open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hon-ja sa-neun sa-ram-deul

***Hon-ja sa-neun sa-ram-deul*** (; ) 2021eko Hong Sung-eun hegokorear zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Jina da kreditu-txartelen enpresa bateko bezeroei arreta emateko zentroko langilerik onena. Harreman estuak saihestu nahian, bakarrik bizitzeko eta lan egiteko erabakia hartu du. Jina eroso sentitzen da bere bizimodu bakartian, baina egun batean, bizilagun gogaikarri bat hurbiltzen saiatuko zaio, eta hortik egun gutxi batzuetara hilda agertuko da bizilagun hori.

## Aktoreak 
* Gong Seung-yeon: Jin-ah
* Jung Da-eun: Soo-jin
* Seo Hyun-woo: Seong-hoon
* Kim Mo-beom: auzokoa
* Kim Hae-na: nagusia
* Byun Jin-soo: Seong-hoonen laguna
* Jeong Seong-min: Seong-hoonen laguna
* Park Dong-wook: Ju-min
* Kim Hyun-sik: polizia
* Ahn Jung-bin: polizia
* Kim Gwi-rye: ama
* Park Jung-hak: aita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kosovare Asllani

**Kosovare Asllani**, (Kristianstad (Suedia), 1989ko uztailaren 29a), futbolean aritzen den kirolari suediarra da.

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen; 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), berriro eskuratu zuen zilarrezko domina, bietan futbolean eta Suedia ordezkatuz; Tokion, Kanadako taldearen (urrezko domina) atzetik eta AEBko taldearen (bronzezko domina) aurretik sailkatu zen Suediako taldea, eta honako hauek osatzen zuten Suediako taldea: Hedvig Lindahl, Jonna Andersson, Emma Kullberg, Hanna Glas, Hanna Bennison, Magdalena Eriksson, Madelen Janogy, Lina Hurtig, Kosovare Asllani, Sofia Jakobsson, Stina Blackstenius, Jennifer Falk, Amanda Ilestedt, Nathalie Björn, Olivia Schough, Filippa Angeldal, Caroline Seger, Fridolina Rolfö, Anna Anvegård, Julia Roddar, Rebecka Blomqvist eta Zećira Mušovićek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Le bruit des moteurs

***Le bruit des moteurs*** 2021eko Philippe Grégoire quebectar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Poliziako ikertzaileak Alexandre Kanadako aduana-eskolako irakaslea behatzen hasi dira, sexu esplizituko marrazki batzuk direla-eta hiria kezkatuta baitago eta horien jatorria aurkitu nahi baitute.

## Aktoreak 
* Robert Naylor
* Marie-Thérèse Fortin
* Alexandrine Agostini
* Marc Beaupré
* Tanja Björk

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mass (2021eko filma)

***Mass*** 2021eko Fran Kranz estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Zorigaitz deskribaezin baten ondorioz bizitzak suntsituta geratu eta urte batzuetara, bi guraso-bikotek modu pribatuan hitz egitea adostuko dute, aurrera egiten saiatzeko.

## Aktoreak 
* Reed Birney: Richard
* Ann Dowd: Linda
* Jason Isaacs: Jay Perry
* Martha Plimpton: Gail Perry
* Breeda Wool: Judy
* Kagen Albright: Anthony
* Michelle N. Carter: Kendra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scusa ma ti chiamo amore (filma)

***Scusa ma ti chiamo amore*** 2009ko Federico Moccia italiar zinema zuzendariaren filma da,. bere izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Nikik 17 urte ditu eta bere batxilergoko azken urtea egiten ari da; Alessandro, berriz, 37 urteko publizista da, eta oso enpresa ospetsuan lan egiten du. Adin ezberdintasuna gorabehera, istorioko bi protagonistak elkar maitemintzen dira, baina harreman hori beste pertsonaia batzuek eragingo dute, hala nola bakoitzaren bikotekide ohiek, senideek, lagunek...

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El año del descubrimiento

***El año del descubrimiento*** 2021eko Luis López Carrasco espainiar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Argumentua 
Auzokideak, gazteak eta langabeak hizketan ari dira taberna baten barruan, zigarro, gosari eta aperitiboen artean. Ohiz kanpoko ametsak gogoratzen, lanarekin loturiko kezkak partekatzen edo etorkizunerako planak pentsatzen dituzte. Taberna Cartagenan dago, Espainiako hego-ekialdean. Egunak aurrera egin ahala, gero eta gertuago entzuten dira 1992ko industria-krisiaren istiluak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El vientre del mar

***El vientre del mar*** 2021eko Agustí Villaronga espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, *Méduse* ontziaren historian oinarrituta.

## Argumentua 
Gizakiaren zauria gogorarazten duen gatazka. 1816ko ekaina. Frantziako Itsas Armadako "Alliance" fragata Senegalgo kostaldearen aurrean hondoratu da. Ebakuaziorako eskuragarri dauden batelak tripulazio osoa hartzeko nahikoak ez direnez, ontzi kaskar bat eraiki, 147 gizon horra igotzera behartuko eta baltsa abandonatu egingo dute.

## Aktoreak 
* Roger Casamajor: Savigny
* Òscar Kapoya: Thomas
* Muminu Diayo: Thèrese
* Marc Bonnín: Markus
* Armando Buika

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mi iubita, mon amour

***Mi iubita, mon amour*** 2021eko Noémie Merlant frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Jeanne Errumaniara joango da lagunekin ezkondu aurreko agurra ospatzera, eta Nino eta bere familia ezagutuko ditu han. Zeharo desberdinak dira, baina bientzat uda sutsu eta amaigabe bat hasiko da.

## Aktoreak 
* Noémie Merlant : Jeanne
* Gimi-Nicole Covaci : Nino

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Razzhimaja kulaki

***Razzhimaja kulaki*** () 2021eko Kira Kovalenko errusiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Ipar Osetiako mendietan, harkaitz malkartsuen artean, Mizur meatze-herri txikia dago. Jazoera dramatiko batzuen ondorioz, Zaur horra joan zen bizitzera seme-alaba Ada, Akim eta Dakkorekin. Zaur aita zorrotza da, diziplina da beretzat garratzitsuena, eta ez da gai zaintza eta gehiegizko babesa bereizteko. Seme nagusiak, Akimek, jada ihes egin zuen aitarengandik Rostovera −Mizurretik gertueneko hirira− lan egitera joan zenean.

## Aktoreak 
* Milana Agouzarova : Ada
* Alik Karaev : Zaur
* Milana Paguieva : Taira
* Soslan Khougaev : Akim
* Khetag Bibilov : Dakko
* Arsen Khetagourvo : Tamik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ninette y un señor de Murcia (filma)

***Ninette y un señor de Murcia*** 1965eko Fernando Fernán Gómez espainiar zinema zuzendariaren komedia erromantikoa da, Miguel Mihuraren izen bereko antzezlanetan oinarrituta.

## Argumentua 
Andrés murtziar gazte eta inozoa da, eta bere jaioterria utzi eta Parisen emozioak biziko ditu. Behin hara iritsita, Armando bere lagunak Madame Bernarda eta Monsieur Pierren ostatuan bilatuko du ostatu. Hauek Gerra Zibilaren ondoren erbesteratutako espainiar bikotea dira. Andresek Ninette ezagutuko du, bien alaba, eta berarekin maiteminduko da, Pariseko egonaldi osoan pentsioa bertan behera utzi arte.

## Aktoreak 
*Fernando Fernán Gómez (Andrés).
*Rosenda Monteros (Ninette).
*Alfredo Landa (Armando)
*Rafael López Somoza (M. Pierre).
*Aurora Redondo (Mdme. Bernarda).

## Kanpo estekak
Rebecka Blomqvist

**Rebecka Blomqvist**, (Goteborg, Suedia, 1997ko uztailaren 24a), futbolean aritzen den kirolari suediarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen futbolean Suedia ordezkatuz; Kanadako taldearen (urrezko domina) atzetik eta AEBko taldearen (bronzezko domina) aurretik sailkatu zen Suediako taldea. 

Tokion, honako hauek osatzen zuten Suediako taldea: Hedvig Lindahl, Jonna Andersson, Emma Kullberg, Hanna Glas, Hanna Bennison, Magdalena Eriksson, Madelen Janogy, Lina Hurtig, Kosovare Asllani, Sofia Jakobsson, Stina Blackstenius, Jennifer Falk, Amanda Ilestedt, Nathalie Björn, Olivia Schough, Filippa Angeldal, Caroline Seger, Fridolina Rolfö, Anna Anvegård, Julia Roddar, Rebecka Blomqvist eta Zećira Mušovićek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
En un lugar de la Manga

***En un lugar de la Manga*** 1970eko Mariano Ozores espainiar zinema zuzendariaren film musikala da.

## Argumentua 
La Manga del Mar Menorren, apartamentuak egiten dituen enpresa batek arazo bat du: lurjabe batek ez die bere lursaila saldu nahi.

## Aktoreak 
* Manolo Escobar
* Concha Velasco
* José Luis López Vázquez
* Manolo Gómez Bur
* Álvaro de Luna
* Gracita Morales

## Kanpo estekak
Ninette

***Ninette*** 2005eko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren komedia erromantikoa da, Miguel Mihuraren *Ninette y un señor de Murcia* eta *Ninette, modas de París* antzezlaneetan oinarrituta.

## Argumentua 
Ninette Sánchez Lafayette galerietan lan egiten duen neska paristar argi, sexy, umoretsu eta espontaneoa da. Bere naturaltasun eta edertasunarekin langileak maiteminduko ditu, batez ere Andres, bere xarma ugariei amore ematen dien espainiar saltzaile apala. Baina neskaren gurasoek, Pedrok eta Bernardak, ez diote erraz jarriko.

## Aktoreak 
* Elsa Pataky: Ninette Sánchez
* Carlos Hipólito: Andrés 
* Enrique Villén
* Beatriz Carvajal: Bernarda
* Fernando Delgado: Pedro
* Mar Regueras
* Miguel Rellán
* Carlos Iglesias
* Javivi

## Kanpo estekak
Alyssa Naeher

**Alyssa Michele Naeher**, (Bridgeport, Connecticut, AEB, 1988ko apirilaren 20a), futbolean aritzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta brontzezko domina eskuratu zuen futbolean Ameriketako Estatu Batuak ordezkatuz; Kanadako taldearen (urrezko domina) eta Suediako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen AEBko taldea. 

Tokion, honako hauek osatzen zuten AEBko taldea: Alyssa Naeher, Crystal Dunn, Sam Mewis, Becky Sauerbrunn, Kelley O'Hara, Kristie Mewis, Tobin Heath, Julie Ertz, Lindsey Horan, Carli Lloyd, Christen Press, Tierna Davidson, Alex Morgan, Emily Sonnett, Megan Rapinoe, Rose Lavelle, Abby Dahlkemper, Adrianna Franch, Catarina Macario, Casey Krueger, Lynn Williams eta Jane Campbellek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Noémie Merlant

**Noémie Merlant** (Paris, 1988ko azaroaren 27a) frantziar modelo, aktorea eta abeslaria da.

## Filmografia
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Andoni Iruretagoiena

'*Andoni Iruretagoiena Lertxundi, *Izeta VI.a''''' (Aia, 1993) gipuzkoar herri-kirolaria da.

2017an El Conquistador del Caribe saioan parte hartu eta irabazi egin zuen. 2020an herri kiroletan Euskal Pentatloian aritzen da eta emaitza bikainak lortu ditu, banakakoa eta binakakoa irabazi baititu. Guztira zazpi txapel irabazi ditu 2024 artean.

Banakako errekorra ere Izeta IV.ak ezarri zuen 2024an, 30:53 hain zuzen ere.

## Palmaresa 
* Euskal Pentatloi Saria:
** Banakakoa (4): 2021, 2022, 2023, 2024
** Binakakoa (3): 2020, 2021, 2022

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Galletaren jokoa

[thumb|Galleta bat [arrautzesnearekin.]]
**Galletaren jokoa** gizonezkoen masturbazio-jarduera bat da, non parte-hartzaileek, zirkuluan jarrita, hazia isurtzen duten erdian dagoen galleta baten gainean, gero eta gehiago bustitzen. Isurtzen azkenak beste guztiek bustitako gaileta jan behar du, edo pertsona batek ez badu gaileta bere eiakulazioarekin jotzen, gaileta jan behar du. Jokoa egiten diela aipatu da munduko hainbat herrialdetan, batez ere nerabeen aldetik.

Gailetaren jokoa ez dago nahitaez homosexualitatearekin lotuta, jolasak ez baitu sexu-harremanik eskatzen; jolasaren ideia eta praktika bat datoz Erresuma Batuan eskola publikoekin edo Australian eskola pribatuekin lotutako nerabeen sexu-esploraziorako espirituarekin.

Terminologia pixka bat desberdina izan daitekeen arren, jokoaren nabaritasuna hainbestekoa da, non gaiari buruzko aldaerak herri-kulturan aipatzen baitira, besteak beste, Stephen Fryren *The Liar* eleberrian, *Crazy* film alemaniarrean, 2006ko *Sleeping Dogs Lie* filmean, *Blackadder II*ko atal batean edo *Drawn Together*reko "Freaks & Greeks" atalean. Limp Bizkit rock 'n' roll taldearen izenak ere erreferentzia egiten dio.

*Law of the Playground* liburuaren arabera, 1.866 gizonezkori galdetu zitzaien: "noizbait gertu egon al zara gailetaren jokotik, non lasterketa bat egiten den gaileta baten gainean masturbatzeko?" Elkarrizketatuen % 6,2k onartu zuten jokoa jokatu izana.

2011ko azaroan, *Eagle-Tribunek* jakinarazi zuen polizia Andoverko  Bigarren Hezkuntzako (Massachusetts) saskibaloi-eskolako bi jokalariren aurkako jazarpenak ikertzen ari zela, joko honi lotuta. 2012ko urtarrilean jakinarazi zen bi ikasle kanporatu zituztela eta beste bost, berriz, bertan behera utzi zirela. Epaimahaia deitu zen, ikasle batek zigor penalik jaso behar ote zuen zehazteko.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Bukkake
* Hasiberri-sari
* Semena irenstea

## Kanpo estekak
Jon Magunazelaia

**Jon Magunazelaia Argoitia** (Eibar, Gipuzkoa, 2001eko uztailaren 13a -) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Puntaerdi moduan jokatzen du normalean. Eibarren harrobian hazi zen Errealak fitxatu arte 2016an. Berion eta Sansen maila ona erakutsi zuenm eta lehen taldearekin debuta egin zuen lehen mailan 2022/23 denboraldian. Harrezgero, 2023ko azaroan bere kontratua berritu zuen Errealarekin 2026rarte. 2024/25 denboraldian lehen talde txuriurdinera igo zen, baina aukera faltaren ondorioz lagatua joan zen denboraldi erdian Córdobara Bigarren mailan jokatzeko. 2025eko udan talde donostirrarekin kontratua eten eta bere jaioterriko Eibarrera bueltatu zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Jokin Gabilondo

**Jokin Gabilondo Garmendia** (Urretxu, Gipuzkoa, 1999ko apirilaren 9a) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Eskuin atzelari moduan jokatzen du. Bere jaioterriko Urolan hasi zen futbolean, Eibarren denboarldi bakarra jokatu 2014an eta Errealarera batu zen. Bere aro txuriurdina bukatuta, 2023an Málagak fitxatu zuen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Suspicion (1941eko filma)

***Suspicion*** (euskaraz *Susmoa*), 1941eko Alfred Hitchcock britainiarrak zuzendutako amodiozko thriller psikologiko bat da. Cary Grant, Joan Fontaine, Cedric Hardwicke, Nigel Bruce, Dame May Whitty, Isabel Jeans, Heather Angel eta Leo G. Carroll aktoreek antzeztu zuten. Francis Iles idazlearen *Before the Fact* (1932) eleberrian oinarritua dago.

Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Jane Fontaine) irabazi zuen, Oscar Sari bat irabazitako Alfred Hitchcocken film bakarra bilakatuz.

## Argumentua 
1938, Ingalaterra, Johnnie Aysgarth (Cary Grant) bizizale axolagabea eta erakargarria eta Lina McLaidlaw (Joan Fontaine) neska gazte xaloa tren bidai batean zehar elkar ezagutu eta Linak Johnnie lotsagabeari bidai txartela ordaintzen amaituko du. Handik gutxira, festa batean berrelkartu eta erromantze labur baten ondoren ezkondu egingo dira, nahiz eta Linaren aita den McLaidlaw jenerala (Cedric Hardwicke) ezkontzaren aurka agertu. Denek, bere senideak barne, Lina neskazartzat jo arren,inak denei norbaitek maitatu dezakela erakutsi nahiko die.

## Aktoreak 
### Nagusiak 
* Cary Grant: Johnnie Aysgarth
* Joan Fontaine: Lina McLaidlaw Aysgarth
* Nigel Bruce: Gordon Cochrane 'Beaky' Thwaite
* Cedric Hardwicke: McLaidlaw jenerala
* Dame May Whitty: Martha McLaidlaw andrea
* Isabel Jeans: Helen Newsham andrea, Johnnieren laguna
* Heather Angel: Ethel, Aysgarthen neskamea
* Auriol Lee: Isobel Sedbusk, idazlea eta Aysgarthen laguna
* Reginald Sheffield: Reggie Wetherby, Linaren dantza bikotea
* Leo G. Carroll: George Melbeck kapitaina, Johnnieren langilea eta lehengusua

**Krediturik gabe**
* Billy Bevan: Treneko pika
* Leonard Carey: Burton - McLaidlawdarren maiordomoa
* Clyde Cook: Argazkilaria
* Alec Craig: Hogarth Clubeko harreragilea
* Vernon Downing: Benson, inspektorearen laguntzailea
* Gavin Gordon: Bertram Sedbusk doktorea, Isobelen anaia
* Lumsden Hare: Hodgson aktorea
* Aubrey Mather: Laidlaw's Will enpresaren exekutibo nagusia
* Constance Worth: Fitzpatrick andrea

Alfred Hitchcockek 47. minutuan kameoa egiten du, herriko postontzian gutun bat botaz.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Tiran (Itsaso Gorria)

**Tiran** (antzina **Iotabe** izenez ere ezaguna, greziar geografoen arabera) irla bat da Itsaso Gorrian, Akabako golkoaren sarreran. Saudia Arabiak eta Egiptok bere lurraldetzat jotzen dute, ondoan ekialdera duen Sanafir uharte txikiagoarekin batera, eta kontrol militarraren pean dago 21. mendean; arabiar-israeldar bake akordioak zaintzen dituen nazioarteko indarrak presentzia du bertan. Bisitariak ez dira onartuak. 

Duela bi mila urte juduak bizi ziren han, eta independenteak ziren Justiniano I.aren garairaino, bizantziar subiranotasunaren mendean jarri ziren arte.

Uhartetik mendebaldera, Sinai penintsulara dagoen tartea Tirango itsasartea esaten zaio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Damatxo arriskuan

[thumb|[Rembrandten 'Andromeda', arketipo honen adibidea]]
**Damatxoa arriskuan** munduko arte, literatura, zinematografia eta bideo-jokoetako gai klasikoa da. Bilau batek edo munstro batek estutzen duen emakume gazte, ezkontza-adineko eta eder bat izaten da, eta heroi bat behar izaten du erreskatatzeko. Pertsonaia tipo bihurtu da, melodrametan bereziki.

«Damatxo» terminoak, gaur egun oso gutxi erabiltzen den arkaismoa da, antzinako efektu bat lortzeko edo oraingoa bezalako adierazpenetan izan ezik. Arketipoaren jatorria Erdi Aroko zaldun ibiltarien kantu eta istorioetan agertu zen, emakume hauen erreskatea euren izateko arrazoiaren funtsezko zatitzat hartzen baitzuten.

Damatxo horien babesgabetasunak, batzuetan zuhurtziagabe izatetik edota bere inkonpetentziagatik hor daudenak, eta berenganatuko dituen norbaiten beharrak, estereotipoa kritika feministen jomuga bihurtu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leire Markinez Calvo

**Leire Markinez Calvo** (Beasain, 1978) euskal artista da. 

Arte Ederrak ikasi zituen. Pintura lantzen du bereziki eta teknika mistoez baliatzen da kolorez betetako margolanak sortzeko, abstraktuak zein figuratiboak. 2006an Chillida Lekun hasi zen lanean hezkuntza arduradun gisa eta lau urtez aritu zen bertan. Egun, irakaskuntza arte tailerren antolaketarekin batera uztartzen du. Bere hitzetan, emozioen gorabeherak lantzen ditu, kolorez kolore. 

## Estilo artistikoa 
Kolore bizi eta anitzeko pintura abstraktuak sortzen ditu. Sorkuntza horietan figuraziorik egon ez arren, biziki adierazkorrak dira. Hala ere, bere arteanak ez dute joera bera mantendu. Izan ere, 2013an elkarrizketa batean adierazi bezala, aurretik kolore ilunak erabili ohi zituen, marroixkak, lurraren tonalitate desberdinekoak. Aitzitik, egun kolore argiak dira nagusi zertzelada mota anitzeko konposizioetan. Besteak beste, bere lanak Altamirako Altarte elkartean erakutsi ditu.

Artistaren esanetan: "Normalean teknika ezberdinak lantzen ditut, pintura ezberdinak. Akuarelak daude, tinta, akrilikoak, oleoa, esmaltea, papela… denetik dago. Eta hori gustatzen zait, teknika ezberdinak erabiltzea eta bakoitzak eskaintzen duen texturarekin eta koloreekin jokatzea. Eta batez ere interesatzen zaidana da beraien artean sortzen diren erreakzio horiek, askotan kontrolatu gabeak direnak. Hori da nire lan egiteko modua. Garrantzia teknikari berari eta pinturari berari ematen diot, gai edo tematika jakin bati baino gehiago. Pintura erabili beharrean zerbait esateko, pintura bera da gaia."

## Tailerren nondik norakoak 
Azken urteetan zehar, arteari lotutako eskolak ematean aritu da. Antolatzen dituen tailer horietan, margolaritzaren bitartez ahalduntze prozesuan laguntzeaz gain, emozioen kudeaketarekin laguntzea du helburu. Halaber, pinturaz gainera bestelako baliabideak erabiltzen ditu: meditazioa, mugimendua edota baieztapenak kasu. Nabarmentzekoa da zehazki emakume autoestimua eta ahalduntze-prozesuan laguntzeko tailerrak garatu dituela. Zenbait tokitan antolatu ditu tailerrak, baina bereziki Tolosan aritu da, adibidez 2019, 2020 eta 2021 urteetan zehar. Alegia, bere tailerrek jarraikortasuna izan dute.

## Bestelako ekarpenak 
Gainera, 2007an liburu kapitulu bat argitaratu zuen izenburu honekin: "La educación artística para adultos en el tiempo libre. Estudio de casos: varios talleres de pintura de aulas de cultura de Guipúzcoa" artikulua idatzi zuen eta helduekin egindako tailer artistikoeetan izandako esperientziatik abiatutako hausnarketak partekatu zituen.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Leire Markinez Calvo, Emozioen gorabeherak kolorez kolore (1).jpg
Fitxategi:Leire Markinez Calvo, Emozioen gorabeherak kolorez kolore (2).jpg
Fitxategi:Emozioen gorabeherak kolorez kolore (3).jpg
Fitxategi:Leire Markinez Calvo, Emozioen gorabeherak kolorez kolore (4).jpg
Fitxategi:Emozioen gorabeherak kolorez kolore (5).jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emily Sonnett

**Emily Ann Sonnett**, (Marietta, Georgia, AEB. 1993ko azaroaren 25a), futbolean aritzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta brontzezko domina eskuratu zuen futbolean Ameriketako Estatu Batuak ordezkatuz; Kanadako taldearen (urrezko domina) eta Suediako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen AEBko taldea. 

Tokion, honako hauek osatzen zuten AEBko taldea: Alyssa Naeher, Crystal Dunn, Sam Mewis, Becky Sauerbrunn, Kelley O'Hara, Kristie Mewis, Tobin Heath, Julie Ertz, Lindsey Horan, Carli Lloyd, Christen Press, Tierna Davidson, Alex Morgan, Emily Sonnett, Megan Rapinoe, Rose Lavelle, Abby Dahlkemper, Adrianna Franch, Catarina Macario, Casey Krueger, Lynn Williams eta Jane Campbellek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Doilor

[thumb|XX. mende hasierako bilau [Estereotipo|estereotipikoa]]
**Doilorra**, **bilaua** edo **gaizkilea** edozein doilorkeria edo saldukeria egiteko gauza dena da. Bilauak fikziozko pertsonaiak dira, edo beharbada nobelatutako pertsonaiak, gaiztakeria nahita erabiltzen duten drama eta melodrametan, heroiaren aurka egiten dutenak. Hala, bilauak argumentu-baliabide ia saihestezina dira, eta heroiak baino gehiago, horiek baitira trama biratzen duten funtsezko elementuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drama historiko

thumb|XIX. mendeko Londresen girotutako film bat grabatuz, 2004
**Drama historiko** bat iraganeko aldi batean girotutako lan bat da, oro har, zinemaren eta telebistaren testuinguruan erabilia. Drama historikoak fikzio historikoa eta erromantikoak, abenturazko filmak eta kapa eta ezpatako lanak biltzen ditu. Lan historiko bat, garai lauso edo orokor batean girotua egon daiteke, Erdi Aroan adibidez, edo garai zehatz batean, 1920ko Hamarkada Zoriontsuan adibidez.

## Metodologia 
Zinemaren hasieratik, garai historikoetan girotutako filmak ospetsuenetariko batzuk izan dira. D. W. Griffithen *The Birth of a Nation* eta Buster Keatonen *The General* filmak Estatu Batuetako Gerra Zibilean girotutako lan goiztiarren adibide nabarmenak dira. Garai ezberdinetan, azpigenero ezberdinek ospea lortu dute, westernak eta 1950eko hamarkadan Ipar Amerikako zinemagintzan nagusi izan ziren ezpata eta sandalien filmak kasu.

Lehen kritikariek erromantzean eta testuinguru galant bateko harremanetan oinarritutako filmak zirela esan zuten, gai serioagoak jorratzen zituztela uste den beste drama historiko batzuk ez bezalakoak. Beste batzuek gutxietsi zieten, emakumeei zuzendutako lanak zirela esanez. Drama historikoak genero kontserbadore gisa ere deskribatu dira, inoiz existitu ez den iragan imajinatu bat loriatzen dutelako.

## Zehaztasun historikoa 
Drama historikoa fikzioa bada ere, lanek denbora tarte garrantzitsuko bizitza errealeko pertsonei edo gertaerei buruzko erreferentziak izan ditzakete, edo denbora-tartearen irudikapen faktiko zehatzak. Lanek fikziozko narratibak ere izan ditzakete, gehienak benetako pertsonetan edo ekitaldietan oinarrituak, *Braveheart*, *Les Misérables* eta *Titanic* kasu.

Gertakari edo pertsona historiko zehatzak zehaztasunez erretratatzen dituzten lanei dokudrama esaten diogu. Pertsona baten bizitza argumentuarentzat funtsezkoa denean, lan hori film biografiko esaten diogu (adibidez, *Frida*, *Cinderella Man* edota *Lincoln*).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ehun zutabeen leizea

**Ehun zutabeen leizea** () Errioxa ekialdeko Arnedo herrian dagoen leize multzoa da. *Caminos del Arte Rupestre Prehistórico* (CARP) elkartearen barnean dago eta interretazio zentru bat du aldamenean.

## Historia 
Cidacos haranean kokaturik dago, hareharriz eta buztiez osaturiko paisaian. Harri gogorrak ez direnez gizakiak hainbat zulo egin ditu babesteko edota erlijio-kultu helburuarekin. 

San Migel muinoaren barrenean aurkitzen da zulo sistema ikusgarriena, *Ehun zutabeen leizea*. Erdi Aroan sortu zen, izan ere garai hartan muga eremua izanik segurtasun eza handia zen eta haraneko biztanleek mendialdean babesteko eraiki eta erabili zuten. Elkar lotzen diren galeria eta gelek osatzen dute. Zutabeek eusten dituzte sabaiak eta leihoak eta ateak ere agertzen dira fatxadetan.

XI. mendean bazen monasterio bat Arnedon, Sancho Fortunionis Arnedoko jaunak Laturce mendiko San Prudencio monasterioaren esku utzi baitzuen testamenduan, 1063. urtean. San Migel muinoan ez da bestelako eraikuntza aztarnarik aurkitu eta pentsatzen da leize hauek osatzen zutela aipaturiko monasterioa.

XX. mende erdialdera Arnedon baziren oraindik 200 leize-bizileku hainbat auzotan antolatuak, baina herriak garapen ekonomikoa izatearekin batera leize horiek bertan behera utzi ziren. Leize-etxe atseginak ziren, urte osoan 15ºC tenperatura konstante mantentzen zutenak.

2021ean ikustaldia handitu zuten, zentzumen esperientzia errealagoa sortuz. Esate baterako gela batean monjea belaunikaturidago errezatzen, hormetako zuloetan garezurrak dituela eta aldi berean monjeen errezuak entzuten dira eta bulego batean idazten ari den lumaren soinuak entzuten dira. Ukenduak egiteko gelan belar lehorren usainak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Arnedoko udalaren webgunea
Hatzak gurutzatze

thumb|Hatzak gurutzatzea
**Hatzak gurutzatzea** mendebaldeko munduko keinu edo praktika apotropikoa da, zorte ona bilatzen duena. Kultura kristauan, Jainkoa babesteko erregutzeko saiakera bezala interpretatzen da. Umeek, askotan, keinua gezur-zuri bat esateko aitzakiatzat hartzen dute. Hedaduraz, hatzak gurutzatzeak promesa bat baliogabetzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zura ukitze

thumb|Zura utzitzea
**Zura utzitzea** edo **egurra ukitzea** mendebaldeko munduko keinu edo praktika apotropikoa da, "patua" saihesteko iragarpen edo harrokeria mesedegarri bat edo norberaren heriotzari edo beste egoera desfaboragarri bati buruzko adierazpen bat egin ondoren egindakoa.

Bere jatorriari buruzko zenbait azalpen daude: batuzen ustez ohituraren jatorria zeltiar edo germaniar folklorean izan daiteke, naturaz gaindiko izakiak zuhaitzetan bizi direla uste delarik, eta bertan babes gisa integra daitezkeelarik. Beste batzuek, berriz, egurrezko gurutzefikekin lotzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Che vuoi?

[thumb|[Michael Peña 2018an]]

'*** ( ahoskatua; ), ****, ****/**** («zertaz ari zara?») edo soilik ***' («zer?»), italiar keinurik ezagunena da. Besteak dioenari sinesgabetasuna adierazi nahi zaio, euren iritziei ere iseka eginez. Hegoaldean gehiago egiten duten arren, herrialde osoan egiten dute. Italiar diaspora zabala duten Argentinan eta Uruguain ere antzeko keinuak egiten dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alan Lancaster

**Alan Charles Lancaster** (Londres, 1949ko otsailaren 7a - Sydney, 2021eko irailaren 26a) ingeles abeslari eta baxu-jotzailea izan zen, *Status Quo* taldeko kidea. Taldearen sortzaileetako bat izan zen 1962an Francis Rossi ikastetxeko lagunarekin. 1985ean, *Live Aid* kontzertuan eman zuten azken emanaldia taldearekin. Ondoren The Party Boys eta The Bombers taldeetan jo zuen. 2013an eta 2014an bilera laburrak egin zituen Status Quorekin.

]]
Denis Abliazin

**Denis Mikhailovitx Abliazin**, errusieraz Денис Михайлович Аблязин, (Penza, Errusia, 1992ko abuztuaren 3a), gimnastikan aritzen den kirolari errusiarra da.

2012ko Udako Olinpiar Jokoetan (Londres), zilarrezko domina lortu zuen *Zorua* gizonezko kategorian, eta brontzezkoa, *Jauzi-zaldia* gizonezko kategorian. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan (Rio de Janeiro), zilarrezkoa, *taldeka* gizonezko kategorian; zilarrezkoa, *Jauzi-zaldia* gizonezko kategorian, eta brontzezkoa, *eraztuna* gizonezko kategorian, guztiak Errusia ordezkatuz; 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), zilarrezko domina lortu zuen *Jauzi-zaldia* gizonezko kategorian, eta urrezkoa, *taldeka* gizonezko kategorian, hauek ROC ordezkatuz; Japoniako taldearen (zilarrezko domina) eta Txinako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen ROCeko taldea Tokion, eta honako hauek osatzen zuten ROCeko gimnasta taldea: Denis Abliazin, David Beliavski, Artur Dalaloian eta Nikita Nagornyk. Kontuan izan, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Ura Iturralde

**Ura Iturralde** (Tolosa, 1979) euskal argazkilaria da. Gaur egun argazkilari autonomo gisa jarraitzen du lanean. Honetaz gain argazkigintza irakaslea ere bada.

## Ibilbide profesionala 
Diseinu Grafikoko goi mailako ikasketak burutu zituen eta disenatzaile gisa urte asko lan egin ondoren, Madrilera joan zen argazkigintza dokumental ikasketak burutzera. Haren lanen artean sarituenak, *Iran ezkutua* (LGTBI komunitatea) eta Palestinan eginiko *Azken Samiarrak* izenburua daraman erreportajeak izan dira. Azken proiektua Albaniako azkenengo trenei buruz hitzegiten duena izan da. Halaber, *Eitb kulturan* agertu 2019an Kuba, Bolivia eta Iraneko erreportaiei buruz hizketan  eta Tolosaldeko Ataria komunikabidean bere erreportaien inguruan mintzatu da .

## Estilo artistikoa 
Irudikapen idealizatuak erakusten dituzten argazkilaritzatik urrun kokatzen du bere lana artistak. Izan ere, bidaia perfektuetako irudiak ez diote barnean sortzeko grina pizten. Hasieran joera hori izan zuen arren, 2018an egindako elkarrizketa batean, egun, jendearen istorioak argazkien bitartez bildu eta erakustea xede duela adierazi zuen .

## Banakako erakusketak 
* *En la higuera del Ché*, Tolosa (2015)
* *Iran ezkutua* Barakaldo eta Tolosa (2019)

## Bere argazkiak erakutsi dituzten komunikabideak  
*Interviú
*7K, 
*7 Haizetara
*Vice Uk
*Al Jazeera 
 
## Sariak 
* BAFFEST jaialdia (2018) irabazlea
* Siena International Phootgraphy Awards (2018) finalista
* Barcelona International Photography Awards (2018-2019) erakusketarako aukeratua
* IPA, International Photography awards (2019) 3. Saria
* World Press Photo / Joop Swart Masterclass(2020) hautagaia

## Irudi galeria 

Fitxategi:Ura Iturralde, Albaniako Azken trenak.jpg|Ura Iturralde, Albaniako Azken trenak
Fitxategi:Ura iturralde, Azken samariarrak proiektuko argazkia.jpg|Ura iturralde, Azken samariarrak proiektuko argazkia
Fitxategi:Ura Iturralde, Iran ezkutua proiektuko argazkia (1).jpg|Ura Iturralde, Iran ezkutua proiektuko argazkia
Fitxategi:Ura Iturralde, Iran ezkutua proiektuko argazkia (2).jpg|Ura Iturralde, Iran ezkutua proiektuko argazkia
Fitxategi:Ura Iturralde, Iran ezkutua proiektuko argazkia (3).jpg|Ura Iturralde, Iran ezkutua proiektuko argazkia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zuriñe Soto

**Zuriñe Soto** (Bilbo, 1979) artista artearekin bizitza errepresentatzen saiatzen da, emozioen bitartez eta edertasunari buruz ere hausnartuz. 

## Ibilbide profesionala 
Arte Ederretako Fakultatea utzi zuenetik hainbat disziplina landu ditu, esploratzeko beharra sentitzen zuelako. Azken urteotan ordea, pinturan murgilduta ibili da, zuzenagoa iruditzen baitzaio. Intimoagoa. Azken finean, arteak orokorrean, eta zehazki pinturak, bizitzan zehar ibiltzen laguntzen dion tresnatzat jotzen du, bere arimaren grinak asetuz. Ondorioz, artea prozesu terapeutikotzat jotzen du eta arte-terapiaren ildoan kokatu daiteke.

## Sormen prozesua 
Alde batetik, bere barne mundua ikertzen du Sotok; emozioak, sentimenduak eta buruarekin definitu ezin dituen pertzepzioak. Bestetik, kanpoko mundua; erakarriak suertatzen zaizkion hiri paisaiak eta pertsonen erretratuak irudikatzen ditu.. Sortzeko beharra barnetik ateratzen zaion bulkada antzeko bat da, txikitatik barnean izan duena. Ezkerraldea grisean hezia, arteak kolorez betetzen omen zion bizitza. Horiek horrela, hainbat dizipina desberdin jorratu ditu, halanola, komikia, animazioa, laburmetraiak .

## Irudi galeria 

Fitxategi:Zuriñe Soto, Abandonua.jpg|Zuriñe Soto, Abandonua
Fitxategi:Zuriñe Soto, Ahizpa nagusia.jpg|Zuriñe Soto, Ahizpa nagusia
Fitxategi:Zuriñe Soto, Poza.jpg|Zuriñe Soto, Poza
Fitxategi:Zuriñe Soto, Uda nordikoa Bilbon.jpg|Zuriñe Soto, Uda nordikoa Bilbon
Fitxategi:Zuriñe Soto, Zauri sakona.jpg|Zuriñe Soto, Zauri sakona

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Industrializazioaz ez dago ezer kulturalki  Berria, 2023.02.16
Zaldun ibiltari

[thumb|upright|*[Amadis de Gaula*ren azala, 1533]]
**Zaldun ibiltaria** makurrak zuzentzen eta babesgabeak babesten, abentura bila ibiltzen zen zalduna da, zalduntza-liburuetako arketipo bilakatu zena. Gaur egun, zaldun horien existentzia ia mitikoa da, eta Europako folklorearen zati da. Adibiderik argiena, Artur erregearen eta Mahai Biribileko bere zaldunen elezaharrean aurkitzen duten, non, zenbait alditan, erregearen agindupean dauden zaldunek, euren betebehar ez berehalakoak atzeratzen dituzten herria zaldun ibiltari moduan zerbitzatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hugh Lofting

**Hugh John Lofting** (Maidenhead, Berkshire, 1886ko urtarrilaren 14a - Topanga, Kalifornia, 1947ko irailaren 26a) ingeles idazlea izan zen.

Ingeniaritza zibila ikasi zuen Massachusetts Institute of Technologyn eta bere lanaren ondorioz bidaiatu zuen. Bigarren Mundu Gerran britainiar armadaren Irlandar Guarden Erregimentuan sartu zen eta larri zauritu zuten. Bere seme-alabei gutunak idatzi zizkien lubakietatik, ondoren Doctor Dolittleren eleberri bihurtu zirenak. Gerraren ondoren, Estatu Batuetara joan zen bizitzera.

Doctor Dolittleren hamabi liburu argitaratu ziren eta haurrentzako beste istorio batzuk ere idatzi zituen.

## Lanak 
# *The Story of Doctor Dolittle* (1920) 
# *The Voyages of Doctor Dolittle* (1922) 
# ''Doctor Dolittle's Post Office* (1923) 
# *The Story of Mrs Tubbs* (1923)
# *Doctor Dolittle's Circus* (1924) 
# *Porridge Poetry* (1924)
# *Doctor Dolittle's Zoo* (1925) 
# *Doctor Dolittle's Caravan* (1926) 
# *Doctor Dolittle's Garden* (1927) 
# *Doctor Dolittle in the Moon* (1928) /978-1612035369
# *Noisy Nora* (1929)
# *The Twilight of Magic * (1930)
# *Gub Gub's Book: An Encyclopedia of Food* (1932)
# *Doctor Dolittle's Return* (1933) 
# *Doctor Dolittle's Birthday Book* (1936)
# *Tommy, Tilly, and Mrs. Tubbs* (1936)
# *Victory for the Slain* (1942)
# *Doctor Dolittle and the Secret Lake* (1948) 
# *Doctor Dolittle and the Green Canary* (1950) 
#*Doctor Dolittle's Puddleby Adventures'' (1952) 

## Kanpo estekak
Jabugo urdaiazpiko

**Jabugo urdaiazpikoa** () gazitan lehortutako urdaiazpiko ondu mota da. Jabugo jatorri deitura babestua da, Europako Parlamentuaren eta Europar Batasuneko Kontseiluaren 1151/2012 Erregelamenduari esker. Urdaiazpiko oso ezaguna da bere testura, usain eta zapore bereziagatik.

Aracenako mendizerra eta Arocheko Haitzetako parke naturalean egiten dute, baldintza mikroklimatiko bakarretan. Dehesan aske hazitako eta ezkur eta larre naturalez soilik elikatutako txerri iberikoetatik dator.

## Udalerriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cala (argipena)

**Cala** izan daiteke:

### Izena 
* **Cala** edo **calanca**, euskaraz baita **kala** idatzia, mendebaldeko Mediterraneoko senadiak izendatzeko modua.

### Toponimoa 
* Cala (Hegoafrika), Hegoafrikako herria;
* Cala (Huelva), Espainiako udalerria;
* Cala Gonone, Sardiniako udalerria.

### Kirola 
* Club Atlético Los Andes, argentinar futbol taldearen akronimoa;
* Juan Cala (1989-), espainiar futbolaria;
* Ugo Calà (1904–1983), italiar xakelaria.
Ikus, halaber:

* **Kala (argipena)**
Europako folklore

thumb|Robin eta Sir Guy
**Europako folklorea** edo **mendebaldeko folklorea** mendebaldeko munduko folklore da, batez ere ikerketa konparatiboak egiten ditugunean. Berez, ez dago europar kultura bakar bat, baina Erdi Aroan eta Aro Moderno goiztiarrean kristau herriaren historia komunak Europako etnia edo eskualde askotan partekatzen diren tradizio batzuk sortu ditu.

Honek, kristau mitologian oinarritutako tradizio komun nabarmenak biltzen ditu, hau da, Eguberri ospakizuneko zenbait puntu komun, Gabonetako opariak edo Hilen Egunarekin lotutako ohiturak kasu.

Gainera, Europako eskualde gehienetan errepikatzen diren zenbait keinu edo praktika apotropiko daude, hala nola, egurra ukitzea edo gurutzatutako hatzen keinua.

## Historia 
Antzinate klasikoko kulturak, mitologiak, erlijio helenistikoak eta praktika magikoak edo kulturalak barne, eragin handia izan zuen kristautasunaren hasieran, aurretik Erromatar Inperioak kolonizatutako lurralde guztietako tradizioetan substratu bezala aurki daiteke, eta hedaduraz, baita Erdi Aroan kristautasunak lortutako lurraldeetan ere. Europa osoa, Ekialde Ertainaren zati handi bat eta iparraldeko Afrika hartzen ditu barne. Erromatar garaian herri sinesmenetatik jasotako tradizio hauek, tokiko tradizioekin sinkretizatu ziren, bereziki, germaniar, zelta eta eslaviar tradizioekin. Tradizio herrikoi asko mundu islamiarrarekiko kontaktuagatik ere sortu ziren, bereziki Balkanetan eta Iberiar penintsulan. Harreman kultural horren emaitza, adibidez, Ingalaterrako Morris dantzaren tradizioan ikus daiteke, Erdi Aro berantiarreko dantza "mairuen" egokitzapena edota makil dantzarekin antzekotasun handiak dituena.

Prozesu honen emaitza, erregionalki ezberdinak baina lotutako tradizio herrikoiak izan ziren, Europan Aro Moderno goiztiarraren bezperan existitzen ziren bezala. Garai modernoetan, eta bereziki XIX. mendetik, tradizio hauen artean elkarren arteko harreman ugari egon da, sarri, estatubatuar folklorearen bitartekotzari esker.

## Bibliografia 
* Leach, Maria (ed.), *Funk & Wagnalls Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend*New York: Funk & Wagnalls Co, 1949.
* Newhall, Venetia J., *European Folklore: An Encyclopedia*,  Garland Publishing, 2005, .
* Ziavras, Mary, "Greek Folk Stories, Old and New:, ComteQ Publicado, 2012, .

## Kanpo estekak
D'Oboe dorreak

'''D 'Oboe dorreak''' () 2009an Espainiako Benidorm herrian (Alacant) eraikitako 114 metroko altuerako etxe orratzez osatutako bizitegi-gunea da. 326 apartamentuko multzoa bi dorre biki berdinez osatuta dago, bata bestearen ondoan jarrita. Proiektuak altuera txikiagoko hirugarren dorre bat aurreikusten du, aldameneko lursail batean, oraindik eraiki ez den kale batez banandua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jugatx Astorkia

**Jugatx Astorkia** (Berriz, Bizkaia, 1992ko urriaren 23a) artista eta ikertzailea da. 

## Biografia 
UPV/EHUn Arteko Gradua burutu ondoren, Arte Garaikideko Masterra egin zuen Universidade de Vigon. Esperientzia horrek argiaren pertzepzioari eta materialtasunari, zein argazkigintzari lotutako praktika esperimentalei bidea ireki zion.
## Ikerketa 
Gaur egun doktorego-tesia egiten ari da UPV/EHUn, argi-irudia esfera analogiko-digitalen barruan ezeztapen-prozesuen bidez eraldatzeari buruz. Bere praktika artistikoan, plastikoki ikusezina dena gauzatzeko, argiaren aztarnak eta hondarrak erabiltzen dituzten prozesuekin lan egiten du eta horren inguruko kapitulu bat argitaratu zuen 2019an. Halaber, hainbat ikerketa-taldetan parte hartu du, hala nola, PREKARIART edota GizaArtea taldeetan.

## Impr Pant. proiektua 
Artistak Noticias de Alava egunkariari azaldu zionez, erakusketako artelanak pantailatik ateratzen diren irudien inguruan sortu zituen. Gainera, erakusketa horretan pantailak euskarri gisa ere erabili zituen. Euskarri horiek espazioan erakutsi zituen, proiektatzen ziren irudiekin elkarreragiteko moduan. Ondorioz, argi-joko batzuk sortu ziren, Astorkiari benetan interesatzen zitzaizkionak. Izan ere, sortzaileak pantailen barne-prozesuak behatu zituen, irudiak nola sortzen diren ulertzearren. Esperimentazio prozesu horretan irudi abstraktuekin egin zuen topo, ia ezerezari buruzko irudiekin.

## Banakako erakusketak 
* Impr Pant., Astra, Gernika (2021)
* Impr Pant., Juan Valera kultur zentroa, Doña Mencía, Cordoba (2021)
* Impr Pant., Montehermoso Kulturgunea, Vitoria-Gasteiz (2021)
* Impr Pant., Zelaietako Erakusketa gela, Zornotza (2021)

## Irudi galeria 

Fitxategi:Jugatx Astorkia, Liminal, 2021.jpg|Jugatx Astorkia, Liminal, 2021
Fitxategi:Jugatx Astorkia, ppp (pixel por pantalla) lanaren detailea, 2021.jpg|Jugatx Astorkia, ppp (pixel por pantalla) lanaren detailea, 2021
Fitxategi:Jugatx Astorkia, ppp (pixel por pantalla), 2021.jpg|Jugatx Astorkia, ppp (pixel por pantalla), 2021
Fitxategi:Jugatx Astorkia, Sun, set, light“, 2020.jpg|Jugatx Astorkia, Sun, set, light“, 2020
Fitxategi:Jugatx Astorkia, Virtually weightless, 2021.jpg|Jugatx Astorkia, Virtually weightless, 2021

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Polo (izozkia)

**Poloa** izozki bat da, urez, koloratzailez, dastagarriz eta azukrez egina, hartzeko luzanga eta makila bat duena. Likidoa makila baten inguruan izoztuz egiten dute, piruleta baten antzera.

Esnez egindako poloak daude, normalean txokolatezko estaldura-geruza batez estalita daudenak eta batzuetan betegarriren bat daramatenak (esne kondentsatua edo almibarren bat izan daiteke).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dehesa

[thumb|Dehesa [Huelvako probintzian.]]
**Dehesa** (; ) artez, artelatzez edo beste espezie batzuez osatutako basoa da, larre edo sastraken beheko geruza duena. Bertan, gizakiaren jarduera handia izan da ia baso osoan, oro har, aziendari eusteko, ehizarako eta beste baso-produktu batzuk (egurra, kortxoa, perretxikoak eta abar) aprobetxatzeko erabiltzen da.

Iberiar penintsulako mendebaldeko nekazaritza eta abeltzaintza sistemaren adibide tipikoa da.

Dehesa hitza latinezko  () hitzetik dator, errekonkistako lehen biztanleek hesiak egiten baitzituzten bertan zeuden artaldeak babesteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aintzane de Luna

**Aintzane de Luna** (Bilbo, 1963) artista eta diseinatzailea da. Zeramikarekin egiten du lan berezki, instalazio artistikoak eta arte-objektuak sortuz. 

## Biografia 
Arte Ederretako ikasketak gauzatu zituen Euskal Herriko Unibertsitatearen Leioa-Erandioko kanpusean, diseinu espezializazioan.

2001ean bere lehen erakusketa kolektiboan parte hartu zuen, *VACAS-BEHIAK*, "I love cow – Nik behia maite dut" lanarekin. 2004an, aldiz, bakarkako lehen erakusketa aurkeztu zuen Bilbon, *Retratos Luna Portraits*. Bertan, ordurarte gauzatutako plastika- eta ikus-lanaren emaitza ziren zenbait erretratu erakutsi zituen. Urte horretatik aurrera, teknika digital berriak aztertzeari ekin zion erretratuaren generoan aplikatzeko eta teknologia berriak txertatuz joan zen bere sormen-prozesuan.

2009tik aurrera, bere sorkuntza lanetan zeramika erabiltzeari ekin zion eta gaur egun, zeramika da de Lunaren artelanen euskarri nagusia. Zeramikarekin, bere esperientzia, sentimendu eta gogoetetatik abiatuz, arte-objektuak  sortzen ditu. Gainera, bere lanetan, umorea eta ironia erabiltzen ditu ikusleengan hausnarketa bultzatzeko. Horrela, zeramika generoa, identitatea edo izaera bezalako gai sozial eta politikoen inguruan mintzatzeko baliabide bilakatzen du.

## Erakusketak 
### Bakarkakoak 
* *Berri Txarrak, Berri Onak*, Arizko Dorretxea, Basauri, 2020-21
* *Déshabillé*, Narata, Bilbo, 2013
* *Addicted to fashion!,* Cultto, Bilbo, 2012
* *Art is Sexy*, otraformadeverlascosas, Logroño, 2011
* *Biografías pintadas*, Forum Bizkaia Creaktiva, Bilbo, 2010
* *Fichados*, Getxoko kultur espazioa, 2010
* *El infierno son los demás*, DOM, Bilbo, 2005
* *Retratos Luna Portraits*, Chufo Exposiciones, Bilbo, 2004

## Sariak eta aitorpenak 
* *I Premio de Arte A&G* sarian finalista, A&G – Arte, Madril, 2021
* *Arte Non-nahi* deialdian hautatua, Moving Artists, markesinak, Bilbo, 2021
* *#porquenomeves* erakusketa kolektiboan finalista “Berri Txarrak, Berri Onak” instalazioarekin, MIA Art Collection, 2021
* Ekoizpenerako laguntzak, BilbaoArte, 2020
* Sormenerako eta ekoizpenerako laguntzak, Kultura eta Hizkuntza Politika Saila, Eusko Jaurlaritza, 2019
* *Carsa Arte Pintura*, Arte eta Teknologiako IV. Lehiaketa Nazionalean hautatua, 2007 eta 2005

## Irudi galeria 

Fitxategi:Aintzane de Luna, “Berri Txarrak, Berri Onak“, 2021.jpg|Aintzane de Luna, “Berri Txarrak, Berri Onak“, 2021
Fitxategi:Aintzane de Luna, "The Nature of the Fortunate Person. Good Luck and Hapiness", 2021.jpg|Aintzane de Luna, "The Nature of the Fortunate Person. Good Luck and Hapiness", 2021
Fitxategi:Aintzane de Luna, “GET UP!“, 2017.jpg|Aintzane de Luna, “GET UP!“, 2017
Fitxategi:Aintzane de Luna, “Fuck art! (Who is afraid of modern art?)“, 2017.jpg|Aintzane de Luna, “Fuck art! (Who is afraid of modern art?)“, 2017
Fitxategi:Aintzane de Luna, “Pas d’art” - “Avoir un trou“, 2016.jpg|Aintzane de Luna, “Pas d’art” eta “Avoir un trou“, 2016

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aintzane de Lunaren webgunea
Txupatxus

**Txupatxusa** 2 eta 3 cm arteko diametroko karamelu gogor eta koloretsua da, forma esferikoa edo obalatua duena, esferaren erdian makilatxo bat sartuta duena, eusteko balio duena, trinkoa izan daiteke edo txiklez, txokolatez eta abarrez beteta egon daiteke.

Espainian Chupa Chups enpresak ospetsu bilakatu eta, metonimiaz, enpresaren izena hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aingeru-budin

**Aingeru-budina** () arrautza gorringoa, ura eta azukrea erabiliz egindako postrea da, trinkoa eta hori bizikoa. Tradizioaren arabera, Jerez de la Fronteran duela 500 urte baino gehiago sortu zuten.

Gaur egun, Andaluzian tipikoa da, baina Villoldon, Palentzian eta Asturiasen ere tradizio zabala dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nerea Lekuona

**Nerea Lekuona** (Gasteiz, Araba, 1976) artista eta sortzailea da.

## Biografia 
Diseinu, zinema eta bideo formakuntza du Lekuonak eta, bere ibilbide artistikoan zehar, Montehermoso kultur gunea (Gasteiz) edo Artium museoa (Gasteiz) bezalako espazioetan izan ditu bere artelanak ikusgai, baita Espainia mailan eta internazionalki antolaturiko hainbat jaialditan ere.

Bere sorkuntza ingurunera egokitu ohi du, intuizioa erabiliz artelanak sortzeko orduan. Ikuspegi kritikoa eta hausnarketa bultzatzen duten proiektu hibridoak hobesten ditu, irudien tratamendua, idazketa, ekintza, bitartekaritza eta egungo egoera ardatz hartuz beti ere. Horrela, gero eta presentzia handiagoa dute bere proiektuetan instalazioek eta formatu zabalduek.

Arte sorkuntzan lan egiteaz gain, Guggenheim museoko (Bilbo) hezkuntza programan eta Zas espazioaren (Gasteiz) kudeaketa eta programazioan ere parte hartzen du, baita *Inmersiones* ekimenean ere, Euskadi eta Nafarroako artisten urteroko kongresua. Era berean, erakusketetako komisariotzan ere lan egin izan du.
* Praxis, Artium Museoa, *Vitoria-Gasteiz*, 2016
* Fruturama, Festival Internacional STOFF, Kultur Husset Stockholm, 2012

### Kolektiboak 
* Los nuevos 90,  Museo San Telmo, Donostia-San Sebastián, 2023 
* El cuarto de los huéspedes, 10 años sin Germán Coppini, Prodigioso Volcán, Madrid, 2023
* *Producción, NO reproducción*, Artium museoa, Gasteiz, 2018
* *APEIRON: Muestra de videoarte vasco*, II Festival Cervantino de Montevideo, Uruguai, 2018
* *In June we trust*, Artbanchel 2018, Madril, 2018
* *Procesos*, Centro de Arte Dados Negros, Villanueva de los Infantes, 2016
* Zama, Festival Loraldia, Sala Rekalde Aretoa, Bilbao, 2015
* *Getxoarte*, Getxo, 2015
* *Good shirt*, Zuloa espazioa, Gasteiz, 2010
* 56 Certamen de Arte Alavés, Luis de Ajuria aretoa, Vital Kutxa Fundazioa, Gasteiz, 2006

## Irudi galeria 

Fitxategi:Nerea Lekuona, “Laboratorio en transición“.jpg|Nerea Lekuona, "Laboratorio en transición"
Fitxategi:Nerea Lekuona, “La calle es mía“.jpg|Nerea Lekuona, "La calle es mía"
Fitxategi:Nerea Lekuona, “Democracia“.jpg|Nerea Lekuona, "Democracia"
Fitxategi:Nerea Lekuona, “Archipiélago de penínsulas“.jpg|Nerea Lekuona, "Archipiélago de penínsulas"
Fitxategi:Nerea Lekuona, “Puedo prometer“.jpg|Nerea Lekuona, "Puedo prometer"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Nerea Lekuonak bere ibilbidea kontatu zuen. TV2 kateko *La aventura del saber* saioa 2024.03.04

* Nerea Lekuonaren webgunea
* Nerea Lekuona OKELA espazioaren Artisten Meeting Pointa sarean
Alacant turroi

**Alacant turroia** edo **turroi gogorra** () almendra oso pixka bat txigortuekin eta eztiarekin egindako turroia da. Alacanteko turroia urteko edozein sasoitan kontsumitzen da, baina bere eskariak gora egiten du Gabonetan. Ospea hain handia da Espainia osoan, non etxe gehienetan Gabonetan kontsumitzen duten. Zatika eta Gabonetako gozokiekin batera (azukre-arbendolak, mazapanak, polboroiak, etab.) plater batean zerbitzatu ohi dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak