open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Imanol Etxeberria

**Imanol Etxeberria Egaña**, (Bergara, Gipuzkoa, 1973ko martxoaren 27a - ) euskal herritar futbolari ohi eta entrenatzailea da. Egun, Athletic Clubeko harrobian atezainen entrenatzailea da.
Euskal Herriko futbol selekzioarekin lau partida jokatu zituen.

## Ibilbidea 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Javi González

**Francisco Javier González Gómez** edo futbolean ezagunagoa '**Javi González**' moduan, (Barakaldo, Bizkaia, 1974ko martxoaren 22a - ) euskal herritar futbolari ohia da, besteak beste Athleticen edo Hércules CFen aritzu zena. Aurrelari lanetan aritzen zen bere hasieran baina alboko atzelari moduan bukatu zuen. Bilboko Zorrotza auzokoa da eta Euskal Herriko futbol selekzioarekin behin jokatu zuen.

## Estatistikak 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Pandion I.a

Greziar mitologian, **Pandion I.a** (antzinako grezieraz Πανδίων, Pandíôn), Eriktonio eta Praxitearen semea zen. Atenasko bosgarren errege mitikoa izan zen. Bere amaren aldetik izeba zuen Zeuxiperekin ezkondu zen, honekin, bi seme izan zituelarik, Erekteo I.a eta Butes, bikiak zirenak, baita bi alaba ere, Filomela eta Prokne izenekoak.

Bere erregealdia, ez zen batere harrigarria izan, Tebaseko errege zen Labdakorekin gerra bat izan zuen, muga kontuak zirela eta, eta bere alaba Prokne, Tereorekin ezkondu zen, honek, trukean, gerran laguntza emateko.

Apolodororen arabera, Pandionen erregealdian heldu ziren Demeter eta Dioniso jainkoak Atikara. Demeter, Eleusisen hartu zuen bertako errege zen Zeleok.

Pandion hil ondoren, honen ondorengoa, Erekteo izan zen, eta Butesi, Poseidon eta Atenearen apaizgotzak eman zizkion.

Ez da Pandion II.arekin nahastu behar, bere birbiloba zena, Egeo eta Nisoren aita.

## Kanpo estekak
Larra

**Larra** Laudioko auzoa da, Bizkaiarekin muga egiten duena. A-68 ondoan dago kokatuta eta Lateorrotik edo Guardianetik joan gaitezke. Bertan eliz txiki bat dago, San Bartolomekoa. Larratik ikuspegi panoramiko bat dago, inguruko mendi guztiak begibistatzen direlako.

Laudioko udalak etorkizunerako industria azpiegiturak auzo hontan eraiki nahi ditu, Laudio erdigunetik aldenduz.

## Jaiak eta ospakizunak 
Abuztuaren 24ean ospatzen dira, San Bartolomeren omenez, izen bereko baselizan.

## Ikus, gainera 
* Laudio

## Kanpo estekak 
*  Laudioko udalaren webgunea.
Mikel Morris

**Mikel Morris Pagoeta**, jaiotzez **Michael Morris** (Denver, Colorado, AEB, 1957ko martxoaren 24a) euskal herritar hiztegigilea, itzultzailea eta irakaslea da. 2021eko azarotik, euskaltzain urgazlea da Euskaltzaindian. Munduko hainbat tokitan bizi eta gero (Estatu Batuak, Angola, Finlandia...), Zarautz du bizileku 1984az geroztik. Ingelesaren eta euskararen arteko Morris hiztegien egile delako famatu da. Jelkidea izan da, eta jendaurreko hainbat kultura ekitalditan parte hartu zuen EAJren ordezkaritzat iraganean.

Euskaltzale sutsua izaki, kritika zorrotzak egin izan dizkie euskalgintzako zenbait erakundek «espainolari begiratzen dion euskara bat» eratzeko duten joerari, euskara gorrotatzen dutenei eta euskara erabiltzen ez duten abertzaleei.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eusko-estatubatuarrak
Mario Bermejo

**Mario Bermejo Castanedo**, (Santander, 1978ko urriaren 7a - ) Espainiako futbolaria da. Kantabrian jaioa bazen ere, arbaso euskaldunak zituenez, Athletic Clubean jokatzeko aukera izan zuen. Bere aita eta haren familia bilbotarrak dira.

## Ibilbidea 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Javier Fesser

**Javier Fesser Pérez de Petinto** (Madril, 1964) zinema zuzendari espainiarra da.

Publizitatean espezializatuta dagoen Linea Films ekoiztetxea sortu zuen 1986an. Zinema egin ahal izateko, Pendleton Films sortu zuen. Film laburrak egin ondoren, errekonozimendua *El milagro de P. Tinto* etorri zitzaion 1998an. Geroago Mortadelo eta Filemon komiki pertsonaien filma egokitu zuen. Film labur onenaren Oscar sariaren izendapena jaso zuen, Senegalen egindako *Binta y la gran idea* filmarengatik.

Azken filma, *Camino*, 2008ko urriaren 17an estreinatuta, Opus Deiren kritika latza da.

## Filmografia 
* *Campeones* (2018).
* *17 años juntos* (2017), film laburra.
* *Tu otro cumple* (2016), film laburra
* *Servicio técnico* (2016), film laburra.
* *Bienvenidos* (2015), film laburra.
* *Mortadelo y Filemón contra Jimmy el Cachondo* (2014)
* *Al final todos mueren* (2013)
* *Camino* (2008)
* *Cándida (gidoigilea eta ekoizlea)* (2007)
* *Binta y la gran idea* (2004), film laburra
* *La gran aventura de Mortadelo y Filemón* (2003)
* *La Sorpresa* (2001), film laburra
* *Javi y Lucy* (2001), plus.es-entzako telesaioa
* *El milagro de P. Tinto* (1998)
* *El secdleto de la tlompeta* (1995), film laburra
* *Aquel ritmillo* (1995), film laburra
Siegessäule Hakenberg

[thumb|Siegessäule [Hakenberg]]
***Siegessäule Hakenberg*** edo **Hakenbergeko Garaipenaren Zutabea** 36 metro garai den monumentu bat da, behatoki bat duena. Fehrbellin herritik gertu dago, Alemaniako Brandenburgo estatuan.

Christian Daniel Rauchek diseinatu zuen, eta 1875 eta 1879 bitartean eraikia izan zen. Frederiko Gilen I.a Brandeburgokoak suediar tropen aurka 1675ean lortutako garaipena oroitarazten du.

## Kanpo estekak
Garaipenaren Zutabea

thumb|250px|*Siegessäule* edo Garaipenaren Zutabea
**Garaipenaren Zutabea** (alemanieraz **Siegessäule**), Berlingo erdialdean dagoen Tiergarten parkean dagoen zutabe monumental bat da.

## Historia 
Zutabea, 1864an Dukerrien Gerran, Prusiak Austriar Inperioarekin batera, Danimarkaren aurka lortutako garaipena ospatzeko eraiki zen.

Zutabea, 1874an amaitua eta inauguratua izan zenean, Prusiak garaipen gehiago lortu zituen Austria-Prusia Gerran Austriar Inperioaren aurka, 1866an eta Frantzia-Prusia Gerran Napoleon III.aren inperioaren aurka. Honela, zutabeak, beste bi garaipen hauek ere ospatu zituen.

Hasiera batean Reichstagaren eraikinaren parean eraikia, zutabea, gaur egun dagoen tokira, Alemania Naziaren garaian eramana izan zen, Bigarren Mundu Gerrako Berlingo guduaren ondoren zutik mantendu zelarik.

## Ezaugarriak 
Bere 69 metroak, Tiergarten parkean bertan altxatzen dira, zehazki, biribil batean (alemanieraz Großer Stern "izar handia"), eta Berlingo bost etorbide handi elkartzen dituena.

Behatoki batetara igo daiteke marraskilo eskailera batetako 285 mailak igoz, honela, ikuspegi sinestezin bat ikusteko, ezinezkoa, bertan Love Paradearen ondorioz biltzen direnentzako, nortzuk, parke baten soilune batean egoteak ematen dion monumentalitatean bat datozen.

## Agerkuntzak 
Zutabea koroatzen duen Nikéren urrezko estatuak, Paul van Dyken *For an Angel* liburua inspiratu zuen, eta U2 musika taldearen Stay (Faraway, So Close!) bideoan agertzen da, eta saritutako Wim Wenders zuzendariaren Cielo sobre Berlín filmean, aingeruentzako biltzargune bezala agertzen da.

Bere gaueko koloretasun harrigarria, Mike Oldfielden "Art in Heaven Concert"-LIVE IN BERLIN- kontzertuan ikus daiteke, anfitrioi bat bailitzan oso sarri hartua baita.

Multzoa, Mexiko Hirian dagoen Aingeruaren antzekoa da, baita bera baino lehenagoko batzuen antzekoa ere, San Petersburgoko Alexanderren Zutabea kasu.

## Ikus, gainera 
* Siegessäule Hakenberg

## Kanpo estekak
Margrave

**Margrave** (; *mark* muga, marka eta *graf*, kondea) germaniar noblezia titulua da, markesen baliokidea. Margravearen emazteari margravesa (alemanez *Markgräfin*) deitzen zaio.

Margrave batek, hasiera batean, karolingiar marka bateko gobernari militar funtzioak zituen (Hispaniar marka adibidez), inperioaren mugako probintzia bat. Margraveek, marka () baten gaineko jurisdikzioa zuten, margraverri edo markeserri deitua zena. Inperioaren mugetako probintziak geroz eta garrantzitsuago bihurtzen ari ziren heinean, barnealdekoak baino handiago bihurtzen ziren, margraveek, erresumako gainontzeko gobernarien gaineko boterea lortuz.

## Kanpo estekak
Frederiko Gilen Brandenburgekoa

**Frederiko Gilen Brandenburgekoa** (Berlin 1620ko otsailak 26-Potsdam 1688ko maiatzak 9) "Hautesle Handia" bezala ezaguna, Brandenburgoko margrave hauteslea eta Prusiako dukea izan zen 1640tik aurrera.

Westfaliako Bakearen klausulen ondorioz, bere agindupeko lurraldeak zabaldu zituen Behe Pomerania, Magdeburg, Halberstadt, Minden eta Cammin jaso zituenean. Poloniak, Frederiko Gilenen Prusiako Dukerriaren gaineko subirautza onartu zuen 1656ko Wehleauko ituna eta Olivako Bakearen ondoren, bere Suediar-Poloniar Gerrako parte hartzeari amaiera emanez.

1675ean, Frederiko Gilenek, Frantziaren aliatuak ziren suediarren aurka, Fehrbellineko guduan lortutako garaipena, Prusiaren tradizio militaristaren hasiera bezala interpretatua izan da, eta Pomerania Suediarra lortzea ahalbidetu zion, baina Saint Germaineko Bakearen ondorioz, uko egin behar izan zion.

Frederiko Gilenek, etorkizuneko Brandeburgo-Prusiaren boterearen oinarria jarri zuen, kanpo politika trebe bati esker, armada iraunkor boteretsu bat sortuz, bildu ahal izan zituen eta modu absolutistan gobernatu zituen lurralde ezberdinentzako administrazio zentralizatu bat izatea ahalbidetu zuen funtzionarioatua sartuz.

Garatu zuen politika ekonomikoa, merkantilista kutsukoa izan zen, eta bere lurraldeetan, Frantziatik kanporatuak izan ziren higanotak onartu zituen, nortzuk, oihalgintzaren etorkizuneko hedapenean lagundu zuten.

## Erreferentziak
Limargi

**Limargi**, Tolkienen Eraztunen Jauna trilogia ospetsuko fikziozko unibertsoan agertzen den ibai bat da. Mendi Lainotsuetan jaiotzen da, eta Fangorn basoaren iparraldea zeharkatzen du. Izenaren itzulpenari dagokionez, eztabaida handia dago. Jatorrizko sindarinezko izena itzultzeko rohandar era bat izango litzateke, jatorrizko izen horren forma batere argi ez dagoelarik. Limargi ibaiak, Rohango lurren iparraldeko muga adierazten du, Kalenardhon izeneko antzinako numenortar probintzian, eta Anduin ibaian isurtzen ditu bere urak, azken ibai honen bihurgunerik garrantzitsuenetako batean, eta, beraz, milia askotako zati batean, aipaturiko bi ibaiak, ia paraleloan doaz, eta bien artean dagoen lur zatia, Zelebranteko Zelaia bezala ezagutzen da.

## Kanpo estekak
Kalenardhon

Tolkienen fikziozko unibertsoan eta Eraztunen Jauna eleberrian, **Kalenardhon**, Rohan herrialdean bihurtu zen Gondorreko probintzia bat zen. Bere mugak honako hauek dira: Hegoaldean, Meringeko Korrontea eta Halifirien, iparraldean, Limargi ibaia, ekialdean, Anduin ibaia eta mendebaldean, Isen ibaia.

Larre lautadaz eratutako eskualde bat da, bikaina abeltzaintzarentzat, nagusiki. Gondorretik iparraldera dago. Sekula ez zuen biztanleria handiegirik izan Eguzkiaren Hirugarren Aroan, bere urruneko kokapena dela eta.

Kalenardhon, erabat arpilatua eta hustua izango zen Gondorreko Seneskal zen Zirionen gobernupean Balchothtarrek inbaditu ondoren. Gero, Zirionek mezulariak bidaliko zizkien, horien artean Borondir, bere antzinako aliatuak ziren Eotheodtarrei, gerra garai honetan laguntzeko.

Eorlek, Eotheodeko jaunak, laguntza eskakizunari, hegoalderantz armada bat bidaliz erantzun zion, bera buru zela, armada honekin, inbaditzaileak garaituz Zelebranteko Zelaietako Guduan. Esker on bezala, Zirionek, probintzia utzi zion Eorli. Ondoren, hau, bere mendekoekin joango zen probintzia hartara.

Hallas seneskalak **Zaldunen Marka** bezala berrizendatuko zuen (Rohan sindarin hizkuntzan), eta Eotheodtarrak, Eorlingak bihurtuko ziren, ***Eorlen semeak*** edo Rohirrimak.
Katapulta

[thumb|200px|Frantziar katapultaren kopia [Bauxeko gaztelua|Bauxeko Gazteluan.]]
**Katapulta**, antzinatean, objektu handiak jaurtikigai bezala jaurtitzeko erabili zen tresna militar bat da. Ziuraski, greziarrek asmatu zuten, eta, ondoren, kartagoarrek eta erromatarrek hobetuko zuten eta Erdi Aroan oso erabilia izango zen.

Katapulta, nagusiki, etsaiaren harresiak behera bota eta gazteluak asaltu bidez hartzeko sortua izan zen. Asmo honekin erabili zutenak, greziarrak izan zirela esaten da, baina eztabaidagarria da. Katapultak, Erdi Aroko gerra eta gatazketan erabili ziren setio armak dira. Lehen katapultak, distantzia oso luzeetara erabiliak ziren, honek, bere eraikuntza eta ondorengo erabilera asko zailtzen zuelarik. Honek, asmatzaile eta ingeniariak, bere forma, tamaina, pisu, diseinu eta mugikortasunean lanean jarrarazi zituen, borroka handietan ezinbesteko armak baitziren. Honela, katapulta arinago bat lortu zen, erabiltzeko eta eramateko errazagoa, guduetan parte harraraziz.

Arma hauek, latinezko *velopoietica* izenez ere ezagutzen dira. Eredurik handienak, zurezko plataforma indartsuen gainean muntatuak zeuden, balezta mota honen bultzatzailea, soken bidez tinkatzen zen, kako batekin eutsia geratu arte. Beste katapulta mota batek, bihurtze printzipioa erabiltzen zuen harriak edo objektu astunak harresi eta hobien aurka botatzeko: tornuekin biribilkaturiko soka batzuk, mekanismo bultzatzailea atzerantz botatzeko. Katapulta txikiagoak ere erabiltzen ziren, eramangarriak zirenak.

Katapulta primitiboenek, muturrean koilara forma zuen beso bat erabiltzen zuten jaurtigaia kokatu eta jaurtitzeko, baina, bolbora agertu aurretik erabili ziren azken bertsioek, jaurtigailua jaurtitzeko habaila bat erabiltzen zuten.

Katapulta motarik eraginkorrena, trabuketea zen, grabitate indarraren bidez funtzionatzen zuena. Kontrapisu bat igotzen zen soka batzuen bidez, eta, behin jaurtigailua kokatu ondoren, sokak askatzen ziren, eta kontrapisuak, azken hau jaurtigailua baino astunagoa zena, jaurtigailua jaurtitzen zuen.
thumb|Trabuketea
Lehen katapultak, Alexandro Handiak eta bere ingeniariek Persiar Inperioko harresiak bota ahal izateko pentsatutako habaila baten formakoak ziren. Greziarrek, soka elastikoen bidez, gezi erraldoiak botatzen zituen habaila erraldoi bat zuten, ondoren, eredu hori, birmoldatua izan zen, harriak, soka elastikoen indarra eta beste tentsio soka batzuen indarrarekin bota ahal izateko.

Katapulta deritzo, baita ere, japoniarrek asmatutako tresna bati, funtzio bezala, hegazkinak hegazkin-ontzi batetatik aireratzea erraztea duena. Sistema honetan, pistan dagoen errail batek, hegazkinaren aurrealdeko lurreratze trenera kakotzen den pistoi bat du. Pistoia, seguru batek heldua geratzen da, lurrina oso presio altuan metatzen den bitartean. Aireratzeko unean, segurua askatu egiten da, hegazkina, aireratze abiadan bultzatuz segundo eskas batzuetan.

Gaur egun, elektromagnetismoa erabiltzea aztertzen ari da katapulta bultzatzeko, pixkana-pixkana gaur egungo itsasontzietan gasezko turbinak sartzeak, modu iraunkorrean nahiko presiora dagoen lurrina izatea zailtzen baitu.

## Kanpo estekak
Tefnakht

**Shepsesra-Tafnakht** edo **Tefnakht**, Egiptoko XXIV. dinastia laburraren dignatario sortzailea izan zen. Bere erregealdia, K.a. 740 eta K.a. 718 artean hedatu zen (von Beckerath).

Plutarkok **Tecnatis** deitu zuen, eta Diodoro Sikulok **Tnefaktos**.

Tefnakht, nor ez zen Libiako jatorria, sinesmen herriaren aurka, bere hiriburua Saisen ezarri zuen, non K.a. 742tik K.a. 727 arte gobernatu zuen. Aliantza bat sortu zuen Niloren deltako beste agintari txikiago batzuekin, Goi Egipto eta Egipto Ertaina konkistatzeko, Pije kushitar erregearen eraginpean zeudenak. Tefnakht, deltako hiri asko hartzeko gai izan zen, XXII eta XXIII. dinastiako bere aurreko erregeetako edozein baino are boteretsuago bihurtuz.

"Mendebaldeko Buruzagi Handia" titulua hartu aurretik, erregetzarekin zerikusirik ez zuen titulua, Tefnakhtek, bere eragina hegoalderantz hedatzea lortu zuen, Menfis hartu eta Herakleopolis Magna setiatuz, azken hau, kushitar erregearen aliatua zelarik. Honek, Piyeren oposizio indartsuari aurre egin behar izatea eragin zuen, bereziki, Hermopoliseko gobernari zen Nimlotek Piyeren eraginetik desertatu eta Tefnakhtekin aliatu ondoren.

Egipto Ertainean gertatutako bi itsas borrokek, laster baieztatu zituzten Tefnakhten koalizioaren aurrerakuntzak Pijeren lurraldean, kushitarrek Menfis laster berreskuratu zuten arren. Zenbait kanpainaren ondoren, Tefnakhten aliatuek, Piyeren aurrean amore eman zuten, eta Tefnakht bakarrik geratu zen. Azkenik, kushitar erregearen mende geratu zen, eta leiala izango zitzaiola zin egin zion, baina haren aurrean aurkeztera uko egin zuen.

Gertaera hauek, Piyek *Urte Berri* egunean eraikitako *Garaipenaren Estela Handia*n grabatuak daude, bere erregealdiaren hogeita batgarren urtean. Handik gutxira, Pije bere etxera itzuli zen, Gebel Barkalen, Kusheko erresuman, eta ez zen sekula gehiago Egiptora itzuli.

Porrot hau gora-behera, Tefnakht, bere eskualdeko gobernari bezala mantendu zen, eta denbora bat igaro ondoren, deltaren eskualde osoan, Behe Egipton, bere boterea berrestea lortu zuen.

## Erreferentziak
Txomin Nagore

**Txomin Nagore Arbizu**, (Irurtzun, Nafarroa Garaia, 1974ko abuztuaren 26a - ) euskal herritar futbolaria da, besteak beste Iruñeako Osasunan, Bilboko Athleticen eta Soriako CD Numancian aritu zena. Anaia Jorge Nagore pilotaria du.

Nafarroako futbol selekzioarekin behin aritu zuen.

## Estatistikak 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Felipe Guréndez

**Felipe Guréndez Aldanondo**, (Gasteiz, Araba, 1975eko azaroaren 18a - ) arabar futbolari ohia da, Athletic Clubean, Osasunan eta CD Numancian aritutakoa. Erdilari edota alboko atzelari moduan aritzen zen.

## Ibilbidea 
1991n Athletic Clubeko harrobian sartu zen. 1995eko maiatzean Bilbao Athleticera igo zen eta, hilabete gutxi batzuk aurrerago, 1996ko urtarrilaren 3an, lehen mailan debuta egin zuen: Athletic Club 1 - 0 partiduan hain zuzen ere. 1997-98ko denboraldian Osasunara utzi zuten eta, bertan, 40 partida jokatu zuen.

1998-99ko denboraldian jada lehen taldeko kidea zen eta Txapeldunen Ligan bi partida ere jokatu zituen. Luis Fernándezen garaian bere kirol-ibilbidearen unerik onenak bizi eta denboraldika hogeita hamar partida baino gehiago jokatu zituen. Hurrengo urteetan, epeka-epeka, deialdietatik desagertuz aritu zen eta, 2002-03ko denboralditik aurrera, apenas ez zuen jokatu. Bere azken lau denboralditan hamalau partidan baino ez zuen parte hartu. 2006ko maiatzaren 20an bere azken partida jokatu zuen Athleticek FC Bartzelonari 3 eta 1 irabazi zuenekoa. Partida horretan, bere bigarren gola lortu zuen, areaz kanpoko ezkerreko ostikada bati esker lortutakoa.

Bilbon zortzi denboraldi eman ondoren, bigarren mailako CD Numanciak fitxatu zuen. Sorian hirurogeita hamar partida jokatu, lehen mailara igo eta bere kirol-ibilbidea amaitu zuen.

## Estatistikak 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
* Europako 21 urte azpiko Futbol Txapelketa: 1998

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Andoni Imaz

**Andoni Imaz Garmendia** (Donostia, Gipuzkoa, 1971ko irailaren 5a - ) euskal herritar futbolari ohia da, erdilari lanetan aritzen zena. Donostian jaioa bazen ere, umetan Billabonan bizi zen. Gaur egun Athleticeko lehen futbol-taldearen ordezkaria da.

Euskal Herriko futbol selekzioarekin lau partida jokatu zituen. Futbola utzi eta gero, politikari ekin zion eta EAJ alderdiaren Kirol Zinegotzia izan zen Tolosan 2003 eta 2007 artean. Harrezkero politikatik at dago.

## Estatistikak 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Nafarroako futbol selekzioa

**Nafarroako futbol selekzioa** Nafarroako Foru Erkidegoko futbol taldea da. Nafarroako Futbol Federakuntzak dauka talde honen ardura.

## Historia 
2003an Nafarroak bere selekzio propioa sortu zuenean eztabaida bizia sortu zen . Partidak jokatzeko Gabonetako etenaldia baliatu izan du.

## Partidak 

### Nafarroa-Burkina Faso 
----

----

### Nafarroa-Maroko 
----

----

### Nafarroa-Txina 
----

----

## Jokalariak 
* Txomin Nagore
* Mari Lacruz
* Cesar Krutxaga
* Javier López Vallejo
* Pablo Orbaiz
* Carlos Gurpegi
* Javier Flaño
* Miguel Flaño
* Iñaki Muñoz
* Gorka de Carlos
* Txiki Acaz
* Cesar Palacios

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko futbol selekzioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Partidaren zerrenda
Loren Juarros

**Lorenzo Juarros García**, (Mambrillas de Lara, Burgos, 1966ko urriaren 7a - ), **Loren** izenez ezagunagoa, euskal herritar futbolari ohia da. Burgosen jaioa bazen zen, umetatik Ibarran bizi da. Aurrelari edo erdiko atzelari lanetan aritzen zen. Realeko zuzendari teknikoa izandakoa da.

## Jokalari ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
* Errege Kopa 1: 1987

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Profila, Errealaren webgunean
Untsin

**Untsin**, Lapurdiko kostaldeko ibai txikia da, ibilbide laburra duena.

## Geografia 
Xoldokogaina (486 m.) mendiaren iparraldean jaiotzen da ibaia, Biriatutik ekialdera, 392 metrotako altueran. Ura Xoldokogainako urtegian pilatu eta ibaiaren haranean zehar igarotzen da, zati bat Lapurdiko kostaldeko A-63 autobidearen alboan. Donibane Lohizuneko badian isurtzen da Bizkaiko Golkora, hondartzatik eta Zokoako fortetik hurbil. Badia horretara Urdazuri ibaia ere heltzen da.

## Zeharkatutako udalerriak 
Ibai laburra izanik, bi udalerri bakarrik zeharkatzen ditu: Urruña eta Ziburu.

## Ibaiadarrak 
**Untsin** ibaiak, aipagarria den ibaiadar bakarra du: Arrolako erreka. 8 kilometrotako luzera du eta eskuinaldetik isurtzen da Untsinera. Honek ere ibaiadar bakarra du: Anduretako erreka, 2,5 kilometrokoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nut

**Nut** edo **Nuit***,* "Jainkoak erditu zituen Handia", zeruaren jainkosa da, unibertsoa eta argizagien sortzailea, egiptoar mitologiaren arabera. Izen egiptoarra eta greziarra **Nut** da; jainkosa greziarra, Rea.

## Ikonografia 
Emakume biluzi baten moduan irudikatzen zen, gorputza zeru ganga gisakoa zuena, izarrez estalia; batzuetan, ordea, behi baten moduan (Mehet-Urt) halaber, edo haren senar Geben (Lurra) gainean eta euren aita Shu (Airea), biak banatzen saiatzen (mitoaren irudikapen grafikoa). Buruan ur pitxer bat zeraman emakumearen gisan ere irudikatua izan zen. Haren gorputzadarrek zeruari eusten zioten lau zutabeak sinbolizatzen zituzten.

## Mitologia 
Egunero, Eguzkiak Nuten gorputzaren gainean bidaia egin ondoren, jainkosak irentsi egiten zuen eta biharamunean erdi.

Shu eta Tefnuten alaba haren neba Geben emaztea eta Osiris, Isis, Set, Neftis eta Horus *Zaharra* jainkoen ama, egun epagomenoetan jaio zirenak. Heliopolisen, Ra eguzki jainkoaren ama zen, eta behi batekin identifikatzen zen (Mehet-Urt).

Hildakoak berpizteko ahalmena zuen. Sarkofagoen kanpoaldean, hildakoa hegal irekiekin irudikatzen zen; barnean, aldiz, besoak altxata zeuzkan emakumearen itxura zuen, beste munduan berpizten laguntzen, edo zeruaren irudikapen gisa.

Bizilekua sikomoro pikondo bat zuen Heliopolisen, eta haren adarrak arima nekatuen babesleku ziren. Tradizioaren arabera, Maria Ama Birjinak Egiptora bidaia egin zuenean, atseden hartzeko erabili zuen sikomoro bera zen.

## Gurtza 
Jatorria Heliopolisen zuen jainkosak. Menfisen eta Denderan ere santutegiak izan zituen.

## Kanpo estekak
Halberstadt

**Halberstadt** Alemaniako Saxonia-Anhalt estatuan dagoen hiri bat da, izen bereko barrutiaren hiriburua. Estatuko bosgarren hiri handiena da.

## Historia 
Gotzaindegi egoitza bezala sortua izan zen 814. urtean, eta merkataritza gune garrantzitsua izan zen XIII. eta XIV. mendeetan. Brandenburg-Prusiara erantsia izan zen 1648an. Garai hartan Halberstadtek Europa erdialdeko juduen komunitate handienetako bat zeukan, 700 pertsona inguru, hiriaren biztanleriaren ia hamarren bat. 1712an izugarrizko sinagoga jaso zuten. 1807an Napoleondar Gerrak sufritu zituen eta gerra hauek bukatzean prusiaren esku gelditu zen.

1938an naziek sinagoga erre zuten Kristal hautsien gauean. Bigarren Mundu Gerran bonbakatua izan zen, hala ere hainbat eraikin historiko mantentzen ditu. Gerraren ondoren Ekialdeko Alemanian sarturik gelditu zen 1990ean Alemania biak elkartu ziren arte.

## Hiritar ezagunak 
* Issachar Berend Lehmann (1661-1730), bankari judua
* Johann Wilhelm Ludwig Gleim (1719-1803), poeta
* Martin Bormann (1900-1945?), politikari nazia
* Alexander Kluge (1932- ), zine zuzendaria

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 

## Demografia 
## Kanpo estekak
Ramses X.a

**Jepermaatra-Setepenra Ramses-Amonherjepeshef** edo **Ramses X.a**, Egiptoko XX. dinastiako bederatzigarren faraoia izan zen. K.a. 1108tik K.a. 1099 arte gobernatu zuen. Bere tronu izena Jepermaatra-Setepenra da "Raren Justiziaren manifestazioa, Raren aukeratua".

### Ramses X.aren erregealdia 
Ramses X.a, oso gutxi dokumentatua dagoen faraoi bat da. Bere erregealdiari buruz ezagutzen den guztia, segurtasun falta eta hilobi lapurreta boladek, aurreko faraoien gobernupean ohikoak izan zirenak, bere erregealdipean aurrera jarraitu zutela da.

Bere erregealdia, hiru edo lau urtekoa izango zen, egiptologo gehienen iritziz, eta ez bederatzikoa, antzinak zenbait adituk uste zuten bezala.

### Deir el-Medinako langileen greba 
Bere erregealdiko lehen eta bigarren urteak, *Turingo 1932-1939 Papiroa*k deskribatzen ditu, bere hirugarren urtea, Deir el-Medinako langileen erregistro batean dokumentatzen den bitartean. Testua, nekropoliko langileen greba orokor bati buruzkoa da, libiar lapurrek Erregeen Haranean suposatzen zuten arrisku eta mehatxua zela eta. Bere erregealdian, langileek, greba egin zuten ordaindu gabeko soldaten ondorioz.

Deir el-Medinako langileak 3. urteko III. hilabeteko Peret, (negua) 6, 9, 11, 12, 18, 21 eta 24. egunetan greban zeudela erregistratuta dago, basamortuko jendeari zioten beldurragatik (libiarrak edo Meshuesh), zigorrik gabe zebiltzanak Goi Egipto eta Tebas aldetik. Honek, Deltaren mendebaldeko eskualdean, garai honetan libiarren sarrera masiboa isladatzen du.

Ramses X.a, Egiptoko Inperio Berriko azken erregea da, noren bere Nubia gaineko gobernua, *Aniba*ko idazkun batek ziurtatzen duen.

### Ramses X.a eta Tyti erreginaren hilobia 
Bere hilobia, KV18a, Erregeen Haranean, amaitu gabe dago, eta zalantzazkoa da han lurperatu izana, hil objektuen zatirik ez baita geratzen, eta, gainera, bere garaiko ezer ez baita aurkitu.

Tyti erregina, Erreginen Haranean zulatutako hilobi batean, QV52an lurperatua izan zen.

Ramses X.aren ondorengoa, Ramses XI.a izan zen.

### Bere garaiko testigutzak 
* Ez dira ezagutzen bere garaiko eraikinen hondakinik, bere KV18 hilobia izan ezik
* Estela bat eta idazkun bat kontserbatu ziren, usurpatuak, Karnakeko esfinge batean.
QV52

**QV52** hilobia, Erreginen Haranean dago, Tebasen, eta Tyti erreginarentzako eraikia izan zen, beharbada, Ramses IX.aren alaba eta Ramses X.aren emaztea izan zena, eta, agian, Ramses IV.a eta Amenherkhepeshefen ama izango zena. XX. dinastiako beste errege hilobi batzuk baino txikiagoa da, eta kalteak jasan zituen beranduagoko berrerabiltzeengatik. Giovanni Battista Belzonik aurkitu zuen 1816an, eta, arpilatua aurkitu zuenez, Haranaren azterketan ez sakontzea erabaki zuen.

## Deskribapena 
Hilobi hau, QV55 eta QV44 hilobien antzekoa da. Sarrerak, honen ateondoetan Tytiren tituluak agertzen direlarik, paso ematen dio margo oso kaltetuak dituen korridore bati, margo horien artean, Maaten irudi hegodun bat eta erregina jainko ezberdinak gurtzen ari den bat. Korridorearen amaieran, Neit eta Serket jainkosak agertzen dira, hortik berehala, hil ganberara iristen delarik, beste hiru gelez inguratua dagoena. Ganberan, hondoko horman, erregina dago, lehoi burudun gazte batekin eta hilobia babesten duen Anubisekin, QV44 hilobian aurkitzen diren margoen oso antzekoak. Sabaia, urrezko hondo batean, izarrekin apaindua dago. Ezkerreko horman, zenbait animalia daude testupean, eta eskuinean atariko zaindarien larriki kaltetutako irudiak daude.

Ezkerrean, gela karratu txiki bat dago, honen hormetan, Tytik, Horusen semeak gurtzen dituelarik, eta, hondoan, oso kaltetutako margo batek Osiris erakusten du. Lurzorua hondoratua dago.

Eskuineko ganbera hobeto kontserbatua dago, txakalekin, suge batekin eta ontzi kanopoak zaintzen dituen krokodilo batekin, honek, erreginaren hatorra bildu zen tokia dela esan nahi duelarik. Atzeko hormak, Hathor jainkosa behi bezala adierazten du, Tytik sikomoro bat gurtzen duen bitartean, jainkosaren zuhaitza.

Ganbera inguratzen duen hirugarren gela, hondoan dago, eta honek ere baditu, ondo kontserbatutako apaindura batzuk, non Tyti, jainko ezberdinak gurtzen erakusten duten irudiak aurkitzen diren.

## Kanpo estekak
Jesús María Lacruz

**Jesús María Lacruz Gómez**, edo futbolean '**Mari Lacruz**' bezala ezaguna, (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1978ko apirilaren 25a - ) euskal herritar futbolaria da, atzelari lanetan aritzen zena. Besteen artean, Osasuna, Athletic edo Bartzelonako RCD Espanyolen aritu zen. Nafarroako futbol selekzioarekin bitan aritu zuen.

## Estatistikak 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
* Copa Catalunya: 2006
* 2000ko Udako Olinpiar Jokoak: Zilarrezko domina

## Kanpo loturak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Erekteo I.a

Greziar mitologian, **Erekteo** Atenasko errege bat izan zen, Pandion I.a eta Zeuxiparen semea. Pandion, Eriktonioren semea zen. Egile batzuek, Erekteo I.a izena ematen diote Eriktioni eta beraz, bere biloba, Erekteo II.a izengo litzateke.

## Kanpo estekak
Laterango jauregia

**Laterango jauregi apostolikoa** (; ), arruntki **Laterango jauregia** () deitua, Erromatar Inperioaren garaian eraiki zen antzinako jauregi bat da, ondoren, Aita Santuen egoitza bihurtu zena. Erromako San Joan Laterangoaren Artxibasilikaren ondoan dago. Gaur egun, Laterango jauregiak, bere barnean, Antigoaleko Gauza Kristauen Museo Pontifizioa hartzen du.
[thumb|350px|ezkerrera|Laterango jauregia [Tutmosis III.aren obeliskoarekin, eta, eskuinean, erantsitakoarekin, XVIII. mendeko grabatu batetatik.]]
IV. mendearen hasieran, Konstantino I.a Handiak Aita Santuari eman zion Laterango jauregia, aita santuen egoitza nagusi bihurtuz ia mila urtez. X. mendean, Sergio III.a aita santuak, zaharberritu egin zuen kalte handiak eragin zituen sute baten ondoren, eta, ondoren, sakonki edertu zuen Inozentzio III.ak. Garai honetan izan zuen bere dizdirarik handiena, Dante Alighierik, giza lorpenetik haratagoko zerbait bezala definitu zuelarik. Garai honetan, aurrealdeko plazaren erdialdean, gaur egun Laterango obeliskoa dagoen tokian Annibaldeschitarren jauregia eta dorrea aurkitzen ziren. Jauregi honen eta Basilikaren artean, aldi berean, Marko Aurelioren Zaldizko Estatua zegoen (garai hartan, Konstantino enperadorea zela uste zena), eta gaur egun Erromako Kapitolioan dagoena. Fatxada nagusia, "Kontzilio Gela"rekin batera eraiki zen (*Aula Concilii*), 11 abside dituen gela monumental bat, honen barnean, 1123 eta 1517 bitartean, bost kontzilio egin zirelarik. Gela honen atzean, aita santuen gelak daude, kanpora ematen duten zenbait leihorekin.

Jauregia, gainbehera garai batean sartu zen aita santuaren egoitza Avignon hiri frantziarra izatera pasa zenean. Lehenik 1307an eta ondoren 1361ean, bi sute handik larriki kaltetu zuten, orduan, diru kopuru handia bidali zen Aviñonetik, kalteak konpontzeko, baina eraikinak ez zuen sekula bere aurreko dizdira berreskuratu. Aita Santuek, euren egoitza berriz Erroman ezarri zutenean, nahiago izan zuten Santa Maria Trasteverekoa Basilikan ezartzea, ondoren, Santa Maria Nagusiaren Basilikara eta, azkenik Vatikano Hirira pasatuz. Ondoren, Sixto V.ak, antzinako eraikinaren zati bat suntsitzea agindu zuen, gaur egungo jauregia lortu arte berdiseinatu zena, askoz txikiagoa dena.

Leon III.aren garaian Triclinium monumentala apaintzen zuten mosaikoetako batzuk, Laterango Jauregiaren barnean kontserbatzen dira. Horien artean, hiru zatitan banatuta dagoen bat nabarmentzen da non, historian zehar egindako zenbait erreformen ondoren, Jesus bere apostoluei bere misioa ematen ikus daitekeen, erdian, ezkerrean, giltzak San Silvestreri eta labaruma Konstantinori ematen, eta, eskuinean, San Petri ikus daiteke, estola Leon III.ari eta zutoihala Karlomagnori ematen.

## Kanpo estekak 
* Mapa
Roberto Ríos

**Roberto Ríos Patus**, (Bilbo, 1971ko urriaren 8a - ) bizkaitar futbolari ohia da, erdiko atzelari lanetan aritzen zena. Aita Eusebio Ríos zuen, futbolari eta entrenatzailea zena. Euskal Herriko futbol selekzioarekin partida bi jokatu zituen.

## Estatistikak 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Silvestre I.a

**Silvestre I.a** (Sant'Angelo a Scala, ? - Erroma, 335eko abenduaren 31) Eliza Katolikoko 33. aita santua izan zen, 314 eta 335 bitartean, Konstantino I.a Handia enperadoarearen agintaldian. aita santu zen garaian sortu zen Erromako Inperio Kristaua. Kanonizaturik dago eta haren eguna abenduaren 31n ospatzen da.

## Bizitza 
Gutxi ezagutzen da haren bizitzaren gainean. Jaioteguna ezezaguna da; *Liber pontificalis*-en arabera, aitak Rufino izena zuen. Kristauen aurkako jazarpenaren azken garaiak jasan behar izan zituen. Elezaharraren arabera, Konstantino I.a Handia, kristau egin zen Erromako lehen enperadorea, bataiatu zuen, eta mirari batez legenarra sendatu zion.

314ko urtarrilaren 31n aita santu aukeratu zuten, Melkiadesen ondorengo, Milango Ediktua onartua izan eta urtebetera. Ediktu horrek baimena eman zien kristauei beren erlijioa praktikatzeko eta aske biltzeko. Beti ere, Silvestreren agintaldian Konstantino enperadoreak hark baino eskumen handiagoa izan zuen; enperadoreak berak deitu zituen Arleseko sinodoa eta Nizeako I. kontzilioa (325), Arrioren heresia gaitzetsi zuena.

Elizaren liturgia garatzen lagundu zuen, eta haren aitasantualdian idatzi zen Erromako martirien lehenbiziko martirologioa. Urte haietan eraikiarazi zituen Konstantinok Done Joan Laterangoa eta San Petri basilikak.

Martirioa hartu gabe santutua izan zen lehen kristatuetako bat izan zen.

## Erreferentziak
Estádio da Luz

**Estádio do Sport Lisboa e Benfica**, **Estádio da Luz** ( ahoskatua) izen herrikoiaz ezaguna, Portugalgo hiriburua den Lisboako futbol zelai bat da, non SL Benfica taldeak, etxeko talde bezala jokatzen duen.

UEFA Euro 2004 Eurokopako zenbait partidu jokatu ziren bertan, finala barne. Estadioa, erabat berreraikia izan zen Eurokoparako, bere oraingo 65.647 pertsonentzako edukiera lortuz. Damon Lavelle arkitektoak, eraikuntza, argi naturala ahal bezainbeste probesteko moduan diseinatu zuen.
200px|ezkerrera|thumb|Estadioaren barnealdea
UEFAk "5 izarreko estadio" bezala sailkatu izanak, Europako nazioarteko futbol txapelketa nagusienen finalak hartzea ahalbidetzen dio. Jatorrizko Estádio da Luzen, 1954an inauguratu zena, Europako Superkoparen finala jokatu zen, 120.000 ikusleren aurrean.

2007ko uztailak 7an, estadio honetan, Munduko Zazpi Mirari Berriak izendatu ziren.

## Kanpo estekak
Unai Alba

**Unai Alba Pagadizabal**, (Oiartzun, Gipuzkoa, 1978ko otsailaren 19a - ) euskal herritar futbolari ohia da, atezain lanetan aritzen zena. Euskal Herriko futbol selekzioarekin behin aritu da. Erretiratu eta gero entrenatzaile bilakatu zen.

## Estatistikak 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Oarso Bidasoko Hitza

***Oarso Bidasoko Hitza*** 2003ko ekainaren 15ean *Oarsoaldeko Hitza* izenarekin sorturiko euskara hutsezko egunkaria da. Gipuzkoako bi eskualdetako (Oiartzualdea eta Bidaso Beherea) eta Lapurdiko eskualde bateko (Hendaiako kantonamendua) udalerrietako albisteak biltzen ditu, eta Errenterian du egoitza nagusia.

## Ikus, gainera 
* *Hitza*

## Kanpo estekak 
* *Oarso Bidasoko Hitza*ren webgunea
Daniel Aranzubia

**Daniel Aranzubia Aguado**, (Fuenmayor, 1979ko irailaren 18a - ) futbolari errioxarra da, egun Deportivo de la Coruñan aritzen duena.
## Estatistikak 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
* Munduko 20 urte azpiko Futbol Txapelketa: 1999
* 2000ko Udako Olinpiar Jokoak: Zilarrezko domina.
* 2013-14 Espainiako Liga.

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Joseba Arriaga

**Joseba Arriaga Dosantos**, (Ermua, Bizkaia, 1982ko uztailaren 28a - ) euskal herritar futbolari ohia da, Athletic edo Barakaldo CF taldeetan aritu dena. Aurrelari lanetan aritzen zen.

## Estatistikak 
*2021ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.net
Urola Kostako Hitza

***Urola Kostako Hitza*** 2004ko otsailaren 20an sortu zen euskara hutsezko egunkaria da. Urola Kostako eskualdea osatzen duten udalerrietako (Aizarnazabal, Aia, Getaria, Orio, Zarautz eta Zumaia) albisteak biltzen ditu, bai eta Urola Erdia (Azkoitia, Azpeitia, Beizama, Errezil eta Zestoa) eskualdekoak ere.

Zarautzen daukate egoitza nagusia.

## Ikus, gainera 
* *Hitza*

## Kanpo estekak
Tolosaldeko Hitza

***Tolosaldeko Hitza*** 2001eko abenduaren 11n sortu zen euskara hutsezko egunkaria da. Tolosaldeko eskualdea osatzen duten 28 udalerrietako eta Nafarroako Areso eta Leitza herrietako albisteak biltzen zituen.

2013ko urrian ordea, aurrera pauso handi bat eman zuen eta Tolosaldeko Ataria sortu zuten. Aldi horretan Tolosaldean zeuden hiru komunikabideren bateratzetik sortu zen azken hau: Galtzaundi aldizkaria, Tolosaldeko Hitza egunkaria eta Txolarre irratia. Ordura arte eskualdeko herritarrei informatzeko betekizuna zuen hedabide bakoitzak bere aldetik, baina batasun honek Tolosaldeko Ataria izeneko proiektu multimedia aurrera eramateko aukera sortu zuen, sinergiak batuz eskualdeko herritarrei informazio zuzena, multimedikoa eta profesionala emanez.

## Udalerriak 
### Tolosaldea 
* Abaltzisketa
* Aduna
* Albiztur
* Alegia
* Alkiza
* Altzo
* Amezketa
* Anoeta
* Asteasu
* Baliarrain
* Belauntza
* Berastegi
* Berrobi
* Bidegoian (Bidania-Goiatz)
* Elduain
* Gaztelu
* Hernialde
* Ibarra
* Ikaztegieta
* Irura
* Larraul
* Leaburu
* Lizartza
* Orendain
* Orexa
* Tolosa
* Villabona
* Zizurkil

### Leitzaldea 
* Areso
* Leitza

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Hitza*

## Kanpo estekak 
* *Tolosaldeko Hitza*ren webgunea
Goierriko Hitza

***Goierriko Hitza*** 2004ko urriaren 4an sortu zen euskara hutsezko egunkaria da, 8 orrikoa asteartetik ostegunera, eta 16 orrikoa ostiraletan. 0 zenbakia 2004ko irailaren 11n atera zen. Goierri eskualdea osatzen duten 18 udalerrietako albisteak biltzen ditu.

Beasainen daukate egoitza nagusia. Zuzendaria Aimar Maiz da.

2010ean webgune bat abiatu zuten. Sare sozialak ere erabiltzen dituzte, hala nola Facebook, Twitter, Instagram eta YouTube.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Hitza*

## Kanpo estekak 
* Goierriko Hitzaren webgunea
Endika Bordas

**Endika Bordas Losada** (Bermeo, Bizkaia, 1982ko martxoaren 8a - ) euskal herritar futbolari ohia da, Athleticen edo Córdoba CFen beste batzuen artean aritu zena.

## Estatistikak 
*2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Asier del Horno

**Asier del Horno Cosgaya**, (Barakaldo, Bizkaia, 1981eko urtarrilaren 19a) futbolari profesional ohia eta palari amateurra da. Futbolari lanetan, Athleticen, Chelsean edo Valencia CFen aritu zen. Ezker atzelari lanetan moldatzen zen oro har. Umetan Gallartan bizi zen, non pilotari ekin zion; izan ere, gurasoek taberna bat zuten herriko pilotalekuan. Gallartatik heldu zen Lezamara, non bere heziketa osatu zuen. Euskal Herriko futbol selekzioarekin lau partida jokatu zituen. Egun, palako 2. mailan aritzen da Espainiako Erresuman.

## Estatistikak 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Miguel Escalona

**Miguel Escalona Verano**, (Logroño, Errioxa, 1983ko azaroaren 22a - ) futbolari errioxar ohia da. Atzezain lanetan aritzen zen, eta gaur egun atezain entrenatzailea da.

## Estatistikak 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Irutxuloko Hitza

***Irutxuloko Hitza*** Donostiako berriak jasotzen dituen euskara hutseko astekaria da, Irutxulo astekariaren oinordekoa. Lehen alea 2005eko otsailaren 17an kaleratu zuten. Hasiera batean egunkari gisa hasi bazen ere, gerora astekari formatura pasa zen. Egun, ostiraletan argitaratzen da papereko edizioa eta webgunean unean uneko albisteak aurki daitezke. 

## Historia 
ezkerrera|thumb|250x250px|**Irutxuloko HItzako** kazetariak Argia Saria jasotzen 2025
*Donostiako Hedabideak SL* 2005eko otsailean sortu zen, Donostian euskarazko esparru komunikatibo osoa garatzeko xedearekin. Hiriko euskararen normalizazioan eragiteko eta beste lekuetan tokirik ez duten protagonisten eta gaien berri emateko jaio zen proiektua. 

Bere aurrekaria *Irutxulo* aldizkaria izan zen, Bagera Donostiako Euskaltzaleen Elkarteak sortutakoa. Ondoren, 2005ean, Bagerak Berria Taldearen HITZA proiektuarekin bat egin zuen, eta aldizkaria egunkari bihurtzeko fasean sartu zen, honen emaitza da **Irutxuloko Hitza**. Bagera eta Berriaz gain, Donostiako beste 40 elkarte, eskola eta eragilek parte hartu zuten eraketa honetan. 

19 urtean zehar proiektuak aro ezberdinak ezagutu ditu. Hasieran banaketa masiboekin abiatu zen eta, ondoren, ordaindutako harpidetzen bidez banatzen hasi zen. Lehenengo zortzi urteetan zehar tokiko informazioa euskaraz jorratzen zuen egunkaria argitaratu zen, eta 2012tik hona astekaria formatuan landu da. 2018an formatua berritu zen, azalberrituz eta orrialde kopurua handituz. 2020an berriro ere formatuan aldaketa batzuk egin ziren, paper mota eta tamaina berrituz.

## Sariak 
* 2025: Prentsa ataleko Argia saria jaso zuen aldizkariak ultraeskuinaren gorakadaren aurrean eginiko lanarengatik. Azken urteotan, arrazakeriaren eta eskuin mutur berriaren diskurtso eta praktikei aurre egin behar izan zaie. Horren adibide da, besteak beste, gure *Ongi Etorri Auzora* atala. Saria jaso zuten Beñat Parra Rodriguez zuzendariak, Aizpea Aizpurua Arroio publizitate arduradunak, Andrea Bosch Alfaro sustapen arduradunak eta Xalba Ramirez Cruz kazetariak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Hitza*
* *Bagera*

## Kanpo estekak 
* Irutxuloko Hitzaren webgunea
San Basilio katedrala

**Andre Mariaren Bitartekotzaren katedrala** (errusieraz Собор Покрова, что на Рву), **San Basilio katedrala** bezala ezagunagoa (errusieraz Храм Василия Блаженного), Errusiako hiriburu den Moskuko Plaza Gorrian dagoen katedral bat da. Mundu osoan, bere erraboil formako kupulengatik ezagutzen da (tipula formakoak).

Katedrala eraikitzeko agindua, Ivan Izugarria tsarrak eman zuen, Kazango khanerriaren konkista ospatzeko, eta 1555 eta 1561 bitartean eraiki zen. 1588an, Fiodor Ivanovitx tsarrak, kapera berri bat gehitzeko agindu zuen, eraikinaren ekialdeko zatian, San Basilio Bedeinkatuaren hilobi gainean, katedrala, santu honen izenez ezagutzen hasi zelarik.

San Basilio, Plaza Gorriaren hego-ekialdeko muturrean dago, Kremlineko Spaskaia dorrearen eta Diakovoko San Joan Bataiatzailearen elizaren parean.
[thumb|ezkerrera|200px|Katedraleko [kupula|kupulen xehetasuna]]
Elizaren aurrean dagoen lorategi batean, brontzezko estatua bat dago, Dmitri Pozharski eta Kuzma Mininen omenez eraikia, nortzuk, *Iskanbila Garaiak* bezala ezagutzen den garaian poloniar inbaditzaileen aurka borrokatu zuten armadarako borondatezkoak bildu zituzten.

Hasierako ideia, kapera talde bat eraikitzea zen, bakoitza, tsarrak gudu bat irabazi zuen eguneko santu bakoitzari eskainia, baina, erdiko dorre baten eraikuntzak, gune guzti hauek katedral bakar batean batzen ditu. Elezaharrak, Ivan Izugarria tsarrak, Postnik Jakovlev arkitektoa itsu utzi zuela dio, San Basilio Katedralari gailenduko zitzaion beste eraikinik egin ez zezan, baina, dirudienez, nahiko argi dago horixe baino ez dela, elezahar bat, alegia, Jakovlev berak, handik urte batzuetara, Kazango Kremlinaren eraikuntzan parte hartu baitzuen.

San Basilio Katedrala ez da Moskuko Kremlinarekin nahastu behar, honen ondoan dagoena Plaza Gorrian, eta beraz, Kremlinaren zati ez dena. Hala eta guztiz ere, komunikabide askok, bi eraikin hauek nahasten dituzte.

## Kanpo estekak
Beñat Etxebarria

**Beñat Etxebarria Urkiaga** (Igorre, Bizkaia, 1987ko otsailaren 19a - ) euskal futbolari ohia da, Bilboko Athletic Klubean jokatu du batik bat.

## Ibilbidea 
Athleticen alebin kategorian sartu zen 1998. urtean. 2006-2007ko denboraldian egin zuen debuta Athleticen lehenengo taldearekin, Iruñean, Osasunaren kontra. Hiru urtez Bilbao Athleticen jokatu eta gero kluba utzi zuen.

Athleticen jokatu eta gero U.B. Conquensera joan zen 2008ko denboraldirako. Bertan 35 norgehiagoka jokatu zituen eta 7 gol sartu, 6 Ligan eta beste bat Errege Kopan.

2008-09 denboraldiaren ostean Athleticek ez zuen berritu bere kontratua eta Real Betisek fitxatu zuen. Hiru denboraldi eman zituen talde honetan, 2009tik 2013ra, hiru maila ezberdinetan: 2.B maila, 2.maila eta 1.maila. Bertan, lehenengo urtean, laugarren postuan geratu zen taldea eta UEFA txapelketara klasifikatzea lortu zuten, 15 urtez txapelketa hartatik kanpo egon ondoren. Bigarren urtean titulartasun osoa lortu zuen, 44 partidu jokatu zituen eta ia gehienak titular bezala. Hirugarren urtean, 2015eko Espainiako Superkopa irabazi zuen F.C. Barcelonaren kontra. Denboraldi horretan 55 partidu jokatu zituen eta 5 asistentzia eman zituen Ligan, 2 Kopan eta 4 Europa Leaguean. Gainera, 3 gol sartu zituen.

Beñat Etxebarriak 5 partidu jokatu zituen Espainiako sub-17 selekzioarekin. Ez zuen selekzio absolutuarekin debutatu 2012ko maiatzaren 26a arte, 2012ko Eurokoparen aurreko lagunarteko batean, Serbiaren kontra. Espainiako selekzioarekin jokatu zuen bigarren partidua Hego-Korearen kontrako lagunarteko bat izan zen 2012ko maiatzaren 30ean. Bertan 4-1 irabazi zuten eta Beñatek itzala utzi zuen partiduan.
## Estatistikak 
*2019ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2015 Superkopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.net
Ander Gago

**Ander Gago Álvarez**, (Galdakao, Bizkaia, 1984ko irailaren 10a - ) euskal herritar futbolari ohia da. Eskuin atzelari moduan aritzen zen.

## Estatistikak 
*2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Ibon Gutiérrez

**Ibon Gutiérrez Fernández**, (Bilbo, Bizkaia, 1984ko uztailaren 10a - ) euskal herritar futbolari ohia da, Deportivo Alavesen ibilitakoa. Erdilari lanetan aritzen zen.
## Estatistikak 
*2021eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Javier Iturriaga

**Javier Iturriaga Arrillaga**, (Mexiko Hiria, Mexiko, 1983ko azaroaren 3a - ) euskal herritar futbolari ohia da, erdilari lanetan aritzen zena. Mexiko Hirian jaio zen gurasoek lanean hantxe baitzebiltzan, baina Zarauzkoa da. Ingalaterran hasi zen futbolari ekiten.

## Estatistikak 
*2015eko maiatzaren 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Josu Sarriegi

**Josu Sarriegi Zumarraga**, ***Sarri*** (Lazkao, Gipuzkoa, 1979ko urtarrilaren 19a - ) euskal herritar futbolaria da, erdiko atzelari lanetan aritzen zen. Euskal Herriko futbol selekzioarekin hiru partida jokatu zituen, gol bat lortuz.

## Estatistikak 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
David Karanka

**David Karanka de la Hoz**, (Gasteiz, Araba, 1978ko apirilaren 20a - ) euskal herritar futbolari ohi eta entrenatzailea da, aurrelari lanetan aritzen zena. Anaia Aitor futbolaria ere bazen. Euskal Herriko futbol selekzioarekin partida bat jokatu zuen.

## Estatistikak 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
* Copa Catalunya: 2008

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Javi Tarantino

**Francisco Javier Tarantino Uriarte**, (Bermeo, Bizkaia, 1984ko ekainaren 26a - ) euskal herritar futbolari ohia da, atzelari lanetan aritzen zena. Bermeo Kluba eta Athletic taldeen harrobietan hezi zen.

## Estatistikak 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
* Europako 16 urte azpiko Futbol Txapelketa: 2001

## Kanpo loturak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Aritz Solabarrieta

**Aritz Solabarrieta Arantzamendi**, (Ondarroa, Bizkaia, 1983ko uztailaren 22a - ) euskal herritar futbolari ohi eta entrenatzailea, erdilari laetan aritzen zen.. Ondarruko Aurrera Kirol Elkartean hezia futbol maila profesionaleko bere lorpenik handiena 2004-2005 denboraldian 11 partida jokatzea Lehen Mailan izan zen Athletic Club taldearekin.

## Estatistikak 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Palmaresa 
* Europako 19 urte azpiko Futbol Txapelketa: 2004

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus