open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moneda baserria

thumb|Errotazarretik eta Monedatik ("Boneda" mapan) zetorren ubidearen planoaren zati bat, 1861ean eginda. Donostiako Udal Artxiboa.
**Moneda baserria** Donostiako (Gipuzkoa) baserri bat da, XVI. mendean eraikia. Garai hartan Donostiako Oatarren leinuarena zen. Ulia mendiko hegoaldean kokatuta dago, gaur egungo Bidebieta auzoan, kiroldegitik oso gertu, hiri giro bete-betean sartua, orratz-etxez inguratua.

## Historia 
Mendeetan nekazaritza eta abeltzaintzarako erabilia, Lehenengo Karlistaldian (1833-1840) ospitaletzat jarri zuten.

Egungo baserriak ez du zerikusirik Oatarrek eraiki zutenarekin, Jose Goikoa arkitektoak XIX. mendearen bukaeran erabat zaharberritu baitzuen eraikina. Jose Goikoak berak, Donostiako udal arkitektoa zelarik, Ategorrieta-Ulia auzoan dagoen Buskando ur-biltegia ere eraiki zuen, eta **Moneda** baserriko lurretan zegoen iturburu oparoko urak Buskando eta Soroborda ur-biltegietara bideratu zituen tunel baten bitartez, ur horiek "Belle epoque" garai hartako Donostiako etxeetara bideratu ahal izateko. Iturburu eta tunel horren sarrerako aztarnak Bidebietako frontoitik aurrera dagoen bailaratxoan daude. Hiria uraz hornitzeko beharra beti egon da lotuta biztanleriaren hazkuntzarekin, Monedako urak bideratu zirenean 10.000 lagun bizi ziren Donostian. Donostiara ura eramateko historian zehar egin diren urratsak eta une horietako bakoitzean zein zen biztanleria ikus daitezke taula honetan: Aurrezki kutxaren bulegotzat erabili izan zen, eta Kutxaren artxibo orokorra bertan egon zen zenbait urtez. Gaur egun gizarte laguntzarako gunea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Moneda baserria altza.info webgunean (45 dokumentu)
* Boneda baserria altza.info webgunean (10 dokumentu)
* Uliako_ura_Donostian argazkiak.
Andy Narell

**Andy Narell** (New York 1954ko martxoaren 18) piano-jotzailea, perkusionista eta musikagile estatubatuarra. Jazz etnikoa landu du batez ere. Trinidad eta Tobagoko danbor metalikoak jotzen ditu. Haren zortzi diskoetan Steve Erkiagaren kolaborazioa izan du.

## Historia 
Nerabe zenean Kaliforniara joan zen. Aitak, Murray Narell, haurrak kaleko giroetatik at izateko, haiei danbor metalikoak jotzen eta steelbandak erakusteko Ellie Mannette konbidatu zuen. Narellek Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn ikasi zuen eta David W. Tuckerren gidapean pianoa "University of California Jazz Ensemble" taldean jo zuen. 1973an graduatu zen. Larogeigarren hamarkadan Dizzy Gillespieri eta Thelonious Monki eskaini zitzaizkien album-omenaldietan hartu zuen parte. OndorenCaribbean Jazz Project, Montreux, Sakésho, eta Béla Fleck and the Flecktones taldeekin kolaboratu zuen.

## Diskografia 
### Lider moduan 
* *Hidden Treasure* (Inner City, 1979). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *Stickman* (Windham Hill Records, 1981). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *Light in Your Eyes* (Windham Hill Records, 1983). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *Slow Motion* (Windham Hill Records, 1985). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *The Hammer* (Windham Hill Records, 1987). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *Little Secrets* (Windham Hill Records, 1989). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *Down the Road* (Windham Hill Records, 1992). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *The Long Time Band* (Windham Hill Records, 1995). Steve Erkiagaren laguntzarekin.
* *Behind the Bridge* (Heads Up, 1998)
* *Fire in the Engine Room* (Heads Up, 2000)
* *Live in South Africa* (Heads Up, 2001)
* *The Passage* (Heads Up, 2004.)
* *Tatoom* (Heads Up, 2007)
* *University of Calypso w/Relator* (Heads Up, 2009)

### Montreux-ekin 
* *Live at Montreux* (Windham Hill, 1984)
* *Chiaroscuro* (Windham Hill, 1985)
* *Sign Language* (Windham Hill), 1987)

### Caribbean Jazz Project-arekin 
* *The Caribbean Jazz Project* (Heads Up, 1995)
* *Island Stories* (Heads Up, 1997)

### Sakéshorekin 
* *Sakésho* (Heads Up, 2002)
* *We Want You to Say...* (Heads Up, 2005)

### Bildumak 
* ''Sampler '96'' (Windham Hill Records, 1996)
* 'A Winter's Solstice III* (Windham Hill Records, 1990)
* *The Bach Variations* (Windham Hill Records, 1994)
* *A Winter's Solstice IV'' (Windham Hill Records, 1993)
Periandro

**Periandro** (, *Periandros*) Korintoko tiranoa izan zen, K.a. 627-585 urteetan. Merkataritza, industria eta artea bultzatu zituen, esklaboen merkataritza debekatu zuen eta Korzira eta Epidauro konkistatu zituen. Kolonia berriak sortu zituen (Apolonia, Potidea). Greziako Zazpi Jakitunetako bat izan zen.

## Erreferentziak
Truxton (Missouri)

**Truxton** Missourieko herrixka bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Lincoln konderria

## Kanpo estekak
Paula Oribe

**Paula Oribe Ozores** (Gasteiz, 1982ko azaroaren 29a - ) gimnasta erritmiko ohi arabarra da, Espainiako txapelduna izandakoa.

## Biografia 
Oskitxo klubean ekin zion gimnasia erritmikoari. Gimnastika erritmikoan zazpi urte zituenean hasi zen. Espainiako Gimnastika Erritmiko taldearekin, 1998an, Sevillan egin ziren Munduko Txapelketetan zilarrezko domina irabazi zuen. Talde hartan, Paulaz gain, Sara Bayón, Marta Calamonte, Lorena Guréndez, Carolina Malchair, Beatriz Nogales eta Nuria Cabanillas izan ziren. 1999an gimnastika utzi zuen eta Soin Hezkuntzako Euskal Erakundean ikasi zuen.

## Erreferentziak
Maider Olleta

**Maider Olleta Pérez** (Iruñea, 1977ko urriaren 10a - ) nafar gimnasta erritmiko ohia da.

## Biografia 
SCDR Anaitasuna klubean ekin zion gimnasia erritmikoari hiru urte besterik ez zituela. 1993an Espainiako selekziorako hautatu zuten. Europako Txapelketan bi brontzezko domina lortu zituen. Gimnastika utzi zuenean, EHUn Soin Hezkuntzako Euskal Erakundean ikasi zuen.

## Erreferentziak
Erradiazio-energia

thumb|220px|Argia (erradiazio-energia mota bat)
**Erradiazio-energia** uhin elektromagnetikoen edo partikula-forman igortzen edo hedatzen den erradiazioaren energia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argi-intentsitate

**Argi-intentsitatea** argi-iturri batek norabide jakin batean igortzen duen argi-fluxua da norabide hori dagoen angelu solidoaren unitateko. Kandelatan neurtzen da, eta oinarrizko magnitudea da.

## Fotometriako unitateak SI Nazioarteko Sisteman 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emerson, Lake & Palmer

**Emerson, Lake & Palmer** Erresuma Batuko rock progresibo talde bat izan zen. 1970ean, Croydon barrutian, Londres hiriburuan hegoaldean, sortu zen eta sorreratik banandu arte Keith Emerson, Greg Lake eta Carl Palmer taldekideek osatu zuten.

Rock progresiboan nahiz rock sinfonikoan, munta izugarriko taldea izan zen. 1970eko hamarkadan garairik onena izan zuten, guztira 35 milioi disko baina gehiago saldu baitzituzten eta munduan barna kontzertu jendetsuak eskaini.

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* *Emerson, Lake & Palmer* (1970)
* *Tarkus* (1971)
* *Trilogy* (1972)
* *Brain Salad Surgery* (1973)
* *Works Volume 1* (1977)
* *Works Volume 2* (1977)
* *Love Beach* (1978)
* *Black Moon* (1992)
* *In the Hot Seat* (1994)

### Zuzeneko diskoak 
* *Pictures at an Exhibition* (1971)
* *Welcome Back My Friends to the Show That Never Ends... Ladies and Gentlemen* (1974)

## Iruditegia 

Irudi:Emerson Lake and Palmer two.jpg|Keith Emerson
Irudi:Emerson Lake and Palmer four.jpg|Greg Lake
Irudi:Emerson Lake and Palmer three.jpg|Carl Palmer

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Pumuckl

***Pumuckl*** (Hego Euskal Herrian *Pumuki*, jatorriz , *Maisu Eder eta Pumuki*) Alemaniako marrazki bizidun telesail bat da. Aurrez, 1961ean Ellis Kaut haur ipuin idazleak sortu eta Bavariako irratian irratsaio moduan agertu zen Pumuckl edota Pumuki izeneko kobold iratxoari buruzko kontakizunak telebistarazten ditu.

Pumuckl Alemaniako haur ipuinetako pertsonaia ezagunenetakoa da. Irratsaioez eta telesail honetaz gain, berari buruzko hiru film eta musikal bat ere egin dira. Bestalde, telesail hau benetako irudiak eta marrazki bizidunak elkar nahastu zituen lehenbiziko telesailetako bat ere izan zen.

## Argumentua 
Pumuki iratxo ilegorri, bihurri eta ikusezina kostaldeko Klabautermann udalerriko arrantzaleen ondorengoa izanik itsasontzien zale da. Baina behin batez Bavarian galdu zenez, itsasotik oso urruti izaki, bertan ez dago inongo ontzirik ikusgai. Pumukik ez zaizkio leku txukun eta garbiak batere gustuko, horregatik Eder maisua izeneko arotz altzarigile adindun eta bakarti baten lantoki nahasian babes hartuko du.

Halere, Pumuki gainezka dagoen kola poto baten barnean sartuta gelditzean, haren patua aldatuko da. Usadioaren arabera, gizakiek bere arrazako norbait atzematen dutenean, atzeman duen gizakiarentzat ikusezin izatetik utzi eta harekin bizitzera derrigortua baitago. Hortaz, hortik aurrera Eder maisuarekin elkarbizitzen jarri eta biak adiskide egingo dira. Bere ikusezintasuna bereak era bi eta mota guztietako bihurrikeriak burutzeko baliatzen du, maiz Eder berak iratxoa bere bihurrikeriak sortutako arazo edo katramiletatik atera beharrean aurkitzen da, halere Pumuki berez bihurria nahiz onbera ere bada, Ederren lantokira datozen bezero ugariei adarra jo eta txantxak egin arren, azken finean haur baten izaera baitu.

Liburuetan nahiz telesailean, Pumuki gizakientzat ikusezina da, Eder maisuak bakarrik ikus dezake, arotza edonorrekin dagoela Pumuki guztiz ikusezin bilakatzen da, baina Eder bakarrik gelditzean Pumuki berriz ere harentzat ikusgai agertzen da.

## Pertsonaiak 
* Hans Clarin: Pumuckl edota Pumuki
* Gustl Bayrhammer: Franz Eder maisua
* Erni Singerl: Eichinger andrea, garbitzailea
* Toni Berger: Anton "Toni" Schmitt
* Willy Harlander: Georg "Schorsch" Bernbacher
* Carlamaria Heim: Bernbacher andrea
* Werner Zeussel: Stürzlinger jauna, zaindaria
* Ilse Neubauer: Stürzlinger andrea
* Helmut Fischer: Schredlbach doktorea
* Karl Obermayr: Etxearen nagusia

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* *Pumuckl* edota *Pumuki* telesailaren atala ikusgai. Youtube.com
Ruy, el pequeño Cid

hispano-japoniar marrazki bizidun telesail bat da. Rodrigo Díaz de Vivar (1048-1099) kondairazko gaztelar zaldunaren haurtzaroari buruzkoa da.

1980an Espainiako TVE1 telebista katean aireratu zen, eta 1984ko otsailaren 6etik martxoaren 12ra Japoniako TV Tokyo telebista katean.

## Argumentua 
Ruy, bere aita bezala zaldun bilakatu nahi duen 11 urteko mutikoa da, baina aitak mutikoaren nahiei jaramonik egin ez eta monasterio batean sartuaraziko du. Ruyk bertako fraideei bereak eta bi egin eta hauek etsiturik Lozano kondearengana bidaliko dute, Ruyren aitaren adiskidea dena.

## Bikoizketa gaztelaniaz 
* Narratzailea: Claudio Rodríguez (actor)
* Ruy (Díaz de Vivar): Ana Ángeles García
* Jimena: Matilde Vilariño
* Albar: Amelia Jara
* Frai Cirial: Manuel Peiro
* Frai Amadeo: Teófilo Martínez
* Frai Barnaldo: Fernando Mateo
* Frai Constanzo: Eduardo Moreno
* Izeba Juana: Matilde Conesa
* Fernando Gaztelako erregea: Fernando Mateo

## Kanpo estekak 
* *Ruy, el pequeño Cid* marrazki bizidun telesailaren sarrera eta doinua ikusgai eta entzungai. Youtube.com 
* *Ruy, el pequeño Cid* marrazki bizidun telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Salomon Koninck

thumb|260px|*Ermitaua* Salomon Koninck, Dresden.
thumb|260px|*Filosofoa liburua irekita duela,* Salomon Koninck, Louvre Museoa.

**Salomon (de) Koninck** (Amsterdam, 1609 &ndash; 1656) Herbehereetako margolaria eta grabatzailea izan zen. 

Amsterdam-en jaioa, Pieter Lastmanen ikasle izan zen baita  David Colijns, François Venants eta Claes Corneliszoon Moeyaertenak ere. Rembrandten garaian bizi izan zen. 

*Filosofoa liburua irekieta duela *margolana denbora luzez Rembrandtek egindakoa zela uste izan zen eta Louvren  *Filosofoa meditatzen* margolanaren ondoan ikusgai egon zen.

Beste alde batetik, Pradoko Museoak, *Filosofoa* (1635) margolana du erakusgai, denbora luzez Abraham van der Hecken egina zela uste zena.

Aitzitik, Pradoko Museoan dagoen eta Salomon de Bray egindako *Judith Holofernes-en buruarekin* margolana Koninck-k egina zela uste izan zen.

## Erreferentziak
Richard Corben

**Richard Vance Corben** (Anderson, Missouri, 1940ko urriaren 1a - 2020ko abenduaren 2a) estatubatuar komikigilea izan zen. Nagusiki zientzia-fikzioa eta fantasiazko komikiak landu zituen.

1960ko hamarkadan Underground komikien mugimenduan zaildua, 1970eko hamarkadaren amaieraldera sekulako goraipamena jaso eta kultuzko komikigilea bilakatu zen. Bere komikien marrazkiak estilo ausart, berritzaile eta koloretsuaz eginak zeuden, komikien fotolitoak ere Corben berak pertsonalki sortu eta prozesatzen zituen. Ondorengo komokigile askotan eragin handia izan zuen egilea izan zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
François Bourgeon

**François Bourgeon** (Paris, 1945eko uztailaren 5a) frantziar komikigile bat da. Komiki munduan *Les Passagers du vent* eta *Les Compagnons du crépuscule* komiki sailen egilea izateagatik ezaguna da.

## Bibliografia hautatua 
### Les Passagers du vent (Haizearen pasaiariak) 
* 1. *La fille sous la dunette* (1980, )
* 2. *Le ponton* (1980, )
* 3. *Le comptoir de Juda* (1981, )
* 4. ''L'heure du serpent* (1982, )
* 5. *Le bois d'ébène* (1984, )
* 6. *La Petite Fille Bois-Caïman - Livre 1* (2009, )
* 7. *La Petite Fille Bois-Caïman - Livre 2* (2009, )
* HS. *Les chantiers d'une aventure* (1994, with Michel Thiebaut, )

### Les Compagnons du crépuscule (Krepuskuluaren adiskideak) 
* 1. *Le sortilège du bois des brumes* (1983, )
* 2. *Les yeux d'étain de la ville glauque* (1986, )
* 3. *Le dernier chant des Malaterre* (1990, )
* HS *Dans le sillage des sirènes* (1992, with Michel Thiebaut, )

### Le Cycle de Cyann (Cyann saga) 
(Claude Lacroixekin elkarlanean)
* 1. *La sOurce et la sOnde* (1993, )
* 2. *Six saisons sur ilO* (1997, )
* 3. *Aïeïa d'Aldaal* (2005, )
* 4. *Les couleurs de Marcade* (2007, )
* 5. *Les couloirs de l'Entretemps* (2012,)
* 6. *Les Aubes douces d'Aldalarann* (2014)
* HS. *La clef des confins: D'Olh à ilO et au-delà'' (1997, )
Esferaren desokupazioaren oboide aldaera

***Esferaren desokupazioaren oboide aldaera*** edota ***Beteluriko bankua*** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eskultura bat da. Jorge Oteiza gipuzkoar eskultorearen lana da. Bilbotar askok herri hizkeran "zeharkako txapela" (gaztelaniaz ""txapela a medio lau") ezizenez deitzen dute.

## Kokapena 
Ernesto Erkoreka plazan dago, Bilboko udaletxea eta Udaletxeko zubiaren artean, eta Bilboko itsasadarraren alboan.

Irudi:Ayuntamiento-bilbao1.jpg|Eskultura eta Bilboko udaletxea.
Irudi:Esculturadejorgeoteiza.JPG|Atzean Bilboko itsasadarra duela.
Irudi:Escultura d'Oteiza davant de l'ajuntament P1270349.jpg|Eskultura.

## Historia 
1952an Jorge Oteizak egin eta 2002an gaur egungo kokalekuan ezarri zen.

## Eskultura 
Lan hau itsasontzien antzekoa izateko asmoz corten altzairuz egina dago. Sei metroko diametroa du eta ia zortzi metroko garaiera. Bere ikuspegia harrigarria da, estatikoaren eta dinamikoaren arteko tentsioagatik. Horretarako lagungarria da, era berean, Udaletxearen eta itsasadarraren artean dagoela.

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak 
* Esferaren desokupazioaren oboide aldaera. Bilboko Udal webgunea
Inhibizio (argipena)

**Inhibizio** hitzak prozesu bat geldiarazi edo moteltzeari deritzo. **Inhibitzailea** prozesu moteltzen duen eragilea da. Erabilera zenbait ditu:
* kimikan, inhibitzailea, erreakzio kimiko bat moteltzen duen konposatua;
* biokimikan, entzimen inhibitzailea, entzima baten eragina moteltzen duen substantzia;
* psikologian, pertso **inhibitua** pertsona barnerakoia da.
Gernika Gogoratuz

**Gernika Gogoratuz, Bakearen Aztertegia**, gehienetan **Gernika Gogoratuz** bakarrik deitua, bake-gaiak aztertzen dituen ekimena da, 1987an Gernikaren bonbardaketaren 50. urteurrenean Eusko Legebiltzarrean aho batez sortua.

## Misioa eta funtzionamendua 
Gernika Gogoratuz irabazi asmorik gabe zentro independente bat da, eta bere misioa da Gernikaren historia gogoratu eta omentzea, eta Euskal Herrian zein munduan gainontzean bake aske, bidezko eta adiskidetsu baten alde lan egitea. 1995etik, Gernika Gogoratuz Fundazioaren babespean aritzen da, eta izen bereko elkarte bat dauka.

## Sariak 
2010eko abenduan, Gernika Gogoratuz zentroari René Cassin saria esleitu zitzaion Nazioarteko Bakearen Brigadak GKEarekin batera, giza eskubideen arloan egin lanagatik. Onarpen publikoaz gain, sarituek 16.550 euro bana jaso zituzten.
  
2012ko apirilaren 27an, berriz, Gernikako bonbardaketaren 75. urteurrenean, Gernika Gogoratuzek Bake eta adiskidetzearen aldeko sarietako bat jaso zuen Gernikan bertan, Roman Herzog eta Elkarriri ere esleitutako saria. Ekitaldiak erakunde publikoen presentzia zabala izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argi-fluxu

**Argi-fluxua** argi-iturri batek denbora-unitateko igortzen duen argi-kantitatea da, hau da, denbora-unitateko espaziora irradiatutako argi-energia. Lumenetan neurtzen da.

## Fotometriako unitateak SI Nazioarteko Sisteman 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argi-iturri

**Argi-iturria** argi ikusgaiaren uhin-luzerako uhin elektromagnetikoak igortzen dituen materia edo objektua da. Naturala izan daiteke (esaterako, izarrak, magma, tximista, biolumineszentzia agertzen duten izaki bizidunak...); edo artifiziala (lanpara, laserra...).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Papua Ginea Berriko probintziak

thumb|400px|Papua Ginea Berriko probintziak
**Papua Ginea Berriko probintziak** estatuko banaketa administratiboaren oinarrizko maila dira. 2012tik 20 probintzia eta bi eskualde berezi daude:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argi-energia

**Argi-energia** erradiazio ikusgaiaren forman, edo haren bidez, transferitutako energia da. Lumen-segundotan adierazten da SI sisteman (lm·s).

## Fotometriako unitateak SI Nazioarteko Sisteman 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eguzki-energia

## Kanpo estekak
Jaurlaritza

**Jaurlaritza** hitzarekin honakoak adierazten dira:
* Gobernu bat.
* Eusko Jaurlaritza, Euskal Autonomia Erkidegoaren gobernua osatzen duena.
Eraispen nuklear

thumb|Zentral nuklear baten eraispena
**Eraispen nuklearra** edo **behin betiko ixte nuklearra** zentral nuklear bat ixtea da, gehiago ez funtzionatzeko, eta erradioaktibitate-arriskurik egon ez dadin egiten diren eragiketak barnean hartzen dituena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
X-Men Origins: Wolverine

**X-Men Origins: Wolverine** (euskaraz *X-Gizonak Jatorriak: Otsokume*) 2009ko Gavin Hood estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Roy Thomas, Len Wein eta John Romita, Sr. komikigileen Wolverine superheroiaren komikietan oinarritua dago. Hugh Jackman, Liev Schreiber, Danny Huston, Dominic Monaghan eta Ryan Reynolds aktoreek antzeztu zuten.

*X-Men* eta *X-Men 2* filmeen jarraipena den arren, horiek baina lehenagoko garaian girotua dago.

## Argumentua 
Wolverine nola mutante bilakatu zen azaltzen da. Logan (Hugh Jackman) mutante bolakaturik Wolverine ezizena bereganatu eta hatzapar zorrotzak berebiziko indar eta arintasuna izateko gaitasuna du. Ondorioz, bere neskalaguna zenaren heriotzaren errudun egiten duen Victor Creeden (Liev Schreiber) aurkako mendekua prestatuko du. Bienbitartean, beste hainbat mutante ere X programara elkartu eta guztien artean indarrak batuko dituzte.

## Aktoreak 
* Hugh Jackman: James «Jimmy» Howlett, Logan / Wolverine
* Liev Schreiber: Victor Creed / Ezpata-Hortz
* Danny Huston: William Stryker kolonela
* Ryan Reynolds: Wade Wilson / Deadpool
* Lynn Collins: Kayla / Silver Fox
* will.i.am: John Wraith / Kestrel
* Taylor Kitsch: Remy LeBeau / Gambit
* Dominic Monaghan: Chris Bradley / Bolt
* Kevin Durand: Fred Dukes / Kolosoa
* Daniel Henney: David North / Zero agentea
* Scott Adkins: XI arma
* Tahyna Tozzi: Emma, Kaylaren ahizpa
* Tim Pocock: Scott Summers / Ziklope
* Patrick Stewart: Charles Xavier irakaslea
* Asher Keddie: Carol Frost doktorea
* Peter O'Brien: John Howlett, Jamesen aitaordea
* Aaron Jeffery: Thomas Logan, Jamesen aita biologikoa
* Daniel Negreanu: Bere burua antzeztuz
* Stephen Leeder: Munson jenerala
* Troye Sivan: Wolverine, gaztea

## Kanpo estekak 
* *X-Men Origins: Wolverine* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *X-Men Origins: Wolverine* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Webgune ofiziala 

Kategoris:1944an girotutako filmak
Bornu

**Bornu Inperioa** Afrika erdialdeko antzinako inperioa zen (Erdialdeko Sudan), Txad aintziraren hegoaldean, Mediterraneotik Sudan aldera doazen bideen gurutzean (Sahara barneko merkataritza) kokatua. Kanem erreinuaren ondorengoa (XVI. mendea), armadan oinarrituriko sistema feudala izan zen eta ondoko herriak (hausak) menderatu nahi izan zuen.

Idris III.a sultanaren garaian heldu zen Bornu bere mailarik gorenera (1580-1603). Garai hartan Niger, Kamerun eta Kanem herrietara zabaldu zen. Islam herria, erlijio honek barrena jo zuen Afrika erdialdean Bornu erreinuaren bidez. XIX. mendearen hasieran Fezzandik zetozen peuleek inbaditu zuten Bornu eta berriro ere burujabetza erdietsi bazuten ere, frantsesek gidaturiko kolonialistek zapaldu eta Bornu erreinu handia estatu kolonizatzaileen artean banatu zen: Frantzia (Niger, Txad), Ingalaterra (Nigeria) eta Alemania (Kamerun).

Gaur egun, Bornu Nigeriako estatua da. 116.400 km2 eta 5.025.000 biztanle (1984) ditu. Hiriburua, berriz, Maiduguri da. Artoa, kakahueteak eta kotoia dira lehengai nagusiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hiparino Sirakusakoa

**Hiparino** (; ... - K.a. 351 Sirakusan) Sirakusako tirano bat izan zen K.a. 353-351 bitartean. Dionisio I.aren eta Aristomakeren semea, honen anaiak Niseo eta Dionisio II.a ziren.
thumb|px 300| Antzinako Siziliako hiriak
## Bizitza 
Dionisio I.a hiltzerakoan, Dionek, Aristomakeren nebak, hitz eman zuen tiranoaren semeen arteko ondorengotza gauzatzeko. Hala ere, alperrik izan zen. Dionisio I.a hil zenean K.a. 367an, Dionisio II.ak, 30 urte zituela, boterea hartu zuen eta urte bat beranduago, Filisto filosofoaren laguntzarekin Dion osaba Sirakusatik egotzi zuen, tirania ezarriz.
Hiparino eta Dionisio II.a erbesteratu ziren Dion osabak boterea hartu zuenean. Lentinin errefuxiatu zen, Polienoren arabera, errefuxiatu askorekin. Kalipok Dion hil zuenean, K.a. 354an, Hiparino saiatu zen boterea lortzen baina ezinean. Polienok eta Plutarkok diote Kalipo kanpaina batean Catania konkistatzeko zegoelarik, Hiparinok Sirakusa konkistatu zuen eta Kalipo Atenasera atzerriratu zen. Diodororen arabera, Hiparinoren armadak Sirakusa eraso egin ondoren, Kalipok ihes egin zuen.
Edozein modutan, Hiparinok aurrekoek egindako akatsak errepikatu zituen, modu despotikoan gobernatzean. Tirania bi urteren ondoren bukatu zen hil zutenean. Orduan Niseo anaiak boterea eskuratu zuen.

## Bitxikeria 
Hiparino izena Sirakusako bi politikari ospetsuk eraman zuten: Dionen aitak, Sirakusako aristokrata entzutetsua (Dionisioren hurbileko kolaboratzailea), eta Dionen seme batek (Areteo izenekoa ere), Dionisio II.aren aholkularia eta gazte hil zena.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* https://web.archive.org/web/20121004130459/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0583.html
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0583.html

## Ikus, gainera 
* Sirakusako tiranoak
* Sirakusako tiranoen familia zuhaitza

## Kanpo estekak
Aballarri

**Aballarri** Gipuzkoako Donostialdea eskualdean dagoen mendia da. Adarra eta Onddi mendien artean dago, haiekin eta inguruko mendiekin batera Adarra-Mandoegiko mendilerroa osatzen dute.

## Mendia 
Gailurra harkaitz multzo batez osatua du. Denera mendiak 642 metroko garaiera du, gailurrak aldiz 56 metroko malda. Bertaratzeko ohiko abiapuntuak Besabi eta Urnieta dira.

## Mitologia 
Joxemiel Barandiaran antropologo ospetsuak inguruan jasotako kondairaren arabera, behinola Aranoko plazan jendea dantzan omen zegoen. Orduan Sansonek aranotarrak festan zeudela eta, jeloskor jarrita, Buruntza menditik harkaitz puska handi bat jaurtiz haiek hiltzea otu zitzaion. Baina harkaitza jaurtitzeko unean, behi gorotz batekin irrist egin eta harkaitz bere helburura iritseko nahiko indar jaso ez zuenez, gaur egun Aballarri gailurra dagoen tokian erori omen zen. Harkaitz puska hau gaur egun Aballarri mendian dago eta bertako herri hizkeraz *Sanson harriya* (*Sanson harria*) izenez ezagutzen da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Aballarri adarra 2016 03.jpg|Gailurra.
Fitxategi:Aballarri adarra 2016 08.jpg|Aballarriko *Sanson harriya* harkaitza.

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aballarri. Mendikat.net
Brendan Fraser

**Brendan James Fraser** (1968ko abenduaren 3a, Indianapolis, Indiana) kanado-estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat da. AEBetan jaioa izan arren, kanadar gurasoak dituenez, bi nazionalitateak ditu.

Nagusiki *Encino Man* (1992), *George of the Jungle* (1997), *The Mummy* (1999) eta *The Mummy Returns* (2002) filmak antzezteagatik ospetsua da. Antzeztutako beste film nabarmenen artean honakoak daude: *The Scout* (1994), *Gods and Monsters* (1998), *Bedazzled* (2000), *The Quiet American* (2002), *Looney Tunes: Back in Action* (2003), *Crash* (2004), *Journey to the Center of the Earth* (2008), *Inkheart* (2009) eta *Gimme Shelter* (2013).

## Filmografia 
### Zinema 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

#### Pertsonaiak 
### Telebista 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala 
* Brendan Fraser aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
George of the Jungle

**George of the Jungle** (euskaraz *George Oihanekoa*) 1997ko Sam Weisman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. 1967ko izenburu berdineko *George of the Jungle* marrazki bizidun telesailan oinarritua dago, biak ere Tarzan literatur pertsonaia ospetsuari buruzko film eta telesailen parodiak dira. Brendan Fraser, Leslie Mann, Thomas Haden Church, Holland Taylor, John Bennett Perry, Richard Roundtree eta John Cleese aktoreek antzeztu zuten.

2003an *George of the Jungle 2* izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Afrikako oihanaren bihotzean, gorilek George (Brendan Fraser) haurra zenetik hazi izan dute. Ohianeko errege izateko haziko da. George eroskoa zuhaitz batetik bestera topatzen duen oro aurrean eramanez doa. Baina behinola, zibilizaziotik etorritako Ursula (Leslie Mann) neska gazte ederra Georgen munduan agertzean, mutil gaztea harekin txora-txora egin eta bere buruaren kontrola galduko du. Honela bada, ohiana eta bere lagun basatiak atzean utzi, tartean Mono (John Cleese) gorila hiztuna eta Shep (Frank Welker) txakur izan nahi duen elefantea, eta Ursula topatu asmoz AEBtako San Frantzisko hirira joango da.

## Aktoreak 
* Brendan Fraser: George
* Leslie Mann: Ursula Stanhope
* Thomas Haden Church: Lyle van de Groot
* John Cleese: Simioaren ahotsa
* Richard Roundtree: Kwame jauna
* Greg Cruttwell: Max
* Abraham Benrubi: Thor
* John Bennett Perry: Arthur Stanhope
* Holland Taylor: Beatrice Stanhope
* Keith Scott: Narratzailea
* Frank Welker: Shep tximino txikia eta Tooki Tooki txoriaren ahotsak, eta gorilen soinuak
* Kelly Miller: Betsy

## Kanpo estekak 
* *George of the Jungle* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *George of the Jungle* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Webgune ofiziala
Encino Man

**Encino Man**, Europan **California Man** (euskaraz *Encino Gizona* edota *Kalifornia Gizona*) 1992ko Les Mayfield estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Sean Astin, Brendan Fraser, Mariette Hartley, Richard Masur eta Pauly Shore aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Kalifornia, Encino, Los Angeles. Dave Morgan eta Stoney Brown (Sean Astin eta Pauly Brown) bi gazte xelebreek beren lorategian indusketa bat burutzen ari direla lurperatutako historiaurreko gizon gazte bat (Brendan Fraser) topatuko dute: Link. Beren aurkikutza honek heuren institutuarentzat sekulako lorpena eta goraipamena bereganatuko diotela pentsatzen duten arren, aurkakoa izango da: heuren aurkikuntzak beren bizitzak hankaz gora jarriko ditu.

## Aktoreak 
* Sean Astin: Dave Morgan
* Brendan Fraser: Link
* Pauly Shore: Stoney Brown
* Megan Ward: Robyn Sweeney
* Robin Tunney: Ella
* Michael DeLuise: Matt Wilson
* Jonathan Ke Quan: Kim
* Mariette Hartley: Morgan andrea
* Richard Masur: Morgan jauna
* Ellen Blain: Teena Morgan
* Rick Ducommun: Brush jauna
* Michole White: Kathleen
* Furley Lumpkin: Zientzietako irakaslea
* Steven Elkins: Beady jauna
* Rose McGowan: Nora
* Sicily Rossomando: Vasquez andereinoa
* Erick Avari: Raji
* Gerry Bednob: Kashmir
* Mark Adair-Rios: Peyton
* Vince Lozano: Charlie

## Kanpo estekak 
* *Encino Man* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Encino Man* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Fluxu magnetiko

**Fluxu magnetikoa** eremu magnetikoarekiko perpendikular den azal batetik igarotzen diren indar-lerroen kopurua da, eremu magnetikoaren neurketa egiteko balio duena. Eremu magnetikoaren eta eremuarekiko azalera perpendikularraren arteko biderkadura da. Matematikoki, honela adierazten da:

\Phi = \vec{B} \cdot \vec{S}\,\!

Φ fluxu magnetikoa da; B, eremu magnetikoa; eta S, azaleraren azalera.

Fluxu magnetikoa garrantzitsua da fisikan eta ingeniaritzan, hainbat aplikaziotan erabiltzen baita, hala nola energia elektrikoa sortzeko eta eremu magnetikoak neurtzeko. 

## Kalkulua 
Fluxuaren kalkulua gauzatzeko, gainazala  azalera elementala eta  bektore normal edo karakteristikoa duten infinitu gainazaletan zatituko dugu. Zati horietako bakoitza zeharkatzen duen fluxu magnetikoa honela adieraz dezakegu:
thumb|Azalera batean zeharreko fluxu magnetikoa
\Phi = \vec{B} \cdot \vec{S}\,\! 

Eremu magnetikoaren eta azaleraren normalaren artean sortzen den angeluari \theta deitzen bazaio, adierazpena horrela geratuko litzateke:

\Phi = \vec{B} \cdot \vec{S} = |\vec B|  |\vec S | \, \cos(\theta) \,\!

## Erreferentziak 
* 

## Kanpo estekak
Kedarrezko grabatu (mezzotint)

eskuma|thumb|Ezagun den lehendabiziko kedarrezko grabatua, Ludwig von Siegen, 1642|232x232px
eskuma|thumb|Gazte bat irakurtzen. 27.5 × 21.3 cm|215x215px

**Kedarrezko grabatua (mezzotint)** intaglio motako grabatu prozesu bat da. Tonuen bitartez erabilitako lehendabiziko metodoa da eta horri esker marrak edo puntuak erabili gabe erdi tonuak sor daitezke. Metodo honekin grisaxka tonalitateak plaka edo xafla latz bateko milaka puntuen bidez lortzen dira; horretarako *rocker* deritzon tresna batekin lagunduz. Inprimatzerakoan, zulo txiki horiek tinta eutsiko dute eta kalitate eta bizitasun handiko inprimaketak lor daitezke.

## Historia 
Kedarrezko grabatuaren metodoa, alemaniako Ludwig von Siegen-ek (1609-1680) asmatu zuen. Berak egindako lehendabiziko kedarrezko grabatua 1642 urtekoa da eta  Amalie Elisabeth Hanau-Münzenberg kondesaren irudi bat da. Ondoren, badirudi Rhin-eko Rupert Printzeak metodoa hobetu zuela. Sir Peter Lely-k grabatu hauek erabilera arrakastatsua izan zezaketela ikusi zuen, besteak beste erretratuak iragartzeko eta Ingalaterrako inprimagile ugari Holandara joatera bultzatu zituen. Hala bada, metodoa erretratuak eta bestelako irudiak egiteko Ingalaterran erruz erabili izan zen hemezortzigarren mendi erdialdean. Hemeretzigarren mendeaz geroztik erabilera gutxi izan du. Hogeigarren mendeari dagokionez, Robert Kipniss eta Peter Ilsted izan ziren teknika hau erabili zuten artista ezagunenak. 
## Mezzotint grabatzaile ezagunak 
* Ludwig von Siegen – asmatzailea
* Rhin-eko Rupert printzea
* Bernhard Vogel (1683-1737)
* Johann Jacob Ridinger (1736-1784)
* John Dixon (1740-1811)
* John Young (1755-1825)
* Richard Josey (1840-1906), James McNeill Whistler-en *Whistler-en Ama*
* M. C. Escher
* Peter Ilsted
* John Smith Raphael
* Alexander Hay Ritchie
* T. F. Simon
* Toru Iwaya
* John Sartain
* G. H. Rothe (1935-2007)
* Luke Vehorn
* Francisco Souto
* Robert Kipniss
* Julie Niskanen
* Jorge Mateos
* Caroline Koenders

## Oharrak 

## Erreferentziak 
* link=|13x13px&nbsp;Chisholm, Hugh, ed. (1911). "". *Encyclopædia Britannica* (11 ed.). Cambridge University Press.  * Griffiths, Antony (ed), *Mugarri Inprimatu Biltzeko - Connoisseurs eta Emaile British Museum geroztik, 1753*, p. 138, 1996, British Museum-Prentsa, 
* Carol Argizaria, *The Mezzotint: Historia eta Teknika* (Harry N. Abrams, Inc., 1990)

## Kanpo estekak 
* Metropolitan Museum of Art: Inprimatutako irudia Mendebaldean: Mezzotint
* mezzotint batera Tipo Langevin @YouTube
* National Portrait Gallery, Londres: hasieran historia mezzotint eta grabatuak Richard Tompson eta Alexander Browne
* Grabatuak eta Pertsona: Gizarte-Historia Inprimatutako Argazkiak
Once Were Warriors

***Once Were Warriors*** (euskaraz *Behinola gerlariak izan ginen*) 1994ko Lee Tamahori zeelandaberritar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. 1990eko Alan Duff idazlearen izenburu bereko *Once Were Warriors* eleberrian oinarrituta dago. Rena Owen, Temuera Morrison, Cliff Curtis, Julian Arahanga eta Mamaengaroa Kerr-Bell aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Zeelanda Berrian, familia bateko senideak –maori gerlarien ondorengoak dira– beren herriko beste hainbat kideren antzera hiri handi bateko kanpoaldeko auzune batean bizi dira, arraza zuriko biztanleekin parekatuz gero erabateko bazterketa sozial egoeran. Klaneko senideen bizitza eguneroko arazoz beterik dago, tartean alkoholismoa, delinkuentzia, baliabide ekonomiko eskasia eta taldeen arteko liskar eta borroka latzak.

## Aktoreak 
* Rena Owen: Beth Heke
* Temuera Morrison: Jake "the Muss" Heke
* Julian Arahanga: Nig Heke
* Mamaengaroa Kerr-Bell: Grace Heke
* Taungaroa Emile: Boogie Heke
* Rachael Morris Jr. Polly Heke
* Joseph Kairau: Huata Heke
* George Henare: Bennett jauna
* Cliff Curtis: Bully
* Pete Smith: Dooley
* Calvin Tuteao: Taka
* Shannon Williams: Toot
* Mere Boynton: Mavis

## Kanpo estekak 
* *Once Were Warrios* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Once Were Warrios* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Indar-lerro

thumb|Indar-lerroak
**Indar-lerroa** edo **eremu-lerro** eremu bektorial batean definitutako kurba da, zeinaren tangenteak, puntu bakoitzean, eremuak puntu horretan duen norabidea adierazten baitu. Indar-eremu bat eta indar-eremu horretan partikulek jasaten duten indarra irudikatzeko erabiltzen dira eremu-lerroak. Eremua era aljebraikoan adieraz daiteke, baina, bestalde, egokia da begi hutsez erabiltzeko. Hala, bektoreen luzera, norabide eta noranzko bidez adierazten da eremua, baina ezinezkoa da espazioko puntu guzti-guztietan bektoreak irudikatzea. Horregatik erabiltzen dira eremu-lerroak, egokiagoak direlako irudikatzeko. Espazioko lerro orientatuak dira, eta edozein punturen inguruan dagoen eremuaren lerroek espazioan duten dentsitatea eremuak puntu horretan duen intentsitatearekiko proportzionala da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gainazal ekipotentzial

## Kanpo estekak
Merle Haggard

**Merle Ronald Haggard** (Oildale, Kalifornia, 1937ko apirilaren 6a - Palo Cedro, Kalifornia, 2016ko apirilaren 6a) estatubatuar country abeslari eta gitarrista izan zen. Musika munduan *Okie from Muskogee*, ''Fightin' Side of Me*, eta *Almost Persuaded'' bezalako abestiak abesteagatik ezaguna da.
Islandiar faloteka

**Islandiar faloteka** (islandieraz *Hið Íslenzka Reðasafn*) Islandiako Reykjavik hiriburuan dagoen museo bat da. Bertan, munduko zakil eta zakil atal bilduma handiena erakusgai dago. Orotara 93 animal espezie ezberdinen zakilak ikusgai daude, tartean 55 baleen, 36 foken eta 118 animalia lurtarrenak, gainera eskandinaviar mitologiako Huldufólk (elfo) eta troll izakienak direla ziurtatzen duten zakil multzoa ere bai.

2007an Reykjavikeko institutu batean historia irakasle izan zen Sigurður Hjartarsonek ireki zuen eta gaur egun museoaren zuzendaria da. 2011n museoak homo sapiens espeziaren zakil ale bat bereganatu zuen, Paul Arason zenaren dohaintzan emana (museoko zuzendariaren laguna). Arasonen zakila bere gorputik hiltegian zela mediku baten ikuskapenaren pean ebakia izan zen.

## Iruditegia 

Fitxategi:Iceland - Icelandic Phallological Museum - Húsavík - Testicles - Road Trip (4889999697).jpg|Barrabil-zorroz egindako lanparak.
Fitxategi:Sigurður Hjartarson.jpg|Sigurður Hjartarson, museoaren sortzailea.
Fitxategi:Penises in Jars ( 4890599548.jpg|Hainbat zakil ikusgai.
Fitxategi:Hið íslenzka reðasafn The Icelandic Phallological Museum in Reykjavík, Iceland April 2016 01.jpg|Islandiar falotekako seinalea.

## Kanpo estekak 
* Islandiar museoaren webgunea
Aerosol (ontzia)

thumb|Aerosol esprai bat.
**Aerosola** edo **espraia** hauts, apar edo isurkari zorrotada moduan gai mota ugari barreiatzeko erabiltzen den ontzi balbuladuna da.

Barreiatu nahi den gaia (pintura, kosmetiko, intsektizida…) kanporatu ahal izateko, gas propultsatzaile batekin nahasi ondoren, ontzian presiopean ixten da. Propultsatzaile horietako batzuek, oxido nitrosoak edo karbono dioxidoak adibidez, gas egoeran irauten dute aerosolean, nahiz eta presiopean itxita egon. Beste zenbait, ordea, klorofluorokarburoak esate baterako, isurkari bihurtzen dira.

Bi motatako aerosol ontziak daude: batean, produktua isurkari propultsatzailearekin nahasten da, eta kanporatzean gas bihurtzen denez, tanta moduan barreiatzen da; bestean, gaiak gas propultsatzailea izan ohi du goiko aldean, eta isurkaria hondoan. Bi sistemetan, balbula sakatzean, tutu batean zehar gorantz ateratzen da gaia. Aerosolaren hondoko gas isurkaria lurrindu egiten da presioari aldatu gabe eusteko.

1970eko hamarkadaz geroztik egindako ikerketen ondorioz, klorofluorokarburoek (CFC) atmosferako ozono geruzari erasotzen diotela frogatu da, eta horregatik, herrialde askotan debekatu egin dituzte, nahiz eta kasu jakinetan erabiltzen diren oraindik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dol-de-Bretagneko katedrala

**Dol-de-Bretagneko Saint-Samson katedrala** () Bretainiako Dol-de-Bretagne herriko katedral katolikoa da. Bretainiako bederatzi katedral zaharren arteko bat da eta 1840an Frantziako monumetu historikoa izendatu zuten.

## Historia 
Samson Galesen jaio zen V mendearen bukaeran. Handik Irlandara joan zen eta 548 urtearen inguruan Armorikara etorri zen.

IX mendean eliza zahar bat izan zen toki honetan eta han Nominoe Bretainiako lehenengo errege koroatu zuten. Gaur egungo katedrala 1203an hasi ziren eraikitzen baina hainbat gehikuntza izan dituenez hainbat estiloren nahasketa ageri du.

Katedral garrantzitsua izan zen mendeetan zehar baina Frantziako Iraultzaren ondoren 1801 urtean Doleko apezpikutza desegin zen.

## Iruditegia 

Irudi:Dol - cathédrale - façade.jpg|Aurrealdea.
Irudi:DSCF4117.JPG|Koroa.
Irudi:Cathédrale Dol-de-Bretagne 1.jpg|Portxea.
Irudi:Dol - cathédrale - nef.jpg|Habearte nagusia.
Irudi:Dol-de-Bretagne.jpg|Alde zaharra.

## Kanpo estekak
Nafarroako Batasun Autonomista

**Nafarroako Batasun Autonomista** edota **NBA** (gaztelaniaz *Unión Autonomista de Navarra* edota *UAN*) 1977ko Espainiako hauteskunde orokorretan Nafarroa Garaian aurkeztu zen koalizio alderdi abertzaleen koalizioa izan zen. Iñaki Anasagasti jeltzalearen arabera, koalizioaren bultzatzaile nagusia garaiko Nafarroako EAJko Carlos Garaikoetxea burua izan zen.

Koalizio honek Nafarroa Garaia Euskadiren barnean egoteko helburua elkarbanatzen zuten hiru alderdi bildu zituen, Eusko Alderdi Jeltzalea, Eusko Abertzale Ekintza eta Euskal Sozialista Biltzarrea. Koalizioburua Carlos Garaikoetxea nafar politikaria izan zen, eta bigarren buruak Iñaki Aldekoa (ESB, gerora Herri Batasunako buru izango zena) ,  Javier Cunchillos jeltzalea eta Jesus Osteriz (Eusko Abertzale Ekintza) izan ziren.

Hauteskundeen ondoren, alderdia 18.000 bozkekin (%6,99a) Nafarroa Garaian bosgarren postuan sailkatu zen, UCD, PSOE, Ezkerreko Nafar Batasuna eta Nafar Foru Aliantza alderdien atzetik.

EAE eta ESB alderdiek Gipuzkoa, Bizkaia eta Araban lortutako emaitza kaskarren ondorioz, alderdi hauek beste ezkertiar alderdi abertzale txikiagoekin batzera bultzarazi zituen, ondorioz, 1978an Herri Batasuna koalizioa sortu zen.

NBA koalizioa ez zen gehiago berrelkartu. 1979ko Espainiako hauteskunde orokorretan EAE eta ESB alderdiak Herri Batasuna koalizio berriaren barnean aurkeztu ziren, aldiz EAJ alderdia bere kaxa aurkeztu zen.

## Kanpo estekak
Combourgeko gaztelua

**Combourgeko gaztelua** (, ) Bretainiako Combourg udalerrian dagoen gaztelu bat da. Frantziako monumentu historikoa izendaturik dago.

## Kokapena 
Tranquille aintziraren ertzean dagoen muino batean kokaturik dago gaztelua.

## Historia 
1025 urtearen inguruan eraiki zuen France Bretagne Guinguené-k Doleko apezpikuak, bere sasiko anaia zen Combourgeko Lordarentzat.

1761 urtean François-René de Chateaubrianden familiak erosi zuen eta berak gaztaroa bertan pasa zuen. Honen bilobak berrizte lanak burutu zituen 1876an. Eugène Viollet-le-Duc arkitekto ezagunak gidatu zituen lanak.

## Iruditegia 

Irudi:France Bretagne Ille-et-Vilaine Combourg chateau 02.jpg
Irudi:Chateau de Combourg.jpg
Irudi:Combourg.jpg
Irudi:France Bretagne Ille-et-Vilaine Combourg chateau 03.jpg

## Kanpo estekak 
* Combourgeko gazteluari buruzko orrialdea
Cola (generoa)

***Cola*** Afrikako oihan tropikaleko zuhaitz genero bat, familian sailkatzen Malvaceae bat da. Generoko espezieei arruntki **kola** diete, gai iratzargarri bat duten intxaur itxurako fruituak ematen dituena. 

## Espeziea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cagliari Calcio

**Cagliari Calcio** Italiako futbol taldea da, Sardinia uharteko Cagliari hirian 1920an sortu zena. Historia luzea izan arren titulu bakarra irabazi du, 1970eko liga.

Etxeko partidak Stadio Sant'Elia berriztuan jokatzen ditu.

## Historia 
1920an sortu zen lau hamarkadatan maila apaletan aritu zan. 1964an lortu zuen Serie A-rako igoera eta orduan izan zuen "urrezko aroa", liga bat irabazi eta kopan finalista izan baitzen. Amerikako Estatu Batuetan ligaxka bat ere jokatu zuen 1967ko udan eta *Chicago Mustangs* izenarekin bigarren gelditu zen. 1976an maila galdu zuen.

1990. hamarkadan goraldi berria izan zuen eta 1990an Serie A-ra itzuli ondoren 1993an Europako postuetan bukatu zuen denboraldia. UEFA Kopan aritu zen hurrengo urtean eta final erdiak jokatu zituen. Interren aurka jokatzea egokitu zitzaion eta etxean 3-2 nagusitu bazen ere Milanen 3-0 galdu zuen. Ordutik aurrera A eta B mailen artean aritu da.
## Uniformea 
## Palmaresa 
### Italian: 1 
* Italiako futbol liga:
** Txapelduna (1): 1970
** Bigarrena (1): 1969
* Italiako futbol kopa (0): finalista 1969an.

### Europan: 0 
* UEFA Kopa (0): finalerdiak 1994an.

## Ikus, gainera 
* Italiako futbol taldeen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Christina Hendricks

**Christina Rene Hendricks** (Knoxville, Tennessee,  - ) estatubatuar aktorea da.*Mad Men* telesailean egindako lanagatik ospetsua da.

## Filmografia 
## Erreferentziak
FC Crotone

**FC Crotone** Italiako futbol taldea da, Calabrian dagoen Crotona hirian 1920an sortu zena. Historia luzea izan arren titulu bakarra irabazi du, 1970eko liga.

Etxeko partidak Stadio Ezio Scida berriztuan jokatzen ditu.

## Historia 
1910an sortu arren beti aritu izan da maila apaletan. 2016-17 denboraldia izan zuen estrainekoa Serie A-n eta denboraldi guztia jeitsiera postuetan egon ondoren azken partida irabazi eta mantentzea lortu zuen. 2017-18an ordea maila galdu du.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mad Men

***Mad Men*** estatubatuar telesail dramatikoa izan zen, 2010eko hamarkadan ospetsuenetariko bat izan zena. Matthew Weinerrek sortua, AMC katean aireratu zuten 2007 eta 2015 artean.

## Argumentua 
Don Draper (Jon Hamm) New Yorkeko 1960ko hamarkadako publizistarik onenetariko bat da. Betty (January Jones) du emaztea, hiru seme-alaba ditu eta *Sterling Cooper* agentziarako lan egiten du. Honakoa da bere istorioa.

## Pertsonaiak 
* Jon Hamm: Donald Draper
* Elisabeth Moss: Peggy Olson
* Vincent Kartheiser: Peter Dyckman Campbell
* January Jones: Elizabeth "Betty" Francis
* Christina Hendricks: Joan Holloway
* John Slattery: Roger Sterling
* Bryan Batt: Salvatore Romano
* Aaron Staton: Kenneth Cosgrove
* Rich Sommer: Harry Crane
* Robert Morse: Bertram Cooper
* Michael Gladis: Paul Kinsey
* Alison Brie: Trudy Campbell
* Jared Harris: Lane Pryce
* Maggie Siff: Rachel Menken
* Mark Moses: Herman "Duck" Phillips
* Christopher Stanley: Henry Francis
* Joel Murray: Frederick C. Rumsen
* Peyton List: Jane Sterling Siegel

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* *Mad Men* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Empoli FC

**Empoli FC** Italiako futbol taldea da, Empoli hirian 1920an sortu zena. Probintziako hiriburu izan gabe lehen mailan aritu den talde bakanetako bat da.

Etxeko partidak Stadio Carlo Castellani estadioan jokatzen ditu.

## Historia 
1920ko abuztuan sortu zen *Foot Ball Club Empoli* Empoli hiri txikian (gaur egun 45.000 biztanle inguru ditu). Maila apaletan ibili ondoren 1986an sorpresa eman eta Serie A-ra igo zen. Estraineko partida Florentzian jokatu behar izan zuen eta 1-0 irabazi zion Milango Interri. Mantentzea lortu bazuen ere hurrengo urtean jeitsi egin zen.

2002an eta 2005ean igoera berriak lortu zituen eta ordutik Serie A-ko ohikoa izan da. Posturik onena 2006-07 denboraldian lortu zuen, zazpigarren postua, UEFA Kopa jokatzeko aukera eman ziona. Lehenengo kanporaketa ez zuen gainditu ordea.

2016-17 denboraldian maila galdu zuen azken jardunaldian izandako porrotaren erruz, baina urtebetera maila gorenera itzuli zen. Berriz jeitsi eta 2021ean Serie B irabaziz mailaz igo zen berriro.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Italian: 0 
* Italiako futbol liga (0): zazpigarren 2007an.

## Ikus, gainera 
* Italiako futbol taldeen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Schrödingerren ekuazioa

**Schrödingerren ekuazioa** sistema fisiko baten egoera kuantikoa deskribatzen duen uhin-funtzioa denborarekiko nola aldatzen den zehazten duen uhin-ekuazioa da. Definitzen den Ψ uhin-funtzioaren bidez, sistema batek egoera kuantiko batean egoteko duen probabilitate-anplitudea ematen da. Mekanika kuantikoan garrantzi handia duen ekuazioa da.

## Materia-uhina 
De Brogliek bere postulatua argitaratu zuenean, Peter Debye fisikariak pentsatu zuen partikulak uhin bezala funtzionatzen badute, uhin-ekuazio moduko bat bete beharko luketela. Debyeren iradokizunari jarraituz, elektroiarentzat hiru dimentsioko uhin-funtzio apropos bat aurkitzea erabaki zuen Erwin Schrödingerrek. Lan hau aurrera eramateko, William Rowan Hamiltonek aurkeztutako mekanika eta optikaren arteko analogia jarraitu zuen. Bere lanean, sistema optiko batean argiaren  uhin-luzera zerorantz doanean sistema mekaniko baten antza duela aipatzen da, akzio minimoko printzipioa dela eta.  Hau da, ekuazio hau garatzeko, fotoien eta eremu elektromagnetikoaren arteko lotura hartu zuen abiapuntu gisa eta materia-uhinen kasura estrapolatu zuen.

1926an, Schrödingerrek bere uhin-ekuazioa aurkeztu zuen, gaur egun *Schrödingerren ekuazio* izenez ezagutzen dena, eta uhin-funtzio baten (ekuazioan \Psi(x,t) gisa adierazten dena) denboraren garapena deskribatzen du:

\hat H \Psi(x,t)=[-\frac{\hbar^2}{2m}{\partial^2 \over \partial x^2}+V(x,t)]\Psi(x,t)=i\hbar{\partial \over \partial t}\Psi(x,t)

thumb|Schrödingerren uhin-funtzioa
Schrödingerrek, modu oker batean, uhin-funtzioaren moduluaren karratua karga-dentsitate gisa interpretatzen saiatu zen, baina interpretazio arrakastatsua Max Bornek emandakoa izan zen (Bornen legea), uhin-funtzioaren moduluaren karratua probabilitate-dentsitate gisa adierazi zuelako. Elektroi aske baten kasuan, adibidez, honi dagokion uhinaren hedapena landu zuen, eta hasierako egoera uhin-fardel gaussiar bat kontuan hartuz, hurrengo adierazpenera iritsi zen:

x(t)=x_{0}+vt \pm\sqrt{\sigma^{2}+(\frac{ht}{2\pi\sigma m})^{2}}.

Adierazpen honekin v abiadura duen fardel gaussiar baten x posizioa lor daiteke, t denbora igarotakoan (\sigma hasierako posizioaren ziurgabetasuna da).  Emandako posizioaren ziurgabetasuna dela eta, abiaduran ere ziurgabetasuna agertzen da, eta hemendik Heisenbergen ziurgabetasun printzipiora hel daiteke: \Delta x \Delta p \geq \frac{\hbar}{2}. Hortaz, partikula batek duen uhin-izaera eta honek daukan interpretazio estatistikoa erlazionatuta daudela erakusten du ekuazio honek. Hori dela eta, partikula baten posizioa eta abiadura (edo momentua) ziurtasun osoz jakitea ezinezkoa dela esan daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joan Collins

**Dame Joan Henrietta Collins** (Londres,  - ) aktore eta idazlea ingelesa da. 22 urte zituela, Hollywoodera joan eta ez zuen zorte handirik izan 1981ean *Dynasty* telesailean aritu arte.

## Filmografia 
## Erreferentziak
Hyperlapse

[thumb|[Australiako Brisbane hirian filmatutako hyperlapse bideoa.]]

**Hyperlapse** (baita **walklapse**, **spacelapse**, **stop-motion time-lapse**, **motion timelapse** eta **moving timelapse** ere) time-lapse argazkilaritzako espozizio teknika bat da, zeinetan esposizio bakoitzeko argazki kamera kokalekuz aldatzen den, honela time-lapse sekuentzietan travelling planoa sortzeko helburuz. Kamera lekualdatze txikien bidez sortzen diren time lapse sekuentzia arruntekin parekatuz gero, hyperlapse argazkilaritzan, kamera distantzia oso luzeetan zehar mugiarazten da.

## Kanpo estekak