Karabakheko Khanerria

**Karabakheko Khanerria** (; ) 1606 eta 1822 artean Karabakhen izandako khanerria izan zen.

## Historia 
Turkmenak XI. mendean finkatu ziren eremu horretan, eta horien artean oghuztarren Afshar tribukoak. 1606an, Karabakh eskualdea Gəncəko Qadjar ziyadoghlu familiari *mulk* (lur) bat bezala eman zieten. Safaviden dinastiaren amaieran, Dawud khana independente bihurtu zen, baina 1738an Pertsiara berregin ziren Nadir Xahen agindupean.

1747an Nadir Xah hil zenean, Pana Ali Khan Begek, Afshar familiako javanshir edo djewanshirrek eta Ziyadoghluren aurkariak, boterea lortu eta khanerria berriro independente bihurtu zen; 1752an Shusha hiria -Panahabad izenarekin- sortu zuen, non Bayateko hiriburua ezarri zuen. Tokiko bost armeniar malikek (Khamsa = bostak) haren subiranotasuna onartu ote zuten eztabaidatzen ari dira, baina litekeena dela dirudi. Melik Shah Nazar Barandakoa khanen subiranotasuna onartzen lehena izango zen. Ibrahimek Mohammad Hasan Khan Qajari aurre egin zion. Mohammadek Karabakh bere herentziazko estatuen zatitzat hartu zuen, XV. eta XVI. mendeetan qadjarren domeinuaren zati bat izan baitziren. 1758an Muhammadek Panahabad eraso zuen, eta khanerria menpean hartu zuen, baina Karim Khan Zandek Isfahanen garaitu ondoren erretiratu egin zen. Atzera egiteak hain azkarra izan behar zuen, ezen bere armak Panahabadeko gotorlekuaren oinean baitzeuden; Panah Ali Khanen kontraerasoan, herrialde osoa berreskuratu zuen, eta, aldi baterako Araxes ibaia gurutzatuz, Ardabil ere konkistatu zuen. 1759an, Fath Ali Khan Afshar Urmiako khanak 30.000 gizonekin khanerria eraso zuen, Jraberd eta Talisheko basailu maliken laguntza lortuz, Varango Xah Nazar malikek Panah Alirentzat bere laguntza mantendu zuen biatrtean. Panahabad sei hilabetez setiatu zuten, baina erasotzaileak azkenean erretiratu egin ziren. 1761ean, Panah Alik Karim Khan Zand aliatu zuen Urmiako Fath Ali Khan Afsharren kontra. Urmiakoak Maragha, Tabriz eta Gəncəko khanerriak menderatzen zituen.. 1762an, Panah Alik Karadagheko Kazem Khanen aurka borrokatu zuen; Karim Khan Zandekin zuen aliantzari eutsi zion eta Urmia setiatu zuen. Hiria erori ondoren, Panah Ali Khan Xirazera joan zen bahitu gisa, eta handik gutxira hil zen. Bere seme Ibrahim Khalil Khan, berriz, Karabakheko persiar gobernadore gisa gobernatzera bidali zuten. Tropa persiarrak erabat erretiratu ziren.

1805ean, Zizishwili erruso-georgiar printze jeneralarekin negoziatu, eta Errusiar Inperioarekin Kurekchayko Ituna sinatu zuen. Itun honen arabera, khanek Errusiaren nagusitasuna onartu zuen, baina atzerriko politika independente bat izateko eskubidea atxiki zuen, Errusiako altxorrari urtean zortzi mila urrezko errublo zerga bat ordaintzean. Tsarraren gobernua, aldiz, khanaren oinordeko legitimoen eskubideak edo khanerriko barne administrazioa ez oztopatzera behartuta egon zen. Urtebete baino gutxiago geroago, Errusiak ituna urratu zuen, eta, itxuraz, khana traidorea zela uste zelako. 1806ko ekainaren 14an, Lisanevitx maiorrak Shushatik gertu khana bere familiako kide batzuekin batera hil zuen. Mahdi Kuli Khan Muzaffar tronura eraman zuten errusiarren babespean. 1813ko urriaren 24ko Gulistango Itunak Karabakh, iparraldeko Talix eta Dagestan errusiarren esku utzi zituen. 1822ko urrian, Mahdi Kuli Khanek khanerriari uko egin behar izan zion eta errusiarrek erantsi zioten. Bere ordez sortu zen Karabakheko barrutia Bakuko gobernuan sartu zen. Dinastiako kide bat, Abdul Wakil Panah Khan, Khorasango pertsiar gobernadorea zen.

## Khanen zerrenda 
### Ziyadoghlu dinastia 
* 1722 - 1728: Dawud Khan
* 1728 - 1730: Makhithar Khan
* 1730 - 1738: Ughurlu II.a Khan Ziyad oghlu
* 1738 - 1747: Nadir Xahen jabetza

### Javansxir (Djawanshir) dinastia 
* 1747 - 1762: Panah Khan Ali Beg
* 1762 - 1806: Ibrahim Khalil Panah Khan
* 1806 - 1822: Mahdi Kuli Khan Muzaffar
* 1822: errusiar anexioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak