open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Urrezko Bota

**Urrezko Bota** () European Sports Media kirol hedabide-taldeak urtero ematen duen garaikurra da, eta maila goreneko Europako ligetako futbol golegile handiena saritzen du, puntu haztatuen sistema baten arabera.

Urrezko bota baten forma duen garaikur batek ordezkatua, 1968tik L 'Équipe kirol egunkari frantsesak etengabe ematen du, 1997an S. M-k sustatzaile gisa ordezkatu zuena, eta Adidas etxearen bota bati, sariaren babesleari, berriz diseinatu zuena.

## Sailkapen-sistema 
1967tik 1990era, Frantziako L'Équipe egunkariakematen zuen saria, France Football kirol-aldizkariaren bidez; aldizkari hori berrogeiko hamarkadaren erdian erosi zuen, eta Europako edozein ligatako golegilerik handienari ematen zitzaion, soilik gol-kopuruari dagokionez. 1991n, liga txikietako Europako taldeen maila liga ahaltsuenekin parekatzen hasi zen, eta argitalpenak garaikurrari izaera ofiziala kentzea erabaki zuen, Zipreko federaziotik iritsitako protestaren ondoren. Bertan, jokalari batek 40 gol sartu zituen, urte horretako garaikurraren irabazleak, Darko Pancevek, lortutakoak baino sei gehiago. Urte horretatik 1996ra arte, Adidasek saria ematen jarraitu zuen, nahiz eta ez zen banaketa ekitaldirik egon.

1997az geroztik, European Sports Magazinesek banatzen du saria, eta sailkapena puntu haztatuen sistema baten bidez lortzen da. Sistema horretan, jokalaria lehiatzen den ligaren arabera, saskiratutako gol bakoitza saritzen da, neurri handiagoan edo txikiagoan. Bost liga indartsuenetan sartutako golak (UEFA rankinga kontuan hartuta) bi punturekin baloratzen dira; seigarren eta hogeita batgarren ligen artean sartutako golek puntu eta erdi balio dute; gainerakoek puntu bat balio dute. 2018-19ko Urrezko Botarako, ranking onena izan zuten bost ligak Alemaniakoa, Espainiakoa, Frantziakoa, Ingalaterrakoa eta Italiakoa izan ziren; tarteko postuetan, berriz, Austriako, Belgikako, Bielorrusiako, Txekiako, Kroaziako, Danimarkako, Greziako, Nederlandesako, Poloniako, Portugalgo, Errumaniako, Errusiako, Suediako, Suitzako, Turkiako eta Ukrainako ligak.
thumb|235x235px|Cristiano 2018

### Saridun Anitzak 
Lionel Messi da sari hau sei aldiz irabazi duen jokalari bakarra. Cristiano Ronaldok lau jokalarirekin jarraitzen dio, eta beste hamar jokalarik bi aldiz lortu dute urrezko Bota. Gerd Müller izan zen saria bi aldiz irabazi zuen lehen jokalaria 1969-70 eta 1971-72 denboraldietan.

Ally McCoist (1991-92, 1992-93), Thierry Henry (2003-04, 2004-05), Lionel Messi (2011-12, 2012-13/2016-17, 2017-18, 2018-19), Cristiano Ronaldo (2013-14, 2014-15) eta Robert Lewandowski (2020-21, 2021-22) dira bi urtez jarraian saria lortu duten jokalari bakarrak. Lionel Messi da saria hiru urtez jarraian lortu duen jokalari bakarra (2016-17, 2017-18, 2018-19). Cristiano Ronaldo (Manchester eta Real Madril), Diego Forlan (Vila-real eta Atletico Madril), Mário Jardel (Porto eta Sporting Lisboa) eta Luis Suarez (Liverpool F. C eta F. C. Bartzelona) dira bi klubetan Urrezko Bota lortu duten jokalari bakarrak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iván Minda Chalá

**Guido Iván Minda Chalá** (Apuela, 1960ko otsailaren 20a) ekuadortar elizgizon katolikoa da. 2009tik 2022ra Guayaquilgo apezpiku laguntzailea izan zen eta 2022tik aurrera Santa Elenako apezpikua da.

## Bizitza 
Iván Minda Chalá 1960ko otsailaren 20an jaio zen Apuelan, Ibarrako elizbarrutian. Filosofia eta teologia ikasi zituen Ibarrako apaizgaitegi nagusian eta Iruñeko Bidasoa nazioarteko apaizgaitegian. 1998ko ekainaren 27an apaiztu zen, Ibarrako elizbarrutian inkardinatuta geratuz. 2004an Filosofiako lizentziatura lortu zuen Nafarroako Unibertsitatean.

Apaiz gisa, honako kargu hauek izan zituen: Alpachacako Sakramentu Santuaren parrokiako bikarioa (1998tik 1999ra); La Esperanzako parrokiako apaiza eta Ibarrako apaizgaitegi txikiko zuzendaria (1999tik 2002ra); apaizgaitegi nagusiko formatzaile eta idazkaria (2004tik 2005era); Salinasko parrokoa, kleroaren apezpiku-bikarioa, presbiteroen kontseiluko kidea eta La Carolinako parrokiako administratzailea. Karga horretan 2020ko otsailaren 1era arte geratu zen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jordan Stolz

**Jordan Stolz** (West Bend (Wisconsin), 2004ko maiatzaren 21a), patinatzaile estatubatuarra da. 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko bi domina eskuratu zituen.

## Biografia 
Bost urte zituela hasi zen patinatzen.

2023ko Munduko gazte mailako txapelketak Inzellen jokatu ziren, Alemanian, eta bost urrezko domina eta brontzezko bi eskuratu zituen. Urte berean Munduko maila absolutuko txapelketan urrezko dominak lortu zituen hiru distantziatan, 500 m, 1.000 m eta 1.500 metrotan. 2024ko Munduko Txapelketatan ere urrezko hiru domina eskuratu zituen.

2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan faborito nagusia zen eta 500 m eta 1.000 m probatan txapelduna izan bazen ere 1.500 metrotan bigarren egin zuen.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Inter Miami CF

**Miami Nazioarteko Futbol Taldea**, ofizialki **Inter Miami C. F**. eta **Inter Miami**  bezala ezaguna, Fort Lauderdale hirian dagoen futbol taldea da, Floridako estatuan, Estatu Batuetan. Gaur egun Major League Soccer Ekialdeko Konferentzian lehiatzen da.

2018ko urtarrilaren 29an sortu zuen, David Beckham futbolari ohi britainiarra buru zuen talde inbertitzaile batek. Bere sorreratik Chase Stadiumean jokatzen du, 21 550 ikuslerentzako edukierarekin, Fort Lauderdale hirian kokatua eta aurreko Lockhart Stadiuma zegoen tokian kokatua. Lehen futbol taldearen filial bat du, Inter Miami Club de Fútbol II izenekoa, MLS Next Pro txapelketan parte hartzen duena, Estatu Batuetako hirugarren mailan sailkatua.

Bere ohiko aurkaria Orlando City Soccer Club da. Klub berri samarra den arren, Miamiko Interrek interes handia sortu du kirol komunitatean, bai herri mailan, bai nazioartean. Jokalari garrantzitsuak gehituta eta talentuaren garapenean oinarrituta, klubak Estatu Batuetako futbolaren erreferenteetako bat izatea bilatzen du.
thumb|Ekipazioa

## Historia 
### Hasierak(2018) 
Inter Miamik, 2018ko urtarrilean Major League Soccer (MLS) delakoaren hogeita bosgarren frankizia bezala sortua, eliteko futbolaren itzulera ezarri zuen Miamira, 2002an Miami Fusion taldea desagertu ondoren. Don Garber komisionatuak bultzatu zuen Miamira itzultzeko ideia 2012tik, eta David Beckhamek, MLSren historiako funtsezko pertsona batek, taldea ezartzeko negoziazioen buru izan zen. Baieztapen ofiziala 2018ko urtarrilean iritsi zen, Inter Miami 2020ko denboraldirako programatutako ligara sartu zenean. Taldearen izen ofiziala 2018ko irailean jakinarazi zen Miamiko Nazioarteko Futbol Talde gisa. Klubak 2019ko uztailean iragarri zituen lehen fitxaketak, eta ondoren Diego Alonso izendatu zuten lehen entrenatzaile urte horretako abenduan.

2024ko urriaren 2an, denboraldi erregularreko 32. jardunaldian, Miamik MLS Supporter 's Shield titulua ziurtatu zuen, Columbus Crewren aurkako 3-2 garaipenean play-offetako partidetan lokaliak ziurtatuz. Horrela, klubaren bigarren titulua eta nazio mailako lehenengoa izango litzateke, eta fase erregularreko talderik onena bezala sailkatuko luke 2025eko Kluben Munduko Txapelketa, herrialde anfitrioiaren kupoan.

2025ean MLS liga irabazi zuen. Horrez gain, bere konferentzia titulua ere.

## Tituluak 
* MLS x1 (2025)
* MLS Hego konferentzia 1x (2025)
* MLS Supporters Shield 1x (2024)
* League Cup (2023)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Weborria
Périgueux eta Sarlateko elizbarrutia

**Périgueux eta Sarlateko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren frantziar elizbarrutia da. III. mendean ezarri zen Périgueuxko elizbarruti gisa eta 1854ko ekainaren 17an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Périgueuxen dago. Egun apezpikua Philippe Mousset da.

## Ordinarioak 
### Périgueuxko apezpikuak 
### Périgueux eta Sarlateko apezpikuak 
* Jean-Baptiste-Amédée George de La Massonnais (1854-1860)
* Charles-Théodore Baudry (1861-1863)
* Joseph Dabert (1863-1901)
* François Delamaire (1901-1906)
* Henri-Louis-Prosper Bougouin (1906-1915)
* Maurice Rivière (1915-1920)
* Christophe-Louis Légasse (1920-1931)
* Georges-Auguste Louis (1932-1965)
* Jacques-Julien-Émile Patria (1965-1988)
* Gaston Poulain (1988-2004)
* Michel Mouïsse (2004-2014)
* Philippe Mousset (2014-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Gaston Poulain (1985-1988)

## Apezpiku laguntzailea 
* Louis Huillart (1543-1545)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pista laburreko abiadura-patinajea 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 1500 metro

**Emakuemzkoen 1500 metroko lasterketa pista laburreko abiadura-patinajean** 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 20an ospatu zen Forum di Milanon, Milanen. Kim Gil-li hegokorearrak irabazi zuen urrea, Choi Min-jeong herrikideak zilarra eta Corinne Stoddard estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Final laurdenak 
### Finalerdiak 
### Finalak 
#### B finala 
#### A finala 
## Kanpo estekak
Jmail

**Jmail** da Gmail posta-zerbitzuaren itxuran oinarritutako webgune bat, Epstein artxiboetako e-posta mezuak bilagarri jarri zituena 2025 amaieran. Jmail garatu zuten Riley Walz Interneteko artistak eta Luke Igel ekintzaileak, Kino AI adimen artifizialeko enpresaren sortzaileetako batek. Gunea 2025eko azaroan jarri zuten jendaurrean; esan zutenez bost ordu behar izan zituztelarik garatzeko. Gerora, beste garatzaile batzuen laguntzarekin hedatu zuten, Jsuite deitu duten zerbitzu sorta bat gehitu ziotelarik Jmaili. Horien artean jarri zuten Jwiki, Wikipediaren interfazea kopiatzen duen artxibo bat, non Jeffrey Epstein aberats eta sexu-abusatzailearekin lotutako hainbat pertsona eta gertakari dokumentatuta ageri diren Wikipediako orriak eta egitura imitatuz.

## Deskribapena 
Jmail bisitatzen duena Jeffrey Epstein oligarka eta sexu-erasotzailearen ikuspuntuan jartzen da, bere aurpegiko ikonoa agerian, eta erakusten dena jeevacation@gmail.com eta jeeproject@yahoo.com posta elektronikoko helbideetako mezu pertsonalak dira, elkarrizketak osatzen dituzten erantzunekin batera. 2019 arteko mezuak dira; Epstein urte horretako uztailean espetxeratu zuten, eta abuztuan hilda agertu zen bere ziegan; suizidioa izan zen, agintarien arabera. Jmailen barruan "Pertsonak" deritzon fitxa batean, mezu elektronikoetan aipatutako pertsona nabarmenak nabarmentzen dira. Jmail e-posta mezuen biltegian José María Aznar Espainiako gobernuko presidente izanaren mezuak aurkitzen ahal dira. 

Jmail sortu ondoren egin zuten hedapenean Googleren *suite* edo tresna-sortaren parodia moduko bat da, non Googleren beste zerbitzu batzuen klonak dauden (Gemini, Jemini bihurturik; Google Argazkiak, Jphotos hainbat argazkirekin; Google Hegaldiak, JFlights Epsteinen bidaiak arakatzeko; Google Drive, JDrive, eta Youtube, Jtube). 

Imitatu dituzten zerbitzuetan Interneteko beste izen batzuk ere badaude Googlerekin loturarik ez dutenak, hala nola Facebook, Spotify, Amazon, eta Wikipedia bera. Esate baterako, Jamazon dago eraikia Jeffrey Epsteinen mezuetan aurkitu dituzten Amazon online dendako eskarien agerpenekin: zer gauza erosi zituen, liburuen atal esanguratsu batekin besteak beste. Wikipediaren parodiazko aleari Jwiki deritzo. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sortzez Garbiaren katedrala (Mosku)

**Sortzez Garbiaren katedrala** () Errusiako Mosku hiriburuko erdigunean dagoen eliza katoliko neogotikoa da. Moskuko hiru eliza katolikoetako bat da, San Luis eta Santa Olga elizekin batera.

## Historia 
Katedralaren eraikuntza tsarraren gobernuak proposatu zuen 1894an, lehen harria 1899an jarri eta eraikuntza 1901ean hasi zen, hamar urte geroago amaituz. Tomasz Bohdanowicz-Dworzecki arkitektoak diseinatu zuen Westminster abadiaren eta Milango katedralaren estiloen eraginpean. Errusiako eta inguruko herrialdeetako parrokia katolikoen diru-laguntzari esker eraikia eraikia, eliza hasieran Moskuko parrokia poloniarraren kapera gisa sagaratu zen 1911ko abenduaren 21ean.

1917ko iraultzaren ondoren, Errusia Sobietar Batasunaren parte bihurtu zen. Ateismoaren sustapena estatu-ideologia marxista-leninistaren parte zenez, sobietar gobernuak eliza ugari ixteko agindua eman zuen, Sortzez Garbiaren katedrala barne, 1938an. Bigarren Mundu Gerran, katedrala eraisteko mehatxua izan zen, baina azkenean helburu zibiletarako erabili zen biltegi eta ostatu gisa. Komunismoaren erorketaren ondoren, 1996an berriro eliza bihurtu zen eta 1999ko abenduaren 12an berriz sagaratu zuten, zaharberritze-lan handiaren ondoren.

Adreilu gorriz eraikita dago eta hiru habearte ditu. Elizkizunez gain, organo-musika eta musika sakratuko kontzertuetarako ere erabiltzen da. 

Sortzez Garbiaren katedrala Errusiar Federazioaren ondare katalogatua eta monumentu babestua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomas Bates

**Thomas Bates** (Lapworth, Warwickshire, 1567 - Londres, 1606ko urtarrilaren 30a) 1605ean huts egindako Bolboraren konspirazioa planifikatu zuen katoliko ingelesen taldeko kidea izan zen.

## Biografia 
Thomas Bates Lapwworthen jaio zen, Warwickshiren, eta Martha Batesekin ezkondu zen. Sir Robert Catesbyren familiaren zerbitzari gisa lan egin zuen, eta emaztearekin batera landetxe batean bizi zen, Catesbytarren etxaldean. Armadura propioa edukitzeko baimena zuen, zerbitzari leial eta elizkoitzat jotzen baitzuten.

Bates Robert Catesbyren jarraitzaile bihurtu zen, 1604tik Ingalaterrako errege Jakue I.a Ingalaterrakoa hiltzeko asmoan, Lorden Ganbera bolboraz leherraraziz eta Ingalaterrako tronuan monarkia katoliko bat berrezartzea ekarriko zuen herri-matxinada bat bultzatuz. Bates konspiraziora biltzera gonbidatu zuten, ustekabean haren plangintzaren berri izan ondoren.

Konspiratzaileek 1605eko azaroaren 5erako planifikatu zuten matxinada prestatzeko Catesbyrekin zaldiz zihoala, Guy Fawkes, beste konfabulatu bat, Lorden Ganberaren azpian gordetako bolboraren ondoan aurkitu zuten eta agintariek atxilotu egin zuten. Horren ondorioz, Batesek Staffordshireko Holbeche Housera ihes egin zuen Catesby eta bere iheslari talde txikiarekin batera, azaroaren 8an bere buruzagia hil baino lehen. Handik gutxira atxilotu eta Londresera eraman zuten.

Bates izan zen Jesusen Lagundia konspirazioan inplikatu zuen taldeko kide bakarra, baina ziur aski kondena murrizteko egin zuen. Atzera egin zuen bere deklarazioan, exekutatuko zutela argi geratu zenean. 1606ko urtarrilaren 30ean, epaitu eta hiru egunera, Thomas Bates urkatu, ebatsi eta zatitu egin zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Migel eliza (Igantzi)

**San Migel eliza**, Mikel goiangeruaren adbokaziokoa, Igantziko parrokia eliza da, estilo gotiko berantiarrean eraikia.

## Deskribapena 
XVI. mendean eraikia originalki , elizaren jatorrizko itxurari gurutzaduraren besoak gehitu zitzaizkion 1793. urtean. Geroztik, gurutze latindarreko oinplanoa du, hiru ataleko habeartea, gurutzadura barne, eta burualde zuzen txiki bat. Jatorrizko eliza hark kanpandorrerik ez zuen arren, 1940. urtean gehitu zitzaion bat.

Kanpoaldean, harlanduzko horma erregularrak ditu. Eliz ataria zaharra da, XVI. mendeko eraikin originalekoa. Zirkuluerdiko arku bat da, alboetan zutabe lauak dituena. Zutabe horiek idulkien gainean altxatzen dira, eta multzoa frontoi triangeluar batez amaitzen da. Bi isuriko teilatua duen harrizko arkupe moderno batek babesten du ataria.

Barrualdean, XVII. mende bukaerako erretaula nagusi barrokoa nabarmentzen da. Lehenengo gorputzean, Sortzez Garbi moderno baten alboetan, Paduako San Antonioren eta San Joan Ebanjelariaren irudiak daude, baita liburua duen santu baten eta Santo Domingoren bi erliebe ere. Bigarren mailan, Mikel Goiangerua nabarmen ageri da, eta Kalbario bat goiko mailan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Igantzi eliz ataria.jpg|Eliz ataria.
Fitxategi:Igantzi 2025 04.jpg|Bataiarria.
Fitxategi:Igantzi 2025 02.jpg|Erretaula nagusia, Mikel Goiaingeruarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Joan Bataiatzailearen eliza (Sunbilla)

**San Joan Bataiatzailearen eliza**, Sunbillako parrokia eliza da, Bidasoaren ibar ezkerreko auzoan kokatua, Joanes Bataiatzailearen adbokaziokoa. 

## Eraikina 
1547-1550 inguruan eraiki zen originalki. Mende beraren amaieran, eliza handiago batek ordezkatzea erabaki zuten. Eliza berriak aldare nagusia ekialdera begira, Trentoko Kontzilioak ezarri zuenaren arabera, 1628an amaitu zen eraikuntza hori. 1861ean, beste eraikuntza-etapa bati ekin zitzaion, eliza berriro handitzeko, eta nabarmen aldatu zen, gurutzadura eta burualde berriak gehituta. Kanpandorrea, XIX. mendekoa, sakristiaren gainean altxatzen da. 1971n, XVII. mendeko adreiluzko jatorrizko gangak eta XIX. mendean jarritakoak bota zituzten, eta, horien ordez, estalki laua jarri zioten.

Aldaketa horien ondoren, 21. mndeko elizak habearte angeluzuzen txiki bat du eta gurutze latindarreko planoa du. Habeartearen hiru atalak ganga beheratuz estaltzen dira. Tenpluak ez du korurik. Sakristia zeruan estalita dago eta burualdeari atxikita dago Ebanjelioaren aldetik.

Erretaula nagusia 1920ko hamarkadakoa da, estilo eklektikokoa, ordezkaru zuen aurreko erretaula barroko bat. Pascuala Ibarra ongilearen oparia izan zen erretaula berria, eta baita elizako organoa ere. Erretaula nagusiko iruditeria ere modernoa da, XVIII. mendearen bigarren erdiko rococo estiloko bi irudi izan ezik: Arrosarioko Ama Birjina bat eta Babesaren Andre Maria bat. 

Epistolaren aldean lau erretaula daude, honako motiboekin: San Jose (rokokoa, XVIII. mendeko bigarren erdia), Bakardadea (neoklasikoa, XVIII. mendeko amaiera), Sortzez Garbia (rokokoa, XVIII. mendeko bigarren erdia) eta Gurutziltzatua (neoklasikoa, XVIII. mendeko amaiera). Sakristian XVIII. mendeko beste Kristo Gurutziltzatu bat dago, rokoko estilotik neoklasikorako trantsiziokotzat har daitekeena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zdzisław Fortuniak

**Zdzisław Fortuniak** (Wieszczyczyn, 1939ko otsailaren 21a) poloniar elizgizon katolikoa da, 1982tik 2014ra Poznańgo apezpiku laguntzailea izan zena.

## Bizitza 
thumb|left|Zdzisław Fortuniak apezpikuaren armarria.|209x209px1939ko otsailaren 21ean jaio zen Wieszczyczynen, Marcin Fortuniak eta Monika Niewrzędaren semea. 1957tik 1963ra gfilosofia eta teologia ikasi zituen Poznańgo artxidiozesiko apaizgaitegian. 1963ko maiatzaren 26an apaiztu zen Poznańgo San Petri eta San Paulo katedralean, Antoni Baraniak artzapezpikuaren eskutik, eta Poznańgo artxidiozesian inkardinatuta geratu zen.

1963tik 1965era, Śmigielgo Andre Mariaren Jasokundearen parrokiako bikario eta katekista izan zen. Owińskako San Joanes Bataiatzailearen eta Poznańgo San Migel Goiaingeruaren parrokietan ere jardin zuen biakrio gisa.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2006: Śmigielgo ohorezko herritarra
* 2019: Hipolit Cegielski Elkartearen Urrezko Hipolit saria

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xabier Murgiondo

**Xabier Murgiondo Moyua** (Oñati, 1998ko irailaren 17a), txirrindulari oñatiarra da. Junior mailan maila ona erakutzi zuen eta baita afizionatuko lehenengo bi urteetan.

## Palmaresa 
### 2018 
San Juan Saria Nagusia

2. Gipuzkoako erlojupeko txapelketan

2. Laudio Sarian

2. Bizkaia 3E etapa batean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Friedrich Frey-Herosé

**Friedrich Frey-Herosé** (Lindau, 1801eko urriaren 12a – Berna, 1873ko irailaren 22a) suitzar militar eta politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1854an eta 1860an.

Bavarian jaio zen, Aarauko familia batean. Parisen Kimika ikasi zuen eta bertan 1830eko Uztaileko Iraultzan parte hartu zuen. Suitzara itzulita, aitaren enpresa kimikoan hasi zen lanean, ibilbide politiko eta militarra hastearekin batera. Argoviako kantonamenduko kontseiluko kide izan zen, eta Sonderbund gerran Guillaume-Henri Dufourrek zuzendutako armada suitzarreko estatu nagusiko buru izan zen.

1848an Suitzako Kontseilu Nazionaleko kide hautatu zuten, eta handik gutxira, 1848ko azaroaren 16an, Suitzako lehen Kontseilu Federaleko zazpi kideetako bat aukeratu zuten. Alderdi Erradikal Demokratikoaren ordezkari izan zen eta Merkataritza eta Aduana, Politikoa eta Militar sailak zuzendu zituen. Aduanei buruzko lehen lege federala egiten parte hartu zuen, eta merkataritza-itunak sinatu zituen Sardiniako Erresumarekin, Badenekin eta Bavariarekin.

Konfederazioko lehendakaria izan zen 1854 eta 1860an. Austriak Ticino kantonamenduari jarritako blokeoa partzialki ezeztatzea lortu zuen, eta armadako estatu nagusira itzuli zen Neuchâtel kantoia prusiar asmoetatik defendatzeko 1856an. 1860an Sardiniako Erresumak Savoia Garaia Frantziari lagatzearen aurka agertu zen.

Masoia eta Aarauko Zur Brudertreue logiako kidea izan zen, Suitzako Alpeetako Logia Handian.
Dmitri Zhigunov

**Dimitri Zhigunov**, bielurrusiako txirrindularia da. Afizionatu mailan euskal herrian postu onak lortu zituen eta 2018an Lizarte taldean egon zen.

## Palmaresa 
### 2017 
Altsasuko saria

### 2018 
Bizkaia E3 eta etapa bat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pista laburreko abiadura-patinajea 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 5000 metro erreleboak

**Gizonezkoen 5000 metro erreleboak pista laburreko abiadura-patinajean** 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 16 eta 29an egin zen Forum di Milanon, Milan. Herbehereetako Jens van 't Wout, Teun Boer, Friso Emons eta Melle van 't Woutek irabazi zuten. Hego Koreak zilarra eta Italiak brontzea lortu zuten.

## Emaitzak 
### Finalerdiak 
### Finalak 
#### B finala 
#### A finala 
## Kanpo estekak
Pista laburreko abiadura-patinajea 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 3000 metro erreleboak

**Emakumezkoen 3000 metro erreleboak pista laburreko abiadura-patinajean** 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 14 eta 18an egin zen Forum di Milanon, Milan. Hego Koreako Choi Min-jeong, Kim Gil-li, Shim Suk-hee, Lee So-yeon eta Noh Do-heek irabazi zuten urrea, Italiak zilarra eta Kanadak brontzea.

## Emaitzak 
### Finalerdiak 
### Finalak 
#### B finala 
#### A finala 
## Kanpo estekak
Hyginus Kim Hee-jong

**Hyginus Kim Hee-jong** (; Mokpo, 1947ko otsailaren 21a) hegokorear elizgizon katolikoa da. 2003tik 2009ra Gwangjuko apezpiku laguntzailea izan zen, 2009tik 2010era bertako artzapezpiku lagunkidea eta 2010etik 2022ra ordinarioa.

## Bizitza 
Hyginus Kim Hee-jong 1947ko otsailaren 21ean jaio zen Mokpon, Cheonnamen, Gwangjuko artxidiozesian. Bere jaioterrian eta Erroman ikasi zuen, eta Elizaren Historia lizentziatu zen Unibertsitate Gregorianoan. 1975eko uztailaren 5ean apaiztu zen. Honako kargu hauek izan zituen: elizbarruti arteko apaizgaitegiko irakasle, diruzain eta errektoreordea, artxidiozesiko aholkularia eta Elizaren Historiaren Zentroko zuzendaria.

2003ko uztailaren 9an, Joan Paulo II.a aita santuak Gwangjuko apezpiku laguntzaile eta Corniculanako apezpiku titular izendatu zuen., 2010eko martxoaren 25ean artxidiozesiko ordinario eta 2014ko urrian Koreako apezpiku-konferentziako presidente. 2022ko azaroaren 19an, Frantzisko aita santuak bere dimisioa onartu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Valter Magno de Carvalho

**Valter Magno de Carvalho** (Capela Nova, Minas Gerais, 1973ko otsailaren 22a) brasildar elizgizon katolikoa da. 2020tik 2025era São Salvador da Bahiako apezpiku laguntzailea izan zen eta 2025etik aurrera Ituiutabako apezpikua da.

## Bizitza 
thumb|left|Valter Magno de Carvalho apezpikuaren armarria.|209x209px
Valter Magno de Carvalho Minas Gerais estatuko Capela Nova herrian, Antônio Evangelista de Carvalho eta Ester Luzia de Carvalho sei seme-alabetatik zaharrena. Filosofia eta Teologia ikasketak Marianako artxidiozesiko San Jose apaizgaitegian burutu zituen. 1997ko abuztuaren 23an apaiztu zen, Marianako artxidiozesian inkardinatuta geratuz, eta bertan honako kargu hauek bete zituen: Prestakuntza Ikastaroko zuzendaria (1997tik 2001era); Barbacenako Correia de Almeidako San Antonio parrokiako administratzailea; Barbacenako San Jose basilikako parrokoa (1999tik 2004ra); Hegoaldeko Eskualdeko apezpiku-bikarioa (2002tik 2004ra); Barbacenako Foraniako bikarioa (2003tik 2004ra); Mercêsko Errusiaren Andre Mariaren elizako parrokoa (2004tik 2010era); Barbacenako Jasokundeko Andre Mariaren elizako parrokoa (2010etik 2014ra); Marianako Cláudio Manoelgo San Sebastian parrokiako administratzailea (2014).

2014 eta 2020 artean Marianako San Jose apaizgaitegi nagusiko errektorea izan zen. Horrez gain, San Laurendi Diakonoen Eskolako zuzendaria, Kontsultoreen Elkargoko kidea eta Prestaketa Ikastaroaren eta tokiko Teologia Institutuko irakaslea izan zen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mary K. Gaillard

**Mary Katharine Gaillard** (New Brunswick, New Jersey, Estatu Batuak, 1939ko apirilaren 1a - 2025eko maiatzaren 23a), **Mary Katharine Rslph** jaiotzez, partikulen fisikan espezializatutako estatubatuar fisikari teorikoa izan zen. Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitateko Lizentziatura Eskolako irakaslea eta Lawrence Berkeley Laborategi Nazionaleko zientzialari gonbidatua zen. Berkeleyko lehen emakumezko fisikari titularra izan zen. 

## Bizitza 
Mary Katharine Ralph 1939ko apirilaren 1ean jaio zen New Brunswick-en, New Jersey-n, eta Painesville-n (Ohio) hazi zen, non bere aitak historia irakasten zuen Lake Erie Collegen. Batxilergoan fisikarekiko interesa piztu zitzaion berehala, hura ikasten hasi zenean. Bere memorietan oinarritzen den izenburua garai hartako une batetik dator, bere auzoko mutil bati fisikaria izan nahi zuela esan zionean; mutilak erantzun zion "lanbide berezi eta ez-femeninoa" zela.

1960an Virginiako Hollins Unibertsitatean graduatu zen eta 1961ean Columbiako Unibertsitateko master bat egin zuen, 1968an Orsayko (Frantzia) Parisko Unibertsitatean doktoratu zelarik.

### Familia-bizitza 
Lehenengo Jean Marc Gaillard-ekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten —Alain, Dominique eta Bruno—. Ondoren, Bruno Zuminorekin ezkondu zen.

## Ibilbidea 
Gaillard fisika irakaslea izan zen UCBn 1982tik 2009ra eta, aldi berean, LBNLko fakultateko taldeko kide *seniorra*, non *Partikulen teoriaren taldeko* buru izan zen 1985-87an.  Ikerketako zientzialaria izan zen Ikerketa Zientifikorako Zentro Nazionalean —CNRS— 1964tik 1981era, eta 1980an Ikerketa zuzendari izatera iritsi zen.

## Argitalpenak 
* Gaillard, Mary K. (July 2015). ''A Singularly Unfeminine Profession: One Woman's Journey in Physics.* (1st hardcover ed.). Singapore: World Scientific Publishing Company. Bibcode:2015sup..book.....G. doi:10.1142/9443. ISBN 978-981-4644-22-8. OCLC 898167730

## Sariak eta aintzatespenak 
* Lyongo Humanitate, Zientzia eta Arte Akademiaren *Thibaud Saria* (1977).
* Arteen eta Zientzien Estatu Batuetako Akademiako kidea (1989).
* *E. O. Lawrence oroitzapenezko saria* (1988).
* Zientzien Akademia Nazionaleko kidea (1991).
* *J. J. Sakurai Saria*, Partikulen Fisika Teorikoa (1993).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* UC Berkeley Fakultateko webgunea
* M. K. Gaillard-en argitalpen zientifikoak Gainean INSPIRAR-HEP
* Mary K. Gaillard Cern-en argazkiak
* Mary K. Gaillard-en ahozko historiaren elkarrizketaren transkripzioa 2020ko apirilaren 2an, American Institute of Physics, Niels Bohr Library & Archives
* M. K. Gaillarden argitalpen zientifikoak
* "Mary K. Gaillardentzako sinposioa"  *physics.berkeley.edu''. April 14, 2022.
Far Westeko euskal porrusalda

**Far Westeko euskal porrusalda**  edo **Euskal zopa** () euskaldunek Ameriketako Estatu Batuetan zabaldu zuren plater tipikoa da. Euskal diasporaren ikur gastronomiko ikonikoa da. Errezeta Denver-en (Colorado) argitaratu zen, 1892an.

Estatu Batuetako mendebaldeko lurraldeetan, Nevada, Kalifornia edo Idahon kasu, euskal zopa hau elementu ezaguna da. Sarritan Porru zopa edo Baratxuri zopa bezala identifikatua, menu tradizional honetako ezinbesteko lehen platera zen, babarrunak, entsalada, plater nagusi bat (askotan arkumea) eta ardoa ere biltzen zituena.

## Osagarriak 
Nagusiak hauek dira:
* 2 koilarakada gurin txiki
* 6 porru (zati zuria bakarrik)
* 2 koilarakada txiki irin
* Gatz pitin bat
* Piperra gustura
* 4 katilu ur hotz
* 2 katilu eta erdi esne
* 2 gorringo arrautza irabiatuak
* Ogi-txigorkia dadotan

## Prestaketa 
Gurina eltze sakon batean urtu behar da, su ertainean; moztutako porruak bertan saltatu behar dira urreztatu arte, eta, ondoren, irina, gatza eta piperbeltza gehitu behar dira. Ondoren, su motelean 45 minutuz sukaldatzea eta likidoa iragaztea gomendatzen da. Azkenik, esnea gehitu eta su motelean prestatzen da beste 10 minutuz. Zerbitzatzeko, crouton-ak (ogi dadoak) katiluetan jarri eta zopa haien gainera isurtzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Porrusalda
* Baratxuri zopa
* Zurrukutuna

## Kanpo estekak
Emanuel Rieder

**Emanuel Rieder** (Brixen, 1993ko urriaren 1a), luge lasterkari italiarra da. Lau Neguko Olinpiar Jokoetan hartu du parte eta 2026an txapeldun olinpikoa izan zen Simon Kainzwaldnerrekin batera.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simon Kainzwaldner

**Simon Kainzwaldner** (Bolzano, 1994ko otsailaren 24a), luge lasterkari italiarra da. Bi Neguko Olinpiar Jokoetan hartu du parte eta 2026an txapeldun olinpikoa izan zen Emanuel Riederrekin batera.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Pierre Tanoh Tiémélé

**Jean-Pierre Tanoh Tiémélé** (Treichville, Abidjan, 1969ko otsailaren 22a) bolikostar elizgizon katolikoa da, 2025etik aurrera Abengourouko apezpikua dena.

## Bizitza 
1969ko otsailaren 22an jaio zen Boli Kostako Abidjan hiriko Treichville auzoan. Bertan lehen eta bigarren mailako ikasketak burutu ondoren, Abidjango Félix Houphouët-Boigny unibertsitatean ikasi zuen, eta han Enpresen Kudeaketako masterra lortu zuen. Ingeniaritzan ere graduatu zen Castaingeko Negozio Goi Eskolan. Filosofia  Anyamako Andre Maria Birjinaren Bihotz Guztiz Garbiaren apaizgaitegian ikasi zuen, eta teologia Abidjango San Paulo VI.a apaizgaitegi nagusian. 2011ko urtarrilaren 29an apaiztu zen.

Apaiz gisa, honako kargu hauek izan zituen, besteak beste: Mathieu Ray de Koumassi zentroko zuzendari nagusia eta administratzailea (2011tik 2015era); eskaut katolikoen kapilaua (2013tik 2015era); elizbarrutiko ekonomia gaietarako aholkularia (2014tik 2015era); apezpiku-konferentziako gizarte-pastoralgintzako idazkaria (2015etik 2016ra); Boli Kostako Caritas erakundeko idazkari exekutibo nazionala (2015etik 2024ra); Jesusen Igokundearen parrokiako bikarioa (2024tik 2025era).

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ruben Sanchez (aktibista)

**Rubén Sánchez García** (Sevilla, 1974ko urtarrilaren 6a) Espainiako kontsumitzaileen eskubideen aldeko ekintzailea da, eta Facuaren idazkari nagusi eta bozeramailea, Espainiako hainbat komunikabidetan egindako kolaborazioen bidez. Ezaguna da, baita ere, salatzaile edo salatua izan delako hainbat kasu judizialetan.

## Ibilbidea 
Informazio zientziak ikasi zituen Sevillako Unibertsitatean. 1993an, Facua erakundean hasi zen bozeramaile lanetan. Besteak beste, *HuffPost*, elDiario.es, Público eta *El Confidencial* hedabideetan kolaboratu du.''*

## Liburuak 
* *Defiéndete de #101fraudes: ofertas engañosas, contratos abusivos, préstamos...* (2014). ISBN 842704092X
* Doako autopublikazioa:*Timocracia: 300 trampas con las que empresas y gobiernos nos toman el pelo a los consumidores* (2017).
* *¿Por qué dejas que te roben?* (2022). ISBN 978-84-03-52316-6
* *Bulos: Manual de combate'' (2024). ISBN 9788409645190

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Root mendia

**Root mendia** () edo **Boundary Peak 165**, Kanadako Columbia Britainiarra eta AEBetako Alaskaren artean dagoen mendi bat da. Kanada eta Estatu Batuen arteko mugan dago, eta San Elias mendietako Fairweather mendikatearen zati bat. Elihu Rooten omenez du izena, Estatu Batuen eta Kanadaren arteko Alaskako muga-gatazkaren ebazpenean parte hartu zuten diplomatikoetako bat izan zena. Margerie glaziarraren ondoan dago.

Lehen igoera Laurel Adkinsek, Thomas Distlerrek, George Fisherrek eta Walter Govek egin zuten 1977an, 22 izotz-eskalada luze barne.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kresolftaleina

**Kresolftaleina** edo **α-kresoltaleina** konposatu organiko aromatikoa da C22H18O4 formula duena, triarilmetano tinduen klasekoa. Solido da.

## Sintesia 
Kresolftaleina sintetizatzen da o-Kresola anhidrido ftalikoarekin erreakzionarazten eztainu tetrakloruroaren presentzian.
none|thumb|200x200px|Kresolftaleina

## Erabilera 
Kresolftaleina pH-adierazle gisa usatzen da; pH 8,2 – 9,8 tartean kolorge izatetik purpura kolorekoa izatera pasatzen da.

## Erreferentziak
WΔZ

***WΔZ***, 2007ko Tom Shankland ingelesak zuzendutako beldurrezko thriller film bat da. Stellan Skarsgård, Melissa George, Selma Blair, Tom Hardy eta Ashley Walters aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
WAZ (berez, wΔz = Cov (w,z) = βwzVz), Priceren ekuazioaren hasiera da, serieko hiltzaile batek bere biktimekin jolastuz gezurtatzea erabaki duen formula: honetan biktimak sufrimendu handiz hil ala maite duten norbait akabatuz bukatzen dute. Eddie Argo (Stellan Skargsgard) eta Helen O'Mara (Melissa George) krimen izugarri horiek argitu eta egilea atzemateko ardura jaso duten polizia bikotea dira. Eddie Argo jada kale bortizkeria kasuak urte luzez ikertzearen ondorioz nahiko nazkatua dagoen eskarmentu handiko detektibea da, halere, bere eskarmentu gutxiko Helen O'Mara lankidearekin krimen izugarriak ikertzen hastean bere ordurarteko integritate profesionala murriztuz joango da. Honek detektibeak ahaztu nahiko luken iraganeko kasu jakin bat berbisitatzea derrigortuko du.

## Aktoreak 
* Stellan Skarsgård: Eddie Argo
* Melissa George: Helen Westcott
* Selma Blair: Jean Lerner
* Tom Hardy: Pierre Jackson
* Ashley Walters: Daniel Leone
* Paul Kaye: Gelb
* Michael Wildman: O'Hare
* Sally Hawkins: Elly Carpenter
* Michael Liebman: Wesley Smith
* John Sharian: Jack Corelli
* Alibe Parsons: Miss Allaway
* Sean Brian Chipango: Jamal Osman / Khaled Osman
* Barbara Adair: Alice Jackson
* Lauren Hood: Sharon Williams
* Sheila Kerr: Alison Lerner
* Joshua O'Gorman: Dominic Carpenter
* Robert Phillips: Maclean kapitaina
* Marcus Valentine: Hassan Harbi
* Peter Ballance: Kamioilaria
* Igor Smiljevic: SWAT burua
* Larry Cowan: Junkie
* Laurence Doherty: New Yorkeko polizia detektibea
* Roy McManus: Paramedikua

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Biatloia 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak irteera masiboa

**Emakumezkoen biatloiko irteera masiboa** 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 21ean jokatu zen Rasen-Antholzen, Italia. Frantziako Océane Michelonek irabazi zuen urrea, Julia Simon herrikideak lortu zuen zilarra eta Tereza Voborníková txekiarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Naia Alzola Amezua

**Naia Alzola Amezua** (Durango, Bizkaia, 1976ko ekainaren 10a) triatloian lehiatu zen bizkaitar kirolaria da. 

## Kirol ibilbidea 
Brontzezko domina bat irabazi zuen 2003ko Neguko Triatloiko Munduko Txapelketan eta zilarrezko domina bat 2003ko Neguko Triatloiko Europako Txapelketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Alonso

**Ana Alonso** hauetako bat izan daiteke:

* **Ana Alonso Rodríguez** (1994-), espainiar eskiatzailea.
* **Ana Isabel Alonso** (1963-), espainiar atleta.
* **Ana Isabel Conejo** (1970-), espainiar idazlea.
* **Ana María Alonso Zarza** (1962-), espainiar geologoa.
* **Anabel Alonso** (1964-), bizkaitar aktorea.
* **Rosana Alonso** (1970-), espainiar politikari eta irakaslea.
Luis Gleisner Wobbe

**Luis Carlos Gleisner Wobbe** (Iquique, 1936ko otsailaren 22a) txiletar elizgizon katolikoa da, Opus Deiko kidea. 1991tik 2001era Rancaguako apezpiku laguntzailea izan zen eta 2001etik 2014ra La Serenako apezpiku laguntzailea.

## Bizitza 
Luis Gleisner Txileko Iquique hirian jaio zen. Santiagoko Alameda etorbideko Bihotz Santuen ikastetxean bigarren hezkuntzako ikasketak amaitu ondoren, Valparaísoko Federico Santa María Unibertsitate Teknikoan graduatu zen 1958, ingeniari elektriko bihurtuz. Txileko Unibertsitateko Ikerketa eta Proba Elektrikoen Institutuko elektronika laborategian teknikari gisa hasi zuen bere ibilbide profesionala. Ondoren, Opus Deiko Studium Generalen, Erromako Gurutze Santuaren Ikastetxe Erromatarrean eta Angelicumen Filosofia eta Teologia Sakratuko ikasketak amaitu ondoren, 1963ko abuztuaren 11n apaiztu zen. 1958az geroztik, Opus Deiko kidea da.

1961ean Zuzenbide Kanonikoko doktoretza lortu zuen Angelicumen, delituen eta zigorren metaketari buruzko tesi batekin. 1972tik 1974ra, matematika eta fisikako irakaslea izan zen San Fernandoko Industria Eskolan.

1991ko uztailaren 3an, Joan Paulo II.a aita santuak Rancaguako apezpiku laguntzaile eta Mididiko apezpiku titular izendatu zuen. Urte bereko abuztuaren 15ean jaso zuen apezpiku-ordenazioa Jorge Medina Estévez apezpikuaren eskutik, kontsakratzailekideak Adolfo Rodríguez Vidal eta Eladio Vicuña Aránguiz izanik.

2001eko uztailaren 10ean La Serenako apezpiku laguntzaile izendatu zuten.

2014ko azaroaren 21ean, Frantzisko aita santuak bere dimisioa onartu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charli XCX

**Charlotte Emma Aitchison Daniel**, izen artistikoz **Charli XCX** (batzuetan **Charli xcx** idatzita) (Cambridge, Ingalaterra, 1992), musikari, aktore eta musika ekoizlea da. Charli XCX 2010eko hamarkadako hyperpop musika mugimenduaren figura gisa deskribatu izan da, sare sozialetan terminoa arbuiatu duen arren, “musika generoekin identifikatzen ez dela” adieraziz.

## Musika estiloa 
2006an hasi zen musikan, rave jaietan musika sortzen, eta 2008an zirkuitoetatik kanpoko lehen diskoa kaleratu zuen. 2010ean Atlantic Records diskoetxearekin kontratua sinatu baino lehen. 2013tik, 2026 bitarteanm estudioko zazpi album original eman ditu argitara.

XCXren abestiak honela deskribatu izan dira: electropop, pop punk, gothic pop, synthpop, pop alternatiboa, eta dance-pop. Bere lehen grabazioei *dark wave* eta *witch house* izenak ere eman zitzaizkien deskribatzen, eta *Vroom Vroom* bere EP diskoari, avant-pop, bubblegum pop, edo hyperpop terminoak eskaini zaizkio.

Bere musikan eragin duten artisten artean honako aipatu ditu Charlik: Britney Spears, Shampoo, No Doubt (taldeko abeslari Gwen Stefaniren ahotsarekin alderatu dute Charlirena, baita Marina Diamandisenarekin ), T.A.T.u., The Donnas, Bikini Kill, Martika, The Cure, The Feminine Complex, Siouxsie and the Banshees (taldeko kantari Siouxsie Siouxi bere heroia deitu dio), Donna Summer, Marilyn Manson, Spice Girls, Uffie, Brooke Candy, Lil Wayne, Kate Bush, eta beste batzuk.

The Hives, Weezer, Ramones eta 1960ko yé-ye estiloak eragin handia izan zuten bere bigarren diskorako. Artista onenentzat jo izan ditu Madonna edota David Bowie «etengabe berrasmatzen ari direlako». 

Kolaborazio ugari egin ditu beste artista batzuekin, hala nola Christine and the Queensekin, BTSko kantariekin, Haim, edo John Calerekin (*Wuthering Heights* filmeko soinu bandarako kasu honetan). 

## Bizitza pertsonala 
Charlotte Emma Aitchison Daniel Cambridgen jaio zen. Aita eskoziarra du eta am Ugandako komunitate indiarrekoa.

Charlik LGBT+ komunitatean ospe handia du, talde horren eskubideen alde egin izan du, adibidez, konbertsio terapien aurka. Hala ere, ez da komunitate horrekin identifikatzen, aliatu gisa baizik. Pertsona sinestesikoa da. Ez du erlijiorik.

Charli XCXk harremana izan zuen Huck Kwong aktorearekin 2014 eta 2022 artean. Bere musikari taldeko George Daniel bateria jotzailearekin 2025eko uztailaren 19an ezkondu zen Londresen.

## Erreferentziak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendiko eskia 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Errelebo mistoak

**Errelebo mistoak mendiko eskian** 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 21ean lehiatu zen Bormion. Lehen aldia izan zen Olinpiar Jokoetan proba hura ospatzen zela. Emily Harrop eta Thibault Anselmet bikote franziarrak irabazi zuen urrea, Marianne Fatton eta Jon Kistler suitzarrek zilarra eta Ana Alonso Rodríguez eta Oriol Cardona espainiarrek brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bobsleigha 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Bi emakume

**Bi emakumeen bobsleigha** 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 20 eta 21ean jokatu zen Cortina d'Ampezzon. Laura Nolte eta Deborah Levi alemaniarrek irabazi zuten urrea, Lisa Buckwitz eta Neele Schuten herrikideek zilarra eta Kaillie Humphries eta Jasmine Jones estatubatuarrek irabazi zuten brontzea.

## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Océane Michelon

**Océane Michelon** (Chambéry, 2002ko martxoaren 4a) frantziar kirolaria da, biatloi diziplinan lehiatzen den eskiatzailea. 2026ko Milano-Cortinako Olinpiar Jokoetan hiru domina eskuratu zituen, haietatik bi urrezkoak.

## Ibilbidea 
Océane Michelonen nazioarteko lehen esperientzia 2020ko Munduko gazte mailako txapelketa izan zen eta brontzezko domina bat eskuratu zuen. 2022an IBU Kopan egin zuen debuta.

2025eko Munduko txapelketan urrezko eta zilarrezko domina bana lortu zituen eta 2026ko Milano-Cortinako Olinpiar Jokoetan irteera asiboan eta errelebotan txapelduna izan zen eta 7,5 km sprintean bigarren egin zuen.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Los Goros

**Los Goros leizea** Gasteizen dago, Otogoien herritik gertu. Leizeak hainbat sarbide ditu, eta guztira 2.000 metroko garapena du karst sistema batean, Badaiako mendilerroaren azpian. Aztarnategi arkeologikoa eta interes hidrologikoa ditu.

## Aztarnategia 
XIX. mendean Manuel Iradierrek aztertu zuen, eta handik mende batera Luis Heintzek eta "Manuel Iradier Talde Txangozalea"k arreta jarri zuen bertan. 1954an hainbat hezur aurkitu ziren, baita material arkeologikoa ere, garaian bisigodoei esleitu zitzaizkienak. Objektuen artean, ikusgarriena krisketa zen

## Ibilbidea 
Los Goros haitzuloa Arabako ezagunenetako bat da. Zalantzarik gabe, Gasteiztik gertu egoteak eta bertara iristeko erraztasunak horretan laguntzen dute, Hueto de Arribako herrigune txikitik ordu erdiko pasealekua baino ez baita. Barrunbeak ia bi kilometroko ibilbidea du, baina lehen 250 metroak bakarrik egin daitezke espeleologiako ekipamendurik gabe, 10 metroko sakonerako putzu bateraino.

Euri-jasa bortitzen kasuan, haitzuloa sarrerako atariperaino ere urez bete ohi da bat-bateko ur-goraldi batean, eta, beraz, bisita egoera horretan egiten bada, hobe da barruan ez menturatzea eta ahotik datozen ur-jauziak kanpotik begiratzea. Ur horiek Laña errekaren iturburua dira, Zadorraren ibaiadar txiki bat. Laña errekak arroila bat sortu du zenbait tokitan: Los Gorosen arroila.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Badaia - Cueva de los Goros - HDR -BT- 03.jpg|Los Goros leizea.
Fitxategi:Cueva de los Goros 02.jpg|Los Gorosen leizea.
Fitxategi:Cueva de los Goros.jpg|Barruko ikuspegia.
Fitxategi:Barranco de los Goros 01.jpg|Los Gorosen arroila.
Fitxategi:Badaia - Barranco de los Goros 01.jpg|Los Gorosen arroila. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Los Gorosko krisketa
* Otogoien

## Kanpo estekak 
* :Bidea ikusteko bideoa.
Anna Odine Strøm

**Anna Odine Strøm** (Alta, 1998ko apirilaren 17a) eski-jauzilari norvegiarra da. 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko bi domina eta zilarrezko bat irabazi zituen.

## Kirol ibilbidea 
2019ko Munduko Txapelketan taldeka brontzezko bi domina eskuratu zituen. 2021ean eta 2023an ere domina berriak eskuratu zituen. 2025ean Munduko txapelduna izan zen banaka zein taldeka.

2022ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen emaita aipagarririk gabe eta 2026ko Milan-Cortinako Jokoetan urrezko bi domina bakarkako probatan eta zilarrezko bat talde mistoan lortu zituen.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Matt Graham

**Matt Graham** (Gosford, 1994ko urriaren 23a) estilo libreko eskiatzaile australiarra da. Lau Neguko Olinpiar Jokotan hartu du parte eta bi domina irabazi ditu.

## Biografia 
Sei urte zituela hasi zen akrobaziazko eskia egiten.

2014ko Sotxiko Olinpiar Jokoetan egin zuen debut olinpikoa. 2018ko Pyeongchangeko Olinpiar Jokoetan koxken proban zilarrezko domina eskuratu zuen. 2019, 2021 eta 2023ko Munduko Txapelketatan ere zilarrezko dominak lortu zituen. 

2026ko Milan-Cortinako Olinpiar Jokoetan domina berri bat lortu zuen, brontzezkoa koxka paralelotan.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maryna Zuieva

**Maryna Arturauna Zuieva** —  — edo **Marina Arturovna Zuieva** —  — (Minsk, Bielorrusia, 1992ko martxoaren 20a) bielorrusiar izotz gaineko abiadura-patinatzailea eta errepideko txirrindularia da.

2020an brontzezko domina irabazi zuen Europako Izotz Gaineko Abiadura Patinaje Txapelketako emakumezkoen taldekako jazarpen proban.

Bere kirol-ibildean zehar neguko hiru olinpiar jokotan lehiatu da: Pyeongchang 2018, Pekin 2022 eta  Milan-Cortina 2026.

## Nazioarteko palmaresa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maryna Zuieva Nazioarteko Irristaketa Batasunaren webgunean
* Maryna Zuieva Nazioarteko Txirrindularitza Batasunaren webgunean
Saxoniar dama noble baten erretratua

***Saxoniar dama noble baten erretratua*** () Lucas Cranach Zaharra margolariak 1534an egin zuen margolana da. Mihise gaineko olio bat da. Lyongo Arte Ederren Museoan erakusten da gaur egun.

## Deskribapena 
Koadroak atzealde urdin argi baten gainean une hartako moda alemaniarrean aberatski jantzitako dama bat aurkezten du, margolariarentzat pausatzen; bere nortasun zehatza ezezaguna da oraindik, nahiz eta bitxien ugaritasunak eta janzkeraren aberastasunak maila goreneko dama ezkondu gisa identifikatzen duten. W enigmatiko bat nabarmentzen da bere kofian eta Joan Federiko Saxoniakoaren erretratua bere urrezko lepokoaren medailoian.

Jantziak xehetasun asko erakusten ditu. Bereziki sofistikatua da: alkandora plisatua, lepo altu bitxiduna eta brokatuz jantzia, mahuka sastatuekin eta lepo altu irekiarekin. Ile horiak perlaz tatxatutako kofia aberatsak estaltzen ditu. Emakumearen begirada ikuslearengana doa. Eskuak aldaken mailan elkartuta daude, eta bustoa apur bat ezkerrerantz okertuta.

Cranach Zaharraren koadroetan askotan gertatzen den bezala, gama kromatikoa murritza da, batez ere beltza, zuria eta tonu okreak. Izan ere, kolore-kontrasteak eskaintzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jaime Roldós Aguilera

**Jaime Roldós Aguilera** (Guayaquil, 1940ko azaroaren 5a – Huairapungo mendia, Celica kantoia, Loja probintzia, 1981eko maiatzaren 24a) ekuadortar politikaria izan zen. Ekuadorko politikaria izan zen 1979tik hil zen arte.

Zuzenbidea eta Gizarte Zientziak ikasi zituen eta Kongresu Nazionaleko diputatu izan zen 1968tik 1972ra. Bigarren itzulian 1979ko presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen, diktadura hamarkada baten ondoren lehen demokratikoak zirenak.

1979ko abuztuaren 10ean presidente karguaren zina egin zuen. Lanaldia asteko 42 ordura murriztu zuen eta gutxieneko soldata bikoiztu zuen. Politika horiek liskar handiak eragin zituzten Kongresuan eta enpresariekin. Perurekin muga egiten zuten liskarrak ere izan ziren. Giza eskubideak errespetatzen zituzten bere politikak eskualdeko beste gobernu batzuek eta Ronald Reaganen administrazioak eraso zituzten.

Roldos hegazkin presidentzialaren istripuan hil zen 1981eko maiatzaren 24an.
Euskal Ezkontza (Lekeitio)

**Euskal Ezkontza** Lekeition ospatzen den eta antzina egiten ziren ezkontzen antzezpena da. Ehun lagunetik gorako taldeak elkartzen dira egun horretan.

## Historia 
Euskal Herrian antzina egiten ziren ezkontzen antzezpena egiten da urtean behin udaro. Lehen eta behin, Etxe Sartzea antzezten da. Gurdia prestatzen da lehenengo barikuan, eta zapatuan, arrioa (ohe, maindire, sukalderako tresneria, arropak, arrosarioak, ur bedeinkatu ontziak, gorua…) daraman gurdia aurretik egin duten ibilbidea ezkontza segizioak herrian zehar dabil. Ezkontza agiriaren irakurketa egiten dute Lekeitioko plazan.

Gaur egun Lekeitioko Gora Buru Kultur Elkarteak usadioak mantendu eta Euskal Herrian egiten ziren ezkontzen berezitasuna jendeari hurreratzeko asmoz antolatzen duen euskal ezkontza aspaldikoa da, gerra aurrekoa (1931-1936), orduantxe hasi baitzen egiten. 1977. urtean ipini zen berriro ere martxan Lekeitioko Euskal Ezkontza, trantsizio garaia zen. Errepublika garaian, 1931. urtean, Batzokitik atera zen Euskal Ezkontza lehenik. Tartean 1964. urtean Resurrección Maria Azkueri omenaldia egiteko ere atera zen Lekeition Euskal Ezkontza.

## Erreferentziak
2026ko Andaluziako Itzulia

**2026ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 72. edizioa izan zen. 2026eko otsailaren 18 eta 22 artean egin zuten, 5 etapatan banatutako 803,4 kilometroko ibilbidea eginez. UCI ProSeries 2026ko egutegiko proba izan zen.

Garailea, Movistar taldeko Iván Romeo espainiarra izan zen.

## Parte-hartzaileak 
## Etapak 
## Sailkapenak
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Gazteen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 2026ko Andaluziako Itzulia - *ProCyclingStats*