open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lotoaren posizio

[thumb|300px|sir [John Marshallek 1931n argitaratutako *Mohenjo Daro and the Indus Civilization* liburuaren argazkia, gutxienez K.a. XIV. mendekoa den Indo haraneko kulturako buztinezko zigilu bat erakusten duena, non adardun izaki antropomorfo bat agertzen den, lotoaren posizioa izan litekeenean eserita.]]
**Lotoaren posizioa**, eseritako posizio bat da, hankak modu zailean gurutzatuta (oin bakoitza, kontrako iztarraren gainean). Hinduismoan eta budismoan, meditazioaren praktikarekin lotuta dago.

Devanagariz पद्मासन idazten da (IASTez transliteratua: *padmāsana*). Japonieraz 結跏趺坐 idazten da (nihongoz *kekka fuza* transliteratua).

Lotoaren posizioa edo postura irudikatzen den irudirik ezagunenetako batzuk, Shiva jainko hinduarena eta Budarena dira.

Praktikatzen dutenen arabera, postura honek, arnasa eta egonkortasun fisikoa hobetuko lituzke.

1920ko hamarkadan, hankak gurutzatuak zituela eserita zegoen izaki antropomorfo baten goi-erliebe bat aurkitu zen (lotoaren posizioan gurutzatuta dauden ikustea lortzerik ez dagoen arren). Zeramika, Indo haraneko kulturatik zetorren (K.a. 2600 eta K.a. 1800 bitartean). Aurkitu zuenak, sir John Marshallek, irudimen pixka batekin, Shiva jainkoa bere Pashupati "piztien jauna" itxuran zela suposatu zuen. Berak pentsatutakoa egia balitz, hau izango litzateke lotoaren posturaren lehen irudikapen piktorikoa.

## Ikus, gainera 
* Asana

## Kanpo estekak
Mata de Alcántara

**Mata de Alcántara** (extremadureraz *La Mata*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 63 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 343 biztanle zituen 34 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Mata de Alcántarako udalaren webgunea.
Michelle Monaghan

**Michelle Lynn Monaghan** (Winthrop, Iowa, Ameriketako Estatu Batuak, 1976ko martxoaren 23an) aktore estatubatuarra da.

## Biografia 
### Gaztaroa 
Monaghan Iowako Winthrop herrian jaio zen, Sharonen (bere etxean bertan zegoen haurrentzako gune batean administrari gisa jarduten zuen) eta Bob Monaghanen (lantegi batean lan egiten zuen, naiz eta batzuetan baserritar gisa jarduten zuen) alaba . Helduagoak diren bi anaia ditu, Bob eta John eta bere familiak etxean adoptatutako haurrak hartzen zituen. East Buchanan High Schoolen 1994. urtean graduatu zen, bertan kurtsoko lehendakaria izan zen eta hainbat antzezlanetan parte hartu zuen. Graduatu ostean, Columbia College Chicagoen kazetaritza ikasteko helburuarekin Chicagora joan zen bizitzera. Ikasten ari zela, modelo lanak egin zituen Ameriketako Estatu Batuetan, Europan (Milan) eta Asian (Singapur, Tokyo eta Hong Kong.) Azkeneko seihilekoa baino ez zitzaiola falta bukatzeko, collegea utzi egin zuen, New Yorkera bizitzera joan eta modelo zein antzezpeneko ikasketekin hasi zen.

### Karrera 
Monaghanek bere lehenengo agerraldi garrantzitsuak telesailetako hainbat kapituluetan, zehazki *Young Americans*eko bi saioetan eta *Law & Order: Special Victims Unit*en, biak 2001ean. Bere lehendabiziko lana pantaila handian urte horretan bertan egingo zuen, **Perfume** pelikulan "Henrietta"ren paper txikiarekin. Honek jarraipena izango zuen hurrengo urtean, 2002an, *Unfaithful* pelikulan beste paper txikia antzezten.

### Bizitza pertsonala 
Peter White artista grafikoarekin 2005. urtean ezkondu zen, festa batean ezagutu eta bost urtera. Gaur egun New York hirian bizi dira.

Aktorearen publizistak 2008ko ekainaren 3an egindako adierazpen batzuetan oinarriturik, 2008. urtearen bukaerarako beraien lehen seme/alabaren jaiotza espero dute.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Michelle Monaghani elkarrizketa reviewgraveyard.com gunean
* Michelle Monaghanen perfila
Lantzelot Aintzirakoa

Sir **Lantzelot Aintzirakoa** (; ) edo besterik gabe **Lantzelot** Artur erregearen Mahai Biribileko zaldunetako bat zen. Ginebra erreginaz, Artur erregearen emazteaz maitemindu zen. Amodio hau zela eta, era guztietako probak gainditu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alcántara

**Alcántara** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 63 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.669 biztanle zituen 552 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda
* Segurako zubia

## Kanpo estekak
Almaraz

**Almaraz** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 110 kilometrora dago. 2009ko erroldaren arabera 1.321 biztanle zituen 34 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Kheti V.a

**Kheti V.a** edo **Uahkara Kheti** Egiptoko X. dinastiako lehen faraoitzat jotzen da, K.a. 2100 inguruan gobernatu zuelarik, historialariek, Egiptoko lehen tarteko aroa deitzen duten garaian.

Errege honek, Herakleopolis Magnatik gobernatzen zuen, baina herrialdearen zati bat baino ez zuen kontrolatzen eta dinastia etsaia zen Egiptoko XI. dinastiako agintarien aurka borrokatu behar izan zuen, euren egoitza Goi Egiptoko Tebasen zutena.

Bere izena ez da Abidoseko Errege Zerrendan agertzen, ezta Saqqarakoan ere. Sexto Julio Afrikanok eta Eusebio Zesareakoak ere ez dute aipatzen. Bere titulaturako Tronu izena duen txatal bat, Turineko Errege Kanonean dagoena, 5.1 erregistroan, berari buruz geratu den gauza bakarra da.
Casatejada

**Casatejada** Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 1.362 biztanle zituen 111,82 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Abgar V.a Edesakoa

**Abgar V.a Edesakoa** (,, , ; K. a. 4-7 13-50 arte), bere hiriburua Edesan izan zuen Osroeneko benetako gobernari bat izan zen.

## Abgar erregearen elezaharra 
Mitologia kristauan, Edesako Abgar erregearen istorioa, ikono miraritsu bati buruzko ipuin goiztiar bat da, ohitura ikonoklastak, irudi oro gutxiesten zituen eskualdearen erdian ezarria, baina, ikono honen elezaharrak, irudiak legitimatu egiten zituen, zuzenean Jesusekin lotzen baitzuen.

Elezaharrak dioenez, Edesako errege zen Abgarok, gaixotasun sendaezin bat zuen, eta Jesusen botere eta mirarien ospearen berri izan zuen, eta honi idaztea erabaki zuen, honen jainkotasuna onartuz, bere laguntza eskatuz, eta bere etxean bertan ostatu emanez. Tradizioaren arabera, Jesusek, gonbiteari ezezkoa eman zion, baina, bere igokundearen ondoren, bere boterea zuen bere ikasleetako bat bidaliko ziola aginduz.

Eusebio Zesareakoa gotzainak, IV. mendeko historialaria zena, tradizio bat erregistratzen du bere *Historia Eclesiástica* I, xiii 325 inguruan, Abgar eta Jesusen arteko gutunei buruzkoa. Eusebio, siriakoz idatzitako jatorrizko gutunak, Edesako artxibategietan gordeak izan zirela erabat konbentzitua zegoen. Eusebiok, dagokionean, Adayk edo 72 apostoluetako batek, Tadeo Edesakoa izenekoa, Tomas Apostoluak bidali zuen 29an. Eusebiok, bi gutunak kopiatzen ditu bere istorioaren testuan.

Gutunak, Abgarok Jesusi bidalitakoa eta azken honek lehenari emandako erantzuna izan ziren. Beranduago, elezaharra zabalduz joan zen eta oraindik bizirik zegoela margotutako Jesusen erretratu bat aipatzen da. Erretratu hau, ustez, gorteko artxibaria zen Hananek margotua Jesus bisitatu zuenean, lehen aldiz, IV. mendearen erdialdekoa den "Adayren doktrina" deitzen den siriakozko testuan aipatzen da (Addaei edo Addaeus, Thaddaeus edo Thaddeus izenaren aldaera bat da). Hemen, Jesusek, bere erantzuna, hitz eginez esan zuela aipatzen da, eta ez idatziz, eta, hau, 32an gertatu zela. Adayren irakaskuntza hau, Jesus oraindik bizi zela margotutako honen irudi baten lekukotzarik goiztiarrena ere bada, Abgar V.a erregeak gurtua bere jauregietako batean. Elezaharraren bertsio greziarrak, "Tadeoren Aktak" deritzenetan daude.
Janira (mitologia)

**Janira**, greziar mitologian, bi pertsonaiaren izena da:

* Ozeanideetako bat. Persefonerekin batera loreak biltzen zituzten lamien artean zegoen.
* Nereidetako bat.

## Kanpo estekak
Gudmund

**Gudmund** (Guðmundr), Hervarar Sagaren arabera, Jotunheimen, Finnmarken errege bat zen, Glæsisvellir izeneko lurralde batean gobernatzen zuena.

Esaten zenez, berak eta bere gizonek, gizon arrunten adina, zenbait alditan bizitzen zuten, eta, beraz, jentilek, "Heriotzik Gabeko Lurraldea" (Glæsisvellir), bere erresuman zegoela uste zuten.

Gudmund hil ondoren, sakrifizioekin gurtua izan zen, eta jainkotzat hartua.

Höfund, Gudmunden semea, Hervorrekin ezkondu zen.
Glæsisvellir

**Glæsisvellir** (lautada dizdiratsuak), eskandinaviar mitologian, Jotunheim munduan zegoen toki bat da. Glæsisvellirren, Odinsaker edo Udainsakr "Heriotzik Gabeko Lurraldea" izeneko toki bat zegoen, eta hara zihoan oro, osasuntsu eta gazte bihurtzen zen, eta hala, Odinsakerren sekula ez zen inor hil.

Hervarar Sagan, Gudmund Jotuna eta bere seme Höfunden erresuma da. Gudmund, saga berantiarretan ezaguna izan zen erraldoi adeitsu bat izan zen.

## Kanpo estekak
Majadas

**Majadas** Cáceresko probintziako udalerria da. Madrildik 210 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.294 biztanle zituen 52 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Venera 11

**Venera 11** (errusieraz Венера-11), 1978ko irailak 9an jaurtia, Sobietar Batasunak, Artizar planeta esploratzeko bidali zuen espazio zunda bat izan zen, herrialde honetako Venera Programaren barnean.

Atmosferaren konposaketa kimikoa xehe aztertzeko diseinatutako tresnak eramanez jaitsi zen. Informazioa, lurreratu ondoren 95 minutuz igorri zuen. Zenbait tresnek huts egin zuten, eta, ordutik aurrera, ezin izan zuen datu gehiago igorri.

## Kanpo estekak
Millanes

**Millanes** Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldan 265 biztanle zituen, 17,61 km²-ko lur eremuan.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Peraleda de la Mata

**Peraleda de la Mata** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 128 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.468 biztanle zituen 92 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Romangordo

**Romangordo** Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 206 biztanle zituen 39,07 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Homo georgicus

***Homo georgicus*** () 2002an proposaturiko Hominini espezie bat da. Georgiako Dmanisin 1999 eta 2001 artean aurkitutako buru-hezur eta barailak deskribatzeko erabili zen eta *Homo habilis* eta *Homo erectus*en arteko espezie bat izango litzatekeela proposatu dute. Fosilen garaia orain dela 1,8 Makoa izango litzateke. Lehenengo fosilak 1991an aurkitu zituen David Lordkipanidze georgiarrak. Beste animalia batzuen fosilak ere aurkitu dira inguruan.

Hasiera batean *Homo ergaster*ren arrastoak zirela esan zuten, baina tamaina dela eta beste espezie bat deskribatzea erabaki zuten.
Multzokatze (estatistika)

Estatistikan, **multzokatzea** elementu edo objektu ezberdinen sailkapen teknika bat da non elementuak multzo ezberdinetara biltzen diren, multzo bateko elementuen arteko antzekotasuna beste multzoetako elementuekiko antzekotasuna baino handiagoa izanik. Gehienetan bi elementuen arteko antzekotasuna distantzia (estatistika) baten bitartez neurtzen da, elementuen ezaugarri edo datuetan oinarrituz.

Gehinetan multzokatzearen azken xedea dendrograma delako diagrama eratzea da, non prozesu osoan zehar osatutako multzo ezberdinak, berauek osatzen dituzten elementuak azaltzen diren, beraien arteko distantziekin batera.

## Multzokatze metodoak 
Multzokatze hierarkikoetan multzoak aurrez ezarritako multzoetan oinarrituz lortzen dira. Multzokatze hierarkikoen barnean, **pilaketazko eta zatiketazko metodoak** daude.

Pilaketazko metodoetan, elementuak multzokatu gabe daudelarik, multzoak osatzen joaten da, multzoetara elementu ezberdinak behin eta berriz bilduz. Zatiketazko metodoetan elementu guztiak biltzen dituen multzotik abiatu eta multzo txikiagoak osatzen dira aldi bakoitzean.

## Kanpo estekak
Urden putzua

**Urden putzua**, eskandinaviar mitologian, Asgarden, Yggdrasil zuhaitzaren sustraietako bat elikatzen zuen putzua zen.

## Völusparekin harremana 
"Igarlearen Ikuskarian" edo Völuspan, Urden putzua, 19 eta 20. bertsoetan aurki daiteke

*Nik badakit lizar sakratu bat ureztatzen dela*
*Yggdrasil garaia, lupetz zuriarekin;*
*hori, haranetik jaisten den ihintza da;*
*Urden putzuaren ondoan, beti berde altxatzen da.*

*Handik, oso emakume jakintsuak datoz*
*hiru, zuhaitzaren azpian dauden uretakoak*
*Urd deitzen zen lehena, Verdandi bigarrena,*
*-euren taula idazten zuten- Skuld hirugarrena*
*patuak zuzentzen zituzten, euren bizitzak*
*gizakiei ematen zieten, euren zortea gizonei*

Bertso hauetan, igarleak, norna deritzenek, zuhaitza nola ureztatzen duten kontatzen du, eta Urden putzua jakinduria iturri dela ere badinosku. Eurek, putzuko ura eta iturriaren inguruan dauden lokatza hartzen dute, eta, lizarra, lehor ez dadin edo bere adarrak ihar ez daitezen ureztatzen dute. Urdeko ura hain da sakratua, iturrira heltzen den oro zuri bihurtzen dela.

Bertatik gizakien lurrera erortzen den ihintza, hauek, eztizko ihintz deitzen dute, eta honekin elikatzen dira erleak. Bi beltxarga elikatzen dira Urden putzutik, eta hauengandik jaiotzen da beltxargen espeziea.

## Kanpo estekak
Perfume (2001eko filma)

***Perfume***, New York hiriko modaren industriaren inguruko 2001. urteko pelikula bat da.

## Aktoreak 
* Jeff Goldblum
* Paul Sorvino
* Mariel Hemingway
* Sonia Braga
* Peter Gallagher
* Rita Wilson
* Michelle Monaghan

## Kanpo estekak
Ikaskuntza holistiko

**Ikaskuntza holistikoa**, ikaskuntza ulertzeko modu konstruktibista bat da, ezagutza lortze prozesuetan zentratua, honen arabera, ikasleak, ulermen sakonagoa lortzen duelarik, ezagutzaren arlo ezberdinen artean loturak ezartzean, norbanakoa, elkarteak eta munduaren artean.

Teorikoren batzuk, Gardner (1999), Perkins (1992) eta Wiggins eta McTighe (1998) kasu, hausnartutako ikaskuntzaren eta ulermenaren pedagogia baten barnean loturen ezarpenen funtsezko garrantzia azpimarratzen dute. Hau da, ikasleek, ikasgai ezberdinen eta munduaren artean dauden harreman ezberdinak ezagut ditzatela, egoera berrietara moldatu, eta, beharrezko ezagutzak, adimen praktika eta sozialekin bateratu, euren kabuz edo taldean benetako arazoak konpontzeko garaian.

Irakaskuntza holistikoaren barnean, funtsezko papera du ikaskuntza apreziatiboak.

## Kanpo estekak
Freawine

**Freawine** Tolkienen legendariumean agertzen den pertsonaia bat da, eta, bere istorioa, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Rohirrim bat da, Rohango bosgarren erregea. Bere aita Frea Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2659. urtean hil zenean bihurtu zen Rohango errege, 65 urterekin.

Bere aitona Aldor Zaharraren erregealdian jaio zen, eta 51 urte zituen bere aita, erresumako errege bihurtu zenean, Aldor hil ondoren.

21 urtez gobernatu zuen, 86 urterekin Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2680an hil zen arte. Bere oinordekoa, bere seme Goldwine izan zen.
Þrymheim

Eskandinaviar mitologian, **Þrymheim** Þjaziren bizilekua zen, Jotunheim munduan zegoena. Skaðiren bizilekua ere bazen (Skaði Þjaziren alaba zen), Njörðrren emaztea, Þrymheimgatik malenkoniatsu bihurtu zena ezkondu ondoren.

## Kanpo estekak
Bree (Eraztunen Jauna)

**Bree**, Tolkienen legendariumean, batez ere Eraztunen Jauna eleberrian agertzen den toki bat da. Erdialdeko Lurraldeko Eriador eskualde zabalean dago.

Bertan dago Bree izeneko herriska, Entibo, Konbe eta Archeten etxaldea Chet basotik gertu. Han, hobbitak eta gizakiak bizi dira, eta elkarbizitza hau ematen den toki bakarra da. Esaten denez, Breeko gizakiak, Eguzkiaren Lehen Aroan Erdialdeko Lurraldearen mendebaldera bidaiatu zuten lehen gizaki haien ondorengoak dira. Hobbitei dagokienez, Eriadorren oraindik mantentzen diren hobbit kolonia primitibo urrietako bat da. Tolkienek sortutako lurraldeetako bat bezala ezagutua izan zen; han, Frodo Zorrozabal, Pippin, Merry eta Sam Gamyi hobbitek, Aragorn ezagutu zuten, eta Nazgûlengandik ihes egiteko borroka bat hasi zuten. Pottoka Zutitutik irten ziren, Breeko beste toki adeitsu bat dena, non, zaintzailea, Garagar Gantzu jauna den.

## Herriak 
### Archet 
Breeko lurretako finkapenen artean urrunena zen. Artxeteko oihaneko zuhaitzen artean zegoen, Breetik pixkat ekialdera. Han, hobbit gutxi batzuk bizi ziren, baina, bertako biztanle gehienak gizakiak ziren.

## Kanpo estekak
Inbentarioaren balorazio

[thumb|300px|[Izakinek **inbentario** zorrotza behar dute, artikuluen kopurua eta balioa une oro zenbatekoa den jakiteko.]]

Kontabilitatean, **inbentarioa** edo **inbentarioaren balorazioa** enpresa batek dauzkan ondasunen zerrenda osatu eta baloratzeari deritzo. Maiz, izakinak izeneko ondasunen balorazioari deritzo, hauek baitira denboran zehar gorabehera gehien dituzten ondasunak eta beraz, kontrol zorrotzagoa behar dutenak. Esanahia zabalduz, inbentarioa izakinen multzoari ere deritzo.

## Izakinen inbentario-metodoak 
Izakinak prezio ezberdinetan sartzen dira biltegira. Ateratzean, zer preziotan atera behar diren erabaki behar da.Horretarako metodo zenbait dago.

### FIFO metodoa 
FIFO metodoan, ingelesez *first in first out* (euskaraz *sartu den lehena, irteten lehena*), izakinak baloratzerakoan, lehendabizi sartzen diren izakinak, lehendabizi eta hasierako prezioan irteten direnak izango dira. Geratzen diren izakinak berrienak izango dira, hau da, azken prezioetakoak.

### LIFO metodoa 
LIFO metodoan, ingelesez *last in first out* (euskaraz *sartu den azkena, irteten lehena*), azkenik sartzen diren izakinak, lehendabizi eta bere prezioan irteten direnak izango dira. Geratzen diren izakinak hasierakoak izango dira, prezio zaharretan.

### Batezbesteko prezio haztatua 
Batezbesteko prezio haztatuan, izakin guztien batezbesteko prezioa kalkulatu eta batezbesteko prezio horretan ateratzen dira izakinak. Batezbesteko aritmetiko haztatua erabiltzen da:

::\overline{p}=\frac{p_1q_1+p_2q_2+\cdots+p_nq_n}{q_1+q_2+\cdots+q_n}\ \ \ \ \ \ p_i:\ i\ izakinaren\ prezioa;\ q_i:\ i\ izakinen\ kopurua

Metodo honetan aldaera zenbait daude:

* batezbesteko prezio jarraituan, hasierako inbentarioa barne, ordura arteko izakin-sarrera guztien batezbesteko prezioa kalkulatzen da;
* batezbesteko prezio sinplean, kontabilitate-ekitaldi osoko izakin sarrera guztien batezbesteko prezioa kalkulatzen da, hasierako inbentarioa barne; irteeren prezioen kalkulua egiteko, ordea, kontabilitate-ekitaldia amaitu arte itxaron behar da;
* sarreren batezbesteko prezioan, modu jarraituan edo sinplean, sarreren batezbesteko prezioa kalkulatzen da, hasierako inbentarioa baztertuz.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Inbentarioen kudeaketa

## Kanpo estekak
Johann Friedrich Blumenbach

**Johann Friedrich Blumenbach** (1752ko maiatzaren 11 &ndash; 1840ko urtarrilaren 22a) alemaniar mediku, fisiologo eta antropologo bat izan zen, gizakia historia naturalaren ikuspegitik aztertzen lehenengoa. Anatomia konparatua erabili zuen giza arrazak sailkatzeko, guztira bost zirela erabakiz.

## Blumenbachen arrazen sailkapena 
Kraniometrian egindako ikerketen ondorioz (giza buru-hezurrak ikertu zituen) Blumenbachek bost arrazetan sailkatu zituen:
* Kaukasoar arraza edo zuriak.
* Mongoloideak edo horiak.
* Malaysiar arraza edo marroiak.
* Negroideak edo beltzak.
* Amerikar arraza edo gorriak.

## Argitalpenak 
* 1783-1788 : *Medicinische Bibliothek* (Göttingen : J. C. Dieterich)
* 1786 : *Institutiones physiologicae* (Göttingen : J. C. Dieterich)
* 1786 : *Introductio in historiam medicinae litterariam* (Göttingen : J. C. Dieterich)
* 1787 : *D. Jo. Frid. Blumenbachii,... de Nisu formativo et generationis negotio nuperae observationes* (Göttingen : J. C. Dieterich)
* 1788 : *D. Jo. Frid. Blumenbachii,... Commentatio de vi vitali sanguinis, recitata in consensu sollenni Soc. reg. scientiar. inter semisaecularia Academiae* (Göttingen : J. C. Dieterich)
* 1788 : *Synopsis systematica scriptorum quibus inde ab inauguratione Academiae Georgiae Augustae d. 17 sept. 1737 usque ad sollemnia istius inaugurationis semisaecularia 1787 disciplinam suam augere et ornare studuerunt professores medici gottingenses, digessit et edidit Jo. Fr. Blumenbach* (Göttingen : J. C. Dieterich)
* 1790 : *Jo. Frid. Blumenbachii,... Decas I (-VI) collectionis suae craniorum diversarum gentium illustrata* (Göttingen : J. C. Dieterich)
* 1795 : *De Generis humani varietate nativa* (Göttingen : Vandenhoek et Ruprecht)
* 1796-1805 : *Abbildunge naturhistorischer Gegenstände* (Göttingen : J. H. Dieterich)
* 1798 : *Über die natürlichen Verschiedenheiten im Menschgeschlechte...* (Leipzig : Breitkopf et Härtel)
* 1803 : *Specimen archoeologiae telluris terrarumque imprimis Hannoveranarum* (Göttingen : H. Dieterich)
* 1803 : ''Manuel d'histoire naturelle*, traduit de l’allemand par François Artaud de Soulange (deux volumes, Metz : Collignon)
* 1805 : *Handbuch der vergleichenden Anatomie* (Göttingen : H. Dieterich)
* 1806 : *Vergleichende Anatomie und Physiologie den Verdauungswerkzeuge der Säugethiere und Vögel* (Berlin)
* 1807 : *Geschichte und Beschreibung der Knochen des menschlichen Körpers. Zweyte sehr vermehrte Ausgabe* (Göttingen : H. Dieterich)
* 1807 : *A Short System of comparative anatomy* traduit par William Lawrence (1785-1867) (Londres : Longman, Hurst, Rees et Orme)
* 1808 : *Specimen historiae naturalis, antiquae artis operibus illustratae, eaque vicissim illustrantis* (Göttingen : H. Dieterich)
* 1810 : *Abbildunge naturhistorischer Gegenstände'' (Göttingen : H. Dieterich)

## Kanpo estekak
Serrejón

**Serrejón** Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 461 biztanle zituen 124,15 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Toril (Cáceres)

**Toril** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 108 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 196 biztanle zituen 149,76 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Talayuela

**Talayuela** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 132 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 9.282 biztanle zituen 229 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Valdehúncar

**Valdehúncar** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 127 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 208 biztanle zituen 26 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Caminomorisco

**Caminomorisco** Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 1.256 biztanle zituen 147,6 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Casares de las Hurdes

**Casares de las Hurdes** (extremadureraz *Casaris*) Cáceresko probintziako iparraldean dagoen udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 554 biztanle zituen 20,75 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Pinofranqueado

**Pinofranqueado** (extremadureraz *Pinofranqueáu*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 115 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.686 biztanle zituen 148,9 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Artxeteko oihana

**Artxeteko oihana**, Tolkienen legendariumean agertzen den fikziozko baso bat da. Oso modu laburrean agertzen da Eraztunen Jauna eleberrian, Merryk, Pippinek, Frodo Zorrozabalek, Sam Gamgeek eta Aragornek, mendebaldetik ekialdera zeharkatzen dutenean Eguzkiaren Hirugarren Aroko 3018ko urriaren lehen hiru egunetan, Nazgûlengandik ihes egin nahian.

## Kokapena 
Basoak, Breeko lurralde ia guztia hartzen du. Bide Berdearen ekialdean eta Ekialdeko Bidearen iparraldean dago, eta Breeko muinoraino iristen da mendebaldetik eta Ureuli Zingiraraino ekialdetik. Artxet herria, basoaren barnean dago.

## Historia 
Arnor erresuma, Artxeteko oihanaren lehen jabea izan zen, suntsitua izan zen arte. Beranduago, oihana, Arthedain erresumako erregeena izango zen, beranduago, erresuma hau ere suntsitua izan zen arte. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 3018. urtearen amaieran, hegoaldetik zetozen gaizkile batzuk, ingurua arpilatu zuten, baina Breeko herritarrek gudu txiki batean garaitu zituzten, eta oihanean babestu behar izan zuten. Urte bete beranduago, Eraztunaren Gerra amaitu ondoren, Elessar erregeak, Erresuma Bateratuko mezulariak bidali zituen, gaizkileak handik kanporatzeko.

## Kanpo estekak
Barrado

**Barrado** (extremadureraz *Barrau*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 108 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 482 biztanle zituen 21,29 km²-ko azaleran.

## Kultura 
### Musika 
Madera Oxidá punk-rock musika taldea bertakoa da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Cabezuela del Valle

**Cabezuela del Valle** Espainiako herri bat da, Cáceresko probintziako udalerria (Extremadurako autonomia erkidegoa), Jerte haranaren eskualdean, hain zuzen. Cácerestik 119 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 2.148 biztanle zituen 57 km²-ko azaleran.
thumb|ezkerrera|Gereziondoa herri sarreran.
Cabezuela del Valle herria N-110 errepidean dago Navaconcejo eta Jerteren erdian. Bere altuera 515 metrokoa da.
thumb|ezkerrera|Atari tipikoa (zurezko atea).
thumb|eskuinera|Zubi erromatarra.
thumb|ezkerrera|"San Miguel Arcangel" eliza.
Bere gune historikoa “Conjunto Historico-Artistico” izendatu da eta herrian Vadilloko aztarnak daude.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Alfonso Beorlegi

**Alfonso Beorlegi Canet** (Lizarra, Nafarroa Garaia, 1888ko urtarrilaren 26a - Zaragoza, Espainia, 1936ko irailaren 29a) militarra izan zen, Espainiako Armadaren zerbitzura. 1936ko gerran, Espainiako Bigarren Errepublikaren aurka matxinatutako bandoarekin bat egin zuen, eta Donostia mendean hartzeko borrokan jasotako zauriaren ondorioz hil zen.

## Bizitza 
22 urte zituela Toledoko Infanteria Akademian sartu zen. Graduatu ondoren Marokora (1913) bidali eta hantxe hasi zuen karrera, 1930ean koronel bihurtua. Urte hartako Jakako altxamenduan atxilotua izan zen

1936ko uztailaren 17 eta uztailaren 18ko altxamendua izan zenean, Iruñean zegoen eta Molaren agindupean geratu zen. Molak Guardia Zibilaren eta Eraso Guardiaren zuzendaritza eman zion. Nafarroa Garaian altxamendua finkatu zenean, Gipuzkoa konkistatzeko armada zuzendu zuen. Irailaren 4an, Irun mendean hartu zuen, San Martzial mendia konkistatu eta gero.

Muga hartzerakoan, hankan bala batez zauritua izan zen, baina uko egin zion zauria tratatzeari. Donostiaren kontra abiatu zen gero, eta hara garaile sartu irailaren 13an. Artean, hiriburua okupatu ondoko desfilea ikusi ahal izan zuen, eta hiltzera erretiratu zen; egun gutxitara hil zen Zaragozan, haratustelak jota.

George Steerrek esan zuenez, Beorlegi soldadu ausarta zen, baina hasieran akatsak egin zituen, batez ere artilleria erabili gabe San Martzial eraso zuelako. Paul Prestonek, Beorlegiren adorea nabarmendu ez ezik, ume handitzat dauka.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Kanpo loturak 
* Beorlegiren Oiartzungo omenaldia Unidad kazetan (1936)
Cabrero

**Cabrero** hurrengo lekuen izena izan daiteke:

* **Cabrero**, Espainiako Cáceresko probintziako udalerria.
* **Cabrero**, Txileko Biobío eskualdeko komuna.
Gabriel Byrne

**Gabriel James Byrne** (; Dublin, Irlanda, 1950ko maiatzaren 12a), Golden Globe sariaren irabazle, Emmy eta Tony sarietara izendatua izandako aktore eta zuzendari irlandarra da. Horretaz gain, filmetako narratzaile ahotsa ere jarri izan ohi du, Oscar sarietara ere izendatua izan da filma ekoizle eta idazle bezala, bai eta Grammy sarietara izendatua filma narratzaile bezala. Bere aktore ibilbidea Focus Theatre antzokian hasi zuen, gero 1979an Londresko Royal Court Theatre jarraitzeko. Byrneren telebistako debuta *The Riordans* irlandar telesaioan izan zen eta *Bracken* sailean. Aktore honek hogeitamabost filmetako paper nagusia lortu du, adibidez filma hauetan: *The Usual Suspects*, ''Miller's Crossing* eta *Stigmata*, azken filma honen bigarren zatia idazteke dagoelarik. Byrneren izena Oscar sarietara izendatuak izan diren filmetako kredituetan ere ikusi ahal izan dugu, adibidez *In the Name of the Father* filman. Bidenabar, kritikariek asko goraipatu dute Golden Globe sarien irabazle eta Emmy sarietara izendatua izan den *In Treatment'' draman Byrnek duen Dr. Paul Weston arazotsuaren antzezlana bikaina.

## Filmografia
Vafþrúðnir

**Vafþrúðnir**, eskandinaviar mitologian, Jotun edo erraldoi bat zen. Anfitrioia izan zen Odinen aurka izan zuen jakinduria leiha batean. Jainkoak, erraldoia garaitu zuen, Edda poetikoaren zati den Vafþrúðnismál olerkian agertzen den bezala.

## Kanpo estekak
Casas del Castañar

**Casas del Castañar** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 104 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 637 biztanle zituen 25 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Torno

**El Torno** (extremadureraz *El Tornu*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 106 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 977 biztanle zituen 22 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Memoriaren Begiratokia

## Kanpo estekak
Jerte

**Jerte** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 120 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 1.303 biztanle zituen 59 km²-ko azaleran.

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2010 text:2010

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:1297
  bar:1910 from:0 till:1685
  bar:1920 from:0 till:1693
  bar:1930 from:0 till:1735
  bar:1940 from:0 till:1931
  bar:1950 from:0 till:1980
  bar:1960 from:0 till:1880
  bar:1970 from:0 till:1494
  bar:1981 from:0 till:1451
  bar:1991 from:0 till:1215
  bar:2001 from:0 till:1336
  bar:2010 from:0 till:1324

PlotData=
  bar:1900 at: 1297 fontsize:S text:1.297 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 1685 fontsize:S text:1.685 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 1693 fontsize:S text:1.693 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 1735 fontsize:S text:1.735 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 1931 fontsize:S text:1.931 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 1980 fontsize:S text:1.980 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 1880 fontsize:S text:1.880 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 1494 fontsize:S text:1.494 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1451 fontsize:S text:1.451 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1215 fontsize:S text:1.215 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1336 fontsize:S text:1.336 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 1324 fontsize:S text:1.324 shift:(-10,5)

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anfitrion

**Anfitrion**, greziar mitologiaren arabera, Tirintoko errege zen Alzeoren eta Astidamiaren semea zen. Gainera, Perseoren biloba zen, eta, beraz, Zeusen birbiloba.

Anfitrion, Alkmenaren hitzemandako mutilaguna zen, bere osaba Elektrion Mizenasko erregearen alaba, Elektrion, Pterelaok eraso zuenean, erregearen iloba eta erregegaia zena. Gatazkan, bi buruzagien seme-alabak hil ziren. Bere seme-alaben heriotza mendekatzeko, Elektrionek, tafiarren aurkako kanpaina bat antolatu zuen, Pterelao buru zutela Mizenas inbaditzen saiatu zirenak. Bera falta zen bitartean, bere ondasunen kargu Anfitrion uztea pentsatzen zuen. Baina Anfitrion, tafiarrek lapurtutako behi batzuk berreskuratzetik itzultzen ari zenean, animalietako bat haserretu egin zen. Anfitrionek, behi hura geldiarazteko, makila bat jaurti zion, baina makila honek punpa egin eta Elektrion hil zuen. Argoseko errege zen Estenelok, Mizenas honen mende zegoelarik, egoera probestu zuen, Anfitrion erbesteratuz.

Honen ondoren, Anfitrion Tebasen ezarri zen Alkmenarekin. Honek, bere neba guztiak mendekatuak izan arte entregatuko ez zela zin egin zuenez, Anfitrionek beste kanpaina bat abiatu zuen tafiarren aurka. Garaile zetorren gauean, Zeusek, Anfitrionek baino lehenago izan zituen harreman sexualak Alkmenarekin, Anfitrionen forma eta itxura bera hartuz. Ondoren, benetako Anfitrionek beste hainbeste egin zuen. Bi harreman hauetatik, Zeusen seme izango zen Herakles eta Anfitrionen seme izango zen Ifikles jaio ziren. Pertsonaia honek, Anfitrionen konplexuari izena eman zion. Plautoren antzezlan bat ere inspiratu zuen: Anfitrion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Astidamia (Amintorren alaba)

**Astidamia** izeneko greziar mitologiako pertsonaia hau, Amintor edo Hormenioren alaba zen. Heraklesek bahitu zuen, bere aitak, ezkontzeko baimena emateari uko egin ondoren. Heraklesekin, Ktesipo izeneko seme bat izan zuen.
Piornal

**Piornal** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 119 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.548 biztanle zituen 36 km²-ko azaleran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rebollar (Cáceres)

**Rebollar** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 115 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 227 biztanle zituen 12 km²-ko azaleran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lintzeo

**Lintzeo** (grezieraz Λυγκεύς, *Lynkeus*) greziar mitologiako zenbait pertsonaiaren izena da.

## Egiptoren semea 
Horietako bat, Egiptoren seme bat zen. Egiptok izan zituen Danaoren 50 alabekin ezkondutako 50 semeetatik, bere emaztearen esku ezkon gauean hiltzetik libratu zen bakarra izan zen. Hiritik ihes egin zuen eta bere emazte Hipermnestrak zuzi batekin seinaleak egin zizkion arte ez zen itzuli. Gau hartatik, Argosen, zuzien jaia ospatzen da. Azkenik, bere osaba Danaoren oinordekoa izan zen Argoseko tronuan, Abanteren aita izan zen.

## Afareoren semea 
Beste bat, Afareoren semea zen. Hain zen zorrotza bere ikusmena, esaten zenez, objektuetan zehar ikus zezakeela, eta bere anaia Idasekin lotutako mitoetan agertzen da. Honekin batera, argonauten espedizioan parte hartu zuen, baita Kalidongo basurdearen ehizaldian ere. Bere anaiarekin batera, euren lehengusu Castor eta Poluxen aurka izan zuen lehia batean hil zen, behi lapurtze baten espedizioan lortutako harrapakina banatzeari zegokionez, edo, beste bertsio batzuen arabera, Castor eta Poluxek Leutziporen alabak bahitu izanagatik.
Tornavacas

**Tornavacas** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 115 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.214 biztanle zituen 76,60 km²-ko azaleran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hipermnestra

**Hipermnestra** (antzinako grezieraz: Ὑπερμνήστρα) greziar mitologiako pertsonaia bat da, Danao Argoseko erregearen 50 alabetako bat, danaideen artean nagusiena. Ezkontza orokor bat adostu zen Danaoren 50 alaben eta bere anaia Egiptoren 50 semeen artean. Mitoaren arabera, Hipermnestra izan zen, bere aitak, ezkon gauean, Egiptoren semeak hiltzeko agindua obeditu ez zuen bakarra, Artemisa jainkosaren aholkuz, bere senar Linzeok, Hipermnestraren birjintasuna errespetatu baitzuen ezkon gauean. Linzeok, itsasargi bat pizteko froga bete ondoren, Hipermnestra, berarekin eta bere aitarekin biltzen da, eta, honek, azkenik, ezkontzea baimentzen die. Linzeorekin, seme bat izan zuen, Abante izenekoa.

## Kanpo estekak
Valdastillas

**Valdastillas** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 109 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 376 biztanle zituen 8,1 km²-ko azaleran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kermadec-Tonga subdukzio eremua

thumb|Kermadec eta Tonga plaken arteko muga.
**Kermadec-Tonga subdukzio eremua** plaka tektonikoen arteko muga konbergente bat da, Zeelanda Berriko Ipar Uhartetik iparralderantz dagoena. Subdukzio eremu horretan daude Hikurangi fosa, Kermadeceko fosa eta Tongako fosa. Subdukzio eremu horretan, Pazifikoko plaka Indoaustraliar plakaren azpian subduzitzen ari da.

Kermadec-Tonga subdukzio eremuak, hegoaldean, trantsizioa egiten du eskuineranzko albo mugimenduko urratze faila batera. Faila hori Ipar Uhartearen hegoaldean dago, eta Hegoaldeko Alpeetako faila deritzo.

## Kanpo estekak 
*  Maps.
Alía

**Alía** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 145 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.068 biztanle zituen 600 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Alia

**Alia** honakoa izan daiteke:
* Alía, Caceresko probintziako udalerria, Espainian.
* Alia (Palermo), Paleromoko probintziako udalerria Italian.
Irlandar pilota

thumb|400px|Irlandar pilota partida bat.
**Irlandar pilota**, **Irlandako esku-huskako pilota** edo **pilota gaelikoa** (irlanderaz *Liathróid Láimhe*, ingelesez *Irish handball*, *handball*, *court handball*, *alley handball* edo *wall handball*) Irlandako pilota joko autoktono edo gaelikoa da. Jokalariek (2 edo 4) pilota eskuarekin jotzen dute, jaurtikitako pilotak frontisaren aurka jotzen du. Helburua aurkariak pilota ezin itzuli izatea da.

Euskal pilotaren antz handia du, nahiz eta Irlandar pilotan pilotalekuaren neurriak askoz ere txikiagoak eta pilota beratzagoa izan. Gaelic Athletic Association edo Elkarte Atletiko Gaelikoak antolatzen ditu kirol honen txapelketa eta lehiaketak.

## Pilotalekua 
eskuinera|thumb|250px|Irlandar pilotalekua
*Irlandar Pilota* 18 metro luzera eta 9 metro zabaleko pilotalekuan jokatzen da, 6 metroko garaiera duen frontisarekin. Pilotaleku gehienak itxiak dira (lau hormekin edo paretekin), baina hiru hormakoak ere badaude, nahiz eta denetan zaharrenak horma batekoak izan.

Frontisetik 4.5 metrotara marra bat kokatzen da, marra honek jokaldia hasi edo "sakatzera" doan jokalariak pilotaren potea eman dezakeen lekurik aurreratuena erakusten du. Marra horrek berak "sakatu" eta pilotak frontisean jo ondoren potea eman dezakeen lekurik atzeratuena ere erakusten du.

Halere eta lehen esan bezala irlandar pilotalekuaren neurriak eusko pilotalekuenak baina askoz txikiagoak dira, aldameneko irudian ongi ikus daitekeen bezala.

## Ikus gainera 
* Joko gaelikoak
* Euskal pilota
* Valentziar pilota
* Gales eskupilota

## Kanpo estekak 
* Irlandar Pilotaren Webgune Ofiziala
* www.handballvideo.com
Monowai itsaspeko mendia

**Monowai** Zeelanda Berriaren iparraldean dagoen itsaspeko mendi edo sumendi bat da. Kermadec uharteetako sumendirik aktiboenetako bat da. Erregistraturiko azken erupzio bolkanikoa, 2006an gertatu zen.

Gutxi gora-behera, 100 metroko sakoneran dago, gertu aurkitzen diren Tongako fosa eta Kermadeceko fosaren mailan. Bere urperaketaren posizioa eta sakonera, aldatu egin ziren 1998 eta 2004 bitartean, luizi eta erupzioen ondorioz. Galdara, 1500 metroko sakoneran du, 13x8 kilometroko neurrikoa, eta itsaspeko sumendiaren konotik 5 eta 15 kilometro bitartean ipar-ipar-ekialderantz dago.

## Kanpo estekak
Mantua

**Mantua** (,  ahoskatua; emilieraz eta ) iparraldeko Italiako hiria da, Lombardia eskualdekoa, Mantuako probintziako hiriburua. Mincio ibaiaren ezkerraldean dago. 2015eko apirilean 48.677 biztanle zituen.

2008an Unescok Mantua eta Sabbioneta Gizateriaren Ondare izendatu zituen.

## Mugakideak 
Mantuak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Historia 
Etruriarrek sortu zuten K.a. VI. mendearen bukaera aldean. Erromatarren kolonia izan zen ondoren. 1126an udalerri bilakatu zen. 1272an jaurerri egin zen, Bonacolsiarren agintaritzapean. Garrantzi handiko kultura eta merkataritzagunea izan zen XIV. mendetik XVII. mendea arte. Gian Francesco Gonzagaren garaian (XV. mendean) Lonbardiako printzerriko hiriburu eta Italiako errege-egoitza garrantzitsuenetako bat izan zen. 1866an Italiaren barruan geratu zen.

## Eraikin garrantzitsuak 
* Rotonda di San Lorenzo: Hiriko eliza zaharrena, erromanikoa. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cañamero

**Cañamero** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 107 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.803 biztanle zituen 151,4 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Guadalupe (Cáceres)

**Guadalupe** (extremadureraz *Guadalupi*) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 135 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 2.114 biztanle zituen 68,2 km²-ko azaleran.

## Ondarea 
* Santa María de Guadalupeko errege monasterioa

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Navezuelas

**Navezuelas** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 129 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 699 biztanle zituen 60 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Guadalupe

**Guadalupe** Espainiako toponimo bat izan zen jatorrian, baina gaur egun mundu osoan hedatutako izen bat da, lekuena, pertsonena nahiz beste askotariko gauzena. Arabierazko *wadi* eta latinezko *lupus* izenetatik dator, hau da, *otsoen ibaia*. Oraindik ere izen hori du Extremaduran dagoen Guadalupe ibaiak.

## Erlijioa 
Katolikoek gurtzen duten Andre Mariaren deituretako bat da.
* Andre Maria Guadalupekoa (Extremadura), Ama Birjina gurtzen deneko deituretako bat, jatorriz Guadalupekoa (Extremadura, Espainia).
** Guadalupeko baseliza (Hondarribia, Gipuzkoa), hari eskainia.
* Andre Maria Guadalupekoa (Mexiko), Ama Birjina gurtzen deneko deituretako bat, jatorriz Tepeyac muinokoa (Mexiko Hiria, Mexiko), Mexikoren eta Amerikaren zaindaria, Filipinen bigarren zaindaria.

## Geografia 
'***
* Guadalupe (Arizona)
* Guadalupe (Kalifornia)
* Guadalupe konderria (Texas)
* Guadalupe mendiak
* Guadalupe mendien parke nazionala, Texas
* Guadalupe ibaia (Kalifornia)
* Guadalupe ibaia (Texas)
* Guadalupe-Nipomo dunak

**:**
* Guadalupe (Potosí)

**:**
* Guadalupe (Piauí)

**:**
* Guadalupe (Costa Rica)

**:**
* Guadalupe (San Vicente)

**:**
* Guadalupe (Cáceres)
* Guadalupe ibaia
* Santa María de Guadalupe

**:**
* Guadalupe (Cebu City)
* Guadalupe Nuevo eta Guadalupe Viejo
* Guadalupe City, Mindanao
* Guadalupe zubia eta Guadalupe MRT geltokia, EDSA, Metro Manila

**:**
* Guadalupe (eskualdea)

**:**
* Guadalupe (Antioquia)
* Guadalupe (Santander)
* Guadalupe muinoa, Bogotáko muino bat.

**:**
* Guadalupe (Behe Kalifornia)
* Guadalupe (Chihuahua)
* Guadalupe y Calvo (udalerria)
* Guadalupe (Nuevo León)
* Guadalupe (Oaxaca)
* Guadalupe (Puebla)
* Guadalupe (Zacatecas)
* Guadalupe uhartea
* Guadalupeko harana
* Guadalupeko mendilerroa
* Guadalupeko urtegia
* Villa Guadalupe

**:*'
* Guadalupe (Lambayeque)

## Itsasontziak 
* USS *Guadalupe* (AO-32)
* USNS *Guadalupe* (T-AO-200)
Ira Gershwin

**Ira Gershwin** (1896ko abenduaren 6a - 1983ko abuztuaren 17a) antzerkiko musikagilea zen, George Gershwin bere anaia gazteenarekin elkarlanean XX. mendeko abestirik gogoangarrienak konposatu zituen.

Georgerekin, 12 Broadwayko ikuskizun baino gehiago konposatu zituen, "I Got Rhythm", "Embraceable You", "The Man I Love" eta "Someone to Watch Over Me" abestiekin, eta "Porgy and Bess" opera.

George eta biek lankidetzan konposatutako lanak arrakastatsuak izan ziren, baina Iraren sormena bigarren mailan geratzen zen. Bere anaia goiz hil zen eta honek konposatzen jarraitu zuen. Jerome Kern ("Long Ago (and Far Away)"), Kurt Weill eta Harold Arlen musikagileekin ere lan egin zuen.

## Abesti gogoangarriak 
* "But Not for Me"
* "Embraceable You"
* "I Can't Get Started"
* "I Got Rhythm"
* "The Man I Love"
* "Someone to Watch Over Me"
* "'S Wonderful"
Adrarreko probintzia

**Adrar** (, *Wilayat Adrar*) Aljeriako Wilaya edo probintzietako bat da. 439.700 kilometro koadro ditu eta 401.197 biztanle 2008ko zentsoan. Hiriburua Adrar da. Guztira 11 barruti eta 28 udalerri ditu.

## Barrutiak 
## Kanpo estekak
Thomasen teorema

**Thomasen teorema** soziologiaren oinarrizko printzipioetako bat da. William I. Thomasek plazaratu zuen 1928ko *The Child in America: Behavior Problems and Programs* (*Haurrak Amerikan: Jokabide-arazoak eta programak*) liburuan.

Teorema ondoko hau da:

Jatorriz, ingelesez, teorema ondoko hau da:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Autobetetzen den profezia

## Kanpo estekak
Iragarpen autobete

**Iragarpen autobetea** iragarpen bera formulatzearen eraginez betetzen den iragarpena da. Robert K. Merton soziologo estatubatuarrak sistematizatu zuen kontzeptu hau *Social Theory and Social Structure* liburuan. Soziologo honek horrela definitzen du autobetetzen den profezia:

## Ikus, gainera 
* Thomasen teorema

## Kanpo estekak
Fomoré

**Fomoré** edo **Fomoriarrak** edo **Fomoriatarrak** (irlanderaz **Fomóiri** edo **Fomóraig**; ingelesez **Fomorians**). Aintzineko Irlandan bizi omen ziren erdi-jainkozko izaki erraldoien arraza, Greziar mitologiako Titaten antzekoak. Irlandar mitologiako Heriotz, Gaiztakeri eta Gauaren jainkoak ziren, itxura ezberdinetako inpernuko aberrazioak: batzuek begi, oin edo esku bakarra zuten; beste batzuek abere buruak, orokorrean ahuntzarena, beste batzuek aldiz ez, Elatha-k bezala, hau ilehoria eta ederra zen.

## Ezaugarriak 
Ozeano ezezagunetik haruntzago zegoen lurralde ilun bat zuten bizilekutzat, eta haien etorrera beleek iragartzen zuten.

Balor-ek kopetean begi bat zuen eta beste bat garondoan, haien erregea zen. Emakumezko azti eder bat zen heriotzaren mezularia, honi hiltakoen arimak ematen zizkion. Bere bidaietan beirazko txalupa nat erabiltzen zuen eta gazteak bere edertasunaren xarmaz liluraturik gelditzen ziren, bere atzetik joaten ziren eta honek formoriatarren herrialdera eramaten zituen, han esklabu bilakatuz.

## Historia 
thumb|308x308px|The Fomorians (or The Power of Evil Abroad in the World) (Fomoriarrak edo Infernuaren boterea munduan); John Duncan margolari sinbolistaren (1866-1945) marrazkia
Partholon eta bere herriaren aurka borrokatu ziren, eta Irlandako Uhartean bizi ziren Partholon-en ondorengoen biziei amaiera eman zien izurrite bubonikoaren ondoren, fomoriatarrek birpopulatu zuten uhartea berriz.

Baina borrokak sortu ziren berriz, oraingoan Nemed-tarrekin (hilen lurraldeetatik etorritakoak). Nemed-ek lau fomoretarrei batera borroka egiteko erronka luzatu zien eta lau borrokaldietan galdu egin zuen, bere biziari ere amaiera emanez, honenbestez fomoretarrek beren nagusigoa irlandar lurraldeetan zehar ezarri zuten.

Aldi honetan boterea lortu nahian bi errege zeuden liskarretan: Connan eta Morc. Biak ere agintekeri latza zuten ezarria Nemed-tarren gain, azken hauek altxatu egin zirelarik. Beren hiru buruzagien agintepean uhartean barneratu eta dorrea hartu zuten. Morc-en ekintza oldarkor batek Nemed-tarren biziekin amaitu zuen, haietako 30 izakien salbuespenarekin. Bizirik gelditu zirenen azken talde hau Irlandako itsasoen ondoan hil zirela esan ohi da.

Tuatha Dé Danann-tarrak izan ziren Fomoretarrak garaitu zituzten bakarrak, honen ondoren Fomoretarrak heuren aberrira itzuli ziren.

## Aipamenak 
Donnelly, Ignatius L.. *Atlantis: The Antediluvian World*. Dover Publications. Page 406. .

## Ikus, gainera 
* Tuatha Dé Danann
* Irlandar mitologia
* Zeltiar mitologia
* Gaelera
* Nazio zeltak
* Hizkuntza zeltak
* Zelta
* Irlandako historia

## Kanpo estekak
Tongako itsas hobia

**Tongako itsas hobia** Ozeano Barean dagoen itsas hobi bat da, tokirik sakonenean 10.882 metroko sakoneraraino iristen dena. Kermadec-Tonga Subdukzio gunearen iparraldeko muturrean dago. Subdukzio gune aktiboa da, non Pazifikoko plaka Tongako plakaren eta Indoaustraliako plakaren azpian subduzitzen den. Tongako itsas hobia iparraldetik ipar-ekialderantz hedatzen da, Kermadec uharteetatik Zeelanda Berriko Ipar uharteraino. Itsas hobiak Tongako plakaren iparraldean mendebalderantz egiten du, eta ertz transformanteko gune bihurtzen da.

Itsas hobi hartan daude Apollo 13 huts egindako misioaren isotopo erradioaktiboen sorgailu termoelektrikoaren azken hondarrak.

## Kanpo estekak
Tonga Plaka

thumb|500px|Tonga Plakaren mapa
**Tonga Plaka** mikroplaka tektoniko bat da. Bere hedadura 0,00625 estereorradianekoa da. Orohar, Australiar Plakarekin lotua dago.

Ozeano Barearen mendebaldean dago eta Tonga uharteak hartzen ditu.

Tonga Plakak, Niuafo'ou Plaka, Australiar Plaka eta Kermadec Plaka ditu mugakide.

Aipaturiko beste plakekin dituen mugak, Tongako fosak eratzen ditu Tonga uharteen ekialdeko kostaldean.

Tonga Plaka, milioi bat urteko 9,30ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 28º 81' ipar latitudean eta 02º 26' eki longitudean kokatutako polo baten arabera.

Izena, Tonga uharteek ematen diote.

## Kanpo estekak
Saucedilla

**Saucedilla** Cáceresko probintziako (Espainia) udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 778 biztanle zituen 60,41 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Clurichaun

**Clurichaun**a irlandar izaki mitologikoa da, mozkorti, bakarti eta oso suminkorra, leprechaunaren "irudi gautarra eta gaiztoa". Tabernak eta garagardotegiak okupatzea gustatzen zaio. Gauez bizi da. Ardi eta txakurren gainean jartzea gustatzen zaio zaldiz ibiliko bailitzan bezala.

Esan ohi denez izaki hauei ongia eginez gero, izaki hauek zure upategia zainduko dute, baina hauei gaizkia eginez gero, izaki hauek neurrigabeko gaiztakeriak egingo dizkizute zure etxean eta zure ardo guztia ihaurriko dute.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Leprechaun
* Far darrig
* Irlandar mitologia
* Zeltiar mitologia
* Gaelera
* Nazio zeltak
* Hizkuntza zeltak
* Zelta
* Irlandako historia

## Kanpo estekak