open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Drive (2011ko filma)

**Drive** (euskaraz *Gidatu*) 2011ko Nicolas Winding Refn daniar zinema zuzendariak zuzendutako neo-noir film bat da. 2005eko James Sallis idazlearen *Drive* eleberrian oinarritua dago. Ryan Gosling, Carey Mulligan, Bryan Cranston, Christina Hendricks, Ron Perlman, Oscar Isaac eta Albert Brooks aktoreek antzeztu zuten.

2011ko maiatzaren 20ean Cannesko Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua 
Egunez, Gidariak (Ryan Gosling) auto tailer batean lan egin eta noizbehinka gauetan zinemako gidari espezialista da. Shannon (Brian Cranston) haren nagusia da, eta bere gidatzeko gaitasun bikainaren ezagulea denez, beren filmeetako auto ihesaldi eta lasterketetarako gidari onena bilatzen duten zinema eta telebista zuzendariei bitartekaritzan eskeintzen die, bidabatez, berak ere komisioa kobratuz. Baina Driverrek Irene (Carey Mulligan) ezagutzean bere bizitza aldatuko da, bere senarra espetxean preso duen eta seme txiki baten ama den bizilagun ederra.

## Aktoreak 
* Ryan Gosling: Gidaria
* Carey Mulligan: Irene
* Bryan Cranston: Shannon
* Albert Brooks: Bernie Rose
* Oscar Isaac: Standard Gabriel
* Ron Perlman: Nino
* Christina Hendricks:Blanche
* Kaden Leos: Benicio
* James Biberi: Cook
* Jeff Wolfe: Tan Suiteko hiltzailea
* Russ Tamblyn: Doc
* Andy San Dimas: Dantzaria

## Kanpo estekak 
* *Drive* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Eric Stoltz

**Eric Cameron Stoltz** (1961eko irailaren 30a, Whittier, Kalifornia) estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta aktore bat da. Nagusiki *Mask* ("Mozorroa") filmean Rocky Dennis protagonista antzezteagatik ospetsua egin zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Zuzendari gisa 
#### Zinema 
#### Telebista 
## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Spawn (filma)

**Spawn** 1997ko Mark A.Z. Dippé estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Izen berdineko Spawn komikian oinarritutako dago. John Leguizamo, Michael Jai White, Martin Sheen, Theresa Randle, Nicol Williamson eta D. B. Sweeney aktoreek antzeztu zuten.

Sitgeseko Zinemaldian Efektu berezi onenen Saria irarazi zuen.

## Argumentua 
Al Simmons (Michael Jai White) AEBetako Gobernuaren agentea da. Bere buruzagia den Jason Wynnek (Martin Sheen) Jessica Priest (Melinda Clarke) hiltzaileari Simmons erail dezan aginduko dio. Behin hila dela, Wanda neskalaguna berrikusteko eta bera hil zutenetaz mendakatzeko asmoz, Simmonsek Malebolgia (Frank Welker) deabruarekin bere arima saltzearen truk bizien mundura Spawn gisa itzultzeko ituna egingo du.

## Aktoreak 
* Michael Jai White: Al Simmons/Spawn
* John Leguizamo: Violator/Clown
* Martin Sheen: Jason Wynn
* Nicol Williamson: Cogliostro
* Theresa Randle: Wanda Blake-Fitzgerald
* D. B. Sweeney: Terry Fitzgerald
* Melinda Clarke: Jessica Priest
* Frank Welker: Malebolgia (ahotsa)
* Sydni Beaudoin: Cyan Fitzgerald
* Miko Hughes: Zack
* Michael Papajohn: Glen

## Kanpo estekak 
* *Spawn* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Preacher's Wife

'''The Preacher's Wife'* (euskaraz *Predikatzailearen Emaztea*) 1996ko Penny Marshall estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia eta amodiozko film bat da. [1947]]ko *The Bishop's Wife* (*Apezpikuaren Emaztea*) filmaren berregokitzapena da. Denzel Washington, Whitney Houston eta Courtney B. Vance aktoreek antzeztu zuten.

1996ko Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Sariaren (Hans Zimmer) izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
Henry Biggs (Courtney B. Vance) erreberendo onbera bere lanbideari denbora gehiegi eskeintzearen ondorioz Julia (Whitney Houston) emaztearekin duen harremana apurtzeko arriskuan dagoela jabetuko da. Gainera hori gutxi balitz, bere eliza Joe Hamilton (Gregory Hines) higiezinen negoziogizon sustatzailearen mehatxupean dago. Lurjota, Jainkoari laguntza eskatu eta honek Dudley (Denzel Washington) izeneko aingerua bidaliko dio, hasiera batean laguntza baino egoera korapilatsuak sortuz.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *The Preacher's Wife'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Tio Teronen Semeak

**Tio Teronen Semeak** musikari eta dantzari taldea euskal dantza tradizionala eta umorea uztartzen dituen musika eta dantza taldea da. Egun bakar baterako emanaldi puntual bat izan behar zuenak ez zuen etenik izan 2015ean Donostiako Olatu Talka jaialdian aurkeztu zenetik. Herriz herri ibiltzen dira *Freshcool* eta *Festamentua* ikuskizunak aurkezten.

Musika zuzenean jotzen dute lau musikariren artean. 

### *FreshCool* 
Euskal dantza eta parranda dira Tio Teronen Semeak dantzari kuadrillaren ‘FreshCool’ emanaldiaren oinarriak; herriz-herri saltoka, giro paregabea sortzeko gai dira.

### *Festamentua* 
Zoritxarreko egoera batean elkartzea egokitu zaio gure lagun koadrila xelebreari; hileta batean, hain zuzen ere. Bertan, pasartea ulertu nahian ibiliko dira batera eta bestera, gertatutakoa iraultzeko esperantzan. Umore, dantza eta doinu ezagunez jositako ikuskizun original bezain berritzailea.

## Taldekideak 
*DANTZARIAK*: Aritz Salamanca, Ander Domingo, Beñat Begiristain, Antton Fernandez, Ekain Susperregi, Jon Iragorri, Xuban Iragorri, Eneko Iparragirre, Alai Goñi, Aritz Olarte, Mikel Urdanpilleta, Aritz Olaziregi, Mederi Orbiso, Unai Etxebeste, Iker Sanz, Iker Belintxon, Aritz Lasarguren.

*MUSIKARIAK*: Eider Olasagasti, Joseba Etxegoien, Gorka Daguerressar, Mikel Zubiria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Tio Teronen Semeak. Facebook
* Tio Teronen Semeak. Twitter
* Tio Teronen Semeak. EITB
* Aurreskua, Sarako BestetanYoutube
Inírida (ibaia)

**Inírida** Kolonbiako ibaia da, Guaviareren adarra, Orinokoren arrokoa. Tuhani mendigunean du iturburua, Guaviare departamenduan, eta Orinokora isurtzen da Inírida hiritik hurbil, Guainía departamenduan. 1.300 kilometro luze da. Ospe handikoak dira ibai honen ur-jauzi eta turrustak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
James Worthy

**James Ager Worthy** (Gastonia, Ipar Carolina, 1961eko otsailaren 27a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. Ezizenez *Big Game James* ("James Joko Bikain").

Los Angeles Lakers taldean jokatu zuen (1982-1994).

Jokalari gisa erretiroa hartu zuenez geroztik entrenatzaile lanetan jardun izan du.

## Kanpo estekak 
* Estatistikak
Byron Scott

**Byron Anton Scott** (Ogden, Utah, 1961eko martxoaren 28a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da.

Los Angeles Lakers (1983-1993 eta 1997-1998), Indiana Pacers (1993-1995), Vancouver Grizzlies (1995-1996) eta Panathinaikos BC (1997-1998) taldeetan jokatu zuen.

Jokalari gisa erretiroa hartu zuenez geroztik NBAko entrenatzaile lanetan jardun izan du.

## Kanpo estekak 
* Estatistikak
Atrato (ibaia)

**Atrato** ipar-mendebaldeko Kolonbiako ibaia da. Mendebaldeko Mendikatean sorturik, Chocó departamendua zeharkatzen du hegoaldetik iparraldera eta Quibdótik igarotzen da. Chocó eta Antioquia departamenduen arteko muga egiten du. Karibe itsasoan du ahoa, Urabá golkoan. 750 kilometro luze da. Herrialdeko hirugarren ibairik nabigagarriena da, Magdalena eta Caucaren ondotik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Moll Flanders (1996ko filma)

**Moll Flanders** 1996ko Pen Densham britainiar-kanadar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. 1722an Daniel Defoe ingeles idazleak idatzitako *Moll Flanders* eleberrian oinarritua dago. Robin Wright, Morgan Freeman, Stockard Channing, John Lynch eta Brenda Fricker aktoreek antzeztu zuten.

1995ean zendu zen Jeremy Brett aktoreak antzeztutako azken filma izan zen.

## Argumentua 
XVIII. mendean Londres hirian jaioa, Moll Flanders (Robin Wright) neska gazteak bereahala jasan zituen bizitzaren zorigaizto eta nahigabeak. Urkamendian hiltzera zigortutako emakume baten alaba, umezurtz gelditu eta mojen komentuan sartuko dute, baina mojek ezin izan zuten haren izaera menderakaitza baretu. Mollek egunen batean zoriontasuna ezagutuko duenaren ideiara atxikitzen da, beti bizitza hobeago batekin amestuz. Baina une hori iritsi arteraino, biziraun izateko ez du lapurtu edota bere burua prostituitzeko zalantzarik eginen. Artista batek (John Lynch) modelo izateko kontratatu eta berataz maitemintzean Molleren zortea aldatu egingo da.

## Aktoreak 
* Robin Wright: Moll Flanders
* Morgan Freeman: Hibble
* Stockard Channing: Allworthy andrea
* John Lynch: Jonathan (Artista)
* Brenda Fricker: Mazzawatti andrea
* Geraldine James: Edna
* Aisling Corcoran: Flora
* Jeremy Brett: Artistaren aita
* Britta Smith: Artistaren ama
* Cathy Murphy: Polly
* Emma McIvor: Mary
* Maria Doyle Kennedy:Alice

## Kanpo estekak 
* *Moll Flanders* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Iker Zubizarreta

**Iker Joseba Zubizarreta** (Caracas, 1962ko maiatzaren 18a) euskal-venezuelar futbolari ohi bat da. Athletic Club taldeko Felix Zubizarreta futbolaria zenaren iloba.

1980ko Moskuko Olinpiar Jokoetan Venezuelako futbol selekzio nazionalarekin jokatu zuen. Bera ere Athletic Clubean jokatzekotan egon zen, baina azkenean taldeko filosofia zela eta ez zuten fitxatu.

## Kanpo estekak 
* Estatistikak
Campo (Hego Korsika)

**Campo**, () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carbini

'''''', () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Damiano Cunego

**Damiano Cunego** (Cerro Veronese, Veneto, 1981eko irailaren 19a) italiar txirrindulari profesional ohia da.

## Palmaresa 
**2001**
* 2. Aostako Haranako Giroan
* 3. Giro delle Regionin

**2002**
* Giro d'Oro.

**2003** 
* Quinghai Lakuko Tourra.

**2004**
* 20px Italiako Giroa eta 4 etapa.
* Trentinoko Giroa
* Apeninoetako Giroa
* Larcianoko Industria eta Eskulangintza Sari Nagusia

**2005**
* Japoniako Kopa.

**2006** 
* Settimana Coppi e Bartali eta etapa 1
* Trentinoko Giroa eta etapa 1 
* Larcianoko Industria eta Eskulangintza Sari Nagusia
* Giro d'Oro.

**2007** 
* Trentinoko Giroa eta 2 etapa.

**2008** 
* Udaberriko Klasikoa
* Amstel Gold Race
* Lombardiako Giroa
* Japoniako Kopa.

**2009** 
* Settimana Coppi e Bartali eta 2 etapa.

**2011**
* Apeninoetako Giroa.
* 3. Monte Paschi Eroican
* 3. Sardiniako Giroan.

**2012**
* 4. Euskal Herriko Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Wengune ofiziala
Javier Arriola

**Javier Arriola Lizarralde** edo **Arriola IV.a** (1934ko urriaren 6a, Elgoibar &ndash; 2003ko otsailaren 13a) gipuzkoar eusko pilotari profesional bat izan zen.

1962ko Munduko Pilota Txapelketa irabazi zuen.

## Palmaresa 
### 1962ko Munduko Pilota Txapelketa 

Fitxategi:Artazokin.JPG|Arriola IV.a (eskuinean) eta Justo Juaristi "Artazo" Sallobente pilotalekuan.
Fitxategi:Omenaldia.JPG|Arriola IV.a eta Angel Ajubita alkatea pilotariari Elgoibarren egindako omenaldian.

## Kanpo loturak 
* http://www.fipv.net/files/File/fipv_pdf/MUNDIALES_1952-1998.pdf?PHPSESSID=c8ce2d509aeb68c74413d48513657e94| 1952-1998ko Munduko Pilota Txepelketak
Jose Maria Azpiroz Zabaleta

**Jose Maria Azpiroz Zabaleta** (Leitza, 1917ko otsailaren 2a - Leitza, 1997ko abenduaren 24a) nafar apaiz eta ikerlaria izan zen. 1944an apaiztu eta hainbat elizetatik igaro ondoren, azkenean Iruñeko katedralako kanonigoa izendatu zuten. Bibliaren eta eliz-idazlan ugariren euskaratzean parte hartu zuen, bai eta Iruñeko Elizbarrutiko testu ofizialen itzulpenean ere. 1958an euskaltzain izendatu zuten. *Luzaide* eta *Euskera* aldizkarietako euskarazko kolaboratzailea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrei Karloven hilketa

**Andrei Karloven hilketa** 2016ko ekainaren 19an Turkiako Ankara hiriburuko Cagdas Sanat Merkezi zentroan jazotako atentatua izan zen. Honetan, Mevlüt Mert Altıntaş turkiar poliziak hiru tiroz Andrei Karlov enbaxadorea hil eta beste 3 pertsona zauritu zituen.

