IOS

**iOS** Apple Inc.-ek garatutako sistema eragile mugikorra da, iPhone, iPad eta iPod Touch gailuetan erabiltzen dena. Sistema iPhone OS izenarekin hasi zen 2007an, eta 2010etik aurrera iOS izena hartu zuen iPadaren agerpenarekin batera. iOS-ek aplikazioen kudeaketa, segurtasuna, interfazea eta multimedia funtzionalitateak eskaintzen ditu, eta App Store bidez milaka aplikazio eskuratu daitezke

iOS sistema eragilearen azken bertsioa iOS 26 da (2025eko irailaren 15ean argitaratuta). Bertsio honek hainbat aldaketa garrantzitsu ekarri ditu. Aldaketa nagusien artean, blokeo-pantailak pertsonalizatzeko eta sortzeko aukera nabarmendu da, erabiltzaileek euren dispositiboak modu berritzaile eta pertsonalizatuagoan erabiltzeko aukera izan dezaten. Gainera, sistema osoan zehar beste xehetasun txiki batzuk ere egon dira, hala nola, interfazearen egokitzapena, segurtasun funtzioak hobetzea eta aplikazioen arteko integrazioan aurrerapenak.

## Historia 
Apple Inc.-ek 2007ko urtarrilaren 9an, Macworld Conference & Expo ekitaldian, iPhone-aren sistema eragilea aurkeztu zuen. Hasieran ez zuen izen ofizialik, eta jendeak uste zuen iPhone-ak OS X edo NewtonOSen moldatutako bertsio bat erabiltzen zuela. 2008ko martxoaren 6an, iPhone SDKren lehen beta bertsioa kaleratu zen, eta hortik aurrera sistema iPhone OS izenez ezagutzen hasi zen.

SDKrekiko interesa handitu egin zen hurrengo hilabeteetan iPhone plataformaren hazkunde progresiboarekin batera. 2007ko irailean merkaturatutako iPod Touch garrantzitsua izan zen hazkunde horretan: gailuak iPhonearen multimedia-gaitasunak eskaintzen zituen, baina ez zuen telefono-deiak egiteko aukerarik, soilik sare bidezko komunikazioak.

2010eko urtarrilaren 27an, Appleren CEO zen Steve Jobsek iPad aurkeztu zuen. Gailu berria iPod Touchen oso antzekoa zen, baina tamaina handiagoko ukipen-pantaila zuen eta eduki digitalen industriara bideratua zegoen. iPad-ek iPhone OS sistema eragilea partekatzen zuen, eta aldi berean aplikazio berri bat ekarri zuen, iBooks, liburu elektronikoak erosteko eta irakurtzeko. Handik hilabete gutxira, 2010eko ekainaren 29an, sistema eragileari iOS izena jarri zitzaion.

## Ezaugarriak 
### Interfazea 
iOS erabiltzailearen interfazea manipulazio zuzenean oinarritzen da, ukipen anitzeko keinuak erabiliz, hala nola irristatzea, sakatzea, hatz-koskaren antzeko keinua eta alderantzizko hatz-koska. Interfazea kontrolatzeko elementuen artean gradu-markak, etengailuak eta botoiak daude . Aplikazio batzuek barne-azelerometroak erabiltzen dituzte gailua astintzeari edo hiru dimentsioetan biratzeari erantzuteko. Irisgarritasunari buruzko atalean deskribatutako hainbat funtziok ikusmen eta entzumen gaitasunak ez dituzten erabiltzaileei iOS modu egokian erabiltzeko aukera ematen diete. 

iOS gailuak abiaraztean, blokeo-pantaila erakusten du. Blokeo-pantailak ordua eta erabiltzaile bakoitzaren blokeo-pantailako widgetak erakusten ditu, aplikazioetako informazio puntuala erakusten dutenak. Blokeatzeko pantailak bi botoi ere baditu, Kontrolak deritzonak, iPhonean soilik erabilgarri daudenak. Defektuz linterna eta kamera dira kontrol hauek, baina kontrol-zentroko edozein kontrolengatik aldatu daitezke, edo, nahiko bazen kasuan, hauek kendu. Desblokeatzean, erabiltzailea hasierako pantailara bidaltzen du, hau da, iOS gailuetan dagoen nabigazio eta informazio “hub” primariora, ordenagailuetako mahaigainaren antzera. iOS hasierako pantailak normalean aplikazioen ikonoek eta widgetek osatzen dituzte. 

Pantailaren goiko aldean egoera-barra bat dago, gailuari eta haren konektagarritasunari buruzko informazioa erakusten duena. Kontrol-zentroa koskaren goi-eskuinetik edo Dynamic Island-etik behera "tira" egin daiteke Face ID duten iPhone-etan, edo pantailaren behe-behetik gora "tira" egin daiteke Touch ID duten iPhone-etan, hainbat ekintza azkarrago egin ahal izateko, Konfigurazioa ireki beharrik gabe. Distira, bolumena, konexioak, musika-erreproduzitzailea eta abar kudea daitezke. 

Goiko ezkerretik beheko aldera (edo goitik behera Touch ID duten iPhone-etan) mugituz gero, Jakinarazpen-zentroa irekiko da; iOSen azken bertsioetan, blokeo-pantailaren oso antzekoa da. Jakinarazpenak ordena kronologikoan bistaratzen ditu, eta aplikazioaren arabera multzokatzen ditu. Aplikazio batzuen jakinarazpenetatik zuzenean elkarreragin daiteke, adibidez, mezu bati bertatik zuzenean erantzunez.

Touch ID duten iPhone-etan pantaila-argazkiak egin daitezke hasiera eta pizte botoiak aldi berean zapalduz. Android-ekin alderatuta, botoiak denbora batean sakatuta eduki behar direla, zapalkuntza labur batekin nahikoa da iOS-en. Face ID duen iPhone batean, pantaila-argazkiak bolumena igotzeko eta pizteko botoiak aldi berean zapalduz egiten dira. 

Aukera gutxi batzuen artean aukeratzeko, hautapen-kontrol bat erabiltzen da. Data-hautatzaileek beste edozein hautespen-kontrolen itxura hartzen dute, baina zutabe batekin egunerako, beste batekin hilabeterako eta beste batekin urterako. 

Alertak pantailaren erdian agertzen dira, "ekintza-panelak" deituak. Ekintza suntsitzaileak (edozein elementu ezabatzea, adibidez) gorriz koloreztatzen dira. 

iOS letra-tipo ofiziala San Francisco da. Testu-irakurgarritasun txikirako diseinatuta dago, eta sistema eragile osoan erabiltzen da, hirugarrenen aplikazioak barne. 

### Hasierako pantaila 
Hasierako pantailak aplikazioen ikonoak eta behealdean dock bat erakusten ditu, non erabiltzaileek gehien erabiltzen dituzten aplikazioak jarri ditzaketen. iOS hasierako pantailak normalean aplikazioen ikonoek eta widgetek osatzen dituzte; aplikazioen ikonoek lotutako aplikazioa abiarazten dute, eta widgetak, berriz, zuzenean erakusten dira, edukiak automatikoki eguneratzen dira, hala nola eguraldiaren iragarpena, erabiltzailearen posta elektronikoko sarrerako ontzia edo hasierako pantailan zuzenean albisteren bat. Hasierako pantaila agertzen da erabiltzaileak gailua desblokeatzen duenean, "Hasi" botoi fisikoa sakatzen duenean aplikazio batean dagoen bitartean, edo pantailaren beheko aldetik gora lerratzen denean hasierako barra erabiliz. Pantailak egoera-barra bat du goiko aldean, datuak bistaratzeko, hala nola denbora, bateriaren maila eta seinalearen intentsitatea. Pantailaren gainerakoa uneko aplikazioari eskaintzen zaio. Pasahitz bat ezartzen denean eta erabiltzaileak gailua pizten duenean, pasahitza blokeatzeko pantailan sartu behar da hasierako pantailara sartu aurretik.

iPhone OS 3an, Spotlight sortu zen, eta erabiltzaileei aukera eman zien  aplikazioak, mezu elektronikoak, kontaktuak, mezuak, oroigarriak, egutegiko gertaerak eta antzeko edukiak bilatzeko. iOS 7-n, Spotlight-era hasierako pantailako edozein lekutatik beherantz tira eginez sartzen da (goiko eta beheko ertzetan izan ezik, horiek Jakinarazpen Zentroa eta Kontrol Zentroa irekitzen baitituzte). iOS 9an, Spotlight-era sartzeko bi modu daude. iOS 7 eta 8-n bezala, edozein hasierako pantaila gainean behera tiratuz Spotlight erakutsiko du. Hala ere, iOS 3tik 6rako bertsioetan zegoen bezala ere sar daiteke. Horrek Siri iradokizunak eskaintzen dizkio Spotlight-i; besteak beste, app-en iradokizunak, kontaktuen iradokizunak eta albisteak.  

iPhone OS 3.2 argitaratzearekin, erabiltzaileek Hasierako Pantailarako horma-irudia ezartzeko gaitasuna lortu zuten. Funtzioa, hasieran, iPad-ean (1. belaunaldia) bakarrik zegoen erabilgarri, iPhone OS 3.2 merkaturatu eta hilabete gutxira iOS 4 kaleratu zen arte, eta sistema eragile hori exekuta zezaketen iPhone eta iPod Touch modelo guztietara ekarri zen ezaugarria, iPhone 3G eta iPod touch (2. belaunaldia) izan ezik, ikonoen animazioekin izandako errendimendu arazoengatik.  

iOS 7-k parallax efektu bat sartu zuen hasierako pantailan, gailuaren horma-irudia eta ikonoak desplazatzen dituena gailuaren mugimenduari erantzunez, 3D efektua eta ikono flotatzaileen ilusioa sortuz. Mail eta Safarin ere ikus daiteke efektu hori. 

Ikertzaileek ikusi zuten erabiltzaileek aplikazioen erabilera-maiztasunaren eta erlazioaren arabera antolatzen dituztela beren hasierako-pantaileko ikonoak, baita erabilgarritasun eta estetika arrazoiengatik ere. 

### Sistemaren letra-mota 
iOSek, hasiera batean, Helvetica erabili zuen sistemaren letra-mota gisa. Applek Helvetica Neuera aldatu zuen iPhone 4rako eta haren Retina Display-arentzat, eta Helvetica gorde zuen iPhone gailu zaharragoen sistemaren letra-mota gisa. iOS 7-rekin, Apple-k sistemaren letra-mota Helvetica Neue Light-era aldatuko zuela iragarri zuen, eta erabaki horrek kritikak piztu zituen bereizmen txikiko pantaila mugikorretarako tipografia arin eta mehea modu desegokian erabiltzeagatik. Azkenean, Applek Helvetica Neue aukeratu zuen haren ordez. iOS 7-ren askapenak testua eskalatzeko edo testuaren irisgarritasun-aldaketen beste forma batzuk aplikatzeko gaitasuna ere sartu zuen Ezarpenen bidez. iOS 9rekin, Applek San Franciscora aldatu zuen letra-mota, Apple-k diseinatutako letra-tipo bat, bere produktuen kartaren irakurgarritasun eta koherentzia handiena lortzeko.

### Karpetak 
iOS 4k karpetak sartu zituen, aplikazio bat beste baten gainean arrastatuz sor daitezkeenak, eta, ordutik aurrera, elementu gehiago gehitu daitezke karpetara prozedura bera erabiliz. Karpetarako izenburu bat automatikoki aukeratzen da barruko aplikazioen kategoriaren arabera, baina izena ere editatu dezake erabiltzaileak. Karpeten barruko aplikazioek jakinarazpen-bereizgarriak jasotzen dituztenean, jakinarazpenen banakako zenbakiak gehitzen dira, eta zenbaki osoa jakinarazpen-bereizgarri gisa bistaratzen da karpetan bertan. Jatorrian, iPhone bateko karpetek 12 aplikazio izan zitzaketen, eta iPad-eko karpetek, berriz, 20. iOS 7-k, iPhone hardware berriekin, karpetak eguneratu zituen hasierako pantailaren diseinuaren antzeko orriekin, karpeten funtzionalitatea nabarmen zabaltzeko aukera emanez. Karpeta bateko orrialde bakoitzak bederatzi aplikazio izan ditzake gehienez, eta 15 orrialde egon daitezke guztira, 135 aplikazio karpeta bakar batean egoteko aukera emanez. iOS 9an, Applek karpeten tamainak eguneratu zituen iPad-en hardwarerako, eta orrialde bakoitzean 16 aplikazio sartzeko aukera eman zuen, oraindik 15 orrialde izanez, guztira 240 aplikazio izatera igoz.

### Jakinarazpen-zentroa 
iOS 5 baino lehen, jakinarazpenak leiho modal batean ematen ziren eta ezin ziren ikusi kaleratuak izan ondoren. iOS 5en, Applek Jakinarazpen Zentroa sartu zuen, erabiltzaileei jakinarazpenen historia bat ikusteko aukera ematen diena. Erabiltzaileak jakinarazpen bat saka dezake dagokion aplikazioa irekitzeko edo ezabatzeko. Jakinarazpenak pantailaren goiko aldean labur agertzen diren pankartetan entregatzen dira orain. Erabiltzaile batek jasotako jakinarazpen bat sakatzen badu, jakinarazpena bidali duen aplikazioa irekiko da. Era berean, erabiltzaileek jakinarazpenak ikusi ahal izango dituzte alerta-leiho modaletan, aplikazioaren jakinarazpen-ezarpenak aldatuz. iOS 8-rekin sartuak, widget-ak Jakinarazpen Zentroaren bidez sar daitezke, modu ez-ofizialean. 

Aplikazio batek, itxita dagoela, jakinarazpen bat bidaltzen duenean, bereizgarri gorri bat agertzen da bere ikonoan. Bereizgarri horrek aplikazio horrek zenbat jakinarazpen bidali dituen esaten dio erabiltzaileari. Aplikazioa irekitzean bereizgarria garbitzen da. 

### Aplikazioak 
*Ikusi, gainera: iOS aplikazio integratuen zerrenda, App Store (Apple), eta .ipa*

OS gailuek Applek garatutako aurrez instalatutako aplikazioak dituzte, besteak beste, Mail, Maps, TV, Music, FaceTime, Wallet, Health eta beste asko.

Aplikazioak ("apps") dira iOS-en instalatu daitezkeen software aplikazioa orokorrenak. App Store denda digitalaren katalogo ofizialetik deskargatzen dira, non aplikazioei segurtasun-kontrolak egiten zaizkien erabiltzaileen eskura jarri aurretik. 2017ko ekainean, Applek bere gidalerroak eguneratu zituen, zehazteko aplikazioen garatzaileek jada ez dutela gaitasunik izango erabiltzaileek beren aplikazioen berrikuspenak uzteko eskatzeko. IOS aplikazioak ere zuzenean instalatu daitezke software banatzaileak emandako IPA fitxategi batetik, modu ez ofizialen bidez. iOS Software Development Kit (SDK) erabiliz idazten dira, eta, askotan, Xcode-rekin konbinatuta, euskarri ofizialeko programazio-lengoaiak erabiliz. Besteak beste, Swift eta Objekti-C. Beste enpresa batzuek ere sortu dituzte iOS aplikazio natiboak garatzeko aukera ematen duten tresnak, dagozkien programazio-lengoaiak erabiliz.

iOSerako aplikazioak gehienbat UIKit-en osagaiak erabiliz eraikitzen dira, programazio-esparru bat. Aplikazioek iOSarekiko begirada eta sentimendu koherentea izatea ahalbidetzen du, hala ere pertsonalizazioa eskainiz.

Elementuak automatikoki eguneratzen dira iOS eguneratzeekin batera, interfazearen arau berriak automatikoki barneratuz. UIKit elementuak oso moldagarriak dira, horri esker garatzaileek iOS gailu guztietan berdin ikusten den aplikazio bakarra diseina dezakete. iOS interfazea definitzeaz gain, UIKitek aplikazioaren funtzionalitatea definitzen du.

Hasieran, Applek ez zuen garatzaileei SDK bat kaleratzeko asmorik, ez baitzuten nahi ezezagunen aplikazioak iOSerako garatzerik, horren ordez web aplikazioak eraikiz. Hala ere, teknologia hau ez zen inoiz erabilera komunean sartu, honek Applek bere iritzia aldatzera eraman zuen, beraz 2007ko urrian garatzaileentzako SDK iragarri zen, azkenean 2008ko martxoaren 6an kaleratua izan zen.

SDK-k garapen tresna multzo inklusibo bat du, audio nahasgailu bat eta iPhone simulagailu bat barnean. Mac erabiltzaileentzako doako deskarga da. Ez dago erabilgarri Microsoft Windows PCetarako. Aplikazioa probatzeko, laguntza teknikoa lortzeko, eta aplikazioak App Store bidez banatzeko, garatzaileek Apple Developer Programara harpidetu behar dute.

Urteetan zehar, Apple Store aplikazioek hainbat mugarri garrantzitsu gainditu zituzten, 50.000,100.000, 250.000, 500.000, milioi bat, eta 2 milioi app. Billionth aplikazioa 2009ko apirilaren 24an instalatu zen.

### Aplikazio liburutegia ("App Library") 
App Library-k automatikoki sailkatzen ditu aplikazioak karpetetan, funtzioaren edo motaren arabera, eta instalatutako aplikazio guztien zerrenda alfabetikoa du. Adibidez, sare sozialetako aplikazio guztiak karpeta batean bil ditzake eta produktibitateko aplikazioak beste batean. Erabiltzaileek aplikazioak azkar aurkitu ditzakete App Library-ren goiko aldean dagoen bilaketa-barra erabiliz. Erabiltzaileek hasierako pantailatik aplikazio orri zehatzak ezkutatzea aukeratu dezakete, eta horrela, gehien erabiltzen dituzten aplikazioetan arreta jartzea errazagoa da. 

### Biltegia 
*Sakontzeko, irakurri: «iCloud»*

iOSek sandboxing zorrotza ezartzen du segurtasuna eta pribatutasuna mantentzeko. Aplikazioak, oro har, beren edukiontzietara eta sistemak emandako direktorio espezifikoetara sartzera mugatzen dira, hala nola Argazkien liburutegira. Bere hondar-kaxatik kanpoko fitxategietara sartzeko, iOSek mekanismoak erabiltzen ditu, hala nola dokumentu-biltzaileak, fitxategi-hornitzaileak eta aplikazioen luzapenak.

iOS 8k Document Picker eta Document Provider luzapenak sartu zituen dokumentuen elkarreraginaren kontrolatzailearen zati gisa.  Honi esker, aplikazioek kokapen zentral batean edo hodeiko biltegiratze-zerbitzuetan gordetako dokumentuak ireki, gorde eta elkarreragin dezakete.

iOS 11-rekin, Apple-k Files aplikazioa  eta File Provider luzapena aurkeztu zituen, erabiltzaileek beren fitxategiak kudeatu eta antolatzeko kokapen zentrala eskainiz. Aplikazioak Archivos aplikazioarekin integra daitezke, haien dokumentuak Archivos aplikaziotik zuzenean eskuratu eta editatu ahal izateko.

iOS gailuen biltegiratzea iCloud-en bidez zabal daiteke, Apple-ren hodeian oinarritutako biltegiratze-soluzioa, 5 GB-ko biltegiratzea eskaintzen duena erabiltzaile guztientzat doan, eta beste plan batzuek, berriz, ordainpeko harpidetza behar dute. iCloud Drive-ri esker, erabiltzaileek hainbat fitxategi mota gorde ditzakete hodeian, hala nola dokumentuak, aurkezpenak eta kalkulu-orriak. Fitxategi horietara hainbat gailutan sar daiteke, betiere erabiltzailea Apple ID berarekin sinatzen badu.

### Irisgarritasuna 
iOSek hainbat irisgarritasun-ezaugarri eskaintzen ditu ikusmen- eta entzumen-desgaitasuna duten erabiltzaileei laguntzeko. Ezaugarri nagusi batek, Voice Over-ek, ahotsa irakurtzeko informazioa eskaintzen du pantailan, testuinguruko botoiak, ikonoak, estekak eta erabiltzailearen interfazeko beste elementu batzuk barne, eta erabiltzaileari sistema eragilean nabigatzeko aukera ematen dio keinuen bidez. Aurrez zehaztutako kontrolak dituzten eta UIKit markoa duten aplikazioek Voice Over funtzionalitatea integratua izatea lortzen dute. Adibidez, iPhonean argazki bat ateratzeko, Voice Over-ek argazkien eszenografia deskribatzen du. "Made for iPhone" programa baten barruan, 2013an iOS 7aren argitaratzearekin batera sartua, Applek Bluetooth-a erabiltzeko eta teknologia bereziko protokolo bat garatu zuen, hirugarrenen ekipo bateragarriak iPhone eta iPad-ekin konekta daitezen, audioa zuzenean erabiltzaile baten belarrietara transmititzeko. iPhone produktuetarako Made for eskuragarri dagoen pertsonalizazio gehigarriak bateriaren jarraipena eta ingurune desberdinetarako soinu-ezarpen doigarriak ditu. Applek irisgarritasunaren aldeko ahalegin gehiago egin zituen 2016an iOS 10 kaleratzearekin batera, voice Over-i ahoskera-editore berri bat gehitzea, gailuaren kameraren bidez objektuak handitzeko Magnators ezarpen bat gehitzea, pertsona gorrek iPhonetik telefono-deiak egiteko software-TTY euskarria, eta hirugarren garatzaileek beren aplikazioetan irisgarritasun-funtzio egokiak txertatzeko tutorialak eta jarraibideak ematea. 

2012an, The Atlantic egunkariko Liat Kornowskik idatzi zuen "iPhonea Braille asmatu zenetik izan den garapenik iraultzaileenetako bat izan dela", eta, 2016an, TechCruncheko Steven Aquinok Apple "laguntza-teknologiaren buru" gisa deskribatu zuen, Sarah Herrlinger Appleko Irisgarritasun Politika Globalerako eta Ekimenetarako goi-mailako arduradunarekin, "irisgarritasuna oinarrizko giza eskubide gisa ikusten dugu. Gure produktuen muinean eraikitzeak mundu inklusibo baten ikuspegia bermatzen du, non aukera eta informaziorako sarbidea oztoporik gabe izango diren, desgaitasunen bat duten pertsonak gaituz beren helburuak lortzeko.

Kritikak iOSi zuzendu zaizkio, Interneteko konexioaren (WiFi edo iTunesen bidez) eta lehen aktibazioaren ondoren funtzionatzen duen SIM txartel baten arabera.  Murrizketa hau iOS 12an laxatu da, jada azken hau behar ez duena. 

#### Multiataza 
Multitasking for iOS 2010eko ekainean merkaturatu zen lehen aldiz, iOS 4 aren merkaturatzearekin batera.  Gailu jakin batzuk bakarrik —iPhone 4, iPhone 3GS eta iPod Touch 3. belaunaldia— ziren multitask egiteko gai.  iPad-ak ez zuen multitaskingintzarik lortu iOS 4.2.1 arte, 2010eko azaroan.

iOS-en multiataza inplementazioa kritikatua izan da bere ikuspegiagatik, ondoko aplikazioek egin dezaketen lana funtzio multzo mugatu batera mugatzen baitu eta aplikazio garatzaileek horretarako laguntza esplizitua gehitzea eskatzen dute. 

iOS 4 baino lehen, multiataza gailuan sartutako Appleren aplikazioen aukeraketa batera mugatzen zen. Erabiltzaileek, ordea, beren gailua "jailbreak" egin zezaketen modu ez-ofizialean multitask egiteko.  iOS 4tik hasita, hirugarren belaunaldiko eta berriagoak diren iOS gailuetan, multiataza zazpi atzeko APIen bidez onartzen da:

# Atzeko planoko audioa - aplikazioak exekutatzen jarraitzen du audio edo bideo edukia erreproduzitzen ari den bitartean, baina Applek bi hilabete geroago erosi zuen eta ondoren iPhone 4S-ean integratu zen 2011ko urrian egindako aurkezpenean. Une horretan, aplikazio independentea iOS App Storetik ere kendu zen.

Sirik erabiltzaile-agindu ugari onartzen ditu, besteak beste: telefono-ekintzak egitea, oinarrizko informazioa kontsultatzea, gertaerak eta oroigarriak programatzea, gailuaren ezarpenak kudeatzea, Interneten bilatzea, zonetan nabigatzea, entretenimenduari buruzko informazioa aurkitzea eta iOSen integratutako aplikazioekin elkarreragitea. 2016an iOS 10 bertsioa kaleratzearekin batera, Applek hirugarren sarbide mugatu bat ireki zuen, mezu-trukerako aplikazioak ez ezik, ordainketak, garraio partekatua eta Internet bidezko deiak egiteko aplikazioak ere barne hartuta. iOS 11ren kaleratzean, Applek Siriren ahotsak eguneratu zituen argiagoak eta gizatiarragoak izan zitezen eta jarraipen galderak zein hizkuntza-itzulpenak onartzen hasi zen, baita hirugarrenen ekintza osagarriak ere. iOS 17 bertsioak erabiltzaileei Siri aktibatzeko aukera eman zien «Siri» besterik esanez; hala ere, aurreko bertsioeran erabiltzen zen agindua, «Hey Siri», oraindik balioduna da.

### Game Center 
Game Center Applek garatutako online jokalari anitzeko joko sozialen sarea da. Zerbitzuak erabiltzaileei aukera ematen die lagunak jokoetaraa gonbidatzeko, parekatze automatikoaren bidez jokalari anitzeko partidak hasteko, lortutako lorpenak jarraitzeko eta sailkapen-taulatan puntuazio altuak alderatzeko. iOS 5 bertsiotik aurrera, profileko argazkien euskarria ere gehitu zen. 

Game Center 2010eko apirilaren 8an iragarri zuen Applek, iOS 4ren aurkezpen-ekitaldi batean. Abuztuan aurrebista-bertsio bat kaleratu zen Appleko garatzaile erregistratuentzat. Zerbitzua 2010eko irailaren 8an jarri zen eskuragarri, iOS 4.1 bertsioarekin batera, iPhone 4, iPhone 3GS eta bigarrenetik laugarrenera bitarteko iPod Touch modeloetan. Game Centerrek iPad-ean egin zuen bere estreinaldi publikoa iOS 4.2.1 bertsioarekin. 

Game Center ez dago erabilgarri iPhone 3G-an, jatorrizko iPhonean eta lehen belaunaldiko iPod Touch-ean, gailu horiek ez baitzuten iOS 4 bertsioa jaso. Hala ere, Game Center modu ez-ofizialean erabil daiteke iPhone 3G-an hack baten bidez. 

### Onartzen ez diren teknologiak 
iOS 8 baino lehenagoko bertsioek ez dute Java plataforma ezta Adobe Flash ere onartzen. Izan ere, Steve Jobsek gutun ireki bat idatzi zuen Flash kritikatuz, segurtasun arazoak zituela, akats ugari sortzen zituela, bateria asko kontsumitzen zuela, ukipen anitzeko interfazeekin bateragarria ez zela eta App Store zerbitzuaren funtzionamenduan interferentziak eragiten zituela argudiatuz. Horren ordez, iOSek HTML5 erabiltzen du Flashen alternatiba gisa. 

Aldaketa hau oso kritikatua izan zenez iOS 8 bertsiotik aurrera Adobe Flash erabiltzea baimendu zen; hala ere, iOS 8 baino lehenagoko bertsioa zuten iPhone, iPod edo iPad gailuen erabiltzaileek ez zuten aukera hori izan. Dena den, Adobe Flash erabiltzea posible da App Store-n eskuragarri dagoen nabigatzaile berezi bat erosiz.

2010eko azken hilabeteetan, Silverlight Firestarter ekitaldian, iOSen Silverlight 5 txertatzeko aukerari buruzko espekulazioak egon ziren eta transmuxing teknikaren bidez norabide horreta aurrerapauso handiak eman zirela adierazi zen. Hala ere, ondorengo gertakarien ondorioz, Microsoft HTML5era bideratzen hasi zen interes nagusia eta horrek Silverlighten etorkizuna zalantzazko bihurtu zuen. Gaur egun, ia ezinezkoa da Silverlight edukia iOS duten gailuetan eskuragarri aurkitzea.

## Garapena 
iOS software garapeneko kitak (SDK) iOS sistemetan exekuta daitezkeen aplikazio mugikorrak garatzea ahalbidetzen du.

Hasiera batean, 2007an iPhone-a aurkeztu aurretik, Appleko orduko zuzendari nagusiak, Steve Jobsek ez zuen aurreikusten hirugarrenen garatzaileek iOSerako aplikazio natiboak sortzea; horren ordez, Safari web nabigatzailerako web aplikazioak garatzea proposatu zuen. Hala ere, garatzaileen aldetik jasotako kritikek enpresa jarrera hori berriro aztertzea eragin zuten eta Jobsek 2007ko urrian iragarri zuen Applek software garapeneko kit bat jarriko zuela garatzaileen eskura 2008ko otsailerako.

SDKa 2008ko martxoaren 6an kaleratu zen. Doan deskarga daiteke Mac ordenagailu pertsonalen erabiltzaileentzat baina ez dago erabilgarri Microsoft Windows sistema duten ordenagailuetarako. Garapen kitak hainbat tresna multzo eskaintzen ditu, garatzaileei iOS gailuen funtzio eta zerbitzuetara sartzeko aukera emanez, bai hardwarean bai softwarearen ezaugarriei dagokienez. Horrez gain, iPhone simulagailu bat ere badu, aplikazioak garatzean gailuaren itxura eta funtzionamendua ordenagailuan bertan imitatzeko.

SDKaren bertsio berriak iOSen bertsio berriekin batera argitaratzen dira. Aplikazioak probatzeko, laguntza teknikoa jasotzeko eta App Store bidez aplikazioak banatzeko, garatzaileek Apple Developer Program programan izena eman behar dute.

Xcode garapen ingurunearekin batera erabilita, iOS SDKak garatzaileei iOSerako aplikazioak idazten laguntzen die, ofizialki onartutako programazio-lengoaiak erabiliz, hala nola Swift eta Objective-C. Beste enpresa batzuek ere sortu dituzte tresnak, bakoitzak bere programazio-lengoaia erabiliz. iOSerako aplikazio natiboak garatzea ahalbidetzen dutenak. 

## Harrera 
### Merkatu-kuota 
iOS da munduko bigarren sistema eragile mugikorrik erabiliena, Androiden atzetik. Azken urteetan iPad-en salmentak ere Androiden atzetik egon dira; hala ere, web bidezko erabilerari dagokioenez (erabilera orokorraren adierazle gisa hartuta), iPad-ak dira oraindik gailurik erabilienak. 

WWDC 2014 ekitaldian Tim Cookek adierazi zuen 2014ko ekainerako 800 milioi gailu saldu zirela. 2015eko urtarrilean, Applek hiruhileko emaitzen aurkezpenean jakinarazi zuen 2007az geroztik mila milioi iOS gailu baino gehiago saldu zituela. 2023ko otsailerako, 2.000 milioi gailu aktibatu ziren eta 2007az geroztik 1.500 milioi iPhone saldu ziren. 

2011. urtearen amaieran, iOSek %60ko merkatu-kuota zuen telefono adimendunen eta tableten merkatuan. 2014aren amaierarako, iOSek telefono adimenduen merkatuaren %14,8 hartzen zuen eta tableten eta bi-bateko gailuen merkatuaren %27,6. 2023ko maiatzean, StatCounterrek jakinarazi zuen iOS telefono adimendunen %31,44tan eta tableten %55,75etan erabiltzen zela mundu osoan, salmenten ordez internet bidezko erabileran oinarritutako neurketen arabera. 

2015eko hirugarren hiruhilekoan, Strategy Analytics enpresaren ikerketek erakutsi zuten iOSen adopzioa munduko telefono aimendunen merkatuan minimo historikora jaitsi zela, %12,1era, batez ere Txinan eta Afrikan izandako errendimendu apalagatik. Aldi berean, Androidek merkatuaren %87,5 hartzen zuen eta gainerakoa Windows Phone eta BlackBerry sistemen artean banatzen zen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak