open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Portaera-eredu

**Portaera-eredua** pertsona baten portaera, adibidea edo arrakasta beste batzuek emulatzen dute edo emulatu dezakete, batez ere gazteenek. Terminoa Robert K. Merton soziologoak sortu eta erabili zuen bere karreran zehar. Mertonek hipotesi hau planteatu zuen: gizabanakoak lortu nahi duen gizarte-papera betetzen duten pertsonen erreferentziazko talde primarioekin alderatzen dira. Adibidez, gazteek atleta profesionalak edo entretenimenduko artistak nola idolatratzen eta imitatzen dituzten.

XX. mendearen bigarren erdian, Estatu Batuetako lantokiko ekitatearen defendatzaileek gizarte-kapitaleko lexiko zabalago baten zati gisa egin zuten ezagun jarraitu beharreko ereduen terminoa eta kontzeptua. Hiztegi horrek, halaber, honako termino hauek biltzen ditu: kristalezko sabaia, sareak, tutoretza eta zaindaria, talde ez-menderatzaileen arrakasta profesionala eragozten duten arazoak identifikatzeko eta horiei aurre egiteko balio dutenak. Ondoren, enpresa-literaturako korronte nagusiak terminoak eta kontzeptuak hartu zituen, eta profesional guztientzako arrakastarako bide gisa sustatu zituen. 1970eko hamarkadan termino horiek ez zeuden Amerikako hiztegi orokorrean baina 1990eko hamarkadaren erdialderako eguneroko elkarrizketen parte bihurtu ziren. Portaera-eredu oraintsuago "deseguneratu" gisa kritikatu bada ere, terminoa eta hari lotutako erantzukizuna nabarmenak dira oraindik ere kontzientzia publikoan, erabilera komuneko esaldi gisa, eta "presentzia indartsua" du entretenimenduaren eta hedabideen industrian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 61 kg

**Halterofiliako 61 kg-ko gizonezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 7an egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Li Fabin txinatarrak irabazi zuen urrea, Theerapong Silachai thailandiarrak zilarra eta Hampton Morris estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rossington

**Rossington**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.

2011n 13.557 biztanle zituen.
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 73 kg

**Halterofiliako 73 kg-ko gizonezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 8an egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Rizki Juniansyah indonesiarrak eraman zuen urrea, Weeraphon Wichuma thailandiarrak zilarra eta Bozhidar Andreev bulgariarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 89 kg

**Halterofiliako 89 kg-ko gizonezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 9an egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Karlos Nasar bulgariarrak irabazi zuen urrea eta munduko errekor berria ezarri, Yeison López kolonbiarrak zilarra eta Antonino Pizzolato italiarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak +102 kg

**Halterofiliako 102 kg gaineko gizonezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 10ean egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Lasha Talakhadze georgiarrak irabazi zuen urrea, Varazdat Lalayan armeniarrak zilarra eta Gor Minasyan bahraindarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Klaas-Jan Huntelaar

**Dirk Jan Klaas Huntelaar** (Drempt, 1983ko abuztuaren 12a) herbeheretar futbolari ohia da, aurrelari postuan aritzen zena.

PSV Eindhoven, De Graafschap, AGOVV Apeldoorn, Heerenveen, Amsterdamgo Ajax, Real Madrid eta AC Milan taldeetan jokatu zuen 2010ean FC Schalke 04rekin fitxatu aurretik. 2011–12 denboraldian Bundesligako golegile nagusia izan zen talde alemaniarrekin. Huntelaar ere Schalkeren historiako bigarren golegile nagusia da.

76 partida jokatu zituen Herbehereetako futbol selekzio nazionalarekin eta 42 gol sartu zituen. 2010eko Munduko Futbol Txapelketan txapeldunorde izan zen eta brontzezko domina lortu zuen 2014ko Munduko Futbol Txapelketan.

## Palmaresa 
**Ajax**
* Eredivisie: 2018–19, 2020–21
* Herbehereetako futbol kopa: 2005–06, 2006–07, 2018–19
* Johan Cruyff Kopa: 2006

**Schalke 04**
* DFB-Pokal: 2010–11
* Alemaniako futbol superkopa: 2011

**Herbehereak **
* Munduko Futbol Txapelketa: txapeldunordea 2010rean, hirugarrena 2014an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak heptatloia

**Emakumezkoen heptatloia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024eko abuztuaren 8tik abuztuaren 9ra bitarte ospatu zen. Nafissatou Thiam belgikarrak irabazi zuen urrea, Katarina Johnson-Thompson britainiarrak zilarra eta Noor Vidts belgikarrak brontzea.

## Txapelketa 
### 100 metro hesiak 
### Gorako jauzia 
### Pisu jaurtiketa 
### 200 metroak 
### Luzera jauzia 
### Xabalina-jaurtiketa 
### 800 metroak 
## Emaitza orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 102 kg

**Halterofiliako 102 kg-ko gizonezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 10ean egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Liu Huanhua txinatarrak irabazi zuen urrea, Akbar Djuraev uzbekistandarrak zilarra eta Yauheni Tsikhantsou atleta neutralak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Talde primario

Gizarte-zientzien arloan, **talde primarioa** 2 eta 12 pertsona arteko taldeari (5 edo 6, batez beste) esaten zaio, «ingurune bereko beste pertsona batzuek baino modu erregularragoan eta biziagoan elkarri eragiten diotenak». Hau da, nerabezaroan, lagun-taldeak esaten zaie. Talde primarioetan, beste talde nerabe zirkunstantzial batzuetan ez bezala, kideek elkarri eragiten diote (adibidez, denbora pasatzera elkartzen dira, erosketak egitera joaten dira edo festetara joaten dira). Lehen mailako taldeekiko elkarrekintza gizarte-garapenaren araudiaren zati bat da, sexua, etnia edo «ospea» edozein dela ere. Lehen mailako taldeak ohikoagoak dira nerabezaroan eta haurtzaro aurreratuan, baina adin-tarte guztietan daude. Adibidez, familia lehen mailan dago, eta, ondoren, gurasoen edo ezagunen lagunen lagunek edo seme-alabek jarrai dezakete.

## Definizioa 
Haurrak nerabezaroan sartzen direnean, hainbat aldaketa kultural, biologiko eta kognitibok beren bizitzak aldatzen dituzte. Nerabeek askoz denbora gutxiago ematen dute gurasoekin, eta denbora horretatik asko inbertitzen dute beste nerabe batzuekin egituratutako edo egituratu gabeko jarduerekin. Nerabeek denbora gutxiago ematen dute gurasoen eta beste heldu batzuen zuzeneko presentzian, eta berdinen gizarte-sareak indarra hartzen du, beren sozializazio eta jarduera gehienetarako oinarrizko testuinguru gisa. Gizarte-klik horiek nerabearen bizitzan eta garapenean funtsezko eragina dute. Beharbada, aitaren autoritatearekiko mehatxu zuzentzat hartzen direlako, nerabeen portaeran nahi ez diren aldaketak askotan klikei egozten zaizkie. Egoera horietan, klikeak honela deskribatzen dira: "pertsonen gizarte-taldeak dira, parekoen zati baten presio esanguratsua dutenak eta esklusiboa direnak, azaleko diferentzietan oinarrituta". Hala ere, ikertzaileek, ez datoz guztiz bat suposizio horiekin: esperimentu eta etnografia-azterketen datu enpirikoetan oinarrituta, klike-egiturak eskola jakin baten barruko adiskidetasun-sare asko ezaugarritzen dituela iradokitzen dute, eta horietako guztiek ez dute modu negatiboan eragiten nerabeengan. Definizio neutralagoa eta zientifikoagoa da "elkarren artean ingurune bereko beste pertsona batzuk baino modu erregularragoan eta biziagoan elkarreragiten duten pertsonen taldea".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak +81 kg

**Halterofiliako 81 kg gaineko emakumezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 7an egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Li Wenwen txinatarrak irabazi zuen urrea, Park Hye-jeong hegokorearrak zilarra eta Emily Campbell britainiarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tickhill

**Tickhill**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.

2021ean 6.380 biztanle zituen.
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 49 kg

**Halterofiliako 49 kg azpiko emakumezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 7an egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Hou Zhihui txinatarrak lortu zuen urrea, Mihaela Cambei errumaniarrak zilarra eta Surodchana Khambao thailandiarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 81 kg

**Halterofiliako 81 kg azpiko emakumezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 10ean egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Solfrid Koanda norvegiarrak irabazi zuen urrea, Sara Ahmed egiptoarrak zilarra eta Neisi Dajomes ekuadortarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 59 kg

**Halterofiliako 59 kg azpiko emakumezkoen txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2024ko abuztuaren 9an egin zen Paris Expo Porte de Versaillesen. Luo Shifang txinatarrak irabazi zuen urrea, Maude Charron kanadarrak zilarra eta Kuo Hsing-chun Taipeiko txinatarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igeriketa artistikoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Bikoteka

**Bikoteko igeriketa artistikoa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko abuztuaren 9 eta abuztuaren 10ean lehiatu zen Parisko Zentro Akuatikoan. Txinako bikoteak irabazi zuen urrea, Erresuma Batukoak zilarra eta Herbehereetakoak brontzea.

## Emaitza 
## Erreferentziak
Conisbrough gaztelua

**Conisbrough gaztelua**, , Ingalaterrako Conisbrough udalerrian dagoen gaztelu bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.

XII. mendean William de Warenne, Surreyko 1. dukeak eraikiarazi zuen.
Armthorpe

**Armthorpe**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.

2021ean 14.163 biztanle zituen.

## Herritar ezagunak 
* Kevin Keegan (1951-), futbolaria.
Juana Camilión

**Juana Camilion** (Mar del Plata, Argentina, 1999ko martxoaren 22a) jatorri argentinarreko saskibaloi jokalaria da, 3×3 modalitatean lehiatzen den kirolari espainiarra.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Vega Gimeno, Gracia Alonso de Armiño eta Sandra Ygueraviderekin batera, zilarrezko domina bat lortuz emakumezkoen txapelketan.

2023ko Europako Kopan zilarrezko domina bat irabazi zuen (Vega Gimeno, Gracia Alonso de Armiño eta Sandra Ygueraviderekin batera).

## Nazioarteko palmaresa 
## Aintzatespenak 
* Palmak omenaldia egin zion 2024ko Parisko Udako OlinpiarJokoetatik 3x3 modalitatean zilar olinpikoa lortu ostean.

## Erreferentziak
Kirol eskalada 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak abiadura

**Emakumezkoen abiadura eskalada** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 5 eta abuztuaren 7 artean lehiatu zen Parisen. Aleksandra Mirosław poloniarrak irabazi zuen urrea, Denj Lijuan txinatarrak zilarra eta Aleksandra Kałucka poloniarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Sailkepeneko kanporaketa 
### Kanporaketa fasea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Those About to Die (telesaila)

***Those About to Die*** peplum generoko telesail dramatikoa da, Robert Rodatek Peacock eta Amazon Prime Videorentzat egina. Daniel P. Mannixen izen bereko eleberrian oinarrituta, izenburua «''*» edo «Agur, Zesar, hiltzera doazenak agurtzen zaituzte» balizko esaldiaren ingelesezko itzulpenetik- «*Hail Emperor, those about to die salute you»''- dator.

## Sinopsia 
Antzinako Erromako politikari, auriga eta gladiadoreen bizitza kontatzen du.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kirol eskalada 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak konbinatua

**Emakumezkoen eskalada konbinatua** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 6 eta abuztuaren 10 artean lehiatu zen Parisen. Janja Garnbret esloveniarrak lortu zuen urrea, Brooke Raboutou estatubatuarrak zilarra eta Jessica Pilz austriarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Boulderreko finalerdia 
### Zailtasunaren finalerdia 
### Sailkapena 
### Finala 
2024ko abuztuaren 10an jokatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flavio Eskorpo

**Flavio Eskorpo** (; Hispania,  – Erroma, ) Erromatar Inperioan auriga ospetsua izan zen.

## Biografia 
Eskorpok, Domizianoren agintaldian, *factio prasina*rako, ekipo berderako, orgak gidatu zituen. 2.0481 garaipen lortu zituen, eta erromatar historiako auriga ospetsuenetako bat izan zen, Kaio Apuleio Dioklesekin batera. Diru kopuru izugarri handiak irabazi zituen. Martzialek, erromatar poeta garaikideak, bere epigrametako batean dio hamabost zaku urre irabazten zituela gurdi-lehiaketa bakar batean. Eskorpo gazterik hil zen, 26 urterekin beharbada.

Eskorpo esklaboa zen, auriga asko bezala, eta Hispanian jaio zen. Askotan jaso zuen garaipenaren palma. Askotan, lasterketen amaieran, zaleek dirua botatzen zioten. Azkenean, bere askatasuna erosi eta liberto (esklabo askatua) bezala lehiatzen jarraitu zuen.

Martzialek hiru aldiz aipatzen du Eskorpo bere Epigramen X. liburuan, 95 eta 98 urteen artean osatua. Bi garrantzitsuenek honako hau diote:

Eskorporen heriotzaren arrazoia ezagutzen ez den arren, litekeena da gurdi-lasterketetan gertatzen ziren istripu ugarietako batean gertatzea, latinez *naufragia* ("naufragioak") izenekoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dancebreak 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – B-Girls

**B-Girls** txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Place de la Concorden egin zen abuztuaren 9an. Lehen aldia izan zen proba hau Olinpiar Jokoetan egiten zena. Ami Yuasa (Ami) japoniarrak lortu zuen urrea, Dominika Banevič (Nicka) lituaniarrak zilarra eta Liu Qingyi (671) txinatarrak brontzea.

## Emaitzak
### Sailkapen aurrekoa 
### Taldeen fasea
#### A taldea 
#### B taldea 
#### C taldea 
#### D taldea 
### Kanporaketa fasea

## Kanpo estekak
Dearica Hamby

**Dearica Marie Hamby** (Marietta, AEB, 1993ko azaroaren 6a) estatubatuar saskibaloi jokalaria da, 3×3  modalitatean lehiatzen den kirolaria. 2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Cierra Burdick, Hailey Van Lith eta Rhyne Howardekin batera, eta brontzezko domina bat lortu zuen emakumezkoen txapelketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edouard Sinayobye

**Edouard Sinayobye** (Butare, 1966ko apirilaren 20a) ruandar elizgizon katolikoa da, 2021etik aurrera Cyanguguko apezpikua dena.

## Bizitza 
Edouard Sinayobye 1966ko apirilaren 20an jaio zen Butaren, Ruandako hegoaldean. Lehen mailako ikasketak Higiron egin zituen 1973tik 1982ra. 1988tik 1993ra, Kabgayiko San Leon apaizgaitegi txikian ikasi zuen, eta geroago Rutongoko eta Nyakibandako apaizgaitegietan. 2000ko abuztuaren 12an apaiztu zen Butareko elizbarrutian. 2008tik 2013ra Erromako Teresianum teologia fakultatean ikasi zuen, eta teologia espiritualean doktoretza lortu zuen. 2014tik apezpiku izendatu zuten arte Nyumbako apaizgaitegiko errektorea izan zen. Horrez gain, Nyakibandako apaizgaitegian eta Ruandako Unibertsitate Katolikoan irakatsi zuen.

2021eko otsailaren 6an, Frantzisko aita santuak Cyanguguko apezpiku izendatu zuen. Urte bereko martxoaren 25ean Philippe Rukambak apezpiku ordenatu zuen Cyanguguko Rusizi estadioan.

## Lanak 
* *Les apparitions de la Mère du Verbe à Kibeho* (2016)

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
49er

***49er*** ontzia (ingelesez *forty-niner*) *Julian Bethwaite* australiarrak diseinatutako nazioarteko belaontzi klasea da.

Klase olinpikoa ere bada Sydneyen ospatu ziren 2000ko Udako Olinpiar Jokoetatik. **49er** ontziaren ezaugarrietako asko nahiko berriak dira bela munduan: bi tripulatzaileek ontzia trapeziotik gobernatzen eta egonkortzen dute, tripulazioen ezaugarri fisikoak berdintzeko formulak daude lasta eta hegal erretraktilen bidez, zeinetatik bi tripulatzaileak trapeziotik zintzilikatzen diren eskorari aurre egiteko, *botaloia* erretraktila da, *spinnaker* asimetriko handiak erabiltzen dira, etab.

## Neurriak 
* Luzera: 4,995 m
* Zabalera: 1,690 eta 2,90 m artean
* Botaloia: 1,70 m
* Pisua: 75kg
* Bela nagusia: 15 m²
* Fokea: 6,20 m²
* Gennacker: 38 m² (spi asimetrikoa)
* Masta: 8,10 m

## 49er FX 
**49er FX** ontzia **49er**-aren aldaera bat da, tamaina txikiagoko masteri duena, gizon gazte eta emakumeen ezaugarri fisikoetara hobeto egokitzeko diseinatua. 2016ko Rioko Olinpiar Jokoez geroztik, emakumezkoen olinpiar klasea da, eta **49er** klasean gizonezkoak bakarrik lehiatzen dira.

### Neurriak 
* Bela nagusia: 13,80 m²
* Fokea: 5,80 m²
* Gennacker: 25,10 m² (spi asimetrikoa)
* Masta: 7,50 metro
* Gainerako neurriak: 49er estandarrak bezala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sophiane Méthot

**Sophiane Méthot** (Longueuil, Kanada, 1998ko abuztuaren 3a)kirolaria da eta gimnastikan parte hartzen du tranpolin modalitatean.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta brontzezko domina bat eskuratu zuen banakako proban.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kirol eskalada 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak konbinatua

**Gizonezkoen eskalada konbinatua** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 5 eta abuztuaren 9 artean lehiatu zen Parisen. Toby Roberts britainiarrak irabazi zuen urrea, Sorato Anraku japoniarrak zilarra eta Jakob Schubert austriarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Boulderreko finalerdia 
### Zailtasunaren finalerdia 
### Sailkapena 
### Finala 
2024ko abuztuaren 9an jokatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Breakdance 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – B-Boys

**B-Boys** txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Place de la Concorden egin zen abuztuaren 9 eta abuztuaren 10 artean. Lehen aldia izan zen proba hau Olinpiar Jokoetan egiten zena. Philip Kim (Phil Wizard) kanadarrak lortu zuen urrezko domina, Danis Civil (Dany Dann) frantziarrak zilarra eta Victor Montalvo (Victor) estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak
### Taldeen fasea
#### A taldea 
#### B taldea 
#### C taldea 
#### D taldea 
### Kanporaketa fasea

## Kanpo estekak
Kirol eskalada 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak abiadura

**Gizonezkoen abiadura eskalada** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 6 eta abuztuaren 8 artean lehiatu zen Parisen. Veddriq Leonardo indonesiarrak lortu zuen urrea, Wu Peng txinatarrak zilarra eta Sam Watson estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Sailkepeneko kanporaketa 
### Kanporaketa fasea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Darja Varfolomeev

**Darja Varfolomeev** (Barnaul, Errusia, 2006ko azaroaren 4a)  errusiar jatorriko alemaniar kirolaria da, gimnasia erritmikoan, banakako modalitatean, parte hartzen duena.

## Biografia 
Ama gimnasta erritmikoa zuen eta haurra zela harekin hasi zen gimnastika lantzen. 2018an Alemaniako entrenamendu kanpaleku batean egon ondoren familia lemaniara mugitu zen Darja Varfolomeevek kirol ibilbidea jarrai zezan. Lehenengo Nazioarteko txapelketa Moskun egin zuen 2019an, Munduko gazte mailako txapelketa izan zen.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen banakako proban. 

Hamaika domina lortu zituen Gimnasia Erritmikoko Munduko Txapelketan, 2022an eta 2023an, eta bost domina Gimnasia Erritmikoko Europako Txapelketan, 2022tik 2024ra.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria José Dupré

**Maria José Dupré**, jaiotzez **Maria José Fleury Monteiro**, (Botucatu, 1905eko maiatzaren 1a – Guarujá, 1984ko maiatzaren 15a) brasildar idazlea izan zen, batez ere *Éramos Seis* eleberriagatik eta *Cachorrinho Samba* haurrentzako liburu sailagatik ezaguna.

## Bizitza 
Antônio Lopes de Oliveira Monteiro eta Rosa de Barros Fleury Cardosoren alaba, Maria José Fleury Monteiro Botucatuko Bela Vista etxaldean jaio zen. Lehen mailako ikasketak etxean egin zituen, eta margolaritza eta musika Colégio dos Anjos-en ikasi zituen (gaur egun Santa Martzelina ikastetxea). Gaztetan ere, munduko liburu klasikoak ondo ezagutu zituen.

São Paulora bizitzera joan zenean, irakasle moduan Caetano de Campos eskolan. Leandro Dupré ingeniariarekin ezkondu ondoren, idazten hasi zen. Guztira hogei urte eman zituen São Paulon eta azkenean jaioterrira itzuli zen. 1944 eta 1969 artean, hainbat liburu argitaratu zituen gazte zein helduentzat. São Pauloko Idazleen Elkarteko administrazio kontseiluko kide ere izan zen. 

1984ko maiatzaren 15ean hil zen Guaruján, São Paulo estatuko kostaldean. 

## Sariak 
* 1944: Brasilgo Letren Akademiaren Raul Pompéia saria
* 1964: Jabuti saria

## Lanak 

;Ipuinak
* *Meninas tristes* (1939)
* *A Casa do Ódio* (1951)

;Eleberriak
* *O Romance de Teresa Bernard* (1941)
* *Éramos Seis* (1943)
* *Luz e Sombra* (1944)
* *Gina* (1945)
* *Os Rodriguez* (1946)
* *Dona Lola* (1949)
* *Vila Soledade* (1953)
* *Angélica* (1955)
* *Menina Isabel* (1965)
* *Os Caminhos* (1969)

;Haur eta gazteentzako liburuak
* *Aventuras de Vera, Lucia, Pingo e Pipoca* (1943)
* *A Ilha Perdida* (1945)
* *A Montanha Encantada* (1945)
* *A Mina de Ouro* (1946)
* *O Cachorrinho Samba* (1949)
* *O Cachorrinho Samba na Floresta* (1950)
* *O Cachorrinho Samba na Bahia* (1957)
* *O Cachorrinho Samba na Fazenda Maristela* (1962)
* *O Cachorrinho Samba na Rússia* (1963)
* *O Cachorrinho Samba Entre os Índios* (1966)

;Mintzaldiak
* *Euclides - Marco Literário* (1946)
* *Lobato, Amigo das Crianças* (1949)
* *A Responsabilidade do Intelectual na Atualidade* (1955)
* *Os Animais na Literatura Infantil* (1955)
* *Grandes Vocações: Vital Brasil* (1960)

;Hitzaurrea
* *Maria* (Jorge Isaacs, 1945)

;Gidoia
* *Apassionata* (Guilherme de Almeidarekin batera, 1952)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Szeliga

**Maria Szeliga** (Rzeszów, 1952ko azaroaren 8a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lactarius albocarneus

***Lactarius albocarneus*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoa: *Lactarius glutinopallens*

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 7 cm bitarteko diametrokoa. Hasietan lau-ganbila, laster inbutu formakoa eta azkenik irregular samarra; tolesgarria eta makala, gris-more zikin kolorekoa, okre antzekora arte lausotua; gluten lodiz estalia; pruinaduna eta zilarreztatua eguraldi lehorrean. Ertza beherantz biratua, pubeszentzia zurixkekin, 1-1,5 mm-koa; zakarra eta zorrotza lehorrean.

**Orriak:** Nahikoa zabal, lodi samarrak, baina ebaki zorrotzarekin; desberdinak; itsatsiak edo laburki dekurrenteak; horixka- okre antzekoak, latex lehortuagatik hori argiz zikindua.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 3 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,7 eta 1,2 cm bitarteko diametrokoa. Askotan errekurbatua, konprimitua, betea gero barnehutsa; zurbila edo lehoi kolorez zikindua, glutinosua, distiratsua eguraldi lehorrean; iletsua oinarrian.

**Haragia:** Zurixka, hondatutako lekuetan poliki-poliki horitu egiten da, harro-elastikoa, fruta usainarekin eta zapore pikantearekin.

Latex: Zurixka, lehenik mingotsa, gero pikantea.

**Etimologia:** *Lactarius* terminoa “lac” “lactis” esnetik dator, esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. *Glutinopallens* epitetoa latinetik dator, kola esan nahi duen “gluten” hitzetik eta zurbil esan nahi duen “pallens” hitzetik. Kapelaren azalak substantzia glutinosua duelako.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Bere ezaugarri berezia *Abies alba*-ren orratzak itsasten dituen kapelaren biskositate nabarmena da. 

## Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazkenean. Gregarioan edo mordoxkatan, izei gorrien eta izei zurien basoetan.

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Europa (batez ere Alpeak, Pirinioak eta Danimarka), Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lactarius resimus

***Lactarius resimus*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Kalitate kaskarreko jangarria, Errusiako eta Europako Ekialdeko herrialdeetan estimatzen den arren, ozpinetan eta gatzetan beratu ondoren kontsumitzen da.

Sinonimoak: *Agaricus intermedius var. expallens, Agaricus resimus, Galorrheus* *resimus, Lactifluus resinus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 7 eta 16 cm bitarteko diametrokoa. Lodia; ganbila, gero deprimitua erdian edo unbilikatua; zuria, lasto kolorekoa, edo hori-limoi koloreko tonalitateekin. Oso likatsua eguraldi hezearekin, distiratsua lehorrarekin; eremu zirkular barik. Ertza hasieran beherantz biribildua,  eta ilaundun bekain itxurakoa.

**Orriak:** Ia estu, mutur bietan estutua, dekurrenteak, zurbilak, gero okre antzeko-arrosakarak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 4 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 1,5 eta 3 cm bitarteko diametrokoa. Potoloa, zilindrikoa edo oinarrirantz mehetua, hasieran fin ilaunduta, eskrobikulatu gabea, zuria, lehoi koloreko orbanekin oinarrian.

**Haragia:** Zuria, ebakitzean hori bizi kolorekoa bihurtzen da; frutaren usainarekin.

**Etimologia:** *Lactarius* terminoa “lac” “lactis” esnetik dator, esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. *Resimus* epitetoa latinetik dator, barrurantz biribildua, esan nahi duen “resimus” hitzetik. Kapelaren ertzaren formagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua 
*Lactarius scrobiculatus* antzekoa da, baina ez da likatsua, ertza iletsua du, latexak sufre-hori kolorera biratzen du eta oinean albeoloak ditu. *Lactarius chrysorrheus*-aren latexaren koloreak ere biratzen du, kapela tonu arrosekin, oina albeolo barik. *Lactarius piperatus* eta *Lactifluus glaucescens* espezieek, orriak estu dituzte eta latexaren kolorea ez da kolorez aldatzen. *Lactarius citriolens*-aren latexa zuria da, ebakitzean berehala hori bihurtzen da.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenaren hasieran. Baso mistoetan (pinua, artea, etab.).

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hailey Van Lith

**Hailey Van Lith** (Wenatchee, AEB, 2001eko irailaren 9a) estatubatuar saskibaloi jokalaria, 3×3 modalitatean lehiatzen den kirolaria. 2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Dearica Hamby, Cierra Burdick eta Rhyne Howardekin, eta brontzezko domina bat lortu zuen emakumezkoen txapelketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naturi Naughton

**Naturi Cora Maria Naughton-Lewis** (East Orange, Ameriketako Estatu Batuak, 1984ko maiatzaren 20a) estatubatuar abeslaria, abestigilea eta aktorea da. Naughton ezaguna da 3LW R&B musika hirukoteko kidea izateagatik gisa ezaguna da eta *Fame* eta *Notorious* filmetan antzezteagatik, azken horretan Lil' Kim rap abeslariarena eginez. Telesailetan ere antzezle-lanetan aritu da besteak beste, NBCko *The Playboy Club* telesailean Brenda izeneko Playboy untxitxoaren rolean, *The Client List* telesailaren lehenengo denboraldian Kendra pertsonaiarena eginez eta Starz telebista kateko *Power* telesailean Tasha St. Patrick pertsonaiaren paperean.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista
### Antzerkia
## Kanpo estekak
Tysha Ikenasio

**Tysha Ikenasio** (Zeelanda Berria, 1997ko irailaren 13a) Zeelanda Berriko errugbi jokalaria da, hamabosteko eta zazpiko errugbi modalitatean. 

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan zazpiko errugbi modalitatean lehiatu zen. Urrezko domina irabazi zuen taldeak, finalean Kanada 19–12 garaituta.

## Errugbi ibilbidea 
Ikenasio Aucklanden ikasi zuen Sancta Maria Collegen, eta sarebaloia eta errugbia jokatu zituen. Zeelanda Berriaren izenean lehiatu zen 2015eko Munduko errugbi Kopan, Australian.

2022an, Ikenasio Black Ferns Seven Garapen taldearekin fitxatu zuen. Black Ferns Seven eskuadroirako erreserba ez-ibiltari gisa izendatu zuten Birminghameko 2022 Commonwealth Games jokoetarako.

### 2023 Premier Rugby Seven 
2023ko maiatzean, Ikenasiok Estatu Batuetako Premier Rugby Seven txapelketan parte hartuko zuela iragarri zen. Ikenasiok Texasko Taldearekin sinatu zuen, Alena Saili herrikidea Black Fernseko taldekidearekin.

## Olinpiar Jokoak 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Paris 2024 (Frantzia), urrezko domina irabazi zuen Zeelanda Berriko taldearekin, Kanada (zilarrezkoa) eta AEB (brontzezkoa) taldeen aurretik sailkatuta. Hauexek osatu zuten Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Jazmin Felix-Hotham, Sarah Hirini, Tyla King, Jorja Miller, Manaia Nuku, Mahina Paul, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Theresa Fitzpatrick, Stacey Waaka, Portia Woodman, Tysha Ikenasio, Tenika Willison eta Kelsey Teneti.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tenika Willison

**Tenika Willison** (Hamilton, Zeelanda Berria, 1997ko abenduaren 7a) Zeelanda Berriko errugbi jokalaria da. Hainbat taldetan jardun du. 2024an Newcastle Knights sinatu zuen bi urterako. Aurretik, Chiefs Manawarentzat jokatzen zuen, Super Rugby Aupiki lehiaketan. Black Ferns zazpiko modalitatean ere jokatzen du nazioartean, eta urrezko domina bat irabazi zuen 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, baita Parisko Olinpiar jokoetan ere. 2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan zazpiko errugbi modalitatean lehiatu zen. Urrezko domina irabazi zuen taldeak, finalean Kanada 19–12 garaituta.

## Errugbi ibilbidea 
### Zazpiko errugbia 
Willisonek 2016an egin zuen debuta Black Ferns Seven taldearekin. Zeelanda Berrian lehiatu zen hirurogeita hamarreko hamarkadako emakumeen torneoan, 2020ko eta 2024ko Udako Olinpiadetan, non urrezko domina bat irabazi zuen.

Willison Black Ferns Seven eskuadroian izendatu zuten Birminghameko 2022 Commonwealth Games jokoetarako. Brontzezko domina bat irabazi zuen ekitaldian. Geroago, bere bigarren Munduko errugbi zazpiko kopan lehiatu zen Hegoafrikako Lurmutur Hirian eta zilarrezko domina bat irabazi zuen.

### Fifteens 
2023 Super Rugby Aupiki denboraldirako sinatu zuen Jefe Manawak Willison. 30 jokalariko berrogeita hamar neraberen artean aukeratu zuten Black Ferns eskuadroian, Pacific Four Series eta O'Reilly Cup txapelketetan lehiatzeko. Australiaren aurka egin zuen nazioarteko debuta, 2023ko ekainaren 29an, Brisbanen.

### Errugbi liga 
2024ko abuztuan, Willisonek 2 urteko kontratua sinatu zuen Newcastle Knights taldearekin NRL Women's Premiership lehiaketan, eta berehala hasi zen eraginkorra izaten.

## Olinpiar Jokoak 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Paris 2024 (Frantzia), urrezko domina irabazi zuen Zeelanda Berriko taldearekin, Kanada (zilarrezkoa) eta AEB (brontzezkoa) taldeen aurretik sailkatuta. Hauexek osatu zuten Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Jazmin Felix-Hotham, Sarah Hirini, Tyla King, Jorja Miller, Manaia Nuku, Mahina Paul, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Theresa Fitzpatrick, Stacey Waaka, Portia Woodman, Tysha Ikenasio, Tenika Willison eta Kelsey Teneti.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kelsey Teneti

**Kelsey Teneti** (Zeelanda Berria, 2003ko maiatzaren 12a) Zeelanda Berriko errugbi jokalaria da, zazpiko errugbian jarduten duen kirolaria.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan zazpiko errugbi modalitatean lehiatu zen. Urrezko domina irabazi zuen taldeak, finalean Kanada 19–12 garaituta.

## Bizitza 
Teneti Hamilton Girlseko bigarren mailako eskolan egon zen bere azken 2 urteetan. 

### Kirol ibilbidea 
Adineko hockey jokalaria zen bera, eta Poverty Bay ordezkatzen zuen gradu guztietan, eta NZ Maori ordezkatzen zuen bai U21ean, bai Women taldeetan, 13 urtetik aurrera. Waka ama-k ezkongabeen NZ National sprints J16 titulua zuen eta Horoutako bere taldearekin gizonezko eta kasko bikoitzeko bere 6 ekitaldietan titulu nazionalak eta mundialak irabazi zituen eta Australian distantzia luzeko World 6 gizonezko titulua gainditu zuen 2016an. Kelsey Judo Txapeldun Nazionala ere izan zen 2013an +36kg eta Open Junior Girls kategorietan.

#### Errugbia 
HGHS Teneti-k Waikatorentzat jokatu zuen Farah Palmer Cup-en 2020an eta 2021ean. 2021ean Teneti lehen eskuadroian izendatu zuten, apirilean Eden Parken Bluesaren aurka jokatu zuen partidu historikoarengatik. Tenetiri urteko Waitomo Chiefs Rookie saria eman zioten 2021ean, baita Waikato Defenders Club FPC Back of the year saria ere, eta Waitomo Group Farah Palmer Cup Player of the Year urteko NZRPA emakume jokalari gaztearentzat izendatu zuten 2021ean.

2022 Teneti Black Ferns Seven talderako kontratatu zuten bigarren mailako eskolatik kanpo, 18 urterekin, eta Dubain egin zuen debuta, HSBC 7s taldean, 2022ko abenduan. 7Kelsey 2022ko edizioan agertu zen, Rugby Almanack-en liburuko 86a, urteko jokalari itxaropentsuen gisa.

2023an, Black Ferns aldean izendatu zuten Pacific Four Series eta O’Reilly Cup txapelketetan lehiatzeko. Uztailean, 21–52 irabazi zion Kanadari Ottawako Pacific Four Serieeetan.

## Olinpiar Jokoak 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Paris 2024 (Frantzia), urrezko domina irabazi zuen Zeelanda Berriko taldearekin, Kanada (zilarrezkoa) eta AEB (brontzezkoa) taldeen aurretik sailkatuta. Hauexek osatu zuten Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Jazmin Felix-Hotham, Sarah Hirini, Tyla King, Jorja Miller, Manaia Nuku, Mahina Paul, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Theresa Fitzpatrick, Stacey Waaka, Portia Woodman, Tysha Ikenasio, Tenika Willison eta Kelsey Teneti.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shamier Little

**Shamier Little** (Louisville, 1995eko martxoaren 20a) estatubatuar atleta bat da, bereziki hesi lasterketan lehiatzen dena.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen 4 × 400 m errelebo mistoan.

Munduko Atletismo Txapelketan zilarrezko bi domina irabazi zituen, 2015. eta 2023. urteetan, biak 400 m hesidun lasterketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Société des Apaches

thumb|250px|Apatxe talde bat 1910 inguruan: ezkerretik eskuinera, lehen lerroan: Roger Haour, Maurice Ravel, Jeanne y Christiane Pivet; 2. lerroan: Jane Haour, "Raton" Schmitt, Léon Pivet; 3.lerroan: Paul Sordes, Florent Schmitt, Léon-Paul Fargue, Jeanne Schmitt
[thumb|250px|[Georges d'Espagnat: *Réunion de musiciens chez M. Godebski* (1910); *Cipa et ses amis Apaches* izenburua ere eman zaio.]]

**Les Apaches** edo **Société des Apaches** () 1900 inguruan sortutako frantziar musikari, idazle, intelektual eta artista taldea izan zen. 

## Historia 
 oihukatu zuen egunkari-saltzaile batekin ustekabean gurutzatu ondoren izena hartu zuen taldeak. Laster hartu zuten izena, frantsesez *bandaloa* esan nahi zuena. Claude Debussyren *Pelléas et Mélisande* operaren inguruan bildu zen taldea. Bere kiderik ospetsuenak, Maurice Ravelek, Aleksandr Borodinen 2. Sinfoniako lehen mugimendua taldearen melodia gisa moldatzea iradoki zuen, eta denek onartu zuten ideia hori. Taldea larunbatero biltzen zen, maizago Paul Sordesen etxean; txandaka, Tristan Klingsorenean elkartzen ziren. Ravelek *Miroirs* pianorako bere lanaren mugimenduak Apachetako kideei eskaini zizkien. Stravinskik gauza bera egin zuen *Lirika japoniarraren hiru poema* lanarekin.

## Partaideak 
Beste batzuen artean hauek ziren:
* Félix Augustin
* Édouard Bénédictus, margolari, musikagile eta zientzialaria.
* Joaquín Boceta, matematikaria.
* André Caplet, musikagilea.
* Michel-Dimitri Calvocoressi, idazlea eta musika-kritikoa.
* Maurice Delage, musikagilea.
* Manuel de Falla, musikagilea.
* Léon-Paul Fargue, poeta.
* Lucien Garban, musika-argitaratzailea.
* Charles Guérin, margolaria.
* Désiré-Émile Inghelbrecht, musikagile eta orkestra-zuzendaria.
* Tristan Klingsor, poeta, margolari eta arte-teorikoa.
* Charles Lacoste, margolaria.
* Georges Mouveau, margolaria.
* Maurice Ravel, musikagilea, piano-jotzaile eta orkestra zuzendaria.
* Florent Schmitt, musikagilea.
* Paul Sordes, margolaria
* Igor Stravinsky, musikagile eta piano-jotzailea.
* Maurice Tabuteau, hegazkinlari.
* Ricardo Viñes, piano-jotzailea.
* Émile Vuillermoz, idazle eta musika-kritikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giorgio Malan

**Giorgio Malan** (2000ko urtarrilaren 27a) italiar pentatleta modernoa da. 2023 Europako Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, eta 2024 Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen. 

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guo Qiqi

**Guo Qiqi**  (Txinako Herri Errepublika, 1998ko abuztuaren 7a) gimnastika erritmikoan, taldekako modalitatean, lehiatzen den kirolaria da.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat lortu zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisen, taldekako proban (Hao Ting, Huang Zhangjiayang, Wang Lanjing eta Ding Xinyirekin batera), eta laugarren postua Tokion  2020ko Udako Olinpiar Jokoetan , proba berean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pastorola

**Pastorola**, Zuberoako pastoralen egitura narratiboa jarraituz istorio kolaboratiboak sortzeko rol-jokoa da. *Storytelling* moduko rol-joko kolaboratibo bat da. 

Pello Gutierrezek 2022an  Rolariak-en zigilu bidez autoekoiztutako jokoa da. CC by SA lizentziadun jokoa da eta Zuberoako hedabideetan oihartzuna izan zuen.

## Sistema 
Sistema propioa garatu du Pellok jokoan aritzeko, baina Fiasco, Ellas eta Follow jokoetako ezaugarria erabili dira arauen sorkuntzan. 

6 aurpegitako dadoak (D6) erabiltzen dira jaurtiketak egiteko. 

## Jokoaren gaia 
Zuberoako pastoralen istorioen egitura, narrazio formak eta ezaugarriak jarraituz sortuko da *jokülar*i guztien artean istorioa. *Jokülari* guztien artean *Süjetaren* istorioa kontatuko dute (protagonista nagusia), haren jaiotzatik heriotzara arte. *Süjetaren* istorio hau modu ez-linealean kontatuko da, gertaerak denbora lerro batetan ordena kronologikorik gabe kokatuz.

Pastorolan ez dago irabazle edo garailerik. Elkarren artean istorio bat kontatzean datza jokoak.

## Jokoaren prestaketa 
* Denon artean *Süjeta* sortu eta Denbora-lerroa zehaztu.
* *Jokülarien* bandoa erabaki (erdia urdina izango da, eta beste erdia gorria).
* *Jokülari* bakoitzak bere arizalea sortu arizale-orria betez.
* Lehen Errejenta nor izango den erabaki (txanda bakoitzean aldatzen joango da).

## Jokoaren prozedura 
# LEHEN PHEREDIKÜA: Errejentak irakurriko du.
# JELKALDIAK: Jokülari bakoitzeko bat
# DANTZARIAK: Joko saioaren erdian bando bakoitzak dado jaurtiketa bat egingo du eta dantzarien taulako emaitza jarraituko du hurrengo jelkalditan.
# JELKALDIAK: Jokülari bakoitzeko beste bat.
# KANTOREA: Jokülariek joko-saioan behin jokatu dezaketen jelkaldi berezia.
# AZKEN GÜDÜA: Jelkaldi guztiak jokatu ondoren, azken dado tirada egingo da. Horrek baldintzatuko du Azken pherediküa.
# AZKEN PHEREDIKÜA: Jokülari guztien artean Süjetaren heriotza kontatuko da, Azken güdüaren emaitzak baldintzatuta.

Lehen *pherediküaren* adibide bat aurkezten digu jokoak: 

*“Agur agur jente honak* 

*Haur gazte ta adineko*

*Denak pastoralzaleak*

*Jei hau düzüe gogoko”*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pastorola rol-jokoa Rolariak taldearen webgunean.
Mahina Paul

**Mahina Paul** (Zeelanda Berria, 2001eko apirilaren 19a) zelandaberritar errugbi jokalaria da, emakumezkoen hamabosteko eta zazpiko errugbi kirolaria. Bera The New Zealand Women's Seven taldeko kidea zen 2024ko Udako Olinpiadetan urrezko domina bat irabazi zutenean, Parisen. 

## Errugbi ibilbidea 
Paulek Zeelanda Berria ordezkatu zuen errugbi taktikoan eta hirurogeita hamarreko hamarkadarako Gazteriaren Olinpiar Jokoetan, 2018an.

Paulek Black Ferns Seven nazioarteko debuta egin zuen Hegoafrikako Lurmutur Hiriko jaialdian, 2019an. Geroago, 2020ko Zeelanda Berriko Zazpietan agertu zen, Hamiltonen.

Paul Birminghameko Black Ferns Seven eskuadroirako 2022ko Commonwealth Games erreserba gisa izendatu zuten.

2024ko ekainaren 20an iragarri zen The New Zealand Women’s Rugby Seven taldeko kide hautatu zutela Parisko zazpiko errugbi Olinpiar Jokoetako olinpiar lehiarako. Urrezko domina irabazi zuen taldeak, finalean Kanada 19–12 garaituta.

### Olinpiar Jokoak 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Paris 2024 (Frantzia), urrezko domina irabazi zuen Zeelanda Berriko taldearekin, Kanada (zilarrezkoa) eta AEB (brontzezkoa) taldeen aurretik sailkatuta. Hauexek osatu zuten Zeelanda Berriko taldea: Michaela Blyde, Jazmin Felix-Hotham, Sarah Hirini, Tyla King, Jorja Miller, Manaia Nuku, Mahina Paul, Risi Pouri-Lane, Alena Saili, Theresa Fitzpatrick, Stacey Waaka, Portia Woodman, Tysha Ikenasio, Tenika Willison eta Kelsey Teneti.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Formula Rossa

**Formula Rossa** Arabiar Emirerri Batuetako Abu Dhabiko Ferrari World jolas-parkean dagoen errusiar mendi bat da. Atrakzioa 2010eko azaroaren 4an inauguratu zen.

## Deskribapena 
Intamin fabrikatzailearen errusiar mendi honek 240 km/h-ko abiadura maximoa hartzen du. Ferrariko 1 Formulako eserleku bakarreko ibilbide baten simulazioa egiten du, eta marka horren inguruan dabil parkearen tematika. Bidaiak abiadura maximoa lortzen du 6,5 segundoren ostean, hegazkin-ontzi batzuetan erabiltzen den jaurtiketa-sistema hidraulikoaren antzekoa erabiliz. Errusiako mendiak 2 kilometro inguruko luzera du, eta, ondorioz, munduko bosgarren postuan dago. Abiadura handiko atrakzioak eta Abu Dhabiko hauts-ekaitzak direla eta, bidaiariek babes-betaurrekoak erabili behar dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Web oficial de Ferrari World
Seong Seung-min

**Seong Seung-min** (2003ko maiatzaren 13a) Hego Koreako pentatleta modernoa da. Banakako munduko txapeldun bilakatu zen 2024an, eta brontzezko domina bat irabazi zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen.

Urrea irabazi zuen bakarkako ekitaldian, eta zilarra taldekako ekitaldian, 2024ko Pentatloi Modernoko Munduko Txapelketan.

2024ko abuztuan Parisen Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, brontzea irabaziz.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak
Hipika 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Doma banaka

**Doma banaka** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako hipikako proba izan zen. Versaillesko Jauregian egin zen uztailaren 30etik abuztuaren 4ra bitarte. Hipikako beste proba guztiak bezala, doma genero mistokoa da. 60 zaldizkok hartu zuten parte, 30 herrialde ordezkatuz.

## Txapelketaren formatua 
* Grand Prix: 60 zaldizkoek hartzen dute parte. 10eko 6 taldetan banatzen dira eta talde bakoitzeko 2 zaldizkorik onenek eta guztira emaitza onena lortutako seiak Gran Prix Estilo-librea txapelketara pasa ziren. Grand Prix txapelketako puntuek taldekako txapelketarako ere baliogarriak dira.
* Grand Prix Estilo-librea: 18 zaldizkok hartu zuten parte, eta emaitzarik onenak domina irabazi. Ez ziren aurreko puntuak gehitzen.

## Emaitzak 
### Grand Prix 
### Grand Prix estilo-librea 
## Kanpo estekak
Hipika 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Doma taldeka

**Doma taldeka** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako hipikako proba izan zen. Versaillesko Jauregian egin zen uztailaren 30etik abuztuaren 3ra bitarte. Hipikako beste proba guztiak bezala, doma genero mistokoa da. 15 herrialdek hartu zuten parte taldekako doman.

## Txapelketaren formatua 
* Grand Prix: 15 taldeek hartzen dute parte. 10 talderik onenak finalera pasatzen dira
* Grand Prix Special: 10 talderik onenen arteko lehiaketa. Ez dira aurreko faseko puntuak gehitzen.

## Emaitzak 
### Grand Prix 
### Grand Prix Special 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Felipe Massa

**Felipe Massa** (São Paulo, Brasil, 1981eko apirilaren 25a) Brasilgo automobilismo pilotua da. 11 garaipen, 41 podio, 16 pole eta 15 itzuli azkar lortu ditu 1 Formulako 272 sari nagusitan. 2008an txapeldunorde izan zen, 2006an hirugarren, 2007an laugarren eta 2010ean seigarren, 2011n Ferrari taldearekin, eta 2015ean Williams taldearekin. Gero, E Formulako bi denboraldi jokatu zituen, podium bat lortuz, eta gaur egun Stock Car Brasilen lehiatzen da.

2017ko amaieran, Massa Nazioarteko Automobilismo Federazioako Karting Batzordeko presidente izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
N-Binilkarbazol

**N-binilkarbazola** konposatu organiko heterozikliko aromatikoa da, C14H11N formula duena karbazolaren deribatua. Fusio-puntu baxuko (66 C) solidoa da, uretan disolbaezina, baina dietil eterretan oso disolbagarria.

Monomero gisa baliatzen da polibinilkarbazola sintetizatzeko.ezkerrera|thumb|138x138px|N-binilkarbazolaren egitura
## Sintesia 
N-binilkarbazola sintetizatzeko karbazola azetilenoz tratatzen da base baten presentzian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Christopher Nevinson

**Christopher Richard Wynne Nevinson** (Hampstead, Londres, 1889ko abuztuaren 13a – *ibidem*, 1946ko urriaren 7a) britainiar margolari eta litografoa izan zen.

St John's Wood School of Art, Slade School of Fine Art eta Académie Julianen ikasi zuen. 1912 eta 1913 artean Parisen bizi izan zen eta bertan Amedeo Modiglianirekin tailerra partekatu eta futurismo italiarraren eragina jaso zuen. Roger de la Fresnayeren kubismoak ere eragin zion. Ondoren, Wyndham Lewisek sortutako bortizismoarekin bat egin zuen, aro industrialeko bizitza modernoan inspiratzen zena.

Lehen Mundu Gerran armadako osasun langilea izan zen, eta gerran ikusi zuenak izutu egin zuen. Ondoren, lubakietako gerrari buruzko margolanak egin zituen.

Gerra amaitu zenean, Estatu Batuetara bidaiatu zuen eta New Yorkeko irudi indartsuak zituzten margolanak egin zituen.

## Iruditegia 

Christopher richard wynne nevinson, l'arrivo, 1913 ca.jpg
Star Shell Nevinson.jpg|*Star shell*
The Doctor Art.IWMART725.jpg|*The Doctor* (1916)
A Taube Art.IWMART200.jpg|*A Taube* (1916)
Paths of Glory Art.IWMART518.jpg|*Paths of Glory* (1917)
A Group of Soldiers Art.IWMART520.jpg|*A Group of Soldiers* (1917)
After The Push by CRW Nevinson 1917.JPG|*After The Push* (1917) 
The Harvest of Battle Art.IWMART1921.jpg|*The Harvest of Battle* (1918)
Christopher R. W. Nevinson Strand.jpg|*Strand* (1937)
C.R.W. Nevinson - Anti-aircraft Defences, 1940 - Art.IWMARTLD14.jpg|*Anti-aircraft Defences* (1940)

## Kanpo estekak
Michelle Gulyás

**Michelle Gulyás** (2000ko urriaren 24a) hungariar pentatleta modernoa eta Hungariako poliziako detektibe kriminala da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan emakumezkoen ekitaldia irabazi zuen, munduko errekor berria ezarriz 1461 punturekin.

2018ko Munduko Pentatloi Modernoko Txapelketan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina bat irabazi zuen errelebo mistoan.

2021ean Pentatloi Modernoko Munduko Txapelketan bi domina irabazi zituen, brontze bat banakakoan, eta zilar bat taldekako lehiaketan.

Zilarrezko domina irabazi zuen emakumeen banakako ekitaldian, Alexandrian (Egipto) egindako Pentatloi Modernoko Munduko Txapelketan, 2022an.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Granada (Errezil)

**Granada** Erdoizta haran eta auzoko baserria da, Errezilen (baina Aia udalerriko mugatik gertu), Granada Erreka izenez ere ezaguna, bertako errekagatik eta parajearen izenagatik. 

1501. urtean eraikia da, eta izena du besteak beste Inazio Eizmendi *Basarri* idazle eta bertsolaria bertan jaio zelako 1913an. 21. mendean jatetxea da eta han ematen dituztenen artean, errekako haztegian hazitako amuarrainak.
erdian|thumb|280x280px|Basarriren oroigarria Granadan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak