Carmen Pinós

thumb|260px|alt=|Igualadako hilerria

**Carmen Pinós-Desplats** (Bartzelona, Katalunia, 1954ko ekainaren 23a) arkitekto eta unibertsitateko irakaslea da. Bere proiektuen artean, Guadalajarako (Mexiko) *Cube I* eta *Cube II* *Bulegoak*, Vienako (Austria) Ekonomia Zientzien Unibertsitateko sailen eraikina, Zaragozako (Espainia) CaixaForum edo Garduña plaza osoa, La Massana arte eta diseinu eskola eta Espainiako Boqueria merkatuaren atzeko fatxada nabarmentzen dira. Düsseldorfeko Kunstakademie-n, New Yorkeko Columbia Unibertsitatean edo Harvardeko Unibertsitatean eman ditu eskolak. 2021eko abenduan Espainiako Arkitektura Sari Nazionala jaso zuen. 2025eko *Forbes* aldizkariak Katalunian eragin handiena zuten 100 emakumeen zerrendan sartu zuen.

## Bizitza 
Bartzelonan jaio zen. Tomas Pinós mediku eta Bartzelonako Santa Cruz eta San Pablo Ospitaleko digestio-patologiako zuzendariaren alaba da. 60 urte zituen Carme jaio zenean. Bartzelonako Arkitektura Goi Eskola Teknikoan arkitektura ikasten ari zen bitartean, Balaguerren (Lleida) zuten nekazaritza-finka zuzentzen lagundu zion amari. Esperientzia horrek eragina izan zuen paisaiaren ikuspegian, leku bakoitzaren izaera berezira egokitutako eraikinak proiektatzeko. Eskolan 4 emakume eta 200 gizon ziren. Bartzelonako Arkitekturako Goi Mailako Eskola Teknikoan egin zituen ikasketak, eta 1979. urtean eskuratu zuen arkitekto-titulua. 

### Lan ibilbidea 
Ikasten zegoela ezagutu zuen Enric Miralles (1955-2000), bere senarra eta bazkidea hamarkada bat baino gehiagoz. Mirallesekin izan zuen hasierako etapan, Igualadako hilerriaz gain, hauexek izan ziren lanik ezagunenak: "La Llauna" Eskola, Badalona (1991), Balenyáko Hostaletseko Gizarte Zentroa (1992), Tiro Arcoko Olinpiar Zelaia, Bartzelona (1991), Pedro Ferrándiz Pabilioia (1993), Casa Social Azken lan horrengatik Arkitekturako Sari Nazionala jaso zuten 1995ean.

1982an MOPUren sari bat jaso zuen, eta handik bi urtera Enric Mirallesekin lanean hasi eta gero beste hainbat sari irabazi zituen, bai bakarrik zein Mirallesekin lankidetzan: Arte Españaren egoitza (1984, Bartzelona), Lugoko katedralaren aurreko administrazio eraikinerako lehiaketakoa, Igualadako hilerri berriko proiektuarena (1985), Huescako kirol-jauregikoa (1988) eta 1991n, ITALSTAD for Europe saria. Pinósek ikastaroak eman ditu Londres, Oslo, Columbia, New York, Siena, Berlin, Boston eta abarretako unibertsitateetan. Erakusketa monografikoak egin ditu Storefornt (New York), Haus der Architektur (Graz) eta Weisenhoffen (Stutgart), eta talde-erakusketetan ere parte hartu du, adibidez *Ouvertures* (Bordele) eta *Diseño español de los 90* (Pompidou, Paris) erakusketetan. Bere eraikinen artean azpimarratzekoak dira Bartzelonako Llauna eskola, Parets del Vallésko Plaza Nagusiko estalkiak, Hostalets de Balenyako zentro zibikoa eta Alacanteko gimnastika erritmikoko zentroa. Obra biribilak eraiki eta proiektatu dituzte Pinós eta Mirallesek, eta kalitate bikaineko arkitektura hizkera darabilten artistatzat hartuak dira gaur egun.

### Estudioa bakarka 
Enric Mirallesekin batera Igualadako hilerria (1991) bezalako proiektuekin nazioarteko onarpena lortu ondoren, bere estudio propioa sortu zuen 1991. urtean, Estudio *Carme Pinós* izenarekin, 1996an Torreviejako Itsas Pasealekua eraikitzeko lehiaketa irabazi zuena.

Geroagoko proiektu nabarmenen artean, Saint Dizier (Frantzia) hirigune historikoaren Plan Orokorra dago, non espazio publikoan ere esku-hartzeak egin zituen; Guadalajarako (Mexiko) Cube Dorrearen eraikuntza; Zaragozako (Espainia) CaixaForum kultura eta erakusketa zentroa; eta Gardunya plazak, Massana Merkatuaren Eskolak eta Bartzelonako Udalak osatzen duten multzoa.

2012an *Objects by Estudio Carme Pinós* altzari-enpresa sortu zuen. Produktu-bilduma horrek prezio eskuragarriak ditu, kalitate handiko materialak, erabilera anitzekoak eta erraz muntatzekoak, eta bere webgunearen bidez eros daitezke.

2021ean, Madrilgo ICO Museoak, "*arkitektura garaikidearen adierazle* handiei ikusgarritasuna ematearen aldeko apustuan", erakusketa handi bat eskaini zion, bere ibilbideko hogeita hamar urteak hartzen dituena. Espainian arkitekto bati buruz egin zen lehen erakusketa izan zen.

2021eko abenduan, 2021eko Arkitekturako Sari Nazionala jaso zuen, *Espainiako arkitekturaren* eta hirigintzaren alderdi sozial, teknologiko eta iraunkorrak Espainiako mugen barruan eta haietatik kanpo aberasten lagundu duen eta laguntzen ari den pertsona edo erakunde baten lana aitortzea helburu duen arkitekturaren arloko Espainiako sari nagusia.

### Irakasle 
Arkitektoa izateaz gain, irakaskuntzan eta mintegi, ikastaro eta tailerretan parte hartzen du. Irakasle gonbidatua izan da nazioarteko erakunde garrantzitsuetan: University of Illinois at Urbana -Champaign, Estatu Batuak (1994-1995); Kunstakademie de Düsseldorf, Alemania (1996-1997); Columbia University (New York, AEB). AEB. (1999); École Polytechnique Fédérale de Lausanne, Suitza (2001-2002); Harvard University Graduate School of Design, Ameriketako Estatu Batuak (2003); Accademia di Archittetura di Mendrisio, Suitza (2005-2006); Università di Roma Tre, Italia (2007-2008); Venezia di University

## Lanen hautaketa 
[thumb|[Morella|Morellako Tailer Eskola]]
thumb|Igualadako hilerria
Hona hemen bere lan adierazgarrienetako batzuk:

Enric Mirallesekin elkarlanean

* 1984-1986: La Lata Institutua (Badalona), FAD Interiorismo Saria
* 1985-1994: Hilerri Berria (Igualada), Arkitekturako FAD Saria
* 1986-1992: Centro Cívico (Balenyà) FAD Sarian finalista
* 1986-1993: Barnetegia (Morella)
* 1987: "Vaporetto Viejo (Bartzelona)" birmoldaketa
* 1987-1993: La Mina Gizarte Etxea (Sant Adrià de Besòs) FAD Sarian finalista
* 1988-1992: Kirol Pabiloia (Huesca)
* 1989-1991: Arku Tiroko Camp Olinpikoa (Vall de Hebron, Bartzelona) FAD Sarian finalista
* 1990-1991: Gimnasia Erritmikoko Zentro Nazionala (Alacant, Valentzia)
* 1990-1992: *Nueva Icaria pasealekuko* Cenadores (Bartzelona)

Bakarka

* 1996: Estadio de Son Mustio (Palma)
* 1996-1999: Itsas pasealekua (Torrevieja)
* 1999: Hiri parkea eta pasabidea (Petrer)
* 1999: Las Estaciones parkea (Palma)
* 2001: Etxebizitza sozialak (Valentzia)
* 2001: La Sierra Eskola (Mollerussa)
* 2002-2004: Torre Cube (Guadalajara)
* 2006: Lehen Hezkuntzako Eskola (Castelldefels)

Carme Pinósek Enric Mirallesekin batera diseinatutako *Sentada* aulkiaren ale bat gorde du Bartzelonako Diseinuaren Museoak.

## Erakusketak 
* 2006an, MOMAk “Cube” I bulego-eraikinaren maketa erosi zuen bere bilduma iraunkorrerako.
* 2010ean, Pompidou Zentroak maketa batzuk erosi zituen, besteak beste, CaixaForum, Pizota Hotela eta Maison l'Algerie.
* 2018an, Bere lana Veneziako Arkitektura Bienalean erakutsi zen.
* 2021ean, Arkitekto gisa egin duen ibilbideagatik eta bere lanaren maketa ugariengatik osatutako erakusketa, "Carme Pinós, Escena para la Vida" izenekoa, Madrilgo ICO Fundazioan egina.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2025ean, *Forbes* aldizkarian Katalunian eragin handiena zuten 100 emakumeen zerrendan
* 2019an, Xarxa Vives d'Universitats-en Ohorezko Domina, Unibertsitateen Vives Sareak emana, bere ibilbide profesionala eta Kataluniako zientzia eta kulturarekiko konpromisoa aintzatesteko.
* 2018an, Premis Tendències , Sortzaile Finkatuaren kategorian, Kataluniako EL MUNDO egunkariko sukaldaritza-gehigarriak emandakoak.
* 2017an, Prix des femmes architectes , Emakume Arkitekto Atzerritarren Kategorian
* 2016an, Neutrra Medal for Professional Excellence. Kalifornia State Polytechnic University of Pomona, Estatu Batuak bere ibilbide profesionala saritzeko.
* 2016an, Berkeley-Rupp Prize. Berkeley University of California, Estatu Batuak arkitekturan emakumea sustatzen laguntzeagatik eta komunitatearekin duen konpromisoagatik.
* 2015ean, Creu de Sant Jordi Generalidad de Cataluña, España ), Kataluniako kulturari egindako ekarpenagatik eta balio zibikoen defentsagatik.
* 2014an, ACHE Ingeniaritzako II. Saria Caixaforum Zaragoza saria 
* 2013an, Riba International Fellowship. Royal Institute of British Architects, Erresuma Batua
* 2011n, Aia Honorary Fellowship. American Institute of Architects, Estatu Batuak
* 2008an, Arkitekturaren eta Hiri Espazioaren Sari Nazionala. Kataluniako Generalitateko Kultura Saila, Espainia, bere ibilbide profesionalagatik.
* 2008an, Espainiako Arkitektura eta Hirigintzako IX. Bienala. Lehen Saria CSCAE, Espainiako Arkitektoen Kontseilu Gorena. Guadalajarako Torre Cube-tik, Mexiko
* Munduko Arkitektura Katalanaren Arqcatmón Saria. Egoitzazkoa ez den kategoria. COAC, Col·legi d'Arquitectos de Catalunya. Guadalajarako Torre Cube-tik, Mexiko (2005).
* Valentziako Erkidegoko Arkitektoen Elkargoaren Saria (2001), Torreviejako Juan Aparicio Itsas Pasealekuagatik.
* 1995ean, Espainiako Arkitektura Sari Nazionala. CSCAE, Espainiako Arkitektoen Kontseilu Gorena. Morellako Etxe-eskolaren izenean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak