open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cocktail (1988ko filma)

**Cocktail** 1988ko Roger Donaldson australiar-zeelandaberriar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko drama film bat da. Gidoia Heywood Gouldek bere izenburu berdineko eleberrian oinarrituz idatzi zuen. Tom Cruise, Bryan Brown eta Elisabeth Shue aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Behin AEBetako Armada utzi ondoren, Brian Flanagan (Tom Cruise) New Yorken bizitzen jarri eta iragarkilaritzan lan egiteko beharrezkoa duen finantza titulu baterako ikasten duen bitartean, TGI Friday's tabernan egunerdiko zerbitzari lan batean hasiko da. Hasieran batean Brian zerbitzari arrunta izango da, baina denborarekin Doug Coughlin (Bryan Brown) tabernako nagusiaren eskutik cocktail zerbitzaritzako sekretuak eta trikimailuak ikasten hasiko da. Brian eta Doug adiskidemin bilakatu, eta Dougek Brian tutore ardura bereganatuko du. Bere tutoretzak gaztearengan eragin handia izango du. Bere aditu aholkuetako bat nahiko unkigarria da: "Coughlinen Legea: Edan ala Hoa! Gainontzeko guztia beti hobeagoa izango da".

Bestalde, Dougek etorkizunean "Cocktails & Dreams" izeneko bere tarbena ireki nahi du.

## Aktoreak 
* Tom Cruise - Brian Flanagan
* Bryan Brown - Doug Coughlin
* Elisabeth Shue - Jordan Mooney
* Lisa Banes - Bonnie
* Laurence Luckinbill - Mooney jauna
* Kelly Lynch - Kerry Coughlin
* Gina Gershon - Coral
* Ron Dean - Osaba Pat
* Robert Donley - Eddie
* Ellen Foley - Eleanor
* Andrea Doven - Dulcy (Andrea Morse)
* Jack Newman - Ekonomia irakaslea
* Paul Benedict - Finantza irakaslea
* Diane Douglass - Rivkin andrea
* George Sperdakos - Ingeles irakaslea
* David L. Crowley - Atezaina

## Kanpo estekak 
* *Cocktail* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Cocktail* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Sutzar

[thumb|250px|eskuinera|Donibane sua [Antzuolan. Gipuzkoa, Euskal Herria.]]
**Sutzarra** jaietan eta bestelako ospakizunetan pizten den su handia da, esaterako San Joan bezperako sua.

## Kanpo estekak
Beheko su

**Beheko sua**, **supazterra**, **sutantza** edo **su baxua** etxe barruko sutegia da, zoruaren parean edo altuxeago, hormaren kontra edo horman sartuta egoten dena, eta gainean keak biltzeko kanpai bat izaten duena.

Mendeetan zehar etxeetako espazio garrantzitsuenetarikoa izan zen. Bertan sukaldatzeaz gain, egongela eta jangela gisa balio zuen eta berotasuna zegoen bertan. Familiaren bizitza sutondoaren inguruan egin ohi zen, bereziki sasoi hotzenetan. Beheko suaren gainean pertza bat izatea ohikoa zen, suarekin bero manten zedin beti. Horrez gain, hestekiak kanpaian zintzilikatzen ziren, keztatu zitezen. 

## Etxearen diseinua 
Egurrarekin sortzen den lurruna handiagoa da fuel olioak sortzen duena baino, bero-botere txikiagoa daukalako. Erregai solido bat den horretan, bero-galera sentikorrak eta konbustio osatugabea handiagoak dira eta gehiegizko aire kantitateak handiagoak dira. Bestalde, egurra metatzeko azalera handiagoa behar da fuela gordetzeko baino. Etxean izango den karga termikoa baxuagoa da egurra erabiliz gero. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Team Jayco–AlUla

**Team Jayco–AlUla** (UCI kodea: JAY) australiar txirrindularitza talde profesionala da,  UCI WorldTeam lizentzia duena (lehen talde australiarra kategoria horretan). 2012. urtean debutatu zuen.

## Historia 
### Sorrera 
2011. urtean zehar hasi ziren australiar taldea sortzen Shane Bannan, Australiako hainbat txirrindularitza egituraren buru izandakoa, eta Gerry Ryan enpresagizon australiarra. Berehala jo zuten Neil Stephens txirrindulari-ohi eta zenbait taldetako zuzendari izandakoarengana, proiektuaren kirol-atalaren buru izan zedin. Espreski taldea martxan jartzeko Gerry Ryanek sortu zuen *GreenEDGE* elkartea izan zen babeslea hasiera batean, beste enpresekin akordioak lortu artean.

Helburua WorldTour lizentzia lortu eta Frantziako Tourra lehiatzea zen, nahiz eta nagusia lehiatzeko aukerarik ez izan. Horrez gain, denboraldian zehar emaitza onak lortzeko moduko taldea osatu nahi izan zuten, nukleo australiarrarekin baina mundu osoko txirrindulariz osatua.

Santini arropa-marka eta SCOTT bizikleta-etxea izango ziren babesleetako bi. Subaru autoak erabiltzen zituzten, eta beste zenbait akordio txiki ere itxi zituzten.

2012ko maiatzean Orica Limited enpresa izendatu zen lehen babesle gisa, izena *GreenEDGE Cycling* izatetik *Orica-GreenEDGE* izatera pasatuz.

### 2012: lehen denboraldia arrakastatsua 
Simon Gerrans australiarra izan zen lehen denboraldian zehar taldeburua. WorldTourreko hainbat garaipen lortu zituen: Tour Down Under australiarreko sailkapen nagusia, Milan-San Remo monumentua eta Quebeceko Sari Nagusia. Horrez gain, Amstel Gold Race klasikoan hirugarren sailkatu zen, Donostia Klasikoan bigarren, eta Australiako Txapelketa irabazi zuen errepideko modalitatean.

Michael Albasini suitzarrak ere denboraldi bikaina osatu zuen, Kataluniako Itzulia irabazteaz gain bertan etapa bat eta Suitzako Itzulian beste bat irabazi baitzituen. La Flèche Wallonnen podiumera igotzea ere lortu zuen.

WorldTourreko astebeteko itzulietan hainbat etapa ere eskuratu zituen taldeak: Daryl Impeyk Euskal Herriko Itzulian, Luke Durdbridgek Dauphiné Libérén, Svein Tuftek Eneco Tour-ean eta Aidis Kruopisek Poloniako Itzulian. Tirreno-Adriatikoko eta Eneco Toureko taldekako erlojupekoak ere irabazi zituzten.

Itzuli handietan bi etapa garaipen lortu zituzten (Matthew Goss esprinterrak Italiako Giroan eta Simon Clarkek Espainiako Vueltan (mendiko sailkapena irabazteaz gain). Matthew Gossek Frantziako Tourreko hainbat etapa podiumean amaitu zituen, eta Allan Davisek ere aukera onak izan zituen Espainiako Vueltan.

## 2025eko taldea 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Road Town

**Road Town** Birjina uharte britainiarretako herria eta lurralde hiriburua da. Herria turismoaz bizi da eta aire-garraiorako Terrance B. Lettsome nazioarteko aireportua kokatzen da bertatik hurbil, uhartediko aireportu bakarra dena.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Malaysiar herria

**Malaysiar herria** (, jawi: اورڠ ملايو) hego-ekialdeko Asiako talde etnolinguistikoa da, batez ere Malaysiako penintsulan, ekialdeko Sumatran eta Borneoko itsasalden bizi dena. Larru horixkakoak edo beltzaranak dira, txikiak, hazpegiz mongoliarren eitekoak, eta ile beltz leuna dute. Austronesiar (malaysiar-polinesiar) familiako hizkuntzak erabiltzen dituzte.

## Historia 
Malaysiar herriak, seguruenik, Borneoko kostaldean du bere jatorria. Duela 1.500 urte hedatzen hasi ziren eta gaur egun Malakan (% 53) eta Indonesian (Sumatra, Java, Madura, Bali, Sumbawa, Flores) bizi dira batez ere; halaber, Malaysia eta Filipinetako uharte guztietara iritsi ziren, bertako biztanleria barnealdera bazterreratuz. Malaiarrak finkatu diren tokietako herrien kulturak eragin handia izan du berean (Siam, Java eta Sumatrakoak gehienbat). Indiaren eragina ere handia izan da, eta hinduismoa asko zabaldu zen malaysiarren artean, harik eta XV. mendean musulman egin ziren arte. Malaysiar gehienak nekazariak dira eta herrixketan bizi dira, habe gainean eraikitako etxeetan.Malaysiako penintsulan nekazaritzako gai garrantzitsuena arroza da; bestalde hango kautxu ekoizpena munduko lehenetarikoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David A. R. White

**David Andrew Roy White** (Dodge City, 1970eko maiatzaren 12a) estatubatuar aktore, zinema zuzendari eta gidoigilea da.

## Filmografia hautatua 
* 1990 : *Geronimo*
* 1999 : *The Moment After*
* 2006 : *The Moment After 2: The Awakening*

## Kanpo loturak 
* David A. R. White aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Nagore Orbeltzu

**Nagore Orbeltzu Lakoste** (Irun, Gipuzkoa, 1971ko uztailaren 23a) gipuzkoar aktorea da. *Duplex* eta *DBH* telesailetan zein *La voz de su amo* (2001), *Carretera y manta* (2000) filmetan egindako lanarengatik ezagun bilakatu zen. 

## Lanak 
Besteak bete, lan hauexetan hartu du parte:

### Antzerkia 
### **Telebista** 
### **Zinema** 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Club de Futbol Reus Deportiu

thumb|250px|2015-16ko taldea.
**Club de Futbol Reus Deportiu** futbol talde katalana da, Reus hirikoa, Tarragonako probintzian. 2016an Espainiako Bigarren Mailara igotzea lortu zuen baina diru arazo larriengatik bigarren denboraldian kanporatua izan zen eta ondoren desegin zen.

## Historia 
1909 urtean *Club Deportiu Reus* sortu zen aurrez izan zen *Reus Sport Club* taldeari jarraipena emanez. 1917an *Club Velocipedista* eta *SC Olímpia* taldeekin bat egin zuen *Reus Deportiu* bihurtuz. 1951 urtean taldeak bi kirol nagusi zituen eta bitan banatzea erabaki zuen, futbol taldea alde batetik eta patin-hockey taldea bestetik.

Historia guztian zehar behe mailatan ibili zen. 1981ean lehen aldiz Bigarren B Mailara igotzea lortu zuen eta bi urte egin zituen bertan. 1999an eta 2002an igoera berriak lortu zituen eta 2016an lehen aldiz Bigarren B mailako finalera iritsi zen eta irabazi ez zuen arren Bigarren Mailara igo zen. Estreineko denboraldian 11. postuan gelditu zen.

2018ko urrian egoera ekonomikoa oso larria zuela onartu zuen, 5'3 milioi eurotako zora baitzuen. Jokalariek 3 hilabete zeramaten kobratu gabe eta kluba salatzear egon ziren baina abenduan tratu batetara iritsi eta Reus desagertzeko arriskua ekidin zen. 2019ko urtarrilaren 28an ordea Ligatik kanporatzeko erabakia hartu zen, hiru urtetarako.

## Uniformea 
## Datuak 
2018-19 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 3
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 9
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 48
* **Ligako posturik onena**: 11.a Bigarren mailan (2016-17)

### Azken denboraldiak 
* (kanp), kanporatua

## Irabazitako txapelketak 
* Bigarren B Maila (0): bigarrena 2015-16an.
* Hirugarren Maila (2): 1981, 2007
* Espainiako Afizionatuen txapelketa (1): 1976

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgune ofiziala
Amsterdamgo portua

**Amsterdamgo portua** (), Amsterdam hiriko portua da, Herbehereetan dagoena. Europako 4. porturik garrantzitsuena da zama tona neurrien arabera. Portua garai bateko IJ izeneko badiaren eta Ipar Itsasoko kanalaren arteko eremuan dago, eta horrekin, Ipar Itsasoarekin lotuta dago. Portua XIII. mendean hasi zen funtzionatzen eta XVII. mendean Ekialdeko Indietako Herbeheretar Konpainiaren jarduera gune nagusia izan zen. Gaur egun, Herbehereetako bigarren porturik handiena da, Rotterdamgo portuaren atzetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
UCAM Murcia Club de Fútbol

thumb|280px
**UCAM Murcia Club de Fútbol** (izen osoa, *Universidad Católica de Murcia Club de Fútbol*) futbol talde murtziarra da, 1999an Universidad Católica San Antoniok babesturikoa.

## Historia 
Taldea 1999an sortu zen eta 2008an Hirugarren mailara igo zen. Hurrengo urteetan egoitza aldatuz joan zen toki bakoitzean bertako izena hartuz, *Costa Cálida-Beniaján* hasieran eta ondoren *Costa Cálida-Sangonera*.

2011-12 denboraldirako Universidad Católica San Antoniok taldea babestu eta gaur egungo izena hartu zuen. Urte horretan bertan Bigarren B mailara igotzeaz gain Errege Kopan egin zuen debuta eta Deportivo Alavés taldearen aurka jokatu zuen. Urte bete egin zuen 2. B mailan baina 2014an berriz igo zen. 2016an Bigarren B mailako txapelduna izan zen eta Bigarren mailara igo zen, hurrengo urtean ordea maila galdu du.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 1
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 7
* **Denboraldiak 1. maila RFEFn**: 1
* **Denboraldiak 2. maila RFEFn**: 3
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 5
* **Ligako posturik onena**: 19.a Bigarren mailan (2016-2017)

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Bigarren B maila (1): 2016
* Hirugarren maila (2): 2011, 2014

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mariano Barbacid

**Mariano Barbacid Montalbán** (Madril, Espainia, 1949ko urriaren 4a) espainiar biokimikaria da. Minbizia sortzen duten geneen ikerkuntzaren aitzindaria da.

1974an Zientzia Kimikoen doktoregoa egin zuen Madrilgo Unibertsitate Complutensean, eta bekadun joan zen Estatu Batuetara. Minbiziaren jatorria ikertzen zuen zientzialari talde bat zuzendu zuen Bethesdako Minbiziaren Institutu Nazionalean, Marylanden. 1979an bere lan taldea eratu zuen institutu horretako Biologia Laborategian, eta hiru urte geroago onkogene zelular bat identifikatu zuten giza tumore batean (ordu arte erretrobirusetan baino ez ziren identifikatzen).

Ingeniaritza zientifikoaren bidez, gaitzik gabeko zeluletan minbizia sor dezaketen geneak bakartu eta identifikatu zituen. Aurkikuntza horrek berebiziko garrantzia izan zuen minbizia eta Alzheimerren zein Parkinsonen gaixotasunak sendatzeko. Sari ugari jaso ditu, eta 1994an Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitateak Honoris Causa doktore izendatu zuen. 1998ko martxoan Ikerketa Onkologikoen Zentro Nazionala sortzeko proiektua aurkeztu zuen Madrilen. Estatu Batuetako zenbait erakunde ospetsutan lanean jardun ondoren, Barbacid Espainiara itzuli da ikerkuntza-etxe hori zuzentzeko.

## Erreferentziak
Malayo-polinesiar hizkuntzak

**Malayo-polinesiar hizkuntzak** austronesiarra deituriko hizkuntza familiaren azpitalde bat da. Hizkuntza hauen eremua guztiz zabala da: Malaysia, Indonesia eta Filipinak osorik, eta Vietnam, Kanbodia, Taiwan, Madagaskar eta Ozeano Barearen Hego eta Erdialdeko uharteetako zatiak. Hala, familia hau munduko hedatuenetariko bat da bai geografia hedaduragatik bai hiztunen kopuruagatik.

Bi adar bereizten dira: mendebaldeko edo indonesiar hizkuntzena eta ekialdekoa edo ozeanikoa. Nagusia mendebaldekoa da, 200 hizkuntza inguruk osaturik dago eta horien artean garrantzitsuenak lehen edo bigarren hizkuntza gisa erabiliak dira: malaysiera (15 milioi hiztun), indonesiera (160 milioi), javera (100 milioi) eta tagaloa (65 milioi). Ekialdekoak, ordea, 300 inguru dira, guztira milioi bat hiztun besterik biltzen ez dutelarik.

## Malayo-polinesiar hizkuntza batzuen taula konparatiboa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñaki Olaortua

**Iñaki Olaortua Descarga** (Arrasate, Gipuzkoa, 1993ko abuztuaren 3a) euskal herritar futbolaria da.
 
## Biografia 
Erdiko atzelari lanetan aritzen da. Eibarren harrobian hezia, bigarren talde armaginarekin jokatu zuen 2012ko desagerpenararte. Bigarren mailan jokatu zuen Zaragozarekin eta  Santandergo Racingen. 2024ko udan Euskal Herrira bueltatu zen Real Unionen jokatzeko Lehen Federazioan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
TED

**TED (Technology, Entertainment and Design)** irabazi-asmorik gabeko erakundea da (euskaraz: TED Teknologia, Entretenimendua eta Diseinua) eta "hedatzea merezi duten ideiak" () zabaltzea du xede. Oro har, hitzaldi edo elkarrizketa labur eta erakargarrien bidez, *TED Talks* izenekoak, betetzen du aipatu helburua. Sapling Foundation fundazioa da **TED** erakundearen jabea.

TED erakundeak antolatzen dituen hitzaldi mota horien eraketa asko zabaldu da, eta azken aldian era horretako hitzaldiei maiz esaten zaie "TED motako hitzaldiak" direla

*TED talks* elkarrizketek gai anitzez dihardute, besteak beste, zientziak, artea eta diseinua, politika, hezkuntza, kultura, negozioak, mundu-mailako gaiak, teknologia eta garapena, eta entretenimendua. Hizlarien artean, halaber, pertsona ezezagunak zein esanguratsuak aurki daitezke: esaterako, AEBetako presidente ohi Bill Clinton, James D. Watson Nobel Sariduna, Bill Gates Microsoften sortzaileetako bat, edo Yanis Varoufakis ekonomialaria eta Greziako Finantza ministro ohia.

1.000 elkarrizketatik gora aurki daitezke TED webgunean, eta kontsulta modura erabiltzeaz gain, dohainik ere jaitsi daitezke. Bestalde, elkarrizketok 100 hizkuntza baino gehiagotan daude ikusgai eta entzungai, eta azpitituluak jarri edo kentzeko aukera dago.

## Ibilbidea 
1984. urtean abiatu zuen ibilbidea TED erakundeak konferentzia baten bidez, teknologia, entretenimendua eta diseinua uztartu nahian. Konferentzia, 1990az geroztik, urtero egiten da. TED elkarrizketak, aldiz, 2006. urtean jarri zituzten Interneten eskuragarri TED webgunean, YouTuben eta iTunesen.

TED erakundearen egoitzak New Yorken eta Vancouverren kokatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  TED-Ed YouTube kanala
*  Webgune ofizialal
* TED interview
Sutondo

**Sutondoa** etxeetan, eta, bereziki, baserrietan, beheko sua dagoen tokia da. Sutondoak harlangaitzez egin ohi dituzte, hala nola adreiluz edo harriz. Milaka urtetan zehar, sutondoa hain zen etxe baten parte, bere ezaugarri nagusi eta garrantzitsuena, non kontzeptua etxearen sinonimo ere bilakatu zen. Aro modernoan, berokuntza zentrala iritsi zenetik, jende gehienen eguneroko bizimoduan ez dira hain oinarrizkoak izaten, etxeko berokuntza labe batek edo estufa batek sortzen duelako, eta sukaldea, aldiz, tresna bat da (sukaldea eta labea konbinatuz), beste etxetresna elektriko batzuekin batera. Hala eta guztiz ere, etxe askok oraindik ere badute sutondoa, sukaldean beroa eta erosotasuna lortzeko.

Garai industriala baino lehen, ohikoa zen gelaren erdian sutondo bat jartzea, sutondo ireki bat bailitzan, kea gelan gora, teilatuko ke-zulo bateraino. Teilatu trinkoagoa eta jarraituagoa izan ohi zuten geroagoko diseinuetan, aldiz, sutondoa gelaren alde batean jarri eta tximinia batez hornitu zuten.

Tximiniaren diseinuan, sutondoa suak erretzen duen tximiniaren zatia da, normalean adreiluzko harlanduz osatua zoruaren mailan edo gorago, tximiniaren buruaren azpian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Su-irensle

thumb|Su-irenslea
**Su-irenslea** zirkuko artista da, ahotik sua botatze-itxurak egiten dituena. Sua baino likido sukoi bat botatzen du, sua ukitzean sugar bat sortzen duena.

## Kanpo estekak
Surrey Morfologia Ikertaldea

**Surrey Morfologia Ikertaldea** (, edo **SMG**), Surrey-ko Unibertsitatean (Guildford, Erresuma Batua) errotutako hizkuntzalaritza ikertaldea da. Nahiz eta Morfologia euren taldearen izenean ageri, Tipologia eta Sintaxia (azken hau gutxiago) ere jorratzen dituzte. SMG-ren ikergai nagusia honela deskribatzen dute: Hizkuntza aniztasuna eta honen ondorio teorikoak ikertu .

Gaur egun ikertaldearen burua Greville G. Corbett irakaslea da.

### Ikertzen dituzten hizkuntzak: 
Orain arte SMG-ko kideek honako hizkuntzak ikertu dituzte(edo ikertzen ari dira):

* Alor-Pantar hizkuntzak
* Archi edo artxiera [aqc]
* Gújjolaay Eegimaa[bqj]
* Eleme [elm]
* Eslaviar familia (eta honen barnean, bereziki errusiera, mendebaldeko polesiera eta poloniera)
* Ipar-mendebaldeko solomoniar familia
* Maltera [mlt]
* Mian [mpt]
* SENĆOŦEN
* Seri [sei]
* Skolt Sami [sms]
* Tamangiar familia

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
## Kanpo estekak 
*  Surrey Morfologia Ikertaldearen orrialde nagusia
Sant Feliu

**Sant Feliu** honakoa izan daiteke:

* Sant Feliu de Buixalleu
* Sant Feliu de Codines
* Sant Feliu de Guíxols
* Sant Feliu de Llobregat
* Sant Feliu de Pallerols
* Sant Feliu Sasserra
Sunway TaihuLight

**Sunway TaihuLight** (Txinako: 神威·太湖之光) txinatar superkonputagailua da, 2016ko ekainean TOP500 zerrendako azkarrena
, LINPACK benchmarkean 93 petaflops eskuratuta. Hau da, ia hiru aldiz azkarragoa, aurreko azkarrena baino, Tianhe-2, zeinak 34 petaflops lortzen baitzituen. 2016ko ekaineko GREEN500 zerrendan[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sunway_TaihuLight&action=edit &#x5B;update&#x5D;] ere hirugarren energia-eraginkorrena da ordenagailu hau,  6 051,30 MFLOPS/W emaitzarekin. National Research Center of Parallel Computer Engineering & Technology-ek (NRCPC) diseinatu du eta Superkonputazio Zentro Nazionalean, Wuxi hirian Wuxi, Jiangsu probintzian, Txinan kokatuta dago.

## Arkitektura 
Sunway TaihuLight-ek guztira 40 960 SW26010 manycore 64-bit RISC prozesadore erabiltzen ditu, hauek Sunway arkitekturan oinarritzen dira. Txip bakoitzak 256 prozesatzeko nukleo ditu, eta lau nukleo gehigarri  sistema kudeatzeko. Denera 10 649 600 CPU core ditu.

Prozesadore bakoitzaren nukleoak 64 KB-eko scratchpad memoria dauka datuetarako (eta 16 KB aginduetarako) eta komunikazioa txip barneko sarearen bitartez egiten da,  cache hierarkia tradizionala izan beharrean.

## Softwarea 
Superkonputagailuak bere sistema eragile propioa du, Sunway RaiseOS 2.0.5, Linuxen oinarritutakoa. Erabiltzaileen kodea paralelizatzen laguntzeko sistemak OpenACC 2.0-ren  inplementazio propioa du.

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak 
* Top500 zerrendako Sunway TaihuLight sarrera 
* CCTV bideoa Sunway TaihuLight berriarekin
Sant Julià

**Sant Julià** honakoa izan daiteke:

* Sant Julià de Lòria
* Sant Julià de Cerdanyola
* Sant Julià de Ramis
* Sant Julià de Vilatorta
* Sant Julià del Llor i Bonmatí
Dama bularra erakusten

***Dama bularra erakusten*** (baita ere ***Bularra erakusten duen dama*** bezala ezagututa) egile garbiko Pizkundeko margolan ospetsua da. Bi dira egilearen inguruko hipotesi nagusiak: Tintorettok 1545an margotu zuenarena eta bere semearena, Domenico Tintoretto, datazio berriagoaz, 1570aren ingurukoa. Pradoko Museoaren katalogoak bigarren hau hobetsi du.  Margolanean agertzen den modeloaren identifikazioa ere ez dago garbi; batzuentzat margolariaren familiakoa zen Marietta Robusti izan daiteke, beste batzuentzat Veneziako kortesana zen Verónica Franco izan daiteke. Lan honetan argiak garrantzi berezia du, gaztearen bularrak azpimarratzen baititu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanaren katalogazioa Pradoko Museoan.
DBH (telesaila)

***DBH*** Euskal Telebistak sortutako telesaila da, Nagore Aranburuk zuzendua eta Mikel Pagadizabal, Egoitz Lasa eta Angel Aldarondok idatzia. Kamera finko baten bidez grabatua, bi formatu izan zituen: ostegunean 40 minutuko atal osoa eta igandetik asteazkeneraino zatituriko 10 minutukoa.

## Sinopsia 
Institutu bateko irakasleen gorabeherak kontatzen ditu.

## Antzezleak 
* Ramon Agirre: Juan Mari
* Elena Irureta: Izaskun
* Joseba Apaolaza: Unanue
* Mikel Martinez: Hasier
* Xabier San Sebastian: Xabier
* Sara Cozar: Larraitz
* Nagore Orbeltzu: Eli
* Asier Sota: Sebas
* Asier Hormaza: Markel

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea EiTB-en
Circuito Montañés

**Circuito Montañes Internacional** Kantabrian egindako txirrindularitza lasterketa da. Hiru zati izan ditu: lehenbizikoa 1954 eta 1963 artekoa, bigarrena 1986 eta 2010 artekoa eta gaur egungoa 2022tik aurrera jokatzen dena. Azken urteetan, UCI Europe Tourreko 2.2 mailan sailkatu zuten.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Barbara (abeslaria)

**Monique Andrée Serf**, **Barbara** moduan ezaguna, (Paris, Frantzia, 1930eko ekainaren 9a - Neuilly-sur-Seine, Frantzia, 1997ko azaroaren 24a) frantses kantugile eta abeslaria izan zen.

Hasieran, Belgikako eta Frantziako kabaretetan aritu zen. Pianoa jotzen zuen, eta Brassens, Brel, Xarnof, Fragson eta beste abeslari batzuen kantak abesten zituen garai hartan. Gero, bere abestiak sortzen hasi zen, eta 1963an arrakasta handia lortu zuen bere diskorik ospetsuenetako batekin: *Dis, quand reviendras-tu?*.

Harrezkero, kabaretak utzi eta antzoki handietan hasi zen abesten (Bobino, Olympia, Zénith...). Barbararen abestiak intimistak dira eta, modu neurritsuan beti, bizitzaren alde malenkoniatsua agertzen dute: maitasun oroitzapenak, aitaren heriotza (*Nantes*), maitearen zain egotea (*Pierre*). Maisulan ugari konposatu zituen, hala nola *Göttingen*, *Attendez que ma joie revienne*, *Marienbad*, *Une petite cantate eta Ma plus belle histoire d’amour*. 1972an Jacques Brel zuzendariaren *Frantz* filmean esku hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Barbara (Parisko metroa)
SV Darmstadt 98

**SV Darmstadt 98** (izen ososa *Sportverein Darmstadt 1898 e.V.*) Alemaniako futbol taldea da, Darmstadt hirikoa.

## Historia 
Taldea 1898ko maiatzaren 22an sortu zen *FC Olympia Darmstadt* izenarekin. 1905 artean hiriko beste talde batzuekin bat egin zuen. Historia guztian zehar maial apaletan ibili izan zen, baina bi denboraldi egin zituen maila gorenean, 1978-79 eta 1981-82.

XXI mendean Hessengo Kopa ugari irabazi ditu eta 2015ean berriz itzuli zen Bundesligara. 2016-17 denboraldian ordea oso makal ibili da eta maila galdu du.

## Palmaresa 
* Bundesliga (0): hamalaugarrena 2015-16an.
* Bigarren Bundesliga (0): bigarren 2015ean.
* Hessengo Kopa (7): 1966, 1999, 2001, 2006, 2007, 2008, 2013

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Nazioarteko Hirigileen Elkartea

**Nazioarteko Hirigileen Elkartea** (**NHE**) () nazioarteko hiri-plangintzan lan egiten duten pertsonen elkartea da. It 1965. urtean sortu zen, gaur egun 80 herrialde baino gehiagotako kideak ditu. NHE formalki Nazio Batuen Erakundeak eta Europako Kontseiluak errekonozimendua duen elkartea da, UNESCOren aholkulari estatusa onartua duena. Ez dago inongo gobernuren kontrolpean.

## Kanpo estekak 
* ISOCARP
SC Freiburg

[thumb|250px|[1. FSV Mainz 05|Mainzen aurkako partida.]]
**SC Freiburg** (izen osoa *Sport-Club Freiburg e.V.*) Alemaniako Friburgo hiriko futbol talde da.

## Historia 
1904an Friburgon bi talde eratu ziren, *Freiburger Fußballverein 04* eta *FC Schwalbe Freiburg*. Biek bat egin eta 1912an *Sportclub Freiburg* sortu zen.

Historia guztian zehar maila apaletan ibili ondoren 1993an egin zuen debuta Bundesligan. 1995 urtean UEFA Kopan jokatu zuen. Hurrengo urteetan lehen eta bigarren mailaren artean ibili zen. 2013an Ligan bosgarren egin zuen eta hurrengo urtean UEFA Europa Leagueko ligaxka fasea jokatu zuen. 2015ean Bundesligatik jeitsi egin zen baina 2016an berriz itzuli zen eta zazpigarren postuan amaitu zuen. 2018an 15.a izan da.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Alemanian: 0 
* Bundesliga (0): bosgarrena 2013an
* Bigarren Bundesliga (4): 1993, 2003, 2009, 2016.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Axo (argipena)

**Axo** hitzak adiera zenbait ditu:
* axoa, euskal mitologiako izakia;
* axo, Lapurdiko sukaldaritza-plater tipikoa.
Librezale

thumb|eskuinera|400px|Librezale taldearen publizitate kanpaina gizarte sareen bidez. Firefox nabigatzailea (software librea) euskaraz erabiltzeko aholkua, Xuxen eta Euskalbar Firefoxen gehigarriak erabil daitezkeela azpimarratuz.
thumb|eskuinera|200px|Librezale webguneko lizentzia. CC-BY-SA 3.0

**Librezale** euskara informatikaren munduan bultzatzea helburu duen lantalde irekia da. Software librea lehenesten dute.

Aplikazio informatikoak euskaraz edukitzeko lan egiten dute. Horretarako, euskarazko softwarea sortzen duen edo softwarea euskaratzen duen edonori bere laguntza, baliabide, lanabes eta esperientzia eskainiz.

Librezalek ez dauka egitura finkorik, eta edozeinek har dezake parte. Parte-hartzaileen arteko komunikazioa errazteko hiruzpalau tresna erabiltzen dituzte: Posta-zerrenda bat, Matrix sareko gela bat, Telegram talde batzuk, Mastodon (@librezale@mastodon.eus), Twitter (@Librezale)...

Librezale webguneko eduki guztiek CC-BY-SA 3.0 lizentzia daukate.

## Historia 
2002. urtean Mozilla Euskaraz proiektuaren foroan bildutako lagunek Librezale sortu zuten, eta nagusiki software librea Euskarara itzultzeari ekin zioten. Software libreari buruz euskaraz solas egiteko foro bat ere sortu zuten.

2003-06-07 lehen aurrez aurreko bilera egin zen Bilbon.

2009. urtean Argia sari bat irabazi zuten.

Gaur egun proiektu ugari mantentzen dituzte Euskaraz.

## Proiektuak 
Taldearen hasierako garaietako proiektu nagusiena, ziur aski, Mozilla Firefox euskaratzea eta euskarazko bertsioa etengabe eguneratzea izan zen. Baina hurrengo urteetan software libreko beste hainbat proiektu euskaratzeari ekin zitzaion: GNOME, LibreOffice, WordPress..., Covid-19 pandemiak jende asko etxetik lanean jarriko zuela aurreikusiz, Librezale taldeak Komunikazio eta elkarlanerako baliabideen bilduma argitaratu zuen, software librea eta euskaratua aipatzeko eta lehenesteko asmoz. Ikus, artikulu honetan, kanpo estekak.

## Hezkuntzan ere Librezale 
Librezale hitza izenean erabiltzen badute ere Librezale jatorrizko taldetik atera den beste talde bat da, aurreko taldetik erabat independente. (Baina badaude bi taldeetan batera dabiltzan kideak).

2017. urtean hainbat guraso, ikasle, irakasle eta eragilek sortu zuten HeL taldea, enpresa pribatu erraldoiek eskoletako digitalizazio prozesuetan zeukaten presentzia gero eta handiagoarekin kezkatuta.

2020. urteko Librezale taldearen batzar nagusian, HeL taldearekiko independentzia azpimarratu zen. HeL autonomia eta bizitza propioa duen taldetzat jo zen, kide askok bi taldeetan jarduten duten arren. HeL taldea, Librezale taldearen "spin-off" bat bezala definitu zen.

2021 urtean EAEko Legebiltzarreko Hezkuntza Batzordeak eskatuta, Hezkuntzan Librezaleko kide bat Eusko Legebiltzarrean izan zen, hezkuntzaren alorrean burujabetzarekin lotura duten zenbait gairi buruz hitz egiteko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Softcatalà

## Kanpo estekak 
* *Librezale*ren web gunea.
* Proiektuak.
* Komunikazio eta elkarlanerako tresnak.
Nanopartikula

thumb|337x337px|Mikroskopio elektronikoarekin ateratako silize mesoporosaren irudiak (a, b, eta c), prestatutako diametro hauekin: (a) 20nm, (b) 45nm, eta (c) 80nm. (d) irudia (b) irudiaren handipena da eta laukitxoak silize mesoporasaren partikulen handitutako irudiak dira.

**Nanopartikula** bat partikula mikroskopiko bat da, gehienera jota  100 nm neurrikoa. Zientzia arloan nanopartikulei buruzko ikerketa ugari egin dituzte, balizko aplikazio ugari dituztelako besteak beste, biomedikuntzan, optikan, elektronikan, eta nekazaritzan. Partikulak beraien diametroaren arabera sailkatuak dira. 

## Definizioa 
Partikula ultrafinak eta nanopartikula hitzak sinonimoak dira. 1970-80 urteetan, Ameriketako Estatu batuetako (Grangvist eta Buhrman-ek)eta
Japonian (ERATO proiektuak) "nanopartikulei" buruzko lehen ikerketa bat egin zuten. Partikula ultrafinak zeritzoten baina1990eko hamarkadan "nanopartikula" hitza modan jarri zen. 

## Aurrekariak 
Oro har nanopartikulak zientzia modernoaren aurkikuntza modura jotzen dira baina izatez historia luzeagoa dute. Nanopartikulak IX mendean Mesopotoamiako artisauek erabiltzen zituzten, zeramikako gauzakiei distiratsu itxura emateko.

Garai hartan, Erdi Aroan eta Errenazimentuan, zeramikak burdin urre edo kobre distira ohi zuten. Distira hau geruza metaliko batek sortzen du eta gaur egun ere ikusgarri dago eguratseko oxidazioa eta bestelako higadurari eutsi egin baldin badie.
## Aurkikuntza 
[eskuinera|thumb|186x186px| S[Silizio|ilizio hautsa.]]
Berriki argia eta beroaren bidez tumoreak suntsitzeko nanopartikula mota bat garatu egin da. Horrez gain, organikoa eta biodegradagarria da.

Aurkikuntza hau Ontario-ko (Kanada) *Princess Margaret Ospital-*eko ikertzaileek aurkitu dute, baita beste herrialde batzuetako erakundeetako hainbat talde. Gang Zheng izan da lan honen kordinatzaile nagusia eta ikerketaren emaitzak  *Nature Materials* aldizkarian argitaratuak izan dira.

## Propietateak 
thumb|280x280px|1 mm3 neurriko 1 kilo partikulek duten azalera eta 1 nm3 neurriko 1 mg-k duten azalera berdina da.
Nanopartikulak zientzia arloan ikusmira handia sortu dute, izan ere, solteko material eta egitura molekularren arteko zubia osatzen dute. Solteko material batek bere ezaugarri fisikoak konstante mantendu behar ditu, bere tamaina kontutan izan gabe. Baina material bat nano eskalara hurbildu ahala, bere ezaugarriak aldatu egingo dira baita  bere azaleko atomo portzentaia esanguratsua bihurtu ahala. Mikrometro bat baino luzeago diren solteko materialen geruzako atomo portzentaia hutsala da solteko materialaren atomo kopuruarekin alderatuta. Nanopartikulen ezaugarri interesgarri eta batzuetan ezustezkoenak, materialaren azalera luzeagatik da.
eskuinera|thumb|Nanopartikula erdieroalea (quantum dot) (tamaina~5nm)

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak
Genaro Sorarrain

**Genaro Sorarrain Ogarrio** (Tolosa, ? &ndash; Bartzelona, 1898) gipuzkoar politiko eta kultura-gizona izan zen. Gipuzkoako batzarretan bigarren alderdiaren ahaldun izan zen, 1855eko uztaileko Hernaniko Batzarretatik 1859ko uztaileko Getariako Batzarrak arte.

*Catálogo de obras euskaras o Catálogo general cronológico de las obras impresas referentes a las provincias de Álava, Guipúzcoa, Bizcaya, Navarra, a sus hijos y a su lengua eúskara o escritos en ella...* (Bartzelona, 1898) bibliografia lanaren egilea izan zen.

## Erreferentziak
Wim Mertens

**Wim Mertens** (Neerpelt, Belgika, 1953ko maiatzaren 14a) musikari eta kantari flandiarra da. Musikagilea ez ezik, gitarra eta pianoa jotzen ditu, abestu ere abesten du (kontratenorra), eta bakarlari gisa zein bere taldeak lagunduta kontzertuak eskaini ditu mundu osoan zehar.

## Biografia 
Wim Mertensek gizarte eta politika zientziak ikasi zituen Lovainako Unibertsitatean eta musikologia Ganteko Unibertsitatean. Horrekin batera, musikaren teoria eta pianoa ikasi zituen Ganteko Kontserbatorioan eta Bruselako Kontserbatorioan. Pianoa eta gitarra klasikoa jotzen ditu. Ahotsaren tonu altua da bere ezaugarri nagusia, eta maisuki darabil berak sortutako hizkuntza baliatuta.

1980az geroztik, ehunka musika pieza sortu ditu formatu desberdinetan, kantu laburretatik hasi eta hiruzpalau ataleko mugimendu konplexuetara; pianoarentzat soilik, edo ganbera-musika talde eta orkestra sinfonikoentzat. Musika-tresna ezohikoentzako musika piezak idazten ditu sarritan: hamabi piccolo, hamar tronboi baxu, hamahiru klarinete. 1980ean argitaratu zuen *For amusement only* lehen diskoa, eta orduz geroztik, 60 diskotik gora plazaratu ditu Mertensek.

Bere diskografiaren lan ezagunenetarikoa *Struggle for Pleasure* diskoa da, eta bereziki, ospetsu bilakatu den *Close cover* kantua.

Hainbat filmetarako soinu-bandak sortu ditu, besteak beste, Peter Greenaway zuzendariaren *The Belly of an Arquitect* filmarena. Antzerkiari dagokionez, 1984an *The Power of Theatrical Madness* antzezlanerako egindako musika nabarmendu daiteke.

1998ko martxoan Flandriako Kultur Enbaxadore izendatu zuten.

## Diskografia 
## Erreferentziak
Kaio Apuleio Diokles

**Kaio Apuleio Diokles** (; Emerita Augusta, 104 – Preneste, 146 ondoren) Erromatar Inperioan Lusitaniako kirolari hispaniarra izan zen.

## Biografia 
Kaio Apuleio Diokles 104. urtean jaio zen Lusitania probintziako hiriburuan, Emerita Augustan (egungo Mérida, Espainia). Lusitaniako zaldiak fama handikoak ziren inperioan.

18 urterekin hasi zen koadriga lasterketa ofizialetan lehiatzen, talde zuriarekin. 24 urte zituela, talde berdean sartu eta hiru urtez bertan aritu zen eta, azkenik, urte gehienak talde gorriaren alde eman zituen, 42 urterekin erretiratu zen arte. 24 urteko ibilbide luzea ezohikoa zen, auriga asko gazte hiltzen baitziren istripuetan; beste askok lasterketak nahi baino lehenago utzi behar izaten zituzten lesionatuta.

## Erreferentziak
Pierre Barbizet

**Pierre Barbizet** (Arica, Txile, 1922eko irailaren 20a - Marsella, Frantzia, 1990eko urtarrilaren 19a) frantses piano-jotzailea izan zen.

Parisko Kontserbatorioan ikasi zuen. 1948an, piano ikasketak amaitu eta lau urte geroago, Scheveningeko Nazioarteko Lehiaketa irabazi zuen, Herbehereetan. 1949an sari bat irabazi zuen Marguerite Long-Jacques Thibaud Lehiaketan. Piano-jotzaile gisa, musikagile asko eta deberdinen obrak interpretatu ditu, Emmanuel Chabrierren pianorako lanak bereziki; Barbizetek ezagutarazi du Chabrier, haren lan guztiak jo eta grabatu baititu. Gainerakoan, Beethovenen Biolin eta Pianorako Sonatak interpretatu eta grabatu ditu, besteak beste, Christian Ferras biolin-jotzailearekin batera.

## Erreferentziak
Kontxa, gauez

***Kontxa, gauez*** () 1906an Dario de Regoyosen margolan ezaguna da. Margolari asturiarrak beti Donostiarekiko sentimendu berezia izan zuen eta hiria behin baino gehiagotan haren lanen protagonista izan zen. 1906an eta 1907an Regoyos Donostian bizi izan zen, Trueba kalearen 8an. Gaueko paisaiak, bestetik, margolariaren oso gustuko lanak ziren. Margolan honetan pertsona batzuk hitz egiten ari dira. Atzean Santa Klara uhartea eta Igeldo mendia ikus daitezke. Uhartearen aurrean itsasontzi baten argiak ikus daitezke.

Argi-ilunak oso lortuta daude lan honetan. Lehenengo planoan, ezkerrean, zuhaitz baten adarrak ikus daitezke; errekurtso hori ohikoa zen Regoyosen lanetan. Pertsonaiak binaka agertzen dira, era simetrikoaz antolatuta. Margolanak lasaitasuna eta intimitatra adierazten ditu.

Margolanak garaiko Donostiaren gaineko informazioa ematen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Juan San Nicolásen komentarioa.
Indarlari

[thumb|200px|[Eugen Sandow-en funtzioa iragartzeko kartela, (1894)]]
**Indarlaria** pertsona da, oro har gizona, zirku edo plaza batean indar erakusketak egiten dituena. Zirku tradizional eta vaudevilleren garaian,  edo indarlariak ospetsuak ziren oso, batez ere Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilean. Hona hemen *strongmen* ezagun batzuk:

* Eugen Sandow
* John Holtum
* Siegmund Breitbart
* Louis Cyr
* Alexander Zass
* Thomas Inch
* Angus MacAskill
* Bill Gillette
* Arthur Saxon
* Pierre Gasnier
* Thomas Topham
* Giovanni Battista Belzoni

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La España

***La España*** Espainiako egunkari bat izan zen, Madrilen argitaratua 1848 eta 1868 bitartean, Espainiako Isabel II.aren erreginaldian. Pedro Egañak sortua, gero Francisco Navarro Villoslada, Eduardo González Pedroso, José María Bremón, Gabriel Estrella, Ramón Girón, José de Selgas y Carrasco edo Daniel Moraza izan zituen zuzendari. Lau orrialde apenas ez zituen eta joera liberal kontserbadorea izaten zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trapezista

thumb|240px|Trapezistak
**Trapezista** trapezioan ariketak egiten dituen akrobata da. Ikusleek bere abilezia eta adoregatik gogokoak dituzte. María Cristina del Pino Segura *Pinito de Oro*, María del Pino Papadopoulos *Miss Mara*, Burt Lancaster edo Alfredo Codona trapezista ezagunak izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trapezio (zirkua)

[thumb|200px|[Trapezista]]

**Trapezioa** bi sokatatik zintzilik dagoen barra horizontala da, gimnastika eta zirku-ariketak egiteko erabiltzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Little Prince (1974ko filma)

***The Little Prince*** (euskaraz *Printze Txikia*) 1974ko Stanley Donen estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoiztutako fantasiazko musikal film bat da. Antoine de Saint-Exupéry idazlearen *Printze txikia* eleberrian oinarritua dago. Steven Warner, Richard Kiley, Bob Fosse, Gene Wilder, Donna McKechnie, Joss Ackland eta Victor Spinetti aktoreek antzeztu zuten.

Tunisian filmatua izan zen.

## Argumentua 
Hegazkin pilotu batek (Richard Kiley) Saharako basamortuan derrigorrezko lurrartzea egin eta bertan dela beste planeta batetik etorritako printze txiki batekin (Steven Warner) topo egingo du. Printze txikiak pilotuari bizitzaren zentzua ezagutzen eta ulertzen irakatsiko dio.

## Aktoreak 
* Steven Warner: Printze Txikia
* Richard Kiley: Pilotua
* Bob Fosse: Sugea
* Gene Wilder: Azeria
* Donna McKechnie: Arrosa
* Joss Ackland: Erregea
* Graham Crowden: Jenerala
* Victor Spinetti: Historialaria
* Clive Revill: Negoziogizona

## Abestiak 
# "I Need Air (It's A Hat)" - Pilotua, Koruak
# "I'm on Your Side" - Pilotua
# "Be Happy" - Arrosa
# "You're a Child" - Erregea eta Negoziogizona
# "I Never Met a Rose" - Pilotua
# "Why is the Desert" - Pilotua eta Printze Txikia
# "A Snake in the Grass" - Sugea
# "Closer and Closer and Closer" - Azeria eta Printze Txikia
# "Little Prince" - Pilotua
# "Finale - The Little Prince" - Korua

## Kanpo estekak 
* *The Little Prince* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Little Prince* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Saint-Sébastien (Didier Petit de Meurville)

***Saint-Sébastien*** margolana Didier Petit de Meurville diplomatikoak (Haiti, 1793 - Biarritz, 1873) 1860an egindako lana da. Didier karlisten aldeko jarrera izan zuen eta Frantziako kontsul bezala 1857an Donostiako plaza eskatu zuen. Gipuzkoako hiriburuan 16 urte egon zen eta denbora horretan Donostiako eta inguruetako paisaiak margotu zituen. *Saint-Sébastien* lan honetan Donostia ingurua margotu zuen errealismo handiz eta ikuspuntu oso berezia eskainiz zeren eta harresietatik egindako panoramika baita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Liencresko Dunen Natura Parkea

**Liencresko Dunen Natura Parkea** () Espainiako Kantabria autonomia erkidegoan dagoen dunez osatutako natura parke bat da, Pas ibaiaren bokalaren eskuin ibarrean. Santander hiritik 10 kilometro mendebaldera dago, Piélagos udalerriko Liencres herrian.

1986ko abenduaren 9ko dekretuaren bidez sortua izan zen.

## Ezaugarriak 
Guneak berebiziko garrantzia du, bai haize edo dinamika eolikoen nahiz kuaternario aroko fosil aztarnei dagokionez. Senadiz eta bi hondartzez osatua dago: Valdearenas eta Canallave, surfean jarduteko leku bikainak. Denera 256,81 hektareako azalera du.

## Landaredia 
Dunetan landaredia urria da, baina dagoenak garrantzi handia du lurzoruko gain geruzen egonkortasuna mantentzen baidu. Gainera, landare espezie batzuk bitxiak eta urriak dira, tartean itsas zerba. Bertan, Itsas pinudi handi bat dago.

## Fauna 
Faunaren barnean hegaztien migrazioa nabarmentzen da (udazken eta udaberrian), tartean txenadak, txirri arruntak eta itsas mikak daude, eta pinudiaren eremuan gabiraiak ohikoak dira.

## Iruditegia 

Irudi:Abra_del_Pas.jpg|Pas ibaiaren bokalea eta eskuinean natura parkea.
Irudi:PNLiencres.JPG|Liencresko Dunen Natura Parkeko itsaslabarretako landaredia.

## Kanpo estekak 
* Liencresko Dunen Natura Parkea Kantabriako tuirmos bulegoan
Donostia armaz hartzea

***Donostia armaz hartzea*** () margolana Denis Dighton (1792–1827) margolari britaniarrak egindako lan handia da. Dightonen lana garaiko gerra-margolanetan espezializatu zen. Irudi honetan ingelesek eta portugaldarrek Donostiaren aurkako erasoa hiriaren setioan erakusten da, 1813ko abuztuaren 31an. Perspektiba Urumea eta Zurriola aldekoa da. Soldatu aliatuek harresietan bidea irekitzen ari ziren, horrela setioari amaiera emanez. Gertaera era epikoaz margotu zuen Dightonek, harresien neurriak eta proportzioz handituz; horretarako ikuslearen ikuspuntua behetik irekitzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hou Yifan

260px|thumb|eskuinera|Hou Yifan 2013an.

**Hou Yifan** (; Txina, 1994ko otsailaren 27a) xake jokalaria da, nazioarteko maisu handia. Emakumezkoen egungo munduko xake txapelduna da, eta txapelketa titulu hori lortzen inoizko gazteena (16 urterekin). Nazioarteko maisu handi titulua eskuratzen inoizko emakume gazteena ere bada.

Emakumezkoen Txinako Xake Txapelketa irabazi zuen 2007an eta 2008an.

Lau aldiz irabazi du Emakumezkoen Munduko Xake Txapelketa (2010, 2011, 2013 eta 2016an).

Hou Yifan munduko ehun jokalari onenen artean egotea lortu duen hirugarren emakumea da, Judit Polgár eta Maia Txiburdanidzeren ondoren. Emakumezko jokalarien zerrendan lehen postuan dago eta jardunean den emakumezko xake jokalari onentzat hartua da, gainerako aurkariekiko alde handiz.

FIDErekin eta Emakumezkoen Munduko Xake Txapelketaren formatuarekin desadostasunak direla eta, Hou Yifanek 2017ko txapelketan parte hartzeari uko egin zion, eta, txapelketaren formatua aldatu ezean, hurrengo urteetan ere ez duela parte hartuko adierazi zuen. Horrenbestez, txapeldun titulua galdu zuen 1017ko Munduko Txapelketa Tan Zhongyi txinatarrak irabaztean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  FIDE
*  Chessgames
Melanesiar

**Melanesiarrak** Melanesiako uharteetako biztanle nagusiak dira. Ginea Berrian, Bismarck uhartedian, Luisiade, Salomon, Santa Cruz, Hebrida Berriak eta Leialtasun uharteetan, Kanaky, Fiji eta Ozeano Bareko hego-mendebaldeko beste uharte txiki batzuetan bizi dira. Sailkapen batzuen arabera Ginea Berriko papuarrak melanesiarren multzoan sartu izan dira, baina beste batzuetan australiarren arrazaren barruan sailkatu izan dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Asier Sota

**Asier Sota** (Donostia,  - ) antzezle eta umorista da. Antzerkian ibilita, telebistan ezagun bilakatu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
* *El legado de los huesos* (2019)
* *Eutsi!* (2007)
* *Onbuaren itzala* (2024)

### Telebista 
* *DBH* (2012-13)
* *Finlandia* (2011-12)
* *Noaoa* (2010-11)
* *Wazemank* (2008-10)
* *Ander eta konpainia* (2000)
* *Goenkale* (1999-00)
* *Kultur errota* (1998-99)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñaki Rikarte

**Iñaki Rikarte Egidazu** (Gasteiz, 1981 - ) arabar antzezlea da. Madrilen ikasi zuen eta antzerkian, zineman eta telebistan ibilitakoa da.

## Filmografia 
### Zinema 
* *Vitoria, 3 de marzo* (2018)
* *Soinujolearen semea* (2018)
* *Igelak* (2016)
* *Lasa eta Zabala* (2014)
* *Amaren eskuak* (2013)
* *Mugaldekoak* (2009)
* *Eutsi!* (2007)

### Telebista 
* *Intimidad* (2022)
* *La línea invisible* (2020)
* *Aitaren Etxea* (2015)
* *Seis hermanas* (2015)
* *El precio de la libertad* (2011)
* *Mugaldekoak* (2010)
[erdian|thumb|500x500px|'[Sisiforen paperak antzezlanaren aktore batzuk agurtzen, 2020.]]

## Erreferentziak
Frankenstein (1931ko filma)

***Frankenstein*** 1931ko James Whale ingeles zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. 1818ko Mary Shelley idazlearen *izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Colin Clive, Mae Clarke, John Boles eta Boris Karloff aktoreek antzeztu zuten

Estreinatu eta berehala beldurrezko zinemako betiko klasiko handietako bat bilakatu zen. Ondorioz hainbat jarraipen izan zituen: *Bride of Frankenstein* ("Frankensteinen Neskalaguna", 1935), *Son of Frankenstein* ("Frankensteinen Semea", 1939) eta *The Ghost of Frankenstein* ("Frankensteinen Mamua", 1942), *Frankenstein Meets the Wolf Man* ("Frankensteinek Otsogizona Topatzen Du", 1943) eta *House of Frankenstein* ("Frankensteinen Etxea", 1944).

Bestalde, 1960ko hamarkadako *The Munsters* telesaila ospetsuko Herman Munster protagonista Frankensteinen pertsonaian oinarritua dago, eta 1974ko Mel Brooksen *Frankenstein Gaztetxoa*, 1984ko Tim Burtonen *Frankenweenie* eta 1994ko Kenneth Branaghen ''Mary Shelley's Frankenstein* filmeek ere eleberrian oianrrituak egoteaz gain film aintzindari honen eragin nabarmena dute.

## Argumentua 
Henry Von Frankenstein doktoreak (Colin Clive) esperimentu izugarria gauzatu berri du: hainbat hildako dohakabeen gorpuetatik hartutako zatiekin gizaki berri bat osatzea (Boris Karloff). Fritz morroiaren laguntzaz (Dwight Frye), gauez eta ezkutuan herriko hilerrian sartu eta hildakoen gorpuei behar adina zati kentzen dizkie. Jabetu ez dena erabili duen garuna kriminal baten jabetzakoa zela da.

## Aktoreak 
* Colin Clive: Henry Frankenstein
* Mae Clarke: Elizabeth Lavenza
* John Boles: Victor Moritz
* Boris Karloff: Frankensteinen munstroa
* Edward Van Sloan: Waldman doktorea
* Frederick Kerr: Frankenstein Baroia
* Dwight Frye: Fritz
* Lionel Belmore: Herr Vogel, Burgumaisua
* Marilyn Harris: Maria Txikia
* Michael Mark: Ludwig, Mariaren aita

## Iruditegia 

Irudi:Poster - Frankenstein 02.jpg|Iragarkia.
Irudi:Frankenstein trailer (1931).webm|Filmaren jatorrizko iragarkia ikusgai.

## Kanpo estekak 
* *Frankenstein* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Frankenstein'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Burgumaisu

**Burgumaisua** (; ) germaniar herrialde hiztunetan udal kontseiluko burua da, nolabaiteko auzapeza edo alkate baten funtzioak eta eskuduntzak dituen kargu publikoa. Alemania, Suitza, Austria, Herbehereak eta Hego Tirolen (Italia) udal mailako politikan oso ohiko kargua da.

 izendapena bi hitzen elkarketatik sortua da:  ('Burgutar') eta  (‘Maisu’).

## Kanpo estekak
Batak herria

**Batak herria** Hego-ekialdeko Asiako talde etnolinguistikoa da, jatorria Indonesiako Sumatra uhartearen iparraldean duena, Toba aintziraren inguruan. Zazpi multzo nagusitan banaturik daude: Angkola, Dairi, Karo, Pakpak, Silindung, Simalungun eta Toba. Beren hizkuntza, batak deitua halaber, malaysiar-polinesiar hizkuntzen familiakoa da. Kristautasuna da gehienen erlijioa.

Haien herrietan ageri den zurezko arkitektura guztiz berezia da: etxeak lurretik bereizten dituzten oholen gainean jasoak dira, teilatuak irtenak dituztela. Nekazaritzatik eta abeltzaintzatik bizi dira: bufaloak eta zaldiak hazten dituzte, eta arroza eta patatak landatzen dituzte batez ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sondako itsasartea

**Sondako itsasartea** (indonesieraz: *Selat Sunda*) hego-ekialdeko Asiako itsasartea da, Indonesiako Java eta Sumatra uharteen artekoa, Javako itsasoa (Ozeano Barea) eta Indiako ozeanoa lotzen dituena. 130 kilometro luze da, hego-mendebalde/ipar-ekialde norabidean, eta 24 kilometro zabal punturik estuenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak