Futbol 7 egokitu

**Futbol 7 egokitua** edo ingelesez '''*CP Football*,'* baita lehenago Paralinpiar Futbola izenarekin ere ezagutua, garun-paralisia eta bestelako gaixotasun neurologikoak, hala nola iktus eta burmuineko lesio traumatikoak dituzten kirolarientzako futbolaren egokitzapen bat da; desgaitasun horiek dituzten pertsonei kirola praktikatzeko eta disfrutatzeko aukera ematen die, inklusioa, aukera berdintasuna eta garapen fisiko eta soziala sustatuz.

1978tik 2014ra, Futbol 7 egokitua, *Garun-paralisiaren Nazioarteko Kirol eta Jolas Elkarteak (CPISRA)* kudeatu zuen. 2015eko urtarrilean, kirolaren kudeaketa *Garun-Paralisia Futbolaren Nazioarteko Federazioak* hartu zuen, *Para Football* erakundearen barruan.  *National CP Football Liga* delakoa ere badago, 16 urtetik gorako helduei, gizonezkoei zein emakumezkoei, formatu espezifiko baten barruan jokatzeko aukera ematen diena.

Kirolak FIFAren arau ofizialak betetzen ditu, baina egokitzapen batzuekin. Egokitzapen horietako batzuk jokalekuaren tamaina txikitzea, jokalarien kopurua murriztea, jokoz-kanpo araua kentzea eta eskuarekin baloia sartzea baimentzea dira. Partidak 30 minutuko bi zatiz osatzen dira, 15 minutuko atsedenaldiarekin tartean. Taldeek beti C5 edo C6 klaseko jokalari bat sailkatu behar dute, eta, aldiz, ez da C8 klaseko jokalari bat baino gehiago aldi berean jokatzea baimentzen.

Garun-paralisidunen futbolaren nazioarteko lehiaketa 1978ko CP-ISRA Nazioarteko Jokoetan hasi zen, Edinburgon, Eskozian. Kirol hau 1984ko Udako Paralinpiar Jokoetan sartu zen, New York-en (AEB), eta hurrengo udako joko guztietan jokatu zen 2016ra arte.

## **Kudeaketa** 
*"International Federation of CP Football" (CP Futbol Nazioarteko Federazioa)* futbola zuzentzen duen nazioarteko erakundea da. 2015eko urtarrilean eratu zen ofizialki, eta *CP Football* kirol independente bihurtu zen 37 urte igaro ondoren, Garun-paralisiaren Nazioarteko Kirol eta Jolas Elkartea (CPISRA) bezala.

IFCPF Futbol 7 egokituaren lidergoaz, kudeaketaz eta gobernantzaz arduratzen da, haren bazkideak aukeratutako Gobernu Batzorde batekin, eta Kontseiluak erakundearen eguneroko eragiketak gainbegiratzeko izendatutako Zuzendaritza Taldearekin. Aipatutako erakundea Nazioarteko Paralinpiar Batzordeak (IPC) onartutako federazioa da.

## **Arauak** 
Futbol 7 egokituak, oro har, IFAB-ek erabiltzen dituen futbol arau asko jarraitzen dituen arren, kirolak aldaketa gutxi batzuk barne hartzen ditu. Arau hauek jokoz kanpo araua baztertzen dute, eta jokalariek esku bakarra erabiliz baloia alboko saketik jaurtitzeko baimena dute. Gainera, alboko-sakea buru gainetik egin beharrean, beheko teknika erabiliz jar dezakete baloia jokoan.

Jokoa ere motzagoa da, 30 minutuko bi zati baititu gizonezkoen kasuan eta 25 minutuko bi zati baititu emakumezkoen kasuan, 15 minutuko atsedenaldiarekin. Gainera, 7 jokalarik jokatu dezakete ekipo bakoitzean, desgaitasunik gabeko futbolean, aldiz, 11 izaten dira. Gol-atea eta zelaia ere txikiagoak dira, hots, 75 metroko luzera eta 55 metroko zabalera dauzka.

Txapelketako lehia, playoff edota finaleko partidak berdinketan amaitzen badira eregulazio denbora bukatzean, denbora gehigarri bat jokatzen da. Denbora gehigarri hori 10 minutuko bi zatiz osatua dago, eta gola sartzen duen lehen taldeak partida irabazten du. 20 minutu ondoren berdinketak jarraitzen badu, penalti jaurtiketak egiten dira. Talde bakoitzak 5 penalti botako ditu, penalti puntutik, eta 5 jaurtiketa horien ondoren gol gehien sartu dituen taldeak irabaziko du partida.

Lau klasek parte hartzen dute kirolean. Klase hauek FT5, FT6, FT7 eta FT8 dira. Klase bakoitza desgaitasun-motaren arabera sailkatzen da:

* **FT5**: Ibiltzeko eta korrika egiteko zailtasunak dituzten kirolariak, baina ez zutik egoteko edo baloiari ostikoak emateko orduan.
* **FT6**: Goiko gorputz-adarrak kontrolatzeko eta koordinatzeko arazoak dituzten kirolariak, batez ere korrika egitean. ===
Nazioarteko futbol 7 egokituko lehen lehiaketa Edinburgon (Eskozia) egin zen 1978an, *Brain Palsy'' Nazioarteko Jokoen hirugarren edizioan. Joko hauetan sortu zen Garun Paralisiaren Nazionarteko Kirol eta Jolas Elkartea (CPISRA).

=== **1982 - Lehen Munduko Txapelketak**

Azken txapelketan, 2022an, Brasil, Errusia eta Argentinako taldeak nabarmendu ziren, eta Errusiako selekzioa txapelduna izan zen.

Munduko Koparen Antzeko Futbol 7 egokituko Europako Futbol Txapelketa lau urtean behin egiten den txapelketa kontinentala da, eta Europako selekzioak biltzen ditu. Azken edizioa, 2021ean egin zena, Ukrainako selekzioak irabazi zuen, tradizionalki kirol honetan talde indartsua izan zenak.

Garun-paralisia duten pertsonentzako Futbol 7ko Liga Nazionala: Liga Nazionala futbol 7ko lehiarik garrantzitsuena da, maila nazionalera egokituta. Espainiako hainbat eskualdetako taldeak txapelketa honetan lehiatzen dira txapeldun nazionala zehazteko. Txapelketa hau garun-paralisia duten kirolarientzako ekitaldi garrantzitsua da, goi mailako espazio lehiakorra eskaintzen baitu.

Hala nola, mundu mailan egiten diren txapelketak irabazteak puntu bat balio du.

Txapelketa kontinentalek aldiz, puntuaketa ezberdinak dituzte: Europako txapelketak (1,00), Amerikako txapelketak (0,95), Asia-Ozeaniako txapelketak (0,88) eta Afrikako txapelketak (0,79).

Azkenik, beste nazioarteko txapelketek 0,25-eko puntuazioa dute.

## Erreferentzia bibliografikoak