open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Red Heat

**Red Heat** (euskaraz *Bero Gorria*) 1988ko Walter Hill estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. Bertan, Arnold Schwarzenegger, James Belushi, Ed O'Ross, Peter Boyle, Larry Fishburne eta Gina Gershon aktoreek antzeztu zuten.

Bitxikeria gisa, Moskuko Plaza Gorrian filmatzeko baimena lortu zuen lehenbiziko estatubatuar filma izan zen.

## Argumentua 
Gerra Hotzaren amaieraldea, Danko (Arnold Schwarzenegger) sobietar gihartsu eta itxura hotzeko polizia AEBtako Chicago hiriko polizia departamendura iritsi berri da, Art Ridzik (James Belushi) detektibearekin elkarlanean hiriko mafia eta bertaratu berri den Rosta (Ed O'Ross) georgiar mafiaburuaren aurka borrokatuko direlarik.

## Aktoreak 
* Arnold Schwarzenegger: Ivan Danko kapitaina
* James Belushi: Arthur "Art" Ridzik detektibe sarjentua
* Ed O'Ross: Viktor "Rosta" Rostavili
* Peter Boyle: Lou Donnelly komodoroa
* Gina Gershon: Catherine "Cat" Manzetti
* Larry Fishburne: Charlie Stobbs tenientea
* Richard Bright: Gallagher detektibe sarjentua
* J.W. Smith: Salim
* Brent Jennings: Abdul Elijah
* Sven-Ole Thorsen: Nikolai, Dankorekin elurretan borrokatzen den errusiarra
* Gretchen Palmer: Hooker
* Pruitt Taylor Vince: Night Clerk
* Michael Hagerty: Pat Nunn
* Brion James: Streak
* Peter Jason: telebistako iragarkilaria

## Kanpo estekak 
* *Red Heat* filmari buruzko IMDBko fitxa irakurgai
Simon IV.a Montfortekoa

**Simon IV.a Montfortekoa** ( – Tolosa Okzitaniakoa, ), Montfort-l'Amauryko jauna eta Leicesterreko V. kondea, Laugarren Gurutzadan (1202–1204) eta Gurutzada Albitarran parte hartu zuen frantziar noblea izan zen. Simon III.a Montfortekoa aitaren partetik frantziar baroi eta Amicie Beaumontekoa amaren partetik ingeles pare bilakatu zen.

1999an Tibalt III.a Xanpainakoarekin batera torneo batean Gurutzadetara joatea erabaki zuen. Hala ere, veneziarrek Zadar eraso zutenean Simonek Gurutzada utzi zuen.

Laterango IV. kontzilioak Tolosako konde izendatu zuen. Aurreko kondeak hartua zuen hiria berreskuratzeko setioan hil zuten.

## Erreferentziak
Cyttus australis

***Cyttus australis*** *Cyttus* generoko animalia da. Arrainen barruko Cyttidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Cyttus*
* Cyttidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dactyloptena gilberti

***Dactyloptena gilberti*** *Dactyloptena* generoko animalia da. Arrainen barruko Dactylopteridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dactyloptena*
* Dactylopteridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dactylagnus mundus

***Dactylagnus mundus*** *Dactylagnus* generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dactylagnus*
* Dactyloscopidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Orestias tomcooni

***Orestias tomcooni*** *Orestias* generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Orestias*
* Cyprinodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dalatias licha

***Dalatias licha*** *Dalatias* generoko animalia da. Arrainen barruko Dalatiidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dalatias*
* Dalatiidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dasyatis acutirostra

***Dasyatis acutirostra*** *Dasyatis* generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dasyatis*
* Dasyatidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Jeepers Creepers 2

**Jeepers Creepers 2** 2003ko Victor Salva estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Ray Wise eta Jonathan Breck aktoreek antzeztu zuten.

2001ko *Jeepers Creepers* izeneko aurrekaria du, 2017an *Jeepers Creepers 3* izeneko jarraipena dauzka. Izenburua 1938ko *Jeepers Creepers* jazz abestian oinarritua dago.

## Argumentua 
AEBak, gaur The Creeper (Jonathan Breck) izeneko izaki beldurgarriak bere elikatze errituala gauzatuko duen 22. eguna da, bere biktimei kendutako errailez elikatzen delarik. Antzinaroan jatorria duen mustruo gizajale honek giza haragiz bapo bete eta berriz desagertzeko egun osoa du, ondoren datorren denboraldia 23 urte geroago hasteko asmoz lozorroan geldituko delarik. Taggart (Ray Wise) eta bere semeak artadian lanean ari zirela izaki hark bere hegalez familiako seme txikiena (Shaun Fleming) heldu eta airean jasoz, berarekin batera odoltsua izango zen patu baterantz eraman zuen... ordutik aurrera Taggartek izaki hura atzeman eta hiltzea bste asmorik ez du izango.

## Aktoreak 
* Ray Wise - Jack Taggart, Sr.
* Jonathan Breck - The Creeper
* Eric Nenninger - Scott Braddock
* Garikayi Mutambirwa - Deaundre "Double D" Davis
* Nicki Aycox - Minxie Hayes
* Marieh Delfino - Rhonda Truitt
* Diane Delano - Betty
* Thom Gossom, Jr. - Charlie Hanna
* Billy Aaron Brown - Andy "Bucky" Buck
* Lena Cardwell - Chelsea Farmer
* Al Santos - Dante Belasco
* Travis Schiffner - Izzy Bohen
* Kasan Butcher - Kimball "Big K" Ward
* Josh Hammond - Jake Spencer
* Tom Tarantini - Dwayne Barnes entrenatzailea
* Drew Tyler Bell - Jonny Young
* Luke Edwards - Jack Taggart, Jr.
* Justin Long - Darius "Darry" Jenner (kameoa)
* Shaun Fleming - Billy Taggart

## Kanpo estekak 
* *Jeepers Creepers 2* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Twins

**Twins** (euskaraz *Bikiak*) 1988ko Ivan Reitman estatubatuar zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Arnold Schwarzenegger eta Danny DeVito aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Julius Benedict (Arnold Schwarzenegger) eta Vincent Benedict (Danny DeVito) zientzia esperimentu baten ondorioz jaio ondoren banatuak izan ziren anaiak dira, haurtzaroan umezurtz zirelako usteaz hazi zirelarik. Elkarren artean erabat ezberdinak diren anaiak dira, bai fisikoki nahiz izaera aldetik ere: Julius morrosko indartsua, atletikoa, intelektuala, gai guztietan jakitsu eta distiratsua eta oso zintzoa da, baina baita bizitzaren gauzetan xaloegia ere; aldiz, Vincent txiki, itsusia, umore txarreko kaskailua baina bizitzaren kontuetan eskarmentu handikoa eta oso axeria da. Bi anaiak elkar topatu eta senideak direla jabetzean, heuren ama biologikoa bilatzeari ekingo diote.

## Aktoreak 
* Arnold Schwarzenegger: Julius Benedict
* Danny DeVito: Vincent Benedict
* Kelly Preston: Marnie Mason
* Chloe Webb: Linda Mason
* Bonnie Bartlett: Mary Ann Benedict
* David Caruso: Al Greco
* Trey Wilson: Beetroot McKinley
* Marvin J. McIntyre: McKinleyren gizona
* Marshall Bell: Webster
* Tony Jay: Werner irakaslea/Narratzailea
* Hugh O'Brian: Granger
* Jason Reitman: Grangeren biloba
* Catherine Reitman: Grangeren biloba
* Nehemiah Persoff: Mitchell Traven irakaslea
* Maury Chaykin: Burt Klane
* Sven-Ole Thorsen: Sam Klane
* Gus Rethwisch: Dave Klane
* Richard Portnow: Chop dendako jabea
* Frances Bay: Ama Serora Nagusia
* Cary-Hiroyuki Tagawa: asiar gizona
* Elizabeth Kaitan: idazkaria
* Joe Medjuck: argazkilaria
* Nicolette Larson: abeslaria
* Jeff Beck: gitarrajolea
* Terry Bozzio: baterijolea
* Heather Graham: Mary Ann Benedict gaztea
* Robert Harper: Gilbert Larsen

## Kanpo estekak 
* *Twins* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Twins* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Akan Parke Nazionala

Japoniako Hokkaido uhartearen ekialdean dagoen Parke Nazionala da, Kushiro suprefeturan. 1934an ezarri zen.

## Geografia 
Akan eremu bolkanikoa da, sumendien krater eta basoz estalia eta ur gardeneko aintzirak dituena. Ezaguna da bertan marimo alga berdearen esfera handiak eratzen direlako.

Bi eremu bereizten dira parkean:
* **Kawayu eremua:** Iō mendia (508m) eta Kawayu onsena hartzen ditu eta sulfurozko fumarolengatik da ezaguna. Hainbat aintzira eratu dira kraterretan, Kussharo eta Mashū dira ezagunenak. Kussharo barnean Wakoto penintsula dago, tenperatura altua dituena eta hortara moldaturiko basabizitza berezia daukana. Mashū gainera munduko gardenetakoa ei da, 40 metrotara iristen baita ikuspena.
* **Akan eremua:** Akan aintzira ere krater lakua da eta 20 kilometrotako luzera dauka. Alboan dauka Meakan sumendia (1.499m). Irakiten dauden lokatzetan basabizitza berezia dago eta aintzirako Churui uhartean eratzen dira marimo bola ezagunak.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:130713 Lake Kussharo Teshikaga Hokkaido Japan01s5.jpg|Kussharo aintzira.
Irudi:Lake_Mashu.jpg|Mashū aintzira neguan.
Irudi:Iou-zan hokkaido01.jpg|Iō mendiko fumarolak.
Irudi:Mount Meakan02s10.jpg|Meakan sumendia.
Irudi:Marimo_lake_akann.jpg|Marimo alga berdearen esferak.

## Kanpo estekak
Mashū aintzira

edo ainueraz **Kamuy-to**, Hokkaido uhartean dagoen aintzira ezaguna da. Akan Parke Nazionalaren barnean dago eta kraterrean eraturiko lakua da. Munduko aintzira gardenena izatearen ospea dauka.

## Ezaugarriak 
Aintziraren ertzean 200 metrotako altuera duten krater-hormak daude. 1931ean ikuspena neurtu zuten eta 41'6 metrotako sakoneraraino iristen zela ikusi zuten, Baikal aintzirak berak baino gehiago. Gaur egun 20 eta 30 metroren artean omen dago, dirudienez izokina eta amuarrainak sartu izanaren ondorioz.

Udan aintzira behelainoak estaltzen du eta misteriotsu bihurtzen du Diotenez zorte txarrekoa omen da aintziraren azala ikustea.

## Etimologia 
Ainuek *Kamuy-to* izena eman zioten, "deabruaren aintzira", eta ondoan dagoen mendiari *Kamuinupuri*. Japonierazko itzulpena aintzirarentzako *Mashin-ko* da eta mendiari *Mashū* deitu zioten "mendi biluzia". Urteen poderioz aintzirak ere mendiaren izena hartu zuen.

## Historia 
Mashū aintzira estratobolkan baten kraterra da, Kussharo aintziraren alboan eratu zen krater txikiago bat hain zuzen ere. Badirudi kraterra eratu zuen erupzioa duela 7.000 urte gertatu zela.

Mashū sumendiaren aktibitatea oso handia da, Japoniako sumendien artean bigarrena, hala ere azken erupzio handia duela 2.000 urte izan zen.

Erupzioen ondorioz Kamuishu uhartea eta Kamui mendia eratu ziren.

## Flora eta fauna 
Aintzirako bizidun bakarrak fitoplanktona eta zooplanktona izan ziren izokinak eta amuarrainak sartu zituzten arte.

Aintziraren ertzetan izeiak eta piceak dira nagusi.

## Iruditegia 

Irudi:Mashuko lake 摩周湖 (3535207911).jpg|Mashū aintzira.
Irudi:Lake_Mashu.jpg|Mashū aintzira neguan.
Irudi:Lake masyu landsat.jpg|Satelite irudia.
Irudi:Mt Kamuinupri.JPG|Kamui mendia.

## Ikus, gainera 
* Akan Parke Nazionala

## Kanpo estekak
Kussharo aintzira

Hokkaido uhartean dagoen aintzira ezaguna da. Akan Parke Nazionalaren barnean dago eta kraterrean eraturiko Japoniako aintzira zabalena da, bai eta osorik izozten den Japoniako aintzira handiena ere.

## Ezaugarriak 
Azpitik altxatzen diren gas bolkanikoek ura azidotu egiten dute eta arrainak oso urriak dira bertan. Aintziraren ertzean berez berotzen diren hareazko hondartzak daude. Wakoto penintsulak hainbat surgentzia sulfuriko ditu eta bertara moldaturiko bizidun endemikoak agertzen dira.

Beltxarga oihulariaren migrazio bideetan kokaturik dagoenez hegazti multzo handiak izaten dira bertan.

## Iruditegia 

Irudi:Kussharoko-Nakajima.jpg
Irudi:Lake Kussharo01.JPG
Irudi:Lake Kussharo02.JPG
Irudi:Lake kussharo sunayu with swan.jpg

## Ikus, gainera 
* Akan Parke Nazionala

## Kanpo estekak
Picus

***Picus*** okilen familiako hegazti genero bat da. Haren espezieak Europan, Asian eta Ipar Afrikan bizi dira.

Okil handiak dira, burualde berdekoak. Oihan eta basoaldean bizi dira, eta arrautza zuriak enbor-zuloetan erruten dituzte, ezpal ohea gainean.

## Espezieak 
13 espezie daude (ordena filogenikoan):
* *Picus chlorolophus*
* *Picus puniceus*
* *Picus viridanus*
* *Picus vittatus*
* *Picus xanthopygaeus*
* *Picus squamatus*
* *Picus awokera*
* *Picus viridis* – Okil berdea
* *Picus sharpei*
* *Picus vaillantii*
* *Picus rabieri*
* *Picus erythropygius*
* *Picus canus* – Okil grisa

## Erreferentziak 
* Grimmett, Inskipp and Inskipp, *Birds of India* 
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom and Grant, *Collins Bird Guide* 

## Kanpo estekak
Kushiro-Shitsugen Parke Nazionala

Japoniako Hokkaido uhartearen ekialdean dagoen Parke Nazionala da, Kushiro suprefeturan. 1987an ezarri zen.

## Geografia 
Japoniako hezegune zabalenak dira eta bertako biodibertsitatea babesteko eratu zen 1987an Parke Nazionala. Garrantzi ekologiko handia duenez bertarako sarbidea oso murriztua dago.

Kussharo aintziran sortzen den Kushiro ibaiak sorturiko lautada zabala da eta ibaiaren meandro artean lezkadiak estaltzen ditu lurrak. Aintzirak eta padurak ere ugariak dira. 1980ko Ramsarko hitzarmenean zohikaztegi gisa sailkaturik gelditu ziren hezegune hauek.

## Fauna eta flora 
600 landare espezie inguru identifikatu dira Kushiro-Shitsugen Parke Nazionaleko hezeguneetan. Animalien artean aipatzekoak dira kurrilo japoniarrak, Danubioko izokina, Siberiako arrabioa eta burruntziak.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Kushirositsugen_Hosooka_Tenboudai01.jpg|Hezeguneak.
Irudi:Kushiro Wetland winter.JPG|Hezeguneak.
Irudi:Kushiro river01.jpg|Kushiro ibaia.
Irudi:Crane at Kushiro (2753245583).jpg|kurrilo japoniarrak.
Irudi:Hokuto dwelling replica.JPG|Etxe tradizionalak.

## Kanpo estekak
Sloviansk

**Sloviansk** () edo **Slaviansk** () Ukrainako ekialdeko hiri bat da, Donetskeko oblastekoa, izen bereko barrutiaren hiriburua. Alexis Errusiakoak 1645ean eratua, 2011ko urtarrilaren 1ean 129.600 biztanle zituen

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teshio ibaia

Hokkaido uharteko bigarren ibai luzeena eta Japonia guztiko lauugarrena da. 256 kilometrotako luzera du eta bere arroak 5.590&nbsp;km² hartzen ditu, Japoniako bigarrena azaleran.

## Etimologia 
Ainuerazko *Tesh-o-pet* izenetik dator, honek "arrantzarako presa" esan nahi du.

## Ibilbidea 
1.158 metrotako altueran du jatorria, Teshio mendian, Hokkaidoren erdialdean. Ipar-mendebalderantz jotzen du Nayoro ibaiarekin bat egin eta Teshio lautadan ibilbide bihurgunetsua hartzen du. Japoniako itsasoan amaitu baino 10 kilometro lehenago hareazko dunek hegoalderantz desbideratzen dute eta azkenik Teshio herrian itsasoratzen da.

Ibaiaren hegoaldeko ertza da Japoniako arroz landaketaren iparraldeko muga.

## Historia 
XX mendearen hasieran itsasontziek nabigatzen zuten ibaian zehar apiriletik azarora, izozturik ez zen garaian noski. 1901ean Shibetsu arte sartzen ziren eta 1904an Nayoro arte. 1909an lurrun makina zuen itsasuntzia estreinatu zuten. Gaur egun ordea ez dauka nabigaziorik.

Gur egun abenturazko kirolak egiten dira bertan eta 160 kilometrotako kayak ibilbideak egin daitezke Teshio ibaian.

## Kanpo estekak
Ipanema

**Ipanema** ( ahoskatua) Rio de Janeiroko hegoaldean dagoen auzoa da. 1894an sortua, hiriko auzo ospetsu eta garestienetariko bat da

Antônio Carlos Jobim eta Vinícius de Moraesek sorturiko *Garota de Ipanema* abestiak ospetsu bilakatu zuen bere hondartza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Copacabana

**Copacabana** ( edo  ahoskatua) Rio de Janeiroko hegoaldean dagoen auzoa da. Bainuetxe ospetsua, hiriko turismo-gune nagusia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iburi suprefetura

Hokkaidoko hegoaldeko suprefetura bat da eta hiriburua Muroran den arren hiri handiena Tomakomai da. 2009ko erroldaren arabera 426.627 biztanle ditu.

## Geografia 
Iburi suprefertura Hokkaidoren hegoaldean dago, Oshima suprefeturaren gainean hala ere. Ozeano Barearen ertzean 218 kilometrotako kostaldea dauka. Shikotsu-Tōya Parke Nazionala dauka bere lurretan.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak: 
* Tomakomai (173.761 biztanle)
* Muroran (hiriburua, 93.716 bizt.)
* Noboribetsu (53.018 bizt.)
* Date (37.247 bizt.)

### Herriak: 
* Abuta (Iburi) barrutia:
** Tōyako
** Toyoura
* Shiraoi barrutia:
** Shiraoi
* Usu barrutia:
** Sōbetsu
* Yūfutsu (Iburi) barrutia:
** Abira
** Atsuma
** Mukawa

## Iruditegia 

Irudi:muroran.jpg|Muroran.
Irudi:Tomakomai from an aeroplane.jpg|Tomakomai.
Irudi:Noboribetsu marine park nixe.jpg|Noboribetsu Marine Park Nixe.
Irudi:Date, Hokkaido from Mt. Usu-2.png|Date.
Irudi:130922 Lake Toya Toyako Hokkaido Japan03s3.jpg|Tōya aintzira (Shikotsu-Tōya Parke Nazionala).
Irudi:Yotei-zan-from-hirafu.jpg|Yōtei mendia (1898m).

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Shikotsu-Tōya Parke Nazionala

Japoniako Hokkaido uhartearen hegoaldean dagoen Parke Nazionala bat da, Iburi eta Ishikari suprefeturen artean. 1949an ezarri zen.

## Geografia 
Shikotsu eta Tōya aintzira bolkanikoek ematen diote izena baina gaur egun bost eremutan banaturik dago.
* Yōtei mendiaren (1898m) ingurua.
* Tōya aintzira eta Usu eta Shōwa-shinzan mendiak.
* Noboribetsu hiria eta Kuttara aintzira
* Shikotsu aintzira eta Tarumae eta Eniwa mendiak.
* Jōzan-kei, Toyohira arroila eta Nakayama pasabidea.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Yotei-zan-from-hirafu.jpg|Yōtei mendia (1898m).
Irudi:130922 Lake Toya Toyako Hokkaido Japan03s3.jpg|Tōya aintzira.
Irudi:130922 Mount Usu Sobetsu Hokkaido Japan03s.jpg|Usu mendia.
Irudi:Noboribetsu hot spring resort01.JPG|Noboribetsu.
Irudi:131102 Lake Kuttara Shiraoi Hokkaido Japan01s3.jpg|Kuttara aintzira.
Irudi:Mount Tarumae.jpg|Shikotsu aintzira eta Tarumae mendia.
Irudi:JozankeiOnsen2004-12.jpg|Jōzan-kei.

## Kanpo estekak
Tomakomai (Hokkaido)

, Hokkaidoko bosgarren hiria da. 2014ko erroldaren arabera 173.192 biztanle dituenez Iburi suprefeturako handiena da, baina suprefeturako hiriburua Muroran da.

## Geografia 
Iburi suprefeturaren erdialdean kokaturik dago eta kai garrantzitsua dauka.

## Historia 
Asentamendua 1873an sortu zen eta 1889an herri bihurtu zen. 1948an hiri estatusa lortu zuen.

## Ondasun nabarmenak 
* Utonai aintzira

## Iruditegia 

Irudi:Utonai Lake Hokkaido Japan.jpg|Utonai aintzira.
Irudi:Port of Tomakomai.jpg|Tomakomaiko kaia.
Irudi:Tomakomai Riv 1.JPG|Tomakomai ibaia.

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Datnioides campbelli

***Datnioides campbelli*** *Datnioides* generoko animalia da. Arrainen barruko Datnioididae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Datnioides*
* Datnioididae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dasyatis sinensis

***Dasyatis sinensis*** *Dasyatis* generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dasyatis*
* Dasyatidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dentatherina merceri

***Dentatherina merceri*** *Dentatherina* generoko animalia da. Arrainen barruko Dentatherinidae familian sailkatzen da. Mendebaldeko Ozeano Barean bizi da.

Patten eta Ivantsoff zoologoek, hasieran, *Dentatherina* Atherinidae barnean sailkatu zuten. Baina 1984an, L. R. Parentik taxoi ezberdinekoak zirela proposatu zuen. Hala eta guztiz ere, Phallostethidae eta Dentatherinidae goifamiliaren barneko bi familiak direla edo Phallostethidae familiaren barneko Dentatherininae eta Phallostethinae subfamilia bi direla esatea nahiko subjektiboa da. Edonola ere, FishBasek edo Nelsonek familiaren alde egin dute.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dentatherina*
* Dentatherinidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Arabazozo

**Arabazozo** (***Sturnus***), **gaztelazozo, zozabar, hartxori, artxipote edo behortxoria** Sturnidae familiako genero baten izen arrunta da, Eurasian jatorria duena.

Txori kantaria da, luma beltzak orbain zuriekin dituena, Euskal Herrian udazkenean talde ugarietan agertzen dena.

## Espezieak 
Hona hemen generoaren espezieak:
* *Sturnus albofrontatus*
* *Sturnus burmannicus*
* *Sturnus nigricollis*
* *Sturnus contra*
* *Sturnus melanopterus*
* *Sturnus roseus*
* *Sturnus sericeus*
* *Sturnus cineraceus*
* Arabazozo pikarta (*Sturnus vulgaris*)
* Arabazozo beltza (*Sturnus unicolor*)

Arabazozo pikarta eta arabazozo beltza senide estuak dira. Askotan hibridatu dute bere eremuan: Iberiar penintsulako ipar-ekialdea eta Frantziako hego-mendebaldea. Litekeena da migratzen ez den arabazozo beltza azken glaziazioaren iberiar aterkian bizi zen arabazozo pikartaren arbaso batetik sortua izatea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Enekoitz Telleria Sarriegi (2023ko abenduaren 12a) Arabazozoen murmurioa *Berria*
Derichthys serpentinus

***Derichthys serpentinus*** *Derichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Derichthyidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Derichthys*
* Derichthyidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Denticeps clupeoides

***Denticeps clupeoides*** *Denticeps* generoko animalia da. Arrainen barruko Denticipitidae familian sailkatzen da. Benin, Nigeria eta Kamerungo ibaietan bakarrik bizi den espezie hau bakarra da bere genero eta familia monotipikoetan.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Denticeps*
* Denticipitidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Bufoceratias shaoi

***Bufoceratias shaoi*** *Bufoceratias* generoko animalia da. Arrainen barruko Diceratiidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Bufoceratias*
* Diceratiidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Kushiro (Hokkaido)

, Hokkaidoko laugarren hiria da, izen bereko suprefeturako hiriburua. 2014ko erroldaren arabera 178.451 biztanle ditu.

## Historia 
Ainuek *Kusuri* izena eman zioten eremuan japoniarrek asentamendua eratu zuten eta 1869an *Kushiro* izena ezarri zioten. 1900 urtean herri bihurtu zen eta 1922an hiri estatusa lortu zuen.

1899an Kushiroko kaiak atzerritarrekin merkatal harremanak eratzeko eskubidea lortu zuen, batez ere Errusiarekin, eta Hokkaidoko kai garrantzitsua bihurtu zen izan ere urak ez baitziren izozten gazitasun maila altuagoa baitute beste leku batzutan baino. Honek ordea tsarren ikusmiran jarri zuen hiria eta Japonairekiko gerran helburu garrantzitsua bihurtu zen.

## Geografia 
Hokkaido uhartearen ekialdeko hiri handiena da. Kushiro ibaiak eratzen duen lautadan kokaturik dago, Ozeano Barearen itsasertzean. Barnealdeko hezeguneak Japoniako zabalenak dira eta Kushiro-Shitsugen Parke Nazionala izendatu zen 1987an bertako paisaia eta biodibertsitatea babesteko.

## Klima 

## Ondasun nabarmenak 
* Kushiro-Shitsugen Parke Nazionala
* Meakan mendia
* Akan aintzira

## Iruditegia 

Irudi:Kushirositsugen_Hosooka_Tenboudai01.jpg|Kushiro-Shitsugen Parke Nazionala.
Irudi:Kushiro river01.jpg|Kushiro ibaia.
Irudi:Mt meakann akannfuji&lake onnneto.jpg|Meakan mendia eta Akan aintzira.
Irudi:Kushiro Art Museum Hokkaido Japan01s5.jpg|Kushiroko arte musseoa.
Irudi:Kushiro Port Hokkaido Japan06s5.jpg|Kushiroko kaia gauez.

## Hiri senidetuak 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Dichistius capensis

***Dichistius capensis*** *Dichistius* generoko animalia da. Arrainen barruko Dichistiidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dichistius*
* Dichistiidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dinolestes lewini

***Dinolestes lewini*** *Dinolestes* generoko animalia da. Arrainen barruko Dinolestidae familian sailkatzen da. Hegoaldeko Australiako itsasoetan bizi den espezie hau bakarra da bere genero eta espezie monotipikoetan.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dinolestes*
* Dinolestidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Centrarchops chapini

***Centrarchops chapini*** *Centrarchops* generoko animalia da. Arrainen barruko Dinopercidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Centrarchops*
* Dinopercidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Turdus

***Turdus*** hegazti paseriformeen ordenako genero bat da, Turdidae familiakoa.

## Espeziea 
* *Turdus albicollis*
* *Turdus albocinctus*
* *Turdus amaurochalinus*
* *Turdus assimilis*
* *Turdus atrogularis*
* *Turdus aurantius*
* *Turdus bewsheri*
* *Turdus boulboul*
* *Turdus cardis*
* *Turdus celaenops*
* *Turdus chiguanco*
* *Turdus chrysolaus*
* *Turdus dissimilis*
* *Turdus falcklandii*
* *Turdus feae*
* *Turdus fulviventris*
* *Turdus fumigatus*
* *Turdus fuscater*
* *Turdus grayi*
* *Turdus haplochrous*
* *Turdus hauxwelli*
* *Turdus helleri*
* *Turdus hortulorum*
* *Turdus ignobilis*
* *Turdus iliacus*
* *Turdus infuscatus*
* *Turdus jamaicensis*
* *Turdus kessleri*
* *Turdus lawrencii*
* *Turdus leucomelas*
* *Turdus libonyana*
* *Turdus ludoviciae*
* *Turdus maculirostris*
* *Turdus maranonicus*
* *Turdus menachensis*
* *Turdus merula*
* *Turdus migratorius*
* *Turdus mupinensis*
* *Turdus naumanni*
* *Turdus nigrescens*
* *Turdus nigriceps*
* *Turdus nudigenis*
* *Turdus obscurus*
* *Turdus obsoletus*
* *Turdus olivaceofuscus*
* *Turdus olivaceus*
* *Turdus olivater*
* *Turdus pallidus*
* *Turdus pelios*
* *Turdus philomelos*
* *Turdus pilaris*
* *Turdus plebejus*
* *Turdus plumbeus*
* *Turdus poliocephalus*
* *Turdus reevei*
* *Turdus rubrocanus*
* *Turdus rufitorques*
* *Turdus rufiventris*
* *Turdus rufopalliatus*
* *Turdus serranus*
* *Turdus subalaris*
* *Turdus swalesi*
* *Turdus tephronotus*
* *Turdus torquatus*
* *Turdus unicolor*
* *Turdus viscivorus*

## Kanpo estekak
Cuculus

***Cuculus*** hegazti kukuliformeen genero bat da, Cuculidae familiaren barruan.

## Espezieak 
* Kukua, *Cuculus canorus*
* *Cuculus clamosus*
* *Cuculus crassirostris*
* *Cuculus fugax*
* *Cuculus hyperythrus*
* *Cuculus nisicolor*
* *Cuculus gularis*
* *Cuculus lepidus*
* *Cuculus micropterus*
* *Cuculus optatus*
* *Cuculus pallidus*
* *Cuculus pectoralis*
* *Cuculus poliocephalus*
* *Cuculus rochii*
* Ekialdeko kukua, *Cuculus saturatus*
* *Cuculus solitarius*
* *Cuculus sparverioides*
* *Cuculus vagans*
* *Cuculus varius*

## Kanpo estekak
Allomycterus pilatus

***Allomycterus pilatus*** *Allomycterus* generoko animalia da. Arrainen barruko Diodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Allomycterus*
* Diodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Pastinachus atrus

***Pastinachus atrus*** *Pastinachus* generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Pastinachus*
* Dasyatidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Diplomystes camposensis

***Diplomystes camposensis*** *Diplomystes* generoko animalia da. Arrainen barruko Diplomystidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Diplomystes*
* Diplomystidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Diretmichthys parini

***Diretmichthys parini*** *Diretmichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Diretmidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Diretmichthys*
* Diretmidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
La ciudad no es para mí

***La ciudad no es para mí*** () film komikoa da, Pedro Lazaga espainiar zinemagileak 1966an zuzendutakoa.

## Argumentua 
Agustín Valverde jaiotzez Aragoiko Campo Romanos eskualdeko Calacierva herrixkako gizon apal baina kastakoa da. Behin ere ez da bere jaioterritik atera eta egun batez aspaldi ikusi ez duen eta Madrilen bizi den Agustín semea bisitatzea erabakitzen du. Semea lanbidez medikua da, uste handiko emazte eta alaba bat dituelarik. Aita ustekabean semearen etxera iristean, semea eta familiarentzat ezkutatu beharreko norbait bilakatuko da, hiriburuko goi mailako jendearen artean ibili ohi baitira, eta aita herri txikikoa izanik eurentzat "hezitugabe" bat baita, nahiz eta zinezko gizona izan eta gainontzekoei beti laguntzeko prest egon.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Belonophago hutsebouti

***Belonophago hutsebouti*** *Belonophago* generoko animalia da. Arrainen barruko Distichodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Belonophago*
* Distichodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Acanthodoras depressus

***Acanthodoras depressus*** *Acanthodoras* generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Acanthodoras*
* Doradidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Anakoreta

[thumb|250px|"Anakoreta", [Teodor Axentowicz margolari armeniar-poloniarrarena.]]
**Anakoreta** (, mundutik baztertutakoa) eremutarra da; leku bakartietan otoitz eta penitentziara emanik bizi den pertsona. Antzinako garaietan basamortuan bizi ziren anakoretak, mundutik eta tentaldietatik ihesi. Kristautasunean izan diren anakoretez gainera, beste erlijio batzuetan ere izan dira, hinduismoan eta budismoan batez ere.

Jada antzinako juduen artean izan ziren anakoretak baina II. eta III. mendeetatik aurrera (askotan jazarpenak zirela eta) ugaldu ziren. Horietatik asko Tebaidarantz (Egipto) jo zuten. Anakoretek bere jarrera manamendua jarraitzen zuela uste zuten:
## Eremutarrak 
Ezagunak dira Kapadoziako (Turkia) antzinako eremutarren kobazulo eta labar-monasterio txikiak, Göreme inguruan kokatuta eta IV. mendean sortutakoak. Araban ere garai hartako Lañuko leizeak ditugu adibide moduan, Trebiñun, eta beste aztarna batzuk daude Gaubean eta Bernedon ere bai.

...

## Anakoreta ezagunak 
* Anton abadea, Egiptoko Makario, Arsenio Handia, Liziako Kristobal eta Tebaseko Paulo (III.-IV. mendeak)
* Eneko Oñakoa (XI. mendea)
* Walter Hilton, Heinrich Seuse eta Norwicheko Juliana (XIV. mendea)

## Ikus, gainera 
* Mugimendu zenobitiko

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "The way of an anchoress" *Virtual Medieval Church and Its Writings. University of Saint Thomas–Saint Paul, MN*
Centrodraco acanthopoma

***Centrodraco acanthopoma*** *Centrodraco* generoko animalia da. Arrainen barruko Draconettidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Centrodraco*
* Draconettidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Drepane africana

***Drepane africana*** *Drepane* generoko animalia da. Arrainen barruko Drepaneidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Drepane*
* Drepaneidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Dussumieria acuta

***Dussumieria acuta*** *Dussumieria* generoko animalia da. Arrainen barruko Dussumieriidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Dussumieria*
* Dussumieriidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Echeneis naucrates

***Echeneis naucrates*** *Echeneis* generoko animalia da. Arrainen barruko Echeneidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Echeneis*
* Echeneidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Elassoma alabamae

***Elassoma alabamae*** *Elassoma* generoko animalia da. Arrainen barruko Elassomatidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Elassoma*
* Elassomatidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Eleginops maclovinus

***Eleginops maclovinus *** *Eleginops* generoko animalia da. Arrainen barruko Eleginopsidae familian sailkatzen da. Hegoaldeko Hego Amerikako itsasoetan bizi den espezie hau bere genero eta familia monotipikoen kide bakarra da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Eleginops *
* Eleginopsidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Allomogurnda flavimarginata

***Allomogurnda flavimarginata*** *Allomogurnda* generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Allomogurnda*
* Eleotridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Rishiri-Rebun-Sarobetsu Parke Nazionala

Japoniako Hokkaido uhartearen ipar-ekialdean dagoen Parke Nazionala bat da, Sōya suprefeturan. 1974an ezarri zen.

## Geografia 
Izenak argi erakusten duenez hiru eremuk osatzen dute Parke Nazionala, Rishiri eta Rebun uharteek eta Hokkaidoko kostaldean dagoen Sarobetsu lautadak.
*  Rishiri mendiaren kraterrak eraturiko 63&nbsp;km-tako zirkunferentzia duen uharte bolkanikoa da.
*  Rebun mendiak eraturiko uharte bolkaniko hau txikiagoa da, 72&nbsp;km-tako zirkunferentziaduna.
*  Japoniako itsasoaren kostaldean dagoen lautada da, Teshio eta Sarobetsu ibaien artean eratzen den padura eta toki batzuetan zohikaztegia. Ramsarko hitzarmenean sartu zuten 2005ean.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Rishiriislandairplane.jpg|Rishiri uhartea.
Irudi:Rishiri Island.jpg|Rishiri uhartea kostaldetik ikusita.
Irudi:Lake Kusyu.JPG|Rebun uharteko, Kusyu aintzira.
Irudi:Hokkaido, Sarobetsu Plain.jpg|Sarobetsu lautada.

## Kanpo estekak
Pterodoras granulosus

***Pterodoras granulosus*** *Pterodoras* generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Pterodoras*
* Doradidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ellopostoma megalomycter

***Ellopostoma megalomycter*** *Ellopostoma* generoko animalia da. Arrainen barruko Ellopostomatidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ellopostoma*
* Ellopostomatidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Elops affinis

***Elops affinis*** *Elops* generoko animalia da. Arrainen barruko Elopidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Elops*
* Elopidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Amphistichus argenteus

***Amphistichus argenteus*** *Amphistichus* generoko animalia da. Arrainen barruko Embiotocidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Amphistichus*
* Embiotocidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Larratxo

**Larratxo** Gipuzkoako Donostia hiriburuko auzune bat da, Altza auzoaren barnean dago.

## Ondarea 
* Larratxoko parkea

## Ikus, gainera 
* Larratxoko gizarte-mugimendua

## Kanpo estekak
Mean Machine (filma)

**Mean Machine** (euskaraz *Makina Ankerra*) 2001eko Barry Skolnick britainiar zinema zuzendariaren komedia-drama filma bat da. Vinnie Jones, David Kelly, David Hemmings, Ralph Brown, Jason Flemyng, Danny Dyer eta Jason Statham aktoreek antzeztu zuten.

1974ko *The Longest Yard* estatubatuar filmaren berregokitzapena da. *Lock, Stock and Natch* (1998) eta *Snatch* filmetan bezala honetan ere Matthew Vaughn izan zen eta Vinnie Jones eta Jason Statham aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Danny *Mean Machine* Meehan (Vinnie Jones) espetxeko zaindarien aurka partidua jokatuko duen presoen talde baten kapitaina da. Espetxean sartu aurretik Ingalaterrako futbol selekzio nazionaleko kapitaina zen, nahi adina ospe eta diru zuen, baina dena popatik hartzeera bidali zuen. Partidu batean iruzur egin izana leporatu ondoren, mozkortuta zegoela polizia kolpatzeagatik espetxeratu zuten. Orain, preso eta zaindarien arteko futbol partidu hori bere buruari bigarren aukera bat emateko bidea izango da.

## Aktoreak 
* Vinnie Jones: Danny *Mean Machine* Meehan
* Jason Statham: Monk
* Jamie Sives: Chiv
* Danny Dyer: Billy
* Stephen Martin Walters: Nitro
* Rocky Marshall: Cigs
* Adam Fogerty: Mouse
* David Kelly: Doc
* David Hemmings: espetxe zuzendaria
* Ralph Brown: Burton
* Vas Blackwood: Massive
* Robbie Gee: Trojan
* Geoff Bell: Ratchett
* John Forgeham: Sykes
* Sally Phillips: Tracey
* Andrew Grainger: Ketch
* Jason Flemyng: Bob Likely
* Martin Wimbush: Z
* David Reid: tabernaria
* David Cropman: bigarren tabernaria
* Omid Djalili: Raj
* J. J. Connolly: Barry (apostu artekaria)
* Stephen Bent: futbol epailea

## Kanpo estekak 
* *Mean Machine* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Pèire Bèc

**Pèire Bèc** (Paris, 1921eko abenduaren 11 &ndash; Poitiers, 2014ko ekainaren 30a), frantsesez **Pierre** **Bec**, frantziar hizkuntzalaria eta idazlea izan zen, Ozkitaniako literaturan espezialista eta gaskoierazko idazle ezaguna. Poitierseko Unibertsitateko irakasle ere izan zen, 1989an jubilatu zen arte.

## Biografia 
Aita gaskoia eta ama kriollo zituen; haurtzaroa Gaskoniako Comminges zonaldean emanik, han okzitaniera ikasi zuen. Espainiako Gerra Zibilaren garaian penintsulatik ihes egindakoekin itzultzaile lanetan lan egin zuen. Bigarren Mundu Gerra hasita, Alemaniara deportatu zuten eta 1945an Frantziara itzuli zen. Alemanieraz eta italieraz lizentziaduna izan zen eta 1959an Parisen doktoratu zen: hantxe lan egin zuen zenbait urtez, baina azkenik Poitierseko unibertsitatean hasi zen lanean eta bertan geratu zen. Okzitanieraren aldeko militantea, Institut d'Estudis Occitans erakundearen sortzaileetako bat izan zen. Kataluniako Generalitateak 2010an okzitanieraren alde egindako lana eskertzeko Robèrt Lafon Saria eman zion.

## Bibliografia 
### Okzitanieraz (gaskoieraz) 
#### Poesia 
* ''Au briu de l'estona* (IEO, 1956)
* *La quista de l'Aute* (IEO, 1971)
* *Sonets barròcs entà Isèut* (IEO, 1979)
* *Cant reiau* (IEO, 1985)

#### Prosa 
* *Contes de l'unic* (Per Noste, 1977)
* *Lo hiu tibat. Racontes d'Alemanha* (Per Noste, 1978)
* *Sebastian* (Federop, 1981)
* *Contes esquiçats* (Per Noste, 1984)
* *Racontes d’ua mòrt tranquilla* (Reclams, 1993)
* *Entà créser au món* (Reclams, 2004)

### Frantsesez 
* *Les Saluts d'amour du troubadour Arnaud de Mareuil* (Privat, 1961)
* *La Langue occitane* (PUF, Que sais-je ?, 1059 zk., 1963, 128 or. 
* *Les Interférences linguistiques entre gascon et languedocien dans les parlers du Comminges et du Couserans'' (PUF, 1968) ; Essai d'aréologie systématique.
* *Manuel pratique de philologie romane. Picard, 1970 *
* *Manuel pratique de philologie romane, 2.liburuki. Picard, 2000 *
* ''Manuel pratique d'occitan moderne*, Picard, 1973 
* *Anthologie de la prose occitane du Moyen Âge*, Aubanel, 1977 
* Gérard Gonfroyrekin batera: *Anthologie des troubadours* (10/18, 1979, 2. 1985)
* *Burlesque et obscénité chez les troubadours*, Stock, 1984 
* *Écrits sur les troubadours et la lyrique médiévale* (1961-1991), Éditions Paradigme, 1992 
* *Vièles ou violes?: Variations philologiques et musicales autour des instruments à archet du Moyen Age : XIe-XVe siècle*, Klincksieck, 1992 
* *Chants d'amour des femmes troubadours*, Les Belles Lettres, Paris, 2000 
* *La joute poétique : De la tenson médiévale aux débats chantés*, Les Belles Lettres, Paris, 2000 
* *Chants d'amour des femmes de Galice*, Éditions Atlantica, Biarritz, 2010 
* *Cent poèmes du Sud, Poèmes choisis et traduits de l'occitan'', Éditions Paradigme, 2013 

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Biografia
* Bibliografia aukeratua
Mogurnda thermophila

***Mogurnda thermophila*** *Mogurnda* generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Mogurnda*
* Eleotridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Emmelichthys ruber

***Emmelichthys ruber*** *Emmelichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Emmelichthyidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Emmelichthys*
* Emmelichthyidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Giltzarrapo

**Giltzarrapoa** itxi eta ireki egiten den gako edo uztai bat duen sarraila bat da, kateak, kisketa-zuloak eta antzeko objektu begidunak lotzeko erabiltzen dena.

## Kanpo estekak
Anchoa analis

***Anchoa analis*** *Anchoa* generoko animalia da. Arrainen barruko Engraulidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Anchoa*
* Engraulidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Enoplosus armatus

***Enoplosus armatus*** *Enoplosus* generoko animalia da. Arrainen barruko Enoplosidae familian sailkatzen da. Espezie monotipikoa da, hau da, bere genero eta familiako kide bakarra.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Enoplosus*
* Enoplosidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Chaetodipterus faber

***Chaetodipterus faber*** *Chaetodipterus* generoko animalia da. Arrainen barruko Ephippidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chaetodipterus*
* Ephippidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Parafilia

**Parafilia** hitzarekin honakoak ezagutzen dira:
* **Parafilia**, sexualitate praktika ez-ohikoak izendatzeko erabiltzen den izena
* **Parafiletiko**, bere barnean talde horretako bizidun guztien arbaso komuna hartu arren, arbaso horren ondorengo guztiak hartzen ez dituen taldea.
Brephostoma carpenteri

***Brephostoma carpenteri*** *Brephostoma* generoko animalia da. Arrainen barruko Epigonidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Brephostoma*
* Epigonidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Agustín Sánchez-Lavega

**Agustín Sánchez-Lavega** (Bilbo, 1954ko azaroaren 26a) Bilboko Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoko (Euskal Herriko Unibertsitatea) Fisika Aplikatuko katedradun eta eguzki-sisteman espezializatutako astrofisikari gailena da.

## Ibilbide akademikoa 
Agustín Sánchez-Lavega Fisika Zientzietan lizentziatu zen 1978an gaur egun EHU den Bilboko Unibertsitatean. 1980 eta 1987 artean Zentro Astronomiko Espainiar-Alemana –  egin zuen lan, Almeriako probintzian dagoen Calar Altoko Behatokian hain zuzen. Aldi berean, 1986an, Fisika Zientzietan doktoratu zen EHUn eta Zientzia Fakultateko Aparteko Doktoretza Saria jaso zuen Saturno planetaren atmosferari buruz idatzi zuen tesiagatik zeinetan Orban Zuri Handia (ingelesez GWS siglez ezagutua) fenomenoa lehenengo aldiz deskribatu zuen. 1987an Bilboko Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoko Fisika Aplikatua I departamentuan sartu zen eta harrezkero bertan egiten du lan. 1989an materia ikertzeko Teknika Fototermikoen Laborategiaren sorrera sustatu zuen. 1990eko hamarkadaren erdialdean EHUko Zientzia Planetarioen Taldea sortu zuen eta 2008an Aula Espazio Gelaren eta bere Behatoki Astronomikoaren sorrera sustatu zuen. 2009tik EHUko Fisika Aplikatua I departamentuko zuzendaria da.

## Idazlanak 
### Liburuak 
* *An Introduction to Planetary Atmospheres*, 2010, CRC Press,
Ayarnangra estuarius

***Ayarnangra estuarius*** *Ayarnangra* generoko animalia da. Arrainen barruko Erethistidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ayarnangra*
* Erethistidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Marukawichthys ambulator

***Marukawichthys ambulator*** *Marukawichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Ereuniidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Marukawichthys*
* Ereuniidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Erythrinus erythrinus

***Erythrinus erythrinus*** *Erythrinus* generoko animalia da. Arrainen barruko Erythrinidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Erythrinus*
* Erythrinidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Eschmeyer nexus

***Eschmeyer nexus *** *Eschmeyer* generoko animalia da. Arrainen barruko Eschmeyeridae familian sailkatzen da. Ozeano Barean, Fiji inguruan, baino ez bizi den espezie hau bere familia eta genero monotipikoen kide bakarra da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Eschmeyer*
* Eschmeyeridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Esox americanus

***Esox americanus*** *Esox* generoko animalia da. Arrainen barruko Esocidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Esox*
* Esocidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Aculeola nigra

***Aculeola nigra*** *Aculeola* generoko animalia da. Arrainen barruko Etmopteridae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Aculeola*
* Etmopteridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Federico Kirbus duna

**Federico Kirbus duna** () munduko dunarik altuena da. Argentinako Tatón herrian, Catamarcako probintzian, dago. Federico Kirbus argentinar kazetari eta idazlearen izena darama.

## Kanpo estekak
Coccorella atlantica

***Coccorella atlantica*** *Coccorella* generoko animalia da. Arrainen barruko Evermannellidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Coccorella*
* Evermannellidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Euclichthys polynemus

***Euclichthys polynemus*** *Euclichthys * generoko animalia da. Arrainen barruko Euclichthyidae familian sailkatzen da. Eucla australiar herriaren izena darama, bere inguruko itsas uretan bizi baita. Espezie hau bere genero eta familia monotipikoen kide bakarra da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Euclichthys *
* Euclichthyidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Eurypharynx pelecanoides

***Eurypharynx pelecanoides *** *Eurypharynx* generoko animalia da. Arrainen barruko Eurypharyngidae familian sailkatzen da. Iparraldeko ozeano Atlantikoan, 500 eta 3.000 metro arteko sakoneran, bizi den espezie hau bere familia eta genero monotipikoen kide bakarra da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Eurypharynx*
* Eurypharyngidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Cheilopogon agoo

***Cheilopogon agoo*** *Cheilopogon* generoko animalia da. Arrainen barruko Exocoetidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Cheilopogon*
* Exocoetidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Fistularia commersonii

***Fistularia commersonii*** *Fistularia* generoko animalia da. Arrainen barruko Fistulariidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Fistularia*
* Fistulariidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Adinia xenica

***Adinia xenica*** *Adinia* generoko animalia da. Arrainen barruko Fundulidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Adinia*
* Fundulidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Peter L. Berger

**Peter Ludwig Berger ** (Viena, 1929ko martxoaren 17a - Brookline, Massachusetts, 2017ko ekainaren 27a), teologo luteranoa eta soziologo estatubatuarra izan zen. Alfred Schützen eskola fenomenologikoaren oinordeko kontsideratua izan zen.

Boston Unibertsitateko *Kultura, Erlijio eta Munduko Gaien Institutuko* zuzendari izan zen.

Oso ezaguna da, batez ere, Thomas Luckmannekin batera idatzi zuen liburuagatik:*The Social Construction of Reality (Errealitatearen eraikitze soziala: ezagutzaren soziologia baterako tratatua)* (New York 1966). Honez gain, ezaguna da ere Euskal Herrian bere liburu bat euskarara itzuli delako: *Soziologiarako gonbitea. Ikusmolde humanistiko bat.* (Bilbo,1992).

## Biografia 
Vienan jaio zen eta bigarren mundu gerraren ostean Estatu Batuetara emigratu zuen. 1949An Wagner Collegen graduatu zen arte batxillergoan. Bere ikasketak New School for Social Research-en jarraitu zituen, New Yorken (Masterra 1950ean eta Doktoretza 1952an).

1955a eta 1956a bitarte, *Evangeliche Akademie*n lan egin zuen, Alemanian. 1956tik 1958ra Ipar Carolinako Unibertsitateko irakasle laguntzaile bezala aritu zen; 1958tik 1963ra Hartford Theological Seminary-ko irakasle asoziatu izan zen. Bere irakaskuntza karrerako hurrengo garaiak New School of Social Research-en, Rutgers Unibertsitatean eta Boston College-en emango zituen.

1981etik soziologia eta teologia irakaslea zen Bostongo Unibertsitatean, eta 1985etik aurrera *Kultura Ekonomikorako Ikerketa Institutu*ko zuzendari izan zen, gerora, *Kultura, Erlijio eta Munduko Gaien *Institutu* bilakatuko zena.

Ohorezko titulu anitz jaso zituen hainbat unibertsitatetan, hala nola, Loyola Unibertsitatea, Notre Dameko Unibertsitatea, Genevako Unibertsitatea, Municheko Unibertsitatea, Sofiako Unibertsitatea, Txinako Renmin Unibertsitatea.

## Ikus, gainera 
* *Soziologiarako gonbitea. Ikusmolde humanistiko bat*
* *Errealitatearen eraikitze soziala''
* Thomas Luckmann
* Alfred Schütz
Robert Vaughn

**Robert Francis Vaughn** (New York, 1932ko azaroaren 22a - Ridgefield, Connecticut, 2016ko azaroaren 11) estatubatuar aktore bat izan zen. Bere ibilbidean zehar, eta batez ere helduaroan, pertsonaia harroputz, handiuste, eskrupulurik gabeak edo azpijokozaleak antzeztu izan ditu, sarri politikariak eta enpresaburuak.

## Kanpo estekak 
* Robert Vaughn aktorearen webgunea 
* Robert Vaughn aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
El pisito

***El pisito*** (euskaraz *Pisutxoa*) 1959ko Marco Ferreri italiar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Mary Carrillo, José Luis López Vázquez, Concha López Silva, María Luisa Ponte eta Chus Lampreave aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1950eko hamarkadaren amaiera aldera, Madril. Azpigarapenetik apenas atera den Espainian, biztanlegoak estuasun ekonomiko handiak ditu. *Petrita* (Mary Carrillo) eta *Rodolfo* (José Luis López Vázquez) duela 12 urtetik bikote dira, baina etxebizitza edo pisu bat erosteko diru faltan daudenez ezin daitezke ezkondu. Azkenean *Petritak* konponbidea topatuko du: *Rodolfo* mutilaguna *Doña Martina* (Concha López Silva) atso gaixotuarekin ezkonduko da, honela hura hiltzean ondorengontzan hildakoaren etxebizitza alokairuaren kontratua prezio baxuan baten bereganatuko dutelarik. Halere, ezkontza ostean atsoa oraindik beste bi urtez biziko da. Azkenean hura hil eta *Petrita* eta *Rodolfok* heuren helburua lortuko dute, bahiz eta giroan atsekabea eta ezkortasuna nagusi izan.

## Aktoreak 
* Petrita: Mary Carrillo
* Rodolfo: José Luis López Vázquez
* Doña Martina: Concha López Silva
* Sáenz: Ángel Álvarez
* Petritaren ahizpa: María Luisa Ponte
* Mari Cruz: Andrea Moro
* Don Manuel: Gregorio Saugar
* Mery: Celia Conde
* Dimas - el callista (José Cordero): José Cordero 'El Bombonero'

## Kanpo estekak 
* *El pisito* filmaren IMDBko fitxa irakurgai