Triklinio

[thumb|300x300px|Triklinio baten erreprodukzioa Municheko Arkeologia Museoan ([Alemania).]]
thumb|300x300px|Erromatar *triklinium* baten irudia.
[thumb|300x300px|Triklinio baten erreprodukzioa [Caesaraugusta|Caesaraugustan (Zaragoza), Espainia.]]
**Triklinio** bat (latinezko *triclinium* hitzetik eta pluralean, *triclinia* dena), eraikin erromatar edo greko-erromatar batean jantoki formala izatea helburu duen gela bat da. Latinezko *triclinium*, bestalde, grezierazko *τριλνον* (***triklinion)*** hitzaren latinizazioa da. *τρι* (*tri)*, "hiru" da eta κλίνη, (*klinē*), "diban" edo "besaulki luze" moduko bat da.

Antzinako idazleek esaten digutenez, beren aurreko garaiko erromatarrak eseri egiten ziren jateko, baina ohitura hori aldatu egin zen eta gizonek triklinioetan etzanda jaten hasi ziren, emakumeak eserita jaten zuten triklinioan eta haurrak eserita egoten ziren aulkietan edo bankuetan.

## Ezaugarriak 
[thumb|Greziar *[simposium* bat kratera batean  irudikatua.]]
Triklinioak hiru *klinai* erabiltzen zituen karratua izan ohi zen mahai baxu baten inguruan, hiru aldetan, U formako osatzen, eta laugarren aldea hutsik geratzen zen zerbitzarien joan-etorriak errazteko, sukaldetik (*culina*) ekarritako plater gastronomiko ugari  zerbitzatzen baitziren *tricliniumen* egiten ziren bisitarientzako eta etxeko jabeentzako otorduetan. Oro har, alde irekia aretoko sarrerara begira jartzen zen. Ohe bakoitza, 10º-ko inklinazio txiki bat zuena, nahiko zabala zen, eta "besaulki" bakoitzean hiru mahaikide sartzen ziren, bere ezkerreko aldean jarrita etzanda jartzen zirenak, kuxinen gainean. Eskuineko eskua libre geratzen zen jana zatiak eskuarekin hartzeko, ez baitzen mahia-tresnik erabiltzen. Gonbidatuak olgatzen ziren musika, kantu, dantzekin edo, kasu batzuetan, gladiatoreen arteko borrokekin.

Antzinako Erroman, etxebizitzek *triclinium* bat izaten zuten, eta aberatsenek bi edo gehiago izan zitzaketen, urtaroen eta eguzkiaren orientazioaren arabera erabili zitezkeenak. Udaberrikoak edo udakoak iparraldera edo ekialdera begira jartzen ziren eta *atrium*era edo lorategi aldera irekita uzten ziren, udazkenekoak eta negukoak, berriz, hegoaldera begiratzen zuten eta itxita egoten ziren.  

## Historia 
[thumb|Antzinako Greziako eskultura txikia: hiru [Hetera|hetaira *klinê* batean. Louvreko museoan.]]
Eseri beherean, otorduaz gozatzen zen bitartean klinaiak erabiltzeko ohitura K. a. VII. mendearen hasieran modan jarri zen greziarren artean. Hortik Italiako hegoaldean  zituen kolonietara (Magna Grezia) zabaldu zen eta, azkenean, etruskoek ohitura hori ere egin zuten. Greziako tradizioan *andrōn* izeneko jantoki formaleko gelan, gizonezko gonbidatuak bakarrik egoten ziren, eguneroko otorduak familiako gainerakoekin *oikos* delakoan hartzen ziren. Bina,  badirudi etruskoek ez zutela  jangela mota hori sexuen arabera murriztu. Litekeena da erromatarrek etruskoek klinaiak erabiltzen ikusi izana lehenengo, baina praktika areagotu ahal izan zuten, greziar kulturarekin harreman zuzenagoa izan zutenean.

Hasieran, emakumeek eserita jaten zuten oheen oinetan, baina inperio garaian gizonen ondoan etzaten ziren eta haurrek aparte jaten zuten.

Petroniok bere *Satiricon* eleberrian idazten du Trimalción liberto aberatsaren etxeak hainbat *triklinia* zituela.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* (2021-12-15) El triclinium. *Latín y Roma*
* Patón Puerta, Pedro Iván  La comensalidad en el triclinium romano *Arte, Arqueología e Historia*
* Marco, Charo (2012/02/26) Triclinium, una sala para comer. Cultura Clásica