Constance Teichmann

**Constance Teichmann** (Anberes, 1824ko ekainaren 16a - Ibidem, 1896ko abenduaren 14a) mezenas, filantropo eta erizain flandriarra izan zen. Flandriako musikari eta idazleen mezenas eta babesle izan zen, eta bizitza osoa eman zuen haurren osasun-egoera hobetzeko lanean. Horretarako ospitaleak sortu zituen, haien artean Louise Marie ospitalea.

Kolera epidemietako gaixoak eta Frantzia eta Prusia arteko Gerrako biktimak artatu zituen. Leopoldo I.aren Ordenako Zaldun izendatu zuten. Ondoren, ofizial maila lortu zuen. Karitatezko hainbat errezitalditan parte hartu zuen, Peter Benoit-enetan, adibidez.

## Biografia 
Constance Anberesen jaio zen 1824ko ekainaren 16an. Jan Teichmann Anberesko probintziako gobernadorearen lau alabetatik hirugarrena izan zen. Bere ama, Marie-Antoinette Cooppal, gizarte-lanetan oso emakume aktiboa izan zen. Amaren familia Wetteren hiriko *Royal Gunpowder Factory Cooppal* armagintza industriako enpresaren jabeak ziren. Amak enpresa zuzendu zuen, eta familiak hazkunde ekonomiko handia izan zuen bolbora eta suzko armen ekoizpenarekin.

Batez ere etxeko hezkuntza jaso zuen, bere hiru ahizpekin batera. Zenbait hizkuntza ikasi zituen, haien artean frantsesa, eta  Anberesko katedraleko kapera-maisuak musika-klaseak eman zizkion.

Lan handia egin zuen Anberesko Elizako Damen Elkartean. Adibidez, 1846an, damen abesbatza antolatu zuen. Koruak  helburu filantropikoa zuen, batez ere umeentzako dirua biltzea.

Soprano ahots bikaina zuen, eta sarritan bakarlari gisa aukeratu zuten obra klasikoak eta modernoak interpretatzeko, horien artean *Lucifer*, Peter Benoiten, Constanceren babesa izan zuen musikagilearen lana. Lotura berezia izan zuen konpositorearekin; Harelbekeko Peter Benoit Huis museoan, bere biografian, haren bizitzan eragin berezia izan zuten bost emakumeetako bat Constance Teichmann izan zela azaltzen dute. L'été mosan jaialdian parte hartu zuen, eta arrakasta handia izan zuten hainbat ongintzazko kontzertutan abestu zuen. 

Constancek bertan lan egin zuen erizain gisa. Urte batzuk geroago, 1851n, ospitalea eraikin handiago batera aldatu zuten. Erietxeak doan ematen zituen kontsultak eta txertaketa kanpainetako txertoak, eta urtean 500 haur baino gehiago artatzen zituen. 1877ko uztailaren 25ean, klinika oftalmologiko bat eta gaitz otorrinolaringologikoetarako beste bat sortu zituen.

#### Kolera-izurriteak 
Anberesek kolera izurriteak jasan zituen 1848, 1853, 1859 eta 1866 urteetan. Haietan, Constance Teichmannek lan handia egin zuen, kutsatzeko beldurrik gabe gaixoei laguntzen.

1866an, Belgika osoan hedatu zen  maiatzaren 13an Anberesko portuan atrakaturiko “Agnes” itsasontzi alemaniarrean piztu zen kolera izurritea. 123 000 biztanle baino ez zituen Anberesen bertan 4.892 biktima izan ziren.

#### Gurutze Gorria 
1867an, Belgikako Gurutze Gorriak Anbereseko ordezkaritza zabaldu zuenean, Constance erakunde humanitarioarekin elkartu zen. Gerra amaitutakoan, Belgikara itzuli zen, 1871ko otsailaren 27an.

### Heriotza 
Constanceren osasun egoerak okerrera egin zuen gaixotasun kardiobaskular batek eraginda.  Horren ondorioz, 1896ko abenduaren 14an hil zen, 72 urte zituela. Haren heriotzaren albistea berehala zabaldu zen hirian. Bertan haren omenez eraiki zuten monumentuko inskripzioak honela dio:  «Door de volksmond genoemd de Antwerpse goede engel» («Herriak Anbereseko aingeru ona deitzen zuena»).

## Ondarea 
Bere iloba Maria Elisa Belpairek izeba izan zuen inspirazio iturri. Biografia bat eskaini zion eta *Constance Teichmannbond* sortu zuen, emakume langileei laguntzeko Herbehereetako elkartea. Haren helburua emakumeen egoera arlo material, intelektual eta moraletan hobetzea zen.

## Esker onak 
1886ko uztailaren 22an, Constance Teichmann Leopoldo I.aren Ordenako Zaldun izendatu zuten, Louise-Marie Ospitalearen berrogeigarren urteurrena zela eta. 10 urte geroago, ospitaleko berrogeita hamargarren urteurrena ospatzeko, prozesio bat egin zuten herrian zehar Constance Teichmannen omenez, eta ofizial mailara igo zuten.1908an, Saint-Éligius elizan, marmol zurizko mausoleo bat eraiki zuten haren omenez. Aloïs De Beuleren diseinu batean oinarritutako monumentu horren erliebeetan Constance Teichmannen bizitzako momenturik garrantzitsuenak ikus daitezke, kolera-izurritean sufritzen zuten behartsuei laguntzen ari zela eta, 1870 eta 1871 artean, Frantzia-Prusia Gerran Gurutze Gorrian lanean. Mausoleoa 1915ean amaitu zen.

Anberesen, haren izena duten kale bat eta plaza bat daude Constance Teichmannen omenez.

## Bibliografia 
* RAM, Hilda, *Antwerpens Goede Engel Mejuffrouw Constance Teichmann*.  *Bestuurster sedert 1846 van het Kindergasthuis Louise-Marie. Gedenkenis van haar Vijftigjarig Jubelfeest gevierd den 16den Mei 1896* [Anberesko Aingeru Ona, Constance Teichman andrea. LOUISE-MARIE Umeen Ospitaleko zuzendaria 1846tik. 1896ko maiatzaren 16an ospatutako bere Berrogeita hamargarren urteurrenaren oroitzapena.]  Liv argitaletxea. Van den Brock, Lijnwaadmarkt n.7. Anberes, 1896.
* ROSEL, Sint-Augustinus-eko parrokoa, *Lijkrede van mejufvrouw Constance Teichmann* [Constance Teichman Andrearen hileta-otoitza], 1897ko urtarrilaren 17an irakurria, Anberes.
* BELPAIRE,Marie-Elisabeth.  *Constance Teichmann*, Dietsche Warande, Belfort, 1904.
* Constance Teichmannen oroimenez monumentu bat eraikitzeko batzordea, *Aan de liefdadige en kunstlievende bevolking van Antwerpen* [Artea maite duten Anberestar karitatetsuei], Anberes, 1905.
* BELPAIRE, Marie-Elisabeth. *Constance Teichmann*, Anberes, 1908.
* VERSCHAEVE, Cyriel. *Constance Teichmann*, Dietsche Warande, Belfort, 1914.
* BERGMANS, Paul. *Constance Teichmann*, Belgikako Biografia Nazionala, 24. zk. Brusela, 1929.
* NUYENS, P.J.A. *Constance Teichmann*, Hiztegi Bibliografiko Nazionala 5. zk. Brusela, 1972.
* VANDEKERCKHOVE, Carl. *Leven* in werken van Constance Teichmann [Constance Teichmannen bizitza eta obra], Sint-Kwintens Lennik, 1973.
* VANDEKERCKHOVE, Carl. Croix Rouge-ko *Une noble figure de la Croix Rouge, Constance Teichmann*, Gurutze Gorriaren Nazioarteko Aldizkarian, 1975.
* VANDEKERCKHOVE, Carl. *Constance Teichmann, A Great Lady of the Red Cross*  Gurutze Gorriaren Nazioarteko Aldizkarian, 1975.
* HELSEN, Ludo & BRACKE, Nele. *Constance Teichmann*, Mugimendu Flamenkoaren entziklopedia berrian, Tielt, 1998.
* NAUDTS, Paul Albert, *Drie ontmoetingen*. *Trois rencontres.* ''Avec l'infirmière et artiste anversoise Constance Teichmann, avec les bienheureuses docteurs suisses Adrienne von Speyr et avec la sœur missionnaire albanaise et travailleuse des bidonvilles Mère Teresa*, Brasschaat, 1998.
* LvM, *Constance Teichmann*, in: Dictionnaire des femmes belges, XIXe et XXe siècles, Brusela, 2006.
* BAECK-SCHILDERS, Hedwige *Constance Teichmann (1824-1896) en het muziekleven in Antwerpen* [Constance Teichmann (1824-1896) eta Anbereseko musika bizitza], in: Jaarboek XVIII (2006-2007) van de Provinciale Commissie voor Geschiedenis en Volkskunde, Provincie Antwerpen, 2008
* VAN BEECK, Helga, VANDERHEYDEN, Rita & SCHEERLINCK, Karl. *Constance Teichmann - Devote Diva*, biografie (256 blz.), Uitgeverij Luster (2024)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* RAM, Hilda, *Antwerpens Goede Engel Mejuffrouw Constance Teichmann*.  *Bestuurster sedert 1846 van het Kindergasthuis Louise-Marie. Gedenkenis van haar Vijftigjarig Jubelfeest gevierd den 16den Mei 1896* [Anberesko Aingeru Ona, Constance Teichman andrea. LOUISE-MARIE Umeen Ospitaleko zuzendaria 1846tik. 1896ko maiatzaren 16an ospatutako bere Berrogeita hamargarren urteurrenaren oroitzapena.]  Liv argitaletxea. Van den Brock, Lijnwaadmarkt n.7. Anberes, 1896.
* ROSEL, Sint-Augustinus-eko parrokoa, *Lijkrede van mejufvrouw Constance Teichmann* [Constance Teichman Andrearen hileta-otoitza], 1897ko urtarrilaren 17an irakurria, Anberes.
* BELPAIRE,Marie-Elisabeth.  *Constance Teichmann*, Dietsche Warande, Belfort, 1904.
* Constance Teichmannen oroimenez monumentu bat eraikitzeko batzordea, *Aan de liefdadige en kunstlievende bevolking van Antwerpen* [Artea maite duten Anberestar karitatetsuei], Anberes, 1905.
* BELPAIRE, Marie-Elisabeth. *Constance Teichmann*, Anberes, 1908.
* VERSCHAEVE, Cyriel. *Constance Teichmann*, Dietsche Warande, Belfort, 1914.
* BERGMANS, Paul. *Constance Teichmann*, Belgikako Biografia Nazionala, 24. zk. Brusela, 1929.
* NUYENS, P.J.A. *Constance Teichmann*, Hiztegi Bibliografiko Nazionala 5. zk. Brusela, 1972.
* VANDEKERCKHOVE, Carl. *Leven* in werken van Constance Teichmann [Constance Teichmannen bizitza eta obra], Sint-Kwintens Lennik, 1973.
* VANDEKERCKHOVE, Carl. Croix Rouge-ko *Une noble figure de la Croix Rouge, Constance Teichmann*, Gurutze Gorriaren Nazioarteko Aldizkarian, 1975.
* VANDEKERCKHOVE, Carl. *Constance Teichmann, A Great Lady of the Red Cross*  Gurutze Gorriaren Nazioarteko Aldizkarian, 1975.
* HELSEN, Ludo & BRACKE, Nele. *Constance Teichmann*, Mugimendu Flamenkoaren entziklopedia berrian, Tielt, 1998.
* NAUDTS, Paul Albert, *Drie ontmoetingen*. *Trois rencontres.* *Avec l'infirmière et artiste anversoise Constance Teichmann, avec les bienheureuses docteurs suisses Adrienne von Speyr et avec la sœur missionnaire albanaise et travailleuse des bidonvilles Mère Teresa*, Brasschaat, 1998.
* LvM, *Constance Teichmann*, in: Dictionnaire des femmes belges, XIXe et XXe siècles, Brusela, 2006.
* BAECK-SCHILDERS, Hedwige *Constance Teichmann (1824-1896) en het muziekleven in Antwerpen* [Constance Teichmann (1824-1896) eta Anbereseko musika bizitza], in: Jaarboek XVIII (2006-2007) van de Provinciale Commissie voor Geschiedenis en Volkskunde, Provincie Antwerpen, 2008
* VAN BEECK, Helga, VANDERHEYDEN, Rita & SCHEERLINCK, Karl. *Constance Teichmann - Devote Diva'', biografie (256 blz.), Uitgeverij Luster (2024)

## Kanpo estekak 
* (Nederlanderaz) Biografia eta lanak. Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren