Esperanza Martinez Garcia

**Esperanza Martinez Garcia** (Cuencako Atalaya de Villar del Saz de Arcas, 1927ko apirilaren 27a) Espainiako borrokalari antifrankista bat da, *Sole* ezizenez ezaguna.

## Ibilbidea 
Bere gurasoak Matilde Garcia eta Nicolas Martinez Rubio ziren. Talaia izeneko herrixka batean bizi ziren, Villar del Saz de Arcasetik hurbil, Cuencako mendilerroan. Biak errepublikarrak ziren. Ama erditze batean hil zitzaion. Bere aitak, Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, AGLA, Levante eta Aragoiko Gerrilla Taldeko makiei laguntzen zien.

Bitartekari lanetan aritu zen bere bi ahizpa eta Remedios Montero Martinezekin batera, baina 1947an, makiei aurre egiteko "Bandidajea eta Terrorismoaren" legea ezarri zenean, gerrillan sartzea erabaki zuten, aitarekin batera. Horrela, 1949ko abenduan, AGLAko 5. sektorean sartu zen, Amadora (*Rosita*) eta Angela (Blanca) ahizpekin batera. Aita ere gerrillan sartu zen. Mohortetik beste taldetxo bat batu zitzaien: 23 urteko Remedios Montero Martinez “Celia”, bere aita Eustaquio Montero Cotillas eta 18 urteko Fernando “Luis” anaia.

1950ean Espainiako Alderdi Komunistan (PCE) sartu zen. Bere aita eta koinatua hil egin zituzten, Remedios Monteroren anaia eta aita bezala. Martinez ahizpek borroka armatua uztea erabaki zuten eta Frantziara ihes egin zuten, baina PCEren eskariz bueltatu egin zen, gerrillariak biltzeko. 1952ko martxoaren 25ean, eta loturako agente batek salaketa jarri ondoren, tren batean atxilotu zuten Miranda de Ebron*, Consuelo Pallares Olivaresen* identitate faltsupean.

Valentzian eta Burgosen bi gerra-kontseiluren menpe jarri zuten; lehenengoan, hogei urte eta egun bateko kartzela-zigorra ezarri zioten “bandidajea eta terrorismoa” leporatuta; bigarrenean, hogeita hiru urte, lau hilabete eta egun batekoa “espioitza eta komunismoa” leporatuta. Valentziako Modelo espetxean, Madrileko Ventaseko espetxean eta Carabancheleko espetxean, Burgosko espetxean eta Alcala de Henaresen egon zen. eta Carmen Orozcorekin ere. Manresara joan zen eta ondoren Zaragozara, Alcalan zegoenean lagundu zioten "Emakumeen Mugimendu Demokratikoko" emakumeak ezagutzera. Hain zuzen, Alcalan preso zegoela ezagutu zuen Manuel Gil Langile Komisioetako sindikalista, hiru urteko kartzela-zigorra betetzen ari zena. Berarekin ezkondu zen, zeremonia presondegian egin zelarik. Hiriko lehen ezkontza zibila izan zen.
* 2018an, Apirilaren 14a Fundazioak Balio Errepublikanoen Saria eman zion.
* 2022an, Murtziako Eskualdeko Memoria Historikoaren Elkarteen Federazioak Murtziako Eskualdeko Memoria Historikoaren Saria eman zion Gerrilla Antifrankistari, eta bizirik iraun zuten azken biei eman zien saria: Esperanza Martínez García “Sole”, Levante eta Aragoiko Gerrillarien Elkartekoa (AGLA), *Archivo, Guerra y Exilio* (AGE) Valentziako Elkarteko presidentea eta Francisco Martínez López "Quico" AGEko zuzendaritza-batzordeko kidea eta AGE País Valenciàko (AGEPV) ohorezko presidentea.

## Legatua 
* Bere lekukotza Tomasa Cuevasen *Testimonios de mujeres en las cárceles franquistas 3.* liburuko *Mujeres de la resistencia* lehen kapituluaren parte da.
* 2001ean Javier Corcueraren *La guerrilla de la memoria* filmean parte hartu zuen bere testigantzarekin.

* Bere testigantza ere Esther Lopez Barcelóren liburuaren parte da, 2008an argitaratua, *Testimonio de la memoria*, berari eskainitako atalarekin.
* 2010ean bere memoriak argitaratu zituzten *Guerrilleras, la ilusión de una esperanza* liburuan.

## Bibliografia 
* Esperanza Martinez Guerrilleras. *La ilusión de una esperanza*. La Torre Literario AGE, 2010.
* Esther López Barceló, *Testimonio de la memoria*, kap. “Esperanza Martínez”, AGEPV 2008.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Vencidxs proiektuaren barruan egindako elkarrizketa jabari publikoan.