open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Michel Hazanavicius

**Michel Hazanavicius** (Paris, 1967ko martxoaren 29a) Frantziako zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigilea da, 2011n *The Artist* filmarengatik zuzendari onenaren Oscar Saria lortu zuena. Espioen parodiak ere zuzendu ditu, arrakastatsuenak ''OSS 117 : Le Caire, nid d'espions* eta *OSS 117 : Rio ne répond plus'' izanik.

1920ko hamarkadan Lituaniatik ihes egindako familia judu batean jaioa, Bérénice Bejo bikotekidea du.

## Filmografia
Jean Dujardin

**Jean Dujardin** (Rueil-Malmaison, 1972ko ekainaren 19a) Frantziako aktorea da, 2011n *The Artist* filmarengatik gizonezko aktore onenaren Oscar Saria lortu zuena. Espioien parodiak ere antzeztu ditu, arrakastatsuenak ''OSS 117 : Le Caire, nid d'espions* eta *OSS 117 : Rio ne répond plus'' izanik.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Octavia Spencer

**Octavia Lenora Spencer** (Montgomery, Ameriketako Estatu Batuak, ) aktorea da, 2011n, *The Help* filmean aritzeagatik, Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria lortu zuen.

## Filmografia 
### Zinema 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

#### Pertsonaiak 
### Telebista
Cisnes

**Cisnes** Txileko hegoaldeko komuna da. Aisén eskualdeko Aisén probintzian kokatuta dago, mendebaldeko Patagonian. 2002ko erroldaren arabera 5.739 biztanle ditu. Komunaren hiriburua Puerto Cisnes da

## Kanpo estekak 
*  Cisneseko udalaren webgunea.
San Inazio Beisbol Elkartea

**San Inazio Beisbol Elkartea** Bilboko beisbol taldea da, Espainiako Beisbol Ligan dabilena.

## Historia 
Pedro Aldaik 1956an San Inazio Kirol Elkartea sortu zuen, Bilboko San Ignazio auzoa ordezkatzeko. Epeka-epeka igotzen hasi zen eta egun, gorabeherak gorabehera, estatuko maila gorenean dabil. Egun bost talde ditu: San Inazio "A", San Inazio "B", San Inazio Gaztea, San Inazio Kadete eta San Inazio-Ander Deuna Haurrak. Gainera, haurrek sofbolez ere aritzen dira.

## Azken denboraldiak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bérénice Bejo

**Bérénice Bejo** (1976ko uztailaren 7a, Buenos Aires) franko-argentinar aktore bat da. Berak antzeztutako filma ospetsuenen artean ''A Knight's Tale* (2001) eta *The Artist* (2011) daude. Michel Hazanavicius frantziar zinema zuzendariarekin ezkondua dago.

## Filmografia 
* 1998: *Les sœurs Hamlet*
* 2000: *Meilleur espoir féminin*
* 2001: *A Knight's Tale*
* 2001: *24 heures de la vie d'une femme*
* 2002: *Comme un avion*
* 2004: **Le grand rôle*
* 2006: ''OSS 117: Le Caire, nid d'espions*
* 2008: *Modern Love*
* 2008: *Bouquet final*
* 2009: *L'Enfer d'Henri-Georges Clouzot*
* 2011: *The Artist*
* 2012: *Populaire''

## Kanpo estekak 
* Bérénice Bejo aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Denaingo Sari Nagusia

**Denaingo Sari Nagusia** () Frantzian 1959tik jokatzen den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa bat da.

2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren barnean dago, 1.1 mailan.

Ez dira inoiz txirrindulari Euskaldunik izan podiumean. 1998. urtean Iñaki Barrenetxea bilbotarrak parte hartu zuen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
* Denaingo Sari Nagusiko palmaresa
Romesko

thumb|Romesko saltsa bere osagai nagusiekin.
thumb|Romesko saltsa.
**Romesko** saltsa Kataluniako saltsa tipiko bat da, zehazki Tarragonako probintziako Cambrilsekoa.

## Ezaugarriak 
Saltsa hau honako osagaiekin egiten da:

* Tomate eta baratxuriak, idealki egur labean erreak. Etxean prestatuz gero, labe elektrikoa edo gasezkoa.
* ogia, errezeta batzuetan errea doana eta beste batzuetan mamia erre gabe erabiltzen dena. Bi kasuetan baratxuriarekin batera nahasten da.
* Xigortutako almendra eta hur nahasketa bat, errezetaren batzuetan hurrak alde batera uzten diren arren.
* piper gorri lehor batzuk. Jatorrizkoak "ahuntz adar" deitzen dira, kristalizatzeko haina soilik erretzen direnak, bestela, mingostu egiten baitira. Hauen ordez ñorak ere erabil daitezke.
* ontzeko: erromeroa, oliba olioa, ozpina, gatza eta piperbeltza.

## Aldaerak 
Plater herrikoiekin gertatzen den bezala, ia sukaldariak haina bertsio daude, baina diferentziak txikiak dira. Batenbatzuk almendren zati bat hurrengatik aldatzen dute, romeskoaren jatorriaren lurraldean landatzen direnak. Orokorrean olio gehiago gehitzen da saltsa leun eta likidoago bat nahi denean, edo ogi errea edo maría gailetak (gaileta hauek eta biskoteek batzuetan ogi errea ordezten dute nahasketetan edo sendotzaile bezala Kataluniako sukaldaritza tradizionalean) sendotu nahi bada. Zaporea eta ukitu pertsonal bat emateko, sukaldariaren arabera, baratxuri gordina, pipermina, piperrautsa etab... gehitzen zaio.

Zapore arinki minekoa (ez derrigorrez), haragiak, barazkiak eta arrainak laguntzeko erabiltzen da. Calçotentzat ere erabil daiteke, hauek zorroztasunez, salvitxada izeneko saltsaz lagundu behar diren arren, apur bat ezberdina dena, tomate erre gehiago eta ñora gutxiago erabiltzen baita.

Romesko piperra: Jatorrian ahuntz adar izeneko piper bat da, punta bakarrekoa eta kurbaduna izateagatik bereizten dena, aipaturiko animaliaren adarrak bezala.

## Kanpo estekak
Ensenada (Txile)

[thumb|250px|Ensenada, [CH-225 errepideak zeharkatua.]]
**Ensenada** Txileko Los Lagos eskualdeko Llanquihueko probintziako Puerto Varas udalerriko herri bat da. Naturan bertan dago, Llanquihue aintziraren ertzean, Puerto Varasetik 47 kilometrora. Ensenada, praktikan, Puerto Varas hiria eta Todos los Santos aintziraren inguruan dauden herrien arteko lotura gunea da.

## Geografia 
Ensenada Llanquihue aintzirak, natura berdeak, larreek, jatorrizko basoek, ibaiek etab... inguratzen dute. Gainera, alboetan, bi sumendi handi ditu: Osorno sumendia ekialdean eta Calbuco sumendia hegoaldean, hauen magalak ia herrira bertara iristen direlarik. Handik, Puntiagudo sumendia eta Tronador muinoa ere ikus daitezke.

## Aktibitate ekonomikoak 
Toki honek ia soilik nekazaritzan eta turismoan zentratutako ekonomia bat du. Ospetsuak dira aurki daitezkeen produktu tipikoak, eztia kasu. Honen zapore berezia erleak milaka urte dituzten ulmo basoetatik elikatu izanagatik dator. Puerto Varasen bezala, bertan dasta daitekeen alemaniar gozogintza nabarmentzen da, baita inguruko ibai eta aintziretatik datozen izokinak ere.

### Turismoa 
Turismoarekin lotutako aktibitateen artean, toki honetan kirol eta ibilaldi ugari egin daitezke, hondartzak bisitatu eta uretako kirolak praktikatzetik hasi eta Ralúnen terma naturaletan bainatzeraino, natura parkeetatik ibilaldiak egitea, zaldi gaineko ibilaldiak, kirol arrantza, eskia Osorno sumendian, mendi igoera, txirrindularitza eta askoz gehiago.

Ensenadatik erakargarritasun turistiko askotara iris daiteke, Puerto Varasetik datorren CH-225 Errepideak Petrohué ibaiaren haranean zehar barneratzen jarraitzen baitu, izen bereko urjauzia dagoen tokia. Ibilbideak Osorno sumendiaren magalaren ertza zeharkatzen du eta Todos los Santos aintzirara eta Vicente Pérez Rosales Natura Parkera daroa.

## Kanpo estekak
Dermatitis

**Dermatitisa** azalaren hantura da, eta maskuiloak, gorritzea, supurazioak, kostrak eta azkura eragiten ditu.

## Dermatitis atopikoa 
Dermatitis atopikoa bularreko haurretan agertzen diren lesio eritematoso-besikulosoak dira, oso pruriginosoak; batez ere aurpegian, larruazaleko tolesetan kokatuak (ukondoan, belaun atzean, garondoan, belarrien atzealdean) eta heda daitezke. Haurraren familian alergia-kasuak agertu ohi dira. Lesioak garatuz doaz: tratamenduari esker, gutxitu edota desagertu egin ohi dira. Ekzema konstituzional hau askotan ekzema alergiko izendatzen da horregatik, baina etiologia ez dago batere argi oraindik.

## Sintomatologia 
Inguruneko faktoreek larriagotu dezakete: sintomak lehortasuna, urarekin ukipena, tenperaturaren aldaketak eta estresa.

### Hauek dira sintomak 
* Azukre handia.
* Maskuiluek eragindako zarakarrak.
* Maskuiluen alboetan azalaren gorritzea.
* Larruazaleko erupzioa.
* 2 urte baino gutxiagoko umeetan lesioak masailetan, ukondoetan edo belaunetan.
* Nagusietan erupzioa belaunen atzealdean maiztasun handiagoarekin agertzen da eta baita ukondoen atzealdean ere.
* Azalaren zati batzuk belztu eta lehortu egiten dira.
* Azalaren kolorea argitu hala ilundu egin ohi da.
* Normalean, ukondo eta belaunen atzealdean agertzen da.
* Hedatu daiteke lepora, eskuetara, oinetara, betazaletara,...
* Azalaren zatiak gorritu.
* Odola eta pusa belarrian.

## Higienerako aholkuak 
Higienea asko zaindu behar dute dermatitisa dutenek, azala zaindu behar dutelako.
* Maiztasuna: dermatitis duten pertsonak egunero dutxatu beharko lirateke, baina ez bainatu.
* Dutxa: dutxan azala denbora gutxiagoan dago kontaktuan urarekin, orduan, bainua baino hobea da.
* Bainua: ez da 15 minutu baino gehiagokoa izan behar. Eta urarekin batera olio bereziak erabili daitezke.
* Xaboiak eta gelak: betiko xaboiek azala gorritu dezakete.
* hidratazioa: sikatzeko ez da asko igurtzi behar, eta ondoren, komenigarria da olio edo kremak ematea.
* Izerdia: kirola egin ondoren edo izerdi asko bota ondoren, azala ondo garbitu behar da.

## Tratamendua 
Ez dago tratamendu zehatzik, pertsona bakoitzak tratamendu berezi bat behar baitu. Horregatik, komenigarria da espezialista batengana joatea, arazoak ekiditeko.

## Kanpo estekak
1942ko Espainiako Itzulia

**1942ko Espainiako Itzulia** Itzuli Handi honen 4. edizioa izan zen. 1942ko ekainak 30 eta uztailak 19 artean ospatu zen, horietako hiru bikoitzak izan ziren 17 etapatan banatutako 3688 kilometroko ibilbidea eginez.

40 txirrindularik hasi eta 18k amaitu zuten proba.

Julián Berrendero izan zen garailea, hala, bere bigarren Espainiako Itzulia lortuz. Hasieratik amaierara nagusitu zuen, lidertza behin ere galdu gabe. Proba, batez beste, 27,505 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Sailkapen nagusiko liderra identifikatzeko berriz maillot laranja erabili zen, Itzuli Handi honen historia osoan zehar soilik 1941eko edizioan erabili zen maillot zuriaren ordezkoa hartuz.

## Etapak 
## Sailkapenak 
Hiru sailkapen jokatu ziren: nagusia, mendikoa eta taldekakoa. Honakoak izan ziren emaitzak:

|}

|}

|}

## Kanpo estekak
1721 Wells

**1721 Wells** asteroide gerrikoan aurkitutako 1721. asteroidearen izena da. 1953ko urriak 3an aurkitu zuen Indiana Asteroide Programak. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1953 TD3** zen.

## Kanpo estekak
Listen Like Thieves (abestia)

***Listen Like Thieves*** INXSen estudioko bosgarren bilduma den Listen Like Thieves izeneko kantu baten izena. Single bat ere bada. Singlearen b aldean "Different World" kantua dago, "Crocodile" Dundee filmearen soinu bandan agertu zena.

Was (Not Was) taldeak kantu honen coverra egin zuen, eta single bezala ere egin zuen 1992an euren ''Hello Dad... I'm in Jail'' bilduma iragartzeko. UK Singles Chartean 58. postuan sailkatu zen, jatorrizko bertsioa 1986an 46. postuan sailkatu zen bitartean. Kantu hau, era berean, Billboard Hot 100ean 54. postuan, Hot Mainstream Rock Tracksean 12. postuan eta ARIA Singles Chartean 28. postuan sailkatu zen.

## Kanpo estekak
Johañe Pitrau

**Johañe Pitrau**, ***Erbin*** ezizenez (Arhane, Atharratze-Sorholüze, Zuberoa, 1929ko abuztuaren 17a - *ib.*, 1975eko uztailaren 17a) nekazarien buruzagia, kristau militante ezkertiarra eta sindikalista izan zen lider zuberotar hau.

## Biografia 
Arhane auzoko Erbinea izeneko etxaldean jaioa, bizitza osoa eman zuen laborari lanetan.
Laborantzaren geroaz biziki kezkatuta zegoenez gero, nekazal sindikalgintzan buru-belarri sartu zen. Zuberoako eta Biarnoko laborari txikien artean inkesta bat burutu zuen, non laborantza ttipia azkenekoetan zegoela agerian gelditu zen. Kezka horrek bultzatuta, ASAM (Association au Service des Agriculteurs Montagnards-Borthüetako Laborantzaren Aldeko Elkartea) sortu zuen.

Abeltzainak menditik baztertuko zituen proiektu turistikoen aurka gogor egin zuen. 1962an Frantziako Laborantza ministroa Barkoxeko Madalena mendira eramatea lortu zuen, eta bertan egin zizkion proposamenak Agriculture en Montagne txostenean bildu zituzten.

1970. urtean, orduko eredu sozialaren aurka zegoen gazte multzo bat Zuberoara etorri eta Pitrauren inguruan antolatu ziren (Zuberotar batek baino gehiagok ez zuen begi onez ikusi gazte hauen etorrera, hippyak eta marjinalak zirela ustean). 1973an, prefetak Arhaneko eskola ixteko agindua eman zuen, baina Pitrauk erabaki horren aurkako mugimendua sortu zuen eta eskolak hainbat urtetan zabalik jarraitzea lortu zen.  

1975eko uztailaren 17an, 45 urte besterik ez zituelarik, bihotzekoak jota hil zen. 

## Pastorala 
2016an "Johañe Pitaru pastorala" antzestu zen Atharratze-Sorholüzen, omenaldi moduan.

## Bibliografia 
* Pello Zubiria: "Johañe Pitrau (1929-1975). Laborari menditarrak esnarazi dituen lider zuberotarra". *Larrun*, 162.zk. 2012ko otsaila.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Larrun monografikoa.
* 2012an Johañe PITRAU : bidelagunen lekukotasunak mahainguruaren bideoa.
Mendiluze harrespila

**Mendiluze harrespila** Arabako Entziako mendilerroan dagoen harrespila bat da. 1983an Legaireko zelaietan topatu zuten, eta handik urtebetera Jose Ignacio Vegas Aranburu arkeologoak indusketa-lanak burutu zituen.

Harri txikiz egindako zirkulu honetan lau menhir handi nabarmentzen dira. Barruan, hezur eta ikatz hondakinak zituen hilobi angeluzuzen (zista) bat aurkitu zuten.

2.700 urte inguru ditu, eta inguruko bizilagunak bertan ehortzi zituzten.

Ballo eta Mirutegi mendietarako ibilbideetako batean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mendiluze harrespila. Euskal Mendiak. 
* Mendiluze harrespila Euskadiko Turismo Bulegoan  
* Mendiluzeko harrespila eta Legaireko parke megalitikoa.
* Vegas Aramburu, J. I. "Cromlech  de Mendiluce. (Sierra de Encia-Álava)" in *Euskonews* **121**.
1723 Klemola

**1723 Klemola** asteroide gerrikoan aurkitutako 1723. asteroidearen izena da. 1936ko martxoak 18an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 FX** zen.

## Kanpo estekak
1722 Goffin

**1722 Goffin** asteroide gerrikoan aurkitutako 1722. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 23an aurkitu zuen Eugène Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1938 EG** zen.

## Kanpo estekak
1724 Vladimir

**1724 Vladimir** asteroide gerrikoan aurkitutako 1724. asteroidearen izena da. 1932ko otsailak 28an aurkitu zuen Eugène Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1932 DC** zen.

## Kanpo estekak
1996ko Andaluziako Itzulia

**1996ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 42. edizioa izan zen. 1996ko otsailak 19 eta 23 artean ospatu zen, 5 etapatan banatutako 864,6 kilometroko ibilbidea eginez. Sevillan hasi eta Granadan amaitu zen.

Garailea izan zen Neil Stephensek proba, batez beste, 37,759 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Erregulartasunaren sailkapena Erik Zabelentzat izan zen, mendikoa Francisco Cabellorentzat, tarteko helmugena Frank Hojentzat eta taldekako Rabobankentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Wilfried Nelissen

**Wilfried Nelissen** (Tongeren, 1970eko maiatzaren 5) belgikar txirrindulari ohi bat da, profesionala 1991 eta 1996 artean, denbora horretan 29 garaipen lortu zituen.

Nelissen espezialista zen esprintetan, bere lorpenik handiena Omloop Het Nieuwsblad proba bi aldiz irabaztea izan zen.

## Palmaresa 
**1991**
* Picardieko Tourra
* Flèche Hesbignonne 

**1992**
* Etapa 1 Andaluziako Itzulian
* Paris-Bourges
* Scheldeprijs
* Omloop Mandel-Leie-Schelde

**1993**
* Etapa 1 Frantziako Tourrean
* Etapa 1 Andaluziako Itzulian
* Omloop Het Nieuwsblad
* Le Samyn

**1994**
* 20px Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Etapa 1 Asturiasko Itzulian
* 2 etapa Dunkerqueko Lau Egunetan
* Etapa 1 Mediterraneoko Tourrean
* Omloop Het Nieuwsblad
* Omloop Mandel-Leie-Schelde
* 2 etapa Étoile de Bessègesen
* Isbergueseko Sari Nagusia
* 2. Marseillesa Sari Nagusian

**1995**
* 20px Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Etapa 1 1995eko Andaluziako Itzulian
* 2 etapa Paris-Nizan
* Etapa 1 Dunkerqueko Lau Egunetan
* Etapa 1 Midi Libre-ko Sari Nagusian
* Gullegem Koerse

**1996**
* 2 etapa Andaluziako Itzulian
* Almeriako Klasika
* Etapa 1 Paris-Nizan
* 2. Étoile de Bessègesen eta 3 etapa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Le Samyn

[thumb|[Le Samyn 2015 : Gianni Meersman (2), Kris Boeckmans (1) & Christophe Laporte (3).]]
**Le Samyn** Belgikako Hainauteko probintziako Frameries eta Dour herrien artean jokatzen den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa bat da.

Lasterketa hau 1968an sortu zen **Fayt-le-Franceko Sari Nagusia** izenarekin. 1970ean izena aldatu zitzaion lasterketa honetako lehen garailea izan zen José Samyn omentzeko, 1969ko edizioan hil zena. 1974tik Omloop Het-Nieuwsblad ospatu eta hurrengo asteazkenean ospatzen da. 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da 1.1 mailan. Urte horretan, baina, lasterketa hau bertan behera utzi zen elurraren ondorioz.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Amerikar Ligako Ekialdeko Dibisioa

**Amerikar Ligako Ekialdeko Dibisioa** Beisbol Liga Handietako sei dibisioetako bat da. Dibisio hau osatzen duten bost taldeetatik lau AEBetako ekialdekoak dira, bestea Kanada ekialdekoa.

## Kideak 
### Egungo Kideak 
* Baltimore Orioles: Kide sortzailea
* Boston Red Sox: Kide sortzailea
* New York Yankees: Kide sortzailea
* Tampa Bay Rays: 1998an batu ziren hedapen talde bezala (Tampa Bay Devil Rays izenarekin)
* Toronto Blue Jays: 1977an batu ziren hedapen talde bezala.

### Antzinako kideak 
* Cleveland Indians: Kide sortzailea, gaur egun Amerikar Ligako Erdialdeko Dibisioan
* Detroit Tigers: Kide sortzailea. 1997 arte egon zen. Gaur egun Erdialdeko Dibisioan
* Milwaukee Brewers: 1972an batu zen eta 1993 arte mantendu zen. Gaur egun Erdialdeko Dibisioan
* Washington Senators: Kide sortzailea. 1971 arte mantendu zen. Texaseko Arlington hirira joan zen, Texas Rangers bihurtuz, gaur egun Mendebaldeko Dibisioan dagoena.

## Alineazioa 
## Dibisioko tituluak taldeka 
 - Dibisioa 1994an utzi zuen
† - Dibisioa 1998an utzi zuen

## Kanpo estekak
Goreta

**Goreta** (frantsesez: *Gourette*) Pirinioetan dagoen eski estazioa da,hain zuzen ere Frantziako Pirinio Atlantikoetako departamenduan dago.Oso ona da eski alpinoa eta iraupen-eskia egiteko.Pirinioetako estaziorik zaharrena da Goreta; izan ere, 1907an ireki zuten. Oso gertu, 8 kilometrora, Eaux-Bonneseko termak daude, eta hori da, hain zuzen ere, estazioko xarmarik handieneritako bat.

## Estazioa 
2010-2011 denboraldiari begira, Goreta estazioak zenbait berritasun prestatu ditu erabiltzaileentzat: besteak beste, telekabina berria, estazio osoa oinezkoentzat jarri dutela, hasiberrientzako gunearen handitzea eta jatetxe berri bat. Estazio hau, Espainiako mugatik 50km-ra dago.Estazioaren puntu baxuena 1.350 metro dira eta altuena 2.450 metro.Aproposa da eskiatzaile hasiberrientzako, ez dauka pista oso zailak beraz lagungarria da ikasteko.Baita ere badago snowpark bat ausartentzako.Herritik estaziora joateko kotxez joan dezakegu baina baita ere badago telekabina bat herritik zuzen abiatzeko estaziora.

### Pistak 
28 pista:
* 4 berde:
* 9 urdin
* 14 gorri
* 1 beltza
* Snowpark bat du.
* 7 teleaulki, 3 teleski, 3 zinta y telekabina bat.
* Pistetan, 2 jatetxe.
* Elurretan ibiltzeko motorrak.
* Elur-erraketez egindako ibilbideak.
thumb|ezkerrera|Snowpark.

### Kostua 
## Herria 
* Haurtzaindegia.
* Eskia ikasteko 2 eskola.
* Aparkaleku estalia.
* Farmazia.
* Diskoteka.
* Kasinoa.
* Zinema aretoa.
thumb|Herria.

### Hotelak 
Hainbat hotel daude herrian,baina baita ere badago hotel bat estazioan.

* Amoulat
* Boule de Neige
* Le Tremplin
* Le Glacier

## Sarbidea 
Goretara joateko, Irunetik egitekotan, A-64 autobidea hartu beharko dugu, eta, gero, 9. irteera hartuko dugu (Artixen). Espainiatik, Huesca probintziatik heldu ahal izango gara, Sabiñánigo, Biescas eta Sallent de Gállegotik, eta Portalet mendatetik eta Larunsetik igarota.
## Kanpo estekak 
http://www.gourette.com
Olarizuko lorategi botanikoa

**Olarizuko lorategi botanikoa** Olarizuko parkean, Gasteizko Adurtza auzoaren hegoaldean, dagoen lorategia da. Bertan, hainbat motatako loreak eta zuhaitzak landatu dira, Europako baso mota ezberdinak ordezkatuz.

Hiru maila daude: eremuak, formazioak eta bildumak. Lehen mailan, bost eremu ditu, kontinenteko 5 bioma handien erakusgarri. Tundra artikoa da falta den bakarra, tundran ez baitago baso-formaziorik:
* Mediterraneoko basoak eta sastrakadiak
* Baso submediterraneoak
* Baso epelak
* Baso borealak
* Goi-mendiko baso eta sastrakadiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dulantzi ibaiko parkea

**Dulantzi ibaiko parkea** Gasteizko Eraztun Berdea eratzen duten parkeetako bat da, Dulantzi ibaiaren azken zatia hartzen duena, Gamarraren eta Salburuaren artean. 2001ean sortu zen parkea, ingurune hori hobetzeko hainbat lan eginda. Egun, Salburuko hezeguneen eta Zadorra ibaiaren arteko igarobide ekologiko garrantzitsua da, hau da, bi ekosistema baliotsu horiek lotzen ditu, eta bizidunen espezieei bi gune horien arteko igarobide egokia ematen die.

## Hasierako egoera 
Lanak hasi baino lehen, ibaiaren azken zatia oso estua zen 1970eko hamarkadan egindako lanak zirela kausa. Ibairen alboetan industriagune bat zegoen, eta inguru osoa hondatuta zegoen.

## Egokitze prozesua 
Ibaia egokitzeko prozesua 2001. urtean hasi zen, hiru irizpide nagusitan oinarrituta:

* Ibaiaren ibilgua eta ertzak oneratzea.
* Zadorra ibaia eta Salburuko hezeguneak lotzeko igarobide ekologikoa egitea.
* Ibaiertzean ibilgunea eginez, Gasteizko Eraztun Berdea osatzea, ekialdean hutsunea baitzuen.

Egindako obrek 1,5 kilometroko luzeran eta 11,5 hektareatan eragin zuten.

Konpondu beharreko arazoetako bat hiriaren ekialdeko San Tomas eta Errekaleor erreken ohiko gainezkatzeak ziren. Hiriaren hazkundea zela kausa, erreka horiek saneamenduko hodi biltzaile bilakatuak zeuden. Hartara, errekak tutuetatik igarotzen ziren tokien inguruan uholdeak sortzen ziren. Arazo horiek saihesteko sortu zen, hain zuzen, San Tomas eta Errekaleor errekak desbideratzeko proiektua. Proiektu hari esker, aipatu erreketako ura Salburuko urmaeletara isurtzen da, urmaelok laminazio baltsa gisa funtziona dezaten, eta ondoren urok, Dulantzi ibaiaren ibilgua erabiliz, Zadorra ibaira bideratzen dira. Hortaz, funtsean Dulantzi ibaian egin zena bere ibilgua zabaltzea izan zen, lekuz aldatu ziren ur emariak har zitzan.

Hala, bada, Dulantzi ibaiaren azken zatia nabarmen aldatu zen, lan haien azken erremate gisa ibilbide berria egin baitzen ibaiaren alboan. Ibilbidearen diseinuak, hiriaren ertza zen heinean, hiri izaera eta ibaiertzeko ibilbideari lotutako izaera naturala konbinatu eta graduatu nahi izan zituen. Horrela, paseatzeko bi maila (bakoitza altuera batean) egin ziren, toki bakoitzerako material espezifikoak aukeratu ziren eta landaredia kontu handiz oneratu zen, hain desberdinak ziren bi gune horien arteko lotura oso leku txikian egin ahal izateko.

## Fauna eta flora 
[thumb|[Ur-ipurtatsa]]

2002. urtean sortutako parke horrek balio handia du igarobide ekologikotzat, bi naturagune garrantzitsuren artean (Salburuko hezeguneak eta Zadorra ibaia) pasabidea baita hainbat espezierentzat, esaterako ur-ipurtatsarentzat eta igarabarentzat.

## Nola heldu 
Baskoniaren jolaslekutik hurbil dugu parke honetarako sarreretako bat. Beste sarrera bat Bergarako atean dago, Eskalmendin.

Parkea dagoen lekutik, antzina, Anglo-Vasco-Navarro trenbidea igarotzen zen. Egun, bidegorri bihurtuta dago trenbide hori, eta parkera iristeko bide atsegina eskaintzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Etxeko ospitalizazio

**Etxeko ospitalizazioa** osasun sistemaren baliabide bat da, ohiko ospitale eredu klasikoaren alternatiba hain zuzen ere. Funtsean, mediku eta erizainek osatutako taldeek gaixoa etxean bertan atenditzea datza zerbitzuak.

XX. mendearen erdialdean martxan ipini ziren lehenengo ekimenak abiatu zituzten New Yorken (1947, Montefiore ospitalean) eta Parisen (1951, Tenon ospitalea). Britainia Handia, Kanada, Suedia eta Alemanian garai hartan ere hasi ziren ildo honetan bertan.

Euskal Herrian bestela Baionakoa da lehendabiziko esperientzia (1961), eta EAEko sare publikoaren barruan dagoen zerbitzua da 1983tik, Gurutzetako Ospitalea aitzindaria izanik, baina gaur egun Osakidetzako ospitale guztietan eskuragarri dago.

## Definizioa 
Pazienteari bere etxean ematen zaizkion tratamendu eta asistentzia zainketen multzoa da, eta berauen konplexutasuna, intentsitatea eta iraupena paziente horrek ospitale konbentzional batean hartuko lituzkeen antzekoa da.

## Ezaugarriak 
# Ospitalearen zerbitzu bat gehiago da, ia baliabide diagnostiko eta terapeutiko guztiekin.
# Euren osasun arreta gaixoaren etxean eskaintzen duten mediku eta erizainek eratuta dago, ospitale barruko egonaldia ebitatuz edo laburtuz. Profesionalek ibilgailu ofizialak erabiltzen dituzte sistema publikoan.
# Zerbitzuaren atentzioa unean unekoa da, prozesua egonkortu arte edo ospitaleratzea eragin zuen arrazoia konpondu arte.
# Helburuen artean ez dago Familiako medikuntza edo Lehen Mailako atentzioa ordezkatzea.
# Prozesua hasten da edozein arlotako mediku batek gaixo baten balorazioa eskatzen duenean, hala ospitale barrutik nola lehen mailako atentziotik. Baldintza nagusien artean gaixoak eta haren senideek ados egotea eta euren etxeak gutxieneko ezaugarriak edukitzea.

## Arlo asistentziala 
Hiru dira esparru nagusiak atenditutako gaixotasun multzoei dagokienez: Alde batetik esparru medikoa, bertan hala eritasun kronikoak nola prozesu akutuak (gaixotasun infekziosoak batez ere), eta sarritan alde biak batera. Beste alde batetik arlo kirurgikoa dago, ebakuntzaren osteko prozesuak alegia, maiz sendaketa apur bat espezializatuak eskatzen dituztenak edota antibiotikoak eta bestelako tratamendu medikoak ere bai. Azkenik, hirugarren arlo handia medikuntza paliatiboarena izango zen, beti ere etxean emandakoa.

## Kanpo estekak 
* Etxeko Ospitalizazioko Euskal Elkartea.
Olarizuko etxaldea

thumb|300px|Olarizuko etxaldea eta inguruko lursailak elurpean.
**Olarizuko etxaldea** Vitoria-Gasteizko hego-ekialdean, Olarizuko parkean, kokaturik dagoen etxe bat eta haren inguruko lursailak dira.

Olarizuko etxaldea 1727an eraiki zuten, Gasteizek behar zuen haragia ekoizteko baliabide modura. Bertan abereak hazten zituzten hiriko harategiak hornitzeko. Etxea eraikitzeko ardura Domingo Berrikanok eta Nicolas Izarrak hartu zuten. Lehenak hargin lanak egin zituen 31.256 errealen truke, eta bigarrenak arotz lanak 20.936 errealen truke.

XX. mendean jatorrizko erabilera, aziendak haztearena, galdu egin zen, eta hurrengo urteetan biltegi gisa erabili zen. Ondoren abandonaturik geratu zen, eta pixkanaka erortzen hasi zen. 1987. urtean Gasteizko Udalak etxea berrerabiltzea erabaki zuen, eta konpontze lanak hasi zituen. 1995ean Udalaren mendeko Ingurugiro Gaietarako Ikastegiaren egoitza bihurtu zen, eta hala izaten jarraitzen du.

## Kanpo estekak
O'Higgins (Txile)

'''O'Higgins''' Txileko hegoaldeko komuna da. Aisén eskualdeko Capitán Prat probintzian kokatuta dago, mendebaldeko Patagonian. 2002ko erroldaren arabera 463 biztanle ditu. Komunaren hiriburua Villa O'Higgins da.

## Kanpo estekak 
*  O'Higginseko udalaren webgunea.
Coihaique

**Coihaique** edo **Coyhaique** Txileko hegoaldeko komuna eta hiria da. Aisén eskualdeko eta Coihaique probintziako hiriburua da, mendebaldeko Patagonian. 2002ko erroldaren arabera 50.041 biztanle ditu.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  coihaiqueko udalaren webgunea.
Tori Amos

**Tori Amos**, jaiotzez Myra Ellen Amos (Newton, Ipar Carolina, 1963ko abuztuaren 22a -) piano-jotzaile, rock alternatibo abeslari eta konpositorea da.

## Diskografia 
# *Little Earthquakes* (1992)
# *Under the Pink* (1994)
# *Boys for Pele* (1996)
# *From the Choirgirl Hotel* (1998)
# *To Venus and Back* (1999)
# *Strange Little Girls* (2001)
# ''Scarlet's Walk* (2002)
# *The Beekeeper* (2005)
# *American Doll Posse* (2007)
# *Abnormally Attracted to Sin* (2009)
# *Midwinter Graces* (2009)
# *Night of Hunters* (2011)
# *Unrepentant Geraldines* (2014)
# *Native Invader* (2017)
# *Ocean to Ocean* (2021)
# *The Music of Tori and the Muses* (2025)
# *In Times of Dragons'' (2026)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ortotipografia

thumb|Joxe Ramon Zubimendiren "Ortotipografia" liburua. Hitz elkarketa eta marratxoa. (2004)
**Ortotipografia** inprimaki bat egiteko aplikatu beharreko ortografia eta tipografia arauen multzoa da.

Hau da, ortografia arauez gainera, tipografia arauak ere biltzen ditu. Esaterako, nola erabili puntuazio markak, LETRA LARRIAK, **letra lodiak**, *letra etzanak*; nola idatzi lege edo dekretuen izenak eta bibliografiako aipuak; noiz eta nola erabili letra-tipo kamutsak (*sans-serif*) eta letra-tipo zorrotzak (*serif*); nola erabili kakotxak; nola idatzi siglak eta akronimoak, hitz elkartuak eta neurri zientifikoak; nola ekarri hizkuntza batera beste hizkuntzetako hitzak, izen bereziak...

## Ikus, gainera 
* Ortografia
* Tipografia
* Estilo-liburua
* Letra-tipo

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Jose Ramon : *Ortotipografia*. Eusko Jaurlaritza - Euskara Zerbitzua. Gasteiz. 2004.
* Alfontso : *Letra larriak erabiltzeko irizpideak*. Eusko Jaurlaritza - Euskara Zerbitzua. Gasteiz. 2008.
*  Hyeronimus Hornschuch: *Orthotypographia. Das ist: Ein kurtzer Unterricht für diejenigen die gedruckte Werck orrigiren wollen; Und Eine erinnerung für die welche ihre Schrifften oder verfertigte Werck ausgehen lassen Nützlich und nothwendig*. Leipzig (Alemania). 1608.

## Kanpo estekak
Errekaleorko parkea

**Errekaleorko parkea** izen bereko Gasteizko eremuan egin nahi duten parke egitasmoa da. Parkeak hegoaldean Olarizuko parkearekin egingo du muga eta iparraldean Salburuko hezeguneekin. Gasteizko ekialdean 2000 eta 2010eko hamarkadetan sortutako auzoetatik (Larrein, Arkaiate) igaroko da. Parke hau beharrezkoa da Eraztun Berdeko ekialdeko eta hegoaldeko parkeak lotzeko bere kokalekua dela eta. Errekaleor errekak lotura ekologikoa sakontzen du, eta Las Neveras muinoa, paisaiaren aldetik ikaragarri nabarmena denez, bisitatu beharrekoa da Eraztun Berdeko ikuspegi itzelak ikusi nahi badira.

Inguru hori egokitzea Salburuko hiri hedapenaren proiektuaren barruan dago. Lan hauei guztiei esker Eraztun Berdearen azalera 28 hektareatan haziko da.

## Kanpo estekak 
* Errekaleor parkeari buruzko informazioa
Hotz

[thumb|New Yorkeko biztanleak hotzaz babesteko arropa jantzita, [Brooklyn zubia, New York, Estatu Batuak.]]
[thumb|[Austrian hotz handia egiten du eta ohikoa da neguan elurra egitea.]]

**Hotza** beroaren eza da, hau da, energia eta beroa sortzen duten erreakzio kimikoen eza.

## Hotz sentsazioa 
Hotza ze mailatan sentitzea bakoitzaren pertzepzioan oinarritzen da; adibidez, haizea dela eta tenperaturak adierazten duena baino hotz handiagoa sentitu ohi da; hala, 10&nbsp;°C-ko tenperaturan haize arinak sorrarazten duen sentsazio termikoa 5&nbsp;°C-koa da.

Lurran izandako tenperatura baxuena Vostoken izan zen, non -89,4º C heldu zen termometroa. Eguzki-sistemako beste planetetan tenperaturak askoz baxuagoak izan daitezke, adibidez Neptunon -218&nbsp;°C-ko tenperaturak daude bere azalean.

## Hitza eta elikagai-segurtasuna 
Tenperatura baxuak aplikatuz elikagaiak egoera onean mantentzen dira, mikrobio kaltegarrien ugalketa eragotziz eta haiek akabatuz.

## Kanpo estekak
BlackBerry

**BlackBerry** telefono adimentsuen linea bat da, BlackBerry Limited —lehen, *Research In Motio*n (RIM)— Kanadako konpainiak garatua eta diseinatua. PDA, multimedia-erreprodugailu eramangarria, Interneteko nabigatzailea, jokoetarako gailua eta abar izateko daude pentsatuak BlackBerry gailuak.

## Ikus gainera 
* BlackBerry Limited

## Kanpo estekak
Alemaniar Kuartela

**Alemaniar Kuartela**, **Kukuy Kuartela** bezala ere ezaguna (errusieraz Неме́цкая слобода́, Niemiétskaya slabadá, Moskuko iparrekialdeko auzoa izan zen, Yauza ibaiaren eskuineko ertzean, Kukuy errekaztotik gertu zegoena. Honegatik Kukuy Kuartela eta errusieraz слобода Кукуй bezala ere ezagutzen da.

Alemaniar Kuartela XVI. mendearen erdialdean agertu zen eta Mendebaldeko Europako atzerritarrek (kolektiboki errusieraz Неме́цкий o иностранный, atzerritarra, alemaniarra edo germaniarra esan nahi duena) eta 1558 eta 1583 bitartean iraun zuen Livoniar Gerran hartutako presoek populatu zutena. Kuarteleko biztanleak artisautzara eta Yauzan haize errotetan irina egitera dedikatu ziren.
[thumb|325px|eskuinera|[Alexandre Benois. *Alemaniar Kuartelean* (1911).]]

XVII. mendearen hasieran, kuartela Dmitri II.a Faltsuak suntsitu zuen. Pixkanaka berregin egin zen XVII. mendaren erdialdean eta Novoinoziemskaya (Novoniemietskaia) sloboda bezala ezagutu zen, edo Atzerriko Lurralde Berriaren Kuartela (Alemaniar Berria). Eta horain Yauzan zegoen, Txetxera ibaiaren aho azpian. Kuartela merkatariek, denda jabeek eta Errusiako Armadan zerbitzatzen zuten atzerriko militarrek populatu zuten. Horien artean, Petri II.a Errusiakoa handiaren kide izango zirenak zeuden, Patricio Gordon eta Francisco Lefort kasu. Petrik gaztetan kuartelera zaldiz joateko ohitura zuen gerra jokoetan jokatzera, eta bertan ezagutu zuen Ana Mons.

XVII. mendearen bigarren erdian, Moskuko lehen zeta lantegia ireki zuten, jabe bezala A. Paulsen zuena. 1701ean J. G. Gregoryk Moskuko lehen farmazia ireki zuen, Alemaniar Kuartelean (gaur egun kaleak Farmaziaren bidea edo Аптекарский переулок izena du).

XVIII. mendearen lehen erdian alemaniar kuarteleko ez ohiko bizimodua aldatzen hasi zen. Bere lurraldea, pixkanaka, nobleentzako jauregiak eraikitzeko lurralde bihurtu zen. Yauzaren ertzetan P. Belavinena bezalako zeta lantegiak, N. Ivanovena bezalako mototxenak etab... egon ziren. 1812ko sutearen ondoren, Alemaniar Kuartela merkatariek eta burges txikiek populatu zuten. Niemietskaya Kaleak (Baumanskaya Kalea 1918tik) bere izena Alemaniar Kuartelari zor dio.

"Alemaniar Kuartela" izena Moskuko lexikotik XIX. mendean desagertu zen. Auzoaren lurralde gehiena Lefortovo deitua izan zen (Franz Lefortengatik).

## Kanpo estekak
Errolda

**Errolda** udalerri batean bizi diren herritarren zerrenda edo erregistro bat da, horretan izena eman ondoren toki edo eremu horretan botoa eman, eskolaratu, osasun-zerbitzuak jaso eta beste hainbat eskubide dutenak zehaztu eta ziurtatzeko erabiltzen dena. Zentsua zerrenda osatu baino zenbaketa egitea helburu duen eragiketa estatistika bat den bitartean, erroldak izaera administratiboa duen zerrenda da eta norbera zerrendan badagoen da garrantzitsuena.

## Ikus, gainera 
* Zentsu
* Erregistro zibil

## Kanpo estekak
Lago Verde (Txile)

**Lago Verde** Txileko hegoaldeko komuna da. Aisén eskualdeko Coihaique probintzian kokatuta dago, mendebaldeko Patagonian. 2002ko erroldaren arabera 1.062 biztanle ditu. Komunaren hiriburua Villa La Tapera da

## Kanpo estekak 
*  Lago Verdeko udalaren webgunea.
Natales

**Natales** Txileko hegoaldeko komuna da. Magallanes y La Antártica Chilena eskualdeko Última Esperanza probintzian kokatuta dago, hegoaldeko Patagonian. 2002ko erroldaren arabera 16.978 biztanle ditu. Komunaren hiriburua Puerto Natales da.

## Kanpo estekak 
*  Nataleseko udalaren webgunea.
Río Ibáñez (Txile)

**Río Ibáñez** Txileko hegoaldeko komuna da. Aisén eskualdeko General Carrera probintzian kokatuta dago, mendebaldeko Patagonian, General Carrera aintziraren ertzean. 2002ko erroldaren arabera 2.477 biztanle ditu. Komunaren hiriburua Puerto Ingeniero Ibáñez da.

## Kanpo estekak 
*  Río Ibáñezeko udalaren webgunea.
Chile Chico

**Chile Chico** Txileko hegoaldeko komuna eta hiria da. Aisén eskualdeko General Carrera probintziako hiriburua da, mendebaldeko Patagonian, General Carrera aintziraren hegoaldeko ertzean. 2002ko erroldaren arabera 4.444 biztanle ditu.

## Kanpo estekak 
*  Chile Chicoko udalaren webgunea.
The Help (2011ko filma)

**The Help** 2011ko Tate Taylor estatubatuar zinema zuzendariaren filma bat da. Filma honetako aktore nagusiak honako hauk dira: Emma Stone, Viola Davis, Bryce Dallas Howard, Allison Janney, Octavia Spencer eta Jessica Chastain.

## Argumentoa 
Eugenia "Skeeter" Phelan (Emma Stone) Mississippiko unibertsitatean ikasketak amaitu ondoren Hegoaldeko Estatu Batuetan dagoen Jackson hiriko bere jaiotetxera itzuli den hogeitabi urtetako neska eder bat da. Halere, 1960ko hamarkada da, eta Eugeniaren amak (Allison Janney) itzuli berria den bere alabak ezkongaia egokia topatu arteko laisatasunik ez du izango.

Aibileen Clark (Viola Davis) arraza beltzeko neskamea da: arraza zuriko hamasei ume hezitu dituen emakume buruargi eta serioa da. Bere buruzagi zuriek beste alde batetara begira zeudela, bere semea galduko du, hortaz Aibileenek bere bizitzan zeozer aldatu dela sentitu eta bere zaintzapean dagoen neskaren heziketan buru belarri jarriko da,bahiz eta denbora igaro ondoren biak elkarbanatu beharko dutela jakin izan. Minny Jackson (Octavia Spencer) arraza beltzeko garaiera baxua eta gorpuzkera lodiko emakumea da, bai eta Aibileenen lagunik onena ere, halere Mississippi estatu osoko emakumerik hiztunena izatearen ospea ere badu. Hizketarako duen zaletasunaren ondorioz lana galduko du, halere oraindik bere hiztun ospea ailegatu ez den etxea batean lan berria topatuko du.

Eugenia, Aibileen eta Minnyk eurentzat arriskutsua izan litekeen proiektu klandestino bat burutzeko asmoz elkar hartuko dure, proiektu hau garai hartan emakumeek jasaten zituzten gizarte loturak, hiria bera eta jendearen aurreritzietatik askatzeko asmoz gauzatu nahi dute.

## Kanpo estekak 
* *The Help* filmaren iragarkia ikusgai 
* *The Help* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Help* filmaren webgunea
Loviatar

**Loviatar** (Loveatar, Lovetar, Lovehetar, Louhetar edo Louhiatar bezala ere ezaguna) gaixotasun eta izurriteen jainkosa itsua da finlandiar mitologian. Heriotzaren jainkoa den Tuoni eta ilunpetako andrea eta Tuoniren emaztea den Tuonetarren alaba da. Ilunpeetako lurrazpiko munduan bizi diren pertsonaia guztien artean gaiztoena izateko erakutsia izan zen.

Haizeak bere leuntasunarekin zipriztindu zuen Loviatar, eta haurdun utzi zuen. Handik denbora batera, bederatzi seme-alaba erditu zituen, aditu eta hermeneuten interpretazioen arabera, Erdi Aroan ohikoenak ziren bederatzi gaixotasunak irudikatzen dituztenak.

## Kanpo estekak
Mariinski antzokia

**Mariinski antzokia** (), lehen **Kirov Opera eta Ballet Antzokia** (1935etik 1992ra) eta *Opera eta Ballet Akademia Nazionala* (1920tik 1935era) bezala ezaguna, Errusiako San Petersburgo hirian dagoen opera eta ballet antzoki historiko bat da. Mariinski Ballet ospetsuaren egoitza da (sobietar garaian Kirov Balleta deitua).

Bere zuzendari nagusia Valeri Gergiev da, 1988an Juri Temirkanov erretiratu ondoren.

Bere izena Alexandro II.a Errusiakoa tsarraren emaztea zen Maria Alexandrovnari zor dio. 1859 eta 1860 artean eraiki zuen Albert Cavosek, Gottfried Semperren lanean inspiratua, batez ere Dresdeko Operan.

Sobietar garaian Kirov Antzokia bezala ezagutu zen Sergei Kirov politikariaren omenez. Bere jatorrizko izena 1992an erabili zen berriz.

Vatslav Nijinski bezalako dantzari, zuzendari eta musika garrantzitsuren agertokia izan da. Antzoki honekin lotuak daude opera eta balletaren arloko errusiar artearen lorpenik handienak. Bere ballet konpainia zenbait urtez Marius Petipak (1819-1910) zuzendu zuen, 60 ballet baino gehiagorentzako koreografia sortu zuena.

Agertoki honetan opera eta balleteko artista nabarmen eta ezagun askok antzeztu zuten, horien artean Fiodor Xaliapin eta Leonid Sobinov kantariak, Anna Pavlova, Tamara Karsavina, Mathilde Kschessinska, Olga Spesivtseva, Galina Ulanova, Natalia Dudinskaia, Rudolf Nureiev eta Mikhail Barixnikov dantzariak eta beste asko.

## Kanpo estekak 
* Antzokiaren webgunea
Kropyvnytsky

**Kropyvnytsky** (ukraineraz: Кропивницький) Ukrainako erdialdeko hiria eta Kirovohradeko oblasteko hiriburua da. Hegoaldeko Bugen arroko Ingul ibaiaren ertzean dago. 2005ean 248.367 biztanle zituen.

## Historia 
Kirovohraden historia 1754an hasi zen. Urte horretan, Elisabet I.a Errusiakoaren aginduz, Santa Elizabeth gotorlekua eraiki zen. Hiria, orduan Elisavetgrad deitua, Errusiar Inperioko Serbia Berria lurraldearen zentro administratiboa izan zen. 1918an boltxebikeek Elisavetgrad hartu zuten eta hiria sobietarren agintepean gelditu zen. 1924an Zinovyevsk izena hartu zuen, Kirovo 1936an eta Kirovograd 1939tik aurrera.

## Klima 

## Ekonomia 
Kropyvnytsky garrantzi handiko nekazal eskualde batean dago. Elikagaien prozesamendua eta nekazal makineriaren fabrikazioa dira industriako arlo nagusiak. Horrez gainera, industria arinak eta makinagintzakoak ere daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lofn

**Lofn** eskandinaviar mitologiako jainkosa edo Asynjur bat da. Laburki aipatzen da Snorri Sturlusonen Edda prosaikoan.

Lofnen izena ez da berriz aipatzen Edda prosaikoan, eta ez da inon agertzen Edda poetikoan. Olerkaritza eskaldikoan izena sarri erabiltzen da kenningarretan jainkosentzako izen orokor bezala (adibidez, *Lofn seima*k "Urrezko Lofn" esan nahi du, "emakume" bezala interpretatua). Ez dago argi Lofn sekula jainkosa garrantzitsu bat izan ote zen. Litekeena da Snorrik izen hau ez ezagutzea eta Freyjarentzat beste izen bat izatea.

## Kanpo estekak
Joseba Ezkurdia

**Joseba Ezkurdia Galarraga**, pilota arloan **Ezkurdia** deituraz ezaguna (Arbizu, Nafarroa Garaia, 1991ko apirilaren 22a), esku huskako pilotari profesionala da, aurrelaria, Aspe enpresakoa. 1,91 metro luze da, eta 93 kilo pisatzen du. Hiru aldiz irabazi du Lau eta Erdiko Txapelketa (2018, 2019, 2022), eta beste hainbestetan Binakakoa (2018, 2020, 2025).

## Kirol ibilbidea 
Amateurren mailan 2010eko irailetik 2011ko abendura bitartean jokatutako hamalau txapelketetatik hamabi irabazi eta gero, Tolosako (Gipuzkoa) Beotibar pilotalekuan jokatu zuen profesionaletako estreinako partida, 2011ko abenduaren 28an. Pilotari ikusgarria eta gai handikoa da; bereziki nabarmenak dira haren eskuin bolea bortitza, pilotari ematen dion abiadura bizia eta aurkarien pilotakada zailak defendatzeko gaitasun handia.

2018ko apirilaren 9an, lehen titulu handia lortu zuen: Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia, Jose Javier Zabaleta atzelaria lagun. Ezkurdia izan zen finaleko jokalari hoberena. 2018an ere, Lau eta Erdiko txapelketa irabazi zuen azaroaren 18an, Jokin Altunaren aurka. 2019an, berriro irabazi zuen Lau eta Erdiko txapelketa. 2020. urtean, haren laugarren finala jokatuta, laugarren txapela irabazi zuen Binakako Txapelketa Nagusian, Julen Martijarekin batera.
2022ko Lau eta Erdiko txapelketan garaile atera zen, Jokin Altunari 22 eta 21 partida irabaziz.

## Lorpenak 
### Profesionaletan 
* Buruz Buruko Txapelketa Nagusian:
** 2022ko txapeldunordea 
* Lau eta Erdiko Txapelketa Nagusian:
** 2018ko txapelduna
** 2019ko txapelduna
** 2022ko txapelduna
* Binakako Txapelketa Nagusian:
** 2018ko txapelduna, Jose Javier Zabaleta atzelaria lagun.
** 2020ko txapelduna, Julen Martija atzelaria lagun.
** 2025eko txapelduna, Beñat Rezusta atzelaria lagun. 
* Bigarren Mailako Buruz Buruko Pilota Txapelketan:
** 2012ko txapeldunordea

### Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusiko finalak 
### Lau eta Erdiko Txapelketa Nagusiko finalak 
### Binakako Txapelketa Nagusiko finalak 
#### Bigarren Mailako Buruz Buruko Txapelketako finalak 
### Amateurretan 
* 2011:
** Espainiako buruz buruko txapelduna.
** Munduko Kopako buruz buruko txapelduna.
** Elgeta Torneoko txapelduna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kirovohradeko oblasta

**Kirovohradeko oblasta** (ukraineraz: Кіровоградська область, translit. *Kirovohrads’ka oblast*), **Kirovogradeko oblasta** (errusieraz: Кировоградская область) ere deitua, Ukrainako erdialdeko oblasta da. Iparraldean Txerkasi eta Poltavako oblastekin du muga, ekialdean Dnipropetrovskeko oblastarekin, hegoaldean Mykolaiveko oblastarekin eta mendebaldean Vinnytsiako oblastarekin. 24.588 km²ko azalera du eta 2008an 1.041.987 biztanle zituen. Hiriburua Kirovohrad da.

## Hiri nagusiak 
Kirovohradeko oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko biztanleria):
* Kirovohrad: 248.367 biztanle
* Oleksandria: 88.916 biztanle
* Svitlovodsk: 49.339 biztanle

## Irudi galeria 

Fitxategi:Ставки на р.Бешка , село Сокільники , Знам'янська міська громада , Кіровоградська область , Україна.jpg
Fitxategi:Мошорине , Кіровоградська область , Україна , пам'ятник авторові пісні "Їхав козак за Дунай".jpg
Fitxategi:Dimahtbr 1687005848027789.jpg
Fitxategi:Село Саблине , фото початку 20 століття.jpg
Fitxategi:Річка Аджамка між селами Клинці та Любо-Надеждівка, 23 липня 2016 року.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexandre Benois

**Aleksandr Nikolayevitx Benois** (errusiera zirilikoz Александр Николаевич Бенуа, Aleksandr Nikoláyevich Benuá; San Petersburgo, 1870eko maiatzaren 3agreg./apirilaren 21ajul. - Paris, 1960ko otsailaren 9a), ziuraski familia artistikoko kiderik garrantzitsuena izan zen. Egungo balletean eta eskena diseinuan izan zuen eragina oinarrizkoa izan zen.

Aleksandren aita, Nicholas Benois eta anaia, Léon Benois, errusiar arkitekto garrantzitsuak izan ziren. Aleksandrek ez zuen pentsatu bere bizitza artera dedikatzea eta San Petersburgoko Estatu Unibertsitatean Zuzenbide Fakultatean graduatu zen 1894an. Hiru urte beranduago, Versaillesen zegoen bitartean *Luis XIV.aren Azken Ibilaldiak* irudikatzen zituzten akuarela batzuk margotu zituen. Pável Tretiakovek 1897an erakutsi zituenean, Serghei Diagilev eta Léon Baksten arreta erakarri zuten. Elkarrekin Mir iskusstva arte aldizkaria sortu zuten, helburu bezala modernismoa Errusian bultzatzea zuena.

Mende berriko lehen hamarkadan, Benoisk Mir iskusstva editatzen jarraitu zuen, baina bere ikerketa interesak ere jarraitu zituen. XIX. mendeko errusiar arteari eta Tsárskoye Selóari buruzko zenbait monografia prestatu eta inprimatu zituen. 1918 eta 1926 artean Hermitage Museoko maisu zaharren galeria abiarazi zuen, non bere anaiaren heredentzia ziurtatu zuen, Leonardo Da Vinciren La Madonna Benois. 1903an Puxkinen *Brontzezko zalduna*rentzako bere marrazkiak inprimatu zituen, ordutik, generoko maisulanetako bat bezala errekonozituak izan direnak.

1901ean Benois Mariinsky Antzokiko eskena zuzendari izendatua izan zen. Ordutik, bere denbora gehiena eskena diseinura eta apaindurara dedikatu zuen. Les Sylphides (1909, Giselle (1910) eta Petrushka (1911) bere lorpenik handienen artean daude. Batez ere Sergei Diagilevekin Errusiar Balletentzat lan egin zuen arren, aldi berean Moskuko Arte Antzokiarekin eta Europako beste antzoki nabarmengarri batzuekin ere lan egin zuen. Bere *Memoriak* bi liburukitan argitaratu ziren 1955ean. Eugene Lanceray eta Zinaida Serebriakova errusiar artistak bere ilobak izan ziren, eta Sir Peter Ustinov britainiar aktorea bere iloba-biloba.

Irudi:Elizabenois.jpg
Irudi:Peter benois.jpg
Irudi:Paulparade.jpg
Irudi:Petrushka - benois2.jpg
Irudi:Nemetskaya.jpg
1974ko Munduko Eskrima Txapelketa

**1974ko Munduko Eskrima Txapelketa** Munduko Eskrima Txapelketaren 40. edizioa izan zen. 1974an ospatu zen Grenoblen Nazioarteko Eskrima Federakuntzak eta Frantziako Eskrima Federakuntzak antolatua.

## Emaitzak 
### Gizonezkoak 
**Floretea banaka**
# Alexandr Romankov 
# Carlo Montano 
# Frédéric Pietruszka 

**Floretea taldeka**
# 
# 
# 

**Ezpata banaka**
# Rolf Edling 
# Jacques Brodin 
# Boris Lukomski 

**Ezpata taldeka**
# 
# 
# 

**Sablea banaka**
# Mario Aldo Montano 
# Viktor Krovopuskov 
# Viktor Sidiak 

**Sablea taldeka**
# 
# 
# 

### Emakumezkoak 
**Floretea banaka**
# Ildikó Bóbis 
# Ildikó Schwarczenberger 
# Nailiya Giliasova 

**Floretea taldeka**
# 
# 
# 

## Kanpo estekak
Urrezko Mendrisioa

**Urrezko Mendrisioa** () Suitzako Mendrisio hiriko txirrindularitza klub bat den *Velo Club Mendrisio*ren arabera denboraldiko txirrindulari profesional hoberena izan denari ematen zaion nazioarteko sari bat da. Etenik gabe ematen dute 1972tik aurrera.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak