open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
NK Inter Zaprešić

**NK Inter Zaprešić** Kroaziako futbol talde bat da, Zaprešić hirikoa. Kroaziako Kopako lehenengo irabazlea izan zen.

## Historia 
**NK Sava** izenarekin sortu zen 1929an eta ondoren izen ugari izan zituen:
* 1929an: NK Sava
* 1932an: NK Jelačić
* 1945ean: NK Zaprešić
* 1962an: Jugokeramika (herriko keramika enpresak babesten baitzuen)
* 1991an: NK Inker Zaprešić (enpresak Inker izena hartu baitzuen)
* 2003an: NK Inter Zaprešić (enpresak babesteari utzi baitzion)

## Palmaresa 
* Kroaziako Liga (0): bigarren 2004-05 denboraldian
* Kroaziako Kopa (1): 1992
* Kroaziako Superkopa (0): Finalista 1992an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Balkandarren Kopa

**Balkandarren Kopa** Balkanetako herrialdeetako futbol taldeek 1961 eta 1994 artean jokaturiko futbol txapelketa izan zen. Ez zuen herrialdeetako selekzioek jokaturiko Balkanetako Koparen osperik izan, jarraitasun handiagoa izan bazuen ere. Hasierako urte batzutan bi denboraldi iraun zituen.

## Podiuma 
## Palmaresa 
## Palmaresa 
* Kroaziak bi garaipen, Serbiak bat eta Bosnia-Herzegovinak bat. Mazedoniak bi bigarren postu eta Montenegrok bat.

## Kanpo estekak
Ekialdeko Herbeheretar Indiak

**Ekialdeko Herbeheretar Indiak** (nederlanderaz: *Nederlands-Indië*; indonesieraz: *Hindia-Belanda*) Herbeheretar Inperioko kolonia izan zen, Bigarren Mundu Gerraren ostean egungo Indonesia bilakatu zena.

1800. urtean Herbehereetako Gobernuak Ekialdeko Herbeheretar Indietako Konpainia nazionalizatu zuenean sortu zuten. XIX. mendean zehar, herbeheretar eremua uhartedian zehar hedatu zuten. 1824ko Anglo-Holandako Itunean, holandarrek Holandako Malaka gobernadorea Britainia Handiari laga zioten, eta azkenean Malaka (estatua) modernoko Malaysia sartu zen. Japoniarren okupazioak egitura koloniala desegin zuen eta hauek alde egin zutenean, indonesiar nazionalistek independentzia aldarrikatu zuten. Honek Indonesiako Independentzia Gerra piztu zuen, 1949ra arte iraun zuena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bazar (argipena)

**Bazar** hitzak adiera zenbait ditu:

* bazarra, Ekialde Hurbilean eta Afrikako iparraldean dendak biltzen dituen eremu estalia;
* bazarra, produktu aukera zabala eskaintzen duen denda mota.
Bazar (denda)

thumb|300px|*Txinatar bazarra*, Orion

**Bazarra**, batzuetan **merkekari** ere deitua, askotariko gauzak saltzen diren denda da. Denetariko produktuak (etxerako apaingarriak, erremintak, jostailuak, arropak etab.) saltzen ditu, normalean merke ere.

Euskal Herrian 1990eko hamarkadatik ugaldu ziren, bereziki txinatar etorkinek jarrita. Horregatik, *txino, txino-denda* edo *txinatar denda* esaten zaie sarri euskaraz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abbey Dawn

[thumb|Avril Lavigne [Black Star Tourreko Jakartako emanaldian, Indonesian. Abbey Dawn markako kamiseta darama jantzia.]]

**Abbey Dawn** Avril Lavigne kanadar abeslariaren arropa marka da. Bere arropa propioa diseinatu eta saltzen du, bai emakume bai gizonentzat. Rock arropa urbanoa eta koloretsua da gehienbat, hirietako gazteei zuzendua.

Espainian Abbey Dawn dendak Madrilen eta Bartzelonan aurki daitezke. Hala ere, beste lekuetan bizi den edonork eros dezake Abbey Dawn arropa **www.abbeydawn.com** webgunearen bidez.

*What The Hell* abestiaren bideoan Abbey Dawn arropa markaren autopromozioa egin zuen Avril Lavignek, denda batean berak diseinatutako jantziak salgai ikus zitezkeelarik. *Smile* abestiaren bideoan ere, Abbey Dawn ageri da, berak diseinatutako arropak daramatza jantzirik eta.

2011ko ekainean, Avril Lavignek kamiseta berezi bat jarri zuen salgai Abbey Dawn online denda ofizialean. Hartan, *"AD Love Japan"* ageri zen idatzita. Kamiseta honen salmentekin lortutako diru guztia Japoniako 2011ko lurrikararen biktima izandako milaka haurrei emango zitzaiela esan zuen abeslari kanadarrak.

Duela gutxi, Avril Lavigne bere zapata propioak diseinatzen hasiko dela esan da. Abbey Dawnen laster aurkituko dira eskuragarri, beraz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Libia-Egipto gerra

**Libia-Egipto gerra** Libia eta Egiptoren arteko gatazka armatu labur bat izan zen, bi herrialdeen arteko mugan, 1977ko uztailean. Yom Kippurreko gerraren ostean Anwar el-Sadatek hartutako bidea dela eta, eta arabiar-israeldar gatazka ikusteko zeuden modu ezberdinengatik Muammar al Kadafi eta Egiptoko presidentearen arteko tentsio une baten ondorioa izan zen. Egiptok Moskurekin zituen harremanak eten zituen, eta Libian egondako estatu-kolpe saiakera egin zutenek bertan hartu zituzten errefuxiatu. Tahrir Plazan, Cairon, bonba batek 14 zauritu sortu zituen 1976ko abuztuaren 8an, eta hau Libiako inteligentzia zerbitzuei egotzi zieten. Gainera Hosni Mubarak Egiptoko lehendakariordeak Libiarekin zituzten arazoak esplotatu nahi zituela adierazi zuen.

1977ko uztailaren 21ean gatazka hasi zen mugan, lurretik zein airetik erasoak eginez. uztailaren 24an Arjeliako lehendakaria zen Houari Boumedièneren laguntzarekin su-etena sinatu zen. Palestinaren Askapenerako Erakundearen buruzagi zen Yaser Arafat ere mediazioa egiten jardun zuen.

Gatazka honen ondorioz Arabiar Ligako herrialdeen artean haustura sortu zen. Hainbat gobernu kontserbadorek nahiago zuten Sadat eta sobietar eragin esparruan zeudenek nahiago Libia.

## Kanpo estekak
Kontzilio Demokratiko Iraultzailea

**Kontzilio Demokratiko Iraultzailea** (frantzesez: *Conseil Démocratique Révolutionnaire* edo **CDR**) FROLINATen barne zatiketa bat izan zen. Ahmat Acylek sortu zuen eta beranduago Acheikh ibn Oumarren zuzendaritza izan zuen. Sumendi Armadarekin alderatuz **Sumendi Armada Berria** izena ematen zitzaion.

Toyoten gerran Libiarekin batera lerrokatu zen.

## Kanpo estekak
Houari Boumediene

**Houari Boumedienne** (&nbsp;; *Hawārī Bū-Madyan*; Aïn Hassainia, Guelmatik gertu, 1932ko abuztuaren 23a - Aljer, 1978ko abenduaren 27a), jaiotze izena **Mohammed Ben Brahim Boukharouba**, aljeriar militar eta estatugizona izan zen. Kontseilu Iraultzaileko idazkari nagusia izan zen 1965eko ekainaren 19tik 1976ko abenduaren 12a, eta Aljeriako lehendakaria 1978ko abenduaren 27ra arte.

## Bizitza 
Aljeriako Independentzia Gerrako buruzagia izan zen. 1965ean, Ahmed Ben Bella aginpidetik kendu zuen gertaeretan esku hartu zuen. Urte berean, Aljeriako Errepublikako lehendakari izendatu zuten. 1976ko hauteskundeetan berriz hautatu zuten, hautesleen botoen % 99 lortuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francesco Borromini

**Francesco Borromini**, benetako izena, **Francesco Castelli** (Bissone, 1599ko irailaren 25a - Erroma, 1667ko abuztuaren 3a) suitzar-italiar arkitekto barrokoa izan zen. Bere garaiko *aurkari* nagusiak Gian Lorenzo Bernini eta Pietro da Cortona izan zituen.

## Bizitza 
Bederatzi urte zituela hasi zen eskultura lantzen Milanen. Laster joan zen Erromara, eta han ikasi zituen arkitekturaren hastapenak Carlo Madernorekin. San Petri basilikaren eraikuntzan hargina izan zen. 1631-1633 bitartean, Gian Lorenzo Berninirekin egin zuen lan, Barberini jauregia eta Done Petriko baldakina eraikitzen.

Berak bakarrik egindako lehen eraikuntza San Carlo alle Quattro Fontane eliza izan zen (1634-1639). Aldi hartakoak dira Spada jauregia (1634-1636) eta San Filipe Neri (1637-1642). San Yvo alla Sapienza eliza (1642-1650) Borrominiren obra ausartenetakoa da.

Inozentzio X.ak babesa eman zion; hala, aita santu haren aldian goreneko tokia hartu zuen arkitektoen artean, ordu arte Berninirena izandako lekua, alegia. Hala, Done Joan Laterangoaren basilikaren berriztapena Borrominik egin zuen, bai eta Santa Ines eliza ere, Navona plazan.

Babeslea 1655ean hil zen, baina ondoren beste zenbait lan garrantzitsu egin zituen: Sant´Andrea delle Fratte (1653-1657), San Carlo alle Quattro Fontane elizako aurrealdea (1662-1667) eta De propaganda Fideko kolegioa (1662-1666).

1667ko abuztu hasieran bere buruaz beste egin zuen, Erroman.

## Borrominiren eragina 
Borromini Italiako barrokoaren irudi gailenetakoa izan zen. Erromako barroko handi, simetriko eta egonkorrari mugimendua eta ustekabeko efektuak ekarri zizkion, indarra baino gehiago graziaren bilaketa hobetsiz. Arkitekturan ezarritako adierazpen-berrikuntzak rokokoaren ezaugarriak iragartzen ditu. Haren eragina Europara hedatu zen, Austrian eta Alemanian, bereziki.

## Lan nagusiak 
* Chiesa di San Carlo alle Quattro Fontane, Erroma.
* Chiesa di Sant'Ivo alla Sapienza, Erroma.
* Done Joan Laterangoaren basilika, Erroma: barnealdea.
* Chiesa di San Girolamo della Carità, Erroma: Cappella Spada.
* Palazzo Spada, Erroma.
* Palazzo Barberini, Erroma: leihoak eta eskailerak.
* Chiesa dei Santi Apostoli, Napoles: Filamarino aldarea.
* Basilica di Sant'Andrea delle Fratte, Erroma.
* Oratorio dei Filippini, Erroma.
* Palazzo di Propaganda Fide, Erroma
* Chiesa di Santa Maria dei Sette Dolori, Erroma.
* Chiesa di San Giovanni in Oleo, Erroma: zaharberritzea.
* Palazzo Giustiniani, Erroma (Carlo Fontanarekin).
* Palazzo Falconieri, Erroma: handitzea.
* Santa Lucia in Selci, Erroma: berreraikuntza.
* Vatikanoko San Petri basilika: Sakramentu Santuaren kaperako ateak.

## Erreferentziak 
## Kanpo-loturak 
*  Columbia University: Joseph Connors, *Francesco Borromini: Opus Architectonicum,* Milan, 1998: Introduction to Borromini's own description of the Casa dei Filippini
*  Borromini's own account of his eventually successful suicideattempt
*  Marvin Trachtenberg and Isabelle Hyman Architecture: from Prehistory to Post-Modernism http://www.greatbuildings.com/buildings/S_Carlo_Alle_Quattro_Fonta.html
1958ko Munduko Futbol Txapelketa

**1958ko Munduko Futbol Txapelketa** Suedian urte hartako ekainaren 8tik 29ra antolatu zuten. **Brasil** txapeldun eta Suedia txapeldunorde gelditu ziren.

## Taldeak 
## Egoitzak eta estadioak 
## Emaitzak 
### Taldeen kanporaketa 
#### A taldea 
----

----

----

----

----

##### Play-offa 
#### B taldea 
----

----

----

----

----

#### C taldea 
----

----

----

----

----

##### Play-offa 
#### D taldea 
----

----

----

----

----

##### Play-offa 
### Azken kanporaketa 
#### Final laurdenak 
----

----

----

#### Final aurrekoak 
----

#### Hirugarren posturako partida 
#### Finala 
## Ikus, gainera 
* Munduko Futbol Txapelketa

## Kanpo estekak 
* 1958ko munduko txapelketa FIFAren webgunean
Ashanti Inperioa

**Ashanti** (edo **Asante**) **Inperioa** edo **Konfederazioa** (batzuetan **Asanteman**), mendebaldeko Afrikako estatu bat izan zen, Ashanti herriak sortutakoa. 25.220 kilometro koadroko eremua izan zuen, gehiena egungo Ghanan.

## Historia 
Ashantiak Ghanako talde etniko garrantzitsua dira, indarra eta jarrera militar sendoarekin. Botere militar hau Europako errifleen adopzioagatik etorri zen, eta horrekin konkistatu ahal izan zituzten gaurko Ghana, Togo eta Boli Kostako hainbat eremu. Iparraldean Dagomba Erresuma zuen eta Dahomey ekialdean. Inperioaren indar militarra, hierarkia antolatua, estratifikazio soziala eta kulturagatik Afrikako bere inguruan dauden herriek baino askoz historiografia handiagoa dute.

XVII. mendean sortu zen erresuma. Britainiarren esku egon zen 1869tik, eta haien aurka antolatutako altxamendu guztiak deuseztatu egin zituzten britainiarrek. 1957an Ghanako Estatu Askean sartu zen lurraldea. Gaur egun Ashanti monarkiak jarraitzen du, Konstituzioak babestua, Ghanako Errepublikaren barneko azpibanaketa gisa.

Volta Beltza ibaiaren adarrek ematen diote ura lurraldeari, eta han ustiatzen da Ghanako kakao gehiena. Urre-meatzeak ere ugariak dira. Landaredi aberatsa du: hegoaldean oihana eta iparraldean, berriz, sabana da nagusi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Waterloo (Belgika)

**Waterloo** Belgikako Valonia eskualdeko Valoniako Brabante probintzian kokatzen den udalerri bat da. 2010eko urtarrilaren 1ean 29.598 biztanle zituen.

Belgika eta Europar Batasuneko Brusela hiriburutik 20 kilometrotara dago, horregatik Waterloo udalerriko biztanleriaren laurden bat atzerritarrek osatzen dute.

## Historia 
1815eko ekainaren 18an udalerri honetan Waterlooko gudua jazo zen, honetan Frantziako Napoleon Bonaparteren gudarosteak eta Wellington dukearen buruzagitzapean zeuden aliatuen gudarostearen arteko borroka eman zen, azken hauek garaipena lortu zutelarik.

## Iruditegia 

Irudi:Braine-L'Alleud_-_Butte_du_Lion_dite_de_Waterloo_(1).jpg|Waterlooko guduaren omenezko monumentua.
Irudi:Charge of the French Cuirassiers at Waterloo.jpg|Waterlooko guduari buruzko irudia.
Irudi:Waterloo Station a Waterloo.jpg|Tren geltokia.
Irudi:Château d'Argenteuil.JPG|Argenteuil gaztelua.

## Kanpo estekak 
* Waterlooko Udal webgunea
Oinarrizko Herri Kongresuak

**Oinarrizko Herri Kongresua** (arabieraz: مؤتمر شعبي أساسي‎ - Mu'tamar shaʿbi asāsi) Libiako Arabiar Herri Jamahiriya Sozialista Handiaren barruan dagoen gobernu unitate txikiena da. Modu orokorrean udalerri baten antzekoa da. Kongresu horretan adinez nagusi diren gizon zein emakume guztiek parte har dezakete. Funtzionamendua batzar batena da, demokrazia zuzenarekin, non sektore ezberdinak leinu edo klanetan antolatzen diren.

Gaur egun dagoen kongresu ereduan urtean hiru bilera egiten dira gutxienez, baina gehiago dei daitezke. Lehenengo bileran agenda zehatz bat egiten da hurrengo bi bileratako gaiak zeintzuk izango diren erabakitzeko. Bigarren bileran herri asanbladan erabakitzen dira herrian bertan dauden arazoak. Hirugarren bileran komite ezberdinetako postuak hautatzen dira, ordezkariak aukeratu eta politika nazional zein internazionala eztabaidatzen dira. Eguneroko kudeaketa eta gainbegirada komite horietako pertsonek egiten dute, kongresuak berak erabakitakoaren arabera. Hurrengo maila politikoa barrutiko kongresua da eta euren gainean Herriaren Kongresu Orokorra dago.

## Ikus, gainera 
* Yamahiriya
* Liburu Berdea

## Kanpo estekak
Libiako Arabiar Herri Jamahiriya Sozialista Handia

**Libiako Arabiar Herri Jamahiriya Sozialista Handia** Libiak 1977 eta 2011 bitartean izan zuen izen ofiziala da. Sabhako Adierazpenaren ondoren Jamahiriya edo "Masaren Estatua" aldarrikatu zenean hasi zen, garaian Libiako Arabiar Errepublikako agintaria zen Muammar al Kadafiren aldetik. 1969an zeraman honek boterean, baina ildo politikoan sakondu nahi izan zuen, estatu sozialista aldarrikatuz eta Hirugarren Teoria Unibertsala garatuz. Boterea Oinarrizko Herri Kongresuen esku utzi zuen eta beretzat kargu berria eratu: "Anai Liderra eta Iraultzaren Gidaria".

2011ko Libiako gerra zibilaren ondotik boteretik kendu eta Libiako Errepublika aldarrikatu zuten. Muammar al Kadafiren erailketaren ostean gerra bukatu ez arren *de facto* estatu ereduaren aldaketa eman zen.

## Izenari buruz 
**Jamahiriya** (arabieraz: جماهيرية; transkripzioa: *jamāhīriyyah*) arabierazko neologismo bat da, gehienetan «masen estatu» moduan itzultzen dena. Termino orokor baten zentzua du, herri errepublikaren antzekoa; eta 1977tik aurrera Muammar al Kadafik Libian ezarritako estatu-eredua deskribatzen du. *Nisba* atzizki-adjektiboa جماهيرية («masa-», «masena») Kadafiren *Liburu Berdeko* (1979) hirugarren zatian agertzen da: إن الحركات التاريخية هي الحركات الجماهيرية, «mugimendu historikoak masa-mugimenduak dira».

Libiako Gobernuak bere burua demokrazia zuzentzat dauka, non ez dagoen alderdi politikorik. Alderdien ordez herri-batzarrak daude, maila desberdinetan antolatzen direnak. Libiako erregimenaren erretorikaren arabera, horrela, estatu-nazioaren ideiak ez du zentzurik Libian, bertako oinarria tribuak omen direlako nazioa bera baino.

*Jamāhīriyyah* hitza *jumhūriyyah* hitzetik eratortzen da, «errepublika» terminoaren arabierazko itzulpen ohikoa dena. *Jumhūr* —«publikoa»— osagaia bere pluralera aldatuz sortzen da :*jamāhīr* —«masak». Gainera, estatu sozialisten «herri errepublika» terminoaren antzekoa da. Libiaren izen osoa itzultzerakoan, *jamahiriya* ez da aldatzen: *Libiako Arabiar Herri Jamahiriya Sozialista Handia.*

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Muammar al Kadafi
* 2011ko Libiako gerra zibila

## Kanpo estekak
Herriaren Kongresu Orokorra

**Herriaren Kongresu Orokorra** (arabieraz: مؤتمر الشعب العام الليبي - Mu'tammar al-sha'ab al 'âmm) Oinarrizko Herri Kongresuetako 2.700 ordezkari biltzen dituen Libiako Arabiar Herri Jamahiriya Sozialista Handiaren erabaki organo gorena da. Foro legislatiboa da eta Herriaren Komite Orokorrarekin du harremana, hau da, Libiako ministerioetako idazkariekin. Masa eta exekutiboaren arteko harremana ziurtatzen du, herri kongresuetako 600 bat idazkaritza bilduz.

Herriaren Kongresu Orokorraren idazkaritza eta gabineteko idazkariak HKOaren idazkari orokorrak izendatzen ditu eta HKOaren urteroko kongresuak konfirmatzen ditu. Idazkariak euren ministerioko eguneroko lanaren erantzuleak dira.

## Kanpo estekak
Spa (Belgika)

## Historia 
Erromatar Inperioaren garaian udalerri hau bere bainu, iturri eta ur termalengatik ezaguna zen. Bertsio batzuen arabera gaur egungo ur eta igerilekuetan oinarritzen den aisialdi eta erlaxazio tratamenduetan datzan spa () izena udalerri honen izenetik eratorria litzateke.

Lehen Mundu Gerran zehar alemaniar goi buruzagitzak bere egoitza udalerri honetan ezarri zuen, bertan gerra ekintzak antolatu eta Gilen II.a kaiserra ere bertan bizitu izan zelarik.

## Klima 

## Kirola 
Gaur egun Spa udalerria Circuit de Spa-Francorchamps zirkuituaren kokalekua izateagatik ospetsua da, hau 1 Formulako Belgikako Sari Nagusiaren egoitza delarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Spako Udal webgunea
Amur oblasta

**Amur oblasta** () hego-ekialdeko Errusiako subjektu federal bat da, oblast bat, Ekialde Urruneko Barruti Federalean kokaturik dagoena. 363.700&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean 830.103 biztanle zituen. Hiriburua Blagovextxensk da.

## Geografia 
Amur oblasta Siberiako hegoekialdean dago, Moskutik 8.000 kmra. Iparraldean Sakha Errepublikarekin du muga, ekialdean Khabarovsk kraiarekin eta Juduen Probintzia Autonomoarekin, hegoaldean Txinarekin eta mendebaldean Zabaikalski kraiarekin. Iparraldean Stanovoi mendiek Sakhatik bereizten dute. Ibai nagusiak Zeia eta Amur dira.

## Talde etnikoak 
Biztanleen %86,8a errusiarrak dira, %6,7a ukraniarrak eta %1,7a bielorrusiarrak.

## Ekonomia 
Errusiako Ekialde Urruneko hidroelektrizitatearen %75a Amurren ekoizten da. Industria sektore nagusiak egurgintza eta elikagaien produkzioa dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Publiko (argipena)

**Publiko** terminoak, pribatu terminoaren aurkakoa dena, herritar guztiei dagokien zerbaiti egiten dio erreferentzia. Hain zuzen, termino hauetan erabiltzen da besteak beste:

* administrazio publikoa;
* jabetza publikoa;
* ikastola publikoa;
* liburutegi publikoa;
* harreman publikoak;
* zor publikoa;
* erosteko eskaintza publikoa.
Saad Hariri

**Saad-eddine Rafiq Al-Hariri** (; 1970eko apirilaren 18) Saudi-Libanoar bilioinario bat da, Libanoko Lehen Ministroa 2009tik 2011ra. 2005ean eraildako aurreko Lehen Ministroa zen Rafik al-Haririren bigarren semea da. 2009ko azaroaren 9tik bere gobernua 2011ko urtarrilaren 12an erori zen arte karguan egon zen. 2005etik Etorkizuneko Mugimenduaren burua izan da.
Ziritza (argipena)

**Ziritza** zenbait herri eta pertsonaren izena da.

## Toponimian 
# Ziritza: Nafarroako udalerria.
# Ziritza: udalerri horretako udalburua.
# Ziritza: Deierriko etxagunea.

## Deitura 
# Carlos Ziritza (Lizarra, 1964 -), artista.
# Marisa Ziritza Coscolín (Donostia), kazetaria.

## Erreferentziak
Murelu

**Murelu** zenbait lekuren izena da.

## Euskaltzaindiak hobestua 
# Murelu: Deierriko kontzejua.

## Baztertuak 
# Murelu Hautsi: noizbait Murillo el Fruto herriaren euskarazko izentzat proposatu zena.
# Murelu Konde: noizbait Murillo el Cuende herriaren euskarazko izentzat proposatu zena.
# Murelu Longida: Euskaltzaindiak Murillo edo Murillo Longida deitzea lehenesten duen
# Murelu Berroia: Euskaltzaindiak Murillo Berroia deitzea lehenesten duen
# Mureluzar: Euskaltzaindiak Murillozar deitzea lehenesten duen Longidako herri hustuaren euskarazko izen ofiziala.

## Mendia 
* Murelu (650 m): Esteribarreko mendia.

## Ikus, gainera 
* Murillo
Slavonski Brod

**Slavonski Brod** Kroaziako Brod-Posavina eskualdeko hiriburua da. 2009an Kroaziako herri politena aukeratu zuten. Eslavoniako hiria da.

## Geografia 
Gaur Egun *brod* hitzak kroazieraz "itsasontzia" esan nahi badu ere, herriaren izena ford hitzetik dator, "ibai pasabidea" esan nahi duena. Slavonski Brod beraz *Eslavoniako pasabidea* litzateke, izan ere Sava ibaiak Kroazia eta Bosnia-Herzegovinaren artean muga egiten duen tokian dago. Bosniako aldean Bosanski Brod dago, "Bosniako pasabidea". Ibai-portu garrantzitsua dauka.

## Historia 
Kokapen egokiari esker (Sava gurutzatzeko toki egokia) herriaren inguruak aurrehistoriatik populatuak izan dira. Starčevo kulturako aztarnak aurkitu dira herrian duela 8.000 urte jendea bizi zela ziurtatuz.

Lehenengo asentamendu dokumentatua erromatarren *Marsonia* herria da, Peutingerren "Notitia dignitatum" mapan *Auxilia Ascaria Tauruno sive Marsonia* izenaz agertzen dena. Eslaviarrak VI mendean iritsi ziren bertara eta Hungariako Bela IV erregeak 1224ean hiria gotortu zuen *Brod na Savi* izena emanez (Savaren pasabidea). 1934ean hartu zuen gaur egungo izena.

Bigarren Mundu Gerran aliatuen bonbaketek asko kaltetu zuten hiria, eraikinen %80a suntsitu eta 1000 pertsonatik gora hilez, gehienak zibilak.

## Ondasun nabarmenak 
thumb|ezkerrera|200px| Brod Gotorlekua
* **Brod Gotorlekua**: Austria-Hungariako Inperioak Otomandarrengandik babesteko XVIII mendean eraikitako gotorleku barrokoa da. Izar itxura du.
* **Monasterio frantziskotarra**: Hau ere XVIII mendeko monasterio barrokoa da.
* **Petnja aintzira**: Hiritik 7 kilometro ipar-mendebaldera dago.

## Brodtar ezagunak 
* Ivana Brlić-Mažuranić (1874-1938): haurren ipuinen idazlea.

## Kanpo estekak
Murillo

**Murillo** zenbait leku eta pertsonaren izena da.

## Toponimia 
### Euskal Herrian 
* Murillo: Longidako kontzejua.
* Murillozar: Longidako herri hustua.
* Murillo Berroia: Erromantzatuko lekua.
* Murillo de las Limas: Erriberako herri hustu eta udalerri ohia.
* *Murillo de Yerri*: Murelu Deierriko herriaren espainierazko izena.
* Murillo el Cuende: Nafarroako udalerria.
** Murilloko markeserria: jatorria herri honetan duen markeserria.
* Murillo el Cuende: udalerri honetako kontzejua.
* Murillo el Fruto: Nafarroako udalerria.

### Beste toki batzuetan 
* Murillo: Kolonbiako Tolima departamenduko udalerria.
* Murillo: Texaseko herria.
* Murillo de Calahorra: Errioxako Calahorra udalerriko herriska.
* Murillo de Gállego: Aragoiko Morillo de Galligo herriaren espainierazko izena.
* Murillo de Río Leza: Errioxako herria.

## Deitura 
### Ospetsuena 
* Bartolomé Esteban Murillo (1617 - 1682), margolaria.

### Euskal herritarrak 
* Ander Murillo (1983 -), futbolaria.
* Bonifacio Murillo (1913 -), txirrindularia.
* Eliseo Murillo, *Murillo II* (1955 -), futbolaria, Anderren osaba.
* Ernesto Murillo, *Simónides* (1952 -), margolari eta komikigilea.
* Luciano Murillo, *Murillo I* (1951 -), futbolaria, Anderren aita.
* Javier Ibarra Murillo (1876 - 1955), historialaria.
* Domingo Moriones Murillo (1823 - 1881), Gerra Karlistetako militarra.

### Beste batzuk 
* Murillo Fossati (1888 - 1963), Piemonteko gerra heroia.
* Gerardo Murillo, *Dr. Atl* (1875 - 1964), Mexikoko idazle eta margolaria.
* Manuel Murillo Toro (1816 - 1880), Kolonbiako politikari eta idazlea.
* Pedro Domingo Murillo (1757 - 1810), Boliviako independentziaren aitzindaritzat jotzen dena.
* Rosario Murillo (1951 -), Nikaraguako aktibista, irakasle eta idazlea.
* Juan Bravo Murillo (1803 - 1873), Espainiako politikaria.
* Manuel Elkin Patarroyo Murillo (1946 -), Kolonbiako zientifikoa.

## Ikus, gainera 
* Murelu
1962ko Munduko Futbol Txapelketa

**1962ko Munduko Futbol Txapelketa** Txilen urte hartako maiatzaren 30etik ekainaren 17ra antolatu zuten. **Brasil** txapeldun eta Txekoslovakia txapeldunorde gelditu ziren.

## Taldeak 
## Egoitzak eta estadioak 
### Selekzioen egoitzak 
## Emaitzak 
### Lehenengo kanporaketa 
#### A taldea 
----

----

----

----

----

#### B taldea 
----

----

----

----

----

#### C taldea 
----

----

----

----

----

#### D taldea 
----

----

----

----

----

### Azken kanporaketa 
#### Final laurdenak 
----

----

----

#### Final aurrekoak 
----

#### Hirugarren posturako partida 
#### Finala 
## Ikus, gainera 
* Munduko Futbol Txapelketa

## Kanpo estekak 
* 1962ko munduko txapelketa FIFAren webgunean
Astrakhan oblasta

**Astrakhan oblasta** () Errusiako subjektu federal bat da, Hegoaldeko Barruti Federalean kokaturik dagoena. 49.000&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean 1.010.073 biztanle zituen. Hiriburua Astrakhan hiria da (520.339 biztanle 2010ean.

## Ekonomia 
Astrakhan Kaspiar itsasoko arrantzalekuen hiriburua da. Kabiar, arrain keztatu eta kontserba produkzioak garrantzi handia du. Horrez gain, itsas garraioaren eta trenbidekoaren arteko transferentzia lekua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ander IZAGIRRE: «Urak dakarrena urak daroa» Volgaren deltari buruzko erreportajea Argia.com-en.
*  Kommersant.com: Astrakhan Region Kommersant.com
Sofia Erregina Museoa

**Sofia Erregina Museoa** edo **Sofia Erregina Arte Zentroaren Museo Nazionala** (gaztelaniaz *Museo Reina Sofía* edo *Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía [MNCARS]*) Espainiako Madril hiriburuan dagoen museo bat da, bertan XX. mendeko eta gaur egungo espainiar artea ikusgai dago. Atocha auzoan dago.

*Gernika* margolana bertan erakusgai dago.

File:MNCARS ampliación 12.jpg
File:MNCARS Patio Escultura Miro.JPG
File:Reina Sofía interior.jpg
File:Patioreinasofia.jpg
File:Museum Reina Sofía Madrid Spain Espana this is a front photo close up at the Queen Sofia Museum in 2011 month of June.jpg
File:Ampliación del Reina Sofía (2).jpg

## Kanpo estekak 
* Sofia Erregina Museoaren webgunea (eleanitza)
* Sofia Erregina Museoaren euskarazko orrialdea
Tenpera pintura

[thumb|200px|Ama birjina eta umea, [Ducciok egina; tenpera urre eta zuraren gainean, 1284, Siena]]
**Tenpera pintura** azkar lehortzen den margolaritza teknika iraunkorra da. Uretan disolbatzen den aglutinatzaile baten bidez lortzen da, gehienetan arrautzen gorringoa.

Tenperaren bidez egindako pinturek luze irauten dute, eta badaude K.o. I. mendeko adibideak. Metodo hau margotzeko teknikarik erabiliena izan zen 1500 ingurura arte, olio-pintura zabaldu arte, alegia.

## Kanpo estekak
Banaketa prozesu

**Banaketa prozesua** kimika eta ingeniaritza kimikoan substantzia desberdinen nahasketa bi produktu edo gehiagotan banatzean datzan prozesua da. Banaketaren ondoren lortutako produktuak hasierakikoarekiko propietate fisiko edota kimiko desberdinak izan ditzake.

Salbuespen gutxi batzuk kenduta, ia konposatu kimiko guztiek ezpurutasunak dituzte naturan. Hori dela eta, konposatu hauek modu indibidualean banatzeko beharra dago batzuetan. Ingeniaritza kimikoak arlo honetan dituen aplikazioak ugariak dira. Honen adibide garbi bat petrolioarena da. Petroleo gordina hidrokarburo desberdinen nahasketa da eta egoera honetan baliotsua da. Hala ere, hidrokarburo purifikatu batzuen eskaera handiagoa da, hala nola, gas naturala, gasolina...
 
Banaketa prozesuak masa transferentziaren prozesu gisa sailka daitezke. Sailkapen honen barruan banaketa prozesu mekanikoak eta kimikoak daude. Erabiliko den banaketa prozesua aukeratzeko bere abantailak eta eragozpenak hartu behar dira kontuan. Banaketa mekanikoak kimikoak baino merkeagoak dira eta posible bada, hauek erabili ohi dira. Banaketa mekanikoa eraginkorra ez den kasuetan, kimikoa erabiltzen da, lehen aipaturiko petrolioaren kasuan bezala.
 
Nahasketaren arabera, prozesu bat baino gehiago erabiltzea beharrezkoa izan daiteke nahi den emaitza lortu ahal izateko.

## Banaketa prozesu motak 
* Adsortzioa: atomo, ioi edo molekulak material baten gainazalean harrapatuz.
* Zentrifugazioa: indar errotatiboa erabiliz dentsitatearen araberako banaketa.
* Kromatografia: polaritatearen araberako banaketa.
* Kristalizazioa: kristalen sorrera purifikatzeko.
* Dekantazioa: disolbagarritasunean eta sedimentazioan oinarritutakoa.
* Distilazioa: iraki-puntu desberdinetan oinarritutakoa.
* Lehorketa
* Lurrunketa
* Elektroforesia: eremu elektrikoan molekulek duten jarraren araberakoa.
* Erauzketa: disolbagarritasunean oinarrituta.
* Iragazketa: material porotsu baten erabilerarekin banaketa.
* Hauspeatzea: gainsaturazioan oinarrituta.
* Sedimentazioa
* Elutriazioa: tamaina eta dentsitatearen arabera.
* Bahetzea: sare bat erabiliz tamainaren araberako banaketa.
* Sublimazioa
* Flokulazioa

## Kanpo estekak
Koprivnica

**Koprivnica** (alemanieraz *Kopreinitz*, hungarieraz *Kapronca*) Kroaziako Koprivnica-Križevci eskualdeko hiriburua da.

## Historia 
Lehenengo aldiz 1272an aipatua eta herri aske 1356an bihurtua, ondoan duen Varaždini loturik egon da beti. XVI mendean Eslavoniako hiri militarra zen eta armada oso bat zeukan, baina otomandarrek atzera egin ahala merkatal herri lasaia bihurtu zen. Ondorengo mendeetan Kroazia-Eslavonia eta Hungariaren arteko mugako herri bihurtu zen.

## Ekonomia 
XX mendean *Podravka* elikagai industria ezarri zen bertan.

## Kirolak 
RK Podravka Koprivnica emakumezkoen eskubaloi taldeak Kroaziako Eskubaloi Liga 18 aldiz irabazi du.

## Kanpo estekak
Čakovec

**Čakovec** (hungarieraz *Csáktornya*, alemanieraz *Csakathurn*) Kroaziako Međimurje eskualdeko hiriburua da.

## Historia 
Estrabonek dioenez I. mendean *Aquama* (Ur hiria) izeneko herria zegoen bertan. Herri hau legionario erromatarren postu militarra izan bide zen.

Dimitrius Csáky kondeak ematen dio izena herriari. XIII mendean gotorleku bat eraiki zuen *Čakov toranj* (kroazieraz "Csákyren dorrea"). 1547an Nikola Šubić Zrinski bihurtu zen lurraldearen jabe eta bere familia bertan izan zen XVIII menderarte. Čakovecko alde zaharrari gaur egun *Stari grad Zrinskih* esaten zaio.

XVIII eta XIX mendeak ordea gogorrak izan ziren hiriarentzat, bi lurrikara (1738 eta 1880) eta sute bat (1741) jasan baitzituen. 1848an Josip Jelačićek hungariarrak bidali eta Međimurje eskualdea Kroazian sartu zuen. Hala ere berriz ere Hungariara pasa zen 1918an kroaziarrek berreskuratu zuten arte. Gaur egun iparralderen dagoen eskualdea da.

## Ondasun nabarmenak 
* Zrinski hiri zaharra (*Stari grad Zrinskih*) eta parkea (*Perivoj Zrinskih*)
* San Nikolas eliza (*Crkva Svetog Nikole*)

## Kanpo estekak
Požega

**Požega** (, , ) Kroaziako Požega-Eslavonia eskualdeko hiriburua da.

## Historia 
Požega izen bereko ibarraren hego-mendebaldean dago. Erromatarrek *Vallis Aurea* (urrezko ibarra) deitu zuten bere aberastasunagatik.

XII mendeko Bela III.a Hungariakoaren *Gesta Hungarorum* idatzian aurkitzen da lehenengo aldiz, non esaten den errege hungariarrak Koraziako hiru gotorleku konkistatu zituela, Zagreb, Vukovar eta Požega. Gotorlekua XI mendekoa izan bide zen baina gaur egun aztarnak baino ez dira gelditzen.

XV mendean harresiak inguratu zuen herria. 1537an Turkiarren setioa gainditu zuen arren azkenean otomandarren eskuetan erori zen. 1688ko martxoaren 12an hiritarrak matxinatu eta otomandarrengandik askatu eta Habsburgotarren esku utzi zuten beren hiria. 1765ean Habsburgeko Maria Teresak *Santa Teresa de Avila* katedrala eraikitzeko laguntza eman zuen.

1847an Požega izan zen kroazierari ofizialtasuna eman zion Kroaziako lehen herria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pazin

**Pazin** (italieraz *Varaviza*, alemanieraz *Mitterburg*) Kroaziako Istria eskualdeko hiriburua da, Istrian herri handiagoak badauden arren.

## Historia 
Pazin aurreneko aldiz 983an *Castrum Pisinium* izenaz aipatzen da Otto II.a enperadoreak Porečko apezpikutzari eman ziola dioen dokumentuan.

XII mendean Mitterburg gaztelua Karniola dukeen esku zegoen. Venezia Istriar penintsulaz jabetu bazen ere gazteluak karniolako dukeek beren eskutan eutsi zuten 1766 arte.

## Kanpo estekak
La movida madrileña

thumb|Enrique Sierra (Radio Futura), 1980ko hamarkadan.

**La movida madrileña** 1980ko hamarkadan eta Madrilen sortutako mugimendu "kontra-kulturala" izan zen, Espainiako beste toki batzuetara zabaldu zena. Irratsaio batzuk bultzatu zuten (Jesús Ordovás, Diego Manrique et Julio Ruiz irrati esatariak tartean), eta telebistan *"La Bola de Cristal"* saioa nabarmendu zen beste batzuen artean. Enrique Tierno Galván alkatearen sasoiarekin bat egin zuen, eta berak gidatutako udalak eta beste politikari sozialista batzuk nolabait mugimendua sostengatu egin zuten.

Musika arloan Nacha Pop, Alaska y los Pegamoides (Alaska), Radio Futura, Los Secretos, Gabinete Caligari, Tequila eta Ramoncín aipagarriak dira beste hainbaten artean, baina mugimenduak zinema (Pedro Almodóvar), literatura, komikiak eta fanzineak ere barne hartu zituen.

Abiapuntutzat José Enrique Cano "Canito"-ren omenezko kontzertua jo dezakegu, Madrilgo unibertsitate eremuan 1980ko otsailaren 9an egin zutena.

Aro honetako ikur nagusienetako bat *Cojo Manteca* ezizenez ezaguna zen arrasatearra izan zen.

## Musika 
* *Enamorado de la moda juvenil*, *Escuela de calor*, *Semilla negra* (Radio Futura)
* *Chica de ayer* (Nacha Pop)
* *Dime que me quieres*, *Salta!* (Tequila)
* *Horror en el Hipermercado*, *Bailando* Alaska y los Pegamoides
* *Ni tú ni nadie*, Alaska y Dinarama
* *Litros de alcohol* (Ramoncín)
* *Agradecido* (Rosendo)
* *Maneras de vivir* (Leño)
* *Déjame* (Los Secretos)
* *Calle Melancolía*, *Pongamos que hablo de Madrid* (Joaquín Sabina)
* *Al calor del amor en un bar*, *¡Caray!*, *Cuatro rosas* (Gabinete Caligari)
* *Para ti* (Paraíso)
* *Cuando brille el sol* (La Guardia)

## Zinema 
Pedro Almodóvar mugimenduaren ikur nagusia da zinema arloan (*"Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón"*, 1980; *"Laberinto de pasiones"*, 1982; *"¿Qué he hecho yo para merecer esto?"*, 1984; *"La ley del deseo"*, 1986; *"Mujeres al borde de un ataque de nervios"*, 1988), Fernando Trueba (*"Ópera prima"*, 1980; *"Sé infiel y no mires con quién"*, 1985), Fernando Colomo (*"¿Qué hace una chica como tú en un sitio como éste?"*, 1978; *"La vida alegre"*, 1987; *"Bajarse al moro"*, 1989) eta Iván Zuluetarekin batera (*"Arrebato"*, 1979).
 
## Madrildik kanpo 
Besteak beste, Loquillo y los Trogloditas eta El Último de la Fila (Bartzelona) eta La Orquesta Mondragón (Donostia) taldeak Madrilgo mugimenduaren garaikideak izan ziren, baita Movida viguesa delakoak ere, hainbat ezaugarri amankomunean dutelarik euren artean.

## Ikus, gainera 
* Euskal Rock Erradikala
* Rock català

## Kanpo estekak 
* "La movida madrileña" bloga
* Garaiko bideo batzuk ("El rincón de la desconexión")
Virovitica

**Virovitica** (hungarieraz *Verőce*, alemanieraz *Wirowitiza*, italieraz *Varaviza*) Kroaziako Virovitica-Podravina eskualdeko hiriburua da. Eslavonian dago.

## Historia 
1234 urtean Béla IV.a Hungariakoak herri eskubideak eman zizkion. 1280an bertako monasterio frantziskotarra aipatzen da eta 1290an monasterio beneditar bat.

1699 eta 1918 artean Austriako monarkiaren menpean egon zen eta 1850an Kroazia-Eslavonia eskualdean sartu zuten.

## Ondasun nabarmenak 
XIX mendeko **Pejačević gaztelua** du, barroko-neoklasiko estiloan egina. Pejačević familiak Eslavonian zituen gazteluetako bat da. 1930an udalak erosi zuen eta gaur egun museoa dago bertan. XVIII eta XIX mendeko jauregi gehiago ere badaude Virovitican.

## Iruditegia 

Irudi:Dvorac Pejačević, Virovitica - jugozapad.JPG|Pejačević gaztelua.
Irudi:Crkva Sv. Roka Virovitica.JPG|San Roke eliza.
Irudi:Dvorac Peja evi -Schaumburg-Lippe-Dra kovi.JPG|Udaletxea.
Irudi:Gradsko kazali te Virovitica.JPG
Irudi:Razglednica Virovitice 20. stolje e.jpg

## Kanpo estekak
Kurba (argipena)

**Kurba** terminoak adiera zenbait ditu:

* matematikan,
** kurba (matematika), angelurik osatzen ez duen eta norabidea etenik gabe aldatzen duen lerroa,
** magnitude baten aldaketak irudikatzen dituen grafikoa, hozte-kurba adibidez,
** kurba aljebraikoa, ekuazio aljebraiko baten bidez adieraz daitekeena;
* topografian, sestra-kurba edo kurba hipsometrikoa;
* astronautikan:
** kurba orbitala, orbitan dabilen satelite baten proiekzio bertikalak gorputz primarioaren azalean deskribatzen duen ibilbidea;
** kurba sinergikoa, kohete, suziri edo misil batek igoeran jarraitzen duen kurba.

## Ikus, gainera 
* Kurbadura
* Lerromakur (argipena)
* Bihurgune
Bjelovar

**Bjelovar** (hungarieraz *Belovár*) Kroaziako Bjelovar-Bilogora eskualdeko hiriburua da.

## Geografia 
Bilogora ordokiko hegoaldean kokaturik dago, 135 metrotako garaieran. Eskualdearen hiriburua da baina berez Bilogora eremu guztiaren hiriburu naturala da. Klima kontinental epela du, 900mm-ko urteroko prezipitazioaz.

## Historia 
Starčevo (K.a. 5000 urte) kulturaren aztarnak aurkitu dira. Hala ere Kroaziako hiri berrienetako bat da, 1413an fundatu baitzen. Otomandarren erasoetatik babesteko Habsburgeko Maria Theresak 1756an gotorlekua jaso arte ez zen herri garrantzitsua izan. 1874ean hiri askea bihurtu zen.

## Kirolak 
RK Bjelovar eskubaloi taldea da hiriko kirol talde garrantzitsuena. Gaur egun Kroaziako bigarren mailan ari bada ere, 60. eta 70. hamarkadan **Partizan** izenarekin Jugoslaviako talde onena izan zen, tartean 9 liga eta Europako Kopa bat irabaziz.

## Ondasun nabarmenak 
* Bjelovarreko katedrala

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Hot Potatoes

**Hot Potatoes** ariketa hezigarriak sortzeko sistema bat da geroago webaren bidez egin ahal izango direnak.
Sor daitezkeen ariketak hainbat motakoak dira: erantzun laburra, hautapen anitza, hutsuneak betetzea, hitz gurutzatuak, parekatzea eta bestelakoak.

Haren lizentzia ez da askea, ez da librea, baina 2009ko irailaren 1etik aurrera mugarik gabe doan banatzen da haren web gunearen Deskargatzeko atalaren bitartez. Lizentzia jabeduna dauka baina banaketa librekoa, doan deskargatu daiteke.

Giza-zientziak eta Konputazioa zentroak sortu du Hot Potatoes, Kanadako Victoria Unibertsitatean.

Gai komertzialentzat Half-baked Software Inc. enpresa sortu da

Zenbait bateraezintasun aurkitu dira arakatzaile batzuekin Firefox.

## Kanpo estekak 
* Softwarearen web ofiziala
Azken Afaria (Leonardo da Vinci)

***Azken Afaria*** (italieraz, *Il Cenacolo* edo ''L'Ultima Cena'') Leonardo da Vincik Ludovico Sforza dukearentzat egindako margolana da. Joanen ebanjelioan bezala irudikatzen du Azken Afaria, Jesusek Hamabi Apostoluei iragartzen dienean haietako batek traizionatuko duela. Apostolu bakoitzak jarrera desberdina hartzen du hori entzundakoan.

Milango Santa Maria delle Grazie monasterioan dago, jangelako horma batean. Ludovico Sforzak familiako mausoleoa egin nahi zuen monasterio horretan, eta, horretarako, Bramante arkitektoa kontratatu zuen besteak beste. Azken Afaria mausoleoaren lan nagusia zen izatekoa.

## Kanpo estekak
Ardo oparo

[thumb|300px|[Porto ardoa edalontzi batean.]]
**Ardo oparoa** destilatutako edaria (normalean brandya) erantsi zaion ardoa da. Ardo oparoen eta likoreen arteko desberdintasuna da azken horiek destilazioz sortzen direla, eta lehenak ardoari likore bat erantsiz. Ardo oparo ezagunenak portoa, xereza, madeira eta bermuta dira.
Pankarta

[thumb|300px|[Feminismoaren aldarrikapena egiten duen **pankarta** bat, Donostiako Ibaetako kanpusean.]]

**Pankarta** protesta publiko batean zehar zabaltzen den zur, oihal, plastiko edo kartoi gaineko eslogan bat da, jendearen arreta erakarri eta protestaren zioa azaltzeko erabiltzen dena.

## Kanpo estekak
Abraxas

200px|thumb|" I A O Abraxas Sabaoth ". Genealogia nordikoak dituen liburu batetik datorren inskripzioa.
**Abraxas** (batzuetan **Abraxas** edo **Abracax**, grezieratik ἄβραξας) antzinaroko hainbat harritan grabatzen zen termino bat da. Harri horiek **Abraxas Harriak** deitzen ziren eta hainbat sekta gnostikok talisman gisa erabiltzen zituzten. Euren ustetan Abraxas Ongia eta Gaizkia ordezkatzen zuen jainko baten izena zen, gurtu behar zen jainko bat eta beldurgarria zen deabru bat aldi berean eta izaki beraren barnean. Basilidearrek erabili zuten termino hau, II. mendeko sekta gnostiko bat, eurek gurtzen zuten jaungoikoa izendatzeko. Abraxas batzuetan egiptoar jainko bat zela uste izan zen. Baliteke abrakadabra hitza hemendik etortzea ere, nahiz eta ez dagoen ziurtasunik. Demonologiaren barruan koroadun deabru bat da, oilar buruarekin, tripa handiarekin, hanken ordez sugeak eta isats txikia, akuilu batekin.

## Kanpo estekak
Talisman

[thumb|[Karlomagnoren talismana.]]
**Talisman** bat (persieratik, ṭelesmāt eta hau grezieratik τέλεσμα, "erritu erlijioso") superstizioak efektu apotropaikoa egozten dion objektu bat da, askotan harri bitxi bat, urrea edo zilarra, baina beste askotan gauza sinpleagoak (untxi baten hanka, lau hostoko hirusta bat...). Botere ezberdinak ere izan ditzake, adibidez zortea hobetu, gaizkiagatik babestu edo konpainia eman (begi apotropaikoa, adibidez).

Talisman batekin estatuak edo beste objektu batzuk animatu daitezke, erritual erlijiosoetan erabili ahal izateko, magia izango balitz bezala.

## Ikus, gainera 
* Kuttun

## Kanpo estekak
Abatur

thumb|200px|Abaturren irudia *Diwan Abatur*ren
**Abatur** (batzuetan **Abathur** edo **Yawar**) Mandaear erlijioaren jainko ezezagunaren lau emanaziotik hirugarrena da. Bere izena "Uthreren aita" bezala itzul daiteke, Mandaear izena gauza zelestialentzat. Bere epitetorik ohikoena "Antzinakoa" da (**Atiga**) eta batzuetan "Oso izkutatua" edo "oso gordea" gisa ere izendatzen da. *Yoshamin* edo *Bigarren Bizia*ren azken sema dela esaten da.

Bi pertsonifikazio ezberdinekin existitzen da. Lehenengoa **Abatur Rama** da (*Abatur zelestiala*) eta **Eskalen Abatur**, bere forma baxua, arimaren patua pisatzen duena.

## Ikus, gainera 
* Avatar

## Kanpo estekak
Ergoiena (argipena)

**Ergoiena** Euskal Herriko zenbait tokiren izena da.

## Toponimian 
# Ergoiena: Nafarroako udalerria.
# Ergoiena: Amezketako auzoa.
# Ergoiena: Ataungo auzoa.

## Ikus, gainera 
* Ergoien
Uretako sorosle

[thumb|300px|**Uretako soroslea** [Kontxa|Kontxako hondartzan.]]

**Uretako sorosleak** hondartza, igerileku, urtegi eta ibaietan arrisku-egoerak aurreikusi, saihestu eta arriskuan dauden pertsonei laguntzeko pertsonak dira, igeriketa-laguntza eta lehen sorospenak eskainiz.
Elbarren (Ataun)

**Elbarren** edo **San Martin** Ataungo hiru auzo nagusietako bat da. 

## Demografia 
## Ondare nabarmena 
* Ataungo udaletxea: Udalaren egoitza.
* San Martin Tourskoaren eliza: Auzoari izena ematen dio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Artatzagane (argipena)

**Artatzagane** izenak hainbat adiera ditu:

* Artatzagana (batzuetan *Artatzagane* edo —espainierazko grafian— *Artazagane* eran ere idatzia): Leioako auzoa.
* Artatzagane: Bizkaiko mendia.
Pink

**Alecia Beth Moore** (Doylestown, Pensilvania, Ameriketako Estatu Batuak; 1979ko irailaren 8a), **P!nk** ezizenez ezaguna dena, estatubatuar abeslari, konposatzaile, dantzari, akrobata eta aktorea da.

## Diskografia 
;**Estudio albumak**
* 2000: ''Can't Take Me Home*
* 2001: *M!ssundaztood*
* 2003: *Try This*
* 2006: *I'm Not Dead*
* 2008: *Funhouse*
* 2012: *The Truth About Love*
* 2017: *Beautiful Trauma*
* 2019: *Hurts 2B Human*
* 2023: *Trustfall*

;**Bilketa albumak (errekopilatorioak)**
* 2007: *Pink Box*
* 2010: *Greatest Hits... So Far!!!*

;**Zuzeneko albumak**
* 2009: *Funhouse Tour: Live in Australia*

;**DVDak**
* 2006: *Pink: Live in Europe*
* 2007: *Pink: Live from Wembley Arena*
* 2009: *Pink: Live in Australia''

;**Singelak**
* "Gonna Make Ya Move (Don't Stop)"
* "There You Go"
* "Most Girls"
* "You Make Me Sick"
* "Lady Marmalade" (Christina Aguilera, Lil' Kim eta Mya-rekin batera)
* "Get the Party Started"
* "Don't Let Me Get Me"
* "Just Like a Pill"
* "Family Portrait"
* "Feel Good Time" (William Orbit-ekin batera)
* "Trouble"
* "God Is a DJ"
* "Last to Know"
* "Stupid Girls"
* "Who Knew"
* "U + Ur Hand"
* "Nobody Knows"
* "Dear Mr. President"(Indigo Girls-ekin batera)
* "Leave Me Alone (I'm Lonely)"
* "'Cuz I Can"
* "So What"
* "Sober"
* "Please Don't Leave Me"
* "Bad Influence"
* "Funhouse"
* "I Don't Believe You"
* "Glitter in the Air"
* "Raise Your Glass"
* "Fuckin' Perfect"

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Christine Sixteen

"**Christine Sixteen**" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da. Abestia 1977ko *Love Gun* albumean argitaratua izan zen. 1977an Ameriketako Estatu Batuetan single moduan kaleratua, singleak urte horretan 25. postua lortu zuen Billboard Hot 100 zerrendan, eta Kanadan berdina egin zuen, 22. postua lortuaz.

Gene Simmons baxu-jotzaile/abeslariak idatzia eta abestua, Christine izeneko 16 urteko neska batekin maitemintzen den gizon nagusi bati buruz hitz egiten du. Abestiaren gaia eta letra polemikoak izan ziren, eta hainbat irrati kateek ez zuten abestia jarri, beste kate batzuek (hala nola, New Yorkeko WABC irratia, eta WKBW irratia Buffalon) arratsaldeko 7etatik aurrera bakarrik jartzen zituzten. Abestiaren izenburua Paul Stanleyri otu zitzaion, izen hori zuen abesti bat idazteko ideia zuena, Simmons abesti honekin etorri zen arte. Singlearen azalean bi iraupen desberdin agertu ziren; 3:13, eta 2:52. Biek 3:10 irauten zuten.

Abestia Tone Lōcen 1989ko "Funky Cold Medina" abestian agertzen zen.

Abestia Gin Blossomsek bertsionatu zuen 1994ko *Kiss My Ass: Classic Kiss Regrooved* tributu albumean, baita All taldeak ere *Hard to Believe: Kiss Covers Compilation* albumean.

## Langileak 
* Gene Simmons - ahotsak/baxua
* Ace Frehley - gitarra nagusia
* Paul Stanley - gitarra erritmikoa/koruak
* Peter Criss - bateria
* Eddie Kramer - pianoa

## Zerrendak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jesus Prados Casadamon

**Jesus Prados Casadamon** —ezagunagoa **Txomin del Regato** izengoiti artistikoaz— (Sesma, 1918 &ndash; Bilbo, 2001eko abenduaren 14a) irrati-esataria, pailazoa, umorista, aktorea eta idazlea izan zen.

## Biografia 
Nafarroan jaioa, bost urteekin Bilbora joan zen eta bere burua beti bilbotarra bezala aurkeztu zuen. Familia aberatsekoa, aitak lantegi bat zuen, hamalau anai-arreben azkenaurrekoa zen. Hamabi urteekin Bilboko Buenos Aires antzokian egin zuen bere lehenengo emanaldia. Ondoren, bankan lan egiten zuen aldi berean bere karrera artistikoa garatu zuen; artista bezala denetatik egin zuen: zirku munduan Bilbao Anaiak izeneko bikotearen partaidea, beste artista askorentzat bakarrizketak idatzi zituen, besteak beste Diaz Anaiak, Pompoff eta Thedy, Emy Goty eta Cañamon, Cape Anaiak… Irrati munduan Bilbo Irratian saio propioa izan zuen, "Los cinco minutos de humor de Jesús Prado". Dena dela, bere lan ezagunena Txomin del Regato izenarekin egin zuena izan zen. Pertsonai horrekin disko asko kaleratu zituen, hogei baino gehiago, eta 140 bakarrizketa SGAEn erregistratu zituen. Bere ospea Euskal Herrian handia izan zen eta haren lanak sarritan entzuten ziren garaiko irratietan. Bere memoriak liburu batean jaso zituen, *Nuestro Bilbao de Txomin del Regato*. 1987n Koldo Azkarretaren *Liliana* filmean hartu zuen parte. Bilbon hil zen, 2001ko abenduaren 14an.

## Txomin del Regato 
Txomin del Regato baserritar arlote bat zen, gaztelaniaz oso gaizki moldatzen zena. Bere ateraldiekin bezainbeste osten zion algara publikoari ahoskerarekin. Umore klasista (nekazaria jomugan) gaizki egindako gaztelerak eragiten zezakeen graziarekin nahasten zuen. Gainera, Frankismo gorrienean egindako umorea zen, Erregimenak euskara jo mugan zuen garaian. Hori dela eta, Uxoa Anduaga edota Iñigo Aranbarri ikerlariek euskararen edo euskalduntasunaren aurka erabili den indarkeria sinbolikoaren paradigmatzat daukate Txomin del Regato. Bere aldekoek argudiatu izan dute arlotekeria hori, ordea, itxurazkoa zela, Txomin del Regato arazo guztietatik onik ateratzen baitzen bere “sapidurenzia”ri esker. Eta Prados-en asmoa euskaldun elebakarrak barregarri uztea ez zela izan ere argudiatu izan da.

## Bibliografia 
* *Nuestro Bilbao de Txomin del Regato*. La Gran Enciclopedia Vasca, 2000. 351 or.
 
## Kanpoko loturak 
* : http://www.ikasbil.net/jetspeed/portal/media-type/html/language/es/user/anon/page/artikulua?gid=123188, HABE aldizkarian argitaratutako elkarrizketa.
Manifestazio

[thumb|400px|[Abiadura handiko tren|AHTren aurkako manifestazioa Bilbon.]]

**Manifestazioa** edo **kale-agerraldia** pertsona multzo batek ibilbide batean zehar burutzen duen protesta-ekintza bat da, gehienetan protestaren zioa azaltzen duten pankartak zabalduz eta sarri euren eskaera eta salaketak adierazteko oihu eginez. Batzuetan, manifestazioen ordez **elkarretaratze**, **kontzentrazio** edo **protesta-bilkurak** egiten dira, protestan parte hartzen duen pertsona multzoa toki jakin batean bildu bakarrik egiten denean, ibilbide bat egin gabe.
## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak