open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sibynomorphus

***Sibynomorphus*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Sibynomorphus inaequifasciatus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Sibynomorphus lavillai* Scrocchi, Porto & Rey, 1993
* *Sibynomorphus mikanii* (Schlegel, 1837)
* *Sibynomorphus neuwiedi* (Ihering, 1911)
* *Sibynomorphus oligozonatus* Orces & Almendariz, 1989
* *Sibynomorphus oneilli* Rossman & Thomas, 1979
* *Sibynomorphus petersi* Orces & Almendariz, 1989
* *Sibynomorphus turgidus* (Cope, 1868)
* *Sibynomorphus vagrans* (Dunn, 1923)
* *Sibynomorphus vagus* (Jan, 1863)
* *Sibynomorphus ventrimaculatus* (Boulenger, 1885)
* *Sibynomorphus williamsi* Carillo De Espinoza, 1974

## Kanpo estekak
Tachymenis

***Tachymenis*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tachymenis affinis* Boulenger, 1896
* *Tachymenis attenuata* Walker, 1945
* *Tachymenis chilensis* (Schlegel, 1837)
* *Tachymenis elongata* Despax, 1910
* *Tachymenis peruviana* Wiegmann, 1835
* *Tachymenis surinamensis* Dunn, 1922
* *Tachymenis tarmensis* Walker, 1945

## Kanpo estekak
Taeniophallus

***Taeniophallus*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Taeniophallus affinis* (Günther, 1858)
* *Taeniophallus bilineatus* (Fischer, 1885)
* *Taeniophallus brevirostris* (Peters, 1863)
* *Taeniophallus nebularis* Schargel, Rivas & Myers, 2005
* *Taeniophallus nicagus* (Cope, 1868)
* *Taeniophallus occipitalis* (Jan, 1863)
* *Taeniophallus persimilis* (Cope, 1869)
* *Taeniophallus poecilopogon* (Cope, 1863)
* *Taeniophallus quadriocellatus* Santos, Di-Bernardo & de Lema, 2008

## Kanpo estekak
Thamnodynastes

***Thamnodynastes*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Thamnodynastes almae* Franco & Ferreira, 2003
* *Thamnodynastes ceibae* Bailey & Thomas, 2007
* *Thamnodynastes chaquensis* Bergna & Alvarez, 1993
* *Thamnodynastes chimanta* Roze, 1958
* *Thamnodynastes corocoroensis* Gorzula & Ayarzagüena, 1996
* *Thamnodynastes dixoni* Bailey & Thomas, 2007
* *Thamnodynastes duida* Myers & Donnelly, 1996
* *Thamnodynastes gambotensis* Perez-Santos & Moreno, 1989
* *Thamnodynastes hypoconia* (Cope, 1860)
* *Thamnodynastes lanei* Bailey, Thomas & Da Silva, 2005
* *Thamnodynastes longicaudus* Franco, Ferreira, Marques & Sazima, 2003
* *Thamnodynastes marahuaquensis* Gorzula & Ayarzagüena, 1996
* *Thamnodynastes pallidus* (Linnaeus, 1758)
* *Thamnodynastes paraguanae* Bailey & Thomas, 2007
* *Thamnodynastes ramonriveroi* Manzanilla & Sánchez, 2005
* *Thamnodynastes rutilus* (Prado, 1942)
* *Thamnodynastes sertanejo* Bailey, Thomas & Da Silva, 2005
* *Thamnodynastes strigatus* (Günther, 1858)
* *Thamnodynastes yavi* Myers & Donnelly, 1996

## Kanpo estekak
Thermophis

***Thermophis*** Dipsadidae fmailiako narrasti genero bat da. Txinan bizi dira.

## Espezieak 
* *Thermophis baileyi* (Wall, 1907)
* *Thermophis zhaoermii* Guo, Liu, Feng & He, 2008

## Kanpo estekak
Tomodon

***Tomodon*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tomodon dorsatus* Duméril, Bibron & Duméril, 1854
* *Tomodon ocellatus* Duméril, Bibron & Duméril, 1854
* *Tomodon orestes* Harvey & Muñoz, 2004

## Kanpo estekak
Gure Sor Lekua

***Gure Sor Lekua*** 1956an André Madré jeneralak kolorez grabatutako dokumentala da. Euskaraz egindako lehen film luzea izan zen, euskal diasporaren herrimina asetzeko asmoz. Hazparneko Haritz Barne zineman estreinatu zuten. 2013ko azaroaren 29an iragarri zuten galdutzat hartzen zen film honen kopia bat berreskuratu zutela Parisen. Gaur egun ez da film honen audiorik ezagutzen. Josu Martinez ikerlariak bildutako datuen arabera, Dakarren ere egin ziren emanaldiak eta ustez Argentinan ere bai. 1958tik 1963ra, Madrék Gabonetako zinema emanaldiak urtero antolatu zituen Ipar zein Hego Euskal Herrian. Urte hartan, Josu Martinez EHUko ikerlariak, euskal zinemaren historiaren inguruko tesia idazten ari zela, filmaren kopia bat aurkitu zuen Parisen eta 2015eko urriaren 4an Baigorrin, Joserra Senperenaren musikarekin.

## Ikus, gainera 
* Gotzon Elortza
* Dokumentalak Euskal Herrian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filma berriro ere aurki izanaren berri EITBn.
* [Filma Donostiako Zinemaldia(https://eu.wikipedia.org/wiki/Donostiako_Zinemaldia)n.]
Tretanorhinus

***Tretanorhinus*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerika, Hego Amerikako iparraldean eta Antilletan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tretanorhinus mocquardi* Bocourt, 1891
* *Tretanorhinus nigroluteus* Cope, 1861
* *Tretanorhinus taeniatus* Boulenger, 1903
* *Tretanorhinus variabilis* Duméril, Bibron & Duméril, 1854

## Kanpo estekak
Amurko poni

**Amourko ponia**, edo **Mantxuriako ponia**, (), egun desagerturik dagoen eta jatorria Txinako Mantxurian zeukan bertako zaldi arraza bat izan zen. Izenak adierazten duenez zaldi hauen jatorria Amur ibaiaren inguruan kokatzen zen.
Tamaina eta ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen zen.

Arraza hau Errusia aldeko Siberiako kosakoen artean oso zabalduta egon zen.
1986. urtean arrazaren azken abelburuak, Heilongjiang-ko zalditegian, nahiko nahastuak zeuden jada beste arrazekin.

Zaldi txiki hauek oso ospetsuak ziren iraupen handiko abereak zirelako. Arraza ezaguna egin zen Amurko poni batek egindako balentriagatik. Serko izeneko aberea izan zen, eta Dimitri Pechkov militar errusiarra bere zalduna.

## Arrazaren izendapena 
Errusieraz, zaldi horiei ematen zaien izena Amourskaïa lochad ( *Амурская лошадь* ) da; era berean *Amourskaïa* edo Amour ere esaten zaie. Txinan,   Jean-Louis Gouraudek gogoratzen du Mantxuriar eta Amurriko ponien arteko harreman estua XIX. mendearen amaierako lanetan. Beste adituek zera azpimarratzen zuten, eskualde horietako zaldiek «ez dutela arraza finkaturik», eta «jatorri mantxukoak»  direla».

Oraindik arraza honi buruzko ikerketak egin zituen Jean-Louis Gouraud-en arabera, dokumentazioa «ia ez da existitzen» 
## Arrazaren historia 
thumb|290 px|ezkerrera|Amurko poniak Nimrod espedizioan Antartikan.
Arraza hau Ernest Shackletonek gidatutako Nimrod espediziorako aukeratu zuten, baina kasu honetan arrazak ez zuen arrakasta handirik izan. Nahiz eta hotzaren aurrean iraupen handiko abereak izan, ezin izan zuten Antartikaren ingurumen baldintzak jasan.
## Serko zaldiaren lasterketa harrigarria 
thumb|290 px| Serko zaldi ospetsua bere zaldunarekin
Amur arrazako Serko zaldia lasterketa ikusgarri baten protagonista izan zen Dimitri Pechkov bere zaldun kosakorekin. 1889. urtean Dimitri Pechkovek, bere poni amurskian zaldun, 9.000 kilometroko bidaia egin zuen 193 egunetan 1889.en urtearen amaieratik 1890. maiatzera, Amur alboko Blagoveshchensktik San Petersburgoko Tsarraren epaitegira joateko. . 193 egun erabili zituen halako tarte luzea egiteko. 

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Tropidodipsas

***Tropidodipsas*** Dipsadidae familiaren barruan narrasti genero bat da. Mexikon eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tropidodipsas annuliferus* Boulenger, 1894
* *Tropidodipsas fasciata* Günther, 1858
* *Tropidodipsas fischeri* Boulenger, 1894
* *Tropidodipsas philippii* (Jan, 1863)
* *Tropidodipsas repleta* Smith, Lemos-Espinal, Hartman & Chiszar, 2005
* *Tropidodipsas sartorii* Cope, 1863
* *Tropidodipsas zweifeli* Liner & Wilson, 1970

## Kanpo estekak
Tropidodryas

***Tropidodryas*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Brasilen bizi dira.

## Espezieak 
* *Tropidodryas serra* (Schlegel, 1837)
* *Tropidodryas striaticeps* (Cope, 1870)

## Kanpo estekak
Uromacer

***Uromacer*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Haiti eta Dominikar Errepublikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Uromacer catesbyi* (Schlegel, 1837)
* *Uromacer frenatus* (Günther, 1865)
* *Uromacer oxyrhynchus* Duméril, Bibron & Duméril, 1854

## Kanpo estekak
Urotheca

***Urotheca*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Urotheca decipiens* (Günther, 1893)
* *Urotheca dumerilli* (Bibron, 1840)
* *Urotheca fulviceps* (Cope, 1886)
* *Urotheca guentheri* (Dunn, 1938)
* *Urotheca lateristriga* (Berthold, 1859)
* *Urotheca multilineata* (Peters, 1863)
* *Urotheca myersi* (Savage & Lahanas, 1989)
* *Urotheca pachyura* (Cope, 1875)

## Kanpo estekak
Panje poni

**Panje poni**a, (), Europan, Errusia eta Ukrainiatik Poloniaraino hedatzen den zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.

Zaldi hau oso erabilia izan da nekazal munduan Ekialdeko Europan. Hainbat unetan beste zaldi arrazekin nahastuak izan dira, arabiar zaldiekin esate baterako. Bigarren mundu gerran Poloniatik ekarritako konik zaldiekin nahastu ziren baita ere.

Oso zaldi talde heterogenoa da, nahiz eta gehienek ezaugarri amankomunak izan. Dena den, hainbat adituek arrazaz baino zaldi mota bat dela diote.

Arrazaren oinarrian Poloniako Konick zaldia, Hutsul ponia eta Albaniako ponia daude. Bereziki konick poniak aipatzen dira arrazaren oinarri gisa.

## Arrazaren historia 
## Ezaugarriak 
[thumb|270 px|Panje zaldia lanean [lera batetik tiraka]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
 Arrazari buruzko artikuloa
Trimetopon

***Trimetopon*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Costa Rica eta Panaman bizi dira.

## Espezieak 
* *Trimetopon barbouri* Dunn, 1930
* *Trimetopon gracile* (Günther, 1872)
* *Trimetopon pliolepis* Cope, 1894
* *Trimetopon simile* Dunn, 1930
* *Trimetopon slevini* Dunn, 1940
* *Trimetopon viquezi* Dunn, 1937

## Kanpo estekak
Moby Dick (1956ko filma)

**Moby Dick** 1956ko John Huston estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Herman Melville idazlearen *Moby Dick* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Gregory Peck, Richard Basehart, Leo Genn eta Orson Welles aktoreek antzeztu zuten.

Filma Irlandako Youghal udalerria, Gales, Espainiako Kanariar Uharteetako Las Palmas de Gran Canaria uhartean eta Portugalgo Madeira uhartean filmatu zen.

## Argumentua 
XIX. mendea, Ingalaterra Berria, filmak Pequod baleontzia eta bere eskifaiaren istorioa kontatzen du. Ontzia Ahab kapitain (Gregory Peck) zorrotz, gupidagabe eta izaera ozpidukoaren agindupean dago, honi iraganean Moby Dick izeneko "bale zuri erraldoi" batek ia hil zuen, baina hankabakar laga zuen. Eskifaia kapitainari elkartu zaio, Ahaben bizitzako helburu bakarra hain gorrotogarria zaion bale erraldoia topatu eta hiltzea delarik, horrek kapitaina bera eta bere eskifai osoaren hondamendia eta heriotza ekarriko die, ontzitik salbatuko den bakarra istorio hau kontatzen duen Ishmael (Richard Basehart) marinel gaztea izango delarik.

## Aktoreak 
* Gregory Peck: Ahab kapitaina
* Richard Basehart: Ishmael
* Leo Genn: Starbuck
* James Robertson Justice: Boomer kapitaina
* Harry Andrews: Stubb
* Bernard Miles: Mandarra
* Noel Purcell: ontziko arotza
* Edric Connor: Daggoo
* Mervyn Johns: Peleg
* Joseph Tomelty: Peter Coffin
* Francis de Wolff: Gardiner kapitaina
* Philip Stainton: Bildad
* Royal Dano: Elijah
* Seamus Kelly: Flask
* Friedrich von Ledebur: Queequeg
* Orson Welles: Aita Mapple
* Tamba Allenby : Pip (krediturik gabe)
* Tom Clegg: Tashtego (krediturik gabe)
* Ted Howard: Perth (krediturik gabe)
* John Huston: Peter Coffinen ahotsa eta Pequodeko behatzailea (krediturik gabe)

## Ikus gainera 
* *Moby Dick (1930eko filma)*: John Barrymore aktoreak antzeztua.

## Kanpo estekak 
* *Moby Dick* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Xenodon

***Xenodon*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Mexikotik Hego Amerikara hedatzen dira.

## Espezieak 
* *Xenodon dorbignyi* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Xenodon guentheri* Boulenger, 1894
* *Xenodon histricus* (Jan, 1863)
* *Xenodon matogrossensis* (Scrocchi & Cruz, 1993)
* *Xenodon merremi* (Wagler, 1824)
* *Xenodon nattereri* (Steindachner, 1867)
* *Xenodon neuwiedii* Günther, 1863
* *Xenodon pulcher* (Jan, 1863)
* *Xenodon rabdocephalus* (Wied, 1824)
* *Xenodon semicinctus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Xenodon severus* (Linnaeus, 1758)

## Kanpo estekak
Xenopholis

***Xenopholis*** Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Xenopholis scalaris* (Wucherer, 1861)
* *Xenopholis undulatus* (Jensen, 1900)
* *Xenopholis werdingorum* Jansen, Álvarez & Köhler, 2009

## Kanpo estekak
Alsophis danforthi

***Alsophis danforthi*** *Alsophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Dipsadidae

## Kanpo estekak
FC Irtysh

**FC Irtysh** (kazakhera‎z Ертіс Футбол Клубы) Kazakhstango futbol talde onenetakoa da, Pavlodar hirikoa. Kazakhstango 5 Liga eta kopa bat irabazi ditu.

## Historia 
1965 urtean sortu zen *Irtysh* izenarekin baina 1968an *Traktor* izena hartu zuen. Maila apalean aritu zen Sobietar Batasunaren garaian. 1992an Kazakhstango liga berria hasi zen eta 1993an lehenengo txapelketa lortu zuen *Ansat* izen estrenatu berriarekin. 1996an hasierako *FC Irtysh* izena berreskuratu zuen eta 2003 arteko Kazakhstango talderik indartsuena bihurtu zen. Ondoren gainbehera etorri zen baina berriz itzuli da puntako postuetara, 2010tik aurrera Europako txapelketetarako sailkatu baita eta 2012an bigarren postua eskuratu baitzuen ligan. 2020an maila galdu zuen.

## Palmaresa 
### Kazakhstanen: 6 
* Kazakhstango Liga (5): 1993, 1997, 1999, 2002, 2003.
* Kazakhstango Kopa (1): 1998.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Brachyorrhos

***Brachyorrhos*** Homalopsidae familiako narrasti genero bat da. Moluketan eta Indonesian bizi dira.

## Espezieak 
* *Brachyorrhos albus* (Linnaeus, 1758)
* *Brachyorrhos gastrotaenius* (Bleeker, 1860)
* *Brachyorrhos raffrayi* (Sauvage, 1879)
* *Brachyorrhos wallacei* Murphy, Mumpuni, de Lang, Gower & Sanders, 2012

## Kanpo estekak
Gayoe

**Gayoe** edo **Gayoe ponia**, Indonesieraz *kuda-Gayo*, Indonesiako bertako zaldi arraza  bat da. Arraza hau tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Arrazaren jatorria Sumatra uharteko Aceh lurraldean kokatzen da. Gayoe ponia Indonesiako bertako zortzi zaldi arrazetako bat da. Baliko zaldia, Batak ponia, Deli poni, Javako ponia, Sumba eta Sumbawa ponia, Sandalwood ponia eta Timordar ponia.

## Arrazaren historia 
thumb|280 px|Gayoe poniak lanean Aceh-ko atxalde batean

## Ezaugarriak 
thumb left|290 px

## Arrazaren egoera 
Equus Survival Trust elkartearen kriterioen arabera, arraza arriskutik kanpo dago, 1997.en urtean 7.500 abelburu inguru baitziren bere jatorrizko lurraldean.

## Indonesiako beste hainbat poni arraza 
Indonesian badira zortzi bertako poni arraza. Zalantzarik gabe uhartedian haibeste uharte izateak, irlen artean poni arraza ezberdinen garapena bultzatu du. Indonesiako poni arrazak honakoak dira: Batak ponia, Gayoe, Sandalwood ponia, Deli ponia, Baliko zaldia, Javako ponia, Timordar ponia, eta Sumba eta Sumbawa poniak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Omoadiphas aurula

***Omoadiphas aurula*** *Omoadiphas* generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Dipsadidae
Calamophis

***Calamophis*** Homalopsidae familiako narrasti genero bat da. Ginea Berrian bizi dira, Indonesiako aldean.

## Espezieak 
* *Calamophis jobiensis* (Meyer, 1874)
* *Calamophis katesandersae* Murphy, 2012
* *Calamophis ruuddelangi* Murphy, 2012
* *Calamophis sharonbrooksae* Murphy, 2012

## Kanpo estekak
Cerberus (generoa)

***Cerberus*** Homalopsidae barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Asiako hegoalde, hego-ekialde eta Ozeanian bizi dira.

## Espezieak 
* *Cerberus australis* Gray, 1842
* *Cerberus dunsoni* Murphy, Voris & Karns, 2012
* *Cerberus microlepis* Boulenger, 1896
* *Cerberus rynchops* (Schneider, 1799)
* *Cerberus schneiderii* (Schlegel, 1837)

## Kanpo estekak
Bezpera (argipena)

**Bezpera** hitzak adiera zenbait ditu:
* bezpera, egun jakin baten aurreko eguna, bereziki maiz jaiegun bati erreferentzia eginez;
* bezperak, gaueko erlijio-ofizioa.
Bardigiano

**Bardigiano**, (), Italiako Emilia-Romagna eskualdearen bertako zaldi arraza bat da . Bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.

Bataz besteko altuera soin gurutzera 149 cm koa da ponia izateko mugan.

Apenino mendien aldeko zaldi arraza bat da, zehazkiago Liguriar Apeninoen aldekoa. Zaldi arraza landatarra da, mendi inguruetara egokitua.

## Arrazaren historia 
Arrazaren onespen ofiziala 1977. urtean izan zen, baina Bardigianoaren jatorria antzinakoa da. Beste hainbat zaldi arrazekin nahasketak moldatzen joan dira zaldi hau.

## Etimologia 
Arrazak Bardi hiritik hartzen du bere izena, Parmako Apeninoetan, Emilia-Romagna eskualdean.

## Arrazaren ezaugarriak 
[thumb|270 px|Bardigiano zaldiek [zalgurdi batetik tiraka]]

## Kanpo estekak 
 Bardigiano zaldi arrazaren Elkartearen WEB-a

## Erreferentziak
Morfema

Hizkuntzalaritzan, **morfema** esanahia ematen duen hitz edo hizkuntza-unitate baten zati txikiena da. Fonema batzuen bilduraz sor daitezke, baina tonu, azentu eta beste elementu fonetiko zenbaitez ere sortzen dira. Bi motako morfemak bereizten dira: independenteak, hitz moduan agertzen direnean (*hau*, *eta*), eta dependenteak edo lotuak, hitz bati lotuak agertzen direnean (adibidez, -keta bezalako atzizkiak).

## Ikus, gainera 
* Morfologia
* Morfologia konputazional

## Kanpo estekak
Homalopsis

***Homalopsis*** Homalopsidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Homalopsis buccata* (Linnaeus, 1758)
* *Homalopsis hardwickii* Gray, 1842
* *Homalopsis mereljcoxi* Murphy, Voris, Murthy, Traub & Cumberbatch, 2012
* *Homalopsis nigroventralis* Deuve, 1970
* *Homalopsis semizonata* Blyth, 1855

## Kanpo estekak
Myron (generoa)

***Myron*** Homalopsidae familiako narrasti genero bat da. Molukak, Ginea Berria eta Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Myron karnsi* Murphy, 2011
* *Myron resetari* Murphy, 2011
* *Myron richardsonii* Gray, 1849

## Kanpo estekak
Myrrophis

***Myrrophis*** Homalopsidae familiako narrasti genero bat da. Asia ekialdean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Myrrophis bennettii* (Gray, 1842)
* *Myrrophis chinensis* (Gray, 1842)

## Kanpo estekak
Brachyorrhos gastrotaenius

***Brachyorrhos gastrotaenius*** *Brachyorrhos* generoko animalia da. Narrastien barruko Homalopsidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Homalopsidae

## Kanpo estekak
Enhydris

***Enhydris*** Homalopsidae familiako narrasti genero bat da. Asiako ekialde eta hegoalden bizi dira.

## Espezieak 
* *Enhydris albomaculata* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Enhydris alternans* (Reuss, 1834)
* *Enhydris bocourti* (Jan, 1865)
* *Enhydris chanardi* Murphy & Voris, 2005
* *Enhydris doriae* (Peters, 1871)
* *Enhydris enhydris* (Schneider, 1799)
* *Enhydris gyii* Murphy, Voris & Auliya, 2005
* *Enhydris indica* (Gray, 1842)
* *Enhydris innominata* (Morice, 1875)
* *Enhydris jagorii* (Peters, 1863)
* *Enhydris longicauda* (Bourret, 1934)
* *Enhydris maculosa* (Blanford, 1881)
* *Enhydris matannensis* (Boulenger, 1897)
* *Enhydris pahangensis* Tweedie, 1946
* *Enhydris pakistanica* Mertens, 1959
* *Enhydris plumbea* (Boie, 1827)
* *Enhydris punctata* (Gray, 1849)
* *Enhydris subtaeniata* (Bourret, 1934)
* *Enhydris vorisi* Murphy, 2007

## Kanpo estekak
Adelophis

***Adelophis*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Mexikon bizi dira.

## Espezieak 
* *Adelophis copei* Dugès, 1879
* *Adelophis foxi* Rossman & Blaney, 1968

## Kanpo estekak
Aspidura

***Aspidura*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Sri Lankan bizi dira.

## Espezieak 
* *Aspidura brachyorrhos* (Boie, 1827)
* *Aspidura ceylonensis* Günther, 1858
* *Aspidura copei* Günther, 1864
* *Aspidura deraniyagalae* Gans & Fetcho, 1982
* *Aspidura drummondhayi* Boulenger, 1904
* *Aspidura guentheri* Ferguson, 1876
* *Aspidura trachyprocta* Cope, 1860

## Kanpo estekak
Atretium

***Atretium*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Atretium schistosum* (Daudin, 1803)
* *Atretium yunnanensis* Anderson, 1879

## Kanpo estekak
Jesús María Duñabeitia

**Jesús María "Beti" Duñabeitia Vidal** (Bilbo, 1929 &ndash; 2013ko azaroaren 26a) bilbotar politikaria izan zen. Historian, Bilboko alkatea (1990-1991) eta Athletic Clubeko presidentea (1977-1982) izandako bakarra izan zen.

Klubeko presidente zela ezarri zuen ikurrina San Mamesen 1977ko abuztuaren 8an. 1987an EAJren zinegotzia hautua, 1990ean Gorordo dimititu zuenean alkate izendatu zuten bere alderdiari eta PSEri esker.

## Erreferentziak
Hologerrhum

***Hologerrhum*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Filipinetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Hologerrhum dermali* Brown, Leviton, Ferner & Sison, 2001
* *Hologerrhum philippinum* Günther, 1858

## Kanpo estekak
Hydrablabes

***Hydrablabes*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Borneon bizi dira.

## Espezieak 
* *Hydrablabes periops* (Günther, 1872)
* *Hydrablabes praefrontalis* (Mocquard, 1890)

## Kanpo estekak
Hydraethiops

***Hydraethiops*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Hydraethiops laevis* Boulenger, 1904
* *Hydraethiops melanogaster* Günther, 1872

## Kanpo estekak
Macropisthodon

***Macropisthodon*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Asia hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Macropisthodon flaviceps* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Macropisthodon plumbicolor* (Cantor, 1839)
* *Macropisthodon rhodomelas* (Boie, 1827)
* *Macropisthodon rudis* Boulenger, 1906

## Kanpo estekak
Karnsophis siantaris

***Karnsophis siantaris*** *Karnsophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Homalopsidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Homalopsidae

## Kanpo estekak
Philodryas varia

***Philodryas varia*** *Philodryas* generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Dipsadidae

## Kanpo estekak
Natrix

***Natrix*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Europatik Mongoliara, Ipar Afrikan eta Ekialde Hurbilean aurkitzen dira.

## Espezieak 
* *Natrix maura* (Linnaeus, 1758)
* *Natrix natrix* (Linnaeus, 1758)
* *Natrix tessellata* (Laurenti, 1768)

Eta honako espezie fosilak:
* *†Natrix longivertebrata* Szyndlar, 1984
* *†Natrix merkurensis* Ivanov, 2002
* *†Natrix mlynarskii* Rage, 1988
* *†Natrix sansaniensis* (Lartet, 1851)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natriciteres

***Natriciteres*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Natriciteres bipostocularis* Broadley, 1962
* *Natriciteres fuliginoides* (Günther, 1858)
* *Natriciteres olivacea* (Peters, 1854)
* *Natriciteres sylvatica* Broadley, 1966
* *Natriciteres variegata* (Peters, 1861)

## Kanpo estekak
Nerodia

***Nerodia*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerika eta Kubako iparraldaen bizi dira.

## Espezieak 
* *Nerodia clarkii* (Baird & Girard, 1853)
* *Nerodia cyclopion* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Nerodia erythrogaster* (Forster, 1771)
* *Nerodia fasciata* (Linnaeus, 1766)
* *Nerodia floridana* (Goff, 1936)
* *Nerodia harteri* (Trapido, 1941)
* *Nerodia paucimaculata* (Tinkle & Conant, 1961)
* *Nerodia rhombifer* (Hallowell, 1852)
* *Nerodia sipedon* (Linnaeus, 1758)
* *Nerodia taxispilota* (Holbrook, 1838)

## Kanpo estekak
Opisthotropis

***Opisthotropis*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Opisthotropis alcalai* Brown & Leviton, 1961
* *Opisthotropis andersonii* (Boulenger, 1888)
* *Opisthotropis atra* Günther, 1872
* *Opisthotropis balteata* (Cope, 1895)
* *Opisthotropis boonsongi* (Taylor & Elbel, 1958)
* *Opisthotropis cheni* Zhao, 1999
* *Opisthotropis cucae* David, Cuong The Pham, Truong Quang Nguyen & Ziegler, 2011
* *Opisthotropis daovantieni* Orlov, Darevsky & Murphy, 1998
* *Opisthotropis guangxiensis* Zhao, Jiang & Huang, 1978
* *Opisthotropis jacobi* Angel & Bourret, 1933
* *Opisthotropis kikuzatoi* (Okada & Takara, 1958)
* *Opisthotropis kuatunensis* Pope, 1928
* *Opisthotropis lateralis* Boulenger, 1903
* *Opisthotropis latouchii* (Boulenger, 1899)
* *Opisthotropis laui* Yang, Sung & Chan, 2013
* *Opisthotropis maculosa* Stuart & Chuaynkern, 2007
* *Opisthotropis maxwelli* Boulenger, 1914
* *Opisthotropis rugosa* (Lidth De Jeude, 1890)
* *Opisthotropis spenceri* Smith, 1918
* *Opisthotropis tamdaoensis* Ziegler, David & Vu, 2008
* *Opisthotropis typica* (Mocquard, 1890)

## Kanpo estekak
Rhabdophis

***Rhabdophis*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhabdophis adleri* Zhao, 1997
* *Rhabdophis angeli* (Bourret, 1934)
* *Rhabdophis auriculata* (Günther, 1858)
* *Rhabdophis barbouri* (Taylor, 1922)
* *Rhabdophis callichroma* (Bourret, 1934)
* *Rhabdophis callistus* (Günther, 1873)
* *Rhabdophis chrysargoides* (Günther, 1858)
* *Rhabdophis chrysargos* (Schlegel, 1837)
* *Rhabdophis conspicillatus* (Günther, 1872)
* *Rhabdophis himalayanus* (Günther, 1864)
* *Rhabdophis leonardi* (Wall, 1923)
* *Rhabdophis lineatus* (Peters, 1861)
* *Rhabdophis murudensis* (Smith, 1925)
* *Rhabdophis nigrocinctus* (Blyth, 1856)
* *Rhabdophis nuchalis* (Boulenger, 1891)
* *Rhabdophis spilogaster* (Boie, 1827)
* *Rhabdophis subminiatus* (Schlegel, 1837)
* *Rhabdophis swinhonis* (Günther, 1868)
* *Rhabdophis tigrinus* (Boie, 1826)

## Kanpo estekak
Regina (generoa)

***Regina*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetan eta Ontarion bizi dira.

## Espezieak 
* *Regina alleni* (Garman, 1874)
* *Regina grahamii* Baird & Girard, 1853
* *Regina rigida* (Say, 1825)
* *Regina septemvittata* (Say, 1825)

## Kanpo estekak
Tropidonophis

***Tropidonophis*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Australia, Papua Ginea Berria, Indonesia eta Filipinetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tropidonophis aenigmaticus* Malnate & Underwood, 1988
* *Tropidonophis dahlii* (Werner, 1899)
* *Tropidonophis dendrophiops* (Günther, 1883)
* *Tropidonophis dolasii* Kraus & Allison, 2004
* *Tropidonophis doriae* (Boulenger, 1897)
* *Tropidonophis elongatus* (Jan, 1865)
* *Tropidonophis halmahericus* (Boettger, 1895)
* *Tropidonophis hypomelas* (Günther, 1877)
* *Tropidonophis mairii* (Gray, 1841)
* *Tropidonophis mcdowelli* Malnate & Underwood, 1988
* *Tropidonophis montanus* (Lidth De Jeude, 1911)
* *Tropidonophis multiscutellatus* (Brongersma, 1948)
* *Tropidonophis negrosensis* (Taylor, 1917)
* *Tropidonophis novaeguineae* (Lidth De Jeude, 1911)
* *Tropidonophis parkeri* Malnate & Underwood, 1988
* *Tropidonophis picturatus* (Schlegel, 1837)
* *Tropidonophis punctiventris* (Boettger, 1895)
* *Tropidonophis statistictus* Malnate & Underwood, 1988
* *Tropidonophis truncatus* (Peters, 1863)

## Kanpo estekak
Storeria

***Storeria*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan eta Kanadan bizi dira.

## Espezieak 
* *Storeria dekayi* (Holbrook, 1842)
* *Storeria hidalgoensis* (Taylor, 1942)
* *Storeria occipitomaculata* (Storer, 1839)
* *Storeria storerioides* (Cope, 1866)
* *Storeria victa* (Hay, 1892)

## Kanpo estekak
Virginia (generoa)

***Virginia*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Virginia striatula* (Linnaeus, 1766)
* *Virginia valeriae* Baird & Girard, 1853

## Kanpo estekak
Xenochrophis

***Xenochropis*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Asiako leku askotan bizi dira.

## Espezieak 
* *Xenochrophis asperrimus* (Boulenger, 1891)
* *Xenochrophis bellula* (Stoliczka, 1871)
* *Xenochrophis cerasogaster* (Cantor, 1839)
* *Xenochrophis flavipunctatus* (Hallowell, 1860)
* *Xenochrophis maculatus* (Edeling, 1864)
* *Xenochrophis melanzostus* (Gravenhorst, 1807)
* *Xenochrophis piscator* (Schneider, 1799)
* *Xenochrophis punctulatus* (Günther, 1858)
* *Xenochrophis sanctijohannis* (Boulenger, 1890)
* *Xenochrophis schnurrenbergeri* Kramer, 1977
* *Xenochrophis trianguligerus* (Boie, 1827)
* *Xenochrophis tytleri* (Blyth, 1863)
* *Xenochrophis vittatus* (Linnaeus, 1758)

## Kanpo estekak
Amphiesma metusia

***Amphiesma metusia*** *Amphiesma* generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Natricidae

## Kanpo estekak
Sinonatrix

***Sinonatrix*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Sinonatrix aequifasciata* (Barbour, 1908)
* *Sinonatrix annularis* (Hallowell, 1856)
* *Sinonatrix percarinata* (Boulenger, 1899)
* *Sinonatrix yunnanensis* Rao & Yang, 1998

## Kanpo estekak
Trachischium

***Trachischium*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Trachischium fuscum* (Blyth, 1854)
* *Trachischium guentheri* Boulenger, 1890
* *Trachischium laeve* Peracca, 1904
* *Trachischium monticola* (Cantor, 1839)
* *Trachischium tenuiceps* (Blyth, 1854)

## Kanpo estekak
Thamnophis

***Thamnophis*** Natricidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerika eta Guatemalan bizi dira.

## Espezieak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bezpera (eguna)

Jaiegun edo beste egun gogoangarri baten **bezpera** ere ospakizunetarako erabiltzen den denbora da. Urtean zehar, hainbat dira beste egun baten aurreko egunean bezpera moduan egiten diren ospakizunak:

* Errege eguneko bezperan, Errege Magoen Kabalgata ospatzen da;
* Santa Agata jaia, Santa Agataren egunaren aurreko jaia;
* Halloween, Santu Guztien Egunaren aurreko ospakizuna;
* Gabon eguna, abenduaren 24an, Eguberri aurreko eguna;
* Gabonzahar, Urteberri-egunaren bezpera.

## Kanpo estekak
Pareatidae

**Pareatidae** suge familia bat da, sailkapen batzuetan **Pareatinae** gisa aipatzen dena, Colubridaeren barnean. Afrika, Asia eta Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* *Aplopeltura* Duméril, 1853
* *Asthenodipsas* Peters, 1864
* *Pareas* Wagler, 1830

## Kanpo estekak
Asthenodipsas

***Asthenodipsas*** Pareatidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Asthenodipsas laevis* (Boie, 1827)
* *Asthenodipsas lasgalenensis* Loredo, Wood, Quah, Anuar, Greer, Ahmad & Grismer, 2013
* *Asthenodipsas malaccanus* Peters, 1864
* *Asthenodipsas tropidonotus* (Lidth De Jeude, 1923)
* *Asthenodipsas vertebralis* (Boulenger, 1900)

## Kanpo estekak
Asthenodipsas tropidonotus

***Asthenodipsas tropidonotus*** *Asthenodipsas* generoko animalia da. Narrastien barruko Pareatidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pareatidae

## Kanpo estekak
Pareas

***Pareas*** Pareatidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Pareas boulengeri* (Angel, 1920)
* *Pareas carinatus* (Boie, 1828)
* *Pareas chinensis* (Barbour, 1912)
* *Pareas formosensis* (Van Denburgh, 1909)
* *Pareas hamptoni* (Boulenger, 1905)
* *Pareas iwasakii* (Maki, 1937)
* *Pareas margaritophorus* (Jan, 1866)
* *Pareas monticola* (Cantor, 1839)
* *Pareas nigriceps* Guo & Deng, 2009
* *Pareas nuchalis* Boulenger, 1900
* *Pareas stanleyi* (Boulenger, 1914)

## Kanpo estekak
Catch Me If You Can

***Catch Me If You Can*** (euskaraz *Harrapa nazak ahal baduk*) Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigilearen 2002ko komedia-drama bat da, Frank Abagnale iruzurgilearen bizitzan eta Stan Redding idazlearen *Catch Me If You Can* liburuan oinarritua. Bertan, Leonardo DiCaprio, Tom Hanks, Christopher Walken, Martin Sheen eta Nathalie Baye aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1960ko hamarkadan AEBetan Frank W. Abagnale (Leonardo DiCaprio) iruzurgile gazte eta iheskorrak gezurrezko nortasun eta lanbide ugari eskuratu zituen (medikua, abokatua edota hegazkin konpainietako pilotua). FBIko Carl Hanratty agenteak (Tom Hanks) misio eta helburu bakarra du: haren urratsak jarraitu eta bera atzematea, justiziaren aurrean erantzun dezan, baina Frank ez da leku batean denbora askoan geldirik egoten, betiere polizia hura atxilotzera iritsi aurretik alde egina baitago.

## Aktoreak 
* Leonardo DiCaprio: Frank Abagnale, Jr.
* Tom Hanks: Carl Hanratty, FBIko agentea
* Christopher Walken: Frank Abagnale, Sr., Franken aita
* Martin Sheen: Roger Strong
* Nathalie Baye: Paula Abagnale, Franken ama
* Amy Adams: Brenda Strong
* James Brolin: Jack Barnes
* Brian Howe: Earl Amdursky
* Frank John Hughes: Tom Fox
* Steve Eastin: Paul Morgan
* Chris Ellis: Witkins, FBIko agentea
* John Finn: Marsh, FBIko zuzendariaren laguntzailea
* Jennifer Garner: Cheryl Ann
* Nancy Lenehan: Carol Strong
* Ellen Pompeo: Marci
* Elizabeth Banks: Lucy
* Guy Thauvette: Warden Garren
* Candice Azzara: Darcy
* Matthew Kimbrough: Loan ofiziala
* Joshua Boyd: Amerikar futboleko jokalaria
* Kaitlin Doubleday: Joanna
* Kelly Mcnair: 1. neska
* Jonathan Dankner: 1. ikaslea
* Maggie Mellin: Irakaslea
* Thomas Kopache: Evans, institutuko zuzendaria
* Margaret Travolta: Davenport jauna
* Jimmie F Skaggs: Cambrer
* Alex Hyde-White: Kesner jauna
* Lilyan Chauvin: Lavalier andrea
* Eugene Fleming: Ticket saltzailea
* Robert Ruth: Hoteleko jabea
* Jennifer Manley: Ashley
* James Morrison: Pilotua
* Robert Symonds: Rosen jauna

## Kanpo estekak 
* *Catch Me If You Can* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Gabon (argipena)

**Gabon** hitzak adiera zenbait ditu:

* Gabon, Afrikako herrialdea,
** Gabon, Gabongo ibaia;
* gabon, gauez esaten den diosala;
* **Gabona** (etimologiaren aldetik, «gau ona»), Eguberriaren bezperako —abenduaren 24ko— gaua;
** Gabonak, Eguberri jaiaren inguruko denbora eta ospakizunen multzoa;
** Gabon eguna, Gabonarekin bukatzen den eguna;
** Gabon kanta, Gabonean abestu ohi dena;
** Gabon eskea, Gabonean egin ohi den eskea.
FC Kairat

300px|eskuinera|thumb|2018ko taldea.
**FC Kairat Almaty** (kazakhera‎z Қайрат Алматы Футбол Клубы) Kazakhstango futbol talde onenetakoa da, Almaty hirikoa. Kazakhstango 2 Liga eta 9 Kopa irabazi ditu, kopa gehien irabazi dituena da.

## Historia 
*Lokomotiv Almaty* izenarekin sortu zen 1954an, eta beste toketako Lokomotiv guztiak bezala Estatuko garraio ministerioak babesturiko taldea zen. Hortik iritsi zen beren lehenengo garaipena, 1971ko Europako Trenbide-langileen Kopa hain zuzen ere. Rapid București garaitu zuen finalean 2-1 emaitzarekin. Sobietar Batasuneko bigarren maila 1976 eta 1983an irabazita urte gutxi batzuk ere lehen mailan eman zituen eta 1988an Ligako Koparen pareko zen Sobietar Batasuneko Federazio Kopa irabazi zuen.

1992an Kazakhstango txapelketak abiatu ziren eta Kairatek lehenengo Liga eta Kopa eskuratu zituen. Ordutik beste liga bat irabazi du, 2004an, baina batez ere arrakastarik handiena Kopa txapelketan lortu du, beste inork baino garaipen gehiago lortu baititu, 9 kopa guztira.

Hainbat urtetan maila apalagoan ibili arren 2013an hirugarren egin zuen ligan. 2014an berriz hirugarrena izan da ligan baina kopa irabazi du. Hurrengo urteetan ligan bigarren postuak eskuratu zituen baina hiru kopa berri irabazi zituen, palmaresean aurrena jarriz. Bost urtetan jarraian bigarren izan ondoren 2020an Liga irabaztea lortu zuen.

## Palmaresa 
### Sobietar Batasunean: 2 
* Sobietar Batasuneko Federazio Kopa (1): 1988.
* Europako Trenbide-langileen Kopa (1): 1971.

### Kazakhstanen: 16 
* Kazakhstango Liga (4): 1992, 2004, 2020, 2024.
* Kazakhstango Kopa (10): 1992, 1996, 1999, 2001, 2003, 2014, 2015, 2017, 2018, 2021.
* Kazakhstango Superkopa (2): 2016, 2017

## Kanpo estekak 
* (kazakheraz) Webgune ofiziala
Achalinus

***Achalinus*** Xenodermatidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Achalinus ater * Bourret, 1937
* *Achalinus formosanus * Boulenger, 1908
* *Achalinus hainanus * Huang, 1975
* *Achalinus jinggangensis * (Zong & Ma, 1983)
* *Achalinus meiguensis * Hu & Zhao, 1966
* *Achalinus niger * Maki, 1931
* *Achalinus rufescens * Boulenger, 1888
* *Achalinus spinalis * Peters, 1869
* *Achalinus werneri * Van Denburgh, 1912

## Kanpo estekak
Plagiopholis

***Plagiopholis*** Pseudoxenodontidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Plagiopholis blakewayi* Boulenger, 1893
* *Plagiopholis delacouri* Angel, 1929
* *Plagiopholis nuchalis* (Boulenger, 1893)
* *Plagiopholis styani* (Boulenger, 1899)
* *Plagiopholis unipostocularis* Zhao, Jiang & Huang, 1978

## Kanpo estekak
Fimbrios

***Fimbrios*** Xenodermatidae familiako narrasti genero bat da. Cambodia eta Vietnamen bizi dira.

## Espezieak 
* *Fimbrios klossi * Smith, 1920
* *Fimbrios smithi * Ziegler, David, Miralles, van Kien & Truong, 2008

## Kanpo estekak
Pseudoxenodon

***Pseudoxenodon*** Pseudoxenodontidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudoxenodon bambusicola* Vogt, 1922
* *Pseudoxenodon baramensis* Smith, 1921
* *Pseudoxenodon inornatus* Boie, 1827
* *Pseudoxenodon karlschmidti* Pope, 1928
* *Pseudoxenodon macrops* (Blyth, 1855)
* *Pseudoxenodon stejnegeri* Barbour, 1908

## Kanpo estekak
Stoliczkia

***Stoliczkia*** Xenodermatidae familiako narrasti genero bat da. Borneo eta Indian bizi dira.

## Espezieak 
* *Stoliczkia borneensis* Boulenger, 1899
* *Stoliczkia khasiensis* Jerdon, 1870

## Kanpo estekak
Xylophis

***Xylophis*** Xenodermatidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Xylophis captaini* Gower & Winkler, 2007
* *Xylophis perroteti* (Duméril & Duméril, 1854)
* *Xylophis stenorhynchus* (Günther, 1875)

## Kanpo estekak
FC Astana-1964

**FC Astana-1964** (kazakhera‎z Астана-1964 Футбол Клубы) Kazakhstango futbol talde onenetakoa izan zen, Astana hiriburukoa. Kazakhstango 3 Liga eta 3 Kopa irabazi zituen. Gaur egun 3. mailan jokatzen du.

## Historia 
Izenak dioen bezala, taldea 1964 urtean sortu zen, hasieran *Dinamo Tselinograd* izenarekin eta 1975ean *Tselinnik Tselinograd* izena hartu zuen.

Sobietar Batasunaren garaian maila apaletan ibili zen, emaitza aipagarri bakarra 1984ean Kazakhstango eskualde txapelketa irabazi zuenekoa du.

1992an Kazakhstanek independentzia lortu eta bertako txapelketak abiatu ziren. Taldea lehen mailan egon arren bere ibilbidea oso ezegonkorra izan zen, horren lekuko hasierako urte hauetan izan zituen izen aldaketak dira, *Tsesna Akmola*, *Tselinnik Akmola*, *FC Astana*. 1999an *Zhenis Astana* izenarekin bere "urrezko aroa iritsi" zen 2000 eta 2005 artean 3 Liga eta 3 Kopa irabazi baitzituen. 2009an kiebra jo zuen eta birfundatu beharra izan zen. Honen erruz hiriburuko bigarren taldea bihurtu zen eta *FC Astana-1964* izena hartu behar izan zuen.

## Palmaresa 
### Kazakhstanen: 6 
* Kazakhstango Liga (3): 2000, 2001, 2006.
* Kazakhstango Kopa (3): 2001, 2002, 2005.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Fimbrios smithi

***Fimbrios smithi*** *Fimbrios* generoko animalia da. Narrastien barruko Xenodermatidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Xenodermatidae

## Kanpo estekak
Kongo (herria)

[thumb|300px|Kikongo eta [Kituba hizkuntzak hitz egiten diren eremua.]]
**Kongo** etnia (kikongozko etnonimoa, ), bantuen multzoko talde etniko bat da. Afrikako mendebaldeko kostaldean bizi dira, Kongoko Errepublikako Pointe-Noiretik Angolako Luandaraino. Haien ezaugarri nagusia kikongo hizkuntza komuna hitz egiten dutela da.

XX. mendearen amaieran 10 milioi pertsona inguru ziren.

## Nortasuna 
XX. mendea baino lehen ez zegoen izen komunik talde osoarentzako. Agirietan ageri diren lehen etnonimoetan, XVII. mendean, Kongoko Erresuman bizi zirenek *Esikongo* deritzen beren buruei (singularrean *Mwisikongo*); Loangoko Erresuman bizi zirenak *Bavili* erabiltzen zuten (singularrean *Muvili*) eta beste toki batzuetakoek beste izen batzuk erabiltzen zituzten. XX. mendearen hasieratik *Bakongo* hitza (singularrean *M’Kongo* edo *Mukongo*) joan da nagusitzen kikongo hitz egiten duen komunitatea izendatzeko. Talde osoari nortasuna ematen dion ezaugarri nagusia elkarrekiko ulergarriak diren hainbat dialektoz osatutako hizkuntza bera hitz egitea da, talde gisa ez baitute jarraikortasun handirik ez historian ez kulturan. *Kongo* hitza Amerikara esklabo gisa eramandako kikongo hiztunekin erabili izan da batez ere.

## Historia 
Kongo jendea K. a. 500 urtea baino lehen iritsi zen Kongo ibaiaren ahora, bantu migrazioaren ondorio gisa. Jada burdina lantzen zuten eta nekazaritza praktikatzen zuten sasoi hartan. K. o. II. menderako nolabaiteko gizarte konplexutasuna lortua zuten. XV. mendean europar bidaiariak iritsi zirenerako, hainbat erreinu osatuz bizi ziren: Kongoko Erresuma, Ngoyo, Vungu, Kakongo eta beste batzuk, Kongo ibaiaren bi ertzetan. XVI. mendean beste erreinu bat ere sortu zen, Loango, eta Kongo ibaiaren iparraldea menderatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xenotyphlops

***Xenotyphlops*** narrasti genero bat da, **Xenotyphlophidae** familiako bakarra. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Xenotyphlops grandidieri* (Mocquard, 1905)
* *Xenotyphlops mocquardi* Wallach, Mercurio & Andreone, 2007

## Kanpo estekak
Xenotyphlops mocquardi

***Xenotyphlops mocquardi*** *Xenotyphlops* generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* *Xenotyphlops*
* Typhlopidae
Sphenodontidae

***Sphenodontidae*** narrasti familia bat da, Rhynchocephalia ordenaren barruan sailkatua. Gaur egun Zeelanda Berrian baino ez dira bizi.

## Generoak 
* *Sphenodon* Gray, 1831

eta honako genero fosilak:
* *†Ankylosphenodon* Reynoso, 2000
* *†Brachyrhinodon* Huene, 1910
* *†Clevosaurus* Swinton, 1939
* *†Cynosphenodon* Reynoso, 1996
* *†Eilenodon* Rasmussen & Callison, 1981
* *†Homoeosaurus* Meyer, 1847
* *†Kallimodon* Cocude-Michel, 1963
* *†Opisthias* Gilmore, 1909
* *†Pamizinsaurus* Reynoso, 1997
* *†Polysphenodon* Jaeckel, 1911
* *†Priosphenodon* Apesteguia & Novas, 2003
* *†Rebbanasaurus* Evans, Prasad & Manhas, 2001
* *†Sapheosaurus* Meyer, 1850
* *†Sphenovipera* Reynoso, 2005
* *†Theretairus* Simpson, 1926
* *†Toxolophosaurus* Olsen, 1960
* *†Zapatadon* Reynoso & Clark, 1998

## Kanpo estekak
John Keegan

Sir **John Desmond Patrick Keegan** (1934ko maiatzaren 15a, Clapham, Londres &ndash; 2012ko abuztuaren 2a, Kilmington, Wiltshire) britainiar historialari militar, irakasle, idazle eta kazetari bat izan zen. XIV. eta XXI. mendeko gudu eta gerrei buruzko historia, inteligentzia militar eta psikologia liburuak idatzi zituen, idazlan guztietako gerra eta gertakizun historikoak azaltzeko unean logika eta gerlari edo gudari bakoitzearen giza ikuspuntuan oinarrituz.

## Idazlanak 
* *Barbarossa: Invasion of Russia, 1941* (New York, 1971) 
* *Opening Moves - August 1941* (New York: Ballantine, 1971) 
* *The Face of Battle* (London, 1976) 
* *The Nature Of War* with Joseph Darracott (New York: Holt, Rinehart and Winston, 1981) 
* *Six Armies in Normandy* (1982) 
* *Zones Of Conflict: An Atlas Of Future Wars* with Andrew Wheatcroft (New York, 1986) 
* *Soldiers, A History of Men in Battle* with Richard Holmes (New York: Viking Press, 1986) 
* *The Mask of Command* (London, 1987) 
* *The Price of Admiralty* (1988) 
* *Who Was Who In World War II* (1978) 
* *The Illustrated Face of Battle* (New York and London: Viking, 1988) 
* *The Second World War* (Viking Press, 1990) 
* *A History of Warfare* (London, 1993) 
* *The Battle for History: Refighting World War Two* (Vintage Canada, 1995) 
* *Warpaths* (Pimlico, 1996) 
* *Fields of Battle: The Wars for North America* (1997) 
* *War and Our World: The Reith Lectures 1998* (London: Pimlico, 1999) 
* *The Book of War* (ed.) (Viking Press, 1999) 
* *The First World War* (London: Hutchinson, 1998) ; (New York: Knopf, 1999) 
* *Winston Churchill* (2002) 
* *Intelligence in War: Knowledge of the Enemy from Napoleon to Al-Qaeda* (2003) 
* *The Iraq War* (2004) 
* *Atlas of World War II* (ed.) (London: Collins, 2006)  (an update of the 1989 Times Atlas)
* *The American Civil War* (London, Hutchinson, 2009)
Astoa euskal mitologian

[thumb|280 px|Euskal arrazako astoa edo [Enkarterriko astoa, sinismen askoren protagonista]]

**Astoa euskal mitologian** nabarmendutako aberea da. Euskal Herriko zein Pirineo aldeko mitologian astoa hainbat sinismen, kontakizun zein Kondairen pertsonaia da.

## Astoa kristau mitologian 
Kristautasunarentzan astoa abere donea da. Astoa jaiotzen bi aberenetariko bat da, idiarekin batera. Astoa izan zen baita ere Familia Santuaren Egiptora ihesaren zama-abera. Eta finean Jesukristo asto baten gainean sartu egin zen Jerusalenen juduen mesias bezala.
Sinismen hauen adierazgarri Lazkaoko astotxo eguna ezaguna da.

thumb|220 px|Ikonografia kristauan astoa abere donea da, eta haren eraginez baita Euskal Herriko hainbat sinismenetan

## Astoa euskal mitologia zaharrean 
* Asto Iluno euskal mitologiako jainkoa izan zen, Akitania erromatarraren garaian Pirineo aldean.

* Drac Pirineo aldeko Okzitaniaren pertsonai bat da, Euskal Herrian ere eragina duena. Mando edo asto gorriaren itxurapean bidairiei agertzen omen zaien abere kaltegarria da.

## Bibliografia 
* *Jose Miguel de Barandiaran, obras completas*. Egilea,Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.

## Kanpo estekak
Acanthochelys

***Acanthochelys*** Chelidae familiako dortoka genero bat da. Uruguai, Brasil, Paraguai, Bolivia eta Argentinan bizi dira.

## Espezieak 
* *Acanthochelys macrocephala* (Rhodin, Mittermeier & McMorris, 1984)
* *Acanthochelys pallidipectoris* (Freiberg, 1945)
* *Acanthochelys radiolata* (Mikan, 1820)
* *Acanthochelys spixii* (Duméril & Bibron, 1835)

## Kanpo estekak
Mesoclemmys

***Mesoclemmys*** Chelidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Mesoclemmys dahli* (Zangerl & Medem, 1958)
* *Mesoclemmys gibba* (Schweigger, 1812)
* *Mesoclemmys heliostemma* (McCord, Joseph-Ouni & Lamar, 2001)
* *Mesoclemmys hogei* (Mertens, 1967)
* *Mesoclemmys nasuta* (Schweigger, 1812)
* *Mesoclemmys perplexa* Bour & Zaher, 2005
* *Mesoclemmys raniceps* (Gray, 1856)
* *Mesoclemmys tuberculata* (Luederwaldt, 1926)
* *Mesoclemmys vanderhaegei* (Bour, 1973)
* *Mesoclemmys zuliae* (Pritchard & Trebbau, 1984)

## Kanpo estekak
Hydromedusa

***Hydromedusa*** Chelidae familiako narrasti genero bat da. Brasil, Argentina, Paraguai eta Uruguain bizi dira.

## Espezieak 
* *Hydromedusa maximiliani* (Mikan, 1820)
* *Hydromedusa tectifera* Cope, 1870

## Kanpo estekak
Chelodininae

**Chelodininae** Chelidae familiako narrasti azpi-familia bat da. Australia eta Ginea Berrian bizi dira.

## Generoak 
* *Chelodina* Fitzinger, 1826
* *Elseya* Gray, 1867
* *Elusor* Cann & Legler, 1994
* *Emydura* Bonaparte, 1836
* *Myuchelys* Thomson & Georges, 2009
* *Pseudemydura* Siebenrock, 1901
* *Rheodytes* Legler & Cann, 1980

## Kanpo estekak
Chelinae

***Chelinae*** Chelidae familiaren barruko narrasti azpi-familia bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* *Acanthochelys* Gray, 1873
* *Chelus* Duméril, 1806
* *Mesoclemmys* Gray, 1873
* *Phrynops* Wagler, 1830
* *Platemys* Wagler, 1830
* *Rhinemys* Wagler, 1830

## Kanpo estekak
Phrynops

***Phrynops*** Chelidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Phrynops geoffroanus* (Schweigger, 1812)
* *Phrynops hilarii* (Duméril & Bibron, 1835)
* *Phrynops tuberosus* (Peters, 1870)
* *Phrynops williamsi* Rhodin & Mittermeier, 1983

## Kanpo estekak
Chelodina

***Chelodina*** Chelidae familiako narrasti genero bat da. Australia, Ginea Berria eta Sondako Uharte Txikietan bizi dira.

## Espezieak 
* *Chelodina burrungandjii* Thomson, Kennett & Georges, 2000
* *Chelodina canni* Mccord & Thomson, 2002
* *Chelodina colliei* Gray, 1856
* *Chelodina expansa* Gray, 1857
* *Chelodina gunaleni* Mccord & Joseph-Ouni, 2007
* *Chelodina longicollis* (Shaw, 1794) — Tortue à long cou
* *Chelodina mccordi* Rhodin, 1994
* *Chelodina novaeguineae* Boulenger, 1888
* *Chelodina parkeri* Rhodin & Mittermeier, 1976
* *Chelodina pritchardi* Rhodin, 1994
* *Chelodina reimanni* Philippen & Grossmann, 1990
* *Chelodina rugosa* Ogilby, 1890
* *Chelodina steindachneri* Siebenrock, 1914
* *Chelodina walloyarrina* Mccord & Joseph-Ouni, 2007

## Kanpo estekak