Reicheko Eliza Gaietarako Ministerioa

**Reich-eko Eliza Gaietarako Ministerioa** (alemanez: *Reichsministerium für die Kirchliche Angelegenheiten*), batzuetan **Reich-eko Eliz Arazoetarako Ministerioa** ere deitua, Alemania nazian 1935etik 1945era arte existitu zen Hanns Kerrl eta Hermann Muhs-en zendaritzapean, eta elizak bateratzen eta nazionalsozialismoarekin helburuekin lerrokatzen saiatu zen.

## Aurrekariak 
Alemaniako gizartearen alderdi guztiak (*Gleichschaltung*) kontrolatzeko nazien ikuspegiaren barruan, erregimenaren hasierako asmoa 28 eliza protestante bananduak (*Landeskirchen*) Reich-eko Eliza bakar eta bateratu batean (*Reichskirche*) "koordinatzea" zen, Reich-eko gotzain baten gidaritzapean. 1933ko irailaren 27an naziek Ludwig Müller jarri zuten postu honetan. Hala ere, Alemaniako elizgizon protestante askok Martin Niemöller teologoaren gidaritzapean 1934ko maiatzean eratutako Eliza Konfesatzailea mugimendu disidentearen alde egin zuten, Estatuak Elizaren arazoetan esku hartzeari aurre egin eta Eliza alemaniarra ez zela "Estatuaren organo" bat baieztatzen zuena. Müllerrek, azkenean, ez zuen lortu eliza bateratu bat ezartzea edo protestanteen kongregazioak erabat naziaraztea. Beraz, Adolf Hitler diktadore naziak erabaki zuen gobernuak berak hartu beharko zuela bere gain ahalegin horren zuzendaritza.

## Establezimendua 
Reich-eko Elizaren Gaietarako Ministerioa 1936ko uztailaren 16ko dekretu baten bidez sortu zen, Alemanian lehen aldiz gobernu burujabe eta zentralizatu bat sortuz, Reich-aren bizitza erlijiosoaren ardura zuena. Lehenago, Reich eta Prusiako Barne eta Zientzia, Hezkuntza eta Kultura ministerioetako sailek bideratu zituzten erlijio-gaiak. Bere prestakuntzan, karterarik gabeko *Reichsminister*, Hanns Kerrl, kabinete sortu berriko departamentuko *Reichsminister* izendatu zuten. Hermann Muhs, bere diputatu iraunkor izendatu zuten azaroaren 19an, eta 1937ko apirilaren 19an Estatu Idazkari izendatu zuten.

## Ministerioaren historia eta ekintzak 
Hasieran, Kerrl neurritsu eta zuhurrak nolabaiteko arrakasta izan zuen Reich-eko apezpiku Müller urratzaile eta ez-eraginkorra baztertuz eta 1935eko urriaren 3an Elizaren Batzorde bat eratuz, Wilhelm Zoellner teologo errespetatuaren zuzendaritzapean, aurkako taldeen artean akordio bat lortzen saiatzeko.

Hala ere, Kerrlek Eliza bere burokrazia berriaren menpe jartzea eta Eliza Konfesatzailearen erakunde paraleloak desegitea agindu zuen. Eliza konfesoreak neurri horien aurka egin zuen, Eliza legitimo bakarra zela esanez. 1936ko ekainaren 4an, gutun bat bidali zion Hitlerri, erregimenaren politika antikristauen aurka protesta eginez, haren antisemitismoa salatuz eta Elizaren arazoetan Estatuaren esku-sartzearen amaiera eskatuz. Gutun hori atzerrian ere argitaratu zen, eta errejimenaren kontraeraso gupidagabea bultzatu zuen, teologi mintegiak itxi, Elizaren funtsak konfiskatu eta Gestapok Eliza konfesionaleko ehunka artzain atxilotu zituen. 1937ko otsailean, Zoellnerrek dimititu egin zuen, beso sendoko taktika haiek bere ahaleginak zapuzten zituztela sentituz, eta Elizaren Batzordea existentziarik gabe geratu zen. 1937ko uztailean, Niemöller bera zegoen urte hartan atxilotutako 800 artzainen artean. Sachsenhausen eta Dachauko kontzentrazio-esparruetan sartu zuten 1938tik erregimenaren amaierara arte. Elizaren erresistentzia, erabat hautsi ez bazen ere, menderatua zegoen pixka bat. Nazien beldurrezko kanpaina gero eta handiagoaren aurrean, 1938an geratzen ziren artzain gehienek men egin zioten Hitlerri leialtasunaren zin pertsonala egiteari.

Kontrako korronte batek jarraitu zuen, neurri errepresiboek klandestinitatean bultzatua. Azken batean, Kerrlek eta bere ministerioak ez zuten lortu Reich-eko Eliza bateratu eta adostua ezartzea. Kerrlek Hitlerren konfiantza galdu zuen, eta erregimenak benetan alde batera utzi zuen erakundeen arteko koordinaziorako ahalegina. Bigarren Mundu Gerran erregimenaren denboraren eta energiaren kopuru gero eta handiagoa agertu eta kontsumitu ahala, Elizaren gaineko gatazkak behera egin zuen modu korrelatiboan. Hitlerrek "su-eten zibila" aldarrikatu zuen Elizaren arazoetan gerrak iraun bitartean.

1941eko abenduaren 15ean bihotzekoak jota Kerrl hil ondoren, Muhs Reich-eko Elizako Gaietarako Ministerioko jarduneko buruzagi izendatu zuten, Estatu idazkari karguan jarraitzen zuen bitartean. Hildako *Reichminister*ren eginkizunak bere gain hartu zituen, baina titulu ofizialik gabe, eta nazien erregimena erori arte balio izan zuen.

## Ministroak