open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
York etxea

[thumb|York etxearen [arrosa (argipena)|larrosa zuria.]]

**York etxea** Ingalaterrako errege leinu bat izan zen. XV. mendean York familia Ingalaterrako Gerra Zibilan barneratua egon zen.

Familia Yorkeko Dukea zen Rikardo Yorkekoaren ondorengoa zen eta ikurtzat larrosa zuria zuen. Gerra Zibilan Lancaster etxearen aurka borrokatu zen. York eta Lancaster leinuen arteko lehia 1399an Henrike Lancasterkoa, Henrike IV.a Ingalaterrakoa izenez errege koroatu zutenean hasi zen. Azkenik Bi Larrosen Gerra amaitzean eta Rikardo III.a Ingalaterrakoak 1485ean Boswortheko gudua galtzean, Isabel Yorkekoa gudu hartan garaile atera zen Henrike VII.a Ingalaterrakoarekin ezkondu zen, eta bi hauen ondorengoak XVI. mendean zehar Ingalaterra gobernatu zuten Tudor etxekoak izan ziren.

## York etxeko erregeak 
* Eduardo IV.a Ingalaterrakoa, 1461-1470 eta 1471-1483
* Eduardo V.a Ingalaterrakoa, 1483
* Rikardo III.a Ingalaterrakoa, 1483-1485

## Kanpo estekak
Juan Ugalde

**Juan Ugalde Díez** (Bilbo, Bizkaia 1958) margolari espresionista da.

Madrilen Arte Ederrak ikasi ondoren, 1984an Patricia Gadea madrildar margolaria ezkondu eta biek Mariano Lozano eta Dionisio Cañas poetarekin batera *Estrujenbank* taldea sortu zuten, *la movida madrileña* izeneko mugimenduaren barnean zegoena.

Bere lanak hainbat museotan daude erakusgai, tartean Gasteizko Artium Museoan.

## Erreferentziak
Jenaro Urrutia

**Jenaro Urrutia Olaran** (Plentzia, Bizkaia, 1893 &ndash; Bilbo, Bizkaia, 1965eko urtarrilaren 2a) euskal herritar margolaria izan zen. Ikasketak Bilbon hasi ondoren, lau urtez Parisen eta Erroman osatu zituen. 1926tik 1929ra bitartean, Euskal Artisten Elkartearen presidentea izan zen.

thumb|ezkerrera|*Bañistas*, Jenaro Urrutia

[thumb|ezkerrera|*Desnudo*, Jenaro Urrutia. [Rafaelen eragina duen fauvismo italiarraren kutsua ageri da.]]

## Bizitza 
Bilboko Arte eta Lanbide Eskolan hasi zituen margolaritza ikasketak; 1918an Bizkaiko Aldundiak beka bat eman zion Parisen bere ikasketak sakontzeko, eta bi urtez bizi izan zen Parisen.

1921ean erakusketa bat egin zuen Bilboko Euskal Artisten Elkartean. Bizkaiko Aldundiak berriz ere beka bat eman zion, Italiara joateko oraingoan, eta 1923an Erromara joan zen. Hurrengo urtean beste erakusketa bat egin zuen Artisten Elkartean.

Erakusketa hartako bi lan Bilboko Arte Modernoko Museorako aukeratu zituzten: *Bañistas* eta *Naturaleza muerta*. 1926an Euskal Artisten Elkarteko lehendakari izendatu zuten, eta Donostiako 1928ko Euskal Aste Nagusian erakusketa bat egin zuen Euskal Artisten Elkartean.

Espainiako Gerra Zibila amaitu ondoren, hainbat erakusketa egin zuen Bilbon 1960. urtera arte. Garai hartan horma-pinturarekiko ardura sortu zitzaion eta mota horretako lan ugari egin zituen, hala nola Barakaldoko San Jose parrokian, Lutxanako Artzain Onaren elizan, Bilboko San Joan Bataiatzailearen elizan eta Santa Marinako Antituberkulosoan, eta Barakaldoko San Josen. Beste obra aipagarri batzuk: *Teresita*, *Preparando la merienda*, *El amaiketako*, *Barrenadores de Vizcaya*, *Bañistas*, *Naturaleza muerta*, *Mujeres del campo*, *Reposo* eta *La ventana al paisaje*.

Urrutia Erroman bizi izan zenean Pizkundeko pintoreek —Rafaelek batez ere— erakarri zuten, eta Rafael izan zen hain zuzen ere Urrutiaren lehenengo mugarria. Euskal ohiturak bere erara interpretatzen ditu, eta bere lanetan idealizazioa nagusitzen zaio errealismoari. Bestalde, bere lanak ondo eraikiak daude; indar eta espiritualtasun handikoak dira. Arte-kritikariek hasiera-hasieratik harrera ona egin zioten bere lanari. Urrutiaren lanek kolorearen fintasuna dute ezaugarri berezkoena. Esan ohi da, euskal pinturaren ezaugarri nagusia gris, urdin eta berdeen gamen leuntasuna dela; Urrutiak hori jasotzeaz gainera, sentiberatasuna eta kolore aberastasuna gehitu zizkien bere lanei. Bestalde, soiltasunaren bidez irudiak handitu eta leundu egiten ditu, eta gainera sakontasun handia ematen dio lanari.

## Lan nabarmenak 
* *Barrenadores de Bizkaia
* *El amaiketako
* *Mujeres del campo
* *Gazkeak lanean
* *Descansando
* *Aldeana con manzanas
* ''Bañistas

## Erreferentziak
Raul Urrutikoetxea

**Raul Urrutikoetxea García** (Donostia, 1962 - *ibidem.*, 2002ko irailaren 25a) euskal herritar margolari neorrealista izan zen.

EHUn Arte Ederrak ikasi ondoren, hiriko paisaiak margotzeari ekin zion. Hil zenean, eta Jesus Mari Lazkanorekin batera, bere belaunaldiaren euskal artistarik nagusienetariko bat izan zen.

## Erreferentziak
Vicente Berdusán

**Vicente Berdusán Osorio** (Ejea de los Caballeros, Aragoi, 1632ko urtarrila - Tutera, Nafarroa Garaia, 1697ko urtarrilaren 30a) euskal herritar margolaria izan zen.

Nahiz eta Aragoin jaio, zortzi urte zituela umezurtz geratu eta Tuterara etorri zen, Juan Gurrea bere osabarekin bizitzera. Bertan lantegi bat sortu zuen, eta Hego Euskal Herrian, Errioxan eta Aragoin lan egin zuen.

## Galeria 

Fitxategi:Conversión del duque de Aquitania.jpg|*Conversión del duque Guillermo de Aquitania por San Bernardo de Claraval* (1673)
Fitxategi:San José con el Niño Jesús.jpg|*San José con el Niño Jesús* (1672)
Fitxategi:Vicente Berdusan y Osorio 001.jpg|*Santiago Matamoros*
Fitxategi:Vicente Berdusán Osorio - San Bernardo de Claraval (1671-1673).jpg|*San Bernardo de Claraval* (1671-1673)

## Erreferentziak
Elizbarruti

**Elizbarrutia** edo **diozesia** gotzain, artzapezpiku edo beste prelatu baten agintepean dagoen barruti edo administrazio-eremu bat da, maiz lurralde batekin bat datorrena. Kristau eliza batzuen antolaketa modua da, Eliza Katolikoan eta Eliza Anglikanoan kasu. Eliza Katolikoan artxidiozesiak daude gainera, diozesiak baino maila altuagoa duten barrutiak direnak.

Diozesi izena Antzinako Erromako garaietatik dator, diozesia III. mendearen ondorengo administrazio-barrutiei ematen baitzitzaien. Diozesi hauetako buruak, antzinate berantiarrean, *vicarius*ak ziren, elizan gerora ere hartuko den izena, bikario.

## Kanpo estekak
Tudor dinastia

thumb|250px|eskuinera|Tudor larrosa.
**Tudor dinastia** 1485 eta 1603 bitartean Ingalaterra gobernatu zuen errege leinu bat izan zen. Bere ikurra Tudor larrosa zen, hamar lore-hostodun larrosa, bost hosto gorri ertzetan eta bost horri zuri erdialdean, honek Lancaster etxea eta York etxearen arteko batasuna eta XV. mendean Ingalaterrako Erresumak jasan zuen Gerra Zibilaren amaiera irudikatzen zuen.

## Tudor etxeko errege-erreginak 
* Henrike VII.a Ingalaterrakoa, (1485-1509 bitartean erregetzan)
* Henrike VIII.a Ingalaterrakoa, (1509-1547)
* Eduardo VI.a Ingalaterrakoa, (1547-1553)
* Joana Grey, (1553)
* Maria I.a Ingalaterrakoa, (1553-1558)
* Elisabet I.a Ingalaterrakoa, (1559-1603)

## Kanpo estekak
Daniel Txopitea

**Daniel Txopitea Guinda** (Ermua, Bizkaia, 1950eko otsailaren 24a - Donostia, 1997ko urtarrilaren 27a) euskal herritar margolaria eta eskultorea izan zen. Bi urte zituela Eibarra joan zen, eta gerora hantxe ikasi zuen lanbidea bere kabuz. Enkoari, Lekarok eta (Fernando Beorlegirekin eta Iñaki Larrañagarekin batera) Gorutztaldeak sortu zituen.

## Bizitza 
Txikitan, sorkuntza artistikorako gaitasuna izan arren, bere prestakuntza osatzeko modurik ez zuen izan. 1966an lanean hasi zen Eibarko enpresa batean, eta geroago, lantegi horretan bertan, marrazkilari-lana egin zuen. Hasierako urte horietan hainbat sari eskuratu zituen, Mutriku, Deba eta Zarautzen, esaterako. Debako Arte Eskolaren sorreran parte hartu zuen, eta 1970ean, beste hainbat artistarekin batera (Fernando Beorlegi, Paulino Larrañaga eta Marino Plaza), lantegi batean jardun zuen. 1974an  Gorutz taldearen sortzaile izan zen lagun horiekin beraiekin.

Euskal Herriko gainerako artegileekin harreman estua izan zuen, horien artean, Jorge Oteizarekin. 1980an, Bilboko Arte Ederren Museoan, *La Trama del Arte Vasco* talde-erakusketan parte hartu zuen. Garai horretan errealismo soziala islatu zuen Txopiteak bere lanetan. 1976an Zarautza aldatu zen, eta bere lantegia ireki zuen, bertako Mendizabal baserrian. Arte kritikari gisa artikuluak argitaratu zituen *La Voz de España*, *El Correo* egunkarietan eta *Cine Club Vasco* aldizkarian. Artikulugile modura aritzeaz gain, literaturgintzan ere jardun zuen, bi eleberri eta hainbat kontakizun kaleratuz. Erakusketak ere egin zituen, Euskal Herrian zein Euskal Herritik kanpo, Mallorca, Erroma, Chicago, Murtzia, Tenerife, eta Zaragozan, esaterako. Donostiako Altxerri Erakustokiko zuzendari gisa lan egin zuen 1987 eta 1990. urteen artean.

## Erreferentziak
Pilar García

**Pilar García Escribano** (Murchante, Nafarroa Garaia, 1942ko azaroaren 1a) euskal herritar margolaria da.

## Bizitza 
Iruñean ikasi zuen. García Escribanorentzat, pintura bere emozioak adierazteko instintuzko zerbait da. Bakarkako eta lantaldeko erakusketa askotan hartu du parte.

### Margolari ibilbidea 
Zaragozan hasi zen lanean, Sagrario Lamban margolariarekin, eta, geroago, Iruñeko Arte eta Lanbide Eskolan sartu zen, non Juan Jose Akerreta eta Salvador Beuntzaren margolaritza eta marrazketa eskolak jaso baitzituen, hurrenez hurren. Pedro Salaberri, Jesus Lasterra eta Cesar Muñoz Solaren tailerretan ere izan zen.

Bere lehen bakarkako erakusketa 1983an izan zen, Tuterako Prisma galerian, eta beste batzuk jarraitu zituzten, besteak beste, 2001ean Iruñeko Ziudadelan eta Madrilgo Juan Bravo Aretoan.

Francisco Javier Zubiaur Carreño Nafarroako Unibertsitateko arte historialariak hauxe esan zuen bere artikuluetako batean:«Udazken estreinatu berriak ibaiertzeko paisaiaren ikuspegira hurbilduko gaitu. Kontua ez da orain Charela de Monguilot edo Muñoz Sola. Murchanteko Pilar García Escribano margolariak aire zabalean margotutako paisaien eta natura hilen multzo ondo landua aurkezten du, maite duen eta bere sekretuak ezagutzen dituen lurrari maitasuna ematen dion sakontasunarekin sentituak. Ia hogei urtez erakusketak egin, isilik ikasi, adore hartu eta naturaren agindua errespetatu ondoren, ebazpen plastiko interesgarriz betetako une batera iritsi da Piñar García margolaria.»

Pilar García Escribanok, *Paisajes navarros con bodegón* erakusketarekin Nafarroako hiriburura, Iruñera, itzuli zenean, hauxe esan zuen bere lanari buruz:«Nire koadroak une bakoitzaren seme-alabak eta nire arimaren isla dira.»   

## Iruditegia 

Fitxategi:El faro224.jpg|*El Faro*
Fitxategi:Granadas224.jpg|*Granadas*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Merche Goñi

**Mercedes Goñi Nabatz** (Iruñea, 1945 &ndash; 2019ko urtarrilaren 17a) euskal herritar margolari eta eskultorea izan zen.

Iruñean ikasi eta hainbat hiritan izan zituen erakusketak, batez ere Nafarroan, bereziki marrazketa, margolaritza, zeramika eta fotograbatua, azken hau Madrilen. 1971tik aurrera instituzio desberdinetan margolaritza-ikastaro asko eman zituen.

## Bakarkako erakusketak 
* 1984.- Nafarroako Kutxaren aretoa Burlatan.
* 1991.- Iruñeko Udal Kutxan.
* 1993.- Iruñeko “La Cava” kafe-galeria.
* 1997.- Iruñeko gotorkekuaren bolboretegian.
* 2004.- Juan Bravo aretoa, Madril.
* 2004.- Gotorlekuan, Iruñean.
* 2005.- Tarazonako Udaletxean (Zaragoza).
* 2010.- Zizur Nagusiaren Kultura-aretoan.
* 2011.- "Lerroaren askatasuna" erakusketa, Iruñeko gotorkekuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* : Webgune ofiziala 
* : Mertxe Goñi Auñamendi Entziklopedian
Hirurehun eta hirurogeita bat

**Hirurehun eta hirurogeita bat** (361) hirurehun eta hirurogeiaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita biaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hormigo

**Hormigoa** edo **hormigoak** (latinetik *formīca*, "inurri") zerealen irina edo ogia ur hutsean edo barazkien irakitetik ateratako uretan egosiz egiten den jakia da. Uraren ordez esnea ere erabil daiteke, eta batzuetan eztia eta fruitu lehor xehatuak eransten zaizkio.

Trebiñun erremolatxaren ura erabiltzen da irina egosteko.

## Kanpo estekak 
*  Arabako hormigoei buruzko artikulua
Hirurehun eta hirurogeita bi

**Hirurehun eta hirurogeita bi** (362) hirurehun eta hirurogeita bataren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita hiruaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hirurogeita hiru

**Hirurehun eta hirurogeita hiru** (363) hirurehun eta hirurogeita biaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita lauaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hirurogeita lau

**Hirurehun eta hirurogeita lau** (364) hirurehun eta hirurogeita hiruaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita bostaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hirurogeita bost

**Hirurehun eta hirurogeita bost** (365) hirurehun eta hirurogeita lauaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita seiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Kardinal (katolizismoa)

thumb|Kardinalen jantziak.
**Kardinala** Eliza Katoliko Erromatarrarren Aita Santuak ematen duen ohorezko titulu nagusia da. Elizako goi-kargudun hauek kardinal-batzarra osatzen dute, Aita Santuak kargua utzi edo hiltzean hurrengoa hautatzen duen erakundea dena.

Kardinal hitza latinezko *cardo* hitzetik dator, euskaraz gontza esan nahi duena. Hitzak Elizarako bere eginkizunen inportantzia adierazten du.

Zuzenbide kanonikoko kodearen 350.1. kanonaren arabera, hiru ordenako kardinal daude:
* Ordena episkopala: kardinal apezpikuak
* Ordena presbiteriala: kardinal presbiteroak
* Ordena diakonala: kardinal diakonoak

XIII. mendeaz geroztik Aita Santuak hautatzen dituzte. 1586an horien kopurua 70era mugatu zuen Sixto V.ak, baina Joan XXIII.ak 89 kardinalera zabaldu zuen muga 1958an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tripolitania

thumb|Tripolitaniaren kokapena.
**Tripolitania** (arabieraz: طرابلس *Ṭarābulus*; amazigeraz: *Ṭrables*; latinez: *Regio Tripolitana*) Libiako eskualde historiko eta antzinako probintzia da.

1927 eta 1934 artean Italiako kolonia independente izan zen. 1934 eta 1963 artean, Zirenaika eta Fezzan eskualdeekin batera, Italiar Libia eta Libiako Erresuma osatzen zuten hiru probintzietako bat izan zen.

Tripoliz gain, eskualdeko hiri nagusiak Misratah, Az Zawiyah, Gharyan, Al Khums, Tarhuna eta Sirte dira.

## Biztanleria 
**Iturria**: 1964, 1973, 1995 eta 2006ko erroldak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fezzan

thumb|Fezzanen kokapena.
**Fezzan** (arabieraz: فزان *Fizzān*; amazigeraz: *Fezzan*; latinez: *Phasania*) Libiako eskualde historiko eta antzinako probintzia da.

1934 eta 1963 artean, Tripolitania eta Zirenaika eskualdeekin batera, Italiar Libia eta Libiako Erresuma osatzen zuten hiru probintzietako bat izan zen.

Saharan dagoen eskualde honen hiriburu eta hiri nagusia Sabha da.

## Biztanleria 
**Iturria**: 1964, 1973, 1995 eta 2006ko erroldak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Morsø

**Morsø** edo **Mors** Danimarkako Iparraldeko Jutlandiako eskualdean dagoen uhartea da, bai eta izen bereko udalerria ere. Limfjord barnean kokaturiko uhartea da eta herri nagusia **Nykøbing Mors** da.

## Geologia 
Diatomita jalkinez osaturiko uhartea da, bertako hizkuntzan *moler* esaten zaiona. Moler museoa dago bertan, uhartearen historia geologikoa, daniarren bilakaera eta fosil ugari dauzka erakusgai.

## Herriak 
**Nykøbing Mors** da udalerriko eta uharteko hiriburua. 1299an jaso zuen hiri titulua eta gaur egun 9.198 (2011) biztanle ditu.

## Garraioa 
Bi zubi handik elkartzen dute Vendsyssel-Thy uhartea eta Jutlandia penintsularekin, 382 metro luzen den *Vilsundbro* iparralderantz eta 1717 metrotako luzera duen *Sallingsund* hegoalderantz. Trena eta ferry sistema ere baditu.

## Ondasun nabarmenak 
* **Jesperhus lorategiak:** Milioi bat landare espezietik gora ditu. Hauetaz gain tximeleta biltegia, akuariuma, hegaztitegia eta terrarioa ere baditu.
* **Moler museoa:** Fosil bilduma itzela dauka.
* **Hanklit:** 30 metroko garaiera duen itsaslabarra.

## Ikus, gainera 
* Danimarkako uharte nagusiak

## Kanpo estekak 
*  Turismo bulegoaren webgunea
Holstebro

**Holstebro** Danimarkako Erdialdeko Jutlandiako eskualdean dagoen hiria da.

## Historia 
*Storåen* errekaren pasabidean sortu zen hiria, gerora zubia eraiki zuten. Izena *holdested ved broen* izan bide zen hasieran, danieraz "zubiaren ondoan dagoen deskantsatzeko gunea" esan nahi du. Ribeko apezpikua zen Thygek aipatzen du lehenengo aldiz 1274ean. 1552an suak erre zuen hiriaren zatirik handiena.

Gaur egun Jutlandia mendebaldeko hiri industrial, merkatal eta kulturala da.

## Kultura 
Bizitza kultural handia duen hiria da. Bertan izan zuen egoitza *Peter Schaufuss Ballet Konpainiak* 1997 eta 2009 artean. Aipatzekoak dira era berean Odin Antzokia eta 1991ean eraiki zen *Holstebro Convention and Culture Center*. Hainbat museo ere baditu, garrantzitsuena arte museoa izanik.

Uda bukaeran *Holstebro Festive Week* jaialdia ospatzen da urtero.

## Hiri senidetuak 
**Douzelage** taldeko partaidea da. Talde honetan Europako 24 herrialdetako hiri bana dago.

## Holstebrotar ezagunak 
* Morten Skoubo (1980- ): 2006 eta 2008 artean Errealeko jokalaria izan zena.

## Kanpo estekak
Zirenaika

thumb|Zirenaikaren kokapena.
**Zirenaika** (arabieraz: برقة *Barqa*; amazigeraz: *Berqa*; antzinako grezieraz: *Κυρηναϊκή*) Libiako eskualde historiko eta antzinako probintzia da.

Antzinaroan Pentapolis zuen izena. Erromatarrek konkistatu zutenean, hasieran Kreta eta Zirenaika probintziaren barnean sartu eta gero bitan zatitu zuten, Libia Pentapolis eta Libia Sicca artean hain zuzen ere.

Musulmanek *Barqa* zioten eskualdeari. 1934 eta 1963 artean, Tripolitania eta Fezzan eskualdeekin batera, Italiar Libia eta Libiako Erresuma osatzen zuten hiru probintzietako bat izan zen.

Eskualdeko hiri nagusiak Benghazi, Al Bayda, Tobruk, Darnah, Ajdabiya
eta Al Marj dira.

## Biztanleria 
**Iturria**: 1964, 1973, 1995 eta 2006ko erroldak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kardinal (argipena)

**Kardinal** hitzak adiera hauek ditu:
* matematikan, zenbaki kardinalak multzo bateko elementu-kopurua dira;
* gramatikan, **kardinala** numero gramatikal mota bat da;
* geografian, puntu kardinalek planoko orientazioa adierazten dute (iparra, ekialdea, hegoa eta mendebaldea);
* Eliza Katolikoan, kardinala aita santua hautatzen duten Elizako goi-kargudun edo prelatuetako bakoitza; era berean, esan nahi du nagusia, funtsezkoa dena (lau bertute kardinalak);
* zoologian, kardinala edo hegagorria (*Cardinalis cardinalis*), Ipar Amerikan bizi den fringilidoen familiako hegazti paseriformea;
* koloreetan, kardinala, kardinal katolikoek duten jantzien kolorea.
Estuardo etxea

thumb|Estuardo etxearen armarria.

**Estuardo etxea** (ingelesez *Stuart* edo *Stewart*) 1371 eta 1693 bitartean Eskoziako erregetzan egon zen dinastia edo familia izan zen. 1603tik aurrera baita Ingalaterran ere Jakue I.aren eskutik.

Etxe honen arbasoak Fitzalan leinua dira, Bretainiakoa, eta XII. mendean heldu ziren, Dabid I.a eskoziarren erregeak Europa kontinentaleko beste familia batzuekin batera (Bruce, Douglas, Giffard...) Eskoziara gonbidatuta eta, haiekin batera, burguak, monasterioak eta lurrak populatzeko herritar anglosaxoiak heldu ziren Eskozia hego eta ekialdera. Egungo Renfrewshiren finkatu ziren. Normandiarren frantses kultura eta hizkuntza ekarri zituzten aldean, eskoziar eliteak imitatzen saiatu zirenak.

Dabid erregeak bere oinordekoentzat Eskoziako Zerbitzari Nagusia titulua sortu zuen, *High Steward of Scotland*, luze gabe leinuaren izen bilakatua: gurean Estuardo adierazitakoa. Ingalaterrarekin izandako harremanen eta gerren ondorioz, Estuardotarrek hango ohituren eragina ezarri zuten gortean. Jakue IV.ak, artean, bazekien gaelikoz hitz egiten, baina ez Ingalaterrako oinordeko ere bilakatutako Jakue V.ak, umetan errege bilakatuak. Harekin batera, Eskozia-Ingalaterra uztartuta geratu ziren Estuardo etxearen eskutik.

Horrek, baina, areagotu egin zituen liskarrak Ingalaterrako manera elitista eta ohitura urrunak hartutako erregeen eta eskoziar jaun eta tradizioen artean, baita borroka biziak piztu ere, erlijioari lotuta. Jakue VI.a Ingalaterrako I.a bilakatu zen. Ingalaterrako dinastiaren lehenbiziko garaia 1649an Errepublika aldarrikatu zen arteraino luzatu zen. Hamarkada baten ondoren Estuardotarrak monarkiara itzuli eta 1689. urte arte mantendu ziren, urte honetan Jakue II.a Ingalaterrakoa erregetzatik kendu eta bere ordez Gilen III.a Orangekoa jarri zuten.

Hau hil ostean, bere ordez Estuardo dinastiako azken monarka ipini zen: Ana I.a Britainia Handikoa, erregina honek 1714. urterarte Britainia Handia eta Irlandako lehenbiziko monarka bilakatzea lortu zuelarik. Azken erregina hau ondorengorik gabe hil zenean, bere senitarteko hurbila zen Jurgi I.a Britainia Handikoa errege bilakatu zen, honenbestez Hannover etxea erregetzan ezarri zen.

## Estuardo etxeko Eskoziako erregeak 
* Roberto II.a Estuardo, (1371-1390)
* Roberto III.a Estuardo, (1390-1406)
* Jakue I.a Estuardo, (1406-1437)
* Jakue II.a Estuardo, (1437-1460)
* Jakue III.a Estuardo, (1460-1488)
* Jakue IV.a Estuardo, (1488-1513)
* Jakue V.a Estuardo, (1513-1542)
* Maria I.a Estuardo, (1542-1567)
* Jakue VI.a Estuardo, (1567-1625)

## Estuardo etxeko Ingalaterrako erregeak 
* Jakue I.a Estuardo, (1603-1625)
* Karlos I.a Estuardo, (1625-1649)
* Karlos II.a Estuardo, (1660-1685)
* Jakue II.a Estuardo, (1685-1688)
* Maria II.a Estuardo, (1689-1694)
* Ana Estuardo, (1702-1714)

## Kanpo estekak
McAlpine's Fusiliers

'''McAlpine's Fusiliers'* (euskaraz *McAlpinen Fusilariak*) Irlandako abesti herrikoi bat da. 1960ko hamarkadan irlandar doinu herrikoi bat oinarritzat hartuz Dominic Behan idazleak hitzak idatzi zituen (hau Brendan Behan idazle ezagunaren anaia zen). Izenburuak Sir Robert McAlpine zena aipatzen du, eskoziar honek irlandar langile ugariri lanbidea eman zion. Abestiaren hitzek irlandar langileen lan eta bizimoduaren ikuspegi umoretsu baina zehatz bat eskeintzen dute, bereziki Londres hirian bizi ziren irlandar langileena.

Musika talde eta musikari ugarik burutu izan dituzte abesti honen bertsioak, horien artean ezagunenak The Dubliners, David McWilliams edota Christy Moore.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* The Dubliners musika taldearen *McAlpine's Fusiliers* abestia entzungai 
* *McAlpine's Fusiliers'' abestiaren hitzak irakurgai
Seven Drunken Nights

**Seven Drunken Nights** (euskaraz *Zazpi Gau Mozkor*) Irlandako umorezko abesti herrikoi bat da. 1967an The Dubliners musika taldeak abesti hau Erresuma Batuko abesti sailkapeneko zazpigarren postuan jartzea lortu zuen, gehienbat Ingalaterrako Radio Caroline irratiak egin zuen hedapen lan bikainari esker.

## Kanpo estekak 
* The Dubliners musika taldearen *Seven Drunken Nights* abestiaren bertsioa entzungai. Youtube.com
And the Band Played Waltzing Matilda

**And the Band Played Waltzing Matilda** (euskaraz *Eta Bandak Matilda Dantzan Jotzen Zuen*) 1971an Eric Bogle eskoziar-australiar kantautoreak musikatu eta idatzitako abesti bat da. Abestiaren hitzek gerren arrazoi eza eta ankerkeria nahiz gudan loria bilatzen dutenak kritikatzen dituzte.

Abestiaren protagonista Lehen Mundu Gerran borrokatzera Australiatik atera eta Gallipoliko guduan parte hartzen duen gazte baten gazi-gezak kontatzen ditu. Ondoren, gudu horretan helbarri gelditu, bere jaioterrira itzuli, han inor zain ez duela ikusi eta urtero gerra beteranoen manifestaldiak bere aurretik iragaten ikustean gerra hartan burututako sakrifizioa alperrikakoa dela ikusiko du.

Abestiaren amaieran *Waltzing Matilda* australiar baserritar abesti herrikoiaren doinua jo ohi da, hain justu ere abestiaren izenburuak aipatzen duena.

Abesti honen musika talde eta abeslari ugariren ondorengo bertsio ugari izan dira, horien artean: The Dubliners, Ronnie Drew, The Clancy Brothers, Joan Baez, The Pogues...

## Kanpo estekak 
* Eric Bogle kantautorearen jatorrizko *And the Band Played Waltzing Matilda* abestia entzungai 
* Ronnie Drew musikariaren *And the Band Played Waltzing Matilda* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Pogues musika taldearen *And the Band Played Waltzing Matilda* abestiaren bertsioa entzungai 
* Joan Baez abeslariaren *And the Band Played Waltzing Matilda* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Clancy Brothers musika taldearen *And the Band Played Waltzing Matilda* abestiaren bertsioa entzungai
Waltzing Matilda

[thumb|250px|eskuinera|Abestiaren protagonista den Australiako gari bateko ohiko *arlote ibiltari* edo [ingelesez *swagman* delko baten irudia.]]
***Waltzing Matilda*** () Australiako folk-kanta klasikoa da, ziur aski herrialde hartako ezagunena eta maitatuena, batez ere landa edo baserri giroan, hots, outback eremua deitutakoan. Hitzak Banjo Paterson olerkariak idatzi zituen 1895ean, baina jatorrizko doinua aldatua izan zen. Askorentzat herrialdeko ereserki ez ofiziala da. Anitz abeslarik kantatu dute, hala nola, Chubby Checkerrek, Harry Belafontek, Johnny Cashek edota Kylie Minoguek.

## Hitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Waltzing Matilda* abestia entzungai. 1. bertsioa. Youtube.com 
* *Waltzing Matilda* abestia entzungai. 2. bertsioa. Youtube.com 
* Australiako Errege Itsas Armadaren bandak jotako *Waltzing Matilda* abestiaren bertsioa entzungai. 2. bertsioa. Youtube.com
Billabong

[thumb|250px|eskuinera|Yellow Water Billabong, [Kakadu Parke Nazionala.]]

**Billabong** izenez Australian ohikoak diren aintzira txiki edo ur putzu sakonak deitu ohi dira. Billabong hauek sarritan ibaiak edo errekak euren bideetatik irten edota aldatzen direnean sortzen dira, aurreko ibilbidea ur putzu baten gisan geldituz, ur putzu hori billabong delakoa da. Hitzaren jatorria bertako wiradjuri hizkuntzako *bilabaŋ* hitzetik eratorria omen da.

Australiako jatorrizko biztanleen ahozko tradizioan, billabongetan bunyipak bizi dira ezkutaturik.

## Kanpo estekak
Outback

***Outback*** () hitzak Australiako barnealdeko eremu idor, basati eta zabalak izendatzen ditu. Bertako lursail oparo bakarrak ardi eta behi aziendentzako erabili ohi dira, eta etxalde bakan batzuk daude. Abeltzaintzaz gain, beste ekonomia jarduera nagusiak turismoa eta meatzaritza dira. Eremu haren neurri handia dela eta, abeltzaintza eta meatzaritzako baliabide erraldoiak eskaintzen ditu.

## Zinema 
Film ugari eremu hartan girotuta daude, tartean *The Sundowners* (1960), *Mad Max* (1979) eta *Mad Max 2* (1981), *Gallipoli* (1981, filmaren lehenbiziko zatia), *The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert* (1994), *Ned Kelly* (2003) eta *Australia* (2008).

## Ikus gainera 
* The bush
* Australiako basamortuak

## Kanpo estekak
Finnegan's Wake

200px|eskuinera|thumb|''Finnegan's Wake* abestiaren doinua entzungai.

*'Finnegan's Wake'* (euskaraz *Finneganen iratzartzea*) Irlandako abesti herrikoi bat da. 1850eko hamarkada inguruan *music-hall* edo antzoki-musikaren giroan umorezko irlandar abesti gisa sortu omen zen. Abesti honen bertsioak burutu dituzten musika taldeen artean ezagunenak The Dubliners, The Clancy Brothers edota Dropkick Murphys daude.

## Kanpo estekak 
* The dubliners musika taldearen *Finnegan's Wake'' abestiaren bertsioa entzungai. Youtube.com
Hiru Hondartzetako Krosa

**Hiru Hondartzetako Krosa** Donostian urrian urtero jokatzen den 10 kilometroko oin-lasterketa bat da. Ibilbidea da Ondarretatik Saguesera joan eta itzultzea. Jakintza Atletismo Klubak antolatzen du.

## Kanpo estekak 
* Hiru Hondartzetako Krosa, antolatzaileen webgunea.
Kakadu Parke Nazionala

**Kakadu Parke Nazionala** Australiako Iparraldeko Lurraldean dagoen parke nazional bat da. Darwin hiritik 171 kilometro ekialdera dago.

Kakaduko parke nazionala munduko parke nazional handienetakoa da, Arnhemeko lurraldearen mendebaldean dagoena. 17.550&nbsp;km2-tik gorako lurraldea hartzen du. Goi ordoki handiek eta lokaztiek osatzen dute parkea. Goi ordokiak hareharrizko ordoki kristalinoak dira, Kanbriarraurrekoak, bailara sakonez eta baso euritsu tropikalen hondarrez osatuak. Baso horiek ordokia drainatuz lortzen dute ura, nahiz eta sei hilabeteko urtaro lehorra izaten den. Goi ordoki harkaiztsuan eukalipto baso handiak daude, lehorteari aurre egiteko zailtasunik ez dutenak. Zingirak parkearen mendebaldean daude, eta Western eta Southern Alligator ibaien uholdeen ondorio dira. Bertakoek *Billabongs* esaten diete. Parkearen alderdi horretan bizi da itsasoko krokodilo talde handiena (*Crocodylus porosus*). Krokodilo mota horrek ur gazietan eta itsas uretan bizitzeko gaitasuna du. Garai batean desagertzeko arriskuan egon zen, baina parkearen sorrerari esker, salbatu egin ahal izan da. Parkean bizi diren ugaztunei dagokionez, aipagarriak dira martsupialak, bereziki kanguru erraldoi mota berezi bat (*Macropus antilopinus*), eta hainbat bufalo (*Bubalus bubalis*), XIX. mendean lehenengo kolono europarrek eramanak. Horrez gainera, 400 hegazti mota inguru bizi dira, bereziki antzarak, eta hainbat kakatua mota, kakatua beltza (*Calyptorhynchus lathami*) besteak beste. Bestalde, bertako biztanleek egindako pinturak daude Kakaduko parkean, eta horietako batzuk 20.000 urtetik gorako antzinatasuna dutela aztertu da. Pintura horiek direla-eta, munduko ondarearen gunetzat hartu du UNESCOk.

## Irudi 

Irudi:Aboriginal Art Australia(2).jpg|Aborigenen margoak.
Irudi:Anbangbang Billabong Australia.jpg|*Billabong* bat.
Irudi:Jim Jim Falls.jpg|Jim Jim ur-jauziak.
Irudi:Saltwater croc kakadu.jpg|Krokodiloa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kakadu Parke Nazionalaren webgunea 
* Kakadu Parke Nazionalari buruzko webgunea
Domeño (argipena)

**Domeño** edo **Domeñu** zenbait lekuren izena da:

* Domeño (katalanez *Domenyo*): Herrialde Katalanetako herria, Serrans eskualdean.
* Domeñu (espainieraz *Domeño*): Erromantzatuko herriburua.
ISO (argipena)

**ISO** edo **Iso** izan daiteke:

##### Erakundeakː 
* Estandarizaziorako Nazioarteko Erakundearen laburdura. Izena grezierazko *isos* (berdin) hitzetik dator.

##### Biologiaː 
* Iso, arrain ateriniformeen generoa.

##### Informatika 
* ISO irudi, fitxategia.

##### Ekonomia 
* Iso Rivolta, italiar automobil-ekoizlea.

##### Geografia 
* Iso, Beozian, antzinako Grezian, zegoen hiri bat.
* Iso edo Issos, Zilizian, Asia Txikian, zegoen hiri bat.
* Isu, Erromantzatuko etxagunearen erdarazko izena.

##### Astronomia 
* ISO, ESAren espazio teleskopioa
Nardoze

**Nardoze** Urraulbeitiko bi herriren izena da.

* Nardoze Alduate (ofizialki *Nardués-Aldunate*).
* Nardoze Andurra (ofizialki *Nardués-Andurra*).
Hirurehun eta hirurogeita sei

**Hirurehun eta hirurogeita sei** (366) hirurehun eta hirurogeita bostaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita zazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hirurogeita zazpi

**Hirurehun eta hirurogeita zazpi** (367) hirurehun eta hirurogeita seiaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita zortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Hirurehun eta hirurogeita zortzi

**Hirurehun eta hirurogeita zortzi** (368) hirurehun eta hirurogeita zazpiaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita bederatziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hirurogeita bederatzi

**Hirurehun eta hirurogeita bederatzi** (369) hirurehun eta hirurogeita zortziaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita hamarraren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hirurogeita hamaika

**Hirurehun eta hirurogeita hamaika** (371) hirurehun eta hirurogeita hamarraren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita hamabiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hirurogeita hamar

**Hirurehun eta hirurogeita hamar** (370) hirurehun eta hirurogeita bederatziaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita hamaikaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Ace Frehley (albuma)

***Ace Frehley*** Kiss hard rock talde amerikarreko gitarjole nagusi eta abeslariaren 1978ko bakarlari albuma da. 1978ko irailaren 18an Kisseko taldekideek kaleratu zituzten lau bakarlari albumetako bat da.

"New York Groove" abestiak US Billboard zerrendako 13. postua lortu zuen, Kissen single batek lortu zuen posturik altuena 1976ko "Beth" abestitik, urte bat geroago "I Was Made for Lovin' You" arte (11. postua). Albumak berak 26. postua lortu zuen US Billboard album zerrendan. 1978ko urriaren 2an Platino mota lortu zuen, 1.000.000 kopia saldu zituenean.

Albumean Anton Figek bateria jotzen du, nork Kissen *Dynasty* eta *Unmasked* albumetan sesio artista moduan joko zuena, baita Ace Frehleyren Frehley's Comet post-Kiss taldean ere. Fig, Will Leerekin batera, album honetako hiru abestitan baxua jo zuena, Paul Shafferren taldeko kide bihurtuko zen *Late Night with David Letterman* eta *Late Show with David Letterman* telebista saioetan.

## Abesti zerrenda 
## Bertsioak 
Album honetako bi abesti, "Rip It Out" eta "Snow Blind", Chemical People eta Skin Yard taldeek bertsionatuak izan ziren, hurrenez hurren, *Hard to Believe: Kiss Covers Compilation* albumean. Foo Fighters taldeak "Ozone" abestiaren bertsio bat kaleratu zuten "I'll Stick Around" singlearen b-alde moduan. "Snow Blind" eta "Fractured Mirror" abestiak Dimebag Darrellek bertsionatu zituen, Ace Frehleyren zale amorratua dena, *Ace Frehley* albumaren portada bularrean tatuatua izateak erakusten duen moduan.

## Langileak 
* Ace Frehley&nbsp;– ahotsak eta koruak, gitarra nagusia, gitarra erritmikoa, gitarra akustikoa, gitarra sintetizadorea, baxua
* Anton Fig&nbsp;– bateria, perkusioak
* Will Lee&nbsp;– baxua "Ozone", "I'm in Need of Love" eta "Wiped-Out" abestietan
* Carl Tallarico&nbsp;– bateria "Fractured Mirror" abestian
* David Lasley eta Susan Collins & co.&nbsp;– koruak "Speedin' Back to My Baby", "What's On Your Mind?" eta "New York Groove" abestietan
* Larry Kelly&nbsp;– koruak "Rip It Out" abestian
* Bill 'Bear' Scheniman&nbsp;– kanpaia "Fractured Mirror" abestian
* Bobby McAdams&nbsp;– ahots zaratak "New York Groove" abestian

## Zerrendak 
**Albuma**&nbsp;– Billboard (Ipar Amerika)

**Singleak**&nbsp;– Billboard (Ameriketako Estatu Batuak)

**Singleak**&nbsp;– Billboard (Kanada)

## Zertifikazioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* KISSONLINE.COM Diskografia - Ace Frehley, Noiz kontsultatua: 2008-07-28
Naveta des Tudons

**Naveta des Tudons** Espainiako Balear Uharteak autonomia erkidegoko Menorka uhartean dagoen historiaurreko hileta eraikin bat da. K.a. 1500 - K.a. 750 bitartean eraiki zen. Bertan gutxienez 100 lagunen gorpu hondakinak eta euren hileta objektuak topatu ahal izan dira: brontzezko eskumuturrekoak, hezur eta zeramikazko botoiak, etab. Menorka uhartean hobekien kontserbatutako historiaurreko hondakinen artean sailkatzen da.

1959ean zaharberritua izan zen eta gaur egun aztarnategia bisitariei irekia dago. Me-1 errepideko 40. kilometroan dago, Ciutadella de Menorca eta Ferreries udalerrien artean.

## Ikus gainera 
* Gallarus Oratory

## Kanpo estekak
The bush

[thumb|250px|eskuinera|[Australiako ohiko *The Bush* eremuaren irudia.]]

**The Bush** delakoa (euskaraz *Zuhaixka*) ingelesez sabana, sastraka edo mediterranear basoa nagusi den eremuak izendatzeko izendapena da. Eremu hauek ez daude ez oso populatuak ez eta oso erein edo landuak. The Bush izendapenak nagusiki Australia eta Zeelanda Berriko hainbat eremu izendatzeko erabiltzen da, baina baita Alaskan errepidetatik oso urrun dauden eremuei deitzeko ere. Hego Afrikan eremu hauei fynbos deitzen zaie.

Bestalde, Australia eta Zeelanda Berrian eremu honek kultura esanahi handia ere badu, anglosaxoien barneratzearekin lotzen baita.

## Zinema 
1986ko *Crocodile Dundee* filman agertzen den ohianezko paisaia da.

## Ikus gainera 
* Outback

## Kanpo estekak
Saratsate (argipena)

**Saratsate** zenbait leku eta pertsonaren izena da.

## Toponimia 
* Saratsate: Itzako herria.

## Deitura 
* Pablo Sarasate (1844 - 1908), biolin jolea.
** Sarasate pasealekua: bere omenez bataiatutako Iruñeko pasealekua.
** Sarasate Saria (*Premio Sarasate*): bere omenez izandatutako biolin joleei zuzendutako saria.
** Pablo Sarasate Nafar Musika Kontserbatorioa: Iruñeko musika ikastegia.
* Francisca Sarasate (1853 - 1922), idazlea, Pabloren arreba.

## Erreferentziak 
## IKus, gainera 
* Saratsa
Zia

**Zia** izenarekin zenbait leku, pertsona eta kontzeptu izenda daitezke.
## Toponimia 
* Zia: Berako auzoa.
* Zia: Itzako herria.
* Zia: Bidasoaren adarra.

## Deitura 
* Policarpo Zia (1817 - 1867), nafar meategi-ingeniaria.

## Nautika 
* Zia egitea: boga egitearen alderantzizko maniobra.

## Musika 
* Zia edo plektro: bandurria, laute edo mandolina tresnak jotzeko hatzamarrekin erabiltzen den hiruki itxurako pieza txikia.

## Erreferentziak
Isay

**Isay** (Eskoziako gaeleraz **Ìosaigh**) Eskoziako ipar-mendebaldean dagoen Barruko Hebridak uhartediko uharte txiki bat da. Loch Dunvegan itsas aintziran kokatzen da, Skye uharteko ipar-mendebaldeko kostaldetik kilometro bat eskasera. Uharte honetan ez da inor bizi.

Bitxikeri gisara, 1960ko hamarkadan uharte hau denbora labur batez Donovan eskoziar abeslariaren jabegoa izan zen.

## Kanpo estekak
Highway to Hell (abestia)

***Highway to Hell*** (euskaraz *Autobidea Infernura*) 1979an AC/DC australiar musika taldeak kaleratutako abesti bat da.

## Kanpo estekak 
* *Highway to Hell* abestia entzungai
Galar (zendea)

**Galar** Euskal Herriko zendea bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Iruñeko merindadean eta Iruñerria eskualdeko Metropolialdea azpieskualdean dago, Iruñea hiriburutik 8,4 kilometrora. Altuera 408 eta 1034 metro artekoa da, eta 50,24 km²-ko azalera hartzen du.  biztanle zituen.

Bertako biztanleak *galartarrak* dira. Herriburua Espartza herria da.

1991z geroztik, Beriain (bere kontzejuarekin) eta Galar udalerrien artean banatuta dago, eta bertan daude gainerako herriak.

## Historia 
Urte luzez zendearen mugek izen bereko udalerriarekin bat egiten zuten. Aldiz, 1992an Beriain bereizi egin zen. Horregatik gaur egun bi udalerri horien artean banatuta dago:
* Beriain.
* Galar: beste herri guztiak biltzen dituena, hau da Arlegi, Espartza, Ezkirotz, Galar, Getze, Olatz Nagusia, Subitza (denak "lekuak"), Barbatain ("etxaldea") eta Cordobilla.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
* Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), *Nafarroako toponimia eta mapagintza. XXXV*, Iruñea, 1996. .

## Ikus, gainera 
* zendea
* Ibarrak (Iruñerria)
* Iruñeko merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Silkeborg

**Silkeborg** Danimarkako Erdialdeko Jutlandiako eskualdearen erdialdean dagoen hiria da, Viborg hiriburutik 36 kilometrotara eta Århusetik 53ra.

## Deskribapena 
*Silkeborg Langsø* aintziraren ipar eta hegoaldean kokatzen da hiria. Lakuaren ekialdean *Gudenå* ibaia sortzen da.

## Historia 
XIII mendeko gazteluaren aztarnen gainean XIX mendearen erdialdera sortu zen Silkeborg, 1844ean Michael Drewsenek papergintza industria Gudenå ibaiaren ertzean ezartzerakoan.

1882 eta 1949 urteetan eginiko indusketa arkeologikoetan ertaroko kale eta eraikinak aurkitu dira. 1726an gaztelua eta herria hain egoera txarrean zeuden bertan behera gelditu zirela.

## Ondasun nabarmenak 
* Silkeborgeko museoa: Ezaguna da bertan dagoen **Tollundeko gizonarengatik**, zohikaztegian naturalki momifikaturiko gorpua da berau.
* Silkeborgeko Jorn museoa: Arte modernoaren museoa.
* Urre-txirria itsasontzia (danieraz *Hjejlen*): Lurrin itsasontzi historikoa, Silkeborgetik Himmelbjergeterako ibilbidea egiten duena.

## Kirolak 
Herriko futbol taldea Silkeborg IF da. Daniar superliga irabazi zuen 1994ean, UEFA Intertoto Kopa 1996an eta Danimarkako Kopa 2001ean.

## Hiri senidetuak 
## Iruditegia 

Irudi:Silkeborg Kirke2.JPG|Silkeborgeko eliza.
Irudi:Silkeborg torv.jpg|Udaletxea.
Irudi:Hjejlen.jpg|*Hjejlen* itsasontzia.
Irudi:Ørnsø.jpg|Ørnsø aintzira.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  Silkeborg.com, intormazio turistikoa
Kotor

**Kotor** (montenegroeraz Котор) Montenegro hego-mendebaldean dagoen kostaldeko hiria da. Izen bereko golkoaren barnealdean dago kokaturik. Hiriak 13.510 biztanle ditu eta udalerriaren administrazio-zentroa ere bada. 1979tik Kotor Gizateriaren Ondare baten zati da, Kotorreko lurralde kultur-historiko eta naturala izenekoa.

## Demografia 
2009an egin ziren estatistiken arabera hiriak 1.289 pertsona ditu. Horrek 1980tik hona populazio galera bat adierazten du.

## Geografia 
thumb|ezkerrera|Kotorreko badia.

Kotorreko portu zahar mediterraneoa harresi ikusgarri batez dago inguraturik, Veneziako Errepublikak eraiki zuena eta hori dela eta, eragin veneziarra oraindik ikusgai dago hiriko arkitekturan. Kotorreko golkoari, Mediterraneo osoko gunerik koskatuenetarikoa, batzuetan Europako fiordo hegoaldekoena deritzo, nahiz eta izatez itsasadarra den. Orjen eta Lovćeneko kareharrizko itsaslabarrekin, Kotor eta bere inguruko zonaldea ikuspegi mediterraneo ikusgarrienetarikoa da.

## Turismo 
Azken urteotan, Kotorreko turista kopurua handitzen joan da, Kotorreko golkoko ondasun natural eta Kotorreko alde zaharreko ikusgarritasunaren ondorioz.

## Hiri senidetauk 
*  Szeged, Hungaria (2001)

## Kotortar ezagunak 
150px|thumb|Vasko Lipovac margolaria.
* Rambo Amadeus, abeslari eta musikagilea.
* Tomislav Crnković, futbolista.
* Stevan Faddy, abeslaria.
* Zoran Gopčević, waterpolo jokalaria.
* Vasko Lipovac, margolaria.
* Ratimir Martinović, piano-jotzilea.
* Vlaho Orlić, waterpolo entrenatzailea.
* Andrija Paltašić, margolaria.
* Nina Petković, abeslaria.
* Viktor Vida, idazlea.
* Boško Vuksanović, waterpolo entrenatzailea.

## Iruditegia 

Vista de Kotor, Bahía de Kotor, Montenegro, 2014-04-19, DD 19.JPG|Kotor San Joan gaztelutik ikusita.
Catedral de Kotor, Kotor, Bahía de Kotor, Montenegro, 2014-04-19, DD 04.JPG|Kotorren katedrala.
Castillo de San Juan, Kotor, Bahía de Kotor, Montenegro, 2014-04-19, DD 11.JPG|San Joan gaztelua, Kotor.
Castillo de San Juan, Kotor, Bahía de Kotor, Montenegro, 2014-04-19, DD 16.JPG|San Joan gaztelua, Kotor.
Museo Marítimo, Kotor, Bahía de Kotor, Montenegro, 2014-04-19, DD 31.JPG|Itsas-museoa, Kotor.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :kotor Unescoren webgunean.
* :Informazio turistikoa *El País* egunkarian.
Islay

**Islay** () Eskoziako ipar-mendebaldean dagoen Barruko Hebridak uhartediko uharte bat da. Argyll eta Bute eskualdean kokatzen da. 619,56&nbsp;km²-ko azalera du eta 3.228 biztanle ditu (2013). Bertako udalerririk populatuena Port Ellen da (846 biztanle), bai eta portu nagusia ere, baina hiriburua Bowmore da (784 biztanle).

## Geografia 
Barruko Hebtridetan hegoalderen kokaturik agoen uhartea da. Azaleraz Argyll eta Bute eskualdeko bigarrena da Mull uhartearen ondoren eta Eskozia guztiko bosgarren uharterik handiena da. Jura uhartearen ondoan dago eta Irlandako kostaldetik 40 kilometro eskasera.

Uhartearen ekialdea menditsua da eta bertan dago mendirik altuena, Beinn Bheigeir (491m). Mendebalderantz bi penintsula luzatzen dira Rinns of Islay iparraldean eta The Oa hegoaldean, eta bien artean Loch Indaal kokatzen da.

## Historia 
Aurrehistoriatik populatua izan da uhartea, Pleistozenoko izotzek atzera egin zutenetik. Hasiera batean talde nomadak izan ziren bertan eta Neolito garaian lehen asentamenduak agertu ziren. Honen adierazgarri aipagarriena Dun Nosebridge gotorlekua da, Burdin Arokoa.

VI mendean Dál Riata eskotoen erresumaren parte izan zen. IX mendean eskandinaviarrak iritsi ziren eta lau mendetan izan ziren bertan agintari.

XVII mendean eskoziako Campbell leinuak eskuratu zuen. 1755ean 5.344 biztanle ziren uhartean eta 1841ean 15.000ra iritsi ziren. Baina egoera ekonomiko eskasak biztanleak emigratzera bultzatu zituen eta populazioak berriz behera egin zuen. Gaur egun 3.000 inguru gelditzen dira.

Lehen Mundu Gerran bi itsasuntzi iparramerikar urperatu ziren uharte inguruan, lehenengoa *SS Tuscania*, torpedeatua, eta bigarrena *HMS Otranto*, itsaso txarraren erruz beste untzi bat jo zuenean.

## Ekonomia 
Bertako jarduera ekonomiko nagusiena whisky destilategiak dira, bai eta bertaratzen diren bisitarien ondorioz sortzen den turismoa ere.

## Iruditegia 

Irudi:Bowmore from the pier looking east - geograph.org.uk - 307029.jpg|Bowmore.
Irudi:Port Ellen, Islay.jpg|Port Ellen.
Irudi:Bunnahabhain Distillery.jpg|Bunnahabhain whisky destilategia.
Irudi:Port nan Gallan, on the Mull of Oa, Isle of Islay - geograph.org.uk - 92883.jpg|The Oa penintsula.
Irudi:Near Port Ellen - geograph.org.uk - 550634.jpg|Paisaia.

## Kanpo estekak 
* Islay eta Hura uharteetako webgunea 
* Islay uharteari buruzko webgunea 
* Islay uharteko gida
Andrés Nagel

**Andrés Nagel Tejada** (Donostia, Gipuzkoa, 1947ko abuztuaren 15a - ) Euskal Herriko eskultore, margolari eta grabatzailea da.

Arkitektura Iruñeko Nafarroako Unibertsitatean ikasi ondoren, bidaiatu eta artista bilakatu zen. 1968an lehendabiziko erakusketa egin zuenetik hainbat erakusketa izan ditu; galeria, museo eta azoka askotan erakutsi ditu bere obrak.

Bere ibilbide artistikoaren hasieratik, forma tradizionalak hautsi nahi izan ditu, eta iraultza estetikoa bultzatu du bere artelanekin. Surrealismoaren (begirada harrigarri umoretsuak), abstrakzioren, espresionismoren, pop artearen (koloretsua eta kaletarra) edota dadaismoaren eraginak bateratzen ditu bere lanean. Azken urteotan sortutako lanak 1999an erakutsi zituen, Donostiako Koldo Mitxelena Kulturuneak eskaini zion *Fuera de Servicio* erakusketa handian.

## Eskulturak 
### Bartzelonan 
Bartzelonan "El Drac" dago, txirrista moduko eskultura. Espainia Industrialaren plazan dago jarrita.

### Donostian 
Ibaeta auzoko Europa plazan "Izenbururik gabe" eskultura dago. Eskultura 1996tik dago kalean jarrita. Hiru hanketako zaldi erraldoi bat da. Biribilgunearen urbanizazioak eskulturari inguru naturala eskaini dio, pinu batzuen artean. Hasierako urtetan lainoa sortzeko sistema zuen baina, arriskutsua zela eta, kendu egin zen.

### Amorebieta-Etxano 
2003tik erdigunean dago kokatuta. Eskultura polemikoa izan zen zeren eta egilearen baimenik gabe, udalak tokiz aldatu zuen. Herrian "Patata" bezala ezagutzen dute.

## Iruditegia 

Irudi:Europa_plaza2.jpg|Donostiako Campuseko biribilgunean Andres Nagelen eskultura dago.
Irudi:Izenbururikgabe_Nagel.jpg|Donostiako Europa Plazako biribilguneko eskultura (Izenbururikgabea)
Irudi:Amorebieta-Echano 02 (escultura de Andres Nagel, 2002).JPG|Amorebieta-Etxanoko "Patata".
Irudi:El_drac_-_Andrés_Nagel_02.JPG|"El Drac", Bartzelonan.
Irudi:01 Parc de l'Espanya Industrial, Drac i torres fanal.jpg|Bartzelonako eskulturaren beste ikuspuntua.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Andres Nagelen webgune ofiziala.
Ulcinj

**Ulcinj** (montenegroeraz: Ulcinj/Улцињ,  ahoskatua; albanieraz: *Ulqin* edo *Ulqini*; italieraz: *Dulcigno*) Montenegro hego-ekialdean dagoen kostaldeko udalerria da. Ulcinj-ko herriak 10.828 biztanle ditu (2003ko errolda), gehienak albaniarrak. Ulcinj udalerriko administrazio zentroa da eta Montenegroko albaniarren gune nagusia.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Don't Look Back In Anger

'''Don't Look Back In Anger'* (euskaraz "Ez Begiratu Atzera Suminduraz") 1996ean Oasis ingeles musika taldeak kaleratutako abesti bat da.

## Kanpo estekak 
* *Don't Look Back In Anger'' abestia entzungai. Youtube.com
Larraun (argipena)

**Larraun** Euskal Herriko zenbait lekuren izena da.

* Larraun: Nafarroako udalerria.
* Larraun: Iruñeko merindadeko ibarra, aipatu Larraun eta Lekunberrik osatua.
* Larraun ibaia: Arakilen ibaiadarra.
* Larraun: Urraulgoitiko etxagunea.
Loser (abestia)

**Loser** (euskaraz *Galtzaile*) 1993an Beck estatubatuar rock alternatiboko musikari eta abeslariak *Mellow Gold* diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.

## Kanpo estekak 
* Beck musikariaren *Loser* abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai
Saratsa

**Saratsa** zenbait lekuren izena da:

* Saratsa: Itzako herria.
* Saratsa edo Usabide: Andimendiko gailurra.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Saratsate (argipena)
Something In The Way

**Something In The Way** (euskaraz *Zeozer Bidean*) 1991. urtean Nirvana musika taldeak *Nevermind* diskoaren barnean kaleratu zuen abseti bat da.

## Kanpo estekak 
* *Something In The Way* entzungai. Youtube.com