Ignazia Zabalo

**Ignazia Zabalo Ballarin**, izengoitiz ***Nor-Nai*** (Donostia, Gipuzkoa, 1905 &ndash; Bartzelona, Katalunia, 1939), ilustratzailea eta marrazkilaria izan zen. Euskal Herrian XX. mendean lanbidez marrazkilari izandako lehen emakumea, seguruenik.

Zabaloren bizitzak eta lanak zailtasun asko izan zituzten. Eremu guztietan aitzindariak izan ziren bere komiki-lanak ahaide gizonen itzalpean hazi ziren, gizarteak horientzat gordetzen baitzuen prestakuntza eta ogibide liberaletarako bidea; emakumeen aldetik, ordea, apaltasuna eta sakrifizioa espero ziren. Hala eta guztiz ere, Ignazia Zabalok nortasunez eta modernotasunez betetako ikusizko obra sortu zuen. Tamalez guda zibilean zapuztu zen ibilbidea, gazte-gazte hil baitzen.

Jon Zabalo *Txiki* bere neba zen. Biak aitzindariak izan ziren, prentsako ilustratzaile lehenengoetarikoak izan ziren. *Agere* aldizkarian eta *Argia*ren egutegian argitaratu zituzten beren marrazkiak. 1973an, Matxin Labaienek '''*Nor-Nai*-ren'* eta haren neba Txikiren marrazkiak bildu eta *«Txiki» marrazkilari eta umoredun* izenburupean argitaratu zituen.

## Bizialdia 
Zortzi anai-arreben artean gazteena zelarik, bi anaia zaharrenak margolariak zituen. 1925eko *Argia*ren egutegian agertu zen lehen aldiz *Nor-Nai* sinadura marrazki batean. Gainetik begiratuta, Txikirenak ziruditen. Aipatu 1973ko liburuan, bien marrazkiak bereizi gabe nahasian agertzen ziren bilduta.

Agiriano, Mur, Unsain eta beste batzuk XX. mendeko lehen erdiko arte grafikoa aztertzen hasi zirenean, ordea, garbi geratu zen *Nor-Nai* izengoitiaren atzean Ignazia Zabalo zegoela, eta ez haren anaia Juan. 1925etik 1931ra, arreba-anaiak batera aritu ziren lanean. *Argiaren egutegikoaz* gain, Irungo Jaietako liburuxkako akuarelak bereak dira eta lanik azpimarragarriena neska gazteentzat Eliza katolikoak argitaratzen zuen *Agere* aldizkarian egin zituen: aldizkari hartako marrazki, txiste, komiki eta apaingarriak Ignazia Zabalok eginak ziren..

Ignaziaren marrazkiak anaiaren ildokoak ziren; baina, ongi begiratuta, arabeskorako eta jolaserako joera handiagoa du Nor-Naik, elementu dekoratibo gehigarri bat dute haren marrazkiek. Joxean Muñozek zioen eleganteagoak zirela. Hala ere, Ignaziak ezin izan zuen bere obra biribildu. 1931n, Txiki enpresa utzi eta Bartzelonara joan zen, bakarkako marrazkilari bideari jarraitzeko. 1939an, 33 edo 34 urte zituela, bonba batek hil zuen, Bartzelonako bere etxeko atarian. Trintxerpeko biribilgune horren erdian, Rikardo Ugarte eskultorearen *Aingura* eskultura dago.*

Fitxategi:Nornahi plaza Aingura Donostia 19 28 18 395000.jpeg|Nor-Nai plazako plaka.
Fitxategi:Nornahi plaza Aingura Donostia.jpeg|*Aingura* eskultura eta Nor-Nai plazako plaka.
Fitxategi:Aingura eskultura Donostian argitsua.jpg|alt=Aingura eskultura Donostiakor-Nai plazan|*Aingura* eskultura, Nor-Nai plazan.
Fitxategi:Nor-nai plaza Trintxerpe.jpg|Nor-nai plaza, atzean Donostiako Trintxerpe auzoa ageri dela.

* 2025: Ignazia Zabaloren historia biltzen duen erakusketa bat sortu zuten Euskal Irudigileak elkarteak eta Donostia Kulturak, Donostiako Aiete kultur etxean: *Ignacia Zabalo (1905-1939), Nor-Nai*.
* 2025: lehenengo aldiz ospatu zen Euskal Ilustrazioaren Eguna, azaroaren 12an, eta Ignazia Zabalo izan zen omendua, marrazki propioak sinatzeko eskubidea aldarrikatzeagatik eta feminismoaren alde egindako lanagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Zabalotarrak, ezkontza batean. Kutxatekan gordetako argazkia.