Tulp doktorearen anatomia ikasgaia

thumb|Eskuinean liburu handi bat ikusten da.

***Nicolaes Tulp doktorearen anatomiako ikasgaia*** Rembrandt Herbehereetako margolariaren lan ospetsua da. 1632an egina, mihise gaineko olio teknika erabili zuen egiteko. 26 urte zituenean Rembrandtek margotutako lehen talde-erretratua da. Herbeheretako Haga hiriko Mauritshuis arte museoan jasota dago.

## Gaia 
Koadroak Nicolaes Tulp doktoreak zirujau talde bati emandako anatomiako ikasgai bat erakusten du. Doktorea besoko muskulatura medikuntzako profesionalei azaltzen ari da. Hilotza 41 urteko Aris Kindt (Adriaan Adriaanszoon) kriminalarena da. Harrapatu eta egun berean bertan urkatu zuten, armak erabiliz lapurtzeagatik. 
Lanean agertzen diren ikusleetako batzuk pinturan sartzeko ordaindu zituzten babesleetakoak dira.

## Historia 
Koadroan jasotako ekitaldia 1632ko urtarrilaren 16an datatu daiteke: Amsterdamgo zirujauen kofradiak (Tulp partaidea eta hiriko anatomista ofiziala zen), urtean disekzio publiko bat baino ez zuen onartzen, neguan, gorputza hobeto kontserbatzeko. Honek kriminal exekutatu batena izan behar zuen.
Horregatik, disekzioa helburu zuten anatomia klaseak ez ziren oso ohikoak eta ikusgarriak bihurtu ziren XVII. mendean, harik eta gertaera sozial bihurtzeraino. Normalean, antzokietan egiten ziren. Sarrera ordaintzearen truke, ikasleak, medikuak eta jende guztia joan zitezkeen ikasgelara. Ikusleak, halako abagune sozial solemneerako, era doktore eta egokian jantzita egoten ziren.

Nicolaes Tulpekin batera daudenen izenak ikusle batek eskuan duen zerrendari esker dakigu: Jacob Blok, Hartman Hartmanszoon, Adraen Slabran, Jacob de Witt, Mathijs Kalkoen, Jacob Koolvelt eta Frans Van Loenen zirujauak. 

Irudian pertsona bat falta da: prestatzailea, gorputza ikasgairako prestatu behar zuena. XVII. mendean, Tulp doktorea bezalako zientzialari garrantzitsu bat ez zen disekzioaren zeregin odoltsuan sartzen; zeregin horiek beste batzuei uzten zitzaizkien. Horregatik, pinturak ez du mozteko tresnarik erakusten.

Rembrandten koadro hau hainbat aldiz zaharberritu zen, eta margolaria bizirik zegoela hainbat aldaketa izan zituen, X izpien azterketetan ikus daitezkeenak. 

1828an koadro horren salmenta publikoa erabaki zen zirujauen alargunen kutxaren alde. Gilen I.a erregeak salmenta hori eragotzi zuen, eta maisulan hori bere «pinturen errege-kabineterako» erosteko agindu zuen.

Antzeko ezaugarriak zituen margolan bat Thomas de Keyserrek margotu zuen 1619an.

## Ezaugarriak 
Nahiko tamainu handiko lana da: 169,5 zm × 216,5 zm.

Behealdeko eskuineko izkinan anatomiari buruzko testuliburu handi bat ikusten da, irekia. Baliteke *De Humani corporis fabrica* (Giza gorputzaren egiturarena), Andres Vesaliorena, 1543koa, izatea.

Rembrandtek margotutako muskuluen eta tendoien zehaztasuna azaldu dute espezialista modernoek. Ez dakigu non lortu zuen ezagutza hori; anatomiako testuliburu baten xehetasunak kopiatu zitzakeen. Hilotza Kristoren antzera etzanda dago. Gorpuaren aurpegia itzalean geratzen da partzialki, *umbra mortis* (heriotzaren itzala) iradokiz; Rembrandtek maiz erabiliko zuen teknika hau.

Lan hau sinatuta eta datatuta dago, goiko eskuineko izkinan: REMBRANDT. F [ecit]: 1632. Rembrandtek RHL (Leidenen Rembrandt Harmenszoon) inizialen ordez bere pila izena erabili zuen koadro bat sinatzen zuen lehen kasu ezaguna da; bere konfiantza artistiko gero eta handiagoaren adierazgarri da.

Rembrandtek argi batez argitu zuen eszena; badirudi argi hori ikuslearen ezkerraldetik proiektatzen dela obrako protagonistengan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Felix Gerenabarrena: "Fichte eta moralitatearen zalantzak Rembrandten 'Anatomia irakaspena' koadroak arrazionalismoaren zailtasun batzuk atzematen ditu", *El Correo*, 2022/09/20.
* :[Margolanaren fitxa Mauritshuis(https://eu.wikipedia.org/wiki/Mauritshuis) museoaren webgunean.]