T–V bereizketa munduko hizkuntzetan

**T–V bereizketa** (latinezko ***t**u*, "hi", eta ***v**os*, "zuek" izenordainetako lehen kontsonanteetatik) hizkuntza jakin batean solaskide bati edo batzuei zuzentzeko moduen arteko desberdintasuna da. Bereizketa munduko hainbat hizkuntzatan gertatzen da, eta hartzailearekiko adeitasun, gizarte tarte, errespetu, familiartasun, adin edo irain maila anitzetarako espezializatuta egon liteke.

## Hizkuntza indoeuroparretan 
### Mendebaldeko germaniar hizkuntzetan 
#### Afrikaansez 
Afrikaans modernoak gutxitan bereizten dit *jy* / *jou* ("hi") bigarren pertsonako singular informala eta *u* ("zu") formalagoa (letra larriaz idazten da, Jainkoari zuzenduz gero), lehenengoak bigarrenak ordezkatu baitu gehienetan. Familia-tituluak *u* formalaren ordez erabili ohi dira nabarmen zaharragoa den pertsona batekin hitz egitean —beste familia batekoak izan daitezke, ordea—, adibidez. *Sal **oom** mi asseblief help?* ("*Osabak* lagunduko dit, mesedez?") edo *Hoe gaan dit* *met* ***ouma**?* ("Zer moduz dago *amona?*").

Batzuetan, *u* erabiltzen da oraindik ere negozioetan, politikan, elkarrizketetan, bezeroekin eta bestelako esparru formaletan. Bigarren pertsona pluraleko *julle* ("zuek") gizarte-testuinguru orotan erabiltzen da.

#### Alemanez 
##### *Sie* eta *du* 
Alemanez, ''* (ahoskapena: /zi:/) trataera formala pluralezko hirugarren pertsonako *sie* izenordaina bezalakoa da. Trataera-modu horrekin erabiltzen diren aditzak ere pluralezko irugarren pertsonako formak bezalakoak dira. Begirunezko forma eta haren forma deklinatuak (datibo singularrean, *Ihr*; genitibo singularrean, *Ihrer*) beti-beti letra larriz idazten dira, anbiguotasunak saihesteko. 

Dagokion alemanezko izenorde informala *du* (halaber, *Du*, eskutitzetan) da. Hurrenez hurren, *duzen* eta *siezen* aditzek "*du* erabiliz mintza" ("hika hitz egin", alegia)" eta "*Sie* erabiliz mintza" ("zuka hitz egin") esan nahi te, eta *per du* edo ** esamoldeek, "*du* moduan jardun". *Sie*-ren erabilera, askotan, tituluaren (sendagile, irakasle, zuzendari...) gehi adeituraren erabilerarekin bat dator: horen erabilera askoz hedatuago dago alemanezko eremuetan Euskal Herrian baino. Oro har, *du* haurrei, animaliei eta Jainkoari mintzatzean erabiltzen da, eta helduen artean (edo helduen eta haurren artean), adiskide onak edo ahaideak badira. *Sie* beste egoera batzuetan erabiltzen da, hala nola negozioetan edo harremanik ez dagoenean. Interneteko txat eta foroetan, alemaniarrek oso gutxitan erabiltzen dute **, salbuespenak egon arren. Haurrei mintzatzen zaizkien helduen kasua gorabehera —hor, ohikoa den haurrak helduari *Sie* erabiliz zuzentzea, baina helduak hari *du* egitea—, alemanez ez da ohikoa hiztun batek bere solaskideari *Sie* moduan jardutea, baina besteak, ordea, *du* erabiliz erantzutea. Ia kasu guztietan lotsagabetzat jo daiteke izenordain "okerraz" baliatzea, hori solaskideak espero ez duen izenordaina baita. Hala ere, beste alde batetik, esperogabeko *du* erabiltzea ere oso ongietorria izan daiteke, estimuaren seinale, eta espero ez den *Sie* bat erabiltzea, gazteengan, heldutasuna adieraztzeko seinale oso ongietorria izan daiteke.

Alemanian irakasleek Bigarren Hezkuntzako ikasleei *Sie* gehi izenaz deitzen diete *Oberstufe*-n —Batxilergoko azken bi edo hiru urteak— sartzen direnean, hamasei urte ingururekin.

Haur eta nerabeek *Sie* erabiltzea espero da hel guztiei zuzentzean, betidanik ezagutzen dituzten senitartekoei eta familiako lagunei izan ezik. Kaleko eta antzeko gizarte-langileek, kirol-klubetako entrenatzaileek, batzuetan, haur eta nerabeei esaten diete beraiei *du* egiteko. Saltokietan, tabernetan eta bestelako dendetan, jende gazteagoari mintzatuz gero, gero eta ohikoagoa da bezeroek eta langileek elkarri *du* egitea: inoiz, trakestzat jotzen da hogeita koska urte dituzten zerbitzariak eta bezeroak elkarri ** egiten badiote.

Bi ezezagunen arteko *du* edo *Sie''ren erabilera ere zehaztu daiteke elkartu dituen giroarengatik (lagunartekoa / formala), baita janzkerarengatik (lagunartekoa / formala), sexuarengatik (bera / desberdina) eta lehentasun pertsonalarengatik ere. Adibidez, zenbait eskualdetako (Renania barne) pub eta taberna txiki tradizionaletan '** erabiltzeko ohitura dago. Hori adinekoei ere dagokie, bestelako testuinguruetan **' erabiliz hitz egingo litzaieke. Taberna giroan elkarri ''* eginez mintzatu diren bi pertsonak *Sie* erabiltzera jo lezakete kalean topo egitean, haien harremana oso axalekoa soilik izan bada. Rhingo inauteri ospetsuetan, ohikoa da parrandazale gehienek *du* erabiliz elkarri egitea. Adinen arteko aldea belaunaldi batetik gorakoa baldin bada bakarrik, gazteenak *Sie* erabil lezake oraindik. Helduen artean *du* maiz erabiltzeko beste esparru bat kirol-ekitaldiak dira.

*Per du'' izatea, gainera, gero eta ohikoagoa bihurtu da lan-inguruneetan (enpresa-ildoaren eta kultura korporatiboaren arabera, hainbat mailatan), gehienbat adina kontuan hartu gabe. Horrelako inguruneetan, '**-ren oinarria lan-talde baten barruan ondo gizarteratzeko marka gisa ere ikus daiteke, batzuetan beharrezkoa. Arau gisa, espero daiteke lantaldeko lankideak ikustea instria askotan beren artean ohiko **' oinarri batean, baina ez beti taldeko kudeatzailearekin eta are gutxiago goi-mailako arduradunekin. Talde bateko partaideak gertuagotik integratzen diren heinean, oinarri horri baieztapen informal bat eginez edo formalki eskainiz markatzen da askotan hori, estilo eta ohikotasun kontu gisa. Hau da, *du* oinarria erabiltzeko tempoa zein hedara negozioaren kulturaren (eta batzuetan giroaren) araberakoa da maiz aski, eta leku batzuetan are gehiago lantalde partikularrarena berarena. "Hierarkia lau" baten gainean harro dauden enpresa-kulturek aukera gehiago dute *du* eta izena hizkera profesional orokor bat hartzeko edo azpimarratzeko, korporazioen barruan formaltasun profesionala nabari egiteko joeraz bat, '** beti erabiltzea espero daiteke, oso gertuko lankideen artean edo talde itxien barruan izan ezik (batzuetan maila berean biltzen diren kudeatzaileak barne, edozein mendeko baztertuta), eta hertsiki beti nagusi baten aurrean. Nagusiak, aldiz, beste pertsonarengana modu informalean edo formalean jotzeko eskubidea du, eta hori norberaren lehentasuna da.

Normalean, **'-tik *du*-rako aldaketa bi solaskideetatik zaharrenak proposatzen  hasieran, sozialki maila altuagoa enak edo andreak gizonari. Bestela, norbaitek *Sie* erabil dezake, beste pertsonari informalki zuzentzea onargarria den galdetzearekin, eta gero horrexen arabera jokatu. *Sie-*ren ordez *du* erabiltzeko proposatzeko mo bat norberaren lehen izena adieraztea da (hemen bezala: ''*, euskaraz "... dut izena"). Norberak bere izena ematean onartu du proposamena. Geroago norbaiti ahaztu bazio *du* adostu duela ahazten badu, gizalegezkoa da gogoraraztea esanez, ** ("*Du* moduan igaro ginen"). Batzuetan, *Sie* erabiltzera berriro aldatzea hartzailearengandik urruntzeko metodo gisa erabiltzen da; ñabardura kortesia ironiko samarra da.

*du* desegokiro eta gonbidapenik jaso gabe erabiltzea, bestela —eta arrazoiz— ** espero lezakeen norbaitekiko, handikeriazkotzat eta errespetugabekotzat hartzen da, nahiz eta *Sie*rekin tematzea, *du* neurri handi batean onartzen den ingurune batean (hierarkia lauak), era berean, errespetu faltatzat jo badaiteke ere. Har litekeen irain-maila etiketaren urraketa zein nabaria izan den, horrexen araberakoa da (ageriko urraketaren adibide bat izanen litzateke kalean nerabe batek adineko ezezagun bati *du* erabiliz hitz egitea; gaizki baloratutako harreman profesional batean goi arduradun bati *du*-rekin zuzentzea ziurrenik irain txikiagotzat hartuko litzateke), eta delako pertsonaren hazkuntzaren araberakoa ere izanen litzateke —ikuspuntu aurrerakoiak vs atzerakoiak eta adina faktore batzuen adibide dira: faktore horiek zeresana izan lezakete bakoitzak nola nahiago duen besteei mintzatu eta besteek berari mintzatzea—.

Konpainia batzuen jokamolde bihurtu da beren langileek bezeroei *du* erabiliz zuzentzea, askotan doinu aurrerakoia, "modernoa" ezartzeko, inoiz beste arrazoi kultural batzuengatik. IKEA-k, adibidez, ** formak Suedian duen erabilera orokorra islatzeko egiten du (ikus *Du-reformen*).

Alemanian, *Brüderschaft* edo *Brüderschafttrinken* izeneko ohitura zaharrak ("Anaitasuna" eta "Anaitasun edatea") bi lagunek formalki ardo botila bat partekatzea edo garagardo baso bat elkarrekin edatea dakar, *Sie''ri dagozkion formez baliatu beharrean, elkarri '** egiteko akordioa ospatzeko. Jurako suitzar-frantsesen artean ere ohitura hori hartu da, Polonian eta Errusian (alemanetiko izenak erabiltzen dira, **' eta ''* —*bruderxaft*— hurrenez hurren), gaur egun Polonian ohitura poliki-poliki galtzen ari den arren. Lehenago Suedian ere egiten zen. 

*Sie''ren erabilera, oro har, kargua gehi deituraren erabilerarekin bat datorren arren, batez ere Alemaniako iparraldean eta ekialdean, badago mintzatzeko tarteko modu bat, '** eta izena batera darabiltzana: **' ("hanburgotar *Sie*", hau da, norbait bere izenez deitzea, *Sie* formala erabiltzearekin batera). Aldiz, Berlingo eskualdean, *Du* eta deitura batzuetan erabiltzen dira (''*). Lehengo erabilera nerabeei, etxeko langileei edo telebistako edo irratiko programetako gonbidatuei zuzentzean ere gertatzen da eta bigarren estiloa, ordea, beheragokotzat jotzen da eta, batez ere, langile-klaseko inguruneetan, eskolako atsedenaldietan eta barrakoietan gertatzen da. Testuinguru profesionalekin lotuta egon liteke, lankideek aspalditik elkar ezagutzen dutenean, baina, adibidez, estatus-desberdintasunak direla kausa, ez dute ohiko *du* estilora aldatu nahi; edo ezezagunak (adibidez, bezeroak) bertan daudelako: ez litzateke egokia izanen bezeroek solskidearen izenaren berri izatea.

Egoera formaletan solaskide batekin baino gehiagorekin hitz egitean —bakoitzarekin bakarrik mintzatzean *Sie* erabiliko litzatekeenean—, aleman estandarrak ** darabil. Hala ere, egoera horretan *ihr* ("zuek", baina "hainbat *du*", ez "hainbat *Sie*") askotan entzun daiteke horren ordez, batez ere Alemaniako hegoaldean eta Suitzako alemanezko dialektoetan, eta artzainen predikatzeko era estandarra da. Hor, ** estandarrari jarraitzen bazaio, oran erabilera aldatu egiten da *du* zein ** trataeretako pertsonak dituen talde bati hitz egitean: Hiztun batzuek *ihr'' plural informala erabiltzen dute, beste batzuek '** formala hobesten dute, eta askok, bi izenordainak desegokitzat jo daitezkeelako kezkatuta, nahiago dute bi izenordainak saihesten dituzten itzulinguruak erabili, adibidez aginterazko forma bat infinitiboaren bidez adieraziz (**', "Mesedez, egin hau"), ahots pasiboa aplikatuz (''*, "Eginen da"), edo *man* izenordain mugagabea erabiliz (*Man macht das,* "Hori egiten da", "Jendeak hori egiten du").

##### Aurrekari historikoak: *Ihr* eta *Er* / *Sie* 
Lehen, bigarren pertsonako *Ihr* plurala ("zuek", hots, "hainbat *du*") erabiltzen zen gizarteko nagusiei zuzentzeko, non eta ez zen harreman informalagorik ezarri. ** forma adeitsu gisa erabiltzeak oraindik dirau Bernako alemanez eta alemanikerazko beste dialekto batzuetan, frantseseko *vous* gertatzen den bezala. ** kasu horretan letra larriz idatzi behar da. Hala ere, *Ihr*ek berak informaltasun maila bat erakusten du eta, adibidez, norberaren aitari zuzentzeko erabili liteke. Trataera formalerako, hirugarren pertsona erabiltzen zen; singularrean *Er'' ("hura", maskulinoan) eta '** ("hura", femeninoan), biek ere lehen letra larria dutela, gizartean azpikotzat jotako norbaitekin: baserritarra ukuiluan lan egiten duen mutilari mintzatzean, edo pluralean, gizartean goikotzat jotzen denari hitz egitean. Azken horietatik hartzen du jatorria **' modernoak: '** pluralezko hirugarren pertsonako izenordaina da. Hala ere, **' bera nahiko berria da, eta hitz egiteko modu formalek —askotan berez singularrezko formak— plurala hartu zuten. Urrunago joan gabe,  Dürrenmatten *Der Besuch der alten Dame*-n ("Dama zaharraren bisita", 1956an idatzia) lanean bezain berriki ere, honelako esaldi bat dago: '** ("Jakin badakizu, alkate jauna"), aleman modernoaz **' soilik da); *Herr Bürgermeister* zuzentzeko modu formala da eta, berez, singularrezkoa, baina *wissen* aditz-forma plurala da. Nolanahi ere, zuzentzeko era formalak berak izenordain pertsonal bat badu ''* ("Bere Maiestatea") eta abarretan bezala, bigarren pertsonako pluralean jarriko litzateke: *Was geruhen* Euer (ez: *Seine'', egun erabiltzen den posesiboa) '** ("Zer desio **duzue'* *Zuen* Maiestateak agintzeko?").

Horrela, horiek guztiek antzeko gramatika-arau bat dute, zuzentzeko modu horiekin erabiltzen den aditzari dagokiona, egungo *Sie* gisa. Letra larriz idatzitako *Ihr* trataera zaharkituak egungo *ihr* pluralezko bigarren pertsonako izenordainaren aditz-forma bera eskatzen du, *Er* / ** zaharkituak egungo singularrezko hirugarren pertsonako *er* ("hura", maskulinoan) eta *sie* ("hura", femeninoan) izenordainen aditz-forma bera eskatzen du, eta *Sie* gabeko pluralezko hirugarren pertsonak, *Sie*-k bezalaxe, *sie'' ("haiek") pluralezko hirugarren pertsonako izenordain plurala.

Formak gaur egun ere ageri dira zenbait dialektotan, agureei zuzentzeko errespetuzko modutzat, eta oraindik ere oso maiz ageri dira artelanetan eta literaturan (hala nola liburuetan eta filmetan), gutxienez zenbait mende lehenago gertatutakoak irudikatzen dituztenean, edo "lehenaldiaren antzeko" fantasiazko agertoki batean, lan horietan aleman modernoa bestela erabiltzen bada ere; hain zuzen ere, gaur egungo '** halako egoeretan erabiltzea lekuz kanpoko anakronismotzat joko litzateke. **' eta *Sie*-rik gabeko hirugarren pertsonako plurala ingelesezko, gaztelaniazko eta frantsesezko maiestatezko pluralaren antzeko samarrak dira.

Hiztun arruntek ez dute *Er* / *Sie* formaren berririk, edo ez dute ulertzen, baina *Ihrzen* askotan erabiltzen da bikoiztutako filmetan, batez ere Erdi Aroko edo fantasiazko testuinguruetan, hala nola *Eraztunen Jauna*n, adibidez ***Ihr habt** das Reich der Herrin des Waldes betreten, **Ihr könnt** **nicht** umkehren* ("Basoko Andrearen Erreinuan sartu **zarete**, **ezin zarete** atzera joan" [solaskide bati esanik]). Testuinguru horretan, maila historiko bat erabiltzen da, pluralezko bigarren pertsonak hartzailearen noblezia edo harenganako errespetua adierazten duena, horrela *Ihr* pertsona bakar bati mintzatzeko erabiltzen denez, ikusleak, begiratu gabe, pertsona hori errege edo noble baten maila altukoa dela edo, gutxienez, ageriko begirunez tratatua dela ondoriozta lezake. *Ihr* ez litzateke normalean nekazari bati egiteko erabiliko (non eta ez den printze mozorrotua edo etorkizuneko printzea, eta hari mintzo zaion pertsonak horren berri baduen edo horrexen susmotan baldin badago behintzat).

#### Eskozieraz 
Eskoziera modernoan, singularrezko bigarren pertsonako *thoo* izenordeak (nominatiboan, [ðuː]; Hegoaldkoa eskozieraz, [ðʌu]; Shetlandeko dialektoan, [du:]) hizkera arruntean iraun zuen XIX. mendearen erdialdera arte Eskoziako behe-lur gehienetan. Geroztik, eremu gehienetan *ye* / *you* izenordeek ordezkatu dute, Shetlandetako eta Orkadetako eskozieraz izan ezik, hor *thee* ([ði:] izenordea ere (Shetlandeko dialektoaz, [di:]) erabiltzen baita, Iparraldeko ipar eskozieraz eta Hego Eskoziako zenbait barietatetan. *Thoo* etxeko forma gisa erabiltzen dute gurasoek haurrekin, zaharrek gazteekin, edo adiskide edo berdinen artean mintzatzean. Bigarren pertsonako singular formala *ye* edo *you* erabiltzen da nagusi batekin mintzatzean edo gaztetxo bat adineko batekin ari denean. Singularrezko bigarren pertsonako *thy* () posesiboak eta *thee* ([ði] formak (Shetlandeko dialektoaz [diː]), *thine(s)*-ekin batera ([dəin(z)]), *thoo* oraindik mantentzen duten eremuetan neurri batean diraute.  

#### Ingelesez 
Ingeles estandar garaikideak *you* bigarren pertsonako izenordain bakarra darabil kasu eta numero gramatikal, eta gizarte testuinguru guztietarako. [a]

Antzinako ingelesak singularrezko bigarren pertsonarako *þū* [b] (ahoskapena: /θuː/) zerabilen testuinguru formal eta informaletan, eta ingeles ertainak joera horri jarraitu zion *þou*-rekin[c] (ahoskapenak: tonikoa, /θuː/ eta /ðuː/ atonoa, /ðuː/) zenbait urtez 1066ko Normandiar konkistaren ondoren. Hala ere, XIII. menderako, bigarren pertsonako *ȝe* edo *ye* izenordain plurala testuinguru formaletan hartu zen.

Normandiar konkistaren ondoren, ingelesak bere jatorri sintetikoetatik aldentzen segitu zuenez, kasu gramatikala galdu egin zen neurri handi batean ingeles ertainetik ingeles moderno goiztiarrerako trantsizioan. Gauzak horrela, *you*-k ("zuek", kasu zeiharrean) *ye* ("zuek", kasu nominatiboan) ia erabat ordeztu zuen nominatiboan XV. menderako. Ingeles moderno goiztiarrean, *ye* eta *you* nagusiei eta arrotzeni zuzentzeko erabiltzen ziren, eta *thou* eta *thee*, berriz, etxekoekin eta mendekoekin. Banaketa hori zenbat eta hedatuagoa eta beteagoa izan, hainbat eta gutxiesgarriago bilakatu zen arrotzei *thou* eta *thee* lagunartekoak erabiliz mintzatzea. XVII. menderako, nobleziaren artean halako usadioa biziki eta nahita mespretxuzkotzat hartzen zen, Sir Walter Raleighen 1603ko epaiketan fiskalak egindako deklamazioan bezala: *I thou thee, thou traitor!* ("Hika mintzo natzaik, hi traidore alaena!"). XVIII. menderako, *thou*ren erabilera azkar murriztu eta ingeles dialekto gehienetan galdu zen, *you* izenordain formalak ordeztua, baita haur eta animaliei mintzatzean ere. Hori bera, halaber, nederlanderaz, Brasilgo portugesezko dialekto gehienetan eta Costa Rica eta Kolonbiako zenbait lekutako gaztelanian gertatu zen.

Hala eta guztiz ere, Jakue Erregearen Bibliako itzultzaileek forma zaharrenak beren lanean (1604-1611) mantentzea erabaki zuten, beren iturri hebrear, greziar eta latindarretako bereizketa gramatikal berberak transmititzeko. Ondorengo haren ospeak eta *thou* erabiltzen segitu zuten askoren arrazoi erlijiosoek[d] mantendu diote erabilera, baina itxura jauinkozale eta ironikoki formalagoa eta errespetuzkoagoa ematen dio, eguneroko *you*-k baino.

AEBetan, sekta protestante batzuek, kuakeroak kasu, denei *thou* erabiliz mintzatzea bultzatu nahi izan zuten, pertsona bakoitza lagun eta berdintzat jotzen zutelako. Horrek XIX. eta XX. mendearen hasierara arte bere horretan iraun zuen.

#### Mendebaldeko frisieraz 
Mendebaldeko frisieran, ''* (ahoskapena: /jo/) nominatibo singular formala oso gertu dago ingelesezko *you*-tik eta *ye* ingeles ertain eta ingeles moderno goiztiarreko *ye*-tik. Pluralean ez dago halako bereizketarik, bigarren pertsonako izenordain plurala beti *jimme'' baita. '**ez edo hirietako frisieraz, frisieraren eragin handia duen nederlanderazko dialektoa, bereizketa paraleloa egiten da: **', *jou*, *jimme*.

Mendebaldeko frisierazko '** nederlanderazko **' baino gehixeago erabiltzen da. Nederlanderazko hiztun natiboei, batzuetan, berriki ezagutu dutenei berehalaxe *do* erabiliz ez mintzatzeko esaten zaie. 

### Iparraldeko germaniar hizkuntzetan 
#### Danieraz 
Danieraz, singularrezko lagunarteko bigarren pertsonakoa *du* da eta inori zuzentzeko forma formala hirugarren pertsonako *De* plurala da, letra larriz idatzia, haren beste erabileratik bereizteko. Bigarren pertsonako plurala *I* ("zuek") eta singularrezko hirugarren pertsonako *han* ("hura [maskulinoa]") edo *hun* ("hura [femeninoa]") batzuetan XIX. mendearen hasierara arte erabiltzen ziren daniera estandarrean eta denbora luzeagoan landa giroan. Germaniar moldeko *De* forma danieran sartu zen XVIII. mendean, beranduegi erabilera liturgikoan sartzeko. Elizan, landa eremuetan edo dialektoa hitz egiten den inguruetan bezala, *du* beti izan da forma unibertsala, batez ere Jutlandian.

Eskandinaviako beste hizkuntza batzuetan bezala, ospeko dialektoen artean ere, izenordain formala galtzen ari da —danieraren kasuan, ''* ("Gazteen matxinadak") 1968ko protestetan eta ondoren—. Arau orokor gisa, *du* informala gaur egun toki guztietan onartzen da, erregetzari ekitean edo soldatzan izan ezik. Beste testuinguru batzuetan, formalegia eta zaharkituegia iruditu zaie danimarkar gehienei. Lan elkarrizketetan eta parlamentarien artean ere, *du* estandar bihurtu da.

Daniera idatzian, *De* egungoa da oraindik ere negozio dokumentu legal, legegile eta formaletan, baita beste hizkuntza batzuetatik egindako zenbait itzulpenetan ere. Batzuetan, publikoaren mende dago, Danimarkako Gobernuak orokorrean *du* baitarabil, adinekoentzako osasun-informazioan izan ezik, hor *De* oraindik erabiltzen baita. Beste batzuetan, izendapen gisa mantentzen da, jatetxe formal batzuetako langileek, *Weekendavisen* egunkariak, TV 2ko esatariek eta *Maersk* korporazio guztiz kontserbadoreak bezala. Beste enpresa batzuek itzulinguruetara joz —esaldian boz pasiboan erabiliz edo ** ("bat" inpertsonala, euskarazko "Batek (= Norberak) badaki zer dagoen" esaldian bezala) izenordaina erabiliz— aspergarri edo informalegitzat hartuak ez izateko egindako saiakerak, oro har, traketsak eta harrera txarrekoak izan dira, eta (DSB trenbide nazionalaren salbuespen nabariarekin) gehienek *du* forma pertsonalagoaren alde egin dute.

#### Islandieraz 
Islandiera modernoa eskandinaviar hizkuntza bat da, antzinako eskandinavieratik gertuena dagoena: hor, *þér* plurala eta *þið* duala bereizten ziren. Bereizketa horrek islandiera idatzian iraun zuen 1920ko hamarkadaren hasiera arte, *þér* plurala egoera formaletan ere erabiltzen zenean: *þér*-ren erabilera formalak *þið* duala pluralaren esanahia ere hartzera bultzatu zuen; hori dela eta, egungo islandierak *þið* duala pluraltzat darabil. Hala ere, dokumentu formaletan, hala nola presidentearenak, *þér* oraindik ere pluraltzat erabiltzen da eta *þér* pluralerako eta *þið* dualerako gordetzen da oraindik ere, Eskritura Santuen islandierarako itzulpenean. Oraindik ere badira zenbait adierazpen jakin —bereziki esamolde erlijiotsuak, hala nola "Bil ezazue eta aurkituko duzue" (**)—, eta T-V bereizketa egiten duen hizkuntza batetik egindako itzulpenetan batzuetan erabiltzen da baina, bestela, egoeraren larritasunagatik (prozedura judizialetan eta legezko gutunetan bezala) edo mespretxuagatik (inoren barregarri uzteko) formalegia izan nahi denean bakarrik agertzen da, eta beste kasu guztietan erabiltzen da.

#### Norvegieraz 
Norvegieraz, *De* / *Dem* (**) eta *De* / *Dykk* (*nynorsk*) forma adeitsua gutxi gorabehera  desagertu egin da, ahoz zein idatziz. Norvegiarrek *du* soilik erabiltzen te orain, eta forma adeitsuak ez du kultur sona sendorik herrialdean. Duela gutxi arte, *De* batzuetan lan idatzietan, enpresa-gutunetan, antzezlanetan eta itzulpenetan agertzen zen, formaltasun itxura gorde behar zenean. *De* erregearentzat erreserbatuta dagoelako herri-ustea ez da zuzena, errege-etiketaren arabera, erregeari (eta errege-familiako beste kide batzuei) *Deres majestet* (*bokmål*) / *Dykkar majestet* (**) ("Berorren maiestatea") edo hirugarren pertsonako singularrean *Hans majestet* ("Berorren maiestatea"), ** majestet / *Hennar majestet'' ("Berorren maiestatea"), '** ("Erregea"), **' ("Erregina") eta antzekoak erabiliz hitz egin behar zaie. 

Norvegiarrek, oro har, izenaz bakarrik erabiliz hitz egiten diote batak besteari, solaskidea izen-deiturez edo deiturez soilik hobeto ezagutzen ez bada. Horrek izenordain horien ahultzea eta adeitasun hizkeraren erabilera gutxitzeko joera orokorra ere eragiten du. Adibidez, ikasle batek irakasleari haren izenaz hitz egin liezaioke, baina politikari garrantzitsu bat haren deitura erabiliz aipatuko luke. Norvegiar politikari eta ospetsuei, batzuetan, beren izenen bidez egiten zaie erreferentzia, batez ere egunkarietako titularretan; artikuluko testuak, berriz, seguruena haren deitura erabiliko luke. Goitizenak ez dira oso ohikoak.

'** eta **' arteko bereizketa nagusiki norvegiera idatzirako gertatzen da (norvegiar gehieneak idatzizko forma estandarretatik bereizten diren dialektoez mintzatzen dira), eta T-V arauak berak dira bi formetarako —salbu eta *bokmål*ez hirugarren pertsonako plurala jotzen dela begirunea agetzeko (alemanez bezala) eta *nynorsk*ez, ordea, pluralezko bigarren pertsonara, frantsesez bezala—. Bi formeotan, izenordain horiek begirunea adierazteko erabiltzen direnean, letra larriz idazten dira beti (errespetua agertzeaz gain, horrek bereizi egiten ditu, hurrenez hurren, hirugarren eta bigarren pertsonetako plurala adierazten dutenean).

#### Suedieraz 
Suedieran, azken bi mendeotan, alde nabaria egon da Finlandiakoaren eta Suediakoaren erabileren artean. Suediakoaz, begirunezko ''* izenordea (euskaraz, "zu") aurreko garaietatik bizirik irten zen, baina apur bat axolagabea, larderiazkoa edo zakartzat hartua izan zen; horren ordez, sistema korapilatsu bat garatu zen, izenordainei ia erabat itzuri egiteko zuhurtziaz. Sistema horren atal batzuk Bigarren Mundu Gerraren inguruan edo higatzen hasi ziren, baina funtsezkoek iraun egin zuten 1960ko hamarkada arte.

XX. mendeak aurrera egin ahala, suedierazko hiztunei inori zuzentzeko itzulinguruz betetako sistema hori gero eta traba handiagoa iruditu zitzaien, haren anbiguotasun kontaezinekin eta nahigabeko arau-hausterako aukerekin. 1960ko hamarkadan, elite intelektual eta politikoaren sektore aurrerakoien artean *du*-*reformen* ("hi-erreforma") deiturikoa hasi zen. Lehenik eta behin, agintariak eta eragin handiko taldeak *Ni*-a birgaitzen saiatu ziren "*ni*-erreforma" izenekoaz, baina jende gehienak ezin zuen bere burua adeitsu sentitu hori erabiliz. Ia berehalaxe, "**-erreforma" izenaz ezagutu zen hartan, sistema hautsi egin zen, eta *du* (goian informal gisa aipatua) edonori zuzentzeko modu onartua bihurtu zen, errege-familiari izan ezik. 

Errege-familizari mintzatzean, nolabait, astiroago joan zen, ** ("Berorren maiestatea") eta abar unibertsal batetik, hitz egiteko modu horretara, soilik egoera formaletan, bestela hirugarren pertsonaz ordezkatua (singularrean, hartzailea bakarra bada), izenburuarekin: *Kongen* ("erregea"), etab. 

Arau horiek oraindik ere aplikatzen dira, salbuespen gutxi batzuekin. Suediar gehienek, egoera gehienetan edo guztietan gazteagoak direnak barne, *du* darabilte. Idatziz "intrusismoa arintzeko" asmoz, esate baterako gutunetan edo iragarkietan, *Du* letra larriz idatz daiteke. Erabilera hedatuena zen *du* noiznahi erabiltzeko lehen egunetan; apur bat ohikoagoa bihurtu da berriro *Ni'' berpizte partzialarekin batera.

Finlandiako suedierak Suediakoaren antzeko garapena du 1960ko hamarkadaz geroztik, baina mantsoago eta ez horren errotik: baliteke finlandieraren eragina kontuan hartu behar izatea, are pixka bat kontserbadoreagoa. Bertako suedieran, bigarren pertsonako '** forma plurala (goraxeago formal gisa aurkeztu dena) pertsona bakarrarekiko errespetuz aritzeko modu tradizionala izan zen 1970eko hamarkadara arte, gutxi gorabehera.

Suedierak ere aditzak ditu solaskideari mintzatzeko moduoi erreferentzia egiteko: **' "*du* esan", hau da, "hika mintza", eta ''*, "*ni* esan", "zuka mintza".

### Latin hizkuntzetan 
#### Katalanez 
Katalanak *tu* (informala) eta *vostè'' (formala) izenordain singularrak erabiltzen di; '** (informala) eta **' (formala), berriz, bi hartzaile edo gehiagorentzat. Horrez gain, *vós* forma, norbait errespetuz zuzentzeko *tu* erabili beharrean, *vous* frantsesaren komunztadura-arau berberez baliatzen da (aditzak bigarren pertsonako pluralean, adjektiboak singularrean), eta *vostè* gaztelaniazko *usted*-aren komunztadura-arau berberak ditu (aditzak singularrezko hirugarren pertsonan doaz). *Vostè* jatorriz *vostra mercè* gaztelaniatiko kalko gisa da, eta jatorrizko katalanezko ''* forma ordezkatu zuen.

Dialekto batzuetan jada ez da *vós'' erabiltzen. Beste dialekto batzuek bereizketa hirukoitza egiten dute '** / **' / *vostè*: '** adinekoekiko eta begirunezko lagunekiko errespetuzko forma da, eta **' atzerritarrentzat eta norberak ongi ezagutzen ez duen jendearentzat. Urrunago dago '** **' baino.

Administrazioak herritarrekiko harremanetan *vós* erabiltzen du.

#### Errumanieraz 
Errumanierazko *dumneavoastră* hitzak, singularrezko bigarren pertsona formalerako erabiltzen denean, aditz pluralak baina adjektibo singularrak hartzen ditu, *vous* frantsesaren antzera. Gutxi gorabehera, Europako frantsesean erabiltzen bezalaxe erabiltzen da eta ez dirudi galbidean dagoenik. Era berean, *voi* formalago gisa ere erabiltzen da. Jatorria *domnia voastră* ("zure Jaun / zure Andre") du jatorria. Lehen, oso gutxitan erabiltzen zen, nobleekin bereziki, baina haren esanahia beste pertsona batzuetarako zabaldu zen XX. mendean, ez hain ohikoa, ordea, eta komunistak iritsi zirenean, oraingo forma hartu zuen. Izenordain subjektu guztiekin gertatzen den bezalaxe, *dumneavoastră* sarri perpausetik kanpo geratzen da, pluralezko bigarren pertsonako aditzek adierazten baitute. 

Horrekin batera, *dumneata* forma (''*, "Hire Jauna / Hire Andrea"n jatorria duena) *dumneavoastră* baino tarte txikiagokoa da eta *tu* eta **-ren erdibideko samarra da. Aditza jokatua da, *tu*i bezala, singularrezko bigarren pertsonan. Adinekoek gazteagoengana eta parekoek *dumneata* hobesten dute. Erabilera pixkanaka gutxitzen ari da.

Horrez gain, **-ren forma lagunartekoagoak *mata*, *matale* edo *tălică* dira; *tu'' baino ezagunagoak dira eta Errumaniako eskualde batzuetan bakarrik erabiltzen da. Hurbileko senideekin bakarrik erabiltzen da, eta berdin idazten eta ahoskatzen da kasu guztietan, '**ren antzera. Singularrezko bigarren pertsonako aditzekin erabiltzen da, **' bezalaxe.

Pluraleko forma mailegu berri-berria da. Protoerrumanierak eta aromanierak, latin klasikoak bezala, ez dute pluralezko formarik.

#### Frantsesez 
Salbuespenak salbuespen, eskualde frankofono gehienetan T–V bereizketa zurruna mantentzen da. Bigarren pertsonako singularrari dagokionez, *tu* ("hi", "zu") modu informalean erabiltzen da, eta *vous* ("zu", jatorriz "zuek") formaltasuna agertzeko. Pluralezko bigarren pertsona beti *vous* da, egoera normalean edozein heldu ezezagunekin topo egindakoan espero dena. Oro har, *vous* erabiltzetik ''* egitera igarotzea kasuz kasu "negoziatzen" da; ia oharkabean gerta daiteke, edo esplizituki proposa (*On se tutoie !,* hau da, "Elkarri hika egin diezaiogun!"): adibidez, bikote batzuek aspalditik elkarri *vous* egin ondoren, pixkanaka-pixkanaka elkarri *tu* formez mintzatzen hasi dira. *Tutoyer* aditzak "inori *tu*-formez mintzatu, informalki hitz egin" esan nahi du; **, aitzitik, "inori *vous* formez mintzatu" esan nahi du. Era berean, *vous* zurrunki mantentzea trakets bihur daiteke aspaldiko harreman batean.

Egoera jakin batzuetan, ordea, *tu* modu zabalagoan erabiltzen da. Adibidez, sozialki esanguratsua den zerbait amankomunean izateaz kontziente diren ezagun berriek (adibidez, ikasle estatusa, edo hierarkiaren batean "maila" bera dutenek) sarriago edo gutxiagotan erabiltzen dute **. Kasu batzuetan, espliziki definitutako praktika bat egon liteke enpresa jakin batean, alderdi politiko batean, *tu* eta *vous* erabiltzeari dagokionez. Gainera, *vous* inoren izenarekin batera erabiltzea Frantzian nahiko egungoa da norbaiti hitz egiteko modu ez hain formal gisa, adibidez. lanean, elkarte bateko kideen artean, etab. Haurrek eta nerabeek, oro har, beren adineko norbaitekin ** egiteko erabiltzen dute *tu*, ezaguna izan edo ez. Ezezagun bati errespeturik eza erakusteko. Halaber, *tu*, ohoin bat lapurretan harrapatzean edo errepidean beste gidari batzuk iraintzean erabil liteke, adibidez. 

*Vous* erabil daiteke inorekin elkarreragin nahi ez bada, harekiko tartea agertzeko. Gainera, bi pertsonak beren solasaldi pribatuetan *tu* erabiltzen duten kontzienteki *vous* erabiltzera itzul daitezke jendaurrean ingurune formal edo profesional batean egoki jokatzeko, artifizialki eraikitako egoera batean papera egiteko (telebista saio bateko aurkezleen artean, adibidez) edo, besterik gabe, beren harremanaren izaera besteengandik ezkutatzeko. 

Familietan, tradizioz, *vous* familiako kide zaharragoei mintzatzeko erabiltzen zen. Haurrek ikasten zuten gurasoei mintzatzean *vous* erabili zela, eta *vous* 1950 ingurura arte erabiltzen zen klase altuenetako ezkontideen artean. Jacques Chirac presidente ohia eta haren emazte Bernadette erabilera horren jarraipenaren adibide nabari gisa izan ziren.

Otoitz egitean, gaur egun, ** sarritan erabiltzen da Jainkoari hitz egitean, baina *vous* otoitz katolikoetan erabili zen Vatikanoko II. Kontzilioa arte (adibidez, bertsio katolikoan, 1966 arte, Gure Aita otoitzaren hasiera *Notre Père, qui **êtes** aux cieux* zen, hots, "Gure Aita, zeruetan **zaude**na"; harez geroztik, *Notre Père, qui **es** au cieux* esaten da, hitzez hitz "Gure Aita, zeruan **hago**ena" esaten da), eta oraindik Andre Maria Dohatsuari zuzentzeko erabiltzen da. Louisianan, ordea, *vous* beti erabiltzen da otoitz egitean, errespetu eta begirune sentimendua agertzeko.

Antzinako Erregimenean, hirugarren pertsonako singularrarekin batera ohorezko estiloak edo haien laburdura *Elle* ("hura" [femeninoa], hartzailearen generoa edozein izanda ere, ohorezkoak izen femeninoak baitziren) formaz baliatzea ere ohikoa zen (ikus italiera behean, nodu horri eutsi baitio). Nolanahi ere, singularrezko hirugarren pertsonara jotzea egun ere indarrean dago: esate baterako, maiordomo batek nagusiari edo bisitari bati *Si **Monsieur** (**Madame**) **veut** bien me suivre* formal-formala ("Jaunak (Andreak) jarraitu **nahi badit**") bezalakorik esan liezaioke, *Si **vous voulez** bien me suivre* bidezkoaren ordez, are begirun handiagoa agertzeko, singularrezko hirugarren formak erabiliz.

Quebeceko frantsesean, *tu* —[t͡s̻y] akoskatzen da— oso orokorra da, Europako frantsesean baino askoz hedatuagoa, baita ezezagunei hitz egitean ere. Hala ere, han ere T-V bereizketa egiten da.

#### Galizieraz 
Galizierak *ti* (ekialdean eta erdialdeko galizieraren zati batean, *tu*) eta *vós* izenordain pertsonalak erabiltzen ditu singularrezko bigarren pertsona informalean eta pluralezko bigarren pertsona informal gisa, hurrenez hurren. Formalitatea adierazteko, *vostede* erabiltzen da, *ti*-ren ordez, aditz jokatua singularrezko hirugarren pertsonako forman doala, euskarazko beroriketa trataeran bezala. Forma plurala *vostedes* da.

Galizian, ohikoa da jarraibideak eta idatzizko informazioan —museoetan eta autobus geltokietan, kasu— irakurleari *vostede* izenordain formalaz zuzentzea. Hala ere, litekeena da langile eta bezero batek *ti* / *tu* erabiltzea komunikatzean, edo gaztelaniara izenordain informalekin aldatzea (ikus *gaztelania* jarraian), *vostede* izenordain formala erabiltzea baino.

#### Gaztelaniaz eta judu-gaztelaniaz (ladinoz) 
Judu-gaztelaniaz, gaztelania zaharra modernora garatzen ari zen bezala bereizi zena, *usted* eta *ustedes* izenordainak falta dira. Dialekto gehienetan, singularrezko bigarren pertsonako formalerako *vos* erabiltzen da, pluralezko bigarren pertsonako amaierak hartzen dituena. *Vozotros* / *vozotras* ("zuek", maskulinoan eta femeninoan) pluralezko bigarren pertsonarako erabiltzen da, formala edo informala izan. Dialekto batzuetan, ordea, *vos* eta *vozotros* / *vozotras* erabili beharrean, *el, eya* eta *eyos* erabiltzen dira.

Iberiar penintsulako, Mexikoko eta Peruko gaztelaniaz, italieraz bezala, frantsesaren antzeko jatorrizko *tú* ("hi") eta *vos* ("zu", begirunezkoa) erabilera bat galdu zen Aro Modernoan. Gaur egun, *tú* testuinguru informal eta familiarrerako erabiltzen da, eta errespetuzko forma hirugarren pertsonako *usted* da, edonorentzat errespetuz erabil daitekeena. Ikertzaileak ados daude *usted* garatu zela antzinako gaztelaniazko **  ("Zure Grazia") laburketa gisa, trantsizio forma *vusted* izan zuela. Kasu batzuetan, *Don* titulua ere erabiltzen da gizon nagusi batekin begirunez hitz egitean, eta *Doña*, berriz, adineko emakumearekin.

Gaztelaniazko dialektoen artean, egoera zaildu egiten da Espainiako Inperioa hizkuntza-aldaketa horren erdian sortu zelako, eta geografikoki urrun zeuden eskualdeek ez zutelako bete-betean parte hartu bertan. Kolonbiako Bogota hiriburua inguratzen duen eskualdeak (nahiz eta hiria bera ez izan) *sumercé* begirunezko forma alternatiboa gordetzen du, ** laburdura desberdin batetik sinplifikatua. Rio de la Platako gaztelaniaz (argentinarra, uruguaitarra), *vos'' gorde zen, baina '**-ren ordezkotzat, eta ez errespetuzko trataeratzat; Txilen, Venezuelako mendebaldean, Kolonbiako eskualde batzuetan eta Erdialdeko Amerikan, **' ahozkoan erabiltzen da, eta *tú*, prentsan eta halako formaltasuna adierazteko, hau da, funtsean, *vos*-en lehengo funtziora aldatu du berea. Costa Rican eta Kolonbiako eskualde batzuetan, ''* izenordain arrunt gisa erabiltzen da, egoera formaletan zein informaletan.

Pluralezko bigarren pertsonan, Espainiako eskualde gehienetan gaztelania modernoko hiztunek *vosotros* eta ** ("zuek", hurrenez hurren, maskulinoan eta femeninoan, baina banaka mintzatuz gero, erreferentzia *tú* izenordeaz jasotzen duten solaskideekin) erabiltzen dituzte modu informalean eta (hirugarren pertsonako pluraltzat) *ustedes* errespetua adierazteko. Andaluziako mendebaldean ** erabiltzen da bi testuinguruetan, baina haren aditzak pluralezko bigarren pertsonan jokatzen dira (*¿A quién busc**áis** ustedes?* bezalakoetan bezala, hots, "Noren bila zabiltzate?": *buscáis* —"bilatzen ari zarete"— gaztelania estandarrean, aditzak *vosotros* edo *vosotras* subjektuak behar ditu, baina *ustedes* izenordeak, "buscan" —bilatzen dute— aditza). Amerika eta Kanarietan zehar, ** testuinguru guztietan eta hirugarren pertsonan erabiltzen da, *vosotros* eta *vosotras* (eta dagozkien posesiboak eta aditz-forma jokatuak) gabe..

Penintsulako Espainian, *usted* / u*stedes-''en erabilera murriztuz joan da azken hamarkadetan, eta etorkizun hurbilean gal liteke. Oso gutxitan erabiltzen dute hiztun gazteenek, baita adineko pertsona bati zuzentzen zaizkionean ere, edo belaunaldi bateko pertsonek beren adinekoek formaltzat joko lituzketen egoeretan.

Ekuatore Gineako eta Filipinetako gaztelaniaz, '** eta **' trukagarriak dira.

#### Italieraz 
Italiera estandarrean singularrezko bigarren pertsonako izenordain informala ''* da eta singularrezko bigarren pertsonako izenordain formala, *Lei* ("hura" [femeninoa]), aditza singularrezko hirugarren pertsonan beti daramana, euskarazko beroriketan bezalaxe: horrez gain, italieraz ere, izenordaina agertzea ez da beharrezkoa. *Lei-*ren jatorrizko femeninozko esanahia gorabehera, italiera modernoak normalean hartzailearen generoarekin komunztadura egiten du ** perpausaren subjektua denean: gizonezko hartzaile batentzat adjektibo femeninoak erabiltzea ez da iraingarria, hots, *Lei* objektu zuzena denean, adjektibo femeninoak erabiltzea normala da (*l'ho vist**a***, hots, "Ikusi zaitut [maskulino bat ikusi da]"), genero-komunztadura ez-estandartzat hartzen da, ordea (**l'ho vist**o***, hau da, "Ikusi zaitut [maskulino bat ikusi da]).

*Lei* normalean testuinguru formaletan edo ezezagunekin erabiltzen da, nahiz eta tartea (baita hoztasuna ere) sentsazioa inplikatzen duen, frantsesez *vous* erabiltzen denaren antzekoa. Gaur egun, italiar helduek *tu* erabili nahiago dute ezezagunekin 30 urte inguru arte. Elkarrekikotasunez erabiltzen da helduen artean: baliteke erabilera elkarrekikoa ez izatea gazteak ezezagun zaharragoei edo bestela errespetatzen diren pertsonei zuzentzen zaizkienean. Irakasleek *tu* darabilte ikasleekin Batxilergoa amaitu arte, salbuespen gutxi batzuekin eta unibertsitateetan, normalean *Lei*. Ikasleek *tu* erabil dezakete irakasleekin Lehen Hezkuntzan, baina *Lei* erabiltzen dute Bigarren Hezkuntzatik aurrera. Interneten eta lanbide batzuetan –hala nola, kazetaritzan eta zuzenbidean– adiskidetasunaren aitorpen gisa erabiltzeko modu ohikoa *tu* da. Zuzenbide fakultatean, ordea, *tu* testuinguru informaletan bakarrik erabiltzen da; epaitegian haur txikiekin bakarrik erabiltzen da, baten bat inoiz agertzen bada bertan. Pluralezko bigarren pertsonako izenordaina *voi* da: haren pareko adeitsua *Loro* (jatorriz, "Haiek") da, baina orain gutxi erabiltzen da, egoera oso formaletatik kanpo.  

*Voi* Toskanako dialektoetan adeitasunez zuzentzeko ohiko modua da: Dantek XIV. mendeko *Jainkotiar komedia*n erabili zuen errespetu berezia erakustean. *Lei* haren ordezkapena egiten hasi zen Pizkunde garaian eta gero, Espainiako eraginpean, ohikoa bihurtu zen "Zure Jauna / Zure Andrea", "Eminentzia" eta "Maiestatea" bezalako ohorezko tituluak erabiltzea, guztiak italieraz singularrezko hirugarren pertsonako femeninozko izenak direnak (*Vostra Signoria*, *Eminenza*, *Maestà*, hurrenez hurren). Hurrengo lau mendeetan, hiru izenordainak —*tu*, *Voi*, *Lei*— elkarrekin erabili ziren formalitate eta estatus mailak adierazteko, Alessando Manzoniren XIX. mendeko *I promesi spossi* ("Senar-emaztegaiak") lanean agertzen den bezala. *Voi* hiztun batzuek erabiltzen dute oraindik, batez ere hegoaldeko dialektoetan, *Lei*-ren alternatiba gisa adeitasunez mintzatzean, baina erabilera gero eta ezohikoagoa du. *Voi*-ren erabilera faxistek ezarri zuten 1938tik 1944ra, garbizaletasun arrazoiengatik. *Voi* oraindik ere komikietan, instrukzio-liburuetan eta iragarkietan agertzen da, hor *Lei*-k urrunekoegia eman bailezake, baina azken kasuotan gehienetan zuzenean plural gisa erabiltzen da eta ez singularrezko begirunezko forma. 

Gutxitan aurkitu bazen ere, hirugarren pertsona ** edo *la S.V.* batzuetan, gutunetan eta gonbidapen formaletan ikusten da, bere ondorengo *Lei*-ren forma indartsuago baten moduan.

Jardunean dauden hiru moldeen adibide historiko bat Giuseppe Tomasi di Lampedusaren *Gattopardo* lanean dago, printzeak bere ilobaren izenean alkate aberats baina plebeioaren alabari proposatzen dionean, azken horrek, bat-batean, *Jaun* *Gorena*ren estiloa eta *Lei* forma erabiltzetik *Printze*aren estilora eta *Voi* formara aldatzen da: oraindik errespezkoa, baina gizarte tarte askoz laburragoaz. Beste adibide bat *Eraztunen Jauna*ren italierarako itzulpena da: Aragorn bezalako pertsonaia bati ** gisa mintzatu ohi zaio, baina ez *Lei* ez *tu* ez omen ziren egokiak Sam Gangeek klase altuagoko bere lagun eta ugazaba Frodo Zorrozabali hitz egiteko; Sam Gangeek Frodori *Voi* egiten dio, horrexen ondorioz.

#### Portugesez 
##### Brasilgo portugesez 
Gehienbat, Brasilgo portugesez, *você* eta *vocês* ("zu" eta "zuek", hurrenez hurren) V forma gisa erabiltzen dira konfiantzazko egoeretan (adibidez, kaleetan adin bera duten bi ezezagunen artean), *o* ** eta *a senhora* ("Jauna" eta "Anderea", pluralak *os senhores* eta *as senhoras*), berriz, hizketa formalean erabiltzen dira, baita adinekoei begira ere. Nahiz eta orain arkaikotzat ikusi, ** erabiltzen da ironikoki hitz egitean, oso formalki edo nagusi batekiko errespetua erakusten ari denean eta batzuetan *moça*-k ("Andrea") ordezkatzen du. Nagusi, zahar edo arrotzekiko errespetuzko termino informalak ** (*Senhor* izenaren laburdura, "Jaun") eta ** (*Dom*-en femeninoa, hau da, "Jaun".) *Moço* / *rapaz* eta *moça* ("mutil" / "gizon gazte" eta "andre") adinekoek erabiltzen dituzte gertu-gertukoak ez diren gazteei zuzentzean, eta baita gazte arrotzen arteko forma berdintzaile gisa ere. ** ("gazte") modu berean erabiltzen dute zaharrek bi sexuetako gazte arrotzei zuzentzekoan.

Testuinguruak Senatua edo auzitegiak bezalako muturreko formalitatea eskatzen duten egoeretan, oraindik entzuten dira *Vossa Excelência* ("Zure Bikaintasuna") eta *Vossa* *Senhoria* ("Zure Jauna / Zure Andrea") handikiei zuzentzeko forma protokolarrak. **, epaile edo presidenteari mintzatzean, *Meritíssimo* / *Meritíssima* ("Zure ohorea" (maskulinoan / femeninoan), hitzez hitz "merituz bete-betea") eta *Senhor* / *Senhora Presidente'' ("Presidente jauna / andrea") bokatiboei jarraitu behar diete. Elizako dignatario bati zuzentzean, '** ("Zure Begirunea") forma erabiltzen da. **' protokolartzat hartzen den arren, forma berdintzailea da.

Herrialdeko leku batzuetan eta telebistako hizkeran (kazetariek eta aktoreek erabiltzen dutena, adibidez) *você* erabiltzen da, baita gertuko harremana duten hiztunen artean ere. Hizkuntzaren hedadura geografikoaren beste leku batzuetan, esate baterako. Brasilgo hegoaldeko eta ipar-ekialdeko zatirik handienean, São Pauloko kostaldeko soziolekto batzuk, batez ere Santos Handian, lagunarteko soziolekto '**, batez ere gutxi eskolaratutakoen artean eta Rio de Janeiroko Handiko klase guztietako gazte batzuen artean, eta Uruguain, **' ("hi") modu informalean erabiltzen da, baina forma plurala beti *vocês* da. Pertsona gehien-gehienentzat, *tu* izenordaina *você* (singularrezko hirugarren pertsona) bezalako aditz jokatuarekin erabili ohi da, ohiko jokatuan —singularrezko bigarren pertsonan, alegia— erabili beharrean. *Tu* zertxobait familiarra da, baita intimoa ere, eta ez da inoiz nagusiei hitz egitean erabili behar, edo adineko ezezagunei; *você*, berriz, askoz neutralagoa da, nahiz eta berdintzailea izan.

Santa Catarinako hiriburu  barne hartzen duen dialektoa, baita haren ertzeko eta inguruetako Blumenau bezalako barneko eskualdeak eskualdeak barne hartzen dituen dialektoa salbuespena da, *tu*-ren erabilera oso hedatuta baitago, baita formalki agintari bati edo nagusi bati zuzentzean ere. Brasilen, bigarren pertsonarako singularrezko komunztadura darabilen dialekto bakanetakoa da,  estatuko dialekto nahiko kontserbadorearekin batera.

##### Portugalgo portugesez 
Europako portugesez (baita Afrikan, Ekialdeko Timorren eta Macaon ere), ''* ("hi") erabili ohi da lagunarteko izenordaintzat, eta *você*, berriz, mintzatzeko modu orokor bat da; *vocês* ("zuek", bai **, bai *você* izenordeen plurala) erabiltzen da, bai ezagunekin, bai orokorrean: *o* *senhor'' eta '** formak (gutxi gorabehera "Jauna" eta "Andrea" parekoak ditu: pluralak, hurrenez hurren, **' eta ''*) egoera formalagoetarako erabiltzen dira. Hizkuntza erromantze batzuen antzera (adibidez, italieraz), *tu*, *você* edo *o senhor* / *a senhora'' erabiltzea ez da derrigorrezkoa, aditzaren bukaerak subjektuari buruz behar den informazioa ematen duelako. Bigarren pertsonako '** izenordain plurala —latinetiko **'— arkaikoa da portugesezko hiztunen toki gehienetan, baina liturgian eta poesian entzun daiteke, eta eskualdeko erabilera mugatua du.

#### Sizilieraz 
Sizilierazko dialekto gehienek *vussìa*, ''* edo *vassa* erabili dute formaltasuna adierazteko. Hala ere, italieraren nagusigoa dela eta, ** gero eta ohikoagoa bihurtu da hiztun gazteenen artean.

### Hizkuntza helenikoak 
#### Antzinako grekoa eta helenistikoa edo koinekoa 
Antzinako grezieraz,  (*sý*) singularra zen, eta  (**), plurala, inolako bereizketarik gabe ohorezkoa edo familiarra izan. Paulo Tarsokoa Agripa II.a erregeari mintzatzen zitzaion *sý* erabiliz (Apostoluen Eginak, 26:2).

Groago, ἡμεῖς eta ἡμεῖς (*hymeís'' eta '**,"gu") gehiegi hurbildu ziren ahoskeran, eta  /  (**' edo ''*) plural berria asmatu zen, hasierako ε- (*e-*) singularrera ere hedatu zen aurrizki eufonikoa izanik (*sý* / *esý*). 

#### Greziera modernoaz 
Greziera modernoan,  (, pluralezko bigarren pertsona) bigarren pertsonako aditz pluraleko konjugazioarekin εσις (esý, singularrezko bigarren pertsona) erabiltzen da ezezagunekin eta adinekoekin hitz egitean, nahiz eta egunerokotasunean ohikoa den norberaren adineko ezezagunekin edo gazteagoekin hitz egitea singularreko izenordaina erabiliz. Gainera, singularrezko bigarren pertsona informala norbaitek ezagutzen dituen adinekoekin ere erabiltzen da, elkarrenganako familiartasun mailaren arabera. 

Eskola eta lantokietatik kanpo,  (**) formala gutxiagotu denez, askotan hiztun askok ez dakite zein forma erabili (bertsio formala erabiltzeak zaharrago bati ere pedante kutsu handiegia eman liezaiokeelako eta bertsio informala erabiltzeak ezezagun batzuei desegokia irudituko litzaiekeelako) eta, horrela, aditzak izenekin ordezkatu nahiago du, dilema saiheste aldera, solaskidearen asmoei buruzko informazio nahikoa bildu arte, bigarren pertsonako izenordain formal edo informalaren eta aditz jokatuaren artean aukeratzeko. Arau xinple baina ona da singularrean izenak agertzea eta pluralean, deiturak tituluarekin (jauna, andrea...). Salbuespenak bakan gertatzen dira; adibidez, ikasle gazteenek beren irakasleari pluralez hitz egin diezaiokete, titulua eta *izena*, edo ofizial batek soldadu bati hitz egin diezaioke singularrean eta deitura esanez. Singularra-titulua-deitura errakuntza bat da, askotan heziketa falta adieraz dezakeena, gizabiderik eza, edo biak. 

Grezian grekoa erabiltzean, beste pertsonari "Singularrean hitz egin dezakegu?" galdetzea da gizarte-ohitura modernoa: horretan, beste pertsonak baiezko erantzuna ematea espero da eta, ondoren, elkarrizketak  (*esý*) informala erabiliz segituko du; pentsaezina da beste pertsonak ezetz erantzutea edo forma pluralekiko lehentasuna erakustea, eta horregatik ez zaio galdera hori estatus altuko pertsona bati ere egin behar, profesional bati adibidez. Beraz, galdera hori egitea bera errespetu faltatzat har daiteke egoera sozial batzuetan. Era berean, galdera hori ez egitea eta singularra aldez aurreko akordio espliziturik edo inpliziturik gabe besterik gabe erabiltzea ere errespetu faltatzat joko litzateke hainbat egoera sozialetan. Beste kasu batzuetan, plural formala erabiltzea ere (galderarik gabe) iraingarritzat jo liteke. Pertsona bati singularrean modu desegokian mintzatzean, askotan bere desatsegina adieraziko du pluralean erantzuten tematuz, solaskideak nabari lezakeen —ala ez— ironia erakustaldi batean. Antzeko arau soziala dago κύριε (*kýrie*, "jauna") eta  (*kyría*, "andrea") hitzekin, begirunea eta "isekazko begirunea" erakusten dituztenak, egiaz gaitzespena komunikatuz, askotan ahotsaren doinuaren eta egoera sozialaren arabera. Oro har, zuzentzeko modu formalen eta informalen eta bakoitza noiz erabili behar den bereiztea nahiko sotila izan daiteke, eta grekoa ama hizkuntza ez duenari ez zaio nabaritzeko erraza egiten. 

Zipreko grezierak, tradizionalki, ez zuen T-V bereizketarik, oso maila sozial altuko pertsonei ere singularrean egiten zitzaien, normalean, ohorezko titulu batekin batera, hala nola,  (*daskale*, "irakasle", batez ere apaizentzat) edo  (*mástre*, hitzez hitz, "maisu", adiera zabalduz, "jaun"). Gaur egun ere, forma singularra askoz maizago erabiltzen da Zipren Greziarekin alderatuta, nahiz eta hori aldatzen ari den grekera moderno estandarraren eraginpean. Forma plurala esparru formal batean espero da orain.

### Hizkuntza zeltetan 
#### Eskoziako gaelikoaz 
Eskoziako gaeleraz, singularrezko bigarren pertsonako forma informala *thu* / *tu* da (enfatikoa: *thusa* / *tusa*), hiztunak ondo ezagutzen duen pertsona bati mintzatzean darabilena, edo adinez bera baino gazteagoa edo gutxi gorabehera adin berekoa bada. Nagusi bati, adineko bati edo ezezagun bati hitz egitean, edo negozioak egitean, *sibh* forma erabiltzen da (enfatikoa: *sibhse*). *Sibh* pluralezko bigarren pertsona ere bada, "zuek". Bereizketa hori izenordain preposizionaletan gauzatzen da: adibidez, *agad* eta ** ("hiregana" eta "zuengana"), *riut* eta *ribh* ("hire aurka"m "zuen aurka"), *romhad* eta ** ("hire aurretik", "zuen aurretik), eta abar, eta *do* eta *ur* ("hire", "zuen") izenordain posesiboetan.

#### Irlanderaz 
Irlandako gaeleraz, *sibh'' pertsona bakarrarentzako trataera galdu egin da, eta '** hobesten da. Lehen, apaiz katolikoei **' forma pluralarekin hitz egiten zitzaien, batez ere Ulsterren, apaizak Eukaristia bere pertsonan eramateko aukera zela eta —Eukaristian Kristoren benetako presentzian sinesteak plurala erabiltzea eskatuko luke—.

#### Galesez, kornubieraz eta bretonieraz 
Gales modernoak, kornubierak eta bretainierak T–V bereizketa maila desberdinetan mantentzen dute. Gales mintzatuan, *chi* pluralezko izenordaina erabiltzen da ezezagunei, zaharrei edo nagusiei hitz egitean, eta *ti* (edo *chdi* Iparraldeko zenbait tokitan), berriz, adiskideekin, gertuko familiarekin, animaliekin eta haurrekin. Jainkoari zuzentzean erabiltzen den forma ere bada ''*. Hala ere, *chi* eta *ti*-ren erabilera familia eta eskualde batetik bestera aldatu egiten da, baina normalean jarraibide horiek betetzen dira.

*Chi* hitzaren alternatiba bat da *chwi*, hizkuntza literario oso formalean ageri dena. Goian azaldutako erabilerez gain, 1928 eta 1945 artean jaiotakoek (*Silent Generation* edo "Belaunaldi isila"), gaztaroan *chi* erabiltzen zuten adin bereko neska batekin. Italieraren antzera, Galesko mendebaldeko Dyfed eskualde ohian hiztun batzuek hirugarren pertsona singularrean darabilte; hala ere, badirudi erabilitako izenordaina —*e* edo *fe* artekoa (maskulinoa, hegoaldean), *o* edo *fo* artekoa (maskulinoa, iparraldean) eta *hi* (femeninoa)— entzulearen sexuaren araberakoa dela.

Antzeko bereizketa dago singularrezko *ty* / *chy* kornubieraren eta pluralezko *hwi* / *whi* artean. Forma singularra lagunekin, familiarekin, animaliekin eta haurrekin erabiltzen da, eta plurala, talde batekin egitean, edo pertsona batekin bereziki adeitsu agertu nahi bada.

Bretainieraz, bigarren pertsonako *c'hwi'' plurala forma adeitsu gisa erabiltzen da pertsona bakar bati mintzatzean eta '** singularra egoera informaletarako gordetzen da. Hala ere, Bretainia erdialdeko eremu handi batean, forma singularra **'-k ordezkatu du erabat, ingelesez bezala.

### Hizkuntza balto-eslaviarretan 
#### Eslaviarretan 
Ekialdeko eslaviar hizkuntzek  *(ty*, lagunartekoa, "hi") eta  (*vy*, begirunezkoa, "zu") bereizten dituzte: azkena bi formen plurala ere bada. Errespetuzko  (*Vy*) gutun idatzi formaletan letra larriz idatz daiteke, eta pluraleko *vy*, berriz, ez. Bereizketa duela gutxi samar agertu zen, eta klase hezien artean indar hartzen hasi zen XVIII. mendean, frantses eraginpean.

Oro har, *ty* lagun eta senideen artean erabiltzen da, baina erabilera, harremanaren hurbiltasunaren araberakoa ez ezik, adinaren eta egoeraren formaltasunaren araberakoa ere bada (adibidez, lan-bilera vs. jai giroa). Haurrek beti *ty* erabiltzen dute elkarrekin mintzatzeko eta helduek horrela hitz egiten diete, baina helduei *vy* erabiliz hitz egiteko irakasten zaie. Heldu gazteek, normalean, familiatik kanpoko adin nagusiko helduei ere *vy* erabiliz hitz egiten diete, hurbiltasunaren maila edozein dela ere, eta haiei *ty* moduan erantzun lekieke. Elkarrekin mintzatzean, askotan gazteak modu formalean hasten dira, baina oso azkar pasa daitezke *ty* erabiltzera egoera informal batean. Adinekoen artean, *ty* gertuagoko ezagunentzat gorde ohi da. Adinean funtsezko alderik egon ezean, formaren aukeraketa simetrikoa da: A-k B-ri hitz egiteko *ty* badarabil, orduan B-k ere beste horrenbeste eginen du A-rekiko. Nahiz eta jendea azkar igaro daitekeen *vy*-tik *ty*-ra, trantsizio horrek bi aldeei adostasuna eskatzen die. Litekeena da *ty* beste pertsonaren baimenik gabe erabiltzea jokabide txartzat hartzea, edo baita iraintzat ere (edo, sexu desberdinekoen kasuan, agerian mutiletan edo neskatan egin nahi izatea), batez ere beste solaskideak *vy* erabiltzen segitzen badu.

Historikoki, arauak gehiago zegozkion klaseari: XIX. mendearen amaieran, inguru batzuetan (aristokrazian eta, batez ere, goi-burgesian) *vy* lagunen artean, senar-emazteen artean eta norberaren gurasoei mintzatzean (ez seme-alabei) zuzentzean erabiltzekoa zela onartuta zegoen; egun, egoera horietan guztietan *ty* erabiltzen da egun, ezbairik gabe. Bitartean, gaur arte, jende arruntak, batez ere landa-eremuetan bizi direnek, ia inoiz ez dute erabiltzen begirunezko *vy* hori. Errusiako eta Bielorrusiako hiztunek *online* egitean bereizketari atxiki diote eta batez ere ezezagunentzako *vy* darabilte, nahiz eta Interneteko lehen egunetan ohikoagoa zen eta espero zen *ty* erabiltzea nornahirekin mintzatzean. 

Inori zuzentzeko era aukeratzearekin estuki lotuta dago *ty* eta *vy* arteko hautua, baina batzuetan desberdina da, hau da, izena, patronimikoa, deitura eta pertsonari zuzentzean erabiliko den titulua hautatzea. Normalean, *ty* zuzentzeko modu informalarekin lotzen da izenaz bakarrik (edo, are modu informalagoan, patronimikoaz soilik); *vy*, aldiz, zuzentzeko modu formalagoarekin lotzen da, alegia, izena patronimikoekin batera erabiltzea (gutxi gorabehera, euskarazko "maisu Etxeberria, lehendakari Garaikoetxea" elkarketen antzekoa) edo deitura titulu batekin batera (deitura ez da ia inoiz erabiltzen beste bi izenetako batekin batera norbaiti zuzentzeko, nahiz eta konbinazio horiek ohituraz norbait *aurkezteko* edo *aipatzeko* erabiltzen diren). Hala ere, gaur egun, *vy* ere erabil daiteke izenaz bakarrik hitz egitean.

Ukraineraz, egungo praktika, funtsean, errusierarena bezalakoa da. Historikoki, hori gertatu zen batez ere Ukrainako ekialdean, Errusiak gobernatutako zatian. 1945. urte ingurura arte, poloniar eragina zela eta, antzinako Galizia eta Volyn eskualdeetako usadioek polonienazko usadioen antz handiagoa izateko joera zuten, jarraian deskribatuko den bezala. Baina eremu horiek Sobietar Batasunak anexionatu zituenetik, Ekialdeko Ukrainako eta Errusiako usadioak nagusi bihurtu dira Ukraina osoan,  (*panstvo,* "jaunak"), прошу пана (*proxu pana*, "Mesedez, jauna"), прошу пані (*proxu pani*, "Mesedez, andrea"), eta abar, emigratuen diasporan bakarrik gorde diren formak.

#### Eslovenieraz 
[[Fitxategi:Jozef_Nahtigal_tombstone_in_Dobrova_Slovenia.jpg|thumb|330x330px|en hilarria n, zeharkako erreferentzian eslovenierazko ''* zaharrarekin. Hitzez hitzeko itzulpena: "Hemen datza [*počivajo*]  ohoragarria ... jaio ziren [*rojeni*] ... hil ziren [*umerli*] ... Jainkoak eman biezaie [*jim''] betiko bakea eta atsedena".]]
Eslovenieraz, singularrezko bigarren pertsonako '** ("hi") forma (**' izenaz ezagutzen dena) darabilen zuzentzeko modu informala ofizialki lagun eta famili girora, haurren artean eta animaliei zuzentzera mugatzen den arren, gero eta gehiago erabiltzen da bere ordain adeitsu edo formalaren ordez pluralezko bigarren pertsonako ''* ("zu") forma: *vikanje'' esaten zaio.

Partizipio singular baten erabilera ez-estandar gehigarri baina orokor bat dago, aditz laguntzaile plural batekin konbinatuta ('** deritzana), pertsonaren generoa ere agertzen duena eta egoera ez hain formaletan erabiltzen dena:

* **' ("Ez zenuten [*maskuilino hura*] ikusi": bai '** aditz laguntzailea, bai **' partizipioa maskulino pluralean daude).
* ''* ("Ez zenuten [*maskulino hura''] ikusi": '** aditz laguntzailea pluralezkoa da, baina **' partizipioa maskulino / femenino singularrean dago).

Hirugarren pertsonako *oni* pluraleko forma (''* izenaz ezaguna, bai zuzeneko hizketan, bai zeharkako erreferentzian) forma errespetu izugarriko gisa erabiltzea arkaikoa edo dialektala da gaur egun; zerbitzari-ugazaba harremanekin lotzen da literatura zaharragoan, haur-guraso harremanarekin landa-komunitate kontserbadore jakin batzuetan eta, oro har, errespetu goreneko pertsonekiko harremanetarako (gurasoak, kleroa, errege familia). 

*Onikanje*ren antzekoa, baina ez hain ohikoa, *onokanje* ere bazen: hor, hirugarren pertsona erabiltzen zen numero gramatikal guztietan, bigarrenaren ordez. 

Generoa ere alda daiteke: *vikanje'' eta '** formetan, subjektuari erreferentzia egiten dioten hitz guztiak forma maskulinoetan daude; **'-n, hori izenordainei baino ez dagokie; eta *onokanje*-n, subjektuari erreferentzia egiten dioten hitz guztiak forma neutroetan daude.

#### Mazedonieraz 
Mazedonierak lagunarteko  (*ti*) eta errespetuzko  (*vie*) bereizten ditu —azken hori bi formen plurala ere bada, bikote edo talde ba zuzentzeko erabilia—. Errespetuzko *Vie* letra larriz idatz daiteke; *vie* plurala, aldiz, ez. Oro har, '** erabiltzen da lagun eta senideen artean, baina erabilera, harremanaren hurbiltasunaren araberakoa ez ezik, adinaren eta egoeraren formaltasunaren araberakoa ere bada: adibidez, lan-bilera vs. jai bat. Haurrek be **' erabiltzen dute elkarri mintzatzean eta helduek horrela hitz egiten diete, baina helduei *vie* erabiliz zuzentzen irakasten zaie. Heldu gazteak ere, normalean, familiak kanpoko heldu zaharragoei zuzentzen zaizkie *vie*-ren bidez, hurbiltasuna edozein dela ere, eta haiei *ti* erabiliz erantzun diezaiekete, ordea. Elkarrekin hitz egiten dutenean, gazteak sarritan *vie* formalarekin hasten dira, baina oso azkar joan daitezke *ti* erabiltzera egoera informal batean. Adinekoen artean, *ti* gertuagoko ezagunentzat gorde ohi da. Adinean funtsezko alderik egon ezean, formaren aukeraketa simetrikoa da: A-k *ti* erabiltzen badu B-ri mintzatzeko, orduan B-k ere *ti* darabil A-ri erantzuteko. Jendea *vie*-tik *ti*-ra azkar igaro daitekeen arren, aldaketa horrek elkarren arteko adostasuna behar du. Litekeena da beste pertsonaren baimenik gabe *ti* erabiltzea portaera baldartzat hartzea edo, areago, iraintzat, batez ere beste solaskideak *vie* erabiltzen segitzen badu.

#### Polonieraz 
Polonierak formaltzat erabiltzen ditu *pan* ("jaun" edo "zaldun" esan nahi duena) eta ''* ("dama") hitzak singularrean, eta *panowie* ("jaunak") eta *panie* ("andreak") pluralean, hurrenez hurren, eta *państwo'' talde mistoetarako (jatorriz izen neutroa, gutxi gorabehera "jaun" esan nahi duena, baina halaber, eta gaur egun ere, "egoera"). '** pluralarekin erabiltzen da, **' eta ''* bezala. Izen (eta ez izenordain) gisa duten izaeragatik, hitz horiek hirugarren pertsonarekin erabiltzen dira: Adibidez, *?* lagunartekoa ("Edan nahi duk?") *?* bihurtzen da (hitzez hitz, "Jaunak edan nahi du?").

Are gehiago, *pan* eta ** izenarekin, deiturarekin eta "Presidente", "Irakasle", "Sendagile", "Editore", "*Mecenas*" ("abokatu", gutxi gorabehera, legezko lanbideak edo beste batzuk auzitegian ordezkatzeko baimena duen pertsona) eta beste titulu batzuekin konbina daitezke (*Pan* *Prezydent*, *pani profesor* ) eta abar. Titulu horiek erabiltzea beharrezkotzat jotzen da; biak erabiltzea (** *Kowalski*, **) adeitsuagotzat jotzen da, edo, testuingururen batean, baita otzanagotzat ere. Bertan den pertsona bati deiturarekin zuzentzea epaitegietan edo beste kontu batzuetan baino ez da ohikoa, bertan gobernu-agintea tartean baitago eta, oro har, gizalegerik adeigabetzat edo handikeriazkotzat jotzen da. Norbaiti zuzentzean, forma horiek guztiek beti kasu bokatiboa eskatzen dute, bestela hautazkoa dena: adibidez, *panie Kowalski* ("Kowalski jauna! "), ** ("Joanna anderea!"), *panie profesorze* ("Irakasle!"). Bakarrik **, *pani'' eta abarrentzat, '** ("Mesedez") + genitiboa erabiltzen da bokatiboaren ordez: **' *pana*, ''* *pani*, *proszę panów,* *proszę pań* eta **.

V-formak eskutitzetan (edo e-mailetan) bakarrik idazten dira letra larriz: hor, *Ty* eta *Wy* T-formak ere halaxe idazten dira. 

Pluraleko *wy* dialektoetan V-forma gisa ere erabiltzen da, adibidez *Matko, co wy jecie?* ("Ama, zer ari zara jaten?"). Errusieraren erabileraren ondoren, V-forma plurala polonieran ere sustatu zen 1945etik aurrera, ideologia komunistarekin lotu zen eta gobernu edo Alderdiko funtzionario batek inori zuzentzeko moduarekin.

Gainera, beste forma batzuk ere erabil daitezke batzuetan, hala nola *pana* hirugarren pertsonan familiako kide nagusiekin hitz egitean (**, "Amak esan beza"), elizgizonekin (*Tak, dobrze ksiądz trafił*, "Bai, apaizak ondo ulertu du") edo egoera ez hain formaletan edo erdi-formaletan dauden beste pertsona batzuekin hitz egitean, adibidez. eztabaida edo ika-mika adeitsua (**, "Beraz —mesedez, lagun—, hezi zaitez pixka bat eta gero irakatsi besteei").  

#### Serbokroazieraz 
Serbokroazieraren forma estandar guzetan, hau da, serbieraz, kroazieraz, montenegroeraz eta bosnieraz, *ti*-ren erabilera lagunekiko eta etxekoekiko harremanetara mugatzen da, eta haurren artean erabiltzen da. Edozein erabilera formaletan, *vi*, pluralezko bigarren pertsona, bakarrik erabiltzen da; *ti* kideen artean erabil daiteke lantoki batean, baina ezohikoa da dokumentu ofizialetan. Uste oker hedatua da, baita jatorrizko hiztunen artean ere, *vi* beti letra larriz dela estilo formalean erabiltzen denean; *Vi'' bi pertsonaren arteko gutun pertsonal zuzenean bakarrik idazten da letra larriz.

Begirunezko '** horrekin, maskulino plurala erabiltzen da partizipioetan eta adjektiboetan, jorratzen den pertsonaren sexua edozein dela ere.

#### Txekieraz 
Txekieraz, hiru formaltasun maila daude. Formalena pluralezko bigarren pertsonako aditz formak (V forma) solaskidearen deiturarekin edo tituluuarekin erabiltzea da, ohikoa ezezagunen edo harreman profesional batean daudenen artean. Bigarren forma arrunta singularrezko bigarren pertsonako aditz formak (T forma) beste solaskidearen izenarekin batera erabiliz egiten da, lagunen artean eta gizarte talde jakin batzuetan (ikasleak eta) erabiltzen direnak. Hirugarren forma, hain arrunta ez dena, V forma erabiltzea da, izenarekin batera. Irakasle batek erabil dezake ikasle bati mintzatzean (batez ere Bigarren Hezkuntzan), nagusi bat idazkariari hizketan ari zaionean, edo beste harreman batzuetan, baldin eta nolabaiteko etxekotasun-maila garatu bada, baina elkarri aitortutako errespetu- edo urruntasun-mailaren bat gainditu ez bada. Zuzentzeko modu hori asimetrikoa izaten da (hautemandako gizarte-erabilera nagusiak V forma izenarekin konbinatuta, hautemandako gizarte-behekoa V forma eta deitura edo ohorezkoa erabiliz), gutxiagotan simetrikoa. Singularrezko aditz formak deiturarekin edo tituluuarekin batera erabiltzea oso zakartzat jotzen da. Ezezagun batek bere burua tituluruarekin aurkezten duenean (**', ''*, adibidez, hots, "ingeniari Novák", "sendagile Svoboda"), gizalegezkoagotzat jotzen da V forma beren tituluruarekin batera erabiliz mintzatzea (beti ere aurretik *paní* / *pane* ohorezkoa duela, hau da, "jauna" / "andrea"), deitura bainoago. Hala ere, ohitura txartzat hartzen da norbaiti bere tituluaz eta T formaz batera zuzentzea.

Tradizioz, forma informalaren erabilera mugatua zen senideekiko, oso lagun minekiko, eta haurrekiko. XX. mendearen bigarren erdian, forma informalaren erabilera nabarmen hazi zen lankideen, gaz*te*en eta erakunde eta taldeetako kideen artean. Eredu formala dokumentu ofizialetan eta ezezagun batekin beti erabiltzen da (batez ere adineko batekin) jardutean, errespetuaren seinale gisa. *Ty*, *Tvůj*, *Vy*, ** bigarren pertsonako izenordainak eskutitzetan, e-mailetan, iragarkietan eta letra larriz idazten dira sarritan. V aditzak beti -*te* bukaeraz amaitzen dira. Alemanezko *Sie*-ren arabera moldatutako era formalaren aldaera bat (*Oni* / *oni*, *Jejich* / *jejich*, "haiek") maiz erabili zen XIX. mendean zehar, baina galduta  dago egun. Forma hori Bigarren Mundu Gerraren aurreko txekiar komunitate juduarekin ere lotzen da, eta oraindik oso maiz agertzen da juduen umorezko kutsuaz; batzuetan, ironiaz erabiltzen da.

Komunismoaren garaietan (hau da, Txekoslovakian, 1989 baino lehen) jendearengan adiskidetasun behartuaren espiritua zegoen: denek T-forma erabili behar zuten, elkarri “kamarada” deitzearekin bat (*soudruhu* / *soudružko*). Erregimenaren aurkako oposizio arin gisa sentitu zen Txekiako T-V forma tradizionalak erabiltzea eta elkarri “Jaun" edo "Andre” deitzea (*pane* / *paní*).

Interneten garaian, jendea ezizen edo izengoitiekin aritzen denean eta ia modu informal batean soilik, letra larriaz idaztea (*ty* / *Ty*) begirunea edo behirunearen presentzia soila azpimarratzeko erabiltzen da: *Ty* = lagunak, ezagun ohoratua, ezezagunak; *ty* = oinarrizko forma; *vy* / *Vy* = formalena, errespetua erakusteko letra larriz idatzia, tartea agertzeko erabilia. 

Gramatikan, forma pluralak pertsona izenordainetan eta posesiboetan (*vy'' – "zuek", '** – "zuen") eta aditzetan erabiltzen dira, baina ez partizipioetan eta adjektiboetan, forma singularretan erabiltzen dira (pertsona bakarrari mintzatzean). Hori beste eslaviar hizkuntza batzuekiko (eslovakiera, errusiera, eta abar) aldea da.

Agurrak T-V bereizketari ere lotuta daude. "Egun on" formala **' eta ''* ("Adio!") formalak *vy* formalarekin erabiltzen dira, eta **, *Nazdar*, ** ("Kaixo!", "Aupa!" eta "Aio!" esan nahi dutenak), berriz, informalak eta *ty*-rekin erabiltzen dira.

#### Lituaniera 
Lituanieraz, historikoki, lagunarteko *tu* ("hi") eta errespezko *jūs* edo *Jūs* formez gain —azkena plurala adierazteko ere erabilia da—, *tamsta* forma berezi bat zegoen, gehienbat singularrezko hirugarren pertsonaz aipatua (singularrezko bigarren pertsonaz ere aipatzea bitxia ez den arren). Forma hori begirune berezirik lortu ez duen ezezagun batekin (eskale batekin, adibidez) egiteko erabiltzen zen. Lituanierazko Hiztegi Modernoak ** deskribatzen du *tu* singularrezko bigarren pertsonaren forma adeitsu gisa: haren esanahia, nonbait, *tu* informalaren eta ** formalaren arteko da. Sobietar okupazio garaiaren bidez, ordea, forma hori gehienbat *drauge* forma neutro estandarraz ordezkatu zen (*draugas*, "kamarada" izenaren kasu bokatiboa: Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunean, hizkuntza guztietan eta egoera orotan inori zuzentzeko erabiltzen zen era formal estandarra zen, "Stalin kamarada"rekin has eta "kamarada ikasle"rekin buka), eta honezkero ** gutxi erabiltzen da. Norberak ongi ezagutzen ez dituenei mintzatzeko modu komun bat *Ponas* (maskulinoan) eta ** (femeninoan) ere badira, polonierazko *pan* eta *pani* zuzentzeko moduetatik, hurrenez hurren.

### Hizkuntza indoariarrak 
#### Bengalera 
Bengalerak hiru formaltasun-maila ditu bere izenordainetan; familia bateko kide hurbilenen artean, zuzentzeko forma neutroenak  ** eta  *tomra* (plurala) dira. Bi izenordain horiek haurrekin, edo familia zabaleko kide gazteagoekin hitz egitean ere erabili ohi dira. Jainkoari hitz egitean ere  *tumi* erabiltzen da. Familiaz kanpoko helduekin edo familia zabaleko kide nagusiekin mintzatzean,  *apni* eta  *apnara* izenordainak erabiltzen dira (pluralean). Hori ere gertatzen da iragarkietan eta jakinarazpen publikoetan. Izenordainen hirugarren multzo bat, I *tui* eta  *tora* (plurala), oso lagun minen artean erabiltzeko gordetzen da, eta, hedaduraz, lotura partekatzen duten senideen artean, adiskidetasun estuaren parekoa. Estatus sozial "baxuagokotzat" jotzen direnekin ere erabiltzen da; azken erabilera hori, noizbehinka, etxeko neskameei, rickshaw-garraiolariak eta beste zerbitzuetako langileei hitz egitean erabiltzen da, iraingarritzat jotzen den arren. 

Izenordain horiek guztiak erabil daitezkeen egoerak asko aldatzen dira faktore sozial askoren arabera. Familia batzuetan, seme-alabak beren gurasoekin  *apni* eta  *apnara'' erabiliz hitz egiten dute, gero eta ezohikoagoa bada ere. Heldu batzuk hiru izenordain mailen artean txandaka ibiltzen dira haurrekin hitz egitean, normalean,  '** eta  **' aukeratzen dituzte baina, askotan,  *tui* eta  ''* ere aukeratzen dituzte gertutasuna adierazteko. Horrez gain, etxeko morroiei mintzatzean izenordainak aldatu egiten dira: batzuek  *apni* eta  ** darabiltzate, familiaz kanpoko heldu batekiko begirunea agertzean, eta beste batzuek,  *tumi* eta  *tomra*, familian barneratuta daudela agertu nahian gertutasuna edo egoera ez hain ohoragarria adierazteko. Halaber, beste batzuek  *tui* eta  *tora* ere erabil litzateke, beheko maila adierazteko.

#### Hindiz eta urduz 
Hindiaren zein urduaren forma estandarretan honorifikoen hiru maila daude:

* **आप** / **آپ** *āp* [a:p]: V modu formala, beste pertsona bati mintzatzeko erabiltzen dena.  Hirugarren pertsonako aditzekin edo ohorezko aditz forma bereiziekin erabiltzen da esparru formal guztietan eta adinean edo gizarteko hierarkian adinez nagusiak diren pertsonei hitz egitean. Ez dago desberdintasunik singularraren eta pluralaren artean; pluraleko erreferentzia, hala ere, "zuek jende" (आप लोग / آپ لوگ *āp log*) eta (आप सब /  *āp sab*) "zuek guztiak". Dialekto jakin batzuetan, bigarren pertsonako aditz batekin konbinatzen da hierarkia sozialean beherago daudenei hitz egitean edo, oro har, tartea murrizteko, *tum*-en ñabardura informala saihesteko. Forma hori, ordea, hertsiki dialektala da, eta ez da estandartzat hartzen hindiz eta urduz. *Aap* beti erabili behar da ezezagunekin eta, urduz batez ere, elkarrizketa normalerako hobesten den izenordaina da. 
* **तुम** / **تُم** *tum* : Jatorriz, izenordain plurala da ("zuek")*'**,**'* gaur egun V forma singulartzat erabiltzen da esparru informal guztietan eta adinean edo gizarte-hierarkian juniorrak diren pertsonekin hitz egitean. Ez dago desberdintasunik singularraren eta pluralaren artean; erreferentzia plurala, hala ere, "zuek jendea" (तुम लोग /  *tum log*) edo "zuek guztiak" (तुम सब /  *tum sab*) erabiliz adieraz daitek** **e*'**.
* **तू** /**تُو'* *tū* [tu:] jatorriz, izenordain singularra ("hi"), gaur egun T forma gisa soilik erabiltzen da, esparru guztiz informaletan: seme-alabei edo lagun oso hurbilei egiteko, edo hizkuntza poetikoan (Jainkoarekin edo maitaleekin). Beste batzuekin (adibidez, ezezagunekin) erabiltzen denean, iraingarritzat jotzen da bai Pakistanen bai Indian. Urduz bereziki, *tū* oso zakartzat hartzen da elkarrizketa normalean, eta poesiarako gordetzen da; era berean, hiztun batzuek Jainkoari erreferentzia egiteko hori er** **abiltzen dute.

#### Punjaberaz 
* **ਤੁਸੀਂ** (*tusīṁ*) / *''*- (*tusen‎*). Hindustanerazko आप (*āpa*) /  (*aap‎*) bezala, gaur egun testuinguru formaletan erabiltzen da, gizarteko hierarkian gorago dagoen pertsona batekin.  
* **ਤੂੰ** (*tū*) **/ **- (*ton*). Punjaberak ez du तुम -  / तू -  bereizketarik: hiztunak erabaki behar du ਤੁਸੀਂ /  edo ਤੂੰ **/**  erabili behar ote dituen. Punjaberaz ez dago तुम /  (biak ere *tum*): beraz, ਤੂੰ (tū) /  (*ton*) desegokitzat jotzen da gizarte hierarkian gorago dagoen pertsona batekin erabiltzeko eta ਤੁਸੀਂ (tusīṁ) /  (*tusen*) erabiltzen dira: horiek ezezagunekin ere erabiltzen dira.

## Hizkuntza uralikoetan 
### Estonieraz 
Estoniera T-V bereizketa duen hizkuntza da, *teie* pluralezko bigarren pertsona *sina* singularrezko bigarren pertsonaren ordez erabiltzen da adeitasuna edo hizkera formala adierazteko. *Sina* familiarekiko, adiskideekiko eta adingabeekiko lagunarteko modua da. Bereizketa, oraindik ere, finlandieraz baino askoz ere zabalduago eta zurrunago dago, hizkuntza hori estonierareklin oso lotuta dagoen arren. 

Frantsesezko *vouvoyer'' ("zuka mintzatu") trataeraren antzera, '** aditza dago, eta **' bezero (berri) bati edo paziente bati zuzentzean erabiltzen da, edo inori bere lanean hitz egitean. Erakunde hierarkikoetan, enpresa handiak edo armadak bezala, *sina* maila bereko kideen artean erabiltzen da, eta *teie*, maila desberdinetakoen artean. Senideekin, lagunekin, haurrei zuzentzean eta gertuko lankideekin, '** (**' aditza ere dago) erabiltzen da. Mugako egoerek, hala nola urruneko senitartekoekin, gazte helduekin, alokairuko dendetako bezeroekin edo lankide berriekin, batzuetan oraindik ere zalantzak sortzen dira.

### Finlandieraz 
Finlandieraz, gaur egun, *sinä* ("hi"), inori zuzentzeko singularrezko modu informalaren erabilera hedatuta dago gizarte-esparru guztietan, baita ezezagunen artean eta enpresako testuinguruetan ere. Hala ere, zuzentzeko era formalaren erabilera ez da galdu, eta bezeroari arreta emateko egoeretan dirau (batez ere, bezeroa argi eta garbi dendaria baino zaharragoa bada) eta, oro har, adinekoei arreta emateko egoeretan edo formari hertsiki atxikitzea espero den egoeretan, hala nola arlo militarrean. Azken urteetan helbide formalaren erabilera handitu egin dela jakinarazi da, eta, horren ondorioz, zenbait hiztunek era formala maizago erabiltzeko hautua egin dute. Formaren erabilerak hartzailearen egoeraren aitortza formala adierazten duenez eta, zuzenago esanda, gizarte tarte adeitsuarena, forma formala noizean behin iseka egiteko edo hartzailearen esnobismoaren aurka protestatzeko ere erabil daiteke. Jatorrizko hiztun bat forma formalera ere igaro daiteke haserre hitz egitean, xaloa izaten segitzeko saiakera gisa. Iragarkiak, jarraibideak eta bestelako mezu formalak forma singular informalean daude gehienbat ('** eta haren konjugazioak), baina forma formalen erabilerak gora egin du azken urteotan. Adibidez, zerga-administrazioak informalagoak izaten diren heinean, gizarte-segurantzaren sistema era formala erabiltzera itzultzen ari da. 

Forma berak, **' izenordaina adibidez, singular formalerako eta plural formal zein informalerako erabiltzen dira.

Finlandieraz, numero gramatikala izenordainetan (*sinä* singularrezko bigarren pertsonako, edo *te* pluralezko bigarren pertsonako), aditz-inflexioetan eta atzizki posesiboetan adierazn da. Elementu horietako ia guztiek bigarren pertsonako pluralaren gramatika jarraitzen du singular forma formalean ere. Adibidez, *Voisi**tte**ko* (***te***) *siirtää auto**nne*** formala vs *Voisi**t**ko* (***sinä***) *siirtää auto**si*** lagunartekoa, "Mugi zenezake zeure autoa, (mesedez)?". Pertsona-markatzaile bakoitza aldatu egiten da: '** > **' bilakatu da (aditz-pertsona), ''* > *te'' (izenordaina), '** > **' (atzizki posesiboa).

Horren adibide gisa, inperatiboak adierazteko moduak eman litezke: ''*! ("Zoazte!"), vs. *Mene!'' ("Hoa!"), eta '** "zuen (posesiboa)" atzizki pluralaren erabilera, **' ("hire") singularraren ordez.

Numeroaren komunztadura egiten da finlandieraz: horrela '** ("hi haiz") esaten da, baina **' "zuek zarete". Hala ere, hori ez da hartzailea deskribatzen duten hitzetara hedatzen, singularrean daudenak, adibidez. ''* ("Medikua al zara?", plurala, plurala, singularra).

Ohiko akats bat, gaur egun forma formaletara ohitu gabeko jatorrizko hiztunek ere egin ohi dutena, aditz nagusiaren forma plurala orainaldi bukatua eta pluskuanperfektua erabiltzea da. Aditz nagusiak singularrean egon behar luke pertsona bati plural formalean zuzentzean: **Oletteko kuullut?*, **Oletteko* *kuulleet?*-en ordez ("Entzun duzu?").

Batzuetan, hirugarren pertsona erabiltzen da zuzentzeko modu adeitsu gisa, suedierazko ereduaren ondoren: ** ("Zer eduki nahi luke andereak?", hau da, "Zer hartu nahi duzu, andrea?"). Hori ez da hain ohikoa Finlandiako ekialdean, suedieratiko eragina txikiagoa baita eta, dena dela, gainbehera doan modua da. Ahots pasiboa erabil daiteke zuzentzeko modu egokia aukeratzea itzutzeko. Beste esanahi batean, boz pasibora jotzen da, euskaraz *gu'' solaskideari erreferentzia egiteko erabiltzen den bezala: '** ("Zer moduz gaude gaur?", alegia, "Zer moduz zaude gaur?").

Finlandierak singular informala edo plural formala erabiliz inori mintzatzeko aditzak ditu: **', ''*, hurrenez hurren.

Biblian eta *Kalevala*n, kasu guztietan, singular "informala" baino ez da erabiltzen.

## Turkiar hizkuntzetan 
### Turkieraz 
Turkiera modernoan, T-V bereizketa bizi-bizia da. Senideek eta lagunek bigarren pertsonako ** singularra erabiliz hitz egiten diote elkarri, eta helduek ere erabiltzen dute adingabeei zuzentzeko. Egoera formaletan (negozioetan, bezero-bulegari eta lankideen arteko harremanetan edo inor ezagutzean), pluralezko bigarren pertsonako *siz* erabiltzen da, ia salbuespenik gabe. Oso egoera formaletan, pluralezko bigarren pertsonako *sizler* bikoitza oso errespetatua den pertsona bati mintzatzeko erabil daiteke. Gutxitan, aditzaren pluralezko hirugarren pertsonako forma (baina ez izenordaina) erabil daiteke errespetu gorena azpimarratzeko. Horrez gain, bi pertsona edo gehiago izanez gero, *siz* nahiz *sizler* erabil litezke. Adibidez, *Siz seçildiniz* edo ** esaldiek esanahi bera dute: "Aukeratua izan zara". Hala ere, *Siz* *seçildiniz* ez da ziurra plurala edo singularra den. Aldatu egiten da; hizketa formalean, *siz*-ek pertsona bat  zehazten du, edo gehiago, baina hizketa informalean, bi pertsona edo gehiago soilik zehazten ditu. Inperatiboan, hiru forma daude: adibidez, *Gel!* ("Hator!"), singularrezko bigarren pertsona, lagunartekorako; *Gelin!* ("Zatoz!"), pluralezko bigarren pertsona, formalerako; eta *Geliniz!* ("Zatozte!"), bigarren pertsonako plural bikoitza, oso egoera formaletarako. Era oso formalak ez dira maiz erabiltzen ahozkoan, baina nahiko ohikoak dira idatzizko zuzentarauetan, hala nola eskuliburuetan eta ohartarazpen-seinaleetan.

### Uigurreraz 
Uigurrera lau forma desberdin erabiltzeagatik nabarmentzen da, erregistro formal zein informaletan singularra zein plurala bereizteko. Lagunarteko ** plurala *sizlär*-ren kontrakzio gisa sortu zen (horrek amaierako plural erregularra darabil). Turkiera zaharrean, oraindik ere turkiera modernoan den bezalaxe,  (*siz*) jatorrizko pluralezko bigarren pertsona zen; nolanahi ere, egungo uigurreraz,  (*siz*) errespetuzko singularrezkoan mugatuta geratu da: pluralerako, -*lär* atzizkia behar du. 

*Siz*, singularrezko izenordain formal gisa Ürümqiko dialektoaren ezaugarria da, hau da, uigurreraren literaturarako eredua. Turfanen, سئلئ (*sili*) esaten da eta Kashgarreko dialektoan, *özlär*. *Sili* beste eskualde batzuetan ere erabiltzen da batzuetan, baina literatur uigurreraz, *özlär*, singularrezko izenordain gisa, "muturreko ererrespetuzko" mailakotzat hartzen da; errespetuzko pluralezko forma *härqaysiliri'' da.

## Kaukasoko ipar-mendebaldekoetan 
### Ubykhera 
Ubykheraz (hizkuntza galdua da), T-V bereizketa nabariagoa zen gizon baten eta bere amaginarrebaren artean: '** forma pluralak **' singularra oso maiz ordezkatzen zuen, ziur aski turkieraren eraginpean. Bereizketa gutxiagotan mantentzen zen beste harreman batzuetan baina, hala ere, gertatu egiten zen.

## Semitikoetan 
### Arabieraz 
Arabiera estandar modernoak bigarren pertsonaren ( *antum*) pluralezko forma do*t*orea darabil errespetuzko trataeran. Oso testuinguru formaletara mugatuta dago, oro har, politikari eta gobernuari lotuta baitago. Hala ere, arabierazko hainbat barietatek T-V bereizketa argiagoa dute. Garatuena egiptoar arabierazkoa da, eta honako termino hauek darabiltza:  '** (hitzez hitz, "Zure Grazia"),  **' eta  ''* (hitzez hitz, "Zure Jauna / Zure Andrea") V termino gisa, testuinguruaren arabera; aldiz,  *inta* T terminoa da. V terminorik ohikoena ** da; *sa‘adtak* eta *siyadtak* hartzailea maila sozial oso altukoa denean erabiltzen dira (adibidez, gobernuko goi kargudun batekin edo enpresari boteretsu batekin). Azkenik, V terminoa gizarteko nagusiekin bakarrik erabiltzen da, adinekoak barne; hiztun ezezagunaren maila sozial antzekoa edo baxuagokoa dela hautematen bada, *inta* T terminoarekin mintzatzen zaie. 

### Hebreera modernoan 
Hebreera modernoan, T-V bereizketa bat dago, oso abagune formalen multzo batean erabiltzen dena; adibidez, abokatu bat epaile bati zuzentzean, edo errabinoekin hitz egitean. Singularrezko bigarren pertsonako אַתָּה ([ʔaˈta], maskulinoa) edo אַתְּ ([ʔat], femeninoa) beste egoera guztietan ohiko moduak dira, esate baterako, ministroei edo *Knesset*eko kideei zuzentzean.

Goi-mailako agintaritza duen pertsona bati hitz egitean, singularrezko hirugarren pertsona erabiltzen da, pertsonaren titulua erabiliz, izenordaina erabili gabe. Horrela, epaile bati esa dakioke: כְּבוֹדוֹ דָּן בְּבַקָּשָׁתִי ([kəvoˈdo dan bəvakaʃaˈti], "Bere ohorea nire eskaera aztertzen ari da"). 

Autoritateko beste pertsona batzuei, normalean, izenagatik baino ez zaie hitz egiten, singularrezko bigarren pertsona erabiliz. Adibidez, soldaduak armadako ofizialei eta komandanteei  ([haməfaˈked]) erabiliz mintzatzen zaizkie.

Hebreera modernoa erabiltzen ez duen kultura juduan, bigarren pertsonaz zuzentzeko modua antzeko gisaz saihesten da, goi-autoritateari dagokionez. Adibidez, *yexiva* bateko ikasle batek askoz ere errazago esanen luke ikasgelako eztabaida batean "Atzo errabinoak esan zigun...", "Atzo zuk esan zenigun..." baino). Hala ere, erabilera hori kontserbadoreagoetan mugatuta dago, hots, ortodoxoen artean.

## Drabidiarretan 
### Tamileraz 
Tamileraz, நீ [ni:] bigarren pertsonako izenordain singularra eta haren forma eratorriak haurrei, familiako kide gazteenei edo oso hurbilekoei eta hiztuna baino gazteagoak direnei hitz egiteko erabiltzen dira. Bigarren pertsonako நீங்கள்  izenordain plurala erabiltzen da zaharrei mintzatzeko (baita familia zabalaren barruan ere), irakasleei, hiztuna baino zaharragoak direnei eta hiztunak ezagutzen ez duen edonori, batez ere egoera formaletan.

Hala ere, Sri Lankako dialektoetan, izenordain bera erabiltzen da, baita lagunarteko egoeretan ere.

## Sinotibetarretan 
### Txineraz 
Txinatar kulturak oso serio hartzen ditu izentzeko eta zuzentzeko moduak, zorrotz araututa baitauka nori onartzen zaion zein termino erabiltzea, ahoz eta idatziz. Muturreko adibidea Wang Xihouren exekuzioa da (1777), eta haien ondare osoa konfiskatzea, Qianlong enperadorearen izena idazteagatik egindako zigor gisa, Kangxi Hiztegiaren kritika baten zati gisa. Ohorezko eta zuzentzeko zertzelada asko bazter egin ziren 1960ko hamarkadaren amaierako Iraultza Kulturalean, Mao Zedongek "Lau zahar"ren aurka egindako kanpainaren erdian. Horren barruan, irakasleekiko eta pentsamolde "kontrairaultzaileak" gordetzen dituzten beste batzuekiko begirunezko adierazpenak ezabatzeko ahalegina egin zen. 1970eko hamarkadaren amaieran Lauen Banda maoistaren porrotak eta 1980ko hamarkadatik aurrera etengabeko erreformek, ordea, halako adierazpen tradizional eta erregionalen itzulera ahalbidetu dute.

Historikoki, txinatarrek T-V bereizketa egiten zuten, begirunezko entzulego bati mintzatzean izenordain arrunten *edozein* erabilera saihestuz. Horren ordez, hirugarren pertsonako ohorezko eta errespetuzko tituluak erabili ziren. Errespetuzko trataera horren alderdi bat lehen pertsonako izenordainaren erabilera ere saihestea zen, horren ordez epiteto bat (normalean umila) aukeratu baitzen. Praktika horren muturra izan zen Shi Huangdi-k lehen pertsona 朕 (*zhèn*) egungo izenordaina bazterrarazi zuenean gertatu zen; horrexen ondorioz, gaur egungo singularrezko lehen pertsonako 我 (*wǒ*) izenordaina, "gorputz [baliorik gabeko] hau" jatorrizko esanahia zuena, izendatzeko ohituratik garatu zen. Txineraren T-V bereizketaren eta Europako hizkuntza modernoen arteko desberdintasun garrantzitsu bat da txinatar kulturak hiztunen adin erlatiboa haien gizarte tartearen alderdi garrantzitsutzat jotzen duela. Hori bereziki agerikoa da familien barruan: europar hizkuntzen hiztunek, oro har, "aita" edo "aitatxi" bezalako deitzeko moduak hobeste dituzte, baina txinerazko hiztunek adinekoen izenak erabiltzea hain tabutzat jotzen dute, non agian ez baititakite pisu berean bizi diren aitona-amonen izenik ere. Azken zazpi belaunaldietako edozein arbasoren izena idaztearen aurkako debekuak jada ikusten ez dira betetzen, baina oso arraroa da oraindik ere bizi den edozein senideren izena haurrei ematea: gazteagoek izena libreki erabiliz, izenaren jatorrizko eramaileari errespetua galduko liokete.

Gaur egun, bigarren pertsonako izenordain informala 你 da (mandarineraz, *nǐ* ; minnan-ez, *lí*) eta ohorezko izenordaina 您 da (mandarineraz, *nín*; minnanez, *lín*). Europar hizkuntzen antzera, forma berezia bigarren pertsonako plural goiztiarrago batean garatu zen: Jin eta Yuan dinastietan, mandarinerazko dialektoek 你每 (*nǐměi*) 你們 (*nǐmen*) formara aldatu zuten, eta gero, 您 formarantz (antzeko forma bat –怹, *tān*– singularrezko hirugarren pertsonarako garatu zen, baina gaur egun orokorrean ez da erabiltzen; ez da beste inon ikusi, baina Pekingo dialekto batzuek beste forma bat, *wǎnmen*, erabiltzen dute pluralezko lehen pertsonarako, errespetuzko pertsona bat sartzeko, non *wǎn* 我们 (*wǒmen*, "gu") hitzetikoa den.)

Mandarinerazko T-V bereizketak *ez* dakar hiztunen arteko tarterik edo intimitate faltarik (aditzera ematen den bezala, adibidez, *vous* frantsesez). Aitzitik, askotan ikusten da errespetuzko formak "bihotz" adierazten duen erradikala duela (心, *xīn*); hori, berez, arrazoi fonetikoengatik bada ere, inplikazioa hiztunak hartzailea maite eta estimatzea da. 

Hegoaldeko dialekto gehienek, ordea, hizkeran ez dute inondik ere bereizketa hori egiten. Kantonerazko eta shanghaierazko hiztunek bi formak idazten ikasten dute eskolan, baina berdin-berdin ahoskatzen dituzte: kantoneraz, *nei5* gisa eta shanghaieraz, *nóng*. Formaltasuna oraindik ere errespetatzen da, baina haien hizkuntzek –japonierak eta vietnamerak bezala– txinatar tradizio zaharragoa gordetzen dute, alegia, epitetoak edo ohorezkoak erabiltzea, errespetu formala erakustean edozein izenordain erabili beharrean.

## Japoniarretan 
### Japonieraz 
Txinatiko eragin handiaren pean, japoniar kultura tradizionalak izenordain arrunten erabilera saihestu zuen hizketa formalean; era berean, txinerazko singularrezko lehen pertsonako 朕 (*chin*) enperadorearen erabilera pertsonalera mugatu zen. Japoniar kulturaren formaltasuna hain zen handia, non haren jatorrizko izenordainak erabiltzeari, neurri handi batean, guztiz utzi zaion. Horregatik, hizkuntzalari batzuek diote japonierak ez duela batere izenordainik baina, nahiz eta hizkuntza gehienek darabiltena baino hitz-multzo handiagoa eta konplexuagoa izan, japonierazko izenordainak egon badaude, harreman desberdinak eta gizarte-egoeraren maila erlatiboak adierazteko erabiltzen diren epiteto ohikoenetatik garatu baitira. Koreeraz bezala, hizkera adeitsuak izenordain jakin horiek ez ezik, atzizkiak eta hiztegia ere biltzen ditu.

Gehienbat, 君 (*kimi*, jatorriz, "printze", "jaun") era informalean erabiltzen da, singularrezko bigarren pertsonan, eta 貴方 (*anata*, hitzez hitz, "maitea") adeitasunezko baliokiderik ohikoena da, baina emakumeek goxotasunezko hiztzat erabili ohi dute halaber. 貴様 (*kisama*) izenordainak sor daitekeen konplexutasunaren argigarria da, hitzez hitzezko haren esanahia ("jaun maite eta ohoragarri") nahiko lausengaria den arren, baina haren erabilera ironikoak irain gogor bihurtu du japoniera modernoan. Era berean, 御前 (*omae*, hitzez hitz, "(ene) aurrean (hagoena)" tradizioz aristokrata eta erlijio-buruekin erabiltzen zen begirunezko izenordaina zen, baina gaur egun oso informaltzat eta zakartzat hartzen da; nolanahi ere, senarrak emaztearekiko modu maitagarrian erabili ohi du, halaber. 

## Austroasiarretan 
### Vietnameraz 
Txinatar eragin handiaren pean, kultura vietnamdarrak izenordain arrunten erabilera debekatu du hizketa formalean; era berean, 朕 (*zhèn*, txinerazko singularrezko lehen pertsona, vietnameraz, *trẫm*) enperadorearen erabilera pertsonalera igaro da.

Vietnamera modernoan, lehen pertsonako *tôi* singularra baino ez dago ohiko erabileran, errespetuzko izenordain gisa; beste edozein izenordain subjektuaren izenaz edo epiteto, izenburu edo harreman egoki batez ordezkatu behar da hizkera formal adeitsuan. Txinera modernoaren antzera (baina neurri askoz handiagoan), vietnamera modernoak ere maiz ordezkatzen ditu izenordain informalak ahaidetasun-terminoekin egoera askotan. Singularreko bigarren pertsonako *mày* iraingarri samarra ere maiz erabiltzen da vietnamdar gazteen egoera informaletan.

## Kra-dai (edo tai-kadai) hizkuntzak 
### Thailandieraz 
Thailandieraz, lehen, bigarren eta hirugarren pertsonetako izenordainak formaltasunaren arabera aldatzen dira, hiztunaren eta erreferentearen gizarte-mailaren eta haien arteko harremanaren arabera.

## Austronesiarrean 
### Indonesieraz 
Indonesieraz, T-V bereizketa izugarri garrantzitsua da; kanpotar bati *kau* edo *kamu* (zu) izenordainaz jardutea zakartzat eta gizagabetzat jotzen da (kanpotarra, adibidez, haur bat ez bada). Ezezagun bati edo zaharragoa den norbaiti zuzentzean, normalean *Bu'' ('andrea') edo *Pak* ('jauna') erabiltzen dira. Jendeak *mas* (javeraz, "anaia / neba zaharrena") edo *mbak* (javaeraz, "arreba / ahizpa zaharrena") ere erabiltzen ditu, *Bu* edo *Pak* deitzeko adina ez duen norbaiti zuzentzean. Aldaketak daude hainbat arlotan. Egoera formalagoa bada, bileretan edo albistegietako emankizunetan adibidez, *Anda* erabiltzen da beti, egoera informaletan solaskideei, bestela, *kau* edo *kamu* bidez mintzatuko litzaiekeen arren. Izenordain informalagoa, *lu*, *lo* idatzia, batzuetan *loe* (hokkien hizkuntzatik sortua), oso zakartzat hartzen da. Hori normalean Jakarta hiriburuaren inguruan erabiltzen da, beste eremu batzuetan oraindik *loe*-ren erabilera nahiko ezohikotzat edo jakartarrak imitatzeko saiakeratzat nabari baita. *Loe*, oro har, nerabeek erabiltzen dute ikaskideentzat. Helduak batzuetan izenordain hori erabiliz entzun daitezke, gertukoekin edo haserre daudenean.

# *Lu siap?* ("Prest (hago)?"): Forma hori lagunen artean oso egoera informaletan erabiltzen da, estatus altuagoko norbaiten presentziarik gabe.
# *Kamu siap?* ("Prest (hago)?"): Forma hori lagunen artean erabiltzen da, egoera informal edo formaletan, estatus altuagoa duen norbaiten presentziarik gabe.
# *Anda siap?* ("Prest al zaude?"): Forma hori egoera formaletan dauden lagunen artean, negozio-bazkideen artean edo estatus altuagoa duen norbaitekin erabiltzen da.
# *Apakah Anda siap?* ("Prest al zaude?"): Forma hori oso egoera formaletan dauden lagunen artean erabiltzen da, ezezagunen artean, edo estatus altuagoa duen norbaitekin. *Apakah* hautazko galdetzailea da, galdera itxietan erabiltzen dena. Hori *Bahasa Baku*aren forma bat da, hau da, hizkuntza estandar formala.

Era berean, *kalian* eta *Anda* / *Anda sekalian* erabiltzen dira.

Indonesierazko *kamu* izenordaina pluralerako erabiltzen zen hasieran, baina lekualdatu egin da gaur egun singularrean erabiltzeko. *Zuek*en forma modernoa *kalian* da, ***ka**mu* *seka**lian*** forma laburtu bat dena (*sekalian* hitzak "dena batera" esan nahi du). Hori ingelesezko *you* izenordearen erabileraren garapenaren pareko da, *thee* eta *thou* ordezkatu zintuena. Horrez gain, egungo aldaera batzuek pluralezko bigarren pertsonako forma bat garatu dute: adibide nabariak ''y'all* ("zuek guztiak"), *you guys* ("zuek jende") eta *youse* ("zuak") dira. Ingelesez ez bezala —hizkuntza horretan, *you* vs *thou* jadanik ez dago—, indonesieraz singularreko jatorrizko *kau* edo *engkau* jatorrizko izenordainak ez du *kamu*-k erabat ordezkatzen. Hori Latinoamerikako herrialde batzuetako egoeraren antzekoa da, bertan gaztelaniazko *tú* eta *vos* (jatorriz plurala. cf. *tu* vs *vous* frantsesez) alderik alde baitaude.

### Tagaloz 
Tagaloz, bigarren pertsona ezaguna *ikáw* / *ka* da (kasu nominatiboan). Horren ordez, *kayó* (berez pluralezko bigarren pertsona da) erabiltzen da egoerak tonu adeitsuagoa eskatzen duenean. *Kayó* izenordainarekin batera, *pô* partikula agertzen da. Forma hori, oro har, ahaide hurbilei eta zaharragoei, errespetua erakusteko erabiltzen da. Horixe da, halaber, gurasoen edo aitona-amonen parekoekin hitz egitean espero den forma. 

Tradizioz, formaltasun maila handiagoa behar denean, hirugarren pertsonako plurala (*silá*) erabiltzen da horren ordez. Maila sozial altuagoko pertsonei zuzentzean erabiltzen da, hala nola gobernuko funtzionarioei eta goi mailako elizgizonei. Kortesiaz, ezezagunekin hitz egitean ere erabil liteke, hala nola ateko dei bat edo ezezagun baten deiari erantzutean. 

# *Sino ka?* ("Nor haiz hi?") [Berdinen arteko baten edo gizarte-maila bereko baten identitatea eskatzeko erabiltzen da, hala nola ikasle izatetik ikaskide izatera. Intonazioaren arabera, galdera hau zakarra eta inhezia izan daiteke.].
# *Sino pô kayó?* ("Nor zara zu?") [Forma horrek esan nahi du hiztunak uste duela heldutako pertsona senidea edo maila handiagoko gizabanakoa dela eta, horrela, harremana berresteko erabiltzen da].
# *Sino pô silá?* ("Nor zara zu, jauna / andrea?") [Nahiz eta *pô* ez den egiaz «Jauna» edo «Andrea» hitzez itzultzen, forma horrek esan nahi du solaskidea erabat arrotza dela, eta hizlariak ez duela ideiarik ere nortzuk diren; beraz, onartzen duela maila altuagokoak direla, begirune hutsez].

Filipinar gazteenek helbide modu horiek nahasteko joera dute eta, horrexen ondorioz, *Sino ka pô ba?* bezalako galderak sortzen dira ezezagun bati adeitasuna erakutsi nahian. Aldaera hori eta beste ez-estandar batzuk oso hedatuta daude, batez ere  Manilako tagalozko dialektoan eta haren inguruko aldirietan. 

## Beste hizkuntza batzuetan 
### Euskaraz 
Euskarak bi formaltasun maila ditu euskalki orotan, *hi* eta *zu*, baina Gipuzkoako eta Bizkaiko zenbait eremutan, *beroriketa* errespetuzko forma erabiltzen dute oraindik hiztun batzuek. Era berean, ekialdeko behe-nafarrera euskalkiko zenbait eremutan *xu* bizirik dago, haurrei eta hurbileko lagunei zuzentzean. Hiztun gehienek *zu* forma (*zuka* maila) baino ez dakite eta horixe agertzen da metodoetan, argibideetan, esloganetan... nahiz eta *hi* forma (*hika*) oso ohikoa izan herrietan. 

Neutroa edo formala *zu* da, jatorriz bigarren pertsonaren forma plurala izan zena (esate baterako, Azkuek *Ene ankak, azkar naroazu* —"eroan nazazu" aginterazko forma trinkoa, ez *naroazue*— bezalakoak erabiltzen zituen txikitan, arrisku batetik ihesi korrika irten zuenean). Informala *hi* da, eta haren erabilera egoera zehatz batzuetara mugatzen da: lagun minen artean, seme-alabei mintzatzean (seme-alabek ez diete inoiz gurasoei hitz egiten horrela, ez ezkontideek beren artean ere), gazteago bati hitz egitean, animaliei (ganadua, maskotak...), bakarrizketetan, eta inori haserre hitz egitean. Haien forma plural komuna *zuek* da, entzulea entzule talde bat baldin bada, entzuleei banaka *zu* formaz nahiz *hi* formaz mintzatu arren (adibidez, banakako elkarrizketa batean entzule batzuei *zuka* —norberaren gurasoei, adibidez— eta beste batzuei *hika* —haren senideak— mintzatu arren). 

*Zu-*k ez bezala, *hi*-k batzuetan bereizketa egiten du, solaskidea gizonezkoa ala emakumezkoa izatearen arabera. Adibidez: *duk* (*hik*, maskulino bati edo animalia bati esanda: trataera horri *toka* esaten zaio, Lapurdiko zenbait tokitan *To!* onomatopeiak *Har ezak!* —hau da, *Tori!*— esan nahi baitu) eta *dun* (*hik*, emakumezko bati esanda: trataera horren izena noka da, *No!* onomatopeiak *Har ezan!*-en baliokidea baita). *Hika* erabiltzeak perpaus nagusietan aditz-komunztadura alokutiboa (hitanoa edo *zeharkako* *hika*) behar du lehen eta hirugarren pertsonetan. Forma horiek indikatiboko eta baldintzazko denboretan ageri dira, baina inoiz ez subjuntiboko eta inperatibokoetan, salbuespen bakar batekin: mendebaldeko euskalkietako *Goazemak!* ("Goazen!", mutil nahiz gizon bati esana) eta *Goazeman!* (neska zein emakume bati esana), *Goazen!* neutroari kontrajarriak. Adibidez:

* *du* (forma neutroa) > *dik* (toka) eta *din* (noka): *Aitak ikasi du* > *Aitak ikasi dik* (toka), eta *Aitak ikasi* *din* (noka).
* *dio* neutroa (neutroa) > *ziok* (toka), eta *zion* (noka): *Aitak erosi* *ziok* ("Jakik aitak erosi diola") vs *Aitak erosi zion*. ("Jakin ezan aitak erosi diola").
* *nintzen* (neutroa) > *ninduan* (toka) eta *nindunan* (noka): *Hona etorri nintzen ninduan* (toka) vs *Hona etorri* *nindunan* (noka).

Hala ere, alokutibozko perpausen bat mendeko bihurtzen bada, formala erabiltzen da: *Amak jakin du**elako** haserretu duk*, *Amak erosi dio**lako** esan zion* eta *Hona etorri nintz**enean*** *gertatu zituan*.

Bestalde, lehenaldiko aditz formetan, ez da bereizketarik egiten hartzailea perpauseko subjektua edo objektu zuzena denean. Adibidez:

* *hintzen*: *Etxera joan hintzen, Mikel?* / *Etxera joan hintzen, Amaia?* 
* *huen*: *Ez huen filma nirekin ikusi(, Mikel / Amaia).*
* *hindugun*: *Ikusi* *hindugun* (, Mikel / Amaia).

Baina bigarren pertsona ezaguna aditzean agertzen bada, edo aditza forma alokutiboa perpaus nagusi batean baldin badago, forma maskulinoak eta femeninoak desberdinak dira. Adibidez:

* *genuen* (zuka, neutroa) > *genian* (toka) / *geninan* (noka): *Hiri eman genian*, *Piarres* (toka) vs *Hiri eman geninan, Maddi* (noka).
* *genien* (zuka, neutroa) > *geniean* (toka) / *genienan* (noka): *Eman geniean*, *Piarres* (toka: "Haiek eman genien") vs *Eman* *genienan*, *Maddi* (noka: "Haiei eman genien")..
* *banekien* (zuka, neutroa) > *banekian* (toka) / *banekinan* (noka).

Lagunarteko *xu* forma edo *xuketa*k *zuka* formaren antza du, eta beste alokutibo mota bat ere dakar, *hika*k bezala. Adibidez, *Egia erran dut* (neutroa, zuka), *Egia erran diat* (toka), *Egia erran dinat* (noka), *Egia erran dautzut* (ekialdeko behenafarrera formalean, *Egia erran dizut*) eta *Egia erran dixut* (*xuketa*). Batez ere, senideen eta gertukoen artean erabiltzen da.

Batez ere Bizkaiko eta Gipuzkoako zenbait eremutan, *berori* forma edo *beroriketa* oso formala da, eta gaur egun ia ez da erabiltzen, apaizei, adinekoei, epaileei, eta handikiei zuzentzeko. Aditzak bere hirugarren forma singularrean erabiltzen dira (*Berori oso atsegina da*: zuka, *(Zu) Oso atsegina zara*; hika, (*Hi) Oso atsegina haiz*). zenbait hizkuntzaz berdin egiten da: italieraz (*(Lei) È molto gentile* ("Oso atsegina zara", formala) vs (*Tu) Sei molto gentile* ("Oso atsegina haiz", lagunartekoa) eta gaztelaniaz, *(Usted) Es muy amable* ("(Zu) Oso atsegina zara", formala) vs *(Tú) Eres muy amable* ("(Hi) Oso atsegina haiz", lagunartekoa):

* neutroa: *Zuk badakizu hori* eta *Zu, eser zaitez hemen* (formalak),
* lagunartekoa: *Hik badakik hori* (toka), *Hik badakin hori* (nokai), eta *Hi, eser hadi hemen* (toka zein noka),
* oso formala: *Berorrek badaki hori* (berorika), eta *Berori eser bedi hemen* (berorika: cf *Hura eser bedi hemen —Ene agindua da hura hemen esertzea*).

*Hika* trataerak ez bezala, *beroriketa*k ez du forma alokutiborik.

Erronkarierak, Nafarroako ekialdeko muturreko eremuan hitz egiten zen euskalki galduak, lau mailako sistema zerabilen:

* neutroa edo *zuketza*, zukaren bertako baliokidea: *Etxeara xuan zra* ("Etxera joan zara"), *Etxeara xuan naz* ("Etxera joan naiz"),
* informala edo *yiketza*, hikari dagokiona: *Etxeara xuan yaz*, ("Etxera joan haiz"), *Etxeara xuan nuk* / *Etxeara xuan nun* ("Etxera joan nauk" toka / "Etxera joan naun" noka),
* familiarra edo *tzuketza*, ekialdeko nafarrerazko *xuka* bezalakoa: *Etxeara xuan nuzu* ("Etxera joan naiz"),
* eta *orika*, *duka* edo *duketza*, bertako *beroriketa*: *Ori etxeara xin da* ("Berori etxera joan da").

## Hizkuntza eraikietan 
### Esperantoz 
Esperantoak T-V bereizketa egiten du, baina normalean *vi* singularrerako zein pluralerako erabiltzen da, ingeles modernoko *you*k bezala. Bigarren pertsonako izenordain singular informal bat, *ci*, egon badago, baina praktikan gutxitan erabiltzen da. Batez ere, T-V bereizketa egiten duten hizkuntzetatik literatura itzultzean erabiltzen da batez ere, alde hori markatu nahi denean.

Batzuei *ci* terminoa arkaiko iruditu zaie, lehen erabiltzen zena eta gero erabilera komunetik kanpo geratzen zena; hala ere, hori ez da egia. Hizkuntza esperimentalean batzuetan bakarrik agertu da. Esperantoa estandarrean, *vi* beti erabili izan da hasieratik. Adibidez, *ci* ez da agertzen ez *Fundamenta Gramatiko*n, ez *Unua Libro*n ere. Baina, batez ere zirkulu batzuetan, jendea hizkera praktikoan *ci* erabiltzen hasi da, batez ere singular familiar eta hurbileko gisa, *vi* singular plural eta formalerako gordeta. Beste batzuek *ci* singulartzat erabiltzen dute, eta *vi*, pluraltzat, formaltasuna alde batera utzita.  

### Idoz 
Idoz, teorian *tu* forma lagunekiko eta etxekoekiko mugatzen da, eta *vu*, beste edonoiz. Hala ere, erabiltzaile askok, berez, beren ama-hizkuntzako praktikatren arabera egokitzen dute, eta halaxe erabiltzen dituzte *tu* eta *vu*. Pluralean, ostera, erabiltzen den forma bakarra *vi* da, zuzentzeko modu formala eta informala bereizten ez dituena.

Kasu guztietan, *-n* gehitzen zaio jatorrizko izenordainari, bere aditzaren aurretik doan objektu zuzen bat adierazteko: *Me amoras tu* ("Maite zaitut") *Tun me amoras* bihurtzen da objektu zuzenak lehen lekua hartzen badu, adibidez helburu enfatikoetarako.

### Tolkienen goi elfikoaz 
Goi elfikoz, hizkuntza hartan *Quenya* izena duena, *tyë* singularrezko informalaren eta *lyë* singularrezko formalaren arteko bereizketa dago. Bion plurala *lë* da. Begirunezko forma denen artean espero da, senideen eta gertuko lagunen artean izan ezik. *Eraztunen Jauna* liburuaren gehigarriek diote Westronek antzeko eredua jarraitu zuela, nahiz eta Shireko dialektoak begirunezko forma galdua zuen neurri handi batean. 

### Klingonez 
Klingon hizkuntzak ez du T-V bereizketarik, bigarren pertsonako *SoH* (singularra) eta *tlhIH* (plurala) izenordainekin eta haien aditz jokatuzko aurrizki egokiek zuzentzeko modu guztiak hartzen baitituzte. Hala ere, klingonek ohorezko forma batzuk darabiltza, hala nola *qaH* ("Jauna" edo "Andrea") edo *joHwI'* ("ene jauna" edo "ene andrea") formaltasuna adierazteko. badago ahorezko aditz atzizki bat, *-neS'', hierarkia sozial edo militar bateko nagusi batekiko muturreko errespetua edo adeitasuna adierazteko erabilia. Oso gutxitan erabiltzen da eta ez da inoiz nahitaezkoa. 

## Oharrak 
## Erreferentziak