgunea 
* *Indigènes* filmaren IMDBko fitxa ikusgai
Eisregen

thumb|West, 2015
**Eisregen** (alemanieraz Eisregen - "euri izoztua") Alemaniako death metal/black metal musika taldea da, 1995ean sorturikoa. Taldekideak Tambach-Dietharz-ekoak dira, Turingiako herri txiki bat.

## Historia 
Euskaraz, Eisregen euri izoztua esan nahi du. Beste alemaniar talde batzuk ez bezala, hitz erigarri eta morbidoak erabiltzeagatik, Alemaniar agintarien atentzioa deitu zuten, Alemaniako legeak jarraituz taldeko hiru album zentsuratuz.

Jatorriz bere azken albuma, "Menschenmaterial", atera ostean desegitea pentsatua zeukaten, baina azkenean jarraitzea erabaki dute.

## Estiloa 
Eisregen-en album zaharrak black metal-etik influentzia handiago zuten oraingo albumak baino. Abestietan sartutako bibolin atalak, orain taldearen ezaugarri bat, "Krebskolonie" albumarekin egin zuten bere agerpena, haien jarraitzaileen ustez bere onenetarikoen artean koka daitezkeena.

### Albumak 
* 1996 Promo 96 Demo
* 1996 Das Ende des Weges Demo
* 1997 Fleischhaus Vinyl
* 1998 Zerfall
* 1998 Krebskolonie (zentsuratua)
* 2000 Leichenlager
* 2000 Fleischfestival (LP)
* 2001 Farbenfinsternis (zentsuratua)
* 2001 Lager Leipzig Video
* 2004 Zerfall Re-Release (Bonus: Das Ende des Weges Demo), remastered
* 2004 Wundwasser (zentsuratua)
* 2005 Hexenhaus (LP + DVD)
* 2007 Blutbahnen
* 2007 Eine Erhalten (LP)
* 2008 Knochenkult
* 2009 Bühnenblut (Live-CD)
* 2010 Schlangensonne
* 2011 Madenreich - Ein Stück Rostrot
* 2011 Rostrot
* 2012 Krebskollektion
* 2013 Todestage
* 2014 Flötenfreunde
* 2015 Brummbär
* 2015 Marschmusik
* 2017 Fleischfilm
* 2018 Satan liebt dich
* 2018 Fegefeuer
* 2020 Leblos

## Kanpo estekak 
* Weborrialde ofiziala
* Michael Roth-i egindako entrebista
Maiatzaren hiruko fusilamenduak

***Maiatzaren hiruko fusilamenduak*** () Francisco Goyak 1814an egindako margolana da, egun Madrilgo Pradoko Museoan gordea. *1808ko maiatzaren 2a Madrilen* koadroarekin batera, Espainiako behin-behineko gobernuak eskatu zion Goyari, Napoleonen okupazioari aurre egin zion erresistentziaren omenez.

Margolana gerraren lazturaren ikur bilakatu da, dituen edukiari, aurkezpenari eta indar emozionalari esker. Gainera, garaiko konbentzionalismoa hautsita geratzen da lan honetan. Izan ere, gerraren irudikapen tradizionalaren bideari ez dio jarraitzen, eta berria da estiloari, gaiari eta asmoari dagokienez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Currywurst

**Currywurst** (alemanezko ahoskera: ) Alemaniako janari lasterreko platera da. Ataletan ebakitako txerriki saltxitxa (alemanez: *Wurst*) curryzko ketchuparekin (curry pitin bat duen ketchup edo tomatezko orea) da. Asmatzailea Herta Heuwer sukaldaria izan zen, 1949an Berlinen britainiar soldaduen ketchup, Worcestershire saltsa eta curry lortu zituena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tomorrow (Kiss abestia)

"**Tomorrow**" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, beraien 1980ko Unmasked albumean argitaratua. 1980ko azaroaren 1ean kaleratu zuten albumeko hirugarren single moduan. Abestia ez zuten inoiz zuzenean jo.

## Ingurukoa 
"Tomorrow" abestia taldeko Paul Stanley gitarjole erritmikoak eta albumaren ekoizle izan zen Vini Ponciak idatzi zuten. Gene Simmons taldeko baxujolea den arren, Stanleyk baxua jo zuen abestian ("Easy As It Seems" abestian ere baxua jo zuen). Abestia ia herrialde guztietan albumeko hirugarren single moduan kaleratu zuten, "Shandi" eta "Talk to Me" singleen ondoren, baina AEBetan bigarren single moduan kaleratu zuten ("Talk to Me" ez zen bertan single moduan kaleratu). Alemaniako zerrendetan baino ez zen sartu, 70. postua lortu zuelarik.

## Agerpenak 
"Tomorrow" hurrengo Kiss albumetan agertu izan da:
* Unmasked - estudioko bertsioa

## Abesti zerrenda 
### Single internazionala 
* A-aldea - "Tomorrow"
* B-aldea - "Naked City"

### Single austriarra eta alemana 
* A-aldea - "Tomorrow"
* B-aldea - "Is That You?"

### Single mexikarra EP 
**1. aldea:**
* "Tomorrow"
* "Sure Know Something"

**2. aldea:**
* "Christine Sixteen"
* "She"

## Langileak 
### Kreditatuak 
* Paul Stanley - gitarra erritmikoa, ahotsak
* Gene Simmons - baxua, koruak
* Ace Frehley - gitarra nagusia, koruak
* Peter Criss - bateria

### Kreditatu gabeak 
* Paul Stanley - baxua
* Anton Fig - bateria

## Zerrendak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aza minkor

**Aza minkor**, **xukrut** edo ***choucroutea*** (, “aza garratz”, ahoskera: ; ; ; alsazieraz: *sürkrüt*; ) Alemania eta Poloniako janari ohikoa da.

Aza minkorra gertatzeko aza gatzunean ontzen dute. Hazkuntza egiteko *Leuconostoc*, *Lactobacillus*, *Streptococcus*, *Pediococcus* eta halako bakterioek lan egiten dute, hartzitu eta zapore garratza emateko.

Aza eta beste landare, igali edota barazki hartzitu batzuek osatzen dute aza minkorra.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
On the Run

**On the Run** (euskaraz *Arrapaladan*) 1973an Pink Floyd britainiar musika taldeak *The Dark Side of the Moon* diskoaren barnean kaleratutako abesti bat da.

## Kanpo estekak 
* *On the Run* abestia entzungai
Mimosa

**Mimosa** (*Acacia dealbata*) *Acacia* generoko zuhaitz espezie bat da, jatorria Australia hego-ekialdean (Hegoaldeko Gales Berria, Victoria, Tasmania eta Australiako Hiriburuaren Lurraldean) duena. Ez da nahastu behar Mimosa generoarekin.

Izen generikoa, *Acacia*, grezierazko *akantha* terminotik eratorria da, eta arantza esan nahi du; izan ere, akazia espezie askok arantzak dituzte. Izen espezifikoak, *dealbata* hitzak, zurixka esan nahi du, eta zuhaitzaren tonuari egiten dio erreferentzia. Mimosa izena mimo izenetik eratorria da, eta landarearen sentikortasuna adierazten du: argiaren arabera itxuraz aldatzen da, eta ukitu bat nabaritu (nahiz eta arin-arina izan), eta mugimendu ­azkarrez erantzuten du, folioloak uzkurtuz.

## Ezaugarriak 
Azkar hazten den hosto iraunkorreko zuhaitza da mimosa. 10 m garai izan daiteke, eta adaburua irregularra du.

### Zurtoina – Azala 
Zurtoinaren azala leuna, grisaxka eta zartatua da.

### Hostoak 
Bipinatuak, txandakatuak eta handiak dira mimosaren hostoak; eta folioloak (hostoxkak), luma itxurakoak, obalak eta berde-urdinxkak.

### Loreak 
thumb|ezkerrera|250px|Lore mordoak.
Urtarriletik martxora bitartean loratzen da mimosa.
Loreak horiak eta usaintsuak dira, eta kapitulu ugariz osatutako panikulatan ageri dira.

### Fruituak 
Fruituak leka-motakoak dira, zapalak eta marroiak,10 cm-koak, eta uztailetik irailera heltzen dira.

## Habitata 
Jatorriz australiarra den arren, oso arrunta da parkeetan mundu osoan.
Euskal Herrian ondo moldatuta dago kostaldeko klima epelean. Hain ondo moldatzen da, non edonon sor daitekeen, eta kimu asko eman.

## Erabilera 
Lorategietan erabiltzen da, apaingarri gisa.

Lekadun guztiek bezala, *rhizobium* izeneko bakterioak ditu mimosak sustraietan; aireko nitrogenoa konposatu nitrogenatua bihurtzen dute bakterio horiek, eta, horrela, ongarritu egiten da landarea. Beraz, oso aproposak dira lekadun guztiak lurzoruak ongarritzeko.

## Erreferentziak 
* Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.

## Ikus, gainera 
* 1079 Mimosa
Incubus (1966ko filma)

***Incubus*** Leslie Stevensek zuzendutako 1966ko filma da, Ameriketako Estatu Batuetan egina. Hogeita hamar urte geroago estreinatu zen, 1966 urriaren 26an, kopia guztiak erre zituela uste izan zen sutetik ale bat salbatu zela aurkitu eta gero.

## Pertsonaiak 
* William Shatner - Marc
* Allyson Ames - Kia
* Eloise Hardt - Amael
* Robert Fortier - Olin
* Ann Atmar - Arndis
* Milos Milos - Incubus

## Kanpo estekak 
*  Incubus (1966) - IMDb
Mimosa (generoa)

***Mimosa*** 400 espezie inguru dituen belar eta zuhaixka generoa da, Mimosoideae subfamiliako lekadunak. Mimosa izena grezierazko  (*mimos*) izenetik eratorria da.

## Ikus, gainera 
* Mimosa (*Acacia dealbata*)
Patata-entsalada

**Patata-entsalada** egositako patataz egindako entsalada da, mundu osoko gastronomia askotan tipikoa dena. Alemanian *Kartoffelsalat* du izena eta herrialdeko leku askotan egiten dute, batzutan maionesarekin eta bestetan maionesarik gabe. Bulgarian eta antzinako Txekoslovakian ere egiten dute, azkenean Gabonetako errezeta izanik.

Euskal Herrian patata-entsalada antzeko errezeta ohikoa da: errusiar entsaladilla hain zuzen ere.

## Kanpo estekak
Another Brick in the Wall

***Another Brick in the Wall*** (euskaraz *Beste Adreilu Bat Horman*) 1979an Pink Floyd britainiar musika taldeak *The Wall* diskoaren barnean kaleratutako aldaera ezberdinetako hiru abestien izenburua da. Roger Waters taldekideak sortu eta idatzi zuen.

Abesti hau talde honetako ospetsu eta entzunenen artean dago, beharbada bereziki talde honen jarraitzailea ez denarentzat ezagunena izango delarik sarritan Berlingo Harresiaren erorketarekin lotu baitzen.

## Kanpo estekak 
* *Another Brick in the Wall* abestia entzungai
Cesar entsalada

**Cesar entsalada** erromatar letxugaz, ogi pusketa frijituez egindako eta Parmigiano-Reggiano gaztaz, limoi-uraz, arrautzez, Worcestershire saltsaz eta piperbeltz beltzez egindako saltsaz maneaturiko entsalada da.

Lege lehorraren garaietan, Caesar Cardini italiar-estatubatuar sukaldariak Tijuanan asmatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Entsalada “Cesar”
Hotel California (abestia)

***Hotel California*** (euskaraz *Kalifornia Hotela*) 1976an Eagles estatubatuar musika taldeak izen bereko *Hotel California* izeneko diskoaren barnean kaleratutako abesti bat da.

Euskal Herrian Egan eta Akelarre musika taldeek abesti honen euskarazko bertsioak jo izan dituzte.

## Kanpo estekak 
* *Hotel California* entzungai
Errusiar entsalada

**Errusiar entsalada** egositako patataz, barazkiez eta atunez egindako entsalada da. Mendebaldeko Europan "errusiar" izenondo izan arren, beste lekuetan Olivier entsalada izena du.

Bitxia bada ere, bere jatorria errusiarra da, 1860ko hamarkadan Moskuko Hermitage jantokiaren sukaldaria zen Lucien Olivierrek asmatu zuelako. Errusieraz Olivier entsalada (*салат Оливье*) izena du. Jatorrizko errezeta jantokiarekin batera galdu bazen ere, errusiar aristokraziak mundu osora hedatu zuen platera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frantzisko I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

**Frantzisko I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa** (jaiotzez: *Frantzisko Esteban*; Nancy, 1708ko abenduaren 8a - Innsbruck, 1765eko abuztuaren 18) 1745-1765 bitartean Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea izan zen.

## Bizitza 
1729-1737 bitartean Lorrenako dukea, *Frantzisko III.a* izenez, eta 1737–1765 bitartean Toskanako duke handia, *Frantzisko II.a* izenez, izan zen. 1736an Maria Teresa, Habsburgo etxeko oinordekoarekin ezkondu zen, Habsburgo-Lorrena etxea sortuz.

Poloniako Erregetzarako Gerraren ondorioz, Toskanako Dukerri Handia utzi behar izan zuen Lorrenako dukerria eskuratzeko. 1740an, Karlos VI.a hil zenean, etsai zuen Bavariako hautesleak lortu zuen garaipena eta Karlos VII.a izenez enperadore izan zen. Frantziskok 1745a arte itxaron behar izan zuen enperadore izateko. Hondamen asko izan zituen bere gudarosteak eta herria bere aurka azaldu zen horregatik. Emaztearen esku utzi zituen estatuari zegozkion arazoak.

Hamasei seme-alaba izan zituen, Josef II.a, Leopoldo II.a eta Maria Antonieta besteren artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wish You Were Here (abestia)

**Wish You Were Here** (euskaraz *Zu Hemen Egotea Nahiko Nuke*) 1975ean Pink Floyd britainiar musika taldeak izen bereko *Wish You Were Here* diskoaren barnean kaleratutako abesti bat da. Roger Waters taldekideak sortu eta idatzi zuen.

## Kanpo estekak 
* *Wish You Were Here* abestia entzungai
Frederiko II.a Handia

**Frederiko II.a Handia** (; Berlin, 1712ko urtarrilaren 24a – Potsdam, 1786ko abuztuaren 17a), **Frederiko II.a Prusiakoa** ere deitua, Hohenzollern dinastiako Prusiako erregea, 1740 eta 1772 artean, eta Germaniako Erromatar Inperio Santuko Brandenburgeko printze hauteslea (**Frederiko IV.a Brandenburgekoa**) izan zen.

## Biografia 
Oso gazte zela, ertietarako zaletasuna erakutsi zuen, eta horrek Frederiko Gilen I.a bere aitarekin istiluak sortu zizkion. Heziketa militarrari ihes egin nahiak porrota ekarri zion: Küstrinen espe sartu zuten (1732), eta Katte bere laguna nola hiltzen zuten ikusi behar izan zuen. Politikatik bazterturik, administrari-lanetan eta bizitza militarrean hasi zen, eta ondoren Rheinsbergeko gazteluan bere gisara bizi ahal izan zuen, jakintsuez inguraturik (Voltaireren adiskide izan zen). Aginpidearen teoria bat landu zuen, frantsesez idatzia (*Antimachiavel*, 1740; *Histoire de mon temps*, 1746).

1740an errege egin zutenean, aitaren politika bera eraman zuen aurrera: aitoren seme-alaben lehentasunak zaindu zituen, eta zuzentza hobetzeko prestatua zuen kodea ez zen indarrean jarri. Administrari ona izan zen; Zazpi Urteko Gerra amaitzean, erresuma berriro jaso zuen.

Ekonomia merkantilista eta industria bultzatu zuen, baina betiere agintaritzatik gidaturik. Atzerriko politikan aitak ez bezala jokatu zuen: Austriaren kontra aritu zen etengabe. Austriako Erregetzarako Gerran, Silesia hartu zuen, gerra deklaratu ere egin gabe. Baina ez zuen Ingalaterra bereganatzea lortu (Westminsterreko hitzarmena, 1756), eta Zazpi Urteko Gerra hasi zuten, Prusia ia hondamendira eraman zuena. Poloniaren lehen zatiketan parte hartu zuen (1772), eta Bavariako Oinordetzarako Gerran (1779) Austriaren kontra egin zuen, haren kontra Printzeen liga sortuz (1885). Prusiaren indarra gailurrera eraman zuen, baina ahulezia handiak utzi zituen agerian; zurruntasunarena, batez ere, zentralismo eta autoritarismo gehiegizkoaren ondorio zena; horrek argi dezake, beharbada, zergatik erori zen Prusia Napoleonen mende.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Mugaritz

**Mugaritz** Errenteriako Perurena mendian dagoen jatetxea da, 2 Michelin izar dituena. Bertoko sukaldariburua Andoni Luis Aduriz da. *Restaurant* aldizkariak 2007an munduko zazpigarren, 2008an munduko laugarren eta 2011n munduko hirugarren jatetxerik onena dela dio.

2010eko otsailaren 15eko goizaldean zirkuitulabur betek sortutako sute batek bere sukaldea erre zuen eta jatetxea lau hilabetez itxi behar izan zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Herrialde Katalanen enparantza

**Herrialde Katalanen enparantza** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants auzoan dagoen enparantza edo plaza bat da. Bartzelona-Sants geltokiaren aurrealdean kokatzen da. 1983an inauguratua izan zen.

## Kanpo estekak
Akelarre (jatetxea)

**Akelarre** (***Akelaŕe***, Ŕ anakronikoarekin, jatetxeak darabilen irudi korporatiboaren idazkeraren arabera) Gipuzkoako Igeldo udalerrian dagoen jatetxea da, 3 Michelin izar dituena. Bertoko sukaldariburua Pedro Subijana da, 1974an eraiki zuena.

Bere itsaskiak eta baratzeko barazkiak ospetsuak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Arzak (jatetxea)

**Arzak** Donostiako Altza auzoan dagoen jatetxea da, 3 Michelin izar dituena. Bertoko sukaldariburua Juan Mari Arzak da.

Mirakruzeko gainan dago, Jose Elosegi Alkatearen hiribideko 273. zenbakian.

1897an egungo jabearen aitona-amonek, Jose Maria Arzak Etxabe eta Escolastica Lete, eraikinean taberna bat eraiki zuten. Hurrengo belaunaldia (Juan Ramon Arzak eta Francisca Arratibel) negozioaz arduratu zenean, jatetxe bilakatu eta egun Juan Mari Arzakek eta bere alaba den Elenak zuzentzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Etxebarri erretegia

**Etxebarri erretegia** Atxondoko San Juan auzoan dagoen jatetxea da. Bertoko sukaldariburu Victor Arginzoniz da. *Restaurant* aldizkariak 2008an munduko berrogeita laugarren jatetxerik onena dela dio.

Bere plater guztiek, baita azkenburuek ere, ketu zaporea dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Martin Berasategi (jatetxea)

**Martin Berasategi** Lasarte-Orian dagoen jatetxea da, 3 Michelin izar dituena. Bertoko sukaldariburua Martin Berasategi da.

*Restaurant* aldizkariak 2008an munduko hogeita bederatzigarren jatetxerik onena zela zioen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Colavidas

**Colavidas** Bilboko Abandoko geltokiaren lehenengo solairuan dagoen jatetxea da.

Carmelo Gorrotxategiren lanari esker, Michelin Gidaren izar bat lortzeko lehenengo Bilboko jatetxea izan zen. 1960an Silvino Colavidasek eratua, Jesús Monasterio eta Manuel Mena izan zituen jabeak eta egun Tarek Alonso-Carriazo du.

Euskal gastronomian antzararen gibel freskoa barruratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Kemiko geltokia

**Kemiko geltokia** (finlandieraz, *Kemin rautatieasema*) Finlandiako Kemi hiriko tren geltoki nagusia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pilotalekuko zina (margolana)

***Pilotalekuko zina*** (frantsesez, *Le Serment du jeu de paume*) Jacques-Louis Davidek bukatu gabe utzitako margolana da, 1790etik 1794ra bitartean egina.

Frantziako Iraultzako gertaerak goraipatzeko asmoz, Jacques-Louis Davidi eskatu zitzaion koadro bat egin zezan. Alabaina, 1793rako, Frantziako bizitza politikoa aldaturik zegoen, eta margolan honetan agertzen diren zenbaitek protagonismoa galduta zeukaten dagoeneko, edo baten bat traidoretzat hartua ere bazen.

David ahalegindu zen protagonista bakoitza ezagut zedin, aurpegi errealistak taxutuz. Orobat, bildutakoen bozkarioa islatzen du margolanak, ia-ia erabatekoa, salbuespena baita Joseph Martin-Dauch, eskuinetako behealdean dagoena. Ia aho bateko mugimendu horrek erdiko figura (Jean Silvain Bailly) du elkargune. Haren inguruan, herri osoa, batasun nazionala irudikatuz.

## Ikus, gainera 
* Pilotalekuko zina

## Kanpo estekak
Knockin' on Heaven's Door

'''Knockin' on Heaven's Door'* (euskaraz *Zeruko Atean Joka*) 1973an Bob Dylan abeslari eta musikariak *Pat Garrett and Billy the Kid'' filmako soinu bandarentzat sortu zuen abesti bat da.

Gerora bertsio ugari izan ditu, ziurrenik horien artean ezagunena Guns N' Roses musika taldeak 1990. urtean moldatutakoa izango da.

## Kanpo estekak 
* Jatorrizko Bob Dylan musikariaren ''Knockin' on Heaven's Door'' abestiaren bertsioa entzungai 
* Guns N' Roses musika taldearen ''Knockin' on Heaven's Door'' abestiaren bertsioa entzungai
Leioako Ostalaritza Eskola

**Leioako Ostalaritza Eskola** udalerri horretako lanbide heziketa eskola da, non gastronomia ikasketak egiten dituzten.

## Historia 
1981ean Plentzian eratua, hasieran 22 ikasle besterik ez zituen izan. 1983an Leioara mugitu eta egun duten egoitza 2003koa da. Egungo egoitza EHUren kanpusean. 2010ean 400 ikasle eta 1.500 ikasle ohi zituen. Horien artean Eneko Atxa edo Fernando Canales daude.

## Hezkuntza eskaintza 
Heziketa ziklo nagusiak honakoak dira:
* Sukaldaritza eta Gastronomia
* Txarkuteria
* Okintza, gozogintza eta konfiteria
* Jatetxe Arloko Zerbitzuak
* Jatetxeak

## Zuzendariak 
* Ramón Zúñiga
* Joseba Gezuraga (1995-1996)
* Mikel Valcárcel (1996-2005)
* José Miguel Santamarina (2010).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Santseko Festa Nagusia

thumb|Santseko Festa Nagusia 2008an
**Santseko Festa Nagusia** (katalanez **Festa Major de Sants**) Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants auzoko festa edo jai nagusia da eta San Bartolomeren omenez ospatu ohi dira. Zazpi gunetan zehar Sants-Montjuïc barrutiko auzo honetako hainbat kale aldi batetarako apaindurez apaindu eta adin guztietara zuzenduak dauden jardun ugari programatu ohi dira. Jai honetan parte hartzen duten kalea Santseko Festa Nagusiaren Kaleen Elkarte eta Batzordeen Federazioaren inguruan biltzen dira, eta nahiz eta festa honen oinarria kaleen apainketa izan, federazio horretako kideak ez diren beste hainbat erakundeek ere festa honi loturiko jarduera ugari antolatu ohi dituzte: Unión Deportiva de Sants deituriko futbol txapelketa, Santseko Castellerren jardunaldia, Udal Musika Bandaren kontzertua, saskibaloi txapelketa, correfoca...

Bestalde, 1985. urtetik aurrera okupa mugimenduaren inguruan antolatutako gazte kolektiboek eta gizarte mugimenduek partaidetza aldetik arrakasta handia duten festa alternatibo bat ere antolatu ohi dute.

## Kanpo estekak 
* **Festa Major de Sants - Santseko Festa Nagusia - Webgune ofiziala** 
* **Santseko webgunea** | Sants, Sants-Badal, Hostafrancs eta la Bordeta auzoetako informazio webgunea
* EL3 albisteen webgunea
* Santseko deabruak
* Santseko castellerrak
* Sants-Montjuïc barrutia
* BarriSants - Portal de notícies de Sants
El Molino

**El Molino** (euskaraz *Errota*) Kataluniako Bartzelona hiriburuko kafe-antzoki bat da. XIX. eta XX. mendean zehar Europa osoko kafe-antzoki ospetsuenen artean sailkatu zen. Bertan musika, kabaret, antzerki eta flamenko ekitaldiak izan ohi dira.

1898. urtean *Pajarera Catalana* ("Kataluniar Txoritegia") izenez iriki zuten, 1910. urtean Frantziako Paris hiriburuko Moulin Rouge kafe-antzoki ospetsuaren gisara *Petit Moulin Rouge* ("Errota Gorri Txikia") berrizendatu zuten, 1939. urtea ondoren diktadura frankistarekin batera izena gaztelaniaz jarri eta *Rouge* ("Gorri") hitza kentzera behartu zuten, azken hori "gorri" hitzak politikan ezkerrrarekin zuen loturarengatik zela eta. Azkenean *El Molino* izenaz gelditu zelarik.

## Ikus gainera 
* Moulin Rouge

## Kanpo estekak 
* *El Molino* kafe-antzokiaren webgunea
Eukalipto urdin

**Eukalipto urdina** (*Eucalyptus globulus*) mirtazeoen familiako eta eukaliptoen generoko zuhaitza da, jatorriz Australia eta Tasmaniakoak.

## Ezaugarriak 
Hosto iraunkorreko zuhaitz handia da eukaliptoa: 40 m garai izan daiteke.

### Zurtoina – Azala 
Enborra lodia eta zuzena da, eta azala leuna eta gris-berdexka ─zerrendatan askatzen da kanpoko geruza─.

### Hostoak 
Eukaliptoaren hosto gazteak aurkakoak eta eseriak dira; eta helduak, berriz, txandakatuak, peziolodunak, larrukarak eta lantza formakoak. Oso usaintsuak dira hosto guztiak.

### Loreak 
Neguan loratzen da eukaliptoa. Loreak ─zurixkak─ ginbail bakanetan sortzen dira.

### Fruituak 
thumb|ezkerrera|250px|Fruituak
Fruitua kono formakoa da; berde-urdinxka hasieran, eta arrea heltzean.

## Habitata 
Jatorriz, Australiakoa eta Tasmaniakoa da eukaliptoa. Klima epela eta hezea behar du eukaliptoak, eta kostaldean kultibatzen da Euskal Herrian.

## Erabilera 
Erleek eukaliptoen loreen nektarra biltzen dute eztia sortzeko. Eukaliptoaren zura horixka da, eta parketa fabrikatzeko erabiltzen da. Papera ere ekoizten da eukaliptoaren egurrarekin.

Hosto eta fruituen infusioak arnas aparatuko hanturak arintzeko erabiltzen dira. Zingiretan, garrantzi handia izaten dute eukaliptoek: inguruaren hezetasuna txikitu egiten dute ─ur asko behar dute eukaliptoek─, eta, horrela, intsektuen populazioak murriztu egiten dira, eta, bide batez, haiek sortutako gaixotasunak, malaria, kasu.

## Erreferentziak 
* Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak
Tula

**Tula** izenak hainbat adiera ditu:

## Lekuak 
* Tula oblasta: Errusiako oblasta.

* Tula: Errusiako hiria, izen bereko oblasteko hiriburua.

* Tula de Allende: Mexikoko Hidalgo estatuko hiria, izen bereko udalerriaren hiriburua; bertan dago antzinako Tollan-Xicocotitlan gune arkeologikoa (**Tula** gisa ere ezaguna).

* Tula: Mexikoko Tamaulipas estatuko udalerria.

* Tula Hiria: Mexikoko Tamaulipas estatuko hiria, izen bereko udalerriko hiriburua.

* Tula: Italiako Sardiniako udalerria.

## Pertsonak 
* Cristian Tula: futbolari argentinarra.
Maria Mestayer

**María Mestayer de Echagüe** edo **Maria Manuela Eugenia Carolina Mestayer Jaquet** (Bilbo, 1877ko abenduaren 20a - Madril, 1949ko azaroaren 19a), euskal gastronomo eta sukaldaria izan zen.

## Biografia 
link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Mestayercinfoteria1930.jpg|thumb|Lehen liburuaren azala, *Enciclopedia culinaria: confitería y repostería.* Espasa-Calpe, 1930.
1930eko hamarkadan ***Marquesa de Parabere*** ezizena hartu eta gastronomiaz eta historiaz idatzi zuen. Aita Frantziako kontsula zuen eta ez zen noblea izan.

Madrilen bi jatetxe ireki arren, Gerra Zibilaren ondorengo krisialdiak itxiarazi zituen. Begoñako basilikan Ramón Etxague Txurruka ezkondu eta zortzi seme-alaba izan zituen.

## Liburuak 
Lagunek bultzatuta bere lehen liburua argitaratu zuen gozogintzaz ("*Confitería y repostería*"), Bilbon. 1930ean. Hiru urte geroago Espasa-Calpe argitaletxeak Sukaldaritzako Entziklopedia atera zuen, "*La cocina completa*" izenburupean  (*Sukaldaritza Osoa*), aurreko liburuko errezeta gozoak eta beste hainbat errezeta gazi ere sartuta. 1940tik aurrera, lana bi liburukitan banatzen da, orain ezagutzen ditugun bezala, eta XX. mendeko espainiar errezeta-liburu berreditatuenetako bat da. Euskal gastronomiari eskaintzen dio *Platos escogidos de la Cocina Vasca (*Euskal Sukaldaritzako Plater hautatuen) errezeta-liburua. Grijelmok argitaratu zuen Bilbon 1935ean, eta ia desagertu egin zen, Espainiako Gerra Zibilean ale batzuk galdu baitziren. 1936an, Bartzelonako Hymsa argitaletxerako, *"Entremeses*" errezeta-liburua sinatu zuen: "Aperitiboak eta entsaladak" zizka-mizka eta aperitiboen gainean. Handik gutxira, "*Conservas caseras*" zigilu berarekin argitaratu zuen.

Historiarekiko zaletasunak *Historia de la gastronomía (Esbozos)*  (Gastronomiaren historia (Zirriborroak)) idaztera eraman zuen (1943), sukaldaritzaren bilakaera historikoa ezagutzeko ibilbide bitxia. 1947an, Royal legamia kimikoaren markarako, gozogintzako errezeta onenak biltzen zituen liburuzka txiki bat argitaratu zuen.

**Maria Mestayer** diabetes-gaixoa zen, baina hil zen arte lanean jarraitu zuen hamabi liburukiko Sukaldaritzako Entziklopedia Handia-n bere lanik osatuena eta anbizioena izatekoa zena garai hartako ezagutza gastronomiko guztia hartuko zuena. 1949ko azaroaren 19an, 72 urte bete baino lehentxeago, koma diabetiko batek hil baino lehen, bosgarren liburukia bukatu zuen (orain arte argitaratu gabeak dira).

## Lanak 
* *Confitería y repostería*. Bilbo, 1930
* *La cocina completa*. Madril, 1933
* *Entremeses, aperitivos, ensaladas*. Bartzelona, 1940
* *Historia de la Gastronomía*. Bilbo, 1930
* *Pastelería Royal*. Bartzelona

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ainara Gurrutxaga

**Ainara Gurrutxaga** (Errenteria, Gipuzkoa, 1977) euskal aktorea da. Zuzendari laguntzaile lanetan aritua da Tanttaka eta Antzerkiola Imaginarioa taldeetan. Hainbat komunikabidetan antzerkiaren inguruko artikuluak idazten ditu.

EHUn kazetaritzan lizentziatua da, eta antzerki ikasketak London International School of Performing Arts eskolan (2003-2005).

Dejabu Panpin Laborategia antzerki taldeko kidea da 2001ean sortu zenetik. Euskal Herrian, Tanttaka, Tentazioa, Antzerkiola Imaginarioa eta Gar konpainiekin egin du lan, eta Ingalaterran Limbik konpainiarekin.

## Lanak 
### Antzerkia 
**Metxa**
* Urtea: 2003
* Aktoreak: Jose Ramon Soroiz, Ramon Agirre, Jose Cruz Gurrutxaga, Aitzpea Goenaga, Ainara Gurrutxaga, Xabier Sarasola eta Joseba Tapia
* Musika: Joseba Tapia
* Sariak: 2003ko Korrikaren antzerki beka (Eneko lasagasti eta Koldo Izagirre)
**Covek nije ptica // Gizona ez da txoria**
* Urtea: 2007
* Aktoreak: Urko Redondo eta Ainara Gurrutxaga
* Musika: Mikel Ugarte
* Sariak: Aktore Onenaren Saria Ainara Gurrutxagari Subotica Theatre Festivalen, Serbia (2010); Zuzendari Onenaren Saria World Puppet Art Festival jaialdian, Praga (2009); Sortzaile Berrien Lehen Saria ACT jaialdian, Bilbo (2008).

**Azken portua**(haurrentzat)
* Urtea: 2009
* Aktoreak: Urko Redondo eta Ainara Gurrutxaga
* Musikariak: Ander Fernandez eta Mikel Ugarte

**Errautsak**
* Urtea: 2010
* Le Petit Théâtre de Pain eta Artedrama konpainiekin batera sortutakoa.
* Sariak: Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketan Txalo Saria, eta 2011an Donostia Antzerki Saria.
* Aktoreak: Ander Lipus (Zigor), Manex Fuchs (Erramun), Ximun Fuchs (Kaiet), Miren Gaztañaga (Eider), Ainara Gurrutxaga (Pili) eta Urko Redondo (Fermin)
* Taula zuzendaritza: Ximun Fuchs

**Gure bide galduak**
* Urtea: 2011
* Aktoreak: Miren Alkala, Maria Alonso, Iñigo Aranbarri, Urko Redondo, Ainara Gurrutxaga
* Musikaria: Arantxa Vicedo

### Zinema 
**Belarra**
* 35 mm
* Urtea: 2002
* Zuzendaria: Koldo Almandoz
* Aktoreak: Ainara Gurrutxaga, Iker Pernas, Peru Almandoz
* Iraupena: 10’

## Sariak 
* Aktore Onenaren Saria Subotica Theatre Festivalen (Serbia, 2010) *Covek nije ptica // Gizona ez da txoria* (2007) antzezlanean egindako lanagatik.

## Kanpo estekak 
* Dejabu panpin laborategia
Hermes Conrad

**Hermes Conrad** *Futurama* telesaileko pertsonaia nagusi bat da.

## Deskribapena 
Jamaikan jaioa, Planet Expressko gai burokratiko guztietaz arduratzen da. Bera eta bere emaztea LaBarbara seme bat dute, Dwight.

## Kanpo estekak
Les Pyrénées

***Les Pyrénées*** Donibane Garaziko erdigunean dagoen hotel eta jatetxea da. Bertoko sukaldariburua Firmin Arranbide da, semea Philippek lagunduta. 1985ean bigarren Michelin izarra lortu zuen, 2000. urtean galdu eta 2008an berreskuratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Michelin Gida

[thumb|[1929ko Gida]]

**Michelin Gida** Michelin *Éditions du Voyage* frantziar argitaletxeak egindako gida turistikoen izena da. Gehienetan Michelin gidaz aritzen denean *Guide rouge*z aritzen da, non hotel eta jatetxe nagusienak agertzen diren.

## Historia 
1900ean, Clermont-Ferranden (Okzitania), André eta Édouard Michelin anaiek Frantziako auto-gidari aitzindarientzako errepide gidaliburua prestatzea eta argitaratzea erabaki zuten. Hamaika urte lehenago Michelin gurpil fabrika abiarazi zuten, eta negozioak etorkizun handia izan arren, promozio pixka batek kalterik egingo ez ziela pentsatu zuten. Hala, bi urte lehenago, 1898an, Bibendum maskota sortu zuten, O’Galop diseinatzailearen laguntzaz. Nahiz haren izena oso ezaguna ez den, panpinaren irudia ikono bihurtu zen, zenbaitetan “michelin” hitza txitxien sinonimo bihurtzeraino.

1900ean argitaratutako lehen Michelin Gida hark errepide mapak biltzen zituen, jakina, eta garaiko gasolindegi eta tailer mekaniko urriak non zeuden jasotzen zuen. Badaezpada gurpilak norberak aldatzeko eta matxura errazak konpontzeko jarraibideak ere gehitu zituzten, eta larrialdietarako guardiako medikuen berri ere ematen zen. Bizkaian sei jatetxek dute izar bat edo gehiago, horietatik bi Bilbon. Gipuzkoan, berriz, bederatzi jatetxe daude, horietatik bost Donostian. Azkenekoz, Nafarroak hiru jatetxe ditu, bat Iruñean dagoena.

Donibane Garazin dagoen *Les Pyrénées* jatetxeak, Firmin Arranbidek zuzenduta, 1985ean bere bigarren izarra lortu zuen, 2000. urtean galdu eta 2008an berreskuratu zuen. 2008an ere Michelin izar bakarra mantendu zuen Baionako Jean-Claude Telletxea sukaldariak, *Cheval Blanc* ostatuko nagusiak eta Miarritzeko bi ostatuk beren Michelin izarra galdu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Michelin Gida
Zapp Brannigan

**Zapp Brannigan** *Futurama* telesaileko bigarren maileko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Lurreko armadaren generala da, eta Kif Krokeren naguzia. Leelaz maiteminduta dago, baina bera ez du nai berarekin egon.

## Kanpo estekak
Kif Kroker

**Kif Kroker** *Futurama* telesaileko bigarren maileko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Amphibios 9 planetako estralurtarra da. Zapp Branniganen laguntzailea da, eta Amy Wongen mutil laguna.

## Kanpo estekak
L'Auberge du Cheval Blanc

'''''L'Auberge du Cheval Blanc'''* (euskaraz *Zaldi Zuriaren Ostatua'') Baiona Ttipian dagoen jatetxea da. Bertoko sukaldariburua Jean-Claude Telletxea da. 1715eko eraikin batean kokatuta, Michelin Gidaren izar bat du.

## Ikus gainera 
* Zaldi Zuria: Iruñeko Alde Zaharran dagoen ostatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Agincourteko Gudua

**Agincourteko Gudu**a Ehun Urteko Gerrako ingelesen garaipen nagusia izan zen, frantziar armada handiagoa menderatu baitzuten. Gudua 1415eko urriaren 25ean (San Crispin eguna, egun indarrean dagoen gregoriotar egutegiaren arabera: azaroaren 3a), ostirala, egungo Azincourtetik gertu izan zen. Henrike V.a Ingalaterrakoaren garaipenak gerraren norabidea aldatu zuen eta, horren ondorioz, Frantziako erregearen alaba ezkondu eta haren seme Henrike VI.a Frantziako ondorengo bihurtu zen (hala ere, ezin zuen aitaren lana aprobetxatu).

Henrike V.ak gudarosteak zuzentzeaz gain, gorputzez gorputz ere borrokatu zen. Orduko Frantziako errege Karlos VI.ak, berriz, ezin izan zuen bere armada zuzendu, gaixotasun mental batek guztiz ezgaitu zuelako. Erresuma kondestable Karlos I.a Labritekoak Frantziar armada zuzendu zuen.

Ingelesek galestar arkulariei eta haien arku luzeei (*longbow*) esker lortu zuten garaipena. William Shakespearek, gero, *Henrike V.a* antzerki-lanean guduaren istorioa azaldu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nekosta arrunt

**Nekosta arrunta** edo **altzifre arrunta** (*Cupressus sempervirens*) *Cupressus* generoko zuhaitz espezie bat da, jatorria Asian duena, baina Ipar Hemisferio osoan etxekotu dena, batez ere Mediterraneoaren arroan.

*Sempervirens* terminoa latinetik eratorria da eta "beti berde" esan nahi du.

## Ezaugarriak 
Hosto iraunkorreko zuhaitz hau 30 m garai izatera irits daiteke. Forma konikoa du. Adar txikiak, marroixkak eta ezkatadunak ditu; hostoak ere ezkata-itxurakoak eta berde ilunak; pinaburuak, berriz, txikiak eta biribilak. Nekosta arruntetan ere badira bi forma:
* *pyramidalis*, itxuraz lantza-puntaren antzekoa eta tamainaz 25-30 m luzea eta adar asko eta enborraren aldera bilduak dituena, eta
* *horizontalis*, adar gutxiago, sakabanatuak eta zabalera hedatuak dituena, eta tamainaz ere bestea baino txikiagoa dena.

500-700 urte bizi daiteke, eta 1.000 urteko zuhaitzak ere badira.

### Zurtoina – Azala 
Nekostaren enborra zuzena, lodia eta grisa izaten da. Zura oso usaintsua da.

### Loreak 
Kono arrak oso txikiak, oboideak eta horiak dira, eta gehienbat adaxken puntetan sortzen dira, multzoka. Kono emeak arre-grisak dira, eta talde txikitan edo bakanka sortzen dira.

### Fruituak 
thumb|ezkerrera|250px|Fruituak (konoak) eta hostoak
Udaberrian loratzen da nekosta; eta fruitua, hurrengo urteko udazkenean heltzen.
Fruitua estrobiloa da.

## Habitata 
Ekialde Hurbilekoa da berez, baina artifizialki ugaldu dituzte espezie apaingarri gisa (hilerrietan); eta, batzuetan, basogintzako birpopulaketetarako erabiltzen dituzte, ia beti beste espezie batzuekin batera, zona lehorretan. Nekostak edo altzifreak azkar hazten dira, eta oso bizitza luzea izan dezakete.

## Erabilera 
Hazkunde azkarrekoak direnez, oso egokiak dira haizetik babesteko hesiak egiteko. Erretxinan aberatsak izateak suteetatik babesten ditu nekostak, eta behar duten ura xurgatzeko laguntzen die. Hori dela eta, alderdi lehorretan bizi daitezke, eta aproposak dira eremu oso lehorrak oihaneztatzeko. Lorategiak edo parkeak apaintzeko erabiltzen da. Egurra oso aromatikoa du, eta ia ustelezina; horregatik, oso estimatua da zurgintzan, ebanisterian... Garai batzuetan, erretxina lurrontzietan erretzen zen, eta olioa helburu terapeutikoekin erabiltzen.

## Erreferentziak 
* Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.
Tula (Errusia)

**Tula** () Errusiako hiria da, erresumaren mendebaldean dagoen Tula oblastaren hiriburua. Upa ibaiaren ertzean dago, Moskutik 193 km hegoaldera. Burdinbidegune garrantzitsua da. 2010ean 501.169 biztanle zituen.

## Historia 
Riazango printzeek eraiki zuten zurezko gotorleku baten oinetan sortu zen hiria. XIV. eta XV. mendeetan tatariarrek suntsitu zuten, eta gero lituaniarrek. 1503. urtean, Moskoviako lurraldearen barnean, estrategia gune garrantzitsua izan zen. XVII. mendean, laborariek egin zituzten matxinaden gunea izan zen. 1712. urtean, Petri I.a Handiak arma-lantegi nazional bat eraikiarazi zuen Tulan.

## Ekonomia 
Industriagune garrantzitsua da: metalurgia, nekazaritzarako makineria, armamentua eta elikagaien industria.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Valeri Legasov

## Kanpo estekak