open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Castejón de las Armas

**Castejón de las Armas** (aragoiera: *Castellón de las Armas*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 127 biztanle zituen 16,09 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoa eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Daming lakua

**Daming lakua** (txineraz: 大明湖; pinyineraz: Dà Míng Hú), "argi handiaren lakua", Txinako Herri Errepublikako Shandong probintziako Jinan hirian dagoen lakua da.

Lakuak 46 hektareako azalera baino ez dauka, eta batez besteko sakonera hiru metrokoa da.

## Kokapena 
Jinan hiriaren erdigune historikotik iparraldera kokatua, lakua inguruko erliebe karstikoaren ondorio da eta ur korrontea urte osoan zehar mantentzen da. Lakuaren lehen aipamen historikoa Marco Polok egin zuen.

## Kanpo estekak 
*  Lakuaren webgune ofiziala.
Cerdido

**Cerdido** Galiziako A Coruñako probintzian dagoen Ortegal eskualdeko udalerria da. 2007ko erroldaren arabera 1.439 biztanle eta 52,72 kilometro karratuko azalera zuen.

## Parrokiak 
* A Barqueira (Santo Antonio)
* Os Casás (San Xoán)
* Cerdido (San Martiño)

## Kanpo estekak 
* Cerdido udalerriko webgunea
Fuxian lakua

**Fuxian lakua** (txineraz: 抚仙湖; pinyineraz: Fuxian Hu), Txinako Herri Errepublikako Yunnan probintzian dagoen lakua da. 212 kilometro koadroko azalera dauka eta Jiangchuan, Chengjiang eta Huaning Konderrietan zehar hedatzen da.

## Ezaugarriak 
Fuxian lakua, probintziako hirugarren lakurik handiena da, Dianchi eta Erhai lakuen atzetik, batez besteko sakonera 155 metrokoa da, Txinako bigarren lakurik sakonena.

## Kanpo estekak 
*  Lakuaren babesari buruzko albistea People Daily egunkarian.
Dianshan lakua

**Dianshan lakua** (txinera sinplifikatuz: 淀山湖; txinera tradizionalez: 澱山湖; pinyineraz: Diànshān Hú), Txinako Herri Errepublikako Shanghai udaltasunean dagoen lakua da.

## Ezaugarriak 
Shanghain dagoen laku natural bakarra da, Huangpu ibaiaren goikaldean. Askotan "Dian lakua" deitzen zaio.

## Kanpo estekak 
*  Lakuko uraren egoerari buruzko txostena.
Diexi lakua

thumb|250px|eskuinera|Lakua eta mendien ikuspegia.

**Diexi lakua** (txineraz: 叠溪海子; pinyineraz: Diéxī Hǎizi), Txinako Herri Errepublikako Mao Konderriko Diexin dagoen lakua da.

## Ezaugarriak 
Lakua 1933ko Diexiko lurrikararen ondorioz sortu zen. Urte hartako lurrikarak, mendiaren zati bat eraitsi eta ibaiaren ura etenik geratu zen 3,5 kilometro koadroko lakua sortuz.

## Ikus, gainera 
* Min ibaia

## Kanpo estekak
Chao lakua

**Chao lakua** edo **Chao Hu** (txineraz: 巢湖; pinyineraz: Cháo Hú), Txinako Herri Errepublikako Anhui probintziako Chaohu eta Hefei hiriek bat egiten duten puntuan dagoen lakua da. Anhui probintziako lakurik handiena eta Txinako bosgarrena da.

Lakuak 760 kilometro koadroko azalera dauka.

## Ezaugarriak 
Lakuaren inguruan bost milioi pertsona bizi dira, eta lakua garraio, arrantza eta laborantza lurren ureztatzerako erabiltzen da. XX. mendearen amaieran Txinak izandako garapen industrial handia dela eta, lakuko uraren egoera txartuz joan da, eta gaur egun nahiko kutsaturik dago.

## Kanpo estekak 
*  Lakuari buruz alemaniar talde batek egindako ikerketa.
Dongqian lakua

**Dongqian lakua** (txineraz: 东钱湖), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintziako Ningbo hiriaren hegoaldeko Yinzhou Barrutian dagoen lakua da.

Lakuak 20 kilometro koadroko azalera dauka.

## Historia 
Historian zehar Zhejiang ekialdeko gunerik garrantzitsuena izan da.

## Ikus, gainera 
* Ningbo

## Kanpo estekak 
*  Lakuaren argazkia Ingelesezko Wikipedian.
Jaraba

**Jaraba** (*Charaba* aragoieraz) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 349 biztanle zituen 42,81 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago. Herrian hainbat balneario daude eta ura botiletan sartzeko hainbat lantoki.

## Kanpo estekak
Er lakua

thumb|250px|Lakuaren inguruko paisaia eta etxeak.

**Er** edo **Erhai lakua** (txineraz: 洱海), Txinako Herri Errepublikako Yunnan probintzian dagoen lakua da. Probintziaren hego-mendebaldean dago eta antzina Yeyuze edo Kunming lakua deitzen zioten.

## Ezaugarriak 
Lakua itsasoaren mailatik 1.972 metrora dago. Iparraldetik hegoaldera, Erhai lakuak 40 kilometro ditu eta mendebaldetik ekialdera 7-8 kilometro. Lakuaren azalera 250 kilometro koadrokoa da, eta batez-besteko sakonera 11 metrokoa da. Lakuak 2,5 milioi metro kubiko ur dauzka.

Miju, Minci eta Bolou ibaien urak jasotzen ditu.

## Kanpo estekak
Embid de Ariza

**Embid de Ariza** (aragoieraz *Embit de Fariza*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2020an 35 biztanle zituen 41,3 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Ariza

**Ariza** (aragoieraz *Fariza*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 1.221 biztanle zituen 103,1 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
El Frasno

**El Frasno** (aragoieraz *Lo Fraxno*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 530 biztanle zituen 48,53 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Fuentes de Jiloca

**Fuentes de Jiloca** (aragoieraz *Fuens de Xiloca*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 294 biztanle zituen 27,4 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

Bertako elizaren dorrea altxatzeko Domingo Goia gipuzkoarra ibili zen.

## Kanpo estekak
Godojos

**Godojos** (aragoieraz *Godollo*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 120 biztanle zituen 16,8 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Cesuras

**Cesuras** Galiziako A Coruñako probintziako Betanzosko eskualdean zegoen udalerria zen.

2012ko abuztuaren 30ean Cesuras eta Oza dos Ríosko udaletxeek bi udalerrien batzea onartu zuten, Galizian 1968tik egiten zen lehena, Oza-Cesuras sortuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cesuras udalerriko webgunea
Malanquilla

**Malanquilla** (aragoieraz *Malanquiella*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 126 biztanle zituen 36,63 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Mara (argipena)

**Mara** izenak hainbat adiera ditu:

## Tokiak 
* Mara, Zaragozako probintziako udalerria.
* Mara, Italiako udalerria.
* Mara barrutia, Urubamba probintzian, Peru.
* Mara ibaia, Kenia eta Tanzaniako ibaia.
* Mara, Tanzaniako eskualdea.

## Bestelakoak 
* Marak, Erdialdeko Amerikako eta AEBetko gaizkile taldeak, hala nola Mara Salvatrucha.
* Bogdan Mara, errumaniar futbolaria.
Miedes de Aragón

**Miedes de Aragón** (aragoieraz ''Miedes d'Aragón'') Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 496 biztanle zituen 55,56 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Monreal de Ariza

**Monreal de Ariza** (aragoieraz *Mon Reyal de Fariza*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 220 biztanle zituen 62,1 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Monterde

**Monterde** (aragoieraz *Monterd*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 207 biztanle zituen 21,17 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Morata de Jiloca

**Morata de Jiloca** (aragoieraz *Morata de Xiloca*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 317 biztanle zituen 23,1 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Abichites

***Abichites*** ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da, ceriatites motako joskuraduna. Permiaran bizi ziren, hau da, orain dela 299 milioi urtetik 250 milioi urtera gutxi gorabehera.
## Erreferentziak
Abrytasites

***Abrytasites*** (edo ***Abrytusites*** ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Hauteriviar garaian
* *Abrytasites neumayri*
* *Abrytasites thieuloyi*
## Hedapena 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Acanthaecites

***Acanthaecites*** Ammonoidea zefalopodo azpiklaseko generoetako bat da. Calloviarrean bizi ziren., hau da, orain dela 164 milioi urtetik 161 milioi urtera gutxi gorabehera. Ammonite gehienak itsasoaren hondoan bizi ziren, baina *Acanthaecites* nektonikoak ziren eta harrapakariak.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
311 Claudia

**311 Claudia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 311. asteroidearen izena da. 1891ko ekainak 11n aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak.

Bere izenaren jatorriak, ezezaguna izaten jarraitzen du, aipaturiko astronomoak aurkitutako beste asteroide askorena bezala. Asteroide hau, Koronis familiakoa da.

es(311) Claudia

## Kanpo estekak
312 Pierretta

**312 Pierretta**, asteroide gerrikoan aurkitutako 312. asteroidearen izena da. 1891ko abuztuak 28an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Asteroide honen izenaren jatorriak, ezezaguna izaten jarraitzen du, aipaturiko astronomoak egindako beste hainbat aurkikuntzena bezala.

## Kanpo estekak
313 Chaldaea

**313 Chaldaea**, asteroide gerrikoan aurkitutako 313. asteroidearen izena da. 1891ko abuztuak 30ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Asteroide hau, C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

## Kanpo estekak
315 Constantia

**315 Constantia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 315. asteroidearen izena da. 1891ko irailak 4an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Asteroide hau, Flora familiako asteroide bat da.

## Kanpo estekak
316 Goberta

**316 Goberta**, asteroide gerrikoan aurkitutako 316. asteroidearen izena da. 1891ko irailak 8an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.

## Kanpo estekak
317 Roxane

**317 Roxane**, asteroide gerrikoan aurkitutako 317. asteroidearen izena da. 1891ko irailak 11n aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Asteroidearen izenaren jatorria ezezaguna da. ç

## Kanpo estekak
Tafallaldea

**Tafallaldea** Nafarroako eremu geografikoa da, Erdialdea eskualdeko erdialdean kokatua. Tafalla inguruko eremua da, tradizioz hiribildu independenteetan banatuta egon dena, Orbaibar ibarra bezalako lekuetan ez bezala, non herri guztiak jurisdikzio komun baten menpe zeuden. Lurralde hauek hartzen ditu: Tafalla, Erriberri, Beire, Pitillas, Donamartiri Untz eta Uxue.

Nafarroako 2000 Zonifikazioaren arabera, Nafarroako eskualde ez ofizialetako bat zen, nahiz eta 2019an ofizialak onartu zirenean, lurralde osoa Erdialdean txertatu zen. Zangozaldea bezala, bertako udalerriak modu independentean garatu ziren, eta, horregatik, eskualde horretako kide izatearen sentimendua txikia da beste eremu tradizionalagoekin alderatuta. Ekonomia Tafallaren eta Erriberriren inguruan zentratuta dago.

Erriberriko merindadearen barruan dago kokatuta.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Erdialdea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
318 Magdalena

**318 Magdalena**, asteroide gerrikoan aurkitutako 318. asteroidearen izena da. 1891ko irailak 24an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izenaren jatorria, astronomo honen beste hainbat aurkikuntzen kasuan bezala, ezezaguna da.

## Kanpo estekak
Vienako behatokia

**Vienako behatokia** () Austriako hiriburu den Vienan dagoen behatoki astronomiko bat da. Lehen behatokia, 1753 eta 1754 bitartean eraiki zen Vienako Unibertsitatearen eraikinetako baten zabaltzan.

Behatoki berri bat eraiki zen 1874 eta 1879 bitartean, Frantzisko Josef I.a Austriakoa Enperadoreak inauguratu zuelarik. Kupula nagusiak, 68 zentimetroko diametroa eta 10,5 metroko distantzia fokala dituen teleskopio errefraktore bat du. Gaur egun, munduko teleskopiorik handiena da.

## Behatokiko zuzendariak 
* Maximilian Hell, 1756–1792
* Franz de Paula Triesnecker, 1792–1817
* Johann Josef von Littrow, 1819–[[1840]
* Karl Ludwig von Littrow, 1842–1877
* Edmund Weiss, 1877–1908
* Kasimir Graff, 1928–1938
* Bruno Thüring, 1940–1945
* Kasimir Graff, 1945–1949
* Josef Hopmann, 1951–1962
* Josef Meurers, 1962–1979
* Karl Rakos, 1979–1981
* Werner Tscharnuter, 1981–1984
* Michel Breger, 1984–1986
* Paul Jackson, 1986–1994
* Michel Breger, 1994–2005
* Gerhard Hensler, 2006–

## Kanpo estekak 
* Behatokiaren webgunea
Vienako Unibertsitatea

**Vienako Unibertsitatea** (), 1365ean sortu zuen Rudolph IV.ak, eta, ordutik, *Alma mater Rudolphina* deitua da. Austriako unibertsitaterik handiena da. Unibertsitate honetan irakasle bezala aritu diren Nobel Sariaren irabazleetako batzuk, honako hauek dira: Robert Bárány, Julius Wagner-Jauregg, Hans Fischer, Karl Landsteiner, Erwin Schrödinger, Victor Franz Hess, Otto Loewi, Konrad Lorenz eta Friedrich von Hayek.

Vienako Unibertsitatea, Austriako Ekonomia Eskolaren sorgunea izan zen. Bertan ikasi zuten eskola honen sortzaileen artean, Carl Menger, Eugen von Böhm-Bawerk, Friedrich von Wieser, Joseph Schumpeter, Ludwig von Mises eta Friedrich August von Hayek daude.

## Kanpo estekak 
* Vienako Unibertsitatearen webgune ofiziala
Arantza Loureiro

**Arantza Loureiro Ugalde** (Bilbo, 1981eko otsailaren 22a - ) euskal atleta da, 100 metroko hesidunean aditua.

60 eta 100 metroko hesidunean jardun ez ezik, luzera jauzian ere jarduten da.

## Markarik onenak 
Hona hemen bere markarik onenak:
* 100 metrotan: 11:73,Donostian 2002an.
* 100 metroko hesidunean: 13:35, Madrilen 2002an.
* Luzera jauzian: 6,52, Santanderren 2008an.
* 60 metrotan (pista estalian): 8:27, Valentzian 2004an.
* Luzera jauzian (pista estalian): 6,53, Sevillan 2009an.

## Ibilbidea 
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  IAAF webgunearen datubasea
*  Espainiako Federakuntzaren fitxa
Valtorres

**Valtorres** (aragoieraz *Bal Torres*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 503 biztanle zituen 50,10 kilometro koadroko azaleran. Calatauydeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Orkatz Beitia

**Orkatz Beitia Gandiaga** (Ondarroa, 1979ko apirilaren 18a - ) euskal atleta da, 100 metrotan aditua.

2008an korrika egiteari utzi gabe, entrenatzaile bihurtu zen.

## Markarik onenak 
Hona hemen bere markarik onenak:
* 100 metrotan: 10:34, Salamancan 2002an (Euskal Herriko errekorra).
* 200 metrotan: 21:34, Donostian 2002an (Euskal Herriko errekorra).
* 60 metrotan (pista estalian): 6:74, Donostian 2006an (Euskal Herriko errekorra).

## Ibilbidea 
Euskal Herriko txapelduna hainbat aldiz izan ezik Espainiako txapelduna ere izan da hirutan, 2002, 2003 eta 2005ean 100 metrotan hain zuzen ere.

Hona hemen bere emaitzak nazioarteko txapelketa ofizialetan:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  IAAF webgunearen datubasea
*  Espainiako Federakuntzaren fitxa
*  http://orkatzenweba.wordpress.com/
Hirano Nagayasu

Japoniako historiako Azuchi-Momoyama aroan, Toyotomi Hideyoshiren zerbitzura egon zen samurai japoniar bat izan zen.

Nagayasu, Shizugatakeko zazpi lantzetako bat bezala ezagutua izan zen, Shizugatakeko guduan izan zuen parte hartze nabarmenagatik. Ekialdeko armadaren alde borrokatu zuen Sekigaharako guduan, eta alderdiz aldatzea bilatu zuen, Toyotomi klanari zerbitzatzea eskatuz Osakako setioan, hamabost urte beranduago, baina ukatu egin zioten.

Nagayasu, hatamoto bihurtu zen Edo Aroan.
314 Rosalia

**314 Rosalia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 314. asteroidearen izena da. 1891ko irailak 1ean aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.

## Kanpo estekak
Horsiese I.a

**Hedykheperra Horsiese**, **Horsiese I.a** edo **Harsiese I.a**, Egiptoko XXII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 870 eta K.a. 860 bitartean gobernatu zuena, Egiptoko hirugarren tarteko aroan.

## Biografia 
Agintari independente bat izan zen, Tebasen gobernatu zuena, Osorkon II.a faraoiaren garaikidea izan zelarik.

Kenneth Kitchen akademikari garrantzitsuak, honek idatzitako Egiptoko hirugarren tarteko aroari buruzko liburuetan, Amonen Apaiz Goren bezala eta Sheshonq C Amonen Apaiz Gorenaren seme bezala ikusten du.

Ebidentzia arkeologikoek, *Shoshenq C*ren semea dela diote, baina Karl Jansen-Winkelnek egiptologo alemaniarrak *JEA 81*en (1995) argitaratutako ikerketek, lehen erregearen dokumentu guztiak, non Horsiese agertzen den, Amonen Apaiz Gorena sekula ez zela izan frogatu dute. Horsiese I.a eta bere seme ...du/aut..., honen existentzia Koptoseko hil objektuetan eginiko idazkunengatik ezagutzen delarik, soilik Amonen apaiz arrunt bezala aipatzen dira.

Argi dago Horsiese I.a errege independente bat izan zela Tebasen Osorkon II.aren erregealdiko lehen hamar urteetan, baina egon zen, baita ere, Horsiese izeneko beste pertsonaia ezberdin bat: Horsiese B, Amonen Apaiz Goren eztabaidaezina zena, funtzio honekin ikusten dena Osorkon II.aren erregealdiaren amaieran, Sheshonq III.aren erregealdiko 6. urtean eta Padibasteten erregealdiko 18. eta 19. urteetan, Jansen-Winkelnen arabera.

Horsiese I.a, ziuraski, Tebaseko errege izatera iritsi zen Osorkon II.aren erregealdiko 4. urtea baino lehen, eta, zinez, Tebas gobernatu zuen Osorkon II.aren erregealdiko lehen 10 urteetan, Kitchenek dioen bezala. Osorkon II.ak hiri handi honen gainean zuen kontrola, Karnakeko nilometroko testuetan dokumentatua dago, eta Horsiese garai honetan hil zela isladatzen dute.

### Lurperaketa 
Aidan Dodson egiptologo ingelesak, bere 1994ko liburuan, Horsiese erregeari buruz, honakoa idatzi zuen:

*Medinet Habuko hilobi batean lurperatua izan zen, Ramses II.a erregearen arreba zen Henutmiraren granitozko sarkofago batean (JE 60137), eta belatz formako estalki batez estalia. Lau ontzi kanopoak aurkitu zirenean, hutsik zeuden... Ez zegoen estalkien aztarnarik, elementu hauek, zurezkoak izan zitezkeela iradoki lezakeelarik (material ustelgarria)* (Dodson, 92. orrialdea).

*...Horsieseren sarkofagoa, estiloari dagokionez, belatz formaduna, Sheshonq II.aren zilarrezko zerraldoaren antzerakoa da* (Dodson: Osorkon II.aren urrezko sarkofago eta kartoitzaren aztarnak, 88-89 orrialdeak.
Iban Maiza

**Iban Maiza Otaolaurrutxi** (Donostia, 1983ko irailaren 21a - ) euskal atleta da, 110 metroko hesidunean aditua.

Real Sociedad taldean aritzen du.

## Markarik onenak 
Hona hemen bere markarik onenak:
* 110 metroko hesi-lasterketa: 13:70, 2006an.
* 60 metroko hesi-lasterketa: 7:82, 2006an.

## Ibilbidea 
2007an Espainiako txapelduna izateaz gainera, hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Espainiako Federakuntzaren fitxa
Mygeeto

**Mygeeto**, Star Wars film sagako fikziozko planeta bat da. III. atalean, Star Wars III. Atala: Sithen Mendekuan agertzen da

Mygeeto planeta izoztua, izotzez eta kristal eraketa handiz estalia zegoen. Hiriak, nahiko aurreratuak, zubiz eta ibilbidez elkarlotutako eraikin garaiz beteak zeuden, halako batean, Klon Gerratan gudu zelai bihurtu zirenak.

Ki Adi Mundi jeneralari, euren lantegiak energiaz hornitzen zituen energia kolektore droidea suntsitzeko misioa eman zitzaion. Ki-Adi-Mundi, planetara, Baccara komandantearekin eta klon armada batekin joan zen. 501 Legioa, ondoren, lantegi baten aurkako eraso gogor batean laguntzera joan zen, energia iturri bat lortzeko. Mundik, 501 Legioak, suntsitzea nahi zuela uste zuen, baina, egia esan, 501ak, Palapatine kantzilerrari eramateko hartu zuen, eta hala, Heriotzaren Izarren eta Eklipse Suntsitzailearen superlaserrak eraikitzeko.

Behin 66 Agindua eman ondoren, Baccarak, Ki-Adi-Mundi hiltzea agindu zuen, bere klon soldadu propioen tiroak saihestu ezin izan zituena.

## Kanpo estekak
Jose Maria Etaio

**Jose Maria Etaio Salazar** (Iruñea, 1961eko otsailaren 20a -) jauzian trebatutako euskal atleta-ohia da.

Egun Nafarroako esklerosi anizkoitzaren elkartearen presidentea da.

110 metroko hesidunean ere aritu izan arren, altuera jauzian lortu zituen emaitzarik onenak: 2 metro baino altuago jauzi egiteko lehendabiziko nafarra izan zen. Bere errekorra 2,03 metrokoa da.

## Erreferentziak
Wookieepedia

**Wookieepedia**, Star Wars sagari buruzko informazio wiki bat da, bere sei filmetako eta Unibertso Hedatuaren informazioa barne. Wookieepedia, Wookiee eta Wikipediaren arteko akronimo bat da, bere ahoskatzea, Wookiee eta wiki baita.

Wookieepedia, honako hizkuntza hauetan aurki daiteke:

** ingelesa (*Wookieepedia*) 
**  (*Star Wars Wiki fr*) 
**  (*Csillagok Háborúja Wiki*) 
**  (*Yodapedia*) 
**  (*Empirepedia*) 
**  (*Star Wars Wiki em Português*) 
**  (*Star Wars Wiki Ru*) 
**  (*Holocrón de Star Wars*) 
** Jedipedia.de, Das Star Wars Wiki (non-Wikia wiki) 
** Biblioteka Ossus (*Ossus Library*),  (ez Wikiaren wikia)

## Kanpo estekak
Domecq Pabilioia (Sevilla)

**Domecq Pabilioia**, Errege Pabilioiaren antzekoa baina tamaina txikiagokoa, Sevillako Maria Luisa Parkean eraiki zen, 1929ko Sevillako Iberoamerikar Erakusketako beste hainbat pabilioik jasan zuten behera botatzetik salbatuz.

Domecq, Iberoamerikar Erakusketan parte hartzeko aukera izan zuten enpresetako bat izan zen, eta, Erakusketa, 1892an eginiko ardo bat iragartzeko probestu zuen, Amerikaren aurkikuntzaren 4. mendeurrenaren omenez. Ardo honen izena, *La Raza* zen, honela, aipaturiko aurkikuntzaren ondoren gertatu zen arraza mestizaiaren aberastasun kulturala omentzeko deitua.

1929ko urriak 12 (Hispanitatearen eguna), ardo hau aurkezteko aukeratu zen eguna izan zen.

Erakusketaren ondoren, Meteorologia Zerbitzuaren egoitza bezala erabili da, baita bere Chopin Gelan ematen diren kontzertu toki bezala ere.

Covadongaren Glorietatik gertu dago.

## Kanpo estekak
Tokugawa Ieharu

Japoniako Tokugawa shogunerriko hamargarren shoguna izan zen, 1760 eta 1786 bitartean gobernatu zuelarik.

1782an, Tenmeiko Goseteari aurre egin behar izan zion. 1784an, sekulako iskanbila sortzen da shogunerriko kideen artean, shogunaren kontseilari buruzagiaren (wakadoshiyori) semea Edo gazteluan hila izan ondoren. Gertaera honen ondoren, shogunerriari erreformak egiten zaizkio.

1786an hil egin zen eta Edo hirian lurperatua izan zen.
Racibórz

**Racibórz** Silesian kokaturiko Poloniako hiria da, 56.727 biztanle ditu eta 74.96 kilometro karratuko azalera.

Racibórz konderriko hiriburua da eta hiriaren izena Racibor kontearen izenetik eratorria da.

## Hiri senidetuak 
*  *Kaliningrado*, Kaliningrad Oblast, Errusia
*  *Kędzierzyn-Koźle*, Opole Voivodeship, Polonia
*  *Leverkusen*, North Rhine-Westphalia, Alemania
*  *Opava*, Moravia–Silesia, Txekiar Errepublika
*  *Roth bei Nürnberg*, Bavaria, Alemania
*  *Tysmenytsia*, Ivano-Frankivsk Oblast, Ukraina
*  *Wrexham*, Gales, Erresuma Batua

## Kanpo estekak 
*  Hiriko webgune ofiziala
Angrod

**Angrod**, Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da, idazlearen hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena. Noldorren Errege Etxeko elfo bat da. Bere izena, sindarinezkoa da eta "burdinazko heroia" esan nahi du. Telerien hizkuntzan, Angarato izena du, quenyaz "Artanga", baita, azken hizkuntza honetan, "Angamaitë" izena ere, "Burdinazko Eskuak" esan nahi duena.

## Istorioa 
Noldor printzea eta Finarfinen hirugarren semea zen. Anaia eta arreba bezala, Finrod, Orodreth, Aegnor eta Galadriel zituen. Ez zen Valinorren geratu bere aitarekin, baizik eta bere anaia Finrodekin joan zela Erdialdeko Lurraldera, Feänorrekin, Melkorren aurka zin egin baitzuen. Finroden basailua, bere anaia Aegnorrekin batera, Dorthonioneko iparraldeko maldak zaindu zituen.

Noldor guztietatik, Angrod zen Sindarren lagun handiena eta hauek gehien errespetatzen zutena, bereziki Thingolek, hainbeste, beti ondo hartua izan zela Menegrothen, Valinorreko ihesaren arrazoia eta Mandosen Maldizioa kontatzera ausartu zela. Dagor Bragollach izeneko guduan erori zen.

## Kanpo estekak
Basamortu loratua

thumb|250px|Basamortu loratuaren ikuspegia
**Basamortu loratua**, Atacamako basamortuan gertatzen den fenomeno klimatiko bat da, nagusiki Atacama eskualdean. Prezipitazioak ohi baino handiagoak diren urteetako udaberriaren hasiera edo erdialdean lore-mota ugariren agerpena gertatzen da.

Fenomenoa, euriek, lotan zeuden erraboil eta hazi ugari, udaberria iristean ernetzen dituztenean gertatzen da, intsektu, hegazti eta musker espezie txikien ugaritzearekin batera. Gertaera hau, bere handitasunik ikusgarrienean, Vallenar hiriaren iparraldetik, Copiapó hiriaren iparralderaino hedatzen da, kostaldean, zein barnealde eta mendilerroko guneetan, iraila eta azaroa bitartean.

Klimatikoki, fenomeno hau El niñorekin lotua dago, herrialdearen kostaldeko itsas korronteen gainberotze bat ekartzen duena, euri kopuruaren gehikuntza eragiten duena.

Fenomeno honetan agertzen diren loreak, 200 espezie desberdin baino gehiagokoak dira, horietatik gehienak, endemikoak (soilik gune geografiko horretan hedatzen direnak). Espezie desberdinak nagusi dira kostaldeko edo barnealdeko gunea izatearen arabera, eta, aipaturiko garaian, ez dira guztiak batera loratzen. Espezierik garrantzitsuenak, honako hauek dira:

* Lehoi erpea
* Guanako hanka
* Añañuka

Azken urteetan, baina, zenbait faktoreren ondorioz, turista kopuru handi baten presentzia, espezie hauen legez kanpoko merkataritza eta, basamortuan, kotxe lasterketak ospatzea kasu, erakunde ekologista batzuk, ondare honen jarraikako suntsipena salatu dute, ekintza hauek, existitzen diren espezieen birsortze indarra mugatzen dutelako. Honi aurre egiteko, Txileko gobernuak, debeku eta fiskalizazio batzuk ezarri ditu, biztanleriarentzako, eta, bereziki turistentzako informazio kanpainez gain, eragindako kaltea mugatzeko.

## Kanpo estekak
Preoi izar

**Preoi izar** bat, quarkak eta leptoiak osatuko lituzketen partikula subatomiko teoriko batzuk diren preoiz osatutako balizko izar konpaktu bat da. Aurreikusten denez, preoi izarrek, dentsitate erraldoiak izango lituzkete, 1020 gramo zentimetro kubikoko ingurukoak, quark izarren eta zulo beltzen bitarteko dentsitate bat. Dentsitatea hain da erraldoia, Lurraren masa izango lukeen izar batek, tenis pilota baten tamaina izango lukeela.

Objektu mota hauek, printzipioz, grabitate lenteekin edo gamma izpien bidez detektatu ahal izango lirateke. Preoi izarren existentziak, gaur egun, materia ilunaren hipotesiarekin ebazten diren behaketa inkongruentziaren batzuk azalduko lituzke.

Preoi izarrak, supernoba eztanden ondorioz edo Big Bangean sortuko lirateke, benetan oso nekeza eta zaila izango litzatekeen arren hain objektu astun eta konpaktu hauen eraketa azaltzea.

## Ikus, gainera 
* Materia endekatu

## Kanpo estekak
Briseida

Greziar mitologian, **Briseida** edo **Briseis** (antzinako grezieraz Βρισηίς Brisēis), troiar alargun bat zen (Lirnesokoa), Troiako Gerran Akilesek bahitu zuena, bere hiru neba-ahizpak eta bere senarra, Linersoko Mines erregea, guduan hil ondoren. Briseoren alaba eta Kriseis edo Kriseidaren lehengusina zen.

Orakulo batek, Agamemnon, Kriseisi uko egitera behartu ondoren, harrapatu zuen neska bat zena, erregeak, bere heraldo Taltibio eta Eryartesi, konpentsazio gisa, Akilesek harrapatutako Briseida harrapatzea agindu zien. Akiles, lapurreta honengatik haserretu egin zen, eta, emaitza bezala, gudutik erretiratu zen, honetara, Patroklo hil arte itzuli ez zelarik. Bertsioren batzuetan, hau, Akiles Briseidagatik benetan maiteminduta zegoelako izan zela agertzen da.

Akilesen erretiratzea bere dendara, Homeroren Iliadan gertatzen den lehen gertakaria da. Akiles gatazkatik kanpo zegoela, troiarrek, arrakastazko garai bat izan zuten. Akiles gudura itzuli ondoren, Agamemnonek Briseida itzuli zion.

## Kanpo estekak
Black Flag

***Black Flag*** 1976an Hermosilla Beachen (Kalifornia) sortutako hardcore punk musika talde estatubatuarra zen. Haren izenak euskaraz *Bandera beltza* esan nahi du eta anarkismoaren ikurretako bat da.

Oraindik ere, hardcore punk underground munduko talderik errespetatuenetako da, hardcoreari bultzada eman eta punka garatu zuten taldeetako bat izan baitzen.

## Taldekideak 
### Abeslariak 
* Keith Morris (1976-1979), Johnny *Bob* Goldstein izenaz ezaguna, *Everything Went Black* diskoan.
* Ron Reyes (1979-1980), *Chavo Pederast* ezizenaz ezaguna, *Jealous Again* eta *Everything Went Black* diskoetan.
* Dez Cadena (1980-1981, 2003), gitarra erritmikoa (1981-1983, 2003)
* Henry Rollins (1981-1986)

### Baxu-jotzaileak 
* Raymond Pettibon (Raymond Ginn) (1976)
* Glen "Spot" Lockett (1976-1977)
* Chuck Dukowski (Gary McDaniel) (1977-1983)
* Kira Roessler (1983-1985)
* C'el Revuelta (1986, 2003)

### Gitarra-jotzaileak 
* Greg Ginn (1976-1986, 2003); 1983ko *My War* diskoan baxua ere jo zuen, "Dale Nixon" ezizenaz.

### Bateria-jotzaileak 
* David Horvitz (1976-1977)
* Brian Migdol (1977-1978)
* Roberto "ROBO" Valverde (1978-1981, 2003)
* Emil Johnson (1982)
* Chuck Biscuits (Charles Montgomery) (1982)
* Bill Stevenson (1983-1985)
* Anthony Martinez (1985-1986)

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* *Damaged* (1981eko abendua)
* *My War* (1984ko martxoa)
* *Family Man* (1984ko iraila)
* *Slip It in* (1984ko abendua)
* *Loose Nut* (1985eko maiatza)
* *In My Head* (1985eko urria)

## Kanpo estekak
Munduko Atletismo Txapelketa

**Munduko Atletismo Txapelketa** nazioartean egiten den atletismo lehiaketa nagusia da. Nazioarteko Atletismo Federazioak (IAAF) 1983tik aurrera antolatzen du. Hasieran lau urtero egiten bazituzten lehiaketak, hirugarren ediziotik aurrera, hau da 1991tik, bi urtero egiten dituzte.

1976 eta 1980 urteetan izan ziren ofizialak ez diren bi ekitaldi.

## Edizioak 
## Dominak estatuka (datu historikoak) 
Hona hemen datuak Dohan 2019an egindakoa kontuan hartuta:

* (1) – 2017ko eta 2019ko txapelketetan baimendutako errusiar atleten taldea. Bere emaitzak ez dira domina taula ofizialetan azaltzen.

## Ikus, gainera 
* Atletismo
* Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketa

## Kanpo estekak 
* Nazioarteko Atletismo Federazioaren webgunea
Europako Atletismo Txapelketa

**Europako Atletismo Txapelketa** Europan egiten den atletismo lehiaketa nagusia da. Europako Atletismo Federazioak 1934tik aurrera antolatzen du, Commonwealth Jokoak antolatzen diren urte berean. Betidanik lehiaketak lau urtero egin badituzte ere, 2010tik aurrera, bi urtero egingo dituzte.

## Edizioak 
## Dominak estatuka (datu historikoak) 
## Ikus, gainera 
* Atletismo
* Munduko Atletismo Txapelketa
* Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketa

## Kanpo estekak 
* Emaitzak
Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketa

**Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketa** Europan neguan egiten den atletismo lehiaketa nagusia da. Europako Atletismo Federazioak 1970etik aurrera antolatzen du bi urtero. Pista estalian egiten denez, beste lehiaketak baino froga gutxiago izan ohi ditu.

## Edizioak 
## Ikus, gainera 
* Atletismo
* Europako Atletismo Txapelketa
* Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketa

## Kanpo estekak
Pedro Apellaniz

**Pedro Apellaniz Zarraga** (Usansolo, 1924ko otsailaren 8a - Galdakao, 2013ko apirilaren 22a) euskal atleta izan zen, xabalina jaurtiketan aditua.

## Palmaresa 
* Xabalina jaurtiketa: Bizkaiko txapelduna 14 aldiz (1943 eta 1962 artean)
* Jauzi hirukoitza: Bizkaiko txapelduna (1944)
* 80 metroko hesiduna: Bizkaiko txapelduna (1948)
* Xabalina jaurtiketa: Espainiako txapelduna 13 aldiz (1944 eta 1958 artean)
* 1948ko Londresko Olinpiar Jokoetan: 13.a Xabalina jaurtiketan (54,60 m. marka)
* 1955eko Mediterranear Jokoetan: 3.a Xabalina jaurtiketan

## Erreferentziak
Paolo Maldini

**Paolo Cesare Maldini** (Milan, Italia, 1968ko ekainaren 26a) futbolari italiar ohia da. Cesare Maldini futbolari eta entrenatzailearen semea da. Paolok atzelari postuan jokatzen zuen eta bere kirol-ibilbide osoan zehar Milan taldean baino ez zuen jokatu. Italiako futbol selekzio nazionalarekin internazionala izan zen 1988 eta 2002 artean, ia zortzi urtez kapitaina izan zen eta 126 partidutan zazpi gol sartu zituen.

Paolo Maldinik oso palmares zabala du: 7 A Serie, 5 Italiako Superkopa, 5 UEFAren Txapeldunen Liga, 5 Europako Superkopa, FIFAko Kluben Munduko Kopa bat eta Italia Kopa bat irabaziz.

## Taldeak 
## Palmaresa 
### Txapelketa nazionalak 
### Nazioarteko txapelketak 
## Ikus, gainera 
Futbol talde bakarreko jokalariak
Mines

**Mines**, greziar mitologiako pertsonaia bat da, Lirneso hiriko erregea. Evenoren semea da, Hipodamiarekin ezkonduta zegoena, Akilesek, Troadeko zenbait eskualdetak gertaturiko borroketako batean, gatibu eraman zuena ohaide bezala.

Hirirako eraso hartan, Akilesek, Mines eta honen anaia bat, Epistrofo, hil zituen. Briseida bere dendan mantendu zuen, esklabu bezala, berarekin maitasun harreman bat izatera iritsi zena, Agamemnonek lapurtu zion arte.

Bere senarra eta bere koinatua hilak izan ondoren, Briseida, Patroklori, Homeroren arabera, honako hitz hauekin kexatzen zen:

## Kanpo estekak
Lukas Podolski

**Lukas Podolski** (Gliwice, Polonia, 1985eko ekainaren 4a) futbolari alemaniarra da. 2004. urtetik Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin internazionala da. Gaur egun 1. FC Köln futbol talde alemaniarrean jokatzen du.

Bere ama Krystyna Podolska, Poloniako selekzio nazionalaren eskubaloi jokalari ohia da. Bere aita, Waldemar Podolski, poloniar futbolari ohia da, Szombierki Bytom taldearekin 1980ko Poloniako txapelduna izandakoa. 1987an, Lukas Podolskik 2 urte zituenean, bere familia Alemaniako Errepublika Federalera joan zen bizitzera. Lukas Podolskik oraindik hiritarsun poloniarra du, baina alemaniar pasaportearekin bidaiatzen du.

## Taldeak 
## Palmaresa 
### Txapelketa nazionalak 
### Sari pertsonalak 
## Kanpo loturak 
*
Epistrofo

**Epistrofo**, Troiako Gerran parte hartu zuten greziar mitologiako hiru pertsonairen izena da, gerra horretan, alde ezberdinetan parte hartu zutenak:

# Horietatik lehena, Odioren anai bat zen, biak, Mezisteo eta Aliberen semeak (zilar meak dauden tokia, Homeroren arabera). Epistrofo izeneko pertsonaia hau, Alizoien buruzagia izan zen Troiaren aliatu bezala, hiri honi greziarrek egin zioten setioko guduaren azken urtean. Akilesek hil zuen (edo, egile batzuren arabera, Agamemnonek berak).
# Ifito (*Naubolida* deitua, Fozideko errege Nauboloren semea baitzen ) argonautaren eta Hipolita amazonaren semea. Hipolitak eta Ifitok beste seme bat ere izan zuten, Eskedio izenekoa, eta biek greziar armadaren alde borrokatu zuten foziar tropen buruzagi bezala, lehenak, hamar itsasontziren buru bezala, eta, bigarrenak, hogeitamar itsasontziren buru bezala.
# Epistrofo izeneko hirugarren pertsonaia bat, Evenoren semea zen, Lirnesko erregea, eta Mines izeneko anaia bat zuen (Minete, testuren batzuetan), bere aitaren oinordekoa izango zena tronuan. Epistrofo ere, Lirneson bizi zen, greziarren aurkako gerrako gertakaeriei arrotz. Baina Minesek, bere hirira, ezkutuan, Troiako Brises apaizaren alaba bat ekarri zuen, Briseida deiturikoa (bere benetako izena Hipodamia zen arren), Akilesen jazarpenetik babesteko, berataz maitemindua zegoena. Mines Briseidarekin ezkondu zen, baina, greziar heroiak aurkitu zuenean, zigor ekintza bat abiarazi zuen, non hiria suntsitu eta bi anaiak hil zituen.

## Kanpo estekak
Kamel Ziani

**Kamel Ziani Huasisi** (Al-Hoceima, Maroko, 1972ko otsailaren 20a) atleta profesional ohia da, maratoian espezializatua. Marokon jaioa, gaztetatik bizi da Orion (Gipuzkoa), eta euskal herritarra da.

## Markarik onenak 
Hona hemen bere markarik onenak, distantzia luzeko zenbait probatan:
* Maratoia: 2:10:18, Amsterdamen 1997ko azaroaren 2an lortua.
* Maratoi erdia: 1:02:56, Amsterdamen 2000ko irailaren 17an lortua.
* 5.000 metrokoa: 13:59.88, Sevillan 1998ko maiatzaren 30ean lortua.

## Ibilbidea 
Pistan ez ezik, krosean eta proba herrikoietan ere hartu du parte. 1999an Behobia-Donostian hirugarrena izan zen.

18 maratoitan arituta, behin garaipena lortu zuen: 2003an Gasteizko Maratoian, hain zuzen ere.

Hona hemen txapelketa ofizialetan izan dituen emaitzak:

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  IAAF erakundearen datu baseko fitxa.
*  Espainiako Federakuntzaren fitxa.
Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketa

**Munduko Atletismo Txapelketa** nazioartean neguan egiten den atletismo lehiaketa nagusia da. Nazioarteko Atletismo Federazioak (IAAF) 1987tik aurrera antolatzen du. Lehiaketa pista estalian egiten denez ohiko Munduko Txapelketek baino proba gutxiago ditu.

## Edizioak 
## Dominak estatuka (datu historikoak) 
Hona hemen datuak Valentzian 2008an egindakoa kontuan hartuta:

* (1) – Tartean SESBek lortutakoak
* (2) – Tartean AED eta AEFk lortutakoak
* (3) – Tartean Txekoslovakiak lortutakoak

## Ikus, gainera 
* Atletismo
* Munduko Atletismo Txapelketa

## Kanpo estekak 
* Nazioarteko Atletismo Federazioaren webgunea
Tokugawa Ienari

Japoniako Tokugawa shogunerriko hamaikagarren shoguna izan zen. 1786 eta 1837 bitartean gobernatu zuen, denbora gehien gobernatu zuen shoguna izan zelarik, 51 urterekin. Izan zituen ohaide ugariengatik ezaguna da (berrogei inguru, uste denez), eta 55 seme-alaba izan zituen (Nemuri Kyoshiro filmean, seme-alaba hauetako asko, istorioan bilauak dira).

Ienariren seme-alaba gehienak, Japoniako zenbait daimyōk adoptatu zituzten, eta, horietakoren batzuk, paper garrantzitsuak izan zituzten Bakumatsuan eta Boshin Gerran. Seme horietako batzuk, honako hauek dira: Hachisuka Narihiro (Tokushima hana), Matsudaira Naritami (Tsuyama hana), Tokugawa Narikatsu (Shimizu Tokagawa adarreko lehena, eta, ondoren, Wakayama hana) eta Matsudaira Narisawa (Fukui han).
320 Kattharina

**320 Kattharina**, asteroide gerrikoan aurkitutako 320. asteroidearen izena da. 1891ko urriak 11n aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Eos familiako asteroide bat da.

## Kanpo estekak
Kasuya Takenori

Japoniako historiako Azuchi-Momoyama aroan, Toyotomi klanaren zerbitzura egon zen samurai japoniarra izan zen.

Takenori, Kasuya Tadayasuren bigarren semea izan zen, Harima probintziako Bessho klanaren zerbitzari bat. Takenori, Toyotomi Hideyoshiren morroi bihurtu zen Kuroda Kanbeiren gomendioak jarraituz, eta, Shizugatakeko guduan izan zuen parte hartzeagatik nabarmendu zen, non Shizugatakeko zazpi lantzetako bat bezala ezagutua izan zen, eta, honengatik, 3.000 kokuko saria lortuz. Hideyoshiren Koreako kanpainetan ere aritu zen, eta, beraz, Harima probintziako Kakogawa gaztelua eman zitzaion sari bezala.

Sekigaharako guduan, [Ishida Mitsunari]]ren alde borrokatu zuen, eta Fushimi-Momoyama gazteluaren aurkako erasora batu zen. Gudu honen ondoren, bere jabetza guztiak kendu zizkioten, 500 kokuko sari bat baimendu zitzaion arren. Tokugawa shogunerriaren garaian, hatamoto estatusa eman zitzaion.

Gaur egun, Takenoriren yaria, Nagahama Hiriko Museoan erakusten da, Nagahama gazteluan kokatua dagoena.
321 Florentina

**321 Florentina**, asteroide gerrikoan aurkitutako 321. asteroidearen izena da. 1891ko urriak 15ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

Bere izena, Johann Palisaren alabagatik jasotzen du, Florentina izenekoa.

## Kanpo estekak
Yari

thumb|Yari mota ezberdinak
**Yari** (japonieraz 槍) lantzarentzako japonieraz erabiltzen den hitza da, zehazkiago, orri zuzeneko lantzarentzako. Yaria erabiltzen jakiteko arte martziala, sōjutsu bezala ezagutzen da.

Yariak, metro bete eta 6 metro bitartean neur zezakeen, luzeenak, *ōmi no yari* eta, laburrenak, *mochi* edo *tae yari* bezala ezagutuak zirelarik.

Bertsiorik luzeenak, ashigaruek erabiltzen zituzten, infanteria tropa bezala aritzen zirenak, laburrenak, samuraiek erabiltzen zituzten bitartean.

## Ikus, gainera 
* Shizugatakeko zazpi lantzak
* Kasuya Takenori

## Kanpo estekak
322 Phaeo

**322 Phaeo**, asteroide gerrikoan aurkitutako 322. asteroidearen izena da. 1891ko azaroak 27an aurkitu zuen Alphonse Louis Nicolas Borrellyk Marsellatik.

Bere izena, greziar mitologian, hiadeetako bat den Phaeogatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Iván Sánchez

**Iván Sánchez Díez** (Gasteiz, 1975eko otsailaren 27a - ) euskal atleta ohia da, distantzia luzeetan aditua. 2005ean utzi zuen profesional moduan korrika egiteari.

## Markarik onenak 
## Ibilbidea 
Zortzi aldiz krossean (6 luzean eta 2 laburrean) Euskadiko Txapelduna izateaz gain, hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:

## Kanpo loturak 
*  IAAF webgunearen datubasea
323 Brucia

**323 Brucia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 323. asteroidearen izena da. 1891ko abenduak 22an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergeko behatokitik.

Astroargazkigintza bidez aurkitu zen lehen asteroidea izan zen, baita Max Wolfek aurkituriko 200 asteroide baino gehiagotik lehena ere, aitzindari bat objektu astronomikoen bilaketa metodo honetan. Bere izena, Catherine Wolf Brucengatik jasotzen du, astronomiaren mezenas nabarmen bat, Wolfek erabilitako teleskopioa eraikitzeko 10.000 $ eman zituena.

Martitzen asteroide zeharkatzaile bat da.

## Kanpo estekak
326 Tamara

**326 Tamara**, asteroide gerrikoan aurkitutako 326. asteroidearen izena da. 1892ko martxoak 19an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

## Kanpo estekak
327 Columbia

**327 Columbia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 327. asteroidearen izena da. 1892ko martxoak 22an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izena, Kristobal Kolonengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
324 Bamberga

**324 Bamberga**, asteroide gerrikoan aurkitutako 324. asteroidearen izena da. 1892ko otsailak 25ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

Aurkitu zen azken asteroide handietako (200 kilometro baino gehiagoko diametroduna) bat da. 433 Erosez gain, Lurretik gertuko asteroide taldekoa dena, prismatikoz ikus daitekeen azken asteroidea da. Bamberga, hamargarren asteroiderik dizdiratsuena da, 4 Vesta, 2 Palas, 1 Ceres, 7 Iris, 6 Hebe, 3 Juno, 18 Melpomene, 15 Eunomia eta 8 Floraren ondoren.

## Kanpo estekak
328 Gudrun

**328 Gudrun**, asteroide gerrikoan aurkitutako 328. asteroidearen izena da. 1892ko martxoak 18an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik.

Bere izena, Volsunga sagako Gudrun izeneko pertsonaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Haitiko glorieta (Sevilla)

**Haitiko Glorieta**, Sevillako Maria Luisa Parkean kokatua dagoena, Arjonako Gozamenen Lorategi ederren barruan dago, kutsu klasikozko iturri eta estatuaz betea.

Lorategi hauetatik gertu, 1929ko Sevillako Iberoamerikar Erakusketan parte hartu zuten zenbait pabiloi ikus daitezke.

## Ikus, gainera 
* María Luisa Parkea

## Kanpo estekak 
* Haitiko Glorietan dagoen irudi baten argazkia Panoramio.com webgunean.
Juan Carlos Jones

**Juan Carlos Jones Dougan** (Gasteiz, 1947ko abuztuaren 24a - Malabo, 1997ko otsailaren 22a) euskal atleta izan zen, distantzia motzetan aditua.

## Biografia 
Atlético de Madrid taldeko Miguel Jones futbolari ohiaren lehengusua izan zen.

Malabon zegoela zendu zen. Ospitalean zegoen eztarrian minbizia zuela eta asfixiaz hil zen oxigeno eman ez ziotelako.

## Palmaresa 
* 100 metro:
** Espainiako txapelduna (1970)
** Espainiako errekorra: 10,30 (1970), José Luis Sánchez Paraísorekin batera.
* 60 metro: Espainiako txapelduna (1965-66-69-70)

## Erreferentziak
Eivissako Dama

**Eivissako Dama**, K. a. III. mendean datatua dagoen 47 zentimetroko altuera duen buztinezko irudi bat da. **Puig des Molins**eko nekropolian aurkitu zen, Eivissa uhartean, Mediterraneo itsasoan. Molde baten bidez egina da eta, atzealdean, barrunbe bat du, ziur aski esekia izateko. Kartagoar jainkosa baten irudikapena da, ziurrenik Tanitena, Astarte feniziar jainkosarekin lotua. Bere jantzi eta bitxietan, apaindura oso aberatsa du.

**Puig des Molins**eko nekropolian aurkitutako irudi gehienak jainkosen irudikapenak dira, ia beti greziar artearenak. Izan ere, uste denez, mendeetan zehar, Magna Graeciatik (Antzinaroan Italia hegoaldeko greziar koloniei eman zitzaien izena) ekarpen etniko handia izan zen.

Irudia Espainiako Arkeologia Museo Nazionalean erakusten da, Madrilen.

## Beste dama batzuk 
* Elxeko Dama
* Galerako Dama
* Bazako Dama
* Dama Eskaintzaile Handia Cerro de los Santosekoa.

## Ikus, gainera 
* Eivissako kartagoar nekropoliak

## Kanpo estekak
325 Heidelberga

**325 Heidelberga**, asteroide gerrikoan aurkitutako 325. asteroidearen izena da. 1892ko martxoak 4an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik.

Bere izena, aurkitua izan zen hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Sobekemsaf I.a

**Sekhemra Uadykhau-Sobekemsaf** edo **Sobekemsaf I.a**, Egiptoko XVII. dinastiako faraoi bat izan zen, Egiptoko bigarren tarteko aroan, eta K.a. 1619tik K.a. 1603 arte gobernatu zuen.

Sobekemsafen emazte eta erregina nagusia Nubemhet izan zen.

Sobekemsaf I.aren semea, hau ere Sobekemsaf deitua, Kairoko Egiptoar Museoko estatua batean irudikatua dago, CG 386an, Abidosetik iritsia; printze gaztea, bere aitaren hanken artean kokatua dago (Ryholt).

Turineko Errege Kanonak, 11.2 erregistroan, partzialki irakurgarria dena, bere balizko izena adierazten du (Sekhemra...) 16..., 16 urteko erregealdia ematen diolarik.

Bere izena daramaten Uadi Hammamateko harkaitzetako idazkun batzuetan dokumentatua dago, ekialdeko basamortuan. Idazkun hauek, Sobekemsafen erregealdiko 7. urtean datatuak daude (Ryholt).

Medamudeko Montu jainkoaren omenezko tenpluko harresietako baxuerliebeetan, Sobekemsaf I.a faraoia irudikatua dago bere tronu izenarekin: **Sekhemra Uadykhau**.

* Akademikoren batzuk, Egiptoko XIII. dinastiaren amaierako faraoi bat izan zela uste dute.

## Kanpo estekak
Dionisio Onaindia

**Dionisio Onaindia Landeta** (Gernika, 1918), eskuzko espezialitateko pilotari profesional bat izan zen. Bere lehen abizena zen **Onaindia** bezala ezagutua zen.

Gernikan jaioa, Onaindia, esku pilotako aurrelaririk hoberenetakotzat hartzen da. Ez zuen banan-banakoan hoberena izateko dohairik, baina, binakako partiduetan, 1940ko hamarkadako aurrelaririk hoberena izan zen. Garai hartako bere areriorik garrantzitsuena, Atano VII.a izan zen, honekin, pilotalekuetatik kanpo ere zihoan etsaitasun bat izan zuelarik.

Onaindiak, 1935ean debutatu zuen. Espainiako Gerra Zibilak eragindako etenaldiaren ondoren, bere osperik handiena Binakako lehen txapelketak jokatu zirenean iritsi zen. Urtzelai II.a atzelari bezala izanda, 1940-41 eta 1943an ospatu ziren lehen bi edizioetako txapeldun izan zen. 1945ekoan, Mariano Lazkano atzelari bezala zuela, berriz ere finalerako sailkatu zen, baina, lesio baten ondorioz, Txikito Iraetakoak ordeztu zuen finalean. 1945etik aurrera, ez zen beste binakako txapelketarik jokatu 1961 arte, Onaindiari, txapela berritzea eragotzi ziona.

## Binakako txapelketako finalak 
(1) Ligaxka bezala jokatu zen.
(2) Txikito Iraetakoak ordezkatu zuen **Onaindia** finalean, honek, lehiaketako gainontzeko partdiuak jokatu zituelarik Lazkanoren bikote bezala.
Heidelberg (argipena)

**Heidelberg** Alemaniako hiri baten izena da. Izen horrek, gainera, beste adiera hauek ere baditu:

## Hiriak 
* Heidelberg, Victoria, Australia.
* Heidelberg, Ontario, Kanada.
* Heidelberg, Gauteng, Hegoafrika
* Heidelberg, Lurmutur Mendebaldea, Hegoafrika
* 
** Heidelberg (Kentucky)
** Heidelberg (Minnesota)
** Heidelberg (Mississippi)
** Heidelberg (Pennsylvania)
** Heidelberg (Texas)

## Bestelakoak 
* Heidelbergeko Unibertsitatea, Alemania
* Heidelberg Unibertsitatea, Ohio, Ameriketako Estatu Batuak
* *Heidelbergeko Deialdia*, hainbat zientzialarik eginiko aldarrikapena, 1992an.
* Heidelbergeko Katezismoa, testu protestante bat.
* *Homo heidelbergensis*, orain dela 1.000.000 urte Europan bizi izan zen hominido fosila.
Txema Romera

**Jose Maria Romera Bidegain** (Iruñea, 1980ko irailaren 2a - ) euskal atleta da, 400 metroko hesidunetan aditua.

## Markarik onenak 
Hona hemen bere markarik onenak:
* 400 metrotan: 46:90, Sevillan 2001ean.
* 400 metroko hesidunean: 49:34, Sorian 2004an.
* 400 metrotan (pista estalian): 47:29, Donostian 2002an.

## Ibilbidea 
2007an Espainiako txapelduna izateaz gainera, hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Webgune ofiziala
*  IAAF webgunearen datu-basea
Morés

**Morés** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 444 biztanle zituen 23,5 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak