Natalia Ginzburg

**Natalia Ginzburg** (jaiotza-izena: *Natalia Levi*; Palermo, Italia, 1916ko uztailaren 14a - Erroma, Italia, 1991ko urriaren 7a) italiar idazle, saiakeragile, antzerkigile eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Natalia Ginzburg Palermon jaio zen, 1916ko uztailaren 16an, jatorriz Triestekoa zen familia batean. Ama, Lidia Tanzi, abokatu sozialista baten alaba zen; aita, Giuseppe Levi, anatomiako irakaslea zen unibertsitatean. 1919an, aita Turinera bidali zuten, eta familia guztia hara mugitu zen. Amak hezkuntza katolikoa jaso zuen, eta aita, familia judu bateko semea bazen ere, librepentsalaria zen; ez bata ez bestea ez ziren praktikanteak, eta Ginzburgek heziketa laikoa jaso zuen. Bigarren hezkuntzako ikasketak Alfieri institutuan egin zituen.

1933an, bere lehen kontakizuna argitaratu zuen, *I bambini*, Solaria aldizkarian. Nolanahi ere, idazten jarraitu zuen, familia-harremanek osatzen duten mikrokosmosarekiko gero eta interes handiagoa erakutsiz. Horren erakusgarri dira hurrengo urteetan argitaratu zituen liburuak: *Caro Michele* (1973), *Famiglia* (1977), *La città e la casa* (1984) eta *La famiglia Manzoni* (1983), liburu luze bezain sailkaezina, italiar idazle handiaren etxeko kontuei buruzkoa.

1983an Italiako Alderdi Komunistako diputatu hautatu zuten.

### Saiakerak, antzerkia eta itzulpenak 
Kontakizunak eta eleberriak ez ezik, saiakerak eta antzerki-lanak ere idatzi zituen, eta itzulpen-lanak ere egin zituen.

Antzerkiari dagokionez, azpimarratzekoak dira *Ti ho sposato per allegria* (1970) eta *Paese di mare* (1972) lanak. Hasierako antzezlanak enkarguz idatzi zituen, baina, zaletu egin zen, eta ia-ia hil arte jarraitu zuen antzerkirako lanak idazten.

Itzulpenei dagokienez, berriz, frantsesetik itzulitakoak dira arrakasta handiena lortu dutenak: Marcel Proust, Gustave Flaubert eta Maupassant.

Erroman hil zen, 1991ko urriaren 7an, 75 urte zituela. Erromako Cimitero del Verano hilerrian lurperatu zuten.

## Lana 
Ginzburgek eleberri neorrealistak idatzi zituen, eta nabarmenak dira haietan ironia, jakinduria, argitasuna eta linealtasuna. Bereziki azpimarratzekoa da Ginzburgek familia-bizitza deskribatzeko zuen trebetasuna; familiarteko harremanak aztertu zituen; batez ere, emakumeek harreman horietan betetzen duten zeregina. Horixe izan zen, hain zuzen ere, bere lanetako gai nagusia, eta bai gaiagatik bai zerabilen estilo informalagatik bere obrak eragin handia izan du italiar idazle gazteengan.

Aurretik beste eleberri batzuk kaleratu ostean, halako batean bere familiaren historia kontatzea erabaki zuen, egiazko izenak aipatuz. Asmo horren emaitza *Lessico famigliare* (1963) izan zen.

Bi lan itzuli dizkion Pello Lizarralde Larrazak dioenez, Natalia Ginzburg ez da kanon batean agertzen, hainbat arrazoirengatik: emakumea zen, eta gizon handi asko zituen inguruan (Pavese, Montale, Calvino, Passolini...); ez zuen landu genero jakin bat, eta bere literatura isiltasunaren literatura da. Bere ustez, horrek azaltzen du, neurri batean, gaur egun idazle ezagunagoa ez izatea.

## Obra 
### Nobela eta kontakizunak 
* *La strada che va in città* , 1942
* *È stato così*, 1947
* *Tutti i nostri ieri*, 1952
* *Valentino*, 1957
* *Sagittario*, 1957
* *Le voci della sera*, 1961
* *Lessico famigliare*, 1963
* *Caro Michele*, 1973
* *Famiglia*, 1977
* *La famiglia Manzoni*, 1983
* *La città e la casa*, 1984

### Saiakerak eta memoriak 
* *Marcel Proust, poeta della memoria,* 1956.
* *Le piccole virtù*, 1962
* *Mai devi domandarmi*, 1970
* *Vita immaginaria*, 1974
* *Serena Cruz o la vera giustizia*, 1990
* *È difficile parlare di sé.* *Conversazione a più voci condotta da Marino Sinibaldi*, 1999 (1991ko udaberrian Radio 3 irratian egindako elkarrizketa autobiografiko batekin)
* *Non possiamo saperlo. Saggi 1973-1990*, 2001

### Antzerki-lanak 
* *Ti ho sposato per allegria*, 1966
* *Ti ho sposato per allegria e altre commedie*, 19680 [*Ti ho sposato per allegria*; ''L'inserzione*; *Fragola e panna*; *La segretaria*]
* *Paese di mare e altItzulpenakre commedie*, 1971 [*Dialogo*; *Paese di mare*; *La porta sbagliata*; *La parrucca*]
* *Teatro*, 1990 [*Paese di mare e altre commedie*, *L'intervista* eta *La poltrona*]

### Itzulpenak 
* Vercors, *Il silenzio del mare*, 1945
* Marcel Proust, *La strada di Swann*, 1946
* Gustave Flaubert, *La signora Bovary*, 1983
* Molyda Szymusiak, *Il racconto di Peuw, bambina cambogiana*, 1986
* Sirkku Talja, *Non mi dimenticare*, 1988
* Guy de Maupassant, *Una vita*, 1994

## Euskaraz 
* *Hirira doan bidea* (Igela, 2004; itz.:  Pello Lizarralde Larraza)
* *Arratseko ahotsak* (Igela, 2003; itz.: Pello Lizarralde Larraza)
* *Gure etxeko kontuak* (Igela, 2004; itz.: Fernando Rey Escalera), 2021ean *Familiako lexikoa* gisa berrargitaratua (Igela, 2021; itz.: Fernando Rey Escalera)
* *Bertute txikiak* (Alberdania, 2021; itz.: Irene Hurtado de Saratxo)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pier Paolo Pasolini

## Kanpo estekak 
* *Sautrela'' (ETB1, 2016-12-17): Ehun urte bete dira Natalia Ginzburg jaio zela Pello Lizarralde eta Fernando Rey itzultzaileen iruzkinekin. Noiz kontsultatua: 2017-08-02.