Pirinioetako kanpaina

**Pirinioetako kanpaina** Penintsulako Gerra garaian Soult mariskalak egindako erasoaldia izan zen setiatuta zeuden Donostia eta Iruñeko goarnizioak laguntzeko.Hasieran frantziarrek garaipenak lortu bazituzten ere, laster Wellingtonek zuzendutako armada aliatuak eutsi zuen. Soultek uztailaren 30ean utzi zuen kanpaina eta Ipar Euskal Herrira itzuli zen, goarnizioei lagundu gabe.

## Aurrekariak 
Soultek lau armaden hondarrak batu zituen 80.000 laguneko armada berria berrantolatzeko. Soultek Jean-Baptiste d’Erloni 21.000 laguneko zutabe eman eta Amaiurko pasabidea eraso eta hartzeko agindua eman zion. Aliatuen lerro zabaleko Amaiur eta Orreagako pasabideak eraso zituen, biek geldoki defendituak zirelako.

## Amaiurko gudua 
Stewarten 2. dibisioak Amaiurko pasabidea defenditu behar zuen. Gozi hartan, Stewartek frantziarrek ez zutela erasotuko pentsatu zuenez, Elizondora bidali zituen William Pringle eta John Cameronen gudarosteak. Hala ere, napoleondar soldadu batzuk ikusi eta konpainia arinak bidali zituen gotorlekuan zeudenak laguntzeko.

Frantziar armada eraso zuenerako, britainiarrak haranean zeuden eta pasabidera igo behar ziren ekipo osoa gainean zeramatela. Heldu zirenerako, herrikideak hilda eta Erlonen 10.000 soldaduk pasabidea okupatuta zuten. Pringlek D'Armagnacen dibisioa eraso zuen, Cameronek bestea eraso zuen bitartean. Nahiz eta 4.000 britainiarrek pasabidea berreskuratzea saiatu, ezin zuten. Bestetik, haitzartearen mehartasunak britainiarrei laguntza eman zioten D'Erlonen kopuruzko nagusitasuna aurre egiteko. Stewart arratsaldeko bitan heldu zenerako, bigarren lerro batera mugitu zituen bere gudarosteak. Ordubete beranduago, britainiarrak hondamenditik gertu zeuden. Orduan Edward Barnesen brigada, Dalhousieren 7. dibisioarena zena, mendebaldetik agertu eta hegalean eraso zuten D'Erlon. Britainiarrek 1.600 hildako izan zituzten.

Arratsalde hartan Rowland Hill Elizondora atzera egiteko agindua eman zuen. D'Erlon, 2.100 soldadu galdu zituena, Barnesen erasoaldiaz kezkatuta zegoen eta hurrengo egunetan ez zuen bizko aurrera egin.

## Orreagako gudua 
Colek Orreagan 4. dibisioa, Morilloren dibisioa eta John Byngen brigada, 2. dibisioarena zena, zituen, guztira 11.000 soldadu. Goizeko 6:00 eta 9:00 artean, Byngen brigadak frantziarren erasoaldiaren indarra jazo zuen, Colek tropa berrien bila zeudela. Colek arratsaldeko 5:00 arte iraun eta lainoa aprobetxatuz alde egin zuen. Berak 450 hildako eta frantziarrek 500 izan zituzten.

Aginduak kontrakoak baziren ere, 36.000 frantziarren erasoaz izututa, Colek Iruñera erretiratzeko agindua eman zuen. Pictonen 6.000 laguneko 3. dibisioa agertu zenean, Colek erretiratzeko ere konbentzitu zuen.

## Frantziarren jazarpena 
Frantziarrak ez ziren konturatu britainiarren erretretaz hurrengo egunera arte. Clauselek jazarpenari ekin baina ezin Coleren erretagoardia topatu eguerdira arte. Bitartean, Reilleren tropek pasabide alternatibo topatzea saiatu ziren eta biribilgune bat egin zuten bere martxan. Uztailaren 27an Soultek berak egindako saiakera batean Iruñetik 10 kilometrotaraino ailegatu ziren. Hala ere, Pictonen britainiarrek eta portugaldarrek bat egin eta Soraurendik gertu defentsarako aproposa zen kokagune bat topatu zuten.

D'Erlonen erasoaldia nagusitzat hartuta eta Coleren partez berririk jaso ez zuenez, Wellingtonek hilaren 26an Amaiurrentzantz jo zuen. Hill Elizondon utzi ondoren, hurrengo egunean Iruñera aldera joan eta benetan zer gertatzen ari zenez konturatu zen. Packen 6. dibisioiari Cole eta Pictonekin bat egiteko agindua eman zion.

## Soraurengo gudua 
Uztailaren 27an, Wellingtonek 17.000 laguneko anglo-portugaldar armadarekin bat egin zuen Soraurenen. Wellingtonek kanpainian 7.000 erori izan zituen. Soultek beste saiakera bat egin zuen abuztuaren bukaeran, San Martzialen hain zuzen ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak