María del Pilar Sinués

**María del Pilar Sinués y Navarro**, **María del Pilar Sinués de Marco** izenez ezagunagoa (Zaragoza, Aragoi, 1835eko abenduaren 19a - Madril, 1893ko azaroaren 20a), espainiar idazle ezagun eta emankorra izan zen, hainbat generotan: eleberria, poesia eta dibulgazio-lanak; gainera, *Laura* ezizena erabili zuen berak zuzentzen zuen aldizkarian kazetaritza-artikuluak idazteko.

## Biografia 
### Lehen urratsak 
María del Pilar Sinués y Navarro 1835eko abenduaren 19an jaio zen Zaragozan (Aragoi, Espainia). Pedro Sinués y Yoldi eta Flora Navarroren alaba izan zen. Heziketa Santa Rosa komentuan jaso zuen, eta horri esker garatu zituen literatur ezaugarriak. 18 urterekin argitaratu zuen bere lehen eleberria, *Rosa.* 1853 eta 1854 artean hamaika poema argitaratu zituen *El Avisador* egunkarian, eta bost *El* *Esparteristan*. Gai erlijioso, familiar eta politikari buruzko poemak dira; azken horren adibide da «Invicto Duque de la Victoria»-ri  eskainitako poema, beste poema batzuez gain.Nik "Rosa" ikusi nuen nire jaioterrian, artisau gaixoaren eskuetan, dama dotorearen apain-mahaian, familiako aita agurgarriaren mahaian, nekazariaren sukaldean, elizgizonaren gela apalean. Horren ondorioz, bere lan ugariengatik kritikatua izan zen, *El Moro Muza* aldizkari satirikoan haren inguruko parodia bat egiten zen. Bere ideia aurrerakoiengatik ere kritikatu zuten. 1883an *Flores y Perlas* aldizkariaren lehen zenbakia kaleratu zuen, berak zuzendua eta emakumeek bakarrik idatzia, baina ez dago aldizkariaren jarraipenaren berri gehiagorik.

Idazle eta pedagogo gisa zuen egoerak eraman zuen bere lanen izaera femeninoetan islatzen ez zen doktrinamendu batera, eta horrek gatazka bat zekarren bere hezkuntza zereginean.

*El ángel del hogar* aldizkaritik, 1868ko Iraultza Loriatsuaren alde egin zuen, eta 1869an Unibertsitate Zentralak bultzatu zituen emakumeen heziketarako ekimenei buruzko artikuluak idatzi zituen. Bere bilakaera pertsonalaz jabetzen zen, eta hori areagotu egin zen bere ezkontza-banaketarekin; hala, 1879an, literaturaren profesionalizazioa defendatu zuen.

Sinuesen ospea galdu zuen, kultura isabeldarraren gain erori zen desbalorizazioagatik, izan ere, kultura hori femeninotzat jo zen eta ez jenio sortzaile maskulinotzat, Berrezarkuntzan nagusi zen kontzeptua.

## *El ángel del hogar,Amor y llanto*Lanak 
* *Rosa,* 1851. Nobela originala, kostunbrista.
* *Mis vigilias (nire gaubeilak*), 1854. Olerkiak, bertso-narrazioak, ipuinak eta saiakerak.
* Luz de Luna, 1855. . XV. mendean girotutako kondaira historikoa. C..
* Cantos de mi lira, 1857. Kondairak bertsotan. Erromantizismoaren korrontean.
* *La diadema de perlas*, 1857. Eleberri historikoa.
* *Amor y llanto*, 1857. Kondaira historikoak.
* *Margarita*, 1857. Eleberria.
* *Premio y  castigo*, 1857. Carolina Coronadori eskainitako eleberria.
* *La ley de Dios*, 1858. Hamar Mandamenduetan oinarritutako kondairen bilduma. Bere lanik txalotuenetako bat.
* *El ángel del hogar*, 1859. Moralista eta hezitzailea.
* *Flores del alma*, 1860. Poemak.
* *Un nido de palomas*, 1861. Eleberria, 
* *Fausta Sorel*, 1861. Eleberria, 
* *¡¡Pobre Ana !!*, 1861. Legenda historikoa.
* *A la sombra de un tilo*, 1862. Eleberria.
* *A la luz de una lámpara*, 1862. 
* *La rama de sándalo*, 1862.
* *Sueños y realidades*, 1862.
* *El lazo de flores*, 1862. Eleberria
* *El sol de invierno*, 1863. Senarrak antzerkirako egokitutako eleberria.
* *Celeste*, 1863. Eleberria.
* *La senda de la gloria*, 1863. Eleberria.
* *La Virgen de las lilas*, 1865. Eleberria.
* *Hija*, esposa y madre, 1866. Gutun pedagogikoa.
* *El almohadón de rosas*, 1864. Eleberria.
* *No hay culpa sin pena*, 1864. Eleberria.
* *Galería de mujeres célebres*, 1868. Legenda biografikoak.
* *El alma enferma*, 1864. Eleberria.
* *El cetro de flores*, 1865. Legenda historiko bilduma.
* *Querer es poder*, 1865. Eleberria.
* *A río revuelto*, 1866. Eleberria.

* *Cuentos de color de cielo*, 1867. Errelato eta ipuin bilduma. V*eladas de invierno en torno a una mesa de labor*, 1866.
* *El camino de la dicha*, 1866. 
* *La familia cristiana. La corona nupcial*, 1871. Eleberria.
* *Volver bien por mal*, 1872. Eleberria.
* *Las alas de Ícaro*, 1872. Eleberria.
* *El último amor*, 1872. Eleberria.
* *Una hija del siglo*, 1873. Eleberria.
* *Un libro para las damas*, 1875. *El becerro de oro*, 1875. Eleberria. Arrakasta handia lortu zuen lana. 
* *La vida íntima*, 1876. Epistolak.
* *Combates de la vida*, 1876.
* *Plácida*, 1877. Drama familiarra.
* *Un libro para las madres*, 1877.

## Aintzatespenak 
* Haren *JLa ley de Dios y A la luz de la lámpara* */Jainkoaren legea* eta *Lanpararen argitan* liburuak testu ofizial izendatu zituzten eskola guztietan.
* Zaragozan bada bere izena daraman kale bat.
* Zaragozako Unibertsitateak areto bat du bere izenarekin.

## Erreferentziak 
### Bibliografia 
* Hormigón, Juan Antonio (1996). Autoras en la Historia del Teatro Español (1500-1994). Madrid: Publicaciones de la Asociación de Directores de Escena de España. 
* Ruiz Lasala, Inocencio (1977). Bibliografía zaragozana del siglo XIX d. C. Zaragoza: Ayuntamiento. ISBN 84-505-5440-3. 
* Simón Palmer, Carmen (1991). Escritoras españolas del siglo XIX d. C.. Manual biobibliográfico. Madrid: Castalia. 
* Urrutia, Jorge, ed. (1995). Poesía española del siglo XIX d. C. Madrid: Cátedra. 
* Navales, A. M. (12 de diciembre de 1977). María del Pilar Sinués, escritora zaragozana del siglo XIX d. C. Heraldo de Aragón. 

## Kanpo estekak 
* Entziklopedia Aragonesa. María Pilar Sinués y Navarro
* María Pilar Sinués de Marcoren biografia
* Pilar Sinuesen lanak, Cervantes Birtualean.
*  Gutenberg Proiektuan.
* Bere lanaren azterketa *Saria eta zigorra*: Leyendo los cuerpos desde la normatividad femenina: Premio y Castigo de María del Pilar Sinués de Marco
* La corona de perlas: *Historia* y ficcion: La corona de perlas de Pilar Sinués