open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laurence Anyways

***Laurence Anyways*** 2012ko Xavier Dolan quebectar zinema zuzendarien film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Frédérique izeneko neska baten eta Laurence izeneko pertsona transgenero baten arteko ezinezko maitasun baten istorioa, bere benetako pertsona bihurtu nahi duela adierazten duena: emakume bat. 1980ko hamarkadaren amaieran eta 1990eko hamarkadaren amaieran girotuta, istorioa hamarkada batez luzatzen da, Fred eta Laurenceren arteko maitasun kondenatua eta aurre egiten dieten arazoak kontatuz.

Laurence hogeita hamar urteko idazlea da, eleberrigilea eta literatura-irakaslea Montrealen. Laurencek asko maite du bere neskalaguna, Fred sutsua. Laurencek, bere urtebetetze-egunean, bere sekreturik handiena azaldu zion Frederi: bere bizitza osoan sentitu du oraindik gizon izan gabe bezala jokatu behar izan zuela eta urte askoan gezurretan ibili zela. Orain Laurencek bere egoera zuzendu nahi du eta zerotik hasi emakume bezala. Fredek gay izatea leporatzen dio Laurenceri eta oso gaizki hartzen du. Oso denbora laburrean banantzen dira; izan ere, Fredek Laurenceren ondoan egon behar duela ondorioztatzen du, bere ama eta arreba aurka egon arren. Elkarrekin itzultzen dira eta Fred Laurenceren laguntza nagusia bihurtzen da. Makillatzen irakasten dio eta ileorde bat erosten dio. Laurenceri esaten dio berak nahi duen bezala eta emakume-arropetan ikusteko. Egun batean, Laurence lanera emakumez jantzita joaten ausartzen da. Itxura batean, dena ondo dago, harik eta bere lanpostutik kaleratzen duten arte, eraldaketaren harrera negatiboa dela eta. Fred depresio batean erori zen eta azkenean Laurence utzi eta etxetik alde egin zuen. Garai hartan Albert ezagutu zuen, berarekin ezkondu eta Leo izeneko seme bat zuen.

Bost urte geroago, Laurence bere bikotekidearekin bizi da, Charlotte izeneko neska batekin, eta Fredekin maiteminduta jarraitzen du. Bere poema liburua argitaratu ondoren, kopia bat bidaltzen dio Fredi, eta honek berari zuzendutako poema batean dagoen kodea argitzen du. Jarri harremanetan Laurencerekin, eta biak elkartu eta Isle of Blackera doaz. Hala ere, ihesaldi erromantikoa mingotsa bihurtzen da eta biek eztabaidatzen dute. Gero, banandu egiten dira, eta ez dira urteetan hitz egiten.

Bere biografiari buruzko elkarrizketa batean, elkarrizketatzaileak Frederi buruz galdetzen dio Laurenceri, bere istorioa entzun ondoren. Onartzen du Fredekin elkartu zela duela gutxi, dibortziatuta baitzegoen berriro, baina ez zen oso ona izan. Elkarrizketatzaileari esaten dio emakume bat bezala zahartu nahi duela.

Azken eszenak erakusten du Fredek eta Laurencek zer egoeratan ezagutu zuten elkar lehen aldiz, filmaketa set batean, Laurence Fredi hitz egiteko erronka jartzen diotenean. Filmaren azken hitzak izenburu honen aipamen bat dira: "C'est Laurence Anyways" ("Dena dela, Laurence da"). Horrek sinbolizatu nahi du, gizona edo emakumea izanik, bera esentzian, espirituan dena ez dela aldatzen.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pontiac sukar

**Pontiac sukarra** edo **legionarioen gaixotasun ez-pneumonikoa** *Legionella pneumophila* bakterioak eragindako infekziorik arinena da. Gripearen antzeko sintomak eragiten ditu: eztula, buruko mina, goragalea eta giharretako mina. Pontiac sukarrean ez da pneumoniarik edo arnas gutxiegitasunik sortzen, legionellak eragindako infekzio-modu larrietan ez bezala (legionellosia).

Pontiac sukarra Pontiacen, Michiganen, izena darama, non lehen kasua ezagutu zen. 1968an, konderriko osasun saileko langile asko agertu ziren sukarraren eta gripe arinaren sintomekin, baina pneumoniarik gabe. 1976ko Filadelfiako legionellosi agerraldiaren ondoren, Michigango osasun departamentuak odol laginak berriz aztertu zituen eta langileak *Legionella pneumophila*rekin kutsatuta egon zirela ikusi zuen. * Legionella micdadei*k 1988ko hasieran Britainia Handian eragindako agerraldi bat Lochgoilheadeko sukarra bezala ezagutzen zuten. Ordutik, Pontiac sukarra eragiten duten Legionellako beste espezie batzuk identifikatu dituzte, nabarmena Zeelanda Berrian, 2007an, *Legionella longbeachae* aurkitu zutenean izanda.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 100 metro

**Emakumezkoak 100 metro** 2016ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2016ko abuztuaren 16tik abuztuaren 13ra bitarte jokatu zen Estádio Olímpico Nilton Santosen. Elaine Thompson jamaikarrak lortu zuen urrea, Tori Bowie estatubatuarrak zilarra eta Shelly-Ann Fraser-Pryce jamaikarrak brontzea.

## Txapelketa eredua 
Probak 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan sartutako eredua jarraitu zuen. Sailkapen estandarra betetzen ez duten kirolariak eta, beraz, plaza unibertsalen bidez sartu direnak, aurre-sailkapen proban korrika egin zuten. Besteak lehen errondak sartzen ziren.

## Emaitzak 
### Atarikoak 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) eta, horien ondotik, denborarik azkarrena egin duena (q) sailkatzen dira. 

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa 
#### 3. lasterketa 
### 1. erronda 
Lehenengo hiruak eta hurrengo hiru azkarrenak (q) finalerdietan lehiatzen dira. 
#### 1. lasterketa
#### 2. lasterketa
#### 3. lasterketa
#### 4. lasterketa
#### 5. lasterketa
#### 6. lasterketa
#### 7. lasterketa
#### 8. lasterketa
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako. 

