1838

## Gertaerak 
#### Euskal Herria 
* Azaroaren 27 &ndash; Txapela erabiltzea debekatu zuen Baldomero Esparterok, Lehen Guda Karlista betean. Txapela jantzita harrapatzen zutena gogor zigortuko zutela adierazten zuen zabaldutako bandoak.

### Arte eta kultura 
### Zientzia eta teknologia 
### Kirolak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 4a &ndash; Tom Thumb, nanismoa jasan zuen estatubatuar artista (h. 1883).
* Urtarrilaren 5a &ndash; Camille Jordan, frantziar matematikaria (h. 1922).
* Urtarrilaren 6a &ndash; Max Bruch, alemaniar konpositore erromantiko, irakasle eta orkestra zuzendaria (h. 1920).
* Urtarrilaren 11 &ndash; Joaquin Maya, nafar organo-jotzaile, musikagile eta musika irakaslea (h. 1926).
* Urtarrilaren 16a &ndash; Franz Brentano, alemaniar filosofo eta psikologoa (h. 1917).
* Otsailaren 1a &ndash; Theodolinda Hahnsson, finlandiar idazle eta itzultzailea (h. 1919).
* Otsailaren 2a &ndash; Karmni Grima, maltar nekazaria, tradizio katolikoaren arabera, Andre Mariaren agerraldiaren lekukotzat joa (h. 1922).
* Otsailaren 14a &ndash; Margaret E. Knight, estatubatuar asmatzailea (h. 1914).
* Otsailaren 15a &ndash; Piarres Ibarrart, euskal idazle eta bertsolaria (h. 1919).
* Otsailaren 18a &ndash; Ernst Mach, austriar filosofoa eta fisikaria (h. 1916).
* Otsailaren 21a &ndash; Josef Popper-Lynkeus, austriar soziofilosofo, ingeniari eta idazlea (h. 1921).
* Martxoaren 3a &ndash; George William Hill, estatubatuar astronomo eta matematikaria (h. 1914).
* Martxoaren 11 &ndash; Ōkuma Shigenobu, Japoniako lehen ministroa (h. 1922).
* Martxoaren 12a &ndash; William Henry Perkin, ingeles kimikaria (h. 1907).
* Martxoaren 15a &ndash; Raimundo Sarriegi, gipuzkoar musikagilea (h. 1913).
* Martxoaren 28a &ndash; Jean-Paul Laurens, frantziar margolari eta eskultorea (h. 1921).
* Apirilaren 2a &ndash; Léon Gambetta, frantziar politikaria (h. 1882).
* Apirilaren 10a &ndash; Nicolás Salmerón, espainiar politikaria, irakaslea eta filosofoa (h. 1908).
* Apirilaren 17a &ndash; Antonieta Saxonia-Altenburgekoa, Saxonia-Altenburgeko printzesa eta Anhalteko dukesa ezkontidea (h. 1908).
* Apirilaren 18a &ndash; Paul Emile Lecoq de Boisbaudran, frantziar kimikaria (h. 1912).
* Apirilaren 21a &ndash; Jevgenia Konradi, errusiar idazle, itzultzaile, kazetari eta feminista (h. 1898).
* Apirilaren 21a &ndash; John Muir, Eskozian jaiotako naturzale eta estatubatuar idazlea (h. 1914).
* Apirilaren 28a &ndash; Tobias Asser, herbeheretar legelaria, 1911ko Bakearen Nobel Saria (h. 1913).
* Maiatzaren 9a &ndash; Felicia Olabe, Gasteizko mezenas garrantzitsua eta ongilea (h. 1912).
* Maiatzaren 10a &ndash; John Wilkes Booth, estatubatuar aktore eta Abraham Lincoln presidentearen hiltzailea (h. 1865).
* Maiatzaren 20a &ndash; Jules Méline, Frantziako lehen ministroa (h. 1925).
* Maiatzaren 26a &ndash; Jose Inazio Arana, gipuzkoar idazlea (h. 1896).
* Ekainaren 8a &ndash; Paolo Boselli, Italiako lehen ministroa (h. 1932).
* Ekainaren 11 &ndash; Marià Fortuny, kataluniar margolaria (h. 1874).
* Ekainaren 14a &ndash; Yamagata Aritomo, Japoniako Lehen Ministroa (h. 1922).
* Ekainaren 24a &ndash; Jan Matejko, poloniar margolaria (h. 1893).
* Ekainaren 26a &ndash; Bankim Chandra Chatterji, indiar eleberrigilea (h. 1894).
* Uztailaren 8a &ndash; Ferdinand von Zeppelin, asmatzaile alemaniarra (h. 1917).
* Abuztuaren 11 &ndash; Eusebio Ollo, nafar farmazialaria (h. 1917).
* Abuztuaren 23a &ndash; Camilo Villavaso, bizkaitar kazetari, historialari eta politikaria (h. 1889).
* Irailaren 2a &ndash; Liliʻuokalani, Hawaiiko Erresuma independenteko azken estatuburua (h. 1917).
* Irailaren 11 &ndash; Adam Asnyk, poloniar olerkari eta antzerkigilea (h. 1897).
* Irailaren 12a &ndash; Arthur Auwers, astronomo alemaniarra (h. 1915).
* Irailaren 15a &ndash; Anders Nicolai Kiær, norvegiar estatistikaria (h. 1919).
* Irailaren 18a &ndash; Anton Mauve, herbeheretar margolaria, Hagako Eskolako kidea (h. 1888).
* Irailaren 23a &ndash; Victoria Woodhull, emakumeek bozkatzeko eskubideraren aldeko lider bat Ameriketako Estatu Batuetan (h. 1927).
* Irailaren 27a &ndash; Jose Aretxabaleta, bizkaitar naturalista, Uruguain farmazialari eta unibertsitateko irakaslea izandakoa (h. 1912).
* Irailaren 29a &ndash; Henry Hobson Richardson, estatubatuar arkitektoa (h. 1866).
* Irailaren 30a &ndash; Miguel Loredo, bizkaitar hizlari eta publizista neokatolikoa (h. 1879).
* Urriaren 14a &ndash; Christian Homann Schweigaard, Norvegiako lehen ministroa (h. 1899).
* Urriaren 24a &ndash; Emil Frey, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1922).
* Urriaren 25a &ndash; Georges Bizet, frantziar musikaria (h. 1875).
* Urriaren 31 &ndash; Luis I.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (h. 1889).
* Azaroaren 7a &ndash; Auguste de Villiers de L'Isle-Adam, frantses idazlea (h. 1889).
* Azaroaren 9a &ndash; Andres Iturzaeta, euskal idazle eta apaiza, Otxandioko erretorea (h. 1912).
* Azaroaren 11 &ndash; Eugène Lefébure, frantziar egiptologoa (h. 1908).
* Azaroaren 13a &ndash; Jarosław Dąbrowski, poloniar militarra (h. 1871).
* Azaroaren 14a &ndash; August Šenoa, kroaziar idazlea (h. 1881).
* Azaroaren 23a &ndash; Stefanos Skouloudis, Greziako lehen ministroa (h. 1928).
* Azaroaren 24a &ndash; Prosper-Olivier Lissagaray, frantziar kazetari errepublikazale eta sozialista (h. 1901).
* Azaroaren 29a &ndash; Giovanni Losi, Erromatar Eliza Katolikoko apaiza eta misiolaria (h. 1882).
* Azaroaren 29a &ndash; Æneas Mackay, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1909).
* Abenduaren 11 &ndash; Damaso Legaz, euskal idazlea eta apaiza (h. 1902).
* Abenduaren 19a &ndash; Khedrub Gyatso, hamaikagarren Dalai Lama (h. 1856).
* Abenduaren 20a &ndash; Frantzisko Maria Aranburu, gipuzkoar gerrillaria.
* Abenduaren 20a &ndash; Edwin Abbott Abbott, ingeles eskola-maisu, teologo, apaiz anglikano eta idazlea (h. 1926).
* Abenduaren 22a &ndash; Vladimir Markovnikov, errusiar kimikaria (h. 1904).
* Abenduaren 24a &ndash; Thorvald Nicolai Thiele, daniar aktuario, astronomo eta matematikaria (h. 1910).
* Abenduaren 29a &ndash; Raffaello Sernesi, italiar margolaria (h. 1866).
* Abenduaren 30a &ndash; Émile Loubet, Frantziako presidentea (h. 1929).
* Abenduaren 31 &ndash; Jules Dalou, frantziar eskultorea (h. 1902).
* Abendua &ndash; Gustavo Cobreros, arabar militar eta kazetari karlista (h. 1901).
* Ada Henry Van Pelt,  estatubatuar sufragista, editorea, hizlaria eta asmatzailea (h. 1923).
* Filiberto Díaz, espainiar abokatu, kazetari eta politikaria, Bilboko gobernadore zibila (h. 1923).
* Lorina Bulwer, britainiar jostuna, expresionismoaren adierazpen diren brodatuen sortzailea (h. 1912).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 5a &ndash; Maria Cosway, italiar-ingeles artista eta hezkuntzaren teorialaria (j. 1760).
* Urtarrilaren 30a &ndash; Osceola, Estatu Batuetako indiar gidaria (j. 1804).
* Martxoaren 9a &ndash; Pierre Antoine Dupont de L'Étang, Frantziako Armadako jenerala (j. 1765).
* Martxoaren 28a &ndash; Eliza Grew Jones, estatubatuar misiolari baptista eta lexikografoa (j. 1803).
* Apirilaren 25a &ndash; Anastasia Svinina, errusiar poeta eta itzultzailea (j. 1771 edo 1772).
* Apirilaren 29a &ndash; Luis María Salazar, arabar militar eta politikaria (j. 1758).
* Maiatzaren 6a &ndash; Sarra Tolstaia, errusiar poeta eta idazlea (j. 1820).
* Maiatzaren 11 &ndash; Marcus Gjøe Rosenkrantz, Norvegiako lehendabiziko ministroa (j. 1762).
* Maiatzaren 11 &ndash; Ignaz von Rudhart, Greziako lehen ministroa (j. 1790).
* Maiatzaren 17a &ndash; Charles Maurice de Talleyrand-Périgord, Frantziako 1. lehen ministroa (j. 1754).
* Ekainaren 4a &ndash; Anselme Gaëtan Desmarest, frantziar zoologo eta idazlea (j. 1784).
* Uztailaren 5a &ndash; Jean Itard, Hezkuntza bereziaren eta haurraren psikiatriaren aitzindaria (j. 1774).
* Uztailaren 19a &ndash; Pierre Louis Dulong, frantziar fisikari eta kimikaria (j. 1785).
* Uztailaren 19a &ndash; Francisca Possolo da Costa, portugaldar idazlea (j. 1783).
* Abuztuaren 17a &ndash; Lorenzo Da Ponte, italiar abenturazalea eta idazlea (j. 1749).
* Abuztuaren 21a &ndash; Adelbert von Chamisso, alemaniar idazlea (j. 1781).
* Abuztuaren 24a &ndash; Ferenc Kölcsey, hungarierazko idazlea (j. 1790).
* Irailaren 1a &ndash; Gabriel Mendizabal, gipuzkoar jenerala (j. 1765).
* Irailaren 1a &ndash; William Clark, estatubatuar esploratzailea (j. 1770).
* Irailaren 5a &ndash; Charles Percier, frantziar arkitekto eta diseinatzailea (j. 1764).
* Irailaren 19a &ndash; Martin Luis Etxeberria Iturralde, Lehen Karlistaldiko nafar brigadier karlista (j. 1801).
* Urriaren 3a &ndash; Belatz Beltz, sauk tribu amerindiarreko buruzagia (j. 1767).
* Urriaren 15a &ndash; Letitia Elizabeth Landon, britainiar poeta eta nobelagilea (j. 1802).
* Azaroaren 10a &ndash; Ivan Kotliarevskyi, ukrainar idazle, olerkari eta antzerkigilea (j. 1769).
* Abenduaren 24a &ndash; Clara Maria Pope, britainiar margolaria, ilustratzailea eta artista botanikoa (j. 1767).
* Curvo Semedo, portugaldar idazle eta poeta (j. 1766).
----

## Kanpo estekak