open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laura Veirs

**Laura Pauline Veirs** (Colorado Springs, Colorado, 1973ko urriaren 24a) estatubatuar egile abeslaria da. 

## Musika ibilbidea 
Laura Veirs countrya, folka, musika klasikoa eta popa entzunez hazi zen, baina bere lehenengo musika proiektuak oso bestelako bideetatik jo zuten. Rair Kx punk taldea osatu zuen beste emakume batzuekin, 1996an, baina berehala jo zuen txikitan entzundako musikara, eta 1999an hasi zen, ahots eta gitarra hutsarekin grabatutako disko batekin. 

Horren ondoren disko mordoxka atera ditu, folk eta pop intimistaren artean mugitzen direnak, eta denbora horrek guztiak kantugintzan sakontzeko balio izan dio Veirsi. "Orain dela hogei urte, punk taldearekin hasi nintzenean, ez nuen, inondik ere, kantu beraren bost aldaera idatziko. Baina orain badakit zein moldagarriak izan daitezkeen hitzak eta melodiak. Musikari gisa, tresna gehiago ditut, eta bertsio asko idazten ditut, egokiena bilatu arte", adierazi zuen 2018an. Horretarako aukera eman dio etxean lanerako gela bat izateak, eta "egunero-egunero" bertan aritzeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Screaming Trees

**Screaming Trees** Ameriketako Estatu Batuetako rock taldea izan zen, 1984an Ellensburgen (Washington) sortutakoa. Mark Lanegan abeslaria, Gary Lee Conner gitarrista, Van Conner baxu-jotzailea, eta Mark Pickerel bateria-jotzailea izan ziren hasierako kideak. Geroago, Barrett Martinek Pickerel ordeztu zuen. 1990eko hamarkadako grunge mugimenduaren barnean sartu ohi da, baina hard rockaren eta psikodeliaren elementuak ere bazituen.

Estudioko zazpi lan grabatu zituzten 1996ra arte, eta 2000n desegin egin zuten taldea, ez zutelako topatu euren lanik grabatzeko prest zegoen diskoetxerik.

## Diskografia 
;Estudioko albumak
**Clairvoyance* (1986)
**Even If and Especially When* (1987)
**Invisible Lantern* (1988)
**Buzz Factory* (1989)
**Uncle Anesthesia* (1991)
**Sweet Oblivion* (1992)
**Dust* (1996)
**Last Words: The Final Recordings* (2011)

;EPak
**Other Worlds* (1985)
**Beat Happening/Screaming Trees* (1988)
**Change Has Come* (1989)
**Something About Today* (1990)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Go-Go's

thumb|250px|Taldearen logoa.
'''The Go-Go's'* emakumeez osatutako Ameriketako Estatu Batuetako rock taldea da. 1978an sortuak haiek izan ziren por musikaren munduan bakarrik emakumeez osatutako taldea. Taldeak musika tresna guztiak jotzen zituen eta abesti propioak jotzen zituzten. Lehenak izan ziren ere Billboard zerrendetan album bat lehenengo postuan jarri zuten emakumeen taldea. Taldearen arrakastak, nolabait, talde berrien loraldian lagundu zuen. Haien lehen musika diskoa, *Beauty and the Beat*, "American New Wave"n ezinbesteko lana bihurtu zen. Hasiera batean haien estiloa pop punk lerroan kokatu zen baina ondoren, XX. mendeko 80.hamarkadako rock berezi bat garatu zuten. 

## Taldekideak 
thumb|250px|Kathy Valentine, baxu-jotzailea.
; Egungo partaideak:

* Charlotte Caffey, gitarra nagusia, teklatuak, koroak
* Belinda Carlisle, ahots naguisa
* Gina Schock, bateria, perkusioak, koroak 
* Kathy Valentine, baxu, gitarra erritmikoa, gitarra nagusia, koroak
* Jane Wiedlin, gitarra erritmikoa, ahotsa, koroak

; Aurreko partaideak

* Paula Jean Brown, baxu
* Margot Olavarría (baxu) 1980an Kathy Valentinek ordezkatu zuen

## Diskografia 
### Albumak 
* *Beauty And The Beat* (1981) #12​ EU; RIAA: 4x Platino
* *Vacation* (1982) #8 EU; RIAA: 3x Platino
* *Talk Show* (1984) #18 EU; RIAA: Urrezkoa
* *Greatest* (1990)
* *Return To The Valley Of The Go-Go's* (1994)
* *VH-1 Behind the Music: Go-Go's Collection* (2000)
* *God Bless The Go-Go's'' (2001)

### Singleak 
* "Our Lips Are Sealed" (1981) #20 EU
* "We Got The Beat" (1981) #2 EU
* "Vacation" (1982) #8 EU
* "Get Up and Go" (1982) #50 EU
* "Head Over Heels" (1984) #11 EU
* "Turn To You" (1984) #32 EU
* "Yes or No" (1984) #84 EU
* "Unforgiven" (2001)

### Bideoak 
* "Totally Go-Go's" - zuzenean 1981/12 (1982) 
* "Wild at the Greek" - zuzenean (1984)
* "Prime Time" - bilduma (1985)
* "Live at Central Park" - zuzenean (2001)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :The Go-Go's taldearen webgune ofiziala.
* :Go-Go's taldea I.R.S. Records-en: iruditegia, diskografia.
* :Jane Wiedlinen webgune pertsonala.
* :Kathy Valentinen webgune ofiziala.
* :Belinda Carlislen webgune ofiziala.
2022ko Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia

**2022ko Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia** lasterketa horren 1. edizioa izan zen. 2022ko maiatzaren 13tik 15era jokatu zen.

Lasterketa estreinakoz jokatu zen, maiatzaren 13tik 15era, eta hiru izan ziren etapak: Gasteiz-Bastida (105 kilometro), Mallabia-Mallabia (117 kilometro) eta Donostia-Donostia (139 kilometro). Guztira, 363 kilometro, hain zuzen. Irabazleak Gipuzkoako hiriburuko Bulebarrean jantzi zuen txapela.

## Taldeak 
## Etapak 
### 1. etapa 
### 2. etapa 
### 3. etapa 
## Sailkapenak
### Sailkapen orokorra
#### Puntukako sailkapena
#### Mendiko sailkapena
#### Gazteen sailkapena
#### Taldekako sailkapena
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ludo Peeters

**Ludo Peeters** (Hoogstraten, 1953ko abuztuaren 9a) Belgikar txirrindulari ohia da. 1974 eta 1990 artean profesionala izan zena. 

Frantziako Tourreko hamar edizioetan parte hartu zuen eta denera 3 etapa eskuratu zituen, lehenbizikoa 1980an, bigarrena 1982an eta azkena 1986an. Itzuli honetako elastiko horia egun batez jantzi zuen 1982an eta berriz ere 1984an.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*Ludo Peetersen Tourreko emaitzak
*Peeters Txirrindulari elkartea |access-date=8 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303230341/http://www.ludopeeterscyclingteam.be/ |archive-date=3 March 2012 |url-status=dead
Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia

**Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia**, nazioartean **Itzulia Women** deitua, etapako txirrindulari lasterketa profesionala da, Euskal Herrian egiten dena. Hasieratik UCI Women's World Tourren egutegian dago, 2.WWT mailan eta gizonezkoen lasterketaren antzean egiten da.

2022an sortu zuten. Donostiako Klasikoaren baita Emakumeen Euskal Biraren lekua hartu zuen itzuliak. Izan ere, Frantziako Tourrak data aldatu du, eta gizonezkoen lasterketaren ondoren egin zen. Horrenbestez, bat egiten zuen egutegian Klasikoarekin. Hala, UCIrekin hitz egin ostean, Itzulia egitea erabaki zuten Ocetako taldekoek (antolatzaileek), nazioarteko federazioak maiatza proposatu zuelako World Tourreko lasterketak egiteko.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erriberriko harresiak

**Erriberriko harresiak** Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Erriberri herriko Erromatar Garaian eta Erdi Aroan eraikitako defentsa sistema da.

Nafarroako harresi-barrutirik osoena eta hobekien kontserbatuena da.

## Deskribapena 
I. mendeko eraikuntza da, trapezoide-formako oinplanokoa, hiriaren iparraldeko sektoreko goragune txiki batean kokatua. Jatorrizko egoeran 20 dorre zituen, bakoitza bere horma-atalarekin, eta sarrerako bi sarrera, iparraldean eta hegoaldean. Gaur egun, ia osorik kontserbatzen dira jatorrizko konfigurazioa, 12 dorreren aztarnak eta harresi-oihal txikiren bat. 600 metroko perimetroa du, eta 2 hektarea inguruko edukiera. Kuxin-formako harlanduak ditu.

Iparraldean, motzena (80 metro), sartzeko bi atarietako bat zegoen (San Frantziskoko atea, XVII. mendea). Ez da garaiko elementurik kontserbatzen. Mendebaldeko sektorean (150 metro), lau dorreetatik hiru kontserbatzen dira, baina horietako bat, hegoaldekoa, joan den mendearen erdialdean berreraikia. Hegoaldeko sektoreak, luzeenak (250 metro), egungo Karlos III.a enparantza zeharkatzen zuen, eta hor zegoen sartzeko beste atea, gaur egun Erlojuaren ataria eta Txapitela dorrea, kuxin-formako harlanduz egindako mihise eder bat atxikirik. Plazako 3. zenbakiko etxearen barruan dorretxe bat dago, eta egitura egoera onean mantentzen du 10 metrora arte. Gainera, jatorrizko lodiera mantentzen duen harresi-zati bakarra 2,5 metrokoa da. Alde hori Andre Maria Erregina elizaren dorrean amaitzen da, eta kuxinduriko harlanduen beheko maila kontserbatzen da.

Ekialdeko sektorean (160 metro) *Praetorium* edo gotorlekua dago, gailentzen diren lau dorrez inguratuta. Lau dorreetako lehen harlandu ilarak originalak dira, eta horrek jatorrizko forma berresten du. Bisigodoen garaian eta Errege Jauregi gisa berrerabili zuten errege nafarrek XII. mendetik aurrera. Judutegiaren erruko 11. zenbakidun etxebizitzaren barruan, beste dorre baten barruko angelua kontserbatzen da, eta bertatik zimendu-oinetakoa ikusten da.

Harlanduak kantoi lehorrean elkartzen dira, eta aparailu bat osatzen dute honako hauetan: «Quadratum»; horietako askok kuxin-lana dute. Harlandu handienak dorreen behealdean eta angeluetan daude, hormari sendotasuna eta sendotasuna emanez. Oso litekeena da dorreak zeharkatu eta komunikatuko zituen erronda-bide bat egotea, mendebaldeko sektoreko dorreetan kontserbatutako ateen antzeko irekigune batzuk daudela ematen duen bezala.

Kardo maximoak, edo kale nagusiak, iparraldetik hegoaldera zeharkatzen zuen barrutia, sarrerako atariak (San Frantzisko eta Txapitela) lotuz. Harresiz inguratutako barrutiak edo «Oppidum» delakoak komunikazio-bideen defentsa-funtzioa beteko luke, eta bertan, ziurrenik, goarnizio militar bat kokatuko litzateke.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Erriberri
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak
Ian Rankin

**Ian James Rankin** (Cardenden, Fife, 1960ko apirilaren 28a) eskoziar eleberrigilea da.

Literatura ikasi zuen Edinburgheko Unibertsitatean, gurasoen oposizioarekin. Londresen bizi izan zen lau urtez eta beste sei urtez Frantzia landatarrean, bere eleberrigile ibilbide sendotzen ari zela.

Eleberrien egilea da, fikzio kriminaleko ezagunenak, Rebus inspektorea protagonista dutela. BBCko dokumentaletan ere parte hartzen du eta Best Picture taldeko abeslaria da.

## Lanak 
### John Rebus Inspektorea 
# *Knots and Crosses*, 1987
# *Hide and Seek*, 1991
# *Tooth and Nail*, 1992
# *Strip Jack*, 1992
# *The Black Book*, 1993
# *Mortal Causes*, 1994
# * Let it Bleed*, 1996
# *Black and Blue*, 1997 Gold Dagger Award.
# *The Hanging Garden*, 1998
# *Death is Not the End??, 1998
# *Dead Souls*, 1999
# *Set in Darkness*, 2000
# *The Falls*, 2001
# *Resurrection Men*, 2002 Edgar Saria
# *A Question of Blood*, 2003
# *Fleshmarket Close*, 2004
# *The Naming of the Dead*, 2006
# *Exit Music*, 2007
# *Standing in Another Man's Grave*, 2012
# *Saints of the Shadow Bible* 2013
# *Even Dogs in the Wild*, 2015
# *Rather be the Devil*, 2016
# *In a House of Lies'', 2018

* A Good Hanging and Other Stories (1992), 12 ipuin
* Rebus's Scotland: A Personal Journey (2005), ez-fikziozkoa
* The Beats Goes On (2014)
### Malcolm Fox inspektorea 
# *The Complaints*, 2009
# *The Impossible Dead*, 2011
### Beste lan batzuk 
* *The Flood* (1986)
* *Watchman* (1988)
* *Westwind* (1990)
* *Witch Hunt* (1993)
* *Bleeding Hearts* (1994)
* *Blood Hunt* (1995)
* *Herbert in Motion and Other Stories* (1997), ipuinak.
* *Beggars Banquet* (2002), ipuinak.
* *Doors Open*, (2008)
* *A Cool Head* (2009)
* *Dark Entries* (2009)

## Kanpo estekak
Behe Dniesterreko parke natural nazionala

**Behe Dniesterreko parke natural nazionalak** () Dniester ibaiaren limanaren zati handi bat estaltzen du, hura Itsaso Beltzera iristen denean, Ukrainako hego-mendebaldean. Uholde-lautadak eta ur-ibilguak oso garrantzitsuak dira habia eta negua egiten duten uretako hegaztientzat. Arrainak erretzeko ere garrantzitsuak dira. Parkean 70 arrain-espezie baino gehiago daude erregistratuta, 20 taldetan banatuta. Parkearen barruan nazioarteko garrantzia duten bi Ramsar hezegune daude.​ Parkea Odesa hiritik 30 km mendebaldera dago, Bilhorod-Dnistrovskyi, Biliaivka eta Ovidiopol administrazio-barrutietan, Odesako oblastean.

## Topografia 
Parkeak Dniester ibaiaren limanaren (estuarioa) iparraldeko zatia hartzen du, baita Dniesterrek eta Turuntxuk ibaiak bat egiten duten lekua ere, Moldaviatik mendebaldetik sartzen dena. Kostaldea ur gezako aintzira bat da, eta barrualdeko eremuak barneko delta iraunkorrak eta ur gezatako laku intermintenteak dira. Ukrainako parke nazionaletan ohikoa den bezala, behe nesterra hainbat eremutan banatuta dago: natura babestea, jolas-jarduera arautuak, jolas-jarduera finkoak eta erabilera ekonomikoa. Parkearen hegoaldea, Karogolgo golkoan, erreserba iktiologiko bat da, non arrantza debekatuta dagoen.

## Klima eta ekorreskualdea 
Dniester baxuena duen klima kontinentala hezea da, hemibore epelekoa (Köppen (Dfb) klimaren sailkapena). Klima honetan tenperatura-gorabehera handiak izaten dira, egunekoak zein urtarokoak, uda leunekin eta negu hotz eta elurtuekin. Prezipitazioak, batez beste, 300-400 milimetrokoak dira urtean. Behe Dniesterreko Parke Nazionala estepa pontiko – Kaspanoaren ekorreskualdean dago, Itsaso Beltzaren iparraldeko ertzetik Kazakhstango mendebalderaino doan belardien hedadura hartzen duen eskualdean.

## Flora eta fauna 
Parkeko habitaten barruan sartzen dira penintsula metagarriak, lezka-sastrakak, desplazamendu-gailurrak, zohikaztegi flotatzaileak eta urpean gera daitezkeen basoko irlak.

Kalkuluen arabera, 15,000 hegazti bikote habiagile bizi dira parkean. Uretako hegazti-espezie hauek egiten dute habia gehien: foku arruntak, lo-garbitzaileak, ahate errealak eta kaio erreidoreak.

## Erabilera publikoa 
Ekoturismoko lau ibilbide handi daude parkean: (a) "Dniesterreko Amazonak", ibai-ibilbide bat, sei behaketa-geldialdi dituena Amazoniako itsasartean barrena (kanal pintoresko bat baso batean) eta Turuntxuk ibaia, (b) "Ibis Brillante", lehenengoaren paraleloan dagoen ibilbide bat, (c) "txorien erresuma", 20 km-ko sakonerako txangoa, eta bi bidezidorratza".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Izotz itsasoa

***Izotz itsasoa*** (alemanez: *Das Eismeer* ) (1823–1824) Artikoko naufragio bat erakusten duen olio-pintura bat da, Caspar David Friedrich margolari erromantiko alemaniarrak egina. Margolan hau ***Itsaso Polarra*** bezala ezagutzen zen 1826 baino lehen. 

1824an Pragako Akademiako erakusketan jarri zuten ikusgai lana lehen aldiz, *Itsaso Artiko baten eszena idealizatua, Izotz Masen gainean Naufragatutako Itsasontzi batekin*. Friedrich-en maisulanetako bat bezala kontsideratua, bere konposizio eta gai erradikalak ezohikoak ziren garairako, eta obra gaizki-ulertuarekin topo egin zuen. Friedrich 1840an hil zenerako, pintura saldu gabe zegoen oraindik.  Gaur egun  Hamburgoko Kunsthallen dago, Alemanian.

## Friedrich-en testuingurua 
Caspar David Friedrich 1774ko irailaren 5ean jaio zen Greifswalden, Alemanian. Protestante hazi zen.  Friedrich Johann Gottfried Quistorp izeneko Griefswaldeko Unibertsitateko marrazki irakasle batekin hasi zen artea ikasten. Kopenhageko (Danimarka) Akademi for de Skønne Kunster-en ikasi zuen 1794 eta 1798 artean. Geroago, Friedrichek Dresdengo (Alemania) Hochschule der Bildenen Künste-n ikasi zuen.  Friedrichek bere bizitza guztia Dresdenen igarotzea erabaki zuen, eta han hil zen 1840ko maiatzaren 7an.

### Erromantizismoa 
XVIII. mendearen amaieran sortu zen mugimendu erromantikoa. Erromantizismoa mugimendu artistikoa eta bizitzaren ikuspegia izan zen. Arrazionalismoaren eta adimenaren ideia ilustratuak baztertu zituen erlijioaren, emozioaren eta kulturaren alde. Erromantizismoaren oinarrizko gaia natura gai gisa zentratzea zen. 

XIX. mendean, alemaniar askok interes handia hartu zuten Artikoan, Friedrich barne. Alemaniako erromantizismoan iparraldea positibotzat hartzen zen, hegoalde klasikoa negatibotzat. 

### Friedrich eta erromantizismoa 
XIX. mendeko beste margolari askok bezala, Friedrichek paisaietan arreta jartzea aukeratu zuen bere koadroetako motibo nagusi gisa.  Friedrichen estiloa erromantizismoaren kategorian sartzen dela uste da bere naturako margoei esker. Bere helburua oihalean buruan zituen irudiak sortzea zen. Bere koadroen bidez, Friedrich naturaren esanahi espirituala eta erlijiosoa erakusten saiatu zen. Friedrich bere lan askotan esanahi espirituala jarri izanagatik aitortzen da. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* Chu, Petra ten-Doesschate. (2012). Nineteenth-century European art (3rd edición). Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall. ISBN 978-0-205-70799-7. OCLC 624045291. 
* Heuer, Christopher P. (3 de mayo de 2019). Into the white : the Renaissance Arctic, the end of the image. Brooklyn, NY. ISBN 978-1-942130-29-1. OCLC 1100419496. 

## Kanpo estekak
Santa Maria della Pieve

**Santa Maria della Pieve** eliza bat da Arezzon, Toscanan, dagoena.

## Historia 
Eliza 1008. urtetik dago dokumentatuta, eta XII. mendean berreraikia izan zen. Arezzoko aldi komunalean hiriak bere gotzainen aurka borrokatu zuelarik, eliza honetan zuten bilgunea sektore komunal horiek. Gotzainaren alderdiak gertuko katedrala eraiki ondoren, XIII. mendean, elizaren fatxada eta absidea berritu ziren, eta barrualdea estilo gotikoan berregin zen.

Kanpandorrea 1330ean amaitu zen, eta estilo erromanikoan eraikia dago.

## Deskribapena 
Elizaren ezaugarririk deigarriena fatxada da, bost arkuko beheko solairua hiru logiak gainditzen dutelarik, eta zutabe kopurua handituz gorapenarekin. Zutabeak eta haien kapitelak ez dira besteak bezalakoak (bat estatua bat da). Jatorrizko fatxadak ez zuen ezaugarri berezirik, eta gaur egungo dekorazioa XII. mendean erantsi zen.

Erdiko atariak kanoi-ganga formako sarrera bat du, eta Ama Birjinaren erliebea aingeruekin duen erliebea. Azpian aingeru txikiak dituen friso bat dago, eta Marchionne delako baten sinadura. Gangan hilabeteen irudi alegorikoak daude, Benedetto Antelamiren eskolako irudiak. Alboko bi atariek ere, tamaina txikiagokoak, luneta apainduak dituzte: eskuineko Kristo Joanesek bataiatua irudikatzen du eta, ezkerreakoan landare-motibo bat da nagusi.

XIII. mendeko absideak ere bi lerro ditu logiaz osxatuak, fatxadaren egitura gogorarazten dutenak, eta kapitaletan estilo desberdinen erabilera errepikatzen dute. Abside hau Arezzoko Piazza Grande delakotik ikusten da nabarmen. 

Barrualde altuak nabe bat eta bi korridore ditu, luzetarako arku ogibalez zatituak, eta horien zutabeek kapital korintoarrak dituzte. Kontrafatxadak bederatzi leiho ditu hiru lerrotan. Goiko aldarean poliptiko aberats bat dago, Pietro Lorenzettirena (1320): Ama Birjina eta Santuak ordezkatzen irudikatzen dituzte margoek. Kriptan San Donatoren erlikiak gordetzen dira busto formako erlikontzi zilarreztatu batea, 1346an egina.

## Iruditegia 

Fitxategi:Arezzo, Santa Maria della Pieve 04.JPG|Fatxada bere zutabe multipleekin.
Fitxategi:5974ArezzoPieveSMaria.JPG|Absidea eta bere logiak, Piazza Granden.
Fitxategi:Arezzo -Santa Maria della Pieve, interno (2)-.jpg|Barrualdea.
Fitxategi:Pieve di Arezzo Polyptych 20220416.jpg|Lorenzettik margotutako poliptikoa.
Fitxategi:Orafi aretini pietro e paolo, busto-reliquiario di san donato d'arezzo, 1346, 02.jpg|San Donatoren erlikiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Car and Driver

thumb|263x263px|Aldizkariaren logoa.
**Car and Driver** Ameriketako Estatu Batuetako aldizkari bat da. 2015ean 9 milioi ale saldu izan zuen. Sports Cars Illustrated bezala sortu zen. Hearst Magazines da jabea. Hasiera batean New York hirian zegoen egoitza. Gaur egun aldizkariaren egoitza Ann Arbor-en (Michigan) dago.

## Historia 
Car and Driver Sports Cars Illustrated gisa sortu zen 1955ean. Lehen urteetan, aldizkariak inportazioko auto deportibo txikiak zituen ardatz. 1961ean, Karl Ludvigsen editoreak aldizkariaren izena aldatu eta Car and Driver jarri zuen, automobilaren ikuspegi orokorragoa erakusteko. Car and Driver-ek bere garaian Bruce McCall, Jean Shepherd, Dick Smothers eta Brock Yates izan zituen zutabegile, eta P. J. O 'Rourke ohiko kolaboratzaile. Lehengo editoreen artean David E. Davis Jr. dago, 1985ean Automobile sortzeko langile batzuk desertatzera eraman zituena.

Urteko auto bat aukeratu beharrean, Car and Driver-ek urtero bere hamar selekzio onenak argitaratzen ditu Car and Driver 10Best delakoan. Car and Driver John Lingenfelter Trophy Memorialaren egoitza da. Sari hau urtero ematen da Supercar Challenge delakoan.

Gaur egun (2022), Alemanian, Suitzan, Erresuma Batuan eta Espainian ere argitaratzen da Car and Driver. Bertsio espainiarra 1995etik argitaratzen da. Txinan badago edizio bat, honela deitzen dena: «名车志 Car and Driver». Ekialde erdiko edizioa Dubain egoitza duen ITP Publishing argitaletxeak argitaratzen du.

## Ildo editoriala 
Bere tonu lotsagabeagatik eta "gauzak diren bezala esateko" ohituragatik nabarmentzen da aldizkaria, batez ere errendimendu txikiko automobilei dagokienez. Gai eztabaidagarrietan ere maiz murgiltzen da aldizkaria, bereziki politikari dagokionez. Aldizkariaren joera editoriala erabat automobilaren aldekoa da. Hala ere, politikaren esku hartzea oso gutxitan gertatzen da. Adibidez, zutabegileak oso kritikoak izan dira SUVekin, monobolumen edo automobiletan oinarritutako furgonetak ia beti aukera hobeak eta erabilgarriagoak baitira. Estatu Batuetako automobil-fabrikatzaileak kritikatu zituen lehenetariko aldizkaria izan zen.

## Jabetza 
## Cannonball Lasterketa 
1970eko hamarkadan, estatu arteko autobideen sistema ospatzeko eta abiadura-mugen aurka protesta egiteko, Brock Yates erreportariak eta Steve Smith editoreak herrialdean zeharreko lasterketa informal baten ideia sortu zuten: "Cannonball Baker Sea-To-Shining-Sea Memorial Trophy Dash", New Yorketik Los Angeleserako lasterketa, geroago "1972ko Cannonball Run" deitua. 1971, 1972, 1975 eta 1979an ospatu zen, eta bertan pilotu afizionatuek zein profesionalek hartu zuten parte.

Lasterketa hau Hollywoodeko hainbat filmetarako inspirazio iturri izan zen, hala nola The Gumball Rally, The Cannonball Run, Cannonball Run II, Cannonball Run III, Gone in 60 Seconds eta The Fast and the Furious frankizia.

## Kanpo estekak 
* Car and Driver USA
* Car and Driver China Daily
* Car and Driver Brasil
* Car and Driver Greece
* Car and Driver España
* Car and Driver Magazine´s history features and demographics
Estatu Segurtasuneko Ministerioa (Transnistria)

**Estatu-Segurtasuneko Ministerioa** edo **MGB** (; ; ) Transnistriako Estatu-segurtasuna bermatzea helburu duen zerbitzua da.

## Historia 
Ministerioa 1992ko maiatzaren 16an sortu zen. Vladimir Antiufeiev izan zen ministro 2012ra arte, noiz Vladislav Finagin ordezkatu zuen. 

Ministerio-egoitza Tiraspolen dago kokaturik, zeina 2017ko urtarrilaren 11ra arte, **PMRaren Estatu-Segurtasuneko Batzordea** izenez ezagutzen zen, KGB sobietar-ohiaren omenez jarri zitzaion izena zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Transnistriako Indar Armatuak

**Transnistriako Indar Armatuak** edo, ofizialki, **Pridnestroviar Moldaviako Errepublikaren Indar Armatuak** (; Moldaviar Zirilikoz: Форцеле армате але Републичий Молдовенешть Нистрене; ; ) aitortu gabeko estatua den Transnistriaren indar militarrak dira. Indar Armatua hauek 1991ko irailaren 6an sortu ziren "Pridnestroviar Moldaviako Errepublikaren [Transnistriaren] subiranotasuna eta independentzia mantentzeko", Errepublikaren Konstituzioaren 11. artikuluaren arabera.

## Historia 
1991ko irailaren 6an, Transnistriako Sobiet Gorenak Transnistriako unitate militar bat eratzea eskatzen zuen ebazpena onartu zuen; hala, **Transnistriako Guardia Errepublikanoa** (   ) sortu zen, Moldaviako Errepublikako Guardia Errepublikarraren parekide zuzen modura () –izan ere, biak izan ziren beren herrialdeko indar armatuen aurrekoak–. Bere lehen gatazka handian, guardiak Moldaviako Armada Nazionalaren tropak uxatu zituen Dubăsari hirian, 1991ko abenduan. Era berean, 1991 amaierarako, orokorrean, Transnistriako Indar Armatuen antolaketa-eraketa amaitu zen. 1992ko martxoan, Transnistriako Gerra hasi eta gutxira, *Herri Milizia* sortu zen, Errusiako Indar Armatuen Guardiako 14. Armadak lagunduta eta armatuta. 1992. urtearen amaieran, Defentsa Ministerioaren eta Estatu Nagusiaren egitura nagusi guztiak eratu ziren, unitate militar indibidualak, gobernu-agentziak eta zerbitzu espezializatuak barne. 1993ko martxoaren 14an, indar armatu berrietako langileek herrialdeari leialtasun-zin militarra egin zioten. 

2021erako, Transnistria sobietar-garaiko ekipamenduz hornituta dago oraindik; hala nola, T-64BV tankeak, BMP-1 eta BMP-2 artilleria-ibilgailuak eta sobietar-osteko kamioiak –Ural-375, GAZ-66 eta Zil-131ak–.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Consonni

**Consonni** honakoa izan daiteke:
* Consonni (argitaletxea), argitaletxea.
* Electromecanicas Consonni, Zorrotzaurreko enpresa historikoa.
Ugrako parke nazionala

**Ugrako parke nazionala** (errusieraz, Национальный парк Угра) parke nazionala da Errusiako hirigunean, Kalugako lobbrean, Ugra ibaiaren haranean. 1997ko otsailaren 10ean ezarri zen Errusia Zentraleko paisaia tipikoak babesteko. Era berean, parke nazionala eta haren inguruko beste eremu batzuk biosferaren erreserba izendatu zituen UNESCOk 2002an. Biosferaren erreserbak 1.538,32 km2-ko azalera du guztira. Parke nazionalaren egoitza Kaluga hirian dago.

## Topografia
Parkearen azalera, guztira, 986.245 kilometro karratukoa da (380,8 mi²). Hiru lanbidetan taldekatutako zazpi klusterrek osatzen du.
* Iparraldean Ugra bailara dago, Smolensk-eko oblastaren mugatik behera, ibaian behera, Kurovskoye herriraino. Zati hau Dzerzhinski, Iznoskovski eta Jukhnovski barrutien (Raion) artean banatzen da.
* Hegoaldean Zhizdra ibaiaren ibarra sartzen da bokaleraino; Kozelski eta Peremishlski barrutietakoa da.
* Vorotinsk-eko zatiak, hiruretatik txikiena denak, Vorotinsken orbita inguratzen du eta Babininski eta Peremishlski barrutien artean banatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oleguer apezpikuaren hilobia

**Oleguer apezpikuaren hilobia** Bartzelonako gotzain Oleguer Bonestruga izan zenaren hilobia da, 1137an hil zen gotzaina; bere gorpu ustelgabea hilobi-kutxa batean gorde zen, eta 15. mendean, gotzainaren eskultura etzana gehitu zitzaion; monumentu osoago bat gehitu zelarik 17. mendean. Hilobia Bartzelonako katedraleko Sakramentu Santuaren kaperan dago.

Oleguerren eskultura etzana Pere Sangladaren lana da, estilo gotikoan 1406an egina.

Oleguer 1676an kanonizatu zuten, eta data hori igarotakoan egin ziren hilobi monumentalaren gaiberako parteak, estilo barroko katalanekoak, Francesc Grau eta Domènec Rovira II.ak eginak. Oleguerren kanonizazioa gertatu zelarik, 1675ean Bartzelonako katedraleko areto nagusia ere birmoldatu zenean egin zen lan hori.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kobasna

**Kobasna** (Moldaviar Zirilikoan: Кобасна; ; ) Transnistria iparraldeko udalerri bat da, Moldavian (*de iure*) edo Transnistrian (*de facto*), hiru herriz osaturik dagoena: Kobasna, Kobasna Geltokia eta Suhaia Rîbnița. Egun, Transnistriako agintari autoproklamatuek kontrolatzen dute udalerria. Ukrainako mugatik 2 kilometrotara kokatzen da, Rîbnița Barrutian. Kobasna Kobasnako munizio-biltegi zenez ezagutzen den errusiar –eta, antzinean, sobietar– munizio-biltegiaren gunea da, zeina Ekialdeko Europako handiena dela esan izan den.

Jatorrizko munizio gehiena desagertu egin da edo Kobasnatik eramana izan da, Segurtasun eta Lankidetzarako Erakundeak (OSCE) gainbegiratutako prozesu batean. Kendu ezinezkoa zen ekipamendu militarrak tokian bertan suntsituak izan ziren, Moldaviak Transnistriako "arma-zabortegia" kentzeko eskatu zuen moduan. Transnistriako iturriek ziotenez, AEBetako Estatu Departamentuak aitortzen zuen Errusiako munizio eta ekipamenduk kentze-prozesua eraginkortasunez burutu zela 2003an zehar. 2004rako, kentze-prozesu hau blokeatu zuten Transnistriako agintariek, bi herrialdeen arteko tentsioak gora egin ostean. Gaur egun, 22,000 tona material militar eta munizio inguru geratzen omen dira bertan, Errusiako tropek babestuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak 
* OSCE armen kontrola eta armagabetzea *osce.org*
* http://www.blackseanews.net/eu/read/68688(http://www.blackseanews.net/en/read/68688)
Zaldi-kirolak

[thumb|200 px|Pottoka bat [antzara-joko|antzara jokoan. Sara, 1937. urtean]]

**Zaldi-kirolak** **zaldi**ak erabiliz egiten diren mota askotako kirol multzoa da. Zaldiak banaka edo nultzoka erabili daitezke bertan. 

Zaldi-kirolak zaldiaren gaitasun atletikoak eta estetikoak erabiltzea helburu duten zaldi-diziplina guztiak hartzen ditu barne. Diziplina hauek kirol-lehiaketetan jikatzen dira. Zaldi-kirolen entrenamendua eta praktika, oro har, zaldi-zentroetan burutzen dira. Zaldi-lasterketak, apustuen menpe daudenak eta helburu nagusia irabi ekonomikoa dutenak, ez dira zaldi-kiroltzat hartzen, kategoria bereizi bat osatzen baitute: zaldi-lasterketak .

Hiru zaldiketa-kirol diziplina dira olinpiar kirolak: zaldi-heziera klasikoa, zaldiketa lehiaketa osoa eta zaldiekin jauziak.

Hipikari lotutako zenbait kirol nazioartean, edo gurean, ospetsuagoak badira ere, bertako hainbat euskal herri kirol zaldi-kirol bezala hartu daitezke ere.

Mundu guztian barrena, zaldiari lotutako dozenako bertako zaldi-kirol edo joku daude.

## Kirol olinpikoak 
* Zaldiketa lehiaketa osoa

* Zaldi-heziera klasikoa

## Erreferentziak
Beireko jauregia

**Beireko Armagintzako Kaporalgo jauregia** edo *Ezpeleta Beireko Kondeen jauregia* Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Beire udalerrian kokatutako Erdi Aroko jauregi bat da.

## Historia 
Ezpeleta Beireko kondeetakoa da, eta Armagintzako Kaporalgo gisa ageri da Nafarroako Erresumako nomina ofizialean. 1457an, Joan II.ak Beire eta Donamartiriko jaurerria eman zion, jurisdikzioarekin eta gainerako eskubideekin, Bernart Ezpeletari. 1548an Migel Ezpeletakoa, Jatsu eta Xabierrekoak bere etxerako armagintzako lurmuturraren prerrogatibak eskuratu zituen, gorteetarako deia egiteko eskubidearekin. Bere ondorengoak, Leon Ezpeletakoak, 1568an urteko 30 000 marabediko oheratzea lortu zuen, 1596an bere seme Migel Ezpeletakoak gozatu zuena, eta 1616az geroztik, bere oinordeko Ignacio Antonio Ezpeletakoak. 1660an Leon Ezpeletakoa Goñiri eman zioten. Haren oinordeko Migel Ezpeletakoak 1686an eskatu zuen jauregia armagintzako kaporalgo gisa jasotzea Errege Liburuetan. 1719an, Agustin Ezpeletakoa, Goñi eta Amatriaingoa auzitan jarri ziren erantsitako ondasunen salbuespenagatik. Kuartelei aurre egiteko eskaera egin zuen, 1781ean Jokin Ezpeletakoa, Galdiano eta Arradakoak, eta bere anaia Jose Ezpeletakoa Ezpeleta Beireko kondea sortu zuen Karlos IV.a Borboikoak 1797an.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Beire
* Erdialdea

## Kanpo estekak
San Millan eliza (Beire)

**San Millan eliza** Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Beire udalerrian kokatutako XIV. mendeko kristiau eliza bat da. Gotiko estiloa ditu.

## Eraikina 
XIV. mendean gotiko estiloan eraikia eta 1817 inguruan gurutzadura eta burualdearekin handitua, Leon Gomezen planoekin. Erdi Aroko habeartea kontserbatzen da, hiru ataleko gurutze-ganga bakunarekin, giltzarri apainduekin, orbelezko kapitelak dituzten pilareetan eta ebanjelariekin egindako mentsuletan bermatuta. Atea ere jatorrizko fabrikari dagokio, Done Miliagako bizitza kontatzen duten baketoi eta kapitelen gainean jarritako sei arkiboltako arku zorrotzarekin. Eskultura hau Uxueko tailerrarekin erlazionatu da, nahiz eta bere teknika apur bat zakarragoa izan.

Erretaulen artean, Mariaren Bihotza nabarmentzen da, XVIII. mendearen erdialdera ematen baitu errokoko itxurako trazak, eta bertan hainbat elementu daude, hala nola girlandak eta arrokailazko plakak zeharkatzen dituzten zutabeak, Jose Ramirez eskultore aragoiarraren tailerrera igortzen dutenak. Erretaula hau eta Jesusen Bihotzarena Olibako Monasteriotik ekarri ziren. Jatorriari eta egileari dagokionez, Francisco Rosa urregilea, Rivello hiri napolitarrekoa, 1851n neoklasiko estiloan landutako gurutze prozesionala aipatu behar da, inskripzioak dioenez.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Beire
* Erdialdea

## Kanpo estekak
Josu Etxeberria

**Josu Etxeberria Azpilikueta** (Iturmendi, 2000ko irailaren 9a - ) nafar txirrindularia da. 2021ez geroztik txirrindulari profesionala da Caja Rural-Seguros RGA taldean eta ez du garaipenik lortu.

Josu, Jesus Etxeberria txirrindulari afizionatu ohiaren eta Gloria Azpilikueta Behobia-Donostia lasterketako kirolari ohi irabazlearen semea da. Familiaren aurrekarietan oinarrituta, bost urte zituela bizikletan ibiltzen hasi zen. Burunda Txirrindulari Klubean korritu zuen kadete mailara arte, Irabia Intersport taldearekin bat egin aurretik.

## Palmaresa
**2017**
* Iruñeko Itzuliko etapa 1
**2018**
* Iruñerriko Itzulia eta 2 etapa
* Gipuzkoako Itzulia eta 2 etapa
* 2. Gipuzkoa Klasikan
**2019**
* Palentziako Itzuliko etapa 1
* 2. Antzuola Sarian
* 2. Kantabriako Itzulian
**2020**
* Zamorako Itzulia eta etapa 1

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Caja Rural-Seguros RGA *(stagiaire)* (2020.8-2020.12)
* Caja Rural-Seguros RGA (2021- )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jokin Murgialdai

**Jokin Murgialdai Elortza** (Gasteiz, 2000ko martxoaren 19a - ) arabar txirrindularia da. 2021ez geroztik txirrindulari profesionala da eta ez du garaipenik lortu.

Javier Murgialdai txirrindulari ohiaren semea da. Familiaren aurrekarietan oinarrituta, Aguraingo Arabarrak eskolan bizikletan ibiltzen hasi zen.

## Palmaresa 
**2018**
* Aitor Bugallo Memoriala (junior)
* Arabako Itzulia (junior)
* 3. Gipuzkoako Itzulian (junior)
**2019**
* San Gregorio Saria
* San Pedro Saria
**2020**
* 2. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)
* 2. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)
* 3. Santisteban Memorialean
* 8. Giro Next Genen
**2021**
* 3. Joaquim Agostinho Garaikurrean
**2022**
* 9. Portugalgo Itzulian eta Gazteen sailkapena 
**2023**
* 9. Langkawiko Tourrean

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak
### Klasikoak eta Txapelketak
## Taldeak 
* Caja Rural-Seguros RGA (2021- )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daymé Arocena

**Daymé Arocena** (1992ko urtarrila) Habanako jazz-abeslari afrokubatarra da, eta "Kubako abeslari gazte onena" dela esan izan da. Jazz-album onenaren Juno 2015 saria irabazi zuen, Maqueque jazz-taldeko kide gisa, Jane Bunnett musikari kanadarrarekin.

Arocena National Public Radio (NPR) 2015eko 50 disko gogokoen zerrendan dago, *Nueva Era* albumarekin. Arocenaren ahotsa deskribatzean, NPRko Felix Contrerasek esan zuen "Celia Cruz eta Aretha Franklinen artekoa" zela, esanez Arocena izenak "merezi duela bi ahots ospetsu horien ondoan egotea"..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bert Oosterbosch

**Bert Oosterbosch** (Eindhoven, 1957ko uztailaren 30a - Lekkerkert, 1989ko abuztuaren 18a) Herbehereetako pistako eta errepideko txirrindulari profesionala izan zen.

Bere ibilbide profesionala 1979tik 1988ra luzatu zen. Errepideko garaipenik aipagarrienak Herbehereetako Itzulia eta Luxenburgoko Tourra izan ziren, horretaz gain Frantziako Tourreko 3 etapa eta Espainiako Vueltako etapa 1 eskuratu zituen.

Pistari dagokionez, bi domina lortu zituen Pistako txirrindularitzako munduko txapelketan, urrezkoa 1979an eta brontzezkoa 1981ean, biak bakarkako jazarpen modalitatean.
 
Bihotz-biriketako geldialdi baten ondorioz hil zen, lo egiten ari zelarik. Ustekabeko heriotza honek hainbat zurrumurru zabaldu zuen, izan ere, 1987 eta 1990 artean, 16 txirrindulari holandar hil bait ziren. Esan izan da, heriotza hauek EPOren erabilerarekin zerikusirik bazeukatela, baina tesi hau ez dago frogatuta eta kontrako usteak ere badira.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Oosterboschen fitxa *sitiodeciclismo.net*
Solomon R. Guggenheim Fundazioa

250px|right|New Yorkeko Museoa Frank Lloyd Wright arkitektorena da eta fundazioaren benetako ikurra. 
**Solomon R. Guggenheim Fundazioa** Solomon R. Guggenheim 1937an sortu zuen erakundea da. Haren helburua arte garaikidea zabaltzea da. Mundu osoan egoitza desberdinak ditu, guztiak arkitektonikoki oso landuak. 

## Helburuak 
Fundazioaren eginkizuna da "artea, arkitektura eta ikus-kulturaren beste adierazpen batzuen ulermena eta balioespena sustatzea, batez ere garai modernoa eta garaikidea, eta arte modernoa eta garaikidea biltzea, kontserbatzea eta aztertzea".

Fundazioak, bere museoetan, arkitektura eta artelan nabarmenak elkartu nahi ditu. Fundazioaren lehen museo iraunkorra, Solomon R. Guggenheim Museoa, Frank Lloyd Wright-ek diseinatutako espiral modernoko eraikin batean dago, eta Guggenheim Bilbao Frank Gehryk diseinatu zuen. Bi diseinu berritzaile hauek arreta kritiko handia jaso zuten. Peggy Guggenheim bilduma XVIII.mendeko Italiako jauregi batean dago, Palazzo Venier dei Leoni, Kanal Handian.

Fundazioaren bildumak asko hedatu dira zortzi hamarkadetan zehar eta XX. eta XXI. mendeko artearen mugimendu garrantzitsu guztiak biltzen dituzte. Bertako zuzendariak eta komisarioak bilduma bakarra osatzen saiatu dira, entziklopedikoa ez dena, haien ikuspegi berezietan oinarrituta baizik. Bildumak hedabide berriak eta performance arteak barne hartzen ditu, eta fundazioak YouTube eta BMWekin kolaborazioak egin ditu.

## Guggenheim museoak 
* Ameriketako Estatu Batuak: New Yorkeko Solomon R. Guggenheim Museoa. Frank Lloyd Wright arkitektoak egindako eraikina.
** Las Vegasko Guggenheim Hermitage.
* Italia: Veneziako Peggy Guggenheim Museoa.
* Euskal Herria: Bilboko Guggenheim Bilbao Museoa. Eraikina Frank Gehryrena da.
* Alemania: Berlingo Deutsche Guggenheim.
* Mexiko: Guadalajarako Guggenheim Museoa. Eraikitzeko prozesuan dago.
* Arabiar Emirerri Batuak: Abu Dhabiko Guggenheim Museoa.

## Iruditegia 

Image:
Guggenheim_museum_exterior.jpg|New Yorkeko Solomon R. Guggenheim Museoa.
Guggenheim-bilbao-jan05.jpg|Bilboko Guggenheim Bilbao Museoa.
PI5DAE~2_-_CopyPeggy_Guggenheim_Museum.JPG|Veneziako Peggy Guggenheim Museoa.
S._R._Guggenheim_portrait_by_Pirie_MacDonald.jpg|Solomon R. Guggenheim.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Guggenheim Fundazioaren webgune ofiziala.
* :BMW Guggenheim Lab
* :YouTube Play
* :Guggenheim YouTube Play
Solomon R. Guggenheim

**Solomon Robert Guggenheim** (Filadelfia, 1861eko otsailaren 2a-New York, 1949ko azaroaren 3a) enpresari eta aberats estatubatuarra, arte bildumagile eta filantropoa izan zen.

## Biografia 
Solomon Filadelfian jaio zen, Pennsylvanian. Familia judu baten altzoan jaio zen: aita Meyer Guggenheim zen eta Solomonen anaiak Simon, Benjamin eta Daniel ziren. Suitzan ikasi zuen, gero Estatu Batuetara itzuli zen meatzaritzan eta metalurgian familiako negozioan lan egiteko, urteak geroago Alaskan Yukon Gold Company sortu zuen.
1904an Braden Copper Company sortu berriaren lehen presidentea izan zen; meategi hori munduko lurpeko meategirik handiena izatera iritsi zen. Irene M. Rothschildekin (1868-1954) ezkondu zen.  1919an bere negozioak utzi zituen bere arte bilduman buru belarri aritzeko; horretan, Hilla Rebay margolari alemaniarrak lagundu zion. 1937an Solomon R. Guggenheim Fundazioa sortu zuen, arte modernoaren garapena eta hedapena bultzatzeko asmoz. 1949an hil zen. Brooklyngo Salem Fields Cemetery hilerrian lurperatuta dago.

## Lehen museoa 
New York hiriko Solomon R. Guggenheim Museoa, 1955 eta 1959 artean eraiki zen. Eraikinaren diseinua Frank Lloyd Wright arkitektoarena izan zen. Solomonen omenez haren izenarekin bataiatu zuten. Museo horren lan asko Salomonen bilduma pertsonaletik zetozen. Hiru alaba izan zituen, tartean Eleanor Guggenheim (gero Lady Castle Stewart bihurtua) eta Gertrude Guggenheim.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Tomas ibaia

**San Tomas ibaia** Gasteiztik igarotzen den ibaietako bat da. Gamizen sortu eta Betoñun Gasteizko saneamendu-sarearekin bat egiten du.

2019an Uraren Euskal Agentziak errekaren ibilgu nagusiari berria erantsi zion Gasteizko Arkaiate auzoan, uholdeak daudenean ur-emaria lasaitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arezzoko katedrala

**Pedro eta Donato santuen katedrala** da Arezzo hiriko kultu-leku katoliko nagusia eta Arezzo-Cortona-Sansepolcro elizbarrutiko katedrala. Italian ohi bezala, Duomo esaten diote bertan **Arezzoko katedralari**.

Hiria dagoen muinoko gailurrean dago, eliza paleokristaua izan zen tokian, eta, seguruenik, garai batean akropolia zegoen tokian.

## Historia 
1203an, Inozentzio III. aita santuak agindu zuen katedrala hiriko hormen barruan eskualdatzeko, Pionta izeneko muinotik aldenduz, non, San Donatoren hilobiaren ondoan, kristau-eraikin nagusiak zeuden ordura arte.

1278tik, duomoaren eraikuntza hainbat fasetatik igaro zen, eta 1511n arte ez zen amaitu. Fatxada 1900 eta 1914 artean berregin zen, Dante Vivianiren diseinu baten arabera.

## Barruraldea eta artelan nagusiak 
Barrualdeak hiru nabe ditu, transepturik gabe. Barruan Guillaume de Marcillatek (1516-1517 eta 1522-1524) egindako zazpi beirateen zikloa nabarmentzen da.

Aldare nagusia 1362an dago dokumentatuta, baina aurretik hainbat fasetan egina dago; 14. mendearen bigarren erdian marmolezko aldare nagusia egin zen, Arca di san Donato deitzen diotena, Donatoren bizitza kontatzen duena eta bere garaian margotua egongo zena. Kapera nagusiko zurezko korua Giorgio Vasarik diseinatu zuen 1554an.

1330koa da Guido Tarlatiren zenotafioa eta hilobia, egile hauena; Agostino di Giovanni eta Agnolo Ventura. Horren ondoan 1460 inguruko  Piero della Francescaren Magdalena bikain bat dagoen. Azpian Ubertini kapera dago, *Ama Birjina eta Ana, Joakin eta Juliano santuen istorioak* irudikatzen dituzten freskoekin , Gregorio eta Donato di Arezzori egotziak (14 mendearen hasiera).

### Kaperak 
Ciuccio Tarlatiren marmolezko kapera (1327. urtean hil zen) 14. mendean zeuden 26etatik geratzen den bakarra da, eta Giovanni d'Agostinok egin zuen.

Baina elizako kapera nabarmenena eta oso bikaina berau, Atseginaren Ama Birjinaren kapera, elizaren ezkerraldean, 1796an hasi zirena eraikitzen. Luigi Ademollo, Luigi Sabatelli, Luigi Cataniren eta beste batzuen freskoekin apaindua dago, eta egitura neoklasikoa du, Giuseppe del Rossok proiektatua. Zenbait erretaula zeramiko bikain ditu kapera honek, Andrea della Robbiaren lanak (1485-1486), kapera egin baino lehenagokoa.

## Iruditegia 

Fitxategi:5949ArezzoDuomo.JPG|Fatxada garaiz kanpokoa da, 20. mende hasierakoa.
Fitxategi:Duomo à Arezzo, choeur.JPG|Beirateak eta aldarea.
Fitxategi:Kathedrale-Arezzo-4.jpg|Sabai margotuak eta gangak.
Fitxategi:Arca di San Donato, detail of decapitation.jpg|Aldareko San Donatoren arka edo kutxa, detailea,
Fitxategi:Andrea della Robbia, Duomo di Arezzo 2.jpg|Kapera nagusian, Andrea della Robbiaren erretaula zeramiko bat.
Fitxategi:Qk-Piero-Mary-Magdalene01.jpg|Piero della Francescak margotutako Magdalena.
Fitxategi:Duomo di arezzo, interno, cappella della madonna del conforto 01.JPG|Atseginaren Ama Birjinaren kapera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jacques Hanegraaf

**Jacobus Johannes Henricus "Jacques" Hanegraaf** (Rijsbergen, 1960ko abenduaren 14a) Herbehereetako txirrindulari ohia da, profesionala 1981etik 1994ra izan zena. Bere ibilbideko garaipenik aipagarrienak Amstel Gold Race eta Paris-Brusela klasikoak izan ziren.

Erretiratu ostean kirol zuzendari lanetan aritu zen TVM, Team Bianchi eta Unibet.com taldeetan.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Jacques Hanegraafen fitxa
*  Palmaresa cyclebase.nl
Celeste Holm

**Celeste Holm** (New York, 1917ko apirilaren 29a - *ibidem*, 2012ko uztailaren 15a) estatubatuar aktorea izan zen. Oscar saria irabazi zuen 1947an Elia Kazanen ''Gentleman's Agreement'' filmean egindako lanagatik. 1949 eta 1950ean ere izendatu zuten.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Cathedral Basilica of Our Lady of Seven Sorrows

Ghanako iparraldeko muturrean katedral handi bat dago, Europako eta mendebaldeko Afrikako arkitekturaren nahasketa bakarra. Eraikuntza 1920an osatu zen eta erabat eraiki zen lokatzetatik abiatuta, eskualdeko eraikuntza-teknika tradizionalak erabiliz. Eraikinaren kanpoaldea oso ikusgarria da, baina aste honetan bisitatu nuen barruan zer zegoen ikusteko.

1972an, barrualdea apaindu egin zuten, eskualdeko lehen gotzain afrikarra sagaratzeko katedrala prestatzeko. Sirigu herrixkako zazpi emakume gonbidatu zituzten beren komunitatea ezaguna zen estilo tradizionaleko irudi katolikoen horma-irudiak eta erliebeak egitera. Emaitza arte erlijiosoa da, beste edozein lekutan ez bezala.

Ghanako Museoen eta Monumentuen Batzordean eta UNESCOren Gizateriaren Ondare izateko behin-behineko zerrendan erregistratutako monumentua da eraikina. 2006ko maiatzaren 17an, Benedicto xvi.a aita santuak “basilika txiki” mailara igo zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Giovenale eliza (Orvieto)

**San Giovenale** eliza Orvieton dago, Umbrian, Italian. Hasieran 1004an eraikia, XII. eta XIII. mendeetako fresko eta artefaktuak ditu. Orvieto-Todi elizbarruti katolikokoa da. Juvenal Narnikoa da izena ematen dion santua.

## Historia 
Eliza 1004. urtean eraiki zen, Jupiterri eskainitako antzinako tenplu etrusko baten lekuan ziurrenik, nahiz eta tartean Kristau-eliza primitibo bat ere egongo zen tokian, VI. mendetik aurrera. San Sabinori eskainitako beste eraikin erlijioso baten ondoan zegoen, desagertutako eraikin bat. Gaur egungo eliza 1004. urtean eraiki zen, inguru hartan aberatsak ziren hainbat familiaren laguntzarekin, eta 1028. urtean parrokia-eliza gisa dokumentatu zen. Aldare nagusiko inskripzio batek (GUIDO ABAS MCLXX) adierazten du 1170 zenbakiaz Ordine Guglielmino izeneko monjeen ordenako jabetza zela. Monjeak 1248an joan zirenean, parrokia-eliza bihurtu zen berriro. 1810-1860 urteen arteanFrantziskotarren komunitatearen eliza bat izan zen, baina gero elizbarrutira itzuli zen.

## Arkitektura 
Hasieran, estilo erromanikoan eraiki zuten eliza. Kanpandorre altuko dorre bat fatxada biluziaren ondoan dago. Abside erdizirkularra kendu egin zuten XIV. mendean, estilo gotikoaren ekialdeko muturreko luzapenak abside angeluzuzenean amaitu zirenean. Garai hartako ataripe erromanikoaren eta arku itsuen aztarnak daude oraindik. Alboko atean 1497. urtea du inskripzio batek. Eraikinaren behealdea jatorrizkoa den bitartean, goiko aldea 1825ean berreraiki zen.

## Barrualdea, freskoak 
Sarrera 9. mendeko zoladurazko lauzaz apainduta dago.

Barrualdea aberatsa da XII. eta XIII. mendeetako pinturetan: freskoak Orvietoko eskola baten adierazgarri esan daiteke. 1632an barrualdea estilo barrokoa birmoldatu ondoren, ezkutatu egin ziren margo zaharrak baina 20. mendean argitara itzuli dira. Bataiategian Kristoren Igokundearen  XIV. mendeko fresko bat dago. Mende bereko beste fresko ikusgarri bat Gurutzearen Zuhaitzarena da.

Lanik aipagarriena XV. mendeko Maestà bat da, Madonna del Soccorso izenekoa, Ghezzi familiak XVI. mendean emandakoa eta 20. mendean zilarrezko pantaila baten atzean aurkitu zuten berriro. Urre koloreko lurra eta mantu urdina ikusita, badirudi berantiarra dela Italo-Bizantziar estilokoa. Marmolezko aldarea, bizantziar eskulturaren adibide ona, 1170. urtea da. XIII. mendearen amaierako marmolezko lektak ditu alboetan, ebanjelisten sinboloekin.

Fitxategi:San Giovenale (Orvieto) 0384.jpg|Gurutzearen Zuhaitza, 14. mendekoa.
Fitxategi:San Giovenale 0391.jpg|Freskoak zutabe eta hormetan.
Fitxategi:San Giovenale 0393.jpg|Barrualdeko ikuspegia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak