1853

## Gertaerak 
### Arte eta kultura 
* Urtarrilaren 19a &ndash; *Trobalaria* (), Giuseppe Verdiren musika eta Salvadore Cammarano eta Leone Emanuele Badareren libretoa duen opera estreinatu zen Erromako Apollo Antzokian.
* Otsailaren 19a &ndash; *El dominó azul*, Emilio Arrieta nafar konposatzailearen musika eta Francisco Camprodónen libretoa duen zarzuela estreinatu zen Madrilgo Teatro del Circon.
* Martxoaren 6a &ndash; *La traviata* (euskaraz: *Galdua*), Giuseppe Verdiren musika eta Francesco Maria Piaveren libretoa duen opera estreinatu zen Veneziako La Fenicen.

### Zientzia eta teknologia 
* Azaroaren 5a &ndash; Lehenengo telegrafoaren linea sortu zuten Mexikon.

### Kirolak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 8a &ndash; Amalia Fahlstedt, suediar idazle, irakasle eta itzultzailea (h. 1923).
* Urtarrilaren 12a &ndash; Gregorio Ricci-Curbastro, italiar matematikaria (h. 1925).
* Urtarrilaren 13a &ndash; Melati van Java, herbeheretar idazlea (h. 1927).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Francis Hagerup, Norvegiako lehen ministroa (h. 1921).
* Urtarrilaren 25a &ndash; Eulalia Abaitua, bizkaitar argazkilaria (h. 1943).
* Urtarrilaren 28a &ndash; José Martí, olerkilaria eta Kubako independentziaren aita (h. 1895).
* Urtarrilaren 28a &ndash; Vladimir Soloviev, errusiar filosofo eta olerkaria (h. 1900).
* Urtarrilaren 29a &ndash; Kitasato Shibasaburō, japoniar sendagilea eta bakteriologoa, izurri bubonikoa eragiten duen baziloaren aurkitzailea (h. 1931).
* Otsailaren 4a &ndash; Isa Asp, finlandiar poeta (h. 1872).
* Otsailaren 4a &ndash; Rafael Balanzategi, nafar kazetari eta politikaria.
* Otsailaren 11 &ndash; Saturnino Calleja, espainiar editorea, pedagogoa, idazlea eta itzultzailea (h. 1915).
* Otsailaren 17a &ndash; Jaroslav Vrchlický, txekiar idazlea (h. 1912).
* Otsailaren 19a &ndash; Frida von Kronoff, alemaniar idazlea (h. 1929).
* Otsailaren 22a &ndash; Louis Etxeberri, euskal politikaria eta kazetaria (h. 1907).
* Otsailaren 23a &ndash; Florentzio Basaldua, euskal ingeniaria, idazlea, historialaria, bidaiari, abenturazale eta geodesta (h. 1932).
* Martxoaren 5a &ndash; Howard Pyle, estatubatuar idazle eta ilustratzailea (h. 1911).
* Martxoaren 10a &ndash; Thomas Mackenzie, Zeelanda Berriko lehen ministroa (h. 1930).
* Martxoaren 11 &ndash; Angelina Vidal, portugaldar kazetaria, itzultzailea, irakaslea, olisipografoa eta idazlea (h. 1917).
* Martxoaren 14a &ndash; Ferdinand Hodler, suitzar margolaria (h. 1918).
* Martxoaren 18a &ndash; Odarka Romanova, ukrainar idazlea (h. 1922).
* Martxoaren 26a &ndash; Anne Cobden-Sanderson, britainiar sufragista, begetarianoa (j. 1926).
* Martxoaren 29a &ndash; Ramón Castro, nafar politikari liberala, Valentzian bizi zena (h. 1923).
* Martxoaren 29a &ndash; Elihu Thomson, ingeles ingeniari eta asmatzailea (h. 1937).
* Martxoaren 30a &ndash; Vincent Van Gogh, herbeheretar margolaria (h.1890).
* Apirilaren 5a &ndash; Joaquima Santamaria i Ventura, kataluniar idazle, folklorista eta itzultzailea (h. 1930).
* Apirilaren 8a &ndash; Laura Alberta Linton, estatubatuar kimikari eta medikua (h. 1915).
* Apirilaren 11 &ndash; Remigia Etxarren, nafar funanbulista (h. 1921).
* Apirilaren 15a &ndash; Elise Hall, estatubatuar saxofoi-jotzaile klasikoa (h. 1924).
* Apirilaren 23a &ndash; Thomas Nelson Page, estatubatuar idazlea eta diplomatikoa (h. 1922).
* Maiatzaren 2a &ndash; Antonio Maura, Espainiako gobernuburua (h. 1925).
* Maiatzaren 25a &ndash; Elena Maseras, kataluniar medikua, pedagogoa eta irakaslea (h. 1905).
* Maiatzaren 28a &ndash; Carl Larsson, suediar margolaria, Arts and Crafts mugimenduaren kidea (h. 1919).
* Ekainaren 3a &ndash; Flinders Petrie, britainiar arkeologo eta egiptologoa (h. 1942).
* Uztailaren 4a &ndash; Ernst Otto Beckmann, alemaniar kimikaria (h. 1923).
* Uztailaren 5a &ndash; Tivadar Csontváry Kosztka, hungariar margolaria (h. 1919).
* Uztailaren 5a &ndash; Cecil Rhodes, britaniar enpresaburua (h. 1902).
* Uztailaren 18a &ndash; Hendrik Lorentz, holandar fisikaria, 1902ko Fisikako Nobel Saria (h. 1928).
* Uztailaren 27a &ndash; Vladimir Korolenko, errusiar idazle eta kazetaria (h. 1921).
* Abuztuaren 13a &ndash; Antonio Salandra, Italiako Lehen Ministroa (h. 1931).
* Abuztuaren 28a &ndash; Frantzisko I.a Liechtensteingoa, Liechtensteingo printzea (h. 1938).
* Abuztuaren 31 &ndash; Alexei Brusilov, errusiar jenerala (h. 1926).
* Irailaren 1a &ndash; Pierre Forsans, frantziar politikaria, Biarrizko alkatea (h. 1919).
* Irailaren 2a &ndash; Wilhelm Ostwald, alemaniar kimikaria, 1909ko Kimikako Nobel Saria (h. 1932).
* Irailaren 4a &ndash; Fermín Calbetón, donostiar politikari liberala (h. 1919).
* Irailaren 13a &ndash; Hans Christian Gram, daniar mikrobiologoa, Gram tindaketaren asmatzailea (h. 1938).
* Irailaren 13a &ndash; Sofia Perovskaia, errusiar iraultzailea, Alexandro II.a Errusiakoaren hilketaren antolatzailea (h. 1881).
* Irailaren 14a &ndash; Marc-Émile Ruchet, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1912).
* Irailaren 16a &ndash; Albrecht Kossel, alemaniar biokimikaria, 1910eko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1927).
* Irailaren 20a &ndash; Chulalongkorn (Rama V.a), Siamgo erregea (h. 1910).
* Irailaren 21a &ndash; Heike Kamerlingh Onnes, herbeheretar fisikaria, 1913ko Fisikako Nobel Saria (h. 1926).
* Irailaren 30a &ndash; Jekaterina Almedingen, errusiar haur literaturako idazlea eta itzultzailea (h. 1887).
* Urriaren 4a &ndash; Armando Palacio Valdés, espainiar idazlea (h. 1938).
* Urriaren 6a &ndash; Francis Meadow Sutcliffe, ingeles argazkilaria (h. 1941).
* Urriaren 10a &ndash; Anna Gardell-Ericson, suediar margolari eta akuarelista (h. 1939).
* Urriaren 23a &ndash; Pedro Bilbao Arrola, Bilboko alkatea (h. 1908).
* Azaroaren 19a &ndash; Gabriel Hanotaux, frantziar diplomazialari, politikari eta historialaria (h. 1944).
* Azaroaren 29a &ndash; Francisca Sarasate, nafar idazlea (h. 1922).
* Abenduaren 9a &ndash; Laurits Tuxen, daniar margolari eta eskultorea (h. 1927).
* Abenduaren 12a &ndash; Johan Petter Johansson, suediar asmatzailea eta industria gizona, giltza zabalgarri modernoaren asmatzailea (h. 1943).
* Abenduaren 14a &ndash; Errico Malatesta, italiar anarkista (h. 1932).
* Abenduaren 16a &ndash; Roberto Ferruzzi, italiar margolaria (h. 1934).
* Abenduaren 17a &ndash; Emile Roux, frantziar zientzialaria (h. 1933).
* Abenduaren 22a &ndash; Sarada Devi, buruzagi espiritual hindua (h. 1920).
* Abenduaren 26a &ndash; René Bazin, frantziar eleberrigilea (h. 1932).
* Abenduaren 27a &ndash; Ruth Ogden, estatubatuar haur literaturako idazlea (h. 1927).
* Abenduaren 31 &ndash; Revocata Heloísa de Melo, brasildar idazle, kazetari eta irakaslea (h. 1944).
* Eduardo Velasco López Cano, arabar irakasle eta politikaria (h. 1920).
* Eulogio Serdán, historialari, kazetari eta Gasteizko alkatea (h. 1929).
* Javier Agirre Iturralde, gipuzkoar arkitektoa (h. 1909).
* John Henry Clarke, ingeles mediku homeopata eta idazlea (h. 1931).
* Samuel Urrabieta, espainiar marrazkilari eta ilustratzailea (h. 1886).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 7a &ndash; Ditlev Blunck, daniar margolaria (j. 1798).
* Otsailaren 15a &ndash; Beñat Larralde, lapurtar bertsolaria (j. 1771).
* Otsailaren 20a &ndash; José Ramón Rodil, militar espainiarra (j. 1789).
* Martxoaren 4a &ndash; Leopold von Buch, alemaniar geologo eta paleontologoa (j. 1774).
* Martxoaren 6a &ndash; Juan de la Granja, bizkaitar enpresaburu eta diplomazialaria (j. 1785).
* Martxoaren 12a &ndash; Mathieu Orfila, frantziar sendagile eta kimikaria (j. 1787).
* Martxoaren 17a &ndash; Christian Doppler, austriar fisikari eta matematikaria (j. 1803).
* Martxoaren 21a &ndash; Joachim Labrouche, Donibane Lohizuneko alkate eta ontzijabea (j. 1769).
* Martxoaren 30a &ndash; Abigail Powers Fillmore, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama (j. 1798).
* Martxoaren 31 &ndash; Andrés Narvarte, Venezuelako presidentea (j. 1781).
* Apirilaren 1a &ndash; Fermin Lasala Urbieta, gipuzkoar politikaria eta enpresaburua (j. 1798).
* Apirilaren 3a &ndash; Josef Ludwig von Armansperg, Greziako lehen ministroa (j. 1787).
* Apirilaren 18 &ndash; William R. King, AEBetako 13. presidenteordea (j. 1786).
* Apirilaren 28 &ndash; Johann Ludwig Tieck, alemaniar idazlea (j. 1773).
* Maiatzaren 3a &ndash; Juan Donoso Cortés, espainiar idazle eta politikaria (j. 1809).
* Ekainaren 12a &ndash; Francisco Sainz Pinto, bizkaitar margolaria (j. 1823).
* Ekainaren 14a &ndash; Zahari Zograf, bulgariar margolaria (j. 1810).
* Uztailaren 22a &ndash; Christoffer Wilhelm Eckersberg, daniar margolari klasizista, *danierako pinturaren aita* izendatua (j. 1783).
* Uztailaren 23a &ndash; Andries Wilhelmus Jacobus Pretorius, Hegoafrikako politikaria, boerren buruzagia (j. 1798).
* Uztailaren 25a &ndash; Joaquín Murieta, *El Doradoko Robin Hood*, mexikar pertsonaia mitikoa (j. 1829).
* Uztailaren 27a &ndash; Tokugawa Ieyoshi, Tokugawa shogunerriko hamabigarren shoguna (j. 1793).
* Abuztuaren 25a &ndash; Rafael Maroto, espainiar militarra (j. 1783).
* Irailaren 7a &ndash; Manuel Mitxeltorena, euskal jatorriko mexikar militar eta politikaria, Kaliforniako gobernadorea (j. 1802).
* Urriaren 2a &ndash; François Arago, frantziar fisikari, politikari eta astronomoa (j. 1786).
* Urriaren 10a &ndash; Pierre-François-Léonard Fontaine, frantziar arkitekto eta diseinatzailea (j. 1762).
* Urriaren 19a &ndash; Jose Frantzisko Iturtzaeta, gipuzkoar kaligrafoa (j. 1788).
* Urriaren 22a &ndash; Juan Antonio Lavalleja, Uruguaiko abertzalea (j. 1784).
* Azaroaren 3a &ndash; Juan Álvarez Mendizabal, espainiar politikaria (j. 1790).
* Azaroaren 15a &ndash; Maria II.a Portugalgoa, Portugalgo erregina (j. 1819).
* Abenduaren 2a &ndash; Amelia Opie, ingeles idazlea eta abolizionista (j. 1769).
* Abenduaren 16a &ndash; Johann Peter Hasenclever, alemaniar margolaria (j. 1808).
* Abenduaren 28a &ndash; Sarah Goodridge, estatubatuar margolaria, miniaturazko erretratuetan berezitua (j. 1788).
* Jose Kruz Etxeberria, euskal idazlea eta elizgizona (j. 1773).
----

## Kanpo estekak