Mildred Harnack-Fish

**Mildred "Mili" Elizabeth Fish-Harnack** (jaiotze **Fish** deiturakoa eta ezkondu eta gero **Harnack, Harnack-Fish** edo **Fish-Harnack)**; (1902ko irailaren 16a – 1943ko otsailaren 16a) Amerikako Estatu Batuetako literatura-historialaria izan zen, nazien erregimenaren aurkako autore, itzultzaile eta erresistentzia antifaxistako ekintzailea. Arvid Harnackekin ezkondu ondoren, Alemaniara joan zen berarekin, eta han hasi zuen karrera akademikoa. Fish-Harnack bikoteak urtebete egin zuen Jenako Unibertsitatean eta Giessengo Unibertsitatean doktore-tesian lanean. Giessenen nazismoaren hastapenen lekuko izan zen. 1930ean, bikotea Berlinera joan zen, eta Mili Fish-Harnack irakasle laguntzaile bihurtu zen literatura ingelesean eta estatubatuarrean, Berlingo Humboldt Unibertsitatean. 1950eko hamarkadaren hasieran, bikoteak gero eta interes handiagoa zuen sobietar sistema komunistarekin. Harnack-ek sobietar ekonomia planifikatua aztertu zuen idazle-talde bat ezarri zuen, eta bikoteak Sobietar Batasunera bisita bat antolatu ahal izan zuen 1932ko abuztuan, eta 1933rako erabat konprometituta zeuden sobietar ideologiarekin. Estatu Batuetako enbaxadan izandako harremanen bidez, Fish-Harnack Martha Dodden lagun egin zen. Martha Dodd-en lagun taldekoa bihurtu zen, eta garaiko politika kontuak eztabaidatzen zituzten. 1936an  Mili Fish-Harnack irakasleak  Irving Stoneren Vincent van Gogh-en *Lust for Life* biografiaren itzulpena argitaratu zen.

1938an, bikotea nazismoari aurre egiten hasi zen. Louise eta Donald Heath-en lagun egin ziren, enbaxadako lehen idazkaria zena, eta Harnack-ek Reich-eko Merkataritza Ministerioan zuen kargutik informazio ekonomikoa pasatu zion. 1940rako, bikotea beste erresistentzia antifaxista talde batzuekin harremanetan jarri zen eta haiekin elkarlanean aritu zen. Horietatik garrantzitsuena Harro Schulze-Boysen alemaniar aire-armadako ofizialak zuzendu zuen. Munduko beste leku batzuetako talde ugari bezala, Harnack eta Schulze-Boysen-ek zuzendutako ezkutuko fakzio politikoak espioitza sare batean murgildu ziren gero Sobietar Inteligentziarekin elkarlanean aritzeko. Fish-Harnack bikotea erresistentzia borrokalari bihurtu zen, Berlingo espioitza-talde antifaxista bateko kide gisa, geroago Abwehr -ek Orkestra Gorria (*Rote Kapelle* ) deitua. 

Bikotea 1942ko irailean naziek atxilotu eta handik gutxira exekutatu zuten.

## Galeria 

Stamps of Germany (DDR) 1964, MiNr 1019.jpg|Zigilua Harnack senar-emazteen izena gogoratzeko, Deutsche Post, 1964. 
Gedenktafel Blissestr 22 (Charl) Mildred Harnack-Fish.jpg| Plaka oroigarria Peter A. Silbermann Ikastetxean/Friedrich Ebert Bigarren Hezkuntzako ikastetxean, Berlin-Wilmersdorf.
Mildred Harnack.jpg|Berlin-en plaka oroigarria senar-emazteak bizi ziren eraikuntzan, 61 Hasenheide helbidean,  Neukölln.
Gedenktafel Unter den Linden 6 (Mitte) Opfer des Faschismus.jpg|Harri oroigarria, "NS-Opfer" by Johanna Jura  1976an eraikia 6 Unter den Linden helbidean Mitten.
Stolperstein Genthiner Str 14 (Tierg) Mildred Harnack.jpg|A *Stolperstein* for Mildred Harnack  14 Genthiner Straße kalean, Tiergartenen.
Arvid Harnack-Mutter Erde fec.jpg|thumb|Harri oroigarria Friedhof Zehlendorfen, 33 Onkel-Tom-Straße, Berlin-Zehlendorf
CIC RO M Harnack.jpg|Counter Intelligence Corps fitxategia ref. Mildred Harnack (1947 ingurukoa)

## Oroigarriak 
* Harnacks-en zenotafio bat dago Berlingo (Alemania) Zehlendorf hilerrian
* Mildred Fish Harnack Day AEBetako Wisconsin estatuko ikastetxeek ospatzen dute 
* 2006an, Berlingo Friedrichshain auzoko kale bati Mildred Harnack Street (Mildred-Harnack-Straße) izena jarri zioten 
* Berlingo Harnack-en omenez izendatutako eskola Schulze-Boysen-Straße-n dago,  Orkestra Gorriko kideen izena duen kalea  Libertas Schulze-Boysen eta Harro Schulze-Boysen- en izenean.
* Milwaukee bere jaioterriko eskola publikoko konplexu bati Mildred Fish-Harnack-en omenez izendatu zuten 2013an.  
* Mildred-en *alma mater* -ak, Wisconsin-Madison-eko Unibertsitateak, 1994an sortu zen Mildred Fish-Harnack Giza Eskubideen eta Demokraziaren hitzaldia antolatzen du bere oroimenez. 
* 2019an, Madison (Wisconsin ) hiriak eskultura bat eskaini zion Harnacki Madison's Marshall Park-en. 
* 2013an, Stolpersteins for the Harnacks-ek Tiergarten -en Genthiner Straße 14 14aren aurrean jarri ziren 2013ko irailaren 20an, AEBetako enbaxadore John B. Emersonen aurrean. 

## Literatura 
### Itzulpenak 
* .
* .

### Idazlanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mildred Harnack omenez Wisconsin-Madisoneko Unibertsitateko Artxiboen Bilduman
* When the Red Orchestra Fell Silent, *New York Times* ; 2014ko maiatzaren 6an kontsultatua.
* Wisconsinko nazien erresistentzia: Mildred Fish-Harnack Story Timeline
* Mildred Fish-Harnack: Alemaniako heroi sekretua
* Wisconsinko nazien erresistentzia: Mildred Fish-Harnack Story
* Gilotinara joan-etorrian