Genevako Eskola

**Genevako Eskola** aipatzen dugunean bi hauetako bati erreferentzia egiten diogu: (1) Genevan kokatutako hizkuntzalari talde bati buruz, egiturazko hizkuntzalaritza modernoan aitzindaria izan zena; edo (2) ikuspegi fenomenologikotik lan egiten duten literatura-teoriko eta kritikarien taldea.

## Genevako Hizkuntzalaritza Eskola 
Genevako Hizkuntzalaritza Eskolako pertsonaiarik nabarmenena Ferdinand de Saussure izan zen. Eskola hau osatzen duten Saussureren beste lankide eta ikasle garrantzitsuak Albert Sechehaye, Albert Riedlinger, Serge Karcevski eta Charles Bally dira .

Eskola honekin loturiko liburu esanguratsuena *Cours de linguistique générale da*, Saussure-ren lan nagusia, Charles Bally-k eta Albert Sehechaye-k argitaratua. Liburua, Saussure-k 1906tik 1912ra Genevan hiru aldiz eman zuen izenburu horrekin hitz egin zen. Sehechaye-k eta Bally-k ez zuten beraiek hitzaldi-klase horietan parte hartzen, baina beste ikasle batzuek oharrak erabiltzen zituzten. Ikasle hauen artean garrantzitsuena Albert Riedlinger izan zen, material gehien eskaintzen ziona. Gainera, Bally eta Sehechaye-k Saussure-ren teoriak garatzen jarraitu zuten, batez ere hizketaren ikerkuntza linguistikoa ardatz hartuta. Sehechaye-k arazo sintaktikoetan ere kontzentratu zen.

### Genevako Eskolako oinarriak 
Genevako Eskolak hizkuntzalaritzaren baitan adar berri bat sortu zuen: semiologia, hizkuntzaren zentzua ikertzen duen adarra, hain zuzen ere. Harez geroztik hizkuntza ulertzeko modua aldatuko zen.

Semiologiaren funtsezko kontzeptua hizkuntza zeinua da, hizkuntzaren unitatea, alegia. Hizkuntza zeinuak bi elementu batzen ditu: soinua edo adierazlea eta kontzeptua, aditzera ematen duguna, adierazia. Saussureren teoria guztiak adierazia eta adierazlearen azterketan oinarritzen dira, eta bien artean osatutako multzoari *Saussureren dualtasuna* esaten zaio. Hizkuntza-zeinua gizakiak sortua da, ez jainkoek lehen uste zuten bezala; denbora aurrera joan ahala, hizkuntza aldatzen ari baita eta hitz berriak sortzen ari baitira. Bestalde, gazteek erreztasun handiagoa izaten dute hizkuntza zeinuak aldatzeko.

Hizkuntza zeinuek bi modutara lotu daitezke:

* **Harreman sintagmatikoa**:
* **Harreman paradigmatikoa**
*

### Charles Bally 
Saussureren hitzaldien edizioaz gain, Charles Bally-k hizkuntzalaritzan ere zeregin garrantzitsua izan zuen. 1865etik 1947ra bizi izan zen eta, Saussure bezala, Suitzarra zen. Bere gurasoak Jean Gabriel, irakaslea eta Henriette, oihal denda baten jabea, izan ziren. Bally hiru aldiz ezkondu zen: lehen aldiz Valentine Leirens-ekin, ondoren Irma Baptistine Doutre-rekin, 1915ean eroetxe batean barneratua, eta azkenik Alice Bellicot-ekin.

1883tik 1885era arte hizkuntza eta literatura klasikoak ikasi zituen Genevan. Bere ikasketak jarraitu zituen 1886tik 1889ra Berlinen, eta bertan doktore izendatu zuten. Bere ikasketen ondoren, irakasle pribatu lan egin zuen Greziako errege familiarentzat 1889tik 1893ra bitartean. Bally Genevara itzuli zen eta 1893tik aurrera negozio eskoletan irakatsi zuen eta 1913tik 1939ra bitarteko Progymnasium-era joan zen. Aldi berean, PD-n aritu zen unibertsitatean 1893-1913 bitartean. Azkenean, 1913-1939 bitartean, Ferdinand de Saussure-k bere gain hartu zituen indo-alemaniar ikasketa linguistiko eta konparatibo orokorretarako irakaslea.

Frantses hizkuntzan subjektibotasunari buruz egindako lanez gain, frantses hizkuntza eta hizkuntza eskolen krisiari buruz ere idatzi zuen. Gaur egun Charles Bally estilo linguistikoen teoriaren aita fundatutzat jotzen da eta oso ohorea da fraseologiaren teoriengatik.

Charles Bally-ren lanak:

* *Traité de stylistique française*, 1909
* *Le Langage et la Vie*, 1913
* *Linguistique générale et linguistique française*, 1932

Bally-ren teoriei buruz gomendatutako literatura  :

* G. Redard, *Bibliographie chronologique des publications de Charles Bally*, in Cahiers Ferdinand de Saussure 36, 1982, 25-41
* W. Hellmann, *Charles Bally*, 1988
* S. Durrer, *Introduction à la linguistique de Charles Bally*, 1998

## Genevako Literatur Kritika Eskola 
"Genevako Eskola" () izena ematen zaioi 1950 eta 1960ko hamarkadetako literatura kritiko talde bati. Talde horretako kritikorik ospetsuena Georges Poulet belgiarra, Jean-Pierre Richard frantsesa, eta Marcel Raymond, Albert Béguin, Jean Rousset eta Jean Starobinski suitzarrak. Emil Staiger, Gaston Bachelard, eta J. Hillis Miller kritikoak ere talde honetan sartzen dira.

Errusiako Formalismotik eta Fenomenologiatik ( Edmund Husserl- en lanetan adibidez), "Genevako Eskolak" metodo fenomenologikoa erabili zuen literaturaren lanak egilearen kontzientziaren egitura sakonen irudikapen gisa eta haren harremanarekin. mundu erreala. Hala ere, kritika biografikoa saihestu zen, izan ere, kritika horiek batez ere artelanean oinarritu ziren – osotasun organiko gisa tratatuak eta errealitatearen interpretazio subjektiboa kontsideratzen zuten ( *Lebenswelt* kontzeptu alemaniarra) – eta errepikatzen ziren gaiak eta irudiak, batez ere. denbora eta espazioa eta norberaren eta besteen arteko interakzioak. 

## Oharrak eta erreferentziak 
* Terry Eagleton . *Literaturaren teoria: sarrera.* Minnesota: U. Minn., 1983. ISBN &nbsp; 0-8166-1241-2 .

## Irakurketa gehiago 
* Robert Magliola . *Fenomenologia eta Literatura: Sarrera.* Lafayette: Purdue University Press, 1977; 1978an.

## Ikus, gainera 
* Estrukturalismoaz
* Kritika Berria

## Kanpo estekak 
* Genevako Literatur Kritika Eskola