open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lambada

thumb|350px|Banda Calypso, 2009
**Lambada** Brasilgo iparraldean jatorria duen dantza eta erritmoa da. 1970eko hamarkadan Pará estatuan sortua izan zen, esanahi erotiko eta lizuna izatearen ospea du, horregatik 1980ko hamarkadan marketing operazio baten bidez "dantza debekatua" leloa bereganatu zuen.

1989an Kaoma taldeak bere *Chorando se foi* ("Negarrez joan zen") abesti arrakastatsuarekin mundu mailan ezagun bilakatu zuen.

## Kanpo estekak
Tink

**Tink** edo **Turing Ink** (Turing-en tinta), programazio lengoaia esoterikoa da, José María Mendez-ek diseinatutakoa 2008. urtean. Programazio lengoaia gehienak ez bezala, koloreen erabileran oinarrituta dago, beraz agindu bakoitza kolore pixel batek irudikatzen du, irudi/programa baten parte dena. Agindu errepertorioa Brainfuck erabiltzen dituenaren antzekoak dira, beraz honen dialektotzat kontsideratu genezake.

= Lengoaiaren diseinua =
Lengoaia hau byteen array (idealki infinitua, baina Tink-en inplementazioa 128 bytekoa da) batean oinarritzen da, Brainfuck eta Ook! bezala. Arrayaren posizioetara erakusten duen erakusle bat dauka, existitzen diren 9 aginduetatik maneiatu daitekeena.

### Aginduak 
9 agindu daude, bakoitza kolore bati erlazionatuta.

### Kaixo mundua adibidea 
Kaixo mundua adibide tipikoa Tink lengoaian:

Fitxategi:Hello_world_tink.png

Programa bera, beste era batean margotuta:

Fitxategi:Hello_tink_cool.png

## Kanpo estekak
Gigantes y cabezudos

***Gigantes y cabezudos*** (eusk. «Erraldoiak eta buruhandiak») Manuel Fernández Caballeroren akto bakarreko zarzuela da. Miguel Echegarayk idatzia, Madrilgo Zarzuelako Antzokian estreinatu zuten 1898ko azaroaren 29an.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Revoltosa

***La Revoltosa*** (eusk. «Neska bihurria») Ruperto Chapíren akto bakarreko zarzuela da. José López Silva eta Carlos Fernández Shawek idatzia, Madrilgo Zarzuelako Antzokian estreinatu zuten 1897ko azaroaren 25ean.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
Ruperto Chapí

**Ruperto Chapí Lorente** (Villena,  - Madril, ) musikagile espainiarra izan zen. Opera ere idatzi arren (*Las naves de Cortés*, 1874), batez ere zartzuelak idatzi zituen (*La Revoltosa*, 1897). Emilio Arrieta nafarraren ikaslea izan zen.

## Lan hautatuak 
* *Música clasica* (1880)
* *La tempestad* (1882)
* *La bruja* (1887)
* *El milagro de la Virgen* (1884)
* *El rey que rabió* (1891)
* *Curro Vargas* (1898)
* *El tambor de granaderos* (1894)
* *Las bravías* (1896)
* *La revoltosa* (1897)
* *La chavala* (1898)
* *El barquillero* (1900)
* *El puñao de rosas* (1902)
* *La venta de Don Quijote* (1902)
* *La patria chica* (1907)
* *Margarita la tornera* (1909)

## Erreferentziak
Agua, azucarillos y aguardiente

***Agua, azucarillos y aguardiente*** (eusk. «Ura, azukre-koskorrak eta pattarra») Federico Chuecaren akto bakarreko zarzuela da. Miguel Ramos Carriónek idatzia, Madrilgo Zarzuelako Antzokian estreinatu zuten 1897ko ekainaren 23an.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
El huésped del sevillano

(eusk: «Sevillarraren apopiloa») Jacinto Guerreroren bi aktoko zarzuela da. Juan Ignacio Luca de Tena eta Enrique Reoyok idatzia, Madrilgo Teatro Apolon estreinatu zuten 1926ko abenduaren 3an.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
La verbena de la Paloma

***La verbena de la Paloma*** ekitaldi bakarreko zarzuela da, Tomás Bretónen musika eta Ricardo de la Vegaren libretoa dituena. Madrilgo Teatro Apolon eman zen lehenbiziko aldiz, 1894ko otsailaren 17an, eta arrakasta handia izan du ordutik gaur egunera arte. Izenburuak abuztuaren 15ean Madrilen ospatzen den Palomako Ama Birjinaren jaiari egiten dio erreferentzia.

Madrilgo auzo herrikoi bateko bizitza irudikatzen du, Palomako Ama Birginaren egunaren bezperan. Estilo musikal ezberdinak erreproduzitzen ditu, hala nola habanerak eta seguidillak, eta XIX. mende amaierako Madrilgo pertsonaia bereizgarriak azaltzen dira.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La rosa del azafrán

(eusk: «Azafraiaren arrosa») Jacinto Guerreroren bi aktoko zarzuela da. Federico Romero eta Guillermo Fernández-Shawek idatzia, Madrilgo Teatro Calderónen estreinatu zuten 1930eko martxoaren 14an.

## Erreferentziak
Ogia eta zezenak

***Ogia eta zezenak*** () Francisco Asenjo Barbieriren akto bakarreko zarzuela da. José Picónek idatzia, Madrilgo Zarzuelako Antzokian estreinatu zuten 1864ko abenduaren 22an.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
El rey que rabió

***El rey que rabió*** (eusk. «Amorratu zen erregea») Ruperto Chapíren hiru aktoko zarzuela da. Miguel Ramos Carrión eta Vital Azak idatzia, Madrilgo Zarzuelako Antzokian estreinatu zuten 1891ko apirilaren 20an.

## Erreferentziak
Whitespace

***Whitespace*** programazio lengoaia esoterikoa da Edwin Brady eta Chris Morris garatutako 2003ko apirilaren 1an. Hutsuneak, tabulazioak eta lerro jauziek osatzen dute lengoaia honen sintaxia. Beste edozein karaktere ez da kontuan hartuko.

Lengoaia inperatiboa da, pila batean oinarritzen dena. Programak exekutatzen dituen makina birtualak pila bat eta heap bat ditu. Pila erabilita programatzaileak zenbaki osoak metatu ditzakete, baina oraindik ezin dira komadun zenbakirik gorde. Heap-a aldagaiak eta datu egiturak gordetzeko balio du.

## Kaixo mundua adibidea 
Hutsuneak margotuak izan dira ikusgarria izateko. (hutsunea, tabulazioa)

    
    	  	   
 		    	
    		  	 	
 		    	 
    		 		  
 		    		
    		 		  
 		    
 	  
    		 				
 		    	 	
    	 		  
 		    		 
    	     
 		    			
    			 			
 		  
   	   
    		 				
 		    	  	
    			  	 
 		    	 	 
    		 		  
 		    	 		
    		  
 	  
 		    		  
    	    	
 		    		 	
    		 	
 		    			 
    	 	 
 		    				
     
 	
 	     
 (lerro hutsa)
     	
 (lerro hutsa)
  			 
 (lerro hutsa)
 	  	 
 	
      	
 	   
 (lerro hutsa)
   	
 (lerro hutsa)
    	 
 (lerro hutsa)
 (lerro hutsa)/EOF

## Kanpo Loturak 
*  Whitespace lengoairen webgunea

## Kanpo estekak
La meiga

***La meiga*** Jesus Guridiren hiru aktoko zarzuela kostunbrista da. F. Romero eta G. Fernández-Shawek idatzia, 1928ko abenduaren 20an estreinatu zuten Madrilgo Zarzuelako Antzokian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jacinto Guerrero

**Jacinto Guerrero Torres** (Ajofrín,  - Madril, ) musikagile espainiarra izan zen. Oso zarzuela ezagunak egin zituen (*El huésped del sevillano*, *Don Quintín el amargao*, *La Montería*, *Los Gavilanes*, *La Rosa del azafrán*…). 1946an Madrilgo zinegotzi izan zen, eta 1948tik aurrera Egileen Elkarteko lehendakari.

## Erreferentziak
Cine Madrid

**Cine Madrid** Espainiako hiriburuan zegoen ikuskizun-areto ohia da, pilotaleku, antzoki eta zinema izandakoa. Pilotalekua zenean, *Frontón Central*, *Gran Kursaal* edo *Kursaal Central* zioten eta hainbat vedette eta dantzari (tartean Mata Hari edo La Chelito) aritu ziren bertan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zarzuela antzokia

**Zarzuela antzokia** () opera antzoki bat da, Espainiako Madril hiriburukoa. 1856ko urriaren 10ean ireki zuten. 1909an erre zen, eta 1914an berrireki zuten. Jovellanos kalean kokatua, zarzuela emanaldiak egiteko eraiki zuten.

Parez pare, kale berean, Madrilgo Euskal Etxea dago.

## Kanpo estekak 
*  Antzokiaren webgunea
La condesa de la aguja y el dedal

***La condesa de la aguja y el dedal*** Jesus Guridiren bi aktoko zarzuela da, Jesús María Arozamena eta Adolfo Torradoren libretoa duena. 1950eko apirilaren 8an estreinatu zuten Madrilgo Teatro Madrid antzokian.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
Xanti Uterga

**Xanti Uterga Labiano** —lagunartean, ***Txibi***— (Doneztebe, Nafarroa Garaia, ) erremontelari profesionala eta politikaria da. Erremontean, txapeldunorde izan zen buruz buru 2015ean. Urte bereko udal hauteskundeetan Doneztebeko alkatetzarako EH Bildu alderdiko alkategai gisa aurkeztu zen, eta geroztik udalerri horretako alkatea da.

## Kanpo estekak 
*  «Xanti Uterga: “Sigo a Osasuna... pero soy de la Real; he salido torcido”», *Noticias de Navarra*, 2016-02-22.
Ignacio Larrañaga

**Ignacio Larrañaga**, ezizenez **Etxezakorta** (Azpeitia, 1907 - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen. 1920ko hamarkadan Jose Iraeta "Usuola" herrikidearekin batera harri-jasotzean protagonistak izan ziren.
Victor Zabala

**Victor Zabala**, ezizenez **Arteondo** (Itziar, 1886 - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen. Luze aritu zen harria jasotzen, 62 urte baitzituen azken erakustaldia eman zuenean.

## Erreferentziak
Manuel Arakistain

**Manuel Arakistain**, ezizenez **Ziaran zar** (???? - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen. 1934an, garai hartarako harrigarria izan zen errekorra ezarri zuen, 112,5 kiloko harri zilindrikoarekin 202 jasoaldi eginez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santos Iriarte

**Santos Iriarte Etxaniz**, ezizenez **Errekartetxo** (Azpeitia, 1913 - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen.

## Kirol ibilbidea 
1936ko Lasturko jaietan Damasa Agirregabiriarekin batera harriak altxatzen aritu zen eta Indalezio Ojangurenek argazkia atera zien. 1940ko hamarkadan harri-jasotzaile ospetsuenetarikoa izan zen. Santosek, 14, 15 eta 16 arrobatako harri kubikoarekin jardun zuen nagusiki. 1947ko azaroaren 30ean Albitzuri Haundi harria altxatu zuen Amezketan. Harri baldar hau jasotzen lehen harri-jasotzailea izan zen. 1951 urtean bost altxaldi eman zizkion 10 minututan.

Entrenatzeko erabiltzen zuen harri baldarrari Errekartetxo harria izena eman zitzaion. Bera baino ez zen gai harri hori altxatzeko.

2019an, seniatartekoek *Harria* liburua aurkeztu zuten, Errekartetxoren bizitzari buruzkoa.

## Ikus gainera 
* Errekartetxo harria
* Albitzuri Haundi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Atxaga

**Luis Atxaga**, ezizenez **Atxaga II.a** (Aia, 1925) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen. 1949an, Tolosan Angel Albizu "Soarte" itziartar harri-jasotzailearen aurkako desafioan ezagun egin zen. Atxagak irabazi zuen, 100 kiloko harri zilindrikoa 54 aldiz jasoz.

## Erreferentziak
Angel Albizu

**Angel Albizu**, ezizenez **Soarte** (????, Itziar - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen. XX. mendearen bigarren erdialdearen hasierako harri-jasotzaile onenetakoa izan zen, 1948tik 1968 bitartean, lehiaketa franko irabazi zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Ibarguren

**Juan Ibarguren**, ezizenez **Manterola** (Aia, ???? - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen. Soarteren dizipulua, 1959an Atxaga II.arekin Azpeitian jardundako desafioan 1988ra arte hautsi ez zen errekorra ezarri zuen Aiarrak: 152 kiloko zilindrikoarekin 82 jasoaldi.

## Erreferentziak
India Pale Ale

**India Pale Ale** (normalean **IPA** gisa laburtua) alkohol eta lupulu maila altua duen zurbil eta apardun gisa bereizten den ingeles tradizioko pale ale garagardo estilo bat da. India Pale Ale sortzea 1790ko hamarkadan zehar Britaniar garagardogileen ahaleginaren ondorioa izan zen arazo hau gainditzeko: XVIII. mendearen hasieran garagardoa ez zen ondo mantentzen ozeanoan barreneko bidaia luzeetan, batez ere eguraldi epeletan. Ingurune horiek garagardoa galkor eta mingots bihurtzea egiten zuten.

## Kanpo estekak
Suhiltzaile

thumb|300px|Suhiltzaileak hegazkin sute baten simulazio ariketa batean.

**Suhiltzailea** suteak itzaltzea lanbide edo jarduera duen pertsona da. Suteez gain, erreskate lanetan eta beste hainbat larrialdi egoeretan ere parte hartzen du, tartean trafiko eta hegazkin istripuak, uholdeak, hurakanak, lurrikarak, suizidioak eta abar. Zenbait herrialdetan larrialdietako medikuntza zerbitzuak ere eskeintzen dituzte.
thumb|1922ko Donostiako suhiltzaileen ibilgailua.

## Kanpo estekak
Enbata (alderdi politikoa)

**Enbata** Ipar Euskal Herriko alderdi politiko abertzale bat izan zen, *Enbata* aldizkariaren inguruan sortua. Berez, Iparraldean osoki sortu eta egituratutako lehenbiziko alderdi politiko abertzalea izan zen.

1963ko apirilaren 15ean sortu zen, Aberri Eguna Iparraldean lehenbizikoz ospatu zen datarekin batera. Alderdiaren zazpi sortzaile historikoak hauek izan ziren: Ximun Haran, Mixel Labéguerie, Piarres Larzabal, Jakes Abeberri, Mixel Burukoa, Jean-Louis Davant eta Mixel Epherre.

1974ko urtarrilaren 30ean, Raymond Marcellin barne ministroaren arabera, ETArekin balizko lotura zuelakoan, Frantziako Gobernuaren dekretu batek deseginarazi zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Arbelbide, Xipri (1995): *Enbata*, Irun Hiria saria.
* Etcheverry-Ainchart Jon; Etcheverry-Ainchart, Peio (2013): *Le mouvement Enbata*. Elkar,

## Ikus, gainera 
* Enbata (aldizkaria)

## Kanpo-estekak
Mixel Burukoa

**Mixel Burukoa**, frantsesez *Michel Burucoa* (Baiona, 1930eko urtarrilaren 11 - *ib.*,1990eko ekainaren 22a) euskal politikari abertzale bat izan zen, lanbidez otorrinolaringologoa.

1960an, Enbata euskal ikasleen elkarteko lehendakaria zela, Ximun Haran, Mixel Labéguerie, Jean-Louis Davant, Piarres Lartzabal, Mixel Epherre eta Jakes Abeberrirekin batera izen berdineko Enbata aldizkaria sortu zuen, eta 1963ko Aberri Egunez Itsasun Enbata mugimendu edo alderdi politiko abertzalea ere bai. 1967an, Ximun Harani alderdi politiko horretako Idazkaritza Nagusian ordezkatu zuen, 1974an Frantziako Gobernuak alderdia desegin zuen arte. .

1968ko ekainaren 23 eta 30ean alderdi horretako Pirinio Atlantikoen 3. hautes-barrutiko hautagai aurkeztu zen.

1973ko maiatzaren 24ean, aldizkariaren arduradun zen Burukoari isuna ipini eta hiru hilabeteko espetxe zigorra ezarri zioten, 1972ko irailaren eta azaroaren artean aldizkarian argitaratutako bost artikuluetan ustezko frantziar poliziaren aurkako gezurrak jarri izana leporatu baizieten.

1980-1981 artean Baiona eta Iruñea hirien arteko anaitzearen aldeko "Iruña" elkartearen bultzatzailea izan zen.

## Kanpo estekak 
* Mixel Burukoaren biografia laburra eta irudia. Auñamendi Entziklopedia, Euskomedia.org
Kirol babesle

[thumb|[Txirrindularitza (kirola)|Txirrindulariek beraien arropetan eta bizikletetan, kirol babesleen logoak eraman ohi dituzte. Zaletu batzuek ere bai. (Argazkian Miguel Indurain eta jarraitzaile batzuk, *Tour de France* 1994).]]
**Kirol babesle** esaten zaio kirol talde bati diruz laguntzen duen pertsona edo enpresari. Gehienetan enpresak izaten dira eta normalean diru laguntzak publizitatearen truke eskaintzen dira. Enpresa babesleek, ikusgarritasuna lortzeko, beren markak ezagutarazteko-eta, kirol babesle bezala agertzen dira. Babesle horiek kirolari amateur edo profesionalak diruz laguntzen dute. Enpresek bere marka eta bere izena ezagunago izatea dute helburu nagusi eta batzuetan zerga kenketak ere lortu egiten dituzte.

Batzuetan kirol babesle bezala administrazio publikoak ere aritzen dira. Kirola hezkuntzaren parte bat dela argudiatuz, kirola herria edo ingurua kanpoan ezagunago izateko baliagarria dela aldarrikatuz, batzuetan kirol-talde batzuek diru-laguntza publikoa lortzen dute.

## Kanpo estekak
Indie rock

**Indie rocka** rock alternatiboaren azpigenero bat da. 1980ko hamarkadaren hasieran AEBetan eta Erresuma Batuan sortu zen. Azpigenero oso zabala da, bere barnean beste askoren artean lo-fi, post-rock, math rock, indie pop, dream pop, noise rock, space rock, sadcore, riot grrrl estiloak barne hartzen ditu.

Hasiera batez, izendapena diskoetxeak izendatzeko erabiltzen zen, baina handik gutxira diskoetxe berek ekoizten zuten musika izendatzeko erabili zen.

1980ko hamarkadan AEBetan indie rock talde nabarmenenak hauek ziren: Hüsker Dü, Sonic Youth, Minutemen, Meat Puppets, Dinosaur Jr., Pixies, The Replacements eta R.E.M.. Erresuma Batuan aldiz: Aztec Camera, Josef K eta Orange Juice.

## Kanpo estekak
Piet (programazio lengoaia)

***Piet*** programazio lengoaia esoterikoa da, David-Morgan-Mar programatzaileak diseinatutakoa, non bere programak bitmap-ak diren eta arte abstraktu bezala ikusten diren. Erakusle batek programa konpilatzen du kolorez kolore mugitzen. Aginduak burutuko dira erakuslea kolore batetik irtetzean.

Lengoaiaren izena Piet Mondrian margolariari egiten dio erreferentzia.

## Sintaxia eta koloreak 
20 kolore ezberdin erabiltzen ditu lengoaia honek. 18 kolore koloretsuak (6 kolore nagusi, eta hauen aldaketak, argia eta iluna), txuria eta beltza.

Kolore koloretsuak zenbaki osoak gordetzeko gai dira. Kolore beltza programaren fluxuaz arduratuko da. Irudiaren kanpoko eremuak, kolore beltza bezala jokatzen dute. Txuriak ez ditu eragiketak egiten, baina erakuslea beste kolore batera joateko ahalbidetzen du. 20 kolore hauen artean beste bat balego, konpiladoreak edo interpretatzaileak ez dio kasurik egingo.

## Adibideak 
## Kanpo estekak 
*  Piet lengoaiaren webgunea
Ars antiqua

**Ars antiqua**, baita **Ars veterum** edo **Ars vetus** deitua, Europan Erdi Aroaren amaieralderan konposatutako musika da, gutxi gorabehera, 1170-1310 artekoa, Notre Dameko eskolako polifonia eta ondorengo garaia. XII. eta XIII. mendeetan.

## Ikus gainera 
* Ars nova

## Kanpo estekak
Art rock

**Art rock**a rock and roll musikaren azpigenero bat da. Haren ezaugarri nagusiak letra gai handigurak, eta doinu, harmonia eta erritmoen esperimentazioa izatean dautza; maiz, poparen mugak igaro eta jazza, musika klasikoa eta musika elektronikoaren alorretara ere zuzentzen da.

1960ko hamarkadan AEBetan eta Erresuma Batuan sortu zen.

## Kanpo estekak
Androide

**Androidea** robot antropomorfoa da, gizakien itxura imitatzeaz gain, bere portaera ere era autonomoan emulatzen du. Gaur egun jada zenbait robotika enpresek helburu komertzialek gizakien itxura duten eta nolabaiteko portaerak burutzen dituzten robotak diseinatu izan dituzte, honen adibide, ASIMO japoniar robota da.

## Ikus gainera 
* Ziborg
* Robot

## Kanpo estekak
Ars nova

[thumb|250px|eskuinera|*Livres de Fauve* (1318) frantziar eskuizkribuaren orrialdea, [Frantziako Liburutegi Nazionala. Ars nova estiloaren lehenbiziko berri eman zuen idazlana.]]

**Ars nova** (latinez *arte berria*) XIV. mendean Frantzia eta Italian sortu zen musika estilo bat da. Ars antiqua (*arte zaharra*) delako musika estiloaren ondoren etorri zen, hortik bere izena. 1320-1380 artean jazo zen, Paris hiria erdigune zuela, eta Philippe de Vitry frantziarra musikagile, musikaren teoriko eta olerkaria estilo honetako musikagile nabarmenetakoa izan zen. Musikalan hauek gehienbat Codex Squarcialupi idazlana eta Francesco Landini italiar musikagileari esker ezagutzen dira.

Bere garaian berrikuntza teknikoa suposatu zuen, notazio musikalaren kodifikazioa eta aurrerakuntza ekarri baitzuen.

## Ikus gainera 
* Ars antiqua

## Kanpo estekak
Indie pop

**Indie popa** rock alternatiboa edo indie rockaren azpigenero bat da. 1970eko hamarkadaren amaieraldera Erresuma Batuan sortu zen. Estiloa punk azpigeneroaren «Zuk zeuk egin» metodoan oinarritu zen, alegia, norberak martxan jarritako fanzine eta disketxen bidezko hedapena, bai eta tokian-tokiko musika areto zirkuituen eta gau kluben bidez ere.

Indie popa eta indie rockaren arteko ezberdintasuna, lehenak estilo melodikoagoa eta ez hain latza izatean datza. Azpigenero honetako musikari eta talde nabarmenenak hauek dira: Josef K, Orange Juice, The Smiths, Primal Scream, The Pastels eta The Wedding Present.

## Kanpo estekak
Bebop

**Bebop**a jazzaren azpigenero bat da. Haren ezaugarri nagusiak tempo azkarrak izatea eta doinuan baino egitura harmonikoan oinarrituagoa egotean dautza.

1940ko hamarkadaren hasiera eta erdialdean AEBetan garatu zen; haren sortzaileen artean Thelonious Monk, Charlie Parker, Max Roach eta Dizzy Gillespie musikariak zeuden. Ondoren, hard bop estiloa *bebop*, blues eta gospel generoen arteko nahasketatik sortu zen. Kronologikoki swing estiloaren ondoren eta cool jazzaren aurretik kokatu zen.

## Kanpo estekak
Bachata

**Bachata** Dominikar Errepublikan jatorria duen musika mota dantzagarri bat da. Bere ezaugarrien artean abestien letretako gai atsekabetu eta mamitsuak izatean datza, normalki boleroaren tempo mantsoaz jotzen da.

Bachataren lehenbiziko aipamena 1920ko hamarkadakoa da, halere 1930ko hamarkada, 1940ko hamarkada eta 1950eko hamarkadan zehar garatuz eta behin betiko itxura hartuz joan zen. Genero honetako musikari eta abeslari nabarmenen artean Juan Luis Guerra, Víctor Víctor eta Luis Días daude.

## Kanpo estekak
Surf music

**Surf music** (euskaraz *surf musika*) rock musikaren azpigenero bat da. 1960ko hamarkadaren hasieran AEBetan sortu zen, eta bere urrezko aroa 1962-1964 artean bizi izan zuen, bereziki Kaliforniako kostaldean. Izenak ongi adierazten duen gisa, surfa eta hondartza giroari loturiko gaiak jorratzen dituen estiloa da, nagusiki gai alai eta baikorrak nahiz doinu atseginak dituena.

Estilo honetako antzindariak Dick Dale abeslaria eta The Del-Tones taldea izan arren, zalantzarik gabe, estilo honetako musika talde garrantzitsuena The Beach Boys da, izan ere, mundu osoan surf musika hedatu eta ezagutzera eman baitzuen.

Euskal Herrian euskaraz abesten duen musika estilo honetako talde ezagunena ziur asko The Uski's taldea da.

## Kanpo estekak
Aggrotech

**Aggrotech**. **"Terror EBM**, **Harsh EBM** edota **Hellektrona**, noizbait **Endzeit Elektro** ere bai, electro-industrial musika estiloaren barneko musika mota bat da. 1980ko hamarkadaren amaieralderan sortu eta 1990eko hamarkadan Alemania, AEB eta Erresuma Batuan garatu zen. Lehenbiziko aldiz Kevorkian Death Cycle taldeak erabili zuen izendapena da.

## Talde nabarmenak 
* Aghast View.
* Amduscia.
* Combichrist.
* Suicide Commando.
* Die Sektor.
* CeDigest.
* Noise Program.
* :wumpscut:.
* Psyclon Nine.
* Dot Execute.
* Hocico.
* Dulce Liquido.
* Life Cried.
* Tactical Sekt.
* Feindflug.
* Virtual Embrace.
* Aslan Faction.
* Grendel.
* Agonoize.
* God Module.
* The Retrosic.
* Funker Vogt.
* Tamtrum.
* Velvet Acid Christ.
* Dawn Of Ashes.
* Servo.Hatred.
* Unter null.

## Kanpo estekak
Rockabilly

**Rockabillya** rock musikaren lehenbiziko estiloetako bat da. 1950eko hamarkadan AEBetan sortu eta urrezko aroa izan zuen, batez ere herrialde horretako hegoaldean. Rocka eta bluegrass generoen arteko nahasketatik sortu zen.

Rockabilly izendapena rock musika eta hillbilly (*baserritar* edota *menditar arlotea*) hitzaren elkarketatik dator. Estilo hau batez ere landa edo baserri giroko zuri txiroek burututako afroamerikar rockaren egokitzapena da.

## Rockabilly musikari nabarmenak 

* Jerry Lee Lewis
* Johnny Cash
* Carl Perkins
* Chuck Berry
* Gene Vincent
* Duane Eddy
* Elvis Presley
* Brian Setzer
* Johnny Burnette
* Bobby Helms
* Robert Gordon
* Nick Curran
* The Cramps
* Stray Cats
* Wanda Jackson
* Brenda Lee
* Janis Martin
* Imelda May
* Buddy Holly
* Al Dual

## Kanpo estekak
Angels with Dirty Faces

**Angels with Dirty Faces** (euskaraz *Mutur Zikineko Aingeruak*) 1938ko Michael Curtiz hungariar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gangster film bat da. Rowland Brown idazlearen izenburu berdineko *Angels With Dirty Faces* eleberrian oinarritua dago. James Cagney, Pat O'Brien, The Dead End Kids, Humphrey Bogart, Ann Sheridan eta George Bancroft aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako hiru izendapen jaso zituen: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (James Cagney), Zuzendari onenaren Oscar Saria (Michael Curtiz) eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Rowland Brown).

## Argumentua 
Jerry Connelly (Pat O'Brien/William Tracy) apaizak bere parrokiako haur talde marginatu batek bere haurtzaroko lagun bat (James Cagney/Frankie Burke) buruzagi duen kriminal talde baten eraginez galbidean nola doan etsiturik ikusiko du. Denboraren podeioz, bizitzan bide ezberdinak hartu zituzten bi gizon: bata apaiz egin eta beste gangster bilakatu baitzen.

## Aktoreak 
* James Cagney: Rocky Sullivan.
* Pat O'Brien: Aita Jerry Connelly.
* Humphrey Bogart: Jim Frazier.
* Ann Sheridan: Laury Ferguson.
* George Bancroft: Mac Keefer.
* Billy Halop: Soapy.
* Bobby Jordan: Swing.
* Leo Gorcey: Bim.
* Gabriel Dell: Pasty.
* Huntz Hall: Crab.
* Bernard Punsly: Hunky.
* Joe Downing: Steve.
* Edward Pawley: Edwards, polizia.
* Adrian Morris: Blackie.
* Frankie Burke: William 'Rocky' Sullivan, mutikoa.
* William Tracy: Jerome 'Jerry' Connelly, mutikoa.
* Marilyn Knowlden: Laury Ferguson, neskatoa.

## Kanpo estekak 
* *Angels with Dirty Faces* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Angels with Dirty Faces* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Alexis edo alferrikako guduari buruzkoa

***Alexis edo alferrikako guduari buruzkoa*** Marguerite Yourcenar idazle frantsesaren eleberri bat da, 1929an argitaratua. Eleberria gutun luze bat da. Bertan musikari batek, Alexisek, bere homosexualitatea aitortzen dio Monique bere emazteari, baita bera uzteko asmoa ere.

Euskaraz, 1988an argitaratu zen.

## Kanpo estekak
Leire Agirre

**Leire Agirre** (Azpeitia, Gipuzkoa, 1974) eskalatzailea da.

Zazpi aldiz Espainiako txapeldun, Munduko Kopan bederatzi urtez.

## Biografia 
Leire, 12 urterekin hasi zen eskalatzen, eskolakoekin egindako irteera batean, Xoxote inguruko harrobian. 14 urte bete ondoren berriz, Azpeitiko *Kantera* izeneko lekuan ekin zion. Gerora eskaladarekin guztiz kateatuta gelditu zen eta pasio bihurtu zitzaion.

## Ibilbidea 
### Txapelketak 
* (1995). Espainiako txapeldun, Gasteizen.
* (1997). Pragako Munduko Kopan 17.
* (1998). Espainiako txapeldun, Granadan.
* Espainiako Bulder txapeldun, Oviedon.
* (1999). Espainiako txapeldun, Zaragozan.
* (2000). Espainiako txapeldun, Benasquen.
* Munduko Bulder Kopan 4., Munichen (Alemania) eta Rovereton (Italia).
* (2001). Espainiako txapeldun, Oviedon.
* Munduko Bulder kopan 5., Birminghamen (Ingalaterra).
* (2002). Espainiako txapeldun, Avilesen.
* Espainiako Bulder txapeldun, Oviedon.
* (2003). Petzl Roc Trip proban txapeldun, Millaun (Frantzia).
* (2004). Espainiako txapeldun, Avilesen.
* (2005). Munduko Bulder Kopan 6., Birminghamen.

### Harkaitzean 
* (1998). Bizkarroiak (7c), bistaz, Baltzolan.
* (1999). Simonides (8b+), Araotzen.
* Agur (8b+) Araotzen.
* (2000). Parva naturalia (8b), Araotzen.
* (2001). Matrix (8a) eta Nosferatu (7c+) bulder zeharkaldiak, Frankenjuran (Alemania).
* (2002). Ongi etorri (8b), Baltzolan.
* Patriarca (8b), Araotzen.
* (2003). Bietan jarrai (8b), Araotzen.
* Samba pa ti (8a), bistaz, Tevergan (Espainia).
* (2004). Buru Gorri (8b+), Araotzen.
* El pellejo del viejo (8b), Araotzen.
* (2005). Anangu (8b), Araotzen.
* (2006). Lorea (8a+), Araotzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa "Eskalatzaile baten maila bistaz egindako lorpenek erakusten dute"Berria, 2021.03.16

* Leire Agirreri egindako elkarrizketa. 2007ko urtarrila. Uztarria.eus
Elise Konstantin-Hansen

**Elise Konstantin-Hansen** (Frederiksberg, 1858ko maiatzaren 4a - Kolding, 1946ko otsailaren 25a) Danimarkako margolari eta zeramikaria izan zen. Berezko estiloa garatu zuen, sarritan itsas-txoriak, itsas-animaliak, itsas-landareak eta itsas-paisaiak margotuz.

## Gaztaroa eta hezkuntza 
Konstantin-Hansen Kopenhageko Frederiksberg auzoan jaio zen 1858 urteko maiatzaren 4an. Aita Carl Christian Constantin Hansen eta ama Magdelene Barbara Købke izaki. 1908 urtean izena aldatu eta Konstantin-Hansen jarri zuen.

## Estilo artistikoa 
1880 urte inguruan, bordatuak egiten hasi zen. Ondoren, Skovgaard anaiekin, zeramikagintzan ere aritu izan zen Uttersleveko tailerrean .

Japoniar artearen eraginez itsas-animaliak, landareak eta paisaiak sarri margotu zituen.

Konstantin-Hansenen azken maisu margolana 1930 urtean egin zuen, *Svaneflok dut våge* deritzona eta bertan Kolding fiordo inguruko beltxarga batzuk margotu zituen.

## Erreferentziak
Jon Erasun

**Jon Erasun Gorostidi**, pilota arloan **Erasun** deituraz ezaguna (Zizurkil, Gipuzkoa, ) esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Asegarce enpresarekin. Ez da jo handiko pilotaria, baina bai oso segurua: nekez galtzen du pilotarik, eta defentsako joko bikaina du. Erasoan, pilota ona datorkionean, erraz baztertzen du ezker hormara. 2016ko azaroaren 5ean jokatu zuen profesionaletako estreinako partida, bere jaioterritik hurbil dagoen Beotibar pilotalekuan. 2017ko apirilaren 1ean Bigarren Mailako Binakako Txapelketa irabazi zuen, Axier Arteaga aurrelaria lagun.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Enpresaren webguneko fitxa
Post-grunge

**Post-grunge** rock alternatiboaren azpigenero bat da. 1990eko hamarkadaren erdialdera eta grunge generoaren harira AEBetan sortu zen, genero horretako estetika berbera erabiliz, baina hark baino estilo komertzialagoa izanez. Azpigenero honetako talde nabarmenenak Foo Fighters, Creed edo Matchbox Twenty dira.

## Kanpo estekak
Madchester

**Madchester** rock alternatiboaren azpigenero edo estilo bat da. 1980ko hamarkadaren amaiera eta 1990eko hamarkadaren hasiera artean Ingalaterrako Manchester hirian jazo zen. Berez, rock alternatiboa, rock psikodelikoa eta dance musikaren arteko nahasketatik sortu zen. Izendapena bera ere Manchester hiriaren izena eta ingelesezko *mad* ("ero") hitz elkarketa bat da.

Estilo honetako talde nagusiak hauek izan ziren: New Order, Happy Mondays, The Stone Roses, Inspiral Carpets, Northside, 808 State, James, The Charlatans, The Fall eta A Guy Called Gerald. Garai honetan The Haçienda gau kluba hiriko musika katalizatzailea eta estilo hau ezagutzera eman zuen aretoa izan zen.

## Kanpo estekak 
*"Pride of Manchester" webgunean.
*Jonathan Schofielden artikulua.
Los burladores

(eusk.: «burlariak») Pablo Sorozabalen hiru aktoko zarzuela da, Serafín eta Joaquín Álvarez Quinteroren libretoa duena. Madrilgo Teatro Calderónen estreinatu zuten 1948ko abenduaren 10ean.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
Entre Sevilla y Triana

(eusk.: «Sevilla eta Triana artean») Pablo Sorozabalen bi aktoko zarzuela da, Luis Fernández Sevilla eta Luis Tejedor Pérezen libretoa duena. Madrilgo Circo Pricen estreinatu zuten 1950eko apirilaren 8an.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
La eterna canción

(eusk.: «Betiko abestia») Pablo Sorozabalen bi aktoko zarzuela da, Luis Fernández Sevillaren libretoa duena. Bartzelonako Principal Palacio antzokian estreinatu zuten 1945eko urtarrilaren 27an.

## Erreferentziak
Katiuska, la mujer rusa

(eusk.: «Katiuska, errusiar emakumea») Pablo Sorozabalen bi aktoko opereta da, Emilio González del Castillo eta Manuel Martíren libretoa duena. Bartzelonako Victoria antzokian estreinatu zuten 1931ko urtarrilaren 28an.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La del manojo de rosas

(eusk.: «Arrosa sortarena») Pablo Sorozabalen bi aktoko zarzuela da, Anselmo C. Carreño eta Francisco Ramos de Castroren libretoa duena. Madrilgo Fuencarral antzokian estreinatu zuten 1934ko azaroaren 13an.

## Erreferentziak
Ale (garagardoa)

thumb|180px|Ale motako garagardoa
**Ale** terminoak, eskandinaviar jatorrizko (øl) hitz ingelesa, goiko hartziduraz (tangaren goiko aldean) lortzen den garagardo mota izendatzen du. Hartzidura beroko metodo batez egiten da, eta ondorioz ale garagardoak gozoa, trinkoa eta fruta zaporea dauka.

## Kanpo estekak
Adiós a la bohemia

(eusk.: «buhameriari adio») Pablo Sorozabalen akto bakarreko opera txikia da, Pío Barojaren libretoa duena. Madrilgo Teatro Calderónen estreinatu zuten 1933ko azaroaren 21ean.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
Black, el payaso

(eusk.: «Black, pailazoa») Pablo Sorozabalen hiru aktoko opereta da, Francisco Serrano Anguitaren libretoa duena. Jean-José Frapparen *La princesse aux clowns* eleberrian oinarrituta, Bartzelonako Coliseum antzokian estreinatu zuten 1942ko apirilaren 21ean. Csárdás erritmo nagusia da.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak
Eusebio Zuloaga

**Eusebio Zuloaga González** (Madril,  – Deustu, ), gipuzkoar armagilea izan zen, damaskinatu modernoaren sortzailea.

Parisko arma-fabrika batean eta Saint-Etiennen aritu zen lanean; armak egiteaz gain, dekoratzeaz ere arduratu zen. Eibarren finkatu zen eta damaskinatuetako ornamentazioa hobetu eta errazteko teknika berria asmatu eta armagintza modernizatu zituen.

Galvanoplastian aditua zen Ramona Boneta ezkondu eta hiru seme izan zituen:
* Daniel Zuloaga, zeramikari eta margolaria.
* Guillermo Zuloaga, zeramikaria.
* Plácido Zuloaga, damaskinatugilea.
[erdian|thumb|Suzko bi arma, koilara bat eta bihurkin bat apaintzeko Eusebio Zuloagaren diseinuak. [Metropolitan Museum of Art|Metropolitan Museum of Art (MET).|285x285px]]

## Erreferentziak
Victor Sarasketa

**Victor Sarasketa Suinaga** (Mandiola, Eibar, 1864 - ), gipuzkoar armagilea izan zen. 1906an Víctor Sarasqueta S.A. sortu zuen. Oso eskopeta onak egiten zituzten eta Alfontso XIII.a Espainiakoak errege-armagile izendatu zuen. 1912an Armeria Eskolaren sortzaileetako bat izan zen.

## Erreferentziak
Kupido Venusen gerrikoa askatzen

***Kupido Venusen gerrikoa askatzen*** () Joshua Reynoldsek 1788an margotutako margolan ezaguna da, gaur egun Hermitage museoan ikus daitekeena (San Petersburgo, Errusian).

## Azterketa 
Margolan honetan ikusten dugun Venusen irudia ez da oso ohikoa. Jainkosa ohe batean etzanda eta erdi biluzik agertzen da. Eskuineko eskuaz aurpegiaren alde handia ezkutatu egiten du. Bitartean, Kupidok jainkosaren soinekoa askatu nahian dabil. Venusen begi bat bakarrik ikusten dugu baina hau ikusleari begira dago. Neska bularrak airean ditu baina ez horregatik lotsatzen, alderantziz, aurpegia ezkutatzeko keinuak probokazioa adierazten du. Hala ere, aurpegi-masailetan arrosa kolorea ikus daiteke, durduza adierazten. Margolanaren argia neskaren gainean ardaztzen da. Haren atzealdean gorri koloreko oihalak ikus daitezke; gorria pasioaren kolorea da, alegia.

Margolaneko modeloa Emma Hart izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Plazido Zuloaga

**Plazido Zuloaga Zuloaga** (Madril,  – *ib.*, ), gipuzkoar armagilea izan zen, damaskinatuan aditua.

Eusebioren semea eta Inazio Zuloagaren aita. Eibarren aitarekin ikasi zuen eta ondoren Paris eta Dresdenen osatu zituen ikasketak. Eibarrera itzuli eta damaskinatugintza erabat aldatu zuen; eskola sortu eta teknika berriak asmatu zituen. Gainera, armak ez ziren hainbat objektutara ere (ontzi, kaxa, erloju, eta abarretara) zabaldu zuen damaskinatugintza. Estilo errenazentista eta arabeskoa landu zituen batik bat. Bere lanik garrantzitsuena Prim jeneralaren mausoleoa izan zen.

## Erreferentziak
Areriako Alkatetza Nagusia

**Areria** edo **Areriako Alkatetza Nagusia** Gipuzkoako alkatetza nagusi bat izan zen, zenbait herri biltzen zituen entitate bat, Batzar Nagusietan ordezkaritza zuena.

Nafarroako Erresumaren 1027. urteko dokumentu batean ere ageri da, Areriako haran gisa izenarekin. 

Alkatetza nagusi honen lehen osagarri historikoak, unibertsitate izenarekin, Itsaso, Lazkao, Olaberria eta Arriaran izan ziren. Geroago gehitu ziren Zumarraga, Gabiria eta Ezkio, baina hiru herri hauek 1661. urtean banatu ziren, eta hasierako lauei berriz 16709. urtean Ormaiztegi,Astigarreta eta Gudugarretako kontzejuak gehitu zitzaizkien. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Zuloaga

[260px|thumb|Zuloaga familia [Segovian.]]

**Juan Ramón Zuloaga Estringana** (Donostia,  – Segovia, 1968), gipuzkoar zeramikaria izan zen.

Daniel Zuloagaren semea, Parisen ikasi zuen Ignacio Zuloaga lehengusua eta Paco Durriorekin batera.

## Erreferentziak
Daniel Zuloaga

**Daniel Dionisio Zuloaga Boneta** (Madril,  – Segovia, ), jatorri gipuzkoar zuen margolari eta zeramikaria izan zen.

Eusebio Zuloagaren semea, Sèvresen ikasi zuen. Neopizkundetar eta modernista izan zen. Segovian eta Pasai Donibanen tailerrak izan zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Estatu Nagusi

**Estatu Nagusia** gaur egungo Indar Armatuetan maila goreneko militar baten agindupean administrazio, logistika eta plangintza betebeharrak burutzen dituen ofizial talde bat da. Bestalde, beren goi buruzagiak teknikoki aholkatu, eta haiengandik jasotako aginduak gainontzeko militarren artean eman eta agindu horien betetzea egiaztatzeko betekizun edo ardura ere badute.

Estatu nagusiak aholkularitza lanak betetzen ditu planifikazio eta exekuzio mailan. Lehen atalean, erabakiak hartzeko behar den informazioa bildu behar du. Bigarrenean, agindu egokiak sortu behar ditu misio jakin bati ahalik eta arrakasta-berme handienarekin ekin ahal izateke; gainera mekanismo egokiak bermatu behar ditu agindu horiek tropari transmiti daitezen, eta jarraipen etengabea egin beharko du misioa behar bezala burutzen dela zainduz.

Berez, XVIII. mendean sortutako sistema militarra da. Data hori baino lehen betekizunen korrodinazioa kasu bakoitzeko beharren arabera burutzen zen, betekizun horretarako espreski prestatutako unitate berezirik ez baitzeuden. 1795ean Louis Alexandre Berthier mariskalak Italiako gerran zegoen Frantziar Gudarostea antolatzeko lehenbiziko aldiz Estatu Nagusiaren sistema erabili zuen. Hurrengo urtean Napoleon Bonapartek gudaroste horien ardura bereganatzean, hain etengabeko informazio eta ikuskaketan oinarritutako sistema zorrotz horrek zituen abantaila taktikoez jabetu zen. Funtzio horiei inteligentzia militarra eta gertakizun plangintza gehitu zitzaien. Handik gutxira, ofizialak beren aginte funtzioen eta Estatu Nagusiaren arabera txandakatzeko praktika ere sartu zen. 1806. urtetik aurrera Prusiar Akademia Militarrean Estatu Nagusiko ofizialentzako hezkuntza espezializatua irakasten hasi ziren.

## Kanpo estekak 
* Defentsaren Estatu Nagusia (Espainia)
Loli Anaut

**Loli Anaut de Gracia** (Irun, Gipuzkoa, 1939ko irailaren 20a) Amara Berri irakaskuntzako proiektuaren sortzailea da. Durangoko Jesuiten ikastetxean hasi zen proiektu berritzaile bat gidatzen 1972an. *Izan zitekeen eskola* liburuan islaturik gelditu zen esperientzia hura. Ondoren, Donostiako Amara Berri ikastetxera joan zen, eta han esperientzia hari jarraipena eman zion. 20 urte geroago ikastetxe asko dira proiektu bera lantzen dutenak.

## Bizitza 
1959tik 1979ra andereño moduan aritu zen ikastetxe pribatuetan. 1970ean pedagogi berrikuntzako mugimenduetan parte hartu zuen. 1972an bere pedagogia printzipioak Durangoko Jesuiten ikastetxean ezarri zituen. 1979tik 2000ra ikastetxe publikoan lan egin zuen, Amara Berri sistema garatzen. Proiektua Haur Hezkuntzatik hasi eta Lehen Hezkuntzara zabaldu zen, *La globalización como proceso vital dentro de un sistema abierto.* Bere azkeneko laneko urteetan lan-taldeak koordinatzera eta irakasleak formatzera dedikatu zen, 2000. urtean jubilatu zen arte. Gaur egun 20 ikastetxe inguru Amara Berri sistema jarraitzen dute. 1990. urtean Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak Hezkuntza Berrikuntzarako ikastetxea izendatu zuen Amara Berri eta 1995ean Ikerketa eta Saiakuntza Ikastetxea.

## Lanak 
* *Valores escolares y educación para la ciudadanía* (Grao, 2002)
* *Amara Berri sistemaren inguruan* (Eusko Jaurlaritza, 2004)

## Erreferentziak
Txorierri Garagardoak

thumb|260px|**Txorierri Garagardoak** enpresaren produktuetako bat: *GOLDEN ALE* garagardoa.
**Txorierri Garagardoak** Euskal Herriko garagardogile bat da, egoitza Sondikan (Bizkaia) duena. 2016ko irailean hasi zen bere produktuak merkaturatzen. Artisau garagardo ekoizten du, antzinako prozedura naturalak erabiliz.

## Produktu-lerroa 
Garagardoak egiteko osagai freskoenak eta esklusiboak besterik ez ditu erabiltzen. Garagar maltatuak eta lupuluen aukera fina garagardoari berezko mingostasuna emateko, belar sentsazioekin. Lau garagardo mota ekoizten dituː

*GOLDEN ALE*: Urre koloreko garagardoa, arina, izaera gozo eta belusatua, fruta lurrina eta lupulu zaporekoa.
* IBU-Mikaztasuna: 18
* EBC-Kolorea: 7
* ABV: % 5.5

*AMBAR:* Anbar kolorearekin, fruta lurrin delikatuarekin. Zaporean pixka gozoa, karamelatutako maltak
erabiltzeak eta lantze prozesu singularrak, bere izaera berezia ematen diote.

* IBU-Mikaztasuna: 18
* EBC-Kolorea: 20
* ABV: % 5.5

*BLONDE:* Garagardo horia, arina eta freskagarria, amerikar lupuluekin lurrindua.

* IBU-Mikaztasuna: 28
* EBC-Kolorea: 6
* ABV: % 4.6

*BEST BITTER:* Brontze kolorea duen pale ale klasiko eta leuna.
Belusatura orekatua eta britainiar lupuluen mingostasun dotoreko lurrinarekin.

* IBU-Mikaztasuna: 33
* EBC-Kolorea: 22
* ABV: % 5.5

## Kanpo estekak 
Txorierri Garagardoak, webgune ofiziala.
Teodora Zuloaga

**Teodora Zuloaga Estringana** (Madril,  – Segovia, ), espainiar zeramikaria izan zen. Daniel Zuloaga zeramikariaren alaba gaztea zen eta Ignacio Zuloaga margolariaren lehengusina.

## Biografia 
"Tolola" izenez familiartean ezaguna, artisau-tradizioko familia batean jaio zen. Lanbidea eta zeramika-teknikak familiak alfarrean ikasi zituen, Daniel Zuloaga aitarekin eta Juan eta Esperanza neba-arrebekin batera, lanean laguntzen zuen bitartean.

1925ean, bere ahizpa Esperanzarekin batera, Espainiako Gobernuaren pentsioa jaso zuen Sèvresen (Frantzia) Zeramika ikasteko. lehenago familiako beste kide batzuek egin zuten bezala. zuzendari izendatu zuten eta 1969ra arte egon zen karguan. 1976ko urriaren 30ean hil zen Segoviako hiriburuan.
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Escorial Pinela, Ángel; Rubio Celada, Abraham (2007). *Los Zuloaga, artistas de la cerámica*. Madrid: Editorial de Caja Segovia. .
* Rubio Celada, Abraham (2004). «De la tradición a la modernidad: los Zuloaga ceramistas». *biblioteca.ucm*. . Consultado el 2 de junio de 2015.

## Kanpo estekak
Queralteko mendilerroa

**Queralteko mendilerroa** () Kataluniako mendilerro bat da, Pirinioaurrea mendikatearen barnean eta eki-mendebalde norantzan dago, Bartzelonako probintziako Berguedà eskualdean, eta Berga, Castellar del Riu eta Capolat udalerrien artean. Kretazeo eta jurasiko aroetako kalkarear antiklinal tolesdura bat da.

Bere punturik garaiena itsas mailatik 1.588 metrotara dago.

## Landaredia 
Queralteko mendilerroak mota askotako landaredia du, ingurune hezean pagoak topa litezke, eta leku beroenetan pinuak.

## Queralteko santutegia 
Queralteko mendilerroaren gainaldean eta Berga udalerriaren lursailetan Queralteko santutegia dago. Kondairaren arabera, Vilaformiu herriko artzain batek Ama Birjinaren irudia topatu omen zuen. Berez, XV. mendeko irudia da, eta antzina Madronako gazteluan edo Berguedanoko gazteluan zegoen. Santuntegian helbarriek igogailutik bertaratzeko egokitutako arranpak daude.

[thumb|erdian|900px|Erdialdean, Queralteko mendilerroaren ikuspegi panoramikoa, eta eskuinaldean, [Berga udalerria.]]

## Kanpo estekak
Queralteko santutegia

**Queralteko santutegia** edota **Jainkoaren Amaren Queralteko santutegia** (katalanez *Santuari de la Mare de Déu de Queralt*) Katalunian dagoen santutegi bat da, Queralteko mendilerroaren gainaldean eta Berga udalerriko La Valldan herrian.

Antzinako eliza 1386an Francesc Garreta merkatariak eraiki eta ermitauen esku utzi zuen. Gaur egungo eliza XVIII. mendean eraiki zen eta pizkundetar estilokoa da.

## Ikus gainera 
* Queralteko mendilerroa

## Kanpo estekak
Muiñeira

[thumb|Muiñeira dantzaria, [Gustave Doré, 1862.]]

**Muiñeira** (galizieraz *emakumezko errotaria*) Galiziako dantza mota herrikoi bat da. Doinu eta erritmo aldetik, bere 6/8 konpas azkar eta biziaz nabarmentzen da.

Abestu eta dantzatzeaz gain, pandero, gaita, danbolin, danbor, dunbal eta kriskitin musika tresnez lagundurik jotzen da, batzutan baita maskorrez ere.

Aldaeren artean Ribeirana, Golpe, Carballesa eta Redonda ditugu.

## Ikus, gainera 
* Galiziako musika

## Kanpo estekak
INTERCAL

***INTERCAL*** programazio lengoaia esoterikoa da oso zaila ulertzeko diseinatua izan dena. FORTRAN eta COBOL lengoaien parodia da.

Don Woods eta James Lyons Princeton-eko ikasleak asmatu zuten, 1972. urtean. Egungo bertsioa, C-INTERCAL deritzona, Eric S. Raymond-ek mantentzen du. Jatorrizko egileen arabera, INTERCAL “Compiled Language With No Pronounceable Acronym” (“Konpilatutako lengoaia inolako akronimo ebakigarririk”) esan nahi du.

## Adibidea 
Kaixo mundua adibidea:

DO ,1 

## Kanpo estekak 
*  INTERCAL lengoaiaren wengunea
Unlambda

***Unlambda*** David Madore-k asmatutako programazio lengoaia da. Lengoaia hau bi programazio lengoaia baztertuen arteko elkargunea da.
* Programazio lengoaia esoterikoak, horietatik ordezkari kanonikoa INTERCAL dena. Honek esan nahi du programazioa zaila eta jasankorra izango dela.

* Programazio lengoaia funtzionalak, horietatik ordezkari kanonikoa Scheme delarik (Lisp-en dialektoa). Honek esan nahi du lengoaiak maneiatzen duen objektu bakarra funtzioa dela.

## Kaixo mundua abibidea 
```
```s``sii`ki
 ``s``s`ks
 ``s``s`ks``s`k`s`kr
           ``s`k`si``s`k`s`k
                           `d`````````.H.o.l.a. .m.u.n.d.o
                    k
  k
`k``s``s`ksk`k.*
```

## Kanpo estekak 
*  Unlambda lengoaiaren webgunea
Oliver & Company

***Oliver & Company*** (ezagunago gaztelaniaz ***Oliver y su pandilla***; euskaraz ***Oliver eta lagunak***) 1988an George Scribnerrek zuzendutako Walt Disney Feature Animation zuzendutako marrazki bizidun film bat da. 2009an, 20. urteurrenean, DVDan argitaratu zuten berriro filma, eta 2013an, 25. urteurrenean, Blu-rayan argitaratu zuten berriro filma.

## Kanpo estekak
Esperanza Zuloaga

[260px|thumb|Zuloaga familia [Segovian.]]

**Esperanza Zuloaga Estringana** (Madril,  – Segovia, ), espainiar zeramikaria izan zen.

Daniel Zuloagaren alaba, Sèvresen eta Limogesen ikasi eta neba-arrebarekin batera lan egin zuen.

## Biografia 
Madrilgo Ferraz kalean jaio zen, artista familia batean. Familiaren tailerrean trebatu zen, oso txikitatik ikonografia erlijiosoan interesatzen hasi zen bere nortasun dohatsu eta mistikoagatik. Garai hartan, 1920ko hamarkadan, pinturaren maisulanen zeramikazko kopiak egin zituen, hala nola, Diego Velázquezen Jesusen gurutziltzatua. Arbel esmaltatu txiki bat ere bidali zuen Hellínera (Albacete), bere zaindariaren, Errosarioko Ama Birjinaren santutegiko sagrariorako pentsatua.

1925ean beka eman zion Espainiako Gobernuak zeramika ikasteko bi urtez Sèvresen (Frantzia), non bere aitak eta aitonak, Eusebio Zuloaga armagileak, ikasi zuten. 1929an Frantzia bisitatu zuen berriro Limogesen ikasteko, eta 1930ean Ingalaterran esmalteak gehiago ikasteko beka bat jaso zuen. Urte horretan bertan Sèvresera itzuli zen teknika hobetzera; egonaldi horretan, Blanco y Negro aldizkariak Frantziako lantegian izandako denbora glosatzen zuen artikulua argitaratu zuen.

Segoviako hiriburuko familiaren tailerra bisitatu zuten artista batzuek erretratatu zuten Esperanza, eta Mateo Inurria eskultoreak busto bat eskaini zion. Segovian hil zen 1937ko apirilaren 15ean, bere lana Juan anaiarekin alderatzen hasi zenean. Bere heriotzak, 55 urte zituela, asko eragin zion anaiari. Bere lanaren zati bat Segoviako Zuloaga Museoan gordetzen da, familiari eskainia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lady and the Tramp

***Lady and the Tramp*** (ezagunago gaztelaniaz ***La dama y el vagabundo***; euskaraz ***Dama eta Arlotea***) 1955an Walt Disneyk ekoiztu eta Clyde Geronimi, Wilfred Jackson, eta Hamilton Luskek zuzendutako marrazki bizidun film bat da.

## Kanpo estekak
Gillermo Amutxastegi

**Gillermo Amutxastegi San Martin** (1910eko irailaren 28a, Ondarroa, Bizkaia &ndash; 1979ko maiatzaren 23a, San Antonio, Texas) bizkaitar puntista atzelari bat izan zen. Nagusiki zesta puntan jokatu arren, erremontean ere aritu zen.

Goitizen ugari izan zituen, hala nola, “Ondarroako lehoia”, “Ondarroako arraunlaria”, “Pilotaren miraria”, “Monarka”, “Pasajeru”... Gillermok azken ezizen hori maite zuen. Mexikon eta AEBetan jokatzen aritu zen.

1979ko maiatzaren 23an, AEBetako Texas estatuko San Antonio hirian zendu zen.

## Kanpo estekak 
* Guillermo Amutxastegi: Zesta Puntako “Monarka”. 2011ko otsaila. Arranondo.com