Urbano Mantxobas

**Urbano Mantxobas Careaga** (Ermua, Bizkaia 1886ko abenduaren 7a – Caracas, Venezuela, 1968ko apirilaren 26a) arkitekto eta marrazkilaria, bere lana espainiar Estatuan lehenengo eta Venezuelan burutu zuena gero, 1936ko Gerra Zibilaren ondorioz erbesteratua izan ostean. 

## Bizitza 
Ermuko Erdikokaleko Pedromarianeko etxean jaio zen. Lorenzo Manchobas Ormaetxea eta Salomé Careaga Ortuzar bikote ermuarraren bigarrena semea izan zen, 6 anai-arreben artean eta santoralaren agindu hutsez jarri zioten Urbano izena. Aitaren lana Madrilen egonik, familia joan eta etorri ibiltzen zen, eta hantxe jaioko da anaietako bat ere. 

Urbanok 1903an, 16 urteko mutikoa zela, Arkitektura ikasteari ekingo zion Madrilgo Eskolan. Apurka-apurka egin zuen, urtero bizpahiru ikasgaitan matrikulatuta eta 1911an urtean amaituz. Bere arkitekto formazioaren lagungarri, Madrilgo udal suhiltzaileen taldean aritu zen boluntario gisa. Honek lotura familiarrak zituen Asturiasekin eta bereziki Ribadesellarekin eta horrek hango ateak zabaldu zien bi gazteei: 1914 eta 1922 urteen artean hainbat indiano etxeren proiektatu eta eraiki zituzten bertan, hiri asturiarraren ikono bihurtu diren aberats-etxe bereziak.  1920an proiektu erraldoi bati oratuko zioten: Covadongako Favila Hostala, ostatu emateko baino seminario bezala erabiliko zena. Arkitekto bikoteak proiektatu eta diseinatu zuen arren, beraien konfiantzazko beste bik eraiki zuten.

1927an Eibarko udaleko arkitekto plaza eskuratu zuen. Bertan lanean eman zituen 9 urteetan, Eibarko hirigintza eta industriagintzaren protagonistetako baten bihurtuko zen, bereak izanik eraikin eta tailer ugariren diseinua edota eraikuntza, euretako asko gerra eta herriaren hazkundearen gora-beheretan suntsituak.

Udal arkitekto bezala, 1936ko Espainiako Gerra Zibilean erantzukizun desberdinak zituen, tartean bonbardaketek eraikin publikoetan eragindako kalteak gainbegiratzea. Ormaiztegiko bidezubiaren dismuntaian hartu zuen parte, injenieru birekin batera eta nondik moztu behar zen aholkatu zuen: tropa frankistei pasoa moztea zen asmoa eta baita zubiaren suntsiketa saihestea ere.  Akzio horrek heriotza-zigor hirukoitza ekarri zion, bera aurrean ez zela epaitu ostean. Kartzelaratze eta exekuzio ziur bati izkin egiteko asmoz, erbesterako bidea hartu behar izan zuen.

## Erbestea 
Santanderrera lehenengo eta handik Ziburura abiatu zen iheska; hantxe batu zitzaizkion Manolita eta hiru seme-alabak. Ezin zuenez arkitekto gisa jardun, hiriburu lapurtarrean gaztelaniazko klaseak emanez eta altzairu-denda baten marrazkilari gisa aritu zen. Urbano Mantxobasek Caracaseko Construcciones Paúl enpresan egin zuen lan ia bizitza osoan   eta 50eko hamarkada bere sasoirik oparoena izango zen, eraikin ugari proiektatuz bertan: etxebizitzak,  ikastetxeak, elizak... tartean Coromotoko Andramariarena. 

1942ko uztailaren 9ko agindu batek, Espainian Bigarren Errepublikaren idealekin konprometitutako arkitektoek zigortzen zituen eta Mantxobasi, beste profesio kide batzuei bezalaxe, "Estatuko lurralde osoan jarduera publikoa eta pribatua erabat eteteara" exigitu zion.

Venezuelan ideologia desberdinetako pertsonak ezagutu zituen eta hartu-eman sendoa izan zuen erbesteratu euskaldunekin. Pentsamoldez desberdinak izan arren ere, euskaltasunak batzen zituen. Nazionalista eta elizkoia zen Urbano eta, esaterako, estima handitan zuen Toribio Etxebarria idazle eibartarra, sozialista eta bera ez bezala ateoa. Euskal Herria eta Venezuelan kokatuak.

### Estiloa 
Bere eraikinetan estilo desberdinak tartekatu zituen, besteak beste, *cottage* ingelesa, neobarrokoa, erregionalismoa eta batez ere *neovasco* deiturikoa. Ondoan izan zuen beti arkitekturak duen funtzio sozialari eta herritarren onurari men egiteko konpromisoa. 

## Irudiak 

Fitxategi:Gran Vía 22 bis (Madrid) 01.jpg|Madrileko Gran Via kaleko 22 bis eraikina, Urbano Mantxobas eta Miguel García-Lomas arkitektoek sinatutako proiektoa.
Fitxategi:Villa San Pedro, Ribadesellan Urbano Mantxobas eta Miguel García-Lomas arkitektoek proiektatutakoa.jpg|Villa San Pedro, Ribadesellan Miguel García-Lomas arkitektoarekin batera proiektatutakoa
Fitxategi:Antero Prietoren txaleta, Ribadesellan Urbano Mantxobas eta Miguel García-Lomas arkitektoek diseinatutakoa.jpg|Antero Prietoren txaleta, Ribadesellan Miguel García-Lomasekin batera diseinatutakoa.
Fitxategi:Urbano Mantxobas arkitektoak 1925an Ermuan proiektatuko Iturtain txaleta.jpg|Mantxobasek 1925ean proiektatutako txaleta Ermuan, trenbide ondoan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak