Felix von Luckner

**Felix Nikolaus Alexander Georg**, **Graf** **von Luckner** (1881eko ekainaren 9a, Dresden, Alemaniar Inperioa – 1966ko apirilaren 13a, Malmö, Suedia), batzuetan **Luckner konde**a deitua ingelesez, alemaniar noble, itsas ofizial, idazle eta marinel bat izan zen, *Der Seeteufel** ("Itsas deabrua"* ezizena irabazi zuena, eta *Die Piraten des Kaisers* ("Enperadorearen piratak") eskifaia izan zuena, Itsas Gerran zehar, SMS *Seeadler* ("Itsas arrano") itsas merkataritzaren buru izan zelako. Gerraren ondoren, Luckner gerrako heroi bihurtu zen Alemanian, eta mundu osoan ezaguna izan zen gerran izan zuen marinel- eta zaldun-portaerarengatik, eta, horren ondorioz, oso bizitza gutxi galdu ziren bi aldeetan.

*Seeteufel* izenaren beste itzulpen bat zapo zuri da.

## Hasierako urteak 
Luckner Dresdenen (Alemania) jaio zen: Nicolas Lucknerren birbiloba zen, Frantziako mariskala eta Rhingo Frantses Armadako komandante burua, XVIII. mendean Danimarkako erregeak konde (*Graf*) mailara igo zena.

### Lehen bidaia 
Luckner gazteak marinel izateko ametsa zuen, baina aitak familiaren tradizioari jarraitu eta zalditerian sartu behar zuela erabaki zuen. Hainbat eskola pribatutako azterketetan huts egin ondoren, hamahiru urte zituela Lucknerrek itsasora ihes egin zuen, "Enperadorearen itsas uniformea, eta ohorez" jantzi arte ez zela itzuliko aginduz. Izena eman zuen, Phylax Lüdecke ezizenaz, Hanburgo (Alemania) eta Australia artean zihoan *Niobe* belaontzi errusiarrean ordaindu gabeko kabinako mutil gisa. Haren istorioa, beharbada, hantxe buka zitekeen, kapitain errusiarrak, tripulazioko beste kide batzuen bizitza arriskuan jarriko zen beldurrez, uko egin baitzion salbamendu-txalupa bat uretaratzeari, Luckner jasotzeko asmoz, ozeanoaren erdian kareletik behera erori zenean. Ikaskide nagusiak kapitainari desafio egin zion (arpoi batekin mehatxatu zuen), eta salbamendu-txalupa bat abiarazi zuen boluntarioen laguntzarekin. Albatros batzuk Lucknerren gainean jira-biraka zebiltzala, batek behera egin eta mokoan zeukan esku luzatua hartu zuen, baina Lucknerrek etsipenez heldu zion txoriari. Gogor mokoka aritu bazen ere, onik irten zen. Hegaztiaren hegal erraldoien hegalaldiak eta beste albatrosen zirrimarrak salbamenduan apuntatu beharreko puntua eman zioten salbamendu-txalupako eskifaiari.

#### Ordaindu gabeko kabinako mutila ala marinel ordaindua? 
Lucknerren bizitza gaztea belaontzietan bidaiatzen, 1921eko *Seeteufel: Abenteuer aus meinem Leben* ("Itsas deabrua: nire bizitzako abenturak" memoria liburutik zuzenean hartua da, eta liburu horren ingelesezko bertsiotik, Lowell Thomas kazetari eta esatari estatubatuarrak 1927an argitaratua.

Hamahiru urterekin *Niobe*n itsasoratu izan balitz, 1894 edo 1895aren hasieran izango zatekeen. 1896ko erdialdera arte ez zegoen *Niobe* izeneko ontzi errusiarrik. Garai hartan Greenockeko (Eskozia) Robert Steelek Finlandiako enpresa bati saldu zion bere *Niobe* itsasontzia (Finlandia errusiarren okupaziopean zegoen, eta, beraz, itsasontzia errusiartzat jotzen zen) 

*Niobe* 1897ko apirilean abiatu zen Hanburgotik Australiara. Luckner bidaia hartan itsasoratu balitz, ia hamasei urte izango zituzkeen. Haren memorian, itsasontziaren lehen portua Fremantle da, baina *Niobe* ez zen Fremantlera joan, zuzenean Melbourneraino joan baitzen .

### Zeregin guztietarako langile 
Memoriak segitzen du... Fremantlera (Mendebaldeko Australia) iritsi zenean, Lucknerrek itsasontzira jauzi egin zuen eta zazpi urtez lan ugari egin zituen: Salbazio-armadaren *The War Cry* itsasontziko saltzailea; Augustako (Mendebaldeko Australia) Leeuwin lurmuturreko itsasargiko zaintzailearen laguntzailea —itsasargiko zaintzailearen alabarekin aitak aurkitu zuenean utzi zuen—; kanguru-ehiztaria; zirkuko langilea; boxeolari profesionala (bere aparteko indarragatik); arrantzalea; marinela; Mexikoko armadako goardia, Porfirio Díaz presidentearentzat; burnibide-eraikitzailea; tabernaria; eta ostatularia. Denbora labur batez egon zen preso Txileko espetxe batean, txerriak lapurtu izana leporatuta; birritan hanka hautsi zitzaizkion; eta Jamaikako erietxe batetik bota zuten, diru faltagatik.

#### Luckner itsasargiko zaintzailea izan ote zen? 
Lowell Thomasen testuaren irakurketa arretatsu batek erakusten du Lucknerrek ez zuela esan Leeuwin lurmuturreko itsas argiko zaintzaile-laguntzailea (lan titulu ofizial bat) izan zenik, "zaintzailearen laguntzailea" baizik. 

Alemaniar bertsioaren arabera, Leeuwin lurmuturrak ehun metroko itsaslabarrak dituela eta itsasargiak ehun metroko altuera duela. Bi kontuotako bat ere ez da egia. Hala ere, Lucknerrek Leeuwin lurmuturrari buruz egindako deskribapenaren beste alderdi batzuk zdentzudunak dira, eta horrek iradokitzen du litekeena dela uneren batean han ibili izana. 

Lucknerrek alemaniar banderako *Caesarea* itsasontzian nabigatu zuela dio. *Caesarea*k Flinders badira iritsi zen 1901eko uztailean, Liverpoolera (Ingalaterra) egurra kargatzeko. Garai hartan Flinders badia Leeuwin lurmuturretik zazpi kilometro ingurura zegoen portu bat zen. Hori izango zen, ziurrenik, Lucknerrek Cape Leeuwingo itsasargia bisitatu zuenean, eta bere burua itsasargiko langile gisa irudikatzeko inspiratu zenean.  

### Alemaniarako itzulera 
Hogei urte zituela, Luckner Alemaniako nabigazio-prestaketa eskola batean sartu zen, eta han gainditu zituen ofizial laguntzaile izateko azterketak. 1908rako Hamburg-Südamerikanische Lineko *Petropolis* lurrunontzian sartu zen, bederatzi hilean zerbitzatzeko asmoz, urtebetez  Alemaniar Itsas Armada Inperialean boluntario joan aurretik, itsas mandatu bat lortzeko. Zin egin zuen ez zela bere familiarekin itzuliko uniformearekin izan ezik, eta, azkenean, familiak hartu zuen berriro, galdutzat ematen baitzuen. 1912ko otsailean, azkenean, Luckner Itsas Armadak deitu zuen eta SMS *Panther* kanoi-ontzian jardun zuen.

## Lehen Mundu Gerra 
Lehen Mundu Gerraren hasieran, Felix von Lucknerrek Heligoland Badiako guduan (1914) borrokan aritu zen. Jutlandiako guduan (1916) arma-dorre bat agindu zuen *Kronprinz* korazatuan. 

Gerraren hasieran, Alemaniak merkataritza-ontzi ugari merkataritza-erasotzaile bihurtu zituen armez hornituz eta Aliatuen merkataritza-ontzi bila bidaliz. Erasotzaile armatu gehienak ez ziren bereziki arrakastatsuak izan, baina aliatuen indar handiak jarri zituzten beren bila. 1915. urtearen hasierarako, erasotzaile armatu gehienak ehizatu eta hondoratu egin zituzten edo, bestela, erregairik gabe geratu ziren eta portu neutraletan barneratu ziren.
thumb|SMS *Seeadler*, hiru mastako haizeontzia, Atlantikoan eta Ozeano Barean sartu zena *dreadnought*en garaian (Christopher Raveren margolana)
Merkataritza suspertzeko itxaropenarekin, Itsas Armada Inperialak hiru mastako *Pass of* *Balmaha* (1.571 tona) belaontzi hatzitua hornitu zuen, karelean ezkutatutako 105 mm-ko bi kanoirekin, hainbat metrailadorerekin eta 500 HP-ko bi motor laguntzailerekin, kontu handiz ezkutatuak. *Seeadler* ("Itsas arrano") gurutzaontzi laguntzaile gisa bilakatu zuten. Belaontzi handietan eskarmentu handia zuen Alemaniar Itsas Armadako ofizial ia bakarra zenez, Luckner izendatu zuten agintzeko.

### *Seeadler*ren bidaia 
#### Erasotzailea 
*Seeadler* portutik irten zen 1916ko abenduaren 21ean, eta Norvegiako itsasontzi baten itxuraz britainiar blokeotik ihes egitea  lortu zuen. Sei ofizial eta 57 gizonez osatutako eskifaiako asko, Luckner bera barne, norvegieraz hitz egiteko gaitasunagatik hautatuak izan ziren, britainiarrek atzemanez gero. Eguberri egunerako, *Seeadler* Islandiatik hego-ekialdera zegoen, eta bertan *Avenger* merkatari gurutzaontzi armatu britainiarrarekin egin zuen topo. *Avenger*rek ikuskatze-talde bat jarri zuen ontzian, baina ez ziren alemaniarren trikimailuaz ohartu.

1917ko urtarrilaren 9an, *Seeadler*rek *Gladys Royle* 3.268 tonako lurrunontzi tutubakarra aurkitu zuen, seinale bat egin zuen, denbora-seinale bat eskatzeko (ez da ezohikoa itsasontzi batek denbora luzean lurrarekin kontakturik izan ez duenean), eta alemaniar bandera beranduegi igo zuen, helburu-itsasontziak ihes egiteko mugimenduak saihesteko. Hiru tiro behar izan zituzten *Gladys Royle* amore emateko konbentzitzeko: Cardiffetik Buenos Airesera ikatza zeraman. haren eskifaia zauririk gabe hartu zuten, eta itsasontzia hondoratu.

Biharamunean, *Seeadler*rek beste lurrunontzi batekin topo egin zuen, bere burua identifikatzeari uko egin ziona. Alemaniarren bandera altxatu eta tiro bat bota zuten *Lundy* *Island*eko branka zeharkatuz —Madagaskarretiko azukrea zeraman—. Baporeak, hala ere, ez zion jaramonik egin nahi izan, eta Lucknerrek lau tiro egin zizkion zuzenean. Gero, baporeak bere txalupak harrapatu eta jaitsi zituen, baina kapitainak *Seeadler*rera joateko aginduari ez zion jaramonik egin. 

Alemaniarrek talde bat bidali zuten eta ohartu ziren eskifaiak itsasontzia abandonatua zuela lehen tiroak egin zituztenean, kapitaina bakarrik utzita. Geroago, Bannister kapitainak Lucknerri esan zion lehenago alemaniar erasotzaile batek harrapatu zuela eta hitza emana ziola —jan egin zuen—; beraz, ez zuen berriro gerrako preso izateko gogorik. Lucknerrek hegoalderantz bidaiatzen segitu zuen, eta urtarrilaren 21erako Atlantikoaren erdialdean zegoen, Brasil eta Mendebaldeko Afrikaren artean, *Charles Gounod* hiru mastako ontzi frantses artoz kargatuarekin topo egin zuenean. Berehala hondoratu zuten, baina bere erregistro-liburuak beste ontzi batzuei eta haien aurreikusitako ibilbideari buruzko informazioa zeukan.

Urtarrilaren 24an, *Perce* 36 tonako kanadar goleta txikia aurkitu eta metrailadore tiroz hondoratu zuten, bere eskifaia eta kapitainaren emaztegai berria hartu ondoren. 3.071 tonako *Antonin* frantses lau masterrekoa, txiletar sodio nitratoaz kargatua, otsailaren 3an harrapatu zuten eta berehala hondoratu. Otsailaren 9an hondoratu zen 1.811 tonako *Buenos Aires* italiarra hondoratu zuten: horrek ere sodio nitratoa zeraman. Otsailaren 19an, lau mastako eta 2.431 tonako *Pinmore* lurrunontzi britainiarra —ale-karga bat zeraman— ikusi zuten. Berehala ihes egiten saiatu zen, urruntzeko ahaleginean; hala ere, *Seeadler*ren motorrek harrapatzeko aukera eman zioten. Kasualitatez, Luckner ibilia zen *Pinmoren* belaontzi zibiletako bere garaietan, 1902an. Rio de Janeiroraino eraman zuen hornidura gehiago lortzeko asmoz, azkenean hondoratu aurretik.

Gelditu zuten hurrengoa *Viking* belaontzi daniarra izan zen, baina haren kargan ezer deigarririk ez zegoenez, itsasontzi neutralari eragozpenik sortu gabe aurrera egiteko baimena eman zioten.
eskuinera|thumb|290x290px|Lucknerrek *Seeadler*ri eraso egiteko asmoa adierateko altxatzen zuen bandera Aucklandeko Gerraren Oroimenezko Museoan erakusgai dago.
eskuinera|thumb|290x290px|*Pass of Balmaha*, geroago SMS *Seeadler*
thumb|*Seeadler* hondoratuta

#### Biktima gehiago 
1917ko otsailaren 26ko goizean, *British Yeoman* 1.953 tonako britainiar belaontzia gelditu eta hondoratu egin zuten: oiloak eta txerriak zeramatzan. Arrats berean, *Le Rochefoucauld* frantses lau mastakoa haren biktima izan zen. Itsasontzi hartan sartu zen taldeak jakin zuenez, *Seeadler*ren bila zebilen gurutzontzi britainiar batek gelditu berria zuen.

Martxoaren 5eko arratsaldean, *Seeadler*rek lau mastako belaontzi bat aurkitu zuen ilargiaren argitan eta "Geldi berehala! Alemaniar gurutzontzia". Harrigarriki, 2.206 tonako *Dupleix* itsasontzi frantseseko kapitaina *Seeadler*ria hurbildu zitzaion arraunean, beste kapitain frantses bat txantxetan ari zitzaiolakoan. Laster desengainatu zen, itsasontzia hondoratu ziotenean. *Seeadler*ren hurrengo biktimari, martxoaren 10ean, ordua galdetu zioten, baina ez zion seinaleari jaramonik egin. Lucknerrek ke-sorgailu bat pizteko agindu zuen, eta 3.609 tonako *Horngarth* ontzia atzera itzuli zen, "sutan" zegoen belaontziari laguntza emateko. Tiro bakar batek britainiar itsasontziari irratia hondatu zion: horren ondorioz, *Seeadlerr*en bidaian bizia galdu zuen biktima bakarra gertatu zen. Erresumabatuar marinel bat, Douglas Page, hil zuten tiroak lurrun-hodi bat apurtu zuenean. *Horngarth* laster hondoratu zuen *Seeadler*ren eskarmentu handiko taldeak.

Ordurako, Lucknerrek arazo bat zuen: bere tripulazioaz gain, ia 300 preso elikatu eta seguru mantentzea. Horren ondorioz, martxoaren 20an, lau mastako *Cambronne* frantziar belaontzia harrapatu zutenean, Lucknerrek ontziaren masta bikaina eta txolarre eta bela gehigarriak erretirarazi zituen, presoak *Cambronne* ontzian *Pinmore*ko Mullen kapitainaren agindupean jarri aurretik. *Cambronneko* aparailu hain murriztuak ziurtatu zuen *Seeadler*rek ihes egin ahal izango zuela bere kokapena ehiza-ontziei jakinarazi baino lehen.

*Royal Navy*k ondo zekien *Seeadler*ren kokapen orokorra, eta tranpa bat ezarri zuen, *Otranto* eta *Orbita* merkatari gurutzontzi armatuek eta HMS *Lancaster* gurutzontzi blindatuak osatua, Hornos lurmuturrean. Hala ere, ekaitz gogor batek nabarmen hegoalderago eraman zuen *Seeadler*: apirilaren 18an Ozeano Barean sartu eta Txileko kostaldean zehar iparralderantz nabigatu zuen. Ekainaren hasieran, Christmas uhartearen ekialdean zegoen, eta AEBak gerran sartuak zirela jakin zuen. *Seeadler*rek, beraz, estatubatuar ontziei eman zien arreta: San Frantziskoko 529 tonako *A. B. Johnson* ontzia hondoratu zuen ekainaren 14an, 673 tonako *R. C. Slade* biharamunean, eta *Manila* goleta uztailaren 8an. Ordurako, *Seeadler*rek prest egon behar zuen, kroskoa garbi uzteko. Mopelia uhartetxora —Maupihaa izenaz ere ezaguna da— hamar kilometro inguruko diametroko koralezko atoloi batera iritsi zen, Sozietate uharteetan, Tahititik 450 kilometrora.

#### Hondoratzea eta lehorreratzea 
*Seeadler* handiegia zen Mopeliako urmael babestuan sartzeko: horrexegatik, uharritik kanpo ainguratu behar izan zuen. Azaroaren 2an, ezbeharra gertatu zen. Lucknerren arabera, itsasontzia tsunami batek harrapatu eta arrezifean hondoratu zen. Nolanahi ere, estatubatuar preso batzuek itsasontzia jitoan ibili zela argudiatu zuten, presoak eta eskifaiaren gehiengoa uhartean piknik bat egiten ari ziren bitartean.

Eskifaia eta bere 46 presoak Mopelian lehorreratuta zeuden, baina hornigaiak, su-armak eta itsasontziko bi txalupa salbatzea lortu zuten.

### Ezkutaketan 
Lucknerrek bere bost gizonekin itsasoratzea erabaki zuen hamar metroko luzerako txalupetako batean, *slup* gisa atondua eta *Kronprinzessin Cecilie* izena zuena. Beti baikor, Fijiraino Cook uharteetan zehar nabigatu nahi zuen, belaontzi bat harrapatu, Mopeliara itzuli bere eskifaiaren eta presoen bila, eta eraso egiteko bere ibilbideari berriro ekin.

Mopeliatik irten eta hiru egunera, marinelak Atiu uhartera iritsi ziren, eta Ozeano Barea gurutzatzen zuten marinel holandar-amerikarren plantak egin zituzten, apustu bat egiteko. Zeelanda Berriko komisario egoiliarrak —uharteko administratzailea— nahikoa hornidura eman zien Aitutakiraino, taldeko beste uharte bateraino iristeko eta norvegiarrarena egin zuten. Aitutakiko zeelandaberritar komisario egoiliarra susmotan zegoen, baina ez zuen taldea atxilotzeko baliabiderik, eta Lucknerrek berehala eraman zituen bere gizonak Rarotonga uhartera. Ilunpeetan Rarotongara hurbilduz, Lucknerrek ontzi ilun bat ikusi zuen, bere ustez gurutzontzi laguntzaile bat zena, baina, egiaz, ontzi hondartu bat zen.

Luckner fijitar Wakaya uhartera iritsi zen, txalupa ireki batean, 3.700 km egin ondoren. Wakayako jende gehienak alemaniarren bertsioa onartu zuen, itsasoan galdutako norvegiarrak izatearena, baina zalantzan zen batek Fijiko hiriburu ohi Levukako polizia talde bati deitu zion. Irailaren 21ean, *Amra* uharte arteko ferryko alegiazko arma batek Luckner uretatik botako zuela mehatxatu zuen poliziak. Odol-isurketarik nahi ez zutenez, eta polizia armarik gabe zegoela ohartu ez zirenez, Luckner eta haren gizonak errenditu egin ziren eta Motuihe uharteko gerra-presoen kanpamentu batean konfinatu zituzten, Aucklandeko kanpoaldean, Zeelanda Berrian.

Bit*a*rtean, berriro Mopelian, *Lutèce* izeneko frantses merkataritza-ontzi txikiak arrezifearen kanpoaldean ainguratu bota zuen. *Seeadler*reko lotinant Kling, bere kapitainaren harrapaketaren berri irratian entzunik, *Lutèce*rantz joan eta ontziaz armen bidez jabetu ziren. Frantziar eskifaia beste presoekin lehorreratu zen, eta alemaniar guztiak itsasontzian ontziratu. *Fortuna* izena jarri zioten eta Hego Amerikarantz abiatu ziren. *A  B. Johnson*go Smith kapitainak Mopelian geratzen zen itsasontzi libre bakarra hartu zuen beste hiru marinel estatubatuarrekin, eta 1.600 km-an nabigatu zuten Pago Pagoraino: urriaren 4an iritsi ziren eta han, azkenean, agintariei *Seeadler*ren jardueren berri eman eta Mopelian geratutako beste 44 marinelen erreskatea moldatu zuten.

*Fortuna*k, bitartean, arazoak izan zituen Pazko uhartearen inguruan arroka markatu gabeak jo zituenean. Eskifaia lehorreratu egin zen, eta txiletarrek gerra amaitu arte barneratuta eduki zituzten.

### Ihesa 
Lucknerrek oraindik ez zuen onartu berari zegokionez gerra amaituta zegoela. Motuiheko gerra-presoen kanpamenduko komandanteak *Pearl* motordun txalupa azkarra eskura zeukan, eta 1917ko abenduaren 13an, Lucknerrek bere gizonekin Gabonetarako antzezlan bat muntatzeko plantak zituzten, eta antzezlanerako bere hornidurak erabili bere ihesa planifikatzeko. Berak eta beste preso batzuek *Pearl*ez jabetu eta Coromandel penintsulara jo zuten. Metrailadore bat erabiliz, Lucknerrek 90 tonako *Moa* gabarra hartu zuen orduan eta, eskuz egindako sestante baten eta eskola-atlas batetik kopiatutako mapa baten laguntzaz, Kermadec uharteetarantz itsasoratu zen: Curtis uhartean isurketa-biltegi bat zuen. *Iris* itsasontzi laguntzaileak Lucknerren helmuga asmatu zuen eta abenduaren 21ean harrapatu. Bere misioan hasi eta handik urtebetera, azkenean, gerra amaitu zen Felix von Lucknerrentzat. Gerratearen gainerakoa Zeelanda Berriko gerra-presoen hainbat kanpamentutan igaro zuen, Lyttelton Harbourreko Ripapa uhartea barne, 1919an Alemaniara itzulia izan aurretik.

## Bizitza pertsonala 
thumb|Luckner Ingeborg emaztearekin Sydneyn, Australiara egindako borondate oneko bidaian, 1938
Luckner bi aldiz ezkondu zen. Hanburgoko Petra Schultzekin aurrena, eta harekin alaba bat izan zuen, Inge-Maria, 1913an jaioa. 1914an dibortziatu egin ziren. 1924ko irailaren 24an Ingeborg Engeströmekin ezkondu zen Malmön, Suedian.

## Gerraosteko bizitza 
[ezkerrera|thumb|Luckner Leopold Ziegenbein kapitainarekin [Bremenen, 1930]]
1921eko maiatzaren 12an, Luckner Hanburgoko *Zur goldenen Kugel* (*Große Landesloge von Deutschland*) logiako masoneria erregularrean sartu zen. Bere gerra-abenturei buruzko liburu bat idatzi zuen, Alemanian salduena izan zena, eta Lowell Thomasek berari buruz idatzitako liburu batek angloesferan zehar zabaldu zuen bere ospea.

1926an, Lucknerrek *Vaterland* ("Sorterria") izeneko itsasontzi bat erosteko dirua bildu zuen eta mundu osoan zehar misio bat antolatu zuen, Bremendik irailaren 19an abiatu eta New Yorkeko portura 1926ko urriaren 22an heldu. Hizlari entretenigarria izanik, oso miretsia izan zen bere marinel jakinduriarengatik eta itsasoko gerran hain bizitza galera txikiarekin borrokatu izanagatik. Horrek ate asko ireki zizkion AEBetan, eta ehunka alditan hitz egin zuen herrialde osoan, bai alemanez, bai geroago —gero eta maizago— ingelesez. Pertsona nabari askoren babesa lortu zuen, besteak beste, diplomatikoak, politikariak, eta baita Lehen Mundu Gerrako beteranoak ere, Ameriketako Estatu Batuetako Legiokoak. Henry Fordek auto motordun bat opari eman zion Lucknerri, eta San Frantzisko hiriak ohorezko herritar bihurtu zuen. Calvin Coolidge AEBetako presidenteak berarekin bildu nahi zuen, baina Lucknerrek, gizalegez, uko egin zion Weimarko Errepublikako Kanpo Bulegoak halaxe eskatuta. *Seeteufel erobert Amerika* ("Itsas deabruak Amerika konkistatzen du") bere bidaia liburuan "borondate oneko misioak" deitu zuen bezala, beste inon arrakasta handiagorik izan ez zezakeela sentituz, eta hizlari gisa izandako diru-sarrerek, oso ezaguna eta arrakastatsua izanik ere, ekonomikoki mantendu ezin zutela sentituta, Alemaniara itzuli zen, eta hara 1928ko apirilaren 19an iritsi zen.
thumb|Luckner Duntrooneko Errege Kolegio Militarrean bisitan, 1938
Von Luckner kondea familiako laguna eta Heydrich familiaren ohiko bisitaria izan zen, Halleko gutxiengo katolikokoa zena. Etxean, Luckner kondeak *SMS Seeadler* gurutzaontziari buruz egindako istorioek haien semeetako bat, Reinhard Heydrich gaztea, inspiratu zuten ofizialen kadete gisa izena emateko Weimarko Errepublikako gerrarteko *Reichsmarine*n: handik modu desohoragarrian baja eman zioten "ofizial eta zaldun bati ez dagokion jokabidearengatik" 1931n. 1937an eta 1938an, Lucknerrek eta emazteak munduari bira eman zioten *Seeteufel* laketontzian, eta Zeelanda Berrian eta Australian hartu zituzten, batzuek nazien erregimenaren apologista gisa ikusi zuten arren eta, horregatik, Luckner Australiako prentsaren alemaniarren aurkako propagandaren jomuga bihurtu zen. 

Adibidez, von Luckner kondeak indar fisiko handia zuen, eta eskuin eskuko hatz lodiaren, erakuslearen eta erdiko hatzaren artean txanponak tolesteko eta telefono aurkibideak (lodiena New York hirikoa izan zen) esku biluziekin urratzeko zuen gaitasunagatik nabarmendu zen. Hori zela eta, 1938an Australiara egindako bisitaren karietara, *Sydney Labor Daily* egunkariak bineta bat argitaratu zuen: bertan, Kaiser Gillenek Belgikako Neutraltasun Ituna urratzen zuen, Adolf Hitlerrek beste akordio bat urratzen zuen, eta Lucknerrek telefono aurkibide bat urratzen zuen, *They All Have the Custom* ("Haiek guztiek ohitura dute") epigrafearekin.

Queenslandera (Australia) egindako bisitan, prentsak eta publikoak Lucknertarrei ospakizunak eskaini zizkieten. *Commonwealth Investigation Branch*eko ("Commonwealtheko Ikerketa Saila" edo CIB) Brisbaneko bulegoak Luckertarren zaintza mantendu zuen bere bisitan: Brisbaneko CIBeko ikuskatzaile arduradun Bob Wake Alemaniako Atzerriko Bulegoak bikotearen omenez hitzartutako gala-funtzio batera joan zen. Galako menua svastika batekin apaindu zuten. CIBak bere kontaktu guztien erregistro zehatzak gorde zituen, eta Australiak Alemaniari gerra deklaratu zionean kontaktu horietako asko atxilotu eta barneratu egin zituzten.

Bigarren Mundu Gerran, Adolf Hitler propaganda egiteko erabilzen saiatu zen, nahiz eta masoi izanik, Luckner ez zegoen nazien gustuko taldeetako batean. Lucknerrek uko egin zion AEBetan jasotako ohorezko hiritartasunei uko egiteari eta, horren ondorioz, bere banku-kontuak izoztuta edukitzeagatik sufritu zuen. 1943an, von Luckner kondeak emakume judu alemaniar baten bizia salbatu zuen, Rose Janson, bonbardaketa gune batean aurkitu zuen pasaportea eman ziona eta, horri esker, ondoren, Ameriketako Estatu Batuetara ihes egin ahal izan zuen, herrialde neutral batetik igaro ondoren. Apirileko gerraren amaiera aldera, von Luckner kondea Hall-en bizi zen, eta Estatu Batuetako Armadako Infanteriako 414. erregimentuak guardia jarri zion laburki: hura Wehrmacht eta Waffen-SS tropen aurkako etxez etxeko borroketan aritzen zen herri barruan, goarnizioak amore emateari uko egin ondoren. Luckner kondea ez zen herrira itzuli, bertako naziek epaiketarik gabe exekutatzea planeatu zutela entzunik.

Lucknerrek autografoak ibaika izenpetu zituenez, haren jatorrizko autografoak maiz agertzen dira enkanteetan eta higiezinen salmentetan.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Luckner Suediara joan zen, eta Malmön bizi izan zen Ingeborg Engeström bigarren emazte suediarrarekin, hantxe hil zen arte, 84 urterekin, 1966an. Hala ere, haren gorpua Alemaniara itzuli zuten eta Ohlsdorf hilerri nagusian lurperatu, Hanburgon.

## Idazlanak 
Lucknerrek Alfred von Niezychowskiren *The Cruise of the Kronprinz Wilhelm* (1928) libururako sarrera idatzi zuen, Doubleday & Companyk argitaratua, *Kronprinz Wilhelm* gurutzontzi laguntzaileari buruz.

## Telebistarako serieak 
1973 eta 1975 artean, frantses-alemaniar lankidetza konpainia batek *Graf Luckner* izeneko 39 ataleko abentura telesail bat ekoitzi zuen Alemaniako ARD telebista katerako, Luckner heroi gisa aurkeztuz. Frantsesezko azpititulua *Les aventures du Capitaine Luckner* izan zen.

*Tales from* *Te Papa* telesailaren 26. atalean Lucknerrek Zeelanda Berrian gatibutasunetik ihes egiteko saiakeran erabilitako sestantea agertzen zen.

## *Felix Graf von Luckner* elkartea 
2004ko martxoaren 29an *Felix Graf von Luckner Gesellschaft* ("Felix von Luckner konde elkartea") sortu zen Hallen, haren bizitza eta lana gogoratzeko helburuarekin, bereziki 1945eko apirilean Hallen hiria zaintzeko zuen papera. Elkarteak, gainera, Lucknerrentzako oroitarri eta museo bat sortu nahi du Hallen, eta *Seeteufel* bere laketontzia zaharberritu nahi du (egun Errusian egoera txarrean dago). Sortu eta hilabete gutxira, elkarteak ehun kide baino gehiago zituen hamalau herrialdetan.

## Bibliografia 
* Allen, Oliver E. eta Time-Life Books argitaletxeko editoreak. 1978. Captain Sea Devil of the "Seeadler". *The* *Windjammers* 120-143 orr. (T*he Seafarers*, 6. liburukia) Alexandria, VA: Time-Life Books.
* Bade, James, N. *Von Luckner: A Reassessment. Counr Felix von Luckner in New Zealand and the South Pacific. 1917-1919 and 1938*. Peter Lang GMbH, Frankfurt am Main, 2004.
* Bohse, Daniel & Sperk, Alexander, *Legende, Opportunist, Selbstdarsteller: Felix Graf Luckner und seine Zeit in Halle (Saale) 1919-1945*, Mitteldeutscher Verlag, 2015.
* Bromby, Robin, *German Raiders of the South Seas*, Doubleday. Sydney eta Auckland. 1985.
* Cowan, James, ''The Pirate of the Pacific: German Naval Officer's Daring Escape from his Prison Island and Recapture in Mid-Ocean*, The Wide World Magazine, 1918ko uztaila, 253-260. orr.
* Davis, E. H. *The Man Who Met Von Luckner: True Story of an Encounter with the Seeadler*, The World News, 1938ko ekainaren 25a, 7. eta 40-41. orr.
* Frankenstein, Norbert von, *"Seeteufel" Felix Graf Luckner: Wahrheit und Legende*, Hanburgo, NP-Verlag 1997.
* Fraser, Eleanor, *Count Felix von Luckner and the 'Pinmore'*, Sea Breezes 66, 1992, 772–776. orr.
* Gardiner, Robert (zuzendari editoriala), *Conway's All the World's Fighting Ships 1906-1921*. Conway Maritime Press, Londres 1985.
* Henry, Howard, *The Sea Devil Came Calling* *- Count von Luckner and his Visit to Aitutaki: August / September 1917*. Sovereign Pacific Publishing Publishing Company, Auckland, 2001.
* Hoyt, Edwin. P., *Sea Eagle* (ordezko izenburua: *Count von Luckner: Knight of the Sea*) David McKay Co Inc, New York, NY, 1969.
* Irving, Terry eta Rowan Cahill, *Radical Sydney: Places, Portraits and Unruly Episodes*, UNSW Press, Sydney, 2010, 223–230. orr.
* Luckner, Felix von, *Seeteufel erobert Amerika*, Koehler & Amelang, Leipzig, 1928.
* Luckner, Felix von, *Aus dem Leben des 'Seeteufels'* , Wolfgang Seilkopfek argitaratua, Mitteldeutscher Verlag, Halle, 2000.
* Luckner, Felix von, *Ein Freibeuterleben*, Woldni & Lindeke, Dresden, 1938.
* Luckner, Felix von, *Out of an Old Sea Chest*. Itzulpena: Edward Fitzgerald, Methuen, Londres, 1958.
* Luckner, Felix von, *Seeteufel: Abenteuer aus meinem Leben*, Koehler, Berlin eta Leipzig, 1926, (lehen aldiz 1921ean argitaratua).
* Luckner, Felix von, *Seeteufels Weltfahrt: Alte und neue Abenteuer*, Bertelsmann (Gutersloh) 1951.
* McGill, David, *Island of Secrets: Matiu / Somes Island in Wellington* *Harbour*, Steele Roberts & Silver Owl Press, Wellington, 2001.
* Newbolt, Henry, *History of the Great War Based on Official Documents: Naval Operations, Vol. IV*, Longmans Green eta Co, Londres. 1928.
* Pardoe, Blaine *The Cruise of the Sea Eagle: The Amazing True Story of Imperial Germany's Gentleman Pirate* The Lyons Press, 2005,  .
* Ruffell, W. *The Search for Von Luckner, Part 1*, The Volunteers: New Zealand Military Historical Journal, Vol. 5, no. 5, 14-20. orr.
* Ruhen, Carl, *The Sea Devil: The Controversial Cruise of the Nazi Emissary von Luckner to Australia and New Zealand in 1938*. Kangaroo Press, Kenthurst, 1988.
* Schmalenbach, Paul *German Raiders: A History of Assistant Cruisers of the German Navy 1895-1945*. Naval Institute Press, 1979,  .
* Seilkopf, Wolfgang, *Graf Luckner der Seeteufel / Count Luckner the Sea Devil Eine Biografie in Bildern / A Biography in Pictures*, Mitteldeutscher Verlag, 2012.
* Thomas, Lowell, *Count Luckner the Sea Devil*, Garden City Publishing Company, Inc, Garden City, New York, 1927.
* Thomas, Lowell. *The Sea Devil. The Story of C. Felix v. Luckner, the German War Raider*. New York: Doubleday, Page & Company, 1927; Londres: William Heinemann 1927.
* Wake, Valdemar Robert (2004). *No Ribbons or Medals: The Story of 'Hereward', an Australian Counter Espionage Officer*. Mitcham, South Australia, Australia. Jacobyte Books. ISBN 1-74100-165-X  Digital Print-en eskuragarria, Hego Australia.
* Thomas, Lowell, *The Sea Devil's Fo'c'sle* New York: Doubleday, Doran & Company, Inc. 1929.
* Tichener, Paul, *The Von Luckner Incident*, Lodestar Press, Auckland, 1978.
* Walter, John, *The Kaiser's Pirates*, *German Surface Raiders in World War One*, Arms and Armour Press, Londres, 1994.
* Yarwood, Vaughan, *The History Makers: Adventures in New Zealand Biography*. Random House New Zealand. Auckland, 2002.
* Alain Dunoyer de Segonzac, *Luckner, l'aigle des mers*, *Chasse-marée* aldizkaria, 40. zenbakia, 1989ko martxoa.
* Patrick de Gmeline eta Josephine Sinclair, *Lückner l'aigle des mers*, Lavauzelle argitaletxeek argitaratua, Frantzian. Margolanak (azala eta kontrazala) eta marrazkiak Claude Le Baube margolari frantsesaren marrazkiekin ilustratua, 1985eko iraila.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Von Lucknerren preso baten bizitza, Carl Singerren kontakizuna, *Moa*n harrapatua.
* Zer gertatu zitzaion von Lucknerren Seeadlerri 1917an? James N. Bade, Aucklandeko Unibertsitatea (PDF fitxategia).
* *This is Your Life US telebista saioan agertu zeneko grabazioa*, NBC, 1959ko azaroaren 4a.
* Felix Count von Luckner elkartearen webgunea, Halle, Alemania.
* *Ahoy* - Mackenzie Gregory-ren webloga, Luckner-ri buruzko lilura informazio handia duena. 
* Winchester, Clafrence, ed. (1937), *The Fortunes of War, Shipping Wonders of the World*, 802-808. orr, Lucknerrek *Seeadler*rekin egindako balentrien kontaketa
* Lowell Thomas (1927), *''. Garden City: Garden City Publishing Company, Inc.
* Felix von Lucknerri buruzko egunkarietako artikuluak, ZBWren XX. mendeko prentsaren artxiboetan