Suediako Kirol eta Osasun Zientzien Eskola

**Suediako Kirol eta Osasun Zientzien Eskola** (*Gymnastik och Idrotts Högskolan, GIH*) Stockholmen Gorputz Hezkuntzan, Kirol Entrenamenduan eta Osasun Prebentiboan goi-mailako hezkuntza eskaintzen duen erakundea da. Gorputz Hezkuntza irakasten hasi zen munduko lehen ikastetxea izan zen, 1813 urtean.

## Historia 
Ikastetxea 1813an abiatu zen, **Kungliga Gymnastiska Central Institutet** izenarekin («Gimnastikako Errege Institutu Zentrala», GCI). Bultzatzaile nagusia Pehr Henrik Ling izan zen.

1862a arte haren oinordeko Lars Gabriel Branting irakasleak zuzendu zuen, Hipokrates-Galeno eta Lingen arteko aurrekariak "garbituz" eta fisioterapiaren praktika bide zientifikoagoetatik eramanez.

1864an emakumeak ikasle bezala onartzen hasi ziren.

Ikastetxeak irakasle ospetsuak izan ditu, hala nola Viktor Balck (1844-1928), lehen Nazioarteko Olinpiar Batzordeko kidea izan zena.

1966an izena aldatu zitzaion: aurrerantzean *Gymnastik och Idrotts Högskolan* izan zen.

Goi mailako hezkuntzaren erreformarekin, 1977an Stockholmeko Hezkuntza Institutu unibertsitarioan sartu zen; 2008an erakunde hau Stockholmeko Unibertsitatean integratu zen.

Gaur egun, GIH-k 1000 bat ikasle ditu, eta 140 bat langile. Eskolaren eraikina *Kungliga nationalstadsparken*  ("Hiri Parke Nazionala") deritzon naturgunean kokatua dago.

## Ikerketa 
1942an, ikastetxearen ikerketa-jarduerari bultzakada handia eman zion Erik Hohwü-Christensen irakasle daniarrak, Kopenhageko Lindhard Eskolan formatuak.

Eskolako irakasleen ikerketa nabarmenenak kirol-fisiologia arloan izan dira: Per-Olof Åstrand (1922-2015) irakasleak ekarpen handiak egin zituen. Bengt Saltin (1935-2014) irakaslea ere arlo berean nabarmendu zen, eta eskolak bere omenez ""Bengt Saltin irakaslearen Memoria Funtsa" sortua du. Baita Peter Schantz ere; oso ezaguna da 1978an 1500 kmtako fondoko eski proba batean egin zuen ikerketa. Azkenaldian, Kent Sahlin irakasleak mitokondrien funtzioak ariketa fisikoan duen eraginari buruz eginiko ikerketek ere sona handia izan dute.

Kirol pedagogiaren arloaren garapenean Lars-Magnus Engström (1938-2014) irakasleak paper esanguratsua jokatu zuen. Besteak beste, eskola, kirola eta osasunaren azterketa integrala egin zuen Suzanne Lundvall proiektuaren arduradunarekin batera. Bere oroimenez, GIH-k "Lars-Magnus Engström irakaslearen Memoria Funtsa" sortu du.

Egun martxan dauden ikerketa lerroen artean aipa daitezke: sedentarismoa eta osasuna aztertzen duena; suediarren ohitura fisikoen eta mugimendu ereduen azterketa; 30.000 suediarren gainean egiten ari dena kardiopatia arrisku faktoreak aurkitzeko; eta biriketako gaixotasunen eta adinekoen ariketa fisikoaren arteko erlazioa aztertzen dituena.

GCI zaharra Hamngatan eta Sveavägen kaleen gurutzean egon zen, gaur egun, Kultur Etxearen parean eskultura oroigarri bat dagoen lekuan. Eskultura hori ikastetxearen 175. urteurreurrenean ezarri zen, 1988an; orduantxe aldatu zen eskola orain dagoen lekura.

## Zuzendariak 
* 1813-1839 - Pehr Henrik Ling
* 1839-1862 - Lars Gabriel Branting
* 1862-1887 - Gustaf Nyblæus
* 1887-1907 - Lars Mauritz Törngren
* 1907-1909 - Viktor Balck
* 1909-1924 - Nils Sellén
* 1924-1927 - Sten Drakenberg
* 1927-1930 - Karl Rignell
* 1930-1937 - Gerhard Winroth
* 1937-1945 - Adolf H. Johnsson
* jul-sep 1945 - Bertil G:son Uggla
* 1945-1946 - Nils Hellsten
* 1946-1956 - Erik Hohwü-Christensen
* 1956-1977 - Paul Högberg
* 1977-1989 - Stina Ljunggren
* 1989-1992 - Gustaf Hansson
* 1992-1996 - Arne Ljungqvist
* 1996-2002 - Ingemar Wedman
* 2002-2004 - Per Nilsson
* 2005-2009 - Mats Ericson
* 2009-2018 - Karin Henriksson-Larsén
* 2018 - Per Nilsson

## Ikasle ospetsuak 
Bertatik ateratakoak dira, besteak beste:

* Truls Johan Hartelius (1818-1896).
*Thure Brandt (1819-1895).
*Sigfrid Ulrich (1826-1889).
*Henrik Kellgren (1837-1916).
* Signe Brunnström (1898-1988).

Fitxategi:GCI_S._Hallbeck_1866.JPG|thumb|Ikastetxea 1866 urtean
Fitxategi:Linggymnastik_Gymnastiska_Centralinstitutet_Stockholm_1893,_gih009.jpg|thumb|Ikasleak 1893an
Fitxategi:Linggymnastik Gymnastiska Centralinstitutet Stockholm ca 1900 0050.jpg|thumb|Ikasleak 1900 urtean
Fitxategi:Linggymnastik_Gymnastiska_Centralinstitutet_Stockholm_1903-1904,_gih008.jpg|thumb|Ikasleak 1903-1904 ikastaroan
Fitxategi:Lärarna vid The Swedish Gymnastic Institute, New York 1920 gih0129.jpg|thumb|Irakasle taldea New Yorkeko zentru bat bisitatzen, 1920 urtean

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Fisioterapia Suedian

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala