Joana Biarnés

**Joana Biarnés Florensa** (Terrassa, Vallès Occidental, Bartzelona, 1935eko irailaren 13a – *Ibidem*, 2018ko abenduaren 19a) kataluniar argazkilaria eta lehen emakume argazkilari-kazetaria izan zen. Txikitatik laguntzen zion kirol-kazetaria zen aitari laborategian, eta kazetarietako eskola batera joan zen. “Diario Pueblo” deitutako egunkarian lan egin zuen itxi arte.

Aktore famatuei egin zizkien elkarrizketak: Beatles eta Raphaeli besteak beste. 1985ean prentsako lana utzi zuen eta Balear Uharteko jatetxe hoberenetako bat ireki zuen.

Joanaren argazki lana Photographic Social Vision fundazioak zaindu, ikertu eta zabaltzen du. Bere irudiek XX. mendeko etapa garrantzitsua eta demokraziaren hastapenak islatzen dituzte, gizarte aldakorraren testigantza izanik.

## Bizitza 
Roser Florensaren eta Joan Biarnes kirol-argazkilariaren alaba izan zen, eta haien laborategia topagune eta ikasteko gune bihurtu zen. Aita zen hiriko fotokazetari bakanetakoa, gerraosteko eskualdeko korrespontsala izan zen *Destino*, *El Mundo Deportivo*, *Vida Deportiva* edo *Lean* bezalako argitalpenetarako.

## Lan ibilbidea 
Txikia zela hasi zen argazkigintzan, eta aitari laguntzen zion laborategian. 18 urterekin hasi zen aitari laguntzen futbolari, txirrindularitzari, belar hockeyari eta beste hainbat gairi buruzko kolaborazioetan. Fotokazetaritza karrera profesionala egin zuen lehen emakume argazkilari espainiarra izan zen.

Bartzelonako Kazetaritza Eskolan ikasi zuen. Del Arco irakasleak, odola zela-eta zezenketen argazkiak egitea gustatzen ez zitzaiola jakitean, hiltegian mota guztietako animaliak zelan hiltzen ziren azaltzen zuen erreportaje bat egiteko agindu zion. Joanak, malformazioak zituzten animalia aberranteak zituzten *museo de los horrores* edo izugarrikerien museoko argazkiak gehituz egin zuen erreportajea. Hiltegiei buruzko liburu bat argitaratu behar zuen albaitari batek erosi zizkion argazkiak, liburuan sartzeko. Kazetaritza ikasketak amaitu zituenean, lanerako ateak itxi egin zitzaizkion, eta sarritan aitarekin lan egin behar izan zuen. Kirol-ekitaldien berri ematen zuen, eta, emakumea izateagatik, traba handiak izan zituen. Erreportari lan egiteko behar zituen akreditazioak bazituen ere, egoera zentzugabeak bizi behar izan zituen, hala nola, arbitro batek futbol partida bat gelditu zuen emakume bati zelaira argazkiak ateratzea eragozten saiatzeko.

1962ko irailean Tarrasa urgaineratu zuen uhaldia estali zuen, hiri horretan bizi baitzen eta erreportajea *Por qué* astekarian argitaratu ziren; bere argazkiak TVEren bidez ere emititu ziren.

1963ko urriaren 10ean, Madrilgo Retiro zirkuituan korritutako motoziklismoko V. Nazioarteko Otoña Saria betetzetik zetorren Joana eta  *Pueblo-ren* harreman publikoa zen Carlos María Francorekin topo egin zuen Bartzelonako aireportuan. Hurrengo egunean Bartzelonan *Cenicienta de Pueblo* izenburupean egin zen ekitaldi baten berri ematea proposatu zion. Erreportajea gustatu egin zitzaion *Pueblo* komunikabideko zuzendari zen Emilio Romerori, eta deitu egin zion laguntzaile lana eskaintzeko, egunkarian argitaratutako irudi bakoitzeko ordainduko zioten.

Urte hartan Madrilera joan zen bizitzera. *Pueblo* Sindikatu Bertikalen organo ofiziala zen, Madrilen, Bartzelonan, Sevillan, Bilbon eta Zaragozan edizioak zituena, eta Espainian hirurogeiko hamarkadan hedapen handiena izan zuen egunkarietako bat izan zen. Han, besteak beste, Cesar Lucas, Quique Verdugo eta Raul Canciorekin egin zuen lan. Lan horretan, Espainian eta atzerrian zehar bidaiatu zuen, eta gizartea eta kultura erretratatu zituen, modari eta musika-eszenari arreta berezia eskainita. Besteak beste, Jackie Kennedy, Julio Iglesias, Lola Flores, Luis Buñuel, Orson Welles, Rudolf Nuréyev eta Salvador Dalí ospetsuen argazkiak atera zituen.

### Lan nabarmenak 
Erreportari grafiko ausart eta profesionala zen eta arrisku handia hartzen zuen nahi zuen albistea lortzen bazuen. Garai hartako gertaera sozial handi askotan ere lan egin zuen.

Madrilen Jean Michel Bamberger kazetari frantziarra ezagutu zuen, Alberto Oliverasen *Ustedes son formidables* programa ekoizten zuena. 

1965ean Madrilgo Beatles taldearen kontzertuaren berri eman zuen. Iberia konpainiako harreman publikoetarako arduradunaren bitartez, Biarnések plaza bat lortu zuen taldeak Bartzelonara egindako bidaian hartu zuen hegazkin berean, eta horri esker argazki batzuk atera ahal izan zizkien bizkartzainek eragotzi zioten arte. Bartzelonako Avenida Palace hotelean, segurtasun-taldearengandik ihes egin zuen karga-jasogailuan gora zihoala, eta ostatu hartzen zuten suitearen atea jo eta galdetu zien ea argazki gehiago egin ziezaiekeen. Pasatzera gonbidatu zuten eta hiru orduz egon zen bertan, Beatles taldeak Espainiatik igaro izanari buruzko erreportaje bitxia lortuta. Hurrengo egunean, *Pueblo* egunkariari eskaini zion lan hori, eta baztertu egin zuen, bezperan horren berri eman zuten eta. Biarnesek *Ondas* aldizkariari oparitu zion erreportajea, eta azalean zabaldu zuen esklusiba.

### Kontratua 
1967an, *Pueblo* egunkariko kolaboratzailea izatetik kontratu bat sinatzera pasatu zen, eta, ondorioz, Espainiako egunkari bateko lehen emakume fotokazetaria izan zen.

Raphael abeslariaren argazkilaria izan zen urte luzez. Besteak beste Sammy Davis Jr., Cayetana Fitz-James Stuart (Albako dukesa), Sara Montiel, Sebastian Palomo Linares, Lola Flores, Audrey Hepburn, Tom Jones, Manuel Benítez el Cordobés edo Joan Manuel Serrati egin zizkien argazkiak. Massielekin joan zen Parisera Eurovision abesti lehiaketarako soinekoa erostera. Diorren dendan ezer egokirik ez zutela esan zietenean, Joanak Courrègesera joatea iradoki zuen, non 1968ko Eurovision Jaialdia irabazi zuenean jantzi zuen soinekoa erosi zuten.

Roman Polanski zuzendariari buruzko erreportaje bat egiteko Jose Luis Navasen emaztearen plantak egin eta paella bat prestatu zion. Rudolf Nureyev dantzariaren erreportajerako Antonio dantzariaren idazkariaren plantak egin zituen.

*Pueblo* egunkarian *Vogue* eta *Elle* aldizkarien tankerako orri bat egiten zuen modari eskainia. 1973. urterako, *Pueblo* egunkaria utzi eta Raphael kantariarekin lan egitera joan zen. Luis Maria Ansonek *ABC* egunkarirako eta *Blanco y Negro* aldizkarirako fitxatu zuen, eta normalean Natalia Figueroa kazetariarekin batera osatu zuen taldea. Hollywoodeko Oscar sarien ekitaldien berri ere eman zuen.

Urte horretan bertan, lankide talde batekin, Sincropress argazki agentzia sortu zuen Joanak. 1975 eta 1977 urteen artean, Contifoto eta Cosmo Press agentzien talde grafikoak zuzendu zituen; SincroPress itxi zuen. Cosmo Press utzi eta Heliopress agentzia sortu du, eta hainbat herrialdetara joan zen, batez ere Latinoamerikara.

### Prentsa lana utzi 
1984an prentsa lana utzi zuen, lanbidean nagusitu zen estilo horixka delakoarekin eta paparazzien fenomenoarekin ados ez egoteagatik. Cana Joana jatetxea ireki zuen Ibizan, Balear Uharteetako onenetakotzat jotzen dena. Elena Santonjaren *Con las manos en la masa* sukaldaritza-saioko atal batean hartu zuen parte. 

2001 urte inguruan makulopatia degeneratiboa diagnostikatu zioten, eta ikusmena gutxituz joan zitzaion. 2007an jatetxea itxi eta erretiroa hartu zuen. Ondoren, bere senarrarekin Viladecavalls udalerrian kokatu zen, bere jaioterria zen Bartzelonatik gertu. 

### Heriotza 
Bartzelonan hil zen, 2018ko abenduaren 19an, 83 urte zituela.

## Artxiboa 
2012an bere artxiboa kasualitatez berraurkitu zuen, 1962an Katalunian izandako uholdeen irudien bila zebilen dokumentalista batek.

2014an Photographic Social Vision Fundazioa Joana Biarnes Artxiboko ordezkaritza hartu zuen, argazkilariarekin batera lanean. Bost urtean ikertu eta digitalizatu zuten funts hori. Hainbat erakusketa antolatu ziren bere lana zabaltzeko. 

2016an, % 30eko ikusmena baino ez zitzaion geratzen. 2017ko urriaren 25ean aurkeztu zuten *Joana Biarnés. Disparando con el corazón* (euskaraz: Joana Biarnes liburua. Bihotzarekin tiroka) lana Madrilgo Conde Duque Kultur Zentroan. 2017ko abenduan, Bartzelonako Robert jauegian, gerra zibilaren osteko Espainia erakusten duten bere argazki-artxibo zabaleko 90 argazkiren aukeraketa bat erakutsi zen.

## Argitalpenak 
* *Joana Biarnés. Disparando con el corazón* (euskaraz: Joana Biarnes liburua. Bihotzarekin tiroka) (2017), Blume argitaletxea ISBN 9788417056087

## Dokumentala 
2016an *Joana Biarnés, una entre todos* dokumentala estreinatu zen, bere bizitzari, lanari eta Espainiako kazetaritza grafikoaren historiari egindako ekarpenari buruzko dokumentala. Oscar Morenoren eta Jordi Roviraren gidoia eta zuzendaritza, eta Xavier Baigen errealizazioa eta posprodukzioa ditu. Verkami plataformako mikromezenasgo-kanpaina baten bidez kofinantzatu zen dokumentala. Televisión Española eta Kataluniako Telebista kateek ekoiztu zuten, eta Bartzelonako Diputazioaren, Kataluniako Emakumeen Institutuaren, Kataluniako Generalitateko Kultura Sailaren eta Photographic Social Vision Fundazioaren babesa izan zuen.

## Erakusketak 
## Joana Biarnés beka 
2019 urtean sortu zen haren omenez Joana Biarnés beka , Photographic Social Vision Fundazioak kudeatzen duena. Beka hori adin nagusiko eta 35 urtetik beherako argazkilari gazteei zuzenduta dago, gizartean zabaldu eta hausnartu behar diren gaiak ikusarazteko, geografia nazionala ardatz hartuta. Joanak fotokazetarien belaunaldi berriei laguntzeko duen nahiari erantzuten dio beka honek.

* 2020an, Joana Biarnés II. edizioko saritua: Maria Contreras Coll, *Dilo por su nombre* lanarekin
* 2021ean, Joana Biarnés III. edizioko saritua: Samuel Nacar, *Cartas a Mariví* lanarekin
* 2022an, Joana Biarnés IV. edizioko saritua: Santi Donaire, *Hasta que la tierra aguante* lanarekin
* 2023an, Joana Biarnés IV. edizioko saritua: Adra Pallón, *Lumes* lanarekin 
* 2024an, Joana Biarnés V. edizioko saritua: Jordi Jon Pardo, *Eroding Franco* lanarekin 
* 2025ean, Joana Biarnés VI. edizioko saritua: Claudia Toledo, *Poquita sangre* lanarekin
* 1964an, Informazio Grafikoaren Merezimenduaren Saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak