Raimundo Sabunde

**Raimundo Sabunde**, jaiotzako izen-deiturez **Ramon Sibiuda** —orobat, **Sabiende**, **Sabond**, **Sabonde**, **Sebon**, **Sebond**, **Sebonde** edo **Sebeyde** deiturez ezaguna— (Bartzelona, c. 1385 - Tolosa Okzitania, 1436) Erdi Aroko teologo, filosofo eta mediku garrantzitsu bat izan zen. Gaur egun, batez ere bere liburu nagusiagatik da ezaguna: *Theologia naturalis* («Teologia naturala»). Lan horretan, Sabundek defendatu zuen Jainkoa ezagutzeko bi bide daudela: Biblia eta Natura. Bere ideiek eragin handia izan zuten geroago Michel de Montaigne bezalako idazleengan. Pentsamendu modernorako bidea ireki zuen autoreetako bat dela esaten da. 

## Bizitza eta familia 
Bartzelonan jaio zen XIV. mendearen amaieran. Kataluniako iturri askotan, *Ramon Sibiuda* izen-deiturekin agertzen da. Haren familia eta haurtzaroari buruzko datu gutxi daude, baina garai hartako familia burges edo kultu batekoa zela uste da. Historialari batzuek diotenez, haren aitaren izena Soler zen.

Gaztetan, Aragoiko Koroatik Okzitaniara joan zen ikastera. Tolosako Unibertsitatean eman zuen bere bizitzako tarterik handiena. Bertan, medikuntza, filosofia eta teologia ikasi zituen. Bere prestakuntza oso zabala zen, eta horri esker, diziplina desberdinak lotzeko gaitasuna lortu zuen. Bizitza akademikoari lotuta egon zen beti, eta Tolosako intelektualen artean errespetu handia lortu zuen. 

## Ibilbide profesionala eta lanak 
Sabunderen ibilbide profesionala Tolosako Unibertsitateari lotuta dago. Bertan irakasle izan zen eta, azkenean, Unibertsitateko errektore izatera iritsi zen. Irakasle gisa, zientziaren eta fedearen arteko harremana aztertu zuen.

Bere lanik garrantzitsuena *Theologia Naturalis* (hasieran *Liber Creaturarum* deitua) da. Liburu hau 1434 eta 1436 artean idatzi zuen latinez. 

Hauek dira liburuaren puntu nagusiak:

* **Bi liburuen teoria**: Sabunderen arabera, Jainkoak bi "liburu" eman dizkigu: Natura (izaki guztiak) eta Biblia.
* **Arrazoiaren garrantzia**: Egileak esaten zuen gizakiak, bere arrazoia erabiliz, Jainkoaren existentzia uler dezakeela naturari begiratuta.
* **Gizakiaren lekua**: Gizakia naturaren erdian dagoela defendatzen zuen, mundu materiala eta mundu espirituala lotzen dituen zubia delako.

Liburu honek arrakasta handia izan zuen, baina baita arazoak ere. Eliza Katolikoak liburuaren atal batzuk debekatu zituen XVI. mendean, arrazoiari garrantzi handiegia ematen ziola uste zutelako. Hala ere, Michel de Montaignek frantsesera itzuli zuen lan hau, eta horri esker, Sabunderen izena Europa osoan zabaldu zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  D. Reulet, *Un Inconnu celebre: recherches historiques et critiques sur Raymond de Sabunde* (Paris, 1875).
*  Jean Henri Probst, *Le Lullisme de Raymond de Sebonde* (Tolosa Okzitania, 1912).
*  Mariàngela Vilallonga, *Ramon Sibiuda* in *La literatura llatina a Catalunya al segle XV*. Curial-Publicacions de l'Abadia de Montserrat, Bartzelona 1993. ISBN 978-84-7256-930 0.
*  Jaume Puig, *La filosofia de Ramon Sibiuda*, Institut d'Estudis Catalans, Bartzelona 1998. ISBN 978-84-7283-388 3.
*  Chisholm, Hugh, ed. (1910-1911). «Raymond of Sabunde». Encyclopædia Britannica. A Dictionary of Arts, Sciences, Literature, and General information (en inglés) (11.ª edición). Encyclopædia Britannica, Inc.

## Kanpo estekak