Nina Stemme

[thumb|260px| [Nina Stemme Carl XVI.a Gustaf Suediako erregearengandik Birgit Nilsson Saria 2018 jasotzen]]
[thumb|260px|[Nina Stemme eta Jonas Kaufmann produkzio parsifal batean, Municheko Bayerische Staatsoperren "Oper für Alle" lanean]]
**Nina Stemme** (Stockholm, Suedia, 1963ko maiatzaren 11) suediar opera abeslaria da, soprano liriko-dramatikoa.

## Biografia 
### Prestakuntza 
Stockholmeko Unibertsitatean Enpresen Ekonomia eta Administrazioan ikasketekin batera, bi urteko ikastaroa egin zuen Stockholmeko Operastudioan. 

### Ibilbidea 
Abeslari profesional gisa karrera bat egitea erabaki zuen eta 1989an Cortonan (Italia) egin zuen debuta,  eta 1994an amaitu zituen ikasketak Stockholmeko National College of Operan. 

Stockholmeko operan bi paper txiki egiteaz gain, Joseph Haydnen Rosalinde pertsonaia izan zen *Die Fledermaus* lanean, Mimí izan zen *La Bohèmen*, Euridice *Orfeo eta Eurídice* (1762) eta Diana rola hartu zuen *La fedeltà premiata* lanean. 

Nazioartean txalotu zuten bi lehiaketa liriko garrantzitsutan (Plácido Domingoren *Operalia World Opera Competition* eta BBC *Cardiff Singer of the World* ekitaldietan*,* biak 1993an), eta Stemme munduko kantuko etorkizun oparoko gazteen zirkuituan sartu zuten. Plácido Domingoren *World Opera Competition l*ehiaketaren irabazle gisa, tenore ospetsuak berarekin batera La Bastillan (1993) kontzertu batean agertzeko gonbita egin zion. Kontzertu bera 1994ko urtarrilaren 1ean egin zen Munichen. 

Stockholmen jaiotako sopranoa ohiko presentzia da nazioarteko opera agertoki nagusietan. 1989an Cortonan operan Cherubinoren paperean debutatu zuenetik, munduko opera-antzoki onenetan aritu da, besteak beste, Stockholmeko Kungliga Operan, Vienako Operan, Dresdengo Semperoper, Genova, Zürich, San Carlo. Napoliko Antzokia, Bartzelonako Gran Teatro del Liceo, Covent Gardeneko Royal Opera House, New Yorkeko Metropolitan Opera eta San Frantzisko Opera, baita Bayreuth, Salzburg, Savonlinna, Glyndebourne eta Bregenzeko jaialdiak ere.

Stemme egungo Wagnerren kantu-soprano dramatiko bikainenetakoa da.

#### Errepertorioa 
Bere errepertorioan bereziki nabarmentzekoa da heroi wagneriar nagusien interpretazioa, non bere soprano dramatikoaren ahotsaren indarra eta harikortasuna nabarmendu dituen: *El holandés errante-*ren "Senta", *Tannhäuser*-en "Elisabeth", *Lohengrin*-en "Elsa", *El oro del Rhin*-en "Freia", *La Valquiria*-ren "Sieglinde",  Sigfridoren "Brünnhilde" eta *Los maestros cantores de Núrenberg*-en "Eva". Hala ere, ospe handiena eman zion papera drama wagneriarraren Isolda izan zen, 2003an Glyndebourneko Jaialdian egin zuena eta kritika bikainak jasotakoa, eta 2005ean Antonio Pano-ren zuzendaritzapean EMI Classics-entzat estudioan egin zen operaren grabazioa, Plácido Domingo Tristan eta Covent Garden-eko koru eta orkestrarekin. Paper horrek arrakasta handia izan zuen, zalantzarik gabe, Stockholmen, Zurichen (2004) eta Bayreuthen 2005ean eta 2006an, eta berriro ekin zion Glyndebourne-n 2007an, Stockholmeko Kungliga Operan-en 2008ko urrian eta azaroan eta Zurich-en 2008ko abenduan eta 2009ko urtarrilean. Isolda-ren interpretazioa erreferentea da, eta jatorri nordikoko beste soprano dramatiko batzuekin konparatzen da, hala nola Birgit Nilsson, Astrid Varnay edo Kirsten Flagstad.

Opera alemaniar ez-wagneriarrari dagokionez, bere errepertorioak Alemaniako antzerki liriko nazionalaren paper garrantzitsuenetako batzuk ere biltzen ditu: Beethovenen Leonore *Fidelio* lanean ; Agathe Der Freischütz (isileko ehiztaria-n eta ReciaOberonen, Carl Maria von Weberrenak; Richard Straussen ekoizpenen artean *Arabella*, Ariadne  (Ariadne auf Naxos), Kondesa (Capriccio , Enperatriza (Die Frau ohne Schatten ) eta, batez ere, 2004an Zuricheko Operarako Der Rosenkavalier -eko Mariskala abestu ditu. Pertsonaiari ahots koherentzia bat eman zion bere dramatizazio delikatu eta hauskorraren neurotikoaren lirismoarekin kontrastatzen zuena, Straussen obran aurreko interpretazio-mugarrietatik urrun; Alexander von Zemlinskyren Kandaules erregearen Nyssia eta Alban Bergen Wozzeck-en Marie. Opereta arloan  Johann Straussen (semea) Die Fledermaus-en Rosalinde papera egin du. Lieder alemaniarra ere bikain jorratu du Nina Stemmek, batez ere Richard Straussen "*Last Four Songs* (Azken lau abestiak)" eta Richard Wagnerren Wesendonck Lieder-en grabaketetan.

2007ko abenduan, Stemmek Sieglinde gisa ordezkatu zuen Deborah Voigt La *Valquiria* wagneriarrean, Franz Welser-Möst zuzendaritza lanetan, eta arrakasta handia lortu zuen kritikaren eta publikoaren aldetik. *Sigfrido* lanaren Brünnhilde abestu zuen, baina *El ocaso de los dioses*-en papera Eva Johansson-ek kantatu zuen.

Opera alemanari eskainitako dedikazio bereziaz gain, Nina Stemme-ren ahots sendotasunari eta malgutasunari esker, bere errepertorioan opera italiarraren paper handiak sartu ahal izan ditu: Cherubino eta Condesa Figaroren ezteietan eta  Mozarten *Don Giovanni* lanean Elvira; Aída, Amelia (Un ballo in toschancio), Elisabetta (Don Carlos), Desdémona (Otello) eta Vienan 2008ko apiriletik maiatzera, Leonora (La forza del destino) Giuseppe Verdiren lanetakoak eta Minnie (La fanciulla del West), Cio-Cio-San (Madama Butterfly), Suor Angelica, Manon Lescaut y Tosca, Giacomo Puccinirenetakoak. 

Erreperterio errusiarraren lanak ere interpretatu ditu, hala nola Tatiana (Eugene Onegin) eta Lisa (La dama de picas) zatiak, Piotr Ilich Chaikovskirenak eta Katerina Ismailova, Lady Macbeth de Mtsensk- Dmitri Xostakovitx-ena, txekiarra; Leoš Janáčeken Kabanova, Antonín Dvořáken Rusalka eta Bohuslav Martinůren Griechiche Passionen eta errepertorio frantsesa, Charles Gounodena Fausto lanaren Margarita abestuz.

Kontzertuei eta errezitaldiei dagokienez, horien artean aipatzekoak dira Antonio Pappanorekin Bartzelonan eta Dresden pianoan eskainitakoak, eta Zuricheko operan eskainitakoak, eta Estrasburgon emandako bertsio bat.

[ezkerrera|thumb|321x321px|[Nina Stemme, Neda Navaeeren argazkia]]
#### 2009tik aurrera 
Nina Stemmek 2009ko ekainerako *Salomé* strausstarra kantatuz debuta iragarri zuen Bartzelonako Liceo Antzoki Handian. Hurrengo urtera arte, Madrilgo Errege Antzokira eraman zuen. 2010ean, Lady Macbeth de Mtsensk-en Katerina Ismailova New Yorkeko Metropolitan eta Sigfridoko Brünnhilde Milango La Scala Antzokian abestu zuen, Daniel Barenboim-en zuzendaritzapean. Isolda wagneriarra eta antzeko rol nagusiak Covent Gardeneko Royal Opera Housera, Bavariako Estatuko Operara (Munich) eta Houston Grand Operara eraman zuen 2009an. 

2010-2011n, Brünnhilde interpretatu zuen *El anillo del nibelungo* lanean San Frantziskoko Operan, Donald Runniclesen zuzendaritzapean. 2009 eta 2011 bitartean Suediako opera-antzokietan ohikoak ziren agerpenei eusteaz gain, Nina Stemmak Beethovenen Fidelioaren muntaietan ere parte hartzea aurreikusi zuen, Covent Garden, Rusalka Munichen eta Tannhäuser Parisko La Bastillako Operan.

## Sariak eta goraipamenak 
* 2004an Nina Stemmek *Svenska Dagbladet* egunkariaren opera-saria jaso zuen.
* 2006an "gorteko abeslaria" (hovsångerska) izendatu zuten. Suediako Musikaren Errege Akademiako kidea da.
* 2008ko ekainean, "Litteris et Artibus" domina eman zion Carl XVI.a Gustaf Suediako erregeak.
* 2018an, Birgit Nilsson sariaren laugarren irabazlea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Nina Stemmeren orri ofiziala
* Nina Stemmek "Tristan und Isolde" filmeko Liebestod wagnerianoa interpretatuko du.
* Nina Stemme Operabasen