open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Submarino (2010eko filma)

***Submarino*** 2010an Thomas Vinterbergek zuzendutako daniar eta suediar film bat da.

Jonas T. Bengtssonen izen bereko eleberritik egokituta dago.

## Sinopsia 
Nick eta bere anaia, hamar bat urteko bi haur, ama alkoholikoarekin bizi dira. Martin anaia zaintzen dute, haur txikia. Goiz batean Nickek Martin hilda topatuko du.

Urte batzuk geroago, Nick estudio batean bizi da, alkoholikoa da eta Ivanekin egiten du topo, emakumeekin bortitza izan ohi den lagunarekin. Sofie bizilagunarekin edaten ari diren arrats batean, Ivan berarekin ligatzen hasten da. Nick kalera irteten da, eta itzultzen denean, Sofie hilda aurkituko du.

## Fitxa teknikoa 
* Izenburua : *Submarino*
* Zuzendaria: Thomas Vinterberg
* Gidoia: Tobias Lindholm eta Thomas Vinterberg, Jonas T. Bengtssonen eleberrian oinarrituta
* Ekoizpena: Birgitte Hald eta Morten Kaufmann
* Argazki zuzendaria: Charlotte Bruus Christensen
* Diseinu generikoa: Kristian Eidnes Andersen
* Konpositorea: Thomas Blachman
* Jantzien diseinatzailea : Margrethe Rasmussen
* Makillajea: Bjørg Serup
* Muntatzailea: Andri Steinn Gudmundsson (urtean) , Valdís Óskarsdóttir
* Herrialdea : Danimarka, Suedia
* Atsegina : drama
* Argitaratze datak :
** Danimarka :2010eko martxoaren 25a
** Frantzia :2010eko irailaren 1a
** Belgika :2010eko azaroaren 17a

* Jakob Cedergren : Nick
* Gustav Fischer Kjaerulff : Martin
* Morten Rose : Ivan
* Patricia Schumann : Sofie
* Peter Plaugborg : Nicken anaia, Martinen aita
* Elias Ehlers : Carsten
* Helene Reingaard Neumann : Ene
* Henrik strube : Jimmy horia
* Kirk Østergaard : Tobias
* Mads Broe : Nick gaztearen anaia
* Mei Oulund Ipsen : ama
* Sebastian zezen sarning : Nick gaztea

## Sariak 
* 2010 : Nordic Council zinema saria
* 2011 : aktore onenaren saria Jakob Cedergrenek Dublingo Nazioarteko Zinemaldian

## Kanpo estekak
Aldo Bini

**Aldo Bini** (Montemurlo, 1915eko uztailaren 30a - Prato, 1993ko ekainaren 16a), italiar txirrindularia izan zen. 1934tik 1955ra izan zen profesionala eta garaipen ugari lortu zituen Italian. Aipatzekoak dira, Lombardiako Giroa, Italiako Giroko bost etapa eta Luzera handiko proba.

## Taldeak 
* Maino (1934-1936).
* Bianchi (1937-1943).
* Pratese AC (1945).
* Legnano (1946-1948).
* Ganna (1949).
* Bianchi (1950-1951).
* Bartali (1952).

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Area (argipena)

**Area** terminoak hainbat adiera du:

* **Azalera** adierazteko, horixe, *azalera*, egokien euskaraz.
* **Area bat**, hain zuzen, azalera unitate zehatz bat da, hektarea baten 100. partea.
* **Area** (musika talde italiarra).
* **Area**, nekazaritzako tresna, artikulurik gabe, *are*.

Ikus halaber:

* ***Are*** edo **Barea (organoa)**, B-rekin euskara batuan.
* **Harea** edo hondarra, H-rekin eta -a itsatsiarekin.
* **Area 51** edo **51 eremua**.
Emilio Segrè

**Emilio Gino Segrè** (Tivoli, 1905eko otsailaren 1a - Lafayette, Kalifornia, 1989ko apirilaren 22a) italiar fisikaria izan zen. Teknezio eta astato elementu kimikoak aurkitu zituen, baita antiprotoia ere, protoiaren antipartikula. Aurkikuntza hauengatik 1959ko Fisikako Nobel saria jaso zuen, Owen Chamberlainekin partekatua. Segrè ingeniaritza ikasi zuen lehenengo Erroma La Sapienzako Unibertsitatean eta 1927an fisika ikasi zuen. 1936tik 1938ra Palermoko Unibertsitateko fisika laborategia zuzendu zuen. Mussoliniren lege antisemitek unibertsitatean jarraitzea galarazi zioten eta Estatu Batuetara emigratu zuen. 1943tik 1946ra Los Alamosko Laborategi Nazionalan lan egin zuen Manhattan proiektuan. 1944an Estatu Batuetako herritartasuna jaso zuen eta 1946tik Berkeleyn irakaslea izan zen.

## Kanpo estekak
Cleto Maule

**Anacleto "Cleto" Maule** (Gambellara, Italia, 1931ko martxoaren 14a - Olbia, Italia, 2013ko uztailaren 28a) italiar txirrindularia izan zen.

## Taldeak 
* Torpado (1954-1958).

## Palmaresa 
**1955**
* Lombardiako Giroa.
* Milan-Turin.
* 2. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian
* 2. Bernocchi Kopan.

**1956**
* Apeninoetako Giroa.
* 4. Italiako Giroan eta etapa bat.
* 2. Reggio Calabriako Giroan.
* 2. Venetoko Giroan.
* 2. Toscanako Giroan.

**1957**
* Erroma-Napoli-Erromako etapa bat.
* 8. Lombardiako Giroan.

**1958**
* Apeninoetako Giroa.
* Lau Kantonamenduetako Itzulia
* 2. Genova-Nizan.

**1960**
* 2. Sabatini Kopan.
* 3. Agostoni Kopan.
* 3. Faema Sari Nagusian.

## Sailkapen orokorra Itzuli handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michele Mara

**Michele Mara** (Busto Arsizio, 1903ko urriaren 2a- Milan, 1986ko azaroaren 18a), txirrindulari italiarra izan zen. Italiako Giroko zazpi etapa irabazi zituen eta Italian dauden bi monumentuak.

## Taldeak 
* Bianchi (1928-1936).

## Palmaresa 
**1928**
* Busto Arsizio Hiriko Kopa.

**1930**
* Lombardiako Giroa.
* Milan-San Remo.
* Erroma-Napoli-Erroma eta bi etapa.
* Italiako Giroko bost etapa.

**1931**
* Italiako Giroko bi etapa.
* 2. Lombardiako Giroan
* 2. Predappio Alta-Roman
* 3. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Tre Valli Varesinen
* 5. Milan-San Remon

**1932**
* Castelli Romani zirkuitua
* 3. Campaniako Giroan
* 3. Milan-San Remon
* 6. Italiako Giroan
* 6. Lombardiako Giroan

**1933**
* 10. Milan-San Remon

**1934**
* Colimet-La Turbie garaikurra
* 3. Messinako bi probintzietako Giroan
* 8. Milan-San Remon

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Raoul Hausmann

**Raoul Hausmann** (Viena, 1886ko uztailaren 12a - Limoges, 1971ko otsailaren 1) austriar artista eta idazlea izan zen. Berlingo dadaismoaren funtsezko figuretako bat izan zen. Bere collage esperimentalek, soinu-olerkiek eta kritikek eragin sakona izan zuten lehen mundu gerraren ondorengo Europako abangoardian. Berlinen hamalau urte zituenetik, eskola pribatuetan ikasi zuen artea. 1912an Erich Heckelen estudioan grabatu espresionistak egiten hasi zen. 1915ean Hannah Höch margolaria ezagutu zuen eta harreman estramaritala izan zuen berarekin 1922 arte. 1918an lehen Dada taldean parte hartu zuen Berlinen. Garai hartan fotomuntaiak eta soinu-olerkiak egin zituen. Bere etapa Dadaren ondoren Kurt Schwittersekin adiskidetu zen eta nazioarteko modernismoan kokatu zen. 1920ko hamarkadaren amaieran argazkigintzan aritu zen, bereziki biluzik, paisaiak eta erretratuak. Nazien jazarpenak Frantziara ihes egitera behartu zuen.

## Kanpo estekak
Abele Blanc

**Abele Blanc** (1954ko irailaren 2a) italiar alpinista da. 2011n, hamalau zortzimilakoak igo zituen hogeita bigarren pertsona izan zen, 1992 eta 2011 artean.

Abele Blanc bi aldiz igo da Everest mendira: 1992an eta 2010ean berriro.

## Ikus, gainera 
* Everesteko igoeren zerrenda, gailurrera zenbat aldiz iritsi ziren kontuan hartuta
* Everesteko XX. mendeko igoeren zerrenda

## Kanpo estekak
Marmottan Monet museoa

thumb|250px|Museoa kanpotik ikusita.
**Marmottan Monet museoa** () Parisen 1932an sortutako erakundea da. Beste garaien eta mugimenduen lan askorekin batera, inpresionismoaren ehun arte-lan inguru erakusten ditu, esaterako Claude Monet, Berthe Morisot, Edgar Degas, Édouard Manet eta Pierre-Auguste Renoir margolarienak. Gordetzen duen garrantzitsuena Claude Moneten *Inpresioa, eguzkia sortzen* margolana da; obra horrek inpresionismoari bere izena eman zion. Hasieran museoaren izena Marmottan museoa zen; XX. mendearen amaieran Marmottan Monet museoa izena hartu zuen, ordea.

## Eraikina 
Jatorriz Bois de Boulognetik gertu zegoen ehiza-pabiloia zen. Jabegoa Valmyko Dukearena zen. 1882an Jules Marmottanek erosi zuen, bere semearentzako, Paul Marmottanentzako, etxandi bat egiteko. Etxean Julesen arte bilduma jaso zuen, Erdi Aroa eta Pizkundearen lanekin, eta baita ere Paulena; semea Frantziako Lehen Inperioarekin liluratuta zegoen. Paul Marmottanek testamentuan eraikina eta bilduma Frantziako Académie des Beaux-Arts erakundeari eman zizkion. Hori 1932an izan zen eta museoa 1934an ireki zen.

## Bildumak 
* Jules eta Paul Marmottan bildumak: Margolari zaharrak eta Lehen Inperiokoak.
* Miniaturekin prestatutako eskuizkribuak, eskola desberdinetakoak: ingelesa, frantsesa, italiarra, flamenkoa... XIII. mendetik XVI. mendera doaz. Wildenstein aretoan biltzen dira.
* Claude Monet: margolari horren bilduma handiena. 66 lan dira, batzuk ospetsuenetarikoak: *Inpresioa, eguzkia sortzen*, *Igebelarrak*...
* Inpresionistak: Gustave Caillebotte, Degas, Manet, Berthe Morisot, Pissarro, Renoir, Auguste Rodin, Alfred Sisley...
* Berthe Morisot

## Iruditegia 

Image:
Morisot Rose Trémière.jpg|*Roses trémières*, Berthe Morisot, 1884.
Manet - Berthe Morisot ruhend.jpg|*Berthe Morisot*, Édouard Manetek margotuta.
Monet paris marmottan strand trouville.jpg|*Sur la plage à Trouville*, Claude Monet, 1870-1871.
Claude Monet Nympheas 1915 Musee Marmottan Paris.jpg|*Igebelarrak*, Claude Monet, 1915.
Claude_Monet,_Impression,_soleil_levant.jpg|*Inpresioa, eguzkia sortzen*, Claude Monet, 1872.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Museoaren webgune ofiziala.
Chhang Dawa Sherpa

**Chhang Dawa Sherpa** "Dawa Sherpa" (; Makalu, 1982ko uztailaren 30a) Nepalgo alpinista da. Dawak eta bere anaia Mingma Sherpak, elkarrekin, munduko errekorra dute "14 tontor altuenak igo dituzten lehen anaiak" bezala.

## Kanpo estekak
Julie Tullis

**Julie Tullis** ( **Palau** jaioa) (Surrey, 1939ko martxoaren 15a – K2, 1986ko abuztuaren 6/7a) britainiar eskalatzaile eta zinemagilea izan zen. Aita Santurtzikoa zuen.  Ekaitz batean K2ko gailurretik jaisten ari zela hil zen, hainbat espediziotako beste lau eskalatzailerekin batera, 1986ko "Uda Beltzean".

1986ko abuztuaren 4an, Kurt Diemberger eta Julie Tullis K2 mendiaren gailurrera iritsi ziren. Bere jaitsiera hasi eta gutxira, Tullis erori egin zen eta Diemberger berarekin eraman zuen. Amildegitik erortzea saihestu zuten, eta gaua 8.000 metrotik gora igaro zuten. Hurrengo egunean IV. kanpamendura iristea lortu zuten, non beste sei eskalatzailerekin bi kanpin-denda partekatu behar izan zituzten, euren kanpin-denda elur-ekaitz batek suntsitu ondoren. Tullis beranduago hil zen gau horretan, beharbada garuneko edema baten ondorioz. Alan Rouse, Alfred Imitzer eta Hannes Wieser eskalatzaileak ere bertan hil ziren. Will Bauer austriarra eta Kurt Diemberger bizirik irten ziren, nahiz eta izozte larriak jasan zituzten jaitsieran eta anputazioak egin behar izan zizkieten. Dobroslawa Wolf poloniarra jaitsieran hil zen**.**

## Erreferentziak
Mingma Sherpa

**Mingma Sherpa** (; 1978ko ekainaren 16a) Nepalgo Sankhuwasabha barrutian dagoen Makalu Villageko alpinista bat da. 2011ko maiatzaren 20an, 32 urte zituela, Mingma Sherpa munduko 14 mendirik altuenak igo zituen lehen nepaldarra eta hegoaldeko Asiako lehen pertsona izan zen. Prozesuan, munduko errekor berri bat ezarri zuen, lehen alpinista izan baitzen 14 tontorrak lehen saiakeran igo zituena. Mingma Sherpak eta bere anaiak, Chhang Dawa Sherpak, munduko lehen bi anaien errekorra lortu dute, hamalau zortzi mila igo baitituzte.

## Kanpo estekak
Edmund Kemper

**Edmund Emil Kemper III** (1948ko abenduaren 18a, Burbank, Kalifornia), estatubatuar serieko hiltzaile, bortxatzaile, gizajalea eta nekrofilo bat da. 1970eko hamarkadan jardun zuen, *Neska Ikasleen Hiltzailea* (ingelesez *Co-ed killer*), *Buru Ehiztaria* eta *Hiltzaile Mistoa* ezizenak jasoz.

Hilketa, bortxaketak, kanibalismoa eta nekrofilia burutuaz gain, intzestua ere egin zuen. Denera, gutxienez 10 pertsona erail zituen, tartean bere aiton-amonak eta bere ama bera.

## Kanpo estekak
Distantzia ertaineko lasterketa

**Distantzia ertaineko** edo **iraupen-erdiko lasterketak**, 800 metrotik 3000 metrora bitarteko distantziak oinez korritzean datzan atletismo proba mota bat dira. Olinpiar Jokoetan, 800 eta 1500 metro oztopogabeak eta 3000 metro oztopodunak baizik ez dira ofizialak; baina, joko horietatik kanpo, ohikoak dira 1000 metroko, milia bateko nahiz 3000 metroko lasterketa oztopogabeak ere.

Distantzia ertaineko lasterketetan behar den esfortzu motak, abiadura eta erresistentzia konbinatzen dituztenak, oso gogorrak egiten ditu proba hauek, bereziki 800 metrokoa, oso lasterketa azkarra baita, baina taktika eta iraupen puntu batekin, lasterketaren taktikarako tarte txikia utzita. Mantendu beharreko abiadurak zailtasun handia dira lasterkari amateurrarentzat proba hauetan hastean.

Euskal Herrian, distantzia ertaineko lasterkari ospetsua dugu Maite Zuñiga eibartarra, 800 nahiz 1500 metroko lasterketetan lehiatu baitzen bai Europako eta munduko txapelketetan, bai Joko Olinpikoetan.

## Errekorrak 
### Gizonezkoak 
* 800 m: 1:40.92, David Rudisha (Londres, 2012ko abuztuaren 9a).
* 1500 m: 3:26.00, Hicham el Guerrouj (Erroma, 1998ko uztailaren 14a).
* 3000 m oztopodunak: 7:53.63, Saif Saaeed Shaheen (Brusela, 2004ko irailaren 3a).

### Emakumezkoak 
* 800 m: 1:53.29, Jarmila Kratochvílová (Munich, 1983ko uztailaren 26a).
* 1500 m: 3:50.07, Genzebe Dibaba (Monako, 2015eko uztailaren 17a).
* 3000 m oztopodunak: 8:44.32, Beatrice Chepkoech (Monako, 2018ko uztailaren 20a).

## Kanpo estekak
3000 metroko lasterketa

**3000 metroko lasterketa** egungo atletismoaren iraupen-erdiko lasterketa mota bat da, gizonezkoen modalitatean Olinpiar Jokoetako edo Munduko Atletismo Txapelketako programan inoiz sartu ez dena.

Emakumezkoen modalitatean, lasterketa hau 1984an Olinpiar Jokoetan estreinatu zen Los Angelesen egin zen edizioan, eta geroago 1996an desagertu zen Atlantan ospatu ziren Jokoetan, 5.000 metroko lasterketarekin ordezkatu zutenean. Era berean, Munduko Atletismo Txapelketan, ekitaldi hau lehenengo lau edizioetan bakarrik ospatu zen, 1995ean Göteborgen ospatu zen edizioan, 5000 metroko lasterketarekin ere ordezkatu zen arte.

## Olinpiar emakumezko txapeldunak 
## Munduko emakumezko txapeldunak 
## Kanpo estekak
Apeninoetako Giroa

**Apeninoetako Giroa** (), Italiako, Novi Ligure, Chiavari eta Genova hirian inguruan egiten den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa da.

Lasterketa honen lehen edizioa 1934an egin zen eta Passo della Bocchetta mendatea du mendirik altuena.

Proba honen errekorra Gianbattista Baronchelli italiarrak dauka, sei garaipen jarraian eskuratu bait zituen 1977 eta 1982 artean.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Erroma-Napoli-Erroma

**Erroma-Napoli-Erroma** (), Italian, Lazio eta Campania eskualde inguruan egin zuten txirrindularitza lasterketa izan zen.

Lasterketa honen lehen edizioa 1902an egin zuten eta azkena 1961ean.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Dustin Diamond

**Dustin Neil Diamond** (San Jose, Kalifornia;  - Cape Coral, Florida, 2021eko otsailaren 1) estatubatuar aktore, komiko eta zinema zuzendaria izan zen. *Saved by the Bell* telesail arrakastatsuan Samuel *Screech* Powersen papera egiteagatik izan zen ezagun.

## Biografia 
Diamond familia judu batean jaio zen, San Josen, Kalifornian. Aitak elektronika digitala irakasten zuen informatika enpresa batentzat, eta ama ordenagailu operadorea zen Pacific Bellentzat. Zion Lutheran Schoolera joan zen. Bosgarren mailan, 1989an, Screech Powersen papera lortu zuen *Saved by the Bell* telesaileab

2006an *Saved by the smell* izeneko bideo pornografiko batean parte hartu zuen, bere aktore karrera berrindartzeko asmoz.

2013ko udan Erresuma Batuko Celebrity Big Brother 12 telebista realityan parte hartu zuen.

2021eko urtarrilean, Diamondi birikako kartzinoma mikrokritiko terminala diagnostikatu ziotela eta kimioterapia jasaten ari zela iragarri zuten. Otsailaren 1ean hil zen.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Francis Pélissier

**Francis-Maurice Pélissier** (Paris, 1894ko ekainaren 13a - Mantes-la-Jolie, 1959ko otsailaren 22a) frantziar txirrindulari bat izan zen. 1919tik 1931ra profesionala izan eta gero, La Perle taldeko zuzendaria izan zen hiru hamarkadaz. 

Euskal Herriko Itzuliko lehen ekitaldia irabazi zuen. Bere ardurapean, Jacques Anquetil debutatu zuen. Henri Pélissierren anaia izan zen.

## Taldeak 
* JB Louvet (1919-1923).
* Automoto (1924-1925).
* Dilecta-Wolber (1926-1928).
* JB Louvet (1929).
* Wolber (1930-1932).

## Palmaresa 
**1919**
* Frantziako Tourreko etapa bat.
* Bordele-Paris.
* 20px Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
**1920**
* Hego-mendebaldeko Tourra.
**1921**
* Paris–Tours.
* 20px Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
* 2. Paris-Roubaixen
**1922**
* Bordele-Paris
**1923**
* 20px Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
**1924**
* 20px Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
* Bordele-Paris.
* 20px Euskal Herriko Itzulia eta etapa 1
**1926**
* As Criteriuma.
* Wolber Saria.
**1927**
* Frantziako Tourreko etapa bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Victor Fontan

**Victor Fontan** (Paue, 1892ko ekainaren 18a - Peçac, 1982ko urtarrilaren 2a), frantziar txirrindulari bat izan zen. Lehen Mundu Gerra bere progresioa gelditu zuen eta, ostean, hurbil zeuden probetara joan zen garaipen garrantzitsuak eskuratuz, Euskal Herriko Itzulia, Gipuzkoako Itzulia edota Hego-mendebaldeko Tourra bezala. Salbuespen bakarra Kataluniako Volta izan zen. Gero, 1928 eta 36 urte zituelarik debuta egin zuen Frantziako Tourrean eta lehenengo zazpi etapatik bi irabazi zituen. Hurrengo urtean faborito bezala azaldu zen.

## Taldeak 
* Wolber (1928-1930).

## Palmaresa 
**1913**
* Tolosa-Bordele.

**1923**
* Correze Tourra.
* Hego-mendebaldeko Tourra.
* Gipuzkoako Itzulia.

**1924**
* 4. Euskal Herriko Itzulian

**1926**
* 20px Kataluniako Volta eta hiru etapa.
* Bordele-La Rochelle.
* San Pedro Saria.
* 3. Euskal Herriko Itzulian.

**1927**
* 20px Kataluniako Volta eta bi etapa.
* 20px Euskal Herriko Itzulia eta etapa bat.
* Midiko Zirkuitua.
* Bearneko Zirkuitua eta bi etapa.
* Astillako Tourra.

**1928**
* 4. Italiako Giroan.
* 7. Frantziako Tourrean eta bi etapa.

**1929**
* Hego-ekialdeko Tour Txikia.
* 6. Paris-Roubaixen.
* 7. Euskal Herriko Itzulian.
* 7. Paris-Toursean.

**1930**
* Correze Tourra.
* Zilarresko Kostako Sari Nagusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sergio Henao

**Sergio Luis Henao Montoya** (Rionegro, 1987ko abenduaren 10a), txirrindulari kolonbiarra da. Euskal Herriko Itzuliko podiumean hirutan egon da (bi aldiz bigarren eta beste behin hirugarren) eta Kolonbiako txapelduna izan da birritan.

## Taldeak 
* Colombia es Pasion Team (2007-2008).
* Indeportes Antioquia (2011).
* Team Sky (2012-2018).
* UAE Team Emirates (2019-2020).
* Team Qhubeka ASSOS (2021).

## Palmaresa 
## Sailkapena lasterketa nagusietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Ángel Vicioso

**Ángel Vicioso Arcos** (Alhama de Aragón, 1977ko apirilaren 13a), txirrindulari espainiar ohia da. Gurean, garaipen ugari lortu zituen. Miguel Indurain Sari Nagusiko garaipen errekorra du, hiru garaipenekin, eta Euskal Herriko Itzuliko podiuma zapaldu zuen.

## Taldeak 
* Kelme (1999-2002).
* Once (2003-2006).
* Relax (2007).
* LA-MSS (2008).
* Andalucia-Cajasur (2009-2010).
* Androni Giocattoli (2011).
* Katusha (2012-2017).

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chris Horner

**Christopher Lee "Chris" Horner** (Okinawa, 1971ko urriaren 23a - ), txirrindulari ohia da. Espainiako Vuelta 41 urterekin irabazi zuen eta Itzuli Handien irabazleen artean zaharrena da. Han, borroka estua izan zuen azkeneraino, Vincenzo Nibalirekin. Euskal Herriko Itzulia eta Kaliforniako Tourra ere irabazi ditu.

## Taldeak 
* Nutra-Fig (1995-1996).
* Française de Jeux (1997-1998).
* Mercury-Viatel (1999-2000).
* Saunier Duval-Prodir (2005).
* Lotto ( 2006-2007).
* Astana (2008-2009).
* Team Radioshack (2010-2013).
* Lampre-Merida (2014).

## Palmaresa 
**1996**
* Lancasterko Klasikoa.
* DuPont Tourreko etapa bat.
* 3. Ameriketako Estatu Batuetako errepide txirrindularitzako txapelketan.
**2000**
* Langkawiko Tourra.
**2003**
* Georgiako Tourra.
* San Franciscoko Sari Nagusia.
**2005**
* 3. Ameriketako Estatu Batuetako errepide txirrindularitzako txapelketan.
* 5. Suitzako Itzulian eta etapa bat.
**2006**
* 7. Romandiako Tourrean eta etapa bat.
* 8. Liège-Bastogne-Liègen
* 10. Paris-Nizan
**2007**
* 3. Emiliako Giroan
* 5. Romandiako Tourrean
* 10. Lombardiako Giroan
**2008**
* 3. White Rock Tourrean eta etapa 1
* 7. Lombardiako Giroan
**2009**
* 2. Aingo Tourrean
**2010**
* 20px Euskal Herriko Itzulia eta etapa bat.
* 2. Sardiniako Giroan
* 4. Kaliforniako Tourrean
* 7. La Flèche Wallonnen
* 7. Liège-Bastogne-Liègen
* 9. Dauphine Libere
* 9. Frantziako Tourrean
* 10. Amstel Gold Racen
**2011**
* Kaliforniako Tourra eta etapa bat.
* 2. Euskal Herriko Itzulian
* 3. Kataluniako Voltan
**2012**
* 2. Tirreno-Adriatikoan
* 9. Euskal Herriko Itzulian
**2013**
* 20px Espainiako Vuelta, 20px Konbinadako Sailkapena eta bi etapa.
* 2. Utah Tourrean eta etapa 1
* 6. Tirreno-Adriatikoan
**2014**
* 2. Utah Tourrean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jose Ramon Lasa

**Jose Ramon "Koke" Lasa** (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1959) gipuzkoar alpinista da. Sei zortzimilako igo ditu guztira: Cho Oyu (8.201 metro), Hidden Peak (8.080 metro), Manaslu (8.156 metro), Gasherbrum II (8.035 metro), Broad Peak (8.051 metro) eta ShishaPangma (8.013 metro). Alberto Zerainen lehengusua izan zen.

## Kanpo estekak
Shakespears Sister

**Shakespears Sister** pop eta rock musika bikote alternatiboa izan zen, Erresuma Batuan kokatua. 1988an Siobhan Fahey kantagileak sortu zuen, honek Bananarama utzi ondoren.

## Ibilbidea 
Shakespears Sister bakarkako proiektu gisa hazi zen hasiera batean, baina 1989rako bikote bihurtu zen Marcella Detroit musikari estatubatuarra gehitu zenean. Elkarrekin, Faheyk eta Detroitek, bi disko eta zenbait single Erresuma Batuko salduenetan jarri zituzten. Abesti ezagunena 1992an egin zuten, "Stay", zeina EBko single zerrendako 1. postuan izan zen zortzi astez jarraian.

Detroitek utzi egin zuen taldea 1993an, eta Fahey berriro kide bakar gisa jarraitu zuen, baina liskarrak izan zituzten bien artean talde izenaren erabilpenaren inguruan. Garai hori igarota, 2019an, Fahey eta Detroit berriro elkartu ziren Shakespears Sisterren bira batean eta single bat kaleratu zuten, "Queen's Horses" izenarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taguig

**Taguig** ( ahoskatua) Filipinetako hiri bat da, Luzon uhartean kokaturik dagoena, Hiriburu Nazionalaren Eskualdean. 2015ean 804.915 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean de Lattre de Tassigny

**Jean Joseph Marie Gabriel de Lattre de Tassigny** (Mouilleron-en-Pareds, 1889ko otsailaren 2a - Paris, 1952ko urtarrilaren 11) frantziar militarra izan zen.
## Biografia 
Lehen Mundu Gerrako gudu batzuetan borrokatu zuen, beste batzuen artean Verdungo Guduan, eta bost aldiz zauritua izan zen. Ohorezko Legioa eta Gerrako Gurutzea jaso zituen. Gerren arteko garaian Marokoko kanpainetan parte hartu zuen eta berriro zauritu zuten. Bigarren Mundu Gerraren hasieran frantziar jeneralik gazteena zen eta Frantziako Guduan parte hartu zuen. Vichyko erregimenean Frantziako tropen buruzagia izan zen Tunisian. 1943an Frantzia Askearekin bat egin eta Proventzako lehorreratzea zuzendu zuen 1944an. 1945eko maiatzaren 8an Alemaniako rendizioan frantziar ordezkaria izan zen. 1951n Frantziako tropen komandante buru izendatu zuten Indotxinan eta Vietminh garaitu zuen hainbat gudutan. Hurrengo urtean hil zen eta hil ondoren Frantziako mariskal izendatu zuten.
Genzebe Dibaba

**Genzebe Dibaba Keneni** (; ; Bekoji, Etiopia, 1991ko otsailaren 8a) distantzia ertaineko eta luzeko korrikalari etiopiarra da. 1500 metrotan urrezko domina irabazi zuen Pekinen 2015eko Munduko Atletismo Txapelketan eta 1500 metroko zilarrezko domina Rio de Janeiroko 2016ko Olinpiar Jokoetan. Gaur egungo munduko errekorraren jabea da 1500 metrotan (Pista estaliko zein Aire librekoa), eta pista estaliko 2000 m, 3000 m, 5000 m, milia eta milia bikoitzean. 2000 metrotan pista estaliko munduko errekor absolutua ere du Genzebek. Aire libreko aurreko marka baino azkarragoa baita. Zortzi munduko errekor hauekin, historiako edozein atleta, gizonezko edo emakumezko, munduko errekor kopuru handiena lortzearen bereizgarria du. Historiako milia korrikalari onena dela esan ohi da.

Dibaba 2012ko munduko txapelduna izan zen 1500 metro lasterketan pista estalian, eta 2014ko munduko txapelduna eta 3000 metroko estalitako munduko errekorra lortuz. Etiopia ordezkatu zuen 2012ko eta 2016ko Olinpiar Jokoetan, eta Atletismo Munduko Txapelketan bost aldiz lehiatu da. Junior bezala arrakasta ugari lortu zituen, junior mailako kroseko munduko bi titulu eta 5.000 metroko junior mailako munduko txapelketa irabazi zituen. 2014an Laureuseko Emakume Kirolaria izendatu zuten eta 2015ean IAAF-eko Munduko Kirolari onena.

## Aurrekari pertsonalak 
Genzebe Dibaba Oromo kirolarien familiakoa da. Tirunesh bere ahizpa nagusia atleta ospetsua da, domina garrantzitsu asko irabazi zituen. Beste ahizpa zahar batek, Ejegayehuk, zilarrezko domina irabazi zuen 2004ko Olinpiar Jokoetan 10.000 metrotan, eta bere anaia Dejene ere atleta da. Bere lehengusua Derartu Tulu da, 1992. eta 2000. urteetan 10.000 metroko olinpiar txapelduna.

## Palmaresa 
## Marka pertsonalak 
## Kanpo estekak
Nafarroako Gobernuko kontseilaritzak

**Nafarroako Gobernuko kontseilaritzak** Nafarroako Gobernuaren administrazio organo gorenak dira. Nafarroako Gobernuko lehendakaria da buru, eta Nafarroako Gobernuko kontseilariak izendatzen edo kargugabetzen ditu. Gainera, Nafarroako Gobernuko lehendakariordeak, lehendakariordeak eta kontseilariak izan ohi dira.

Gaur egungo gobernua 13 kontseilarik osatzen dute, hiru alderdiren artean banatuta: Nafarroako Alderdi Sozialista, Geroa Bai eta Ahal Dugu.

## Organigrama 
Kontseilaritza bakoitza sailetan banatuta dago, eta bakoitzak zuzendari nagusi bat du. Gainera, kontseilari bakoitzak aholkulari bat du.

* **Lehendakariaren Kabinetea**
* **Lehendakaritza, Berdintasuna, Funtzio Publikoa eta Barnea**
** Gobernu Irekiko departamentua
** Funtzio Publikoko departamentua
** Barneko departamentua
** Komunikazioko eta Erakundeekiko Harremanetako departamentua
** Nafarroako Berdintasunerako Institutua
** Nafarroako Gazteriaren Institutua
** Nafarroako Administrazio Publikoaren Institutua
** Foruzaingoa
* **Lurralde Antolamendua, Etxebiziztza, Paisaia eta Proiektu Estrategikoak**
** Lurralde Antolamenduko departamentua
** Etxebizitzako departamentua
** Proiektu Estrategikoen departamentua
* **Lurralde Kohesioa**
** Toki Administrazioaren eta Despopulazioaren departamentua
** Herri-lanen eta Azpiegituren departamentua
** Garraioko departamentua
* **Ekonomia eta Ogasuna**
** Aurrekontuen, Ondarearen eta Politika Ekonomikoaren departamentua
** Kontu-hartze eta Kontabilitateko departamentua
** Nafarroako Foru Ogasuna
* **Garapen Ekonomiko eta Enpresariala**
** Enpresa Politikaren, Nazioarteko Proiekzioaren eta Lanaren departamentua
** Industriaren, Energiaren eta Proiektu Estrategikoen departamentua
** Turismo, Merkataritza eta Konsumoko departamentua
* **Migrazio Politikak eta Justizia**
** Migrazio Politiketako departamentua
** Justiziako departamentua
* **Hezkuntza**
** Hezkuntzako departamentua
** Lanbide Heziketaren departamentua
** Hezkuntza Baliabideen departamentua
* **Eskubide sozialak**
** Babes Sozialaren eta Garapenerako Lankidetzaren departamentua
** Errealitate Sozialaren, Behatokiaren eta Gizarte Politiken Plangintzaren eta Ebaluazioaren departamentua
** Nafar Lansare
** Pertsonen Autonomiarako eta Garapenerako Agentzia
* **Osasuna**
** Osasunako departamentua
** Osasunbidea
** Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutua
* **Herritarrekiko Harremanak**
** Bakearen Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen departamentua
** Kanpo Ekintzarako departamentua
** Euskararen Nafarroako Institutua
* **Unibertsitatea, Berrikuntza eta Eraldaketa Digitala**
** Unibertsitateko departamentua
** Berrikuntzako departamentua
** Telekomuniazioetako eta Digitalizazioko departamentua
* **Landa Garapena eta Ingurumena**
** Landa Garapenako departamentua
** Nekazaritza eta Abeltzaintzako departamentua
** Ingurumeneko departamentua
* **Kultura eta Kirola**
** Bianako Printzea Erakundea
** Nafarroako Kirolaren Institutua

## Kontseilariak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nafarroako Gobernua
* Nafarroako Parlamentua

## Kanpo estekak
Anna Txitxerova

**Anna Vladimirovna Txitxerova** (; 1982ko uztailaren 22a) errusiar altuera jauzilaria da. Urrezko domina lortu zuen 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan eta 2011ko Atletismo Munduko Txapelketan eta jatorriz brontzezko domina eman zioten 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan. 2007an eta 2009an Munduko Txapelketan txapeldunordea izan zen, eta brontzezko domina 2013an eta 2015ean.

2016ko maiatzean, jakinarazi zen 2008ko Jokoetako laginak berriz ikuskatzean errendimendua hobetzeko botiketarako 31 aurkikuntza positibo aurkitu zituztela. Froga positibo horietako bat Txitxerovarena zela onartu zuten. 2016ko urriaren 6an, COIk baieztatu zuen Txitxerovak dopin proba batean huts egin zuela, turinabola 2008ko laginean zegoela eta brontzezko domina kendu ziola. Domina, azkenean, Chaunte Lowe jatorrizko 6. sailkatuari esleitu zitzaion, 4. eta 5. postuetako altuerako jauzilariak positibo eman zutelako beraien probetan.

2018ko uztailaren 23an, lehiaketa nazionalera itzuli zen 1,90 m-ko jauzia egin zuen eta biharamunean, deskalifikatu egin zuten, atletak IAAFi 2018ko Europako Atletismo Txapelketan parte hartu ahal izateko eskatu zion.

2019an, 2,01 saltatu zuen Pista Estalian bi aldiz, hiru eguneko aldearekin. 36 urterekin, jauzi hoti berdindu zuen Masters W35 Munduko Errekorra berdinduz, nahiz eta Pista Estalian egin zuenez, ez dituzte errekor gisa aitortu.

2019ko irailean, Chicherovari, Elena Lashmanovari batera eta IAAFeko Atletismo Munduko Txapelketarako baimena ukatu zitzaion.

## Lorpenak 
* **Bydgoszcz 1999 Munduko Jubenil Txapelketa** - 1. (1'89)
* **Santiago de Chile 2000 Munduko Junior Txapelketa** - 4. (1'85)
* **Beijing 2001 Joku Unibertsitarioak** - 8. (1'85)
* **Birmingham 2003 Munduko Pista Estaliko Txapelelketa** - 3. (1'99)
* **París 2003 Munduko Txapelketa** - 6ª (1'95)
* **Budapest 2004** **Munduko Pista Estaliko Txapelelketa** - 2ª (2'00)
* **Atenas 2004 Joku Olinpikoak** - 6ª (1'96)
* **Madrid 2005 Europako Pista Estaliko Txapelketa** - 1ª (2'01)
* **Helsinki 2005 Munduko Txapelketa** - 4ª (1'96)
* **Gotemburgo 2006 Europako Txapelketa** - 7ª (1'95)
* **Londres 2012 Joku Olinpikoak** - 1ª (2'05)

## Marka Pertsonalak 
* Sei aldiz Errusiako altuera jauziko txapelduna: 2004, 2007-2009, 2011-2012

## Kanpo estekak
Antipolo

**Antipolo**, ofizialki **Antipolo Hiria** (), Filipinetako hiria da, Luzon uhartean dagoena, Calabarzon eskualdean. 2015ean 776.386 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tia Hellebaut

**Tia Hellebaut** ( ahoskatua; Anberes, 1978ko otsailaren 16a ) erretiratutako Belgikako altuera jauzilaria da, kimikaria ere bada, nahiz eta bere kirol ibilbidea heptatloi proban hasi zuen, eta gero altuera jauzian espezializatu zen. 2.05m saltatu zituen&nbsp;Aire Librean eta Pista Estalian.

Hellebaut 2008ko txapeldun olinpikoa izan zen altuera jauzian. Aurretik Europako txapelduna izan zen 2006an eta gero Europako pista estaliko txapelduna 2007an. Pentatloian urrezko domina irabazi zuen 2008ko IAAFeko Pista Estalitako Munduko Txapelketan . Domina horiez gain, Atletismoko Munduko Txapelketan parte hartu zuen lau aldiz.

## Ohoreak 
* **2009** : Dame Koroaren Ordenaren Gurutze Nagusia, SM Albert II erregearen Errege Dekretuaren bidez.

## Nazioarteko lorpenak 
* **Ljubljana 1997 Europako Jubenil Txapelketa** - 11. heptatloian (5157 p)
* **Göteborg 1999 Europako 23 urte azpiko Txapelketa** - 6. heptatloian (5548 p)
* **Gante 2000 Europako Pista Estaliko Txapelketa** - (erretiratuta pentatloian)
* **Edmonton 2001 Munduko Txapelketa** - 14. heptatloian (5680 p)
* **París 2003 Munduko Txapelketa** - (erretiratuta heptatloian)
* **Budapest 2004 Munduko Pista EstalikoTxapelketa** - 5. pentatloian (4526 p)
* **Atenas 2004 Joku Olinpikoak** - 12. altuera jauzian (1.85)
* **Helsinki 2005 Munduko Txapelketa** - 6. altuera jauzian (1.93)
* **Moscú 2006 Munduko Pista EstalikoTxapelketa** - 6. altuera jauzian (1.96)
* **Göteborg 2006 Europako Txapelketa** - 1. altuera jauzian (2.03)
* **Pekín 2008 Joku Olinpikoak** - 1. altuera jauzian (2.05)

eskuinera|thumb| Hellebaut berotzen lehiatu aurretik

## Marka Pertsonalak 
* **Altuera jauzia** (outdoor) - 2.05 (Pekín, 2008)
* **Altuera jauzia** (indoor) - 1.97 (Tallin, 2006)
* **Heptatloi** (outdoor) - 6.201 p (Götzis, 2006)
* **Pentatloi** (indoor) - 4.589 p (Aubière, 2004)
* **Luzera jauzia** (indoor) - 6.36 (Gante, 2006)

## Kanpo estekak
Konstantin von Neurath

**Konstantin Bermann Karl Freiherr von Neurath** (Kleinglattbach, Württembergeko Erresuma, Alemaniar Inperioa, 1873ko otsailaren 2a - Enzweihingen, Baden-Württemberg, 1956ko abuztuaren 14a) alemaniar diplomazialari eta politikaria izan zen. Suabiako nobleziako familia batean jaio zen eta 1901ean hasi zuen bere ibilbide diplomatikoa. Lehen Mundu Gerran borrokatu zuen eta Burdinazko gurutzea jaso zuen. Gerraren ondoren, enbaxadore izan zen Danimarkan eta Italian. 1932an Franz von Papen kantzilerrak Atzerri ministro izendatu zuen eta Hitlerren gobernuan karguan jarraitu zuen. 1938an Joachim von Ribbentropek ordezkatu zuen, nazi sutsuagoa zena. 1939tik 1943ra Bohemia eta Moraviako protektoratuako Reichsprotektora () izan zen, nahiz eta 1941etik izen hutsez izan. Nurenbergeko epaiketetan hamabost urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, baina 1954an askatu zuten.
Raúl Alcalá

**Raúl Alcalá Gallegos** (Monterey, 1964ko martxoaren 3a), mexikar txirrindulari ohia da. 1986tik 1994ra profesionala izan zen eta 32 garaipen lortu zituen. Lehen mexikarra izan zen Itzuli Handi batean parte hartzen. Gainera, bost aldiz izan zen lehenengo hamarren artean Itzuli Handietan. Euskal Herriko Itzulian, bigarrena izan zen 1992an, Tony Romingeren atzetik.

## Taldeak 
* 7 Eleven (1986-1988).
* PDM-Concorde (1989-1992).
* WordPerfect (1993).
* Motorola (1994).
* Team GT (1998).

## Palmaresa 
**1986**
* Coors Klasikako etapa bat.
**1987**
* Trentinoko Giroko etapa bat.
* 2. Züricheko txapelketan
**1989**
* Mexikoko Itzulia eta lau etapa.
* Frantziako Tourreko etapa bat.
**1990**
* Mexikoko Itzulia eta bi etapa.
* Frantziako Tourreko etapa bat.
* Asturiasko Itzulia eta etapa bat.
* 3. Setmana Catalanan
* 8. Euskal Herriko Itzulian
**1991**
* Euskal Herriko Itzuliko etapa bat.
**1992**
* Donostia Klasikoa.
* 2. Euskal Herriko Itzulian.
* 2. Tirreno-Adriatikoan.
* 2. Burgosko Itzulian
* 2. Irlandako Itzulian
* 3. Setmana Catalanan
**1993**
* Dauphiné Libéréko bi etapa.
* Burgosko Itzuliko etapa bat.
* DuPont Tourra eta etapa bat.
* 2. Burgosko Itzulian
**1994**
* Mexikoko Itzulia eta etapa bat.
* 3. Udaberriko Klasikan
**2010**
* Mexikoko txapelketa erlojupekoan.

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
UT = Abandono

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vsevolod Meyerhold

**Vsevolod Emilievitx Meyerhold**, **Karl Kasimir Theodor Meierhold** jaioa (; Penza oblasta, Errusiar Inperioa, 1874ko otsailaren 9agreg./urtarrilaren 28a jul. - Mosku, 1940ko otsailaren 2a) errusiar eta sobietar antzerkiko zuzendari, aktore eta ekoizlea izan zen. Zuzenbidea ikasi zuen Moskuko Unibertsitatean, ikasketak amaitu ez zituen arren. Biolinista izan edo antzerkia ikasi zalantzan egon ondoren, Moskuko Antzerki Eskola Filarmonikoan izena eman zuen. 21 urterekin luteranismotik kristautasun ortodoxora bihurtu zen Vsevolod izenarekin. 1902ra arte, Moskuko Arte Antzokiko antzezlea izan zen, eta ordutik aurrera antzerki esperimentalean eta sinbolismoan aritu zen antzerkian. 1907-1917 hamarkadan antzerki esperimentalarekin jarraitu zuen San Petersburgoko antzoki inperialetan. 1917an Urriko iraultza babestu zuen lehen artistetako bat izan zen eta 1918an boltxebikeen alderdiarekin bat egin zuen. Olga Kamenevaren laguntzarekin, antzokiak nazionalizatu eta boltxebikeen kontrolpean jarri zituen. 1920tik 1938ra bere antzokia zuzendu zuen, Meyerhold Antzokia. Purga Handian atxilotu eta torturatu zuten eta 1940ko otsailean exekutatu zuten.

## Iruditegia 

Grigoriev Meyerkhold.jpg|Vsevolod Meyerholden erretratua, Boris Grigoriev eskutik, 1916
Alexander Y Golovin Portrait of Meyerhold.jpg|Meyerholden erretratua, Aleksandr Golovin eskutik
Vsevolod Meyerhold and Zinaida Meyerhold-Reich 1925.jpg|250x250px|Vsevolod Meyerhold eta Zinaida Meyerhold-Reich Leningrad (St Petersburg) 1925
MeyerholdMug.jpg|Meyerhold atxilotuta

## Kanpo estekak
Sharon Lockhart

**Sharon Lockhart** (Norwood (Massachusetts), 1961) Ameriketako Estatu Batuetako artista da.

Bere lanak, koreografiak eta gainerako alderdi guztiek mugimendu soil baten konplexutasuna eta sakontasun poetikoa jartzen dituzte agerian. Lockhartek ildo honetan egin dituen ikerketa ugarien artean, Noa Eshkol (1895–1969) koreografo, teorialari eta ikertzaile israeldarraren lanari buruzko hausnarketak leku berezia du artistaren azken hamarkadako ekoizpenean. Lockhartena da *Noa Eshkolen mugimendu errotazioa* obra. Gorputzaren mugimendua du lanaren lehengai, eta Noa Eshkol koreografo, teorialari eta ikertzaile israeldarraren lanetan oinarritu da obra ontzeko. Eshkol aitzindaria izan zen gorputzaren mugimenduaren ia modalitate guztiak erregistratzeko gai den idazketa-sistema batera transkribatzen giza keinuak. 2021eko udazkenerako programatuta dago Bilboko Gugenheim Museoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sharon Lockhart berria egunkarian
* Sharon Lockhart argia aldizkarian
* Sharon Lockhart Euskal Telebistan
Phurba Tashi

**Phurba Tashi Sherpa Mendewa** Nepalgo mendizalea da. Himalaiako tontor nagusietara egindako igoera ugariengatik ezaguna da.

Zortzimilako igoeren errekorra du, 30 aldiz igo bait da zortzimilako batera. Horien artean, Everest mendira hogeita bat aldiz igo da, Cho Oyura bost, Manaslura bi eta Shishapangma eta Lhotsera behin.
Romano Benet

**Romano Benet** (Tarvisio, 1962ko apirilaren 20a) esloveniar mendizalea da, italiar naturalizatua.

Italiar eta esloveniar mendizale handienetarikoa da. Munduko hamaseigarren pertsona da, eta laugarren italiarra, 14 zortzimilakoak oxigeno osagarririk gabe igo dituena. Gainera, bera eta bere emaztea, Nives Meroi, balentria hori egin duten lehen alpinista bikotea dira.
Lynn Kanuka-Williams

**Lynn Kanuka-Williams** (Regina, Saskatchewan, 1960ko uztailaren 11) erretiratutako atleta kanadarra da, 1984an brontzezko olinpiar domina lortu zuen 3000 metroko lasterketan.

## Kirol-karrera 
Los Angeles 1984ko Joko Olinpikoetan brontzezko domina irabazi zuen 3000 metroetan, 8:42,14 segundoko denborarekin, Maricica Puică errumaniarraren eta Wendy Sly britainiarraren ostean helmugara iritsiz.

## Kanpo estekak
Blue Monday (argipena)

**Blue Monday** izenak hainbat adiera du:

* **Blue Monday**, egutegiko data bat, urtarrilekoa.
* **Blue Monday**, New Order taldearen abestia (1983).
Eta euskaraz:

* ***Astelehen urdin batean***, Itoizen abestia (1978).
Maricica Puică

**Maricica Puică** (Iași, 1950eko uztailaren 29a) errumaniar atleta izan zen, 1984an txapeldun olinpikoa eta 1987an munduko txapeldunorde izan zen 3000 metroko proban espezializatua.

## Kirol-karrera 
Los Angeles 1984ko Joko Olinpikoetan urrea irabazi zuen 3000 metroetan, eta brontzea 1500 metroetan.

Hiru urte geroago, Erroma 1987an jokatu zen Munduko Txapelketan, zilarrezko domina irabazi zuen 3000 metroetan, 8:39,45 segundoko denborarekin, Tetyana Samolenko sobietarraren atzetik eta Ulrike Bruns alemaniarraren aurretik helmugara iritsi arte.

## Kanpo estekak
San Blas jaia (Tolosa)

thumb|San Blas bedeinkapena
thumb|San Blas opilak
thumb|San Blas opilen salmenta

**San Blas jaia** Tolosako izen bereko auzoan otsailaren 3an ospatzen den jai tradizional eta erlijiosoa da. Emendek elkarteak antolatzen du erromeria egun hau eta, meza nagusiarekin batera, hainbat kultur jarduera antolatzen dira. Ohiko da Tolosar asko bertaratzea udalerriko baselizarik zaharrenera.

San Blas eguna osasun onaren alde eta eztarriko minen aurka jakiak bedeinkatzeko eguna da. Lepoan lokarria lotuta eusten diote sinesteari, zenbaitek, baina, Tolosan, San Blas opilak, azukrea, dilistak, babarrunak, garbantzuak nahiz gozokiak eramaten dituzte herritarrek, minak uxatzeko. Jakiak bedeinkatzera joan dira batzuk, eta San Blas opilez nahiz txistorraz gozatzera, beste asko, hamaiketakoa eginez.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* San Blas jaia
* San Blas opilak
André Darrigade

**Andre Darrigade** (Narrosse, 1929ko apirilaren 24a-), frantziar txirrindulari ohia da. 1951tik 1966ra profesional izan zen eta garaipen ugari lortu zituen. Munduko eta Frantziako txapeldun izan zen. Frantziako Tourreko 22 etapa irabazi zituen eta Puntukako sailkapena bitan lortu zuen.

## Taldeak 
* La Perle (1951-1954).
* Bianchi-Pirelli (1955-1956).
* Helyett (1957-1960).
* Alcyon-Leroux (1961).
* Gitane-Leroux-Dunlop (1962).
* Magnat-Paloma (1963-1965).

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
2021eko Sei Nazioen Txapelketa

**2021eko Sei Nazioen Txapelketa** Errugbi txapelketa honen hogeitabigarren ekitaldia izango da (guztira 127. ekitaldia). 2021eko otsailaren 6an hasi eta martxoaren 20an amaitu behar zen, baina partida bat atzeratu zen COVID-19 kasuen erruz eta azken partida martxoaren 26an jokatu zen. Galesko selekzioak 28. txapelketa irabazi zuen, Sei Nazioetako seigarrena.

## Taldeak 
## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
!bgcolor="#efefef" width="20"|Entseguak
|-bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Gales** || **20** || 5 || 4 || 0 || 1 || 164 || 103 || +61 || 20
|-
| 2 ||align=left|  Frantzia || **16** || 5 || 3 || 0 || 2 || 140 || 103 || +37 || 18
|-
| 3 ||align=left| 23px|Irlanda Irlanda || **15** || 5 || 3 || 0 || 2 || 136 || 88 || +48 || 12
|-
| 4 ||align=left|  Eskozia || **15** || 5 || 3 || 0 || 2 || 138 || 91 || +47 || 18
|-
| 5 ||align=left|  Ingalaterra || **10** || 5 || 2 || 0 || 3 || 112 || 121 || -9 || 12
|-
| 6 ||align=left|  Italia || **0** || 5 || 0 || 0 || 5 || 55 || 239 || -184 || 6
|-
|}

## Partidak 
* 3. jardunaldiko Frantzia eta Eskoziaren arteko partida atzeratu egin zen Frantziarren artean agerturiko COVID-19 kasuengatik. Martxoaren 26an jokatu zen, 5. jardunaldia bukatu eta hurrengo ostiralean.

## Sariak 
## Palmaresa 
2021 arteko txapelketak.

## 20 urtez azpikoen txapelketa 
2020an COVID-19 pandemiagatik txapelketa amaitu gabe gelditu ondoren hamalaugarren ekitaldia izan zen hau eta Ingalaterrak zazpigarren txapelketa eskuratu zuen. Formatua mantendu zen baina ekaina eta uztaila artean jokatu zen hiru asteburutan.

### Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
!bgcolor="#efefef" width="20"|Entseguak
|-bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Ingalaterra** || **28** ||5 ||5 ||0 ||0 ||165 ||69 ||+96 ||25
|-
| 2 ||align=left|  Frantzia || **19** ||5 ||4 ||0 ||1 ||150 ||117 ||+33 ||19
|-
| 3 ||align=left| 23px|Irlanda Irlanda || **16** ||5 ||3 ||0 ||2 ||151 ||100 ||+51 ||20
|-
| 4 ||align=left|  Gales || **9** ||5 ||2 ||0 ||3 ||91 ||153 ||-62 ||10
|-
| 5 ||align=left|  Italia || **7** ||5 ||1 ||0 ||4 ||102 ||98 ||+4 ||13
|-
| 6 ||align=left|  Eskozia || **0** ||5 ||0 ||0 ||5 ||67 ||189 ||-122 ||9
|-
|}

### Palmaresa 
2021 arteko txapelketak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sei Nazioen Txapelketako webgune ofiziala
Eugène Christophe

**Élie Eugène Christophe** (Malakoff, 1885eko urtarrilaren 22a - * Ibidem*, 1970eko otsailaren 1a), frantziar txirrindulari bat izan zen. Sei aldiz sailkatu zen Frantziako Tourreko hamarren artean. Frantziako Tourreko lehen maillot horia jantzi zuen 1919ko Tourrean.

## Taldeak 
* Labor (1906).
* Alcyon-Dunlop (1907-1911).
* La Française (1912).
* Peugeot-Wolber (1913-1914).
* Automoto-Wolber-Russell (1922).
* Cycles (1923-1924).
* Christophe-Hutchinson (1925-1926).

## Palmaresa 
**1909**
* 20px| Ziklo-kroseko Frantziako Txapelketak.
* Paris-Calais.
**1910**
* 20px| Ziklo-kroseko Frantziako Txapelketak.
* Milan-San Remo.
* 3. Paris-Roubaixen
**1911**
* 20px| Ziklo-kroseko Frantziako Txapelketak.
* 2. Belgikako Itzulian
**1912**
* 20px| Ziklo-kroseko Frantziako Txapelketak.
* 2. Frantziako Tourrean eta hiru etapa.
**1913**
* 20px| Ziklo-kroseko Frantziako Txapelketak.
**1914**
* Polymultipliée
* 20px| Ziklo-kroseko Frantziako Txapelketak.
**1919**
* 3. Frantziako Tourrean.
**1920**
* Bordele-Paris.
* Paris-Tours.
**1921**
* Bordele-Paris.
* 20px| Ziklo-kroseko Frantziako Txapelketak.
**1925**
* Bourbonnais Zirkuitua.
**1926**
* Bourbonnais Zirkuitua.
* Annemasse.

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkitektura fantastikoa pertsonaiekin

***Arkitektura fantastikoa pertsonaiekin*** Hans Vredeman de Vries margolari frisiarrak 1568an margotu zuen margolana da. Bilboko Arte Ederren Museoan gordetezen da. Lana garaiko genero berrikoa zen, gutizia arkitektonikoa adierazten zuena; eraikinen zein hirien irudikapen fantastikoa egiten zuen. Izan ere, perspektibako arauak erabiltzen zituen, aldi berean arrazionala eta idealizatua zen mundua sortzeko. Genero horretan Vredeman de Vries benetako maisua izan zen.

## Ezaugarriak 
Bilboko museoak horrela deskribatzen du margolana: "Konposizioaren ezkerraldean kokatutako eraikinaren perspektiba nabariak jauregi-arkitekturan murgiltzen ditu ikusleak, eta Italiako iparraldeko zenbait eraikin klasizista dakarzkigu gogora. Marmolezko zutabe mardulek espazioa antolatzen dute, eta atzealdean ihes-gunerantz irekitzen diren lorategiak eta pergolak nabarmentzen dituzte. Giro sofistikatu horretan, zenbait irudik eta gortesau-bikotek (beharbada beste margolari batek egin zituen) musikaz gozatzen dute dotoreziaz".

Lana olioa haritz-oholean egina dago eta bere neurriak 84,5 x 118,5 zm-koa. Artista horren margolanak ez dira ugari; Bilbokoa Euskal Herriko bakarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wendy Sly

**Wendy Sly** (Londres, 1959ko azaroaren 5a) britainiar atleta ohi bat da, 1984an olinpiar txapeldunorde izan zen 3000 metroko lasterketan espezializatua.

## Kirol-karrera 
Los Angeles 1984ko Joko Olinpikoetan zilarrezko domina irabazi zuen 3000 metroetan, 8:39,47 segundorekin, helmugara Maricica Puică errumaniarraren atzetik eta Lynn Williams kanadarraren aurretik iritsiz.

## Kanpo estekak
Fred de Bruyne

**Alfred «Fred» de Bruyne** (Berlare, 1930eko urriaren 21a - Seillans, 1994ko otsailaren 4a) belgikar txirrindulari bat izan zen, profesionala 1953tik 1961 arte.

Tarte horretan 25 garaipen lortu zituen eta bost monumentuetatik lau irabazi zituen. Gainera, Lieja-Bastogne-Lieja hirutan irabazi zuen.

## Taldeak 
* Mercier (1953-1956).
* Carpano Coppi (1957).

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli handiak 
### Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak 
 —: ez zuen parte
UT: utzi, ez zuen amaitu
X: ez zen jokatu 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Cagayan de Oro

**Cagayan de Oro**, ofizialki **Cagayan de Oro Hiria** (; ), Filipinetako hiri bat da, Mindanao uhartean kokaturik dagoena, Iparraldeko Mindanao eskualdean. 2015ean 675.950 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Briek Schotte

**Albéric «Briek» Schotte**, (Kanegem, 1919ko irailaren 7a - Kortrijk, 2004ko apirilaren 4a), belgikar txirrindulari bat izan zen. 1940tik 1959ra profesionala izan zen eta munduko txapelduna izan zen birritan.

## Kirol ibilbidea 
ezkerrera|thumb|Briek Schotte, 1950eko munduko txapelduna.
"Burdinazko Briek" goitizenarekin ezaguna (*IJzeren Briek*), Schotteren ibilbide oparoa 1940tik 1959 arte luzatu zen. Bi aldiz irabazi zuen Errepideko Munduko Txapelketa 1948an eta 1950ean eta horretaz gain hainbat Klasikoetan gailendu zen.

Txirrindulari ibilbidea amaitu ostean, hainbat talderen kirol zuzendaria izan zen (*Flandria*, *Sem-France Loire* eta *Skil* taldeetan aritu zen, besteak beste).

Briek Schotte 2004ko apirilaren 4an hil zen eta egun horretan bertan, Flandriako Tourrak omendu zuen: alde batetik korrikalariak Oude Kwaremont izeneko "horma"tik igaro zirenean, pantalla erraldoi batean mezu bat zabalduz eta bestetik podiumean minutu bateko isilunea eginez.

Briek Schotte Sari Nagusia antolatzen da urtero bere omenez.

## Taldeak 
* Mercier-Hutchinson (1939-1942).
* Dunlop (1943).
* Wolber (1944).
* Alcyon-Dunlop (1945-1956).
* Peugeot (1957).
* Libertas (1958-1959).

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*