Míriam Iscla Aragonès

**Míriam Iscla** **Aragonès** (Pineda de Mar, Maresme, Bartzelona, Herrialde Katalanak, 1966) kataluniar aktorea da, antzerki eta telebistan jardun duena. Bikoizketa lanak ere egin ditu.

## Bizitza 
Medikuntza ikasketak utzi eta antzerkiari ekin zion bete-betean. T de Teatro konpainiako sortzaileetako bat izan zen, eta arrakasta itzelak lortu zituen 17 urtez *Homes, Criatures i Petits contes misògins* lanarekin eta *Jet Lag* egoera-komediarekin. 2008. urtean, Bartzelonan ''Com pot ser que t'estimi tant* denboraldia amaitu eta konpainia utzi ondoren, *freelance* hasi zen lanean Kataluniako Antzoki Nazionalean (TNC) eta hainbat proiektutan parte hartu zuen. Kataluniako Antzoki Nazionalean, Areto Handian zein Txikian hainbat muntaketatan parte hartzeaz gain, T6 proiektuan ere parte hartu zuen denboraldi batean. Antzerki Librean ere lan egin du, Lluís Pasqualen zuzendaritzapean, eta Kataluniako eszenaren hainbat muntaia pribatutan ere hartu du parte.

Telebistan pertsonaia kapitularrak egin ditu hainbat telesailetan, *Jet Lag* lanean Dianaren pertsonaia antzeztu zuen sei denboralditan. Telesail horretan aktore lan egiteaz gain, gidoilari eta gidoilari-koordinatzailea izan zen, eta hamar kapitulu zuzendu zituen. Gero, beste telesail batzuetan ere agertu da, esate baterako, *La sagrada familia* edo *Homicidios*. 2012. urtean, *Olor de colònia* sail txikia filmatu zuen, Diagonal TV eta Televisión de Cataluña kateen ekoizpena, Silvia Alcàntara Ribolledaren izen bereko eleberrian oinarrituta.

Germanes Quintana idazle taldeko kidea ere izan da, eta Editorial Columnan argitaratzen zituzten liburuetako ipuin bat idazten lagundu zien.

## Ibilbide artistikoa 
### T de Teatrorekin 
Antzerkiaren Institutuko ikasketak bukatu ostean, 1991. urtean, Miriam Iscla Aragonèsek eta bere bost ikaskidek (Carme Pla, Maman Duch, Rosa Gàmiz, Marta Pérez eta Ágata Roca) T de Teatro konpainia sortu zuten, eta aktoreak ere lagundu zuen bertan testu batzuen egile gisa. Konpainiako kide izan zen hamazazpi urteetan arrakasta handia izan zuten antzerki-lanetan jardun zuen, Katalunian ez ezik, Madrilen eta Buenos Airesen ere jardun zuten, hala nola Patricia Highsmithen *Petits contes misògins*s edo *Homes* i *Criatures* (1997) lanetan.

2001. urtean, TV3 *Jet Lag* telebista-seriea ematen hasi zen, konpainiaren sorrera. Arrakasta handia izan zuen, eta, lehen denboraldiaren ostean, beste bost egin zituzten. Abentura horretan, Miriam Iscla zuzendari, gidoi-koordinatzaile eta gidoilari lanetan estreinatu zen.

### T de Teatroren ondoren 
2008. urtean, Poliorama Antzokian *Com pot ser que t'estimi tant* lanaren denboraldiaren ostean, Miriam Isclak T de Teatro konpainia utzi zuen *freelance* aktore gisa erronka berriei aurre egiteko. Izan ere, konpainiatik kanpoko bi lanetan aritua zen bera kide zen bitartean: Pierre de Marivauxen *Les falses confidències*, TNCn Sergi Belbelbelbelbelbelen zuzendaritzapean, eta Georg Büchnerren *Leonce eta Lena* Muntaner Aretoan, Bartzelonako Grec Jaialdian Pep Plak gidatua. 2009an Juli Vallmitjanaren *El casament d'en Terregada* lanarekin hasi zuen denboraldia TNCn eta gero T6 proiektuan hartu zuen parte. Proiektu horren esparruan, Carles Mallol-en *M de Mortal* izan zen parte hartu zuen lehen lana. Antzezten zuen pertsonaia superheroia zen, mundua edo bere bikote harremana salbatzeko dilemari aurre egin behar ziona. Hurrengo estreinaldia Marta Buchaca Alemanyren *A mi no em diguis amor* izan zen, non bigarren mailako rola izan zuen. Miriamek Pere Rieraren *Lluny de Nuuk* lanarekin amaitu zuen denboraldi hura, eta harreman profesional emankorra hasi zuen harekin.

2010-2011 denboraldian, aktoreak T6 konpainiarekin jarraitu zuen, baina, beste konpromiso batzuk izan zituen tarteko, proiektuko lan batean baino ez zuen parte hartu: Jordi Casanovasen *Una història catalana*, non Nuria de Farràs pertsonaia antzeztu zuen, mendian bizi zen neska itxia eta mesfidatia. Lanak arrakasta handia izan zuen, bai publikoaren aldetik, bai kritikaren aldetik.

Harold Pinter-ek idatzi zuen azken lana, *Celebració*, 2010eko abenduan Lluís Pasqualen zuzendaritzapean Temporada Alta jaialdian eta hilabete beranduago Gracia Teatro Lliuren estreinatu zena.

2010-2011 denboraldiaren bukaeran aktoreak, beste kide batzuekin batera, T6 konpainia utzi zuen. Hurrengo denboraldian (2011-2012) Míriam Isclak Martin Crimpen *La ciutat* lana estreinatu zuen, Victor Muñozen zuzendaritzapean, Beckett Aretoan, eta Teatro Lliuren jarraitu zuen *Quitt* lanarekin, Peter Handkeren lana eta berriz ere Lluís Pasqualek zuzendua. Denboraldiaren bukaera aldera, *Quitt* Madrilen estreinatu zen Valle-Inclán Centro Dramático Nacional (CDN) antzokian.

2012ko urrian aktorea TNCra itzuli zen, kolpe hori Sala Txikira Àlex Rigolaren agindupean, William Shakespeareren *Macbeth* (MCBTH) bertsio libre batean. Bertsio hori, sinbolismoz betea, egun batzuk lehenago aurkeztu zen Temporada Alta 2012 jaialdian Salteko Antzokian, Rigolak berak zorigaitzekotzat jo zuen estreinaldi batean, eta sare sozialen bidez barkamena eskatu zuen. TNCn, lana muntaia txukun batekin aurkeztu zen; hala ere, kritikak ez ziren oso onak izan. 2012. urteko udazkenean, Miriam Iscla berriz ere Temporada Alta Girona jaialdian izan zen, eta Pere Rieraren *Red Pontiac* lana estreinatu zuen. Komedia hori 2011n Kataluniako Dramaturgiaren Lehen Txapelketako finalerdietara heldu zen. Miriam Isclak Cristina Cervià Sanchorekin eszenaratu zuen lan horrek, ondoren bira bat egin zuen eta Bartzelonako Poliorama Antzokian bukatu zuen, non hilabetez egon ziren kartelean.

2013. urteko maiatzaren 8an Kataluniako Antzoki Nazionalera Pere Rieraren Míriam Iscla Aragonések *Barcelona* lana estreinatu zuen, eta beste hainbatekin partekatu zuen oholtza, Emma Vilarasau, Pepa López, Jordi Banaacomha, Pep Planas, Anna Moliner Sabadell eta Carlos Cuevas, besteak beste. Antzezlanak erabateko arrakasta izan zuen eta hurrengo denboraldira Goya Antzokira joan zen; *Els feréstecs* lanarekin batera, 2013ko Butaca sarietarako izendapen gehien izan zituen ikuskizuna izan zen, zeinetan Miriam Iscla aktore onenaren sarirako hautagaia zen.

*Jet Lag* telesailaz gain, beste telesail batzuetan ere agertu da, hala nola *La sagrada familia* (TV3) eta *Homicidios* (Tele 5) telesailetan. 2012. urtean Silvia Alcàntara Ribodellaren izen bereko eleberrian oinarritutako *Olor de colònia* serie txikian hartu zuen parte, 2012ko Zoom Festival jaialdian seriei txiki onenaren saria irabazi zuena.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2022. urtean Miriam Isclak Margarita Xirgu Memorial saria jaso zuen, denboraldi hartan antzeztutako *Crim i càstig* eta *Les bones intencions* lanetan  egindako interpretazioarengatik. Urte hartan bertan, bigarren mailako emakumezko aktore onenaren Butaca saria jaso zuen *Crim i càstig* lanean egindako lanarengatik.

## Interpretazioak 
### Antzerkia 
; T de Teatro

* 1991-1993: *Ipuin* misogino txikiak, Patricia Highsmithena. Zuzendaria: Pere Sagristà. Denboraldiko antzerki errebelazio onenaren Bartzelonako Kritikaren saria jaso du.
* 2003-2004: *Criatures*, T de Teatrorena. Zuzendaria: David Plana.
* 2006: *15!*, de T de Teatro. Hainbat testuren egilekidea. Zuzendaria: Sergi Belbel eta T de Teatro.
* 2007-2008: *Criatures*, Javier Daulterena. Zuzendaria: Javier Daulte.
* 2010: *A mi no em diguis amor*, Marta Buchaca Alemanyrena. Zuzendaria: Marta Buchaca Alemany. Kataluniako Antzoki Nazionala, Talleres aretoa, Bartzelona

; Beste obra batzuk

[thumb|300x300px|Míriam Iscla eta Laia Manzanares Tomàs  *[:ca:Temps_salvatge|emps salvatge* lanean, Josep Maria Miró i Coromina, Kataluniako Antzoki Nazionalean antzeztua (2018)]]

* 1989: *Paraula de poeta: Muntatge de poemes,* Maria Mercè Marçalena. Zuzendaria: Jordi Mesalles.
* 1990: *Línia roja''. Teatre de l'Ocàs, de Volker Ludwig i Birger Heymann. Zuzendaria: Miguel Casamayor i Teresa Vilardell. Teatre Condal, Bartzelona
* 1991: Teatre Natural d'Oklahoma, Franz Kafkarena. Zuzendaria: Luis Miguel Climent. Beckett Aretoa, Bartzelona
* 1992: *El desengany*, Francesc Fontanellarena. Zuzendaria: Domènec Reixac. Romea Antzokia, Bartzelona
* 2001: *Després ve la nit*, David Planarena. Zuzendaria: David Plana. Temporada Alta, Girona, eta Beckett Aretoa, Bartzelona
* 2005: *Les falses confidències*, Pierre de Marivauxena. Zuzendaria: Sergi Belbel. Kataluniako Antzoki Nazionala, Sala Gran, Bartzelona
* 2007: *Leonce i Lena*, Georg Büchnerrena. Zuzendaria: Pep Pla. Muntaner Aretoa, Bartzelonako Grec Jaialdia
* 2009: ''El casament d'en Terregada*, Juli Vallmitjanarena. Zuzendaria: Joan Castells. Kataluniako Antzoki Nazionala, Sala Petita, Bartzelona
* 2010: *Celebració*, Harold Pinterrena. Zuzendaria: Lluís Pasqual. Temporada Alta, Girona,eta  Teatre Lliure, Bartzelona
* 2011: *La ciutat*, Martin Crimbena. Zuzendaria: Víctor Muñoz. Beckett Aretoa, Bartzelona
* 2013: *Barcelona*, Pere Rierarena. Zuzendaria: Pere Riera. Kataluniako Antzoki Nazionala, Sala Gran, Bartzelona, eta Goya Antzokia, Bartzelona
* 2014: *El zoo de vidre*, Tennessee Williamsena. Zuzendaria: Josep Maria Pou. Goya Codorniu Antzokia, Bartzelona
* 2018: *Temps salvatge*, Josep Maria Mirórena. Zuzendaria: Xavier Albertí. Teatre Nacional de Catalunya, Gran Aretoa, Batzelona.
* 2021: Galatea, Josep Maria de Sagarrarena. Zuzendaria: Rafel Duran. Kataluniako Antzoki Nazionala, Petita Aretoa, Bartzelona.
* 2021: *Alguns dies d'ahir*, Jordi Casanovasena. Zuzendaria: Ferran Utzet. Villarroel Aretoa, Bartzelona.
* 2022: *Crim i càstig*, Fiódor Dostoievskirena. Zuzendaria eta egokitzailea: Pau Carrió LLucià. Fabià Puigserver Aretoa, Teatre Lliure, Bartzelona.
* 2022: *Les bones intencions*, Marc Artigaurena. Zuzendaria: Joan M. Segura i Bernadas. Centre de les Arts Lliures-Fundació Joan Brossa, Bartzelona.

; Serieak

* 1993: *Los ladrones van a la oficina* (Antena 3) - Atala"Pasaporte a la oficina"
* 1998: *Laura* (TV3) - Atala: "#2.12"
* 2000: *El comisario* (Tele5) - Atala: "Cosas a las que uno nunca se acostumbra"
* 2001-2006: *Jet Lag* (TV3): Diana;  T de Teatre
* 2010: *La sagrada família* (TV3): Sílvia - Atala: "El pingüí emperador"; Dagoll Dagom-ena
* 2011: *Homicidios* (Tele5): Laura - Atala: "La mano derecha ensangrentada"
* 2015 *Habitacions tancades*: Antonia; serie txikia
* 2017 *Vida privada* (TVC): Dorotea; serie txikia
* 2018-2019: *Com si fos ahir* (TVC): Marina

; Telefilmak

* 2013: *Un cuento de Navidad* (TVE), Silvia Querrek zuzendua, eta Pere Ponce, Pep Anton Muñoz, Marc Cartes eta Silvia Belek interpretatua, besteak beste
* 2015: *La*  (TVC): Natàlia, Silvia Querrek zuzendua
* 2017: *La Víctor* (TVC): *Víctor* Català / bera, Francesc Escribanok zuzendua
* 2022: *Alguns dies d'ahir'', Jordi Casanovasena. Kiko Claverolek zuzendutako antzezlanaren egokitzapena. TV3

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bartzelonari buruzko TNCren orria
* , entrevista
* Aktorearen agerraldiak eta elkarrizketak biltzen ditu bideoetan