Urrutiko kontrol

**Urrutiko kontrola**, **urrutiko aginte**a edo **telekomandoa** gailu elektroniko bat da, makina baten gain urrutiko operazio bat burutzeko erabiltzen dena.

Hitz hori, normalean, telebistako edota etxeko beste gailu elektronikoetako urrutiko kontrolak adierazteko erabiltzen da. Gailu horietarako urrutiko aginteak objektu txikiak dira normalean (esku batez maneiatzeko errazak), hainbat balio doitzeko balio duen botoidun matrize batekin, adibidez, telebista kateak, kanta zenbakiak eta bolumena. Egiaz, gailu moderno gehienetan urrutiko aginteak kontrol funtzio guztiak ditu eta, aldiz, kontrolaturiko gailuak berak, oinarrizko funtzioak soilik. Urrutiko aginte haietariko gehienak seinale infragorriez komunikatzen dira zein bere aparatuarekin, eta bakar batzuek soilik erabiltzen dituzte irrati-seinaleak. Ibilgailu modernoetan, giltza klasikoek erantsita dute orain urrutiko agintea, hainbat funtziorekin. Haien energia-iturria pila txikiak izan ohi dira, adibidez, botoi motakoak.

Zure urrutiko agintea programatzen ikas dezakezu, zure telebistarekin edo beste gailuekin erabiltzeko.

## Teknologia 
Hurrengo osagaiek osatzen dute urrutiko agintea:

* Karkasa bat
* Plaka bat, funtzio guztietarako konexioak dituena.
* Elikadura-iturri bat
* Botoiak, bakoitza bere funtzioarekin

### Funtzionamendua 
Botoiek elektrizitatea eroaten duen material bat dute atzealdean. Botoia sakatzean, material horrek kontaktua egiten du plakarekin, eta botoiari dagokion zirkuitua ixten du. Zirkuitu integratu txiki batek seinalea aztertzen du eta zein botoi sakatu den zehazten du. Informazio hori kontuan hartuta, seinale bat bidaltzen du, eta beste bat itzultzen zaio maiztasun jakin batekin. Pultsu horrek infragorrien bidez hartzaileari bidaltzen dio, adibidez, telebista bati. Maiztasuna neurtuz, zein botoi sakatu den aztertzen du.

## Erabilerak 
### Industria 
Urrutiko agintea azpiestazio, zentral hidroelektriko itzulgarri eta tentsio altuko korronte zuzeneko instalazioetan lan egiteko erabiltzen da. Sistema horietarako, maiztasun gutxiko PLCak erabiltzen dira normalean.

### Erabilera militarrak 
Urrutiko kontrolaren erabilera ibilgailu militarretan XX. mendearen hasierakoa da. Armada gorriak, urrutitik kontrolaturiko tankeak erabiltzen zituen, 1930eko hamarkadan eta Bigarren Mundu Gerraren hasieran. Urrutitik kontrolaturiko hegazkinekin ere esperimentatu zuten. Alemania naziak ere sustatu zuen urrutiko kontrolaren erabilera lehergailuen bitartez.

### Astronautikoa 
Urrutiko aginteak bidaia espazialetan ere erabiltzen dira, hainbat misio edo programatan. Hala ere, espazio-ontzi eta aparatu espazialetan urrutiko agintea erabiltzea ez zen eraginkorra, izan ere seinaleak atzerapenarekin iristen ziren.

### Gailu elektronikoak 
Hainbat gailu elektroniko piztu edo itzaltzeko balio du, hala nola, aire girotua edo argi moderno batzuk. Beste erabilera bat automobila izan liteke.

### Eguneroko erabilera 
Urrutiko aginteak ezartzen ari dira garaje edo ate automatikoetan ere. Normalean, garajeetako ateetan eta lokal komertzialetako ateetan ikusten da. Behinola, merkataritzetako pertsiana metalikoek eta industria-nabeetako ateek ez zuten halako automatismorik. Gaur egun, aginte horiekiko aukerak daude, beharbada seguruagoak direnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak