Hassiba Ben Bouali

**Hassiba Ben Bouali** (; ; zenbaitetan **Bent Bouali** idatzia) (Sendjas, Chlef-etik gertu, Aljeria,  - Aljerreko Kasbah-a, ) Aljeriako Independentzia Gerrako gudaria eta FLNko militantea izan zen, Ali la Pointe, Zohra Drif, Petit Omar eta Yacef Saâdi Aljerko barruti autonomoko buruzagiarekin batera Aljerko guduan nabarmendu zena.

## Biografia 
### Jatorria eta ikasketak 
Hassiba Ben Bouali 1938ko urtarrilaren 20an jaio zen, familia aristokratiko handi batean. Bere jaioterria, Sendjas (Bougainville, kolonizazioaren garaian), Ouarsenis mendien behealdeko herri txikia, Chlef-eko wilayako (kolonizazioaren garaiko Orléanville) hiriburutik 14 km hegoaldera zegoen. 1947an, Hassibak 9 urte zituela, familia Aljerrera joan zen bizitzera. Bere aitak, Abdelkader Ben Boualik, Aljerreko Gobernu Orokorreko nekazaritza departamentuan lan egiten zuen.

Bere jaioterrian hasi zen lehen ikasketak egiten, eta gero, Aljerrera bizitzera joandakoan, bertako *Ain Zerga* eskolan jarraitu zuen. 1950ean lehen hezkuntza gainditu ondoren, musika ikasketak egin zituen Pasteur lizeoan (gaur egun Aljerreko Fakultate Nagusiaren eranskina). 16 urterekin, Aljeriako Ikasle Musulmanen Batasun Orokorrean (Union générale des étudiants algériens - UGEMA) afiliatu zen. Aldi berean, ikasten segitzen zuen bitartean, Aljerko Boutin kaleko "*La tasse de lait*" ongintzazko erakunde laikoan lan egiten zuen, amarekin batera. Erakunde horren helburua Aljerreko Belcourt auzeko ume musulman pobreei janaria banatzea eta bestelako laguntzak ematea zen. *Mustapha Pacha* ospitaleko gaixoak artatzen ere lan egin zuen, bertan erizaintzako ikastaroak egiten zituen bitartean.

### Nazio Askatasunerako Fronteko kidea 
thumb|Hassiba Ben Bouali 15 urte zituela.
1956ko maiatzaren 19an, Nazio Askatasunerako Fronteak (FLN) greba mugagabera dei egin zien ikasle musulmanei, eta Aljeriaren askapen-borrokarekin masiboki bat egitera gonbidatu zituen. Hassiba Ben Boualik bigarren mailako ikasketak utzi zituen, ikasle musulmanen % 90ek bezala, Bere erakargarritasunak europarren auzo dotore guztietatik erraz mugitzeko aukera ematen zion Zohra Drif, Djamila Bouhired eta Djamila Boupacha-rekin batera, Kasbah-eko terrazetan emakumeen bilerak antolatzen lagundu zuen.

#### «*Réseau bomb*e» taldean errekrutatua 
[ezkerrera|thumb|[Yacef Saâdi|Yacef Saâdik sorturiko «*Réseau bombe*» taldeko zenbait kide. Ezkerretik eskuinera: Samia Lakhdari, Zohra Drif, Djamila Bouhired eta Hassiba Ben Bouali.]]
Aljerren FLNrekin bat egin zuenean, Hassibak Nazio Askapenerako Armadaren (ALN) maki batean erizain izan nahi zuen, horregatik, erizaintzako ikastaroak hartu zituen *Mustapha Pacha* ospitalean. Geroago, baina "*réseau bonbe*" (Lehergailuen sarea) taldeko laborategi-laguntzaile gisa hasi zen lanean.

Atentatu terrorista odoltsu batek markatu zuen 1956ko uda Aljerian: Thèbes kaleko atentatuak, hain zuzen. 1956ko abuztuaren 9tik 10erako gauean, Aljeria frantseseko europar talde txiki batek, edozein bitartekoz baliaturik mendeku hartzea erabakita zuenak, dinamita-bonba bat jarri zuen Kasbah Behereko kalezulo batean. Leherketa itzela izan zen, 70 musulman baino gehiago hil zituen, eztandak berak triskatuta edo etxeen hondakinen azpian lurperatuta. Sarraskia "*Comité des quarante*" izeneko talde batek sinatutako panfleto baten bidez aldarrikatu zuten: «*Hildako europar bakoitzeko, Kasbah-eko etxadi bat lehertuko da*»."
thumb|277x277px|Ali la Pointe (1930 - 1957)
Polizia Hassiba Ben Boualiren atzetik zebilen, eta fiskaltzak, 1956ko abenduaren 14an, atxilotzeko agindua eman zuen. Medikuen epaiketan 20 urtez bortxazko lanak egitera kondenatu zuten auzi-ihesean, eta Djamila Bouhired eta Djamila Boupacharen aurka bonba bidezko atentatuengatik eginiko epaiketan heriotza-zigorra ezarri zioten.

20:15ean, paraxutistek, badaezpada, armadako erreflektoreek argiztaturiko ondoko etxeak hustu eta bertako biztanleak handik urrundu zituzten. Gela guztiak miatu zituzten, eta etxearen jabeek, bi emakumek, ezkutalekua non zegoen aitortu zuten soldaduek behartuta. Han lau pertsona ezkutatuta zeudela zehaztu zuten, tartean emakume gazte bat eta 12 urteko haur bat; "*liderrak Ali du izena*", adierazi zuten. Guiraud komandantea, operazioen burua, ezkutalekua horma lodi baten atzean zegoela jakinda, megafono bat erabiliz FLNko ekintzaileekin hitz egiten saiatu zen: "Errenditu zaitezte, Ali, dena amaitu da. Bizitza salbatuko duzuela agintzen dizugu ". Behin eta berriz esan zien Omar eta Ben Bouali irteteko. Ez zen erantzunik izan, ezkutalekuan zeudenek ez baitzuten amore eman nahi.
thumb|314x314px|Hassiba Ben Boualiren hilobia Aljerreko Sidi M'hamed hilerrian.
Guiraud komandanteak, Godard koronelaren onespena izan zuenean, ezkutalekuko hormetan leherketa-karga bat jartzea erabaki zuen. Piroteknikoek tankeen aurkako bi mina erabili zituzten, hormak blindatuta egon zitezkeelakoan. Paraxutistak aretotik irten ziren. Ezkutalekuaren barruan, ez Ali, ez Hassiba, ez Mahmoud, ez Petit Omar ere ez ziren mugitu. 6:15ean leherketa bat entzun zen Kasbah osoan. Leherketa-kargen eztanda itzelaren ondoren, beren gain erori ziren murruen burrunbak jarraitu zuen, eta aldameneko etxea, paraxutistek hustu ez zutena, bizilagunen gainera erori zen., eta Ali la Pointe eta Mahmoud Bouhamidirenak, guztiz birrinduta. 1957ko urriaren 8an Aljerreko bataila amaitutzat eman izan zen.

Hassiba Ben Boualiren Aljerreko Sidi M'hamed hilerrian lurperaturik dago.]]
2010ean, Hassiba Ben Bouali hil eta 53 urtera, Malika El Korso historialariak ekintzaile aljeriarrak frantsesez idatzitako gutun bat aurkitu zuen. Eskutitzak 1957ko irailaren 15eko data zuen, Hassiba hil baino 24 egun lehenagokoa. Historialariak hainbat urte zeramatzan Aljeriako emakumeei eta Iraultzari buruzko proiektu batean lanean. 2010ean Vincennesko (Frantzia) *Service historique de la Défense* artxibategian gordetako hainbat dokumentu kontsultatu zituen, garai hartan publikatu ezin zitezkeenak, baina 2012tik aurrera sailkatuta ez daudenak. "*Réseau spécial bombes*" izenburuko 1H1245 kutxak hainbat espediente zituen, haien artean Hassiba Ben Boualiren gutuna gordeta zegoen 1H1245/D3 karpeta. Historialariaren arabera, gutuna paraxutista frantsesek 1957ko irailaren 28an Yacef Saadi eta Zohra Drif atxilotu zituzten gordelekuan aurkitutako dokumentuen artean zegoen.

Gurasoei zuzendutako gutunak, inoiz helmugara iritsi ez zenak, lau orrialde zituen, eta "Hassiba" ponteko izenaz sinaturik zegoen. Bertan, Ben Boualik kontatzen zuen zelako infernua bizi behar izan zuten, zortzi hilabetez, Aljerreko Kasbahean babestu ziren FLNko militanteek, Massu jeneralaren paraxutistek inguratuta, Aljerreko guduan:

«Ia 9 hilabetez ez dugu izan elkarren berri. Erraiak jaten egon naiz denbora horretan guztian [...] Izugarria da familia urrun duzunean sentitzen duzun hutsunea. Badakizue hemen, Aljerren, nire atzetik dabiltzala gau eta egun, beraz ezinezkoa zait ezer egitea [...] Oso une zailak igaro ditugu, eta orain ere ezin esan gauzak itzel doazenik; baina horrek ez du axola, kementsu jarraitzen dugu, nahiz eta egunero-egunero galtzen dugun anai-arreba bat edo beste, beren herrira askatasuna ekartzen saiatzeagatik. Horregatik, nire eginbeharra makiekin bat egitea dela erabaki dut. Bertan, Aljeria zerbitzatu ahal izango dut erizain gisa edo, behar izanez gero —eta bihotz-bihotzetik espero dut— armak eskutan hartuta borrokatuz [...] Ez kezkatu, eta are gutxiago nigatik; orain, laster eskolara itzuliko diren haurrak izan behar ditugu gogoan. Ziur naiz lan ederra egingo dutela. [...] Hiltzen banaiz, ez nigatik negarrik egin; zoriontsu hilko naiz, benetan diotsuet.»Malika El Korso historialariak proposatu zuen irakaskuntza nazionaleko zentro guztietan eta Hezkuntza eta Ikerketa Zientifikoko Ministerioak kudeatutako unibertsitateetan eta unibertsitate-zentroetan, urriaren 8an, ikasle batek gutuna irakurtzea, arabierara itzulita, Hassiba Ben Boualiren eta bere herriaren alde hil ziren aljeriar borrokalari guztien oroimena betikotzeko.

## Oharrak eta erreferentziak 
### Oharrak 
### Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Bibliografia eta Filmografia 
### Bibliografia 
* Jean Déjeux, ''Femmes d'Algérie : Légendes, traditions, histoire, littérature*, Paris, La Boîte à documents, 1987
* Djamila Amrane, *Les Femmes algériennes dans la guerre*, Pierre Vidal-Naqueten hitzaurrea, Paris, Plon, 1991  ()
* Hafid Gafaïti, *Les femmes dans le roman algérien : histoire, discours et texte'', Éditions L'Harmattan, 1996
* Khalida Toumi, *Une algérienne debout*, entretiens avec Élisabeth Schemla, Flammarion, Paris 1999
* Monique Gadant, *Le Nationalisme algérien et les femmes*, éditions L'Harmattan, Paris 2000
* Baya Jurquet-Bouhoune et Jacques Jurquet, *Femmes algériennes : De la Kahina au Code de la famille*, Le Temps des Cerises, 2007
* Diane Cambrons, ''Femmes musulmanes : Guerre d'Algérie 1954-1962*, Éditions Autrement, 2008
* Diane Sambron, *Femmes algériennes pendant la colonisation*, Riveteuse, 2009
* Assia Djebar, *La Femme sans sépulture*, Éd. Albin Michel, Paris, 2002  ()
* Agnès Fine et Claudine Leduc, *Femmes du Maghreb*, PUF, 1999
* Zohra Drif, *Mémoires d’une combattante de l’ALN, Zone autonome d’Alger*, Chihab Édition, Alger, 2013

### Filmografia 
#### Zinema 
Ondorengo filmen historia osoa edo zati bat Aljerko batailaren gertakari historikoan inspiratuta dago:

* *Komando Galdua* (*Lost Command*), Mark Robson, (1966)
* *Aljerreko Gudua* (*La Battaglia di Algeri*), Gillo Pontecorvo, (1966)

#### Telebistako dokumentalak 
Dokumental hauetan Hassiba Ben Boualiren historia kontatzen da:

* *Mémoires de femmes,* Léon Desclozeaux, 52 min. Seaux Productions, 1995
* *Algériennes, 30 ans après*, Ahmed Lallem, 50 min. Airelles vidéo : Steel Bank Film, 1996
* *La Bataille d'Alger*, Yves Boisset, 56 min. France 2 eta Compagnie des Phares et Balises 2007
* *Les Porteuses de feu*, Faouzia Fékiri, 53 min. France 3 eta BFC Productions, 2008
* *Moudjahidates*, Alexandra Dols, 74 min. Hybride Pulse, 2008
* *Guerre d'Algérie: Mémoire de femmes'', Marcela Feraru, 90 min. Secours de France, La chaine Histoire 2012