Emma Stebbins

**Emma Stebbins** (New York, AEB, 1815eko irailaren 1a – ib., 1882ko urriaren 25a) eskultore estatubatuarra izan zen. Bere obra ezagunenetako bat 1873ko “*The Angel of the Waters” (“Uretako aingerua”)* da, “*Bethesda iturria”* ere deitua, Bethesda Terrace inguruan, New Yorkeko Central Parken.

## Biografia 
Stebbins New Yorken jaio zen, txikitatik artea ikastera bultzatu zuen familia dirudun batean. 1857an, Henry G. Stebbins nebak (New Yorkeko Burtsaren zuzendaria) laguntza ekonomikoa eman zion Erromara joateko, eta Harriet Hosmer eskultorearekin joan zen hara bizitzera. Etapa horretan, Stebbins John Gibson-en ikaslea izan zen, aditu neoklasizista ingelesa. 

ezkerrera|thumb|190px|Cahrlotte Saunders Cushman eta Emma Stebbins
Erroman, Stebbins mugimendu bohemio eta feministan sartu zen. Han lesbiana deklaratu zuten argi eta garbi, eta New Yorken Erroman baino okerrago zegoen hori. Charlotte Cushman aktoreaz maitemindu zen, eta harekin harremanetan hasi zen hark Matilda Hays aktorearekin harremana hautsi ondoren. Orduan, Stebbins eta Cushman artista batzuekin hasi ziren denbora pasatzen, besteak beste, Edmonia Lewis eta Harriet Hosmer eskultoreekin.

1869an, bularreko minbizia izan zuen Cushmanek. Stebbinsek denbora guztia eman zuen hura zaintzen, eta hurrengo bi urteetan lana alde batera utzi zuen. Cushman 1876an hil ondoren, Stebbinsek ez zuen eskultura berririk sortu. Hil zen arte, 1878an, "*Charlotte Cushman: gutuna eta bizitzako oroitzapenak*" lanean hildako bikotearen korrespondentzia argitaratu zuen. Stebbins New Yorken hil zen 1882an, 67 urterekin.

thumb|*Uretako aingerua* edo *Bethesda iturria*
## Lanak 
Stebbinsen lanik ezagunena "*Uretako aingerua*" (1873) da, "*Bethesda iturria*" izenez ere ezaguna, Central Parkeko *Bethesda* Terrace inguruan, New Yorken. Central Parken espezializatutako historialariaren arabera, Sara Cedar Miller Stebbinsek bere neba Henryren eragin handiari esker jaso zuen enkargua, garai hartan parkeko batzarreko lehendakaria baitzen. Henry harro zegoen arrebaren talentuaz, eta bere obra asko Central Parken instalatu nahi zituen. "*Uretako aingerua*" Croton akueduktuko uraren saneamendua ospatzeko sortu zen, 1842an osatua. Iturria XIX. mendeko eskultura amerikarraren lanik ikusgarrienetako bat da.

Stebbinsen lehen lanetako bat Cushmanen erretratua izan zen, 1859 eta 1860 artean.

Horacio Mann irakaslearen brontzezko estatua Bostongo Ordezkarien Ganberaren irteeran instalatu zuten, 1865ean.

## Legatua 
Stebbins-en inguruko ia informazio guztia ahizpa zaharrenaren, Mary Stebbins Garland-en, ahaleginari zor zaio. Ahizparen bizitza hil ondoren dokumentatu zuen, biografia batean eta ebakin-album batean. Argitaratu gabeko biografiaren izenburua "*Emma Stebbins-en bizitzari buruzko oharrak*" ("*Notes on the Art Life of Emma Stebbins*") (1888) izan zen. Ebakin-albumean, Garlandek 1857 eta 1870 artean sortutako lanen irudiak jaso zituen ordena kronologikoan, lan bakoitzaren izenburuak eta datak idatziz. Gainera, Stebbins-en eta bere ibilbidean lagundu zioten pertsonen argazkiak (hala nola Paul Akers irakaslea, Henry Stebbins eta Charlotte Cushman), egunkari-zatiak eta eskuz idatzitako ohar biografikoak ere jaso zituen.

Emma Stebbins, bere neba Henry eta familiako beste kide batzuk Brooklyngo (New York) Green-Wooden hilerrian lurperatuta daude.

2014ko ekainaren 14an, Stebbins Green-Wood hilerriko gay gaietako lehen tourrean sartu zen.

## Iruditegia 

Fitxategi:Bethesda Fountain - Central Park (4823012083).jpg|alt=Angel of the Waters statue|*Angel of the Waters* edo Bethesda]]
Fitxategi:Art Institute of Chicago-1150.jpg|alt=Industry and Commerce Statues|*Industry (1859)* and *Commerce (1859)*
Fitxategi:Horace Mann by Emma Stebbins - Boston, MA - DSC05471.JPG|alt=Horace Mann Statue|The *Horace Mann (1865)* statue outside the Massachusetts State House.
Fitxategi:Christopher Columbus by Emma Stebbins - Brooklyn, NY - DSC07521.JPG|alt=Christopher Columbus Statue|*Christopher Columbus (1867)*
Fitxategi:Christopher Columbus statue Columbus Park Brooklyn front view.jpg|alt=Christopher Coumbus Statue|*Christopher Columbus (1867)*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Web gune zentralaren bulegoa Park: Angel of the Waters Fountain
*  Hainbat egile (1891, dagoeneko publikoak dira). «Stebbins, Emma».  En Wilson, James Grant; Fiske, John, eds., ed. Appletons' Cyclopædia of American Biography (ingelesez). 
* Entry for Emma Stebbins/ Emma Stebbins-en sarrera Nazioarteko Itsas-izenen Zerrendan
* Emma Stebbins scrapbook, mikrofilmean, beste Mary Stebbins Garland batek lagunduta, American Art-en artxiboetan
* Emma **Cushman**, full-length portrait, seated, facing right, looking at a book in her lap Charlotte S. papers, Library of Congress