Mariana de Carvajal y Saavedra

**Mariana de Carvajal y Saavedra**, jaiotzez  **Mariana de Carvajal y Piédrola**  (Jaen, 1620 - 1670 ) Espainiako Urrezko Mendeko idazlea izan zen.

## Bizitza 
Jaenen jaio zen, gaztetan Granadan bizi izan zen, eta hor Baltasar Mateo de Velázquez militar eta Granadako Errege Kantzelaritzako Aitoren Semeen alkate nagusiarekin ezkondu zen. Bere eleberriak gorteko nobela deituriko generoaren barruan sartzen dira. Horietako batzuk Úbeda hirian (Jaén) daude kokatuta.

## Lanak 
1663an, *Navidades en Madrid y noches entretenidas* izeneko zortzi nobela laburren sorta argitaratu zuen. Elkarrekiko independenteak dira, baina narratzaile guztiak Lucrecia de Haroren lagunak dira. Lucrecia de Haro fikziozko pertsonaia da, alargun aberats eta ederra, lagunak bere etxean gau bat pasatzera gonbidatu dituena. Estiloan eta intentzioan Maria de Zayas gogorarazten du. Bere argumentuak sinpleak dira. Aipagarriak dira *La industria vence desdenes* *(*Apolo eta Dafneren fabula tartean duela) eta *El esclavo de su esclavo (*hemen Matilde ederrak askatasuna berreskuratzen du Audalláren eskuzabaltasunagatik). Etika aristoteliko batetik, emakumeen gehiegizko lotsak ekar ditzakeen arriskuak erakusten saiatzen da. Hala, *La* *industria* *vence desdenes* nobelako pertsonaietako batek esaera ezagun bat esaten du: "Keak eta emakume suharrak gizona etxetik botatzen dute."

Eleberri hauek Espainiako XVII. mendeko ohitura eta praktiken bilduma dira. Bertan, garai hartan Espainian bizi zen krisi ekonomikoa islatzen da, eta Gorteak ezin ziola eutsi bertatik bizi nahi zuen jende kopuruari erakusten. Barrokoko janzkera, gizarte-etiketa, maila aristokratiko eta eguneroko bizitzako ohituren deskribapen zehatzez josita daude. Etengabeko kezka dago diruaren inguruan; horrela, dotearena sarri errepikatzen den gaia da. Bigarren eleberrian (*La dicha de Doristea)*, pertsonaia guztiak beren nobleen tituluen eta jabetzen bidez daude deskribatuta.

Antzerki lana ere idatzi zuen: *Navidades en Madrid* liburuaren hitzaurrean aipatzen du, baina ez dugu horren izenburua ezagutzen*.*

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* CARVAJAL Y SAAVEDRA, Mariana, *Navidades de Madrid y noches entretenidas*. Instituto de Estudios Giennenses , 2005 ISBN 84-96047-37-7

*  VV.AA.; Ana Navarro (1989). *Antología poética de escritoras de los siglos XVI y XVII*. Editorial Castalia. ISBN 84-7039-534-3.  

*  Isabel Colón Calderón (2010). *Carvajal y Saavedra, Mariana de*. Diccionario filológico de literatura española. Siglo XVII. I. liburukia, 284-286. or. ISBN 978-84-9740-346-7. 

*  Emanuela Mini (2006). *Notas sobre el Decamerón de Boccaccio y las novelas de Mariana de Carvajal y Saavedra*. Desde Andalucía: mujeres del Mediterráneo. 305-315. or. ISBN 8493450847.  

*  Mariano Olmedo Gómez (2012). *Las novelas enmarcadas como reflejo de la estructura amorosa en Navidades de Madrid y noches entretenidas (1663) de Mariana de Carvajal y Saavedra*. Novela corta y teatro en el Barroco español (1613-1685): Studia in honorem Prof. Anthony Close. 107-120. or. ISBN 978-84-15014-86-7. 

* Ruth Cubillo Paniagua (2003). *Usos amorosos y condúctas modélicas femeninas en el siglo XVII: una lectura de las navidades de Madrid y noches entretenidas de Mariana de Carvajal*. Universitat Autònoma de Barcelona.

## Kanpo estekak 
* Navidades de Madrid-en edizio digitala Andaluziako Liburutegi Birtualaren eskutik
* Mariana de Carvajal eta Saavedraren lanak Miguel de Cervantes Liburutegi Birtualean
* *Navidades de Madrid y noches entretenidas*: edición digital de seis novela Mariana de Carvajal eta Saavedraren *Navidades de Madrid y noches entretenidas (1963)* bildumako sei eleberriren edizio digital kritikoa, *SPAN 365: Escritoras y su empoderamiento en la literatura del Siglo de Oro* (Gettysburg College, 2021eko udaberria)