1916

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* Otsailaren 21a &ndash; Verdungo gudua hasi zen, Lehen Mundu Gerrako luzeena eta historiako gogorrenetakoa.
* Apirilaren 24 eta 29 artean &ndash; Irlandan Pazko matxinada.
* Uztailaren 1a &ndash; Ameriketako Estatu Batuetan lege lehorra indarrean jartzen da.
* Abuztuaren 28a &ndash; Lehen Mundu Gerran, Alemaniak gerra deklaratu zion Errumaniari eta, bere aldetik, Italiak Alemaniari.
* Azaroaren 26a &ndash; Greziak Alemaniaren aurkako gerra hasi zuen.
* Abenduaren 13a &ndash; Dolomitetan, nahita egindako elur-jausiek 9.000 austriar eta italiar soldadu baino gehiago hil zituzten.

## Arte eta kultura 
* Urtarrilaren 28a &ndash; *Goyescas* (euskaraz: *Goiatarrak*), Enrique Granadosen musika eta Fernando Periqueten libretoa duen opera estreinatu zen New Yorkeko Metropolitan Operan.

* J.F. Bengoetxeak aurkitu zituen Santimamiñeko labar-pinturak, eta ondorengo urteetan Enrique Eguren, Telesforo Aranzadi eta Jose Migel Barandiaran arkeologoek haitzuloak ikertu zituzten sakon

## Zientzia eta teknologia 
* Martxoaren 20a &ndash; Albert Einsteinek erlatibitatearen teoria argitaratu zuen.

## Kirolak 
* Lehen Mundu Gerra zela eta, Berlinen ospatu beharreko 1916ko Olinpiar Jokoak ez ziren ospatu.

## Jaiotzak 
#### Urtarrila 
* Urtarrilaren 3a &ndash; Keith James Laidler, britainiar kimikaria (h. 2003).
* Urtarrilaren 6a &ndash; Màrius Cabré i Esteve, kataluniar toreatzaile eta antzezlea (h. 1990).
* Urtarrilaren 7a - María Josefa Jiménez Cisneros, espainiar arkeologoa, Cádizko lehen arkeologotzat joa (h. 2002).
* Urtarrilaren 10a &ndash; Sune Bergström, suediar biokimikaria, 1982ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2004).
* Urtarrilaren 11 &ndash; Francisco Garate Bergaretxe, bizkaitar futbolaria (h. 1986).
* Urtarrilaren 12a &ndash; Ruth R. Benerito, estatubatuar kimikari eta asmatzailea, ehungintzan egindako lanagatik ezaguna (h. 2013).
* Urtarrilaren 12a &ndash; Pieter Willem Botha, Hegoafrikako azken lehen ministroa eta lehendabiziko estatu presidentea, apartheid sistemaren sustatzailea (h. 2006).
* Urtarrilaren 13a &ndash; Senedu Gebru, etiopiar irakasle, idazle eta politikaria, Etiopiako lehen emakume parlamentaria (h. 2009).
* Urtarrilaren 13a &ndash; Federico Zabala, gipuzkoar historialaria eta politikaria (h. 1993).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Henri Dutilleux, frantziar musikagilea (h. 2013).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Edmundo Suárez, *Mundo*, euskal herritar futbolari eta entrenatzailea (h. 1978).
* Urtarrilaren 23a &ndash; Isaura Bruno, brasildar aktorea (h. 1977).
* Urtarrilaren 24a &ndash; Rafael Caldera, Venezuelako presidentea (h. 2009).
* Urtarrilaren 27a &ndash; Stjepan Filipović, kroaziar partisanoa, Jugoslaviako heroi nazional izendatua (h. 1942).
* Urtarrilaren 28a &ndash; Vergílio Ferreira, portugaldar idazlea (h. 1996).
* Urtarrilaren 31 &ndash; Sangoulé Lamizana, Volta Garaiako presidentea (h. 2005).

#### Otsaila 
* Otsailaren 1a &ndash; Maria Elena Arizmendi, gipuzkoar idazle, etnografo eta koreografoa (h. 2000).
* Otsailaren 6a &ndash; John Crank, ingeles matematikaria (h. 2006).
* Otsailaren 11 &ndash; Dionys Mascolo, frantziar idazle eta filosofoa (h. 1997).
* Otsailaren 14a &ndash; Maruchi Fresno, espainiar aktorea (h. 2003).
* Otsailaren 14a &ndash; Martin Ugarte, *Saletxe*, euskal idazlea (h. 1996).
* Otsailaren 15a &ndash; Lise London, Frantziako Erresistentziako aktibista, nazien kontzentrazio-eremuetatik bizirik atera zena (h. 2012).
* Otsailaren 17a &ndash; Alexander Obolensky, anglo-errusiar printze, militar eta errugbi jokalaria (h. 1940).
* Otsailaren 17a &ndash; Raf Vallone, italiar antzezlea (h. 2002).
* Otsailaren 18a &ndash; Paulino Garagorri, gipuzkoar filosofo eta kritikaria (h. 2007).
* Otsailaren 26a &ndash; Jackie Gleason, estatubatuar komediante, aktore eta musikaria (h. 1987).
* Otsailaren 29a &ndash; Dinah Shore, estatubatuar jazz eta herri-musikako abeslaria (h. 1994).

#### Martxoa 
* Martxoaren 3a &ndash; Gaizka Barandiaran, oñatiar idazle eta musikaria (h. 2006).
* Martxoaren 3a &ndash; Paul Halmos, hungariar-estatubatuar matematikaria (h. 2006).
* Martxoaren 4a &ndash; Giorgio Bassani, italiar idazlea (h. 2000).
* Martxoaren 4a &ndash; Hans Jurgen Eysenck, alemaniar jatorriko britainiar psikologoa (h. 1997).
* Martxoaren 8a &ndash; Jeannette Campbell, lapurtar-argentinar igerilaria (h. 2003).
* Martxoaren 11 &ndash; Harold Wilson, Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1995).
* Martxoaren 15a &ndash; Blas Otero, gaztelaniaz idatzi zuen bilbotar olerkaria (h. 1979).
* Martxoaren 16a &ndash; Mercedes McCambridge, estatubatuar aktorea (h. 2004).
* Martxoaren 19a &ndash; Irving Wallace, estatubatuar idazle eta gidoigilea (h. 1990).
* Martxoaren 20a &ndash; Pierre Messmer, Frantziako lehen ministroa (h. 2007).
* Martxoaren 24a &ndash; Harry B. Whittington, *"Trilobiteen aita"*, britainiar paleontologoa (h. 2010).
* Martxoaren 26a &ndash; Christian Boehmer Anfinsen, estatubatuar biokimikaria, 1972ko Kimikako Nobel Saria (h. 1995).
* Martxoaren 26a &ndash; Sterling Hayden, estatubatuar aktore eta idazlea (h. 1986).
* Martxoaren 30a &ndash; Patxi Lazkano, *Otxoki*, gipuzkoar bertsolaria eta baserritarra (h. 1994).

#### Apirila 
* Apirilaren 1a &ndash; Julia Hermosilla Sagredo, bizkaitar anarko-sindikalista, milizianoa eta frankismoaren aurkako erresistentea (h. 2009).
* Apirilaren 2a &ndash; Felipe Ugarte, espainiar militarra, Donostiako alkatea frankismo garaian (h. 1988).
* Apirilaren 5a &ndash; Gregory Peck, estatubatuar aktorea (h. 2003).
* Apirilaren 11 &ndash; Alberto Ginastera, argentinar musikagilea (h. 1983).
* Apirilaren 11 &ndash; Hidetoki Takahashi, japoniar futbolari eta entrenatzailea (h. 2000).
* Apirilaren 12a &ndash; Peter Newmark, britainiar itzulpengintza-akademikoa eta Surreyko Unibertsitateko irakaslea (h. 2011).
* Apirilaren 14a &ndash; Vicente Lozano López, espainiar ekonomialaria, Bilboko Unibertsitatearen bigarren errektorea (h. 2000).
* Apirilaren 17a &ndash; Sirimavo Bandaranaike, Zeilango eta Sri Lankako lehen ministroa (h. 2000).
* Apirilaren 18a &ndash; José Joaquín Trejos Fernández, Costa Ricako presidentea (h. 2010).
* Apirilaren 19a &ndash; Delio Rodríguez, galiziar txirrindularia (h. 1994).
* Apirilaren 22a &ndash; Yehudi Menuhin, estatu batuetan jaiotako biolinista eta orkestra zuzendaria, XX. mendeko biolinista ospetsuenetako bat (h. 1999).
* Apirilaren 26a &ndash; Morris West, australiar idazlea (h. 1999).
* Apirilaren 28a &ndash; Ferruccio Lamborghini, italiar industria gizona, Lamborghini automobil-enpresaren sortzailea (h. 1993).
* Apirilaren 29a &ndash; Lars Korvald, Norvegiako lehen ministroa (h. 2006).
* Apirilaren 30a &ndash; Phil Brown, estatubatuar aktorea (h. 2006).
* Apirilaren 30a &ndash; Claude Shannon, estatubatuar matematikaria, informazioaren teoriaren aitatzat hartua (h. 2001).

#### Maiatza 
* Maiatzaren 1a &ndash; Glenn Ford, estatubatuar aktorea (h. 2006).
* Maiatzaren 3a &ndash; Pierre Emmanuel, frantziar poeta (h. 1984).
* Maiatzaren 4a &ndash; Jane Jacobs, estatubatuar-kanadiar zientzia dibulgatzailea, hirigintzaren teorikoa eta ekintzaile soziopolitikoa (h. 2006).
* Maiatzaren 5a &ndash; Zail Singh, Indiako 7. presidentea (h. 1994).
* Maiatzaren 6a &ndash; Adriana Caselotti, estatubatuar aktorea, ahots aktorea eta kantaria (h. 1997).
* Maiatzaren 8a &ndash; João Havelange, brasildar kirolari eta kirol-buruzagia, FIFAko presidentea (h. 2016).
* Maiatzaren 10a &ndash; Milton Babbitt, estatubatuar musikagilea, musika elektronikoan aitzindaria (h. 2011).
* Maiatzaren 11 &ndash; Camilo Jose Cela, galiziar idazlea, gaztelaniazko idazlerik garrantzitsuenetarikoa eta 1989ko Literaturako Nobel Saria (h. 2002).
* Maiatzaren 16a &ndash; Hernando Espinosa de los Monteros, euskal militar eta zaldizkoa (h. 1991).
* Maiatzaren 16a &ndash; Ephraim Katzir, Israelgo 4. presidentea (h. 2009).
* Maiatzaren 17a &ndash; Jenő Fock, Hungariako lehen ministroa (h. 2001).
* Maiatzaren 21a &ndash; Harold Robbins, estatubatuar eleberrigilea (h. 1997).
* Maiatzaren 24a - Juan Francisco Lezama, bizkaitar futbolaria (h. 1993).
* Maiatzaren 24a &ndash; Juanito Valderrama, espainiar flamenko kantaria, Espainiako kopla-abeslari nagusietako bat (h. 2004).
* Maiatzaren 29a &ndash; Jose Manuel Estonba, euskal idazlea (h. 1982).
* Maiatzaren 29a &ndash; Miren Maortua, bizkaitar idazlea eta irakaslea (h. 1971).

#### Ekaina 
* Ekainaren 4a &ndash; Robert F. Furchgott, estatubatuar biokimikaria, 1998ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2009).
* Ekainaren 6a &ndash; Hamani Diori, Nigeriako presidentea (h. 1989).
* Ekainaren 8a &ndash; Luigi Comencini, italiar zinemagilea (h. 2007).
* Ekainaren 8a &ndash; Francis Crick, britainiar biologo eta irakaslea, 1962ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2004).
* Ekainaren 9a &ndash; Robert McNamara, estatubatuar politikaria (h. 2009).
* Ekainaren 14a &ndash; Dorothy McGuire, estatubatuar aktorea (h. 2001).
* Ekainaren 14a &ndash; Georg Henrik von Wright, finlandiar filosofo eta idazlea (h. 2003).
* Ekainaren 15a &ndash; Francis Lopez, hendaiar musikagilea (h. 1995).
* Ekainaren 15a &ndash; Herbert Simon, estatubatuar ekonomista eta zientzialaria, 1978ko Ekonomiako Nobel Saria (h. 2001).
* Ekainaren 21a &ndash; Zoltán Pál Dienes, hungariar matematikaria, matematikaren didaktikan egindako ekarpenengatik ezaguna (h. 2014).
* Ekainaren 29a &ndash; Ľudmila Pajdušáková, eslovakiar astronomo eta fisikaria (h. 1979).
* Ekainaren 30a &ndash; Manuel Oñatibia, gipuzkoar idazlea (h. 1997).

#### Uztaila 
* Uztailaren 1a &ndash; Olivia de Havilland, estatubatuar aktorea (h. 2020).
* Uztailaren 9a &ndash; Edward Heath, Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 2005).
* Uztailaren 9a &ndash; Félix Padín, bilbotar anarkista, Euzko Gudarostearen eta CNTren batailoietako tenientea (h. 2014).
* Uztailaren 10a &ndash; Martin Provensen, umeentzako liburuen estatubatuar ilustratzailea (h. 1987).
* Uztailaren 11 &ndash; Alexander Prokhorov, sobietar fisikaria, 1964ko Fisikako Nobel Saria (h. 2002).
* Uztailaren 11 &ndash; Gough Whitlam, Australiako lehen ministroa (h. 2014).
* Uztailaren 12a &ndash; Liudmila Pavlitxenko, Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen sobietar frankotiratzailea, historiako emakume frankotiratzaile arrakastatsuena (h. 1974).
* Uztailaren 13a &ndash; Luis Díez Espadas, bizkaitar toreatzailea (h. 1949).
* Uztailaren 14a &ndash; Natalia Ginzburg, italiar idazlea (h. 1991).
* Uztailaren 27a &ndash; Alfred Jost, frantziar biologoa, endokrinologian aditua (h. 1991).
* Uztailaren 27a &ndash; Amha Selassie, Etiopiako enperadorea (h. 1997).

#### Abuztua 
* Abuztuaren 1a &ndash; Olimpio Bizzi, italiar txirrindularia (h. 1976).
* Abuztuaren 6a &ndash; Dom Mintoff, Maltako lehen ministroa (h. 2012).
* Abuztuaren 10a &ndash; Hubert Maga, Dahomeyko lehen presidentea (h. 2000).
* Abuztuaren 17a &ndash; Pino Ojeda, espainiar idazle eta artista plastikoa (h. 2002).
* Abuztuaren 19a &ndash; Mariano Aguilar Navarro, espainiar legelari, irakasle eta politikaria (h. 1992).
* Abuztuaren 21a &ndash; Consuelo Velázquez Torres, mexikar piano-jotzailea eta musikagilea (h. 2005).
* Abuztuaren 22a &ndash; Jose Antonio Loidi, gipuzkoar idazlea, euskarazko lehen polizia eleberria idatzi zuena (h. 1999).
* Abuztuaren 24a &ndash; Léo Ferré, *chanson* estilo barruan Frantziako kantagintzaren izen handienetarikoa (h. 1993).
* Abuztuaren 25a &ndash; Frederick Chapman Robbins, estatubatuar sendagilea, 1954ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2003).
* Abuztuaren 27a &ndash; Halet Çambel, turkiar arkeologo eta esgrimalaria (h. 2014).
* Abuztuaren 28a &ndash; Isabel Vicente García, espainiar ekintzailea eta militante komunista (h. 2000).
* Abuztuaren 28a &ndash; Charles Wright Mills, estatubatuar soziologoa (h. 1962).
* Abuztuaren 28a &ndash; Jack Vance, estatubatuar misteriozko, fantasiazko eta zientzia-fikziozko idazlea (h. 2013).
* Abuztuaren 31 &ndash; Ramón Salas, burgostar hegazkinlaria, Gerra Zibil garaian matxinoen alde izandakoa (h. 1993).

#### Iraila 
* Irailaren 2a &ndash; Ömer Lütfi Akad, turkiar zinema zuzendaria (h. 2011).
* Irailaren 5a &ndash; Allan Louisy, Santa Luziako lehen ministroa (h. 2011).
* Irailaren 5a &ndash; Isidoro Urra, euskal herritar futbolaria (h. 2006).
* Irailaren 6a &ndash; José María Busca Isusi, gaztelaniaz idatzi zuen gipuzkoar idazlea (h. 1986).
* Irailaren 11 &ndash; Faustino Azpiazu, *Sakabi *, euskal trikilaria, Sakabi eta Egañazpi bikoteko kidea (h. 1995).
* Irailaren 12a &ndash; Jesús Romeo, nafar politikari eta enpresaria (h. 2001).
* Irailaren 13a &ndash; Roald Dahl, eleberri eta ipuin laburren galestar idazlea (h. 1990).
* Irailaren 14a &ndash; Luis Corvalán, txiletar politikaria (h. 2010).
* Irailaren 17a &ndash; Francisco Bueno, *El León Guipuzcoano*, gipuzkoar boxeolaria (h. 1995).
* Irailaren 17a &ndash; Yumjaagiin Tsedenbal, Mongoliako Herri Errepublikako estatuburua (h. 1991).
* Irailaren 18a &ndash; Mercedes Salisachs, espainiar eleberrigilea (h. 2014).
* Irailaren 21a &ndash; Françoise Giroud, frantziar kazetari, idazle eta gidoilaria (h. 2003).
* Irailaren 22a &ndash; Elisa García Sáez, kataluniar sindikalista, erizaina eta milizianoa (h. 1936).
* Irailaren 23a &ndash; Aldo Moro, Italiako lehen ministroa (h. 1978).
* Irailaren 25a &ndash; Jessica Anderson, australiar nobelagile eta idazlea (h. 2010).
* Irailaren 28a &ndash; Peter Finch, australiar aktorea (h. 1977).
* Irailaren 29a &ndash; Antonio Buero Vallejo, espainiar antzerkigilea (h. 2000).

#### Urria 
* Urriaren 2a &ndash; Angel Sukia, euskal apaiz, artzapezpiku eta kardinala (h. 2006).
* Urriaren 3a &ndash; Ángeles Alvariño, galiziar ozeanografoa, itsasontzi ozeanografiko britainiar bateko lehen emakume zientifikoa (h. 2005).
* Urriaren 3a &ndash; James Herriot, eskoziar albaitari eta idazlea (h. 1995).
* Urriaren 4a &ndash; Vitali Ginzburg, errusiar fisikaria, 2003ko Fisikako Nobel Saria (h. 2009).
* Urriaren 4a &ndash; George Sidney, estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizlea (h. 2002).
* Urriaren 6a &ndash; Pablo Palazuelo, espainiar margolari, eskultore eta grabatzailea, abstrakzio geometrikoaren ordezkari nagusietako bat (h. 2007).
* Urriaren 7a &ndash; Juan Manuel Azcárate Diz, espainiar politikaria (h. 1998).
* Urriaren 13a &ndash; Manuel Matxain, gipuzkoar bertso-jartzailea (h. 1999).
* Urriaren 13a &ndash; Luis Ortiz Alfau, Errepublikaren aldeko eta frankismoaren kontrako bizkaitar milizianoa (h. 2019).
* Urriaren 15a &ndash; Hassan Gouled Aptidon, Djibutiko lehenbiziko presidentea (h. 2006).
* Urriaren 16a &ndash; Luisa Berrondo Iartzabal, Oiartzuar maistra (h. 2014).
* Urriaren 19a &ndash; Jean Dausset, frantziar sendagile eta immunologoa, 1980ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2009).
* Urriaren 25a &ndash; Libe Asua, bizkaitar euskaltzalea (h. 2019).
* Urriaren 26a &ndash; François Mitterrand, Frantziako Presidentea (h. 1996).
* Urriaren 28a &ndash; Sidnéia Rossi, brasildar aktorea (h. 1991).
* Urriaren 29a &ndash; Jose Mari Azkarraga Mozo, *Lurgorri*, euskal herritar politikaria (h. 1937).
* Urriaren 30a &ndash; Marcelo Usabiaga, Francoren diktaduraren aurka borrokatu zen gipuzkoar militante komunista (h. 2015).
* Urriaren 31 &ndash; Manuel Markinez, bizkaitar futbolari ohia.

#### Azaroa 
* Azaroaren 4a &ndash; Walter Cronkite, estatubatuar kazetaria eta telebistako aurkezlea (h. 2009).
* Azaroaren 4a &ndash; Ruth Handler, estatubatuar enpresaburua, Barbie panpinaren marketinean izan zuen paperagatik gogoratua (h. 2002).
* Azaroaren 8a &ndash; Peter Weiss, alemaniar-suediar idazlea, margolaria eta zinemagilea (h. 1982).
* Azaroaren 10a &ndash; Louis le Brocquy, irlandar margolaria (h. 2012).
* Azaroaren 11 &ndash; Mattin Treku, euskal idazle eta bertsolaria (h. 1981).
* Azaroaren 12a &ndash; Libe Altuna, bizkaitar irakaslea eta euskaltzalea, Bizkaiko ikastolen mugimenduaren bultzatzailea (h. 1993).
* Azaroaren 20a &ndash; Albert Hyzler, Maltako jarduneko presidentea (h. 1993).
* Azaroaren 24a &ndash; Concha Liaño, anarkista eta Mujeres Libres mugimenduaren sortzaileetako bat (h. 2014).
* Azaroaren 26a &ndash; Jacques Andurain, nazi baten kontrako erresistentziako lehen ekintza armatuaren egiletzat joa (h. 2016).
* Azaroaren 28a &ndash; Lilian Baels, Belgikako printzesa (h. 2002).
* Azaroaren 28a &ndash; Ramón José Velásquez, Venezuelako presidentea (h. 2014).
* Azaroaren 30a &ndash; Andrée de Jongh, belgikar erresistentziako erizaina, II. Mundu Gerran soldadu aliatuen iheserako Comète sarearen antolatzailea (h. 2007).

#### Abendua 
* Abenduaren 3a &ndash; Seán Ó Ríordáin, irlanderaz idatzi zuen irlandar olerkaria (h. 1977).
* Abenduaren 5a &ndash; Anastasio Zubia, gipuzkoar saltzaile ibiltari eta mugalaria (h. 1983).
* Abenduaren 6a &ndash; Kristján Eldjárn, Islandiako 3. presidentea (h. 1982).
* Abenduaren 8a &ndash; Richard Fleischer, estatubatuar zinema-zuzendaria (h. 2006).
* Abenduaren 9a &ndash; Kirk Douglas, estatubatuar zinema aktore, ekoizle eta zuzendaria (h. 2020).
* Abenduaren 9a &ndash; Wolfgang Hildesheimer, alemaniar idazlea (h. 1991).
* Abenduaren 11 &ndash; Elena Garro, mexikar gidoilaria, kazetaria eta idazlea (h. 1998).
* Abenduaren 13a &ndash; Archie Moore, estatubatuar boxeolaria, 131 K.O.rekin irabazitako borroken errekorraren jabe (h. 1998).
* Abenduaren 13a &ndash; Líber Seregni, uruguaitar militarra eta politikaria (h. 2004).
* Abenduaren 14 &ndash; Jose Maria Knörr, arabar enpresaburua, Kas freskagarri konpainiaren sortzailea (h. 2012).
* Abenduaren 15a &ndash; Maurice Wilkins, zeelandaberritar-britainiar biofisikaria, 1962ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2004).
* Abenduaren 17a &ndash; Penelope Fitzgerald, ingeles eleberrigile, olerkari, saiakeragile eta biografoa (h. 2000).
* Abenduaren 18a &ndash; Betty Grable, estatubatuar aktore, pin-up, dantzari, modelo eta abeslaria (h. 1973).
* Abenduaren 18a &ndash; Anselm Strauss, estatubatuar soziologoa (h. 1996).
* Abenduaren 19a &ndash; Leon Bilbao, euskal albokaria (h. 1990).
* Abenduaren 19a &ndash; Jose Lorenzo-Solís, bilbotar margolaria (h. 1981).
* Abenduaren 19a &ndash; Elisabeth Noelle-Neumann, alemaniar politologo eta soziologoa (h. 2010).
* Abenduaren 21a &ndash; Maurice Chappaz, suitzar idazle eta itzultzailea (h. 2009).
* Abenduaren 23a &ndash; Dino Risi, italiar zinemagilea (h. 2008).
* Abenduaren 25a &ndash; Ahmed Ben Bella, Aljeriako lehendabiziko presidentea (h. 2012).
* Abenduaren 27a &ndash; Dora Serrano, toledoar-nafar militante komunista  (h. 2013).
* Abenduaren 31 &ndash; Carlos Gurméndez, uruguaiar jatorriko espainiar filosofoa (h. 1997).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
* Antonio Fernández de Trocóniz, euskal herritar matematikari, ingeniari, irakasle eta katedraduna (h. 2006).
* Antonio Martín Cárdenas, bizkaitar miliziano anarkista (h. 2015).
* Bienvenida Agirrezabala Esnaola, gerra garaiko tolosar emakume errepresaliatua (h. 1938).
* Julia Lazaro, nafar miliziakidea (h. 1940).
* Karmele Urresti Iturrioz, bizkaitar erizaina eta Eresoinkako kidea (h. 2010).
* Manuel Aznar Acedo, bizkaitar kazetaria, irratian lan egin zuena (h. 2001).
* Neus Bouza Gil, kataluniar milizianoa (h. 1939).
* Petra Azpiroz, nafar irakaslea (h. 1995).
* Abdullah Afeef, Suvadivako Errepublikako presidentea (h. 1993).
* Bruce Cork, estatubatuar fisikaria (h. 1994).
* Carmen Salinas Alfonso de Villagómez, espainiar legelaria (h. 2012).
* Joaquina López Laffite, 13 arrosak taldeko emakumea (h. 1939).
* Jorge Jobet, txiletar poeta eta kazetaria (h. 1998).
* Mi Mi Khaing, birmaniar ikertzaile eta idazlea (h. 1990).
* Mitka Grbtxeva, bulgariar politikari komunista, bulgariar partisanoen talka-ekintza taldeko kidea (h. 1993).

## Heriotzak 
#### Urtarrila 
* Urtarrilaren 2a &ndash; Robert Mitchell, lapurtar kazetari eta politikaria (j. 1839).
* Urtarrilaren 10a &ndash; Guido Baccelli, Italiako sendagile eta politikaria (j. 1830).
* Urtarrilaren 13a &ndash; Georgios Theotokis, Greziako lehen ministroa (j. (1844).
* Urtarrilaren 16a &ndash; Juan Bautista Bilbao, bizkaitar idazlea (j. 1887).
* Urtarrilaren 20a &ndash; Kyriakoulis Mavromichalis, Greziako lehen ministroa (j. 1850).
* Urtarrilaren 26a &ndash; Manuel Diaz de Arkaia, arabar idazlea (j. 1841).

#### Otsaila 
* Otsailaren 6a &ndash; Ruben Dario, nikaraguar poeta (j. 1867).
* Otsailaren 12a &ndash; Richard Dedekind, alemaniar matematikaria (j. 1831).
* Otsailaren 13a &ndash; Vilhelm Hammershøi, daniar margolaria (j. 1864).
* Otsailaren 18a &ndash; Alaiza Paxkevitx, bielorrusiar poeta eta ekintzaile politikoa (j. 1876).
* Otsailaren 19a &ndash; Ernst Mach, austriar filosofoa eta fisikaria (j. 1838).
* Otsailaren 20 &ndash; Klas Pontus Arnoldson, suediar egile, kazetari, politikari eta bakezalea, 1908ko Bakearen Nobel Saria (j. 1844).
* Otsailaren 23a &ndash; Jose Antonio Iturriotz, eibartar politikari eta armagilea (j. 1856).
* Otsailaren 28a &ndash; Henry James, estatubatuar-britainiar idazlea (j. 1843).

#### Martxoa 
* Martxoaren 2a &ndash; Arnaut Abadia, euskal apaiz, irakasle eta idazlea (j. 1843).
* Martxoaren 2a &ndash; Elisabet Wiedekoa, Errumaniako erregina (j. 1843).
* Martxoaren 4a &ndash; Amelia Bauerle, britainiar margolaria, diseinatzaile apaintzailea, haurren liburuen ilustratzailea eta grabatzailea (j. 1873).
* Martxoaren 4a &ndash; Franz Marc, alemaniar margolaria eta marrazlea, alemaniako espresionismoko artista garrantzitsua (j. 1880).
* Martxoaren 8a &ndash; Adolfo Guiard, euskal herritar margolari inpresionista (j. 1860).
* Martxoaren 12a &ndash; Hyacinthe de Charencey, frantziar hizkuntzalaria (j. 1832).
* Martxoaren 12a &ndash; Marie von Ebner-Eschenbach, austriar idazlea (j. 1830).
* Martxoaren 19a &ndash; Vasili Surikov, errusiar margolaria (j. 1848).
* Martxoaren 24a &ndash; Enrique Granados, kataluniar musikagilea (j. 1867).
* Martxoaren 25a &ndash; Ishi, AEBetako Kaliforniako Yahi tribuko azkenengo gizakia (j. ).
* Martxoaren 27 &ndash; Victor Emmanuel Largeau, frantziar militarra (j. 1867).

#### Apirila 
* Apirilaren 5a &ndash; Maxim Kovaliewski, errusiar historialaria (j. 1851).
* Apirilaren 9a &ndash; Bixente Goikoetxea Errasti, arabar musikagilea (j. 1854).
* Apirilaren 12a &ndash; Francisco Iturribarria, bizkaitar olerkaria (j. 1863).
* Apirilaren 23a &ndash; Battista Ugo, akromegaliaren ondorioz 2,30 metro garai izatera heldu zen *alpetar erraldoi* anaietako bat (j. 1876).
* Apirilaren 26a &ndash; Juan Cancio Mena, nafar idazle, kazetari, politikari eta legelaria (j. 1834).
* Apirilaren 27a &ndash; Mariano Zuaznabar, gipuzkoar meatze-ingeniaria, La Robla trenbidearen sortzailea (j. 1841).

#### Maiatza 
* Maiatzaren 3an Kilmainham Gaolen (Dublin) fusilatuak:
** Thomas J. Clarke, irlandar iraultzailea, ziurrenik 1916ko Pazko matxinadaren arduradun nagusia (j. 1858).
** Thomas MacDonagh, irlandar ekintzaile politiko, olerkari, antzerkigile, irakasle eta errepublikar iraultzailea, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (j. 1878).
** Patrick Pearse, irlandar maisu, olerkari, idazle, nazionalista eta ekintzaile politikoa, 1916ko Bazko Altxamenduaren buru nagusietako bat (j. 1879).
* Maiatzaren 4an Kilmainham Gaolen (Dublin) fusilatuak:
** Edward Daly, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (j. 1891).
** Michael O'Hanrahan, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (j. 1877).
** William Pearse, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (j. 1881).
** Joseph Plunkett, irlandar nazionalista, olerkaria, kazetaria eta 1916ko Pazko Matxinadako buruetako bat (j. 1887).
* Maiatzaren 5a &ndash; John MacBride, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat, Kilmainham Gaolen (Dublin) fusilatua (j. 1868).
* Maiatzaren 8a &ndash; Aeneas Mackintosh, britainiar esploratzaile eta nabigatzailea (j. 1879).
* Maiatzaren 8an Kilmainham Gaolen (Dublin) fusilatuak:
** Éamonn Ceannt, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko matxinadan Irlandako Errepublikaren Aldarrikapena sinatu zuten buruzagietako bat (j. 1881).
** Cornelius Colbert, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (j. 1888).
** Seán Heuston, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (j. 1891).
** Michael Mallin, irlandar errepublikar eta sozialista, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (j. 1874).
* Maiatzaren 9a &ndash; Thomas Kent, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat, fusilatua (j. 1865).
* Maiatzaren 11 &ndash; Max Reger, alemaniar musikagile, organista eta musika-irakaslea (j. 1873).
* Maiatzaren 11 &ndash; Karl Schwarzschild, alemaniar fisikari eta astronomialaria (j. 1873).
* Maiatzaren 12an Kilmainham Gaolen (Dublin) fusilatuak:
** Séamus Ó Conghaile (ingeleraz *James Connolly*), irlandar lider abertzale sozialista, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat eta Irlandako Errepublikaren Aldarrikapenaren sinatzaileetako bat (j. 1868).
** Seán Mac Diarmada, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat eta Irlandako Errepublikaren Aldarrikapenaren zazpi sinatzaileetako bat (j. 1883).
* Maiatzaren 13a &ndash; Sholem Aleijem, yiddishazko idazlea eta antzerkigilea (j. 1859).
* Maiatzaren 21a &ndash; Artúr Görgei, hungariar militar eta politikaria (j. 1818).
* Maiatzaren 25a &ndash; Jane Dieulafoy, frantziar arkeologo, esploratzaile, eleberrigile eta kazetaria (j. 1851).
* Maiatzaren 27a &ndash; Joseph Gallieni, frantziar militarra (j. 1849).
* Maiatzaren 28a &ndash; Ivan Franko, ukrainiar poeta eta literatur-kritikaria (j. 1857).
* Maiatzaren 31 &ndash; Harry Pennell, britainiar militar eta esploratzailea (j. 1882).

#### Ekaina 
* Ekainaren 5a &ndash; Horatio Herbert Kitchener, Kitchenerreko 1. kondea, ingeles militar eta politikaria (j. 1850).
* Ekainaren 6a &ndash; Yuan Shikai, Txinako presidentea (j. 1859).
* Ekainaren 7a &ndash; Émile Faguet, frantziar idazlea, saiakeragilea eta literatura kritikaria (j. 1847).
* Ekainaren 10a &ndash; Jose Ramon Astibia, euskal idazlea (j. 1881).
* Ekainaren 18a &ndash; Helmuth Johannes Ludwig von Moltke, alemaniar jenerala (j. 1848).
* Ekainaren 25a &ndash; Thomas Eakins, estatubatuar errealismoko margolaria (j. 1844).
* Ekainaren 30a &ndash; Gaston Maspero, frantziar egiptologoa (j. 1846).

#### Uztaila 
* Uztailaren 2a &ndash; Mikhail Pomortsev, errusiar geografoa, meteorologoa, klimatologia, asmatzailea eta ingeniaria (j. 1851).
* Uztailaren 6a &ndash; Odilon Redon, frantziar marrazkilaria eta pintorea (j. 1840).
* Uztailaren 13a &ndash; Claudio Delgado, gipuzkoar zientzialaria (j. 1843).
* Uztailaren 15a &ndash; Élie Metchnikoff, errusiar-frantziar mikrobiologoa, 1908ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1845).
* Uztailaren 23a &ndash; William Ramsay, gas nobleak aurkitu zituen eskoziar kimikaria, 1904ko Kimikako Nobel Saria (j. 1852).
* Uztailaren 25a &ndash; Maria Aleksandrovna Blank, Vladimir Leninen ama (j. 1835).
* Uztailaren 28a &ndash; Heraclio Fournier González, espainiar kartagilea, Naipes Heraclio Fournier enpresa Gasteiztarraren sortzailea (j. 1849).
* Uztailaren 31 &ndash; Mariano Mendigatxa, Bidankozeko nekazaria, Bonaparteren eta Azkueren berriemailea (j. 1832).

#### Abuztua 
* Abuztuaren 6a &ndash; Roger Casement, irlandar olerkari, iraultzaile eta nazionalista, heriotza zigorrez urkatua (j. 1864).
* Abuztuaren 10a &ndash; Balbino Garitaonaindia, bizkaitar idazlea (j. 1857).
* Abuztuaren 17a &ndash; Umberto Boccioni, italiar margolari eta eskultorea (j. 1882).
* Abuztuaren 24a &ndash; Kaietano Sanchez Irure, euskal idazlea (j. 1856).
* Abuztuaren 28a &ndash; Henri Harpignies, frantziar Barbizongo eskolako paisaien margolaria (j. 1819).

#### Iraila 
* Irailaren 14a &ndash; José Echegaray, espainiar ingeniari, matematikari, antzerkigile eta idazlea (j. 1832).
* Irailaren 14a &ndash; Josiah Royce, estatubatuar filosofoa (j. 1855).
* Irailaren 14a &ndash; Pierre Duhem, frantziar fisikaria eta filosofoa (j. 1861).
* Irailaren 15a &ndash; Gabriel Deluc, lapurtar margolaria (j. 1883).

#### Urria 
* Urriaren 11 &ndash; Oton Bavariakoa, Bavariako erregea (j. 1848).
* Urriaren 12a &ndash; Gabino Ezeiza, argentinar musikaria eta paialaria (j. 1858).
* Urriaren 25a &ndash; William Merritt Chase, estatubatuar margolari inpresionista (j. 1849).

#### Azaroa 
* Azaroaren 12a &ndash; Percival Lowell, estatubatuar astronomoa (j. 1855).
* Azaroaren 14a &ndash; Pedro Arriola Bengoa, esploratzaile, konkistatzaile, merkatari eta ehiztaria.
* Azaroaren 14a &ndash; Hector Hugh Munro, britainiar idazlea eta antzerkigilea (j. 1870).
* Azaroaren 15a &ndash; Henryk Sienkiewicz, poloniar idazlea, 1905eko Literaturako Nobel Saria (j. 1846).
* Azaroaren 21a &ndash; Frantzisko Josef I.a Austriakoa, Austriako enperadorea eta Hungariako erregea (j. 1830).
* Azaroaren 22a &ndash; Jack London, estatubatuar idazlea, kazetaria eta gizarte ekintzailea (j. 1876).
* Azaroaren 23a &ndash; Charles Booth, britainiar gizarte-ikertzailea, positibista eta erreformatzailea (j. 1840).
* Azaroaren 24a &ndash; Hiram Stevens Maxim, estatubatuar asmatzailea (j. 1840).
* Azaroaren 27a &ndash; Emile Verhaeren, belgikar poeta (j. 1855).

#### Abendua 
* Abenduaren 1a &ndash; Charles de Foucauld, frantses esploratzaile eta misiolaria (j. 1858).
* Abenduaren 5a &ndash; János Richter, hungariar orkestra-zuzendaria (j. 1843).
* Abenduaren 9a &ndash; Söseki Natsume, japoniar idazlea (j. 1867).
* Abenduaren 9a &ndash; Théodule-Armand Ribot, frantziar psikologoa (j. 1839).
* Abenduaren 21a &ndash; Florencio Ansoleaga, iruindar arkitektoa eta arkeologoa (j. 1846).
* Abenduaren 28a &ndash; Julien Dufau, lapurtar errugbilaria (j. 1888).
* Abenduaren 28a &ndash; Eduard Strauss, austriar musikagilea (j. 1835).
* Abenduaren 30a &ndash; Cláudia de Campos, portugaldar poeta, saiakeragile eta feminista (j. 1859).
* Abenduaren 30a &ndash; Grigori Rasputin, errusiar mistikoa (j. 1869).
* Abenduaren 31 &ndash; Alice Ball, estatubatuar zientzilari eta kimikaria, lepraren aurkako garaiko tratamendu eraginkorrenaren garatzailea (j. 1892).
* Abenduaren 31 &ndash; Léon Larribau, euskal herritar errugbilaria (j. 1889).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
* Clement Andurain Maitie, *Zibero*, euskal idazlea (j. 1878).
* Manuela Zubiaurre, *Doña Manuela Bertsolari*, gipuzkoar bertsolaria (j. 1837).

## Nobel saridunak: 
* Fisika: Eman gabe.
* Kimika: Eman gabe.
* Literatura: Verner von Heidenstam
* Medikuntza: Eman gabe.
* Bakea: Eman gabe.
----

## Kanpo estekak