open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vilhelm Buhl

**Vilhelm Buhl** (Fredericia, 1881eko urriaren 16a - Kopenhage, 1954ko abenduaren 18a) daniar politikaria izan zen. Danimarkako lehen ministroa izan zen 1942an eta 1945ean.

Sozialdemokraten alderdiarekin bat egin zuen Kopenhageko Unibertsitatean zuzenbidea ikasten ari zela. Finantza ministroa izan zen 1937 eta 1942 artean Thorvald Stauningen gobernuan.

1942ko maiatzean batasun nazionaleko gobernuko lehen ministro bihurtu zen Stauning hiltzean. Sei hilabete geroago, Alemaniako okupatzaileek kargutik kendu zuten gatazka diplomatiko baten ondoren. 1945eko maiatzean herrialdea askatu zutenean, batasuneko gobernu bat zuzendu zuen berriro. Bere agintaldian neurri sozialak ezarri ziren eta nazien laguntzaileak epaitu ziren. Buhlek kargua utzi zuen 1945eko urriko hauteskundeen ondoren.
Ikasleen Goncourt saria

thumb|250px|Érik Orsenna, lehen saritua 1988an.
**Ikasleen Goncourt saria** () Frantziako bigarren hezkuntzako ikasleek aukeratzen duten saria da. Antolatzaileak Fnac katea eta Frantziako Hezkuntza Ministerioa dira, epaimahaia 2.000 ikasle inguru osatuta izanik. 1988an sortu zuen Fnac-ek, Renneseko Errektoretzarekin batera, Goncourt Akademiaren oniritziarekin.

## Irabazleak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Goncourt Akademia
* Fnac

## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
* :Saria Fnac webgunean.
Zizi Jeanmaire

**Zizi Jeanmaire**, **Renée Jeanmaire** izenaz ere ezaguna (Paris, 1924ko apirilaren 29a &ndash; Tolochenaz, Suitza, 2020ko uztailaren 17a), balleteko eskola klasikoan sortutako dantzari frantsesa izan zen, arrakasta handikoa izan zuen antzerki, abesti, komedia eta zinemaren munduan ere. Haren karrera estu lotuta egon zen Roland Petit koreografoarekin; 1954an ezkondu zen harekin, eta elkarlan luzea izan zuen arlo profesionalean ere.

## Filmografia 
## Diskografia 

;45 bira EP

* 1957: *Zizi Jeanmaire 1*
* 1957: *Zizi Jeanmaire 2e série*
* 1958: *Zizi Jeanmaire 3e série*
* 1961: *Zizi Jeanmaire chante Bernard Dimey*
* 1961: *Zizi Jeanmaire et Roland Petit chantent Irma la douce*
* 1962: *Zizi Jeanmaire 5e série*
* 1962: *Zizi Jeanmaire 6e série. Mon truc en plumes*
* 1963: *Zizi Jeanmaire chante Paris*
* 1968: *Zizi Jeanmaire*
* 1969: *Zizi Jeanmaire*

;33 bira 25 cm

* 1956. *Irma la douce* 
* 1957. ''Zizi à l'Alhambra*

;33 bira 30 cm

* 1958: *Zizi Jeanmaire sings*
* 1965: *Zizi Jeanmaire*
* 1968: *Zizi Jeanmaire à l'Olympia*
* 1969: *Zizi Jeanmaire, Étoile de plumes* (konpilazioa)
* 1970: *La Revue de Roland Petit*
* 1972: *Zizi je t'aime*
* 1977: *Zizi à Bobino*
* 1984: *Hollywood Paradise*
* 1995: *Zizi au Zenith*
* 2000: *La Vie Zizi*
* 2003: *La liberté est une fleur*

## Liburuak 
* *Zizi.* (2002, Gérard Mannonirekin batera). Paris, Assouline. .
* *Et le souvenir que je garde au cœur.'' (2008). Paris, Les Arènes-Bel Air Classiques. .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Filomena Valenzuela Goyenechea

**Filomena Valenzuela Goyenechea** (Copiapó, 1848-Iquique, 1924) kantinera txiletarra izan zen Ozeano Bareko Gerran. Kantinera bihurtu nahi izan zuen bere senarra laguntzeko, Ozeano Bareko Gerrako Txileko kanpaina militarrean, Atacama batailoian.

Pisaguari egindako erasoan, Doloresko guduan eta Los Ángelesko guduan hartu zuen parte. Etsaien indarrei eraso egin zien, eta, salbuespen gisa, subteniente-maila eman zioten; Peruko Tacna eta Mirafloreseko guduetan ere parte hartu zuen.

Kantinera gisa, Valenzuela zaurituak sendatzen eta antzerki-aurkezpenekin animatzen aritu zen, *Madrecita* deitzen zioten soldaduen maitasuna handituz.

Gerra amaitzean, Iquiqueko Novedades antzokiko konpainian aritu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Creed (musika taldea)

**Creed**, AEBetako metal alternatibo talde bat da. 1994an Floridako Tallahassee hirian sortua izan zen eta Brian Marshall, Scott Phillips, Scott Stapp eta Mark Tremonti kideek osatzen dute.

*Human Clay* (1999) mundu mailako sekulako arrakasta izan zuten, AEBetan bakarrik 28 diska salduz, eta mundu osoan 53 milioi.

## Diskografia 
* *My Own Prison* (1997)
* *Human Clay* (1999)
* *Weathered* (2001)
* *Full Circle* (2009)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Solmaz Daryani

**Solmaz Daryani** (Iran, 1989) argazkilari dokumentalgile irandarra da.

## Biografia 
Solmaz Daryanik informatika ikasi zuen Azad Unibertsitatean, eskolan software ingeniaritzako arte-batxilergoa atera eta gero. 2012an hasi zen argazkilaritzara hurbiltzen, Interneten bidez ikasi zuen argazkilaritza: autodidakta da.
## Ibilbidea 
2014az geroztik Solmaz Daryanik Urmia aintzirako hondamendi ekologikoa dokumentatu zuen, izan ere eskualde hartakoa da jatorriz. Ekialde Hurbileko ingurumen-hondamendirik tamalgarrienetako bat izan zen, eta bere lehen liburuan argitaratu zuen, 2021ean: *The Eyes of Earth* (2021, FotoEvidence Foundation).

2019ko udazkenean, Alexandra Boulat Beka jaso zuen DMJX-n ikasketak egiteko, VII Photo Agentziaren kide eta sortzailekide zen argazkilari frantses sarituaren oroimenez emandako saria. 2017an, Magnum Fundazioaren Beka jaso zuen *On Religion* (Erlijioari buruz) izeneko deialdi baterako. Abian duen *The Eyes of Earth* proiektuarekin IdeasTap eta Magnum Photos, PhotogrVphy Grant eta FotoEvidence Book Award sariak irabazi ditu.

Women Photograph eta DiversifyPhoto-ko kidea da. Bere lanaren bitartez, pertsonen eta haien ingurunearen arteko lotura aztertzen du narrazio pertsonalekin, kokapenak, pertsonaiak eta eszenak identifikatuz. Solmaz Daryanik epe luzeko proiektuetan lan egiten du normalean. Bere karrera hasi zenetik, istorioak kontatzen lan egin du epe luzeagoko serieak sortuz, denborak jendeari eta ingurumenari nola eragiten dion ulertzeko. Bere iraupen luzeko argazki proiektuen artean, *The Eyes of Earth* (2014tik) eta *In Deserts of Wetland* (2018tik). 2017an, *Focus Iran* film dokumental frantsesean aurkeztu zuen bost argazkilari iraniarri buruz, arauei aurre egiten dion sorkuntza baten bizitasunaren lekuko.

Daryanik nazioartean lan egin du, uraren krisiaaren, klima-aldaketaren eta Iran, Afganistan, Turkia eta Erresuma Batuko dokumental sozialen istorioen berri emanez. Bere lana nazioarteko aldizkari eta egunkarietan argitaratu da, hala nola *The New York Times*, *Der Spiegel*, *National Geographic*, *Atlas Obscura*, *Foreign Policy Magazine*, ''L'OBS Magazine*, *Le Monde hors serie*, *Polka Magazine*, *The American Scholar Magazine* eta beste argitalpen batzuk.

Nathalie Masduraudek eta Valérie Urreak bere erretratua egin zuten *Focus Iran, l'audace au premier plan* dokumentalean, 2017an. Urte hartan bertan, aurkeztu zen Daryaniren lana Frantzian, Arlesen, hain zuzen. 

## Iruditegia 

Fitxategi:Hamun_Solmaz_Daryani_Hamoun_4.jpg
Fitxategi:LakeUrmia_SolmazDaryani00001.jpg
Fitxategi:Solmaz_Daryani_Urmia_Lake3_دریاچه_ارومیه.jpg
Fitxategi:Solmaz_Daryani_Urmia_lake7.jpg

## Sariak eta aipamenak 
* IdeasTap Photographic Award, *The Eyes of Earth'' lanarengatik, 2015

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gorputz gantz ehuneko

**Gorputz gantz ehunekoa** edo **gorputz gantz portzentajea**, (BFP, ingelesez *Body Fat Percentage*), gizakietan edo izaki bizidunetan, beren gantz masa totala gorputzaren pisu edo masa totalaz zatikatu eta emaitza horri 100 biderkatuz ateratzen den zenbakia da; gorputz gantzak funtsezko gorputz gantza eta metatutako gorputz gantza barne hartzen ditu.

Emakumeetan gorputz gantz ehunekoa gizonezkoetan baina handiagoa da, amatasun eta beste hormona eginkizunak betetzeko helburuz.

## Ohiko gorputz gantz kopuruak 
Sailkapena multzoka eta sexuaren arabera:

## Kanpo estekak
Marianne Werner

**Marianne Werner** (Dülmen, Alemania, 1924ko urtarrilaren 4a &ndash; Dortmund, 2023ko uztailaren 22a) atleta alemaniarra izan zen, pisua jaurtitzeko proban espezializatua, eta 1952an txapeldunorde olinpiko izatera iritsi zen.

## Kirolari ibilbidea 
1952ko  Helsinkiko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen pisu-jaurtiketan, 14,57 metroko markarekin. Galina Zybina sobietarrak gainditu zuen.

Lau urte geroago,Melbourneko 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan proba berean brontzezko domina irabazi zuen, 15.61 metroko markarekin, Tamara Tyshkevich sobietarren (16,59 m-ko urrea, errekor olinpikoa) eta Galina Zibinaren (zilarra) atzetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Priscilla Pointer

**Priscilla Pointer** (New York, 1924ko maiatzaren 18a – Ridgfield, Connecticut, 2025eko apirilaren 28a) AEBetako zineman eta telebistan ibilbide luzea egin zuen aktorea izan zen.

## Biografia 
Priscillak operazio-antzerkian hasi zuen bere ibilbidea, Broadwayko produkzioak barne. Geroago, Hollywooden jarri zen filmetan eta telebistan parte hartzen.

## Filmografia 
Pointer hainbat filmetan agertu izan da, tartean *Carrie* 1976an, non bere benetako bizitzan bere alaba den Amy Irving, *The Onion Field* 1979an, Mamita maitea 1981ean Faye Dunaway aktorearekin batera, Joan Crawford zinemako kondairaren benetako bizitza kontatzen duena, Twilight Zone: The Movie 1983an, A Nightmare on Elm Street 3: Dream Warriors 1987an, David Lynch Blue Velvet eta Coyote Luna 1999an.

Carrien ez ezik, Amy alabaren amaren papera ere egin du beste bitan: Jerry Schatzbergen Honeysuckle Rose filmean (1980) eta Bruno Barretoren Carried Away lanean (1996).

## Bizitza pertsonala 
Pointer 1947tik 1979an hil zen arte egon zen ezkonduta Jules Irvingekin, eta harekin izan zituen hiru seme-alabak. Amy Irving Akademiako sarirako hautagaiaren ama da, Steven Spielberg eta Bruno Barreto zinemagileen amaginarreba ohia eta Kenneth Bowser, jr dokumentalen zuzendariaren amaginarreba. Katie Irving abeslariaren ama ere bada, eta Carrie filmean dantzaldiaren segidan entzundako bi kanta eta David Irving zuzendaria interpretatu zituen. Bigarren harremana Robert Symondsekin izan zuen 1981etik 2007an hil zen arte.

## Antzerkian egindako ibilbidea 
* *A Streetcar Named Desire*  (1973)
* *Camino Real* (1970)
* *The Good Person of Szechwan* (1969)
* *Galileo* (1967)
* *East Wind* (1967)
* *Yerma* (1966)
* *The Alchemist* (1966)
* *The Caucasian Chalk Circle* (1966)
* *The Condemned of Altona* (1966)
* *The Country Wife* (1965)
* ''Danton's Death'' (1965)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://www.abandomoviez.net/db/persona.php?id_persona=3431
1899ko Paris-Roubaix

**1899ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 4. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 2an egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 268 kilometroko ibilbidearekin. Hasieran 32 txirrindulari atera ziren eta irabazlea Albert Champion frantziarra izan zen.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1898ko Paris-Roubaix

**1898ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 3. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 10ean egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 268 kilometroko ibilbidearekin. Hasieran 35 txirrindulari atera ziren, horietatik 18k amaitu zutelarik. Irabazlea, aurreko urtean bezala, Maurice Garin izan zen, Frantzian bizi zen italiar bat.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hengameh Golestan

**Hengameh Golestan** (Teheran, 1952) irandar argazkilari konprometitua da.

Irango emakume argazkilari aitzindaritzat hartzen da, eta, gaur egun, Irango Iraultzako irudiengatik da ezaguna.

## Biografia 
1952an jaio zen Iranen, Teheranen, eta han hasi zen argazkiak egiten, 18 urte zituenetik aurrera. 

Kaveh Golestan bere senar fotokazetariaren ondoan, Hengameh Golestan, formatu zen eta haren laguntzaile-lanetan jardun zuen gehienbat; 1975ean ezkondu zen harekin.  

1988an, London College of Printing-en ere ikasi zuen argazkilaritza. 1970az geroztik, Teherango eguneroko bizitzari argazkiak ateratzen hasi zen, emakumeak eta haurrak gai nagusitzat hartuta, gizartean ikusgarritasun gutxien zuten kategoriak baitziren. 

1979an, 27 urte zituela, Irango Iraultza piztu zen, eta haren lanak gizarte-mugimendu horien argazkigintza dokumentala hartu zuen ardatz. 

1979ko gertaeren argazkiak batez ere emakumeen erreakzioetan oinarritzen dira. 1979ko martxoaren 8an, Emakumearen Eskubideen Nazioarteko Egunean, eta Gobernu islamiar berriak hijab-a derrigorrezkoa zela erabaki ondoren, Teheranen bildutako ehun mila emakume baino gehiagoren protesta dokumentatu zuen. 
ezkerrera|thumb|Emakumeak etxean
Lanbide eta gizarte-klase guztietako emakume-taldeei atera zizkien argazkiak, Teherango kaleetan zehar burua estali gabe eta ukabila altxatuta kalean desfilatzen. Garai hartakoa da "*Witness 1979*" bilduma, bere lan enblematikoa. Garai iraultzaile hura “bere bizitzako unerik onena” izan zela esan zuen.

1980an, Iran eta Iraken arteko gerra-fronteko lerroetara joateko baimenik izan ez zuenez, Kurdistango eta beste landa-eremu batzuetako herrietako bizitzari buruzko argazkigintza dokumentalera jo zuen. 

1984an, Londresera joan zen, eta han bizi izan zen hogei bat urtez *The Showroom* galeriatik gertu, Edgware Roadetik gertu, senarrarekin eta Mehrak Golestan semearekin. Hengameh Golestan 1995ean hasi zen bere argazki-lanak nazioartean erakusten: Iranen, Alemanian, Turkian, Frantzian, Erresuma Batuan eta Sirian egon da ikusgai. Irango emakume argazkilari aitzindaria da Hengameh Golestan.
* Ingalaterra: “Hengameh Golestan: Witness 1979”, *The Showroom*, 2015eko irailaren 4tik 27ra, Londres

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1904ko Paris-Roubaix

**1904ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 9. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 3an egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 268 kilometroko ibilbidearekin. 42 txirrindulari amaitu ziren eta irabazlea, aurreko urtean bezala, Hippolyte Aucouturier frantziarra izan zen.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1905eko Paris-Roubaix

**1905eko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 10. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 23an egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 268 kilometroko ibilbidearekin. Irabazlea Louis Trousselier frantziarra izan zen, urte berean Frantziako Tourra irabazi zuena.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1907ko Paris-Roubaix

**1907ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 12. edizioa izan zen. Urte hartako martxoaren 31n egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 270 kilometroko ibilbidearekin. 56 txirrindulari atera ziren eta irabazlea Georges Passerieu frantziarra izan zen.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1906ko Paris-Roubaix

**1906ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 11. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 15ean egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 270 kilometroko ibilbidearekin. Irabazlea Henri Cornet frantziarra izan zen, sprintean Marcel Cadolle mendean hartuz.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1908ko Paris-Roubaix

**1908ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 13. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 19an egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 271 kilometroko ibilbidearekin. Irabazlea Cyrille van Hauwaert flandriarra izan zen.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1911ko Paris-Roubaix

**1911ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 16. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 16an egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 266 kilometroko ibilbidearekin. Irabazlea, aurreko bi urteetan bezala, Octave Lapize frantziarra izan zen. Errekorra Francesco Moserrek berdinduko zuen 1970eko hamarkadan.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1913ko Paris-Roubaix

**1913ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 18. edizioa izan zen. Urte hartako martxoaren 23an egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 266 kilometroko ibilbidearekin. Irabazlea François Faber luxenburgotarra izan zen. Harrezkero ez da herrialde horretako beste garapenik izan.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1914ko Paris-Roubaix

**1914ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 19. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 12an egin zuten Suresnes eta Roubaix artean, 274 kilometroko ibilbidearekin. Irabazlea Charles Crupelandt frantziarra izan zen. Lehen Mundu Gerra hasi baino lehenagoko azken edizioa izan zen.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isabel Bas

**Isabel Bas Amat,** komikilari gisa **I. Bas** goitizenez ere ezaguna (Bartzelona, 1931 - 2023), marrazkilari, ilustratzaile eta gidoilari espainiarra izan zen, 1970eko hamarkadan *TBO* aldizkarian marraztu zuten emakumezkoen talde txikian parte hartu zuena. Mahai-teniseko jokalari nabarmena ere izan zen.

## Ibilbide profesionala 
Ilustratzaile gisa 17 urterekin hasi zen lanean, Bruguera eta Toray bezalako argitaletxeentzat.

Basek neskei zuzendutako istorioak marrazten hasi zen, maitagarrien ipuin-bildumetan, eta bere tira sorta propioa sortu zuen Matildita pertsonaiarekin (*Matildita, el terror del barrio)* Espainiako komikigintzako neskati enfant-terribleen artean lehenengoetakoa. 1960ko hamarkadan, bineta solteetan, denbora-pasa sailetan eta Bruguera argitaletxeko aldizkarietan  sinatu zituen lanak.

Umore grafikoko *TBO* aldizkarian egin zuen lan nagusiki ondoren, non (eta oro har Espainako komikigintzan) emakumezkoak gutxiengoa ziren. Hala ere, Bas ez zen bakarrik egin eta TBOn Rosa Segura, Teresa María Pons, María Urda eta María Ángeles Sabatés egileek ere argitaratu zuten. Marrazkilariaren nortasuna argi eta garbi erakusten duen anekdota bat ezagutzen da: TBOko zuzendaritzak denbora-pasen sekziorako eskopeta bat marrazteko agindu zionean, Basek erabat ezetz esan zion, bakezale deklaratua baitzen.
## Aintzatespenak 
Basek, 2015ean, Zaragozako Komikiaren Saloian Colectivo de Autoras delako emakumezko marrazkilarien Ohorezko Saria jaso zuen, *TBO* aldizkariaren ia 200 zenbakitan egindako ekarpenengatik. Hurrengo urtean, 2016ko azaroan, Espainiako Errege Akademian, Erroman, Isabel Bas Amaten bizitza eta lana aztertu zuen erakusketa egin zen, Espainiako komikien munduan ahaztutako emakumeen ordezkaritzat hartuz Bas.

Komiklari profesional onenaren 2023ko Ivà Sari ohorezkoa irabazi zuen Basek. Cornellàko hirian, bozketa bidez emandako merezimendua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1902ko Paris-Roubaix

**1902ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 7. edizioa izan zen. Urte hartako martxoaren 30ean egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 268 kilometroko ibilbidearekin. Hasieratik 50 txirrindulari atera ziren eta irabazlea, aurreko urtean bezala, Lucien Lesna frantziarra izan zen.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zahra Kazemi

**Ziba Kazemi**, edo **Zahra Kazemi** (Xiraz, Iran, 1948 &ndash; Teheran, Iran, 2003ko uztailaren 11) kazetari eta argazkilari irandar-kanadiarra zen, atxiloaldian eraila, Iranen.

## Biografia 
Ziba Kazemi Frantziara joan zen 1974an, eta literatura eta zinema ikasi zituen Parisko Unibertsitatean. 1993an, bere semearekin batera Quebecera migratu zuen. Kanadako herritartasuna lortu zuen. Fotokazetari independente izaki, Afrika, Latinoamerika eta Ekialde Hurbila zeharkatu zituen, eta bere lana hainbat komunikabidetan argitaratu zuen.

Zahra Kazemi arrapaladan ehortzi zuten Xirazen, 2003ko uztailaren 22an, bere seme Stéphan Hachemiren borondatearen kontra, zeinak nazionalitate franko-kanadiarra baitu eta Kanadan bizi izan baita beti. Kazemiren amak publikoki adierazi zuen Iranen ehorztea baimentzeko presioa jasan zuela.

Mugarik Gabeko Kazetariak GKEak bat egin zuen biktimaren familiaren abokatuen eskariarekin, Teherango Said Mortazavi prokuradorearen (botere judizialaren burua bera) zerbitzuetako epaile independente bat izenda zezan ayatollah Shahroudik, espediente osoa berrikusi eta gertakariak berriz eratzeko helburuarekin.

## Jarduketa judizialak 
### Iranen 
2003ko abuztuan, Irango inteligentzia-zerbitzuetako bi kideri Kazemi kazetariaren “hilketa ia intentzionalean konplize izatea” leporatu zieten. Irango bulegokoek esan zuten ez zela ezagutzen hiltzaileen nortasuna.

2005eko azaroan, apelazio-epaimahai batek ikerketa berriz irekitzeko agindu zuen.

2007ko azaroaren 27an, Irango Auzitegi Gorenak kasua ikertzeko agindu zuen.

### Kanadan 
2005eko ekainaren 15ean, Kanadako Kanpo Arazoetako ministroak gertaeren kronologia argitaratu zuen, eta gogorarazi zuen Kazemiren heriotza “kasu kontsularra baino askoz gehiago zela. Estatu batek giza eskubideen arloko nazioarteko arauak eta legeak urratzen dituen kasu argia da. Atxiloketaren eta hilketaren inguruko inguruabar larriek nazioarteko arreta pizten eta laguntza eta elkartasun adierazpenak eragiten jarraitzen dute oraindik, justizia egin dadin.»

2006ko ekainaren 29an, Ziba Kazemiren ondorengotzak eta haren seme Stéphan Hachemik, eginbide zibila hasi zuen Kanadan Irango Gobernuaren eta beste akusatu batzuen aurka; besteak beste, Said Mortazavi eta Mohammad Bakhshi, Evingo espetxeko inteligentzia-buruaren alboko ohia. Amnistia Internazionalak esku-hartzaile estatusa lortu zuen. Defendatzaileek atariko eragozpen-eskaera aurkeztu zuten, eginbidea baztertzeko. 2011ko urtarrilean, atariko eragozpenari buruzko epai batean, Auzitegi Nagusiak erabaki zuen ondorengotzak ezin diela ordaina eskatu defendatzaileei Kanadako auzitegi batean, baina semeak baietz, egin dezakeela.. Ondorengotzak, lehen ondorioa inpugnatzeko, errekurtsoa aurkeztu zuen epaiaren aurka, eta Irango Gobernuak, aldiz, bigarren ondorioa inpugnatzeko. Apelazio Epaimahaiak 2012ko ekainaren 13an entzun zuen apelazioa.

2014ko urriaren 10ean, Auzitegi Gorenak estatuen immunitatea berretsi zuen; beraz, Iran bera ezin zen prozesatu Kanadako auzitegi batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Fermin ikastola

**San Fermin ikastola** 1970. urtean Zizur Txikian sortutako ikastola da. 1965ean Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak bultzaturiko ikastola batetik sortu zen. 1978an, San Fermin batxilergoko ikasketak euskaraz eskaini zituen Nafarroako lehen zentroa izan zen.

Nafarroa Oinez bi aldiz egin da Altsasun, 2000ean eta 2012an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itsu-mandoka

thumb|250px|Jolas honen moldaketak mundu osoan ezagutzen dira. Argazkian, Indiako haurrak jolasten.

**Itsu-mandoka**, baita ere **ütsü mandokan**, haur jolas bat da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Nafarroa Beherean dagoen Sohütan, Baigorrin, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa. Dena dela, mundu osoan da ezaguna.

## Beste izenak 
### Euskal Herrian 
* Alduden, Donibane Garazin, Uhartehiri, Ezterenzubin: **itsu-mandoka** edo **itsu-astoka**. 
* Ataun: **tatarreen**.
* Altzain: **ütsü mandoka**.
* Gipuzkoako ekialdean eta Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldean: **buleka**, (**buleketan**).
* Azpeitian eta inguruan: **erre-erreka**. Asmatzen ez badu, hiru esku-kolperekin oker dabilela esango diote. Oztopo batera gehiegi hurbiltzen bada, oihu egiten zaio kasuaren arabera: «Kasu eskuin!... », «Kasu ezker!... » edo «Geldi!... ».

### Itsu-mandoka pilotarekin 
Jolasaren beste bariantea pilota batez jokatzen da. Begi estaliak dituen haurraren eskuetan pilota bat jartzen da. Lagunek, isil-isilik, hurbildu behar dira bizkarrez jotzen saiatuko dira, aldi berean hau esanez: «Itsu-mitsua / nun duk pilota?», «Hementxe diat», «Botazak hunat!». Orduan pilota duen haurrak hitz egiten dioten aldera pilota bota behar du; norbaiti jotzen badio, paperak aldatuko dira eta jolasa berriro ere hasiko da.

## Abestia 
Haur-jolasaren inguruko abestia badago ere, Imanol Urbietaren *Xixupika-1* albumean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezkutaketa (jolasa)

## Kanpo estekak
Jesuitinas (Iruñea)

**Jesuitinas**, izen osoa **Colegio Hijas de Jesús**, Iruñeko Txantrean kokatutako ikastetxe pribatua da, Jesusen Alabak kongregazioak kudeatzen duena. "Google Reference School" en onarpena lortu duen Nafarroako lehen ikastetxea da.

## Historia 
1962an, erlijiosoen komunitateak Pitillasko ikastetxea itxi eta Iruñera joan zen. Mendigorria kaleko txalet batean jarri ziren, Txantrean, duela gutxi sortutako auzo batean, eta elizbarrutiko gotzain Enrique Delgadok auzo horretan bizitzera animatu zituen, beren lana eraginkorragoa izan zitekeelakoan. Hilabete batzuk geroago, irakaskuntza San Kristobal kaleko lokal batzuetan ematen hasi zen, eta, azkenik, eskolak 1965ean Corella etorbideko instalazioetara lekualdatu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kornelio Eszipionak

**Kornelio Eszipionak** () erromatar patrizioak ziren, *gens Cornelia*ren adar bateko kideak. Bigarren gerra punikoaren ondorengo hamarkadetan, **Eszipioien garaia** izenaz ezagutzen den garaian, erromatar politika menderatu zuten familia honetako kideek. K.a. II. eta III. mendeetako jeneralen eta estatu-gizonen dinastia dira. Inperioaren garaian, klaneko hainbat kidek kontsulatua lortu zuten, baina ordurako kontsulatuak galdua zuen garrantzi politiko guztia, ohorezko kargua zen. Azken Kornelio Eszipion III. mendearen amaierako augure bat izan zen.

K.a. III. mendean datatutako eta 1780an berriro aurkitutako familiaren hilobiak, Eszipioien hilobiak, inskripzio latinoen bilduma handienetako bat du, Erromako Errepublikari buruzko informazio iturri garrantzitsua.

## Kideak 
* Publio Kornelio Eszipion, botere kontsularra zuen tribuno militarra K.a. 395 eta 394an . Badirudi  *cognomen* hau hartzen duen lehena dela.
* Luzio Kornelio Eszipion, kontsul K.a. 350ean.
* Luzio Kornelio Eszipion Barbato, kontsul K.a. 298an.
* Gneo Kornelio Eszipion Asina, kontsul K.a. 260an, K.a. 54an.
* Luzio Kornelio Eszipion, kontsul K.a. 259an.
* Kneo Kornelio Eszipion Calvo, Kontsul K.a. 222an.
* Publio Kornelio Eszipion Asina, kontsul K.a 221ean.
* Publio Kornelio Eszipion, kontsul K.a. 218an.
* Publio Kornelio Eszipion Afrikarra, Hanibal garaitu zuen Zaman, kontsul K.a. 205ean, K.a. 194an.
* Publio Kornelio Eszipion Nasika, kontsul K.a. 191ean.
* Luzio Kornelio Eszipionn Asiarra, kontsul K.a. 190ean.
* Marko Kornelio Eszipion Maluginense, pretore K.a. 176an .
* Luzio Kornelio Eszipion, pretore K.a. 174an.
* Publio Kornelio Eszipion (apaiza), *flamen dialis*
* Publio Kornelio Eszipion Nasika Korkulo, kontsul K.a.162an, K.a. 155ean.
* Publio Kornelio Eszipion Emiliano Afrikarra, kontsula K.a. 147 .
* Publio Kornelio Eszipion Nasika Serapion, kontsul K.a. 138an.
* Publio Kornelio Eszipion Nasika, pretore K.a. 93.
* Luzio Kornelio Eszipion Asiarra, kontsul K.a. 83an.
* Publio Kornelio Eszipion, kontsul K.a. 16.
* Publio Kornelio Eszipion, kontsul K.a. 52an.
* Servio Kornelio Eszipion Salvidieno Orfito, kontsul 110ean.
* Servio Kornelio Eszipion Luzio Salvidieno Orfito, kontsul 149.
* Servio Kornelio Eszipion Salvidieno Orfito, cónsul 178.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cristina Laborda

**Cristina Laborda Albolea** (Donostia, 1980 - ) gipuzkoar historialari eta politikaria da. Irungo zinegotzia 1999tik eta 2023tik aurrera Irungo alkatea. 

## Biografia 
Deustuko Unibertsitatean ikasi zuen Humanitateak eta Historia.

19 urterekin, 1999ko udal eta foru hauteskundetan PSE-EE alderdiaren baitan bere herriko zinegotzi hautatu zuten. 2007-2008 tartean Gipuzkoako Batzar Nagusietan batzarkidea izan zen eta 2008 eta 2012 tartean eusko legebiltzarkide. 1999tik 2023ra bitarte zinegotzi izan da Irungo udalean eta, 2023an, José Antonio Santanok kargua utzi eta gero, Irungo lehenengo emakumezko alkate.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1934ko Pasaiako tiroketa

**1934ko Pasaiako tiroketa** 1934ko Iraultza Euskal Herrian eman ziren gertakarien artean odoltsuenetariko bat izan zen. Gipuzkoan grebak urriaren 5etik 12ra iraun bazuen ere, “lurraldearen kontrol fisikoa” soilik Eibarren eta Arrasaten eta bakarrik urriaren 5ean zehar izan zuten iraultzaileek. 

## Gertakariak 
Pasaian, urriaren 8 eta 9 arteko gauean, greba ia amaituta zegoenean eta ohikotasunera itzuli zenean, iraultzaile, soldadu eta guardia zibilen arteko tiroketa handia izan zen.

Langile armatuek tiroketa izan zuten Pasaiako portuan Eraso Guardiarekin eta Guardia Zibilarekin. Tentsioa handia zen, grebalariek aurretik portuan guardiekin istiluak izanak baitzituzten, eta Polizia inguruko muinoetatik hasi zitzaien tiroka. Langileak inguratu eta sei hil eta beste ugari larri zauritu zituzten. 42 atxilotu zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nestor Bihonda

**Nestor Bihonda** (1924 – Bujumbura.

1965eko maiatzaren 6an Paulo VI.a aita santuak Gitegako apezpiku laguntzaile eta Simininako apezpiku titular izendatu zuen.

1965ean Vatikanoko II. kontzilioko laugarren saioan parte hartu zuen.

1966ko urtarrilean Mallorca bisitatu zuen.

1968ko irailaren 5ean Muyingako apezpiku izendatu zuten.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joy Page

**Joy Page** (Los Angeles, Kalifornia, 1924ko azaroaren 9a - *ibidem*, 2008ko apirilaren 18a) aktore estatubatuarra izan zen, batez ere Casablanca filmean (1942) "Annina Brandel"ren interpretazioagatik ezaguna.

## Biografia 
**Joy Cerrette Paige** zuen benetako izena, eta Los Angelesen (Kalifornia) jaio zen. Don Alvarado (José Paige zuen benetako izena)zinema mutuko izarraren eta Ann Boyar-en (1908-1990)  alaba zen. Pagek 5 urte zituenean dibortziatu ziren gurasoak.

1936an, Jack Warnerrekin ezkondu zen ama, Warner Brothers estudioetako burua. Warnerrek, ordea, ez zuen bere alabaordea emanaldira animatu. Pagek, hasiera batean Casablancaren gidoia modaz pasea eta estereotipatua zela uste zuenak, azkenean bere merituengatik irabazi zuen papera, eta Warnerrek gogoz kontra onartu zuen. Aktoreak 17 urte besterik ez zituen, eta bigarren hezkuntza amaitu berria zuen.

Warnerrek, ordea, uko egin zion Pagerekin kontratu bat sinatzeari, eta, beraz, Warner Brosen film batean ez zuen berriz parte hartu. Hala ere, beste estudio batzuetarako lanean jarraitu zuen eta telebista-ekoizpen batzuetan esku hartu zuen. 1959an Disneyren The Swamp Fox telesailaren lehen denboraldian antzeztu ondoren, interpretaziotik erretiratu egin zen.

William T aktorearekin ezkondu zen Page. Orr, Warner Brosen exekutibo izatera iritsi zena.Nepotismoa leporatu zioten. Senar-emazteak 1970ean dibortziatu ziren. Semea, Gregory Orr, gidoilaria eta ekoizlea da. 

## Heriotza 
Joy Page 2008an hil zen Los Angelesen pneumonia baten eta garun-hodietako istripu baten ondorioz sortutako arazoengatik. Hollywood Hillseko (Kalifornia) Forest Lawn Memorial Park hilerrian lurperatu zuten.

## Filmografia 
* *Casablanca* (1942)
* *Kismet* (1944)
* The *Bullfighter* and the Lady (1950)
* *Conquest of Cochise* (1953)
* *Fighter Attack* (1953)
* *The Shrike* (1955)
* *Tonka* (1958)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karen Margrete Harup

**Karen-Margrete Harup** (Danimarka, 1924ko azaroaren 20a &ndash; Kopenhage, 2009ko uztailaren 19a) Danimarkako igerilaria izan zen, estilo libreko eta bizkar-estiloko probetan espezializatua, eta 1948an 100 metroko lasterketan txapeldun olinpikoa izatea lortu zuen.

## Kirolari ibilbidea 
Londresko  1948ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen 100 metroko bizkar-estiloan, 1:14,4 segundoko denborarekin. Errekor olinpikoa izan zen, eta zilarra irabazi zuen 400 metroko estilo librean, 5:21.2 segundoko denborarekin, Ann Curtis estatubatuarraren atzetik; eta zilarra ere irabazi zuen 4x100 metroko erreleboetan, Estatu Batuen ondoren eta Herbehereen aurretik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hygrophorus pudorinus

***Hygrophorus pudorinus*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria, usain txarra eta zapore txarra dituelako. Egosten ari denean, erretxina usain desatsegin bat jariatzen du.

Sinonimoa: *Limacinum glutiniferum*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 18 cm bitarteko diametrokoa. Haragitsua, globo itxurakotik ganbilera, gero lau-hondoratua, leuna, likatsua, arrosa-haragi kolorekoa. Ertza gorantz biribilduta.

**Orriak:** Zabal, itsatsiak edo dekurrente samarrak. Hondoan arrosa kolorekoak.

**Hanka:** 6 eta 12 cm bitarteko garaierakoa eta 1,3 eta 2,5 cm bitarteko lodierakoa. Betea, solidoa, likatsua. Ezkata zuriekin edo arrosa kolorekoekin.

**Haragia:** Zuria, arrosa kolorez lausotua kapelaren azpian, solidoa. Erretxina usainarekin eta trementinaren zaporearekin.

**Etimologia:** *Hygrophorus* hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. *Pudorinus* epitetoa berriz latinetik dator, lotsa, esan nahi duen "pudor" hitzetik. Bere arrosa koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra. Oliotan edo ozpinetan kontserbatuta bakarrik.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrophorus poetarum* dekakoarekin nahas daiteke, honek kolore motelagoak ditu (okre-arrosa), ez da hain likatsua, usain eta zapore atseginak ditu eta pagoen eta haritzen azpian hazten da.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Mendiko koniferoen basoetan. Lurzoru karedunetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Japonia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kazungula zubia

**Kazungula zubia** () Zambia eta Botswana elkartzen dituen zubi luzea da. Zambiako Kazungula hiriak ematen dio izena eta Zambezi ibaia zeharkatzen du.

## Kokapena eta deskribapena 
left|250px|thumb|Kazungula zubiaren kokapen mapa.
Kazungula zubia lau herrialdek bat egiten duten puntuan kokatzen da. Berez 135 metrotako tartearen erruz ez da planetako muga lautar bakarra, izan ere Botswanak eta Zambiak tarte horretan bat egiten baitute, eta alboetan Namibia eta Zimbabwe aurkitzen dira. Zubiak kurbadura nabarmena du Zimbabweren eta Namibiaren mugak ez zeharkatzeko eraiki zuten horrela.

923 metrotako luzera duen zubia da eta lau begi ditu, luzeenak 129 metrotako luzera du. 18,5 metrotako zabaleran trenbide lerro bat, alboetan errepide errail bana eta ertzetan oinezkoen pasabideak ditu.

Trenbide erraila eraiki bazuten ere oraindik isolaturik dago. Etorkizunean Mosetse–Kazungula–Livingstone linearekin bat egingo du.

## Historia 
Zubia egon aurretik ferryak elkartzen zituen ibaiaren ertz biak. 2007ko abuztuan zubi bat eraikitzeko erabakia hartu zuten Zambia eta Botswanako gobernuek. 2014ko urriaren 12an hasi ziren eraikuntza lanak eta 2020ko abenduan amaitu ziren. 2021eko maiatzaren 10ean inauguratu zen, COVID-19 pandemiak atzeratu egin baitzuen ekitaldia.

259,3 milioi dolarretako kostua izan zuen eta Afrikako Garapen Bankuak eta Japoniako Nazioarteko Kooperazio Agentziak finantziatu zuten. Zubiaz gain ertz bakoitzeko azpiegiturak hartzen ditu barnean aipaturiko aurrekontuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Edmilson da Cruz

**Manuel Edmilson da Cruz** (Acaraú, 1924ko urriaren 3a) brasildar elizgizona da, Limoeiro do Norteko apezpiku emeritua.

## Bizitza 
Luíza Ferreira da Cruz (beste datuen arabera, Luíza Miranda da Cruz) eta João Batista da Cruzen semea, Acaraún jaio zen 1924ko urriaren 3an. Abenduaren 2an bataiatu zuten Acaraúko parrokian. 1925eko uztailaren 30ean sendotza egin zuen eta 7 urte zituela, lehenengo jaunartzea,  

Laugarren mailara arte etxean ikasi zuen eta 1932an joan zen eskolara. Txikitatik apaiz izateko gogoa zuen. 

1964an Sobralgo elizbarrutia utzi zuen eta Prainhako apaizgaitegira joan zen lan egitera. Urte bereko azaroaren 6an apezpiku ordenatu zuten leloa hautatu zuen, 1992an Limoeiro do Norteko administratzaile apostoliko eta 1994ko maiatzaren 18an Limoeiro do Norteko apezpiku.

1998ko maiatzaren 6an erretiroa hartu zuen.

## Lanak 
* *Comunidades Eclesiais de Base, Seu Espírito e Vida de Oração* (1980);
* *Cantador, Poesia e Viola* (1980)
* *Política e Emprego no Brasil – Viabilidades e Alternativas* (1989)
* *Cordel: ABC do Circulismo; Meu Brasil Terra de Deus; A Briga do Cupim contra o Cristal; Louvação a Dom Aureliano* (1989)
* *II Seminário sobre o Homem e a Seca do Nordeste* (1992)

Argitaratu gabeak: *Ritmo Pascal* (poesia); *Tabernáculo de Deus com os Homens – Congressos Eucarísticos Internacionais e Nacionais*; *O Evangelho do Sertão*.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Victorinus Youn Kong-hi

**Victorinus Youn Kong-hi** (; Nampo, 1924ko azaroaren 8a) iparkorear jatorriko hegokorear elizgizon katolikoa da, Gwangjuko artzapezpiku emeritua.

## Bizitza 
Nampon (gaur egun Ipar Korea) jaio zen 1924an. Haren gurasoak katolikoak ziren. Apaizgaitegi batean ikasten ari zela, komunistek boterea hartu zuten eta katolikoak jazartzen hasi ziren. Victorinus Youn Kong-hi ihes egin zuen Daniel Tji Hak-soun apezpikuarekin batera. 1950eko urtarrilaren 17an iritsi ziren Seulera.

1950eko martxoaren 20an apaiztu zen.

1957tik 1960ra Erroman teologia ikasi zuen *Urbaniana* unibertsitatean eta Eliz Unibertsitate Gregorianoan.

1973ko urriaren 25ean Gwangjuko artzapezpiku bihurtu zen.

2000ko azaroaren 30an erretiroa hartu zuen.

2022an esan zuen bere ustez Ipar Korea komunistan katolikoen kopurua gero eta handiagoa dela, nahiz eta ezkutuan bizi eta jazarpena jasan.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julie Wilhelmine Hagen-Schwarz

**Julie Wilhelmine Hagen-Schwarz** (1824ko urriaren 27a – 1902ko urriaren 20a) margolari alemaniarra izan zen, batez ere erretratuena.
eskuinera|thumb|Autorretratua

## Biografia 
August Matthias Hagen margolariaren alaba izan zen; gurasoak pintura-koadroak egiteko asmoz, ibilaldi batean zeudela, jaio zen, . Neskak goiz erakutsi zuen marrazkiarekiko interesa, eta aitak ez zuen zalantzarik izan. Eskola publikoetan graduatu ondoren, Dorpateko Unibertsitatean sartu zen (orain Tartuko Unibertsitatea da), eta handik gutxira erretratuen pinturak erakarri zuen.

Graduatu ondoren, beka bat jaso zuen Alemanian ikasteko. Friedrich Gonne-rekin hasi zen Dresden, eta gero Munich hirira joan zen, eta postu bat lortu zuen Mauricio Rugendas-en tailerretan (pintore alemaniar nabarmena). Hiru urte geroago, Tartura itzuli eta beste beka bat jaso zuen, oraingoan Nikolas I.a tsarraren beka bat jaso zuen, Italian ikasteko. Oraingoan, aitak lagundu zion, Italiako klima bere osasunerako onuragarria izatea espero baitzuen.

1854an etxera itzuli zen, Europa osoko hainbat erakusketatan parte hartzeagatik ezaguna zen artista gisa. Handik gutxira, Ludwig Schwarz astronomoarekin ezkondu zen, eta, geroago, tokiko behatokiko zuzendari bihurtu zen. Eztei-bidaia Siberiako hego-ekialdeko espedizio batean egin zuen. Senarrak baliabide mineralak aztertzen zituen eta mapa zehatza prestatzen zuen Errusiako Elkarte Geografikoaren izenean. Espero bezala, interesatzen zitzaion guztia zirriborratzeko aprobetxatu zuen.

1858an, Arteen Akademia Inperialerako hautatutako lehen emakumea bihurtu zen. Ondoren, San Petersburgon eman zuen denbora gehiena, bertako eta estatuko erakusketa guztietan parte hartuz. Guztira, 700 erretratu baino gehiago egin zituen.

## Hautatutako koadroak 

Fitxategi:Hagen-Schwarz,_Julie._Kunstnik_August_Hageni_portree.jpg|Aitaren erretratua (1870eko hamarkada)
Fitxategi:Ludwig_Schwarz_1870.jpg|Senarraren erretratua (1870)
Fitxategi:Хаген-Шварц_портрет_девочки.jpg|lNeska baten erretratua (1870eko hamarkada)
Fitxategi:Julie_Hagen-Schwarz_-_Italian_Maiden_On_Her_Way_To_Rome.jpg|Dontzeila italiarra Erromarako bidean (1850 inguruan)
Fitxategi:Schwarz_1851.jpg|Mandolina-jotzailea (1851)

## Erreferentziak 
## Bibliografia osagarria 
* Epp Preem eta Mart Sander, *Julie Hagen-Schwarz 1824-1902*, LiteRarity, Tallin 2009ISBN

## Kanpo estekak 
* Julie Wilhelmine Hagen-Schwarzen lanak Estoniako Arte Museoen Artxibo Digitalean
* "De Livonia con amor", 2. zatia, Julie Hagen-Schwarzen bloga, ΟInternet. Koadro gehiago irakasleen eta senideen biografiekin.
Carmen Duce

**Carmen Duce Díaz** (Avila, Espainia, 1975) Ekologistak Martxan erakundeko Espainiako adarreko Mugikortasun arduraduna da. 

## Biografia 
Industria-ingeniaria Prozesu eta Sistemen Ingeniaritzan Masterra Valladolideko Unibertsitatean. Garapenerako Nazioarteko Lankidetzako Graduondokoa. 13 urtez Valladolideko Unibertsitateko Garapenerako Nazioarteko Lankidetza Bulegoko koordinatzaile teknikoa izan da. 2021eko apiriletik, Ekologistak Martxan taldeko garraio arloa koordinatzen du, baita Clean Cities kanpaina ere Espainian.70 erakundek baino gehiagok osatutako koalizioa da, eta hauek dira lehentasunezko ekintza-ildoak: garraioak eta mugikortasunak eragindako emisioak murriztea; airearen kalitatea hobetzea eta OMEren gomendioekiko lotura izatea; espazio publikoa eraldatzea eta birnaturalizatzea.*Isuri apaleko eremuak ezartzeaz gain, ezinbestekoa da autoei espazioa kentzea*

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* *Progreso y bienestar: de las ideas sobre el progreso social a las políticas públicas de bienestar (y su declive)* José María Enríquez Sánchez, Carmen Duce, Luis Javier Miguel González, Bernardo Alfredo Hernandez Umaña, Andrea Leiva Espitia, Hernando Sáenz Acosta. Valladolideko Unibertsitatea, Santo Tomás Unibertsitatea (USTA), 2020.  978-84-1320-109-2

### Aldizkarietan 
* *La deriva de la UE, del verde clarito al marrón oscuro casi negro.* Nuria Blázquez, Javier Andaluz, Carmen Duce.El Ecologista,  0211-6472, zenb. 119, 2024
* *De mayor, quiero respirar aire limpio.* Ana Arias, Carmen Duce, Miguel Angel Ceballos Ayuso, Pilar Enjuto. El Ecologista,  0211-6472, zenb.113, 2022
* *Transición energética: de la emergencia climática al negocio especulativo.* Carmen Duce, Cristóbal López Pazo, Daniel López Marijuán, Rodrigo Irurzun, Soledad Montero Linares. El Ecologista,  0211-6472, zenb. 109, 2021, or. 6-10
* *¿Qué es, en realidad, descarbonizar el transporte?.* Ignacio de Blas, Margarita Mediavilla Pascual, Iñigo Capellán Pérez, Carmen Duce, Daniel Pulido. El Ecologista,  0211-647. zenb. 106, 2020, or. 40-43
* *Los jóvenes, solidaridad y compromiso social.* Carmen Duce, Rosa Herreras Sociedad y utopía: Revista de ciencias sociales,  1133-6706, zenb. 23, 2004, or. 127-134

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Las zonas de Bajas Emisiones
Rosalind Tanner

**Rosalind Cecilia Hildegard Tanner** (Göttingen, Alemania, 1900eko otsailaren 5a &ndash; Croydon, Erresuma Batua, 1992ko azaroaren 24a) matematikaria eta matematikaren historialaria izan zen. 

## Biografia 
Rosalind Grace eta William Young matematikarien alaba zaharrena zen. Göttingenen jaio eta bizi izan zen Alemanian (bere gurasoek unibertsitatean lan egiten zuten) 1908ra arte. Bere bizitzan Cecily izena erabili zuen.

Rosalind Lausanako Unibertsitatearekin elkartu zen 1917an. Aitaren ikerketan ere lagundu zuen 1919 eta 1921 artean, Aberystwytheko University College Walesen, eta Edward Collingwooden lan egin zuen, baita Aberystwythen ere, Georges Valironek funtzio integralei buruz emandako ikastaroaren itzulpen batean.

Ondoren, Girton Collegen (Cambridge) ikasi zuen, eta 1929an doktoretza lortu zuen, EW Hobson irakaslearen begiradapean, Riemann-Stieltjeseko Integralari buruz ikertzeko. Irakasle lanpostu bat onartu zuen Londresko Imperial College-n, eta bertan lan egin zuen 1967ra arte.

Hainbat artikulu idazteaz gain,  matematikako testuak frantsesetik eta alemanetik ingelesera itzuli zituen.

Rosalind Tanner 1992ko azaroaren 24an hil zen.
* *On Riemann integration with respect to a continuous increment, Mathematische Zeitschrift,* Band 29, 1929, S. 217–233.
* *The algebra of many-valued quantities, Mathematische Annalen*, Band 104, 1931, S. 260–280.

### Thomas Harriot-i buruzko lanak: 
* Henry Stevens and the associates of Thomas Harriot, in Thomas Harriot: Renaissance scientist (Oxford, 1974), 91–106.
* Nathaniel Torporley's 'Congestor analyticus' and Thomas Harriot's 'De triangulis laterum rationalium', Ann. of Sci. 34 (4) (1977), 393–428.
* The ordered regiment of the minus sign: off-beat mathematics in Harriot's manuscripts, Ann. of Sci. 37 (2) (1980), 127–158.
* The study of Thomas Harriot's manuscripts. I. Harriot's will, History of science 6 (Cambridge, 1967), 1–16.
* Thomas Harriot as mathematician. A legacy of hearsay. I, Physis-Riv. Internaz. Storia Sci. 9 (1967), 235–247.
* Thomas Harriot as mathematician. A legacy of hearsay. II, Physis-Riv. Internaz. Storia Sci. 9 (1967), 257–292.
thumb|ezkerrera|1932an Zurichen egindako matematika nazioarteko kongresuan parte hartu zuen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Tanner papers
* Argazkia. Oberwolfach-en 1970ean
Hidrozikloi

thumb|300px|Fluidoaren fluxuak adierazten dituen hidrozikloiaren eskema: sarrera (feed), behe-irteera (underflow), eta goi-irteera (underflow).

**Hidrozikloiak** bereizgailu zikloniko mota bat dira, produktu anitzen faseak bereizten dituzte ura denean fluido hornitzaile primarioa. Bereizketaren oinarria produktua osatzen duten gaien grabitate ezaugarrietan oinarritzen da.

## Funtzionamendu printzipioa 
Sarrerako produktu-elikatzea tangentzialki egiten da hidrozikloietan, presio jakinean. Egoera horrek mugimendu zentrifugoa eragiten du hidrozikloiaren barneko produktuarengan, faserik astunena kanporatuz behealdetik. Hidrozikloia konikoa denez, behe-irteera aldera diametroa txikitu egiten da eta, ondorioz, fluidoaren abiadura handitu; horrek fase-bereizketa laguntzen du. Azkenik, solido kontzentratuak behealdean, deskargatzen dira, konoaren hestugunetik. Goian, gainezkatze atalean, zurrunbilo eragileak mugimendu espiral birakari azkar bat eragiten du gorantz fluidoarengan, forma konikoa duen karkasaren erdian. Horrek fluidoaren gainezkatzea eragiten du goi-irteeran.

## Hidrozikloiaren parametroak 
Parametro hauek erabakigarriak dira zikloiaren funtzionamendu egokirako:

* Produktuaren bi faseek duten aldea pisu espezifikoan.
* Solidoen forma.
* Sarrerako abiadura.
* Produktuaren dentsitatea.
* Presio diferentzia goi- eta behe- irteeren artean.

## Erabiltze eremuak 
Hidrozikloien erabilpen eremu nagusiak honako hauek dira:

* **Mineralen eraldaketa-industria**: partikula xeheak sailkatzeko eta mindak deshidratatzeko.
* **Almidoiaren industria**: ohikoak dira patata-, mandioka-, gari-, eta arto-fekularen industrian, almidoi nahasteak kontzentratu eta fintzeko.
* **Ura eta petrolioa bereiztea**: petrolioa eta ura bereiztea, besteak beste, itsasoko petrolio plataformetan
* **Deshidratazioa**: lokatza eta drainatze sarretako lohia kontzentratzea, horiek euri-uretatik kentzeko.

## Kanpo estekak
Mirentxu Marín Malo

**Mirentxu Marin Malo** Nafarrroako Unibertsitate Publikoko irakaslea eta ikertzailea da, lan harreman, giza baliabide eta lan arriskuetan aditua.

*Begiak zabaldu ditugu kirol profesionalean dagoen berdintasunik ezaren aurrean.* *Soldata arrakala izozmendiaren punta da. Badira beste eskubide eta baldintza batzuk ere bermatu behar direnak*
* *Desigualdad por razón de sexo y género en el deporte profesional.* (Colex, 2023) *Cuestiones actuales de derecho del trabajo y de la seguridad social* bildumaren barruan.

* *La nueva Ley de paridad y su impacto en el deporte profesional* (2025) MM Malo. *Los Briefs de la Asociación Española de Derecho del Trabajo y de la …*
* *La desigualdad salarial de la mujer en el deporte profesional* (2024) MM Malo. Documentación Laboral 131, 77-94

* 2021ean, Martxoak 8 Saria - Emakumeen berdinasuna Lan eta Gizarte Segurantzako Zuzenbidearen Espainiako Elkarteak emana. "*Discriminación salarial indirecta y los sistemas de valoración de puestos de trabajo"* lanagatik
* Lan Harreman eta Giza Baliabideetako Gradu Amaierako Lan Onenaren Saria Nafarroako Gizarte Graduatuen Elkargo Ofizialaren eta Zientzia Juridikoen Fakultatearen (UPNA) eskutik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itsulapiko (jolasa)

**Itsulapikoarena** neska-mutilak Garizumako igandeetan ibiltzen ziren jokoa zen. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Bidankozen, Nafarroa Garaian, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak 
Plazako balkoi batetik bestera soka lotzen zen, erdi parean, beste soka batez lurrezko itsulapikoa zintzilikatzen zen. Jokoan banan-banan aritzen ziren, begiak estalita eta makila eskuan zutela. Helburua itsulapikoa haustea zen aldez aurretik erabakitako denboraren barruan. Itsulapikoa hautsitakoan, beste bat jartzen zen haren ordez, harik eta jokorako prestatutako guztiak apurtu arte.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Piñata

## Kanpo estekak
Roger Mpungu

**Roger Mpungu** (Muhwanya, 1924 – Gasorwe, 2007ko abenduaren 7a) burundiar elizgizona izan zen.

## Bizitza 
1924an jaio zen Muhwanyan. 1955eko apirilaren 12an apaiztu zen.

1970eko hamarkadan, hutu eta tutsien arteko lehen gatazkatan, jende asko (batez ere hutu liberalak) salbatu zuen.

1977ko otsailaren 23an Muyingako elizbarrutiko administratzaile apostoliko bihurtu zen. 1980ko martxoaren 6an Joan Paulo II.a aita santuak Muyingako apezpiku izendatu zuen. Urte bereko maiatzaren 4an apezpiku ordenatu zuten Kinshasan. 

1994ko uztailaren 1ean (beste datuen arabera, uztailaren 22an) erretiroa hartu zuen. 

2007an hil zen Gasorwen. 

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak