Enciso

**Enciso** Errioxako udalerria da, 2020an 170 biztanle zituena. Udalerrian aurkitu diren dinosauroen 3.000 iknitek ezagun bihurtu dute.

## Geografia 
Errioxako hegoaldean kokaturik dago, Soriako probintziarekiko mugan. Mendialdean aurkitzen da 813 m-tako altueran eta Cidacos ibaiaren eskuinaldeko eremua hartzen du herriak. Logroño hiriburutik 72 kilometrotara dago.

Encisoko gaztelua musulmanek egindakoa izan liteke, X. mende ingurukoa, eta ondorioz Errioxako gazteluen artean zaharrenetakoa. 1109an Fortun Iñiguez izan zen tenentea, 1184ean Diego Ximenezek eskuratu zuen, Cameroseko jaunak, eta 1246. urtean Calatravako Ordenari saldu zion.

XVI. eta XIX. mendeen artean Encisok garapen handia izan zuen ehungintza industriari esker. XVIII. mendearen erdialdera 6 lantegi eta 29 ehundegi zituen. XIX. mendearen erdialdera ordea Kataluniako ehungintza industria modernoak ezarritako lehian galtzaile atera zen. Horretaz gain ingurune pobrea zen nekazaritzarako eta biztanleek hiriguneetara jo zuten. Cidacos haranean Encisotik gora zeuden herria hustu egin ziren 1960. hamarkada inguruan eta Enciso berak 20 urtetan populazioaren hiru laurdena galdu zuen.

## Demografia 
### Biztanleriaren bilakaera 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2005 text:2005

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1900 from:0 till: 1237
  bar:1910 from:0 till: 1212
  bar:1920 from:0 till: 1184
  bar:1930 from:0 till: 1033
  bar:1940 from:0 till: 1133
  bar:1950 from:0 till: 1002
  bar:1960 from:0 till: 771
  bar:1970 from:0 till: 267
  bar:1980 from:0 till: 201
  bar:1990 from:0 till: 173
  bar:2000 from:0 till: 169
  bar:2005 from:0 till: 164

PlotData=
  bar:1900 at: 1237 fontsize:S text: 1.237 shift:(-8,5)
  bar:1910 at: 1212 fontsize:S text: 1.212 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 1184 fontsize:S text: 1.184 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 1033 fontsize:S text: 1.033 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 1133 fontsize:S text: 1.133 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 1002 fontsize:S text: 1.002 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 771 fontsize:S text: 771 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 267 fontsize:S text: 267 shift:(-10,5)
  bar:1980 at: 201 fontsize:S text: 201 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 173 fontsize:S text: 173 shift:(-10,5)
  bar:2000 at: 169 fontsize:S text: 169 shift:(-10,5)
  bar:2005 at: 164 fontsize:S text: 164 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria - Espainiako Estatistika Institutu Nazionala

### Udalerriko herriguneak 
Encisoko udalerrian dauden herriguneak honako hauek dira (biztanleria, 2015):
* Enciso (herriburua) = 143 biztanle
* Poyales = 15 biztanle
* El Villar = 4 biztanle
* Navalsaz = 4 biztanle
* El Villar = 4 biztanle
* Las Ruedas de Enciso = 0 biztanle (Encisoko urtegia egiterakoan 10 biztanleek alde egin behar izan zuten)
* Garranzo = 0 biztanle
* La Escurquilla = 0 biztanle
* Valdevigas = 0 biztanle

## Ondasun nabarmenak 
250px|thumb|Santa María de la Estrella eliza.
* Santa María de la Estrella eliza: XV. mendeko eliza gotikoa da. XVII. mendeko erretaula eta dorrea ere aipagarriak dira.
* San Pedro apostoluaren eliza
* Encisoko gaztelua: X. mendean eraikia eta XIII. mendean Calatravako Ordenak eskuratu zuen. Oinplano obalatua zuen. Gaur egun hondarretan aurkitzen da
* Encisoko urtegia

## Dinosauroen iknitak 
250px|thumb|Dinosauroek oinatzak Encison.
Kretazeo Goiztiarrean lautada zingiratsu bat izan zen, aldiro lehortu egiten zena, eta eremu lokaztu haietan dinosauroek oinatzak uzten zituzten. Lokatza lehortu, gogortu eta ondoren sedimentu berriak pausatzen ziren oinatz horien gainean. Milioika urteren ondoren sedimentu horiek higatu eta oinatz horiek iknita bihurturik azaleratu egin ziren.

Udalerrian hainbat eremutan aurki daitezke iknita hauek. Guztira 3.000tik gora identifikatu dira.

* *La Virgen del Campo* eremua: Cidacos ibaiaren eskuineko ertzean daude, zubitik gertu. Bi hankatan ibiltzen ziren dinosauro haragijale eta belarjaleen 500 iknita inguru ditu. Zingiraren ertza zenez hondarraren ondulazioak ikusten dira eta bertan bibalboak eta zizareak bizi ziren. Garai batean sakonera handiagoa izango zela ere pentsatzen da dinosauroen erpeen arrastoak baitaude, hondoa aurkitu nahian bezala.
* *La Senoba* eremua: 130 lorratz ditu, ahuetatik 10 haragijaleenak.
* *Valdecevillo* eremua: Encisotik El Villarrerako bidearen alboan dago eta 168 arrasto ditu. Azpialdean haragijale baten lau oinatz daude eta gorago hiru iguanodon izan daitezkeenen aztarnak eta atzerago oinatz handiagoak, brakiosauro batenak.
* *Navalsaz* eremua: 138 oinatz ditu, gehienak bi hankatan ibiltzen ziren belarjaleenak. Oinatz handienak 75 cm neurtzen ditu, eta animaliak 4'25 metrotako altuera izango zuela estimatzen da. Errioxan aurkituriko belarjale baten aztarnarik handiena da.
* *La Cuesta de Andorra* eremua: belarjale baten 21 oinatz ditu 30 metrotako ibilbidea egiten duena. Iguanodona izan daiteke. Hankaokerra zen, 2-4'5 km/h abiaduran zihoan eta tarteka labaindura txikiak izan zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak