open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leather Jackets

***Leather Jackets*** Elton John abeslari britainiarrak 1986an plazaratu zuen estudioko diskoaren izenburua da. The Rocket Record Company konpainiak plazaratu zuen. Abeslariaren hitzetan hau gutxien gustatzen zaion lana izan zen. Komertzialki ere ez zuen ondo funtzionatu.

## Ezaugarriak 
Hau izan zen artistaren 20. albuma. Diskoa Holandako Wisseloord Studios eta Ingalaterrako 'Sol Studios*etan grabatu zen, azken hauek Jimmy Pagerenak; horretan ere aurreko lana, *Ice on Fire'', grabatu zuen Elton Johnek.

Berriro ere Queen taldearen oinarri erritmikoa (John Deacon eta Roger Taylor) "Angeline" abestian hartu zuten parte.
Cliff Richardek, Elton Johnekin, dueto bat egin zuen "Slow Rivers" abestian. "Don't Trust That Woman" abestia Cher abeslari estatubatuarrarekin batera idatzi zuen, bestetik.

## Abestien zerrenda 
* Egileak: Elton John & Bernie Taupin, markatuta dagoena izan ezik.
# "Leather Jackets" – 4:10
# "Hoop of Fire" – 4:14
# "Don't Trust That Woman" (Cher, Lady Choc Ice [alias Elton John]) – 4:58
# "Go It Alone" – 4:26
# "Gypsy Heart" – 4:46
# "Slow Rivers" (dueto con Cliff Richard) – 3:06
# "Heartache All Over the World" – 4:01
# "Angeline" (John, Taupin, Carvell) – 3:55
# "Memory of Love" (John, Gary Osborne) – 4:08
# "Paris" – 3:58
# "I Fall Apart" – 4:00

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Player (filma)

***The Player*** 1992ko Robert Altman estatubatuar zinema zuzendariaren umore beltzezko film komiko bat da. Gidoia Michel Tolkin idazleak idatzi zuen, bere izen bereko eleberrian oinarrituz. Tim Robbins, Greta Scacchi, Fred Ward, Whoopi Goldberg, Peter Gallagher, Brion James eta Cynthia Stevenson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Griffin Mill Hollywoodeko zinema ekoizleak izenpetu gabeko heriotz mehatxuak jasotzen ditu gidoilari batengandik, iraganean bere proiektu bat baztertu omen zuelako. Aztoratuta, eztabaida bortitz baten ondoren, Griffinek gidoilari bat hiltzen du. Estudioa krisi ekonomiko baten erdian dagoela, ahal guztia egiten dute ekoizleak ondoriorik jasan ez dezan.

## Aktoreak 
* Tim Robbins: Griffin Mill
* Greta Scacchi: June Gudmundsdottir
* Fred Ward: Walter Stuckel
* Whoopi Goldberg: Susan Avery detektibea
* Peter Gallagher: Larry Levy
* Brion James: Joel Levison
* Cynthia Stevenson: Bonnie Sherow
* Vincent D'Onofrio: David Kahane
* Dean Stockwell: Andy Sivella
* Richard E. Grant: Tom Oakley
* Sydney Pollack: Dick Mellon
* Lyle Lovett: Paul DeLongpre detektibea
* Dina Merrill: Celia
* Gina Gershon: Whitney Gersh
* Jeremy Piven: Steve Reeves
* Bruce Willis: bere burua
* Julia Roberts: bere burua

Hollywoodeko 65 pertsona ospetsuren cameo agerpenak ere jasotzen ditu filmeak.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Rave

thumb|Argi-jolasak rave batean.
thumb|Soinu ekipoa rave batean, eta giroko dantzalari ohikoak, Txekia, 2005

**Rave bat** (ingelesezko aditzetik : ''* ) biltegi, baso, koba edo bestelako jabetza pribatu edo espazio publiko batean antolatutako *dance* musikako festa da, normalean DJen emanaldiak biltzen dituena, dantza elektronikoko musika fluxu etengabean oinarritua.

## Ezaugarriak 
*Rave* ekitaldietako DJek dantza musika elektronikoa erreproduzitzen dute biniloan, CDetan edo audio digitalean. Genero ugaritako musika izan daiteke, besteak beste, teknoa, hardcore, house, edo dubstep . Noizean behin zuzeneko musikariak ere izaten dira *rave*-etan, eta ikuskizunean egon daitezke go-go-ak eta su dantzariak.

Musikaren soinua indartzeko sistema handi eta indartsu batekin anplifikatzen da, normalean subwoofer handiekin baxu soinu sakona sortzeko. Musikarekin batera laser bidezko argi ikuskizunak, proiektatutako koloreko irudiak, efektu bisualak eta laino makinak ere egon ohi dira.

Rave batek luze asko iraun dezake, hogeita lau orduz jarraian, eta are gehiago. Sarritan ez-legezko topaketak dira, eta droga kontsumoarekin lotu izan dituzte: bereziki MDMA bezalako legez kanpoko drogekin lotu da, baita anfetamina, LSD, GHB, ketamina, metanfetamina, kokaina eta kanabisarekin.

2020tik piztutako Covid-19aren pandemian, festa egiteko modu honek arreta erakarri du, rave batzuk poliziak zapuzteak hedabideen interesa erakarri duelarik.

## Historia 
1950eko hamarkadaren amaieran Londresen "rave" terminoa Soho auzoko *beatnik* kulturako festa bohemio basatiak izendatzeko erabiltzen zen. Mick Mulligan jazz musikaria halako gehiegikeriak egiteagatik ezaguna zen adibibidez eta *King of the Ravers'' edo "ravetarren erregea" ezizena zuen. 1958an, Buddy Holly- k "Rave On" arrakasta grabatu zuen, zoramena eta frenesia gaitzat dituen kantua. 1960ko hamarkadaren hasieran mod gazteen kulturan edozein festa basati deskribatzeko erabiltzen zen termimoa.

1980ko hamarkadaren bigarren erdian, psikodelia eta elektronika lotzen zituen beste olatu bat sortu zen, Chicagoko acid house musikaren ildotik; eta hau Ingalaterrara iristean, rave terminoa berpiztu zen, eta harekin festa erraldoiak, legezko eta ez-legezkoak; lehenik 1980ko hamarkadaren erdialdean Manchesterren eta gero Londresen. Jarduerak Ibizako diskoteketako festetan izan zuen jarraipena, antolakuntza komertzialarekin.

1990eko hamarkadatik aurrera, Ingalaterran poliziak asko jazarri zituen ebento hauek, eta asko ingurune urbanotik landa eremutara mugitu ziren. 21. mendera horrela iritsi dira Europan, batzuetan antolakuntza komertzial legalak, besteetan industrialguneetako edo landa-eremuko festa eta topaketa luze eta erdi klandestinoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amonio kloruro

**Amonio kloruora** konposatu ez-organikoa da NH4Cl formula duena. Uretan oso disolbagarria den solido zuri kristalinoa da. Naturan salammoniac minerala osatzen du. Eskualde bolkanikoetan agertzen da fumarolen inguruko harri bolkanikoetan agertzen da.

## Historia 
Amonio kloruroaren lehen aipamena Txinakoa da K.a. 554. urtekoa. Erromatarren garaian ere ezaguna zen. Pliniok *sal Hamoniaco* izeneko gatza aipatzen du esanez zapore txarra duela baina medikuntzan oso erabilgarria dela.

Denbora luzean zehar salamoniac delakoa Erdialdeko Asiako Tarim arroko gatz-depositoetatik lortu zen batez ere. Geroago, Europan erabiltzen hasi zena nagusiki Veneziako merkatariek ekartzen zuten, Egiptoko basamortuetatik ekartzen zen gernutik eta simaurretik erauzita. Antzeko maneran hasi zen lortzen Europan bertan errenazimendutik aurrera.

: CO2 + 2 NH3 + 2 NaCl + H2O → 2 NH4Cl + Na2CO3

Laborategian amoniakoa azido klorhidrikoarekin tratatuz lortzen da.

: NH3 + HCl → NH4Cl

## Erreakzioak 
Berotzean sublimatu egiten dela ematen du baina errealitatean deskonposatu egiten da amoniakoa eta hidrogeno kloruroa sortuaz.

: NH4Cl → NH3 + HCl

Amonio kloruroa sodio hidroxidoaren moduko base sendo batekin erreakzionatzen du amoniakoa isuriz.

NH4Cl + NaOH → NH3 + NaCl + H2O

Amonio kloruroak metal alkalinoen karbonatoekin erreakzionatzen du tenperatura altuetan amoniakoa eta metalaren kloruroa emanez..

Medikuntzan espektoratzaile moduan usatzen da.

Salamoniac izenarekin sukaldaritzan eta elikagai-gehigarri moduan erabiltzen da. Europar Batasunearen E510 E zenbakia du. Legamien elikagai gisa eta azidifikatzaile moduan baliatzen da okintzan.

Laborategian bainu hotzak aplikatzeko erabili izan da uretan disolbatzean eragiten duen erreakzio endotermikoarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kalam Kunde

**Kalam Kunde** (Burkina Faso, Mendebaldeko Afrika) kunde-jotzailea, kantautorea eta dantzaria da.

## Biografia 
Kalam Kunde Burkina Fasoko emakume bakarra da gizonezkoentzat gordetako kundea jotzen ausartzen dena eta eta Mendebaldeko Afrikako bakarrenetakoa. Artistak gero eta arrakasta handiagoa du bere herrialdean eta Malin, emakumeei buruzko tabuak apurtzea lortu duten kontzertuei esker.

Kunde, Saheleko herrialde batzuetan ohikoa den musika tresna bat da, Mali edo Burkina Faso kasu. Tradizioak adierazten du gizonek bakarrik jo dezaketela. Tradizio hori haustea urrats bat da emakumearen askapenerako eta berdintasunerako; izan ere, herrialde horietan oraindik ere badira genero-rolak eta emakumeen emantzipazioa eragozten duten debeku ugari. Tradizioaren haustura horrek esan nahi du konpositoreak bere nortasuna babestu behar duela errepresaliak saihesteko.

Izen faltsu bat erabiliz eta lastozko eta larruzko kapela baten atzean ezkutatuz, fulani tribuko gizonek jantzi ohi dutena, eta bere aurpegia oihal beltz baten atzean estaliz, abeslaria agertokietara igotzen da, bere musikarekin emakume bat kundea hain ondo abesten eta jotzen ikusteaz harriturik dagoen publikoa dantzan jartzeko.

Kontzertu bakoitzean bi gaztek laguntzen diote, batek djembea jotzen du tradizioa irudikatzeko, perkusio bezala balio duen kalabaza handi bat eta modernitatea irudikatzeko, besteak piano elektrikoa jotzen du. Instrumentu konbinazio honek argi erakusten du neska gazte honen izpiritua, bere herria modernitatera zabaltzeko prest dagoena, emakumeen aurrerapenarekin, bere sustraiak ahaztu gabe..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kalan Kunde YouTuben 2018
Tommy (1975eko filma)

***Tommy*** The Who taldeak prestatutako rock opera baten filma da. Filma Ken Russell zuzendariak 1975ean egin zuen. The Whorekin batera (Pete Townshend, John Entwistle, Roger Daltrey Tommyren paperan, eta Keith Moon) uneko talde eta abeslari garrantzitsuek hartu zuten parte: Tina Turner (*The Acid Queen*), Elton John (*Pinball Wizard*) eta Eric Clapton (*The Preacher*). Baita ere Jack Nicholson, Ann Margret, Oliver Reed eta Robert Powell agertu ziren filman. 1975ean, filma Cannesko Zinemaldian aurkeztua izan zen, lehiaketatik kanpo.

## Argumentua 
Filmak gazte baten historia azaltzen du. Tommyk trauma handi bat pairatu zuen haurtzaroan, bere aitaren hilketa ikusi zuenean. Hiltzailea bere aitaordea izan zen. Ondorioz, haurra itsu, mutu eta gorra gelditu zen. Hori gutxi izango balitz, gainera, autista zen. Bere nerabetasuna oso gogorra izango zen, beharrez gainezka. Baina azkenean, bere izaera bereziari esker, pinballen nazioarteko izarra eta liderra bihurtuko zen, ia erlijio-guru gisa. Senideek, bestetik, bere irabaziak administratuko dituzte oso modu ilunez.

## Taldeko aktoreak 
* Roger Daltrey Tommy Walker paperean.
* Ann-Margret Nora Walker paperean.
* Oliver Reed "Uncle" Frank Hobbs paperean.
** Barry Winch Tommy haurraren paperean.
*** Alison Dowling Tommy haurra kantatzen.
* Elton John Pinball Wizard paperean.
* Tina Turner The Acid Queen paperean.
* Eric Clapton The Preacher paperean.
* John Entwistle John Entwistleren paperean.
* Keith Moon como el tío Ernie osabaren/beraren paperean.
* Paul Nicholas Kevin paperean.
* Jack Nicholson The Specialist paperean.
* Robert Powell Group Captain Walker paperean.
* Arthur Brown The Priest paperean.
* Pete Townshend narratzailea/beraren paperean.
* Victoria Russell Sally Simpson paperean.
* Ben Aris A. Simpson V. C paperean.
* Mary Holland Mrs. Simpson paperean.
* Ken Russell Cripple paperean.

## Sariak 
### Oscar Sariak 
### Urrezko Globoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Film osoa Youtuben. Azpitituluak gaztelaniaz.
Mendocino lurmuturra

**Mendocino lurmuturra** () Ipar Amerikako lurmuturra da, Ozeano Barearen kostaldean dagoena, AEBetako Kalifornia estatuan. Humboldt konderrian dago, San Frantziskotik 320 kilometro iparraldera. Kaliforniako itsas bazterreko punturik mendebaldekoena da.

## Historia 
Juan Rodríguez Cabrilloren espedizioak begiztatu zuen lurmuturra 1543ko martxoaren 1ean. Cabrillo hila zen orduko, eta Bartolomé Ferrer espedizioburuak Mendocino izena eman zion, Espainia Berriko erregeorde Antonio de Mendozaren omenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tommy

**Tommy** Thomas izen anglosaxoiaren txikigarria da.

Tommy izan daiteke:
* Tommy, britainiar soldaduen izen generikoa.
* Thompson subfusilari *Tommy Gun* zioten.
* *Tommy*, The Who taldearen rock opera.
* *Tommy*, Jakov Protazanoven propaganda filma.
* *Tommy*, Ken Russellen film musikala.
* *Tommy*, Tarik Salehen thrillerra.
* *Tommy*, polizia-telesaila.
Pronia

**Pronia** () Errusiako ibaia da, Riazan eta Tula oblastetan, Volgaren eskuineko ibaiadarra.

## Geografia 
336 km luze da, 10.800 km² ibaiaren arroa ureztatzen du eta batez besteko 50 m³/s inguruko emaria ahotik gertu dauka. Volga eta Don arteko isurialdeen banalerroaren ondoan jaiotzen da, Errusiako erdialdeko lautadako ipar-ekialdean, Mikhailovetik 20 km hegoaldera Riazan oblastaren hego-mendebaldean, zehazki Luzhki herrixkatik gertu. Hasieran ibaiak iparralderantz haran estu bat zeharkatzen du, gero mendebalderantz bihurgune zabala egiten du eta gero hego-mendebaldera. Kimovsketik 15 km inguru ekialdera Tula oblastean sartzen da. Iparraldera itzultzen da eta urtegi batek presatzen du. Oktbriaskiren mendebaldean ekialderantz egiten du. Handik gutxira, Mikhailov igarotzen da. Ekialderantz eta geroago hego-ekialderantz.

Pronskeko hiritik igarotzen da eta Novomitxurinsk-era iristean bere urak berriro ere presatzen dira. Korablino-ko iparraldetik igarotzen da, iparraldera biratuz eta Spask-Riazanskitik apur bat hegoaldera Oka ibaira isurtzen ditu urak.

Ibaia arrantzaleek estimatzen dute eta beheko ibilguan nabigatzen da izotzik gabeko denboran, hau da, oro har apiriletik azarora bitartean.

## Ibaiadar nagusiak 
* Eskuinean:
** Kerd
** Ranova

## Kanpo estekak
Mikhailov (Riazan oblasta)

**Mikhailov** (errusieraz: Михайлов) Errusiako Riazan oblastako hiria da eta Mikhailov raioneko administrazio gunea. Pronia ibaian dago, Oka ibaiadarra, Riazanetik 68 km hego-mendebaldera. 2007an 12.800 biztanle izatera iritsi zen.

## Historia 
Mikhailov 1137ko kronika errusiar batean aipatu zen lehen aldiz. Garai hartako Pronia garaiko eskualdeko hiririk garrantzitsuena Isheslavl zen, mongolek 1238an suntsitu zutena. Gertakari horren ondoren, Mikhailov eskualdeko hiri garrantzitsuena bezala mantendu zen XIV. mendean. 1546an, Moskuko Printzerriko periferiako hiri gotortuen zerrendan agertzen da, urte horretan Ivan IV.a tsarrak errusiar hegoaldea defendatzeko ziudadela handia eraikitzeko agindua eman baitzuen. Hirian *Streltsíak*, kanoi egileak eta arotzak, bizi ziren, eta hiriaren inguruan komun libreak (*sloboda*) osatzen zituzten. 1618an Poloniako armadaren hamar eguneko setioari aurre egin zion. 1708an, hiria Moskuko *gubernian* sartu zen, eta geroago Riazan-en. 1710. urte inguruan esan dezakegu hiriak garrantzi militarra galdu zuela, mende horren amaieran gotorlekua erabiltzeari utzi ziola. Hiri estatusa Katalina II.arengandik jaso zuen 1778an .

## Demografia 
## Arkitektura 
Aipagarria da Mariaren monasterioa, 1756koa. Eraikinik zaharrena Ogasun Etxea da 1663koa. Aipagarriak dira Proniako zubia (1900) eta udaletxeko eraikina (1912) ere.

## Kanpo estekak 
* Mikhailovi buruzko informazioa (errusieraz)
* Hiriari buruzko webgunea
* Mikhailov-en Pokrovski monasterioaren irudiak en Commons.
Eulogio Kordobakoa

San **Eulogio** (Kordoba,  - *ib.*, ) mozarabiar apaiza izan zen.

848an Frankoen Erresuma bisitatzeko saiakera batean, Iruñeko Erresuma bisitatu zuen. Gartzia Enekoitzen matxinadaren garaia zen eta Wilesindo apezpikuak hartu zuen. Leireko monasterioan eztabaida teologikoak zituen "Mahomaren bizitza" bat topatu zuen. Jaioterrira itzultzean iparraldeko aurrerapen teologikoak zabaldu zituen. 858an Toledoko artzapezpiku metropolitar izendatu zuten. Kordoban martiritza bultzatu eta preso hartu zuten. Presondegian zeudela, "San Eulogioren eskutitza" idatzi zuen, bere aroa ezagutzeko agiri nagusienetariko bat dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomas Morgenstern

**Thomas Morgenstern** (Spittal an der Drau, 1986ko urriaren 30a) austriar eski jauzilaria zen atleta da.

Neguko hiru Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen eta guztira lau domina lortu zituen: Bi urre Turinen 2006an, banakako eta taldekako tranpolin handian (Andreas Widhölzl, Andreas Kofler eta Martin Koch-ekin batera), urrezko domin bat Vancouver 2010ean, taldekako tranpolin handian (Wolfgang Loitzl, Andreas Kofler eta Gregor Schlierenzauerrekin), eta zilarra Sochi 2014an, taldekako tranpolin handian ere (Michael Hayböck, Thomas Diethart eta Gregor Schlierenzauer-ekin).

11 domin lortu zituen Eski Nordikoko Munduko Txapelketan 2005 eta 2013 urteen artean.

## Nazioarteko Palmaresa 
## Munduko Kopa 
### Postuak 
### Banakako garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1. linea (Minskeko metroa)

**Minskeko metroaren 1. linea** edo **Маскоўская** (*Maskoŭskaja*) sarean aurreikustako hiru lineetako bat da. Uručča eta Malinawka geltokiak lotzen du. Linea 1984n inauguratu zen Instytut Kultury eta Maskoŭskaja geltokien artean.

Ipar-ekialdetik hegoalderako ardatz bat da.

## Historia 
Linea honako tarte hauetan ireki zen:

## Konexioak 
Linea honako tarte hauetan ireki zen:

## Erreferentziak 
* Minskeko metroa urbanrail.net webgunean

## Ikus, gainera 
* Minskeko metroa

## Kanpo estekak 
*  Metroaren webgune ofiziala
Burdaspariko monasterioa

**Burdaspariko monasterioa** (izen osoa: *Burdaspariko Done Salbatzaile monasterioa*) Nafarroa Garaiko Erronkariko ibaxako Burgi udalerriko Burdaspari herri hustuan dagoen monasterio zahar bat da. 

## Kokapena 
Monasterioa Burdaspari herri hustuan zegoen, Ezka ibaiaren ertzean, Burgi eta Erronkari artean, eta orain ia ez dago horren hondakinik.

## Historia 
Eulogio Kordobakoak IX. mendearen erdialdean bisitatu zuen monasterioetako bat izan zen, gerora Done Salbatzaile izenpean agertzen dena. *Burdaspal* grafiarekin ere agertzen da. Mende bat geroago, 987an, Fortun abadeak Leireren benetako dohaintza berretsi zuen. Antso V.a Ramiritz erregeak Leireko abadian sartu zuen 1085ean, Longidako Andre Maria dekania, Ollateko Done Martie dekania eta Burgiko Done Petri, Zegarrako, Uliko, Urgueko eta Gortetzeko elizekin batera. Haren distira igarota, XIII. mendean desagertu zen. 1802an jaurerrien barruti biribil gisa mantentzen zen. Bere elizaren aztarnak geratzen dira oraindik.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Burdaspari
* Burgi
* Erronkaribar

## Kanpo estekak
Reagrupament

**Reagrupament** edo **Reagrupament Independentista** (euskaraz, *Berbiltze Independentista*; **RI** edo **RI.cat**) 2009ko urrian formalki sortutako Kataluniako alderdi politikoa da. Kataluniako independentziaren aldeko jarraitzaile ezberdinen aterki-taldea da, egun Kataluniako Parlamentuan ordezkaririk ez badu ere. 2012ra arte Kataluniako ordezkaririk ez zuen alderdi independentista nagusia izan zen. Alderdiaren jatorria 2007an kokatzen da, Kataluniako Ezker Errepublikanoaren (ERC) barneko korronte kritiko modura, korrontekideak PSC eta ICV bezalako alderdi politiko ezkertiar baina ez-independentistekin akordioetara ailegatzeko kritikoak baitziren. Hala, 2009an, plataforma politiko berria sortu zuten, ostera alderdi politiko modura bermoldatua izan zena.

RIren bi oinarri estrategikoak Kataluniako birsorkuntza demokratikoa eta Kataluniako aldebakarreko independentzia-aldarrikapena dira, Kataluniako Parlamentuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lounès Matoub

**Lounès Matoub** (kabilieraz: *Lwennas Meɛṭub*;  edo ⵎⵄⵟⵓⴱ ⵍⵓⵏⵉⵙ; Béni-Aïssi, Frantziar Aljeria, - ), askotan **Matoub Lounès** deitua, kabiliar poeta eta egile abeslaria izan zen. Berberen eskubideen aldeko aktibista eta bere ikuspegi demokratiko eta laikogatik ezaguna, Aljeriako Gerra Zibilean alde biek gorroto zuten. Iturri ofizialen arabera, Islamiar Talde Armatuak erail zuen baina kabiliarrek Aljerko Gobernuari leporatzen diote.

## Diskografia 
## Oroimena 
Joxe Ripiauren *Paradisu Zinema* diskoko *Kabilia hautsia da coraçao* kantuan bere hilketa salatzen da.

## Kanpo estekak
Mai Duong Kieu

**Mai Duong Kieu** (Bắc Ninh, Vietnam, 1987ko otsaila - ) aktore vietnamdar-alemaniarra da.

## Biografia 
1987an jaio zen Vietnamen eta bost urte zituela Chemnitzera (Alemania) jona zen bizitzera. Aita dagoeneko bertan bizi zen eta kung fu borroka artean *Shaolin* maisua zen. Bi borroka eskola sortu zituen Alemanian eta Mai Duong Kieu bera ere borroka arteetan trebea da.

Leipzigeko Unibertsitatean eta hiri bereko Fabrik antzokian aktore ikasketak egin zituen eta ondoren Nizako *Franck Fuhrer-en des Enfants du Spectacle*.

2014an hasi zen aktore lanetan eta Disney konpainiako *Binny und der Geist* ("Binny eta mamua") telesailean hartu zuen parte. Aurreneko protagonista rola *Mein Schwiegervater, der Stinkstiefel* telefilm alemaniarrean izan zuen. Hurrengo urteetan telesail alemaniarretan hartu du parte gehienbat. 2018an *Bad Banks. Bad Banks-en bigarren denboraldian ere hartu zuen parte.

## Filmografia 
### Filmeak 
* 2014: *Entwurzelt* (laburmetraia)
* 2014: *Wir sind jung. Wir sind stark* (film luzea)
* 2014: *Roughtown* (laburmetraia)
* 2015: *Willa* (laburmetraia)
* 2017: *Wo sie ist* (laburmetraia)
* 2018: *Skin Creepers* (beldurrezko filmea)
* 2019: *TKKG* (film luzea)
* 2020: *Tatort: Es lebe der König!* (film luzea)
* 2021: *Gunpowder Milkshake* (film luzea)

### Telebista 
* 2014: *The Quest* (telesaila) - 10 atal
* 2014: *Binny et le Fantôme* (telesaila) - atal bakarra
* 2014: *Roughtown* (laburmetraia)
* 2014: *Allein unter Ärzten* (telefilmea)
* 2015: *Mein Sohn Helen* (telefilmea)
* 2015: *Einstein* (telefilmea)
* 2015: *Die Kanzlei* (telesaila) - atal bakarra
* 2015: *Das richtige Leben*
* 2015: *Mein Schwiegervater, der Stinkstiefel* (telefilmea)
* 2016: *Notruf Hafenkante* (telesaila) - atal bakarra
* 2016: *Die Pfefferkörner* (telesaila) - atal bakarra
* 2017: *Heldt* (telesaila) - atal bakarra
* 2017 : *Die Spezialisten – Im Namen der Opfer* (telesaila) - atal bakarra
* 2017: *Hit Mom – Mörderische Weihnachten* (telefilmea)
* 2018: *Bad Banks* (telesaila) - sei atal
* 2018: *Großstadtrevier* (telesaila) - atal bakarra
* 2018: *Alarm für Cobra 11 – Die Autobahnpolizei* (telesaila) - atal bakarra
* 2018: *Marie fängt Feuer – Kleine Sünden* (telefilmea)
* 2018: *SOKO Stuttgart* (telesaila) - atal bakarra
* 2019: *Dr. Klein* (telesaila)
* 2019: *Notruf Hafenkante* (telesaila) - atal bakarra
* 2019: *Wilsberg: Ins Gesicht geschrieben* (telesaila)
* 2020: *Wilsberg: Bielefeld 23* (telesaila)
* 2020: *WaPo Berlin* (telesaila) - atal bakarra
* 2020: *Bad Banks* (telesaila, 2. denboraldia) - sei atal
* 2020- : *In aller Freundschaft* (telesaila)
* 2020: *WaPo Bodensee'' (telesaila) - atal bakarra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Els Verds–Alternativa Verda

**Els Verds–Alternativa Verda** (; **EV–AV**) 1999ko irailean sortutako Kataluniako alderdi politikoa da, 1998ko maiatzean Els Verds–Confederació Ecologista de Catalunya (EV–CEC) koaliziotik alde egindako kideek sortua, sortu berria zen Iniciativa per Catalunya Verds-ekiko (ICV) izandako postura ezberdinaren ondorioz.

2015eko urtarrilean, EV–AV Herri Batasuneko Hautagaitzak (CUP) bultzatutako Crida Constituent (CC) plataformaren kide egin zen, 2015eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeetan Junts pel Sí koaliziorako botoa eskatu bazuen ere. 2017ko hauteskundeetan, bestalde, alderdikide ezberdinak Junts per Catalunya-ren (JxCat) zerrendetan agertu ziren, bai eta alderdiaren alde posizionatuz bestelako hurrengo hauteskundeetan ere. 2019ko maiatzaren 28an, Josep Puig Kataluniako Parlamentuko kide bihurtu zen, Josep Rull-en trukean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marcella Maia

**Marcella Maia** (Juiz de Fora, Minas Gerais, 1991ko abuztuaren 30a), **A Maia** artista izenez ere ezaguna, brasildar aktorea, abeslaria eta modeloa da.

## Bizitza 
Marcella Maia emakume transexuala da. Juiz de Foran jaio zen 1991ko abuztuaren 30ean. Lau urte zituenean amak abandonatu behar izan zuen, aitaren indarkeriatik ihesi. Ondorioz, aitaren aldeko senideekin bizitzera eraman zuten. Aitaldeko familiaren bizilekuan abusuak jasan zituen hiru urtez. 7 urte zituenean amak Maia aitaldeko etxetik urrun eraman zuen eta biak Brasiliara joan ziren.

12 urterekin Marcella semaforoetan gozokiak saltzen hasi zen etxekoei laguntzeko. 15 urte zituela, André Monjardim talentu-ehiztaria ezagutu zuen eta modelo agentzia batean talentu-ehiztari lana eskaini zion. Hiru urtez egin zuen lan bertan.

18 urte zituenean drag queen antzezpenak egiten hasi zen. Orduantxe gizon batek lan eskaintza faltsu baten bidez Marcella Europara lanera joateko konbentzitu zuen, Londresko tabernetan harreragile lan egingo zuelakoan. Behin Europara iritsitakoan, sexu-esplotazioaren biktima bihurtu zen. Agiri guztiak kendu zizkioten eta mehatxuen bidez prostituzioan aritzera behartu zuten. Hiru hilabetez egon zen atxikita, polizia-etxera salaketa jartzera joan ezinik ingelesez ez zekiela eta.

21 urte zituenean Thailandiara joan zen sexua berresleitzeko ebakuntza egin ziezaioten.

Modelo lanetan ari zela, 2016an aktore izateko ateak zabaldu zitzaizkion bere modelo-agentziaren bitartez. *Wonder Woman* filmaren castingean hautatu zuten amazona batena egiteko. Filma 2017an argitaratu zen eta huraxe izan zen bere debuta antzezpenean. Hasierako esperientziaren ondoren, antzezpena ikasteari ekin zion.

2020an HBO Brasil telebista-kateko *Todxs Nós* telesailean Lorena pertsonaiarena egin zuen. 2021ean Rede Globo etxeak ekoitzitako *Quanto Mais Vida Melhor* telesailean Herioarena egingo du.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak 
## Diskografia 
### EPak 
* *Pra Dá Dolce Bacana* (2020)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Midge Ure

**James "Midge" Ure** (1953ko urriaren 10a), **Midge Ure** izenarekin ezaguna, eskoziar musikari, kantu-idazle eta musika ekoizlea da.

## Ibilbide musikala 
Urek arrakasta berezia izan zuen 1970eko eta 1980ko hamarkadetan Slik, Thin Lizzy, Rich Kids eta Visage taldeetan eta Ultravox-eko kantari eta lider gisa. 1984an, " Do They Know It's Christmas? " singlea idatzi eta ekoitzi zuen, 3.7 milioi ale saldu zituena Erresuma Batuan. Abestia Erresuma Batuko zerrendetan gehien saldu den bigarren singlea da (2012a bitartean). Bob Geldof-ekin batera antolatu zituen Band Aid, Live Aid eta Live 8. Ekimen horien ondorengo administratzaile gisa jarduten du eta Save the Children-en enbaxadore ere bada.

Ure 1980ko hamarkadako synthpop / new wave abesti arrakastatsuen ekoizle eta idazlea da, besteak beste, Visage-ren "Fade to Grey" (1980) eta Ultravox-en "Vienna" (1980) eta "Dancing with Tears in My Eyes" abestiak. (1984). Erresuma Batuko lehen 10 top bakarlari arrakasta lortu zuen 1982an "No Regrets" kantuarekin. 1985ean, bere bakarkako lehen diskoa irten zen, *The Gift,* eta bakarkako karreran jarraitu du harrezkero, ekoizle lanak egiteaz gain. Bakarkako lanetan, 1996ko Breathe albuma eta handik 1998an irtendako izen bereko singlea izan dira bere arrakasta nagusiak.

## Erreferentziak
Marina Mathey

**Marina de Andrade Martins** (Americana, 1993ko martxoaren 25a), ezagunagoa **Marina Mathey** izen artistikoaz, brasildar aktorea, film-zuzendaria eta abeslaria da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak 
## Kanpo estekak
Marcelino García Toral

**Marcelino García Toral** (Villaviciosa, Asturias, 1965eko abuztuaren 14a) futbol entrenatzailea eta futbolari profesional ohia da. Real Sporting de Gijónen harrobian hasi ondoren, hainbat urtez jokatu zuen zenbait taldetan. 2021etik aurrera Athleticeko entrenatzailea da.

## Jokalari ibilbidea 
## Entrenatzailea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rodolfo Austriakoa

**Rodolfo Austriakoa** (Rudolf Franz Karl Joseph; Laxenburg gaztelua, Austria Beherea, 1858ko abuztuaren 21a - Mayerling, 1889ko urtarrilaren 30a) austriar printzea izan zen, Frantzisko Josef I.a Austriakoa eta Elisabet Bavariakoaren seme bakarra. Jaio zenetik, Austria-Hungariako Inperioaren oinordekoa izan zen. Bere amaren ideia liberalak partekatu zituen.

1881ean, Leopoldo II.a Belgikakoaren alaba zen Estefania Belgikakoarekin ezkondu zen. 1883an alaba bat izan zuten, Elisabet Maria Austriakoa artxidukesa. Urte honetan Rodolfok bazituen jada hainbat maitale. 1886an Mayerling ehiza-pabiloia erosi zuen eta 1888an Maria Vetsera ezagutu zuen. 1889ko urtarrilaren 30ean, biek beren buruaz beste egin zuten Meyerlingen. Bere heriotzak bere amaren etsipena eragin zuen eta Inperioa oinordeko zuzenik gabe utzi zuen. Franz Ferdinand Austriakoa, Frantzisko Josefen iloba, oinordeko bihurtu zen.

## Genealogia
## Kanpo estekak
Amonio karbonato

**Amonio karbonatoa** konposatu ez-organikoa da (NH4)2CO3 formula duena. Berotzean degradatzen da amoniakoa eta karbono(IV) oxidoa emanez eta, ondorioz, altxagarri kimiko eta suspertzeko gatz moduan erabiltzen da.

## Produkzioa 
Bi modu nagusi dago amonio karbonatoa sintetizatzeko.

Ohikoena amoniakoa eta karbono(IV) oxidoa ur hotzetan nahastea da.

: 2NH3 + H2O + CO2 → (NH4)2CO3

Bestetik, kaltzio karbonatoa eta amonio sulfatoa nahasturik ere lor daiteke.

: (NH4)2SO4 + CaCO3 → (NH4)2CO3 + CaSO4

## Erabilera 
Altxagarri edo legamia kimiko bezala erabiltzen da labean egiten diren oreak altxatzeko. Dena dela erabilera hori urritzen joan da deskonposaketak sortzen duen amoniakoak usain txarra eman dakiokeelako oreari. Horrelako arazorik ez duen sodio bikarbonatoa gailendu zaio.

Elikagaien industrian azidotasuna erregulatzeko usatzen da. Europar Batasunean E503 E zenbakia du.

Halaber, konortea galdu edo zorabiatu diren pertsonak suspertzeko gatzen osagarrietako bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Todxs Nós

***Todxs Nós*** (euskaraz: *Gu denok*) Brasilgo komedia, drama eta sexu aniztasunezko telesaila da. Vera Egito, Heitor Dhalia eta Daniel Ribeiro hirukoteak sortua da. Lehenengo denboraldia HBO Brasil telebista-plataforman estreinatu zen 2020ko martxoaren 22an.

## Argumentua 
Rafa bere burua ez-bitartzat duen 18 urteko gazte pansexuala da. Landa-eremuan bizi da, aita Ulissesekin eta aitaren bikotekide Paularekin. Aitak, ordea, ez du begi onez ikusten semearen genero nortasuna. Halako batean, Rafak landako etxetik alde egingo du eta São Paulora bizitzera joango da Vini lehengusu homosexualaren eta honen lagun-min feminista Maiaren etxera. Rafaren etorrerak biak ustekabean harrapatuko ditu. Hirian tatuaje-estudio batean lana eskainiko dioten X eta Juno lagun ez-bitarrak ezagutuko ditu.

## Aktoreak eta pertsonaiak 
## Atalak eta audientziak 
### 1. denboraldia 
## Kanpo estekak
Pyatrowshchyna (Minskeko metroa)

**Pyatrowshchyna** (zirilikoz: **Пятроўшчына**) Minskeko metroaren geltokia da, Minsk udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Minskeko metroa
* 1. linea (Minskeko metroa)

## Kanpo estekak 
*  Metroaren webgune ofiziala
Paola Damonti

**Paola Serena Damonti** (Milan, Italia, 1984) italiar ikertzailea eta ekintzaile feminista da. Genero eta indarkeria gaietan aditua da.

Zientzia Politikoetan eta Nazioarteko Harremanetan lizentziatu zen Milango Unibertsitatean. Ondoren, Iruñean jarraitu zituen ikasketak. Han Gizabanako, Familia eta Taldeekiko Esku-hartze Sozialean master titulua lortu zuen Nafarroako Unibertsitate Publikoan. Ondoren, 2017an, Esku-hartze Sozial eta Ongizate-estatuan doktoratu zen unibertsitate berean *Violencia de género en la pareja y exclusión social Los efectos de la intersección entre diferentes estructuras de desigualdad* (euskaraz: *Genero-indarkeria bikotean eta gizarte-bazterkeria. Desberdintasun-egitura ezberdinen arteko elkargunearen ondorioak*) izenburuko doktore-tesiarekin.. Azkenean, baina, Katakrak-en bertan izan zen zentsuratutako hitzaldia. Horrez gain, Nafarroako hainbat tokitan ere Paolaren hitzaldia antolatu da.

Euskaraz mintzatzen da, Iruñerriko AEKn ibilitakoa.

## Lanak 
### Saiakera 
* *Brecha orgásmica* (2020, Katakrak, )

## Erreferentziak
Regimantas Miniotas

**Regimantas Miniotas** (Kėdainiai,  -) lituaniar saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.

## Taldeak 
* Žalgiris-2 Kaunas (2014–2016)
* Vytautas Prienai (2016–2018)
* Nevėžis Kėdainiai (2018–2019)
* Vytautas Prienai (2019–2020)
* Bilbao Basket (2020- )

## Erreferentziak
John Jenkins

**John Logan Jenkins III** (Hendersonville, Tennessee,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.

## Taldeak 
* →Bakersfield Jam (2012-2013)
* → Fort Wayne Mad Ants (2014)
* Atlanta Hawks (2012-2014)
* → Idaho Stampede (2015)
* Dallas Mavericks (2015)
* Phoenix Suns (2015-2016)
* Westchester Knicks (2017)
* San Pablo Burgos (2017-2018)
* Westchester Knicks (2018-2019)
* Washington Wizards (2018)
* →Capital City Go-Go (2019)
* New York Knicks (2019)
* Jiangsu Dragons (2020)
* Hapoel Eilat (2020)
* Bilbao Basket (2020-)

## Erreferentziak
Alade Aminu

**Abdul Wahab "Alade" Aminu** (Atlanta, Georgia,  -) nigero-estatubatuar saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.

## Taldeak 
* Erie Bayhawks (2009–2010)
* Bakersfield Jam (2010)
* Élan Sportif Chalonnais (2010–2012)
* Pınar Karşıyaka (2012–2013)
* Enel Brindisi (2013–2014)
* Banvit B.K. (2014)
* TED Ankara Kolejliler (2014–2015)
* Hapoel Eilat (2015–2016)
* Riyadi Beirut Club (2016-2017)
* Nanterre 92 (2017-2018)
* Hapoel Tel Aviv B.C. (2018-2019)
* Polski Cukier Toruń (2019-2020)
* Bilbao Basket (2020-)

## Erreferentziak
Iñigo Betolaza

**Iñigo Betolaza Beloki** (Bilbo, 2000ko abuztuaren 3a - ) bizkaitar saskibaloi jokalaria da. Antolatzaile postuan jokatzen du ACB ligako Bilbao Basket taldean. 2020ko irailean Hereda San Pablo Burgosen kontra debuta egin zuen.

## Taldeak 
* Harrobia : Bilbao Basket (EBA)
* 2018-2020 : CBT Torrelavega
* 2020- : Bilbao Basket

## Erreferentziak
Arandilla (ibaia)

**Arandilla** Burgosko probintziako ibaia da, Duero ibaiaren adarra. Bere uretan arrantza egin daiteke, amuarraina eta barboa nagusi direlarik. Garai batean ibai-karramarro ugari zegoela nabarmentzen zen, baina gaur egun desagertu egin da. Duero ibaian itsasoratzen da, Aranda herrian.

## Kanpo estekak
Elmira Minita Gordon

**Elmira Minita Gordon** (Belize City, 1930eko abenduaren 30a - Inglewood, Kalifornia, 2021eko urtarrilaren 1a) Belizeko Gobernadore Orokorra izan zen. Eliza anglikano bateko irakaslea eta misiolaria 1946 eta 1958 artean izan zen. Psikologiako ikasketak zabaldu zituen Nottingham, Birmingham eta Calgaryko unibertsitateetan. 1981ean Belizeko lehenbiziko gobernadore orokorra izendatu zuten. 1993an Colville Youngek ordezkatu zuen.
Sudur-trenkadaren desbiderapen

**Sudur-trenkadaren desbiderapena** sudurreko nahasmendu fisiko bat da, sudur-trenkadaren desbiderapena dakarrena. Desbirapenen bat ohikoa da eta pertsonen %80ri eragiten die, gehienek jakin gabe. Talka-traumatismo batek eragiten du maizago, aurpegian emandako kolpe batek bezala. Sortzetiko nahasmendua ere izan daiteke, erditzean sudurraren konpresioak eragindakoa. Trenkada desbideratua ehun konektibo genetikoen nahasmenduekin lotzen da, hala nola Marfan sindromearekin, homozistinuriarekin eta Ehlers-Danlos-en sindromearekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Homozistinuria

**Homozistinuria** metionina izeneko aminoazidoaren metabolismoaren gaixotasun hereditario bat da, sarritan zistationina beta sintasa entziman akats bat eragiten duena. Herentziazko gaixotasun bat da, herentzia autosomiko errezesiboko patroi batekin adierazten dena; horrek esan nahi du haur batek gaixotasuna izateko genearen kopia akastun bat heredatu behar duela, bi gurasoen entzima horretarako kodifikatzen duena hain zuzen ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Koana

**Koana** edo **atzeko narisa** sudur-hobien atzeko zulo edo irekigunea da. Giza anatomian, inbutu- edo infundibulu-formako hainbat barrunbe ere bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bielorrusiako trenbideak

**Bielorrusiako trenbideak** —bielorrusieraz: **Беларуская чыгунка** (*Belaruskaya chyhunka*), errusieraz: **Белорусская железная дорога** (*Belorusskaja schelesnaja doroga*), akronimoa: **БЧ**— Bielorrusiako tren-garraioa kudeatzen duen estatuko enpresa da. 1992an sortu zen, Sobietar trenbideak desagertu ondoren, eta Minsk hiriburuan du egoitza. 2005ean enpresak 112 173 langile zituen.

## Historia 
Konpainia 1992an sortu zen Sobietar Batasuna desegin ondoren, eta Sobietar trenbideak enpresaren oinordekoetako bat da. 5 512 kilometro trenbide administratzen ditu, 1.520 mm-ko zabalerarekin. Trenaren geltokirik garrantzitsuena *Minsk Passazhirsky* da, hiriburuko geltoki nagusia.

БЧ Bielorrusiako Garraio Ministerioaren menpe dago eta 2010etik aurrera 84 erakundek osatzen zuten: 46 enpresak, 38 erakundek eta zazpi lantegi/lantegik.

## Mapa 
frameless|500x500px

## Irudiak 

Fitxategi:Minsk_railroad_station_2.jpg|Minskeko geltoki nagusia
Fitxategi:Grodno railway station 1.jpg|Grodnoko geltokia
Fitxategi:Stadler FLIRT Minsk.jpg|Stadler FLIRT Minsken
Fitxategi:Belarus-Brest-Railway Station-2.jpg|Bresteko geltokia

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Minsk
* Bielorrusia

## Kanpo estekak 
*  Enpresaren webgune ofiziala
Sinu maxilar

**Sinu maxilarra** masailezurraren gorputzean sortzen diren bi barrunbeetako bakoitza da. Sudurreko erdiko meatuarekin komunikatuak daude. Mukosaz estalita dago eta, infektatzen denean, sinusitisa eragiten du. Sinu maxilarra nerbio maxilarreko adarrek inbitzen dute.

Sinu frontalarekin, sinu esfenoidalarekin eta sinu etmoidalarekin batera, sinu paranasalak izeneko multzoa osatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jubiliejnaja plošča (Minskeko metroa)

**Jubiliejnaja plošča** (zirilikoz: **Юбілейная плошча**) Minskeko metroaren geltokia da, Minsk udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Minskeko metroa
* 2. linea (Minskeko metroa)
* 3. linea (Minskeko metroa)

## Kanpo estekak 
*  Metroaren webgune ofiziala
Sinu esfenoidal

**Sinu esfenoidala** esfenoidearen bi barrunbeetako bakoitza da. Sinu esfenoidal bakoitza bere aldeko sudur-hobiarekin dago komunikatua. Sinu frontalarekin, sinu maxilarrarekin eta sinu etmoidalarekin batera, sinu paranasalak izeneko multzoa osatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katsura

**Katsura** edo **karamelu-zuhaitza** (*Cercidiphyllum japonicum*) Cercidiphyllaceae familiaren lore eta hosto erorkorrez osatutako zuhaitz bat da.

Katsura batzuetan karamelu-usain arin bat igortzen baitu hostoak erortzean.

1881ean sartu zen Japoniatik.
[thumb|ezkerrera|[Hostoak.|250px]]
thumb|ezkerrera|Antzinako espezimena (Japonia). Katsura zaharren diametroa nekez izaten da 2 metrotik gorakoa.. |250px
[thumb|ezkerrera|Katsurako zurezko panela (enborraren ebaketa bertikala), bereziki [Go|Go joko-ontzietarako erabiltzen dena.|250px]]

## Egoera, presioak, mehatxuak… 
Espezie hori arriskuan dago Txinan, baina zenbait herrialdetan zuhaitz apaingarri gisa erabiltzen da.

## Deskribapena 
Zuhaitz horrek 30 edo 45 m har ditzake jatorrizko eremuan (Japonia, Korea, Txina), baina ez dirudi 15 m baino gehiago dituenik Europan.

Hostoak kordiformeak dira (bihotz formakoak) eta marjina almenaduna dute. Judeako zuhaitzaren antzekoak dira (hortik dator Cercidiphyllum generoaren izena, "Cercisko hostoak" esan nahi duena).

Udazkenean, kolore arrosatik horira itzultzen dira erori aurretik.

Espeziea dioikoa da. Parasitoekiko erresistentetzat hartzen da.

Lore diskretuak udaberriaren hasieran agertzen dira (martxoa/apirila). Fruituak bi eta lau fruitu luzanga bitartekoak dira, 1-1,8 cm luze eta 2-3 mm zabal. Fruitu bakoitzak hegalkin hazi batzuk ditu.

## Banaketa 
Japonia, Korea, Txina.

## Erabilera 
Batzuetan, egur ilun eta gogorra erabiltzen da goban diseinatzeko, go jokoaren taula baita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sinu etmoidal

**Sinu etmoidala** etmoidearen alboko masetan dauden bi barrunbeetako bakoitza da. Sinu etmoidalek gelatxo etmoidalak hartzen dituzte barnean. Sinu frontalarekin, sinu maxilarrarekin eta sinu esfenoidalarekin batera, sinu paranasalak izeneko multzoa osatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Faringeko amigdala

**Faringeko amigdala**, **faringe-amigdala**, **amigdala faringeoa** edo **adenoidea** errinofaringearen goiko pareta osoan dagoen linfa-folikuluen multzoa da, atzeko paretan zehar heda daitekeena. Haur txikien kasuan oso nabarmena da, baina pixkanaka atrofiatuz doa, eta ia erabat desagertzen da heldutasunera iristean. Patologia infekziosoa edo hipertrofikoa izan daiteke, eta hiperplasia immunologikoa, hiperplasia infekziosoa eta hiperplasia idiopatiko onbera daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Novomitxurinsk

**Novomitxurinsk** (errusieraz: *Новомичуринск*) Riazan oblasteko hiria da, Errusian, Pronsk raionen. Pronia ibaiaren ertzean dago, Riazanetik 64 km-ra (77 km errepidez) hegoaldean, eta oblasteko hiriburua da. 2009an 19.769 biztanle zituen.

## Historia 
Novomitxurinsk 1968an sortu zen eta 1981ean hiri estatusa jaso zuen. Bere izena Ivan Mitxurin (1855 - 1935 hiritik gertu jaioa) agronomoari zor dio.

## Demografia 
## Ekonomia 
Novomitxurinsk-en ekonomia nekazaritzako produktuen prozesamenduan eta eraikuntza materialen ekoizpenean oinarritzen da, batez ere eraikinetarako elementu aurrefabrikatuak. Riazan zentral hidroelektrikoa (ОАО "Рязанская ГРЭС") Novomitxurinsken dago.

## Kanpo estekak 
* Novomichurinsk-i buruzko informazioa (errusieraz)
Gizarte ekintzailetza

**Gizarte-ekintzailetza** negozio-teknika bat da, enpresek, startupek, irabazi-asmoa duten edo ez duten erakundeek eta gobernuek erabiltzen dutena, gizarte-, kultura- eta ingurumen-arazoei aurre egiteko irtenbideak finantzatzeko.

## Definizioak 
Gizarte-ekintzailetzak helburu sozial bat lortzeko merkatu-estrategiak aplikatzen dituzten erakundeak dira. Gizarte-ekintzailetzaren mugimenduak barne hartzen ditu, batetik, beren xedea lortzeko negozio-ereduak erabiltzen dituzten irabazi-asmorik gabeko erakundeak, eta, bestetik, helburu nagusi soziala duten irabazi-asmoko erakundeak. Haren helburua – Aldi berean gizarte-, ingurumen- eta finantza-helburuak betetzea – Sarritan "emaitza hirukoitz" gisa deskribatzen da: aldi berean gizarte-, ingurumen- eta onura ekonomikoko alderdian gauzatzea. Gizarte-ekintzailetzak merkataritza-ekintzailetzetatik bereizten dira; izan ere, beren gizarte- edo ingurumen-helburua beti dago beren eragiketen erdigunean.

Akziodunen partaidetzak maximizatu beharrean, gizarte-enpresen helburu nagusia etekinak sortzea da, beren gizarte- edo ingurumen-helburuak bultzatzeko. Helburu horiek hainbat modutan lor daitezke, gizarte-ekintzailetzaren egituraren arabera: negozio baten onura gizarte-helburu bati laguntzeko erabil daiteke, esate baterako, irabazi-asmorik gabeko erakunde baten jarduera finantzatzeko, edo ekintzailetzak bere gizarte-helburua bete dezake bere jardueraren bidez, baztertutako pertsonak erabiliz edo etekinak inbertitzaile arrunten maileguak eskuratzeko zailtasunak dituzten mikroekintzailetzei emanez.

## Irabazi asmoa, bai ala ez 
AEBetan 1980ko hamarkadan helburu sozialak zituzten ekintzailetza portaerak definizio asko jaso zituen, gehienbat “*nonprofit*” sektoretik: *nonprofit* enpresa, *nonprofit* ekintzailetza, helburu sozialeko iniziatiba, berrikuntza soziala, helburu sozialak dituen negozioa, komunitate ondasunaren enpresa, ekintzailetza publikoa, enpresa soziala… *Nonprofit* terminoa funtsezkoa izan zen definizio horietan, irabazi asmorik gabeko erakundea adierazi nahian, baina mende berriaren hasieratik, ikuspegi zabalago eta bikoitz bat garatu da:

* “Nonprofit ikuspegi komertziala”: “nonprofit” organizazioetan zentratua dagoen bertsioa. 
* “Misiora orientatua dagoen negozio ikuspegia”: hau bertsio zabalago bat dugu, ekimen komertzial forma guztiak barneratzen dituelarik. Ikuspegi honek, helburu sozialak 6 dituen enpresa oro barneratzen ditu, (baita irabazi asmoko enpresak, beti here helburu soziala duten bitartean)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garapen ekonomiko

**Garapen ekonomikoa** herrialde edo eskualdeen diru-sarrerek aberastasuna sortzeko duten gaitasuna da, bertako biztanleen oparotasuna edo ongizate ekonomiko eta soziala mantentzeko. Pentsa liteke garapen ekonomikoa jauzi kualitatiboen emaitza dela, hazkunde-tasek emandako sistema ekonomiko baten barruan. Tasek gora egin dute denboran, eta kapitala metatzeko prozesuei eustea ahalbidetu dute. Jakina, jauzi kualitatiboak ez dira ematen soilik aldagai bakar baten metaketa kuantitatiboak gertatzen badira, jauziak kanpokoak ere izan baitaitezke, eta ez soilik herrialde baten barne-baldintzen araberakoak.

Garapen ekonomikoaren azterketa-eremuari garapen-ekonomia deitzen zaio. Politika publikoak, oro har, hazkunde ekonomiko etengabea eta iraunkorra adierazten du, baita ekonomia nazionalaren hedapena ere, "Garapen bidean dauden herrialdeak herrialde garatuak" izan daitezen. Garapen ekonomikoaren prozesuak lege-doikuntzak eta doikuntza instituzionalak eskatzen ditu, berrikuntzak eta inbertsioak sustatzeko pizgarriak emateko, ekoizpen-sistema eraginkor bat eta ondasun eta zerbitzuetarako banaketa-sistema bat sortzeko.

Ulertzeko zergatik orain munduko 1/5 bakarrik jotzen den "garatutzat" (batez ere Japonia, Mendebaldeko Europa, Ameriketako Estatu Batuak, Kanada, Australia, Zeelanda Berria, Hego Korea eta beste gutxi batzuk), kontuan hartu behar da mundua, herrialde garatu baten ikuspuntutik, pobrezia- eta urritasun-mundu bat dela, eta, beraz, funtsezkoa dela aitortzea ez dagoela munduko beste 4/5 horiek atzeratuta, lehen mundua dela garapen ekonomikoa izan duena baizik. Britainia Handian XVIII. mendearen amaieran eta XIX. mendearen hasieran sortu zen garapen industrial-kapitalistaren ondorioz hedatu zen munduaren zati bat besteak baino gehiago, batez ere hazkuntza ekonomikoa lotuta dagoelako esplotazio eta inperialismo harremaneikin.

Hazkunde ekonomikoak biztanleriaren diru-sarrerak handitzea dakar, kontsumo- eta ongizate-maila baten erreferente gisa. Hazkundea neurtzeko modua Barne Produktu Gordina (BPG) da, baina Amartya Senek adierazi zuen bezala, "Hazkunde ekonomikoa garapen ekonomikoaren prozesuaren alderdi bat da". Horregatik, ordezko adierazleak diseinatu eta aplikatu dira, hala nola Giza Garapenaren Indizea eta Aurrerapen Sozialaren Indizea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xerezaderen Artxiboa

***Xerezaderen Artxiboa*** literatura podcasta da euskaraz emana. Mota honetako euskarazko lehen podcasta da.

Ana Morales eta Jasone Larrinagak ekoizten dute. Biak ala biak itzultzaileak dira eta podcast hauetarako hainbat ipuin eta literatura lan itzuli dituzte eta beste idazle klasikoren lanak eta itzultzaileenak ere jasotzen dituzte.

## Sorrera eta bilakaera 
Ana Moralesi bururatu zitzaion egiteko ideia, herrialde anglosaxoietako eredua jarraiki, eta euskaraz ere audioliburuen gisako proiektuen beharra zegoela ikusita.

Bakarrik gauzatu ezin zuenez, EHUn lankide eta lagun zuen Jasone Larrinagaren laguntza jaso zuen. eta lagungarria izan zen, baita, bila ibili ostean, Bilbo Hiria Irratiak eskaintzea grabatu ahal izateko estudioa. Horrela 2011n hasi ziren martxan. 

Hainbat kolaboratzaile ere izan dituzte: esate baterako, hainbat saiotan laguntza emandako Saioa Gabikagojeaskoa edota saioren batean bakarrik parte hartukoak.

Webgune propioan daude eskuragarri eta Bilbo Hiria Irratiaren web orrian ere argitaratzen dira.

Pixkanaka ezaguna egin da sare sozialei; erabiltzaileei eta 2014tik bi urtez behin egin izan den Xerezadejaia bezalako ekimenei esker.

2019tik *Booktegi*n ere badago entzungai.

*The Encyclopedia of Science Fiction* web orrian ere aipatua da euskal zientzia fikzioaren atalean.

## Sariak 
2019an Azkue Fundazioak antolatutako "Blogetan!" sariketaren 3. edizioan Kultura kategoriako saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Xerezaderen Artxiboaren webgune ofiziala.
* Ana Moralesi elkarrizketa Radio Euskadiko "Iflandia" irratsaioan. 2018-06-21.
Nahuel del Val

**Nahuel del Val García** (Bilbo, 2001eko ekainaren 19a - ) bizkaitar saskibaloi jokalaria da. Antolatzaile postuan jokatzen du ACB ligako Bilbao Basket taldean. 2020ko abenduaren 6an Movistar Estudiantesen kontra debuta egin zuen.

## Taldeak 
* Harrobia : Bilbao Basket
* 2020- : Bilbao Basket

## Erreferentziak