Hearst Tower

**Hearst Tower** 300 West 57th Street-en eta Zortzigarren Etorbideko 959an dagoen eraikina da, Columbus Circletik gertu, Midtown Manhattanen, New Yorken (Estatu Batuak). Hearst Corporationen munduko egoitza da, eta, beraz, multzo mediatiko horretako argitalpenen eta komunikazioen enpresa ugariak eraikin berean biltzen ditu, besteak beste, Cosmopolitan, *Esquire*, *Marie Claire*, ''Harper's Bazaar*, *Good Housekeeping* eta *Seventeen*.

## Historia 
Sei solairuko oinarria, zeinaren gainean etxe orratza altxatzen den, 1928an eraiki zen. William Randolph Hearst enpresaren sortzaileak enkargatu zion Joseph Urban arkitektoari. Bi milioi dolar kostatu zen eraikuntza, eta 4000 m² zituen. Oinarriaren jatorrizko fatxada, harri artifizialezkoa, mantendu egin da diseinu berrian, New Yorkeko monumentu bat baita. Etorkizuneko etxe orratz baten oinarria izateko eraiki zen, baina Depresio Handiaren ondorioz bertan behera geratu zen, eta ez zen berriro hasiko laurogei urte geroago arte. 2006ko ekainaren 26an Hearsteko bi mila langile joan ziren hara.

Dorreak, Norman Foster arkitektoak eta WSP Cantor Seinuk ingeniari estrukturalak diseinatua eta Turner Constructionek eraikia, 46 solairu eta 182 metroko altuera du, guztira 80.000 m²-ko bulegoekin. Triangelu-formako euskarriak zituen egitura-diseinu arraroak (diagrid ere esaten zaio) 9.500 tona egitura-altzairu erabiltzea eskatu zuen, *steel frame* egitura konbentzionalarekin baino % 20 gutxiago, gutxi gorabehera. 2001eko irailaren 11ko atentatuen ostean New Yorken eraikitako lehen etxe orratza izan zen Hearst dorrea. 2006an Emporis etxe orratzen saria jaso zuen eraikinak, eta urte horretan munduan eraikitako etxe orratz onena dela aitortu zuen. 2016an CTBUH-en *10 Year Award – Winner* saria ere jaso zuen, eraikin baten errendimendu optimoa aitortzen duena eraiki eta 10 urtera.

Hearst Dorrea New Yorken eraikitako lehen bulego-etxe orratz ekologikoa izan zen, eta hainbat ingurumen-elementu ditu. Atariko zorua beroa eroaten duen kareharriz zolatuta dago. Lur azpian polietilenozko hodiak daude, ura zirkulazioan dutela, udan giroa hoztu eta neguan berotzeko. Teilatuan jasotako euria sotoko tanke batean gordetzen da, hozte-sisteman erabiltzeko, landareak ureztatzeko eta atari nagusiko iturrirako. Eraikinaren egiturazko altzairuaren %85 birziklatua da. Guztira, New Yorkeko gutxieneko baldintzak baino %26 energia gutxiago erabiltzeko diseinatu zen eraikina, eta United States Green Building Council-en urrezko LEED ziurtagiria lortu zuen; gainera, ziurtagiri hori duen New Yorkeko lehen etxe orratza izan zen.

Atariak eskailera mekanikoak ditu, eta hiru solairuko altuera duen *Icefall* izeneko iturri bat zeharkatzen dute; kristalezko milaka panelez eraikitako ur-jauzi zabal bat da, atondoko airea hoztu eta hezetzen duena. Richard Long artistak egindako *Riverlines* izeneko hogei metroko fresko bat osatzen du urarekin.

## Kristalak garbitzea 
Dorrearen diseinuak fatxada oso irregularra izatea eragiten du. Tractel-Swingstagek diseinatutako sistema baten proiektuak hiru urte eta hiru milioi dolar behar izan zituen eraikineko kristal-garbigailuak gordetzeko, *bird's mouths* ("txori-ahoak") izeneko leiho ahurrak zirela eta. Azken diseinua hau da: "Smart baten tamainako altzairuzko kaxa angeluzuzen bat, hamar metroko beso hidrauliko bati eusten diona, eta altzairuzko sei kablek garbiketako saski teleskopiko bati lotzen zaiona. Saskian, segurtasuneko 67 sentsore elektromekaniko monitorizatzen dituen ordenagailu bat dago." Gailu hori 2005eko apirilean jarri zuten, dorrearen zabaltza inguratzen duen 130 metroko altzairuzko pista baten gainean. Eraikinaren kanpoaldeko sigi-sagek eta izkinetako "txori-ahoek" kristal-garbitzaileentzako aldamio bereziak garatzea eskatu zuten.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Hearst_Tower_Lobby_October_2006.jpg|link=Archivo:Hearst_Tower_Lobby_October_2006.jpg|alt=Interior del vestíbulo desde el Cafe 57.|Atondoaren barrualdea *Cafe 57-tik ikusita*.
Fitxategi:Hearst_Tower_April_2008.jpg|link=Archivo:Hearst_Tower_April_2008.jpg|alt=Detalle de la fachada del edificio.|Eraikuntzaren fatxadaren xehetasuna.
Fitxategi:Hearst_Corp._building,_NYC_IMG_3956.JPG|link=Archivo:Hearst_Corp._building,_NYC_IMG_3956.JPG|alt=Otra vista de la torre.|Dorrearen beste bista bat.
Fitxategi:Hearst_Tower_(Manhattan,_New_York)_002.jpg|link=Archivo:Hearst_Tower_(Manhattan,_New_York)_002.jpg|alt=El exterior de la base.|Oinarriaren kanpoaldea.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Up to the Sky: Hearst Tower, New York. Sabine Pollmeier eta Joachim Haupten dokumentala. 2009.
* Hearst Tower Treasures of New Yorkek ekoitzitako dokumentala
* Stichweh, Dirk. *New York Skyscrapers''. Prestel Publishing, Munich 2009, ISBN 3-7913-4054-9.
* Luxis: Hearst Tower New York, NY

## Kanpo estekak 
* Constructaliako Hearst Dorreari buruzko azterketa
* Hearst Tower Emporis-en
* in-Arch.net: Hearst Dorrearen historia
* New York Architect Images
* New Yorkeko Hearst Dorrearen egituraren xehetasunak eta irudiak