Oxidazio-egoera

thumb|250px|thumbtime=71|**Oxidazio egoeraren aldaketa** ulertzeko bideoa.
 ioiak oxidazio-egoeraren arabera ordenatuak, Pu3+ erreduzituena izanik (ezkerrean) eta Pu7+ oxidatuena (eskuinean).]]
Kimikan, **oxidazio-egoera** konposatu bateko atomo baten oxidazio-mailaren adierazle bat da. Oxidazio-egoera formala da atomo batek edukiko lukeen karga hipotetikoa elementu guztietako atomoen loturak %100 ionikoak balira. Oxidazio-egoerak zenbaki arabiarren bidez adierazten dira eta positiboak, negatiboak edo zero izan daitezke.

Atomo baten oxidazio-egoera handitzen denean, atomoa oxidatu egin dela esan ohi da; oxidazio-egoera txikitu bada, atomoa erreduzitu egin da. Erreakzio hauek elektroien transferentzia eragiten dute: elektroiak irabaztean oxidazioa gertatzen da eta elektroiak galtzean erredukzioa.

## Oxidazio-egoera formalen kalkulua 
Atomo batek konposatu batean duen oxidazio-egoera kalkulatzeko bi bide daude. Lehena erabiltzen da molekula batek Lewis egitura duenean, adibidez molekula organiko askotan; bigarrena konposatu sinpleetan erabiltzen da eta ez du Lewis egiturarik behar.

Kontuan izan behar da atomo baten oxidazio-egoerak ez duela atomo horren karga "erreala" ordezkatzen. Izan ere, oxidazio-egoera altuetan ioi positibo anitz bat ekoizteko behar den ionizazio-energia erreakzio kimikoetan eskuragarri dagoen energia baino askoz altuagoa da. Oxidazio-egoera kalkulatzean egiten diren elektroi-esleipenak formalismo hutsa dira, baina oso erabilgarriak dira erreakzio kimiko asko ulertzeko.

### Egitura kontuan hartu gabe 
Posible da atomo baten oxidazio-egoera kalkulatzea lege hierarkiko batzuen bidez. Legeen artean kontraesana badago, aurrena dagoena aplikatzen da.

# Elementu baten oxidazio-egoera 0 da beti.
# Konposatu molekularretan, atomo bakoitzaren oxidazio-egoeren baturak 0 izan behar du. Konposatu ionikoetan, atomo bakoitzaren oxidazio-egoeren baturak ioiaren karga izan behar du.
# Konposatuetan, 1. taldeko elementuen oxidazio-egoera +1 da eta 2. taldekoena +2.
# Konposatuetan, fluorraren oxidazio-egoera −1 da.
# Konposatuetan, hidrogenoaren oxidazio-egoera +1 da.
# Konposatuetan, oxigenoaren oxidazio-egoera −2 da.
# Konposatu bitarretan, 17. taldeko elementuen oxidazio-egoera −1 da, 16. taldekoena −2, eta 15. taldekoena −3.

Jo dezagun oxigenoaren oxidazio-egoera jakin nahi dugula hainbat substantzietan.

* Oxigeno molekularra (O2). Elementua da, hortaz lehen legea aplikaturik, oxigenoaren oxidazio egoera 0 da.
* Ozonoa (O3). Elementua da, hortaz lehen legea aplikaturik, oxigenoaren oxidazio egoera 0 da.
* Ura (H2O). Konposatu molekularra, bigarren legearen arabera, atomo guztien oxidazio-egoeren baturak 0 eman behar du. Bosgarren legearen arabera hidrogeno atomo bakoitzaren oxidazio-egoera +1 da eta seigarren legearen arabera, oxigenoarena −2. Kasu honetan bosgarren eta seigarren legeen artean ez dago kontraesanik.
* Hidrogeno peroxidoa (H2O2). Konposatu molekularra. Bosgarren eta seigarren legeen arteko kontraesana konpontzeko bosgarrenari ematen zaio lehentasuna, eta hidrogeno atomo bakoitzaren oxidazio-egoera +1 da. Oxidazio-egoeren baturak 0 izan behar duenez, oraindik premia gehiago duen bigarren legea betetzeko, oxigeno atomo bakoitzaren oxidazio-egoera −1 da.
* Hidroxido ioia (OH−). Bigarren legearen arabera, oxidazio-egoeren baturak ioiaren karga izan behar du, −1. Bosgarren legearen arabera hidrogeno atomoaren oxidazio-egoera +1 da, eta oxigenoarena −2, baturak ioiaren karga emanez.
* Burdin(III) oxidoa (Fe2O3). Bigarren legearen arabera, oxidazio-egoeren batura 0 da. Seigarren legearen arabera, oxigenoaren oxidazio-egoera −2 da, orduan, burdin atomo bakoitzarenak +3 izan beharko du.

## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Elementuen oxidazio egoerak
* Oxidazio-zenbakia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak