open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yamanashi (prefektura)

thumb|300 px|Yamanashi prefekturako mapa
 Japoniako Honshū uharteko prefektura bat da, Chūbu eskualdean dagoena. Hiriburua Kōfu da.

## Geografia 
Yamanashi kostalderik gabeko prefektura da. Prefektura mugakide hauek ditu: Tokio, Kanagawa, Saitama, Shizuoka, eta Nagano. Hegoaldeko mugan, Fuji mendia dago. Mendiek ez diote sartzen uzten aire hezeari; horregatik, Yamanashi Japoniako prezipitazio-mailarik txikieneko prefektura da (1.100&nbsp;mm urtean). Japoniako bigarren mendi garaiena den Kita-dake ere bertan dago.

Lurralde emnditsu hauek babesteko hiru parke nazional ezarri dira; Fuji-Hakone-Izu, Chichibu Tama Kai eta Minami Alpeetakoa.

## Ekonomia 
Kōfu hiriburuan eta inguruetan industria da nagusi; bitxigintza eta robotika-sektorea dira garrantzitsuenak. Gainerakoan, nekazaritzak garrantzi handia du, batez ere mahasgintza (ardogintzarako) eta frutagintza (haranak eta mertxikak). Horretaz gainera, ur mineral asko ekoizten da, batez ere Japoniako Hegoaldeko Alpeetan, Fiji mendiaren inguruetan eta Mitsutōge-ren inguruetan.

## Historia 
Meiji berrezarkuntza baino lehen, Yamanashi prefektura Kai probintzia izan zen. Sengoku Aroan, Takeda Shingen daimyō (jaun feudalaren) mende egon zen. XIX. mendearen erdialdetik aurrera, Meiji enperadorearen aroan, industrializazioa iritsi zen eskualdera, eta ehungintza eta ardogintza garatu ziren.
Bigarren Mundu Gerran, 1945ean, Kōfu gogor bonbardatu zuten Estatu Batuek.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
Japoniako beste prefekturekin konparatuta hiri txikiak ditu Yamanashik. Kōfu hiriburuaz aparte ez da 100.000 biztanletara iristen den hiririk.
* **Hiri handienak:**
# Kōfu (hiriburua, 199.374 biztanle)
# Kai (74.077 bizt.)
# Minami-Alps (72.295 bizt.)
# Fuefuki (71.184 bizt.)
# Fujiyoshida (51.879 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Fuji mendia, UNESCOk 2013an Gizateriaren Ondare izendatu zuen *Fujisan, toki sakratua eta argialdi artistikoaren iturria*
* Kita mendia
* Fujiko bost aintzirak
* Senga ur-jauzia
* Parke Nazionalak:
** Fuji-Hakone-Izu
** Chichibu Tama Kai
** Minami Alpeetakoa
* Kuon-ji tenplua
* Seihaku-ji tenplua
* Takeda santutegia

## Iruditegia 

Irudi:Kodaki fuji frm shojinko.jpg|Fuji mendia (3.776m).
Irudi:Mount Kita from Mount Nakashirane 2001-10-03.JPG|Kita mendia (3.193m).
Irudi:Mount Fuji from Lake Yamanaka 1994-12-10.jpg|Fujiko bost aintzirak (Yamanaka aintzira).
Irudi:Shosenkyo-Waterfall.jpg|Senga ur-jauzia.
Irudi:Lake Sai from west end with Mount Fuji.JPG|Fuji-Hakone-Izu Parke Nazionala.
Irudi:Mt.Kobushigatake and Mt.Sanpou from Mt.Tokusa.jpg|Chichibu Tama Kai Parke Nazionala.
Irudi:Mount Aino fom Mount Kita 2001-7-2.jpg|Minami Alpeetako Parke Nazionala.
Irudi:Aokigahara Forest.jpg|Aokigaharako Jukai basoa.
Irudi:Kuonji-temple-Soshidou.jpg|Kuon-ji tenplua.
Irudi:Seihakuji temple-01.JPG|Seihaku-ji tenplua.
Irudi:KofuTakedaJinja3.jpg|Takeda santutegia.

## Kanpo estekak 
* Yamanashi prefekturako webgune ofiziala
Shiga (prefektura)

Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Lurraldea Biwa aintziraren inguruan zabaltzen da eta hiriburua Ōtsu da.

## Historia 
Prefektura-sistema ezarri aurretik, Shigaren eremuak *Ōmi* edo *Gōshū* izena zuen. Ōmik Japoniako ekialdea eta mendebaldea lotzen zituen, eta merkataritza-gune garrantzitsua izan zen.

*Han* sistemaren abolizioaren ondoren, Ōmi eremuan zortzi prefektura sortu ziren, eta Shigako prefektura osatuz batu ziren 1872ko irailean.

## Geografía 
Honshu uharteo mendebaldean dago. Mugakideak hauek dira: iparraldean,Fukui; ekialdean Gifu; hego-ekialdean Mie; mendebaldean, Kyoto.

Biwa aintzira, Japoniako handiena, prefekturaren erdian dago, eta prefekturaren azaleraren seiren bat hartzen du. Azaleraren % 37 natura-parke gisa babestuta dago. Seta ibaia Biwa aintziran hasten da eta Osakako Badiareino joaten da. Prefektura hainbat mendilerrok inguratu eta ixten dute, Hira eta Hiei mendiak mendebaldean, Ibuki mendiak ipar-ekialdean eta Suzuka mendiak hego-ekialdean. Ibuki mendia (1.377m) da prefekturako garaiena.

## Klima 
Shigako klima nabarmen aldatzen da iparraldetik hegoaldera. Hegoaldea beroa da; iparraldea, berriz, hotagoa da, eta elur ugari egiten du. Horregatik, eski-estazioak daude.

## Banaketa administratiboa 
[thumb|250px| Shiga prefekturaren mapa, erdian [Biwa aintzira dauka.]]
### Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Ōtsu (hiriburua, 329.024 biztanle)
# Kusatsu (123.512 bizt.)
# Higashiōmi (117.487 bizt.)
# Hikone (110.945 bizt.)
# Kōka (94.007 bizt.)
# Nagahama (83.555 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ekonomia 
Prefekturaren seiren bat landatua dago, eta %&nbsp;90 arroz soroak dira. Honetaz gain ekialdeko Shiga abeltzaintzarengatik da ezaguna, mendebaldea aldiz te berdearengatik.

Biwa aintziran arrantza egiten da eta perla haztegiak ere badaude.

60. hamarkadan industria garatu zen eta prefekturaren Barne Produktuaren %44'8aren jatorria berau da. Japoniako prefekturen artean bigarren sektoreak duen portzentai handiena da. Informatika eta teknologia konpainiak dira gehienak baina prefekturako industria tradizionala oihalgintza izan da.

## Ondasun nabarmenak 
* Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak (Gizateriaren Ondarea): Ōtsun Enryaku-ji tenplua dago.
* Mangetsu-ji tenplua (Ōtsu)
* Mii-dera tenplua (Ōtsu)
* Ishiyama-dera tenplua (Ōtsu)
* Hikone gaztelua
* Biwa aintzira
* Hira mendilerroa

## Iruditegia 

Irudi:Otsu city center area No,4.JPG|Ōtsu.
Irudi:Enryakuji Konponchudo02s5s3200.jpg|Enryaku-ji tenplua (Ōtsu).
Irudi:Mangetsuji Otsu Shiga02n4500.jpg|Mangetsu-ji tenplua (Ōtsu).
Irudi:Mii-dera Otsu Shiga pref01s5s4592.jpg|Mii-dera tenplua (Ōtsu).
Irudi:Hikone castle5537.JPG|Hikone gaztelua.
Irudi:Ishiyamadera29n4272.jpg|Ishiyama-dera tenplua (Ōtsu).
Irudi:Fishing on Lake Biwa - DSC06972.JPG|Biwa aintzira.
Irudi:Mt. Hira-san 01.jpg|Hira mendilerroa.

## Probintzia senidetuak 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Official Shiga prefecture homepage
Petri II.a Errusiakoa

**Petri II.a Errusiakoa** (errusieraz, Пётр II Алексéевич; San Petersburgo, 1715eko urriaren 23a - Mosku, 1730eko urtarrilaren 30a) Errusiako tsarra izan zen 1727tik 1730era arte.

## Biografia 
Petri II.a Alexis Petrovitx —Petri I.a Errusiakoaren seme zaharrena— eta Karlota printzesaren semea zen. San Petersburgon jaio zen, eta umezurtz geratzean, giltzapean jarri zuten. Aitona zuen Petri I.ak jaio zen unetik bertatik bazter utzi zuen.

Katalina I.a tsarinaren agintaldian ere bazter utzi zuten, baina hura hil baino urte batzuk lehenago, konturatu ziren Petri *Handiaren* ondorengo bakarrak ezin zuela presondegian segitu askoz denbora gehiago. Aleksandr Danielovitx Menshikov estatu-politikariak eta Andrei Osterman kantzelariordeak egin zuten bitartekari-lanari esker, 1727an, Petri II.a, 12 urte zituela, Katalina I.aren azken borondatea kontuan hartuz, Errusia guztien tsar aldarrikatu zuten.

Tsar gaztearen heziketa Andréi Osterman kantzelariordearen eskuetan utzi zen. Menshikov-ek pertsonalki zaintzen zuen Petri II.a, eta Petri bere alabetako batekin, Mariarekin, ezkontzea nahi zuen. Menshikoven mende egon zen urteetan, luxuzko jardueratan eta denbora-pasagarri ziren hainbatetan igaro zuen bere denbora, estatuko gaiak alde batera utzita. Ondoan zituen bi izeba, Ana eta Elisabet Petrovna printzesa handiak, Petri *Handiaren* alabak.

thumb|ezkerrera|Petri eta bere izeba Elisabet Petrovna ehizan; Valentin Serov-en margolana

Laster hasi ziren Menshikoven aurkako konspirazioak tsarraren inguruko giroetan. Azkenik, 1727an lortu zuten beren helburua, eta Menshikov, bere titulu eta dignitate guztiak kendu ondoren, hiritik egotzi eta Siberiara deportatu zuten.

Horren ondoren, Petri Vasili Dolgorukov printze arduratsuaren eskuetan utzi zuten. Hark San Petersburgotik Moskura eraman zuen. Koroatzea, hain zuzen ere, Moskun izan zen, 1728ko otsailean. Dolgorukov familiak lortu zuen tsarra kontrolatzea; horretarako, Ivan Dolgorukovek —gizaseme galaia berori— Petri II.a beragana erakarri zuen, eta biek balizko harreman homosexual bat hasi zuten. Hamalau urte besterik ez zituela, Petri II.ak vodka neurririk gabe edan ohi zuen, eta jauregian bilkura pribatuak organizatzen zituen, eta etengabeko gehiegikeriek haren osasuna ahuldu egin zuten. Dolgorukov familiak, pauso bat gehiago emanez, tsarraren eta familiako emakumezko baten arteko ezkontza prestatu zuten. Horrela, Petri II.ak bere tutorearen alabari ezkontzeko hitza eman zion, eta ezkontza 1730eko urtarrilean egitea pentsatu zuten. Tsar gaztea, ordea, ezkondu aurreko egunean baztanga harrapatu eta hil egin zen.

Petri II.a Mikel Goiaingeruaren katedralean, Moskuko Kremlin-en, hilobiratu zuten; Petri *Handiaren* ondoren, hura izan zen ohore hau jaso zuen tsar bakarra.

Petri hiltzean, bere ondorengoa Ana Ivanovna, Ivan V.aren alaba, Petri *Handiaren* anaiordearen alaba, izan zen.

## Ikus, gainera 
* Romanov dinastia
Tiumen

**Tiumen** () Errusiako hiria da, Tiumen oblasteko hiriburua. Mendebaldeko Siberiako ordokiaren hegoaldean dago, Tobolera isurtzen den Tura ibaiaren ertzean, Moskutik 1.725 km ekialdera. 2010ean 581.907 biztanle zituen.

## Historia 
Siberiako errusiar hiri zaharrena da. Izan ere, 1586. urtean sortu zuten, errusiarren hedapena indartzeko, XIV. mendean eraikitako tatariar herri baten gainean. Siberiako kolonizaziorako abiapuntu nagusia izan zen luzaroan. 1782. urtean hiri izaera eman zioten.

## Ekonomia 
Ibai portua da eta bertatik igarotzen da Transiberiarra. Nazioarteko aireportua dago, baita eskualderakoa ere. Izan ere, petrolio- eta gas-ekoizpen handia dago Tiumenen; horregatik hiria Errusiako gunerik garrantzitsuenetarikoa da, ekoizpenez eta garraioz oso estrategikoa delako, baita industriari, politikari eta kulturari dagokionez ere. Besteak beste, 2009. urtean hirurogei banketxek egoitzak zituzten Tiumenen.

## Klima 
Tiumenen klima kontinental hezea dago: uda beroak eta hezeak dira, eta neguak oso hotzak eta luzeak. Eguraldia sarri aldatzen da. Urtarrileko batez besteko tenperatura −16,7&nbsp;°C da; baina jaso duten hotzena 1951. urteko otsailekoa da, -50&nbsp;°C. Uztaileko batez besteko tenperatura 18,6&nbsp;°C-koa da, eta jaso duten beroena, 38&nbsp;°C.

## Biztanleria 
XIX. mendean Transiberiarra Tiumen ingurura heldu zenean hiria nabarmen hazi zen, XX. mende hasieran 30.000 biztanle inguru zituela. Bigarren Mundu Gerraren ostean Erdialdeko Errusiako langileen etorrerarekin hiria are gehiago hazi zen, 150.000 biztanlera iritsiz.

1969. urtean Mendebaldeko Siberian petrolioa eta gasa aurkitu zutenean, hiria berriro langile etorkinez hazi zen, eta hamarkada horretan 250.000 biztanle izatera iritsi zen. Handik aurrera biztanleria egonkortu egin zen, eta 1985-1991ko krisialdia gorabehera, biztanleriak gora egin zuen: 1989. urtean 476.869 biztanle zeuden. Ekonomia-gune garrantzitsua denez, hiriak hazten jarraitu izan du: 581.907 biztanle zeuden 2010. urtean.

Tiumengo biztanle gehienak errusiarrak, ukrainarrak eta tatariarrak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Toyama (prefektura)

Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Toyama hiria da.

Japoniako itsasoko kostaldeko industria-prefektura nagusia da. Baliabide hidroelektriko garrantzitsuak ditu, eta, horri esker, elektrizitatea merkea da. Toyama prefekturan daude Asiako ekialdeko Errusiatik kanpoko glaziar bakarrak.

## Geografia 
Toyama prefekturaren mugakideak hauek dira: Ishikawa prefektura mendebaldean, Niigata ipar-ekialdean, Nagano hego-ekialdean, Gifu hegoaldean eta Japoniako itsasoa iparraldean. Lurraldearen % 30 natura-parke gisa babestuta dago: Chūbu-Sangaku and Hakusan parke nazionalak, besteak beste.

Prefekturaren erdialdean nekazaritzarako oparoa den lautada dago, bertan ezartzen da Toyama hiriburua, eta hegoaldean ia 3.000 metrotako altuera duten mendiak agertzen dira, Yakushi (2.926m), Noguchigoro (2.924m) eta Kurobegorō (2.897m) besteak beste, Hida mendikatean dauden tontorrak dira.

## Ekonomia 
Farmazia-industria oso garrantzitsua da prefekturan, eta historikoki ere garrantzi handia izan du. Elektronika- eta robotika-industria ere badago, baita metalezko produkturen fabrikazioa ere (aluminioa, kobrea eta abar).
Kalitate handiko arroza ekoizten da.

