Katekina

thumb|Flabonoide baten egitura molekularra.
thumb|Katekinaren estereo isomeroak.
thumb|IUPAC-ek ematen dion izena, ingelesez "(2*R*,3*S*)-2-(3,4-Dihydroxyphenyl)-3,4-dihydro-2*H*-chromene-3,5,7-triol" da. Halere, katekina bezala ezaguna da
**Katekinak** landare jatorriko antioxidatzaile polifenoliko batzuk dira. Katekina esaterakoan, flabonoide eta flabonolari buruz ari gara. Katekina izena *catechu* izeneko landare estraktutik dator; *Mimosa catechu* landare espezietik ateratzen da estraktu hori.

Hauen artean bi isomero topatzen dira, trans konfigurazioa eta katekina izena jasotzen dutenak eta cis konfigurazioa daukatenak eta **epikatekina** izenez ezagutzen direnak.

Esan beharra dago, epikateina txokolate beltzean topatzen den konposatu honek biogenesi mitokondriala faboratzen duela muskuluetan (bihotzean ere).

Azkenik, katekinak flabonoideen familitako konposatuak dira. Flabonoideen artean, honetaz gain, egitura fenolikoko substantzia natural asko topatzen ditugu.

## Erabilera Nutritiboa 
Flabonoideak heste meharrean xurgatzen dira, jejunoan zehazki. Xurgatutako parte bat heste argira doa bueltan; flabonoideen %50a zirkulazio sistemikoaren bidez xurgatu egiten da. Xurgatu ez den hori heste lodira pasatzen da, non mikrobiotaren bidez degradatzen den.

Xurgaturiko parte handi bat gernuaren bidez kanporatu egiten da 24 ordutan. Gainontzekoak, kolonera heltzen denak, aldaketak jasaten ditu (sulfonazioak…).

Flabonoideek bi metabolizazio pairatzen dituzte. Lehenengoa, zirkulazio sistemikoaren bidez xurgatzen denaren metabolizazioa, gibelean ematen da; bestea heste argian, mikrobiotaren bidez.

## Funtzioak 
Epikatekinek funtzio ezberdinak betetzen dituzte:

### Elikagai ezberdinen eraginak inhibitu: 
Marrubien hostoetako infekzioan faktore inhibitzaile moduan eragiten du. Baita, kafearen alearen gaixotasuna saihesten du, izan ere, *Colletotrichum kahawae* izeneko molekularen melanizazioa inhibitzen dute. Melaninarekin elkarrekintza inhibitzen du, modu honetan, ez da garatuko gaixotasuna.

### Gaixotasunen eragina murriztu: 
Epikatekinak kakaoan nahiko nabaria den flabonoidea da, honen kontsumoa gaixotasun koronariek sortutako heriotzaren arriskua % 40-ra murrizten du. Baita, gaixotasun kardiobaskularrek sortutako heriotzaren arriskua % 46-ra murrizten du

## Iturriak 
Europa eta Estatu Batuetako epikatekina iturri dietetiko nagusiak te eta hazi frutak dira.

Konposatu hau hainbat elikagai desberdinetan aurkitu dezakegu, kakaoan adibidez, gainera, orain arte aztertutako elikagai guztietan epikatekina eduki altuena duen elikagaia da (108mg / 100mg) . Okaran zukuak (25mg / 100ml) eta babarrun lekek (16mg / 100g) ere hauen kantitate aipagarriak dituzte.

Olioetan ere aurki dezakegu, adibidez, lehenik eta behin, açai olioan, açai palmondoko fruitutik lortzen dena (67mg/kg) . Bestalde, argan olioko fenol naturalen artean aurkitzen dira epikatekinak.

Hala ere, beste hainbat elikagaien parte dira epikatekinak: mertxikak, te berdea edo ozpinarenak.  

Aipagarria da, epikatekinei lotzen zaien zaporea lehorgarria dela, baina ez mikatza. 

## Gomendioak  
EFSAk epikatekina gomendio hauek ematen ditu eguneko:

* Umeak txikiak: 5,12-16,63 mg/eguneko
* Umeak: 11,66-86,96 mg/eguneko
* Nerabeak: 68,16-232,03 mg/eguneko
* Helduak: 85,98-321,21 mg/eguneko
* Adinekoak: 57,5-300,8 mg/eguneko

Esan beharra dago, hala ere, gaur egun, ez dagoela argi eta sakon aztertuta konposatu hauek eragin ditzaken onura eta kalteak. Horregatik, ez da zehatza gomendioen edukia.

## Erlazionatutako gaixotasunen funtzioak 
Epikatekinen jatorria lurzorutik hazitako landareak izaterakoan, landare horietan dauden beste konposatuen hazkuntzaren inhibizioa eragiten dute, hau da, nolabaiteko alelopatia. Honako prozesu hau landareak duen hazi batek sortzen du, hain zuzen, *centaurea maculosa* izenekoa. Hazi honek, sustraien bitartez isomeroak askatzen ditu lurzoruan zehar, eta hauek antibiotikoen eta herbiziden efektuak daukate. Honen hipotesi bat da, oxigenozko honda erreaktibo bat sortzen duela landarearen sustraitik. Beraz, modu honetan, landarearen gainontzeko zelulen apoptosia eragiten du.

Aipatzekoa da, Europar ekosistemako landare gehienak epikatekinen aurkako defentsak dituzte, aldiz, Iparraldeko Amerikan *centaurea maculosa*ren efektutik nahiko landare gutxi babestuta daude. Izan ere, hazi honen efektua ez da kontrolatua.

### Ikerketa 
Egindako ikerketak gizakietan izan dira. Kakaoaren katekinak ikerkertzen ari dira,, izan ere, kakaoa gaixotasun kardiobaskularrak sortzeko arrisku handia dauka.  Metaanalisi batean egindako ikerketa baten bidez, te berdearen kontsumoaren igoera eta honek daukan katekinen kantitatea egunero 7 alditan hartzerakoan, prostata minbizia izateko posibilitatea txikitzen duela. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak