Carole Trébor

**Carole Trébor**, jaiotzez **Carole Robert**, (Paris, 1973ko urtarrilaren 1a) haur eta gazte literaturako idazle frantsesa da. Charte des auteurs et des illustrateurs jeunesse elkartearen presidentea izan da, eta historialari eta dokumentalen zuzendari lanetan ere aritu da.

## Biografia 
Carole Tréborrek historia ikasketak egin zituen. 2001ean, *Echanges artistiques entre la France et l’URSS (1945-1985) : les Arts & Sciences de l’art* (Frantzia eta SESBren arteko harreman artistikoak 1945etik 1985era: Arteak & Artearen zientziak) izenburuko doktore-tesia defendatu zuen Parisko Unibertsitatean Gérard Monnier historiagilearen zuzendaritzapean. Gero, Artearen historia irakatsi zuen unibertsitatean bi urtez.

Bere lehen hiru dokumentalak bere kabuz ekoitzi zituen. *D’ici et d’ailleurs* dokumentalak Parisen erbesteraturiko artista errusiarren egoera azaltzen du. Bestalde, ''Un p'tit bout d'Humanité* izenburukoa, Maternité des Lilas amaetxeko emaginen omenez egina, Annonayko 23. Festival international du premier film jaialdian hautatu zuten 2006an. Azkenik, *Même pas drôle-k*, barrea eragiteko zailtasunari buruz galdetzen duen haur baten eta pailazo baten arteko elkarrizketa aurkezten du.

2012 eta 2013 urteetan hiru liburuz osaturiko *Nina Volkovich* bere lehen serie historiko-fantastikoa argitaratu zuen.Istorioa 1940ko hamarkadako diktadura estalinistaren pean garatzen da, eta hainbat sari irabazi zituen, haien artean, 2013ko Saint-Exupéry saria eta urte bereko Prix Imaginales des collégiens saria.

2015eko martxotik 2017ko maiatzera arte, Charte des auteurs et des illustrateurs jeunesse elkartearen lehendakaria izan zen. Tréborrek *'U4: Jules''' izenburukoa idatzi zuen eta, gainerako hiru idazleekin batera, '*U4: Contagion*'. 2022an, Denis Lapière eta Pierre-Paul Renders gidoilariek eta Adrián Huelva marrazkilariak sailaren egokitzapena egin zuten eta komiki gisa argitaratu Dupuis etxean. 

2016an, *Lumière : le voyage de Svetlana* eleberria (Rageot Editeur) argitaratu zuen. XVIII. mendearen amaieran garatzen den kontakizun horretan, Svetlana paristar txikiak bere jatorria bilatzen du Errusian. Michel Abescat kritikoaren aburuz, Telerama aldizkariko artikuluan adierazi bezala: «Nobela honetan, Carole Tréborrek jolastu egiten du filosofoen arrazoiaren eta milaka urteko sinesmenen artean —eta baita gertaeren basakeriaren eta heroiaren bagiradaren freskotasunaren artean ere— sortzen den tentsioarekin; eta horrela, xarma argitsuz beteriko nobela idaztea lortu du». Eleberria Lylian gidoilariak eta Sanoe marrazkilariak komikira egokitu zuten eta Vent d'Ouest argitaletxean argitara eman zuten 2022an.

2018an, ''Libérez l'ours en vous* (Aska ezazu zure baitako hartz hori) argitaratu zen Syros argitaletxean. Marie Lallouet-ek *La Revue des livres pour enfants* aldizkarian idatziriko iritzi kritikoan dioenez: «Eleberri koral honen ardatza 2008an taularatutako Carole Trébor beraren *'Merci l' ours* antzezlana da. Egileak, bertan, irakaslea gaixorik dagoela aprobetxatuz antzezlan bat ezkutuan muntatzea erabaki duten bigarren hezkuntzako ikasle talde baten istorioa kontatzen du. Ez da edozein antzezlana, irakasleak berak aspaldian idatzitako obra hein handi batean autobiografikoa baita. Ikasleak Albert Camusen *Les Justes* antzezlanaz baliatuko dira urrutitik zaintzen dituen irakasle gazteak planaren berri izan ez dezan».

2019an, *Combien de pas jusqu'à la lune* (Zenbat urrats ilargiraino), Katherine Johnson matematikari afroamerikarraren bizitza kontatzen duen nobela biografikoa, argitaratu zuen:

«Carole Treborrek zehaztasun historiko nabarmenez deskribatzen du emakume baten borroka bikoitza ingurune zientifiko ultra misogino batean eta arraza-diskriminazioak eragindako herrialde batean. Kitzikagarria», Sandrine Mariette (Elle).

2021ean, Albin Michel Jeunesse argitaletxeak *Jeanne, la fille du docteur Loiseau* eleberri sortaren lehen liburukia argitaratu zuen: *Le cadeau de Kiki de Montparnasse*, urte berean Prix dimoitou saria irabazi zuen lana. Serie hau 1920ko hamarkadako Parisen garatzen da, eta irudi historiko errealak ditu. 

2021ean, bere lehen komikiak agertu ziren: Batetik, *Rouge Estampes*, Parisko Komuna betean gertatzen den thriller historikoa. Gidoia Jean-Louis Robert historialariarekin batera idatzi zuen, eta Nicola Gobbik egin zituen marrazkiak. Bestetik, *Tâvutatêt* serie fantastikoaren lehen liburukia, *Poursuivie!*,  Gabriele Bagnoli marrazkilari italiarrak ilustratua.

2019tik aurrera, Carrelage collectif antzerki taldearekin elkartu zen mediateka, eskola eta bestelako aretoetan bere liburuen irakurketa antzeztuak eta musikatuak egiteko.

## Lanak 
### Gazteentzako eleberriak 
* *Jeanne, la fille du docteur Loiseau*, tome 3 : *Le Chien d'Agatha Christie*, Albin Michel Jeunesse, 2022, 224 orriak 
* *Jeanne, la fille du docteur Loiseau*, tome 2 : *L'Acrobate des airs*, Albin Michel Jeunesse, 2021, 224 orriak 
* *Jeanne, la fille du docteur Loiseau*, tome 1 : *Le Cadeau de Kiki de Montparnasse*, Albin Michel Jeunesse, 2021, 224 orriak, poltsikokoa, 14 × 20 cm 

### Nerabeentzako eleberriak 
* *Louise Michel, je suis tout en orage*, Albin Michel, 2023, 21,5 x14,5, 336 or.   (EAN 9782226453754)
* *Combien de pas jusqu'à la lune*, Albin Michel, 2019, 448 or., poltsikokoa, 14,5 × 21,5 cm 
* *Libérez l'ours en vous*, Rageot Éditeur,  « Hors Collection » bilduma, 2016, 384 or., poltsikokoa, 15,4 × 22 cm 
* *U4 Jules*, Nathan & Syros,  « U4 » bilduma, 2015, 300 or., poltsikokoa, 15,4 × 22,5 cm 
* *Nina Volkovitch 1/3, La Lignée*, Gulfstream Éditeur,  « Nina Volkovitch » bilduma, 2012, 224 or., poltsikokoa, 14 × 22 cm 
* *Nina Volkovitch 2/3, Le Souffle*, Gulfstream Éditeur,  « Nina Volkovitch » bilduma, 2013, 216 or., poltsikokoa, 14 × 22 cm 
* *Nina Volkovitch 3/3, Le Combat*, Gulfstream Éditeur,  « Nina Volkovitch » bilduma, 2014, 256 or., poltsikokoa, 14 × 22 cm 
* *Vassilli Volkovitch, Le Serment*, Gulfstream Éditeur,  « Nina Volkovitch » bilduma, 2015, 276 or., poltsikokoa, 14 × 22 cm 

### Komikiak 
* *Rouges estampes*, *une enquête pendant la Commune de Paris*, gidoia Jean-Louis Robertekin batera, Nicola Gobbiren marrazkiak, Steinkis édition, 2021, 22,3 × 1,8 × 29,3 cm 
* *Tâvutatèt*, tome 1 : *Poursuivie !'', Gabriele Bagnoliren marrazkiak, Vent d'Ouest, 2021, 46 orri,  21,5 × 1 × 29,3 cm ,
* *Alicia, in U4 Contagion*, Marc Lizanoren marrazkiak, Nathan & Syros, « U4 » bilduma, 2016, 300 or., poltsikokoa, 15,4 × 22,5 cm 
* *Paloma, Et si on goûtait dans le jardin ?*, Marc Lizanoren marrazkiak eta koloreak, Rageot, « Paloma » bilduma, 2017, 32 or., azal gogorra, 19 × 26 cm 
* *Paloma, Et si on dessinait ?*, Marc Lizanoren marrazkiak eta koloreak, Rageot, « Paloma » bilduma, 2017, 32 or., azal gogorra, 19 × 26 cm 
* *Paloma, Et si on prenait un bain ?*, Marc Lizanoren marrazkiak eta koloreak, Rageot, « Paloma » bilduma, 2017, 32 or., azal gogorra, 19 × 26 cm 

### Gazteentzako albumak 
* *Maroussia, celle qui sauva la forêt*, Daniel Egnéusen ilustrazioak, Little Urban, 40 or., 2021 
* ''Les fanfarons, Tome 1, Hector, l'éléphant funambule*, Arianna Tamburiniren ilustrazioak, Gulfstream Éditeur, « Au Cirque Fanfaron » bilduma, 2011, 24 or., azal gogorra, 20 × 20 cm 
* *Les fanfarons, Tome 2, Ernesto, le coq acrobate'', illustrations d'Arianna Tamburini, Gulfstream Éditeur, « Au Cirque Fanfaron » bilduma, 2011, 24 or., azal gogorra, 20 × 20 cm 
* *Les fanfarons, Tome 3, Marguerite, la vache jongleuse*, Arianna Tamburiniren ilustrazioak, Gulfstream Éditeur, « Au Cirque Fanfaron » bilduma, 2011, 24 or., azal gogorra, 20 × 20 cm 
* *Les fanfarons, Tome 4, Alain, le lapin magicien*, Arianna Tamburiniren ilustrazioak, Gulfstream Éditeur, « Au Cirque Fanfaron » bilduma, 2011, 24 or., azal gogorra, 20 × 20 cm 

### Artikulu eta ez-fikziozko liburuak 
* « ''Aragon, médiateur de l'art soviétique en France* », IN Bernard Lecherbonnier eta Jacques Girault (zuz.), *Les engagements d'Aragon'', L’Harmattan, 1997 
* « Le destin du Musée National d'Art Moderne de Moscou (1918-1948) », IN ''Histoire de l'Art #44'', 1999, . or
* « Paysages industriels dans l'Art sovietique », IN ''Les Images de l'Industrie de 1850 à nos jours'', 2001eko ekainaren 28 eta 29ko sinposioaren aktak , Paris, Comité pour l'Histoire économique et financière  « Histoire économique et financière de la France » bilduma, 2002 
* ''Les Jalons de l'histoire'', Production/Diffusion Ina.fr, 2005-2006
* « L'Académie des Beaux-Arts de Moscou », IN *Historicisme et Modernité du Patrimoine Européen*, Reimseko sinposioaren aktak, L'Harmattan, 2007 
* *Il nous faut un Théâtre, Mémoire du Ciné-théâtre de Tournon-sur-Rhône de 1928 à nos jours*, Jacques Bodoinen hitzaurrea, Éditions KinoCompagnie, 2010 
* *Derrière le petit écran*, Clotka-ren ilustrazioak, Gulfstream Éditeur, « Et toc ! » bilduma, 2011, 240 or. 

### Antzezlanak 
* ''Merci l'ours*, antzezlan kantatua, Hervé Devolder-en musika, Production KinoCompagnie, 2008
* *Noctambule de Bitume*, antzezlan kantatua, Juliet Coren-Tissot-en musika, David Friszmanen taularatzea, Production KinoCompagnie, 2009

## Bere lanen egokitzapenak 
### Komikiak 
* *Lumière'' (Amaitu gabeko komiki-saila), Lylian eta Sanoe komikigileena, Vents d'Ouest.
** 1. liburukia: *Lumière: le voyage de Svetlana,* 2022 (2016ko izenburu bereko eleberriaren egokitzapena)
* *U4* (Amaituriko komiki-saila),  Denis Lapière eta Pierre-Paul Renders gidoilariak eta Adrián Huelva marrazkilaria, Dupuis.
** 1. liburukia: *Jules*, 2022 (2015eko izenburu bereko eleberriaren egokitzapena) 
** 5. liburukia: *Khronos*, 2022 (*U4: Contagion* eleberriaren egokitzapena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* BD Gest
* Babelio
* NooSFere
* Ricochet
* Carole Trébor-en webgunea