open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Atlantogenata

**Atlantogenata** proposaturiko ugaztun klado bat da. Xenarthra, Afrotheria eta Meridiungulata goiordenak biltzen ditu. Klado hau Afrika eta Hego Amerikan sortu zen, ziurrenik Kretazeoan. Boreoeutheriarekin batera Placentalia taldea osatzen dute. Taldearen monofilia hainbat ebidentzia genetikotan oinarritzen da.

Beste aukera bat izango litzateke Boroeutheria eta Afrotheria elkarrekin egotea, Epitheria deitu den klado bat osatuz. Proposamen honek ez du babes genetiko zabalik, baina bai anatomikoa eta fisiologikoa. Boreueutheria eta Xenarthra batzen duen klado proposamenak Exafroplacentalia izena du. 

Proposamenen arteko desberdintasunaren oinarrian dago lau kladoen dibergentzia oso denbora laburrean gertatu zela, eta agian trifurkazio bat eman zela, Afrotheria, Boreoeutheria eta Xenarthra batera bereiziz. 

## Kladogramak 
Atlantogenata barruan:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
E05 europar bidea

**E05 europar bidea** Nazio Batuen E nazioarteko errepide-sareko bidea da; iparraldetik hegoalderantz doazen "erreferentzia-bide"en artean sartalderantzago kokatuta dagoena. **E05** europar bidea Eskoziako Greenock-en hasi eta Espainiako Algeciras-en amaitzen da.

**E05 europar bidea**ren ibilbidea hurrengoa da: Greenock - Paisley - Govan - Glasgow - Gretna - Carlisle - Penrith - Preston - Warrington - Stoke-On-Trent - Birmingham - Newbury - Southampton - Le Havre - Paris - Orleans - Tours - Poitiers - Bordele - Donostia - Gasteiz - Burgos - Madril - Cordoba - Sevilla - Cadiz - Algeciras

## Erresuma Batua 
Erresuma Batuko gobernuak E errepide-sarearekin lotuta dauden jarduera batzuetan parte hartzen badu ere, Erresuma Batuan E errepide-sareko errepideek ez daukate sarekoak direla adierazteko ezelango seinalerik.

E05 bidea Erresuma Batuan hurrengo errepideetatik doa:
* A8 eta M8, Greenock-etik Glasgow-eraino
* M8 Glasgow-en zehar
* M74 eta A74(M), Glasgow-etik Carlisle-raino, Gretna-tik igarota.
* M6 Carlisle-tik Birmingham-eraino, Penrith, Preston, Liverpool eta Warrington-etik igarota.
* M42, M40, A34 eta M3, Birmingham-etik Southampton-era, Newbury-tik igarota.

E05 bideak tarte ireki bat du Ingalaterrako kanalean, Southampton eta Le Havre artean; hiri bi horien artean dabilen ferryrik ez dago eta. Southampton ondoko Portsmouth eta Le Havre artean dabilen bat badago, ordea.

## Frantzia 
[thumb|300px|eskuinera|E05 bidea [Villebon-sur-Yvette ondoan Frantzian]]
Frantzian, E05-a seinaleztaturik dago eta hurrengo errepideetatik doa:
* RN282, A131 eta A13, Le Havre-tik Paris-era
** RN182 errepidea erabiltzen da Sena ibaia zeharkatzeko A131 autobideak duen hutsunea gainditzeko.
* Parisko ibilbide periferikoaren hego-sartaldeko tartea Paris ondoan.
* A6 eta A10, Paris-etik Bordeleraino, Orléans, Tours eta Poitiers-etik igarota.
* A630 edo N230 Bordeleren sartalde edo/eta sortaldetik
* A63 eta RN10 Bordeletik Baionaraino

## Euskal Herria 
Euskal Herrian ere, E05 bidea senaileztaturik dago, eta Baionatik Hendaiaraino A63 autobidetik doa, Irundik Donostiaraino A8 autobidetik, eta Donostiatik Miranda de Ebro-raino (Burgos), Gasteiztik igarota A1 autobiatik.

## Espainia 
[thumb|300px|eskuinera|A-4 / E05 bidea [Manzanares-en ondoan, Espainian]]
Espainian E05-a seinaleztaturik dago eta hurrengo errepideetatik doa:

* AP-1 eta A-1, Mirandatik Madrileraino, Burgos-etik igarota;
* M-40 Madrileko sortaldean zehar
* N-IV, A-4 eta AP-4, Madriletik Cadiz-eraino, Cordoba eta Sevilla-tik igarota.
* A-48 eta N-340, Cadiz-etik Algeciras-eraino

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://www.elbruz.org/eroads/E05.htm
1200 Imperatrix

**1200 Imperatrix** asteroide gerrikoan aurkitutako 1200. asteroidearen izena da. 1931ko irailren 14an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1931 RH** zen.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
Alejandro Agag

**Alejandro Agag Tarik Longo** (Madril, 1970 - ) espainiar politikari ohi eta negozio-gizona da, Formula 1eko negozioetan aritzeagatik ezaguna. Espainiako Alderdi Popularreko politikoa ere izan da eta alderdi horren baitan Europar Legebiltzarrean diputatu izan zen. José María Aznar Espainiako presidente ohiaren suhia izateagatik ospetsua da, haren alaba Anarekin ezkonduta baitago.

2009an Gürtel aferan nahasi zuten. Francisco Correa, ustelkeria sarearen burua, Agagen laguna zen eta haren ezkontzan lekuko izan zen. Espainiako Polizia Nazionalak egindako txosten baten arabera, Agagen izena *B kontu*ko oharretan agertu zen.

## Erreferentziak
Palomares de Béjar

thumb|250px|eskuinera|Herriaren erdigunean dagoen etxe zaharra.

**Palomares de Béjar** Salamantiar Béjar udalerriko auzo bat da, Gaztela eta Leongo autonomia erkidegoan dagoena. Hala ere, Palomares independentea izan zen aurreko mendeko 1970eko hamarkadara arte.

Itsasoaren mailatik 1.031 metrora dago.

## Ikus, gainera 
* Béjar

## Kanpo estekak
Cetartiodactyla

**Cetartiodactyla** Cetacea eta Artiodactyla ordenak batzerakoan sortzen den kladoa da. Talde honetakoak dira baleak, izurdeak, hipopotamoak, behiak, zerriak edo gameluak, besteak beste. Oraindik kontsentsua ez badago ere zetazeoek artiodaktiloetatik eboluzionatu zutela uste da. Uste denez zetazeoengandik gertuen hipopotamoak daude, Cetancodonta kladoa osatuz. Kladograma ezberdinak proposatu dira afinitate hauek erakusteko.

## Taxonomia 
Denbora luzez zetazeoen arbasoak Mesonychia desagertutako ordenan kokatu dira. Talde hau ungulatu haragijaleak ziren eta artiodaktiloekin harremanetan zeuden.

Pakistanen aurkitutako fosil batzuk, *Pakicetus* eta *Ambulocetus* generoei egotziak, artiodaktiloetatik eboluzionatu zutela konfirmatu dute, eta Mesonychia klado-ahizpa gisa jarri dute. Analisi genetikoetan ere oinarritzen da taldekatze hau, baina hipopotamoekin eginiko ikerketek ez dute gai osoa argitu. Kladograma honetan taldekatze posible bat aurkezten da:

## Erreferentziak
Marazion

**Marazion**, () Erresuma Batuko Kornualles eskualdean dagoen kostaldeko udalerria da. Bertako badian dago St Michael's Mount uharte ospetsua.

Horrez gain eta turismo gune garrantzitsua izateaz gain, udalerri honetan oso aktiboa den artista, margolari eta zeramikari komunitate bat ere bizi da, guzti hauek euren artelanak sortu eta saltzen dituztelarik.

## Iruditegia 

Irudi:Harbour at St Michael's Mount - geograph.org.uk - 217107.jpg|Badia
Irudi:Marazion Town Hall - geograph.org.uk - 107091.jpg|Udaletxea
Irudi:St-Michael Mount.jpg|St Michael's Mount
Irudi:Coastline at Marazion - geograph.org.uk - 218911.jpg|Kostaldea
Irudi:The Market Place, Marazion - geograph.org.uk - 43558.jpg|Market Place
Irudi:St. Michael’s Mount map 01.jpg|Udalerriaren mapa
Irudi:Marazion from the East - geograph.org.uk - 107083.jpg|Ekialdeko ikuspegia
Irudi:Marazion station 43189.jpg|Tren geltokia

## Kanpo estekak 
* Maraziongo Udal webgunea
Jose Luis Elkoro

**Jose Luis Elkoro Unamuno** (Elgeta, 1935eko martxoaren 14a-) euskal herritar politikari ezkertiar eta abertzalea da. 1976an Bergarako alkatea izendatu zuten, frankismoa amaitu bezain laster. Ordurako bazen ezaguna herrian, udalak egin beharreko lanak nahiko utzita zeudenez Bergara herria dinamizatu zuen *Alkartunai* mugimenduan aritu zelako. 

Xibertako elkarrizketen porroten ostean ezker abertzaleko herri-mugimenduak egituratzeko proiektuetan parte hartu zuen: Altsasuko Mahaia, Herri Batasuna, Egin egunkaria...

Gerra ostean, familiak gosea eta arrazionamendua sufritu zuen, baserrietan zuten senideen bidez eskuratutako janariarekin lagunduak. Eskolan, maisua ere falangista zen eta ikasleei erdara, abertzaletasun espainiarra eta diziplina paramilitarra inposatzen zitzaien. hasieran elkarteko beste pertsona bat sartu zen, baina hark postua utzi behar izan zuen; orduan hasi zen Elkoro zinegotzi. Azken zigor-urteak etxean bete zituen,orkatilan gailua jarrita, 82 urte betetzear egon arte.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Mikel Zubimendi. *Han egon zen. Jose Luis Elkoro, bizitza bete bat*. Txalaparta, 2024. ISBN 978-84-10246-01-0

## Kanpo estekak
Lena Meyer-Landrut

**Lena Meyer-Landrut**, izen artistikoz **Lena** soilik (1991ko maiatzaren 23a, Hannover), alemaniar abeslaria da. 2010eko martxoaren 10an *Unser Star für Oslo* ("Oslorako gure izarra") talentu berriak bilatzeko lehiaketako irabazlea izan zen. 2010eko maiatzaren 29ean "Satellite" abestia abestuz Eurovision Abesti Lehiaketa irabazi zuen. Hurrengo urtean Eurovisioneko partaide bezala errepikatu zuen, "Taken by a Stranger" abestiarekin hamargarren postua lortuz.

Meyer-Landrutek bere ibilibidea *Good News* (2011), *Stardust* (2012), *Crystal Sky* (2015) eta *Only Love, L* (2019) albumekin jarraitu zuen, denak Alemaniako salmenta-zerrenda ofizialeko lehen bi postuetan sailkatu zirelarik. Bere albumetako hainbat abesti arrakastatsuak izan ziren alemanez hitz egiten duten Europako herrialdeetako pop zerrendentan, besteak beste "Stardust" eta "Wild & Free".

## Diskografia (Albumak) 
* *My Cassette Player* (2010)
* *Good News* (2011)
* *Stardust* (2012)
* *Crystal Sky* (2015)
* *Only Love, L* (2019)

## Kanpo loturak 
* Lena Meyer-Landrut abeslariaren webgune ofiziala  
* Lena Meyer-Landrut fan site - about 200 Photos available for download
Artez euskara zerbitzua

**ARTEZ Euskara Zerbitzua Kooperatiba Elkartea** 1990 urtean sorturiko enpresa bat da eta bere xedea, lan munduan, euskara sustatu, garatu eta normalizatzea da. Esperientzia handia dauka Euskara Planak diseinatzen eta garatzen erakundeetan, sektore ezberdinetako enpresetan, elkargo eta elkarte profesionaletan, udaletan, merkatariei eta zerbitzu enpresetan. Euskara lan edo zerbitzu hizkuntza izateko prozesuan behar duten aholkularitza teknikoa, prestakuntza eta bestelako laguntzak eskainiz. Lan munduan Euskara Planak sustatzen eta garatzen, aitzindariak izan dira.

## Euskalgintzarako ekarpenak 
**Euskaldunongida.net**

Euskaraz aritzen diren profesional, merkatari eta negozio euskaldunak biltzen dituen zerrenda da. *Baieuskarari* ziurtagiriaren antzekoa zerrenda da, baina bertan aurki daitezkeenak ez dute zertan ziurtagiria izan behar, izan ere, edozeinek eman dezake izena bertan.

Arloka eta herrika bilaketak egiteko aukera ematen du webguneak.

**Hiztegiak.net**

Firefoxerako *Euskalbar* aplikazioaren antzera, hiztegiak, glosarioak, banku terminologiakoak, eta abar biltzen dituen webgunea da.

**Papergintza**

Fakturak, inprimakiak, agendak, zoriontzeko krismak eta bestelako paperezko euskarriak sortzen dituzte euskaren hutsunea betetze aldera.

## Web gunea 
http://www.artez.net/

## Kanpo estekak
Ur zikin

thumb|300px|Ur zikinen tratamendu desegokiak osasun arazo larriak ekar ditzake. Irudian, ur zikinen erretena Haitiko hiri batean.
[thumb|300px|Ur zikinen [Hondakin-uren araztegi|araztegia, Cuxhaven, Alemania.]]
**Ur zikinak** jatorriko egoera eta kondizioak aldatuta dituzten urak dira, giza-jarduera baten ondorioz gehienetan, ondorengo erabilera baterako kalitatearen kaltetan. Ur zikinetan biltzen dira etxeetatik isurtzen diren ur beltzak edo fekalak, etxeetako garbiketaren ondorioz sortutakoak, eta ur gris edo industrialak, jarduera industrialean sortutakoak. Ur zikinetan biltzen dira baita ere, hain kutsatuta egoten ez badira ere, euri-urak eta drainatzearen ondoriozko urak.

## Ikus, gainera 
* Hondakin-uren araztegi
* Hondakin-uren tratamendu
* Saneamendu

## Kanpo estekak
Pijo

[thumb|300px|Espainiar ***pijo*** bat, [gazteen Munduko Jardunaldia (2011)|2011ko Munduko Gazteen Topaketako aurreko ospakizunetan, Espainiako bandera batekin.]]

***Pijoak*** XX. mendearen bukaeran sortutako gazte-kultura edo «*hiri-tribu*» izendatzeko erabiltzen den, izen horrekin Espainian garatua  baina mundu osoan ere zabaldua beste izen batzuk erabiliz, ingelesezko *posh* izenez besteak beste. Maila ekonomiko altuko gizarte klase eta horrek izaten duen jarrera kontserbadorea izendatzeko termino gutxiesgarria ere bada. Ahalmen ekonomiko handiko familiakoak eta gehienetan ikastetxe pribatuetan heziak, *snob* moduan jokatu eta portaera eta ohitura nabarmenak dituzten gazteak dira: modazaleak dira, arropa eta bestelako osagarrietan marka jakinen jarraitzaileak dira eta gizarteko goi-klaseetan praktikatu ohi diren kirolak praktikatzen dituzte. Hitz egiteko modu nabarmena ere izaten dute. Aldi berean, eskuineko ideologia politikoa egotzi zaie. Pijoa gazte-kulturatik kanpo gutxietsi egiten den nortasuna da: bizimodu erraza dutela eta kaskarinak direla baieztatzen da. Pijo eredua islatzen duten pertsonaia ezagunak ere taxutu dira, Alejandro Agag eta Victoria Beckham esaterako .

## *Pijo* izena 
«*Pijo*» hitza «*pija*» gaztelerazko hitzetik dator, herri hizkeran zakila izendatzeko erabiltzen dena. *Pijo* izena Espainian erabiltzen den terminoa da, baina munduko beste herrialdeetan bestelako izenak jasotzen ditu nortasun honek: «*posh*» edo «*preppy*» kultura anglosaxoiarrean, «*kakker*» neerlanderaz, «*chetos*» edo «*conchetos*» Argentinan eta Uruguain, «*fresas*» Mexikon, «*pituco*» Peru eta «*sifrino*» Venezuelan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aragoi ibaiaren erribera

[thumb|Aragoi ibaia, Aragoi behereko [Milagro herriaren ondoan, 2007ko apirilaren 1eko uholdean]]

**Aragoi ibaiaren erribera** edo **Aragoi beherea** Aragoi ibaiak bere ibilguaren behereneko aldean eratzen duen ibarraren eskualde naturala da. Beraz, Nafarroa Garaiko eskualde geografiko bat da, foru komunitatearen hegoaldean kokatua.

## Udalerriak 
Eskualde hau zehazki non hasten den ez dago garbi, baina Zarrakaztelutik beherakoa behintzat hartzen du Aragoi behereko eskualdeak.

Hala, bada, ibaiaren uren noranzkoari jarraituz, Nafarroako udalerri hauek barne hartzen ditu, osorik edo zati batean:
* Zarrakaztelu
* Murillo el Fruto
* Santakara
* Melida
* Murillo el Cuende
* Caparroso
* Martzilla
* Alesbes
* Milagro (Aragoi ibaia han isurtzen da Ebrora)

## Natura 
Aragoi behereko gainerako ibarbasoek balio handia dute naturaren ikuspegitik.
Antzina ibarbaso horiek askoz zabalagoak ziren, eta uholde ordoki osoa estaltzen zuten, hau da, ibaitik hasi eta herriak dauden terrazaraino doan ordoki osoa. Denborarekin, nekazariek pixkanaka lurra kendu zioten ibaiari, soroak egiteko, oso lur emankorrak direnez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suitzaren banaketa administratiboa

Suitzar Konfederazioa administratiboki 26 kantonamenduz osatuta dago.
Kantonamendu bakoitzak bere azpibanaketa propioa du.

## Eskualdeak 
Estatistika helburuetarako, Suitzako NUTS-2 mailako zazpi eskualdeetan banatzen da:

eskuinera|thumb|250px|Suitzako kantoiak.

## Kantonamenduak 
**Suitzako kantonamenduak** herrialde federala ostazen duten 26 eskualde administratiboak dira. 1848 arte, kantonamendu bakoitza estatu subiraua zen eta bere mugak, armada eta dirua zituen.

Kantonamenduen hedadura ezberdina da, 37tik 7.105era aldatzen dira, eta populazioa 14.900etik 1.244.400era. Sortu zen azken kantonamendua Jurakoa izan zen, 1978an.

## Barrutiak 
Suitza herrialde federala denez, kantoi bakoitzak bere azpibanaketak askatasun osoarekin erabaki ditzake, baina Kantoitik Udalerrira bitarteko azpibanaketentzako terminologia existitzen da, barruti izenekoak.

Kantoi gehienak *Bezirke*-tan banatzen dira (barruti alemanez). Batzuei ere *Ämter*, *Amtsbezirke*, *district* edo *distretto* deitzen zaie. Hala ere, 26 kantoietatik zortzik ez dute barruti mailako gobernu-administraziorik.

## Udalerriak 
Suitzako administrazio mailarik txikiena da. Udal batek zuzentzen ditu eta udal hortako burua alkatea da.
10.000 biztanle baino gehiagoko udalerriek *hiri* titulua jasotzen dute.

## Kanpo estekak
Segmentazio (argipena)

**Segmentazio** hitzak adiera zenbait ditu:
* biologian, segmentazioa, zigotoaren zatiketa eta horko zelulen bikoizketa;
* marketinean, merkatu-segmentazioa, marketin-estrategia bat, produktu-bertsio zenbait sortzen dituena;
* informatikan, segmentazioa.
Aragoi Beherea (argipena)

**Aragoi Beherea** izeneko hiru eskualde daude:

* **Aragoi beherea (Nafarroa):** Aragoi ibaiak Nafarroa zeharkatzean eratzen duen eskualde geografikoa.
* **Aragoi Behere administratiboa (Aragoi):** Aragoiko Autonomia Erkidegoaren erdialdean dagoen eskualde administratiboa.
* **Aragoi Behere historikoa (Aragoi):** Aragoiko Autonomia Erkidegoaren erdialdean dagoen eskualde historikoa.

Izen horietako letra larrien eta xeheen erabileraz, Euskaltzaindiak hau dio:
Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia

**Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia** edo **CGPJ** () 1978ko Espainiako Konstituzioaren arabera, Espainiako botere judizialaren gobernu-erakunde gorena da. Bere funtzio nagusia epaile eta magistratuen independentzia bermatzea da Estatuko beste botereetatik.

Espainiako Konstituzioak Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia ezartzen du 122.2 eta 122.3 idatz zatietan, eta beste inon ez du aipatzen:

Konstituzioak ez du aipatzen Kontseilu Nagusiaren independentzia, ez eta Kontseilu Nagusiak dituen eginkizunak ere, epaileak gobernatzeko eginkizunaz beste.

## Osaketa 
CGPJeko kideak (bokalak) Gorte Nagusiek hautatzen dituzte, Diputatuen Kongresuan eta Senatuan, hiru bosteneko gehiengoaz. Erakundeko presidentea Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko bokalen mahaiak hautatzen du. Formalki erregeak izendatzen ditu ondoren.

* **Kontseiluaren Presidentea**.
* **Presidenteordea**.
* **Kontseiluaren mahaia**.
* **Bokalak**. 20 kide dira.

## Funtzioak eta eskumenak 
* Epaitegi eta tribunalen ikuskaketa.
* Epaile eta magistratuen aukeraketa, heziketa, kargu-igoerak, egoera administratiboak eta diziplina-erregimena.
* Auzitegi Goreneko epaile eta presidentearen izendapena Errege Dekretu bidez, Justizia ministerioaren bitartez.
* Kontseiluko Idazkari Nagusiaren izendapena eta kabineteko kideen hautaketa.
* Eskola Judizialaren funtzionamendua.
* Kontseiluaren aurrekontuak egi, exekuzioa zuzendu eta kontrolatu.
* Legeak behartzen dituen beste hainbat funtzio.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Auzitegi Gorena
* Espainiako Auzitegi Konstituzionala

## Kanpo estekak 
* www.poderjudicial.es, CGPJren webgunea.
Gazako ontzien aurkako erasoa

**Gazako ontzien aurkako erasoa** 2010eko maiatzaren 31n Gazara laguntza humanitarioa zeramaten zortzi ontzien aurka Israelgo itsas armadak nazioarteko uretan egindako erasoa izan zen. Ekintza humanitarioan parte hartzen ari ziren zortzi ontzien taldeak **Askatasunaren ontzidia** zuen izena. Nazioartean bildutako 10.000 tona laguntza humanitario zeramatzan ontzidia maiatzaren 30ean atera zen Zipreko alde turkiarretik, Israelek blokeatutako Gazara giza laguntza eramateko asmoarekin.

Israelen erasoa kostaldetik 40 miliara gertatu zen, nazioarteko uretan. Ontzietan zihoazen hamar ekintzaile hil zituzten, horietatik bederatzi erasoan bertan; hamargarrena ospitalean, lau urte koman igaro ostean. 30 pertsona inguru zaurituak izan ziren. Ontzietan, munduko 32 herrialdetako 750 ekintzaile zihoazen.

[eskuinera|thumb|230px|*Mavi Marmara* ontzia [Gazako zerrenda|Gazarako bidean, 2010eko maiatzaren 22an.]]
## Israelek erasotako ontziak 
Askatasunaren ontzidia osatzen zuten zortzi itsasontzietatik, sei hauek abiatu ziren 2010eko maiatzaren 31n, eta Israelgo armadak eraso zien:
*  *Challenger I*
*  *Eleftheri Mesogeios* eta *Sfendoni*
*  *MV Mavi Marmara*
*  *MS Sofia*
*  *Gazze*
*  *Defne Y*

## Matxuratutako ontziak 
Beste bi itsasontzi hauek ez ziren egun hartan abiatu, arazo mekanikoak zirela kausa:
*  *Challenger 1I*

## Ontzietan zihoazen pertsona ospetsuak 
Ontzietan zihoazen pertsona ospetsuen artean, aipatzekoak dira Mairead Corrigan Nobel sariduna, Denis Halliday NBEko idazkariorde nagusia, Henning Mankell suediar idazlea, Knesseteko kide bat, eta Europar Legebiltzarreko eta europar nahiz arabiar herrialdeetako parlamentuetako hainbat kide.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 2008-2009ko Gazako gatazka

## Kanpo estekak 
* "Gaza Freedom flotilla carried world-renowned names and veteran activists" – *The Guardian* (Bidaiarien zerrenda)
* Gazako ontzien aurkako erasoa – *The Guardian*
CETME

**CETME** akronimoa (Centro de Estudios Tecnicos de Materiales Especiales, *"Material Berezien Azterketa Teknikorako Zentrua"* ) 1949 Espainiak indar armatuentzat fusil berri bat sortzeko martxan jarri zuen zentro bat zen, bertan subfusiletatik metrailadoreetaraino diseinatu zirelarik.

Hala ere besterik gabe esaten denean, 7,62 NATO kalibrean kamaratutako CETME borroka fusilei buruz hitz egiten ari dela suposatzen da. Fusil familia honen lehenengo prototipoak 1950ko hamarkadan ikusi zuten argia, 1956ean produkzioan hasi zelarik hurrengo urtean Espainiar armadan errifle nagusi bezala hartua izateko.

## CETME borroka fusilak 
1950.en hamarkada hasieran CETME zentrora Ludwig Vorgrimler su arma diseinatzaile alemaniarra iritsi zen. Ludwig Vorgrimler Bigarren Mundu Gerran Mauser Werke arma etxe famatuarentzat lanean ibili zen, bertan arma desberdinak diseinatu zituelarik. Vorgrimler Stg45 eraso fusilaren diseinatzaileetako bat izan zen eta hemendik etorri zen CETME fusila diseinatzeko bidea. Frantzian CEAM/AME fusilaren inguruan lanean jardun zuen, Stg45 eraso fusilaren bidea jarraituz, baina frantziar gobernuaren interes faltaren ondorioz Espainiara iritsi zen. Espainian lanean jarraitu zuen CETME fusilari forma emanaz, 1950ko hamarkada erdialdera CETME modelo A fusilak argia ikusi zuelarik.

Borroka fusilaren lehenengo diseinuak 7,92 x 40 CETME kartutxoaren inguruan diseinatu ziren. Kartutxo honek bala aluminiozko bala luze eta zorrotz bat zerabilen, eta nahiz eta egokia zela ikusi, alde batera utzi zen 7,62 NATO kartutxoaren inguruan lanean hasteko. Azkenik fusila kartutxo honetara egokituta egin zen, ala ere A eta B serietako fusilek 7,62 NATO neurriko kartutxoak tiratzen zituzten arren, kartutxo indartsuak produzitzeko problemak zirela eta, bala arinago bat eta bolbora gutxiago zuten kartutxo berezian erabiltzen zituzten 7,62 Español bezala ezagunak zirenak. 1964ean CETME C modeloa produkzioan sartu zen arte CETME fusilek ezin zituzten NATOko espezifikazioak betetzen zituzten kartutxoak tiratu, garai berdinean NATOko kartutxoekin aldagarriak ziren kartutxoak (nahiz eta espezifikazioak guztiz ez bete), 7,62 NATO-Español deituak, produzitzen hasi zirelarik Espainian.

### Lizentzia salketa, Hecker & Koch 
1957an Hecker & Koch (H&K) etxe alemaniarrak CETME modelo A fusila Alemanian produzitzeko lizentzia erosi zuen. Lizentzia honen kondizioterako bat H&K etxearentzako mundu mailako esportazio esklusiba izan zen. Ordainetan H&K etxeak armaren diseinu problema batzuk konpondu zituen.

1958.ean hasi zen produkzioa Alemanian H&K G3 izenpean, 1999 arte iraun duelarik. H&K etxeak, CETME fusilen arrabol bidezko itxiera erdizurrunaren diseinuan oinarriturik HK33 eraso fusila, HK21 eta HK23 metrailadoreak, MP5 subfusilak eta beste hamaika arma diseinatu eta produzitu ditu.

### Ezaugarri teknikoak 
* Herrialdea: Espainia
* Kalibrea: 7,62 x 51 NATO
* Funtzionamendua: Arrabol bidezko itxiera erdizurruna
* Pisua: 4,4 kilogramo
* Luzera: 1050 milimetro
* Kanoiaren luzera: 415 milimetro
* Elikagailua: 20 eta 30 balako kargadorea
* Su abiada: 550-600 bala minutuko

## Kanpo estekak 
* http://world.guns.ru/assault/as60-e.htm
Le Chat Noir

**Le Chat Noir** (), Paris hiriko Montmartre auzo bohemioan zegoen XIX. mende amaierako kabaret bat izan zen. 1881eko azaroaren 18an Rochechouart bulebarrean Rodolphe Salis artistak inauguratu zuen, eta 1897an itxi zuten (1900ko Erakusketa Unibertsalean bertaratzeko asmoz joan ziren Picasso eta beste hainbaten atsekaberako).

Kabareta hainbat ikuskizun izateagatik ospetsu bilakatu zen: Aristide Bruant kantautorearen ekitaldiak, Rodolphe Salis eta Henri Rivièrek sortutako txinatar itzalen antzerkia, eta euren ohiko bezeroen artean artista eta jende garrantzitsu asko egon ohi ziren.

Gaur egun ostalaritzako egoitza askok bere izena daramate, adibidez Parisko *Chat noir* taberna, Bruselako *Au chat noir* jatetxea, Greziako Corfu hiriko *Le Chat Noir* kafetegia, Buenos Aires hiriko *El Gato Negro* kafetegia, eta abar.

[thumb|151px|[Théophile Steinlenen kartela1896]]
[thumb|151px|Le Chat Noir[1890eko hamarkadaren amaiera.]]

Kabaret honetan ohikoak izan ziren hainbat bezero ospetsu:

* Alphonse Allais (1854-1905), idazle eta umorista.
* George Auriol (1863-1938), kantagile, olerkari eta margolaria.
* Aristide Bruant (1851-1925), kantagilea.
* Caran d'Ache (1858-1909), errusiar jatorriko karikaturagilea.
* Coquelin Cadet (1848-1909), antzerkiko aktorea.
* Émile Cohl (1857-1938), marrazki bizidunen sortzailea.
* Charles Cros (1842-1888), olerkaria eta asmatzailea.
* Claude Debussy (1862-1918), konposatzailea.
* Maurice Donnay (1859-1945), dramagilea.
* André Gill (1840-1885), karikaturagile eta kantagile umoristikoa.
* Émile Goudeau (1849-1906), kazetari, eleberri idazle eta olerkaria.
* Yvette Guilbert (1867-1944), abeslaria.
* Jules Laforgue (1860-1887), uruguaiar jatorriko frantziar olerkaria.
* Louis Le Cardonnel (1862-1936), olerkaria.
* Jean Richepin (1849-1926), herri olerkaria, eleberri idazlea eta argeliar jatorriko antzerkigilea.
* Guy de Maupassant (1850-1893), eleberri idazlea.
* Henri Rivière (1827-1883), idazle eta kazetaria.
* Maurice Rollinat (1846-1903), olerkaria.
* Albert Samain (1858-1900), olerkaria.
* Erik Satie (1866-1925), konposatzaile eta pianista.
* Paul Signac (1863-1935), margolaria.
* August Strindberg (1849-1912), idazle eta dramagile suediarra.
* Paul Verlaine (1844-1896), olerkaria.
* Adolphe Léon Willette (1857-1926), margolaria, ilustratzailea eta karikaturagilea.

### Bibliografia 
* *Autour du Chat Noir*, Maurice Donnay. Bernard Grasset. París, 1926.

### Iruditegia 

Irudi:Alphonse allais.jpg|Alphonse Allais
Irudi:Aristide Bruant.jpg|Aristide Bruant
Irudi:Maurice Donnay.jpg|Maurice Donnay
Irudi:André Gill (autoportrait).jpg|André Gillautorretrato
(Albi) - Yvette Guilbert 1894 - Toulouse-Lautrec MTL.162.jpg|Yvette GuilbertToulouse-Lautrecen margoa
Irudi:Maupassant 3.jpg|Guy de Maupassant
Irudi:MauriceRollinat11.jpg|Maurice Rollinat
Irudi:Netsurf17 - Paul Verlaine.png|Paul Verlaine

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zipreren banaketa administratiboa

eskuinera|thumb|280px|Barrutien mapa.
eskuinera|280px|thumb|Udalerrien mapa.
**Zipre** administratiboki sei barrutitan banatzen da (επαρχίες *eparkia*). Hiriburuen araberako barrutiak eratu ziren.

Halaber, barrutian udalerrietan banatzen dira ondorengo mapan ikus daitekeen bezala:

## Bestelako administrazioa 
Zipre uhartean, badaude Zipreren subirautzapean ez dauden bi eremu: Akrotiri eta Dhekelia. Bi gune horiek Erresuma Batuaren base burujabeak dira. Bestalde, uhartea erditik aldez alde eremu batean Nazio Batuek kontrolatzen dute Hego Zipre eta Ipar Zipreren banaketa eremua delako.

## Ikus, gainera 
* Ipar Zipreko Turkiar Errepublika

## Kanpo estekak 
* CityMayors artikulua
* Zipre geo.webnabor.com webgunean
Fitoplankton

Itsas biologian edo limnologian **fitoplankton** planktonaren izaki autotrofoei deritze. Alegia, fotosintesia egiteko gai dira, euren elikagaia ekoiztuz. Izena grekeratik datorkie: alde batetik, φύτον (phyton, "landare") eta, bestetik, πλαγκτος ("plánktos", "arlote" edo "bilinbolaka doana").

## Ezaugarriak 
thumb|250px|Diatomeak mikroskopiotik.

Talde honen barnean tradizonalki algatzat harturiko eta ikerturiko (botanikak eta,bereziki, fikologiak) hainbat izaki daude. Gaur egun, organismo hauek bakteriatzat - zianobakteriak|alga urdinak - edo protistatzat. Talde garrantzitsuenetarikoa, bere ugaritasuna eta dibersitateagatik, diatomeen taldea da. Mikroorganismo horiek pigmentu horixkak dituzte.

Nahiz eta, oro har, planktona organismo mikroskopikoez osaturik dagoela uste den, badira zenbait alga ozeanoan askatasun osoz bizi daitezkeenak, hala nola: sargazoak. Hala ere, fitoplanktonaren zati dira.

## Garrantzi ekologikoa 
Fitoplanktona uretako ekosistemen kate trofikoaren oinarrian aurkitzen da, organismo nagusiagoen elikagai baita. Honela, uretako ekoizpen primarioaren zati garrantzitsuenaren ardura berea da, batik bat uretako animalietan.

Hala eta guztiz ere, horrez gain, fitoplanktona oxigenoaren presentziaren erruduna da.. Fotosintesi oxigenikoa zianobakterioengatik agertu zen, zeintzuk alga eukariotoen plastoen arbasoak diren. 2.000 milioi ingurko tartean, hau da, lurreko landareen garapenera arte, fotosintesia uretako ezaugarria zen.

## Loramendua edo "bloom"a 
thumb|250px|Fitoplanktona Argentinako kostaldean.

Halere, azkarregi ugalduz gero, fitoplanktona zenbait arazo ekologikoren sorburu da: elikagai gehiegi egotean eta tenperatura egokia izatekotan, mikroorgansmo hauek erraz ugal daitezke erritmo oso bizkorrean. Honenbestez, loramendua edo marea gorria jazotzen da zenbait itsasotan. Egoera honetan, urak kolore berdexka hartzen du, baina egun baten edo biren buruan (tenperaturaren arabera) marroixka bilakatzen da. Hori planktonak elikagaiak agortzean eta hiltzen hasten denean gertatzen da. Momentu horretan, uretako organismoen deskonposaketa dela eta, oxigenoa agortzen da eta horrek animalien itotzea eragiten du. Egoera hau naturala izan badaiteke ere, eutrofizazioak ere efektu bera du.
[thumb|ezkerrera|200px|La Jollako marea gorria, [Kalifornian.]] Loramendu naturaletan elikagaien agorpenak edo tenperaturaren berrezartzeak egoera amaiarazi dezake.

Arestian esan bezala, marea gorria ere eragin ditzakete. Hori, zenbait organizsmok toxinak askatzean jazotzen da, hala nola: "alga marroi" deritzenak.. Hau dela eta, akuikulturako hainbat instalazio bota behar izan dituzte.

## Ikus gainera 
* Planktona
* Ozeanografia
* Zooplanktona
* Bakterioplanktona
* Icktioplanktona

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marijesiak

**Marijesiak** Gernika eta inguruko herrietako tradizio bat da, non gizon eta emakume talde batek Jesusen jaiotzari buruzko bertsoak kantatzen dituzten gabon aurreko bederatzi egunetan. Erronda-kanta izeneko neguko tradizioen multzoan kokatzen da, Santa Ageda tradizioa bezala. Antzerki generoko ezaugarriak ere baditu. Marijesiak aztertu dituztenen artean, Resurreccion Maria Azkue eta Jose Antonio Arana daude tradizio honetako 90 kanta bilduz.

## Historia 
Marijesien lehen oihartzuna XVII. mendean entzun zen, Lezamizek sorturiko kopla batzuk hartzen baitira gaur egun mantentzen den tradizio honen jatorria. Dena den, ez da baieztapen zehatza, eta horrela, bi dira gai honekiko dauden hipotesi nagusiak; Alde batetik, Jose Antonio Arana Martija ikerlariaren arabera, erdi aroko antzerki erlijiosoetatik datorren ohitura da. Bestalde, Manuel Lekuonak dio marijesien jatorria Euskal Herriko komentuetatik datorrela, hain zuzen ere, Bermeoko fraidetegi Frantziskotarretik.

1970. urtetik aurrera hasi zen hain antzinakoa den tradizio honen berpizkundea. Gernika eta inguruko herrietako jendeak gure kulturan hain bereizgarria den ohitura hau mantentzeko ahalegina eginez, kaleetara irteteko ahalegina egin zuten, gutxika berriz ere ekintza hau eguneratuz eta gero eta jende gehiago erakarriz. Aldatzen joan den zerbait izan da; bai forman, bai kopletan edota esanahietan. Partaideen aldetik adina edo generoa aldatzen joan izan da, hasiera batean, esaterako hasiera batean emakumeek ez zuten parte hartzen. Dena den, marijesiek beti mantendu izan dute egitura zehatz bat, eta horrek eman izan dio, hein batean duen iraunkortasuna edota sortzeko gai den pertenentzia sentimendua.

## Errondak (Ibilbidea) 
Antzina, Gernikako herria txikiagoa zenean, erdiko kaleetatik baino ez zen ematen, eta gaur egun ez bezala, Errenteria edota Santa Luzia auzoetara ez zen heltzen. Gaur egun, Gernikako eremu ahalik eta gehienetara heltzen ahalegintzen dira. Errondak erruteroa deituriko egitarau batzuen bidez arautzen dira, eta hauek behar bezala betetzen direnaren ardura, taldearen atzealde zein aurrealdean "pirulinoak" deituriko arduradunak joaten dira, hauek beharrezkoa dute ibilbidea zehatz eta mehatz jakitea.

Errondak goizaldeko 4retan puntu-puntuan, Andra Mari eliza parean. Ibilbidea hasita, bakarlariek ezartzen dute jarraitu beharreko erritmoa. 6 kilometroko ibilbidea egiten da gauero, eta 90-120 minututan egiten da erronda osoa. Bederatzi egunez erronda hau egin behar dute parte hartzaileek, eta azken egunean, hiru erronda egiten dira, 4etan hasita bi, eta 7etan beste bat, laburragoa izaten dena.

## Kantak (Abestiak) 
Hona hemen ezagutzen den bertsioetako bat:
:Hor goiko landetan
:eperrak dabiltz kantetan
:Errigoitiko alkatiari
:Kaka eintziela praketan.
:Hor goian Juaniko
:hemen behean Periko
:eta bien bitartean dago
:Martzelino Polanko.
:Hor goian Frantzia
:Hor behean España
:eta bien bitartean dago
:Gora Euskadi Askatuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Arana Martija, Jose Antonio (2003): Marijesiak, Euskera aldizkaria, Euskaltzaindia.
* 2021eko bideoa.
* Markina-Xemeinen jasotako bertsioa.
IFK Mariehamn

thumb|eskuinera|260px
**IFK Mariehamn** Åland Uharteetako Mariehamn hiriburuko futbol-taldea da. Gaur egun, Veikkausliiga jokatzen dihardu.

## Historia 
Kirol taldea 1919an sortu zen baina futbol-atala 1930 hamarkadaren erdikoa da. 2005ean maila gorenera igo zen eta 2015ean kopa eta 2016an liga irabazi zituen.

## Palmaresa 
* **Liga (1):** 2016.
* **Kopa (1):** 2015.

## Futbol zelaia 
## Jokalari ospetsuenak 
## Ikus, gainera 
* Veikkausliiga

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Poloniaren banaketa administratiboa

**Poloniaren banaketa administratiboa**, 1999ko urtarrilaren 1etik, hiru mailatan antolaturik dago. Herrialdea 16 voivoderritan banaturik dago eta hauek 380 *powiat* edo konderritan. Konderriak, berriz, *gmina* edo udalerritan azpizatiturik daude. Bestalde, hiri handiek eskuarki *powiat* (konderri) zein *gmina* (udalerri) estatusak dauzkate.

Laburbilduz:
* 1. mailako banaketa: 16 voivoderri.
* 2. mailako banaketa: 380 powiat:
** 66 hiri powiaten eskubideekin - hiri estatusa duten gminak (udalerriak) dira.
** 314 powiat.
* 3. mailako banaketa: 2479 gmina (udalerri):
** 306 hiri-gmina.
** 602 hiri-herri gmina.
** 1571 herri-gmina.

## Voivoderriak 
XIV. mendetik aurrera Polonia hainbat voivoderritan banatuta egon da. XX. mendean zehar aldaketa hauek jazo ziren:
* 1921-1939 : 15 + 1 voivoderri + 1 Silesiako eskualde autonomoa
* 1940-1945 : Bigarren Mundu Gerra, Alemania Nazia eta Sobietar Batasunaren okupazioa.
* 1945-1975 : 14 + 2 voivoderri, gero 17 + 5.
* 1975-1998 : 49 voivoderri.
* 1999tik aurrera Polonia 16 voivoderriz osaturik dago.

Bai bere izendapenez nahiz eskualdez Poloniako eskualde historikoekin bat datoz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Poloniako eskualdeak ikusgai
Danimarkaren banaketa administratiboa

thumb|200px|98 barrutien mapa.

**Danimarka** administratiboki bost eskualde eta barrutitan banaturik dago, denera 98 direlarik. Antolamendu administratibo hau 2007ko urtarrilaren 1etik aurrera ezarri zen, data horretan aurretik zegoen lurralde banaketa historikoa desegin zen.

* Datuak 2010ko erroldari dagozkio.

## 1970 eta 2006 arteko antolamendua 
[thumb|200px|Danimarkako barrutiak [2006 arte.]]

1970etik 2006ko abenduaren 31ra arte, Danimarka 13 barruti () eta 271 komunetan () banaturik egon zen.

Kopenhage hiriguneko kasuan, hau bi udalerri autonomoen salbuespenarekin, bata izen berekoa eta bestea Frederiksberg, izen bereko barrutiak kudeatzen zituen. Bestalde, Bornholm uhartea bost udalerrik osatzen zuten konderria zen, 2003ko urtarrilaren 1ean eskualdeko udalerri bakar bat osatu zuten arte. Eskualdeko udalerri honek hiriburuko udalerri autonomoen ezaugarri berdinak zituen.

2004an gobernuak gaur egungo administrazio sistema berritzea proposatu zuen: osasun zerbitzua hobetu asmoz bost eskualde eratu ziren. Gainera proposamenak bere barnean gutxienez bakoitzak 20.000 biztanle zituzten 100 inguru udalerrietarako murrizketa zeraman (nahiz eta salbuespen batzuk ezarri izan). Azkenik 2005eko otsailaren 24an Danimarkako legebiltzarrak proposamena onartu zuen.

## Ikus gainera 
* Danimarka

## Kanpo estekak
Hego-ekialdea (Botswana)

**Hego-ekialdea** Botswanako barrutietako bat da. Bertan dago Gaborone, Botswanako hiriburua. Hego-ekialdean, Hegoafrikako Ipar-mendebaldea probintzia du. Botswanako ondorengo barruti hauekin ere du muga:
* Kgatleng - ipar-ekialdean
* Kweneng - ipar-mendebaldean
* Hegoaldea - hego-mendebaldean

## Kanpo estekak
Hegoaldea (Botswana)

**Hegoaldea** Botswanako barruti bat da. Barrutiko hiriburua Kanye da, Bangwaketse-tarren aberria hain zuzen ere. Beste hainbat hiri handi daude barrutian, hala nola Mushopa (Bakgatla-ba-ga Mmanaana-tarren aberria) edo Goodhope (Barolong-tarren aberria). Herrialdeko behi-haragi ekoizle handienetarikoa da, eta nekazaritza gune garrantzitsuak daude, non besteak beste artoa lantzen den. Botswanako hirugarren mehatze garrantzitsuena ere bertan dago, harri-bitxien erauzketaren bitartez herrialdeko oparotasun ekonomikoa mantentzen duena.

## Kanpo estekak
Hodei piroklastiko

[thumb|280px|Hodei piroklastikoa maldan behera [Mayon mendian (Filipinak, 1984)]]
**Hodei** edo **isuri piroklastikoa** (grezieratik, *πυρ*, "su" + *κλαστός*, "hautsi") erupzio bolkaniko batzuen ondorio suntsigarria da, non gas eta arroka isuri laster eta beroa sumenditik irteten den. 700&nbsp;km/h abiadura har dezake eta 1000&nbsp;°C-ko tenperatura. Hodeiak lurra jo eta maldan behera isurtzen da grabitatearen eraginez. Abiadura isuriaren dentsitatearen eta maldaren araberakoa da.

1902ko maiatzaren 8an, Martinikako Pelée sumenditik jalgitako hodei piroklastiko batek (, "hodei goria") Saint-Pierre hiria suntsitu zuen segundo gutxitan, eta 30.000 hildako eragin. Herkulano hiri erromatarraren suntsiketa hodei piroklastiko bati egozten zaio.

## Zergatikoak 
Zergatiko ugari daude hodei piroklastikoak sor ditzakeenak:

* Erupzio hodei baten lurreratzea (ad. Vesuviok suntsitutako Ponpeia, ikusi Plinio Gaztea). Pliniar motako erupzioan, jaurtitako materialak inguruko airea berotu eta nahasketa zurrunbilotsua, konbekzioz, kilometro ugari goratzen da. Jaurtitakoak nahikoa berotzeko ahalmena ez badu, erori eta sumendiaren maldetan behera jaisten da.
* Grabitateak eragindako labazko kupularen erortzea (ad. Montserrat uharteko Soufrière sumendia)
* Eztanda direkzionala sumendiaren zati bat erori edo lehertzen denean (ad. Saint Helens mendiaren erupzioa 1980an).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Piroklasto

## Kanpo estekak
James Bond

**James Bond** fikziozko britainiar espioi bat da, **007 agentea** ezizenaz ere ezaguna, Ian Fleming britainiar idazleak 1953an sortua. *James Bond* eleberri seriearen protagonista da, hainbat film, komiki eta bideo-jokotan ere ageri dena. Fikzioan, Erresuma Batuko Inteligentzia Zerbitzu Sekretuko agentea da; errealitatean, 1995az geroztik zerbitzu horren izena MI6 da.

1953tik 1964ra, Ian Flemingek hamabi eleberri oso arrakastatsu argitaratu zituen, Bond pertsonaia protagonistatzat hartuta: espioi seduktore handiaren arketipo eta mito moderno bihurtu da, akziozko zinemaren eredugarri.

## Pertsonaia 
Erresuma Batuko Inteligentzia Zerbitzu Sekretuko agentea da, 007 kode zenbakiarekin. Londresen bizi da, baina nazioartean bidaiatzen du, bere lan aktiboa dela eta.

## Nobelak 
### Ian Flemingen nobelak 
### Hil ondoko nobelak 
## Filmak 
Flemingen eleberri guztien eta istorio gehienen film eta telebista egokitzapena egin da, batzuetan jatorriko materiala gertutik jarraituz, eta beste batzuetan, era oso librean. Azken filmek eleberriohtako elementu batzuk hartzen dituzten gidoi originalak erabili dituzte.

Haren paperean zortzi aktore aritu dira. Eon Productions ekoiztetxeak 25 film ofizial ekoitzi ditu. Eonek ekoitzi ez dituen James Bonden beste hiru film ez ofizial daude, nahiz eta pertsonaiaren legezko egokitzapenak izan.

### Eon ekoiztetxearen filmak 
### Eon ekoiztetxearen filmak ez direnak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* James Bonden webgunea
Hotzaren kate

[thumb|250px|Giza-kontsumorako [arrain eta itsasoko beste produktuetan **hotzaren katea** jarraitu behar da, elikagaien osasungarritasuna bermatzeko.]]

**Hotzaren katea** elikagaiak eta sendagaiak euren ekoizpen, garraio eta biltegiratzean zehar tenperaturari dagokionean atxiki behar dituzten kontserbazio-baldintzak dira, euren kalitatea, higienea eta osasungarritasuna mantentze aldera. Hotzaren katean zehar zorrotz kontrolatu behar da katea ez etetea: une jakin batean, tenperaturari buruzko baldintzak betetzen ez badira, produktuak bere kalitatea galtzeko arrisku handia dago.

## Kanpo estekak
StG 44

**StG 44**a (*Sturmgewehr 44*) Bigarren Mundu Gerran Alemania naziak 7,92 x 33 Kurz kartutxoa tiratzeko diseinaturiko eraso fusil bat da. Kopuru handian produzitu eta erabili zen lehen eraso fusila izan zen, eta hau dela eta lehenengo eraso fusil bezala hartzen da. **MP 43** eta **MP 44** (*Maschinenpistole 43*, *Maschinenpistole 44* hurrenez hurren) izenez bezala ere ezaguna da. Hanel etxearentzat lanean zebilen bitartean prestatu zuen Hugo Schmeisser arma diseinatzaile alemaniarrak. 450.000 fusil inguru produzitu zirela kalkulatzen da, eta gerra amaieratik Alemania Ekialdeko poliziak eta Jugoslaviako paraxutariek erabili zituzten 70ko hamarkada arte. Nahiz eta Stg44 fusilen produkzioa 1945ean amaitu, eta 7,92 x 33 Kurz kartutxoa arma honek bakarrik erabili, oraindik ere Prvi Partizan etxe serbiarrak munizioa produzitzen jarraitzen du, Hezbollah eta beste indar irregular batzuek oraindik ere eraso fusil hau erabiltzen baitute.

## Deskribapena 
MP 34, MP44 eta Stg 44 izenak, Alemania Naziko burokrazia pisutsuaren ondorioz, fusil berdinari eman zitzaizkion izen desberdinak izan ziren, nahiz eta aldaketa txiki batzuk izan zituzten. Mkb 42(H) karabina automatikoaren inguruan diseinatu zen eta StG 44ak, karabina, fusil eta subfusilaren ezaugarriak arma berean biltzen zituen.

Eraso fusila 7,92 x 33 Kurz kartutxoa erabiltzeko prestatuta dago, 7,92 x 57 Mauser bertsio motzago bat. Kartutxo honi esker fusila era automatikoan kontrolagarria zen eta aldi berean 400 metro arteko su potentzia zuen.

## Erabiltzaileak 
* Alemania Nazia
* Argentina
* Txekoslovakia
* Ekialdeko Alemania
* Jugoslavia
* Libia

## Kanpo lotura 
* Modern Firearms 
* MKb42(W)

## Kanpo estekak
Bovidae

**Bovidae** edo **bobidoak** ugaztun artiodaktilo familia bat da. Behiak, antilopeak, gazelak, ardiak, ahuntzak, jakak eta antzeko animaliak biltzen ditu. Guztira 140 bat espezie ezagutzen dira. Espezie guztiak belarjaleak dira. Bai emeek bai arrek adarrak dituzte, hezur ehundurakoak. Oreinen adarrak ez bezala hauek hutsik daude. Klima epel eta tropikaletan garatzen dira hoberen.

Handienak tona bat inguruko pisua izatera iristen dira, eta 2 metroko altuera (esaterako, gaurra, bufaloa eta bisontea). Beste batzuk txikiak dira, eta 3 kilo pisatzen dute, adibidez dik-dikak. Batzuk gihartsuak dira, konparazio batera zezena; eta beste batzuk hanka luzekoak dira. Batzuk taldetan biltzen ez badira ere, hori da gehienen joera.

Guztiak Ruminantia taldekoak dira, eta urdaila antzekoa dute: helduak direnean 4 gela dituzte: zaku handi, zaku txiki, liburu-toki eta gatzagia.

## Azpifamiliak 
* Bovinae
* Cephalophinae
* Hippotraginae
* Antilopinae
* Caprinae
* Reduncinae
* Aepycerotinae
* Peleinae
* Alcelaphinae
* Pantholopinae
Bovinae

**Bovinae** Artiodactylaren barruko Bovidae familiako azpifamilietako bat da. 10 genero daude guztira, 3 tributan banatuta. Behiak, bisonteak, bufaloak, yaka eta hainbat antilope daude talde honen barruan. Euren arteko erlazio filogenetikoa oraindik ezezaguna da.

Leku askotan Bovinae janari gisa erabiltzen dituzten gizakiek. India eta Nepalen sakratuak dira hinduistentzat.

## Kanpo estekak
Bovini

**Bovini** Bovidaeren barruko tribu bat da. Animalia handiak dira, belarjaleak, eta ekonomikoki garrantzitsuak, adibidez behiak, bufaloak eta yaka. Beste batzuk ez dira etxabereak, adibidez Afrikako bufaloa eta Amerikako bisontea.

## Generoak 
*Bison*
*Bos*
*Bubalus*
*Pelorovis*
*Pseudoryx*
*Syncerus*
Errumaniaren banaketa administratiboa

thumb|500px|Left|Errumaniako mapa administratiboa.

Errumania 41 barrutitan (edo konderritan) banaturik dago, eta hauei udalerri independente bat gehitzen zaie, Bukarest.

Barrutiak abedearen txanda jarraituaz honako hauek dira, (hungarierazko izenak):

## Kanpo estekak
Bos

***Bos*** behiak eta antzeko animaliak biltzen dituen generoa da. Gaur egun 6 espezie daude, nahiz eta batzuek bisonteak ere sartuko lituzketen eta etxe abereak direnak bereizi. Uste denez, generoa *Bos acutifrons* espezietik sortu zen; eta antzinako bobido hartatik etorriko lirateke bisonteak zein uroak, egungo behien arbasoak. Gaur egun, 1.300 milioi behi eta zezen daude munduan.
Armeniaren banaketa administratiboa

thumb|350px|Armeniako probintzien mapa.

**Armenia** 10 probintzietan eta *estatus* bereziko hiri batean (Erevan hiriburua) banaturik dago. Hauek armenieraz pluralean *marzer* (*մարզէր*) eta singularrean *marz* (*մարզ*) izena hartzen dute.

;Probintziak
# Aragatsotn (Արագածոտնի)
# Ararat (Արարատի)
# Armavir (Արմավիրի)
# Gegharkunik (Գեղարքունիքի)
# Kotaik (Կոտայքի)
# Lori (Լոռու)
# Xirak (Շիրակի)
# Siunik (Սյունիքի)
# Tavux (Տավուշի)
# Vajots Dzor (Վայոց Ձորի)

;Estatus bereziko hiria
# Erevan (Երևան)

### Biztanleriaren arabera 
----

### Azaleraren arabera 
## Ikus gainera 
* Artsvaxen
* Barjudarli
* Karki
* Jujari Askipara

## Kanpo estekak 
* Armeniako Estatistika Zerbitzua
Azerbaijanen banaketa administratiboa

thumb|600x600px|Azerbaijanen banaketa administratiboaren mapa.
**Azerbaijan** honela banatuta dago:
* 59 **raion** edo eskualde (singularrean *rayon*, pluralean *rayonlar*),
* 11 **hiri** (pluralean *şəhərlər*; singularrean *şəhər*),
* 1 **errepublika autonomo** (*muxtar respublika*).

Ondoren doan zerrenda honetan, raion (euren izenen ondoren "Rayonu" hitza daukate) eta hiri (euren izenen ondoren "Sahari" hitza daramate) guztiak jaso ditugu, alfabetikoki ordenatuta. Parentesi artean, euren azerierazko izena ageri da.

# Absheron Rayonu (Abşeron)
# Aghjabadi Rayonu (Ağcabədi)
# Agdam Rayonu (Ağdam)
# Agdash Rayonu (Ağdaş)
# Agstafa Rayonu (Ağstafa)
# Agsu Rayonu (Ağsu)
# Ali Bayramli Sahari (Əli Bayramlı)
# Astara Rayonu (Astara)
# Bakú Sahari (Bakı)
# Balakan Rayonu (Balakən)
# Barda Rayonu (Bərdə)
# Beylagan Rayonu (Beyləqan)
# Bilasuvar Rayonu (Biləsuvar)
# Dashkasan Rayonu (Daşkəsən)
# Davachi Rayonu (Dəvəçi)
# Fizuli Rayonu (Füzuli)
# Gadabay Rayonu (Gədəbəy)
# Ganja Sahari (Gəncə)
# Goranboy Rayonu (Goranboy)
# Goychay Rayonu (Göyçay)
# Hajigabul Rayonu (Hacıqabul)
# Imishli Rayonu (İmişli)
# Ismailli Rayonu (İsmayıllı)
# Jabrayil Rayonu (Cəbrayıl)
# Jalilabad Rayonu (Cəlilabad)
# Kalbajar Rayonu (Kəlbəcər)
# Kurdamir Rayonu (Kürdəmir)
# Lachin Rayonu (Laçın)
# Lankaran Rayonu (Lənkəran)
# Lankaran Sahari (Lənkəran)
# Lerik Rayonu (Lerik)
# Masalli Rayonu (Masallı)
# Mingachevir Sahari (Mingəçevir)
# Naftalan Sahari (Naftalan)
# Neftchala Rayonu (Neftçala)
# Oguz Rayonu (Oğuz)
# Qabala Rayonu (Qəbələ)
# Qax Rayonu (Qax)
# Qazax Rayonu (Qazax)
# Qobustan (Gobustan) Rayonu (Qobustan)
# Quba Rayonu (Quba)
# Qubadli Rayonu (Qubadlı)
# Qusar Rayonu (Qusar)
# Saatli Rayonu (Saatlı)
# Sabirabad Rayonu (Sabirabad)
# Salyan Rayonu (Salyan)
# Shaki Rayonu (Şəki)
# Shaki Sahari (Şəki)
# Shamakhi Rayonu (Şamaxı)
# Shamkir Rayonu (Şəmkir)
# Samux Rayonu (Samux)
# Siyazan Rayonu (Siyəzən)
# Sumqayit Sahari (Sumqayıt)
# Shusha Rayonu (Şuşa)
# Shusha Sahari (Şuşa)
# Tartar Rayonu (Tərtər)
# Tovuz Rayonu (Tovuz)
# Ucar Rayonu (Ucar)
# Khachmaz Rayonu (Xaçmaz)
# Khankendi Sahari (Xankəndi)
# Khanlar Rayonu (Xanlar)
# Khizi Rayonu (Xızı)
# Khojali Rayonu (Xocalı)
# Khojavend Rayonu (Xocavənd)
# Yardimli Rayonu (Yardımlı)
# Yevlax Rayonu (Yevlax)
# Yevlax Sahari (Yevlax)
# Zangilan Rayonu (Zəngilan)
# Zaqatala Rayonu (Zaqatala)
# Zardab Rayonu (Zərdab)

## Nakhitxevango Errepublika Autonomoa 
Nakhitxevango Errepublika Autonomoa zazpi raion eta hiri batean banaturik dago. Hauek elkarren artean banandutako bi zerrendetan agertzen dira.

# Babek Rayonu (Babək)
# Julfa Rayonu (Culfa)
# Kangarli Rayonu (Kəngərli)
# Nakhitxevan Sahari (Naxçıvan)
# Ordubad Rayonu (Ordubad)
# Sadarak Rayonu (Sədərək)
# Shahbuz Rayonu (Şahbuz)
# Sharur Rayonu (Şərur)

## Kanpo estekak
Gorputz geometriko

**Gorputz geometrikoa** espazioan bolumen bat betetzen duen irudi geometriko bat da:
* aurpegietan poligonoak dituen gorputz geometrikoa poliedroa da. Poliedroak irizpide desberdinen arabera sailka daitezke:

:-Aurpegi kopuruaren arabera: 4 tetraedroa, 5 pentaedroa, 6 hexaedroa, 7 heptaedroa, 8 oktaedroa, 10 dekaedroa, 12 dodekaedroa, 15 pentadekaedroa
:-Egituraren arabera: prismak, paralelepipedoak, piramideak... izan daitezke
:-Poliedro erregularrak, azkenik, aurpegi eta angelu diedro berdinak dituzten bostak dira: tetraedroa, hexaedroa edo kuboa, oktaedroa, dodekaedroa eta ikosaedroa

* aurpegi biribilen bat duen gorputzari gorputz biribil deritzo. Adibiderik ezagunenak konoa, zilindroa eta esfera dira.

## Kanpo estekak