Il giovane Montalbano

***Il giovane Montalbano*** () 2012tik 2015era ekoitzi eta Rai 1ek emititu zuen italiar telesail bat da. *Il commissario Montalbano* () seriearen aurrekaria da, protagonista Salvo Montalbano gaztaroan baita. Seriea Andrea Camillerik eta Francesco Brunik izenpetu zuten eta *Montalbano* literatur serieko bilduma batzuetatik hartua da.

## Bilbea 
Sizilia, 1990eko hamarkadaren hasieran. Salvo Montalbano gaztea, Vigatako komisario izendatu berritan, bere lehen ikerketetan hasi da. Gaztea izanik ere, kasu itxuraz oso konplexuak argitzeko gaitasuna erakutsi du, lanean buru-belarri murgiltzen baita, ingurukoekiko harremanetan desorekan dabilen arren, haiekin oraindik lotsati eta mesfidati baita.

### Lehen denboraldia 
Salvo hogeita hamar urteko komisarioordea da, Siziliako mendietara lekualdatua; lekua ez du atsegin, itsasotik urrun dagoelako. Mery irakasle cataniarra neska-laguna du, eta harekin urrutiko harreman korapilatsu bat du, laster amaitzekoa dena. Komisario izendatu izanak Vigatara darama berriro: haurtzaroan hantxe bizi izan zen, bere amaren heriotzaren ondorengo urteetan. Hor lankide berriak ezagutu ditu, besteak beste, Carmine Fazio, lan berrira egokitzen laguntzen dion ikuskatzaile aditua; Agatino Catarella, polizia jator baina traketsa; Giuseppe Fazio gaztea, Carmineren semea eta aitaren urratsei jarraitzeko gogoz dagoena; eta Domenico *Mimì* Augello, hasieran gustuko ez duen polizia gonazalea. Errealitate berriak bere aitarekin —ardogilea da— harreman estua izatera darama berriz, aspalditik zaildu baita.

### Bigarren denboraldia 
Denbora aurrera joan ahala, Montalbanok talde estua eraikitzea lortu du, Giuseppe Fazio, Catarella eta batez ere Mimì Augello lankideekin, egunero uharteko dinamika kriminala gero eta hobeto ulertuz; halaber, Carmine Fazio erretiratuari esker, noizean behin ikerketetan aholkuak emateko prest baitago. Maila pertsonalean, aitarekin beriz harremanetan jarri da, neurri batean, eta harreman sendoa mantentzen du Livia Burlandorekin, aurreko hilabeteetan ezagutu zuen  arkitekto genovarrarekin. Harekin ezkontzear dago, nahiz eta Salvok Stella, hiriko bankuko zuzendaria, atsegin izan, elkarrekiko sentimenduak garatu baitituzte.

## Atalak 
## Pertsonaiak eta aktoreak 
* Salvo Montalbano (1. eta 2. denboraldiak), Michele Riondinok antzeztua. Telesaileko protagonista da, ikerketak argitzen dituen komisario gazte trebea, baina batzuetan esperientziarik gabekoa eta oldarkorregia. Komisario izendatu izanak Vigatara itzuli du, haurtzaroko tokira.
* Domenico *Mimì* Augello (1. eta 2. denboraldiak), Alessio Vassallok antzeztua. Vigatako komisarioorde berria da. Emakumeen xarmarekiko oso sentibera denez, hasieran ez du Montalbanorekiko harreman onik eta biek Liviaren maitasuna lortzeko lehian ere hasi dira.
* Carmine Fazio (1. eta 2. denboraldiak), Andrea Tidonak antzeztua. Giuseppe Fazioren aita eta Montalbanoren lankide aditua da. Komisario gaztea bere polizia-etxe berrian egokitzen lagundu du.
* Agatino Catarella (1. eta 2. denboraldiak), Fabrizio Pizzutok antzeztua. Polizia bat da, Vigatara esleitu berria, jada traketsa eta kalekoa. Polizia-etxeko telefonoa erantzuten du eta sartzen diren deiak sailkatzen ditu.
* Giuseppe Fazio (1. eta 2. denboraldiak), Beniamino Marconek antzeztu zuen. Carmine Fazioren semea da. Laster Montalbano inspektorearen lankide fidagarrienetako bat bihurtzen da.
* Livia Burlando (1. eta 2. denboraldiak), Sarah Felberbaumek antzeztua. Hartaz maitemindu da Montalbano, Meryrekin duen harremana amaitutakoan.
* Montalbanoren aita (1. eta 2. denboraldiak), Adriano Chiaramidak antzeztua. Komisarioaren aita da. Alarguna da, eta ez du semearekin harreman onik izan. Vigata ondoan upategi bat du.
* Salvatore Gallo (1. eta 2. denboraldiak), Maurilio Letok antzeztua. Vigatako polizia-etxeko ofiziala da. Auto-gidari bikaina izateaz harro dago.
* Pietro Paternò (1. eta 2. denboraldiak), Alessio Piazzak antzeztua. Vigatako polizia-etxeko ofiziala da.
* Pasquano doktorea (1. eta 2. denboraldiak), Giuseppe Santostefanok antzeztua. Vigatako auzitegi-medikua da. Bera eta Montalbano ez dira elkarrekin ondo moldatzen eta ez dute inoiz aukerarik galtzen elkar zirikatzeko eta iseka egiteko.
* Nicolò Zito (1. eta 2. denboraldiak), Carmelo Galatik antzeztua. *Rete Libera* tokiko telebistako kazetaria da. Montalbano laster konturatzen da lagungarri izan dakiokeela ikerketa batzuetan, eta berehala adiskidetasun ederra sortu da haien artean.
* Alabiso poliziaburua (1. eta 2. denboraldiak), Massimo De Rossik antzeztua. Montelusako polizia-komisarioa da.
* Gegé Gullotta (1. denboraldia), Massimiliano Davolik antzeztua. Montalbanoren haurtzarotiko adiskidea da.
* Calogero (1. eta 2. denboraldiak), Luciano Messinak antzeztua. Montalbanoren laguna da, komisarioaren jatetxe gogokoenaren jabea.
* Stella Parenti (2. denboraldia), Serena Iansitik antzeztua. Vigatako bankuko zuzendaria da.

Fitxategi:Michele_Riondino_al_Giffoni_Film_Festival_2010.jpg|alt=Michele Riondino interpreta Salvo Montalbano| Michele Riondinok Salvo Montalbano antzezten du
Fitxategi:Sarah_Felberbaum_Venezia_2019.jpg|alt=Sarah Felberbaum interpreta Livia Burlando| Sarah Felberbaum-ek Livia Burlando antzezten du

## Ekoizpena 
thumb| Bigarren denboraldiko filmaketako lekua, Ragusa Ibla-n
*Il giovane Montalbano* Rai Fiction eta *Palomar*rek ekoitzia da (biek *Montalbano inspektorea* telesaila ekoitzi zuten lehendik). Aurrekari horrek Salvo Montalbanoren gaztetako bizipen eta ikerketetan jartzen du arreta, geroago publikoak ezagutuko zuen pertsonaia bihurtzen hasi zen garaian. Urte haietan, nortaz fida daiteken eta norengandik bere burua babestu behar duen ulertzen hasten da Montalbano, eta bere lurraldeko mentalitate kriminala nola jokatu behar duen ulertzen hasi da. Komisarioaren eta haren aitaren arteko harremana ere garatzen da, baita haren lehen amodioa eta bere neska-lagun Liviarekin duen topaketa ere. 

Jatorrizko telesaila bezala, aurrekaria ere Sizilian filmatu zen, bereziki Sirakusan eta Agrigenton, telesail nagusiko kokapen nagusiez gain (Noto, Punta Secca, Ragusa Ibla, Scicli eta Vittoria).  Jatorrizko seriearekin alderatuta, elkarrizketetan siziliera nabariago erabiltzen da, Camilleriren eleberrietan gertatzen denaren antzera. 

Italian emititu aurretik ere, telesailak atzerriko merkatuan erosketa eskaerak izan zituen.  2012ko apirilean, lehen denboraldiaren emankizuna amaitu zenean, Carlo Degli Esposti ekoizleak telesailaren bigarren denboraldi baten ekoizpena baieztatu zuen,  Italian 2015eko amaieran emititzeko. 

### Aktore nagusia 
Michele Riondino protagonistak Carlo Degli Esposti ekoizlearen proposamenez izan zuen papera. Aktoreak ez zuen jatorrizko telesaila jarraitu eta papera onartu zuen, Gianluca Maria Tavarelli zuzendariarekin eta Luca Zingarettirekin hitz egin ondoren bakarrik, azken horrek pertsonaia heldu gisa antzeztu baitzuen, proiektuaren ontasunaz konbentzitzeko. Riondino jada Andrea Camilleriren lanen irakurle eta zale amorratua zen, Montalbanoren sortzailea, eta idazleak berak lagundu zion pertsonaiaren iragana berreraikitzeko lanean. 

Aktoreak Montalbano gaztea honela deskribatu zuen: «barnerakoia, lotsatia, gordea, baita apur bat lotsagabea ere besteekiko harremanetan, agian bere ahuleziak ezkutatzeko. Batzuetan bere papera apur bat gehiegi erabiltzen du, baina bere burua itxuratzeko bakarrik. Hierarkiak gorroto ditu, baina piramidearen parte da. Laburbilduz, kontraesanean bizi da apur bat», eta gaineratu zuen: «helduaroaren ezaugarri guztiak aurkituko dituzu, baina gaztaroak zorroztuago. Nagusiekin matxinatua da, haien harrokeriari gorroto dio; menpekoekin ez da hobea. Polizia gisa dagoeneko bikainekoa da, baina giza mailan ia-ia nahikokoa». 

## Soinu banda 
Hasierako eta amaierako kredituekin batera doazen kantak, hurrenez hurren, *Curri, curri* eta *Vuci mia cantannu*, Andrea Guerrak idatzi eta sizilieraz interpretatu ditu Olivia Selleriok. Bigarren denboraldian, ataletan txertatutako sei kanta originalen egilea eta interpretea da, horiek ere sizilierazkoak. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak