Beatriz Suabiakoa

**Beatriz de Suabia** (Elisabeth izenarekin bataiatua; Nurenberg, Germaniako Erromatar Inperio Santua,  1205 – Toro, Zamora, 1235eko azaroaren 5a) alemaniar noblea izan zen,  eta  erregina ezkontidea 1220 eta 1235 artean, Fernando III.a Gaztelakoarekin ezkontzean. 

Erromatarren erregea zen Felipe Suabiako dukearen eta  eta Irene Angeloren laugarren alaba izan zen. Amaren aldeko aitona Isaac II.a AngeloKonstantinoplako enperadorea izan zen.

## Bizitza 
Bere gurasoak hil zirenean, bere lehengusu Frederiko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren babespean egon zen, gizon aparta, oso ikasia bera, kulturaren oso maitale eta babeslea, eta  bere seme-alabei ere transmititu ziena. Frederiko lehengusuak Fernando III.a Gaztelakoarekin ezkontzeko baimena eman zion, garai hartan  erregea eta  geroago  ere bai. Ezkontza 1219ko azaroaren 30ean ospatu zen Burgosko Katedralean. Rodrigo Ximénez de Rada kronikagileak, epitetoetarako batere joera ez duenak, optima, pulchra, sapiens et pudica («oso ona, ederra, jakintsua eta apala») gisa deskribatu zuen. Bere seme Alfontso X.a Jakintsuak gorazarre bat eskaini zion bere *Cantigas* batean (256, non Ama Birjinak mirariz sendatzen duen) eta Burgosko katedralean bera irudikatzen duen XIII. mendeko eskultura bat dago.

Elisabet (Isabel) izena jarri zioten arren, Gaztelan bere ahizpa zaharraren izena hartu zuen, Beatriz, Germaniar Erromatar Inperio Santuko enperatriza, 1212an hil zena. Beatriz bi erresuma horien erregina ezkontidea izan zen hil arte. Batasun horretatik sortu ziren:

* Alfontso X.a Jakituna (1221-1284), Gaztela eta Leongo erregea bere aita Fernando III.a hil ondoren. Violante Aragoikoarekin ezkondu zen, Jakue I.a Aragoikoaren alabarekin.
* Fadrique Gaztelakoa (1224-1277). 1277an exekutatu zuten, bere anaia Alfontso erregearen aginduz.
* Fernando Gaztelakoa (1225-1248). Sevillako konkistan hil zen, 1248an.
* Leonor Gaztelakoa (1226an jaioa), gaztetan hil zen.
* Berenguela Gaztelakoa (1228-1279). Burgoseko Santa Maria la Real de las Huelgas monasterioan moja izan zen, eta bertan izan zen hilobiratua.
* Gaztelako Enrike Senataria (1230-1303). Tunisian egon ostean, Erromako senatari izendatu zuen Klemente IV.a aita santuak.
* Filipe Gaztelakoa (1231-1274). Sevillako artzapezpikua.
* Antso Gaztelakoa (1233-1261). Toledoko eta Sevillako artzapezpikua.
* Manuel Gaztelakoa (1234-1283), Villena, Escalona, Peñafiel, Elx, Santa Olalla, Agreda, Roa, Cuellar, Chinchilla, Aspe eta Beasekojauna.
* María Gaztelakoa (1235-1235), Leongo San Isidoro kolegiatan lurperatua.

## Hilobia 
thumb|Erregina ezkontidea izan zen Beatriz Suabiakoa hilobia, Fernando III.a Santuaren emaztea eta Alfontso X.a Jakitunaren ama. Sevillako Katedraleko Errege Kapera.
Beatriz Suabiakoa 1235eko azaroaren 5ean hil zen Toron, 30 urte zituela. Bere heriotza, ziurrenik, bere azken erditzearekin lotuta egon zen, bere alaba Mariarenarekin, erditu ostean hil zen eta. Hil zenean, haren gorpuak Burgosko Santa Maria la Real de Las Huelgaseko monasterioan jaso zuen hilobia, Henrike I.a Gaztelako erregearen ondoan jarritako hilobi batean. Bere semeak, Alfontso X.a Jakintsuak, bere gorpuzkiak Sevillako katedralera eramateko agindu zuen 1279an, Fernando III.a Gaztelakoaren gorpuzkiak zeuden tokira. 

1948an, Fernando III.a Gaztelakoak Sevilla konkistatu zueneko zazpigarren mendeurrena zela eta (1248an errenditu zen), Beatriz Suabiakoa erreginaren gaur egungo hilobia eraiki zen. Hilobia Sevillako Katedraleko Errege Kaperako Epistolaren aldean dago.

Beatriz Suabiakoa erreginaren estatua otoizlariak, harriz eta alabastroz egina, erregina irudikatzen du gaztetan, eta toka eta koroa daramatza. Bere mantuan, gaztelu eta lehoi zizelkatuak ditu. Erreginaren mausoleoaren gainerakoa bere seme Alfontso X.a Jakitunarena bezalakoa da. Mausoleoa, alboetan zutabeak dituzten bi gorputz gainjarriez osatuta dago. Lehen gorpuan, Beatriz Suabiakoaren gorpuzkiak gordetzen diren kutxa dago. Honen aurrealdean, "*Beatriz Suabiakoa*" idatzita duen kartel bat dago. Mausoleoaren bigarren gorputza, frontoi batez errematatua, medailoi biribil batek betetzen du, non Gaztela eta Leongo erreinuaren armarria agertzen den. 

Sevillako Katedraleko antzinako Errege Kaperan estatua bat zegoen, Erregina eserita irudikatzen zuena, Ama Birjinaren irudiaren aurrean eta bere ezkerraldean. Kaperan zeuden, halaber, Fernando III.a Gaztelako erregearen eta Alfontso X.aren irudi jartzaileak, bertan lurperatuak. 1356an, Petri I.a Gaztelakoak, Alfontso X.a Jakitunaren tatarabilobak, Alfontso X.aren eta bere amaren, Suabiako Beatriz erreginaren, irudiak apaintzen zituzten metal preziatu eta harribitxi guztiak kendu zituen.
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Arco y Garay, Ricardo del (1954). Sepulcros de la Casa Real de Castilla. Madrid: Instituto Jerónimo Zurita. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. OCLC 11366237. 

* Gómez Moreno, Manuel (1946). *El Panteón de las Huelgas Reales de Burgos*. Instituto Diego Velázquez. Consejo Superior de Investigaciones Científicas. 

* González Jiménez, Manuel (2004ko urria). Alfonso X el Sabio (1. edizioa). Bartzelona: Ariel argitaletxea S. A. ISBN 84-344-6758-5. 

* Herrero Sanz, María Jesús (2004).  Reales Sitios de España. Patrimonio Nacional, argitaletxea. *Guía Santa María la Real de Huelgas.* Burgos. Madril. ISBN 84-7120-337-5. 

* Ibáñez de Segovia Peralta y Mendoza, Gaspar; Marqués de Mondejar (1777).  Joachin Ibarra, ed. *Memorias históricas del Rei D. Alonso el Sabio i observaciones a su chronica*. Madril. 

* Loaysa, Jofré de; García Martínez, Antonio (1982).  Academia Alfonso X el Sabio, Colección Biblioteca Murciana de bolsillo, 27 zk., ed. *Crónicas de los Reyes de Castilla Fernando III, Alfonso X, Sancho IV y Fernando IV (1248-1305).* latín y castellano (2. edizioa). Murtzia. ISBN 84-00-05017-7. 

* Mariana, Juan de (1855). Historia General de España (berrargitaratzea). Madril: Imprenta y librería de Gaspar y Roig, editores. OCLC 8097245. 

* Morales, Alfredo J. (1979).  Publicaciones de la Excma. Diputación Provincial de Sevilla, ed. *La Capilla Real de Sevilla*. Jerez de la Frontera. ISBN 84-500-3316-0. 

## Kanpo estekak