Arratsaldeko 20:15etan, arte garaikideko zentroan erakusketa baten inaugurazioan errusiar enbaxadorea jendaurrean hizketan ari zela, turkiar poliziak lepotik tiro egin zion, eta oihuka hasi da: "Ez ahaztu Alepo! Ez ahaztu Siria!". Hiltzaileak Siriako Gerra Zibilan Errusiak Alepo hiria bonbardeatu izanaren sumindurak eraginda burutu zuela aipatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sinú (ibaia)

**Sinú** ipar-mendebaldeko Kolonbiako ibaia da. Mendebaldeko Mendikatean du iturburua, Antioquia departamenduan. Córdoba departamendua zeharkatzen du hegotik iparrera, eta Karibe itsasora isurtzen da. 415 kilometro luze da, eta arroak 13.700 kilometro koadroko eremua du. 200 kilometroan da nabigagarria, Monteríatik ahoraino.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mira (ibaia)

**Mira** Hego Amerikako ibaia da, Ekuadorko ipar-mendebaldea eta Kolonbiako hego-mendebaldea zeharkatzen duena. Chota eta Lita ibaien elkargunean sortzen da, Ekuadorko Imbabura probintzian. San Juan ibaiarekin baturik, Kolonbian sartu eta, azkenik, Ozeano Barera isurtzen da Manglares lurmuturrean. 400 kilometro luze da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Holguín, Víctor Manuel, La riqueza del río Mira que el crudo enlodó, unperiodico.unal.edu.co
Hamar mila kristauen martirioa

***Hamar mila kristauen martirioa*** () Albrecht Dürer margolari bavariarraren lana da. 1506an margotu zuen eta gaur egun Vienako Kunsthistorisches Museumen ikus daiteke. Ezaugarri askorengandik ez da artista horren oso ohiko lana.

## Historia 
Margolan hau Dürerri Frederiko III.a Saxoniakoak enkargatu zion. Errege horrek Wittenbergko jauregian, gela berezi batean, martiri horien erliki asko omen zituen eta obra horrekin hornitu nahi zuen.

## Gaia 
Martirologio erromatarrean bi dira gertaera honen antzeko pasarteak. Batean, martxoaren 18an ospatua, Dioklezianoren aginduz, Nikomedian gertatu omen zen. Informazio hauen jatorria martirologio greziar zahar batean dago, Sirleto kardinalak itzulita eta Henricus Canisiusek argitaratuta. Baina margolanean agertzen diren borreroek ez dute erromatar itxura; horregatik, pentsatzekoa da hau ez dela, bestea baizik: Xapur II.ak, sasandar erregea, Ararat mendian 10.000 soldadu gurutzatzea agindu omen zituen, Hadriano eta Antonino Pio enperadore erromatarren garaian. Horren eguna ekainaren 22an. Azken kondaira hau grezieratik itzuli omen zen Anastasio antipaparen eskutik. Margolan honetan borreroek janzten dituzten arropen arabera bigarren aukera hau izan daiteke egokiena.

## Azterketa 
[thumb|Dürer eta [Conrad Celtis margolanaren erdian agertzen dira, garaiko arropaz jantzita.]]
thumb|ezkerrera|Oihanaren zehaztasunak.
Margolanak sarraski baten irudiak aurkezten ditu. Borreroek ekialdeko jantziak daramate; hori ez da kasuala zeren eta urte haietan otomandarren mehatxua oso bizia baitzen. Musulmanek kristauak era desberdinetan torturatzen eta hiltzen dituzte: muruak mozten, ezpataz, gurutzatuak, harrikatuak... Gehienak, izan ere, harkaitzetatik amilduak dira; hara ailegatzeko ilara luze bat ikusten da, harkaitzetara igotzeko. Kristauak biluzik edo ia biluzik agertzen dira.

Margolanaren erdian bi irudi anakronikoak ikusten dira, garaiko arropaz jantzita. Bat, Dürer margolariak bera da eta bestea Conrad Celtis idazlea eta humanista izan daiteke; beste batzuen ustez, besteak beste Joachim von Sandrart, Willibald Pirckheimer izan daiteke. Dürerrek darama eskuetan kartel bat non haren izena eta margolanaren data irakur daitekeen.

## Elementu ez-ohikoak 
Asko dira Dürerren obran ohikoak ez diren elementuak. Hauexek dira batzuk:
* Giza-talde handi bat agertzea: Normalean erretratuak edo talde txikiak margotzen zituen. Lan honetan 140 irudi zenbatu daiteke.
* Oihanaren paisaia: zuhaitz bihurrituak, mediak...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Artehistoria webgunekoa komentarioa.
Skabidean

**Skabidean** 2012. urtean Iruñean sorturiko ska eta rocksteady talde bat da. Funk estiloa ere lantzen du, beste batzuen artean, baina gehienbat Jamaikako musikak berezkoak dituen erritmo sinkopatuekin nahasirik. Taldeak euskarazko musika ekoitzi du batik bat, zenbait salbuespenekin. Kontzertu ugari eman ditu Euskal Herriko geografia osoan zehar. 

2018. urteko azaroan Xantik, taldearen jatorrizko baxulariak, taldea utzi eta Xabi sartu zen bere lekuan. Jarraian, 2019. urtean, taldeak berritze-prozesu bati ekin zion, horren emaitza "Skabidean & The Black Birds" izenarekin bataiatu zen proiektua izanik. Hala ere, 2020. urterako taldeak jatorrizko Skabidean izena berreskuratu zuen, The Black Birds abeslari-hirukotea behin betiko barneraturik. 2021. urteko kontzertuak amaiturik, Claudiak taldea utzi zuen. 2022. urtean, "Hiri zahar zikina" diska argitaratu ondoren, Julenek ere amaiera eman zion bere 10 urteko ibilbideari. Bere ordez Oier eta Gaizka taldera batu ziren, haize sekzioan gaur egun dagoen formakuntza osatuz.

2022ko urriaren 21ean urte osoan zehar grabaturiko taldearen 10. urteurreneko dokumentala aurkeztu zuten Iruñeko Herriko Tabernan. Dokumental honen zuzendaria, Antonio Iriarte Ugarte izan zen. Hurrengo egunean, 22an hain zuzen ere, taldeak 10. urteurreneko kontzertu berezia eskeini zuen Atarrabiako Totem aretoan. Kontzertu hartan, aretoa bete zen, eta Naiz irratian zuzenean entzungai izan zen.

Hurrerago, bira amaieran, Xabik taldea uztea erabaki zuen eta June sartu zen bere ordez.

2022ko neguan taldeak bere ibilbidearen dokumentala kaleratu zuen, azken lan hau aurkezteko, bira labur bat egin zuen Euskal herriko hainbat herritan. Ondoren, Youtubera igo eta formatu fisikoa ere kaleratu zen.

2023ko uztailaren 8an, Lorenak bere azken kontzertua eman zuen taldearekin Iruñeko Konpainia plazan. Ordutik, taldeak 10 kideko egitura mantentzen du.

## Taldekideak 
* Tasio (ahotsa)
* Garatea (gitarra)
* Antonio (bateria)
* June (baxua)
* Niko (tronpeta)
* Martinez (saxoa)
* Imanol (teklatua)
* Gaizka (tronboia)
* Oier (tronboia)

thumb|257x257px|Taldearen ikurra.

## Diskografia 
* *Maketa* (2016, Iruñeko Sound of Sirens estudioan, Julen Urzaizen eskutik)
* *Skabidean* (2017, Arbizuko Estudio Bat! estudioan, Peio Skalariren eskutik)
* *Bideak darrai* (2018, Barañaingo Nabean, Sustraian Records zigiluarekin, Marti eta Diegoren eskutik; Bilboko Euridia estudioan masterizatua)
* *Maravillas Sozial Club* (2018, Iruñeko Alde Zaharreko Maravillas Gaztetxean, Martiren eskutik). Larrialdi Musikako Laborategia izeneko proiektuarendako muntaturiko estudio batean grabaturiko bertsio-bilduma, hainbat abeslariren parte-hartzearekin.
* *Izaera* (2020, Andoaingo Garate Studiosen, Kaki Arkarazoren eskutik).
**Hiri zahar zikina* (2022, Andoaingo Garate Studiosen, Kaki Arkarazoren eskutik).
*10 urte Dokumentala (2022. urtean grabatua. Zuzendaria eta Gidoilaria, Antonio Iriarte Ugarte).
*Hau errepikaezina izan da (2024 Garate Estudioetan, Kaki Arkarazoren eskutik)
*Herri kuttuna (2025 Garate Estudioetan, Kaki Arkarazoren eskutik)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cuttoli-Corticchiato

'''''', () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lenzen legea

Eremu elektromagnetikorako **Lenzen legea**, eroale batek, fluxu magnetikoaren aldakuntza dela eta eremu elektrikoan eragindako aldaketak erlazionatzen dituen legea da, eta eroale bati ezarritako tentsioek indar elektro eragile (IEE) bat sortzen dutela baieztatzen du, indar hau, eroaleko korrontearen aurka dagoelarik. Izena 1834an lege hau argitaratu zuen Heinrich Lenz fisikari alemaniar-baltikoaren omenez jarri zioten. Lenzek erabilirikoa baino testuinguru orokorrago batean, eremu elektromagnetikoko energiari aplikaturiko energiaren kontserbazio legearen beste ondorio bat bezala ezagutzen da.

## Formulazioa 
Tentsio induzitu baten polaritateak korronte bat sortzeko joera du, eta korronte honen eremu magnetikoa jatorrizkoa korronteak jada sorturikoaren aurkakoa da.
Zirkuitu lau baten bidezko eremu magnetiko uniforme baten fluxua honakoa da:

{{ekuazio| \Phi = \mathbf{B} \cdot \mathbf{S} = B  S  \cos{\alpha}, ||left}}
non:
: \Phi  = Fluxu magnetikoa. SI-n bere unitatea Weber (Wb) da.
:\mathbf{B} = Indukzio magnetikoa.SI-n bere unitatea Tesla (T) da.
:S = Eroaleak definituriko azalera.
:\alpha = Angelua, eroaleak definituriko azalerarekiko perpendikularra den S bektorearen eta eremuaren norabide bektorearen artekoa.

Eroalea mugimenduan badago fluxuaren balioa honakoa izango da:

{{ekuazio| \Phi = \int_S B  \cos{\alpha} dS ||left}}

Era berean, eremu magnetikoaren balioaren aldaketak fluxuaren balioa ere alda dezake:

Kasu honetan, Faradayren legeak tentsio induzituaren ℰ balioa une bakoitzean honakoa dela dio:

{{ekuazio| \mathcal{E} \ = - N\frac {d \Phi}{dt} }}

Bertan, ℰ tentsio induzitua da, *dΦ/dt* *Φ* fluxu magnetikoaren denbora-aldaketa tasa da eta *N* eroalearen espira kopurua da. Tentsio induzituaren norabidea (zeinu negatiboa du formulan) fluxu magnetikoaren aldaketaren aurkakotasunaren ondorioa da.

## Ikus, gainera 
* Faradayren legea

## Kanpo estekak
Arimakide

[thumb|[Les Moutiers-en-Retz|Prigny herriko neskek bertako kaperako San Gwenoleren estatuaren oinak zulatzen dituzte arimakidea aurkitzen lagunduko dielakoan.]]
**Arimakidea** norbaitekin elkarren arteko berezko edo berealdiko kidetasunezko sentimendua duen lagunari deritzo. Arimakidetasuna bi pertsonen arteko antzekotasuna, maitasuna, erosotasuna, intimitatea, sexualitatea, sexu-harremanak, espiritualtasuna, bateragarritasuna eta konfiantza eragina izan daiteke.

## Kanpo estekak
Begi-garbigailu

thumb|250px|Iturri begi-garbitzailea erabiltzen, esku-eragingailurekin.
**Begi-garbigailua**, **begi-ikuzgailua** edo **larrialdiko begi-garbigailua** ere deituta, laborategiko tresneriaren parte den segurtasuneko gailua da, istripua izan ondoren pertsona baten begiak babesteko balio duena, kutsatutako materialak edo substantzia arraroak sartu bazaizkio.

## Iturri begi-garbitzailea 
**Iturri begi-garbitzailea** edo dutxa begi-garbitzailea laborategiko gailua da, begiei eragin ahal izan zieten zipriztinetako desinfekzio azkarra eta eraginkorra lortzeko pertsona baten bi begiak ur ugariarekin ureztatzeko gai dena.

thumb|180px|iturri begi-garbitzailearen kokapen informazio-ikurra.
Bi ihinztagailu edo ahokok osatuta dago, 15 eta 20 cm-en artean aldenduta, begiak edo aurpegia garbitzeko emari nahikoa ematen duten eta ukondo- edo oin-eragingailu (pedala) baten bitartez eragiten dena. Ura isurbide duen aska txiki batean jasotzen da.

Iturri begi-garbitzaileak segurtasun-dutxekin batera egon ohi dira eta arrisku berezia duten substantziak erabiliz bere lana garatzen duen operadorearen lan posiziotik 10 segundo baino gutxiagotan kokatuta. Nolanahi ere, ur-zurrustak presio baxua izan behar du minik ez produzitzeko eta ura epel egotea gomendagarria izango litzateke.

## Likido begi-garbitzailea 
thumb|Laborategiko likido begi-garbitzailearen maleta
**Likido begi-garbitzailea**, edo likido begi-garbitzaile sistema, likido bat da, gehienetan gatz-soluzioa, laborategietan eta fabrika industrialetan segurtasuneko edo larrialdiko mekanismo bezala erabiltzen dena, begien irakuzketarako lagungarria, substantzia arrotz bat, gehienetan narritagarria, haietan barneratzen denean.

Kolirio horiek begi sentikorrak dituzten pertsonentzat onuragarriak izan daitezke, eta laguntza eman ahal diete mina sentsibilitatearen alboko ondorioei. Hala ere, produktu hauen luzerako erabilerak eragingo du zeharkako efektu arinak ager daitezela, esaterako begietako edo begi-niniko gorritasuna eta azkura. Sintoma hauek gertatzen badira, hoberena familiako medikuarengana joatea da.

## Kanpo estekak
Cesar (ibaia)

**Cesar** iparraldeko Kolonbiako ibaia da. Sierra Nevada de Santa Martan du sorburua, La Guajira departamenduan, eta Cesar departamendua zeharkatzen du, iparretik hegora. Ciénaga de Zapatosara isurtzen da, eta handik Magdalena ibaira. 280 kilometro luze da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patía (ibaia)

**Patía** hego-mendebaldeko Kolonbiako ibaia da. Erdialdeko Mendikatean du sorburua, Cauca departamenduan, Cauca ibaiaren iturburutik nahiko hurbil. Hasieran hegoalderako norabidea dauka, Erdialdeko eta Mendebaldeko Mendikateen artean; ondoren, mendebalderako norabidea harturik, Mendebaldeko Mendikatea zeharkatzen du, Minamáko arroilan barrena; Ozeano Barera isurtzen da, delta bat eratuz. 415 kilometro luze da, eta arroak 23.700 kilometro koadroko eremua dauka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hedapen-txartel

**Hedapen txartela** hainbat zirkuitu desberdin (Txip) eta kontrolatzailez osatutako txartel bat da, bere hedapen-erreten egokian sartuta, ordenagailuaren ahalmenak hedatzeko balio duena. Hedapen txartelen bidez ordenagailuari elementu berriak gehitu ahal zaizkio.

Txartel hauek *Peripheral Component Interconnect* (PCI), PCI-Express edo *Accelerated Graphics Port* (AGP) motakoak izan daitezke.

Gaur egun, txartel nagusian lortu den *Universal Serial Busen* (USB), soinu, bideo edo sarearen integrazioari esker, hedapen txartelak ez dira lehen bezain beharrezkoagoak ordenagailu bat funtzionala izateko.

## Hedapen txartel motak 
### PCI 
* PCI—USB
* PCI—IDE
* PCI—IEEE1394
* PCI—Paralelo
* PCI—RAID
* PCI—SATA
* PCI—Serie
* PCI—SCSI
* PCMCIA adaptatzailea

### PCI Express 
PCI Express

### AGP 
Accelerated Graphics Port

### Hedapenerako txartelen adibideak 
* Soinu-txartel
* Txartel grafiko
* Sare-txartela
* Barneko Modema
* Telebista sintonizatzailea

## Kanpo estekak
Shadowlands

**Shadowlands** (euskaraz *Itzalen Lurraldeak*) 1993ko Richard Attenborough ingeles zinema zuzendariak zuzendutako biografia drama bat da. C. S. Lewis ingeles idazle eta olerkaria eta Joy Davidman estatubatuar olerkariaren arteko harremanean oinarritua dago, bai eta 1989ko William Nicholson antzerkigile eta zinema gidoigilearen *izen berdineko antzezlanean* ere. Anthony Hopkins eta Debra Winger aktoreek antzeztu zuten.

Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Debra Winger) eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Sariaren (William Nicholson) izendapenak jaso zituen.

## Argumentua 
C. S. Lewis (Anthony Hopkins) Oxford Unibertsitateko literatura irakaslea eta ospe handiko idazlea ere bada. Ezkongabea eta bere arrebarekin monakalki bizi da, errealitatetik guztiz aldendua, irakaskuntza eta liburuen munduan sartua. Egun batez haren bizitza ilunean argi izpi bat sartuko da, Joy Gresham (Debra Winger) estatubatuar olerkari dibortziatua, haren idazlanen zale handia, Ingalaterrara Douglas semearekin (Joseph Mazzello) joana, eta Lewis pertsonalki ezagutzeko gogo biziz dago.

## Aktoreak 
* Anthony Hopkins: C. S. "Jack" Lewis
* Debra Winger: Joy Davidman
* Edward Hardwicke: Warren "Warnie" Lewis
* Joseph Mazzello: Douglas Gresham
* James Frain: Peter Whistler
* Julian Fellowes: Desmond Arding
* Michael Denison: Harry Harrington
* John Wood: Christopher Riley

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* *Shadowlands* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fiyxa irakurgai
King David (filma)

**King David** (euskaraz *David Erregea*) 1985eko Bruce Beresford australiar zinema zuzendariak zuzendutako drama eta biografia film bat da. Itun Zaharraren arabera Israelgo Lurraldeko David erregearen bizitzan oinarritua dago. Richard Gere aktoreak antzeztu zuen.

## Argumentua 
Samuel (Denis Quilley) profetak Israelgo errege izan zela iragarri zuen, ondoren David (Ian Sears/Richard Gere) gazteak Goliat filistear erraldoia hil eta israeldarren goraipamen eta begirune osoa bereganatuko du. Baina Saul (Edward Woodward) israeldar erregea heroi berriaz bekaizkor sentitu eta nola edo hala erditik kendu nahiko du, horretarako denbora luzez gerra egingo dio.

## Aktoreak 
* Richard Gere: David erregea
* Edward Woodward: Saul erregea
* Alice Krige: Betsabe
* Denis Quilley: Samuel
* Niall Buggy: Natan
* Cherie Lunghi: Mikal
* Hurd Hatfield: Aimelek
* Jack Klaff: Jonatan
* John Castle: Abner
* Tim Woodward: Joab
* David de Keyser: Ahitofel
* Ian Sears: David gaztea
* Simon Dutton: Eliab
* Jean-Marc Barr: Absalom
* George Eastman: Goliat
* Arthur Whybrow: Jesse
* Christopher Malcolm: Doeg Edomitarra
* Valentine Pelka: Shammah
* Ned Vukovic: Malchishua
* Gina Bellman: Tamar
* James Coombes: Amnon
* James Lister: Uriah Hititarra
* Jason Carter: Salomon erregea
* Genevieve Allenbury: Ahinoam
* Massimo Sarchielli: Palastu
* Aïché Nana: Ahinoab
* Ishia Bennison: Maakah
* Jenny Lipman: Abigail
* Roberto Renna: Zabad
* Marino Masé: King Agag
* George Eastman: Goliat Gatekoa
* Anton Alexander: Korrikalaria
* Tomás Milián: Akiss (krediturik gabe)
* John Barrard: Benjamite Zaharra
* Michael Müller: Abinadab
* Mark Drewry: Ishbosheth
* John Gabriel: Jehosafat erregea
* Lorenzo Piani: Zaindaria
* Nicholas van der Weide: Salomon gaztea
* Shimon Avidan: Absalom gaztea
* Peter Frye: Judean Zaharra
* David Graham: Efraimita Zaharra
* David George: Mezularia
* Nicola Di Gioia: Hebrearra
* John Hallam: Armadura eta bizardun filisterra

## Kanpo estekak 
* *King David* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Surviving Picasso

**Surviving Picasso** (euskaraz *Picassori Bizirauten*) 1996ko James Ivory estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako biografia drama film bat da. Pablo Picasso margolariaren biografian oinarritua dago.

Filmean bereziki Pablo Picassoren maitasun eta pasioak agertzen ditu, baita bizitzan garrantzitsuak izan ziren hainbat emakumek margolariari buruz zuten ikuspuntuak ere, tartean Olga Khokhlova (Jane Lapotaire), Dora Maar (Julianne Moore), Marie-Thérèse Walter (Susannah Harker) eta Jacqueline Roque (Diane Venora).

## Argumentua 
1943, Paris. Françoise Gilot (Natascha McElhone) neska gazteak Pablo Picasso (Anthony Hopkins) margolaria ezagutu du. Datozen hamar urteetan Gilot margolariaren musa eta bikotea izango da, bere margolanentzako inspirazioa eman eta harekin bi seme izanez. Picassoren bizitzan beste emakume batzuk nola sartzen diren ere ikusiko du, eta haren gutiziak, umore zentzu arraroa eta zikoizkeria re jasan beharko ditu.

## Aktoreak 
* Anthony Hopkins: Pablo Picasso
* Natascha McElhone: Françoise Gilot
* Julianne Moore: Dora Maar
* Joss Ackland: Henri Matisse
* Dennis Boutsikaris: Kootz
* Peter Eyre: Sabartes
* Peter Gerety: Marcel
* Susannah Harker: Marie-Thérèse
* Jane Lapotaire: Olga Picasso
* Joseph Maher: Kahnweiler
* Bob Peck: Françoise's Father
* Joan Plowright: Françoisen amona
* Diane Venora: Jacqueline
* Dominic West: Paulo Picasso
* Laura Aikman: Maya

## Kanpo estekak 
* *Surviving Picasso* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fozzano

'''''', () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eternal Sunshine of the Spotless Mind

**Eternal Sunshine of the Spotless Mind** (euskaraz *Adimen Orbangabearen Betiereko Dirdira*) 2004ko Michel Gondry frantziar zinema zuzendariak zuzendutako amodio eta zientzia-fikziozko drama-komedia film bat da. Gidoia Charlie Kaufman gidoigileak eta Michel Goudry zuzendariak idatzi zuten, Pierre Bismuth frantziar zinemagilearen kontakizun batean oinarrituta. Jim Carrey, Kate Winslet, Kirsten Dunst, Mark Ruffalo, Elijah Wood eta Tom Wilkinson aktoreek antzeztu zuten.

Estreinatu eta berehala kultuzko filma bilakatu zen. Izenburua 1717ko Alexander Pope ingeles olerkariaren *Eloisa to Abelard* ("Eloisak Abelardori") bertsoan agertzen den aipamen bat da.

2004ko Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Charlie Kaufman, Michel Gondry eta Pierre Bismuth) irabazi eta 2004ko Emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Kate Winslet) izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
Joelek (Jim Carrey) Clementine neskalagunari (Kate Winslet) bere adimenetik bien harreman gatazkatsuaren oroipen guztiak ezabatu dizkiotela jakitean kolpe latza jasoko du. Guztiz etsitua, prozesu horren sortzailea den Howard Mierzwiak doktorearekin (Tom Wilkinson) kontaktuan jarri eta berari ere Clementine oroimenetik ezabatu diezaion eskatuko dio. Baina Joelen oroimenak desargetzen hastean, berriz ere Clementinekin topo egingo du. Biak elkar ezagutzen ez direla, Joelek bere burmuinaren barren-barrenetik prozesua gediarazten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Jim Carrey: Joel Barish
** Ryan Whitney: Joel gaztea
* Kate Winslet: Clementine Kruczynski
* Kirsten Dunst: Mary Svevo
* Mark Ruffalo: Stan Fink
* Elijah Wood: Patrick
* Tom Wilkinson: Howard Mierzwiak doktorea
* Jane Adams: Carrie Eakin
* David Cross: Rob Eakin
* Deirdre O'Connell: Hollis Mierzwiak
* Thomas Jay Ryan: Frank

## Kanpo estekak 
* *Eternal Sunshine of the Spotless Mind* filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Tossa de Marreko gaztelua

**Tossa de Marreko gaztelua** (katalanez *Castell de Tossa de Mar*) Kataluniako kostaldeko Tossa de Mar udalerrian dagoen gaztelu bat da, Gironako probintzian eta Costa Bravan. 1935ean Monumentu Historikoa izendatua izan zen.

XII. mendean eraiki zen, eta Tossa de Marretik ipar-mendebaldera dagoen muino baten gainean dago, 55 metroko garaieran.

Irudi:Recinte emmurallat i Castell de Tossa (Tossa de Mar) - 2.jpg|Gazteluaren ikuspegi orokorra.
Irudi:116 Cap de Tossa, església vella de Sant Vicenç i torre de Joanàs.jpg|Itsasotik ikusia.
Irudi:Tossa 34.JPG|Gazteluko ikuspegia.
Irudi:Tossa de Mar, Vila Vella - 001.jpg|Gauez.

## Kanpo estekak 
* Tossa de Marreko gaztelua. Kataluniako gazteluei buruzko bloga
Trujilloko gaztelua

**Trujilloko gaztelua** (gaztelaniaz *Castillo de Trujillo*) Espainiako Extremadura autonomia erkidegoko Trujillo udalerrian dagoen gaztelu bat da, Caceresko probintzian.

IX. mendea eta XII. mendearen artean arabiarrek eraiki zuten.

Irudi:Trujillo-interior del Castillo-(DavidDaguerro).JPG|Arma patioa.
Irudi:Trujillo 10 1 (6624427779).jpg|Harresiak.
Irudi:Castillo de Trujillo (Cáceres) 1.JPG|Ataria.
Irudi:Castillo Trujillo.jpg|Gauez.

## Kanpo estekak
Belmonteko gaztelua

**Belmonteko gaztelua** (gaztelaniaz *Castillo de Belmonte*) Espainiako Gaztela-Mantxa autonomia erkidegoko Belmonte udalerrian dagoen gaztelu bat da, Cuencako probintzian.

1456-1870 artean eraikia izan zen. 1931n Kultura-ondasun izendatua izan zen.

Irudi:Castillo de Belmonte (Belmonte, Cuenca). Entrada.jpg|Sarrera.
Irudi:C. Emperatriz.jpg|Enperatrizaren logela.
Irudi:Belmonte, castillo PM 65434.jpg|Gaztelua.
Irudi:AAE1151.jpg|Armaduren aretoa.

## Kanpo estekak
Santa Barbara gaztelua

**Santa Barbara gaztelua** (; ) Espainiako Valentzia Erkidegoko Alacant hirian dagoen gaztelu bat da, Alacanteko probintzian.

IX. mendean arabiarrek eraiki zuten.

Irudi:Playa del Postiguet 4.jpg|Urrutira.
Irudi:Alicante desde el Castillo de Santa Bárbara - panoramio.jpg|Alicanteren ikuspegia gaztelutik.
Irudi:Alicante - Castillo de Santa Bárbara 22.11.2010 05.JPG|Sarrera.
Irudi:Castillo_de_Santa_Barbara.jpg|Gauez.

## Kanpo estekak
Catherine McCormack

**Catherine Jane McCormack** (Epsom, Surrey, 1972ko apirilaren 3a) ingeles zinema, telebista eta antzerkiko aktore bat da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
San Juan ibaia (Kolonbia)

**San Juan** mendebaldeko Kolonbiako ibaia da. Cerro de Caramantan du sorburua, Mendebaldeko Mendikatean; Chocó eta Valle del Cauca departamenduak zeharkatzen ditu, eta Ozeano Barera isurtzen da, Buenaventuratik 60 kilometro ipar-mendebaldera, delta zabala eratuz. 380 kilometro luze da, eta arroak 16.465 kilometro koadroko eremua dauka.

## Hidrometria 
San Juan ibaiaren emaria 25 urtez, 1969-1990 bitartean, neurtua izan da Penitasen. Drainatutako eremuak 14.000 kilometro koadroko azalera hartzen du puntu horretan, arro osoaren %&nbsp;85. Urteko batez besteko emaria 2.055 m³ segundoko da. Emari handiena urrian du (2.682 m³/s), eta txikiena martxoan (1.495 m³/s).

 
**San Juan ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), Penitasen neurtuak****Datuak: 1969 eta 1990 artean**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:250 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 1707 
  bar:Fév from:0 till: 1604 
  bar:Mar from:0 till: 1495 
  bar:Avr from:0 till: 1893 
  bar:Mai from:0 till: 2223 
  bar:Jun from:0 till: 2072 
  bar:Jul from:0 till: 1883 
  bar:Aoû from:0 till: 2042 
  bar:Sep from:0 till: 2229 
  bar:Oct from:0 till: 2682 
  bar:Nov from:0 till: 2669 
  bar:Déc from:0 till: 2157 
  

PlotData=
  bar:Jan at: 1707 fontsize:S text: 1.707 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 1604 fontsize:S text: 1.604 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 1495 fontsize:S text: 1.495 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 1893 fontsize:S text: 1.893 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 2223 fontsize:S text: 2.223 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 2072 fontsize:S text: 2.072 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 1883 fontsize:S text: 1.883 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 2042 fontsize:S text: 2.042 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 2229 fontsize:S text: 2.229 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 2682 fontsize:S text: 2.682 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 2669 fontsize:S text: 2.669 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 2157 fontsize:S text: 2.157 shift:(-10,5)
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
William Conrad

**William Conrad**, jaiotza izenez **John William Cann Jr.** (1920ko irailaren 27a, Louisville, Kentucky &ndash; 1994ko otsailaren 11, Los Angeles, Kalifornia) estatubatuar zinema, telebista eta irratiko aktore, zuzendari, ekoizle eta bikoiztaile bat izan zen.

Nagusiki *Cannon* telesaileko protagonista izateagatik ezaguna zen. Antzeztutako film nabarmenen artean *The Killers* (1946) eta *The Naked Jungle* (1954) daude.

## Filmografia 
### Aktorea 
### Zuzendaria 
### Ekoizlea 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irkaurgai
Mutiko baserritar baten oroitzapenak

***Mutiko baserritar baten oroitzapenak*** () 1961eko urtarrilaren 5ean Argentinan Xosé Neira Vilas galiziar idazleak argitaratutako idazlan bat da, 1961ean argitaratua. Galiziar baserri giroa mutiko baten ikuspuntutik burututako kontakizuna da, baserri giroko mundu mugatu eta mugatzailearen esparruan bizi den mutiko baten pasadizu eta gertaldiak, umearen ikuspegiaren galbahetik igarota. Galizierazko literaturako idazlan irakurrienetako bat da, 2015ean jada 600.000 aletik gora salduak zituen. *Galizieraz mintzatzen diren neska-mutil guztiei* eskeinia dago.

Eleberria honela hasten da:

## Itzulpenak 
Liburua hizkuntz hauetara osoki itzulia eta argitaratua dago: alemanez (*Tagebuch einer Kindheit in Galicien*, 1984; Gudrun Hohl), asturieraz (''Memories d'un nenu llabriegu*, 1996; Xandru Fernández), katalanez (*Memòries d'un nen de pagès*, 1985; Marc Ferrer i Cuixart), euskaraz (*Mutiko baserritar baten oroitzapenak*, 1988; Andres Urrutia Badiola), portugesez (*Memórias de un pequeno camponés*, 1977; José Viale Moutinho), gaztelaniaz (*Memorias de un niño campesino*, 1963; idazle berberak itzulia), ingelesez (*Memoirs Of A Peasant Boy*, 2007; Camilo Ogando) eta esperantoz (*Memoraĵoj de kampara knabo'', 2017; Suso Moinhos).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baudó (ibaia)

**Baudó** mendebaldeko Kolonbiako ibaia da. Baudó mendilerroan du sorburua eta, Chocó departamendua zeharkaturik, Ozeano Barera isurtzen da, delta bat eratuz. 150 kilometro luze da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sierra Nevada de Santa Marta

**Sierra Nevada de Santa Marta** Kolonbiako mendilerro bakartua da, herrialdearen iparraldean dagoena, Karibe itsasoaren ertzetik hurbil. Munduko itsasertzeko mendigunerik garaiena da; izan ere, Pico Simón Bolívar, gailurrik gorena, itsas mailatik 5.775 metrora dago, Karibeko kostaldetik 42 kilometrora besterik ez izan arren. 17.000 kilometro koadroko eremua dauka, eta 36 ibairen sorburua da, Cesar, Ranchería, Palomino eta Guatapurí besteak beste. Magdalena, Cesar eta La Guajira departamenduen artean banaturik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
James Cosmo

**James Cosmo** (Clydebank, Mendebaldeko Dunbartonshire, 1948ko maiatzaren 24a) eskoziar zinema eta telebistako aktore bat da.

Antzeztu izan dituen film nabarmenen artean honakoak daude: *Highlander*, *Braveheart*, *Trainspotting*, *Troy* eta *The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe*, eta *Game of Thrones* telesailan ere antzeztu du.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Heinrich Lenz

**Heinrich Friedrich Emil Lenz** (; Dorpat, 1804ko otsailaren 24agreg./otsailaren 12ajul. - Erroma, 1865eko otsailaren 10a) fisikari errusiar bat izan zen, Baltikoko alemaniarra hain zuzen, 1833an bere izenez ezaguna den Lenzen legea argitaratzeagatik ospetsua. Lenz-en legeak ondorengoa dio:

*"Induzituriko korrontearen noranzkoa korronte hori sorrarazten duen kausaren aurka egiteari dagokiona da."*

Gorputzek beren tenperaturaren arabera duten eroankortasunari buruz ere ikerketa esanguratsuak egin zituen eta 1843an bi hauen arteko erlazioa aurkitzea lortu zuen, beranduago James Prescott Joule fisikari ingelesak zabaldu eta osatuko zuena. Hori dela eta, Joule efektua izenez da ezaguna.

Gaur egungo Estonian jaioa, 1820an bigarren hezkuntza amaitu ondoren, kimika eta fisika ikasteari ekin zion Tartuko Unibertsitatean, bere jaioterrian. Otto von Kotzebuerekin egin zuen bere hirugarren munduan zeharreko bidaia 1823tik 1826ra bitartean. Bidaian zehar, Lenzek baldintza klimatikoak eta itsasoko uraren propietate fisikoak ikasten jardun zuen, eta 1831. urtean elektromagnetismoa ikasteari ekin zion. Bidaiaren ostean, Lenz San Petesburgoko Unibertsitatean hasi zen lanean, Matematika eta Fisikako Dekano bezala 1840 eta 1863 urteen artean.

Jada izendatuta dagoen Lenz-en Legearen ondorioz Faradayren legea osatu zen. Hori dela eta, Faraday-Lenz legea bezala ere ezagutzen da, arazoaren aurrean eginiko esfortzuari ohore eginez.

## Ikus, gainera 
* Elektrizitatea
* Elektrizitatearen historia
* Faradayren legea
* Lenzen legea

## Kanpo estekak
Herio dantza (Hrastovlje)

***Herio dantza*** Gotikoko margolaritzaren fresko ezaguna da. Margolan hau Esloveniako Hrastovljeko Hirutasun Santuaren elizan dago. Esloveniako gotikoko lan nagusietariko bat da. 1490ean Janez iz Kastva esloveniar margolariak eta bere taldeak burutu zuen. Freskoa Jože Pohlenek 1951an aurkitu zuen. Gaia oso ezaguna izan zen Erdi Haroan, batez ere literaturan: Herioak pertsona guztiak berdintzen ditu; berdin da apezpiku, zaldun edo pobre izan, gaztea ala zaharra izan, emakumea ala gizona izan.[thumb|600px|[Esloveniako Arte Galeria Nazionala|Esloveniako Arte Galeria Nazionalean ikus daitekeen erreplika.]]

## Deskribapena 
Freskoan eskeleto hilara bat prozesioan ikus daiteke. Haien artean pertsona mota eta estamentu desberdinak ikus ditzakegu. Guztiak hilobira doaz. Han Herioaren pertsonifikazioa tronu batean eserita ikusten dugu. Pertsonaiak hauxek dira: aitasantu bat, errege bat, erregina bat, monje bat, apezpiku bat, merkatari bat, zaldun bat, eskale bat eta haurtxo bat.

Literaturan ohikoa bazen Erdi Haroko margolaritzan ez zen hainbeste. Batez ere XV. mendean agertu zen eta hurrengoan desagertu zen. Hrastovljeko margolan han Italiako eragina erakusten du.
thumb|Freskoaren kokapena.
thumb|Hirutasun Santuaren eliza, Hrastovljen.
## Bibliografia 
* Höfler, Janez (1997), *Srednjeveške freske v Sloveniji - Primorska* (Erdi Haroko frescoak itsasertzeko Eslovenian), Družina, Ljubljana, 96.or.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Heriotzaren dantza

## Kanpo estekak
Glaukoma (musika taldea)

**Glaukoma** Tolosako (Gipuzkoa) musika taldea da, 2010. urtean sorturikoa.

## Taldea 
Irun, Donostia, eta Tolosako gaztez osatutako boskotea (Bateria, baxua, bi gitarra eta ahotsa). Glaukoma rap-reggae talde bat da, bi estilo hauek inguratzen dituzten musika estilo beltz ezberdinetatik edaten duena. Roots reggae gozoenetik jungle gogorrenera, raparen gordintasunetik eta raggamuffin melodikoenetik igarota. Jada izan du Toots & The Maytals bezalako talde mitikoekin jotzeko aukera eta Japonian bira bat ere egin du.

## Taldekideak 
* Juantxo Arakama - ahotsa
* Iker Pando - gitarra
* Jokin Albisua - gitarra
* Asier Arandia - baxua
* Pablo Rubio - bateria

## Diskografia 
* *Glaukoma Vol.1* (Bonberenea Ekintzak, 2012)
* *Glaukoma Vol.2* (Bonberenea Ekintzak, 2013)
* *Sua Zaintzen* (Bonberenea Ekintzak, 2015)
* *Kalima* (Bonberenea Ekintzak, 2017)

## Kolaborazioak 
* *Aspalditik gatoz, urrutira goaz* (Bonberenea Ekintzak, 2017)

## Iruditegia 

Fitxategi:Glaukoma (37700610584).jpg
Fitxategi:Glaukoma (26638703919).jpg
Fitxategi:Glaukoma (37700590444).jpg
Fitxategi:Glaukoma (37700585594).jpg

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko musika garaikidea

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgunea
Sustrajah Band

**Sustrajah Band** Lekeitioko (Bizkaia) reggae talde bat da.

## Taldekideak 
* Mikeldi: ahotsa eta hitzak
* Joseba: ahotsa eta hitzak
* Iban: gitarra
* Joanes: baxua
* Marino: bateria
* Nico: tronpeta
* Iker: tronboia
* Beñat: teklatua
* Eolo: saxofoia

## Diskografia 
* *Hazia* (Autoekoiztua, 2014)
* *Sustraia* (Autoekoiztua, 2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Biluzik (musika taldea)

**Biluzik** Iruñean sorturiko pop rock taldea da

## Taldekideak 
* Ibai San - gitarra
* Gorka Cia - gitarra
* Borja Gurrea - baxua
* Pello Iturria - bateria, koruak
* Maialen Gurbindo - ahotsa

## Diskografia 
* *Estimulo Sensible* (2015, autoekoizpena)

## Kanpo estekak
Bakelite

**Bakelite**, 2011 urtean Naiara Anasagasti (Paniks) eta Sergio Llanos (Eureka Hot 3, Atom Rhumba) musikariek sortutako taldea da.

## Taldea 
Perkusioa jo eta abestu egiten du Anasagastik, eta Llanosek gitarrak, baxua eta teklatuak jotzen ditu. Riff baten gainean eraiki ohi dituzte kantuak eta gustuko dute horietako bakoitzak bere ukitua edukitzea, bluesarena, rock’n’rollarena edota countryarena.

## Diskografia 
* *Biluzik / Txinatar horoskopoa* (2011, autoekoizpena)
* *Deitu medikuari / Espektrua* (2012, autoekoizpena)
* *Azeriak* (2013, Borax Ekoizpenak)

## Kanpo estekak
Big Boy (musika taldea)

**Big Boy** 2012 urtean Zumaian sortutako rock esperimental taldea da, izan ere rock tresna konbentzionalez gain haize instrumentuek (klarinetea, bonbardinoa, tronboia) pisu handia dute taldearen sorkuntzan.

## Diskografia 
* *Big Boy* (2014, autoekoiztua)
* *Zapasalto* (2016, autoekoiztua)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stupenda Jones

**Stupenda Jones** Olazti eta Altsasuko gazteek sorturiko punk rock taldea da. Euskaraz eta gazteleraz kantatzen dute.

## Ibilbidea 
Taldea 2003an sortu zuten Olazti eta Altsasuko lau gaztek eta lehenengo abestiak Brigada Criminal taldearekin batera grabatu zituzten *Osti Bi* izeneko disko elkarbanatuan. *Stupenda Jonesek* sei abesti osatu zituen lan horretan.

2006 bukaeran diska berria atera zuten, oraingoan bakarrean, *Etorkizuna lehertu* izenekoa. 2008an Iñakik taldea utzi zuen eta Xabi Zelaiak gitarra utzi eta baxua hartu zuen. Ordutik aurrera hirukotea izan da taldea.

## Taldekideak 
* Jon Morcillo - gitarra eta ahotsa
* Xabier Zelaia - baxua
* Javier Santano - bateria

## Diskoak 
* *Osti Bi* (2004, Gor) - Brigada Criminal taldearekin batera
* *Etorkizuna lehertu* (2006, Gor)
* *Hiru* (2010, Maldito Records)

## Kanpo estekak
Xaiko

**Xaiko** Agurainen 2013an sortutako musika taldea da.

## Taldea 
Xabi Arakama (Trikizio, Ze Esatek!, Obrint Pas) eta David “Aguayiko” (Kaotiko) dira taldearen buru baina beste hainbat musikarik ere osatzen dute Xaiko, aurrez beste taldetan ibili direnak, hala nola Betagarri eta Stupenda Jones.

2014an bi diska atera zituzten, *Therapy* eta *Paila*

## Diskografia 
* *Therapy* (2014, Baga-Biga)
* *Paila* (2014, Baga-Biga)

## Kanpo estekak
Ain 1

**Ain_1** Arrasaten sorturiko musika taldea da. Folk eta pop estiloak jorratu eta dantzarekin ere uztartzen dute.

## Taldea 
Musika eta poesia irakurtaldi bat eskaintzeko asmoz sortu zen Ain_1 Arrasaten (Gipuzkoa), baina musika tresna eta partaide berriak sartuz ahala hazten joan da dantza, ikus-entzunezko baliabide eta agertoki bakoitzaren araberako elementuekin osatutako egitasmoa. Maialen Madariaga, Ainara Kortabarria, Itxaso Nabaridas, Iraitz Agirre eta Amaia Pavon dira taldekideak. Doinu malenkoniatsuek, berbaren garrantziak eta dantzaren adierazkortasunak emankizun ezberdin bat osatzen dute, leku goxo eta txikietan antzezteko egokia.

## Diskografia 
* *Gure abestia iristen den leku guztietaraino* (2009, autoekoiztua)
* *Musika kaxa* (2011, Musikherria)
* *Badoa, badirau* (2014, autoekoiztua)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak