open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kantondar jatetxe

[thumb|300x300px|[Hong Kong|Hong Kongeko Sai Kung herriko itsaskien jatetxe bat.]]
**Kantondar jatetxea** txinatar jatetxe mota bat da, Kanton probintzian (Txina) antolatzen dena. Mota honetako jatetxeei *chaa lau* (茶樓) edo *jiau lau* (酒樓) deitzen zaie txineraz, eta *itsaski-jatetxe* ((海鮮酒家) esaten zaie. Jatetxe estilo hau askotan agertzen da Hong Kongen. Oro har, jatetxe horietan Yum cha eta dim sum zerbitzatzen da, eta hainbat plater mota aurki daitezke: arroza, fideoak, siu mei, etab. Arratsaldean, berriz, kantondar sukaldaritzako oturuntzak egiten dira jatetxe horietan. Chef kantondar askok Hong Kongetik Mendebaldera emigratu zutenez, benetako jatetxe kantondar asko Chinatown (Txinatar auzoak) askotan daude.

## Motak 
Bi jatetxe kantondar mota nagusi daude.

* **chaa lau** (茶樓), lit. tearen etxea, tea eta dim sum besterik zerbitzatzen ez den lekua da. Qing dinastia baino lehenagotik existitzen dira; bitartean
* **jiau lau** (酒樓)), lit. ardoaren etxea, oturuntzak egiten diren lekua da. XX. mendearen hasieratik existitzen dira, jau lau hasieran tea eta dim sum eman zituen, cha *lauak* bezala.

## Negozioa 
Kantondar jatetxe guztiek yum cha, dim sum eta oturuntzetarako hainbat plater eskaintzen dituzte, baina negozioa malgua da eta jankideek hala eskatuta otorduak alda ditzakete. Jatetxe batzuk espezializatuagoak izaten dira, eta hot pot edo itsaskiak eskaintzen dute; beste batzuek, berriz, txinatar sukaldaritzako platerak ematen dituzte, Sichuan, Shanghai, Shunde, Teochew, Hakka eta beste toki batzuetatik ekarritakoak. Txinatik kanpo dauden jatetxe berriak *Hong Kong zau lau* (香港式酒樓) bezalako jatetxe gisa aipatzen dira batzuetan Hong Kongetik kanpo.

## Kanpo estekak
Siu mei

[thumb|250x250px|[Antzara erreak.]]
**Siu mei-a** (txinera tradizionalean:  txinera sinplifikatuan: ), funtsean, Txinako sukaldaritzan erretoki moduko bat da, kantondar estilokoa. Egosketa-estiloak txingarretan erretako haragia bakarrik eskaintzen du, barazkirik gabe, eta barbakoa-usain eta -aroma berezia sortzen du, bere saltsekin bat datorrena (ia saltsa desberdin bat haragi-mota bakoitzerako). Haragi erre mota hori saltzen duten dendak Asia ekialdeko eta Hego-ekialdeko Asiako eskualdeetan bakarrik daude eskuragarri.

## Barietateak 
* **Char siu**  (叉烧) - (txerri-saiheski erreak)
* **Siu ngo** ( 燒鵝)) - antzara errea
* **Bai qie ji** (白切雞) **-** (oilasko errea)
* **Siu chu** (txerri errea)

## Kanpo estekak
Txerri-saiheski

**Txerri-saiheskiak** txerri-ebaki berezi bat dira, txuleta ez bezalakoa. Ebaketa honek etxeko txerriaren kaxa torazikoaren hezur-zatiak ditu (batzuetan pleuraren eta bere kartilagoaren bidez lotuak), saihetsak deitzen direnak. Hezurra eta haragia txandakatzen ditu, eta elkarrekin kozinatu ohi dira. Spareribs-a (bularraldeko saihets-hezurrak) da aldaera bat, eta haragi zati txikiagoa izaten du. Sukaldaritza-prestakinen kopurua oso handia da. Kultura askotan bertsiorik ezagunenetako bat barbakoan erretzea da. Marinatuak (gehienetan adoboetan), ketuak, ezagunak diren arren. Inolako gehigarririk gabe zerbitzatzen dira bakarrik. Eta maiz gertatzen da, hezurrak lagunduta, hatzekin jatea, inolako mahai-tresneriaren beharrik gabe. Zenbait prestakinetan, hala nola erregosiak eta eltzekoak, eta eltzekariak, non osagai bat gehiago izaten baitira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Txerri-saiheskien errezeta aire-frijigailuan. Errezeta erraza eta 20 minutu baino gutxiagoan.
Monna Tandberg

**Monna Benedicte Tandberg** (Oslo, 1939ko uztailaren 2a – 2025eko maiatzaren 25a) norvegiar aktorea izan zen.

## Bizitza 
Morten Odd Tandberg medikuaren eta Nora Heffermehl margolariaren alaba, Monna Tandberg Oslon jaio zen. Bi aldiz ezkondu zen: lehenengoz Per Bronken idazle eta aktorearekin eta bigarrenez Arild Brinchmann ekoizlearekin. 1993az geroztik, Lars Andreas Larssen aktorearekin bizi izan zen.

1960an egin zuen aktore debuta Osloko Antzoki Nazionalean, *Det smeller i dørene* antzezlanean, Michel Fermauden *Les portes claquent* obraren moldaketan. 1961-1964 urteetan Fjernsynsteatreten aritu zen eta 1964-1969 urteetan Det Norske Teatreten. 1969an Antzoki Nazionalera itzuli zen, eta bertan hirurogei paper baino gehiago antzeztu zituen.

## Sariak 
* 2007: San Olaf ordena
* 2009: Gammleng saria

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diogeniano

**Diogeniano** edo **Diogenes** Ekialdeko Erromatar Inperioko komandante militar bat izan zen, 492 eta 520 urteen artean nabaria izan zena.

## Biografia 
Diogeniano Elia Ariadna enperatrizaren ahaidea zen, Zenon (erregealdia: 474-475, 476-491) eta Anastasio I.a enperadoreen emaztea (erregealdia: 491-518).

Isauriako gerran parte hartu zuen (492-497). 492an Cotyaeumeko guduan borrokatu zuen eta 493an Klaudiopolis hiria setiatu zuen, baina Jon Gibboren unitateak iritsi arte inguratu eta blokeatu egin zuten.

Ez dakigu noiz eta zergatik, baina Anastasio enperadoreak erbesteratu zuen. Anastasioren ondorengoak, Justino I.ak, erbestetik itzularazi zuen (518. urtean beharbada) eta magister militum per Orientem izendatu zuen, 520ra arte ziurrenik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trakai

**Trakai**, Lituaniako udalerri bat da, Vilnius hiritik 28 kilometro mendebaldera.

2021eko 5.426 biztanle zituen.
2024ko Durango-Durango Emakumeen Saria

**2024ko Durango-Durango Emakumeen Saria** Bizkaiko txirrindularitza lasterketa horren 23. edizioa izan zen, 2024ko maiatzaren 14an egin zutena. UCIren egutegian 1.1 maila zuen.

### Taldeak 
## Sailkapen orokorra 
## Kanpo estekak
Farl

**Farl-a** (eskozierazko fardelaren laburdura) triangeluarrak diren ogi eta pastel lau horietako edozein da. Tradizionalki, pieza biribil bat lau zatitan ebakiz egiten dira, 2 cm inguruko lodierakoak.

Ipar Irlandan soda ogia eta patata-pastela edo -ogia esan ohi da. Soda-ogia edozein ogi arrunt bezala egin daitekeen arren, *farl* itxurarekin egiten da Ulster fry-an erabiltzeko.

Farl-a egiteko, orea plantxa edo zartagin baten gainean zabaldu behar da, forma zirkular samarra duela. Zirkulua, orduan, lau zati berdinetan moztu eta egosi egiten da. Alde bat eginda dagoenean masari buelta ematen zaio bestea egosteko.

Gaur egun Eskozian Ipar Irlandan baino gutxiago erabiltzen da hitza, baina *farl* bat *scone*, *bannock* edo *oatcake* handi plano baten laurdena izan daiteke. Shortbread-erako ere erabil daiteke, forma berezi horrekin labean egiten denean.

## Oharrak 
## Kanpo estekak 
* Older Scots terms for Cereals and Baking
Santa Maria Ripollgo ataria

**Santa Maria Ripollgo ataria** Santa Maria Ripollgo monasterioko eliz ataria da, bertako elizarako sarrera nagusia, 12. mendearen erdialdean egina. Eskulturaren apaindurari dagokionez, erromaniko katalanaren adibiderik monumentalenetako bat da Tolosa Okzitaniako eskolari lotutako estilo batean egina. 

## Deskribapena 
Erromatar garaipen arku bat bezala egina (batzuen iritziz Eginardoren arkua izeneko erlikiontziaren ereduaren bidez ), oparotasun apaingarri handia du, Itun Zaharreki eszenekin, eskultore anonimoek landutakoak, monasterioan bertan gorde den biblia baten kontakizunei jarraituz.

Ataria elizaren sarrerako hormari atxikita dago. Hamabi metro zabal, zazpi metro garai eta metro bat lodi den paralelepipedo laukizuzen bat da egikeraz, eta kare-harrizko blokeak ditu, bata bestearen ondoan, morterorik gabe. Erdian, eskulturaz estalitako zazpi arkibolta dituen atea dago, zutabeen gainean sostengatuak. Zutabeen artean, bi atezango nabarmentzen dira, San Petri eta Paulo irudiekin, bata giltzekin eta bestea  pergaminozko biribilki ireki batekin.

Badirudi eraikitzaileek ondo ezagutzen zituztela garaipen-arkuak, frontoiaren konposizioagatik, azken buruan friso jarraitu bat eta bi mailatan gainjarritako dekorazio-multzoa, zazpi zerrenda edo erregistro horizontaleko etapa batez eta alboko lerroetan jarritako zutabe batzuez markoztatua.

## Iruditegia

Fitxategi:Portalada Ripoll. Lateral dret superior.jpg|
Fitxategi:Portalada Ripoll. Lateral esquerra superior.jpg|
Fitxategi:Portalada Ripoll. Lateral esquerra inferior.jpg|
Fitxategi:Portalada Ripoll. Lateral dret inferior.jpg|
Fitxategi:PM 151370 E Ripoll.jpg|Arkiboltetako irudia.
Fitxategi:Pòrtic romànic de Ripoll 10.JPG|Atezangoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boxty

***Boxty-a*** Irlandako sukaldaritzatik datorren patata-pastel moduko bat da. Platera Connacht ekialdeari eta Ulsterrari lotuta dago geografikoki, bereziki Leitrim, Donegal eta Cavan konderriei. Tradizioz, Halloween egunean zerbitzatzen da, Santu Guztien Egunaren bezperan, bai ogi antzeko bat bezala, bai *griddle cake* (plantxan egindako krepe lodia) moduan.

## Elaborazioa 
Hainbat errezeta daude, baina guztiek dute patata xehe-xehe arraspatua eta frijitua. Plater honen bertsiorik ezagunena patata gordina eta irabiatua gari-irinarekin, legamiarekin, gurin-gazurarekin eta batzuetan arrautzarekin da. Patata birrindua iragazi egin daiteke almidoi eta ur gehiena kentzeko, baina ez da beharrezkoa. Nahastea plantxan frijitzen da alde bakoitzetik minutu batzuetan, krepe baten antzekoa da. Ohiko aukeren artean patata gordinak bakarrik sartzen dira, egositako ore bola bat bezala irakiten edo labean eginda ogia bezala. *Boxty* plateren eta patata frijituen arteko alderik nabarmenena trinkotasun leuna da.

## Kanpo loturak 
* Boxty Pancakes: Black Puddding, hirugiharra eta ziapea (BBC Food)
Rosemary Wanjiru

**Rosemary Monica Wanjiru** (1994ko abenduaren 9an jaioa) Keniako emakumezko distantzia luzeko korrikalaria da. Zilarrezko domina irabazi zuen 5000 metroko proban 2015eko Afrikako Jokoetan, eta bere herrialdea ordezkatu zuen 2019ko Munduko Atletismo Txapelketan, laugarren postuan amaituz 10.000 metroko proban. Wanjiruk 2023ko Tokioko Maratoia irabazi zuen eta bigarren postuan sailkatu zen 2022ko Berlingo Maratoian. Tokioko markarekin, seigarren postuan dago munduko maratoi zerrendan. Garai hartan emakumezkoen maratoi debuta bigarren azkarrena lortu zuen 2022ko Berlingo Maratoian.

## Ibilbidea 
Rosemary Wanjiru nerabezaroan Japoniara joan zen bizitzera eta bertan distantzia luzeko lehiaketetan parte hartzen hasi zen. 2012ko Japoniako Kirol Jaialdi Nazionalean 3000 metroko txapeldunorde izan zen, eta hurrengo urtean distantzia horretan institutu mailako txapelketa nazionala irabazi zuen, Chiba Nazioarteko Kros tituluarekin batera. 2014an, Taldekako Irteeretan Korporazio Japoniako lehiaketetan lehiatzen hasi zen. Korporazio lehiaketako lehen urtean, Ekialdeko Japoniako txapeldun izan zen 1500 metro eta 3000 m-ko lasterketetan. 2015eko Sanyo Emakumeen 10K eta 5000 m irabazi zituen Japoniako Korporazio Atletismo Txapelketetan, Oda Memorialean eta Nobeoka Urrezko Jokoetan.

2020an, emakumezkoen maratoi erdian lehiatu zen Gdynian (Polonia) ospatu zen Munduko Atletismo Maratoi Erdiko Txapelketan, 10. postuan sailkatuz. Bi urte geroago, Wanjiruk emakumezkoen maratoi debuta egin zuen bigarren azkarrena Berlingo Maratoian, 2:18:00ko denborarekin. Aurreko ibilbideko errekorra gainditu eta bigarren postuan amaitu zuen.  2023ko martxoan, Wanjiruk Tokioko Maratoia irabazi zuen 2:16:28ko denborarekin, bere marka pertsonalari minutu eta erdi baino gehiago kenduz, eta probako munduko denbora guztietako zerrendan seigarren postura igoz. Bere ibilbideko bigarren maratoi lasterketa izan zen hau.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
*  Afrikako Jokoetako atletismoko domina irabazi dutenen zerrenda (emakumezkoak)

## Kanpo estekak
Suspect: The Shooting of Jean Charles de Menezes

***Suspect: The Shooting of Jean Charles de Menezes*** britainiar telesail dramatikoa da, Paul Andrew Williamsek Disney+ katearentzat egina.

## Sinopsia 
2005eko uztailaren 7an, Londresko garraiobide sistemaren aurka egindako eraso terroristak izan ziren. Egun batzuk geroago, uztailaren 21ean, beste eraso bat egiten saiatu ziren; detonagailuak lehertu ziren, baina bonbak ez. Ez zen inor hil, eta zapuztutako atentatuko ekintzaileak atxilotu egin zituzten. Atxiloketa operazio hartan, baina, akats tragiko batek beste izen bat gehitu zuen memoriaren zerrenda ilunera: Jean Charles de Menezes brasildarrarena. Erasotzaileetako batekin nahastu zuten, eta, haren etxetik Stockwelleko metro geltokiraino jarraitu ostean, Poliziak, zenbait akats larri egin ondoren, metroko bagoian bertan hil zuen, tiroka, bortizki. Poliziaren arabera, bi arrazoi nagusiren ondorio izan zen nahasketa: De Menezes zaintzapean zegoen susmagarri baten eraikin berean bizi zela, eta, ustez, haren antz handia zuela.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leontzio (usurpatzailea)

**Leontzio** (grezieraz: *Λεόντιος*, transliterazioa: *Leòntios*) Ekialdeko Erromatar Inperioko jeneral bat izan zen. 484-488 urteen artean Zenon enperadorearen aurkako matxinada bat zuzendu zuen. 

## Bizitza 
Leontzio siriar edo isauriar jatorrikoa zen, Dalisandukoa. Zenonen agindupean *Magister militum per Thracias* (Traziako armada inperialeko komandante burua) bihurtu zen.

484an Illo erromatar jeneralak Zenon enperadorearekin zuen harremanak apurtu zituen. Enperadoreak Leontzio Illoren aurka bidali zuen armada batekin, baina Illok Leontzio bere alde egitea konbentzitzea lortu zuen. Konstantinoplatarrek Zenon ez zuten gustuko bere jatorri "barbaroagatik", "erromatartasuna" ekialdeko erromatar politikaren zati erabakiorra baitzen eta, beraz, haren aldeko leialtasunak beti mehatxuz hartzen ziren (horregatik jasan zuen 475. urtean Basiliskoren usurpazioa); Illosek, isauriarra ere zenez, boterea berarentzat hartzeari ezetz egin zuen eta ordea Leontzio enperadore izendatu zuen.

Zenonen armadak, erromatar eta ostrogodoen tropek osatua, Teodoriko Handiaren eta Joan Eszitiarraren agindupean, matxinatuen armada abuztuak 8an garaitu zuen Antiokiatik gertu. Illok eta Leontziok Papurioko gotorlekuan gotortu behar izan ziren, non matxinatuek lau urtez iraun zuten. 488an, azkenik, gotorlekua traizioz erori zen. Leontzio hil zuten, Silifke-n lepoa moztu zioten, eta haren burua Zenoni bidali zioten.

Illos eta Leontzio kaltzedoniarrak zirenez, Kallandion Antiokiako patriarkaren babesa lortu zuten, baina ez zuten laguntza handirik izan. Zenbait paganok ere eutsi zioten matxinadari, eta hauen artean Pamprepio poeta, filosofo eta igarlea zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carlos Verona

**Carlos Verona Quintanilla**, (San Lorenzo de El Escorial, 1992ko urriaren 4a) txirrindulari espainiarra da, profesionala Lidl–Trek taldean.

Garaipenik aipagarrienak, 2022ko Dauphiné Libéréko etapa bat eta 2025eko Giroko beste etapa bat izan dira.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Ferdinand Botsy

**Ferdinand Botsy** (Hell-Ville, Nosy Be, 1940ko ekainaren 13a – Genova, 2025eko apirilaren 30a) madagaskartar elizgizon kaputxinoa izan zen, 1976tik 1997ra Ambanjako apezpikua izan zena.

## Bizitza 
Botsy 1940ko ekainaren 13an jaio zen Hell-Villen (gaur egun Andoany), Nosy Be uhartean, Madagaskarren, eta uztailaren 7an bataiatu zuten. Lehen mailako ikasketak Nosy Beko Santa Maria eskolan, eta ondoren, Ambanjako San Laurendi apaizgaitegi txikian sartu zen. Geroago Antananarivoko Mahajangako San Paulo apaizgaitegian jarraitu zituen ikasketak.

1962ko irailaren 16an nobiziotza hasi zuen Anaia Txiki Kaputxinoen Ordenan, Le Mansen (Frantzia). Urtebete geroago, 1963ko irailaren 17an, lehen botoak eman zituen hiri horretan, eta 1967ko urriaren 22an betiko botoak, Koenigshoffenen, Estrasburgon. Bertan apaiztu zen 1969ko martxoaren 9an. Lehen meza 1969ko uztailaren 27an eman zuen.

1970eko urriaren 28an Madagaskarrera itzuli zenean, eta 1973ra arte Mahajangako San Paulo apaizgaitegian aritu zen hezitzaile gisa. 1975eko uztailaren 2an Ambanjako elizbarrutiko bikario jeneral bilakatu zen, eta 1976ko uztailaren 8an Paulo VI.a aita santuak elizbarruti bereko apezpiku izendatu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Komentiolo (Fokasen anaia)

**Komentiolo** (grezieraz: Κομεντίολος, transliteratuta: *Komentíolos),* 611-n hila,  Fokas (602-610 artean erregealdia) Ekialdeko Erromatar Inperioko enperadorearen anaia izan zen.

Komentioloren bizitza goiztiarrari buruz ezerrez dakigu. Fokas eta Domentziolo bezala, bere anaiak, Domentzia izeneko emakume baten semeak ziren. Familia Traziakoa zela pentsatzen da. Domentziaren emaztea, Komentioloren aita, ez da inon aipatzen.

Fokasek *patrizio* titulua eman zion, baita Ekialdeko armaden agintaritza gorena ere. Fokas 610ean exekutatu zutenean Komentiolok ez zuen Heraklioren atxikimendua onartu, eta, tropak Ankarako neguko kuarteletara itzularaziz, Konstantinopla erasotzeko eta bere anaien heriotzak mendekatzeko asmoa zuen. Herakliok Komentioloren iloba Domentziolo (beste Domentzioloren semea) barkatu zuen, eta Filipiko jeneral ohia Komentiolorekin negoziatzeko bidali zuen. Komentiolok Filipiko espetxeratu eta exekutatu zezala mehatxatu zuen, Justino patrizioak Komentiolo exekutatu baino gutxira. Honela Heraklioren erregealdia, oraindik ere ahula zena, zertxobait egonkortu zen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Desagertuta (telesaila)

***Desagertuta*** euskal thriller telesaila da, Zebra Producciones eta Pausokak Primeran eta Netflix kateentzat egina. Euskaraz eta gaztelaniaz grabatu zuten aldi berean —alegia sekuentzia bakoitza bi bertsiotan.

## Sinopsia 
Jon Agirre (Jon Lukas) gaztearen desagerpenari buruzko telesaila da. Ingurukoak haren bila dabiltzan bitartean, Jonen iraganeko pasarte ilunak ezagutuko ditugu apurka. Atal bakoitzak pertsonaia baten izena darama, eta pertsonaia horrek Jon protagonistarekin duen harremana jasotzen du.

## Aktoreak 
### Protagonistak 
### Aktore gonbidatuak 
* Jon Olivares: Otxoa
* Iñigo Aranburu: Patxi
* Sara Cozar: Irene
* Iñigo Aranbarri: Komisarioa (1 - 3. atalak; 5. atala; 7 - 8. atalak)
* Aitor Beltran: David (1. atala; 3. atala; 5 - 6. atalak; 8. atala)
* Miren Gojenola: Mikelen ama (1 - 2. atalak; 8. atala)
* Dorleta Urretabizkaia: Ikerren ama (1. atala;  6. atala; 8. atala)
* Susana Soleto: Aneren ama (1. atala; 7 - 8. atalak)
* Aitor Borobia: Espereologoa (1 - 2. atalak; 8. atala)
* Ainhoa Aierbe: Irakaslea (3 - 5. atalak)
* Ylenia Baglietto: Anabel (3 - 5. atalak; 8. atala)
* Aitor Fernandino: Olarra agentea (5 - 6. atalak)
* Leire Martinez: Nerea (6. atala; 8. atala)

### Bigarren mailako aktoreak 
* Sara Etxebarria: Neska 1 (1. atala)
* Haizea Muñoa: Neska 2 (1. atala)
* Martin Sukia: Eneko (2. atala; 8. atala)
* Omar Somai: Polizia inspektorea (2. atala)
* Barbara Rivas: Mikelen abokatua (2. atala)
* Eli Perez Pagola: Kazetaria 1 (2. atala)
* Xabin Fernandez: Kazetaria 2 (2. atala)
* Esti Lopez: Kazetaria 3 (2. atala)
* Harkaitz Taboada: Jertsedun mutila (2. atala)
* Beñat Iturbe: Alex (3. atala; 5. atala)
* Asier Hernandez: eskalea (3 - 4. atalak)
* Arkaitz Gartziandia: agente zientifikoa (3. atala)
* Sara Nieto: Informatika dendako neska (3. atala)
* Josu Aranburu: Ikaskidea (3. atala)
* Enara Urreta: Liburutegiko ikaslea (3. atala)
* Iñigo Gastesi: Landa irakaslea (3. atala , 7. atala)
* Karmele Larrinaga: Aterpeko emakumea (4. atala)
* Hannah Berry: Beka fundazioko elkarrizketagilea (4. atala)
* Amaia Lizarralde: Institutuko zuzendaria (5. atala)
* Noa Pryze: Catherine (5. atala)
* Anne Lukin. Talde abeslaria (5. atala)
* Luix Mitxelena: Zerbitzaria (5. atala)
* Unax Hayden: Ander (6. atala; 8. atala)
* Arnatz Puertas: Imanol (6. atala; 8. atala)
* Xanti Agirrezabala: Koldo (6. atala)
* Marina Ostolaza: TikTokeko neska (6. atala)
* Mikel Murillo: Mutila 1  (6. atala)
* Gaizka Fernandez: Udalekuko begiralea  (6. atala)
* Marga Altolaguirre: Ospitaleko erizaina (7. atala)
* Uxue Centeno: Diskotekako neska  (7. atala)
* Jon Ander Alonso: Forentsea (8. atala)
* Oihana Maritorena: Medikua (8. atala)
## Atalak 
### Denboraldiak 
### Atal bakoitzaren laburpena 
### Datu teknikoak, estreinaldiak eta atal bakoitzaren audientzia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Primeran plataforman
Eusebio García Lejarraga

**Eusebio García Lejarraga** (Bilbo, 1842ko abuztuaren 14a - *ib.* 1893ko ekainaren 14a) bizkaitar merkatari eta politikaria izan zen, Bilboko alkatea izandakoa.

Areetako higiezinen negozioari lotua, 1868an, beste enpresaburu batzuekin elkartu zen «Aguirre y Compañía» sozietatea eratzeko. Sozietate horrek hotel bat eta itsas bainuak eraiki eta ustiatzen zituen, «Hijos de Máximo Aguirre» enpresak emandako lursail batzuetan.

Bernabé Larrinagak dimisioa eman zuen maiatzaren 29an, Durangoko barrutian Gorteetarako diputatu izendatu baitzuten. Horren ostean, Eusebio García hautatu zuten Bilboko alkate. Bere agintaldia karlisten borrokari aurre egiteko baliabideak biltzeko moduan zentratu zen. Errepublika erori eta erregimen errestaurazionista ezarri ondoren, García bizitza publikora itzuli zen 1880ean noiz batzarkide hautatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Colcannon

**Colcannon** (Irlandako *cál ceannann*, buru-zuriko aza esan nahi duena) Irlandako eta Eskoziako mendebaldeko sukaldaritzako plater tradizional bat da, patata-purearekin, azarekin (edo aza berdearekin), gurinarekin, gatzarekin eta piperbeltzarekin egina. Beste osagai batzuk ere izan ditzake, hala nola esnea, krema, tipulak edo baratxuria. Jende xumearen plater soil gisa hartu izan da betidanik.

## Tradizioa 
Halloweeneko tradizio irlandar zahar batek aipatzen du colcannon delakoa *sari* txikiekin (txanponak) erabili behar dela. Irlandako jai tipikoetan (San Patrizio Egunean, adibidez) oso plater ospetsua da. 

## Aldaerak 
*Bubble and* squeak plater ingelesaren oso antzekoa da. Hungariako haluski sukaldaritzaren plateraren antzekoa da, baina patata-purearen ekarpenarekin.

## Kanpo estekak
Juan Jose Agirre

**Juan Jose Agirre Landaluze** bizkaitar lurjabe eta politikaria izan zen, Bilboko alkatea izandakoa.

Bilboko Udalaren buru izan zen Errepublika garaian. Hautatu zutenetik, 1873ko abuztuaren 24an, kargua hori urte bereko urriaren 12ra arte soilik bete zuen, noiz osasuna berrezartzeko baimena lortu zuen. Tokiko administrazioak karlisten borrokaren ondorioak arintzera bideratu behar izan zuen bere kudeaketa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Georg Waitz

**Georg Waitz** (Flensburg, 1813ko urriaren 9a – Berlin, 1886ko maiatzaren 24a) alemaniar historialaria izan zen.

Schleswigeko dukerrian jaio zen eta Kiel eta Berlingo unibertsitateetan hezi zen. Leopold von Rankeren eraginez, zuzenbidea ikasteko ideia utzi eta Alemaniako Erdi Aroko historiari buruz ikertzen hasi zen.

1836ko abuztuan Berlinen graduatu ondoren, Waitz Hannoverrera joan zen Georg Heinrich Pertz-i *Monumenta Germaniae historica* argitalpenean laguntzera eta 1842an historia katedra lortu zuen Kielen. Politikan interesatzen hasi zen eta 1846an parlamentu probintzialean sartu zen unibersitatzeko ordezkari gisa. Alemaniaren aldeko ideologiak Danimarkako gobernuari aurre egin zion eta 1847an katedra onartu zuen Göttingeneko Unibertsitatean.

1848ko iraultzak katedran sartzea atzeratu zuen. Schleswigeko Lehen Gerran behin-behineko gobernuaren zerbitzura sartu zen eta Berlinera bidali zuten dukerriaren interesak defendatzera. Frankfurteko parlamentuko kide hautatu zuten, eta Alemania bateratzearen aldekoa izan zen.

1849an Göttingenen hasi zen irakasten eta 1875ean Berlinera joan zen Pertz ordezkatzera *Monumenta Germaniae historica* lanaren editore nagusi gisa.

## Lanak 
* *Deutsche Verfassungsgeschichte* (8 liburuki, Kiel, 1844–1878; 2. ed., 2 liburukk, 1865–1870)
* *Schleswig-Holsteins Geschichte* (2 liburuki, Göttingen, 1851–1854)
* *Lübeck unter Jürgen Wullenwever und die europäische Politik* (3 liburuki; Berlin, 1855–1856)
**Grundzüge der Politik* (Kiel, 1862)
* *Jahrbücher des deutschen Reichs unter Heinrich I.* (Berlin, 1837)
* *Über das Leben und die Lehre des Ulfila* (Hanover, 1840)
* *Das alte Recht der salischen Franken* (Kiel, 1846)
* *Deutsche Kaiser von Karl dem Grossen bis Maximilian* (Berlin, 1872)

## Kanpo estekak
2023ko Durango-Durango Emakumeen Saria

**2023ko Durango-Durango Emakumeen Saria** Bizkaiko txirrindularitza lasterketa horren 22. edizioa izan zen, 2023ko maiatzaren 16an egin zutena. UCIren egutegian 1.1 maila zuen.

Ashleigh Moolman-Pasio hegoafrikarra (Ag Insurance) nagusitu zen. Ane Santestebanek (Jayco) oso estu hartu zuen, eta gai izan zen Goiuriko azken igoeran hura harrapatzeko. Baina azkarragoa da Moolman-Pasio, eta azken esprintean erakutsi zuen, Santestebani aurrera hartuta.

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mark Jabalé

**John Peter Jabalé** (Alexandria, 1933ko urriaren 16a – Belmont abadia, Herefordshire, 2025eko maiatzaren 9a) britainiar elizgizon katoliko beneditarra izan zen, ***Mark*** erlijio-izena zuena. 2001etik 2008ra Meneviako apezpikua izan zen. eta geroago frantsesa ikasi zuen Suitzako unibertsitate batean. 1956ko irailaren 29an betiko botoak eman zituen eta 1958ko uztailaren 13an apaiztu zen.

Belmont abadiako eskolan irakasten ari zela, arraunketa entrenatzaile bilakatu zen, azkenean Erresuma Batuko taldea 1979ko Munduko Arraunketa Txapelketarako entrenatzera iritsi zen. 1970eko hamarkadaren amaieran, Oxfordeko Unibertsitateko taldea ere entrenatu zuen. 1985ean, Perun zegoela, Henleyko Errege Arraunketako antolatzaile hautatu zuten. Antolatzaileetako bat izaten jarraitu zuen, eta 1986an, Henley-on-Thamesko Santa Maria elizan egin zen Arraunketa Ofizioan, predikatu zuen lehen katoliko bilakatu zen. 2018an, predikaria izan zen Leander Klubaren 200. urteurrena ospatzeko elizkizunean.

1993an Belmonteko abade izendatu zuten. 2000ko azaroaren 7tik aurrera Meneviako apezpiku lagunkidea izan zen, eta 2001eko ekainaren 12tik aurrera elizbarruti bereko ordinarioa. 2008ko urriaren 16an Benedikto XVI.a aita santuak bere dimisioa onartu zuen.

2009ko martxoaren 13an, Jabalé gotzaina Chipping Nortongo Hirutasun Santuaren eliza katolikoko parroko izendatu zuten. 2020ko abuztuan, parrokia utzi eta Belmont abadiara itzuli zen. Han hil zen 2025eko maiatzaren 9an, 91 urte zituela.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Red 2 (filma)

***Red 2*** edo ***RED 2***, 2013ko Dean Parisot estatubatuarrak zuzendutako ekintza eta komedia film bat da. *izenburu berdineko komikian* oinarritua dago. Bruce Willis, John Malkovich, Mary-Louise Parker, Anthony Hopkins, Helen Mirren, Catherine Zeta-Jones, Byung Hun Lee, Brian Cox eta Neal McDonough aktoreek antzeztu zuten.

*Red* (2010) aurrekaria du.

## Argumentua 
Frank Moses (Bruce Willis) CIAko agente erretiratuak bere eliteko agente taldekide bitxiak berriz bildu arazi eta desagertutako nuklear gailu baten bilaketari ekingo diote. Bilaketan zehar hiltzaile gudaroste nekagaitz bati, gupida gabeko terroristei eta botere nahi ikaragarria duten AEBetako ofizial ustelei aurre egin beharko diete. Guztiak arma hilgarria bereganatzeko irrikaz daude, baina Frankek zuzendutako Erretiratutako Guztiz Arriskutsuen taldea eta beren eskola zaharreko taktikei aurka egiteak zein ondorio ekar diezaieken ez dira batere jabetzen.

## Aktoreak 
* Bruce Willis: Frank Moses
* John Malkovich: Marvin Boggs
* Helen Mirren: Victoria Winslow
* Mary-Louise Parker: Sarah Ross
* Anthony Hopkins: Edward Bailey doktorea
* Catherine Zeta-Jones: Katja Petrokovich jenerala
* Brian Cox: Ivan Simanov
* Byung-hun Lee: Han Cho Bai
* David Thewlis: The Frog
* Neal McDonough: Jack Horton
* Garrick Hagon: Davis, AEBetako inteligentzia zerbitzuko kide ustela
* Tim Pigott-Smith: Philips, AEBetako inteligentzia zerbitzuko burua
* Philip Arditti: Arman, Erresuma Batuko Irango enbaxadorea
* Jong Kun Lee: Hanen aita
* Mitchell Mullen: Wade
* Martin Sims: Blackwell
* Tristan Lalla: Vance
* Nathalie Buscombe: Serena, Hanen laguntzailea
* Emma Heming Willis: Kelly
* Steven Berkoff: Cobble 
* Titus Welliver: Burgess

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Agustin Maria Obieta

**Agustín María Magdalena Obieta Aldekoa** (Bilbo, 1814ko uztailaren 23a - *ib.* 1896ko urriaren 7a) bizkaitar mediku eta politikaria izan zen, Bilboko alkatea izandakoa.

Medikuntzan eta Kirurgian doktorea, arlo horretako ikerketan lagundu zuen. Mediku lanbideaz gain, Banco de Bilbaoko administrazio kontseiluko kide izan zen eta Bilbao-Tutera trenbidearen batzordean parte hartu zuen.

1877ko urtarrilaren 17an Felipe Uhagón alkateak dimisioa eman ondoren, Agustín María Obieta izendatu zuten haren ordezko. Bere agintaldian, euskal foruak defendatu zituen. Medikuntzan parte aktiboa hartu zuen epidemien aurkako borrokan.

## Lanak 
* *Influjo de los astros en el curso de las enfermedades*
* *Estudios sobre la fiebre punticular y demás de la Medicina antigua*
* *Juicio crítico de los trabajos histológicos de Francia y Alemania*
* *Diferencias esenciales entre las enfermedades diastésicas y discrásicas*
* *Tratamiento de la neumonía basada en la observación práctica*
* *Ventajas e inconvenientes de la vacunación*

Gainera, *Gaceta Médica del Norte* aldizkariak honako artikuluak argitaratu zituen:

* *¿La epilepsia es de origen sifilítico?*
* *Discurso apologético pronunciado en la sesión inaugural*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Lekanda

**Manuel Lekanda Mendieta** (Mungia, 1829ko irailaren 12a - Bilbo, 1900eko urtarrilaren 10a) bizkaitar abokatu eta politikaria izan zen, Bilboko alkatea izandakoa.

Zuzenbidea ikasi zuen Valladoliden. Bizkaiko hiriburuko zinegotzi, lehen alkateorde eta alkate izan zen. 1876an, Bizkaiko jaurerriko lehen aholkulari karguan zegoela, "Probintziako Aita" izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Durruma (Askartza)

**Durruma** gaur egun Gasteizko udalerrian dauden Aberasturi eta Askartzako kontzejuen zati den herri hustu bat da.

1025. urte inguruan datatzen den Donemilagako goldean aipatzen da: ***Sancti Romani***.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Durruma (Donemiliaga)

## Kanpo estekak
Marcelino Goikoetxea

**Marcelino Goikoetxea Ugarte** (Bilbo, 1831ko apirilaren 26a - *ib.* 1896ko urriaren 27a) bizkaitar abokatu eta politikaria izan zen, Bilboko alkatea izandakoa.

El Sitioren kidea, liberal aurrerakoia izan zen. Bere agintaldian, tokiko administrazioaren jarduera zabalgunearen bultzada nabarmendu zen: eraikinen eraikuntzak Bilboko hiribildua modernizatze aldera, irakaskuntza publikoa hobetzea, tren-komunikazioen garapena eta osasun eta higiene publikoaren arreta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lehoien zubia (Sofia)

**Lehoien zubia** () Bulgariako Sofia hiriburuan dagoen zubi bat da. Vladaya ibaia zeharkatzen du.

Hiriaren iparraldean kokaturik dago. Marie Louise eta Slivnitsa boulevardak lortzen ditu eta bide batez hiriaren erdigunean eta Tren geltoki nagusia.

## Historia 
Aurrez *Sharen Most* (Шарен мост) izan zen bertan eta hura ordezkatzeko eraiki zen. Václav Prošek arkitekto txekiarrak diseinatu zuen eta 1889 eta 1891 artean eraiki zen. Lau lehoiren estatuak ezarri zizkionez *Lehoien zubia* izenaz ezagutzen da. Prošek berak urte berean beste zubi bat eraiki zuen Sofian eta hark arranoak zituenez *Arranoen zubia* izena eman zitzaion. 

Rudolph Philipp Waagner enpresa austriarrak eraiki zuen Lehoien zubia. 1900. urtean Lehoien zubian argindar bidezko kaleargiak ezarri ziren. Inguruan enparantza eder bat egiteko proiektua zegoen baina lehoiak baino ez ziren eraiki. 

1999 eta 2007 artean Bulgariako 20 lev-etako biletean Lehoien zubiaren irudia agertu zen.

## Egitura 
Harrizko arku-zubia da, bi arku dituena. 32 metrotako luzera du eta 18 metrotako zabalera. albo bakoiztean brontzezko bina lehoiren estatuak daude.

Oinezkoak, autoak eta tranbiak igarotzen dira gainetik. 2012tik aurrera metro geltoki bat dago zubiaren azpian.

## Iruditegia 

Irudi:Trams in Sofia at Lion's Bridge 14.JPG
Irudi:Trams in Sofia at Lion's Bridge 06.JPG
Irudi:LionsBridge-Sofia014.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Camilo Benítez de Lugo

**Camilo Benítez de Lugo Medrana** (La Orotava, 1824 - Madril, 1873) kanariar abokatu eta politikaria izan zen. 1854an Kanarietako barrutian diputatu hautatua, Biurteko Progresistaren Gorte Konstituziogileetako kide izan zen. 

Unión Liberaleko kide, Iraultza Loriatsua gailendu zenean (1868ko iraila), hurrenez hurren Kanariar Uharteetako, Lleidako eta Bizkaiko gobernadore zibil izendatu zuten, 1870eko irailaren 1ean. Kargu hori betetzen zuen, baina, Jaurerriko bi diputatu nagusien defekzioagatik, tartean sartu zituzten altxamendu karlistarekin batera, bitarteko foru aldundi bat izendatu zuen, zegoena alde batera utzita. 1871ko otsailean Bizkaiko gobernadore zibil kargua utzi eta Sevillako gobernu zibila hartu zuen urte bereko apirilean. Demokrata eta errepublikar federalekin aurrez aurre, alderdi horietako udaletxeren bat desegin zuen, hala nola Alcalá de Guadaírakoa, eta azkenik diputazio probintziala bera. Eskuin karlista eta hedabide aurrerakoiak oso kritiko agertu ziren hauteskunde-prozesuetan izandako esku-hartzearekin, eta, iruzurra leporatuta, 1872ko apirilean abokatu aurrerakoien batzorde batek Auzitegi Gorenean salatu zuen. Ekainean kargugabetu zuten, eta egun batzuetarako *Gaceta de Madrid* zuzendu zuen batzordean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Australiako Motoziklismo Sari Nagusia

'''''', , Munduko Motoziklismo Txapelketaren Australiako sari nagusia da, Nazioarteko Motoziklismo Federazioak antolatua.

1989an sortua izan zen eta gaur egun Phillip Island zirkuituan burutzen da.

## Ikus, gainera 
* Zerrenda:MotoGPko Sari Nagusiak

## Kanpo estekak
Argentinako Motoziklismo Sari Nagusia

''''*,  edo *Gran Premio de la República Argentina'', Munduko Motoziklismo Txapelketaren Argentinako sari nagusia da, Nazioarteko Motoziklismo Federazioak antolatua.

1961ean sortua izan zen eta gaur egun Termas de Río Hondo autodromoan burutzen da.

## Ikus gainera 
* Zerrenda:MotoGPko Sari Nagusiak
Austriako Motoziklismo Sari Nagusia

'''''',  eta , Munduko Motoziklismo Txapelketaren Austriako sari nagusia da, Nazioarteko Motoziklismo Federazioak antolatua.

1971n sortua izan zen eta gaur egun Red Bull Ring zirkuituan burutzen da.

## Ikus gainera 
* Zerrenda:MotoGPko Sari Nagusiak
Emilie Holmberg

**Emilie Augusta Kristina Hammarskjöld** jaiotzaz **Holmberg** (Stockholm, Suedia, 1821eko maiatzaren 6a - Charleston, Hego Carolina, Ameriketako Estatu Batuak, 1854ko martxoaren 26a) suediar musikari eta musikagilea izan zen. Kontzertu-abeslari, piano-jotzaile eta musika-irakasle jardun zuen. Suediako Musikaren Errege Akademiako kide izan zen.Baliteke, JennyLind-en  aurretik, Estatu Batuetan bira egin zuen Suediako lehen emakume artista izatea. Suedian, oro har, **Emilie Holmberg** izenez bakarrik ezagutzen da, ezkondu eta gutxira herrialdea utzi baitzuen.

## Bizitza 
Emilie Holmberg Stockholm-en jaio zen, Suedian, Carl Christian Holmberg merkatariaren eta Aurora Emelie Hellgren-en alaba. Bere gurasoak 1823an dibortziatu ziren, eta bere amaren laguntza izan zuen, bere liburutegia sortu eta kudeatzen zuen negozio-emakume arrakastatsuarena.

### Hezkuntza 
Hasieran, amak musikarekiko bere interesa nabaritu zuen, eta musika-hezkuntza ematea ziurtatu zuen.

Amak Eduard Brendler konpositorearen eta haren emazte Ulrica (Bouck) Brendler-en (1803-1841) ardurapean utzi zuen. Erik Drake (1788-1870) musikagile eta musika-irakaslearen musika-eskolak hartu zituen, baita Johan Peter Cronhamn (1803-1875) konpositore eta organistaren kantu-eskolak ere.

### Ibilbide goiztiarra Suedian 
Nerabezaroan, Emilie-k abesti ugari idatziak zituen jada, eta, Amerikara joan aurretik, bost abesti-liburu argitaratu zituen konpositore gisa.1836an, hamabost urte zituela, bere lehen konposizioak argitaratu zituen. Bere konposizioak idatzi zituen, baina beste autore suediar batzuek idatzitako abestietarako musika ere sortu zuen, hala nola Euphrosyne, Böttiger, Dahlgren, Atterbom, Franzén, Mellin eta Runeberg.Bere konposizio askok arrakasta handia izan zuten bere bizitzan zehar.

1843an, ikasketa-bidaia bat egin zuen Parisera, Julia Nyberg poetaren konpainian Abeslari eta pianista gisa lortutako arrakastari esker, hurrengo urteetan Ipar Amerikako hiri handietan zehar bira egin zuen. Estilo erromantikoan egiten dira, melodia asmatzaileekin eta biraketa harrigarriekin. 
Bere konposizio ezagunenak hauek dira:

* »Hök och Dufva» (Dahlgrenek idatzia, Emilie Holmbergen musikarekin)
* »Göken gal i lunden» (Dahlgrenek idatzia, Emilie Holmbergen musikarekin)
* »Ur stormarna ser jag en aflägsen hamn» (Böttigerrek idatzia, Emilie Holmbergen musikarekin)
* »Sof, oroliga hjärta, sof» (Runebergek idatzia, Emilie Holmbergen musikarekin)
* »Till skogs en liten fågel flög» (Atterbom-ek idatzia, Emilie Holmberg-en musikarekin)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karnali zubia

**Karnali zubia** () Nepalen dagoen tirante-zubi bat da, Karnali ibaia izeharkatzen duena. Nepalgo tirante-zubien artean bigarren luzeena da.

Katmandu hiriburutik 500 kilometro mendebaldera dago. Hurbilen dagoen hiria Chisapani da.

## Historia 
Herrialde guztia mendebaldetik ekialdera zeharkatze duen Mahendra errepideak Karnali ibaia zeharkatzeko eraiki zen. Nepalen, Estatu Batuen eta Japoniaren arteko elkarlana izan zen. AEB-tako Steinman, Boynton, Gronquist & Birdsall konpainiak diseinatu zuen, Japoniako Kawasaki konpainiak eraiki zuen eta Munduko Bankuak finantziatu zuen.

Sei urteko lanen ondoren Girija Prasad Koirala presidenteak inauguratu zuen 1994. urtean.

## Egitura 
Dorre bakarreko tirante-zubi asimetrikoa da. Guztira 500 metrotako luzera du, zutabetik alde batera 325 metro eta beste aldera 175 m. Dorreak 120 metrotako altuera du eta kableak altzairuzkoak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
American Made (filma)

***American Made***, , 2017ko Doug Liman estatubatuarrak zuzendutako ekintza eta komedia film bat da. Tom Cruise, Domhnall Gleeson, Sarah Wright, Alejandro Edda, Mauricio Mejía, Caleb Landry Jones eta Jesse Plemons aktoreek antzeztu zuten.

Istorioa Barry Seal TWAko estatubatuar pilotu ohia eta 1980ko hamarkadako Medellingo kartelaren droga-trafikatzailearen bizitzan oinarritua dago.

## Argumentua 
1978, Barry Seal (Tom Cruise), TWAko hegazkin pilotua, CIAk erreklutatua izan eta Jorge Ochoa eta Pablo Escobar kolonbiar droga-trafikatzaileak eta Medellingo kartelarentzat Ertamerika eta AEBen artean kokaina garraiatuko du, horrek 1980ko hamarkadako gertaera garrantzitsuetan parte hartzera ekarriko dio, tartean Iran-Contra afera.

## Aktoreak 
* Tom Cruise: Barry Seal
* Domhnall Gleeson: Monty 'Schafer'
* Sarah Wright: Lucy Seal
* Jesse Plemons: Downing sheriffa
* Caleb Landry Jones: JB
* Lola Kirke: Judy Downing
* Jayma Mays: Dana Sibota
* Alejandro Edda: Jorge Ochoa
* Benito Martinez: James Rangel
* E. Roger Mitchell: Craig McCall agentea
* Jed Rees: Louis Finkle
* Frank Licari: ATFko 1. ofiziala
* Justice Leak: Winter, DEAko agentea
* Fredy Yate: Carlos Lehder
* Mauricio Mejía: Pablo Escobar
* Connor Trinneer: George W. Bush
* Alberto Ospino: Manuel Antonio Noriega

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Abrisham zubia

**Abrisham zubia** (, *Pol-e Abrišam*) Teheranen dagoen tirante-zubi bat da, Iranen. Izenak "Zetazko zubia" esan nahi du. 

Oinezkoentzako zubia da. Hiriaren iparraldeko Ab-o-Atash eta Nowruz parkeak lotzen ditu.

## Historia 
Liuzhou OVM enpresa txinatarrak diseinatu zuen eta Irango kontratatzaileekin elkarlanean eraiki zuen. Altzairuz eta hormigoi armatuz eraiki zen. 

Zubiaren hesian eta zoruan argiztapena ezarri zuten.

## Iruditegia 

Irudi:Silk Bridge in Tehran.jpg
Irudi:پل زیبای مجموعه آب و آتش روی اتوبان همت - panoramio.jpg
Irudi:Abrisham Bridge.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanadako Motoziklismo Sari Nagusia

'''''',  eta , Munduko Motoziklismo Txapelketaren Kanadako sari nagusia izan zen, Nazioarteko Motoziklismo Federazioak antolatua.

1967an Mosport zirkuituan burutu zen.

## Ikus gainera 
* Zerrenda:MotoGPko Sari Nagusiak
Britainia Handiko Motoziklismo Sari Nagusia

'''''', , Munduko Motoziklismo Txapelketaren Britainiako Handiko sari nagusia da, Nazioarteko Motoziklismo Federazioak antolatua.

1977an sortu zen eta Silverstoneko zirkuituan burutzen da.

## Ikus gainera 
* Zerrenda:MotoGPko Sari Nagusiak
Lucía Álvarez Castellón

**Lucía Álvarez Castellón** (Santa Clara, 1909 – Miami, 2000) kubatar eskultore, marrazkilari, margolari eta arte irakaslea izan zen. Mugimendu abstrakzionistaren aitzindarietako bat izan zen Kuban. Bere eskultura lanean harria, zeramika, egurra, burdina, brontzea eta haitzurdina erabili zituen, «uhin-erritmoek ezaugarritutako gorputz-enborrak eta oinarrizko formak» sortuz.

## Lanak 
* *Hileta-martxa* (igeltsua, 1936).
* *Nerabezaroa* (harria, 1936).
* *Gorputz-enborra* (igeltsua, 1940).
* *Gorputz-enborra* (harria, 1945).
* *Emakumearen burua* (haitzurdina, 1946).
* *Beltza* (Mexikoko onizea, 1950).
* *Figura* (harria, 46 x 23 cm, 1950).
* *Mozorroa* (brontzea, 1953).
* *Antillarra*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Burdekin zubia

**Burdekin zubia** () Australia ipar-ekialdeko Queensland estatuan dagoen trenbide zubi bat da. Burdekin ibaia zeharkatzen du Ayr eta Home Hill herrien artean.

## Historia 
1 autopistaren eta trenbidearen parte denez lotura garrantzitsua egiten du Queensland iparraldearen eta hegoaldearen artean. Burdekin zubia eraiki artean ibaiaren uholdeek errepidearen eta trenbidearen zubi zaharrak erabat eteten zituzten.

Harry Lowe, Noel Ullman eta Bill Hansen arkitektoek diseinatu zuten zubia eta 67ko apirilean hasi ziren eraikitzen. 1957ko ekainaren 15an inauguratu zen. 

2010ko urrian Injenieritza Ondare Nazionala izendatu zuten.

2009 eta 2014 artean  griji berriztatze lanak egin ziren.

## Egitura 
Burdekin zubia altzairuz eraiki zen. Guztira 1,103 kilometroko luzera du, zubiak berak 762 metro neurtzen ditu eta gainerakoak zubira iristeko bideak dira. 9 zutabe ditu, 10 zubibegi beraz. Iristeko bideetan beste 22 zubibegi daude.

Trenbidea eta errepidea ditu zubiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ameriketako Motoziklismo Sari Nagusia

'''''', , Munduko Motoziklismo Txapelketaren AEBetako sari nagusia da, Nazioarteko Motoziklismo Federazioak antolatua.

2013an sortua izan zen eta gaur egun Ameriketako zirkuituan burutzen da.

## Ikus gainera 
* Zerrenda:MotoGPko Sari Nagusiak
María Dámasa Jova Baró

**María Dámasa Jova Baró** (Ranchuelo, 1890eko abenduaren 11 – Santa Clara, 1940ko otsailaren 11) kubatar idazle, irakasle eta feminista izan zen.

## Bizitza 
María del Socorro Baró eta Feliciano Jovaren alaba izan zen. Bi urte baino gutxiago zituela, aita hil zitzaion, eta Jova Baró Cienfuegosera lekualdatu zen amarekin. Hiri horretan maistra moduan trebatu zen.

Inprimatzeko makina bat eduki zuen lehen emakume afro-kubatarra izan zen; 1929ko urtarrilean hasi zen *Ninfas* haurrentzako aldizkaria argitaratzen. *La Hora Teatral Ninfas* haurrentzako irratsaioa ere ekoitzi zuen eta haurrentzako literatura eta arte elkarte bat sortu zuen. *Umbrales: Revista Literaria Artística* literatura- eta kritika-aldizkariaren sortzaile eta erredaktore-burua ere izan zen 1934tik 1937ra. 1925ean *Arpegios íntimos* poesia bilduma kaleratu zuen. Probintziako Emakumeen Klubean parte hartu zuen eta emakume afro-kubatarren bazterketaren inguruko kezkak adierazi zituen 1939an Habanako Emakumeen Kongresu Nazionalean.

1939an, Alderdi Demokratiko Nazionalarekin bat egin zuen eta batzar nazionalerako hautatu zuten; hala ere, probintziako hauteskunde-batzordeak baztertu egin zuen bere hautagaitza. 49 urte zituela hil zen Santa Claran. Hiriko lehen hezkuntzako eskola batek bere izena darama.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ernst Wetter

**Ernst Wetter** (Winterthur, 1877ko abuztuaren 27a – Zürich, 1963ko abuztuaren 10a) suitzar politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1941ean.

Züricheko Unibertsitatean irakasle ikasketak amaitu ondoren, Ekonomia Politikoko ikasketak egin zituen 1911tik 1914ra, eta, doktoratu ondoren, unibertsitateko irakasle izan zen.

Alderdi Erradikal Demokratikoko kide izan zen, eta Suitzako Merkataritza eta Industria Batasuneko kide eta presidenteorde gisa eragina izan zuen gerren arteko ekonomia- eta finantza-politikan. 1926tik 1934ra Züricheko Kontseilu Handiko kide izan zen, eta 1929tik 1938ra Suitzako Kontseilu Nazionaleko kide.

Suitzako Kontseilu Federaleko kide izan zen 1939tik 1943ra, eta Finantza eta Aduana saila zuzendu zuen. Defentsa nazionalerako gastuen gehikuntza kudeatu behar izan zuen Bigarren Mundu Gerraren testuinguruan.

Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1941ean.
Neels Gap

**Neels Gap**, **Frogtown Gap**, **Frogtown Pass**, **Neel Gap** eta **Walasi-yi**, AEBeta Blue Ridge mendietan dagoen uren banalerro bat da, Georgia estatuan.

Dahlonega udalerritik 23,3 kilometro ipar-ekialdera dago, Union eta Lumpkin konderriaren artean.

## Apalatxeetako bidezidorra 
Bertan, Apalatxeetako bidezidorra egiten ari diren ibiltarientzat  nahiz inguruko mendietan dabiltzan mendizaleentzako Walasi-Yi aterpea dago.
Elaia Gogenola Krajak

**Elaia Gogenola Krajak** (Berriatua, Bizkaia, 2007ko urriaren 25a) zestalaria da. Elaia eta Frida Watkins, 2025eko maiatzean Iron Cupeko txapeldunak izan ziren. 2025eko ekain hasieran Euskal Selekzioaren nazioarteko lehenengo txapelketan parte hartu zuen; Zesta-Puntako Nazioen Liga hartan txapeldunorde geratu zen Maia Goikotxearekin jokatuta.
[thumb|300x300px|Zesta-puntako euskal selekzioa ([Zesta-Puntako Nazioen Liga|Nazioen Liga, Gernika-Lumo, 2025). Aritz Erkiaga, Imanol Lopez, Eñaut Urreisti, Unai Lekerika, Elaia Gojenola (Berriatua Zesta Puntakoa), Helena Barrenetxea (DUJA Durango Jai Alai taldekoa), Maia Goikoetxea eta Maialen Aldazabal.]]
 2025-06-04]]
2025ean txapeldun izan zen Imanol Lopezekin Zesta-Puntako Nazioen Ligan. Gernikako txapelketa hartan lehen aldiz partu hartu zuen Euskal Selekzioak Nazioarteko Euskal Pilota Federazioak antolatutako txapelketa batean.

## Bizitza 
Gaztetan hasi zen zesta puntan jokatzen, lehengusina Maialen Aldazabalekin batera. Federatu baino lehen, eskoletako txapelketetan parte hartu zuen. Ameriketako Estatu Batuetan jokatzea du amets. 

### Zesta ibilbidea 
2023an Euskotren Winter Seriesko lehen edizioan Erika Mugartegi eta Arai Lejardi izan ziren txapeldunak. 2024an, Euskotren Winter Seriesko bigarren edizioan egin zuen debuta, lesionatutako Eneritz Lizardi ordezkatuta. Finala jokatu zuen, Helena Barrenetxea durangarraren eta Arai Lejardi markina-xemeindarraren aurka eta azpitxapeldun gelditu zen.

2025eko maiatzean Iron Cupeko txapelduna izan zen Frida Watkins ondoan bikotelagun zuela, Iharten eta Maialenen aurka galtzen hasi ziren partidari buelta eman ostean.

#### Euskal Selekzioa 
2025eko ekainaren 1etik 6ra Ligan debutatu zuen, Euskal Selekzioaren nazioarteko lehenengo txapelketan DUJA Durango Jai Alai taldeko Helena Barrenetxea, eta Berriatua Zesta Puntako Maialen Aldazabal Aldazabal eta Maia Goikoetxea Bilbao taldekideekin batera. Lehiakideak Euskadi, Frantzia, Espainia, Mexiko, Ameriketako Estatu Batuak eta Filipinak izan ziren.

Elaia Gogenola Krajak eta Maia Goikoetxea Bilbao berriatuar bikoteak Euskal Selekzioaren debuta egin zuen eta 25 minutu behar izan zituen Euskal Pilotako Nazioen Ligako lehen garaipena lortzeko, 15-3 eta 15-2 emaitzarekin. Aurkariak Frantzia ordezkatzen zuten Oihana Sorozabal eta Xana Gonzalez izan ziren. Hurrengo aurkarien lehian galdu egin zuten. Une horretan Munduko txapeldunak ziren eta Espainia ordezkatzen zuten Erika Mugartegi eta Arai Lejardi markinarrak izan ziren garaileak. Espainiaren aurkako lehen duelu ofizialean, errespetuz eta normaltasunez jokatu zen Nazioen Ligan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Ameriketako Estatu Batuetan jokatzea da neure ametsa Emakumeak Jokoan 01x09: Elaia Gogenola, zestalaria. Bizkaia irratia. 2025.03.05
Teina Teiti

**Teina Teiti** (1983ko apirilaren 2a) atleta da. Cook uharteak ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2025eko Nafarroako Itzulia

**2025eko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko LXII. ekitaldia izan zen. Lau etapaz osaturik, Kasedan hasi eta Abodiko eski-estazioan amaitu zen, 580 kilometroko ibilbidea zuelarik. Aurreneko urteetan bezala, Laboral Kutxak eta Nafarroako Gobernuak babestu zuten ekitaldi hau.

Garailea Finisher taldeko Unai Ramos nafarra izan zen, sailkapen orokorrean gailentzeaz gain, bi etapa garaipen lortu zituelarik.

## Taldeak 
## Etapak  
## Sailkapenak 
### Sailkapen orkorra 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erin Tierney

**Erin Tierney** (Rarotonga, Cook uharteak, 1970eko ekainaren 29a) atleta da; abiadura lasterketan aritzen da. Cook uharteen ordezkari gisa Olinpiar Jokoetan aritu den lehen emakumezko kirolaria izan zen, herrialde hori ordezkatu baitzuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan, 100 metroko eta 200 metroko lasterketetan. Bi probetan, 8. bukatu zuen lehen kanporaketan; horrenbestez, ez zen sailkatu hurrengo kanporaketarako. Cook uharteen ordezkari izan zen 1990eko Commonwealtheko Jokoetan ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak