Ondoeza kulturan

**Ondoeza kulturan** (alemanez *Das Unbehagen in der Kultur*) Sigmund Freuden saiakera bat da, 1930ean argitaratua. Lan hau, 1921ean idatzi zuen *Masen psikologia* eta *Niaren analisia* lanekin batera, Freud-en gizarte-psikologiaren arloko lanik garrantzitsuenetakotzat jotzen da, eta . mendeko gizarte-zientzietako testu kritiko garrantzitsuenetakotzat jotzen da.

## Edukia 
Pultsio eskakizunen eta kulturak ezarritako murrizketen artean dagoen erremediorik gabeko antagonismoa da lanaren gai nagusia. Hau da, kulturaren eta pultsioen arteko kontraesana: kultura gizarte-unitate gero eta handiagoak ezartzen saiatzen den bitartean, horretarako pultsio sexual eta agresiboen hedapena eta asebetetzea murrizten du, pultsio agresiboaren zati bat erruduntasun-sentimendu bihurtuz. Horregatik, kulturak asegabetasuna eta sufrimendua sortzen ditu. Kultura zenbat eta gehiago garatu, orduan eta handiagoa da ezinegona. Horregatik lan honen gai nagusia kulturan kulpa dela ere baiezta daiteke.

Planteamendu honek ez du berrikuntza handirik erakusten haren lehen idazki psikologikoetan. Lan honetan, ordea, argiago ebaluatzen du Freud-ek barne eta kanpo eraginek murrizketa horietan betetzen duten rola, bere elkarrekiko eraginak, superniaren hipotesia, eta erru sentimenduaren izaeraren ikerketa eta argitzea.

Bigarren zatian, berriz, suntsipen-pultsioari buruz hitz egiten da. Seigarren kapituluan jorratzen da hori, eta Freud-ek libido-kontzeptua zabalago garatzen du, bi instintutan bereizi behar dela argudiatuz: “eros”-aren instintu objektua eta “thanatos”-aren (heriotza grekoz) instintu ego-a. Hain zuzen ere, kontzeptu berri horrek lehen aipatu dugun hiltzeko edo suntsitzeko bulkadari egiten dio erreferentzia, edota inorganikora itzultzeko berezko joerari, eta haren garapenak historia luzea du Freuden idatzietan, nartzisismoari eta sadomasokismoari buruzko ikerketak barne. Freud-ek aitortzen du zaila izan daitekeela onartzea giza izaerari buruz duen ikuspegia, heriotzarako eta suntsiketarako joera gisa, baina sen hori ezabatzea zibilizazioaren murrizketa-beharraren benetako arrazoia dela arrazoitzen du. Bizitza eta zibilizazioa, beraz, pertsonen arteko amodiozko eta gorrotozko bi indar hauen arteko betiereko borrokatik jaio eta garatzen dira.

Laburbilduz, liburu honetan bere mundu ikuskera agerian jarri zuen, zibilizazioa behar ekonomikoen menpe dagoela azpimarratuz, eta ondorioz, segurtasun apur baten truke, bai sexualitateari bai agresibitateari zerga astuna ezartzen diotela.

Azken batean, soziologia baino askoz interes handiagoa duen lana da.

## Bibliografia 
* Freud, Sigmund, *El malestar en la cultura*, trad. de A. Brotons Muñoz, Madrid, Akal, 2017. ISBN 978-84-460-4384-3.
*  Freud, Sigmund. Obras completas de Sigmund Freud, volumen XXI - El porvenir de una ilusión, El malestar en la cultura, y otras obras (1927-1931). 2. El malestar en la cultura (1930). Traducción José Luis Etcheverry. Buenos Aires y Madrid: Amorrortu. . 

### Edizioa 
Sigmund Freud: *Das Unbehagen in der Kultur*.

* Internationaler Psychoanalytischer Verlag, Viena 1930. (Erstdruck)

* In: Sigmund Freud: Gesammelte Werke, chronologisch geordnet, *v. 14.* Hrsg v. Anna Freud unter Mitarbeit von Marie Bonaparte. Imago, London 1948, 421–516. or.

* In: Sigmund Freud: *Studienausgabe*, *v. IX. Fragen der Gesellschaft, Ursprünge der Religion.* Arg. v. Alexander Mitscherlich, Angela Richard, James Strachey. Fischer, Frankfurt am Main 1997, ISBN 3-10-822729-7, p. 191–270, (argitalpen-oharrak eta oharrak ditu; goian aipatutakoaren arabera)

* In: Sigmund Freud: *Das Unbehagen in der Kultur und andere kulturtheoretische Schriften*. Alfred Lorenzer eta Bernard Görlich-en sarrera batekin. Fischer-Taschenbuch, Frankfurt am Main 1994 und öfter, , 29–108. or.

* Arg. v. Lothar Bayer und Kerstin Krone-Bayer. Errefusa, Stuttgart 2010, ISBN lazld3-15-018697-8. Lineako iruzkinak eta ondorengoak.

### Bigarren mailako bibliografia 
* Herbert Bickel, Helmwart Hierdeis (arg.) *Unbehagen in der Kultur”*. *Variationen zu Sigmund Freuds Kulturkritik*. 4. Lit, Viena, Berlin, Münster 2009, ISBN lazedemondarrak: 3258-1869-2.

* Margret Dörr, Josef Christian Aigner (arg.) *Das neue Unbehagen in der Kultur und seine Folgen für die psychoanalytische Pädagogik*. Vandenhoeck & Ruprecht, Gotinga 2009, ISBN lazdario3-525-40204-7.

* Erich Fromm: *The Human Implations of Instinctivistic* "Radicalism". *A Reply to Herbert Marcuse*. In: Dissent, 1955, 342–349 or. (Marcus interpretazioaren kritika, "Das Unbehagen in der Kultur")

* Gerhard Gamm: *Interpretation*. *Sigmund Freud: Das Unbehagen in der Kultur.*, in: *Interpretationen*. *Hauptwerke der Sozialisphilosophie*.  Errefusa, Ditzingen 2001, ISBN 3-15-018114-3, 108–133 or.

* Bernard Görlich: *Die Wette mit Freud*. ''Herbert Marcuse liest 'Das Unbehagen in der Kultur'*. In: Ders. : *Die Wette mit Freud*. *Drei Studien zu Herbert Marcuse*. Nexus, Frankfurt am Main 1991, ISBN 3-923301-39-1, p. 55–107

* Peter Imbusch: *Sigmund Freuds Unbehagen in der Kultur*. In: Ders.: *Moderne und Gewalt*. *Zivilisationstheoretische Perspektiven auf das 20. Jahrhundert*. VS Verlag für Sozialwissenschaften, Wiesbaden 2005, ISBN 3-8100-3753-2, 87–162 or.

* Franz Kaltenbeck: *Sigmund Freud: Immer noch Unbehagen in der Kultur?* Diaphanes, Berlin 2009, ISBN A234-069-1

* Pierre Kaufmann: *Freud: Die Freudsche Kulturtheorie.* In: François Châtelet (Hrsg.): *Geschichte der Philosophie, Bd. 8: Das XX. Jahrhundert.* Ullstein, Frankfurt am Main u.&nbsp;a. 1975

* Jacques Le Rider, Michel Plon, Gerard Raulet, Henri Rey-Flaud: *Freuden* Autour du“ Malaise dans la culture“. Presses Universitaires de France, Paris 1998, ISBN 2-13-049405-6.

* Herbert Marcuse: *Triebstruktur und Gesellschaft*. *Ein philosophischer Beitrag zu Sigmund Freud*. Übersetzt von Marianne von Eckardt-Jaffe. 17. Auflagea. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1995, ISBN 3-518-01158-8 (1955ean agertu zen lehen aldiz, *Eros and civilization* izenburupean, Max Horkheimer-en oharrekin eta "Das Unbehagen in der Kultur“-era bideratutako interpretazioarekin)

* Raul Páramo-Ortega: *Das Unbehagen an der Kultur*. Urban & Schwarzenberg, München u. a. 1985, ISBN 3-541-14211-1

* Gunzelin Schmid Noerr *Zur Kritik des Freudschen Kulturbegriffs*. In: Psyche 47 (1993), 325–343 or.

* Elmar Waibl: *Gesellschaft und Kultur bei Hobbes und Freud*. Das gemeinsame *Paradigma der Sozialität*. Löcker, Viena 1980, ISBN 3-85409-018-8

* Stefan Zweig: *Freuds neues Werk* "Das Unbehagen in der Kultur", in: *Rezensionen 1902–1939*. *Begegnungen mit Büchern''. 1983 (E-Testua)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak