Kitty Marion

**Kitty Marion** (sortzez **Katherina Maria Schäfer**; Rietberg, 1871-New York, 1944) aktore eta aktibista politikoa izan zen. Alemanian jaio zen eta 1886an Londresera emigratu zuen 15 urte zituenean. XIX. mendearen amaieran Erresuma Batuko musika aretoetan aritu zen.  Sufragista bikaina izan zen, eta emakume artistak agenteen aurrean defendatzeko aktibismoagatik ere ezaguna izan zen, ustelkeria salatuz eta lan-baldintza hobeak eskatuz. 1908an, Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoarekin (WSPU) bat egin zuen, eta "*Votes for Women*" egunkaria saltzeko konpromisoa hartu zuen. Sufragista ospetsu bihurtu zen, eta istilu zibiletan eta suteetan parte hartu zuen. Bere aktibismoaren ondorioz askotan atxilotua izan zen eta bereziki ezaguna da gose greban zegoen bitartean kartzelan behartutako 200 elikadura baino gehiago jasan zituelako. Lehen Mundu Gerra hasi zenean Estatu Batuetara emigratu zuen, Margaret Sangerren taldearekin eta jaiotza-kontrolaren aktibismoarekin bat eginez. Nahiz eta tematia izaten jarraitu eta bere jarreren defentsan ahotsa altxatu, ez zuen indarkeria erabili Erresuma Batuan bezala. Hala ere, beste bederatzi aldiz atxilotu zuten.

## Ibilbidea 
[thumb|Kitty Marion [Ameriketako Estatu Batuak|AEBetan BC Review saltzen 1925ean.]]
Marion Rietbergen jaio zen, Westfalian, Alemanian, 1871ko martxoaren 12an. Bere ama tuberkulosiak jota hil zen bi urte zituela eta Marion aitarekin utzi zuen. Lau urte beranduago, Marionek sei urte zituenean, bere amaordea ere tuberkulosiak jota hil zen. Bere aitak (izen ezezaguna) Marion bortxatu zuen eta gorrotatzen zuen ile gorria zuelako. Marionek 15 urte zituenean, aitak izebarekin bizitzera bidali zuen Ingalaterrara. Ingalaterrara joan ondoren, aktore bihurtu zen eta **Kitty Marion** izena hartu zuen. Korutik protagonisten paperak interpretatzera igaro zen eta protagonista nagusiaren aldi baterako ordezkoa izan zen, bere enplegatzailearekin borrokatu aurretik. Gero, musika-aretoetan lana bilatzen saiatu zen, baina konturatu zen enplegatzaileek sexu-mesedeak espero zituztela lan onenaren truke.

Marion Emakumeen Batasun Sozial eta Politikora (WSPU, ingelesezko siglengatik) batu zen 1908an. Emakumeen sufragioaren aldeko mugimenduko ekintzaile ospetsu bihurtu zen, eta protestetan parte hartzen zuen sarritan, baita protesta bortitzetan ere. Marion piromano bezala ezagutzen zen. Marion askotan atxilotu zuten Ingalaterran bere aktibismoagatik.

I. Mundu Gerraren ondoren, Marionek Estatu Batuetara emigratu zuen. Estatu Batuetan Margaret Sangerrekin lan egin zuen "*Birth Control Review"* aldizkariaren argitalpenean. Marionek Review-ko kopiak saltzen zituen dolar 20 zentabotan Times Square, Grand Central Station, eta Coney Island-en. Izkinetan lanean ari zela irainak, heriotza mehatxuak, abusu fisikoa eta poliziaren jazarpena jasan behar izan zituen. Hamar urteko ibilbidean, bederatzi aldiz atxilotu zuten Marion, jaiotza-tasaren kontrola defendatzeagatik. 1921ean, Marion Sangerrekin elkartu zen Amerikako jaiotza-tasa kontrolatzeko lehen klinika ezartzeko. Hala ere, Brooklyngo klinika itxi egin zuen poliziak.

Marion New York hiriko Sanger zaharren egoitzan hil zen pobrezian, 1944ko urriaren 9an. Bere testamentuan erraustu egin behar zela eta hiletarik eta zerbitzu erlijiosorik ez zela egingo zehaztu zuen. Hainbat egunkarik Marionen obituarioa argitaratu zuten, tartean "*New York Herald Tribune";* eta Erresuma Batuko, Australiako, Jamaikako eta Estatu Batuetako ezagunen doluminak jaso ziren.  Marionek hamazazpi urte zituenetik ateratzen zuen bizimodua, eta ez zen inoiz ezkondu.
## Erreferentziak 
## Oharrak 
* Engelman, Peter C. (2011), *A History of the Birth Control Movement in America*, ABC-CLIO,  0-313-36509-6.

## Kanpo estekak