Marta Pérez Ibáñez

**Marta Pérez Ibáñez** (Madril, 1965eko azaroaren 16a) artearen historialaria, ikertzailea, irakaslea eta feminista da, arte garaikidearen merkatuan eta kudeaketa artistiko eta kulturalean espezializatua eta Historia eta Arteetan doktorea Granadako Unibertsitatean. 2020-2023 urteean artean IAC Arte Garaikideko Institutuko lehendakaria izan zen.

## Bizitza 
Artearen Historian lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan, 1988. urtean. Hurrengo urtean Ameriketako Estatu Batuetara joan zen, eta hantxe hasi zuen bere jarduera profesionala. 

Lan ibilbidea

New Yorkeko Frick Art Reference Libraryn hasi zuen bere lan ibilbidea. Hiri horretan, Espainiako arteari buruzko ikerketa-taldeko kidea izan zen 1989 eta 1991 urteen artean. Denboraldi horretan, doktoretza-ikastaroak egin zituen Jonathan Brown irakaslearekin, New Yorkeko Unibertsitateko Arte Ederren Institutuan. Espainiara itzuli zenean, 1991 eta 2008 urteen artean, Duran galeria zuzendu zuen eta Duran Pintura Saria komisariatu zuen. Horri esker, Espainiako artearen merkatuaren hamasei urte horietako bilakaera sakona ezagutu ahal izan zuen.

Historia eta Arteen Programan doktoretza egin zuen Granadako Unibertsitatean 2018an. Bere tesiaren izenburua *El contexto profesional y económico del artista en España. Resiliencia ante nuevos paradigmas en el mercado del arte* (euskaraz: Artistaren testuinguru profesional eta ekonomikoa Espainian da. Erresilientzia artearen merkatuko paradigma berrien aurrean), 2008ko krisiarekin hasitako egoera ekonomiko prekarioan zentratu zen eta zehazki Espainiako lan artistikoaren prekarietatean, artista profesionalaren definizioaz gain Espainiako lan testuinguruan. Berak deskribatzen zuen bezala, estudioak bere ekoizpenetik bizi zitekeen artista-talde urria ere aztertu zuen, baita erabat independenteak ziren artista-talde berri bat ere, kudeaketa-tresna eta estrategia berritzaileekin, artearen sistemako agente berri gisa identifikatzeko aukera ematen zutenak. Artearen merkatu espainiarraren bilakaera eta garapenaren analisia, negozio eredu berriak eta artistek artearen sistemarekin zuten harremana ziren bere tesiaren gai nagusiak.

The International Art Market Studies Association TIAMSA elkarteetako kidea da, IAC Arte Garaikidearen Institutua, 2020 urtetik 2023 urtera eta Emakumeak Ikusizko Arteetan MAV buru izan zituena. Art Market and Collecting in Portugal, Spain and Brazil (AMC_PSB) ikerketa taldeko kidea da, TIAMSAko azpibatzordea https://www.artmarketstudies.org/tiamsa-groups/, eta Artearen Ekosistema koordinatzen du, Espainiako arte garaikidearen egunekotasunari buruzko analisi, dokumentazio, ikerketa eta komunikazio taldea.

2020ko urtarrilean IAC Arte Garaikideko Institutuaren lehendakaritzaren ardura hartu zuen. Pandemiaren hasierak markatu zuen. COVID-19ak eragindako konfinamenduaren eta arte garaikidearen sektorean izan zuen eraginaren ondorioz, bere lana administrazioen eta kulturaren munduaren aurrean profesionalen egoera defendatzea izan zen. Hilabete horietan Erresistentzia Dekalogoa sortu zen, COVID-19aren eraginari buruzko txostena, eta hainbat erkidegotan arte garaikideko lurralde-mahai sektorialak sortzen lagundu zen, eta IAC bertan izan zen. Urte horietan IACk Arte Garaikidearen Mahai Sektorialean parte hartzeak emaitza garrantzitsuak izan zituen, eta nabarmentzekoak dira Kultura eta Kirol Ministerioan Arte Garaikidearen sektoreko Lan Batzordea sortu izana eta Artistaren Estatutuaren garapenean parte hartu izana. 2021ean, Pérez Ibáñezek *El mercado español del arte en 2021* txostenaren argitalpena koordinatu zuen, La Caixa Fundazioak eta ARCOmadrid azokak babestua, eta Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitatean Espainiako arte garaikidearen nazioarteko ikusgaitasunari buruzko azterlan bat aurkeztu zuen. 

## Irakaskuntza 
2005-2006 ikasturtean, Nebrija Unibertsitatean hasi zen irakasle, Claves de Arte Fundazioak ekoizten zuen Artearen Merkatuko Masterrarekin. Ordutik 2018 urtera arte irakasle elkartu gisa jardun zuen master horretan eta Arte Ederretako Graduan, eta Artearen Merkatuko Aditu titulua koordinatu zuen 2010 eta 2012 urteen artean. Lanbide Konpetentzien Nebrija Institutuko kidea ere izan zen, eta Lanbide Konpetentzien Garapenari buruzko irakaskuntza eman zuen unibertsitateko hainbat gradutan, sormenarekin eta komunikazioarekin lotuta. Gero, CEU San Pablo, ESCP Business School eta European School of Economics unibertsitateetan eman ditu eskolak, besteak beste.

Ikastaroak eta klase magistralak ere eman ditu zentro publiko eta pribatuetan, hala nola Madrilgo Unibertsitate Konplutensean, Granadako Unibertsitatean, Murtziako Unibertsitatean eta Francisco de Vitoria Unibertsitatean . Udako hainbat ikastaro zuzendu ditu Santanderreko Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitatean, etab., baita atzerriko erakundeetan ere, hala nola, Boloniako Unibertsitatean (Italia), Sotheby's Institutuan (Washington) eta Londresko (Erresuma Batua), Royal Academyn (Erresuma Batua), Turingo (Italia) Fondazione Sandretto Re Rebaudengo, Antzinako Artearen Museoan, Lisboako (Portugalgo) eta Pueblazaldeko Unibertsitatean (Portugalgo), besteak beste.

## Ikerketa 
Bere lan- eta irakaskuntza-jardueran zehar, ikertzaile lana ere egin du. 2015 urtetik 2022 urtera, Section Editor izan zen Walter de Gruyter argitaletxe alemaniarrarentzat, Espainiako eta Portugaleko arte-merkatuko espezialista gisa; gero, Bloomsbury Publishing argitaletxe britainiarrean jardun du, [Bloomsbury Art Markets](https://web.archive.org/web/20240523100318/https://www.artmarketdictionary.com/project#:~:text=Bloomsbury%20Art%20Markets%20(BAM)%2C,and%20North%20America%20since%201900.) hiztegiaren sorreran parte hartuta. 2015 urtetik 2018 urtera Nebrija Unibertsitateko Sorkuntza Garaikideko Zeharkako Ikasketak taldeari ere ekarpena egin dio. 2023an Brill Publishing-ek The Art Market and the Global South argitaratu zuen, Dr. Adelaide Duarte.

Bere ikerketa-ibilbideko beste alderdi bat museoetako eta arte-zentroetako komunikazio digitalari buruzkoa da. Gai horri buruzko berrikuntza-proiektu bat garatu du irakaskuntzan, eta analisi kualitatiboko metodologiak aplikatu ditu Espainiako eta atzerriko museoen transmedia kanalen bidezko komunikazioan.  Argitalpen eta ponentzia ugari eskaini dizkio horri.
alt=|thumb|240x240px|Madrilgo La Central liburu-dendan, 2019an, Carlos Jimenez eta Fernando Castro filosofo eta arte kritikariekin.
Nabarmentzekoa da Espainiako *La Actividad Económica de los/las Artistas en España. Estudio y análisis* (euskaraz: Jarduera Ekonomikoari buruzko azterketa. Azterketa eta analisia) (ISBN 978-84--338--62-3), zeinaren egilekidea baita. Espainiako sorkuntza artistikoaren sektorearen egoeraren lehen analisi sakona da, eta sektore horren egileetako bat da. 2017 urtean aurkeztu zen Londresko Sotheby’s Instituteko TIAMSAren Lehen Kongresuan. Azterketa horrek datuak eman zizkion *Artistaren Estatutua* Egiteko Azpibatzordeari, 2018an Diputatuen Kongresuan aho batez onartu zena.

2020ko abenduan, *Estudio sobre desigualdad de género en el sistema del arte en España* (euskaraz: Espainiako arte-sistemako genero-desberdintasunari buruzko azterketa) argitaratu zuen, Semíramis Gonzálezekin eta Carolina Rodovalhorekin batera koordinatu zuen ikerketa bat, Mujeres en la Artes Visual MAVen eta Madrilgo Udalaren laguntzarekin. Lan horrek ikuspegi kritikoa ematen du arazo horri buruz, eta nagusiki lehen mailako iturrietan oinarritzen da: artistak berak, galeristak eta gure herrialdeko sistemaren eta arte-merkatuaren beste profesional eta eragile batzuk. 2021eko maiatzean, Ménades argitaletxeak azterlan horren beste edizio bat argitaratu zuen, Cristina Fallarásen hitzaurrearekin.

2023an Mujeres en las Artes Visual MAV elkarteak gonbidatu zuen, Madrilgo arte azoketan emakumeek zuten presentziari buruzko txostenak egiteko; 2024an eta 2025ean ere koordinatu dzuenu. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 10 galdera... Marta Pérez Ibáñez. Madriz, 2017ko martxoaren 14a.  artxibatua .
* Elkarrizketa Marta Pérez Ibáñezekin, Artean eta Komunikazioan aditua. Balear Uharteetako Kultura Behatokia
* Rafael Lopez Borrego: Marta Perez Ibañezi elkarrizketa. IACko (Arte Garaikideko Institutua) presidentea
* Javier Díaz Guardiola: #4 Merendola Guardiolarekin (Marta Pérez Ibáñez)