Ultimate Fighting Championship

**Ultimate Fighting Championship (UFC)** arte martzial mistoen (MMA: *Mixed Martial Arts*) nazioarteko txapelketa handiena da, eta borroka profesionalaren industriaren ardatz nagusietakoa bihurtu da azken hamarkadetan. 1993ko azaroaren 12an sortua, UFCk borrokalari elitekoen artean arte martzial desberdinak konbinatuz lehiatzeko aukera ematen du, eta mundu osoan zale ugariren arreta bereganatu du.

## Jatorria eta lehen urteak 
UFC-ren sorreraren atzean Gracie familia brasildarra zegoen, zehazki **Rorion Gracie** eta **Art Davie** enpresari estatubatuarra. Lehen borrokaldia Denver hirian egin zen, eta hasierako helburua zen zein arte martzial mota zen eraginkorrena benetako borroka egoera batean. Parte-hartzaileek judoa, sumoa, karate tradizionala, kick-boxinga edo jiu-jitsu brasildarra bezalako diziplinak zekartzaten.

Lehenengo edizioetan ez zegoen pisu-kategoriarik, ez eta ia inolako araurik ere, eta borrokak oso bortitzak izaten ziren. Horrek kritika ugari eragin zuen AEBetako politikari eta gizarte eragile batzuen aldetik, eta zenbait estatutan debekatu zuten.

## Garapena eta profesionalizazioa 
1997tik aurrera, UFCren araudia berrikusi zen segurtasuna bermatzeko eta kirola profesionalizatzeko. Borrokaldiak roundetan banatu ziren, borrokalariak pisu-kategoriatan sailkatu ziren eta arau zorrotzagoak ezarri ziren. Kirol honen garapenean mugarri izan zen 2001. urtea, orduan Zuffa LLC konpainia UFCren jabe bihurtu baitzen. Dana White presidente izendatu zuten, eta berak hartu zuen UFCk mundu osoko ikus-entzuleei zuzendutako enpresa handitzat bilakatzeko gidaritza.

2005ean, **The Ultimate Fighter** izeneko telebista-lehiaketa sortu zuten, borrokalari amateurrei UFCra iristeko aukera emanez. Telebista bidezko arrakasta izugarriak ikusleen kopurua biderkatu zuen.

## 2016ko salmenta historikoa 
2016an, UFC 4.2 mila milioi dolarren truke saldu zuten **WME–IMG** izeneko enpresa taldeari (gerora **Endeavor** izena hartu zuen). Ordutik, UFCk bere ekitaldiak zabaltzen eta dibertsifikatzen jarraitu du, PPV (ordainpeko ikus-entzunezkoak), streaming plataformak, merchandisinga eta marka babesletza erraldoiak uztartuz.

## Pisu-kategoriak 
UFCren borrokalariak pisuaren arabera sailkatzen dira, gizonezkoetan eta emakumezkoetan kategoria hauek nabarmentzen direlarik:

### **Gizonezkoen kategoriak:** 
* Flyweight (56,7 kg arte)
* Bantamweight (61,2 kg arte)
* Featherweight (65,8 kg arte)
* Lightweight (70,3 kg arte)
* Welterweight (77,1 kg arte)
* Middleweight (83,9 kg arte)
* Light Heavyweight (93 kg arte)
* Heavyweight (120,2 kg arte)

### **Emakumezkoen kategoriak:** 
* Strawweight (52,2 kg arte)
* Flyweight (56,7 kg arte)
* Bantamweight (61,2 kg arte)
* Featherweight (65,8 kg arte)

## Borrokalari ospetsuak 
UFCk hainbat belaunalditako izar handiak ezagutarazi ditu:

* **Anderson Silva**: 10 urtez Middleweight txapeldun izan zen eta knock-out ikusgarriak eman zituen.
* **Georges St-Pierre**: Kanadako borrokalari ohia, welter pisuko nagusi absolutua eta UFCko historian estimatuenetakoa.
* **Jon Jones**: Pisu ertaineko eta pisu astuneko dominatzaile teknikoa.
* **Conor McGregor**: Bi pisu desberdinetan txapeldun izandakoa eta mediakotik oso ezaguna.
* **Khabib Nurmagomedov**: Garaitua izan ez den pisu arineko txapelduna, erretiratu arte.
* **Amanda Nunes**: Emakumezkoen arteko txapeldun historikoa, bi pisu desberdinetan gailendu zen.

## Gaur egungo eragina 
UFCren ekitaldi nagusiak Las Vegasen, Abu Dabin, Londresen edo New Yorken izaten dira, eta milaka ikusle biltzen dituzte. Gainera, sare sozialen eta plataformen bidez (YouTube, ESPN+, UFC Fight Pass...) ikusle kopuru ikaragarria dute. Kirol honen ospea handitzen ari da munduan zehar, Latinoamerikan, Asian eta Europan batez ere.

UFCk ez du soilik kirol ekitaldi bat eskaintzen; borrokalarien nortasuna, aurretiko elkarrizketak, publizitatea eta ikusgarritasuna baliatuz, ikus-entzunezko ikuskizun oso bat bilakatu da.

## Kanpo estekak