Ixone Aroma

**Ixone Aroma Barrena** (Durango, Bizkaia, 1982ko irailaren 7a) euskal dantzaria, dantza irakaslea, euskara eta literatura irakaslea, wikilaria eta feminista da.

Emakume aitzindaria euskal dantza tradizionalean parekidetasunaren aldeko urratsak ematen. 2015ean Durangaldean, jaietako egun handian, *Dantzari dantza* dantzatu zuen lehenengo emakumeetariko bat izan zen. Arteako Gaingorri dantza taldearen sortzailea eta irakaslea da,

Arteako *Kafrangak* talde feministako kidea da.

## Biografia 
Ixone, txiki-txikitan hasi zen dantzan. Durangoko Tronperri dantza taldean eman zituen lehen dantza-pausoak. Nerabezaroan Kriskitin dantza taldean hasi zen eta urteak daramatza talde horretan dantzari. Euskal Herrian ez eze, Katalunian, Galizian, Espainian, Grezian, Letonian, eta Idahon ere egin izan du dantzan.

Ogibidez euskara eta literatura irakaslea da. Kurutziaga ikastolan egin zituen lehen ikasketak, Durangoko Institutuan batxilergoa, Euskal Filologia ikasi zuen EHUn eta Berrikuntza didaktikoa eta metodologikoen diseinu eta aplikazioari buruzko Masterra Mondragon Unibertsitatean. 2014tik, Euskal literaturara irakurleak hurbiltze aldera, urtero, Hitzez eta Ahotsez literatura egitasmoa antolatzen duen taldeko partaidea da.
[250px|thumb|[Maitane Azurmendiren ilustrazioa]]
thumb|250px|Ixone Aroma. Wikilari lanetan
### Dantzari dantza 
* 2015ean Durangoko jaietan *Dantzari dantza* dantzatu zuten 4 emakumeetariko bat izan zen. Durangalde osoan emakumeek Dantzari dantza, plazan, jaietako egun handian, dantzatu zuten lehen aldia izan zen. Harrezkero, parekidea da Dantzari dantza Durangoko jaietan.
* 2016an Gerediaga Elkarteak Izurtzan antolatutako 49. Merinaldeko Ezpatadantzari Egunean, lehen aldiz, parte hartu zuten 3 emakumeetariko bat izan zen. Aurreko 48 edizioetan gizonezkoek baino ez zuten dantzan egin.
* 2017an Iurretako plazan lehen aldiz dantzatu zuten emakumeek Dantzari dantza, Gerediaga Elkarteak antolatutako 50. Merinaldeko Ezpatadantzari Egunean. 84 gizonen ondoan plazaratu ziren 4 emakumeetariko bat izan zen Ixone.

### Literatura 
[thumb|250px|Ixone, [Anari aurkezten Arteako Herriko Bentan, 2023]]
2014. urtean *Sarri, Hitzez eta Ahotsez* literatura egitasmoa jarri zuen martxan beste 5 euskaltzalerekin batera. Hitzaldi, solasaldiak eta jendaurreko irakurraldia dira egitasmoaren ardatza.
Berrimet Master Amaierako Proiektua ekimen honen inguruan garatu zuen. Harrezkero, urtero antolatu izan da Hitzez eta Ahotsez literatura ekimena. Hurrengo edizioetan itsasoa, Durangaldeko idazleak, bidaia, lurra, askatasuna, maitasuna eta ametsak izan dira auketatutako gaiak.

### Wikilari 
2021ean Artean wikilari taldea sortzen ahalegindu zen eta harrezkero Arratia eta inguruko emakumeak bistaratzen dihardu, taldelanean, euskarazko wikipedian.

### Dokumentalak 
* 2014an *Kmovie* lehiaketako 2. saria talde-lanean egindako "Zaunk" lanarekin.
* 2015ean *Mendiak hubilduz* laburmetrai lehiaketako 1. saria irabazi zuen "Hutsunea" lanarekin.
* 2016an *Mendiak hubilduz* laburmetrai lehiaketako 3. saria eskuratu zuen "Utah" lanarekin.

### Zutabegile 
Begitu  Arratiako aldizkarian hainbat zutabe idatzi ditu
thumb|250px|Ixone Aroma eta Julen Agirre UEUn, Dantzan Topaketak, 2025
### Bestelakoak 
* 2020ko apirilaren 29an Dantzaren Nazioarteko Egunean Durangaldeko hamasei dantzarik bideo bat prestatu zuten diziplina artistiko honi gorazarre egiteko: Paule Mallagarai Urzainki**,** Aritz Lasarguren Otzerinjauregi, Ina Echevarria Pando, Ixone Aroma Barrena, Pello Gorritxategi Jaio, Ane Zuazua Abaunza, Maider G. Etxegibel, Javi Gómez Martín, Ane Leturiaga Gonzalez de Mendibil, Katalin Txurruka Paskual, Vlad Ion, Paule Solagaistua Zabala, Elene Carreto Velez, Ane Gabilondo Loizate, Uribarri Atxotegi Onandia eta Dairi Martinez Brown.

* 2025ean Dantzan Topaketak jardunaldian *Euskal dantza hautazko ikasgaia DBHn* aurkeztu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ixone, Garain Soka-dantzan. Sustatu.eus
* Erregelen erakustaldia Garain. Dantzan.eus bideoa
* Ixone bere osaba Pedro Uriguen gudariaren gorpuzkien aurrean dantzan. Mugalari
* Erika Lagoma, Ixone Aroma, Goiuri Iturriza eta Leire Arrietaren saioa Youtube *Eraildako emakumeak gogoan* Durangon, 2020/11/28