open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Savoiako errege etxearen egoitzak

**Savoiako errege etxearen egoitzak** () Turingo probintzian dagoen eraikin multzoa da. 1997an UNESCOk Savoiako etxearen jauregi hauek Gizateriaren Ondare izendatu zituen.

## Egoitzak 
* Turinen:
** Errege jauregia
** Madama jauregia
** Carignano jauregia
** Valentinoko gaztelua
** Villa della Regina

* Piemonten, Turindik gertu:
** Palazzina di Stupinigi
** Reggia di Venaria Reale
** Castello della Mandria
** Rivoliko gaztelua
** Aglièko gaztelua
** Moncalieriko gaztelua
** Racconigiko gaztelua
** Pollenzoko gaztelua
** Govoneko gaztelua

## Galeria 

Torino - Palazzo Reale - 1.jpg|Turingo errege-erreginen jauregia
PalazzoMadamaNotte.jpg|Madama jauregia
Torino-PalazzoCarignanoFronte.jpg|Palazzo Carignano
Valentino castle.jpg|Castello del Valentino
Reggia Venaria Reale-IMG 1882.JPG|Venariako jauregia
Exterior of the Palazzina di caccia of Stupinigi.jpg|Palazzina di caccia di Stupinigi
Castello di Racconigi.jpg|Racconigiko gaztelua
CastelloRivoli.JPG|Rivoliko gaztelua
Maggi, Giovanni Battista (183..-18...) - n. 28 - Torino - Villa della Regina.jpg|Villa della Regina
Castle_of_Moncalieri_2818.jpg|Moncalieriko gaztelua
Agliè castello.JPG|Aglièko gaztelua
Castellogovone2.JPG|Govoneko gaztelua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Apostle

**The Apostle** (euskaraz *Apostulua*) 1997ko Robert Duvallek zuzendu, ekoiztu, idatzi eta antzeztutako drama filma bat da. Berak, Farrah Fawcett, Miranda Richardson, Billy Joe Shaver, Billy Bob Thornton, June Carter Cash, Todd Allen eta Walton Goggins aktoreek antzeztu zuten.

1997ko Gizonezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Robert Duvall) izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
Euliss (Robert Duvall) predikari mendekostear karismadun eta begiokerrak bere emazte Jessiek (Farrah Fawcett) erlijio berdineko apaiza gaztea den Horacekin (Todd Allen) adarrak jartzen dizkiola ohartzean, bere onetik atera eta emaztearen maitalea hilko du. Orduan Texas estatutik ihes egin eta Louisianako herri batean bizitzen jarri beharko da. Han, bertako irrati bateko idazkaria den Toosieren (Miranda Richardson) laguntzaz bere parrokia berregin eta jarraitzaile talde berri bat biltzea lortuko du. Baina, nahi ala nahi ez, atzean lagatako iragana beti ate joka itzuli ohi da.

## Aktoreak 
* Robert Duvall – Euliss F. 'Sonny' Dewey – E.F. Apostulua
* Farrah Fawcett – Jessie Dewey
* Billy Bob Thornton – Troublemaker
* Billy Joe Shaver – Joe
* June Carter Cash – 'Ama' Dewey Sr. andrea
* Miranda Richardson – Toosie
* Walton Goggins – Sam
* Todd Allen – Horace
* Lenore Banks –Sonnyren emakumezko jarraitzailea
* John Beasley – Anai. Charles Blackwell
* Brett Brock – Laguntzailea

## Kanpo estekak 
* *The Apostle* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Apostle* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Piemonteko mahasti-paisaia: Langhe-Roero eta Monferrato

**Piemonteko mahasti-paisaia: Langhe-Roero eta Monferrato** () Behe Piemonteko hiru mahasti-eskualdez osaturiko multzoa da. 2014an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Izendaturiko tokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bayou

[thumb|300px|[Bayou Corne Louisiana, 2010eko urria.]]
**Bayou** (euskarazko ahoskera *baiu*) AEBtako Louisiana estatuan Mississippi ibaiaren arrobiaren inguruan antzina ibaiadar eta meandroak ziren ur-masak izendatzeko maiz erabiltzen den hitza da.

Louisianaz gain, estatu horrekin muga egiten duten Texas eta Arkansaseko zenbait guneetan ere bayou eremuak badaude.

## Izena 
Frantses hitza izan arren, jatorria choctaw amerindiar hizkuntzaren *bayuk* hitzan jatorria du, "erreka", eta handik frantsesera eratorri zen.

Frantses nahiz ingeles hiztunek ere erabiltzen dute, batipat cajun etnia edo louisianatar frantses hiztunen artean, baina baita bertako anglosaxoein artean ere.

## Ezaugarriak 
Bayouak Louisiana estatuko hegoaldean daude, milaka kilometro dituen ubide sare zabal eta nabigagarria osatzen dute. Bayouetan ur-korrontea oso geldoa da, ia nabariezina, itsasora itsasbeheran doa eta itsasgoran goruntz. Baoyuak orokorrean euli, elyso eta bestelako intsektu hegalariez beteak egon ohi dira, bai eta beren animalia ezagunenak diren Mississippiko aligatorea eta krokodilo muturzorrotz.

Arrantza eta landaredi oparoa duen eremua da.

## Zinema eta telebista 
Zineman Loiusianan girotutako filma ugaritan agertzen den bioma da. Telebistan oso-osorik bayou bioman girotua dagoen saiorik ospetsuena *Swamp People* da ("Antzirako Jendea").

## Ikus gainera 
* Everglades

## Kanpo estekak
San Martin Tourskoaren kapera (Iruñea)

**San Martin Tourskoaren kapera** Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen kapera bat da. San Martin Tourskoari sagaratua dago.

## Kokalekua 
Alde Zaharrean dago, Caldereria kalearen 15. zenbakian.

## Historia 
1317an garaiko Iruñeko Apezpikua zen Arnaldo Barbazangoak eraikitzea agindu zuen.

## Eraikina 
Kaperaren barnean Berpizkunde garaiko erretaula eta hainbat taila daude, eta alboan, 16. zenbakian, *San Martinen gelatxoak* daude (gaztelaniaz *Cuarticos de San Martin*).

thumb|200px|erdian|Kaperaren sarreraren gaineko irudia.

## Kanpo estekak 
* San Martin Tourskoaren kaperari buruzko orrialdea. Itzalos.org
Imanol Corral

**Imanol Corral Matellan** (Basauri, Bizkaia, 1994ko martxoaren 19a) Euskal Herriko futbolaria da. Ezker atzelari moduan aritzen da.

## Estatistikak 
*2021ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Profila Athleticen webgunean
Ile-xerlo

thumb|300px
**Ile-xerlo** edo **ile-sorta** elkar bildutako buruko ile multzo bat da. Ileak hazi eta orrazteko moduak ile batzuk elkarreratazea dakar batzuetan, kopeta-ilean gertatu ohi den bezala. Batzuetan ile-xerloak txirikordatu egiten dira, txirikordak eta rastak egiteko. Banaka tindatu ere egin ohi dira. Egun ohikoa ez bada ere, antzina ohikoa zen maitatutako pertsonen ile-xerloak gordetzea.

## Kanpo estekak
Kopeta-ile

thumb|300px
**Kopeta-ilea** kopetatik behera erortzen diren ile-xerloen multzoa da. Ile-apainketa luzeago edo motzago uzten da eta orrazkera batzuetan funtsezko osagaia da.

## Kanpo estekak
Erakusmahai

thumb|300px
**Erakusmahaia** dendetan izaten den mahai antzeko altzari luzea da, maiz bitrina batez hornitua, salgaiak erakusteko erabiltzen dena. Bi alde bereizi ohi dira erakusmahai batean: aurrealdea, nora bezeroa heltzen den; eta atzealdea, non saltzailea izaten den.

## Kanpo estekak
Buru-beroki

thumb|Artilezko buru-beroki bat.

**Buru-beroki, kagula** edo **buru-berogarria** aurpegiaren zati bat besterik ez duen erakusten burukoa da. Zetaz, kotoiz, polipropilenoz, neoprenoz edo artilez eginak, aire librean hotsetik babesa izateko edo nortasuna ezagutzera ez emateko erabiltzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ploceidae

**Ploceidae** edo **ehuleak**, Passeriformes ordenaren barruko hegazti taldea da. Txonta bezalako hegazti txikiak daude barrruan.

## Generoak 
* *Bubalornis*
** *Bubalornis albirostris*
** *Bubalornis niger*
* *Dinemellia*
** *Dinemellia dinemelli*
* *Sporopipes*
** *Sporopipes frontalis*
** *Sporopipes squamifrons*
* *Ploceus*
* *Malimbus*
** *Malimbus flavipes*
** *Malimbus coronatus*
** *Malimbus cassini*
** *Malimbus ballmanni*
** *Malimbus racheliae*
** *Malimbus scutatus*
** *Malimbus ibadanensis*
** *Malimbus erythrogaster*
** *Malimbus nitens*
** *Malimbus malimbicus*
** *Malimbus rubricollis*
* *Anaplectes*
** *Anaplectes rubriceps*
* *Brachycope*
** *Brachycope anomala*
* *Quelea*
** *Quelea cardinalis*
** *Quelea erythrops*
** *Quelea quelea*
* *Foudia*
** *Foudia madagascariensis*
** *Foudia eminentissima*
* *Euplectes*
** *Euplectes afer*
** *Euplectes diadematus*
** *Euplectes gierowii*
** *Euplectes hordeaceus*
** *Euplectes franciscanus*
** *Euplectes orix*
** *Euplectes nigroventris*
** *Euplectes aureus*
** *Euplectes capensis*
** *Euplectes axillaris*
** *Euplectes macrourus*
** *Euplectes albonotatus*
** *Euplectes ardens* ** *Euplectes hartlaubi*
** *Euplectes psammocromius*
** *Euplectes progne*
** *Euplectes jacksoni*
* *Anomalospiza*
** *Anomalospica imberbis*
* *Amblyospiza*
** *Amblyospiza albifrons*

## Kanpo estekak
Trenka

thumb
**Trenka** kaputxadun beroki zuzen eta luzea da, urre-bortxaz loturiko botoi oblongoz lotzen dena. Normalean, artilez egiten dituzte, tartanezko forru dutenak.

Britainiar armadak Lehen Mundu Gerran eta Bigarren Mundu Gerran erabili zituen eta Montgomery mariskalak jendarteratu zuen (adibidez, Italian egun beroki hauei *montgomery* esaten diete). Gerra ondoren, unibertsitate ikasleek eta intelektualek (Jean-Paul Sartrek edo José Afonsok adibidez) erabili zituzten.

## Kanpo estekak
Xenila

[thumb|[Versaillesko Itunaren izenpea 1919: estatuburuek xenilak erabili zituzten.]]

**Xenila** edo **lebita** gizonezkoen jantzia da, estua eta mahukaduna, gonak belauneraino iristen zaizkiona. Izenok, hurrenez hurren, frantsesezko ''chenille hitzetatik datoz. Lehendabizikoak Napoleondar Gerretan agertu ziren, frantziar eta alemaniarren uniformeetan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Longain

## Kanpo-estekak
Angelu inskribatu

thumb|Angelu inskribatua (gorriz) eta angelu zentrala (urdinez)
Geometrian, **angelu inskribatua** erpina zirkunferentzian duen eta aldeak zirkunferentziaren kordak diren angelua da. Angelu inskribatuaren aldeek eratutako zirkunferentzia-arkuaren angelu zentralaren erdia da haren balioa.
left|390px|thumb|Angelu inskribatuen eta dagozkien zentroko angeluen arteko erlazioa erakusten duen irudia; zirkuluaren zentroa angelu inskribatuaren barruan dagoeneanIrudiaren barruko testua euskaraz ikusten ez baduzu, zure ordenagailuaren hobespenen artean lehenetsiko hizkuntza euskara ez izateagatik izan daiteke.
right|390px|thumb|Angelu inskribatuen eta dagozkien zentroko angeluen arteko erlazioa erakusten duen irudia; zirkuluaren zentroa angelu inskribatuaren kanpoan dagoenean.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Korda (geometria)

eskuinera|thumb|200px|*BX* lerro gorria **korda** bat da.
Geometrian, **Korda** kurba baten bi puntu lotzen dituen segmentua da.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Angelu zentral

thumb|AOB angelu zentrala
Geometrian, **angelu zentrala** zirkunferentziaren bi erradioren arteko angelua da.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Stabroek

**Stabroek** (nederlanderaz ahoskatua: ; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. 2015eko urtarrilaren 1ean 18.028 biztanle zituen.

270px|thumb|none|Ravenhof gaztelua Stabroek-Putte-n

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Erromantze (argipena)

**Erromantze** terminoa hurrengoetan aurkitu daiteke:
* Hizkuntzalaritza:
** Hizkuntza erromantzeak edo neolatindarrak: latin arruntetik datozen hizkuntzak;
** Judu-erromantze hizkuntzak: erromantze hizkuntzetan eratorritako judu-hizkuntzak;
** Nafar erromantzea: Nafarroako hego eta ekialdean mintzatzen zen nafar-aragoieraren aldaera edo dialektoa;
* Literatura generoak:
** Erromantze (poesia): "erromantze" deitzen den konbinazio metrikoa baliatuz egindako poema;
** Erromantze (narrazioa): gaurko literaturan, fikziozko kontakizuna, normalean prosan, irudimenezko mundu bat aurkezten duena;
Stargate (filma)

**Stargate** (frantsesez *Stargate, la porte des étoiles*, euskaraz *Stargate, izarretako atea*) 1994ko Roland Emmerich alemaniar zinema zuzendariak zuzendutako abentura eta zientzia-fikziozko filma bat da. Kurt Russell, James Spader, Jaye Davidson eta Viveca Lindfors aktoreek antzeztu zuten.

Honako jarraipen hauek izan ditu: *Stargate: The Ark of Truth* (2008) eta *Stargate: Continuum* (2008). Bestalde, filma honetan oinarrituta *Stargate SG-1* (1997-2007) eta *Stargate Atlantis* (2004-2009) telesailak sortu ziren.

Bere webgunea izan zuen historiako lehen filma izan zen, bere argazki, trailer eta *eszenen atzeko* filmaketaren azalpenekin.

## Argumentua 
Kolonel batek (Kurt Russell) eta zientzialaria batek (James Spader), biak ere asmo ezberdinek bultzaturik, Egiptoko arkeologia indusketa batean topatu berri duten eta "Izarretako Ataria" deritzon gailu baten aurkikuntza inbestigatuko dute. Militar taldea batek lagundurik Ataria zeharkatu eta urrutiko planeta batera ailegatuko dira.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Stargate* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Stargate* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Watford Football Club

**Watford Football Club** Ingalaterrako futbol taldea da, Watford hirian du egoitza eta bere zelaia Vicarage Road da.

## Historia 
Henry Groverandek 1881ean *Watford Rovers* taldea sortu zuen. Behe mailatan aritu zen harik eta 1982an lehen mailara igotzea lortu zuen arte. Lehenengo denboraldian gainera bigarren postuan sailkatu zen Liverpoolen atzetik eta hurrengo urtean Kopako finalera iritsi zen, baina Evertonek 2-0 emaitzaz gainditu zuen. 1989an maila galdu zuen.

XXI. mendean bi aldiz jokatu du Premier Leaguean baina aldi bakoitzean urte bete baino ez du egin goren mailan. 2014-15 denboraldian The Championship (2. mailan) bigarren postuan bukatu eta berriz igo da. 2015-16 denboraldian 13. postuan gelditu eta arazo handirik gabe mantentzea lortu zuen. 2018-19 denboraldian Ingalaterrako Kopako finalera iritsi da baina Manchester City-k 6-0 emaitzaz garaitu zuen. 2020an maila galdu zuen.

## Irabazitako txapelketak 
* Ingalaterrako Liga (0): bigarrena 1982-83 denboraldian.
* Ingalaterrako Kopa (0): finalista 1983-84 eta 2018-19 denboraldietan.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Emilio Arrieta kalea (Iruñea)

**Emilio Arrieta kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Emilio Arrieta (1821-1894) garestar musikagilearen omenez darama.

## Kokapena 
Media Luna kalean hasi, Medialuna parkearen parean, eta Bianako Printzearen plazan amaitzen da. Tartean honako kale hauek zeharkatzen dute: Aralar kalea, Erriberri kalea, Karlos III.aren etorbidea, Paulino Caballero kalea eta Francisco Bergamín kalea.

Orreaga etorbidea eta Leire kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
* Medialuna parkea
* Iruñeko zezen plaza
* Eskolapioen eraikina
* Bianako Printzearen plaza

Fitxategi:Parque Media Luna, Pamplona Spain.JPG|Medialuna parkea.
Fitxategi:Plaza_de_Toros_de_Pamplona.JPG|Iruñeko zezen plaza.
Fitxategi:Escolapiospamplo.JPG|Eskolapioen eraikina.

## Kanpo estekak
Antso Nagusia kalea (Iruñea)

**Antso Nagusia kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Antso Nagusia nafar erregearen omenez darama.

## Kalea 
Bianako Printzearen plazan hasi eta Lizarra kalea eta Vinculo kalearen arteko gurutzaduran amaitzen da, Vinculo plazaren parean. Gartzia Semenez kaleak zeharkatzen du.

San Ignazio etorbidea, García Castañón kalea eta Tutera kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
* Bianako Printzearen plaza
* Vinculo plaza

## Kanpo estekak
Inbestidura

**Inbestidura** agintaritza-kargu bat eskuratzea da, horretarako jarraitu behar den protokoloarekin eta kargua eskuratzeko zeremoniarekin batera. Etimologiaz, latinezko ''* hitzetik dator, euskaraz *jantzi'', inbestidura-zeremonietan karguaren adierazgarri diren jantziei erreferentzia egiten diena.

## Kanpo estekak
Betula szaferi

***Betula szaferi*** Betulaceae familiako landare espezie bat da. Polonian bakarrik aurki zitekeen. Gaur egun ez da ezagutzen landare basatirik, baina Krakoviako Lorategi Botanikoan espezimen bat dago landatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bromus bromoideus

***Bromus bromoideus*** landare espezie bat da. Larre-oloaren generoan eta Poaceae familiak sailkatzen da, eta landare belarkara da.

Belgikan aurki zitekeen, bide karedunetan, batez ere Rochefort, Beauraing eta Comblain-au-Pont udalerrien inguruan. Bertan aurkitu zuten landarea 1821ean. 1930ko hamarkadan desagertu zela uste zen, baJarina hainbat hazi aurkitu zituzten Belgikako Lorategi Botanikoan. David Aplin botanikariak aurkikuntza azaltzearekin batera beste hazi batzuk ere atera ziren han-hemenka.

2009an Belgikako Lorategi Botanikoak adierazi zuen ehunka ale ernamuindu zituztela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emakumeen Eskubide Politikoen Konbentzioa

**Emakumeen Eskubide Politikoen Konbentzioa**, Nazio Batuen Batzar Nagusiak onartu zuen 1952ko abenduaren 20an, haren 409. osoko bilkuran, eta 1953ko martxoaren 31ean jarri zen indarrean.

Konbentzio honen asmo nagusia oinarrizko emakumeen eskubideak modu estandarizatu batean jasotzea zen. Bigarren mundu gerraren ondoren, hainbat herrialdek oraindik ez zituzten emakumeen eskubide politikoak erabat bermatu. 1952an, Konbentzioa indarrean sartu eta urte bete lehenago, mundu osoko gutxienez 100 herrialdek onartu zuten emakumeek bozkatzeko eskubidea.

Legedi honen sustatzaile nagusia, eta idazleetako bat, Emakumeen Egoeraren inguruko Nazio Batuen Batzordea izan zen. Batzordeak emakumeen eskubide politikoen inguruko inkesta bat bidali zien estatu kide guztiei; inkesta horren emaitzen ondorioz, Konbentzio honen oinarriak jarri ziren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hazkunde-tasa

**Hazkunde-tasaz** jarduten dugunean, BPGak epe zehatz batean eta aurreko urtean izan dituen gehikuntzaren arteko erlazioa erakusten digun adierazle ekonomikoaz dihardugu.

Hazkunde-tasa = {BPG t \times BPG t-t_1\over BPG t-t_1}\times100

Hala ere, hau ez da soilik BPGaren kontzeptura mugatzen**;** bi une edo aldi ezberdinetan magnitude batek hartzen dituen bi balioak alderatzen dituen adierazlea da, ehunekoetan magnitudeak une batetik bestera izan duen hazkundea adierazten du.

Inbertitzaileen aburuz, hazkunde-tasak hainbat aldagaiek osaturiko urteko hazkunde-tasa adierazten du; hala nola, diru-sarrerak, irabaziak, dibidenduak, txikizkako salmentak eta Barne Produktu Gordina (BPG).

Magnitude batek t,\ t-1, \ t-2, \ldots,t-h uneetan hartzen dituen balioak y_t,\ y_{t-1},\ y_{t-2},\ y_{t-h} izanik, t-h eta t bitarteko hazkunde-tasa honela kalkulatzen da:

h_{t-h,t}=\frac{y_t-y_{t-h}}{y_{t-h}} \times 100 = \Bigg(\frac{y_t}{y_{t-h}}-1\Bigg) \times 100

Maiz, **batez besteko hazkunde-tasa** ere kalkulatzen da, aldi batzuetan zehar batez beste izandako hazkundea urteko, hilabeteko edo beste aldi bakoitzeko. Hazkunde-tasak maiz erabiltzen dira ekonomian, koiuntura ekonomikoaren adierazleen bilakaera kuantifikatu eta behar bezala interpretatzeko; finantzetan, inbertsioen errentagarritasuna kalkulatzeko; eta demografian, biztanleriaren hazkundea aztertzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erriberri kalea (Iruñea)

**Erriberri kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Erriberri nafar udalerriaren omenez darama.

## Kalea 
Emilio Arrieta kalean hasi, Iruñeko zezen plazaren parean, eta ipar-hegoaldeko norantzan Nafarroa Beherea etorbidea eta Zuria Nafarroakoa plaza zeharkatuz, Agoitz kalean amaitzen da.

Honako kale hauek zeharkatzen dute: Leire kalea, Teobaldoak kalea, Nafarroa Behereko etorbidea, San Fermin kalea, Tafalla kalea, Felipe Gorriti kalea, Amaiurko Gaztelua kalea eta Iturralde Suit kalea.

Aralar kalea eta Amaia kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
* Iruñeko zezen plaza
* Eskolapioen eraikina
* San Frantzisko Xabierkoaren eliza
* Zabalguneko merkatua
* Zuria Nafarroakoa plaza

Fitxategi:Plaza_de_Toros_de_Pamplona.JPG|Iruñeko zezen plaza.
Fitxategi:Escolapiospamplo.JPG|Eskolapioen eraikina.
Fitxategi:Pamplona_-_Iglesia_de_San_Francisco_Javier_01.jpg|San Frantzisko Xabierkoaren eliza.

## Kanpo estekak
Serie dibergente

**Serie dibergentea** konbergentea ez den seriea da, hau da, gaien batura partzialen segida limite finiturik gabea duena. Kasu horretan, serieak ez du batura finitua; orduan, serie dibergenteen batura infinitua da.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
King Kong (argipena)

**King Kong** hainbat filmetan agertzen den fikzioko gorila erraldoi bat da:
* King Kong (1933ko filma), Merian C. Cooper eta Ernest B. Schoedsackek zuzendutakoa;
* King Kong (1976ko filma), John Guillerminek zuzendutakoa;
* King Kong (2005eko filma), Peter Jacksonek zuzendutakoa;
King Kong

**King Kong** Garezur uhartetik datorren fikziozko simio erraldoi baten izena da, hainbat filmetako protagonista izan dena. Gainera, hainbat hedabidetan agertu da, hala nola telesailetan, liburuetan, bideo-jokoetan edo komikietan. Hori dela eta, kultura herrikoi modernoaren ikonoetako bat bihurtu da. Tximino erraldoi hau lehen aldiz agertu zen filma (*King Kong*, 1933) munstroen lehen filmetako eta ospetsuenetako bat da. Zinemaren historiako genero zabal eta errentagarrienetako bat bilakatuko zenerako aurrekariak markatu ditu.

RKAOk King Kong naturaren amorruaren irudikapen gisatzat sortu zuela uste dute, kultura esplotatuen erantzun gisa. 1930eko hamarkadan Estatu Batuak astindu zituen Depresio Handia alegoria sozial gisa sortuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Segida harmoniko (matematika)

Matematikan, **segida harmonikoa** honelako itxura duen segida da:

: 1/a ,\ \frac{1}{a+d}\ , \frac{1}{a+2d}\ , \frac{1}{a+3d}\ , \cdots, \frac{1}{a+kd}\ , \cdots

Beraz, segida harmonikoa a_1, a_2, a_3... gaien segida da, non 1/a_1, 1/a_2, 1/a_3... gaiek progresio aritmetikoa osatzen duten (eskuarki, 1, 1/2, 1/3... segida izendatzeko erabiltzen da).

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Lebitar

**Lebitar** (, *Levi*, *Lēwî*, "atxikita") Levi-ren leinuko israeldarra izan zen, tenpluaren zerbitzuan aritzen zena. Bere burua Jakob eta Learen hirugarren semea zen Leviren oinordekotzat zuten.

Bere eginkizun erlijioso eta politiken truke, beste tribuek detxemak ordaintzen zizkieten lebitarrei. Apaizak Kohanim zuten izena eta kohanim ez zirenak musikariak edo zaindariak ziren.

Josuek israeldarrak Kanaanera eraman zituenean, lebitarrak hiriak bereganatu ez zituzten bakarrak izan ziren, hauek "Jauna baitute ondare, berak hitzeman bezala"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emakumezkoen EHF European League

**Emakumezkoen EHF European League** (ingelesez ''Women's EHF European League'') Europan jokatzen den emakumezkoen eskubaloi txapelketa da, Txapeldunen Ligan sartzen ez diren taldeek jokatzen dutena. Aurrez **Emakumezkoen EHF Kopa** izenaz ezagutu zen.

## Palmaresa 
### EHF Kopa 
* ¹ 2020an txapelketa bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren erruz eta ez zen txapeldunik izan.

## Garaipenak 
### Klubeka 
### Herrialdeka 
## Kanpo estekak
Athletic Football Club Bournemouth

[250px|eskuinera|thumb|[Chelsea Football Club|Chelsearen aurkako partida.]]
**Athletic Football Club Bournemouth** Ingalaterrako futbol taldea da, Bournemouth hirian du egoitza eta bere zelaia Dean Court da. 2015-16 denboraldian debuta egin du lehen mailan.

## Historia 
1890an ''Boscombe St. John's Institute FC* taldea sortu zen baina hau desegin zenean, bertako jokalari batzuek 1899an *Boscombe FC* birsortu zuten. XX mendearen hasieran *The Cherries* ("gereziak") ezizena hartu zuen, beren zelaia gereziondoen alboan baitzegoen eta beren kamiseta ere gorria baitzen. 1923an hiriaren izena hartu eta *Bournemouth and Boscombe Athletic Football Club'' bihurtu zen.

1987an bigarren mailara igotzea lortu zuen eta hiru denboraldi egin zituen bertan. 2008an laugarren mailara jeisti zen baina bi urte egin zituen bertan eta goranzko bideari ekin zion 2014-15ean The Championship (2. maila) irabazi eta lehen mailara igotzea lortu zuen arte. 2015-16an mantentzea lortu zuen eta 2016-17an denboraldi lasaia izan du, azkenean 9. postuan sailkatu delarik.

2023-24 denboraldirako Andoni Iraola entrenatzaile usurbildarra fitxatu zuen.

## Irabazitako txapelketak 
* Bundesliga (0): bederatzigarren 2016-17an.
* The Championship (1): 2015

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Serie harmoniko (matematika)

Matematikan, **serie harmonikoa** segida harmoniko baten gaien batuketa da:

: \sum_{k=0}^\infty\,\frac{1}{a+kd} \;\;=\;\; \frac{1}{a} \,+\, \frac{1}{a+d} \,+\, \frac{1}{a+2d} \,+\, \frac{1}{a+3d} \,+\, \frac{1}{a+4d} \,+\, \cdots\!

Eskuarki, \sum_{n=1}^\infty\,\frac{1}{n} \;\;=\;\; 1 \,+\, \frac{1}{2} \,+\, \frac{1}{3} \,+\, \frac{1}{4} \,+\, \frac{1}{5} \,+\, \cdots\! seriea izendatzeko erabiltzen da. Serie dibergentea da, hau da, batura infinitua du.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Makabear

**Makabearrak** (, *Maqabim*; ; ) K.a. II. mendean Jerusalemen bizi eta judaismoaren eta helenismoaren arteko borrokan gidari izan zen familia judu bateko kideak izan ziren.

Makabearrek zuzendutako armada judu matxinoak Judea bereganatu zuen, garai haietan Seleukotar Inperioko probintzia bat besterik ez zena. Asmondar leinua eratu zuten, K.a. 164 eta K.a. 63 artean agintean egon zena. Judaismo berrezarri zuten, askotan fede-aldaketa behartuen bitartez, mugak zabaldu eta helenismoaren eragina gutxitu zuten.
Haien garaipena gogoratzeko, egungo juduek Hanukkah ospatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Setsuko Hara

(Yokohama, Japonia, 1920ko ekainaren 17a - Kamakura, Japonia, 2015ko irailaren 5a) japoniar zinema antzezlea izan zen. Berau izan zen emakume aktorerik ezagunena Japoniako zinemaren Urrezko aroan, mito bihurtzeraino. Japoniarrek deitu zuten “Betiereko birjina”, Hara sekula ez zen-eta ezkondu.

## Aktore lanak 
Setsuko Hara 15 urterekin hasi zen zineman aktore gisa, Bigarren Mundu Gerra piztu baino lehen. 1937an ezagun egin zen “Atarashiki Tsuchi” (Lur berria) film germaniar-japoniarrarekin. Gerra ondoren, berriz, Japoniako zuzendari onenekin egin zuen lan: Akira Kurosawa, Yasujiro Ozu, Kimisaburo Yoshimura, Mikio Naruse eta Keisuke Kinoshita.

Yasujiro Ozu zuzendariarekin sei film egin zituen. Ezagunenak dira Banshun / Udaberri berantiarra (1949), Bakushû / Uda goiztiarra (1951) eta Tokyo Monogatari / Bidaia Tokiora (1953). Hiru hauetan Setsuko Harak Noriko izeneko emakume bat antzezten du, baina oso egoera desberdinetan.

## Erretiroa 
Ozu hil zen urte berean, eta 43 urte zituela, Harak zinema utzi eta Kamakuran jarri zen bizitzen, Ozurekin egindako film asko errodatu ziren lekuan, Tokiotik gertu. Mende erdiko bakartasuna igarota —aldi hartan apenas eman zuen elkarrizketarik—, 2015ean hil zen Setsuko Hara, 95 urte zituela.

2001ean, Satoshi Kon zine zuzendariak Sennen Joyû (Miliurteko emakume aktorea) izeneko anime filma egin zuen, neurri batean Setsuko Hara aktorearen karreran eta bizitzan oinarrituta.

## Kanpo loturak 
*  en Internet Movie Database (ingelesez)
* *Setsuko Hara*  aktorearen fitxa AllMovie-n (ingelesez).
* JMDb Profila (japonieraz)
* Setsuko Hara non: Ozu-san.com webgunean.
The Stag's Head

'''The Stag's Head'* Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen taberna bat da.

## Kokalekua 
Dame Court eta Dame Lane kaleen arteko izkinan dago.

## Historia 
1770ean Tyson jauna izeneko norbaitek eraiki zuen eta 1895ean eraberritua eta handitua izan zen.

## Zinema 
Hainbat filma taberna honetan girotutak izan dira, tartean *A Man of No Importance*, Albert Finney, Brenda Fricker eta Michael Gambon aktoreek antzeztua, eta *Educating Rita'' (1983), Michael Caine, Julie Walters eta Maureen Lipman aktoreek antzeztua.

## Kanpo estekak
Schoten

**Schoten** (nederlanderaz ahoskatua: ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. 2015eko urtarrilaren 1ean 33.766 biztanle zituen.

## Hiri senidetuak 
*  Tarnów, Polonia
*  Voorschoten, Herbehereak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Asmondar leinua

**Asmondar leinua** (, ''Ḥashmona'im'') Antzinaro klasikoan Judea eta inguruko lurraldeak gobernatu zituen leinua izan zen. K.a. 140 eta K.a. 116 artean, Seleukotar Inperioko probintzia ia autonomoa izan zen. K.a. 110ean, Inperioa desegin zenean, leinuak Samaria, Galilea, Iturea, Perea eta Idumea bereganatu zituzten. K.a. 63an, Erromatar Errepublikak erresuma konkistatu zuen eta erromatar txotxongilo bilakatu zen baina K.a. 37an Herodes I.a Handiak asmondarrak agintetik bota zituen. Hala ere, legezkotasuna mantentzeko asmotan, Marimna izeneko asmondar printzesa ezkondu zuen.

## Asmondar buruzagiak 
### Makabearrak 
1. Matatias, K.a. 170- K.a. 167
2. Judas Makabearra, K.a. 167- K.a. 160
3. Jonatan Makabearra, K.a. 153- K.a. 143 (Apaiz Gorena ere)
4. Simon Makabearra, K.a. 142- K.a. 141

### Etnarka eta Apaiz Gorenak 
5. Simon, K.a. 141- K.a. 135
6. Hirkano I.a, K.a. 134- K.a. 104

### Errege eta Apaiz Gorena 
7. Aristobulo I.a, K.a. 104- K.a. 103
8. Alexandro Janeo, K.a. 103- K.a. 76
9. Salome Alexandra, K.a. 76- K.a. 67
10. Hirkano II.a, K.a. 67- K.a. 66
11. Aristobulo II.a, K.a. 66- K.a. 63
12. Hirkano II.a, K.a. 47- K.a. 40 (etnarka)
13. Antigono, K.a. 40- K.a. 37
14. Aristobulo III.a, K.a. 36 (Apaiz Gorena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Felipe Gorriti kalea (Iruñea)

**Felipe Gorriti kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Felipe Gorriti (1839-1896) uhartearakildar musikagile eta organojolearen omenez darama.

## Kokalekua 
Media Luna kalean hasi, Nafarroa Behereko etorbidearen parean, eta Francisco Bergamín kalean amaitzen da. Honako kale hauek zeharkatzen dute: Aralar kalea, Erriberri kalea, Amaia kalea, Karlos III.aren etorbidea eta Paulino Caballero kalea.

Tafalla kalea eta Amaiurko Gaztelua kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
Kale honetan honako eraikina dago:

* Zabalguneko merkatua

## Kanpo estekak
Francisco Bergamín kalea (Iruñea)

**Francisco Bergamín kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Francisco Bergamín García (1855-1937) malagar ministro, abokatu eta politikariaren omenez darama.

## Kokalekua 
San Ignazio etorbidea, Orreaga etorbidea, Gartzia Ximenez kalea eta García Castañón kalearen arteko elkargunean hasi eta Taxoare kalea eta Larrabide kalearen arteko elkargunean amaitzen da. Honako kaleek zeharkatzen dute: Emilio Arrieta kalea, Nafarroa Behereko etorbidea, Leire kalea, Navarro Villoslada kalea, San Fermin kalea, Tafalla kalea, Felipe Gorriti kalea, Amaiurko Gaztelua kalea, Galizia etorbidea, González Tablas kalea eta Agoitz kalea.

Paulino Caballero kalea eta Zangoza kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
Kale honetan honako eraikina eta plaza hauek daude:

* Aurora eraikina
* Francisco Bergamín kalearen 2. zenbakiko etxea
* Bianako Printzearen plaza
* Gurutz plaza
* San Migel eliza

Fitxategi:Pamplona,_Segundo_Ensanche,_Víctor_Eusa.jpg|Francisco Bergamín kalearen 2. zenbakiko etxea.
Fitxategi:Pamplona_-_Iglesia_de_San_Miguel_07.jpg|San Migel eliza.

## Kanpo estekak
Galizia etorbidea (Iruñea)

**Galizia etorbidea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen etorbide bat da.

## Izena 
Izena Galizia autonomia erkidegoaren omenez darama.

## Kalea 
Foruen plazan hasi eta Francisco Bergamín kalea eta Amaiurko Gaztelua kalearen arteko elkargunean amaitzen da. Honako kale hauek zeharkatzen dute: San Fermin kalea, Tafalla kalea eta Zangoza kalea.

## Ondarea 
* Foruen plaza
* Mirarien Ama Birjinaren eliza

Fitxategi:Pamplona_-_La_Milagrosa_(PP_Paules)_15.jpg|Mirarien Ama Birjinaren eliza.

## Kanpo estekak
Wikispaces

**Wikispaces** webguneak ostatu zerbitzuak eskaintzen zituen (2005-2019), hezkuntza helburuetarako izanez gero, dohainik. Wikiak sortzeko aukerak, erraztasunak, eskaintzen zituen Wikispaces enpresak eta wiki horiek sarean kargatzeko eta alokatzeko ostatu zerbitzua eskaintzen zuen. Egoitza nagusia San Franciscon, Kalifornian zegoen kokaturik. Sortzaileak James Byers eta Adam Frey izan ziren. Horiekin batera Dominick Bellizzi ibili zen zuzendaritza taldean. Hasieran Tangient LLC enpresaren izenpean abiatu ziren 2005ko martxoan. Handik bederatzi urtetara Wikispaces *TSL Education* enpresak erosi zuen, 2014ko martxoan. Wikispacesen lehiakide nagusiak PBworks, Wetpaint, Wikia, Google Classroom, Edmodo eta Google Sites ziren. Lehiakideen artean handienetakoa izan zen urtetan.

2014ko irailean, *TSL Education* enpresak iragarri zuen utziko ziola doaneko ostatu eskaintzeari hezkuntzarako erabiltzen ez ziren wikietan.

Urte beteko doaneko zerbitzuak eskaini izan ziren zenbait wiki pribatutarako eta beti egon ziren eskaintza bereziak, doakotasuna luzatzeko eskaintza, zenbait GKEentzat eta dirua irabazteko helburu nagusi ez zeukaten zenbait proiekturentzat. Wikispaces-ek dagoeneko 100.000 *premium* wiki doan eskaini ditu hezkuntza helburuetarako. Horietako asko euskaraz. Izan ere, Wikispaces boluntario batzuek euskaratu zuten 2009. urtean. Zerbitzuan egiten diren aldaketa berriak euskaraz jartzeko aukera irekia egon zen urte batzuetan baina aukera hori itxi zuten 2014. urtean. Dena den, webgunea itxi arte, Wikispaceseko **gune gehienak euskaraz** topa zitezkeen nabigatzailea euskaraz jartze hutsarekin.

2018. urtean hurrengo hilabeteetan zerbitzu guztiak amaitutzat emango zituztela iragarri zuten modu ofizialean.

## Hezkuntzan 
Wikispacesek doaneko zerbitzua eskaintzen du hezkuntzako helburuetarako baldin bazen. Gainera, horrelako doaneko wikietan publizitaterik ez zuela txertatuko agintzen zuen. Eta agindutakoa bete zuten.

2010. urtetik aurrera Wikispaces Glogster EDU euskarria mantentzen duen enpresarekin kooperatu zuen. Glogster EDU euskarriko Glog delakoak Wikispaces zerbitzuko wikietan kapsula zitezkeen.

Wikispacesek antzeko beste zerbitzu batzuk baino lehenago zerbitzua **euskaraz** eman zuen pare bat boluntariok egindako lokalizazioari esker. Euskaraz ere ehunka hezkuntzako wiki topa zitezkeen. Tutorialak ere bai.

2007-2012 urteen bitartean hezkuntzan hedapen handia izan zuen tresna honek. 2018ko otsailean, baina, iragarri zuten urte horretako uztailean hezkuntzako helburuetako wikiak doan eskaintzeari utziko ziotela.

Hezkuntzan erabilitako webguneak, beraz, betiko galdu ziren. Egongo dira, baina, babeskopiak, PDF formatuetan-eta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Official website.
*  Tangient LLC.
*  Wikispaces features via wikimatrix.org.
*  When and why to wiki: an interview with Adam Frey of Wikispaces.
*  Adam Frey interviewed by Stewart Mader.
*  Wikispaces by Tes will be closing.
Schilde

**Schilde** (nederlanderaz ahoskatua: ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Schilde bera eta 's-Gravenwezel. 2015eko urtarrilaren 1ean 19.472 biztanle zituen. Biztanleko diru sarrera maila altuenetakoa duen Flandriako udalerria da.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Hulk (futbolaria)

**Givanildo Vieira de Souza**, ***Hulk*** (1986ko uztailaren 25a - ) Brasilgo futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Andrew

**Andrew** greziar jatorriko Andreas izenaren ingelerazko aldaera da. Askotan "Andy" edo "Drew" gisa laburbiltzen da. Euskarazko Anderren parekoa da.

Izena antzinako grezieraz  idazten zen, *Andreas*, hau "gizon" hitzetik eratorria (). Ander izenak, beraz, gizontasuna esan nahi du, "indartsu", "adoretsu" edo "gerlari" gisa ere ulertua.

Izenak baliokideak ditu beste hizkuntza batzuetan: Andrés gaztelera, Andrea italieraz (beste hizkuntza gehienetan *Andrea* emakume izena da), Andrew ingeleraz (askotan "Andy" edo "Drew" gisa laburbildua), Andreu katalanez edo Andrei hizkuntza eslaviarretan.

## Andrew izena duten pertsona ezagunak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P735 wd:Q18042461 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=label
|columns=label:Izen-abizenak,P106:Jarduera,P19:Jaiolekua,P569:Jaiotza data,P570:Heriotza data
|links=local
}}

## Ikus, gainera 
* Ander

## Kanpo estekak
Zico

**Arthur Antunes Coimbra**, ezagunagoa ***Zico*** izenarekin (Rio de Janeiro, 1953ko martxoaren 3a - ) Brasilgo futbolari ohia eta entrenatzailea da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
* RSSSF
* 
*
Berretura-serie

Matematikan, **berretura-seriea** aldagai baten berreturak dituen seriea da; puntu baten (c zentroaren) inguruan ematen da eta koefizienteak konstanteak ditu; honelakoa.

:\sum_{n=0}^\infty a_n \left( x-c \right)^n = a_0 + a_1 (x-c)^1+ a_2 (x-c)^2 + a_3 (x-c)^3 + \ldots

Askotan, berretura-seriea jatorrizko funtzio bati dagokion Taylor serie bat izan ohi da, edo *c=0* kasuan, MacLaurin serie bat.

## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Times Beach

**Times Beach** St. Louis konderrian (Missouri, AEB) dagoen herri hustua da.

## Historia 
1982ko azaroaren 10ean, Ingurumena Babesteko Agentziaren (EPA) arabera, 1.400 biztanleko herria dioxinaz kutsatutako ehun udalerrien zerrendan zegoela jakinarazi zuen kazetari batek. Abenduaren 3an agentziako hainbat teknikari lurzoruan laginak hartzen hasi ziren. Handik bi egunera, herriak inoizko uholde larrienak jasan zituen eta herritar asko ebakuatu zituzten. Abenduaren 23an, biztanleak etxera itzultzen hasi zirenean, EPAk laginen emaitzak eman zituen: dioxina tasa onargarritzat jotzen zena baino 300 aldiz handiagoa zen. Orduan hasi ziren gai toxikoa herritarren gaixotasun tasa izugarriarekin erlazionatzen.

Gaia komunikabideen azaletara iritsi zen, eta herrian izua zabaldu. 1983ko otsailean AEBetako gobernuak Times Beach erostea erabaki zuen, 30 milioi dolarren truke. Biztanle guztiei ostatu eman, kalte-ordainak banatu, herria suntsitu eta kutsatutako lurrak erraustuko zituztela esan zuten. Herria desagerrarazi zuten, errudunengana eramaten zuten froga guztiak bezala.

J. F. Quennyk 1901ean sortu zuen Mosanto enpresa ezaguna Saint Louisen (Missouri). Industria kimikoaren sektorean berehala nabarmendu zen Monsanto, eta 1925ean enpresako zuzendari eta langileentzat udaldi gune bat sortu zuten hiritik kilometro gutxira, Meramec ibaiaren ertzean. Apurka, gunea biztanle iraunkorrak erakartzen hasi zen eta, hala, Times Beach benetako udalerri bihurtu zen.

1970eko hamarkadaren hasieran hautsak hartu zituen Times Beacheko asfaltatu gabeko kaleak, eta udalak Bliss Waste Oil Company enpresarengana jo zuen konponbide bila. Enpresak olio hondakinak berreskuratzen zituen, eta kaleak hondakin horiez egindako lokatzez estaltzea proposatu zuen.

Hildako animaliak nonahi agertzen hasi ziren, eta herritarrek EPAn salatu arren, agentziak ez zuen ezertxo ere egin. Gaixotasunen Kontrolerako Zentroak 1971n egindako azterketaren emaitzen arabera, PCB, 2,4,5-T herbizida eta dioxina gai toxikoen tasak asaldagarriak ziren herrian. Baina EPAk afera isilean gordetzea lortu zuen.

Hainbat testigantzek Bliss Wastek zabaldutako hondakinak Monsantotik zetozela adierazi arren, bi enpresen arteko erlazioa frogatzen zuen dokumentu bakar bat ere ez zen lortu. 1983an Reagan administrazioak EPAren zuzendari Anne Burfordi Times Beach txostena “izozteko” eskatu ziola azaleratu zen. Burfordek dimititu egin zuen, baina Monsanto ez zen larritu: bere administrazio kontseiluko kide izandako William Ruckelhaus izendatu zuen EPAk ordezko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bar eta Bat Mitzva

thumb|Oscar Rex, *Bar Mitzva sinagoga batean*.
**Bar Mitzva** () mutiko judu nerabeak, 13 urteak betetzean, lortzen duten adin-nagusitasun erlijiosoa da. Hedaduraz, iragate erritua ospatzeko egiten duten ospakizunari ere Bar Mitzva diote. Neskatoek **Bat Mitzva** () dute baliokidea, baina haiek 12 urte betetzean ospatzen dute. Normalean familiako ospakizuna egiten dute. Ospakizun hauek nahiko modernoak dira: mutikoentzat XIV. mendean hasi ziren eta neskatoentzat XX.enean..

*Bar* () Babiloniako aramerazko hitza da, "seme" () esan nahi duena. *Bat* (), aldiz, hebreerazko hitza da, "alaba" esan nahi duena. *Mitzva* (; pl: *mitzvot*) hitzak "agindu" edo "lege" esan nahi du. Beraz, *bar mitzva* eta *bat mitzva*-k "aginduaren semea" eta "aginduaren alaba" esan nahi dute hurrenez hurren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sukkot

**Sukkot** ( edo , '**, eusk. hitzez hitz **Kabinen jaia** baina normalean **Tabernakuluen jaia** deitua) judu jaialdi biblikoa da, tishrei hilabetearen 15ean ospatzen dutena. Jerusalemgo tenplua zutik zegoen garaietan, Shalosh regalim (, **') edo hiru erromes-jaialdietako bat izan zen, israeldarrak tenplura erromes joan behar izan zirenetako bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pessah

**Pessah** edo **Pesakh** ( *Pesah, Pesakh*, asirieraz; ܦܸܨܚܵܐ *Piskha*), **Pazko judua** ere deitua, judu jaialdi biblikoa da, nisan hilabetearen 15ean ospatzen dutena. Juduek Antzinako Egipton pairatzen zuten esklabotzatik ihes egitea ospatzen dute. Jerusalemgo tenplua zutik zegoen garaietan, Shalosh regalim (, '''') edo hiru erromes-jaialdietako bat izan zen, israeldarrak tenplura erromes joan behar izan zirenetako bat.

Egun horretan juduek legami gabeko ogia, bildots errea eta barazki gordinak jaten dituzte eta sinagogetan otoitzaldi bereziak egiten dira. Urteetan zehar judaismoaren batasuna bermatzeko ezinbesteko jaia izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shavuot

:*kristauen jaialdi baliokidea ikusteko, Mendekoste.
**Shavuot** (, eusk. hitzez hitz **Asteak** baina normalean **Asteen jaia** deitua) judu jaialdi biblikoa da, sivan hilabetearen 6an ospatzen dutena. Pessah edo Pazko juduaren zazpi aste geroago ospatua, bertan, Yahvehk Moisesi Sinai mendian Tora eman zionean omentzen dute. Jerusalemgo tenplua zutik zegoen garaietan, Shalosh regalim (, *'') edo hiru erromes-jaialdietako bat izan zen, israeldarrak tenplura erromes joan behar izan zirenetako bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balonmano Alicante

**Club Balonmano Alicante** Alacanteko eskubaloi taldea da. 1970 hamarkadan talde indartsua izan bazen ere gaur egun behe mailatan ari da.

## Historia 
Taldea 1952 urtean sortu zen *CD Obras del Puerto* izenarekin eta Ligaren fundatzaileetako bat izan zen. 1973-74an Compañía Alicantina de Promociones Inmobiliarias S.A. (Calpisa) konpainiaren babesa hartu zuen eta **CB Calpisa** izenarekin "urrezko aroa" iritsi zitzaion lau liga eta bost kopa irabaziz, azkena *CB Tecnisán* izenarekin. 1992-93 denboraldian maila galdu zuen eta ordutik behe mailatan ari da *Club Balonmano Alicante* izenarekin.

## Palmaresa 
### Estatuan: 9 
* ASOBAL Liga (4): 1974, 1975, 1976, 1977.
* Errege Kopa (5): 1975, 1976, 1977, 1980, 1986

### Nazioartean: 1 
* EHF Txapeldunen Liga (0): finalerdiak 1978an.
* EHF Errekopa (1): 1980.
* EHF Kopa (0): finalista 1986an.

## Kanpo estekak
Hanuka

thumb|300px|thumbtime=00:03
**Hanuka** (; tiberieraz: ''''; hebreera modernoz: ,  ahoskatua; yiddishez  edo  ahoskatua) juduen jaieguna da, Jerusalemgo tenpluaren birsagarapena omentzen duena. Makabearrak Seleukotar Inperioaren aurka matxinatu zirenean, menora bat piztu zuten tenplua sagaratzeko. Hori dela eta, zortzi egunez, kislevaren 25ean hasita, zutargiaren adar bat pizten dute egunero.

1970eko hamarkadatik aurrera, Habad izeneko mugimendu hasidikoak ekitaldi publikoak antolatzen ditu hainbat lurraldetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
García Castañón kalea (Iruñea)

**García Castañón kalea**, Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
1933 ezkeroztik izena Vicente García Castañón Arraiz (????-1927), iruindar ingeniaria eta Espainiako Meatzaritza Kontseiluko idazkaria zenaren omenez darama.

## Kokapena 
Sarasate pasealekuan hasi eta San Ignazio etorbidean amaitzen da, San Ignazio Loiolakoaren monumentua eta San Ignazio elizaren parean. Trinidad Fernández Arenas kalea eta Lizarra kaleak zeharkatzen dute.

Vinculo kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
* Sarasate pasealekua
* Iruñeko Aurrezki Kutxa Munizipalaren egoitza eta etxebizitzak
* Saide Príncipe de Viana zinemak (2005an itxia eta 2007an erautsia)
* Bahía Kafetegia eraikina
* San Ignazio Loiolakoaren monumentua
* San Ignazio eliza

Fitxategi:Sarasate Pasealekuan-irotzabal.jpg|Sarasate pasealekua.
Fitxategi:San_Ignacio._Pamplona.JPG|San Ignazio Loiolakoaren monumentua.
Fitxategi:Pamplona_-_Iglesia_de_San_Ignacio_(PP_Redentoristas)_01.jpg|San Ignazio eliza.

## Kanpo estekak
Gartzia Semenoitz kalea (Iruñea)

**Gartzia Semenoitz kalea**, ofizialki **Gartzia Ximenez kalea**, Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Gartzia Semenoitz nafar erregearen omenez darama.

## Kalea 
San Ignazio etorbidean hasi eta Yanguas Miranda kalean amaitzen da, El Corte Inglés, Nafarroako Rural Kutxaren eraikina eta Baluarte plazaren poarean. Antso Nagusia kalea eta Tutera kaleak zeharkatzen dute.

Lizarra kalea eta Oliveto kondearen etorbidearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
* El Corte Inglés
* Iruñeko autobus geltoki zaharra
* Nafarroako Rural Kutxaren eraikina
* Baluarte plaza

Fitxategi:Corteingles_Pamplona.JPG|El Corte Inglés.
Fitxategi:Pamplona_-_Caja_Rural_de_Navarra.jpg|Nafarroako Rural Kutxaren eraikina.
Fitxategi:Plaza_del_Baluarte,_Colegio_de_Abogados_de_Navarra_y_El_Corte_Ingles_58-2(2h).jpg|Baluarte plaza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uharte doktorea kalea (Iruñea)

**Uharte doktorea kalea**, ofizialki **Huarte de San Juan kalea**, Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Joanes Uharte Donibanekoa (1530-1588) donibanegaraztar mediku eta filosofoaren omenez darama.

## Kokapena 
San Fermin kalean hasi eta Navarro Villoslada kalea eta Zaragozako etorbidearen arteko elkargunean amaitzen da.

Aita Calatayud kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea 
* Nafarroako Enpresarien Konfederazioaren egoitza

## Kanpo estekak
Balonmano Cantabria

**Club Balonmano Cantabria** Santanderko eskubaloi taldea da, 1990 hamarkadan emaitza bikainak lortu zituena.

## Historia 
1975 urtean *Grupo Deportivo Teka Santander* izenarekin sortu zen taldea. 1995 artean Teka elektratresnek babestu zuten, ondoren Caja Cantabriak eta azken urteetan berriz ere Tekak hartu zuen. 1998an ASOBAL Kopa eta EHF Errekopa irabazi bazituen ere 1999an diru arazo larriak izan zituen eta hurrengo urteetan ez zuen neurri bera eman. 2007an maila galdu zuen eta 2008an beharrezko abalak ez aurkeztuarren eskualde mailara jeitsiarazi zuten.

## Palmaresa 
### Estatuan: 10 
* ASOBAL Liga (2): 1993, 1994.
* ASOBAL Kopa (4): 1991, 1992, 1997, 1998.
* Errege Kopa (2): 1989, 1995.
* Espainiako Superkopa (2): 1993, 1995.

### Nazioartean: 5 
* Eskubaloi Kluben Munduko Txapelketa (1): 1997.
* EHF Txapeldunen Liga (1): 1994.
* EHF Kopa (1): 1993.
* EHF Errekopa (2): 1990, 1998.

## Kanpo estekak
Masifikazio (argipena)

**Masifikazio** hitzak adiera zenbait ditu:
* marketinean, masifikazioa, produktu edo zerbitzu ahalik eta kontsumitzaile gehienengana zabaltzeko estrategia, prezioa merkatuz adibidez;
* hezkuntzan, masifikazioa, ikastetxeetan gelako ikasle kopuru handiegia izatea;
* osasungintzan, masifikazioa, ospitale eta osasun-zentroetan gaixoen arretarako leku eta baliabide falta;
* kartzeletan, masifikazioa, kartzeletan ezarritakoa baino preso kopuru nabarmen handiagoa izatea.
Azpildura

thumb
Joskintzan, **azpildura** oihal eta jantzietako ertz tolestu eta josia da, erremate moduan, estetikagatik eta oihalaren ertzaren zirpiltzea saihesteko egiten dena.

## Kanpo estekak
Blokeo (argipena)

**Blokeo** edo **blokeatze** hitzek zerbait itxi edo geldiarazteko ekintza eta horren ondorioa adierazten dituzte. Erabilera zenbait dituzte:
* fisiopatologian, blokeoa, gorputzeko organo edo sistema baten funtzionamendu normala zailtzen edo eragozten duen alterazio fisiologikoa edo patologikoa, funtzionala zein organikoa izan daitekeena;
* blokeoa, herrialde edo eskualde bati hornidurak jasotzea eta oro har komunikazioak eragoztea (ikus, gainera, setioa);
* informatikan, blokeoa, Interneteko erabiltzaile bati egiten zaiona;
* kirolean, blokeoa, edozein jaurtiketaren aurretiko bulkadaren edo oin baten gaineko biraketaren bat bateko geldialdi laburra;
* meteorologian, blokeoa, zikloi edo antizikloi migratzaileen mendebaldetik ekialderanzko mugimendu normala zenbait egunetan trabatuta geratzea.
* trenbideetan, blokeatzea, segurtasun-sistema bat.