Anne Vallayer-Coster

**Anne Vallayer**, ezkontzaz **Coster** (Paris, 1744ko abenduaren 21a - ib., 1818ko otsailaren 28a) frantziar margolaria izan zen. XVIII. mendearen amaierako eta XIX. mendearen hasierako Frantziako natura hilen margolari garrantzitsuenetako bat da.

## Biografia 
*Los Gobelinos* Tapizen Errege tailerreko urregile baten alaba. 10 urte zituela, familia Parisera joan zen, eta aitak denda ireki zuen han. Françoise Basseporte eta Claude Joseph Vernet-ekin ikasi zuen. 1770ean onartu zuten Pinturako eta Eskultura Frantseseko Errege Akademian, bodegoi-pintore gisa, eta hurrengo urteko aretoan erakutsi zuen.

## Margolari ibilbidea 
1762. urtean hasi zen pintatzen, baina ez da haren lanik gorde 1766ra arte. 1770ean Errege Akademia Frantsesean sartzeko aurkeztu zen, bi “*Ikusizko arteen eta musikaren alegoriak*” lanekin (gaur egun Louvre), eta aho batez onartua izan zen.  

Lan horiekin egin zuen debuta 1770ean Aretoan. Bertan parte hartu zuen ia urtero, eta oso goretsia izan zen, harik eta bertan 1783an Marie Louise Élisabeth Vigée Lebrun eta Adélaïde Labille-Guiard erretratugile handiek debuta egin zuten arte. 1785ean erretratu asko kritikatu zizkiotenetik, natura hilak besterik ez zituen egin, batez ere loreak. 

Genero horretan, justiziaz da ezaguna. Bertan, gutxienez 400 lan erregistratzen dira, gai hauekin: loreak, ehiza, musika-tresnak, trofeo militarrak, sukaldeko tresnak, portzelanazko luxuzko tresnak, urdaiazpikoak, otarrainak, frutak, koadro txiki edo handietan eta egindako konposizioetan. 

1780an Maria Antonieta erreginaren margolari izendatu zuten. Gai ugari pintatzen jarraitu zuen, besteak beste, animaliak, behe-erliebeak, begi-tranpak (''Trompe-l'œil)*, miniaturak eta erretratu osoak, Iraultza zurreko aristokrazia frantsesaren oparotasuna islatzen zutenak.

1781ean,  Pierre-Sylvestre Coster Parlamentuko abokatuarekin ezkondu zen. Arrakastaz jarraitu zuen karrera, hil zen arte, eta Maria Antonieta erreginaren eta diseinuko irakaslearen pintura-kabineteko buru bihurtu zen. Erretratu eta bodegoietan aditua, genero pinturan eta miniaturetan ere nabarmendu zen. Maria Antonietarekin harreman estua zuenez, Frantziako Iraultzak eragina izan zuen bere ibilbidean. Hala ere, 1818ko otsailaren 28an Parisen hil baino urtebete lehenagora arte jarraitu zuen erakusketetan. 

Vallayer-Coster askotan garaikide batzuekin gonbaratu zen, Adélaïde Labille-Guiard eta Marie Louise Élisabeth Vigé-Lebrun barne, erretratugile gisa goraipatuagoak izan baitziren. 1785eko Aretoan kritikoek kritika zorrotza egin ondoren, Vallayer-Coster-ek erretratuak margotzeari utzi zion bere lan urriei egindako kritikengatik, eta haren ordez natura hilak izan zituen ardatz.

## Lana 
Haren talentuaren ondorioz, aho batez hautatu zuten Parisko Arte Errege Akademiako kide. Maria Antonieta erreginaren babespean, Frantziako Iraultzan, pintatzeari utzi zion; politikoki konprometituak ez ziren gaiek bere artearekin jarraitzeko aukera eman zioten urte konbultsioen ondoren. 

Askoren ustez, Frantziako XVIII. mendeko natura hilen pintore bikainena izan zen, bere herrikidea Jean-Baptiste -Siméon Chardin delakoarekin batera. Anne Vallayer eta Chardin gauza askotan bereizten dira: Annek modernitate handiko lore-koadro asko margotu zituen; Chardinek, berriz, ez zuen lorerik margotzen, eta genero-eszenak eta pastelaren erretratuak egiten zituen, Anne Vallayer-Costerrek egin ez zituen lanak. Chardinen pintura oretsuagoa da, eta Vallayerrena geruza meheagokoa. Chardinen gaia burgesagoa da, barrualde soilekoa; Vallayerrena natur hilek, zilarrezko ontziek edo trofeo militarrek, berriz, aristokratikoetara hurbildu zuten. Maisulanak ditu, hala nola “*Zopera Zuria*” pintura (gaur egun Parisko bilduma partikularrean). Marignyko Markesa izan zen haren lehen jabea, garai hartako Arteen ministroaren baliokidea, 1771ko Aretoan ikusgai jarri zena eta Denis Diderot-ek oso goraipatua.

## Lan nabarmenak 
* *Instruments de Musique* (1770).
* *Les Attributs de la Peinture, de la Sculpture et de l'Architecture* (1770).
* *Portrait de Joseph-Charles Roettiers* (1777).
* *Nature morte au Homard'' (1817).

## Iruditegia

Fitxategi:Beaux-Arts de Carcassonne - Bouquet de fleurs dans un verre d'eau - Anne Vallayer-Coster - Joconde04400000408.jpg|alt=Lore-pitxerra–Fleurs dans baten bouqueta d'eau (Lore-sorta ur-edalontzi batean)–Carcassonneko Beaux-Arts.
Fitxategi:Anne Vallayer-Coster - Basket of Plums - 1971.47 - Cleveland Museum of Art.tiff|alt=Aran-otarrea ur-edalontziarekin–Basket of Plums (aran-otarrea) Cleveland Museum of Art
Fitxategi:Anne Vallayer-coster.jpg|alt=Minerva busto bat, armadurarekin eta armekin, A Minerva with Armour and Weapons on a Stone Ledge (Minerva bustoa, armadurarekin eta armekin, harrizko ertz batean) 1777
Fitxategi:Anne Vallayer-Coster, Portrait of a Violinist.jpg|alt=Soineko zuriz eserita dagoen biolin-jole baten erretratua–Portrait of a Violinist (Biolin-jole baten erretratua)
Fitxategi:Anne Vallayer-Coster - Still Life with musical instruments.jpg|alt=Hainbat musika-tresna: gitarra bat, tronpeta bat eta beste batzuk liburu irekiarekin–Still Life with musical instruments (Bodegón musika-tresnekin)
Fitxategi:Anne Vallayer-Coster - Vase, Lobster, Fruits and Game.jpg|alt=Pitxer zuri bat, otarrain gorri bat, frutak eta joko bat–Vase, Lobster, Fruits eta Game (pitxerra, otarraina, frutak eta jokoa)
Fitxategi:Marie Antoinette par Anne Vallayer Coster pastel 1780.jpg|alt=María Antonieta erreginaren erretratua, soineko urdinarekin eta luma zuriz jantzita–Marie Antoinette, pastela,1780
Fitxategi:Anne Vallayer-Coster - Queen Marie-Antoinette - Walters 38323.jpg|alt=María Antonieta erreginaren erretratua, soineko gorriarekin eta luma zuriz jantzita–María Antonietaren erretratua
Fitxategi:Anne vallayer-coster, natura morta con prosciutto, bottiglie e rape, 1767.jpg|alt=Bodegona urdaiazpikoarekin, botilekin eta arbiekin–Natura hilgarria prosciuttoarekin, bottigliearekin eta zapoarekin, 1767 (Bodegona urdaiazpiko, botila eta arbiekin, 1767)
Fitxategi:Bouquet of Flowers in a Terracotta Vase with Peaches and Grapes by Anne Vallayer-Coster.jpg|alt=Lore-sorta mertxikak eta mahatsak dituen terrakotazko pitxer batean–Bouquet of Flowers in a Terracotta Vase with Peaches and Grapes (lore-sorta terrakotazko pitxer batean, mertxika eta mahatsekin)
Fitxategi:Attributs de la peinture, de la sculpture et de l'architecture - Anne Vallayer-Coster.jpg|alt=Pinturaren, eskulturaren eta arkitekturaren irudikapena pintore-paleta batekin, busto batekin eta plano batzuekin–Attributs de la peinture, de la sculpture et de l'architecture (Pinturaren, eskulturaren eta arkitekturaren atributuak)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Marianne Roland Michel, Anne Vall-Coster, 1744-1818, Paris, Comptoir international du livre, 1970.
* Marianne Roland Michel, Eik Kahng, Collectif *Anne Vall-Coster*. Peintre à la cour de Marie-Antoinette, Marseille, Yale University Press, 2003.

## Kanpo estekak