Évora

**Évora** ( ahoskatua) Portugalgo hegoko erdialdeko hiria da, Evorako Barrutiko eta Alentejo eskualdeko hiriburua. 2011ko erroldaren arabera, 56.596 biztanle ditu. 

1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Évorako erdigune historikoa. Horretaz gain, Europako herri zaharrenen sarean sartuta dagoen Portugalgo herri bakarra da.

## Etimologia 
Zeltiarrek *Ebora* izena eman zioten, "hagina" (zuhaitza) esan nahi duena: hipotesi onartuena da, baina beste batzuk daude. Erromatarrek urrea ustiatu zuten Portugalgo meategietan eta *aurum* izenaren aldaera izan liteke; haatik, Évoran bertan urrerik ez zegoenez, ez da aintzat hartzen.

## Historia 
### Erromatarren aroa 
Bi mila urtetik gora dituen hiri zaharra da. Lusitania hegoaldeko zeltiar leinuen hiriburu zen. K.a. 57 urtean, erromatarrek konkistatu eta Julio Zesarrek *Liberalitas Julia* ("Julioren oparotasuna") izena ezarri zion; dena den, Plinio Zaharrak bisitatu zuen eta bere *Naturalis Historia* liburuan *Ebora Cerealis* deitu zion, inguruan galsoro zabalak baitzituen. Hainbat bideren lotunea izanik, Evora handitu egin zen eta Iberiar Penintsulako hiri nagusien artean kokatu. IV. mendean Quintianus apezpikuaren egoitza zen.

### Visigodoak eta mairuak 
Visigodoek eraso egin zioten 584 urtean eta Leovigildo erregearen menpe geratu zen. Katedral-hiri bihurtu zen, baina garai hartan hasi zen hiriaren gainbehera.

715ean, Tarik ibn Zijad mairuak konkistatu zuen eta Badajozko taifaren barnean geratu zen. 1165 artean musulmanek agindu zuten bertan eta hiriak *Yaburah* ( يابرة) izena izan zuen. Hiria errekuperatzen hasi zen, eskualdeko nekazaritza gune bihurtu baitzuten eta gotorlekua eta meskita ere eraki baitzituzten. Egun ere oso nabaria da haren egitura musulmana.

### Erdi Aroa 
1165ean, Geraldo "Beldurgabeak" (*Geraldo Sem Pavor*) eraso sorpresa baten bidez hiria eskuratu eta Afonso Henriques errege kristauaren menpe geratu zen. Erdi Aroan hantxe izan zuten egoitza sarritan Portugalgo gorteak eta nobleek. Errege ezkontza ugari izan ziren bertan, bai eta Erresumarentzako garrantzitsuak ziren erabakiak hartu ere.

### Aro modernoa 
Kultura eta arte zentro garrantzitsua izan zen, XV. mendean, Joanes III.aren garaian. Artista asko bizi izan ziren bertan, hala nola Nicolau Chanterene eskultorea, Cristóvão de Figueiredo eta Gregório Lopes margolariak, Manuel Cardoso eta Duarte Lobo musikariak, Duarte Galvão kronikaria eta Gil Vicente antzerkigilea. Aldi berean, Portugalgo esklabu populazioaren gehiengoa Évoran zegoen XVI. mendean.

1540an apezpiku egoitza bihurtu zen berriz eta 1559an Jesusen Konpainiak Portugalgo bigarren unibertsitatea ireki zuen, bestea Coimbrakoa zen. Maisu flamenkoak ekarri ziren, Nicolaus Clenardus (Nicolaas Cleynaerts) eta Johannes Vasaeus (Jan Was), besteak beste. XVI. mendean Jesuitak Portugaldik bidaliak izan arren, unibertsitateak bertan iraun zuen, 1759an Pombalgo markesak itxi zuen arte.

1808an soldadu portuges eta espainiarrek Évora defendatu nahi izan zuten frantziar tropen aurrean, baina frantsesek garaitu eta hiria arpilatu zuten. 1834an ere Gerra liberalen amaiera izan zen Évoran Mikel I.a errege absolutistaren gudarostea errenditu zenean.

1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen bertako erdigune historikoa.

## Geografia 
Alentejo eskualdeko lautada zabaletako muino batean dago, 300 metroko altueran, Lisboa eta Badajoz arteko errepidean, Portugalgo hiriburutik 140 kilometrora eta Badajoztik, 80&nbsp;km-ra.

## Banaketa administratiboa 
### k 
## Demografia 
## Ekonomia 
Alentejoko hiri nagusia denez, eskualderako nekazaritza eta zerbitzu erdigune garrantzitsua da. Unibertsitatea bertan dago bain eta Ospitale handia ere bai. Turismoa ere jarduera ekonomiko garrantzitsua da.

## Ondasun nabarmenak 
1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Évorako erdigune historikoa. Izan ere, hainbat arotako anitz monumentu aipagarri ditu:
* Évorako tenplu erromatarra (II. mendekoa)
* Évorako katedrala (XII-XIII. mendeetakoa)
* San Frantzisko eliza (XV. mendekoa): Famatua da bertako hezurren kapera (*Capela dos Ossos*).
* Évorako errege jauregiaren hondarrak
* Aqua da Prata akueduktoa.

Hiritik 10-15 kilometro mendebaldera, Paleolito garaiko monumentu megalitiko garrantzitsuak ditu.
* Zambujeiroko trikuharri handia.
* Almendrondoetako harrespila.

## Iruditegia 

Irudi:Evora seen from the Quinta da Malagueira Photo by Christian Gänshirt.JPG|Évorako alde historikoko ikuspegia.
Irudi:Evora old-town-centre.jpg|Alde historikoa.
Irudi:Giraldo.JPG|Giraldo plaza.
Irudi:Evora42.jpg|Évorako tenplu erromatarra.
Irudi:Karinecyril evora cathedrale1.JPG|Évorako katedrala.
Irudi:Evora-StFrancisView.jpg|San Frantzisko eliza.
Irudi:Portogallo2007 (1667666507).jpg|Kalea.
Irudi:Portogallo2007 (1668170031).jpg|Kalea.
Irudi:Evora.aqueduct.jpg|Aqua da Prata akueduktoa.
Irudi:Anta Grande do Zambujeiro I.jpg|Zambujeiroko trikuharri handia.
Irudi:Cromeleque dos Almendres1340.JPG|Almendrondoetako harrespila.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 

Horretaz gain, Europako herri zaharrenen sarean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Evorako udalaren webgunea.