open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eco basea

**Eco basea** Star Warseko fikziozko unibertsoko planeta bat den Hoth planetan kokatua dagoen base errebelde bat da.

## Eraikuntza 
Star Wars V. Atala: Inperioaren kontraerasoa filmean agertzen da. Errebeldeek Inperio Galaktikoaren etengabeko erasoen ondorioz zenbait planetetatik ihes egin ondoren eraikitzen duten basea da. Errebeldeek euren basea han egitea erabaki zuten Hoth gizakiengandik hain urruti zegoen planeta izanda mapetan ere agertzen ez zelako.

## Arazoak 
Wampak garaitu ondoren, Hothen bizi zen Yetiaren antzeko espezie bat, errebeldeek Eco basea eraikitzeko, hotza eta elurra beste arazorik ez zuten izan.

## Suntsipena (V. Atala) 
Eco basea Inperioak Darth Vaderren aurrean suntsitu zuen, buruzagi errebeldeek, horien artean Han Solo eta Luke Skywalker zeudelarik, tropa errebelde askorekin batera ihes egiteko haina denbora izateko puntuan. Eco baseak ezkutu sortzaile oso erresistente eta indartsu bat zuen, baina inperioko AT-ATen (orolurtar ibiltariak) tiroen ondorioz suntsitua izan zena.

## Kanpo estekak
NA-2152

**NA-2152** edo **Nardoze-Andurrako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2100 nafar errepidearen 3,30 kilometroan hasi eta Nardoze-Andurra kontzejuak batzen ditu, biak Urraulbeiti udalerrian. Errepidea 1,55 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Urraulbeiti

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Tzitzimime

[thumb|Tzitzimime, irudikapena [Magliabechiar Kodexa|Magliabechiar Kodexean]]
Azteka mitologian **Tzitzimime** deritzenak etengabe mundua suntsitzen saiatzen diren deabru zerutiarrak dira. Eguzkia irtetzea eragozten saiatzen diren izar femenino bezala ere hartzen dira, eguzkia egunsentian eta ilunabarrean erasoz, baina batez ere eklipseetan.

Eurei buruz, munduaren amaieraren ondoren bizitzera etorriko zirela uste zen, baita bidegurutzeen gainean zintzilikatzen zirela ere gizakiren baten zain.

Hauetatik garrantzitsuena Itzpapalotl da. Beste bat Mayahuelen amona izan zen, magueyaren sorreraren mitoan parte hartu zuena.

## Kanpo estekak
NA-2166

edo **Ongozko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2100 nafar errepidearen 16,07 kilometroan hasi eta Urraulgoiti udalerrian dagoen Ongozko kontzejuraino doa. Errepide laburra da, 0,32 kilometro baino ez ditu.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Urraulgoiti
* Ongotz

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Rocabarraigh

thumb
**Rocabarraigh** edo **Rocabarra** eskoziar mitologiako mamu uhartea edo haitza da, aipatutako mitologiaren arabera uharte hau munduaren amaiera aurretik agertuko da.

:"*Nuair a thig Rocabarra ris, is dual gun tèid an Saoghal a sgrios*".
:(Rocabarra itzultzean, mundua suntsitua izango da)

## Deskribapena 
Uharte mitikoaren izena benetazkoa den Rockall uhartearekin nahastu ohi da. Adibidez, 1716an Martin Martinek Santa Kilda bisitatu zuenean *Rockoll* izena aipatu zuen, baina ez Rockall uhartearen inguruan *Rockabarra* (*Rocabarraigh*) inguruan baizik.

Izena eskandinaviar hikuntzetan oinarritzen da, *barraigh* (*bar-ey*) hitza irlandar toponimo ugarietan ohikoa da. *Roca* hitza Eskoziako gaelerako *rocail* hitzetik letorke, bere esanahia itsasautzi edo orroelari delarik.

## Ikus gainera 
* Rockall
* Avalon

## Erreferentziak 
* Martin Martin *Eskozia Mendebaldeko uharteen deskribapena* (1716)

## Kanpo estekak
AT-AT

thumb|AT-AT baten diorama
**AT-AT**ak (All Terrain Armored Transport) Star Wars film sagako unibertsoan Inperio Galaktikoaren animalia itxurako ibilgailu batzuk ziren. Bere barnean motoreak eta inperio galaktikoko tropa ugari daramatzan gorputz batez, armak eta kontrol kabina dauden buru batez eta egitura lurreko arriskutik aldenduta mantentzen duten lau hankez osatuak daude. Gainera, euren hankatzarren azpian, minak, lubakiak edo tripulazioarentzako edo ibilgailuarentzat berarentzat arrisku bat izan daitekeen oro detektatzeko radarrak daude. Konbinaketa honekin, ezin zuten hutsik egin. Hothen zein Endorren indar errebeldeak edo euren bidean topatzen zuten etsai oro izutzeko eta Inperioaren nagusitasuna ezartzeko erabili ziren. Makina beldurgarri hauen eraikitzaileak Errepublika Galaktikoaren garaian AT-TEak, AT-STak eta Republic Gunshipak eraiki zituzten berak izan ziren. Hotheko AT-ATak "haize-bolada indar" izenarekin ezagutzen ziren eta Maximilian Veers jeneralaren aginduetara zeuden.

AT-ATak, euren tamaina erraldoiaren ondorioz, bereziki diseinatutako ontzitzar-lanzaderek garraiatzen dituzte, ibiltariak Destruktore estelarretatik edo gertuko goarnizioetatik garraiatzen dituztenak gudua gertatuko den tokian zabaltzeko.

Inperioaren aurretik, Antzinako Errepublikak erabili zituen Klon Gerretan, Jabiimeko guduan.

Ibiltari inperialen artean handienak dira, honen ondoren MT-ATak, AT-STak, AT-AAak eta AT-PTak datozelarik, ordena honetan.
Moraxella

**Moraxella** generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, koko edo kokobazilo itxura dutenak. Koko horiek bikoteetan agertzen dira sarritan (diplokokoak).

Gehienak ez dira mugikorrak, eskakizun nutritibo zorrotzak dituzte eta ez dute esporarik sortzen.

Genero honen ezaugarri biokimiko nagusiak hauek dira:

* aerobio hertsiak (O/H: +/-)
* oxidasa (+)
* katalasa (+)
* gluzidoak ez dituzte katabolizatzen

Bakterio hauek ohikoak dira errinofaringean eta goiko arnas bideetan. Komentsal ez-kaltegarriak dira gehienak, baina zenbait espezie eta andui oportunistak izan daitezke (*Moraxella catarrhalis*, *Moraxella lacunata*...), konjuntibitis, otitis eta arnas bideetako gaitzak sortuz.
NA-9202

**NA-9202**, lehen **NA-2131** izenekoa, edo **Erronkariko hilerriko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-137 nafar errepidearen 26,08 kilometroan hasi eta Erronkarin dagoen Gaiarreren omenezko mausoleora arte doa. Errepide laburra da, 0,73 kilometro baino ez ditu.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Erronkari

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-9203

**NA-9203**, lehen **NA-2201** izenekoa, edo **Arangoitiko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2200 nafar errepidearen 4,93 kilometroan hasi eta Arangoiti mendiaren gailurrera arte doa. Errepidea 9,29 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Erromantzatua
* Nabaskoze

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2200

edo **Biotzari-Gazteluberri errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  eta  foru errepideak lotzen du.

Errepidea 15,41 kilometrokoa da.

## Historia 
Biotzari eta Gazteluberri arteko bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Erromantzatua
* Gazteluberri
* Salbaterra Ezka

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* 
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
Patatak Errioxako erara

**Patatak Errioxako erara** edo **Patatak txorizoarekin**, Errioxa eta Euskal Herriko Arabar Errioxako ohiko platera da, halere eskualde hauetatik kanpo ere sarritan jaten da. Hiru osagai nagusi ditu: patata, txorizoa eta piperrautsa.

## Historia 
Patatak saldan jatearen ohitura Napoleonen inbasiotik datoz. Hala ere, patatak, XIX. mendean hasi ziren espainiar sukaldetan finkatzen. Aldeanueva de Ebron, langileak elikatzeko erabiltzen ziren eta denbora aurrera joan ahala, patatak saldan, txorizoarekin nahastu zituzten.

## Ezaugarriak 
Patatak errioxar erara, teknikoki, egositako patatak txorizoarekin, tipularekin, baratzuriarekin eta piperrarekin nahastutako platera da. Nahi izanez gero, hainbat espezia erabili ditzakezu.

## Datu bitxiak 
Plater hau zaporetsuago egiteko, patatak "triskatu" arte zai egon behar da. Horrela barruan duten fekula zabaldu da eta saltsa potolagoa geratuko zaigu.

## Aldaerak 
Arrantxoak eta kaldereteak antzeko prestaketak dauzkate, baina hauek, untxi, txerri edota arkume haragia erabiltzen dituzte. Tradizionalki, baserrietako sutetan prestatu ohi dira plater hauek.

## Kanpo estekak 
* Patatak errioxar eran
NA-2300

**NA-2300** edo **Aretako industrialdeko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, PA-33 Iruñerriako ingurabide autobidearen 0,92 kilometroan hasi eta Uharten dagoen Areta industrialdera arte doa. Errepide laburra da, 0,90 kilometro baino ez ditu eta Uharte herria industrialdearekin batzen du.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Uharte

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2303

**NA-2303** edo **Mendillorri-Badoztain errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, Iruñeko Mendillorri auzoan hasi eta Iruñerriko ingurabide autobidearen azpitik igaro ondoren Eguesibargo Badoztain kontzejura arte doa. Errepidea 3,32 kilometro luze da.

Etorkizunean ibilbideak aldaketak izan ditzake, Nafarroako gobernuak eta Eguesibargo udalak Badoztain eta ingurabide autobidearen artean "Segurtasunaren Hiria" eta milaka etxebizitza eraiki nahi dituztelako.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Iruñea
* Eguesibar

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2304

**NA-2304** edo **Mutiloabeitiko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, Iruñeko Lezkairu auzoan hasi eta hegoaldean dagoen Aranguren udalerriko Mutiloabeiti kontzejura arte doa. Errepide laburra da, 1,55 kilometro baino ez ditu.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Iruñea
* Aranguren

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2306

**NA-2306** edo **Burlatako sarbidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2300 nafar errepidearen 0,76 kilometroan hasi eta Burlatako udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 0,67 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Uharte
* Burlata

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2310

**NA-2310** edo **Aranguren ibarreko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, Iruñeko hegoaldean hasi eta PA-30 autobidearen 6,12 kilometrora arte doa, tartean Aranguren udalerriko hainbat kontzeju zeharkatuz. Errepidea 21,35 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Iruñea
* Aranguren

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2311

**NA-2311** edo **Taxoareko zeharbidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2310 nafar errepidearen 3,86 kilometroan hasi eta NA-2310ko 5,09 kilometrora arte doa (Taxoare kontzejua inguratzen du). Errepidea 1,39 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Aranguren

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2151

edo **Eparozko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2100 nafar errepidearen 12,26 kilometroan hasi eta Artzibarran dagoen Eparozko kontzejuraino doa. Errepideak 0,57 kilometro ditu.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Artzibar
* Eparotz

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2315

**NA-2315** edo **Ardazko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2310 nafar errepidearen 18,06 kilometroan hasi eta Eguesibarrean dagoen Ardatz kontzejura arte doa. Errepide laburra da 0,45 kilometro baino ez ditu.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Eguesibar

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2316

**NA-2316** edo **Zuluetako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2420 nafar errepidearen 1,38 kilometroan hasi eta Noain Elortzibarko udalerrian dagoen Zulueta kontzejura arte doa. Errepidea 0,68 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Noain Elortzibar

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Soutomaior

**Soutomaior** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Vigoko eskualdean kokatzen den udalerria da. Pontevedrako itsasadarran dago.

2024an 7.584 biztanle zituen.

## Parrokiak 
* Arcade (Santiago)
* Soutomaior (San Salvador)

## Toki interesgarriak 
* Soutomaiorko gaztelua

## Kanpo estekak 
* Soutomaiorreko udal webgunea
NA-2321

**NA-2321** edo **Azpako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-150 nafar errepidearen 7,60 kilometroan hasi eta Eguesibar udalerrian dagoen Azpa kontzejura arte doa. Errepidea 1,59 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Eguesibar

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Telepatia

**Telepatia** (grezieratik τηλε tele, ‘urrun dagoena’ eta πάθεια patheia, ‘sentimendua’) burmuin batetik beste batera pentsamenduak edo sentimenduak eramateari deritzo, betiere eskuarki erabiltzen diren bost zentzuak erabili gabe. Pertzepzio zentzumenez kanpokoa dela esaten da eta hainbat gertakari paranormalekin lotzen da.

Telepatiaren inguruko esperimentuak egin badira ere gaur egun zientzialari-erkidegoak ez du ontzat hartzen. Informazioa elkartrukatzeko behar den energia handiegia da gure burmuinak sortzen dituen izarien aldean. Fikzio eta zientzia-fikzioan ohikoa da.

## Ikus, gainera 
* Telekinesi
* Mentalismo

## Kanpo estekak
Chinatown

thumb|250px|eskuinera|Montrealgo Chinatown auzorako sarbide atea.
***Chinatown*** edo **txinatar auzoa** mundu osoko hainbat hiritan txinatarren auzoek hartzen duten izena da. Gune hauek, emigrazio txinatarren ondorioz sortzen hasi ziren XIX. mendearen amaieran eta hamarkada askotan banandutako gune izan ondoren, gaur egun merkataritza eta hainbat enpresen kokalekua izaten dira.

## Chinatown munduan zehar 
### Asian 
* Bangkok: Chinatown auzoaren erdigunea Yaowarat kalean dago eta Charoen Krung, Mungkorn, Songwat, Songsawat eta Chakkrawat kaleetan zehar hedatzen da.
* Ho Chi Minh Hiria
* Karachi
* Kuala Lumpur: Petaling kalean.
* Manila
* Nagasaki
* Singapur: Eu Tong San eta inguruko kaleetan zehar hedatzen da.
* Yangon

### Hego Amerikan 
* Buenos Aires (*Barrio chino*)
* Lima (*Barrio chino*)

### Ipar Amerikan 
* Boston
* Chicago
* Honolulu
* Los Angeles
* New York
* San Frantzisko
* Toronto
* Vancouver
* Habanako txinatar auzoa

### Europan 
150px|eskuinera|thumb|kale bat Parisko asiar auzoan
* Londres
* Manchester
* Paris (*Quartier chinois* edo *Quartier asiatique*), batez ere 13. barrutian

## Kanpo estekak 
*  Parisko Chinatown-a.
Chinatown (argipen)

***Chinatown*** ingelesezko esamoldeak honako esanahiak izan ditzake:

* ***Chinatown*** edo *txinatar auzoa*, mundu osoko hirietan dauden auzoak, gehiengoak asiar jatorria dutenak.
** New Yorken, Chinatown (Manhattan).
* *Chinatown*, Roman Polanski zuzendariaren estatubatuar filma (1974).

## Ikus, gainera 
* *Grand Theft Auto: Chinatown Wars*, Rockstar Leeds-ek garatu eta Rockstar Games-ek editatutako bideo-jokoa (2009)
Maximilian Veers

Star Warseko fikziozko unibertsoan **Maximilian Veers** Jenerala Inperio Galaktikoko soldadu bat bezala hasi zen eta Jeneral handi bat bezala amaitu zuen pertsonaia bat da.

Maximilian Veers familia langile batean jaio zen eta inperioaren armadara batu zen AT-ATen pilotu bezala ospe handia lortuz. Darth Vaderrekin lan egin zuen eta Heriotzaren Eskuadroira.

Veersek AT-ATen diseinu berezi bat enkargatu zuen, "Haize bolada" deritzona, ohikoa baino blindatu eta potenteagoa, Zaloriis planetan. Baina Zaloriis planetako biztanleak matxinatu egin ziren, Veers preso hartu zuten eta hil ez zituzten soldadu gutxiak Veersekin batera gartzelaratu zituzten. Exekutatua izan baino pixkat lehenago, Darth Vader eta bere armada iritsi ziren eta Veers salbatu zuten. Haize Bolada 1 Fondor II hirira eraman zuten (honela inperioko planeta ontziolagatik deitua) non amaitua izan zen. Zaloriiseko guduan erabili zuen Maximilian Veersek AT-AT aurreratu hau lehen aldiz, emaitza bikainak lortuz.

Veers Jeneral izateko hautatua izan zen, eta bere talentuaren ondorioz Darth Vaderren errespetua lortu zuen. Behin Sithak Hoth planetako sisteman ezkutatua zegoen base errebeldea aurkitu ondoren, Veersi azaleko erasoaren buru izango zela esan zioten, Ozzel almiranteak bere biziarekin ordaindu zuen akats bat egin baitzuen. Hala ere, Veersek garaipen handi bat lortu zuen, ezkutu sortzailea suntsituz eta Bow komandantearen 501 Legioko infanteriaren laguntza jasoz eta hala Darth Vaderren lurreratzea erraztuz.

## Kanpo estekak
Silleda

**Silleda** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen O Deza eskualdean kokatutako udalerria da.

## Parrokiak 
Abades (Santa María), Ansemil (San Pedro), Breixa (Santiago), Carboeiro (Santa María), O Castro (San Mamede), Cervaña (San Salvador), Chapa (San Cibrao), Cira (Santa Baia), Cortegada (Santa María), Dornelas (San Martiño), Escuadro (San Salvador), Fiestras (San Martiño), Graba (Santa María), Lamela (San Miguel), Laro (San Salvador), Manduas (San Tirso), Margaride (San Fiz), Martixe (San Cristovo), Moalde (San Mamede), Negreiros (San Martiño), Oleiros (San Miguel), Parada (San Tomé), Pazos (San Martiño), Piñeiro (San Xiao), Ponte (San Miguel), Refoxos (San Paio), Rellas (San Martiño), Saídres (San Xoán), Siador (San Miguel), Silleda (Santa Baia), Taboada (Santiago), Vilar (San Martiño) eta Xestoso (Santa María).

## Iruditegia 

Irudi:San Lourenzo de Carboeiro.Silleda.Galicia.jpg|Carboeirako San Lourenzo monasterioa
Irudi:Convento_de_San_Domingos_de_Bonaval,_Santiago_de_Compostela,_Galicia_(Spain).jpg|Fontemaior etxea
Irudi:Recinto ferial de Silleda.jpg|Silledako erakustazoka
Irudi:Igrexa de San Pedro de Ansemil.jpg|Ansemilgo San Pedro eliza
Fitxategi:Waterfall - Cascada - Fervenza - rio Toxa.JPG|Toxako ur-jauziak

## Kanpo estekak 
* Silledako udal webgunea 
* Silleda udalerria, Rias Baixaseko turismo webgunean
Hipertrofia

**Hipertrofia** ehun edo organo baten handitzea da, zelulen neurria handitzen delako, baina zelula ugalpenik gertatu gabe. Hipertrofia eta hiperplasia ez dira gauza bera, azken honetan zelulen kopurua handitzen baita eta ez beraien tamaina. Mota asko da, baina bentrikuluena, bularrena eta gibelarena dira ezagunenak.

## Hipertrofia motak 
Hipertrofia bi motatakoa izan daiteke:
* **Hipertrofia fisiologikoa**. Normalean hormonen eraginez gertatzen da. Esaterako, umetokiko hipertrofia haurdunaldian.
* **Hipertrofia patologikoa**. Gainkarga bati erantzun gisa agertu ohi da. Hasiera batean izaera moldakorra izaten du eta fase honi hipertrofia moldakorra esaten zaio. Honen adibidea bihotzeko hipertrofia da. Gehienetan zelularen handipenarekin batera asaldura agertzen dira bere fenotipoan. Horregatik, hipertrofiak organoaren disfuntzioa ekarri ohi du, fase patologikoari hasiera emanez.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hiperplasia

## Kanpo estekak
Hiperplasia

**Hiperplasia** ehun edo organo baten bolumenaren handitze ez normala da, zelulen ugalketaren ondorioz, baina zelulen neurria handitu gabe, gertatzen dena. Hiperplasia eta hipertrofia ez dira gauza bera, azken honetan ehun edo organo bateko zelulen tamaina handitzen baita eta ez kopurua, hiperplasian bezala.

Hiperplasia gertatzeko zelulak DNA sintetizatzeko eta mitotikoki zatitzeko ahalmena izan behar du. Beraz, hiperplasiaren ondorioz tumore onberak ager daitezke. Hala ere, ez da neoplasia bat, hiperplasia kitzikapenei erantzuten dien prozesu fisiologikoa delako eta neoplasia aldiz, ez da prozesu fisiologikoa.

## Hiperplasia motak 
Hiperplasia fisiologikoa edo patologikoa izan daiteke:
* **Hiperplasia fisiologikoa**. Hazkuntza faktore edo hormonen ekintzak zelulen berraktibatzea eragiten dute, ugalketa gertatuz. Hazkuntza honen adibideak dira haurdunaldi eta edoskitzean ematen den bularren hiperplasia edo hepatektomiaren ondorengo gibelaren hiperplasia.
* **Hiperplasia patologikoa**. Hazkuntzaren kitzikapena mantendu edo kitzikapen desegokiak agertzen direnean gertatzen da. Honen adibide bat prostataren hiperplasia da adineko gizonezkoetan. Hiperplasia fenomeno automugatua izan ohi da gehienetan, baina autonomo bihurtzeko arrisua dago minbizia agertuz.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hipertrofia

## Kanpo estekak
Adriana Ugarte

**Adriana Sofía Ugarte Pardal** (Madril, 1985eko urtarrilaren 17a) aktore espainiarra da.

## Biografia 
Hamasei urterekin Belén Macíasek zuzendutako *Mala espina* film-laburrarekin estreinatu zen aktore bezala. Film-labur horretan egindako antzezpenagatik Alcalá de Henaresko film-laburren jaialdian sari bat jaso zuen.

Filosofia ikasketak egiten ari da, aldi berean antzezpen eta dantza klaseetara joaten dela. *Policías, en el corazón de la calle* eta *Hospital Central* bezalako telesailetan parte hartu ondoren, 2006an bere lehendabiziko protagonista papera antzeztea lortu zuen Santi Amodeoren *Cabeza de perro* filmean. Film horretan egindako antzezpenagatik Goya sarietan emakumezko aktore errebelazio onenaren saria irabazteko hautagaia izan zen.

2008an ospetsu bihurtu zen TVEko *La señora* telesailaren pertsonai nagusietako bat antzezteagatik.

## Lanak 
### Telebista 
### Zinema
Wilhuff Tarkin

**Wilhuff Tarkin** Star Warseko film sagako III. atala den *Sithen mendekua* eta IV. atala den *Itxaropen Berrian* agertzen den pertsonaia bat da. Peter Cushing aktore britainiarrak egin zuen Wilhuff Tarkinen papera.

Moff Wilhuff Tarkin Handia Inperio Galaktikoko gobernari guztien artean gupidagabeena izan zen. Klon Gerretan hasi zen Errepublika Galaktikoaren zerbitzura eta honen erorketa hurbiltzen ikusi zuenean berehala aliatu zen Palpatinekin. Enperadore berriak edozein izakik pentsa dezakeenetatik haratagoko titulu eta botere bat eman zion. Tarkinek munduak, hiriak eta espezieak desagerrarazi zituen beti Darth Vaderren ondoan "Bere zakur leialaren uhala eutsiz" (Leia Organa printzesak behin ironikoki esan zuen moduan).

Tarkin bere burugogorkeria propioagatik hil zen, lehen Heriotzaren Izarra ebakuatu ez zuenean. Estazio espazialarekin batera eztanda egin zuen bere "garaipenaren unean".

## Kanpo estekak
Pirron

**Pirron** edo **Pirron Elisekoa** (K.a. 365 – K.a. 275) Grezia Klasikoko filosofo bat izan zen, eszeptizismoaren aitzindaria eta eszeptizismo pirondar izeneko filosofia eskolaren sortzailea. Bere pentsaera jasotzen duen kontzeptu nagusia akatalepsia da, hau da, gauzak diren bezala ezagutzeko ezintasuna.
Ribadumia

**Ribadumia** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen O Salnes eskualdeko udalerria da.

## Parrokiak 
* Barrantes (Santo André)
* Besomaño (Santa María)
* Leiro (San Xoán)
* Lois (San Fins)
* Ribadumia (Santa Baia)
* Sisán (San Clemenzo)

## Iruditegia 

Irudi:Barrantes Ribadumia Galicia.jpg|Ribadumiako Barrantes parrokia
Irudi:2007 - Abril- Ribadumia-Pontevedra-España.jpg|Ribadumiako erroten ibilbideko txokoa
Irudi:Igrexa de Santo Andre de Barrantes.jpg|Barrantesko San Andres eliza

## Ikus gainera 
* Pontevedrako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Ribadumiako udal webgunea   
* Ribadumia Rias Baixaseko turismo webgunean
Errepublika Galaktikoa

thumb|Errepublika Galaktikoaren ikurra
**Errepublika Galaktikoa** Star Warseko fikziozko unibertsoan erakunde politiko bat da.

Errepublika Galaktikoa, arruntki Antzinako Errepublika deitua, historia galaktikoaren zati handi batean tamaina honetako potentziarik handiena eta ia bakarra ere bazen. Hamarnaka milak eguzki sistema hartzen zituen.

Errepublika galaktikoak 25.000 urteko historia hartzen du eta bertako gertakariak, literaturan, bideo-jokoetan filmeetan eta beste istorio batzuetan gertatzen dira.

## Historia 
### Antzinako Errepublikaren aroa 
Errepublika Inperioa sortu baino 25.000 urte lehenago sortu zen, eta historiaren aro honetan Jedien eta Sithen arteko borrokak egoteko joera bat egon izan da. Hiper bultzatzailearen, espazio esplorazioaren, hedapenaren, oparotasunaren eta gerren garaia zen.

### Ruusaneko erreformaren aroa 
Sithak eta etsai nagusiak Inperioa sortu baino mila urte lehenago desagerraraziak izan zirela zirudienean, Errepublikak erreforma militar, judizial eta irudi erreforma bat hasi zuen, Jediek bezala. Horrela sortu zen aurresekueletan ikusitako Errepublika Galaktikoa, honi buruz Palpatine enperadoreak honako hau esan zuelarik: "mila urtez bakean bizi izan den errepublika".

### Inperioaren aroa 
Palpatine Lord Sitha boterera iritsi zenean Klon Gerrak eragin zituen, boterea zentralizatu zuen, aliatuak irabazi zituen eta azkenik Jediak suntsitu zituen eta Inperio Galaktiko bat altxatu zuen Errepublikaren hondarretatik. Hogei urte inguruz Inperioak Gerra Zibil Galaktiko baten amaierararte eta Errepublika Berriarekin lehenik eta Aliantza Galaktikoarekin ondoren demokrazia berrezarri zen arte gobernatu zuen.

## Senatu Galaktikoa 
Planetetako gobernariek, demokratikoki aukeratuak zirenak, senatariak aukeratzen zituzten (ehundaka planeta ordezkatzen zituztenak), hauek, aldi berean, Errepublikako Kantziler Gorena aukeratzen zutelarik. Coruscant planeta eta Senatu Galaktikoa beti izan ziren errepublikaren egoitzak.

Baina Senatu Galaktikoa errotonda formako egungoan berreraikia izan zen, Ruusan erreformaren ondoren, handiagoa eta harrizkoa zen zaharraren gainean.

## Kanpo estekak
Senatu Galaktikoa

Star Wars film saga ospetsuan **Senatu Galaktikoa** Coruscant planetan kokatua zegoen. Errepublika Galaktikoko kide zen planeta bakoitzeko ordezkariak toki honetan biltzen ziren eztabaidatzeko. Kalkulatzen denez bi kilometro baino gehiagoko diametroa zuen egitura erraldoiak mila senatari eta euren ordezkariak hartzen zituen. Senatuko ganbera nagusian (hutsa dena) senatariak sesioak entzutera esertzen diren kapsula batzuk daude. Kapsula hauek harresietatik askatzen dira eta ganberatik flotatu dezakete arreta handiagoa lortzeko kantziler gorenak hala baimentzen dienean.

Senatua Errepublika Galaktikoa erori eta Inperio Galaktikoa sortu zenean, Senatu Inperial bihurtu zen, praktikoki enperadorearen benetako boterea estaltzen zuen pantaila bat zena.

Senatari ezagunenen artean Bail Organa, Male-Dee, Nee Alavar, Passel Argente, Yarua, Palpatine (bere garaian), Giddean Danu, Padmé Amidala, Fang Zar, Orn Free Taa, Mon Mothma, Horox Rydder, Toonbuck Toora, Ister Paddie, Jar Jar Binks, Po Nudo, Tundra Dowmeia, Tikkes, Lott Dod, Edcel Bar Gane, Meena Tills, Ask Aak, Ronet Coorr, Onaconda Farr eta Wat Tambor zeuden.
879 Ricarda

**879 Ricarda** asteroide gerrikoan aurkitutako 879. asteroidearen izena da. 1917ko uztailak 22an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 CJ** zen.

## Kanpo estekak
882 Swetlana

**882 Swetlana** asteroide gerrikoan aurkitutako 882. asteroidearen izena da. 1917ko abuztuak 15ean aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 CM** zen.

## Kanpo estekak
883 Matterania

**883 Matterania** asteroide gerrikoan aurkitutako 883. asteroidearen izena da. 1917ko irailak 14an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 CP** zen. Flora familiako eta S motako asteroidea da.

## Kanpo estekak
885 Ulrike

**885 Ulrike** asteroide gerrikoan aurkitutako 885. asteroidearen izena da. 1917ko irailak 23an aurkitu zuen Sergei Belyavskyk Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 CX** zen.

## Kanpo estekak
887 Alinda

**887 Alinda** asteroide gerrikoan aurkitutako 887. asteroidearen izena da. 1918ko urtarrilak 3an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1918 DB** zen. Amor erako asteroide bat da, Alinda familiakoa, familia honi izena ematen diona.

## Kanpo estekak
Aton asteroideak

**Aton asteroideak** ohi Lur planetaren orbitan mantentzen diren asteroide guztiak dira, euren periodoa urte bete baino gutxiagokoa eta eguzkira duen distantzia unitate astronomiko bat baino gutxiagokoa delarik. Sailkapen honek bere izena 2062 Aton izeneko asteroideagatik jasotzen du.

Honako hiru hauek dira Aton asteroideen artean handienak:

* 2062 Aton
* 2340 Hathor
* 99942 Apophis

## Ikus, gainera 
* Amor asteroideak
* Apolo asteroideak
* Asteroide

## Kanpo estekak
886 Washingtonia

**886 Washingtonia** asteroide gerrikoan aurkitutako 886. asteroidearen izena da. 1917ko azaroak 16an aurkitu zuen George Henry Petersek Washingtonetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 b** zen. Bere izena aurkitua izan zen hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Karmele Aranburu Puente

**Miren Karmele Aranburu Puente** (Donostia, Gipuzkoa, 1963ko abuztuaren 26a) aktorea eta abeslaria da. Euskaraz, gaztelaniaz, ingelesez eta katalanez daki, eta sopranoaren ahots-tesitura du. Antzerkian, musikaletan, telebistan eta filmetan antzeztu du.

Interpretazio ikasketak burutu zituen Antzertin, Eusko Jaurlaritzako Arte Dramatikoko Eskolan, alegia. Bere formazioa Madrilen eta Bartzelonan osatu zuen.

## Lanak 
### Telebista 
#### Telesailak 
#### Lehiaketak 
### Zinea 
## Erreferentziak
Rodeiro

**Rodeiro** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen O Deza eskualdeko udalerria da.

## Parrokiak 
Álceme (Santa María) | Arnego (Santiago) | Camba (San Xoán) | Carboentes (Santo Estevo) | Fafián (Santiago) | Guillar (Santa María) | Negrelos (San Cibrao) | Pedroso (San Xiao) | A Portela (San Cristovo) | Río (Santa María) | Riobó (San Miguel) | Rodeiro (San Vicente) | O Salto (Santo Estevo) | San Cristovo do Az (San Cristovo) | San Martiño de Asperelo (San Martiño) | San Paio de Senra (San Paio) | San Salvador de Camba (San Salvador) | Santa Baia de Camba (Santa Baia) | Santa Mariña de Pescoso (Santa Mariña) | Vilela (Santa María)

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Rodeiroko udal webgunea
Salceda de Caselas

**Salceda de Caselas** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Vigoko eskualdean kokatzen de udalerria da.

2010ean 8.448 biztanle zituen. Herriko galiziar hiztunen kopurua %98,06koa da (2001).

## Parrokiak 
* Entenza (Santos Xusto e Pastor)
* Parderrubias (San Tomé)
* A Picoña (San Martiño)
* San Xurxo de Salceda (San Xurxo)
* Santa María de Salceda (Santa María)
* Santo Estevo de Budiño (Santo Estevo)
* Soutelo (San Vicente)

## Ikus gainera 
* Pontevedrako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Salceda de Caselasko udal webgunea
NA-2322

edo **Mendiorozko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da,  nafar errepidearen 7,60 kilometroan hasi eta Lizoainibar-Arriasgoitin dagoen Mendiorotz kontzejuraino doa. Errepidea 1,20 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Lizoainibar-Arriasgoiti

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2327

edo **Urrozko errepide-lotunea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  foru errepidea eta  errepide lokala lotzen du.

Errepidea 0,89 kilometrokoa da.

## Historia 
Janaritz eta Urrotz arteko bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Urrotz-Hiria

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* 
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
881 Athene

**881 Athene** asteroide gerrikoan aurkitutako 881. asteroidearen izena da. 1917ko uztailak 25ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1917 CL** zen.

## Kanpo estekak
NA-2329

**NA-2329** edo **Irureko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2337 nafar errepidearen 0,66 kilometroan hasi eta Esteribarrean dagoen Irure kontzejura arte doa. Errepidea 0,38 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Esteribar

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Tonatiuh

thumb|300px|Tonatiuh eguzki jainko azteka, Telleriano-Remensis Kodexean irudikatua

**Tonatiuh** azteka mitologian eguzkiaren jainkoa zen. Aztekek zeruko buruzagitzat hartu zuten. Bosgarren eguzkia bezala ere ezagutu zen, aztekek, jainko honek kontrola laugarren eguzkia zerutik kanporatua izan zenean hartu zuela uste baitzuten. Bere kosmologiaren arabera, eguzki bakoitza bere aro kosmiko propioa zuen jainko bat zen eta azteken arabera, eurak oraindik Tonatiuhren aroan zeuden.

Sorkuntzaren mito aztekaren arabera, jainkoak ordain bezala giza sakrifizioak eskatzen zituen, eta hauek ukatzen bazitzaizkion, bera zeruan zehar mugituko zen ezkutatzeko asmoz. Uste denez, urtero 20.000 pertsona sakrifikatzen ziren Tonatiuh eta beste jainko batzuen omenez, kopuru hau azteken gurtza izugarritzat jo nahi zuten espainiarrek exageratu zutela uste den arren. Aztekak txundituta zeuden eguzkiarekin eta kontu handiz behatzen zuten, eta zehaztasunari dagokionez bigarren postuan zegoen eguzki egutegi bat zuten, maia egutegiaren ondoren. Gaur egun oraindik zutik dirauten monumentu azteketako asko eguzkiarekin lerrokatuak daude, Eguzkiaren Harrian (azteka egutegia bezala ere ezagutzen dena) sakrifizioko aizto batekin irudikatu zen mihi bezala, eguzki diskoa bizkarrean zuela eta gorputza eta aurpegia gorriak zituela marrazten zen.

Pedro de Alvarado konkistatzaile espainiarrari eman zitzaion Tonatiuh izena bere ile horia eta bere begi urdinengatik.

Arranoekin lotzen zen.

## Kanpo estekak
Brian O'Driscoll

'''Brian Gerald O'Driscoll'* (irlanderaz: *Brian Gearóid Ó hEidirsceoil''; Clontarf, Dublin, 1979ko urtarrilaren 21a) irlandar errugbilari ohia da, erdiko postuan aritzen zena. Klub ibilbide osoa Leinster Rugbyn egin zuen, 1999tik 2014ra. 1999ko ekainaren 12an egin zuen debuta Irlandako errugbi selekzioarekin, Brisbanen, Australiaren aurka. 133 partida jokatu zituen talde nazionalarekin eta, besteak beste, 2003ko, 2007ko eta 2011ko Munduko Kopetan parte hartu zuen. Hiru aldiz izendatu zuten urteko jokalari onenaren sarirako: 2001ean, 2002an eta 2009an.

## Palmaresa 
### Leinster Rugby 
* Celtic League
** irabazlea: 2002, 2008, 2013, 2014
** finalista: 2006
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2009, 2011, 2012
* European Challenge Cup
** irabazlea: 2013

### Irlandako selekzioa 
* 133 partida, 1999-2014 bitartean
* 245 puntu (46 entsegu, 5 drop)
* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2009, 2006
** Grand Slam: 2009
** Triple Crown: 2004, 2006, 2007, 2009

### British & Irish Lions 
* 8 partida, 2001-2013 bitartean
* 5 puntu (entsegu bat)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sébastien Chabal

**Sébastien Chabal** (1977ko abenduaren 8a) hirugarren lerroko posizioan frantziar errugbi jokalari ohia da. Racing métro taldean eta Frantziako errugbi selekzioan jokatu zuen.

Bere nazioarteko lehenbiziko agerpena 2000ko martxoaren 4ean Eskoziako errugbi selekzioaren aurka izan zen. Frantziarekin 31 partidu jokatu eta 5 entsegu gauzatu ditu, horietako bi 2007ko Sei Nazioen Torneoan Italiako errugbi selekzioaren aurka, beste entsegu erabakikor bat berriz 2007ko Munduko Errugbi Txapelketan Ingalaterrako errugbi selekzioaren aurka eta azkenik beste bi entsegu urte bereko Munduko Errugbi Kopan Namibiako errugbi selekzioaren aurka.

Chabal Valence hirian jaio eta Beauvallonen hazi zen. 2003an Australian jokatu zen Munduko Errugbi Txapelketan parte hartu zuen Frantziako selekzioko jokalari izateko hautatu zuten, lehiaketa honetan Estatu Batuetako errugbi selekzioa, Japoniako errugbi selekzioa eta Zeelanda Berriko errugbi selekzioaren aurka jokatu zuelarik. Sei Nazioen Torneoan hainbat aldiz jokatu izan du, 2007an Frantziak irabazi zuena barne.

Ospetsu egin duten bere ezaugarriak bizarra eta ile edo kalpar luzea dira, horregatik frantziar errugbizaleek "''L'homme des Cavernes*" (*Leizeetako gizona'') deitzen dute.

Bere ibilbideko une exzentriko edo bitxi batzuengatik ere ezaguna da, adibidez aurkalaria plakatu beharrean lerroko epailea plakatu eta sarrera batean hutsegin zuenekoa, edota jokalari bat plakatzeko saiakeran epailea zegoen aldera balantzaka joan zenekoa.

Bai bere errugbi taldearen jarraitzaileen, bai frantziarren artean jokalari maitatuenetakoa da, zale kopuru handia du. Zaleek beren buruei "chabalistak" deritzaie..

Bere jarraitzaileek "Mmmm Chabal!" leloa abesten dute .

thumb|erdian|350px|Sebastién Chabal jokalaria irudiaren erdian, bere ezaugarriak diren bizar eta kalpar luzearekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* L'Equipe egunkariko Sébastien Chabalen profila 
* Sporting-Heroes edo Kirol-Heroiak (1go zatia) 
* Sporting-Heroes edo Kirol-Heroiak (2go zatia) 
* "Beware of the Sea Bass that swims with Sharks", "Kontuz Marrazo artean igeri egiten duen Lupiarekin", The Guardian egunkaria, 2006ko abenduaren 9a, larunbata 
* Bebo fan club 
* "We are in France, we speak French" as an answer to English journalists. "Gu Frantzian gaude, guk frantsesez hitzegiten dugu" Ingeles kazetariei erantzunaz.
Cuauhxicalli

[thumb|Jaguar formko cuauhxicallia [Mexikoko Antropologia eta Historiaren Museo Nazionala|Mexikoko Antropologia eta Historiaren Museo Nazionalean.]]
**Cuauhxicallia** edo **quauhxicallia** (euskaraz "arranoen ontzia") aztekek euren zeremonietan sakrifikatutako gizakien bihotzak jartzeko erabili zuten harrizko ontzia zen. Cuauhxicalliak sarri animali formekin apaintzen ziren, arruntki arranoak edo jaguarrak. Beste cuauhxicalli bat Chac Mool erakoa da, bere sabelean katilu bat eusten ari den erdi etzanda dagoen gizaki formakoa.

## Kanpo estekak
Salvaterra de Miño

**Salvaterra de Miño** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen O Condado eskualdean kokatutako udalerria da.

## Parrokiak 
* Alxén
* Arantei
* Cabreira
* Corzáns
* Fornelos
* Fiolledo
* Oleiros
* Leirado
* Lira
* Lourido
* Meder
* Pesqueiras
* Porto
* San Lourenzo
* Soutolobre
* Uma
* Vilacova

## Ikus gainera 
* Pontevedrako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Salvaterra de Miñoko udal webgunea
NA-2347

**NA-2347** edo **Turrillasko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2400 nafar errepidearen 10,64 kilometroan hasi eta Itzagaondoa udalerrian dagoen Turrillas kontzejura arte doa. Errepide laburra da, 0,27 kilometro baino ez ditu.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Itzagaondoa

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2352

edo **Oskarizko errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  errepide lokala eta Ozkaritz lotzen du.

Errepidea 0,49 kilometrokoa da.

## Historia 
Ardaizerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Lizoainibar-Arriasgoiti

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* Ozkaritz
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
NA-9204

**NA-9204 **, lehen **NA-2356** izenekoa,  edo **Agoitz-Itoizko urtegia errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-1720 nafar errepidearen 2,63 kilometroan hasi eta Agoitzen ondoan dagoen Itoizko urtegira arte doa. Errepidea 2,96 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Agoitz

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2372

**NA-2372** edo **Ollokiko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-135 nafar errepidearen 7,69 kilometroan hasi eta Esteribar udalerrian dagoen Olloki kontzejura arte doa. Errepidea 0,58 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Esteribar

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-2373

**NA-2373** edo **Altzuzako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-150 nafar errepidearen 1,08 kilometroan hasi eta Eguesibar udalerrian dagoen Altzuza kontzejura arte doa. Errepidea 2,07 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Eguesibar

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Elkano (argipena)

**Elkano** izenak adiera hauek ditu:

* Elkano, Nafarroa Garaiko Eguesibar udalerriko kontzejua.
* Elkano, Gipuzkoako Zarautz udalerriko auzoa.
* Juan Sebastian Elkano, Getarian (Gipuzkoa) jaiotako esploratzailea.
* *Juan Sebastián Elcano*, Espainiako Itsas Armadako eskola itsasontzia.
* Elkano Kopa, Donostian jokaturiko errugbi txapelketa.
NA-2343

**NA-2343** edo **Naxurietako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-234 nafar errepidearen 13,01 kilometroan hasi eta Untziti udalerrian dagoen Naxurieta kontzejura arte doa. Errepidea 2,01 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Untziti

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
888 Parysatis

**888 Parysatis** asteroide gerrikoan aurkitutako 888. asteroidearen izena da. 1918ko otsailak 2an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1918 DC** zen.

## Kanpo estekak
889 Erynia

**889 Erynia** asteroide gerrikoan aurkitutako 889. asteroidearen izena da. 1918ko martxoak 5ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behinkeo izendapen zientifikoa **1918 DG** zen.

## Kanpo estekak
José Luis González Vázquez

**José Luis González Vázquez** (Elgoibar, 1964ko abuztuaren 27a-) futbolari-ohi gipuzkoarra da, atezain postuan jokatuz.

Gaur egun atezainen entrenatzaile lana dauka eta Hercules CF taldean dabil, lehenago Xerez Club Deportivon postu beran ibili eta gero.

## Kirol ibilbidea 
* Elgoibar Kirol Kluba: ????-1982
* Real Sociedad B: 1982-1985
* Real Sociedad: 1985-1992
* Valentzia CF: 1992-1994
* Real Valladolid: 1994-1995
* Club Atlético Marbella: 1995-1996
* Xerez Club Deportivo: 1996-2001
* CD San Fernando: 2001

## Atezainaren ezaugarriak 
Gonzalez erreflexu bizkorreko atezaina zen eta ikusgarria izan ez arren oso segurua zen atepean.

## Txapelketak 
* 1987ko Errege Kopa Realarekin.

## Bitxikeriak 
1993-1994 denboraldiko azken jardunaldian, Gonzalez Valentzia CFen zebilelarik eta Deportivo de La Coruña izanik arerio, Lehen Mailako Ligako tituloa "eman" zion FC Barcelonari Deportivoko Djukic defentsak botatako penaltia gelditu ostean.

## Kanpo loturak 
*  Jokalariaren profila Errealeko webgunean
893 Leopoldina

**893 Leopoldina** asteroide gerrikoan aurkitutako 893. asteroidearen izena da. 1918ko maiatzak 31n aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1918 DS** zen. Bere izena Leopoldina Alemaniar Zientzien Akademiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Apolo asteroideak

**Apolo asteroideak** Lurretik hurbileko asteroide talde bat dira, euren izena 1862 Apollo asteroideagatik jasotzen dutenak, talde honetako aurkitutako lehen asteroidea izan zena. Karl Wilhelm Reinmuthek aurkitu zuen. Erdiardatz nagusia, Lurretik eguzkirako distantzia baino handiagoa dute (unitate astronomiko bat baino gehiagokoa), eta euren perihelioaren distantzia eguzkitik 1,017 unitate astronomiko baino gutxiagora dago.

Apolo asteroideen taldeko asteroiderik handiena 1866 Sysiphus da, 10 kilometroko diametroa duena.

Hona hemen zerrenda osoa:

## Kanpo estekak
NGC 7000

**NGC 7000** Cygnus konstelazioan, konstelazio honetako Deneb izeneko izarretik gertu dagoen igortze nebulosa bat da. **Ipar Amerika Nebulosa** izena ere jasotzen du. Erdiko eremu iluna **Mexikoko Golkoa** deitzen da, duela urte askotako plaka astronomiko batzuetan Lurreko toki horren antza baitzuen.

NGC 7000 ilbetearen hainako eremu bat hartzen duen nebulosa handi bat da, baina bere azaleko distira baxuak ohi begi hutsez ikustea ezinezko egiten du. NGC 7000 eta gertu duen Pelikano Nebulosa edo IC 5070 hidrogeno ionizatuzko izarrarteko laino beraren zati dira, H II eremuarena alegia. Erdiko eremu iluna nebulosaren aurrean dagoen izarrarteko materialezko eremu oso dentso bat da, eta nebulosatik argia xurgatzen duena, honi bere forma bereizgarria emanez.

Ez da zehatz ezagutzen Lurretik ze distantziara dagoen NGC 7000 nebulosa, ezta argi igortzea eragiten duen hidrogenoaren ionizazioa eragiten duen izarra zein den ere. Iturriren batzuk dioten bezala, Deneb baldin bada nebulosa argiztatzen duen izarra, NGC 7000tik Lurrera dagoen distantzia 1.800 argi urtekoa izango litzateke.

## Kanpo estekak
José Luis González (argipena)

**José Luis González** honako pertsonaiak izan daitezke:

* José Luis González Urbiola (Iruñea, 1959 -), idazle eta poeta nafarra da.
* José Luis González Vázquez (Elgoibar, 1964 -), atezainen entrenatzaile eta atezain-ohi gipuzkoarra da.
Mapa

[thumb|upright=1.35|[Munduko mapa, Gerard van Schagen-k egina, Amsterdam, 1689]]thumb|eskuinera|200px|Euskal Herriko mapa politikoa.
**Mapa** bat eskualde bateko edozein aldagai irudikatzen duen adierazpen grafikoa da, normalean bi dimentsioko planoan. Hala ere, esferikoak izan daitezke munduko bolak bezala. Aldagai horiek mota askotakoak izan daitezke eta mapa mota definitzen dute. Mapa bat marrazterako edo interpretatzerako orduan, pertsona orok eskala kontuan hartu behar du.

Ezagutzen diren mapa zaharrenak zerua irudikatzen duten arren, lurraldea irudikatzen duten mapak dira ohikoena aspalditik. "Mapa" hitza latinetik dator, *Mappa mundi* elkarketatik, non *mappa-ren* esanahia 'zapia' den.

## Historia 
Mapak giza asmakizun garrantzitsuenetariko bat izan dira urtetan zehar, gizakiei bidea emanez munduan zeharreko bideak eta nabigazioa azaltzeko. Labar-pinturetan eta harrietako grabatuetan azaltzen diren lehen mapak ahaztu gabe, antzinako Babilonian, Grezian eta Erroman, Txinan eta Indian sortzen dira lehen mapa zehatzak. Bi dimentsioko mapak dira ohikoenak, baina, Grezia klasikoaren aroan ere baziren hiru dimentsioko esferatan, globotan, proiektatutako mapak.  

Mercatorren proiekzioa, Gerardus Mercator geografo flandestarrak garatua, asko erabili zen XX. mendearen bukaera arte lurraren bi dimentsioko proiekzio estandar gisa, proiekzio zehatzagoak egin ziren arte. Mercator izan zen, halaber, atlas kontzeptua, mapa-bilduma gisa, zabaldu zuen lehena. 

## Geografia 
Kartografia esaten zaio mapa geografikoen elaborazioari, eta kartografoa horretan aritzen denari. Errepide mapak dira seguruena gaur egun gehien erabiltzen direnak, baina mota askotako mapak daude. 

### Mapa motak 
Mapa mota ugari daude irudikatutakoaren arabera:

* Burdinbide mapa: eskualde bateko burdinbideak erakusten dituena.
* Errepide mapa: eskualde bateko errepideak irudikatzen dituena.
* Hizkuntza mapa: hizkuntza baten hedapena adierazten duen mapa.
* Mapa geologikoa: lurrazaleko arroken eta egitura geologikoen mapa.
* Mapa fisikoa: eskualde baten ezaugarri fisiografikoak erakusten dituena.
* Mapa hidrografikoa: urez beteriko sailak eta ibaiak erakusten dituena.
* Mapa plubiometrikoa: eskualde baten euri-ur kopurua erakusten duena.
* Mapa politikoa: eskualde baten banaketa administratiboa eta politikoa erakusten duena.
* Mapa turistikoa: turistei zuzendutako zonalde bateko mapa.
* Koropleta-mapa: mapa tematikoa non eremuak kolore ezberdinez irudikatzen diren.
Ohiko mapa guztiak mapa geografikoak dira, baina gaur egun hedaduraz bestelako mapak ere osatzen dira: garun-mapak, DNA mapak 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *GeoHack*, geografiako hainbat tresna (ikus, hementxe, adibide bat).
NA-2339

edo **Ilurdozko errepidea** Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea  errepide nagusia eta Ilurdotz lotzen du.

Errepidea 3,02 kilometrokoa da.

## Historia 
Ilurdotzerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak 
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Esteribar

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 
* Ilurdotz
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak 
*Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean