Izarra (Urkabustaiz)

**Izarra** Zuia-Gorbeialdea eskualdean dagoen Urkabustaiz udalerriko herriburua da. Gasteiztik 26 kilometrora kokatua dago, iparraldean. 

## Toponimoa 
1257. urteko dokumentuen arabera *Yçarra* izenarekin ezaguna zen. 1338. urtean, herriak gaur egun arte iraun duen *Izarra* izena hartu zuen.

## Geografia 
Kokagune geografiko berezia denez, bidegurutze historikoa izan zen, Leintzerako, Arabako Lautadarako, Urduñarako eta Miranda de Ebrorako bideak lotzen zituena. Gaur egun ere, Bizkaia eta Araba lotzen dituzten bide nagusiak igarotzen dira bertatik.

Klimari dagokionez klima ozeanikoa dauka Izarrak. Urtean zehar euri pilaketa 1200-1400mm.

Izarratik Gasteizera 26 km daude, Bilbora 42 km daude eta Donostiara 114 km daude.

## Demografia 
## Komunikazioa 
Izarrak tren eta autobus geltokiak ditu. Autobus zerbitzua Gasteizera doa, Zuia eta Zigoitiatik igarotzen. Nahiz eta tren geltokia izan, ez dago tren zerbitzurik.

## Monumentuak 
***Arrosarioko Andre Mariaren eliza**. XVI. mendean eraikia, erretaula nagusi neoklasikoa du, eta dorrea, xapitel lerdenarekin. Merezi du gogora ekartzea 1816an gertaturiko gertakari berezi batengatik. Misio Santu bat egiten ari zen bertan, herriko eliztarrei ez ezik, inguruko herrietako bizilagunei ere zuzendua. Fededun askok okupatzen zuten eliza, ganga gotikoak erori zirenean, bertaratutako fededunen gainean harri ugari eroriz. Hondamendia oso handia izan zen, zazpi pertsona eta zauritu asko hil baitziren.
***San Jose eliza**. 1946an eliza berri bat eraiki zuten, San Josék babestuta. Jesús Guinea eta Emilio de Apraiz arkitektoek proiektatu eta zuzendu zituzten obrak. Obra funtzional bat, elizak nabe bakarra baitu, abside erdizirkularra, inolako originaltasunik gabea, eta estalki bat, bistako zinbri metalikoz estalia.
***Santa Luzia ermita**. XX. mendean eraikia.

Fitxategi:Izarra (Urkabustaiz) - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 03.jpg|Andre Mariaren eliza
Fitxategi:Izarra-iglesia.jpg|San Jose Eliza
Fitxategi:Izarra (Urkabustaiz) - Ermita.jpg|Santa Luzia ermita

## Garraioa 
Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Aisia 
2009an, herriko gazte batzuek Izarrako Gaztetxea abian jarri zuten.

## Jaiak 
* Arrosarioko Ama Birjina: urriko lehen asteburuan. Honetan, mozorroa jartzeko aukera izango duzu, urtero mozorroen jaitsiera egiten baita, musikaz eta dantzaz josirik dagoena. Izarrako zaindariaren jaiak, Arrosarioko Ama Birjinaren omenez, zaindariaren santutegiarekin batera. Udalerriko festarik garrantzitsuenak dira, Izarra baita Urkabustaizko hiriburu administratiboa. Herriko jai hauek jatorri erlijiosoa dute eta, beraz, patroiari lanbide erlijiosoen bidez saltzen zaizkio. Horien gailurra Igandeko Meza Nagusian dago, eta eliztarrek, eguerdiko kanpai-iraulketa entzutean, Arrosarioko Ama Birjinaren elizara jotzen dute. Han, emakumea hurrengo urte osoan babes ditzan bultzatu dute.

* Herriko jaietaz aparte, urtean zehar hainbat ekitaldiz gozatzeko aukera dago, hala nola, trikipoteoak, merkatua, tonbola, gazte eguna, euskararen eguna, Olentzeroren eguna, errege maguen eguna eta ihauteri herrikoiak.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Estación de tren de Izarra.jpg|Tren geltokia
Fitxategi:Izarra - Kultur Etxea de Urkabustaiz 1.jpg|Kultur etxea
Fitxategi:Izarra ayuntamiento.jpg|Udaletxea
Fitxategi:Israelek Gaza Sumud Flotilla geldiarazi izanaren aurkako elkarretaratzea (Izarra, 2025-10-02).jpg|Israelek Global Sumud ontzidia atzeman eta ontzietan zihoazenak bahitu izanaren aurkako elkarretaratzea, Izarrako Plaza Berrian, 2025eko urriaren 2an.

## Ikus, gainera 
* Zuia-Gorbeialdea

## Kanpo estekak