open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joan Alfontso Harokoa

**Joan Alfontso Harokoa** (?- Agoncillo, 1334) gaztelar noblea izan zen, Camerosko jauna izandakoa.

Fernando IV.a Gaztelakoa eta Alfontso XI.a Gaztelakoa erregeen agintaldietan, erresumako handiki nagusienetariko bat izan zen. Bere senidea zen Diego V.a Lopez Harokoaren aldekoa izan zen. Honen heriotzean, Don Juan Manuel eta Joanes III.a Nuñez Larakoaren alde egin zuen eta 1334an erregearen aurka matxinatu zen. Erregeak berria jakin zuenean, Errioxa aldera joan zen eta Agoncillon Joan Alfontso topatu zuen. Bertan exekutatu zuen. Erregeak bere ondasunak konfiskatu zituen.

## Erreferentziak
Jainkosa

thumb|Sarasvatiren irudia bera omentzeko  jaialdian.
**Jainkosa** deitate femenino bat da. Munduko mitologia eta erlijioetan, jainkosak emankortasun eta ugalkortasunarekin, amatasunarekin, sexualitatearekin eta lur eta landaretzarekin lotzen dira sarritan. Hala, Ama Lurra izeneko jainkosa ohikoa da munduko hainbat kulturatan, bizia ematen duen deitate gisa. Euskal Herriko mitologian badira zenbait jainkosa, Basandere eta Mari kasu.

## Jainkosen ezaugarriak 
Ugalkortasuna, familiarena zein abereena edo nekazal lurrena, hain garrantzitsua izanik, ugalkortasuna sustatzeko gai ziren jainkoak eta jainkosak kultu aberatsa jaso izan dute, batez ere, herri mailan. Greziako Demeter, lurraren emankortasuna ziurtatzen du, Erromako Junon, ezkontzetan eta erditzetan laguntzen zuen, zelten Epona, zaldien eta zaldunen jainkosa zen, baina uzta onak lortzen lagunduko zuen, maiz, ugaritasunaren adarra eta fruituak edo zerealak eramaten irudikatu baitzuten. Germaniarren Freyja, erditzearekin, amodioarekin eta ugalkortasunarekin lotzen da. 

Den den, jainkosa garrantzitsu batzuk tipologia honetatik urrun daude. Atena, adibidez, Atenaseko hiriko-jainkosa da, jakituriaren jainkosa, eta gerran, estrategiarena. Higiar eta Salus osasuna lortzeko gurtzen zituzten greziarrek eta erromatarrek. Irlandarren Brigid, ugaritasunaren jainkosa izateaz gain, jakinduriaren, medikuntzaren eta putzu sakratuen jainkosa da. Sua ere gordetzen du, eta horretan, erromatarren Vestaren antzekoa da. Erromatarra, etxeko suaren zaindaria zen, eta baita Erroma "etxearen" zaintzailea. hinduen Sarasvati jainkosa, musikaren, jakituriaren eta erretorikaren jainkosa da.

## Jainkosak eta monoteismoa 
Monoteismo hedatuenetan (Kristautasuna, Islama, judu erlijioa), ez da jainkosarik gurtzen. Kristautasunaren elizak ez da preseski esaten Jaungoikoa maskulinoa denik, baina hizkuntzetan maskulinotzat hartzen zaio. Euskaraz, besteak beste, Jaungokoa eta "Gure Aita" da, eta ez Andregoikoa edo "Gure Ama". Ingelesez Lord (Jauna) eta frantsesez Señeur, eta abar. Testamendu Zaharrean maskulinotzat hartzen da.

Jainkosa batzuk, saindu edo Ama Birjina itxura hartu zuten Kristautasunean. Irlandan, Brigit jainkosa gurtzen jarraitu zuten, eta Birkide Deuna bihurtu. Tonantzin jainkosaren tenpluaren gainean, Ama Guadalupekoaren basilika eraiki zen. Baliteke, Erromako Bona Dea Resituta, Zezilia Erromakoa saindua bilakatzea, itsutasuna edo begietako gaitzaren aurkako jainkosa honen saindutegitik gertu, Zezilia Deunaren eliza eraiki baitzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jainkotasun

**Jainkotasuna** edo **dibinitatea** jainko izatasuna, izate jainkozkoa edo jainko denaren nolakotasuna da, hala nola arima, profezia eta beste errebelazioak eta mirariak. Naturaz gaindiko jatorria duten fenomeno, objektu eta izateen nolakotasuna ere izan daiteke.

## Kanpo estekak
Congresox talabon

***Congresox talabon*** *Congresox* generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenesocidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Congresox*
* Muraenesocidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Mildred Pierce (1945eko filma)

***Mildred Pierce*** 1945eko filma da, Michael Curtizek zuzendua eta Joan Crawford, Jack Carson, Zachary Scott, Eve Arden, Ann Blyth eta Bruce Bennett aktoreek antzeztua. James M. Cain idazlearen izen bereko eleberrian oinarrituta dago (1941), eta egokitzapena Ranald MacDougall eta kredituetan agertu ez ziren William Faulkner eta Catherine Turneyandena izan zen.

MGM estudioak utzita, *Mildred Pierce* Joan Crawfordek Warner Bros.-en egin zuen aurreneko lana izan zen. Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria jaso zuen egindako antzezpenegatik.

## Argumentua 
Filmaren hasierak Mildred Pierceren (Joan Crawford) senarra den Monte Beragon (Zachary Scott) nola tirokatzen duten erakusten digu, eta hil aurretik *Mildred* izena ahoskatzen entzuten dugu; hiltzailea, ordea, nor den ez dakigu. Polizia-etxean ustezko hiltzailea Bert Pierce (Bruce Bennett) dela esaten dio poliziak Mildredi; Bert Mildreden lehenengo senarra izandakoa da. Hona helduta hainbat flashback-en bitartez, andrearen bizitzaren gorabeherak ezagutzeko aukera izango dugu.

## Antzezleak 
* Joan Crawford – Mildred Pierce Beragon
* Jack Carson – Wally Fay
* Zachary Scott – Monte Beragon
* Eve Arden – Ida Corwin
* Ann Blyth – Veda Pierce Forrester
* Butterfly McQueen – Lottie
* Bruce Bennett – Albert "Bert" Pierce
* Lee Patrick – Maggie Biederhof andrea
* Moroni Olsen – Peterson inspektorea
* Veda Ann Borg – Miriam Ellis
* Jo Ann Marlowe – Kay Pierce

### Sariak 
* National Board of Review: Emakumezko aktore onena, Joan Crawford; 1945.
* Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria, Joan Crawford; 1946.

**Izendapenak**

* Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria, Eve Arden
* Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria, Ann Blyth
* Argazkigintza onenaren Oscar Saria, Ernest Haller
* Film onenaren Oscar Saria, Jerry Wald
* Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria, Ranald MacDougall

1996an Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuko liburutegiak betiko gordetzeko lantzat hautatu zuen.

**Filmaren gainean irakurtzeko proposamenak**
* Cook, Pam. "Duplicity in Mildred Pierce," in *Women in Film Noir,* ed. E. Ann Kaplan (London: British Film Institute, 1978), 68–82 orr.
* Jurca, Catherine. "Mildred Pierce, Warner Bros., and the Corporate Family," *Representations*, 77. liburukia, 1. zk., (2002ko negua), 30–51 orr. in JSTOR
* Nelson, Joyce. "Mildred Pierce Reconsidered," *Film Reader* 2 (1977): 65–70 orr.
* Robertson, Pamela. "Structural Irony in 'Mildred Pierce,' or How Mildred Lost Her Tongue," *Cinema Journal* 30. liburukia, 1. zk., (1990eko udazkena), 42–54 orr. in JSTOR
* Sochen, June. "'Mildred Pierce' and Women in Film," *American Quarterly,* 1978ko urtarrila, 30. liburukia, 1. zk.,3–20 orr. in JSTOR

## Kanpo estekak 
*  ***Mildred Pierce*** **IMDb** atarian

### Audioa 
* [*Mildred Pierce*](http://www.doctormacro.com/Radio%20Shows/Lux%20Radio%20Theater/LUX%20-%201949-06-06%20(Mildred%20Pierce).mp3) Lux Radio Theater saioan: 1949ko ekainaren 6a
* *Mildred Pierce* Lux Radio Theater saioan: 1954ko ekainaren 14a
Muraenolepis kuderskii

***Muraenolepis kuderskii*** *Muraenolepis* generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenolepididae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Muraenolepis*
* Muraenolepididae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Benthosema fibulatum

***Benthosema fibulatum*** *Benthosema* generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Benthosema*
* Myctophidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
The Flying Rebollos

**The Flying Rebollos** Portugaleteko rock musika talde bat izan zen. 1990ko hamarkadan Ezkerraldeko talde erreferentea izan zen.

## Taldea 
*Los Flying* hamarkadaren hasieran bere lehen maketa atera zuten, *Me vi a matar* izenekoa. Bertan jada *Modesta* abesti ospetsua agertzen zen. Bi album atera zituzten, *Verano de Perros* eta *Esto huele a pasta*, desegin baino lehen.

Desegin ondoren, taldekideak musikan jarraitu ziren. Miguel Colinok Fito & Fitipaldisen lehen diskoan (*A puerta cerrada*, 1998) parte hartu zuen. Zenbait kidek *Hash* talde sortu zuten, Iñaki Pérez Larrinagarekin batera.

## Taldekideak 
* Edorta Arostegui (ahotsa)
* Txus Aldai (gitarra)
* Gorka Bringas (gitarra)
* Johnny Control (gitarra)
* Xabier Arretxe "Polako" (bateria)
* Lalo (armonika)

## Diskografia 
### Albumak 
* *Verano De Perros* (GOR, 1993
* *¡Esto huele a pasta!* (DRO, 1997)

### Besteak 
* *Me vi a matar* (maketa, 1992)
* *Candela* (*single*, 1993)
* *Vete* (*single*, 1998)
* *Cuatro acordes* (*single*, 1998)

## Kanpo estekak
Miguel Colino

**Miguel Ángel Colino** (Portugalete, ) bizkaitar baxu-jotzailea da.

1996an jaioterriko *The Flying Rebollos* taldean hasi zen baina, urte bi geroago desegin zenean, *Fito & Fitipaldis* taldearen lehen albumean parte hartu zuen, Fito Cabrales bere lagunarekin.

2001ean *Extremoduro* taldean sartu zen, Roberto Iniesta, "Robe" eta Iñaki "Uoho" Antón kideekin batera. 2006an bilbotarrekin batera, Inconscientes taldea osatu zuen.

## Kanpo estekak
Iñaki Antón

'*Iñaki *Uoho* Antón González*' (Bilbo, Bizkaia, ) gitarra-jotzailea eta musika ekoizlea da. *Platero y Tú* taldean hasi zen eta handik *Extremoduro* eta *Inconscientes* taldeetara pasa zen. Muxik izeneko ekoiztetxea sortu zuen eta, egun, bertan lan egiten du.

## Diskoak 
### Platero y Tú 
* *Voy a acabar borracho*, 1991, Wellcome.
* ''Burrock'n roll*, 1992, Dro.
* *Muy deficiente,* 1992, Dro.
* *Vamos tirando,* 1993, Dro.
* *Hay poco rock & roll*, 1994, Dro.
* *A pelo*, zuzenean, 1996, Dro.
* *7*, 1997, Dro.
* *Correos*, 2000, Dro.
* *Hay mucho rock'n roll*, I (2002) eta II (2005), Dro, bilduma.

### Extremoduro 
* *Pedrá*, 1995
* *Agila*, 1996
* *Iros todos a tomar por culo*, 1997
* *Canciones prohibidas*, 1998
* *Yo, minoría absoluta*, 2002
* *Grandes éxitos y fracasos*, I (2004) eta II (2004), bilduma
* *La ley innata*, 2008
* *Material defectuoso*, 2011
* *Para todos los públicos*, 2013

### Extrechinato y Tú 
* *Poesía Básica,* 2001, Dro.

### Inconscientes 
* *La Inconsciencia de Uoho* (2007, Muxik)
* *Quimeras y otras realidades* (2016, El Dromedario Records)
* *Directo en la Penélope'' (2017, El Dromedario Records)
Juantxu Olano

'*Juan José *Mongol* Olano Mesanza*' (Bilbo, ) bizkaitar baxu-jotzailea da. *Platero y Tú* taldean hasi zen eta handik *La Gripe* taldera pasa zen Jesús García taldekidearekin batera.

## Diskografia 
### Platero y Tú 
* Voy a acabar borracho, (1991), Wellcome
* Burrock'n roll, (1992), Dro.
* Muy deficiente, (1992), Dro.
* Vamos tirando, (1993), Dro.
* Hay poco rock & roll, (1994), Dro.
* A pelo, (zuzenean, 1996), Dro.
* 7, (1997), Dro.
* Correos, (2000), Dro.
* Hay mucho rock'n roll, I (2002) eta II (2005), Dro, bilduma.

### La Gripe 
* Empapado en sudor, (2004), Dro.
* Animal, (2007), Dro.

## Kanpo estekak
Etxargi eraikina

**Etxargi eraikina** Bizkaiko Bilbo hirian dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Abandoibarreko auzoan dago, Leizaola Lehendakaria kalean; zehazki, Eduardo Victoria de Lecea pasealekuaren, Casilda Iturrizar parkearen, Parkeder eraikinaren eta Artklass eraikinaren artean.

## Historia 
2007-2010 artean César Portela eta Iñaki Peña Gallano arkitektoek proiektatu eta eraiki zituzten.

Irudi:Bilbao - Edificio Etxargi 2.jpg|Izkina.
Irudi:Bilbao - Torre Iberdrola 47.jpg |Eraikina atzealdean Iberdrola Dorrea duela
Irudi:Bilbao - Edificio Etxargi 3.jpg|Atzealdea.

## Kanpo estekak
Jon Calvo

**Jon Calvo Jurado** (Bilbo, ) bizkaitar gitarra-jotzailea eta abeslaria da. *Inconscientes* eta *Memoria de Pez* taldeetan aritutakoa, Gibson ES-335, Gibson Les Paul eta Fender Telecaster gitarrak erabiltzen ditu. *Gatibu* taldean gitarra-jotzaile moduan ere izan da, Iñigo San Antónek talde gernikarra utzi ondoren.
Ferrater etxebizitzak

**Ferrater etxebizitzak** Bizkaiko Bilbo hirian dauden bi eraikin dira. Abandoibarrako auzoko Euskadi plazan daude, Iberdrola dorrearen albo banatara kokatuak daude, azken eraikin hau besarkatuko balute bezala.

Carlos Ferrater, Xavier Martí eta Lucía Ferrater (Bartzelonako Office of Architecture estudioa) eta Luís Domínguez (Katsura Arquitectura y Urbanismo estudioa) arkitektoek proiektatu zuten. Eraikin bakoitzak 8 solairuko garaiera du eta Deustuko zubiarekiko paraleloki lerrokatuak daude, honek eraikinei dauden kokaleku bereziari merezi duen berezko ezaugarri ematen die. Bi eraikinek 19.600 m2 inguruko azalera dute.

Irudi:Bilbao - Viviendas Ferrater.jpg|
Irudi:Bilbao - Viviendas Ferrater 1.jpg|
Irudi:University buildings from conference venue (18809210135).jpg|

## Kanpo estekak 
* Ferrater etxebizitzei buruzko orrialdea. Bilbao Architecture.com
Txus di Fellatio

**Jesús María Hernández Gil**, (Bilbo, Bizkaia, ) rock musikaria da, bateria-jotzailea hain zuzen ere. *Txus di Fellatio*, *El Príncipe de la Dulce Pena* edo *Pantani* ditu ezizenak. Gaztetan areto futbolean aritu eta gero, musika munduan murgildu zen, Transilvania 666 eta Mägo de Oz taldeetan. 2006an *El Cementerio de los Versos Perdidos* poema-liburua idatzi zuen.
Symbolophorus boops

***Symbolophorus boops*** *Symbolophorus* generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Symbolophorus*
* Myctophidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Aetobatus flagellum

***Aetobatus flagellum*** *Aetobatus* generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Aetobatus*
* Myliobatidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Euskadiko Artxibo Historikoa

**Euskadiko Artxibo Historikoa** edota **EASN** (Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala) Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikina da, bai eta Euskadiko Artxibo Nazionalaren egoitza ere. Eusko Jaurlaritzaren ardurapean dago. 2014ko urtarrilaren 23an inauguratu zen. Web orrialdearen bidez 6,3 milioi erregistro eta 5 milioi irudi ikus daitezke.

## Kokalekua 
Indautxu auzoko Maria Diaz Harokoa kaleko 3. zenbakian dago, kale horren eta On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren arteko elkargunean.

## Artxiboa 
Eraikinak dokumentu ugari gordetzen ditu, hala nola lehen Eusko Jaurlaritzako kideen arteko gutuneria epistolarra, txostenak eta partikularren dokumentuak; horien bitartez euskal gizarteak denboran zehar izan dituen bizimoduak ezagutu daitezke.

Beraz, Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala (EASN) Euskal Autonomia Erkidegoko artxibo-sistema publiko eta pribatuek osatzen duten egitura da, lankidetzan oinarritzen dena. Irargi Kultura Saileko Artxibo Zerbitzuak kudeatzen du.

## Iruditegia 

Euskadiko Artxibo Historikoaren liburutegia 3.jpg|Euskadiko Artxibo Nazionalaren liburutegia.
Bilbao (37866652701).jpg|Eraikinaren ikuspegi orokorra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskadiko Artxibo Nazionalaren webgunea   
* Euskadiko Artxibo Nazionalaren eraikinari buruzko orrialdea. Bilbaoenconstruccion.org
Myroconger compressus

***Myroconger compressus*** *Myroconger* generoko animalia da. Arrainen barruko Myrocongridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Myroconger*
* Myrocongridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Eptatretus alastairi

***Eptatretus alastairi*** *Eptatretus* generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Eptatretus*
* Myxinidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Psikopatia

**Psikopatia** edo **nortasun psikopatikoa**, nortasunaren nahasmendu antisoziala da, hau da, daukaten gaixotasun mentalaren ondorioz, pertsona hauek ezin dira gizarteak ezarritako arau sozialetara egokitu, hala nola, legeak eta banako eskubideak. Anestesia afektiboa dute, beraz ezin dute errurik sentitu eta emozio edo inpultsoen kontrola galarazten du. Jokabide horrek arazoak sor ditzake harremanetan edo lanean, eta askotan delituzkoak izaten dira.

## Ezaugarri nagusiak 
Nahasmendu psikologiko gehienekin alderatuz, psikopata bat definitzen duen jarrera zehatzik ez dago. Hala ere, ebidentzia zehatzak hartu daitezke legalki norbait psikopatatzak hartzeko, baina ebidentzia zientifikorik ez da ageri. Izan ere, 2004ean egindako eta 2006an berretsitako ikerketa baten bidez, adierazi zuen, pertsonak "psikopata edo ez psikopata" bezala hartzea edo ta, bi psikopatek patologia eta ezaugarritze berdina izango dutela pentsatzea okerra dela.

Edonola ere, badaude psikopaten artean ohikoak diren jarrera jakin batzuk

## Izaera psikopatak sorrarazi ditzaketen kausak 
Ez dago benetako ebidentziarik nortasun antisozialaren nahasmenduaren balizko kausei buruz; hala ere, uste da faktore genetikoek eta ingurumenekoek, hala nola haurren tratu txarrak edo abusuak, lagundu egiten dutela haren garapenean. Hala nola, guraso antisozialak edo alkoholikoak dituztenek arrisku handiagoa dute. Espetxeek asko laguntzen dute eragin hori pertsonengan garatzen eta haurtzaroan animaliei tratu txarrak emateko ohitura duten pertsonak nortasun antisozialaren garapenarekin lotuta

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fibrosi

**Fibrosia** ehun konektiboa loditzean eta uzkurtzean izaten den eritasuna da. Hantura baten edo kolpe baten ondorioa izaten da gehienetan. Gaixotasunetako batzuk hauexek dira:

* **Fibrosi kistikoa**. Arnas bideak, urdaila eta heste-bideak ixten dituen muki lodi likatsua sortzea ezaugarri nagusitzat duen eritasuna da; herentziaz kutsa daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anselme Gaëtan Desmarest

**Anselme Gaëtan Desmarest** (1784ko martxoaren 6a - 1838ko ekainaren 4a) frantziar zoologo eta idazlea izan zen. Nicolas Desmaresten semea eta Anselme Sébastien Léon Desmaresten aitza izan zen. Georges Cuvier eta Alexandre Brongniarten ikaslea izan zen eta 1815ean Pierre André Latreilleren ondorengoa izan zen École nationale vétérinaire d'Alforten irakasle.

Desmarestek hainbat lan egin zituen, hala nola, *Histoire Naturelle des Tangaras, des Manakins et des Todiers* (1805), *Considérations générales sur la classe des crustacés* (1825), *Mammalogie ou description des espèces des Mammifères* (1820) eta *Dictionnaire des Sciences Naturelles* (1816–30, André Marie Constant Dumérilekin batera).
Zooey Deschanel

**Zooey Deschanel** (1980ko urtarrilaren 17a, Los Angeles, Kalifornia) estatubatuar aktore eta kantautore bat da. She & Him indie musika bikote-taldeko kidea eta abeslaria da.

Bere ahizpa nagusia Emily Deschanel ere aktorea da, Bones telesaileko protagonista hain zuzen ere.

## Filmografia 
### Zinema 
## Kanpo loturak 
* Zooey Deschanel aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Esan bai

**Esan bai** (jatorrizko ingelesezko izenburua *Yes Man*) 2008ko Peyton Reed estatubatuar zinema zuzendariaren amodiozko komedia filma bat da. Danny Wallace umoristaren izenburu berdineko *Yes Man* liburuan oinarritua dago. Jim Carrey, Zooey Deschanel, Bradley Cooper, John Michael Higgins eta Terence Stamp aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Carl Allen (Jim Carrey) bizitza aspergarria daraman Los Angeles hiriko banku bateko langilea da eta bere lagunek proposatzen dizkioten plan guztiei ezetz esaten ohitua. Egun batez, motibazio ikastaro bitxi batera joan eta bere bizitzak sekulako aldakata izan duen gizon bat ezagutuko du, hartan denari "baietz" esaten irakasten dute. Carlek zoriontsu izateko erabaki irmoa hartu, erronka onartu eta ikastaro horretara joango da.

## Aktoreak 
* Jim Carrey: Carl Allen
* Zooey Deschanel: Allison
* Bradley Cooper: Peter
* John Michael Higgins: Nicholas "Nick" Lane
* Rhys Darby: Norman
* Maile Flanagan: Janet
* Danny Masterson: Rooney
* Terence Stamp: Terrence "Terry" Bundley
* Sasha Alexander: Lucy Burns
* Molly Sims: Stephanie
* Aaron Takahashi: Lee
* Fionnula Flanagan: Tillie
* Sean O'Bryan: Ted
* John Cothran: Tweed
* Spencer Garrett: Multack
* Rocky Carroll: Wesley T. Parker
* Vivian Bang: Soo-Mi
* Luis Guzmán: bere buruaz beste egin nahi duen gizona
* Arne Starr as: biltzarreko gizona (krediturik gabe)
* Danny Wallace: biltzarreko gizona (krediturik gabe)
* Brent Briscoe: etxegabea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren webgunea 
* *Esan bai* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Zamora (argipena)

**Zamora** izenak esanahi zenbait ditu:

* Zamorako probintzia, Espainiako probintzia, eta Zamora, hango hiriburua;
* Zamora, Ekuadorko hiria;
* Jesus Mari Zamora, futbolaria;
* Zamora saria, atezain hoberenarentzako saria Espainian.
Eusko Jaurlaritzaren Gipuzkoako ordezkaritza

**Eusko Jaurlaritzaren Gipuzkoako ordezkaritza** Eusko Jaurlaritzak Gipuzkoa eta gipuzkoarrei zerbitzua emateko lurralde ordezkaritza da. Donostiako Erdialdeko Andia kalearen 13. zebakian dago, Alderdi Eder lorategiaren alboan.

## Ordutegia 
* Astelehenetik Ostiralera 8:30etatik 14:00etara

## Kanpo estekak 
* Eusko Jaurlaritzaren Gipuzkoako ordezkaritza
Manipuri poni

Manipuri ponia Indiako bertako zaldi arraza bat da. Manipur zein Assam estatuetan hedatuta dago bereziki, eta bertan du jatorria. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkaten taldean sartzen da.

Antzineko zaldi arraza bat da. Adituak ez dira ados jartzen bere jatorriari buruz. Batzuentzat Tibeteko ponien ondorengoak dira. Beste teoria baten arabera, Manipuri ponia przewalski zaldiaren eta arabiar zaldiaren arteko nahasketaren ondorioa litzateke.

Urtetan poni hauek ospetsuak egin dira polo jokurako oso egokiak direlako.

## Arrazaren historia 
Manipuri poni arrazaren aurreneko aipamen idatziak 1584en urtekoak dira. XVII.en zein XVIII.en mendetan zalditerirako erabiliak izan ziren.

## Arrazaren egoera 
thumb|280 px|Bertako zaldi arrazaen banaketa Indian

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Myxine debueni

***Myxine debueni*** *Myxine* generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Myxine*
* Myxinidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Eusko Jaurlaritzaren Arabako ordezkaritza

**Eusko Jaurlaritzaren Arabako ordezkaritza** Eusko Jaurlaritzak Araba eta arabarrei zerbitzua emateko lurralde ordezkaritza da. Gasteizko Lovaina auzoko Samaniego kalearen 2. zbk.-an dago, Peñaflorida kondearen plazaran alboan.

Bertan Eusko Jaurlaritzaren sail ugariren lurralde ordezkaritza ere badago: Hezkuntza, Etxebizitza, Industria eta Berrikuntza edota Herrilan eta Garraioak.

## Ordutegia 
* Astelehenetik Ostiralera 8:30etatik 14:00etara

## Kanpo estekak 
* Eusko Jaurlaritzaren Arabako ordezkaritza
Antzizar kiroldegia

**Antzizar kiroldegia** Gipuzkoako Goierri eskualdeko Beasain udalerrian dagoen kiroldegia da, Loinatz auzoko Igartza Oleta kalearen 3. zbk-an dago, Beasaingo futbol zelaia eta Beasaingo gaztetxearen artean. Beasaingo Udalaren jabetzakoa da.

## Kanpo estekak 
* Antzizar kiroldegiaren webgunea
Majori kiroldegia

**Majori kiroldegia** Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen kiroldegia da, Altamira auzoko Gernika kalearen 3. zbk-an dago, Altamira estadioaren estadioaren alboan. Ordiziako Udalaren jabetzakoa da.

## Kanpo estekak 
* Majori kiroldegiaren webgunea
Usabal kiroldegia

**Usabal kiroldegia** Gipuzkoako Tolosaldea eskualdeko Tolosa udalerrian dagoen kiroldegia da, Usabal auzoko Usabal izen berdineko Usabal 25 A zbk-an dago. Hain zuzen ere, Araxes ibaiak bere urak Oria ibaian isurtzen dituen lekuan bertan dago.

2005ean inauguratu zen. 2020an berritutako belar artifizialeko futbol-zelai du, 1.250 eta 860 m²-ko bi kirol-pista, kanpoko igerilekuak, 25X20,5 metroko igerileku estalia, bi saunak, lurrun-bainua, bainuontziak eta hidromasajea, eta jarduera-aretoak. 2005ean hamar mila abonatu zituen, tolosarren %35. 2017an, produktu kimikoen manipulazio okerraren ondorioz, ehun pertsona artatu zituzten kloroa arnastu zutelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Usabal kiroldegiaren webgunea
Sepahan Airlinesen 5915 hegaldia

**Sepahan Airlinesen 5915 hegaldia** 2014ko abuztuaren 10ean, Teherango nazioarteko aireportutik hiru kilometro ipar edo ipar-mendebaldera istripua izan zuen hegaldi bat izan zen.

## Istripua 
09:18an izan zen ezbeharra. Irten eta minutu gutxira, zuhaitz batzuen kontra jo zuen airekoak. Teherandik Tebas aldera zihoan Taban Airlines konpainiako hegazkina, motorretako bat hondatu zitzaionean, istripua eraginez. Taban Airlines konpainiaren hegazkin batek izan zuen ezbeharra, Azadi estadioaren inguruan.

## Hegazkina 
Hegazkina Antonov-140 modelokoa zen, Iranen bertan eginikoa.

## Bidaiariak eta eskifaia 
40 pertsona istripuaren tokian bertan hil ziren eta zortzi lagunek bizirik ateratzea lortu zuten, ISNA albiste-agentzia irandarrak jakitera eman zuenez.

Bizirik irautea lortu zuten zortzi pertsonetatik –lau gizon eta lau emakume- bost familia bereko kideak ziren, ume bat barne. Ordura arte zabaldutako datuen arabera, hildakoen artean zazpi haur zeuden.

## Ikerketa 
Agintariek eskuratu zituzten kaxa beltzak, eta ikerketa bat abiatu zuten, gertatutakoa argitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laugako kiroldegia

**Laugako kiroldegia** edota **Baionako kiroldegia** (frantsesez *Palais des Sports de Lauga* edota *Palais Omnisport de Lauga*) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen kiroldegia da. Izen berdineko Lauga auzoan dago, Errobi ibaiaren ertzean, Lapurdiko zubiaren alboan eta Jean Dauger errugbi estadiotik hurbil.

## Kanpo estekak
Eusko Jaurlaritzaren Bizkaiko ordezkaritza

**Eusko Jaurlaritzaren Bizkaiko ordezkaritza** Eusko Jaurlaritzak Bizkaia eta bizkaitarrei zerbitzua emateko lurralde ordezkaritza da. Bilboko Indautxu auzoko On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 85. zk.-an dago, Jesusen plazaren alboan.

## Ordutegia 
* Astelehenetik Ostiralera 8:30etatik 14:00etara

## Kanpo estekak 
* Eusko Jaurlaritzaren Bizkaiko ordezkaritza
Hausa

**Hausa** izan daiteke:
* Hausa (etnia), mendebaldeko Afrikako talde etniko zabala.
* Hausa (hizkuntza), mendebaldeko Afrikako hizkuntza txadiarra.
Hausa (etnia)

**Hausa** (endonimoak singularrean: **Bahaushe** (gizona), **Bahaushiya** (emakumea); pluralean: **Hausawa** eta orokorra: **Hausa**/**Haoussa**; exonimoak: **Ausa**, **Mgbakpa**, **Kado**, **Al-Takari**, **Fellata** eta **Abakwariga**) Mendebaldeko Afrikako talde etnikorik handienetako bat da. Nigeriako iparraldean eta Nigerreko hego-ekialdean bizi dira gehien bat, bai eta Kamerun, Boli Kosta, Txad, Togo, Ghana eta Sudan estatuetan ere. Nigerian eta Nigerren gehiengoa dira. Hausa hizkuntza hitz egiten duten taldeak Mendebaldeko Afrika osoan eta Hajj ibilbidean barrena iparralderantz eta ekialderantz (Sahara basamortua zeharkatuz) barreiatu dira, eta adibidez Agadez hirian talde handia osatzen dute. Beste hausa talde batzuk kostaldeko hirietara mugitu dira: Lagosera, Accrara, Abidjanera, Banjulera eta Cotonoura, bai eta Libiara ere, azken 500 urteetan.

Hausa gehienak jatorriz herrixka txikietan bizi dira Mendebaldeko Afrikan. Laboreak landatzen dituzte, abereak zaintzen dituzte eta merkataritzan aritzen dira. Hausa aristokraziak zaldian oinarritutako kultura garatu dute. Gaur egun oraindik ere zalia nobleziaren ikur dira hausa gizartean.

Hausa hizkuntza txadar hizkuntzen taldekoa da.

## Historia 
X. mendean jadanik konfederazio batean bilduriko erreinuetan antolaturik zeuden hausak. XIV. mendean Islama hartu zuten erlijiotzat, eta mende horretan erreinuok zazpi hiri-estaturen inguruan antolatu ziren: Kano, Karia, Katsina, Daura, Rano, Gobir eta Biran. Haietatik bi, Kano eta Katsina, garrantzi handiko merkataritzaguneak izan ziren XV. eta XVII. mende bitartean. XVIII. eta XIX. mendeetan merkatari burgesia finkatuz joan zen bi hiri horietan. XIX. mendearen hasieran, Usman dan Fodio fulbe eskribaua hausen agintari klasearen aurka matxinatu zen, ustelkeria aitzaki hartuta. Erreforma eta puritanismo islamiarra aldarrikaturik, hausa nekazariak, fulbe abeltzainak eta hirietako burgesia txikia bildu zituen gerra santuaren inguruan. Kano suntsitu (1808) eta inperio bat eraiki zuen. Britainia Handiak hausa estatuekiko adiskidetasun politika erabili zuen kolonialismoaren garaian. Nigeriak independentzia lortu zuenean, administrazioa hausen esku geratu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rachycentron canadum

***Rachycentron canadum*** arrain pertziformea da, bere generoan eta familian bakarra edo monotipikoa dena. Mundu osoko ur epeletan bizi da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* FhisBase.org
Pholidichthys

***Pholidichthys*** arrain pertziformeen genero txikia da, Ozeano Barean bizi dena. **Pholidichthyidae** familia osatzen duen bakarra da, hau da, monotipikoa, Generoak espezie bi besterik ez ditu:
* *Pholidichthys anguis* Springer & Larson, 1996
* *Pholidichthys leucotaenia* Bleeker, 1856

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Psychrolutidae

**Psychrolutidae** arrain eskorpeniformeen familia bat da, mundu osoko ozeano epeletan bizi direnak.

## Generoak 
FishBasek honako generoak dituela dio:
* *Ambophthalmos*
* *Cottunculus*
* *Dasycottus*
* *Ebinania*
* *Eurymen*
* *Gilbertidia*
* *Malacocottus*
* *Neophrynichthys*
* *Psychrolutes*

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Baztanesa

**La Baztanesa** (euskaraz *Baztandarra*) Nafarroako Baztango Elizondo herrian egoitza duen autobus enpresa da. 1921ean sortu zen eta lehenbizikoz Erratzu-Iruñea linea egiten zuen, 9 pezetaren truke.

Gaur egun honako lineak ditu:
* Elizondo-Iruñea / Iruñea-Elizondo
* Elizondo-Donostia / Donostia-Elizondo
* Iruñea-Oronoz Mugairi-Doneztebe-Irun-Donostia / Donostia – Irun – Doneztebe – Oronoz Mugairi – Iruña

## Kanpo estekak 
* La Baztanesa autobus enpresaren webgunea
La Mugiroarra

**La Mugiroarra** (euskaraz *Mugiroarra*) Nafarroako Aitzoain-Berriobeiti udalerrietako Soto industrialdean tailerra eta gajea duen autobus enpresa da, aldiz, administrazio Mugiro udalerrian du.

XX. mendearen hasieran Claudio Sorabilla Irigoienek sortu zuen. Nagusiki Larraun eskualdeari zerbitzu ematen dio, Aldatz eta Iruñea arteko ibilbidea egiten duelarik.

## Kanpo estekak 
* La Mugiroarra autobus enpresaren webgunea {{eu}
Autocares del Zadorra

**Autocares del Zadorra** (euskaraz *Zadorrako Autokarrak*) Arabako Gasteiz hiriburuko Iradier kaleko 4. zbk-an egoitza duen autobus enpresa da.

## Kanpo estekak
Petén Itzá aintzira

**Petén Itzá aintzira** Guatemalako iparraldean dagoen Petén departamenduko aintzira da, Guatemala Hiritik 260 km ipar-ekialdera dagoena. 99 km²ko eremua du. Aintziraren ertzeko hiri nagusiak Flores (uharte batean dagoena), San Benito eta San Andres dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nea Salamis Famagusta (futbol atala)

**Nea Salamis Famagusta** edo **Nea Salamina Famagusta** () futbol profesionaleko klub bat da, egoitza Famagusta hirian (Zipre) duena. Klub iheslaria da 1974an Turkiak Zipreren iparraldea inbaditu zuenez geroztik; horrenbestez, klubak behin-behineko egoitza Zipreren hegoaldeko Larnaka hirian du gaur egun.

## Historia 
Nea Salaminaren lorpenik nabarmenena 1990ean Zipreko futbol kopa eta Zipreko superkopa irabazi izana da. Zipreko lehen mailan lortu duen posturik hoberena hirugarrena da. Bere lehen bost urtean (1948–1953), taldeak Zipreko Futbol Amateurreko Federazioaren txapelketetan parte hartu zuen. 1953an kluba Zipreko Futbol Elkarteari batu zitzaion, eta geroztik elkarte horren txapelketetan parte hartu ohi du. Zipreko lehen mailan 50 denboralditan baino gehiagotan jokatu duelarik, arlo horretan zazpigarren kluba da.

## Palmaresa 
### Zipren: 2 
* Liga (0): hirugarrena 1956, 1966, 1993 eta 1995ean.
* Kopa (1): 1990.
* Zipreko Superkopa (1): 1990.

## Kanpo estekak 
* 
* 
*
Gurutze Santuaren komentua (Gasteiz)

**Gurutze Santuaren komentua** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen komentu bat da. Gasteizko Aldee Zaharreko Margogintza, San Bizente Paulekoa eta Santa Maria kantonamenduaren kaleetan dago, Gasteizko Santa Maria katedralatik hurbil. 

1530-1547 artean eraiki zenetik klausurako domingar monja komunitate baten bizileku izan da. Erlijiotsuak etengabe bizitzen egon diren gasteiztar zenobio zaharrena da hortaz.

## Ondasun nabarmenak 
Bere arkitektura gotiko-berpizkundeko ezaugarriak ditu eta bere eliz atari pizkundetarra nabarmentzen da arkitekturan.

Barruko ondasunen artean, lignum crucis bat gordetzen da bertan, Benetako Gurutzearen erlikia gisa gurtutako egur zatia.

## Iruditegia 

Fitxategi:Vitoria - Convento Santa Cruz 1.JPG|Eraikinaren ikuspegia Margogintza kaletik.
Fitxategi:Vitoria - Convento Santa Cruz 5.JPG|Elizaren erretaula nagusia
Fitxategi:Vitoria - Convento Santa Cruz 4.JPG|Presbiterioaren ganga
Fitxategi:Vitoria - Convento de Santa Cruz 12.JPG|Atariko armarri inperiala
Fitxategi:Vitoria - Convento de Santa Cruz 09.JPG|Erretaula nagusiko kalbarioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antzinako Gasteizko babes-etxea

**Antzinako Gasteizko babes-etxea** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen eraikina da, Gasteizko Alde Zaharran dago.

## Aurrekariak 
Lur sail honetan, Sinagoga bat egon zen, juduak kanporatuak izan ziren arte. Ondoren, jesuitek espazioa okupatu zuten 1767a arte, **San Prudentzio ikastetxearekin.** Urte horretan haiek ere kanporatuak izan ziren, berrespen pragmatikoaren bitartez. 

## Historia 
Babes-etxea 1777an jarri zen martxan Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen babespean, Valentin Forondaren lidergotzarekin eta Diego de Rojas y Contreras gobernadorearen laguntzarekin. 1778an Karlos III.a Espainiakoaren errege agiriz ireki zen,

1778an hasi zen haurrak jasotzen eta horretarako tornu bat ireki zen horman. Haurrak jaso eta gero, inudeen esku uzten ziren.

1876a arte iraun zuen, hau da, Bigarren Karlistaldiaren amaierarekin batera itxi zen. Osakidetzaren eskuetara pasako da Alde Zaharreko anbulategia izan dadin.

## Eraikina 
Antzinako Hospizioa XVII. medeko eraikuntza da, barrokoa. Eraikinak, Eusko Jaurlaritzak babestutako ondare eraikiaren sailkapen berezia jaso du.

San Bizente De Paul kalera jotzen duen aldea zaharrena da, eta bertan San Prudentzioko kapera dago, garai batean "San Prudentzioko Mintegi" izena izan zuen. Kaperak hargin lan zein harlanduzko aparejua du.

## Iruditegia 

Image:Vitoria - Antiguo Hospicio 01.JPG|Kaperaren aurrealdea
Image:Vitoria - Antiguo Hospicio 13.JPG|San Prudentzio, kaperaren aurrealdea
Image:Vitoria - Antiguo Hospicio 06.JPG|Kaperaren barnealdea
Image:Vitoria - Antiguo Hospicio 07.JPG|Kaperaren gana
Image:Vitoria - Antiguo Hospicio 12.JPG|Martín de Salvatierra apezpikuaren hilobia

## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Gasteizko_kultura_ondasunak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Expediente del cuidado de niños expósitos (Gasteizko Udala, 1840)
San Bizente Arriagakoa eliza

**San Bizente Arriagakoa martiriaren eliza** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen eliza bat da, Arriaga-Lakua auzoan dago. XV-XVI. mendeen artean gotiko-pizkunde estiloan eraikia izan zen, nahiz eta XVIII-mendeen artean burututako zaharberritze lanen ondorioz kanpoaldetik barroko estiloa nagusi izan.

## Iruditegia 

Irudi:Vitoria - San Vicente Martir de Arriaga 16.jpg|Mendebaldea eta dorrea
Irudi:Vitoria - San Vicente Martir de Arriaga 14.jpg|Barnealdea
Irudi:Vitoria - San Vicente Martir de Arriaga 11.jpg|Ganga eta korua
Irudi:Vitoria - San Vicente Martir de Arriaga 04.jpg|Alboko erretaula barrokoa (XVIII. mendea)
Irudi:Vitoria - San Vicente Martir de Arriaga 09.jpg|Erretaula nagusiaren xehetasuna, Kalbarioa (XVI. mendea)

## Kanpo estekak
San Antonio komentua (Gasteiz)

**San Antonio komentua** edo **Sortzez Garbiarena** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen komentu bat da. Loma jeneralaren plazan dago, Andre Maria Zuriaren plaza eta Eusko Legebiltzarraren eraikinaren artean.

XVII. mendean barroko klazisista estiloan eraikia, klaratar monjen bizilekua da, eliza eguneroko meza ematen duen parrokia ere bada.

## Iruditegia 

Irudi:Vitoria - Cº de San Antonio (MM Clarisas 7.JPG|Aurrealde barrokoa
Irudi:Vitoria - Cº de San Antonio (MM Clarisas 2.JPG|Atari nagusia
Irudi:Vitoria - Cº de San Antonio (MM Clarisas 17.JPG|San Antonio Paduakoaren erretaula
Irudi:Vitoria - Cº de San Antonio (MM Clarisas 5.JPG|Gurutziltzatua
Irudi:Vitoria - Cº de San Antonio (MM Clarisas 10.JPG|Frantziskotar armarria
Irudi:Vitoria - Cº de San Antonio (MM Clarisas 11.JPG|Erremedioen Ama Birjina
Babesgabeen Andre Mariaren eliza (Gasteiz)

**Babesgabeen Andre Mariaren eliza** Arabako Gasteiz hiriburuko eliza bat da, izen bereko Babesgabeak auzoan kokatua. 1961ean eraikitako eraikin modernoa da, bere barnealdeko altzari asko Galarreta herriko Andre Mariaren Jasokundearen elizatik ekarri zelarik.

## Iruditegia 

Irudi:Vitoria - Desamparados 01.JPG|Nabe nagusia eta iparraldeko nabe-kapera
Irudi:Vitoria - Desamparados 03.JPG|Aldare nagusia
Irudi:Vitoria - Desamparados 04.JPG|Sagrarioa
Irudi:Vitoria - Desamparados 10.JPG|Babesgatuen Gure Ama
Irudi:Vitoria - Desamparados 02.JPG|Galarreta herriko Andre Mariaren Jasokundearen elizatik ekarritako XVIII. mendeko erretaula barrokoa
Irudi:Vitoria - Desamparados 16.JPG|Kristo gurutziltzatua

## Ikus gainera 
* Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Galarreta)

## Kanpo estekak
Santa Maria eliza (Gasteiz)

**Santa Maria eliza** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen eliza bat da, Gasteizko Alde Zaharran eta izen berdineko Gasteizko Santa Maria katedralaren alboan. XIV. mendean estilo gotikoan eraikia izan zen.

## Iruditegia 

Irudi:Vitoria - Santa Maria 06.JPG|Erretaula nagusia
Irudi:Vitoria - Santa Maria 07.JPG|Katedralarekin lotzen duen atearen gaineko Kalbarioa
Irudi:Vitoria - Santa Maria 03.JPG|Nekaneren aldarea
Irudi:Vitoria - Santa Maria 01.JPG|San Judas Tadeo
Irudi:Vitoria - Santa Maria 02.JPG|Sakristiaren atea

## Ikus gainera 
* Gasteizko Santa Maria katedrala

## Kanpo estekak
Bizkaia Plaza eraikina

**Bizkaia Plaza eraikina** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da, izen berdineko Bizkaia plazan dago eta Eusko Jaurlaritzaren administrazio egoitza bat da.

Federico Soriano arkitektoak diseinatu zuen, 3 urteko eraikuntza lanen ostean 2006an inauguratu zelarik. Arkitektura estilo abangoardista eta apurtzailea du eta Bilboko Alondegia eta Osakidetzaren egoitzaren alboan dago.

Irudi:Bilbao - Edificio Plaza Bizkaia (Oficinas del Gobierno Vasco) 2.jpg|Bizkaia Plaza eraikina.
Irudi:Bilbao - Edificio Plaza Bizkaia (Gobierno Vasco) 4.jpg|Bizkaia Plaza eraikineko eskailerak.
Irudi:Bizkaia plaza Bilbo.jpg|Bizkaia Plaza eraikina.

## Kanpo estekak
Bizkaia plaza (Bilbo)

**Bizkaia plaza** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen plaza bat da, Indautxu auzoan. Plaza honetan Bizkaia Plaza eraikina eta Bilboko Alondegia daude.

## Historia 
Aldamenean duen Bizkaia Plaza eraikinaren eraikuntzarekin batera Bilboko Udalak Bizkaia plazaren zaharberritzea burutu zuen. 2008an Bizkaia plaza berria inauguratu zen. Eraldaldatze honekin erosotasuna eta oinezkoentzako sarbideen egokitzea lortu nahi izan zen. Honenbestez, antzinako plazaren ezaguarriak ziren pergolak eta alboetako ur-jauziak kendu ziren, ondorioz erdigune irekia sortu zuten, erdialdean laino-iturri bat duela. Elementu honek baporea, eskultura eta argia konbinatzen ditu, eta Lorenzo Fernández Ordóñez arkitektoaren lana da. Plaza honek haurrentzako bi jolasgune ere baditu.

## Eraikin interesgarriak 
Bizkaia plazaren inguruan honako eraikin interesgarri hauek daude:

* Bizkaia Plaza eraikina.
* Bilboko Alondegia.
* Bilboko Merkataritza Ganbera.

Fitxategi:Bilbao - Edificio Plaza Bizkaia (Gobierno Vasco) 1.jpg|Bizkaia Plaza eraikina
Fitxategi:Bilbao Alhondiga-kriss69-01.jpg|Bilboko Alondegia
fitxategi:Bilbao - Cámara de Comercio de Bilbao 2.jpg|Bilboko Merkataritza Ganbera

## Garraiobideak 
Plaza honetatik gertuen dauden Bilboko Metroaren geltokiak Indautxuko geltokia eta Moyuako geltokia dira.

## Kanpo estekak
Izabal aintzira

**Izabal aintzira**, **Golfo Dulce** ere deitua, Guatemalako ekialdean dagoen Izabal departamenduko aintzira da. 589,6 km²ko eremua hartzen du, Santa Cruz (ipar-mendebaldean), Minas (hego-mendebaldean) eta San Isidro (hego-ekialdean) mendiguneen artean, eta herrialdeko lakurik handiena da. Betebide nagusia Polochic ibaia da, eta Dulce ibaiaren bitartez Karibe itsasora isurtzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txarteldegi

thumb|200px
**Txarteldegia** edo **txartel-leihatila** tiketak eta txartelak eskuratzeko lekua da, maiz eraikin edo gela txiki batean kokatua eta bezeroekin komunikatu eta tiketak eta dirua trukatzeko leihatila bat duena.

## Kanpo estekak
Akne

**Aknea** larruazaleko sebo-guruinen hantura da, sebo-guruin horien poroak ixten direnean agertzen dena eta zaldar izeneko pikortak eta larruazaleko negalak eragiten dituena.

Nerabezaroan agertzen da batik bat, aro horretan aldaketa hormonalek sebo-guruinen jarduera aktibatzen baitute. Horrek ez du esan nahi, hala ere, bizitzaren beste aro batzuetan ager ezin daitekeenik (aldaketa hormonalak ere gertatzen baitira hilekoaren zikloan, estresaren ondorioz edota haurdunaldian, besteak beste).

Gaitz honek eragiten dituen granoak, pikorrak eta negalak batez ere aurpegian, bizkarrean eta bularrean agertzen dira.

## Zergatia 
Larruazaleko sebo-guruinek likido koipetsu bat jariatzen dute, larruazaleko poroetatik ateratzen dena. Sebo-guruinek jariakin asko ekoizten dutenean (esaterako, nerabezaroan) poroak ixten dira eta likido koipetsua barnean geratzen da, ile-folikuluetan. Bertan bakterio anaerobio batzuk bizi dira (Propionibacterium acnes), sebo-guruinen jariakina metabolizatzen dutenak larruazala kaltetzen duten gantz-azidoak sortuz. Azken hauek dira larruazalaren hantura eta negalak eragiten dutenak.

Propionibacterium acnes ez da bakterio patogenoa, oportunista baizik. Denok dugu bakterio hau eta denok ez dugu aknerik. Bakterioak gaitza sortzen du bakarrik aldeko koiuntura duenean (sebo-guruinek aparteko jarduera dutenean).

Aknearen atzean hainbat alderdi daude, sebo-guruinen jarduera eta jariakinak aktibatzen dituztenak. Besteak beste:

* aldaketa hormonalak
* estresa
* larruazaleko zikinkeria
* anabolizatzaileak eta botika batzuk (esteroideak, esaterako)

Urteetan uste izan denaren aldean, badirudi dietak ez duela inongo eraginik aknearen sortze prozesuan, salbuespen bakar batekin: glukosa ugari jaten duten umeek eta gazteek glukosa gutxi jaten dutenen aldean akne gehiago dute  

Gaitz honek osagarri hereditario bat duela frogatu da.

## Tratamendua 
Gaitza arina denean, larruazaleko kremak erabiltzen dira, goiko geruza epidermikoak askatzen dituztenak eta poroen itxiera ekiditen dutenak. Larruazalaren esfoliazioa eragiten dute. Bakterizida topikoak ere erabil daitezke (benzoil peroxidoa dutenak).

Kasu larrietan antibiotikoak erabiltzen dira: era topikoan (eritromizina eta klindamizina) edo aho bidetik (tetraziklinak, batik bat, eta eritromizina eta amoxizilina ere). Antibiotiko horiek guztiek aknea sortzen duten bakterioak akabatzen dituzte.

Oso eraginkorrak dira ere erretinoide deritzonak. Molekula horiek A bitaminarekin lotuta daude. Aknearen aurka ez ezik, psoriasi eta larruazaleko beste gaitz batzuen aurka ere erabiltzen dira, era topikoan zein aho bidetik. Aho bidetik hartzen den erretinoide batek, isotretinoinak (Accutane), emaitza oso onak ematen ditu, baina tentuz hartu behar da, eragiten dituen albo-ondorioak direla-eta 

Eragile fisikoak ere erabili dira aknea tratatzeko, esaterako laserra. Antza, honek ez du bakarrik granoak eta pikorrak suntsitzen, efektu profilaktikoa ere badu (koipea sortzen duen sebo-guruina erretzen baitu)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pseudotriakidae

**Pseudotriakidae** Carcharhiniformes ordenako ur gaziko marrazo-familia da. Familiak 4 espezie ditu, 3 generotan banaturik:

* *Gollum* (Compagno), 1973
** *Gollum attenuatus* (Garrick), 1954
** *Gollum suluensis* (Last & Gaudiano), 2011
* *Pseudotriakis* (Brito Capello), 1868
** *Pseudotriakis microdon* (Brito Capello), 1868
* *Planonasus* (Weigmann,Stehmann & Thiel), 2013
** *Planonasus parini* (Weigmann,Stehmann & Thiel), 2013

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pseudopimelodidae

**Pseudopimelodidae** arrain siluriformeen familia da. Lehen Pimelodidae familiaren barneko subfamilia bat izan zen. Kideak Hego Amerikako ur gezatana bizi dira. Familiak 38 espezie ditu, 6 generotan banaturik.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pseudomugilidae

**Pseudomugilidae** arrain ateriniformeen familia da, ur gezakoak.

Familia Australian eta Ginea Berrian bizi da eta 18 espezie ditu:
* *Kiunga*
** *Kiunga ballochi*
** *Kiunga bleheri
* *Pseudomugil*
** *Pseudomugil connieae*
** *Pseudomugil cyanodorsalis*
** *Pseudomugil furcatus*
** *Pseudomugil gertrudae*
** *Pseudomugil inconspicuus*
** *Pseudomugil ivantsoffi*
** *Pseudomugil majusculus*
** *Pseudomugil mellis*
** *Pseudomugil novaeguineae*
** *Pseudomugil paludicola*
** *Pseudomugil paskai*
** *Pseudomugil pellucidus*
** *Pseudomugil reticulatus*
** *Pseudomugil signifer*
** *Pseudomugil tenellus*
* *Scaturiginichthys*
** *Scaturiginichthys vermeilipinnis''

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pseudotrichonotus

***Pseudotrichonotus*** arrain aulopiformeen genero txikia da, hego-ekialdeko Ozeano Barean bizi dena. **Pseudotrichonotidae** familia osatzen duen bakarra da, hau da, monotipikoa.

Generoak espezie bi ditu:
* *Pseudotrichonotus altivelis* Yoshino & Araga, 1975
* *Pseudotrichonotus xanthotaenia* Parin, 1992

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pseudocarcharias kamoharai

***Pseudocarcharias kamoharai*** arrain pertziformea da, bere generoan eta familian bakarra edo monotipikoa dena. Mundu osoko ur tropikaletan bizi da.

Japonieraz  du izena, euskaraz ur krokodilo esan nahi duena

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* FhisBase.org
Pseudaphritis

***Pseudaphritis*** arrain pertziformeen genero txikia da. **Pseudaphritidae** familia osatzen duen bakarra da, hau da, monotipikoa.

Generoak hiru espezie ditu:
* *Pseudaphritis porosus* (Jenyns, 1842)
* *Pseudaphritis undulatus* (Jenyns, 1842)
* *Pseudaphritis urvillii* (Valenciennes, 1832)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atitlán aintzira

**Atitlán aintzira** Guatemalako hego-mendebaldean dagoen Sololá departamenduko aintzira da. 130,1 km²ko eremua du eta gehienezko sakonera 320 m ingurukoa da. Erdialdeko Guatemalako goi-ordokian dago, 1.563 mko garaieran, errauts bolkanikoak presatutako haran batean; inguruan kono-itxurako hiru sumendi ditu: Atitlán, Tolimán eta San Pedro. Aintziraren ertzeko hiri nagusiak Panajachel, Santiago Atitlán eta San Lucas dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teka (zuhaitza)

**Teka** (*Tectona&nbsp;grandis*) lamiazeoen familiako zuhaitz handia da, adaje zabalekoa, Asiako hego-ekialdean hazten dena. Hosto zabalak ditu, lore zurixkak eta mertxikaren egiturako fruitua, oso azal gogorreko lau hazi dituena. Oso aintzat hartua da zuraren balioagatik. Delako zuhaitzaren zura.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maixa Lizarribar Saizar

**Maixa Lizarribar** (Altzo, 1971) gipuzkoar abeslari eta trikitilaria da.

## Biografia 
Ixiar Orexarekin herri txikietako erromerietan egin zituen lehen emanaldiak, anplifikatu txiki baten laguntzaz: ehun baino gehiago urtean. 1993an, Elkar diskoetxeak beste trikitilari bikote batekin -Iker eta Larraitz Goenaga anai-arrebekin- disko partekatu bat grabatzeko aukera eman zien.

2002an bakarkako disko bat kaleratu zuen, *Maixa* (Elkar), jazz musikariekin grabatuta. Geroztik, *Gose* taldearekin kolaboratu du, eta trikitia irakasten jarraitzen du Altzon, Arrasaten eta Gasteizen.

2019. urtean AMAK taldea sortu zuen beste hiru emakumezko trikitilarirekin.

## Diskografia 
### Maixa ta Ixiar 
* *Maixa eta Ixiar* (1993, Elkar). Iker eta Larraitzekin batera ateratako diska.
* *Uhinez uhin* (1996, Elkar)
* *Mantalgorri* (1997, Elkar)
* *Solasin* (1998, Elkar)

### Bakarka 
* *Maixa* (1992, Elkar)

### AMAK 
* *AMAK* (2021, Baga-Biga)

## Erreferentziak
Hermanos Arriaga

**Hermanos Arriaga** (euskaraz *Arriaga Anaiak*) Arabako Gasteiz hiriburuan egoitza duen autobus eenpresa bat da. 1917an sortu zen eta gaur egun 83 ibilgailu eta 120 langile dauzka, horietatik 100 autobus gidariak.

## Zerbitzuak 
### Nafarroako Hiriarteko Garraioa 
Hermanos Arriagak NAV-002 Nafarroako Gobernuko autobus-zerbitzuko emakida bat lan egiten du 2022. urtetik. Hori Interbusekin batera egiten du Líneas Interurbanas de Navarra, A.I.E. izeneko Aldi Baterako Enpresa Elkarte batean. 2023tik aurrera NAV-003 emakida ere lortu du, formula berarekin.

### Eskualdekoak eta tokian-tokikoak 
* Lantegietarako zerbitzu bereziak
* Ikastetxe eta unibertsitaterako zerbitzu bereziak
* Eskualdeko linea erregularrak
* Tokian-tokiko zerbitzua (txangoak, aireporturako garraioa, kirol ekitaldiak, enpresa ekitaldiak, ezkontzak, etab.)
* Hainbat egunetako ibilbideak

### Nazioartekoak 
* Paris-Londres
* Paris-Lourosa
* Paris-Ouarzazate
* Rennes-Casablanca
* Rennes-Sevilla
* Oviedo-Bruselas
* Paris-Porto
* Paris-Coelhoso

## Kanpo estekak 
* Hermanos Arriaga autobus konpainiaren webgunea