open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robert Innes

**Robert Thorburn Ayton Innes** (1861ko azaroaren 10a - 1933ko martxoaren 13a) eskoziar astronomo eta musikagile bat izan zen, batez ere Proxima Centauri izarra aurkitzegatik ezaguna. Hegoafrikako Behatoki Unionalean lan egin zuen, eta astronomo gisa bere ibilbidean zehar izar bitari eta aldakorrei buruzko hainbat aurkikuntza egin zituen.

## Biografia 
###### Lehen urteak 
* **Jaiotza**: Edinburgh, Eskozia, 1861ko azaroaren 10a.
* **Musikari ibilbidea**: Gaztetan musikari gisa aritu zen, eta piano eta organorako konposizioak idatzi zituen.

#### **Hegoafrikara joatea**: 1894an Transvaalera (Hegoafrika) joan zen bizitzera, eta han astronomiarekiko interesa piztu zitzaion.   
* **Behatoki Unionalea**: 1903an Behatoki Unionalean hasi zen lanean, non izar bitari eta aldakorrei buruzko ikerketak egin zituen.
* **Proxima Centauriren aurkikuntza**: 1915ean, Alpha Centauri sistemara hurbilen dagoen izarra aurkitu zuen, gaur egun Proxima Centauri izenaz ezagutzen dena.
* **Beste aurkikuntzak**:
  * Epsilon Muscae izar aldakorraren periodoa zehaztu zuen.
  * Hainbat izar bitar aurkitu zituen, horien artean Alpha Centauri C (Proxima Centauri bera).

## Lorpenak eta ekarpenak 
* **Astronomian**:
  * Proxima Centauriren aurkikuntza (gure eguzki-sistematik hurbilen dagoen izarra).
  * 70 izar bitar baino gehiago aurkitu zituen.
  * Transvaal Astronomical Society elkarteko lehendakaria izan zen.
* **Musikan**:
  * Piano eta organorako lanak konposatu zituen.
  * Eskoziako musika tradizionalaren eragina izan zuen bere lanean.

## Heriotza eta ondarea 
* **Heriotza**: 1933ko martxoaren 13an hil zen, Londresen.
* **Ondarea**: Bere aurkikuntzek gaur egun ere eragina dute astronomian, batez ere izar hurbilenetako batzuk aztertzeko orduan.

## Sariak eta aintzatespenak 
* **Asteroidea**: 1658 Innes asteroideak bere omenez du izena.
* **Hegoafrikako astronomiaren garapenean**: Bere lana funtsezkoa izan zen Hegoafrikako astronomia modernoaren garapenean.

## Erreferentziak 
* Glass, I.S. (2008). "Proxima Centauri: The Nearest Star". *African Skies*.
* 

## Kanpo estekak 
* South African Astronomical Observatory
* Proxima Centauriren ingelesezko artikulua
City National Plaza

**City National Plaza**, AEBetako San Frantzisko hirian dagoen etxe orratz bikiez osatutako eraikin multzoa da, Kalifornian.

1969-1972an eraiki zen eta 213,3 metro eta 52 solairuko garaiera du.
Central Park Tower

**Central Park Tower**, AEBetako New York hirian dagoen etxe orratz bat da, Manhattan barrutian.

2014-2020 bitartean eraiki zen eta 472,4 metro eta 98 solairuko garaiera du.
111 West 57th Street

**111 West 57th Street** edo **Steinway Tower**, AEBetako New York hirian dagoen etxe orratz bat da, Manhattan barrutian.

2015-2022 bitartean eraiki zen eta 435 metro eta 91 solairuko garaiera du.
230 Park Avenue

**230 Park Avenue** edo **JPMorgan Chase Building**, AEBetako New York hirian dagoen etxe orratz bat da, Manhattan barrutian.

2025ean amaitzea aurreikusi da eta 423 metro eta 70 solairu izango ditu.
Amèlia Riera Toyos

**Amèlia Riera Toyos** (Bartzelona, Katalunia, 1928ko urtarrilaren 20a –ibidem, 2019ko abenduaren 28a) margolari eta grabatzailea izan zen. 

## Lan ibilbidea 
Gaurko Arte Zikloaren (1962) eta Arte Berriaren Erakustaldien (1964) sortzailea izan zen. Bere garaian nagusi zen abstrakzio informalaren aurrean, mundu pertsonal, misteriotsu eta kezkagarria sortu zuen, izaera surrealista eta genero ikuspegitik pop begirada zuena, aldarrikapen horretan bere belaunaldiaren aitzindaria izan zelarik. 2015 urtean Kataluniako Kultura Sari Nazionala jaso zuen, eta 2016 urtean San Jorge Arte Ederren Kataluniako Errege Akademiako ohorezko akademiko hautatu zuten.

2018 urtean bere estanpa eta matrize kalkografikoen funtsaren zati bat Kataluniako Liburutegiari utzi zion.

### Heriotza 
2019 urteko abenduaren 28an hil zen Bartzelonan, laurogeita hamaika urte zituela.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2015ean Kataluniako Kultura Sari Nazionala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Amelia Rieraren fondoa Kataluniako Liburutegian
* Vila Casas Fundazioa
* Entziklopedia Katalana
Nuria Llimona

**Núria Llimona Raymat** (Bartzelona, Katalunia, 1917ko martxoaren 17a – Ibidem, 2011ko urtarrilaren 12a) margolaria izan zen.

## Bizitza 
Gurasoak Joan Llimona eta Maria Raymaten izan ziren, Jose Llimona i Bruguera osaba zuen. Hamar neba-ahizpen arteko azkenaurrekoa izan zen, eta, Mercè ahizparekin batera, aitaren bokazio artistikoa jaso zuen. Hamabi urte zituenerako, jada,  margolari handia bilakatu nahi zuen, amaren nahiaren aurka, etorkizun egokiagoa nahi baitzuen Kataluniako goi burgesiako neska batentzat.

Hogeita hamarreko hamarkadan, Bartzelonako Arte Ederren Eskola Ofizialean ikasi zuen, eta Espainiako gerra zibilaren urteetan itxi egin zen, itsasotik gertu egotean bonbardatzeko arriskua zegoen eta. Gerra amaitu eta gero, ikasketen jarraitu eta titulu ofiziala lortu zuen. 

### Lan ibilbidea 
Lortutako titulu ofizialari esker, hamabost urtez eskolak eman ahal izan zituen eskola horretan bertan, orduan Via Layetanaren bukaeran zegoena.

Paisaia-zale ezaguna da, abangoardietatik ihes egin zuena eta Bartzelonako hiri paisaia margotzen espezializatu zena. Natura hila, figura eta, bereziki, paisaia landu zituen, estilo naif eraikitzaile eta postinpresionista baten barruan.

9 eta 10. Egungo Artearen Emakumezkoen Aretoaren presidentea izan zen. Bakarka, Sira galerian, Nonell Aretoan eta Parés Aretoan erakutsi zuen lehen aldiz, eta hainbat kolektibotan, eta hainbat sari lortu zituen. Bere lana Bartzelonako Kataluniako Arte Museoan eta Madrilgo arte modernoko museoetan dago ikusgai.

Era berean, *Las brujas* (1995) eta *El crit del silenci* (1996) lanak egin zituen, 1974 eta 1995 urteen artean egindako zuri-beltzeko marrazkien bilduma, kritika soziala osatzen duena eta Josep Maria Ainaud de Lasarte, Carmen Alcalde, Federico García Lorca edo Manuel Azaña politikariaren testuekin batera doana.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2000. urtean Sant Jordiko Gurutzea jaso zuen.
* 2006an Bartzelonako Ohorezko Domina. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carmen Alcalde

**Carmen Alcalde Garriga** (Girona, Katalunia, 1936ko abuztuaren 5a) idazle eta kazetari feminista da. 1976an Vindicacion Feminista aldizkaria sortu zuen Lidia Falcónekin batera. Poesia, narratiba, saiakera eta kazetaritza artikuluak idazten ditu.

## Bizitza 
Kazetaritza ikasi zuen Bartzelonan eta Filosofia eta Letrak Madrilen. 

### Lan ibilbidea 
*Los Sitios* (gero *Diari de Girona*) egunkari gironarraren eta Bartzelonako *Destino* aldizkarian kolaboratzen hasi zen. Nahiz eta diktadura frankistaren sasoian, zentsura jasan zuen *Presència* astekaria sortu eta zuzendu zuen, Maria Rosa Pratekin batera. Gero, Fraga Legearekin, Carmen Alcalde behin baino gehiagotan izan zen espedientatua, aldizkariaren ondorioz. Geroago, *Triunfo*, *Cuadernos para el Conversaciones* eta *Destino* aldizkarietan eta *El Periódico de Catalunya* egunkarian kolaboratu zuen buru-belarri. *Diario Femeninoan* atalburua ere izan zen, eta Jose Luis Arangurenek dibortzioari buruzko bere iritzia azaltzen zuen momentuko hainbat pertsona ospetsuri egindako inkesta batean parte hartzeagatik kaleratu zuten bertatik.

## Lanak 
Besteak beste, lan hauek osatu ditu:
* 1976 - *La mujer en la Guerra Civil española*. Cambio 16 argitaletxea.
* 1979 - *Cartas a Lilith*. Bruguera argitaletxea
* 1996 - *Mujeres en el franquismo: exiliadas, nacionalistas y opositoras.* Flor del Viento  argitaletxea.
* 2005 - *Vete y ama.* Carena argitaletxea.
* 2016 - *Amar se escribe breve*. Carena argitaletxea.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2000. urtean Rosa del Desert Kazetaritza Saria eman zioten.
* 2005. urtean Komunikazioaren Ohorezko Saria lortu zuen, Bartzelonako Diputazioak emana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Idiakez (argipena)

**Idiakez** izenak hainbat adiera du:

* **Idiakez dorrea**, Azkoitiko jauregi bat.
* **Idiakez jauregia**, Tolosako eraikin bat.
* **Idiakez kalea (Donostia)**.

Idiakez euskal deitura ere bada, familia eta pertsona hauena adibidez:

* **Idiakez leinua**, ahaide nagusien arteko familia bat. 
* Alfontso Idiakez  Idiakez leinuarena

* **Mila Idiakez** (1952-2025), ekintzaile abertzale eta feminista.
* **Imanol Idiakez**, futbolaria.
* **Irati Idiakez**, snowboard egokituko kirolaria.
* Xabier Idiakez Euskal Herriko idazlea eta elizgizona.
Frantziaren eta Espainiaren arteko konexio elektrikoa Bizkaiko Golkoan

**INELFE Bizkaiko Golkoko** proiektua ( **INterconnexion ELectrique France-Espagne** akronimoa) izenez ezagutzen da **Frantzia-Espainia elektrizitate interkonexioa** goi-tentsioko korronte zuzeneko linea bat da, Akitania Berriko Cubnezais azpiestazio elektrikoa eta Bizkaiako Gatikakoa lotzen dituena. Maila anitzeko VSC teknologia erabiltzen du, tentsio iturrian. Konexioa bi kable elektriko paralelo erabiliz egiten da, gutxi gorabehera 390 km-ko luzera dutenak. Bere ibilbideak txandaka egingo ditu lurpeko pasabide bat eta gero urpeko pasabide bat, best lurpeko pasabide bat ( Capbreton hobia saihesteko) eta gero urpeko pasabide bat, azken kilometroak lur azpian amaitzeko.  

Bere potentzia osoa 2 GW-ekoa da. Linea-operadoreak RTE eta REE frantziar eta espainiar sare-kudeatzaileak dira. Bere aurrekontu osoa 3 100 millioi eurokoa dela kalkulatzen da  . Bere eraikuntza Europar Batasunak babestu eta finantzatu du neurri batean. 

## Historikoa 
### Hasiera 
Proiektuaren hasieran, interkonexio berriaren helburua Frantzia eta Espainia artean itsaspeko kableak jartzea zen, 2023rako trukeak 2 200 MW-era handitzeko, 1 600 et 2 000 millioi euro arteko kostuarekin.

### Erabaki politikoak eta kontsulta publikoak 
2016an, Energia Arautzeko Batzordeak (CRE) erabaki zuen: " guztiz goiztiarra "proiektu hau Europar Batasunak babestuta dago CREren arabera, Frantzia ondo konektatuta dago bere bizilagunekin eta ez dago eragiketaren bideragarritasun teknikoaren ikusgarritasunik, oso konplexua baita lineak urpeko lubaki batetik igaro beharko duelako ; CREren arabera, « Europako Batzordeak presaka egin du, proiektuaren kostu-eraginkortasun txostena izan aurretik ere ». 

2017an, Frantziak eta Espainiak proiektuaren kostuen banaketa adostu zuten eta Europako Batzordeak 578 milioi euro diru-laguntza eman zuen. 

2021eko irailaren 14an, RTEk iragarri zuen Frantziako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak, hiru urteko kontsultaren ondoren hautetsiekin eta herritarrekin, Cubnezaisko (Bordeletik gertu) eta Gatikako (Bilbotik gertu) transformazio-estazioen arteko etorkizuneko linea elektrikoaren ibilbidea balioztatu zuela. Linea hori gutxi gorabehera 400 km luze izango da, eta horietatik 300 km itsas azpian izango dira. RTEk 2027a du helburu gisa konexioa martxan izateako. 1750 millioi €-ko proiektu hau, Europar Batasunak lagunduta, bi herrialdeen arteko elektrizitate-trukerako ahalmena bikoiztuko du, 5 000 MW-er iritsiz.   

14 août 2024, auzitegiek, bost ingurumen-delituengatiko ingurumen-krimen laburpen baten ondoren, aurretiazko lan-azterketak lau hilabetez eten zituzten, bereziki Bizkaiko Golkoan zetazeoei kalterik ez egiteko  

2025an Europan gertatutako itzalaldia eta gero, Espainiarentzat Frantziarekin konexio elektriko ahalmena handitzeko proiektu hau erabakigarri bihurtu da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sotirios Krokidas

**Sotirios G. Krokidas** (; Sikyona, 1852 – Perigiali, 1924ko uztailaren 29a) greziar politikaria izan zen, Greziako lehen ministroa 1922ko irailetik azarora.

Zuzenbidea ikasi zuen Atenasko Unibertsitatean eta doktoretza lortu zuen han. Geroago, zuzenbide komertzialeko unibertsitateko irakaslea izan zen. 1883an bere jaioterriko alkate hautatu zuten eta 1892an Korintoko barrutian eserleku bat lortu zuen parlamentuan. 1917tik 1920ra Kretako komandante buru izan zen.

Greziak 1922an Turkiaren aurkako gerran izandako zorigaiztoko porrotaren ondoren, krisi politiko bat, mugimendu iraultzaile bat eta Konstantino I.a Greziakoa erregearen abdikazio eskaera gertatu ziren. Batzorde iraultzaileak lehen ministro izendatu zuen Alexandros Zaimis, herrialdetik kanpo zegoena. Zaimis iritsi bitartean, Sotirios Krokidas lehen ministro izendatu zuten 1922ko irailaren 30ean. "Seien epaiketa" antolatzearen arduraduna izan zen, eta hiru lehen ministro ohi eta jenerala hiltzera kondenatu zituen, Greziak gerran izan zuen porrotaren erantzuletzat joz. Krokidasek dimisioa eman zuen 1922ko azaroan, epaiketari buruzko desadostasunengatik.
Clarice Taylor

**Clarice Taylor** (Buckingham konderria (Virginia), Ameriketako Estatu Batuak, 1917ko irailaren 20a - Englewood (New Jersey), Ameriketako Estatu Batuak, 2011ko maiatzaren 30a) aktorea izan zen. Etniaz afro-estatubatuarra zen.

## Bizitza 
Clarice Taylor Leon B. Taylor eta Ophelia (Booker) Taylorren alaba zen, hiru seme-alabaren artean bigarrena. Ama erizaina zuen; aita, berriz, Estatu Batuetako Posta Zerbitzuko langilea. Taylorren gurasoak banandu egin ziren; aita berriz ezkondu zen.

Taylor batxilergoan graduatu zen, Columbia Unibertsitatera joan zen urtebetez (hor ere graduatu zen). 

### Lan ibilbidea 
20 urte baino gehiagoz lan egin zuen AEBko Posta Zerbitzuan leihatilan gaueko txandan; egunez eta arratsaldez, berriz, aktore lanetan aritu zen. 

Antzezpen ikasketak egin zituen New Yorkeko New Theatre School-en,  eta antzerki aktore lanetan hasi zuen bere ibilbidea New Yorken 1940ko hamarkadan.

1940an (beste iturri batzuen arabera, 1942an) Broadway-ko zirkuitotik kanpo (*Off-Broadway*) debutatu zuen American Negro Theatre antzokian, Sophie Slow-ren paperean, Abram Hill egilearen ''On Striver's Row* antzezlanean. Han rol gehiago ere egin zituen, ekoizpen hauetan:

* *Natural Man* (1941) 
* *Home Is the Hunter* (1945). Rola: Anne Drake.
* Kurt Unkelbach-en *The Peacemaker* (1946). Rola: Sister Maloney.
* John Colton eta Clemence Randolph idazleen *Rain* (1948)
* Nicholas Belaren *Skeleton*

1950eko hamarkadan, New Yorken hainbat aldiz lan egin zuen, Greenwich Mews Antzokian; besteak beste, *Major Barbara* (1953), William Branch-en *In Splendid Error* (1954) eta Alice Childress-en *Trouble in Mind* (1955) obretan. Bi seme izan zituzten. Senarra hil zenetik, denbora luzez bizi izan zen New Yorkeko Harlem auzoan. Clarice Taylor 93 urte zituela hil zen Englewood-eko bere etxean, bihotzekoak jota.  

## Filmografia (hautatua) 
* 1969: Change of Mind
* 1970: Tell Me That You Love Me, Junie Moon
* 1971: *Play Misty for Me*
* 1971: *Such Good Friends*
* 1973: Ironside (telesaila, *The Last Payment atala)*
* 1976–1990: Sesame *Street*
* 1980: *Beulah Land* (miniseriea)
* 1980: *The Torture of Mothers*
* 1985–1992: *The Bill Cosby Show*
* 1985: *Lady Blue* (telesaila, *Death Valley Day* atala )
* 1986: *Spenser: For Hire* (telesaila, *Rockabye Baby* atala )
* 1993: Sommersby
* 1995: Smoke
* 2008: History of the World in Eight Minutes (film laburra)

## Web estekak 
*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Clarice Taylor IMDb
* Clarice Taylor in der Internet Broadway Database (englisch)
* Clarice Taylor (Rollenverzeichnis)
* *Clarice Taylor Dies at 93; TV’s Cosby Called her Mom* Nachruf in: *New York Times'' vom 2. Juni 2011
Jair da Costa

**Jair da Costa** (Santo André, São Paulo, 1940ko uztailaren 9a – Osasco, 2025eko apirilaren 26a) brasildar futbolaria izan zen.

Brasilen hasi zuen bere ibilbidea Portuguesa taldean 1960an eta 1962an Italiara joan zen Inter Milan taldean jokatzera, Helenio Herrerak entrenatuta. 1972ra arte egon zen Milanen, 1967-1968 denboraldian izan ezik, AS Roma taldean jokatu baitzuen. Ondoren, bi denboraldi egin zituen Santosen, eta 1975ean amaitu zuen bere ibilbidea, Kanadako ligan.

Partida bakarra jokatu zuen Brasilgo futbol selekzio nazionalarekin, Garrincharen postu berean jokatzen baitzuen. Hala ere, 1962ko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen talde brasildarreko kidea izan zen.

## Palmaresa 
**Inter Milan**
* Serie A: 1962–63, 1964–65, 1965–66, 1970–71
* Europako Kopa: 1963–64, 1964–65
* Kontinente arteko Futbol Kopa: 1964, 1965

**Santos**
* Campeonato Paulista: 1973

**Brazil**
* Munduko Futbol Txapelketa: 1962
Oinezkoentzako zubi

[thumb|Gezurren zubia [Schwetzingen|Schwetzingenen.]]
**Oinezkoentzako zubia** mendietako ur-gorputzen, zirkulazio-bideen edo haranen gainetik oinezkoak igarotzea ahalbidetzen duen egitura da. Hainbat material-motatan eraiki daitezke. Batzuk estatikoak eta mugikorrak dira (tolestu, biratu edo altxatu egiten dira). Tamainak askotarikoak dira, metro gutxi batzuetatik ehunka metrotara. Oso karga txikirako eginda daude, eta oso luzera mugatua dute. Horregatik, haien diseinua askotarikoa izan daiteke.

Garraio-plangintzaren ikuspegitik, egitura horren abantaila nagusia da ez duela zirkulazioa oztopatzen. Oinezkoaren ikuspegitik, egitura horrek bidea luzatzen du zebra-bide edo semaforo batekiko.

Zubi-mota horien adibide arkitektoniko aipagarri gisa aipa daitezke Londresko Millennium zubia, Erromako Sant'Angelo zubia, Parisko Arteen zubia edo Municheko Franz Josef Strauß aireportuko beirazko pasarte osoa.

Hiru herrialdeen zubia arku formako zubia da, Alemaniako Weil am Rhein hiriaren eta Frantziako Huningue hiriaren artean, eta munduko oinezkoentzako eta bizikletentzako zubirik luzeena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zubi tolesgarri

thumb|Zubi tolesgarriaren printzipioa.
**Zubi tolesgarriaa** zubi mugigarri eta altxagarri anizkoitza da, ertz batean jasotzean tolesten dena.

Zubi tolesgarri baten adibidea da Kieleko (Alemania) Hörnbrücke. Erdizka tolestuta dagoenean, bere hiru zati higikorrek N forma hartzen dute.

Thomas Heatherwickek sortu eta Londresen kokatutako The Curling Bridge zubi bilgarriak ere zubi tolesgarriaren kontzeptura hurbiltzen du.

Ibilgailu blindatu zubigilea eta eraikuntza azkarreko zubi militarrak ere printzipio horretan oinarritzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vaiko Eplik

**Vaiko Eplik** (1981eko abuztuaren 1ean jaioa, Raplan) estoniar abeslari eta konpositorea da.

Claire's Birthday, Ruffus, Koer eta Vaiko Eplik eta Eliit taldeetan aritu da.

## Biografia 
Eplikek musika hezkuntza jaso zuen Talingo Musika Eskolan 1997an Claire's Birthday osatu aurretik. Talde horrekin hiru disko kaleratu zituen, kritikak garai hartako britpop soinuaren erreplikatzat jotzen dituenak. Geroago, taldeak Ruffus izena hartu zuen, 2003ko Eurosong saria irabazi zuen eta, beraz, 2003an Rigan egin zen Eurovision Kantu Jaialdian parte hartzeko eskubidea izan zuen, Estonia "Eighties Coming Back" abestiarekin ordezkatuz. Abestia 21. postuan amaitu zuen, 14 punturekin.

2004an, Vaiko Eplikek Judas antzeztu zuen "Jesus Christ Superstar" rock operan, Vanemuine Antzokian, eta, 2009an, Che Guevara interpretatu zuen "Evita" lanean, antzoki berean antzeztuta.

2008an, British Councilek Urteko Nazioarteko Musika Ekintzaile Gaztearen sarirako izendatu zuen. 2010ean gizonezko artista onenaren saria irabazi zuen Estonian Music Awards sarietan. Urte bereko pop musikako sarien urteroko lehian, urteko artista izendatu zuten.Urte horretan bertan, Lenna Kuurmaaren lehen album bakarlariaren zenbait abesti ekoiztu eta idatzi zituen, laurogeita hamarreko hamarkadan ETVko haurren koru estoniarrean ezagutu zuena.

2013an estreinatu zen zinemetan "Suur maalritöö" ("Margolari handia") film animatua, Vaiko Eplik-en soinu bandarekin. Besteak beste, Mari Pokinen eta Priit Voigemast abeslariek interpretatzen dituzte bere abestiak pelikulan eta CDan. Urte beraren amaieran, "Nsales gesed" bere estudioko albumaren lehen bi singleak atera ziren: "Murelik brunett" eta "Mætetes msales rudais". "Msales tetes msales rudais" ("Pentsamendu mingotsak") diskoari dagokionez, Eplikek zera esan zuen: "Abestia konposatzen ari nintzela, Michael Jacksonek nola kantatuko zukeen Raplan jaio izan balitz?". Eta nola interpretatuko zukeen Whitney Houstonek estonia balitz? "».

"Nsales gesed" diskoa kaleratu eta hilabete batzuetara, Eplikek "Juulia" singlea kaleratu zuen, 2014ko uztailean kaleratutako "Nelgid" estudioko albumaren aurrerapena. 2020an kutxa bat argitaratu zuen ordura arte kaleratutako 11 diskoekin, bai bere izenpean bai "Vaiko Eplik y Eliit" gisa argitaratutakoekin. 2022aren amaieran, Claire's Birthdayren bilera bat iragarri zen 13 urtetan lehen kontzertua emateko, 2023ko uztailean izango zena.

2020ko uztailaren 6an, Eplik Estoniako Egileen Elkarteko zuzendaritza batzordeko presidente hautatu zuten.

Eplikek egile eta konpositore independentetzat du bere burua, eta Mortimer Snerd bere zigilupean kaleratzen ditu bere albumak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gustav Freytag

**Gustav Freytag** (Kreuzburg, 1816ko uztailaren 13a – Wiesbaden, 1895eko apirilaren 30a) alemaniar idazlea izan zen.

Filologia ikasi zuen Breslau eta Berlingo unibertsitateetan eta "Borussia zu Breslau" ikasle taldeko kide izan zen. 1839an Breslaura joan zen alemaniar hizkuntza eta literaturako irakasle, eta antzerki-lanak eta poemak idazteari ekin zion. 1852an arrakasta handia lortu zuen *Die Journalisten* antzezlanarekin.

1847an Berlinera joan zen eta Julian Schmidtekin batera *Die Grenzboten* astekaria argitaratu zuen. Aldizkaria austriar eta alemaniar liberalismoaren organo bihurtu zen. Gainera, *Im neuen Reich* egunkaria argitaratu zuen. Antzerki lanen egiturari buruzko Freytag piramidearen egilea izan zen.
Kido Takayoshi

**Kido Takayoshi** (木戸 孝允) (1833ko abuztuaren 11a - 1877ko maiatzaren 26a) Japoniar estadista, samurai eta shishi bat izan zen, Meiji Berrezartzea gidatu zuten hiru noble handienetako bat bezala hartzen dena.
## Kanpo estekak
Ibilgailu blindatu zubigile

alt=|thumb|300x300px|Ibilgailu blindatu zubigilea
**Ibilgailu blindatu zubigilea** borrokarako laguntza-ibilgailu bat da, batzuetan ingeniaritza militarreko ibilgailu azpimota gisa hartzen dena, militarrei tanke eta borrokarako beste ibilgailu blindatu batzuk azkar hedatzen laguntzeko arrakala motako oztopoetan zehar, ibaietan adibidez. Ibilgailu blindatu zubigilea erraildun ibilgailu bat izaten da, tankeen txasis batetik bihurtua, armen ordez metalezko zubi tolesgarri bat eramateko. Ibilgailu blindatu zubigilearen zeregina da unitate blindatuek edo infanteriako unitateek kraterrak, tankeen aurkako arekak, zubi irtenak, trenbide-mozketak, ubideak, ibaiak eta amildegiak zeharkatzea, ibilgailuak ibiltzeko ibai sakonegia lortzen denean, eta zubirik behar bezala kokatzen ez denean, edo behar bezain sendo, kezka nabarmena 60 tonako tankeak mugitzean.

Zubi-geruza zabaldu eta bere zama jaurtitzen da, oztopoaren gainetik minutu gutxitan zubi prestatua eskainiz. Behin tartea jarrita, Ibilgailu blindatu zubigilea zubitik askatzen da eta albo batera mugitzen da trafikoa pasatzen uzteko. Ibilgailu guztiak zeharkatu ondoren, zubia bera zeharkatzen du eta beste aldeko zubira lotzen da berriro. Ondoren, tartea erretiratzen du berriro mugitzeko prest. Antzeko prozedura erabil daiteke amildegi txikiak edo antzeko oztopo batzuk zeharkatzeko.

AVLBek 19 metroko zubiak (60 oin) edo luzeagoak eraman ditzakete. Tankeen txasis bat erabiliz, zubi-geruzak gudu-tanke nagusien lur bera estaltzeko gai da. Armadura hornitzeak etsaien suaren aurrean ere aritzeko aukera ematen die. Hala ere, hau ez da ezaugarri unibertsala: 6×6 edo 8×8 kamioien txasis oso sendo batzuk zubi-geruza aplikazioetarako egokiak izan  dira.
Fitxategi:Szkolenie_doskonalące_obsług_pływających_transporterów_samobieżnych_(03).jpg|Poloniar BLG-67M
Fitxategi:SPRAT,_le_14_juillet_2012_à_Paris.JPG|SPRAT frantsesa
Fitxategi:Biber_-_5.jpg|Alemaniako Armadako Biber bat bere zubia erabiltzen
Fitxategi:Panzerschnellbrücke_Leguan.jpg|Leguan-prototipoa Alemaniako armadaren zubiarekin
Fitxategi:M60A1_Armored_Vehicle_Landing_Bridge.jpg|M60A1 ibilgailu blindatu batek jaurtitako zubia, artazi-motako zubia hedatuz.
Fitxategi:９１式戦車橋P1000007_装備_6.jpg|JGSDF mota 91 ibilgailu blindatu zubigilea
Fitxategi:IMFT_6_2015_344.jpeg|Suitzako Indar Armatuen Brückenpanzer 68
Fitxategi:MT-55_Militärtag_-_Uffenheim_-_2015_.jpg|MT-55

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Titan Ibilgailu blindatu zubigilea - Armedforces.co.uk
Amenidades naturales de las Españas

***Amenidades naturales de las Españas*** edo ***Disertaciones varias sobre las producciones naturales espontáneas, o connaturalizadas en los Dominios Españoles*** obra Mariano Lagasca espainiar botanikari ospetsuak argitaratu zuen bi ataletan: 1811n lehenengoa, 1821ean bigarrena. Liburuek deskribapen botanikoak eta ilustrazioak ditu. Lagasca Madrilgo Errege Lorategi Botanikoko zuzendaria izan zen. 

Vicente Melo de Portugal markesa ezagutu zuen eta bere laguntzari esker liburuaren lehen liburuki plazaratu zuen Orihuelan. Hor aurkitzen da bere ikerketa goretsienetako bat, "Disertación sobre un orden nuevo de plantas del orden de las compuestas".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Lana IPNI webgunean.
* :Liburuaren bertsio digitala Googlen.
Comcast Technology Center

**Comcast Technology Center**, AEBetako Filadelfia hirian dagoen etxe orratz bat da, Pennsylvania estatuan.

2013-2018 artean eraiki zen eta 340 metroko eta 61 solairuko garaiera du.
53W53

**53W53**, **53 West 53** edo **Tower Verre**, AEBetako New York hirian dagoen etxe orratz bat da, New York estatuan. Manhattan barrutian dago.

2015-2019 artean eraiki zen eta 320 metro eta 77 solairuko garaiera du.
The Brooklyn Tower

**The Brooklyn Tower**, jatorriz **340 Flatbush Avenue Extension** eta **9 DeKalb Avenue**, AEBetako New York hirian dagoen etxe orratz bikiez osatutako eraikin multzoa da, New York estatuan. Brooklyn barrutian dago.

2018-2022an eraiki zen eta 325 metro eta 74 solairuko garaiera du.
McKesson Plaza

**McKesson Plaza** edo **One Post Street**, AEBetako San Frantzisko hirian dagoen etxe orratz bat da, Kalifornian.

1969an eraiki zen eta 162 metro eta 38 solairuko garaiera du.
Doo aintzira (Mayo konderria)

**Doo aintzira**, , "Aintzira Beltz", Irlandako mendebaldeko Murrisk penintsulan dagoen aintzira bat da, Mayo konderrian. 

## Aintzira 
27,52 kilometro karratu ditu eta 4 kilometro luze eta kilometro bat zabal ditu.

Westport udalerritik 30 kilometro hego-mendebaldera dago, eta Delphi herritik hurbil.
María Pe Pereira

**María Pe Pereira** (Burgos, 1981) espainiar matematikari, ikertzaile eta unibertsitate-irakaslea da. 2012an Espainiako Matematikako Errege Elkartearen Rubio de Francia Saria jaso zuen lehen emakumea izan zen.

## Ibilbidea 
María Burgosen jaio zen 1981ean. Matematikan lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. 2011n doktoratu zen zentro berean, Javier Fernández de Bobadillak zuzendutako doktore-tesi bat defendatuz. Tesi horrek modu bateratuan ebatzi zuen 1968an John Forbes Nash matematikari eta 1994ko  banakotasun zatitzaileetarako planteatutako arazoa, testuinguru orokorragoetan erabil daitezkeen teknika eta ikuspegi berritzaileak sartuz. Emaitza 2012an argitaratu zen Matematikako erreferentziazko aldizkari batean, Annals of Mathematics. Urtebete geroago, Matematika Zientzien Institutuan hasi zen lanean doktoretza osteko ikertzaile gisa ere.

Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Diziplinarteko Matematika Institutuko kidea da, eta Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Matematika Zientzien Fakultateko irakaslea; horrez gain, ikertzailea da Aljebra, Geometria eta Topologia departamentuan.

2013an, osoko hizlari izan zen Santiago de Compostelan egin zen RSME2013 kongresu bienalean.

## Aintzatespenak 
1998an urrezko domina lortu zuen Espainiako Matematika Olinpiadan  eta urtebete geroago brontzezkoa lortu zuen. 2012an Real Sociedad Matemática Españolak  José Luis Rubio de Francia Saria eman zion, 32 urtetik beherako matematikari gazteen ikerketa-ibilbidea aintzatetsi eta sustatzen duena. Saria Zaragozako Unibertsitateak eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoak babesten zuten, eta Jesús Bastero buru zuen nazioarteko epaimahai batek eman zuen. Sari hori lortu zuen lehen emakumea izan zen, eta bakarra 2019ko ediziora arte, María Ángeles García Ferrero matematikaria aintzatetsi zuten arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna Manel·la

**Anna Manel·la Llinàs** (Olot, Girona, Katalunia, 1950eko ekainaren 1a - ibidem, 2019ko abenduaren 11) eskultorea eta margolaria izan zen. Haurtzaro galdua irudikatzen zuten figurengatik izan zen ezaguna.

## Bizitza 
Manel·la Kataluniako Olot udalerrian jaio zen 1950 urtean. Francesc Ferrer Lehen Hezkuntzako Eskola Pribatuan ikasi zuen, Maria de Oloteko Cor mojen ikastetxean bigarren hezkuntza egin baino lehen. Eskultura, marrazketa eta pintura ikasi zituen Bartzelonako La Llotja Arte Eskolan. Oloteko Arte Akademian egin zituen graduondoko ikasketak, eta Sant Feliu de Guíxols kostaldeko herrian, ostera, Marzo Mart arte-tailerrean, non bere grabatu-dohainak garatu zituen.

### Lan ibilbidea 
Manel·laren lanaren lehen erakusketak 1981 urtean eta 1982 urtean izan ziren, Oloten, eta 1984 urtean Vicen. 1984 urtetik aurrera, lan eta erakusketa asko egin zituen. 1985 urtean, Bartzelonako Udazkeneko IV. Aretoan parte hartu zuen. Urte berean, Gironako Diputazio Probintzialaren Arte Erakusketan parte hartu zuen. 1986 urtean, Gironako bigarren Mostran parte hartu zuen. Erakusketa kolektibo eta indibidualetan parte hartu zuen Katalunian, Frantzian, Alemanian, Suedian eta Italian. Ezaguna da bere eskultura zein pinturengatik.

1986 urtean, Kataluniako Generalitatearen beka bat jaso zuen arte plastikoetarako.

2019ko abenduaren 11n hil zen, 69 urte zituela.
ezkerrera|thumb|171x171px| "Sense Luna"thumb|178x178px|"*Secretos*", Santa Pau, Garrotxa
## Lanak 
Besteak beste, lan hauexek egin zituen:

* "Mont" Cervaron, Italia, 1990
* "Secrets" Santa Pauen, Garrotxa, 1993
* "Without Moon" Oloten, 1993
* "Passes" Marolan, Italia, 1994
* "The Island of the Dead" Besalun, Garrotxa 1994
* "Farewell" to Salt, Gironés 1997
* "Infinite" in Sant Boi de Llobregat, 2001

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jeanne Driessen

**Jeanne Driessen** (Maaseik, 1892ko maiatzaren 3a - Genk, 1997ko uztailaren 15a) belgikar politikaria izan zen. Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V[Kristau-demokrata eta Flandriarra]) alderdiko kidea izan zen, alderdiak artean *Christelijke Volkspartij* (CVP [Alderdi Popular Kristaua]) izena zuenean. Driessen 1924an hasi zen alderdian bere lehen ardurak hartzen. 1927an hautatu zuten lehen aldiz kargu politiko baterako, eta 1950-1965 bitartean senataria izan zen.

## Biografia 
Jeanne Driessen 1892ko maiatzaren 3an jaio zen Maaseik-en (Belgika). Zazpi seme-alabetatik bigarren zaharrena zen. Bere aita Louis Driessenen izan zen, Maaseik-eko alkatea. Jeannek bere jaioterrian ikasi zuen, urtsulatar mojen eskolan. 1921etik 1924ra Flandriako Emakumeentzako Ikastetxean (Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen) ikasi zuen, Anberesen. 1923an bertako ikasle ohien elkartearen sorreran parte hartu zuen.

1920an, Driessenek indar handia hartuko zuen *Flandriako Nesken Mugimendu Katolikoaren* adar bat sortu zuen Maaseiken. Noizbehinka *Gudrun-en*, Flandriako neska eta emakume katolikoen mugimenduaren aldizkarian, ere kolaboratu zuen.

1927tik 1931ra Alderdi Katolikoko Genk herriko udal-zinegotzia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laser-grabatze

thumb|Osagai elektroniko bat laser-markarekin
**Laser-grabatze**a objektu bat grabatzeko laserrak erabiltzea da. **Laser-marka**, bestalde, objektu batean markak uzteko metodo-kategoria zabalagoa da, eta, kasu batzuetan, kolore-aldaketa ere sartzen da, alterazio kimiko/molekularraren bidez, erretze, garbitze, fusionatze, laser-ablazio, mozte eta abarren ondorioz. Teknikak ez du esan nahi tintak erabili behar direnik, ezta grabatuaren gainazalarekin kontaktuan jarri eta higatu egiten diren erreminta-zatirik ere. Horrek abantaila ematen dio grabatu edo markatzeko teknologia alternatiboei, tintak edo bit-buruak erregularki aldatu behar direnean.

Laser-markaren eragina nabarmenagoa izaten da bereziki diseinatutako material "*laserkor*retarako" eta pintura batzuetarako. Metal eta aleazio metaliko berritzaile batzuk laserraren eraginarekiko sentikorrak dira, halaber hainbat polimero.

**Laser-marka** terminoa, termino generiko gisa ere erabiltzen da, eta bistaratze-teknika ugari hartzen ditu barne, hala nola inprimaketa, beroaz egindako marka eta laser-lotura. Laser bidezko grabaketarako eta laser markaketarako makinak berdinak dira; beraz, batzuetan, bi terminoak ezagutzen ez dituztenek edo bien praktikan esperientzia ez dutenek nahasten dituzte.

## Laser-grabatzeko makinak 
Laser-grabatzea materialaren geruza mikroskopikoak selektiboki ezabatzeko prozesua da, eta, hala, tratatutako gainazalean ikusgai geratuko diren markak sortuko dira. Materialen arabera, materialaren eta laserraren arteko elkarreraginak desberdinak izan daitezke. Gainazal gogorragoetan, eragiteko mekanismoa da, batez ere, laser-sorta fokalizatuak substratuko partikula mikroskopikoak desplazatzen dituen ablazioa. Grabatuak 10-4 metro-eko sakonera har dezake, eta laser-marka, berriz, azalekoagoa da.

Laserrak aukeratzea garrantzitsua da markaren kalitaterako. Marka garbi bat sortzeko, hobe da kalitate handiko laser-pultsuen eztanda laburrak egitea, energia-kantitate handiak transferitzeko gai baitira, lagina nabarmen berotu eta urtu gabe. Adibidez, femtosegundo-laserrak erabiltzen dituen grabatuak doitasuna hobetzen du, laser horiek pultsu izugarri laburrak igortzen baitituzte, eta horiek bereizmen handiko markak sortzen dituzte berotze esanguratsurik gabe, materialaren distortsioa edo alterazioa saihestuz. Teknologia hau bereziki baliagarria da efektu termikoak minimizatu behar diren materialetarako, hala nola metalak, plastikoak eta elektronika sentikorra.

## Laser bidez grabatzen duten makinak 

Fitxategi:Laser_Marking_on_Stainless_Steel.ogv|Laser bidezko markaketa altzairu herdoilgaitzean
Fitxategi:Laser_Engraving_Machine.jpg|Laser grabagailu bat
Fitxategi:Laser_Engraver.jpg|Laser grabagailu bat

## Kanpo estekak
Oinezkoen pasabide

[thumb|[Abbey Road-en zebra-bidea, Beatles-en disko baten azala izan zena.]]
**Oinezkoen pasabidea** edo **zebra-bidea** munduko leku askotan erabiltzen den oinezkoentzako pasabidea da. Zirkulazio-fluxuarekiko paraleloak diren luzetarako marrak ditu (hortik dator terminoa, zebraren lerroetatik izendatzen dena), eta kolore argia (zuria, normalean) eta iluna (beltz pintatua edo margotu gabea, errepidearen gainazala kolore ilunekoa bada) txandakatzen ditu. Marrek 40 eta 60 zentimetro arteko zabalera izaten dute. Zeharbideak hasiera batean argiek eta bernoek markatu zituzten, baina laster gehitu ziren marrak ikuspen-arrazoiengatik. Oinezkoek zeharkaldi mota honetan pasatzeko eskubidea dute oina gainean jarri ondoren. Bestela, gidariak abiadura moteldu eta ibiltzen jarraitu behar du. Orduan, autoek gelditu eta pasatzen utzi behar dute, betiere segurtasunez egin badezakete. Oinezkorik bistan ez badago, abiadura murriztu behar da, gero aurrera egiteko.

## Erreferentziak 
2. https://www.laregion.es/articulo/galicia/paso-cebra-mas-grande-mundo-(https://www.laregion.es/articulo/galicia/paso-cebra-mas-grande-mundo-cangas/20181214172959842300.html#:~:text=photo_camera%20El%20paso%20de%20cebra%20m%C3%A1s%20grande%20de%20mungo%20en%20Cangas.&text=Y%20es%20el%20nuevo%20paso,de%20numerosos%20comentarios%20y%20chistes.)

## Kanpo estekak
Jules Wijdenbosch

**Jules Albert Wijdenbosch** (Paramaribo, 1941eko maiatzaren 2a – *ibidem*, 2025eko apirilaren 30) surinamdar politikaria izan zen.

1980ko hamarkadan Surinamen boterea kontrolatu zuen Alderdi Nazional Demokratikoko kidea izan zen. 1987ko apiriletik 1988ko urtarrilera lehen ministro izan zen, 1991ko urtarriletik irailera presidenteorde eta 1996ko irailetik 2000ko abuztura presidente. 2000tik 2008ra Plataforma Nazional Democratikoa 2000ko buruzagia izan zen.
Slyne Head itsasargia

**Slyne Head itsasargia**,  eta , Irlandako Galway konderriaren punturik mendebaldekoena da, Dunloughan hego-mendebaldetik 12 kilometrora, Illaunamid uhartean.

Bertan, 1836an eraikitako bi itsasargi daude, horietako bat oraindik martxan da.
Cró Nimhe

**Cró Nimhe**, , Irlandako haran bat da, Donegal konderrian. Dún Lúiche herritik hurbil dago, Gaoth Dobhair barrutian eta Gaeltacht eremuan.

Errigal mendiaren aldamenean dago, Glenveagh Parke Nazionalan.

Harana Letterkenny udalerritik 40 kilometrora dago, eta bertatik Cronaniv Burn ibaia igarotzen da.
Gleann an Mháma

**Gleann an Mháma**, , Irlandako haran bat da, Galway konderrian. Joyce Country eta Connemara eskualdeen artean dago.

Haranaren zati handi bat Connemarako Gaeltacht eremuan dago.
The Beaudry

**The Beaudry**, AEBetako Los Angeles hirian dagoen etxe orratz bat da, Kalifornian.

2020-2023 artean eraikia izan zen eta 211,8 metro eta 64 solairuko garaiera du.
Berthe Labille

**Berthe Labille** (Verviers, 1905eko ekainaren 20a - Grâce-Hollogne, 2001eko uztailaren 30a) Belgikako feminista, irakaslea eta ekintzaile sozialista izan zen. *Le Catéchisme de la Femme* (1932) liburuxka feministaren idazleetako bat izan zen. 1924an Bruselako Goi Mailako Langile Eskolan prestakuntza militante sendoa jaso ondoren, Emakume Kooperatibisten Gremioen ardura izan zuen Verviers-eko Bulego Kooperatiboan.

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* Yvonne De Man, Hélène Denis, Berthe Labille, *Le Catéchisme des femmes*, Bruxelles, « L'Églantine » bilduma, 1934

### Artikuluak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rose Conway-Walsh

**Rose Conway-Walsh** (jaiotza Conway; 1969/1970) Sinn Féin irlandar politikaria da, 2020ko hauteskunde orokorretatik Mayoko hauteskunde-barrutirako Teachta Dála (TD) izan da. Aurretik Sinn Féin-eko buruzagi izan zen Seanad-en eta 2016tik 2020ra Nekazaritza Batzordeko senatari gisa.

## Ibilbide politikoa 
Conway-Walsh Sinn Féin-eko Ard Comhairle alderdiko kidea izan da 1990etik. Sinn Féin Mayo Emakumeen Mugimendua sortu zuen, politikan emakumeen presentzia eskasari erantzuteko. Alderdiaren Goi Mailako Hezkuntza, Berrikuntza eta Zientziaren bozeramailea da. 2024ko hauteskunde orokorretan, Conway-Walsh berriro hautatu zuten Dáil-erako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Rose Conway-Walshen orrialdea Sinn Féinen webgunean
Miss Sloane

***Miss Sloane***, , 2014ko John Madden ingelesak zuzendutako politika thriller film bat da. Jessica Chastain, Mark Strong, Gugu Mbatha-Raw, Michael Stuhlbarg, Alison Pill, Jake Lacy, John Lithgow eta Sam Waterston aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Washington Hiria, Elizabeth Sloane (Jessica Chastain) lobbysta gupidagabea eta handigurak AEBetako Senatuan armen kontrolaren aldeko legedia bat onartu dezaten ahalegintzen ari da. Politika eta enpresen munduan Sloanek ospe bikaina du. Bere buruargia eta paregabeko lorpenak direla eta, irabazteko beti beharrezkoa dena egin du. Baina bere ibilbideko arerio boteretsuenari aurre egitera doanean, garaipena lortzea garestiegi atera daitekela ohartuko da.

## Aktoreak 
* Jessica Chastain: Madeline "Elizabeth" Sloane
* Mark Strong: Rodolfo Schmidt
* Gugu Mbatha-Raw: Esme Manucharian
* Alison Pill: Jane Molloy
* Michael Stuhlbarg: Pat Connors
* Sam Waterston: George Dupont
* John Lithgow: Ron M. Sperling, AEBetako senataria
* David Wilson Barnes: Daniel Posner
* Jake Lacy: Rob Forde
* Raoul Bhaneja: R.M. Dutton
* Chuck Shamata: Bill Sanford
* Douglas Smith: Alex
* Meghann Fahy: Clara Thompson
* Grace Lynn Kung: Lauren
* Al Mukadam: Ross
* Noah Robbins: Franklin Walsh
* Lucy Owen: Cynthia Green
* Sergio Di Zio as Big Sam
* Joe Pingue: Little Sam
* Michael Cram: Frank McGill
* Dylan Baker: Moderatzailea
* Zach Smadu: Ramirez
* Austin Strugnell: Travis
* Alexandra Castillo: Pru West
* Jack Murray: Buzzcut
* Christine Baranski: Evelyn Sumner 
* Aaron Hale: Junior Spencer
* Greta Onieogou: Greta

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Wicklow lurmuturra

**Wicklow lurmuturra**,  eta , Irlandako ekialdeko kostaldean dagoen lurmutur bat da, Wicklow konderrian.

Wicklow udalerritik 3 kilometro hego-ekialdera dago. Geografikoki, Irlandako Errepublikako lur lehorreko punturik ekialdekoena da.

Lurmutur honetan XVIII. mendeko itsasargiaren dorrea eta XIX. mendean eraikitako itsasargia daude, azkena gaur egun martxan jarraitzen du.
The Kingdom (2007ko filma)

***The Kingdom***, , 2007ko Peter Berg estatubatuarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Jamie Foxx, Chris Cooper, Jennifer Garner, Jason Bateman, Jeremy Piven, Danny Huston eta Richard Jenkins aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ronald Fleury (Jamie Foxx), AEBetako Gobernuaren agente buruargiari musio bat burutzeko srdura eman zaio: agente berezien taldea (Jennifer Garner, Chris Cooper eta Jason Bateman) antolatu eta Saudiar Arabiako Riad hirira joatea, bertan estatubatuar batzuk hil zituen atentatuaren Abu Hamza arduraduna atzemateko. Taldeak Mendebaldearen aurkako jihada egitea erabaki duen zelula terrorista batean infiltratu eta desegiteko aste bateko epea izango du. Fleuryk ustekabeko aliatu batekin topo egingo du: Faris Al-Ghazi (Ashraf Bahroum) bertako poliziaren kolonela, honek taldea saudiar politikari buruz irakatsi eta atentatu izugarriaren jatorria eta zergatiak ikertzen lagunduko die.

## Aktoreak 
* Jamie Foxx: Ronald Fleury agente berezia
* Chris Cooper: Grant Sykes agente berezia
* Jennifer Garner: Janet Mayes ente berezia
* Jason Bateman: Adam Leavitt agente berezia
* Ashraf Barhom: Faris Al-Ghazi kolonela
* Ali Suliman: Haytham sarjentua
* Jeremy Piven: Damon Schmidt
* Richard Jenkins: Robert Grace, FBIaren zuzendaria
* Tim McGraw: Aaron Jackson
* Kyle Chandler: Francis Manner agente berezia
* Frances Fisher: Elaine Flowers
* Danny Huston: Gideon Young, AEBetako fiskal nagusia
* Kelly AuCoin: Ellis Leach
* Anna Deavere Smith: Maricella Canavesio
* Minka Kelly: Ross andereinoa
* Amy Hunter: Lyla Fleury
* T.J. Burnett: Kevin Fleury
* Omar Berdouni: Ahmed Bin Khaled, saudiar printzea
* Raad Rawi: Thamer printzea
* Mahmoud Said: Al Abdulmalik brigadier jenerala
* Tom Bresnahan: Rex Burr, DSSko agentea
* Trevor St. John: Earl Ripon
* Ashley Scott: Janine Ripon

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Hachim Maaroufou

**Hachim Maaroufou** (Marseilla, 1997ko otsailaren 13a) atleta da. Komoreak ordezkatu zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Walther Stampfli

**Walther Stampfli** (Büren, 1884ko abenduaren 3a – Zürich, 1965eko urriaren 11) suitzar politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1944an.

ETH Zürichen eta Göttingengo Unibertsitatean ikasi zuen, eta zuzenbidean eta zientzia politikoetan doktoratu zen Züricheko Unibertsitatean. *Oltner Tagblatt* egunkariko erredakzio-zuzendaria izan zen 1908tik 1918ra, eta Solothurn kantonamenduko Merkataritza Ganberako zuzendaria 1918tik 1921era. Von Roll enpresa zuzendu zuen 1929tik 1940ra.

Alderdi Erradikal Demokratikoko eta ezkerreko ideologiako kidea izan zen, kontserbadore katolikoen aurkakoa. 1922an Solothurn kantonamenduko presidente hautatu zuten. 1930etik 1940ra Suitzako Kontseilu Nazionaleko kide izan zen, eta 1940tik 1947ra Suitzako Kontseilu Federaleko kide. Han Ekonomia sailua zuzendu zuen. 1944an Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen.
Lord of Misrule (filma)

***Lord of Misrule*** () 2023ko beldurrezko eta suspentsezko koprodukzio ingeles-irlandarreko filma da. William Brent Bellek zuzendua, Tom de Villek idatzia, eta Ralph Ineson, Tuppence Middleton, Matt Stokoe, Evie Templeton eta Rosalind March ditu protagonista gisa. 

## Sinopsia 
Rebecca erreberendoa, haren senarra eta alaba herri txiki batera joango dira bizitzera. Urteko uztaren ospakizunean, ordea, haurra desagertu egingo da. Hura bilatzeko lanetan, ordea, komunitatearen historia iluna azaleratuko da. Bilaketak aurrera egin ahala, geroz eta sekretu gehiago azaleratuko dira, eta Rebeccak erabaki beharko du zenbat sakrifikatzeko prest dagoen alaba patu ilun eta krudel batetik erreskatatzeko.

## Fitxa teknikoa 
* Zuzendaria: William Brent Bell 
* Gidoilaria: Tom de Ville 
* Aktore nagusiak: Tuppence Middleton, Ralph Ineson, Matt Stokoe. 
* Argazkia: Simon Rowling 
* Generoa: terrorea 
* Urtea: 2023 
* Iraupena: 104 min 
* Herrialdea: Erresuma Batua, Irlanda.

### Aktoreak 
* Ralph Ineson, Jocelyn Abney gisa.
* Tuppence Middleton, Rebecca Holland gisa.
* Matt Stokoe, Henry Holland gisa.
* Evie Templeton, Grace Holland gisa.
* Rosalind March, Miri Tremlow gisa.
* Alexa Goodall, Bryony Furleigh gisa.
* Anton Valensi, George Furleigh gisa.
* David Lengham, Hythe detektibea gisa.
* Jane Wood, Ida Tremlow gisa.
* Robert Goodman, Graham Nash gisa.
* Catriona Yuill, Callie Furleigh gisa.
* Luc Ineson, Derry Nash gisa.
* Simon Bundock, etxaldeko mutila gisa.
* George Keeler, Dave Garfoot gisa.
* Marc Hockley, herritarra gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Filma IMDb webgunean.
The Spiral (New York)

**The Spiral** edo **66 Hudson Boulevard**, AEBetako New York hirian dagoen etxe orratz bat da, Manhattan barrutian.

2021-2023 artean eraiki zen eta 314 metro eta 66 solairuko garaiera du.
Blanche Deschamps-Jéhin

**Blanche Adèle Deschamps-Jéhin** (Lyon, 1856ko ekainaren 22a - Montecarlo, 1923ko ekainaren 24a) Frantziako kontraltoa izan zen. Bere ahots aberats, malgu eta tesitura zabalekoak ibilbide oparoa egiteko aukera eman zion 1879 eta 1905 artean opera munduko pertsonaia ugari antzeztuz ditu.

## Biografia 
Lyonen eta Parisen ikasi zuen, 1879an Bruselako La La Monnaie antzokian Ambroise Thomas konpositorearen *Mignon* opera komikorean paper nagusian debuta egin aurretik. Urte batzuk eman zituen bertan lanean hainbat paper interpretatuz, esaterako Jules Massenet konpositorearen *Hérodiade* operako paper nagusia 1881ean  edota *Ernest Reyer* konpositorearen *Sigurd* operako Uta rola 1884an.ezkerrera|thumb|Blanche Deschamps-Jéhinen erretratua|249x249pxOndoren, Opera-Comique Antzoki nazionalean sartu zen, 1880ko hamarkadaren erdialdean, eta hamarkada bat baino gehiagoz kantatu zuen. Bertan, besteak beste, Margaredek Édouard Laloren Ysen Erregearen sorreran (1888), Madame de la Haltierrek Masseneten *Errauskine* sortzean (1899), eta Amak Gustave Charpentierren Louiseren sorreran izan zituen rolak interpretatuko ditu. Montecarloko Operan ere abestu zuen noizbehinka, non César Francken *Hulda* paper nagusia (1894) eta Baronesaren papera sortu zituen Chérubin de Massenet-en (1905). 1891n Parisko Operan bere lehen agerpena egin zuen Gaetano Donizettiren *La* Favorite-n Leonor antzeztuz, eta geroago Giacomo Meyerbeer-en Le Propheten, Amneris Verdiren Aidan, Hedwige Rossiniren Guillaume Tell-en, Dalila *Sansonen eta Dalila* de Saint-Saëns-en, Gertrude *Hamlet* d'Amise Brunthomas-en, Ortrude (Meshin-en kreazioa). Bere errepertorioan Carmen, Azucena (Le Trouvère), Erda (*Siegfried*) eta Brangäne (*Tristan eta Isolde*) ere sartu zituen, azken honen frantziar sorkuntza ziurtatu zuelarik (1897ko irailaren 10ean, Aix-les-Bains Savoiako Kasinoko Zirkulu Handiko Antzokian).

## Erreferentziak
520 Fifth Avenue

**520th Fifth Avenue**, AEBetako New York hirian dagoen etxe orratz bat da, Manhattan barrutian.

2021-2025 artean eraiki zen eta 305 metro eta 76 solairuko garaiera du.