Manuel Macías y Casado

**Manuel Macías Casado** militar espainiarra izan zen, Puerto Ricoko gobernadore nagusia Espainia eta Estatu Batuen arteko gerran.

## Biografia 
José Maciasen eta Clotilde Casadoren semea. 1859ko urtarrilaren 5ean Infanteria Ikastetxean sartu zen, 1861eko uztailaren 12an tenienteorde izatera igoz, Nafarroako, Burgosko eta Valladolideko Erregimentuetan praktikak eginez, eta 1863ko urtarrilaren 1ean teniente izatera. Kubako armadara bidali zuten, eta martxoaren 18an Cuatro Villas milizien batailoira iritsi zen. Abenduan, Santo Domingora joan zen 1865eko ekainera arte, Espainiako 5. erregimentura, hainbat arma-gertakaritan parte hartuz, hala nola San Pedro, Arroyo Bermejo eta Monte Cristo. 1864ko martxoaren 29an, bere jokabide heroikoagatik, kapitain maila lortu zuen.

1869an Puerto Plata aldera ontziratu zen, Guantanamoko destakamentura. Otsailaren 20an, odol hutsuneagatik kapitain mailara igo zen, eta ekainaren 15ean, gerra-merezimenduengatik lortu zuen komandante maila, Saladillo eta Kalabazen ekintzetan parte hartzeagatik. Ondoren, Cholongo, Calderas eta Loma Maestraren ekintzetan parte hartu zuen, besteak beste.

1870. urtean, Casanova eta Santa Gertrudis eta Palmarito bentetan jarraitu zuen, Las Cabezas eta Monte de los Negres-en, Parras eta Buena Venturan.

1871n, Moronen, Lomas Altas eta Loma del Obispo. Otsailaren 28an teniente koronel gradua jaso zuen gerrako merituengatik, eta apirilaren 8an komandante lanpostua arrazoi beragatik.

1873ko urtarrilaren 25ean teniente koronel izendatu zuten, gerrako merituengatik eta jasotako zauriengatik. 1874an Guerrillaseko batailoira bidali zuten, Machadoko Güarismetan eta Sancti Spiritus, Ciego de Avila eta Sábanas de Lázaro inguruan parte hartuz. Martxoaren 15ean koronel gradua jaso zuen, gerra merezimenduengatik.

1875eko apirilean penintsulara itzuli zen, eta han, Iparraldeko Armadaren 3. Kidegoko 2. Dibisioko jeneralaren landa-laguntzaile gisa, Portedoko eta Villaverdeko (Errioxa) ekintzetan parte hartu zuen.

1876ko urtarrilaren 28an Baztango haranera (Nafarroa) atera zen, Altzuza eta Arkizuren ekintzetan parte hartuz, besteak beste. Hori dela eta, otsailaren 10ean koronel mailara igo zen gerra merezimenduengatik. Ondoren, urtean zehar, Madril, Toledo eta Jaengo helmugak izan zituen. Abuztuaren 31n, Aragoi aldeko Ebro ibaiaren lerroko buru izendatu zuten, urriaren 10ean berriro Kubara bidali zuten arte, uharteko departamentu zentraleko baketze lanetan brigada erdia bidaltzeko, eta, bere jokabide adoretsuagatik, 1878ko ekainaren 17an brigadier izatera bultzatu zuten, 1879ko apirilaren 17an Espainiara itzuliz.

Abuztuaren 9an brigadako jeneral izendatu zuten eta Melillako gobernadore militar izendatu zuten. Kargu horretan egon zen 1880ko martxora arte. 1881eko martxoan Melillara itzuli zen, 1886ra arte; orduan Albacetera joan zen gobernadore militar gisa eta 1887ko otsailean Santanderrera, Santoñako plazan (Kantabria) agintea zuelarik.

1891ko ekainaren 9an dibisioko jeneral izatera igo zen, eta Cartagenako gobernadore militar izendatu zuten. Ondoren, Valentziara igaro zen, Armadako 3. kidegoko 2. buru izateko.

1893ko urriaren 28an, Melillako gertakariak zirela eta, plazako gobernadore militar izendatu zuten. Azaroaren 3an teniente jeneral mailara igo zen kanpainan egindako zerbitzuengatik. Bere tropak Cabrerizas Altas, Cabrerizas Bajas eta Rostrogordoko goarnizioetan zehar banatu zituen, ausardia eta kemen handiz borrokatuz. Handik gutxira, urte horretan bertan, teniente jeneral izendatu zuten jabetzan, eta 1894ko abuztuan Kanariar Uharteetako kapitain jeneral izendatu zuten. 1896ko ekainaren 23an Gaztela Zaharreko kapitain jeneralaren agintea jaso zuen.

1898ko urtarrilaren 17an Puerto Rico uharteko gobernadore nagusi eta kapitain jeneral izendatu zuten, eta kargu hori otsailaren 2an hartu zuen, Gobernu autonomikoa inauguratu zuenean. Maiatzaren 12an, William T. Simson almirante estatubatuarraren eskuadrak hiria bonbardatu zuen, Macias jeneralaren defentsapean, eta uztailaren 25ean, Nelson jeneralaren agindupean zeuden tropa amerikarrek uhartea eraso eta behin betiko konkistatu zuten. Macías jenerala han egon zen 1898ko urriaren 16ra arte, non bere Estatu Nagusiarekin eta bere tropekin Espainiara itzuli zen Covadonga lurrunontzian. Iritsi zen eguna bezalako formaltasun guztiekin ohoratu zuten, eta Puerto Ricoko biztanleek agur bero eta maitekor bat egin zioten. Ortega jeneralaren esku utzi zuen agintea, plaza amerikarrei emateko urriaren 18an, Espainiak uhartean zuen subiranotasuna ofizialki bertan behera utzi zuenean.

1898ko azaroaren 3an Burgos, Nafarroa eta Baskongadetako kapitain jeneral eta Gudarosteko 6. gorputzeko komandante buru izendatu zuten. 1902ko ekainaren 13an Valentziako kapitain jeneral izendatu zuten eta uztailaren 1ean Gaztela Berrikoa.

1905eko abenduaren 21ean agintea utzi zuen, kuartel egoerara pasatuz, 1906ko martxoaren 17ra arte, orduan Industria Militarreko Establezimenduen ikuskatzaile nagusi izendatu baitzuten. 1909ko azaroaren 1ean, Baliaezinen Kidegoko komandante nagusi izendatu zuten, eta, ondoren, Karabineroen zuzendari nagusi, 1915 arte. Orduan, dimisioa eman eta kuartel eta erreserba egoerara igaro zen.

## Ohoreak 
* Meritu Militarraren 1. mailako gurutze gorri, 
* Bi gurutze zuri 2. mailako gurutze gorri,
* 3. mailako gurutzee gorri bat bereizgarri gorriarekin, 
* Isabel Katolikoaren Gurutzea, 
* San Hermenegildoren Gurutze Handia eta 
* Meritu Militarraren Gurutze Handia bereizgarri zuriarekin, Alfontso XIII.aren domina eta Frantziako Ohorezko Legioaren Gurutze Handia zituen.

## Kanpo estekak