open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Santa Ana kantoia (Gasteiz)

**Santa Ana kantoia** Gasteizko Alde Zaharraren ekialdeko mendi-magalean dago.

## Kokapena 
San Bizente Paulekoaren kalean hasten da eta Eskola kaleraino igotzen da. Hortik aurrera Gasteiz kalea dago.

## Luzera 
150 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 11 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 2raino. Bidean Pintore eta Aiztogile kaleak zeharkatzen ditu.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera, 1887ko urriaren 12an eman zitzaion kantoiari egun duen izena.
## Azpiegiturak 
### Trafikoa 
Trafikorako irekita dago, Alde Zaharraren goiko aldera igotzeko. Ezkerraldean aparkatzeko lekua du.

### Horma-irudia 
2018ko uztailean "Auzoan Hazi, Hezi eta Bizi" izeneko horma-irudia margotu zuten Ramon Bajo ikastetxean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
DantzanGo! (telebista saioa)

**

***DantzanGo!*** ETB 1eko *talent showa* da. Zuriñe Hidalgok aurkezten du eta Ainhoa Alzibarrek zuzendu. Pausoka Entertainment ekoiztetxeak eta EiTBk ekoitzia da eta 2018ko irailaren 12an estreinatu zen.
**

Asteazkenetan, 22:00etan emititzen da saioa eta ostiraletan 21:00etan errepikapena ematen dute, Bago!azen ordutegi berean. Bago!azen saio antzekoa da. Betan abestu egiten dute lehiakideek eta honetan berriz dantza.

Talent show honetan dantza taldeek hartzen dute parte eta irabazleak hainbat saria izango ditu: Euskal Telebistako Gabonetako saio berezi batean aritzea eta dantza eskola batean ikastaroa jasotzea.

= Saioaren azalpena =

Dantza estilo ezberdinak egiten dituzten taldeak elkarren aurka aritzen dira. Dantza modernoa, klasikoa, euskal dantzak, balleta, *breakdance-*a... Talde bakoitza sei-zazpi lagunek osatzen dute.

Programa bakoitzean, zortzi dantza talde aritzen dira lehian eta talde bakoitzak koreografia bat sortu behar du. Koreografia hauetan gainera, pertsonaia ospetsu batek hartzen du parte. Beraz, talde bakoitzak gai izan behar du koreografia bat sortu eta bertan pertsonaia ezagun hori sartzeko (Bago!azen coachak bezala).

Lehenengo bost programetan, saio bakoitzean, talde irabazle bat egongo da eta baita talde kanporatu bat ere. Hauen ordez, saio bakoitzean beste talde bat sartuko da. Talde irabazlea eta galtzailea erabakitzeko eta balorazioak egiteko hiru epaimahaikide daude. Bosgarren saiotik aurrera ordea, taldeak kaleratzen doaz eta ez dira talde berriak sartzen. Horrela finalera lau talde iritsi arte.

Denboraldi amaieran, finalean irabazten duen taldeak hainbat sari izango ditu: Euskal Telebistako Gabonetako saio berezi batean aritzea eta dantza eskola batean ikastaroa jasotzea.

= Denboraldiak =

= Atalak eta audientziak =

#### Saio bereziak 
= Erreferentziak =

## Kanpo estekak 
*  Orrialde ofiziala
Dublin Handiaren Eremua

**Dublin Handiaren Eremua** (irlanderaz, *Mórcheantar Bhaile Átha Cliath*; eta ingelesez, *Greater Dublin Area* edo ***GDA***) Dublingo lau konderriak (Dublin hiria, Dublin Hegoaldea, Dun Laoghaire-Rathdown, eta Fingal) eta inguruko beste hiruak (Kildare, Meath eta Wicklow) izendatzeko erabiltzen den deitura da. Terminoak ez du inolako batasun politiko edo administratiborik adierazten, eta, batzuetan, Dublingo metropoli-eremua eta aldiriak ere izendatzeko erabiltzen da.

Deitura hau Planning and Development Act, 2000 (21. atala) delako hirigintza-planean eta beste hirigintza-tresna batzuetan hasi zen erabiltzen. 2003ko Lurralde Antolakuntzarako Planak ere bereizi zituen, Dublin Handiaren Eremuan, "metropoli eremua" eta "inguruko barrutiak", azkenengo honetan landagunean dauden tamaina desberdineko hainbat herri sartuz.

## Biztanleak 
Dublin Hiriko biztanleak, inguruko hiru konderrietakoak (Fingal, Dublin Hegoaldea eta Dún Laoghaire-Rathdown) eta Dublin Handiaren Eremua osatzen duten kanpoaldeko beste hiruetakoak (Meath, Kildare eta Wicklow) kontatuz, Irlandako Estatistika Bulego Nagusiak eginiko 2016ko erroldaren arabera, 1.904.806 dira. Honek Irlanda osoko biztanleriaren % 40,03 esan nahi du. Irlandako Estatistika Bulego Nagusiaren aurreikuspenen arabera, 2021erako 2,1 milioi izan litezke, eta 2026an, berriz, 2,4 milioi. Datuok biztanleriaren proiekzioari buruz arestian argitaratutako txosten erregional batean ageri dira, eta gaur egungo joera demografikoak bere hartan jarraituko duela suposatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Denis Sassou-Nguesso

**Denis Sassou-Nguesso** (Edu, Ekuatore Afrika Frantsesa, 1943ko azaroaren 23a) kongoar militar ohia eta politikaria da. 1997tik Kongoko Errepublikako presidentea da, eta kargu bera izana zuen 1979-1992 bitartean. 

## Bizitza 
1960an armadan sartu zen, eta Aljerian eta Frantzian jaso zuen prestakuntza. Karrera politikoa 1968an hasi zuen, Marien Ngouabi jenerala agintera eraman zuen estatu kolpean parte hartuta. Ngouabik Kongoko Langileen Alderdia (PCT) sortu, eta Nguesso Defentsa ministro izendatu zuen. 1977an Ngouabi hil egin zuten, ordea, estatu-kolpe saio batean. Horren ondoren, Joachim Yhombi-Opangok heldu zion presidentetzari. Bi urte egin zituen karguan. 1979an estatu-kolpea eman zuen Nguessok, eta bere gain hartu zituen presidentetza eta armadaren gidaritza.

Hala ere, 1992ko bozak galdu eta Pascal Lissoubak hartu zuen haren lekua. Bost urterako baino ez, ordea. Iraultza lehertu zen 1997an, Nguessok gidatua. eta 2021eko hauteskundeetan berriz hautatua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fitxa (jokoak)

[thumb|200x200px|[Dominoko fitxak]]
**Fitxa** jokalari bat ordezkatzeko, jokaldiak egiteko tresna gisa eta txanpon gisa ere (aurrez ordaindutakoa) apustu-etxeetan edo kasinoetan erabiltzen den pieza da.

Normalean, fitxak jokalariren batek izaten ditu. Tamaina desberdinetakoak izaten dira, biribil itxurakoak eta plastikozkoak, nahiz eta dominokoak angeluzuzenak eta xakeko piezak bezalakoak salbuespenak izan.

Mahai-jokoetan (partxisa, antzara-jokoa ...); estrategia jokoetan (xakea, dama-jokoa); matematika-jokoetan (mahjong-a, dominoa ...); edo poker bezalako karta- edo zorizko jokoen apustuetan dirua ordezkatzeko erabiltzen dira; piezak irabazi eta galduz gero, gainerakoa diruz trukatzen da. Kontuan izan fitxak txanpon-makina mota batzuetan ere erabiltzen direla.

## Kanpo estekak
Canaan Banana

**Canaan Sodindo Banana** (Essexvale, Hego Rhodesia, 1936ko martxoaren 5a – Londres, 2003ko azaroaren 10a) Zimbabweko lehen presidentea izan zen 1980tik 1987ra.
Arina

**Arina** Arabako herrixka hustu bat da, antzinako Ganboa udalerrian zegoena.

## Historia 
1025. urteko Donemiliagako goldean ***Arina*** izenez aipatzen da, *Camboa* izeneko barrutian.

Herria noiz hustu zen ez da datu ezaguna.

Gaur egungo Uribarri Ganboako urtegiaren azpian edo ertzean kokatuta zegoen.

## Galdutako ondarea 
* Arinako Santa Luzia baseliza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leslie Groves

**Leslie Richard Groves** (Albany, New York estatua, 1896ko abuztuaren 17a - Washington, 1970ko uztailaren 13a) estatubatuar militar arduradun eta ingeniari bat izan zen, itzal handikoa Manhattan Proiektuaren arduradun izan zelako.

## Biografia 
Leslie Groves West Pointeko akademia militarretik atera zen 1918an armadako ingeniarien kidegoan sartzeko. Horretarako, trebakuntza jaso zuen Camp Humphreysen 1918tik 1921era. 1922an, berriz, Grace Hulbert Wilsonekin ezkondu zen. 1934an kapitain bilakatu zen, 1940an maiorra, eta hainbat proiektu gainbegiratu zituen, nagusiki Pentagonoaren eraikuntza. Hurrengo urtean, koronel izatera pasa zen.

1942ko irailean, brigadier jeneral izendatu zuten aldi baterako. Gutxira, sekretu handieneko proiektu baten zuzendari militar egin zuten: bonba atomikoa prestatzea, berberak Manhattan deitzeko aukeratua. Berak, ordea, nahiago zuen gudu zelaia. Ontzat eman zuen Manhattan Proiektuaren azken etapa garatzeko Robert Oppenheimerrek aukeratutako lekua: Mexiko Berria. 1944an, maior-jeneral gradua lortu zuen aldi baterako, eta gero teniente 1948an justu erretiratu aurretik.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Isidor Isaac Rabi fisikariak honela komentatu zuen Grovesek Los Alamoseko Laborategi Nazionaleko buru Robert Oppenheimer aukeratu izana: «Bete-betean asmatu zuen Groves jeneralak, gehienetan horren buruargitzat jotzen ez zen arren».

Militarista sutsua zen; 1945eko udan, Groves bonba atomikoa Kyotoren, Japoniako hiriburu espiritualaren, gainean botatzearen alde agertu zen, Henry L. Stimson haren ikuskatzaile eta gerra idazkariak baztertutakoa (Hiroshima izan zen azken aukera). Bestalde, garai hartan bonba beharrezkoa ez zelako zurrumurru hedatuaren aurrean, Grovesek tente jarri zituen Estatu Batuetako armadako jeneralak, adibidez, Douglas MacArthur, adierazpenik egin ez zezaten, esaten baitzen 1945eko maiatzerako Japonia ia hondoratuta zegoela.

## Ikus, gainera 
* Enrico Fermi
* Hiroshima eta Nagasakiko bonbardaketa nuklearrak
* Franklin Roosevelt
* Trinity proba atomikoa
Paolo Conte

**Paolo Conte** (Asti, Piemonte, 1937ko urtarrilaren 6a) italiar kantautore, abeslari eta musikagile bat da. Bere ahots ozen, sakon eta dotorea nahiz bere abesti irudimentsu eta ameslariengatik ezaguna da, batez ere Italia jaioterrian baina baita nazioartean ere.

Nagusiki bere musikak mediterranear eta italiar abestigintzan errotua egon arren, jazz eta blues generoen eragin handia du, bai eta Hego Amerikako abestigintza eta Jacques Brel eta Georges Brassens frantses hiztun abeslariena ere.

Bere abesti ezagunenak *Azzurro*, *Via con me* eta *Un gelato al limon* dira, bestelakoak, *Genova per noi*, *Come di*, *La riconstruzione del Mocambo*, *Dancing*, "Diavolo rosso*, *Una giornata al mare*, *Sotto le stelle del jazz* eta *Parole d'amore scritte a macchina''.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Nestea

**Nestea**, Nestlé suitzar elikagai enpresaren jabetzakoa den eta Coca Cola estatubatuar freskagarri enpresak ekoitzi te hotzezko edari bat da.

Munduko herrialde ugaritan salgai dago, baina bere merkatu nagusiak AEB, Mexiko, Kanada, Australia, Taiwan, Italia, Espainia, Suitza, Alemania eta Vietnam dira.

## Ikus, gainera 
* Te

## Kanpo-estekak 
* Webgune ofiziala
Astronomoen kalea (Gasteiz)

Gasteizko **Astronomoen kalea** Santa Luzia auzoan dago.

## Kokapena 
Santa Luzia auzoan dago, Salburua auzoarekin muga-mugan. Done Jakue kalean hasten da eta Florida kaleraino luzatzen da.

## Luzera 
700 metro inguruko luzera du.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera, aurretik Astronomoen muinoa deitzen zitzaion inguruari, 1977an kalea hiritartu zen eta izena eman zitzaion kaleari.

### Izenaren zergatia 
1860ko uztailaren 18an izandako eguzki eklipse osoa ikusteko astronomo asko elkartu ziren bertan. Monolito bat jarri zuten honako testuarekin: "*En este terreno se situaron las misiones científicas enviadas por diferentes naciones para estudiar el eclipse total de sol que tuvo lugar el día 18 de julio de 1860*".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gasteiz kalea (Gasteiz)

Gasteizko **Gasteiz kalea** Alde Zaharrean dago. Gasteizko kale laburrenetako bat da.

## Kokapena 
Alde Zaharraren goiko aldean dago, Santa Ana kantoia eta Euskal Herriaren Adiskideen Elkartearen kalea lotzen ditu.

## Luzera 
30 metro inguruko luzera du. Ez dauka ataririk

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera, Gasteiz izena aspalditik erabiltzen zen kalea izendatzeko eta 1887ko urriaren 12an eman zitzaion izena era ofizialean.

## Trafikoa 
Trafikorako irekita dago. Debekatuta dago kalean aparkatzea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Prosumitzaile

**Prosumitzaile** hitza bi hitzen arteko uztarketa da; portmanteau hitza da. Elkartu diren hitzak, produktore eta kontsumitzaile dira.

Ekonomiaren alorrean laurogeigarren hamarkadan hasi zen *prosumer* hitza ingelesez erabiltzen. Euskaraz, ordea, badirudi XXI. mendean lagunartean erabiltzen hasi zen terminoa dela, hasieran zenbait sare sozialetan. Batez ere Interneten sortu diren hainbat erabiltzaileren rola deskribatzeko sortu zen terminoa; aldi berean hedabide horien kontsumitzaile eta ekoizle diren erabiltzaileak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barra Kodearen eraikina

**Barra Kodearen eraikina**, Donostian 21. mendean sortutako etxebizitza bat da, babes ofizialeko etxebizitza gisa sortua. Bere aurrealdean marra zuri eta beltzek egiten duten efektuagatik deitzen zaio horrela, barra kode baten antza ematen duelako.

Zarautz hiribidean du helbide postala. 2010. urtean inauguratu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joko-taula

[thumb|250x250px|[Backgammongo taula fitxak, dadoak eta godaletarekin.]]
**Joko-taula** zenbait mahai-jokoetan (xake, dama, etab.etan) piezak edo fitxak kokatzen diren xafla-moduko pieza laua da, eskuarki karratua edo angeluzuzena izaten dena, jokoaren arauen barruan mugimendu posibleak adieraziz edo joko-sistemarekin edonola ere elkarri eraginez. Ez da nahastu behar, beraz, mahai-tapizarekin, zeinaren funtzio hutsa mahaia edo piezak babestea den, jokoaren mekanikan parte hartu edo interferitu gabe.

## Kanpo estekak
Mairu Guardia

**Mairu Guardia** () eliteko unitate militar bat izan zen, jatorriz Marokokoa (horregatik zuen mairu izena), Francisco Francoren guardia pertsonala izan zena Espainiako Gerra Zibilean eta Francoren diktadurako lehen urteetan. Espainiaren Afrikako Armadako kideen artean hautatutako gudariek osatua zen, eta uniforme arranditsuak zituen ezaugarri. Denborarekin, Mairu Guardia frankismoaren ikurretako bat bihurtu zen.

Mairu Guardia 1956an desegin zen, Marokok independentzia lortu ondoren. Hala ere, Espainiako Erresumak, diktadura frankistarekin etenik izan ez duenez, unitate frankista horretako kide erretiratuei eta ondorengoei ordaintzen jarraitzen du: 2017an, 7,2 milioi euro.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
William Goldman

**William Goldman** (Chicago, Illinois, 1931ko abuztuaren 12a - New York, 2018ko azaroaren 16a) estatubatuar eleberrigile, antzerki-idazle, eta gidoigilea izan zen.

## Lanak 
### Ekoiztutako gidoiak 
* *Masquerade* (1965)
* *Harper* (1966)
* *Butch Cassidy and the Sundance Kid* (1969)
* *The Hot Rock* (1972)
* *The Stepford Wives* (1975)
* *The Great Waldo Pepper* (1975)
* *Marathon Man* (1976)
* ''All the President's Men* (1976)
* *A Bridge Too Far* (1977)
* *Magic* (1978)
* *Heat* (1986)
* *The Princess Bride* (1987)
* *Twins* (1988)
* *Misery* (1990)
* *A Few Good Men* (1992)
* *Memoirs of an Invisible Man* (1992)
* *Year of the Comet* (1992)
* *Chaplin* (1992)
* *Indecent Proposal* (1993)
* *Last Action Hero* (1993)
* *Malice* (1993)
* *Maverick* (1994)
* *Dolores Claiborne* (1995)
* *The Chamber* (1996)
* *Extreme Measures* (1996; consultant)
* *The Ghost and the Darkness* (1996)
* *Fierce Creatures* (1997)
* *Good Will Hunting* (1997)
* *Absolute Power* (1997)
* *The General's Daughter* (1999)
* *Hearts in Atlantis* (2001)
* *Dreamcatcher* (2003)
* *Wild Card* (2015)

### Eleberriak 
* *The Temple of Gold* (1957)
* *Your Turn to Curtsy, My Turn to Bow* (1958)
* *Soldier in the Rain* (1960)
* *Boys and Girls Together* (1964)
* *No Way to Treat a Lady* (1964)
* *The Thing of It Is...* (1967)
* *Father's Day* (1971)
* *The Princess Bride* (1973)
* *Marathon Man* (1974)
* *Magic* (1976)
* *Tinsel* (1979)
* *Control* (1982)
* *The Silent Gondoliers* (1983)
* *The Color of Light* (1984)
* *Heat* (1985)
* *Brothers'' (1986)
Jose Maria Eskubi

**Jose Maria Eskubi Larraz** (sasian ***Bruno*** moduan ezagutua ; Leitza, 1944 &ndash; Iruñea, 2016ko maiatzaren 12a) nafar ETAkide buruzagia izan zen. 1966tik 1969ra ETAko buruzagirik nabarmenetakoa izan zen.

Leitzan jaio zen bertako familia batean baina urte askotan Iruñean bizi izan zen. Medikuntzaren ikaslea zen Bere aita EAJko militantea, Jesus Maria Leizaolaren sendikoa eta sendagile ezagun bat zen.

## ETAko aktibista 
1960ko hamarkadan sortu berria zen ETA erakundean ardura garrantzitsuak izan zituen, eta horrekin batera kide oso aktiboa izan zen. Bere lehen ekintzetako bat Iruñean eraikitako Eroritakoen monumentua erraldoiari erasoa egitea izan zen. Iratxe erakundeari egoitzi zitzaion ekintza hura. 

1963an atxilotu zuten estraineko aldiz, eta Martutenen eman zituen hilabete batzuk. 1965eko urtarrilaren 22an, Espainiako Poliziak Julian Larunberekin batera atxilotu zuten Beran. Larunberen laguntzaz Ipar Euskal Herrira gurutzatu nahian zebilen. Eskubik gero kuarteletik ihes egin eta muga gurutzatzea lortuko zuen. Guardia Zibilak, baina, mendian bere bila zela, migrante portugaldar bat hilko zuen tiroz eta gosez hil zela esango zuten.

1966an abiatutako V. Asanbladan ekarpen garrantzitsua egin zuen Federico Krutwig eta abarrekin batera, eta hori bukatutakoan Batzorde Eragileko kide izendatu zuten; Txabi Etxebarrieta, Juanjo Etxabe eta Jokin Gorostidi, besteak beste, lagun izan zituen ardura horretan.

Urteak pasa ahala, ETArengandik aldendu zen Jose Mari Eskubi. VI. Asanbladan presidente lana egin zuen. Urte horietan Eskubiren izena Tribunal de Orden Publikoko (TOP) auzietan sarri ageri zen, bai eta 1970an egindako Burgoseko epaiketaren idatzietan ere.

Ordurako atzerrian zebilen Eskubi. Urte horretan, esaterako, Bruselako Nazio Batuetako egoitzan gose greba abiatu zuen beste hainbat burkiderekin batera. Belgikako Justizia ministroa bera bertaratu zen auzia konpontzeko, eta egun batzuk beranduago errefuxiatu estatusa onartu zitzaien.

Anekdota ugari uzten du bere urte horietako ibilbideak. Esaterako, 1964ko abenduan muga zeharkatu nahi zuen portugaldar etorkin bat akabatu zuen Guardia Zibilak. Antza denez Eskubi harrapatu nahian zebilen, ETAko militanteak aurrerago kontrol batetik ihes egitea lortu zuelako.

Hasiera batean «Berdea» ezizena jarri zion erakundeak bere barruko komunikazioetan, hainbat kide koloreen bidez identifikatzea erabaki zuenean (hortik datorkio Emilio Lopez Adani ezagunago egin den «Beltza» ezizena). ’Rapport M’ txostenaren egilea izan zen, non ETAren bilakaera aztertu eta zetozen arriskuak nabarmentzen zituen. Mariasun Goenaga «Txiki», emazteaz gain militantzia kidea ere izan zuen eta berarekin alaba bat (Saioa) izan zuen.

Belgikara ihes egin zuenean, urte bat lehenago (1968an) sortu berria zen "Saioak" delako taldean sartu zen, ETAren ekintza batzuekin kritikoa zena.

Geroztik Iruñea eta Leitza artean bizi izan zen Jose Mari Eskubi, politikan nabarmendu gabe eta elkarrizketarik ere eman gabe. Bere anaia Javier Iruñeko zinegotzia izan zen, Aralarren zerrendetan hautatua.

## Erreferentziak
Drake (argipena)

**Drake** izeneko zenbait artikulu daude Wikipedian.

Pertsonak:

* **Francis Drake**, 16. mendeko itsasgizon eta pirata ingelesa.
* **Frank Drake**, 20. mendeko astronomo britainiarra.
* **Drake**, rap musikari kanadarra.

Geografia:

* **Drake**, Ipar Dakotako herri bat, AEBetan.
* **Drake pasaia**, Hego Amerika eta Antartika artean kokaturiko itsas-besoa da.

Matematika:

* **Drakeren ekuazioa**, astronomian erabiltzen den formula bat.
Dama- eta xake-taula

thumb|300x300px|Zurezko dama- eta xake-taula
**Dama- eta xake-taula** damak eta xakea praktikatzeko joko-taula bat da, non joko-piezak kokatzen diren.

Xake-taularen forma orokorrean karratua da, eredu erretikulatu bereziarekin, bere zatiketen artean bi kolore txandakatuz. Eskuarki zurezkoa edo plastikozkoa izaten ohi da, baina larruzko, marmolezko, bolizko, beirazko edo metalezko material ugari erabil daitezke.

Taula dametan jokatzeko erabiltzen denean, **dama-taula** deitzen zaio.

## Kanpo estekak
Joko-mahai

thumb|Kartetan jokatzen joko-mahai baten gainean.
**Joko-mahaia** mahai-jokoetan aritzeko diseinatutako altzari mota bat da.

Eskuarki, joko-mahaien eta ohiko mahien arteko desberdintasuna mahai-jokoak oro har edo mahai-joko zehatz batzuk burutzeko diseinatutako taulan dago. Joko-mahai arrunten artean, xakean edo dametan aritzeko 8x8 laukiko taula bat marraztuta dutenak edo backgammon-jokoaren triangelu gorri eta beltzeko taula klasikoa dutenak daude.

## Kanpo estekak
Begoña Alegría

**Begoña Alegría Ezkerra** (Gasteiz, 1965a) arabar kazetaria da.

## Bizitza 
Informazio Zientziatan lizentziaduna da Nafarroako Unibertsitatean. Cadena SER eta Antena 3 Radio irrati-kateetan lan egin ondoren, 1989an Espainiako Irrati-Telebistan hasi zen lanean, hasieran Espainiako Irrati-Telebistak Euskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Zentroan erredaktore eta aurkezle. 1998an Madrila joan Canal 24 horas kateko albistegien aurkezle. 2004an Madrilgo tokiko albistegiaren edizio eta aurkezle-lanak bere gain hartu zituen.

## Erreferentziak
The Tall Men (filma)

**The Tall Men** (euskaraz *Gizon Garaiak*) 1955eko Raoul Walsh estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. Clark Gable, Jane Russell eta Robert Ryan aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila (1861-1865) amaitu berri dela, Konfederazioaren alde Quantrilen gerrilan borrokatu diren Ben (Clark Gable) eta Clinto Allison (Cameron Mitchell)
texastar anaiak Montanara urre bilaketan jardutera eta nola edo hala dirua lortzera joan dira.

Bertan, Nathan Stark (Robert Ryan) negoziogizon handiustea lapurtzera doazen unean, hark Texastik ganadua Montanara gidatzeko kontratatzea konbentzituko ditu. Ibilbidean zehar, Bella Turner (Jane Russell) emakume ederra ezagutu eta oztopo ugari gainditu beharko dituzte, tartean bidelapurrak eta siouxak, bai eta Ben eta Nathanek Bellaren maitasuna lortzeko lehia bizia ere.

## Aktoreak 
* Clark Gable: Ben Allison kolonela
* Jane Russell: Nella Turner
* Robert Ryan: Nathan Stark
* Cameron Mitchell: Clint Allison
* Juan García: Luis, Allisonen cowboy burua
* Harry Shannon: Sam, jayhawkerrek lapurtzen gioten abeltzaina
* Emile Meyer: Chickasaw Charlie
* Steve Darrell: Norris kolonela, AEBetako Zalduneria (edota Stevan Darrell)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Euskal Herriaren Adiskideen Elkartearen kalea (Gasteiz)

Gasteizko **Euskal Herriaren Adiskideen Elkartearen kalea** Alde Zaharrean dago. Gasteizko kale laburrenetako bat da.

## Kokapena 
Alde Zaharraren goiko aldean dago. Gasteiz kalearen luzapena da, Santa Maria eta Frai Zacarias Martinez kaleak lotzen ditu.

## Luzera 
35 metro inguruko luzera du. Ez dauka ataririk

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera, 1887ko urriaren 12an eman zitzaion izena era ofizialean, Eskoriatza Eskibel jauregian (kalearen amaieran dago) baitzuen egoitza Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak.

## Trafikoa 
Trafikorako irekita dago. Soilik eskuineko espaloian aparkatu daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txikita kalea

Gasteizko **Txikita kalea** Alde Zaharrean dago.

## Kokapena 
Aiztogile kalea amaitzen den tokian hasten da, Santa Maria kantoian, eta Hedegile kaleraino iristen da.

## Luzera 
95 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 18 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 5eraino.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera kalearen izena aspaldikoa da, XV. mendekoa hain zuzen ere.

 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Frantzisko Xabierkoaren kantoia (Gasteiz)

**San Frantzisko Xabierkoaren kantoia** Gasteizko Alde Zaharraren ekialdeko mendi-magalean dago.

## Kokapena 
Eskola kalean hasten da eta San Prudentzio Ikastetxeko kaleraino iristen da. Aiztogile eta Pintore kaleak zeharkatzen ditu. 160 metroko inguruko luzera du.

## Azpiegiturak 
Alde Zaharraren goiko aldera igotzeko arrapala mekaniko estaliak ditu.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera 1887ko urriaren 12an eman zitzaion kantoiari egungo izena era ofizialean. Jesusen Lagundiaren aiten egoitza gertu zegoen, hortik izena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drake (musikaria)

**Aubrey Drake Graham** (Toronto, Kanada, 1986ko urriaren 24a) rap abeslari, kantu-idazle, disko ekoizle, aktore eta ekintzaile kanadarra da. 21. mendean diskorik gehien saldu duen musikarietako bat da.

## Biografia 
Aita, Dennis Graham, afro-amerikarra du, Memphisekoa (Tennessee, AEB), eta musikari gisa lan egindakoa da, bateria jotzen, besteak beste Jerry Lee Lewisekin. Drake-ren ama, Sandra "Sandi" Graham (jaiotzez Sher), judu askenazi kanadarra da, ingeles irakasle eta lore-saltzailea. Gaztaroan, Drakek heziketa judua izan zuen, eta Bar Mitzva zeremonia egina du. Naziotasun bikoitza dauka, Estatu Batuetakoa eta Kanadakoa.

### Ibilbide profesionala 
Drakeren ospea telebistan hasi zen, *Degrassi: The Next generation* nerabeentzako telesailarekin, 2000ko hamarkadaren hasieran. 2007an telesaila utzi eta rap gaiekin egindako zinta batekin ekin zion musika ibilbideari.

2018ko bere diskoaren lantzamendu eta sustapenak zeresana eman zuen: *Scorpion* diskoa 2018ko uztaileko lehen astean argitaratu zen zenbait plataformatan (Spotify eta Google Music, adibidez). Eta handik egun batzuetara, erabiltzaile batzuek "eraldaketak" igarri zituzten. Susmoak izan ziren ea ekoizpen arazoa ote zen, edo nahita probatutako marketin teknika bat. Beste hipotesi bat izan zen musika banatzeko modu berria ireki zuela Drakek: kantuen bertsioak egiteko modu bat irekitzen zela aurrerantzean, baina ez beste talde batek egindako *cover* baten gisara, baizik eta artistak berak bere apeten arabera eraldatutako produktu bat bilakatuz.

## Memeetako protagonista 
Drake protagonista izan da Interneteko hainbat memetan. Bat oso ezaguna da "hau ez / hau bai" esateko modu bat, euskaraz ere izan duena adibideren bat edo beste.

Artistarekin erlazionatutako beste meme ezagun bat da '''In My Feelings Challenge'* delakoa, zeinean jendeak bideoak grabatu izan dituen, martxan dagoen auto batetik irten eta dantza egiten, Drakeren abesti bat etzuten den bitartean.

## Diskografia 
* *Thank Me Later* (2010)
* *Take Care* (2011)
* *Nothing Was the Same* (2013)
* *Views* (2016)
* *Scorpion* (2018)
* *Certified Lover Boy* (2021)
* *Honestly, Nevermind* (2022)
* *For All the Dogs'' (2023)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sho Hagio

(Fukuoka, Japonia, 1962) japoniar unibertsitate irakasle euskaltzalea da. Ikasketaz ekonomialaria bada ere, soziologo-lanetan aritzen da. Tokioko Atzerriko Ikasketen Unibertsitatean irakaslea da, non munduko laurogei hizkuntza eta kultura irakasten dituzten. 2016an, Etxepare Institutuaren irakurletza irekitzen lagundu zuen han, eta euskal gaien inguruko eskolak ematen ditu bere kabuz.

2014an, *Linguae Vasconum Primitiae* itzuli zuen japonierara, Hiromi Yoshida lankidearekin batera, eta 1.300 ale karrikaratu zituzten Heibonsha argitaletxearen bidez.

## Ikerketari lotutako bizitza 
[thumb|Etxepareren *Kontrapas* olerkiak **Sho Hagio** irakaslea txunditu zuen 1984an.

### *Linguae Vasconum Primitiae* liburua japonieraz (2014) 
[Fitxategi:Ikusgela_–_Bernart_Etxepare_eta_XVI._mendeko_literatura.webm|start=173|thumbtime=213|thumb|**Linguae Vasconum Primitiae** liburua japonierara itzuli zuen 2014an.
2014an Bernat Etxepareren *Linguae Vasconum Primitiae* itzuli zuten Sho Hagio eta Hiromi Yoshida irakasleek eta japonieraz kaleratu zuen Heibonsha argitaletxeak (). Liburua hiru zatitan banatu zuten, eta Ur Apalategik idatzitako aitzinsolasa gehitu zioten. Sei kide dira, guztira: lehendakaria euskalduna da, eta gainontzekoak japoniarrak dira. 2011ko Fukushimako ezbeharraz geroztik, geldi egon zen euskal etxearen dinamika, baina hurrengo urtean hasi ziren berriz ere martxa hartzen eta ekitaldiak antolatzen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hiromi Yoshida

## Kanpo estekak
Still Alice

**Still Alice** (euskaraz *Oraindik ere Alice*) 2014ko Richard Glatzer eta Wash Westmoreland zinema zuzendariek zuzendutako estatubatuar film dramatikoa da. Lisa Genova idazlearen 2007ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Julianne Moore, Alec Baldwin, Joan Allen, Kristen Stewart, Kate Bosworth eta Hunter Parrish aktoreek antzeztu zuten.

2014eko irailaren 8an Torontoko Zinemaldian estreinatu zen. Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Julianne Moore) irabazi zuen.

## Argumentua 
Alice Howland Columbia Unibertsitateko hizkuntzalaritza irakasle aditua da, eta bere 50. urtebetzea ospatzen du bere senarrarekin eta hiru seme-alaba helduekin batera. Alice larritu egiten da hitzaldi batean hitzak ahazten dituenean, eta kanpusean zehar korrika dabilela bere burua galduta aurkitzen duenean. Medikuarengana joaten denean, Alzheimer gaixotasunaren hasieran dagoela diagnostikatzen du Alice. Bere bizitza kudeatzeko borrokatzen da Alice, gaixotasuna, lana, familia eta lagunak barne.

## Aktoreak 
* Julianne Moore: Alice Howland
* Alec Baldwin: Dr. John Howland
* Kristen Stewart: Lydia Howland
* Kate Bosworth: Anna Howland-Jones
* Hunter Parrish: Tom Howland
* Shane McRae: Charlie Jones
* Stephen Kunken: Dr. Benjamin
* Victoria Cartagena: Professor Hooper
* Seth Gilliam: Frederic Johnson
* Daniel Gerroll: Eric Wellman
* Erin Darke: Jenny
* Kristin Macomber: Anne
* Caridad Montanez: Elena
* Eha Urbsalu: Mrs. Daly

## Kanpo estekak 
* *Still Alice* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Still Alice* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Frederic Tuten

**Frederic Tuten** (New York, 1936ko abenduaren 2a) estatubatuar idazlea da. Bost eleberri, istorio lapurrak eta saiakerak argitaratu zituen.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *The Adventures of Mao on the Long March* (1971)
* *Tallien: A Brief Romance* (1988)
* *Tintin in The New World: A Romance* (1993)
* ''Van Gogh's Bad Café* (1997)
* *The Green Hour* (2002)

### Istorio lapurrak 
* *Self Portraits: Pictures* (2010)
* *The Bar at Twilight: Stories* (2022)

### Saiakerak 
* *Trova* (1968-1969)
* *Roy Lichtenstein Bronze Sculpture, 1976-89* (1989)
* *David Salle: At The Edhes* (1997)

### Memoriak 
* *My Young Life'' (2019)
Maite Maruri

eskuinera|thumb|260px|Musika
**Maite Maruri** (Plentzia, Bizkaia, 1979ko urtarrilaren 28a) mezzosopranoa da, opera eta zarzuela abeslaria. Espainiako areto ezagun askotan abestu izan du. Rossini eta Mozarten lanetan aditua da, baita Opera barrokoan eta Musika Espainiarrean ere. 

## Biografia 
Maite Maruri Plentzian jaio zen 1979ko urtarrilaren 28an.

Ikasketak Bilboko Juan Crisostomo de Arriaga Musika Kontserbatorioan hasi eta Madrileko Goi-mailako Kantu-eskolan jarraitu zituen.

Formakuntzan jarraitu zuen Felix Lavillarekin. Klase magistral asko izan zituen, besteak beste, Teresa Berganza eta Sophie Kochekin. 

Maite Marurik zera dio: "*Musika beti izan dut lagun, bizitza osoan."*

ezkerrera|thumb|280px|Madrilgo Antzerki Erreala
* **“Lucia di Lammermoor”** Las Palmaseko Pérez Galdos Antzerkian eta Bilboko Euskalduna jauregian ABAO (2019/2020) denboraldian

* **“L`Isola disabitata”** Manuel Garcíarena, Bilboko Arriagan eta Santanderreko Jaialdien Jauregian, musika-zuzendaria Rubén Fernández Aguirre eta zuzendari-artistikoa Emilio Sagi zirela 

* **“Il viaggio a Reims”**, **“Werther”** eta **“Suor Angelica”** Madrileko Antzerki Errealean
* **“El Barbero de Sevilla”** laneko Rosina Malagan 
* **“Norma”** Edita Gurberova eta Sophie Kochen ondoan, Nizako Opera Antzerkian eta Parisko Plebel Salan
* **“La vida breve”** Fallarena Auditorio Nazionalean
* **“La llama”** Usandizagarena, Juanjo Ocónen eta Euzkadiko Orkestra Sinfonikoaren  gidaritzapean
* **“Lide ta Ixidor”** Intxaustirena

## Kontzertu eta oratorioak 
Kontzertu eta oratorioetan egindako emanaldien artean, hauek azpimarra ditzakegu:
eskuinera|thumb|450px|Bilboko Euskalduna jauregia
* **“Misa de la coronación”** Mozartena, Bilboko Euskalduna Jauregian, Inma Shararen zuzendaritzapean, Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin.
* **"Réquiem de Mozart”** Auditorio Nazionalean.
* **"Stabat Mater”** Pergolesirena. Las Rozaseko auditorioan.
* **“Stabat Mater”** Orbán György-rena, Iruñeko katedralean.
* **“La pasión según Jesucristo”** Salierirena,Bilboko Musika Barrokoko Jaialdian, Christoph Spering maisuaren zuzendaritzapean.
* **“El sueño de una noche de verano”** F. Mendelssohnena, RTVEko orkestra sinfoniko eta koruarekin Madrileko Monumental Antzokian.
* **”Recital de música española”** Toulouseko Udako Jaialdian.
* **"Novena de Beethoven”**, Madrilgo Auditorio Nazionalean, Bilboko Euskalduna Antzokian eta Bos-en eskutik.
* **”Zorba el griego”**  Bilboko koralarekin eta Bosekin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maite Mauri *Una voce poco fa*  YouTube
Maite Maruriren Facebook-a
Father of the Bride (1991ko filma)

**Father of the Bride** (euskaraz *Emaztegaiaren Aita*) 1991ko Charles Shyer estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Spencer Tracy eta Elizabeth Taylor aktoreek antzeztutako *1950ko izenburu berdineko filmaren* berregokitzapena da. Steve Martin, Diane Keaton, Kimberly Williams, George Newbern, Martin Short, B. D. Wong eta Kieran Culkin aktoreek antzeztu zuten.

*Father of the Bride Part II* (1995) jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
San Marino hiria, Kalifornia. George Banks (Steve Martin) adin helduko baina espiritu gazteko gizona da, horregatik bere 22 urteko Annie alaba (Kimberly Williams-Paisley) ezkontzera doala ezin sinisturik dago, berarentzat oraindik neskato bat baita. Denek Bryan MacKenzie (George Newbern) senargaia mutil zintzo eta bikaina dela uste duten arren, Grogentzat bere etsai bilakatuko da, haren alaba betiko galduko duela uste baitu. Horri ezkontzaren kostu ikaragarria gehitu behar zaio, senargaia Bel Air auzoko goi maila sozialeko famili bateko senidea baita.

## Aktoreak 
* Steve Martin: George Banks
* Diane Keaton: Nina Banks
* Kimberly Williams: Annie Banks-MacKenzie
* Kieran Culkin: Matty Banks
* George Newbern: Bryan MacKenzie
* Peter Michael Goetz: John MacKenzie
* Kate McGregor-Stewart: Joanna MacKenzie
* Martin Short: Franck Eggelhoffer
* B. D. Wong: Howard Weinstein
* Richard Portnow: Al
* David Pasquesi: Hanck
* Chauncey Leopardi: Cameron
* Eugene Levy: Enkanteko abeslaria
* Marissa Lefton: Annie, 3 urterekin
* Sarah Rose Karr: Annie, 7 urterekin
* Amy Young: Annie, 12 urterekin
* Ira Heiden: Supermerkatuko biltegiko mutila
* Britt Leach: Supermerkatuko manager laguntzailea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Elbira Zipitria Zentroa

**Elbira Zipitria Zentroa** Euskal Herriko Unibertsitatearen Gipuzkoako Campuseko eraikin bat da, Donostiako Ondarreta auzoan dagoena eta zenbait zerbitzu biltzen dituena bere baitan. Campus honen baitan emakume baten izena daraman lehen eraikina da, Elbira Zipitria pedagogoaren omenez du izen hori.

Eraikinak 4.580,03 metro karratu ditu, lau solairutan banatuak eta Arkilan arkitektura eta hirigintza estudioak diseinatu zuen. 2015ean inauguratu zen. Energetikoki jasangarria izateko diseinatua dago.

## Zerbitzuak 
Euskal Herriko Unibertsitatearen baitan, honako zerbitzuek dute egoitza bertan:

* Kanpo Praktiken zerbitzua. Praktiken eta Enplegagarritasunaren Zuzendaritza
* Sinnergiak Social Innovation, gizarte berrikuntzarako zentroa.
* Campuseko esperientzia gelak
* Euskara zerbitzua.
* Kalitate eta Ebaluazio instituzionalerako zerbitzua
* USAC (University Studies Abroad Consortium)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Reader (2008ko filma)

**The Reader** (euskaraz *Irakurlea*) 2008ko Stephen Daldry ingeles zinema zuzendariak zuzendutako drama historiko film bat da. Bernhard Schlink idazlearen 1995ko *Der Vorleser* eleberrian oinarritua dago. Kate Winslet, Ralph Fiennes eta David Kross aktoreek antzeztu zuten.

2008eko abenduaren 12an estreinatu zen Ameriketako Estatu Batuetan. Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Kate Winslet) irabazi zuen.

## Argumentua 
1958ko Mendebaldeko Alemanian, Michael Berg nerabea da, Hanna Schmitz izeneko emakume heldu batekin harremanak hasten dituena. Hanna ez da berriro agertzen urte batzuk pasa arte, gerra krimen auzi batean akusatu bezala, iraganean sarraski-esparru nazi batean zaindari bezala burututako ekintzak direla eta. Abokatu bilakatu den Michaelek Hannak beste sekretu bat ezkutatzen duela uste du bere nazi iraganaz gain, epaiketan lagunduko liokeen sekretua.

## Aktoreak 
* Kate Winslet: Hanna Schmitz
* Ralph Fiennes: Michael Berg heldua
* David Kross: Michael Berg nerabea
* Bruno Ganz: Rohl irakaslea, Holokaustoko biziraulea.
* Alexandra Maria Lara: Ilana Mather, sarraski-esparru bateko biktima ohia.
* Lena Olin: Rose Mather (Ilanaren ama), eta Ilana Mather zaharra.
* Vijessna Ferkic: Sophie, Michaelen laguna eskolan.
* Karoline Herfurth: Marthe, Michaelen laguna unibertsitatean.
* Burghart Klaußner: epailea Hannaren epaiketan.
* Linda Bassett: Mrs. Brenner, espetxeko ofiziala.
* Hannah Herzsprung: Julia, Michaelen alaba.
* Susanne Lothar: Carla Berg.
* Florian Bartholomäi: Thomas Berg.
* Volker Bruch: Dieter Spenz, lan-mintegian ikaslea.

## Kanpo estekak 
* *The Reader* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Barbara Nedeljáková

**Barbara Nedeljáková** (Banská Bystrica, Txekoslovakia, ) eslovakiar aktorea da. *Hostel* beldurrezko filmean egindako lanagatik ospetsua da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Ivan Gašparovič

**Ivan Gašparovič** ( ahoskatua; Poltár, Txekoslovakia, ) eslovakiar politikari eta legelaria da. 2004 eta 2014 artean Eslovakiako presidentea izan zen. Kroaziar jatorrikoa, 1968an Txekoslovakiako Alderdi Komunistan sartu zen. Pragako Udaberriaren ondorioz kaleratua, irakaslea izan zen Bratislavako Unibertsitatean.
Rudolf Schuster

**Rudolf Schuster** (Košice, Txekoslovakia, ) eslovakiar politikari eta idazlea da. 1999 eta 2004 artean Eslovakiako presidentea izan zen. Alemaniar eta hungariar jatorrikoa, 1964an Txekoslovakiako Alderdi Komunistan sartu zen eta jaioterriko alkatea izan zen.
Eslovakiar Errepublika (1939–1945)

**Eslovakiar Errepublika** () edo **Eslovakiar Estatua** () egungo Eslovakiako lurralde gehienak (hegoaldeko eta ekialdeko eskualde batzuk izan ezik) hartzen zituen Alemania Naziaren estatu basailua izan zen. 1939ko martxoaren 14an eratu zen, Txekoslovakiako okupazioaren ostean, Adolf Hitlerrek Jozef Tisori egindako proposamen baten bitartez, eta 1945eko apirilean amaitu zen, alemaniarrek kapitulatu zutelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Estibalitz González Solozabal

**Estibalitz González Solozabal** (Ermua, Bizkaia, 1963ko irailaren 1a) maistra, euskal idazlea, ipuin-kontalaria eta wikilaria da.

## Biografia 
Ermuan jaiotakoa da. 1977an Eibarrera joan zen bizitzera eta handik urteetara berriro bueltatu zen Ermuko bere txokora. Ondoren, Durangora aldatu zen. 1990ean bertako Euskal Birusa Euskara Elkartean hasi zen kolaboratzen, baita haren barruan dagoen `Drogetenitturri´ aldizkarian ere. Ehunka artikulu idatzi ditu Ermuko historia, ohitura zahar, lanbide eta pertsonaia esanguratsuei buruz. "*Ermuko Ahozko Ondarea"* egitasmoaren bultzatzaile eta koordinatzailea da. Lanbidez Haur Hezkuntzako irakaslea da. Ume- eta kale-kantu tradizionalak batzearena da bere zaletasunik aipagarriena, ipuinak kontatzearekin batera. 2010ean `Lapikotxiki: kantuz kulunkatzen´ ume-kantez osatutako liburuxka kaleratu zuen. Bere hizkerak ermuarrera, markiñera eta batua nahasten ditu.

## Lanak 
* 1990ean Ermuko Euskal Birusa Elkarte Kulturala izeneko taldean hasi zen kolaboratzen, baita haren barruan dagoen Ermua eta Mallabiko Drogetenitturri aldizkarian ere.
* Ehunka artikulu idatzi ditu Ermuko historia, ohitura zahar, lanbide eta pertsonaia esanguratsuei buruz, herriko hizkeran beraietako asko. 
* *Ermuko Ahozko Ondarea* egitasmoaren bultzatzaile eta koordinatzailea da.
* Ipuin-kontalari jardun du hainbat biblioteka eta eskolatan, baita ume-kantak irakasten ere.
* Ermuko Alboka Musika Eskola eta Drogetenitturri aldizkariaren arteko *Bertoko kantuak* egitasmoaren bultzatzailea eta koordinatzailea da.
* *Kantu jolasak* bideoa koordinatu zuen (Ermuko Anaitasuna Ikastola, 2001).
* *Lapikotxiki. Kantuz kulunkatzen* liburua + DVDa argitaratu zuen (Eibarko *...eta kitto!* Euskara Elkartea, 2010) (2. argitalpena 2014). 
* Gerediaga elkartearen Astola 7 aldizkarian (2013) *Ermua, milaka etorkinen harleku* lana.
* Gerediaga elkartearen Astola  aldizkarian (2024) 
thumb|250px|Estibalitz González wikilari
## Sariak eta aintzatespenak 
* 2025eko azaroan, *Drogetenitturri* Ermua eta Mallabiko aldizkariko kolaboratzaileei, esker ona adierazi zitzaien aldizkariaren azken alean. Esti Gonzalez 36 urtez Ermuko eta Mallabiko kontuen, gertakarien eta bizilagunen istorioen berri eman duen kolaboratzaileetako bat izan da. 
* 2002an Ermuko “Juanita Ibaibarriaga” Literatur Lehiaketako lehen saria irabazi zuen, “Ur tanta hura” lanarekin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ermua.es. Estibalitz González
* Lapikotxiki.
* Fandom. Biblioteka birtuala
* Elkarrizketa. El Correo
* Alboka abesti bilduma
Giulio Einaudi

**Giulio Einaudi** (1912ko urtarrilaren 2a - 1999ko apirilaren 5a) italiar liburu-argitaratzaile bat izan zen. Berak 1933an sortutako izen bereko konpainia bihurtu zen “europar literatura, pentsamendu intelektual eta teoria politiko bikainaren iturburu”,  eta garai batean jo zen Italiako argitaletxerik itzal handikoentzat.  Halaber, liburuak idatzi zituen literaturaz, historiaz, filosofiaz eta zientziaz.

## Biografia 
Giulio Einaudi Dogliani herrian jaio zen, Cuneo probintzian, Luigi Einaudiren semea, berau Italiako Errepublikako bigarren presidentea,  eta haren emaztea Idarena.

Massimo d’Azeglio Lizeo Klasikoan ikasi zuen,  eta Augusto Monti antifaxistaren ikasle izan zen.

1933ko azaroaren 15ean Giulio Einaudi Editore argitaletxea sortu zuen, Via Arcivescovado kalean kokatua, 7. zenbakiko hirugarren solairuan (Antonio Gramsciren ''L'Ordine Nuovo'' aterpetu zuen eraikin bera). Luigi Einaudik argitaletxea sortzeko dirua jarri zuen, Giulio Einaudik, Maximo Milak, Norberto Bobbiok eta Franco Venturik jarri zituzten ideiak eta lana. Komunistak ziren denak, eta bat zetozen esatean Antonio Gramscik kartzelan idatzitako testuak, kulturari eta politikari buruzkoak, izan zituztela akuilu argitaletxearen abenturan sartzeko. 

1994an Mondadori etxeak erosi zuen Einaudi, Silvio Berlusconi Italiako presidente ohiak kontrolatutako argitaletxe-talde bat. Hirurogeita lau urtez argitalpengintzan lan eginda, 1997ko irailaren 4an erretiratu egin zen. Erroman hil zen, 87 urte zituela.

Ludovico Einaudi piano-jotzaile eta musikagile ospetsua haren semea da.

## Erreferentziak
The Substitute

**The Substitute** (euskaraz *Ordezkoa*) 1996ko Robert Mandel estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da. Tom Berenger, Ernie Hudson, Diane Venora, Glenn Plummer, Marc Anthony, Luis Guzmán eta William Forsythe aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Jonathan Shale (Tom Berenger) mertzenarioa eta Vietnamgo Gerrako beteranoa Kuban estatubatuar ekintza batean parte hartu eta bere hutsegite baten ondorioz hiru taldekide hilak suertatu ondoren, Miamiko Bere etxera itzuli da.

Bertan, Jane Hetzko (Diane Venora) neskalagunarekin berrelkartuko da. Orain, Jane hiriko Columbus Institutuko irakaslea da, hainbat gaizkile ikasle taldeen kokalekua den ikastetxe gatazkatsua. Talde guztietan nagusiena "Suntsiketaren Erregeak" delakoa da, droga-trafikoan burubelarri sartua, eta Juan Lacas (Marc Anthony) ikaslea buruzagi du. Janek ikasle horietako batzuekin izandako topaketa batean hanka apurtuko du. Hortaz, Jonathanek James Smith irakaslearen papera eginez Jane neskalaguna institutuan ordezkatu eta "Suntsiketaren Erregeei" aurre egingo die. Bestalde, Claude Rolle (Ernie Hudson) institutuko zuzendariak ezkutuan "Suntsiketaren Erregeak" gaizkile taldeari laguntza emango die, haien kokaina salerosketatik diru irabaziak lortzeko baiditu.

## Aktoreak 
* Tom Berenger: Jonathan Shale/James Smith jaunajauna
* Ernie Hudson: Claude Rolle, institutuko zuzendaria
* Diane Venora: Jane Hetzko
* Glenn Plummer: Darrell Sherman jauna
* Marc Anthony: Juan Lacas
* Cliff De Young: Matt Wolfson
* Sharron Corley: Jerome Brown
* Richard Brooks: Wellman
* Raymond Cruz: Joey Six
* Rodney A. Grant: Johnny Glades
* Luis Guzmán: Rem
* Willis Sparks: John Janus
* Peggy Pope: Hannah Dillon
* María Celedonio as Lisa Rodriguez
* Vincent Laresca: Rodriguez
* William Forsythe: Hollan
* David Spates: Michael Davis

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Frai Zacarias Martinez kalea (Gasteiz)

Gasteizko **Frai Zacarias Martinez kalea** Alde Zaharrean dago. Hiribilduaren jatorrizko trazatuaren hiru kaleetako bat da, Santa Maria eta Eskola kaleekin batera.

## Kokapena 
Goiuriko plazan hasten da eta Hedegile kalean amaitzen da, Portalearen ondoan ondoan.
## Luzera 
400 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 7 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 6raino.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera,1928ko apirilaren 11an onartu zen izen zaharra kentzea, Apaizgaitegiko kalea, eta berria jartzea, Zacarias Martinez garaiko Gasteizko apezpikuaren omenez.

## Azpiegiturak 
### Trafikoa 
Trafikorako irekita dago, baina kale osoan ez dago aparkatzeko tokirik.

### Eraikinak 
* Oihaneder Jauregia
* Eskoriatza Eskibel Jauregia
* Frai Zacarias Martinez eraikina
* Olaberen elurzuloa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mitrovica (Kosovo)

**Mitrovica** () edo **Kosovska Mitrovica** () Kosovoko MKosovska Mitrovica barrutian dagoen hiria da. 

## Zatiketa 
*De facto*, Kosovoko Gerrak eta ondorengo independentzia prozesuak zatitutako hiri bat da. Praktikan, bi biztanle-unitate bereizi daude hirian 21. mendean:

* **Ipar Mitrovica**, serbiarren kontrolpeko hiriaren sektorea, Ipar Kosovo delakoaren hirigune nagusia.
* **Hego Mitrovica**, albaniarren kontrolpeko hiriaren sektorea.

2011. urteko erroldaren arabera, Mitrovicak 84.235 biztanle ditu, 71.909 hegoaldeko udalerrian eta 12.326 Iparraldeko Mitrovican.

## Izena 
Etimologikoki, hiriaren izena Demetrio Deunaren Hiria izendapenetik dator. Eslaviar hizkuntzaren garapenean, izen hartatik eratorri ziren *D(i)mitrovica* lehenbizi, eta *Mitrovica* gero*.* 8. mendeko Demetrio Salonikakoa deunaren eliza bizantziarra hirian da oraindik. 1660 urteko Otomandar explorer Evliya Çelebi otomandar esploratzailearen testu batean agertzen da lehen aldiz hiriaren izen modernoa, *Mitrovica*.

Jugoslavia sozialistaren aroan, Tito presidentea hil zenean, hiriari izen aldatu zitzaion ofizialki: *Titova Mitrovica* (Титова Митровица) bilakatu zen serbieraz eta *Mitrovica e Titos* albanieraz. 1991. urtera arte iraun zuen egoera honek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Puru

**Puru** izan daiteke:
* puru, hutsa, garbia.
* zigarro purua.
* Puru (1896-1963), txinatar artista.
* Puru, Estoniako herrixka.
Lawrence Norfolk

**Lawrence Norfolk** (Londres, 1963ko urriaren 1a) britaniar idazlea da.

## Eleberriak 
* ''Lemprière's Dictionary* (1991)
* *The Pope's Rhinoceros* (1996)
* *In the Shape of a Boar* (2000)
* *John Saturnall's Feast'' (2012)
The Monster Squad

**The Monster Squad** (euskaraz *Munstroen Eskuadra*) 1987ko Fred Dekker estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Shane Black gidoilariarekin batera idatzitako umore beltz eta beldurrezko film bat da. André Gower, Duncan Regehr, Stephen Macht, Stan Shaw eta Tom Noonan aktoreek antzeztu zuten.

Urteen podrioz, beldurrezko generoaren zaletuen artean kultuzko filmaren estatusa bereganatu du, gainera zinezaleen artean maiz *The Goonies* (1985) film ospetsuaren bertsio alproja bat dela ere aipatzen da.

## Argumentua 
AEB, Louisiana, Baton Rouge hiria. *Munstroen Eskuadra* delakoa beldurrezko zinemaren munstroei buruzko film klasikoak gogoko dituzten haur talde bat da eta zuhaitz baten gainean dagoen etxola batean bildu ohi da. Behinola, "Alemaniar Tipo Beldurgarria"
(Leonardo Cimino) deritzon pertsonaia bitxi baten eta haren laguntzaile are eta xelebreagoen udalerrira etortzeak, biztanleen bizimodu lasai eta baketsua aztoratuko du. Pertsonaia hauek ongia eta gaizkiaren arteko oreka gordetzen duen kutun bat bereganatu nahi dute. Ehun urtero gaizkiaren indarrek ongiei erronka egiten diete, eta aurten lehiaren txanda berriz ere iritsi da...

## Aktoreak 
* Andre Gower: Sean Crenshaw
* Robby Kiger: Patrick Rhodes
* Brent Chalem: Horace
* Ryan Lambert: Rudy Halloran
* Michael Faustino (Daviden anaia): Eugene
* Ashley Bank: Phoebe Crenshaw
* Duncan Regehr: Drakula kondea
* Tom Noonan: Frankesteinen munstroa
* Carl Thibault: Otsogizona
* Tom Woodruff Jr.: Gill-man
* Michael MacKay: Momia
* Jonathan Gries: Gizon etsitua / Otsogizona
* Stephen Macht: Del Crenshaw detektibea
* Mary Ellen Trainor: Emily Crenshaw
* Jack Gwillim: Abraham Van Helsing
* Gabriel Dean: Wiley "Arra"
* Jason Hervey: E.J.
* Leonardo Cimino: Alemaniar tipo beldurgarria
* Stan Shaw: Rich Sapir detektibea
* Lisa Fuller: Lisa Rhodes
* David Proval: Pilota
* Daryl Anderson: Kopilotua
* Jake (txakurra): Pete

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai