open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eltzeitsu igande

**Eltzeitsu igandea**, batzuetan **Eltzeitsu larunbata**, baita ere **Piñata igandea** Donostian, Garizumako lehen asteburuan toki batzuetan inauterietako festen bukaera ospatzeko jaiak dira.

## Donostiako bi auzotan 
Donostiako zenbait auzotan ospatzen da. Inauterien ondorengo asteburua berezko inauteri ospakizuna da Altza eta Trintxerpe auzoetan, esaterako. Euskal Herriko beste herri batzuetan ezaguna da baita ere inauteri ospakizunak izendatzeko, bai eta Espainiako Estatuko hainbat lekutan ere (Extremaduran, Gaztelan, Leónen). 

Donostiako inauterien kasuan, muga kontuak oso presente dauden bi testuingurutan dute indar handia. Trintxerpen, esaterako. Azkuene kalearen erditsu parean dago Pasaiarekin muga, baina beronen bi aldeetan hartu zuten bizilekua joan den mendean Galiziatik etorritako beharginek. Inauteri tradizio sendoa duen lurraldea da Galizia eta formaz eta edukiz egun famatu diren Galizako hainbat landa eremuko inauteriekin zerikusi askorik ez badute ere, Trintxerpen aski errotuta dago inauteria. Altzan, bestetik, Donostiak egindako anexio ondoren, langileentzako etxeak egin ziren eta haiek jatorrizko herrien ohiturak ekarri zituzten, bereziki Extremadurako emigranteek.

Donostiako kasuan funtsean festa Inauterietan ibili diren konpartsak auzo horietan desfilatzean datza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Piñata igandea Altzan 2025ean.
Gurutzefika

thumb|300px
**Gurutzefika** edo **gurutzea** Jesukristo gurutziltzatuaren irudi bat da, bereziki Eliza Katoliko eta Eliza Ortodoxoaren liturgia-objektu moduan erabiltzen dena.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Eskapulario

200px|thumb|**Eskapulario** monastikoa.
thumb|200px|Deboziozko **eskapularioa**.
Kristautasunean, **eskapularioa** kristau kultu eta liturgiarako erabiltzen den objektu bat da, zehatzago sakramental bat.

Bi adiera ditu: jantzia izan daiteke, edo kutun bat.

## Jantzia 
*Eskapulario monastikoa* oihalezko zerrenda luzea da, erdian burua sartzeko zuloa duena eta gorputzaren aurrealde eta atzealde osoan luzatzen dena, sorbalden gainetik jantzirik, eta kristau ordena eta kongregazio batzuen jantzi erlijioso gisa janzten dena.

## Kutun edo talismana 
*Deboziozko eskapularioa*, berriz, soka batez loturiko bi irudi erlijiosok osaturiko objektua izendatzen du, elkarte erlijoso bateko kidetasuna edo debozioa adierazteko erabiltzen dena.

## Kanpo estekak
Highland games

[thumb|325px|[Eskoziar Lur Garaietako gaitaz osatutako musika banda 2008an Glasgow hirian ospaturiko Highlandetako jokoetan zehar.]]

**Highland games**, euskaraz **Lur Garaietako jokoak** edota **Mendiko jokoak**, Eskozian eta eskoziar diasporako komunitateak dauzkaten herrialdetan ospatzen diren kultur kirol jaialdiak dira. Jaialdi horiek kirol, dantza eta musika lehiaketa eta ekitaldiez osatuta egoten dira. Gizonezkoek kiltak daramatzatela parte hartzen dute.

Indar kirol jarduerek Euskal Herriko Herri Kirolekin antzekotasun handia dute.

## Historia 
Oso antzinako jatorriko jokoak dira eta helburu mitologikoengatik egiten ziren.

Kondairaren arabera, Malcolm III.a Eskoziakoa eskoziar herri bateko biztanleak eskualdeko korrikari laisterrena nor zen aukeratzeko asmoz bildu zituen lehenbiziko errgea izan omen zen, irabazlea erregearen mezularia izan zedin. 1703ko agiri batzuen arabera, urte hartan bertan jada gaur egungo jokoen antzeko lehiaketak ospatu zirela aipatzen da.

## Ekitaldiak 
### Kirolak 
[thumb|Highlandetako jokoetako [enbor-jaurtiketa lehiaketa.]]

Highlandetako jokoekin gehin lotzen diren ekitaldiak indar erakustaldiak, atletismoa eta beste hainbat kirol jarduerak dira. Nagusiak honako hauek dira:

* Enbor-jaurtiketa: Partaide bakoitzak 6 metro inguru luzera duten enbor pisuak altxatu eta ahal den indar handienez goruntz jaurtitzen dute.
* Eskoziar mailu-jaurtiketa
* Harri-jaurtiketa: Harri astun bat gorantz eta ahal bezain urrutien jaurti behar da.
* Pisu-jaurtiketa
* Sokatira
* Barraz gaindiko pisu-jaurtiketa
* Lasto botatzea

## Iruditegia 

Irudi:Hammer_throw.jpg|Eskoziar mailu-jaurtiketa.
Irudi:Scottish Weight Thrower (3414089906).jpg|Pisu-jaurtiketa.
Irudi:Highland games caber toss 2.JPG|Enbor-jaurtiketa.
Irudi:Highland games tug of war 2.JPG|Sokatira.

### Musika ekitaldiak 
[thumb|Highlandetako jokoetako [Eskoziar dantza erakustaldia.]]

Highlandetako jokoetara bertaratzen diren askorentzat, eskoziar musika bandek jotzen dutenean une ahaztezina da. Gaita eta danborrez eskoziar herri-doinuak jotzen dituzte. Jaialdiko ikur edo musika-tresna nagusia Eskoziar Lur Garaietako gaita da.

Gaita eta danborraz gain, biolin doinua ere ohikoa da eta batzuetan zelta musika taldeek ere jotzen dute.

### Dantza ekitaldiak 
[thumb|Highlandetako jokoetako [sokatira lehiaketa.]]

Dantzek ere paper garrantzitsua dute; hona nagusiak:

* Eskoziar dantza
* Areto dantza
* Ballet klasikoa
* Lauki dantza

### Bestelakoak 
Bigarren mailako beste hainbat jarduera ere badaude, tartean eskoziar ezpata erakustaldia eta ezpatazko gudu antzezpenak.

## Ikus gainera 
* Herri kirolak

## Kanpo estekak 
* http://www.shga.co.uk
* http://www.visitscotland.com/guide/see-and-do/events3/highlandgames/highland-games2011
* https://web.archive.org/web/20110105063631/http://www.cosca.net/gamesfaq.htm
* http://www.cosca.net/gamesfaq.htm
* http://www.usscots.com
* http://www.invernesshighlandgames.com/
* https://web.archive.org/web/20160308224555/http://highlandgames.ch/?c0=navigation&language=en&navigation=31
* https://www.youtube.com/watch?v=U7r7lEWhm0M
Skills Challenge

**Skills Challenge** edo **Trebezien Lehiaketa**, 2003tik aurrera NBAko All-Star Asteburuan ospatu ohi den lehiaketa da, honeta oinarri postuko jokalariek euren baloi eta joko trebezia, abiadura eta arintasuna erakusten dute, eta ahal duten denborarik laburrenean oztopoak driblatu, saskiratzeak burutu, pase zuzenak egin eta baloiak eraztun batzuetatik iragatean datza.

## Irabazleak 
* 2019 -  Jayson Tatum, Boston Celtics
* 2018 -  Spencer Dinwiddie, Brooklyn Nets
* 2017 -  Kristaps Porziņģis, New York Knicks
* 2016 -  Karl-Anthony Towns, Minnesota Timberwolves
* 2015 -  Patrick Beverley, Houston Rockets
* 2014 -	 Trey Burke, Utah Jazz, eta Damian Lillard, Portland Trail Blazers
* 2013 -	 Damian Lillard, Portland Trail Blazers
* 2012 -	 Tony Parker, San Antonio Spurs
* 2011 -	 Stephen Curry, Golden State Warriors
* 2010 -	 Steve Nash, Phoenix Suns
* 2009 -  Derrick Rose, Chicago Bulls
* 2008 -  Deron Williams, Utah Jazz
* 2007 -  Dwyane Wade, Miami Heat
* 2006 -  Dwyane Wade, Miami Heat
* 2005 -  Steve Nash, Phoenix Suns
* 2004 -  Baron Davis, New Orleans Hornets
* 2003 -  Jason Kidd, New Jersey Nets

Irudi:SteveNash3.jpg|Steve Nash
Irudi:Dwyane Wade.jpg|Dwyane Wade
Irudi:Damian Lillard.jpg|Damian Lillard

## Kanpo estekak
The Russia House (filma)

**The Russia House** (euskaraz *Errusia Etxea*) 1990eko Fred Schepisi australiar zinema zuzendariaren espioitza filma bat da. John le Carré idazlearen izenburu berdineko *The Russia House* filman oinarritua dago. Sean Connery, Michelle Pfeiffer, Roy Scheider, James Fox, John Mahoney, J. T. Walsh eta Klaus Maria Brandauer aktoreek antzeztu zuten.

Sobietar Batasunaren desegitearen ondoren bertan filmatu zen lehenbiziko estatubatuar filma izan zen, Berlingo harresiaren erorketa bain zertxobait lehenago Mosku eta San Petersburgo hirietan filmatu zen. John le Carrérn kontakizunarekin nahiko leiala da, sobietar boterearen gainbehera eta sistema komunistaren berehalako desagertzea ongi islatzen ditu.

## Argumentua 
"Dante" (Klaus Maria Brandauer) sobietar zientzialari nuklearra Bartholomew Scott Blair (Sean Connery) britainiar argitaratzailearengana joan eta sobietar nuklear programaren sekretuak argitaratzea eskeiniko dio. Mezulari gisa Katya Orlova (Michelle Pfeiffer) errusiar neska gazte ederra erabiliko du, 1968 ezkeroztik ezagutu eta Danteren aldikazko maitalea dena.

## Aktoreak 
* Sean Connery: Bartholomew "Barley" Scott Blair
* Michelle Pfeiffer: Katya Orlova
* Roy Scheider: Russell
* James Fox: Ned
* John Mahoney: Brady
* Michael Kitchen: Clive
* J. T. Walsh: Jackson Quinn kolonela
* Ken Russell: Walter
* David Threlfall: Wicklow
* Klaus Maria Brandauer: Dante
* Mac McDonald: Bob
* Nicholas Woodeson: Niki Landau
* Martin Clunes: Brock
* Ian McNeice: Merrydew, enbaxadako ordezkaria.
* Colin Stinton: Henziger

## Kanpo estekak 
* *The Russia House* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Chuchunya

**Chuchunya** Siberiako gizaki itxurako izakia da, Himalayako yeti edo Ipar Ameriketako Oin Handi antzekoa. Best bi kasu horietan bezala Chuchunyaren kasuan mitiologia eta hiri-kondairak nahastu egiten dira testiguek adierazitakoarekin. 1928an izan zen lehenengo aldiz ikusia.

Kriptozoologiaren ikuspuntutik, Chuchunya eboluziaren galdutako katebegia izan liteke.

## Kanpo estekak 
* : Cryptid Wiki.
Eden

**Eden** () Bibliaren arabera (Genesia, II, 8), Jainkoak Adam eta Evarentzat ekialdeko lurralde batean antolatu zuen «paradisu edo gozamenerako baratzea» da.

[thumb|300px|[Thomas Cole|Thomas Coleren "Edengo lorategia"]]
Testamentu Zaharrean, hainbat pasartetan aipatzen da: Hasiera, Isaias 51:3, Ezekiel 36:35, eta Joel 2:3; Zekarias 14 eta Ezekiel 47-an Paradisuaren iruditeria erabiltzen du Eden izena erabili aipatu gabe. 

Bere istorioa mesopotamiar mitotan oinarrituta egon daitekeela uste da, bizitzaren zuhaitza babestu behar duen erregearenean hain zuzen ere.

Izena, akaderazko *Edinnu* hitzetik etor daiteke, "lautada" edo "estepa" esan nahi duena, eta  sumerrerazko *edin* hitzaren bilakaera dena. Hitz horrek lotura estua du aramera erroa duen hitz batekin, eta "emankorra, ondo ureztatua" esan nahi duena. Beste interpretazio baten arabera, izena «plazera» esan nahi duen hebreerazko hitz batekin lotzen du. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Asmodeo

**Asmodeo** edo **Axmedai** (; ) judu mitologiaren pertsonaia da. Bibliako Tobiasen liburuan agertzen den deabrua da. Asmodeok Sararen lehen zazpi senarrak hilak zituen Tobiasek emaztetzat eskatu zuenean; biok, otoitzaren eta penitentziaren bidez garaitu zuten.

Zoroastrismoan jatorria omen du, pertsiar agintearen garaian (K.a. VI. mendean) judaismora pasa zen. Handik (II. mende inguruan) kristautasunera pasa zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Goliat

**Goliat** (; , (izen koranikoa), جليات *Ǧulyāt* (izen kristaua)) Bibliaren pertsonaia da. Erraldoi filistar bat izan zen, Davidek (I. Samuel, XVII) edo Eljanan-ek (II. Samuel, XXI, 19) garaitu zuena.

Istorioaren jatorrizko helburua David Israelgo errege izateko zuen eskubidea azaltzea zen arren, judu tradizio postklasikoan judaismoak paganismoaren aurkako garaipena irudikatzea izan zen. Egun, herri hizkerara pasa da, non lehiakide xumeak boteretsua menderatzen duen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Serotipo

**Serotipoa** bere zelularen azalean dituen antigenoen arabera sailkatutako mikroorganismo infekziosoa da. Serotipoak espeziearen azpiko mikrobioak sailkatzen ditu. Hots, espezie batek serotipo ugari eduki ditzake. Escherichia coli bakterioak, esaterako, bi serotipo oso patogenoak ditu: E. Coli O157:H7 eta O104:H4. Salmonella entericak, aldiz, 2.000 serotipo inguru ditu. Adenobirusek, beren aldetik, 43 serotipo patogeno dauzkate.

Serotipoak ezartzeko froga serologikoak erabiltzen dira. Zehazki, ikertutako mikrobioak odol-serum baten antigorputz espezifikoekin nola erreakzionatzen duen aztertzen da. Serotipo bereko mikrobioek antzeko antigenoak dituzte, eta berdin erreakzionatuko dute antigorputz espezifikoekin.

Serotipoen aniztasunak ondorio kliniko nabarmenak ditu: gizabanako bat bakterio edo birus baten serotipo zehatz batekin infektatzen bada, serotipo horren aurkako immunitatea garatuko du. Baina bakterio edo birus beraren beste serotipo batek infektatzen badu, berriz gaixotuko da, serotipo berri horren aurkako antigorputzak ez dituelako.

## Kanpo estekak
Druk

[eskuinera|thumb|[Bhutango banderan Druk herensugea irudikatzen da.]]
**Druk** (dzongkha: འབྲུག་) Bhutango mitologian "trumoiaren herensugea" da. Druk bat Bhutango banderan agertzen da eta horrek herrialde horren sinbolo nazionala dela ere bai erakusten digu. Banderan druk horrek bitxiak heltzen ditu, aberastasunaren ikurra moduan. Dzongkhan, Bhutango hizkuntza nazionalean, Bhutanek "Druk Yul" izena du, hau da, "Druk herensugearen lurraldea", eta Bhutango erregeak [[Druk Gyalpo]ak dira, "Herensugearen Erregeak". Bhutango ereserkia, bestetik, Druk tsendhen da, euskaraz "Druk herensugearen erresuma". Hegaldi konpainiak ere Drukair izena du.

## Ikus, baita ere 
* Bhutango bandera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Comfortably Numb

***Comfortably Numb*** 1979an Pink Floyd britainiar musika taldeak The Wall diskoaren barnean kaleratutako abesti bat da. Piezak 6:21 minutuko iraupena du, eta David Gilmour-ek konpondu zuen (hitzak Roger Waters-enak izanik).

1980ko elkarrizketa batean Roger Waters-ek azaldu zuen nola bururatu zitzaion abesti honen testua: Filadelfian kontzertu bat eman aurretik, eta hepatitis bortitz baten ondorioz min zorrotza zuela, mediku batek lasaigarri bat eman zion; horrek sedazioa eta erdi-paralisia eragin zion, eta zailtasun biziak sortu kontzertua eman ahal izateko. Gaiaren hitzak, hain zuzen, sedazio egoera bati aipamena egiten diote, Waters-en gustuko ohiko lengoai kriptikoan.

Comfortably Numb Pink Floyden abesti arrakastatsu eta entzunenetakoren bat izaten da. Gaiaren bukaeran David Gilmour-ek jotzen duen gitarra-soloa historiako onenetariko bat da kritiko askoren ustez, eta *Guitar World* aldizkariak historiako 4. hoberena aukeratu zuen. Era berean, 1989an *The Amazing Pudding* aldizkariaren irakurleek Comfortably Numb aukeratu zuten laukote britainiarraren lanik onena.

Gai hau ohikoa izan zen urte askotan taldearen zuzeneko kontzertuetan, ezinbestekoa. Modu berean David Gilmour-ek eta Roger Waters-ek, haien bakarkako emanaldietan ere jo ohi zuten.

## Kanpo estekak 
* Comfortably Numb abestia entzungai
Jonathan Reguero

**Jonathan Reguero Segura** (Gasteiz, Araba, 1989ko martxoaren 19a) arabar futbolari ohia da, aurrelari lanetan aritzen zena. Leioan jokatu zuen erretirartu baino lehen.

## Estatistikak 
*2015eko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Lander Iurrebaso

**Lander Iurrebaso Olazarri** (Bilbo, Bizkaia, 1990eko urtarrilaren 25a) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Aurrelari moduan jokatzen du. Athletic eta Danok Baten harrobietan hezia, Leioan jokatu ditu urte gehienak.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa: Athletic Club
Ander Vitoria

**Ander Vitoria Agirre** (Igorre, Bizkaia, 1990eko urtarrilaren 22a) euskal herritar futbolaria da. Aurrelari lanetan aritzen da. Lezaman hezia, beste talde bizkaitarretan egona da, Leioan adibidez.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Slam Dunk Contest

**Slam Dunk Contest** (euskaraz *NBAko Birrinketa Lehiaketa*) urtero NBAko All-Star Asteburuko larunbat arratsaldez jokatu ohi den saskibaloi birrinketa lehiaketa da.

Lehiaketa gehien irabazi dituen jokalaria Nate Robinson da, hiru aldiz (2006, 2009 eta 2010). Birritan irabazi duten jokalariak honako hauek dira: Dominique Wilkins, Michael Jordan, Harold Miner eta Jason Richardson.

## Irabazleak 
* 2019 - Hamidou Diallo, Oklahoma City Thunder
* 2018 - Donovan Mitchell, Utah Jazz
* 2017 - Glenn Robinson III, Indiana Pacers
* 2016 - Zach LaVine, Minnesota Timberwolves
* 2015 - Zach LaVine, Minnesota Timberwolves
* 2014 - John Wall, Washington Wizards
* 2013 – Terrence Ross, Toronto Raptors
* 2012 – Jeremy Evans, Utah Jazz
* 2011 – Blake Griffin, Los Angeles Clippers
* 2010 – Nate Robinson, New York Knicks
* 2009 - Nate Robinson, New York Knicks
* 2008 - Dwight Howard, Orlando Magic
* 2007 - Gerald Green, Boston Celtics
* 2006 - Nate Robinson, New York Knicks
* 2005 - Josh Smith, Atlanta Hawks
* 2004 - Fred Jones, Indiana Pacers
* 2003 - Jason Richardson, Golden State Warriors
* 2002 - Jason Richardson, Golden State Warriors
* 2001 - Desmond Mason, Seattle Supersonics
* 2000 - Vince Carter, Toronto Raptors
* 1999 - Grebaren ondorioz NBAko denboraldia eten egin zen
* 1998 - Ez zen birrintze lehiaketarik ospatu
* 1997 - Kobe Bryant, Los Angeles Lakers
* 1996 - Brent Barry, Los Angeles Clippers
* 1995 - Harold Miner, Miami Heat
* 1994 - Isaiah Rider, Minnesota Timberwolves
* 1993 - Harold Miner, Miami Heat
* 1992 - Cedric Ceballos, Phoenix Suns
* 1991 - Dee Brown, Boston Celtics
* 1990 - Dominique Wilkins, Atlanta Hawks
* 1989 - Kenny Walker, New York Knicks
* 1988 - Michael Jordan, Chicago Bulls
* 1987 - Michael Jordan, Chicago Bulls
* 1986 - Spud Webb, Atlanta Hawks
* 1985 - Dominique Wilkins, Atlanta Hawks
* 1984 - Larry Nance, Phoenix Suns

## Kanpo estekak 
* Emaitzak urtez-urte 
* NBAko Birrintze Lehiaketako errekorrak 
* NBAko Birrintze Lehiaketako historia bideoen bidez ikusgai
The Accused

**The Accused** (euskaraz *Akusatuak*) 1988ko Jonathan Kaplan estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. 1983ko martxoaren 6ean Massachusetts estatuko New Bedford hiriko Big Dan's Bar tabernan Cheryl Araujo emakumeak lau gizonez osatutako talde baten bortxaketa jasan zueneko benetazko kasuan oinarritua dago, neskaren izena eta kasuaren kokalekua aldatuz. Kelly McGillis eta Jodie Foster aktoreek antzeztu zuten.

1988ko Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Jodie Foster) irabazi zuen.

## Argumentua 
Kathryn Murphy (Kelly McGillis) barrutiko fiskalaren laguntzailea eta abokatuak Sarah Tobias (Jodie Foster) emakume gaztearen defentsa onartu du, taberna batean jendaurrean gizon talde baten bortxaketa jasan zuen emakumea, bezero batzuk beldurrez ezikusia egin eta beste batzuk bortxatzailea txalotzera ere iritsi zirelarik. Sarahak bere duintasuna berreskuratu dezan, Kathrynek bortxatzaileak eta bezeroak epaiketara eraman eta epaileak errudun izendatu ditzan ahalginduko da. .

## Aktoreak 
* Jodie Foster: Sarah Tobias
* Kelly McGillis: Kathryn Murphy barrutiko fiskalaren laguntzailea eta abokatua
* Bernie Coulson: Kenneth Joyce
* Leo Rossi: Cliff "Scorpion" Albrect
* Ann Hearn: Sally Fraser
* Carmen Argenziano: Paul Rudolph barrutiko fiskala
* Steve Antin: Bob Joiner
* Tom O'Brien: Larry
* Peter Van Norden: Paulsen fiskala
* Terry David Mulligan: Duncan tenientea
* Woody Brown: Danny
* Scott Paulin: Ben Wainwright fiskala
* Kim Kondrashoff: Kurt

## Kanpo estekak 
* *The Accused* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Accused* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Dibisa-merkatu

**Dibisa-merkatua**, ***FX*** edo ***forex*** ere deitua (ingelesezko {{lang|en|*Foreign Exchange* lokuziotik) dibisak trukatzen diren nazioarteko merkatua da, non dibisen trukaneurriak finkatzen diren. Merkatua deszentralizatua da, toki fisiko jakin batean garatzen ez dena eta mundu osoko finantza-bitartekarien bitartez (banku eta abarren bitartez) garatzen dena. Aldi berean, operazio-maila mugatu zenbait bereizten ditu; horrela, bankuen arteko merkatuko garapena ez da guztiz gardena beste mailetan diharduten operadoreentzat (adibidez, partikularrentzat), balore-burtsan ez bezala.

## Kanpo estekak
Ituren eta Zubietako inauteriak

**Ituren eta Zubietako inauteriak** urtarrilaren azken asteburuaren osteko astelehenean eta asteartean ospatzen dira. Euskal Herriko inauteri tradizional ospetsuenetakoak dira, bereziki Malerrekako bi herri mugakide horietako joaldun izenekoek egiten dituzten segizio ikusgarri eta zaratatsuengatik, joaldunen janzkera bitxiarekin eta bizkarrean daramaten joare parea erritmo binarioaz jotzen dutenean.

Astelehenean Zubietako joaldunak bere herritik segizioan abiatu eta Iturenerantz doaz hango joaldunekin elkartzeko.

Asteartean, aldiz, Iturengo joaldunak dira Zubietarako segizioa egiten dutenak.

Ituren eta Zubietako joaldunen segizioa antzinatik ospatzen da, lehen ospakizunaren urtea edo garaia zehaztu ezin izan den arren, eta frankismoaren garaian izandako urte batzuetako etenaldi baten ondorioz, 1950eko hamarkadan hasi ziren berriz ere ospatzen.

Nafarroako Interes Kulturaleko Ondasun eta Interes Turistikoko Festa izendapena dute Nafarroako Gobernuaren eskutik.

## Irudiak 

Fitxategi:Inauteriak by Maite Irizar Aurtitz 2016-02-01.jpg|Aurtitz. Joaldunen erdian hartza.
Fitxategi:Ioaldunak 001.jpg|Iturengo joaldunak, tunturroa buruan, joareak bizkarrean, ardi larrua soinean.
Fitxategi:Joaldunak plaza garbitzen.jpg|Zubietako joaldunak artzaniarekin plaza garbitzen
Fitxategi:Zubietako joaldunak iturendarren bila.jpg|Zubietako joaldunak iturendarren eta aurtiztarren bila inauterietako asteartean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Zubieta, Aurtitz eta Iturengo inauteriak" dokumentala.
Kriptozoologia

[thumb|Itsas-sugea [Olaus Magnus suediarraren "*Historia de Gentibus Septentrionalibus*" liburuan jasota (1555).]]
**Kriptozoologia** (grezieratik, κρυπτος cryptos, 'ezkutua', ζωος zoos, 'animalia' eta λογος logos, 'ikerketa'; literalki: animalia ezkutuen ikerketa) benetan errealak diren ala ez demostratu ez den animalien ikerketarako sasizientzia da. Aurkitu gabeko animalia horiei kriptidoak izena ematen zaie eta ikertzaileei kriptozoologoak. Definizioa John Wallek sortu zuen, 1983an.

## Kriptozoologiaren oinarria 
Sasizientzia honen arabera toki askotan jasotzen diren munstroen testigantzen eta kondairen atzean benetako izakiak egon daitezke. Horrela, yetiren edo Oin Handiren atzean erabat baztertuak eta ezkutuan bizi diren espezie batzuen azkeneko indibiduoak egon daitezke. Beste teoria batzuen arabera horrelakoek jatorri estralurtarra edo parapsikologikoa izan dezakete. Normala denez, komunitate zientifikoak horrelako hipotesiak ez ditu onartzen. Beraz, kriptozoologiak ez dauka lotutarik zoologiarekin, eta haren ikerketa metodoak eta informazio iturriak ez dira zientifikoak: kondairak, gertaera harrigarriak, etab.

Halere, zenbaitetan, txipiroi erraldoietan kasu (*Kraken*a), zientziak onartu behar izan ditu kriptozoologiaren proposamanenak. Okapia ere hasieran animalia mitikotzat jotzen zen, 1890ean identifikatua izan arte; dena den, okapia ez zuten kriptozoologoek aurkitu. Kontua da, bestalde, horrelako animalia bat benetan identifikatzen denean, automatikoki zoologiaren eskuetara pasatzen dela eta, berriro ere, kriptozoologiak sasizientzien esparruan jarraitzen duela.

## Sasizientzia honen historia 
Kriptologiaren sorrera Bernard Heuvelmans (Le Havre (Frantzia), 1916ko urriaren 10 – Le Vésinet (Frantzia), 2001eko abuztuaren 22) zoologoari zor diogu. Heuvelmansek honela definitu zuen disziplina berria: «zirkunstantzialki bakarrik edo testigantzen bidez ezagutzen ditugun animalien ikerketa; edota ezagutzen diren animalia horien aztarnak gehiengoentzat nahikoa ez direnean haien existentzia ziurtatzeko». Haren liburua, *Sur la Piste des Bêtes Ignorées* (1955) ikerketa bide berriaren oinarritzat hartzen da. Dena dela, Heuvelmansek kriptologiaren oinarria 1892ko liburu batean jarri zuen: *The Great Sea Serpent* Anthonid Cornelis Oudemansena. 1975an Heuvelmansek Frantzian Kriptologia gune bat sortu zuen. 1982an International Society of Cryptozoology elkartearen presidente izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kriptozoologiari buruzko aurkezpena.
* : True Authority.
* : Kriptozoologia parapsikologiari buruzko webgune batean.
* : http://cryptozoo.pagesperso-orange.fr/index.htm
Burgos Club de Fútbol

[250px|thumb|[El Plantío estadioa.]]
**Burgos Club de Fútbol** futbol talde gaztelarra da, 1922an Burgos hirian sortutakoa.

## Historia 
### Hasierako taldeak 
1922an *Burgos Foot-ball Club* sortu zen baina garai hartan denbora taldeak fusionatuz zihoazen eta berehala aldatzen zuen izenez, *Deportivo Castilla-Burgos*, *Unión Deportiva Burgalesa*... ez zuen askorik iraun. 1936an *Gimnástica Deportiva Burgalesa* eta hirugarren mailara igo zen. 1946an *Gimnástica de Burgos* bihurtu zen eta 1949an *Burgos Club de Fútbol*.

### Burgos Club de Fútbol 
1952an bigarren mailara igotzea lortu zuen urtebeterako baino iraun ez zuen arren. 1960an berriz itzuli zen bigarren mailara eta hamar urte eman zituen bertan. 1971ean Ignacio Eizagirre donostiarra entrenatzaile zela lehen mailara igotzea lortu zuen eta bi urte egin zituen bertan. 1976an itzuli zen lehen mailara eta lau urte egin zituen maila gorenean. 1980an maila galdu zuen eta diru arazo larrien erruz taldea desagertu egin zen.

### Real Burgos 
1983an *Real Burgos Club de Fútbol* sortu zen aurreko taldearen harrobiko taldeari (*Burgos Promesas*) jarraipena emanez eta 1990 urtean lehen mailara itzuli zen. Lehenengo urtean defentsa izugarria erakutsi zuen eta gol gutxien jaso zuen taldea izan zen, 27 gol 38 partidatan. Bigarren urtean bederatzigarren postua eskuratu zuen. Hirugarren urtean lehenengo liderra izan zen, Errealari 4-0 irabazita, baina urte horretan maila galdu zuen. Berriz ere diru arazo larriak azaldu ziren eta beste behin taldea desegin zen.

### Burgos Club de Fútbol 
1994an berriz ere *Burgos Club de Fútbol* sortu zen. 2001 urtean bigarren mailara itzuli zen baina hurrengo urtean arazo ekonomikoen erruz hirugarren mailara jeitsiarazia izan zen. Ordutik aurrera hirugarren maila eta bigarren B mailen artean aritu izan da harik eta 2021ean Bigarren mailara igotzea lortu zuen arte.

## Izenak 
* *Burgos Foot-ball Club* (1923ko urtarrila)
* *Deportivo Castilla-Burgos* (1923ko abuztua - 1926)
* *Unión Deportiva de Burgos* (1926-1929)
* *Gimnástica Deportiva Burgalesa* (1936-1946)
* *Gimnástica de Burgos* (1946-1949)
* *Burgos Club de Fútbol* (1949-1980)
* *Real Burgos Club de Fútbol* (1983-1993)
* *Burgos Club de Fútbol* (1994- )

## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken urteak 
## Datuak 
Burgos CF eta Real Burgo CF batera. 2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 9
* **Denboraldiak 2. mailan**: 26
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 22
* **Denboraldiak 3. mailan**: 24
* **Ligako posturik onena**: 9.a Lehen mailan (1991-92)

### Azken urteetako ibilbidea 
## Palmaresa 
* Lehen Maila (0): bederatzigarrena 1992an.
* Bigarren Maila (2): 1976, 1990
* Bigarren B Maila (1): 2001

## Kanpo estekak 
*  webgune ofiziala
Enrique Martín Monreal

**Enrique Martín Monreal Lizarraga** (Tebas-Muru Artederreta, Nafarroa Garaia, ) futbolari profesional ohia eta entrenatzailea da. Osasunako harrobian urte askoan ibilia, zuzendari lanetan. 2014-2015eko denboraldian lehen taldearen entrenatzailea bihurtu zen.

Bere futbolari ibilbide osoa Osasunan egin zuen, Patxi Irigibel eta José Manuel Etxeberria lagun zituelarik aurrealde paregabea osatuta. 1990etik aurrera, entrenatzaile aritu da.
Ander Larruzea

**Ander Larruzea Arrien** (Gernika, Bizkaia, 1990eko otsailaren 12a) euskal herritar futbolari ohia da. Ezker edo erdiko atzelari moduan jokatzen zuen. Bere anai gaztea Gorka futbolaria da baita ere.

## Estatistikak 
*2019ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Asier Ormazabal

**Asier Ormazabal Larizgoitia** (Bilbo, Bizkaia, 1982ko urriaren 21a - ) euskal herritar futbolari oha da. Eskuin Lateral postuan jokatzen zuen.

## Estatistikak 
*2015eko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
*  Athletic Club.eus
Pablo Paredes Arratia

**Pablo Paredes Arratia** (Laudio, Araba, 1983ko otsailaren 11 - ) euskal herritar futbolari ohia da, erdilari lanetan jokatzen zuena.

## Estatistikak 
*2019ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Alexander Goikoetxea

**Alexander Goikoetxea Urkiaga** (Arteaga, 1983ko ekainaren 8a - ) bizkaitar futbolari ohia da, Leioan jokatzen zuena. Erdiko atzelari lanetan aritzen zen.

## Estatistikak 
*2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Diego Simón

**Diego Simón Cardeñoso** (Barakaldo, Bizkaia, 1988ko abuztuaren 30a) Euskal Herriko futbolaria da. Atzelari lanetan jokatzen du.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa: Athletic Club
Bara brith

**Bara brith** ( deitua; galeseraz *bara*: ogi, *brith*: ubeldu, hots, *ubeldun ogia*) Galesko ogi mota edo fruituz eginiriko opil bat da. Usadioz, mahaspasa edo laranja eta sagar azal zatitxoak dituen ore batez osatua dago.

Patagoniako galestar komunitatean ere jan ohi da. Irlandako Barmbrack delakoaren antzekoa da.

## Kanpo estekak
Sociedad Deportiva Logroñés

**Sociedad Deportiva Logroñés** futbol talde errioxarra da, 2009an Logroño hirian Club Deportivo Logroñés desagertua ordezkatzeko sortua.

## Historia 
2008an CD Logroñés desagertu zenean *Plataforma Puerta Cero* eratu zuten zaleek eta talde berria osatzea erabaki zuten *Sociedad Deportiva Logroñés* izenarekin. Errioxako Preferentean hasi zuen ibilbidea eta lehenengo urtean hirugarren mailara igo zen. 2011-12 denboraldian txapeldun gelditu eta Bigarren B mailara igo zen.

Bi denboraldi egin zituen bertan baina maila galdu zuen eta gaur egun hirugarren mailan ari da jokatzen.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**:0
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 3
* **1. maila RFEF**: 3
* **2. maila RFEF**: 1
* **Denboraldiak 3. mailan**: 9
* **Ligako posturik onena**: 10.a Bigarren B mailan (2012-13)

### Azken denboraldiak 
## Ikus, gainera 
* Club Deportivo Logroñés

## Kanpo estekak 
*  webgune ofiziala
Unión Deportiva Logroñés

**Unión Deportiva Logroñés** futbol talde errioxarra da, 2009an Logroño hirian sorturikoa Club Deportivo Vareak 2.B mailan zeukan tokia erosi ondoren.

## Historia 
1967an **Club Deportivo Varea** izenarekin sortu zen taldea. 2009an Bigarren B mailara igo zen. Egun batzuk geroago Félix Revuelta enpresagizonak erosi zuen eta izena aldatu zion, **Unión Deportiva Logroñés** bihurtu zen orduan, talde berria osatuz.

Era berean Club Deportivo Varea birsortu zen eta erregional mailan abiatu zuen ibilbidea.

Unión Deportiva Logroñés taldea Bigarren B mailan hasi zen jokatzen eta 2018-19 denboraldian bigarren egin zuen. Errege Kopan bi aldiz iritsi da final 1/16-ak jokatzera, 2015-16an Sevillak kanporatu zuen eta 2019-20an Valentziak. 2020an azkenean lortu zuen Bigarren Mailara igotzea, finalderdietan Castellón penalti jaurtiketetan gaindituta. Urtebete egin zuen maila horretan.

2024-25eko Errege Kopan final 1/16-tara iritsi zen bidean Eibar (2. mailakoa) eta Girona (1. mailakoa) kanporatuz eta ondoren Athelticen kontra galduz penalti jaurtiketatan.

## Uniformea 
## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 1
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 11
* **1. maila RFEF**: 2
* **2. maila RFEF**: 2
* **Denboraldiak 3. mailan**: 0
* **Ligako posturik onena**: 2.a Bigarren B mailan (2018-19an)

### Azken denboraldiak 
## Ikus, gainera 
* Club Deportivo Varea

## Kanpo estekak 
*  webgune ofiziala
Spies Like Us

**Spies Like Us** (euskaraz *Geu Bezala Espiatu Ezazu*) 1985eko John Landis estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako espioitza komedia filma bat da. Chevy Chase, Dan Aykroyd, Steve Forrest eta Donna Dixon aktoreek antzeztu zuten.

Gerra Hotzaren amaieraldean girotua dago, Bob Hope eta Bing Crosby aktoreek antzeztutako *Road to …* (*... rako Bidea*) film saiaren omenaldia ere bada. Terry Gilliam, Sam Raimi, Costa-Gavras eta Joel Coen aktoreek, nahiz B. B. King musikariak eta Ray Harryhausen efektu berezien aintzindariak kameo edo antzezpen laburrak burutu zituzten.

## Argumentua 
CIAko erreklutamendu programa baten bidez, Emmett Fitz-Hume (Chevy Chase) eta Austin Millbarge (Dan Aykroyd) Pentagonoko funtzionari xelebre eta xaloak sobietar agenteen harreta bereganatu dezaten amu gisa aukeratuak izan dira, bitartean, estatubatuar espioitza zerbitzuak sobietarren aurkako benetazko ekintza buruargi bat gauzatzen dutelarik. Bikote aldrebes honek beren buruak agenteak direla sinisturik, Pakistan, Afganistan eta Sobietar Batasunean barneratu eta bereak eta bi egingo dituzte, bienbitartean benetazko estatubatuar agenteek eurekiko bide paraleloa daramate...

## Aktoreak 
* Chevy Chase: Emmett Fitz-Hume
* Dan Aykroyd: Austin Millbarge
* Donna Dixon: Karen Boyer
* Bruce Davison: Ruby
* William Prince: Keyes
* Steve Forrest: Sline jenerala
* Tom Hatten: Miegs jenerala
* Bernie Casey: Rhumbus kolonela
* Charles McKeown: Jerry Hadley
* Vanessa Angel: errusiar suziriko eskifaikidea
* James Daughton: Bob Hodges
* Jim Staahl: Bud Schnelker
* Frank Oz: frogatzailea
* Terry Gilliam: Imhaus doktorea
* Ray Harryhausen: Marston doktorea
* Derek Meddings: Stinson doktorea
* Joel Coen: 1. gidari bizkartzaina
* Sam Raimi: 2. gidari bizkartzaina
* Martin Brest: 3. gidari bizkartzaina
* Bob Hope: bere burua antzeztuz/golflaria
* B.B. King: Ace Tomato agentea
* Heidi Sorenson: Alice, Fitz-Humen begiralea
* Edwin Newman: bere burua antzeztuz

## Kanpo estekak 
* *Spies Like Us* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Spies Like Us* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Valvanerako monasterioa

**Valvanerako Andre Mariaren monasterioa** () Anguianoko beneditar abade-etxea da. San Lorenzo mendian, 1000 metroko altueran kokaturik dago eta X. mendean sortu zuten.

## Izena 
Valvanera izena latinezko "Vallis Veneris" esalditik datorrela ematen du, "Zainen harana" esan nahi du, ibaiak zain gisa irudikatuta. "Ehizaren harana" edo "Venusen harana" ere izan liteke.

## Historia 
Valvaneraren aurreneko aipamena 1016ko agiri batean agertzen da. Bertan Antso III.a Gartzeitz Nafarroakoak eta Antso Gartzeitz Gaztelakoa aitaginarrebak euren lurren mugak zehazten dituzte.

Monasterioaren jatorria IX. mendearen amaieran dago. Kondairak dioenez Nuño Oñez lapurrak zeraman bizitza pekatariaz damutu eta Anguianoko Trómbalos leizera erretiratu zen. Aingeru batek Valvanera haranera joateko agindu zion eta haritz baten enborrean Amabirjinaren irudia aurkitu zuen. Haritz haren alboko leize batean Santo Cristo baseliza eraiki zen. Amabirjinaren irudiaren inguruan eremiten komunitate bat sortu zen San Benediktoren erregela jarraitzen zuena. 

Monasterioko aurreneko abadea Antso izan zen 990. urtean. San Benediktoren erregela agertzen den "Esmaragdo" eskuizkribua gordetzen da 954an datatua (gaur egun 992an) eta Valvanerarako idatzi zela esaten duen oharra du.

Desamortizazioan husturik, 1954tik aurrera berriro mojeak ditu.

## Arkitektura 
Monasterioko eraikin zaharrenak dorre erromanikoa eta eliza dira.

Aurreneko eremitek eliza bisigotikoa eraiki zuten X. mendean eta ondoren eliza aurre-erromaniko bat eraiki zen, 1073an Fortunio apezpikuak sagaratu zuena, Nafarroako errege Antso IV.a Gartzeitz zen garaian. Honen gainean eliza erromanikoa eraiki zen eta 1163an Calahorrako Rodrigo apezpikuak sagaratu zuen. 1976an izan zuen lehenengo ekitaldia eta Errioxako Odol Emaileen Elkartean  antolatu zuen. 2003an *Valvaneradaren monumentua* ezarri zen Logroñon ibilaldiaren 25. urteurrena ospatzeko ekitaldian.

Ez da Valvanerako monasteriora egiten den ibilbide bakarra. Arnedotik abiatuta lau egunetako ibillaldia ere urtero egiten da. Vallaroso scout taldeak antolatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Pohang Steelers

thumb|250px|Pohang Steel Yard estadioa.

**FC Pohang Steelers** () Hego Koreako futbol talde ezaguna da, Pohang hirikoa. Hego Koreako futbol liga bost aldiz irabazi du eta Asiako txapelduna hiru aldiz izan da.

## Palmaresa 
### Hego Korean: 14 
* Hego Koreako liga (5): 1986, 1988, 1992, 2007, 2013.
* Hego Koreako kopa (6): 1996, 2008, 2012, 2013, 2023, 2024.
* Ligako Kopa (2): 1993, 2009.
* Presidentearen Kopa (1): 1974.

### Nazioartean: 3 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa:
** hirugarrena 2009an.
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (3): 1997, 1998, 2009
** Finalista (1): 2021
* Asiako Superkopa (0): finalista 1997, 1998.
* A3 Txapeldunen Kopa (0): finalista 2005.
* Afro-Asiar Txapelketa (0): finalista 1997, 1998.

## Kanpo estekak
Seongnam FC

[thumb|250px|2010eko [AFC Txapeldunen Liga|Asiako Txapelketako garaipena ospatzen.]]

**Seongnam FC** () Hego Koreako futbol talde ezaguna da, Seongnam hirikoa. Hego Koreako futbol liga zazpi aldiz irabazi du eta Asiako txapelduna bi aldiz izan da.

## Historia 
1989an sortu zen Seulen **Ilhwa Chunma Football Club** izenarekin. 2014an Seongnam-eko udalak erosi zuen eta ordutik **Seongnam FC** izena du.

## Palmaresa 
### Hego Korean: 14 
* Hego Koreako liga:
** Txapeldun (7): 1993, 1994, 1995, 2001, 2002, 2003, 2006.
** Bigarren (3): 1992, 2007, 2009.
* Hego Koreako kopa (3): 1999, 2011, 2014.
* Hego Koreako Superkopa (1): 2002.
* Ligako Kopa (3): 1992, 2002, 2004.
Presidenteraren Kopa (1): 1999.

### Nazioartean: 4 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa:
** laugarrena 2010ean.
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (2): 1995, 2010.
** Finalista (2): 1997, 2004.
* Asiako Superkopa (1): 1996.
* A3 Txapeldunen Kopa (1): 2004.
* Afrika-Asia Kopa (1): 1996.

## Kanpo estekak
Doula

**Doula** izenarekin haurdunaldiaren prozesuan, bereziki erditze eta erditze-ondorengo unetan, haurdunari laguntzen dion laguntzaileari definitzen zaion. Hauen lana batez ere psikologikoa da. Pertsonak hauek ez dute titulazio ofiziala. Doula hitza grezieratik dator eta jatorriz "esklaba" esan nahi zuen. Zentzu despektibo hori dela eta, askok nahiago dute "erditze-laguntzaileak" bezala aurkeztea. Gaur egun hitza berriro ere zabaldu da, bereziki Dana Raphael antropologoak erabili zuenetik, bere kasuan Filipinetako haurdunen laguntzaileei definitzeko. Oasunaren lanbide hau Europa osoan zabaldu da eta hainbat kasutan ideologia sektarioekin lotu egin da.

## Doulen lana 
Ikasketa ofizialak ez izanik, doula terminoak anbiguotasun handia erakuts dezake. Zentzu orokorrean pertsona hauek haurdun dagoen emakumeari laguntza emozionala eta psikologikoa eman behar diote. Herrialdeen arabera erditze-geletan sar daitezkeen edota era naturalean erditu nahi dutenekin etxean laguntzen diete. Doula izateko ikastaroak antolatzen dira eta, printzipioz, ez da beharrezkoa beste ikasketarik izan haien lana burutzeko. Hori dela eta, batzutan, haien lana beste profesionalen lanarekin nahhastu egin dira eta, ondorioz, haien aurkako kanpaina sortu dira. Horren adibidea Espainian eman zen, 2015ean: emaginek eta erizainek dokumentu kritiko bat zabaldu zuten non, beste salaketen artean, ama berriari bere plazenta jaten arazten ziotela esaten zuten (kanibalismoa). Euskal Herrian doularen lana ez dago ofizialki onartuta.

## Ikus, baita ere 
* Emagin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : [Maite García, Euskadiko Emaginen Elkartea(https://eu.wikipedia.org/wiki/Euskadiko_Emaginen_Elkartea)ren lehendakiariarekin elkarrizketa.]
* : Doulas, amatasunaren gaineko espezialistak.
Termo

thumb|Ohiko termo bat.

**Termo** edo **Dewar edalontzia** isolamendu termikoa gordetzeko oso ondo ixten den ontzia da. Beroa transmititzeko hiru modu daude: kondukzioa, konbekzioa eta erradiazioa. Kondukzioa eta konbekzioa gerta ez daitezen, termoek geruza bikoitza dute, eta geruza bi horien artean hutsa dago. Erradiazioa ekiditeko termoaren barnealdea material isolatzaile batekin estaltzen da; horrela, uhin elektromagnetikoak islatu egiten dira eta beroa barruan gertatzen da.

## Historia 
Termoa Sir James Dewarrek asmatu zuen 1892an. Dena dena, lehendabiziko termo komertzialak 1904an egin ziren Thermos GmbH konpainia alemanarraren eskutik. Thermos, grezieraz ‘beroa’ produktu berriaren eman zitzaion izena izan zen; horretarako ideien lehiaketa egin zen. Termo hitza generiko bezala onartu zen Estatu Batuetan 1963an; horren arabera markaren izena produktu generikoaren izena bihurtuta zegoen ordurako.

## Nitrogeno termo 
thumb| Nitrogeno likidoaren tankea.
Termo mota honek 70 x 20 zm-ko ontzi zilindrikoa da. Barruan -190&nbsp;°C tenperaturaz izozten den nitrogeno likidoz beteta dago. Ontzi hauek intseminazio artifizialez oso erabiliak dira. Termo barruan nitrogenoa lurrindu egiten da eta horregatik bi hilabetetan behin nitrogenoa aldatzea komenigarria da.

## Kanpo estekak
Suwon Samsung Bluewings

thumb|250px|Zaleak.

**Suwon Samsung Bluewings** () Hego Koreako futbol talde ezaguna da, Suwon hirikoa. Hego Koreako futbol liga lau aldiz irabazi du eta bi aldiz izan da Asiako txapelduna.

## Palmaresa 
### Hego Korean: 18 
* Hego Koreako liga (4): 1998, 1999, 2004, 2008.
* Hego Koreako kopa (5): 2002, 2009, 2010, 2016, 2019.
* Hego Koreako Superkopa (3): 1999, 2000, 2005.
* Ligako Kopa (6): 1999*, 1999*, 2000, 2001, 2005, 2008.
** *1999an bi txapelketa izan ziren*.

### Nazioartean: 7 
* Asiako Txapeldunen Liga (2): 2001, 2002.
* Asiako Superkopa (2): 2001, 2002.
* Asiako Errekopa (0): finalista 1998an.
* Asiako Superkopa (2): 2001, 2002
* A3 Txapeldunen Kopa (1): 2005.

## Kanpo estekak
FC Seoul

thumb|250px|FC Seoul 2016ko Liga graipena ospatzen.

**FC Seoul** () Hego Koreako futbol talde ezaguna da, Seul hiriburukoa. Hego Koreako futbol liga bost aldiz irabazi du eta bi aldiz izan da Asiako Txapeldunen Ligako finalista.

## Palmaresa 
### Hego Korean: 8 
* Hego Koreako liga (6): 1985, 1990, 2000, 2010, 2012, 2016.
* Hego Koreako kopa (2): 1998, 2015.
* Hego Koreako Superkopa (1): 2001.
* Ligako Kopa (2): 2006, 2010.

### Nazioartean: 0 
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Finalista (2): 2002, 2013.

## Kanpo estekak
Tannhäuser (opera)

***Tannhäuser***, izen osoa ***Tannhäuser eta koblakarien lehiaketa Wartburg gazteluan*** () duena, Richard Wagnerrek moldutako opera erromantikoa da, Tannhäuserrek Wartburg gazteluan parte hartu zuen abesti-lehiaketaren kondairan oinarriturik. Istorioan amodio sakratu eta profanoak elkar borrokatzen dute, berrerospena irabazlea izanik.

Lehendabizikoz Dresdengo Semperoperren egin zuten 1845eko urriaren 19an. 1861ean Napoleon III.ak Parisko operarako emanaldi bat egitea eskatu zion eta Wagnerrek bertsio berri bat egin zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hego Koreako futbol liga

**Hego Koreako futbol liga** edo **K League 1**() Hego Korean jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. Asiako Futbol Federazioaren barneko liga indartsuenetakoa da. Martxotik azarora jokatzen da.

## Historia 
Liga 1983an sortu zen **Koreako Superliga** izenarekin eta bost taldek bakarrik osatu zuten. 1998an **K League** izena hartu zuen eta 16 taldetara zabaldu zen partaidetza.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### XX mendea 
### XXI mendea 
* ¹ 2004 eta 2011 artean Ligako lehenengo taldeek play-offak jokatzen zituzten eta taulan finaleko emaitza ageri da, bi partidatara jokatzen zena.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Hego Koreako futbol kopa

## Kanpo estekak 
*  Ligako webgune ofiziala
Benjamin

[thumb|Benjamin [Josef (patriarka)|Josef anaiarekin.]]

**Benjamin** (, *Ben-Yamin*) Bibliako pertsonaia da, Jakob eta Rakelen hamabigarren eta azken semea, Palestinako juduen leinu nagusietako bati izena eman ziona. Salomon erregearen ondoko Roboam erregeari leial iraun zuen Benjaminen tribuak.

Azken semea izanik, hedaduraz, familiaren azken semeak 'benjamina' du ezizena.

## Erreferentziak
Haggis

**Haggis** Eskoziako gastronomiako usadiozko jakia da, ziurrenik herrialde honetako platerik ezagunena. 

Eskoziaz aparte, mundu zabalean ere aukitzen dira haggisak, beti ere eskoziarren kolonia handiak dauden tokietan, hala nola, Estatu Batuetan, Kanadan, Australian eta Zeelanda Berrian.

## Izena 
Ingalaterran 1430 inguruan "hagws" eta "hagese" izenak dokumentatu badira ere, jaki eskoziarra kontsideratzen da. Robert Burns poeta eskoziarrak *Address to a Haggis* poesia idatzi zuen 1786an eta hor agertzen da gaur egungo izena lehen aldiz.

Urtarrilaren 25ean Burnsen afaria ospatzen da Eskozian eta bertan tipikoa da haggisak jatea.

## Prestaketa 
Abereen gorputz atal ezberdinez (birika, gibela eta bihotza) eta tipula, olo irin, hainbat belar eta espezien nahasketa batez beteriko hestebeteak osatzen du. Ohitura legez, haggisa arbi-aza eta patata purez (*neeps and tatties*) lagundurik jan ohi da. Jakia sukaldatzeko erabiltzen diren abereen atalak bildots edo ardiarenak izan ohi dira.

Gaur egun *haggis begetarianoa* ere egiten da. Haragiaren ordez lekaleak (babarrunak, dilistak, ilarrak...), fruitu lehorrak, barazkiak eta txanpinoiak erabiltzen dira.

## Jatorria 
250px|thumb|Haggis basatia (*Haggis scoticus*) eta haggis elikagaia.
Hainbat hipotesia aurkitzen dira haggisen jatorria azaltzeko.

Lehenengo hipotesiaren arabera Highland eskualdeko gizonek beren abereak Edinburgheko merkatuetara eramaten zituzten saltzera. Bidai luzea izan ohi zen Eskoziako haranetan barrena eta emazteek erraz eramateko jakiak prestatzen zizkieten, hau da, animalien gorpuzt atalak txikitzen zituzten eta ardien esteetan paketatzen zituzten.

Beste hipotesia baten arabera, jauntxoak abera haragitarako erosten zuenean haren langileei animalien erraiak ematen zizkieten aberea zatikatzearen ordain gisa.

## Txantxa 
Eskoziarrek turistei txantxa bat egiten diete haggisaren inguruan. Eskoziako animalia txiki bat dela esaten dute, Haggis basatia. *Haggis scoticus* izen  zientifikoa ere eman diote. Alde bateko hankak luzeagoak ditue, Eskoziako haranetako maldak erraz igo ahal izateko moldaera bat da. Ikerketa batek erakutsi du turista estatubatuarren herenak animalia dela sinesten duela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alton Browneko Haggis errezeta 
* Haggis Basatia sinistu 
* How to cook the perfect Burns supper at scotland.org 
* HAGGISa Ingalaterrako jakietan
Simeon

[thumb|Simeon eta [Lebi sekemdarren sarraskian.]]

**Simeon** (; ; ) Bibliako pertsonaia da. Jakoben eta Learen bigarren semea, Israelgo 12 leinuetako baten aitzindaria. Aitak aginduta bere anaiekin Egiptora joan zen garia erostera baina Josek bahitu zuen. Simeonen leinua izan zen Moisesek hil aurretik bedeinkatu ez zuen bakarra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simeon I.a Bulgariakoa

**Simeon I.a Bulgariakoa** (); ?, c. 864/865 – Preslav, ) Bulgariako tsarra izan zen 893-927 bitartean. Boris I.aren semea. Bulgariako lehen errege kristaua izan zen. Erreinua zabaltzea izan zuen helburu nagusia: bizantziarren aurka borrokatu zen, Hadrianopolis eskuratu zuen eta Konstantinopla hartzerik lortu ez bazuen ere Aita Santuak eskubide bereziak eman zizkion. Balkanetako penintsula ia osoa hartzen zuen inperioa antolatu zuen. Artea eta jakintzak indartu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simeon Estilita

**Simeon Estilita** ( '**,  **',  '''' ) (Sis, c. 388 – Qalaat Semaan, ) kristau aszeta izan zen.

Zilizioaren asmatzailetzat jotzen da.

## Bizitza 
Hogeita hamar urte zituela, eremitismoaren molde berria abiarazi zuen Siriako basamortuan: estilitismoa, zutabe baten gainean penitentzia egiten bizitzea. Gisa horretan 40 urte inguru eman zuen 30 m garai zen eta metro bateko diametroa zuen zutabe baten gainean. Behin, aingeru batek suzko gurdi batean zerura eramateko zetorrela ikusi uste izan zuen eta, gurdian sartzeko oin bat altxatua zuela, ikuspena suntsitu zen; tentazioan erortzekotan egon izanagatik bere burua zigortzearren, hil artean postura hartan gelditzea deliberatu zuen. Urtebete geroago hil zen. Simeonen eraginaz eta haren eredura beste zenbait estilita barreiatu ziren Siriako eta Tebaidako basamortuan zehar, nor bere zutabean, Simeon Gaztea, Lukas eta Daniel santuak eta San Alipio, besteak beste.

## Erreferentziak
Simeon II.a Bulgariakoa

**Simeon II.a Bulgariakoa** edo **Simeon Borisov Saxe-Coburg-Gotha** (; Sofia, ) Bulgariako erregea izan zen 1943-1946 bitartean, eta Bulgariako Errepublikako lehen ministroa 2001-2005 bitartean.

## Bizitza 
Boris III.aren semea zen. Aita hil zitzaionean aginpidea eskuratu zuen baina, adinez nagusi ez zenez, Erregeordetza Kontseilu baten mendean agindu zuen. Nazien alde egin zuela eta, 1946an monarkia indar gabe gelditu zen eta Egiptora eta, geroago, Espainiara alde egin behar izan zuen.

1996. urtean, hirurogei urte zituela, bere herrira itzuli ahal izan zen, berrogeita hamar urteren ondoren. Egonkortasun eta Aurrerapenerako Mugimendu Nazionala ( (НДСВ), *Nacionalno dviženie za stabilnost i văzhod*, *NDSV*) sortu, eta lehen ministro izan zen 2001etik 2005era.

## Erreferentziak
Blastodermo

eskuinera|200px

**Blastodermo** umekia biltzen duen mintza da; korioiaren barne aldean dago eta bitelo globuluek bat egitean sortzen da. Hiru geruza osatzen dituzte blastodermoaren zelulek: ektodermoa, endodermoa eta mesodermoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blastoidea

**Blastoideo** (**Blastoidea**) ekinodermoen saileko animalia fosilez esaten da. Paleozoiko garaian bizi izan ziren animalia horiek. Lore kusku baten itxura zuten eta neurriz 1-2 zentimetro bitartekokoak ziren. Mississippi ibaiaren inguruetan harkaitzetan aurkitu dira asko.

Permo-Triasiar iraungipen masiboan desagertu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak