open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1. linea (Tolosa Okzitaniako IAB)

**Tolosa Okzitaniako igarotze azkarreko autobusaren 1. linea** sarean aurreikustako bederatzi lineetako bat da. *Sèt Dèners-Salvador Dalí* eta *Fontsagrivas-Entiore* geltokiak lotzen du.

2013ko irailaren 2an inauguratu zen 'Sèt Dèners-Salvador Dalí* eta *Gimnàs de l'Èrs* geltokien artean, {{bus|TOLOSA OKZITANIA LINEO||1}linea Tolosa Okzitanian eraikitzen lehena izan zen.

## Historia 
2013ko irailaren 2an, linea *L16* bihurtu zen, eta Tolosako lehen linea bihurtu zen, baina beti autobus-linea "klasikotzat" hartzen da ("autobus" sinboloa, ez dago beste lineen artean bereizterik).

2016ko sarrerak *Linéo* sarearen benetako jaurtiketa adierazten du. *L16'' linearen ra ospeaz eta linearen jaurtiketaz gain (lehen ), sareak identitate berezia du orain ( ) eta autobus klasikoetatik bereizita dago Tisséo komunikazioan (ordutegiak, planoak, etab.).

Material gurpildunak ere identitate bisual berezia du. Autobusak zilar kolorekoak dira eta laranja koloreko logotipoa dute. Kasu batzuetan, hala ere, autobus horiek linea "klasikoetan" erabiltzen dira, edo, alderantziz, linea "klasikoetako" autobusak Lineoko lineetan erabiltzen dira.

## Geltokiak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tolosa Okzitaniako garraioak
* Tolosa Okzitaniako aldiriak
* Tolosa Okzitaniako metroa
* Tolosa Okzitaniako tranbia
* Tolosa Okzitaniako igarotze azkarreko autobusa
* Tolosa Okzitaniako autobusak

## Kanpo estekak 
* Tisséo web gune ofiziala
2020ko abenduaren 14ko eguzki eklipsea

**2020ko abenduaren 14ko eguzki eklipsea** eklipse osoa izan zen. 

1.0254ko magnitudea izan zuen. Eklipse osoaren iraupenik handiena 2 minutu eta 10 segundokoa izan zen. Bere ibilbidean hegoaldeko Ozeano Barea eta Ozeano Atlantikoa zeharkatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2013ko azaroaren 3ko eguzki eklipsea

**2013ko azaroaren 3ko eguzki eklipsea** eklipse osoa izan zen. 

1.0159ko magnitudea izan zuen. Eklipse osoaren iraupenik handiena minutu bat eta 40 segundokoa izan zen. Bere ibilbidean erdialdeko Ozeano Atlantikoa eta Afrika zeharkatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2012ko azaroaren 13ko eguzki eklipsea

**2012ko azaroaren 13ko eguzki eklipsea** eklipse osoa izan zen. 

1.0500ko magnitudea izan zuen. Eklipse osoaren iraupenik handiena 4 minutu eta 2 segundokoa izan zen. Bere ibilbidean hegoaldeko Ozeano Barea zeharkatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2021eko abenduaren 4ko eguzki eklipsea

**2021eko abenduaren 4ko eguzki eklipsea** eklipse osoa izango da. 

1.0367ko magnitudea izango du. Eklipse osoaren iraupenik handiena minutu bat eta 54 segundokoa izango da. Bere ibilbidean hegoaldeko Ozeano Barea eta Ozeano Atlantikoa zeharkatuko ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2023ko apirilaren 20ko eguzki eklipsea

**2023ko apirilaren 20ko eguzki eklipsea** eklipse osoa izango da. 

1.0132ko magnitudea izango du. Eklipse osoaren iraupenik handiena minutu bat eta 16 segundokoa izango da. Bere ibilbidean erdialdeko Indiako Ozeanoa eta Ozeano Barea zeharkatuko ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko apirilaren 8ko eguzki eklipsea

**2024ko apirilaren 8ko eguzki eklipsea** eklipse osoa izan zen. 

1.0566ko magnitudea izango du. Eklipse osoaren iraupenik handiena 4 minutu eta 28 segundokoa izango da. Bere ibilbidean erdialdeko Ozeano Barea, Ipar Amerika eta iparraldeko Ozeano Atlantikoa zeharkatuko ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orreaga Taldea

**Orreaga Taldea** ideologia abertzale, subiranista eta euskaltzalea duen euskal elkarte politikoa da. Elkarteak Nafarroako Erresuma hartzen du euskaldunen estatu eta egitura politiko zilegi bakartzat eta horren berrezartzea du helburu, zazpi euskal herrialdeak aipatutako egitura burujabean bil daitezen berriro.

## Ideologia 
### Ideologia orokorra 
Izena Orreagako guduari zor dio eta gudu horri erreferentzia ugari egiten dizkio bere ideologiak. Orreagako guduan euskaldunon arbasoek Karlomagnoren armada boteretsua garaitu izana goresten dute eta une hori hartzen dute euskaldunen etorkizunaren mugarri, une hartan erabaki zutelako euskaldunen arbasoek askatasunerako bidea hartzea eta ez integratzea atzerriko herri baten baitan. Gudu hori historiatik ezabatu nahi izana leporatzen diete estatu konkistatzaileei.

Nafarroako Erresuma hartzen dute azken euskal egitura politiko burujabetzat eta horregatik, zilegitzat. Baskoniako Dukerria eta Iruñeko Erresuma Nafarroako Erresumaren aurrekaritzat dituzte eta euskaldunen egitura politiko aske eta zilegitzat ere onartzen dituzte.

### Nafarroako Erresumaren zilegitasuna 
Orreaga Taldeak Nafarroako Erresuma hartzen du gaur egun ere Euskal Herriko egitura politiko zilegi bakartzat. Euskal Herriak izan duen eta duen estatu bakarra dela dio, Iruñeko Erresuma eta Baskoniako Dukerria haren aurrekari zilegiak izanik, eta haren deuseztapena bortizkeriaz eginikoa eta ilegitimoa izan zela babesten du.

### Abstentzionismoa 
Espainiaren eta Frantziaren mendeko erakundeek deitutako hauteskundeetan botoa ez ematera dei egiten du Orreaga Taldeak. Elkartearen iritziz, estatu horiek hauteskundeak botere gehiago lortzeko deitzen dituzte eta hortaz, beraien mende dauden herriak are gehiago zanpatzeko. Izan ere, hauteskunde horietan parte hartzen dutenek erakunde espainiar eta frantziarrak legitimizatu egiten dituztela defendatzen dute, boto-emailearen botoa edozein dela ere. Hauteskunde horietatik ateratako hautetsiak estatu "inbaditzaileak" sortutako legeen menpe egongo direla diote eta hortaz, ez duela sekula izango aukerarik independentziara jotzeko. Funtsean, hauteskundeak euskaldunen herria asimilatzeko tresnatzat dituzte eta alderdi politiko abertzaleak tresna horretara integratu direla salatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1. linea

**1. linea** terminoa hainbat garraio-linea izendatzeko erabiltzen da:

## Metroa 
* 1. linea (Bartzelonako metroa)
* 1. linea (Bilboko metroa)
* 1. linea (Malagako metroa)
* 1. linea (Minskeko metroa)
* 1. linea (Palmako metroa)
* 1. linea (Parisko metroa)
* 1. linea (TRAM Alacant)
* 1. linea (Sevillako metroa)
* 1. linea (Shanghaiko metroa)

## Tranbia 
* 1. linea (Avignongo tranbia)
* 1. linea (Montpellierko tranbia)
* 1. linea (Nantesko tranbia)
* 1. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)

## Igarotze azkarreko autobusa 
* 1. linea (Tolosa Okzitaniako IAB)
* 1. linea (Txik Txak)

## Autobusa 
* 1. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
* 1. linea (Nafarroako Hiriarteko Garraioa)
A linea

**A linea** terminoa hainbat garraio-linea izendatzeko erabiltzen da:

## Metroa 
* A linea (Rennesko metroa)
* A linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Tranbia 
* A linea (Bilboko tranbia)
* A linea (Bordeleko tranbia)

## Autobusa 
* A linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
C linea

**C linea** terminoa hainbat garraio-linea izendatzeko erabiltzen da:

## Metroa 
* C linea (Tolosa Okzitaniako aldiriak)

## Tranbia 
* C linea (Bordeleko tranbia)
Chrétien de Troyes

**Chrétien de Troyes** (Troyes,  - Flandria, ) frantses olerkaria izan zen. Champagneko gortean bizi izan zen. Erdi Aroko poesia epikoaren sortzailetzat hartua izan da. Pertsonaiak bretoien epikatik hartuak diren arren, bere lanetan agertzen dituen ohiturak gorteko gizarteari dagozkio erabat. Haren lan nagusiak: *Lancelot ou le Chevalier à la charrette*, *Yvain ou le Chevalier au lion*, *Perceval ou le Conte du Graa*.

## Biografia 
Gauza gutxi ezagutzen dira Chrétien de Troyes biziaren gain. Dena den, bere lanetan bertan aurkitzen ditugu informazio gehienak: bere izena, lan zerrendak eta lan horien idazpen datu mugak. Informazio honen gain oinarrituz, kritikariek eraiki dute biografia bat, segurtasun eta zalantzen artean dagoen elementuekin.

Hipotesi gehienak segurtarazten dute Chrétien de Troyes idazlearen jaioa Troyes hirian, edo behintzat Champagne lurraldean, 1130 K.o. inguruan. Hori frogatuta da idazlearen lanetan Champagne-eko dialektoren aztarnen bitartez.

Literaturazko lehen lanak agertzen dira 1160 K.o. inguruan, Publio Ovidio olerkariaren lan batzuen itzulpenekin. *Érec et Énide* erromanikoa idazten du 1162 K.o. inguruan, eta *Cligès ou la fausse morte* 1164 K.o geroztik. Hala ere, beste datu batzuk proposatuak izan dira : 1170 K.o *Érec et Énide* erromanikoarentzat, eta 1176 K.o. *Cligès* lanarentzat. Hori nabartzen du dagoen zailtasuna datu zehatzak azaltzeko.

Idazlearen lan batzuen sarrerak aipatzen dituzte mezenas batzu. *Chevalier de la charrette* erromanikoa, Marie de Champagne-ek eskatu dio idazleari. Badirudi *Pertzeval, Grialaren ipuina,* hura ere eskatuta izan dela Philippe d'Alsace-en bitartez.

Bi mezenas horiek dira noblezia gorako irudiak, eta eskaintzen digute zehaztasunak idazte datuak mugatzeko. Batez ere, 1164 K.o (Marie de Champagne ezkontzea) eta 1191 K.o (Phillipe d'Alsace-en heriotza) bitartean.

Chrétien de Troyes-ren heriotzak informazio gutxi eskaintzen digu berriro. Baina dirudi bere heriotza izan dela *Pertzeval, Grialaren ipuina* amaiera eskasaren arrazoi nagusia. Adituen artean, Jean Frappier-ek daturik ez du zehaztatzen, baina Jean-Marie Fritz eta Martin Aurell kritikariek proposatzen dute 1190 K.o. datua.

## Erreferentziak 
* Artikulu honen edukiaren zati bat Chrétien de Troyes frantses wikipedia artikuluatik itzulia izan da 2026/3/24 egunean.

## Ikus, gainera 
* Mahai Biribileko zaldunak

## Kanpo estekak
Sentikortasun (medikuntza)

Medikuntzan eta epidemiologian, proba kliniko baten **sentikortasunak** proba horrek benetako positiboak antzemateko duen gaitasuna neurtzen du . Hots, sentikortasunak test batek gizabanako gaixoengan gaixotasuna detektatzeko duen gaitasuna neurtzen du.

Test batek %99 sentikortasuna badu, 100 gaixoetatik 99 zuzen identifikatuko ditu. Beraz, test horretan gizabanako batek positibo ematen badu ziur aski gaixotasuna du. Probak ez du negatibo faltsuak ematen.

Sentikortasuna horrela kalkulatzen da:

Sentikortasuna = \frac{BP}{BP + NF}

BP benetako positiboak izanik eta NF negatibo faltsuak. Logikoa denez, sentikortasuna %100 baldin bada, NF=0.

Adibidez, test bat 55 gizabanakoei egiten badiegu eta emaitzak hauek baldin badira: BP=50, NF=5, test horren sentikortasuna horrela kalkulatuko dugu:

Sentikortasuna = \frac{50}{50 + 5} = 0,9 (%90)

Diagnostiko klinikoan %80ko edo gehiagoko sentikortasuna exijitzen zaio proba bati fidagarria izateko 

Egoera epidemiko batean oso garrantzitsua da gaixo guztiak zuzen diagnostikatzea, berrogeialdian sartzeko, adibidez. Holako kasuetan funtsezkoa da proba klinikoak sentikortasun handia izatea.

## Kontzeptuak 
* Benetako positiboa: Testak emaitza zuzena ematen du. Gaixotutako pertsona gaixotzat jotzen du
* Positibo faltsua: Testak emaitza okerra ematen du. Pertsona osasuntsua gaixotzat jotzen du
* Benetako negatiboa: Testak emaitza zuzena ematen du. Pertsona osasuntsua osasuntsutzat jotzen du
* Negatibo faltsua: Testak emaitza okerra ematen du. Gaixotutako pertsona osasuntsutzat jotzen du

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espezifikotasun (medikuntza)

## Kanpo estekak
Melkart

**Melkart** Tiro feniziar hiriko jainko zaindaria izan zen. Baal edo Elen semea, azpiko munduko erregea eta unibertsoaren babeslea izan zen. Cádizen bere su sakratua babesteko tenplu bat eraiki zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anthony de Mello

**Anthony "Tony" de Mello** (Mumbai, Britainiar Inperioa, 1931ko irailaren 4a – New York, AEB, 1987ko ekainaren 2a) apaiz jesuita eta psikoterapeuta indiarra izan zen. Irakasle espirituala, hizlari eta idazle emankorra, liburu ugari idatzi zituen espiritualtasun arloan, eta antolatu zituen anitz topaketa eta hitzaldi. Oso ezaguna da istorio kontalari moduan, hala Ekialde nola Mendebaldeko tradizio mistikoetatik etorritakoak. Izan zen mindfulness praktiken aitzindaria, otoitzean aplikaturik.

## Bizitza 
Hamasei urterekin Jesusen Lagundian sartu zen, Mumbaiko kanpoaldeko apaiztegi batean. 1952an hasi zen Filosofia ikasten Bartzelonan, eta geroago Indiara itzuli zen, 1961ean apaiza izendatu zuten, Teologia ere ikasi ostean. 1972an Sadhana Institutua sortu zuen Poona hirian, Indian.

55 urterekin hil zen, miokardio infartu akutu batek jota.

## Bibliografia 
* *Sadhana: A Way to God*, 1978.
* *The Song of the Bird*, 1982.
* *Wellsprings*, 1984.
* *One Minute Wisdom*, 1985.
* *The Heart of the Enlightened*, 1987.
* *Taking Flight*, 1988.
* *Awareness*, 1990.
* *Contact with God*, 1991.
* *The Way to Love*, 1992.
* *One Minute Nonsense*, 1992.
* *More One Minute Nonsense*, 1993.
* *Call to Love*, Gujarat Sahitya Prakash, 1996.
* *Rooted in God*, 1997.
* *Awakening*, 2003.
* *A Way to God for Today*, 2007.
* *Seek God Everywhere*, 2010.

## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Jesuita ospetsuak

## Kanpo estekak 
* De Mello Spirituality Center.
Aphra Behn

**Aphra Behn** (Wye, Kent, 1640 &ndash; Londres, 1689) itzultzaile, dramagile, olerkari , eleberrigile eta espioi ingelesa izan zen, Berrezarkuntza Arokoa. Idazle profesionala bihurtzen lehenengo ingeles emakumea izan zen.

## Lanak 
### Antzezlanak 
* ''The Forc'd Marriage* (1670)
* *The Amorous Prince*, *or, The Curious Husband* (1671)
* *The Dutch Lover* (1673)
* *Abdelazer* (1676)
* *The Town Fop or, Sir Timothy Tawdry* (1676)
* *The Rover*, Part 1 (1677) and Part 2 (1681)
* *Sir Patient Fancy* (1678)
* *The Feigned Courtesans* (1679)
* *The Young King* (1679)
* *The False Count* (1681)
* *The Roundheads* *or, The Good Old Cause* (1681)
* *The City Heiress* (1682)
* *Like Father, Like Son* (1682)
* *Prologue and Epilogue to Romulus and Hersilia, or The Sabine War* (1682ko azaroa)
* *The Luckey Chance, or an Alderman's Bargain* (1686), John Blowekin batera
* *The Emperor of the Moon* (1687)

**Hilondoan argitaratuak**

* *The Widow Ranter*, or, *the History of Bacon in Virginia* (1689)
* *The Younger Brother, or, The Amorous Jilt* (1696)

### Eleberriak 
* *The Fair Jilt*
* *Agnes de Castro, or, the Force of Generous Love* (1688)
* *Love-Letters Between a Nobleman and His Sister* (1682–1687)
* *Oroonoko* (1688)

### Ipuin-bildumak 
* *The Fair Jilt* (1688)
* *The History of the Nun: or, the Fair Vow-Breaker* (1688)
* *The History of The Servant* (zalantzazkoa)

### Poesia-bildumak 
* *Poems upon Several Occasions, with A Voyage to the Island of Love* (1684)
* *Lycidus; or, The Lover in Fashion'' (1688)

## Kanpo estekak
Aleksandr Griboedov

**Aleksandr Sergeievitx Griboedov** (; Mosku, 1795eko urtarrilaren 15agreg./urtarrilaren 4ajul. - Teheran, 1829ko otsailaren 11greg./urtarrilaren 30ajul.) errusiar diplomazialari, antzerkigile, olerkari eta konpositorea izan zen. Filologia ikasi zuen Moskuko Unibertsitatean eta gero armadan sartu zen, husar errejimendu batean. Ondoren, Teherango enbaxadan diplomazialari izendatu zuten. Garai hartan, errusiarren aurkako sentimenduak zeuden Persian, Turkmenchay Itunaren ondorioz. 1829ko otsailaren 11n hiru esklabo armeniar enbaxadan babestu ziren. Griboedovek haiek entregatzeari uko egin zionean, zohikatzak enbaxada eraso zuen eta defendatzaile guztiak sarraskitu zituen. Hurrengo ekainean, Kaukason, Aleksandr Puxkinek Griboedoven gorpuzkiak zeramatzan gurdi batekin topo egin zuen. Gurdia Tbilisira bidean zihoan, non Griboedov lurperatua izan zen, San Davideko monasterioa.

Ospetsu egin zuen lana *Asmamema izatearen zoritxarra* (, *Gore ot Uma*) antzezlana da. 1823an idatzia, Errusiako aristokraziaren satira bat da.

thumb|Monumentua Moskun
Ezpelura

**Ezpelura** Nafarroako Malerreka eskualdean dagoen ibaia da. Oiz herritik Doneztebera doa eta Doneztebetik pasatzen da. Azken udalerri honetan Ezkurrarekin elkartzen da eta 300 metro aurrerago Baztan eskualdetik datorren Bidasoarekin. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Ezkurra ibaia. Auñamendi Eusko Entziklopedia.
FAES Farma

**FAES Farma** (izen osoa: *Fábrica Española de Productos Químicos y Farmacéuticos*) Lamiakon dagoen farmazia enpresa bat da. 1933an sortu zen, eta aitzindaria izan zen hainbat botiken sorreran. Frankismo garaian Espainia osoan antibiotikoak egin zitzakeen enpresa bakarra zen.

## Historia 
Hasieratik, Industria farmazeutikoan espezializatutako FAES sektore kimikoko enpresa garrantzitsuenetako bat izan da Bizkaian. 1933ko uztailaren 29an sortu zen eta Ibaizabal ibaiaren ibilguaren ondoan kokatu zen, Lamiakoko ibarrean (Leioa). Hasieran bi milioi pezetako kapitala zuen, Serra familiaren eskutik. Garai batean padura besterik ez zegoen inguru horretan, baina, gizakiak lehortu izanaren ondoren, Leioako hiri-hazkundearen gune bihurtu zen. Maximo Agirre saltzaile eta industrialari bilbotarra izan zen inguru honen garapenaren arduradun nagusia.

4.000 metro karratuko eremua hartzen du, eta bertan bismuto-gatzak, kloruroak eta merkurio-oxido horia egiten ziren, batez ere Kordoba eta Almadénetik zetozen mineralekin.

Hasieratik, enpresak Espainiako biztanleen artean garai hartan endemikoak ziren gaixotasunei aurre egiteko produktu terapeutikoak bilatzen jardun zuen, hala nola sifilisa, sukar itzulkorrak edo Maltako sukarrak. Bere produktu nagusia NEO-FAES zen (neoarsenobenzola), urte batean 300.000 ale saldu zituzten hasi bezain pronto. Espainiako Gerra Zibilaren ondorengo autarkia-aldian, ahalegin zientifiko eta ikertzailearen etapa bat hasi zen, ordura arte Europako merkatutik lortzen ziren lehengaien faltak eraginda. Izan ere, FAES izan zen artseno-benzolak eta artseniko antiluetikoak ekoizteko gaitasuna zuen Espainiako enpresa bakarra, gaixotasun infekziosoen tratamenduan antibiotiko gisa aitzindari ziren konposatu organikoak, ospitale eta kliniketan erabiltzen zirenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Marcos Gondra Krug

**Marcos Gondra Krug** (Mundaka, Bizkaia, ) euskal herritar futbolaria da. Deportivo Alavesen eta Athleticen harrobietan aritutako jokalaria da. Erdilari lanetan aritzen da.

## Kirol ibilbidea 
*2023ko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Planck luzera

**Planck luzera**, ℓP, distantzia edo luzera eskala bat da, honen azpitik espazioak bere geometria klasikoa izatetik uzten du. Ustez, bataz besteko baxuago bat ezin daiteke gaur egungo fisika ereduekin egoki tratatu, grabitate kuantikoaren eraginen agerpena dela eta.

Planck luzera unitate natural sistemaren zati da, eta funtsezko hiru konstanteen bidez kalkulatzen da: argiaren abiadura, Planck konstantea eta grabitate konstantea. Fotoi batek, Planck denboran, argiaren abiaduran bidaiatzen duen distantziaren parekidea da.

Plancken luzera honela definitzen da:

: 
   \ell_P =
   \sqrt\frac{\hbar G}{c^3} \approx
   1.616 199 (97) \times 10^{-35} \mbox{metro}

## Kanpo estekak
José Félix Uriburu

**José Félix Uriburu** (Salta, Argentina, 1868ko uztailaren 20a - Paris, 1932ko apirilaren 29a) militar argentinarra izan zen, *de facto* Nazioaren Lehendakaritza hartu zuen 1930eko irailaren 8tik otsailaren 20ra, 1932koa estatu kolpe baten bidez, ordura arte aurrekaririk gabeko gertaera Argentinako historian.

## 1930eko irailaren 6ko kolpea eta gobernu militarra 
193ko irailaren 6an, Uriburuk Hipólito Yrigoyen gobernu konstituzionala indargabetu zuen estatu kolpea zuzendu zuen eta diktadura militarra ezarri zuen, 1983ra arte iraungo zuen serie bateko lehena.

Uriburuk Leopoldo Lugones poetaren esku utzi zuen iraultza-aldarrikapena idaztea, baina lehen bertsioa kritikatu egin zuen José María Sarobe koronelak eta Agustín P. Justo jeneralak bere eduki faxistengatik. Lugonesek aldatu egin behar izan zuen.

Irailaren 10ean, Uriburu Nazioko presidente *de facto* izendatu zuten *de facto* gobernuen doktrina sortu zuen Justizia Auzitegi Gorenaren Saio ospetsu eta galdekatu baten bidez. Kongresua desegin zuen, salbuespen-egoera deklaratu zuen, probintzia guztietan esku hartu zuen eta, oro har, izaera faxista zuen gobernu elitista autoritario bat eratu nahi zuen, mireslea zen erregimena.

Errepresioaren erregimena ezarri zuen, polizia federaleko Atal Berezia sortzearen bidez aurkari politikoen aurkako torturaren erabilera sistematikoa lehen aldiz abian jarri zuen. Hainbat buruzagi politiko atxilotu zituen, horien artean Hipólito Yrigoyen, zentsura ezarri zien egunkariei, esku hartu zuen unibertsitateetan 1918ko Unibertsitate Erreformatik ezarritako autonomia eta elkar gobernua baliogabetuz.

1931 hasieran hauteskundeak antolatu zituen Buenos Aires probintzian, baina gero bertan behera utzi zituen *Unió Cívica Radical* (Batasun Zibiko Erradikala) irabazi zuelako. Urte horretako azaroan hauteskundeak deitu zituen berriro, hautagaitza erradikalistak debekatu eta publikoki iruzurtzat onartuta zegoen sistema antolatu ondoren. Baldintza horietan, Agustín P. Justo jenerala hautatu zuten lehendakari, Sáenz Peña Legearen zigorrarekin amaitu zuen kontserbatorismo liberala ordezkatzen zuena.

Boterea entregatu ondoren, Uriburu atzerrira joan zen osasun arrazoiengatik eta Parisen hil zen, urdaileko minbiziagatik ebakuntza egin eta bi hilabete geroago.

Momentu honetan Balcarce hirian Uriburu izeneko monumentua dago, izen bereko kalearen hasieran. Kentzeko udal ordenantzen proiektu desberdinak izan arren, batek ere ez zuen aurrera egin.

## Kanpo estekak
Sssssss

***Sssssss***, Erresuma Batua eta Japonian ***Ssssnake***, 1973ko Bernard L. Kowalski estatubatuarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Strother Martin, Dirk Benedict, Heather Menzies, Richard B. Shull, Tim O'Connor, Jack Ging, Kathleen King eta Reb Brown aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
David Blake (Dirk Benedict) unibertsitate ikaslea lan bila dabil, hortaz, Carl Stoner (Strother Martin) herpeologoak bere laborategiko esperimentu eta ikerkuntzetarako laguntzaile bezala kontratatuko du. Gainera, David Stoner doktorearen alaba den Kristinaz (Heather Menzies) maiteminduko da. Baina ikasle gazteak ez dakiena Stoner doktorea edozein gizaki suge bilakatu dezakeen edari bat topatu eta laguntzaile gaztearekin probatzeko asmoa duela da.

## Aktoreak 
* Strother Martin: Carl Stoner doktorea
* Dirk Benedict: David Blake
* Heather Menzies: Kristina Stoner
* Richard B. Shull: Ken Daniels doktorea
* Tim O'Connor: Kogen
* Jack Ging: Dale Hardison sheriffa
* Kathleen King: Kitty Stewart
* Reb Brown: Steve Randall
* Ted Grossman: Morgan Bock udaltzaina
* Charles Seel: Agurea
* Ray Ballard: Turista sarkastikoa
* Noble Craig: Tim McGraw, Suge Gizona

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Marcos Aguirre

**Marcos Sebastián Aguirre** (Arroyito, Kordobako Probintzia, Argentina, 1984ko martxoaren 30a) Club Atlético Lanús-en jokatu zuen futbolari argentinarra da. 2008-2009 denboraldian maileguan jokatu zuen Real Valladoliden.

## Kanpo estekak
Federico Basavilbaso

**Federico Basavilbaso** (Buenos Aires, 1974ko martxoaren 24a) Argentinako futbolari ohia da, eta erdilaria izan zen.

## Ibilbidea 
Bere herrialdean Deportivo Español-en (93/96) eta San Lorentzon (96/98) jokatu zuen. 1998an Argentinako lehiaketa utzi zuen espainiara joateko, CD Tenerifen jokatuz.

Kanariar Uharteetan, erdilariak 121 partidu jokatuko zituen bost denboralditan, Lehenengo eta Bigarren Mailen artean banatuta. Bere kanpainarik onena 00/01 izan zen, 39 partidarekin, eta goiko mailara igotzea lortu zuen. 2002tik aurrera, apenas hartu zuen aintzakotzat CD Tenerifeko talde teknikoak, 03/04 kanpaina hutsik geratuz.

## Kanpo estekak 
* Basavilbasoren fitxategia
Arroyito (Córdoba)

**Arroyito** Córdobako probintziako (Argentina) hiri bat da, 113 Km-ra Córdoba hiriburutik ekialdera, eta 95 Km-ra San Franciscotik mendebaldera. 22.147 biztanle ditu, 2010eko erroldaren arabera.

## Grupo Arcor 
Grupo Arcor, gozokietan espezializatutako enpresa, 1951ko uztailaren 5ean sortu zen, Arroyito hirian. Munduko gozoki ekoizle handiena da orain.

## Kanpo estekak 
* Arroyito.net
* Arroyito Ciudad
Hidrosmina

**Hidrosmina**, besteen artean **Venosmil** izenpean saldua, odol-hodiak babesten duen sendagaia da, gutxiegitasun benosoren tratamenduan erabiltzen dena. Flabonoide mota hau FAES Farma bizkaitar enpresak garatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cinfa

**Cinfa** Esteribar udalerriko Olloki lekuko Ollokilanda industrialdean dagoen farmazia enpresa bat da. 1969an sortu zuten, bost urte aurrerago sortutako Infarco taldearen lehenengo enpresa izanda. Espainiako merkatuan sendagai generikoen ekoizpenean nabarmentzen da. 1969an bere lehen medikamentua merkaturatu zuen eta 1973an bere ortopedia-adarra. 1994tik aurrera, sendagai generikoak ekoizteari ekin eta 1998an lehen bi molekula ekoiztu zituen: erranitidina eta diklofenako hain zuzen ere. 2008an, Nafarroako laborategiak espezializazio handiko lehen sendagai generikoa merkaturatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bilastina

**Bilastina**, besteen artean **BILLASI** izenpean saldua, bigarren belaunaldiko antihistaminiko bat da, konjuntibitis alergikoaren eta urtikariaren tratamenduan erabiltzen dena.

Histamina H1 errezeptorearen antagonista selektiboa izanda, eta zetirizina, fexofenadina eta desloratadina bezalako eraginkortasuna du. FAES Farma bizkaitar enpresak garatu zuen.

Europar Batasunean konjuntibitis alergikoa eta urtikaria alergiaren tratamendu sintomatikorako onartuta dago, baina Estatu Batuetan ez dute onartu.

Bilastina alergien gaixotasunen tratamenduan eraginkorra izan da, konjuntibitis alergikoa barne.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nueva Pompeya (Buenos Aires)

**Nueva Pompeya**, askotan **Pompeya** izenarekin ezagutzen dena, Buenos Airesko (Argentina) auzoa da. Hegoaldean kokatuta dago, aspaldidanik, tangoaren tradizioari eutsitako auzo proletarioetako bat izan da, eta non lehen tangoetako asko idatzi eta antzeztu ziren.

Auzoko bizilagun batek, Homero Manzi tango-konpositore ospetsuak, tango bat (Sur) jarri zuen Nueva Pompeyan, eta paisaia malenkoniatsua deskribatu zuen (“Ponpeya eta uholdeaz haratago”); gaur egun ere, auzoko fisionomiaren zati handi bat definitzen duena.

## Historia 
Nueva Pompeya-k bere izena jaso zuen Pompeyako Arrosarioko Ama Birjinaren fededunengandik, 1900ean kaputxinoek altxatuta. Ordura arte, "igelen barrutia" deitzen zitzaion. "Igela" hitzak Buenos Airesko hizkeran "kaleko jakintsuari" egiten dio erreferentzia eta, hain zuzen ere, Nueva Pompeyako gazte asko gaur egun arte horrela hartuta daude.

Nueva Pompeya Riachueloren iparraldeko lautada alubialean eraiki zen, eta garai hartan maiz uholdeen menpe zegoen. Ondorioz, populazio txikia zegoen eta pobreziagatik eta delitu tasa handiagatik nabarmendu zen.

1930. hamarkadara arte, industriak eremuan hasi zirenean, bertako biztanle gehienak Parque Patricios inguruko auzoko hiltegi handian aritu ziren. Sáenz etorbidea, Nueva Pompeya zeharkatzen duena, "hezur-kalea" deritzo batzuetan, hiltegira bidean hil ziren abere ugariengatik, XX. mendearen hasieran.

Ingurunea oso ezaguna zen *pulperiengatik (Taberna-denda)*, labankariak, eskorga-gidariak eta gitarra-joleak ibiltzen diren areto zikinak. Bi dira oraindik museo gisa kontserbatutakoak: *La Blanqueada* eta *Maria Adelia Pulperia*, hain handia zela, zeren landa ospitale gisa erabili zuten 1880ko Buenos Airesko Nazioaren eta fakzio sezesionisten arteko gatazketan.

## Kanpo estekak
Sulfotiazol

**Sulfatiazol** mikrobioen aurkako konposatu organiko bat da. Kimikoki sulfamiden familiakoa da (C9H9N3O2S2).

Aho edo larruazalaren bidez hartzen da eta oso hedatuta zegoen, hain toxikoak ez diren alternatibak aurkitu ziren arte. Oraindik ere noizbehinka erabiltzen da, sulfabentzamidarekin eta sulfazetamidarekin batera, eta akuarioak desinfektatzeko. Sulfatiazolaren erabilera sistemikoa hainbat herrialdetan debekatu dute, bakterizida moduan duen eraginkortasuna galtzeagatik eta eraginkortasun handiagoko eta albo-ondorio txikiagoko antibiotikoak ordezkatu dutelako.

## Kanpo estekak
Tumatxak

***Tumatxak*** ETB 1en 2013 eta 2016 artean emititu zen telebista-saioa izan zen. Zuhaitz Gurrutxaga futbolari ohia zen aurkezlea eta Lander Garro gidoilaria. Julen Telleria ere izan zen aurkezlea bukaeran.

= Saioaren azalpena =
Saio bakoitzean bi abeslari edo musika talde azaltzen ziren tartekatuta. Bakoitzaren abesti bat bertsionatzen zuen beste talde batek; Napoka Iriak eta Joseba Irazokik horietako asko sortu zuten, baina Lain, Petti eta Tania de Sousa ere aritu ziren bertsioak sortzen.

Azalpen batzuk hainbat paper eta argazki zituen hormako kortxo baten gainean egiten ziren non Zuhaitz Gurrutxagaren lau karnet-argazkik bizitza hartzen zuten eta kortxoan zehar barreiatuta zeuden beste hitz, paper edo argazkiren edukia aipatuz musikarien ibilbidea eta ekarpenak azaltzen zituen. Gidoilariak Lander Garro eta Orio produkzioak taldekoak ziren.

## Atalak 
# Mikel Laboa eta Hertzainak
# Benito Lertxundi eta Zarama
# Niko Etxart eta Gozategi
# Amaia Zubiria eta Su ta Gar
# Ruper Ordorika eta Errobi
# Mikel Urdangarin eta Pantxoa eta Peio
# Zea Mays eta Sorotan Bele
# Ken 7 eta Lin ton taun
# Xabier Lete eta Kortatu
# Gabon kantak
# Itsasoko kantak
# Maitasun kantak
# Euskarari buruzko kantak
# Fermin Muguruza
# Kafe Antzokia
# Geureganatutako kantak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Tumatxak, ETB nahieran (2013-2016)
Durruma eliza (Tobillas)

**Durruma eliza** () Tobillas herrian dagoen eliza aurre-erromanikoa da, Gaubea udalerrian. Arabako eliza zaharrena kontsideratzen da.

## Historia 
Abito abadeak 822ko azaroaren 17an egindako testamentuan Tobillasko Durruma monasterioari egindako emanaldiak agertzen dira:

Hasierako fase hartakoak dira elizaren oinarriak eta burua. X mendean Vigila presbiteroak elizan egindako lanak aipatzen ditu eta ordukoak dira tobazko kupula batez estalitako absidea eta leiho bat. Garai hartako dobelak sarrerako arkuan erabilita daude. *Ex novo* aulkiteria erabiltzen aurrekaria izan zen. Vigilak beraz 939an idatzitako eskuizkribu bat aurkitu zen 1980ko berriztatze lanetan.

Hirugarren fase batean eraikin erromanikoa altxatu zen. Oso aldatua dagoen arren sarrerako arkua, frisoak eta kanala mantentzen dira. Mendeetan zehar berrizten eta aldatzen joan da eliza.

## Iruditegia 

Irudi:Tobillasko Durruma eliza 02.jpg
Irudi:Tobillasko Durruma eliza 03.jpg

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo estekak
Willem van Heythuysenen erretratua

***Willem van Heythuysenen erretratua*** () Frans Halsek 1625-1630 urtetan margotutako margolana da. Erabili zuen teknika oihal gaineko olio-margolaritza izan zen. Luze-zabala 2,04x1,34 zm-koa da, beraz, berezko neurria. Gaur egun, Municheko Alte Pinakotheken ikus daiteke non *Bildnis des Willem van Heythuysen* izenburuarekin erakusten den.

## Pertsonaia 
Willem van Heythuysen Haarlemen diru asko eskuratu zuen merkataria izan zen. Batez ere hariekin lan egiten zuen. Erlijioaren ikuspuntutik, oso kalbindar zorrotza zen. Hirian bi babes-etxe sortu zituen; horietako bat oraindik dabil.

## Margolanaren ezaugarriak 
Erretratu hau Halsen teknikaren ohikoa da. Merkataria aristokratatzat agertzen da margolanean: oin bat aurreratua eta eskua ezpataren eskutokian. Jarrerak harrotasuna eta bere buruarekiko ziurtasuna adierazten du. Atzealdean, errezel gorri batek atea ezkutatzen du. Hau sinbolo gisa interpretatu da: Marteren tenpluko sarrera izan daiteke, bake-garaian itxita. Arrosondoa, lurrean dagoen hostoa eta bikotea iheskortasunaren ikurrak dira; nolabait ondareak eskuratzeko behar den lana gogorazten digute.

Merkatariak pertsona garrantzitsu gisa aurkezten digu margolariak. Janzkera oso dotorea du, dotoreegi, agian, eta gauzaki ederrez inguratuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak 
* :Musoearen webguneko fitxa.
San Kosme eta San Damian eliza (Astrain)

**San Kosme eta San Damian eliza** tenplu katolikoa da, Astrain herrian dagoena, Nafarroa Garaiko Zizur Zendean.

## Eraikina 
Jatorrizko tenplua, XIII. mendearen hasierakoa, estilo protogotikoan egina zegoen, baina horretatik nabeko bi tarte baino ez da gelditzen. Kanoi erdiko ganga dute, gangako arkuak punta pixka bat duela. Elizari eraberritze handiak egin zizkioeten XVI. mendetik XVIII.era bitarte.

Elizako nabe bakarrak bost tarte ditu guztira, eta burualde poligonalak, berriz, hiru alde. Oinaldeko bi tarteak laburrragoak eta estuagoak dira, jatorrizko tenplukoak baitira. Hurrengoak XVI. mendekoak dira. Bosgarren tarteak bi kapera ditu aldamenetan, transeptu gisa. Tarte horiek izar-ganga dute, mentsulen gainean.

Sarbidea hegoaldean dago, hirugarren tartean. Pilareen gaineko harrizko atari batek aterpetzen du (XVIII. mendekoa). Iparraldean dorre karratu bat dago, kanpoan kontrahormak dituena eta barnean eskailera kiribil bat. Dorrea tenpluari atxikita dago, ez nabearen lehendabiziko tartearen gainean eraikita, Nafarroako herrietako elizetan ohi den bezala.

Elizaren barnealdean, iparraldeko kaperan, zehazki, Erreniegako Ama Birjinaren irudia dago, XIII. mendekoa baina oso berrituta dagoena, izen bereko ermitatik hara ekarria. Haurra Mariaren ezkerreko belaunean dago. Pareko kaperan, Pizkundeko bataiarri bat dago, XVI. mendekoa.

Erretaula nagusia XVII. mendekoa da, baina geroagoko aldaketak ditu. Lau ebangelistak eta Elizaren bi guraso ageri dira azpialdean. Lehenengo solairuan bi irudi daude, Jesusen Bihotz Guztiz Santuarena bata eta Andre Maria Birjinaren Sortze Garbiarena bestea. Goiko solairuan, besteak beste, Kosme eta Damian santuak ageri dira, tenpluaren eta erretaularen titularrak.

## Kanpo estekak
Asier Gozategi

**Asier Gozategi Abaurrea** (Orio, Gipuzkoa, 1972) musikaria da, Ainhoa Gozategiren neba. Bion artean sortu zuten Gozategi musika taldea.

## Ibilbidea 
1990eko hamarkadan hasi zen musika munduan trikitia jotzen arreba Ainhoa Gozategi panderojolearekin batera. Hainbat erromeria eta lehiaketatan parte hartu zuten.

1992an, arrebarekin eta beste kide batzuekin Gozategi musika taldea sortu zuen. Hamarkada osoan zehar arrakasta handia lortu zuen taldeak udako abestia behin eta berriz lortuz. 2006an Ainhoak taldea utzi zuen. Neba-arrebez gain hainbat partaide izan dira taldean: Iñigo Goikoetxea, Imanol Goikoetxea, David Gorospe, Iñigo Perona, Asier Sarasola, Yugi Nogeira, eta Mikel Irazoki.
thumb|260x260px|Gozategi taldea Larrabetzun, 2018an
Elkarrekin 100.000 disko baino gehiago saldu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sermon joyeux

**Sermon joyeux** () Erdi Aroko antzerki komikoaren antzerki formula bat da. Historikoki Frantzian XV. mendean agertu zen eta hurrengo mendean ere garatu zen. Berez, kristau mezaren parodia da. Aktore bakar batek, predikatzailea, antzezten zuen. Itxuraz sermoi tradizionala zen, Bibliaren aipamenekin eta guztiz, baina gaia momentuero erreferentzia komikoekin nahasten zen; erreferentzi horiek askotan sexuarekin lotura zuen: bikotea, ezkongaiak... Beste gaiak janaria eta santuen biografiak ziren. Helburua beti publikoari barre eragitea zen. 30 testu inguru gordetzen dira.

## Adibidea euskaraz 
*Irri-itzaldia* izenburuaz eta "Joyeux sermon de mariage batetik itzulita" azpitituluaz, *Antzerti* aldizkarian, 1934ko 31.zenbakian, Antonio Maria Labaien idazleak baten itzulpena plazaratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
High Fidelity (eleberria)

***High Fidelity***, 1995eko Nick Hornby britainiar idazlearen eleberri bat da.

Liburuaren kontakizuna denbora guztian Rob protagonistak lehen pertsonan kontatua da, bere eguneroko bizitza eta iragana, musika, kultura, maitasuna, sexua eta abarri buruzko gogoeta zorrotzak tartekatuz.

## Argumentua 
1990eko hamarkadaren lehen erdia, Londres, 36 urte betetzera doan Rob Fleming pop musikazaleak Camden auzoan diskodenda bat du, honetan gustukoak dituen diskoak bakarrik salgai dauzka. Bere dendan berarekin batera Dick eta Barry lankideek lan egiten dute, Rob bera bezain heldugabe eta musikazaletuak. Hiru lankideak bere musika, zinema eta literatura ezagutzak erakutsiz elkar lehiatzen dira, beren abesti gogokoenak kaseteetan grabatu eta gustatzen zaizkien edo gorrotatzen dituzten abesti, disko, film edo liburuen zerrendak osatuz.

Roben neskalaguna Laurak harekin stzeko ezgaitasuna dela eta utzi egingo du, Rob lurjota geldituz. Laurak Roben goiko solairuko bizilagunarekin harreman bati ekin diola jakitean Roben etsipena handiagotuz joango da, Robek bizilagun hori betidanik gorroto izan baitu.

Harreman haustearen ondoren, Rob bere iraganeko neskalagunekin kontaktuan jartzea erabakiko du, haietako gehienek berari buruzko oroitzapen txarra gorde dutela ohartuz. Laister Laurak Rob abandonatu izanaz gaizki sentitzen hasiko da, baina jada Rob estatubatuar neska abeslari bat ezagutuko du.

## Zinema 
* *High Fidelity* (2000, Stephen Frears)

## Kanpo estekak
Pharmakos

***Pharmakos*** () Antzinako Grezian asko erabiltzen zen purifikazio errito bat da. Zorigaitz bati aurre egiteko, pertsona bat aukeratu eta hiritik kanpora eramaten zuten, eta batzuetan hil egiten zuten. Biktima sakrifikatu hura, berez errugabea zena, hiriko gaitz guztiez zamaturiko kopla-burukotzat jotzen zuten. Bere kanporaketaren bidez, hiria jasaten zuen gaitzetik garbitzea ahalbidetzen zen. Hortik dator hitzaren anbiguotasuna, "erremedio" zein "pozoi" esan nahi izan zezakeen.

Zenbait filosofo modernok aztertu dute *pharmakos*a. Jacques Derridak *La pharmacie de Platon* liburuan terminoaren kontrako esanahiak aztertu ditu. René Girardek erabili izan du *La violence et le sacré*n sakrifikatu daitekeen kopla-burukoaren teoriaren oinarrietako bat bezala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azazel

**Azazel** (; ) Enoken liburuaren arabera aingeru erori bat da. Biblian Azazel izena kopla-burukoaren errituarekin lotuta agertzen da; izenak aker pare batean sakrifikatu ez dena Yom Kippurrean bekatuak eramateko uzten den lekuari egiten dio erreferentzia. Bigarren Tenpluaren garaian, debekatutako ezagutza gizakiei eman nahi dien aingeru erori baten gisa agertzen da. Kristau eta Islamaren tradizioetan paper honekin mantentzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eranafarroa

**Eranafarroa** webgune elebiduna da, euskaraz ikasten duten haurren gurasoei laguntza eta baliabideak eskaintzeko eta seme-alaben ikas-prozesua osatzeko sortua.

## Sorrera 
Webgunea Nafarroan euskaraz ikasten duten haurren familiei laguntzeko eta baliabideak eskaintzeko sortu zen.

Haurrek ikastetxeetan dagokien adinerako ezagutzak eta gaitasunak jasotzen eta garatzen dituzte. Hala ere, euskarak gizartean presentzia desorekatua duenez, ezagutza eta gaitasun horiek eskolaz kanpo ere indartu behar dira.

Webgune honetan askotariko baliabideak biltzen dira, txukun eta argi, eta etxean, kultur jardueretan edota eskolaz kanpoko jardueretan ere euskara lantzearen, hitz egitearen, entzutearen, gozatzearen garrantzia eta, batez ere, eraginkortasuna azpimarratzen da.

## Webgunearen atalak 
* Etxean
* Eskolan
* Eskolaz kanpo
* Baliabideak:
** Eskolaz kanpoko jarduerak
** Musika
** Zinea eta marrazki bizidunak
** Appak eta jostailuak
** Ipuinak eta literatura
** Jolasak
** Hezkuntza
** Gurasoentzako aholkuak
* Agenda

## Eragin-esparrua 
Euskararen biziberritzean kokatzen da Eranafarroaren lana, baina bereziki 0 eta 12 urte arteko haur eta euren familiengana bideratzen du bere jarduna.

## Erreferentziak 
Webgunearen sorreraren albisteak:

* https://sustatu.eus/1511284698571
* https://www.diariovasco.com/bidasoa/baztan-bortziriak/eraeus-acompanar-hijos-20171123001650-ntvo.html

Jolasean Blai mahai-jokoaNafarroako Hitza, 2020-07-17

## Kanpo estekak 
Eranafarroaren webgunea
Arcor

**Arcor** litxarrerian espezializatutako Argentinako janari enpresa da. Firma 1951ko uztailaren 5ean sortu zen, Córdobako Arroyito hirian. Elikagaien ekoizpenean, azukre eta txokolatezko gozokietan, gailetetan eta izozkietan espezializatzen da, Latinoamerika osoko 39 industria-instalaziotan. Gozoki gogorren munduko produktorerik onena da eta, hamargarren gozogile fabrikatzaile handiena. Argentinan prozesatutako elikagaien ekoizle handiena da Arcor, eta bere produktuak 120 herrialde baino gehiagora esportatzen dira.

2012an Arcor 1. postuan sailkatu zen. Argentinako 100 konpainia baliotsuenen artean dago, kontseilari delegatuen, finantza analisten eta ekonomian espezializatutako kazetarien iritziz.

## Historia 
Arcor 1951ko uztailaren 5ean sortu zuen, ekintzaile-talde batek, italiar etorkinen semeek, lehenengo gozoki fabrika ireki zuten Arroyiton, Córdoba probintzian. *Arcor* deitzea erabaki zuten, "Arroyito" hitzaren lehen bi letren eta "Córdoba" hitzaren lehen hiru letren konbinaziotik sortutako izena.

1958an, Arcorrek 60.000 kg egunero gozogintza ekoizpena lortu zuen eta produktu lerro ezberdinak ekoizten hasi zen.

Arcorrek Hego Amerikan zehar hedatzen jarraitu zuen 1995ean Perun gozokiak fabrikatzeko lantegi handi bat irekiz.

1997an, Arcorrek LIA, Argentinako gaileta enpresa bat, eskuratu zuen eta Córdobako probintziako Arroyito-n inauguratu zuen Arcor museoa.

1998an, Arcor Taldeak *Dos en Uno*, Txileko azukrea eta txokolatezko gozogintzako enpresa garrantzitsuena eskuratu zuen, eskualdean presentzia handia zuena.

2001eko amaieran Argentinako enpresa agroindustrial handiek pairatu zituzten krisi politiko eta ekonomikoek gaizki jo zuten Arcor. Arcorrek bere zorra berregituratu zuen 2008ko abenduaren 1ean, 5 urteko finantziazioarekin.

Arcor Taldea Europan kokatu zen 2002an Bartzelonan, Katalunian, merkataritza bulegoak ireki zituenean.

## Kanpo estekak
Nick Hornby

**Nicholas Peter John Hornby** (Redhill, Surrey, 1957ko apirilaren 17a), britainiar idazle bat da. Nagusiki *Fever Pitch* (1992, autobiografia), *High Fidelity* (1995) eta *About a Boy* (1998) eleberriengatik ezaguna da.

## Bibliografia 
### Eleberriak 
* (1995) *High Fidelity*
* (1998) *About a Boy*
* (2001) *How to Be Good*
* (2005) *A Long Way Down*
* (2007) *Slam*
* (2009) *Juliet, Naked*
* (2014) *Funny Girl*
* (2019) *State of the Union*
* (2020) *Just Like You*

### Kontakizun laburrak 
* (1998) "Faith"
* (2000) "Nipple Jesus"
* (2005) "Not a Star"
* (2005) "Small Country"
* (2005) "Otherwise Pandemonium"
* (2012) "Everyone's Reading Bastard"

### Ez fikzioa 
;Liburuak
* (1992) *Contemporary American Fiction*
* (1992) *Fever Pitch*
* (2003) *31 Songs*
* (2004) *The Polysyllabic Spree*
* (2006) *Housekeeping vs. the Dirt*
* (2008) *Shakespeare Wrote for Money*
* (2012) *More Baths Less Talking*
* (2013) *Ten Years in the Tub*
* (2013) ''Stuff I've Been Reading''
Sendagai generiko

thumb|Brasilgo farmazia bat, non salgai dauden sendagai guztien %20a generikoa da.
MOEren arabera, **sendagai generiko** bat printzipio aktiboaren izenarekin saltzen dena da. Sendagai generikoa jatorrizko markaren biobaliokidea da, hau da, konposizioari eta forma farmazeutikoari dagokienez, haren bioerabilgarritasunaren oso antzekoa du. Sendagai hauek bereizteko, bere ontzian, izen komertzial baten ordez, eginda dagoen substantziaren izena (printzipio aktiboa INN nomenklaturan) eta ondoren laborategi fabrikatzailearen izena agertzen dira.

Sendagai generiko bat markako sendagaiaren patentea amaitutakoan merkaturatu daiteke, betiere kalitate-baldintza guztiak betetzen baditu eta jatorrizkoarekin biobaliokidetasuna duela egiaztatzen badu. Era berean, beste edozein sendagairen segurtasun bera izan behar du. Tokiko Osasun Ministerioak edo osasun-agintaritzak onartutako sendagai guztiek kalitate, segurtasun eta eraginkortasun kontrol berberak izan behar dituzte..

Sendagai generikoen kontsumoa etengabe hazten ari da duela urte batzuetatik hona, nahiz eta medikamentuen merkatu osoan %6 besterik ez den. Hau da, Europako batezbestekotik (%30 eta %35 artean) urrun dago oraindik, eta Eskandinaviako herrialdeetatik (%60) edo Estatu Batuetatik (%50) urrutiago. Azken kontsumitzailearentzako dakarren onura aurrezpenean datza, herrialde guzti hauek, nazioarteko baldintzak betez, sendagaiak ekoizteko teknologia baitaukate.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Produktu generiko

**Produktu generiko** produktuaren oinarrizko bertsioa da, bereizgarririk gabea, funtzionatzeko behar dituen ezaugarriak bakarrik dituena. Kotler eta Duboisen teoriaren arabera, produktuaren bost mailetako bigarrena da (oinarrizko etekina, itxarondako produktua, produktu areagotua eta produktu potentziala dira besteak). Marka zurikoaren antzekoak dira baina normalean kalitate txarrekoak. Hala ere, batzutan kalitatezko estandar berberak bete behar dituzte (adididez, sendagai generikoak).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sulfopiridina

**Sulfapiridina** bakterio-kontrako sulfanilamida bat da. Garai batean **M&B 693** deitu ohi zen. Sulfapiridina jada ez dute erabiltzen gizakien infekzioak tratatzeko. Hala ere, IgA lineala dermatosi babatua tratatzeko erabil daiteke eta baita albaitaritzan ere. Antibakterio ona da, baina ur-disolbagarritasuna pHren mende dago. Hori dela eta, puxika edo uretra barruan kristalizaziorako arriskua dago, eta horrek mina edo blokeoa ekar dezake. Beste sulfanilamiden kasuan bezala, agranulozitosiaren arrisku handia du, eta hau da, bakterioen erresistentziaren garapena baino gehiago, erabileran izan duen gainbeheraren arrazoi nagusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erranitidina

**Erranitidina** histaminaren errezeptorea den H2ren antagonista bat da, urin gastrikoaren ekoizpena inhibitzen duena eta normalean ultzera peptikoaren eta errefluxu gastroesofagikoaren tratamenduetan erabiltzen dena. Glaxok (orain GlaxoSmithKline) 1977an garatu zuen eta 1981ean salmentak hasi ziren. 1988an munduko farmakorik salduena izan zen. Ordutik, botika eraginkorragoek, omeprazola adibidez ordezkatu dute. Larruazalpetik administratzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andereen Bidea

**Andereen Bidea** () edo **RD18CD** Frantziako departamendu-errepidea da, Aisneko Laon, Soissons eta Reims hiriak lotzen dituena. Lehen Mundu Gerran, zenbait gudu odoltsuren gertalekua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diklofenako

**Diklofenako**, besteen artean **Voltaren** izenpean saldua, ziklooxigenasaren inhibitzaile nahiko ez-selektiboa da, eta antiinflamatorio ez esteroideoen familiako kidea. Hanturak murrizteko eta analgesiko gisa erabiltzeko egokia da. Hilekoaren kolikoak murrizteko erabiltzen dute. Diklofenakoa deribatu fenilazetiko bat da. Ciba-Geigyk (egun Novartis) 1965ean patentatu zuen eta egun generiko moduan ere aurki daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
HKEE

**HKEE** siglak izan daiteke:
* Herri-Kontuen Euskal Epaitegia, administrazio arloan.
* Antiinflamatorio ez-esteroide, medikuntzan.
David Silva

**David Josué Jiménez Silva** (Arguineguín, Kanaria Handia, Espainia, 1986ko urtarrilaren 8a), kirol-munduan **David Silva** bezala ezaguna, futbolari espainiar ohia da. Espainiako Ligako Lehen Mailako Errealean jokatu zuen erdilari gisa. Espainiako selekzio nazionalean ere jokatu izan du.

Futboleko merkatuaren analisian espezializatua den Transfermarkt orrialdeak 5 milioi euroko merkatuko balioa ematen dio.

## Bizitza pribatua 
David Silva Fernando Jimenez udaltzain ohi eta Valencia CF taldearen estadioko segurtasun arduradunaren eta Eva Silva japoniar jatorrikoaren semea da. Bi anai-arreba ditu.

## Estatistikak 
## Selekzio nazionala 
Espainiako selekziotik 2018ko Munduko txapelketaren ondoren erretiratu bazen ere, 125 partidu jokatu zituen, eta 37 gol sartu. Bi Eurokopa (2008 eta 2012) eta Munduko txapelketa (2010) bat irabazi ditu.

## Kanpo estekak
38. Oscar Sariak

**38. Oscar Sarien ekitaldia** 1966ko apirilaren 8an Santa Monicako Santa Monica Civic Auditorium biltzargunean egin zuten 1965. urtean zinemagintzan egindako lanik onenak saritzeko. Aurkezlea Bob Hope izan zen eta Estatu Batuetan ABC telebistak eman zuen.

## Sari eta izendapen laburpena 
## Izendapen eta Sariak 
Garaileak letra lodian agertzen dira.

### Ohorezko Oscar Saria 
* **Bob Hope**

### Jean Hersholt Humanitario Saria 
* **Edmond L. DePatie**

### Irving G. Thalberg oroigarrizko Saria 
* **William Wyler**

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala