open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ballinaglera

''''* (irlanderaz *Baile na gCléireach'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena.

## Kanpo estekak
Ballinamore

''''*, historikoki *Bellanamore* (irlanderaz *Béal an Átha Móir'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 889 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Cloone

''''* (irlanderaz *An Chluain'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 600 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Dromahair

''''* (irlanderaz *Droim Dhá Thiar'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 748 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Drumcong

''''* (irlanderaz *Droim Conga'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena.

## Kanpo estekak
Drumkeeran

''''* (irlanderaz *Droim Caorthainn'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 242 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Dowra

''''* (irlanderaz *An Damhshraith'') Irlandako udalerri bat da, Cavan konderria eta Leitrim konderriaren artean banatua dagoena. 2006ko erroldaren arabera 540 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Drumsna

''''* (irlanderaz *Droim ar Snámh'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2013ko erroldaren arabera 247 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Leitrim (Leitrim konderria)

''''* (irlanderaz *Liatroim'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 485 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Killarga

'*** edota **Killargue*' (irlanderaz *Cill Fhearga*) Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena.

## Kanpo estekak
Manorhamilton

''''* (irlanderaz *Cluainín'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.336 biztanle zituen.

Sligo udalerritik 26 kilometrora dago, eta Enniskillen udalerritik 40 kilometrora.

## Kanpo estekak
Gorvagh

''''* (irlanderaz *Garbhach'') Irlandako Leitrim konderrian dagoen eremu txiki bat da. Mohill udalerritik 6,4 kilometrora eta Ballinamore udalerritik 9,7 kilometrora dago.

## Kanpo estekak
Aghamore (Leitrim konderria)

''''* (irlanderaz *Achad Mór'') Irlandako Leitrim konderrian dagoen eremu txiki bat da. Dublin eta Sligo arteko N4 errepidean dago.

## Ikus gainera 
* Aghamore (Mayo konderria)
* Aghamore (Fermanagh konderria)

## Kanpo estekak
Tully (Leitrim konderria)

''''* (irlanderaz * An Tulach'') Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena.

## Ikus gainera 
* Tully (Galway konderria)

## Kanpo estekak
Tully (Galway konderria)

''''* (irlanderaz * An Tulach'') Irlandako udalerri bat da, Galway konderrian dagoena. Renvyle penintsulan dago, Irlandako mendebaldeko kostalde osoa igarotzen duen Wild Atlantic Way ibilbidean.

## Ikus gainera 
* Tully (Leitrim konderria)

## Kanpo estekak
Rick Parfitt

**Richard John "Rick" Parfitt** (1948ko urriaren 12a, Woking, Surrey &ndash; 2016ko abenduaren 24a, Marbella, Espainia) ingeles gitarrajole, abeslari eta musikari bat izan zen. Nagusiki Status Quo rock musika taldeko gitarrajolea izateagatik ezaguna zen.

## Kanpo estekak 
* Status Quo taldearen webgunea
Binghamstown

''''* (irlanderaz *An Geata Mór'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena.

## Kanpo estekak
Bohola

'*** edota **Ballycarra*' (irlanderaz *Both Chomla*) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2015eko erroldaren arabera 170 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Gil Parrondo

**Manuel Gil Parrondo y Rico-Villademoros** (1921eko ekainaren 17a, Ḷḷuarca, Asturias &ndash; 2016ko abenduaren 24a, Madril) espainiar zinema zuzendari artistiko bat izan zen.

Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria birritan irabazi zuen, *Patton* (1970) eta *Nicholas and Alexandra* (1971) filmeetako eszenatokiengatik, eta *Travels with My Aunt* (1971) filmeko eszenatokiak diseinatzeagatik sari berdinerako izendapena jaso zuen.

Film nabarmen ugariren eszenatokiak diseinatzeagatik nabarmendu zen, tartean *Mr. Arkadin* (1955), *Alexander the Great* (1956), *The Pride and the Passion* (1957), *King of Kings* (1961), *El Cid* (1961), *Lawrence of Arabia* (1962), *55 Days at Peking* (1963), *The Fall of the Roman Empire* (1964), *Doctor Zhivago* (1965), *The Wind and the Lion* (1975), *Robin and Marian* (1976), *The Boys from Brazil* (1978), *Volver a empezar* (1982), *Bearn o La sala de las muñecas* (1983), *Las bicicletas son para el verano* (1984), *Werther* (1986), *Tu nombre envenena mis sueños* (1996), *El abuelo (1998)*, ''You're the One (una historia de entonces)* (2000), *Tiovivo c. 1950* (2004) eta *Ninette'' (2005).
Breaffy

'*** edota **Breaghwy*' (irlanderaz *Breachmhaigh*) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 1.673 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Carnacon

'*** edota **Carrownacon*' (irlanderaz *Ceathrú na gCon*) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 713 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Cregganbaun

''''* (irlanderaz *An Creagán Bán'') Irlandako herri bat da, Mayo konderrian dagoena.

## Kanpo estekak
Glencastle

''''* (irlanderaz *Gleann Chaisil'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 30 biztanle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Delphi (Mayo konderria)

''''* (irlanderaz *Fionnloch'') Irlandako herri bat da, Mayo konderrian dagoena.

## Toki nabarmenak 
* Doo aintzira

## Kanpo estekak
Crossmolina

'*** edota **Crosmolina*' (irlanderaz *Crois Uí Mhaoilíona*) Irlandako herri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.069 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bun an Churraigh

'''** edota **Bun a' Churraigh'* (ingelesez *Bunacurry'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremua.

## Kanpo estekak
Ceathrú Thaidhg

''''* (ingelesez *Carrowteige'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremua.

## Kanpo estekak
Cill Ghallagáin

''''* (ingelesez *Kilgalligan'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremua.

Herri honetan Seán Ó hEinirí (1915-1998) arrantzale eta ipuinkontalaria bizi izan zen, gaur egun arte ezagutzen den azken irlandera hiztun elebekarra.

## Kanpo estekak
Beta Cephei izar aldakor

**Beta Cephei izar aldakorrak** izarraren azalean pultsazioen ondorioz euren dizdiran aldaketak jasaten dituzten izar aldakor mota bat bidra. Gehienezko dizdira izarraren gehienezko uzkurdura unean du. Ohiko aldaketak 0,01 eta 0,03 magnitude bitartekoak dira, eta oszilazio periodoak 0,1 eta 0,6 egun bitartekoak. Izar aldakor mota hauen eredua Beta Cephei da, mota honi izena ematen diona. Izar honek bere dizdiran 3,16 eta 3,27 arteko itxurazko magnitudeko oszilazio bat du, 4,57 orduko periodo batekin.

B0-B3 espektru motako izarrak dira, Hertzsprung-Russell diagraman sekuentzia nagusitik apur bat gorago daudenak, -3 eta -5 arteko magnitude absolutuekin. Gaur egun, sekuentzia nagusia uzten ari diren izarrak direla suposatzen da, eta horregatik hedapen motel bat eta euren dentsitatearen gutxitze bat jasaten ari dira, pultsazio periodoan handitze bat dakarrena.

Izar hauek ez dira Zefeida izar aldakorrekin nahastu behar, hauek Delta Cephei izarragatik deituak bait dira.

### Beta Cephei izar aldakorrik garrantzitsuenak 
Fuente: Variables of b Cephei type (Alcyone)

## Kanpo estekak
Panhelenismo

[thumb|250px|[Magna Graeciaren mapa, Sèvresko Itunaren ondoren, Panhelenismoa gainbeheran hasi zenean.]]
**Panhelenismoa** Balkanetako penintsularen eta Egeo itsasoaren ertzeko greziarherri guztiak, erlijio ortodoxokoak eta grezieraz mintzatzen direnak, nazio bakar batean biltzea helburu duen higikundea edo joera da. Panhelenismoak indar handia izan zuen XIX. mendean, baina 1921-22ko greziarren eta turkiarren arteko gerraren ondorioz Greziaren zabalkundea mantsotu egin zen eta panhelenismoak behera egin zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dún Ibhir

''''* (ingelesez *Dooniver'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremua.

## Kanpo estekak
Eachléim

''''* (ingelesez *Aughleam* edota *Aghleam'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena, Mullet penintsulan. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremua.

## Kanpo estekak
Gob an Choire

'''** edota **Gob a' Choire'* (ingelesez *Achill Sound'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena, Achill uhartearen ekialdeko kostaldean. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremua.

2002ko erroldaren arabera 255 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Sáile

''''* (ingelesez *Salia* edota *Saula'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremua.

Achill uhartean dago, Gob an Choire eta An Caiseal herrien eremu berdinean.

## Kanpo estekak
Becrux

**Becrux** edo **Mimosa** **Beta Crucis** (β Cru / HD 111123 / HR 4853) izarrak jasotzen dituen izenak dira, Hegoaldeko Gurutzea edo Crux konstelazioko bigarren izarrik distiratsuena eta gaueko zeruko hogeigarren distiratsuena dena. Becrux izena  beta greziar hizkia eta crux hitzaren kontrakzio bat da, Mimosa izenaren jatorria izen bereko landarean egon daitekeen bitartean.

Becrux kolore urdineko, 1,30 magnitude bisualeko eta B0.5IV espektro motako izar azpierraldoi bat da, 27.000 kelvin inguruko azaleko tenperaturarekin. Bere argitasuna, eguzkiarena baino 2000 aldiz handiagoa espektro ikusgarrian, 19600 aldiz handiagoa da ultramorean igorritako erradiazioa ere kontutan hartuz gero, hain beroa den izar batean proportzio oso handi bat suposatzen duena. Bere diametroa 7 eguzkikoa da, eta bere masa 14 eguzki masakoa. Izar gaztea da, 10 milioi urte inguru dituena. Bere burdin edukia gure eguzkiarenaren %75a inguru da. Beta Cephei motako izar aldakor oszilatzaile bat da, bere distira 1,23 eta 1,33 artean aldatzen dena, 4,588, 4,028, 4,386, 6,805 eta 8,618 orduko periodoekin.

Gure eguzki-sistematik 280 argi-urteko distantziara dago. Becruxen espektroak hurbileko izar bitar bat dela adierazten du, bere bi osagaiek, elkarrengandik 7 unitate astronomikoko distantziara daudenak, 5 urteko orbita periodoa dutelarik. Gainera, masa baxuko beste bigarren lagun bat ere aurkitu da, espektro ikusgarrian ikusi ezin daitekeena, baina oso aktiboa dena x izpietan. Sekuentzia nagusi aurreko izar bat da, hau da, oraindik eraketa prozesuan dagoena. Barnealdeko bikotetik 350 unitate astronomikoko distantziara, 1600 urte edo gehiago behar ditu orbita bat osatzen. Laugarren izar bat ere, bisualki 42 arku segundora dagoena, sistemaren zati izan daiteke. Benetan sistemaren zati izango balitz, osagai distiratsuenagandik gutxienez 3600 unitate astronomikoko distantziara egongo litzatekeen nano laranja bat izango litzateke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drummin (Mayo konderria)

''''* (irlanderaz *Cill Cheallaigh'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena.

## Kanpo estekak
Foxford

''''* (irlanderaz *Béal Easa'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.326 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Glenhest

''''* (irlanderaz *Gleann Oistín'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 229 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Hurbileko izar bitar

Astronomian, **hurbileko izar bitar** (ingelesez *close binary*) osagaien arteko banaketa izarren diametroaren parekoa den izar bitarrei deritze. Izar bakoitzak bere Rocheren lobulua betetzen duen mailagatik ezberdintzen diren hiru mota nagusi daude:

* Izar bitar bananduak: (ingelesez *detached binaries*), non izarretako batek ere ez duen betetzen bere Rocheren lobulua, euren artean masa transferentzia nabarmenik ez dagoelarik.
* Izar bitar erdibananduak: (ingelesez *semidetached binaries*) non izarretako batek bere Rocheren lobulua betetzen duen, izar honek zuzenean bere lagunagana erortzen den edo akrezio diskoan sartzen den materia galtzea eraginez.
* Kontaktuzko izar bitarrak: (ingelesez *contact binaries*) non biek betetzen duten euren Rocheren lobulua edo konbekziozko estalki komun bat partekatzen dutenak.

Osagaien arteko hurbiltasunak hurbileko izar bitarretan, ohi osagaietako bat behintzat deformatzen du, izar aldakor elipsoidal errotari bat sortuz, sarritan sistemak izar bitar itzaltzaile bat ere osatzen du.

## Ikus, gainera 
* Izar bitar espektroskopiko
* Kontaktuzko izar bitar
* Izar bitar itzaltzaile
* Izar bitar elipsoidal errotari

## Kanpo estekak
Corrimbla

'''''' Irlandako herri bat da, Mayo konderrian dagoena. 100 biztanle inguru ditu, 30 iparraldeko eremuan eta 70 hegoaldeakoan, Bonniconlon road inguruan.

## Kanpo estekak
Keel (Mayo konderria)

''''* (irlanderaz *An Caol'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 541 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Islandeady

''''* (irlanderaz *Oileán Éadaígh'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.008 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Kilcummin

''''* (irlanderaz *Cill Chuimín'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena.

## Kanpo estekak
Kiltimagh

''''* (irlanderaz *Coillte Mach'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2016ko erroldaren arabera 1.427 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Lahardane

''''* (irlanderaz *Leathardán'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 156 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Kilmaine

''''* (irlanderaz *Cill Mheáin'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2013ko erroldaren arabera 166 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Uch

**Uch** (; (), askotan **Uch Sharif** (; ) deitua, Pakistango hiri historikoa da, Bahawalpurretik 60 kilometrotara, Punjab probintzian. Alexandro Handiak sortu zuen. Uch bertan dauden monumentu eta santutegiengatik ezaguna da. Gaur egun 22.000 biztanle ditu.

## Klima 
## Ondarea 
* Bibi Jawindiren hilobia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Louisburgh (Mayo konderria)

**Louisburgh** (irlanderaz *Cluain Cearbán*) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 811 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Mayo (Mayo konderria)

''''* (irlanderaz *Maigh Eó'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 426 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Neale (Mayo konderria)

''''* (irlanderaz *An Éill'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 874 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Newport (Mayo konderria)

'***, historikoki **Ballyveaghan*' (irlanderaz *Baile Uí Fhiacháin*) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 727 biztanle zituen.

## Toki interesgarriak 
* Rockfleet gaztelua

## Kanpo estekak
Partry

'***, formalki **Ballyovey*' deitua (irlanderaz *Pártraí*) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 563 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Unconquered

***Unconquered*** (euskaraz: "Menderaezinak") abentura filma da, Cecil B. DeMille estatubatuar  zinemagileak 1947an zuzendu eta ekoitzi zuena. Gary Cooper, Paulette Goddard, Boris Karloff eta Ward Bond izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua 
1763, Hamahiru Koloniak, Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia Gerra jazo aurreko garaia. Abby (Paulette Goddard) ingeles neska gaztea amerikar kolonietara esklabo gisa erbesteratua izan da. Ameriketara daraman ontzian Christopher Holden (Gary Cooper) abenturazale galai bat berataz gupidatu eta haren askatasuna erosiko du, baina hura joatean, Martin Garth (Howard Da Silva) politikari maltzurrak Abigail berriz ere esklabo bilakatuarazi eta mendebaldeko mugaldeko amerindiarren bizilekua den Ohio lurralde basatira berarekin batera eraman nahiko du, Pitts izeneko gotorleku eta herrixkara (etorkizuneko Pittsburgh hiria izango dena).

## Aktoreak 
* Gary Cooper: Christopher Holden kapitaina
* Paulette Goddard: Abigail 'Abby' Martha Hale
* Howard Da Silva: Martin Garth
* Boris Karloff: Guyasuta buruzagia
* Cecil Kellaway: Jeremy Love
* Ward Bond: John Fraser
* Virginia Campbell: Fraser andrea
* Katherine DeMille (zuzendariaren alaba): Hannah
* Henry Wilcoxon: Steele kapitaina
* C. Aubrey Smith as Lord Chief Justice
* Victor Varconi: Simeon Ecuyer kapitaina
* Virginia Grey: Diana
* Mike Mazurki: Dave Bone
* Porter Hall: Leach
* Matthew Boulton: Brooks kapitaina
* Richard Gaines: George Washington kolonela

## Kanpo estekak 
* *Unconquered* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irkaurgai
Viggianello (Korsika)

**Viggianello** (), Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loreto-di-Tallano

'''''', () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Probabilismo

**Probabilismoa** (jatorrian, Latinez *probare*, testa egin, probatu) kasuistikan, ekintza bat moralaren ikuspegitik zilegi den ala ez jakiteko erabiltzen den hastapena da. Probabilismoak “iritzi egiantzekoena” proposatzen du ekintza bat onar daitekeen ala ez erabakitzeko. Iritzi egiantzekotzat hartzen da bai aldeko argumentu logikoak dituena, eta baita ere alor horretan ardura dutenek aldeko iritzia ematen dutenean. Bartolomé de Medina Salamancako domingotarrak finkatu zuen probabilismoa dotrina modura 1577an, eta jesuitak izan dira batez ere haren aldekoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edie Brickell

**Edie Arlisa Brickell** (Dallas, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1966ko martxoaren 10a - ) Ameriketako Estatu Batuetako abeslari eta abesti idazlea da. 1988an eginiko *Shooting Rubberbands at the Stars* da bere diskarik ezagunena, Edie Brickell & New Bohemians taldearen lehenngoa. Paul Simonen emaztea da.
Kalabaza nebulosa

**Kalabaza nebulosa**, **arraultza ustel nebulosa** edo **OH 231.84 +4.22** bezala ere ezaguna, Puppis konstelazioan dagoen protonebulosa planetario bat da. Kalabaza nebulosa izena bere forma bitxiagatik jasotzen du. *Arraultza Ustel Nebulosa* ezizena bertan dauden sufrezko konposatu ugarien ondorioz jasotzen du, sekulako kiratsa eragingo lukeena bertan hori frogatzeko egoterik balego. 1,4 argi-urteko luzera du eta M46 kumulu irekian dago, gugandik 5000 argi urteko distantziara.

Nebulosa hau, nagusiki, erdian duen izarrak kanporatutako eta ondoren kontrako norantzetan azeleratutako gasez osatua dago. Gasak 1,5 milioi kilometro ordukoraino iritsi den abiadura hartu du. Izarraren masa gehiena orain gasezko egitura bipolar hauetan dago.

Espainiar eta amerikar astronomoek osatutako talde batek, Hubble espazio teleskopioa erabiliz, gas zurruztadak bere inguruan dagoen materialaren aurka (urdin kolorekoa irudian) nola jotzen duen aztertu du. Gasaren abiadura handiaren ondorioz, talkak gasa berotzen duten tupust fronteak eratzen ditu. Ordenagailuz eginiko kalkuluek fronte hauen existentzia eta egitura aspalditik aurresan zuten arren, aurreko behaketek ezin izan zuten teoria hori frogatu. Hori kolorez izarretik abiadura handian doan gasa agertzen da. Gas eta hautsezko zerrenda zabal batek erdiko izarra estaltzen du. Izar hau QX Puppis izendapena jasotzen duen Mira izar aldakor bat da.

Orain ikusten den gas gehiena bapatean duela 800 urte azeleratu zela dirudi. Astronomoen ustez, beste 1000 urtetan nebulosa hau erabat garatutako nebulosa planetario bihurtuko da.

## Kanpo estekak
Ratnasiri Wickremanayake

**Ratnasiri Wickremanayake** (, ; 1933ko maiatzaren 5a - 2016ko abenduaren 27a) Sri Lankako politikaria izan zen, 2000tik 2001era eta berriro ere 2005etik 2010era Sri Lankako Lehen Ministroa. Herrialde horretako Parlamentuko kidea izan zen, era berean. Bere semea zen Vidura Wickremanayake ere Parlamentuko kidea da.
The Hobbit: The Battle of the Five Armies

**The Hobbit: The Battle of the Five Armies** (euskaraz *Hobbita: Bost Gudarosteen Gudua*) 2014ko Peter Jackson zeelandaberriar zinema zuzendariak zuzendutako fantasia eta abenturazko epika film bat da. 1937an J. R. R. Tolkien ingeles idazleak idatzitako *Hobbita* eleberrian oinarritua dago. Gidoia Peter Jackson, Fran Walsh, Philippa Boyens eta Guillermo del Torok idatzi zuten. Martin Freeman, Ian McKellen, Richard Armitage, Evangeline Lilly, Lee Pace, Luke Evans, Benedict Cumberbatch, Ken Stott, James Nesbitt, Cate Blanchett, Ian Holm, Christopher Lee, Hugo Weaving eta Orlando Bloom aktoreek antzeztu zuten.

Soinu edizio onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Brent Burge eta Jason Canovas).

*The Hobbit: The Desolation of Smaug* (2013) eta *The Hobbit: The Desolation of Smaug* (2013) filmeekin batera *The Hobbit* izeneko trilogia osatzen du. Era berean, *Eraztunen Jauna trilogiaren* jarraipena da.

## Argumentua 
Bilbo Zorrozabal (Martin Freeman) eta Thorin Zaldi Armarriren (Richard Armitage) gainontzeko Konpainiak Smaug (Benedict Cumberbatch) herensugeak Èsgaroth hiria nola suntsitzen duen ikusiko dute. Bitartean, Thorin ipotx erregeak bere baitan dituen altxorrekin obsesionatu eta diruzalea bilakatuko da, aldiz, Bilbok zentzua berreskuratu dezan etsi-etsian zeozer arriskutsua egingo du. Baina oraindik handiagoak diren arriskuak dituzte aurrean. Gandalf aztiaren (Ian McKellen) laguntzarik gabe, Sauronek (Christopher Lee) bere orko gudarosteak Mendi Bakartira erasoaldi epiko bat burutu dezaten bidali baiditu. Iluntasuna nagustiko dela dirudienean, Ipotx, Elfo eta Gizakien arrazak elkartu edota orkoen gudarosteek suntsituak izango diren erabaki beharko dute. Honela, Bilbo Bost Gudarosteen gudu epikoaren erdian topatuko da, Erdialdeko Lurraldearen etorkizuna jokoan dagoen guduzelaia.

## Aktoreak 
* Martin Freeman: Bilbo Zorrozabal
* Ian McKellen: Gandalf
* Richard Armitage: Thorin Zaldi Armarria
* Ken Stott: Balin
* Graham McTavish: Dwalin
* William Kircher: Bifur / Tom Trolla
* James Nesbitt: Bofur
* Stephen Hunter: Bombur
* Dean O'Gorman: Fili
* Aidan Turner: Kili
* John Callen: Oin
* Peter Hambleton: Gloin / William Trolla
* Jed Brophy como Nori
* Mark Hadlow: Dori / Bert Trolla
* Adam Brown: Ori
* Ian Holm: Bilbo Zorrozabal zaharra
* Elijah Wood: Frodo Zorrozabal
* Hugo Weaving: Elrond
* Cate Blanchett: Galadriel
* Christopher Lee: Saruman
* Andy Serkis: Gollum
* Sylvester McCoy: Radagast
* Lee Pace: Thranduil
* Benedict Cumberbatch: Smaug herensugea eta Sauron

## Kanpo estekak 
* *The Hobbit: The Battle of the Five Armies* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Charlestown (Mayo konderria)

''''* (irlanderaz *Baile Chathail'') Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 914 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Castlehill

''''* (irlanderaz *Caorthannán*) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. Historikoki *Keerhannaun* edota *Keerhanaun'' deitua.

## Kanpo estekak
Belturbet

**Ballyhaise** () Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.407 biztanle zituen.

 

## Kanpo estekak
Santa-Maria-Siché

'''''', () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berrymount

**Berrymount** (irlanderaz *Gub ar Ros-in*) Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena.
 

## Kanpo estekak
Drumkilly

**Drumkilly** Irlandako baserri edo landa eremuko herrixka bat da, Cavan konderrian dagoena.
 

## Kanpo estekak
Kingscourt

**Kingscourt**, historikoki **Dunaree** () Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 3.229 biztanle zituen.

## Ondarea 
* Cabra gaztelua

 

## Kanpo estekak
Villanova (Hego Korsika)

**Villanova**, () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wilson (Audrain, Missouri)

**Wilson** Missourieko herri bat da. Audrain konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Audrain konderria

## Kanpo estekak
Valhalla Rising (filma)

**Valhalla Rising** (euskaraz *Valhallaren Gainbehera*) 2009ko Nicolas Winding Refn danimarkar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako abentura drama film bat da. Mads Mikkelsen danimarkar aktoreak antzeztu zuen.

## Argumentua 
Erdi Aroa, X. mendea. Begi-Bakar (Mads Mikkelsen) ezohiko indarra duen gerlari enigmatikoa da, urte luzez esklabo izan ondoren, bere jabea hil eta mutiko baten (Maarten Stevenson) laguntzaz ihes egitea lortuko du. Bikingoen drakkar ontzi bateko eskifaian sartzea lortu eta haiekin batera itsasoratuz lurralde ezezagun batera eramango dituzten bidai bati ekingo diote, bertan oinazea eta odola nagusi dira.

## Aktoreak 
[thumb|erdian|300px|[Mads Mikkelsen aktorea belauniko filmaren eszena batean.]]
* Mads Mikkelsen: Begi-Bakar
* Maarten Stevenson: Mutikoa
* Ewan Stewart: Jenerala
* Gary Lewis: Apaiza
* Alexander Morton: Buruzagia
* Jamie Sives: Semea
* Gordon Brown: Bikingoa
* Gary McCormack: Bikingoa

## Kanpo estekak 
* *Valhalla Rising* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Portarlington (Laois konderria)

**Portarlington** (irlanderaz *Cúil an tSúdaire*) Irlandako Errepublikako Laois eta Offalyko konderrien artean dagoen hiria da. Hiria banatzen duen Barrow ibaia da konderri bien arteko muga.

## Etimologia 
Irlanderazko *Cúil an tSúdaire* izenak "larrugilearen txokoa" esan nahi du.

## Historia 
1260an Lea gaztelua eraiki zuen William de Vesey normandiarrak bertan. Bortxaz beteriko historia izan zuen, sarritan erasotu eta suntsitu baitzuten. Azkenik 1640an Oliver Cromwellen gudalosteek lehergaiekin eztandarazi zuten arte.

Portarlington 1666an fundatu zuen Sir Henry Bennet, Karlos II.arenaren barne arazoetako idazkariak. Aurrez 1641eko irlandarren matxinadan inguruko lurrak konfiskatu baitzituen erregeak. Bennet bera oso ingeles zalea zen eta aurrez *Cooletoodera* (*Cúil an tSúdaire*) izenaz ezagutzen zen inguruari Port-Arlington izena jarri zion eta bera bihurtu zen "Arlingtongo Baroi". Ezin izan zion luzaz eutsi ordea eta 1691eko Limerickeko Itunaren ondoren 15 familia higanot frantziar iritsi ziren bertara, Port-Arlington higanot herri bihurtuz. Fransesez hitzegiten zen herrian eta mezak ere hizkuntza honetan eman ziren 1820 arte.

## Ondasun nabarmenak 
* Lea Gazteluaren aztarnak
* Tresconeko haitza: herritik gertu dagoen haitz handi bat da mendeetan zehar meza katolikoak egiteko aldare gisa erabili zena.

## Herritar ospetsuak 
* Edward Carson (1854-1935), irlandar unionisten burua

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak
Port Laoise

**Port Laoise** edota **Portlaoise** (antzinako idazkeran: *Port Laoighise*; lehengo ingelerazko izena: *Maryborough*) Irlandako Errepublikako Laoiseko konderriaren hiriburua da. 2011ko erroladaren arabera Portlaoisek 20.145 biztanle zituen.

## Etimologia 
Irlanderazko *Port Laoighise* izenak "Laoighiseren gotorlekua" edo "Leixen gotorlekua" esan nahi du.

## Historia 
1548an hasi ziren gotorlekua eraikitzen eta herria inguruan eratuz joan zen. Gotorlekua ingelesek eraiki zuten irlandarren aurkako babesgune garrantzitsua izateko asmoz. Herri eskubideak 1557an lortu zituen Maria I.a Ingalaterrakoaren agintaldian, horregatik mendeetan zehar *Maryborough* izena izan zuen. 1570an Elisabet I.ak hiri bihurtu zuen eta honi esker Irlandako parlamentura bi ordezkari bidali ahal izan zituen.

1929an, jadanik Irlanda askea zela izena aldatu zuen, hasieran *Portlaoighise* hartuz eta gerora *Portlaoise*-ra sinplifikatuz.

## Ondasun nabarmenak 
portlaoisetik hurbil daude Laoiseko konderriko ondasunik ikusgarrienak:
* Rock of Dunamase gazteluaren aztarnak
* Timahoe dorrea
* Emo Court jauregia

## Kanpo estekak
Carlingford (Louth konderria)

**Carlingford** (irlanderaz *Cairlinn*), Irlandako Loutheko konderrian dagoen herri txikia da, Ipar Irlandako mugatik 11 kilometro eskasera kokatua. Cooley penintsulan dago. 1988an Irlandako herririk garbienaren saria jaso zuen.

## Etimologia 
Herriaren izena antzinako eskandinavierazko *Kerlingfjǫrðr* izenetik dator. Honek "Sorginaren itsasadar estua" esan nahi du.

## Historia 
Izenak berak argi erakusten du vikingoek sorturiko herria dela. 800. urtearen inguruan iritsi ziren eta gotorleku bat eraiki zuten bertan. Herria gotorlekuaren inguruan hedatuz joan zen.

Toki estratejikoan egonik merkataritza kai garrantzitsua bihurtu zen eta XIV mendean bizi izan zuen garairik oparoena. Garai honek amaiera 1388an izan zuen, eskoziarrek erasotu eta herria erre zutenean. Herritarrek hala ere buelta eman zioten egoerari eta markataritza jarduerekin gogor jarraitu zuten XVII menderarte. 1637ko agiri batek Ulster guztiko bosgarren kai handienentzat jotzen du Carlingford. Cromwellen Gerrek 1649an eta Gilen III.arenak 1690an inguruko ekonomian eragin handia izan zuten eta 1744erako Carlingford porrot egoeran zegoen.

Industrializazioa ez zen etorri, bai ordea turismoa, batez ere 1870an trenbidea iritsi zenetik aurrera. Arrantza ere jarduera garrantzitsua bihurtu zen herrian. Gaur egun famatua bertako *Ostra Jaialdia*.

## Ondasun nabarmenak 
Erdi Aroko herri polita da Carlingford. Hainbat eraikin aipagarri baditu, eta bere kaleen egitura ere aipagarria da (adibidez kale nagusia den Tholsel Street).
* **Joanes Erregearen Gaztelua:** 1186an Hugh de Lacy anglo-normandiarrak eraiki bazuen ere, izena Joanes Lur Gabea Ingalaterrako Erregeari zor dio, izan ere erregea bertan izan baitzen 1210an.
* **Taafferen Gaztelua:** Taaffe familiaren dorretxea da. 1661ean familia hau Carlingtoneko konde bihurtu zen.
* **Tholsel:** Herriko ate nagusia.
* **The Mint dorretxea:** Izenak txanponak egiten zirela adierazten badu ere, ez dirudi hala izan zenik.
* **Komentu dominikarra:** Malakias Armaghekoari dedikatua, 1305ean jaso zuten komentua.
* **Harresia:** 1326an eraikitako harresiaren aztarna gutxi batzuk gelditzen dira.
* **Ghan Etxea:** Georgiar estiloko 1727ko etxe ederra. Harresiak inguratzen du eta zaintza dorre bat ere badu.

## Iruditegia 

Irudi:King John Castle Carlingford - Close up.JPG|Joanes Erregearen Gaztelua
Irudi:King johns front shadow.jpg|Joanes Erregearen Gaztelua
Irudi:Taaffes Castle Carlingford.jpg|Taafferen Gaztelua
Irudi:Tholsel Carlingford.jpg|Tholsel atea
Irudi:Mint Carlingford.jpg|The Mint dorretxea

## Kanpo estekak 
*  Carlingfordeko webgune ofiziala
Sant'Andréa-d'Orcino

'''''', () Korsikako hegoaldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kells (Meath konderria)

**Kells** (irlanderaz *Ceanannas* Irlandako Errepublikako Meatheko konderrian kokatzen den herria da. Bertako monasterioan aurkituriko Kellseko liburuarengatik da ezaguna. 5.248 biztanle ditu (2006).

## Etimologia 
*Kells* izena *Kenlis*-en izen aglizatua da eta hau irlanderazko *Ceann Lios* izenetik dator eta honek "gotorleku nagusia" esan nahi du. Taylor familiak, *Kells*, *Kenlis* eta *Headfort* (gotorleku nagusia) tituluak erabili izan ditu. Gaur egungo *Ceanannas* izena, *Ceann Lios*-en aldaera bat da.
thumb|ezkerrera|200px| X mendeko dorre irlandarra
## Historia 
Ionako (Eskozia) monjeek vikingoetatik ihesi etorrita fundatu zuten Kellseko abatetxea k. o. 804ean. 1152an Kellseko sinodoa antolatu zen Irlandako elizaren erreforma burutzeko. XII mendearen bukaeran Hugh de Lacy normandiarraren agintepean Kellsek loraldia izan zuen. Hala ere The Paleko mugan egotean borroka latzak izan ziren Kellsen eta 1641ean herria erre egin zuten.

## Ondasun nabarmenak 
* Kellseko abadetxea
* Loughcrew hilobi megalitikoa, Kellsetik 21 kilometrotara.

## Ikus gainera 
* Kellseko liburua

## Kanpo estekak 
*  Informazio turistikoa
*  Kells on line
Sant'Antonino

'''Sant'Antonino''' honakoa izan daiteke:

* Sant'Antonino (Suitza), Ticino kantonamenduko udalerria, Suitzan.
* Sant'Antonino (Korsika), Korsikako udalerria.
Chisa

'''''', () Korsikako iparraldeko udalerria da, [[]] departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera,  biztanle ditu.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Doctor Mateo

***Doctor Mateo*** espainiar telesail dramatikoa izan zen, Antena 3rako Notro Filmsek sortua. 2009ko otsailaren 22 eta 2011ko uztailaren 17 artean eman zuten eta *Doc Martin* britainiar telesailean oinarrituta zegoen.

## Sinopsia 
Mateo (Gonzalo de Castro) gaztetan udak igarotzen zituen herrira doa bertoko medikua izateko nahiz eta New Yorken odola nazka ematen diola jakin. San Martín del Sellan izeko Juana (Rosario Pardo) topatu eta honek lagunduko dio.

## Pertsonaiak 
* Mateo Sancristóbal (Gonzalo de Castro)
* Adriana Pozuelo (Natalia Verbeke)
* Tuso (Moss)
* Alfredo Escobar (Álex O'Dogherty)
* Izeko Juana (Rosario Pardo)
* Elena (María Esteve)
* Carol Díaz (Lulú Palomares)
* Mario (Fernando Soto | Xavi Mira)
* Pedro (Rodrigo Castellanos)
* Antonio (Javier Coll)
* Óscar (Lluís Villanueva)
* Trini (Natalia Roig)
* Don Alejandro (Fernando Albizu)
* Bruno (Xisco Segura)
* Olga (Valeria Racu)
* David Pellegrini (Elio González)
* Loles (Chupi Llorente)
* Sonia (Paloma Bloyd)
* Ilsa (Monika Kowalska)
* Moruba (Ricardo Nkosi)
* Paco Escribano (Ricardo de Barreiro)
* Julia Muñiz (Manuela Velasco)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trim (Meath konderria)

**Trim ** (irlanderaz *Baile Átha Troim*) Irlandako Errepublikako Meatheko konderrian kokatzen den hiria da. Nahiz eta Trim konderriko hiriburu historikoa izan, hiririk handiena Navan da. 2011ko erroldaren arabera Trim udalerriak 8.268 biztanle ditu. Boyne ibaiak zeharkatzen du.

Hiru aldiz irabazi du Irlandako Herri Garbienaren Saria, 1972, 1974 eta 1984ean.

## Etimologia 
Irlanderazko *Baile Átha Troim* izenak "intsusen pasabideko herria" esan nahi du.

## Historia 
Cenél Lóegairi familiaren lurretan monasterio bat fundatu zen V edo VI mendearen inguruan. Diotenez San Patrizio bera izan zen fundatzailea eta monasterioaren buru San Lommán utzi zuen. XII mendeko anglo-normandiarren inbasioan sarritan erasotua izan zen eta azkenik erre ere egin zuten. Berreraiki zutenean St. Mary's Abbey izenarekin birfundatu zuten, oraingoan agustindarren ordenaren barnean sartuz. Trimeko amabirjinaren egurrezko estatua bertan izanik erromesaldiak sortu ziren 1397tik aurrera. Erreformaren ondoren berriz estatua erre egin zuten eta Henrike VIII.a Ingalaterrakoak monasterioa disolbitu egin zuen.

Toki estrategikoan kokaturik zegoela ikusita, normandiarrentzako herri garrantzitsuenetakoa bihurtu zen, honen adierazle XV mendean Normandiar-Irlandar parlamentua bertan bildu izana eta Normandiarrek Irlandan eraikitako gaztelurik handiena bertan egon izana. Garai hartan Irlanda osoko hiriburu izaten ere saiatu zen. 1649an Droghedako sarraskiaren ondoren irlandar tropek gaztelua hartu zuten baina Oliver Cromwellek herri osoa okupatzea lortu zuen ondoren.

XIX mendekoak dira gaur egun dauden eraikin aipagarri gehienak. Trim merkatal herri bihurtu zen, are gehiago Irlandako Gosete Handiaren ondoren. Industrializaioa ere iritsi zen, maila apalean bada ere, batez ere larrugintzan oinarritu zena.

Irlandar Independentzia Gerran irlandarrek soldaduen barrakoiak eskuratu zituzten baina britainiarrek hiriaren zati handi bat errez erantzun zuten 1920ko irailaren 26an. *The New York Times* berak ere eman zuen ekintza honen berri.

## Ondasun nabarmenak 
* Trim gaztelua
* San Patrizio katedrala: XVI mendean eraikia, Irlandako katedral anglikano zaharrena da.
* Newtown Abbey monasterioa
* Boyne ertzeko ibilbidea, Trim eta Newtown Abbey lotzen dituena.
* Trimeko harresiaren aztarnak

## Jaialdiak 
Trimen hainbat jaialdi izaten dira urtean zehar:
* Trimeko auto zaharren erakusketa: 1985etik aurrera uztailero ralliak egiten dira. Azken ekitaldian 500 auto eta mototik gora izan ziren.
* Lastoegileen feria: Ekaina erdialdera izaten den feria da.
* Trimeko Swiften jaialdia: Jonathan Swift bertan bizi izan zenez jaialdi satirikoa antolatzen da urtero.
* Royal Meath Show: Iraliero egiten den ganadu feria izaten da.

## Hiri senidetuak 
* 

## Iruditegia 

Irudi:Château et panneau de Trim.JPG|Trim gaztelua.
Irudi:Trim Castle 6.jpg|Trimeko gaztelua
Irudi:Trim Castle1.JPG|Trimeko gaztelua
Irudi:TrimCathedral.jpg|San Patrizio katedrala
Irudi:The Yellow Steeple, Trim, County Meath.jpg|Harresien aztarnak (The Yellow Steeple)
Irudi:Town centre, Trim - geograph.org.uk - 769886.jpg|Trim erdigunea

## Kanpo estekak 
* Meath konderriko webgunea
Mar de plástico

***Mar de plástico*** espainiar suspentsezko telesaila da, Antena 3rako Boomerang TVek sortua. 2015eko irailaren 22 eta 2016ko abenduaren 19 artean eman dute.

## Sinopsia 
Ainhoa Sánchez, Campoamargo almeriar udalerriko alkatearen alaba, hilik agertu eta ikerketan herriko arraza-gatazkak azaleratuko dira.

## Pertsonaiak 
* Rodolfo Sancho: Héctor Aguirre
* Belén López: Marta Ezquerro
* Pedro Casablanc: Juan Rueda
* Lucho Fernández: Salva Morales
* Patrick Criado: Fernando Rueda
* Nya de la Rubia: Lola Requena
* Jesús Castro: Lucas
* Federico Aguado: Sergio Rueda
* Andrea del Río: Pilar
* Yaima Ramos: Fara
* Will Shephard: Khaled
* Eva Martín: Carmen Almunia
* Lisi Linder: Agneska
* Máximo Pastor: Nacho Ezquerro
* Jesús Carroza: Lolo Requena
* Andrea Ros: Mar Sánchez
* José Chaves: Amancio
* Luka Peros: Eric

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ashbourne (Meath konderria)

**Ashbourne** edo **Kildegan**(irlanderaz *Cill Dhéagláin*) Irlandako Errepublikako Meatheko konderrian kokatzen den hiria da. 1970 arte 400 biztanletako herri txikia zen, baina Dublindik 20 kilometro eskasera egoterakoan hazkunde izugarria izan du.

## Etimologia 
Ashbourne historikoki *Kildegan* edo *Killeglan* izenez ezagutu izan da eta hau irlanderazko *Cill Dhéagláin* izenetik dator, zeinak "Déaglánen eliza" esan nahi duen. Déaglán kristautasunaren hasierako irlandar santua izan zen.

## Historia 
Indusketa arkeologikoek erakutsi dute Neolito garaian jadaniki populatua zegoela eremu hau.

XII mendearen bukaeran Hugh de Lacyk hainbat dorretxe eraiki zituen irlandarrak kontrolpean izateko eta lurrak bere ofizialen artean banatu zituen. Hainbat familia aberats garatu ziren baina Oliver Cromwellek XVII mendean lurrak kendu zizkien guztiei. Bere seme Henry Cromwellek Killeglaneko gaztelutik kontrolatu zituen lur hauek.

## Demografia 
Esan bezala XX mendean izugarrizko hazkundea izan zuen, 1970ko 400 biztanletatik gaur egungo 14.000 pasatxora pasa zelarik. Populazioaren %12a atzerritarra da, gehienak Erresuma Batutik, Lituaniatik eta Poloniatik etorriak.

## Kanpo estekak 
* Meath konderriko webgunea
Birr (Offaly konderria)

**Birr** (irlanderaz *Biorra*) Irlandako Errepublikako Offalyko konderrian dagoen herria da. 5.818 biztanle ditu (2011).

## Geografia 
Camcor eta Brosna ibaiek bat egiten duten puntuan dago. Ibai hauek Shannon ibaiaren adarrak dira.

## Historia 
Birreko San Brendanek monasterio bat fundatu zuen eta 697an sinodo bat izan zen bertan. Herria bera 1620 inguruan sortu zen merkataritzak bultzatuta.

[thumb|ezkerrera|250px| [Birr gaztelua]]
## Ondasun nabarmenak 
Birr Irlandako Ondare Herria izendatu izan da bere georgiar estiloko etxeak direla eta. Gehienak Emmet plazaren inguruan daude. bertan dago esate baterako ''Dooly's Hotel*, 1747an zabaldua, Irlandako ostaturik zaharrenetakoa dena.

Birr gaztelua ere ikusgarria da. Sir Laurence Parsonsek eraiki zuen 1620an. Bereziki aipatzekoa da parkean dagoen teleskopio erraldoia, *Leviathan'' izenekoa eta 1845ean ezarria.

## Herritar ezagunak 
* William Parsons (1800-1867), astronomoa

## Kanpo estekak
Birchgrove (Swansea)

'''''', , Galesko Swansea hiriko komunitate bat da. 2011ko erroldaren arabera 7.392 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bonymaen

'*** edota **Bon-y-maen Ward*', , Galesko Swansea hiriko komunitate bat da. 2011ko erroldaren arabera 6.857 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Laura Pamplona

**Laura Gonsalves Pamplona** (Alacant, 1973ko irailaren 7a), artistikoki **Laura Pamplona** izenaz ezaguna, espainiar aktore, modelo ohi eta abeslaria da. Amparo Pamplona aktorearen alaba, telebistan eta zineman aritu da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Clydach (Swansea)

'''''', Galesko Swansea hiriko komunitate bat da. 2012ko erroldaren arabera 12.593 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Cwmbwrla

'''''', Galesko Swansea hiriko komunitate bat da. 2011ko erroldaren arabera 7.972 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
14 de abril. La República

***14 de abril. La República*** espainiar telesail dramatikoa izan zen, Diagonal TVek TVErako sortua. 2011ko urtarrilaren 24 eta apirilaren 18 artean eman zuten. *La Señora* telesailaren *spin-off* bat izan zen. Jordi Frades izan zen bere zuzendaria.

## Sinopsia 
De la Torre leinua, Madrilen Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian bizi den familia aberatsa, zeharo hunkituta izango da: Fernando de la Torrek (Félix Gómez) Alejandra (Verónica Sánchez) eta Mercedes (Mariona Ribas) artean erabaki behar izango du, Jesús Prado (Alejo Sauras) bere laguna arerioa izanda.

## Pertsonaiak 
* Fernando de la Torre (Félix Gómez)
* Mercedes León (Mariona Ribas)
* Leocadia (Cristina de Inza)
* Alejandra Prado (Verónica Sánchez)
* Jesús Prado (Alejo Sauras)
* Beatriz de la Torre (Úrsula Corberó)
* Paco Rubio (Vicente Romero)
* Amparo Romero (Marta Belaustegui)
* Rafael Mesa (Guillermo Ortega)
* María Pilar (Ana Villa)
* Encarna (Lucía Jiménez)
* Ventura (Fernando Cayo)
* Hugo de Viana (Raúl Peña)
* Isabel (Carolina Lapausa)
* Ludi (Mónica Vedia)
* Antonio (Santiago Ramos)
* León (Sergio Mur)
* Meteo (Biel Durán)
* Nieves (María Cotiello )
* Alfonso (Elio González)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grovesend

'*** edota ** Grovesend and Waungron*', , Galesko Swansea hiriko komunitate bat da. 1.181 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Medikuaren bisita

***Medikuaren bisita*** XVII. mendean, Jan Vermeerrek egindako olio-pintura da. Gaiaren aldetik genero-eszena da, 1661-1662an egina. Gaur egun Londreseko Wellington Museuman erakusten da, Erresuma Batuan.

## Azterketa 
Margolan honetan Jan Vermeer margolari gustatzen zitzaion konplexutasuna ikusten dugu. Eszena, batetik, hiru pertsonengan zentratu egiten da, haiengan biltzen baita argia, bi emakume eta gizon bat. Eskuineko emakumea, etxeko andrea, aulki batean eserita dago, esku bat kopeta gainean jarrita, ezinegona horrela adieraziz. Gizonak bere eskumuturra heltzen dio ziur aski pultsua neurtzeko. Dena dela, medikuaren atentzioa bigarren emakumearengana dago zuzenduta. Beste emakume hori, arropek adierazten dutenez, zerbitzari bat da eta eskuan botil bat erakusten dio medikuari; botil horretan gaixoaren pixa dago jasota eta hori da medikuak aztertzen duena. Baina hauek ez dira ikusten diren irudi bakarrak: alboetan haur bat jolasten eta txakur txiki bat kuxin baten gainean ikusten dira. Atzealdean, azkenik, gizon bat gutun bat irakurtzen susmatzen dugu nahiz eta zehaztasunak handiak ez izan.

Ingurua oso aberatsa da; denak adierazten du aberastasun hori: hutsik dagoen aulkia, etxeko andrearen azpian ikusten den eserlekua, hormetako margolanak (bat "Bufoia" da, Frans Hals margolariarena; bestea "Venus eta Adonis"), txakurraren kuxina, horman dagoen erlojua...

## Interpretazioa 
Margolan honetan ikusten dugun gaia ohikoa zen Vermeerren garaia eta, askotan, gaixoa "maitasun gaixotasun" pairatzen zuen. Obra honen kasuan zenbait aztarna hori bera iradokitzen du: "Venus eta Kupido" margolana, medikuaren begirada ironikoa, etxeko andrearen jarrera... Ikuspuntu horretatik, lurrean dagoen haurra Kupidoren sinbolotzat har daiteke; azken buruan gezi batzuekin jolasten ari baita. Huarraren begirada ikusleari zuzenduta dago eta badu zentzu pikaroa. Atzean ikusten den gizona senarra izan daiteke bere emaztearen beharrez ahaztuta. Zein da emakumearen gaixotasuna? Haurdunaldia? Sexu-gaixotasun bat? Maitasun-gaitza? Horrela aztertuta margolanak helburu moralizantea izango luke, ohikoa Steenen lanetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Murgil bidea

**Murgil bidea** Igeldoko hego bailaran dago kokatuta eta Usurbilko lurrekin muga egiten du Monjasbaso eta Barrenetxe errekarekin batera. 2 km-ko luzeera du eta Aita Orkolaga ibilbidea eta Igara bidea ditu ondoz ondoko. Nekazal ingurune honetan klima eta zonalde atlantikoko ohiko paisaiak ikus daitezke. Bertan dagoen Murgil Baserriak emanten dio izena eta bertako baserririk garrantzitsuena dela esan daiteke, baina ez da bakarra Baldaberri baserria, Asurriki baserria, Etxebeste basseriak, Barrenetxe baserriak eta Ugarteene etxeak osatzen dute.

## Kanpo estekak
Lon Chaney Jr.

**Creighton Tull Chaney**, ezagunagoa **Lon Chaney Jr.** izenez (1906ko otsailaren 10a, Oklahoma City, Oklahoma &ndash; 1973ko uztailaren 12a, San Clemente, Kalifornia) estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat izan zen. Lon Chaney aktore ospetsuaren semea izan zen, hura bezala nagusiki beldurrezko zinemagintzan aritua.

Antzeztutako film nabarmen artean honakoak daude: *Jesse James* (1939), *Of Mice and Men* (1939), *North West Mounted Police* (1940), *One Million B.C.* (1940), *Man Made Monster* (1941), *The Wolf Man* (1941), *Billy the Kid* (1941), ''The Mummy's Tomb* (1942), *The Ghost of Frankenstein* (1942), *Son of Dracula* (1943), *Frankenstein Meets the Wolf Man* (1943), *The Mummy's Ghost* (1944), *The Mummy's Curse* (1944), *House of Frankenstein* (1944), *House of Dracula* (1945), *Abbott and Costello Meet Frankenstein* (1948), *High Noon* (1952) eta *The Haunted Palace'' (1963).

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Alfonso Dubois

**Alfonso Dubois Migoya** (Bilbo, 1943ko azaroaren 6a) bizkaitar ekonomialari eta irakaslea da.

Deustuko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen. Egun nazioarteko ekonomiaren irakaslea da EHUn. Gainera, 1970eko hamarkadan Bolivian eta Nikaraguan izan ondoren, zenbait GKEtan izan da. HEGOA Nazioarteko Lankidetza eta Garapenari Buruzko Ikasketa Institutuaren presidentea, 2007an Ignacio Ellacuría Saria jaso zuen.

## Erreferentziak
Ignacio Ellacuría Saria

**Garapen Lankidetzarako «Ignacio Ellacuría» Saria** urtero Eusko Jaurlaritzaren Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziak ematen diuen saria da. Euskadiko eta Euskaditik kanpoko erakundeek, kolektiboek eta pertsona indibidualek herrien arteko berdintasunaren eta justiziaren aldeko borrokan eta pobrezia ezabatzeko borrokan egindako ekarpena aitortzea du helburua.

189/2008 Dekretuaren bidez sortu zuten. 1991n sortutako Euskal Kooperante saria ordezkatu zuen eta El Salvadorren eraildako Ignacio Ellakuria euskal teologo jesuitaren omenez izendatu zuten.

## Saridunak 
### "Ignacio Ellacuría" Saria 
* 2023: Seynabou Male Cisse
* 2022: Vandana Shiva
* 2021: Nikaraguako «Artikulazio Feminista» eta «Madres de Abril» elkarteak​
* 2020: ❌ (*Ez zen eman, COVID-19 pandemia izan zela eta*)
* 2019: Anna Ferrer.
* 2018 Mikel Aiestaran Aierra.
* 2017 Lolita Chávez Ixcaquic
* 2015: José Angel Cuerda.
* 2012: Begoña Etayo eta Saharako Emakumeen Batasun Nazionalaren Euskadiko Laguntza-sarea.
* 2011: Fundación Inversión y Ahorro Responsable.
* 2010: Asociación de Mujeres por la Dignidad y la Vida, Las Dignas (El Salvador).
* 2009: Euskadiko Garapenerako GKEen Koordinakundea.

### Euskal Kooperante saria 
* 2007: Alfonso Dubois
* 2006: Pedro Arranbide
* 2005: Gurutze Irizar
* 2004: Miren Egiguren
* 2003: ❌ (Ez zen eman)
* 2002: Manuel Egiguren
* 2001: Luis María Pérez de Onraita
* 2000: Iñigo Egiluz
* 1999: Manuel Carlos Martínez
* 1998: Mertxe Brosa
* 1997: Miren Aranzadi
* 1996: Miguel San Sebastián
* 1995: Teresa Altuna
* 1994: María Dolores Otaola
* 1993: Mauricio Pérez
* 1992: Izaskun Cipitria
* 1991: Francisco Javier Barturen

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herritar Unibertsala Saria

## Kanpo estekak