open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bartzelonako setioa (1713-1714)

**Bartzelonako setioa**, , Espainiako Ondorengotza Gerran eta Katalanen gerran zehar, 1713ko uztailaren 25etik 1714ko irailaren 12ra Kataluniako Printzerriko Bartzelona hiriburuak jasandako setioa izan zen. Bertan, alde batetik Filipe V.a Espainiakoaren aldeko Espainiako Erresuma eta Frantziako Erresumako Armada erasotzailea eta bestetik hiria defendatzen zuten Kataluniako Armadako soldaduak eta kataluniar milizianoak brrokatu ziren. Setioa espainiar-frantziar armadaren garaipena eta hiriaren bereganatzearekin amaitu zen.

1980. urtetik, Bartzelona defendetu eta setio honetan hil zirenen omenez, Kataluniako Egun Nazionala edo Iraileko Hamaikaren Eguna ospatzen da, La Ramblan dagoen Rafael Casanovaren estatuaren oinpean lora sortak utziz.

## Ikus gainera 
* Rafael Casanova
* Kataluniako Egun Nazionala

## Kanpo estekak
MTV Europe Music Awards

**MTV Europe Music Awards** sariak, **MTV EMA** izenaz ere ezagunak, Europarako MTV telebista-kateak urtero ematen dituen sariak dira, musikaririk onenak saritzeko. 2007az geroztik musikazaleek hautatzen dituzte kategoria bakoitzeko irabazleak EMAren webgunean boza emanez. EMA sarien lehenengo edizioa 1994an egin zen Berlinen eta harrezkero, urtero hiriz aldatuz doa.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Merrion Square

**Merrion Square**, , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen georgiar estiloko plaza bat da, Hegoaldeko Dublin eremuan. Plaza honek bertan dauden etxeen atariei eta koloredun ate dotorei esker ospea bereganatu du.

1762an hasi eta XIX. mendearen hasiera eraikitzez amaitu zen. Bertan, hiriko etxebizitza dotorenetako batzuk izateaz gain hainbat erakundetako egoitzak ere badaude, tartean Leinster etxea (Irlandako Parlamentuaren egoitza), Irlandako Galeria Nazionala eta beste zenbait.

## Kanpo estekak
Aru uharteak

**Aru uharteak** (), lehen **Aroe uharteak** bezala ezagutzen zirenak, 95 bat uharteetako uhartedi bat da, Ginea Berriko uhartearen hego-mendebaldean eta Australiako iparraldean dagoena. Indonesiako Molukak (indonesieraz Maluku) probintziaren hego-ekialdeko muturrean kokatuta dago, euren ezaugarri geografiko, biologiko eta demografikoek Ginea Berriarekin eta Australiarekin lotzen dituztenak.

## Kanpo estekak
Bidasoa Kirol Klubaren historia

Bidasoa Kirol Klubaren ibilbide historikoa.

## Palmaresa 
### Nazioartean: 2 
* Europako Kopa:
** Txapeldun (1): 1995.
** Txapeldunorde (1): 1996.
* Europako Errekopa:
** Txapeldun (1): 1997.
** Txapeldunorde (1): 1991.
* Europako Superkopa:
** Txapeldun (0)
** Txapeldunorde (1): 1998.

### Estatuan: 6 
* ASOBAL Liga:
** Txapeldun (2): 1987 eta 1995.
** Txapeldunorde (4): 1994, 2019, 2021 eta 2024.
* Errege Kopa:
** Txapeldun (2): 1991 eta 1996.
** Txapeldunorde (5): 1983, 1988, 1990, 1993 eta 1998.
* ASOBAL Kopa:
** Txapeldun (1): 1993.
** Txapeldunorde (3): 1992, 2018 eta 2019.
* Espainiako Superkopa:
** Txapeldun (1): 1996.
** Txapeldunorde (3): 1988, 1989 eta 1994.
* Espainiako Gazteen Txapelketa:
** Txapeldun (1): 1993.

### Euskadiko Kopa 
* Txapeldun (7): 2000, 2001, 2002, 2016, 2017, 2018, 2019.

## Ibilbidea 
### Ohorezko maila 
### ASOBAL 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bidasoa Kirol Kluba

## Kanpo estekak
Neoproterozoiko

**Neoproterozoikoa** garai geologikoen taulan ageri den Aro geologiko bat da. Eoi Proterozoikoa osatzen duten hiru aroetako bat da, Mesoproterozoikoa eta Paleoproterozoikoa dira besteak. Duela 1000 milioi urte hasi eta 458 milioi urte iraun zuen, hau da, duela 542 milioi urte arte, ondoren, Eoi Fanerozoikoa hasten da.
thumb|Neoproterozoikoan zehar kontinenteen posizioa

## Paleogeografia 
Neoproterozoikoaren hasieran, Rodinia superkontinentea zegoen Lur planetaren lur masa gehienaren jabe. Aro honen amaieran, Rodinia zortzi kontinenteetan zatitzen hasi zen. Aro honetan zehar glaziazio handiak egon ziren, beranduago, Lur planetako lehen iraungipen masiboa eragingo zutenak. Neoproterozoikoaren amaieran, berriz ere, kontinenteak batu egin ziren Pannotia superkontinentea eratzeko.

## Bizi arrastoak 
Neoproterozoikoan, hainbat bizi arrastro daude. Fosilei dagokienez, Akritarko, Ziliatu eta Chrysophyceae espeziekoak aurkitu dira, beste hainbat alga espezienekin batera.

thumb|Neoproterozoikoko fosil bat

Protistoek lehen metazooak sortu zituzten. Lehen animalia zelulanitz haiek gorputz biguna eta argala zutela uste da; batzuek disko itxura zuten, eta beste batzuek soka luze batena. Garai hartan, lehen har, marmoka eta artropodoak sortu ziren, ozeanoetan zegoen bizitza asko eboluzionatuta.

*Cloudina* deritzon lehen metazoo ornoduna gari hartan jaio zela uste da. Zientzialarien artean, hala ere, ez dago erabateko adostasuna gai horretan.

## Neoproterozoikoko periodoak 
Jarraian Neoproterozoikoko azpibanaketak.

## Ikus, gainera 
* Eon (geologia)
* Proterozoikoa
* Fosilak
* Rodinia eta Pannotia
* Lurraren historia

## Kanpo estekak
Quetzal (argipena)

**Quetzal** hitzak hainbat adiera ditu:

## Costa Ricako toponimoak 
* Los Quetzales, San José probintzian dagoen parke nazionaletako bat.

## Guatemalako toponimoak 
* El Quetzal, San Marcos departamenduko ekialdeko udalerrietako bat.

* Puerto Quetzal, Escuintla departamenduko San José udalerrian kokatutako itsas portua.

## Ikus, gainera 
* Ketzal (argipena)
* Quetzalcoatl
* Quetzaltenango
* Quetzaltenango (departamendua)

## Kanpo estekak
Antoju errota

**Antoju errota**, 1725ean dokumentu batean lehen aldiz aipatua, euskal nekazari inguruko estilokoa da. Irungo , Katean, Bentak auzoan dago, Antoju baserrian, Mokozorotzen errekaren eskuinean, Elatzeta mendiaren azpian.

## Historia 
1725ean lehen aldiz aipatua, 1847an 2.400 anega ehotzeko ahalmena zuen baina bakarrik 600 egiten zituen. 1890ean egin zen erroldan ere jasoa dago baina zerbait gertatu behar izan zuen zeren eta 1900ean, jabeak Juan Jose Aginagaren proiektua jarraituz, errota berreraikitzeko baimena eskatu baitzuen. 1933an irina egiteko errota publikoa bezala alta jaso zuen, 1963 arte. 1970ean Ur-publikoen ustiatzeko Erregistro Berezian onartua izan zen. Urte horretan errotarri bakarra zuen. Oraindik-orain egun kantitate txikietan baina badabil. Errotak jabe desberdinak izan ditu: Gabriel Saenz Izquierdo (1703), Santiago Lalanne (1900) eta Bizente Lekuona Labandibar (1980).

## Ezaugarriak 
Errota honek kristalezko leiho bat zuen biltokian ehotzeko zenbat ale gelditzen zen ikusteko. Ura biltegitik tutu metaliko baten bidez tunel batera heltzen da. Errotaren ormetan burni-zepa aurkitu da; horren arabera pentsatzekoa da historikoki inguruan burdinola bat zegoela baita ere.

## Babespena 
Errotak partzialki babestuta dago: Balizko Arkeologia Guneen Aurretiazko Aitorpena egin zitzaion (1997/09/11 ko erabakia (EHAO 208.zk., 1997ko urriaren 30) eta herri mailako ondarea, 2008ko Irungo Ondarearen Katalogoan jasota.

## Arriskuak 
Abiadura Handiko Trenaren proiektuak joa dago.

## Bibliografia 
* Antxon Agirre Sorondo: *Los molinos de Irun*.- Irun, 1992, LUKT, 10.zk.: 217 or.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Irun lehen eta orain webgunean.
El Tamarugal probintzia

**El Tamarugal probintzia** (Gaztelaniaz: Provincia del Tamarugal) Txileko iparraldeko Tarapacá (I) eskualdeko bi probintzietako bat da. Hiriburua Pozo Almonte hiria da.

## Geografia eta demografia 
Estatistikako Institutu Nazionalaren (INE) 2002ko erroldaren arabera, probintzia 39.390,5 km2 eta 22.531 biztanle zituen (14.175 gizon eta 8.356 emakume). Herrialdeko zazpigarren handiena eta biztanle gutxien duen bederatzigarren probintzia da, 0,6/km2-ko biztanleriaren dentsitatearekin. 1992 eta 2002ko errolden artean, biztanleria % 63,5 hazi zen (8.748 pertsona).

## Komunak 
Probintzia gisa, Tamarugal Txileko bigarren mailako administrazio-zatiketa da, bost udalerrietan (komunak) banatuta.

## Kanpo estekak
San Joan Harri

**San Joan Harri** Irungo elementu enblematikoa da. San Joan plazan kokatuta dago, Irungo Udaletxearen aurrean. Berez, oso txikia da: oroitzapenezko zutabe baten gainean jarritako San Joanen eskultura, baina hirirako balio sinboliko handia du. 1564. urtean eraiki zen eta ez dago oso garbi monumentu horren zergatia.

## Historia 
Eraikuntza honen zergatia ez dago garbi eta jatorria kondairarekin nahastu egiten da. Toki horretan, esaten da adibidez, Urdanibiako jaunak etxe bat zuela, Arantzate etxea, eta barruan 300 etsai zirela, sua eman ziola. Zutabea horren omenez izan zitekeela esan ohi da baina gertaera hori ez dago demostratuta.Beste batzuen ustez Irungo Hondarribiarekiko independentziaren sinboloa da. Beste hipotesiak dio lehen hor zuhaitz bat zegoela, San Joan festak ospatzeko. Badira ere irundarrek frantsesen aurrean erakutsitako balorea gogorarazteko altxatua izan zela diotenak.

1850ean eskultura zaharra berri batekin aldatu zen.

1964an monumentu historiko-artistiko izendatu zuten

2007ko martxoaren 7an haize bolada bortitzak izan ziren. San Juan Harria, San Martzial Eskolako obrak zirela eta, denboraldi baterako beste toki batera eramateko prestatuta zegoen baina egun horretan haizeak lurrera bota zuen. Zutabea hiru zatitan puskatu zen eta eskulturak kalte handiak jaso zituen. Behin konponduta gaur bere betiko tokian ikus daiteke.

## Deskribapena 
Izen bereko plazaren bazter batean dago. Harrizko oinarri baten gainean altxatzen da zutabea, fustean ildaskak ageri ditu eta fustearen goiko aldean kapitela dago. Kapitelean denboraren poderioz higatu diren armarri batzuk oinarritzen dira eta ez dira garbi ikusten; baliteke armarri hauek Austriako Etxearena, Gipuzkoarena eta Irun-Uranzu Unibertsitatearena izatea. Zutabearen goiko aldean San Joanen estatua txiki bat dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Irungo udaletxea

## Kanpo estekak
Serokonbertsio

**Serokonbertsioa**, immunologian, infekzio baten aurrean antigorputzen agerpenari odolean deritzo.

Mikrobio batek infekzioa sortzen duenean organismoak mikrobio horren aurkako antigorputzak ekoizten ditu, egun edo aste gutxi batzuetan. Antigorputz horiek, gainera, denbora luzean irauten dute odolean, hainbatetan bizitza osoa.

Gaixotasun infekzioso baten diagnostikoa egiteko bi tresna mota erabili ohi dira laborategi klinikoan: mikrobio eragilearen bilaketa (hazkuntza-ingurune batean haziz, teknika molekularrak aplikatuz -PCRa, esaterako-....) edo mikrobio horren aurkako antigorputzak antzemanez (ELISAren bidez, kasu).

Serokonbertsioa baieztatzeko pertsona baten bi lagin, gutxienez, hartu behar dira, denbora tarte batez banatuak. Serokonbertsioa konfirmatuko da antigorputzen titulua, bigarren laginean, 4 aldiz edo gehiago hazten bada lehenengo laginarekiko. Horrela bada, serokonbertsioak pertsona horrek infekzioa harrapatu duela agerian jartzen du.

GIB birusarekiko serokonbertsioak, esate baterako, esan nahi du aztertutako pertsonak birus horren aurkako antigorputzak dituela odolean eta, beraz, infektatuta izan dela.

Diagnostiko bat egiteko orduan serokonbertsioak ez du beti laguntzen. Sarritan aste batzuk pasatu behar dira antigorputzen igoera odolean detektatu arte (leiho-aldia), eta horrek ez du balio gaitz baten diagnostiko azkarra behar denean.

Infekzio baten aurrean immunitate-sistemak ematen duen lehenengo erantzuna M immunoglobulinaren (M Ig) ekoizpena da. Gero, immunoglobulina horren mailak jaisten dira eta G immunoglobulina agertzen da. Mikrobio berak bigarren infekzio bat eragiten badu, G immunoglobulina sortzen da erantzun gisa. Beraz, M immunoglobulinaren titulu altu batek infekzio primario berria adierazten du, eta G immunoglobulinaren titulu handi batek iraganeko infekzio primarioa edo infekzio sekundarioa.

## Kanpo estekak
Urreako gaztelua

**Urreako gaztelu-jauregia**, **Híjarreko dukeen jauregia** bezala ere ezaguna, Llucena udalerrian (Castelló, Espainia) dago. Gaur egun Erdi Aroko fitxurarik ez duen arren, XIX. mendean erabateko eraberritua baita, Erdi Aroko jatorrikoa da eta gaur egun Museo Etnolgikoa dago.

Gaztelua musulmanen garaian bazegoen, baina Erdi Aroko kristau birmoldaketak oso garrantzitsuak izan bide ziren XIX. mendean oraindik ere iraun zuten ezaugarri gotikoak emanez, 1876ko azkenekoa eta behin betikoa gaur egungo fitxura eman zioten arte.

Kultura ondasun gisa katalogatua da, ez erregistrorik ez txostenik aurkeztu gabe, identifikazio kode bat izan arren: 12.04.072-002

## Kanpo estekak
Tocopilla probintzia

**Tocopilla probintzia** (Gaztelaniaz: Provincia de Tocopilla) Txileko iparraldeko Antofagasta (II) eskualdeko hiru probintzietako bat da. Hiriburua Tocopilla hiria da.

## Geografia eta demografia 
Estatistikako Institutu Nazionalaren (INE) 2012ko erroldaren arabera, probintziak 16.236,0 km2 eta 28.840 biztanle zituen, 1.9/km2-ko biztanleriaren dentsitatearekin. 1992 eta 2002ko errolden artean, biztanleria % 18,4 jaitsi zen (7.112 pertsona).

### Komunak 
* Tocopilla (hiriburua)
* María Elena

## Kanpo estekak 
* (Gaztelaniaz) Tocopillako gobernua
Thomas Moren erretratua (Holbein)

**Thomas Moren erretratua**, Thomas More ingeles teologo, politikari, humanista eta idazlearen erretratu bat da. 1527an Hans Holbein Gazteak margotu zuen. 74,9 × 60,3 cm neurritako olio-pintura bat da. Gaur egun, New York hiriko Frick Bilduman ikusgai dago.

## Kanpo estekak
Llannefydd

'''''', Galesko iparraldeko udalerri eta komunitate bat da, Conwy eremuan. Denbighshire eremuaren mugan dago, Afon Aled eta Elwy ibaiaren artean. St Asaph udalerritik 9,3 kilometro hego-mendebaldera dago, Abergele udalerritik 11,2 kilometro hegoaldera eta Conwy udalerritik 24,5 kilometro hego-ekialdera.

2011ko erroldaren arabera 590 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llangwm (Conwy)

**Llangwm**, Galesko iparraldeko udalerri eta komunitate bat da. Afon Medrad haranean dago, Denbighshire eta Gwynedd konderrien mugatik hurbil, Cerrigydrudion udalerritik 4,7 kilometro hegoaldera, Corwen udalerritik 12,6 kilometro mendebaldera eta Conwy udalerritik 44,9 kilometro hego-ekialdera.

2011ko erroldaren arabera 470 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Henrike VIII.aren erretratua

**Henrike VIII.aren erretratua**, Henrike VIII.a Ingalaterrakoaren erretratu bat da. 1536 edota 1537an Hans Holbein Gazteak margotu zuen. Jatorrizko erretratua 1698an sute batek kiskaldu zuen, halere gaurdaino hainbat kopia iritsi dira. Berez, Whitehall jauregian zegoen Tudor etxearen mural baten zatia zen.

Gaur egun, mural horren zati bat Liverpool hiriko Walker Arte Galerian ikusgai dago.

## Kanpo estekak
Llandrillo-yn-Rhos

''''*, , *Rhos* edo *Llandrillo'' izenez ere ezaguna, Galesko iparraldeko kostaldeko udalerri bat da, Conwy eremuan. Colwyn Bay eta Llandudno udalerrien artean dago.

2011ko erroldaren arabera 7.593 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Santiago Abascal Eskuza

**Santiago Abascal Eskuza** (Amurrio, Araba, 1949ko urriaren 30a - Galdakao, Bizkaia, 2017ko uztailaren 23a) euskal herritar eskuin muturreko politikari bat izan zen. Santiago Abascal Conde euskalherritar eskuin muturreko politikariaren aita zen.

Lanbidez ehunduren merkataria, Espainiar nazionalismoarekin lerrokatua egon zen. Francisco Franco espainiar diktadorea hil eta urte batera Espainiar Batasun Nazionala edo UNE alderdiko kide egin zen, handik bi urtera Fragaren Alianza Popular alderdira batuko zena.

1987-1991 artean Arabako Batzar Nagusietan Euskadiko Alderdi Popularreko (PP) biltzarkidea izan zen, Aiaraldea ordezkatuz. Arabako PPko Bartzordeko kidea ere izan zen.

2015an PP utzi eta Vox eskuin muturreko alderdira igaro zen, bere seme Santiagok sorturikoa.
Radio Futura

**Radio Futura**, Espainiako pop rock musika talde bat da. 1979an Madrilen sortu zen, Movida madrileña delakoaren hasieran. Taldekide sortzaileak Santiago Auserón eta Luis Auserón anaiak eta Enrique Sierra izan ziren.

Beren abesti ospetsuenak honakoak izan ziren: *Enamorado de la moda juvenil* (1980), *Escuela de calor* (1984), *Semilla negra* (1984), *Annabel Lee* (1987), *Veneno en la piel* (1990) eta *Corazón de tiza* (1990).

## Diskografia 
### Diskoak 
* *Música Moderna* (1980)
* *La ley del desierto, La ley del mar* (1984)
* *De un país en llamas* (1985)
* *La cancón de Juan Perro* (1987)
* *Escueladecalor: El Directo de Radio Futura* (1989)
* *Veneno en la piel* (1990)
* *Tierra para baila* (1992)
* *Rarezas: Radio Futura* (1992)

### Bildumak 
* *Box Set* (1992)
* *Simplemente lo mejor* (1996)
* *Memoria del porvenir* (1998)
* *Caja de canciones* (2003)
* *Paisajes eléctricos. Lo mejor de Radio Futura (1982-1992)* (2004)

## Omenezko diskoak 
* *Arde la calle. Un tributo a Radio Futura* (2004)

## Kanpo estekak
Nacha Pop

**Nacha Pop**, Espainiako pop rock musika talde bat da. 1978an Madrilen sortu zen, Movida madrileña delakoaren hasieran. Antonio Vega, Nacho García Vega, Carlos Villalta "Carlos Brooking" eta Antonio Martín Caruana "Ñete" taldekideek osatu zuten.

Taldearen abestirik ospetsuena zalantzarik gabe *Chica de ayer* da, espainiar pop musikaren abesti ezagunenetakoa dena.

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* Nacha Pop (EMI-Hispavox, 1980)
* Buena disposición (EMI-Hispavox, 1982)
* Más números, otras letras (DRO-Warner, 1983)
* Dibujos animados (Polydor-Universal, 1985)
* El momento (Polydor-Universal, 1987)
* Efecto inmediato (2017).

### EP 
* Una décima de segundo (DRO-Warner, 1984)

### Zuzeneko diskoak 
* 80-88 (Polydor-Universal, 1988)
* Tour 80-08 Reiniciando (2008)
* C2010eko apirilaren 9ko Madrilgo Kirol Jaureian burututako Antonio Vegaren omenezko kontzertua (CD/DVD)

### Bildumak 
* Bravo (1996). Mexikon argitaratua
* Lo mejor de Nacha Pop, Rico y Antonio Vega (1997)
* Un día cualquiera. Abestien bilduma (2003)
* La más completa colección (2005)

## Filmografia 
* A tope (Ramón Fernández, 1984)
* Un día cualquiera: visiones del ayer (DVD, 2003)
* 80-88 (DVD, 2004)
* Tour 80-08 Reiniciando (DVD, 2008)

## Bibliografia 
* Fernández de Castro, Álex: *Nacha Pop. Magia y precisión*, Milenio, Lleida, 2002.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* Facebook orrialdea
Tenpora (musika taldea)

**Tenpora** 2013an Tolosan sortutako pop eta jazz taldea da.

## Kideak 
* Elene Arandia
* Juantxo Zeberio
* Beñat Barandiaran
* Itsaso Etxebeste
* Hasier Oleaga

## Diskografia 
* *Tenpora* (2014, autoekoizpena) - 6 abesti
* *Mundu berria* (2015, autoekoizpena)
* *Itzulika* (2017, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orgasmic Toothpics

**Orgasmic Toothpics** Hondarribiko hardcore musika taldea da.

## Diskografia 
* *Orgasmic Toothpics* (1993, Psilocybina Records)
* *Underribi* (1994, Basati Diskak) Dut, Beti Mugan eta The Illusions-ekin batera

## Kolaborazioak 
* *Psilocybe 10* (2004, Psilocybina Records)

## Kanpo estekak
Mulatu Teshome

**Mulatu Teshome** (Ge'ez idazkeraz: ሙላቱ ተሾመ; Arjo, Welega probintzia, Oromia, 1955eko urtarrilaren 1a) etiopiar politikaria da. 2013tik 2018ra, Etiopiako presidentea izan zen.

## Erreferentziak
Tesla (argipena)

**Tesla** Nikola Tesla serbo-estatubatuar asmatzailearen abizena da. Elektrizitatearen arloan lan handiak egin zituenez, harengandik hartu dute izena beste hauek:
* Tesla (hasieran Tesla Motors deitua), Ameriketako Estatu Batuetako konpainia bat. Auto elektrikoak, argindarra gordetzeko unitateak eta eguzki panelak egiten ditu.
* Tesla, fluxu magnetikoaren dentsitatearen unitate bat.
Gérgalgo gaztelua

**Gérgalgo gaztelua** () Andaluziako Gérgalgo udalerrian dagoen Erdi Aro berantiarreko eraikin defentsibo bat da, Almeríako probintzian (Espainia). Herriaren ipar-ekialdean dagoen kokapen estrategikoak, Los Filabres mendikatearen inguruko mendiek osatzen duten muinoetako batean, herriaren eta Gérgalgo euri-bidearen ikuspegi zabalak eskaintzen ditu, eta iparraldean Tablas muinoak osatutako horma natural batez babestuta dago.

## Kanpo estekak
Huebroko gaztelua

**Huebroko gaztelua** () gotorleku txiki bat edo harkaitz gaztelua da, Huebro herrixkan dagoena, Níjar udalerrian, Almeríako probintzian, Espainian, 750 bat metro altitudean.

## Kontserbazio-egoera 
Egoera txarrean dago, 50 metro luze eta 4 metro garai inguruko harresi zati bat mantentzen du eta bi nabezko uharka bat harkaitzean zulatutakoa, euri-uren hodiekin batera, dena kareharriz egina. Sarbidea doakoa da eta uharka horren zati bat abereak aterpetzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak
Llanrhychwyn

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy eremuan. Trefriw udalerritik milia bat baina gutxiago hegoaldera dago eta Llanrwst udalerritik milia bat ipar-mendebaldera .

2011ko erroldaren arabera 800 inguru biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Elon Musk

**Elon Reeve Musk** (Pretoria, Hegoafrika, 1971ko ekainaren 28a) Hegoafrikan jaio eta kanadar eta estatubatuar hiritartasunak dituen asmatzaile, ingeniari eta enpresaburua da, azken urte hauetan enpresa ugari sortu dituena: PayPal, Tesla Motors, SpaceX, Hyperloop, SolarCity eta Open AI. 2020ko hamarkadan, munduko pertsona aberatsena omen da.
 
## Haurtzaroa 
Aita ingeniaria zuen, eta ama elikaria eta modeloa izan zen. Hamar urte zituenean, ordenagailu bat eskuratu zuen eta 12 urterekin bere lehen joko *Blastar* 500 dolarrean saldu zuen. Aldi berean, 17 urte zituenean eta Bigarren Hezkuntza Pretorian amaitu zuenean, derrigorrezko armadara joan zen eta horren ondoren, gurasoen laguntzarik gabe, etxetik joan zen Estatu Batuetara. Han, administraritza eta fisika ikasi zuen Pensilvaniako Unibertsitatean beka bat eskuratu ostean.
 
## *Pay Pal* eta *Zip 2* 
Elon Musken hasierako fortuna eta fama gaztea zenean iritsi zitzaion bi enpresa sortuz: *Zip2* eta *PayPal*. *Zip2* 1999an saldu zion Compaq Computer enpresari 300 milioi dolarren truke. *PayPal* 2002an saldu zion eBayri 1500 milioi dolarreko prezioan.
 
## Space X 
2002an, Muskek *Space Exploration Technologies* (Space X) sortu zuen. Gaur egun, haren enpresaburu exekutiboa eta teknologia enpresaburua da. Space X-ek transbordadore eta suzirientzako jaurtigailuak diseinatzen ditu. Enpresa pribatu gisa lan egiten du. Diseinaturiko bi suziriak Falco 1 eta Falcon 9 dira. 2008ko abenduaren 23an NASArekin kontratu bat izenpetu zuen 1600 milioi dolarrean hamabi hegalaldiren bidez transbordadore espaziala ordezkatuz.
 
## Tesla Motors 
2004ko apirilean  Muskek 6,3 milioi euro inbertitu zituen Tesla Motors enpresan. Ez zen izan partaide bakarra, baina diruaren % 98 inbertitu zuen. Gaur egun arte 140 milioi dolar sartu ditu enpresan eta automobil elektriko nabarienak Tesla Roadster, Tesla Model S, Tesla Model X eta Tesla Model 3 dira.

2012an, 2100 Tesla Roadster saldu zituzten mundu osoan zehar. Automobil bakoitzak 100.000 estatubatuar dolarreko prezioa zuen eta 31 herrialdetan saldu izan dira. Tesla Motorsek munduko errekorra jaso du 37 milioi kilometro elektrikoki egiteagatik bere automobilekin.

## Solar City 
Muskek lehengusuaren laguntzarekin 2006an sortutako enpresa da: produktu eta zerbitzu fotovoltaikokoak ekoizten ditu. 2011n, Solar City Estatu Batuetako enpresa fotovoltaikorik garrantzitsuena eta ekoizle nagusia izan zen. Solar Cityren helburu nagusia munduan energia berriztagarriak hedatzea da Tesla Motors enpresa gisa. Arlo horretan, enpresa oso parekoak dira.
 
## *Open IA* 
Muskek azaltzen duenez, *Open IA* adimen artifizial lagungarria garatzeko enpresa da. Helburua ez du mozkin handiak lortzea, adimen artifizialaren teknologia garatzea eta erabilpen onenak aurkitzea baizik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olarrain paper-fabrika

**Olarraingo paper-fabrika** 1883-1884 urtean sortu zuen Francisco Antonio Sarasolak Tolosako Olarrain auzoan, aurretik kobre-ola zen eraikinean *Laurak Bat* izenarekin Oria ibaiaren ondoan.

## Historia 
XIX. mendearen bukaeran kartoia eta biltzeko paperean espezializatua bazegoen ere, paper zuria, koloretakoa etab. ekoizten zituen.

1901 urtean La Papelera Españolaren parte izatera eta **Olarraingo paper-fabrika** izenez ezagutzera pasa zen. 1937 urtetik aurrera lasto eta espartzu pasta bakarrik egiten zuen, papergintza utziz, ekoizpena hain urria izan zen arte non fabrika 1957an itxi zen.

Gaur egun paper-fabrikara zihoan akueduktua zutik dirau eta eraikuntza eta elementu berezien katalogoan dagoenez Olabarriako Hirigintza Plan Orokorraren arabera elementu hau eta bere ingurua berritu eta zaindu nahi dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ibáñez de Bilbao kalea

**Ibáñez de Bilbao kalea**, Bilboko Abando auzoan dagoen kale bat da. Venezuela plazan hasi eta Zabalgune plazan amaitzen da. Kolon Larreategi eta Henao kalearekiko paraleloki doa, Albia lorategia igaroz. Tartean Mazarredo zumarkaleak elkartzut zeharkatzen du.

## Ibilbidea eta leku nabarmenak 
Kale honetan honako eraikin eta leku nabarmenak daude:

# Bilboko Justizia Jauregia
# Albia lorategia
# Sabin Etxea
# San Bizente eliza
# Sota-Aznar bulegoak: Bizkaiko Foru Aldundiaren Herri Lan Sailaren egoitza.
# Bilboko Itsas Kapitaingoaren eraikina
# Zabalguneko merkatua

Fitxategi:Jardines de Albia. Bilbao.jpg|Bilboko Justizia Jauregia eta Albia lorategia
Fitxategi:Sabin etxea.jpg|Sabin Etxea
Fitxategi:Bilbao_-_San_Vicente_de_Abando_13.JPG|San Bizente eliza
Fitxategi:Bilbao - Departamento de Obras Públicas de la Diputación Foral de Bizkaia (antiguas oficinas Sota-Aznar).jpg|Sota-Aznar bulegoak
Fitxategi:Edificio de la Capitanía Marítima de Bilbao.jpg|Bilboko Itsas Kapitaingoaren eraikina
Fitxategi:Bilbao_-_Mercado_del_Ensanche_3.jpg|Zabalguneko merkatua

## Garraiobideak 
Bilboko Metroaren Abandoko geltokia (Berastegiko irteera) eta Moyuako geltokia.

## Kanpo estekak
Australiako eta Zeelanda Berriko Armada Gorputzak

[thumb|250px|eskuinera|[Gallipoliko guduaren ondorengo ANZAC Armadari buruzko ilustrazioa.]]
**Australiako eta Zeelanda Berriko Armada Gorputzak** (, laburtuta **ANZAC**) Lehen Mundu Gerran zehar, Australia eta Zeelanda Berriko soldaduz osatutako armada gopurtza izan zen. Britainiar Inperioaren alde eta Otomandar Inperioaren aurka borrokatu ziren.

1914ko abenduan Egipton sortu eta Gallipoliko guduan borrokatu zen: bertan hildako eta zauritu ugari izan zituzten. Soldadu kementsu eta sakrifikatuen ospea bereganatu zuten, tamalez beren agintariek alferrikako heriotzera bidaliak, ongi antolatutako otomandar soldaduek sarraskitu eta garaitu baizituzten.

Bigarren Mundu Gerran ere, denbora laburrez, 1941eko Greziako guduan borrokatu zen.

Urtero, apirilaren 25ean, Armada honetako hildako eta zaurituen omenez ANZAC Eguna ospatzen da: Australia eta Zeelanda Berrian, jai-egun nazionala da.

## Zinema 
* *Gallipoli* (1981, Peter Weir)

## Ikus gainera 
* Anzac Eguna

## Kanpo estekak
Maenan

'''''', Galesko iparraldeko baserri giroko udalerri bat da, Conwy eremuan. Llanrwst udalerritik 4 milia iparraldera eta Eglwysbach udalerritik 3 milia hegoaldera dago.

2011ko erroldaren arabera 300 inguru biztanle zituen, horietako %75a galesaz mintzatzen da.

## Kanpo estekak
Llysfaen

'''''', Galesko iparraldeko udalerri eta komunitate bat da, Conwy eremuan. Mynydd Marian muinoan dago, itsasotik kilometro bat eskasera, Abergele eta Colwyn Bay udalerrien artean. Inguruan Old Colwyn, Llanddulas, Dolwen eta Betws-yn-Rhos udalerriak dauzka.

2011ko erroldaren arabera 2.743 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Penmachno

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy eremuan. Cwm Penmachno eremuko haran isolatu batean dago, Betws-y-Coed udalerritik 4 milia hegoaldera.

2011ko erroldaren arabera 617 biztanle zituen, horietako %55a galesaz mintzatzen zen.

## Kanpo estekak
Pandy Tudur

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy eremuan. Llanrwst udalerritik 5 milia ipar-ekialdera dago.

2001ko erroldaren arabera biztanleriaren %55,5a galesaz mintzatzen zen.

## Kanpo estekak
Rowen (Conwy)

**Rowen**, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy eremuan. Conwy Haranaren mendebaldean dago.

## Kanpo estekak
Tal-y-bont (Conwy)

**Tal-y-bont**, Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Conwy eremuan. Conwy ibaia eta haranaren mendebaldean dago, B5106 errepidean, eta Conwy udalerritik 6 milia iparraldera eta Llanrwst udalerritik 6 milia hegoaldera. Hegoaldean Dolgarrog udalerria du eta mendebaldean Llanbedr-y-Cennin herri txikia.

## Kanpo estekak
Tal-y-Cafn

'''''', Galesko iparraldeko herri txiki bat da, Conwy eremuan. Bertan, Conwy ibaia zeharkatzen duen zubi bat dago. Conwy (iparraldea) eta Llanrwst (hegoaldean) udalerrien artean dago.

## Kanpo estekak
Conwy ibaia

**Conwy ibaia**,  eta , Galesko Conwy eremua zeharkatzen duen ibai bat da. Migneint eremuko Llyn Conwy aintziran jaiotzen da, eta hegoaldetik iparralderako norantzako ibilbidean egin ondoren, Conwy badian itsasoratzen da, Irlandako itsasoan.

43 kilometroko luzera du.

## Kanpo estekak
Pentrefoelas

'''''', Galesko iparraldeko udalerri eta komunitate bat da, Conwy eremuan. A5 errepidean dago, Betws-y-Coed (mendebaldean) eta Cerrigydrudion (ekialdean) udalerrien artean. Merddwr ibaiak zeharkatzen du.

2011ko erroldaren arabera 356 biztanle zituen, horietako %70a galesaz mintzatzen zen.

thumb|erdian|400px|Pentrefoelas udalerriaren ikuspegia.

## Kanpo estekak
Mochdre (Conwy)

**Mochdre**, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy eremuan. Llandudno eta Colwyn Bay udalerrien artean dago.

2011ko erroldaren arabera 1.923 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Statheriar

**Statheriarra** (, *statheros*, «garai lasai, egonkorra») geologia periodo bat da, garai geologikoen taulan paleoproterozoikoaren barnean sailkatua. Duela 1800 milioi urte hasi eta 200 milioi urte irauten du, hau da duela 1600 milioi urteraino. Datazio hauek ez daude estratigrafiarekin sailkatuak, garai kronologikoen arabera sailkatzen dira.
thumb|Columbia superkontinentea izan zitekeenaren irudi bat.

## Geologia 
Statheriarrean gertaturiko fenomeno garrantzitsuena, Columbia superkontinentearen eraketa izan zen, periodo hau hasi zenean eratzen hasia zen. Bestalde, kontinenteetan plataforma berriak eratu ziren, Kratoiak eratuz.

## Biota 
Periodo honen hasieran, lehen zelula Eukariotak sortu zirela uste da. Hala ere, esan beharra dago, ez daudela proba nahiko garai hauetako biota zein izan zen zehazteko.

## Garai geologikoen taulako kokapena 
Segidan duzue, Statheriarrak garai geologikoen taulan duen kokapena.

## Ikus, gainera 
* Lurraren historia
* Eon
* Columbia Superkontinentea
* Garai geologikoen taula
* Biziaren jatorria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ama Xantalen iturria

**Ama Xantalen iturria** izen bereko baselizatik gertu dagoen Irungo (Gipuzkoa) iturri barrokoa da. 1678an eraikia izan zen. 170 urtetan iturri hau hiriaren ur-hornitze nagusia izan zen. Donejakue bidean dago kokatuta. Lehen irekia egoten zen baina 1999an erikin osoa konpodua izan zen eta barrualdea hesi batez itxi egin zen, bandalismoaz babesteko.

## Deskribapena 
Eraikuntza barrokoa, harlanduez egina, barruan iturria bere ur-ontziaz eta bi banku ditu. Sabaiak upel bobeda itxura du. Kanpoan, bi isurkiko teilatua du eta erpinean maskorra itxurako horma hutsartea non Santa Elena omen den irudia ikus daiteke; espezialisten iritiz dena dela, Sortzez Garbia Ama Birjina izan daiteke. Alboetan bi pinakulu ditu. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ama Xantalen baseliza

## Kanpo estekak
Koniskoak

**Koniskoak** Kantabria zaharrean kokatuta zegoen tribu bat ziren.  Estrabon (*Geografia* , III, 4, 12; C. 162) aipatzen zituen. "Zeltiberoen iparraldera, Kantabrioi-Koniskoiekin topo egiten Beroiak kokatuta daude, Zeltiar migraziotik jaioak ere..."

Hainbat historialarien arabera hala nola, Estrabon edo Plinio Zaharra Koniskoak Kantabriako ekialdean bizi ziren, Sauga ibaiaren arroetan (Asón ibaia).

 Ogarrioko herrian hiru brontzezko ezpatak zilarrezko errematxeekin Koniskoenak izan ahal zirenak aurkitu ziren. Ezpata horiek gaur egun Valencia de Don Juan Institutuaren museoan (Madrid) daude.

## Kanpo estekak
Lagopesoleko gaztelua

**Lagopesoleko gaztelua** () Frederiko II.aren garaiko gaztelu bat da, 1242 eta 1250. urteen artean eraikia, 820 metroko mendi txiki baten gainean dagoena, Ofanto eta Bradano ibaien artean, Basilicatan.

## Ezaugarriak 
Gaztelua Avigliano hiriko Lagopesole auzoan dago. Gazteluak oina laukizuzena du, bi patio ditu: txikia normandiar garaikoa, erdian dorre nagusi karratu bat dago, egitura nagusian ez dena. Dorreak harlanduzko kuxindura du goiko aldean, sueboen arkitekturaren ezaugarri tipikoa. Henrike VI.aren garaikoa, hegoaldeko, ekialdeko eta mendebaldeko hormetan irekitako hiru gezileiho ditu, iparraldean sarrera bakarra duen bitartean, 1242. urtean egin zen patio nagusia, uharka handi bat eta ermita bat ditu, tamainagatik elizatzat hartuta, garai hartako gazteluetan gauza paregabea.

## Kanpo estekak
Llansannan

'''''', Galesko iparraldeko baserri giroko udalerri eta komunitate bat da, Conwy eremuan. Aled ibaiaren bazterrean dago, Abergele udalerritik 8 milia hegoaldera eta Denbigh udalerritik 14 kilometro mendebaldera.

2011ko erroldaren arabera 1.335 biztanle zituen, horietako %63a galesaz mintzatzen zen.

## Kanpo estekak
Kailash Satyarthi

**Kailash Satyarthi** (hindi grafian: कैलाश सत्यार्थी) (Vidisha, 1954ko urtarrilaren 11) Indiako umeen eskubideen aldeko ekintzailea da.

Umeen lana eta esklabotzaren kontra lan egin du. Berak gidatutako erakundeak, Bachpan Bachao Andolan erakundeak, 80.000 bat ume askatu ditu lan gogorretatik edo esklabotzatik. Ume horiei hezkuntza jasotzeko aukera eta gizarteratzeko aukera eskaini zaizkie.

2014. urtean Bakearen Nobel Saria eman zioten Malala Yousafzai ekintzailearekin partekaturik. Umeen alde egindako lana saritu zitzaion; umeen jazarpenaren kontra egindako lanagatik, umeen hezkuntzarako eskubidea lortzen laguntzeagatik.
St Asaph

'''''' , , Galesko iparraldean dagoen udalerria da, Denbighshire eremuan. Elwyn ibaiaren bazterrean dago, kostaldeko Rhyl, Prestatyn, Abergele, Colwyn Bay eta Llandudno udalerrietatik hurbil, baina haiek baino giro lasaiagoa duen kokalekuan. Denbigh eta Rhuddlan udalerriak ere hurbil dauzka.

2011ko erroldaren arabera 3.355 biztanle zituen.

## Ondarea 
* San Asaph katedrala

## Herritar ezagunak 
* Ian Rush (1961), futbolaria.

## Kanpo estekak
Aglièko gaztelua

**Aglièko gaztelua** () Savoiako errege etxearen egoitzetako bat da, Unescok Gizateriaren ondare izendatua 1997. urtean. 823-019 kodea du eta Piazza Castello, 2an dago, Aglièn (Turingo probintzia, Piamonte, Italia).

Aglièko Dukearen gaztelua eraikuntza dotorea eta egundokoa da. Erdigunearen eraikuntza, non oraindik aztarnak identifikagarriak diren, XII. mendean hasi zen San Martinoko Kondearen familiaren (Canaveskoa dena) kontura.

1939an estatuak errege etxeari erosi zion gaztelua museo bihurtuz. 1980ko hamarkadan zaharberritze delikatua izan zuen. Gaur egun, 2011ra arte iraungo duten sendotze eta zaharberritze lanak egiten ari dira, geletako zati handi bat bisitatzea ekiditen duena.

"Canaveseko gazteluak" zirkuituaren barruan dago.

## Kanpo estekak
Ralphie May

**Ralph Duren** "**Ralphie**" **May** (Chattanooga, 1972eko otsailaren 17a - Las Vegas, 2017ko urriaren 6a) Estatu Batuetako aktore eta telebista aurkezlea izan zen.
Estatu arrazoi

**Estatu arrazoia** edota **interes nazionala**, Estatu jakin baten interesak onartzea eta haien arabera jokatzean datza. Nikolas Makiavelok sortutako kontzeptua da, ondoren Francesco Guicciardini eta Giovanni della Casak ere landu zutena, baina Giovanni Boterok bakarrik garatu zuen dotrina gisa (*Della Ragion di Stato*, 1589). Dotrina honen arabera gobernu ala agintariek Estatuaren osasuna eta indarra mantendu ala handitzeko helburuz hartutako salbuespen neurriei aipamen egiten die, betiere Estatuaren biziraupena gizabanako edo pertsona taldeen eskubideen gainetik dagoen goreneko balorea delako ideia oinarrituta.

Maiz, Estatuen gehiegikeriak eta bereziki estatu terrorismoa burutu edo diktadurak ezartzeko aitzakitzat erabilia izan da.

## Kanpo estekak
Richard Thaler

**Richard H. Thaler** (East Orange, New Jersey, 1945eko irailaren 12a) estatubatuar ekonomialari bat da. Daniel Kahneman estatubatuar-israeldar psikologoarekin elkarlanean finantza kondultualen teoria garatzeagatik ospea bereganatu du.

2017ko Ekonomiako Nobel Saria irabazi zuen.
Govoneko gaztelua

**Govoneko gaztelua** () Savoiako errege etxearen egoitzetako bat da, Unescok Gizateriaren ondare izendatua 1997an. 823-022 kodea du eta Piazza Roma, 1ean dago Govonen (Cuneoko probintzia, Piemonte, Italia). Basso Piemonteko «Castelli Aperti» zirkuituaren barruan dago.

## kanpoko loturak 
* Govoneko Udala - gazteluaren fitxa

## Kanpo estekak
Bro Garmon

'''''', Galesko iparraldeko komunitate bat da, Conwy eremuan. Conwy Haranaren ekialdean dago, Llanrwst udalerriaren ipar-ekialdean eta Pentrefoelas udalerriaren mendebaldean.

2011ko erroldaren arabera 652 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bro Machno

'''''', Galesko iparraldeko komunitate bat da, Conwy eremuan. Machno ibaiak udalerria zeharkatzen du. Penmachno parrokian dago.

2011ko erroldaren arabera 617 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Los Secretos

**Los Secretos**, Espainiako pop eta rock musika talde bat da. 1980an Madrilen sortu zen, Movida madrileña delakoaren testuinguruan. Álvaro Urquijo (ahotsa eta gitarrak), Enrique Urquijo eta Javier Urquijo anaiek, José Enrique Cano, Canito musikariak eta beste hainbat taldekideek osatu zuten.

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* *Los Secretos* (EP)* (1980) Polydor
* *Los Secretos* (1981) Polydor
* *Todo sigue igual* (1982) Polydor
* *Algo más* (1983) Polydor
* *El primer cruce* (1986) Twins
* *Continuará* (1987) Twins
* *La calle del olvido* (1989) Twins
* *Adiós tristeza* (1991) Twins
* *Cambio de planes* (1993) Dro
* *Dos caras distintas* (1995) Dro
* *Sólo para escuchar* (2002) Dro
* *Una y mil veces* (2006) Dro

### Zuzeneko diskoak 
* *Directo* (1988) Twins
* *Con cierto sentido* (2003) Dro
* *Gracias por elegirme - Las Ventas 10 octubre de 2008* (2008) Dro

### Bildumak 
* *Lo mejor* (1985)
* *La historia de Los Secretos* (1996)
* *Grandes éxitos* (1996)
* *Grandes éxitos II* (1999)
* *A tu lado - Un homenaje a Enrique Urquijo* (2000)
* *Grandes éxitos, ed. revisada y remasterizada* (2001)
* *30 años'' (2007)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Rhuddlan

'''''' , Galesko iparraldean dagoen udalerria da, Denbighshire eremuan. Kostaldeko Rhyl udalerriaren hegoaldean dago.

2001ko erroldaren arabera 3.709 biztanle zituen.

## Ondarea 
* Rhuddlan gaztelua

## Kanpo estekak
Paraguai Garaiko departamendua

**Paraguai Garaiko departamendua** edo **Paraguai Garaia** () Paraguaiko Chaco eskualdearen iparraldean dagoen departamendua da. Mugakide ditu iparraldean Bolivia, ekialdean Brasil, hegoaldean Hayes presidentea eta Concepcióngo departamenduak eta mendebaldean Boqueróngo departamendua. Nahiz eta 82.349 km²ko azalerarekin herrialdeko bigarren departamendurik handiena izan, oso biztanle-kopuru urria du; 17.219 biztanle 2017ko estimazioaren arabera. Fuerte Olimpo du hiriburu, baina hiririk populatuena Puerto Casado da.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|Paraguai Garaiko barrutiak.
Paraguai Garaia lau barrutitan banatuta dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abergavenny

**Abergavenny**, , Galesko hego-ekialdeko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian. Monmouth udalerritik 24 kilometro mendebaldera dago, eta Ingalaterrako mugatik 6 kilometro mendebaldera.

2011ko erroldaren arabera 12.515 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Racconigiko gaztelua

**Racconigiko gaztelua** () Savoiako errege etxearen egoitzetako bat da, Unescok Gizateriaren ondare izendatua 1997. urtean. 823-020 kodea du eta Piazza Carlo Alberton dago Racconigin (Cuneoko probintzia, Piamonte, Italia).

## Kanpo estekak 
* webgune ofiziala ( eta )
Aberwheeler

'''''' , , Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Wheeler ibaiaren ertzean dago, Denbigh udalerritik 6,8 kilometro iparraldera, Mold udalerritik 20,3 kilometro ipar-mendebaldera eta Ruthin udalerritik 17,7 kilometro iparraldera.

2011ko erroldaren arabera 298 biztanle zituen, horietako %31,6a galesaz mintzatzen zen.

## Kanpo estekak
Usk

**Usk**, , Galesko hego-ekialdeko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian. Newport hiritik 16 kilometro ipar-ekialdera dago.

2011ko erroldaren arabera 2.834 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Berwyn (Denbighshire)

**Berwyn**, Galesko iparraldean dagoen udalerria da, Denbighshire eremuan. Dee ibaiaren alboan dago, Llangollen udalerritik milia bat ipar-mendebaldera.

## Kanpo estekak
Betws Gwerfil Goch

'''''' , , Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate da, Denbighshire eremuan.

2011ko erroldaren arabera 351 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bodelwyddan

'''''' , Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Rhyl udalerritik 8 kilometro hegoaldera dago.

2011ko erroldaren arabera 2.147 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bodfari

'''''' , Galesko iparraldean dagoen udalerria da, Denbighshire eremuan. 1974. urterarte Flintshire konderri historikoan egon zen.

2011ko erroldaren arabera 327 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bontuchel

'''''', Galesko iparraldean dagoen herrixka bat da, Denbighshire eremuan. Ruthin udalerritik 4,5 kilometro mendebaldera dago.

## Kanpo estekak
Carrog

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerria da, Denbighshire eremuan. Llansanffraid Glyndyfrdwy parrokian dago, Dee ibaiaren bazterrean.

## Kanpo estekak
Caldicot (Monmouthshire)

**Caldicot**, , Galesko hego-ekialdeko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian eta Severn ibaiaren itsasadarra eta Bristolgo kanalaren mendebaldeko ertzean. M4 eta M48 autobideetan dago, Chepstow eta Newport udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 11.424 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Cynthia Ozick

**Cynthia Shoshana Ozick** (New York Hiria, AEB, 1928ko apirilaren 17a) narraziogile, nobelagile eta saiakera-idazle estatubatuarra da.

## Biografia 
Cynthia Ozick New Yorken jaio zen. Gurasoak, Celia Regelson eta William Ozick, Errusian jaioak ziren, eta bi seme-alaba izan zituzten; Cynthia bigarrena zen. Bronx-eko Pelham Bay auzoko botika baten jabeak ziren, eta hara joan ziren bizitzera. Bronxen igarotako urte haietan, Cynthia Ozickek ikaskide eta auzokide antisemiten erasoak eta isekak jasan zituen.

Lehen ikasketak Manhattan-eko Hunter College High School ikastetxean egin zituen.

Cynthia Ozick Abraham Regelson idazle israeldarraren iloba da amaren aldetik.

Ozicken aburuz, idaztea ez da aukera bat, ezpada "haluzinaziozko erotasun moduko bat; edozer gertatuta ere, egin egingo duzu; ezin duzu ez egin". Idazteari buruz, ostera, zera dio: “Zaletasunak? O, ez; nolatan, baina? Ideia berea ere absurduo da. Irakurle nekaezina naiz, baina ez nuke esango irakurtzea hobby bat denik. Irrika bat da, gosea, egarria. Irakurri gabeko egun bat sufrimenduzko eguna da niretzat".

David Foster Wallace idazleak bizirik dauden Estatu Batuetako idazle onenetakotzat dauka Ozick. "Atenaseko literatura-panteoiko Atena" deitu izan dute, bai eta "Bronxeko Emily Dickinson" ere.

## Argitaratutako lanak 
### Eleberriak 
* *Trust* (1966)
* *The Cannibal Galaxy* (1983)
* *The Messiah of Stockholm* (1987)
* *The Puttermesser Papers* (1997)
* *Heir to the Glimmering World* (2004)
* *Foreign Bodies* (2010)
### Narrazioak 
* *The Pagan Rabbi and Other Stories* (1971)
* *Bloodshed and Three Novellas* (1976)
* *Levitation: Five Fictions* (1982)
* *Envy; or, Yiddish in America* (1969)
* *The Shawl* (1989)
* *Collected Stories* (2007)
* *Dictation: A Quartet* (2008)

### Saiakerak 
* *All the World Wants the Jews Dead* (1974)
* *Art and Ardor* (1983)
* *Metaphor & Memory* (1989)
* *What Henry James Knew and Other Essays on Writers* (1993)
* *Fame & Folly: Essays* (1996)
* *Quarrel & Quandary* (2000)
* *The Din in the Head: Essays* (2006)
* C*ritics, Monsters, Fanatics, and Other Literary Essays* (2016)

## Erreferentziak
Mandriako gaztelua

**Mandriako gaztelua** () Savoiako errege etxearen egoitzetako bat da, Unescok Gizateriaren ondare izendatua 1997. urtean. 823-017 kodea du eta Via Carlo Emanuele II.a, 256an dago Venaria Realen (Turingo probintzia, Piamonte, Italia).

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Cefn Meiriadog

'*** edota **Cefnmeriadog*', Galesko iparraldean dagoen udalerria da, Denbighshire eremuan. Elwy ibaiaren bazterrean dago, St Asaph udalerriaren hegoaldean.

2011ko erroldaren arabera 398 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Cwm (Denbighshire)

**Cwm**, Galesko iparraldean dagoen udalerria da, Denbighshire eremuan. Mynydd y Cwm muinoaren azpialdean dago.

2011ko erroldaren arabera 378 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Clawddnewydd

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Komunitate zentroa (Canolfan Cae Cymro), denda (Siop y Fro) eta taberna batez (Glan Llyn) osatua dago.

## Kanpo estekak
Clocaenog

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Ruthin udalerria eta Clocaenog basoaren alboan dago.

2011ko erroldaren arabera 254 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Rivoliko gaztelua

**Rivoliko gaztelua** (italieraz, Castello di Rivoli) Savoiako errege etxearen egoitzetako bat da, Unescok Gizateriaren ondare izendatua 1997. urtean. 823-014 kodea du eta Piazza Mafalda di Savoian dago, Rivolin (Turingo probintzia, Piamonte, Italia). Gaur egun, Turingo Arte Garaikideko Museoaren egoitza da. 

## Kanpo estekak 
* webgune ofiziala (ingelesez eta italieraz)
* Turingo Udalaren fitxa (italieraz, frantsesez, ingelesez)
Efenechtyd

'''''', Galesko iparraldean dagoen etxalde eta haran bat da, Denbighshire eremuan.

2011ko erroldaren arabera 655 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Gellifor

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan. Dyffryn Clwyd haranean dago, Clwydian mendikatean, eta Llangynhafal komunitatean.

## Kanpo estekak
Glyndyfrdwy

'''''', , Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan. Dee Haranean eta A5 errepidean dago, Corwen eta Llangollen udalerrien artean.

## Kanpo estekak
Gronant

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Flintshire eremuan. Prestatyn udalerritik 2 milia ekialdera dago, Llanasa komunitatean.

2011ko erroldaren arabera 1.527 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Gwyddelwern

'''''', Galesko iparraldean dagoen baserri giroko udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Corwen udalerritik 3,2 kilometro iparraldera dago.

2011ko erroldaren arabera 500 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Henllan

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan.

2011ko erroldaren arabera 862 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanbedr-Dyffryn-Clwyd

'''''', Galesko iparraldean dagoen komunitate eta udalerri txiki bat da, Denbighshire eremuan. Ruthin udalerritik 2 milia ipar-ekialdera dago, Ingalaterrako Chester hirira doan A494 errepidean.

2011ko erroldaren arabera 787 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llandegla

'*** edota **Llandegla-yn-Iâl*', Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan.

2011ko erroldaren arabera 567 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llandrillo (Denbighshire)

**Llandrillo**, izen osoz **Llandrillo yn Edeirnion**, Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan. B4401 errepidean dago, Bala eta Corwen udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 580 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llandyrnog

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan. Clwyd ibaiaren haranean dago, Denbigh udalerritik 4,8 kilometrora eta Ruthin udalerritik 8 kilometrora.

2011ko erroldaren arabera 1.096 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanelidan

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate txiki bat da, Denbighshire eremuan. A494 errepidean dago, Afon y Maes ibaiaren haranean, eta Ruthin eta Corwen udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 305 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanferres

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri eta parrokia bat bat da, Denbighshire eremuan. Itsas mailatik 230 metrora dago, Alyn ibaiaren haranean, A494 errepidean eta Ruthin eta Mold udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 827 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanfwrog (Denbighshire)

**Llanfwrog**, Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan. Bertan, San Mwrog eta Mary eliza eta The Cross Keys taberna daude.

## Kanpo estekak
Llangar

'''''', Galesko iparraldean dagoen parrokia bat da, Denbighshire eremuan. Corwen udalerritik 1,6 kilometro hego-mendebaldera eta Bala udalerritik 16 kilometro ipar-mendebaldera dago.

## Kanpo estekak
Llangynhafal

'''''', Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Ruthin udalerriaren iparraldean dago. Bertan, The Golden Lion taberna dago.

2011ko erroldaren arabera 634 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Cynwyd (Denbighshire)

**Cynwyd** , , Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Corwen udalerritik 3 kilometro hego-mendebaldera dago.

2011ko erroldaren arabera 542 biztanle zituen.

## Kanpo estekak