## Historia 
Historikoki, Toyama prefektura Etchū probintzia izan zen. 1871n, Etchū probintzia Niikawa prefektura bilakatu zen. 1876an, Ishikawa prefekturaren barnean sarrarazi zuten, baina 1881ean Toyama prefektura gisa berrezarria izan zen.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Toyama (hiriburua, 421.116 biztanle)
# Takaoka (178.965 bizt.)
# Imizu (94.691 bizt.)
# Nanto (57.061 bizt.)
# Himi (53.316 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* **Shirakawa-gō eta Gokayama herri historikoak** (Gizateriaren Ondarea).
* Tateyama Kurobe mendi ibilbidea.
* Toyamako gaztelua.
* Toyamako arte modernoko museoa.
* Takaokako Buda Handia.
* Zuiryū-ji tenplua.
* Hakusan Parke Nazionala.
* Chūbu-Sangaku Parke Nazionala.

## Iruditegia 

Irudi:Ogi Shirakawa-gō, Gifu, Japan.jpg|**Shirakawa-gō eta Gokayama herri historikoak**.
Irudi:Murodoh.jpg|Tateyama Kurobe mendi ibilbidea.
Irudi:20090503yukinoohtani02.JPG|Tateyama Kurobe mendi ibilbidea.
Irudi:Toyama castle 2008b.jpg|Toyamako gaztelua.
Irudi:Toyama Museum of Modern Art.jpg|Toyamako arte modernoko museoa.
Irudi:TakaokaDaibutsu.jpg|Takaokako Buda Handia.
Irudi:Zuiryuji Temple 2010-08-29 01.jpg|Zuiryū-ji tenplua.
Irudi:Hakusan01.JPG|Hakusan Parke Nazionala.
Irudi:20 Tateyama from Mikurigaike 1998-7-17.jpg|Chūbu-Sangaku Parke Nazionala.
Irudi:Mount Yakushi from Mount Akaushi 1999-08-09.jpg|Yakushi mendia.
Irudi:Mount Nogutigoro from suisyo 2004-8-13.jpg|Noguchigoro mendia.
Irudi:Kurobegoro1.JPG|Kurobegorō mendia.

## Kanpo estekak 
* Toyama prefekturako webgune ofiziala
Abdullah Saudi Arabiakoa

**Abdullah bin Abdulaziz Al Saud** (, ''*,  ahoskatua; Riad, 1924ko abuztuaren 1a - *ibidem*, 2015eko urtarrilaren 23a) Saudi Arabiako erregea izan zen. Bere erdi-anaia Fahd hil ondoren, hartu zuen tronua. 1995etik errege *de facto'' izan zen, bere anaia Fahd hemiplegia baten ondorioz ezgaitutzat jo zutenean. Ofizialki koroatua izan zen 2005eko abuztuaren 3an, nahiz eta titulua segituan lortu zuen bere anaia hil ostean.

Abdullah Saudi Arabiakoak Lehen ministro eta saudiarabiar guardia nazionalaren komandante tituluak ere ditu. Abd al-Aziz ibn Sauden 37 semeetako bat da, Saudi Arabia modernoaren sortzailea.

Etxean, oposizioaren aurkako jazarpen gogorragatik egin zen ezagun errege zena. Izan ere, "terrorismoaren aurkako borroka" aitzakia hartuta erreformista ugari espetxeratu zituen.

Hurrengo printze oinordea Sultan bin Abdelaziz (1928-2011), Abdullahren erdi-anaia zen, eta Saudi-Sudairi familiakoa. Hiltzean, erregeak Nayef bin Abdelaziz izendatu zuen oinorde gisa, baina zortzi hilabete ondoren (2011) hil egin zen. Abdullahren lekua Salman bin Abdulaziz printzeak hartuko du.

## Erreferentziak
Amaltea (satelitea)

**Amaltea** (grekoa: Αμάλθεια), edo **Jupiter V**, Jupiter planetaren satelite natural bat da.

## Ezaugarri fisikoak 
300px|thumb|*Galileo* zundak hartutako Amaltearen irudiak; satelitearen forma irregularra erakusten dute
Amalteak forma irregularra du (250 × 146 × 128 km). Haren gainazala oso gorria da; eguzki-sistemako gorriena da, Marte baino are gorriagoa. Jatorrizko sufreagatik edo izoztuta ez dagoen beste material batek eraginda izan daiteke. Berdegune distiratsu batzuk ere baditu. Satelitearen bi hemisferioak asimetrikoak dira. Beti planetaren aurrez aurre dagoen aldearen hemisferioa 1,3 aldiz distiratsuagoa da atzealdekoa baino.

Gainazala kraterrez josia dago, eta krater batzuk oso handiak dira: Pan kraterrak 100 km-ko diametroa du, eta 8 km sakon da. Gea kraterrak 80 km-ko diametroa du, eta, ziur asko, Pan baino bi aldiz sakonagoa da. Bi mendi handi ere baditu, 20 km-ko garaierakoak.

Galileo zunda 2002ko azaroaren 5ean 160 km-ko distantziatik pasatu zen haren inguruan, eta ibilbidearen desbideratzea erabili zen satelitearen masa kalkulatzeko. Bolumena, zundak hartutako irudietatik ondorioztatu zen. Hala kalkulatu ahal izan zen dentsitatea: (0,857±0,099)  kg/m³. Satelitearen konposizio zehatza ezezaguna bada ere, dentsitatearen balioa jakinda, ondoriozta daiteke satelitea izotzez osatuta dagoela gehienbat, eta beste material ezezagun batzuen parte ere baduela. Holako konposizioa izateak adierazten du ez zela sortuko orain dagoen posizioan, zeren eta, hala izatera, Jupiterren hasierako beroak urtu egingo baitzukeen. Litekeena da, beraz, urrutiago sortua izatea edo Jupiterren grabitateak harrapatutako objektu bat izatea.

Amalteak orbita ia zirkularra du, Jupiterretik oso hurbil, eta Jupiterren Gossalmer eraztunaren parte da. Amaltearen gainazaletik ikusita, Jupiterrek zeruaren zati handi bat hartuko luke (46 gradu); Ilargia, Lurretik ikusita, baino 92 aldiz handiagoa litzateke, eta Ilbetea baino 900 bat aldiz distiratsuagoa.

Amaltearen taldeko satelite nagusia da. Errotazio-periodoa eta orbita-periodoa berdinak dira, hau da, sinkronoak dira: bere buruaren inguruan bira oso bat egiten du planetaren inguruan bira oso bat egiten duen bitartean. Beraz, aurpegi bera erakusten dio beti planetari.

## Aurkikuntza 
Edward Emerson Barnard-ek aurkitu zuen, 1892ko irailaren 9an, Kaliforniako Lick behatokian, teleskopio bat erabiliz. Jupiterri aurkitutako lehenengo satelitea izan zen Galileo Galileik 1610ean lau satelite galileotarrak aurkitu zituenetik. Halaber, zuzeneko behaketa bidez, eta ez argazkiak aztertuta, aurkitutako azken satelitea izan zen.

## Izendapena 
Amaltea satelite-izena mitologia grekoko Amaltea pertsonaian du jatorria; Amaltea ninfetariko bat zen, eta Zeus edoskitu zuen jainkoa haurra zenean. 1975ean eman zion,ofizialki, Nazioarteko Astronomia Batasunak Amaltea izena, baina askoz lehenagotik hala izendatu ohi zuten astronomoek modu informalean, nahiz eta, ordura arte, **Jupiter V** izendatu ohi zen formalki.

## Kanpo estekak 
* JPL
* Amaltearen profila
Anatidae

**Anatidoak** (**Anatidae**) Anseriformes ordenako hegazti-familia bat dira. Izena grekotik dator (, *anatos*: ahatea). Hegazti migratzaileak izan ohi dira, eta uraren inguruan bizi dira; ur-ingurunera moldatuta daude: palmipedoak dira.

150 bat espezie ditu familiak, 40 generotan banatuak. Haien artean daude, adibidez, ahateak, antzarak, zisneak, zerrak, eiderrak, brantak, paitak eta murgilariak. Ia mundu osoan bizi dira, Antartikan izan ezik.

## Sailkapena 
Azken azterketa anatomikoen arabera, bederatzi subfamiliatan banatuta dago familia:

### Anatinae: ibaietako ahateak 
* *Aix* (2 espezie)
* *Amazonetta* (espezie bakarra: *Amazonetta brasiliensis*)
* *Anas* (39 espezie)
* *Asarcornis*
* *Aythya* (12 espezie)
* *Cairina*
* *Callonetta* (espezie bakarra: *Callonetta leucophrys*)
* *Chenonetta* (espezie bakarra: *Chenonetta jubata*)
* *Lophonetta*
* *Malacorhynchus* (espezie galdu bat eta espezie bizi bat: *Malacorhynchus membranaceus)
* *Marmaronetta* (espezie bakarra: *Marmaronetta angustirostris*)
* *Netta* (3 espezie)
* *Nettapus*
* *Polysticta*
* *Pteronetta*
* *Rhodonessa* (galdua)
* *Salvadorina*
* *Speculan*

### Dendrocygninae: zuhaitz-ahateak 
* *Dendrocygna* (8 espezie)

### Oxyurinae: isats gogorreko ahateak 
* *Oxyura* (5 espezie)
* *Nomonyx* (espezie bakarra: *Nomonyx dominicus*)
* *Biziura* (espezie bakarra: *Biziura lobata*)
* *Heteronetta* (espezie bakarra: *Heteronetta atricapilla*)

### Stictonettinae 
* *Stictonetta* (espezie bakarra: *Stictonetta naevosa*)

### Anserinae: zisneak eta antzarak 
* *Coscoroba* (espezie bakarra: *Coscoroba coscoroba*)
* *Cygnus* (7 espezie)
* *Anser* (8 espezie)
* *Chen* (3 espezie)
* *Branta* (8 espezie)
* *Cereopsis* (espezie bakarra: *Cereopsis novaehollandiae*)
* *Cnemiornis* (galdua: 2 espezie)

### Merginae 
* *Bucephala* (3 espezie)
* *Camptorhynchus*
* *Clangula*
* *Histrionicus* (espezie bakarra: *Histrionicus histrionicus*)
* *Lophodytes* (espezie bakarra: *Lophodytes cucullatus*)
* *Melanitta*
* *Mergellus* (espezie bakarra: *Mergellus albellus*)
* *Mergus* (4 espezie)
* *Polysticta*
* *Somateria* (3 espezie)

### Plectropterinae 
* *Plectropterus* (espezie bakarra: *Plectropterus gambensis*)

### Tadorninae 
* *Sarkidiornis* (espezie bakarra: *Sarkidiornis melanotos*)
* *Pachyanas* (galdua) (espezie bakarra: *Pachyanas chathamica*)
* *Tadorna* (7 espezie)
* *Centrornis* (galdua) (espezie bakarra: *Centrornis majori*)
* *Alopochen* (2 edo 3 espezie galdu, eta espezie bizi bat: *Alopochen aegyptiacus*)
* *Neochen* (espezie bakarra: *Neochen jubata*)
* *Chloephaga* (5 espezie)
* *Cyanochen* (espezie bakarra: *Cyanochen cyanopterus*)
* *Hymenolaimus* (espezie bakarra: *Hymenolaimus malacorhynchus*)
* *Merganetta* (espezie bakarra: *Merganetta armata*)
* *Tachyeres* (4 espezie)

### Thalassorninae 
* *Thalassornis* (espezie bakarra: *Thalassornis leuconotus'')

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Anatidae bideoak Internet Bird Collection
Wakayama (prefektura)

Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da. Hiriburua Wakayama hiria da.

## Historia 
Gaur egungo Wakayama prefeturaren gehiena Kii probintziako mendebaldea izan zen.

1953ko uztailaren 17tik 18ra, eurite latz baten ondorioz, uholde larriak izan ziren lurraldean. Urak zubi eta etxe asko suntsitu zituen: 1.015 pertsona hil ziren, eta 5.709 zauritu; gainera, 7.115 etxe galdu ziren.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Wakayama (hiriburua, 372.175 biztanle)
# Tanabe (80.478 bizt.)
# Hashimoto (67.505 bizt.)
# Kinokawa (67.192 bizt.)
# Kainan (55.877)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Kii mendizerrako toki eta erromes bide sakratuak: 2004an Gizateriaren Ondare izendatu zituen Unescok.
* Kōya mendia Japoniako budismoaren Shingon sektaren hiriburua da. Bertan dago japoniar estiloko tenplu budista zaharrenetako bat.
* Wakayamako gaztelua
* Chōhō-ji tenplua

## Iruditegia 

Irudi:Seigantoji05s1920.jpg|Seiganto-ji (Kii).
Irudi:Kumanohayatama-taisha10s4s4440.jpg|Kumano Hayatama Taisha (Kii).
Irudi:Nachi waterfall 01.jpg|Nachi ur-jauzia (Kii).
Irudi:Danjogaran Koyasan12n3200.jpg|Kōya mendia (Kii).
Irudi:Wakayama castle02s3200.jpg|Wakayamako gaztelua.
Irudi:Chohoji03s3200.jpg|Chōhō-ji.
Irudi:Katsuura port Nachikatsuura Wakayama02s3s4592.jpg|Nachikatsuura.
Irudi:121013 The museum of modern art, wakayama01s3.jpg|Wakayamako arte modernoko museoa.
Irudi:131221 Shirarahama Beach Shirahama Wakayama pref Japan05s3.jpg|Shirahamako hondartza artifiziala.

## Kanpo estekak 
* Wakayama prefeturako webgune ofiziala
Saturno (mitologia)

Erromatar mitologian, **Saturno** (,  ahoskatua), nekazaritzaren eta uztaren jainkoa zen. Antzinatean, Kronos titan grekoarekin identifikatu zen, eta, maiz, bien mitoak nahasi egin ziren.

Neguko solstizioaren aurreko aroko jainko nagusia zen.

## Mitoa 
Saturno *Coelus*en (Zerua) eta *Tellus*en (Lurra) semerik gazteena zen. Aita uzkaili ondoren, haren anaia nagusi Titanengandik haren ordez erregetzea lortu zuen, baina Titanek baldintza bat jarri zion: Saturnok bere ondorengo guztiak hil egin beharko zituen, tronua Titanen ondorengoentzat izango zela ziurtatzearren.

Saturnok *Ops*ekin (Rea) ezondu zen, eta zenbait ume izan zituzten, baina Saturnok denak jan zituen. Hala ere, Ops-ek Jupiter salbatzea lortu zuen. Jupiter, heldutasunera iritsi zenean, aitaren kontra borrokatu zen, garaitu eta aita zerutik egotzi zuen. Hala, Saturnoren ondorengotza nagusitu zen, eta ez Titanena.

Saturnok, orduan, hilkor bihurtuta, Laziora jo zuen, eta han ordena jarri zuen gizaki basatien artean, eta legeak eman zizkien.

### Emazteak eta ondorengoak 
* Ops
** Juno
** Jupiter
** Neptuno
** Pluton
** Zeres
** Vesta
* Ama ezezaguna
** Veritas
** Piko

## Saturnalia 
Saturnalia Saturnoren omenezko jaialdi bat zen. Abenduaren 25ean ospatzen zen. Jaialdian, gizakien arteko antzinako berdintasuna irudikatzen zen. Abenduaren 24an hasten zen eta, hasieran, egunbete irauten zuen. Zesar Augusto enperadoreak hiru egunez ospatzea eskatu zuen, eta, geroago, Kaligulak laugarren eguna erantsi zuen.

Jaialdian, jabeek esklaboen gainean zuten boterea eten egiten zen, eta esklaboek libre hitz egiteko eta jokatzeko eskubidea zuten. Eskolak eta epaitegiak itxi egiten ziren, ezin zen gerra egin, eta opariak egiten ziren eta oturuntzak antolatzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shizuoka (prefektura)

thumb|300 px|Shizuoka prefeturako mapa
 Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da, Chūbu eskualdean dagoena. Hiriburua Shizuoka hiria da baina hiri handiena Hamamatsu da.

## Geografia 
Shizuoka eskualde luzanga da, Ozeano Pazifikoko kostaldeko Suruga badiaren kosta-lerroari jarraitzen diona. Mendebaldean, prefetura Japoniako Alpeetan sartzen da. Ekialdean, lurraldea kostalde estu bihurtzen da, iparraldean Fuji mendiak mugatua, eta hegoalderantz orientatuta dagoen Izu penintsulara zabaltzen da.

Lurraldea, 100-150 urtez behin, lurrikara handi batek astintzen du. Azkena, 6,2 magnitudekoa, 2011ko martxoaren 5ean izan zen.

## Historia 
Antzinako Tōtōmi, Suruga eta Izu probintziek osatu zuten gaur egungo Shizuoka prefetura.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
*** Hiri handienak:**
# Hamamatsu (811.431 biztanle)
# Shizuoka (hiriburua, 710.944 bizt.)
# Fuji (237.279 bizt.)
# Numazu (206.818 bizt.)
# Iwata (172.583 bizt.)
# Fujieda (129.637 bizt.)

*** Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmemak 
* Sunpu gaztelua
* Kakegawako gaztelua
* Hamamatsu gaztelua
* Shizuoka Sengen santutegia
* Kunō-zan Tōshō-gū
* Mishima santutegia
* Fuji-Hakone-Izu Parke Nazionala
** Fuji mendia
** Fujisan Hongū Sengen Taisha
** Shiraito ur-jauzia
** Tanuki aintzira
* Hamana aintzira
* Nakatajima dunak
* Suruga Badia

## Iruditegia 

Irudi:Sunpucastle-panorama2009.jpg|Sunpu gaztelua.
Irudi:Kakegawa castle tenshu 2.jpg|Kakegawako gaztelua.
Irudi:Hamamatsu castle.jpg|Hamamatsu gaztelua.
Irudi:Shizuoka Sengen Shrine Ohaiden.jpg|Shizuoka Sengen santutegia.
Irudi:Haiden of Kunozan Toshogu.jpg|Kunō-zan Tōshō-gū.
Irudi:Mishima-taisha Honden.jpg|Mishima santutegia.
Irudi:Fujinomiya Hongu Sengen Taisha Honden.jpg|Fujisan Hongū Sengen Taisha.
Irudi:Fujisan from Motohakone.jpg|Fuji-Hakone-Izu Parke Nazionala.
Irudi:070127 tanuki-fuji.jpg|Tanuki aintzira eta Fuji mendia.
Irudi:Mount Aino fom Mount Kita 2001-7-2.jpg|Aino mendia.
Irudi:06 Warusawadake from Kogochidake 1999-11-5.jpg|Warusawa mendia.
Irudi:Shiraito water fall 02.jpg|Shiraito ur-jauzia.
Irudi:Nakatajima Sand Dunes 03.jpg|Nakatajima dunak.
Irudi:Suruga Bay and Fuji Coast 20120910.jpg|Suruga Badia.
Irudi:West coast of Izu.jpg|Izu penintsula.
Irudi:Hamanako SA.jpg|Hamana aintzira.

## Kanpo estekak 
* Shizuoka prefeturako webgune ofiziala
Abdullah II.a Jordaniakoa

**Abdullah II.a Jordaniakoa** edo **Abdullah II bin Al-Hussein** Ammanen jaio zen 1962ko urtarrilaren 30ean, eta Jordaniako Haxemi Erresumako monarka da. Aita zuen Hussein I.a 1999ko otsailaren 7an hil zenez geroztik gobernatu du.

## Biografia 
Ammanen jaio zen, eta Hussein I.aren eta bere bigarren emazte Muna al-Hussein (jaiotza-izena: Antoinette Avril Gardiner) printzesaren semea da. Lehen ikasketak Ammanen egin bazituen ere, Ingalaterran eta AEBetan egin zituen gainerako ikasketak.

Abdullah 1999ko otsailean tronuratu zen, bere aita hil zenean. Hil aurreko egunetan Hussein I.ak printze oinordeko izendatu zuen, ordura arte, 1965az geroztik, El Hassan bin Talal Husseinen anaiak zuena. Erabakia ez zuten herritarrek oso ondo hartu. Abdullah-ren ama britainiarra zen, eta Jordaniako pertsona askok ez zuten ongi ikusten Abdullah errege haxemi izatea. Haxemiek Mahoma profetaren zuzeneko ondorengoak dira. Abdullah bera Mahomaren ondorengo 43. generaziokoa da.

## Ezkontza eta ondorengoak 
Rania Al-Yassin-ekin ezkonduta dago (orain erregina ezkontidea) 1993ko ekainaren 10az geroztik. Lau seme-alaba dituzte: Hussein, Iman, Salma eta Hashem.

## Genealogia 
## Kanpo loturak 
* Abdullah II.aren gune ofiziala 
* Abdullah II.arekin elkarrizketa: "Irak mendebaldea Iranen aurka aritzeko borroka-eremua da"
Dario III.a

**Dario III.a Kodomano** (, *Dāriyūsch*; , *Dārayavausch*; antzinako grezieraz: Δαρεῖος; ; Persia, K.a. 380 aldean - Baktriana, K.a. 330), jaiotza izena **Artaxata**, Persiako erregea izan zen K.a. 522 eta K.a. 486 bitartean, Akemenestar dinastiaren azkena.

## Bizitza 
Artaxata Arsames eta Sisigambisen semea, eta Artaxerxes II.a Mnemonen biloba zen; zehar ahaidetasuna zuen, beraz, Persiako erregeren familiarekin. Baina K.a. 336an tronuratu egin zen, Bagoas bizirrak Artaxerxes erregea eta honen seme Arses hil ondoren. Errege bihurtu ondoan hartu zuen Dario izena.

[thumb|ezkerrera|220px|Darioren ihesa [Gaugamelako guduan. Erliebea bolian, XVIII. mende]]
Persiar Inperio ez-egonkorrean kontrola ezartzen saiatu zen errege izendatu berria. Pribilegiorik galdu nahi ez zuten satrapen agintepean zeuden lurralde asko; mendeko kontentagaitz eta altxamendurako prest zeudenak ere asko ziren. Kanpora begira, Filipo II.a Mazedoniakoa zen mehatxurik handiena, baina K.a. 336ko urrian hil zuten, eta horrek bertan behera utzi zuen persiarren aurkako kanpaina.

K.a. 334an Alexandro Handiak, Filiporen ondorengoak, Asia Txikia inbaditu zuen, greko-mazedoniar gudarostearen buru zela. K.a. 333an Dariok berak hartu zuen persiar armadaren gidaritza, mazedoniar erregeari aurre egiteko; baina Issosko guduan, K.a. 333ko azaroaren 12an, izugarrizko porrota jaso zuen, eta ihesari eman zion, familia eta gainerako guztia atzean utzita. Gaugamelako zelaian, Mesopotamian, berriz egin zion buru Alexandroren gudarosteari. Baina desegigoa itzela pairatu zuen Gaugamelako guduan ere, K.a. 331ko urrian. Horren ondoren, satrapa talde batek bahitu zuen Dario eta, Alexandroren osteak hurbil zirela-eta, hilaraztea erabaki zuten. Rayn hil zuten, gaur egungo Teherandik ekialdera.

## Erreferentziak
Valoniako Brabante

**Valoniako Brabante** (, , ) Belgikako probintziarik txikiena eta gazteena da. Aurreko Brabante probintzia bitan banatu zenean jaio zen, Flandriako Brabante eta Valoniako Brabante probintziak sortuz (1995).

Probintziak, 2004ko uztailean, 361.418 biztanle zituen. Bere azalera 1093&nbsp;km²-koa da, eta hiriburu Wavre da. *Arrondissement* (barruti) bakarra du - Nivelles -, 27 *communes* edo udalerrirekin. Barrutiko hiriburua Nivelles (*Nijvel*, nederlanderaz) da.

## Udalerrien zerrenda 
### Nivelles *arrondissement* barrutiko udalerriak (*communes*) 
240px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* , , ,  Probintziako webgune ofiziala
Kumamoto (prefektura)

Japoniako Kyushu uhartearen erdialdeko prefektura da. Hiriburua Kumamoto hiria da.

## Historia 
Historikoki, lurraldea Higo probintzia izan zen, eta Meiji berrezarkuntzaren garaian sortu zen Kumamoto prefektura, sistema feudala desagerrarazi zenean.

## Geografia 
Kumamoto prefektura Kyushu uhartearen erdialdean dago. Ariake Badia eta Amakusa artxipelagoa ditu mugakide mendebaldean, Fukuoka eta Oita prefekturak iparraldean, Miyazaki ekialdean eta Kagoshima hegoaldean.

Probintziaren ekialdean, Aso sumendi handi eta aktiboa dago (1.592 m).

Lurraldearen % 21 natura-parke gisa babestuta dago. Aipagarrienak Aso Kujū and Unzen-Amakusa parke nazionalak dira.

## Banaketa administratiboa 
## Hiriak 
**Hiri handienak:**
# Kumamoto (hiriburua, 739.445 biztanle)
# Yatsushiro (134.491 bizt.)
# Amakusa (93.047 bizt.)
# Tamana (70.747 bizt.)
# Uki (62.718 bizt.)

**Hiriguztiak:**

## Herriak 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:140322 Mt Heisei-shinzan Nagasaki pref Japan01s.jpg|Unzen-Amakusa Parke Nazionala.
Irudi:Kuju Mountains 03.JPG|Aso Kujū Parke Nazionala.
Irudi:Mount-Aso-Naka-dake.jpg|Aso mendiaren kraterra.
Irudi:Kumamoto Castle 05n3200.jpg|Kumamotoko gaztelua.
Irudi:Kumamoto Suizenji-jojuen01n4272.jpg|Suizen-ji lorategiak.
Irudi:Tsujyunkyo.jpg|Tsūjun akueduktua.
Irudi:Myou-ken-ura.JPG|Amakusa uharteak.

## Kanpo estekak 
* Kumamoto prefekturako webgune nagusia
Thymus

***Thymus*** Lamiaceae familiako landare-genero bat da, 350 espeziez osatua. Gehienak belar aromatikoak dira, hala nola ezkaia eta sarpoila. Europako, Ipar Afrikako eta Asiako eskualde epeletakoak dira, jatorriz.

Espezie batzuk, batez ere *Thymus vulgaris* (ezkaia), kultibatu egiten dira ongailutarako eta landare apaingarri gisa.

## Ezaugarriak 
Landare bizikorrak dira, belarkarak ia guztiak, eta 40&nbsp;cm-rainoko altuerakoak. Zurtoinak zurezkoak eta finak izaten dira. Espezie ia guztien hostoak iraunkorrak dira, aurkako bikotetan antolatuak zurtoinean zehar; obalatuak eta osoak dira, 4 eta 20&nbsp;mm artekoak, eta aromatikoak izaten dira. Loreak horiak, zuriak edo purpurak izaten dira.

## Espezie batzuk 
thumb|250px|Ezkaia

* *Thymus adamovicii*
* *Thymus bracteosus*
* *Thymus broussonetii*
* *Thymus caespititius*
* *Thymus camphoratus*
* *Thymus capitatus*
* *Thymus capitellatus*
* *Thymus carnosus*
* *Thymus cephalotus*
* *Thymus cherlerioides*
* *Thymus ciliatus*
* *Thymus cilicicus*
* *Thymus cimicinus*
* *Thymus comosus*
* *Thymus comptus*
* *Thymus doerfleri*
* *Thymus glabrescens*
* *Thymus herba-barona*
* *Thymus hirsutus*
* *Thymus hyemalis*
* *Thymus integer*
* *Thymus lanuginosus*
* *Thymus leucotrichus*
* *Thymus longicaulis*
* *Thymus longiflorus*
* *Thymus maroccanus*
* *Thymus mastichina*
* *Thymus mastigophorus*
* *Thymus membranaceus*
* *Thymus montanus*
* *Thymus moroderi
* *Thymus nummularis*
* *Thymus odoratissimus*
* *Thymus pallasianus*
* *Thymus pannonicus*
* *Thymus piperella*
* *Thymus praecox*
* *Thymus pseudolanuginosus*
* *Thymus pulegioides*
* *Thymus quinquecostatus*
* *Thymus richardii*
* *Thymus serpyllum*
* *Thymus striatus*
* *Thymus thracicus*
* *Thymus villosus*
* *Thymus vulgaris*
* *Thymus zygis*
** *Thymus zygis subsp. gracilis''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yamaguchi (prefektura)

Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da Chūgoku eskualdean dagoena. Hiriburua Yamaguchi hiria da, hiri handiena Shimonoseki da hala ere.

## Geografia 
Honshu uharteko hego mendebaldeko muturra hartzen du. Hiri handiak baditu ere, azalera guztiko % 7 Parke Nazional izendaturik dago.

## Historia 
Suō eta Nagato probintzien bat egitetik sortu zen Yamaguchi 1872an. Ordura arte, lurraldea nekazaritzaren inguruan antolatuta egon zen, baina Meiji enperadorearen gobernuak industria modernoaren sarbidea erraztu zuen. 1912tik 1926ra bitartean, Yamaguchiren portuetan ontziolak, metalgintza, makinagintza eta industria kimikorako industria-instalazioak eraiki ziren.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Yamaguchi Japoniako prefeturarik industrializatuneetakoa bilakatu zen, konplexu petrokimikoak ezarri baitziren lurraldean.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* **Hiri handienak:**
# Shimonoseki (286.073 biztanle)
# Yamaguchi (hiriburua, 192.008 bizt.)
# Ube (176.370 bizt.)
# Shūnan (150.299 bizt.)
# Iwakuni (146.885 bizt.)
# Hōfu (116.393 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
* Abu barrutia
** Abu
* Kuga barrutia
** Waki
* Kumage barrutia
** Hirao
** Kaminoseki
** Tabuse
* Ōshima barrutia
** Suō-Ōshima

## Ondasun nabariak 
* Shimonoseki
** Buzenda auzoa
** Kaikyō Yume Tower
** Akama santutegia
** Kanmon itsasartea
** Kanmonkyo zubia
* Kintai zubia
* Iwakuniko gaztelua
* Hōfu Tenman-gū santutegia
* Akiyoshidai Parke Kuasi-Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Ruriko-ji Temple.JPG|Rurikō-ji pagoda (Yamaguchi).
Irudi:Yamaguchi Xavier Memorial Church.JPG|Frantzisko Xabierkoaren eliza (Yamaguchi).
Irudi:Buzanda2.jpg|Buzenda auzoa (Shimonoseki).
Irudi:Yume tower.jpg|Kaikyō Yume Tower (Shimonoseki).
Irudi:Akama-jingu suiten-mon 2.jpeg|Akama santutegia (Shimonoseki).
Irudi:Kanmon Straits and Kanmonkyo Bridge 33021765 org.v1367901695.jpg|Kanmon itsasartea.
Irudi:KANMONKYO Bridge.jpg|Kanmonkyo zubia.
Irudi:20100724 Iwakuni 5235.jpg|Kintai zubia (Iwakuni).
Irudi:20100724 Iwakuni Castle 5262.jpg|Iwakuniko gaztelua.
Irudi:Tokiwa park.jpg|Ube.
Irudi:Hofu Tenmangu & Japanese apricot.JPG|Hōfu Tenman-gū santutegia.
Irudi:Akiyoshi-do-entrance.jpg|Akiyoshidai Parke Kuasi-Nazionala.

## Kanpo estekak 
* Yamaguchi prefeturako webgune ofiziala
Ahabia

thumb|eskuinera|Vaccinium myrtillus
**Ahabia** (*Vaccinium myrtillus*) Ericaceae familiako landare bat da. Baia jangarriak ematen ditu. Europako, Ipar Amerikako eta Asiako iparraldean hazten da, mendietako oihanpeetan, lurzoru azidoetan, zohikaztegietan eta konifero-basoetan. "Ahabia" hitzak -a itsatsia du

## Ezaugarriak 
Zuhaixka hostoerorkorra da, metro bateko altuerarainokoa. Adar berdeak ditu. Hostoak obalatuak dira, txandakatuak, larrukarak, berde argiak edo horixkak; ertzak horzdunak dira, eta peziolo laburra dute. Loreak txikiak dira, berde arrosaxkak, bost petaloz eta bost sepaloz osatuak. Fruitua baia beltz urdinxka bat da, zapore atseginekoa eta gazi-gozoa.

Hostoak aberatsak dira burdina eta manganesotan, baita azido organikotan ere (azido bentzoikoa, azido malikoa, azido zitrikoa, azido kinikoa...). Fruituak taninoak ditu, azukreak eta pektina.

## Propietateak 
Idorgarri, lehorgarri, astringentea da, taninoengatik. Tonikoa eta antiseptikoa da, eta P bitamina du. Asko janez gero, intoxikazioa eragin dezake hidrokinonagatik.

## Sinonimia 
* *Vaccinium myrtillus bar. leucocarpum* Hausm. 1852 
* *Vaccinium myrtillus bar. anomalum* Rouy 1908
* *Vitis-Idaea myrtillus* (L.) Moench 1794
* *Vaccinium montanum* Salisb. 1796
* *Vaccinium angulosum* Dulac 1867
* *Myrtillus sylvatica* Drejer 1838
* *Myrtillus nigra* Gilib.
* *Myrtillus sylvaticus* Drejer
* *Vaccinium myrtillus var. minoriflora* Sennen & Elías in Sennen

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* Productores de arándanos de Argentina
* Species profile: Blaeberry
* Bilberry and Herbal Medicine
Ishikawa (prefektura)

Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Kanazawa da.

## Geografia 
Ishikawa Japoniako itsasoko kostaldean dago. Prefekturaren iparraldea Noto penintsula estuak osatzen du. Hegoaldea, berriz, zabalagoa da, eta menditsua; hiriburua, Kanazawa, kostaldeko lautadan dago. Prefekturak baditu uharte batzuk ere: Notojima, Mitsukejima, Hegurajima eta abar.

Lurraldearen % 13 natura-parke gisa babestuta dago. Nabarmentzekoa da Hakusan parke nazionala.

## Historia 
Kaga probintziaren eta Noto probintziaren bat egitetik sortu zen Ishikawa prefektura.

## Ekonomia 
Industria oso garatuta dago lurraldean, batez ere ehungintza eta makinagintza (eraikuntzarako makineria).

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
* **Hiri hndienak:**
# Kanazawa (hiriburua, 455.595 biztanle)
# Hakusan (110.563 bizt.)
# Komatsu (109.285 bizt.)
# Kaga (73.745 bizt.)
# Nanao (60.140 bizt.)

* **Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 
* Kenroku-en lorategiak.
* Kanazawako gaztelua.
* Oyama santutegia.
* Kanazawako XXI mendeko arte garaikideko museoa.
* Mila arroz soroak.
* Haku mendia (2.702m), mendi sakratua.
* Hakusan Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Kenrokuen10-r.jpg|Kenroku-en.
Irudi:Kanazawa-M-5954-edit.jpg|Kanazawako gaztelua.
Irudi:Ishikawa Kanazawa Oyama03.jpg|Oyama santutegia.
Irudi:21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa011.jpg|Kanazawako XXI mendeko arte garaikideko museoa.
Irudi:Senmaida.jpg|Mila arroz soroak.
Irudi:Mitsukejima.jpg|Mitsukejima uhartea (Noto penintsula).
Irudi:Hakusan from aburazaka 2003 5 5.jpg|Haku mendia.
Irudi:Hakusan01.JPG|Hakusan Parke Nazionala.

## Kanpo estekak 
* Ishikawa prefekturaren webgune ofiziala
Miyazaki (prefektura)

Japoniako Kyushu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Miyazaki hiria da.

## Historia 
Meiji berrezarkuntzaren ondoren, ordura arte Hyūga probintzia izan zena Miyazaki prefektura bilakatu zen.

## Geografia 
Miyazaki prefektura Kyushu uhartearen ekialdeko kostaldean dago. Ozeano Bareak inguratzen du hegoaldetik eta ekialdetik, Ōita prefektura du mugakide iparraldetik, eta Kumamoto eta Kagoshima prefekturak mendebaldetik.

Lurraldearen % 12 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan dago Kirishima-Yaku parke nazionala, besteak beste.

## Banaketa administratiboa 
### Hiriak 
**Hiri handienak:**
# Miyazaki (hiriburua, 402.494 biztanle)
# Miyakonojō (169.384 bizt.)
# Nobeoka (132.480 bizt.)
# Hyūga (63.066 bizt.)

**Hiri guztiak:**

### Herriak barrutika sailkatuta 
## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Miyazaki jingu1.jpg|Miyazakiko santutegia.
Irudi:Udo Jingu Roumon.jpg|Udo-jingū santutegia.
Irudi:Aoshima July 2011.jpg|Aoshima uhartea.
Irudi:Aya suspension bridge.jpg|Ayako zubi esekia.
Irudi:Ebino Plateau.jpg|Ebino lautada (Kirishima-Yaku Parke Nazionala).
Irudi:Sea of cross.jpg|Itsasoko gurutzea (Hyūga).

## Kanpo estekak 
* Miyazaki prefekturako webgune ofiziala (japonieraz)
Cepheus (konstelazioa)

**Cepheus** edo **Zefeo** —— Ipar hemisferioko konstelazio bat da. Mitologia grekoko Zefeo Etiopiako erregea irudikatzen du, Kasiopearen senarra eta Andromedaren aita. Ptolomeok II. mendean deskribatutako 48 konstelazioetako bat da, eta gaur egungo 88 konstelazioetako bat ere bai.

Astronomiarako bereziki interesgarriak diren bi izar aldakor ditu. Batetik, Delta Cephei; izarra zefeiden prototipoa da. Zefeidak oso periodo erregularreko distira-aldaketa duten izarrak dira, eta oso baliagarriak dira distantziak kalkulatzeko. Bestetik, Beta Cephei; gainazalean pultsuak izatearen ondorioz argitasun-aldaketak dituen izar aldakor mota baten ordezkaria da.

Konstelazio honetan daude, halaber, izar ezagun handienetako bi: Mu Cephei eta VV Cephei.

## Izar nagusiak 
* α Cephei (Alderamin), konstelazioko izarrik distiratsuena; 2,44ko magnitudea du, eta zuria da.

* β Cephei (Alfirk), Beta Cephei aldakorren prototipoa. Zuri-urdina da, eta 3,15 eta 3,21 bitarteko distira aldakorra du. Be izarra da, bere gainazaletik materia kanporatzen duena.

* γ Cephei, 3,22ko magnitudekoa: Izar bitarra da, eta exoplaneta bat du izar nagusiaren (azpierraldoi laranja) inguruan biraka.

* δ Cephei, oso izar ospetsua da aldakor zefeiden prototipoa izateagatik. Izar bitarra da.

* ε Cephei, 4,18ko magnitudeko Delta Scuti aldakorra da (zefeida nanoak).

* ζ Cephei, 3,39ko magnitudeko supererraldoi laranja. Lurretik 725 argi-urteko distantziara dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Crater (konstelazioa)

**Crater** edo **Kopa** —— Hego hemisferioko konstelazio bat da. Ptolomeok II. mendean deskribatutako 48 konstelazioetariko bat da, eta, halaber, gaur egungo 88 konstelazioetariko bat. Tradizioaren arabera, Apolo jainkoaren kopa irudikatzen du. Ez du distira handiko izarrik.

## Izar nagusiak 
* α Crateris (Alkes), 4,08ko magnitudekoa, konstelazioko bigarren izarrik distiratsuena.

* β Crateris, 4,46ko magnitudeko izar zuria.

* γ Crateris, 4,08ko magnitudekoa; sekuentzia nagusiko izar zuri bat da.

* δ Crateris, 3,56ko magnitudekoa, erraldoi laranja, konstelazioko izarrik distiratsuena.

* ε Crateris, 4,82ko magnitudekoa, erraldoi laranja.

* θ Crateris, 4,68ko magnitudeko izar zuri-urdina.

* HD 96167, izar horia; exoplaneta bat du.

* HD 98800 (TV Crateris), izar-sistema gaztea, lau izarrez osatua.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Crater
Vela (konstelazioa)

**Vela** edo **Bela** —— Hego hemisferioko konstelazio bat da. Argo navis konstelazioaren zatiketaren ondorioz sortu ziren lau konstelazioetako bat da. Beste hirurak Carina, Puppis eta Pyxis dira.

Vela konstelazioak Bayerren izendapena partekatzen du Argo Navis konstelazioa osatzen zuten beste hiru konstelazioekin. Horregatik, ez du alfa izarrik, ezta beta izarrik ere. Haren izarrik distiratsuena Gamma Velorum da.

## Izar nagusiak 
* γ Velorum, konstelazioko izarrik distiratsuena. 1,75eko itxurazko magnitudea du.
Izar-sistema boskoitz bat da, eta haren osagai nagusia zeru osoko Wolf-Rayet izarrik distiratsuena eta hurbilena da.

* δ Velorum, 1,95eko magnitudekoa, konstelazioko bigarren izarrik distiratsuena da. Izar-sistema bat da, izar bitar eklipsatzaile batez eta izar zuri-hori batez osatua.

* κ Velorum, 2,47ko magnitudekoa. Izar azpierraldoi zuri-urdina da.

* λ Velorum, 2,23ko magnitudekoa, konstelazioko hirugarren izarrik distiratsuena da. Supererraldoi laranja bat da, eta 570 argi-urtera dago.

* μ Velorum, 2,69ko magnitudekoa. Izar bitar bat da, izar erraldoi hori batez eta nano hori batez osatua.

* ο Velorum, IC 2391 izar-multzoko izarrik distiratsuena.

* φ Velorum, 3,52 magnitudekoa. Supererraldoi zuri-urdin bat da, eta ia 2.000 argi-urtera dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Columba (konstelazioa)

**Columba** edo **Usoa** —— Hego hemisferioko konstelazio bat da. Canis Major eta Lepus konstelazioetatik hegoaldera kokatutako konstelazio txiki bat da. Antzina, Canis Major konstelazioaren barnekotzat jotzen zen, baina, 1679an, Augustin Royer-ek berezko konstelaziotzat hartu zuen. Beraz, XVII. mendean eman zitzaionez konstelazio-kategoria, ez du mitologian atxikitako ezer.
thumb|300px|Usoaren konstelazioa Txakur Handiaren konstelazioaren ondoan

## Izar nagusiak 
* Alpha Columbae, 2,65eko magnitudekoa.

* Beta Columbae, 3,12ko magnitudekoa.

* Gamma Columbae, 4,36ko magnitudekoa.

* Delta Columbae, 3,85ko magnitudekoa.

* Epsilon Columbae,3,86ko magnitudekoa.

* Eta Columbae, 3,96ko magnitudekoa.

* Theta Columbae, 5,00ko magnitudekoa.

* Kappa Columbae, 4,37ko magnitudekoa.

* Lambda Columbae, 4,88ko magnitudekoa.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hydra (konstelazioa)

**Hydra** edo **Hidra** —— Ipar hemisferioko konstelazio bat da, 88 konstelazio modernoetan zabalena eta luzeena: 1.300 gradu karratutik gora. Hydraren mutur bat Cancerretik hegoaldera dago, eta haren gorputz luzea Libraraino iristen da. Oso handia bada ere, distira handiko bi izar besterik ez du.

Hydra konstelazioa ez da nahastu behar Hego hemisferioko Hydrus konstelazio txikiarekin.

## Izar nagusiak 
* α Hydrae (Alfard, 1,99ko itxurazko magnitudeko erraldoi laranja.

* β Hydrae, 4,29ko magnitudeko izar bitarra. Haren osagaien artean, 1,7 arku-segundo daude.

* γ Hydrae, 2,99ko magnitudeko izar horia. Hydrako bigarren izarrik distiratsuena.

* δ Hydrae, 4,14ko magnitudeko izar zuria.

* ε Hydrae, izar-sistema anizkoitza. Sistema osoaren magnitudea 3,38 da.

* ζ Hydrae, 3,11ko magnitudeko erraldoi horia.

* η Hydrae, 4,30eko magnitudeko izar zuri-urdina.

Aipagarria da, besteak beste, R Hydrae Mira aldakorra; haren distira 3,5 eta 10,9 artean aldatzen da 389 eguneko periodo batean.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arafura itsasoa

**Arafura itsasoa** Ozeano Barearen adar bat da, Australiaren eta Ginea Berriaren arteko kontinente-plataformaren gainean kokatua. Itsaso tropikala da, sakonera txikikoa. Administratiboki, hauei dagokie: Indonesiako Molucas probintziari, Papua Ginea Berria estatuko Mendebaldeko Probintziari, eta Australiako Queensland eta Ipar-mendebaldeko Lurraldeak lurraldeei.

## Geografia 
Arafura itsasoak ekialdera Torres itsasartea dauka, eta Koral itsasoarekin bat egiten du hortik; hegoaldera, Carpentaria golkoa dago; mendebaldera, Timorko itsasoa; eta ipar-mendebaldera Banda itsasoa eta Seramgo itsasoa.

700.000 km²-ko azalera dauka Arafura itsasoak; 1.290 km luze da, eta 560 km zabal. Ekialdetik mendebalderantz sakonera handitzen doa, 50-80 metrokoa da leku gehienetan: batezbesteko sakonera 50 metrokoa da, eta sakonera handiena 200 metrokoa da. Ibai hauek isurtzen dute ura Arafura itsasora: Norman (420 km), Roper (>500 km), Flinders (840 km), Gilbert (610 km) eta Mitchell (750 km).

Arafura itsasoaren ezaugarriengatik, zikloi tropikalak sortzeko oso egokia da. Sahul itsas plataformaren parte den Arafura itsas plataformaren gainean dago Arafura itsasoa. Azkenengo izotz-aroan, itsas maila oso baxua zenez, Australia eta Ginea Berria lotzen zituen lurrezko pasagunea izan zen Arafura plataforma: gizakiak Asiatik Australiara igarotzeko egokia. Lur horiei *Sahul kontinentea* esaten zaie.

Arrantzarako oso leku egokia da Arafura itsasoa; itsas biodibertsitate aberatsa dago. Erronka, aurrerantzean ere dibertsitate horri eustea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arafura eta Timorko itsasoetan adituen webgunea