open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Funa Nakayama

skateboarder japoniarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako brontzezko domina irabazi zuen.

## Skateboarder gisa 
2018ko Japoniako Skateboarding Txapelketan parte hartu zuen Murasaki Parken (Tokio, Japonia). Street League Skateboarding Tourraren (Londres) finalean ere parte hartu zuen 2019an.  Seigarren bukatu zuen.  Sailkapenean lehena bezala sartu zen finalera. Antzeko emaitzak izan zituen hiru aste geroago Long Beachen (Kalifornia). Kaleko sailkapenean bigarren postuan sartu zen lehiaketa horretan. Tokio 2020ko Joko Olinpikoetan parte hartu zuen eta brontzezko domina irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abelardo Gamarra

**Abelardo Manuel Gamarra Rondó**, *El Tunante* ezizena (Sarín, Huamachuco, 1852ko abuztuaren 31- Lima, 1924ko uztailaren 9a), Peruko idazle, kazetari, politikari eta musikagilea izan zen.

"Herriaren idazlea" deitu zion Ciro Alegriak,  eta "probintziak garbitasun gehiagorekin itzultzen eta adierazten duen idazlea" Mariáteguik . 

1879ko martxoaren 8an Peruko dantza nazionala "marinera" izenarekin bataiatu zuen.      *La concheperla* marineraren egilea ere bada. 

## Idazlanak 
* *El Tunante en camisa de once varas* (1876).
* *Detrás de la cruz del diablo* (1877).
* *Escenas del carnaval de Lima* (1879).
* *El novenario del Tunante* (1885).
* *Ya vienen los chilenos* (1886).
* *Rasgos de pluma* (1899).
* *La herejía* (1902).
* *Algo del Perú y de muchos pelagatos* (1905).
* *Lima* (1907).
* *Cien años de vida perdularia* (1921).
* *Manco Capac* (1923).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Keegan Palmer

**Keegan Palmer** (San Diego, Ameriketako Estatu Batuak, 2003ko martxoaren 13a) skateboarding modalitatean lehiatzen den kirolari australiarra da. Tokio 2020ko Joko Olinpikoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen banakako proban. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan ere urrezko domina lortu zuen.

## Nazioarteko palmaresa 
## Kanpo estekak
Futbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa – D taldea

**Gizonezkoen futbol txapelketa D taldea** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko uztailaren 22tik uztailaren 28ra bitarte jokatu zen Japoniako hainbat estadiotan. Taldean Brasil, Boli Kosta, Alemania eta Saudi Arabia zeuden. Brasil eta Boli Kosta igaro ziren hurrengo fasera.

## Emaitzak 
*D taldeko irabazlea, Brasil, C taldeko bigarrenarekin lehiatu zen, Egipto.
*D taldeko bigarrena, Boli Kosta, C taldeko lehenengoarekin lehiatu zen, Espainia.

## Partidak 
Ordutegi guztiak Japoniako orduarekin ematen dira.

### Boli Kosta vs Saudi Arabia

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Brasil vs Alemania

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Brasil vs Boli Kosta

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Saudi Arabia vs Alemania

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Saudi Arabia vs Brasil

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Alemania vs Boli Kosta

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Futbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa

## Kanpo estekak
Futbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa – Kanporaketa fasea

**Gizonezkoen futbol txapelketako kanporaketa fasea** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko uztailaren 31tik abuztuaren 7a bitarte jokatu zen, talde bakoitzean sailkatutako lehenengo bien artean.

## Formatua 
Kanporaketa fasean, berdinketa egongo balitz denbora amaitzerakoan, 15 minutuko bi zati gehitzen dira eta, behar izanez gero, penalti jaurtiketa bat irabazlea erabakitzeko.

## Sailkatutako taldeak 
## Kakoa 

## Final-laurdenak 
### Espainia vs Boli Kosta

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Japonia vs Zeelanda Berria

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Brasil vs Egipto

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Hego Korea vs Mexiko

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## Finalerdiak 
### Mexiko vs Brasil

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Japonia vs Espainia

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## Brontzezko dominara partida 

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## Finala 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Futbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa

## Kanpo estekak
Pedro Barros

**Pedro Barros** (1995eko martxoaren 15a - ), **Pedrinho Barros** gisa ezaguna, skateparkean espezializatutako skateboarder brasildarra da. Zilarrezko domina irabazi zuen Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako parkeko skateboard lehiaketako lehen saioan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jagger Eaton

**Jagger Jesse Eaton** (2001eko otsailaren 21 - ) skateboarder profesional estatubatuarra da, eta gaur egun kale eta parkeetako lehiaketetan parte hartzen du. Olinpiar Jokoetan bi domina irabazi ditu, brontzezkoa Tokio 2020an.

## Biografia 
1985etik 1989ra Estatu Batuetako gimnasia-talde nazionaleko kide izan zen Shelly Schaererren semea da.

X Gamesen lehiakide gazteena izan zen, Gui Khuryk errekorra hautsi zuen arte.  2021ean, skateboardingeko lehen domina olinpikoa irabazi zuen, gizonezkoen kale-lehiaketan brontze bat irabazi zuenenean Tokion, Japonian.  2024ko Parisko Jokoetan zilarrezkoa eskuratu zuen.

## Kirol ibilbidea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cory Juneau

**Cory Juneau** (San Diegon, Kalifornia, 1999ko ekainaren 20a) skateboarder estatubatuarra da. Hainbat X Games-eko gizonezkoentzako parkeetako probatan parte hartu du, 2017an brontzezko domina irabazi zuen eta 2018an eta 2019an bederatzigarren amaitu uen.

Tokio 2020ko Joko Olinpikoetan, gizonezkoen parkeko txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jeremías Gamboa

**Jeremías Raúl Gamboa Cárdenas** (Lima, Peru, 1975) Peruko idazle eta kazetaria da. Bere herrialdeko literatura errebelazioetako bat jotzen da "Contarlo todo" (Mondadori, 2013) eleberriagatik, Carmen Balcells  eta Mario Vargas Llosa Nobel saridunaren aitortzarekin. 

## Historia 
Baliabide ekonomiko gutxi dituen familia batean jaio zen Jeremías Gamboa.  Gurasoak, Ayacuchoko bi nekazari, hirurogeiko hamarkadaren hasieran iritsi ziren Limara eta etxeko langilea (bere amaren kasuan) eta zerbitzaria (bere aitaren kasuan) bezalako ofizioak egiten zituzten, semeari hezkuntza hobea emateko.

Batxilergoa amaitzean, Jeremías Gamboa Historia karreran sartu zen San Marcos Unibertsitate Nagusian, Perun garai hartan bizi zen egoera sozial eta politikoak eten zituen ikasketak. Geroago, Limako Unibertsitatean sartu zen Komunikazio Zientziak ikasten, bere errendimendu akademiko onagatik beka bati esker. Urte horietan, supermerkatu kate bateko segurtasun langile eta kale saltzaile  gisa ere lan egin zuen. Karreraren amaieran, Literatura Hispanoamerikarreko masterra egin zuen Coloradoko Unibertsitatean Boulder-en.

19 urte zituela, kazetaritzan hasi zen Caretas aldizkariko zuzendari gisa. Aitaren zuzendaritzari esker iritsi zen hara, orduan komunikabideetako zuzendariorde Fernando Ampuero del Bosque ezagutu zuen, Miraflores auzoko pizzeria batean zerbitzari lanetan ari zela. Bere bizitzako hamahiru urte kazetaritzari eskainiko zizkion, eta bertan El Comercio (Peru) aldizkaria eta Somos y Caras aldizkariak bezalako hedabideetako parte izan zen.

2007an bere lehen liburua argitaratu zuen: "Punto de fuga" izeneko ipuin bilduma (Alfaguara, 2007). Sei urte geroago, jada kazetaritzatik erabat aldenduta, "Contarlo todo" argitaratu zuen, autobiografikotzat jo izan den istorioa, kazetaria idazle izateko kazetaria uzten duen mutil xume baten istorioa kontatzen duelako.

Jeremías Gamboa bere bigarren eleberrian ari da lanean. Aldi berean, literatura tailerrak ematen ditu eta Limako "Asia Sur" aldizkariko zutabegilea da. 

Jaime de Althaus kazetari ezagunaren alaba den Mariana de Althaus antzerkigile perutarraren bikotekide sentimentala da.

## Lana 
* 2007 - *Punto de fuga* (Alfaguara)
* 2013 - *Contarlo todo* (Mondadori)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Gamboa es el nuevo boom", artikulua Espainiako "La Razón" egunkarian .
* "Nace un nuevo fenómeno literario", Enrique Sánchez Hernaniren artikulua
* Jeremías Gamboa Jaime de Althaus-i egindako elkarrizketan
* Jeremías Gamboa Latinoamerikako literaturako ahots berrien artean
* Jeremías Gamboa "Vertígo Político" Mexikoko atariari eskainitako elkarrizketan
* "El Universal" egunkari mexikarraren kritikak "Contarlo todo" liburuari buruz
* Jeremías Gamboa edo arrakasta nola argitaratu aurretik
Ariel Nicholson

**Ariel Nicholson Murtagh** (2001) estatubatuar modeloa eta LGBT pertsonen eskubideen aldeko aktibista da. Calvin Kleinen moda-desfile batean ibili zen lehen modelo transgeneroa izan zen. *Vogue*, *Italiako Vogue* eta *Love* aldizkarien azaleko modeloa izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kelvin Hoefler

**Kelvin Hoefler** (Guarujá, 1994ko otsailaren 10a) skateboarder brasildarra da, Tokio 2020ko Joko Olinpikoetako zilarrezko domina jaso duena. Herrialdeko lehen domina izan zen Joko horietan. Minneapolis eta Norvegiako  X Gamesetan ere parte hartu eta irabazi zuen.

## Ibilbidea 
Hoefler zortzi urterekin hasi zen patinatzen bere jaioterria den Guaruján, São Paulon. Nerabezaroan zenbait ekitaldi irabazi ondoren, skate lasterketan jarraitzeko konpromisoa hartu zuen. 2011n egin zuen debut profesionala.

Hoefler-ek etengabe egin zuen gora sailkapenean 2010eko hamarkadan, eta munduko kaleko patinatzaile nagusietako bat bihurtu zen. Skateboarding txapelketa garrantzitsu guztietan (Joko Olinpikoak, Skateboarding Munduko Txapelketa eta X Games) dominak lortu ditu, eta hainbat ekitaldi irabazi ditu Street League Skateboarding (SLS) eta Dew Tour zirkuituetan.

Titulu nagusiak hauek dira: Munduko Txapelketako urrea 2015. urtean, X Games Minneapolisen urrea 2017an, X Games Norwayen urrea 2018an eta zilarra 2020ko Udako Joko Olinpikoetan. 

Besteak beste, Powell-Peralta, Monster eta G-Shock izan dira bere babesleak.'

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lemoiz Klasika

**Lemoiz Klasika** urtero abuztuan Lemoizen jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. Euskaldun Txapelketaren egutegian dago. 

Proba hau “Euskal Bailarak Kriterium”eko barnean dago, abuztuaren erdian lehiatzen diren beste hiru lasterketekin batera: Aiara Zirkuitua, Leintz Bailarari Itzulia eta Laudio Saria.

## Palmaresa 1998tik aurrera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martin Sinković

**Martin Sinković** (Zagreb, 1989ko azaroaren 10a) kroaziar arraunlaria da.

## Biografia 
Udako lau Olinpiar Jokotan esku hartu zuen, bakoitzean domina bana lortuz: zilarra 2012an Londresen skull laukoitzean, urrea 2016an Rio de Janeiron lemazain gabeko bikoan bere anaia Valent-ekin batera eta urrea 2020an Tokyon eta 2024an Parisen lemazain gabeko bikoan, berriro ere, bere anaiarekin batera.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Futbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa – Finala

**2020ko Udako Olinpiar Jokoetako futboleko gizonezkoen finala** Espainia eta Brasilen aurka jokatu zen 2021eko abuztuaren 7an, Yokohamako estadioan, Japonia. 1992an 23 urtetik beherako txapelketa bilakatu zenetik, Brasilek bi aldiz jokatu du urrezko domina eskuratzeko, lehenengoa Mexikoren aurka galdu zuena, 2012an, eta bigarrena irabazi zuena, 2016an. Espainiak ere birritan jokatu du, 1992an irabazi zuena eta Kamerunen aurka galdu zuena 2000an.

Hau izan zen lehenengo aldia Brasil eta Espainiaren arteko partida bat zegoela Olinpiar Jokoetako finalean, baina lehenago askotan ere jokatu zuten.

## Partida 

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Futbola 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa

## Kanpo estekak
Jean Quiquampoix

**Jean Quiquampoix** (Paris, Frantzia, 1995eko azaroaren 3an) frantses tiratzailea da, pistola azkarra 25 metrotara modalitatean lehiatzen dena.  Udako bi olinpiar jokotan parte hartu izan du eta bertan bi domina lortu ditu, zilarrezkoa Rio de Janeirokoetan eta urrezkoa Tokiokoetan.

Horretaz gain, munduko txapeldun gaztea izan zen Granadan, 2014ean.Changwoneko Munduko Tiro Txapelketan hirugarren geratu zen, 2018an. Osijeken ospatu zen 2021eko Europako Tiro Txapelketan onena izan zen, bai banaka eta bai taldeka, Frantziako selekzioarekin.

## Kirol lorpenak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 200 metro

**Gizonezkoak 200 metro** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2021eko abuztuaren 3tik abuztuaren 4ra bitarte jokatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 28. aldia izan zen proba hau jokatzen zela, 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan sartu zenetik.

## Txapelketa eredua 
Probak 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan sartutako eredua jarraitu zuen. Sailkapen estandarra betetzen ez duten kirolariak eta, beraz, plaza unibertsalen bidez sartu direnak, aurre-sailkapen proban korrika egin zuten. Besteak lehen errondak sartzen ziren.

## Emaitzak 
### 1. erronda 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) eta, horien ondotik, denborarik azkarrena egin duena (q) sailkatzen dira. 

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa 
#### 3. lasterketa 
#### 4. lasterketa 
#### 5. lasterketa 
#### 6. lasterketa 
#### 7. lasterketa 
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako. 

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa
#### 3. lasterketa
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gergely Kulcsár

**Gergely Kulcsár** (Nagyhalász, 1934ko martxoaren 10a - Vác, 2020ko abuztuaren 12a) hungariar xabalina jaurtilaria izan zen.

Lau Joko Olinpikotan lehiatu zen (1960, 1964, 1968, 1972) eta hiru domina irabazi zituen, brontzezko bi 1960an eta 1968an, eta zilarrezko bat 1964an. Hungariako banderaduna izan zen 1964, 1968 eta 1972an. 1975 eta 1980 artean, Hungariako jaurtiketa taldearen entrenatzailea izan zen. Bere ikasleetako bat Miklós Németh izan zen, 1976ko txapeldun olinpikoa.

## Nazioarteko palmaresa 
## Kanpo estekak
Ameriketako Estatu Batuak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Ameriketako Estatu Batuak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 35 kiroletan parte hartu zuten 613 kirolarik ordezkatu zuten. Ameriketako Estatu Batuek Udako Olinpiar Joko guztietan parte hartu zuten 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan izan ezik, AEBk boikota ezarri zuenean Afganistanen Sobietar inbasioaren ondorioz. Irekiera ekitaldian Eddy Alvarez beisbol jokalariak eta Sue Bird saskibaloi jokalariak eraman zuten bandera. Kara Winger xabalina jaurtitzaileak eraman zuen bandera itxiera ekitaldian. 

Herrialdeak 113 domina lortu zituen, herrialde guztien artean kopururik handiena: 39 urrezko, 41 zilarrezko eta 33 brontzezko. Era berean, urrezko, zilarrezko eta brontzezko domina gehien eraman zituen herrialdea ere izan zen, azken egunean txinatar delegazioari gailendu zitzaionean 3 urrezko domina egun berean jasoz. Domina kopurua pixka bat txikiagoa izan zen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan lortutakoarekin alderatuz, 46 urrezko eta 121 domina irabazi baitzituzten Rio de Janeiron. 

2028ko Udako Olinpiar Jokoak Los Angelesen izango direnez, 2024ko Udako Olinpiar Jokoak antolatuko dituen Frantziako delegazioaren aurretik atera ziren irekiera ekitaldian. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aizkorbe (Oñati)

**Aizkorbe** Oñatiko baserri-auzoa da, Araotz haranean kokatua, eta Araozko auzo ere kontsideratu daitekeena. Haranaren mendebaldean dago, Andarto mendiaren bidean, Elizondotik gora dagoen azken auzunea da.

Konpondutako latsagi dotorea dauka. Aizkorbegoitikoa, Migelenaundia, Aizkorbe Aldekoa, Untzueta eta Aizkorbeazpikoa baserriek osatzen dute.

thumb|centre|400px|Aizkorbeko latsagia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txina 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Txinako Heri Errepublika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 30 kirolatan parte hartu zuten 406 kirolarik ordezkatu zuten. Herrialdearen 11. aldia da Udako Olinpiar Jokoetan parte hartzen duela, 1952ko Jokoetan lehen aldiz agertu zenetik. Irekiera ekitaldian Zhu Ting boleibol jokalariak eta Zhao Shuai taekwondolariak eraman zuten bandera. Su Bingtian korrikalariak, 100 metroko lasterketan Asiako errekorra apurtu zuena, bandera eraman zuen itxiera ekitaldian. Kirol guztietan hartu zuten parte softballa, eskubaloia eta surfean izan ezik.

Txinak 88 domina irabazi zituen, horietatik 38 urrezkoak, aurreko jokoetan lortu zituzten 70 domina eta 26 urrezko dominak baino hobeto. Bigarren delegazioa izan zen domina gehien jasotzen, AEBko delegazioaren ostean. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura Asadauskaitė

**Laura Asadauskaitė-Zadneprovskienė** (Vilnius, 1984ko otsailaren 28a) lituaniar pentatleta modernoa da. Urrezko domina irabazi zuen 2012ko Londresko Udako Olinpiar Jokoetan eta errekor olinpikoa lortu zuen. Asadauskaitėk beste hiru Olinpiar Jokoetan ere parte hartu zuen, 2008an Pekinen, 2016an Rio de Janeiron eta 2021ean Tokioko Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina lortu zuenean. Europako eta munduko txapelduna izan da pentatloian.

2009an Asadauskaitė Andrejus Zadneprovskis pentatleta modernoarekin "ezkondu" zen, munduko txapelduna eta bi alditan domina olinpikoa lortutakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kate French (pentatleta modernoa)

**Kate French** (1991ko otsailaren 11) pentatleta moderno britainiarra da. Urrezko domina irabazi zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion (Japonia).

## Pentatloi modernoa 
2013an hamargarren postuan amaitu zuen banakako proban Kaoshiung-en (Taiwan) ospatutako Munduko Txapelketan eta Poloniako Drzonków hirian ospatutako Europako Txapelketan. Europako Txapelketan urrezko dominak ere irabazi zituen emakumezkoen taldekako proban, Mhairi Spence eta Samantha Murrayrekin batera lehiatuz, eta emakumezkoen erreleboan, Murray eta Katy Burke-rekin. Frantziako Munduko Txapelketan, Murrayk eta Spence-ek ere urrezko domina irabazi zuten taldekako proban.

Varsovian (Polonia) ospatu zen 2014ko Pentatloi Modernoko Munduko Txapelketan Erresuma Batuak zilarrezko bi domina lortu zituzten. Freyja Prentice eta Samantha Murrayrekin, Txinaren atzetik geratuz bigarren postuan eta errelebo mistoaren taldeko partaide izan zen; Britaniarrak eta Joe Evansek bigarren egin zuten Lituaniako Justinas Kinderis eta Laura Asadauskaitėren atzetik.

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan pentatloi modernorako sailkapena lortu zuen Bath-en ospatutako 2015eko Europako Txapelketan zortzigarren amaituz. French hamabosgarren izan zen lehen hiru proben ostean, baina proba konbinatuan eta tiro ekitaldian olinpiar sailkapenerako behar zen zortzigarren postua lortu zuen. Ekitaldi berean urrezko domina irabazi zuen taldeko proban Samantha Murray eta Freyja Prentice-rekin batera lehiatuz, banakako proban hamargarren eta hamahirugarren sailkatu ziren bi taldekideak.

2016an 5. postua lortu zuen Olinpiar Jokoetan proba guztietan zehar pareko errendimendua izan ondoren, gainera, zaldizko proba irabaztea lortu zuen. 2017an denboraldi arrakastatsuena lortu zuen zilarrezko domina lortuz Los Angeleseko Munduko Kopaneta urrezko domina Kairoko Munduko Kopan. Arrakasta hori zela eta munduko bigarren postua lortu zuen sailkapen orokorrean.

2018an French-ek zilarrezko domina irabazi zuen banakako proban Székesfehérvár-en (Hungaria) ospatu zen Europako Txapelketan. Hurrengo urtean, 2019an, berriro zilarrezko domina irabazi zuen banakako proban eta urrea ere irabazi zuen taldekako proban Bath-en, Ingalaterrako Europako Txapelketan.

2021ean urrea irabazi zuen Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan, 2000. urtean Steph Cook-ek Sydneyko jokoetan lortu zuena errepikatuz. Olinpiar errekorra ere hautsi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gloria Totoricagüena

**Gloria Pilar Totoricagüena Egurrola** (Boise, Idaho, 1961) euskal jatorriko ikertzaile estatubatuarra, euskal diasporari buruzko lan ugari plazaratu du.

## Biografia 
Boisen jaio zen, Idaho, 1961ean. Gurasoak Mari Carmen Egurrola Totoricagüena eta Teodoro Totorikaguena ziren. 1986an Boiseko Unibertsitatean Zientzia politikoak ikasi zituen. 1987an, Montevideoko Errepublikaren Unibertsitatean Latinoamerikar politikari buruzko masterra egin zuen. 1989an, Boiseko Unibertsitatean beste master bat egin zuen. 

2000an Londresko London School of Economics and Political Science izeneko erakundean zientzia politikoaren filosofian eta konparazio-politikan doktoretza lortu zuen. Bere tesiaren izenburua *Comparing the Basque Diaspora: Ethnonationalism, transnationalism, and identity maintenance in Argentina, Australia, Belgium, Peru, the United States of America, and Uruguay* izan zen. Center for Basque Studies erakundearen ikertzailea izan da.

Parte-hartze nabarmena izan zuen Ibarretxe lehendakariak garatutako *Pentsamendua* izeneko "Think Tank Basque Global Initiatives" ekinbidearen diseinuan eta zuzendaritzan.

Kultura-mundu hertsitik kanpo dauden bi aholkularitza-enpresatako presidente izan da: *Idaho Policy and Consulting* eta *Transnational Initiatives*. Enpresa horiek enpresa-harremanetako jarduerak egiten dituzte eremu publikoan eta pribatuan, eta kultura- eta merkataritza-diplomazian aritzen dira.
* *The Basques Of New York : a Cosmopolitan Experience*, University Nevada Press, 2019. / ISBN: 978-1-877802-39-3.
* *Identity, Culture, And Politics In The Basque Diaspora (The Basque Series)*, University Nevada Press, 2013. / ISBN: 978-0-87417-547-9.
* *Australia*. "Urazandi bilduma" 21, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2008. / ISBN: 978-84-457-2791-1.
* *Boise Basques: Dreamers And Doers*. University Nevada Press, 2004. / ISBN: 978-1-877802-37-9
* *Basque Diaspora: Migration And Transnational Identity*.  University Nevada Press, 2005. / ISBN: 978-1-877802-45-4.
* *The Basque of New Cork*. "Urazandi bilduma", Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2003. / ISBN: 978-84-457-2012-7.
* *Diáspora vasca comparada*. "Urazandi bilduma", Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2003. / ISBN: 978-84-457-1982-4.

### Koordinatutako liburuak 
* *The legal status of the Basque language today: one language, three administrations, seven different geographies and a diaspora*, Gloria Totoricagüena eta Iñigo Urrutia koordinatzaileak, Donostia: Eusko Ikaskuntza, 2008 / .

## Sariak 
* Eusko Ikaskuntzaren 2025eko Manuel Lekuona saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarolta Kovács

**Sarolta Kovács** (1991ko martxoaren 12a) hungariar pentatleta modernoa da. Bakarkako eta taldeko Munduko txapelduna. 2012, 2016 eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan pentatloi modernoan lehiatu zen.

## Ibilbide profesionala 
2016an, UIPM Munduko Txapelketako ezusteko irabazlea izan zen, lesio baten ondorioz denboraldiaren zati handi bat galdu baitzuen. Txapelketa Moskun ospatu zen, eta lehenago Munduko Txapelketan zilarra irabazi zuen 2011. urtean.

Zsofia Foldhazi eta Tamara Alekszejevekin 2016ko Munduko Txapelketan urrea lortu zuten Hungariako taldetako kide izanda, baita 2017an eta 2018an taldekide berberekin, eta brontzea 2015ean (berriro ere Foldhazirekin eta Alekszejev batera). 2011ko Munduko Txapelketan emakumezkoen errelebo proban urrea lortu zuten Hungariako taldekideetako bat izan zen (Leila Gyenesei eta Adrienn Toth-ekin batera) eta zilarra 2013ko Munduko Txapelketako proba berean (Foldhazi eta Gyenesei-rekin).

Europa mailan, banakako zilarra irabazi zuen 2017an, eta brontzea 2018an. Taldekako probetan, urrea irabazi zuen emakumezkoen erreleboan 2011n (Toth eta Gyeneseirekin), brontzea 2017an errelebo mistoan ( Robert Kaszarekin ) eta 2018an ( Demeter Bence-rekin ), urrea emakumezkoen taldekako proban 2011n (Toth eta Gyeneseirekin) eta 2018an (Foldhazi eta Alekszejev-ekin) eta brontzea 2012an proba berean (Toth eta Gyeneseirekin).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Beingolea Balarezo

**Manuel Beingolea Balarezo** (Chorrillos, Lima, 1881eko urtarrilaren 7a &ndash; Barranco, Lima, 1953ko ekainaren 8a) Peruko idazle eta kazetaria izan zen . Funtzionario publiko gisa ere lan egin zuen. Korronte modernistaren barruan garatu zuen bere literatura lana narraziora (ipuinak eta eleberria) mugatu zen. Bere belaunaldiko beste ordezkari batzuekin batera, hala nola Clemente Palma eta Ventura García Calderón (XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran), Peruko literaturan ipuinaren konfigurazioa lagundu zuen arau modernoen arabera, Abraham Valdelomarrek eta Enrique López Albújarrek geroago nabarmenduko ziren generoan. Egunkari eta aldizkarietan sakabanatutako ipuin lana 1933an bildu zen partzialki *Cuentos preteritos* izeneko bilduman, eta bere ipuin ezagunena *Mi corbata* da.

## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 800 metro

**Gizonezkoak 800 metro** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2021eko uztailaren 31tik abuztuaren 4ra bitarte jokatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 29. aldia izan zen proba hau jokatzen zela, Olinpiar Joko guztietan egin den 12 probetako bat baita.

Emmanuel Korir keniarrak irabazi zuen, Ferguson Rotichen zilarra irabazi zuen bitartean. Laugarren aldia jarraian Keniak 800 metroko lasterketa irabazi zuen. Patryk Dobek poloniarrak irabazi zuen brontzea, lehenengoa Poloniarentzat 800 metrotan. 

## Txapelketa eredua 
Probak 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan sartutako eredua jarraitu zuen. 6 lasterketa egiten dira, eta bakoitzeko 3 azkarrenak eta orokorrean egon diren hurrengo 6 azkarrenek finalerdietan hartzen dute parte. Finalerdi bakoitzeko lehenengo biak eta hurrengo bi azkarrenek finalean hartzen dute parte.

## Emaitzak 
### 1. erronda 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) eta, horien ondotik, denborarik azkarrena egin dutenak (q) sailkatzen dira. 

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa 
#### 3. lasterketa 
#### 4. lasterketa 
#### 5. lasterketa 
#### 6. lasterketa 
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako. 

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa
#### 3. lasterketa
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Japonia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Japonia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 37 kiroletan parte hartu zuten 556 kirolarik ordezkatu zuten. Japoniak Udako Olinpiar Joko guztietan parte hartu du 1912ko Udako Olinpiar Jokoetatik, 1948ko Udako Olinpiar Jokoak izan ezik, ez baitzituzten gonbidatu Bigarren Mundu Gerran izandako papera dela eta, eta 1980ko Udako Olinpiar Jokoak, AEBk zuzendutako boikotean hartu zuelako parte. 

Irekiera ekitaldian Rui Hachimura saskibaloi jokalariak eta Yui Susaki borrokalariak eraman zuten bandera. Ryo Kiyuma karatekak bandera eraman zuen itxiera ekitaldian. Kirol guztietan hartu zuten parte, antolatzaile gisa.

Japoniak 58 domina irabazi zituen, horietatik 27 urrezkoak. Hirugarren amaitu zuten, Ameriketako Estatu Batuetako delegazioaren eta Txinakoaren ostean. Guztira irabazitako dominen zenbaketan, ROCen eta Britania Handiaren atzetik ere geratu ziren. Hala ere, Japoniaren historiak parte-hartze olinpikorik onena izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rosa Arciniega

**Rosa Arciniega de la Torre** (Lima, 1909ko urriaren 18a &ndash; Buenos Aires 1999 )  ideologia sozialista eleberrietako idazle peruarra izan zen.

## Biografia 
Artemio C. Arciniegaren eta Rosa María de la Torren alaba. Limako Collège de Saint-Joseph de Cluny-n ikasi zuen. Emakumeen eskubide eta askatasunen aitzindaria izan zen. José Carlos Mariátegui buru zuen ezkerreko intelektualen belaunaldikoa zen, horietako batzuk garrantzi berezia duten emakumeak, hala nola Ángela Ramos eta Catalina Recavarren. Oso gaztea, Espainiara bidaiatu zuen (han argitaratu zituen bere lan asko), alderdi sozialistan sartu eta kazetaritzan hasi zuen.

1924an, José Granda Pezetekin ezkondu zen, Juan José Granda eta Beatriz Pezet Eastled-Alcock-en semea. Bikoteak alaba bat izan zuen.

Espainiako Gerra Zibila piztu zenean, 1936an, itzuli behar zuen Lima.

## Lana 
Literatura produkzioari dagokionez, Rosa Arciniega lau "konkistatzaile" ren biografiengatik da ezaguna: Francisco Pizarro (1936), Pedro de Valdivia (1943), Lope de Aguirre (1946) eta Pedro Sarmiento de Gamboa (1956).  Bestalde, bere gainerako lana inperatibo politikoei jarraiki idatzi zuen, etorkizuneko ustezko iraultza sozialistarekin zuzenean lotuta. 

## Lanak 
* *Engranajes* ( Madril, 1931 )
* *Jaque Mate* ( Madril, 1932 )
* *Hervor de Tragedia* ( Madril, 1932 ).
* *Mosko Strom* ( Madril, 1933 )
* *El crimen de la calle Oxford* ( Madril, 1933 ).
* *Vidas de celuloide* ( Madril, 1934 )
* *Pizarro* (Biografia) ( Madril, 1936 )
* *Playa de vidas* (ipuinak) ( Manizales, 1940 )

## Erreferentziak 
* TAURO DEL PINO, Alberto. *Peruko Entziklopedia Ilustratua* . 1. liburukia. Ed. Peisa. Karea. 1988. 166. or.

## Kanpo estekak 
* L. de Trazegnies-en Rosa Arciniega (biografia)
BAM La Salle Ikastetxea

**Begoñako Andra Mari-La Salle Ikastetxea** Sestaon kokaturik dagoen hezkuntza-zentro pribatu itundu kristaua da.

## Historia 
Bizkaiko Labe Garaiak enpresak eratu zuen *Colegio Hermanos de La Salle* mutilentzako ikastetxea 1952an lantegiko langileen semeentzako pentsatua.

Hamar urte geroago, 1962an *Colegio Hijas de la Cruz* neskentzako ikastetxea eratu zuen, langileen alabentzako pentsatua.

2001 urtean, bi eskolak elkartu ziren eta egungo *Begoñako Andra Mari-La Salle Ikastetxea* sortu zen.

Kristautasun eta kulturari loturik dago, Salleko Sestaoko dantza eta txistu taldearen egoitza hartzen du ere.

Kristau Eskola erakundearen kide da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kristau Eskola

**Kristau Eskola** EAEko kristau ikastetxe pribatuen sarea biltzen duen elkartea da.

## Historia 
EAEko kristau ikastetxeen sarea biltzen duen elkartea da.2021ean guztira 128 ikastetxe eta 8000 hezitzaile inguru biltzen zituen. 2025ean aldiz, kopuru hori 122ra jaitsi zen gehienbat Euskadik bizi duen jaiotza tasa eskasaren ondorioz, hainbat ikastetxe itxi edo bateratu dituztelako.

Hala eta guztiz, 8000 hezitzaile ingururekin eta 90.000 familiekin itunpeko ikastetxeen artean Euskadin dagoen sarerik zabalduena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Catalina Recavarren

**Catalina Recavarren Ulloa de Zizold**, (Barranco, 1904ko uztailaren 15a, ibidem, 1992ko maiatzak 11 ) Peruko poeta eta idazlea izan zen.

## Biografia 
Eduardo Recavarren García-Calderón (Arequipakoa) eta Nicolasa Catalina Ulloa Cisnerosen (Limakoa) alaba. Barrancoko Sagrado Corazón de Jesús ikastetxean ikasi zuen.  Bere lehen poema Raúl Porras Barrenecheak *Alma Latina* aldizkarian argitaratu zuen, 1917an.  1925ean bere poemak bi liburutan bildu zituen, *La Escala* eta *Reflejos*.  1939an "El Momento Infantil" irratsaiorako liburuxkak idatzi zituen, Radio Nazionalean.  1943an, Radio América katean emititutako *Nosotras* irratsaioko zuzendaria izan zen. Aktiboki parte hartu zuen beste irrati proiektu batzuetan. 

Flora Tristánek bere lanean eragin handia izan zuen eta, horrela, 1942an *Flora Tristán: la mujer mesiánica* argitaratu zuen*.*  Bere ''* (1959)  liburuaren itzultzaile ere izan zen eta urte hartan bertan liburu bat eskaini zion *Flor de rezar* (*otoitzaren lorea)* izenekoan, berdintasuna, giza eskubideak errespetatzea eta norberarekiko maitasuna eskatzen dituena. Tristán bezala, emakume iraultzaile eta independentea zen, herrien eta emakumeen eskubideen arteko senidetasunaren aldeko borrokalari nekaezina. 

Lima bohemiarraren pertsonaia garrantzitsuenetako bat izan zen hirurogeiko hamarkadan.  ANEA Idazle eta Artisten Elkarte Nazionalaren sortzailea eta Insula Kultura Elkartekoa,  Emakumeentzako Eskola Normalean Kultura Idazkaria ere izan zen, 1959 eta 1974 artean.  1986an Limako bere * (Emakume* Perutarraren Antologia) argitaratu zuen, non beste poeta batzuen artean Atala Matelliniren lehen olerkiak agertu ziren. 

1992ko maiatzaren 11n hil zen 

## Esker onak 
* Palmas Magisteriales, Limako Medalla Cívica eta Palmas Insulares bezalako sariak lortu zituen. 

* Haur literaturan espezializatu zen, Peruko ikastetxe eta institutuetan erabiltzen den bere Eskola Kantutegiaren Sari Bakarra izanik*.'' 

* Barranco barrutian, 1988az geroztik, begiratoki batek bere izena du. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Catalina Recavarren-en eskutitzak Gabriela Mistral-i
* Olerkiak sarean
Emmanuel Korir

**Emmanuel Kipkurui Korir** (1995eko ekainaren 15a) Kenyako kirolaria da, atletismoan lehiatzen dena. Iraupen-erdiko lasterketetan espezialista da. Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen 800 m-ko proban. 

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ferguson Rotich

**Ferguson Cheruiyot Rotich** (Kericho, 1989ko azaroaren 30a) Kenyako kirolaria da. Atletismoan parte hartzen du, abiadura-lasterketetan espezialista baita.

Udako Joko Olinpikoetan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Tokio 2020an, 800 m-ko proban, eta bosgarrena Rio de Janeiron, 2016an jokatutako proba berean. Brontzezko domina irabazi zuen 2019ko Munduko Atletismo Txapelketan, 800 m-tan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patryk Dobek

**Patryk Dobek** (Kościerzyna, 1994ko otsailaren 13a) 400 m-ko proban espezializaturiko atleta poloniarra da. 2011n munduko brontzezko domina lortu zuen diziplina horretan, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 800 metroko lasterketan ere brontzea eskuratu zuen.

## Kirol-ibilbidea 
2011ko Munduko Atletismo Txapelketan, 400 metroko lasterketan irabazi zuen brontzezko domina, eta 46,67 segundutan iritsi zen helmugara, Arman Hall estatubatuarraren (urrezko domina, 46,01 segundo, gazteen munduko errekorra izan zena) eta Alphas Kishoyian kenyarraren atzetik.

2021ean 800 metroko lasterketan hartu zuen parte Tokion ospatutako Olinpiar Jokoetan eta hirugarren geratu zen, 1:45.39ko denborarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Japoniako Estadio Nazionala

**Japoniako Estadio Nazionala** (), lehenago **Estadio Nazional Berria** izenarekin ezguna Tokion dagoen kirol anitzetan erabiltzeko estadio bat da. Bere erabilera nagusia futbola da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Paralinpiar Jokoetan irekiera eta itxiera ekitaldiak eta atletismo probak egiteko erabili zen. 

Lehenago bertan existitzen zen Estadio Nazionalaren eraisketa 2015ean amaitu zen, eta estadio berriaren eraikuntza 2016ko abenduaren 11n hasi zen. 

Estadio berriarentzako planak 2015eko uztailean azaldu zituen Shinzo Abe lehen ministroak, baina protestak izan ziren eraikuntza kostuen inguruan. Ondorioz, 2019ko Munduko Errugbi Txapelketa ezin izan zen bertan ospatu. Kengo Kumak egindako diseinua onartu zen, azkenean, eta 2019ko azaroaren 30ean amaitu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexander Purnell

**Alexander Purnell** (St Leonards, New South Wales, 1995eko urtarrilaren 30a) australiar arraunlaria da. Tokion 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan esku hartu zuen, urrezko domina lortuz lemazain gabeko lauko proban Spencer Turrin, Jack Hargreaves eta Alexander Hillekin batera.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Spencer Turrin

**Spencer Turrin** (Maitland, 1991ko abuztuaren 29a) australiar arraunlaria da.

Udako bi Olinpiar Jokotan esku hartu zuen, urrezko domina lortuz Tokion 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan lemazain gabeko lauko proban Alexander Purnell, Jack Hargreaves eta Alexander Hillekin batera, eta seigarren postua 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio de Janeiron lemazin gabeko bikoan.
## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ROC 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**ROC 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** () 30 kiroletan parte hartu zuten Errusiako 335 kirolarik ordezkatu zuen. Errusiaren zazpigarren agerpen jarraitua izango litzateke, baina Munduko Dopingaren Aurkako Agentziak erabaki zuen Errusiako kirolariek ezin zutela euren banderapean lehiatu, dopin eskandaluaren ondorioz. Atletek aukera izan zuten, hala ere, "Errusiako Komite Olinpikoaren" izenean lehiatzen, "ROC" akronimoa erabiliz.

Nazioarteko Olinpiar Batzordearen erabakiz, ezin izan zuten Errusiako bandera erabili ez eta Errusiako ereserkia jo irabaziz gero. Taldekideek "ROC" izena zeraman jantziak erabiltzen zituzten, baina bertan Errusiako banderaren koloreak zeuden. Errusiako ereserkiaren ordez *Katiuxa* abestia proposatu zuten, baina NOBek ez zuen onartu; ordezko gisa, Piotr Ilitx Txaikovskiren *1. piano kontzertua* jo zen.

Irekiera ekitaldian Sofia Velikaia eskrimalariak eta Maksim Mikhailov eskubaloilariak eraman zuten bandera. Abdulrashid Sadulaev borrokalariak bandera eraman zuen itxiera ekitaldian. 

ROCek 71 domina irabazi zituen, horietatik 20 urrezkoak. Bosgarren amaitu zuten, Britainia Handiko delegazioaren ondoren eta Australiako delegazioaren aurretik. Hala ere, zilarrezko dominetan hirugarren eta brontzezkoetan bigarren izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Begoñako Andra Mari eliza (Sestao)

**Begoñako Andra Mari eliza** edo **Begoñako eliza** (*Parroquia de Nuestra Señora de Begoña* edo *Iglesia de Nuestra Señora de Begoña*, gazteleraz) eraikin eta eliza katolikoa da.

Elizaren apez burua Fidencio Berrade abadea zen.

## Iruditegia 

Irudi:Sestao - Begoñako Andra Mari 2.jpg|Dorrea.
Irudi:Sestao - Begoñako Andra Mari 3.jpg|Dorrea.
Irudi:Sestao - Begoñako Andra Mari 4.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marius Cozmiuc

**Marius Vasile Cozmiuc** (Suceava, 1992ko Irailaren 7a) Errumaniako arraunlaria da. 2012ko zein 2016ko Udako Olinpiar Jokoetako lemazain gabeko lauko gizonezko kategorian parte hartu ostean, 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan zilar-domina eskuratu zuen lemazain gabeko biko gizonezko kategorian, Ciprian Tudosărekin batera. 2017an, Ionela-Livia Lehaci arraunlariarekin ezkondu zen.
## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jack Hargreaves (arraunlaria)

**Jack Hargreaves** (Wellington, 1993ko uztailaren 24a) australiar arraunlaria da. Tokion, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen lemazain gabeko lauko proban urrezko domina lortuz Alexander Purnell, Spencer Turrin eta Alexander Hillekin batera.
## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shanne Braspennincx

**Shanne Braspennincx** (Turnhout, Belgika, 1991ko maiatzaren 18a) Herbehereetako kirolaria da. Pista-modalitateetan parte hartzen du txirrindularitzan, taldekako abiadura-probetan eta keirin-en, baita errepideko txirrindularitzan ere.

Tokioko 2020ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen Keirin proban. Minskeko 2019ko Europako Jokoetan bi domina lortu zituen, zilarra keirin proban eta brontzezkoa taldekako abiadura proban.

Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan zilarrezko bi domina irabazi zituen 2015. eta 2018. urteetan, eta brontzezko lau domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2014. eta 2019. urteen artean.

## Nazioarteko dominak 
## Kanpo estekak
Alexander Hill (arraunlaria)

**Alexander "Alex" Hill** (Berri, 1993ko martxoaren 11) arraunketan lehiatzen duen australiar arraunlaria da. Udako bi Olinpiar Jokotan esku hartu zuen lemazain gabeko lauko probatan bi domina lortuz: zilarra 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, (Rio 2016) Dunkley-Smith, William Lockwood eta Joshua Boothekin batera eta urrea 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio 2020) Alexander Purnell, Spencer Turrin eta Jack Hargreavesekin batera.
## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 5.000 metro

**Gizonezkoak 5.000 metro** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2021eko abuztuaren 3tik abuztuaren 6ra bitarte jokatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 25. aldia izan zen proba hau jokatzen zela, 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan lehen aldiz egin zenetik.

## Txapelketa eredua 
2012an hasi zen bi errondako formatua mantendu zuen.

## Emaitzak 
### 1. erronda 
Erronda bakoitzeko lehenengo bostak (Q) eta, horien ondotik, denborarik azkarrena egin dutenak (q) sailkatzen dira. 

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Acareosperma

***Acareosperma*** landarren taxon monotipiko generoa da, Vitaceae familiakoa. Generoaren espezie bakarra Laosen aurkitu da, Asiako Ekialdean.

## Taxonomia 
*Acareosperma spireanum* François Gagnepainek deskribatu zuen. Datua ''Bulletin du Muséum d'Histoire Naturelle 25: 131'' aldizkarian argitaratu zen, 1919an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Acareosperma
Mihăiță Țigănescu

**Mihăiță Vasile Țigănescu** (Horodnik de Jos, 1998ko otsailaren 4a) errumaniar arraunlaria da .

JM4 irabazi zuen 2016ko Munduko Arraun Junior Txapelketan. 2018ko Europako Arraun Txapelketan, M4 irabazi zuen. 2019ko Munduko Arraun Txapelketan, zilarrezko domina irabazi zuen; 2021eko Europako Arraun Txapelketan, zilarrezko domina irabazi zuen, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020, zilarrezko domina irabazi zuen lemazain gabeko laukoan Mugurel Semciuc, Ștefan Constantin Berariu eta Cosmin Pascarirekin batera.
## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hans Hartung

**Hans Hartung** (Leipzig, 1904ko irailaren 21a - Antibes, 1989ko abuztuaren 7a) germano-frantziar margolaria izan zen.

Filosofia eta artearen historia ikasi zituen Leipzigeko Unibertsitatean eta Arte Ederrak Dresdengo Unibertsitatean. Parisera joan zen eta han maisu zahar eta modernoen lanak kopiatu zituen. Cézanneren obran inspiratu zen eta Munichen Max Doernerrekin ikasi zuen teknika. Leucatera eta Menorcara joan zen bizitzera eta 1931n egin zuen lehen erakusketa Dresdenen. 

Alemania naziak endekatutzat jo zuen Hartungeko artea. Frantzian kokatu zen behin betiko eta 1939ko abenduan Frantziako Atzerritar Legioan sartu zen. Afrikako iparraldean borrokatu zuen eta Belfort inguruko gudu batean hanka bat galdu zuen. 1945ean frantziar herritartasuna jaso zuen.

1947an bakarkako lehen erakusketa egin zuen Parisen. 1950eko hamarkadaren amaieran, bere margolan abstraktuekin, ia monokromatikoak, pintzelkada erritmiko luzeen errekonozimendua lortu zuen.

Bere margolanek 1960ko hamarkadako margolari estatubatuarrengan izan zuten eragina. 1960ko eta 1970eko hamarkadetako abstrakzio lirikoaren aitzindari bihurtu zen.

## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 400 metro hesiak

**Atletismoko gizonezkoen 400 metro hesiak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 30etik abuztuaren 3ra bitarte lehiatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 26 delegazio olinpikok 36 atleta bidali zituzten txapelketa honetara.

Olinpiar Jokoetako lasterketarik onenen artean dagoela esan zuten esatariek. Karsten Warholm norvegiarrak irabazi zuen, munduko errekor berria ezarriz, 45,94 segundotan. Bere errekorra 0,76 segundotan hobetu zuen. Zilarra eskuratu zuen Rai Benjaminek ere aurreko errekorra gainditu zuen 0,53 segundoatan. Brasilgo Alison dos Santosek brontzea irabazi zuen. Norvegiak eta Brasilek lehen domina irabazi zuten historian 400 metro hesietan. Finaleko parte-hartzaile guztiek, azkena iritsi zen Alessandro Sibiliok izan ezik, errekorren bat hautsi zuten.

## Txapelketa 
### 1. erronda 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo 4ak eta hurrengo 4 azkarrenak pasatzen dira final-erdietara.

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa
#### 3. lasterketa
#### 4. lasterketa
#### 5. lasterketa
### Final-erdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta ondoren egondako bi azkarrenak finalerako sailkatu ziren.

#### 1. Finalerdia
#### 2. Finalerdia
#### 3. Finalerdia
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mugurel Semciuc

**Mugurel Vasile Semciuc** (Suceava, 1998ko urtarrilaren 24a) errumaniar arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoak Tokio 2020 esku hartu zuen, lemazain gabeko lauko proban zilarrezko domina lortuz Mihăiță Vasile Țigănescu, Ștefan Constantin Berariu eta Cosmin Pascarirekin batera.
## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
Alfred Louis Delattre

**Alfred Louis Delattre** (Déville-lès-Rouen, 1850eko ekainaren 26a-Kartago, 1932ko urtarrilaren 12a) elizgizon eta antropologo, arte historialari eta arkeologo frantziarra izan zen. 

## Biografia 
Alfred Louis Delattre klase ertaineko merkatarien familia batean hazi zen. Charles Lavigerie kardinalak oso gazte misiolari izendatu zuen. Afrikako Misiolarien kidea, hau da, Aita Zurien misiolari gisa Aljeriara bidali zuten eta gero Kartagoko Saint-Louis katedraleko kapilau eta Aljerreko museo arkeologikoaren komisario bihurtu zen. Kartagoko Birsa muinoan instalatuta, bere bizitzako berrogeita hamar urte baino gehiago eman zituen Kartagoko aztarnategi arkeologikoa arakatzen, bereziki nekropoliak eta basilika paleokristauak. Bere proiektu nagusia 1875ean Saint-Louis museoa sortzea izan zen (lehenik Kartagoko Saint-Louis kaperaren inguruan aurkitutako antzinako objektuak erakusten zituen), 1939an Lavigerie Museoa bihurtu zena eta gero, 1964an, Kartagoko Museo Nazionala. Ohorezko Legioa jaso zuen. 

## Liburuak 
* *Carthage et la Tunisie au point de vue archéologique* (1883)
* *Inscriptions de Carthage* (1884-85)
* *Souvenirs de la croisade de Saint Louis trouvés à Carthage* (1888)
* *Les Tombeaux puniques de Carthage* (1890)
* ''Souvenirs de l'ancienne église d'Afrique* (1893)
* *Musée Lavigerie de Saint-Louis de Carthage'' (hiru liburuki, 1899-1900)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 20 kilometro ibilketa

**2020ko Udako Olinpiar Jokoetako gizonezkoen 20 kilometro ibilketa** 2021eko abuztuaren 5ean hasi zen Sapporon, Japonia. 

Lasterketa Tokiotik Sapporora mugitu zen, batez beste 4ºC hotzagoa delako abuztuan. Ordua ere aurreratu zen, arrazoi berberagatik. Hala ere, bi hiriek tenperatura oso antzekoa izan zuten amaieran, 26ºC egiten baitzituen lasterketa hasieran eta 29ºC 8:30ean helmugara iristen ari zirenean. 

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 50 kilometro ibilketa

**2020ko Udako Olinpiar Jokoetako gizonezkoen 50 kilometro ibilketa** 2021eko abuztuaren 6an hasi zen Sapporon, Japonia. 

Lasterketa Tokiotik Sapporora mugitu zen, batez beste 4ºC hotzagoa delako abuztuan. Hala ere, bi hiriek tenperatura oso antzekoa izan zuten amaieran.. 

## Testuingurua 
1932ko Udako Olinpiar Jokoetatik aurrera, 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan izan ezik, beste guztietan egin da proba hau. Matej Tóth eslovakiarra izan zen aurreko edizioa irabazi zuena.

Genero-orekaren aldeko mugimendu olinpikoa dela eta (50 kilometroko ibilketa da emakumeen artean parekorik ez duen atletismoko proba bakarra), eta telebistako zein zuzeneko jarraitzaileen galera dela eta, 50 kilometroko ibilketa kendu eta nolabaiteko errelebo mistoen proba bat izango da 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ștefan Berariu

**Ștefan Constantin Berariu** (Suceava, 1999ko urtarrilaren 14a) errumaniar arraunlaria da. Olinpiarra da; Europako txapelduna, eta Munduko Arraun Txapelketan ere ordezkatu du Errumania.

2018ko Europako Arraun Txapelketan, urrea irabazi zuen. Zilarrezko domina irabazi zuen 2019ko Munduko Arraun Txapelketan; 2021eko Europako Arraun Txapelketan, berriz, zilarra lortu zuen, eta, zilarra, berriro ere, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020, guztiak gizonezko lemazain gabeko laukoan Mihăiță Vasile Țigănescu, Mugurel Semciuc eta Cosmin Pascarirekin batera.
## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 3000 metro oztopoak

**Atletismoko gizonezkoen 3.000 metro oztopoak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 30etik abuztuaren 2ra bitarte lehiatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 25 delegazio olinpikok 45 atleta bidali zituzten txapelketa honetara.

## Txapelketa 
### 1. erronda 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo 3ak eta hurrengo 6 azkarrenak pasatzen dira final-erdietara.

#### 1. lasterketa 
#### 2. lasterketa
#### 3. lasterketa
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Veerasamy Ringadoo

Sir **Veerasamy Ringadoo** (; Port Louis, 1920ko urriaren 20a - *ibidem*, 2000ko irailaren 9a) Maurizioko politikaria izan zen.

Tamil jatorriko familia batean jaio zen. Port Louisen eta London School of Economicsen ikasi zuen. 1937an Tamilen Liga sortu zuen.

Alderdi Laboristako kidea, 1953, 1959 eta 1963ko hauteskundeetan hautatua izan zen. 1967an, Alderdi Laboristak koalizio bat eratu zuen Independentziaren Alderdia izeneko beste alderdi batzuekin. Ringadoo diputatu aukeratu zuten, eta 1976an berrautatu zuten. Finantza ministro ere izan zen.

1986an Maurizioko gobernadore orokor izendatu zuten. 1992ko martxoaren 12an errepublika aldarrikatu ondoren, Ringadoo izan zen herrialdeko lehen presidentea. 1992ko ekainaren 30ean Cassam Uteemek ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak luzera-jauzia

**Gizonezkoen luzera jauzia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 31tik abuztuaren 2ra bitarte ospatu zen. 20 herrialdeko 31 atletek hartu zuten parte. 

## Txapelketa 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak