open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iruñeko Orfeoia

{{abesbatza infotaula
| izena = Iruñeko Orfeoia
| irudia = 
| irudi testua = 
| irudi zabalera = 200
| jatorria = 
| egoitza = Baluarte jauregia, Iruñea, Nafarroa
| musika mota =  
| zuzendaria = Igor Ijurra Fernández
| ahotsak    = Abesbatza mistoa
| taldekideak = 120
| diskoetxeak = 
| urteak = 1865-
| fundatzailea = 
| webgunea = www.orfeonpamplones.com
|}
}}
**Iruñeko Orfeoia** () Iruñeko abesbatza beterano eta nagusia da, 1865ean sortua eta Europako zaharrenen artean dagoena. 

2008. urtean, 120 abeslarik osatzen zuten, eta Baluarte jauregia egin zenetik, horixe da euren auditorio nagusia. Halaber, haurrek eta gazteek ere parte hartzen dute abesbatza propio batean.

## Historia 
1865. urtean, Orfeón Pamplonés izeneko elkarte korala sortu zuten hamaika bazkide harpidedunek, Conrado Gartzia presidente izendatuta. Artisauei musika doan irakastea zen helburua. Lehen zuzendaria Joaquín Maya izan ere, eta lehen ikasleen artean Julian Gaiarre gaztetxoa aritu zen kantari. Hala ere egitura hark gutxi iraun zuen eta 1873an desagertu zen.

1881an, Iruñeko elite sozial eta intelektualetik zetorren talde batek Iruñeko Orfeoia izandakoa berrantolatu, eta, ateneoen modari jarraiki, Ateneo Orfeón Pamplonés izena jarri zioten. Egitura honek bi zuzendari izan zituen: Fidel Maya, musika arlokoa, eta Serafin Mata, literatura arlokoa. Baina egoitzarik ez zuten eskuratu eta 1885ean berriz eten zen abesbatz honen biizitza.

Azkenean, behin betiko Iruñeko Orfeoia Fidel Mayak zuzendutako batzorde berrantolatzaile batetik sortu zen, 1890ean. Pablo Sarasate ohorezko presidente izendatu zuten, eta Remigio Mugica, Iruñeko katedraleko kaperako tenore gaztea, zuzendari bilakatu zen. 1893 eta 1908 artean, San Fermin jaietan Iruñeko Udalak antolatutako kontzertuetan parte hartu zuen Orfeoiak, Santa Cecilia orkestrarekin eta Pablo Sarasaterekin batera. Kontzertu horiei esker, funtsak eta ospe handia lortu zituen. 

## Artxibategia 
* **Musika**-artxibategia. 9.000 erreferentzia baino gehiago ditu, batzuk abesbatzarenak soilik direnak, musika profanoaren artxiborik osatuenen artean egonda.

* Artxibategi **historikoa**. Azken mende eta erdiko historia, hala Nafarroakoa nola Iruñekoa, jasotzen dute hainbat dokumentuk. Haien artean, abesbatzaren agiriak daude.

* **Argazki** eta **prentsa** artxibategia. Sari eta arte-objektuen bilduma jasotzen du hastapenetatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Useramon

**Useramon**, Antzinako Egiptoko noble baten izena da, **User** ere deitua. Tutmosis III.a XVIII. dinastiako faraoiaren erregealdiko pertsonaia handienetako bat da. Postu asko izan zituen, horien artean, chatya eta Tebaseko gobernaria, eta erregeak askotan ohoratu zuen.

Tebanako familia nabarmen bateko kidea, Ahmose Ametu eta Ta-Amethuren semea eta Tiuiuren senarra izan zen.

## Familia 
**Gurasoak:** Amethu, Ahmose deitua

**Etxea:** Egiptoko XVIII. dinastia

**Aurrekoa:** eAmethu, Ahmos deitua.

**Ondorengoa:** Neferwebe

**Iloba:** Rekhmire

**Anai-arrebak:** Neferweben

Useramon Hatshepsuten gobernua babesten zuten auzitegietako taldekoa zen, eta bere txatetako baten semea zen, Ahmose Ametu.

Bere hilobiaren inskripzioen arabera, Thutmoseren erregealdian Amungo tenpluan jainkozko altxorraren eskribaua izan zen.

Dirudienez, erregea gazteari leial izaten jarraitu zuen, izan ere, bere eginbeharrak jarraitu zituen eta ohore zibilak eta erlijiosoak metatu zituen 12 urtearen ondoren, Thutmose III.ak azkenean bakarrik errege egin zuenean. Bere anaia Neferuben txatarra (chaty-a) izendatu zuten Egipto Goikoan.

## Hilobiak 
Useramonek Abd el-Qurnako Tebanako nekropolian bi hilobi ditu Tebaseko Nekropolian (Luxorrekoaren oposizioz, Egipton) TT61 eta TT131, hauetatik bigarrena, Raren Letaniaren eskenekin apainduta dagoelarik.
                                              
TT61: Bertan gurasoak eta seme-alabak irudikatzen ditu eta etxeko bizitzako eszenak ditu emaztearekin. Sarreraren aurrean nitxo bat dago eskaintzekin.

TT131: Bigarren hilobi hau txatarra (chaty-a) izendatu zutenean eraiki zen. Hilobi txikia da, eta proba batzuek piramide bat zela adierazten dute.

Fatxadan nitxo batzuk ditu Useramonen izenburuekin. Lehen pentsatzen zuten Useramonen hilobiak piramideak zirela, zerbait triangularra aurkitu zutelako, eta piramideen ladreilu bat.
Frantziako Uhartea (eskualde historikoa)

thumb|100px|Frantziako Uharteko armarria (lehenengo bertsioa)

**Frantziako Uhartea** (frantsesez **Île-de-France**) Frantziako eskualde historiko bat da, Paris inguruan dagoena. Gaur egun eskualde historiko honen lurraldeak Frantziako Uharte eta Pikardia eskualde modernoetan daude banatuta.

Frantziako Uharte izena lehen aldiz 1387an agertu zen, Frantziako Herria (*Pays de France*) ordezkatuz. Zonaldea irla moduan inguratzen duten ibaietatik, Seine, Marne, Oise eta Beuvronnetik hain zuzen, dator izena.

Paris inguruko lurraldea Frantziako erregearen jabetza pertsonala zen. Ez zen gauza bera gertatzen erresumako beste tokietan, non erregea subiranoa zen baina jabetza tokian tokiko nobleena. Hau Vexin eskualdean islatzen da, bi baitaude: bata, Véxin Français Frantziako Uhartean, eta bestea, Véxin Normand, Normandian.

thumb|100px|Frantziako Uharteko armarria (bigarren bertsioa)
## Frantziako Uharteko eskualde historikoak eta hiriak 
* Beauvaisis - Beauvais
* Brie française - Brie-Comte-Robert
* Gâtinais français - Nemours
* Hurepoix - Arpajon, Limours
* Laonnois - Laon
* Mantois - Mantes-la-Jolie
* Noyonnais, Quart de Noyon - Noyon
* Parisis - Paris
* Soissonnois - Soissons
* Vexin français - Magny-en-Vexin
* Valois - Crépy-en-Valois

## Ikus, gainera 
* Frantziako eskualde historikoak
Raimundo Lanas

**Raimundo Lanas Muru** (Murillo el Fruto, 1908ko urtarrilaren 23a - Fuendejalón, Zaragoza, 1939ko abenduaren 31), izengoitiz *El ruiseñor navarro* («nafar urretxindorra») deitua, nafar jota abeslaria izan zen.

## Bizitza 
Haurtzaroan unai, eta geroago ferratzaile jardun zuen. Oso gazte zela hasi zen abesten, Julian Gaiarreren irudiak erakarria. Jaioterrian, Zarrakaztelun, Milagron, Alesbesen eta beste hainbat herritan ibili zen jotak abesten, eta ospea irabazten hasi zen; ondoren, Azkoien, Tutera..., eta azkenean Iruñera iritsi zen, Orfeón Pamplonés abesbatzan sartuz.

1932an Bartzelonara joan zen eta urte bat geroago lehenengo diskoa grabatu zuen bertan. Ale bat Radio Zaragozara bidali zuen, berealdiko arrakasta lortuz. Orduan, Zaragozara joan eta irratian zuzeneko emanaldi gogoangarria eskaini zuen. Horrek eman zion ospeari esker, Madrilen eta Espainiako beste hiri batzuetan abestu zuen.

Nafarroara 1935ean itzuli zen, eta urte hartan bertan Santurtzitik Mexikorantz abiatu zen itsasontzi batean, *Círculo Vasco-Español* elkarteak deituta, eta han arrakasta handia lortu zuen. Bitxikeria moduan, euskarazko kantaren bat edo beste ere abestu izan zuen. Handik Kubara joan zen, eta azkenik New Yorkera (AEB). Esan behar da, halaber, hala Ameriketan nola Espainian bere agerraldiak espainiar patriotismoa sustatzeko erabili zituztela, Raimundori politikan sartzea gustatzen ez bazitzaion ere.

Madrilen finkatu zuen bizilekua, eta bertan harrapatu zuen Espainiako Gerra Zibilak. Jotariak gorriak ikusi zituen garai hartan, eta larriki gaixotu zen. Nafarroara itzulirik, azken emanaldia Arguedasen eskaini zuen, 1939ko abenduan; egun batzuk geroago hil zen, Zaragozako Fuendejalón herrian, diabetesak jota. 31 urte zituen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erriberar ezagunak

## Kanpo estekak 
*  Raimundo Lanas jotariari buruzko webgunea Raimundolanas.com
* Joseba Aurkenerena: Raimundo Lanas, Nafarroako jotari handia.https://zuzeu.eus/kultura/raimundo-lanas-nafarroako-jotari-handia/
Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea - ESTE

**Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea - ESTE** da Deustuko Unibertsitateak Donostiako kanpusean duen ekonomia eta enpresa alorreko goi ikasketen ikastegia da, egun Deusto Business Schoolen barnean dagoena. ESTEk 1956. urtean hasi zuen bere ibilbidea enpresaren alorreko prestakuntzan. ESTE akronimoa hasierako *Escuela Superior de Técnicos de Empresa* izenetik dator.

## Titulazioak 
ESTEn bi titulazio eskaintzen dira:

-**Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Lizentziatura** (LADE) eta beronen **Espezialitateko Masterrak** (5 urte)

-**Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Lizentziatura** (LADE) eta **Kudeaketa Informatikako Ingeniaritza Teknikoa** (ITIG) (6 urte). Titulazio bikoitz aitzindaria da eta ESIDErekin (Deustuko Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultatea) batera eskaintzen da.

## Kanpo estekak 
*  ESTE Fakultatea
AMSN

**aMSN** bat-bateko mezularitza programa bat da, MSN protokoloa erabiltzen duena. Bere izena ''Alvaro's Messenger''etik dator. Ideia nagusia Linux-en erabiltzaileak Windows edo Mac erabiltzen duten lagunekin kontaktuan jartzea da. MSN Messenger-en funtzio gehienekin bateragarria da.

Horrez gain, MSN Messenger-ek ez dituen beste aukera asko ematen dizkigu aMSN-k; adibidez, alarma-abisuak ditu, kontu batekin baina gehiagorekin konektatzea uzten dizu, pantail-irudi eta webcam saioak jaso ditzake erregistro batean, ikusgaiak (skin-ak) pertsonaliza ditzakegu eta berriketa guztiak erregistratzen ditu. Arazo nabariena, bideodeiak (audioa eta bideoa baterazko deialdiak) ezin dituela egin da.

## Aukerak 
aMSN-ren aukera nagusienak hauek dira:
* Pantail-irudiak ikusi eta jar ditazkezu.
* Begitarteak (emotikonoak) pertsonalizatu ditzazkezu.
* Hizkuntza askotara itulita (euskara barne).
* Webcam-a erabil dezakezu.
* Kontu batekin baina gehiagorekin has dezakezu sesioa.
* Fitxategiak bidali ditzazkezu, azkartasun mugarik gabe.
* Taldeka klasifika ditzazkezu zure kontaktuak.
* Berriketen log-ak (erregistro automatikoak).
* Mezu bakoitzaren aurrean bidalitako ordua ageri da.
* Alarmak.
* Berriketa ezberdinak goikaldean klasifikatzen dira.
* Pluginak instalatu daitezke funtzio berriak gehitzeko.
* Ikusgaiak (skin-ak) jar daitezke.

aMSN ez da GNU/Linux-en erabiltzaileentzat mugatzen, Unix, Macintosh edota Windows sistemetan ere instala daiteke, bai eta Tcl/Tk interpretatzen duen edozein beste plataformatan ere.

## Kanpo estekak 
* aMSN-ren webgunea
Captain Nemo

**Captain Nemo** 2003an Donostian (Gipuzkoa) sortutako rock taldea zen. Partaideak *Eskoria-tza*, *Karkaxa*, *Heriotza* eta *Fist Fucking* taldeetan aritutakoak ziren.

## Historia 
2004ean, *Lisabö* taldeko Karlos Osinaga teknikari zutela, lehen diskoa kaleratu zuten (*Korrontearen kontra urpekari bat*).

2005ean, Baionako Gure Irratiaren aldeko CD bilduma batean, *21 aulkiak* kanta argitaratu zuten.

2007an, taldeak berak ekoitzitako *1280 Euskal Hiria* diska kaleratu zuten. Bertan, *Jotakie* taldearen kanta baten bertsioa egiteaz gain, beste talde batzuetako partaideen laguntza ere jaso zuen, tartean *Nuevo Catecismo Católico* taldeko Arturo Ibáñezena.

2008an taldea desegin zen.

## Taldekideak 
* Leku - Ahotsa
* Txarly - Bateria
* Errasti - Gitarra
* Norbert - Gitarra
* Lander - Baxua

## Diskografia 
### Diskak 
* *Korrontearen kontra urpekari bat* (2004, Metak).
* *1280 Euskal hiria* (2007, Gor).

### Bildumetako partehartzeak 
* "21 aulkiak" kanta *Gure irratia zure Rokanrolla* CD bilduman (2005).

## Kanpo estekak 
 Metak diskoetxearen webgunea
Itziarren Semeak

**Itziarren Semeak**, 2006an Mungian (Bizkaia) sortutako Ska taldea da. Jebi Job, Manex eta Ibon izan ziren taldea sortu zutenak. Baina sortu eta gutxira Kue, Irkus eta Asier batu zitzaizkien. Negu Gorriak, Tijuana in Blue, Baldin Bada eta Hertzainak bezalako taldeak izan dira eragin musikalik garbienak.

Lehen kontzertua, Mungiako Ingule Gazte Asanbladaren eskutik eman zuten 2007ko Apirilean. Hortik aurrera, Euskal Herriko herri ezberdinetan egon dira kontzertuak ematen.

2008ko Ekainan, Ondarruko Santos Records estudioan beraien lehen diska grabatu zuten, Ander Muted teknikari lanetan izan zutelarik.

## Taldekideak 
* Jebi Job
* Manex
* Ibon
* Alain
* Ivan

## Diskografia 
* *Itziarren semeak* (MusikHerria, 2008)
* *Bizkaiko Golfoak* (MusikHerria, 2010)
* *Lehen lerroan* (MusikHerria, 2011)
* *Basque of Brixton* (Mauka, 2012)
* *Dale Candela* (Mauka, 2012)
* *Revolta* (Mauka, 2014)
* *EH Republik* (Baga-Biga, 2017)

## Kolaborazioak 
* *Ibilaldia 2017* (Baga-Biga, 2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo Loturak 
 Taldearen Myspacea 
 MusikHerria diskoetxearen webgunea

web orria: https://web.archive.org/web/20160817213731/http://www.itziarrensemeak.com/web/

## Kanpo estekak
Osireion

**Osireion** Seti I.a egiptoar faraoiak Abidosen eraikitzea agindu zuen zenotafioaren izena da. Faraoiaren tenpluaren luzetarako ardatzaren luzapenean dago, eta kareharri, hareharri gorrixka eta erdiko kameran granitoarekin egin zen.

Bere egiturak honako hauek ditu: gangatutako korridore bat, Seti I.aren tenplutik abiatuta, aurreganberara iristen dena, pasabide labur bat, erdialdeko kamera handiarekin lotuta dagoena, 17 horma-hilobik inguratuta, eta azken kamera bat, aurreganberarekiko paralelo dagoena.

Sarreren apaindura, harresietan zein sabaian ikus daitekeena, Merenptah, Ramses II.a faraoiaren semeari dagozkio, Ateen Liburuko eszenak nabarmentzen direlarik, XIX. dinastiako errege hilobietako testu erlijioso tipiko bat.

Gaur egun, gainegiturarik gabeko eraikina da, baina litekeena da bere garaian, bertan sahatsak eta Osiris jainkoarekin zerikusia zuten beste landare ikur batzuk landatu ziren tumulu batez eratuta egotea.

Osireionak, bere barne antolakuntzarekin, sorrera egiptoar mitologiaren arabera irudikatzea nahi zuela uste da, jatorrizko uretatik irten zen jatorrizko muinoa irudikatuz.

Eraikuntza mota, bere elementuek eta erabilitako materialek (granitoa), badute antzekotasuna Gizako Kefrenen piramidearen haraneko tenpluarekin, eta, hori dela eta, aditu batzuek, kopia bat izan daitekeela iradoki dute, edo berrerabilitako lehenagoko eraikin bat.

Gaur egun ez dago barnera sartzerik, lurpeko ur geruzaren maila freatikoaren igoerak eragindako uholdeagatik, maila hau, gutxi gora-behera, metro betekoa delarik.

## Bibliografia 
* Amélineau, E. C. *Le Tombeau d´Osiris*. Paris, 1899.
* Frankfort, H., De Buck, A. & Gunn, B. *The Cenotaph of Seti I at Abydos*, 2 vol. Memoir of the Egypt Exploration Society, Egypt Exploration Society. Londres, 1933.
* Murray, Margaret A. *The Osireion at Abydos*, British School of Egyptan Archeology n°1, Londres, 1904.

## Kanpo estekak 
* Erdiko kameraren 3 dimentsiotako berritzea.
Ana Agirre

**Ana Agirre Zurutuza** (Bilbo, Bizkaia, 1957ko uztailaren 24a -) EAJko euskal herritar politikaria. 2005etik 2009ra Eusko Jaurlaritzaren Industria, Merkataritza eta Turismoaren sailburua izan zen.

## Biografia 
Deustuko Unibertsitatean Zuzenbide ekonomikoan lizentziaduna. 1984tik Eusko Jaurlaritzarentzat jarduten du EAJ alderdiarekin.

### Eusko Jaurlaritzan izan dituen karguak 
* Industria eta Merkataritza Saileko Aholkularitza Juridikoko burua (1984-1986)
* Lehendakaritza eta Justizia Saileko lehenengo buru eta letratua (1986-1987)
* Lan eta Gizarte Segurantza Saileko Idazkaritza Nagusi Teknikoko zuzendaria (1987-1991)
* Gai Ekonomikoetarako Lehen Lehendakariordetzako Bulegoko zuzendaria (1991-1995)
* Industria, Nekazaritza eta Arrantza Saileko aholkularia (1995-1999)
* Industria, Merkataritza eta Turismo Saileko sailburuorde mailako aholkularia (1999-2003).
Arpeninus

**Arpeninus**, euskal mitologiako jainkoa, Akitania erromatarraren garaian Pirineo aldean. Berari buruzko inskripzioak Burgalays (Comminges) eta Cardeilhac herrietan topatu ziren.

Ez dugu berari buruzko ezaugarrrik ezagutzen, baina Julien Sacazen arabera, **Arpeninus** mendiko jainko bat da.
Mendiari lotutako jainkoa, alegia.

## Etimologia 
"Arpe"-k, *harpe* euskal hitzarekin zer ikusirik izan dezake. Gogoratu harpeek ze garrantzi duten euskal sinesmen zaharretan. Harpe hitza ugaria da euskal toponimian.

## Inskripzioak 
Arpenn(in?) jainkoari egindako inskripzioa, Cardeilhac herrian aurkitua, Garona Garaia.

*"Arpenn[o] / deo / Belex Be- / lexconis f(ilius) / v(otum) s(olvit) libens m(erito)".*

Itzulpena: Arpenn(in) jainkoari, Belexco-ren seme Belex-ek gogo onez eta arrazoiaren arabera konplitu du bere botoa.

## Bibliografia 
* *Jose Miguel de Barandiaran, obras completas*. Egilea, Jose Miguel Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbo 1976.
* Jose Miguel Barandiaran, *Dictionnaire Illustré de Mythologie Basque*, traduit et annoté par Michel Duvert, Donostia, argitaletxea Elkar, 1994. 
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
* K. Larrañaga Elorza, Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 176 zkia.
* Julien Sacazeren lanak:
:* *Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique*. Extrait de la *Revue de Comminges* (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
:* *Inscriptions antiques des Pyrénées*. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
:* *Inscriptions antiques du Couserans*. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena faksimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpo estekak
Goita

**Goita** Mallabiko auzoetako bat da. 302 metroko altueran dago, Artibai ibaiaren goiko arroan. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 116 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kodetzaile

**Kodetzailea**, batzuetan ere **kodifikatzailea** deitua, seinale elektroniko bat (bitstreama adibidez) edota datuak kode bihurtzen duen gailua da. Informazioaren tratamendu automatikoa eta datu-transmisioa errazteko erabiltzen da. Kodetutako informazioa bere jatorrizko formara bihurtzeko, deskodetzailea erabiltzen da.

## 4 sarrerako eta 2 irteerako kodetzailea 
Kodetzaile batek 2n sarrerako linea eta *n* irteerako linea ditu. Irteerako lineek sarreran dagoen balioarekin bat datorren kode bitarra sortzen du. 4 sarrerako eta 2 irteerako kodetzaileak sarreran lau bit hartzen ditu eta bi bit ematen ditu irteeran. Beraz, kasu honetan, lau irteera mota existitzen dira eta ondorengo konbinazio hauek dira: 0001, 0010, 0100 eta 1000.

Kodetzaileetan bakarrik sarrera bat aktibatuta egon daiteke. Bi sarrera aldi berean aktibatuta baleude, irteeran edozein bit konbinazio eman lezake. Hori saihesteko lehentasundun kodetzaileak erabiltzen dira.

## Lehentasundun kodetzailea 
Lehentasundun kodetzaileetan, bi sarrera edo gehiago aldi berean aktibatuta badaude, lehentasun handiagoa duen bita kontutan hartuko du kodetzaileak.

## Barne loturak 
* Deskodetzailea
Kelottijärvi aintzira

**Gelotjávri** edo **Kelottijärvi** aintzira Finlandia eta, batez ere, Suedia herrialdeetan dagoen aintzira handi bat da. Alde finlandiarrean, aintzira Enontekiö udalerriko Kelottijärvi eta Luspa herrien artean dago, Käsivarsi Eremu Basatitik pare bat kilometrora. Alde suediar iparraldean aldiz, lakuaren uharte handi eta ospetsuena dago, Kenttäsaari uhartea. Lehen esan bezala, Lappi osoko hegazti-espezie ugarienak aurki daitezkeen eremu basatiaren mugan dago; aliota txikiak, antzara nanoak, belatz handiak, elur-hontzak, eskandinaviako lagopodoak, ipar-belatzak, ipar-kaskabeltzak, laponiako kaskabeltzak, marikoi isats-luzeak, negu txontak eta papourdinak dira, esaterako, aintzira inguruan aurki daitezkeen hegazti-espezie batzuk. Inguruko baldintza latzei probetxu ateratzea lortu duten animalia ugari dago ere; hala nola, azeri zuri eta gorriak, elur-oreinak, erbinude zuriak, eskandinaviako lagopodo eta lursaguak, ipar-katamotzak, jatunak, mendi lemingak, lursagu txikiak eta tundrako satorrak .

Uda partean iristen diren beste ohiko biztanle batzuk hartz arreak eta otsoak dira.

Inguruko muinoen gailurretatik erortzen den eta Jeytisjoki, Kutsurjoki eta batez ere, Könkämäeno ibaien bidez iristen den urak betetzen du aintzira; bestalde, ateratzeko orduan, ura Könkämäeno ibaitik ateratzen da, azkenik, Botniako Golkoraino iristeko.

Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da aintzira eta bertako zazpi uharteek zuhaizti txikiak dirudite lurzoru izoztuaren gainean.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Asto Iluno

**Asto Ilun**, Akitanian erromatarraren garaian gurtu eta euskararen antzinako forma batekin identifikatu den izena duen jainkoa izan zen. Ez dugu bere ezaugarririk ezagutzen eta haren berri daukagu Garona Garaian agertu zen aldare batean idatzita zegoelako.

## Inskripzioa 
Astoilun jainkoari botoz egindako inskripzioa, Saint Béatetik gertu dagoen Burgalais/Burgalays herrian, aurkitua, Garona Garaian. Aldarea marmolezkoa da.

* Transkripzioa:    
ASTO ILUN

NO DEO 

C FABIUS

LASCIVOS

VSLM

* Irakurketa txikigarriak osatuta: *Astoilun- / no deo / C(aius) Fabius / Lascivos / v(otum) s(olvit) libens m(erito)*.
* Itzulpena: Astoilun jainkoari Caius Fabius Lascivos-ek gogo onez eta gizalegez konplitu du bere botoa.
* Oharrak: Astoilunno deo latinezko kasu datiboan (Nori edo Norentzat) idatzita dago. Datiboaren marka "o" letra, eta lotura egiteko "n" letra bat kentzen badiogu, pentsa daiteke izena bere forma absolutiboan (Nor) Astoilun litzatekeela.
* Katalogazio identifikadoreak: CIL 13, 31 = D 04529a = CAG-31-02, 246 or. Sacaze 308. Gorrotxategi (1984): 462

## Etimologia 
Jose Migel Barandiaranen ustez, "Asto", aste izan daiteke, "Aste iluna" lirateke beraz jainko honen izena.

Bernardo Estornes Lasa bere aldetik, Asto iluna esanahiaren alde dago.
Ikerlariak beraz bat dator "Ilun" esanahiarekin baina ez berriz "Asto"ren hitzaren zentzuarekin, beretzat Asto abereaz ari gara.
Hala ere ezin dugu ahaztu nahiz eta astoa Euskal Herriko mitologian abere "donea" izan (eragin kristauaren eraginez gehien bat, Kristoren bizitzaren zenbait pasartetan bere laguntzaile gisa azaltzen delako), Pirinioetako irelu gaizto bat, Drac izenekoa, astoaren itxura hartzen duela. Drac honek Idittuen nahiko antza dauka.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Jose Miguel de Barandiaran. 1976. *Jose Miguel de Barandiaran, obras completas*. Editorial La gran enciclopedia vasca, Bilbo.
* José Miguel Barandiarán. 1994. *Dictionnaire Illustré de Mythologie Basque*, traduit et annoté par Michel Duvert, Donostia, Elkar. 
* *Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria*. Auñamendi, Zarautz, 1978.
* K. Larrañaga Elorza. 1988. *Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak*, UNED-Bergara, 316 orr., 176. zk.
* Julien Sacazeren lanak:
:* 1885. *Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique*. Extrait de la *Revue de Comminges* (Saint-Gaudens), 28 orr.
:* 1990*. Inscriptions antiques des Pyrénées*. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892.; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER.
:* 2001. *Inscriptions antiques du Couserans*. Tolosa, 28orr., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour.

## Kanpo estekak
Dyedefhor

**Dyedefhor** edo **Hordyedef**, Egiptoko IV. dinastiako balizko faraoia izan zen, K.a. 2521 inguruan.

Aditu gehienek, benetako faraoia zen beste pertsona batekin batera gobernatu zuela diote, baina W. Helck eta N. Gimalen arabera, faraoia izan zen.

Keops faraoia eta *Meririt*en semea. Bere anaiak Dyedefra, Kefren eta Baefra izan ziren, Egiptoko Inperio Berriaren erdialdeko Uadi Hammamateko arroketako iskripzio batek aipatzen ditu eta Baefra aipatzen du Kefrenen ondorengo bezala

Egiptoko Inperio Ertainean datatuta dagoen **Arpajolearen Kantua** izeneko konposaketa literarioan aipatua da, ondoren, XVIII. dinastiako tenpluetan grabatua izan zena.

"*Imhotep eta **Dyedefhor**ren epaiak entzun ditut, esaera bezala aipatzen direnak... Egin zazu, beraz, eguna zoriontsu, eta ez zaitez sekula honetaz neka*". (Daumas)

Dyedefhorrek fama handia izan zuen jakintsu eta igarle bezala, eta tradizioak, Hilen Liburuko otoitzaren eta Hordyedefen argibideen egiletzat hartzen du.
Averanus

[thumb|px 420|Val d´Arango [Montardo mendiko ikuspegia argazki zahar batean. Bernardo Estornes Lasaren arabera baliteke Averanus jainkoa haran honen lekuko jainko edo jainko topiko bat izatea.]]
**Averanus** euskal mitologiaren jainkoa izen zen Pirinio aldean Akitania erromatarrraren garaian.

Berari buruzko inskripzioa Melles herrian topatu zuten, Basioné haranean, Garona Garaia eskualdean.

Izenez gain, ez dugu berari buruzko beste ezaugarriren berri.
Okzitaniako Pirineoan Averan izeko herria badago baita ere.

## Etimologia 
Bernardo Estornes Lasak zera dio; izenaren azken zatia, *Aranus* "Aran" hitza dakarrela gogora. Azpimarratu behar da Melles herriak Val d´Aranekin muga egiten duela, eta haran hau dela Pirinioetako "Haran" erreferentzialena. Beraz, baliteke **Averanus** jainkoa Val d´Arango tokiko jainkoa izatea.

## Bibliografia 
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
* K. Larrañaga Elorza, Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 176 zkia.
* Julien Sacazeren lanak:
:* *Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique*. Extrait de la *Revue de Comminges* (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
:* *Inscriptions antiques des Pyrénées*. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale). 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
:* *Inscriptions antiques du Couserans*. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nuevo Catecismo Católico

**Nuevo Catecismo Católico** Donostiako punk musika taldea da.

## Historia 
Nuevo Catecismo Católico, 1992an, La Perrera taldea desegin zenean Donostian (Gipuzkoa) sortu zen taldea da. Gonzalo eta Arturo Ibañezek, Arturo Zumalabe (Hondakin taldeko baterijole ohia), Julen Atorrasagasti (Barrakos taldeko bajujole ohia) eta Jorge Reboredorekin (Barrakos taldeko gitarjole ohia) batera, NCC sortzea erabaki zuten. Formazio honekin, beraien lehen bi diskak kaleratu zituzten (*Nuevo Catecismo Catolico* eta *En llamas*). lehen bi diska hauek, hard rock estiloan kokatzen dira.

Hurrengo bi diskoetarako, Diskoetxez aldatu zuten eta baita formazioz ere. Jorge eta Julenek, 1995ean taldea utzi zuten eta Iker Illarramendi sartu zen gitarra jotzeko. Formazio honekin, Espainiar Estatuan etaFrantziar Estatuan bira egin zuten. Honez gain 10 hatzbeteko binilo bat ere kaleratu zuten.

2001ean, berriz ere formazio aldaketa bat jasan zuten. Gonzalo eta Arturok taldea utzi zuten eta beraien ordez, Eneko Etxeandia (Teen Dogs taldekoa) sartu zen. Formazio berriarekin, *Scarred for life* diska kaleratu zuten. Disko hau atera ondoren, Safety Pins taldearekin batera LP bat kaleratu zuten.

Beraien ibilbide guztian, Hellacopters, DOA, The Dammed, Señor No edota The Dictators bezalako taldeekin jo izan dute.

## Taldekideak 
* Arturo Ibáñez - Gitarra eta ahotsa.
* Gonzalo Ibáñez- Baxua eta ahotsa.
* Arturo Zumalabe - Bateria.
* Iker Illarramendi (1995-) - Gitarra.
* Beñat Bergara (2015-) - Baxua.

### Lehenagoko Taldekideak 
* Julen Atorrasagasti (1992-1995) - Baxua.
* Jorge Reboredo (1992-1995) - Gitarra.
* Eneko Etxeandia (2001-2011) - Ahotsa.
* Beñat Irureta (2012-2015) - Baxua.

## Diskografia 
* *Nuevo Catecismo Católico* (1993, Goo Records)
* ''Why she's a girl from the chainstore?* (No Tomorrow, 1993)
* *En llamas* (1995, Goo Records)
* *Un nido de víboras/I won't look back* (Goo Records, 1995)
* *Aún no habéis visto nada* (1996, No Tomorrow)
* *Nuevo Catecismo Católico/Shock Treatment* (1996, No Tomorrow)
* *Generación perdida* (1998, No Tomorrow)
* *To hell & back* (1999, Punch Records)
* *Scarred for life* (2001, Punch Records)
* *100% Punk Rock superfight!!!* (2003, H-Records)
* *1530 segundos de... Nuevo Catecismo Católico* (2006, No Tomorrow)
* *Señor No vs Nuevo Catecismo Católico, No Tomorrow cumple 16 (Forever)* (2009, No Tomorrow)
* *NCC & Kid Slug, a tribute to The 101'ers'' (Bi Batean Diskak, 2011)

## Iruditegia 

Fitxategi:Nuevo Catecismo Católico + Señor No + Lie Detectors (24685708108).jpg
Fitxategi:Nuevo Catecismo Católico + Señor No + Lie Detectors (38557934541).jpg
Fitxategi:Nuevo Catecismo Católico + Señor No + Lie Detectors (38557937011).jpg
Fitxategi:Nuevo Catecismo Católico + Señor No + Lie Detectors (38501528116).jpg
Fitxategi:Nuevo Catecismo Católico + Señor No + Lie Detectors (38557936751).jpg
Fitxategi:Nuevo Catecismo Católico + Señor No + Lie Detectors (38557934801).jpg

## Kanpo Loturak 
*  Nuevo Catecismo Católicoren webgunea

## Kanpo estekak
KV33

**KV33**, Erregeen Haraneko egiptoar hilobi bat da, Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean dagoena, gaur egungo Luxor hiriaren inguruan. Ia ez dakigu ezer hilobi honi buruz, baina, dirudienez, XVIII. dinastian eraikia izan zen.

## Kokapena 
KV33 hilobirik ezezagunenetakoa da, ez bakarrik Erregeen Haranean, baizik eta baita Tebasko Nekropoli osokoa ere. Hilobi honi buruz zehatz dakigun bakarra, bere kokapena da, Tutmosis III.a faraoiaren KV34 hilobiaren iparrekialdean eta Hatshepsut Meritraren KV42 hilobiaren gainetik.

Hilobiaren oinplano eta diseinua ere, misterio bat dira. Baedekerrek, nork 1902an bisitatu zuen, toki oso txikia zela zioen, noble baten ohiko lurperaketa, hondakinez betetako bi gelekin, eta dirudienez, interesgarria izan litekeen objekturen bat aurkitzeko itxaropen gutxirekin. Egia esan, hau da KV33 hilobiaren deskribapen bakarra.

## Indusketa 
Hilobi honen indusketari buruz ere, ez dago askorik esateko. Victor Loretek, *Service des Antiquités*aren agindupean lanean ari zenean, hilobi mordoa aurkitu zuen bi urteren buruan, 1898 eta 1899an. KV33a, aurkikuntza txiki bat baino ez zen izan, kronologikoki KV32 eta KV34 harrigarriaren artean kokatua, egiptologoen aldetik interes askorik izan ez zuena.

KV34tik hain hurbil dagoenez, Tutmosis III.aren hilobi honen biltegi bat izan zela pentsatu izan da, edo bigarren mailako lurperaketa bat, beharbada, Tutmosis III.aren familiako pertsonaren baten edo Rejimra chatyaren familiarena. Hala eta guztiz ere, hilobi mota, dirudienez, XVIII. dinastiarekin bat dator.

Gaur egun, ez dago KV33 hilobian sartzeko inongo modurik, bere sarreraren gainetik banku bat jarri baita. Dakigunez, oraindik ez dira bertako hondakin guztiak kendu, eta garbitu ere ez da egin.

## Kanpo estekak
Jokin Inza

**Jokin Inza Garmendia** (Bergara, 1924ko otsailaren 24a - Donostia, 2008ko urriaren 1a) EAJko militante jeltzalea eta Radio Euskadiren sortzaileetako bat izan zen.

Frankismoaren aurkako borrokalari sutsua izan zen klandestinitatean. Hori dela eta, 3 urte egon zen preso frankismoaren aurkako propaganda egiteagatik. Aske utzi zutenean lehendabizi Frantziara ihes egin zuen eta ondoren Venezuelara. Euskal erresistentzian funtsezkoa izan zen, Venezuelatik Radio Euskadiren sorrera bultzatu baitzuen.

Sabino Arana Fundazioan ibili zen ere. 2006ko ekainaren 20an *Hombre libre sin patria libre* liburua aurkeztu zuen Bergaran.

## Lanak 
* *Hombre libre sin patria libre* (2006)
Areitio

alt=Areitio Auzoko Santa Maria ermita|thumb|Areitio Auzoko Santa Maria ermita.
**Areitio** Mallabiko auzoetako bat da; Mallabiko erdiguneko auzoa, hain zuzen. Itsasoaren mailatik 302 metro gorago dago, eta Areitioko mendatetik 1500 metrora. N-634 errepideak auzoa zeharkatzen du. Areition industrialde garrantzitsuak daude.

2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, 67 biztanle zituen.

## Demografia eta biztanleria 
## Kanpo estekak
Kaura

**Kaura** aintzira Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen aintzira txikitxo bat da. Norvegiako mugatik eta Marttajärvi aintziratik hurbil dago, Tarvantovaara Eremu Basatian; ondorioz, babestuta dago. Bertan eta inguruko zuhaiztietan hegazti kopuru eta espezie anitz aurki daiteke; ipar-belatzak, eskandinaviako lagopodoak, arrano beltzak eta txirri hankalaburrak, esaterako. Inguruko baldintza latzei probetxu ateratzea lortu duten animalia asko dago ere; hala nola, azeri zuri eta gorriak, elur-oreinak, erbinude zuriak, lursaguak, ipar-katamotzak, jatunak, mendi lemingak, lursagu txikiak eta tundrako satorrak .

Uda partean iristen diren beste ohiko biztanle batzuk hartz arreak eta otsoak dira.

Marttajärvi hegoaldean da **Kaura**ren bizilagun nagusia. Ura lurpeko pasabideetan barrena, Puussasjoki eta Uijajoki ibaiek osatzen duten Hietajoki ibaira, eta Tarvantojoki ibaira iristen dira. Biak, Könkämäenora isurtzen dira Kaaresuvanto eta Kuttanen herrixken parean, hurrenez hurren, azkenik, Bothniako Golkoan bukatzeko. Arrantza ez da oso ospetsua aintzira honetan, baina laponiako amuarrain artiko, amuarrain marroi eta izokin asko aurki daiteke bertan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kelottijärvi (argipena)

**Kelottijärvi** hauetako bat izan daiteke:
* Kelottijärvi aintzira, Finlandia iparraldean dagoen aintzira.
* Kelottijärvi herrixka, Enontekiö udalerri finlandiarreko herrixka.
Kilpisjärvi (argipena)

**Kilpisjärvi** hauetako bat izan daiteke:
* Kilpisjärvi aintzira, Finlandia eta Suedia iparraldeko mugan dagoen aintzira.
* Kilpisjärvi herrixka, Enontekiö udalerri finlandiarreko herrixka.
Ketojärvi

**Ketojärvi** aintzira Finlandiako Enontekiö udalerrian dagoen aintzira bat da. Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalaren eta Pulju Eremu Basatiaren artean dago, Ketomella herriaren ertzean eta Muonio eta Kittiläko udalerrien mugatik hurbil. Nahiz eta aintzira ez dagoen babestutako eremu batean, bertan, hegazti babestu asko aurki daiteke; hala nola, txirri antzeko hegaztiak (urre txirri arruntak esaterako), borrokalariak, kuliska pikartak, zingira-hontzak, mirotz zuriak, eskandinaviako lagopodo ospetsuak, ahatebeltzak, ahatebeltz hegalzuriak, murgilari handiak, zerra txikiak, hego mugimendu motzak egiten dituzten belatz txikiak eta arrano beltzak.
200px|ezkerrera|thumb|**Ketojärvi** aintzira.
Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira .

Iso Salankijärvi hegoaldean eta Peltojärvi ipar-ekialdean dira **Ketojärvi** aintziraren bizilagun nagusiak. Ura Ounasjoki ibaiaren bidez husten da, azkenik, Botniako Golkoraino iristeko.

Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da eta bertako Ketojärvensaari uharteak zuhaizti txikia dirudi lurzoru izoztuaren gainean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Osma (Mallabia)

**Osma** Mallabiko auzoetako bat da. 377 metroko altueran dago, Deba ibaiaren arroan. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, 108 biztanle zituen.

## Demografia eta biztanleria 
## Kanpo estekak
Alhama

**Alhama** Soria, Errioxa eta Nafarroa zeharkatzen dituen ibai bat da, Ebro ibaiaren eskuineko ibaiadarretako bat.

## Izena 
*Alhama* izena arabierazko *Al Hamma* لحامة, hitzetik dator, eta hizkuntza hartan "ur termalak" esan nahi du. Izan ere, Fiteron bainuetxe edo termak daude ibaiaren ondoan, han Alhamari lotzen zaizkion iturburu termalak aprobetxatuz.

Corellan eta Alfaron berriz, beste izen bat du: Río Mayor (euskaraz: "ibai nagusia") hain zuzen ere.

## Geografia 
Soriako Almuerzo mendilerroan, Suellacabras herrian, iturria du. Hortik 84 kilometroko ibilbidea egiten du. Soriatik irten eta Errioxan sartzen da. Errioxatik Nafarroara sartzen da, non Fitero, Cintruenigo eta Corella zeharkatzen dituen. Alfaro herrian Ebro ibaira isurtzen ditu bere urak.

## Zeharkatzen dituen herriak 
Hona hemen zerrenda iturritik ahora:
* Sorian:
** Suellacabras
** Magaña
** Cigudosa
* Errioxan:
** Aguilar del Río Alhama
** Inestrillas
** Cervera del Río Alhama
** Las Ventas
[thumb|Alhama ibaia, [Fiteron.]]
* Nafarroan:
** Fiteroko bainuetxea
** Fitero
** Cintruénigo
** Corella
* Berriro Errioxan
** Alfaro

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Fiteroko bainuetxea

## Kanpo estekak
Señor No

**Señor No** Donostiako punk musika taldea da.

## Historia 
*Señor No*, 1993ko udaberrian Donostiako (Gipuzkoa) Buenavistako lokaletan sortutako Rock taldea da. Xabi (gitarra eta ahotsa) eta Mikel (baxua) La Perrera taldearen partaideak ziren eta taldearen banaketaren ondoren proiektu berria sortu zuten. Horretarako, Andoni, aldez aurretik Dead Movies taldean aritua zena, bateria jole bezala eta ordurarte esperientziarik ez zuen Imanol (gitarra) hartu zituzten.

1994ean bost abestiz osatutako maketa bat atera zuten. Maketa honek No Tomorrow zigiluaren arreta deitu zuen eta EP bat ateratzeko prestatu zuten. Baina azkenean, maketa horri urte hartako irailean grabatutako abesti berriak gehitu zizkioten eta Señor No taldearen aurkezpen LP-a sortu zuten.

LP hau argitaratu ondoren Señor No taldearen lana asko gehitu zen, zuzeneko ekitaldi asko ematen hasi ziren eta beste bi abesti berri EP batean atera zuten eta ia bi urte ondoren beraien bigarren LP-a (*No Mundo*) kaleratu zuten.

1998. urtean zehar abesti berriez eta bertsioez osaturiko bi EP argitaratu ziren. Gelditu gabe aritu ziren eta estatu guztitik kontzertuak eman zituzten. 1999ko otsailean *No me hables* diska argitaratu zuten.

2000. urtean kontzertuak ematen jarraitu zuten eta lan berriak eginez; bilduma batzuetan bertsioak, homenaldiak eta single konpartituak.

2001.urtean Señor No-k diskografiaz aldatu zuen, Loli Jackson-ekin fitxatuz, EMI barruan Dover–en zigilua zenarekin sinatu zuten. Beraien laugarren eta azken LP-a *Siempre te diré que no* grabatu zuten 2002an. Modu harrigarri eta ustekabe batean ekoizpena Carlos Goñiren (Revolver) eskutik joan zen eta grabaketa Balentziako bere estudio Mojave-n izan zen. EMI barneko krisiak Loli Jackson-en bapateko desagerpena bultzatu zuen.

Beste diskografika batzuek aztertu ondoren, taldeak diska beraiek auto argitaratzeko apostu ausarta aukeratu zuen eta 2003an GP records zigiluarekin ateratzea lortu zuten. Diskaren argitalpenarekin batera Imanolek taldea utzi zuen eta bere ordez , hilabete batzuetan, Gorka (Etnies) aritu zen eta azkenik Mikel Yarza gitarra(Teen Dogs/Safety Pins ohia) sartu zen. Taldekide hauekin 2004an GP recordsen bidez *La Ruta Interior* atera zuten. Lan hau Sewergrooves Suediar taldearekin batera ateratako single bikoitza da. Urte berean, Bukowski tabernan akustiko bat zuzenean grabatu zen. Zuzeneko hau, 2005eko irailean, Gaztelupeko Hotsak, gipuzkoar zigiluarekin argitaratu zen.

Honen ondoren, Mikelek (baxua) eta Andonik (bateria) taldea utzi zuten. Beraien ordez Unai (Astrozombies) baxuarekin eta Guantxe (Teen Dogs/Vincent Von Reberb/Safety Pins ohia) taldean sartu ziren.

## Taldekideak 
* Xabi - Gitarra eta ahotsa.
* Unai - Baxua.
* Guantxe - Bateria.
* Mikel Yarza - Gitarra.

### Lehenagoko taldekideak 
* Imanol - Gitarra.
* Gorka - Gitarra.
* Mikel - Baxua.
* Andoni - Bateria.

## Diskografia 
* *Señor No* (No Tomorrow, 1994)
* *No mundo* (No Tomorrow, 1996)
* *No me hables* (No Tommorow, 1996)
* *Siempre te diré que no* (GP Records, 2003)
* *Señor Sí* (Gaztelupeko Hotsak, 2005)
* *No cambies siempre* (Gaztelupeko Hotsak, 2015)

## Kanpo estekak 
* Señor No taldearen webgunea
Dublin Area Rapid Transit

thumb|300px|eskuinera|Dublin Area Rapid Transit-eko tren unitate bat.
**Dublin Area Rapid Transit** (**DART**) Dublineko (Irlanda) trenbide sarea da. Aldiriko trenak eta metroaren nahasketa bat da. Irlandako tren elektriko bakarra da, Howth/Malahide-etik Greystones-era, Dublineko erdialdetik igarotzen.

DART, Dublineko badian zehar igarotzen da; itsasaldetik Dublinen izan ezik, non kaleen gainetik igarotzen da. DART-en trenbidetatik ez dira soilik DART-en trenak pasatzen, Commuter ere igarotzen da, eta Malahide eta Greystones baino hurrunago joaten dira egunero. Commuter sareko trenak, tren azkarrak deritzogu, ez direlako geltoki guztietan gelditzen.

## Kanpo estekak 
*  DARTten webgune ofiziala
Billabong Pro Mundaka

**Billabong Pro Mundaka** ASP World Tourreko bederatzigarren proba zen. Urriro Mundakan egiten zen, hilaren lehenengo hamabostaldian.

Proba bitan eten egin behar izan zuten: lehendabizikoz, 2001ean (irailaren 11ko atentatuak zirela eta) eta bigarrenez, 2005ean, olatuen egoera zela eta. 2008an betirako eten zen, ezker olatuaren kalitatea ona ez zela argudiatuta.

## ASPeren 2005eko deuseztapena 
2003an Murueta Ontzigintzak ia 300.000 metro kubiko harea drainatu zuen Urdaibai itsasadarrenaren bokaletik. Hori zela eta, 400 metroko ohiko ezker olatuak 40 metrotara izatera pasa zuen, eta ia desagertu ere. Hori zela eta, ASP erakundeak eten zuen Mundakako txapelketa.

Mundaka herriak, txapelketaren ondorioz 10.000 bisitari zituela, bere ezaugarri turistiko nagusia galdu zuen.

Ingurumen Saila eta Euskal Herriko Unibertsitateak eginiko ikerketa baten arabera, drainatzek olatua makaldu zuen, harea gertuko Laida hondartzan utziz.

Hala ere, itsasoak antzinako egoera berreskuratzea lortu zuen.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak 
*  Billabong pro webgune ofiziala
Berry (eskualde historikoa)

thumb|200px|eskuinera|Berryko armarria
thumb|200px|eskuinera|Berryko kokapena
**Berry** Frantziako eskualde historikoa da, Bourges hiriburua zuena. Baina Antzinako Erregimeneko azpiegitura admininistratibo hauek guztiak Frantziako Iraultzarekin desagertu ziren, eta gaur egun Cher, Indre eta Vienne departamentuek osatzen dute antzinako eskualde hau. Nolanahi ere, zonalde honetako biztanleek hainbat ezaugarri kultural dituzte amankomunean, sukaldaritza nabamenena izanik.

Berryko lurraldearen gaineko agintea Akitaniako dukeek eta Anjou zein Bloisko dukeek banandu zuten Erdi Aroan. Frantziako erregeak XI. mendean hasi ziren eskualde honen gaineko kontrola bereganatzen, bi mendetan guztiz jabetu arte. 1360an Berry dukerri izendatu zuen Frantziako Jean II.ak, bere seme Berryko Jean I.ari emateko (1340-1416). Berryko dukerria Erregeren jabetzara 1434an itzuli zen. Berryko dukerria berriro eman zen 1498an Frantziako Louis XI.aren alaba bati. Hurrengo mendeetan errege familiako hainbat kideri eman zitzaion.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Frantziako eskualde historikoak

## Kanpo estekak
Espainiako Itsas Armada

**Espainiako Itsas Armada** Espainiako itsas babes militarraz arduratzen den Espainiako Indar Armatuetako hiru armadetako bat da.

## Antolaketa 
* **Kanarietako Itsas Agintea**
** **Santa Cruz Tenerifekoaeko Itsas Agintea**
** **Las Palmas Kanaria Handikoako Itsas Agintea**
** **Santa Cruz de la Palmako Itsas Aginteordea**
** **Hierroko Itsas Aginteordea**
** **San Sebastian de la Gomerako Itsas Aginteordea**
** **Fuerteventurako Itsas Aginteordea**
** **Lanzaroteko Itsas Aginteordea**
* **Cadizeko Itsas Eskuhartze Agintea**
** **Zeutako Itsas Aginte Militarra**
** **Melillako Itsas Aginte Militarra**
** **Huelvako Itsas Agintea**
** **Alacanteko Itsas Agintea**
** **Sevillako Itsas Agintea**
** **Valentziako Itsas Agintea**
** **Algecirasko Itsas Agintea**
** **Castelloko Itsas Agintea**
** **Malagako Itsas Agintea**
** **Tarragonako Itsas Agintea**
** **Cadizeko Itsas Agintea**
** **Almeriako Itsas Agintea**
** **Bartzelonako Itsas Agintea**
* **Ferrolgo Itsas Eskuhartze Agintea**
** **Donostiako Itsas Agintea** 220px|eskuinera|thumb|*Asturiasko Printzea* Hegazkiontzia
** **Bilboko Itsas Agintea**
** **Santanderko Itsas Agintea**
** **Xixongo Itsas Agintea**
** **A Coruñako Itsas Agintea**
** **Vilagarciako Itsas Agintea**
** **Vigoko Itsas Agintea**
** **Miñoko Itsas Agintea**
* **Baleaar Uharteetako Itsas Sektorea**
** **Palmako Itsas Aginte Militarra**
** **Eivissako Itsas Aginte Militarra**
** **Maoko Itsas Aginte Militarra**

## Itsas Armadako mailak 
NATOko mailen antolaketaren arabera, honakoak dira Espainiar Itsas Armadak dituen ofizialen mailak.

### Ofizial nagusiak 
### Ofizialak 
## Kanpo estekak
Al-Hijaz

**Al-Hijaz** edo **Hijaz** izenekoa (arabieraz **الحجاز**) Arabiar penintsulako ipar-mendebaldeko eskualde historiko bat da, 1932tik Saudi Arabiaren zati dena. Bere izena *Hejaz*, *Hijaz*, *Hedjaz*, etab... bezala transkribatua aurki daiteke. Bertako hiri nagusia Jidda da, baina ezagunenak Medina dira.

## Historia 
Bere historiaren zatirik handienean, Al-Hijaz eskualdea unean uneko potentzien menpe izan da: Egipto lehenik eta Otomandar Inperioa ondoren, eta tokiko gobernaria Mekako xerifea izan zuen.

Denbora gutxi iraun zuen haren independentziak, Lehen Mundu Gerraren ondoren Arabiar Iraultza altxamenduak (non Lawrence Arabiakoak parte hartu zuen) otomandar boterea kanporatu zuen. Independentzia 1916an aldarrikatu zuen, haxemien dinastiaren gidapean geratu zen; haren buruak Hussein ibn Alik, Meka Mekako xerife tituluarekin gobernatzen zuen.

1924an, Al-Hijaza, Banu Saud klanak hartu zuen, ondoan zegoen erdialdeko Arabiako Najd lurraldearen erregeorde zirenak. Haxemiak boteretik bota eta Al-Hijaza Najdari erantsi zitzaion 1932an, Saudi Arabia izeneko estatu berria sortzeko.

Erresuma Batuak Irak eta Jordaniako tronuetan jarri zituen haxemiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ketoi

**Ketoi** (edo **Ketoy**) (; ) Kurileen uhartediko errusiar uharte bat da. Bere hedadura 73 kilometro karratukoa da eta erdialdeko Kurileen uharteen taldean dago.

## Geografia 
Ketoi uhartea honako koordenatu geografiko hauetan dago:

* latitudea: 47º18' eta 47º22' N
* longitudea: 152º25' eta 152º32' E
* garaiera gorena: 1172 m

Ipar-ekialdean Ushishir uharteak daude, Rikord itsasarteak bananduak, eta hego-mendebaldean, Simushir uharte dago, Diana itsasarteak banandua.

Administratiboki Sakhalingo oblastak kontrolatzen du.

## Kanpo estekak
Abu Bakr

**Abu Bakr `Abd Allah ibn Abi Quhafa `Uthman ibn Ka`b al Qurayshi**, **Abu Bakr Al-Siddiq** edo soilik **Abu Bakr** deitua () Mahomaren ondorengoa, eta, beraz, islamaren lehen kalifa izan zen, ondo gidatutako kalifak deituriko kalifa saila hasi zuena (Meka, 573 – Medina, 634).

Abu Bakr izena, izatez, "gameluaren (gizon)a" bezala itzultzen den deitura bat da. Hain zuzen ere, gamelu mordoa zuen, hauetaz asko arduratzen zen. Deitura hau islamiar mundu osoan sarri erabiltzen den izen propio bihurtu da (Bubker, Babakar, etab... bezalako aldaerekin). As-Siddiq ere deitura bat da, "zintzoa" esan nahi duena; bere ondorengoak siddiqi deituak dira. Jatorrizko izena `Abd al-Ka`ba ezn zuen, hau da, "Kaabaren Esklaboa"; `Abd Allah (Jainkoaren Esklabo) izenera aldatu zuen, islamera bihurtu zenean.

Merkataria Mekan eta Quraish tribuko partaidea, hirian, Mahomak zabaltzen hasitako erlijio berrira bihurtu zen lehen biztanleetakoa izan zen. Mahomarekin joan zen Medinara hejiran. Mahomaren aitaginarreba bihurtu zen profeta, Abu Bakren alaba Aisharekin ezkondu zenean. Mahoma gaixotu zenean, Abu Bakri eman zion otoitza bere ordez zuzentzeko ardura, Mahoma hil zenean, Abu Bakr bere ondorengoa izatearen nahia bezala interpretatu zena. Honela, 632an, kalifa titulua eraman zuen lehen pertsona bihurtu zen. Kalifa hitzak "Jainkoaren Mezulariaren ondorengoa" esan nahi du (arabieraz خليفة رسول الله *jalifat Rasul Allah*). Ali Ibn Abi Talib, Mahomaren lehengusu eta suhia erabaki horren aurka agertu zen, oinordekotza beretzat nahi baitzuen. Alik, azkenean, burua makurtu behar izan zuen, eta Abu Bakren izendapena onartu; baina desadostasun horrek, urte batzuk geroago, islama hiru adarretan banatuko zuen: sunitak, xiiak eta jariiitak.

Aukeratua izan zen urte berean, Hiyaz eta Netxd lurraldeetan matxinadak piztu ziren. Lehenak islamari uko egiten zion, eta bigarrenak, Islamiar Estatuari zerga ordaintzeari uko egitea eragin zuen. Kalifak bi matxinadak apaldu zituen, ordutik aurrera, kontra egite gogorrei aurre egin behar izan zien arren, horietatik garrantzitsuena, Musailma buru zuena zelarik. Hau, azkenik Jalid ibn Walidek garaitu zuen Akrabako guduan, honen ondoren, Arabiako penintsula, Estatu Islamiarraren barnean geratu zelarik. Hau lortu ondoren, Abu Bakrek, bere jeneralak beste lurralde batzuk konkistatzera bidali zituen: Jalid ibn Walidek Irak lapurtu zion Sasanidar Inperioari kanpaina bakar batean. Bere gobernupean, Koranaren lehen bilketa egin zen, ordura arte buruz errezitatzen zena. Abu Bakr 634ko abuztuak 23an hil zen, Medinan. Hil baino lehentxeago, batzuk diotenez, pozoitua, eta beste batzuen arabera modu naturalean, Omar izendatu zuen ondorengo bezala, komunitateak onetsia, Ali ibn Ali Talib eta honen aldekoen kontrako iritziarekin, baina gertakari larririk gabe. Mahoma eta Omarrekin batera lurperatuta dago Medinako Profetaren Meskitan.

## Erreferentziak
Iragarki (argipena)

**Iragarki** terminoak esanahi eta erabilera zenbait ditu:

* **iragarkia**, publizitate-tresna,
** esku-papera edo iragarki-orria,
** iragarkia administrazioko idazki mota;
* **iragarkia** edo jakinarazpena, zerbait komunikatzen duen agiria,
** iragarki taula, iragarkiak jartzeko taula bat.