open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Golden Raspberry sariak

thumb|Razzie Sarien 29. edizioa. Oso glamour berezia du ekitaldiak.
***Golden Raspberry sariak*** (**Urrezko Mugurdia sariak**), baita **Razzies** edo **anti-Oscars** bezala ezagututa ere, John Wilson zinema kritikariak 1980an sortutako sari kritiko eta umoretsuak dira. Era batez Oscar Sarien ifrentzua izaten dira. Sari hauek Estatu Batuetako film, aktore, gidoilari eta zuzendari okerrenak nabarmendu nahi dituzte. Sari hauen zeremonia Oscarrena baino lehen egiten da urtero.

## Ezaugarriak 
Sariak urtero ematen dira. Aukeraketa *Golden Raspberry Award Foundation*en partaideak egiten dute. Fundazioko kidea izateko bakarrik harpidetza ordaindu behar da; horrek boto eskubidea edozeini ematen dio. Sariaren izena ingeleseko *blowing a raspberry* esaeratik dator, hau da, ahoz egindako puskerra antzeko soinua, purrustada, zerbait kazkarra edo txarra dela adierazteko. Saria plastikozko mugurdi bat da, golf pilota baten tamainukoa, zeluloide karrete baten gainean itsatsita, guztia urrezko sprayz margotuta. Trofeoaren prezioa $4.89 da (dolar amerikarrak).

Sarien irabazleak trofeoa jasotzeko normalean ez dira aurkezten.

## Sariak 
thumb|John Wilson sarien banaketan.

**Gaur egungo kategoriak**
* Film okerrena
* Zuzendari okerrena
* Gidoi okerrena
* Gizonezko aktore okerrena
* Emakumezko aktore okerrena
* Bikote okerrena
* Taldeko aktore okerrena
* Taldeko aktoresa okerrena
* Remake (bertsio berria) edo ondorengo (sequel) filma okerrena
* Berrerospen saria (2014tik): honekin haien interpretazio-lanetan hobekuntza txiki bat egin duten aktoreei saritzen zaie.
* Kameraz egindako lan okerrena

**Etorkizuneko kategoriak**
* Animazio edo marrazki bizidunetako film okerrena
* Animazio-laburmetraia okerrena
* Fikziozko laburmetraia okerrena

**Kendutako kategoriak**
* Kanta original okerrena
* Izar berri okerrena
* Soinu banda okerrena
* Efektu berezi okerrenak

## Beste motatako sariak 
### Karrera baten lorpen okerrenari saria 
Sari hau bost aldiz bakarrik eman da: Ronald Reagan 1981an, Linda Blair 1983an, Irwin Allen 1985an, *Jaws filmaren* "Bruce, gomazko marrazoa" 1987an eta Uwe Boll zuzendariak 2009an, "Germany's answer to Ed Wood" filmagatik.

### Gobernadorearen Saria 
Sari hau Razzi sarien gobernadoreak emandako aipamen berezia da. Honekin John J. B. Wilsonek beste kategorietatik kanpo gelditu diren pertsonak saritzen ditu. Esaterako, 2003an, *From Justin to Kelly* filmaren "sasi koreografiaren" aipamenez Travis Paynek jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Razzien webgune ofiziala.
* Razzie Awards Internet Movie Database
Boiate

**Boiate** () egungo Pays de Buchen bizi ziren akitaniar herria izan zen. Arcachongo badiaren inguruan bizi ziren, Biganos-Lamothe hiriburua zuen, k. o. III. mendean hustu arte. Zaila da bere aztarnak topatzea, fanum bat eta nekropoli batzuk baino ez dituztelako topatu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Novenpopulania

## Kanpo estekak
Angioplastia

thumb
**Angioplastia,** prozedura endobaskular bat da, estutu edo itxi egin diren arteriak zabaltzeko balio duena, eta batez ere  arteriosklerosi kasuetan erabiltzen dena. Hari baten bitartez,  baloi hustu bat kokatzen da estutasunak sortu den tokian eta ondoren puztu egiten da neurri jakin bat hartu arte. Baloiak estenosiaren (estudura) zabalpena eragiten du.

## Ikus, gainera 
* Stent

## Kanpo estekak
Atlanta Falcons

**Atlanta Falcons** AEBtako Georgia estatuko Atlanta hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1965an sortu zen eta etxeko partiduak Georgia Dome estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
- **Liga Txapelketa: 0**

- **Super Bowl: 0**

- **Konferentziako Txapeldunak: 1**
* **NFC:** 1998

- **Dibisioko Txapeldunak: 5**
* **NFL Mendebaldea:** 1980, 1998
* **NFC Hegoaldea:** 2004, 2010, 2012

## Iruditegia 

Irudi:Georgia Dome 2008-08-30 2.jpg|Georgia Dome.
Irudi:Dan Reeves.JPG|Dan Reeves.
Irudi:Michael-Vick Jets-vs-Eagles-Sept-3-2009 Post-Game-Interview (cropped).jpg|Michael Vick.
Irudi:Washington Football Team at Atlanta Falcons (3 October 2021) DSC 4628 (51555290664) (cropped).jpg|Matt Ryan.

## Kanpo estekak 
* Atlanta Falcons taldearen webgune ofiziala
Carolina Panthers

**Carolina Panthers** AEBtako Ipar Carolina estatuko Charlotte hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1993an sortu zen eta etxeko partiduak Bank of America Stadium estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
- **Liga Txapelketa: 0**

- **Super Bowl: 0**

- **Konferentziako Txapeldunak: 1**
* **NFC:** 2003, 2015

- **Dibisioko Txapeldunak: 6**
* **NFL Mendebaldea:** 1996
* **NFC Hegoaldea:** 2003, 2008, 2013, 2014, 2015

## Iruditegia 

Irudi:BofAStadium2015.JPG|Bank of America Stadium.
Irudi:Derek Anderson Panthers 2014.jpg|Derek Anderson.
Irudi:Cam Newton 2014.jpg|Cam Newton.
Irudi:Ryan Kalil.jpg|Ryan Kalil.

## Kanpo estekak 
* Carolina Panthers taldearen webgune ofiziala
Tampa Bay Buccaneers

**Tampa Bay Buccaneers** AEBtako Florida estatuko Tampa hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1976an sortu zen eta etxeko partiduak Raymond James Stadium estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
- **Liga Txapelketa: 1**

- **Super Bowl: 1**: 2002 (XXXVII)

- **Konferentziako Txapeldunak: 1**
* **NFC:** 2002

- **Dibisioko Txapeldunak: 6**
* **NFC Erdialdea:** 1979, 1981, 1999
* **NFC Hegoaldea:** 2002, 2005, 2007

## Iruditegia 

Irudi:Raymond_James_Stadium02.JPG|Raymond James Stadium.
Irudi:Doug Williams (cropped).jpg|Doug Williams.
Irudi:Ronde Barber.JPG|Ronde Barber.
Irudi:Jon_Gruden2.jpg|Jon Gruden.

## Kanpo estekak 
* Tampa Bay Buccaneers taldearen webgune ofiziala
Mailuko

[thumb|200px|Mailuko edo aldaba [Elantxobeko ate batean.]]
**Mailuko**, **kisketa** edo **aldaba** (Heg.) ateetako aurrealdean jarri ohi den metalezko atal giltzatua da, hura atearen kontra joz barrukoei dei egiteko erabiltzen dena. Maiz esku baten itxura hartzen du.

Fitxategi:Apellániz - Puerta 3.jpg|Apilaiz
Fitxategi:Armiñón - Aldaba 10.jpg| Armiñon 
Fitxategi:Arroyabe 07.jpg|Arroiabe
Fitxategi:Bergara - Llamador 15.jpg|Bergara
Fitxategi:Espejo (Álava) - Puerta 02.jpg|Espejo
Fitxategi:Navaridas - Portal 5.jpg|Navaridas
Fitxategi:Orozko (barrio de Zubiaur) - Puerta 04.jpg|Orozko
Fitxategi:Tolosa - Aldaba.jpg|Tolosa 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera
* Kisketa

## Kanpo-estekak
Ludolf Camphausen

**Gottfried Ludolf Camphausen** (Geilenkirchen, 1803ko urtarrilaren 10a - Kolonia, 1890eko abenduaren 3a) renaniar bankari eta politikaria izan zen, Renaniako liberal moderatuen burua 1848ko Iraultzaren aurreko garaian (Vormärz). Berlingo Matxinada gertatu ostean, gobernuko ministro-presidentea izan zen, 1848ko martxotik uztailera.

## Erreferentziak
Philadelphia Eagles

**Philadelphia Eagles** AEBtako Pennsylvania estatuko Filadelfia hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1933an sortu zen eta etxeko partiduak Lincoln Financial Field estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
- **Super Bowl**: **1**
* 2017 (LII)

- **Liga Txapelketa: 4**
* **NFL txapelketa: 3**: 1948, 1949, 1960

- **Konferentziako Txapeldunak: 4**
* **NFL Ekialdea:** 1960
* **NFC Ekialdea:** 1980, 2004, 2017

- **Dibisioko Txapeldunak: 13**
* **NFL Ekialdea:** 1947, 1948, 1949, 1960
* **NFC Ekialdea:** 1980, 1988, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2010, 2013, 2017

## Iruditegia 

Irudi:Philly_(45).JPG|Lincoln Financial Field.
Irudi:Jeffrey-Lurie August-2010.jpg|Jeffrey Lurie.
Irudi:Randall Cunningham Pro Bowl.JPG|Randall Cunningham.
Irudi:McNabb cropped.jpg|Donovan McNabb.
Irudi:Mark sanchez 2014.jpg|Mark Sanchez.
Irudi:CarsonWentz11.jpg|Carson Wentz.

## Kanpo estekak 
* Philadelphia Eagles taldearen webgune ofiziala
Digresio

[thumb|*Tristram Shandy* liburuaren digresio une baten [George Cruikshankeren ilustrazioa (1906).]]
**Digresioa** (grezieraz *parékbasis*, *egressio, digressio* eta *excursio* latinez) gaiz aldi baterako aldatzen den konposizio edo hizketaren zati bat da; digresioa idazlea edo hizlaria gai nagusira itzultzen denean amaitzen da. Digresioak tresna estilistiko edo erretoriko gisa erabil daitezke, berariaz.

Erretorika klasikoan, Sirakusako Korazaren garaitik, batez ere Kintilianoren *Institutio Oratoria* lanaz geroztik, digresioa ohikoa zen edozein diskurtso edo konposiziotan. Obra baten gaia azaldu eta arreta jartzeko beharra ezarri ondoren, hizlariak edo egileak itxuraz loturarik gabeko gai bat jorratuko luke, konposizioaren gaiaren garapen batera, haren baliozkotasunaren proba batera eta ondorio batera itzuli aurretik. *Schizothemia* digresio bat da, oroitzapen luze baten bidez egiten dena.

Zizeron digresioaren maisua zen, batez ere gai konkretu batetik (hipotesia) gai orokorrago batera (tesia) iragateko zuen gaitasunean. Antzinako hizlariekin gertatzen zen bezala, Zizeronen itxurazko digresioa gaia zuzenean jorratzeko baliatzen zen. Bigarren Sofistikan (Erroma Inperialean), hitzaldi bat trebetasunez eta graziaz gidatzeko gaitasuna, ezarritako gai batetik urrunduz eta berriz ere itzuliz, erretorika onaren ezaugarritzat hartu zen.

Digresioa XVIII. mendeko literatura satirikoan hasi zen berriz baloratua izaten. Jonathan Swiften “A Tale of a Tub” ipuinean edo Laurence Sterneren *The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman* liburuan digresioak bere garrantzia lortu zuen. XIX. mendean Benito Pérez Galdós espainiarrak erabili zuen. XX. mendean eleberri berritzaileetan ohiko baliabidea izan da, batez ere irakurlea fikziotik urrunarazteko, eta, halaber, jolas sentsazioa indartzeko.

## Kanpo estekak
Inis Mhic Aoibhleáin

**Inis Mhic Aoibhleáin** (ingelesez *Inishvickillane* edo *Inishvickillaun*) Irlandako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen Blasket uhartediko uharte bat da.

## Historia 
XIX. mendea eta XX. mendearen lehen erdialdean uhartean zenbait familia denboraldika bizitzen egon ziren. Gaur egun oraindik ere haien harrizko eraikinen hondakinak topa litezke. 1970eko hamarkadan orduko herrialdeko Taoiseach edo Lehen Ministroa zen Charles Haughey politikariak udako egoitza eraiki eta gaur egun ere uhartean bizi den orein arrunt talde bat sartu zuen.

## Geografia 
Inis na Bró uhartetik 200 metroko itsasarte estu batek banatzen du.

An Tiaracht uhartea ez beste, Irlanda osoko kokaleku mendebaldenekoena da, bai eta ziurrenik ere herrialde honetan denbora luzez gizakia bizi izan zen lekurik mendebaldenekoena ere.

Itsas hegazti kolonien bizileku garrantzitsua ere bada, honetan fulmarrak eta ekaitz-txori txikiak nabarmentzen dira. Lanperna-musu kolonia handi baten bizilekua ere bada.

## Erreferentziak 
* The Blasket Islands - Next Parish America, Joan & Ray Stagles, O'Brien Press, Dublin 1984.

## Kanpo estekak 
* blasketislands.ie
* blasketislands.com
Beiginis

**Beiginis** (ingelesez *Beginish*) Irlandako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen Blasket uhartediko uhartetxo bat da. Munster probintziako Kerry konderrian dago, Dingle penintsulako Slea Head lurmuturra eta Dún Chaoin udalerriaren parean.

## Geografia 
An Blascaod Mór uhartea eta lur lehorraren artean dagoen uhartetxo lau bat da. Bere punturik garaienak 14 metro ditu eta 0.13 kilometro karratuko azalera du. Bertan ipar-txenada kolonia handi bat bizi da, itsas txakur grisen jaioleku eta bizilekua ere bada.

Kerry konderrian izen berezko Beginish uhartea ere badago. Hura Ferta ibaiaren bokalean dago, Valentia uhartetik kilometro batera.

## Ikus gainera 
* Beginish uhartea

## Erreferentziak 
* The Blasket Islands - Next Parish America, Joan & Ray Stagles, O'Brien Press, Dublin 1984.

## Kanpo estekak 
* blasketislands.ie
* blasketislands.com
An Tiaracht

**An Tiaracht** (ingelesez *Tearaght Island* edo *Inishtearaght*) Irlandako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen Blasket uhartediko uharte bat da. Uhartediko uharterik mendebaldenekoena da, bai eta Irlanda osoko eta Britainiar Uharteetakoa ere. Islandia ez beste, Europa osoko kokaleku mendebaldenekoena ere bada.
                     
## Geografia 
Bere punturik garaienak 200 metro ditu.

## Erreferentziak 
* The Blasket Islands - Next Parish America, Joan & Ray Stagles, O'Brien Press, Dublin 1984.

## Kanpo estekak 
* blasketislands.ie
* blasketislands.com
Inis na Bró

**Inis na Bró** (ingelesez *Inishnabro*) Irlandako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen Blasket uhartediko uharte bat da.
                     
## Geografia 
Inis Mhic Aoibhleáin uhartetik 200 metroko itsasarte estu batek banatzen du. Bere punturik garaienak 175 metro ditu eta 0.413 kilometro karratuko azalera du.

## Historia 
1970eko hamarkadako hasieran Gary Hudson estatubatuar espazio-komertzial aintzindariak uhartea espazio-suziri sistema berriarentzako kokaleku egoki gisa proposatu zuen. 2003. urterarte proposamen hau ez zen jendaurrean ezagutaraztera eman, Irlandako Gobernuaren Txosten sekretuak argitara emateko epea hogeitamar urtetakoa baita.

## Erreferentziak 
* The Blasket Islands - Next Parish America, Joan & Ray Stagles, O'Brien Press, Dublin 1984.

## Kanpo estekak 
* blasketislands.ie
* blasketislands.com
Inis Tuaisceart

**Inis Tuaisceart** (ingelesez *Inishtooskert*) Irlandako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen Blasket uhartediko uharte iparraldekoena da.

## Izena 
Irlanderazko izenak euskaraz "Iparraldeko Uhartea" esan nahi du. Uhartea *An Fear Marbh* ("Gizon Hila") izenez ere ezaguna da, ekialdetik ikusita (ikus infotaulako irudia) lozorroan zerraldo etzana dagoen erraldoi bat baidirudi.

## Geografia 
Bere punturik garaienak 172 metro ditu.

## Natura 
Itsas hegazti koloni handi baten kokalekua da, bai eta antzinako harrizko eraikinen hondakinena ere.

Ekaitz-txori txikien 27.000 bikoteen bizilekua da, Irlanda eta Britainiar Uharteetako hegazti mota honen kolonia handiena.

## Irditegia 

Irudi:Tooskert.jpg|Inishtooskert uhartearen ikuspegia.
Irudi:Inishtooskert, large Clochaun, Blasket Islands.jpg|Erdi Aroko fraideen bizilekuaren hondakinak

## Erreferentziak 
* The Blasket Islands - Next Parish America, Joan & Ray Stagles, O'Brien Press, Dublin 1984.

## Kanpo estekak 
* blasketislands.ie
* blasketislands.com
Peltre (argipena)

**Peltre** hau izan daiteke:

# Peltre: eztainu, brontze, antimonio eta berunez osatutako aleazioa.
# Peltre (Moselle): Frantziako Mosela eskualdeko udalerria.
Washington Commanders

**Washington Redskins** AEBtako Washington hiriburuan egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1932an sortu zen eta etxeko partiduak FedExField estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
- **Liga Txapelketa: 5**
* **NFL txapelketa: 2**: 1937, 1942
* **Super Bowl: 3**: 1982 (XVII), 1987 (XXII), 1991 (XXVI)

- **Konferentziako Txapeldunak: 5**
* **NFC:** 1972, 1982, 1983, 1987, 1991

- **Dibisioko Txapeldunak: 13**
* **NFL Ekialdea:** 1936, 1937, 1940, 1942, 1943, 1945
* **NFC Ekialdea:** 1972, 1983, 1984, 1987, 1991, 1999, 2012, 2015

## Iruditegia 

Irudi:FedExField01.jpg|FedExField.
Irudi:TSM350 - Joe Gibbs - 2015 - Stierch 1.jpg|Joe Gibbs.
Irudi:Joe Theismann 9-8-03 crop.jpg|Joe Theismann.
Irudi:Chris cooley 2011.jpg|Chris Cooley.

## Kanpo estekak 
* Washington Redskins taldearen webgune ofiziala
Little Skellig

**Little Skellig** (irlanderaz *Sceilig Bheag*) Irlandako hego-mendebaldean dagoen Skellig uhartedia osatzen duten bi uharteetako bat da, bestea Skellig Michael da.

## Geografia 
Little Skellig uhartea Valentia uhartetik kilometro bat hego-mendebaldera dago. Uhartea itsas hegazti kolonia handi baten bizilekua da, horien artean Irlandako zanga kolonia handiena eta mundu osoko kolonia handienetako bat dena dago.

Uharte honetan lehorreratzea debekatua dago.

## Kanpo estekak 
* Skellig uharteei buruzko webgunea 
* Skellig inguruko ontzi bira eta bidei buruzko webgunea 
* Skellig uharteak UNESCO erakundearen webgunean
Szekszárd

**Szekszárd** (IPA: ; , ) hegoaldeko Hungariako hiria da, Tolna konderriko hiriburua. Budapestetik 142&nbsp;km hegoaldera dago, eta Danubioren eskuineko ertzetik 5&nbsp;km-ra. 2015ean 33.032 biztanle zituen.

## Hiri senidetuak 
* Aalen, 
* Bečej, 
* Bezons, 
* Bietigheim-Bissingen, 
* Camagüey, 
* Făget, 
* Lugoj, 
* Ravenna, 
* Tornio, 
* Waregem, 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salgótarján

**Salgótarján** (IPA: ) iparraldeko Hungariako hiria da, Nógrád konderriko hiriburua. Eslovakiako mugatik hurbil dago. 2015ean 35.811 biztanle zituen.

**Salgótarjángo bilakaera demografikoa (1850-2015)**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:600 height:350
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:60000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1870 text:1870
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1941 text:1941
  bar:1949 text:1949
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011
  bar:2015 text:2015

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1870 from: 0 till:7035
  bar:1880 from: 0 till:11973
  bar:1890 from: 0 till:16888
  bar:1900 from: 0 till:23680
  bar:1910 from: 0 till:23542
  bar:1920 from: 0 till:24897
  bar:1930 from: 0 till:28489
  bar:1941 from: 0 till:33035
  bar:1949 from: 0 till:32571
  bar:1960 from: 0 till:37686
  bar:1970 from: 0 till:43424
  bar:1980 from: 0 till:50120
  bar:1990 from: 0 till:48930
  bar:2001 from: 0 till:45055
  bar:2011 from: 0 till:37761
  bar:2015 from: 0 till:35811

PlotData=
  bar:1870 at:7035 fontsize:XS text: 7&nbsp;035 shift:(-10,5)
  bar:1880 at:11973 fontsize:XS text: 11&nbsp;973 shift:(-10,5)
  bar:1890 at:16888 fontsize:XS text: 16&nbsp;888 shift:(-10,5)
  bar:1900 at:23680 fontsize:XS text: 23&nbsp;680 shift:(-10,5)
  bar:1910 at:23542 fontsize:XS text: 23&nbsp;542 shift:(-11,5)
  bar:1920 at:24897 fontsize:XS text: 24&nbsp;897 shift:(-11,5)
  bar:1930 at:28489 fontsize:XS text: 28&nbsp;489 shift:(-11,5)
  bar:1941 at:33035 fontsize:XS text: 33&nbsp;035 shift:(-11,5)
  bar:1949 at:32571 fontsize:XS text: 32&nbsp;571 shift:(-11,5)
  bar:1960 at:37686 fontsize:XS text: 37&nbsp;686 shift:(-11,5)
  bar:1970 at:43424 fontsize:XS text: 43&nbsp;424 shift:(-11,5)
  bar:1980 at:50120 fontsize:XS text: 50&nbsp;120 shift:(-11,5)
  bar:1990 at:48930 fontsize:XS text: 48&nbsp;930 shift:(-13,5)
  bar:2001 at:45055 fontsize:XS text: 45&nbsp;055 shift:(-13,5)
  bar:2011 at:37761 fontsize:XS text: 37&nbsp;761 shift:(-13,5)
  bar:2015 at:35811 fontsize:XS text: 35&nbsp;811 shift:(-13,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(170,20)
  text:

## Hiri senidetuak 
* Banská Bystrica, 
* Gliwice, 
* Lučenec, 
* Vantaa, 
* Vigarano Mainarda, 
* Uricani, 
* Kemerovo, 
* Doncaster, 
* Nacka, 
* Valenciennes, 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wilhelm Meyer-Lübke

**Wilhelm Meyer-Lübke** (Dübendorf,  - Bonn, ) suitzar hizkuntzalari, erromanista eta hispanista izan zen, neogramatikoen jarraitzailea izan zena.

Friedrich Christian Diezen ikaslea, Jena, Viena eta Bonngo Unibertsitatetan irakaslea izan zen. Institut d'Estudis Catalanseko kidea, hasieran, Friedrich Diez jarraituz, katalana okzitanieraren aldaera besterik ez zela adierazi zuen baina gero, ustea aldatu, eta hizkuntza osoa zela mantendu zuen.

## Lan hautatuak 
* *Grammatik der romanischen Sprachen* (1890-1902)
* *Einführung in das Studium der romanischen Sprachwissenschaft* (1901)
* *Das Katalanische. Seine Stellung zum Spanischen und Provenzalischen, sprachwissenchftlich und historisch dargestellt* (1925)
* *Romanisches etymologisches Wörterbuch* (1935)
Ur gasdun

thumb|eskuinera|300px|Soda bat
**Ur gasduna** edo **karbonatatua** azido karbonikoa (H2CO3) duen ura da, eta, ezegonkorra denez, ur eta karbono dioxidoan (CO2) oso erraz deskonposatzen da. Azken hau, burbuilen eran ateratzen da, edariari presioa amaitzen zaionean. Mineralen kopurua handia duenean, gasdun ura izena hartzen du. Herrialde batzuetan karbonodun urari bikarbonatoa gehitzen zaionean **soda** edo **club soda** deitzen zaio, ur karbonodun soilari gasdun ura deritzon bitartean edo baita Seltzeko ura ere.

Historiari begiratuz gero, lehen karbonodun ura limoi-urari bikarbonatoa gehituz egiten zela jakin dezakegu.

## Kimika 
: Urari karbono dioxidoa gehitzean, ekilibrioa osatzen du azido karbonikoarekin, hau da doituta geratzen da:
: H2O + CO2  H2CO3
: H2CO3  H+ + HCO3-
: HCO3-  H+ + CO3=

## Kanpo-estekak
Condomois

thumb|225px|Eskualdeko mapa
**Condomois** (; ) Gaskoiniako antzinako probintzia da, egungo Gers departamenduan kokaturik. Hiri nagusia Condom du.

## Geografia 
Berezko eskualde naturala, iparraldean eta ipar-ekialdean Agenais, ekialdean Brulhois eta Lomagne, hegoaldean Armañac, mendebaldean Gabardan eta ipar-mendebaldean Bazadais ditu. Garona, Baïse eta Gélise ibai nagusiak ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lomagne

**Lomagne** (; ) Gaskoiniako antzinako probintzia da, egungo Gers eta Tarn eta Garona departamenduetan kokaturik. Hiri nagusia Lectoure du.

Laktorate izeneko akitaniar herriaren egoitza, X. mendean bizkonderri bilakatu zen. 1325an Armañaceko kondeek bereganatu zuten.

## Kanpo estekak
Arizona Cardinals

**Arizona Cardinals** AEBtako Arizona estatuko Glendale hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1898an sortu zen eta etxeko partiduak University of Phoenix Stadium estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
- **Liga Txapelketa**: **2**
* **NFLko Txapelketa:** 1925, 1947

- **Konferentziako Txapeldunak: 1**
* **NFC:** 2008

- **Dibisioko Txapeldunak: 7**
* **NFL Mendebaldea:** 1947, 1948
* **NFC Ekialdea:** 1974, 1975
* **NFC Mendebaldea:** 2008, 2009, 2015

## Iruditegia 

Irudi:UnivOfPhxStad_09272009_pregamePano.jpg|University of Phoenix Stadium.
Irudi:Carson Palmer 2015.JPG|Carson Palmer.
Irudi:Kurt Warner.jpg|Kurt Warner.
Irudi:Drew Stanton.JPG|Drew Stanton.

## Kanpo estekak 
* Arizona Cardinals taldearen webgune ofiziala
Gabardan

**Gabardan** (; gaskoiz: ) Gaskoiniako antzinako probintzia da, egungo Landetan kokaturik. Hiri nagusia Gabarret du.

## Historia 
Marsan eta Aguaisekin batera, Gabardango bizkonderria XVI. mendera arte Albreteko dukerriaren barnean zegoen eta 1589an, Henrike III.a Nafarroakoa Frantziako errege bilakatu zenean, erregearen jabetzako lur bilakatu zen.

Barnean Arx, Baudiets, Baudignan, Escalans, Estampon, Gabarret, Groulous, Herré, Losse, Lubbon, Lussole, Rimbez, Saint-Criq, Saint-Martin-le-Vieux, Sainte-Meille, Saint-Pè-de-Brocas eta Vielle-Soubiran herriak ditu.

## Kanpo estekak
Daredevil

**Daredevil** (euskaraz **Gizon ausartegia**), **Matthew Michael "Matt" Murdocken** alter ego eta fikziozko superheroia da, eta Marvel Comicsek argitaratutako komiki estatu batuetan agertzen da. Stan Lee idazle eta editorea eta Bill Everett artistak sortu zuten Daredevil, Jack Kirbyren ekarpen zehaztu gabearekin. Pertsonaia agertu zen lehen aldiz #1 (1964ko apirila) komikien Zilarrezko Aroan. Frank Miller idazle eta artistaren eragina 1980ko hamarkadaren hasieran. Daredevil ere bai ezaguna ezaguna da "Beldurrarik gabeko gizona" eta "Hell's Kitchen-eko deabrua" ezizeneekin.

## Fikziozko biografia 
Matt Murdock New York hiriko Hell's Kitchen auzoan bizi den mutiko bat da, substantzia erradioaktibo batekin kutsatu ostean itsu geldituko dena. Ezer ikusi ez arren, erradioaktibitatearen ondorioz bere gainontzeko zentzumenak ohikotik haratago findu eta hobetuko zaizkio. Bere aita Jack Murdock izeneko boxeolaria da, borrokaldi batean bere burua irabazten uzten ez denez gangster talde batek erail egingo du. Mattek bere aitaren hiltzaileak topatzeari ekingo dio, horretarako **Daredevil** superheroian bilakatuko da, ondoren hiriko beste gaizkile arrikutsuegoi aurre egingo die, tartean Bullseye eta Kingpin.

Columbiako Zuzenbide Eskolan Franklin "Foggy" Nelson lagun eta laugarren mailako lagunarekin graduatu ondoren ere abokatu bihurtu da.

## Zinema 
Daredevil hainbat komunikabidetan agertu da, serie animatuetan, bideojokoetan eta "hot toys"ere badauka . Rex Smith izeneko aktorea "The Trial of the Incredible Hulk" 1989ko telebistarako filmean pertsonaiaren erretratua egin zuen lehen aldiz zuzenean, eta gero Ben Affleckek 2003ko Daredevil filmean. Berrikiago, Charlie Cox-ek Daredevil interpretatu zuen Marvel Television, Daredevil (0000-2018), The Defenders (2017) Netflix-en eta Marvel Studios "Spider-Man No Way Home" (2021) filmetan, Marvel-en Zinemaren Unibertsoan girotuta.
* Daredevil (filma): 2003an Mark Steven Johnsonek zuzendu eta Ben Affleck, Jennifer Garner, Michael Clarke Duncan, Colin Farrell, Joe Pantoliano, Jon Favreau eta David Keith aktoreek antzeztutako filma.

## Afiliazio-taldeak 
Denboraldi batez inongo taldetakoa izan ez zen arren, Daredevil "Defenders" eta "Avengers" ohorezko kide eta noizbehinkako laguntzailea da. Marvel Knights izeneko taldea sortzen ere saiatu zen, Viuda Negra, Caballero Luna, Cloak eta Dagger eta Shang-Chirekin batera. Gainera, Capitan America vengadorea "New Avengers" taldean parte egitea eskaini zion, baina Mattek hasiera batean baztertu egin zuen proposamena, gobernuak komunikabideei erakutsi baitzien haren nortasun zibila, eta, bere buruaren aurkako jazarpena hasi ondoren, ez zuen izan nahi "New Avengers" talde berriko gainerako kideak beren arazo pertsonaletan sartzea,konpentsazio gisa, Echo (lehen "Ronin"-a) gomendatu zion beraren ordezka zezan. Avengers eta X-Men arteko gudaren aurreko egunetan, Indar Fenixaren etorrerak Hoperen bila bultzatuta, Daredevil "New Avengers" taldean elkartu zen bere bandoan borrokatzeko.

## Kanpo estekak
Fanta

**Fanta** gasdun freskagarri marka bat da, The Coca-Cola Company konpainiaren jabetzakoa. Hainbat formatutako bilduki (botilak, latak...) eta zapore ditu: laranjazkoa eta limoizkoa klasikoak dira, nahiz eta egun munduan zehar 90 mota egon.

## Izena 
*Fanta* izena freskagarri konpainiako Joe Knipp saltzaile beteranoak iradoki zuen. Bere ideia alemaniar enpresak bere langileen artean produktu berriari izena emateko antolatu zuen lehiaketa baten ondorioz sortu zen: Keithek langileei beren *Fantasie* (alemanez, *Fantasia*) agertzeko eskatu zien. hori entzundakoan, Knippek ***¡Fanta!*** esan zuen.

## Historia 
1941ean sortu zen, Bigarren Mundu Gerran zehar. Max Keithek Coca-Colako (GmbH) operazioak zuzendu zituen Alemania Nazian gerran zehar eta arazoak izan zituen gobernu estatubatuarrarekin, horrek multinazionalei Alemanian komertzializatzea debekatu baitzien. Hori konpontzeko, Coca-Colak beren fabriken izena aldatu zuen, horrela, beren kaxa ibilita, etekinak izaten segi zezaten. Horrela sortu zen Fanta, merkatu alemaniarrari zuzenduta eta erabateko arrakasta izan zen. Gerraren ondoren, Coca-Colak (GmbH) marka erosi zuen.

## Kanpo estekak 
* Fanta freskagarriaren webgunea
Myrmecophagidae

**Myrmecophagidae** Vermilingua subordenaren familia bat da. Bere izen zientifikoa 'inurri' eta 'jan' grezierazko hitzen (*myrmeco*- eta *phagos*) lotunea da. Bere kideak Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikan bizi dira, hegoalde Belize eta Guatemalatik iparraldeko Argentinaraino.

## Taxonomia 
* Ordena: Pilosa
** Azpiordena: Folivora
** Azpiordena: Vermilingua
*** Familia: Cyclopedidae
*** Familia: **Myrmecophagidae**
**** Generoa: *Protamandua* †
**** Generoa: *Myrmecophaga*
***** Espeziea: *Mymecophaga tridactyla* - Hartz inurrijalea
**** Generoa: *Neotamandua* †
**** Generoa: *Tamandua*
***** Espeziea: *Tamandua mexicana*
***** Espeziea: *Tamandua tetradactyla*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sint-Katelijne-Waver

**Sint-Katelijne-Waver** (nederlanderaz ahoskatua: ; frantsesez *Wavre-Sainte-Catherine*) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Onze-Lieve-Vrouw-Waver eta Sint-Katelijne-Waver bera. 2015eko urtarrilaren 1ean 20.349 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Georges Cziffra

**Georges Cziffra** edo **György Cziffra** (; Budapest, 1921eko azaroaren 5a - Senlis, Frantzia, 1994ko urtarrilaren 15a) hungariar piano jotzailea izan zen. Franz Liszten obraren interprete aparta izan zen.

## Bizitza 
Bost urte zituela eman zuen lehen piano kontzertua, eta bederatzirekin hasi zen pianoa ikasten. 1950ean Hungariatik ihes egiten ahalegindu zen, eta hiru urtez preso sartu zuten, lan neketsuak eginaraziz. 1956an lortu zuen ihes egitea (Viena, Paris), eta orduan izan zuen mundu zabalean arrakasta. Frantziar nazionalitatea eman zion Charles de Gaullek 1968an.

## Erreferentziak
Colina

**Colina** leku ezberdinen izena da:
* **Colina (Txile)**, Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Chacabuco probintziako hiriburua da.
* **Colina (Brasil)**
Cañete

**Cañete** leku ezberdinen izena da:
##  
* **Cañete**, Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Biobío eskualdeko Arauco probintzian kokatuta dago.

##  
* **Cañete**, Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
* **Cañete la Real**, Málagako udalerria da, Comarca de Antequera eskualdean dagoena.
* **Cañete de las Torres**, Kordobako probintziako udalerria da Guadalquivir garaia eskualdean dagoena.

##  
* **Cañeteko probintziako**
* **San Vicente de Cañete**

## Pertsonak 
* **Miguel Arias Cañete**
Seattle Seahawks

**Seattle Seahawks** AEBtako Washington estatuko Seattle hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1974an sortu zen eta etxeko partiduak CenturyLink Field estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
- **Liga Txapelketa: 1**
* **Super Bowl**: **1**: 2013 (XLVIII)

- **Konferentziako Txapeldunak: 3**
* **NFC:** 2005, 2013, 2014

- **Dibisioko Txapeldunak: 9**
* **AFC: 2**: 1988, 1999
* **NFC Mendebaldea: 7**: 2004, 2005, 2006, 2007, 2010, 2013, 2014, 2016

## Iruditegia 

Irudi:Qwest Field North.jpg|CenturyLink Field.
Irudi:Matt_Hasselbeck_(cropped).jpg|Matt Hasselbec.
Irudi:Walter-Jones-2008-11-02-vsEagles.jpg|Walter Jones.
Irudi:Marshawn_Lynch_2011.jpg|Marshawn Lynch.
Irudi:Richard Sherman vs Ravens 2015.jpg|Richard Sherman.
Irudi:Russell Wilson postgame vs Washington 2014 (cropped 2).jpg|Russell Wilson.

## Kanpo estekak 
* Seattle Seahawks taldearen webgune ofiziala
7 Up

**Seven Up** edota **7 Up** mundu osoan barna denda, merkatalgune, jatetxe eta edari-makinetan salgai egon ohi den lima-limoi zaporeko gasdun freskagarri marka bat da. AENetan Dr Pepper Snapple Group taldeak ekoizten du eta gainontzeko herrialdeetan PepsiCo multinazionalak.

## Historia 
1929ean Charles Leiper Grigg asmatzaileak Saint Louis hirian sortu zuen. 1980ko hamarkadaren amaieraldera gaur egun freskagarriaren ikur den Fido Dido pertsonaia asmatu zen.

## Ikus, gainera 
* Fido Dido
* Pepsi
* Sprite

## Kanpo estekak 
* 7 Up freskagarriaren webgunea
Euskal Kola

**Euskal Kola** edota **Euskal Herriko Kola** Ipar Euskal Herrian sortutako kolazko gasdun freskagarri alternatiboa da.

## Osagaiak 
Ura, Costa Ricako kana azukrea, kola, aroma naturala, kafeina, karamelo koloratzailea eta E338 azidotzailea.

## Ikus gainera 
* Alter Cola
* Breizh Cola
* Colà Occitan
* Corsica Cola
* Galicola

## Kanpo estekak 
* Euskal Herriko Kolaren webgunea
Zerynthia rumina

***Zerynthia rumina*** edo **Arlekina** *Papilionidae* familiako lepidoptero espezie bat da. Arlekinen jantziaren antzeko koloreak ditu.

## Deskribapena 
Tamaina ertaineko tximeleta bat da, 5 zentimetroko zabalera duena. Hegoek koloreen nahaste berezia dute: xake taularen antzeko marrazkia, atzealde horixkarekin eta orban beltz eta gorriekin osatua.

## Banaketa 
Europako hego-mendebaldean eta Afrikako iparraldean soilik bizi da. Europari dagokionez, Iberiar penintsulan eta Frantziako hego-ekialdean ikus daiteke.

## Habitata 
Aristolochia generoko landareei lotuta bizi da, haietatik lortzen baitu jatekoa. Muino harritsuetan, toki malkartsuetan eta basoen argiunetan aurki daiteke.

## Kanpo estekak
Elusate

**Elusate** () Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu bat zen, gaur egungo Eauze inguruan. Mendebaldean tarusateak, iparraldean sotiateak, ekialdean laktorate eta auskiarrrak eta hegoaldean bigerrioiak zituzten..

Bere hiriburua Eauzetik hiru kilometro iparralderantz zegoen  bat izan zen, Esbérous eta Higat ordokietan kokaturik. Lubaki eta harresi batek babestuta, Brontze Arotik Burdin Aroaren amaiera arte biztanleak zituen.

Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, k. a. 56an menderatu zituen. Konkista eta gero, elusateek  bat eraiki zuten, k.a. I. mendearen amaieran gertuko sotiateekin bat egin zuena.

I. mendean, egungo Eauzetik kilometro batetara, Elusa izeneko hiria eratu zuten . Hiria, kolonia bilakaturik, Novenpopulaniako hiriburu bilakatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antiprisma oktogramiko

Geometrian, **antiprisma oktogramikoa** izar-poliedro uniforme bat da, albo-aurpegitzat hirukiak eta oinarritzat bi oktograma dituena. Antiprisma ez ganbilen multzo infinituko poliedro bat da

## Kanpo estekak
Garumne

**Garumne** () Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu bat zen, kokapena ezezaguna zutenak. Batzuen ustez, Arango haranean eta, besteen ustez, Garona Garaian bizi ziren.

Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, K.a. 56an menderatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tarusate

**Tarusate** () Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu bat zen, egungo Landetako Tursan eskualdean bizi zirenak.

Bere hiriburua *Atura* (Aire-sur-l'Adour) izeneko  izan zen. Hego-mendebaldean tarbeliarrak, ipar-mendebaldean kokosateak, iparraldean basateak, ekialdean elusateak, hego-ekialdean bigerrioiak eta hegoaldean beneharniarrak zituzten.

Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, K.a. 56an menderatu zituen. Atura Vicus Julii berrizendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beneharniar

**Beneharniar** () Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu bat zen, Pirinioaurrean, egungo Bearnon, bizi zirenak.

Bere hiriburua *Beneharnum* (Leskarre) izeneko  izan zen. Mendebaldean ilurotarrak, iparraldean tarusateak eta ekialdean bigerrioiak zituzten.

Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, k. a. 56an menderatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laktorate

**Laktorate** () Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu bat zen, gaur egungo Lomagne inguruan bizi zirenak.

Bere hiriburua Lactora izeneko  bat izan zen, egungo Lectouren kokaturik. Mendebaldean sotiateak, hegoaldean auskiarrak eta ekialdean volko teksotagiar zeltarrak zituzten. Beste akitaniarrek ez bezala, ez zituzten erromatarrak aurre egin eta merkataritza harremanak mantendu zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cyclopedidae

**Cyclopedidae** Vermilingua subordenaren familia bat da. Egun kide bakarra dago bizirik: behatzbiko inurrijalea hain zuzen ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Borgoina-Franche-Comté

**Borgoina-Franche-Comté** (,  ahoskatua) Frantziako erdialde-ekialdean dagoen eskualdea da. 2016 urteko urtarrilean jarri zen eskualdea funtzionamenduan, Borgoina eta Franche-Comté eskualde ohiak batzean. Eskualdeko hiriburu edo prefektura Dijon da. Hiriburuaz gain, hiri nagusiak Besançon, Montbéliard, Chalon-sur-Saône eta Belfort dira.

## Hiri nagusiak 
* **Dijon** (151.212 biztanle; eskualdeko prefektura)
* Besançon (116.914)
* Belfort (50.078)
* Chalon-sur-Saône (44.985)
* Nevers (36.762)

## Herritar ezagunak 
* Jean-Philippe Rameau (1683-1764), musikagilea.
* Victor Hugo (1802-1885) idazlea.
* Gustave Eiffel (1832-1923), arkitekto eta ingeniaria.
* Alice Prin "Kiki" (1901-1953), abeslari, modelo eta margolaria.
* Antoine Griezmann (1991-), futbol-jokalaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ekialde Handia

**Ekialde Handia** (; alsazieraz: ''d'r Grossa Oschta*; Moselako frankonieraz/; Rhingo frankonieraz: *de Groß Oschte*; ,  ahoskatua) —behin-behinean, *Alsazia-Champagne-Ardenne eta Lorrena'' ere deitua— Frantziako ekialdean dagoen eskualde baten behin-behineko izena da. 2016 urteko urtarrilean jarri zen eskualdea funtzionamenduan, Alsazia, Champagne-Ardenne eta Lorrena eskualde ohiak batzean. Eskualdeko hiriburu edo prefektura Estrasburgo da. Hiriburuaz gain, hiri nagusiak Reims, Metz, Mulhouse eta Nancy dira.

## Hiri nagusiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Auvernia-Rodano-Alpeak

**Auvernia-Rodano-Alpeak** (, , ) Frantziako ekialdean dagoen eskualdea da. 2016 urteko urtarrilean jarri zen eskualdea funtzionamenduan, Auvernia eta Rodano-Alpeak eskualde ohiak batzean. Eskualdeko hiriburu edo prefektura Lyon da. Hiriburuaz gain, hiri nagusiak Grenoble, Saint-Étienne, Clermont-Ferrand, Annemasse eta Annecy.

## Hiri nagusiak 
* Lyon (500&nbsp;715)
* Saint-Étienne (172&nbsp;023)
* Grenoble (160&nbsp;215)
* Villeurbanne (147&nbsp;192)
* Clermont-Ferrand (141&nbsp;463)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Frantzia Garaia

**Frantzia Garaia** (, ) —behin-behinean *Nord-Pas-de-Calais eta Pikardia* izena zuena— Frantziako iparraldean dagoen eskualdea da. 2016 urteko urtarrilean jarri zen eskualdea funtzionamenduan, Nord-Pas-de-Calais eta Pikardia eskualde ohiak batzean. Eskualdeko hiriburu edo prefektura Lille da. Hiriburuaz gain, hiri nagusiak Amiens, Roubaix, Tourcoing, Dunkerque eta Calais dira.

## Geografia 
### Departamenduak 
Frantzia Garaia eskualdeak 5 departamendu ditu: Aisne, Nord, Oise, Pas-de-Calais eta Somme.

### Hiri nagusiak 
# Lille (227.560; prefektura)
# Amiens (133.448)
# Roubaix (94.713)
# Tourcoing (91.923)
# Dunkerque (90.995)
# Calais (72.589)
# Villeneuve-d'Ascq (62.308)
# Saint-Quentin (55.978)
# Beauvais (54.289)
# Valenciennes (42.691)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Trikuaizti I eta II tumuluak

**Trikuaizti I eta II tumuluak** Gipuzkoako Beasain udalerriko Astigarreta auzoaren lursailetan dauden bi tumulu dira. Antxintxurdi mendiaren magalean dagoen pinudi batean daude, Mandubiko mendatetik hurbil.

## Historia 
1978an J. Zufiaurrek aurkitu zituen, eta, ondoren, 1981etik 1985era indusketa arkeologikoak egin zituzten Aranzadi Zientzia Elkarteko J. A. Mujika eta A. Armendariz arkeologen zuzendaritzapean: 1981etik 1984ra Trikuaizti Iean eta 1984tik 1985era Trikuaizti IIan. Ondoren, berriz estali eta gutxi gorabehera hasieran zeuden bezala utzi zituzten. 

Fitxategi:Campaniforme Beasain 47 (cropped).jpg|Kanpai-formako ontzia, Trikuaizti I-en aurkitua.

Trikuaizti I handiagoa da, eta, indusketa egin zuten arkeologoen arabera, bi garai ezberdinetan erabili zen: Neolitoan eta Eneolitoan. Kanpai-formako ontzien kulturako ontzi zeramiko oso bereizgarri bat aurkitu izan da bertan. Gutxienez 12 pertsonen hezurrak aurkitu ziren, horietako bi umeak. Anbarezko bitxi bat ere aurkitu zen, nahiko apurtua, gertuko lekuren batetik ekarria.

Trikuaizti IIaren kasuan, aldiz, arkeologoek ezin izan zuten noizkoa den zehaztu, baina oso zaharra dela uste dute; Euskal Herriko monumentu megalitikorik zaharrenetakoa omen da.

Sailkatutako Kultur Ondare dira eta Monumentu Multzo izendapena dute (EHAA, 2001/03/05).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Los Angeles Rams

**Los Angeles Rams** AEBtako California estatuko Los Angeles hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1936an sortu zen eta etxeko partiduak SoFi Stadium estadioan jokatzen ditu.

1995-2016 artean **St Louis Rams** izenpean egoitza Missouriko Saint Louis hirira lekualdatu zuen, baina 2016an Los Angeles hirira itzuli eta gaur egungo izena berreskuratu zuen.

## Palmaresa 
- **Liga Txapelketa**: **3**
* **NFLko Txapelketa:** 1945, 1951
* **Super Bowl: 2**: 1999 (XXXIV), 2021 (LVI)

- **Konferentziako Txapeldunak: 7**
* **NFLko Nazionala:** 1950, 1951
* **NFLko Mendebaldea:** 1945, 1949, 1950, 1951, 1955
* **NFC:** 1979, 1999, 2001, 2018, 2021

- **Dibisioko Txapeldunak: 18**
* **NFL Mendebaldea:** 1945, 1949
* **NFC Kostaldea:** 1967, 1969
* **NFC Mendebaldea:** 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1985, 1999, 2001, 2003, 2017, 2018, 2021

## Iruditegia 

Irudi:Chicago Bears at St Louis Cardinals 9 25 77.jpg|Busch Memorial Stadium.
Irudi:Elroy Hirsch.png|Elroy Hirsch.
Irudi:Jack5-1.jpg|Jack Youngblood.
Irudi:Eric Dickerson.jpg|Eric Dickerson.
Irudi:Marc-Bulger-Rams-vs-Jets-Nov-9-08.jpg|Marc Bulger.
Fitxategi:11-11-06-LA-Coliseum-USC-UO.jpg|Los Angeles Memorial Coliseum.
Irudi:Jared Goff.JPG|Jared Goff.
|Todd Gurley.

## Kanpo estekak 
* Los Angeles Rams taldearen webgune ofiziala
Antxintxurdi

**Antxintxurdi** Gipuzkoako Beasain udalerriaren lursailetan dagoen mendi bat da. Mandubiko mendatea, eta Aiztar eta Txoritegi mendien artean dago, Astigarreta eta Garin auzoetatik hurbil.

Bertarako abiabuntu erosoena Mandubiko mendatea da (543 m). Bere magalean Trikuaizti I eta II tumuluak eta San Gregorio baseliza daude. 

Gailurrean ez dago inorako ikuspegi garbirik, zuhaitzez betea baitago.

## Abiapuntuak 
* Mandubiko mendatea: 15 min.

## Ikus, gainera 
* Murumendiko mendilerroa
* Gipuzkoako mendiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roscelin Compiègnekoa

**Roscelin Compiègnekoa**, latinez **Roscellinus Compendiensis** edo **Rucelinus**, (Compiègne, c. 1050, c. 1125) filosofo eskolastiko bat izan zen, ezaguna garaiko nominalismoaren sortzailea eta ordezkari nagusia izateagatik. Harengandik jaso den idazki bakarra berarekin ikasi zuen Petri Abelardori idatzitako gutuna da; bestela, hari buruz Anselmo Canterburykoarengandik eta Petri Abelardorengandik jasotako berriak bakarrik dira ezagutzen dira. Roscelinek atzera egin zuen Hirutasunari buruz berak plazaratutako doktrinan, non Trinitatearen hiru pertsonak bereiziak zirela baieztatzen zuen, Eliza Erromatar Katolikoak 1092 heretiko aldarrikatu ondoren.

## Erreferentziak
Aiztar

**Aiztar**  Gipuzkoako Beasaingo udalerriko Garin auzoaren lursailetan dagoen mendi bat da, Murumendiko mendilerroan, Goierri eskualdean. Txoritegi mendiaren iparraldean dago. 749 metroko garaiera du. Bere hegalak Murumendi eta Atxabal errekak hornitzen ditu.

## Abiapuntuak 
* Garin: ordu 1.
* San Gregorio baseliza

## Ikus, gainera 
* Murumendiko mendilerroa
* Gipuzkoako mendiak

## Erreferentziak
Rufino (kontsula)

**Rufino** (; Elusa, gaurko Eauze,  - Konstantinopla, ) erromatar politikaria izan zen. Akitaniako talde batek bultzaturik eta San Anbrosioren laguntzaz inperioaren zuzendaritzako bulegoetara iritsi zen.  izendatu zuten (388-390) eta Ekialdeko pretorioko prefektoa egin zuten 392an. Arriotarren aurkako ezespena bideratu zuen, eta asko aberastu zen egin zituen ondasun konfiskazioei esker. Zeregin garrantzitsua izan zuen San Anbrosio eta San Teodosioren arteko negoziazioetan. Estilicon-ek bultzatuta hil zuten.

## Erreferentziak
Leidor Sessions

thumb|500px|Bide Ertzean Leidorren
*** Leidor Sessions*** Bide Ertzean taldearen zazpigarren diskoa da, 2009ko urtarrilaren 16a Tolosako Leidor antzokia aretoan grabatutako zuzeneko diskoa eta DVDa. Bostekoarekin batera Joserra Senperena aritu zen. CDak 16 kanta biltzen ditu; DVDak, bestetik, 15 kanata eta dokumentala. Grabazioa hamar urteko ibilbidearen errepasoa da.

## Kantuen zerrenda 
### CD 
# Bide ertzean
# Hotel Bel-Air
# Zuk esan
# Iritsi dira notiziak
# Graffitti
# Zein da bidea
# Ez dut atzera egingo
# Gazte ziren, aske ziren
# Aurrez amestu gabetan
# Badator eguna
# Gurea
# Atsegin ditut
# Hiri eramanen dizkinat
# Zerotik hasi

### DVD 
# Zuk esan
# Hotel Bel-Air
# Bide ertzean
# Iritsi dira notiziak
# Graffitti
# Zein da bidea
# Ez dut atzera egingo
# Gazte ziren, aske ziren
# Non dira
# Haien bihotzen taupadak gara
# Aurrez amestu gabetan
# Badator eguna
# Gurea
# Atsegin ditut
# Zerotik hasi
# 13 rosas rojas

## Kanpo estekak 
* Diskoa Youtuben.
Heist-op-den-Berg

**Heist-op-den-Berg** (nederlanderaz ahoskatua: ; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Heist-op-den-Berg bera (auzoak barne: Heist-Goor, Heist-Station, Zonderschot, Heist-Centrum eta Bruggeneinde), Booischot (Pijpelheide auzoa barne), Hallaar, Itegem, Schriek eta Wiekevorst. 2015eko urtarrilaren 1ean 40.512 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Tiranio Rufino

**Tiranio Rufino Aquileakoa** (; Julia Concordia,  - Mesina, ) teologo latinoa izan zen. San Jeronimoren laguna zen, eta fraide egin zen Aquileatik hurbil. Egiptoko bakartiak bisitatu zituen eta Didimo Itsuaren ikasle izan zen Alexandrian. Jerusalemen jarri zen bizitzen 377. urtean baina Jeronimorekin haserretu zen eta Aquileara itzuli zen 400. urtean. Godoen inbasioaren aurrean Siziliara erbesteratu zen. Origenes-en idazkiak latinera itzuli zituen eta Eusebioren Elizari buruzko historia-ren jarraipenaren egilea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agliè

**Agliè** Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak 
Aglièk honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak
Arritarte

**Arritarte** edota **Litsosota** Gipuzkoako Itsasondo eta Ordizia udalerrien arteko mugan dagoen mendi bat da. Murumendiko mendilerroan dago. Murumendi menditik Ordiziako herrigunera jeitsiz doan mendilerroa osatzen du.

## Abiapuntuak 
* Ordizia: ordu bat eta 15 minutu
* Urkia: 45 minutu

## Ikus, gainera 
* Murumendiko mendilerroa
* Gipuzkoako mendiak

## Kanpo estekak
Summa (argipena)

**Summa** hitzak adiera zenbait ditu:
* 1928 Summa, asteroidea;
* SUMMA Aldapeta, Donostiako ikastetxe pribatu katolikoa;
* summa, Erdi Aroko forma literarioa, doktrina batetik gai bat era askean tratzen duena eta gai hori osotasunez tratatzen duena era laburrean.
San Gregorio baseliza (Astigarreta)

**San Gregorio baseliza** Gipuzkoako Beasain udalerriko Astigarreta auzoan dagoen baseliza bat da. Mandubiako mendatetik Txoritegi, Murumendi eta Usurbe mendietara doan bidezidorran dago, garai bateko Goierri eskualdeko Done Jakue Bideko igarobideetako bat zenan. Mandubiako mendatetik oinez 15 minututan bertaratu daiteke.

## Historia 
Baselizara itsatsita dauden harrizko gurutze batzuk adierazten dute Astigarrietatik abiatzen den kalbarioa. Atzealdean leiho bat dago, nondik aldarea ikusi ahal izaten den. Erretaula eta tailua berriak dira eta balio ezagoak, San Gregorio antzinako tailua lapurtu egin zuten 1983. urtean. Dirudienez, baseliza hau Astigarretako lehenengo parrokia izan zen.

## Jaieguna 
Urtero Penteskostes bigarren egunean erromeria egon ohi da. 

Erromeria egiteko ohitura 2016az geroztik berriz suspertu denetik, ostera, uztaileko bigarren hamabostaldian egin ohi da.

## Kondaira 
Diotenez, Erdi Aroan inguru honetan 30 pertsona baino gehiago hil omen ziren izurrite baten ondorioz. Orduan herriko erretore zen On Pedro Eizagirre ere, herrikidei laguntzen ibilita gaixotasunak harrapatu eta hil egin zen. Hildakoen gorpuak San Gregorioren ermita barruan lurperatu omen zituzten eta handik urte batzuetara gorpuzkinak hilerrira eramateko hasi zirenean, erretorearen gorpua, aldare ondoan lurperatua izan zena, artean usteldu gabe omen zegoen.

## Kanpo estekak
Larrarteko trikuharria

**Larrarteko trikuharria** Gipuzkoako Beasain udalerriko lursailetan dagoen trikuharri bat da. Izen bereko kokaleku edo mendilepoan dago, Murumendi eta Txoritegi mendien artean, eta Garin auzoaz gain, Murumendiko mendilerroan. Estalkirik gabeko trikuharri txikia da. Kareharrizkoak hiru harlauza ditu, laugarrena, ordea, tuparrizkoa da. 

Bertan anbarezko dekorazio txiki bat aurkitu da, Baltikotik ekarria. Ez dago argi jada landua ekarri zen, edo landu gabekoa ote zen, oso apurtuta baitzegoen. Edonola, Baltikotik ekarritako anbararen laginik zaharrena izango litzateke Euskal Herrian. Kanpai-formako ontzien kulturarekin lotu da lekua.

## Irudiak 

Fitxategi:Larrarteko trikuharria 00, Beasain. Euskal Herria.JPG|Informazio seinalea.
Fitxategi:Larrarteko trikuharria 01, Beasain. Euskal Herria.JPG|Trikuharria eta atzean Goierri eskualdeko mendiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak