1848

## Gertaerak 
* Otsailaren 21ean: Manifestu Komunista argitaratu zen.
* Otsaila-martxoa: Europa osoan zehar iraultza liberalak eman, "Herrien Udaberria".
* Uztailaren 18a &ndash; Emakumeen Eskubideen lehen Biltzarra egin zuten New York hirian.
* Uztailaren 29a &ndash; Irlandako Tipperary herrian, Gazte Irlandarren iraultza hasi zen, garaipena lortu ez zuen britainiarren aurkako matxinada abertzalea.
* Berastegik eta Elduainek elkarrengandik banatzea erabaki zuten.

### Arte eta kultura 
* Josepe Agosti Xaho zuberotarrak lehenengo egunkaria euskaraz argitaratu zuen , *"Uscal Herrico Gaseta"*. Bi zenbaki baino ez dugu ezagutzen.

### Zientzia eta teknologia 
### Kirolak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 4a &ndash; Katsura Tarō, Japoniako lehen ministroa (h. 1913).
* Urtarrilaren 6a &ndash; Khristo Botev, bulgariar idazlea (h. 1876).
* Urtarrilaren 9a &ndash; Frederika Hannoverkoa, alemaniar jatorriko britainiar aristokrata, Biarrizko urrezko aroaren protagonistetako bat (h. 1926).
* Urtarrilaren 20a &ndash; Frances Courtenay Baylor, estatubatuar idazlea (h. 1920).
* Urtarrilaren 21a &ndash; Henri Duparc, frantziar musikagilea (h. 1933).
* Urtarrilaren 24a &ndash; Vasili Surikov, errusiar margolaria (h. 1916).
* Otsailaren 3a &ndash; Jørgen Løvland, Norvegiako lehen ministroa (h. 1922).
* Otsailaren 4a &ndash; José López Mendoza, gaztelar elizgizona (h. 1923).
* Otsailaren 5a &ndash; Joris-Karl Huysmans, frantziar eleberrigile eta arte kritikaria (h. 1907).
* Otsailaren 5a &ndash; Belle Starr, XIX. mendeko Estatu Batuetako mendebaldeko bidelapurra (h. 1889).
* Otsailaren 16a &ndash; Hugo de Vries, herbeheretar botanikoa (h. 1935).
* Otsailaren 16a &ndash; Octave Mirbeau, frantziar idazlea (h. 1917).
* Otsailaren 18a &ndash; Louis Comfort Tiffany, estatubatuar artista eta diseinatzailea (h. 1933).
* Otsailaren 25a &ndash; Gilen II.a Württembergekoa, Württembergeko azken erregea (h. 1921).
* Otsailaren 27a &ndash; Charles Hubert Hastings Parry, ingeles musikagile eta musikologoa (h. 1918).
* Martxoaren 4a &ndash; Pietronella Peters, alemaniar margolaria (h. 1924).
* Martxoaren 14a &ndash; Lise Tréhot, frantziar arte modeloa, Pierre-Auguste Renoirrentzat lan egin zuena (h. 1922).
* Martxoaren 19a &ndash; Wyatt Earp, estatubatuar pistolaria, jokalaria eta polizia ofiziala (h. 1929).
* Martxoaren 30a &ndash; Karlos Maria Borboi Austria-Estekoa, espainiakoa izenaz erregegai karlista (h. 1909).
* Apirilaren 1a &ndash; Antonio Baztan, nafar politikari kontserbadorea (h. 1928).
* Apirilaren 1a &ndash; Laurent Diharasarri, euskal idazle eta itzultzailea (h. 1902).
* Apirilaren 1a &ndash; Nutt Komodoroa, estatubatuar artista (h. 1881).
* Apirilaren 1a &ndash; Marie Rickmeyer, alemaniar idazlea (h. 1919).
* Apirilaren 3a &ndash; Georges Ohnet, frantziar eleberrigilea (h. 1918).
* Apirilaren 3a &ndash; Arturo Prat, txiletar abokatu eta marinel ofiziala (h. 1879).
* Apirilaren 4a &ndash; Josefina Pelliza de Sagasta, argentinar poeta, eleberrigile eta kazetaria (h. 1888).
* Apirilaren 21a &ndash; Carl Stumpf, alemaniar filosofo, psikologo eta musikologoa (h. 1936).
* Apirilaren 27a &ndash; Oton Bavariakoa, Bavariako erregea (h. 1916).
* Apirilaren 27a &ndash; Martzelino Soroa, gipuzkoar antzerkigilea (h. 1902).
* Apirilaren 30a &ndash; Eugène Simon, frantziar araknologo, entomologo eta botanikaria, historian armiarma taxonomia gehien egin duen ikerlaria (h. 1924).
* Maiatzaren 11 &ndash; Wilhelm Windelband, alemaniar filosofoa eta historialaria (h. 1915).
* Maiatzaren 15a &ndash; Viktor Vasnetsov, errusiar margolaria (h. 1926).
* Maiatzaren 21a &ndash; Wilhelmine Gulowsen, norvegiar idazle, poeta, argitaratzaile eta itzultzailea (h. 1899).
* Maiatzaren 22a &ndash; Fritz von Uhde, alemaniar margolaria (h. 1911).
* Maiatzaren 23a &ndash; Otto Lilienthal, alemaniar ingeniaria (h. 1896).
* Maiatzaren 25a &ndash; Francisco Javier González de Castejón, Vadilloko markesa, nafar abokatu eta politikaria (h. 1919).
* Maiatzaren 25a &ndash; Helmuth Johannes Ludwig von Moltke, alemaniar jenerala (h. 1916).
* Maiatzaren 26a &ndash; Petra Lekuona, bere ondarea utzi zuen Oiartzungo adineko herritarrak babesteko (h. 1929).
* Ekainaren 5a &ndash; Ramon Adan de Iartza, gipuzkoar geologoa (h. 1917).
* Ekainaren 7a &ndash; Paul Gauguin, frantziar margolari eta eskultorea (h. 1903).
* Ekainaren 25a &ndash; Lazarine de Manosque, okzitaniar poeta (h. 1899).
* Ekainaren 28a &ndash; León Guruciaga, arabar irakaslea, antzerkigilea, kazetaria eta poeta (h. 1919).
* Uztailaren 13a &ndash; Otto Hesselbom, suediar paisaia margolaria (h. 1913).
* Uztailaren 15a &ndash; Vilfredo Pareto, frantziar jatorriko italiar ekonomialari eta soziologoa (h. 1923).
* Uztailaren 18a &ndash; W. G. Grace, ingeles kriket-jokalaria, "kriket modernoaren aitatzat" hartu (h. 1915).
* Uztailaren 25a &ndash; Arthur Balfour, Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1930).
* Abuztuaren 10a &ndash; William Harnett, irlandar jatorriko estatubatuar margolaria (h. 1892).
* Abuztuaren 14a &ndash; Margaret Lindsay Huggins, britainiar-irlandar ikertzaile zientifiko eta astronomoa (h. 1915).
* Abuztuaren 16a &ndash; Francis Darwin, britainiar botanikaria (h. 1925).
* Abuztuaren 19a &ndash; Gustave Caillebotte, frantziar margolaria (h. 1894).
* Abuztuaren 21a &ndash; Paul Henry, frantziar optikari eta astronomoa (h. 1905).
* Abuztuaren 22a &ndash; Mañex Zubiat, baxenafar bertsolaria (h. 1924).
* Abuztuaren 27a &ndash; Georges Hérelle, frantziar etnografoa (h. 1935).
* Irailaren 9a &ndash; Elia Millosevich, italiar astronomoa (h. 1919).
* Irailaren 13a &ndash; Diane de Guldencrone, frantziar historialari eta idazlea (h. 1930).
* Irailaren 26a &ndash; Hellen Allingham, ingeles ilustratzailea eta akuarelista (h. 1926)
* Irailaren 19a &ndash; Gunnar Knudsen, Norvegiako lehen ministroa (h. 1928).
* Irailaren 26a &ndash; Hellen Allingham, ingeles ilustrailea eta akuarelista (h. 1926).
* Irailaren 28a &ndash; Heinrich Winkler, alemaniar pedagogo eta hizkuntzalaria, euskaran eta altaitar hizkuntzetan aditua (h. 1930).
* Urriaren 4a &ndash; Francisco Gaskue, gipuzkoar ingeniaria eta musikologoa (h. 1920).
* Urriaren 5a &ndash; Édouard Detaille, frantziar margolaria (h. 1912).
* Urriaren 8a &ndash; Pierre Degeyter, flandiar langile, musikari eta musikagile borrokalaria, *Internazionala*ren sortzailea (h. 1932).
* Urriaren 17a &ndash; Oskars Bārs, letoniar arkitektoa (h. 1914).
* Urriaren 22a &ndash; Antonio Basagoiti Arteta, euskal jatorriko espainiar enpresari eta bankaria (h. 1933).
* Urriaren 25a &ndash; Krispin Beobide, euskal idazlea (h. 1891).
* Azaroaren 1a &ndash; Jules Bastien-Lepage, frantziar margolari naturalista (h. 1884).
* Azaroaren 8a &ndash; Gottlob Frege, alemaniar matematikaria (h. 1925).
* Azaroaren 12a &ndash; Adolfo Areizaga, bizkaitar eskultorea (h. 1918).
* Azaroaren 12a &ndash; Eduard Müller, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1919).
* Azaroaren 13a &ndash; Alberto I.a, Monakoko Printzea (h. 1922).
* Azaroaren 14a &ndash; Domingo Elizondo, nafar ongile eta enpresaburua (h. 1929).
* Azaroaren 14a &ndash; Sándor Wekerle, Hungariako lehen ministroa (h. 1921).
* Azaroaren 17a &ndash; Max Théon, poloniar kabalista eta okultista judua (h. 1927).
* Azaroaren 21a &ndash; José Tartiere, Bilbon jaiotako asturiar enpresaburu eta ingeniari industriala (h. 1927).
* Azaroaren 25a &ndash; Maria Katalina Irigoien, *María Desposorios*, iruindar moja, 2011n dohatsu izendatua (h. 1918).
* Azaroaren 27a &ndash; Henry Augustus Rowland, estatubatuar fisikaria (h. 1901).
* Azaroaren 29a &ndash; Catharina Louisa Maria Alberdingk Thijm, herbeheretar idazle eta gizarte-langilea (h. 1908).
* Abenduaren 6a &ndash; Johann Palisa, austriar astronomoa (h. 1925).
* Abenduaren 9a &ndash; Joel Chandler Harris, estatubatuar kazetari, idazle eta folklorista (h. 1908).
* Abenduaren 9a &ndash; Jose Maria Orbe Gaytán de Ayala, bostgarren Valdespinako markesa, gipuzkoar militar eta politikaria (h. 1933).
* Julian Apraiz Saenz de Elburgo, Gasteizko Unibertsitate Askeko katedraduna eta Miguel de Cervantesi buruzko aditua (h. 1910).
* Varvara Andreievskaia, errusiar idazle eta itzultzailea (h. ?).
* Anna Angyal, hungariar idazle eta irakaslea (h. 1874).
* Charles Ashton, galestar idazlea (h. 1899).
* Filomena Valenzuela Goyenechea, txiletar kantinera (h. 1924).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 9a &ndash; Caroline Lucretia Herschel, astronomo alemaniarra (j. 1750).
* Urtarrilaren 17a &ndash; Petros Mavromichalis, Greziako estatuburua (j. 1765).
* Urtarrilaren 20a &ndash; Kristian VIII.a Danimarkakoa, Danimarkako eta Norvegiako erregea (j. 1786).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Javier de Burgos, andaluziar antzerkigile eta politikaria (j. 1778).
* Otsailaren 7a &ndash; Christen Købke, Danimarkako Urrezko Aroko daniar margolaria (j. 1810).
* Otsailaren 11 &ndash; Thomas Cole, estatubatuar margolaria, Hudson Ibaiaren Eskolaren sortzailea (j. 1801).
* Otsailaren 23a &ndash; John Quincy Adams, AEBetako 6. Presidentea (j. 1767).
* Otsailaren 29a &ndash; Louis-François Lejeune, frantziar jeneral eta margolaria (j. 1775).
* Martxoaren 29a &ndash; John Jacob Astor, AEBetako lehen milioiduna (j. 1763).
* Apirilaren 8a &ndash; Gaetano Donizetti, musikagile italiarra (j.1797).
* Ekainaren 7a &ndash; Vissarion Belinski, errusiar filosofo eta literatura-kritikaria (j. 1811).
* Ekainaren 23a &ndash; Maria Leopoldina Austria-Estekoa, Austriako artxidukesa eta Bavariako printzesa-hautesle ezkontidea (j. 1776).
* Uztaila &ndash; Manto Mavrogenous, greziar emakumezko heroia Greziako Independentzia Gerran (j. 1796).
* Uztailaren 3a &ndash; Joaquín Julián Altzaa, gipuzkoar legelari eta militarra (j. 1798).
* Uztailaren 4a &ndash; François-René de Chateaubriand, frantziar politikari, diplomazialari eta idazlea (j. 1768).
* Uztailaren 8a &ndash; Avdotia Istomina, errusiar ballet dantzaria (j. 1799).
* Uztailaren 9a &ndash; Jaime Balmes, kataluniar apaiza, kazetaria eta filosofoa (j. 1810).
* Abuztuaren 7a &ndash; Jöns Jakob Berzelius, suediar kimikaria, kimika modernoaren sortzailetariko bat (j. 1779).
* Abuztuaren 8a &ndash; Francisco Amorós, Soteloko markesa, espainiar pedagogo eta militarra (j. 1770).
* Abuztuaren 9a &ndash; Frederick Marryat, Royal Navyko ofiziala eta eleberrigilea (j. 1792).
* Abuztuaren 12a &ndash; George Stephenson, ingeniari ingelesa, lurrunezko lokomotoraren diseinatzailea (j. 1781).
* Abuztuaren 14a &ndash; Sarah Flower Adams, emakumezko olerkari ingelesa, zenbait kantu erlijioso ezagunen egilea (j. 1805).
* Irailaren 18a &ndash; Felix von Lichnowsky, prusiar militar eta politikaria (j. 1814).
* Irailaren 24a &ndash; Branwell Brontë, ingeles margolari eta idazlea (j. 1817).
* Azaroaren 7a &ndash; Thomas Price, historialari eta idazle galestar elebiduna (j. 1787).
* Azaroaren 10a &ndash; Ibrahim Paxa, Egiptoko *wali*a (j. 1789).
* Azaroaren 20a &ndash; Robert Batty, Britainiar Armadako teniente-koronela, baita marrazkilaria (j. 1789).
* Azaroaren 24a &ndash; William Lamb (Melbourneko II. bizkondea), Erresuma Batuko lehen ministroa (j. 1779).
* Abenduaren 18a &ndash; Bernard Bolzano, matematikari, logikari, filosofo eta teologo bohemiarra (j. 1781).
* Abenduaren 19a &ndash; Emily Brontë, idazle britainiarra (j. 1818).
* Keisai Eisen, japoniar margolaria (j. c. 1791).

----

## Kanpo estekak