Pino Ojeda

**Pino** **Ojeda Quevedo** (Teror, 1916ko abuztuaren 17a &ndash; Las Palmas Kanaria Handikoa, 2002ko abuztuaren 27a) idazle eta artista plastiko espainiarra izan zen, eta eleberriaren, poesiaren eta pinturaren alorrak jorratu zituen. Kanarietan arte-galeria bat sortu zuen lehen emakumea izan zen. PinOjeda bezala sinatzen zuen.

## Ibilbidea 
### Literatura 
Domingo María Doreste Moralesekin ezkondu zen 1938an. Poesia idazten hasi zen 1939an senarra hil ondoren, Espainiako gerra zibilean. Egoera horrek bakardadea, desamodioa, denboraren joana, heriotza eta itxaropena jorratzen dituen literatura intimista sortzera eraman zuen.

Idazle grankaniarraren ibilbide poetikoa 1940an hasi zen, Pedro Pinto de la Rosak zuzendutako *Mensaje* aldizkari tinerfeñoan. Gainera, aldizkari honek bere lehen liburua argitaratu zuen, *Niebla de sueño*, 1947an. Hala ere, 1953an, Lehen Akzesita *Adonais Sarian* lortu zuenean, *Como fruto en el árbol* poemarioarekin, Pilar Paz Pasamarrekin batera, *Los buenos días* (1954an argitaratuak) lanarekin, hasi zen nazio mailan aintzatestua izaten, eta Madril eta Bartzelona bezalako hirietan irakurketak eta errezitaldiak eginez, gerraosteko beste idazle espainiar batzuekin adiskidetasun-loturak ezarri zituen.

1952an *Alisio. Hojas de poesía* aldizkaria, 1955era arte argitaratu zena, sortu zuen. Bertan garai hartako autoreek argitaratu zuten, hala nola Juan Ramón Jiménezek, Vicente Aleixandrek, Carmen Condek, Gerardo Diegok, Pedro Salinasek, Gabriel Celayak eta Juan Ismael margolari eta ilustratzaileak. Horiek guztiak egilearen lagunak ziren, eta Espainiako hainbat hiritako irakurketetan eta errezitaldietan parte hartzen zuten.

1956an *Tomás Morales saria* jaso zuen *La piedra sobre la colina* lanarekin, 1964an argitaratutako hamabi zatitan banatutako poema. 1987an *El alba en la espalda* agertu zen, bere bizitzari errepasoa egiten dion liburua; eta 1993an, *El salmo del rocío*, *Poesia Mistikoaren Munduko Lehen Saria* lortu zuen poema liburua, Fernando Rielo Fundazioak deitua, 1991n. Hil ondoren argitaratu zen *Árbol del espacio* (2007), Placido Fleitasek eta Juan Ismaelek ilustratua.

1975ean, Margherita di Porto Potenza galerian egin zuen erakusketa, Italian. Urtebete geroago, Luciano Berti galerian (Berna, Suitza) erakutsi zuen; eta 1977an, John W. Allen galerian (Florida, AEB). Hurrengo urtean, Friburgoko (Alemania) Hans Kramer galerian erakutsi zituen bere lanak. 1980an bere 2. erakusketa antologikoa egin zen, Las Palmas Kanaria Handikoko Galería Maltesesen inaugurazioan. 1980 eta 1983 artean, aldi baterako baliaezintasunak formatu txikiko lanetan eta bere marrazki psikiko eta collageetan soilik lan egitea ahalbidetu zion. 2000. urtean, "Kanarietako Artearen Aitzindarien: Lola Massieu, Jane Millares, Pino Ojeda" 1. Erakusketa egin zen  Las Palmas Kanaria Handikoko kasinoan. 2001ean, Kanarietako Artearen Aitzindarien 2. Erakusketa egin zen Arucaseko Udal Museoan.
* Jaioterrian, Terorren, kale bat dago bere izenarekin.
* Las Palmas Kanaria Handiko Udalak Tamaraceite-San Lorenzo-Tenoya barrutiko La Galera auzoko kale bat izendatu zuen bere izenarekin. *Pino Ojeda kalea* (Pintora-Poeta).
* 2018an "Letra Kanariarren Eguna" ren protagonista izan zen, eta bere obraren kalitatea nabarmentzen zuten hainbat omenaldi jaso zituen, hedapen txikia izan zuen arren.
* 2020an, Isorako Udalak bere izena duen kaleetako bat izendatu zuen.
* Bigarren Hezkuntzako institutuek, Teror BHIk (2021), Mesa eta López BHIk (2022) eta Pablo Montesino BHIk (2022) Pino Ojeda izena jarri diete liburutegiei.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pino Ojeda fundazioa
* Haren bizitzari eta lanari buruzko dokumentala: "La aula del fondo" PINO OJEDA