Tierra de Campos

**Tierra de Campos** Gaztela eta Leongo eskualde natural bat da. Leon, Zamora, Valladolid eta Palentzia probintzietatik zabaltzen da.

## Geografia 
*Tierra de Campos* eskualdeak, topografia laua du, baina, aldika-aldika, ordoki hori garaiera txikiko muino eta mendiek hausten dute. Mendi eta muino horietako batzuek, tontorrean gazteluak dituzte. Eskualde hau zeharkatzen duten ibaietako batzuk, emari gutxikoak dira, Valderaduey ibaia edo Sequillo. Beste batzuk, Carrion ibaia edo Cea emari handikoak dira. Iparraldetik hegoaldera Gaztelako Kanalak zeharkatzen du, XVIII. mendearen erdialdean hasi eta XIX. mendearen hasieran amaitu zen lan bat. Kanal hau, iparraldeko itsas portuetara garia eramateko pentsatu zen, erreka bazterretik tiratutako erreka garraio bidez, sirga izenekoa (animaliek tiratutako ontzitzarrak), bere garaiko ingeniaritza hidraulikoaren lan garrantzitsuenetako bat suposatuz. Bertako klimak, klima kontinentalaren ezaugarriak ditu, udaberri eta udazken fresko eta umelekin eta uda labur, lehor eta sargoriekin. Negua, berriz, luzea, hotza eta pixka bat umela izaten da. Klima oso lehorra izaten da toki baxuetan, baita mendebaldekoetan ere (Zamora), eta erdi umela izatera pasatzen da zenbat eta ekialderago joan (Palentzia). Eskualde hau ezberdintzen duena eta izena ematen diona, bere lurzoruen konposaketa da, gehientsuenak buztinezkoak baitira.

Gaztela-Leongo paisaiaren ohiko eredu kontsideratua dago, bere lursail handi berdeekin udaberrian eta urre kolorekoak udan. Espainiako labore toki garrantzitsuenetako bat da, Hispania erromatarrean zen bezala.

## Historia 
Bertako lehen biztanleak bakzeoak izan ziren, erromatarrek okupatu zuten, eta, ondoren, godotarrek, orduan, Godotar Zelaiak *(Campi Gothorum)* izena hartuz. Izen honetatik dator orain duena.

Musulmanen garaian, iparraldean zeuden kristauen eta hegoaldean zeuden musulmanen arteko mugako basamortu bat izatera pasa zen. IX. mendean, Ordoño I.a Asturiaskoa hasi zen eskualde hau birpopulatzen. Behe Erdi Aroan, Gaztela eta Leon arteko muga izan zen.

Tierra de Camposi buruzko lehen erreferentzia Alfontso X.a Jakituna erregearen kroniketan agertzen da.

Erdi Aro eta Pizkunde garaian, Gaztela eta, beraz, Espainiako *aletegia* izan zen, bertako lur buztintsuak, laboreak landatzeko oso egokiak baitziren. Honek eman zion ospea. Garai honetakoak dira eskualdeko herri garrantzitsuetako batzuetan ikus daitezkeen monumentu eta eraikuntza handiak. Mekanizazioa eta laboreentzako ongarritze mineralaren heltzearekin, bere garrantzi ekonomia gutxitzen joan zen, eta honi, despopulazioak jarraitu zion. Oraindik ere, gutxitzen ari da bertako biztanle kopurua.

Bere historia modernoari dagokionez, 1960 eta 1970eko hamarkadetan, Espainiako toki industrializatu eta aberatsetaranzko emigrazio handia gertatu zen. Euskadi, Bartzelona eta Madrilera batik bat. Honek, Tierra de Camposeko biztanleria asko jaitsi zuen.

## Demografia 
Alde demografikotik, 161 udalerrik osatzen dute eskualde natural hau. Udalerri guzti hauen artean, 117.400 biztanle dituzte. Udalerri gehienak, 100 eta 400 biztanle bitartekoak dira, baina badaude, udalerri batzuetan, 90 biztanle baino gutxiagoko herrixkak. Alde demografikotik, Palentzia da eskualde honetako herririk handiena, 82.000 biztanletik gora. Oso urruti geratzen da, sailkapen honetan, bigarrena, Medina de Rioseco, 5.000 biztanlerekin.

## Soziologia 
Eskualde honetako geografiak, mendeen igaroan, bertako jendearen mentalitatea moldatu du. Oraingo biztanleria, Errekonkista garaiko jendearen ondorengoa da. Honek, bertako lurren gogortasun eta produktibitate urria, paisaia zabala eta klima gogorrari erantsita, eskualde honetako jendea, orokorrean, pertsona zuhur eta soilak egiten ditu. Gaztelerazko "*campesino*" hitzak, hasiera batean, eskualde honetako biztanlea, ohi nekazaria, definitzen zuen.

## Ezagutza tradizionala 
[thumb|250px|[Usategia]]
Lur hauetako arkitektura eta eskulangintza tradizionala, adobean oinarrituta dago, buztinezko adreilua eguzkitan egosia. Oso ospetsuak dira euren usategiak, barra-barra aurkitzen direnak eskualde osoan zehar. Baita bertako gazteluak ere. Eskualde honetako herri askok, arkupedun enparantzak ere badituzte.

## Tokiko fauna 
Eskualde honetako labore zabaldiak, mundu mailako basoilo kontzentraziorik handiena hartzen du. Espezie hau babesteko dauden proiektu ugariak nabarmendu behar dira. Palentziako Laguna de la Navako hezeguneak, bidegurutze garrantzitsuak dira hegaztien migrazioan. Garrantzitsuak dira, baita ere, Villafafilako Aintzirak (Zamora). Ehizan ohikoak diren espezieak, erbia eta eper gorria bezala, oso ugariak eta preziatuak dira. Azken urteetan, otso iberikoaren susperraldi bat egiaztatu da. Eskualde honetatik ere badabil.

## Udalerriak 
* Abarca de Campos
* Abia de las Torres
* Aguilar de Campos
* Amayuelas de Arriba
* Ampudia
* Amusco
* Arconada (Palentzia)
* Autilla del Pino
* Autillo de Campos
* Baquerín de Campos
* Bárcena de Campos
* Becerril de Campos
* Becilla de Valderaduey
* Belmonte de Campos
* Berrueces
* Boada de Campos
* Boadilla de Rioseco
* Boadilla del Camino
* Bolaños de Campos
* Bustillo de Chaves
* Cabezón de Valderaduey
* Cabreros del Río
* Calzada de los Molinos
* Capillas
* Cardeñosa de Volpejera
* Carrión de los Condes
* Castil de Vela
* Castrillo de Villavega
* Castrobol
* Castrogonzalo
* Castromocho
* Castroponce
* Ceinos de Campos
* Cervatos de la Cueza
* Cisneros
* Cuenca de Campos
* Escobar de Campos
* Espinosa de Villagonzalo
* Fáfilas
* Fontihoyuelo
* Frechilla
* Frómista
* Fuentes de Nava
* Fuentes de Ropel
* Fuentes de Valdepero
* Gatón de Campos
* Gordoncillo
* Grajal de Campos
* Grijota
* Guaza de Campos
* Herrín de Campos
* Hurones
* Husillos
* Itero de la Vega
* Izagre
* Lantadilla
* Lomas
* Manquillos
* Marcilla de Campos
* Mayorga
* Mazariegos
* Mazuecos de Valdeginate
* Medina de Rioseco
* Melgar de Abajo
* Melgar de Arriba
* Meneses de Campos
* Monasterio de Vega
* Monzón de Campos
* Moral de la Reina
* Moratinos
* Nogal de las Huertas
* Osornillo
* Osorno la Mayor
* Palazuelo de Vedija
* Palentzia
* Paredes de Nava
* Pedraza de Campos
* Perales
* Piña de Campos
* Población de Arroyo
* Población de Campos
* Pozo de Urama
* Pozuelo de la Orden
* Quintanilla del Molar
* Requena de Campos
* Revellinos
* Revenga de Campos
* Ribas de Campos
* Riberos de la Cueza
* Roales de Campos
* Saelices de Mayorga
* Sahagun
* San Agustín del Pozo
* San Cebrián de Campos
* San Esteban del Molar
* San Mamés de Campos
* San Pedro de Latarce
* San Miguel del Valle
* San Román de la Cuba
* Santa Cecilia del Alcor
* Santas Martas
* Santervás de Campos
* Santoyo
* Támara de Campos
* Tamariz de Campos
* Tapioles
* Tordehumos
* Torremormojón
* La Unión de Campos
* Urones de Castroponce
* Valdemora
* Valderas
* Valdescorriel
* Valde-Ucieza
* Valdunquillo
* Valencia de Don Juan
* Valle del Retortillo
* Valverde-Enrique
* Vega de Ruiponce
* Vidayanes
* Villabaruz de Campos
* Villacarralón
* Villacid de Campos
* Villacidaler
* Villada (Palentzia)
* Villademor
* Villafafila
* Villafrades de Campos
* Villagarcía de Campos
* Villagómez La Nueva
* Villagragima
* Villaherreros
* Villalán de Campos
* Villalba de La Loma
* Villalcázar de Sirga
* Villalcón
* Villalobón
* Villalobos
* Villalón
* Villalón de Campos
* Villalpando
* Villamartín de Campos
* Villamoronta
* Villamuera de la Cueza
* Villamuriel de Campos
* Villanueva del Campo
* Villanueva de la Condesa
* Villanueva de los Infantes
* Villanueva del Rebollar
* Villanueva de San Mancio
* Villarmentero de Campos
* Villarramiel
* Villarrín de Campos
* Villasarracino
* Villaturde
* Villaturiel
* Villaumbrales
* Villavicencio de los Caballeros
* Villerías de Campos
* Villoldo
* Villovieco

## Kanpo estekak 
*  Tierra de Camposeko Mankomunitatea
*  Tierra de Camposeko Landa Garapenerako Kolektibo Elkartea
*  Basoilo proiektua