open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2009ko Eurovision Abesti Lehiaketa

**2009ko Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 54. edizioa izan zen. Moskuko Olimpiyskiy aretoan ospatu zen, Errusian. Finalerdiak maiatzaren 12an eta 14ean jokatu ziren, eta Natalia Vodianova eta Andrey Malakhov izan ziren aurkezleak. Finala maiatzaren 16an jokatu zen, eta Ivan Urgant eta Alsou Abramova (2000ko errusiar ordezkaria) izan ziren aurkezleak.

Garailea Norvegiako Alexander Rybak izan zen, "Fairytale" abestiarekin. Norvegiaren hirugarren garaipena izan zen.

Edizio honetako finalerako epaimahai profesionalak berreskuratu ziren: herrialde bakoitzean, telefono bidezko botoari, musika munduan lanean ari den epaimahai baten botoa gehitu zitzaoin, honek sailkapenean %50eko eragina zuelarik.

Berrogeita bi herrialde izan ziren partaide, aurreko edizioan baino bat gutxiago. Eslovakia hamaika urteko eten baten ostean bueltatu zen. Bestalde, eta San Marinok partaidetza eten zuen. Georgia parte hartzekoa zen, baina aukeratu zuten abestia (Stefane & 3G-ren "We Don't Wanna Put In") kanporatu egin zuten, eduki politikoa omen zuelako (Vladimir Putin errusiar presidenteari buruzko hitz-jokoa).

## Lehiaketa 
Lehiaketak bi finalerdi eta final bat izan zituen. *Big 4* taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia eta Frantzia), eta herrialde antolatzailea (Errusia) zuzenki sailkatu ziren finalean. Gainontzako herrialdeak bi finalerdien artean banatu ziren. Finalerdi bakoitzean, telebotoaren emaitzen lehen bederatzi sailkatuak, eta beraiez gain, epaimahaien gustokoena, sailkatu ziren finalera.

### Lehen finalerdia 
Herrialde partaideei gain, Alemania eta Erresuma Batuari ere botoa ematea egokitu zitzaien. Taulan azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera (horiz azpimarratutakoa, epaimahaiei esker).

### Bigarren finalerdia 
Herrialde partaideei gain, Errusia, Espainia eta Frantziari ere botoa ematea egokitu zitzaien. Taulan azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera (horiz azpimarratutakoa, epaimahaiei esker).

### Finala 
## Kanpo estekak 
*  Eurovision webgune ofiziala
Inkontziente kolektibo

[thumb|eskuinera|200px|'Jakoben eskailera', [William Blake.]]
**Inkontziente kolektiboa** () Carl Gustav Jung suitzar psikiatrak proposaturiko terminoa da, espezie bereko kideek partekatzen duten adimen inkontzientearen egiturei aipamena egiten duena. Jungen esanetan, gizakion inkontziente kolektiboa senez eta arketipoz osaturik dago: ama, agure zentzuzkoa, itzala, dorrea, ura, biziaren zuhaitza eta beste hainbat ikur unibertsalez.

Jungek inkontziente kolektiboak sen inkontzientea inguratzen duela uste zuen, freudiar inkontziente pertsonalak ez bezala. Bere ustez, inkontziente kolektiboak eragin handia du gizakion bizitzetan, bere ikurrak bizi eta esperientzien bidez esanahia zutenak. Psikologia analitikoaren praktika psikoterapeutikoak pazienteak inkontziente kolektiboarekiko duen harremana ikertzen du.

Lionel Corbett psikiatraren esanetan, egungo psikologia sakonean ez dute "inkontziente kolektibo" terminoa erabiltzen baizik eta garaikideak diren "psike autonomo" edo "psike objektibo".

Bere kritikarien ustetan kontzeptu azientifiko eta fatalista da, edo (bere alde mitikoagatik) zientifikoki frogatzeko zaila. Bere aldekoek, berriz, psikologia, neurozientzia eta antropologiaren aurkikuntzek kontzeptua berresten dutela diote.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urrezko Globoaren meskita

**Urrezko Globoaren meskita** (), baita ere **Masjid al-Dahab** bezala ezaguna, Manilako meskita da (Filipinak). Hiriaren alde musulmanean dago, Quiapon alegia.

## Ezaugarriak 
Urrezko Globoaren kalean kokatuta dago eta hortik datorkio izena. Manila Handiako meskita handiena da: 5000 pertsonentzako espazioa du. Manilako musulmanen erreferentzi nagusia da. Ostiraletan Yumu'ahren gurtzaileez betetzen da.

## Historia 
Meskitaren eraikuntza 1976ko abuztuaren 4an hasi zen. Lanak Imelda Marcosek agindu zituen, Muammar al Kadafik, Libiako buruak, egin behar zuen bisita ofiziala barruan; bisita, azkenean, bertan behera gelditu zen. Eraikinerako diruak kanpoko fundazioek eman zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Urrezko Globoaren meskita Vista Pinas webgunean.
Repsol Bandera

**Repsol Bandera** (izen osoa gazteleraz *Bandera Repsol Electricidad y Gas*) 2019 urtean Santanderren jokatu zen TKE Ligako eta Euskotren Ligako estropada izan zen. S.D.R. Astillerok antolatu zuen, Astilleroko Banderaren ordez.

## Gizonezkoak 
## Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Nevado de Cachi

**Nevado de Cachi**, **Sierra de Cachi** izenez ere ezaguna, Valles Calchaquíes eskualdeko mendirik altuena da eta Argentinako XIX.a. Itsas mailatik 6.380 metroko altuerarekin, bederatzi gailurrek osatzen dute, **Cumbre del Libertador General San Martín** altuenaren izena izanik.

## Kanpo estekak
Valles Calchaquíes

**Valles Calchaquíes** Argentinako ipar-mendebaldeko eskualdea da, Catamarca, Tucumán, Jujuy eta Salta probintziak zeharkatzen dituena. Koloreen kontrasteagatik eta mendiko basamortutik baso subtropikalera arteko geografia bereziagatik ezagutzen da.

## Kanpo estekak
Norvegiako Rallya

**Norvegiako Rallya**, , Norvegian burutzen den rally lasterketa da. 2006an sortu zen, eta 2007-2009 artean Munduko Rally Txapelketako ralllyetako bat izan zen. Egoitza Kongsvinger hirian du.

Suediako Rallyarekin batera Munduko Rally Txapelketan elurtutako bideetan barna burutzen den rally bakarra da.

## Irabazleak 
## Ikus gainera 
* Munduko Rally Txapelketako rallyak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Franziska Becker

**Franziska Becker** Mannheim hirian, 1949ko uztailaren 10ean jaiotako alemaniar komikigilea da, umore eta satira generoak jorratzen dituena. Ilustratzaile, margolari eta idazlea ere bada.

## Bizitza 
Aita medikua eta ama etxeko andre zirela, txikitatik pintura gogoko zuen. Besteak beste, Wilhelm Busch poeta eta karikaturista alemaniarra, Carl Barks komikigile amerikarra, Walter Trier britaniarra, Olaf Gulbransson, Jeanne Mammen alemaniar margolaria edo George Grosz margolari eta karikaturistaren lanak gogoko zituen. Osasun teknikari gisa ikasketak egin zituen baina 1972tik 1976ra bitartean Karlsruheko Arte Akademian ikasketak egin zituen, besteak beste, Markus Lüpertzekin.

1977 urtean EMMA bihilabetekari feministaren sorreran lan egin zuen. Bertan argitaratutako tira komikoek ezaguna bilakatu zuten. Ondoren, tirada handiago zuten Titanic, Stern edo Kölner Stadt-Anzeiger agerkarietan hasi zen argitaratzen bere lanak. Bere lanarik ezagunena da **Feminax y Walkyrax**, Asterix eta Obelixen parodia..

Ordurako engaiatua zegoen mugimendu feministarekin non Alice Schwarzer ezagutzen zuen, EMMA aldizkariko erredaktore burua.
1985ean Kolonian bizitzera eta lan egitera joan zen. Egun Kolonia eta Filadelfiaren artean bizi da.

## Lanak 
Komikiez gain, marrazki bizidunak, liburuen ilustrazioak eta margolanak egin ditu, orokorrean umorezko begirada satirikoaz eginak.

* Hallo, Moppi!‏‎: Postkartenbuch‏ ‎
‎* Männer‏ ‎
* Hin und her‏
* Rheinsagen‏
* Führungshandbuch für Ärztinnen‏ : Gesunde Führung in der Medizin‏ ‎
* Männer und andere Katastrophen‏ ‎
* New York, New York‏ ‎: e. Reisetagebuch‏
* Feminax & Walkürax‏ ‎
* Ich will ein Baby‏ : Kinderwunsch und Fruchtbarkeit
* Zu kurz! ... dafür aber als Erster fertig!‏ ‎
‎* Weiber‏
* Coole Zeiten‏ : Cartoons‏ ‎
* Tierisch‏
* Dieœ 68er in Cartoons‏ ‎
* Dieœ Achtundsechziger‏ ‏
* Power!‏ ‎
* Letzte Warnung

## Sariak 
* 1986 : "Wilhelm Busch" saria alemanierazko komikigilerik onenari
* 2012 : "Göttinger Elch" saria bere obra osoari aitortza
* 2013 : "Wilhelm Busch" umorezko saria jaso duen lehenbiziko andrea izan zen

## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala

## Erreferentziak
Marisa Uriarte

**Marisa Uriarte** (Bermeo, Bizkaia, 1948) bermeotar irrintzilaria da, Bermioko Irrintzilari Elkarteko kidea. Eskolarik eskola ibiltzen da irrintzia erakusten, modu naturalean eginez eta aitarengandik jaso zuen irrintzia edo zantzoa egiteko azalpenak eta bizipenak kontatzen. Marisa Uriartek Bermeoko Regina Araluze irrintzilari ospetsua elkarrizketatu zuen.
thumb|ezkerrera|200px|*Irrintzia airean* eskultura, Basauri (Bizkaia) 2010
Bestalde, ERRAIAK dokumentalean parte hartu du.

## Erreferentziak
Egozentrismo

thumb|220px|Egozentrismo
**Egozentrismoa** norberaren uste eta interesak besteak baino inportanteagoak direla ustea da. Egozentrikoek ezin dute errealitate objektiboaren egitura argitu ezta berea ez den ikuspegi bat ulertu ere.

Egozentrismoa eta nartzisismoa antzekoak dirudi arren, ez dira gauza bera. Egozentriko batek arreta-zentroa dela uste du, nartzisista batek moduan baina ez du nartzisistek jasotzen duten eskupekoa hartzen. Egotisten eta nartzisisten egoetan besteen onarpenak eragin handi du, egozentristenetan berriz ez da beti gertatzen.

Helduaroan portaera egozentrikoak baxuagoak badira ere, bizitza osoan zehar gertatzen da. Izan ere, egozentrismoak umeen izaera sortzeko ezinbestekoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Faktore anitzeko kautotze

**Faktore anitzeko kautotzea** —— kautotze metodo bat da zeinean ordenagailu erabiltzaile batek identifikazio mekanismo batean gutxienez bi froga edo faktore aurkeztu behar ditu sarbidea lortzeko. Faktoreak hiru motakoak izan daitezke: **ezagutza** (erabiltzaileak eta erabiltzaileak soilik dakien zerbait), **edukitzea** (erabiltzaileak eta erabiltzaileak soilik duen zerbait), eta **izatea** (erabiltzailea eta erabiltzaileak soilik den zerbait).

Bi faktoreko edo urratseko autentifikazioa (**2FA**) da zabalduen dagoen modalitatea eta bertan bi froga edo faktore eskatzen dira identitatea egiaztatzeko. Norberaren nortasuna frogatzeko beharrezkoak diren bi faktore aurkeztu behar dira. Identifikazio saiakera batean, gutxienez osagai bat falta bada edo osagaia zuzena ez ba sarbidea ukatu egiten da. Delako sarbidea eraikin baten sarrera fisikoa izan daiteke, webgune baten saio-hasiera, erosketa edo bestelako eragiketa baten balidazioa...

## Autentifikazio faktoreak 
Faktore anitzeko autentifikazio-eskemaren kautotze faktoreak honakoak izan daitezke:

;Ezagutza: Erabiltzaileak eta soilik erabiltzailea dakien zerbait: pasahitza (karaktere-katea), **PIN**a edo identifikazio pertsonaleko zenbakia, datu pertsonal baten galdera...
;Edukitzea: Erabiltzailea eta soilik erabiltzaileak daukan zerbait: banku txartelaren datuak, segurtasun-tokena, erabilera bakarreko esteka, txarteleko erreferentzia zenbakiak, mugikorrera SMS bidez bidalitako kodea... Hainbat webgunek eta lineako zerbitzuek kontuak babesten dituzte mugikorrerako sortutako behin behineko kode baten bidez (TOTP edo *Time based One-Time Passcode*); gehienetan 30-60 segundo irauten dute eta jasotzean erabiltzaileak idatzi behar du kodea sarrera balidatzeko.
;Izatea: Erabiltzailea eta soilik erabiltzailea den zerbait, berezkoa duena, gehienetan faktore biometriko bat: hatz-marka, aurpegia, irisa edo portaerazkoa, hala nola tekleatze biometrikoa.

## Kanpo estekak
Manipulazio mental

thumb|Boston Massacre-ren erretratu sentsazionalizatua (1770ko martxoaren 5a): Horrelako irudiak atsekabea ugaltzeko eta estatu kolonoen arteko batasuna sustatzeko britainiar koroaren aurka Estatu Batuetako Independentzia Gerraren aurretik.
**Manipulazio mentala** gizabanako edo gizatalde batek beste gizabanako edo gizatalde baten portaera kontrolatzean gertatzen da. Horretarako limurtzea edo sugestio mentala erabiltzen dute, norbanakoen gaitasun kritikoak edo autokritika gabetuz.

Manipulazio mentalak hainbat taktika psikologiko erabiltzen ditu gizabanakoak bere pentsamendu, portaera, emozio edo erabakiekiko duen kontrola gainazpikatzeko. Psikologoek, neurozientzialariek eta soziologoek bere metodoak ikertzen dituzte. Badago manipulazio mental altruista baina gehienetan asmo txarrekoa da. Kontrol mentala edo suizidio edo ezaugarri totalitario edo genozidak dituzten talde-portaera manipulazio mentalaren muturreko moduak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guānxi

***Guānxi*** () Txinako kulturaren kontzeptu nagusietako bat da, azken finean, kontaktu-sarean edo norbanakoen influentzietan oinarritutako dinamika bat dena. Mendebaldeko hedabideetan, geroz eta gehiago erabiltzen dituzte pinyinezko hitz hau bere ohiko itzulpenak—"kontaktu" edo "harreman"— baino; izan ere, itzulpenek ez dute *guānxi* hitzak dituen ondorio kultura zabalak.

*Guānxi* doktrina konfuzianistan paradigma nagusietako bat da, izan ere, konfuzianismoan gizabanakoa komunitate, familia eta lagunarteko eta hierarkia-harremanen zati bat besterik ez da. Bereziki, elkarrenganako harremanak *guānxi*ren oinarriak dira.

*Guānxi*k eragin handia du Txina kontinentaleko eta hego-ekialdeko Asian txinatarrek egiten dituzten negozioetan. Txinan ohikoa da arazo bat konpontzeko *guānxi* erabiltzea. Horri bertan *guānxi* ona izatea -*méi (yǒu) guānxi* (沒(有)關係 / 没(有)关系)- diote, Euskal Herrian 'ukondoa izatea' esango dugunean. Hala ere, hedabideetan, *guānxi*n oinarritutako harremanak eginkizun zibikoak gailentzen dituztenean, nepotismoz hitz egiten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katsuogi

thumb|250x250px| *Katsuogia* Nishina Shinmei-gū-n .
[thumb|250x250px| *Katsuogiak* teilatuan ([Ise santutegi handia|Ise Santutegia) |alt=]]
[thumb|250x250px| Chigi eta *Katsuogi* apainduak, santutegi xintoista baten teilatuan. [Japoniako inperioko ezaugarrietako bat. |alt=]]
zurezko ohol zati laburrak dira, teilatuetako gailurretan habearekiko perpendikularrean jarrita. Batez ere xintoismoaren tenpluetako teilatuetan izaten dira.

Japoniako elementu arkitektoniko esklusiboa da. 

## Jatorria 
*Katsuogiren* jatorrizko helburua ez da argia. Teoria baten arabera, zurezko zati horiek, hasiera batean egitura primitiboen teilatuko estalkiaren lastoa ainguratzeko erabiltzen ziren.  Eraikuntza-teknikak hobetu ahala, haien beharra desagertu eta apaingarri modura mantendu ziren. Jōmon Aroan (250-538 urteen bitartean) elementu hauen erabilera ondo dokumentatuta dago, izan ere, garai horretako aztarna ugari daude. 

## Diseinua 
*Katsuogia* zur zati labur eta borobila izan ohi da. Nahiz eta gehienak borobilak izan, karratu- edo diamante-formadunak ere erabili izan dira noiz behinka. Batzuen muturra kono itxura dute. Katsuogi apainduenak, urrez edo brontzez estaliak daude eta Kamon ikurra eraman ohi dute.

Teilatu jakin batek izan ditzaken katsuogi kopurua aldakorra da, baina, oro har, teilatuko alde bakoitzean gutxienez pare bat izaten da, nahiz eta jatorriz, eraikin primitiboek katsuogi kopuru gehiago izaten zuten.

## Ikusi ere 
* Jinja

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Kanpo estekak 
* Fletcher, Banister, jauna. (1996). *Arkitekturaren historia* . Architectural Press.  .
* Chamberlain, Basil Hall (2005). *Kojiki: Antzinako gaien erregistroak* . Boston: Tuttle Publishing.  .
Cachi (Argentinako herria)

**Cachi** herri txiki bat da Argentinako ipar-mendebaldean, Saltako probintzian. Cachiko departamentuko hiriburua da.

## Kokapena 
Calchaquí ibaiaren ertzetan 2.280 metroko altueran kokatua dago, herria Nevado de Cachi (6.320 m.) nagusi den mendi inguru batean dago.

## Populazioa 
Biztanleriaren hazkundea nabarmena izan da azken urteetan. 2001ean 2.189 biztanle zituen, eta hazkundea % 52,7 da 1991ko erroldaren aldean.

## Sinonimia eta etimologia 
**Cachi** Halitaren (gatza) sinonimoa da. "Kallchi" hitzak kitxuaz "gatza" esan nahi du, Argentinako ipar-ekialdeko aintzira gazikarak aipatuz.

## Kanpo estekak
Irlandako Rallya

**Irlandako Rallya**, , Irlandan burutzen den rally lasterketa da. 2005an sortu zen, eta 2007-2009 artean Munduko Rally Txapelketako ralllyetako bat izan zen.

Irlandako ipar-mendebaldeko errepideetan burutu zen, bai Irlandako Errepublika nahiz Ipar Irlandako errepideetan, Sligo, Fermanagh, Donegal, Leitrim, Tyrone, Roscommon eta Cavan konderrietako bideetan barna.

## Irabazleak 
## Ikus gainera 
* Munduko Rally Txapelketako rallyak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Materialen Fisika Zentroa

**Materialen Fisika Zentroa** (gaztelerazko bere izenaren siglekin ere ezaguna, **CFM**; hau da, *Centro de Física de Materiales*) unibertsitate-ikertegi bat da, Ikerketa Zientifikoen Goi Kontseiluaren (CSIC) eta Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) artean sortua. Donostian du egoitza 1999an sortu zenetik, Ibaetako unibertsitate kanpusean; 2010. urtetik, eraikin propioarekin.

## Jarduerak 
Lau ildo nagusitan multzokatzen diren Zentroaren ikerketa-jarduerak:

* Fotonika.
* Polimeroak eta materia biguna.
* Material konplexuen fisika kimikoa.
* Propietate elektronikoak nanoeskalan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
OAuth

alt=Oauthen logoa|thumb|Oauthen logoa
**Open Authorization (OAuth)** webgunetarako sarbideen baimena delegatzeko estandar irekia bat da, normalean Interneteko erabiltzaileek webguneak edo aplikazioak beren webguneetara informazioa beste webgune batzuen (APIen) sarbidea emateko erabiltzen da, baina pasahitzak eta erabiltzailearen informazio gehiagorik eman gabe. Mekanismo hau Amazon, Google, Facebook, Microsoft, Nextcloud eta Twitter bezalako enpresek erabiltzen dute erabiltzaileei beren kontuei buruzko informazioa hirugarrenen aplikazioekin edo webguneekin informazioa partekatzeko.

OAuth-ek aukera ematen dio erabiltzaile bati A webgunean (API, zerbitzu hornitzailean) dituen datuak -ez identitatea- B webgunearekin (zerbitzu kontsumitzailearekin) partekatzeko.
alt=Moodleren OAuth zerbitzua fitxategiak hodeietatik ekartzeko|thumb|Moodleren OAuth 2.0 zerbitzua fitxategiak hodeietatik ekartzeko
Protokolo hau Blaine Cook-ek eta Chris Messina-k proposatu zuten 2006an eta egun gehien erabiltzen den bertsioa OAuth 2.0 da.

## Ikus, gainera 
* OpenID.

## Kanpo estekak
Otrera

**Otrera** () , Greziar mitologiaren arabera, Amazona emakume gerlarien lehendabizikoenetariko lehenengo erregina izan zen. Berak sortu omen zuen Amazonen nazioa.