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa
#### 3. lasterketa
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Purton

**Purton**, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Wiltshire konderrian. 

2021ean 3.897 biztanle zituen.
Atletismoa 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**Gizonezkoen maratoia** 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 19an lehiatu zen. Bost herrialdetako 13 ateletek hartu zuten parte eta 40,26 kilometroko bidea egin zuten. Michel Théato Luxenburgokoa zen, baina Parisen bizi zen; horregatik, frantziar gisa agertu zen. Hamarkada batzuk beranduago Luxenburgok eskaera egin zion Nazioarteko Olinpiar Batzoreari Théatoren nazionalitaea aldatzeko, baina 2004an uko egin zioten eskaerari. 2021ean Batzordearen webgunean aldaketak egin ziren dominadunen nazionalitatea erakusteko, eta horregatik askok pentsatu zuten Luxenburgori esleitu zitzaiola, baina ofizialki ez da horrela eta datu-basea aurreko egoerara itzuli zen.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joan Ibelingoa

**Joan Ibelingoa** (c. 1179 – Akre, 1236) XIII. mendeko noble gurutzatua izan zen, Ibelin familiako kidea.

Balian Ibelingoaren eta Maria Komnena erreginaren semea izan zen, eta familia-harremanak zituen Zipreko Erresumako eta Jerusalemgo Erresumako nobleziarekin, Elisabet I.a Jerusalemgoa erreginaren erdi-neba baitzen. Hogei urte bete baino lehen Jerusalemgo kondestable izendatu zuten eta handik gutxira Beiruteko jaun bihurtu zen. Beirut berreraiki zuen Saladinok konkistatu ondoren, eta Ibelin familiaren jauregia eraiki zuen. 1205 eta 1210 artean Jerusalemgo erregeordea izan zen bere iloba Maria Montferratokoaren izenean. Henrike I.a Ziprekoaren izenean ere erregeorde izan zen 1228tik 1233ra. Lur Santuko baroi kristauen buruzagia izan zen.
La Fleur du mal

***La Fleur du mal*** () 2003ko Claude Chabrol frantziar zinema zuzendarien komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
François Vasseur urte batzuk eman ondoren Frantziara itzuliko da Estatu Batuetan. Probintzietako familia burges batekoa da, Bordele ingurukoa, hain zuzen ere, eta bere senideekin itzultzeko garaia iritsi dela erabaki du, nahiz eta ez dakien ziur zenbat denbora emango duen beretarren artean. Duela hogei urte baino gehiago hil zen Gérard Vasseur eta Nathalieren semea da. Orain, Gerard, farmazia baten jabea, Anne Charpin-Vasseurrekin ezkonduta dago. Emakume hori ere ezkonduta egon zen, eta senarra Nathalierekin batera hil zitzaion. Annek Michèle izan zuen berarekin, François anaiordeak beti erakarri izan duen gazte ederra. Haiekin bizi da izeba Line, ematen duena baino askoz gehiago dakien emakumea. Orain Anne udal hauteskundeetan sartuta dago, bere herriko alkate izateko aurkezten baita. Eta hauteskundeekin batera, hura hondoratzeko ahaleginak agertzen hasi dira, hauteskundeetan porrot egin dezan. Panfleto bat jasotzen du, non egile anonimoak familia hondoratuko lukeen sekretu bat publiko egitearekin mehatxatzen duen. Garai desberdinetan gertatutako hiru krimen dira: horietako bat Bigarren Mundu Gerraren amaieran gertatu zen, bigarrena tokiko hauteskundeen fase erabakigarrian, eta hirugarrena historia hasi eta gutxira.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Un week-end sur deux

***Un week-end sur deux*** 1990eko Nicole Garcia frantziar zinema zuzendarien komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Emakume batek bere seme-alabekin egonaldia luzatzeko eskubidea baliogabetzen du. Camille aktoreak denbora gutxi eman zuen bere senar Adrianekin ezkontzen, eta horrek berarekin eta bere seme-alabekin banantzea ekarri zuen. Asteburu batean Vichyra joan behar duenean paper berri baterako, seme-alabak berarekin eraman beharko ditu.

## Aktoreak 
* Nathalie Baye : Camille Valmont
* Felicie Pasotti : Gaëlle
* Joachim Serreau : Vincent
* Miki Manojlović : Adrian
* Henri Garcin : ajente artistikoa
* Marie Daëms : Graziella Jacquet
* Jacques Boudet : Jacquet
* Sacha Briquet : Albert

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fordingbridge

**Fordingbridge**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Hampshire konderrian. Dorset konderriaren mugan dago.

2021ean 5.998 biztanle zituen.
Atletismoa 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**Gizonezkoen maratoia** 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 30ean lehiatu zen. Zazpi herrialdetako 32 atletek hartu zuten parte eta 40 kilometroko bidea egin zuten; hala ere, 14 baino ez ziren iritsi. Thomas Hicks estatubatuarrak irabazi zuen urrea, Albert Corey frantziarrak zilarra eta Arthur Newton estatubatuarrak brontzea.

Lasterketa eguneko ordurik beroenetan korritu zen, hautsez betetako errepideetatik eta gutxieneko ur hornidurarekin. Frederick Lorz ustezko irabazle gisa hartu bazuten ere, geroago deskalifikatu egin zuten, lasterketaren zati batean autoan bidaiatu zuelako. Benetako irabazlea, Thomas Hicks, kolapsatzeko zorian egon zen eta lasterketa amaieran haluzinazioak zituen, bere entrenatzaileek ematen zioten brandya, arrautza gordinak eta estrikninaren eraginez. Laugarren sailkatuak, Andarín Carvajalek, siesta egin zuen lasterketan zehar sagar ustelak jan ondoren. Len Taunyane eta Jan Mashiani tswana herrikoek ere parte hartu zuten, Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten arraza beltzeko lehenengo atletak, milia bat gehiago egin zutenak korrika txakur batzuek jarraitzen zietelako.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christa Deguchi

**Christa Deguchi** (Nagano, Japonia, 1995eko urriaren 29a) jatorri japoniarreko kanadar kirolari bat da, judoan lehiatzen dena.

## Kirol ibilbidea 
Japonian jaio bazen ere aita kanadarra zuen. Christaren ahizpa Kelly Deguchi ere judoka da. 2012an Japoniarekin jokatu zuen baina ikusi zuen errazago izango zuela Kanadako selekzioan sartu eta 2017an Kanadarekin hartu zuen parte lehen aldiz.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, urrezko domina lortu zuen -57 kg kategorian.

Lau domina irabazi zituen Munduko Judo Txapelketan 2018-2024 artean, eta beste lau domina Judo Txapelketa Panamerikarrean, urte tarte berean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 

## Kanpo estekak 
*  Christa DeguchiInternational Judo Federation
Beau-père (filma)

***Beau-père*** () 1981eko Bertrand Blier frantziar zinema zuzendarien komedia dramatikoa da, izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Rémi bere emaztearekin, Martinerekin, lan desiragarri bat aurkitzeko gehiegi zahartzen ari den modeloa, eta Marion 14 urteko alabaordearekin bizi den pianista bat da. Martine auto istripu batean hiltzen denean, Marionek Rémirekin bere apartamentuan geratzeko gogoa adierazten du, baina bere aita Charlyk eramaten du, Rémi gustatzen ez zaion alkoholiko batek. Marion itzuli egingo da, aitaren gaitzespena gorabehera, eta umezain lanetan arituko da Rémik piano eskolak ematen dituen bitartean. Laster, Marionek Rémiri esaten dio fisikoki erakartzen duela, baina berak ez ditu bere aurrerapenak onartzen, adin txikia delako.

## Aktoreak 
* Patrick Dewaere: Rémi.
* Ariel Besse: Marion.
* Maurice Ronet: Charly.
* Geneviève Mnich: Simone.
* Maurice Risch: Nicolas.
* Rose Thiéry: Mme Doullens.
* Nathalie Baye: Charlotte.
* Nicole Garcia: Martine.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Crawley

**Crawley**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian. 

2020an 119.509 biztanle zituen.

Bertan, Londres-Gatwick aireportua dago.
Bavuudorjiin Baasankhüü

**Bavuudorjiin Baasankhüü** (mongolieraz:, (Moron, Mongolia, 1999ko azaroaren 26a) judoan lehiatzen da.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, zilarrezko domina bat lortuz –48 kg-ko kategorian. [1] Urrezko domina bat eskuratu zuen 2024ko Munduko Judo Txapelketan, eta urrezko domina bat 2024ko Asiako Judo Txapelketan. [2][3][4]

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ķekavako lehen gudua

**Ķekavako lehen gudua** Lehen Mundu Gerrako Ekialdeko Frontean gertatutako gudua izan zen, 1916ko martxoaren 21ean. 

## Gudua 
Ķekavan gertatutako borroka Narach lakuko ofentsibaren parte izan zen, egungo Bielorrusian, erasoa are iparralderago gertatu bazen ere, egungo Letonian. Erasoa Frantziarrei laguntzeko pentsatuta zegoen, Alemaniako unitateen presioa momentuan oso altua baitzen mendebaldean, nagusiki Verdungo guduan. Errusiar Inperioaren 12. Armadako 13. Siberiako Errifledun Dibisioak, Letoniako Errifledun Dibisioaren laguntzarekin, germaniar armadaren 35. infanteria-errejimenduaren aurka borrokatu zuen. Erasoa martxoaren 21ean hasi zen, itsasaldiek urpean utzitako belardietan. Etsaiaren gotorlekuak artilleriaz bonbardatu ondoren, Letoniar Errifledunen bi batailoiek hasieran arrakasta izan bazuten ere, frontea ezin izan zuten denbora luzez mantendu. Alemaniarrek, erreserba berriak erakarriz, kontraeraso bat egin zuten gauean galdutako posizioak berreskuratzeko, Errusiako tropak hasierako posizioetara bultzatu arte. Errusiarren saiakerak bertan behera geratu ziren denbora batez eta frontea ez zen ekainara arte mugitu, Ķekavan berriz aurrera egiten saiatu zirenean. Narach lakuko ofentsiba osoa, aldi berean hasi zena, porrotean amaitu zen ere. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Haruka Funakubo

judoan lehiatzen den japoniar kirolaria da.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta bi domina lortu zituen, zilarra talde mistoan eta brontzea –57 kg-ko kategorian. Munduko Judo Txapelketan zilarrezko bi domina irabazi zituen, 2022 eta 2023 urteetan, –57 kg-ko kategorian.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 1896ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**Gizonezkoen maratoia** 1896ko Udako Olinpiar Jokoetan bertan lehiatzeko asmatutako lasterketa bat izan zen. Zazpi atletek hartu zuten parte, bost herrialde ezberdinetakoak. Atletismoko programako probarik interesgarriena izan zen. Spyridon Louis greziarrak irabazi zuen, greziarrek irabazi zuten atletismoko proba bakarra.

## Testuingurua 
Maraton hiritik Atenasera lasterketa bat antolatzeko ideia izan zuen Michel Bréalek, Fidipidesen kondairan inspiratuta. Mota honetako lehen maratoi lasterketa Greziako txapelketa nazional bat izan zen, Charilaos Vasilakosek irabazitako olinpiar maratoirako sailkatze proba bezala balio zuena. Maratoiaren luzera, 1896an, 40 km ingurukoa zen. Hogeita bost atleta joan ziren Maratonera lasterketarako, baina hamazazpik baino ez zuten hasi.

Gutxienez emakume bat, Stamata Revithi, lasterketan izena ematen saiatu zen, baina atzera bota zuten. Ofizialki, izen-ematea epez kanpo egin zela argudiatu zuen; estraofizialki, arrazoia sexua izan zen. Hurrengo egunean bakarka egin zuen korrikaldia eta 5 ordu eta erdian amaitu zuen.

Korrika egiten saiatu zen Melpolmene izeneko emakume baten aipamenak ere badaude; bigarren emakume bat ote zen eztabaidatzen da, edo Revithiren ezizen bat ote den.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**Gizonezkoen maratoia** 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 24an lehiatu zen. Johnny Hayesek irabazi zuen, Dorando Pietri kaleratu ostean helmugara iristeko laguntza izan zuelako. Lehenengo aldiz historian maratoiak 42 kilometro eta 195 metro izan zituen, pixka bat luzatu baitzuten erregeek Windsorko gaztelutik proba ikusi ahal izateko. Hau izango zen neurri estandarra aurrerantzean. 75 kirolarik eman zuten izena, baina 55ek hasi zuten bidea, 16 herrialde ezberdinetakoak. Horietatik 27k bukatu zuten, 11 herrialdetakoak. Hegoafrikak jokoetan lortutako lehen domina proba horretan izan zen.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Len Taunyane

**Len Taunyane** (fl. 1880 - 1904 baino beranduago) Hego Afrikako atleta bat izan zen, 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuena gizonezkoen maratoian. Jan Mashiani herrikidearekin batera, lehenengo bi afrikarrak izan ziren Olinpiar Joko modernoetan parte hartzen.

## Lehen urteak 
Taunyane tswana herriko kidea eta Bigarren Boer Gerrako beteranoa zen. Gerran mezulari lanetan airtu zen. 1900 eta 1902 artean ateratako argazki batek Santa Helenan gerrako preso gisa erakusten du. Ezer gutxi gehiago dakigu bere bizitzaz. Baliteke Estatu Askeko Unibertsitatean ikasi izana. Estatu Batuetara bidaiatu zuen 1904an, Saint Louiseko Erakusketa Unibertsaleko Boer Gerraren Erakusketan parte hartzeko. Han, Colensoko guduaren eta Paardebergeko guduaren eguneroko bi antzezpenetan parte hartu zuen.

## Maratoia 
1904ko maratoia kontu informala izan zen neurri handi batean, ibilbide desegokian eta hain hautsez betetako errepideetan lehiatua, atleta askoren kolapsoa eragin zuena. Taunyanek azken unean eman zuen izena lasterketan, tswana gisa eta, beraz, ez zuen Hegoafrika formalki ordezkatu, 1910 arte ez baitzen existitu herrialde hori, Hegoafrikar Batasuna gisa. Ofizialek ezin zuten haren izena esan, eta "Len Tau" edo "Lentauw" esaten zioten.

Taunyanek oinutsik korritu zuen ziurrenik, eta 32 eta 14 partaideko talde baten bederatzigarren postuan amaitu zuen. Behatzaile asko ziur zeuden Taunyanek hobeto egin zezakeela txakur oldarkorrek ia milia bat ibilbidetik kanpo jazarri izan ez balute.

Ez dakigu ezer gehiago bere ondorengo bizitzari buruz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emilia Llorens

**Emilia Llorens** (Cornellana (Lleida), 1934 – 2023ko azaroren 29an)  “trementinaire” katalandarra zen. ” trementinaire” Familia batetik dator, Emilia erreferentzi nagusia izan da lanbide historiko hau azaltzeko eta jakinarazteko. 

Emiliak, Cornellanako (La Vansa) “cal Peret”eko, “trementinaire”gisa lan egin zuen bere amonarekin, Maria Majoralekin, zazpi urte zituenetik hamasei bete arte.

7 urterekin bere amona lagundu zuen lehen aldiz. Lluçanèsko, Plana de Vikeko, Montsenyeko eta La Selvako lurretan bidaiatzen zen. 9 urte zituenean egin zuen bidaia zen emozio handienarekin gogoratzen zuena, lehen aldiz itsasoa ikusi zuelako. 16 urteraino Emilia “trementinaire” aprendiz jarraitu zen, lanbidea utzi zuenean josi ikasteko eta etxean lagundutzeko.

Emiliak azaltzen zuen bere lanbidea amaitu zela penizilina eta medikuntza modernoa heldu zirenean. Halere, urte batzuetan, bere bezeroek idazten jarraitu zioten eta bere erremedioak eskatzen. 

1955ean bere amonak, Maria Majoralek, bere azken bidaia egin zuen. Emilia ezin zen joan, josten ikasi behar zuen eta bere etxean lagundu behar zuten, bere aitak ezin zuen lan egin osasun arazogatik. Bere lekuan bere ama joan zen.

Emilia erreferentzi nagusia izan da azaltzeko eta jakinaraztzeko lanbide historiko hau. 2005 urtean “Trementinaire d’Honor” saria jaso zuen, ematen dun “Festa de les Trementinaires” antolatzeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Les Sentiments (filma)

***Les Sentiments*** () 2003ko Noémie Lvovsky frantziar zinema zuzendarien film dramatikoa da.

## Sinopsia 
François eta Edith bikote ezkonberria da. François komunitate txiki baten mediku berria da, non Jacques, erretiratzeko prest dagoen medikua, irekita uzten duen praktika medikoaz arduratuko den. Jacquesek eta bere emazte Carolek etxe txiki bat eskaintzen diete ezkonberriei beren jabetzan, eta haiek alokatzen dute.

Bi bikoteek laster osatuko dute Edith eta Jacquesen arteko harreman sexuala eragingo duen adiskidetasuna, emakume gazteaz erabat maiteminduta dagoela baitio. Erromantzea, ordea, agerian geratzen da, eta Edithek nahiago du Jacques utzi eta senarrarekin itzuli, Jacques eta Caroleren bikotea prozesuan suntsituz.

## Aktoreak 
* Nathalie Baye: Carole.
* Jean-Pierre Bacri: Jacques.
* Isabelle Carré: Edith.
* Melvil Poupaud: François.
* Valeria Bruni Tedeschi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Horsham

**Horsham**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian. 

2018an 50.934 biztanle zituen.
Beatriz Souza

**Beatriz Souza** (Itariri, 1998ko maiatzaren 20a) brasildar judo borrokalari bat da.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen +78 kg kategorian. Panamerikar Jokoetan hiru domina irabazi zituen, 2019an eta 2023an.

Sei domina lortu zituen Munduko Judo Txapelketan 2017-2023 urteen artean, eta zortzi domina Judo Txapelketa Panamerikarrean 2017-2024 urteen artean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Beatriz Souza International Judo Federation
Crawley Down

**Crawley Down**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian. Crawley udalerritik 12 kilometro ekialdera dago.

2011n 4.598 biztanle zituen.
Nanae Sasaya

'''*,  izengoitiaz ere ezaguna, (Ashibetsu, 1950eko urtarrilaren 31 – 2024ko ekainaren 8a) japoniar mangaka izan zen, Year 24 Group taldeko kidea.

## Bizitza 
1950eko urtarrilaren 31n jaio zen Sorachi suprefeturako Ashibetsu hirian, eta familiako lau seme-alabetatik gazteena zen. Aitak seme-alabak irakasle izatea nahi zuen arren, Sasayak mangaka karrera egitea erabaki zuen. 20 urte zituela, *Ribon* manga aldizkarian hasi zen lanean, non beldurrezko istorioengatik ezaguna egin zen. Year 24 Group-en sartu zen, 1970eko hamarkadan sortutako emakumezko komikigile taldean. 1994an, Atsuko Shiina kazetariaren *Oya ni Naruhodo Muzukashii Koto wa Nai* (親になるほど難しいことはない) haurren tratu txarrei buruzko liburua irakurri zuen eta komikietarako egokitu zuen *Kōritsuita Me* (凍りついた瞳) izenburuarekin. 1996an *You'' manga aldizkariak komiki hori serializatu zuen, eta 2000ko maiatzaren 24an haurren tratu txarraren aurkako lege berrien onarpenean eragin omen zuen.

Birikako minbiziaren ondorioz hil zen 2024ko ekainaren 8an, 74 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoen errepide-lasterketa

**2024ko Udako Olinpiar Jokoetako emakumezkoen errepideko txirrindularitza proba** 2024ko abuztuaren 4an ospatu zen, Point d'Iénatik hasita, Parisen. Kristen Faulkner estatubatuarrak lortu zuen urrea, Marianne Vos herbehereetarrak zilarra eta Lotte Kopecky belgikarrak brontzea.

## Sailkapena 
## Kanpo estekak
Gimnastika 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak eraztunak

**Gizonezkoen eraztunak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko uztailaren 27 eta abuztuaren 4an egin zen, Bercy Arenan. Liu Yang txinatarrak lortu zuen urrea eta Zou Jingyuan herrikideak zilarra, Eleftherios Petrounias greziarrak brotnzea lortu zuen bitartean.

## Sailkapena 
## Finala 
## Kanpo estekak
Gimnastika 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak barra asimetrikoak

**Emakumezkoen barra asimetrikoak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko uztailaren 27 eta abuztuaren 4an egin zen, Bercy Arenan. Kaylia Nemour aljeriarrak irabazi zuen urrea, Qiu Qiyuan txinatarrak zilarra eta Sunisa Lee estatubatuarrak brontzea.

## Sailkapena 
## Finala 
## Kanpo estekak
Igeriketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 1500 metro librea

**Gizonezkoen 1500 metro estilo librea** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 4an lehiatu zen, Parisko zentro akuatikoan. Bobby Finke estatubatuarrak irabazi zuen urrea eta munduko errekor berria ezarri zuen, Gregorio Paltrinieri italiarrak zilarra eta Daniel Wiffen irlandarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoak plater-tiroketa

**Emakumezkoak plater-tiroketa** proba 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko abuztuaren 3 eta 4 bitarte egin zen Châteaurouxen, Frantzia. Francisca Crovetto txiletarrak irabazi zuen urrea, Amber Rutter britainiarrak zilarra eta Austen Smith estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Petworth

**Petworth**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian. 

2011n 3.027 biztanle zituen.
Juan Barinaga

**Juan Ignacio Barinaga** (Rosario, Santa Fe probintzia, Argentina, 2000ko urriaren 10a) atzelaria da eta Argentinako Lehen Mailako Club Atlético Belgrano taldean jokatzen du.

## Karrera 
Barinagak Newell's Old Boysen hasi zuen bere ibilbidea, hamahiru urterekin ADIUR klubera joan aurretik. 2016an epaiketa bat egin eta gero, Barinaga 2017ko hasieran batu zitzaion Belgranori. 2019. urtearen erdialdean Alfredo Berti entrenatzailearen taldean sartu zen, hasiera batean Real Pilarren aurkako Argentinar Kopako porrotean eta Barracas Zentralaren aurkako Lehen B Nazionaleko garaipenean erabili gabeko ordezko gisa. Barinagaren debut profesionala irailaren 6an iritsiko litzateke, Deportivo Moronen aurkako partidan 1-1 berdinduta, Sebastian Lunak ordezkatu ostean. Bere lehen gola abenduaren 5ean sartu zuen Independiente Rivadaviaren aurkako partidan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gimnastika 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak zaldi-jauzia

**Gizonezkoen jauzi-zaldia** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko uztailaren 27 eta abuztuaren 4an egin zen, Bercy Arenan. Rhys McClenaghan irlandarrak lortu zuen urrea, Nariman Kurbanov kazakhstandarrak zilarra eta Stephen Nedoroscik estatubatuarrak brontzea.

## Sailkapena 
## Finala 
## Kanpo estekak
Cristian Barinaga

**Cristian Andrés Omar Barinaga** (La Plata, Buenos Aires, Argentina; 1985eko apirilaren 30a) futbolari argentinarra da. Aurrelari gisa jokatzen du, eta Posadeña Ligako Guarani Antonio Franco da bere egungo taldea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Soccerway-ko fitxa
* Transfermarkt-eko fitxa
Dong Yansheng

**Dong Yansheng** (; Pekin, 1937ko uztailaren 6a – *ibidem*, 2024ko urtarrilaren 2a) txinatar hizkuntzalari eta itzultzailea izan zen.

## Bizitza 
Hasiera batean errusiera ikasi nahi izan arren, azkenean gaztelania aukeratu zuen. 1956an Pekingo Atzerriko Hizkuntzen Institutuan sartu zen. Itzuli zituen idazlanen artean, besteak beste, Miguel de Cervantesen *On Kixote Mantxakoa* (txinerazko bertsiorik onenatzat hartzen dena) eta Miguel Ángel Asturiasen *Hombres de maíz* daude.

Pekingo Atzerriko Ikasketen Unibertsitateko katedraduna izan zen. Pekinen hil zen 2024ko urtarrilaren 2an, 87 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agustín Bolívar

**Agustín Gabriel Bolívar** (Ensenada, Argentina, 1996ko urtarrilaren 9a) argentinar futbolaria da. Erdilari gisa jokatzen du, eta bere egungo taldea Argentinako Lehen Mailako LP Gimnastika da.

## Ibilbidea 
Bolívar Club de Gimnasia y Esgrima La Platako lehen taldera sustatu zuten 2017-18 denboraldian. 2017ko abuztuaren 26an egin zuen debuta Argentinako Lehen Mailan, Defensa y Justicia taldearen aurka.

2019tik 2022ra, Lehen B Nazionaleko kluben esku utzi zuten: Guillermo Brown, Atlanta eta Almagro.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Agustín Bolívar Soccerway-n
* Agustín Bolívar BDFAn
Igeriketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 4 × 100 metro medley erreleboak

**Gizonezkoen 4 × 100 metro estilo libreko erreleboak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 30ean lehiatu zen, Parisko zentro akuatikoan. Txinako taldeak irabazi zuen urrea, Ameriketako Estatu Batuek zilarra eta Frantziak brontzea.

## Garaipen historikoa Txinarentzat 
1960ko Olinpiar Jokoetan lehiaketa hau olinpiar programan sartu zutenetik lehen porrota izan zen hau AEBetako taldearentzat (salbu eta Mosku 1980koan, non AEBen boikota izan zen). 

Txinaren garaipenean funtsezkoa izan zen laugarren igerilariaren 100 metroko librea, Pan Zhanlerena. Aurreko hiru igerilariek egindako lanaren ondoren Txinan hirugarren postuan zela murgildu zen Pan uretan, baina Estatu Batuetako eta Frantziako igerilariak gainditu zituen azken 100 metroetan, eta 3:27.46 denborarekin garaipena emane zion Txinari. Gizonezkoen 100 m estilo librean inoizko tarteko luze bikoitz azkarrenarekin amaitu zuen Panek, 45.92 eginez. Aurretiazko marka Jason Lezakek zuen Pekin 2008an lortua, 46.06ko denbora, teknologiaz hornitutako bainujantzi osoak baimenduta egin ziren garaikoa.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igeriketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 50 metro librea

**Emakumezkoen 50 metro estilo librea** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 4an lehiatu zen, Parisko zentro akuatikoan. Sarah Sjöström suediarrak irabazi zuen urrea, Meg Harris australiarrak zilarra eta Zhang Yufei txinatarrak brontzea. 

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Final erdia 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jumli

**Jumli**, ( nepaleraz: Jumli ), edo **chantey**, Nepaleko bertako zaldi arraza bat da.   Bereziki Nepalgo Jumla barrutian dagoen zaldi arraza bat da. Edozein moduan zaldi txiki hau Nepaleko zati handi batean zein Indiako Uttarakhanden zabaldurik dago. 

Zaldi hauek zama abere bezala zein turisten garraiorako erabiltzen dira.

## Arrazaren historia 
Arraza "Chantey" izenaz ere ezagutzen da. Jumli ez zen aipatzen CAB International entziklopedian 2016. urtean. Hala ere, Nepaleko animalien biodibertsitateari eskainitako Lok Nath Paudel-en ikerketan,  2017. urtean, Nepalgo bertako zaldi arraza bakarra dela aipatzen da.

Jumli Nepalgo zaldi arraza gisa ofizialki 1995etik aipatzen da. Urte horretan bertan, FAOren Etxeko Animalien Aniztasunaren Munduko "Watch" Zerrendan sartu baitzuten.

## Erreferentziak 
thumb|290 px|ezkerrera|Jumli arrazako aberea Indiako Uttarakhanden

## Kanpo estekak
Igeriketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 4 × 100 metro medley erreleboak

**Emakumezkoen 4 × 100 metro estilo libreko erreleboak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 4an lehiatu zen, Parisko zentro akuatikoan. Ameriketako Estatu Batuetako taldeak irabazi zuen urrea, Australiak zilarra eta Txinak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Billingshurst

**Billingshurst**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian. 

2011n 8.232 biztanle zituen.
Yair Arismendi

**Yair Ezequiel Arismendi** (San Nicolás de los Arroyos, Argentina; 1998ko apirilaren 5a) futbolari argentinarra da. Aurrelari gisa jokatzen du, eta bere egungo taldea Argentinako Lehen Mailako Junineko Sarmiento da.

## Ibilbidea 
Douglas Haig taldean hasi zuen bere ibilbidea Arismendik, Lehen B Nazionalean eta Torneo Federal A-n jokatuz.

2019an Estudiantes de Rio Cuartorekin fitxatu zuen, eta bi denboraldi egin zituen bertan.

2019ko ekainean, Arismendi Junineko Sarmientoren esku utzi zuten Lehen Mailan, eta klub horretan fitxatu zuen 2023ko denboraldiari begira.

2023ko otsailean, lotailu gurutzatuko lesio larria izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Yair Arismendi Soccerwayn
* Yair Arismendi BDFAn
* Yair Arismendi Instagramen
Eskrima 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak taldeka florete

**Gizonezkoen taldekako floretea** txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palaisen ospatu zen 2024ko abuztuaren 4an. 8 herrialdek hartu zuten parte.

## Emaitzak 
### 5-8 sailkapena 
## Amaierako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak mailu-jaurtiketa

**Gizonezkoak mailu-jaurtiketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatu zen 2024ko abuztuaren 2 eta 4an, Parisen. Ethan Katzberg kanadarrak irabazi zuen urrea, Bence Halász hungariarrak zilarra eta Mykhaylo Kokhan ukrainarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Kanpo estekak
Andreja Leški

**Andreja Leški** (Koper, Eslovenia, 1997ko urtarrilaren 8a) judoan lehiatzen den esloveniar kirolaria da.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen –63 kg-ko kategorian. 

Munduko Judo Txapelketan zilarrezko bi domina irabazi zituen, 2021. eta 2023. urteetan, eta Europako Judo Txapelketan hiru domina 2021. eta 2024. urteen artean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Mistoa 4 × 400 metro erreleboak

**4 × 400 errelebo mistoak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 2tik abuztuaren 3ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. 16 herrialdetako 64 atletak hartu zuten parte.

## Emaitzak 
### Sailkapena
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak gorako jauzia

**Emakumezkoen gorako jauzia** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 2 eta abuztuaren 4 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Yaroslava Mahutxikh ukrainarrak irabazi zuen urrea, Nicola Olyslagers australiarrak zilarra eta Eleanor Patterson australiarrak eta Irina Heraxtxenko ukrainarrak brontzean berdindu zuten.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Bela 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak IQFoil

**IQFoil** 2024ko Olinpiar Jokoetan gizonezkoen belako proba bat da. Marsella Marinan jokatu zen, uztailaren 29tik abuztuaren 2ra bitarte. Tom Reuveny israeldarrak irabazi zuen urrea, Grae Morris australiarrak zilarra eta Luuc van Opzeeland herbehereetarrak brontzea.

## Sailkapena 
## Finala 
## Kanpo estekak
Alice Bellandi

**Alice Bellandi** (Brescia, 1998ko azaroaren 29a) judoan lehiatzen den italiar kirolaria da. [1]

Udako Olinpiar Jokoetan bitan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024an, –78 kg-ko kategorian, eta zazpigarren postua Tokio 2020an, –70 kg-ko kategorian. [1][2]

Bi domina irabazi zituen Munduko Judo Txapelketan, 2023 eta 2024 urteetan, eta bi domina Europako Judo Txapelketan, 2022 eta 2023 urteetan. [3][4]

## Nazioarteko palmaresa 
## Bizitza pertsonala 
Jasmine Martin judoka hegoafrikarra da Bellandiren bikotekidea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jasmine Martin

**Jasmine Martin** (São Paulo, 2000ko urriaren 6a) judoan lehiatzen den hegoafrikar kirolaria da.

Domina bat irabazi zuen 2023ko Joko Panafrikarretan, eta lau domina Afrikako Judo Txapelketan, 2019. eta 2024. urteen artean. Alice Bellandi da bere bikotekidea.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bela 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – 49er

**49er** 2024ko Olinpiar Jokoetan gizonezkoen belako proba bat da. Marsella Marinan jokatu zen, uztailaren 28tik abuztuaren 2ra bitarte. Espainiako bikoteak irabazi zuen urrea, Zeelanda Berrikoak zilarra eta Ameriketako Estatu Batuetakoak brontzea. 

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Boxeoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 51 kg

**51 kg azpiko emakumezkoen boxeoa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 28tik abuztuaren 8ra bitarte ospatu zen. Lehen saioak Arena Paris Norden egin ziren, Villepinten, eta domina irabazteko sailak Roland Garros estadioan.

## Emaitzak 
### 32ko erronda 
### Norgehiagoka 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Huh Mi-mi

**Huh Mi-mi** (; Tokio, 2002ko abenduaren 19a) hegokorear judo borrokalari bat da.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen -57 kg kategorian. Urrezko domina bat irabazi zuen 2024ko Munduko Judo Txapelketan, eta zilarrezko domina bat 2024ko Asiako Judo Txapelketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Huh Mi-mi International Judo Federation
Bela 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak IQFoil

**IQFoil** 2024ko Olinpiar Jokoetan emakumezkoen belako proba bat da. Marsella Marinan jokatu zen, uztailaren 29tik abuztuaren 2ra bitarte. Marta Maggetti italiarrak irabazi zuen urrea, Sharon Kantor israeldarrak zilarra eta Emma Wilson britainiarrak brontzea. 

## Sailkapena 
## Finala 
## Kanpo estekak
Prisca Awiti Alcaraz

**Prisca Guadalupe Awiti Alcaraz** (Enfield, Londres, 1996ko otsailaren 20a) Mexikoko judoka da. [1]

2024ko uztailaren 30ean, 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan,Prisca Awiti historian sartu zen, judoan domina olinpiko bat irabazi zuen lehen atleta mexikarra izan baitzen, Andreja Leški esloveniarraren aurka finalean erori ostean zilarra lortuz. 

## Lehen urteak 
Prisca Guadalupe Awiti Alcaraz 1996ko otsailaren 20an jaio zen Enfielden, Londresen, aita kenyar eta ama mexikarraren alaba. Haurtzaroan eta nerabezaroan, etengabe bisitatu zuen Leon, Guanajuato, amaren jaioterria. Lau neba ditu, eta 3 pasaporte britainiarra, kenyarra eta mexikarra. Kirol zientziak ikasi zituen Batheko Unibertsitatean.

## Kirol ibilbidea 
Gimnasta gisa hasi zen kirolean, halere Philip Awiti nebak motibatuta, judoan sartzea erabaki zuen. Diziplina horretan prestatzeko, Londresko Enfield Judo Clubean inskribatu zuten, Philip, Joshua, Samy eta Micheal nebekin batera.

2017tik aurrera, Mexikon lehiatzea aukeratu zuen, eta herrialde horretara joan zen 2022an. Brontzezko domina bat irabazi zuen 2023ko Panamerikar Jokoetan, eta zilarrezko bi domina Judo Txapelketa Panamerikarrean, 2021 eta 2023 urteetan. [6]Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen 2020 eta 2024 urteetan, eta zilarrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024an, –63 kg-ko kategorian. [7]

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zhang Lixiong

**Zhang Lixiong** (; Shanghang konderria, 1913ko azaroaren 22a – Nanjing, 2024ko apirilaren 2a) txinatar politikari eta militarra izan zen.

## Bizitza 
Zhang Lixiong 1913ko azaroaren 22an jaio zen Shanghang konderriko nekazari familia batean. 1929an Txinako Gazte Komunisten Ligan sartu zen, 1931n Txinako Alderdi Komunistan, eta 1961ean Askapenerako Herri Armadako maior jeneral izendatu zuten. 1975etik 1978ra Herri Biltzar Nazionaleko diputatua izan zen.

Tu Tongjin 2023ko apirilaren 3an hil ondoren, Martxa Luzean parte hartu zuen jeneral fundatzaile bizi bakarra izan zen.

2023ko azaroaren 21ean 110. urtebetetzea ospatu zuen Nanjingen.

2024ko apirilaren 2an hil zen Nanjingen, 110 urte eta 133 egun zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Basingstoke

**Basingstoke**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen hiri bat da, Hampshire konderrian.

2008an 113.776 biztanle zituen.
Golfa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak bakarka

**Gizonezkoen** Golfa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Le Golf Nationalen jokatu zen 2024ko abuztuaren 1etik 4ra bitarte. 60 golflarik hartu zuten parte, 33 herrialde ordezkatuz. Lau aldiz egin behar zuen golflari bakoitzak 18 zulotako zelai osoa, eta amaieran lortutako puntuak gehitzen ziren. Scottie Scheffler estatubatuarrak irabazi zuen urrea, Tommy Fleetwood britainiarrak zilarra eta Hideki Matsuyama japoniarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Blackfield (Hampshire)

**Blackside**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Hampshire konderrian.

2021ean 5.848 biztanle zituen.
Boxeoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak +92 kg

**92 kg gaindiko gizonezkoen boxeoa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 27tik abuztuaren 10era bitarte ospatu zen. Lehen saioak Arena Paris Norden egin ziren, Villepinten, eta domina irabazteko sailak Roland Garros estadioan. Bakhodir Jalolov uzbekistandarrak irabazi zuen urrea, Ayoub Ghadfa espainiarrak zilarra eta 
Nelvie Tiafack alemaniarrak eta Djamili-Dini Aboudou Moindze frantziarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bishop's Waltham

'''Bishop's Waltham''', Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Hampshire konderrian.

2011n 6.723 biztanle zituen.
Locks Health

**Locks Health**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Hampshire konderrian. Gaur egun Fareham udalerriaren auzune erresidentziala da.

2011n 7.104 biztanle zituen.
Blyth (Nothumberland)

**Blyth**, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, Northumberland konderrian. 

2021ean 39.731 biztanle zituen.
Bishopteignton

**Bishopteignton**, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian. Teignmouth eta Newton Abbot udalerrien artean dago.

2011n 2.570 biztanle zituen.
Vytautė Žilinskaitė

**Vytautė Genovaitė Žilinskaitė** (Kaunas, 1930eko abenduaren 13a – Vilnius, 2024ko apirilaren 4a) lituaniar idazlea izan zen.

## Bizitza 
Familiako lau seme-alabetatik hirugarrena zen. 1950ean Vilniusko Salomėja Nėris eskolan graduatu zen. 1950etik 1955era kazetaritza ikasi zuen Vilniusko Unibertsitateko Historia eta Filologia fakultatean. 1955etik 1966ra *Jaunimo gretos* aldizkarian aritu zen. 1961ean *Nesustok, valandėle* poesia bilduma argitaratu ondoren, poesiatik prosara pasatu zen. 1963an Lituaniako Idazleen Batasunean sartu zen. Vilniusen bizi eta lan egin zuen. 

Bilduma satirikoak, poesia bildumak eta haurrentzako liburuak idatzi zituen. Horrez gain, errusiar idazleen lanak lituanierara itzuli zituen.

2024ko apirilaren 4an hil zen gaixotasun larri baten ostean, 93 urte zituela

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boxeoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 57 kg

**57 kg azpiko emakumezkoen boxeoa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 30etik abuztuaren 10era bitarte ospatu zen. Lehen saioak Arena Paris Norden egin ziren, Villepinten, eta domina irabazteko sailak Roland Garros estadioan.

## Irabazle jazarria 
Lin Yu-ting taiwandarrak irabazi zuen lehia eta urrezko domina eskuratu, oihartzun mediatikoa izan zuen borroka-sorta baten ondoren, mediatikoki gogor jazarri baitzituzten bera eta Imane Khelif aljeriarra (beste kategoria bateko boxeolaria) emakumezkoak ez zirelako salaketak jasanik.

## Emaitzak 
### Goiko erdia 
### Beheko erdia 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igeriketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – 4 × 100 metro medley errelebo mistoak

**Emakumezkoen 4 × 100 metro estilo libreko erreleboak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 4an lehiatu zen, Parisko zentro akuatikoan. Ameriketako Estatu Batuetako taldeak irabazi zuen urrea, Australiak zilarra eta Txinak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Newton-by-the-Sea

**Nrwton-by-the-Sea**, Ingalaterrako ipar-ekialdeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Northumberland konderrian.

2011n 212 biztanle zituen.
Hamble-le-Rice

**Hamble-le-Rice** edo **Hamble**, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Hampshire konderrian.

2011n 4.695 biztanle zituen.
Brady Ellison

**Brady Ellison** (1988ko urriaren 27a) arkularitzan lehiatzen den arkulari estatubatuarra da. 2011ko abuztutik 2013ko apirilera, munduko rankingeko lehenengo postuan egon zen gizonezko arkularia, etenik luzeeneko errekorra du.  "The Prospector" ezizena irabazi zuen 2015eko munduko txapelketetan, "urrea aurkitzeko" zuen joera zela eta.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hygrophorus persicolor

***Hygrophorus persicolor*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, ganbila gero irregularki zabaldua, gainazal konkordun samarra, ertz mehea eta orokorrean itxura irregularrekoa, bihurgunetsua, nahiko haragitsua, arrosa kolore delikatukoa, ilunagoa erdirantz, horixkarako orbanak izateko joerarekin.

**Orriak:** Zurixkak, baina pixka bat arrosaz tindatuak, leunak, orbandu gabeak, estu, falziforme samarrak, orritxoekin, ertzean urkilatuak; garbi itsatsitatik ia dekurrenteetara.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 4 eta 12 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,2 cm bitarteko diametrokoa, zilindrikoa, edo fusiforme samarra, bihurgunetsua, zuria edo pixka bat arrosa, pikortsua, arrosa-arre koloreko puntuekin.

**Haragia:** Zurixka, zapore gozoarekin, ia usaingabea.

**Etimologia:** *Hygrophorus* hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko “phoréo-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontzserbatzen duenetik. *Persicolor* epitetoa grekotik dator, muxika esan nai duen “persicon melon” hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarria.

## Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran eta udazkenean. *Picea excelsa* izeien basoetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Alpeak, Austria, Eslovenia, Estonia, Espainia, Suedia, Norvegia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miriam Butkereit

**Miriam Butkereit** (Hanburgo, 1994ko maiatzaren 8a) alemaniar kirolari bat da, judoan lehiatzen dena.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen -70 kg kategorian.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 

## Kanpo estekak 
*  Miriam Butkereit International Judo Federation
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 25 metro pistola azkarra

**Gizonezkoen 25 metroko pistola azkarra** proba 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko abuztuaren 4-5 bitarte egin zen Châteaurouxen, Frantzia. Xie Yu txinatarrak lortu zuen urrea, eta Federico Nilo Maldini eta Paolo Monna italiarrek zilarra eta brontzea, hurrenez hurren. 

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**Gizonezkoen maratoia** 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 14an lehiatu zen, Estokolmon. Distantzia 40,2 kilometrokoa izan zen, ohikoa baino 2 kilometro gutxiago. 95 parte-hartzailek eman zuten ziena, baina 19 herrialdetako 68 korrikalarik baino ez zuten hasi, eta 36 korrikalarik amaitu zuten. Ken McArthur hegoafrikarrak irabazi zuen, herrialdearen lehenengo garaipena maratoian. 

Francisco Lázaro atletak ezin izan zuen amaitu, eta hurrengo egunean ospitalean hil zen; Olinpiar Jokoetako lehenengo hildakoa izan zen. Shizo Kanakuri japoniarra desagertu zen: uneren batean lasterketa utzi eta Japoniara itzuli zen arduradunei adierazi gabe.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Henk Vogels (arkularia)

**Henk Vogels** (Eindhoven, 1964ko ekainaren 19a) arkularia da. Herbehereak ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wooler

**Wooler**, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, Northumberland konderrian. Eskoziako mugatik hurbil dago.

2011n 1.983 biztanle zituen.
Atletismoa 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**Gizonezkoen maratoia** 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 13an lehiatu zen, Parisen. Distantzia 42,195 kilometrokoa izan zen, gaur egungo distantzia estandarra. 17 herrialdeko 48 korrikalarik hartu zuten parte. 58 korrikalarik hartu zuten parte, 20 herrialdetakoak. Albin Stenroos finlandiarrak irabazi zuen, bigarren garaipena maratoian herrialdearentzat.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

**Gizonezkoen maratoia** 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 22an lehiatu zen, Estokolmon. Distantzia 42,75 kilometrokoa izan zen, inoizko luzeean. 17 herrialdeko 48 korrikalarik hartu zuten parte. Hannes Kolehmainen finlandiarrak lortu zuen urrea, herrialdearentzako lehenengo garaipen olinpikoa. Kolehimanenek 5000 metroetan, 10.000 metroetan eta crossean ere lortu zuen urrea. Jüri Lossmann estoniarrak lortu zuen zilarra eta Valerio Arri italiarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak