open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mostrejon

**Mostrejon** edo **Mostrajon** Arabako herri hustu bat da, Gazeoren kontzejuko lurraldean,  Agurain ondoan, Iruraiz-Gauna udalerrian.

## Historia 
[thumb|ezkerrera|[San Martin Tourskoaren eliza (Gazeo)|Gazeoko eliza. Ezkerreko horman Andra Mariaren irudi bat. Agian hori da Mostrejonetik Gazeora eraman zutena.]]
Gerardo López de Gereñuk dokumentazioko XIII. mendeko lehen agerpena aipatzen du: ***Mostreion***. 1257ko Jerónimo Aznar apezpikuaren zerrendan. Garai hartan Egilatzeko artzapez-barrutian zegoen. XVIII. mendean dagoeneko herria hustua zegoela baieztatzen du López de Gereñuk.

López de Gereñuk aipatzen ditu herri hustuaren egungo zenbait aldaera: Mostrejon, Mostrakon. Herrian zegoen Andra Mariaren irudia Gazeoko elizara eraman zutela dio López de Gereñuk.

## Kokapena 
Gazeo, Agurain eta Langarika artean ikus daiteke GeoEuskadin. Google Maps-ek GeoEuskadik baino pixka bat iparralderago kokatzen du *Mostrejon*, eta OpenStreetMap, *Mostrajon* (sic) Gazeoren parean kokatzen du, Gazeoren hegoaldean, Gazeotik oso-oso hurbil.

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Argazki galeria 

Fitxategi:San Martin Tourskoaren eliza erromanikoa (Gazeo, Iruraitz-Gauna, Araba) (29166992811).jpg|Gazeoko San Martin Tourskoaren eliza erromanikoa non gorde zen Mostrejongo Andra Mariaren irudia López de Gereñuren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Costa Àrtabra

**Costa Àrtabra** edo **Àrtabra Kostaldea**, Espainiako ipar-mendebaldean dagoen kostalde bat da, Galizia erkidegoko Coruñako probintzian eta Atlantikoan.

Costa da Morte eta Rias Altas artean hedatzen da.
Asier Larrion

**Asier Larrion Gómez** (Iruña, Nafarroa Garaia ) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Ezker atzelari moduan jokatzen du. Osasunaren harrobian hezia, lehen talde gorritxoarekin entrenatu du. 2025eko udan aritu zen Osasuna Promesasera igo zen. 

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila
Eztebe IV.a Hungariakoa

**Ezebe IV.a Hungariakoa** (, , ; Buda, circa 1133 – Zemun, 1165eko apirilaren 1a) Hungariako eta Kroaziako erregea izan zen 1163tik 1165era.

Béla II.a Hungariakoa eta Helena Rasciakoaren semea izan zen. Bere anaia Géza II.a Hungariakoaren aurka konspiratu zuen eta 1157ko udan erbesteratu behar izan zuen. Lehenik Germaniako Erromatar Inperio Santuan babestu zen eta ondoren Bizantziar Inperioan. Emanuel I.a Komneno enperadorearen iloba Mariarekin ezkondu zen eta Eliza Ortodoxora bihurtu zen.

Bizantziar enperadorearen laguntzarekin, Eztebe hungariar tronua lortzen saiatu zen Géza II.a 1162an hil ondoren. Nobleek, ordea, Ladislao II.a aukeratu zuten errege. Eztebe 1163ko urtarrilean koroatu zuten errege, bere anaia Ladislao hil ondoren. Errege ez oso estimatua izan zen eta noble askok Eztebe III.aren alde egin zuten, Géza II.aren semea zena. Ilobak bere osaba Eztebe garaitu zuen 1163ko ekainean eta herrialdetik ihes egitera behartu zuen.

Eztebe IV.ak erreinua berreskuratzeko borrokan jarraitu zuen eta bere ilobaren aldekoek pozoituta hil zen Zimonyren setioan.

## Genealogia
Ahmed al-Rahawi

**Ahmed al-Rahawi** (1950 - Sana, 2025eko abuztuaren 28a) yemendar politikari huthia izan zen. Yemengo huthien gobernuko lehen ministroa izan zen 2024ko abuztuaren 10 eta 2025eko abuztuaren 28a bitartean.

Israelgo Aire Armadak hil zuen Sanan 2025eko abuztuaren 28an Yemengo hainbat ministro huthiren aurkako aireko eraso batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanadako gobernadore nagusi

**Kanadako gobernadore nagusia** Kanadako erregearen ordezkaira da, gaur egun Britainia Handiko Karlos III.a erregearena zein Kanadako monarka subiranoa eta Commonwealtheko beste 14 erresumatako estatuburua den. Monarkak, bere Kanadako lehen ministroaren aholkuz, gobernadore nagusi bat izendatzen du Kanadako gobernua kudeatzeko monarkaren izenean. Mandatua aldi mugagabe baterako da —'Maiestatearen plazeragatik zerbitzatzea' esaten zaio—, normalean bost urterako. 1959tik aurrera, ohikoa da, halaber, gobernadore frankofonoa eta anglofonoa txandakatzea. Egungo (2025) gobernadore nagusia Mary Simon da, 2021eko uztailaren 26an zin egin zuena. Nunavikeko (Quebec) Inuk buruzagi bat, Simon da kargua betetzen duen lehen indigena.

Subiranoaren ordezkari gisa, gobernadore nagusiak monarkaren eguneroko betebehar konstituzionalak eta zeremonialak egiten ditu. Konstituzioaren betebeharren artean daude teniente gobernadoreak, Auzitegi Goreneko magistratuak eta senatariak izendatzea; gobernuaren dekretuak sinatzea; parlamentu federala deitu, prorrogatu eta desegitea; lege-proiektuei errege-baietza ematea; hauteskundeetara deitzea; eta Kanadako Indar Armatuetako ofizialen destinoak sinatzea. Zeremonia-betebeharren artean daude tronutik hitzaldia ematea parlamentuaren irekieran; sartzen diren enbaxadoreen egiaztagutunak onartzea; eta ohoreak, kondekorazioak eta dominak banatzea. Gobernu arduratsuaren printzipioen arabera, gobernadore nagusiak lehen ministroaren aholkuz jarduten du ia beti (ohoreei dagokienez izan ezik).

## Historia 
Karguak XVII mendean hasi zen, Frantziako Koroak Kanadako koloniako gobernadoreak izendatu zituenean eta 1763an britainiarrek kolonia konkistatu ondoren, britainiar monarkak Quebeceko probintziako gobernadoreak izendatu zituenean (geroago Kanadakoak). Ondorioz, kargua, Koroarekin batera, Kanadako erakunde jarraitu zaharrena da. Karguaren bertsio hau Kanadako Konfederazioarekin batera sortu zen, Ipar Amerika Britainiarrari buruzko 1867ko Legea onartu zenean.
ezkerrera|thumb|Mary Simon Kandako Gobernadore Nagusia (2025)|282x282px
Hasiera batean, karguak Erresuma Batuko gobernua (hau da, monarka eta bere errege-kontseilu britainiarra) ordezkatzen jarraitzen zuen arren, kargua pixkanaka kanadartuz joan zen, harik eta, Westminsterko Estatutua onartuta, 1931an, eta Kanadako monarkia bereizi eta bakarra ezarrita, gobernadore nagusia kanadar burujabe independentearen ordezkari pertsonal zuzena bihurtu zen arte (monarka eta bere errege-kontseilu kanadarra). 1947an, Jurgi VI.ak errege-baimeank, erregeordeari ia botere guztiak monarkaren izenean erabiltzeko baimena eman zion. Hala ere, legearen arabera, gobernadore nagusia ez dago subiranoaren posizio konstituzional berean; beraz, karguak berak ez du, bere horretan, errege-prerrogatibaren botererik.

Bestetik, koroari eragiten dion edozein aldaketa konstituzionalek, gobernadore nagusiaren kargua barne, probintziako batzar legegile guztien aho bateko adostasuna behar du, baita Kanadako Senatuaren eta Komunen Ganberaren adostasuna ere.

## Erreferentziak
Junta de Voto-Carasako Bandera

**Junta de Voto-Carasako Bandera** Junta de Voto udalerrian inoiz antolatu izan den estropada da, Club de Remo Carasa-Votok antolatu zuena. Bi ekitaldi izan zituen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* webguneko informazioa
Jean Marie Berckmans (enpresaburua)

**Jean Marie Berckmans** (Baiona, 1939 - 2025eko abuztuaren 29a), hamasei urtez Baionako Merkataritza eta Industria Ganberako lehendakaria eta enpresaburua izan zen. 86 urte zituen hil zenean.

## Biografia 
Enpresaburu izan baino lehen, Aire-sur-l'Adourreko (Okzitania) seminarioan ibili zen. Baionako lizeo teknikora joan zen ondotik, eta kontularitza formakuntza segitu zuen kontularitza enpresa bateko buru izan aitzin.

1980ko hamarkadan Renault auto kontzesionarioa izan zuen Biarritzen (Lapurdi). Enpresa sortu eta berehala, GPME Enpresa Ttipi eta Ertainen Patronatuaren Konfederazio Orokorreko lehendakari izendatu zuten. Fitesko, 1986an, Merkataritza eta Industria Ganberako (MIG) lehendakariorde izan zen, eta, ondotik, 1995ean lehendakari kargua hartu zuen 2011 bitarte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aresko Bandera

**Aresko Bandera** A Coruñako Ares herrian tarteka jokatu izan diren estropadak dira, 2008tik antolatu den Concello de Ares Banderari ez dagozkionak.

## Palmaresa 
### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Santa Comba uhartea

**Santa Comba uhartea** (galizieraz *Illa de Santa Comba*) Galiziako Coruñako probintzian dagoen uharte bat da, Ferrol udalerriaren iparraldeko kostaldean (Covas parrokia).

## Deskribapena 
ezkerrera|thumb|Santa Comba baseliza.
Uharte luzanga da, 5 hektareako azalera du eta erabat laua da. Itsasbeheran, lehorrarekin bat egiten du hareazko tonbolo zabal batek, eta hura igotzen denean, hiru zatitan banatzen da irla, ubide estu eta sakonez.

Santa Combari eskainitako ermita bat dago, eta inguruan indusketa arkeologiko garrantzitsu bat egin zen (uhartean kastroa zegoen).

## Galeria 

Fitxategi:Playa_de_Santa_Comba.jpg|link=Archivo:Playa_de_Santa_Comba.jpg|Hondartza, uhartea eta Santa Comba ermita.
Fitxategi:Illa_de_Santa_Comba_2.JPG|link=Archivo:Illa_de_Santa_Comba_2.JPG|Erdiko uhartea eta Toxo uhartea banatzen dituen kanala.
Fitxategi:Illa_de_Santa_Comba_3.JPG|link=Archivo:Illa_de_Santa_Comba_3.JPG|Toxo uhartea eta lehorra bereizten dituen ubidea.
Fitxategi:Isla_y_ermita_de_Santa_Comba_01.jpg|link=Archivo:Isla_y_ermita_de_Santa_Comba_01.jpg|Santa Comba uhartea eta baseliza.

## Kanpo estekak
Club do Mar Noia

**Club do Mar Noia** Galiziako Coruñako probintzian dagoen Noia herriko arraun taldea da. 1983. urtean sortu zen. Aulki mugikorrean eta piraguismoan aritzen da nagusiki baina batelak ere atera izan ditu.

## Traineruak 
1993. eta 1994. urteetan trainerua atera zuen eta hainbat estropada jokatu zituen. 
* Aresko Bandera (0): bigarren 1993an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  www.clubdomarnoia.wixsite.com
Tralocastroko kastroa

**Tralocastroko kastroa** edo **Esmelleko kastroa** aztarnategi arkeologikoa da. Mendi baten tontorrean dago, 123 metroko altueran, Esmelleko parrokian (Ferrol), Espainian. Kastro bat da, hiru babes-lerro dituena, eta 2 ha inguruko zabalera duen barruti bat osatzen du.

## Deskribapena 
2025era rte egndako indusketetan lortutako emaitza arkeologikoek erakusten dute hiru okupazio fase daudela. Bi Burdin Aroan, kastroa okupatu zen lehen uneetan (K.a. IV. mendea), eta bat K.a. I. mendearen hasierako garai galaiko-erromatarrean, kastroak aldaketa nabarmena izan zuen garaian, aurreko eraikuntza guztiak aldatu eta suntsitu zirelarik.

Herrixkak, Santa Comba eta Lobadiz kostaldeko kastroekin batera, Burdin Aroan Ferrolgo mendebaldeko eremuaren giza okupazioaren mapa marrazten laguntzen duen triangelua osatzen du.
Barruti nagusiak forma ia zirkularra du, 76 m inguru iparraldetik hegoaldera eta 89 m ekialdetik mendebaldera. Induskatutako eraikinak forma ia zentrokidea duten hiru horma ditu, malda natural handia aprobetxatuz, eta bi sarbide ditu. Nagusia ekialdean eta bestea ipar-ekialdean. Barrualdetik, harresien paraleloan, harrizko bide bat doa, akropolira zuzen-zuzenean bideratua, barruti hauetan ohikoa zenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nikos Galis

**Nikos Galis** (New Jersey, 1957ko uztailaren 23a- ) saskibaloi jokalari greziarra izan da, herrialde hartako inoizko hoberenetarikoa. Hirutan izendatu dute Greziako atletarik onenatzat (1986, 1987 eta 1989) eta FIBAren inoizko 50 jokalaririk onenen artean sailkatu zuten 1991an. Marka pertsonal guztiak eta palmares kolektiboa oso nabarmenak dira, beheko atalean agertzen den moduan.

Antolatzaile lanetan jardun zuen. 

## Kirol-ibilbide profesionala 
### Klubak
Aris Tesalonika BCan hasi zen jokatzen 1979an, orkatila lesioa izan eta gero eta Boston Celtics-en aritzeko hautatu ostean. 1991 arte greziar talde hartan ibili eta gero, 12 urtez, 1992an fitxatu zuen Panathinaikos BC-ek, 2 denboraldiz bertan egon zelarik. 

Guztira, 8 aldiz irabazi du Greziako Liga (1983, 1985–1991), eta 7 bider Kopa (1985, 1987–1990, 1992, 1993). Arisek 6. zenbakia erretiratu zuen haren omenez. 

5 aldiz izan da Ligako MVPa (1988–1992), 4 aldiz Finaletako MVPa (1988–1991), 11 aldiz Ligako saskiratzailerik onena (1981–1991) eta 4 aldiz Ligan asistentzia gehien eman duena (1991–1994), besteak beste.

5 aldiz Euroligako saskiratzailerik onena izan zen (1988–1990, 1992, 1994).

### Selekzioa
Greziako selekzioan ere jokatu zuen 1980tik 1991 arte, debuta 23 urterekin egin zuelarik. 1987an EuroBasketeko urrezko domina eskuratu zuten, eta 1989an zilarrezkoa. Guztira, 168 partida jokatu eta 5.129 puntu saskiratu zituen (30.5 puntu batez beste).

Talde nazionalak 4. zenbakia erretiratu zuen haren omenez.

## Kanpo estekak 
*FIBAren profila.
*FIBA Hall of Fame.
*Olympedian.
Muna el-Kurd

**Muna el-Kurd** (arabieraz:منى الكرد; Sheij Yarrah, 1998ko maiatzaren 15a) palestinar kazetari eta ekintzailea da. 2021ean, Mohammed el-Kurd anaiarekin batera, urteko pertsona eraginkorrenak aitortzen dituen Time 100 zerrendan sartu zuten, Sheij Yarrahren gatazkaren errealitatea munduari erakusteagatik, izan ere, 2021eko Gazako Zerrendaren eta Israelen arteko gatazkaren eragiletako bat izan baizen.

## Ibilbidea 
El-Kurd musulman palestinarren familia batean jaio zen 1998ko maiatzaren 15ean Israelek okupatutako Zisjordaniako ekialdeko Jerusalemgo Sheij Yarrah auzoan. Txiki-txikitatik, Israelgo agintariek etxetik ateratzeko mehatxuak egin zizkioten familiari.  2009an, kolono israeldarrek euren familiaren etxearen zati bat hartu zuten Sheij Yarrahn.

2021ean, Israelgo auzitegi batek hala erabakita etxetik ateratzearekin mehatxatu zituzten hamaika familia palestinarretako bat izan zen Munaren familia. 30 egun eman zizkieten etxetik alde egiteko, baina familiaren abokatuak apelazio helegitea aurkeztu zuen barrutiko auzitegian. Azkenean, agintari israeldarren eta palestinarren arteko tentsioek Israel eta Palestinaren arteko 2021eko krisia eragin zuten Jerusalem ekialdean. 2021eko ekainaren 6an atxilotu zituen Israelgo poliziak Muna eta bere anaia Mohammed.Egun berean utzi zituzten aske.

2021ean, kazetaritzan graduatu zen Birzeit Unibertsitatean. Bere anaiarekin batera, Interneteko argitalpenen bidez eta komunikabideetan agertuz, Jerusalem Ekialdeko okupazioa salatu zuen, Israel eta Palestinarekiko erretorikan nazioarteko aldaketa eragiten lagunduz.

## Aintzatespenak 
2021ean, Muna munduko pertsona garrantzitsuenetako bat izan zen, anaiarekin batera, Time 100 zerrendan sartuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errektore

Errektorea unibertsitate baten agintari akademiko eta ordezkari gorena da.

## Errektoreak Espainiako unibertsitatetan 
Espainiako unibertsitatetan, klaustroak edo unibertsitate-komunitateak aukeratzen dute, zuzeneko hautaketaren eta sufragio unibertsal, aske eta sekretuaren bidez. Jarduneko Unibertsitateko Katedradunak izan behar dute hautagaiek, Unibertsitatean lan egin behar dute eta lau urteko agintaldia izango dute.

Errektorea aukeratzeko botoa klaustroko ordezkaritza-portzentaien arabera haztatzen da, unibertsitate komunitateko sektoreen arabera: unibertsitateko irakasle-kidegoetako irakasle doktoreak, gainerako irakasle eta ikertzaileak, ikasleak eta administrazio eta zerbitzuetako langileak. LOUk ezartzen du lehen talderako (funtzionario doktoreak) klaustroan gutxienez% 51ko ordezkaritza egongo dela.

Unibertsitatearen ordezkaritza lanak egitea dagokio, esaterako unibertsitateko ekitaldien buru izatea. Berari dagozkio baita zuzendaritza-lanak, hala nola klaustroa eta gobernu-batzordea deitu eta zuzentzea baita bilgune horietan hartutako erabakiak betearaztea. Bere lana da baita ere plazak hornitzeko lehiaketak deitzea eta irakasleak, unibertsitateko administrazio eta zerbitzuetako langileak izendatu eta kontratatzea. Bere izenean titulu eta diplomak ematen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Moroen kastroa

**Moroen kastroa** (galizieraz: *castro dos Mouros*) Burdin Aroko kastro baten hondakinak dira, Laza udalerriko Soutelo Verde herrian kokatuak, Ourenseko probintzian (Espainia).

## Kokapena 
Castroren aurriak Soutelo Verden daude, Ourenseko probintziako Laza udalerriko Castro de Laza parrokiako herri batean. Carraxotik gertu dago, OU-113 errepidearen beste aldean, Tamega ibaiaren haranetik nekez irits daitekeen hegal batean, Meda mendilerroaren mendebaldeko mendi-adarretan, San Mamede mendilerroaren luzapen batean.

Gaur egun, *Castro dos Moros* izeneko lekua dagoen iraleku bat da, Rebordiñoko estatua-menhirretik gertu. 1,88 m-ko altuera, 0,76 m-ko zabalera eta 0,40 m-ko lodiera duen granitozko harria da. Goialdean protuberantzia bat du, buru bat bezala interpretatu dena. Altueraren heren batean bi muxarradura ditu, horrelako beste menhir estatua batzuetan ikus daitekeen forma antropomorfoa bilatzen dutenak.

## Deskribapena 
Kastroen kulturaren gotorlekua izan zen, eta segur aski tamaganoek populatu zuten, Tamega ibaitik izena hartzen duen tribu zeltak. Herrixka, perimetroaren %80a babesten zuen lubanarro erraldoi batez inguratua zegoen, 10 metroko zabalera eta 7 metroko sakonera zuena zati batzuetan. Herrixkatik ez da harresi edo eraikuntzen hondarrik kontserbatzen eta baso-jardueren ondorioz oso eraldatua izan da.

## Historia 
Rebordiñoko menhirra dokumentazio ofizialak ahaztu egin zuen, ez baita herrixka edo parrokien arteko muga baten parte. Hala ere, Carraxóko artzain batek bazuen elezahar bat: menhirra Castro dos Mourosen azpiko gangari eusten zion urrezko giltzarria lapurtzen saiatu zen gizona zela. Zigor gisa, errege mairuak harri bihurtu zuen.

*Castro dos Mourosen* artean bazegoen asentamendu baten eta leku hartan harriak zeudenaren oroimena; deskribapenaren arabera, kapitelak eta harlanduak izan zitezkeen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Croce (argipena)

**Santa Croce** izenak italieraz Gurutze Santua esan nahi du, eta hainbat artikulutarako bide izan daiteke Wikipedia honetan:

Elizak:

* **Santa Croce (Florentzia)**, Florentziako basilika.
* **Santa Croce (Lecce)**, Lecceko basilika.

Toponimoak:

* **Santa Croce**, Veneziako *sestiere* edo auzoa.
* **Santa Croce di Magliano**, Moliseko herria.
* '''Santa Croce sull'Arno**, Toscanako herria.
* **Santa Croce del Sannio**, Campaniako herria
* **Santa Croce Camerina''', Siziliako herria.
Eleuterio Bauset

**Eleuterio Bauset Ribes** (Montserrat, 1908 - Valentzia, 1980ko abenduaren 30a) margolari valentziarra izan zen. Ideologikoki  anarkista, CNT sindikaturako lan egin zuen Espainiako gerra garaian.

## Biografia 
Montserraten (Valentzia) jaio zen 1908an, Julian Bauset Motes eta Gloria Ribes Sanzen semea. Valentziako Arte eta Lanbide Eskolan eta San Carlos Arte Ederren Errege Akademian ikasi zuen. 1930eko hamarkadan publizitateko marrazkilari eta ilustratzaile gisa lan egin zuen hainbat argitalpenetan. Espainiako Gerra Zibila piztu zenean, errepublikarren bandorako kartelak egin zituen, milizia anarkistarenak, hain zuzen ere. 1937ko Parisko nazioarteko erakusketan, Espainiako Errepublikaren pabiloian kolaboratu zuen. 

Kolpistek gerra irabaztean, artista espetxaratu zuten. Behin kalean, Kubara erbesteratu zen, eta gero Erdialdeko Amerikako beste herrialde batzuetara (Venezuela, Kolonbia, Mexiko, Costa Rica). Herrialde horietan, pertsona ospetsu batzuentzat erretratugile gisa lan egin zuen. Halaber, margolari izan zen Estatu Batuetako merkatari batentzat. Estatu Batuetan arrakasta izan zuen. Ondoren, Valentziara itzuli zen, eta han margolari gisa jarraitu zuen. 1980ko abenduaren 30ean hil zen, 72 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Liberty Bell mendia

**Liberty Bell mendia**, , AEBetako ipar-mendebaldeko mendi bat da, Washington estatuan eta North Cascades mendikatean. 2.350 metroko garaiera du.
Glacier Peak

**Glacier Peak** edo **Dakobed**, AEBetako ipar-mendebaldeko mendi bat da, Washington estatuan eta North Cascades mendikatean. 3.207 metroko garaiera du.
Austreberta Hilda Escobedo Ocaña

**Austreberta Hilda Escobedo Ocaña** (Mexiko Hiria, 1958ko martxoaren 10a) ikasle, maistra herrikoia eta aktibista eta giza eskubideen defendatzaile mexikarra da. 1981eko abenduaren 31tik desagertua, Mexikoko Segurtasun Zuzendaritza Federaleko (DFS) kideek edo "Brigada Blanca" izeneko talde paramilitarrak atxilotu ondoren.

## Biografia 
Desagertu arte, azken urtea Ekonomiako Goi Eskolan burutzen ari zen azken urtea. Antzerki eta Arte Esperimentazioko Zentro Librean parte hartu zuen eta Milpa Altako erakunde komunitarioko kide zen. "Plan de Ayala" izeneko Koordinakunde Nazionalaren sorreran lagundu zuen, eta 1979tik aurrera herrialdearen barruan bidaiatzen hasi zen, aktibista politiko gisa, ahaleginak batu eta aldaketa sortzeko asmoz. Benito Juárez García Telesecundarian ere eskolak ematen zituen Naucalpan de Juarez 9.ean.

1981eko abenduaren 31n, anai-arrebak zaindu ondoren atera zen goizean, baina ez zen inoiz itzuli. GFAko kideek edo Brigada Zuria talde paramilitarrak atxilotu eta desagertu zuten, Miguel Nazar Haro buru zutela. Senitartekoek eskaera ugari egin zituzten. Eureka Batzordekoa zen Acela Ocaña amak ere ahaleginak egin zituen alaba bilatzeko, baina 2025era arte ez zuten erantzunik jaso. Hala ere, desagertuta egon ziren pertsonek baieztatu zuten 1983tik 1984ra bitartean atxiloketa eta tortura zentro klandestinoetan ikusi zutela. 

## Ikus, halaber 
* Eureka batzordea

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
*
Coquihalla mendia

**Coquihalla mendia**, , Kanadako ipar-mendebaldeko mendi bat da, Columbia Britainiarran eta North Cascades mendikatean. 2.677 metroko garaiera du.
François Anthoine

**François Paul Anthoine** Frantziako Armadako jenerala izan zen Lehen Mundu Gerran. Gerra hasi zenean, Anthoine Castelnau jeneralaren Estatu Nagusiko Burua zen (Bigarren Armada). Anthoinek paper garrantzitsua jokatu zuen Robert Nivelleren kanpaina porrotatuan 1917ko udaberrian.

## Biografia 
1885etik 1887ra Tonkinen aritu zen, eta Dreyfus aferan paper txiki bat izan zuen.

Anthoine koronela 48. Artilleria Erregimentuko komandantea izan zen 1909ko abendutik 1911ko ekainera. Ondoren, Batzorde Teknikoko kide izendatu zuten 1911ko irailaren 24an.

1914ko abuztuan etsaitasunak hasi zirenean, Édouard de Castelnau jeneralaren 2. Armadako Estatu Nagusiko buru bihurtu zen, eta Foch jeneralaren 20. Armadako Gorputza atxikita zegoen. 1914ko abuztuaren 20an, jakin zuen, aurreko egunean bidalitako geldiarazteko aginduaren aurka, Fochek eraso egin zuela, Morhangeko gudua hasiz, eta gudua azkar amaitu zen armada osoak atzera eginda. Hurrengo bi hilabeteetan, Foch bi aldiz igo zuten mailaz, eta Iparraldeko Zonako Komandante Nagusiorde gisa, Castelnauren nagusi bihurtu zen. 1914ko urriaren 6an Breteuilen egindako elkarrizketa batean, Fochek Castelnauren defentsa estrategiaren aurka egin zuen. Fochek bere irtenbidea bortizki ezarri eta Anthoine kargutik kendu zuen. Duchênek ordezkatu zuen, Fochen estatu nagusiko burua zena 20. Gorputzean.

Anthoine 20. Infanteria Dibisioko komandante izendatu zuten urriaren 8an, eta kargu hori izan zuen 1915eko irailaren 10era arte, 10. Armada Gorputzaren agintea eman zioten arte.

1917ko martxoaren 25ean, Anthoineri Laugarren Armadaren agintea eman zioten, eta harekin parte hartu zuen Nivelle ofentsiban Champgane Mendietako guduan, apirilean eta maiatzean, eta gero Lehen Armadarena, 1917ko ekainaren 15ean. Flandriako ofentsiban parte hartu zuen unitate honekin 1917ko urrian eta azaroan, baina Iparraldeko eta Ipar-ekialdeko Armadetako Estatu Nagusiko Buru izendatu zuten 1917ko abenduaren 23an.

Pétain jeneralaren lagun mina izanik, kargu hori izan zuen 1918ko uztailaren 5era arte, kaleratu zuten arte. Eszedentzian jarrita, Armadaren Eremuaren Obren Ikuskatzaile Nagusi bihurtu zen 1918ko urriaren 31n. Gerrako Presoen Formazioen Komandante Nagusia ere izan zen askatutako eskualdeetan 1919ko martxoaren 20tik 1920ko apirilaren 1era arte, berriro ere eszedentzian jarri zuten arte.

1920ko abenduaren 28tik 1921eko ekainaren 16ra arte, erreserba-koadrora igaro zen arte, Armadaren Aprobetxamendurako Ikasketa Batzorde Mistoaren buru izan zen.

## Kargu militarrak 
## Kanpo estekak
North Cascades

**North Cascades**, Ipar Amerikako mendebaldeko mendikate bat da, AEBetako Washington estatua eta Kanadako Columbia Britainiarraren artean.

Ur-jauzien mendikatearen mendebaldeko zatia barne hartzen du. Bere punturik garaiena Baker mendia da (3.286 m.).
Haustura patologiko

**Haustura patologikoa** hezur-egituraren ahultasunaren ondorioz izandako haustura bat da. 

Hezur normal bat hondatuko ez lukeen egoera batean hezurra hausten bada, pazienteak hauskortasun patologikoa duela esan dezakegu. Haustura patologiko arruntenak ornoetan, femurrean, pelbisean, humeroan eta eskumuturrean gertatzen dira. Hezur luzeetan zeharka gertatu ohi dira; hezur zabaletan berriz, ertz batean edo kolapso bezala (ornoen gorputzean, esate baterako).

## Zergatia 
Hezurrak karga mekaniko normalekiko erresistentzia gutxitua izatearen arrazoiak gehienetan endokrinoak dira (osteoporosi eta osteomalazia prozesuetan bezala). Pertsona gazteetan Pageten gaixotasuna, osteogenesi inperfektu, hezur-tumore eta kisteekin lotuak egon daitezke. Beste arrazoi posible batzuk: hiperparatiroidismo primarioa, osteomielitis kronikoa, errakitismoa, giltzurrun-osteodistrofia, osteopetrosia, gazte-artritisa, displasia fibroso monostotikoa, granuloma eosinofiloa, poliomielitisa.
## Diagnostikoa 
thumb|Gazteen osteoporosia
Ahal dela, haustura patologikoaren azpian dagoen kausa aurkitu behar da, tratamendu-bide optimoa bideratzeko; baina batzuetan ez da erraza. Laborategiko probak, azterketa erradiologikoak (RM eta TAC), biopsia bidezko histologia edo zitologiak... erabiltzen dira.

Beste patologia batzuk ez daudenean, haustura izan duten menopausia osteko emakumeek edo 50 urtetik gorako gizonek, hezur-hauskortasun diagnostikoa jaso dezakete (nahiz eta osteoporosi diagnostiko-irizpideak ez bete), hezur-dentsitate minerala hobetzeko tratamendua emanez.

## Kudeaketa 
Haustura kirurgikoki konpondu daitekeenean, hainbat faktore ere kontuan hartu behar dira: hausturaren kokapena, azpiko kausa, pronostikoa eta pazientearen egunerokotasuna. Adibidez, gaixoaren bizi-itxaropena luzea bada, finkapena sendoagoa izan beharko da, eta protesi baten ezarpena baloratu daiteke. Aldiz, pronostikoa txarra bada edo pazienteak aktibitate gutxiko bizimodua badarama, interbentzio arin bat nahikoa izan liteke bizi-kalitatea mantentzeko.

Metastasiekin lotutako haustura patologikoetan, erradioterapia tratamendua errazteko karbono-zuntzezko inplante bat erabil daiteke.

Hainbat puntuazio-sistema daude hauskortasun patologikoak ebaluatzeko (oraindik hausturarik gertatu ez denean). Erabilienak hauek dira:

* Mirelen puntuazioa: hezur luzeetako gaixotasun metastasikoan.
* Harringtonen puntuazioa: femur proximaleko gaixotasun metastasikoan.

Bi sistemak antzeko irizpideetan oinarritzen dira: hausturaren kokapena, pazientearen sintomak, lesioaren tamaina eta lesio-mota. Puntuazio handiagoak haustura-arrisku handiagoa esan nahi du. Emaitza hauetan oinarrituta, hezurren finkapen profilaktikoa egin daiteke, azpiko kausaren tratamenduarekin batera.

## Erreferentziak  
## Kanpo estekak
Shake Shake Go

**Shake Shake Go** Londresen egoitza duen indie-folk musika taldea da.

## Ibilbidea 
Londresen ekarturiko galestar eta frantses kideek 2012an sortu zuten taldea eta Britainia Handiko hainbat hiritako kaleetan musika jotzen hasi ziren. 2014an James Blunten telonero aritu ziren Erresuma Batuan eta Frantzian egindako biran.

2014ko abenduan kaleratu zuten lehenengo singlea, "England Skies" izenekoa. 2015ean *Shake Shake Go* EP-a atera zuten eta lehenengo albuma *All in Time* izan zen. 2016an Europan zehar egin zuten bira, 80 kontzertutik gora eskainiz.

2018an  "Dinosaur" eta "Come Back To Me” singleak atera ondoren bigarren diskoa plazaratu zuten, *Homesick* izenekoa.

## Diskografia 
* *Shake Shake Go* (2015) - EPa
* *All in Time* (2016)
* *Homesick* (2018)
* *Double Vision* (2023)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgune ofiziala
François Goiran

**François Louis Auguste Goiran** frantziar jeneral eta politikaria izan zen. 1911n Gerra ministro gisa aritu zen laburki, eta gero Nizako alkate 1912tik 1919ra.

## Biografia 
Lycée Massénako ikaslea zela, École Polytechnique-n matrikulatu zen lehen nizarra izan zen. 1870ean, Sedango guduan, teniente gisa parte hartu zuen guduan, preso hartu zuten. Askatu ondoren, bere ibilbide militarra jarraitu zuen: 1902an brigada jeneral izendatu zuten eta gero 1906an jeneral nagusi. 1911n, Gerra ministro izendatu zuten Maurice Berteaux istripuz hil ondoren, baina hilabete baino gutxiagoz mantendu zuen kargu hori.

1912an Nizako alkate bihurtu zen. Bere zintzotasunagatik eta lan gogorragatik eskertua, zerbitzu publikoak erreformatu zituen eta udal funtzionarioentzako estatutu bat garatu zuen. Lehen Mundu Gerra hasi zenean, armadan berriro sartu zen, baina alkate karguan jarraitu zuen. Niza hiria hondatu egin zen turismoaren gainbeheraren ondorioz, bere jarduera ekonomiko nagusia baitzen. 1919an, bere agintaldia amaitu zenerako, udal zorra 61 milioi frankokoa zen. Hala ere, Lehen Mundu Gerran hil ziren Nizako herritarren omenezko monumentu bat eraikitzea bultzatu zuen. Gerrako monumentu hau 1928an eraiki zen Quai Rauba Capèu kaian.

Ez zen berriro aurkeztu 1919ko udal hauteskundeetan. Hegoafrikara erretiratu zen bere semearekin, Frantziako kontsularekin, egoteko, eta Johannesburgon hil zen 80 urte bete baino hiru aste lehenago, eta bere zeharkako ondorengo Pierre Gautier baino hilabete bat baino gutxiagora. Nizako Cimiez hilerrian lurperatuta dago.

## Kanpo estekak
Azken Sustraiak

**Azken Sustraiak**, Beasainen 2017. urtean sortutako punk-rock musika taldea da. 

## Ibilbidea 
Xabi Etxezarreta eta Joseba Agirre 2016an entseatzen hasi ziren eta lau abesti egin zituzten. 2017an Azken Sustraiak taldea sortu zuten eta urte berean atera zuten lehenengo diskoa.

## Diskografia 
* *Azal berri bat* (2017, Mal-Mai Records)
* *Utopian gara aske* (2019, autoekoizpena)
* *FZA BOL. 1-6* (2021, Mal-Mai Records)
* *Goierri* (2023, Mal-Mai Records)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Taldearen Bandcamp.com
Terraza (ostalaritza)

**Terraza** jatetxe edo edaritegien kanpoko aldean prestatzen den tokia, bezeroentzako mahaiak eta aulkiak dituena. 

Sarritan, lehendik dagoen negozio baten kanpo-luzapen gisa ezartzen da; adibidez, taberna bat, jatetxe bat edo hotel bat, kalean bertan egin daitekeena, dela plaza baten espazioan, lorategi batean, bistadun begiratoki batean, eraikin baten atarian, areto batean edo bulebar bateko beste terraza batzuen ondoan. 

Zerbitzu hau pergola batekin babestuta egon daiteke, bezeroak eguraldi txarretik edo babesteko, edo itzala emateko eguzkiak jotzen duenean. Terrazak leku turistikoetan erabili dira, balio erantsiko ostalaritza-zerbitzugune gisa. Zerbitzariaren zerbitzuagatik eskupekoak kobratzea herrialde bakoitzeko ohitura, arau eta usadioen araberakoa izango da.

Zerbitzuaren arabera anitzak izan daitezke, luxuzko jatetxeen terrazetatik autozerbitzuko terrazetara.

## Iruditegia 

Fitxategi:Calle_Vanaturu_Kael,_Tallin,_Estonia,_2012-08-05,_DD_03.JPG|Terraza Tallinnen, Estonia.
Fitxategi:Bilbao - Plaza Barria 01.jpg|Terrazak Bilboko Plaza Barrian.
Fitxategi:Guggenheim cafeteria (3812466635).jpg|Guggenheim Museoaren aurrean, terrazarako aulkiak prestatzen.
Fitxategi:Clientes en la terraza de la Cafetería Xauen, en la avenida de la Libertad (2 de 2) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Xauen kafetegia, Donostiako Askatasunaren etorbidean, 1937an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Terraza (argipena)

**Terraza** terminoak honakoa adieraz dezake:

* **Terraza (ostalaritza),** jatetxe eta edaritegietako kontsumitzeko tokia.
* **Terraza (nekazaritza)**; toki maldatsuetan laborantza laguntzeko egitura.
* **Terraza (arkitektura)**; eraikin bateko teilatu edo goiko espazio laua.
* Terraza (geomofologia)
Terraza zehatzak:
* **Brühlen terraza**, Alemaniako Dresde hiriko multzo arkitektonikoa.
* **Elefanteen terraza**, Kanbodiako Angkorreko gune arkeologikoa.
Toponimia:
* **Terrazas**, Burgosko udalerria.
* **Terraza**, Guadalajarako herria (Espainia), Corduente udalerrian.
Magrosko kastroa

**Magrosko kastroa** Galiziako (Espainia) aztarnategi arkeologikoa da. Hainbat indusketa-lan egin dira egoera onari eusteko, eta bisitarientzako sarbide bat ere badago.

## Kokapena 
Magrosen (Santa María de Beariz) dago, Ourenseko Beariz herrian, herriaren erdigunetik 700-800 metrora.

## Deskribapena 
Marcofan menditik 728 metrora dago, eta hasieran harresiz inguratuta zegoen, baina, denborak aurrera egin ahala, harresi horiek behera egin izanaren aztarnak nabarmenak dira. Mendixka txiki bat ikus daiteke, ziur aski parapeto funtzioarekin. Muino honetan bertan, dorre gotortu bat izan zitekeenaren harrizko aztarnak eta kastroko defentsa-sistemaren hormak ere ikusten dira.

Azalean, Udal Liburutegian dauden keramika zati txikiak agertu ziren, galaikoa eta erromatar garaikoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sacco-Vanzetti Batailoia

**Sacco-Vanzetti Batailoia** Lanaren Konfederazio Nazionala (CNT) sindikatu anarkistaren Euskadiko batailoi bat izan zen. Espainiako Gerra Zibilean Iparraldeko frontean parte hartu zuen (1936ko iraila - 1937ko urria). Euskadiko CNTren 4. milizia antifaxista izan zen, eta Eusko Gudarosteko 12. batailoia. Eusko Gudarostearen Estatu Nagusiak talka batailoi izendatu zuen.

## Operazioak 
Sacco-Vanzetti Batailoia CNTk Euzkadin antolatutako batailoietako laugarrena izan zen. Gipuzkoatik etorritako konpainiekin eta Bizkaian antolatutako beste batzuekin osatu zen.

Batailoia 1936ko abenduan nabarmendu zen, Legutioko guduan, Zestafe eta Nafarrateren aldean borrokatuz. 150 pertsona hil ziren gutxienez batailoian. Ondoren Otxandioko frontean aritu ziren.

Ondoren, Sacco-Vanzetti Batailoia Udalara joan zen, apirileko hirugarren hamarraldian Karraskainetik borrokatuz, baja ugarirekin. Erretreta bat egin zuten, gezurretan borrokarik gabeko frontea bertan behera uztea bezala aurkeztu zena. Geroago, unitateak modu nabarmenean borrokatu zuen, Urrutxuan, Bizkargin, egindako ekintzekin nabarmenduz. Durruti Batailoiarekin bat eginda, Santanderren, Kolitzako guduan parte hartu zuen. Santanderko porrotarekin desagertu zen batailoia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Meloko elizbarrutia

**Meloko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren uruguaitar elizbarrutia da. 1955eko azaroaren 15ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Melon dago. Egun apezpikua Pablo Jourdán da.

## Ordinarioak 
* José María Cavallero Gómez (1955-1960)
* Orestes Nuti (1960-1962)
* Roberto Reinaldo Cáceres González (1962-1996)
* Nicolás Cotugno (1996-1998)
* Luis del Castillo Estrada (1999-2009)
* Heriberto Bodeant (2009-2021)
* Pablo Jourdán (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lecceko katedrala

**Lecceko Katedrala** edo Duomoa Lecce hiriko gurtza katolikorako leku nagusia da eta Piazza del Duomo delako plazan dago, hiriaren erdigune historikoan. 

## Deskribapena 
Ohikoa ez den bezala, alboko fatxada da plazako zabalgunera zuzendutakoa, eta hori da artistikoki garatu dena. Katedralaren jatorrizko eraikuntza Formoso gotzainak enkargatu zuen 1144.ean eta ia mende bat geroago, 1230.ean, Volturio gotzainak zenbait berrikuntza egin zituen. 

Baina 1659-70 urteetan Pappacoda apezpikuaren aginduz erabat berritua izan zen, eta honek Gustavo Zimbaloren esku utzi zuen lana, urte haietan ondoko kanpandorre ederra eraikitzen ere aritu zena. Alboko fatxada hori da bisitariei aurkezten zaien lehena, eta artistikoki garrantzitsuena da, . 17. mendeko dekorazio bikaina baitu, Lecceko estilo barroko bereizgarrian. 

Beste sarrera harrigarria da bere estilo soil eta finagatik, elizaren ezker aldeko apaindurazko distira orekatzeko modukoa.

Katedralaren barrualdeak gurutze latindarreko oinplanoa du, hiru habearte ditu erdi-zutabez sendotutako pilare altuek bananduta eta hamabi aldarez apainduta. Giuseppe da Brindisik egindako pinturak San Orontzio hiriko zaindariaren bizitza kontatzen du. Sant'Oronzo delako santu hau gurtzen da katedralean, hiriko lehen apezpikua izan zelakoan erromatarrarren garaian; baina elizaren adbokazioa Andre Mariaren Jasokundearena da, eta aldare nagusia hari eskainita dago: aldare hori Sersale apezpikuak 1744an Napoliko marmolgintzako langileei eskatutako artelan ederra da, non marmolean zizelkatutako elementuak eta brontzezko beste pieza batzuk harmoniaz konbinatzen diren.

Gurutzaduran Gurutzearen marmolezko aldare garrantzitsua eta Sakramentua daude, Sant'Oronzori eskainitako aldareak, 1672an Giuseppe Zimbalok eta Giovann'Andrea Larducci da Salòk egina, Pappacoda apezpikuaren erlikiak ditu. 

Transeptuaren ondoko bi sarreretatik, Erdi Aroko kriptara sartzen da. Kripta 1500. urtearen hasieran berreraiki zuten eta margoak dituzten bi kapera barroko ditu. Kapera horiek laurogeita hamabi zutabek osatutako korridore luzea zeharkatzen dute, giza irudiekin apaindutako kapitelekin.

## Iruditegia 

Fitxategi:Lecce - Duomo - 01.jpg|Iparraldeko fatxada.
Fitxategi:Il campanile del duomo di Lecce.jpg|Kanpandorrea.
Fitxategi:Presbiterio del duomo di Lecce.jpg|Presbiterioa, korua, aldare nagusia.
Fitxategi:Ceiling_in_Duomo_(Lecce).jpg|Sabaiko margoetako bat, *Azken afaria*, Giuseppe da Brindisirena.
Fitxategi:Duomo Lecce Justus Orontius Fortunatus.jpg|Lecceko santu martiriak, Justo, Orontzio (zaindaria), eta Fortunato.
Fitxategi:Cappella di S. Carlo Borromeo - Duomo di Lecce.jpg|Kapera bat, Lecceko estilo barroko bereizgarrian.
Fitxategi:Duomo Lecce Nativity scene.jpg|Jaiotzaren kapera.
Fitxategi:1659 wurde damit begonnen die Kathedrale im Stil des Barocks neu aufzubauen. 20.jpg|Kripta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomas J. Hicks

**Thomas John Hicks** (1876ko urtarrilaren 11a - 1952ko urtarrilaren 28a) atletismoko atleta estatubatuarra izan zen. Maratoia irabazi zuen 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Biografia 
Hicks, Cambridgeko (Massachusetts) letoizko langilea, Ingalaterran jaio zen. 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan maratoi lasterketa bikain baten irabazlea izan zen, Missouriko St. Louiseko Munduko Azokaren barruan ospatu zirenak. Baldintzak txarrak ziren, ibilbidea lurrezko pista bat zen, eta ibilgailu laguntzaileek hauts hodei handiak sortzen zituzten. Hicks Fred Lorzen atzetik sartu zen helmugan, baina Lorzek 14 km egin ondoren lasterketa utzi zuen, ibilbidearen zati handi bat autoz egin, eta lasterketan berriro sartu zen helmugara baino 8 km lehenago. Epaileek Lorzen iruzurra aurkitu zutenean deskalifikatu egin zuten, berak txantxa bat izan zela esan arren.

Lasterketa egungo arauen arabera egin izan balitz, Hicks estriknina erabiltzeagatik deskalifikatuko zuten: bere laguntzaileek 1⁄60 aleko (1,1 mg) estriknina dosia eman zioten eta brandy pixka bat, lasterketan zehar ahulduta zegoelako; lehenengo dosiak ez zuen denbora luzez suspertu, beraz, beste bat eman zioten. Ondorioz, helmuga zeharkatu ondoren konortea galdu zuen. Beste dosi bat hilgarria izan zitekeen. Estreknina debekatuta dago atletentzat 1960ko hamarkadaren amaieratik, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak drogak probatzen hasi zirenetik, eta estrikninaren azken erabilera ezaguna 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan gertatu zen.

Hicksek seigarren postuan amaitu zuen Bostongo Maratoian 1901ean eta 1902an. Azken urteko udazkenean Minneapolis-era (Minnesota) joan zen lan egitera, eta han zegoela, estatuko txapelketa irabazi zuen Minneapolis YMCA kros taldeko kapitain bihurtu zen. Hicks Bostonera itzuli zen 1904ko udaberrian eta bigarren postuan amaitu zuen urte hartako Bostongo Maratoian.
thumb|Hicks eta laguntzaileak 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan
Azken urteetan, Ingolf-eko (Ontario) meategietan lan egin zuen, eta Winnipeg-en (Manitoba, Kanada) bizi izan zen, bere bi anaiak finkatuta zeuden lekuan. Kanadar nazionalitatea lortu zuen, eta Winnipeg-en hil zen 1952an, hirurogeita hamasei urte zituela.

## Erreferentziak
Mercedesko elizbarrutia

**Mercedesko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren uruguaitar elizbarrutia da. 1960ko abenduaren 17an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Mercedesen dago. Egun apezpikua Luis Eduardo González da.

## Ordinarioak 
* Enrique Lorenzo Cabrera Urdangarín (1960-1974)
* Andrés María Rubio (1975-1995)
* Carlos María Collazzi (1995-2023)
* Luis Eduardo González (2023-)

## Apezpiku laguntzailea 
* José Gottardi (1972-1975)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Cibrao de Lasko kastroa

**San Cibrao de Lasko kastroa**, ***A Cidade*** (galizieratik itzulita: "Hiria"), **Lambrica**, **Lansbrica**, **Lanobrica** edo **Lansbricae** bezala ere ezaguna Galizian kokatutakoen artean indusketapean dauden Espainiako kastro handienetako bat da, Pungín eta San Amaro udalerrien artean kokatua, Orenseko probintzian. Ikerketa arkeologikoen emaitzek K.a. II. mendetik K.o. II. mendera arteko okupazio jarraitua erakusten dute, eta geroagoko okupazio esporadikoak izan zitezkeen arren. 

Tamainari dagokionez, Pontevedrako A Guardako udaletxean dagoen Santa Tregako kastroarekin eta Portugalgo iparraldeko Citâniekin aldera daiteke. Azken horiek kastroen kulturakoak dira, eta erromanizazio-maila handia eta tamaina handia dute ezaugarri. Adierazle esanguratsuenen artean, Citânia de Briteiros, Monte Mozinhoko kastroa eta Sanfinseko kastroa aipa daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* San Cibran de Lasko kastroen kulturako Parke Arkeologikoa
Saltoko elizbarrutia

**Saltoko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren uruguaitar elizbarrutia da. 1897ko apirilaren 14an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Salton dago. Egun apezpikua Arturo Fajardo da.

## Ordinarioak 
* Tomás Gregorio Camacho (1919-1940)
* Alfredo Viola (1940-1968)
* Marcelo Mendiharat (1968-1989)
* Daniel Gil Zorrilla (1989-2006)
* Pablo Galimberti (2006-2018)
* Fernando Miguel Gil Eisner (2018-2020)
* Arturo Fajardo (2020-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Alfredo Viola (1936-1940)
* Marcelo Mendiharat (1959-1968)
* Carlos Alberto Nicolini (1984-1988)

## Apezpiku laguntzaileak 
* José Maria Cavallero (1952-1955)
* Carlos Alberto Nicolini (1977-1984)
* Heriberto Bodeant (2003-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San José de Mayoko elizbarrutia

**San José de Mayoko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren uruguaitar elizbarrutia da. 1955eko azaroaren 15ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza San José de Mayon dago. Egun apezpikua Edgardo Fabián Antúnez da.

## Ordinarioak 
* Luis Baccino (1955-1975)
* Herbé Seijas (1975-1983)
* Pablo Galimberti (1983-2006)
* Arturo Fajardo (2007-2020)
* Edgardo Fabián Antúnez (2021-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Herbé Seijas (1975)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tacuarembóko elizbarrutia

**Tacuarembóko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren uruguaitar elizbarrutia da. 1960ko urriaren 22an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Tacuarembón dago. Egun apezpikua Pedro Ignacio Wolcan Olano da.

## Ordinarioak 
* Carlos Parteli (1960-1966)
* Miguel Balaguer (1966-1983)
* Daniel Gil Zorrilla (1983-1989)
* Julio César Bonino (1989-2017)
* Pedro Ignacio Wolcan Olano (2018-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vigoko kastroa

**Vigoko kastroa** Galizian dagoen Vigoko *Monte do Castro* mendiaren magalean kokatutako kastroa da. Induskatutako aztarnak K.a. II. mendea eta K.o. III. mendeen artean habitatua izan zen mendiaren magaletan zehar hedatuko zen kokalekuaren zati txiki bati dagozkio. Utzi egin zuten, ziurrenik biztanleak itsasotik gertuago zegoen Areal eremura lekualdatu zirelako. 

Aztarnategiak eta antzeko beste kastro batzuek emandako informazioan oinarrituta, herriko hiru etxebizitza berreraiki ziren, erromatarren okupazioaren hasierako unea irudikatzen dutenak. Hauek, erromatar konkistaren ondorengo lau angeluko etxebizitza bat, etxebizitza zirkular bat, atarte atxikia duena, eta biltegi bat dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Vigoko kastroa Vigoko Udalaren webgunean
Leon XI.aren hilobia

**Leon XI.aren hilobia** Erromako San Petri basilikan dago, Leon XI.a aita santuaren ehorztokia da. Alessandro Algardik sortu eta 1634an eraiki zuen. Roberto Ubaldini kardinalak (1581–1635) enkargatu zuen. 27 egunez bakarrik izan zen aita santu Leon hura, Alessandro Octaviano Medici izenez ezaguna lehenagotik, baina hilobi bikaina du San Petrikoen artean.

Plinto baten gainean, bertuteak irudikatzen dituzten bi estatuaz inguratuta, sarkofagoa dago. Gainean Leon XI.a (1535–1605) dago tronuan, pontifize jantziekin eta tiara batekin. Aurrealdeko erliebeak Frantzian 1590eko hamarkadan Medici kardinal legatua izan zenean egindako jardueretako bi eszena irudikatzen ditu.

## Iruditegia 

Alessandro Algardi, monumento a leone XI Medici, 1644, 03.JPG|Leon XI.a
Alessandro Algardi, monumento a leone XI Medici, 1644, 05.JPG|Bertutea.
Alessandro Algardi, monumento a leone XI Medici, 1644, 04.JPG|Bertutea.
Alessandro Algardi, monumento a leone XI Medici, 1644, 06.JPG|Sarkofagoko erliebea.
Leo XI 152310.jpg|Ikuslearekin, tamainaren neurria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francis Emmanuel Ogbonna Okobo

**Francis Emmanuel Ogbonna Okobo** (Lejja, 1936ko azaroaren 4a – Enugu, 2025eko abuztuaren 29a) nigeriar elizgizon katolikoa izan zen, 1990etik 2013ra Nsukkako apezpikua izan zena.

## Bizitza 
Francis Emmanuel Ogbonna Okobo 1936an jaio zen Lejja eskualdean eta 1966ko ekainaren 4an apaiztu zen, Enuguko elizbarrutian inkardinatuta geratuz.

1990eko azaroaren 19an, Joan Paulo II.a aita santuak sortu berriko Nsukkako elizbarrutiko lehen apezpiku izendatu zuen, eta berak ordenatu zuen San Petri basilikan 1991ko urtarrilaren 6an. Beste kontsakratzaileak Giovanni Battista Re eta Justin Rigali izan ziren.

2013ko apirilaren 13an, Frantzisko aita santuak bere erretiroa onartu zuen.

2025eko abuztuaren 29ko goizean hil zen gaixotasun labur baten ondoren, 88 urte zituela.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Terraza (nekazaritza)

**Terraza** toki maldatsu bateko lur zerrenda laua da, maila bat eratzen duena eta nekazaritza-lanetarako erabiltzen dena.  

## Ezaugarriak 
Malda handiko lurretan prestatzen dira, %30 baino gehiagokoetan, indusketa horizontalik egin ezin den lekuetan. Baina maldak berak ere gehienezko muga bat izan ohi du: nekez izango da  % 45 baino handiagoa, zeren mailen zabalera asko murrizten delako eta lurrari eusten dioten hormen azalerak eraikuntza-gastua handitzen duelako. 

Mailakatutako terrazek zuzeneko lotura dute laborantza laurako lursailik ez izatearekin, eta baita dentsitate demografiko handiko garaiekin, beste garai batzuetan baztertutako terrazak berriz martxan jarri behar izaten baitira. Terrazak sortzeko eta erabiltzeko, eskulan ugari mobilizatu behar da.

Terrazen eraikuntza oso zabalduta dago Mediterraneoko eta Asiako ekialdeko herrialdeetan. Azken kontinente honetan Munduko Nekazaritza Ondarearen Sistema Garrantzitsu gisa izendatu ditu FAOk zenbait sistema, hala nola, Hani herriaren terrazak Txinan.  

## Iruditegia 

Fitxategi:Abandoned terraces.jpg|Utzitako terrazak, Saint-Agnes, Proventza.
Fitxategi:Banyalbufar Terraces - panoramio.jpg|Baleareetan *marjades* esaten dietenak.
Fitxategi:Nagacadan Rice Terraces.jpg|Filipinetako arroz terrazak.
Fitxategi:2007 1206 Cleared Hani rice terraces.jpg|Hani etniak sortutako terrazak, Txina.
Fitxategi:Peru terrace farming.JPG|Peruko terraza batzuk.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Troñako kastroa

[alt=|thumb|[Petroglifo kastroan, galizieraz *Pedra da serpe* izenez ezaguna.]]
**Troñako kastroa** Galiziako Puenteareas udalerriko Pías parrokian dagoen kastroa da. Gutxi gorabehera 280 metroko altueran dago, *Doce Nome de Xesús* izeneko muino batean. Kastroaren barrutia eliptikoa edo obalatua da, mendebaldeko magalean terraza zabalak eta ekialdean zulatutako lubaki zabal bat ditu. K.a. VI. edo V. mendetik K.o. I. edo II. mendera arte bizi izan zen bertan. 

Kultura Intereseko Ondasuna (BIC) da, 2009. urtetik monumentu kategoria duena.

## Indusketa arkeologikoak 
XX. mendearen hasieran, elizarako bidea eraikitzearen eta mendi-tontorra egokitzearen ondorioz, kastroari buruzko lehen berriak iritsi ziren. 1927an hasi ziren lehen indusketa sistematikoak, Luis Pericot eta Florentino López Cuevillas arkeologoek 1930. urtera arte zuzenduak. Kanpaina horien artean, suge baten irudikapena duen petroglifo baten aurkikuntza nabarmentzen da.

Berrogeita hamar urte baino gehiago utzita egon ondoren, 1981ean ekin zien berriro Jose M. Hidalgo Cuñarro jaunak arkeologia-lanei, eta 1992ra arte iraun zuten. Indusketa horietan aurkitutako tresnak Vigoko Arkeologia museoan eta Puenteareasko udal museoan gordetzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tenekteplasa

**Tenekteplasa**, besteak beste **Tnkase** markarekin saltzen dena, droga tronbolitiko gisa erabiltzen den entzima da.

Tenekteplasa plasminogenoen ehun-aktibatzaile bat da (tPA), DNA birkonbinatzailearen teknologiak sortutakoa, ugaztunen zelula-lerro bat erabiliz (txinatar hamsterreko obulutegi-zelulak).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak