open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wallace Stegner

**Wallace Earl Stegner** (Lake Mills, Iowa, 1909ko otsailaren 18a – Santa Fe, Mexiko Berria, 1993ko apirilaren 13a) estatubatuar historialari eta idazlea izan zen.

Utah eta Iowako unibertsitateetan ikasi zuen eta Wisconsin, Harvard eta Stanfordeko unibertsitateetako irakaslea izan zen. Ingurumen-aktibista izan zen eta eleberria eta historia idatzi zituen. Bere liburu askotan Amerikako mendebaldea jorratu zuen. 1972an Pulitzer Saria Fikzioan eta 1977an National Book Award irabazi zituen.

## Lanak 
;Eleberriak
* *Remembering Laughter* (1937)
* ''The Potter's House* (1938)
* *On a Darkling Plain* (1940)
* *Fire and Ice* (1941)
* *The Big Rock Candy Mountain* (1943), erdi autobiografikoa
* *Second Growth* (1947)
* *The Preacher and the Slave* (1950)
* *A Shooting Star* (1961)
* *All the Little Live Things* (1967)
* *Joe Hill: A Biographical Novel* (1969)
* *Angle of Repose* (1971) Pulitzer Saria Fikzioan
* *The Spectator Bird* (1976), National Book Award
* *Recapitulation* (1979)
* *Crossing to Safety* (1987)

;Bildumak
* *The Women on the Wall* (1950)
* *The City of the Living: And Other Stories* (1957)
* *Writer's Art: A Collection of Short Stories* (1972)
* *One Way to Spell Man: Essays with a Western Bias* (1982)
* *The American West as Living Space* (1987)
* *Collected Stories of Wallace Stegner* (1990)
* *Late Harvest: Rural American Writing* (1996), Bobbie Ann Masonekin

;Chapbooks
* *Genesis: A Story from Wolf Willow* (1994)

;Ez-fikziozkoa
* *Clarence Edward Dutton: An Appraisal* (1936)
* *Mormon Country* (1942, American Folkways series)
* *One Nation*  (1945), with the editors of *Look* magazine
* *Beyond the Hundredth Meridian: John Wesley Powell and the Second Opening of the West* (1954)
* *Wolf Willow: A History, a Story, and a Memory of the Last Plains Frontier* (1962), autobiografia
* *Wilderness Letter* (1960)
* *The Gathering of Zion: The Story of the Mormon Trail* (1964)
* *Teaching the Short Story* (1966)
* *The Sound of Mountain Water* (1969)
* *Discovery! The Search for Arabian Oil* (1971)
* *The Uneasy Chair: A Biography of Bernard DeVoto* (1974)
* *Writer in America* (1982)
* *Conversations with Wallace Stegner on Western History and Literature* (1983)
* *This Is Dinosaur: Echo Park Country and its Magic Rivers* (1985)
* *American Places* (1985)
* *On the Teaching of Creative Writing* (1988)
* *Where the Bluebird Sings to the Lemonade Springs: Living and Writing in the West'' (1992), autobiografia

;Istorio laburrak
*"Bugle Song" (1938)
*"Chip Off the Old Block" (1942)
*"Hostage" (1943)

## Kanpo estekak
Kawtar Boulaid

**Kawtar Boulaid**, arabieraz **كوثر•بولعيد**  (Fez, Maroko, 1989ko urriaren 10a) marokoar atleta da, distantzia luzeko lasterkaria, maratoian espezializatua. 

## Biografia 
Kawtar Boulaid Marokon jaio zen 1989ko urriaren 10ean. Kantabriako hiriburuan, Santanderren, bizi da.

## Lan ibilbidea 
Club Chabab Hay Hassan taldean  jardu du. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan emakumeen maratoi ekitaldian jardun zuen.

## Palmaresa 
Besteak beste, proba hauetan hartu du parte:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manitou (argipena)

**Manitou** algonkinen Izpiritu Handiaren pertsonifikazioa da.

**Manitou** edo **Manitu** izan daiteke:

## Toponimoak 
* Manitou (Manitoba), Kanada
* Manitou (Kentucky), AEB
* Manitou (Ipar Dakota), AEB
* Manitou (Oklahoma), AEB
* Manitou Springs (Colorado), AEB
* Manitou Beach, Saskatchewan, Kanada

## Besteak 
* *The Manitou*, filma
* S/Y *Manitou*, John F. Kennedyren yatea
Carolina Robles

**Carolina Robles Campos** (Sevilla, Sevillako probintzia, 1991ko abenduaren 4a) sevillar atleta da, lasterketaria. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte.

## Kirol ibilbidea 
Roblesek Atletismoan 2020ko Udako Olinpiar jokoetan hartu zuen parte 3.000 metrotan, lasterketan erori egin zen.

Budapesteko 2023 Munduko Atletismo Txapelketan lehiatuta, 9:34.41 denbora egin zuen lasterketan eta zortzigarrena izan zen.

## Bizitza pertsonala 
Espainiako Dos Hermanasen atletismo eskolan jardun du. Daniel Manzanares bikotea eta Carmen Robles ahizpa txikia ere atletismoan aritu dira.

## Nazioarteko lehiaketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Carolina Robles at World Athletics 
* Carolina Robles at Olympics.com
* Carolina Robles at Olympedia 
* Carolina Robles at the Comité Olímpico Español (Espainia)
Eduardo Duhalde

**Eduardo Alberto Duhalde** (1941eko urriaren 5a)  Argentinako politikari peronista ohia da, 2002ko urtarriletik 2003ko maiatzera bitartean Argentinako behin-behineko presidente izan zena.  1990eko hamarkadan Buenos Airesko presidenteorde eta gobernadore ere izan zen.

Lomas de Zamoran jaioa, tokiko legebiltzarrerako hautatua izan zen eta *intendente* (alkatea) izendatu zuten 1973an. 1976ko Argentinako estatu kolpean kendu zuten, eta 1983an demokrazia berrezarri zenean hautatu zuten berriro. Argentinako presidenteorde hautatu zuten 1989an, Carlos Menem presidentepean. Duhaldek presidenteorde izateari utzi zion eta Buenos Aires probintziako gobernadore hautatu zuten 1991n, eta 1995ean berriz hautatu zuten.

1999an presidente izateko aurkeztu zen, Fernando de la Rúa-k garaitu zuelarik. De la Rúa-k dimisioa eman zuen 2001eko abenduko istiluetan, eta Kongresuak Adolfo Rodríguez Saá San Luis probintziako gobernadorea izendatu zuen presidente. Rodríguez Saák ere dimisioa aurkeztu zuenean, Kongresuak Duhalde izendatu zuen. Duhalderen agintaldian, dibisaren debaluazio izugarri batek eta kanbio-tasaren igoerak pixkanaka suspertzea ekarri zuen. Arrakastaz lagundu zion Néstor Kirchner hautagaiari Menem-en aurka, presidentetzarako agintaldi berria bilatzen zuena. Duhaldek gatazka politikoak izan zituen Kirchnerrekin azken urteetan, eta politikatik erretiratuta dago 2011ko presidentetzarako hauteskundeetan porrot egin zuenetik.

Duhalderi droga trafikoarekin lotura izatea leporatu diote, baina ez dago horren frogarik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Biografia CIDOB-n
Roguelite

Bideojokoetako *roguelike* generotik eratorritako beste genero bat da **roguelite** bezala ezagutzen dena. Honek oinarrizko ezaugarri batzuk ditu baina beste bat gehiago ezartzen du: jasandako heriotz bakoitzaren ondoren, egindako aurrerapenen arabera hobekuntza iraunkorrak lortzea baimentzen duela. Horrela, **roguelike**aren oinarrizko *sorkuntza prozedurala* eta *heriotz iraunkorra*z gain, ondorengo jokaldietan erraztasunak edo aukera gehiago eskainiko zaizkio jokalariari. Ekarpen honi *eramandako aurreratzea* edo *eramandako garapena* deritzo.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
MMO (bideojokoen generoa)

**Online bidezko Multijokalari Masiboa** edo **Multijokalari Masiboa Online bidezkoa** (**MMO)** internet bidezko bideojoko batzuen ezaugarri bat da, zerbitzari berean jokalari kopuru handia duena. MMOek mundu irekia eta iraunkorra izan ohi dute, nahiz eta joko batzuk desberdinak izan. Joko horiek Interneterako konexio gaitasuna duten gailu edo plataforma gehienetan aurki daitezke, hauetan instala daitezkeelarik. ordenagailu pertsonala, bideo-jokoen kontsola, telefono adimendunak eta bestelako gailu mugikorrak barne.

MMOek jokalariei beren artean eskala handian lankidetzan aritzeko eta lehiatzeko aukera ematen diete, eta, batzuetan, mundu osoko pertsonekin elkarreragin nabarmena izan dezakete. Bideojoko mota ugari biltzen dituzte, jostagarritasun zein bideojoko genero desberdinak eskainiz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rafael Echenique

**Rafael Echenique** (1980ko urriaren 18a) argentinar Golf-jokalari profesionala da.

## Hasierako bizitza eta afizionatuen ibilbidea 
Echenique San Luisen (Argentina) jaio zen. Argentinako Afizionatuen Sailkapena irabazi zuen 1997/98an.

## Ibilbide profesionala 
Echenique profesional bihurtu zen 1999an. Lau alditan Eskola kalifikatzailearen bidez PGA European Tourrean tokirik lortu ez zuenez, azkenean txartel bat irabazi zuen bira nagusian, 2006ko Challenge Tour-en zazpigarren postua lortu zuelako, Suediako Telia Challenge Waxholm irabazita lagunduta. Challenge Tour Grand Finalean ere bigarren postua lortu zuen. Urte hartan bere ibilbideko titulurik handiena irabazi zuen, Argentinako Irekia bere herrialdean.

Echeniquek Europako Itzulian izan zen lehen urtean TCL Classic-eko bigarren postuarekin nabarmendu zen, hurrengo denboraldirako jokatzeko pribilegioak mantentzeko nahikoa egin zuelako. 2008an, Galesko Irekiko laugarrena eta Omega European Masters-en zazpigarrena, beste hogei onenen emaitzekin batera, Merezimenduaren Ordenako 90. postuan erosoago esertzea ahalbidetu zuen. Bigarren izan zen 2000ko Llao Llao Match Play-n, eta 2004ko Argentinako PGA Txapelketan.

Echeniquek bere ibilbideko emaitzarik handiena lortu zuen BMW International Open 2009an, Nick Doughertyren atzetik bigarren postuan amaituz.

## Kanpo estekak
Auguste Van de Verre

**Auguste Van de Verre** arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Louis Van de Perck

**Louis Van de Perck** (Hoboken, 1889 - 1953ko azaroaren 30a) arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hubert Van Innis

**Hubert Van Innis** (Zemst, 1866ko otsailaren 24a - Zemst, 1961eko azaroaren 25a) arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nuria Montserrat Pulido

**Núria Montserrat Pulido** (Bartzelona, 1978ko ekainaren 8a) bartzelonar bioingeniaria, ikertzailea eta irakaslea da, zelula ama pluripotenteetan eta gizakietan gaixotasunak nola garatzen diren ulertzeko zelula anitzeko sistema konplexuetan espezializatua. Kataluniako Ikerketa eta Ikerketa Aurreratuen Erakundeko (ICREA) ikerketa-irakaslea da, eta Kataluniako Bioingeniaritza Institutuko (IBEC) "Pluripotency for organ generation" ikerketa-taldeko burua. Hainbat zientzia-elkartetako kidea ere bada, hala nola European Society of Cardiology, European Foundation for the Study of Diabetes eta Spanish Network of Cell Therapy.

## Biografia 
Pulidok Biologia ikasi zuen Bartzelonako Unibertsitatean (UB), eta bertan egin zituen bere masterra eta Biologiako Europako doktoretza. Doktoratu ondoko zenbait beka lortu zituen, hala nola Zientzia eta Teknologiarako Fundazioak (FCT) (Portugal, 2007) eta Juan de la Ciervak (Bartzelona, 2008) emandakoak. 

### Lan ibilbidea 
Beken azterlan eta ikerketen ondorioz, egonaldiak egin zituen Suitzan, Frantzian eta, zehatzago esanda, Salk Institute for Biological Studiesen, Juan Carlos Izpisúa biokimikariaren zuzendaritzapean. Bere zuzendaritzapean, Bartzelonako Medikuntza Birsortzaileko Zentroan ere egin zuen lan, eta ikerketa gaixotasun arraroetan oinarritu zuen, hala nola Fanconiren anemian. Hala ere, onartzen du ikerketa horietan aurkitu den eragozpenetako bat eraginkortasun txikia dela, paziente batetik atera daitezkeen 1.000 zeluletatik zelula bakar bat zelula ama baten berdina izan daiteke eta.

#### Ikerketak 
Gure organismoko zelula guztiak enbrioi-zelula ametatik nola sortzen diren ulertzeko egin ditu ikerketak. Bere proiektuak egiteko, ehun-ingeniaritza, 3D bioinprimaketa edo edizio genetikoa konbinatzen ditu laborategian. Gainera, zientzia gizartean zabaltzeko eta gazteenen artean zientzia-ikasketak sustatzeko interesa du, eta, horregatik, komunikabideetan eta hezkuntza-eremuetan agerraldiak egiten ditu.

SARS-CoV-2 iristar zenez, Pulidok bere ikerketen norabidea aldatu zuen, birusak birikei eta giltzurrunei eragiten baitzizkien bereziki. Bere ekipoak 2003ko Sars izurritean garatutako botika bat (APN01) identifikatu zuen. Gai horrek birusa blokeatzen zuen infekzioaren lehen faseetan. Horretarako, 3D inprimagailuarekin sortutako 'giltzurrun txikiak' infektatu eta tratatu zituen.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Bere lorpen zientifikoen artean, nabarmentzekoa da giltzurruneko organoideen –in vitro hiru dimentsiotan ekoiztutako organo baten bertsio miniaturizatu eta sinplifikatua da organoidea, eta mikroanatomia errealista bat erakusten du– sorkuntza deskribatzen duen lehen lanean parte hartu izana. Science aldizkariak 2013ko 10 aurkikuntzetako bat aukeratu zuen lan hori.
* Kataluniako Bioingeniaritza Institutuko buru den Pulido taldeak Toledoko Íñigo Álvarez saria jaso zuen, Giltzurrun Fundazioak emandako oinarrizko nefrologiako ikerketarena, «*Fine tuning the extracelular environment acelerates pluripotente stem cells*» lanarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula nauseosa

***Russula nauseosa*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Haragia ez du oso trinkoa, baina haragia gogorragoa duten beste espezie batzuekin nahasita jan daiteke.

Sinonimoa: *Agaricus nauseosus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa. Laua eta gero inbutu itxuran irekia. Kolore oso aldakorra: lila, gorri-okrea, horia edo berdea, eta arre-oliba antzeko kolorekoa erdian. Azala bereizgarria, leuna, distiratsua. Ertza ildaskatua.

**Orriak:** Estu samar, hauskorrak, oinean biribilduak. Zurbiletik okrera.

**Hanka:** 3 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,5 eta 1,2 cm bitarteko lodierakoa. Harroa eta gero barnehutsa, leuna, hauskorra, zuria.

**Haragia:** Zurixka, hauskorra. Usain ahula. Zapore gozoa edo pixka bat akrea.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako *Russula* generoko espezie askok. *Nauseosa* epitetoa latinetik dator, zapore oso desatsegina, esan nahi duen "nauseosus" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Identifikatzeko kontuan hartu beharrekoak: Kapelak eta oinak ez du trinkotasunik, ertza ildaskatua du, azala bereizgarria, orri zuzenak eta horiak. *Russula puellaris* delakoa okre kolorez zikintzen da.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian, udan eta udazkenean. Mendiko basoetako belarretan, batez ere izei gorrien basoetan.

### Banaketa eremua 
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Brasil, Txina, Japonia, Himalaiako eremua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula odorata

***Russula odorata*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, subglobosotik ganbilera hasieran, gero zabaldu egiten da sakonki deprimitua, izurtua, mamitsua da, baina hauskorra, Ertza flexuosoa, diskretua, bat egina, eta oso ildaskatua ale helduetan. Azal lubrifikatua eta distiratsua eta kapelaren erdiraino bereiz daitekeena, ezkatatsua erdirantz, purpura-ardo kolorekoa, purpura morea, gorri-purpura edo gorri-ardo kolorekoa, eremu zabalak koloregabetuak, tonu horixkekin edo krema tonuekin. 

**Orriak:** Estu, tartekatutako lamelula ugarirekin, ederrak eta mehetuak, hasieran krema kolorekoak, heltzean horiak.

**Hanka:** 4 eta 6 cm bitarteko luzerakoak eta 1 eta 2 cm bitarteko lodierakoak, zilindrikotik klabiformera, oinarri biribildua, harrotua eta harroa, hauskorra, zimur finekin, zuria, herdoiltzean horixka.

**Haragia:** Diskretua eta hauskorra, herdoiltzean horia. Fruta usaina du eta zaporea guztiz gozoa. Erreaktiboak: guayako, positiboa, azkarra eta bizia (G+++); sulfato ferroso, intentsitate ertaineko laranja kolorea; l-naftal, kolore moretik more-beltzaxkara denborarekin.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako *Russula* generoko espezie askok. *Odorata* epitetoa ere latinetik dator, usaintsua, lurrindua, eta abar, esan nahi duen "odoratus" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian, udan eta udazkenean. *Quercus* generoko zuhaitzen azpian.

### Banaketa eremua 
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Txina, Bolivia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Norvegiako Galeria Nazionala

**Norvegiako Galeria Nazionala** () Oslon dagoen pinakoteka da. 2003tik, Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design erakundearen partea da. Nazioartean ezaguna da Edvard Munch margolari norvegiarra duen bildumari esker.

## Historia 
1842an sortua, museoa Osloko Errege Jauregian egon zen 1882ra arte, gaur egungo kokapenera lekualdatu zen arte. Estilo historizistako adreiluzko eraikin xumea da, hiriaren erdigunean kokatua, Heinrich Ernst eta Adolf Schirmerrek diseinatua.

## Bildumak 
Bildumak artearen historiako ia garai guztiak hartzen ditu, Antzinako Egiptotik hasi eta XXI. mendera arte. Bere interes nagusia pintura bada ere, altzariak, tapizak, eskulturak, marrazkiak eta grabatuak ere ikusgai daude.

Azpimarratzekoa da Europa iparraldeko artisten presentzia, Norvegiako eremu geografikotik hurbil daudenak, batez ere margolari alemaniar, holandar eta danimarkarrak; baita abangoardia historikoetako bildumen zabaltasuna eta kalitatea ere.

Azpimarratzekoa da baita ere Pizkunde eta Barrokoko lanak: Lucas Cranach Zaharra, Grekoa, Joos van Cleve, Van Dyck, Frans Snyders, José de Ribera, Jan van Goyen, Ferdinand Bol eta Salomon van Ruysdael. XIX. mendeko joerak ere errerpesentazio handia dute: Johan Christian Dahl, Caspar David Friedrich, Eugene Delacroix, Goya eta Gustave Courbet; Impresionismoak eta Postimpresionismoak ere presentzia dute museoan: Edouard Manet, Monet, Renoir, Cézanne, van Gogh, Edgar Degasen eskulturak.

XX. mendeko artisten artean hauek daude: Edvard Munch (artistaren bilduma garrantzitsuenetarikoarekin), Picasso, Matisse edo Braque. Norvegiarren artean Harald Sohlberg eta Arne Ekeland daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Galeriaren webgune ofiziala.
Åsgårdstrand

**Åsgårdstrand** Norvegiako Vestfold konderriko Østlandet eskualdean, Horten udalerrian dagoen herria da. 2017an 3.091 biztanle zituen. Margolari eta artista ugarik izan dute lotura herri honekin, udetan artisten kolonia garrantzitsua izanik.

## Kokapena 
Herrialdearen hego-ekialdean dago, Oslotik ehun kilometro hegoaldera, Suediarekiko mugatik mendebaldera eta Osloko fiordoaren mendebaldeko kostaldearen ondoan. 

## Pertsonalitate garrantzitsuak 
## Notable people
en margolana (1904).]]
*Hans Anton Apeness (1842–1930), merkataria.
*Einar Thorstein Diesen (1894–1962), esataria.
*Jahn Ekenæs (1847–1920), Åsgårdstrand bizi izan zen margolaria.
*Øivin Holst Grimsgaard (1900–1989), arkitektoa.
*Hans Heyerdahl (1857–1913), Åsgårdstrand bizi izan zen margolaria.
*Jens Kristensen (born 1975), ilustratzailea.
*Per Lasson Krohg (1889–1965), margolaria
*Ingerid Paulsen Kuiters (born 1939), Åsgårdstrand bizi izan zen ilustratzailea.
*Svein Døvle Larssen (born 1928), argitaratzailea.
*Edvard Munch (1863–1944), Åsgårdstrand bizi izan zen margolaria.
*Ola Abrahamsson (1883–1980), Åsgårdstrand bizi izan zen margolaria.
*Nils Johan Semb (born 1959), entrenatzailea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Hiriaren webgune ofiziala.
Talbot Horizon

**Talbot Horizon** auto modeloa 1977ko urrian Marokon aurkeztu zen 1978ko urtarriletik merkaturatu zen automobil trinkoa da. Simca 1100 aurrekoaren arrakastarako errezetak erabiltzen ditu. Chrysler Europa autogileak ekoitzi zuen, gero PSA taldeak honek aurrekoa absorbitu ondoren. 

## Historia 
Carrières-sous-Poissyko Chrysler France ikertegia izan zen Horizonaren sortzearen arduraduna. Chryslerrek Volkswagen Golf gogoko zuen, zeinaren proportzioak eta diseinuak inspirazio gisa balio izan zuten auto honentzat. Garapen fasran 100 Golf erosi zituen Chryslerrek.

**Chrysler Horizon** eta **Simca Horizon** izenekin hasi zen merkaturatzen Europan, baina 1979ko uztailetik aurrera Talbot Horizon izan zen. Estatu Batuetan ere ekoitzi eta saldu zen **Dodge Omni** eta **Plymouth Horizon** izenekin.

1979ko otsailean Europako Urteko Autoaren garaikurra irabazi zuen, baina testuinguru ekonomiko goibelaren biktima izan zen. : salmentak pixkanaka eta etengabe gutxizen joan ziren, zentzu komertziala galdu zuen arte, 1985ean Frantzian lehenik, 1987an Espainian gero. Haren ordezkoari, Talbot Arizona deitu behar zitzaion, baina 1985ean merkaturatu zenean Peugeot 309 jarri zioten . Izan ere, PSAk Talbot marka behin betiko gaitzestea erabaki zuen bitartean. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula intermedia

***Russula intermedia*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Ezin da jan, zapore txarra du.

Sinonimoak: *Russula intermedia var. mesospora*, *Russula lundellii*, Russula *aurantiolutea*, *Russula pulcherrima*, *Russula  mesospora*.

## Deskribapena 
**Kapela:** Tamaina handia, 8 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zabaldura eta deprimitua, ertza ildaskatua. Azal mamitsua, distiratsua, ia koipetsua, zati batean bereiz daitekeena, kolore aldakorra, hori-laranja distiratsuaren eta gorri-adreilu kolorearen artekoa, batzuetan ardo kolorekoa, zahartzean koloregabetu egiten da eta okre-gorrixka bihurtzen da.

**Orriak:** Kolore zuri-hori uniformekoak, laranja kolorekoak ez.

**Hanka:** Laburra. 5 eta 6 cm bitarteko garaierakoa, sendoa, harroa, zilindrikoa, zurixka (zahartzean arrosara jotzen du)

**Haragia:** Gogorra, hauskorra, zurixka (kapelaren azpian marroi-herdoil kolorera jotzen du). Fruta hartzituaren usaina du eta zapore fuertea, pikantea eta batzuetan mikatza. Espora-jalkina horia.

**Etimologia:** Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Russula intermedia* delakoarekin nahas daiteke, baina hau txikiagoa da.

## Sasoia eta lekua 
Uda hasieratik udazken hasierara. Urkiarekin mikorriza egiten du. Hosto erorkorreko zuhaitzen azpian (pagoa, hurritza). Sahats grisen sastrakadietan. Lurzoru azidoetan, hareatsu-buztintsuetan, lehorrak edo hezeak (baita zingiratsuetan ere), erdi mailako mendietan.

### Banaketa eremua 
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Errusia, Kaukasia, Indonesia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roland Bertranne

**Roland Bertranne** (Ibos, 1949ko abenduaren 6a – Banhèras de Bigòrra, 2025eko urriaren 2a) frantziar hamabosteko errugbilaria izan zen, erdiko postuan aritzen zena.

Bere jaioterrian hasi zen jokatzen eta 1969an Jean Gachassinek Stade Bagnérais taldera eraman zuen. Han jokatu zuen 1981ean erretiratu zen arte, 1972-1973 denboraldian izan ezik, RC Toulonen jokatu baitzuen. Barbarian FC selekzioarekin ere jokatu zuen.

1971n egin zuen debuta Frantziako errugbi selekzioarekin. 69 partida jokatu zituen selekzioarekin, horietatik 46 jarraian eta hamaika Bost Nazioen Txapelketetan aritu zen.

1981eko azaroan erretiratu ondoren, 1982ko Paris Dakar Rallyan parte hartu zuen.

2022tik Ibos errugbi zelaiak Roland Bertranne izena du haren omenez.

## Palmaresa 
* Bi Grand Slam Frantziarekin 1977 eta 1981
* Bi azpitxapeldun Stade Bagnéraisekin, 1979 eta 1971

## Ikus, gainera 
* Frantziako errugbi selekzioa 1977ko Bost Nazioen Txapelketan

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Greta Lee

**Greta Jiehan Lee** (Los Angeles, Kalifornia, AEB,1983ko martxoaren 7a) estatubatuar aktorea eta modeloa da.

## Bioggrafia 
### Lehen urteak 
Lee Los Angelesen (Kalifornia) jaio eta hazi zen. Bere gurasoak Koreako etorkinak dira.

Harvard-Westlake eskolara zihoala, arte eszenikoetan interesa agertu zuen. Bigarren Hezkuntzaren ostean, komunikazioa eta antzerkia ikasketak egin zituen Northwestern Unibertsitatean. Gero New Yorkera joan zen, emanaldietan jarduteko.

### Aktore ibilbidea 
Lee 2007an hasi zen Broadwayn Marcy Park ohorezko ikasle eleaniztun gisa (ordezkoa), *25. Putnam Konderriko Urteko Ortografia Lehiaketan*, eta 2010ean *La Bête* lanean Dorine izan zen. Soojin interpretatu zuen *Girls* telesailean eta Homeless Heidi *High Maintenance lanean*. *New Girl* eta *Wayward Pines* telebista-saioetako gonbidatua izan zen. Hae Won protagonistakidea izan zen *Sisters* lanean, Tina Fey eta Amy Poehler aktoreekin batera. Lee-k Maxine interpretatu zuen *Netflix Russian Doll* komedia serie dramatikoan eta Stella Bak Apple TV+ *The Morning Show* telesail dramatikoan. Lee-k, halaber, Nora interpretatu zuen 2023ko *Past Lives* filmean.

## Bizitza pertsonala 
Russ Armstrong-ekin ezkonduta dago, eta harekin bi seme-alaba ditu.

## Filmografia 
### Telebista 
### Filmak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
San Frantzisko komentua (Durango)

**San Frantzisko komentua** edo **Santa Isabel eta San Antonio Paduakoaren komentua** Durangon (Bizkaia) dagoen XVI. mendeko eraikina da. Beategi moduan sortu zen eta ondoren, komentu bilakatu zen. Neskentzako barnetegi eta eskola izan zen ere.

## Historia 
### Beategia 
Santiago edota San Jacobo izena zuen beaten komunitate bat bezala hasi omen zen, eta ondoren, 1439ko azaroaren 29an Eugenio IV.a aita santuak emandako bula batean komunitate horren existentzia berretsi zen.
[thumb|[Klara Asiskoa|Klara Asiskoaren omenezko eskultura, Durangoko San Frantzisko komentuko kaperan.]]
1583an Fray Francisco de Arzubiagaren bisita jaso zuten, Trenton agindutakoaren arabera, klausuran bizi zitezen.

### Barnetegia 
XIX. mendean neskentzako eskola-barnetegi bat ireki zuten, 1867tik 1972ra bitartean funtzionatu zuena. Gerra Zibilean Durangokok pairatutako bonbardaketan ez zuen erasorik jaso eta 1973tik aurrera eskola moduan jarraitu zuen, baina barnetegirik gabe. Ondoren, eskola kooperatiba bihurtu zen, eta mojetako batzuk zuzendaritza-batzordean egon ziren.

Bizkaian mojen 14 komentu baino ez dira geratzen. Durangon zeuden Santa Susanako Agustinak eta Karmeldar Oinutsen komentuak itxi ziren Komentuko mojak gozogintzan aritzen dira eta besteak bete, San Frantziskoren ukabil goxoak eta Santa Clarako ogia prestatzen dituzte.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Durango - Convento de San Francisco (MM Clarisas) 03.jpg|alt=
Fitxategi:Durango - Convento de San Francisco (MM Clarisas) 02.jpg|alt=
Fitxategi:Durango - Convento de San Francisco (MM Clarisas) 06.jpg|alt=
Fitxategi:Durango - Convento de San Francisco (MM Clarisas) 11.jpg|alt=

## Ikus, gainera 
* Serora

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lander Zurutuza Sunsundegi

**Lander Zurutuza Sunsundegi** (Usurbil, Gipuzkoa, 1966) euskal ikerlari eta idazlea da.

Lezo du bizileku 1967az geroztik. Historian lizentziaduna da Deustuko Unibertsitatean. Lezoko udal liburutegian egiten du lan. 2014an Lezoko Portua bloga sortu zuen, Joxe Luix Agirretxe eta Mikel Susperregi lezoarrekin batera, Lezoko historia eta ondarea ikusgarriago bihurtzeko xedez. Hatsaren Poesiako eta Maiatz aldizkariko kolaboratzailea da.

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* *Lezoko ibilbide pedagogikoak* (Joxe Mikel Garmendia Etxandirekin elkarlanean, Lezoko Udala, 2005)
* *Lezo airetik (1959-1970)* (Lezoko Udala, 2010)
* *Lezoko toponimia* (Maiatz, 2019)

### Artikuluak 
* *Lezoandiko jaunaren hilketa* (Bidasoako ikaskuntzen aldizkaria, 19, 1999, 77-84 or.)
* *El Santo Cristo de Lezo y la comisión de Lope de Isasti (1605)* (Bidasoako ikaskuntzen aldizkaria, 24, 2006, 559-626 or.)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lezoko Portua, Lezoar nortasunaren iparra bloga
Bittor Altube

**Bittor Altube Sarrionandia** (Abadiño, 2001eko azaroaren 11) bertsolari bizkaitarra da.

## Ibilbidea 
2010an hasi zen Zelaieta herri eskolan eta handik  Abadiñoko Gogaikarri Bertso Eskolara eta Durangaldeko Bertso eskolara pasatu zen. 2013an,11urte zituenean bere lehenengo plazan parte hartu zuen, Bizkaiko Eskolarteko Txapelketan.

## Txapelketak 
* Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** Txapeldunordea (1): 2019
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
** Finalaurrekoak (2): 2023, 2025

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Koldo Gezuraga

**Koldo Gezuraga Seijido** (Gernika-lumo, 1996-) bertsolari bizkaitarra da. https://bdb.bertsozale.eus/es/web/haitzondo/view/3375-koldo-gezuraga

## Ibilbidea 
2011n Busturiko jaietan bere lehenengo plazan kantatu zuen. Hurrengo urtean BBK sariketan parte hartu zuen.

18 urterekin Bizkaiko eskualdeko txapelketan hartu zuen parte.

2020an saikaltu zen bere lehenengo Bizkaiko Bertsolari Txapelketarako.https://bizkaie.biz/1600323942422

## Txapelketak 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
** kanporaketak (1): 2021
** Finalaurrekoak (1): 2023

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak
Julia Navalnaia

**Julia Borisovna Navalnaia**, jaiotzaz **Abrosimova**, errusieraz  **Юлия Борисовна Навальная** (Mosku, Errusia, 1976ko uztailaren 24a –) errusiar ekonomialaria eta politikaria da, 2024an hil zen Alekséi Navalni (1976-2024) oposizio errusiarreko liderraren emaztea.

## Biografia 
Moskun jaio zen 1976an, eta Borís Alekdrovich Abrósimov (1952-1996) zientzialariaren alaba da. Ekonomian graduatu zen Plejánov-eko Ekonomia Unibertsitate Errusiarrean. Atzerrian egon ondoren, graduondoko ikasketak egin zituen.

### Lan ibilbidea 
Moskuko banku batean lan egin zuen denbora batez. 1998ko udan, Turkian oporretan zegoela, Alekséi Navalni ezagutu zuen, bere herrian bizi zen abokatua. 2000. urtean, ezkondu egin ziren, eta harekin bi seme-alaba izan zituzten: Daria (2001) eta Zajar (2008). 2000. urtean, Yábloko alderdi sozioliberal eta mendebaldarrarekin bat egin zuen. Alderdi hori utzi egin zuen 2010ean, senarra Grigori Yavlinski idazkariarekin izandako gatazkarengatik kanporatu ondoren.
[ezkerrera|thumb| [Aleksei Navalni|Aleksei Navalnik eta Julia Navalnaia]]
2007an, Aleksei Navalnik ospea irabazi zuen errusiarren artean, blogari eta oposizioko politikari gisa. Bere emazte Julia senarraren lehen idazkari eta laguntzailea bihurtu zen. Familia-bizitza iritzi publikoaren muinean jarri zen, eta Navalnaia "Errusiako oposizioko lehen dama" bihurtu zen.
[thumb|[Joe Biden AEBko presidentea eta Julia Navalnaia San Franciscon, Kalifornian, 2024ko otsailaren 22a ]]
2020ko udaren amaieran, senarra Omsk herriko ospitalera eraman zuten presaz, pozoituta zegoela susmatuta. Julia Navalnaiak behin eta berriz esan zuen Alekséi Alemaniara bidaltzeko tratamendua jasotzeko, eta Errusiako presidente Vladimir Putinengana ere jo zuen zuzenean. Sendagile alemanek pozoitua izan zela berretsi ondoren, Leonid Roshal mediku errusiarrak esan zuen ez zuela substantzia pozoitsurik aurkitu Navalniren laginetan. Senarrari jarraituta Berlinera joan zen, eta harekin egon zen Charité ospitalean.

2021eko urtarrilean, Errusiara itzuli zen senarrarekin eta Alekséi mugako kontrolean atxilotu zuten. Urtarrilaren 21ean, Juliak senarraren aldeko manifestaziora joango zela jakinarazi zuen. Urtarrilaren 23an atxilotu zuten, baina ordu gutxitara askatu zuten. Senarraren aldeko protestetan parte hartu zuen 2021eko urtarrilaren 23an eta 31n, baita otsailaren 2an eta 14an ere.

2024ko otsailaren 16an, Errusiako espetxe-zerbitzuak senarraren heriotza iragarri zuen Yamalia-Nenatia barruti autonomoko espetxe batean. Argitu gabeko heriotza da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Yulia Navalnaya, Kremlin critic's wife in the spotlight, web-ean .
* Yulia Naválnayaren esku-hartzea, senarraren hilketa gaitzesteko Municheko Segurtasun Konferentzian, 2024ko otsailaren 16an (errusieraz, gaztelaniazko azpitituluekin)
* Yulia Naválnayaren deklarazioa, Putinek Navalniren amari egindako xantaia salatuz eta senarraren gorpua duintasunez ehorzteko eskatuz, 2024ko otsailaren 24an (errusieraz, ingelesezko azpitituluekin)
* Yulia Naválnayaren hitzaldia Europako Parlamentuan, 2024ko otsailaren 28an (ingelesez, gaztelaniara itzulita)
San Pedro Apostuluaren eliza (Amarita)

thumb|250px|left|Elizaren dorrea.

**San Pedro Apostuluaren eliza** Arabako Amarita kontzejuan, Gasteizko udalerrian dago. Babes berezi du eraikina. Bere bereizgarri nagusia dorrea da.

## Aipamen historikoak 
* San Pedro Apostoluaren parrokiak XV. mendetik XIX. mende amaierara arte sortutako bataio, ezkontza eta heriotzen sakramentu-erregistroak Gasteizko Elizbarrutiaren Artxibo Historikoan gordetzen dira, eta bertan kontsulta daitezke.
* Parrokia eliza gisa Pascual Madozen *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* entziklopedian agertzen da.
* Vicente Vera y Lópezk  Arabari dagokion liburukian*Geografía general del País Vasco-Navarro* entziklopedian jaso zuen eliza honen inguruko informazioa.

## Ezaugarriak 
Eliza XV. mendetik aipatua izan da. XIX. mendean eraikia estilo neoklasikoko erretaula dago bertan. Elizaren dorrea eta bestelako elementu batzuk XIX. mendea baino lehenagokoak dira, sakristia esaterako XVIII. mendekoa da eta alboetako erretaulak XVII. mendekoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo esteka 
* Mapa.
2020ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa

**2020ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa** Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketaren 19. edizioa izan zen. 2020ko otsailaren 2tik azaroaren 1era jokatu zen, Eskozia, Frantzia, Gales, Ingalaterra, Irlanda eta Italiako selekzioen artean.

Hasieran otsailaren 2tik martxoaren 15era jokatzeko antolaturik zegoen arren, hainbat partida atzeratu behar izan ziren COVID-19 pandemiak eragindako osasun-krisialdiaren erruz. Azaroan txapelketa amaitutzat ematea erabaki zen, orduko Ingalaterra matematikoki txapelduna baitzen; Slam nagusia ere lortu zuen.

## Taldeak 
*  Eskozia
*  Frantzia
*  Gales
*  Ingalaterra
* 20px|Irlanda Irlanda
*  Italia 

## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
!bgcolor="#efefef" width="20"|Entseguak
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Ingalaterra** || **27** || 5 || 5 || 0 || 0 || 219 || 20 || +199 || 34
|-
| 2 ||align=left|  Frantzia || **13** || 4 || 2 || 1 || 1 || 121 || 32 || +79 || 17
|-
| 3 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda || **13** || 4 || 3 || 0 || 1 || 70 || 60 || +10 || 11
|-
| 4 ||align=left|  Italia || **4** || 4 || 1 || 0 || 3 || 36 || 135 || -99 || 5
|-
| 5 ||align=left|  Eskozia || **3** || 3 || 0 || 1 || 2 || 27 || 84 || -57 || 3
|-
| 6 ||align=left|  Gales || **1** || 4 || 0 || 0 || 4 || 34 || 166 || -132 || 5
|-
|}

## Partidak 
* *atz*: atzeratua
* *bb*: bertan behera utzia

## Estatistikak 
### Tantogile onenak 
### Entsegugile onenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frederiko Galeskoa

**Frederiko, Galesko printzea** (Frederick Louis; ; Hannover, 1707ko urtarrilaren 31 – Londres, 1751ko martxoaren 31) Britai ia Handiko printzea izan zen.

Jurgi II.a Erresuma Batukoa erregearen seme nagusia eta oinordekoa izan zen. Ama Karolina Ansbachekoa izan zen. 1728an iritsi zen Ingalaterrara, bere aita tronura iritsi eta urtebetera, eta 1729an Galesko printze izendatu zuten. Arteen patroia eta kriket zalea izan zen.

1736an Augusta Saxonia-Gothakoarekin ezkondu zen eta bederatzi seme-alaba izan zituzten. Gainera, hainbat seme-alaba izan zituen maitale ezberdinekin. Aita baino lehenago hil zen, Jurgi semea oinordeko utzita.

## Genealogia 
## Kanpo estekak
BBK Sariketa

**BBK Sariketa** Bertsolari gazteen txapelketa bat da. Taldekako lehiaketa honetan, gazteek elkarren aurka jokatzen dute, Bizkaiko beren eskualdea  ordezkatuz. 1993an lehen BBK sariketa izan zen.

## Palmaresa
Maya Erskine

**Maya Mano Erskine** (Los Angeles, Kalifornia, AEB, 1987ko maiatzaren 7a) estatubatuar aktorea da. AEBko telebistako telesailetan egin zen ezaguna *Man* *Seeking Woman* telesailean Maggie rola eta *Betas* telesailean Mikki rola interpretatzean. 

2019an, PEN15 komedia-telebistako seriearen protagonista izan zen, Anna Konklerekin batera. Duoak, seriea ekoizten duen duoak, 13 urte zuteneko bertsioak egiten ditu.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Mutsuko Nigatawaren eta Peter Erskine jazz-musikariaren alaba da. Ama japoniarra du, Tokiotik datorrena, eta aita Europar jatorria du. Ama PEN15 lanean agertu zen bere burua interpretatzen.

Erskine Arteen eta Zientzien Crossroads Schoolera joan zen eta Los Angeles County High School for the Arts delakoan graduatu zen. Gero  New Yorkeko Unibertsitateko Tisch School of the Arts-en (NYU) jarraitu zuen.  Antzerki-aktore ere izan da Los Angelesen. Hasieran, Erskinek musika-antzerkia ikasi zuen, baina antzerki esperimentalera aldatu zen.

## Ibilbidea 
Los Angelesko antzerki-taldeetan parte hartu zuen Erskinek, hala nola East West Players eta Geffen Playhouse taldeetan. *Wine Country-n* ere agertu zen, Amy Poehler, Tina Fey eta Rachel Dratch-ekin batera.

## Bizitza pertsonala 
2019ko irailean, Michael Angarano aktorearekin zuen harremana berretsi zuen. 2020ko azaroaren 2an Angaranorekin zuen konpromisoa berretsi zuen eta haurdunaldia iragarri zuen. Leon Frederick semea 2021ean jaio zen.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Synne Jensen

**Synne Sofie Kinden Jensen** (1996ko otsailaren 15a, Oslo), norvegiar futbol jokalari bat da. Aurrelari postuan jokatzen du.

2014an Norvegiako futbol selekzio nazionalarekin lehen partidua jokatu zuen, 2022tik Errealean jokatzen du.

## Taldeak 
## Kanpo estekak 
* Synne Jensenen fitxa UEFAren webgunean
Fernand Cormon

**Fernand Cormon** (Paris, 1845eko abenduaren 24a – *ibidem*, 1924ko martxoaren 20a) frantziar margolaria izan zen.

Eugène Cormon antzerkigilearen eta Charlotte Furais aktorearen semea izan zen. Alexandre Cabanel, Eugène Fromentin eta Jean-François Portaels margolarien ikasle izan zen, eta gai historikoen margolari nagusietako bat Frantzian.

Bere lanen sentsazionalismoagatik nabarmendu zen, gertaera odoltsuekiko interesagatik. 1890etik aurrera erretratua ere egin zuen. **Atelier Cormon** arte eskola bat zuzendu zuen, eta margolari ospetsuen irakasle izan zen.

## Iruditegia 

Murder in the Seraglio by Fernand Cormon (1874).jpg|*Hilketa anderenean* (1874)
Fernand CORMON - La Mort de Ravana - Musée des Augustins - 2004 1 139.jpg|* Ravanaren heriotza* (1875)
Cormon, Fernand - Cain flying before Jehovah's Curse.jpg|*Kain ihesi Jehovaren madarikazioaren ondoren* (1880)
A Forge 1894 Fernand Cormon.jpg|*Burdinola bat* (1894)
Fernand Cormon In Erwartung.jpg|*Aurrerapena*
Cormon Fernand Le harem Oil On Canvas.jpg|*Haren bat* (c.1877)
The Deposed Favourite.jpg|*Bastertutako faboritoa*
Fernand Cormon 006.jpg|*Arrantzara joaten* (1888)
Cormon, Fernand-Anne Piestre (1845-1924) - Gitane, 1897. Oil on canvas, 62 x 44 cm.jpg|*Ijitoa* (1897)
Fernand_Cormon_005.jpg|*Esslingeko gudua*
Beaux-Arts de Carcassonne - Portrait de Madame Cormon (1887) - Fernand Cormon.jpg|*Madame Cormonen erretratua* (1887)
Cormon - Le Sculpteur au travail.jpg|*Gérôme eskultorea bere tailerrean* (1891)

## Kanpo estekak
Guyanak (argipena)

**Guyanak** Hego Amerikako ipar-ekialdean dagoen eskualdea da, Orinoko eta Amazonas ibaien artean.

Bere ezaugarri geologiko nagusia **Guyanako ezkutua** da. Politikoki 1.500.000 km² eskualdea zenbait herrialde eta dependentziatan banatzen da:

* **Guyanak**, Hego Amerika iparraldeko oihan eta mendi ugaridun eskualdea.
* **Venezuelako Guyana**, Venezuelako eskualdea, antzinako "Espainiako Guyana" .
* **Guyana** estatua, antzinako "Guyana britainiarra".
* **Surinam** estatua, antzinako "Guyana nederlandarra".
* **Frantziar Guyana**, Frantziako itsasoz haraindiko departamendua (DOM).
* **Brasiliar Guyana**, Brasilgo estatua, antzinako "Guayana portugaldarra".
* **Esekibar Guyana**, Guyanako Errepublika Kooperatiboaren parte den eta Venezuelak aldarrikatzen duen lurraldea.

Guyanako ezkutua eskualdean dagoen mendigunea da, Guyana, Surinam, Frantziar Guyanako iparraldean, Venezuelako hegoaldean eta Brasilgo iparraldean kokatzen dena.

## Kanpo estekak
Moio

**Moio** () Arabako herri hustua da. Haren lurrak Arratzua-Ubarrundia udalerriko Langara Ganboa kontzejuan daude gaur egun. 

Historikoki beste izen batzuk, edo izenaren aldaera batzuk izan ditu: *Moio*/*Moyo* eta *Moiso*. 

1025eko Donemiliagako goldean jasota agertzen da: ***Moio***. 

1257. urteko Jerónimo Aznar Calahorrako katedraleko gotzainaren kartan, ***lancrares moyo*** ikusten da. (Langara herriaren izenari lotuta).

XVIII. mendera arte biztanleak izan zituen. 

1957ko maiatzaren 10ean Uribarri Ganboako urtegia eraikitzearen ondorioz, haren lur-azalera gehiena eta San Martin baseliza urpean geratu ziren.
[left|thumb|Bartzelonako [Frederic Marès museoa|Marès museoan 1970ean Langraiz Ganboatik eramandako leihate erromanikoa. XIII. mendearen hasiera aldekoa.]]
Bartzelonako Marès museoan 1970ean Langraiz Ganboatik eramandako leihate erromaniko bat dago ikusgai, nahiz eta lehen Langraiz Okatik zetorrela adierazi. Mikaela Portillaren ustez, Moioko San Martin baselizatik etor daiteke. XIII. mendearen hasiera aldekoa dela uste da.

## Kokapena 
Moio toponimoaren aztarnak oraindik ere topa daitezke Uribarri Ganboa urtegiaren mendebaldeko ertzean Langara Ganboaren inguruetan badago Moio izeneko aurkintza,. Handik ipar-ekialdera, urtegiaren beste aldean, Landa eta Marieta artean, Moiobaso izeneko basoa.

## Ikus, gainera 
Badago beste **Moio** bat, aurkintza bat Nafarroan, Erriberriko merindadean, Orbaibarren, Untzuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : [ Mikaela Portillak egindako Lupierroren deskribapena.]
Joyland (Stephen Kingen eleberria)

***Joyland***, Stephen King estatubatuar idazlearen detektibe eta misterio eleberri bat da. 2013ko ekainaren 4ean argitaratua izan zen.

## Argumentua 
1973ko uda, Ipar Carolina, 21 urteko Devin Jones ikasleak Joylanden lanean hasi da, parke tematiko modernoen sorrera aurreko estilo klasikoa duen jolas-parke txikian. Bertako langileen artean zabaldua dagoen kondaira baten arabera, Izuaren Etxean duela urte batzuk eraildako neska baten mamua bizi omen da. Bere eguneroko betebeharrak burutzen dituen bitartean, Devinek hiltzailearen nortasuna argitzen saiatuko da.

## Kanpo estekak
End of Watch (eleberria)

***End of Watch*** (euskaraz *Guardia Amaiera*), Stephen Kingen detektibe eleberri bat da. 2016ko ekainaren 7an argitaratu zen.

Bill Hodges detektibeari buruzko trilogiaren hirugarren eta azken eleberria da, beste biak, *Mr. Mercedes* (2014) eta *Finders Keepers* (2015).

## Argumentua 
Bill Hodges detektibe erretiratuari minbizia diagnostikatu berria diote. Bizirik egun gutxi gelditzen zaiozkiola jakitun dela, suizidio kate bitxi bati buruz interesatuko da. Hildako guztiak zerbait amankomunean badute, uneren batean edo bestean Brady Hartsfieldekin harremana izan zuten, Mr. Mercedes ezizena duen hiltzailea.

## Kanpo estekak
Pilar de Francisco

**Pilar de Francisco** (Madril, Madrilgo Erkidegoa, XX. mendea)  madrildar kazetaria,  gidoilaria, umorista, bakarrizketaria eta irrati esataria da. SER katean *La ventana* saioko laguntzailea da.

## Biografia 
Pilar de Franciscok kazetaritza ikasi zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta Idazketa eta Telebistako Gidoia graduondoko bat El Terraten entretenimendu- eta umore-saioetarako.

## Ibilbidea 
2004an bekadun hasi zen Paramount Comedyrako. Han, besteak beste, Ricardo Castella, Joaquín Reyes eta Ángel Martín umoristen antzerki-biren prentsa-koordinatzaile jardun zuen.

2012an hasi zen lankidetzan Antonio Casteloren *Papanatos* komedia-atarian. Garai hartan, SER katerako saioaren laguntzailea eta zuzendaria izan zen: *Antonio Castelo domina el mundo (es)* eta atarian bakarrizketa bat grabatu zuen.

Irratian, gainera, Los 40ko *Yu: no te pierdas nada* saioan zuzendariordea izan zen, eta kolaboratzailea eta gidoilaria ere izan zen. "*Hoy por Hoy Madrid*", SER kateko **"***La Ventana*" eta Los 40ko "*Anda Ya* " saioetan parte hartu du.

Leticia Dolera eta Henar Álvarezekin batera *Tramas Maestras*-en podcast-a aurkeztu zuen, eta 2019an bere saioa estreinatu zuen *Phi Beta Lambda* plataforman: *¡Qué grandes son..!*, beste podcast eta formatu batzuk parodiatu nahi zituen podcast bat. Pilar gidoilaria izan zen La 2 kateko *Torres y Reyes* saioan, eta, gero Movistar #0-ko Andreu Buenafuentek aurkeztutako *Late Motiv* saioko gidoilarietako bat da. Goya 2019ko galako gidoilarietako bat ere izan zen.

Besteak beste, Likes, CCN, Roast Battle España, *Ilustres Ignorantes* eta *Problemas del primer mundo* bezalako telebista-saioetan parte hartu du.

## Lanak 
## Sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Luís Fontenla

**José Luis Fontenla Rodrígues** (Pontevedra, 1944ko otsailaren 9a - 2025eko ekainaren 29a) idazle, poeta eta margolari galiziarra zen. Literaturan portuges hizkuntza erabiltzen zuen. 1992tik Galiziatik gertu bizi zen, Valença do Minho eta Viana do Castelon. Izengoiti desberdinak erabili zituen: João Padrão, Luís Roïz, Antonio Eirinha, e.a. Bere lanak hizkuntza desberdinetara itzuli ziren: hebraieraz, japonieraz, errusieraz, errumanieraz, ingelesez... Partido Galego Social-Demócrata alderdiaren sortzailea izan zen; ondoren, politika utzi zuen.

Aktibitate handiko intelektuala zen.  Aldizkariak zuzendu zituen: *Lusofonía Nós*, *Cadernos do Povo* eta *Temas do ensino de lingüística, sociolingüística e literatura*. Erakunde desberdinetan hartu zuen parte: "Irmandades da Fala da Galiza e Portugal", "Comissao Galega do Acordo Ortográfico da Língua portuguesa", "Conselho Internacional da Lusofonia" eta "Círculos Republicanos Lusófonos". "Sociedade da Língua portuguesa"ren delegatua zen, Centro de Estudos Luso-Brasileiros erakundearen ikerlaria; azken hau San Petersburgoko Estatu-Unibertsitatearen partea da eta han eman zioten Letren Fakultatearen Oroimenezko Domina. Beste elkarteen bazkidea zen, esaterako "Associaçao Galega de Escritores", Círculo Cultural "Miguel Torga" eta "Associaçao de Divulgaçao da obra de Teixeira de Pascoaes Marânus" Convivio Saikera Saria Guimarãesen eman zioten.

## Literatura lanak 
### Poesia 
* *Sememas (Antologia Poética)* (Braga, 1990), João Padrão izengoitiaz.
* *Tempo Terra khronos kai kairós (Antologia Poética)* (Braga, 1992), João Padrão izengoitiaz.
* *Poemas de Paris e Outros Poemas* (Braga,1985), José Luis Fontenla gisa.
* *A Mátria da Palavra (Antologia de Poetas Galego-Lusófonos* (Braga, 1990), José Luis Fontenla eta João Padrão gisa.
* "A ansiedade da influência-um poeta apresenta-se", en *Antologia de Poesía Lusófona* (Braga,1994), João Padrão gisa.
* *Poemas Lusófonos.Carpe litteraturam* (Braga,1997), João Padrão eta Luis Roïz gisa.
* *Poemas para Cynara.(Non sum qualis eram bonae sub regno Cynarae)* (Braga,2000), João Padrão gisa. 
* *Sem título*, *Fragmentos sem nome* y *Metamorfose(s)* (Braga, 2005), João Padrão gisa. Trilogi da.
* *Cadernos de Poesía do Clube Pickwick*, João Padrão gisa, 2000tik 2005era plazaratutakoak.

### Antzerkia 
* *Ítaca e outras peças de teatro* (Braga,1989), João Padrão gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :José Luís Fontenla Dialnet webgunean.
Danny Care

**Daniel Stuart Care** (Leeds, 1987ko urtarrilaren 2a) ingeles errugbilaria da, uztartze-erdilari postuan aritzen dena. Ibilbide profesional gehiena Premiership Rugbyko Harlequins taldean egin du. 2008ko ekainaren 14an egin zuen debuta Ingalaterrako selekzioarekin, Aucklanden, Zeelanda Berriaren aurka. Zazpiko errugbian ere jokatu du Ingalaterrako talde nazionalean.

## Ibilbidea 
* Leeds Carnegie: 2003-2006
* Harlequins: 2006-

## Palmaresa 
### Leeds Carnegie 
* Anglo-Galestar Kopa
** irabazlea: 2005
### Harlequins 
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2012, 2021
* Anglo-Galestar Kopa
** irabazlea: 2013
* European Challenge Cup
** irabazlea: 2011
** finalista: 2016

### Ingalaterrako selekzioa 
* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2011,  2016, 2017
** Grand Slam: 2016
** Triple Crown: 2014, 2016
* Munduko Errugbi Kopa
** hirugarrena: 2023

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dan Cole

**Daniel Richard Cole** (Leicester, 1987ko maiatzaren 9a) ingeles errugbilaria da, eskuineko harroin postuan aritzen dena. Ibilbide profesional gehiena Premiership Rugbyko Leicester Tigers taldean egin du. 2010eko otsailaren 6an egin zuen debuta Ingalaterrako selekzioarekin, Twickenhamen, Galesen aurka.

## Ibilbidea 
* Leicester Tigers: 2007–	
** Bedford Blues (utzita): 2006–2008
** Nottingham RFC (utzita): 2008–2009

## Palmaresa 
### Leicester Tigers 
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea:  2009, 2010, 2013 eta 2022
** finalista: 2011 eta 2012
* Anglo-Galestar Kopa
** irabazlea: 2007
** finalista: 2008
* European Challenge Cup
** finalista: 2021

### Ingalaterrako selekzioa 
* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2011,  2016, 2017
** Grand Slam: 2016
** Triple Crown: 2014, 2016
* Munduko Errugbi Kopa
** finalista: 2019
** hirugarrena: 2023

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak