open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fängelse

***Fängelse*** (euskaraz *Presondegia*) 1949ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Doris Svedlund, Birger Malmsten eta Eva Henning aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Martin Grandé (Hasse Ekman) zinema zuzendariak antzina bere matematika irakaslea izan zen Paulen (Anders Henrikson) bisita jaso du, azken honek infernuaren errealitatea Lurrean nolakoa litzaketenari buruzko film bat egitea proposatuko dio. Martinek idea hau Thomas idazlea eta haren Sofi emazteari azalduko die (Birger Malmsten eta Eva Henning). Thomasek filmerako behar duen protagonista ezagutzen duela aipatuko die: Birgitta Carolina (Doris Svedlund) izeneko emagaldua elkarrizketa baitu.

Sarrera honen ondoren urte erdi igaroko da. Birgitta Carolinak haur bat erditu eta bere proxeneta den Peterrek eta haren arreba Linneak (Irma Christenson) haurra abandonatu dezan konbentzituko dute. Thomas eta Sofik edan eta elkarren artean liskarrak izaten dituzte, halako liskar batean Sofik Thomasi buruan botila batekin kolpatuko du. Ondorioz, poliziak Birgitta Carolina atxilotuko du. Komisaldegian bere emaztea hil duela uste duen Thomasekin topo egingo du. Poliziak Peter galdekatu eta hark emagaldua errugabetu ondoren, Birgitta Carolina aske utziko dute. Ondoren, Thomasek Sofi ez dagoela hila jakingo du, baina utzi egin duela.

Thomasek berriz ere Birgitta Carolina topo egingo du. Biak Thomas haurra zela egon zen ostatura joango dira. Proiektore zahar batekin, Thomasek atikoaren horman zinema mutuko umorezko film bat proiektatuko du. Birgitta Carolinak amets egingo du. Thomasek haren abandonatutako haurraz hitz egin dezan lortuko du, Peterrek egunkarian haurtxo baten gorpua topatu dutela irakurri eta Sofiren bila joango da, bide batez Thomas non dagoen azalduz. Thomasek Sofiri Birgitta Carolina maite duela eta lagundu nahi diola esango dio. Birgitta Carolinaren bezero batek bortxatu egingo du. Peterrek emagaldua sotoan eta eskuetan labana bat duela topatuko du. Birgitta Carolina hil egingo da.

Thomas Sofirekin itzuliko da. Martin bere estudioan Paulekin berrelkartuko da. Filmaren ideia jada ez da taxuzkoa. Filmak galdera batekin amaitu beharko luke... eta jada ez dago nori galdeturik.

## Aktoreak 
* Doris Svedlund – Birgitta Carolina Soederberg
* Birger Malmsten – Tomas
* Eva Henning – Sofi
* Hasse Ekman – Martin Grande
* Stig Olin – Peter
* Irma Christenson – Linnea
* Anders Henrikson – Paul
* Marianne Löfgren – Bohlin andrea
* Bibi Lindqvist – Anna
* Curt Masreliez – Alf
* Britta Holmberg – Birgittaren ama ametsean (ahotsa)

## Kanpo estekak 
* *Fängelse* filma osoa ikusgai portugesezko azpitituluekin. Youtube.com  
* *Fängelse* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Jambi (hiria)

**Jambi** (; jawiz: ; ) Indonesiako hiri eta portua da, Jambi probintziako hiriburua, Sumatra uhartearen ekialdean dagoena. 205,38 kilometro koadroko eremua du, eta 2010ean 531.857 biztanle zituen. Srivijaya malaisiar erresumako hiriburua izan zen. Petrolioa eta kautxua esportatzen dira bertako portutik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiriko gobernuaren webgunea.
Lampung

**Lampung** () Indonesiako 34 probintzietako bat da, Sumatra uhartearen hegoaldea hartzen duena. Sondako itsasartearen ertzean dago, Java uhartearen parez pare. 34.623 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 9.549.079 biztanle zituen. Hiriburua Bandar Lampung da. Nekazaritzan eta arrantzan oinarritzen da bertako ekonomia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bandar Lampung

**Bandar Lampung** (; jawiz: ) Indonesiako hiria da, Lampung probintziako hiriburua, Sumatra uhartearen hegoaldean dagoena. 169,2 kilometro koadroko eremua du, eta 2010ean 881.801 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiriko gobernuaren webgunea.
Oklusio (argipena)

**Oklusio** hitzak adiera zenbait ditu:
* medikuntzan, oklusioa, hodi baten itxiera;
* odontologian, oklusioa, ahoa ixtean hortzen goiko eta beheko errenkada elkartzeko modua;
* meteorologian, oklusioa, fronte hotz batek aurretik doan fronte berora heldu eta harekin bat egitea;
* geologian, oklusioa, substantzia batzuk beste batzuen baitan harrapatuta geratzea;
* irudigintzan, ingurumen-oklusioa, irudi artifizial batean alegiazko ingurumenaren argiak irudiko elementuak argiztatzeko modua.

## Erreferentziak
Molukak (probintzia)

**Molukak** () Indonesiako 34 probintzietako bat da, Moluka uharteetako erdialdea eta hegoaldea hartzen dituena. 46.914 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 1.802.827 biztanle zituen. Hiriburua Ambon da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karl Friedrich Lessing

**Karl Friedrich Lessing** (1808ko otsailaren 15a – 1880ko urtarrilaren 4a) alemaniar paisaia margolaria izan zen. Aitona Gotthold Ephraim Lessing. zuen.

## Bizitza 
Breslautik gertu jaioa Berlin Akademian Heinrich Anton Dähling-en ikaslea izan zen. Hasieran paisaiak egiteari ekin zion eta garai hartan Caspar David Friedrich-en margoen eragina izan zuen. 1826 urtean *Hilerriaren Hondakinak *margoarekin sari bat jaso zuen. Friedrich Wilhelm Schadow-ekin batera Düsseldorf-era joan zen eta bertan ikasketak jarraitu zituen, pintura historikoan sakonduz. 1830 urtean , Schadow Italiara joan zenean, Lessing akademiako zuzendari izendatu zuten eta horrek eragin handia izan zuen Düsseldorf-eko pintura eskolan. Berak egindako *Das trauernde Königspaar* (*Errege Parearen Dolua*) margoak ospe itzela eman zion.  1837 urtean Parisen urrezko domina saria jaso zuen. 1858 urtean Karlsruhe galeriako zuzendari izendatu zuten eta bere heriotza arte, margolaritzari ekin zion 1880.

## Iruditegia 

Fitxategi:Carl_Friedrich_Lessing_-_Klosterhof_im_Schnee.jpg|ezkerrera|Karl Friedrich Lessingen *Monastegia elurretan*. Klosterhof im Schnee
Fitxategi:Carl Friedrich Lessing Romantische Landschaft mit Klosteranlage.jpg|Romantische Landschaft mit Klosteranlage
Fitxategi:Carl Friedrich Lessing - The Return of the Crusader, 1835.jpg|Azken Zalduna
Fitxategi:1839 Lessing Waldkapelle anagoria.JPG|Waldkapelle
Fitxategi:Karl Friedrich Lessing, German - The Robber and His Child - Google Art Project.jpg|Lapurra eta semea

## Erreferentziak 
## Oharrak 
* Wilhelm Jordan, *Ausstellung der Werke Karl Friedrich Lessings* (Berlin, 1880)

## Ikus, halaber, 
* Karl Friedrich Schinkel
* Erromantizismo
Ansikte mot ansikte

***Ansikte mot ansikte*** () 1976ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Liv Ullmann, Erland Josephson, Gunnar Björnstrand, Aino Taube eta Kristina Adolphson aktoreek antzeztu zuten.

Emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Liv Ullmann) eta Zuzendari onenaren Oscar Sariaren (Ingmar Bergman) izendapenak jaso zituen.

## Argumentua 
Jenny Isaksson doktorea (Liv Ullmann) lanbidez psikiatra da eta beste psikiatra batekin ezkondua dago (Sven Lindberg). Biak alaba nerabe baten (Helene Friberg) gurasoak dira eta euren lanetan arrakasta duten senar-emazteak dira, baina senarra eta alaba etxetik kanpo dauden aldi batean Jenny piskanaka-piskanaka krisialdi batean barneratuko da. Ezinegona sortarazten dioten iraganeko irudi eta emozioek jarraitzen dute, eta azkenik, emazte, mediku eta pertsona gisa mentalki gainezka egiten hasiko da.

## Aktoreak 
* Liv Ullmann – Jenny Isaksson doktorea
* Erland Josephson – Tomas Jacobi doktorea
* Aino Taube – Amona
* Gunnar Björnstrand – Aitona
* Kristina Adolphson – Veronica erizaina
* Marianne Aminoff – Jennyren ama
* Gösta Ekman – Mikael Strömberg
* Helene Friberg – Anna, Jennyren alaba
* Ulf Johansson – Helmuth Wankel
* Sven Lindberg – Jennyren senarra
* Jan-Erik Lindqvist (kredituetan Jan-Erik Lindqvist gisa)
* Birger Malmsten – Bortxatzailea
* Sif Ruud – Elisabeth Wankel
* Göran Stangertz – Bortxatzailea

### Gainontzekoak 
* Lena Olin – Dendaria
* Rebecca Pawlo – Dendaria
* Gösta Prüzelius – Jennyren aita
* Tore Segelcke – Emakumea
* Kari Sylwan – Mari

## Kanpo estekak 
* *Ansikte mot ansikte* filmaren eszena ikusgai. Youtube.com
* *Ansikte mot ansikte* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Mohamed Ben Ahmed Abdelghani

**Mohamed Ben Ahmed Abdelghani** (, Ghazaouet, Aljeria, 1927ko martxoaren 18a - 1996ko irailaren 22a) aljeriar politikaria izan zen.

Bigarren mailako ikasketak egin zituen Oranen. 1943an, Messali Hadj buru zuen Aljeriako Herriaren Alderdiko kide egin zen. Frantziaren aurkako matxinada lehertu zenean (1954), Nazio Askatasunaren Frontearekin harremanetan hasi eta Kairora bidali zuten. 1956tik 1962ra bitartean, berriz, Aljeriako ekialde eta mendebaldeko hainbat gune militarretako buru izan zen. 1974an, gudarostea utzi eta Ahmed Medeghri hilberriaren ordezko izan zen Barne ministerioan, eta gobernu berria eratu zenean, 1977an, kargu berean berretsi zuten. Geroago, Lehen ministro karguan ere aritu zen, 1984 arte, eta urte horretan Estatu ministro izendatu zuten. Kargu hori 1988an utzi zuen, Aljeriako konstituzio aldaketa egin ondorengo lehen gobernua izendatu zenean.

## Erreferentziak
Nafarroako Arkitektura Goi Eskola Teknikoa

**Arkitektura Goi Eskola Teknikoa** (gaztelaniaz *Escuela Técnica Superior de Arquitectura* edota *ETSAUN*) Iruñean dagoen eta Nafarroako Unibertsitatearen menpekoa den ikastetxe bat da. Bertan, Arkitektura ikasketak, bai eta doktoratuak eta graduondoko hainbat master irakasten dira.

## Kanpo estekak 
* Nafarroako Arkitektura Goi Eskola Teknikoaren webgunea
Nafarroako Unibertsitatearen Zuzenbide Fakultatea

**Nafarroako Unibertsitatearen Zuzenbide Fakultatea** Iruñean dago eta Nafarroako Unibertsitatearen fakultate zaharrena da. Espainiako Madril hiriburuan ere egoitza bat badu. Bertan, Zuzenbide ikasketak, bai eta doktoratuak eta graduondoko hainbat master irakasten dira (Abokatutzarako Sarbide Masterra, Enpresa Zuzenbide Masterra eta Fiskaltza Aholkularitza).

1952an sortu zen eta gaur egun arte 14.000 ikasle igaro dira, 400 doktoretza tesi defendatuz.

## Kanpo estekak 
* Nafarroako Unibertsitatearen Zuzenbide Fakultatearen webgunea
Törst

**Törst** () 1949ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. Gidoia Herbert Grevenius gidoigileak idatzi zuen. Eva Henning, Birger Malmsten eta Birgit Tengroth aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ruth (Eva Henning) bere ezkontza aurretik maitale bat izan eta haurdun utzi zuen ballet dantzari ohia da, hark abortatzera derrigortu eta ondorioz antzu gelditu zen. Bizipen honen ondorioz garatutako gizonekiko gorrotoak Bertil (Birger Malmsten) senarrarekin duen ezkontza harremanean eragingo du. Bertilek Ruthekin ezkondu aurretik Viola (Birgit Tengroth) izeneko emakume alargun neurotiko bat maite izan zuen, ondorioz honek ere beste emakumeekiko harremanetan zalantzatia bilakatu du. Gainera, ezkontza zoritxarrekoa da, Ruthek gehiegi edan eta umore aldaketa handiak baititu.

Ruth eta Bertilek Italian oporraldian igaro ondoren Suediara burutzen ari diren itzulerako tren bidaian zehar, Alemanian daudela, gerraren izugarriekin aurrez aurre topo egingo dute. Bikotekideak bidaian zehar elkar berradiskidetu beharko dira, honela bizimodu berri eta ezberdin bati ekiteko konponbidea lortze aldera.

Paraleloki, Violaren istorioa ere azaltzen da, eskrupulurik gabeko psikiatra sadiko batekin (Hasse Ekman) eta joera lesbikoak dituen Valborg neska-lagunarekin (Mimi Nelson) harreman etsigarrien ondorioz, bere buruaz beste egiten amaituko du.

Kontakizunaren amaieran, amets batek askapen literarioa gauzatzen du. Bertilek bere irudimenean emaztea eztabaida baten ondoren hiltzen duenez, maila inkontziente batean, bere maitasun ezatik ihes egiteko modua dela ulertuko du, eta maitasun eza hori betetzeko modu bakarra bera eta Ruth emaztea elkar ulertzen saiatu eta borondate onez maitatzea.

## Aktoreak 
* Eva Henning: Rut
* Birger Malmsten: Bertil
* Birgit Tengroth: Viola
* Hasse Ekman: Rosengren doktorea
* Mimi Nelson: Valborg
* Bengt Eklund: Raoul
* Gaby Stenberg: Astrid
* Naima Wifstrand: Henriksson andereinoa
* Verner Arpe: Alemaniar tren pika
* Calle Flygare: Apaiza
* Sven-Eric Gamble: Kristalaria
* Helge Hagerman: Apaiza
* Else-Merete Heiberg: Norvegiar anderea
* Estrid Hesse: Gaixoa
* Gunnar Nielsen: Medikuaren laguntzailea
* Sif Ruud: Alarguna
* Monica Weinzierl: Treneko neska

## Kanpo estekak 
* *Törst* filmaren eszena ikusgai. Youtube.com  
* *Törst* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Bilboko Areatzako ikuspegia

***Bilboko Areatzako ikuspegia*** (gaztelaniaz ***Vista del Arenal de Bilbao***) Luis Paret y Alcázarrek egindako margolana da. Margolan hau Karlos III.a Espainiakoak egin zion enkargu baten barruan zegoen. Garaian paisaiak oso baloratuta zeuden. Paret 1779tik 1786ra Bilbon bizi izan zen.

## Deskribapena 
*Bilboko Areatzako ikuspegia*k kaiaren irudi oso animatua erakusten digu. Merkatariak, zamaketariak eta gurdiak nahastuak daude, zamak eta ekipajeak artean. Atzean, protagonismoa Nerbioi ibaiarena da. Hondoan, La Sendeja auzoa, Kintanaren jauregia, gaur egun desagertuta, eta, egungo udaletxearen orubean, San Agustingo komentua ikusten ditugu. Ibaiaren beste aldean Erripako etxeak eta hango kaia ikus daitezke. Kai horretan bi itsasontzi ikusten dira, Bilboko Kontsulatuaren banderarekin. Margolanaren atzealdean, arratsaldeko argiaz, Artxanda mendia dugu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Till glädje

***Till glädje*** () 1950eko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Maj-Britt Nilsson, Stig Olin eta Birger Malmsten aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Stig (Stig Olin) eta Martha (Maj-Britt Nilsson) Suediako Orkestran elkarrekin batera jotzen duten bi biolinjolez osatutako bikotea dira. Biak ezkondu baina Stigen handigura eta harrokeria neurrigabeak izango dira. Bikote bizimoduan topatutako liskarrek eta Stigek senar baten ardurak bere solista ibilbidearekin bat egiteko dituen zailtasunen ondorioz, izaera ozpinduko zaio. Aspaldiko laguna duen Mikael Bro (John Ekman) eroskoarekin berrelkartuko da, honek eta bere emaztea den Nellyk (Margit Carlqvist) beti sesioan eta eztabaidan dagoen bikote ezegonkorra osatzen dute.

## Aktoreak 
* Maj-Britt Nilsson: Marta Olsson
* Stig Olin: Stig Eriksson
* Birger Malmsten: Marcel
* John Ekman: Mikael Bro
* Margit Carlqvist: Nelly Bro
* Victor Sjöström: Sönderby

## Kanpo estekak 
* *Till glädje* filmaren eszena ikusgai ingelesezko azpitituluekin  
* *Till glädje* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Johann Peter Hasenclever

**Johann Peter Hasenclever** (1810eko maiatzaren 18a - 1853ko abenduaren 16a) alemaniar margolaria izan zen.

Remscheiden jaioa. Düsseldorfeko Akademian ikasi zuen eta bere irakaslea Wilhelm von Schadow izan zen. Munich eta Italian urte batzuk bizi ondoren 1842 urtean Düsseldorfera itzuli zen.

## Lanak 
Bere lanak umorezko kutsua dute, besteak beste, "Familia bateko liskarra" (1837, Pinakoteka Berria, Munich); "Ardo dastaketa," eta "Irakurketa gela" (1843, biak Berlineko National Galleryn); "Topers ardo bodegan" (1847, Ravené Galeria, Berlin).

Bestelako lan batzuk *Hieronymus Jobs im Examen* (Azterketa) (1840, Pinakothek Berria, Munich); "Eskola" (1846, Ravené Galeria, Berlin); eta "Gaueko zaindari lanak" (1852, Ravené Galeria, Berlin). Erretratugile arrakastatsua ere izan zen.

## Iruditegia 

Johann Peter Hasenclever, Atelierszene 1836.jpg|*Tailerreko eszena*, 1836
Johann Peter Hasenclever - Weinverkostung.jpg|*Ardoak dastatzen*
Johann Peter Hasenclever Die Sentimentale c1846-47.jpg|*Sentimentala*, 1846
Johann Peter Hasenclever Bildnis J W Preyer.jpg|Johann Wilhelm Preyerren autoerretratua, 1846.
Kapet etxea

[thumb|150px|Etxearen [armarria.]]
**Kapet etxea** (), baita **Frantzia etxea** ere deitua (*la maison de France*), edo laburtuz **the Capets** Frantziako hirugarren dinastiako erregeak izan ziren.

## Izenaren jatorria 
Frantziako hirugarren errege dinastiaren sortzaile izan zen Hugo I.ari, abade titulua zuela eta, eman zioten izena. Gero hala deitu zieten dinastia honetako erregeei. Frantziako Iraultzaren garaian, honela deitu zieten Luis XVI.ari eta haren ahaide guztiei.

## Historia 
Karolingioen ondokoak ziren (Hugo Kapet, lehen kapetarra, 987), eta 1328ra arte egon ziren agintean (Karlos IV.a Frantziakoa, azken kapetarra). 987an Paris inguruko lurralde txiki batean agintari zirelarik, arian-arian bereganatu zituzten eremu feudal nagusiak, ezkontzaz edo bestelako hitzarmenen bidez (Artois, Vermandois, Valois, Xanpaina, Lyon), herentziaz (Tolosako konderria), konkisten bidez (Normandia, Maine, Anjou, Touraine, Poitou, Auvernia eta Languedoc) edo erosita (Mâcongo konderria). 1328. urtean Flandes, Bretainia, Akitania eta Burgundia ez zeuden oraindik Frantziako koroaren mendean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Max Beckmann

**Max Beckmann** (Leipzig, Saxonia, Alemaniar Inperioa, 1884ko otsailaren 12a - New York, AEB, 1950eko abenduaren 27a) alemaniar margolaria izan zen.

## Biografia 
Leipzigen jaioa, nekazari familia bateko kidea. Bera jaio eta Leipzigen bizitzera joan ziren. Gaztetik marrazketan aritu izan zen eta 1900 urtean Weimarreko Arte Eskolan ikasketak egin zituen.

1903 urtean Minna Tuberekin ezkondu zen eta Parisera joan ziren. Beckmann Florentzian eta Genovan ere izan zen; azkenik 1904 urtean Berlinera bizitzera joan zen. 1912 urtean bere lehen erakusketa antolatu zuen eta bere lehen margolanetan inpresionisten eragina nabarmena da. Bere lana arrakastatsua zela eta, arteari buru-belarri ekinez aritu ahal izan zuen. Lehen Mundu Gerran mediku izan zen baina nerbio krisi batek jota utzi behar izan zuen. Gudan bizitako esperientziek eragin handia izan zuten bere ondorengo lanetan; hala bada, bere margolanek espresionista kutsua hartu zuten.

Beckmannek  Frankfurt am Mainen klaseak eman zituen 1915 geroztik baina 1933 urtean Nazien alderdiak lan hori bertan behera uztera behartu zuten. 1930. hamarkada hasieran Parisera margotzera sarri joaten zen eta garai honetan hain zuzen ere, triptikoak erabiltzeari ekin zion, neurri batean Boscoren lanen eraginpean.

Naziek 1937 urtean bere margoak endekatutzat (ikus Arte endekatua) sailkatu zituzten eta Beckmann Amsterdamera bizitzera joan zen.

1947an Amsterdam utzi eta AEBtara jo zuen. Lehenik eta behin Missourin  bizi izan zen, geroago, New Yorken. 1950 urtean bihotzekoak jota zendu zen bere erakusketa batean parte hartzeko Metropolitan Museumerako bidean.

Beckmannek hainbat autorretratu margotu zituen, besteak beste *Smoking jantzita autorretratua* (1927), gaur egun klasikotzat jota. Bere beste lan asko eguneroko bizitzako irudiak dira. Sarritan gorputz elbarri eta barregarriak irudikatu zituen, dirudienez 1920ko eta 1930eko hamarkadetako Alemaniako gobernuari kritika egiteko, baita bere Lehen Mundu Gerran bizitako esperientzien aipamen gisa.

Bere bizitza osoan zehar brontzezko zortzi eskultura besterik ez zituen egin eta hauek gizakien mugimenduak adierazten zituzten, hala nola dantzariak spagat edo pinu zubia egiten. Pieza horiek erakusgai daude Frankfurt am Main-eko Städel institutuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sommarnattens leende

***Sommarnattens leende*** (euskaraz *Uda Gaueko Irribarreak*) 1955eko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako komedia film bat da. Ulla Jacobsson, Eva Dahlbeck, Harriet Andersson, Margit Carlqvist, Gunnar Björnstrand eta Bibi Andersson aktoreek antzeztu zuten.

1956ko Canneseko Zinemaldian aurkeztu eta nazioartean saritua izatea lortu zuen Bergmanen lehen filma izan zen. 1982an Woody Allenek ''A Midsummer Night's Sex Comedy* (*Uda Gaueko Sexu Komedia*) filmean omendu zuen.

## Argumentua 
1890eko hamarkadaren amaiera, Suedia. Fredrik Egerman (Gunnar Björnstrand) lanbidez abokatua den adineko gizona da eta Anne (Ulla Jacobsson) birjin itxurako neska gaztea emazte du. Henrik (Björn Bjelfvenstam) aurreko ezkontza bateko semea da eta familiako neskamea den Petrarekin (Harriet Andersson) neskatan egiten saiatzen da. Desiree (Eva Dahlbeck) Fredriken iraganeko maitalea da, hirian dagoenez, Fredrikek bisitatuko du, baina orain Desireek maitale berri bat du, Malcom kondea (Jarl Kulle), hau era berean Charlotterekin (Margit Carlqvist) ezkondua dago.

Aipatutako guztiak Desireeren amaren jabego batean asteburuan zehar ospatuko den festa batera gonbidatuak izango dira. Charlottek Fredrikekin mutiletan egiten saiatuko da, honela Desireez mendekatzeko asmoz. Bienbitartean, Anne, Fredriken emazte kastuak, bere semeorde Henrik gazteak asko erakartzen duela aipatuko du.

## Aktoreak 
* Ulla Jacobsson – Anne Egerman
* Eva Dahlbeck – Desiree Armfeldt
* Harriet Andersson – Petra
* Margit Carlqvist – Charlotte Malcolm kondesa
* Gunnar Björnstrand – Fredrik Egerman
* Jarl Kulle – Carl-Magnus Malcolm kondea
* Åke Fridell – Frid
* Björn Bjelfvenstam – Henrik Egerman
* Naima Wifstrand – Armfeldt andrea
* Jullan Kindahl – Beata
* Gull Natorp – Malla
* Birgitta Valberg – Aktorea
* Bibi Andersson – Aktorea

## Kanpo estekak 
* *Sommarnattens leende* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Sommarnattens leende'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Sommarlek

***Sommarlek*** (euskaraz *Uda Tartea*) 1951n Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako amodiozko drama film bat da. Maj-Britt Nilsson eta Birger Malmsten aktoreek antzeztu zuten.

Film honen hasieran amodiozko istorio bat agertzeaz gain, Bergmanek bere filmetan maiz ukitu ohi dituen gaiak jorratzen ditu: heriotzarekiko beldurra, emozio galeren ondorioz sortutako etsipena, familia laguntza emozional urriaren testuinguruan ipinia, norberaren nortasunaren etengabeko bilaketa, eta patuaren boterearen aurrean izua edo ezinegon saihestezinaren sentipena izatea.

## Argumentua 
1920ko hamarkadaren amaiera aldea. Marie (Maj-Britt Nilsson) bere lanbidean arrakastatsua den baina emozionalki urruna den ballet dantzari gazteak udaldi alai baten Henrik (Birger Malmsten) mutil gazteaz maitemindu eta elkarrekin batera amodio istorio ameslari eta eder bat biziko dute. Baina Henrik istripuz hil egingo da, eta gertakari eta galera latz horrek Marieri nortasun krisi sakona eragingo dio, era berean, bere burua berriz topatu edo birkokatzera derrigortuko du.

## Aktoreak 
* Maj-Britt Nilsson: Marie
* Birger Malmsten: Henrik
* Alf Kjellin: David Nyström
* Annalisa Ericson: Ballet dantzaria
* Georg Funkquist: Osaba Erland
* Stig Olin: Ballet maisua
* Mimi Pollak: Calwagen andrea, Henriken izeba
* Renée Björling: Izeba Elisabeth
* Gunnar Olsson: Apaiza

## Kanpo estekak 
* *Sommarlek* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Sommarlek* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea (Nafarroako Unibertsitatea)

**Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea** Nafarroako Iruñea hiriburuan eta Nafarroako Unibertsitatearen barnean dagoen fakultate bat da. Bertan, Ekonomia eta Enpresa Zientziak irakasten dira. 1987an sortua izan zen.

Ikastetxe hoke gaur egun bederatzi gradu edo titulu eskeintzen ditu, horietatik bost gaztelania eta ingelesez.

## Kanpo estekak 
* Nafarroako Unibertsitatearen Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatearen webgunea
Erasmus Quellinus I.a

̼

**Erasmus Quellinus I.a** edo **Erasmus Quellinus Zaharra** (ordezko izenak: Erasmus Quellinck, Erasme Quellin (I)) (Sint-Truiden, 1584 &ndash; Anberes, 1640ko urtarrilaren 22a) flandriar eskultorea izan zen, Anberesko artisten dinastia bateko burua.

## Bizitza 
Gaztaroko xehetasunik ez dago. 1606 urtean  Saint Luke elkarteko maisu bihurtu izendatu zuten.  Betje van Udenekin ezkondu zen, Lucas van Uden margolariaren alaba bera. Lau seme-alaba izan zituzten: Erasmus, margolari eta grabatzaile bikaina; Artus, bere aitaren urratsei jarraitu eta eskultore izan zena; Hubertus, grabatzaile eta margolaria; alaba, Cornelia Quellinus, Pieter Verbrugghen Zaharra-rekin ezkondu zen.

Bere ikasleen artean aipagarrienak hauek dira: Pieter Verbrugghen Zaharra, Melchior Charles, Wallerant Vaillant, Joos Sterck (1607); Rombout Claes (1609an), Melchior van der Lanen (1612), Hans Franscoys (1614), Hans Bernaert (edo Beernart) (1615) eta Christoffel de la Fontaine (1633-34).

## Lana 
Bere lanak gutxi iraun du gaur egunera arte. Batez ere antzinako eskulturak oinarritzat hartuta aritzen zen Dekorazio lanez gain, banakako estatuak egiteagatik ere ezaguna izan zen baina gaur egunera ez dat bat bera ere heldu.

## Erreferentziak 
## Iturriak 
* Hans Vlieghe, "Erasmus Quellinus Dut," *Grove Artea Konektatuta*. Oxford University Press, [Azaroa 9, 2007].
* Hans Vlieghe (1998). *Flandesko Artea eta Arkitektura, 1585-1700*. Pelican Artearen Historia. New Haven: Yale University Press.
Ouessanteko ardia

**Ouessanteko ardia** () Bretainian dagoen Ouessant uhartean bizi den ardi arraza endemikoa da.

## Historia 
Europa iparraldeko uharte isolatuetan aurkitzen diren buztan motzeko ardien ahaidea da. Erromatarren garaian Europan zabaldurik zegoen ardi mota zen baina gaur egun toki isolatuetan baino ez dira gelditzen. Dena den Europako hainbat herrialdetan (Alemania, Frantzia, Erresuma Batua) eta Estatu Batuetako hainbat estatutan ere hazten hasi dira.

## Ezaugarriak 
Sarritan *Bretainiako ardi ipotxa* izena eman izan zaio, izan ere ardien artean txikienetakoa baita. Ahariek 49 cm-ko sorbalda-altuera har dezakete eta ardiek aldiz 45 cm-koa. Ahariek adar handiak izaten dituzte eta emeek aldiz ez dute adarren zantzurik.

Kolore iluna izan ohi dute, beltza edo marroia, baina zuri gutxi batzuk ere azaltzen dira.

## Erabilera 
Artiletarako erabiltzen dira bereziki. Azkenaldian Parisen sartu dituzte parkeetako belarra jateko.

## Kanpo estekak 
[[Kategoria:Ouessant]}
The Magnificent Seven (2016ko filma)

**The Magnificent Seven** (euskaraz *Zazpi apartak*) 2016ko Antoine Fuqua estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko western film bat da. Berez, 1960ko izenburu bereko filmaren berregokitzapena da, biak ere 1954an Akira Kurosawak zuzendutako *Zazpi Samuraiak* filmean oinarrituta. Denzel Washington, Chris Pratt, Ethan Hawke, Vincent D'Onofrio, Byung-hun Lee, Manuel Garcia-Rulfo, Martin Sensmeier eta Peter Sarsgaard aktoreek antzeztu zuten.

2016ko irailaren 8an Torontoko Zinemaldian mustu zen.

## Argumentua 
1870eko hamarkadan, behin AEBetako Gerra Zibila amaitu ostean, Rose Krick herria Bartholomew Bogue (Peter Sarsgaard) enpresaburua eta bere morroien setiopean dago. Herritarrek haiengandik babestu eta defendatzeko zazpi legez kanpoz osatutako eta Sam Chisolm (Denzel Washington) sari-ehiztaria buru duen taldea kontratatu dute: horrek bi taldeen arteko sekulako bortizkeriaz beteriko gatazka dakar. Halere, herritarrekin batera egon ondoren, Zazpi Apartak, diru sariaz gain, beren buruengatik ere borrokatu dira.

## Aktoreak 
**Zazpi apartak**
* Denzel Washington: Sam Chisolm, afroamerikar sari-ehiztaria, Zazpi aparten burua
* Chris Pratt: Josh Farraday, lehergailuenganako zaletasuna duen karta jokalaria
* Ethan Hawke: Goodnight Robicheaux, eliteko tiratzailea
* Vincent D'Onofrio as Jack Horne, arrasto miatzailea
* Byung-hun Lee: Billy Rocks, hiltzailea
* Manuel Garcia-Rulfo: Vasquez, mexikar legez kanpokoa
* Martin Sensmeier: Red Harvest, komantxe gerlaria

**Bestelakoa**
* Peter Sarsgaard: Bartholomew Bogue, enpresaburu ustela
* Haley Bennett: Emma Cullen, Zazpi apartak kontratatzen dituen emakume gaztea
* Matt Bomer: Matthew Cullen, Emmaren senarra, Boguek hila
* Luke Grimes: Teddy Q.
* Sean Bridgers: Fanning
* Billy Slaughter: Josiah
* Cam Gigandet: McCann
* Vinnie Jones: Krediturik gabe

## Ikus, gainera 
* *Shichinin no samurai* (1957, *Zazpi samuraiak*, Akira Kurosawa)
* *The Magnificent Seven* (1960, *Zazpi apartak*, John Sturges)

## Kanpo estekak 
* *The Magnificent Seven* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Magnificent Seven* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Sirakusako tiranoak

Sirakusa () hiri-estatu bat izan zen, Siziliako ekialdeko kostaldean kokaturik. Korintoko kolonoek fundatu zuten K.a. 734an eta greziar kulturako hiri oparienetako bat bilakatu zen. Unerik gorakoenetan, tiranoek gobernatu zuten, baina aldizka gobernu demokratiko eta oligarkikoekin. Setio luze baten ondoren, K.a. 212an erromatarrek hiria konkistatu eta gero, irlako Erromako boterearen egoitza bihurtu zuten.

Hona hemen **Sirakusako tiranoen zerrenda**:
* Gelon I.a (K.a. 485-478)
* Hieron I.a (K.a. 478-466)
* Trasibulo (K.a. 466-465)
* **Demokrazia** (K.a. 465-405)
* Dionisio Zaharra (K.a. 405-367)
* Dionisio Gaztea (K.a. 367-357)
* Apolokrates (K.a. 357-355)
* Dion (K.a. 357-354)
* Kalipo (K.a. 354-352)
* Hiparino (K.a. 352 -350)
* Niseo (K.a. 350-346)
* Dionisio Gaztea (berrezarrita, K.a. 346-344)
* Hizetas I.a Lentinikoa (K.a. 346-344)
* Neon (K.a. 344)
* Timoleon (K.a. 344-337)
* Sosistrato I.aren oligarkia (K.a. 340-317)
* Agatokles (K.a. 317-289)
* Hizetas II.a (K.a. 289-280)
* Toinon (K.a. 280-277)
* Sosistrato II.a (K.a. 280-277)
* **Epiroko gobernua** (K.a.	277-275)
* Hieron II.a (K.a. 275-215)
* Gelon II.a (K.a. 240-216) (Hieron I.arekin)
* Hieronimo (K.a. 215-214)
* Adranodoro (K.a. 214)
* Hipokrates (K.a. 213-212)	(Epizidesekin)
* Epizide (K.a. 213-212) (Hipokratesekin)
* Erroma (K.a. 212)

## Ikus, gainera 
* Tirano
* Sirakusako tiranoen familia zuhaitza

## Kanpo estekak
Bertizko zedroa

**Bertizko zedroa** Nafarroako Bertizko Jaurerrian dagoen Libanoko zedro erraldoi bat da. 1991an Nafarroako Monumentu Naturala izendatua izan zen, hain zuzen ere, 27.a.

## Kokalekua 
Bertizko Natur Parkearen aparkalekuaren ondoan dago, Bertizarana udalerriko Oieregi herrian.

## Ezaugarriak 
Cedrus libani A. Richard esaten zaion espezieko zedroa da. 31 bat metro altueran eta 5,02 metroko perimetroa bular aldean ditu. 1991an Nafarroako Gobernuak apirilaren 25eko165/1991 Foru Dekretuaren bidez monumentu natural izendatu zuen.

Duela 100 urte baino gehiago landatu zen.

## Ikus gainera 
* Zuhaitz apartekoak
* Monumentu naturalak
* Bertizko lorategi botanikoa
* Bertizko Jaurerria

## Kanpo estekak 
* Bertizko zedroa. Bertizko Parkearen webgunea  
* Bertizko zedroari buruzko bideoa ikusgai. Youtube.com
* Bertizko zedroari buruzko artikulua eta irudiak irakurgai. Navarra al natural
Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea (NUP)

**Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea** Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen Nafarroako Unibertsitatearen fakultate bat da. Arrosadiko campuseko Gurbitzak eraikinean dago. Bertan, Ekonomia eta enpresen zientziak irakasten dira.

1989an sortua izan zen.

## Kanpo estekak 
* NUPko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatearen webgunea
The Legend of Zorro

***The Legend of Zorro*** (euskaraz *Zorroren Kondaira*) 2005eko Martin Campbell zeelandaberriar zinema zuzendariak zuzendutako abentura eta akziozko film bat da. Johnston McCulley idazlearen *Zorro* pertsonaiaren istorioetan oinarritua dago.

1998ko *The Mask of Zorro* (*Zorroren Mozorroa*) filmaren jarraipena da.

2005eko Donostiako Zinemaldian film honen europar estreinaldia egin zen.

## Argumentua 
Bere ezpatarekin Kalifornia lurraldea AEBtako 31. estatua bilakatzen lagundu ondoren, Zorrok (Antonio Banderas) bere emazte Elenari (Catherine Zeta-Jones) egin zion zina betetzeko garaia da: bere nortasun sekretua alde batera utzi eta Alejandro de la Vega bezala bizimodu arrunt eta lasaia eramatea.

## Aktoreak 
* Antonio Banderas: On Alejandro de la Vega / Zorro
* Catherine Zeta-Jones: Eléna de la Vega
* Adrián Alonso: Joaquin de la Vega
* Rufus Sewell: Armand kondea
* Nick Chinlund: Jacob McGivens
* Julio Oscar Mechoso: Aita Felipe
* Leo Burmester: Beauregard kolonela
* Tony Amendola: Aita Quintero
* Pedro Armendáriz, Jr.: Riley gobernadorea
* Michael Emerson: Harrigan
* Shuler Hensley: Pike
* Giovanna Zacarias: Blanca Cortez
* Raúl Méndez: Ferroq
* Alberto Reyes: Aita Ignacio

## Ikus gainera 
* *The Mask of Zorro* (1998)

## Kanpo estekak 
* *The Legend of Zorro* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgunea 
* *The Legend of Zorro* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Markel Areitio

**Markel Areitio Cedrun** (Iurreta, Bizkaia, 1996ko irailaren 7a) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Bere osaba Andoni Cedrun eta bere aitona Carmelo Cedrun atezain nabarmen ohiak dira. Atezain lanetan aritzen da. Athleticen harrobian hezia, bere aro zurigorria bukatuta Eibarrek fitxatu zuen bere bigarren taldean jokatzeko. Lehen talde armaginarekin debuta egin zuen lehen mailan 2016an.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  profila Athleticen webgunean
The Mask of Zorro

**The Mask of Zorro** (euskaraz *Zorroren Mozorroa*) 1998ko Martin Campbell zeelandaberriar zinema zuzendariak zuzendutako abenturazko ekintza film bat da. Johnston McCulley idazlearen *Zorro* pertsonaian oinarritua dago. Antonio Banderas, Anthony Hopkins, Catherine Zeta-Jones, Stuart Wilson eta Matt Letscher aktoreek antzeztu zuten.

Soinu edizio onenaren Oscar Sariaren (Dave McMoyler) eta Soinu onenaren Oscar Sariaren (Kevin O'Connell, Greg P. Russell eta Pud Cusack) izendapenak jaso zituen.

2005ean *The Legend of Zorro* (*Zorroren Kondaira*) izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Mexiko, 1821. Herritarrek estimu handia dioten eta goraipatzen duten Zorro izeneko heroiak Kalifornia Garaia espainiar kolonial zapalkuntzaren ordezkaria den On Rafael Montero (Stuart Wilson) gobernadorearen aurkako borroka arrakastaz burutu du. Halere, Mexikoren Independentzia bezperan, Monterok Zorroren sekretupeko nortasuna On Diego De La Vega (Anthony Hopkins) dela jakingo du. Matxinatuen etxearen aurkako ustekabeko erasoa gauzatuko da, ondorioz On Diegoren emaztea atzemana eta eraila, bere alaba Helena bahitua, eta bere jabetzak suntsituak izango dira. Aldiz, De la Vega espetxeratua izango da.

Hogei urte beranduago, Montero atzerritik Elenarekin (Catherine Zeta-Jones) Kaliforniara itzuliko da, baina jada neska gazte eder bat bilakatu den Elenak ez du bere benetazko aita nor den jakingo. Oraingoan Monterok Santa Anna presidente eta jeneralari Kalifornia osoaren jabetza erosteko asmoa du. On Diego de la Vega asmo hortaz jakitun denean, espetxetik ihes egin eta Monteroz mendakatzeko prestatuko da. Bere mendekuaren egitasmoaren gakoa Alejandro Murrieta (Antonio Banderas) bidelapurra Zorro berrian bilakatzea izango da, hark On diegori Monteroren asmoak zapuzten lagundu diezaion. Honela nada, Monteroren konfidantza lortu eta berarengana hurbiltzeko asmoz, Murrieta lurjabe aberats baten plantak egingo ditu.

## Aktoreak 
* Antonio Banderas: Alejandro Murrieta / Zorro
* Anthony Hopkins: On Diego De La Vega / Zorro
* Catherine Zeta-Jones: Elena (De La Vega) Montero
* Stuart Wilson: On Rafael Montero
* Matt Letscher: Harry Love kapitaina
* Tony Amendola: On Luiz
* Pedro Armendáriz, Jr.: On Pedro
* L.Q. Jones: Jack Hiru Hatz
* Julieta Rosen: Esperanza De La Vega

## Ikus gainera 
* *The Legend of Zorro* (2005)

## Kanpo estekak 
* *The Mask of Zorro* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Mask of Zorro* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Aleksandra Kosteniuk

**Aleksandra Konstantinovna Kosteniuk** (; Perm, ) errusiar xake jokalaria da, Nazioarteko Maisu Handia eta emakumezkoen munduko xake txapeldun ohia.

2004an Emakumezkoen Europako Xake Txapelketa irabazi zuen. Garaipen horrek Maisu Handi titulua eskuratzeko balio izan zion.

2001ean, 17 urte baino ez zituela, 2001eko Emakumezkoen Munduko Xake Txapelketako finalera iritsi zen, baina Zhu Chen txinatarraren aurka galdu zuen (5 - 3). 2008an berriro iritsi zen finalera eta, orduan bai, txapeldun titulua eskuratu zuen Hou Yifan txinatarra garaitzean (2½ – 1½).

Errusiako xake taldearekin urrezko domina irabazi zuen 2010, 2012 eta 2014ko Emakumezkoen Xake Olinpiadetan eta 2007, 2009, 2011 eta 2015eko Emakumezkoen Europako Taldekako Xake Txapelketan.

## Kanpo estekak 
* Kosteniuken webgunea
*  FIDE
*  Chessgames
Pablo Gargallo museoa

**Pablo Gargallo museoa** Zaragozan dagoen museoa da eta bere osotasunean Pablo Gargallo (1881-1934) aragoar eskultureari eskainia dago. Argillo jauregian dago, Francisco Sanz de Cortésen etxean, San Felipe plazan. 1982an hasi ziren birgaitze eta egokitze lanak, eta azkenik, 1985ean inauguratu zen.

## Kanpo estekak 
*  Museo Pablo Gargallo
La abadía del crimen

**La abadía del crimen** (euskaraz *Krimenaren abadia*) 1987an Opera Soft espainiar software enpresak merkaturatutako bideo-joko bat izan zen. Umberto Eco italiar idazlearen *Arrosaren izena* eleberri ospetsuan oinarritua dago, eta Paco Menéndez eta Juan Delcánek programatu zuten.

1983-1992 artean jazotako software espainiarrearen urrezko aroko mugarrietako bat bezala jo ohi da, eta gaur egun Espainiako bideo-jokozale beteranoen artean kultuzko bideo-jokotzat hartua da.

## Kanpo estekak 
* *La abadía del crimen* bideo-jokoa gaztelaniazko aipamenekin ikusgai. Youtube.com
Goody

**Goody** (euskaraz *Onbera*) 1988an Opera Soft espainiar software enpresak merkaturatutako bideo-joko bat izan zen. Garai hartan 19 urte besterik ez zituen Gonzo Suárez bartzelonarrak programatu zuen.

1983-1992 artean jazotako software espainiarrearen urrezko aroko bideo-joko arrakastatsuenetako bat izan zen.

## Argumentua 
John Nelson Brainner Stravinsky, ezizenez Goody, Madril hirian jarduten duen lapurra da, honek betiere berau atxilatu nahi duen Rodríguez polizia ofiziala eta gauzak lapurtu nahi dizkion Charly el Bardeos kinkiak atzetik jarraika ditu. Goodyk Banketxe Handian bere lanbidetik erretiroa emango dion Lapurreta Handia gauzatu nahi du.

Bideo-jokoan zehar Madrilgo hainbat leku ezagun agertzen dira, tartean, Madrilgo metroaren Opera geltokia eta Espainiako Bankuaren geltokia, eta Retiroko parkea.

## Egileak 
* Programa: Gonzalo (Gonzo) Suárez
* Grafikoak: Carlos A. Díaz de Castro eta Gonzalo (Gonzo) Suárez

## Kanpo estekak 
* *Goody* bideo-jokoa ikusgai. Youtube.com
Shadow of the Vampire

**Shadow of the Vampire** (euskaraz *Banpiroaren Itzala*) 2000ko E. Elias Merhige estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako umore beltzezko eta beldurrezko film bat da. John Malkovich, Willem Dafoe, Cary Elwes, John Aden Gillet, Eddie Izzard, Udo Kier, Catherine McCormack eta Ronan Vibert aktoreek antzeztu zuten.

Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Willen Dafoe).

Film hau 1922ko *Nosferatu - Izuikarazko Sinfonia* beldurrezko film mutu ospetsuaren filmaketa eta bere inguruko zurrumurru edo hiri kondairetan oinarritua dago. Hiri kondaiara horren arabera, film honetako protagonista nagusia eta Nosferatu banpiroa antzezten zuen Max Schreck (Willem Dafoek antzeztua) alemaniar aktorea benetazko banpiroa omen zen, eta antzeztu baino bere burua zen bezalakoa agertarazi besterik ez omen zuen egin. Noski, nahiz eta filma estreinatu zenetik denbora ugari igaro eta gaur egun arte iritsi den esamesa izan, ikerlari eta zinemazaleek gezur hutsa den esamesa dela maiz frogatu izan dute, izan ere, Max Schreck film hau burutu aurretik antzerkigintzan antzezlan ugari antzeztuz ibilbide oparoa eta luzea zuen aktorea dela aski egiaztatua dago, eta film hau antzeztu ondoren ere beste hainbat film ugaritan antzeztu izan zuen.

## Argumentua 
1921, F.W. Murnau (John Malkovich) zuzendaria Ekialdeko Europan *Nosferatu* filmatzen ari da. Zuzendariak ordurarte inoiz ikus den film errealistena burutzeko asmoa du, horretarako filmaketan buru-belarri sartu eta xehetasun guztiak kontrolpean edukiko ditu.

Bestalde, Max Schreck (Willem Dafoe) aktore nagusiaren portaera bitxiarekin guztiz harriturik dauden filmaketa teknikari eta gainotzeko aktore taldea lasaitze aldera, Schreck aktore belaunaldi berriko onena dela aipatuko die: alegia, bere lanbide oso serio eta irmo hartu eta antzezten duen pertsonaian sakonki barreiatzen den metododun aktorea dela, aktoreen maisu den Stanislavsky berak irakatsia.

Schereckek Murnauk burutan duen eta hainbesteko irrikiz desio duen antzezpena burutzen badu, Murnauk sari bezala, filmaketa amaitzean, filmeko izar nagusia den Greta (Catherine McCormack) emakumezko aktore ederraren lepo goxoa trukean eskeiniko diola hitzeman dio.

## Aktoreak 
* John Malkovich: Frederich Wilhelm Murnau, *Nosferatu* filmaren zuzendaria
* Willem Dafoe: Max Schreck aktorea, Orlok kondearen antzezlea
* Udo Kier: Albin Grau, okultista; filmaren ekoizle, zuzendari artistiko eta jantzi-diseinatzailea.
* Cary Elwes: Fritz Arno Wagner, zinema argazkilaria
* Catherine McCormack: Greta Schroeder aktorea, Ellen Hutter/Mina Harker pertsonairen antzezlea
* Eddie Izzard: Gustav von Wangenheim aktorea, Thomas Hutter/Jonathan Harker pertsonaiaren antzezlea
* John Aden Gillet: Henrik Galeen, gidogilea
* Nicholas Elliott: Paul
* Ronan Vibert: Wolfgang Muller
* Sophie Langevin: Elke
* Myriam Muller: Maria

## Kanpo estekak 
* *Shadow of the Vampire* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Shadow of the Vampire* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Tréguierreko katedrala

**Tréguierreko katedrala** () Bretainiako Tréguier hiriko katedral katolikoa da.

## Historia 
Tréguierreko diozesia 950an sortu zen eta berehala harrizko katedral bat eraiki zuten estilo erromanikoan. 1090 eta 1110 artean bukatu zituzten lanak.

1339an katedral berria eraikitzen hasi ziren, handiagoa eta estilo gotikoan. Bretainiako oinordekotza gerrak ordea lanak geldiarazi zituen eta ia mende bat beranduago inauguratu zen gaur egungo katedrala, 1425ean hain zuzen ere.

1947an Pio XII.a Aita Santuak basilika maila eman zion.

## Egitura 
Gurutze latindarreko oinarria du, habearte nagusia 75 metro luze eta 17'45 metro zabal dena, eta transeptuak 40 metrotako luzera du.

Hiru dorre ditu. Aipagarriena *Hastings dorrea* da, erromanikoa eta hiru solairu dituena. Aurretik izan zen katedraletik gelditzen den dorrea da. Bigarrena *Santuen dorrea" da eta hirugarrena "Dorre berria", 1787an eraikia eta orratz luzea daukana.

Klaustro ederra dauka, 48 arku gotikok inguratzen dute. 1460an eraiki zen eta 1468an sagaratu. Eraikinaren ipar-ekialdean dago.

Katedralak hiru sarrera ditu:
* *Porche des lépreux* ("Legenardunen sarrera")
* *Porche des cloches* ("kanpaien sarrera")
* *Porche du peuple* ("herritarren sarrera")

## Iruditegia 

Irudi:France Cotes d Armor Treguier 05.jpg|Kanpaien sarrera.
Irudi:Tréguier (22) Cathédrale Saint-Tugdual Extérieur 02.JPG|*Hastings dorrea''.
Irudi:Tréguier (22) Cathédrale Saint-Tugdual Extérieur 18.JPG|Legenardunen sarrera.
Irudi:Basilique de Saint-Tugdual de Tréguier Intérieur.jpg|Habearte nagusia.

## Kanpo estekak
Karl Malone

**Karl Anthony Malone** (Summerfield, Louisiana, 1963ko uztailaren 24a) estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. Hegal-pibota postuan jokatu zuen.

Ezizenez *Postaria*, puntu kopuru handiak lortzeko erraztasuna, joko abiadura bizia eta postariek gutunak banatzen dituzten moduan arerioei saskiraketak banatzeko zuen dohaia zela eta, horregatik, NBAko historian puntu gehien lortu dituen bigarren jokalaria da (36.928), lehena den Kareem Abdul-Jabbarren atzetik (38.387).

Denboraldi bat ez beste bere NBAko ibilbidean Utah Jazz taldean jokatu zuen (1985-2003), bertan John Stockton saskibaloilariarekin batera jokalari bikote paregabe eta mitikoa osatu zuen. Bere ibilbidearen azken urtea Los Angeles Lakers taldean jokatu eta erretiratu zen (2003-2004).

1980ko hamarkadaren bigarren erdialdean eta 1990eko hamarkadaren lehen erdialdean NBAko jokalari onenetakotzat jo ohi zen, ondorioz, saskibaloi zaletu askorentzat inoizko talderik onena izan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Dream Team talde ahaztezineko kidea izan zen, kirol honetako beste hainbat izarrekin batera, tartean Magic Johnson, Larry Bird, Michael Jordan eta abarrekin batera.

## Kanpo estekak 
* Karl Malone. NBAko kondairak
Ipar Kalimantan

**Ipar Kalimantan** () Indonesiako 34 probintzietako bat da, Kalimantanen, Borneo uhartearen indonesiar zatian, dagoena. 75.467 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 588.791 biztanle zituen. Hiriburua Tanjung Selor da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carl Gotthard Langhans

**Carl Gotthard Langhans** (Landeshut, 1732ko abenduaren 15a – Grüneiche 1808ko urriaren 1a) Prusian jaiotako alemaniar arkitektoa izan zen. Bere lanik nabarmenena Berlineko ikurra den Brandeburgoko Atea da.

## Biografia eta lana 
Europa barrena bidaiatu zuen. Prusiako erregeak, Berlinera joateko eskatu zion eta bertan erresumako arkitekto eta eraikuntzen zuzendari nagusi izendatu zuen. Besteak beste Berlineko antzoki berria eta Brandeburgoko Atea eraiki zuen. Azken hau, Atenasko propileo famatuen imitazio handi bat da; bertan, enparantza handi batetik Ezkien pasealekura igarotzen da eta handik erregearen jauregira.
 

Antzoki berria bi eliza artean kokatuta dago,* Gendarmes *deritzon enparantzan eta askotan suak jota izan da.

Arkitekturari buruzko idatzi askoren egilea izan zen eta 1808 urtean Silesiara egindako bidaia batean hil egin zen.
Espasmo

**Espasmoa** giharren nahi gabeko kontrakzioa, gorputzaren anomalia batek edo beste alterazio batek eragindakoa.

Bi motatakoak izan daitezke karranpak: atsedenean gertatzen direnak eta ariketa bat egitean gertatzen dena. Atsedenean gertatzen diren karranpak hotzaren ondorioz gertatu ohi dira (gauez batez ere), edo ariketa fisikoak egin ondoren; era honetako karranpa sendatzeko karranparen jatorria aztertu beharra dago tratamendu egokia aurkitzeko. Mugimendua denean gertatzen diren karranpak gorputz adarretara behar adina oxigeno iristen ez delako gertatzen dira; karranpa horiek sendatzeko atsedena eta masajeak egokiak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pinakoteka

[thumb|Right|250px| [Hermitage museoaren pinakoteka, San Petersburgon.]]
**Pinakoteka** (***pinacothēca*** latineko hitzatik eta ***πινακο*** edo "margolana", eta ***θήκη*** edo "bilduma" grezierako hitzetatik) margolan museoak edo arte galeriak dira. Beraz, margolanak erakusteko espazioak dira, nahiz eta batzutan eskulturak ere erakutsi. Horren arabera, orokorragoak diren museoek ere pinakoteka bat eduki detzakete haien barruan; hori da, adibidez, Donostiako San Telmo Museoaren kasua.

## Historia 
Atenasko Akropolian, ipar aldean, *propileos* izeneko ate monumentalak zeuden, han oholtxo margotuak gordetzen ziren eta espezio horrek ***πινακοθήκη*** izena zuen. Antzinako Grezian, tenpluen sarreretan, bestetik, jainkoen errepresentazioak erakusten ziren.

## Pinakoteka ezagunenak 
Asko dira mundu osoan ospetsuak diren pinakotekak. Hona hemen adibide batzuk:
* Errusian: Hermitage museoa, San Petersburgo.
* Espainian: Pradoko museoa, Madril.
* Ingalaterran: National Gallery, Londres.
* Frantzian: Louvreko Museoa eta Orsay museoa, Paris.
* Brasilen: São Pauloko arte museoa, São Paulo.
* Italian: Uffizi Galeria, Florentzian, eta Brerako pinakoteka, Milan.
* Ameriketako Estatu Batuak: Washingtongo Arte Galeria Nazionala, Washington.
* Vatikano: Vatikanoko pinakoteka, Vatikanoko Museoen barruan dago.

## Euskal Herrian 
Gurean ez daude hain maila altuko pinakotekak. Dena dela, aberatsena, Bilboko Arte Ederren Museoarena da.

## Pinakoteka birtualak 
Izen hori Interneten bidez ikus daitezkeen margolan bilduma dira. Horietan margolanak digitalizatuak ikus daitezke, batzutan erresoluzio handiez. Horrelako proiektu ezagunetarikoa Google Arts & Culture da; proiektu horretan munduko hamazazpi instituzio handiak ari dira parte hartzen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gliptoteka
* Protomoteka

## Kanpo estekak
Sherman jenerala (zuhaitza)

thumb|upright|Sherman jenerala zuhaitza

**Sherman jenerala** (ingelesez *General Sherman*) Sekuoia Parke Nazionaleko Giant Forest basoan dagoen sekuoia erraldoi bat da, AEBtako Kalifornia estatuko Tulare konderrian. Bere bolumena kontutan hartuta, gaur egungo Lurreko biomasa handiena duen izaki bizidun nahiz zuhaitz handiena da. 2.200 urte inguru dituela uste da.

## Ezaugarriak 
83,9 metroko garaiera izan arren ez da munduko zuhaitzik handiena, ohore hori Kalifornian dagoen 115,55 metroko garaiera duen Hyperion sekuoia erraldoiak du, baina berezko bolumen handiena duen zuhaitza bada, 31 metroko enbor perimetroa eta oinarrian 11 metroko diametroa izanik, osotara 1486,6 metro kubikoko bolumena baitu. Bere azalak metro bateko lodiera du eta bere adarrek gutxienez 40 metroko luzera dute. Osotara 2000 tonatako pisua du.

## Historia 
1879an James Wolverton naturalistak William Tecumseh Sherman jeneralaren omenez izendatu zuen.

## Kanpo estekak
Kopra

[thumb|300px|eskuinera|Kokoak eguzkitan jarriak lehortzeko, [Kozhikode, Kerala]]
**Kopra** koko mami lehortua da, koko olioa ekoizteko erabiltzen dena. Hondakina, koko-orea deitua, aziendak bazkatzeko erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak