Lucy Parsons

**Lucy Eldine Gonzalez Parsons**, jaiotzez **Lucía Carter**, (1851 &ndash; 1942ko martxoaren 7a)   Ameriketako Estatu Batuetako sindikalista, sozialista erradikala eta anarko-komunista bat izan zen. Oraindik ere bere oratoria kartsua gogoratzen da, bere garaian eraginik handiena izan zutenetako bat. Parsons mugimendu erradikalean sartu zen Albert Parsons erredaktorearekin ezkondu ondoren. Texasetik Chicagora joan zen berarekin, eta han Albertek editatu zuen The Alarm egunkarian parte hartu zuen.

1887an senarra Haymarket auziaren ondorioz exekutatu zuten, baina Parsonsek ez zuen utzi bere aktibismo erradikala, eta IWW (Industrial Workers of the World - Munduko Langile Industrialak) sindikatuaren fundatzaileetako bat eta beste erakunde politiko batzuetako kidea izango zen.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Lucy Parsons Virginian jaio zen 1851n. 

Bere bizitzari buruz ezer gutxi dakigu Texasera joan ondoren. Familia zurientzako jostun eta sukaldari lanetan aritu zen.  Harreman honen ondorioz, jaiotzean hil zen haur bat izan zuen. 

eskuinera|thumb| Albert Parsons
1886an Lucy Parsonsek kolpe latza izan zuen. Albert Parsons, Haymarket-eko erreboltan jaurtikitako bonbarekin lotzen zuen inolako frogarik ez bazegoen ere, Illinois estatuak preso hartu, epaitu eta heriotza zigorrera kondenatu zuen August Spies, Adolf Fischer, Louis Lingg eta George Engel-ekin batera, denak zortzi orduko lanaldiaren aldeko borrokan langile anarkista engaiatuak.

Albert Parsons 1887ko azaroaren 11n exekutatu zuten beste lau anarkistarekin batera; exekuzioa erreferente bihurtu zen munduko langile-mugimendu guztiarentzat eta pixkanaka, Haymarket-en matxinadaren urteurrena, maiatzaren 1a, hartu izan zen langile-klasearen memoria- eta aldarrikapen-egun gisa.  

Parsons Les Temps Nouveaux aldizkari anarkistarentzat idaztera gonbidatu zuten  eta William Morris eta Piotr Kropotkinen ondoan hitz egin zuen 1888an Britainia Handira egindako bisitan. 

Parsonsek langileen klasearen askapena hartu zuen helburutzat, horregatik Goldmanen "klase ertainei zuzendutako" diskurtsoa gaitzesten zuen; Goldmanek Parsonsi egotzi zion senarraren martirioak eman zion ospea bere mesedetan aprobetxatu izana.  "Ez dago zalantzarik", idatzi zuen Candace Falkek (Love, Anarchy eta Emma Goldman), "lehiakortasun handia zegoen bi emakumeen artean. Emmak, normalean, agertokiaren lekurik ikusgarriena bilatzen zuen". Goldmanek sexu- eta familia-harremanetan zentraturiko diskurtso ausarteko anarkista estatubatuarraren irudia mantendu nahi zuen "anarkismoak arazo pertsonal hauen garrantziari buruz zuen eztabaida etengabearen erdian".

Parsons eta Goldmanen arteko desberdintasun ideologikoek haien arteko lehia gero eta handiagoa ekarri zuten. Goldmanek, *Living My Life* autobiografian, laburki aipatu zuen "Mrs. Lucy Parsons, Albert Parsons gure martiriaren alarguna", Chicagoko langileen batzarrean izan zela, "ekitaldietan parte hartze aktiboa izan zuela" nabarmenduz. Geroago, Goldmanek aipamen txiki bat baino ez zuen egin Parsonsi buruz, hegoaldeko familia batean esklabo jaio zela eta anarkismoari buruz zuen ikuspegia gogora ekarriz. Ez dago berari buruzko beste aipamenik. 

### Mendearen hasierako jarduerak 
[ezkerrera|thumb| Lucy Parsons [1915ean polizia-etxean, otsailaren 12an egindako manifestazioak direla eta.]]
1905ean *Industrial Workers of the World (Munduko Industria Langileak) erakundearen* sorreran parte hartu zuen eta *Liberator* egunkaria editatzen hasi zen, Chicago hirian IWW sindikatuak izango zuen hedabidea. Lucyren ikuspuntua klase borrokan oinarrituta zegoen beti, pobreziaren eta langabeziaren aurka. 1915eko urtarrilean Parsonsek berak Gosetien Manifestazioak (Chicago Hunger Demonstrations) antolatu zituen Chicagoko kaleetan zehar, eta AFL (*American Federation of Labor - Lanaren Estatubatuar Federazioa)* eta Alderdi Sozialista otsailaren 12an egindako manifestazio erraldoian parte hartzera bultzatu zituen.

Orduko hartan, Parsonsek, Chicagoko Poliziaren Sailak 1920an adierazitakoaren arabera "mila matxinatu baino arriskutsuagoa" zenak, honakoa zioen: «Etorkizunean irudikatzen dudan greba ez da geldialdi bat, zeinaren ondoren jendea etxera gosetuta bueltatuko den, baizik eta denek lanera itzuli barik jarraituko duten eta beharrezko ekoizpen bitartekoak bereganatuko dituzten greba.»  Parsons Estatu Batuetako sit-down greben (eserialdiak) eta, geroago, Argentinako lantegien okupazioen aitzindaria izan zen.

1927an, International Labor Defense erakunde aurrerakoiaren Batzorde Nazionalean hasi zen lanean. Batzordeak langileen jarduera politikoen antolaketa askatasuna defendatzeko xedea zuen; horrez gain, hainbat afroamerikarren alde egin zuen, frogarik gabe egin ez zituzten delituengatik salatuak izan zirenean, Scottsboro Nine eta Angelo Herndon kasuetan bezala.

Eztabaida bat dago bere biografiaren pasarteetako batekin. Bere biografo askok (Lucy Parsons Center, IWW eta Joe Knowles barne) uste dute Parsons 1939an Alderdi Komunistarekin bat egin zuela. Hala ere, beste batzuk ez datoz bat. Gale Ahrens-ek, adibidez, "*Lucy Parsons: Mystery Revolutionist, More Dangerous Than A Thousand Thousand Thousand Rothers* " *izeneko* saiakeran  dio Alderdi Komunistak hil ondoren argitaratutako obituarioan ez dela aipatzen Lucy alderdiko kide inoiz izan izana.

### Zahartzaroa eta heriotza 
Parsonsek ez zion utzi bere hitzaldi sutsuak Chicagoko Bughouse Plazan emateari 80 urte bete zituen arte. Mintzaldi horietako batean, Studs Terkel idazlea inspiratuko zen.  Bere azken agerpenen artean handienetako bat International Harvester enpresako grebalarien aurrean 1941eko otsailean eman zuen hitzaldia izan zen.

eskuinera|thumb| Lucy Parsonsen hilobia
Lucy Parsons 1942ko martxoaren 7an zendu zen, 91 urte zituela Estatuak hil ondoren ere arriskutsua izan zitekeela uste zuen eta, horregatik, poliziak bere idazki pertsonalak eta liburuak konfiskatu zituen (bere liburutegian 1.500 liburu baino gehiago zituen, anarkiari, sexuari eta langileen mugimenduari buruzkoak). Parsons bere senarrarengandik gertu lurperatu zuten Haymarket Martyrs' monumentuaren inguruan, Waldheim hilerrian  (gaur egun Forest Home Cemetery), Forest Park-en, Chicagon.

## Jatorria eta etnizitatea 
Parsonsek ez zuen bere bizitza pribatuaz edo jatorriaz hitz egin nahi izan. Bere historiari buruzko xehetasunez galdetu ziotenean, esan zuen: "Ez naiz kargu baterako hautagaia, eta publikoak ez du eskubiderik nire iraganaz ezer jakiteko. Ez naiz ezer munduarentzat eta jendea ez da nitaz kezkatzen. Printzipio baten alde borrokatzen ari naiz". 

Parsonsek esplizituki ukatu zuen afrikar jatorriko esklabo ohi baten alaba zela, Texasen jaio zela eta bere gurasoak mexikar eta natibo amerikarrak zirela esanez.  

## Ondarea, omenaldiak eta memorialak 
Lucy Parsons zentroa 1970ean sortu zen Bostonen, Massachusettsen. Gaur egun zabalik segitzen duen kudeaketa kolektiboko liburutegi eta infoshop erradikal bat da.

1990eko hamarkadan, Chicagoko bertako artista batek Parsonsi monumentu bat jarri zion Wicker Park-en. 

2004an, Chicagok Lucy Parsons izena eman zion parke bati. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Louise Michel
* Voltairine de Cleyre
* Emma Goldman
* Maria Lacerda de Moura
* Mary Wollstonecraft
* Anarkismoa Estatu Batuetan

## Kanpo estekak 
* The Lucy Parsons Project
* The Lucy Parsons Center, Tienda de Libros en Boston, Massachusetts