## Mitologia 
Haren aurretik Lisipe izan zen erregina eta harekin batera Marpesia eta Lampedo ahizpek erregina izan ziren.Mitologian Otrera Eurusen edo ekialdeko aizearen jainkoaren alaba zen; beste bertsioren arabera aita Ares edo gerraren jainkoa bera zen. Aresekin lau alaba izan zituen: Hipolita, Melanipa, Antiope eta Pentesilea; dena dela, Pentesilea beste beste amazona baten alaba izan zitekeen zeren eta tartean beste belaunaldi bat baitago.

Otrerak Asia txikiaren hiri asko sortu zituen: Esmirna, Efeso, Zirene edo Mirina. Efeson, pago baten ondoan, Artemisa jainkosaren estatua altxatu zuen. Toki berean, geroago, Artemisaren tenplua altxatzea bultzatu zuen, Antzinate klasikoko munduko zazpi mirarien bat. Antiope alabarekin batera Aresi eskainitako tenplu ugari altxatu zuen ere bai.

Ehizaren jainkosa gurtzeko, bestetik, erritual asko sortu zituen, esaterako gerra dantza bat, horretarako, ezkutuak erabiliz, xaramelen musika erabiltzen. Dena dela, azkenik, Artemisaren faborea galdu zuen horrelako dantza batean parte hartu nahi ez izateagatik.

## Bibliografia 
* GRIMAL, Pierre (2006): *Diccionario de mitología griega y romana*. Bartzelona:Paidós.
* GRAVES, Robert: *Los mitos griegos II*. https://web.archive.org/web/20190630204201/http://www.librosgratisweb.com/pdf/graves-robert/los-mitos-griegos-ii.pdf

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Callimachus.
Pablo Sisniega

**Pablo Eduardo Sisniega Fink** (Mexiko Hiria, Mexiko, 1995eko uztailaren 7a) mexikar futbolaria da. Atezain lanetan aritzen da.

## Kirol ibilbidea 
*2023ko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Glamour Garcia

**Glamour Garcia**, benetako izenez **Daniela Garcia Machado**, (Marília, Brasil, 1988ko irailaren 16a) brasildar emakumezko aktorea da. *A Dona do Pedaço* telesailean Britney izeneko pertsonaia transgeneroa antzezteagatik egin zen ezaguna.

## Bizitza 
Daniela emakume transgeneroa da, jaiotzean gizonezko generoa esleitu ziotena. 17 urterekin emakumerako trantsizioa egiteari ekin zion eta Daniela Garcia Machado izena hartu zuen.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pizarrerías Sarasola

XIX. mendearen bigarren erdian eta XX.aren lehenengoan arbela izan zen Gipuzkoako Itsasondo herrian eragile ekonomiko nagusia, **Pizarrerías Sarasola** (1873-1971) enpresari eta beste batzuei esker. Gipuzkoako eredu industrializatzailearen adibide garbia izan zen Pizarrerías Sarasola, eta garai hartan probintziako merkataritza-sozietate garrantzitsuenetako bat, seguruenik.

Ia mende batez, Itsasondoko biztanle gehienak arbelaren ustiapenean aritu ziren. Jarduera horrek, biztanleen bizimodua bideratzeaz gain, eragina izan zuen herriaren fisionomian. Pizarrerías Sarasolaren industria-lanak Malkorra eta Izarreko paisaia moldatu zuen, meatzaritzaren bidez, eta, gainera, forma eman zion egungo hiriguneari, bertan diren eraikinetako asko eraikita.

1856. eta 1864. urteen artean, Iparraldeko Trenbidea eraiki zenean jaso zen Itsasondoko arbelaren berri. Tunelalde eta Azubia inguruetan meategiak aurkitu zituzten eta Itsasondoko ohiko nekazaritza-jarduerari arbelaren erauzketa eta eraldaketa gehitu zitzaizkion.

Testuinguru horretan, Juan Martin Sarasolak meagintza-industria garatu zuen, hamarkadaz hamarkada etengabe hazten joan zena eta herriaren historia eta ibilbidea markatu zituena. Oria ibaiaren ezkerraldean Sarasolatarrek hiru enpresa ere izan zituzten, 148 langile ingururekin.

Aipagarria da Pizarrerías Sarasola izan zela argindarra Itsasondora ekartzearen bultzatzaileetako bat. 1925etik sozietatearen esku egon zen Ribera eta Goierri auzoetako energia elektrikoaren hornikuntza. Horretarako, bere fabrikak hornitzeko ur-jauzian soberan gelditzen zen energia erabiltzen zuen, gerora meategietara ere bideratuko zuena.

Pizarrerías Sarasolan produkzio-prozesu osoa egiten zuten: arbela erauztetik hasi eta eraldatzera artekoa, meatzaritza-lanetatik hasi eta azken produktua ekoiztu artekoa. Azken produktua ere enpresak berak banatu eta merkaturatzen zuen.

Baina Itsasondoren orografia zela-eta ezinezkoa zen bertan industria-gune handia sortzea. Horregatik, prozesuaren faseak zenbait tokitan egiten ziren, meategietan eta lantegietan, eta horien arteko lotura arraste-bideak, aireko kableak edo errepideak ziren. Lotura horiek guztiek benetako lan-sarea osatu zuten, eta gaur egun ere herriaren paisaia egituratzen dute, neurri handi batean.

Izan ere, oraindik nabaria da arbela erauzi eta lantzeko industria-jarduerak Itsasondon utzi duen aztarna. Arbelak herrian izan duen garrantzia azpimarratze aldera, Itsasondoko Udalak zenbait proiektu jarri ditu abian 2017tik aurrera, mendiaren barrualdean, arbel-meazuloetan, den historia ezagutzera emateko asmoz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ‘Itsasondo, el pueblo de la pizarra’. Noticias de Gipuzkoa. 2017ko martxoaren 12koa.
Albo-nabe

[eskuinera|thumb|250x250px| [Eliza (eraikina)|Eliza edo katedral baten albo-nabeak kolore arrosaz nabarmenduak. ]]
[eskuinera|thumb|250x250px| [Palentziako katedrala|Palentziako katedraleko albo-nabe bat. ]]
Eliz arkitekturan, **albo-nabea** elizaren luzerako albo-atala da, eta nabe nagusiarekiko paralelo den horma, zutabe edo pilare ilara batez bereizten da. Katedraletan ohikoa da.

Oro har, albo-nabeak nabe nagusia baino baxuagoak eta estuagoak dira. Albo-nabeetan, batzuetan, kapera atxikiak izaten dira eta goiko aldean tribunak.

## Bibliografia 
* Viollet-le-Duc - ''Dictionnaire raisonné de l’architecture française du XIe au XVIe siècle'' (Bance et Morel, Paris, 1854 à 1868).

## Kanpo estekak
Fracassi etxea

**Fracassi etxea** () Santa Feko probintziako Rosarioko erdigunean dagoen etxe ospetsua da. Ángel Guido arkitektoak 1925an diseinatu zuen. Estiloa eklektikoa eta neokoloniala da.
## Historia 
Ángel Guidok diseinatutakoa, Víctor Avalleren eskuetan egon zen; azken honek 1925ean bukatu zuen. Barrualdea Alfredo Guidok, Ángelen anaiak, margotu zuen. Etxean margolariaren mural batekin batera Luis Rovatti eskultorearen eta José de Bikandi zeramikagilearen lanak ikus daitezke. Beheko solairuan merkatal gunea kokatu zen eta goiko solairuan Teodoro Fracassi psikiatraren etxea zegoen; azken honek izena eman zion etxeari zeren eta, berez, etxea berarena zen. Hiriko ondarea izendatuta, gaur egun kulturgune moduko funtzioak betetzen ditu.

