open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zoolander

**Zoolander** 2001eko Ben Stiller estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta aktorearen umorezko filma bat da. Bertan, Ben Stiller, Owen Wilson, Will Ferrell, Christine Taylor, Milla Jovovich, Jerry Stiller, David Duchovny eta Jon Voight aktoreek antzeztu zuten.

*Zoolander 2* (2016) jarraipena izan du.

## Argumentua 
Derek Zoolander (Ben Stiller) izaera txoriburua duen azken hiru urteetako gizonezko modelo preziatuena izan da. Bere laugarren urteko koroaketa izango den gaueko ekitaldian, bere harridurarako Hansel (Oewn Wilson) modelo berria koroatzen dute. Derek denentzako zalantzan eta ergel gisa gelditu da, atsekabeturik lanbidea uztea erabakitzen duelarik. Halere, Jacobim Mugatu (Will Ferrell) diseinatzaile prestigiotsuak berarantzat desfila dezan kontratatu du, nahiz eta Derek haren ezkutuko egitasmoa zein den ez jakin, hark Malasiako lehen ministroa hiltzea. Orain, Derekek, The Times aldizkariko emakumezko kazetati batek (Christine Taylor) eta Hansel modeloak hilketa hori gauzatu ez dadin saiatu beharko dira.

## Aktoreak 
* Ben Stiller: Derek Zoolander
* Owen Wilson: Hansel McDonald
* Will Ferrell: Jacobim Mugatu
* Christine Taylor: Matilda Jeffries
* Milla Jovovich: Katinka Ingabogovinanana
* Jerry Stiller: Maury Ballstein
* David Duchovny: J.P. Prewitt
* Jon Voight: Larry Zoolander
* Alexander Skarsgård: Meekus
* Matt Levin: Archie
* Justin Theroux: Evil DJ
* Andy Dick: Olga the Masseusse
* Jennifer Coolidge: Estatubatuar diseinatzailea
* Nora Dunn: Ingeles diseinatzailea
* Tony Kanal: Frantses diseinatzailea
* John Vargas: Italiar diseinatzailea
* James Marsden: John Wilkes Booth
* Anne Meara: Manifestaria
* Woodrow Asai: Malasiako lehen ministroa
* Patton Oswalt: Derek tximinoarena egiten duen argazkiko zuzendaria

### Kameoak 
* Vince Vaughn: Luke Zoolander
* Judah Friedlander: Scrappy Zoolander
* Donald Trump: Melania Trump
* Christian Slater
* Tom Ford
* Donatella Versace
* Cuba Gooding Jr.
* Steve Kmetko
* Tommy Hilfiger
* Fabio
* Lenny Kravitz
* Gwen Stefani
* Gavin Rossdale
* Heidi Klum
* Mark Ronson
* Paris Hilton
* David Bowie
* Tyson Beckford
* Fred Durst
* Lance Bass
* Lil' Kim
* Garry Shandling
* Claudia Schiffer
* Veronica Webb
* Lukas Haas
* Carmen Kass
* Natalie Portman
* Frankie Rayder
* Victoria Beckham
* Sandra Bernhard
* Emma Bunton
* Karl Lagerfeld
* Winona Ryder
* Billy Zane
* Terrell Owens
* Shavo Odadjian
* Little Kingz
* Irina Pantaeva
* Larissa Bondarenko
* Stephen Dorff

## Kanpo estekak 
* *Zoolander* filmari buruzko IMDBko fitxa irakurgai
Homopholis (narrastia)

***Homopholis*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Homopholis fasciata* (Boulenger, 1890)
* *Homopholis mulleri* Visser, 1987
* *Homopholis walbergii* (Smith, 1849)

## Kanpo estekak
Lepidodactylus

***Lepidodactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean eta Ozeanian bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Luperosaurus

***Luperosaurus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Luperosaurus angliit* Brown, Diesmos & Oliveros, 2011
* *Luperosaurus brooksii* (Boulenger, 1920)
* *Luperosaurus browni* Russell, 1979
* *Luperosaurus corfieldi* Gaulke, Rösler & Brown, 2007
* *Luperosaurus cumingii* (Gray, 1845)
* *Luperosaurus gulat* Brown, Diesmos, Duya, Garcia & Rico, 2010
* *Luperosaurus iskandari* Brown, Supriatna & Ota, 2000
* *Luperosaurus joloensis* Taylor, 1918
* *Luperosaurus kubli* Brown, Diesmos & Duya, 2007
* *Luperosaurus macgregori* Stejneger, 1907
* *Luperosaurus palawanensis* Brown & Alcala, 1978
* *Luperosaurus sorok* Das, Lakim, Kandaung, 2008
* *Luperosaurus yasumai* Ota, Sengoku & Hikida, 1996

## Kanpo estekak
Watchmen (filma)

***Watchmen*** () superheroien filma da, Zack Snyder estatubatuar zinemagileak 2009an zuzendu zuena. Dave Gibbons eta Alan Moore komikigileen *Watchmen* komikian oinarriturik dago. Malin Åkerman, Billy Crudup, Matthew Goode, Carla Gugino, Jackie Earle Haley, Jeffrey Dean Morgan eta Patrick Wilson izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua 
1980ko hamarkada, AEB, Gerra Hotzaren azken ekitaldia. Gerra Hotza puri-purian dago eta antzina miresmena sortzen zuten superheroiek gaur egun legearen jazarpena jasaten dute. Egun batez, haietako bat hilik agertzen da, CIArentzat lanean ari zen "Komediantea" (Jeffrey Dean Morgan). Haren laguna "Rorschach" (Jackie Earle Haley), oraindik jardunean dabilen superheroi bakarra izanik, bere adiskidearen hilketa ikertzen hasiko da, haren atzean oso garrantzitsua den zeozer dagoela topatuko duen arte.

## Aktoreak 
* Jackie Earle Haley: Walter Kovacs / Rorschach
* Patrick Wilson: Daniel Dreiberg / Nite Owl II
* Billy Crudup: Jon Osterman / Dr. Manhattan
* Malin Åkerman: Laurie Juspeczyk / Silk Spectre II
* Matthew Goode: Adrian Veidt / Ozymandias
* Jeffrey Dean Morgan: Edward Blake / The Comedian
* Carla Gugino: Sally Jupiter / Silk Spectre

## Kanpo estekak 
* *Watchmen* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Matoatoa

***Matoatoa*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Matoatoa brevipes* (Mocquard, 1900)
* *Matoatoa spannringi* Nussbaum, Raxworthy & Pronk, 1998

## Kanpo estekak
Urocotyledon

***Urocotyledon*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Urocotyledon inexpectata* (Stejneger, 1893)
* *Urocotyledon palmata* (Mocquard, 1902)
* *Urocotyledon rasmusseni* Bauer & Menegon, 2006
* *Urocotyledon weileri* (Müller, 1909)
* *Urocotyledon wolterstorffi* (Tornier, 1900)

## Kanpo estekak
Pachydactylus

***Pachydactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
300 (filma)

**300** 2006ko Zack Snyder estatubatuar zinema zuzendariaren historia eta akziozko film bat da. Bertan, Gerard Butler, Lena Headey, David Wenham, Rodrigo Santoro, Vincent Regan eta Michael Fassbender aktoreek antzeztu zuten.

Frank Miller eta Lynn Varley komikigileen *300* komikian oinarritua dago, bertan Termopiletako guduan 300 espartar eta pertsiaren arteko borroka era librean egokitu eta komikiari ahal bezain leial kontatzen delarik.

2014an *300: Rise of an Empire* ("300: Inperio Baten Sorrera") izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Bertan K. a. 480. urtean jazotako Termopiletako gudua azaltzen da. Xerxes I.a Pertsiakoaren (Rodrigo Santoro) asmoa Antzinako Grezia konkistatzea da, ondorioz Mediar Gerrak hasi ziren, bertan Pertsia eta Grezia borrokatu zirelarik. Pertsiar gudaroste erraldoi bat Greziako lurraldetan barneratu eta Atenas hiriburura iristekotan zen, hortaz, egoera larri honen ondorioz, Atenasek Espartako Leonidas I.a (Gerard Butler) atenastarrekin batera pertsiarren aurka borrokatu zedin konbentzitu zuen. Honela bada, Leonidas I.a eta 300 espartar pertsiarrei aurrer egitera atera ziren (haiei arkadiar talde bat ere batu zitzaielarik), Termopiletako gudu ospetsuan 300 espatar eta arkadiarrak ehundaka milaka gerlariz osatutako sekulako pertsiar gudaroste erraldoi batekin borrokatu zirelarik.

## Aktoreak 
* Gerard Butler: Leonidas I.a, Espartako erregea.
* Lena Headey: Gorgo, Espartako erregina.
* Giovani Cimmino: Pleistarko, Leonidas eta Gorgoren semea.
* Dominic West: Theron, fikziozko espartar politikari ustela.
* David Wenham: Dilios, espartar gerlaria eta narratzailea.
* Vincent Regan: Artemis kapitaina.
* Tom Wisdom: Astinos, Artemisen seme nagusia.
* Andrew Pleavin: Daxos, espartarrekin batera borrokatu ziren arkadiarren buruzagia.
* Andrew Tiernan: Efialtes.
* Rodrigo Santoro: Xerxes I.a Pertsiakoa.
* Stephen McHattie: espartar politikaria.
* Michael Fassbender: Stelios, espartar gerlari gaztea.
* Peter Mensah: espartar mezualaria.
* Kelly Craig: Pythia, eforoen orakulu edo iragarlea.
* Tyler Neitzel: Leonidas gaztea.
* Robert Maillet: Uber Hilezkorra (Erraldoia).
* Patrick Sabongui: pertsiar jenerala.
* Leon Laderach: Exekutatzailea.

## Iruditegia 

Irudi:En-300 (film)-article.oga|*300* filmaren ingelesezko Wikipediako artikulua entzungai.

## Ikus gainera 
* *300: Rise of an Empire* ("300: Inperio Baten Sorrera", 2014)

## kanpo loturak 
* *300* filmaren webgunea 
* *300* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 

## Kanpo estekak
Este (argipena)

**Este** edo **ESTE** hitzek adiera zenbait dituzte:

* Este, Italiako leinu historikoa;
* Este, Italiako Paduako probintziako udalerria;
* ESTE edo *Escuela Superior de Técnicos de Empresa*, Donostiako Enpresaritza Eskola bat, Deustuko Unibertsitateari atxikia, 1956 urtean sortua eta 1979 urtera arte iraun zuena.
Gehyra georgpotthasti

***Gehyra georgpotthasti*** *Gehyra* generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gekkonidae

## Kanpo estekak
Amalur (koalizioa)

**Amalur** Ipar Euskal Herrian Europe Écologie-Les Verts alderdi ekologistak eta Eusko Alkartasunak 2012ko Frantziako hauteskunde legegileetara aurkezteko osatu zuten koalizioa izan zen. Orotara, 4.101 boz lortu zituen lehenengo itzulian, boz guztien %&nbsp;3,16.

## Historia 
Ipar Euskal Herrian Eusko Alkartasunak 2007an Euskal Herria Bai koalizioaren eraketan parte hartu zuen Abertzaleen Batasuna eta Batasunarekin batera. 2009ko Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetan Eskualde eta Herri Solidarioen (RPS) kide bezala, EAk eta ABk, erakunde horrek sostengaturiko koalizioarentzat, Europe Écologie-entzat, eskatu zuten botoa. Ezker abertzaleak, aldiz, Euskal Herriaren Alde sostengatu zuen.

2011ko abenduan ABk EA eta Batasuna Euskal Herria Bai koalizioa finkatzera deitu zituen. Batasunak onartu egin zuen baina EAko militanteen asanbladak Europe Écologie-Les Vertsekin batera Ipar euskal Herrirako hauteskunde koalizio berria osatzea erabaki zuen, Amalur izena hartu zuena. Horrez gain, hauteskunde presidentzialetan EAk Eva Joly hautagai ekologistari sostengua eman zion. ABk eta Batasunak boto askatasuna eman zuten. EAren aburuz hauteskunde hauterako Euskal Herria Bai koalizioa ez osatzearen zioa Batasunak alderdi ekologista bertan parte hartzea arbuiatzea izan zen; AB, berriz, honen aldekoa zen baina betiere aurretik ezker abertzalearen batasuna eman eta gero.

### Programa 
Amalur-en programa "ekonomiaren konbertsioa ekologikoan, lurraldeak indartu gertutasunezko enpleguak sortzeko eta innobazio, gizarte lotura eta elkartasuna bezalako baloreen lehenestean oinarrituta", energia nuklearraren uste progresibo eta "nekazaritza ekologiko eta arrazoizko arrantzarako" hitzarmena proposatzen zuen, zeinaren arabera transgenikoak baztertuko liratekeen eta etxalde handien kontzetrazioa ekidingo zen, Euskal Herriko Laborantza Ganberari babesa ematen ziolarik. Amalur-ek hauteskunde sistema proportzionalaren alde egin zuen eta, bestalde, Euskal Herriko bake prozesuaren aldeko agertu zen.

### Hautagaiak eta emaitzak 
Ipar Euskal Euskal Herriko hiru hauteskunde barrutietan hautagai nagusiak Europe Écologie-Les Verts-ekoak izan ziren.

* Alice Leiziagezahar, IV. barrutian (EE-LVko Cédric Laprun ordezko bezala), 507 boto (%2) lortu zituen.
* Marie-Ange Thébaud, V. barrutian (EAko Philippe Duluc ordezko bezala), 1.801 (%3,6).

* Philippe Etcheberry, VI. barrutian (EAko Argitxu Noblia ordezko bezala), 1.793 (%3,25).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hemidactylus

***Hemidactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrika, Asia, Hego Amerika eta Ozeanian bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Four Weddings and a Funeral

***Four Weddings and a Funeral*** (euskaraz *Lau ezkontza eta hileta bat*) Mike Newell ingeles zinema zuzendariaren amodio eta umorezko 1994ko film bat da. Bertan, Hugh Grant, Andie MacDowell, James Fleet, Simon Callow, John Hannah eta Kristin Scott Thomas aktoreek antzeztu zuten.

Mundu osoan bai ikusle nahiz diru etekinekiko sekulako arrakasta izan zuen: Film onenaren Oscar Sarirako izendapena jaso zuen.

Bestalde, soinu bandako *Wet Wet Wet* ingeles pop musika taldearen jatorrizko *The Troggs* taldearen *Love Is All Around* ("Maitasuna zure inguruan dago") kantaren bertsioa bera filma bezain ezaguna bilakatu zen.

## Argumentua 
Erresuma Batuko Londres hiriburuan girotuta dago. Charles (Hugh Grant) eta haren lagunak, denak ere ezkongabe eta bikote gabeak, beren ia ezagun guztiak ezkonduta dauden adin batera iritsi dira. Adiskide taldea ezkontza horietako batera gonbidatu dute eta han, Carrie (Andie MacDowell) estatubatuarra ezagutu eta lehen bistadizoan maitemindu da Charles. Gaua elkarrekin igaro dute, baina ez dute berriz ere elkar ikusi, hurrengo ezkontza arte: zoritxarrez Charlesentzat, Carrierena da.

## Aktoreak 
* Hugh Grant: Charles
* Andie MacDowell: Carrie
* James Fleet: Tom
* Simon Callow: Gareth
* John Hannah: Matthew
* Kristin Scott Thomas: Fiona
* David Bower: David
* Charlotte Coleman: Scarlett
* Timothy Walker: Angus
* Sara Crowe: Laura
* Rowan Atkinson: Aita Gerald
* David Haig: Bernard
* Sophie Thompson: Lydia
* Corin Redgrave: Sir Hamish Banks
* Anna Chancellor: Henrietta ("Ahate Aurpegi")
* Duncan Kenworthy (*krediturik gabe*) Matthewren mutilagun nazkagarria

## Kanpo estekak 
* *Four Weddings and a Funeral* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Perochirus

***Perochirus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Ozeanian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Perochirus ateles* (Duméril, 1856)
* *Perochirus guentheri* Boulenger, 1885
* *Perochirus scutellatus* (Fischer, 1882)

## Kanpo estekak
Microgecko

***Microgecko*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Irak, Iran eta Pakistanen bizi dira.

## Espezieak 
* *Microgecko depressus* (Minton & Anderson, 1965)
* *Microgecko helenae* Nikolsky, 1907
* *Microgecko latifi* (Leviton & Anderson, 1972)
* *Microgecko persicus* (Nikolsky, 1903)

## Kanpo estekak
Uroplatus

***Uroplatus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Uroplatus alluaudi* Mocquard, 1894
* *Uroplatus ebenaui* (Boettger, 1879)
* *Uroplatus fimbriatus* (Schneider, 1797)
* *Uroplatus finiavana* Ratsoavina, Louis, Crottini, Randrianiaina, Glaw & Vences, 2011
* *Uroplatus giganteus* Glaw, Kosuch, Henkel, Sound & Böhme, 2006
* *Uroplatus guentheri* Mocquard, 1908
* *Uroplatus henkeli* Böhme & Ibisch, 1990
* *Uroplatus lineatus* (Duméril & Bibron, 1836)
* *Uroplatus malahelo* Nussbaum & Raxworthy, 1994
* *Uroplatus malama* Nussbaum & Raxworthy, 1995
* *Uroplatus phantasticus* (Boulenger, 1888)
* *Uroplatus pietschmanni* Böhle & Schönecker, 2004
* *Uroplatus sameiti* Böhme & Ibisch, 1990
* *Uroplatus sikorae* Boettger, 1913

## Kanpo estekak
Ptenopus

***Ptenopus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Ptenopus carpi* Brain, 1962
* *Ptenopus garrulus* (Smith, 1849)
* *Ptenopus kochi* Haacke, 1964

## Kanpo estekak
Pseudogekko

***Pseudogekko*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Filipinetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudogekko brevipes* (Boettger, 1897)
* *Pseudogekko compressicorpus* (Taylor, 1915)
* *Pseudogekko labialis* (Peters, 1867)
* *Pseudogekko smaragdinus* (Taylor, 1922)

## Kanpo estekak
Paroedura

***Paroedura*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskar eta Komoretan bizi dira.

## Espezieak 
* *Paroedura androyensis* (Grandidier, 1867)
* *Paroedura bastardi* (Mocquard, 1900)
* *Paroedura gracilis* (Boulenger, 1896)
* *Paroedura homalorhina* (Angel, 1936)
* *Paroedura hordiesi* (Glaw, Rösler, Ineich, Gehring, Köhler & Vences, 2014)
* *Paroedura ibityensis* Rösler & Krüger, 1998
* *Paroedura karstophila* Nussbaum & Raxworthy, 2000
* *Paroedura lohatsara* Glaw, Vences & Schmidt, 2001
* *Paroedura maingoka* Nussbaum & Raxworthy, 2000
* *Paroedura masobe* Nussbaum & Raxworthy, 1994
* *Paroedura oviceps* (Boettger, 1881)
* *Paroedura picta* (Peters, 1854)
* *Paroedura sanctijohannis* Günther, 1879
* *Paroedura stellata* Hawlitschek & Glaw, 2012
* *Paroedura stumpffi* (Boettger, 1879)
* *Paroedura tanjaka* Nussbaum & Raxworthy, 2000
* *Paroedura vahiny* Nussbaum & Raxworthy, 2000
* *Paroedura vazimba* Nussbaum & Raxworthy, 2000

## Kanpo estekak
Tokikom

300px|eskuinera|Tokikomen logoa
**Tokikom**, tokiko komunikabideen bateragunea, 2012an sortutako irabazi asmorik gabeko sozietate mugatua da, euskarazko tokiko hedabideak sustatzea helburu duena.

## Jatorria eta bazkideak 
Tokikomen sortzaileak Topagunean federatutako toki komunikabideak dira. Krisi ekonomikoak komunikabideon zeukan eragin negatiboa, erakundeekiko harremanak bizkortu beharra, eta garaian sortze prozesuan aro zen Hekimen, euskal hedabideen elkartearen sorrera prozesua ere erraztu eta bizkortu beharra ikusita, Euskaltzaleen Topaguneak eta haren hedabide saila osatzen zuten 20 bazkidek, sail horri ahots eta izaera juridiko propioa ematea erabaki zuten.

Horrela, Tokikom elkarte mugatua eratu zuten, 2012ko martxoan, aipatutako 20 hedabideak eta Topagunea bera bazkide zituela. Sorrera fasean Topagunearekiko lotura bermatzeko, artean haren presidentea zen Mikel Irizar izendatu zuten Tokikomeko presidente. Kargu hori Urko Aristi kazetariak hartu zuen 2014an, Araitz-Beteluko Mailope hilabetekariaren ordezkari gisa, eta Jone Guenetxeak 2017an, Durangaldeko Anboto astekariaren izenean.

## Toki komunikabideak 
Hauek dira Tokikom sareko toki komunikabideak:

## Sariak eta aitortzak 
* 2023an EITB Saria FesTVal jaialdian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  "TOKIKOM, toki komunikabideen bateragunea"
*  "TOKIKOMeko kide diren komunikabideen zerrenda eta mapa"
Sin City (filma)

**Sin City** (euskaraz *Bekatuaren Hiria*) 2005eko Frank Miller, Robert Rodriguez eta Quentin Tarantino estatubatuar zinema zuzendarien thriller filma bat da. Frank Miller komikigilearen *Sin City* komikian oinarritua dago, eta estekikoki ere komikiari leialtasun handiz filmatu zen; hori dela eta, komikia bezala, zuri-beltzean filmatua dago, eta honek filmari zinema beltzean hain ohikoa den giro iluna ematen dio.

Bertan aktore ezagun ugarik antzeztu zuten, tartean Jessica Alba, Rosario Dawson, Benicio del Toro, Carla Gugino, Rutger Hauer, Jaime King, Michael Madsen, Brittany Murphy, Clive Owen, Mickey Rourke, Nick Stahl, Bruce Willis eta Elijah Wood.

## Argumentua 
Sin City, Bekatuaren Hiria, polizia ustel eta emakume erakargarrien hiria, batzuk mendeku bila dabiltz, beste batzuk, aldiz, luditzea, edota bi gauzak batera. Marv (Mickey Rourke) izeneko gizonak bere bizitza osoan maite izan duen emakume bakarra mendekatu nahi du. Dwight (Clive Owen) arazoak konpontzeke dituen ikertzaile pribatu bat da. Hartigan (Bruce Willis), hiriko polizia zintzo bakarra da, senatariaren seme sadikoak bahiturik duen neska baten arrastoaren atzetik dabil.

## Atalak 
# Sarrera: Bezeroak beti arrazoia du
# Lehen istorioa: Sasikume Hori hori
# Bigarren istorioa: Agur latza
# Hirugarren istorioa: Sarraski Handia
# Laugarren istorioa: Sasikume Hori hori 2/2
# Laburpena: Amaiera istorioa

## Aktoreak 
* Bruce Willis: John Hartigan detektibea
* Jessica Alba: Nancy Callahan
* Devon Aoki: Miho
* Alexis Bledel: Becky
* Powers Boothe: Roark senataria
* Jude Ciccolella: Liebowitz
* Michael Clarke Duncan: Manute
* Rosario Dawson: Gail
* Benicio Del Toro: Jack "Jackie Boy" Rafferty dektektibe tenientea
* Jason Douglas: Hitman
* Tommy Flanagan: Brian
* Rick Gomez: Klump
* Carla Gugino: Lucille
* Josh Hartnett: Saltzailea edota "Gizona"
* Rutger Hauer: Patrick Henry Roark kardinala
* Nicky Katt: Stuka
* Jaime King: Goldie eta Wendy
* Michael Madsen as Bob
* Frank Miller: Predikatzailea
* Brittany Murphy as Shellie
* Nick Offerman: Schlubb
* Clive Owen: Dwight McCarthy
* Mickey Rourke: Marv
* Marley Shelton: Bezeroa
* Nick Stahl: Roark Junior/Sasikume Horia
* Makenzie Vega: Nancy Callahan gaztea
* Patricia Vonne: Dallas
* Elijah Wood: Kevin

## Kanpo estekak 
* *Sin City* filmaren webgunea 
* *Sin City* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Luperosaurus iskandari

***Luperosaurus iskandari*** *Luperosaurus* generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gekkonidae

## Kanpo estekak
Tropiocolotes

***Tropiocolotes*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako iparraldean eta Ekialde Hurbilan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tropiocolotes algericus* Loveridge, 1947
* *Tropiocolotes bisharicus* Baha El Din, 2001
* *Tropiocolotes nattereri* Steindachner, 1901
* *Tropiocolotes nubicus* Baha El Din, 1999
* *Tropiocolotes scortecci* Cherchi & Spano, 1963
* *Tropiocolotes somalicus* Parker, 1942
* *Tropiocolotes steudneri* (Peters, 1869)
* *Tropiocolotes tripolitanus* Peters, 1880
* *Tropiocolotes wolfgangboehmei* Wilms, Shobrak & Wagner, 2010

## Kanpo estekak
Ptychozoon

***Ptychozoon*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Ptychozoon horsfieldii* (Gray, 1827)
* *Ptychozoon intermedium* Taylor, 1915
* *Ptychozoon kaengkrachanense* Sumontha, Pauwels, Kunya, Limlikhitaksorn, Ruksue, Taokratok, Ansermet & Chanhome, 2012
* *Ptychozoon kuhli* Stejneger, 1902
* *Ptychozoon lionotum* Annandale, 1905
* *Ptychozoon nicobarensis* Das & Vijayakumar, 2009
* *Ptychozoon rhacophorus* (Boulenger, 1899)
* *Ptychozoon trinotaterra* Brown, 1999

## Kanpo estekak
Rhinogecko

***Rhinogecko*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. India eta Pakistanen bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhinogecko femoralis* (Smith, 1933)
* *Rhinogecko misonnei* de Witte, 1973

## Kanpo estekak
Mediodactylus

***Mediodactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbilean, Europako hegoaldean eta Asiako erdialde eta hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Mediodactylus amictopholis* (Hoofien, 1967)
* *Mediodactylus aspratilis* (Anderson, 1973)
* *Mediodactylus brachykolon* Krysko, Rehman & Auffenberg, 2007
* *Mediodactylus heterocercus* (Blanford, 1874)
* *Mediodactylus heteropholis* (Minton, Anderson & Anderson, 1970)
* *Mediodactylus ilamensis* (Fathinia, Karamiani, Darvishnia, Heidari & Rastegar-Pouyani, 2011)
* *Mediodactylus kotschyi* (Steindachner, 1870)
* *Mediodactylus narynensis* (Jerjomtschenko, Zarinenko & Panfilow, 1999)
* *Mediodactylus russowii* (Strauch, 1887)
* *Mediodactylus sagittifer* (Nikolsky, 1900)
* *Mediodactylus spinicauda* (Strauch, 1887)
* *Mediodactylus stevenandersoni* (Torki, 2011)
* *Mediodactylus walli* (Ingoldby, 1922)

## Kanpo estekak
Paragehyra

***Paragehyra*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Paragehyra gabriellae* Nussbaum & Raxworthy, 1994
* *Paragehyra petiti* Angel, 1929

## Kanpo estekak
Agora (filma)

**Agora** 2009ko Alejandro Amenábar txiletar-espainiar zinema zuzendariaren historia filma bat da. Bertan, Rachel Weisz, Max Minghella, Oscar Isaac, Ashraf Barhom, Michael Lonsdale, Rupert Evans eta Richard Durden aktoreek antzeztu zuten.

Filma hau edozein muturreko siniskera, erlijio edota pentsakerak fanatismoan erortzeko duen arriskua eta kritika garbia da. Bertan, Hipatia Alexandriakoaren bizitza eta azken egunak bai eta kristautasuna Erromako Inperioan indartzen hasi eta erlijio ofiziala izaterako bidean zihoala ikus daiteke.

Ordurarteko espainiar filmarik garestiena izan zen, 50 milioi eurotako aurrekontua izan zuelarik. Bost Goya Sari irabazi zituen.

## Argumentua 
IV. mendea, Antzinako Egipto Erromatar Inperioaren probintzia bat da. Bertako hiririk garrantzitsuena Alexandria da, krisian dagoen eta nahasmena eta bortizkeria nagusi diren munduan kulturaren azken gotorlekua bilakatua. 391. urtean kristau fanatikoz osatutako jendetza batek Alexandriako liburutegia suntsitu zuen. Liburutegiaren barnean Hipatia Alexandriakoa (Rachel Weisz) filosofo paganoa zegoen, antzinaroko jakinduriaren defendatzailea, jendetza horren artean bere morroi izandako Davus gaztea (Max Minghella) dagoela ez da jabetu, morroia bere antzinako nagusiarekiko duen ezkutuko maitasuna eta paganismoaren aurrean haziz doan Kristautasunari gehituz lortu dezaken askatasunaren arteko zalantzan dagoelarik.

## Aktoreak 
* Rachel Weisz: Hipatia Alexandriakoa.
* Max Minghella: Davus, Hipatiaren morroia.
* Oscar Isaac: Orestes.
* Sammi Samir: San Zirilo Alexandriakoa, Alexandriako artzapezpikua
* Manuel Cauchi: Teofilo Alexandriakoa, Ziriloren osaba
* Ashraf Barhom: Ammonius
* Michael Lonsdale: Teon Alexandriakoa, Hipatiaren aita
* Rupert Evans: Sinesio Zirenekoa artzapezpikua
* Homayoun Ershadi: Aspasio

## Kanpo estekak 
* *Agora* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Eustakio Iraola "Famao"

**Eustakio Iraola Gaztelumendi**, ezizenez **«Famao»**, Donostiako traineru estropadetako patroi bat izan zen.

Garaipen nagusia, Donostiak bere gidaritzapean 1945ean lortutako Espainiako Traineru Txapelketa izan zen.

## Kirol ibilbidea 
1930 eta 1940ko hamarkadako hainbat Kontxako Banderatan parte hartu zuen, gehienetan Amaikak Bat (Donostia) traineru donostiarraren patroi lanetan. Emaitza onena 1940an zuen: bigarren postua lortu zuen, baina bigarren jardunaldian irabazle gertatuta.

"Famao" patroiaren urterik onena 1945 izan zen, *Sindicato de Pesca de Guipuzcoa* izenpean *Teresita* traineruarekin donostiarren lehen Espainiako Traineru Txapelketa irabazi baitzuen. Donostiarrak hasieran sailkatuta ez bazeuden ere, Pasai San Pedrok uko egin zion txapelketan parte hartzeari eta haren lekua Donostiak bete zuen. Txapelketa jokatu behar zen egunean oso itsaso txarra zegoen eta donostiarrak eta hondarribitarrak baino ez ziren ausartu ateratzera.

## Mitxelenaren bertsoa 
Koldo Mitxelena hizkuntzalari errenteriar ezagunak bertsoak jarri zituen kartzelan, Donostiak 1940ko Kontxako Banderan irabazitako estropadaren harira: bigarren igandean garaile atera zen Famaok gidatutao Donostiako trainerua, eta, kartzelan hain pozik zeudenez donostiarrak, haiei burla egiteko bertso batzuk idatzi zituen. Hona sail horretako bertso bat, hain justu Famao aipatzen duena:

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa, 
* ZAVALA, Antonio (2003): *Estropadak bertsotan*. Auspoa Bilduma. Sendoa Argitaletxea,
Liv and Maddie

***Liv and Maddie*** (euskaraz "Liv eta Maddie") Estatu Batuetako telesaila da, Disney Channel telebistakoa. 2013ko uztailaren 19an ikusi zen lehen aldiz.

## Pertsonaiak 
### Pertsonaiak nagusiak 
* Dove Cameron: Liv eta Maddie Rooney
* Joey Bragg: Joey Rooney
* Tenzing Norgay Trainor: Parker Rooney
* Kali Rocha: Karen Rooney
* Benjamin King: Pete Rooney

### Noizbehinkako pertsonaiak 
* Ryan McCartan: Diggie
* Jessica Marie Garcia: Willow
* Bridget Shergalis: Stains
* Jimmy Bellinger: Artie
* Cozi Zuehlsdorff: Ocean
* Allen Alvarado: Skippy Ramirez
* Carter Hastings: Evan
* Herbie Jackson: Reggie
* Larry Miller: Printzipal Fickman
* Kurt Long: Johnny Nimbus

### Izar gonbidatuak 
* Dwight Howard: Bernard
* Laura Marano: Emmy "Fangs" Wulfert
* Kel Mitchell: Q-Pop
* Raquel Castro: South Salamanaca
* Anne Winters: Kylie Kramer
* Samm Levine: Chambers
* Gabrielle Elyse: Skylar
* Connor Weil: Miller White
* Ella Anderson: Jenny Keene
* Dorie Barton: Bree
* Marla Maples: Amy Becker
* Garry Marshall: Vic DeFazerelli
* Dove Cameron: Helga
* Piper Curda: Kathy Kan
* Cameron Boyce: Craig "Kraigg the Insidious" Rooney

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala (ingelesez)
Bulgariako futbol kopa

**Bulgariako futbol kopa** (bulgarieraz *Купа на България*) Bulgarian urtero jokatzen den kanporaketa sistema bidezko futbol txapelketa. Levski Sofia (25 garaipen) eta CSKA Sofia (19) dira txapelketa gehien irabazi dituzten taldeak.

## Historia 
Hainbat fase izan ditu txapelketak, betiere erregimen politikoaren araberakoa. 1938an abiatu zen lehen kopa txapelketa, garai hartan *Tsarraren Kopa* izan zuena. 1946an *Sobietar Armadaren Kopa* sortu zen 1982 arte iraun zuena. 1983tik aurrera *Bulgariako Kopa* jokatu izan da. Bulgariako Kopa berez 1981ean sortu zen baina lehenengo bi edizioek ez dute ofizialtasuni. Bestalde 1983 eta 1990 artean ere Sobietar Armadaren Kopa jokatzen jarraitu zuten baina hau ere ofiziala ez zelarik.

## Palmaresa 
### Tsarraren Kopa (1938-1942) 
### Sobietar Armadaren Kopa (1946-1982/90) 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* ¹ 1983tik aurrera ez dira txapelketa ofizialak.

### Bulgariako Kopa (1981/83 - ) 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ² 1981 eta 1982ko txapelketak ez dira ofizialak.
* ³ 1985eko finalean istilu larriak izan ziren. Ondorioz bi taldeetako zuzendaritzak aldatu eta izena ere aldatu arazi zien Bulgariako Gobernuak. Horrela CSKA *Sredets* bihurtu zen eta Levski *Vitosha*. 1990an izena berreskuratu ahal izan zuten.
* ⁴ 2016 CSKA Sofia: Denboraldia hasi aurretik diru arazo larriak zituenez *Hirugarren mailara* jeitsiarazi zuten. Hala ere Kopan jokatzeko oztoporik ez zuen izan eta txapelduna izan zen.

## Garaipenak 
Txapelketa ofizialak bakarrik.

## Ikus, gainera 
* Bulgariako futbol liga

## Kanpo estekak 
*  Topsporten informazioa.
Rhoptropus

***Rhoptropus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhoptropus afer* Peters, 1869
* *Rhoptropus barnardi* Hewitt, 1926
* *Rhoptropus biporosus* Fitzsimons, 1957
* *Rhoptropus boultoni* Schmidt, 1933
* *Rhoptropus braconnieri* (Thominot, 1878)
* *Rhoptropus bradfieldi* Hewitt, 1935
* *Rhoptropus taeniostictus* Laurent, 1964

## Kanpo estekak
Tenuidactylus

***Tenuidactylus*** Gekkonidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Asia osoan zehar bizi dira.

## Espezieak 
* *Tenuidactylus caspius* (Eichwald, 1831)
* *Tenuidactylus dadunensis* Shi & Zhao, 2011
* *Tenuidactylus elongatus* (Blanford, 1875)
* *Tenuidactylus fedtschenkoi* (Strauch, 1887)
* *Tenuidactylus longipes* (Nikolsky, 1896)
* *Tenuidactylus turcmenicus* (Szczerbak, 1978)
* *Tenuidactylus voraginosus* (Leviton & Anderson, 1984)

## Kanpo estekak
Stenodactylus

***Stenodactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbilan eta Afrikaren iparraldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Stenodactylus affinis* (Murray, 1884)
* *Stenodactylus arabicus* (Haas, 1957)
* *Stenodactylus doriae* (Blanford, 1874)
* *Stenodactylus grandiceps* Haas, 1952
* *Stenodactylus leptocosymbotus* Leviton & Anderson, 1967
* *Stenodactylus petrii* Anderson, 1896
* *Stenodactylus pulcher* Anderson, 1896
* *Stenodactylus slevini* Haas, 1957
* *Stenodactylus stenurus* Werner, 1899
* *Stenodactylus sthenodactylus* (Lichtenstein, 1823)
* *Stenodactylus yemenensis* Arnold, 1980

## Kanpo estekak
Jessie (telesaila)

***Jessie*** Estatu Batuetako telesaila da, Disney Channel telebistakoa. 2011ko irailaren 30an ikusi zen lehen aldiz.

## Kanpo estekak
Microgecko depressus

***Microgecko depressus*** *Microgecko* generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gekkonidae

## Kanpo estekak
Good Luck Charlie

***Good Luck Charlie*** () Estatu Batuetako telesaila da, Disney Channel telebistakoa. 2010ko apirilaren 4an ikusi zen lehen aldiz.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Phyllodactylidae

**Phyllodactylidae** Gekkota taldeko narrasti familia bat da. Afrika, Hego Amerika, Erdialdeko Amerika, Ameriketako Estatu Batuetako hegoaldean, Europa eta Ekialde Hurbilean bizi dira.

## Generoak 
* *Asaccus* Dixon & Anderson, 1973
* *Gymnodactylus* Spix, 1825
* *Haemodracon* Bauer, Good & Branch, 1997
* *Homonota* Gray, 1845
* *Phyllodactylus* Gray, 1828
* *Phyllopezus* Peters, 1877
* *Ptyodactylus* Oken, 1817
* *Tarentola* Gray, 1825
* *Thecadactylus* Oken, 1817

## Kanpo estekak
Tesis (filma)

***Tesis*** (euskaraz *Tesia*) 1996ko Alejandro Amenábar txiletar-espainiar zinema zuzendariaren lehenbiziko luzemetraia izan zen. Bertan, Ana Torrent, Fele Martínez eta Eduardo Noriega aktoreek antzeztu zuten.

Filmak kritika eta ikusleekiko arrakasta nabarmena izan zuen, espainiar zinema zuzendarien belaunaldi berri baten garaiaren hastapena mugarri izan zelarik. Hainbat sari lortu zituen, tartean filma, gidoi eta zuzendari berri onenaren Goya Sariak, aurretik zortzi Goya Sarietarako izendapena jaso zuelarik.

Filmaren fakultateko eszenak Madrilgo Complutense Unibertsitatean abuztuan filmatu ziren, ikasle eta irakasleen oporraldian eraikina hutsa baitzegoen.

## Argumentua 
Madril. Ángelak (Ana Torrent) ikus-entzunezko bortizkeriari buruzko doktorego-tesi bat prestatzen ari den unibertsitateko ikasle bat da. Haren tesia zuzentzen ari den irakasleak unibertsitate horretako bideotekan ezustean filma bat topatu eta biharamunean hilik agertzen da.

Ángela eta bere fakultateko ikaskidea den Chemak (Fele Martínez) filma topatu eta heurekin batera eramatea erabakitzen dute, hura ikustean neska bat torturatua eta eraila agertzen den *snuff movie* bat dela ohartzen direlarik. Haientzako berria, ezberdina eta oso arriskutsua den ikus-entzunezko mundua. Ángela bera hurrengo *snuff-movie* filmaren protagonista izan daitela jabetzen da.

## Aktoreak 
* **Ana Torrent**: Ángela Márquez.
* **Fele Martínez**: Chema.
* **Eduardo Noriega**: Bosco Herranz.
* **Xabier Elorriaga**: Jorge Castro.
* **Miguel Picazo**: Figueroa.
* **Nieves Herranz**: Sena Márquez.
* **Rosa Campillo**: Yolanda.
* **Francisco Hernández**: Ángelaren aita.
* **Rosa Ávila**: Ángelaren ama.
* **Teresa Castanedo**: TBko aurkezlea.
* **José Miguel Caballero**: Bideotekako atezaina.
* **Joserra Cadiñanos**: Zaindaria.
* **Julio Vélez**: Treneko arduraduna.
* **Pilar Ortega**: Salmenta arduraduna.
* **Olga Margallo**: Vanessa Romero.
* **José Luis Cuerda**: 1. irakaslea.
* **Emiliano Otegui**: 2. irakaslea.
* **Walter Prieto**: Treneko zaindaria.
* **Florentino Sainz**: Agurea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Tesis* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Asaccus

***Asaccus*** Phyllodactylidae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbilan bizi dira.

## Espezieak 
* *Asaccus andersoni* Torki, Fathinia, Rostami, Gharzi & Nazari-Serenjeh, 2011
* *Asaccus barani* Torki, Ahmadzadeh, Ilgaz, Avci & Kumlutas, 2011
* *Asaccus caudivolvulus* Arnold & Gardner, 1994
* *Asaccus elisae* (Werner, 1895)
* *Asaccus gallagheri* (Arnold, 1972)
* *Asaccus granularis* Torki, 2010
* *Asaccus griseonotus* Dixon & Anderson, 1973
* *Asaccus iranicus* Torki, Ahmadzadeh, Ilgaz, Avci & Kumlutas, 2011
* *Asaccus kermanshahensis* Rastegar-Pouyani, 1996
* *Asaccus kurdistanensis* Rastegar-Pouyani, Nilson & Faizi, 2006
* *Asaccus montanus* Gardner, 1994
* *Asaccus nasrullahi* Werner, 2006
* *Asaccus platyrhynchus* Arnold & Gardner, 1994
* *Asaccus saffinae* Afrasiab & Mohamad, 2009
* *Asaccus tangestanensis* Torki, Ahmadzadeh, Ilgaz, Avci & Kumlutas, 2011
* *Asaccus zagrosicus* Torki, Ahmadzadeh, Ilgaz, Avci & Kumlutas, 2011

## Kanpo estekak
Fish Tank

***Fish Tank*** () 2009ko Andrea Arnold ingeles zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Bertan, Katie Jarvis, Kierston Wareing eta Michael Fassbender aktoreek antzeztu zuten.

2009ko Canneseko Zinemaldian Epaimahaiaren Saria irabazi zuen, bai eta Erresuma Batuko Urteko Filma Onenaren BAFTA Saria ere.

## Argumentua 
Erresuma Batuan giroturiko istorio errealista bat da. Mia Willams (Katie Jarvis) izaera ezegonkor eta gizartetik marjinatua edo isolatua bizi den 15 urteko neska bat da. Inork ulertzen ez duelakoan, Miak bere familia gorrotatzen du, nai eta bere adiskide nerabeak eta bere inguru guztia ere. Mia itxaropen gabetua eta bizitzarekin sumindua dago. Bere amaren irlandar jatorriko mutil-lagun berria den Connorrek (Michael Fassbender) bere abere gustukoena zein den galdetzean, neskak "tigre zuria" erantzuten du: "kaiolatua dagoen animalia, Miak egunero jasaten duen errepresioa eta frustrazioa ongien zehazten duen animalia baita". Istorioan zehar, Mia bere amaren mutil-lagunaz babestua eta ulertua sentitu eta harekiko erakarpena sentitzen hasiko da, Connor berak ere Miarekiko erakarpen berbera sentitzera iritsiko delarik. Halere, gertakizunak aurrera doazen heinean, Miarentzat atsegingarria zirudiena, azkenean bere bizitzako beste desilusio edo desengainua bihurtuko da.

## Aktoreak 
* Katie Jarvis: Mia Williams
* Kierston Wareing: Joanne Williams
* Michael Fassbender: Connor O'Reily
* Rebecca Griffiths: Tyler Williams
* Harry Treadaway: Billy
* Sydney Mary Nash: Keira O'Reily
* Sarah Bayes: Keely

## Kanpo estekak
Pertsonalizazio (marketina)

Marketinean, **pertsonalizazioa** produktu edo zerbitzu bat erabiltzailearen behar berezietara egokitzeko ekintzen multzoa da, hala nola karpeta bat diseinatzean karpetak erosiko dituen enpresaren logotipoa jartzea, elastiko batean bezeroak nahi duen diseinua inprimatzea eta ingelesezko klaseak hartzean etengabe bezeroaren mailara egokitzea. Batzuetan produktua bera pertsonalizatua ez badago ere, produktua bezeroak berak pertsonalizatzeko ezaugarriak ematen zaizkio produktuari.

## Kanpo estekak
Pertsonalizazio (argipena)

**Pertsonalizazio** hitzak objektu bat pertsona batekin identifikatu eta horien ahalmen eta nortasunera egokitzeko ekintza materiala nahiz objektu bati pertsona edo giza itxura emateko ekintza adierazten ditu. Erabilera zenbait ditu:

* marketinean, pertsonalizazioa, produktu edo zerbitzu bat erabiltzailearen beharretara egokitzeko ekintza eta horren ondorioa;
* informatikan, pertsonalizazioa, webgune edo informazio sistema bat erabiltzaileari buruz eskura dauden datuen arabera aldatzearen ekintza eta ondorioa.
Lambert II.a Spoletokoa

**Lambert II.a Spoletokoa** (San Rufino,  - Marengo inguruan, 898ko urriaren 15a), 892tik 898ra Karolingiar Inperioko enperadorea eta 891tik 898ra Italiako erregea izan zen, hasieran Guy III.a Spoletokoa aitarekin batera.

Kapitularrak egiteko azken karolingiar enperadorea izan zen.
Luis III.a Itsua

**Luis III.a Itsua** (Proventza, c. 880 &ndash; Vienne, 928ko ekainaren 28a) Proventzako (890-928) eta Italiako (900-928) erregea eta mendebaleko enperadorea 901-905 urteetan (, 880 - , 928). Boson Proventzakoaren semea zen. Berengario enperadoregaiak itsutu zuen Veronako hirian 905. urtean eta Proventzan eman zituen azkeneko egunak.

## Erreferentziak
Meatballs (filma)

**Meatballs** () 1979ko Ivan Reitman txeko-kanadiar zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Berta, Bill Murray, Chris Makepeace eta Kate Lynch aktoreek antzeztu zuten.

Filmak ikusle aldetik arrakasta izan zuenez hainbat jarraipen izan zituen, baina jatorrizko filma honekin 1986ko *Meatballs III: Summer Job* filmak bakarrik du lotura.

## Sinopsia 
Udaro bezala Northstar udalekuak bere ateak ireki berri ditu, bertako arduradun ahobero eta lotsagabea den Tripper (Bill Murray), haren neska-laguna Roxanna (Kate Lynch) eta Mickey gainontzeko haur-zaintzaileak entrenatzen buru-belarri dabiltzalarik, udalekura haur hiperaktibo eta bihurriak iristear baitaude.

## Aktoreak 
* Bill Murray: Tripper Harrison
* Chris Makepeace: Rudy Gerner
* Kate Lynch: Roxanne
* Harvey Atkin: Morty Melnick
* Russ Banham: Bobby Crockett
* Sarah Torgov: Candace
* Jack Blum: "Spaz"
* Keith Knight: Larry "Fink" Finkelstein
* Matt Craven: "Hardware" Renzetti
* Margot Pinvidic: Jackie
* Todd Hoffman: "Wheels"
* Kristine DeBell: A.L.
* Cindy Girling: Wendy
* Elmars Sebrins: Spazen aita

## Kanpo estekak 
* *Meatballs* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Chicano

**Chicanoak** Estatu Batuetan bizi diren mexikar jatorriko pertsonak dira. Hala ere, hitzak esanahi desberdinak hartzen ditu munduko toki desberdinetan. Hitza Chicano mugimenduan hedatu zen, batez ere mexikar jatorriko estatubatuarren artean, mugimenduaren gailurrean, 1960ko eta 1970eko hamarkadetan.

*Chicano* hitza erabiltzen da, baita ere, lehen Mexikokoak ziren Estatu Batuetako lurraldeetan (Texas, Arizona, Mexiko Berria, Kalifornia, Utah eta Nevada batez ere) bizi diren hispanoak izendatzeko.

Chicano terminoak konnotazio negatiboak izan ditzake Estatu Batuetan, eta haren ordez *mexiko-amerikar*, *hispano* eta *latino* erabiltzen dira batzuetan.

## Kanpo estekak
Lotario III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

**Lotario III.a Supplinburgekoa** edo **Saxoniakoa** —batzuetan **Lotario II.a** zenbakiaz aipatua— (Unterlüß, 1075eko ekainaren 9a - Breitenwang, 1137ko abenduaren 4a) Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore izan zen 1125-1137 urte bitartean. 1106. urtean Saxoniako dukerria jaso zuen Henrike V.aren eskutik. Henrike V.a hil zenean hark utzitako lekuaz jabetu zen elizaren laguntzaz. Koroa beretzat nahi zuen Konrad Hohenstaufeni aurre egin behar izan zion. Haren suhia zen Henrike Harroa guelfoaren laguntzaz garaitu zuen Konrad (1135). Bi aldiz joan zen Italiara (1133 eta 1135) Inozentzio II.a Aita Santua Elizaren aginpidean jartzeko eta Anakleto II.a antipapa babesten zuen Roger Siziliako erregea bere lekutik kentzeko.

## Erreferentziak
Henrike VII.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

**Henrike VII.a Luxenburgokoa** (Valenciennes, 1275 &ndash; Buonconvento, 1313ko abuztuaren 24a) Germaniako enperadorea 1312-1313 urteetan. Luxenburgoko kondea zen. Klemente V.a Aita Santuaren laguntzaz aukeratu zuten Germaniako enperadore (1310). Bohemiako erresuma eman zion Joan I.a semeari. Luis IV.a Bavariakoa izan zuen ondorengo.

## Erreferentziak
Frederiko III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

**Frederiko III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa** (Innsbruck, 1415eko irailaren 21a - Linz, 1493ko abuztuaren 19a) Germaniako enperadorea izan zen 1440-1493 bitarteko urteetan.

## Bizitza 
Alberto II.aren ondorengoa zen, eta Erroman koroatua izan zen azken enperadorea (1452). 1457an, Austria Garaia eta Austria Beherea jaso zituen; 1485ean Matias Corvino Hungariako erregeak Vienarekin batera kendu zizkion, baina 1490ean itzuli zizkion berriro.

Haren seme Maximiliano Maria Borgoinakoarekin ezkontzean, gerora Karlos V.aren inperioa ekarri zuen ezkontza politikari hasiera eman zion. Berak hartu zuen Habsburgo familiaren ikur hitza A.E.I.O.U., (*Austriae est imperare orbi universo*: «Austriari dagokio mundu osoan agintzea»).

## Erreferentziak
Mar adentro

***Mar adentro*** (euskaraz *Itsasoan barna*), 2004ko Alejandro Amenábar txiletar-espainiar zinema zuzendariaren drama film bat da. Film honek Ramón Sampedro (Javier Bardem) galiziar itsasontzi-mekanikariaren bizitza kontatzen du, istripu larri baten ondorioz erabat elbarritua gelditu eta 28 urtez eutanasia eta norberak bere bizitzarekin zer egin erabakitzeko eskubidearen alde borrokatu zelarik.

Film honek 2004ko Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
Galizian Ramón Sampedro (Javier Bardem) izeneko gizona azken hogeita hamar urtetan bere etxeko ohean mugiezinik eta bere familiak zaindua bizi da. Munduarekin duen harreman bakarra bere gelako leihoa da, handik hainbestetan bidaiatu izan zuen itsasoa eta bere gaztaroan jasan zuen istripuaren kokalekua ikus dezakeelarik. Baina ordutik, bere azken borondatea bere bizitza duintasunez hiltzea amaitzea da. Baina bere mundu txiki hau bi emakumek aldatuko dute: Ramónen borroka bultzatu nahi duen Julia (Belén Rueda) abokatua (CADASIL gaixotasuna duena) eta Rosa (Lola Dueñas), bizitzea pena merezi duela konbentzitu nahi duen herriko emakumea. Ramónen izaera distiratsuak bi emakumeak xarmandu ditu, biek ere heuren bizitzen oinarriei buruz zalantza izateraino. Ramónek badaki bera benetan maite duen pertsona izango dela bere azken bidaia ekiten lagunduko diona.

## Aktoreak 
* Javier Bardem: Ramón Sampedro
* Belén Rueda: Julia
* Lola Dueñas: Rosa
* Mabel Rivera: Manuela
* Celso Bugallo: José
* Clara Segura: Gené
* Joan Dalmau: Joaquín
* Alberto Jiménez: Germán
* Tamar Novas: Javi
* Francesc Garrido: Marc
* Josep Maria Pou: Aita Francisco

## Ikus gainera 
* Ramón Sampedro
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* *Mar adentro* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Frantzisko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

**Frantzisko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa** (; Florentzia, 1768ko otsailaren 12a - Viena, 1835eko martxoaren 2a) Germaniako Erromatar Inperio Santuko azken enperadorea izan zen. 1792tik 1806ko abuztuaren 6an, Austerlitzeko porrotaren ostean, Inperioa desegin zen arte erreinatu zuen. Horrez gainera, 1792-1835 bitartean Hungariako eta Bohemiako erregea, eta 1804-1835 bitartean Austriako enperadorea izan zen.

## Biografia 
Leopoldo II.aren semea eta Maria Antonietaren iloba zen. Frantziak bere kontrako gerra hasi zuen 1792an; hondamen askoren ondoren Italiako (Lombardia) eta Inperio Santuko lur asko (Herbehereak, Rhin eskualdea) utzi behar izan zituen. 1804ean Austriako enperadoretza hartu zuen herentziaz. 1806an Rhingo Konfederazioa onartu behar izan zuen. Frantzisko I.a izena hartu eta 1806ko abuztuaren 6an Inperio Santuko enperadore titulua utzi behar izan zuen.

1809an Napoleonekin izandako arazoak konpontzeko bere alaba Maria Luisa eman zion emazte; 1810ean ezkondu ziren. Hala ere, 1813an, Metternichek gomendaturik, Napoleonen kontrako koalizioan sartu zen. Vienako Kongresuari esker lehenago bere mendean izandako lurrak berreskuratu zituen, baina ezin osatu ahal izan zuen berriro Inperio Santua. Germaniar Konfederazioko lehendakari izan zen. Metternichen politika sistema gauzatu zuen, liberalismoaren kontrakoa alegia.

## Genealogia 
## Erreferentziak
Groundhog Day (filma)

***Groundhog Day*** (euskaraz *Marmotaren Eguna*) 1993ko Harold Ramis estatubatuar zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Bertan, Bill Murray, Andie MacDowell eta Chris Elliott aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Phil Connors (Bill Murray) bizitzarekin aspertuta eta kaskartua dagoen meteorologo bat da, urtero otsailaren 2an Rita (Andie MacDowell) erredaktorea eta Larry (Chris Elliott) kameralariarekin batera AEBtako Pennsylvania estatuko Punxsutawney herri txikira joan ohi delarik, bertan marmotaren portaera telebistatzeko, abere honen portaeraren arabera negua noiz amaitzen den jakin bai daiteke, herriko ohitura hori *Marmotaren Eguna* () izenaz ezaguna da. Behin ere sinistu ezingo lukeena elurte baten ondorioz gaua herri hartan pasatu beharko duela da, harrigarriena esnatzerakoan aurreko eguna birbizitzen ari dela jabetzea izango da. Eta honela, berak nahi ala ez denboran harrapatuta gelditu da, egunero egun berbera errepikatu eta errepikatuz...

## Aktoreak 
* Bill Murray: Phil Connors.
* Andie MacDowell: Rita.
* Chris Elliott: Larry.
* Stephen Tobolowsky: Ned Ryerson.
* Brian Doyle-Murray: Buster Green.
* Rick Ducommun: Gus.
* Rick Overton: Ralph.
* Robin Duke: Doris, kafetegiko emakumezko zerbitzaria.
* Marita Geraghty: Nancy Taylor.
* Michael Shannon: Fred.
* Harold Ramis: Neurologoa.

## Kanpo estekak 
* *Groundhog Day* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Chris Elliott

'*Christopher Nash *Chris* Elliott*' (New York, 1960ko maiatzaren 31) estatubatuar aktore, umorista eta gidoigile bat da.

*Late Night with David Letterman* saioan umore esketxak antzezten hasi zen, ondoren 1990eko hamarkadako *Get a Life* kultuzko telesaileko protagonosta izan zen, *Everybody Loves Raymond* eta *How I Met Your Mother* telesailetan ere antzeztu izan duelarik. Bestalde, zineman *Cabin Boy*, ''There's Something About Mary*, *Scary Movie 2* eta *Groundhog Day* filmeetan ere antzeztu izan du. 2014ko *Eagleheart'' telesaila ere antzeztu du.

## Filmografia 
[thumb|250px|[1989an.]]

## Kanpo estekak 
* Chris Elliott aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Belén Rueda

**María Belén Rueda García-Porrero** (Madril, 1965eko martxoaren 16a) espainiar zinema, antzerki eta telebistako aktore eta aurkezle bat da. Gehienbat *Los Serrano* telesaila eta *Mar adentro* (2004) eta *El orfanato* (2007) filmetan antzeztu izaganatik ezaguna da.

## Telebista 
### Telesailak 
### Aurkezlea 
## antzerkia 
## Zinema 
### Laburmetraia 
### Luzemetraiak 
## Kanpo estekak 
* Belen Rueda aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Guy III.a Spoletokoa

**Guy III.a Spoletokoa** (?, ? &ndash; Taro ibaia, 894ko abenduaren 12a), 891tik 894ra Karolingiar Inperioko enperadorea eta 889tik 894ra Italiako erregea izan zen.

Camerinoko margravea, Mendebaldeko Frantzia galdu zuenean, Italiako errege bilakatu zen eta, gero, enperadorea.