Herria Auzo Elkartea

**Herria Auzo Elkartea.** 1972-1973an Durangoko Aramotz auzoak jasaten zuen utzikeria instituzionalari erantzuteko sortu zuten zenbait auzoarrek *Herria Auzo Elkartea.* Aramotz auzoko eta inguruetako bizilagunen bizimodua hobetzea zen elkartearen helburua eta horretan dihardu gaur egun ere atsedenik gabe, bere jardueraren oinarri diren printzipioak ahaztu gabe: justizia, duintasuna eta elkartasuna.

Halere nortasun juridikoa 1977ko abuztuaren 31n lortu zen.

## Jarduerak 
Sorreratik bertatik elkarteak aldarrikapena, kultura eta solidaritatea izan ditu ipar. 

**San Rokeburuko zabortegia**

1974an kezkak areagotu egin ziren eta protestei hasiera ematen zitzaien. Izan ere 1973an Durangoko Udalak San Rokeburun Durangalde guztiko zaborra biltzeko zabortegi bat jartzea onartu zuen. Zabortegi kontrolatua zela zioten agintariek, baina ez zegoen usain txarra eta kontrolik eza baino, batzuetan sua ere pizten zen hondakinetan. 

Auzotarrei jasanezina egin zitzaien egoera eta haserrea eragin zuen. Hainbat ekintza antolatu ziren. San Fausto jaietan karroza bat atera zuten kalejirara egoera salatuz. Manifestazio jendetsu bat ere irten zen Aramotzetik udaletxeraino zabor poltsak udaletxeko atean utziz zabortegiaren itxiera eskatuz. 

Aldarrikepenek eragina izan zuten eta zabortegia betiko itxi zen, ingurua atseden gune bihurtuz.

### Udalekuak 
Zortzi urtez jarraian, Herria Elkartetik umeentzako udalekuak antolatu zituzten. Aitzindariak izan ziren inguruan horrelako udalekuak prestatzen. Gogoan izan behar da urte haietan oraindik ez zegoela erakunde publikoek antolatutako udalekurik. Antolaketa, eta azpiegitura guztia boluntarioen esku egon zen, beharrizan handiena zuten familietako umeei aukera emateko. Nafarroa eta Errioxan antolatu ziren udalekuak: Corella, Lizarra, San Asensio, El Rasillo, Ezkarai...

### San Roke eskola 
Hurrengo herri-borrokak auzoko eta inguruko haurrentzat ikastetxe publiko bat lortzea izan zuen helburu. Irekita zeuden Intxaurrondo eta Landako eskolak auzotik urrun zeuden. Eskabideak erantzuna izan zuen eta San Roke eskola eraiki zuen Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza sailak. 

Aurrerago auzokideak berriro irten ziren kalera eskolaren ondoan eraikitzea programatuta zegoen etxe blokea egitea eragozteko, ikastetxeari jolasgunearen murrizketa eta eguzkia eta argitasuna gutxitzen ziolako, halere, borrokak borroka inmobiliariek irabazi zuten eta etxeak eraiki ziren eskolatik 25 metrora, Hasieran 5 metrora zegoen aurrikusita, beraz aldarrikapenek nolabaiteko eragina izan zuten.

Ikastetxe pribatu batetik, istilu askoren ondoren seropositibo izateagatik bota zuten umeari San Roke eskolan egin zioten tokia Herri Auzo Elkatearen esku hartzeari esker.

### **Saihesbidea** 
Aramotz auzoa isolatuta geratzeko arriskua zuen saihesbidea proiektuak kezkatu egin zituen auzotarrak eta berriz ere kalera irten ziren. Eztabaida askoren ondoren saihesbidearen proiektua aldatzea lortu zuten eta kanporagotik egitea auzoa isolatuta geratzea ekidinez.

### Kultura 
Aldarrikapenak ez ezik, Durangon zegoen kultura hutsunea betetzen ere saiatu zen elkartea. Horrela Herria elkartearen barruan sortu zen kultura batzordeak 1977-1990 bitartean hainbat kantaautore eta zine ziklo antolatu zituen. 

Abeslariek artean: Eric Bardo, Silvio Rodriguez eta Pablo Milanés, Luis Eduardo Aute, Maria del Mar Bonet, Joaquín Sabina, Lole y Manuel, Lluis Llach, Amancio Prada, Gwendal, Georges Moustaki, eta euskal kantautoreen artean, berriz, Imanol, Ruper Ordorika, Txomin Artola, Maite Idirin, Benito Lertxundi eta Mikel Laboa izan ziren.

Herrialdeen arteko kontzertu erraldoi bat ere antolatu zuen elkarteak, orduko hartan elkarrekin abestu zuten: galiziar Benedicto eta Bibianok, kataluniar Xavier Ribaltak, madrildar Luis Pastorrek eta extremadurar Pablo Guerrerok, Euskal Herritik Maite Idirin izan zen. 

Zine zikloak ere antolatu ziren. Batzuetan Donostiako Zinemaldiko filmak ekarri zituzten eta zuzendariak ere etorri izan ziren Donostiatik Durangora euren filmei buruz hitz egitera.

### Sahara 
2001ean batzorde bat sortu zen elkartean Saharara elikagaiak bidaltzeko bilketa bat antolatzeko eta saharar umeak bi hilabetetarako Durangora ekartzeko. Horrela elikagaiak bildu eta bidaltzeko sortu zen eta eskualde mailan *Karabana solidarioa* jarri zen martxan. Durango, Abadiño, Berriz, Atxondo, Zaldibar, Mallabia, Iurreta, Garai, Mañaria eta Izurtzako udalek ere parte hartu zuten ekimen honetan. *Oporrak bakean* proiektua ere abiatu zuten.

Aramotz eta Herria auzo elkarteek diru bilketa ere egiten dute Saharako herritarrei laguntzeko Hamadako Izarrak proiekturako Santa Ageda abestuz eta Txitxibunduntzi urbano solidarioa antolatuz.

2019ko txitxiburduntzi solidarioa sentsibilitate zentraleko gaixoen elkarterako (SFCSQM-Euskadi-AESEC) izan zen.

### Auzogunea 
Elkarteak lanean jardun zuen auzoko orubean gizarte-etxe bat eraikitzeko proiektuak aurrera egin zezan. Durangoko hiltegi zaharrean erorita hutsik geratu zen orubea aprobetxatzea zen hasierako helburua. Proiektua aurrera eramateko, ordea, hainbat diseinu aurkeztu ondoren, Udalak erabaki zuen  Pagasarri kaleko lonja hutsetan kokatzea auzogunea.

2024an Olentzaro eta Mari Domingi 

### Maitzak 1 
Urtero Herria Auzo Elkarteak maiatzaren 1eko jaia antolatzen du; dantzariak, txistulariak, musika, eta hainbat ikuskizunez goza daiteke egunean zehar.

**Bestelakoak**

2017an Herria elkarteak hiltegi zaharrean eraikiko zuten zentro zibikoa kudeatuko zuela iragarri zuen.

2017an Aramotz auzoko auzokideen batzordeak eta Herria auzo elkarteak antolatuta auzolanean jardun zuten Aramotz ingurua garbitzen eta bertako zuhaitzak apaintzen.

2023an Osasun arreta "publikoa, unibertsala eta doakoa" defendatzeko asmoz, Durangon sortu zen DOPA antolamenduko partaide da Herria.

2023 Imanol Larzabal Abeslariari omenaldia egin zioten Durangoko San Agustin Kultur Gunean. Izan ere, 70 eta 90 hamarkada bitartean kantautorea 7 aldiz izan zen Durangon Herria Auzo Elkarteak gonbidaturik.

Urtero Txitxi-burruntzi eguna antolatzen du elkartean egoitza aurrean.

## Aintzatespenak 
* 2015ean Herria auzo elkarteak jaurti zuen San Fausto jaietako txupinazoa elkarteak 38 urtetan egindako lana sarituz. Ekintza kultural eta solidarioez aparte, elkartea auzoaren baldintzak hobetzeko sortu zela gogoratu zuten. "Eboluzionatu egin du, baina auzoaren hobekuntzaren alde lan egiten jarraitzen du, besteen beharrak ahaztu barik" gehitu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak