open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eyre Square

**Eyre Square** (irlanderaz *An Fhaiche Mhór*, ofizialki *John F. Kennedy Memorial Park* izena ere badarama) Irlandako Galwayko konderrian dagoen Galway hiri barneko parke publikoa eta plaza da. Parkea hiriaren erdigunean dago, dendes beteriko Williams Street eta Shop Street kaleen aldamenean.

## Ezaugarriak 
Parkea laukizuzena da, Galway hiriko erdiguneko trafiko gehien duten kaleek inguratzen dute, halere 2006 urtetik aurrera bere eskuinaldeko eremua soilik oinezkoentzat da. Bere erdigunean burdinezko eskultura batez apainduriko iturri bat dago. Bestalde, jaiotzez hiri honetakoa zen Pádraic Ó Conaire irlanderazko idazlearen estatua bat ere badago.

thumb|700px|erdian|Galway hiriko Eyre Square parkearen ikuspegi panoramikoa.

## Historia 
1965an parkeak *John F. Kennedy Memorial Park* izena hartu zuen, irlandar jatorriko John F. Kennedy estatubatuarrak bere erailketa baino ez askoz ere lehenagotik hiri hau bisitatu eta bertan jendaurreko hitzaldia eskaini baitzuen.

2004ean parke edo plaza honen eraberritze lanei ekin zitzaion, azkenik 2006ko apirilaren 13an berriz ireki zelarik.

## Iruditegia 

Irudi:The Tribes of Galway, Eyre Square.jpg|Galway hiriko *tribuen* banderak
Irudi:Fountain Galway 01.jpg|Iturria
Irudi:Fountain Galway 02.jpg|Iturria
Irudi:Galway cannons.jpg|Kanoiak

## Kanpo estekak 
* Eyre Square merkatalgunea 
* Eyre Squareko argazkiak
Soweto

**Soweto** (ingelesezko ***So**uth **We**st **To**wnships* hitzen laburdura, ,  edo  ahoskatua; "Hego Mendebaldeko Auzuneak") Hegoafrikako township bat da, Johannesburgetik 15 kilometro hego-mendebaldera dagoena, Gauteng probintzian. Aparteko herri gisa sortu bazen ere, egun Johannesburgeko parte da. 

Apartheidaren aurkako borrokaren sinboloetako bat izan zen, 1976ko ekainaren 16an mundu osoan ezagun egin zena, Sowetoko altxaldia gertatu zelarik. 

## Historia 
Soweto 1930eko hamarkadan sortu zuen Hegoafrikako Gobernuak, Johannesburg hirian bizi ziren herritar beltzak zurientzat erreserbatu nahi zuen hirigunetik kanporatzeko. Beltzengandik erabat bereizirik nahi zuten zuriek, baina haien eskulana ezinbestekoa zuten ekonomiari eusteko; Hego Mendebaldeko Auzuneak konponbidea zekarkien bi nahi kontraesankorrei. 

63 kilometro koadroko eremuan, *poxpolo kutxa* izeneko etxeetan, bi milioi biztanle izateraino handitu zen Soweto hurrengo hamarkadetan. Beltzek ez zuten eskubiderik lurren jabe izateko, eta "bisitari" estatutua zuten. Hirigunetik kanporaturikoez gain, landatik eta inguruko herrialdeetatik joandako jendearen arragoa bihurtu zen. Leinuen gizarte antolakuntza hautsita, hiri kultura aberats eta bizia zuen 1970eko hamarkadan.

1976ko ekainaren 16an, auzuneko gertakaririk larriena jazo zen: Sowetoko altxaldia. Poliziak tiroka sakabanatu zuen eskolako ikasleen manifestazio bat. Hildakoak gutxienez 176 izan ziren, eta zaurituak ehunka.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arbelaitz Mitxelena, Lander *Soweton barrena*, argia.eus
Diaporama

**Diaporama** argazki eta audioak uztartuz egiten den muntaia da. Frantzian sortu zuten terminoa 1950eko hamarkadan. Teknologia berriek Internet bidezko diaporamen sorrera ekarri dute.

## Ikus, gainera 
* Aurkezpen (informazioa azaltzeko era)

## Kanpo estekak 
* Argia.com-en diaporamak euskaraz
Canal Nou Dos

**Canal Nou Dos** Valentziako Erkidegoko Radiotelevisió Valenciana korporazio publikoaren bigarren kate nagusia izan zen. Katea 1997ko urriaren 9an jaio zen *Notícies 9* izenarekin. Izena *Punt 2*-ra aldatzean etapa berri bat hasi zen. Ordura arteko programazio osoa aldatu zuten, kirol, kultur eta entretenimenduzko saioak erantsiz. 2013ko uztailaren 5ean emisioa eten zuen.

Telebista kate hau valentziera hutsean emititzen zen, bere katekide Canal Nou ez bezala, gaztelania eta valentzieraz emititzen zuena biena artean txandatuz.

## Ikus, gainera 
* Canal Nou

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Canal Nou 24

**Canal Nou 24** (*Canal Nou Vint-i-quatre*) Valentziako Erkidegoko Radiotelevisió Valenciana korporazio publikoaren telebista kateetako bat izan zen. Katea 2009ko udaberrian jarri zen martxan eta 2013ko azaroan emititzeari utzi zion.

Kateak nagusiki albisteak emititzen zituen. Ordu erdiro albistegi bat botatzen zen, baina batzuetan elkarrizketak edo bestelako informazio-programak emititzen ziren.

## Ikus, gainera 
* Canal Nou
* Canal Nou Dos

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Mac Maharaj

'*Sathyandranath Ragunanan *Mac* Maharaj*' (Newcastle, Kwa-Zulu Natal, Hegoafrika, 1935eko apirilaren 22a) ANCko hegoafrikar politikaria da, indiar jatorrikoa.

Apartheidaren aurkako borrokan ekintzailea izana, Nelson Mandelarekin harreman estua izatera heldu zen Robben Uharteko kartzelan. Bertan 12 urtez egon zen atxilo. Lehenago 60 egunez torturatu zuten. Ondoren klandestinitatean urteak egin zituen eta bere ardura izan zen erbestean zegoen ANCko buruzagitza Hegoafrikako ekintzaileekin harremanetan jarriko zuen Vula Operazioa asmatzea.

Nelson Mandelaren gobernuko garraio ministro izan zen eta 1999. urtean utzi zuen. Egun Hegoafrikako gobernuarentzat egiten du lan aholkulari gisa.

## Ikus gainera 
* ANC
* Apartheid
* Nelson Mandela

## Kanpo erreferentziak 
* Mac Maharaj: "Askatasuna ez da zapalduarentzat bakarrik, zapaltzailearentzat ere bada" elkarrizketa irakurri Argian.
Brian Currin

**Brian Currin** (1950eko irailaren 20a - ) apartheidaren aurka borroka egin zuen abokatu zuri hegoafrikarra da. Bere herriko Bakearen eta Berradiskidetzearen Komisioaren sorreran parte hartu zuen.

Nazioarteko gatazka zenbait konpontzeko bitartekari gisa lan egiten du, eta egun Euskal Herrian ere ari da.

## Biografia 
1977tik 1987ra abokatu lanean jardun zuen Pretorian, batez ere lanaren eremuan nahiz eskubide zibil eta giza eskubideenean. 1987an Giza Eskubideen Aldeko Abokatuen Elkargo Nazionala sortu zuen eta zortzi urtez bere presidentea izan zen. Azken urteetan gatazketako bitartekaritzan eta transformazio instituzionalean aritu da eta bulegoa Johannesburgon du.

1994an Nelson Mandela Hegoafrikako presidenteak kartzelen gaineko batzorde baten ardura hartzeko eta horren ondorioz Bakearen eta Berradiskidetzearen Komisioaren sorreran lan egiteko eskatu zion.

### Beste gatazka batzuetan 
Sri Lanka, Ruanda eta Ekialde Hurbilean lan egin izan du, leku horietan bizi dituzten gatazkak konpondu nahian.

Ipar Irlandan Sententzien Berrikuspenen Batzordeko buruetakoa izan da. 2000n Port an Dúnáin (Portadown) hirian urtero eztabaida sutsua sortzen duten ibilaldien gaineko bitartekari neutrala bilakatu zen; Orangeko Ordenak Garbhachaidh (en Garvaghy) gehienbat errepublikarra den auzotik pasatu nahi izateak sortzen duen gatazka gordina izaten da. 2001eko abenduan bere lana utzi zuen, hiriko orangezaleek batzordean parte hartzeari uko egin ziotenean.

### Euskal Herrian 
Irlandako mugimendu errepublikarrarekin izan dituen harremanek erraztuta Euskal Herrian bizi den gatazkari irtenbide demokratikoak bilatzeko lanetan inplikatu da azken denboretan. 2010eko martxoan Bruselako Adierazpena aurkeztu zuen lagun talde handi eta esanguratsuaren izenean; nazioartean oso ezagunak diren 21 lagunek (haien artean lau Bakearen Nobel Saridun: Frederik de Klerk, Desmond Tutu, John Hume eta Mary Robinson) ETAri su-eten iraunkorra eta egiaztatzeko modukoa eskatzen zioten eta Espainiako Gobernuari tamainako erantzuna.

Horren ostean ere eragile garrantzitsu askorekin bildu da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nelson Mandela
* Silvia Casale

## Kanpo loturak 
*  Brian Currin: "Euskal Herrira bakea ekartzen laguntzen badut, nazioarteari diogun zorraren zati bat kitatuko dut" elkarrizketa irakurri Argian.
*  Brian Currinen soslaia *South Africa History Archive* delakoan.
Hardy-Weinberg-en legea

[thumb|250px|Hardy-Weinberg-en legea bi [aleloekin: ardatz horizontalean *p* eta *q*-ren frekuentziak agertzen dira, ardatz bertikalean genotipoen frekuentziak eta hiru genotipoak glifo desberdinekin azaltzen dira]]

Populazioen genetikan, **Hardy-Weinberg-en legeak** (**Hardy-Weinberg oreka legea** ere deitua) geneen eta genotipoen frekuentziak populazio batean egonkor mantentzen direla belaunaldiz belaunaldi adierazten du, eragin bereziak egon ezean. Hots, populazioen oreka genetikoa iraunkorra dela, eta mendeliar-herentziak, berez, ez ditu aldaketa ebolutiboak sortzen. G.H. Hardy britainiar matematikariak eta Wilhen Weinberg fisikari alemaniarrak asmatu zuten beren izena daraman legea, 1908. urtean.

Legea bete dadin populazioan ez dira eragin bereziak egon behar. Esaterako, mutaziorik ez da gertatu behar, hautespen naturalak ez du jardun behar, migraziorik eta jito genetikorik gabeko populazioa izan behar du, gurutzaketa guztiak ausazkoak izan behar dira, etab. Hori, jakina, ez da naturan gertatzen, populazio batek aipatutako eraginak etengabe jasotzen baitu. Hardy-Weinberg-en legea, beraz, populazio teorikoetan bakarrik betetzen da. Populazioen oreka genetikoa apurtzen duten fenomenoak etengabe gertatzen direnez, haien gene-kopurua eta frekuentziak aldatuz doaz, eta ondorioz populazioek eboluzionatu egiten dute.

## Oinarria 
Demagun populazio batean karaktere edo ezaugarri batentzat bi alelo besterik ez daudela locus batean: *A* eta *a*, beraien frekuentziak (hurrenez hurren) *p* eta *q* izanik. Bi ekuazio hauek egongo dira:

* lehenengo ekuazioa: *p* + *q* = 1

* bigarren ekuazioa: *p*2 + 2*pq* + *q*2 = 1

Hardy-Weinberg-en legearen arabera homozigoto gainartzailearen (*AA*) frekuentzia *p*2 da, heterozigotoarena (*Aa*) 2*pq* eta homozigoto azpirakorrarena (*aa*) *q*2 :

* f(\mathbf{AA}) = p^2\,
* f(\mathbf{Aa}) = 2pq\,
* f(\mathbf{aa}) = q^2\,

Bi heterozigotoen (Aa) gurutzaketa egiten badugu, alelo bakoitzaren frekuentzia jarriz, Hardy-Weinberg-en legeak iragartzen dituen frekuentzia genetikoak agertzen dira:

## Adibidea 
Demagun populazio batean frekuentzia genotipiko hauek daudela:

* *AA* = %4
* *Aa* = %32
* *aa* = %64

Aleloen frekuentziak honako hauek izango dira:

* f(*AA*) = *p*2
f(*A*) = *p*2-ren erro karratua, hots, 0,04-ren erro karratua, hots, 0,2 (%20)

* f(*aa*) = *q*2
f(*a*) = *q*2-ren erro karratua, hots, 0,64-ren erro karratua, hots, 0,8 (%80)

Gurasoen gametoak eta haien frekuentziak ondorengo taulan agertzen dira:

Alegia, ondorengo belaunaldian aurreko belaunaldiaren frekuentzia berdinak agertzen dira: 0,04 (***AA***), 0,32 (***Aa***) eta 0,64 (***aa***). Genotipoen frekuentziak egonkor mantentzen dira.

## Bi alelo baino gehiago daudenean 
Demagun hirugarren alelo bat dagoela populazioan (*r*). Bi aleloen kasuan formula (p+q)^2 bada, hiru aleloen kasuan polinomioa honako hau izanen da: (p+q+r)^2.

Orokorrean, *n* aleloak daudenean (**A**1, ... **A***n*) frekuentziak p_1 eta p_n-ren artean egonen dira:

:(p_1 + \cdots  + p_n)^2

Homozigotoen frekuentziak hauek izanik:

:f(A_i A_i) = p_i^2

Eta heterozigotorenak:

:f(A_i A_j) = 2p_ip_j

## Kanpo estekak
Frantziako errugbi txapelketako 2010-2011 denboraldia

**Frantziako txapelketa** edo **Top 14** da Frantzia mailan errugbian egiten den kluben arteko lehiaketa nagusia.

## Parte hartzaileak 
14 talde dira, tartean 2 Euskal Herrikoak

## Sailkatze fasea 
**Sailkapena 26. jardunaldiaren ondotik**
*5 puntu galduta zigor ekonomikoarengatik

## Euskal derbyak 
Bi euskal taldeen arteko derbyak denboraldiko partidu garrantzitsuenetarikoak dira beti.

## Fase finala 
Sailkapen faseko lehen 6 taldeen artean erabakitzen da titulua.

## Kanpo estekak
Margarita Telleria

**Margarita Telleria Gurrutxaga** (Gabiria, 1905eko ekainaren 29a - Beasain, 2009ko uztailaren 2a) luzaroenik bizi izan diren euskal herritarretako bat da, 104 urte eta hiru egun zituela hil baitzen.

Gabirian jaio arren, urte askoan Beasainen bizi izan zenez, «Beasaingo amona» deitu zioten *Diario Vasco* egunkarian, hil zenean.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko pertsonarik zaharrenen zerrenda

## Erreferentziak
Eusko Legebiltzarreko mahaiburu

[thumb|250px|[Eusko Legebiltzarra, mahaiaren erdian, mahaiburua]]
**Eusko Legebiltzarreko mahaiburu** edo **lehendakaria** erakundeko presidentea da. Egungo mahaiburua Bakartxo Tejeria jeltzalea da.

## Hautaketa 
1979ko Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutuaren 27.1 artikuluak Eusko Legebiltzarrak bere mahaia, tartean mahaiburu, hautatutuko zuela dio:

Baldintza bakarra legebiltzarkidea izatea da.

Eusko Legebiltzarraren Erregelamenduaren 30. artikuluak hautaketa-sistema zehazten du:

## Eginkizunak 
Eusko Legebiltzarraren Erregelamenduaren 36. artikuluak bere eginkizunak azaltzen ditu:

a 1986ko irailaren 21ean talde mistora igaro zen EAJko beste 10 legebiltzarkiderekin batera, Eusko Alkartasunako kide izanik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chuza!

**Chuza!** albisteak promozionatzeko galizierazko gizarte-sare bat izan zen. 2006ko otsailaren 20tik 2010eko uztailaren 25era izan zen funtzionamenduan.

## Historia 
Berto Yáñez izan zen bere sortzailea, Menéameren softwaretik abiatuz.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zabaldu.com

## Kanpo estekak 
*  Chuza!ren webgunea
Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Saila

**Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Saila** (gaztelaniaz ere *Departamento de Educación, Política Lingüística y Cultura*), Euskal Autonomia Erkidegoko hezkuntza arloaz, unibertsitateez, ikerketaz, hizkuntza politikaz eta kulturaz arduratzen den Eusko Jaurlaritzaren saila da. 1978 urtean sortu zen, orduko Eusko Kontseilu Nagusia martxan zela.

2012an sortu zen Hezkuntza eta Kultura Sailak batu zirenean. Egungo Sailburua Cristina Uriarte independentea da.

## Antolaketa 
* **Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Saila**
** Sailburuaren Kabineteko Zuzendaritza
** **Administrazio eta Zerbitzuen Sailburuordetza**
*** Administrazio eta Dirubideen Zuzendaritza
*** Langileriaren Kudeaketa Zuzendaritza
*** Baliabide Materialen Zuzendaritza
*** Azterlan eta Araubide Juridikoaren Zuzendaritza
** **Hezkuntza Sailburuordetza**
*** Hezkuntza Berriztatzeko Zuzendaritza
*** Ikastetxeen Zuzendaritza
** **Lanbide Heziketako eta Etengabeko Ikaskuntzako Sailburuordetza**
*** Lanbide Heziketako Zuzendaritza
*** Etengabeko Ikaskuntzako Zuzendaritza
** **Unibertsitate eta Ikerketa Sailburuordetza**
*** Unibertsitate Zuzendaritza
*** Zientzia Politikarako Zuzendaritza
*** Kabinetearen eta Gizarte Hedabideen Zuzendaritza
*** Zerbitzu Zuzendaritza
** **Kultura, Gazteria eta Kirol Sailburuordetza**
*** Kultura Ondarearen Zuzendaritza
*** Kultura Sustatzeko Zuzendaritza
*** Kirol Zuzendaritza
*** Gazteria Zuzendaritza
** **Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza**
*** Herri Administrazioetan Hizkuntza Normalizatzeko Zuzendaritza
*** Euskara Sustatzeko Zuzendaritza
*** Hizkuntza Ikerketa eta Koordinaziorako Zuzendaritza

### Atxikitutako organoak 
* Etxepare Euskal Institutua
* Euskadiko Artxibo Nazionala
* Euskadiko Eskola Kontseilua
* Euskadiko Orkestra Sinfonikoa
* Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU)
* Euskal Irrati Telebista
* Haurreskolak
* Helduen Alfabetatze eta Berreuskalduntzerako Erakundea
* Koalifikazioaren Euskal Institutua
* Unibertsitateaz kanpoko Irakas-sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundea (ISEI-IVEI)

## Sailburuak 
* 1978-1980: Karlos Santamaria
:*Demokraziaren berrezarpena*
* 1980-1984: Pedro Miguel Etxenike
* 1984-1985: Juan Urrutia
* 1985-1987: Juan Txurruka
* 1987-1991: Jose Ramon Rekalde
* 1991: Inaxio Oliveri
* 1991-1995: Fernando Buesa
* 1995-2001: Inaxio Oliveri
* 2001-2005: Anjeles Iztueta
* 2005-2009: Tontxu Campos
* 2009-2012: Isabel Zelaa
* 2012tik: Cristina Uriarte

## Ordezkaritzak 
Herrizaingo Sailak honako ordezkaritzak ditu Euskal Autonomia Erkidegoko hiru lurraldeetan:
* Bizkaiko Lurralde Ordezkaritza Bilbon.
* Gipuzkoako Lurralde Ordezkaritza Donostian.
* Arabako Lurralde Ordezkaritzan Gasteizen.
* Gazteen Euskal Behatokia Bilbon.

## Kanpo estekak 
*   Sailaren webgune ofiziala
*   Euskal Herriko Unibertsitatearen webgunea
*   EiTBren webgunea
Love Parade

**Love Parade** Alemaniako Berlin hirian 1989an sortu zen dance eta musika elektroniko jaialdia da. Hasieran jende gutxik parte hartu arren, 1990eko hamarkadaren amaieran famatu egin zen eta 1999an milioi eta erdi pertsona inguru aritu ziren dantzan Berlinen.

Berlinez gain, Alemaniako beste hiritan ere antolatu da, Duisburg, Bochum eta Dortmund. Horrez gain, Zurich, Mexiko Hiria, Viena, Tel Aviv eta munduko hiri askotan ere antolatu izan ziren antzeko jaialdiak.

## 2010eko jende pilaketa 
2010eko uztailaren 24an hemeretzi pertsona hil ziren Alemaniako Duisburg hirian Love Parade musika jaialdia ospatzen ari zela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Duisburgeko 2010eko Love Parade-ari buruzko informazioa.
Rosetta proiektua

**Rosetta Proiektua** hizkuntzalari aditu eta jatorrizko hiztunen arteko mundu mailako elkarlana da Rosetta harriaren bertsio garaikidea garatzeko. AEBetako Long Now Fundazioak gidatzen du. Bere helburua ikerketa esanguratsuak egitea eta 1.500 bat hizkuntza hautatuen fitxategien kopiak egitea da. Hizkuntza horietako batzuetan mila hiztun baino gutxiago daude munduan. Munduko hizkuntza batzuk hiltzen ari direla aurreikusten da, kanpoko gobernuen zentralizazioagatik eta globalizazio prozesuengatik, ingelesa eta beste hizkuntza handiek hiztunen artean nagusitzen ari direlako. Asmoa euskarri erabilgarriak sortzea da, hizkuntzalaritza konparatua, ikerketa eta irakaskuntza egiteko. Hizkuntza-lanabes erabilgarriak sortu nahi dira dauden hizkuntzak konparatzeko eta ikertzeko eta agian, etorkizunean, galdutako hizkuntzak berreraikitzeko edo berreskuratzeko.

Proiektua mundu mailako hizkuntza fitxategi erraldoia sortzea da, erabat irekia egiten dizkioten ekarpen guztiei. Jatorrizko Oxford Hiztegi ingelesa sortzeko erabili zen antzeko estrategiaz baliatu nahi dira berrikusketei irekiak egon ahal izateko. Ondorioz, artxibategia beti egongo da jendaurrean ikusgai, sekreturik gabe, eta horretarako hiru euskarri erabiliko dira: interneteko artxibategi erraldoi bat, etengabe artxibo berriak eta berrikusketak onartuz; mikro-grabaketa bat nikel aleaziozko diskoa edo Monelezko diskoa hiru hazbetekoa hau da (7.62 cmkoa) eta 2.000 urteko bizi-itxaropena duena, eta azkenik, erreferentzia liburu monumental bakar bat, euskarri digitalekin-eta.

## Azalpena 
thumb|330px|Munduko populazioaren % 95ek egiten dituzten hizkuntzak (irudian gorriz) mende honetan desagertzeko arrisku handian.
Aurreikusten da katalogatu diren munduko hizkuntzen artean gehienak desagertuko direla mende honetan hautaturiko 1.500 hizkuntzen berri emango da.

Proiektuaren helburu nagusia:
* Sortzea orain arte inoiz sortu den munduko hizkuntzen corpusik handiena, hizkuntzen konparazioa egin ahal izateko eta beste hainbat ikerketetarako. Irakaskuntzarako ere erabilgarri izan liteke corpus hori.
* Garatzea hizkuntzak berreskuratzeko eta berreraikitzeko erabilgarri izango den lanabesa.
* Eskaintzea estetikoki oso erakargarri izango den objektua, objektu horrek munduko giza hizkuntzen dibertsitatearen ikur berria izango litzateke, mantendu nahi den dibertsitatearen ikurra.

Artxibatu nahiko lirateke 1.500 hizkuntzetatik hainbat testu paralelo hautatuko lirateke, testuen erkaketak errazteko, Rosetta Harri hura gogoan.

Proiektua software librearekin garatu nahi da.

Proiektuaren atzetik AEBetako hainbat unibertsitate, fundazio eta liburutegi publiko: Stanford, Yale, Berkeley, AEBetako Kongresuko Liburutegia, eta *the American Summer Institute of Linguistics*.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*  Long Now Fundazioa
*  All Species Foundation, Fundazioaren beste proiektu bat
* **Ahotsak.com**; Euskal Herriko Ahotsak, hizkerak eta ahozko ondarea

## Kanpo estekak 
*  Rosetta Proiektuaren ataria
Zahedan

**Zahedan** (; balutxiz: زایدان) Irango hego-ekialdeko hiria da, Sistan eta Balutxistan probintziaren hiriburua. 2011n 560.725 biztanle zituen

## Geografia 
Iran, Pakistan eta Afganistanen arteko muga hirukoitzatik 41 kilometro hegoaldera dago Zahedan, Teherandik 1.605 kilometrora, 1.352 metroko garaieran.

### Klima 
Zahedanek basamortuko klima beroa dauka, *BWh* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiriko gobernuaren webgunea, zahedaniran.com
Miguel Ángel Moratinos

**Miguel Ángel Moratinos Cuyaubé** (Madril, Espainia, 1951ko ekainaren 8a - ), politikari eta diplomatiko espainiarra da, PSOE alderdiko kidea eta administrazioan hainbat kargu izan dituena. 2004tik 2010eko urrira Kanpo Arazoetarako Ministroa izan zenJosé Luis Rodríguez Zapateroren gobernuan.

Ezkonduta dago eta hiru seme-alaba dauzka.

## Kanpo estekak 
*  Moratinosen biografia Kanpo Arazoetarako Ministerioaren webgunean.
Tibidabo

**Tibidabo** Collserola mendizerrako mendia da, 516,6 metro ditu eta Bartzelonako udalerriaren mendebaldean dago. Collserolako mendirik altuena da. Mendian, izen bereko jolasparkea dago eta Bihotz Sakratuaren tenplua (*Temple Expiatori del Sagrat Cor*).

## Ikus gainera 
* Fabra behatokia

## Kanpo estekak 
*  Tibidabo jolas parkearen webgunea.
British Airways

**British Airways** (NAZE: **BA**, NAGE: **BAW**, eta Callsign: **SPEEDBIRD**) Erresuma Batuko airelinea internazionala da, bere izen ofizila **British Airways plc** da.

1974ko martxoaren 31an sortu zen. 2009an Iberiarekin bat egiteko akordioa sinatu zuten.

## Kanpo estekak 
*  British Airways-en webgunea

[thumb|250px|[Boeing 747-400 hegazkina.]]
Omeiatarren dinastia

**Omeiatarren dinastia** () edo **omeiatarrak** () 661 eta 750 artean Kalifa-herrian eta 756 eta 1031 artean Al-Andaluseko Kordobako Kalifa-herrian agintzen zuen dinastia musulmana izan zen. Garai aurreislamikoan, Umayya ibn Abd Shamsek sortutako tribu Quraysh izan zen. Mahomaren aurkariak izan baziren ere, 632an islamera bihurtu ziren eta hamabi urte geroago, familiakoa zen Uthman hirugarren kalifa ortodoxo bilakatu zen. Lehen Fitnan Muawiyah I.ak garaile atera zen eta bere Kalifa-herria sortu zuten Damaskon.

## Omeiatar agintarien familia-zuhaitza 
erdian

; Iturria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Finnair

**Finnair** (NAZE: **AY**, NAGE: **FIN**, eta Callsign: **SPEEDBIRD**) Finlandiako airelinea internazionala da, bere izen ofizila **Finnair Oyj** da.

1923ko azaroaren 1ean sortu zen.

## Kanpo estekak 
*  Finnair-en webgunea

[thumb|250px|[Airbus A320-200 hegazkina.]]
Radwaniya

**Radwaniya** Bagdadeko auzoa da. Hiriaren erdigunetik hego-mendebaldera dago, hiriko aireportutik gertu. Auzoko biztanleriaren gehiengoa sunia da.

## Atentatuak 
Hainbat atentatu odoltsu jasan ditu Ameriketako Estatu Batuetako ejerzitoak Irak inbaditu eta Saddam Hussein kaleratu zuenetik. 2010eko uztailaren 18an 43 pertsona hil ziren auzoko leku ezberdinetan lehertutako bonbek eraginda.

## Ikus, gainera 
* Bagdad

## Kanpo estekak
Bakardadearen baseliza (Atauri)

**Bakardearen baseliza** Atauri herri arabarran dagoen baseliza erromanikoa da, Arraia-Maeztu izeneko udalerrian.

Bakardadearem Baseliza eraikuntza erromaniko txikia da. Erdi Aroan zuen egituratik abside erdizirkulurra baino ez da mantendu. Baselizaren nabea geroago eraikia izan zen. Absideak XIII. mende hasierako bi leihate dauzka.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko basiliken zerrenda
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Bakardadearen Baseliza, Arraia-Maeztuko udalaren webgunean
* Bisita birtuala
Robben uhartea

**Robben uhartea** (ingelesez: *Robben Island*; afrikaansez: *Robbeneiland*) Hegoafrikako kostaldetik gertu, Lurmutur Hiritik zazpi kilometro iparraldera dagoen uharte bat da. Antzina kartzelatzat erabilia, gaur egun UNESCOren gizateriaren ondare bat da.

Apartheidaren garaian ehunka preso egon ziren han urte askoan, besteak beste Nelson Mandela eta Jacob Zuma. Gaur egun, garai hura gogoratzen duen museoa dago uhartean.

## Ikus, gainera 
* Nelson Mandela

## Kanpo estekak 
*  Robben uharteko museoaren webgunea.
Albert Rivera

**Albert Rivera Díaz** (Bartzelona, Katalunia, 1979ko azaroaren 15a - ), abokatu eta politikari katalana da. *Herritarrak - Herritarron Alderdia* alderdi politikoa sortu zuen Katalunian 2005ean.

Aita katalana eta ama andaluziarra ditu, hamasei urterekin igeriketa lehiaketa bat irabazi zuen; ondoren zuzenbide ikasketak burutu zituen ESADEn, eta amaitutakoan master bat egin zuen.

## Ikus, gainera 
* Ciudadanos (*Herritarrak*)
* Bartzelonar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Albert Riveraren bloga.
Ingurumen arazo

[eskuinera|thumb|[Uraren kutsadura|Ibaien kutsadura **ingurumen arazo** bat da.]]

**Ingurumen arazoak** ingurumenean ondorio negatiboak dituzten arazoak dira, gehienetan giza jarduerek sortuak. Espezieen iraungipena, klima aldaketa, kutsadura eta bestelako arazoak biltzen ditu. Ingurumen arazoen irtenbide gisa kudeaketa egoki eta soluzio teknikoak proposatu ohi dira sistema industralistaren aldetik. Ekologista izeneko mugimendutik, berriz, sistema gainditu eta naturaren arteko harreman harmoniatsu bat da beharrezkoa arazo horiek gainditzeko.

## Ingurumen arazoen zerrenda 
* Baliabideen agortzea
* Klima aldaketa
* Espezieen iraungipena
* Animalien eskubideak
* Kutsadura eta zaborrak
* Baso-soiltzea eta basamortuen zabaltzea.

## Kanpo estekak
Bizizaleak ingurumen dokumentazioko zentroa

[thumb|[Bilboko Yohn jauregiko dokumentazioko zentroaren egoitza.]]
**Bizizaleak ingurumen dokumentazioko zentroa** Euskal Herriko mugimendu ekologistaren artxibo historikoa da. 1989an abiatu zen, Ekologistak Martxan elkarte ekologistako Bizkaiko batzorde batek bultzaturik, eta Bilboko Udalaren laguntza izan du orduz geroztik. Bilboko Yohn jauregian du egoitza, eta ingurumenaren arloko eta garapen orekatuaren arloko gaietan espezializatua dago.

Bere bilduma herritarren eskura jartzeaz gainera, hainbat jarduera antolatzen du, hala nola Ekoeskola ikastaroa: ingurumen arazoei nola aurre egin azaltzeko hitzaldi eta txangoak.

Gaur egun ere, Ekologistak Martxan talde ekologistaren eskutik lan egiten du. Garai batean dokumentazio zentroaren katalogoa Internetez kontsulta zitekeen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ekologistak Martxan.
* Ekologistak Martxan (Euskal Herria).
* Mugimendu ekologista Euskal Herrian.

## Kanpo estekak 
* Bizizaleak ingurumen dokumentazioko zentroaren kokalekua eta harremanetarako datuak, Ekologistak Martxan elkartearen webgunean.
* Bizizaleak ingurumen dokumentazioko zentroaren azalpena, Ekologistak Martxan (Euskal Herria) elkartearen webgunean.
* Bizizaleak ingurumen dokumentazioko zentroaren jarduren orria, Ekologistak Martxan elkartearen webgunean.
* Bilboko Udaleko Ingurumen Sailarekin 2007an izenpetutako hitzarmena.
Boulogne-Billancourt

**Boulogne-Billancourt** Frantziako iparraldean dagoen udalerria da, Île-de-France eskualdean dagoena. Parisko aldirietan dago, hiriburuaren mendebaldean, Paris erdigunetik 8,2 kilometrora. Senako Gainak departamenduko azpiprefektura da.

## Hiri senidetuak 
Hauek dira Boulogne-Billancourtekin senidetutako hirien zerrenda:

## Hezkuntza 
* École supérieure des sciences commerciales d'Angers

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Billancourt (Parisko metroa)
* Boulogne–Jean Jaurès (Parisko metroa)
* Boulogne–Pont de Saint-Cloud (Parisko metroa)
* Marcel Sembat (Parisko metroa)
* Pont de Sèvres (Parisko metroa)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 

ezkerrera|thumb|300px|.
Courbevoie

**Courbevoie** Frantziako iparraldean dagoen udalerria da. Parisko metropoli-eremuan dago, hiriburuaren ipar-mendebaldean. Paris erdigunetik 8,2 kilometrora dago. Europako dentsitate handieneko lekua da.

## Pertsonaia ezagunak 
* Louis de Funès (1914-1983), aktorea.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Apeldoorn

**Apeldoorn** Herbehereetako Gelderland probintzia udalerria da, Amsterdametik hego-ekialdera 40 kilometrora dagoena. Hiria herrialdearen erdigunean kokatzen da.

## Ikus, gainera 
* Herbehereetako hiri nagusien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala

ezkerrera|thumb|300px|Udaletxea.
Arlington (Texas)

**Arlington** Ameriketako Estatu Batuetako Texas estatuko hiria da, Dallas-Fort Worth-Arlington metropolitar gunea osatzen duena. 2007ko erroldaren arabera hiriak 380.000 biztanle inguru zituen, Texasko 7. hiri handiena eta AEBetako 49.a bihurtuz.

## Klima 

## Hiri senidetuak 
Arlington ondorengo hiriarekin senidetuta dago:

* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiriaren webgune ofiziala 

ezkerrera|thumb|300px|*Cowboys* estadioa.
Puente Mayorga

[thumb|300px|**Puente Mayorga** auzoko hondartzatik [Gibraltar eta Algecirasko badiako ikuspegi bikainak daude.]]

**Puente Mayorga** Cádizko San Roque herriko auzo bat da, Algecirasko badiako ertzetan kokatzen dena. Historian, arrantzaleen herrixka moduan sortu bazen ere, egun eremu industrial baten inguruetan kokatzen da, zentral elektriko eta petrolio birfindegi baten ondoan. Industrialde honek sortutako kutsadurak ingurumen eta osasun arazo larriak sortu izan ditu . 2009ko datuen arabera, 2.071 biztanle zituen.

## Historia 
Antzinako erromatarren arrastoak (labeak, kaia, hilobiak) aurkitu dira herrian, auzotik gertu, Guadarranque auzoan hain zuzen, kokatzen den Carteia hiri zaharrarekin lotuak. Puente Mayorga izena 1540 urtean turkiarrak auzoan lehorreratu eta ardo-zahagi ugari lehertu eta inguruetan zeuden txerriak akabatu zituztenean agertzen da. Auzoa zeharkatzen duen *Arroyo de los Gallegos* errekako gaineko zubia XVIII. mendekoa da. San Hiszio santuaren izena daraman parrokia dago.

## Jaiak 
* Uztailaren 16an, Karmengo Ama Birjinaren eguna ospatzen da, auzoan zehar prozesioa eginez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaing Guek Eav

**Kaing Guek Eav** (, *Kang Guekaub* ahoskatua), gerra izena ***Duch*** (Kompung Chen, Kompung Thom probintzia, 1942ko azaroaren 17a - Phnom Penh, 2020ko irailaren 2a), kanbodiar politikari komunista, torturatzailea eta gerra kriminala izan zen, Khmer Gorriak taldearen buruzagietako bat. Khmer Gorrien erregimeneko errepresio bortitzaren arduradun nagusietakoa izan zen.

## Bizitza 
1976-1979 bitartean, Phnom Penhgo Tuol Sleng isilpeko galdeketa eta exekuzio zentroko zuzendaria izan zen. Erregimeneko buruzagi garrantzitsuenek bakarrik ezagutzen zuten zentro hau, eta S-21 kodea eman zioten. Kanbodiako Dokumentazio Zentroaren arabera, Khmer Gorrien erregimenak iraun zuen lau urteetan 14.000 pertsona baino gehiago atxilotu eta eraman zituzten, euren familiekin batera, Tuol Sleng kartzelara, torturaren bidez galdekatzeko eta ondoren exekutatzeko. Galdeketa eta exekuzio guztiak Kaing Guek Eaven komandoak egin zituen.

1999an atxilotu zuten, baina 2007an aurkeztu zituzten haren kontrako akusazioak ofizialki. 2009ko otsailaren 17an, Nazio Batuen Erakundeak bultzatutako Kanputxeako Auzitegietako Ganbera Bereziak haren kontrako epaiketa hasi zuen. Defentsak absoluzioa eskatu zuen, Khmer Gorrien hierarkia gogorraren menpe aritu zela arrazoituta. 2010eko uztailean, 35 urteko espetxe zigorra ezarri zioten, gizateariaren aurkako krimenak, hilketak eta torturak leporaturik. Hala ere, legez kanpo atxilotua egon zela eta Justiziari lagundu diola argudiatuta, epaitegiak 35era jaitsi zuen fiskaltzaren 40 urteko eskaera. 2012an, biziarteko kartzela zigorra eman zioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Love Paradeko zorigaitza

**Love Paredeko zorigaitza** edo **Duisburgeko tragedia** 2010eko uztailaren 24ean gertatu zen. 20 pertsona hil ziren ihesaldi batean, Alemaniako Duisburgeko hirian, **Love Parade** musika elektroniko jaialdian sartzerakoan. Beste 510 pertsona zaurituak izan ziren.

1,4 milioi pertsona joango zirela azaldu zuten eta 3.200 polizia jarri zituzten segurtasuna bermatzeko. Jaialdirako sarrera librea zen.

## Kanpo estekak
10 Downing Street

thumb|Ikuspegia
thumb|Downing Streeteko ateak
**Downing Street** Londres erdialdeko kale bat da, Westminster Hiria barrutian kokaturik dagoena.

Bere berezitasuna, berrehun urtez ministro britaniarrak bere eraikinetan bizi izan direla da. Erresuma Batuko Lehen Ministroa eta Ogasun Ministroa (*Chancellor of the Exchequer*) bizi dira kale hontan. Downing Streeteko helbide famatuena **10 Downing Street** da, Lehen diruzaintza *Lord*-a, eta, ondorioz, Lehen ministroa bizi delako (bi kargu hauek pertsona berak betetzen ditu). Kale hontako 11. zenbakian ogasun ministroa bizi delarik.

## Downing Streeteko ateak 
1989. urtean Downing Streeteko sarreran ate beltz, handi, metalikoak eraiki ziren Lehen Ministroa(momentu hartan Margaret Thatcher) eraso terroristen aurka babesteko, bereziki IRAren (Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikarra) aurka.

Halete, 1991an IRAk Downing Streeteko mortero erasoa burutu zuen.

## Ikus gainera 
* Downing Streeteko mortero erasoa

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ulsterko eskoziera

thumb|Ipar Irlandako kartel bat, ingelesez, gaeleraz eta Ulsterko eskozieraz idatzia.
**Ulsterko eskoziera** (hizkuntza hartan, *Ulster Scots*, *Ullans*, *Hiberno-Scots* edo *Scotch-Irish*) eskoziera hizkuntza zaharretik datorren hizkuntza da. Gaur egun Ulster probintzian hitz egiten da, Ipar Irlandan eta Irlandako Errepublikan. Lehenengoan, Antrim, Down eta Derryn mintzatzen da, eta Errepublikako lurraldeari dagokionez, Donegalgo konderrian.

Hiztun kopuruaz den bezainbatean, ez dago datu fidagarririk. Ehnologuen 10.000 hiztun aipatzen dira; Ipar Irlandako Kultura, Arte eta Aisialdi Sailak dioenez, eskualde horretan 35.000 hiztun dira; eta kalkulu «baikorra» 100.000 hiztunekoa da., nahiz eta eskozieraren eta ingelesaren arteko aldaeratzat ere hartzen duten ikerlari batzuek; eta beste batzuentzat, berriz, hizkuntza beregaina da. Ostiral Santuko Akordioan hizkuntza hau babestea onartu zuten, eta *Ulster-Scots Agency* edo *Tha Boord o Ulstèr-Scotch* delakoak babestu eta arautzen du Ulsterko eskoziera.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eskoziera

## Kanpo estekak 
*  Ulsterko eskozieraren agentzia
Denis Menxov

**Denis Nikolaievitx Menxov** (; Oriol, 1978ko urtarrilaren 25a) txirrindulari errusiarra da. Haren palmaresean Espainiako Vuelta (2007), Italiako Giroa (2009) eta Euskal Herriko Itzulia (2004) ditu, eta 2010ean hirugarren postua lortu zuen Frantziako Tourrean.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Menxoven webgune pertsonala
Jan Janssen

150px|thumb|Jan Janssen 1968an.

**Jan Janssen** (Nootdorp, Hego Holanda, Herbehereak, 1940ko maiatzaren 19a) txirrindulari ohia da, bere herrialdeko inoizko onennetakoa. Izan ere, Frantziako Tourra 1968an, Espainiako Vuelta 1967an eta Munduko errepideko txapelketa 1964an irabazi zituen. Profesionala izan zen 1962. eta 1972. urteen artean eta 57 garaipen lortu.

## Biografia 
Janssenek umetan futbolean jardun nahi izan zuen, baina miopia eta betaurrekoak zeramatzala eta, zaletasunez aldatu eta txirrindularitzari ekitea erabaki zuen. Herbehereetako amateur mailako lasterketetan, jada garaipen eta ohorezko postu ugari lortu zituen.

1962ko Etorkizuneko Tourrean 3. amaitu ondoren, profesionaletara pasatu zen eta bere lehenbiziko garaipena lortu zuen Züricheko txapelketan.

Txirrindulari azkarra zen esprintean, Frantziako Tourrean puntukako sailkapenean lortutako hiru garaipenek eta Espainiako Vueltan lortutako biek erakusten dutenez. Hala ere, eskalatzaile petoa izan gabe ere, eroso zihoan errepidea maldan gora zihoala.

Bere itxura nahasezinak, txirrindulari bezala zuen ospea sendotzen lagundu zuen, tropelean erraz ezagutzeko modukoa egiten zuena: bere betaurreko ilunak eta ile horia atzerantz orraztuta.

1963an podiumera igo zen Paris-Roubaix, Fleche Wallone eta Munduko Txapelketa bezalako goi-mailako probetan, eta Frantziako Tourrean bi etapa irabazita utzi zuen.

1964an lortu zuen bere lehen garaipen handia, Munduko errepideko txapelketa irabazi baitzuen. Urte horretako Tourrean, bi etapaz eta puntukako sailkapenaz gain, 24. postuan geratu zen. Hurrengo urteetan 9., 2., eta 5. izan zen, eta, azkenik, 1968ko Tourra irabazi zuen.

Bitartean, 1967an, Espainiako Vueltan gailendu zen.

Erretiratu ondoren, bizikletak eta txirrindularitzarako materiala merkaturatzeko negozioa zabaldu zuen, gaur egun Jan eta Pierre semeek zuzentzen dutena.

## 1968ko Tourreko garaipena 
Tourraren edizio hori ordu arteko parekatuena izan zen, Janssen azken etapan nagusitu baitzen, Pariseko erlojupekoan, ordu arte lasterketako lider Herman Van Springel belgikarrari ateratako 38 segundoko alde estuarekin: lehendabiziko aldiz, Tourraren irabazleak elastiko horia lasterketa amaitu ondoren soilik jantzi zuen.

Garaipen horrekin, Frantziako Tourra irabazi zuen lehen herbeheretarra izan zen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Kanpo estekak
Rudolf de Rijk

**Rudolf Pieter Gerardus de Rijk** (Amsterdam, 1937ko martxoaren 24a - *ibidem*, 2003ko ekainaren 15a) Herbehereetako hizkuntzalaria izan zen, euskal gramatikan aditua.

## Biografia 
1972an Massachusetts Institute of Technology ikastetxean eskuratu zuen doktoretza, Kenneth Locke Haleren zuzendaritzapean idatzitako *Studies in Basque Syntax: Relative Clauses* tesiarekin. Tesi honek gramatika sortzailearen eskolako hizkuntzalarien arreta erakarri zuen, eta euskara aztertzeari lotu zitzaizkion haietako hainbat.

Urte gutxi batzuez, irakasle aritu zen Chicagoko Unibertsitatean; eta gero, 2002an erretiratu zen arte, Leidengo Unibertsitatean eman zituen eskolak. *De Lingua Vasconum: Selected Writings* bere liburua 1998an argitaratu zen, *Julio de Urquijo* euskal filologiako mintegiaren urtekariaren eranskin gisa. Euskaltzaindiak ohorezko euskaltzain izendatu zuen.

2002ko azaroaren 29an, EHUk ohorezko doktoretza eman zion, *nazioarteko hizkuntzalarien artean euskalari nagusia* zela aipatuta. Gainera, De Rijken omenezko liburua argitaratu zuen, 42 adituk idatzitako artikuluekin.

Bere lanik nabarmenena euskara batuaren gramatika deskriptiboa izan zen, 1.400 orrialdekoa: *Standard Basque: A Progressive Grammar*.

## Erreferentziak
Saint-Paul (Réunion)

**Saint-Paul** Frantziako Réuniongo itsasoz haraindiko lurralde udalerria da. Frantziako 40. hiririk handiena da INSEEko datu ofizialen arabera. Udalerriaren goiburua «*Berceau du peuplement et baie du meilleur ancrage*» da.

## Politika 
Ondorengo taulan Saint-Pauleko alkateen zerrenda ikus daiteke.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala

ezkerrera|thumb|300px|.
Ainhoa Agirreazaldegi

**Ainhoa Agirreazaldegi Rekondo** (Elgeta, Gipuzkoa, 1978ko maiatzaren 25a) gipuzkoar bertsolaria da. Zarautzen bizi da. Euskal Filologian eta Alemaniar Filologian lizentziatua, helduen euskara irakasle lanetan ibiltzen da egun. Bertsozale Elkarteko ikerkuntza arduraduna eta zuzendaritzako kide izana da.

## Bertsolaritza lorpenak 
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** finalaurrekoa: 2009
** final laurdenak (2): 2001, 2013
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
** partehartzeak (2): 2003, 2007
* Euskal Herriko Eskolarteko Txapelketa (1): 1995
* Gipuzkoako Eskolarteko Txapelketa (1): 1995
* Sariak:
** Xenpelar saria (1): 1994
** Lizardi saria (2): 1995, 1999
** Osinalde saria (1): 2001
** Orixe saria (1): 2001

## Kanpo loturak 
* "Ezin dut bertsolari izan emakume feministaren kontzientziarik gabe" Elkarrizketa luzea Argia astekarian (2010-03-28)
* Desenkontruak bertso sorta bertsoak.eus
Brändö

**Brändö** Åland eskualde autonomoan dagoen udalerri bat da. Biztanle gutxien dauzkan Finlandiako zazpigarren udalerria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erik Breukink

**Erik Breukink** (Rheden, Gelderland, 1964ko apirilaren 1a) txirrindulari ohi herbeheretarra da, bere herrialdeko inoizko hoberenetarikoa.

Profesionala 1985etik 1997ra, etapakako Itzulietan bereziki nabarmendu zen. Izan ere, Frantziako Tourrean hirugarren postua lortu zuen 1990ean eta Italiako Giroan 2.a 1988an eta 3.a 1987an gelditu zen.

Halaber, 1998ko Euskal Herriko Itzulia irabazi zuen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Erik Breukink - *FirstCycling.com*
Pirate Island

***Pirate Islands*** (Espainian *Pirate Island: Entra en el juego*) Australiako telebista saioa da Network Ten telebistan estreinatutakoa 2003. urtean. Telesail hau 4Kids TV katean eman zen 2003.urtean. Baita ere eman zen Erresuma Batuko Nickelodeon katean 2008-ko hasieran. Baita ere eman izan da Disney Channel Australian, Disney Channel Espainian, CITV katean Erresuma Batuan eta VTC9 katean (Vietnam). Badado telesaila honen jarraipena “*Pirate Islands: The Lost Treasure of Fiji*” deitua, baina ez da Espainian eman oraindik.

## Sinopsia 
Kate, Sara eta Nicolas ordenagailu batekin egindako irla pirata batean aurkitzen diren 3 ume dira. Zeukaten eskanerra galtzen dute, eskanerra bere benetako mundura itzultzeko modu bakarra izanda, eta Blackheart kapitain gaiztoak lortzen du. Irlak ume naufrago batzuen herrixka bat du, eta nahitaez behar dute Quaid kapitainaren altxorra beraien etxera itzultzeko. Beraien liderra, Mars, Katez gero eta maiteminduago dago, hiru umeetatik nagusiena. Azken hau ez du asko atsegin Carmenek, bera ere Marsekin maiteminduta dagoelako. Quiaden mamua irlan geratu zen itsasontzi ilun batean dago eta ez da oso lagungarria beraren altxorra aurkitu nahi denean ia telesailaren amaiera arte. Belle (Espainiako bertsioan *Campanita*), lore sentikorra karraskaren bitartez komunikatzen dena, seguruenik telesaileko azkarrena da.

## Pertsonaiak 
Aktoreak beraien pertsonaiekin.
* **Brooke Harman** *Kate Redding* bezala
* **Eliza Taylor-Cotter** *Sarah Redding* bezala
* **Nicholas Donaldson** *Nicholas Redding* bezala
* **Oliver Ackland** *Mars* bezala
* **Colin Moody** *Captain Blackheart* bezala
* **Darcy Bonser** *Perry* bezala
* **Lucia Smyrk** *Carmen* bezala
* **Madeleine Jay** *Lizard* bezala

## Gaztelaniazko bikoizketa 
Bikoizketako aktoreak Espainiako telesailean.
* Kate Redding: Pilar Martín
* Nicholas Redding: Adolfo Moreno
* Sarah Redding: Cristina Yuste
* Mars: Pablo Sevilla
* Carmen: Ana Jiménez
* Perry: Juan Antonio Castro
* Blackheart kapitaina: Pablo Adán

## Kapituluak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Telesailaren sarrera (YouTube-n)
* Telesailaren trailerra (YouTube-n)
Kökar

**Kökar** Finlandiako hego-mendebaldeko udalerri bat da, Åland eskualde autonomoan kokatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
CCC

**CCC** izenak hainbat adiera ditu:

* **CCC**, 300 zenbakia erromatar zenbakeran;
* Centro para la Cultura y el Conocimiento, urrutiko hezkuntzarako enpresa bat, 1939. urtean Donostian sortua;
* Cellules communistes combattantes, ezker muturreko Belgikako talde armatu bat, 1980ko hamarkadakoa.

## Kanpo estekak
Vårdö

thumb|200px|ezkerrera|Vårdö herria.
**Vårdö** Finlandiako Åland uharteko eskualde autonomoan dagoen udalerri txiki bat da. 440 biztanle zituen 2014an. Suedierazko elebakarrak dira. Heman jaio ziren Vårdö Sally Salminen eta Anni Blomqvist emakume idazle ezagunak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Vårdören webgune ofiziala.
Centro para la Cultura y el Conocimiento

**Centro para la Cultura y el Conocimiento** (), ezagunagoa **CCC** akronimoaz, urrutiko hezkuntzarako enpresa bat da, Donostian 1939 urtean sortua. Hizkuntza eta lanbide heziketarako ikastaro ez arautuak (balio ofizialik gabeak) eskaintzen ditu Espainia osorako.

## Kanpo estekak 
* CCC - Webgunea
Dordrecht

**Dordrecht**, Herbehereetako hego-mendebaldeko hiria eta portua, Hego Holandako probintzian.

Merwede, Noord, Dordtse Kil eta Oude Maas ibaien bilgunean dago, Rhin ibaiaren bokaletik hurbil. Kimika-industria, leherkariak, destilategiak, ontziolak, metalurgia, ongarriak eta beiragintza dira jarduera ekonomiko nagusiak. Aipagarriak dira eliza nagusi gotikoa, XVIII. mendeko jauregiak eta hainbat museo.

## Kokapena 
Dordrechten udalerri mugakideak honakoak dira: Papendrecht iparraldean, Sliedrecht ipar-ekialdean, Werkendam ekialdean, Drimmelen hegoaldean, Moerdijk hego-mendebaldean, Binnenmaas mendebaldean eta Zwijndrecht ipar-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
## Historia 
Normandiarrek suntsitu zuten hiria 937. urtean. Dordrecht Holandaren babeserako gune estrategikoa zen gotorleku bilakatu zen 1271n. XIV. mendean izan zuen oparotasuna galdu, eta bertako ekonomia gainbehera etorri zen hurrengo mendean. Bertan egin zen Holandako probintzien lehen batzarra 1572an. Holandako protestanteen sinodoa ere Dordrechten izan zen (1618-1619).

## Argazkiak 

Fitxategi:Hofstraat.jpg|Hofstraat kaleko eraikinak
Fitxategi:Dordrecht, Grote Kerk foto2 2010-06-27 17.48.JPG|Grote Kerk (Eliza Handia)
Fitxategi:Cityhalldordrecht.jpg|Udaletxea
Fitxategi:Dordrecht Groothoofdspoort2.jpg|Groothoofdspoort
Fitxategi:Zeehavengebied Dordrecht.jpg|Portua

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Herbehereetako hiri nagusien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea

## Erreferentziak
Zoetermeer

**Zoetermeer** Herbehereetako hego-mendebaldean dagoen hiria da, Hego Holandako probintzian kokatutakoa.

## Auzoak 
* Stadscentrum Wijk 11
* Dorp Wijk 12
* Driemanspolder Wijk 13
* Meerzicht Wijk 15 en 16
* Buytenwegh Wijk 17 en 26
* de Leyens Wijk 25 en 26
* Rokkeveen Wijk 18 en 19
* Palenstein Wijk 22
* Seghwaert Wijk 23, 24 en 27
* Noordhove Wijk 28
* Oosterheem Wijk 21 en 29

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Herbehereetako hiri nagusien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea
Leiden

**Leiden** Herbehereetako hego-mendebaldeko hiria da. Hego Holandako probintzian dago.

## Geografia 
Itsasotik 10 km-ra dago, Haga hiriaren ipar-ekialdean, Rhin Zaharra (Oude Rijn) eta Rhin Berria (Nieuwe Rijn) ibaien bilgunean.

## Historia 
Erromatarren garaiko *Lugdumun Batavorum* da, Erdi Aroan *Lithis* izena hartuko zuena.

1574. urtean espainiarrek setiatu zuten.

## Ekonomia 
Industriagune garrantzitsua da (ehungintza, janari industria, altzairugintza, elektronika, papergintza, inprimategiak).

## Ondasun nabarmenak 
1575. urtean sortutako unibertsitatea dago.

Aipagarri dira Arte Ederretako museoa, Antzinateko museoa, Udal museoa (bertan dago Lucas Leidenekoak margoturiko *Azken Juizioa* obra), muino artifizial batean eraikitako gaztelua *(Burcht),* XIV. mendeko San Pedro eliza eta XV. mendeko San Pankrazio eliza.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 

## Irudi galeria 

Fitxategi:Leiden stadhuis.jpg|Udaletxea
Fitxategi:Academiegebouw Universiteit Leiden.png|Leidengo unibertsitatearen eraikin nagusia eta zaharrena, *Academiegebouw*
Fitxategi:Leiden - Molen De Valk + reloj de sol 20060810.jpg|*De Valk* ("Aztorea") haize eihera
Fitxategi:De burcht leiden 2003.jpg|*De Burcht* erdi aroko gotorlekua

## Ikus, gainera 
* Herbehereetako hiri nagusien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea

## Erreferentziak