Maiatzaren 2

**Maiatzaren 2**a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hogeita bigarren eguna da, 123garrena bisurteetan. 243 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
* 1979 &ndash; ETAk, bi goardia zibil erail zituen Ordizian.

### Mundua 
* 1808 &ndash; Frantziar armaren aurkako matxinada Madrilen.
* 2009 &ndash; Zazpi lagun hil ziren Herbehereetako "Erreginaren Eguneko" desfilean, auto batek nahita harrapatuta.
* 2014 &ndash; Ukrainako neonaziek 48 lagun hil zituzten Odesako Sindikatuen Etxean.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1997 &ndash; *Austin Powers: International Man of Mystery* (*Austin Powers: Nazioarteko Misteriozko Gizona*) filma estreinatu zen, Jay Roachek zuzendu eta Mike Myers, Elizabeth Hurley, Michael York, Robert Wagner eta Seth Green aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1997 &ndash; *Breakdown* (*Matxura*) filma estreinatu zen, Jonathan Mostowek zuzendu eta Kurt Russell, J. T. Walsh, Kathleen Quinlan eta M. C. Gainey aktoreek antzeztu zuten.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Kirolak 
### Euskal Herria 
* 2009 &ndash; Patrick Ibarrolak eta Patrick Ozafrainek irabazi zuten Trinkete Binakako Txapelketa.

### Mundua 
* 2016 &ndash; Leicester City FC talde apala 2015-2016ko Ingalaterrako Futboleko Lehen Mailako Ligako txapelduna bilakatu zen.

## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1740 &ndash; Pedro Aranatz, nafar musikagilea eta ganberako maisua (h. 1820).
* 1787 &ndash; Iñigo Ortés de Belasko, arabar aristokrata eta politikaria (h. 1858).
* 1798 - Atanasio Urioste, bizkaitar-boliviar enpresaburua (h. 1864).
* 1817 &ndash; Juan Nepomuceno Orbe Mariaka, bizkaitar jeneral eta politikari karlista (h. 1891).
* 1890 &ndash; Esteban Egia, Athleticeko bizkaitar futbolaria (h. 1934).
* 1905 - Misericordia Abad Alcega, Gerra Zibilean fusilatu zuten nafar etxekoandrea (h. 1936).
* 1911 &ndash; Atanasio Bidaurreta, nafar klaretar fraidea (h. 1936).
* 1913 &ndash; Anastasio Bienzobas, euskal herritar futbolaria (h. 1982).
* 1914 &ndash; Marcelo Mendiharat, baxenafar apaiza (h. 2007).
* 1920 &ndash; José María Pérez Medrano, euskal herritar futbolaria (h. 2008).
* 1923 &ndash; Josefa Egaña, *Pepita*, *Pichón*, gipuzkoar erraetista.
* 1924 &ndash; Gurutz Ansola, gipuzkoar ikertzaile eta irakaslea (h. 2019).
* 1927 &ndash; Miguel Ángel Álvarez Muro, gipuzkoar margolaria (h. 2011).
* 1928 &ndash; Jose Luis Ansorena, donostiar apaiza, abesbatza zuzendaria eta musikagilea (h. 2019).
* 1932 &ndash; Yosu Arketa, bizkaitar frantziskotar apaiza (h. 2004).
* 1934 &ndash; Jose Ramon Argoitia, euskal aktorea, Shanghain.
* 1943 &ndash; Angel Alkalde, bizkaitar politikari ohia.
* 1958 &ndash;
** Iñaki Goirizelaia, Euskal Herriko Unibertsitateko errektore ohia.
** Antton Gurrutxaga, gipuzkoar hizkuntzalari konputazionala, kimikaria eta euskaltzain urgazlea.
* 1959 &ndash; Antton Etxeberria, gipuzkoar aktore eta titiriteroa (h. 2018).
* 1963 &ndash; Antonio Aretxabala, galiziar-kantabriar-nafar geologo eta zientzia-dibulgatzailea, Vigon.
* 1965 &ndash; Víctor Iriarte, nafar kazetaria, kultur kudeatzailea, antzerki kritikaria eta antzerkigilea.
* 1980 &ndash;
** Mikel Antero, gipuzkoar aktorea.
** Hector Orruño, arabar margolaria.
* 1981 &ndash; Benito Ros, nafar txirrindularia, trial modalitatean aditua.
* 1983 &ndash; Iñigo Cabacas, Athletic Club futbol taldearen jarraitzailea, Ertzaintzaren pilotakada batez hil zena (h. 2012).
* 1987 &ndash; Mikel Otaegi, *Txirri junior*, donostiar pailazoa.
* 1998 &ndash; Dorian Foulon, bretainiar-lapurtar txirrindulari paralinpikoa.
* 2003 - Ane Elexpuru, bizkaitar futbolaria.
* 2004 - Rafael Fernández, nafar futbolaria.

### Mundua 
* 1579 &ndash; Tokugawa Hidetada, Tokugawa shogunerriko bigarren shoguna (h. 1632).
* 1602 &ndash; Athanasius Kircher, alemaniar jesulaguna eta polimata (h. 1680).
* 1660 &ndash; Alessandro Scarlatti, italiar musikagilea (h. 1725).
* 1727 &ndash; Katalina II.a Errusiakoa, Errusiako enperatriza (h. 1796).
* 1737 &ndash; William Petty (Shelburneko II. markesa), Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1805).
* 1772 &ndash; Novalis, alemaniar olerkaria, eleberrigilea eta filosofoa (h. 1801).
* 1773 &ndash; Henrich Steffens, norvegiar filosofo, zientzialari eta poeta, Naturphilosophie mugimenduaren ordezkari nagusietariko bat (h. 1845).
* 1802 &ndash; Heinrich Gustav Magnus, alemaniar fisikaria (h. 1870).
* 1806 &ndash; 
** Charles Gleyre, suitzar margolaria (h. 1874).
** Katalina Labouré, frantziar moja (h. 1876).
* 1808 &ndash; Emma Darwin, Charles Darwin naturalista ingelesaren lehengusua eta emaztea (h. 1896).
* 1813 &ndash; Caroline Leigh Gascoigne, ingeles idazlea (h. 1883).
* 1843 &ndash; Karl Michael Ziehrer, austriar musikagile eta banda-militar zuzendaria (h. 1922).
* 1851 &ndash; François Gieure, Frantziako artzapezpikua, Baionako apezpikua izandakoa (h. 1937).
* 1853 &ndash; Antonio Maura, Espainiako gobernuburua (h. 1925).
* 1856 &ndash; Vasili Rozanov, errusiar filosofoa, kritikaria eta idazlea (h. 1919).
* 1859 &ndash;
** Jerome K. Jerome, ingeles idazlea (h. 1927).
** Pasquale del Pezzo, italiar matematikaria (h. 1936).
* 1860 &ndash; Theodor Herzl, kazetari, idazle eta sionismo modernoaren sortzailea (h. 1904).
* 1862 &ndash; Maurice Emmanuel, frantziar musikagile eta musika-jotzailea (h. 1938).
* 1873 &ndash; Jurgis Baltrušaitis, lituanierazko eta errusierazko olerkaria (h. 1944).
* 1886 &ndash; Gottfried Benn, alemaniar idazlea (h. 1956).
* 1888 &ndash; Félix Burriel, aragoiar eskultorea (h. 1976).
* 1891 &ndash; Elisa Bachofen, argentinar ingeniaria, Hego Amerikan Ingeniaritza zibilean diplomatutako lehen emakumea (h. 1976).
* 1892 &ndash; Manfred von Richthofen, *Baroi Gorria*, alemaniar militar eta hegazkin pilotua (h. 1918).
* 1893 &ndash; Francisco Mula Castro, *Izquierda Republicana* alderdiko nafar kidea (h. 1937).
* 1894 &ndash; Norma Talmadge, estatubatuar aktorea (h. 1957).
* 1898 &ndash; Reino Ragnar Lehto, Finlandiako lehen ministroa (h. 1966).
* 1901 &#x2013; Chiyo Miyako, japoniar ehun urteduna (h. 2018)
* 1902 &ndash; 
** Werner Finck, alemaniar aktore, kabareteko artista eta idazlea (h. 1978).
** Alan Marshall, australiar idazlea (h. 1984).
* 1903 &ndash; Benjamin Spock, estatubatuar pediatra (h. 1998).
* 1904 &ndash;
** Bill Brandt, alemaniar jaiotako britainiar argazkilari eta fotokazetaria (h. 1983).
** Maurice Estève, frantziar margolaria (h. 2001).
* 1911 &ndash; Charles Bruck, Errumanian jaiotako frantziar musikagilea (h. 1995).
* 1918 &ndash; Miquel Siguan i Soler, kataluniar psikologo eta idazlea (h. 2010).
* 1921 &ndash; Satyajit Ray, indiar zinema zuzendaria, margolaria eta idazlea (h. 1992).
* 1922 &ndash; Serge Reggiani, italiar antzezlea eta kantaria (h. 2004).
* 1923 &ndash; Patrick John Hillery, Irlandako presidentea (h. 2008).
* 1924 &ndash; James S. Holmes, nederlandar poeta, traduktologo eta itzultzailea (h. 1986).
* 1929 &ndash;
** Édouard Balladur, Frantziako lehen ministroa.
** Jigme Dorji Wangchuck, Bhutango Dragoi Erregea (h. 1972).
* 1930 &ndash; John Anglin, estatubatuar banku-lapurra, Alcatrazeko kartzelatik ihes egin zuelako ezaguna (1962an desagertua).
* 1931 &ndash; Núria Pompeia Vilaplana i Boixons, kataluniar marrazkigile eta idazlea (h. 2016).
* 1932 &ndash; Bruce Glover, estatubatuar aktorea (h. 2025).
* 1933 &ndash; Celeste Caeiro, Portugaleko diktaduraren aurkako estatu-kolpea egin zuten militarren artean krabelinak banatu zituen portugaldar emakumea (h. 2024).
* 1935 &ndash;
** Faisal II.a, Irakeko erregea (h. 1958).
** Luis Suárez, espainiar futbolari eta entrenatzailea (h. 2023).
* 1936 &ndash; Norma Aleandro, argentinar aktorea.
* 1937 &ndash; Innayya Chinna Addagatla, indiar apezpiku katolikoa (h. 2022).
* 1938 &ndash;
** Moshoeshoe II.a, Lesothoko erregea (h. 1996).
** Antonio Recalcati, italiar marrazkilaria (h. 2022).
* 1939 &ndash;
** Ernesto Castano, italiar futbolaria (h. 2023).
** Miloud Tounzi, Marokoko zerbitzu sekretuetako arduraduna.
* 1940 &ndash; Manuel Esquivel, Belizeko lehen ministroa (h. 2022).
* 1941 &ndash; Jules Wijdenbosch, Surinamgo presidentea (h. 2025).
* 1942 &ndash; Jacques Rogge, belgikar sendagile eta kirolaria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeko 8. lehendakaria (h. 2021).
* 1943 &ndash; Teruo Nimura, japoniar futbolaria.
* 1945 &ndash; Goldy McJohn, kanadar teklatu jotzailea, *Steppenwolf* taldeko kidea (h. 2017).
* 1946 &ndash;
** Lesley Gore, estatubatuar abeslari, aktore, musikagile eta ekintzailea (h. 2015).
** David Suchet, ingeles aktorea.
* 1947 &ndash; James Dyson, britaniar asmatzaile, industria-diseinatzaile eta Dyson enpresaren fundatzailea.
* 1949 &ndash; Zdenko Verdenik, esloveniar futbolari ohia eta entrenatzailea.
* 1950 &ndash; Alberta Ferretti, italiar jostun, diseinatzailea eta enpresaburua.
* 1952 &ndash; Christine Baranski, estatubatuar aktore eta kantaria.
* 1953 &ndash; Salvador Vidal, valentziar bikoizketa aktorea.
* 1955 &ndash;
** Carmina Ordóñez, *papel-couché* deritzon prentsaren protagonista nabarmena (h. 2004).
** Donatella Versace, italiar moda diseinatzailea.
* 1957 &ndash; Carme Portaceli, valentziar antzerki-zuzendaria eta Bartzelonako Antzerki Institutuko irakaslea.
* 1959 &ndash;
** Soumya Swaminathan, indiar mediku, pediatra eta zientzialaria.
** Zoé Valdés, kubatar eleberrigilea.
* 1960 &ndash;
** Stephen Daldry, ingeles zinema, antzerki eta telebista zuzendaria eta ekoizlea.
** Gjorge Ivanov, Ipar Mazedoniako presidentea.
* 1962 -
** Alexandra Boulat, frantziar nazioarteko-fotokazetaria (h. 2007).
** Anna Roig Serra, kataluniar fisikaria, materialen zientzian doktorea.
* 1963 &ndash; María Asunción Aramburuzabala, mexikar enpresaburua, Mexikoko emakume enpresabururik aberatsenetakoa.
* 1970 &ndash; Golda Rosheuvel, guyandar-britainiarra aktore eta abeslaria
* 1972 &ndash;
** Teruo Iwamoto, japoniar futbolari ohia.
** Dwayne Johnson, estatubatuar borrokalari profesional ohia eta aktorea.
* 1974 &ndash;
** Ricardo Lucas, *Dodô*, brasildar futbolari ohia.
** Gonzalo Quesada, argentinar errugbilari-ohia eta entrenatzailea.
** Joseph Andrew Williams, estatubatuar elizgizona.
** Viktoria Lloyd-Barlow, britainiar idazlea.
* 1975 &ndash;
** David Beckham, ingeles futbolaria.
** Eva Santolaria, kataluniar aktorea.
** Nathalie Sayn-Wittgenstein-Berleburg, daniar printzesa, zaldi doman aditua.
* 1976 &ndash; Mitsunori Yabuta, japoniar futbolari ohia.
* 1977 &ndash; Bogdan Dumitrache, errumaniar aktorea.
** Pernille Holmboe, norvegiar modeloa
* 1978 &ndash;
** Ainhoa Achutegui, Luxenburgoko kultur kudeatzailea.
** Marta Aledo, espainiar aktorea, gidoilaria eta film-zuzendaria.
* 1981 &ndash; Duda Salabert, brasildar politikari, ekologista eta irakaslea.
* 1982 &ndash; Fábio Felício, portugaldar futbolaria.
* 1983 &ndash; Tina Maze, esloveniar alpetar eskiatzailea, palmares oparoduna.
* 1984 &ndash; Yukari Kinga, japoniar futbolari ohia.
* 1985 &ndash; Lily Allen, ingeles abeslari, abestigile, aktore eta telebista aurkezlea.
* 1987 &ndash; Filip Filipović, serbiar waterpolo jokalaria.
* 1992 &ndash; Gulinazha, uigur etniako txinatar aktore eta modeloa.
* 1996 &ndash; Thembi Kgatlana, hegoafrikar futbolaria.
* 2015 &ndash; Karlota Galeskoa, Erresuma Batuko errege-familia britainiarreko kide eta printzesa.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1302 &ndash; Zuria Artoiskoa, Nafarroako erregina ezkontide eta Lancasterreko kondesa.
* 1576 &ndash; Bartolome Karrantza, nafar teologoa (j. 1503).
* 1961 &ndash; Cecilio Ibarretxe, Athleticeko bizkaitar futbolaria (j. 1892).
* 1968 &ndash; Leoncio Urabaien, nafar idazlea eta irakaslea (j. 1888).
* 1971 &ndash; Felicitas Oñatibia, gipuzkoar maistra (j. 1887).
* 1973 &ndash; Teresa Azlue, Emakume abertzale batzako mitinlaria eta ekintzailea (j. 1889))
* 2004 &ndash; Manex Goihenetxe, baxenafar historialari, kultur eragile eta politikaria (j. 1942).
* 2010 &ndash; Joxantonio Ormazabal, *Joxan*, euskal idazlea eta itzultzailea (j. 1948).
* 2013 &ndash; Karmele Rotaetxe, bilbotar hizkuntzalaria eta soziolinguista (j. 1932).

### Mundua 
* 907 &ndash; Boris I.a Bulgariakoa, Bulgariako Lehen Inperioko monarka (knez).
* 1826 &ndash; Claire Lacombe, frantziar aktorea, ekintzaile iraultzailea eta feminista (j. 1765)
* 1519 &ndash; Leonardo da Vinci, Pizkundeko italiar arkitekto, musikari, asmatzaile, ingeniari, eskultore eta margolaria (j. 1452).
* 1685 &ndash; Adriaen van Ostade, Herbehereetako margolaria (j. 1610).
* 1706 &ndash; Georg Joseph Kamel, austriar botikaria eta botanikoa (j. 1661).
* 1743 &ndash; Rafael Casanova, katalan abertzalea.
* 1808 &ndash; Manuela Malasaña, madrildar brodatzailea, maiatzaren 2ko altxamenduko biktimetako bat (j. 1791).
* 1821 &ndash; Hester Thrale, britainiar erredaktore eta idazle (j. 1745)
* 1844 &ndash; William Thomas Beckford, ingeles eleberrigile, arte-bildumagile, kritikari, bidaia-idazle, politikari eta esklaboen jabea (j. 1760).
* 1857 &ndash; Alfred de Musset, frantziar idazlea (j. 1810).
* 1864 &ndash; Giacomo Meyerbeer, alemaniar musikagilea (j. 1791).
* 1900 &ndash; Ivan Aivazovski, errusiar pintorea (j. 1817).
* 1904 &ndash; Émile Duclaux, frantziar biokimikaria (j. 1840).
* 1913 &ndash; Fermín Arrudi, *aragoiar erraldoia*, akromegaliaren ondorioz 2,29 metro garai izatera heldu zen aragoiar ezaguna (j. 1870).
* 1915 &ndash; Clara Immerwahr, alemaniar kimikaria, bakezalea eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea (j. 1870).
* 1923 &ndash; Florence Lassandro, italiar-kanadar alkohol-kontrabandista, Albertan inoiz urkatutako emakume bakarra (j. 1900).
* 1924 - Anna Palm de Rosa, suediar margolaria, akuarelengatik ezaguna (j. 1859).
* 1925 &ndash; Johann Palisa, austriar astronomoa (j. 1848).
* 1932 - Eva Canel, espainiar idazlea, hizlaria, eleberrigilea eta kazetaria (j. 1857).
* 1940 &ndash; Ernest Joyce, Britainiar Errege Itsas Armadako marinel eta esploratzaile polarra (j. c. 1875).
* 1945ean desagertuak:
** Martin Bormann, alemaniar politikari nazia eta Hitlerren idazkaria (j. 1900).
** Constanze Manziarly, Adolf Hitlerentzat sukaldari, nutrizionista eta dietista lanak egin zituen emakumezkoa (j. 1920).
* 1947 &ndash; Petras Cvirka, lituanierazko poeta eta eleberrigilea (j. 1909).
* 1948 &ndash; Wilhelm von Opel, alemaniar ingeniaria, Opel automobil enpresaren sortzaileetako bat (j. 1871).
* 1957 &ndash; Joseph McCarthy, estatubatuar politikaria, *McCarthyismo* deritzan *Sorgin Ehiza*ren bultzatzailea (j. 1908).
* 1969 &ndash;
** Rosa Mercedes Ayarza, musikagilea, kantu irakaslea, jakintsua eta Peruko musikaren sustatzailea (j. 1881).
** Franz von Papen, Alemaniako kantzilerra (j. 1879).
* 1972 &ndash; John Edgar Hoover, FBIko lehenengo zuzendaria (j. 1895).
* 1976 &ndash; Ernestina González Rodríguez, espainiar artxibozaina (j. 1896).
* 1977 &ndash; Isaura Bruno, brasildar aktorea (j. 1916).
* 1979 &ndash; Giulio Natta, italiar kimikaria, 1963ko Kimikako Nobel Saria (j. 1903).
* 1980 &ndash; George Pal, hungariar zinema zuzendari, ekoizle eta animatzailea (j. 1908).
* 1981 &ndash; René Kalisky, belgikar idazlea (j. 1936).
* 1983 &ndash; Pridi Banomyong, Thailandiako lehen ministroa (j. 1900).
* 1992 &ndash; Margarita Wallmann, alemaniar-austriar-argentinar dantzari, koreografo, diseinatzaile eta zuzendari eszenikoa (j. 1904).
* 1994 &ndash;
** Louis Calaferte, frantziar eleberrigilea (j. 1928).
** Ida Gramcko, venezuelar idazlea (j. 1924).
* 1996 &ndash; María Luisa Ponte, espainiar aktorea (j. 1918).
* 1997 &ndash;
** John Carew Eccles, australiar neurologoa, 1963ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1903).
** Paulo Freire, brasildar pedagogoa, heziketa munduko teorian eragin handia izan zuena (j. 1921).
* 1999 &ndash; Oliver Reed, ingeles aktorea (j. 1938).
* 2000 &ndash; Gretel Ammann, kataluniar filosofo eta ekintzaile feminista eta lesbiana (j. 1947).
* 2005 – Wee Kim Wee, Singapurreko 4. presidentea (h. 2005).
* 2010 – Lynn Redgrave, ingeles aktorea (j. 1943).
* 2011 &ndash;
** Osama bin Laden, diruduna eta Al-Kaida islamdar erakunde terroristaren burua (j. 1957).
** Shigeo Yaegashi, japoniar futbolaria (j. 1933).
* 2015 &ndash;
** Maia Plisetskaya, errusiar dantzaria (j. 1925).
** Ruth Rendell, britainiar idazlea (j. 1930).
* 2019 &ndash;
** Michel Crauste, frantziar errugbi jokalaria (j. 1934).
** Ali Mroudjaé, Komoreetako lehen ministroa (j. 1939).
* 2020 &ndash; Idir, aljeriar kantautore amatzigha (j. 1949).
* 2023 &ndash; Khader Adnan, Israeleko kartzelean gose greban 87 egun egon eta gero bertan hil zen preso palestinarra (j. 1978).
* 2024 &ndash; 
** Sjoukje Dijkstra, herbeheretar izotz gaineko patinatzaile-artistikoa (j. 1942).
** Manca Košir, esloveniar kazetari, filologo, politikari eta aktorea (j. 1948).
** Eloína Suárez Suárez, espainiar politikaria (j. 1922).
* 2025 &ndash; Maria Castellano Arroyo, espainiar medikua (j. 1948)

## Jaiak eta urteurrenak 
* Sehaska egutegiko izendegia: Saratxa/Sahats, Saratxo eta Uxue.

## Kanpo estekak 
Maiatzaren 1 | Urteko egutegi | Maiatzaren 3