open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fabiola Posada

**Fabiola Emilia Posada Pinedo** (Santa Marta, 1963ko irailaren 18a – Bogota, 2024ko irailaren 19a), ***La Gorda Fabiola*** ezizenez ere ezaguna, kolonbiar umorista izan zen. 

## Bizitza 
Fabiola Posada Santa Martan bizi izan zen 16 urte bete arte. Geroago Bogotara joateko erabakia hartu zuen, Kolonbiako Unibertsitate Externadoan Komunikazio Soziala ikasteko. *Diario La República* eta *Contigo* aldizkarietan jardun zuen. Politikan ere aritu zen Bogotako zinegotzi gisa (2002-2005).

Umorearen mundura iristea kasualitatea izan zen, *Sábados felices* saiorako laguntzaile bat kalean hurbildu zitzaionean, atal batean sartzeko emakume lodi baten bila zebilelako. Saio horri esker ospea lortu zuen Kolombian, eta gainera han bere ezkontidea, Nelson Polanía "Polilla", ezagutu zuen. Umorista gisa, Buenos Aires, Santiago, Panama Hiria, Caracas, New York, Miami eta Washington bezalako lekuetan aritu zen.

1997an, 33 urte zituela, diabetesa zuela jakinarazi zuen. 2014ko azaroaren 2an, lau infartu jasan zituen, eta bihotz irekiko ebakuntza egin zioten.

2024ko irailaren 19ko goizean hil zen, 61 urte zituela, infartuaren eta bakterioen konplikazioen ondorioz
* *Sin peros en la lengua* (2012)
* *Enhumorados* (2013-2014)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Estudios Azcona

**Estudios Azcona** edo **Producciones Azcona** Víctor Azkona eta Mauro Azkona anaiek Barakaldon (Bizkaia) sortutako zinema estudioak izan ziren. Telesforo Gil del Espinarrek "Edurne, modista bilbaína (1924)" pelikularen filmaketarekin hasitako esperientzia zinematografikoa imitatzen saiatu ziren biak, Maurok laguntzaile gisa lan egin baitzuen pelikula hartan. 

Zigilu horrekin hainbat dokumental egin zituzten Bizkaiko geografia zeharkatuz, hala nola *Bizkaia pintoresca* (1925) eta *De Bilbao al Abra en fiestas*, *Cómo se hace El Liberal* erreportaje didaktikoekin eta izaera instituzionaleko beste batzuekin batera. Fikziozko film laburrak ere filmatu zituzten, hala nola *Los apuros de Octavio* (1926) edo *El secreto de Jipi y Tilín* (1927), fikziozko film luze baten proiektuari ekin arte: *El mayorazgo de Basterretxe* (1928). Azken hau, Pierre Lhande jesuita euskal-frantsesaren *Mirentxu* eleberrian oinarritu zen, non antzinako euskal ohiturei buruzko garaiko topiko batzuk islatu ziren.

## Estudioen amaiera 
Soinudunaren etorreraren ondorioz banaketan zailtasun handiekin eta *El rival de Manolín* (1930) izeneko fikziozko azken film laburra egin ondoren, Azcona estudioak gainbehera bizian sartu ziren. Bi proiektu zinematografiko berrietarako finantziazioa aurkitzea ezinezkoa denez, *Ante todo mujer* eta *Zalacaín el aventurero*, Victor Azconak denbora bat eman zuen soinu-film amerikarrentzako azpitituluak egiten, harik eta zinema behin betiko utzi eta familiaren negoziora itzuli zen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euzko Films

1947an Iparraldeko errefuxiatu batzuek **Eusko Film - Société Basque du Film** sortu zuten. Horrela egin ziren *Les souvenirs ne sont pas a vendre* eta  *Au Pays Basque avec Luis Mariano* dokumentalak. Ekoiztetxe honekin, fikzioaren arloko jardueraren hasiera eman zen Iparralden. 

Paul Dutournier politikariak eta Pierre Apestegi zinemagileak bultzatuta, egoitza nagusia Saran eta bulegoak Parisen izan zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kathryn Crosby

**Kathryn Crosby**, **Olive Kathryn Grandstaff** jaioa (West Columbia, Texas, 1933ko azaroaren 25a – Hillsborough, Kalifornia, 2024ko irailaren 20a) estatubatuar aktorea izan zen. Zineman **Kathryn Grant** eta **Kathryn Grandstaff** izenak ere erabili zituen.

1955ean Arte Ederretan graduatu zen Texasko Unibertsitatean. 1957an Bing Crosbyrekin ezkondu zen eta hiru seme-alaba izan zituen. 1953an egin zuen debuta zineman, eta 1960ko hamarkadan erretiratu zen.

## Filmografia
**So This Is Love* (1953) – Showgirl
**Arrowhead* (1953) – Miss Mason
**Forever Female* (1953) – Young Hopeful
*''Casanova's Big Night* (1954) – Girl on Bridge
**Living It Up* (1954) – Manicurist
**Rear Window'' (1954) – Girl at Songwriter's Party
**Unchained* (1955) – Sally Haskins
**Tight Spot* (1955) – Girl Honeymooner
**Cell 2455 Death Row* (1955) – Jo-Anne
**5 Against the House* (1955) – Jean, Young Woman in Nightclub
**The Phenix City Story* (1955) – Ellie Rhodes
**My Sister Eileen* (1955) – Young Hopeful
**Storm Center* (1956) – Hazel Levering
**Reprisal!* (1956) – Taini
**The Wild Party* (1956) – Honey
**Mister Cory* (1957) – Jen Vollard
**The Guns of Fort Petticoat* (1957) – Anne Martin
**The Night the World Exploded* (1957) – Laura Hutchinson
**Operation Mad Ball* (1957) – Lt. Betty Bixby
**The Brothers Rico* (1957) – Norah Malaks Rico
*''Gunman's Walk* (1958) – Clee Chouard
**The 7th Voyage of Sinbad* (1958) – Princess Parisa
**Anatomy of a Murder* (1959) – Mary Pilant
**The Big Circus* (1959) – Jeannie Whirling
**1001 Arabian Nights* (1959) – Princess Yasminda (ahotsa)
* *The Bing Crosby Show* (1965) – Stephanie
* *Great Performances* (1971) – Lise
* *The Initiation of Sarah* (1978) – Mrs. Goodwin
* *This Is the Life* (1979) – Joyce Williams
**Queen of the Lot'' (2010) – Elizabeth Lambert

## Kanpo estekak
San Agustin eliza (Lima)

**San Agustingo Basilika Txikia eta  Komentua** Limako hirigune historikoan dago, izen bereko plazatxoaren parean, hiriburuko Plaza Nagusitik gertu. San Agustinen Ordenaren esku dago. Lehen eraikuntza 1573an egin zen baina 1746ko lurrikara gogor kaltetu zuen. Egungo eliza 1751n eraiki zen. Limako Hirigune Historikoaren barruan dagoenez, Gizateriaren Ondarea gisa katalogatuta dago.

## Historia 
1573an Luis López de Solísek eraiki zuenetik hainbat aldiz berreraiki dute: Liman gertatu ziren lurrikarengatik eta hedapenengatik eta Peruko bizitza politiko gorabeheratsuagatik egungo eraikina Churrigeresco estilokoa da. Gertaera handienetako bat eliza berreraikitzea izan zen, 1746ko lurrikara suntsitzailearen ondoren. Lurrikara horrek kalte handiak utzi zituen egituran, eta 1751n eliza zaharberritu zuten.

Beste aldaketa bat 1894-1895eko gerra zibilaren ondorioz gertatu zen, urte horretan elizak metraila kalte handia jasan baitzuen borroketan zehar. Zaharberritzearen ondorioz, zuen dorrea eraitsi zuten.

Elizaren elementu deigarriena ataria da. Churrigueresco estilokoa, apaingarri gainezka erakusten du. 1710ean amaitu zen.

## Iruditegia 
San Agustin Lima 2011.jpg|Aldare nagusia.
Convento San Agustín, Lima, Perú, 2015-07-28, DD 19.JPG|Komentua.
2017 Lima - Estatua de San Agustín en la San Agustín, Jirón Ica 251.jpg|San Agustin fatxadan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leopoldo O'Donnellen hirugarren gobernua

'''Leopoldo O 'Donnellen gobernua''', 1863ko urtarriletik martxora arte, Espainiako Ministroen Kontseiluko presidente gisa izan zuen hirugarren agintaldiaren zati bat izan zen, 1860an hasi eta 1863ko martxoan amaitu zena. Garai horretan, O 'Donnellek Batasun Liberala alderdia gidatu zuen eta bere gobernuaren ezaugarri nagusiak egonkortasun politikoa eta susperraldi ekonomikoa izan ziren.

Hala ere, 1863ko martxoan, O 'Donnellek dimisioa aurkeztu zuen, bere agintaldiaren amaiera eta bost urte geroago sistemaren eta monarkia isabeldarraren krisian amaituko zen ezegonkortasun politikoaren aro baten hasiera suposatuz.

## Kabinetea
Nova Films

Juan Ignacio de Blasek **Nova Films** ekoiztetxe apala sortu zuen Carlos Zubeldia eta Jesús de Blas donostiarren finantzazioarekin. Donostia eta Madril artean, 1958 eta 1960 bitartean, Juan Ignacio de Blasek berak zuzendutako zenbait film labur egin zituzten ekoiztetxe honen izenpean. Film horien artean aipatzekoak dira *Donostia* (1958), Donostiako Udalaren dirulaguntzarekin sortutako dokumental turistikoa; *Jorge, pequeño bombero* (1960), haurrei zuzendutako ipuina eta *El pastor vasco* (1960) dokumental etnografikoa. Nova Filmsen arrakastarik handiena Donostian filmatutako *Mingote* izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laponia Films

**Laponia Films** 1961ean Antxon Ezeizak eta Elias Kerexetak, Real Sociedad taldeko jokalarien plantilla bazkide kapitalistatzat hartutas, sortutako ekoiztetxea izan zen. Horrela, *A través de San Sebastián* (1961) film labur dokumentala egin zuten, kritika existentziala eginez Donostian barrena lau elementu presokratikoetatik abiatuta: ura, airea, lurra eta sua. Luis de Pablok musika-partitura zehatz bat konposatu zuen filmerako, bilbotarraren lehen lan zinematografikoa izanik.

## Ekoiztetxearen amaiera 
Laponia Films Madrilgo Madrilgo UNINCI ekoiztetxearekin lotu zen ondorio juridikoetarako, eta horregatik desagertu zen hain goiz. *Viridiana*ren (Luis Buñuelen filma, Cannesen Urrezko Palmarekin saritua izan arren, debekatua izan zena) ekoizpenean enpresa horrek izan zuen esku-hartzeak itxiera-dekretu ofizial bat ekarri zuen, eta errebotez Laponia Filmsera iritsi zen bere itxierara eramanez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Château d'Agonac

'''Château d'Agonac'* gaztelu zahar bat da, Château bihurtua, Agonaceko *komunan*, Frantziako Dordoina departamenduan dagoena.

## Historia 
Gotorleku goiztiarra, *Castrum Agoniacum'', Perigueuxeko apezpikuen egoitza, Frotaire de Gourdon apezpikuak eraiki zuen 980 inguruan, Perigueux normandiarrengandik defendatzeko.

Gaur egungo gazteluaren zatirik zaharrenak XII. mendeko harresia eta dorre nagusiaren hondakinak eta XIII. mendeko kapera dira. Beste eraikinak XVI. eta XIX. mendeen artean aldatu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Bilbao Film

**Bilbao Film** ezagutzen den lehen ekoiztetxe euskalduna izan zen, Bilbon 1915ean sortua. Jarduera eskasa edo hutsala izan zuela suposatu daiteke, ez baitago bere ibilbidearen aztarna askorik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cécile Bailly

**Cécile Bailly** (Besançon, 1968ko maiatzaren 4a) frantziar eleberrigilea da. 

## Bizitza 
Besançonekoa da jatorriz, eta 1980ko hamarkadan agertu zien bere homosexualitatea gurasoei.

Kazetaria izaki, hainbat artikulu idatzi zituen *360°* aldizkari suitzarrerako 2000n, hala nola "Beurs, bears, punks: ces minorités qui dérangent" artikulua (*360°*, 24. zk., 2002ko uztaila-abuztua).

1999tik aurrera, eleberriak argitaratzen ditu KTM argitaletxean. *Émois, et moi* liburuari buruz, *Univers-L* gune espezializatuko kritikak hau esan zuen: “Idazketa menperatzen du hasieratik amaierara, baita eleberriaren bilakaera ere”. *Une saison morte* lana dela-eta, Hélène de Monferrandek hauxe idatzi zuen: “Bere kontakizun trebeki lehertuak ez du inoiz aspertzen”. *Chassés-croisés au 37* eleberria kritikatzean, Judith Silberfeldek hauxe ondorioztatzen du: “Cécile Baillyk dena ukitzen du, zalantzarik gabe”.

2002an, Laetitia Blanquerekin film labur dokumental bat egin zuen Parisko drag king eszenan: *Paris Was a King.*

Grib Borremans-ekin hasi zuen Armistead Maupinen *Les Chroniques de San Francisco* zikloaren idazketa, 2000ko LGBT komunitate frankofonoan, eta bi ale agertu ziren Éditions gaies et lesbiennes argitaletxean, 2005ean eta 2006an.

## Lanak 
* *Malice*, KTM éditions, 1999.
* *Émois, et moi*, KTM éditions, 2000.
* *Une saison morte*, KTM éditions, 2002.
* *Le Paradis de Paco*, gazteentzako eleberria, Éditions gaies et lesbiennes, 2004.
* «Les Camionneuses», ipuina, *Transports amoureux*, La Cerisaie, 2005.
* «Colin-maillard», ipuina, *Dessous divers*, La Cerisaie, 2005.
* «Victoria», ipuina, ''Belles d'époque*, La Cerisaie, 2005.
* *Chassés-croisés au 37*, polizia eleberria, KTM éditions, 2005.
* *Génération Arc-en-ciel*,  avec Grib Borremans, Éditions gaies et lesbiennes
** 1. atala, 2005 
** 2. atala, 2006 
* «*Émois, et toi*», ipuina, *10 ans, ça se fête!'' , KTM éditions, 2008.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Free State Cheetahs

**Free State Cheetahs**, lehenago **Orange Free State**, Hegoafrikako errugbi talde profesionala da, egoitza Bloemfonteinen duena. 1895an sortua, urtero parte hartzen du Currie Cupen, eta 7 aldiz irabazi du. Bestalde, European Challenge Cupen aritzen den Cheetahs frankiziaren oinarria da.

## Palmaresa 
* Currie Cup
** irabazlea (7): 1976, 2005, 2006, 2007, 2016, 2019, 2023
** finalista (9): 1973, 1975, 1977, 1978, 1981, 1994, 1997, 2004, 2009 
* Vodacom Cup
** irabazlea (1): 2000
** finalista (2): 2008, 2010

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magna Films

**Magna Films** 1916an Donostian sortutako zinema-ekoiztetxe eta -banatzailea izan zen, bertako zuzendari kudeatzailea zineman aitzindaria izan zen Ricard de Baños bartzelonatarra zelarik. Juan Francisco de Lasa historialariaren arabera, ezagutzen ez diren arrazoiengatik enpresa ez zen martxan jarri. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Melillako zezen-plaza

**Melillako zezen-plaza** , zezenketaren meskita bezala ere ezaguna, bertoko zezen-plaza da. Afrikara joateko bederatzi zezen-plazetako bat da, Tanger, Luanda, Oran, Uchda, Villa Sanjurjo eta Maputorekin batera, eta kontinentean jardunean dagoen bakarra da. Neobarroko estilokoa da, eta Zabalgune Modernistan dago, Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren barruan. Interes Kulturaleko Ondasuna da. 

## Historia 
Estilo neobarrokoan eraikia, San Lorenzo muino desmuntatuko lurretan, non xx. mendearen hasieran nekropoli bat agertu zen, . mende  mende artekoa, Alejandro Blond Gonzalezek zuzendutako arkitekto-taldearen proiektuaren arabera. Proiektu hori honakoek osatzen zuten: Manuel Sainz de Vicuña, Federico de Ike-k 1946ko urtarrilean, Jenaro Cristos eta José Varela. Plaza Carrasco Elizako bikarioak bedeinkatu zuen, Rada komandante jeneral melillarra eta Fernando Alvarez Claro alkatea bertan zirela. Lehenengo idi-zezenketa 1946ko irailaren 8an egin zen, eta inaugurazio ofiziala urtebete geroago egin zen, 1947ko irailaren 6an, Jose Enrique Varela teniente jenerala Marokoko Espainiako Goi Komisaldegian zela. Ekitaldi horretarako kartelak Trianako Gitanillo, Manuel Rodriguez Manolete eta Pepin Martin Vazquez barrutietara eta Santa Coloma-Joaquin Buendía ganadutegiko idietara zabaldu ziren. Hala ere, Manoletek ez zuen Melillako koparik jo egun batzuk lehenago, abuztuaren 28an, Linareseko zezen-plazan hil zelako. Pepin Martin Vazquez toreatzailea ere baja izan zen. Beraz, hasierako kartela Domingo Ortega, Gitanillo de Triana, Luis Miguel Dominguín eta Agustín Parra Parritarekin iragarrita geratu zen. Plazan emandako lehen garaikurrak Domingo Ortegari eman zizkioten, bere lanagatik bi belarri lortu zituen, buztan bat eta hanka bat; Dominguínek bi belarri eta buztana lortu zituen, bi buelta emanez hondarrari bere lehen idian, baina arratsaldeko zazpigarrenean jaso zuen, afrikar kolsean zauritutako lehen ezpata izan zelarik.  

1949ko herriko jaietan Fernandez apaizak bedeinkatu egin zuen bere kapera, Laguntza Betiereko Ama Birjinaren irudiarekin. Gregorio Corrochano zezen kazetariak *Toreoko meskita* bezala bataiatu zuen. 
Fitxategi:La_Mezquita_del_Toreo.jpg|link=Fitxer:La_Mezquita_del_Toreo.jpg
Fitxategi:Plaza_de_toros_de_Melilla,_Nevada_del_2005_(7)_(7085324409).jpg|link=Fitxer:Plaza_de_toros_de_Melilla,_Nevada_del_2005_(7)_(7085324409).jpg
Fitxategi:Fachada_de_la_Plaza_de_Toros_de_Melilla.jpg|link=Fitxer:Fachada_de_la_Plaza_de_Toros_de_Melilla.jpg
Fitxategi:Plaza_de_Toros_de_Melilla_31.jpg|link=Fitxer:Plaza_de_Toros_de_Melilla_31.jpg
Fitxategi:Plaza_de_toros_de_Melilla_(4956255397).jpg|link=Fitxer:Plaza_de_toros_de_Melilla_(4956255397).jpg

## Deskribapena 
Inguruko harriz eta adreilu sinplez egina dago karga-hormetarako, eta burdinazko habeak eta teilaturako teila gorriak ditu. Oinplano zirkularra du, bi solairutan eraztun bakarra duena eta hiru sarrera monumental dituena. Bertara iristeko, eskailera batzuk igo behar dira desnibela gainditzeko. 8.000 ikuslerentzako tokia du eta bigarren kategoriakoa da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mireille Best

**Mireille Best** (Le Havre, 1943ko ekainaren 4a - Roquebrune-sur-Argens, 2005eko urtarrilaren 16a) frantziar ipuingile eta eleberrigilea izan zen, eta bere lana gai lesbikoek markatu zuten.

## Bizitza 
Langile-familia batean jaio zen, eta 15 urte zituela bere bikotekidea ezagutu zuen. Osasun ahula zuenez, ezin izan zuen ohiko ikasketarik egin. Lantegi batean egiten zuen lan, eta gero funtzionario gisa; horri esker eta osasun arrazoiak tarteko, Fréjusera lekualdatzea lortu zuen.

1980an, Gallimard argitaletxean, *Les Mots du hasard* bere ibilbide literarioaren hasiera markatu zuen ipuin-bilduma bat argitaratzea lortu zuen.

1994an, telefilm baten elkarrizketak sinatu zituen: *La Fille du roi*, Philippe Triboit-ek zuzendua, *Le Méchant Petit Jeune Homme* bildumatik ateratako *Des fenêtres pour les oiseaux* ipuinaren egokitzapena.

## Estiloa eta gaiak 
Bere idazkerak puntuazioaren erabilera berezia du: puntu eta komarik ez da bere liburuetan. Gainera, puntuak eta komak hor daude edo ez daude moteltze bat markatzeko edo, aitzitik, testuaren erritmoa azkartzeko, eta horrek arnasa poetiko pertsonala ematen die bere lanei. Gainera, bere pertsonaiek modu naturalean bizi dute lesbianismoa.

## Itzulitako testuak 
Bere liburuak alemanierara (*Camille im Oktober; Es gibt keine Menschen im Paradies; Am Tag als der Schnee kam*), nederlanderara (*Zomaar wat woorden; Camille; De voobijgangster*) eta ingelesera (''Stephanie's Book* ipuina) itzuli izan dituzte.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *Hymne aux Murènes*, Paris, Gallimard, 1986 
* *Camille en octobre*, Paris, Gallimard, 1988  
* *Il n’y a pas d’hommes au paradis*, Paris, Gallimard, 1995  

### Ipuin-bildumak 
* *Les Mots de hasard*, Paris, Gallimard, 1980 
* *Le Méchant Petit Jeune Homme*, Paris, Gallimard, 1983 
* *Une extrême attention*, Paris, Gallimard, 1985 
* *Orphéa trois*, Paris, Gallimard, 1991 

### Gidoia 
* 1994: *La Fille du roi*, Philippe Triboit-ek zuzendutako film frantziarra, Annie Cordyrekin

## Azterlanak 
* Lucille Cairns, “Lesbianism in contemporary French realist fiction: three case-studies (Mireille Best, Jocelyne François, Hélène de Monferrand)”, French Studies Conference, Edinburgh, 1999ko martxoa.
* Stephanie Schechner, “Mireille Best: The Quest for a French Lesbian Literary Identity”, *Mid-Atlantic Women's Studies Association Annual Conference*, Filadelfia, 2003ko otsaila.
* Janine Ricouart, “Mireille Best”, *Women in* *French'', 2003.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Texte autobiographique sur le site de Bagdam Espace lesbien
* Réponse de l'auteur à une lycéenne
* Présentation de *Hymne aux murènes*
* Présentation du *Méchant Petit Jeune Homme*
Laura Sisteró

**Laura Sisteró** (Bartzelona, Katalunia, 1986) bartzelonar film-zuzendaria eta argazkilaria da. *Tolyatti Adrift* (2022), *El Desayuno* (2011) eta *Waste* (2016)  filmetan egindako lanarengatik da ezaguna.

## Bizitza 
Laura Sisteró Katalunian jaioa da, Bartzelonan. Hiru ahizparen arteko gazteena da. Arkitekturari ekin zion, baina gero utzi eta ESCACera joan zen ikastera.

### Lan ibilbidea 
Hainbat film labur zuzendu ditu, eta publizitatea ere egin du. 2019ko Bartzelonako Udal Hauteskundeetan Bartzelona en Comú egindako kanpainari buruzko spot bat zuzendu zuen, non Ada Colau alkatea Ada Colau aktibistarekin hizketan ikusten zen.

Bere lehen film luzea *Tolyatti Adrift* da, Togliatti, *Detroit* *errusiarrari* buruzko dokumentala, antzina Lada automobilen egoitza hartzeko ezaguna zen hiria. 2022ko urrian estreinatu zen, nazioarteko jaialdietarako hainbat sari irabazi ostean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leopoldo O'Donnellen laugarren gobernua

'''Leopoldo O 'Donnellen laugarren gobernua''', 1865eko ekaina eta 1866ko uztaila bitartean, hainbat gertaera esanguratsuk markatu zuten:

* Protestak eta errepresioa: 1865ean, Emilio Castelarren kargugabetzearen eta gobernuaren errepresio odoltsuaren ondoriozko ikasleen protestek, San Daniel Gaua izenekoak, O 'Donnell Ministroen Kontseiluko presidentziara eta Gerra Ministeriora eraman zuten.

* Hauteskunde-erreformak: Bere agintaldian, hauteskunde-errolda 400.000 boto-emailez handitzeko lege bat onartu zen eta Gorteerako hauteskundeak deitu ziren. Hala ere, aurrerakoien laguntza faltak gobernuaren egonkortasuna eragotzi zuen.

* San Gileko sarjentuen altxamendua: 1866ko ekainean, San Gileko sarjentuen matxinadari aurre egin behar izan zion, Joan Prim errebolta militarrak bultzatuta.

* Agintaldiaren amaiera: Ezegonkortasun politikoak eta babes ezak bere gobernuaren erorketa ekarri zuten 1866ko uztailean, Ramón María Narváezek ordezkatua izan zelarik

## Kabinetea
Mireia Oriol

**Mireia Oriol** **Farnés** (Argentona, Bartzelona, 1996ko maiatzaren 14a) bartzelonar modeloa eta aktorea da. Antzerkian, zineman eta telebistan aritu da. Bere paperik ezagunena Lorenarena izan da, ''Les de L'hoquei* telesailean, TV3n emandako katalanezko telesailean eta 2024an Donostiako 72. Zinemaldian estreinatutako *Soy Nevenka* filmaren protagonista, hau da, Nevenka Fernández ekonomialari eta Ponferradako zinegotzia interpretatu zuen.

## Bizitza 
16 urte zituela, Nancy Tuñon i Jordi Oliver eskolan ikasi zuen, eta Eric Martinezen “*Lo que no se dice*” lanaren parte izan zen; modelo gisa hasi zuen bere ibilbide profesionala, eta, Parisen lanean ari zela, aholkulari batek bi urtez Londresko bere eskola batean interpretazioa ikastera bultzatu zuen. Handik gutxira, Pompeu Fabra unibertsitatean zinema ikasten ari zela, ikaskideen film laburretan agertzen hasi zen. 

### Aktore ibilbidea 
Iraupen luzeko zineman debuta egin zuen, *ESO Entidad Sobrenatural Oculta* (2009) filmean agertuz. Geroago, Belén Ruedarekin batera, *El pacto* (2018) filmean aritu zen, eta telebistan hasi zen, TV3 kateko *Com si fos ahir* telesailean, Estrella pertsonaia antzeztuta. 

Hauexek dira bere lanetako batzuk: *Les de l'hoquei* (2019-2020), zeinean Lorena Sanchezen rola jokatzen duen, *Tocados por el fuego* (2019), *El arte de volver* (2020), *Soy Nevenka* (2024).

*Soy Nevenka* filmaren protagonista izan zen. Nevenka Fernández ekonomialari eta Ponferradako zinegotzia interpretatu zuen, Icíar Bollaínen zuzendaritzapean. Besteak beste, ondoan izan zituen Lucía Veiga, Mercedes del Castillo, Urko Olazábal, Ricardo Gómez, Luis Moreno, Javier Gállego, Font García aktoreak.
* *Waste*, Alejo Levis eta Laura Sisterórena (2015)
* *Amo*, de Àlex Garabato (2016)
* *Sol creciente*, Guillem Manzanaresena (2017)
* *Sans moi, je exist*, Rubén Suárezena (2020)
* *Amor a primera vista'', Ian Pons Jewellena (2021)

#### Film luzeak 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Bi txirula

**Bi txirula** 2017ko Iñigo García zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua 
Bi gizon ibiltzen dira. Ihes egin zuten. Hainbat paisaia zeharkatzen dituzte hegazti migratzaileak bezala leku beroago baten bila, leku hobe baten bila. "Bi txirula" bidaia bat da. Pertsonaiek bizitzaz eta mundu hobe baten aukeraz hausnartzen duten bidaia bat, bizirik irautea lortzen duten bitartean.

## Aktoreak 
* Jon Elizalde: Jon
* Jon Garcia: Soldadua
* Amaia Goikoetxea: Isabel
* Iker Hazas: Iker 
* Kandido Uranga: Francisco

## Kanpo estekak 
*
Ornis Films

**Ornis Films** Francisco Bernabék eta Rafael Trecuk 1969an sortutako euskal zinema ekoiztetxea izan zen. Egindako film labur eta ertainen artean, *Doñana* (1969), *Navarra agreste* (1971), *Las encantadas* (1974), *Marismas en La Mancha* (1976), *Bosques ibérico* (1980), *Hegats Horria* (1983) (Cartagenako Jaialdian saritutako lana), *El Raóil* (1984), *La Almadraba* (1985) eta *Mar Adentro* daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Château d'Auberoche

'''Château d'Auberoche''' gaztelu bat da Dordoinan (Akitania Berria, Frantzia). 1345eko Auberocheko guduaren lekua izan zen, Ehun Urteko Gerraren fase edwardianoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frontera Films Irun

**Frontera Films Irun** zinema ekoiztetxe bat izan zen, 1964an Nestor Basterretxeak eta Fernando Larrukertek sortua. *Ama Lur* film luzea ekoitzi zuen, besteak beste.

Basterretxeak eta Larrukertek egin zuten lehen filma *Operación H* izan zen (1963). Basterretxeak zuzendu zuen, eta Larrukert zuzendari laguntzaile aritu zen. Hurrengo urtean sortu zuten ekoiztetxea, eta hiru film ekoitzi zituzten harekin: *Pelotari* (1964), *Alquézar, retablo de pasión* (1965) eta *Ama Lur* (1968).

*Ama Lur* filma estreinatu eta gero, Basterretxeak eta Larrukertek ez zuten jarraitu elkarrekin zinema egiten, eta ekoiztetxeak ez zuen jarduerarik izan ondorengo urteetan. Hala ere, Frontera Films markak beste bi aro izan zituen ondoren, bi ekoizleren eskutik: Luis Calparsoro eta Ángel Amigo.

## Filmak 
### Basterretxea eta Larrukert 
* *Pelotari* (Basterretxea eta Larrukert, 1964)
* *Alquézar, retablo de pasión* (Basterretxea eta Larrukert, 1965)
* *San Juan del toro* (Nadia Werba, 1965)
* *Ama Lur* (Basterretxea eta Larrukert, 1968)

### Luis Calparsoro 
* *Axut* (Jose Maria Zabala, 1977)
* *Muerte de un policía* (Zabala, 1977)
* *Mensaje a Margarita* (Zabala, 1977)

### Ángel Amigo 
* *Segoviako ihesa* (Imanol Uribe, 1981)
* *Albaniaren konkista* (Alfonso Ungría, 1983)
* ''Euskadi hors d'etat'' (Arthur MacCaig, 1983)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Lucia eliza (Arroyo de Cuéllar)

**Santa Lucia eliza** kulto katolikoaren eliza da. Cuéllar udalerriko Arroyo de Cuéllar herrian dago, Segoviako probintzian, Gaztela eta Leon erkidegoan.

## Ezaugarriak 
Herriko parrokia-eliza da. Estilo erromanikoan eraiki zen, eta arte horretatik hiru solairu edo leihateak dituzten altueraz osatuako dorrea bakarrik kontserbatu da. Multzo arkitektonikoaren gainerakoa XVII. eta XVIII. mendeetan egindako berrikuntzei dagokie. Aldi horretakoa da barruko ganga, churrigueresco estilokoa, aipatutako dorrearekin batera multzoaren alderdi nabarmenetako bat dena.

Barruan parrokia-gurutzea nabarmentzen da, zilarrez egina 1871. urtean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emergencia P.C.

**Emergencia P.C.** 1970ean Gasteizen (Araba) Iñigo Silvak sortutako film laburren ekoiztetxea izan zen. Zigilu horrekin Silvak 16 mm-tan filmatzen ditu *Tabú* (1970) eta *Sanfermines* (1971) dokumentalak. Baina hamarkadaren amaierara arte ekoiztetxeak ez du lortzen nolabaiteko erritmo eta sendotasunik film laburren ekoizpenean. 

1978an, Mariano Royoren *El poblado de Santa Lucía*, Mirentxu Loyarteren *Irrintzi* eta Tote Trenasen *Teatro en la calle* ekoitzi zituen. 1979an, Juan Miñonen *El azote de las carnes* eta Montxo Armendarizen *Barregarriaren dantza* ekoitzi ziren. 1980an berriz, Imanol Mendezen *Oinkudak Denboran I*, Montxo Armendarizen *Ikusmena* eta Iñigo Silvaren eta Ernesto Santolayaren *Orreaga* sortu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lucía Veiga

**Lucia Veiga López** (Coruña, Galizia, 1979) coruñar aktorea, bakarrizketagilea eta telebista aurkezlea da.

## Bizitza 
Espainiar Filologian lizentziatua da Coruñako Unibertsitatean eta telefonia mugikorreko denda batean lan egin zuen eszenan murgildu baino lehen. 

### Lan ibilbidea 
Unibertsitatean egon zen bitartean, Cuac FM irrati komunitarioarekin egin zituen kolaborazioak (25. urtebetetzea bezalako ekitaldietan kolaboratzen jarraitu zuen), baita Xacarandainarekin eta unibertsitateko Ekintza Solidariorako Bulegoarekin ere.

Marita Martínezekin *Las Hermanas Izquierdo* osatu zuen.

Mestre Mateo Sarien 19. edizioko galaren aurkezlea izan zen.

2022ko irailean izan zen *Malicia Noticias* saioaren aurkezle nagusia.

2024an *Soy Nevenka* filmean hartu zuen parte. Icíar Bollaínek zuzendutako film horretan Nevenka Fernández ekonomialari eta Ponferradako zinegotziaren gertaera kontatzen da. Mireia Oriolek interpretatu zuen Nevenka, ondoan Lucía Veiga, Mercedes del Castillo, Urko Olazábal, Ricardo Gómez, Luis Moreno, Javier Gállego, Font García aktoreak zituela. 2024an Donostiako 72. Zinemaldian estreinatu zen.

## Lanak 
### Telebistan aktore 
* *Esloquehay.TV* (2013). Late night Show Online. Aira Estudio. Elenc.
* *Café Itaca* (2015). Seriea. La Tuerka Films. Elenc.
* *Galicia Crime* (2016). Webseriea. Cousas Veredes. Protagonista.
* *Peter Brandon, unha vida pola comedia* (2017). Webseriea. PorcoBravú. Elenco. Mestre Mateo saria 2018.
* *Vivir sin permiso* (2017). Telebistako seriea. Alea Media per Mediaset. Atalak.
* *Os Mariachis* (2018). Telebistako seriea. Zopilote para TVG. Elenc.
* *Serramoura* (2018). Telebistako seriea. Voz Audiovisual. Episodis.
* *A estiba* (2019). Telebistako seriea. Voz Audiovisual. Episodis.
* *El desorden que dejas* (2019). Telebistako seriea. Netflix. Episodis.
* *Ti primeiro* (2021). Bideojokoa. Roberto Alviterena. Maitasunari buruzko eleberri bisuala.
* *Rapa* (2022). Telebistako seriea. Movistar. Bigarren mailako aktorea.

### Film laburrak 
* *As tres caídas de María Santiso* (2018). Roberto Alviterena. Melgo Cinema. Protagonista.

### Film Luzeak 
* *Soy Nevenka* (2024).
* *Luar* (2018, 2021, 2022, 2023). RTVG. Seccions. Sabelarekin 2022an, Merche ( Julitorekin) 2023an.
* *Malicia Noticias* (2020 eta 2021). TVGrako. Aurkezle eta aktore.

### Antzerkia 
* *Alen da Croa* (2012). Quique Peón Cía. Dantzari eta aktore.
* *Improteka cum laude* (2014). Improteka. 2011.
* *Los Duguis Impor* (2016). Improcadabra, Cadena Impropetua.
* *Eu queríame casare* (2017-2018). Dínamo producións.
* *Quero ser maior* (2017-2018). Axóuxere Teatro.

## Sariak 
; Mestre Mateo sariak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lan Zinema

**Lan Zinema** bilbotar produkzio-etxea izan zen. 1978an Zoom L.C. zena, Lan Zinema izatera eraldatu zuten Juan Ortuostek eta Javier Rebollok. Biak ingeniaritza industrialeko ikasleak eta Bilboko Zine Klub Unibertsitarioko kide sortzaileak ziren. 1978an Ortuoste-Rebolloren *Salitre* eta *Brindis* eta Ortuosteren *Carmen 3º G*. 1979an, *Aventura en el Trópico*, Modesto Penarena, eta *Agur Txomin*, Rebollorena ekoizten dituzte. 1980an berriz, Ortuoste-Rebolloren *Topaketak* sortu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Polieno (kimika)

Kimika organikoan **polienoek** konposatu organikoen klase ba osatzen dutet. Polienoek gutxienez txandakatutako hiru karbono-karbono lotura bikoitz (C=C) eta bakun (C-C) dituzte. Polienoetan lotura bikoitzak konjugazioa pairatzen dute eta ondorioz ezaugarri optiko bereziak dituzte. Polineoekin erlazionatuta dienoak daude, bi lotura bikoitz eta bakun baino ez dituztenak txandakatzen.
[ezkerrera|thumb|320x320px|[B anfoterizina botika polieno bat da]]
Polimero eroale gehienak eta antibiotiko batzuk polienoak dira.

## Ezaugarri optikoak 
Polieno batzuk kolore biziak dituzte, zeina ezaugarri ez-ohikoa den hidrokarburoen artean. Alkenoek normalean espektroaren eskualde ultramorean xurgatzen dute argia, baina konjugatutako lortura bikoitz asko dituzten polienoen xurgatze-energia jaitsi egiten da espektro ikusgarriaren eskualdean kokatuz. Horren ondorioa kolorea izatea da, kromoforo bat dutelako. Tindagai natural askok polieno linealak izaten dituzte egituran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kromoforo

) apurtzen zaizkielako eta argi gorri eta urdina xurgatzeari uzten diotelako.]]
Kimika organikoan **kromoforoak** dira konposatu organiko bati kolorea ematen dioten funtzio-taldeak edo egitura-zatiak. Lehenengoen artean nitroso (NO) eta nitro (NO2) taldean aipa daitezke eta bigarrenen artean polienoen lotura bikoitz konjugatuak.

Kromoforoek beraiekin batera auxokromo izenekoak izan ditzakete, hots, kromoforaren kolorea indartzen duen erradikala, -NH2 edo -OH etsenplurako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Château d'Aucors

'''Château d'Aucors'*, Frantziako Akitania Berria eskualdeko Dordoina departamenduan dagoen Beaussac (Mareuil en Périgord komuna berria) eskualdean dagoen perigord amuen etxe bat da.

Nizonne bailarara begira, babestutako monumentu historikoa da.

## Kokapena 
Dordoinako ipar-mendebaldean, Beaussaceko komuna zaharrean —2017an beste zortzirekin fusionatu zen, Mareuil en Périgord komuna berria osatzeko—, Aucorseko gazteluak D87 errepideko hogei bat metro eta Nizonne bailara menperatzen ditu. Kobazuloz zulatutako kareharrizko labar baten gainean eraiki zen.

## Historia 
Lehenengo gaztelua XI. mendean eraiki zen. Ehun Urteko Gerran ingelesek okupatuta, 1435ean Poitouko seneskalaren tropek hartu zuten. Gerra amaitu ondoren, XV. mendean oinetxe bat eraiki zuten labarraren ertzean. Eraikina hondamendi egoeran zegoen Erlijio Gerren ondoren, 1617an berreraiki zuten.

1948ko abenduaren 6an gehitu zen *monumentu'' historikoen zerrendara.

Gaurko gaztelua Piraud familiarena da.

## Arkitektura 
Château d'Aucors bi etxebizitza karratuk eta bere elkargunean dagoen eskailera poligonaleko dorre batek osatzen dute. Fatxada nagusia bi zaintzaile-etxolekin apainduta dago.

Sukaldean 30 metroko sakonera duen putzu bat dago.

## Galeria 

Fitxategi:Beaussac_Aucors_(2).jpg|alt=The south façade|Hegoaldeko fatxada
Fitxategi:Beaussac_Aucors_échauguette_(1).jpg|Mendebaldeko zaintzaile-etxolan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Auxokromo

Kimika organikoan **auxokromoa** kromoforo bati lotutako funtzio-taldea da zeinek kromoforoaren argia xurgatzeko gaitasuna aldatzen duen, uhin-luzera edo xurgapenaren intentsitatea aldatuz.

Adibidez, bentzenoa kolorgea, ez baitu kromofororik; baina nitrobentzenoak kolore hori zurbila du, kromoforo gisa jarduten duen nitro talde bat dagoelako (–NO2). Aitzitik, p-hidroxinitrobentzenoak kolore hori bizia du, hidroxilo taldeak (−OH) auxokromo gisa jokatzen duelako.

## Sailkapena 
Auxokromoak azidoak edo basikoak izan daitezke.

Azidoak: −COOH, −OH, −SO3H

Basikoa: −NH2, −NHR, −NR2

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Limako Hirigune Historikoa

**Limako Hirigune Historikoa** Lima hiriko erdigunea zaharra da. Lima eta Rímac barrutiek osatzen dute. Gutxi gorabehera 277.99 hektarea ditu. Francisco Pizarro konkistatzaile espainiarrak sortu zuen, 1535eko urtarrilean. Peruko Erregeorderriaren hiriburua eta espainiarrek Hego Amerikan izan zuten hiri handiena izan zen. Lurrikarek kalte handiak jasan zituzten arren, monumentu arkitektoniko ugari gorde ditu. 1988an, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Berreskuratzeko lanak 
Limako hirigune historikoan erregimen berezia sortuko duen lege bat onartu du Peruko Gobernuak, Unescok Gizateriaren ondare gisa katalogatuko hiria babesteko eta garapen ekonomiko eta iraunkorra sustatzeko. *El Peruano* egunkari ofizialean argitaratutako arauaren arabera, erabakiaren helburua da «Limako hirigune historikoaren bizigarritasun-baldintzak hobetzea, zentro bizi bat sustatzeko, egoera txarrean dauden etxebizitzen prekarietatea lehengoratzea sustatuz eta Hirigune Historikoan etxebizitza-defizita murriztuz, kultura-ondarearekin harmonian». Arauan deskribatutako beste puntu bat Rimac ibaiari «hiriaren ardatz egituratzaile gisa duen protagonismoa» itzultzeko asmoa da, haren paisaia hidrikoa, hirikoa eta historikoa birjartzeko eta metropoliko korridore ekologiko gisa duen figurari balioa emateko. Eta, alde horretatik, erdiguneko kaleetan eta inguruko muinoetan berdeguneak hobetu, lehengoratu eta bultzatu nahi ditu.

## Monumentu nagusiak 
* Limako Artzapezpikuaren jauregia
* Arte Italiarraren museoa
* Aliaga etxea
* Epaile etxea
* Pilate etxea
* Pedro Mariano de Goyeneche y Barredaren etxea
* Riva-Aguero etxea
* Limako katedrala
* Arrosarioren basilika eta Santo Domingo komentua
* San Agustin eliza
* San Frantzisko Asiskoaren basilika eta monasterioa
* Mesedeetako eliza
* Nazarenas santutegia
* San Pedroren basilika eta komentua
* Gobernu Jauregia
* Torre-Tagleren jauregia
* Université nationale majeure de San Marcos
* Limako Plaza Nagusia
* San Martin plaza
* Maiatzaren 2ko plaza

## Iruditegia 

Image:
Catedral,_Lima,_Perú,_2015-07-28,_DD_65.JPG|Limako katedrala kanpotik.
PalacioEjecutivodelPeru.jpg|Gobernu-jauregia.
Palacio_de_Torre_Tagle.JPG|Torre-Tagleren jauregia.
2017_Lima_-_Casa_del_Oidor.jpg|Epaile etxea.
Pileta_de_la_Plaza_mayor_de_Lima.jpg|Plaza nagusia.
Casa_de_Osambela.JPG|Osambela etxea. 
Lima Río Rímac Bridge.jpg|Rimac ibaiaren gaineko harrizko zubia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Limako planoa monumentu nagusiekin.
* :Limako Hirigune Historikoari buruzko bideoa Youtuben.
* :Limako Hirigune Historikoa berreskuratzeari buruzko bideoa Youtuben.
Sistema konjugatu

Kimika organikoan **sistema konjugatu** esaten zaio lotura bakunak eta anizkoitzak (bikoitzak edo hirukoitzak) txandakatuta dauzkan atomo-multzoari. Sistema konjugatu ziklikoetan aromatikotasuna sortzen da.

Sistema konjugatuak balentzia-elektroien deslokalizazio orokor bat eragiten du paraleloki lerrokatutako p orbital guztietan zehar, eta horrek egonkortasuna areagotzen du eta molekularen energia osoa murrizten du.
[erdian|thumb|582x582px|ß-karotenoaren kolorea [Polieno (kimika)|polieno katearen sistema konjugatuari (gorriz), hots kromoforoari, zor zaio. ]]
Sistema konjugatuei kromoforoak sortzen dituzte hots, molekulari kolorea ematen dion molekularen zatia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
We Live in Time

***We Live in Time*** 2024ko John Crowley irlandar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
Almutek eta Tobiasek ustekabeko topaketa batean ezagutuko dute elkar. Bizitza komuneko pasarteen bidez −maitemindu egingo dira, etxe bat eraikiko dute, familia bat osatuko dute, etab.− egia korapilatsu bat erakutsiko zaigu, bikotearen funtsak suntsitzeko arriskua dakarrena. Denboraren mugek desafiatzen duten bide bati ekiten dioten heinean, euren maitasun-istorioak ezohiko norabide bat hartu eta une bakoitza balioesten ikasiko dute protagonistek hamarkada batean zehar.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bound in Heaven

***Bound in Heaven*** () 2024ko Huo Xin txinatar zinema zuzendariaren drama erromantikoa da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
Pelikula honek gaixotasun terminala duen gizon baten eta indarkeriak harrapatutako emakume baten istorio hunkigarria kontatzen digu: ustekabeko gertakari baten ondoren ihes egingo dute. Heriotzaren hondamenetatik bizirik ateratzen den maitasun-istorio bat, itzalen arteko bizi-distira iheskorra.

## Aktoreak 
* Ni Ni 
* Zhou You
* Liao Fan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le dernier souffle

***Le dernier souffle*** 2024ko Costa-Gavras greziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
Halako elkarrizketa filosofiko batean, Augustin Masset doktorea eta Fabrice Toussaint idazle itzaltsua bizitzaz eta heriotzaz ari dira... Topaketa-zurrunbilo honetan, medikua gidaria da, eta idazlea, berriz, haren bidaiaria, bere beldur eta larritasunei aurre egin beste erremediorik izango ez duena. Dantza poetiko batean, paziente bakoitza emozioen, barreen eta malkoen sintesi hutsa da. Bidaia bat gure bizitzaren bihotz taupakarira.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El llanto

***El llanto*** 2024ko Pedro Martín-Calero argentinar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
Zerbait du zelatan Andreak, baina inork ezin du hori ikusi, ezta Andreak ere. Duela hogei urte, hamar mila kilometrora, presentzia berak Marie izutu zuen. Camila izan zen zer jazotzen ari zen ulertu zuen bakarra, baina inork ez zituen emakumeak sinetsi. Arrisku zapaltzaile horri aurre egitean, soinu bera entzungo dute hirurek. Negar bat. 

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ander makazaga: "Ez ditugu inoiz sinetsi", *Irutxuloko Hitza*, 2422. zk., 2024ko azaroaren 1a, 27.or.
Baneuileko gaztelua

**Baneuileko gaztelua** Baneuil udalerrian dagoen gaztelu frantziar bat da, Dordoina departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. XI. mendean eraiki zuten, eta behin baino gehiagotan handitu edo aldatu zuten.

## Aurkezpena 
Baneuileko gaztelua Perigord purpuran dago, Dordoina departamenduaren hegoaldean. Dordoinako harana menperatuz, altuera batean dago, Baneuil herrian bertan.

Jabetza pribatua da, eta ekain-uztailean zabalik dago.
1946ko urriaren 18tik monumentu historikoen zerrendan inskribatu dute.

## Historia eta arkitektura 
XI. mendean eraiki zen, mendi-kasko baten kokapenaren gainean. Mazmorra zaintza-dorre soila zen, eta Dordoina eta Couze haranak zaintzen zituen. XIV. mendean, guardien gela bat eta zaintzaile-etxola batek inguratutako dorre biribil bat gehitu zitzaizkion.

Ehun Urteko Gerran hainbat aldiz setiatu zuten gaztelua.

## Iruditegia 

Fitxategi:Baneuil_château_donjon_(1).JPG|link=Fichier:Baneuil_château_donjon_(1).JPG|Ziega
Fitxategi:Baneuil_château_logis_sud_et_donjon.JPG|link=Fichier:Baneuil_château_logis_sud_et_donjon.JPG|Hegoaldeko etxebizitza
Fitxategi:Baneuil_château_tour_sud-est_(1).JPG|link=Fichier:Baneuil_château_tour_sud-est_(1).JPG|Hego-ekialdeko dorrea
Fitxategi:Baneuil_château_fenêtre_à_meneaux_(1).JPG|link=Fichier:Baneuil_château_fenêtre_à_meneaux_(1).JPG|Ekialdeko etxebizitzaren mainel leihoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lealholm

**Lealholm**, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen herri bat da, Iparraldeko Yorkshire konderrian.

2011n 383 biztanle zituen.
Besse gaztelua

**Besse gaztelua** (edo **Baisse gaztelua**) XV. mendetik XIX. mendera bitarteko eraikina da, Milhac-d'Auberoche udalerrian kokatua, Perigord zentralean, Dordoina departamentuan. Gaur egun jabetza pribatua da.

## Aurrekariak 
XIII. mendeko antzinako gordeleku noblea, Auberoche gazteluaren mendekoa, Besse gazteluak XV. mendearen amaieran edo XVI. mendearen hasieran egindako matakana duen dorre bat du.

Dorre hori multzo handiago baten parte zen, eta hainbat aldiz birdiseinatu zen. XVI. mendean eskualdean izandako segurtasun ezaren testuinguruan kokatzen da, eta zortzi erlijio gerren ondoren (1562-1598). Ez zeukan armadak egindako eraso bati aurre egiteko asmorik. Aldiz, arpilatzaileen edo inguruan zebiltzaten soldaduen talde armatuen aurkako babesa eskaintzen zuen.

XVII. mendetik aurrera, pixkanaka, eraikinak defentsarako funtzioa galdu zuen. Eraikin handi bat, sabai altukoa, eguzkitsua, XVIII. mendean atxikia da. Orduan, jauregi baten egoitza- eta erakustaldi-funtzioa garatzen da.

Gaur egungo itxura, mendebaldeko sarreran horma garai bat eta metalezko atari bat dituena, 1852koa da.

1944ko udan, alemaniarrek Besse-ko jabeena zen auto bat konfiskatu berri zuten erresistenteak hil zituzten.

## Deskribapena 
Elementu tipikoena dorre biribil eta almenaz osatuta dago, artilleria txikiari aurre egiteko gai dena. Gailu osoa harri txikiz egina dago, bertako jatorrikoa, buztinez lotuta, igeltsu batez estalia. Barrualdea sekzio karratukoa da, hiru mailatan. Ingurabide batek matakan bat sortzen du almenen atzean goialde osoan. Estalkia arbelez egina dago. Paretak zulatuta daude, arkebosa-tiroetarako irekidura txiki batzuekin eta beheko solairuan kanoi-zulo batekin.

Dorre horri XVIII.  gorputz nagusi bat gehitu zitzaion, bi mailatan, hego-mendebaldera begira dagoena eta ate nagusiaren aldean simetrikoak diren leiho altuetatik argira irekita dagoena. Orduan, irekidurak ezarri ziren dorrean, eraikin berri horren lerrokaduran. Mendebaldean, berriz, nekazaritzarako erabiltzen diren bi eraikin daude. Bietako bat eraikin zaharrago baten oinarri partzialki berrerabiliaren gainean eraikita dago, seguruenik hasierako gotorlekuaren zati bat. Eraikuntza horiek guztiek ekialderantz eta hegoalderantz irekita dagoen terraza zabal batera ematen dute, aldi baterako ur-laster txiki bateraino jaisten den muinoa menderatuz. Terraza honen mendebaldeko zatia, seguruenik, XIII. mendeko hasierako eraikuntzatik dator.

1960. urtera arte, Besse-ko finkak laborantza-lurrak eta nekazaritza-lurrak barne hartzen zituen Besse-ko muino osoan. Lur horiek nekazaritza ustiapenean jarraitzen dute.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Milhac-d'Auberoche_Besse_(1).JPG|link=Fichier:Milhac-d'Auberoche_Besse_(1).JPG|Gazteluaren eremua.
Fitxategi:Milhac-d'Auberoche_Besse_tour.JPG|link=Fichier:Milhac-d'Auberoche_Besse_tour.JPG|Dorrearen goialdea.
Fitxategi:La_Besse_au_soir.JPG|link=Fichier:La_Besse_au_soir.JPG|La Besse neguko ilunabarran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Besse gazteluaren airetiko argazkiak Périgord ULMn
El lugar de la otra

***El lugar de la otra*** 2024ko Maite Alberdi txiletar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
Txile, 1955. María Carolina Geel idazle ospetsuak bere maitalea hil du; Mercedes –akusatua defendatzeko ardura duen epailearen idazkari lotsatia– liluratuta dago kasuarekin. Idazlearen apartamentuan izan ondoren, Mercedes bere bizitza, identitatea eta emakumeak gizartean duen rola zalantzan jartzen hasiko da, etxe hori askatasun-oasia dela ikusirik.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grosmont (Iparraldeko Yorkshire)

**Grosmont** edo **Growmond**, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen herri bat da, Iparraldeko Yorkshire konderrian.
Hard Truths

***Hard Truths*** 2024ko Mike Leigh ingeles zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
Pansy Londresko aldirietan bizi da. Etxe txukuna du, eta Curtley senarrarekin eta Moses semearekin bizi da. Pansyk arnasarik gabe uzten duen min fisiko eta mental bat du; arnasestuka esnatzen da, eta haserre igarotzen ditu egunak. Pansyk ez dauka arazorik bere haserrea hitzez adierazteko, eta, horrela, gogaitzen duen edonori jakinarazten dio: senarrari, semeari, dentistari, supermerkatuko langileari, besaulki bat saldu nahi dion saltzaileari. Haserre dago emakumea, eta haserre hori adierazteko duen erak ez du kontrako iritzirik onartzen. Pansyren amorruak isiltasunera eraman ditu haren senarra eta semea. Curtleyk etxeak-eta zaharberritzen lan egiten du, eta haren goibeltasunak begi bistan uzten du haren oinazea; Moses, berriz, noraezean dabilen 20 urteko gazte bat da: egunak bere gelan igarotzen ditu, edo pasieran ibiltzen da auzoan, bere bizitzarekin zer egin nahi duen jakin gabe. Pansy ulertu edo lasaitzen duen bakarra bere ahizpa dela dirudi.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hebi no michi

2024ko Kiyoshi Kurosawa japoniar zinema zuzendariaren thrillerra da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
Parisko aldirietan, Albertek –*freelance* erreportari batek– zin egiten du mendeku hartuko duela alaba txikiaren hilketa bortitzagatik, eta Sayoko doktore japoniarrak lagundu egingo dio mendekatzeko irrika horretan. Sayokoren laguntza trebeari esker, Alberten alabaren heriotzak ezkutatzen duen egiara hurbilduko dira biak: sekta misteriotsu bat eta pertsona-trafikatzaileak kasuan inplikatuta daudela jakingo dute. Azkenean, dena argitzear dagoenean, Sayokoren benetako asmoak agerian geratuko dira...

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Polimero eroale

**Polimero eroaleak** elektrizitatea eroaten duten polimero organikoak dira. Konposatu hauek eroaleak edo erdieroaleak izan daitezke. Polimero eroaleen abantaila nagusia da prozesatzeko errazak direla, batez ere sakabanaketaren ondorioz. Polimero eroaleak, oro har, ez dira termoplastikoak. Eroankortasun elektriko handia eskain dezakete, baina ez dituzte komertzialki eskuragarri dauden beste polimero batzuen antzeko propietate mekanikoak erakusten.
erdian|thumb|561x561px|Hainbat polimero eroale. Goiko ilaratik ordulariariaren zentzuan: poliazetilenoa; poli(fenilen binileno)a; polipirrola (X = NH) eta politiofenoa (X=S) eta polianilina (X=NH) eta poli(fenilen sulfuro)a (X=S)

## Motak 
Beheko taulan polimero eroale nagusien motak aipatzen dira.

## Erabilera 
Oro har nitxo erabilerak dauzkate. Adibidez, telebistako pantaila lauak polimero eroalezko geruza fin batez estaltzen dira. Polipirrola, esaterako, sentsore kimiko gisa baliatzen da. Polianilina zirkuitu inprimatuen industrian usatzen da kobrea korrosioaz babesteko babes-geruza gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El hombre que amaba los platos voladores

***El hombre que amaba los platos voladores*** 2024ko Diego Lerman argentinar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

Filmak Donostiako 72. Zinemaldiaren Sail Ofizialean eman zuten, eta Urrezko Maskorra lortzeko lehian izan zen.

## Sinopsia 
José de Zer kazetaria eta haren kamerari El Chango La Candelariara (Córdoba) abiatuko dira, bi pertsonaia susmagarriren proposamen arraro bat jaso ondoren. Herrira iristean ez dago han aztertzea merezi duen askorik: muinoen erdian erretako larre bat baino ez. Ondoren, talentu ezkutua zuen jeinu mitomano baten egizkizuna etorri zen: estralurtar-presentziaren ikus-entzunezko sorkuntzarik gogoangarriena Argentinako telebistan.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak