Vernet d'Ariègeko kontzentrazio esparrua

'''Vernet d'Ariègeko kotzentrazio esparrua''' kontzentrazio eremu bat izan zen. Frantziak sortu zuen 1918an Ariège departamentuko Le Vernet eta Saverdun herrien artean. 1939tik aurrera 58 nazionalitatetako 40.000 pertsona inguru sartu zituzten esparru horretan, gizonak nagusiki, baina baita emakumeak eta haurrak ere.

## Historia 
Frantziako agintariek 1918an sortu zuten, Lehen Mundu Gerran Senegaleko tropa kolonialentzat. Ondoren, Alemania eta Austriako gerrako presoak mantentzeko erabili zen. Gerrarteko aldian, material-biltegi gisa erabili zen. 
eskuinera|thumb|200x200px|Vernet d'Ariègeko esparrua airetik, 1945ean.
1939an Foixen bildu zen *Commission de recherche de camps de concentration et de rassemblement* delakoaren erabakiz, esparrua handitu egin zen Espainiako Bigarren Errepublikaren porrotaren ondoren muga gainditu eta La Tor de Querolen preso zeuden Durruti Dibisioko 10.000 soldadu inguru konfinatzeko. Lehenengo presoak otsailaren 10ean heldu ziren.

Gutxira, espetxeratuen kopurua handitu eta diziplina-eremu bihurtu zuten. Frantziako agintariek «muturreko» espainiar errepublikazale eta Nazioarteko Brigadetako borrokalari gisa «kalifikatu» zituztenak barneratu zituzten.

Urte horretako irailetik aurrera, eta batez ere Bigarren Mundu Gerra deklaratu ondoren, Frantziako ordena publikoarentzat susmagarri edo arriskutsu jotzen ziren atzerritar, intelektual antifaxistak edota juduak sartu zituzten.

Eremua hirutan banatzen zen, alanbre-hesiz bereizita: A, kriminal arruntentzat; B, preso politikoentzat; eta C, ordena publikoarentzat ez desiragarriak zirenak: susmagarri edo arriskutsuak.

Ernst Kundt jeneral alemaniarraren tropek 3.728 pertsona konfinatu zituzten 1940ko abuztuaren 17an.

1942tik aurrera, Gestapok juduentzako igarotze-eremu gisa erabili zuen, Vichyren erregimenaren pean. 1944ko ekainean, azken presoak ebakuatu zituzten, gizonak Dachauko kontzentrazio-esparrura eta emakumeak Ravensbrückera. Tren horretan zihoan Ramon Zuazo del Puerto, irundarrak ihes egitea lortu zuen.

## Oroimen gunea 
1970ean esparruko kuartel eta eraikinak eraitsi zituzten; hilerria eta geltokia baino ez ziren mantendu. Errailen gainean bagoi zahar bat dago, barneratuak sarraski-esparruetara eraman zituztenen berdin-berdina. Geltokiaren kanpoaldeko horma batean, 1942ko irailaren 1ean Vernetetik Auschwitzera deportatu zituzten 2 eta 17 urte bitarteko 40 haur eta nerabe juduak gogorarazten ditu plaka batek.

Le Vernet herrian esparruaren historiari buruzko museo bat dago.

## Preso ezagunak 
eskuinera|thumb|200x200px|Vernet d'Ariègeko memoriala

* Max Aub
* Walter Benjamin
* Francisco Boix Campo
* Helios Gomez
* Arthur Koestler
* Vicente Moriones
* Quico Sabaté
* Anna Seghers

## Literaturan 
Kontzentrazio esparru honetan egondako presoetako batzuk liburuak idatzi zituzten. Adibide dira Arthur Koestler-en *La escoria de la tierra* (1941) eta Max Aub-ren *Manuscrito cuervo. Historia de Jacobo* (1955).

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Febres, Grando, Queralt.*Camps du mépris. Des chemins de l’exil à ceux de la résistance (1939-1945)*. Perpignan, Trabucaire, 1991
* Arthur Koestler. *La escoria de la tierra*. 1941.
* Max Aub. *Manuscrito cuervo. Historia de Jacobo*. Max Aub y herederos. ISBN 84-923858-5-5
* Benito Bermejo. *Francisco Boix, el fotógrafo de Mauthausen. Fotografías de Francisco Boix y de los archivos capturados a los SS de Mauthausen*. Barcelona, RBA Libros, 2002. ISBN 978-84-7901-847-4
* Sánchez Agustí, Ferran (2005). Maquis a Catalunya. Lleida: Pagès Editors. pp. 40-44. ISBN 84-7935-612-X. 

## Iturriak 
* Office National des Anciens Combattants (ONAC) BP. 61 - 09008 Foix Cedex
* Amicale des Anciens Internés du camp du Vernet d'Ariège - 09700 Le Vernet d'Ariège
* Ministerio de la Defense DMPA (Secrétariat Général pour l'Administration) (Frantzia)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Bidasotarrak nazien kontzentrazio esparruetan
* Bidasoako deportatuak  (erakusketa ibiltaria)