open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alexander Stubb

**Cai-Göran Alexander Stubb** (Helsinki, 1968ko apirilaren 1a) finlandiar politikaria da. Finlandiako presidentea da 2024tik. Lehen ministroa izan zen 2014tik 2015era. 

Brujasko Europako Kolegioan ikasi zuen eta London School of Economics-en doktoratu zen. Europako Batasuneko gaietan ikertzaile espezializatu gisa sartu zen politikan, eta Koalizio Nazionaleko Alderdian afiliatu zen. 2004tik 2008ra Europako Parlamentuko kide izan zen. 2008an Kanpo Arazoetako ministro izendatu zuten eta 2011n Finlandiako parlamentuko kide aukeratu zuten. Europako Gaietarako eta Merkataritzako ministroa (2011-2014) eta Finantza ministroa (2015-2016) izan zen.

2014ko ekainetik 2015eko maiatzera bitartean, bost alderdik osatutako koalizio-gobernua zuzendu zuen lehen ministro gisa. 2024ko hauteskundeak irabazi zituen eta martxoaren 1ean karguaren zina egin zuen.
Hezkuntza ez-arautu

[thumb| Haurrak irakurtzen [Laos|Laosen.]]
**Hezkuntza ez-arautua** inongo hezkuntza- edo prestakuntza-zentroren parte ez den erakunde eta hezkuntza-bitarteko multzoa da,  eta eskola-ingurunetik kanpoko hezkuntza-erakundeetan ematen da.

Heziketa nahitakoa eta metodikoa da, non lanarekin, familiarekin edota aisialdiarekin lotutako eguneroko bizitzako jardueretan ikaskuntza lortzen den, eta bizitza osoan zehar biztanleengana irits daiteke. Askotariko espazioetan gertatzen da, hain definituak eta instituzionalizatuak ez daudenak eta ezaukarriak soziokulturalak eta ludikoak, baita gizarte zaintzakoak ere dira.  Aisialdi-zentroak, eskaut taldeak eta gazte-zentroak dira urte osoan aisialdiko hezkuntza-jarduerak egiten dituzten gazte-elkarteak. Oporraldietan, berriz, udalekuak, kanpalekuak, oporretako etxeak, ibilbideak edo auzolandegiak egiten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aisialdiko hezkuntza

**Aisialdiko hezkuntza** haurren eta/edo nerabeen denbora librean egiten diren jardueren multzoa da, trebetasunak eta gaitasunak ikasi eta bereganatzeko helburuarekin, haien bizitzako protagonista eta eskola-esparrutik kanpo aktibo eta sozialki parte-hartzaile bihurtuz.

Aisialdiko hezkuntza kalitatezkoa izateko beharrezkoa da hezkuntza mota horretako begiraleen eta zuzendarien prestakuntza, jardueretarako espazio egokia, hala nola instalazio onak, eta 18 urtetik beherako gazteen ikaskuntzarako jardueren formulazio ona.

Hezkuntza-mota hau eguneroko esparruan ikasteko modu alternatibo bat da, gazteei askatasunean eta bizikidetzan modu dinamiko eta dibertigarriagoan hazten eta garatzen laguntzen diena, hala nola aisialditik kanpoko egoeretan ikasiko ez lituzketen balioak ikasteko jolas-tailerrak, proiektuak eta bidaiak eginez.

## Erreferentziak 
## Kanpoko estekak 
*  historia
Valentí Fargnoli Iannetta

**Valentí Fargnoli Iannetta** (Bartzelona, 1885eko apirilaren 12a -Girona, 1944ko apirilaren 7a) Gerundeako eskualdeetako argazkilari garrantzitsuenetako bat izan zen xx. mendearen lehen erdian. Italieraz, alemanez, frantsesez, katalanez eta gaztelaniaz hitz egiten zuen. Bere anaia, Adolf Fargnoli, espezialista ezaguna izan zen zurezko kutxetak eta kaxatxoak egiten, Salvador Dalík oso blasmatuak.

## Biografia 
Fargnoli Bartzelonako Ramblako pentsio batean jaio zen XIX. mendearen amaieran, 1885ean. Haren gurasoak, Antoni Fargnoli Rossi eta Maria Iannetta Vetranio, Belmonte di Castel·lo herrixka bateko etorkinak ziren, Napolitik (Italia) gertu, eta Bartzelonara joan ziren ezkontzera eta dirua probatzera. Dirudienez, kasualitatez jaio zen; izan ere, gurasoek Italiara itzultzeko asmoa zuten, lehen semea han jaio zedin, baina erditzea familia ontziratu baino lehentxeago hasi zen. Handik egun batera, San Jose parrokian bataiatu zuten, gaur egun Santa Monikan, Valentí Miquel Umberto izenarekin. Valentí jaio eta egun gutxira, gurasoekin batera ontziratu zituen Belmonte di Castellorantz, eta han habia egin zuten gero anaiek.

Katalunian, berriz ere, Fargnoli Vergesen jarri zen, handik gutxira Gerundenseko hiriburura joateko. Dokumentatutako lehen argazkia 1901ekoa da, Gironako lastoaren pisuaren harresi zaharrean egindako argazkia.

## Lanak 
Bere lanak Kataluniako monumentu eta paisaien argazki dokumentalista du, baita enkarguz hartutako erretratu eta taldeko argazkiak ere. Gironatik gertuko herrietan ibili zen batez ere, baina badakigu Erripollès bezalako eremu urrunagoetara iritsi zela argazkia.

Bere lan sistema egunean zehar argazkiak ateratzea, ilunabarrean Gironara itzultzea, gauez argazkiak errebelatzea, 24 orduz beratzen uztea eta ondoren lehortzea zen. Argazki gehienak oso egoera onean egon dira orain arte. Esaten da ekoizpen propioko materialak erabiltzen zituela, Fargnolik bere errebelatzailea, finkatzailea eta beste batzuk sortzen zituela.

Argazkiak erraz ezagutzeko modukoak dira, garai hartako argazkilari bakanetakoa baita, eta negatiboa sinatzen baitzuen. Alabaren arabera, Fargnolik ontzat ematen zituen argazkiak bakarrik sinatzen zituen.

Argazki-kamerarekin hilezkortu zituen beste gertaera garrantzitsu batzuk euriak, uholdeak eta uholdeak izan ziren; merezi du Amerren 1926ko irailean gertatutakoak nabarmentzea.

## Argitalpenak 
* Valentín Fargnoli Annetta.' Història Grafikoa 1909-1944. Girona vista per Fargnoli.

2011n, Gironako Udalak, Rigau Editores argitaletxearekin batera, bi liburuki argitaratu zituen, 160 argazkirekin.

* GRASSOT i RADRESA, Marta. Valentí Fargnoli 1885 - 1944: argazki artistikotik Nova Objectivitatera: imatges de la Col·leció Mascortes. Torroella d Montgrí : Fundació Mascortes, 2013. ISBN 9788461669288
* Valentí Fargnoli: memòria iraunkorra. [Koordinatzailea: Àngels Miralles Belleit]. Girona: Gironako Diputazioa. Kultura Saila, Noves Tecnologies, Esports i Benestar : INSPAI Centre de la Imatge, 2019.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wilhelmina Hay Abbott

**Wilhelmina Hay Lamond**, **Elizabeth Abbott** izenez ezaguna (Dundee, 1884ko maiatzaren 22a - 1957ko urriaren 17a) eskoziar sufragista, editorea eta hizlari feminista zen. 

## Biografia 
Wilhelmina Hay Lamond 1883an jaio zen, Dundeen (Eskozia). Haren aita, Andrew Lamond, jute-fabrikatzailea zen. Bigarren mailako ikasketak City of London School for Girlsen eta Bruselan egin zituen, eta, gero, Londresen idazkaritza eta kontabilitate ikasketak egin zituen. Gero, Londresko University Collegera joan zen 1907ko udan, eta etika, filosofia modernoa eta ekonomia ikastaroak egin zituen. Emakume gazte zela, Elizabeth izena erabiltzen hasi zen. 1911n ezkondu zen George Frederick Abbott autorearekin, eta bikoteak seme bat izan zuen, Jasper A.R. Abbott (1911-1960), OBE, Royal Navyko ofiziala.

1909an, Edinburgh National Society for Women's Suffrage-ren (Edinburgoko Emakumeen Sufragioaren aldeko Elkarte Nazionala) antolatzaile bihurtu zen, eta, 1910ean, Scottish Federation of Women's Suffrage-ren (Eskoziako Emakumeen Sufragioaren aldeko Federazioa) zuzendaritza-batzordeko kide izan zen. Hitzaldiak eskaini zituen Australian, Indian eta Zeelanda Berrian, emakumeentzako Eskoziako ospitaleetarako funtsen kanpainaren barruan. National Union of Societies for Equal Citizenshipren (Herritartasunen Berdintasunerako Elkarteen Batasun Nazionala) ordezkaria izan zen, Emakumeen Nazioarteko Aliantzan, 1923an. 1926an, Chrystal MacMillanekin fundatu zuen Open Door Council eta, gero, Open Door International. Berrogei urtez lan egin zuen, halaber, higiene moral eta sozialerako elkartearekin; hamar urtez izan zen lehendakari. Josephine Butlerrekin korrespondentzia izan zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Abbott, Elizabeth, Mrs (1883-1957) », dans Elizabeth Crawford, The Women's Suffrage Movement. A Reference Guide 1866–1928, Londres, Routledge, 2001, p. 1-2.

## Lotutako artikuluak 
* Suffragette

* Sufragisten zerrenda
* Sufragisten zapia
* *Suffragette* filma
* Emakumeen sufragismoa

## Kanpo estekak
San Andres eliza (Beorburu)

**San Andres eliza** Txulapain ibarreko Beorburu kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Erdi Aroko eraikuntza da, harrizkoa, habearte bakarra eta burualde karratua dituena. Duela gutxi izandako aurri-egoera zela eta, dorrearen behealdea egokitu zen gurtzarako, eta hara lekualdatu ziren jatorrizko portada eta tenpluko altzari zaharren zati bat. Portadak arku zorrotz samarra du, arkibolta eta krismoiarekin, eta giltzarrian kapitel gehiago ditu, landare-gaiekin eta giza buruekin apainduta. Hasierako burualdea oraindik zutik zegoen, eta estilo erromaniko berantiarreko leiho txiki baten bidez argiztatzen zen. Erdi-puntuko arku txaranbeldua zuen, pometaz apaindutako kapiteldun zutabetxoen gainean.

Barrunbe txikiaren barruan, egurrezko estalkia eta ageriko harrizko hormak dituela, parrokia zaharreko antzinako erretaula nagusitik datozen bi irudi nabarmentzen dira. Gurutziltzatuaren irudia, koroatzea eta San Martin taldea pobrearekin batera hartu ahal izan zituena; biak estilo errenazentista aurreratuan eta Hiriberri Arakilgo mihiztatzaileak, Miguel Marsalek, egindako erretaulakoak dira, 1594an Pedro Moretek eta Martin Elordik berrehun eta hirurogeita lau dukat tasatu zutena. Ama Birjinaren eta Haurraren irudi eseria ere badago, 1981ean zaharberritua, gotiko goiztiarraren eredu estilistiko frantsesei jarraitzen diena; zalantzarik gabe, data aurreratuagoa onartuko lukeen tailer loretsu batekoa dirudi.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Beorburu
* Txulapain

## Kanpo estekak
San Joan Bataiatzailearen eliza (Aristregi)

**San Joan Bataiatzailearen eliza** Txulapain ibarreko Aristregi lekuan XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Landa-izaera eta tamaina txikiko eraikina da, harriz egina, bi garai desberdinetan. Zaharrena oinaldean dago, eta bertan daude kanpandorrea eta epistolaren horman irekitako sarrerako atea. Barrualdea habeartearen lehen atalekoa da, eta ertz-gangaz estalita dago. Gainerakoa, erdiko atal bat eta burualdea, kapera nagusi karratuarekin, ilargixkak eta fajoiak dituen kanoi-gangaz estalita daude. Presbiterioaren aurrealdean tamaina txikiko hiru erretaula daude. Alboetakoak XVIII. mendearen bigarren erdialdekoak dira, barroko-rococo estilokoak, eta rokalla-apaingarri ugari dituzte. Erdikoa eta titularra, berriz, handiagoak dira, eta barroko estilokoak dira, XVII. mendearen erdialdekoak. Bankua, hiru kale eta gailurra ditu. Irudi titularrarentzako iruditeria, San Juan Bataiatzailea, eta Gurutziltzatua, teilatupean, txandakatzen dira. Alboko kaleetarako mihise gaineko pintura dago, Kristoren Bataioko eszenekin eta Bataiatzailearen buruaren ematearekin. Koroatzerako, berriz, Maria eta Juan irudiak ageri dira, gurutzearen alboetan. Alboko erretauletan, ezkerraldean dagoenak Ama Birjinaren irudia kontserbatzen du koroatzean, Haurrarena, Arrosarioarena, erretaularen garai berekoa.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Aristregi
* Txulapain

## Kanpo estekak
Julio Rodolfo Alsogaray

**Julio Rodolfo Alsogaray** (Esperanza, Santa Fe, 1918ko urtarrilaren 25a- Buenos Aires, 1994ko maiatzaren 10a)  Argentinako Armadako soldadua izan zen, 1966ko ekainaren 28an, Pascual Pistarini teniente jeneralarekin batera, Arturo Umberto Illia presidentea bota zuen, diktadura militarrari hasiera emanez Argentinako Iraultza deituz. 1966ko abenduan armadako komandante bihurtu zen.

## Familia 
Esperanzan jaio zen, Santa Fe probintzian, 1918ko urtarrilaren 25ean, Álvaro Enrique Alsogaray eta Julia Boschen semea eta Álvaro Alsogaray militar, aeronautika zibileko ingeniari eta ekonomialariaren anaia. Bere birraitonak, Álvaro José de Alzogarayk, funtsezko eginkizuna izan zuen 1845eko Vuelta de Obligadoko guduan, Guillermo Brown almirantearen laguntzaile izan baitzen, Paraná ibaiaren behealdean Argentinako kontrola ezarri zuena. Bere aita eta aitona Argentinako Armadan koronelak ziren bitartean.  

1943ko abuztuaren 6an, Zulema Legorburo andrearekin ezkondu zen (j. 1991ko maiatzaren 1a - f. otsailaren 10a) eta harekin bi seme-alaba izan zituen, Julio eta Juan Carlos. 

Juan Carlos Alsogaray, "el hippie" goitizenekoa, Tucumanen zegoen 1976ko otsailean Independentzia Operazioaren baitan hil zutenean. Bere gurasoak probintzia horretara joan ziren eta Antonio Domingo Bussirekin bildu ziren, eta hark operazioan hildako gerrillarien argazkiak eta datuak biltzen zituen dokumentazioa erakutsi zien. Zulemak, bere amak, hildakoaren argazkien artean ezagutu ahal izan zuen eta negarrez lehertu zen; Bussik errieta egin zion, esanez: « *Andrea, ez dizut utziko nire aurrean negar egiten. Negar egingo baduzu, alde egin. Zeren haur bat galdu baduzu, gerra honetan nik egunero haurrak galtzen ditut* ». Juan Carlosen heriotzaren ondorioz, Julio Alsogarayk bere beste semea, Julio, Uruguaira bidali zuen erbestera joateko. 

“Nadie fue” (Juan B Yofre – Editorial Sudamericana) liburuan esaten da 1976ko otsailaren 23an borroka bat izan zela Burruyacu inguruan, Tucumán mendian, Argentinako Armadaren zutabe baten eta Montonera mendiko patruila baten artean, horren ondorioz Juan Carlos Alsogaray “hippiea” hil zen “bere legean, uniformearekin eta armatua”.

Beti ere aipatutako liburuaren arabera, aldez aurretik, 1975eko abuztuaren 28an, Juan Carlosek berak agindu zuen Hercules C-130 hegazkin militar baten aurkako bonba-erasoa Tucumango aireportutik aireratzen ari zenean. Hegazkinak su hartu zuen eta 6 hildako eta 26 zauritu izan ziren, guztiak jendarmeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Esteban eliza (Larraiotz)

**San Esteban eliza** Txulapain ibarreko Larraiotz kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Erdi Aroko eraikina da, gaur egungo egitura lortu arte aro modernoan egindako aldaketek eraldatua. Habearte bakarra, burualde erdizirkularra eta kanpandorrea ditu, oinaldean, nabearen lehen atalaren gainean. Ebanjelioaren ondoan kapera txiki bat dago, kanoi-gangaz estalita. Sarrera epistolaren aldetik dago. Arku zorrotz gotikoko atea du, eta arkiboltak landare-motibo estilizatuz apaindutako kapitelezko zutabetxoetan bermatuta daude. Harrizko arkupe itxi batek babesten du, erdi-puntuko arkudun ate hutsarekin. Habeartearen lau ataletarako estalki-sistema ilargixka-gangazkoa da, eta diafragma arkuak dekorazio geometrikoa duten mentsula erdikorikoetan bermatuta daude. Burualdea giltzarridun gurutze-gangaz estalita dago, gainerakoak baino zaharragoa. Altzariak presbiterioan, alboko kaperan eta epistolaren horman kokatutako hiru erretaula neoklasikok osatzen dituzte. Erretaula zaharrago bateko zenbait errenazentista berrerabili dituzten irudiz apainduta daude. Horixe gertatzen da ebanjelioaren alboko kaperako erretaularen buru den San Estebanen tailuarekin.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Larraiotz
* Txulapain

## Kanpo estekak
San Migel eliza (Markalain)

**San Migel eliza** Txulapain ibarreko Markalain kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
XIII. mendeko lehen urteetan harriz egindako eraikina da, gotikorako trantsizio-estiloaren arabera. Geroago, elementu berriak gehitu zitzaizkion bere arkitekturari, eta duela gutxi zaharberritze lanak egin dizkiote. Habearte bakarra du, ataletan banatua, burualdea burualde zuzenekoa eta kanpandorrea oinaldean. Sakristia burualdearen atzeko aldeari atxikita dago, eta presbiterioaren ezkerraldetik sartzen da. Sarrera epistolaren aldetik egiten da, arku zorrotzeko atea eta arkibolta lauak dituena, kanpoko arkua edo babeslekuak izan ezik, horiek xake-motiboekin apaintzen baitira, inposta bezala. Gainera, lehen bi arkiboltei dagozkien giltzarriek ilargiaren izar bat eta krismoi bat dituzte erliebean, hurrenez hurren. Erdiko pilarearen gainean arku zorrotzak dituen harrizko arkupeak babesten du atea. Kubierta-sistema kanoi zorrotzeko gangaz egina da, esparru osorako mentsuletan bermatzen diren parpain-arkuen gainean. Kapera txiki bat dago ebanjelioaren aldean irekita, eta kanoi-ganga irekitzen du berriro. Habeartearen oinaldean dagoen goi-koruak zurezko balaustrada bat du, izaera geometrikoa eta estilo herrikoia duten tailekin apaindua. Erretaula nagusia garrantzitsua da, estilo erromanistakoa, 1608an Joan Gazteluzar eskultorearen tailerrari egotz dakiokeena.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Markalain
* Txulapain

## Kanpo estekak
Algortako Bertsolari Eskola

**Algortako Bertsolari Eskola** (ALBE) Algortako bertso-eskola da. Bertso eskolak emateaz gain, urtean 30 ekitaldi inguru antolatzen ditu ALBEk, Abra Saria, Bertso Maratoia ala Balendin Enbeita Bertsopaper Lehiaketa kasu.

## Historia 
1980ko urtarrilan, Xabier Amurizak Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa irabazi zuen. Xabier Amurizak bertsotan ikas zitekeela uste zuen, oraindik bertsolaritza berezko bertute bat zela uste zen garaian. Amurizak bertso ikastaro bat egin nahi zuen Bilbon. Ikastaro hura hainbat bertso eskolen sorkuntzaren pizgarri izan zen. Garai hartan sortu ziren Mungia eta Santutxuko bertso-eskolak.

ALBE ere 1980an bertan sortu zen, Andoni Iriondo eta Trino Azkoitia eskutik. Sorrera hau euskalzaletasunaren goranzko joera batean eman zen, gau-eskolei eta euskaltegiei esker geroz eta euskaldun gehiago zeuden garai batean. 

1980 eta 1982 artean Algortako Zabala herri ikastetxeko ikasgela batean burutu zuten euren jarduna. Bertso-eskola hura erabat informala eta lagunartekoa zen.

1983tik 1987ra Algortako San Nikolas ikastolara lekualdatu zen bertso-eskola. Bertsolaritzaren alderdi teknikoari garrantzia gehiago ematen hasi ziren eta bertso-eskolak formaltasunean irabazi zuen. Euskaltegietatik jende ugari gerturatu zen bertso-eskolara eta 60 ikasle inguru izatera heldu zen ALBE. Trino Azkoitia eta Karlos Ibarzabal aritu ziren irakasle lanetan urte horietan.

Hurrengo urteetan dezente murriztu zen taldea. Horren aurrean, ikastetxeetan haurrei bideratutako bertso-eskolak eskaintzeari ekin zioten, etorkizunean haur horiek helduen bertso-eskolara erakartzeko asmoz.

1995ean legezko Kultur Elkarte bihurtu zen ALBE. Horrek eskualdean zuten presentzia areagotzea ahalbidetu zuen. Urtean 20 bertso ekitalditik gora antolatzera heldu ziren.

2000 urtetik aurrera Algortako Bertsolari Eskolaren oinarriak finkatuta geratu ziren. Egun 30 bertsolari inguru dira ALBEko kide eta ikastetxeetan 1.000 ikasletik gora lantzen dute bertsolaritza. Gainera, 30 ekitalditik gora antolatzen ditu ALBEk urtean.

## Erreferentziak
San Andres eliza (Usi)

**San Andres eliza** Txulapain ibarreko Usi lekuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Erdi Aroko eraikina da, harriz egina, eranskin eta berreraikuntzekin. Habearte bakarra, burualde zuzena eta ebanjelioaren aldean oinaldean dagoen kanpandorrea ditu. Kanpoaldean, nabearen horma handitzen ari dela ikusten da, bai eta burualde gisa ekialdeko aldeari erantsitako atal berria ere. Orduan, beharbada, presbiterioari eskuineko aldetik atxikitako egungo sakristia egingo zen. Sarrera epistolaren aldeko horman dago, arku zorrotzeko ate gotikoa eta apaindu gabeko arkiboltak dituena. Aurretik, arkupe itxi bat du, harrizkoa, eta erdiko atea arku zorrotzekoa da, arkibolta bikoitzekoa, apaingarririk gabeko inposten gainean. Inposta horien alboetan, zirkuluerdiko arkuko bi leiho daude. Habeartea kanoi zorrotzeko gangaz estalita dago, hormari atxikitako harrizko mentsuletan bermatzen diren fajoiekin, eta burualdea lunetodun kanoi-gangaz. Erretaula nagusia neoklasiko estilokoa da eta herri-itxura du. Koroatzearen irudi titularra eta gurutziltzatua XVIII. mendeko erretaula zaharrago batetik datoz. Mende berekoa da eta joera tenebrista du. Gurutze latindar bat da, Ebanjelioaren horman dagoen hiru iltzez gurutziltzatutako irudiarekin margotua. Eliza horretatik dator Ama Birjinaren eta Haurraren tailu eseria, nahiko arkaizantea dena Iruñeko Jasokundeko parrokiara lekualdatu zen gotikoaren barruan.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Usi
* Txulapain

## Kanpo estekak
Anita Mui

**Anita Mui Yim-Fong** (; 1963ko urriaren 10a - 2003ko abenduaren 30a)  Txinako abeslari eta aktore ezaguna izan zen. Ann Mui abeslari txinatarraren ahizpa gazteena ere bazen. Bere urte nagusietan zehar, kantopoparen eszenan ekarpenak egin zituen, sari eta ohore ugari jasoz. Idolo bihurtu zen eta kantuaren "diva" gisa kontsideratua izan zen.Hammersmithen (Londres) egin zuen kontzertu arrakastatsu baten ondoren, "Asiako Madonna" ezizena jaso zuen. Titulu hori berarekin geratu zen bere ibilbide osorako, eta mundu osoko komunikabideek erabili dute.

Anita Mui Hong Kongeko abeslari eta aktore bat izan zen, Cantopopeko musika eszenan ekarpen garrantzitsuak egin zituena eta sari eta sari ugari jaso zituena. Bere ibilbidean zehar idolo izaten jarraitu zuen eta Cantopoparen divatzat hartzen da. "Hong Kongeko alaba" ezizena jarri zioten eta Cantopopeko abeslari ikonikoenetakotzat jotzen dute. Anita Muik behin kontzertu bat egin zuen sarrera agortuekin Hammersmithen (Londres, Ingalaterra), non "Madonna of the East" (東方 麥 當娜) ezizena jarri zioten, eta horrek nazioartean ospe handiagoa lortu zuen. Titulu hori berarekin geratu zen bere ibilbidean zehar, ekialdeko zein mendebaldeko hedabideetan.

Umetoki-lepoko minbiziak jota hil zen 40 urte zituela, eta Ann Mui ahizpa zaharrena ere hil egin zen 40 urte zituela, gaixotasun beragatik, urte batzuk lehenago.

## Sariak 
** New Talent Singing Awards  irabazlea, 1982
** Top 10 Jade Solid Gold Best Female Singer Award 1985—1989.
** Hong Kong Film Awards for Best Supporting Actress 1985 for *Behind the Yellow Line*.
** Golden Horse Awards for Best Actress 1988 for *Rouge*.
** Asia-Pacific Film Festival Awards for Best Actress 1989 for *Rouge*.
** Hong Kong Film Awards for Best Actress 1989 for *Rouge*.
** Hong Kong Film Awards for Best Supporting Actress 1998 for *Eighteen Springs*.
** Golden Bauhinia Awards for Best Supporting Actress 1998 for *Eighteen Springs*.
** RTHK Golden Needle Award 1998.
** Golden Deer Awards for Best Actress 2002 for *July Rhapsody*.

## Diskografika(estudio albumak) 
## Kontzertu/tour bereziak 
thumb|Anita Muiren izarra Hong Kongeko Izarren Etorbidean.|156x156px
## Filmografia 
## Erreferentziak 
== Kanpo estekak ===
Sortzez Garbiaren eliza (Ollakarizketa)

**Sortzez Garbiaren eliza** Txulapain ibarreko Ollakarizketa kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

Gaur egun etxebizitza pribatua da.

## Eraikina 
Eraikin primitiboa da, Erdi Arokoa eta harrizko materiala, eta etxebizitza pribatu bihurtu zen. Oraindik ere tipologia ezaguna da, oinplano angeluzuzenekoa, burualdea burualde zuzenekoa eta kanpandorrea oinaldean. Hegoaldeko hormatik sartzen zen barrura, eta arkibolta lauak zituen ate zorrotz samarra zuen. Gaur egungo eliza, parrokia bezala balio duena, eraiki berria da. Bertan, eliza zaharretik datozen garrantzi artistikoko kultuzko objektu batzuk zaintzen dira. Hala gertatzen da Ama Birjinaren eta Haurraren arteko tailu tronuratu batean, estilo gotiko frantsesekoa, XIV. mendearen hasieran koka daitekeena. Erdi Arokoa dirudi, halaber, harrizko bataiarria, adaburu akailoiduna eta apaingarri geometrikoa dituena, ertzean ebakia, erliebe figuratiboz apaindutako euskarri poligonal baten gainean. Iltzeak gurutziltzatzea eta estetika barroko goiztiarra ere oso garrantzitsuak dira.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Ollakarizketa
* Txulapain

## Kanpo estekak
San Martin eliza (Nabatz)

**San Martin eliza** Txulapain ibarreko Nabatz kontzejuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Erdi Aroko eraikina da, harriz egina, eta ondorengo etapetan eraldatu egin zen, gaur egungo itxura hartu arte. Burualdea zirkuluerdi-formakoa da, habearte bakarra du garaiera handiagoan, eta kanpandorrea oinaldean. Kanpotik, gune zaharrenak ikusten dira, erabilitako material mota desberdinagatik, bereziki estilo erromaniko aurreratuko burualdea. Ebanjelioaren aldean kapera bat dago, eta epistolaren aldean, sarrera dagoen lekuan, sakristia bat atxikita dago presbiterioaren parean. Arkibolta lauak dituen erdi-puntuko arkuko ate batetik sartzen da. Arkupea harriz itxita dago eta sarrera dinteldua du. Burualdea labe-gangaz estalita dago, ertz-gangaz gurutzaduratzat hartzen den atalean, eta kanoi zorrotzeko gangaz, pilastren gaineko fajoi karratuekin gainerakoan. Korua, dorrearen behealdean dago.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Nabatz
* Txulapain

## Kanpo estekak
San Kristobal eliza (Otsakar)

**San Kristobal eliza** Txulapain ibarreko Otsakar kontzejuan Aro Modernoko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Eraikuntza modernoa da, barruan Otsakarreko Andre Mariaren irudia mantentzen duena. Garai bateko tailua da, baina geroago ukitua izan da.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Otsakar
* Txulapain

## Kanpo estekak
San Martin eliza (Nuin)

**San Martin eliza** Txulapain ibarreko Nuin kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Erdi Aroko eraikina da, harriz egina, ondoz ondoko etapetan eraberritua, gaur egungo egitura lortu arte. Habearte bakarra, burualdea burualde zuzenekoa eta kanpandorrea ditu oinaldean. Sakristia presbiterioaren eskuineko aldean dago. Epistolaren aldean irekitako harrizko ate gotiko batetik sartzen da barrura; arku zorrotzekoa da, eta arkiboltak ditu, erliebe geometrikoko motiboekin zizelkatutako kapitelezko zutabe-euskarrietan bermatuta. Giltzarrien parean, gurutze fuega eta izar formako dekorazioak daude. Arkupeak babesten du, harrizko pilareen gainean dauden erdi-puntuko arkuen bidez. Burualdea eta habeartea kanoi-gangaz estalita daude, lunetoekin. Habeartearen lehen atala dorrearen behealdearekin bat dator, eta koruak harrizko arku zorrotza du, eraikinaren lehen etapakoa. Tenpluaren dekorazio higigarria egur polikromatuzko hiru erretaula neoklasikok osatzen dute, presbiterioaren aurrealdean eta alboetan. XVII. mendeko irudi batzuk kontserbatzen dira, aurreko erretaula batetik datozenak, eta ondorengo gorakadek aldatuak. Hala gertatzen da Tourseko San Martinen irudiarekin eta Kalbarioko taldearekin erretaula nagusian, eta Ama Birjinarekin Haurrarekin, alboetako baten posizio tentean.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Nuin
* Txulapain

## Kanpo estekak
Jackie Coogan

**John Leslie Coogan** (Los Angeles, 1914ko urriaren 26a – Santa Monica, Kalifornia, 1984ko martxoaren 1a) estatubatuar aktorea izan zen.

Haurrentzako aktore izan zen vodevil eta zinema mutuko filmetan, eta izar bihurtu zen Charlie Chaplinen *The Kid* filmean agertu zenean. Ama eta aitaordea auzitara eraman zituen bere irabaziak xahutzeagatik, eta Kaliforniako estatuko ume aktoreen irabaziak babesteko lege bat onartu zuen.

Cooganek aktore lanetan jarraitu zuen helduaroan.

## Filmografia 
### Zinema 
## Telebista
Vuelta de Obligadoko gudua

**Vuelta de Obligadoko gudua** 1845eko azaroaren 20an izan zen, Paraná ibaiaren uretan, bere eskuineko ertzean eta Buenos Aires (Argentina) probintziaren iparraldean, ibaia estutu eta biratzen den bihurgune batean, Vuelta de Obligado izenez ezagutzen dena, gaur egun Obligado herrian (San Pedroko partido).

Buenos Aireseko Probintziak, Juan Manuel de Rosas brigadierra buru zuela —Lucio Norberto Mansilla jenerala izendatu zuen indar porteñoen komandante—, eta Anglo-Frantziar eskuadrak  parte hartu zuten, Buenos Airesen eta Montevideoren arteko arazoen aurrean bakea lortzeko aitzakiapean. Europarrek harreman komertzial zuzenak ezarri nahi zituzten Britainia Handiaren eta Frantziaren artean Santa Fe, Entre Ríos eta Corrientes probintziekin, Buenos Airesetik igaro gabe, eta Rosasen autoritatea onartu gabe, Argentinako Konfederazioaren kanpo-harremanen arduradun gisa.

## Kanpo estekak
Errusiar Inperioko Gerra Ministerioa

**Errusiar Inperioko Gerra Ministerioa** (errusieraz *Военное министерство*, *Ministerio Militarra*) Errusiar Inperioak 1802tik 1917ra bitartean izandako ministerio bat izan zen.

1802an ezarri zen lurreko Indar Armatuen Ministerioa (errusieraz: *Министерство военно-сухопутных сил*) Gerra Elkargoaren ardurak hartuz Alexandro I.aren Gobernuaren erreforman. Gerra Ministerioa izendatu zuten 1815ean.

## Egitura 
XIX. mendearen amaieran, Gerra Ministerioak honako egitura izan zuen.

* Kontseilu Militarra
* Gerra Ministerioaren Kantzelaritza
* Grand Staff - armadaren gai pertsonalak, antolaketa, instrukzioa eta ekonomia
* Bere Maiestate Inperialaren segizioa

Sailak:

* Komisariatu Saila
* Artilleria Saila
* Ingeniaria (Militar Teknikoa) Saila
* Medikuntza Militarraren Saila
* Hezkuntza Militarraren Saila
* Justizia Militarreko Departamentua
* Kosakoen tropa saila

Batzordeak

* Kodifikazio Militarrerako Batzordea - legegintzako gaiak
* Saneamendu Militarraren Batzordea

## Eraikinak 
Zakhar Chernyshyov kondearen antzinako jauregian kokatu zen hasieran Ministerioa Moika ibaiaren erriberako, Estatuko Ogasunak Kolegio Militarrerako erosi zuena 1795ean (gero berreraiki eta Mariinsky jauregi bihurtu zen).

1824an, Lobanov-Rostovsky Egoitzako lehen solairua eta lehen solairua (12 Admiralteysky Avenue) Gerra Ministeriorako alokatu ziren urtean 63.000 errubloren truke. 1828ko ekainaren 23an, eraikin osoa erosi zuen Estatuko Ogasunak milioi bat errubloren truke, eta 1829-1830 bitartean berritu egin zen Ministerioaren beharrei erantzuteko. Ministerioaren establezimendu nagusiak egon ziren 1918an desegin zen arte. Sarrera nagusia marmol zuriko Medici lehoiek babesten dute.

## Ministroak 
### Indar Armatuen ministroak 
### Gerra ministroak 
### Gerra eta Itsas Armada ministroa (1917) 
### Gerra ministroa (1917) 
## Kanpo estekak
San Lorentzo eliza (Osinaga)

**San Lorentzo eliza** Txulapain ibarreko Osinaga kontzejuan Aro Modernoko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Erdi Aroko bat egon zen tokian eraikitako eraikuntza modernoa da, XIII. mendeko ojiba-erromaniko estilokoa. Barruan garrantzi gutxiko erretaula txiki bat du, 1597an Pedro Moret zizelkatzaileak egin zuena eta 98 dukat jaso zituena. Hiru eskultura txiki ditu: San Fermin, San Lorenzo eta San Migel.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Osinaga
* Txulapain

## Kanpo estekak
Manuela Igartua Olaechea

**Manuela Igartua Olaechea** (Irura, Gipuzkoa, 1970) farmazialari gipuzkoarra da, Farmazian lizentziaduna (UPV/EHU, 1993) eta doktorea (UPV/EHU, 1988) da. Farmazia eta Farmazia Teknologiako Katedraduna da, UPV/EHUko Arabako Campuseko errektoreordea.

## Biografia 
1993an Farmazian lizentziatu zen, Euskal Herriko Unibertsitateko Farmazia Fakultateko lehen promozioarekin; eta 1998an bere doktoretza lortu zuen *Polimero biodegradagarrien mikroesferen aplikazioa peptido eta proteinen txertoen garapenean*  tesiarekin. EHU  IGARTUA OLAECHEA, Manuela (1998) .. 2019tik, Farmaziako eta Farmazia Teknologiako katedraduna da Gasteizko Farmazia Fakultatean.

## Lan ibilbidea 
### Ikertzaile lana 
Igartuaren ikerketa-ildoak mikro- eta nanokapsularatzea dira, produktu bioteknologikoak hainbat eremu terapeutikotan aplikatzeko: ehunen birsorkuntza, txertoen garapena eta nerbio-sistema zentraleko gaixotasunak. NanoBioCel ikerketa-talde kontsolidatuko partaidea da  eta IKD Irakasle Talde Egituratu gisa akreditatutako IdoFar hezkuntza-berrikuntzako talde espezializatuko kidea da.

Ikerketa-egonaldiak egin ditu Astongo Unibertsitatean, Birminghamen eta Angerseko Unibertsitatean. Osasun eta Kontsumo Ministerioaren mendeko Ciber-BBN Bioingeniaritza, Biomaterialak eta Nanomedikuntza ikerketa-sareko kidea da 2007tik. UPV/EHUren ordezkaria izan da European Technology Platform on Nanomedicine – ETPN Association (2016-2018) delakoan.

### Farmazia fakultateko ardurak 
Farmazia Fakultateko tutorizatutako praktiketako dekanordea izan da 2012 eta 2017 bitartean, eta fakultate horretako dekanoa 2017 eta 2021 bitartean. UPV/EHUko errektoretza-taldeko kide da, eta unibertsitate horretan lehen aldiz, 2011 urtetik aurrera, emakume batek lehen aldiz hartzen duen Arabako Campuseko errektoreordea da.

## Argitalpenak 
* 2022an Covid-19ren aurkako prebentzio-neurriek eragindako alterazio dermatologikoak, medikamentuei eta osasunari buruz jakin beharrekoa (Planeta Taldea), 77-93 orrialdeak
* 2017an Nanotechnology based approaches for neurodegenerative disorders: Diagnosis and treatment, Drug and Gene Delivery to the Central Nervous System for Neuroprotection: Nanotechnological Advances (Springer International Publishing), or. 57-87
* 2016an
# Nanotechnology approaches for skin wound eneration using drug-delivery systems, Nanobiomaterials in Soft Tissue Engineering: Applications of Nanobiomaterials (Elsevier Inc.), or. 55-31
# Nanotechnology-based drug-delivery systems releasing growth factors to the CNS: Focusing on neurodegenerative disorders Nanobiomaterials in Drug Delivery: Applications of Nanobiomaterials (Elsevier Inc.), or. 371-402
# Nanotherapeutic Platforms for Cancer Treatment: From Preclinical Development to Clinical Application Nanoarchitectonics for Smart Delivery and Drug Targeting (Elsevier Inc.), or. 813-869

* 1998an Doktorego tesia *Polimero biodegradagarrien mikroesferen aplikazioa peptido eta proteinen txertoen garapenean.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* EHUko irakasleak.
* Manuela Igartua Scholar Googlen.
* Manuela Igartua, EHUko Ekoizpen Zientifikoaren Atarian.
Santa Eulalia eliza (Beltzuntze)

**Santa Eulalia eliza** Txulapain ibarreko Beltzuntze lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Oinplano angeluzuzeneko eta burualde zuzeneko eraikina da. Gangak XVI. eta XVII. mendeetan berritu ziren, nahiz eta hasierako mentsulak mantendu. Kanpoaldean, dorre prismatikoa eta hiru arkibolta prismatiko eta xake-formako kanpoko arkua dituen portada zorrotza nabarmentzen dira. Arku horren gainean, aurpegiekin eta animaliekin apaindutako harburuak daude. Presbiterioko horman, Errege Katoliko estiloko sagrario bat dago, XVI. mendeko margolan batzuez inguratuta. Gaur egun, XVII. mendearen erdialdeko erretaula barroko txiki bat da tenpluaren buru, eta Sortzez Garbiaren tailu bat du, polikromatua. Era berean, XV. mendeko Ama Birjinaren eta Haurraren eskultura gotiko bat, oso berrmargotua, Gurutze barroko bat eta eskema berantiar dogotikoko parrokia-gurutze bat daude, Kalbario osoarekin.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Beltzuntze
* Txulapain

## Kanpo estekak
Unibertsolariak

**Unibertsolariak**  Gasteizko unibertsitateko ikasle diren bertsolariek antolatutako bertso-ekimena da. Hilabeteko azken asteazkenean antolatu ohi dituzte saioak. Gaur egun saioak Extitxu tabernan egiten dituzte. Aurretik, dena den, Hala Bedi eta Ardo Ona tabernetan ere egin izan dituzte. 

Bertso-saioaren aurretik 30 minutu inguruko kontzertu akustikoa egon ohi da.

## Erreferentziak
Shusha

**Shusha** () edo **Shushi** () Azerbaijango hiria da, Karabakh Garaian dagoena. Karabakheko mendietan, 1.400–1.800 metro artean, dagoenez, sobietar garaian mendi-resort ospetsua izan zen.

## Historia 
1747an Nadir Xah hil zenean, Pana Ali Khan Begek boterea lortu eta Karabakheko Khanerria berriro independente bihurtu zen; 1752an Shusha- Panahabad izenarekin- sortu zuen, non hiriburua ezarri zuen.
1920an, Armenio-azerbaijandar Gerran zehar, Shushako pogromoa gertatu zen hirian. Hiria Artsakheko Errepublikako gune historiko nagusia zen, Sobietar Batasuna erori ondoren bere burua independente izendatu zuena. Garia hartan, Shushak 17.000 biztanle zituen, horietatik %98 azerbaijandarrak (1989ko Sobietar Batasunaren erroldaren arabera).

1992ko maiatzaren 8an, Karabakh Garaiko Lehen Gerran, armeniar unitate militarrek hiria okupatu zuten, eta Artsakheko Errepublikakoren administraziopean jarraitu zuen.

## Monumentuak 
* Vagif mausoleoa, Molla Panah Vagif poeta eta ministroaren omenez
* Ghazanchetsots katedrala, armeniar elizakoa
* Shushako gotorlekua, 1751n Panah Ali Khanek eraikia.
* Yukhari Govhar Agha meskita

## Herri eta hiri senidetuak 
Shusha ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Reina Roja (telesaila)

***Reina Roja*** hispano-mexikar polizia-telesaila da, Amaya Muruzabal iruindarrak eta Koldo Serra bilbotarrak Amazon Prime Videorako sortua.

## Sinopsia 
«Duela urte batzuk programa bat sortu zuten Europan, herrialde bakoitzeko agenterik onenak aukeratzeko: errege edo erregina gorriak. Antonia zen gure ardatza, arrazoi pertsonalengatik utzi zuenera arte. Zaindu egin behar duzu, bere ezkutari izan behar duzu»

242ko adimen-koziente izanda, Antonia Scott ofizialki Lurreko pertsonarik inteligenteena da. Bere adimenak polizia-proiektu sekretu eta esperimental baten "Erregina Gorria" bihurtzea ekarri zion, baina dohain bat zirudiena madarikazio bihurtu zen, eta azkenean dena galdu zuen. Handiki boteretsu baten semea bere etxean groteskoki eraila agertzen denean, eta Espainiako gizonik aberatsenaren alaba bahitzen dutenean, Erregina Gorria erakundea martxan jartzen da. Mentorrek, Antoniako buruzagi ohiak Antonia suspertzeko, Jon Gutierrezengana, gorputzetik botatzeko zorian dagoen polizia euskaldun eta tenperamentalarengana, jotzen du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gurutze Sainduaren eliza (Lantz)

**Gurutze Sainduaren eliza** Anue ibarreko Lantz udalerrian Aro Modernoko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Egungo parrokiaren eraikuntza modernoa da; Migel Espinalek eta Martin Urnizak landutako erretaularen aztarnarik ere ez dago. Herriaren alderdirik nabarmenena baserriak bidearen bi aldeetan duen kokapena eta XVII. eta XVIII. mendeetako etxe handiak dira, horietako batzuk armarridunak.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Lantz
* Anue

## Kanpo estekak
Viva cristo rey oju eginda

***Viva Cristo Rey oju eginda***, Joseba Tapiaren eskuz, 2006ko Abuztuaren 8an argitaratutako euskal abesti bat da. Agur Intxorta maite albumaren barne aurki dezakegu.

Joxe Mari Lopetegi (1875-1942) da bertsoen egilea. 1937an idatzi zituen, eta 1936ko gerra da bertsoen gaia.
Fitxategi:Joseba Tapia.jpg|Joseba Tapia
Fitxategi:Joxe Mari Lopetegi.jpg|Joxe Mari Lopetegi (1875-1942)
Fitxategi:70476-36ko gerrako errefuxiatuen mugimenduak.svg|1936ko gerrako errefuxiatuen mugimenduak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martxoaren 1eko mugimendua

**Martxoaren 1eko mugimendua**, **Sam-il** **Mugimendua** (3-1) izenaz ere ezaguna ( ), 1919an korearrek egindako protesta-mugimendu esanguratsua izan zen. Mugimendu honek Koreako japoniar okupazioaren aurrean independentzia eskatzen zuen eta Japoniar kulturaren asimilazio behartuarekin amaitzea. Korearen independentziaren aldeko mugimendu zahar eta handienetakotzat hartzen da, eta etorkizuneko independentzia ekimenetarako katalizatzailetzat hartzen da. Hogeita hamahiru buruzagi kultural eta erlijioso korearrek aldarrikapen bat egin zuten Seulen milaka ikasle eta herritarren babesarekin. 1.000 mobilizazio baino gehiago izan ziren beste hiri askotan. Hauek bortizki erreprimitu zituzten; Park Eun-sik historialari korearraren arabera, 7.500 hildako eta 16.000 zauritu eta 46.000 atxilotu inguru izan ziren.

Koreak hamarkada batzuk beranduago lortu zuen independentzia, Bigarren Mundu Gerraren amaieran Japonia errenditzean. Gaur egun, martxoaren 1a jai nazional gisa ospatzen da Hego Korean, baina ez Ipar Korean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rosana Chouteau

**Rosana Chouteau**, (*ca*. 1875) **Ama Chouteau** bezala ere ezaguna, Osage Nazioko Kastore Taldearen lehen emakume buruzagia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mª Carmen Húder Carlosena

**Mª Carmen Húder Carlosena** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1897- Caracas, Venezuela, 1987)pedagogoa, emakume ekintzailea izan zen eta erbesteratu beharra izan zuen.

## Bizitza 
Pedagogia ikasketak egin zituen Iruñean, eta gero Madrilgo Irakasleen Goi Mailako Ikasketen Eskolan, Irakaskuntza Erakunde Libreari lotutakoan. Handik New Yorkeko Vassar Collegen egon zen pentsionatuta.

1936ko uztailean, Iruñean aurkitzen ziren alabaren lehen jaunartzea ospatzen altxamendu militarra sortu zenean. Valcarderan hil zituzten bere neba eta lehengusu bat. Mª Carmen Frantziara joan zen Javier Yarnoz senarrarekin batera, ondoren Valentziara itzuli eta Errepublikaren zerbitzura jarri zen. Ondoren, gobernuarekin Bartzelonara joan zen, eta handik Figueresera eta Frantziara berriro, gerraren amaieran.

### Venezuelan 
1939ko abuztuan, naziak Frantzian sartzear zeudela, bikotea eta alaba Venezuelara erbesteratu ziren. Eusko Jaurlaritzak pleitatutako Flandre itsasontzian bidaiatu zuten.

Mª Carmen 1944an Federico García Lorcaren Mariana Pinedaren antzezlanaren protagonista izan zen Caracasko Ávila Antzokian eta AEBko Enbaxadako langileei gaztelania eskolak ematen lan egin zuen. Hainbat urtez, babesgabe zeuden adingabeak jagoteko elkarte batekin ere lan egin zuen. 

1987an, Venezuelako nazionalitatea zuela, Húder Caracasen hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javier Sola Asenjo

**Javier Sola Asenjo** (Zangoza, Nafarroa Garaia, 2005eko urriaren 4a) Euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdilari gisa jokatzen du. 2023ko udan fitxatu zuen Athleticek Mutilveratik. Urtebete Baskonian oso ondo aritu ondoren, hurrengo denboraldian ezin izan zuen Bilbao Athleticen leku garrantzitsurik lortu. 2025eko urtarrilean Amorebietara joan zen lagatu gisa sei hilabeterako.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Fitxa
Michael Hicks

**Michael Hicks** (Ameriketako Estatu Batuak, 1983ko ekainaren 17a) saskibaloi jokalaria da. Polonia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javier Sola Gascón

**Javier Sola Gascón** (Iruña, Nafarroa Garaia, 2003ko urriaren 6a) Euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Aurrelari gisa jokatzen du. Oberenaren harrobian hezi zen. Talde nafar ugaritan egona da. 2022ko udan Osasunak fitxatu zuen bere hirugarren taldea zen Subizan jokatzeko. Osasuna Promesasekin jokatu eta gero bere aro gorritxoa bukatu zuen 2026ko urtarrilean eta Bigarren Federazioan zegoen Melillara joan zen jokatzera.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Untzu)

**Jasokundeko Andre Mariaren eliza** Txulapain ibarreko Untzu kontzejuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
Habearte bakarreko harrizko eraikina da, lau ataletan banatua, burualdea barne, burualde zuzenekoa, ilargixkak dituen kanoi-gangaz estalia. Epistolaren aldetik sartzen da barrura, tinpanorik gabeko arku zorrotzeko ate batetik, egitura arineko arkupez babestuta. Kanpandorrea elizaren oinaldean dago, aurreko kanpai-horma baten ordez. Erretaula nagusia erliebe bikaina da, Errenazimentuko arte italiarraren ezagutzaile handi batek urre-zurez egina. Oinarri txiki baten gainean, banku moduan, pieza bakar gisa pentsatua, izaera platereskoa duten motiboekin, eta alboetan zutabe korintoar bikainak dituela, frontoi triangeluar batez koroatutako taulamendu bati eusten diotenak. Harrigarria da, bere proportzioak direla eta, bere estiloaren barruan pieza bakar bat bihurtzen baitute.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Untzu
* Txulapain

## Kanpo estekak
Ferenc Karinthy

**Ferenc Karinthy** (Budapest, 1921ko ekainaren 2a – *ibidem*, 1992ko otsailaren 29a) hungariar eleberrigile, antzerkigile, kazetari, itzultzaile eta waterpolo jokalaria izan zen.

Frigyes Karinthy idazlearen bigarren semea izan zen. Lehen eleberria Juan Éjszakája izan zen 1943an, Pázmány Peter Unibertsitatean literatura eta hizkuntzalaritza ikasten ari zen bitartean. 1945ean lizentziatura lortu zuen. Gidoi-editore gisa lan egin zuen Hungariako zenbait antzokitan, eta 1957tik 1960ra bitartean Hungariara itzuli zituen Machiavelli eta Moliere bezalako egileen lanak. Baumgarten saria, Atila József saria eta Kossuth Saria irabazi zituen.

## Lanak 
* *Don Juan éjszakája (Don Juanen gaua)* (1943)
* *Szellemidézés* (1947)
* *Budapesti tavasz (Udaberria Budapestera heldu da)* (1953)
* *Hazai tudósítások (Etxejo albisteak)* (1954)
* *Irodalmi történetek (Historia literarioak)* (1956)
* *Ferencvárosi szív (Ferencváros zale bat)* (1959)
* *Négykezes (Lau eskuetarako lana)* (1967)
* *Epepe (Metropole)* (1970)
* *Harminchárom (Hogeita hamahiru)* (1977)
* *Napló (Egunkaria)* (1994)

## Kanpo estekak
Luc Suykerbuyk

**Luc Suykerbuyk** (Nispen, 1964ko otsailaren 12a) Herbehereetako txirrindulari ohia da, profesionala 1987tik 1992ra.

Kirol lorpenik nabarmenenak, 1988ko Euskal Herriko Itzulian (etapa garaipen bat eta sailkapen orokorreko 2. postua) eta 1989ko Espainiako Vueltan (etapa garaipen bat eta sailkapen orokorreko 10. postua) lortu zituen.

## Palmaresa 
**1985**
* Liejako itzuliko etapa bat
**1986**
* Cinturón a Mallorca eta etapa bat
**1987**
* 4. Valentziako Erkidegoko Itzulian
* 5. Samianigoko Klasikoan
* 7. Errioxako Itzulian
* 7. Asturiasko Itzulian
**1988**
* 2. Euskal Herriko Itzulian eta etapa bat
* 4. Nafarroako Sari Nagusian
* 6. Valentziako Erkidegoko Itzulian
**1989**
* 3. Gaztela eta Leongo Itzulian
* 6. Andaluziako Itzulian
* 10. Espainiako Vueltan eta etapa bat
**1990**
* Murtziako Itzuliko etapa bat
* Espainiako Vueltako etapa bat (taldekako erlojupekoa)
* 3. Route du Sudean
* 3. O Jogo Sari Nagusian eta etapa bat
* 8. Midi Libren

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Luc Suykerbuyk - *FirstCycling.com*
Matías de Irigoyen

**Matías de Irigoyen** (1781eko otsailaren 25a - 1839ko irailaren 20a) argentinar soldadu eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Matías Ramón de Irigoyen de la Quintana Buenos Airesen (Argentina) jaio zen, 1781eko otsailaren 25ean   Bere gurasoak Ignacio Irigoyen Echenique (c. 1728ko martxoaren 11 - 1787ko otsailaren 17a) eta Francisca de la Quintana Riglos (1734ko irailaren 24a - 1815eko ekainaren 14a) izan ziren. 13 umeetatik bigarrena izan zen. Bere anaia nagusia Miguel de Irigoyen zen (1764ko urriaren 2a - 1822ko ekainaren 11a).  Txikitan Espainiara bidaiatu zuen, bere gaztaroan itsas armadan sartu zen eta 1805ean Trafalgarreko guduan zauritu zuten. 1809an Buenos Airesera itzuli eta 1810ean Maiatzeko Iraultzan parte hartu zuen.

Irigoyen izan zen gobernu iraultzaileak izendatu zuen lehen enbaxadorea, Europan jarri zutena.  Río de Janeirotik igaro ondoren, non Lord Strangford britainiar enbaxadorea ezagutu zuen, Londresera joan zen. Egonaldi labur samar baten ondoren Buenos Airesera itzuli zen.

1815eko apirilaren 18tik 20ra José de San Martin eta Manuel de Sarratea-rekin batera izan zen, iraupen laburrean Hirugarren Triunbiratoan, Carlos María de Alvear Zuzendari Gorena kendu ostean. José Rondeau Zuzendari Goren izendatzeak Triunbirato honi amaiera eman zion.

1815eko urritik 1816ra Buenos Airesko Portuko Kapitain izendatu zuten. 

1817tik 1820ra Gerra eta Itsas Armadako ministro gisa aritu zen Río de la Platako Probintzia Batuetarako, Juan Martín de Pueyrredón, José Rondeau eta Juan Pedro Aguirre y Lópezen gobernuetan. 1820ko otsailean Cepedako guduaren ondoren, Irigoyen Buenos Airesko Gobernadore-Alkate izendatu zuten (otsailaren 9tik 11ra), baina Zuzendaritza desegitearen ondorioz eta foru gobernuen eraketa zela eta, sortu berriaren behin-behineko gobernadore izendatu zuten. Buenos Aires probintzia Manuel de Sarratea hartu arte. 1820ko otsailaren 11tik 18ra bakarrik okupatu zuen kargua.

Matías de Irigoyen Buenos Airesen hil zen 1839ko irailaren 20an 

## Ondarea 
Argentinako Itsas Armadak bere izena jarri zion ontzi bati,  ARA *Comandante General Irigoyen* avisoa; orain museo-ontzia. 

## Erreferentziak 
 

## Kanpo estekak