Carmen Martín

**Carmen Dolores Martín Berenguer**, ezagunagoa **Carmen Martín** izenez (Roquetas de Mar, Almeria, 1988ko maiatzaren 29a) almeriar eskubaloiko jokalaria da. Eskuin-muturrean jokatzen du Suediako IK Sävehof taldean.

Klubei dagokienez, Europako txapelduna izan da 2016. urtean, CSM Bucuresti taldearekin, eta txapeldunordea, 2011n, Itxako kirol taldearekin, eta, gainera, hainbat titulu nazional lortu ditu.

Erabateko nazioartekoa da Espainiako selekzioarekin, eta harekin lortu zuen brontzezko domina Londresko 2012ko Olinpiar Jokoetan eta Brasilgo 2011ko Munduko Txapelketan; zilarrezkoa, berriz, 2008ko Mazedoniako Europako Txapelketan eta Hungariako eta Kroaziako Europako Txapelketan. 

Ezkertiar jokalaria, bere kalitate teknikoa eta eskuineko muturretik eta kontraerasotik golak markatzeko duen gaitasunagatik nabarmentzen da. Gainera, penalti-jaurtiketetan (7 metro) %90etik gora asmatu iizan du. Munduko eskumako muturrean jokatu duen jokalaririk onena dela esan ohi da.

*Ziniskaren alabak (Hijas de Cynisca)* kirol-arloko genero-desberdintasunari buruzko dokumental luzean parte hartu zuen beste 13 kirol arloko emakumerekin batera.
## Ibilbidea 
### Hastapenak 
Llanos de Marín HLHIn ikasi zuen, Roquetas de Mar udalerrian (Almeria). 7 urte zituela hasi zen eskubaloian. 2005ean C.B. Roquetas taldearekin Ohorezko mailan (ABF Liga) egin zuen debuta.

### Mar Alicante taldea 
Bere lurraldeko taldean hiru urte eman ondoren, 2008ko udan, Mar Alicante Eskubaloi Taldearekin sinatu zuen, eta bertan mundu mailako ospea lortu zuen. Alacanteko taldearekin Esteban Roig-en agindupean egon zen. Lehen urtean (2008/2009) Erregina Kopa jokatu zuen, baina final-laurdenetan Elda Prestigio taldeak kanporatu zuen bere taldea 24-25 emaitzarekin. Ligako bosgarrenak izatean EHF Kopan plaza bat izan zuen. Hurrengo urtean Dara Calvalho, Nuria Benzal eta Verónica Verdú fitxatu zituzten Mar Alicantek lehen aldiz Europako lehiaketari aurre egiteko. Alderdiak ZRK Kikindar taldearen aurka jokatu zuen, eta bi partidetan hiru golen aldearekin galdu zuen. Erregina Kopan finalera iritsi ziren Elda Prestigio eta CLEBA Leon kanporatu ondoren. Lizarrako Itxako talde nafarrak, ordea, 33-28 irabazi eta txapelduna izan zen finalean. Ligan laugarrenak izan ziren, eta Europako plaza lortu zuten berriro, ordukoan Europako Errekopa izenekoan. Han, bere lagun onenetako batekin egin zuen topo, Beatriz Fernández Ibáñezekin.

### S.D. Itxako (Nafarroa) 
2010ean, Itxakorekin sinatu eta, 2011-12 denboraldiaren amaierara arte jokatu zuen. 2010/2011 denboraldia izan zen Nafarroako klubaren historiako denboraldirik arrakastatsuena. Espainiako Superkopako txapelduna izan zen (28-21 irabazita Mar Alicante bere klub ohiari), Erregina Kopa irabazi zuten (29-21 irabazi zion Elda Emakumezkoen Eskubaloi Klubari) eta berriro ere ABF Ligako titulua irabazi zuen. Lizarrakoek urtea amaitzeko, Emakumezkoen EHF Txapeldunen Ligako lehen finala galdu zuten Norvegiako Larvik HK indartsuaren aurka, 46-45 (23-21 lehen partidan eta 24-25 bigarrenean).

2011/12 denboraldian bere taldeak, berriz ere ABF Ligako titulua eskuratu zuen, baita Erregina Kopa Bera Bera eskubaloi taldeari 35-26 irabazi ondoren. Espainiako Superkopa titulua, ostera, *Champions League*-n, lehen itzulia gainditu ondoren, *Maind Round-*en galdu egin zuen. Hainbat urte arrakastatsu izan ondoren, jokalarien eta teknikarien jakinarazpen batek ordainketa arazoak salatu zituenean, agerian utzi ziren Klubaren arazo ekonomikoak. Hori zela eta, jokalari garrantzitsu askok, besteak beste Carmen Martín, alde egin zuten.

### R.K. Krim Mercator (Eslovenia) 
2012an, Esloveniako RK Krim klubarekin sinatu zuen, eta lesioak zirela eta, jarraipen eskasa izan zuen. Hala ere, lehen denboraldian, Esloveniako golegilerik handiena izan zen UEFAko Txapeldunen Ligan (*Champions*), eta guztira 54 gol lortu zituen 14 partidatan. Talde mailan, taldea finalerdietara iritsi zen eta Larvik HK taldearen aurka galdu egin zuen. Esloveniako Liga eta Kopa ere erraz samar irabazi zituen.
[thumb|248x248px|[Carmen Martín (ezkerrean), Laura Morais eta Vanesa Amorósekin batera, 2014ko maiatzean, Mecalia Atlético Guardésen.]]
Bere bigarren denboraldian, ez zuen minutu bakar bat ere jokatu, 2013ko maiatzaren hasieran sorbaldan izandako lesioarengatik eta selekzioarekin Munduko Txapelketan ere birgaixotzearen ondorioz.

### Mecalia Atletico Guardés (Pontevedra) 
2014. urtean, Esloveniako taldeak 2013ko Serbiako Munduko Txapelketan Espainiako selekzioarekin izandako lesioaren ondoren, kontratua bertan behera uzteko mehatxua egin zionean, Pontevedrako Mecalia Atlético Guardés Taldearekin sinatu zuen. Ikusmin handiz hartu zuten Galizian eta ABF Ligara itzultzean. Galizian hiru hilabeteko egonaldia laburra izan arren, oroitzapen ona eta zenbaki onak utzi zituen: 35 gol 10 partidatan, batez beste 3,5 gol partidako. Gainera, taldeak 4. postua lortu zuen Ligan.

### OMZ Bucuresti (Errumania) 
Urte horretako udatik aurrera, Errumaniako CSM Bucuresti taldean hasi zen lanean. Lehen denboraldian, Bucarest taldearen eskuin-muturrean jokatu zuen, bere bertsiorik onena berreskuratu zuen, lehen aldiz irabazi zuen Liga bikoitza (HCM Baia Mare lehiakide nagusiari irabazita). Emakumezkoen Kopan txapeldunordea izan zen (Baia Mareren aurka 18-17 galdu zuten, eta finaleko partidako jokalaririk onena izan zen, 5 gol sartuta) Bucarest Hiria Saria irabazi eta Txapeldunen EHF Liga jokatzeko klasifikatu zen. Liga eta Koparen artean 100 gol baino gehiago sartu zituen denboraldian.
[ezkerrera|thumb|267x267px|[Carmen Martín , CSM Bucaresti taldean zegoenean.]]
Errumanian egin zuen bigarren denboraldia askoz hobea izan zen, hirukoitz historikoa lortu baitzuen. Taldeak ez zuen lehiakiderik izan Ligan, eta bigarren urtez jarraian bere taldeak irabazi zuen bere partida guztiak irabazi ondoren. Era berean, bere lehen Kopa irabazi zuen finalean 32-24 Roman CSMri irabazita. Eta denboraldia ondo amaitzeko, almeriarrak eta bere klubak Emakumezkoen EHF lehen Txapeldunen Liga irabazi zuten. Lehen fasea irregularra izan ondoren, taldea final-laurdenetarako sailkatu zen azkenean, eta FC Rostov beldurgarriaren aurrean jokatu behar izan zuen. Hala ere, taldeak gol bat gehiagorekin irabazi zuen bi partidetan (8 gol sartu zituen bi partidetan), eta, harrigarria izan bazen ere, finalerdietara pasatzea lortu zuen bere taldeak. Han, ZRK Vardarren aurka 27 eta 21 irabazi zuen. Finalean, Gyori Audi ETO KC talde hungariarra gainditu zuen 29-26 luzapenean, arauzko denboraren amaieran 22ra iritsi ondoren. Carmen Martínek 4 gol sartu zituen final horretan.

Bukaresten aritutako azken denboraldian, OMZ Bucurerest taldearekin hirugarren aldiz baliozkotu zuen Ligako titulua. Hala ere, taldeak porrot egin zuen defentsan EHFko Txapeldunen Ligan eta hirugarren postuan amaitu zuen Montenegroko KK Budukitnost Podgorica brontzezko domina lortzeko jokatutako partida irabazi ondoren. Carmen Championseko zazpikote onenean izan zen, muturreko jokalaririk onena izendatu baitzuten, eta, halaxe, Errumaniako etapari amaiera bikaina eman zion.

### OGC Nice Handball (Frantzia) 
2017ko martxoaren 7an, jakinarazi zen Frantziako Eskubaloi Ligako OGC Nice Handball eta Linnea Torstensson lankideak urte bereko ekainetik aurrera bi denboralditarako fitxatu zutela. Bi denboraldi egin zituen Kosta Urdinean, nahiz eta klubak ez zuen lortu txapelketa kontinentaletan lehiatzerik, eta bere historiako sailkapenik onena lortu zuen: lehen denboraldian laugarrenak izan ziren, eta 2018-19an txapeldunordeak izan ziren, Metz Handball ahalguztidunaren aurrean finala galduz. Horri esker, Europan lehen aldiz lehiatzeko txartela lortu zuten. Era berean, Frantziako Kopan, finalerdietara iristea lortu zuten Carmen Martín taldean egon zen bi urteetan.   

### Bukarestera itzuli 
2019ko martxoan, kanpaina bukatzean Nizako taldearekin kontratua amaitu ondoren, CSM Bucuresti taldera itzultzea jakinarazi zen. Bi urte geroago, Cristina Neagu edo Nora Mørk bezalako jokalariekin aldagela partekatu zuen, gogoratzen den talderik indartsuenetako batean. 2022an Suediako IK Sävehof taldearekin fitxatu zuen arte. 

## Taldeak 
## Hautaketa nazionala 
[thumb|Copper Box, [2012ko Udako Olinpiar Jokoak|Londresko 2012ko Udako Olinpiar Jokoetako talde-fasearen egoitza.]]
[thumb|[Londres|Londresko Basketball Arena, finalerdien eta finalen egoitza.]]
Espainiako eskubaloiko emakumezkoen selekzioa 200 aldiz izan da nazioartean, eta 697 gol sartu ditu. Hala, hautaketaren historian nazioartekotze gehien izan dituen seigarrena da, eta 30 urte eskasekin laugarren golegile handiena.

2005eko urriaren 14an, 17 urte besterik ez zituela, Miguel Ángel Floridok deitu zuen lehen aldiz Kostrenan (Kroazia) lehiatzeko. Europako Emakumezkoen Eskubaloi Txapelketa izan zen selekzioarekin jokatu zuen lehen txapelketa. Lehen fasean, Herbehereak eta Frantzia irabazi zituzten, eta Danimarkaren aurka galdu. Hala ere, azken partida galdu arren, hurrengo fasera pasatu ziren, bi garaipen eta porrot batekin. Bigarren txandan Kroaziaren aurka irabazi egin zuten, baina anfitrioia zen Suedia eta Errusiaren aurka galdu, eta ezin izan ziren finalerdietara pasatu. Bederatzigarren postuan amaitu zuten txapelketa.

2007ko Emakumezkoen Munduko Eskubaloi Txapelketarako hautatu zuten. Lehen fasea Kongoren, Japoniaren eta Hungariaren aurka jokatu zuen, eta bigarren talde gisa pasatu ziren hungariarrekin berdindu eta beste bi partidak irabazi ondoren. Hurrengo fasean, Alemaniaren eta Errumaniaren aurka galtzen hasi ziren. Ondoren, Hego Korea gailendu zuten eta azken partidan kanporatutakoen aurka, Poloniaren aurka, jokatu zuten final-laurdenetarako sarrera lortzeko, baina 29-30 galdu eta txapelketatik kanpo gelditu ziren.

2008ko Emakumezkoen Europako Eskubaloi Txapelketan, bi partidatan berdinduta hasi ziren, Norvegiaren eta Ukrainaren aurrean, baina Norvegiaren atzetik taldeko bigarrenak izan ziren. Bigarren txandan, ordea, irabazi egin zieten Errumaniari eta Hungariari, eta Danimarkarekin galdu, eta finalerdietara iritsi ziren Alemaniaren aurka. Partida zaila izan zen, baina 32-29 irabazi zuten, baina finala galdu egin zuten norvegiarren aurka. Han hasi zen Carmen Martínen 'doktoretza' selekzioarekin eta mundu mailan.

2009an, Txinan jokatutako Emakumezkoen Munduko Eskubaloi Txapelketan parte hartu zuen. Lehen fasean, taldekako lehenengoak izan ziren, eta partida guztiak irabazi zituzten. Hurrengo txandan Hungariarekiko berdinduta amaitu zuten, Errumaniari irabazi eta Norvegiak garaitu zituen. Norvegiaren atzetik taldeko bigarren gisa pasatu ziren, eta finalerdietan Frantziaren aurka jokatu zuten, 27-23k galduta. Brontzea eskuratzeko borrokan Norvegiari aurre egin eta 26-31 gailendu ziren. 2009ko Mediterraneoko Jokoetan ere parte hartu zuen, Pescaran (Italia).

2010eko Emakumezkoen Europako Eskubaloi Txapelketan, Errumaniaren aurka galtzen hasi ziren. Gero Serbiari irabazi zioten, baina Danimarkaren aurka galdu egin zuten eta lehen fasea taldeko hirugarren gisa amaitu zuten. Bigarren fasean Errusiari irabaztea lortu zuten, baina beste bi partidak galdu zituztenez, kanporatuak izan ziren eta azkenean hamaikagarrenak amaitu.

2011n, Brasilen 2011ko Emakumezkoen Munduko Eskubaloi Txapelketarako deitu zuten. Talde-fasean, bigarren postuan geratu ziren Errusiak, bere partida guztiak irabazi baitzituen. Hurrengo fasean Montenegrori 23-19 irabazi zioten, eta final-laurdenetan Brasili 27-26. Finalerdietan, ordea, etorkizuneko txapeldunari, Norvegiari, aurka jokatu eta 30-22 irabazi egin zuten. Brontzezko domina lortzeko borrokan, Danimarkaren aurka 18-24 irabazi. Bakarka, Carmen Martín aukeratu zuten Txapelketako eskuin muturreko jokalaririk onena, eta, gainera, goleatzaile handiena izan zen, 45 gol, 9 partidatan.

2012an, talde nazionaleko kide izateko hautatu zuten,Espainian jokatutako Txapelketan bi postu zeuden Londresko 2012ko Udako Olinpiar Jokoetara Olinpikoetara joateko. Espainiak plaza bat lortu zuen eta bestea Kroaziarako izan zen. Olinpiar Jokoetarako ere hautatu zuten eta hirugarrenak izan ziren B taldean, Frantziaren eta Hego Korearen atzetik. Final-laurdenetan Kroaziaren aurka borrokatu ziren eta 25-22 irabazi. Finalerdietarako sailkatu ziren Montenegroren aurka, faboritoa zen Frantzia kaleratu zuen Montenegroren aurka. Partida oso berdinduta aritu ondoren, azkenean Montenegrok 27-26 irabazi zuen. Hala ere, brontzearen aldeko partida geratzen zen, Espainiako taldeak berriro Korearen aurka lehiatu zuena. Aurreko ligan Koreak 27-31 irabazi zuen, baina ordukoan Espainiak 29-31 irabazi zuten. Hala ere, Carmenek ezin izan zuen pistan arrakasta izan; izan ere, talde-faseko partidan, Suediaren aurka, min hartu zuen, jokalari suediar bat belaun gainera erori baitzitzaion, eta alboko barruko lokailua hautsi baitzitzaion. Hori dela eta, Marta López Herrerok ordeztu behar izan zuen.

2012ko Emakumezkoen Eskubaloiko Europako Txapelketan, urte amaieran Serbian, bigarren ligatxora pasatzea lortu zuten, baina azkenak izan ziren. Hantxe ikusi zen Macarena Aguilar zentral nabarmena falta zela, lehen txandako partida batean min hartu baitzuen.

Berriro ere, Serbian egin zen Emakumezkoen Eskubaloiko Munduko Txapelketarako (2013) deitu zuten, non 2011ko Brasilgo hirugarren postua defendatzen zuten. Beste lesio bat, ordukoan sorbaldan, Norvegiaren aurrean lehen partidan (zelaian hiru minutu baino ez zeramatzala), lehiaketako gainerako zatia galdu zuen. Talde mailan (Carmenik gabe), *gerrariek* arazo askorik gabe igaro zuten lehen fasea, Polonia, Argentina, Paraguay eta Angola irabazi ondoren eta Norvegia indartsuaren aurka baino ez zuten galdu. Final-zortzirenetan, ordea, kanporatuak izan ziren, berriz ere Hungariaren aurka (aurreko Europako txapelketan ere irabazi egin zien), 28-21era, eta hamargarren postuan amaitu zuten txapelketa.

2014. urtean, Hungarian eta Kroazian jokatutako Emakumezkoen Eskubaloiko Europako Txapelketarako deitu zuten. Han, jokoaren jarraipena berreskuratu behar zuen, planetako jokalari onenetako bat izateko. Lehen fasea gainditu zuten garaipen eta puntuekin, Polonia, Errusia eta Hungaria garaitu ondoren. Martínek Hungariaren aurka sartu zuen gola aukeratu zuten lehen faseko golik onena. Baina *Maind* Round-en lehen bi partidak galdu zituzten Norvegiaren eta Errumaniaren aurrean. Azkenik, azken partidan, Danimarkaren aurkako garaipen ikusgarria lortu zuten 29-22 partidan, eta bere historian bigarren aldiz Europako Txapelketa baten finalerdietara pasatu ziren. Finalerdietan, Montenegroren aurka Olinpiar Jokoetan egindako porrotaren mendeku hartu zuten, 19-18 sutsua irabaziz, eta Europako bigarren finalera igaro ziren. Finalean, berriz ere Norvegiaren kontra lehiatu ziren, eta 28-25 galdu zuten. Azkenik, zilarrezko domina handia lortu zuten. Banakako mailan, Carmen berriro hautatu zuten zazpikote idealean, eskuin muturreko onenaren kategorian, eta goleatzaile nazional gorena ere izan zen, 46 tantorekin eta Txapelketako hirugarrena, eta, hartara, bere 'bertsiorik' onena berreskuratu zuen.

Berriro ere, 2015erako, Danimarkako Emakumezkoen Munduko Eskubaloi Txapelketarako deia egin zioten. Talde-fasean, Kazakhstan irabazten hasi ziren, baina gero 28-26 galdu zuten Errusia indartsuaren aurrean. Porrot hori izan arren, animoak hartu, eta, gero, Errumaniari 26-18 irabazi zioten eta Puerto Rico ahulari 39-13. Azkenik, taldeen arteko ligaxkako azken partidan 26-29 partidan Norvegiaren aurka galdu zuten, taldeko hirugarren gelditu ziren eta Frantziaren aurkako partidan final-zortzirenetan eskas ibili ziren. Talde-fasean, MVP eta goleatzaile nagusia (6) aukeratu zuten Kazakhstanen aurka, baita goleatzaile gorena ere Errusiaren aurka. Azkenik, zortzirenetan Frantziak kanporatu zituen penalti zalantzagarri baten ondoren (22-21). Hala ere, arbitrajea zalantzan jarri zen Espainiari egindako zalantzazko zenbait bazterketa, eta Carmeni berari ere oso zalantzazko gorria atera baitzioten. Egoera horren aurrean, *gerlariak* zortzirenetan kanporatu egin zituzten (azken Munduko lehian bezala), eta hamabigarrenak izan ziren. Bakarkako alderdiari dagokionez, Martín hoberenetakoa izan zen, sei partiduak jokatu eta 25 gol sartu baitzituen. Nerea Pena izan zen Espainiako bigarren jokalaririk onena.

2016ko abuztuan, Rio de Janeiroko 2016ko Udako Olinpiar Jokoetarako selekzioaren zutabeetako bat izan zen. Gainera, beste domina bat lortzea espero zuen, eta Londresko Jokoetan lesioarengatiko arantzatxoa ateratzea. Lehen fasea taldeko hirugarren gisa pasatu zuten, Montenegroren, Brasilen eta Angolaren (goleatzaile gorena izan zen partida) aurka garaipenak lortu eta Norvegiaren eta Errumaniaren aurka galduta. Final-laurdenetan, berriro gurutzatu ziren euren 'pizti beltzaren' aurka, Frantzia, eta, berriro ere, amaiera krudela izan zuten. Atsedenaldian 12-5 irabazten joan ondoren, *Gerlariek* zazpi puntuko abantaila galdu zituzten bigarren zatian, eta, azkenean, 26-27 luzapenean galdu eta amets olinpikoari agur esan zioten. Banakako mailan, Carmen Martínek sei partidak jokatu zituen eta 24 gol sartu zituen.Lau hilabete geroago, berriro deitu zuten, Suedian jokatu zen Emakumezkoen Europako Eskubaloi Txapelketarako. Han, Hungarian lortutako zilarra defendatzen zuten. Baina zorte txarra izan zuten berriro. *Gerlariek* huts egin zuten lehen fasean, Suedia eta Serbiaren aurka galdu ondoren (Martin izan zen partidu bietan jokalaririk onena eta golegile handiena), eta Esloveniari irabaztea baino ez zuten lortu. Hori zela eta, *Main Round*era 2 puntu besterik ez zutela pasatu zirenez, partida guztiak irabazi behar zituzten aurrera egiteko. Eta bigarren faseko lehen partidan, berriz agertu zen Frantzia. Eta, berriro ere, amaiera krudela izan zuten, azken segundoko gol batekin galdu baitzuten (22-23); beraz, matematikoki, dominetatik kanpo gelditu ziren. Garrantzirik gabeko azken bi partiduetan, Alemaniaren aurka berdindu eta Holandaren kontra galdu egin zuten, hamaikagarren postua lortu zuten amaieran. Carmenek 6 partidatan jokatu zuen, eta 27 gol sartuta jokalari onena izatea lortu zuen; Jorge Dueñas selekzioko hautatzailearen azken txapelketa izan zen, eta Carlos Viver izan zen haren ordezkoa. Hala ere, aurreko Europako txapelketan bezala, eta selekzioaren emanaldi diskretua gorabehera, Carmen berriro izan zen txapelketaren Zazpikote idealean.

2017an, Emakumezkoen Eskubaloiko Munduko Txapelketa Alemanian jokatzeko deitu zuten. Txapelketa horretan egin zuen kapitain debuta, belaunaldi-errelebo handi baten ondoren, besteak beste Macarena Aguilar eta Marta Mangué. Txapelketa horretan, *Gerlariek* final-zortzirenetara pasatzea lortu zuten, Errumania edo Frantzia (gero irabazlea) bezalako selekzio indartsuak zeuden talde bateko hirugarren gisa, baina han dominetatik urrundu zituen Norvegia indartsua izan zuten aurrean. Banakako mailan, Carmen Martín betiko zenbakietan mugitu zen, eta txapelketan jokatu zituen 6 partidetan 25 gol jaso zituen.

Berriro ere, Frantziako Emakumezkoen Eskubaloiko Europako 2016ko Txapelketarako selekzioaren buru izan zen. Oso talde gaztea zuten *gerlariek* huts egin zuten berriro lehen fasean, Hungaria eta Herbehereak taldeen aurka galdu ondoren. Azken partida hori galdu egin zuten, markatzailea zeroan zutela eta minutu bat falta zela, gol bat jaso baitzuten. Kroazia ahula menderatu baino ez zuten lortu, eta, ondorioz, bi puntu besterik ez zioten eman *Main Round*era pasatzeko eta partida guztiak irabazi behar zituzten. Bigarren fasean, eskas ibili ziren, eta Alemaniaren aurka galdu ondoren, behin betiko agur esan behar izan zioten dominari. Garrantzirik gabeko azken bi partiduetan, Errumaniaren eta Norvegiaren kontra galdu zuten, eta hamabigarren postua lortu zuten. Carmen Martínek jokatutako 6 partidetan 25 tantorekin jokalari onenetako bat izatea lortu zuen. Hala ere, banakako nahiz taldekako txapelketarik onenetakoak ez izan arren, Carmen berriro izan zen txapelketarako Zazpikote idealean hirugarren urtez jarraian, eta lehen fasean Holandaren aurrean erroskila-gola izendatu zuten Txapelketako golik onena.

### Udako Olinpiar Jokoetako partaidetzak 
### Munduko Kopako partaidetzak 
### Europako txapelketetako partaidetzak 
## Palmaresa 
### Espainiako selekzioa 
* 2. postua, Zilarrezko domina Mazedoniako 2008 eta Hungariako 2014 Europako Eskubaloi Txapelketan link=Archivo:Silver_medal_europe.svg|20x20px
* 3. postua, Brontzezko domina Brasilgo 2011ko Munduko Txapelketanlink=Archivo:Bronze_medal_world_centered-2.svg|20x20px
* 3. postua, Brontzezko domina Londresko 2012ko Udako Olinpiar Jokoetanlink=Archivo:Bronze_medal.svg|20x20px

### Taldeak 
* 2 liga (ABF Liga) link=Archivo:Copa_liga15.png|15x15px
* 2 Erregina Kopa link=Archivo:Copa_reina15px.png|15x15px
* Espainiako 2 superkopa.link=Archivo:Supercopa15px.png|15x15px
* Eslovena Liga.
* Eslovakiako kopa bat.
* Naionalía 3 Liga
* Champions League 1
* Errumania Kopa 1

## Sariak eta aintzatespenak 
* Eskuin-muturreko onena Europako Eskubaloi Txapelketan: 2014, 2016 eta 2018.
* Eskuin-muturreko onena Munduko Eskubaloi Txapelketan: 2011.
* Champions Leagueko eskuineko muturreko jokalaririk onena: 2016/17 denboraldia.
## *Hijas de Cynisca* dokumentala 
[ezkerrera|thumb|294x294px|[Carmen Martín *Ziniskaren alabak* dokumentaleko fotograma batean, 2019.]]
*Hijas de Cynisca* 2019an Beatriz Carreterok zuzendutako kirol-arloko genero-desberdintasunari buruzko dokumental luzea da. Espartar Ziniska printzesa, Olinpiar Jokoak irabazi zituen lehen emakumea izan zen. Dokumentala Espainiako hainbat kirol-pertsona ospetsuri egindako elkarrizketen bidez osatuta dago, hala nola Almudena Cid, Amaya Valdemoro, Jennifer Pareja, Lydia Valentín, Dori Ruano, Bea Fernández, Carmen Martín, Ona Carbonell, Jessica Vall eta Mary Álvarez del Burgo kirolariak, Paloma del Río kazetaria eta Paula Tirini teknikariak. Besteak beste, gai hauexek lantzen dira: kirola haurtzaroan sexualizatzea, emakumeek kirolean dituzten eskubideak urratzea, soldata, aurrekontu edo pizgarri ekonomikoen aldea, ikusgarritasun falta eta komunikabideetan jarrera matxistak izatea. Era berean, honako hauek ere lantzen dira: kirolarien aintzatespen txikiagoa, babesletzak aurkitzeko zailtasunak, profesionalizazioari laguntza urria ematea, kidego teknikoetan eta federazioetan emakumerik ez egotea, edo arreta itxura fisikoan jartzea.

## Bizitza pertsonala 
7 urte zituela hasi zen eskubaloia praktikatzen bere ikastetxean, Llanos de Marín HLHIn, Marinen (Roquetas de Mar). Bere film gogokoena *The Notebook* da, Estopa taldearen *Ojitos* *rojos* kanta eta Federico García Lorca granadarraren *Bodas de Sangre* liburua. Bere manietako bat beti beroketa bera egitea da, jolasteko eta botak garbi edukitzeko orduan eskuetan erretxina nahikoa jartzea, ez baitu irrist egin nahi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fitxa olinpikoa london2012.com-en