open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xosé Henrique Rodríguez Peña

**Xosé Henrique Rodríguez Peña** (1942ko Urriaren 24, Ourense - † 2006ko Abuztuaren 13, Vigo) politikari eta arkitekto galiziarra zen. Universidade de Santiago de Compostelako zientziako fakultatean ikasi zuen, eta ondoren, Madrilgo Arkitekturako Goi-Eskola Teknikoan arkitekturan lizentziatu zen.

Orenseko Arkitektoen Eskolaren buru eta Museo do Pobo Galegoko kidea izan zen. 2006an, hil zen minbiziak jota.

## Politikan 
1960an ikasle mugimenduak diktaduraren aurka egiten zituen ekitaldietan parte hartzen zuen. 1979ko udal-hauteskundeetan Unidade Galega koalizioaren zerrendan aurkeztu zen, Partido Galeguistaren kide izanik.

Partido Galeguista desegin zenez, 1983an Coalición Galegara atxiki zen. 1985an Coalición Galegako udal gaietako idazkari hautatu zuten. Urte bereko hauteskunde autonomikoetan, diputatu hautatu zuten. 1987an, Coalición Galegatik banandu zen eta Partido Nacionalista Galegoren sorreran parte hartu zuen.

1989an, Partido Nacionalista Galegoa Bloque Nacionalista Galegora atxiki zen. 1991ko udal-hauteskundeetan Ourenseko zinegotzia hautatu zuten BNGko zerrendan zegoelarik.

1992ko Ekainaren 7an, Partido Nacionalista Galegoren IV. Biltzarrean, PNGko presidente hautatu zuten. 1993an, hauteskunde autonomikoetan, diputatu hautatu zuten. 1997ko eta 2001ekoetan berriz hautatu zuten.
Ivar Giaever

**Ivar Giaever** (Bergen, 1929ko apirilaren 5a - Schenectady, New York, 2025eko ekainaren 20a) 1973an, Leo Esaki eta Brian David Josephsonekin, Fisikako Nobel Saria irabazi zuen fisikaria izan zen, egoera solidoaren fisika ikertzeagatik. Giaever, Rensselaer Polytechnic Instituteko irakasle emeritua izan zen eta Osloko Unibertsitateko biziarteko irakaslea izan zen.

## Kanpo estekak
Monument Valley

**Monument Valley** Utah eta Arizona (Estatu Batuak) arteko hegoaldeko mugan kokaturik dagoen bailara zabala da, 36º59' Iparraldera eta 110º16' Mendebaldera zehatz-mehatz. Bailara, Navajoen erreserban dago eta U.S. Route 163 errepidetik iritsi daiteke. Bailarak navajo hizkuntzan duen izena ''Tsé Bii' Ndzisgaii'' da eta bere esanahia «Arroken Bailara» da.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Opera (nabigatzailea)

**Opera** web nabigatzaile eta Interneteko *suite* bat da, Opera Sofware enpresa norvegiarrak sortua. Aplikazio hau dohainekoa da 8.50 bertsioa kaleratu zenetik, aurretik shareware edo adware izanda, eta 5.0 bertsioa baino lehen, bakarrik ordainezkoa izanda.

Bere azkartasuna, seguritate, estandarrei eusten diela (bereziki CSS horri), tamaina txikia, internazionaltasuna eta, oro har, berriztapenarengatik ezaguna da. Bere lehen bertsioetatik hona, fitxa edo hortz bidezko nabigazioa, *Speed Dial*-a, nabigazioan kurtsorearen mugimendua, tokian tokiko pertsonalizazioa edo lokalizazioa eta fitxa edo hortz miniaturazko ikuspena ekarri du.

Nabigatzaile arrunten eginkizunez gain beste gaitasun batzuk dauzka, posta elektronikoak bidali, txata, etab.

Sistema eragile askorekin badabil: Microsoft Windows bertsio gehienekin, Mac OS X, Solaris, FreeBSD, Linux, eta abar. Opera hainbat hizkuntzatan eskuratu daiteke.

Opera 1994an jaio zen Oslon (Norvegia).

Badago bideojokoetara bideraturiko bertsio bat: Opera GX.

## Lizentzia 
VPN doan eskaintzen duela iragartzen dute. Freeware lizentziarekin plazaratu izan da 8.5 bertsiotik aurrera.  Freeware lizentzia honek produktua dohainik eskaintzen duela adierazten du, ez software librea dela. Izan ere, Opera, Google Chrome bezala, Chromium gainean eraikita dago, baina Chromium horren gainean egindako aldaketa batzuk ez dira kode irekian erakusten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Opera (argipena)

**Opera** hauetako bat izan daiteke:

* **Geografia**: **Opera** Milango probintzian dagoen udalerria.

* **Internet:** Opera nabigatzailea.

* **Musika**: Opera musika generoa.
Konqueror

**Konqueror** fitxategi arakatzaile eta web nabigatzailea da, KDE proiektuaren atal bezala sortu zena eta Unix sistema eragile gehienetan dabilena. GNU General Public License lizentziapean argitaratuta dagoen software librea da.

Izena aurretik existitutako nabigatzaile batzuen hitz-jokoaren jarraipena da: lehenik eta behin Navigator, Explorer ondoren, eta azkenik Konqueror. Horrez gain, KDE paketean barne dauden aplikazioek izan ohi duten hasierako K hori ere badarama.

## Kanpo estekak
IE

**IE**, **Ie** eta **ie**k esanahi ezberdinak izan ditzakete:

* Ipar-ekialde norabidearen laburdura.
* Internet Explorer nabigatzailearen laburdura da.
* .ie Irlandari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.
* Interlingue hizkuntzaren ISO 639-1 kode estandarra da.

## Kanpo estekak
EA (argipena)

**Ea**, **ea** edo **EA**k hitzak adiera zenbait ditu:
* Eusko Alkartasuna (EA), Euskal Heriko alderdi politikoa;
* Ea, Bizkaiko udalerria;
* Electronic Arts (EA), Estatu Batuetako bideo-joko garatzailea.

## Kanpo estekak
Fm

**Fm**, **fm** edo **FM**k esanahi ezberdinak izan ditzake:
# **FM** Frekuentzia Modulatuaren laburdura da.
# **Fm** fermioaren ikur kimikoa da.
# Femtometro neurri unitatearen laburdura **fm** da.
# **Fermin Muguruza** abeslari euskalduna.
Nautilus (fitxategi kudeatzailea)

**Nautilus** GNOME mahaigain-ingurunearen fitxategi kudeatzaile ofiziala da, Interneterako sarbidea eta FTP bezeroa eskaintzen dituena. Supererabiltzaile gisa hainbat eragiketa burutzeko erabilgarria da, hala nola direktorioak baimen horiekin eskuratu edo *.sh* batzuk exekutatzeko.

## Kanpo estekak
Jaizkibia

**Jaizkibia** Euskal Autonomia Erkidegoko eta Espainiako erakunde publikoak biltzen dituen elkartea da, helburutzat Pasaiako badia eta portuaren inguru degradatuak eraberritu eta industria eremuak berreskuratzea duena.

Horretarako, hirigintza, garraio eta bestelako arloetako egitasmoak koordinatu eta sustatzen dituelarik. Erakundea eratzeko 4 milioi euroko hasierako kapitala jarri da.

## Pasaiako Portua 
Erakundearen proiekturik garrantzitsuena Pasaiako portu berria eraikitzea izango da. Jaizkibiako ordezkarien aurreikuspenen arabera, zortzi eta hamar urte bitarte beharko dira kanpoaldeko portu berriaren proiektua zehaztu eta eraikitzeko. Jaizkibel mendiaren azpitik trena eta kamioiak pasatzeko bi tunel egin nahi dituzte. Portua eraikitzeko hainbat proposamen izan dira, horietako batek portua kostaldearen ondoko uharte artifizial batean jartzea proposatzen zuen.

Kanpoaldeko portuaren eraikitzeak Pasaiako badia barruko jarduera industrialak kentzea posible egingo luke. Horrela, badia barruko gune horiek eraberritu ahal izango lirateke, etxebizitza, parke eta bestelakoak eraikita euren tokian.

## Kritikak 
Jaizkibelgo magalean egin nahi duten superportuak Natura 2000 sarean sartutako guneak hartuko lituzke (Europar Batasunak babestutako eremua). Uhartearen proiektuak ere txikizio handia egingo luke, itsaslabarrak suntsitu. Gainera, kutsadura oraingo portuak bezalaxe ekarriko luke; badia barruko kutsadura badiatik kenduko luke, bai, baina kutsadura hori orain arte aski ondo gorde den gune babestu batera eraman besterik ez luke egingo. Eraginkorragoa, merkeagoa eta kalte gutxiagokoa litzateke oraingo portuan bertan kutsadura gutxitzeko neurriak hartzea, eta badiako bizi baldintzak hobetzeko inbertsioak egitea.

Portu horretan garraiatutako zamak kudeatzeko beharko litzatekeen lekuak —"portu lehorra" deritzonak— Lezoko baserrialdea suntsituko luke. Kritikoen ustez, Jaizkibia erakunde izatearen arrazoi nagusia da gutxi batzuen poltsikoak betetzea: denon ondarea den hura, gutxi batzuen interesetarako suntsitzea. Pasaiako badiako birgaitzearen inguruan batzuek negozio handia egin nahi dute. Porlanez josi Jaizkibelgo kostaldea eta inguruak, eta oraingo portua ere berentzat hartu, aske geratuko diren lurretan etxebizitza eta eraikinekin espekulatzeko.

## Ikus, gainera 
* Bilbao Ria 2000

## Kanpo estekak
Fusio (argipena)

**Fusio** terminoak esanahi zenbait izan ditzake:

* fisikan,
** fusio nuklearra, elementuen nukleoak batu eta elementu astunagoak sortzen duen prozesua.
** fusioa, substantzia bat egoera solidotik egoera likidora pasatzeko prozesua.
* ekonomian, fusioa, enpresak elkartu egiten direnean, enpresa berri bat sortuz eta zaharrak desagertaraziz.
All Jazz Era

**All Jazz Era** 2001ean Gorlizen sortu zen Funk taldea da. Hasieran, lau taldekide zeuden: *Jurdan* gitarjolea, *Oilosko* bateriajolea, *Arkaitz* baxu-jotzailea eta *Urtzi* gitarjolea.

2002an, *Jurdan*ek taldea utzi eta *Itziar* saxofoijole Berangotarra batu zen. 2003an, *Karmen* abeslari Sopelarra batu zitzaien eta harrezkero boskotea osatzen dute.

2005ean lehenengo iraupen luzeko diska grabatu zuten, Urtzi Azkue teknikari lanetan egon zela. Diskoa eurek ekoitzi zuten MusikHerria zigilupean. Disko honetako kantuak guztiak lizentzia librekoak dira, bai grabatu, entzun edota konpartitzeko ere.

## Taldekideak 
* Mari Carmen Guillen "Meri" (ahotsa)
* Joseba Azabal "Oilosko" (bateria)
* Arkaitz San Martin "Murphys" (baxua)
* Itziar (saxoa)
* Urtzi Azkue (gitarra)

### Taldekide ohiak 
* Jurdan Amores "Moro" (gitarra)

## Diskografia 
* All Jazz Era (MusikHerria, 2005)

## Kanpo estekak 
*    All Jazz Eraren webgune ofiziala
*  Taldearen MySpacea
*  Musikherria diskoetxearen webgunea
Amonal

**Amonal** hurrengo gauzak izan daitezke:

* Lehergailua: Amonal izena duen lehergailua.
* Musika: Amonal musika talde euskalduna.
Egan

**Egan** izenak hainbat adiera ditu:

* *Egan* aldizkaria.
* Egan argitaletxea.
* Egan musika talde euskalduna.
Nun

**Nun** Algortako rock talde euskalduna da.

## Biografia 
Taldeak 2002an hasi zuen ibilbidea. Orduko partaide batzuek taldea uztea erabaki zuten eta Xabier Doncel eta Eneko Burzakok barneratu ziren baxu eta gitarra lanak eginez. Taldeak oinarria zuen jada, abesti batzuk konposatuta baitzeuden ordurako, eta hainbat kontzertu eskaini zituzten.

200px|eskuinera|thumb|Nun taldea Bilboko Kafe AntzokianOrduan, taldeak gaur egungo ibilbideari hasiera eman zion. Aitziber Omagogeaskoa, Alvaro Barriuso, Xabier Doncel, Claudio Pavan eta Eneko Burzakok maketa grabatzea erabaki zuten Zehatz Kultur Elkarteko estudiotan, Gonzalo Zubizarretaren eskutik. Emaitza melodia eta disonantziaren arteko bost kantu izan ziren, emozio eta sentimenduz beteta. Grabazio honi esker taldeak paper ezinhobea lortu zuen Ondarroa Hiria, Bilbovision, Bilbao Hiria eta Euskadi Gaztea bezalako lehiaketatan. Gainera, hainbat kritika jaso zituzten hedabide berezituetan: Entzun!, Mondosonoro, eta abar.

Beranduago bigarren demoa grabatzea erabaki zuten, Ondarroako Santos Records estudioetan egindako grabazioan Mikel Santosek teknikari lanak burutu zituelarik. Zazpi kantuz osatutako grabazioa da emaitza, pop eta hardcorearen artean kokatzen direlarik. Standstill, Maple, Monochrome edo Coldplay bezalako taldeen eragina nabaria da lan berri honetan.

2010eko urtarrilaren 7an disko berria aterako zutela esatearekin batera, taldearen agurraren berri eman zuten.

## Taldekideak 
* Aitziber Omagogeaskoa - Ahotsa
* Alvaro Barriuso - Kitarra
* Xabier Doncel - Baxua
* Claudio Pavan - Bateria
* Eneko Burzako - Kitarra

## Musika Estiloa 
Rock alternatiboa.

## Diskografia 
### Maketa (Eremu Lauak, 2002) 
Taldearen lehenengo grabazioa, Gorlizeko Zehatz estudioetan erregistratua, Gonzalo Zubizarretaren eskutik. Bost kantu biltzen ditu CDak, doinu trinko eta pisutsuetan oinarrituta, Uribe Kostako taldearen aurkezpen lana izan zen.

### Collage (Eremu Lauak, 2006) 
Hardocore, pop, rock... azkenean berdin dio, definitzea gauza zaila delako kasu gehienetan. "Collage" izena hartu duen grabazio berri honetan melodietan sakondu du boskoteak (ez hala nahi izan dutelako, horrela suertatu delako baizik), maketan agertzen ziren disonantziak alde batera utzita. Baina ez da hardcore, ez da pop, ez da rock.

Aitziberrek eztanda egin behar duela ematen du askotan, negarra eta irribarre gozoaren arteko muga zorrotza

### Bildumak 
* Esanak Esan!
* Gazte Mugi
* Muskherria Vol.1
* Mundurat Sarea

## Kanpo estekak 
*  www.nunsarean.com
* Myspace.com
*  Beraien musika Jamendo-n

## Erreferentziak
Hilkutxa

[thumb|250px|Bi hilkutxa [Buenos Airesko hilerrian.]]
**Hilkutxa** edo **zerraldoa** zurez edota harriz egindako kutxa da, non hildakoen gorpuak sartzen diren. Zerraldoen erabilera Antzinako Egiptoarren kulturatik dator, non gorpuak kutxetan sartzen zituzten.

Hilkutxek erlijio-zeinuak izaten dituzte, hildakoaren fedearen arabera.

## Ikus, gainera 
* Sarkofago
* Hipogeo
* Eskatologia

## Kanpo estekak
Garbage

**Garbage** 1994an Wisconsinen sortutako rock musika taldea da. Osakideak Duke Erikson, Shirley Manson, Steve Marker eta Butch Vig dira.

1990eko hamarkadaren amaieran, single sorta arrakastatsua atera zuten, tartean "Stupid Girl" ospetsua. Estreinako albumak, *Garbage*, 4 milioi ale saldu zituen munduan zehar. Bi urte prestatzen eman ostean, hurrengo diskak ere, *Version 2.0*, emaitza onak lortu zituen munduko musika-zerrendetan. 1999an, James Bonden *The World Is Not Enough* filmarako kanta nagusia egin zuten.

Aurreko maila altuari eutsi nahi bazioten ere, hirugarren diskoak, *beautifulgarbage*, ez zuen lehenengoen arrakasta komertzialik lortu. 2003an taldea desegitear egon arren, 2005ean, laugarren diska kaleratu zuten, *Bleed Like Me*. Urte berean, munduan zeharko bira moztutakoan, mugagabeko atsedenaldia hartuko zutela iragarri zuten, nahiz eta hori taldearen amaiera ez zela azpimarratu.

## Diskografia 
* *Garbage* - 1995
* *Version 2.0* - 1999
* *beautifulgarbage* - 2001
* *Bleed Like Me* - 2005
* *Not Your Kind of People* - 2012
* *Strange Little Birds* - 2016
* *No Gods No Masters* - 2021
* *Let All That We Imagine Be the Light* - 2025

## Kanpo estekak
Les Wampas

**Les Wampas** 1983an sortutako Frantziako punk musika taldea da.

BMG diskoetxerekiko kontratua bukatutakoan, 1998an, ibilbide independientea berreskuratu zuten. 2003an, *Never trust a guy who after having been a punk, is now playing electro* (Ez zaitez inoiz fida lehen punkak izanda, orain elektroa jotzen dutenez) albumarekin eta *Manu Chao* izeneko kantarekin Manu Chao artistaz iseka egiten zuten. Izan ere, Les Wampasen ustetan, Mano Negraren abeslari punk ohiak "sistema onartu zuen", eta sistemaz profitatuta, ezin da sistema kritikatu, "bestela bota egingo zaituzte".

Hautsa harrotu duen beste kanta bat *Chirac en prison* izenekoa da, 2006ko urtarrilean plazaratua. Honako hau dio:

''Elle ne pense qu'à ça, elle n'en dort plus la nuit* [...]
*La seule chose qui lui ferait plaisir*
*Ce serait de voir Chirac en prison.*

"Neskak horretan baino ez du pentsatzen, gauean lo egin ezinik [...]
Plazerra eman ahal zion gauza bakarra
Chirac espetxean ikustea izango litzateke."

Hala ere, Didier Wampas abeslarien esanetan, "Jacques Chiracen kontrako benetako kanta ez zen (...) Adierazpen askatasuna noraino heltzen zen ikustea besterik ez nuen".". Frantziako telebistetan eta irratietan zentsuratua izan da. Kanta promozionatzen zuten hainbat telebista-iragarkik bip-ak eta zituzten Errepublikako presidenteaz ari zela ezkutatzeko. *Ouï FM* eta *Le Mouv'* irrati-kateek eman zuten kanta. Nolanahi ere, abestiari ospe gehien eman diona *Les Guignols de l'info* telesaioa izan da, kantaren bideoa egin nahi zutenean.

## Diskografia 
* *Tutti frutti* (1986)
* *Chauds, sales et humides* (1988) *(kaleratu gabeko kantak zituen zuzeneko albuma)*
* *Les Wampas vous aiment* (1990)
* *Simple et tendre* (1993)
* *Trop précieux* (1996)
* *Toutafonlive* (1997) *(zuzeneko albuma)*
* *Chicoutimi* (1998)
* *Kiss* (2000)
* *Never trust a guy who after having been a punk, is now playing electro* (2003)
* *Never trust a live!* (2004) *(zuzeneko albuma, DVDa ere kaleratua)*
* *Rock'n'Roll Part 9'' (2006)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sen (musika taldea)

**Sen** 1999an sortutako rock musika taldea da. Jatorrizko osakideak Haritz Harreguy, Aitor Uriarte eta Aiheko Zubimendi ziren. Giro goibel eta malenkoniatsuan murgildutako hiru disko kaleratu zituzten hasierako urteetan eta 2013 arte jarraitu zuten jotzen.

## Taldekideak 
* Haritz Harreguy (gitarra)
* Aitor Uriarte (ahotsa)
* Aiheko Zubimendi (bateria)
* Joseba San Sebastian

## Diskografia 
* *Sen* (2000, Oihuka)
* *Gaizki esanak...* (2002, Metak)
* *Sen-Hendrik Roever* (2003, Metak-Pil Pil Sessions)

## Kanpo estekak
Prest (Jousilouli)

**Prest** Jousilouli musika taldearen 1. diskoa da, 2000. urtean Gor diskak diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa.

## Kantuen zerrenda 
# Non Zaude? 4:49
# Irribarre Huts 2:35
# Kristaletik 3:50
# Pentsamenduak 3:26
# Infernua!! 3:31
# Begiak Malkoez Bustita 3:13
# Hustuta 5:02
# Hausnartu 3:32
# Brodatzen 3:08
# Plastikozko Ahate Bat Naiz 3:19
# Prest!? Abduzituak Izateko!!? 4:38
# Pornon 2:44
# Kontraesanak 3:33

## Kanpo estekak
Terrorista (Jousilouli)

**Terrorista** Jousilouli musika taldearen 2. diskoa da, 2002. urtean Gor diskak diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa. Jousilouliren bigarren diska,egungo metal gogorreko lan bikaina duzu. Sekula baino basatiago, gazte hauen ekarriak eskena irauli egiten du proposamen harrigarrien bidez. Kolaboratzaileen artean besteak beste: SA, Berri Txarrak, Su Ta Gar, Mermaid, Barricada...

## Kantuen zerrenda 
# Aita, Ama, Zenbat Urterekin Ezkonduko Naiz? 3:39
# Kateak 3:01
# Darth Vader 3:17
# Gaitz 3:24
# Aurkituko Al Dut? 4:46
# Torturitak 2:52
# Eguzkian Gal-Gal 3:28
# Hitz Margotuak 4:12
# Vathaplan Scape Plan 2:12
# Espaloiak 3:39
# Ikaistola Maite Dut 4:14
# Arnasestuka 3:33
# Taiyikistan Night Fever 4:20
# Bonus Track 4:30

## Kanpo estekak
Vladimír Vašíček

**Vladimír Vašíček** (1919ko irailaren 29 - † 2003ko abuztuaren 29) Txekiar Errepublikan jaiotako margolaria zen. Pintura moderno eta pintura abstraktuan aitzindari izan zen bere herrialdean, Bigarren Mundu Gerra ondoren.

## Kanpo estekak 
* vladimirvasicek.cz
* videos
La Razón

**La Razón** Espainiako egunkari bat dat, Madrilen sortu zen 1998an.
Grupo Planetarena da. Luis María Ansonek sortu zuen eta ospe handi lortu du urte gutxitan. Bere berezitasun ezagunena azala da, arreta asko erakartzeagatik. ABCrekin lehian izan da azken urteetan Espainiako hirugarren aldizkaria izateko. Pentsamendu politikoari dagokionez, La Razón eskuin-muturrean kokatu ohi da.

## Zuzendariak 
# Joaquín Vila: 1998//11/5 (sortze urtea) - 2000/07/28
# José Antonio Vera Gil: 2000/07/28 - 2005/01/20
# Alejandro Vara: 2005/01/20 - 2008/02/11
# Francisco Marhuenda: 2008/02/11 - gaur egun

## Zutabegileak 
* Alfonso Ussía
* Alfonso Merlos
* Alfredo Menéndez
* Alfredo Semprún
* Carlos Rodríguez Braun
* Carmen Lomana
* César Vidal
* Eduardo Inda
* Marta Robles
* Marina Castaño
* Jesús Mariñas
* Martín Prieto
* Daniel Pipes
* Javier González Ferrari
* Jesús María Amilibia
* Ágatha Ruiz de la Prada
* Irene Villa

## Kanpo estekak 
*  La Razón, interneten
Family Guy

***Familiaren Aita*** () Seth MacFarlanek 1999an FOXentzat sortu zuen komedia biziduna. Bitan seriea emititzeari utzi zioten, lehenengoa 2000an eta bigarrena 2002an, baina serie honen DVD ugari saldu ziren. Gainera, Cartoon Network telebista kateak helduentzako programazioa jarri zuen, beraz, FOXek, 2005ean berriz seriea emititzeari ekin zion.

2009-2013 artean The Cleveland Show afroamerikar aldaera ere izan zuen.

## Argumentua 
Telesailak AEBetako Rhode Island estatuko Quahog udalerrian bizi den Peter Griffin eta bere familiaren egunerokoak agertzen ditu. Peter lanbidez jostailu lantegi batean lan egiten du eta izaera arduragabea eta festazalea du. Jostailu lantegiaren jabea hil ondoren lantegia erautsi egingo dute, hortaz, denboraldi bat arrantzan jardun ondoren, garagardo lantegi batean lanean hasiko da. Peter Mexikon jaioa izan arren, irlandar jatorrikoa da.

Gainontzeko senideak honakoak dira: Lois emaztea, etxekoandrea eta piano irakaslea; Chris semea, mutil lodikotea, izaera atzeratua eta marrazketarako dohai apartak ditu; Meg alaba, bere institutuan eta familian integratua sentitzen ez den nerabea; Stewie, urte beteko haurtxoa, halere joera sexual bikoitza du, ingeles ahoskerarekin mintzatzen da, eta bere ama hil eta mundua konkistatzeko irrikia du; Brian txakurra, mintzatzeko gai da, Loisez maitemindua dago eta eleberri idazlea delako ustea du, gainera gizakien bizio ugari ere baditu, tartean zurrut egitea, erretzea, eta abar.

## Pertsonaiak 
* Seth MacFarlane: Peter Griffin, Brian Griffin, Stewie Griffin, Glenn Quagmire, Tom Tucker, Carter Pewterschmidt, Elmer Hartman, Shamus, Jasper, Jesukristo eta Jainkoa.
* Alex Borstein: Lois Griffin, Babs Pewterschmidt, Tricia Takanawa eta Loretta Brown.
* Mila Kunis: Meg Griffin
* Tara Strong: Meg Griffin (abestietako ahotsa)
* Seth Green: Chris Griffin, Dylan eta Neil Goldman
* Mike Henry: Cleveland Brown, Herbert agure ebofilikoa, Bruce ikuskizun artista, sorra, Fouad eta Erle alkatea.
* Patrick Warburton: Joe Swanson
* Jennifer Tilly: Bonnie Swanson
* Adam West: Adam West
* Lori Alan: Diane Simmons
* Phil LaMarr: Ollie Williams
* Adam Carolla: Heriotza
* Drew Barrymore: Jillian
* Carlos Alazraqui: Johnatan Weed
* Carrie Fisher: Angela

## Ikus, gainera 
* *The Cleveland Show*
* *American Dad!
* *The Simpsons''

## Kanpo estekak 
* Webgunea 
* IMDBko fitxa irakurgai
Galaxie 500

**Galaxie 500** slowcore musika talde estatubatuar bat zen. Taldeko kideak Harvard unibertsitatean ezagutu ziren eta musika jotzen hasi ziren. 1988an kaleratu zuten bere lehenengo diskoa Today. Hurrengo hilabeteetan taldearen kontzertuak jende gehiago erakartzen hasi ziren eta ospea lortzen. 1991an Dean Warehamek taldea utzi zuen, beste kideak hankaz gora uzten. Galaxie 500 ez zuen disko gehiago grabatu.
 
## Diskografia 
### Diskoak 
* *Today * (1988)
* *On Fire* (1989)
* *This Is Our Music* (1990)
* Copenhagen* [kontzertua] (1997)
* *The Portable Galaxie 500* [Best of] (1998)
* *Uncollected* (2004)
* *Galaxie 500 Peel Sessions* (2005)

### Singelak 
* "Tugboat" (1988)
* "Blue Thunder" (1989)
* "Fourth of July" (1990)

## DVDak 
* *Don't Let Our Youth Go to Waste'' (2004)

## Kanpo estekak
Auza (argipena)

**Auza** hitzak adiera batzuk ditu.

## Toponimia 
* Auza: Ultzamako (Nafarroa Garaia) kontzejua.
* Auza: Baztango (Nafarroa Garaia) mendia.
* Miguel Auza: Zacatecasko (Mexiko) udalerria.
Joar

**Joar** Araba eta Nafarroa artean dagoen mendia da. 1.418 metrorekin Kodesko mendilerroan dagoen punturik altuena da.

Beste izenak **Kodes**, **Yoar** edo **Ioar** ematen dizkoite mendiari.

## Abiapuntuak 
* Kodesko santutegitik: Ordu 1 eta 30 minutuko igoera.
* Kanpezutik: Ordu 1 eta 45 minutu.
* Azuelotik.
* Genevillatik.

## Ikus, gainera 
* Nafarroako mendien zerrenda
* Arabako mendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Joar *luberri.net* webgunean
Costalera

**Costalera** Kodesko mendilerroan dagoen mendia da. 1.234 metro ditu. Nafarroako hego-mendebaleko muturrean dago, Arabako mugatik hurbil.

## Abiapuntuak 
* Santa Kurutze Kanpezu (2 ordu).
* Nazar (Ordu 1 eta 30 min.).
* Acedo (Mendaza)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arabako mendien zerrenda
* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean
Ezkaurre

**Ezkaurre** (aragoieraz *Penya Ezcaurri*) Mendebaleko Pirinioetan dagoen mendia da, Nafarroa eta Huescako probintziaren artean.

2.050 metro dituenez, Euskal Herriko mendi altuenetan bosgarrena da (Hiru Erregeen Mahaia da guztietan altuena, 2.428 metrorekin).

## Abiapuntuak 
* Izabatik 3 ordu eta 30 minutu hartzen du igoerak.
* Argibielako mendatetik, Izabatik Ansoko ibarrerako bidean 2 orduko igoera dugu.

## GR 11 ibilbidea 
Pirinioetako hegoaldeko isurialdea aldenik zeharkatzen duen GR 11 ibilbidea udalerri honetatik igarotzen da.

## Ikus, gainera 
* Pirinioak
* Nafarroa Garaiko mendiak
* Zuriza

## Kanpo estekak 
* Ezkaurre *luberri.net* webgunean
Arlas

**Arlas** Mendebaldeko Pirinioetan dagoen mendia da, Nafarroa eta Bearno artean. 2.044 metro ditu, eta Euskal Herriko mendirik altuenetan hamahirugarrena da.

## Abiapuntuak 
Mendi honetara igotzeko lekurik ohikoena San Martingo Harria da, hortik igoerak 45 minutu inguru hartzen duelarik. Bertzela, Aretteko eski estaziotik ordu bat eta 15 minutukoa da.

## Ikus, gainera 
* Nafarroako Pirinioa
* Larrako mendigunea.
* Nafarroa Garaiko mendiak.

## Kanpoko estekak 
* Euskal-Herria.org/Arlas mendia

## Kanpo estekak
Kartxela

**Kartxela** Mendebaldeko Pirinioetan dagoen mendia da, Nafarroa eta Zuberoa artean kokaturik, mugakoa ez den arren. Izan ere, alde batetik Uztarroze eta Belagua (Izaba) ditu eta bestetik Santa Grazi.

Barazea edo Xardekagaina (1.893 m) eta Otsogorrigaña (1.922 m) mendiekin batera zirku geologikoa osatzen du.

1.982 metro ditu eta Euskal Herriko bosgarren mendirik altuena da.

## Abiapuntuak 
* Belaguako aterpetxetik (1.428 m) 2 orduko igoera.
* Uztarrozetik (806 m) 3 ordukoa. Mintxateko pistatik.
* Santa Grazitik (475 m) 5 ordukoa.
* Logibarretik (380 m) 5 ordu eta erdikoa.

## Ikus, gainera 
* Zuberoako mendien zerrenda
* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak 
*"Mendikat" webgunean.
El Periódico de Catalunya

**El Periódico de Catalunya** Kataluniako egunkari bat da, Katalunian salduena eta Katalunian egindako bigarren salduena Espainian. 1978an sortu zen Bartzelonan, Antonio Asensio Pizarro-ren eskutik.

Edizio bat gaztelaniaz eta beste bat katalanez inprimatzen da.

Grupo Zetak argitaratzen du; egunkari berriak sortzen hasi da Espainian zehar *El Periódico de Aragón* eta *El Periodico de Extremadura* besteak beste. Politikoki ezkerrean kokatu ohi izan da.

## Kanpo estekak 
*  El Periodico-ren webgunea
Txamantxoia

**Txamantxoia** edo **Maze** Mendebaldeko Pirinioetan dagoen euskal mendia da. 1.941 metro ditu eta Huescarekin muga egiten du.

Belagua eta Anso haranen artean egiten du muga. Anson Maze deitzen dute (aragoieraz *Maz*) eta Nafarroan Txamantxoia.

Ez duzu aurkituko Belagua eta Zurizako bailara eta mendien gaineko ikuspegi hoberik eskaintzen duen beste mendirik, izan ere Nafarroako Pirinio 'harro'a osatzen duten mendi gailenen erdi-erdian dago: Kartxela, Lakora, Au.

## Ikus, gainera 
* Pirinioak
* Nafarroa Garaiko mendiak

## Kanpo estekak 
* Txamantxoia *luberri.net* webgunean
* Txamantxoia / Maze, *http://www.euskal-herria.org/*.
Barazea

**Barazea**, **Xardekagaina** edo **Sardekagaña** Mendebaldeko Piriniotan dagoen mendia da. 1.893 metro ditu. Zuberoan osoki dagoen mendirik altuena da, altuagoak direnak Nafarroarekin partekatzen baitute gaina.

Kartxela (1.982 m) eta Otsogorrigaña (1.922 m) mendiekin batera zirku geologikoa osatzen du.

Mintxate inguratzen duen hirukoteko kidea, besteak bezala ikusgarria.

## Abiapuntuak 
* Holtzartetik ordu bateko igoera.
* Uztarrozetik 3 ordukoa.
* Logibarretik 5 ordukoa.

## Ikus, gainera 
* Zuberoako mendien zerrenda
* Pirinioak

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Barazea / Xardekagaina, *http://www.euskal-herria.org/*.
* Barazea *luberri.net* webgunean
Otsogorrigaña

**Otsogorrigaña** Mendebaldeko Pirinioetako mendi bat da, Nafarroa Garaiaren eta Zuberoaren artean kokatua. Itsas mailatik 1.922 metroko garaiera du.

Barazea edo Xardekagaina (1.893 m) eta Kartxela (1.982 m) mendiekin batera zirku geologikoa osatzen du.

## Abiapuntuak 
* Üthürzehetako lepotik, 2 ordu eta erdiko igoera.
* Uztarrozetik, 3 ordukoa.
* Larrainetik, 5 ordukoa.
* Logibarretik, 5 ordukoa.

## Iruditegia 

Irudi:Otsogorrigaina.jpg|Mendizaleak Otsogorrigañako gailurrean.
Irudi:Otsogorrigainako buzoia.jpg|Gailurreko buzoia. 1997ko ekainaren 14an Iruñeko Anaitasuna elkarteak bere 40. urtemugan jarritakoa.

## Ikus gainera 
* Nafarroako mendien zerrenda
* Zuberoako mendien zerrenda
* Nafarroako Pirinioa

## Kanpo estekak 
* Otsogorrigaña *luberri.net* webgunean
Lapazarra

**Lapazarra** Pirinioetako Belagoa haranean dagoen mendia da. 1.785 metro ditu. Izaba udalerrian dago (Nafarroa Garaia).

## Ikus, gainera 
* Pirinioak
* Euskal Herriko mendiak

## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean

## Erreferentziak
Lakhura

**Lakhura** mendebaldeko Pirinioetako mendi bat da, Nafarroa Garaiaren eta Zuberoaren artean dagoena. Itsas mailatik 1.877 metro gorago du tontorra.

## Abiapuntuak 
Hala Erraizeko lepotik nola San Martingo Harritik ordubete eta 15 minutuko igoera dugu. Belagoako aterpetik luzeago jotzen du eta bertzela, Santa Graziko Kalla auzotik 4 ordu behar dira tontorrera iritsi ahal izateko; aukeretako bat Ehüjarreko arroila igotzea da.

## Ikus, gainera 
* Pirinioak
* Nafarroa Garaiko mendiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lakhura *luberri.net* webgunean
Binbaleta

**Binbaleta** Mendebaldeko Pirinioetan dagoen mendia da, Kartxelako mendigunean kokaturik. Jatorrizko izena *Gibeleta* izan liteke, agirietan antzeko formak ageri baitira: *Guimbeleta*  esate baterakoko. 1.758 metro ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendiak
* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* *luberri.net* webgunean
*  euskal-herria.org webgunean
Gaztarrigaña

**Gaztarrigaña** edo **Mulidoia** Euskal Pirinioetan dagoen mendia da, Zuberoaren eta Nafarroa Garaiaren arteko mugan, Larraine eta Uztarroze udalerrien artean. 1.732 metro ditu.

Orhi eta Otsogorrigaña bitarteko gandorrean kokatuta dagoen tontorra da, eta Larrauko mendatetik lau kilometro ekialdera dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Gaztarrigaña / Mulidoia, *http://www.euskal-herria.org/*.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendiak
* Zuberoako mendien zerrenda
* Pirinioak
* Euskal Herriko mendiak

## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean
* *luberri.net* webgunean
Bizkarze

**Bizkarze** Zuberoako Pirinioetako mendia da, Orhi mendilerroan dagoena. Zuberoako hego-mendebaldean, Larrainen dago. Bagargitik ailegatzen da, Iratiraino bidean.

## Abiapuntuak 
* Bagargi (1 o. 30 m.)
* Irati (2 o.)
* Larraine (2 o. 30 m.)

## Ikus, gainera 
* Zuberoako mendien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Okabe

**Okabe** Mendebaldeko Pirinioetan dagoen mendia da, Iratiko oihanaren inguraldean. Nafarroa Behereko mendirik garaiena da, 1466 metrorekin.

Lekunberriko udalerrian kokaturik dago.

## Abiapuntuak 
* Burdinkurutzeta ( 2 or 15 m ): Mendate hartan (1.135 m) dugu abiapunturik ohikoena, Donibane Garazitik "Chalets d'Irati"ra doan errepidean. Mendebaldetik Saroberri (1.338 m) inguratu behar dugu, eta hortik Surzai (1.135 m) leporaino iritsiz. Lepotik txaletetatik datorren errepidea igarotzen da, eta bertan bi harrespil ditugu. Hortik, bide zabal bat Hilarritatik doa tontor bikotzera, bat harritsua eta bestea belartsua.

* Iratitik (Or 1 45 m ): "Chalet de Pedro"tik (980 m) basoan doan markatutako bidea Gorostibizkarrara (1.341 m) iristen da, eta hortik Okabera.

* Irauko lepotik (Or 1 45m ): Lepora (1.008 m) txaletetatik Surzaira doan errepidetik iristen da, edo Ezterenzubitik datorren errepidetik, Artaburuko (1.154 m) mendatea igaro ostean.

## Harrespila 
Tontor lau eta zabalean Euskal Herrian dugun harrespil edo "cromlech" ezagunenetarikoak daude, hileta esanahia dutena. *Ilarrita* izeneko lekuan (1.387 m) hogei bat harrespil ditugu gaur egun.

## Ikus, gainera 
* Nafarroako Pirinioa
* Nafarroa Behereko mendiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Okabe *luberri.net* webgunean
Saioa

**Saioa** mendebaldeko Pirinioetako mendia da, Nafarroa Garaiaren iparraldean dagoena, Baztanen. 1.419 metroko garaiera du, eta
udalerriko mendirik gorena da.

## Abiapuntuak 
* Artesiagatik ordu 1 eta erdiko igoera dugu.
* Belatetik 2 ordu eta erdikoa.
* Iruritatik 5 ordukoa.

## Ikus, gainera 
* Nafarroa Garaiko mendiak

## Kanpo estekak 
* Saioa *luberri.net* webgunean
Iturrunburu

**Iturrunburu** Pirinioetan, Adiko mendilerroan dagoen mendia da. 1.312 metro ditu. Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendi bat da.

## Ikus, gainera 
* Pirinioak
* Euskal Herriko mendiak

## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean
Adi

**Adi** Nafarroa Garaiko iparraldeko mendia da, Kintoan dagoena, Aldude mendia Babes bereziko eremuaren bihotzean. 1.459 metroko garaiera du. Errobi, Arga eta Erro ibaien arro hidrografikoak bereizten ditu.

## Abiapuntuak 
# Adi mendira igotzeko lekurik errezena Urkiagako mendatetik da (Ordu 1 45 min).
# Sorogaineko trokatik ere igo daiteke (ordu 2).
# Halaber, Zilbeti (Erroibar) herria igotzeko abiapuntua da (ordu 2 eta 30 min).
# Azkenik, Urepeletik (4 ordu) ateratzen da biderik luzeen eta interesgarriena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nafarroa Garaiko mendiak

## Kanpo estekak 
*"Mendikat" webgunean.
Rob Levin

**Robert Levin** (1955eko abenduaren 16a - † 2006ko irailaren 16a), **Lilo** bezala ezaguna, IRC freenode sarearen sortzaile eta PDPCren Zuzendari Exekutiboa zen. 1968tik ordenagailu-programatzailea zen. 1978tik aurrera, administratzaile eta aplikazio-programatzaile lan egiten zuen. 1994tik aurrera, doako Internet Relay Chat eta Open Source proiektuak erabiltzera animatzen zuen.

2006ko Irailaren 12an, Houstonen, bizikletaz ibiltzen ari zenean, auto batek jo zuen eta larriki zauritu ez ezik, ihes egin zuen ere. Hospitalera eraman zuten, baina azkenik Irailaren 16an hil zen.

## Kanpo estekak 
*  Rob Levin - Memorial at Freenode.net
Neuquén

**Neuquén** izen bereko probintziaren hiriburua eta Patagoniako hiririk handiena da. Argentinako hiri honek 265.000 biztanle inguru dauka.

Izena, maputxerazko "nehuenken"-etik datorkio, ibaia esan nahi duena.

## Historia 
* 1904ko irailaren 12an fundatu zuten ofizialki.
* 1930ean 5.000 biztanle baino ez zituen.
* 1960tik aurrera YPF ("Yacimientos Petrolíferos Fiscales") petrolio konpainiak ekin zion ingurua ustiatzeari.
* 1970ean Universidad Nacional del Comahue izeneko unibertsitatea sortu zuten.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Neuquengo Udalaren webgune ofiziala
Comodoro Rivadavia

**Comodoro Rivadavia** Argentinako hegoaldean dagoen Chubuteko probintziako hiria da. Ozeano Atlantikoko San Jorge golkoaren ertzean dago. 548,2&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean Patagoniako hiririk handienetarikoa zen, 177.038 biztanle baitzituen.

## Historia 
1901eko otsailaren 23an fundatu zuten. Lurralde hartan XX. mendearen hasieran aurkitu zen petrolioari esker (Argentinako ekoizpenaren hiru laurden) hartu zuen indarra hiriak.

## Klima 
Comodoro Rivadaviak estepako klima hotza dauka, *BSk* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Ekonomia 
Petrolio eta gas naturalaren inguruan mugitzen da jarduera ekonomikorik handiena. Petrolio findegia dauka eta 1.600 kmko gasbide batek garraiatzen du gasa Buenos Airesko probintziako Llavallol hiriraino.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  C.R. hiriaren webgune ofiziala
Patxi Mangado

thumb|320px|Baluarte biltzar jauregia
[thumb|320px|Espainiako pabilioia, [Zaragoza 2008.]]

**Patxi Mangado Beloki** (Lizarra, 1957 - ) arkitekto nafarra da.

Arkitektura Iruñeko Nafarroako Unibertsitatean ikasi zuen eta Karrera Amaierako Proiektu onenari saria jaso zuen. Irakaslea da Nafarroako Unibertsitatean, Texasko Arkitektura Eskola, Harvard unibertsitatean eta Kataluniako Nazioarteko Unibertsitatean.

2006 urtean *Cátedra Luis Barragán* saria jaso zuen Mexikon. 2008an *Arquitectura y Sociedad* izeneko fundazioa sortu zuen.

## Lan garrantzitsuak 
* 1995-97: Gamesa haizerrota fabrika, Iruñea
* 1997-2000: *Mikaela etxea*, Gorraitz
* 2003: Baluarte, Nafarroako auditorio eta biltzar jauregia, Iruñea
* Osasun etxea, Donibane, Iruñea
* Kirol elkartea, Zuasti
* Pey-Berland plaza, Bordele
* 113 etxebizitza, Mendillorri, Iruñea
* *Marco Real* upategia, Erriberri
* Espainiako Pabilioia, Zaragoza
* Arabako Arkeologia Museoa, Gasteiz

## Sariak 
Andrea Palladio arkitektura saria, Thiene Arkitektura, Architecti saria, CEOE saria eta FAD sariak jaso ditu, besteak beste.

2007ko Saloni Arkitektura Saria jaso zuen, 2007ko Enor-ren Arkitektura Sari Nagusia, Palenciako "Nueva Balastera" izeneko futbol estadioarengatik jaso zuen, lehenengo Saria 2008ko "Cerámica de Arquitectura ASCER" VII. edizioan jaso zuen, Zaragozako Nazioarteko Erakusketako Espainiako pabilioiagatik, eta 2009ko Construmatek ematen duen lehenengo saria eraikuntza mailan ere jaso zuen, Zaragozako pabilioi berarengatik.

2009ko uztailean Zaragozako Nazioarteko Erakusketako Espainiako pabilioia UIAk ematen duen "Giancarlo Lus urrezko domina" jaso zuen IV Veneziako Nazioarteko Arkitektura Bienalean "Barbara Cappochin".

2009ko irailean Arabako Arkeologia Museoa Londreseko Europako Kobre Institutuak ematen duen Copper Arkitektura Saria jaso zuen, hilabete berberean Aragoiko COAk García Mercadal Saria eskaini zion Zaragozako Espainiako Pabilioarengatik.

2009ko urrian, CSCAEk 2009ko Espainiako Arkitektura Saria eman zion Zaragozako Espainiako Pabilioarengatik.

2006an, Iruñako Biltzar Jauregiaren lanak eta Ávilako Erakusketa eta Biltzar Udal Zentroa MOMAk (Museum of Modern Art) antolatu zuen Espainiako Arkitekturari buruzko erakusketan sartu zituen, bai Nueva Yorken, bai Madrilen.

## Bibliografia aukeratua 
* Francisco Mangado: Obras y proyectos, Ed. Gustavo Gili.
* AV Monografías nº133 "Francisco Mangado, 1999-2009"
* TC Cuadernos nº 72/73. Francisco Mangado. Arquitectura 1998-2006

## Kanpo loturak 
* Patxi Mangado arkitektura agentziaren web gunea
Trelew

**Trelew** Argentinako hiria da, Chubuteko probintziaren bigarren handiena, populazioari dagokionez Comodoro Rivadaviaren atzetik eta Puerto Madrynen aurretik egonda.

## Ezaugarriak 
89.000 biztanle zituen 2001ean, baina joera demografikoa negatiboa da, nagusiki langabezia dela eta.

Izena galeserazko *"Trelewis"*-en laburdura da, "Lewisen herria" esan nahi duena. Historikoki, lotura handia izan du galestarren koloniarekin. Izan ere, Lewis Jones kolonoak eman zion izena herriari.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Trelew hiriko webgune ofiziala
Trevelin

**Trevelin** Argentinako hiria da, Chubuteko probintzian eta Futaleufú-ko departamenduan dagoena. 6.400 biztanle zituen 2001ean.

Jatorriz *"Colonia 16 de Octubre"* bazen ere, kolonia galesak (*Y Wladfa*) izena aldatu zion. "Trevelin" galeserazko *"Trefelin"* izenetik dator, "erroten herria" esan nahi duena.

Herriko lehenengo errotak *"Los Andes"* izena zeukan, eta John Evans-ek eraiki zuen 1889an.

## Kanpo estekak
Gaiman

**Gaiman** Argentinako hiri txikia da, Chubuteko probintzian dagoena, Trelewtik 15&nbsp;km-tara mendebalerantz. Ia 6.000 biztanle zituen 2001ean.

Hiriaren garrantzia historikoa eta kulturala da, kolonia galesaren (*"Y Wladfa"*) erdigunea baita. Galeserazko hiztunen kontzentrazio esanguratsua dago bertan. Halaber, museo etnografiko interesgarriaz gain (*"Museo Regional Galés"*), hirian Eisteddfod jaialdia urtero ospatzen dute, urrian.

Hainbat kapera protestante ere badago kokatuta Gaimanen, handiena "Capel Bethel" izanda.

## Kanpo estekak 
*  Gaiman hiriko webgune ofiziala
Maori

**Maoriak** (maorieraz: *māori*,  ahoskatua) Zeelanda Berriko jatorrizko etnia dira, gaur egun oso gutxitua (biztanleen %&nbsp;8 – 10 baino ez dira). Gaur egun, ia 700.000 maori bizi dira munduan (2001). Zeelanda Berritik kanpo, multzo esanguratsua bizi da Australian (70.000 inguru).

*Māori* hitzak «normal» edo «arrunt» esan nahi du. Aitzitik, *pākehā* berbak esan nahi du «maoria ez dena»; oro har, Europako jatorria dutenak izendatzeko erabilia; inoiz mespretxuzko zentzua ere badu.

## Jatorria 
Aztarna fidagarrienak oinarritzat hartuta, gizakiak K. o. 1280 inguruan iritsi ziren Zeelanda Berrira lehendabiziko aldiz. Maorien ahozko kondairetan kontatzen da haien arbasoak txalupa handietan (*waka*) ozeanoa zeharkatuz joan zirela Hawaiki-tik, Polinesia tropikaleko leku mitikotik, alegia. Migrazio kondairak desberdinak dira *iwi* batetik bestera, haien genealogiekin bat egiteko.

Polinesiako bidaiari horien aurretik, ez dago Zeelanda Berria populaturik zegoelako arrastorik. Arkeologiako, hizkuntzalaritzako eta antropologiako frogek lehendabiziko kolonoak Polinesiako ekialdetik joan zirela erakusten dute.

## Historia 
* Polinesiatik, ziur aski Tahititik, Zeelanda Berrira ailegatu ziren orain dela 600-800 urte uharteko lehenengo biztanleak izango zirenak.
* 1840an maoriek eta europarrek Waitangiko ituna sinatu zuten, elkarbizitza arautzeko helburuarekin.
* 1858an 56.000 maori inguru erroldatu zuten.
* 1860. hamarkadatik eskolan maoriera erabiltzea debekatzen hasi ziren, hizkuntzaren prestigioa murriztuz. Horren harira, 1867an *Native Schools Act* dekretua kaleratu zen.
* 1930. hamarkadan, maori gehienek oraindik egiten zuten maorieraz.
* 1986an 50.000 hiztun kalkulatu zuten, maorien % 12.
* 1987an, *Māori Language Act* dekretuaren bidez, maorierak **estatus ofiziala** lortu zuen. *Te Taura Whiri i te Reo Māori* eta *Te Kōhanga Reo National Trust* erakundeak sortu zituzten.
* 2004ko martxotik Māori Television hasi zen emititzen, elebidunez.
thumb|285x285px|Gizakien hedapena Polinesian

## Hizkuntza 
Gaur egun, maoriera hitz egiten du maorien % 14 inguruk, 700.000 biztanletik gutxi gorabehera 100.000 hiztunek, alegia. Hizkuntza nagusia, beraz, ingelesa da, neurri handi batean jatorrizkoa ordezkatu duena.

Maorieraz emititzen duen Maori TVk bi kate eta webgune bat ditu. Ekoitzitako eduki guztien %71 maorieraz izaten da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maori etniaren webgune zabala
*  Te Papa museo etnografikoaren webgunea
* Maori kulturari buruz
Cincinnati

**Cincinnati** Ohioko hirugarren hiririk handiena da, Columbus eta Cleveland ondoren. AEBetako ekialdean dago.

2008an 333.336 biztanle zituen.

## Klima 

## Hiri senidetuak 
Cincinnati ondorengo hiriekin dago senidetuta:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cincinnatiko Udalaren webgune ofiziala 

thumb|ezkerrera|350px|Cincinnati
Filadelfia

**Filadelfia** (ingelesez *Philadelphia*) AEBko bosgarren hiririk handiena da, New York, Los Angeles, Chicago eta Houston ondoren. Halaber, Pennsylvania estatuko hiri handiena da, bertako hiriburua Harrisburg izan arren.

2005ean hiriak 1.463.281 biztanle zituen, metropoli-guneak 5.823.233 edukita.

*The City of Brotherly Love* (Anai arteko maitasunaren hiria) ezizenez ere ezaguna da.

## Klima 

## Historia 
[thumb|ezkerrera|250px|[Independence Hall.]]
* 1682ko urriaren 27an fundatu zuten.
* 1701eko urriaren 25ean AEBetan sartu zen, lurralde osoko hiriburu bilakatuz.

## Herri eta hiri senidetuak 
Filadelfia ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak 
* Filadelfia hiriko webgune ofiziala
Swansea

**Swansea** (galeseraz *Abertawe*) Galesko hegoaldean dagoen kostaldeko hiria eta izen bereko konderria da, herrialde osoko bigarren handiena dena, Cardiff ondoren. Izen bereko Swansea badiaren ertzean kokatua dago.

2005ean 226.400 biztanle zituen.

## Historia 
Hiriko izenaren jatorria ez dago argi, baina sustrai bikingoak dituela diote aditu batzuk. Bestela, galeserazko izena XIII. mendean agertu zen lehenengo aldiz idatzita.

Historian aurrera, XIX. mendean Swansea izan zen kobrearen industriaren munduko erdiguneetakoa, eta 'Copperopolis' ezizena jaso zuen. Kulturari dagokionez, 1897an hiriko antzoki nagusia zabaldu zuten, "Swansea Grand Theatre" alegia.

1906ko ekainaren 27an lurrikara indartsuak hiria jo zuen, eta 1941eko otsailean hiru egunez bonbardatu zuten hiria naziek, erdiguneko hainbat eraikin suntsituz.

## Kirolak 
Swansea City AFC hiriko futbol talde nagusia da, 1912an sortua (Swansea Town) eta 1980ko hamarkadaren hasieran arrakasta handienak lortu zituena: Galesko Kopa hiru aldiz jarraian irabazi zuen eta Football League First Division mailarik gorenera igo ziren, John Benjamin Toshacken eskutik. Liberty estadioan jokatzen dituzte etxeko partidak.

## Zinema 
1997an hiri honetan *Twin Town* filma filmatu zen.

## Hiri senidetuak 
Swansea ondorengo hiriekin senidetuta dago:

* 
* 
* 
* 
* 

## Swanseatar ezagunak 
* Dylan Thomas (1914–1953), ingelesezko poeta.
* Mervyn Davies (1946-2012), errugbilaria.
* Menna Elfyn (1951-), idazlea.
* Vincent Regan (1965-), aktorea.
* Catherine Zeta-Jones (1969-), aktorea.

## Irudi galeria 

Fitxategi:ThreeCliffsBay.jos.500pix.jpg|Three Cliffs Bay badia.
Fitxategi:Mum lslade sm.jpg|Bracelet Bay, Mumbles eta Swansea Bay, Mumbles itsasargitik ikusita.
Fitxategi:Technium from sainsbury.JPG|Technium Centre.
Fitxategi:Swanseagrand.jpg|Hiriko antzoki nagusia.
Fitxategi:Liberty stadium swansea.jpg|Liberty estadioa.

## Kanpo estekak 
*   Swansea hiriko webgune ofiziala
Eduardo Printzearen Uhartea

**Eduardo Printzearen Uhartea** (mikmakeraz *Epekwitk*, ingelesez *Prince Edward Island*, frantsesez *Île-du-Prince-Édouard*, Kanadako gaeleraz ''Eilean a' Phrionnsa* edo *Eilean Eòin*) Kanadako hamar probintzietako bat da, izen bereko uharteak eta beste uharte batzuek eratua. Eskozia Berriko iparraldean eta Brunswick Berriko ekialdean dago, Ozeano Atlantikoaren itsasbazterrean. Hiriburua eta hiri nagusia Charlottetown da (30.000 biztanle inguru).

## Demografia 
### Etnizitatea 
Jatorriko biztanleak míkmaq etniakoak dira; Kanadako 2006ko zentsuaren arabera, ordea, gaur egungo biztanleen %&nbsp;2,74 besterik ez dira jatorri etniko horretakoak. Biztanle gehienek, %&nbsp;40,45ek, eskoziar jatorri etnikoa dute; %&nbsp;32,33k, ingeles jatorri etnikoa; %&nbsp;29,19k, irlandar jatorria; %&nbsp;23k, frantses jatorria; eta abar (kontuan izan behar da jatorri etniko bat baino gehiago aipatu zutela erantzuleen %&nbsp;53,94k).

%&nbsp;18,77 uhartetarrek beren jatorri etniko bakarra kanadarra dela erantzun zuten. Hainbat erantzun eman zutenak ere aintzat hartuta, %&nbsp;39,01k diote kanadar jatorri etnikoa dutela.

## Kultura 
Lucy Maud Montgomery idazleak irla honetan girotu zuen *"Anne of Green Gables"'' ("Anne Teila Berdeetakoa") eleberria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Uharteko Gobernuaren webgunea
*  The Prince Edward Island Welsh Society elkartearen webgunea
Alberta

**Alberta** Kanadako mendebaldean dagoen probintzia da, Edmonton hiriburu eta Calgary hiri nagusi dituena.

642.317 km2-ko azalera dauka eta 2006an 3.375.763 biztanle zituen (4.63 bizt./km2).

## Mugakideak 
Mugakideak hauexek ditu: Britainiar Kolunbia mendebaldean, Saskatchewan ekialdean, Ipar-mendebaldeko lurraldeak iparraldean eta Montana (AEB) hegoaldean.

## Kanpo estekak 
*  Albertako probintziaren webgune ofiziala
Eskozia Berria

**Eskozia Berria** (ingelesez *Nova Scotia*, frantsesez *Nouvelle-Écosse*, Eskoziako gaeleraz *Alba Nuadh*) Kanadako hamar probintzietako bat da. Penintsula Ozeano Atlantikoak inguratzen du leku guztietatik, eta istmoan Brunswick Berriarekin bat egiten du. Urak banatzen du Eduardo Printzearen Uhartetik iparraldean eta Ternua eta Labradorretik ipar-ekialdean.

53.338 km2-ko azalera du eta 2006an, 934.405 biztanle zituen (16.94 bizt./km2). Hiriburua eta hiri nagusia Halifax da (359.111 biztanle). Cape Breton bigarren hiri handiena da (105.968) eta bertan badira gaelikozko hainbat hiztun.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gaidhealtachd

## Kanpo estekak 
*  Nova Scotiako webgune ofiziala
Hebrida Berriak

**Hebrida Berriak** (frantsesez: *Nouvelles-Hébrides*; ingelesez: *New Hebrides*) Ozeano Bareko uhartedi baten izen koloniala izan zen, egun Vanuatu dena. 1606an Pedro Fernandes de Queirósek zuzendutako espainiar espedizioak konkistaturik, XVIII. mendean britainiar eta frantziarren menpean geratu ziren. Herrialde biek agintekidetza sinatu zuten, 1906 eta 1980 artean iraun zuena. Urte hartan Vanuatuk independentzia lortu zuen.

Agintekidetzak bitan zatitu zuen uhartedia: alde frankofonoa eta alde anglofonoa. Egun banaketak dirau.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak