Clara Campoamor

**Clara Campoamor Rodríguez** (Madril, 1888ko otsailaren 12a – Lausana, 1972ko apirilaren 30a)  politikaria, abokatua eta idazlea izan zen. Gainera, emakumeen eskubideen babeslea eta sufragio unibertsalaren bultzatzaile nagusia izan zen Espainian. Berari eta beste hainbat politikariri esker, 1931n emakumeen botoa Errepublikar Konstituzioan sartzea lortu zen. Gainera, Katalunian katalana hizkuntza koofiziala izatearen kontra bozkatu zuen. Espainiatik ihes egin behar izan zuen Gerra Zibilaren erruz eta Suitzan hil zen erbesteratua.

## Bizitza 
1888an jaio zen Madrilen. Ama jostuna zen eta aita kontularia egunkari batean. Bikoteak beste bi seme izan zituen baina Ignaciok bakarrik biziraun. Geroago, Ignaciok Bigarren Errepublikan parte-hartu zuen politikari bezala ere.

10 urte zituela, bere aita hil egin zen. Horrek bere ikasketak uztera eraman zuen eta jostun, telefonozain, saltzaile, etb bezala egin behar izan zuen lan familia mantendu ahal izateko. 1909an oposizioak atera zituen Gobernazio Ministerioko Telegrafoen kidego osagarriko bigarren klaseko emakumezko laguntzaile bezala. Pare bat hilabete egon zen Zaragozan eta gero lau urte Donostian. 1914ean plaza bat irabazi zuen Instrukzio Publikoko Ministerioan, oposizioz lehen postuarekin. Horrek Madrilera itzultzea ahalbideratu zuen eta bertan takigrafia eta mekanografiazko irakasle bihurtu zen Emakume Helduen Eskolan.

1924ean zuzenbide ikasketak egin ondoren abokatu lanetan hasi zen buru-belarri. Bide horretatik murgildu zen politikan. Sozialismora hurbildu zen lehenik, gero errepublikar zentristekin ibili zen, beti bere ideiei gehien hurbiltzen zitzaion esparru politikoa bilatzen. 1931n, Bigarren Errepublikan, diputatu aukeratu zuten Espainiako Kongresuan –emakumeak aukeratuak izan zitezkeen, baina ezin zuten botorik eman–, Errepublika berriaren konstituzioa idazten lagundu zuen eta posizio horretatik ekin zion emakumeen boto eskubidea lortzeko borrokari. Madrilgo Lyceum Club Femenino elkartearen partaide aktiboa izan zen. Kataluniako Estatutuaren eztabaidetan, lurralde horretan katalana bertako hizkuntza koofiziala izatearen kontra bozkatu zuen, baita Espainiako lehen hezkuntzan gaztelania irakastea nahitaezko egitearen alde ere.

1937an erbestera joan zen Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz. Lehenik Buenos Airesen bizi izan zen eta ondoren Suitzako Lausanan, hil arte. Erbesteko denbora guztian konferentziak eman, liburuak idatzi eta emakumeen eskubideen aldeko lanean jardun zuen. Campoamor 1972ko apirilaren 30ean hil zen hiri suitzarrean, minbiziak jota. Bere gorpuzkiak Donostiako Polloeko hilerrian erraustu zituzten 17 egun geroago eta Monsó Riu familiaren panteoian lurperatu zuten, amabitxia zenez.

## Emakumeen sufragismoa 
[thumb|ezkerrera|[Clara Campoamorri eskainitako omenaldia, Donostian. Eskultura Dora Salazarrena da.]]
Arazoak arazo eta tirabirak tirabira, emakumeen sufragismoak azkar izan zuen arrakasta herrialde anglosaxoietan. Herrialde horietan erdi mailako klasea boteretsua zen, eta ideal demokratikoak oso sendotuta zeuden. 1918an, Britainia Handian 30 urtetik gorako emakumeei boto eskubidea eman zitzaien, eta 1928an 21 urtetik gorakoei, gizonei bezala. Estatu Batuetan 1920an eman zitzaien emakumeei boto eskubidea.

Hala ere, mugimendu feministak gizarte garapen txikiagoko herrialdeetan arrakasta izateak luze jo zuen. Espainian, Concepción Arenalek sustatu zuen feminismoa, XIX. mendean. 1918an, Espainiako Emakumeen Elkarte Nazionala sortu zen. Garai hartako elite intelektualeko emakumeek osatzen zuten, eta Clara Campoamor eta Victoria Kent nabarmendu ziren haien artean. 1931n, Espainiako Bigarren Errepublikaren Konstituzioak emakumearen boto eskubidea ezarri arte, haien eskaerek ez zuten arrakasta izan.

thumb|Clara Campoamor Donostiako Polloe hilerrian lurperatuta dago, Monsó Riuren famili panteoian.
thumb|Clara Campoamor lurperatutako datuak.

## Clara Diputatuak Gorte Konstituziogileetan emandako hitzaldia (1931-10-01) 
## Lanak 
* *El derecho de la mujer en España* (1931)
* *El voto femenino y yo: mi pecado mortal* (1935).
* *La révolution espagnole vue par une républicaine* (1937). Lehen argitalpena Parisen. Ondoren gaztelaniara itzuli zen.
* *La revolución española vista por una republicana-*
* *El pensamiento vivo de Concepción Arenal* (1943)
* *Sor Juana Inés de la Cruz* (1944)
* *Vida y obra de Quevedo* (1945)
* *Heroísmo criollo: la Marina argentina en el drama español* (1939-1983), Buenos Aires. Editado en 1939 por Talleres Gráficos Fanetti & Gasperini. .
* *Del amor y otras pasiones. Artículos literarios* .​
[erdian|thumb|400x400px|*"Munduak behar dau laster* *andraren botua* 

*libre izateko da* *askatzen lotua"*

*[Jazinto Rivas|Elgeta*]]

## Bibliografia 
* Fagoaga, Concha; Saavedra, Paloma (2006). *Clara Campoamor: la sufragista española*. Instituto de la Mujer. .
* Lafuente, Isaías (15 de diciembre de 2015). *La mujer olvidada*. Grupo Planeta. .
* Tusell Gómez, Javier; Ruiz-Manjón, Octavio; García Queipo de Llano, Genoveva (1981-1982). «Apéndices: los resultados electorales». *Revista de derecho político* (Madrid: Universidad Nacional de Educación a Distancia) (13): 237-270. ISSN 0210-7562.
* Valcárcel, Amelia (2002). *El debate sobre el voto femenino en la Constitución de 1931*. Madrid: Congreso de los Diputados. .

## Erreferentziak 
* Artikulu honen edukiaren zati bat Urko Apaolazak idatzitako «Clara Campoamor eta txanponaren bi aldeak» lanetik txertatu zen, artikulu hori Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 lizentziarekin argitaratu baitzen argia.com webgunean.

## Kanpo estekak 
* Beñat PARRA: "50 urte Clara Campoamor gabe" *Irutxuloko Hitza*, 2310 zk., 2022-V-6.
* Onintza ENBEITA: «Oharkabean» *Paperekoa.berria.info*
* Josu CHUECA: «Emakumeak II. Errepublikan: Ikurra baino gehiago?» Argia.com