Rachel Weisz

**Rachel Hannah Weisz** (Londres, Ingalaterra, 1970eko martxoaren 7a - ), **Rachel Weisz** izenaz ezagunagoa, aktore ingelesa da.

Weisz 1990eko hamarkadan hasi zen aktore lanetan, antzerkian eta telebistan batez ere. Cambridgeko Unibertsitatean ikaskideekin sortu zuen antzerki taldearen antzezpen bati esker, Edinburgheko Festibaleko Guardian Student Drama saria irabazi zuen 1991. urtean. Lehenengo filma, *Death Machine* izan zen, 1994an, baina aurreneko paper garrantzitsua Keanu Reeves eta Morgan Freemanekin batera agertu zen 1996ko *Chain Reaction* pelikulan izan zen. Arrakasta, aldiz, *The Mummy* eta *The Mummy Returns* bigarren pelikularen eskutik iritsi zen, hala, Evelyn Carnahan britainiar liburuzain eta egitologoa pertsonaiari esker, nazioarteko ospea lortu zuen. Ordutik hona antzeztu dituen beste film garrantzitsu batzuen artean daude *Enemy at the Gates*, *Constantine*, *The Whistleblower* eta *The Deep Blue Sea*. Hala ere, pertsonaia nagusiak Darren Aronofsky senar ohiak zuzendutako *The Fountain* filmeko Izzi, Alejandro Amenábarren *Agora*-ko Hipatia Alexandriakoa, eta, batik bat, Fernando Meirelles zuzendariaren *The Constant Gardener* pelikulako Tessa Quayle dira. Azken film honetako antzezpenagatik, 2005. urtean, emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria, Urrezko Globoa, Zineko Aktore Sindikatuaren Saria, eta urteko britainiar artista onenari ematen zaion BAFTA Britannia Saria eskuratu zituen besteak beste. Aurten kaleratu dituen azken filmak *Youth* eta *The Lobster* dira; azken honek Cannesko Zinemaldian epaimahaiaren saria irabazi zuen.

Antzerkian ere sari ugari irabazi ditu lan ibilbide oparoan. 1994ko Noël Cowarden "Design For Living" obraren berrantzezpenari esker, Londresko Kritikarien Elkarteak banatzen duen Etorkizun Handieneko Aktorearen saria irabazi zuen; eta beranduago, 2009an, "A Streetcar Named Desire" obra ospetsuko Blanche DuBois protagnonistaren antzezpen bikainagatik, Londresko Antzerki Kritikarien Elkarteak 2009ko aktore onena izendatu zuen eta 2010ean, aldiz, emakumezko aktore onenaren Laurence Olivier Saria eskuratu zuen.

## Biografia 
### Hastapenak 
Rachel Weisz Londresko Westminster Hirian jaio zen 1970. urteko martxoaren 7an, baina Hampstead Garden auzoan hazi zen. Gurasoak Edith Ruth Teich, Vienako irakasle eta psikoterapeuta, eta George Weisz Hungariako ingeniari eta asmatzailea dira. Biek Ingalaterrara alde egin zuten Bigarren Mundu Gerrak eztanda egin baino lehen, naziengandik ihesi. Hain zuzen ere, aita eta bere aldeko familia Askenazi juduak dira, eta amaren aldeko aitona, aldiz, Alexander Teich, Nazioarteko Ikasle Juduen idazkaria izan zen. Dena den, ama fede katolikoan hazi zen eta austriar judu arbasoak izateaz gain, Vienako katoliko eta italiar jatorrikoa ere bada. Gurasoek zenbaitetan alemanez hitz egiten zuten etxean. Bestetik, Rachel Weiszek ahizpa gazteagoa du, Minnie, argazkilaria dena. Izan ere, Rachel Weiszek berak aitortu duenez, umetatik ikasle txarra izan zen, ez zuen irakasleen agintea errespetatzen, harik eta 16 urte zituela Ingeles Literaturako irakasle batek begiak irekiarazi zizkion arte.
 
Oinarrizko Hezkuntza bukatu zuenerako, Weiszek buruan zuen aktore bihurtzea. Dagoeneko, 14 urte baino ez zituela, modelo lanetan ibili zen Harpers And Queenen, bere amak aldizkarira bidalitako hainbat argazkiri esker. Gainera, 1985. urtean Richard Gerek parte hartzen zuen *King David* filmean paper luzetxo bat eskaini zioten; hala ere, gazteegia zelakoan gurasoek lan hori ukatu zuten. Hala, taldearekin batera antzeztutako "Slight Possession" izeneko bat-bateko saioari esker, Edinburgheko Festibaleko Guardian Student Drama saria irabazi zuen 1991. urtean.

### 1992-1998: Lehen lanak 
Oholtzatik telebistara jauzia 90eko hamarkadan eman zuen. Hain zuzen, 1992. urtean telebistarako hainbat lan egin zituen; hala nola, *Advocates II* tv movie-an agertu zen, *Inspector Morse* serieko saio batean parte hartu zuen, eta BBCren *Scarlet and Black* izeneko dramako protagonista izan zen Ewan McGregor aktorearekin batera.

Rachel Weiszen lehenbiziko filma ere 1992koa da, BBCko bigarren kateak finantzatu zuen ordubete luzeko *Dirty Something*. Bertan, Weiszek Becca izeneko pertsonaia antzeztu zuen, Dog (Paul Reynolds) bidaiariaz maitemintzen dena Glastonburyko Jaialdian. Bertan, Gilda protagonistaren papera jokatu zuen, eta emanaldi horri esker, Rachel Weiszek Londresko Kritikarien Elkarteak banatzen duen Etorkizun Handieneko Aktorearen saria irabazi zuen.

Hurrengo saltoa zinema aretoetara eman zuen Rachel Weiszek. 1995ean iritsi zen bere lehenengo filma pantaila handira, *Death Machine* izenekoa. Bertan, Lily Sinclair doktorearen papera jokatu zuen. Dena den, Weiszek parte hartu zuen hurrengo filma, Bernardo Bertolucci italiar zuzendari ospetsuaren *Stealing Beauty* filma, garrantzitsuagoa izan zen aktorearen ibilbidean. Izan ere, pelikula arrakastatsuegia izan ez zen arren, Miranda Fox emakume erakargarriaren antzezpenak entzute handia ekarri zion Rachel Weiszi.
eskuinera|thumb|225px|Rachel Weisz autografoak sinatzen *The Brothers Bloom* filmari buruzko prentsaurrekoaren ostean (2008).
Aurreneko film hauen ondotik, Estatu Batuetako eta Erresuma Batuko zenbait lanetan parte hartu zuen Weiszek. Besteak beste, *Bent* filmean agerraldi laburra egin zuen, Jeremy Davies eta Ben Affleckekin Sundanceko Zinemaldian saria lortu zuen *Going All the Way* pelikulako pertsonaia nagusia izan zen, *Swept from the Sea* dramako protagonista antzeztu zuen, Berlingo Zinemaldian aipamen berezia izan zuen Michael Winterbottom zuzendariaren *I Want You* filma egin zuen, eta 1998. urtean, azkenik, telebistarako *My Summer with Des* movie-a eta *The Land Girls* filmean parte hartu zuen.

Urte berean, 1999an, Weisz *Tube Tales* eta *Sunshine* filmetan ere agertu zen, azken honetan Ralph Fiennesekin batera.

Hurrengo urtean, *Beautiful Creatures* filma estreinatu zuen. *The Mummy Returns* filma, aldiz, *The Mummy* aurreko pelikularen bigarren atala da. Bertan, Rachel Weiszen Evelyn pertsonaia eta Rick O'Connellek, zortzi urte ondoren, beste bidaia bat egiten dute Egiptora euren semea berreskuratu, eta Eskorpioi erregearekin eta Imhotep momiarekin akabatzeko. Bigarren atalak lehenengoak bezainbesteko arrakasta izan zuen, eta, guztira, 433 milioi dolar inguruko irabaziak bildu ditu nazioartean.

Arrakasten bidea jarraituz, Rachel Weiszek *About a Boy* komedia eta drama nahasten dituen 2002ko filma estreinatu zuen. Pelikula horretan, Weiszek Hugh Grantek antzeztu zuen pertsonaiaren neska lagunaren papera jokatu zuen. Filma oso ikusia izan zen eta, orokorrean, kritika onak jaso zituen nazioartean. Ondoren, entzute gutxiago izan zuten filmak iritsi ziren, *Confidence* eta komediazko *Envy*, baita *The Shape of Things* antzezlan aipagarria ere.

### 2005-2009: Sarien izen ona 
Hurrengo urtean, *Constantine* film berria estreinatu zuen, beste behin, Keanu Reeves aktorearekin batera. Weiszek Angela Dodson detektibea antzeztu zuen, John Constantine izeneko exorzistaren laguntzaz bere ahizparen heriotza ikertzen saiatzen dena, gizakien arimak lortzeko Jainkoa eta Deabruaren arteko gerrak dirauen bitartean. Filmak zineetan nahiko arrakasta izan zuen, nahiz eta kritika gehienak ez ziren horren onak izan. Nazioartean 230 milioi dolar inguru bildu ditu pelikulak.

Hala ere, 2005. urtea zer edo zerengatik nabarmentzen bada Rachel Weiszen aktore ibilbidean, *The Constant Gardener* filmagatik da. Fernando Meirellesek zuzendutako filmak entzute handia izan zuen, izan ere, pelikula Kenyan filmatu zen arren, Nigerian gertaturiko mediku-esperimentazio probetan eta John le Carré idazlearen obran oinarritua dago. Ralph Fiennesekin batera agertu zen berriro ere Weisz, eta bertan, hilda dagoen Tessa aktibista antzeztu zuen. Filmean Justin Quayle (Fiennes), Kenyan dagoen britainiar enbaxadore bat, emaztearen (Weisz) heriotza estalgabetzen saiatzen da, enbaxada propioaren eta erakunde farmazeutikoen eragozpenen gainetik. Rachel Weiszek *The Constant Gardener*-en eginiko lanari esker, emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria, Urrezko Globoa eta Zineko Aktore Sindikatuaren Saria, eta emakumezko aktore onenaren Britainiar Film Independenteen Saria. BBCko Andy Jacobs kritikariak, aldiz, *"Weisz bikain dago: filmetako izarren karisma sentimendu gordinarekin batera. Maitemintzeko antzezpena"* idatzi zuen. Hurrengo urtean, 2006an, urteko britainiar artista onenari ematen zaion BAFTA Britannia Saria eskuratu zuen.
200px|ezkerrera|thumb|Aktorea *The Whistleblower* filmaren aurkezpenean. Torontoko Zinemaldia (2010).
2006a ere urte berezia izan zen Rachel Weiszentzat, Darren Aronofsky bikotearekin lehen haurra izan batzuen maiatzaren 31n, Henry Chance izenekoa. Drama erromantikoan sailkatua izan den filmak fantasia, historia, erlijioa eta zientzia fikzioa uztartzen ditu, eta maitasuna eta, batik bat, heriotza eta gizakion hilkortasunari buruz dihardu. Pelikula hiru istorioetan banatua dago, nahiz eta hiruak elkarrekin doazen; Tom/Tomás (Jackman) hilzorian dagoen Izzi/Elisabet Katolikoa (Weisz) salbatzen saiatzen da. Kritika oso on eta txarrak izan ditu *The Fountain*-ek, eta estreineko urtean filmak kritikariak banatu zituen. Hala ere, 16 milioi euroko irabaziak baino izan ez dituen arren, azken urteotan zinezale askok gurtzen duten filma bihurtu da. Bestetik, 2007 eta 2008an grabatutako filmek ez zuten hasiera batean prentsak uste izandako oihartzuna izan, nahiko ikusiak izan ziren arren. Hala, *Fred Claus* pelikulan papel txiki bat izan zuen Vince Vaughnekin batera (filmak ia ehun milioi dolarreko irabaziak izan ditu), *My Blueberry Nights*-en parte hartu zuen Norah Jones, Jude Law eta Natalie Portmanekin, eta Ryan Reynolds protagonista duen *Definitely, Maybe* komedia erromantikoan agertu zen. Gainera, *The Mummy* filmaren hirugarren atalean agertzeari uko egin zion 2008. urtean, gidoian gorabeherak zirela-eta.

2009an bi lan aurkeztu zituen aktoreak zine aretoetan: Peter Jackson zuzendariaren *The Lovely Bones* eta Alejandro Amenábarren *Agora*. Lehenengoan, Weiszek hamalau urteko alaba desagertzen zaion amaren papera jokatu zuen. Filmak orokorrean kritika epelak jaso zituen eta, besteak beste, Mark Wahlberg, Susan Sarandon, Stanley Tucci eta Saoirse Ronan aktore entzutetsuek ere parte hartu zuten arren, produkzioaren irabaziak ez dira 100 milioi dolarretara iritsi. Bestalde, *Agora* film historikoan Rachel Weiszek Hipatia Alexandriakoa pertsonaia antzeztu zuen. Inoiz egin den Espainiako film garestiena izan zen, guztira, 50 milioi euro, eta arrakasta handia izan zuen herrialdean. Hala ere, zenbait kristau elkarteren salaketaren ondoren, pelikula ez zen nahi beste zabaldu nazioartean. Zine kritikariek, baina, Weiszen lana goraipatu dute Amenábarren filmean, eta emakumezko aktore onenaren Goya Saria jasotzeko izendatua izan zen.

Azkenik, antzokiko oholtza gainean, Rachel Weiszek "A Streetcar Named Desire" obra ospetsua aurkeztu zuen 2009an. Blanche DuBois protagnonistaren antzezpen bikainagatik, Londresko Antzerki Kritikarien Elkarteak 2009ko aktore onena izendatu zuen eta 2010ean, aldiz, emakumezko aktore onenaren Laurence Olivier Saria irabazi zuen.

### 2010-gaur egun 
Hamarkada berria Bosniako gerraren ostean gertatutako benetako istorio batean oinarrituta dagoen *The Whistleblower* filmarekin hasi zuen Rachel Weiszek. Zehazki, 2010eko Torontoko Zinemaldian aurkeztu zen lehenbizikoz pelikula eta orokorrean kritika onak jaso zituen. Aktoreak Kathryn Bolkovacen papera jokatu zuen, Bosnia-Herzegovinan lanean ibili zen polizia baten papera, gizakien trafiko, salerosketa, eta emakumezkoen sexu esplotazio kasu bat ikertzen saiatu zena. Antzezpen honi esker, emakumezko aktore onenaren Genie Saria eta Vancouverko Zine Kritikarien Elkartearen Saria jasotzeko izendatua izan zen Weisz, nahiz eta azkenean ez zuen garaikurrik lortu.

2010. urtean ere, L'Oréal erakundeak aktorea nazioarteko urteko enbaxadore izendatu zuen. Weisz aurretik ere modelo lanetan aritu zen; hala nola, *Vogue* eta *Esquire* aldizkarien azalean agertu zen, eta Narciso Rodriguez disenatzailearen musa ere izan zen.
250px|eskuinera|thumb|Michael Caine, Jane Fonda eta Harvey Keitel aktoreekin batera *Youth* filmaren aurkezpenean. Cannesko Zinemaldia, 2015.
Hurrengo urtea oparoa izan zen aktorearentzat eta, guztira, lau pelikulatan agertu zen. Denetan arrakastatsuena, Terence Rattigan autorearen izen bereko obraren *The Deep Blue Sea* adaptazioa izan zen. Britainiar drama erromantiko honetan, Weiszek 1950eko hamarkadako Hester Collyer izeneko andrea antzeztu zuen, senarrarekin eta maitalearekin dituen harremanek nahigabetzen duten emakumea.

Bestalde, 2011n, kritika eskasak izan dituen Fernando Meirellesen *360* filmean, egungo senarra den Daniel Craig ezagutu zuen beldurrezko *Dream House* pelikulan, eta *Page Eight* britainiar thriller politikoan parte hartu zuen Weiszek. Lehenengoa, Bourne pertsonaia protagonista duten filmeen jarraipena da, baina oraingo honetan, Matt Damonen ordez, Jeremy Renner da akziozko pelikulan nagusi. *Oz the Great and Powerful*, aldiz, L. Frank Baum idazlearen fikziozko *Oz* munduari buruzko filma da. Bertan, Rachel Weiszek Evanora edo Ekialdeko Sorgina Gaiztoaren papera jokatu zuen eta James Franco, Michelle Williams eta Mila Kunisekin batera aritu zen. Gainera, Daniel Craig senarrarekin batera, 2013ko urrian hasi eta hurrengo urteko urtarrilean amaitu zen "Betrayal" izeneko obra antzeztu zuen Broadwayn. Antzezlanak, guztira, 17,5 milioi dolar bildu zituen.

Rachel Weiszek aurten kaleratu dituen proiektuen artean daude, besteak beste, Paolo Sorrentinoren *Youth*, eta zientzia fikziozko *The Lobster* filma, Colin Farrellekin batera. Metraje luzeko bi filmek Cannesko Zinemaldian egin zuten debuta, eta azkenak epaimahaiaren saria jaso zuen.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Rachel Weisz (IMDb)