open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antonio López Ferreiro

**Antonio López Ferreiro** (Santiago de Compostela, 1837ko azaroaren 9a - 1910eko martxoaren 20a) galizierazko idazle nabarmen eta historialaria izan zen.

Santiagon ikasi zituen latin, filosofia, teologia eta zuzenbidea, eta Madrilen Teologian lizentziatu zen, eta liburutegi lanak egin izan zituen Artxibategi Historiko Nazionalean dokumentu galiziarrak aztertuz.

Galiziara itzuli zen 1866an, eta bost urte geroago Done Jakue katedraleko artxibategia aztertzeari ekin zion. Horren ondorioz, *Galicia Histórica* izeneko aldizkaria argitaratu zuen 1901etik 1903 arte, bai eta Erromantizismoaren garaian oso estimatua zen eleberri historikoa lantzeko dokumentazioa eman ere, ordurarte galizierazko literaturan landu gabeko arloa zena.

Rexurdimento garaiko egilerik nabarmenetakoa eta Real Academia Galega erakundeko kidea izan zen. Hil ondoren Dia das Letras Galegas dedikatu zioten 1978an.

## Bibliografia 
### Eleberri historikoak 
* *A tecedeira de Bonaval* (1894)
* *O castelo de Pambre* (1895)
* *O niño de pombas* (1905)

### Ez fikziozkoa 
* *Galicia en el último tercio del siglo XV* (1883)
* *Historia de la Catedral de Santiago* (?)

## Ikus, gainera 
* Galizierazko literatura
Xoán Manuel Pintos Villar

**Xoán Manuel Pintos Villar** (Pontevedra, 1811ko abenduaren 16a - 1876ko ekainaren 29a) galizierazko idazle nabarmena izan zen.

1840tik aurrera galizieraz idazteari ekin zion, "Gaiteiro do Burgo" ezizena hartuz. Denborarekin, Rexurdimento garaiko egilerik nabarmenetakoa izatera iritsi zen, Rosalia de Castro eta enparauekin batera.

Dia das Letras Galegas dedikatu zioten 1975ean.

## A Gaita Gallega 
Haren lanik garrantzitsuena eta eleberri bakarra izan zena *A Gaita Gallega* (1853) da, bizitzan argitaratutako bakarra eta "galiziera modernoaz" idatzitako lehenengo eleberritzat hartzen dutena.
    
## Olerkiak 
Halaber, hogei olerki soltetik gora idatzi zituen, tartean *A Pontevedra*, *A Galicia*, *A Cuba*, eta *Contos da aldea que parecen historias da vila ou historias da vila que parecen contos da aldea*.

## Ikus, gainera 
* Galizierazko literatura

## Kanpo loturak 
*  "Obra poética dispersa de Xoán Manuel Pintos Villar" (pdf)
Llodio Kirol Elkartea

**Laudio Kirol Elkartea** Laudioko futbol taldea zen. 1940an sortua, 2002an desagertu zen Laudio Kirol Kluba sortzeko. *Villosa Kirol Kluba* izenaz ere ezaguna izan da.

## Historia 
Laudioko lehendabiziko futbol kluba *Llodio Club* (1912) zen. Gero, *Sociedad Deportiva Llodiana* (1927) sortu zen, 1934an desagertuko zena.

1940an, *Club Deportivo Villosa* sortu zen, Villosa (Vidrieras de Llodio S.A.) enpresaren babespean. Egun enpresaren izena Guardian Llodio da.

1954an Villosa lehendabizikoz Hirugarren Mailara igo zen. 1960ko hamarkada taldeko urterik onenak ziren eta Bigarren Mailara igotzekotan zegoen.

1972an Villosa babesari utzi eta *Sociedad Deportiva Llodio* izena jarri zioten. 1993an, Bizkaiko Federakuntza utzi eta Arabakoan sartu zen 1995-96 denboraldian berriro igotzen.

2002an, herriko Salleko Lagunak Kirol Klubarekin batera Laudio Kirol Kluba sortu zuen.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra txuri-gorria, praka urdinak eta galtzerdi gorriak
* **Bigarrena**:Zamarra urdina, praka urdina eta galtzerdi urdinak

## Futbol Zelaia 
Hasieran Altzarraten jokatzen zuten, 1945an eraikia. 1973an zelaia bota zuten eta San Martinen jokatu zuten Ellakurihttp://maps.google.es/maps?f=q&hl=es&geocode=&q=Llodio&ie=UTF8&ll=43.151881,-2.973304&spn=0.011083,0.015578&t=k&z=16&om=1 1978an ireki arte. Zelaia berriak 3.000 ikusleentzako tokia eta 100 x 63 metro ditu.

## Jokalari ezagunak 
* Jose Ramon Alexanko
* Daniel Ruiz Bazan
* Javier Eskaltza
* Gorka Garcia Zubikarai

## Datuak 
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 12
* **Emaitzarik onena**: 3.a (Hirugarren Maila, 56-57 denboraldia)

### Mailak 
* 1940-1954: Erregional Mailak
* 1954-1958: Hirugarren Maila.
* 1958-1964: Bizkaiko Lehenengo Erregional Maila.
* 1964-1965: Hirugarren Maila.
* 1965-1966: Bizkaiko Lehenengo Erregional Maila.
* 1966-1970: Hirugarren Maila.
* 1970-1971: Bizkaiko Goren Erregional Maila.
* 1971-1973: Hirugarren Maila.
* 1973-1975: Bizkaiko Goren Erregional Maila.
* 1975-1976: Bizkaiko Lehenengo Erregional Maila.
* 1976-1979: Bizkaiko Goren Erregional Maila.
* 1979-1981: Bizkaiko Lehenengo Erregional Maila.
* 1981-1983: Bizkaiko Goren Erregional Maila.
* 1983-1984: Bizkaiko Lehenengo Erregional Maila.
* 1984-1987: Bizkaiko Goren Erregional Maila.
* 1987-1993: Bizkaiko Lehenengo Erregional Maila.
* 1993-1996: Arabako Goren Erregional Maila.
* 1996-1997: Hirugarren Maila.
* 1997-2002: Arabako Goren Erregional Maila.

## Ikus, gainera 
* Laudio Kirol Kluba

## Kanpo estekak
Glubbdubdrib

**Glubbdubdrib** fikziozko uhartea da, Jonathan Swiften Gulliver-en bidaiak liburuan agertzen dena. Biztanleak aztiak eta nekromantziazaleak ziren.

Bere hirugarren bidaian Glubbdubdrib bisitatu zuenean, Gulliver-ek pertsonaia historiko batzuekin mintzatzeko aukera izan zuen, hala nola, Alexandro Handia, Julio Zesar, Brutus edo Aristoteles.

## Kanpo estekak
Marcial Valladares Núñez

**Marcial Valladares Núñez** (A Estrada, Pontevedra, 1821eko ekainaren 10a - 1903ko maiatzaren 20a) galizierazko poeta eta eleberrigile nabarmena izan zen, kazetaria izateaz gain.

Rexurdimento garaiko egilerik nabarmenetakoa izan zen, Rosalia de Castro eta enparauekin batera.

Dia das Letras Galegas dedikatu zioten 1970ean.

## Hiztegia 
Galiziera eta gaztelania arteko hiztegi baten egilea izan zen, 11.000 hitz jasoz 1850 eta 1884 artean, horretarako gehienez herri literaturatik hartutako 240 kantiga eta 460 prosazko testu erabiliz.

## Literatura 
Lehendabiziko olerkien artean *Suidades* dugu, eta honen ondoren *A fonte do Pico Sacro*, *A castañeira en Santiago* eta *Vilancosta* abesti bilduma etorri ziren, besteak beste.

Bestela, *Maxina ou a filla espúrea* eleberria idatzi zuen, galizierazko literaturaren lehenengoetarikoa izan zena, 1880an argitaratua.

## Ikus, gainera 
* Galizierazko literatura
Salleko Lagunak Kirol Kluba

**Salleko Lagunak Kirol Kluba** Laudioko futbol taldea zen. 1982an sortua, 2002an desagertu zen Laudio Kirol Kluba sortzeko.

## Historia 
1982an Laudioko La Salle eskolan *Agrupación Deportiva La Salle* sortu zuten, gero *Salleko Lagunak* izango zena.

2001ean, Hirugarren Mailara igo zen.

2002an, herriko Llodio Kirol Elkartearekin batera Laudio Kirol Kluba sortu zuen.

## Uniformea 
**Lehenengoa**: Zamarra horia eta praka beltzak.

## Futbol Zelaia 
Ellakuri Futbol Zelaia 1978an ireki zuten. 3.000 ikusleentzako tokia eta 100x63 metro ditu.

## Datuak 
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 1
* **Emaitzarik onena**: 18.a (Hirugarren Mailako IV. Multzoa, 01-02 denboraldia)

### Mailak 
* 1982-2001: Erregional Mailak.
* 2001-2002: Hirugarren Maila.

## Ikus, gainera 
* Laudio Kirol Kluba

## Kanpo estekak
Ailakkajärvi

**Ailakkajärvi** edo **Aillahasjávri** aintzira Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen aintzira bat da. Käsivarsi Eremu Basatiaren mugan dago, Lappi osoko hegazti-espezie ugarienak aurki daitezkeen eremu basatiaren mugan, hain zuzen; aliota txikiak, antzara nanoak, belatz handiak, elur-hontzak, eskandinaviako lagopodoak, ipar-belatzak, ipar-kaskabeltzak, laponiako kaskabeltzak, marikoi isats-luzeak, negu txontak eta papourdinak dira, esaterako, aintzira inguruan aurki daitezkeen hegazti-espezie batzuk. Inguruko baldintza latzei probetxu ateratzea lortu duten animalia ugari dago ere; hala nola, azeri zuri eta gorriak, elur-oreinak, erbinude zuriak, eskandinaviako lagopodo eta lursaguak, ipar-katamotzak, jatunak, mendi lemingak, lursagu txikiak eta tundrako satorrak .

Uda partean iristen diren beste ohiko biztanle batzuk hartz arreak eta otsoak dira.

Termisjärvi aintzira ipar-mendebaldean, Peerajärvi hegoaldean, eta Kilpisjärvi aintzira eta herrixka ipar-ekialdean dira **Ailakkajärvi** aintziraren bizilagunak. Inguruko muinoen gailurretatik, bereziki Ailakkavaara muinotik, erortzen den urak betetzen du aintzira; bestalde, ateratzeko orduan, urek, lur azpiko pasabideetatik Könkämäeno ibaira isurtzea lortzen dute, azkenik, Botniako Golkoraino iristeko .

Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gainera, aintziraren ondoan borda batzuk daude gaua bertan pasa ahal izateko. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da aintzira eta bertako hiru uharte nagusiak zuhaizti txiki bilakatzen dira lurzoru izoztuaren gainean.

## Kanpo estekak 
* Ailakkajärviko bordak 

## Erreferentziak 
[800px|erdian|thumb|[Ailakkajärvi aintzira elurtua.]]
Endaika Arraun Elkartea

**Endaika Arraun Elkartea** Hendaiako arraun taldea da. 1889an sortu zuten traineruz ibiltzeko.

Itsasoan Ondarraitz hondartzan, ibaian Bidasoan eta Txingudiko badian dabil.

## Historia 
Arraunketa Euskal Herriko herri kirola izan da antzinetik, ziur asko balearen ehizarekin lotua.
 
Baionan, zenbait arraun elkarte sortu ziren XIX. mendeko bukaeran eta XX. mendeko hasieran. Hendaiakoa garai hartakoa ere bada baina XX. mendeko gerretan desagertu zen. Aspaldi hartan zenbait garaipen sonatu izan zituzten Hendaiarrek Lapurdiko estropada zaharretan; L'Aventure izeneko traineru hendaiarra Baionan nagusitu zen 1867an, eta 1891ean Irundarren aurka irabazi zuten Hendaian jokaturiko desafioan.

1989tik aurrera, elkartea birsortu zuten. Hala ere, klubak ez zion antzinako traineruei ekin baizik eta modernoagoak ziren kayak edo kanoa bezalako diziplinei. Surfari eta windsurfari ere ekin zioten, dena Frantziako Federakuntzaren kontrolpean.

Tostako arraunean 1995ean Hendaiako Estropadan hartu zuen parte, baina denboraldi oso bakarra egin du, 1998koa, Hondarribiako harrobiko arraunlariekin trainerua osatu ondoren. 11 estropada jokatu zituen eta emaitzarik onena Koxtaperen Banderan lortu zuen, bosgarren postua hain zuzen ere. Kontxarako sailkapen estropadan 23. postuan amaitu zuen. Urte hartan iparraldeko bi traineru izan ziren uretan, bestea Ur Joko izan zen.

## Emaitzak 
* Frantziako Txapelketa:
** Zilarrezko domina (2006, Le Havre): Jessica Berra.
** Zilarrezko domina (2007, Cazaubon): Jessica Berra, Floriane Garcia Bordeleko Emulation Nautique klubeko kidearekin batera.
** Zilarrezko domina (2007, Saint-Malo): Jessica Berra, Rachel Jung, Sylvie Estonba, Maika Laborde eta Marga Zubieta.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Valentín Lamas Carvajal

**Valentín Lamas Carvajal** (Ourense, 1849ko irailaren 1a - Ourense, 1906ko irailaren 4a) galizierazko idazle nabarmena izan zen, kazetaria izateaz gain.

Rexurdimento garaiko egilerik nabarmenetakoa izan zen, Rosalia de Castro eta enparauekin batera. Kazetari moduan, *El Eco de Orense* kazetaren zuzendaria eta *El Heraldo Gallego* egunkariaren sortzailea izan zen, 1880 arte argitaratua, bai eta *O Tío Marcos da Portela* astekaria ere (galizieraz idatzitako lehenengoa), oso harrera ona izan zuena eta 1876tik 1890 arte martxan egon zena. Bertan *Catecismo do Labrego* argitara eman zuen 1888an zazpi aletan, umorez egindako eta kritika soziala egiten duen lana zena, arrakasta handia lortu eta hurrengo urtean liburu moduan kaleratu zuena.

Bestela, 1887an *Gallegada. Tradiciós, costumes, tipos e contos da terriña* 19 narrazioren bilduma egin zuen, *O tío Marcos da Portela* aldizkarian argitaratutako lanak batuz. Lan honen tonua ere komiko, kostunbrista eta kritikaria da.

Azkenik, Real Academia Galega erakundearen sortzaileen arten dugu. Dia das Letras Galegas dedikatu zioten 1972an.

## Bibliografia 
### Olerkiak 
* *Dez Cartas ôs Gallegos* (1875)
* *Espiñas, Follas e Froles. Colección de Versiños Gallegos (Ramiño Primeiro)* (1875)
* *Espiñas, Follas e Froles. Colección de Versiños Gallegos (Ramiño Segundo)* (1876)
* *Saudades Gallegas* (1880)
* *A Musa das Aldeas* (1890)

### Prosa 
* *Gallegada, Tradiciós, Costumes, Tipos e Contos da Terriña* (1887)
* *Catecismo do Labrego* (1889)

## Ikus, gainera 
* Galizierazko literatura
Luggnagg

**Luggnagg** fikziozko uhartea da, Jonathan Swiften Gulliver-en bidaiak liburuan agertzen dena. Gulliver-ek bere hirugarren bidaian bisitatu zuen Luggnagg.

Struldbrug-ak Luggnagg-en bizi dira.

## Kanpo estekak
Struldbrug

**Struldbrug**-ak fantasiazko izakiak dira, Jonathan Swiften *Gulliver-en bidaiak* liburuan agertzen direnak. Luggnagg uhartean bizi dira. Struldbrug-ak hilezkorrak dira, baina, nahiz eta hil ez, zahartzen jarraitzen dute.

Errazak dira ezagutzen, euren ezker bekainaren gainean puntu bat dutelako. Puntu hori gorria da jaiotzean, eta gero berde, urdin eta, azkenean, beltz bihurtzen da. Gizaki normalak dira hogeita hamar urte bete arte, noiz arimabako bihurtzen diren. Laurogei urterekin, hildakotzat hartzen dira legez, nahiz eta hil ez inoiz. Gaitz asko sufritzen dute, ikusmen galera barne.

Struldbrug-ek debekatuta dute jabetza pribatua.

## Kanpo estekak
Partido Galeguista

**Partido Galeguista** alderdi politiko nazionalista galiziarra izan zen, Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian nagusia izan zena, 1931ko abenduan eta Pontevedran sortutakoa eta 1936 artean aktiboa ibili izan zena, "Rexurdimento" garaiaren azken urteetan.

*A Nosa Terra* alderdiaren aldizkaria izan zen, Irmandades da Fala taldearekin konpartitutakoa, eta *Federación de Mocedades Galeguistas* gazte atala 1934ko urtarrilean sortu zuten, 1.000 kide eduki izan zituena.

Alderdiak berak 1935ean garairik onenak bizi zituen, 5.000 kide eta 90 talde edukiz.
"Castelao" izan zen kide nabarmenetarikoa.

Espainiako Gerra Zibilak alderdiaren egitura larri kaltetu zuen, hainbat kide erebestera ihes eginez, baina beste batzuk 1937an Bartzelonan bulego bat sortu zuten. Azkenean, Katalunia frankisten eskuetan erori ondoren, Frantzia eta Amerikarako bidea hartu zuten gehien-gehienek, Buenos Aires, Montevideo, Mexiko Hiria eta Habanan batik bat barreiatuz.

1950eko uztailaren 25ean "Galaxia" argitaletxea sortu zuten, eta honek markatu zuen alderdia bertan behera uztea Galizian, kideak kultura egitasmo honetan murgilduz.

Azkenik, izen bera izan duten alderdiak lau aldiz sortu izan dituzte Frankismoaren amaiera ondoren: 1978, 1984, 1991 eta 2004an.

## Kanpo estekak
Antsiferov

**Antsiferov** edo **Antsiferova** (; baita **Shirinki**   ere) Kurileen uhartedian dagoen errusiar uharte bat da. Bere hedadura, 7 kilometro karratukoa da. Iparraldeko Kurileen uharteen taldean dago.

## Geografia 
Antsiferov uhartea, honako koordenatu geografiko hauetan dago:

* latitudea 50º11' eta 50º13'
* longitudea 154º57' eta 155º00'
* garaiera altuena: 747 m

Ekialdean, Paramushir uhartea dago, Luzhin itsasarteak banatua.

Administratiboki, Sakhalingo oblastak kontrolatzen du.

## Kanpo estekak
Lauriñaga

**Lauriñaga** Nafarroako erdialdeko Pirinioetan dagoen mendi bat da. Ematen zaion beste izen bat, **Auñamendi** da, baina, izen hau dela eta, ez da Euskal Herriko mendirik garaientzat hartzen denarekin nahastu behar. Pirinioen barnean, Lauriñaga mendia, izen bereko mendilerroan dago, Lauriñaga mendilerroa osatzen duten hiru mendietatik garaiena delarik, 1278 metroko garaierarekin. Nafarroa eta Behe Nafarroa arteko mugan dago.

## Irispideak 
1057 metrora dagoen Ibañetako mendatetik, Lauriñaga mendiranzko biderik errazena abiatzen da. Eskumatik, 1262 metroko garaiera duen Girizu mendia ertzatzen duen errepidetxoa hartu behar da, 1090 metrora dagoen Gararbide lepora iristeko, oso aipatua Luzaideko Usategiak bezala. Mendebalderantz igoz, 1220 metroko garaiera duen tontor bat uzten da eskumatara eta 1166 metroko garaieran dagoen Lindus lepora iristen da, hiru herriren arteko muga dagoen tokia: Luzaide, Aldude eta Auritz. Eskumatik, 1135 metroko garaieran dagoen Mizpiratxar lepora iristen da. Orain, nahikoa da gailurra iparralderantz jarraitzea 1225 metrora dagoen Atxistoiko tontorra, 1210 metrora dagoen Txapelarriko lepoa, 1225 metrora dagoen Txapelarriko tontorra eta Beraiko lepoa edo Berhainetik, 1202 metrora, Lauriñagako tontor harritsuraino. Ibilbide hau da bietatik laburrena, ordu 1 eta erdiko iraupenarekin.

Luzaidetik, 370 metroko garaieran, 662 metrora dagoen Gandiola auzora doan bidea hartu behar da. Azkeneko etxetik, mendebalderantz igo behar da, larreen artean, gorago, Luzaidetik datorren bide zabal batekin lotzeko. Bidea ezkerretik jarraitu behar da, 1090 metrora, jaisten hasten den arte, 1130 metroko garaieran dagoen lepo batera daroan bide bat hartuz, Lauriñagako ekialdeko gailurrean. Hau, hegomendebalderantz igo behar da, tontorrera iritsi arte. Posible izango litzateke, baita ere Elusandiko lepoa edo Tubarro izeneko lepo zabalera igotzea, hemendik, tontorrera, mendiaren iparraldeko aurpegitik igotzeko. Ibilbide hau, aurrekoa baino luzeagoa da, 2 ordu eta erdiko iraupenarekin.

## Lauriñaga inguruan aurkitzen diren Pirinioko mugak 
* 156. Mizpiratxar lepoan, baita Granadako lepoan ere
* 157. Atxistoiko gaina inguruan, 1206 metrora. Gertu eta goraxeago, Atxistoi mendia dago, 1229 metroko garaieran
* 158. Atxistoi mendian, 1229 metroko garaieran
* 159. Txapelarriko Kaskoa mendian, 1225 metroko garaieran
* 160. Beraiko lepoan, 1200 metroko garaieran
* 161. Lauriñaga mendiaren tontorrean bertan, 1278 metroko garaieran
* 162. Turrauko lepoan, 1149 metroko garaieran
* 163. Bilurrutzeko kaskoan, 1163 metroko garaieran
* 164. Elusandiko kaskoan, 1182 metroko garaieran
* 165. Elusandiko lepoan, 1173 metroko garaieran
* 166. Izoztegiko Kaskoa izeneko mendian, 1222 metroko garaieran
* 167. Bordako lepoa izeneko lepoan, 1195 metroko garaieran

## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean
Txilintxo

thumb|150px|*Txilintxo* (Diarmuid Byron O'Connor, 2004)
**Txilintxo** James Matthew Barrie idazleak sortutako pertsonaia da. Txilintxo Peter Pan-en maitagarria da. Nahiz eta batzuetan lotsagabe eta mendekatia izan, beste batzuetan adeitsu eta atsegina da. Dirudienez, sentimendu erromantikoak ditu Peter Pan-enganako.

Txilintxok, James Matthew Barrieren beste maitagarri batzuek bezala, lor dezake beste batzuek hegan egitea bere hautsa astintzen badu.

Barrieren maitagarriak besteen sinesmenaren beharrean daude. Hilzorian badaude, bizirik atera daitezke jendeak haiengan siniesten badute.

## Kanpo estekak
Imanol Erbiti

**Imanol Erbiti Ollo** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1983ko azaroaren 15a) txirrindulari nafarra da. Afizionatuetan, Serbitzu-Kirolgi taldetan ibili zen postu onak lortuz.

2005ean debutatu zuen profesionaletan Illes Balears - Caisse d´Epargne taldearekin eta 2008ko irailaren 18an bere lehenengo garaipena lortu zuen, Espainiako Vueltako 18. etapan hain zuzen. 

Bi urte geroago, garaipena errepikatu zuen, Vueltako 10. etapan nagusitu zelarik.

2016an txirrindularitzako bi monumentutan, lehenengo hamarren artean amaitu zen, Flandriako Tourrean 7. eta Paris-Roubaixen 9. sailkatu zen.

## Taldeak 
* Illes Balears - Caisse d´Epargne (2005-2006)
* Caisse d´Epargne (2006-2010)
* Movistar Team (2010-Gaur egun)

## Palmaresa 
### Amateurretan 
**2001**
* Iruñerriko Itzulia
**2002**
* 3. San Martin Sarian
**2003**
* Tour du Haut-Béarn
* 2. Laukizko Udala Sarian
**2004**
* Valladolideko Itzuliko etapa 1 
* Nafarroako Itzuliko etapa 1 
* 3. Loinaz Proban

### Profesionaletan 
**2008**
* Espainiako Vueltako etapa bat
**2010**
* Espainiako Vueltako etapa bat
* 7. Dunkerqueko Lau Egunetan
**2011**
* Errioxako Itzulia
**2012**
* Espainiako Vueltako etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
**2014**
* Espainiako Vueltako etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* 5. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
**2016**
* 7. Flandriako Tourrean
* 8. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
* 9. Paris-Roubaixen
**2017**
* 5. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
## Kanpo estekak 
* 
* Fitxa First cycling weborrian
Kaos Etiliko

**Kaos Etiliko**, 90eko hamarkada amaieran Agurainen (Araba) sortutako Rock taldea zen. Taldea 2000. urtean banandu zen elkarren artean zituzten desadostasunen ondorioz.

Kaos Etiliko desagertu zenean, Fonta, Aguayo eta Aguayicok Kaotiko taldea sortu zuten. Zigor eta Kepak berriz, La Caza taldea sortu zuten lehen, eta Sioux (taldea) taldea ondoren.

## Taldekideak 
* Zigor - Ahotsa.
* Aguayo - Gitarra.
* Aguayico - Gitarra.
* Fonta - Bajua.
* Kepa - Bateria.

## Diskografia 
* No hay agua (1999, GOR)
* Porsupueston! (2000, Mil A Gritos)

## Kanpo estekak 
*  Gor diskoetxearen webgunea
Induktibismo

**Induktibismoa**, behaketa jakin batzuk abiapuntu dituelarik, berauek biltzen dituen proposizio orokorrera igarotzean datzan arrazoiketa prozedura da.

Lau etapa bereizten dira induktibismoan:
* Behaketa
* Analisia eta sailkapena
* Arrazoiketa
* Alderaketa

## Kanpo estekak 
* Induktibismoa, Gizapedian.
Pedro Iturralde

**Pedro Iturralde Otxoa** (Faltzes, Nafarroa Garaia, 1929ko uztailaren 13a - Madril, 2020ko azaroaren 1a) musikari nafarra izan zen, jazz estilokoa. Flamenkoa eta jazza uztartu duten lehen musikarien artean dago.

## Biografia 
Jazz musikan hasi zen gaztetan eta Europako talde batzuetan jo ondoren, jazz flamenkoa izeneko moldean hasi zen 1968an eta hainbat jazz mota landu zituen harrezkero. Horretarako, "Pedro Iturralde Quartet" taldea sortu zuen.

Espainiako zinemarako musika idatzi zuen (Ramón Comasen *Nuevas Amistades,* 1963; Gabriel Blancoren *La Edad de Piedra, *1967, eta *Cualquier mañana,* 1968).

Jazz musikaren inguruko lanean segitu zuen, eta bere laukotearekin munduko jazz jaialdi garrantzitsuenetan parte hartu zuen. Bakarlari gisa, Espainiako Orkestra Nazionalarekin eta Asturiaseko Orkestrarekin, besteak beste, aritu zen. *Like Coltrane* eta *Toy* konposizioei esker, bi aldiz irabazi zuen Monakoko Nazioarteko Jazz Lehiaketa. 1992an Madrilgo Autonomia Erkidegoaren Musika saria ere eskuratu zuen.

Madrilgo Goi Erret Kontserbatorioan katedraduna izan zen, eta beste unibertsitate eta irakaskuntza zentro batzuetan ere ikastaroak eta mintegiak eskaini zituen, betiere konposizioa, grabazioak eta zuzeneko emanaldiak alboratu gabe.

## Diskografia 
* "Una Noche en el Central" (1994)
* "Etnofonias" (1999)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nafarroako musika
* Erriberar ezagunak

## Kanpo estekak 
*  Pedro Iturralderen bloga
*  Pedro Iturralderen biografia
Joan Duru

**Joan Duru ** (Baiona, 1989ko apirilaren 25a - ) euskal surflaria da. *Hossegor Surf club*eko kidea da.

## Palmaresa 
* 2006: Frantziako Junior Txapelketa.
* 2006: Europako Pro Junior Txapelketa.

### Garaipenak 
* 2006: Superbock Pro Cordoama (WQS izar 1)

### Beste emaitzak 
* 2008: Thursoko O'Neill Highland (WQS 6 izar)

## Kanpo loturak 
* www.pukasteam.com
Mikel Agote

**Mikel Agote** (Orio, ?) euskal surflaria da. Ibon Amatriain lagunarekin batera, olatu handietan aditua da.

## Kanpo estekak 
*  Elkarrizketa *www.gaztezulo.com*en.
*  www.pukasteam.com
Eneko Acero

**Eneko Acero** (Algorta, Getxo, Bizkaia, 1977ko apirilaren 22a) surflaria da. Haren anaia Iker eta Kepa ere surflariak dira.

## Bizitza 
Munduko zirkuituan dabilen euskal herritar surflari bakarretakoa da. Europako zirkuitua osatzen zuten saio guztietan garaipena lortu ondoren, 1999. urtean EPSA Europako surf-txapelketa irabazi zuen; bera izan da titulu hori eskuratu duen lehen euskal herritarra.

Europako zirkuituan nagusitu ostean, munduko WQS zirkuituan ari diren 44 surflari hoberenen arteko zerrendan, Top 44an, sartzea du helburu.

Algortako Fadurako goi-mailako gunean CPTen prestatzen du bere burua Eneko Acerok, Julio Calleja eta Jose Antonio Lekue prestatzaileen laguntzaz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Nekagarria da sasoian egotea eta etengabe bidaiatzea" Elkarrizketa Argia astekarian (2007-10-21)
*  myspace.com
*  www.pukasteam.com
Tim Boal

**Tim Boal** (Saint Martin, Antillak 1983ko uztailaren 8a - ) surflaria da. Azken urteetan Angelun (Lapurdi) bizi da.

## Biografia 
Antilletan jaioa, bere familian jatorri frantses, irlandar eta karibearrak nahasten dira eta egun Angelun bizi da.

2008a izan da bere surf ibilbidean urte gakoa, Europako ASP txapelduna izan zelako; urte horretako irailean izan zuen zauriagatik izan ez balitz aukera handiak izango zituzkeen munduko txapelketa ere lortzeko.

Surfaz gain igeriketa, body boarda eta bela ere gustuko ditu eta azken kirol honetan Optimist motako estatuko txapelduna izan zen.

## Palmaresa 
### Tituluak 
* 2008 : WQS ASP Europako Txapelduna
* 2007 : Miarritzeko Openean Frantziako Txapelduna

### Garaipenak 
* 2008 : Zarauzko Rip Curl Pro (WQS 5 izar)
* 2007 : Bretignolleseko Vendée Pro (WQS 4 izar)

### Beste emaitza batzuk 
* 2007 : 2.a WQS ASP Europako Txapelketan eta 47.a WQSen
* 3.a Newcastleko Maitland Toyota Open (WQS 4 izar)
* 4.a Hot Tuna Central Coast Pro Soldiers (WQS 4 izar)
* 9.a Lacanauko Sooruz Lacanau Pro, (WQS 6 izar)
* 7.a Zarauzko Zarautz Surf Pro (WQS 3 izar)

## Kanpo loturak 
*  Frantziako Federakuntzako profila
*  www.pukasteam.com
Ehorzte ontzi

[thumb|250px|[Igor Kievekoaren ehorzte zeremonia, 945ean; Heinrich Semiradskiren (1845-1902) margolana]]
**Ehorzte ontzia** edo **hilobi-itsasontzia** hilobi bat da, zeinetan ontzi edo txalupa bat ehorztoki gisa erabiltzen den, edo ehorztokiaren zati gisa. Ehorzte zeremonian, hildakoaz gain, haren ondasun batzuk ere ezarri ohi ziren ontzian. 

Anglo-saxoiek, merovingiarrek, bikingoek eta Antzinako Egiptoko lehen dinastietako faraoi batzuek erabili zuten hilobiratze modu hau.

## Aurkitutako ehorzte ontziak 
[thumb|250px|Keopsen eguzki txalupa [Giza (Egipto)|Giza.]]
* Keopsen eguzki txalupa Giza Egiptoko IV. dinastia
* Gokstadeko itsasontzia Norvegia
* Ladbyko itsasontzia Danimarka
* Osebergeko itsasontzia Norvegia
* Snapeko itsasontzia Ingalaterra ekialdea
* Sutton Hoo Ingalaterra ekialdea
* Tuneko itsasontzia Norvegia
* Valsgärde Suedia
* Vendel Suedia
* Rurikovo Gorodistxe, Novgorodetik gertu Errusia
* Sarskoie Gorodistxe, Rostovetik gertu Errusia
* Timerevo, Jaroslavletik gertu Errusia
* Hilobi Beltza, Txernigovetik gertu.

## Ikus, gainera 
* Eguzki txalupa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igor Kievekoa

**Igor Kievekoa** () Kieveko printzerriko errege barego bat izan zen, 912tik 945 arte errege izan zena. Oso gutxi dago argi berari buruz Lehen Errusiar Kronikan. Uste denez, erregealdi honetan kronikak ez ziren askorik idatzi, lurraldea khazariarren mende baitzegoen garai honetan. Zalantzan jartzen da, baita ere, Ruriken semea izango ote zen.

Igorrek bi aldiz setiatu zuen Konstantinopla, 941 eta 944an, eta, bere armada su grekoak suntsitu zuenez, enperadorearekin hitzarmen bat sinatu zuen (aipaturiko kronikan ikus daitekeena). 913 eta 944an, errusiarrek arabiarrak arpilatu zituzten Kaspiar Itsasoan, toki honetan egindako espedizioetan zehar.

Lehen kronikako kronologia begiratuz, Constantine Zuckermanek, Igor, errege, hiru urtez baino ez zela izan dio, 941eko udatik 945ean hil zen arte, kroniketan, Igor ez baita 941. urtea baino lehenago aipatzen.

Igor, drebliarren artean zerga bilketa egiten ari zela hil zen, 945ean, ondoren, bere emazte zen Olga Kievekoak mendekatu zuena. Lehen kronikak, bere heriotza, bere gehiegizko etekinekin lotzen du, hilabete berean bigarren aldiz zergak biltzen saiatzen ari zela adieraziz. Honen ondorio bezala, Olgak, zerga bilketa sistema aldatu zuen (poliudie).

## Familia 
## Kanpo estekak
Gastropoda

**Gastropoda** edo **kuskubakarrak** moluskuen filumeko klaseetako bat da.  Moluskuen barnean talderik zabalena da, 60.000-75.000 espezierekin. Animalien klase hau intsektuen ondoren bigarren zabalena da.

Gastropodoak ingurune askotan bizi dira: zelaietan, basoetan, basamortuetan eta mendietan; putzu txikietan, ibaietan eta lakuetan; estuario, uholde-lautada eta marearteko-zabalguneetan, itsaso zabalean eta hondo abisalean. Bizimodua ere oso ezberdina da, baita parasitoak ere. Orokorrean barraskilo eta bare espezie ugariz osatua dago, bai lurtar zein itsastarretan.

Askotan, esan bezala, barraskilo izena ere ematen bazaie orokorrean kanpo oskola dutenei mugatzen da. Oskol horren barruan gorputzaren atal bigunak sartzen dituzte. Bare izena ematen zaie, bestalde, oskolik ez dutenei eta batzuetan barne-oskola dutenei ere.

## Etimologia 
Literatura zientifikoan lehen gastropodeoak "gasteropodo" gisa agertzen ziren Georges Cuvierrek 1795an egindako lanean. Cuvierrek izen hau aukeratu zuen antzinako grezieraz  *gastér* "urdaila", eta  *poús* "oin" hitzetatik.

Lehenago *unibalbo* izena erabiltzen zen, hau da, oskol bakarrekoak, *bivalvia*ren oposizioz. Euskaraz **kuskubakar**, **oskolbakar** edo **unibalbo** izena ere ematen zitzaien eta batzuetan barraskilo moduan deitzen zaie, nahiz eta guztiak ez izan barraskiloak.

## Sailkapena 
* Eogastropoda
** Patellogastropoda
** Euomphalina (fosil)
** Neomphalida
* Orthogastropoda
** Cocculiniformia
** Vetigastropoda
** Neritaemorphi
** Caenogastropoda
** Heterobranchia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Felis

***Felis*** Felidae familiako ugaztun haragijale genero bat da. Tradizionalki felino guztiak genero honen barnean sartzen ziren, baina gaur egun 5 basakatu eta katu arrunta sartzen dira. Generoko animalia guztiak txikiak dira, isatsa dute eta animalia txikiak ehizatzen dituzte, batez ere karraskariak, hegaztiak eta narrasti txikiak. Espezializazio eskasa badute ere felinoen barneko zuhaitz ebolutiborik zabalena duen taldea da.

## Sailkapena 
* *Felis bieti*
* *Felis chaus*
* *Felis manul*
* *Felis margarita*
* *Felis nigripes*
* *Felis silvestris*
Hodei Collazo

**Hodei Collazo Pikabea** (Zarautz, 1984ko ekainaren 30) euskal surflaria da.

## Palmaresa 
* Sydneyn Groumet 18 azpiko Munduko txapeldunordea (2002).
* Durbanen Tag-team ISA Munduko txapeldunordea (2002).
* Jerseyn Europa 16 azpiko txapelduna (2000).
* Espainiako 18 azpiko txapelduna (2001).
* Miarritzen Maider Arostegui 15 azpiko txapelduna (1999).

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* www.pukasteam.com
Olga Kievekoa

**Olga Kievekoa** (errusieraz Ольга, antzinako eskandinavieraz *Helga*) (Pskov, 890 aldean - Kiev, 969ko uztailaren 11), edo **Santa Olga**, Igor Kievekoa Duke Handiaren emaztea, Kieveko Rusako erregeordea eta Sviatoslav I.aren ama izan zen. Ezagutzen den Errusiako lehen emakume agintaria izan zen, eta Kieveko Rusako agintarien familian kristautu zen lehenbiziko kidea. Eliza Ortodoxoak kanonizatu zuen.

## Bizitza 
Jatorri baregoko Pskoveko familia batean jaio zen. 903an geroago Kieveko printze izango zen Igor Kievekoarekin ezkondu zen. Igor hil ondoren Kieveko Rusa, bere seme Sviatoslav I.a Kievekoaren erregeorde gisa gobernatu zuen 945-969 bitartean. Kristautasun ortodoxora bihurtu zen lehen errusiarren gobernaria izan zen, 945 edo 957an. Konstantinoplako bere hartze formalaren zeremoniak, xehetasun osoz deskribatuak dira Konstantino VII.a bizantziar enperadoreak idatzitako *De ceremoniis* lanean. Bere bataioaren ondoren, Jelena izen kristaua hartu zuen, Bizantziar Inperioan erregina zen Elena Lekapeno enperatrizaren omenez.

Olga, santu bezala izendatu zen Rus herriko lehen pertsona izan zen, bere herrialdean kristautasuna zabaltzeko egin zituen ahaleginengatik. Baina ez zuen lortu bere seme Sviatoslav bihurtzerik eta, beraz, kristautasuna estatu erlijio bihurtzeko lana bere biloba Vladimir I.a Kievekoak amaitu zuen.

## Erreferentziak
Zaunka (musika taldea)

**Zaunka** 2006. urtean Bizkaian sortutako heavy metal taldea da. Euskaraz abesten dute eta beraiek "euskometala" estiloaren barruan kokatzen dute euren taldea.

2006ko udan 9 kantu zituen maketa atera zuten, beraiek ekoiztu eta grabatutakoa. 2008ko abuztuan *Egiaren bidetik* bere lehenengo lan luzea grabatu zuten Kike Morarekin Baga-Biga estudioetan.

## Taldekideak 
* Alain Fuentes (Gitarra eta ahots nagusia)
* Aihen Gojenola (Baxua eta koruak)
* Jagoba Lekue (Gitarra)
* Gontzal García (Bateria)

## Diskografia 
* *Zaunka* (2006, maketa)
* *Egiaren bidetik* (2008, Baga-Biga)

## Kanpo estekak 
*  Zaunka taldearen MySpacea
Norvegiaren banaketa administratiboa

**Norvegiaren banaketa administratiboa** asko aldatu izan da historian zehar. Orain, 11 konderri (norvegieraz *Fylke*) ezberdinetan banatzen da. Batzuetan ere lurralde ezberdinetan banatzen da. Honakoak dira konderriak:

thumb|upright=.8|Konderria 2020

-->

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jan Mayen
* Svalbard

## Kanpo estekak
Konter

**Konter** 1998. urtean Algortan (Bizkaia) sortutako euskal heavy metal musika taldea da.

Taldea 1998ko neguan sortu zen Algortan baina hasierako urteetan aldaketa handiak izan zituen formazioan eta 2005ean *Aro berria* lehenengo diska atera zutenerako sortzaileetako kide bakarra baino ez zen gelditzen. Bigarren diska, *Frekuentzia hutsa*, 2007an atera zuten.

## Taldekideak 
* Llona (Gitarra eta ahotsak).
* Jon (Gitarra eta ahotsak)
* Jagoba (Baxua eta ahotsak)
* Nikola (Bateria)
* Torro (Ahotsa)

## Diskografia 
* *Konter* (2002) maketa.
* *Aro berria* (2005, MusikHerria)
* *Frekuentzia hutsa* (2007, Ideiak Bultzatuz)

## Kanpo estekak 
*  Konter taldearen MySpace ofiziala

## Erreferentziak
Adur Letamendia

**Adur Letamendia** (Zarautz, ? - ) euskal surflaria da. Ibon Amatriain bezala, olatu handietan aditua da eta Billabong XXL txapelketako parte hartzailea.
Asier Muniain

**Asier Muniain** (Zarautz, 1982ko urtarrilaren 2a - ) euskal surflaria da, olatu handietan aditua. 2007an Playa Grisen bere kabuz munduko olaturik handiena surfeatu zuelako Billabong XXL Saria lortu zuen.

## Palmaresa 
* 2005: Euskadiko txapelduna

## Kanpo estekak
Estitxu Estremo

**Estitxu Estremo Saez de Ugarte** (Irun, Gipuzkoa,  - ) euskal surflari profesional ohia, fisioterapeuta eta surf irakaslea da, Galiziako olatuek konkistatu zutena. Longboarden aditua, Europako txapeldun bikoitza izan da, surfean eta longboardean.“Neskek dituzten laguntzak ikusten ditut orain, eta pena hori dut, ezin izan bainuen surfean erabat aritu, baina izugarri gozatu nuen etapa bat izan zen.”

## Bizitza 
Estitxu Estremok 14 urterekin hasi zen surfean Frantziako kostaldean, Biarritzen. Gero, Galiziako Coruña herria aukeratu zuen INEF ikasketak egiteko, hango itsasoak eta hareatzek erakarrita.

Harrezkero, apartamentua uzten duenean, furgoneta batean lehenengo eta auto-karabana batean gero operazio-base hartuta, kostalde osoa zeharkatu du. Eguzkia, hotza, euria edo baita elurra bada ere, olatuen atzean ibiltzen da, neguan Burelan eta ona egiten duenean Doniñon. Australian, Brasilen, Maldivetan edo Ekuadorren paradisuzko paisaiez gozatu ostean, ez du zalantzarik Galiziak kostalde pribilegiatua duela.

2002ko Hegoafrikako munduko txapelketan bederatzigarrena izan zen. 

##### Genero berdintasuna 
Berdintasunaren aldeko borrokan egin dituzten aurrerapenen lekukoa da. Estitxu Estremok zera esan zuen: gizonezkoen sari ekonomikoek nagusi izaten jarraitzen dute, baina orain behintzat txapelketetan bakoitzak bere aldetik egiten du, eta ez dugu ikusi behar nola erreserbatzen diren olatu onenen orduak mutilentzat.

## Palmaresa 
* 2010ean Europako longboard txapelduna link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px eta aurretik taula motzekoa link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px 
* 2002ko munduko txapelketan bederatzigarren postua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garazi Sánchez

**Garazi Sánchez-Ortun** (Algorta, 1992ko otsailaren 17a - ) euskal surflari profesionala eta zinemagilea da. 2017an eta 2018an Espainiako txapelduna, 2017an Europako txapeldunordea izan zen. 

## Ibilbidea 
### Surflari 
Sanchez zazpi urte zituela hasi zen surfean Hang Ten taula batekin. Espainiako txapelduna izan zen bi aldiz, 2017 eta 2018an. Europako zirkuituko txapeldunordea izan zen 2017an. 2019an 22. postua lortu zuen Taharako Munduko Txapelketan (Japonia). Baina urte horretako udan, bere karrerako bigarren kolpe handiena jaso zuen: une pertsonal eta profesional onenean gertatutako istripu batek bere amets olinpikoa zapuztu zuen, Olinpiadek surfa onartzen zutenean. Istripu bat izan zuen Hossegor hondartza frantsesean entrenatzen, eta bizkarrezurreko lesio bat izan zuen, gurpil-aulkian utzi zuena. 2022an jarraipena eman zion 8 kapitulurekin *Quitando la vergüenza* 2022.

## Kirol palmaresa 
* 2007: Billabong Emakumezko Txapelketa (2.a) link=Archivo:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px
* 2016: Santa Cruz Pro 2016 (1.a) link=Archivo:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px
* 2017: SEAT Pro Netanya (1.a) link=Archivo:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px
* [thumb|260x260px|[Garazi Sánchez Getxon saria jasotzen, 2009.01.13]]2017an Espainaiko txapelduna (1.a) link=Archivo:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px
* 2017an Europako txapeldunordea (2.a) link=Archivo:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px
* 2018an Espainiako txapelduna (1.a) link=Archivo:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px
## Sariak eta aintzatespenak 
* 2009ko urtarrilaren 13an Garazi Sánchez Getxoko kirolaririk onenei emandako saria jasotzen.
* 2018an Getxoko kirolaririk onenaren saria jaso zuen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* 
* Elkarrizketa: Atal mentala lantzea emaitzak ematen ari zait Berria, 2022.04.28
Ibon Amatriain

**Ibon Amatriain** (Hernani, 1969) euskal surflaria da. Mikel Agote lagunarekin batera XXL Billabong olatu handien txapelketa parte hartutakoa da. Izan ere, olatu handiak surfeatzeagatik ezaguna da. Hiru seme ditu, Iker, Adur eta Eki, aita bezala hirurak surflariak. Bi zaharrenak munduko txapelketetan lehiatzen dira.
Iker Acero

**Iker Acero Martinez** (Getxo, ? - ) euskal surflaria da. Eneko eta Kepa anaiak ere surflariak du.

## Palmaresa 
2004: Ballantines Zirkuitua.
Kepa Acero

**Kepa Acero** (Getxo, 1980ko otsailaren 12a - ) euskal surflaria da. Iker eta Eneko anaiak surflariak ere badira.

## Kanpo estekak 
*  myspace.com
Jaime Azpiroz

**Jaime Azpiroz** (Donostia, ? - ) euskal surflaria da.

## Kanpo estekak 
* Argazkiak flickr.com webgunean.
Mario Azurza

**Mario Azurza** (Zarautz, 1991 - ) euskal surflaria da. Zarauzko Surf Elkarteko kidea da.

## Palmaresa 
2006:
* Urrezko domina 16 azpiko Nazio Zelten arteko Itsas Jokoetan
* Miarritzeko Maider Arostegi 16 azpiko Open, 3.a
2005:
* Euskadiko 16 azpiko Txapelketa, 1.a
2004:
* Euskadiko 14 azpiko Txapelketa, 1.a
2003:
* Euskadiko Txapelketa, 1.a

## Kanpo estekak 
* www.quiksilver-europe.eu
Miriam Imaz

**Miriam Imaz** (Zarautz, ?) euskal surflaria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lander Garro: «Miriam Imaz, itsasoa begiradan», *Gaztezulo*, 86. zenbakia, 2008-06.
Pauline Ado

**Pauline Ado** (Baiona, 1991ko otsailaren 14a - ) Hendaian bizi den euskal surflaria da.

## Biografia 
*Popo* ezizenaz ezaguna, hendaiarra bederatzi urterekin hasi zen surfean. 2005ean (14 urterekin) eta 2007an (16rekin) Europako ASP txapelketa irabazi eta gero, 2009ko urtarrilaren 6an Narrabeenen (Hegoaldeko Gales Berria) hamazazpi urte eskasekin australiarra izan ez den munduko lehen surf junior txapeldun bilakatu zen.

2010ean Europako ASP zirkuituko txapelketa irabazi zuen, hau da kontinentean dagoen lehiaketarik garrantzitsuena.

2022ko irailean zilarrezko domina eskuratu zuen Huntington Beacheko Munduko Surf Txapelketan.

## Palmaresa 
* 2022: Zilarrezko domina Huntington Beacheko Munduko Surf Txapelketa

* 2010: Europako ASP txapelduna.
* 2009: ASP Munduko Junior txapelduna.
* 2010, 2009 eta 2008ko La Canauko (Okzitania) Oakley Pro Junior Emakumezko Txapelketa.
* 2008: Movistar Pantin Classic, Galizian.
* 2007: Star Asp Europe Nikita Women's Pro Junior.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bere webgunea
Simon Marchand

**Simon Marchand** (Hendaia, 1984ko uztailaren 30a - ) euskal surflaria da.

## Palmaresa 
* 2006: Xixongo Go Surf Zirkuitua.

## Kanpo estekak 
*  Frantziako Federakuntzaren fitxa
Txaber Trojaola

**Txaber Trojaola Renobales** (Bakio, 1986ko apirilaren 14a) euskal surflaria da. Bakio Surf Taldeko kidea da.

## Palmaresa 
* 2008: Urrezko domina Nazio Zelten arteko Itsas Jokoetako Open mailan.

## Kanpo estekak
Donetsk

**Donetsk** ( *Donets’k*;  *Donetsk*), lehenago **Juzovka**, **Staline** eta **Stalino** deitua, ekialdeko Ukrainako hiria da, Donetskeko oblastaren hiriburua. Kalmius ibaiaren bazterrean kokatuta dago. Donbass eskualde historiko, ekonomiko eta kulturalaren hiri nagusia da. 2012ko otsailaren 1ean 970.500 biztanle zituen. 1924an, Sobietar garaian, Stalino izena hartu zuen, Iosif Stalinen omenez.

Bigarren Mundu Gerran, alemanen inbasioa zela kausa, ia erabat suntsiturik geratu zen. Gerra ostean industria garatu eta modernizatu zen. 1961ean gaur egungo Donetsk izena ipini zitzaion.

## Klima 

## Demografia 
Donetskeko biztanleria errolden (*) eta zenbatespenen arabera:

Osaketa etnikoari dagokionez, 2001ean errusiarrak %48,2 ziren, ukrainarrak %46,7, bielorrusiarrak %1,1, greziarrak %1, juduak %0,5 eta tartariarrak %0,5.

## Ekonomia 
Donetsk Ukrainako ikatz meatzaritzaren eta metalurgiaren gune nagusietako bat da. Mota askotako industriak daude, baina garrantzitsuenak metalurgia, ikatzaren erauztea, kimikagintza (koke produkzioa barne) eta makina astunen ekoizpena dira. Industria astunarekin batera, beste batzuk ere garatu dira, hala nola, argindar ekoizpena, elikagai industria, zurgintza eta makinagintza.

## Kirolak 
Futbola da kirolik jarratuena. Donbass Arenan jokatzen duen Xakhtar Donetsk taldeak 7 aldiz irabazi du Ukrainako futbol liga txapelketa eta behin UEFA Europa League. Maila handieneko beste bi taldeak Metalurh Donetsk eta Olimpik Donetsk dira. Beste kirolei dagokienez, talderik aipagarrienak HC Donbass (izotz hockeya), MFC Shakhtar Donetsk (areto-futbola) eta BC Donetsk (saskibaloia) dira.

## Hiri senidetuak 
Donetsk hiria, ondorengo beste hiri hauekin senidetua dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Michel Charlier

**Jean-Michel Charlier** (Lieja, Valonia, 1924ko urriaren 30a - Saint-Cloud, Frantzia, 1989ko uztailaren 10a-) komikigile belgikarra izan zen.

Lanik ezagunena "Blueberry" sorta da, Jean Giraudekin batera 1965etik 1989 arte egindakoa, Charlier gidoi lanetaz arduratzen zelarik.

Aipatzeko beste lan batzuk "Buck Danny", "Tanguy et Laverdure", "Barbe-Rouge", "La Patrouille des Castors" eta "Oncle Paul" ditugu.

Halaber, "Pilote" aldizkariaren sortzailea izan zen, beste batzuekin batera.

## Kanpo estekak 
*  JM Charlierren webgunea
Juan de los Toyos

**Juan de los Toyos González** (Barakaldo, 1890eko ekainaren 23a - Mexiko, 1965eko apirilaren 5a) euskal herritar politikari sozialista zen. UGTko idazkaria Bizkaia eta Gipuzkoan eta PSOEko kidea zen.

Eibarko Alfa kooperatibaren gerentea zen, orduko kooperatibarik handiena.

Eibarko zinegotzi eta Eusko Jaurlaritzako Lana, Aurreikuspen eta Komunikazio Sailburu hautatu zuten. 1931n Espainiako Bigarren Errepublikako bandera berak Eibarko udaletxean lehendabizikoz atera zuen. 1934ko Iraultzan parte hartzeagatik atxilotu zuten.

Eusko Jaurlaritzako Lana, Aurreikuspen eta Komunikazio Sailburu gisa, langileentzako soldata eta laguntzez, gizarte aseguruez, Euskal Lan Istripu Kutxaz sortzeaz, ibilgailu bahituran hartzeaz eta komunikazio sistema antolatzeaz arduratu zen. Azkena egiteko, Donibane Lohizunen *Natxo-Enea Zerbitzua* sortu zuen.

Espainiako Gerra Zibila bukatu eta gero, Mexikora ihes egin zuen eta bertan Mexiko Hiriko *Colegio Madrid* eskolako administratzaile izan zen, 1965ean hil zen arte.
Santiago Aznar

**Santiago Aznar Saratxaga** (Abando, 1903ko abuztuaren 9a - Caracas, 1979ko maiatzaren 19a) euskal herritar politikari sozialista zen.

## Biografia 
Familia katoliko xumean jaioa, aitarekin hasi zen grafikagintzan lan egiten, honek greba bat ondoren botata izatea sortutako negozioan. UGTko kidea, hantxe ikasi zuen gauez. Tomas Meabe bilbotarrak sortutako Ezkerraren Gazteak taldean sartu zen.

1921ean Espainiako Alderdi Komunista banatu zenean, askok ez bezala Ezkerraren Gazteak taldean jarraitu zuen.

Miguel Primo de Riveraren Direktorio garaietan, Frantziara ihes egin zuen 1926 arte, baina noizean behin muga zeharkatu zuen familia elkartzeko. Dikataduraren aurkako UGTren oposizio ahuleziak sindikatuaren sinesgarritasuna mindu zuen langileen artean. Santiago Aznarrek, 1926an etxera itzuli ondoren, sindikatua berrantolatzeari ekin zion, kanpoan lortutako itzalari esker. Horrela Espainiako Bigarren Errepublika aldarrikatu zenerako Bizkaiko UGTko presidentea zen.

1931ko Udal Hauteskundetan Bilboko zinegotzi hautatu zuten. Karguan ikurrinaren ofizialtasunaren aldeko jarrera erakutsi zuen, 1936an lortuz. 1934ko Iraultzan parte hartzeagatik atxilotua eta zigortua, gartzelatik ihes egin zuen. 1936ko Fronte Popularraren garaipenaren ondoren, Santiago Aznarrek PSOE berrantolatzeari ekin zion Euskal Autonomia Erkidegoan. Estatutua aprobatu eta gero, Jose Antonio Agirre lehendakariak Industria Sailburu izendatu zion, euskal industrian zuen bere ospea zela eta.

Bere agintaldian baliabide asko aurkitu zituen industria gehienak irekita eta ekoizten eta Bilboko portua irekita mantentzeko. Bilbo frankisten eskuetan erortzear zegoela, Santiago Aznarrek Juan Astigarrabia eta Jesus Maria Leizaolaren batera Bilboko Defentsa Batzarra sortu zuen bi helburuekin: ordena publikoa mantentzea eta Bilbo galtzea ekintza odoltsu ez izatea. Bilbo galduta, Frantziara ihes egin zuen Santoñatik, berriro Eusko Jaurlaritzarekin elkartuz Bartzelonan.

Guda ondoren Marseillara joan zen, baina 1942an hiria utzi egin behar zuen naziak saihesteko. Hortik Mexikora joan zen. Bigarren Mundu Gerra bukatu eta berehala kargua utzi zuen, hala ere lehendakariarentzat lan batzuk egin zituen Paris eta Londresen. Azkenean, Caracasera joan zen.

## Kanpo estekak
Juan Gracia

**Juan Gracia Colás** (Bilbo, 1888ko martxoa &ndash; Paris, 1941eko apirilaren 6a) euskal herritar politikari sozialista zen.

## Biografia 
Gaztetan bere kabuz kontabilitate eta merkataritza peritutza ikasi zituen eta, hori zela eta, Bilboko Udaletxeko Zerga inspektorearen oposizioa gainditu zuen.

PSOEko kidea, Bilboko Udaletxeko zinegotzi eta teniente-alkate hautatu zuten. Gerra Zibilean PSOEko Bizkaiko Defentsaren Biltzarraren kidea eta Eusko Jaurlaritzako Laguntza Sozial Sailburua zen. Gipuzkoatik Bizkaiara joandako errefuxiatuez arduratu zituen. Bilbo galdu ondoren, Bartzelonara hasieran eta gero Frantziara ihes egin zuen Eusko Jaurlaritzarekin, non *Euskal Errefuxiatuak* izeneko sarea antolatu zuen Parisen hil zen arte.
Eguzki txalupa

[thumb|230px|[Keopsen eguzki txalupa Giza.]]
thumb|230px|Ra bere eguzki txalupan.
**Eguzki txalupa** egiptoar mitologiako elementu sinboliko bat da, Eguzkiaren eguneroko zikloa eta honen jainko den Raren demiurgoarekin lotuta dagoena.

Antzinako egiptoarrentzat, Eguzkiaren irtete eta jartzearen zikloa, bizitza eta heriotzaren zikloarekin alderatzen da. Honela, goizero, eguzkia ekialdean jaio, zeniteraino hazi, mendebalderantz zahartu eta ondoren hilen lurraldean, Duatean desagertzen da. Eguneko bidaia hau, eguzkiaren jainko den Rak, *mandyet* izeneko txalupa batean egiten du. Txalupa bat garraiobide gisa, errez ulertzen da, nagusiki ibaikoa den zibilizazio batean, non Nilo ibaia komunikabide nagusi den, baita jakien iturri nagusi ere, bere uholde emankor, ureztatze eta arrantzagatik.

Raren betiko bidaiak ez du geldialdirik egiten ilunabarrean, alderantziz, berriz hasten da. Beste txalupa batean, *mesektet* izenekoa beste munduko bere bidaia egiten du, gaueko hamabi orduetan zeharkatzen duena hurrengo goizean berpiztu aurretik. Hilen lurraldean, kaosaren indarrei aurre egin behar die, non ordezkaririk boteretsuena Apofis sugea den. Txalupan, kaosaren aurkako borrokan laguntzen dioten beste jainko batzuekin batera egoten da, Seth kasu.

Antzinako egiptoarrek, eguzkiaren jainkoarekin, hau bere txalupetan zebilenean lotuz gero, euren arimak betirako biziko zirela uste zuten. Honela, hil gurtza, eguzki mito honekin eragina geratu zen. Horregatik, ohi, hilobiak Nilo ibaiaren mendebaldeko ertzean eraiki ziren, Eguzkia "hiltzen" den tokian, eta hil errituetan, hildakoarekin ibaia zeharkatu behar zen, eguzkiaren jainkoaren txalupen antzerako txalupetan.

## Kanpo estekak 
* Hil itsasontzia