Kathleen Norris

**Kathleen Thompson Norris** (1880ko uztailaren 16a – 1966ko urtarrilaren 18a) estatubatuar eleberrigilea eta egunkarietako zutabegilea izan zen. AEBn gehien irakurri eta ordaindutako idazleetako bat izan zen. Ia berrogeita hamar urtez, 1911tik 1959ra. Norris idazle emankorra zen, 93 nobela idatzi zituen, eta horietako asko *bestseller-ak* bihurtu ziren. Haren istorioak maiz agertu ziren eguneko herri prentsan, tartean The Atlantic, *The Atlantic,The American Magazine*, ''McClure's,Everybody's, Ladies' Home Journal, and Woman's Home Companion.*  Norrisek balio familiarrak eta moralistak sustatzeko erabili zuen bere fikzioa, hala nola ezkontzaren santutasuna, amatasunaren noblezia eta besteei zerbitzua ematearen garrantzia.

## Bizitza eta ibilbidea 
Kathleen Thompson Norris San Francisco-n (Kalifornia) jaio zen 1880ko uztailaren 16an. Bere gurasoak Josephine (Moroney jaioa) eta James Alden Thompson ziren. 19 urte zituenean, guraso biak hil egin zitzaizkion. Nola bera anai-ahizparen artean nagusia zen familia handi baten buru bihurtu zen eta lan egin behar izan zuen. Hasieran, denda haundi batean aurkitu zuen lana; laster, kontabilitate-bulego batean hasi zen lanean, eta, gero, Mekanikoen Institutuaren Liburutegian. 1905ean, Kaliforniako Unibertsitatean, Berkeley-n, idazketa sortzaile programa batean izena eman eta ipuin laburrak idazten hasi zen. The *San Francisco Call-*ek bere istorioetako batzuk argitaratu zituen, eta 1906ko irailean kontratatu zuen sozietatearen zutabe bat idazteko. Lan horretan Charles Gilman Norris ezagutu zuen (bere anaia zahar berantiarra Frank Norris eleberrigilea zen), eta berehala maitemindu ziren. New York-era joan zen bizitzera, *The American Magazine-ko* arte-editore izateko. zortzi hilabete eguneroko korrespondentzia ondoren eta familiaren finantza egoeraren hobekuntza batzuk egin ondoren, hara batu eta 1909ko apirilean ezkondu ziren.

Berak jarraitu zuen ipuin laburrak idazten berriro, eta 1910etik aurrera hasi ziren agertzen egunkarietan eta gero aldizkarietan. Charles-ek Kathleen-en agente literario gisa paper garrantzitsua bete zuen bizitza osoan, eta etxeko kudeaketa-funtzio ugariz ere arduratu zen idazle gisa gero eta arrakasta handiagoa izan zuen heinean.    berria bihurtu eta gutxira, bere lehen eleberria idatzi zuen: *"Mother" (Ama)*. *The American Magazine* filmean hasi zen, ipuin gisa, 1911n. Argitaletxe batek eleberri batean zabaltzeko eskatu zion; sentsazio nazional bihurtu zen, eta Theodore Roosevelt-en gorazarrea irabazi zuen, familia handiak ospatzeagatik. Emakume katoliko elizkoi batek, jaiotza-tasaren kontrolaren aurkako iruzkin gisa idatzi zuen liburua, neurri batean; izan ere, amatasunari buruz emakumeek zituzten jarreretan eragin azkarra izaten ari zen. Bere , 1914ko eleberria *Saturday's Child* (Larunbateko Haurra)William Dean Howells-en  kritika positibo eta luzea jaso zuen, eta klaseko arazoekiko zuen sentikortasunari buruz azpimarratu zuen.

Norris gizarteko hainbat auzitan sartu zen, besteak beste, emakumeen sufragioan, debekuan, bakezaletasunean eta haur eta pobreei mesede egiteko erakundeetan.
thumb| Burton Wheeler Senatorea, Charles Lindbergh eta Norris Amerikako lehen rallyan agurtzen dute.  (Argazkia Getty Images)
A.E.Betako Lehen Batzordearen mitin batean ikusten da. 1941ean, Madison Square Garden-en, nazien agurra dirudiena ematen; eztabaida dago halako agurra ematen ari ote ziren. Jendeak, leialtasunaren promesa errezitatzen, batzuetan keinu bat egin zuen beso bat luzatuta eta ahurra gora, nazien agurraren ordez ahurra behera zuela. (Iruzkingile berrienek batzuetan "Bellamy-ren agurra" deitzen diote keinu horri, baina Sarah Churchwell literatur ikaslearen arabera, "Bellamyren agurra" promesaren hizkuntzari dagokio, berarekin doan edozein keinuren ordez)  1941eko maiatzean izan zen mitin horretan, Charles A. Lindbergh eta Burton K. Wheeler senatariarekin ageri da Norris.

Bere eleberri asko filmetan eginak izan ziren, tartean *"Butterfly"* (Tximeleta)(1924), *My Best Girl* (Nire Neskarik Hoberena) (1927), *The Callahans and the Murphys*  (Callahan-tarrak eta Murphy-tarrak) (1927), *Passion Flower*  (Pasio Lora) (1930), and *Change of Heart* (Bihotzaren Aldaketa) (1934, *Manhattan Love Song*).(Manhattango Maitasun Abestia) eleberrian oinarritua).

Norris-en eleberri batzuk *Kathleen Norris-ek* irratirako moldatu ziren, eta "bere lanak eguneroko gisa irrati-entzunleetara eraman zituen lehen emakume idazle ospetsua" egin zen. Phillips Lord-ek ekoitzitako saioa 1939ko urriaren 9an – 1941eko irailaren 26an transmititu zen CBSn.

Norris 1966ko urtarrilaren 18an hil zen, San Frantzisko-n, bere seme Frank Norris-en etxean. 85 urte zituen.

## Familia 
1919an famila arrantxo batera bizitzera joan zen  Santa Cruz Mendietara, Saratoga-tik hurbil,  James Duval Phelan-en Villa Montalvo jabegoren ondoan.  Gero, Palo Alto-n etxe bat eraiki zuten eta udak pasatzen zuten arrantxoan.  . Kathleen-aren ahizpa Teresa,  William Rose Benét-erekin ezkondu egin zen eta hiru ume izan zituen, Teresa 1919an hil egin zen. Kathleen-ek bere hiru ilobaren tutoretza lortzeko burrukatu zuen eta denborarekin lortu ere, neska bi eta mutil bat: Rosemary, Kathleen Anne and James Benét.

Haren biloba Kathleen Norris (1935–1967) Andrew Romanoff printzearen bigarren emaztea izan zen (1923-2021).

## Bibliografia hautatua 
thumb|*The Silver Sheet*, (Zidarrezko orria) Thomas Ince Productions-ek sustatutako estudioko argitalpena, Kathleen Norris-en *Christine of the Hungry Heart*      ( Christine bihotz gosetia)

* *Mother* (Ama) (1911; argitalpen berria, 1913)
* *The Rich Mrs. Burgoyne   (*Burgoyne Andrea Aberatsa).  (1912)
* *Poor Dear Margaret Kirby (Margaret Kirby* gaixo maitea) (1913)
* *The Treasure*  (Altxorra) (1914)
* *Saturday's Child* (Larunbateko Haurra) (1914)
* *The Story Of Julia Page (Julia Pageren* istorioa*)*          (1915)
* *The Heart of Rachael (Rachaelen* bihotza*)* (1916)
* *Martie the Unconquered (Martie* konkistu gabea*)* (1917)
* *Josselyn's Wife (Josselynen* emaztea*)* (1918)
* *Harriet and the Piper  (Harriet* eta gaitaria*)* (1920)
* *The Beloved Woman* (Emakume maitatua) (1921)
* *Certain People of Importance (P*ertsona garrantzitsu batzuk) (1922)
* *Lucretia Lombard* (1922)
* *Little Ships* (Itsasontzi txikiak) (1925)
* *Hildegarde* (1926)
* *The Sea Gull* (Kaioa) (1927)
* *The Foolish Virgin* (Birgina ergela)  (1927)
* *Younger Sister (*Ahizpa gazteagoa*)* (1928)
* *Home* (Etxea) (1928)
* *The Love of Julie Borel (Julie Borel-en maitasuna)* (1930)
* *Second Hand Wife* (Bigarren eskuko emaztea) (1932)
* *Maiden Voyage* (Itxasontziaren lehen bidaia)(1934)
* *Beauty's Daughter* (Edertasunaren alaba) (1935), 1935eko  *Navy Wife* (Marinaren Emaztea) filmarako egokitua
* *Shining Windows*  (Leiho distiratsuak) (1935)
* *Bread into Roses* (Ogia larrosetan) (1936)
* *Secret Marriage* (Ezkontza Sekretua) (1936)
* *You Can't Have Everything* (Ezin duzu dena eduki)     (1937)
* *Over at the Crowleys* (Crowley-tarren etxean) (1941)
* *The Venables (Venable*-tarrak) (1941)
* *Through A Glass Darkly* (Kristel baten bitartez ilunean) (1955)

## Filmografia 
* *The Heart of Rachael (*Rachael-en bihotza), Howard Hickman-ek zuzendua (1918, *Rachaelen Bihotza* eleberrian oinarritua)
* *Josselyn's Wife*  (Josselyn-en emaztea), Howard Hickman-ek zuzendua (*1919*, *Josselyn-en emaztea* eleberrian oinarritua)
* *The Luck of Geraldine Laird (*Geraldine Laird-en zortea), Edward Sloman-ek zuzendua (1920, *Geraldine Laird-en zortea* eleberrian oinarritua)
* *Harriet and the Piper (*Harriet eta gaitaria), Bertram Bracken-ek zuzenduta (1920, *Harriet eta gaitaria* eleberrian oinarritua)
* *Poor, Dear Margaret Kirby (*, Margaret Kirby gaixo maitea, William P. S. Earle-k zuzendua (1921, Kathleen Norrisen istorio batean oinarritua)
* *Sisters (Ahizpak)*, Albert Capellani-k zuzendua (1922, (Ahizpak) eleberrian oinarritua)
* *Lucretia Lombard*, Jack Conway-k zuzendua (1923, *Lucretia Lombard* eleberrian oinarritua)
* *Christine of the Hungry Heart ((Christine bihotz gosetia)*, George Archainbaud-ek zuzendua (1924, Kathleen Norrisen istorio batean oinarritua)
* *Butterfly (*Tximeleta), Clarence Brown-ek zuzendua (1924, *Tximeleta* eleberrian oinarritua)
* *Rose of the World (*Munduko larrosa), Harry Beaumont-ek zuzendua (1925, Munduko larrosa eleberrian oinarritua)
* *Josselyn's Wife (*Josselyn-en emaztea), Richard Thorpe-k zuzendua (1926, *Josselyn-en emaztea* eleberrian oinarritua)
* *Mother* (Ama), James Leo Meehan-ek zuzendua (*1927*, Ama eleberrian oinarritua)
* *The Callahans and the Murphys (*Callahan-tarrak eta Murphy-tarrak, George Hill-ek zuzenduta (1927,  *Callahan-tarrak eta Murphy-tarrak* eleberrian oinarrituta)
* *My Best Girl* (Nire neskarik hoberena), Sam Taylor-ek zuzendua (1927, Nire neskarik hoberena eleberrian oinarritua)
* *Passion Flower (*Pasio lora) William C. deMille-k zuzendua (1930, Passion Flower eleberrian oinarritua)
* *Second Hand Wife (*Bigarren eskuko emaztea), Hamilton MacFadden-ek zuzendua (1933, Bigarren eskuko emazte eleberrian oinarritua)
* *Walls of Gold* (Urrezko Hormak), Kenneth MacKenna-k zuzendua (1933, *Urrezko Horma* eleberrian oinarritua)
* *Change of Heart (*Bihotz aldaketa), John G. Blystone-k zuzendua (1934, *Manhattan* Love Song (Manhattango maitasun abestia) eleberrian oinarritua)
* *Navy Wife (Marinaren Emaztea)*, Allan Dwan-ek zuzendua (1935, *Edertasunaren Alaba'' eleberrian oinarritua)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
 

* Kathleen Thompson-en webgunea Norris Society
* Bancroft Liburutegiko Norris Familia Paperen Gida
* Kathleen Norris Obituary (0bituarioa) (The New YorkTimes)
* Kathleen Norris Obituary(0bituarioa)
* Kathleen Norris Biografia, The Literature Network (Literatura sarea)
* 
* Kathleen Norris at Find a Grave (Hilobi bat aurkitu)
* The FictionMags Fikzio Aldizkariren  Indize historikoa 
* Kongresuko Liburutegia Charles A. Lindbergh, Kathleen Norris eta Burton K. Wheeler Senatariaren argazkia
* Amerikako faxismoari buruzko NYRBren artikulua

### Edizio elektronikoak 
* Works by Kathleen Norris at Project Gutenberg (Bere lanak)
* Works by Kathleen Norris at Faded Page (Canada) (Bere lanak)
* Works by or about Kathleen Norris at the Internet Archive (Bere lanak edota berari buruzkoak Interneteko artxiboetan)
* Works by Kathleen Norris at LibriVox (public domain audiobooks) (Bere lanak audioetan)