## Murala 
1927an margotua Alfredo Guidok, Andeetako paisaiak erakusten ditu: Limako katedrala, inauterietako irudiak, festa desberdinak... Muralaren beste aldean Titicacaren paisaiak jasotzen dira.

## Iruditegia 

Image:
Patio Andaluz.jpg|Patio andaluziarra.
Comedor con Mural pintando por Alfredo Guido.jpg|Alfredo Guidoren murala jangelan.
Detalle del Mural pintado por Alfredo Guido.jpg|Muralaren zehastasuna.
Comedor Vision desde mezzanine.jpg|Jangela mezzaninetik ikusita.
Detalle Loggia.jpg|Loggiaren zehaztasuna.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Fracassi etxearen webgune ofiziala.
Mendebaldeko fatxada

[thumb| [Corveyko abadia|Corvey abadiako mendebaldeko fatxada. ]]
**Mendebaldeko fatxada** () eliza karolingiar eta erromanikoetan mendebaldera begira dagoen fatxada da. Kanpoaldea dorre batez edo gehiagoz osatuta egoten da. Barrualdean sarrerako ataria, kapera eta habearteak dituen galeriak daude.  Mendebaldeko fatxadak, orokorrean, habeartea eta albo-nabeak baino zabalagoak izan ohi dira.

Alemaniako Corveyko abadia adibide zaharrena da (873–885 urte tartekoa).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konjic

**Konjic** Bosnia-Herzegovinako herri bat da, Herzegovina-Neretva kantoian kokatua, Herzegovina eskualdeko iparraldean dago, Sarajevo hiriburutik 60 kilometrora. 2013ko erroldan, 26.381 biztanle ditu, gehienak bosniar musulmanak.

## Geografia 
Herria Neretva ibaiaren bi aldeetara hedatzen da. Eskualde mendi menditsuan dago kokatua Konjic, eta inguruetan rafting eta beste kirol batzuk egiteko aukera izaten da udako hilabeteetan. Mendietan dago halaber Tito agintari jugoslaviarrak Gerra Hotzaren garaian prestatu zuen bunker handiena, gerra nuklear baten kasuan Jugoslaviaren agintearen jarraipena ziurtatzeko eraikia (hau ere turismorako atrakzio bihurtua dago gaur egunean.

## Historia 
### Otomandarrak eta ondarea 
Otomandarren garaian garatu zen herria nagusiki. Stara Ćuprija zubi otomandarra da hiriko monumentu nagusia (1682-1683 urteetan egina). II. Mundu Gerran suntsitu zuten erretiradan zihoazen nazi alemanek, baina 2003 eta 2009 urteen artean berreraiki zen.

Otomandarren garaikoak dira halaber hiriko zenbait meskita: Junuz-Čauševa, Mehmed-Čauševa, Čuhovići eta *Vardačka džamija* edo Vardako meskita. Mendeetan ez zen meskita berririk eraiki, harik eta 21. mendean Hiriko Meskita Nagusia edo *Gradska džamija* ireki zen arte, Qatar eta Kuwaiteko estatuen laguntzarekin.

### Bosniako gerra 
Etnikoki musulmanak ziren nagusi Bosniako gerra hasi aurretik, baina gutxiengo kroaziar eta serbiar inportanteak zeuden. 1992ko udaberrian, serbiarrak hasi ziren armatzen inguruetan, eta setiatu eta bonbardatu egin zuten bai Konjic eta baita udalerriko zenbait herrixka. Aste batzuen buruan, Bosniar armadak eta HVO talde kroaziarrak, elkarlanean, setioa hautsi zuten eta kontrola hartu zuten: honek, halaber, serbiarren kontrako operazioak eragin zituen inguruko herrietan. Zibil eta borrokalari serbiarren atxiloketak izan ziren, eta Čelebići izeneko atxiloketa zentroa osatu zen: bertan serbiarren kontrako gerra krimenak izan zirela determinatu zuen urte batzuen buruan Jugoslavia Ohiko Krimenentzako Nazioarteko Epaitegiak (ICTY). Krimen horien artean izan ziren tortura, hilketak, bortxaketak eta baita hildako preso baten buruarekin futbolean jokatu izana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Big Bus

***The Big Bus*** (euskaraz *Autobus Handia*), 1976ko James Frawley estatubatuar zinema zuzendariaren hondamendi komedia film bat da. Joseph Bologna, Stockard Channing eta John Beck aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Aurreneko autobus atomikoak New Yorketik Denverrerako lehenbiziko bidaia burutzera doa: *Cyclops*, 75 tona eta 32 gurpildun ibilgailu tzarra da. Munduko autobus handienaren bolantean, noski, Dan Torrance (Joseph Bologna) munduko gidaririk onena dago. "Bidebazter" O'Brien (John Beck) kopilotuak bapatean konortea galtzeko joera du, bai eta bide ertzetik hurbil gidatzekoa ere. Gainera, Iron Man (José Ferrer) eta Alex (Stuart Margolin) gaizkileak autobusa suntsitzen saiatuko dira.

## Aktoreak 
* Joseph Bologna: Dan Torrance kapitaina
* Stockard Channing: Kitty Baxter
* René Auberjonois: Aita Kudos
* John Beck: "Bidebazter" O'Brien
* Ned Beatty: Shorty Scotty
* Bob Dishy: Kurtz doktorea
* Murphy Dunne: Tommy Joyce
* José Ferrer: Ironman
* Ruth Gordon: Andere Adindua
* Harold Gould: Baxter irakaslea
* Larry Hagman: Aparkalekuko medikua
* Howard Hesseman: Jack
* Sally Kellerman: Sybil Crane
* Stuart Margolin: Alex, Hot Dog saltzailea
* Richard Mulligan: Claude Crane
* Lynn Redgrave: Camille Levy
* Richard B. Shull: Emery Bush
* Vic Tayback: Goldie
* Mary Charlotte Wilcox: Mary Jane Beth Sue
* Vito Scotti: Bizargina

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Peio Jorajuria (argipena)

**Peio Jorajuria** pertsona hauen izena izena da:

* **Peio Jorajuria Ithourria** (Senpere, 1955eko irailaren 8a) idazle eta kazetari lapurtarra da. Herria astekariko erredaktoreburu da, eta euskaltzain urgazle 2006 urtetik.
* '*Peio Jorajuria *Otalazt**' (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1979ko irailaren 14a) euskal idazlea da eta Seaskako lehendakaria 2019. urtetik.
Tirolgo Hegoaldeko Armada Taldea

**Tirolgo Hegoaldeko Armada Taldea** () Austro-Hungariar Armadaren Armada Talde bat izan, Tiroleko Hegoaldean borrokatu zuena, 1917ko martxoaren 1etik Lehen Mundu Gerra amaitu arte. **Conrad-en Armada** izena ere jaso zuen, Franz Conrad von Hötzendorfen agindupean zegoelako.

## 1917-1918 
Armada Taldeak Alemaniarren 14. armada lagundu zuen Caporettoko guduan (1917ko urria-azaroa) baina Piave Ibaiko Guduan porrot handia jaso zuen (1918ko ekaina) eta Vittorio Venetoko Gudua eta gero (1918ko urria-azaroa) desegin zen.

### Konposizioa 
* Austria-Hungariako 10. armada ( Alexander von Krobatin )
* Austria-Hungariako 11. armada ( Viktor Graf von Scheuchenstuel )

### Komandanteak 
* Franz Conrad von Hötzendorf (1917ko martxoaren 1etik 1918ko uztailak 14)
* Josef Augusto Artxidukea (1918ko uztailak 15 - 1918ko urriaren 26a)
* Alexander von Krobatin (1918ko urriaren 26a - 1918ko azaroaren 3a)

## Iturriak 
* Armada austro-hungariarra, goi mailako komandanteak eta agintariak

## Kanpo estekak
Larbi Ben M'hidi

'''Larbi Ben M'hidi''' (; El Kouahi, Ain M'lila, 1923– Aljer, 1957) Aljeriako nazionalismoaren liderra izan zen. Aljeriako Independentzia Gerran torturatua armada frantsesaren militarrek hil zuten.

## Ekintzailea 
Biskrako Erregistro Zibilean lan egiten zuen, kontu eramaile gisa., . Ondoren, Konstantinan kokatu zen. Han Ulemen Elkartera hurbildu zen, bereziki Mubarak el-Milirengana. Ben M'Hidi Ferhat Abbasek sortutako Askatasunaren Lagunen Mugimenduan integratu zen eta 1945ko martxoaren batzarrean parte hartu zuen. 1945ko maiatzaren 8ko sarraskiek klandestinitatean jarraitzeko erabakia indartu zuen politikariarengan. Beste bi mugimenduekin lortu zen: Askatasun Demokratikoen Garaipenerako Mugimenduan eta Erakunde Berezian; azken horretan Ahmed Ben Bella, Aït Ahmed eta Mohamed Boudiaf aritu ziren ere bai.
 
## Hilketa 
Frantziako paraxutistek 1957ko otsailean harrapatu zuten. Une hartan Nazio Askatasunerako Frontearen ekintzak Aljerko Guduan behatzen ari zen. Frantziako zerbitzu sekretuek hil arte torturatu zuten. Bere "buruaz beste egitea" 1957ko martxoaren 6an iragarri zen. Aljeriako prefektuak zera adierazi zuen: ''Ben M'hidik bere ziegan bere buruaz beste egin du, haren alkandorarekin egindako soka batez zintzilikatuz*.

## Aitortza 
2001an, *Le Monde'' egunkarian, Paul Aussaressesek Larbi Ben M'Hidi eta Ali Boumendjel abokatua erahil izanak aitortu zuen. Gertaerak 1957ko martxoaren 3 eta 4an izan ziren. Bigeard jeneralak ere Ben M'Hidi heriotzaz damutu zen. Hil aurretik hitz hauek esan zituen: "''Vous parlez de la France de Dunkerque à Tamanrasset, je vous prédis l'Algérie de Tamanrasset à Dunkerque. Vous voulez l'Algérie française et moi je vous annonce la France algérienne.''".

## Omenaldiak 
Larbi Ben M'Hidik Aljerreko kale bati bere izena eman dio. Oranen ere kale batek bere izena darama. Aljerian nazio-heroea da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Aljerko Gudua

## Kanpo loturak 
* :Larbi Ben M'hidi biografia bideo batean.
Korsikako Rallya

**Korsikako Rallya**,  eta , Korsikan burutzen den Munduko Rally Txapelketako rally lasterketa da. 1956an sortu zen, Ajaccio hiriaren inguruko bideetan barna doa.

**Hamarmila Bihurguneen Rallya** ezizenez ezaguna da, bere ibilbidea bihurgune ugariz osatutako mendi errepideetan barna baidoa.

## Irabazleak 
## Ikus gainera 
* Munduko Rally Txapelketako rallyak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sinestia

**Sinestia** (Hestia greziar jainkosaren izenetik dator, sin- aurrizkiarekin: “elkarrekin”) objektu planetario hipotetiko bat da, donut formakoa, oso bizkor biratzen dena eta haitz lurrunduz osatua. Zenbait ikerketaren arabera, sor liteke zeru-gorputzen talkaren ondorioz. Objektu birakarien talka erraldoiak ordenagailuren bidez simulatuta, sinestia bat sor liteke, baldin eta momentu angeluarra handiagoa bada ko-errotazioaren muga baino.

Zenbait ikertzaileren iritziz, litekeena da Ilargia eta Lurra sinestia bakar baten ondorioz sortu izana orain 4.500 milioi urte proto-Lurrak eta beste protoplaneta batek talka eginda. Horrek esplikatuko luke Lurrak eta Ilargiak osagai isotopiko berdinak izatea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bakarkako eskalada libre

thumb|eskuinera|200px|Bakarkako eskalada librea.
**Bakarkako eskalada librea**, eskalada libre modalitate bat da. Honetan, eskalatzaileak igoera bakarka eta soka, uhal eta bestelako ekipamendua erabiltzeari uko eginez burutzen du. Hortaz, igoera eskalatzailearen indar fisikoa eta bere eskalada trebezian oinarritzen da. Bakarkako eskalada libre integrala ez da eskalada libre soilarekin nahastu beharrean, hartan erorketak ekiditeko segurtasun ekipamendua erabiltzen baita.

## Kanpo estekak
Plot twist

***Plot twist*** edo **istorioko bira** bat, fikziozko literaturan edo oro har gidoigintza narratiboan erabiltzen den idazketako teknika da, non argumentuaren norabidean eraldaketa erradikal, harrigarri edo ustegabekoa gertatzen den.

Batzuetan amaierako argipenean pilatzen dira *plot twista*k, baina narrazioan zehar ere tartekatzen dira. Modu askotara gerta daitezke, beste teknika narratibo batzuekin nahasian sarri, hala nola flashback-arekin edo anagnorisiarekin. Lana ikusi edo irakurri duen ikusle edo irakurleak *plot twist* bat gertatuko dela abisatzen dionean beste bati, spoiler egiten duela esan ohi da.

## Adibidea 
Gidoigintza modernoaren teknika bat den bezala, literatura zaharrenean ere aurkitzen dira adibideak. Euskarazko hagiografia edo santuen bizitza batetik aterata dago hurrengo adibidea: Joakin Lizarragak bere *Sanduen bizitzetan* kontatzen du San Bizente Zaragozakoaren martiritza, nola Daziano delako baten aginduz hainbat metodo ankerrekin torturatu zuten. Bizentek, ordea, amore eman barik, eskertu egiten zizkion Dazianori eragindako oinaze guztiak, Jainkoarengana hurbiltzen baitzuen martirioak:

Amorratu egin zen Daziano erantzun harroagatik, eta jarraian zera egin zuen:

Azken 10 hitz horiei erreparatu, hortxe da *plot twist* bikain hori.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alonso de Orozco

thumb|Alonso de Orozcori eskainitako estatua Oropesan (Toledon).
San **Alonso de Orozco Mena** (Oropesa, 1500eko urriaren 17 – Madril, 1591ko irailaren 19), Espainiako Urrezko Mendearekin lotutako fraidea eta gai erlijiosoei buruzko idazlea.

## Biografia 
Nobel familiako jatorrizkoa, Talavera de la Reinan eta Salamancako Unibertsitatean ikasi zuen. 1520an Santo Tomas Villanuevakoak San Agustinen Ordenan sartzeko esan zion eta horrela egin zuen 1523an. 1527an apaiza egin zen. Haurra zenean Toledoko katedralean airtu zen eta han musika ikasi zuen. 1530 eta 1537 artean Medina del Campon egon zen. 1538an, prior de Soriako priore izendatu zuten eta 1540an, Medinan. 1541an, Espainiako probintziaren definitzailea izendatu zuten. 1542tik 1544ra Sevillakoa eta 1544tik 1548ra Granadako priorea izan zen. 1545tik, Andaluziako bisitaria izan zen. 1542an amets baten edukia azaldu zuen; bertan Andra Mariak idazteko agindua eman zion eta, dirudienez, hori da bere lanen jatorria.

1549 Espainia Berrira joateko ontziratu zen baina, Kanariar uhartetan gaixorik, itzuli behar izan zuen. 1554an Valladolideko komentuaren priorea zenean, [Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa|Karlos V.a]]k errege preidkatzailea izendatu zuen eta, ondorioz, 1561an Madrilera joan zen, San Felipe komentura, Gortean instalatzeko. Komentu asko sortu zituen, tartean San Agustin Ordenaren mojen Santa Isabel komentua, 1589an. Santuaren ospea zuen eta 1591, hil zenean, haren beatifikazioaren alde Lope de Vegak eta Francisco de Quevedok haien testigantzak eman zituzten. 1882ko urtarrilaren 15ean, Leon XIII.ak dohatsu aitortu zuen. 2002ko maiatzaren 19an, Joan Paulo II.ak santu izendatu zuen.

## Obra 
Alonso de Orozcok latinez eta gaztelaniaz idatzi zuen. Bere lanak garrantzi handia izan zuen eta bizirik zegoenean ere haren lan nagusien bilduma plazaratu zen: *Recopilación de todas las obras* (1554). Haren Lan Guztien bildumak ere XIX. eta XX. mendean argitaratu ziren: XIX. mendean *Obras* (1895-1896); XXI. mendean, *Obras completas*, (Biblioteca de Autores Cristianos).Bere lan batek, *Consideraciones acerca de los nombre de Cristo*, Luis de Leónen *De los nombres de Cristo* liburuan eragin zuzena izan zuen.

* *Las siete palabras que la Virgen Sacratísima Nuestra Señora habló*, 1556;
* *Epistolario cristiano para todos los estados*, 1567
* *Regla de vida cristiana* (1542),
* *Vergel de oración y Monte de contemplación* (1544)
* *Consideraciones acerca de los nombres de Cristo*, 1544;
* *Memorial de amor santo* (1545)
* *Desposorio espiritual* (1551)
* *Bonum certamen* (1562)
* *Victoria del mundo*, 1566;
* *Arte de amar a Dios y al prójimo* (1567, 1585)
* *Libro de la suavidad de Dios* (1576)
* *Victoria de la muerte*, 1583;
* *Tratado de la corona de Nuestra Señora* (1588)
* *Guarda de la lengua* (1590).
* *Historia de la reina de Saba* (1565)
* *Catecismo provechoso*
* *Examen de conciencia*, 1551.
* *Tratado de la Pasión de Jesucristo en siete soliloquios*
* *Las confesiones del pecador fray Alonso de Orozco*, 1601.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Biografia.
* :Biografia Historiaren Errege Akademiaren webgunean.
Trubia (tankea)

**Trubia** espainiar tanke arina izan zen, Espainian diseinatu eta ekoiztutako lehendabiziko tankea izan zena. Espainiako Lurreko Armadak garatu zuen FT-17 modeloa ordezkatzeko.

Espainiako Gerra Zibilaren hasieran erabili zuten, eginkizun gutxi izan arren. "Milán" infanteria errejimenduak hiru prototipo bereganatu eta matxinoen alde jarri zituen. Errepublikanoek, berriz, Oviedoko lantegian zegoen beste prototipo bat bereganatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
BT tanke

**BT tanke** (, eusk. "abiadura handiko tanke") sobietar tanke arinen saila izan zen, 1930eko hamarkadan sortua eta Bigarren Mundu Gerran zerbitzuan izan zena. Blindaje arinekoak, beste tanke garaikideen baino mugikortasun hobea zuten. Berez bihurgarriak ziren, 30 minututan beldar-katetik gurpiletara alda baititzakete.T-26 tankeak bezalakoak ziren baina azkarragoak eta potentzia eta pisuaren arteko erlazioa hobea zuten.

Espainiako Gerra Zibilean errepublikanoek 50 tankeko eskuadroi bat izan zuten.

Tanke hau Espainiako Gerra Zibilean erabili zen lehenengo aldiz, eta gero, Neguko Gerran eta Bigarren Mundu Gerran baita ere.

## Historia 
1930ean sobietarrek estatu batuetako Cristie tankeko planoak eskuatzeko ahaleginak egin zituzten. Gutxienez bi tanke M1931 pasa ziren traktore moduan (paperak falsifikatuta) sobietarren aldera eta Khrakov montaje plantara bidali zituzten. Tankea , tanke azkarra izenarekin ezagutzen zen, baina sobietarrek BT moduan berrizendatu zuten.1931eko urrian lehenengo hiru prototipoak egin ziren, armagabeak. Hauek BT-2 bezela ezagutzen dira. 1932ean ekoizpen ofiziala hazi zen. Gehienak, 37 mmtako kanoiekin eta DT ametrailadorekin armatu ziren, baina kanoi falta zela eta batzuk hiru ametrailadorekin armatu ziren. BT-3 eta hurrengoak 45 mmtako kanoiekin ekipatu zituzten(garai hartako beste tankeak zituztenak baino handiagoak).

Blindajea 40 graduko inklinazioa zeukan eta inklinazio hori erabili zuten sobietarrak beste tanke batzuetan.

1937ean BT tankeen diseinu berria egiteko Mikhail I. Koshin diseinatzaile ospetzuarekin talde bat osattu zen. Taldeak A-20 prototipoa sortu zuen. Prototipo honetatik A-32 tankea eratu zuten armamendu gehiagorekin eta babeztuagoa zegoena.Geroago, T-34 tankea eratu zen blindaje gehiagorekin eta armamendu gutxiarekin eta hau sobietarren tanke famatuena bilakatu zen Bigarren Mundu Gerran.

## Unitateen ekoizpena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hockenheimring

**Hockenheimring Baden-Württemberg**, Alemaniako Hockenheim hirian dagoen motor lasterketa kale zirkuitu bat da, Baden-Württemberg probintzian. Bertan, 1 Formulako Alemaniako Sari Nagusiaren lasterketak burutzen dira.

500px|erdian|thumb|Hockenheimring.

## Ikus gainera 
* 1 Formulako zirkuituak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gilles Villeneuve zirkuitua

**Gilles Villeneuve zirkuitua**, Kanadako Montreal hirian dagoen motor lasterketa kale zirkuitu bat da, Quebec probintzian. Bertan, 1 Formulako Kanadako Sari Nagusia eta NASCAR lasterketak burutzen dira.

## Ikus gainera 
* 1 Formulako zirkuituak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Hungaroring

**Hungaroring**, Hungariako Mogyoród hiudalerrian dagoen motor lasterketa kale zirkuitu bat da. Bertan, 1 Formula eta GP2ko Hungariako Sari Nagusiaren lasterketak burutzen dira.

thumb|400px|erdian|Aireko ikuspegia.

## Ikus gainera 
* 1 Formulako zirkuituak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
New in Town

***New in Town*** (euskaraz *Berria Hirian*), 2009ko Jonas Elmer danimarkar zinema zuzendariaren amodiozko komedia film bat da. Renée Zellweger, Harry Connick, Jr., Siobhan Fallon Hogan, J.K. Simmons eta Frances Conroy aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Miami. Lucy Hill (Renée Zellweger) etorkizun handiko emakume enpresaburua da, hiri jendetsuaren bizimoduarekin oso gustura bizi dena. Zapatak maite ditu, autoak maite ditu eta enpresan postu batetik bestera igotzea maite du.

Egun batez, enpresa berregituratzeko asmoz, bere nagusiek denboraldi baterako hiritik urruti eta Minnesotako landa eremuko udalerri batera joateko lekualdaketa eskeiniko diote, Lucyk lanpostu igoera urruti ez dabilela jakitun denez berehala onartu egingo du. Baina lanpostu berria erraza hasieran erraza izatetik bere bizitza sakonki aldatuko dion bizipen bat izatera bihurtuko da, Lucyk bere izateari zentzu hangiagoa topatzeaz gain, ustekabean, Ted Michell (Harry Connick, Jr.), bere ametsetako gizonarekin topo egingo baitu.

## Aktoreak 
* Renée Zellweger: Lucy Hill
* Harry Connick Jr.: Ted Mitchell
* Siobhan Fallon Hogan: Blanche Gunderson
* J.K. Simmons: Stu Kopenhafer
* Frances Conroy: Trudy Van Uuden
* Hilary Carroll: Kimberley
* Barbara James Smith: Joan
* Nancy Drake: Flo Kopenhafer
* Mike O'Brien: Lars Ulstead
* Ferron Guerreiro: Roberta "Bobby" Mitchell
* James Durham: Rob Deitmar
* Robert Small: Donald Arling
* Kristina Dawson: Clubber

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Club de Fútbol Fuenlabrada

**Club de Fútbol Fuenlabrada** futbol talde madrildarra da, 1975ean Fuenlabrada hirian sortutakoa. 2018-19 denboraldian Espainiako bigarren mailara igotzea lortu zuen lehen aldiz.

## Historia 
Club de Fútbol Fuenlabrada 1975 urtean sortu zen *Club de Fútbol San Esteban* (1971) eta *Agrupación Deportiva Fuenlabrada* (1974) elkartzerakoan. Behe mailatan hasi zen jokatzen, La Aldehuela estadioan, eta 1986an Hirugarren mailara igo zen. Hurrengo urteetan taldea indartu egin zen eta hainbat play-offetanhuts egin ondoren 1994 urtean lortu zuen Bigarren B mailara igotzea. Ordutik maila biak tartekatu izan ditu. 2011 urtean Fernando Torres estadioa inaugauratu zuen.

2018-19 denboraldian Bigarren B mailako txapelduna izan zen eta Bigarren Mailara igotzea lortu zuen. Denboraldi bikaina egin zuen eta igoera play-offetara sailkatzear egon zen, baina COVID-19 pandemiak harrapatu zuen eta hainbat jokalarik positibo eman zutenez erabakiorra izan zitekeen azken partida ezin izan zuen behar zenean jokatu. Eskaera ordea onarru zioten eta hiru aste beranduago jokatu zen partida, baina azken minutuan jasotako golaren ondorioz 8. postuarekin konformatu behar izan zuen.

## Uniformea 
## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 3
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 18
* **Denboraldiak 1. maila RFEFn**: 2
* **Denboraldiak 3. mailan**: 14
* **Ligako posturik onena**: 1.a Bigarren B mailan (2018-19)

### Azken urteetako ibilbidea 
## Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako futbol ligako bigarren B maila: 1**
2018-19

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fuenlabradaren webgune ofiziala
Maite Oronoz

**Maite Oronoz Antxordoki** (Hondarribia, Gipuzkoa) Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da Informatika Fakultatean. EHUko Informatika Fakultateko dekanordea izan zen 2014tik 2017ra bitarte. Urteetan hizkuntza-teknologiako *Langune* enpresa-klusterrean ordezkaria izan da Ixa Taldearen izenean.

## Ikerlaria 
[thumb|260x260px|[Ixa taldea|Ixa Taldean 2008an Hizkuntz irakaskuntza lantzen zuen azpitaldea|ezkerrera]]Hizkuntzaren prozesamenduaren arloan aritzen den Ixa Taldeko ikertzailea da. 1999an defenditu zuen doktorego-tesian euskarazko errore sintaktikoak detektatzeko eta zuzentzeko hainbat baliabide sortu zituen. Testuetan idatzitako datak, postposizio-lokuzioak eta komunztadura sintaktikoak egiaztatzeko tresna informatikoak sortu zituen.  Saroi tresna orokorra da, erroreen tratamendua egiteko ez ezik, analisi-zuhaitzetako egituren gaineko kontsultak egiteko eta zuhaitz horietan egitura linguistikoak bilatzeko balio duena. EHUko, Eusko Jaurlaritzako, Madrileko Ministerioko eta Europar Batasuneko deialdietako hainbat ikerketa-proiektutan parte hartu du, eta ikerketaren arloko enpresekin eta zentroekin kontratuak ere izan ditu. Nazioarteko 60 bat argitalpen ditu aldizkari zein kongresutan, gutxienez.

Osasungintza arloa eta hizkuntzaren prozesamenduarena uztartzeko ikerketan ari izan da geroago. Hasieran osasungintzako terminologia euskaraz lantzeko tresna informatikoak sortu ditu (*Matxin-Med* itzultzaile automatikoa esaterako, Matxin itzultzailea medikuntzaren domeinura egokituta), baita geroago anbulategietako osasun-txostenak euskaraz idatzi eta itzultzeko tresnak ere. Ikerlerro horretan zuzendu dio tesi-lana Olatz Perez de Viñaspreri. Lan horiei esker. eurek esaten zuten moduan, medikuei gero eta normalago egiten zaie “tengo rotura del tendón del músculo esplenio del cuello” esan ordez “lepoko esplenio giharraren tendoia hautsia dut” esatea.

## Difusioa informatikaz 
Hainbat artikulu eta hitzaldi zabaldu ditu informatikari buruz, esaterako:

* Informatika eta formazio transbertsala. 

* Botiken aurkako erreakzioak osasun txostenetan identifikatzen.

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2011: Euskarazko Tesien II. Koldo Mitxelena Saria Ikasketa Teknikoen jakintza-arloan
erdian|thumb|480x480px|Euskarazko tesitarako 2011ko Koldo Mitxelena sariak

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Donostiako Informatika Fakultatea

* Komunikazioa euskaraz ingeniaritzan

## Kanpo estekak 
* Maite Oronoz Inguma datu-basean
* Ixa taldea.
Frontis (arkitektura)

[thumb|307x307px| [Valentziako katedrala|Valentziako katedraleko apostoluen atearen frontis gotikoa. ]]
Arkitekturan, **frontisa** eraikin baten aurrealdeko apaingarrien diseinu-elementu arkitektoniko bat da, oro har, fatxadaren eremuan. Bere konposizioa arkitekturaren lanaren aldi historikoa islatzen du; izan ere, eskola jakin baten ezaugarri nagusia da.

## Kanpo estekak