Naomi Shihab Nye

**Naomi Shibiz Nye** (; Saint Louis, AEB,1952ko martxoaren 12a) palestinar-estatubatuar poeta, editore, kantautore eta eleberrigilea da. Aita palestinarra eta ama estatubatuarra zituen. Sei urte zituela hasi zen bere lehen poesia konposatzen; guztira 30 poema liburu baino gehiago argitaratu ditu. Bere lanak poesia, helduentzako fikzioa, irudi-liburuak eta eleberriak dira. Nyek Haur Literaturako *NSK Neustadt saria* jaso zuen 2013an, idazle gisa egindako lanagatik, eta, 2019an, Poesia Fundazioak "Young People's Poet Laureate" izendatu zuen 2019-21 urteetarako.

## Bizitza goiztiarra 
Naomi Shihab Nye 1952an jaiotako poeta eta konpositorea da. Bere aita, Aziz Shihab, kazetari, editore eta idazlea; ama, aldiz, Miriam Allwardt Shihab, Montessori eskolako irakasle eta artista amerikarra. Bere aita Palestinan hazi zen. Bera eta bere familia errefuxiatu bihurtu ziren 1948ko Nakban, Israelgo estatua sortu zenean. Naomiren hitzetan, bera umea zela, aita shock egoera batean zegoen bizi izandako zituazio gogorra dela eta.

Naomi Ferguson hirian hazi zen, Missouriko Saint Louis konderrian. Bere amak Philip Guston eta Max Beckmannekin ikasi zuen Washingtongo Unibertsitatean Saint Louisen. 1966an, Nyek 14 urte zituenean, bere amama gaixotu eta familia Zisjordaniara joan zen bizitzera. Handik urtebetera, 1967ko Sei Eguneko Gerra hasi baino lehen,

Nye Robert E. Lee Institutuan graduatu zen, non  aldizkariko editorea izan zen. 1974an, Ingeles eta munduko erlijioetan lizentziatu zen Trinity Unibertsitatean, eta geroztik San Antonion bizi izan da.

### Erredakzioa 
Nyek "poeta ibiltari" gisa hartzen du bere burua, eta bere poesia haurtzaroko oroitzapenek eta bidaiek inspiratzen dutela dio. Bere hitzetan: "San Antonion etxean bezala sentitzen naiz, denborarik luzeena bertan bizi izanagatik. Baina edonon senti zaitezke  etxean bezala, maletak askatu eta leku atsegin bat aurkitzean". San Antonio poema askoren inspirazioa da. Hala sustraiak zein lekuaren zentzua gai garrantzitsuak dira bere lan askotan. Haren poemak zintzo eta eskuragarriak izan daitezke, maiz irudi arruntak modu harrigarrian erabiliz.  Atzerriko esperientzietan sartu eta barnetik kontatzeko duen gaitasunak Elizabeth Bishop gogorarazten du, eta haren "ahots" sinplea eta zuzena William Stafford aholkulariaren antzekoa da.

*Different Ways to Pray* bere lehen poema bildumak kulturen arteko antzekotasun eta ezberdintasunak jorratu zituen. Bere gainontzeko liburuak, *19 Varieties of Gazelle: Poems of the Middle East*, *Red Suitcase*, eta *Fuel;* *Never in a Hurry* izeneko saiakera bilduma; *Habibi* izeneko gazte helduentzako eleberri bat (1970eko hamarkadan Jerusalemera joaten den nerabe arabiar baten istorio autobiografikoa) eta *Lullaby Raft* umeentzako liburua dira*.* Azken hau*,* bere bi musika albumetako baten izena ere bada. (Besteak *Rutabaga-Roo* du izena; biak edizio mugatuak ziren).

Nyeren lehen bi liburuak, *Tattooed Feet* (1977) eta *Eye-to-Eye* (1978), bertso libreetan idatziak daude. Nyeren lehen bildumak, *Different Ways to Pray* (1980), kulturen arteko ezberdintasunak ditu ardartz, Kaliforniatik Texasera edota Hego Amerikatik Mexikora.  *Hugging the Jukebox* (1982), Voertman Poetry Saria irabazi zuen bilduma, pertsona ezberdinen arteko konexioetan zein herritarren perspektibetan oinarritzen da. *Yellow Glove-k* (1986), ordea, gai tragiko eta mingarriagoekin egindako poemak biltzen ditu. Poetry Fundazioaren arabera, *Fuel* (1998) izan daiteke Nyeren libururik txalotuena, hainbat gai, eszena eta leku batuz. 

G. G. V. Gloucester Konderriko Eskola Kontseiluari buruzko bere iritzia ematean, Andre Davis epaileak Nyeren *Famous* olerkiari egin zion erreferentzia. 

Haren *So much happiness* poema *Parabola* aldizkariaren  "happiness" atalean argitaratu zen.

### Edizio-antologiak 
Nyek olerki antologia asko editatu ditu, bai gazte, bai helduentzako. *This Same Sky: A Collection of Poems from around the World* da ezagunenetako bat, 68 herrialdetako 129 poetek itzulitako lana jasotzen duena. Bere analogiarik berriena *Is This Forever, Or What?: Poems & Paintings from Texas* da*.*

## Bizitza pertsonala 
Bere burua "poeta ibiltaritzat" duen arren, Shihab Nyek San Antonio du etxetzat eta bertan bizi da bere familiarekin. Berak dioenez, Zisjordaniara amona bisitatzera joateak bizitza aldatu zion. 1978an, Michael Nyerekin ezkondu zen, hasieran abokatu gisa lan egin zuena eta, geroago, argazkigintzan eta goseari, haurdunaldi nerabeari eta buruko gaixotasunari buruzko gaiak idatzi zituena. Seme bat dute.

### Saiakuntzak 
* *Never in a Hurry: Essays on People and Places.* University of South Carolina Press. 1996. 

### Eleberriak 
* *Habibi.* Simon Pulse. 1999. 
* *Going, Going.* Greenwillow Books. 2005. 
* *The Turtle of Oman.* Greenwillow Books. 2014. 
* *The Turtle of Michigan.* Greenwillow Books. 2022. 

### Istorio laburrak 
* *There is no Long Distance Now. HarperCollins. 2011. ISBN 978-0-06-201965-3.*
* *Hamadi.*
* *Tomorrow, Summer.*

### Diskografia 
* ''Rutabaga-Roo – I've Got a Song and It's for You* (Flying Cat, 1979)

### Editore lanak 
* Naomi Shihab Nye, ed. (1995). *The Tree Is Older Than You Are: A Bilingual Gathering of Poems & Stories from Mexico with Paintings by Mexican Artists.'' Simon & Schuster Children's Publishing. 
* Naomi Shihab Nye, Paul B. Janeczko, eds. (1996). *I Feel a Little Jumpy Around You: Paired Poems by Men & Women.* Simon & Schuster. 
* Naomi Shihab Nye, ed. (1996). *This Same Sky: A Collection of Poems from Around the World*. Aladdin Paperbacks. ISBN 978-0-689-80630-8.
* Naomi Shihab Nye, ed. (1998). *The Space Between Our Footsteps.* Simon & Schuster Children's Publishing. 
* Naomi Shihab Nye; Ashley Bryan, eds. (2000).  *Salting the Ocean: 100 Poems by Young Poets.* HarperCollins. ISBN 978-0-688-16193-4.
* Naomi Shihab Nye, ed. (2010). *Time You Let Me In: 25 Poets Under 25.* Greenwillow Books. 

### Ikerketa kritikoak 
* Abouddahab, Rédouane.	"The Life of ‘Words under the Words.’ The Father Figure, Mourning, and the Music of Desire in Naomi Shihab Nye’s ‘Brushing Lives.’" *Revue Française d’Études Américaines* 170 (2022): 83-96.
* Abouddahab, Rédouane. "The Father as a Figure of Exile: Desire and Sublimation in Naomi Shihab Nye’s ‘My Father and the Figtree’." In S. Brownlie and R. Abouddahab, eds., *Figures of the Migrant: The Roles of Literature and the Arts in Representing Migration,* New York and London, Routledge, 2022, 127-146.
* Gómez-Vega, Ibis. "The Art of Telling Stornoyies in the Poetry of Naomi Shihab Nye." *MELUS* 26.4 (Winter 2001): 245-252.
* Gómez-Vega, Ibis. "Extreme Realities: Naomi Shihab Nye's Essays and Poems." *Alif: Journal of Comparative Poetics* 30 (2010): 109-133.
* Mercer, Lorraine, and Linda Strom. "Counter Narratives: Cooking Up Stories of Love and Loss in Naomi Shihab Nye's Poetry and Diana Abu-Jaber's Crescent." *MELUS* 32.4 (Winter 2007):
* Orfalea, Gregory. "Doomed by Our Blood to Care: The Poetry of Naomi Shihab Nye." *Paintbrush* 18.35 (Spring 1991): 56-66.

### Hitzaurreak 
* Clack, Cary, (2009). *Clowns and Rats Scare Me*. Trinity University Press. 
* Stafford, William, (2014). *The Osage Orange Tree*. Trinity University Press. 
* Ornelas, Christopher, (2017). *Name Them—They Fly Better: Pat Hammond’s Theory of Aerodynamics*. Trinity University Press. 

## Sariak eta aintzatespenak 
Nyek sari ugari irabazi ditu, horien artean lau *Pushcart sari*, ''Jane Addamsen children's Book Award*, *Paterson Poetry Saria*, Ameriketako Liburutegi Elkartearen liburu garrantzitsu eta hoberenen hainbat aipamen eta 2.000 Witter Bynner-eko beka bat. 1997an, Trinityko Unibertsitateak, ikasle goraipagarri bezala ohoratu zuen.

1997an, Nye Guggenheimeko poesia-lagun bihurtu zen. 2000. urtean, Witter Bynner Fellow bihurtu zen Nye, Kongresuko Liburutegiak saritua. 2002an Lannan Literary Fellow bihurtu zen. 2009ko ekainean, Nye izendatu zuten PeaceByPeace.com lehen bake heroietako bat. 2013an, Nyek *Robert Creeley saria* irabazi zuen.

2012ko urrian, Oklahomako Unibertsitateak eta *World Literature Today* aldizkariak babestutako *NSK Neustadt Saria* jaso zuen Haurren literaturagatik.

2019an, Poesia Fundazioak Nye haien *Young People 's Poet Laureate'' izendatu zuen 2019-21 agintaldirako. Fundazioaren iragarkiaren arabera, Nyeren idazketa-estiloa "modu erraz, bero eta sofistikatuan idatzita egonik, adin guztietarako da egokia, baita irakurle gazteenentzat ere".

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* "Biography of an Armenian Schoolgirl," "The Shapes of Mouths at Parties," and "So Much Happiness" by Naomi Shihab Nye in Kalliope: A Journal of Women's Literature and Art.
* *Art at Our Doorstep: San Antonio Writers and Artists* featuring Naomi Shihab Nye. Edited by Nan Cuba and Riley Robinson (Trinity University Press, 2008).

## Kanpo estekak 
* Naomi Shihab Nye Papers 
* Naomi Shihab Nye Kongresuko Liburutegian, 41 liburutegi-katalogoko erregistroekin.
* Naomi Shihab Nye. Profila eta olerkiak Poetas.org
* Ferguson eta Palestinan hazten
* Naomi Shihab Nye. Bere bizitza poema bat da