open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cartoon Network

**Cartoon Network**, sarritan soilik **CN** laburtua, AEBetako haur eta nerabeentzako ordainpeko telebista katea da. 1992ko urriaren 1ean kaleratu zuen Betty Cohenek eta The Cartoon Network, Inc. enpresaren jabetzakoa da, Warner Brosen subsidiarioa eta, era berean, Warner Bros. Discoveryren dibisio bat.

Akziozko eta komediazko generoetan oinarritzen du bere programazioa, eta Adult Swim kanalarekin partekatzen du programazio-ordutegia, 17:00etatik 06:00etara (Estatu Batuetako ekialdeko kostaldeko ordu-eremua). Bi espazio horiek kanal independente gisa bereizten dira Nielsen Holdings enpresaren audientzia-estatistiketan, ondoren aztertu eta aztertzeko.

Ingelesezko kanal honek telesail batzuetarako gaztelaniazko bigarren audio-pista bat du, seinale beraren barruan irisgarria izan daitekeena; hala ere, telebista-hornitzaile batzuek kanal desberdin gisa eskaintzen dute, ingelesezko audio-pista lehenetsia kentzean.

2018ko irailean, Cartoon Network 80,2 milioi etxe ingurutan zegoen eskuragarri Estatu Batuetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Slat Abn Shaif sinagoga

**Slat Abn Shaif sinagoga** (hebreeraz: בית הכנסת צלאת בן שאיף) Zlitenen dago, Libiako juduentzat erromesaldi leku izandako sefardi errito baten sinagoga historikoa da. 1060. urte inguruan eraiki zuten.

Sinagoga bere horretan mantendu zen 1980. urtera arte, Muammar Gaddafi koronelaren gobernuan eraitsi eta apartamentu konplexu batek ordezkatu zuenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zliten

**Zliten** edo **Zlitan** (arabieraz: زليتن Zlīţan) Libiako Misrata barrutiko hiri bat da. Mediterraneo itsasoaren hegoaldeko kostaldean dago, Sirteko golkotik mendebaldera. Zlitan distritu zaharreko hiriburua izan zen.

[thumb|[Slat Abn Shaif sinagoga, Zliten, II. MGren aurretik.]]

## Kokapena 
Zliten izena hiriari zein inguru osoari ematen zaio. 

Hiri bezala, Zliten hiriburutik, Tripolitik, 160 km ekialdera dago, eta Leptis Magna hiri erromatar zaharretik 35 km ekialdera. Misrata hiritik 60 km mendebaldera dago, eta Khumsetik 40 km ekialdera. 8 km² inguruko eremu baten gainean zabaldu da. 

Zliten barrutia oso zabala da eta 3000 km²-ko azalera du (1200 milia karratu). Mediterraneoak inguratzen du iparraldean, Misratak ekialdean, Bani Walidek hegoaldean eta Khums-ek mendebaldean.

## Hezkuntza 
Zlitenen, Libiako unibertsitate ospetsuenetako bat dago, *Al-Al-Jamiaa Asmariya* (arabieraz: الجامعة الاسلامبة, hau da, Al-Asmariya Unibertsitate Islamikoa). Hainbat fakultatetan banatuta dago: Arteak, Zientziak, Ekonomia eta Politika Zientziak, Odontologia eta Aho-hortzetako Kirurgia, eta Hezkuntza. Goi-mailako lanbide-heziketako zentro bat ere badago, ingeniaritzaren hainbat arlo biltzen dituena. 

## Kultura 
Antzinako erromatar aztarna ugari daude Zlitenen, hala nola, Omira kostaldeko hiribildua ('Darbuk Omira'), non zenbait mosaiko ikusgarri aurkitu ziren, eta Al-Jumaa gaztelua. Hiriak ere gordetzen ditu Abd As-Salam Al-Asmarreko mausoleoa eta meskita, Abu-Minjaleko meskita, Albazako meskita eta beste meskita asko. Hareharrizko arabiar kaligrafia fin bat dago eraikinaren kanpoko zutabeen goialdean, ''al-mulk-'illah'' ("Allah-rentzat dena") dioena.

Slat Abn Shaif sinagoga (Zliten), Lag Ba'omer-en sinagoga historikoa eta erromesaldi lekua zen Libiako juduentzat. 900 urte baino gehiago zituen, baina 1980ko hamarkadan suntsitu zuen Gadafik eta bere orubean apartamentu modernoak eraiki zituzten.

### Tarbuni 
Zliten ezaguna da kostalde ederretan dituen olibengatik, palmondoengatik eta zitrikoengatik. Bere palmondoek, askok Libiako  (palmondo zukua) onena bezala kontsideratzen dena ekoizten dute. Tarbunia askotan asidarekin zerbitzatzen da, irinez egina, gatzarekin egosia, eta oliba eta palmondo zukuarekin jaten dira. Asida Mahoma profeta islamiarraren jaiotza ospatzeko gorde ohi da (Mawlid al-Nabi, Rabi al-Awwal hamabigarren egunean ospatzen dena). Tripoliko familiek As-Sida dute ospakizunetarako jakirik gogokoena haur bat jaiotzen denean.

## Bibliografia 
* Cowan, JM (1994), Arabiar modernoaren Hans Wehr hiztegia.
* John Esposito (2003), Islamaren Oxford hiztegia.
* Anthony Ham (2002), Lonely Planet: Libia. Planet Publications
* Philip M. Mobbs (2001), Libiako mineralen industria.
* Philip M. Mobbs (2005), Mineralen urtekaria: Libia, USGS
* 5. Mukhtar M. Ashour (2004), Itsasoko ura gezatzeko ekonomia Libian, Tajorako Ikerketa Zentroa
* Pargeter Alison (2006), Libiako borrokalariak Irakeko jihadarekin bat egiten du , V Terrorismo Monitorea. 4, 23. edizioa

## Kanpo estekak 
* Zlitan Google Maps-en
* Zliten "Santuen hiriak"
* Zliten hotela
Mohamed Zafzaf

**Mohamed Zafzaf** (Kenitra, 1942-2001) idazle marokoarra da. Marokoko literatura garaikidearen joera berrien idazle adierazgarria. Filosofia ikasi zuen Rabaten eta 1968tik Hizkuntza Arabiarreko irakaslea da Casablancan. Magrebeko zein beste herrialde batzuetako aldizkarietan artikulu kritikoak eta ipuinak argitaratu ditu eta argitaratzen jarraitzen du. Bere literaturan, bere errealitate hurbilena mendebaldeko teknika eta pentsamendu batekin elkartzen da, inguratzen duen mundua era zorrotz eta original batean islatuz. Bere ekoizpen zabalaren barruan *Emakumea eta arrosa* izenburua nabarmendu behar da.

## Kanpo loturak 
* Egilearen liburuak Bartzelonako Liburutegietara
* http://www.magharebia.com/cocoon/awi/xhtml1/en_gb/features/awi/features/2005/08/08/feature-01(http://www.magharebia.com/cocoon/awi/xhtml1/en_GB/features/awi/features/2005/08/08/feature-01)

## Kanpo estekak
Fufu

**Fufu** (izenaren aldaerak **fufuo**, **foofoo** edo **foufou** dira) Ghanako sukaldaritzan (ashanti etniakoan) jatorria duen sukaldaritza-prestakuntza da, non oinarrizko elikagaitzat hartzen dutena. Fufua erdialdeko eta mendebaldeko Afrikako sukaldeetara zabaldu da. Elikagaia almidoi kopuru handiko tuberkuluen nahasketa batekin egiten dute, hala nola ñamea eta *casava* (manioka); Nigerian, fufua (bertan *akpu* deitua) juka hartzituarekin bakarrik egiten dute, eta horrek ezaugarri paregabeak ematen dizkio Afrika mendebaldeko beste herrialde batzuetan aurkitzen diren beste prestakinekin alderatuta. Tuberkuluak, behar bezala egosi ondoren, zurezko motrailu batean ehotzen dituzte, testura berezia ematen diona. Gaur egun, produktu hori kozinatzeko prestatutako hauts moduan aurki daiteke supermerkatuetan, ur beroa gehituz.

## Izenak 
* Afrika Erdiko Errepublika: 
* Angola: , 
* Benin: , 
* Boli Kosta: , 
* Gabon: 
* Ghana: , , 
* Haiti: 
* Kamerun: , 
* Kongo-Kinshasa eta Kongo-Brazzaville: , , ,  , 
* Liberia: 
* Mozambike: *sadja, sadza, xima* 
* Nigeria: , *santana*, , , , , 
* Sierra Leona: , 
* Togo: 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tangerreko Nazioarteko Eskualdea

**Tangerren Nazioarteko Eremua** (, *Manṭiqat Ṭanja ad-Dawliyya*; ; ) izen bereko Marokoko hirian eta haren hinterlandean kokatutako zenbait herrialderen protektoratua izan zen, 1923 eta 1956 bitartean. Erakundeak 373 km²-ko hedadura zuen, eta nazioarteko kontroleko eremu bat zen, hau da, zenbait herrialdek osatutako nazioarteko batzorde baten esku zegoen haren gobernua eta administrazioa. Bere estatusa 1923ko Tangerreko Estatutuaren bidez eratu zen, eta ofizialki 1956an Marokok independentzia lortu zuen arte mantendu zen, Marokok 1960ra arte hiriaren gaineko erabateko subiranotasuna berreskuratu ez bazuen ere.

1940 eta 1945 artean, mundua bigarren mundu gerran murgilduta zegoela aprobetxatuz, hiriaren gaineko nazioarteko protektoratua bertan behera utzi zuten, eta Francoren Espainiak benetako subiranotasuna erabili zuen, Marokoko protektoratuan integratuz.

## Historia 
1923ko abenduaren 18an, Frantziak, Espainiak eta Erresuma Batuak hitzarmen bat izenpetu zuten, Tangerreko Protokoloa (Tanger aldeko estatutuaren antolaketari buruzko hitzarmena), 1924ko maiatzaren 14an berretsia eta aplikatua izan zena. Italia 1928ko uztailaren 25ean gehitu zen, eta urte berean Portugal, Belgika, Herbehereak eta Suedia.

Nahiz eta Marokoko sultanaren subiranotasunpean egon, Tangerreko nazioarteko eremua Frantzia, Espainia, Erresuma Batua, Portugal, Italia, Belgika, Herbehereak, Suedia eta Estatu Batuen administraziopean zegoen. Sultana *mendoub* batek ordezkatzen zuen, pacha funtzioa egiten zuena eta Nazioarteko Batzarreko buru zena. Auzitegi mistoek justizia egiten zuten.

1940ko ekainaren 14an, tropa frankistek Tanger okupatu eta Rifeko lurraldean bildu zuten. Hala ere, Francok tropak 1944ko maiatzean erretiratu zituen eta hiriak nazioarteko protektoratua berreskuratu zuen, 1956an Marokon bildu zen arte.

Nazioarteko hirian, lurraldeko hizkuntza ofizial eta administratiboak arabiera (tokiko hizkuntza indigena, herritar gehienek hitz egiten zutena), frantsesa, ingelesa eta gaztelania ziren.

Lurraldean hainbat posta-zerbitzu zeuden: frantsesak, britainiarrak, espainiarrak (1903 - 1956), italiarrak (1912 eta 1943 artean), alemaniarrak (1903 eta 1915 artean).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andre Maria Sortzez Garbiaren katedrala (Bar)

**Andre Maria Sortzez Garbiaren katedrala** (montenegroeraz: *Katedrala Bezgrešnog Začeîa*) eliza katolikoarena den eraikin erlijioso batek jasotzen duen izena da. Bar herrian dago, Europako Montenegro herrialdeko kostaldeko hiri bat, Adriatiko itsasoaren aurrean.

Tenplua, erromatar edo latindar errituari jarraitzen dio eta, Bar (Archidioecesis Antibarensis) arkidiozesiaren egoitza bezala funtzionatzen du, X. mendean elizbarruti bezala sortua izan zena, orduan Split-Makarska Artxidiozesiaren menpekoa eta 1034an Arkidiozesira igoa izan zena.

Egungo eraikina 1828tik da katedrala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fugu

arrain tetraodontidoen (*Takifugu*, *Lagocephalus* edo *Sphoeroides* generoko espezieak) eta hauen haragitik abiatuta prestatutako plater japoniarra edo *Diodon* generoko arrain diodontidoak izendatzeko erabiltzen den japonierazko hitza da.

Fugua duen tetrodotoxinagatik hilgarria eta pozoitsua izan daiteke; beraz, kontu handiz prestatu behar da zati toxikoak kentzeko edo erauzteko eta haragia ez kutsatzeko. Fugu jatetxearen mailako prestaketa legeak zorrotz kontrolatzen du Japonian eta beste herrialde batzuetan, eta entrenamendu zorrotz baten bidez kalifikatu dituzten *chef*ak bakarrik baimentzen zaie arraina prestatzea.

Fugua sashimi eta nabemono (*hot pot* arrain eta barazkiekin) gisa zerbitzatzen dute. Azken plater honen barietate bati tetchiri diote Osakan, tetraodontidoa eta barazkiak barne hartzen dituena. Batzuen ustez, gibela da zatirik zaporetsuena, baina pozoitsuena ere bada, eta 1984an organo hori jatetxeetan zerbitzatzea debekatu zuten Japonian. Fugua modu hilgarrian pozoitsua denez, behar bezala prestatzen ez bada, Japoniako sukaldaritzako plater ospetsu eta nabarmenetako bat bihurtu da.

## Toxikotasuna 
Fuguak tetrodotoxina kantitate hilgarriak ditu organoetan, bereziki gibelean eta obulutegietan, baita larruazalean ere. Pozoiak, sodio-kanalen blokeatzaile dena, muskuluak geldiarazten ditu biktima erabat kontziente dagoen bitartean eta, azkenik, itota hiltzen da. Gaur egun ez dago antidoto ezagunik, eta arreta mediko estandarra arnasketa- eta zirkulazio-sistemak bermatzen saiatzea da, pozoia ezabatu arte.

2008an, fuguaren ikerketan eta laborantzan egindako aurrerapenei esker, zenbait arrain-haztegik ale ez-toxikoak masiboki ekoizteko aukera izan dute. Ikertzaileek fuguaren tetrodotoxina bakterioz beterik zeuden beste animalia batzuen kontsumotik zetorrela jakin zuten, eta immunitatea garatu zuten denborarekin. Arrain saltzaile askok pozoirik gabeko fugua ekoizten dute gaur egun, eta arrainak bakterio horietatik urrun mantentzen dituzte. Usuki, Ōita prefekturako hiri bat, pozoitsua ez den fugua salduz ospetsu egin zen. Orain arte ez da pozoitze-kasurik izan ale horiengatik.

## Kontsumoa 
Fugua mendeetan zehar kontsumitu dute Japonian. Arrain horien hezurrak aurkitu dira Jōmon aldiko *kaizuka* izeneko hainbat maskortegitan, gutxienez duela 2300 urtekoak. Tokugawa shogunerriak (1603 – 1868) Edon eta bere eragin-eremuan fugu kontsumoa debekatu zuen, baina shogunerriaren boterea ahuldu zenean berriro ezagun egin zen. Japoniako mendebaldeko eskualdeetan, non gobernuaren eragina txikiagoa zen eta arrantzatzeko fugu errazena, hainbat prestakuntza-metodo garatu ziren segurtasunez kontsumitzeko. Meiji Aroan (1867 – 1912) fugua berriro debekatu zuten Japoniako toki askotan. Japoniako enperadoreari bere segurtasunagatik ofizialki debekatutako gozamen bakarra ere izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Práxedes Mateo Sagastaren bigarren gobernua

**Práxedes Mateo Sagastaren bigarren gobernua**, 1872ko otsailetik maiatzera bitartean, Espainiako Seiurteko Demokratikoaren zati izan zen. Garai horretan, Sagasta hainbat aldiz izan zen gobernuko presidente. 1872an bere gobernua ezegonkortasun politikoagatik eta ohiko gobernu krisiengatik ezaugarritu zen.

1872ko otsailean, Sagastak behin-behineko gobernu bat eratu zuen Amadeo I.aren erregealdian. Hala ere, gobernu honek bizitza laburra izan zuen eta garaiko tentsio politiko eta sozialetan murgildu zen. Espainiako egoera politikoa oso zaila zen, eta hainbat alderdi politikoren arteko gatazka ugari zeuden, karlistak eta errepublikanoak barne.

## Kabinetea
Pécsvárad abadia

**Pécsvárad abadia** XI. mendeko lehen hamarkadetan Hungariako Erresumako Pécsváraden sortutako beneditarren monasterioa izan zen. Ama Birjina eta San Benito Nursiakoa dira bere zaindariak.

Pécseko elizbarrutia 1009an ezarri zen, jurisdikzioa Transdanubia hegoaldean zuela, Hungariako Erresumaren barruan. Gergely Kiss eta Gábor Sarbak historialariek idatzi zutenez, elizbarrutian kokatu ziren lehen monje beneditarrak Pécs-eko katedraleko apaiz sekularrekin batera "bizi zitezkeen".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krishnaveni (aktorea)

**Chittajallu Krishnaveni** (Pangidi, 1924ko abenduaren 24a – Hyderabad, 2025eko otsailaren 16a), **C. Krishnaveni** edo **Krishnaveni** bezala ezagunagoa, indiar aktore, zinema ekoizle eta abeslaria izan zen, batez ere teluguzko zineman aritu zena. 2004an, Andhra Pradesh estatuko gobernuak Raghupathi Venkaiah saria eman zion.

## Filmografia 
### Aktore gisa 
### Ekoizle gisa 
* *Bhakta Prahlada* (1942)
* *Mana Desam* (1949)
* *Lakshmamma* (1950)
* *Dampatyam*

## Diskografia 
* *Keelu Gurram* (1949)
* *Bala Mitrula Katha* (1972)

## Heriotza 
Krishnaveni 2025eko otsailaren 16an hil zen Film Nagarren (Hyderabad, India).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alex Hillhouse

**Alex Hillhouse** (Melbourne, 1907ko martxoaren 31) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1932ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hylotrupes bajulus

***Hylotrupes bajulus*** Cerambycidae familiako kakalardoa da. Europa hegoaldean du jatorria baina egurrezko produktuetan ezkutatuta mundu zabalera hedatu da. Euskal Herrian ere aurkitzen da. 

Pipien antzera, zurezko produktuen izurri handienetakoa da, pinu egurrarena bereziki. Beldarrek zura jaten dute eta egurreko eraikinen egituraren egonkortasuna nabarmen ahuldu dezakete.

Gris-arre koloreko gorputza du, ile fin argiz estalita, eta nahiko zapaldua da. Puntu zuri batzuk ere baditu inguruarekin nahasteko. Buruan begi beltz handiak ditu eta antena gorrixka luze eta finak.

## Habitata 
Beldarrak zein helduak zuhaitzen enborren barnean elikatzen dira, pinuak eta izeiak atsegin dituzte bereziki.

## Bizi zikloa 
Ez da erraza kakalardo helduak ikustea, baina udako egun beroenetan ateratzen dira eta ugaltzeko aprobetxatzen dute. Emeak zuhaitzen azaleko arrakaletan arrautzak jartzen ditu obiskarpo luze eta flexiblea erabiliz. Hamalau egun igaro ondoren beldarrak jaiotzen dira, eta baraila indartsuei esker enborraren barnean zulatzen hasten dira.

Beldarren garapen aldia oso luzea izan daiteke, baita 10 urtetik gorakoa ere, betiere inguruan duen tenperatura eta hezetasunaren arabera eta egurrak duen nutrizio balioaren arabera.

## Iruditegia 

Irudi:Hylotrupes bajulus side2.jpg|Kakalardo heldua.
Irudi:Hylotrupes bajulus front.jpg|Kakalardo heldua.
Irudi:Hylotrupes bajulus (huisboktor) (4).jpg|Beldarra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Susan Hobson

**Susan Hobson** (Queanbeyan, 1958ko martxoaren 13a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marion Hoffman

**Marion Hoffman** (1949ko irailaren 29a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hector Hogan

**Hector Hogan** (Rockhampton, 1931ko uztailaren 11 - Brisbane, 1960ko irailaren 2a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gary Holdsworth

**Gary Holdsworth** (1941eko abuztuaren 1a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olli Hoare

**Olli Hoare** (Sydney, 1997ko urtarrilaren 29an jaioa) Australiako erdi-distantziako korrikalaria da, batez ere 1500 metroko lasterketetan lehiatzen dena. Aipagarriena da 2022ko Commonwealth Jokoetan 1500 metroko lasterketa irabazi zuela, 3:30.12ko denborarekin. Hoarek Australiaren izenean ere lehiatu zen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Ibilbidea 
### Lehen urteak 
Hoareren aitona, Bigarren Mundu Gerrako beterano Fred Hoare sarjentua, bere tokiko atletismo klubeko kidea zen, eta horregatik zen bere aitaren eta Hoareren atletismoarekiko maitasunaren arrazoia.

Bere aita Greg atletismo korrikalaria eta hondartzako munduko txapeldun bikoitza izan zen, eta Hoarek jarduera berdinak egin zituen. Hoarek 15 urtez azpiko (2012) eta 17 urtez azpiko (2013) 2 km-ko hondartzako lasterketa irabazi zituen Australiako tituluetan, igeriketa eta taula lasterketetan taldekako dominak lortuz. Hoarek estatu mailan ere igeri egin zuen, baina gero atletismoan zentratzea erabaki zuen.

### Nazioarteko ospea lortuz 
2021eko otsailean, New Balance Indoor Grand Prix-ean, Hoarek Australiako eta Ozeaniako errekorra ezarri zuen 1500 metroko proba estalian, 3:32.35eko denborarekin, eta hori ere zazpigarren marka azkarrena izan zen proba estalian.

2021eko abuztuan atzeratutako Tokioko Olinpiar Jokoetan, Hoarek 1500 metroko proban lehiatu zen. Hirugarren postua lortu zuen kanporaketa batean (3:36.09 denborarekin), laugarren finalerdi batean (3:34.35 denborarekin) eta hamaikagarren postua lortu zuen finalean (3:35.79 denborarekin), Jakob Ingebrigtsen norvegiarrak irabazi zuen finalean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Oliver Hoare on Instagram
Le Rêve du maître de ballet

***Le Rêve du maître de ballet*** Georges Méliès zinemagilearen film mutua da, 1903. urtekoa. Georges Méliès eta Zizi Papillon aktoreek antzeztu zuten.

## Aktoreak 
* Georges Méliès
* Zizi Papillon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
Crinipellis sardoa

***Crinipellis sardoa*** *Marasmiaceae* familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 30 mm-ko diametrokoa, ganbila, irregularra, titidun samarra. Kapelaren azala  ez da higrofanoa, hirtsutua, arre-gorrixka kolorekoa, erdian ilunagoa, Ertza hirtsutua.

**Orriak:** Zabal, lodiak, sinuadak, orritxoekin, libreak, zurixkak, ertza kolore berekoa eta krenulatu samarra.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** 35 mm inguruko garaierakoa eta 5 mm inguruko lodierakoa, zurruna, kapelaren kolore berekoa, ilunduaz oinarrirantz.

**Haragia:** Zurixka, urria baina haritsua, usain eta zapore nabarmenik gabea. Espora-jalkina zuria.

## Jangarritasuna 
Interes gastronomikorik gabea

## Sasoia eta lekua 
Oso urria da, aleren bat aurkitu da Pinus halepiensis eta Quercus ilex-en baso misto batean, kare lurretan.

### Banaketa eremua 
Korsika eta Sardinia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jack et Jim

***Jack et Jim*** Georges Méliès zinemagilearen film mutua da, 1903. urtekoa. Jules-Eugène Legris eta Georges Méliès aktoreek antzeztu zuten.

## Aktoreak 
* Jules-Eugène Legris: Jim
* Georges Méliès

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
Guillaume Borrel

**Guillaume Borrel** (XII. mendea – 1187ko uztailaren 4a) Ospitaleko Zaldunen Maisu Handia izan zen 1187an.

1186ko otsailaren 1ean Ospitaleko Zaldunen Komandante Handia izendatu zuten. 1187ko maiatzaren 1ean Roger de Moulins Maisu Handia Cressongo guduan hil zen eta Borrelek Maisu Handiaren kargua hartu zuen bitarteko moduan. Berehala, Hermangard d'Asp Ordenako Komandante Handia izendatu zuen.

Borrel Hattingo guduan hil zen 1187ko uztailaren 4an, karguan berresterik izan gabe.

## Bibliografia 
* Delaville Le Roulx, Joseph (1904). Les Hospitaliers en Terre Sainte et à Chypre (1100-1310). E. Leroux, Paris.
* Demurger, Alain (2013). Les Hospitaliers, De Jérusalem à Rhodes 1050-1317. Tallandier, Paris. ISBN 979-1021000605.
* Harot, Eugène (1911). Essai d'armorial des grands maîtres de l'Ordre de Saint-Jean de Jérusalem. Collegio araldico.
* Josserand, Philippe (2009). Prier et combattre, Dictionnaire européen des ordres militaires au Moyen Âge. Fayard, Paris. ISBN 978-2213627205.
* Lewis, Kevin James (2017). The Counts of Tripoli and Lebanon in the Twelfth Century: Sons of Saint-Gilles. Routledge. ISBN 978-1-4724-5890-2.
* Lock, Peter (2006). The Routledge Companion to the Crusades. Routledge. doi:10.4324/9780203389638. ISBN 0-415-39312-4.
* Murray, Alan V. (2006). The Crusades—An Encyclopedia. ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-862-4.
* Nicholson, Helen J. (2001). The Knights Hospitaller. Boydell & Brewer. ISBN 978-1843830382.
* Runciman, Steven (1952). A History of the Crusades, Volume Two: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100-1187. Cambridge University Press. ISBN 9780521347716.
* Setton, Kenneth M. (1969). A History of the Crusades. University of Wisconsin Press.
* Tyerman, Christopher (2006). God's War: A New History of the Crusades. Belknap Press. ISBN 978-0-674-02387-1.
* Vann, Theresa M. (2006). Order of the Hospital. The Crusades––An Encyclopedia, or. 598–605.

## Kanpo estekak
Strangers on a train

***Strangers on a train*** Patricia Highsmithen suspense psikologikoko eleberri ospetsua da. Obra honetan, bi gizon ezezagun tren batean elkar ezagutzen dute eta horietako baten hilketa desiragatik bien bizitzak erabat nahaspilatzen dira.

1950. urtean idatzi zuen eta 1951n Alfred Hitchcockek zinemara moldatu zuen lehen aldiz eta bigarrenez 1969 Robert Sparrek. Horrez gain, Craig Warnerrek 2004an irratira eta 2013an antzerkira eraldatu zituen.
Tihanyko abadia

**Tihanyko Abadia** (hungarieraz: *Tihanyi apátsag*) Tihanyn, Hungariako Erresuman, 1055ean eraikitako beneditarren monasterioa da. Ama Birjina eta Orleanseko San Aignan dira bere patroiak.

Tihanyko monasterio beneditarra Hungariako Andres I.a erregeak ezarri zuen 1055ean (1046-1060). Ama Birjinari eta Orleanseko San Aignan gotzainari eskaini zitzaien. Andres Erregea monasterioko elizan lurperatu zuten 1060an. Bere hilobia, elizako kriptan, orain arte gorde den Hungariako Erdi Aroko errege baten hilobi bakarra da.

## Erreferentziak 
3. Salcedo Mendoza, José Enrique, *Artea Hungarian*, 2017. https://sites.google.com/view/arteenhungria

## Kanpo estekak
Ikusezin (Eloy Morenoren eleberria)

*Ikusezin* Eloy Moreno idazle espainiarrak idatzitako eleberria da. 2020an argitaratu zen eta eleberri beltzaren eta *thriller* psikologikoaren ezaugarriak biltzen ditu.

Eleberriak 60 edizio daramatza eta 2024ko abenduaren 13an *Ikusezin* telesaila estreinatu zen ofizialki Disney+ plataforman.

## Laburpena 
Eleberriak ikasle baten istorioa kontatzen du. Ikasle hori bere eguneroko bizitzan jasaten duen jazarpenaren eta bazterketaren ondorioz, munduaren aurrean ikusezin bihurtu dela sentitzen du. Istorioak haren barne borrokak eta bizirauteko estrategia azaltzen ditu, baita bere inguruko helduen eta gazteen jarrerak ere.

## Pertsonaiak 
### Gurasoak 
Ospitaleko besaulkian ematen dituzte gauak berarekin, batez ere, amak.

### Ikusezina den mutila 
Eleberriko protagonista, ikusezintasunaren boterea lortu duela uste du. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza egiten du eta ondo doakio azterketetan. Bere lagun Kiri gustatzen zaio. Komikiak irakurtzeko zaletasuna du eta superheroiak gustatzen zaizkio. Baina MMren jazarpena jasaten du, eta bere lagun Zarok ez du asko egiten laguntzeko. Egia esanda, behatzen ari direnek ez dute ezer egiten.

### Kiri 
Protagonistaren lagun bat da, aurpegia oreztaz beteta duena. Protagonista berataz maiteminduta dago eta "ehun eskumuturrekoen neskatoa" deitzen dio. Txikitatik dira lagunak, eta ia urte bereko egun berean jaio ziren. Ikusezinari laguntzen saiatzen diren marrazkiak egiten ditu.

### Luna 
Protagonistaren ahizpa txikia. Sei urte dituen arren, protagonistak hoberen ezagutzen duena dela uste du, gertatutako guztia daki eta istripuan salbatu zuen bakarra da.

### Zaro 
"Orbaina bekainean duen haurra", bizikletako balaztek funtzionatzen ez zutela istripu bat izan zuen protagonistaren laguna. Ez dio lagundu, orduan bere lagun ikusezinak lagundu zion bezala. Kirirekin ere maiteminduta dago.

### Gaztelaniazko irakaslea 
Institutuan ikusten duen eskola-jazarpenaren arazoa serio hartzen duen heldu bakarra da. Zuzendariari jakinaraztera joan da, baina ez du behar bezalako arretarik jaso. Honek txikitan jaso zuen bullying-a eta honek bullyen aurka ausartagoa izaten laguntzen dio.

### MM 
"Bederatzi hatz eta erdiko haurra" eta orbain bat bularrean. Ikasgelako makarra, ikasle txarra, konplexuz betea. Frustrazio eta haserre handiko mutila, institutuan mutil ikusezinari jazartzea eta tratu txarrak ematea eragiten diona. Auto istripu bat izan zuen txikia zenean.

## Gai nagusiak 
Liburuak bullying-a, bakardadea, gizartean baztertua izatea eta identitatearen bilaketa bezalako gaiak lantzen ditu. Irakurleari hausnarketarako bidea ematen dio, eta enpatia garatzeko tresna indartsu bihurtzen da.

## Egileari buruz 
Eloy Moreno espainiar idazlea da, eta bere eleberriak emozio sakonak eta giza harremanak ardatz hartzen ditu. 1976an Castelló de la Planan jaio zen, hainbat eleberri idatzi ditu, esate baterako, *El boligrafo de gel verde* eta *Tierra*. *Ikusezin* bere azken lanetako bat da, non, berriro ere, eleberri beltz eta psikologikoaren bideari ekiten dio.

## Erreferentziak
Asmaa Rhlalou

**Asmaa Rhlalou** () kazetari politiko marokoarra da. 2021eko irailaren 24tik Rabateko alkatea da, Marokoko hiriburuko alkatetza bere gain hartzen duen lehen emakumea izanik. Independenteen Talde Nazionaleko (RNI) kidea da. 2016tik 2021era diputatu izan zen.

## Ibilbidea 
Frantziako Perpignan Unibertsitatean ekonomiako doktoretza bat egin zuen.

Kazetaria izan da L'Opinion egunkarian. 2016tik 2021era Marokoko Ordezkarien Ganberan finantza eta garapen ekonomikoaren batzordeko kide izan zen eta Independenteen Talde Nazionaleko diputatua. 2017an, politikan lider diren Emakumeen Munduko Foroan parte hartu zuen Rekjavicken.

### Rabateko alkatea 
2021eko irailean, Rabateko lehen emakume alkatea bihurtu zen. Bozketan, USFPko Hassan Lachgarrek (7 boto) eta Badia Bennanik (PJD) (8 boto) ere parte hartu zuten.  Udal kontseiluko 81 botoetatik 58 lortu zituen. RNI, PAM, Istiqlal eta MP alderdiekin koalizioan iritsi zen alkatetzara.

## Iritziak 
Emakumeen ordezkaritza politikoa eta erabaki-postuetan sartzea eskakizun soziala izateaz gain, demokraziaren garapenerako ere badela uste du. Kuoten aldekoa da, baina haratago joateko beharra planteatzen du, eremu guztietan emakumeen presentzian aurrera egiteko, parekotasuna lortzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eder Gartzia

**Eder Gartzia Altuna** (Errenteria, Gipuzkoa, 2004ko urtarrilaren 4) Euskal herrikofutbolaria da lehen federazioko Bilbao Athleticken jokatzen duena. Lehen taldearekin hainbat deialditan egon da eta Otsailaren 20an egin zuen debuta Elcheren aurka ligan.

## Biografia 
Erdilari moduan jokatzen du. Bere jaioterriko Touring taldean hasi zen futbolean. 2018ko udan Errealaren harrobira batu zen. Berion maila ona erakutsi zuen bi denboralditan, ondorioz 2023-2024 denboraldirako Sansera igo zen. 2025eko ekainean Bigarren mailarako igoera lortu zuen, baina ez zuen bere kontratua berritu talde txuriurdinarekin. 2025eko uztailean Athleticek bere fitxaketaren berri eman zuen Bilbao Athleticen jokatzeko Lehen Federazioan. 

Bilbao Athleticen jokalari garrantzitsua izanik, ugaritan hasi zen sartzen Athletic Clubeko deialdietan, baina ez zen izan 2026ko otsailaren 20rarte debuta egin zuela Lehen Mailan Elx talde valentziarraren aurkako garipenean San Mamesen (659.jokalaria izanik).

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Lapatza Jauregia

thumb|Lapatza Jauregia**Lapatza Jauregia** Ulargako Markesak erakiki zuen. Estilo barrokoko eraikina da, zenbait dokumentu historikotan jaso denez *La paz* gaztelerako espresiotik datorkio. Eraikin hau Frantziatik Nafarroarako bidaian atseden leku eta babeslekua izan zen, paradisua zela esaten zuten. Lapatza jaurekiak iturri propioa zeukan, garai hartan ez zen ohikoa etxeek iturri propioa izatea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Gascón y Marín

**José Santiago Bautista Gascón Marín** politikari eta katedradun espainiarra izan zen.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Zuzenbide ikasketak egin zituen Cesaraugustanako Unibertsitatean, eta doktore gradua lortu zuen Madrilgo Unibertsitate Zentralean, *La extradición* (1895) filmari buruzko memoria batekin. Filosofia eta Letretako ikasketak ere egin zituen, lizentziatu gradua lortuz.

Zaragozako Unibertsitateko Zuzenbide Fakultateko irakasle laguntzailea, 1902ko apirilaren 7an Sevillako Unibertsitateko Zuzenbide Administratiboko katedradun izendatu zuten. 1907an, Zaragozako Nazioarteko Zuzenbideko katedra irabazi zuen, eta, geroago, Ebroko Administrari izatera itzuli zen. 1916an katedradun bihurtu zen Unibertsitate Zentralera.

### Politikagintzaren aroa 
Politikoki Ejea de los Caballeros barrutiko diputatu hautatu zuten, eta gero senatari.

Lehen Hezkuntzako zuzendari nagusia, idazkariordea eta, geroago, Instrukzio Publiko eta Arte Ederretako ministroa Juan Bautista Aznar buru izan zuen gobernu laburrean (1931ko otsailaren 18tik apirilaren 14ra), Bigarren Errepublika aldarrikatu aurreko azkena. Estatuko kontseilaria izan zen, bai eta Instrukzio Publikoko kontseilaria, Jurisprudentzia eta Legediko eta Zientzia Moral eta Politikoetako akademikoa ere. Bigarren korporazio honetan lehendakaritza lortu zuen.

Haren ekoizpen zientifikoa oso zabala da, eta batez ere Administrazio Zuzenbideari dagokiona nabarmentzen da.

Administrazio-zuzenbidearen antolamendu sistematiko sinple batekin hasi zen, eta, ondoren, administrazio-zuzenbideari eta probintzia- eta udal-legeriari buruzko nozioak eman ziren, eta, geroago, laburpen bat, eta, ondoren, administrazio-zuzenbideari buruzko tratatu bat. Espainiako legeriaren printzipioak bi liburukitan. Bere ekoizpenaren zati handi bat Espainiako tokiko eta probintziako administrazioaren ingurukoa da, baina Espainiako Administrazio Zuzenbidearen Historia ere landu zuen.

Ez zitzaion ahaztu Nazioarteko Zuzenbideari, Zuzenbide Politikoari eta Zuzenbide Kanonikoari buruzko gogoeta egitea, eta, batzuetan, argitalpen asko egin zituen, baina Gizarte Zuzenbidean ekoizpen handiagoa du. Francisco de Vitoria gai zientifikoen artean egon zen.

Hagako Nazioarteko Zuzenbidearen Akademian ikastaro bat eman zuen 1932an nazioarteko funtzionarioei buruz; 1930ean beste bat garatu zuen nazioarteko Administrazio Zuzenbidean egindako aldaketei buruz.

Adolfo González Posadarekin batera, Espainiaren ordezkaritza izan zuen Zuzenbide Publikoko Nazioarteko Institutuan. Administratzaile eskola handi bat sortu zuen, besteak beste, Carlos García Oviedo, Unibertsitate Hispaniarreko errektore izatera iritsi zena.

## Kargu politikoa 
## Kanpo estekak
Saphia Azzeddine

**Saphia Azzeddine** (Agadir, Maroko, 1979ko abenduaren 12a) frantziar-marokoar eleberrigilea, aktorea, gidoilaria eta zuzendaria da.

## Biografia 
Saphia Azzeddine Agadirren (Maroko) jaio zen; ama jatorri marokoarreko frantziarra du, eta aita marokoarra, Figuigekoa (Ekialdea).

Haurtzaroaren hasiera Agadirren igaro zuen, eta, bederatzi urte zituela, Suitzako mugan zegoen Ferney-Voltairera joan zen bizitzera. Batxilergo literarioa egin zuen, eta, ondoren, Soziologian lizentziatu zen. Idazten hasi aurretik, diamantea lantzen aritu zen, laguntzaile gisa, Genevan. Gurasoek bezero dirudunentzako joskintza-tailer bat zuten.

2002an, Genevako aldizkari bateko erredaktorea izan zen, Jamel Debbouze umorista elkarrizketatu zuen, garai hartan Suitzan biran zebilela. Bere bizitzako "gizonen" parte izan zen, 2004tik 2006ra bere bikotekide bihurtuz. Denboraldi hartan, 2005ean, bere lehen eleberria argitaratu zuen, berehalako arrakasta izan zuena, *Confidences à Allah*. Eleberri horrek, beranduago, 2008an ere arrakasta handia izan zuen antzerkian: Gerard Gelasek moldatua, paper guztiak Alice Belaïdik antzeztu zituen, eta, horrela, antzerki errebelazioaren Molière saria lortu zuen. Ondoren, 2015ean komikira egokitu zuten Eddy Simonek (gidoia) eta Marie Avrilek (marrazkia).

2011n, *Mon père est femme de ménage* (Nire aita emakume garbitzailea da) filma estreinatu zen, zeinaren gidoilari eta zuzendaria izan baitzen. Film luzea izen bereko bere bigarren eleberriaren (2009an argitaratua) moldaketaren fruitua izan zen, François Cluzet zuela kartelburu. Publikoaren saria irabazi zuen, 2011ko Alpe d'Huezeko Nazioarteko Komedia Zinemaldian egindako aurkezpenean. Kritikak, hala ere, askotarikoak dira, eta filmak 300.000 ikusle baino gutxiago izan zituen.

Zazpi urte geroago eman zuen argitara bere bigarren film luzea: François-Régis Jeannerekin batera egindako *Demi-soeurs* (Ahizpaordeak) komediak proiektatu zituen bere hiru protagonistak, Sabrina Ouazani, Charlotte Gabris eta Alice Davidek gorpuztuak, Parisko auzo ederretan. Hor ere, harrera kritikoa oso gorabeheratsua izan zen, eta filmak ez zituen 175.000 ikusle baino gutxiago izan zituen.

## Filmografia 
### Aktorea 
* 2010: ''L'Italien*, Olivier Barouxena

### Gidoilaria eta zuzendaria 
* 2011: *Mon père est femme de ménage* (bere eleberrian oinarrituta)
* 2018: *Demi-soeurs* (François-Régis Jeannerekin batera zuzendua)

## Argitalpenak 
* 2008: *Confidences à Allah*, Léo Scheer, 146 or.  (ISBN ), eleberria
* 2009: *Mon père est femme de ménage*, Léo Scheer, 171 or.  (ISBN ), eleberria
* 2016: *Bilqiss* eleberriak Borgoinako Lizeo eta Ikastunen Literatur Saria jaso zuen, Dijonen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Entretien à propos de *Mon père en doute encore'', sur Beur FM
Marta Goikoetxea Nagore

**Marta Goikoetxea Nagore** (Zornotza, Bizkaia) kazetaria eta idazlea da. 

## Bizitza 
"Kazetaria ofizioz eta idazlea afizioz; hitz-zalea, azken finean" era horretan definitzen du bere burua Martak. Hainbat literatura epaimaitako partaide izan da.

### Ikasketak 
Nafarroako Unibertsitatean Ikus-entzunezko komunikazion ikasketak egin zituen eta 2005ean lizentziatu zen. Ondoren UPV/EHUn Periodismo multimedia El Correo-UPV/EHU izeneko masterra egin zuen 2006 - 2007 urteetan. Euskarari dagokionez, Zornotzako AurtenBai Barnetegia Euskara C2 eskuratu zuen.

### Lan ibilbidea 
Bilboko Periódico Bilbaon 7 urte luzez jardun zuen kazetari Freelance. El Correo egunkarian, berriz, ia 9 urtetik gora egin zituen, han ere Freelance.

## Argitalpenak 
* *Martxanterak.* 2023an Bizkaiko Foru Aldundiak pertsonaia herrikoiei buruzko Ipuinak bildumaren zazpigarren liburua idatzi zuen. Iñaki Landak egin zituen ilustrazioak. *Martxanterak* ipuina Durangoko Andra Mariko elizpean gozokiak eta litxarreriak saltzen egon ohi ziren emakumeak oinarri dituen kontakizuna da, Boni martxantera harturik ardatz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Najat Aâtabou

**Najat Aâtabou**, (, ; Khemisset 1960ko maiatzaren 9a) Marokoko emakumeen egunerokotasuna jasotzen duen *chaabi* kantari marokoarra eta bereber musikagilea da.

## Biografia 
Jatorriz herri txiki batekoa zen Najat Aâtabou, baina ez zuen kantatzeko asmorik, abokatu bihurtzeko baizik, noiz eta bere ahotsaren grabazio pirata batek ''J'en ai marre* izenburu enblematikoarekin, Marokoko publikoari aditzera eman zionean. Abesti hori, 80ko hamarkadaren hasieran abestu zen, benetako istorio batetik abiatuta sortua, bidaiatik irten eta itzultzean mutil-laguna hil zaion lagun baten istorioari kontatzen duena.

Ez zen erraza izan kantagintzan aritzea; izan ere, hiru urte baino gehiagoz familiak erbesteratu egin bai zuen 80ko hamarkadan. Casablancan babestu zen eta Hassania musika argitalpenekin kontratua sinatu zuen.

Arabieraz, bereberrez (zayan) eta frantsesez abesten du.

Marokoko hainbat emakumek idatzitako eskutitzetan oinarrituta daude bere abestiak. Entzuleek beren arazoak kontatzen dizkie eta berak kantatuz erantzun. Doinuetako ohiko gaiak dira maitasun zauriak, desleialtasunak, gezurrak edo familia paraleloak.

Bere abestietan "*gezurretan ari den gizona edo haurdun dagoen emaztea uzten duena zigortzen du, haurra berea ez delako aitzakiarekin*".

1983an, *The Voice of the Atlas* izena hartu zuen bere lehen albumak, eta hiru milioi kopia baino gehiago saldu zituen bere "*J'en ai marre*" kanta enblematikoa tartean dagoela. Ordutik, urtero, gutxienez zazpi tituluz osatutako albuma atera du.

1984an egin zuen debuta Frantzian, Parisko Olympian. Ondoren, Italiako Florentziako antzokian, Lincoln Center for the Performing Arts-en eta Chicagoko Millennium Park-en abestu du.

Arrakasta 1987an lortu zuen *Hedi Kedba* *Bayna*-rekin. Gai hori oso ezaguna da mundu arabiarrean, eta senarrak engainatzen duen emakume bati buruz hitz egiten du. 2004an The Chemical Brothers-ek *sampleatu* zuen kantu hori *Galvanize* kantuan, eta duoko ezagunenetako bat ere bihurtu zen. *Shoufi Ghirou* izan zen bere beste arrakastetako bat. Bere abestiek eztabaida soziala eta politikoa piztu dute Marokon.

Bere abestietan desleialtasunaz, desberdintasunaz eta gezurrez hitz egiten du.. 

Maroc Telecomekin publizitate-kontratuak sinatu ditu eta Addoha Taldeak aukeratu zuen Rabateko Al Firdaous gunea iragartzeko.

Hogeita hamar urteko ibilbidean, 500 titulu baino gehiago ditu argitaratuta, arrakasta ugarirekin.

2019ko irailean, "Jalassat Maa Najat" programa aurkeztuko du MBC5 satelite bidezko saudi kanal berrian.

## Bizitza pertsonala 
Bi seme ditu, Samia Dikouk eta Wadie Dikouk. Samia alaba 2019an hasi zen musika munduan, *Samia Dallal'' izen artistikoarekin. Bere lehen titulua Ghab Lmaaqoul izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marokoko Konstituzioa

**Marokoko Konstituzioa** Marokoko Erresumaren lege gorena da. Konstituzioak monarkia konstituzional gisa definitzen du Maroko, eta  herritar marokoarren oinarrizko eskubideak ezartzen ditu; gobernuaren, ministroen kontseiluaren, eta parlamentuaren oinarriak eta egiturak ere zehazten ditu.

Marokoko lehen Konstituzioa 1962an onartu zen, herrialdeak independentzia berreskuratu eta 6 urte geroago. Gertaera hartatik ondoren, erregeak, Mohamed V.ak, erakunde politiko eta konstituzionalak ezarri zituen. Kontseilu Nazional Aholkulariak sortu zuen hasiera batean askatasun publikoak eta adierazpen askatasuna arautzen zituen lege-testua, Dahir izenekoa, 1959ko azaroaren 15ean emana. 1960an Konstituzio Kontseilua sortu zen, eta 1962ko azaroaren 18an lehen Konstituzioa proposatu zen. Proiektu hau 1962ko abenduaren 7an berretsi zen erreferendum baten bidez, eta, azkenean, handik astebetera aldarrikatu zen, abenduaren 14an.

## 2011ko erreferenduma 
2011ko uztailaren 1ean Marokoko konstituzio-erreferenduma egin zen Marokon. Urte hasieran erreforma demokratikoak eskatzeko egin zirenprotestei erantzuteko deitu zen. Batzorde batek proposamenak idatzi behar zituen 2011ko ekainerako. Ekainaren 17an kaleratutako zirriborroak honako aldaketak aurreikusten zituen:

* Erregeari Parlamentuko alderdi handienaren lehen ministro baten izena eskatzea;
* Monarkaren hainbat eskubide lehen ministrori ematea, parlamentua desegitea barne;
* Parlamentuari amnistia ematea ahalbidetzea, lehenago monarkaren pribilegioa izan zena;
* Amazigera hizkuntza ofizial bihurtzea arabieraren ondoan

Jakinarazi zutenez, boto-emaileen %98,49k onartu zituzten aldaketak. Protesta mugimenduek erreferendumari boikota egitea eskatu arren, gobernuko arduradunek parte hartzea %72,65ekoa izan zela adierazi zuten.

Erreferendumaren ondoren, 2011ko azaroaren 25ean parlamenturako hauteskunde aurreratuak egin ziren orduan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zetirizina

**Zetirizina** konposatu organikoa da, C21H25ClN2O3 formula duena. Piperazinaren deribatua da zeinetan piperazinaren bi nitrogeno-atomoetan ordezkatzaileak dauden. Halaber azido karboxilikoa da eta IUPACek azido azetiko ordezkatu gisa izendatzen du. Solido kristalino zuri-horixka da. Uretan disolbagarria da eta etanoletan disolbaezina.

## Sintesia 
Zetirizina sintetizatzeko1-(4-klorofenilmetil)piperazina metil (2-kloroetoxi)azetatoarekin alkilatzen da sodio karbonatoren eta xilenoren presentzian produktua % 28ko errendimenduan sortzeko. Tarteko produktua potasio hidroxidoarekin tratatzen da etanol absolutuan errefluxuan jarrita , potasio gatza % 56ko etekina lortzen delarik. Ondoren, hori azido klorhidriko diluituz hidrolizatzen da zetirizina %  81eko errendimenduarekin lortuaz.

534x534px|Cetirizine synthesis

## Erabilera 
Zetirizina botika antihistaminikoa da errinitis alergikoa, dermatitisa eta urtikaria tratatzeko usatzen da. Pilula edo likido gisa hartzen da ahoz. Hartu eta ordu erdira hasten da bere eragina eta egun oso batez irauten du efektuak.

Espainian *Alersina*, *Alerlisin* eta *Zyrtec* markekin saltzen da.

Zetirizina Munduko Osasun Erakundearen Sendagai Ezinbestekoen Zerrendan dago.

## Albo-ondorioak 
Zetirizinaren albo-ondorio ohikoak logura, aho lehorra, buruko mina eta sabeleko mina dira.

## Erreferentziak
Berrobi Zahar

Berrobi Zaharrek sarrerako atea harriz inguratuta dauka. Teilatu hegal ikusgarriak ditu biga tailatu eta ertz apainduekin.
thumb|Teilatu hegala
thumb|Berrobi Zahar
Ibtissame Lachgar

**Ibtissame "Betty" Lachgar** (; Rabat, 1975eko abuztua) feminista, giza eskubideen aldeko ekintzailea eta Marokoko LGBT defendatzailea da, eta MALI mugimenduaren sortzaileetako bat (*Mouvement alternatif pour les libertés individuelles*, ). Marokoar ateo bakanetakoa da.

## Lehen urteak eta hezkuntza 
1975eko abuztuan jaioa, Ibtissame Lachgarrek Marokoko hiriburu Rabateko Descartes Lizeoan ikasi zuen, psikologia klinikoa, kriminologia eta biktimologia ikastera Parisera joan aurretik. Gaur egun psikoanalisiari buruzko tesia lantzen ari da Parisen.

## Aktibismoa 
2009an, Zineb El Rhazoui lagunarekin batera, *Mouvement alternatif pour les libertés individuelles* (MALI) sortu zuen, Marokon gizabanakoaren askatasunak defendatzeko mugimendua. Marokoko LGBT komunitatearen defendatzaile da, eta abortatzeko eskubideen alde nahiz sexu berekoen arteko ezkontzaren alde ere jarduten du. Marokon "Homofobiaren eta Transfobiaren Aurkako Nazioarteko Eguna" ezarri zuen.

### 2009ko Ramadaneko piknika 
Ibtissamek, MALI mugimenduko lagunekin batera, piknika antolatu zuen egunean zehar Ramadanaren aldian 2009an. Marokoko zigor kodeko 222. artikuluaren aurkako protesta gisa antolatu zuen, non, islamiar hilabete santuko goizeko derrigorrezko baraualdia hausten dutenak zigortzen dituen. Aktibistek irailaren 13an Casablanca eta Rabat hiriburuaren artean egoteko asmoa zuten. Tren geltokira iritsi zirenean, ordea, polizia eta kazetari andana batek aurre egin zien bat-batean, gertakariaren berri Facebook bidez izan zutelako. TelQuel asteroko aldizkariak editoriala argitaratu zuen, erreakzio basatia, Marokok tolerantzia-kultura galdu duen seinale gisa deskribatuz. “Belaunaldi batean gure herria errotik eraldatu da,” zioen. “Beldurra ematen du.” Piknikak eskandalu publikoa eragin zuen Marokoko gizartearen barruan eta herrialdeko erlijio askatasunen inguruko eztabaida zabaldu zuen.

### Rabaten besarkada 
start=2093|thumb|Lachgarrek Londresko Secular Conference 2018an hitz egin du.
Ibtissame, halaber, 2013ko urriaren 12an Facebooken musu ematen ari zirela euren argazki bat argitaratzeagatik atxilotu zituzten hiru nerabeei babesa emateko egin zen besarkada publikoaren antolatzaileetako bat izan zen. Manifestariei aurre egin zieten ikusleek, elkarri musu ematen eta "bizitza luzea maitasunari" abesten ari zirela. Musukadaren kasuak iskanbila sortu zuen. Hiritarrak protestan ari ziren herrialde musulmanean kontserbadurismoa gero eta agerikoaren aurka, hain zuzen nahiko liberala eta tolerantea izateagatik ezaguna zena denbora luzez. 

France 24rekin besarkadari buruz egindako elkarrizketan, Ibtissamek adierazi zuen: “Guretzat, mezua iritsi da. Arrakastatsua izan da. Bikoteak eta pertsonak bakarrik zeuden, eta bikoteek ez zuten lotsarik jendaurrean. Gure mezua da maitasuna defendatzen ari direla, askatasunez maitatzeko eta musukatzeko askatasuna”.

### Beste ekintza batzuk 
2019ko urtarrilean Chafiq-en aldeko sarearen bozeramailea izan zen. Chafiq Marrakexen poliziak publikoki bere identitatearen berri eman zuen trabesti marokoarra zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berrobiko udaletxea

Sarrera nagusian harrizko aterpea dauka. Eraikinaren estruktura adreiluz eta egurrez egindakoa da.

Harrizko arkupe ikusgarria eta egitura adreiluz eta egurrez egindakoa. Orain dela gutxi berritu zuten.
June Huh

**June E Huh** (koreeraz : 허준이 ; 1983ko ekainaren 9an jaioa ) estatubatuar matematikari bat da, gaur egun Princetongo Unibertsitateko irakaslea dena. Aurretik, Stanford Unibertsitateko irakaslea izan zen. 2022an Fields Domina eta MacArthur Fellowship bat eman zizkion. Geometria aljebraikoaren eta konbinatoriaren artean aurkitutako loturagatik nabarmendu zen.

Huh-i 2022ko Fields Domina eman zioten, "Hodge teoriaren ideiak konbinatorikara eramateagatik, sare geometrikoetarako Dowling-Wilson-en aieruaren frogagatik, matroideetarako Heron-Rota-Welsh-aren aieruaren frogagatik, Lorentzian polinomioen teoriaren garapena eta [Masonen] aieruaren froga". Huh Ekialdeko Asiako arbasoen zazpigarren hartzailea da, eta Koreako arbasoen lehen irabazlea saria eman ziotenean.

## Erreferentziak
Akshay Venkatesh

**Akshay Venkatesh** FRS (1981eko azaroaren 21ean jaioa) Indiako australiar matematikaria eta irakaslea (2018ko abuztuaren 15etik) Ikasketa Aurreratuen Institutuko Matematika Eskolako irakaslea da. Haren ikerketa-interesak zenbaketaren, forma automorfikoen ekibanaketa-arazoetan eta zenbakien teorian daude, bereziki errepresentazioaren teorian, tokiko espazio simetrikoak, teoria ergodikoa eta topologia aljebraikoa.

2018an, Fields domina eman zioten zenbakien teoria analitikoen, dinamika homogeneoen, topologiaren eta irudikapen teoriaren sintesiagatik.

## Erreferentziak