open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Larrinbe

**Larrinbe** Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa. 1976 arte Lezama udalerriaren zati izan zen.

## Demografia 
## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun abarmenak 
* Done Jakue eliza: 1881 urtean berriztu zuten.

## Ospakizunak 
* Uztailaren 25ean Done Jakueren omenezko jaiak ospatu egiten dira, Larrinbeko elizaren inguruetan biltzen dira herriko jaiak.
* Bestalde, Abuztuaren 7an Larrinbeko Ulibarri auzoan, Santimamiñe eguna dela eta jaiak ospatzen dira.

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
*  Larrinberi buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
Lekamaña

**Lekamaña** (azentua bigarren silaban) Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa. 1976 arte Lezama udalerriaren zati izan zen. Aiarako Kuadrillakoa da eta N-625 errepidean dago Amurrio eta Urduña artean (bietatik 5 minutura). Lekamañako hirigintza bertatik igarotzen den eta herria bitan banatzen duen trenbidearen inguruan egituratzen da: goiko auzoa eta beheko auzoa.

Garaiera: 427 m.

Larre berde eta zabalez inguratuta, Lekamaña San Migel elizaren inguruan dago eta Gorobel mendilerroaren (Sierra Salvada) ikuspegi zoragarriez gozatzen du.

Arabako Amurrio udalerriaren mende dago administratiboki.

Lekamañara iristeko, desbideratze txiki bat egin dezakegu Amurrio eta Urduña lotzen dituen A-625 errepidean, Saratxo igaro eta gutxira. Era berean, herri txiki horretara iristeko, paseo atsegina eman dezakegu Arbieto eta herrixka hori lotzen zituen bide zaharrean barrena. Bide hori Urduñako La Muera aisialdi-guneko alde altutik igarotzen da.

Lekamañak irailean ospatzen ditu San Migelen omenezko jaiak.

## Demografia 
## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* San Migel eliza

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
*  Lekamañari buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
Lezama (Araba)

**Lezama** Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa.

## Lezama udalerri-ohia 
Herri honek bere izena eskaini zion denbora luzez udalerri bati. Bertan herri hauek zeuden, Lezamaz gain: Baranbio, Larrinbe, Lekamaña eta Saratxo.
1976an desagertu zen Arrastariarekin batera eta harrezkero Amurrio barruan dago, bereizteko saiakerarik egon bada ere. Baita ere, bere barnean desagertutako Astobitza zegoen.

## Ospakizunak 
Herriko jaiak azaroaren 11n ospatzen dira, San Martinen.

## Artea 
Lezamako ondare momumentalaren erakusgarri nagusien artean, San Martin eliza nabarmentzen da. Planta laukizuzena duen eliza hau XVI. mendearen amaierakoa da eta kanpoaldeko arkua aipagarria da, landare itxurako forma eta giza errepresentazioengatik.

## Demografia 
## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* Iruaritz baserria
* Landako baserria
* San Martin eliza
* San Prudentzio baseliza

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
*  Lezamari buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
Tertanga

**Tertanga** Arabako herria da, Arrastaria Haranean, egun Amurrioko udalerripean.
Urduñako mendaterako igoera, horrela deituta ere, Urduñatik barik herriska honetatik hasten da.

## Demografia 
## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* San Kristobal eliza: Hiru arkutako ataria du, 1762 urtekoa. Aldare nagusia XVIII. mendearen amaierakoa da.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
* Tertangari buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* Tertangari buruzko informazioa Auñamendi Eusko Entziklopedian
Odaiba

thumb|350px|Odaiba uhartea gauez
, batzuetan **Daiba** edo-eta **Tokioko teleportu hiria** bezala izendatua) Tokioko Badiako uharte artifizial bat da. Administratiboki, Minato, Kōtō eta Shinagawako parte da.

## Historia 
1853an sei uharte gotortu zituen Egawa Hidetatsuk Edo (Tokio) itsaso erasoetatik babesteko. Gaur egun oraindik uharte horiek bateria izenekin ezagutzen dira.

1941ean Tokioko kaia ireki zen eta Odaiba uhartea forma hartzen hasi zen. Hala ere 1990an berriz hartu zen uhartea egitearen proiektua eta 1996an inauguratu zen. Hotelak ezarri ziren bertan eta aisialdi eta turismo jarduerak bultzada handia izan zuen. 2002an trena iritsi zen eta ondoren Tokioko Erakustazoka ezarri zen.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, COVID-19 pandemiaren ondorioz 2021era atzeratu behar ian zirenak, triatloi probak Odaiba itsas parkean ospatu ziren.

## Ondasun nabarmenak 
Odaiba uharte komertziala eta ikuspegiagatik turistikoa ere bihurtu da. Hona hemen hainbat eraikin aipagarri:
* Rainbow zubia

## Iruditegia 

Irudi:20030727 27 July 2003 Tokyo International Exhibition Center Big Sight Odaiba Tokyo Japan.jpg|Tokioko Erakustazoka.
Irudi:Rainbow colored Rainbow Bridge at night.jpg|Rainbow zubia.
Irudi:Odaiba.jpg|Askatasunaren Estatuaren erreplika.

## Kanpo estekak
Ekialdeko Nilandia

**Ekialdeko Nilandia** (finlandieraz: *Itä-Uusimaa*; suedieraz: *Östra Nyland*) Finlandiako hegoaldeko eskualde bat zen. 2011n Nilandiarekin bat egin zuen.

## Historia 
Eskualde hau antzina Ilandia lurraldearen barne zen, Uusimaa eskualdearekin batera.
1155. urtean, probintzia, suediarren esku gelditu zen. Hauek, ekarpen asko egin zituzten bertako gizarte atzeratuan. Hala ere, haien hizkuntza zapaldu eta kristautasuna, eta ondoren luteranismoa, inposatuak izan zitzaizkien biztanleei. XVI. mendean Ilandia lurraldean jaiotako Mikael Agricola apaizak lehenengoz finlandiera idatzi zueun suediarren zapalkuntzaren gainetik.

1721. urtean, probintzia, Errusiaren menpe gelditu zen, hauek, biztanleak suediarren zapalkuntzatik babestuko zituztela hitzeman ondoren. Probintzia osoa 1812. urtean Errusiak menperatu ostean, Finlandiako Dukerri Handia osatu zuen Finlandiak Errusiaren barnean. 1860. urtean sortutako nazionalismo baten ondorioz, finlandiera berreskuratua izan zen eta independentzia grinak, 1918. urtean independentzia lortzea ekarri zuen. II. Mundu Gerrako gudak Ekialdeko Uusimaa eskualdetik gertu gertatu ziren eta bertako biztanleak oraindik beraien herritara iristea lortu zuten soldadu zaurituak gogoratzen dituzte.

## Banaketa 
240px|eskuinera|Ekialdeko Nilandiako udalerrien mapa

## Leku aipagarriak 
Eskualdea luzaroan suediarren menpe izan denez, finlandieraz gain suediera ere mintzatzen da, nahiz eta suediera geroz eta ahaztuagoa duten gaur egungo gazteek. Herri batzuetan, bi hizkuntzetako izena dago onartuta ofizialtzat; beste batzuetan, bakarrekoa.

## Iruditegia 

Irudi:Church of Askola in Finland.jpg|Askolako eliza.
Irudi:Loviisa church.jpg|Loviisako eliza.
Irudi:Myrskyla municipality in Finland.JPG|Myrskylä.
Irudi:Halfpipe i Talma 2006-03-13.jpg|Sipoo.

## Erreferentziak
OpenVPN

**OpenVPN** SSL (Secure Sockets Layer) softwarean oinarritutako VPN (Virtual Private Network) soluzio bat da. OpenVPN puntutik punturako konexioa erabiltzeko aukera eskeintzen du, zerbitzarira urrunetik konektaturiko erabiltzaileen egiaztapen hierarkikoa ahalbidetzen duena. Wi-Fi (hari gabeko teknologiak IEEE 802.11) baliatzeko oso aukera interesgarria da, eta konfigurazio aukera anitzak eskeintzen ditu, besteak beste zamaren orekatzea. Kode askeko GNU General Public License
lizentziapean argitaraturik dago.

## Bibliografia 
* OpenVPN: Building and Integrating Virtual Private Networks – Markus Feilner – ISBN 1-904811-85
* OpenVPNren webgunea. http://openvpn.net/howto.htm
* https://web.archive.org/web/20061108052452/http://laurel.datsi.fi.upm.es/~rpons/openvpn_como/
**Linux-en: **
* /usr/share/doc/openvpn
* man openvpn

## Kanpo estekak 
* OpenVPNren webgune ofiziala
Gorozika (Muxika)

thumb|260px|Gorozikako udaletxe zena, kontsultategia 21. mendean.

**Gorozika** Muxikako auzoa da. Autzaganeren magalean dago kokatua, Muxika udalerriaren eta Urdaibairen hego-mendebaldean, Gernika eta Zornotza artean. Gaur egun Muxikako auzoa da, baina 1966. urtera arte udalerria eta elizatea izan zen.

Gorozikan Bilbo Zaharra euskaltegiak aterpea dauka. Horrez gain, tren geltokia ere badu, Zugastieta-Muxika geltokia.

2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 135 biztanle ditu.

## Auzuneak 
Honako gune eta auzoek osatzen zuten elizatera, 1966tik aurrera Muxikako auzo izendatuko genituzkeenak:

* Agirre
* Aretxederreta
* Asua
* Elexalde edo Gorozika-Elexalde, herrigunea, elizatearen berezko kokapena.
* Esturo, 20. mendean zehar hustua.
* Oka. Okak lehenago utzi zion Gorozikakoa izateari, 1879an igaro zen Muxika izeneko udalerrira.
* Urrialdea
* Zugastieta

## Demografia eta biztanleria 
## Iruditegia 
20. mendean bi bisita egin zituen Ibarrurira Indalezio Ojanguren argazkilariak, lehena 1918-1919 tartean, eta orduan udalerri zenaren irudiak atera zituen:

Fitxategi:Gorozika elexalde 7675.jpg|Gorozika-Elexalde, 20. mendearen hasieran
Fitxategi:Gorozika5971.jpg|Elexaldeko Andra Mari eliza.
Fitxategi:Esturo_goikoa4025.jpg|Esturoko baserri bat, 20. mendean auzoa hustu aurretik.
Fitxategi:Oka biaduktoa4900.jpg|Okako trenbide zubia. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Gorozika 1842tik aurrerako erroldetan udalerrietako datuak jasotzen dituen webgunean.
Arabako Ospitale Psikiatrikoa

**Arabako Ospitale Psikiatrikoa** Osakidetzaren sareko ospitale psikiatriko bat da, Gasteiz udalerrian kokatuta. Ospitalea *Arabako Osasun Mentaleko Sarea*ren parte da, eta Arabako Unibertsitate Ospitalearen Santiago egoitzaren menpekoa da.

Gaur egungo eraikina 1994ko uztailan inauguratu zen, baina aurretik ere bazegoen erietxe psikiatrikoa, *Las Nieves* izenarekin ezagututa izan zena.

## Historia 
* 1907ko abuztuaren 4an inauguratu zuten Alfonso XIII.a eta Victoria Eugenia errege-erregina espainiarrek, *"Asilo Provincial de Santa María de las Nieves"* izenarekin. Hasiera hartan, gaixo psikiatrikoak ("alienatuak") ez ezik jende txiroa, umezurtzak eta bestelako haur abandonatuak ere atenditzen zituzten.

* 1994an aldaketa handiak egin zituzten antolamenduaren aldetik, geriatriaren zerbitzuak kenduz eta izaera psikiatrikoari bakarrik eutsiz.

## Ikus, gainera 
* Arabako Unibertsitate Ospitalea
* Santiago Ospitalea
* Euskal Herriko ospitaleak
* Osakidetza

## Kanpo estekak 
* Arabako Ospitale Psikiatrikoa
Maria Luisa Mangado

**Maria Luisa Mangado Cortes** (Iruñea, 1947) EAko politikaria da.

Azken hauteskundeetan, Nafarroa Baiko zerrendatan laugarrena joanda, parlamentari bihurtu da.
Jacques Lacan

thumb|Jacques Lacan

**Jacques-Marie-Émile Lacan** (Paris, 1901eko apirilaren 13a- Paris, 1981eko irailaren 9a) psikiatra frantziarra izan zen. Psikoanalisiaren inguruan lan egin zuen, Freuden planteamenduei ikuspuntu berria eskainiz eta gerorako "eskola lakaniarra" izeneko korrontea sortuz.

1932an aurkeztu zuen bere tesia, *"De la Psychose paranoiaque dans les rapports avec la personnalité"* izenburukoa eta bide berriak urratu zituen haurren psikosien azterketan. *Ispiluaren fasea* deitu zuena aztertu zuen; gorputzaren irudi osoak jokatzen duen papera eta irudi horrek gizakiaren nortasunaren osaketan duen garrantzia nabarmendu zituen bereziki: *Le stade du miroir comme formateur de la fonction du "je" *(1936, 1949, *Ispiluaren fasea "niaren" funtzioaren antolatzaile gisa*). Lacanen ustetan, hitzaren bidez sartzen da gizakia subjektuen arteko dialektikan, ez behar fisiologiko soil batek bultzatua, "bestearenganako desirak" hartaratuta baizik. Prozesu honetan, faloa (*Gr. phallos,* sexu arra) bihurtzen da desira horren helburu eta sinbolo nagusia

Psikoanalisiaren eta hizkuntzalaritzaren arteko zubia eginez, hizkuntza egiturak ikusi zituen inkontzientean eta metafora (arbuioa, zentsura) eta metonimia (desbideratzea, leku-aldaketa) kontzeptuen bidez adierazi zituen neurosiaren sintomak. Hala, Lacanen terapia analitikoak subjektuari falta zaion diskurtso zatia bilaraztea du helburu, "diskurtso ohartunaren jarraituak etenik izan ez dezan". Lacanen estiloa oso itxia da eta psikoanalista askok kritikatu dituzte haren esanak. Lan gehienak *Écrits* (1966, *Idazlanak*) izeneko bilduman eman zituen argitara.

Bere teoriak modu didaktiko batean Slavoj Zizek filosofoak garatu ditu azken urteotan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Paristar ezagunen zerrenda

## Kanpo loturak 
*  "École Lacanienne"
Moon Geun-young

**Moon Geun-young** (; Gwangju, 1987ko maiatzaren 6a - ) Hego Koreako aktorea da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
*  Super Moon Geun Young Fansite
*  Tale of two sisters fan site
Txentxo Jiménez

**Txentxo Jimenez Hervas** (Solera, Jaen, Espainia, 1957ko ekainaren 3a) Aralar alderdiko politikaria da. Hamar urte zituelarik Nafarroara etorri zen gurasoekin. Gaur egun Berriozarren bizi da.

Berriozarko Zaldi enpresan zein Txalaparta eta Aralar argitaletxeetan lan egin du. Politikan 1979an hasi zen Herri Batasunaren eskutik, Berriozarren 13 urtez zinegotzi izan baitzen. Edonola ere, alderdia 1995ean utzi zuen, borroka armatuaren areagotzearekin ados ez zegoelako, eta 2002ean Aralarren sartu zen. Gaur egun Nafarroako Parlamentuko kidea da.
Sancho de Beurko

**Luis Ruiz de Agirre Urkixo**, ezizenez ***Sancho de Beurko***, (Barakaldo, Bizkaia, 1908ko azaroaren 18a - Donostia, 1989ko uztailaren 26a) gaztelaniaz idazten zuen euskal idazlea, Eusko Abertzale Ekintzako politikari eta gudaria zein Erbesteko Eusko Jaurlaritzako kidea izan zen.

## Biografia 
Eusko Abertzale Ekintzaren kidea, *Eusko Lurra* egunkari eta geroko aldizkarian zein beste hainbat argitalpenetan idatzi zuen.

36ko gerran politikari moduan baino gudari moduan aritu zen: *Olabarri* izeneko batailoiaren kapitaina izan zen Euzko Gudarostearen barruan. Gerra eta gero Venezuelara erbesteratuta zen. Bertatik, *Eusko Lurra*rentzat ere idatzi zuen, bizitakoa azalduz.

1970eko hamarkadan Biarritzen bizi zen eta Francisco Francoren heriotza eta gero, Hondarribian. Garai haietan, EAE Herri Batasunaren barnean sartzearen aurkakoa izan zen. Harrezkero, politikari baino historiografiari ekin zion, bizitakoaren memoria landuz. Gaur egun izen bereko elkarte bat dago, bere omenez, bera hasitako lanari ekiteko gogoarekin.

## Idatzitako liburuak 
* *Historia vasca de las anexiones con Castilla*, Bilbon emandako hitzaldia 1933. urtean
* *Gudaris*, Buenos Aires 1942. urtean
* *Vascos por el mundo*, Lapurdin 1977. urtean
* *Prólogo y notas a el Informe del presidente Agirre al Gobierno de la República*, Bilbo 1981. urtean.
* *Prólogo a Eloy. Euskadi en llamas*, Gasteizen 1979. urtean
* *Pido un monumento*, Bilbon 1979. urtean
* *Viento y agua por los caminos*, Bilbon 1980. urtean
* *El Ejercito Vasco en la Guerra Civil*, Euskadiko Gerra Zibilaren Historian argitaratua, Bilbon 1981. urtean
* *Semillas de mis surcos*, Bilbon 1985. urtean
Bukatu gabe ere beste liburu batzuk utzi zituen: *Cajón de sastre*, *Cuentos*, eta *La ruta de Santoña*, adibidez

## Bibliografia 
* Granja, José Luis de la: *Nacionalismo y II República en el País Vasco. Historia de Acción Nacionalista Vasca: 1930-1936*, Madril: CIS.
* Renobales, Eduardo: *ANV. El otro nacionalismo*, Tafalla: Txalaparta. 

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*    Sancho de Beurko Elkartea
Pulsatilla vulgaris

***Pulsatilla vulgaris*** Europa mendebaldeko, erdialdeko eta hegoaldeko landarea da.

15-30 zentimetro bitarteko landare more hauek, Pinu basoetan bizi ohi dira batez ere, eguzkitsuak diren lurraldeetan.

## Kanpo estekak
Finlandiako Dukerri Handia

**Finlandiako Dukerri Handia** (, , ; hitzez hitz 'Finlandiako Printzerri Handia') gaur egungo Finlandia estatuaren aurrekoa zen, 1809 eta 1917. urteetan Errusiar erresumaren zati izan zelarik.

## Historia 
[250px|ezkerrera|thumb|[Porvooko batzarra, non Finlandia Errusiaren menpe gelditzea erabaki zuten herritarrek.]]

Finlandiar estatu guztiak batu eta Dukerri Handia (edo Printzerri handi) bat osatu zuten 1581. urtean orduan Suediako errege zen Joan III.ak, bertako lehen printzipe bihurtuz. Tituluak ez zeukan balio askorik eta oso gutxi erabilia izan zen 1802. urte arte non Dukerriko azken printzipe suediarra hil egin zen arte.

Errusia eta Suediarren arteko gudan, lehenengoek finlandiar biztanleei autonomia gehiago eskaini zien heuren etsaien aurka borrokatzen bazuten. Suediarrek guda galdu ondoren Finlandiako Dukerria Errusiar Inperioaren barne geratu zen, maila autonomiko handiarekin.

Dukerriko historia puntu hauetan laburtu daiteke:

* 1809–1862: Finlandiarrek azkenik heuren buruaren kontrola lortu ostean legeak onartu eta haien kulturaren berpizkundeari ekin zioten.
* 1863–1898: Suediera ia ezabatua gelditu zen eta Finlandiarren hizkuntza ia desagertua Finlandiera berragertu egin zen.
* 1899–1917: Azken urte hauetan autonomi garrantzitsu hau eskuetatik nola ihes egiten zuen ikusi zuten errusiarrek eta autonomia nagusia kendu eta heurek aukeratutako errusiar duke bat izendatu zuten. Urrian gertatutako hainbat iraultzen ondoren Finlandiak bere soberania aldarrikatu zuen eta Abenduaren 6an Errepublika soberanoa bilakatu zen.

## Kanpo estekak
Joseba Eceolaza

**Joseba** **Eceolaza Latorre**  (Iruñea, 1979ko uztailaren 21a) nafar idazle, ekintzaile eta politikari bat da.  Batzarre alderdiko eta CCOO sindikatuko kidea da.

Zizur Nagusiko zinegotzi izan zen 2003-2007 legealdian eta Nafarroako parlamentari 2007-2011 legealdian. Horrez gain, Nafarroako Fusilatuen Senitartekoen Elkartea - 1936 elkartean parte hartze nabarmendua izan du. Oroimena berreskuratzeko ekimenetan ezaguna da, besteak beste, Sartagudako Memoriaren Parkearen bultzatzaileetariko bat izan baitzen.

## Jarduera politiko eta sindikala 
Nafarroako Parlamentuko kide izan zen 2007-2011 legealdian, Nafarroa Bai koalizioaren barruan; Batzarre alderdiak lortutako parlamentari bakarra izan zen. Parlamentuan egindako lanagatik, parlamentari errebelazioaren saria eman zion Nafarroako Prentsa Elkarteak.

2017ko maiatzaren 2an, Nafarroako CCOO sindikatuaren komunikazio arduraduna izendatu zuten.

2008ko apirilaren 20ko gauean, eraso bat pairatu zuen, lagun batzuekin Iruñeko taberna batean zegoela; ezpaina apurtu eta zenbait kolpe eman zizkioten. Gertakaria salatzeko Batzarrek kaleratu zuen oharraren arabera, «bi erasotzaileak ezker abertzalekoak» ziren.

## Argitalpenak 
2009an, *Apuntes de servilleta* poesia liburua argitaratu zuen, Iruñean. 

2017an, *Camino Oscoz y otras historias del 36* liburua idatzi zuen, Manuela Carmenaren hitzaurreaz, Camino Oskoz maistra eta ekintzaile komunistaren bizitzaz eta heriotzaz. 

2019an, *Tras la pista de Federico García Lorca* liburua argitaratu zuen, Federico Garcia Lorcak Iruñean eta Nafarroako beste herri batzuetan egindako antzezlanen inguruan.

2022an, *ETA: la memoria de los detalles* liburua aurkeztu zuen, Gogora Institutuaren Bilboko egoitzan. Aurkezpenean, Aintzane Ezenarro zuzendariak eta Josu Elespek parte hartu zuten.

*El Correo*, *Diario Vasco*, *Diario de Noticias* eta *Diario de Navarra* egunkarietan iritzi artikuluak argitaratzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Joseba Eceolazaren liburuak Txalaparta editorialean.
* @josebaeceolaza erabiltzailea Twiterren.
* «Diskriminazio positiboa kontuz egin ezean, gizartearen zati bat aurka jartzen da», elkarrizketa Argia aldizkarian, 2016-03-13.
Psikomotrizitate

thumb|Psikomotrizitatea garatzeko propio antolatutako gela bat.
thumb|Psikomotrizitatea uretan ere lantzen da.
**Psikomotrizitatea** heziketaren filosofia bat da. Mugimenduaren bidez pertsonaren garapen fisiko, psikiko eta soziala ahalbidetzen, errazten eta suspertzen duen gaitasun gisa definitu ohi da.

Psikomotrozitateak gizakia bere osotasunean ulertzen du. Haurraren afektibitate, adimen eta mugimendu esparruak bateratuta ulertzen dituzte.

Jarduera psikikoa eta portaera motorearen artean lotura estua dago. Ondorioz, psikomotrizitatea ez da mugimendua bera soilik aztertzera mugatzen; ezaugarri psikikoak ere kontuan hartzen ditu.
Psikomotrizitatea, azken batean, gizakiak gorputza komunikatzeko baliabie gisa erabiltzen du. Gorputzeko betebehar neuromotrizak eta psikikoak erabat elkarlotuta daude, haurraren hazkuntza eta garapena ulertzeko modua baldintzatzen du.

Bizi izandako esperientziek norberaren izaera eta nortasuna baldintzatzen dute. Hori dela eta, inguruarekiko harremana, parte hartzea, jarduera, ekintza ezinbesteko osagaiak izango dira heziketa antolaketa honetan.

Hezitzailearen eginkizuna hauxe da: haurraren izaera desberdin, helburu pedagogikoen aurrean ezarri; saiakera, esperimentazioa, proba, tanteoa eta bizipenaren bidez aurreratzeko aukera anitzak izan ditzan. Mugimendu aske eta ez zuzenduaz, bizipen eta barneraketaz, haurraren ahalmenak garatzen saiatuko dira (baita adimena ere).

## Ikus, gainera 
* Garapen psikomotorra

## Kanpo estekak
Bierzo

**Bierzo** (; ; astur-leoneraz: *El Bierzu*) Gaztela eta Leongo ipar-mendebaldean dagoen eskualdea da, Leongo probintzian kokatutakoa.

Mugakideak Asturias iparraldean, Lugoko probintzia ipar-mendebaldean, Ourense hego-mendebaldean eta ekialdean Leongo beste eskualde batzuk.

2.828 km2-ko azalera dauka eta 131.022 biztanle zituen 2005ean (44.32 biz./km2). Hiriburu eta udalerri nagusia Ponferrada du (66.656 biz. 2006an).

## Herri nagusiak 
# Ponferrada: 65.984 biztanle (2005).
# Bembibre: 10.059.
# Fabero: 6.039.
# Toreno: 3.792.
# Villafranca del Bierzo: 3.710.

## Historia 
## Inguru naturala 
[thumb|250px|*Las Médulas*: antzinako meategi [Antzinako Erroma|erromatarrek sortutako paisaia]]
Sil ibaiak (Miñoren adarra) eskualdea zeharkatzen du.

Bestela, aipatzekoa da Los Ancares izeneko eremu naturala.

## Hizkuntzak 
Gaztelania da Bierzoko herritarren hizkuntza nagusia, baina honetaz gain beste bi hizkuntz-komunitate ditugu.

Alde batetik galizierazkoa dugu eskualdeko mendebaldean, Vilafranca do Bierzo, Barxas, Borrés, Cacabelos, Candín, Carucedo, Carracedelo, Corullón, Oencia, A Ponte de Domingo Flórez, Sobrado, Trabadelo, Valboa, A Veiga de Valcarce eta Villadecanes udalerrietan. Bertan egiten duten aldaera "ekialdeko galiziera" da, Asturiasen egiten duten eonaviegoaren taldekoa.

Bestetik, leonerazko (asturleoneraren aldaera) hiztunak bizi dira eskualdean, batez ere Furniella, Altu Sil, Valle'l Bueza, Os Ancares, El Bierzu Central eta Cabreira inguruetan.

## Elkarteak 
* El Toralin
 
## Pertsonaia ezagunak 
* Luis del Olmo (1937-), kazetaria.
* Amancio Prada (1949-), musikari eta abeslaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bierzoko Eskualde Kontseilua
*  Bierzoko Ikasketen Institutua
*  Asociación Berciana da Lingua Xarmenta
* (Leoneraz) Leoneraren aldeko Bierzoko elkartea
Estoa

[eskuinera|320px|thumb|Atalosen estoa berreraikia, [Atenas]]
eskuinera|320px|thumb|Atalosen estoaren kanpoaldea
**Estoa** (grezieraz στωα, *stoa*) arkitektura greziarrean portikoak edo apirikuak jasotzen duen izena da.

Eraiketa soilenetakoa da, planta laukizuzen luzea izaki. Estalia, zutabe errenkada batez eta alboetan hormen bidez osatzen da. Normalean, horma luzeenak iparraldeko haizeaz eta euriaz babesten du, eta zutabe errenkada hegoaldeko albo luzean kokatzen zen, hegoaldetik jotzen duen eguzkiari bide egiteko.

Espazio publikoetako elementua zen, normalean agora bera mugatzeko erabilia. Bertan, maiz egokitzen ziren dendak eta beraz jarduera komertziala ematen zen arrunki.

## Estoa aipagarrienak 
* Atalosen estoa
* Atenastarren estoa
* *Stoa Basileios*
* *Stoa Poikile*
* Zeusen estoa

## Ikus, gainera 
* Arkitektura greziarra
* Atenasko agora
* Estoizismo

## Kanpo estekak
Ponferrada

**Ponferrada** Leongo Herriko bigarren udalerria da, Leongo probintzian kokatuta. Bierzo eskualdeko hiriburua da, itsas mailatik  metrora, eta {{#if:{}|{{formatnum:{}}} km²|{{#if:|{{convert/variable|{{formatnum:{{#invoke:Wikidata | claim | property=P2046 |list=false| item={} |formatting=unitcode | value= }}|R}}|km²|disp=number | abbr=on}} km²}}}}-ko azalera hartzen du.

66.656 biztanle zituen 2006an. {{#invoke:Wikidata|claim|item={}|property=P1082|qualifier=P585|formatting=table|rowformat=$1 urteko erroldaren arabera $0 |  list=firstrank}} biztanle zituen.

Donejakue Bidean den azken herri garrantzitsua da Galiziara iritsi baino lehenagokoa.

## Ondarea 
* Ponferradako gaztelua: Tenpluko Ordenako zalduneak 1178an eraikia.

## Klima 

## Herritar ezagunak 
* Valentín García Yebra (1917-2010), filologo eta itzultzailea.
* Luis del Olmo (1937-), irrati esataria.

## Ikus, gainera 
* Leongo udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Ponferradako webgune ofiziala
Lapinjärvi

**Lapinjärvi** edo **Lappträsk** 3.000 biztanlera iristen ez den Nilandia eskualdeko herritxo bat da.

## Zer ikusi 
ezkerrera|200px|thumb|Lapinjärviko eliza.
Herria oso aproposa eta intimoa da hiri handietako zarata eta kutsadura behin betiko ahazteko. Urtean Ekialdeko Uusimaa eskualde osora eta batez ere Lapinjärvira milaka milaka pertsona etortzen dira Finlandiako hirietatik haien bizitza estresatuak ahazteko asmoz, batez ere Helsinki, Porvoo eta Turkuko biztanleak. Izan ere lurralde hauetako baso heze eta lakuak edonor hunkitzen dute.
### Lapinjärviko eliza 
1743. urtean eraikitako suediar estiloko eliza, urte bat lehenago erretako beste eliza baten ordez eraikia izan zen.

## Kanpo estekak
Europako Ereserkia

**Europar Batasunaren ereserkia**, izen ofizialez ***Europako ereserkia***, Europar Batasuneko lau sinbolo ofizialetako bat da. Herbert von Karajan austriarrak eginiko moldaketa bat da, Ludwig van Beethoven alemaniarraren 9. sinfoniaren azken mugimenduaren amaierako *Alaitasunaren oda*ren gainean. Bere aldetik, *Alaitasunaren oda*k Friedrich von Schiller idazlearen poema du jatorri, hura ere *Alaitasunaren oda* izenburukoa.

Ereserkiak ez du hitzik. Horrela, Batasunaren eleaniztasunaren auzia saihesten du, baina indarra kentzen dio ereserki nazionalen alboan, hitzak direla-eta errezagoak baitira ikasteko. Hala ere, musika honetan sumatu daiteke halako bakerako deia, herriak bakean bizitzeko desira.

## Hitzen proposamena 
Austrian, Peter Roland latineko irakasleak "Est Europa nunc unita" testua proposatu zuen. Hitzok Europako Batzordearen atentzioa erakarri zuen, batez ere 2004ko Erromako bileran, baina azkenean ez zuen aintzakotzat hartu.

## Ikus, gainera 
* Europako bandera
* Europaren Eguna

## Kanpo estekak 
* Europako ereserkiarentzako proposamena
Sil ibaia

**Sil ibaia** Iberiar penintsulako ipar-mendebaldean dagoen erreka da, Miñoren adar nagusia dena.

## Ibilbidea 
Kantauriar mendilerroan sortzen da, Somiedo (Asturias) eta Villablino (Leon) udalerrien artean.

Hortik Bierzo (Leon) eta Ourenseko probintzia zeharkatzen ditu, bidean Lugoko probintziarekiko mugaren zati bat marraztuz.

Hasieratik, udalerri hauetatik igarotzen da, besteak beste: Villablino eta Ponferrada (Leon), O Barco de Valdeorras (Ourense), A Rúa(Ourense),Quiroga (Lugo), Ribas de Sil (Lugo) eta Parada de Sil (Ourense).

## Ibaiadarrak 
* Ezkerraldean: Boeza, Cabreira, Bibei-Navea eta Mao ibaiak.
* Eskuinaldean: Cabe, Lor, Soldón, Selmo eta Cúa ibaiak.

## Ikus, gainera 
* Galiziako geografia

## Kanpo estekak
Miño

**Miño** () ibaia Iberiar Penintsulako ipar-mendebaldean kokatuta dago, Galiziako ibairik garrantzitsuena izanez.

Espainia eta Portugal bereizten ditu, iparraldean Pontevedrako probintzia eta hegoaldean Minho-Lima azpieskualdea daudela, 76 kilometroko azken tartean.

## Ibilbidea 
Iturburua Pedregal de Irimia izeneko lekuan dauka, Meirako mendilerroan, Lugoko probintziaren ipar erdialdean. Bidean, Miñok ondoko udalerriak zeharkatzen ditu itsasorantz: Rábade, Lugo, Portomarín, Ourense, Ribadavia, Melgaço, Monção, Tui eta Valença do Minho.

Itsasoratzen da A Guarda (Pontevedra) eta Caminha (Viana do Castelo) udalerrien artean.

## Ibaiadarrak 
Ekialdetik datorkion Sil ibaia du adar nagusia, Leongo probintzia eta Asturias arteko mendietan sortutakoa. Sil eta Miñok bat egiten dute Os Peares izeneko lekuan, Pantón eta Carballedo (Lugo) eta A Peroxa eta Nogueira de Ramuín (Ourense) udalerrien artean.

## Erreferentziak 
## Irudi galeria 

Fitxategi:Río Miño.jpg|Ibaiaren irudi bat.
Fitxategi:Tui Miño 060415 1.JPG|Tui udalerria eta Miño ibaia Portugalgo Valença udalerritik ikusita.
Fitxategi:Boats in Minho river (río Miño) in Vila Nova de Cerveira, Portugal-1.jpg|Vila Nova de Cerveiratik pasatzean.
Fitxategi:Guarda desembocadura Miño 01-04b.JPG|Itsadarreko irudia, A Guarda aldean.

## Ikus, gainera 
* Galiziako geografia

## Kanpo estekak
Vilafranca do Bierzo

**Vilafranca do Bierzo** (leonesez) edo **Villafranca del Bierzo** (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta.  eskualdean dago, itsas mailatik  metrora, eta {{#if:{}|{{formatnum:{}}} km²|{{#if:|{{convert/variable|{{formatnum:{{#invoke:Wikidata | claim | property=P2046 |list=false| item={} |formatting=unitcode | value= }}|R}}|km²|disp=number | abbr=on}} km²}}}}-ko azalera hartzen du.

2005ean 3.710 biztanle zituen. {{#invoke:Wikidata|claim|item={}|property=P1082|qualifier=P585|formatting=table|rowformat=$1 urteko erroldaren arabera $0 |  list=firstrank}} biztanle zituen.

## Historia 
Historikoki garrantzia eduki zuen, eskualdeko hiriburua izanda XIX. mendean. Halaber, Donejakue Bidean gelditzen den herria da.

Gaur egungo ezaugarri nagusia kulturala da, herri hau izanda Bierzoko herririk handiena galizierazko hiztunei dagokienez.

## Toki interesgarriak 
* Vilafranca do Bierzoko gaztelu-jauregia
* Donejakue eliza (Vilafranca do Bierzo)

## Ikus, gainera 
* Leóngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Altamira (argipena)

**Altamira** leku ezberdinen izena izan daiteke:

##  
* **Altamirako leizea** Kantabriako leizea da.

##  
* **Altamira** Bilboko auzoa da.
* **Altamira-San Kristobal** Busturiako auzoa da. Inguruan, azken hamarkadetan, **Altamira** bezala ezagunagoa.
* **Altamira (Galdakao)** Galdakaoko auzoa da.

##  
* **Altamira (Beasain)**. Beasain udalerriko auzoa da.
* **Altamira**, Ordizia udalerriko auzoa da.
* **Altamira estadioa** Ordiziako kirol estadioaren izena da.
ETA ate logikoa

**ETA** edo **AND** ate logikoa juntadurak inplementatzen dituen zirkuitua da eta egia-taulan irudikaturik dagoen moduan lan egiten du. Sarrera guztiak (1) ez duten arte, irteerek (0) balioa izango dute.

## Ikurrak 
Ikurrak irudikatzeko bi modu daude, lehenengoa "ikur militarra" erabiliz eta bigarrena, berriz, "ikur angeluzuzena" erabiliz:

Fitxategi:And.svg|ETA Ikur militarra (ANSI)
Fitxategi:IEC AND.svg|ETA Ikur angeluzuzena (Europarra)

## Hardwarearen deskribapena 
thumb|150px|eskuinera|CMOS 4081 zirkuitu integratuaren eskema

ETA ate logikoak TTL zein CMOS zirkuitu integratuekin bateragarriak dira. CMOS 4000 serieko ETA ate logiko estandarra 4081 zenbakiduna da. 4081k bi sarrerako lau ate logiko independente dakartza (ikus bedi irudia).

Sarrera gehiagoko ETA ate logikoak nahi baditugu ondorengo CMOS zirkuitu integratuetara jo dezakegu:
* 4073: 3 Sarrerako hiru ETA ate logiko.
* 4082: 4 Sarrerako bi ETA ate logiko.

## Inplementazioa 
ETA funtzioa NMOS 1 zein PMOS 2 transistoreekin inplementatu daiteke.

### Aukera gehiago 
EZ-ETA ate logikoak konbinatuz 3, ETA funtzioa betetzen duten zirkuituak egin daitezke.

## Ikusi gainera 
* EDO ateak
* EZ-EDO ateak
* EZ-ETA ateak
* ALA ateak
* EZ ateak
* EZ-EDO esklusibo ateak

## Kanpo estekak
Fernando Arrabal

**Fernando Arrabal Teran** (Melilla, Espainia, 1932ko abuztuaren 11) espainiar idazle eta zinegilea da, batez ere bere antzezlanengatik ezaguna, 1955etik Frantzian erbesteraturik bizi dena. Gaztelaniaz idazten du, nahiz eta lan asko frantsesez lehen aldiz argitaratuak izan. Bai bere lanetan eta bai bere agertze publikoetan estetika adeigabea lantzen du.

## Bizitza 
Ciudad Rodrigon (Salamancako probintzia) ikasi zuen idazten eta irakurtzen, hamar urte zituela talentu apartekoen sari nazionala lortu zuen eta Madriden egin zituen unibertsitate ikasketak.

Haurra zela, bere aitaren desagerketa misteriotsua sufritu zuen: hiltzera zigortua zegoela ihes egin zuen honek. Trauma hau dela eta, Vicente Aleixandrek idatzi zuen bezala, *Arrabalek transmititzen duen jakintza bere artearen materia beran dagoen argi moralak tindatzen du*.

Zazpi film zuzendu ditu. Hamalau eleberri eta hainbat olerki liburu eta saiakera argitaratu ditu. Bere lana hizkuntza askoetara itzulita izan da. Bere *Eskutitza Franco jeneralarentzat*, diktadorea oraindik bizirik zegoela argitaratua, oihartzun ikaragarria izan zuen. Alejandro Jodorowski eta Roland Toporekin, 1963an *Panique* taldea sortu zuen.

1997an bere antzerki lan guztien bilduma argitaratu zen, bi liburukitan. Prosari dagokionez, 1996an *Carta a José María Aznar* argitaratu zuen eta 1997an *Un esclavo llamado Cervantes*. 1998an *Ceremonia por un teniente abandonado* eleberria argitaratu zuen; bertan, fikzioa eta errealitatea nahasiz, bere aitaren biografia egiten du, Fernado Arrabal tenientea. 2000. urtearen hasieran hurrengo eleberria kaleratu zuen, *Levitación*, mistiszismo eta erotismoa nahasten dituen bakarrizketa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
EZ-EDO ate logikoa

**EZ-EDO** edo **NOR** ate logikoa egia-taulan irudikaturik dagoen moduan lan egiten du.

## Ikurrak 
Ikurrak irudikatzeko bi modu daude, lehenengoa "ikur militarra"rekin eta bigarrena, berriz, "ikur angeluzuzena"rekin:

thumb|128px|ezkerrera|EZ-EDO Ikur militarraframe|erdian|EZ-EDO Ikur angeluzuzena

## Hardwarearen deskribapena 
EZ-EDO ate logikoak TTL zein CMOS zirkuitu integratuekin bateragarriak dira. CMOS 4000 serieko EZ-EDO ate logiko estandarra 4001 zenbakiduna da. 4001k bi sarrerako lau ate logiko independente dakartza.

Sarrera gehiagoko EZ-EDO ate logikoak nahi baditugu ondorengo CMOS zirkuitu integratuetara jo dezakegu:
* 4025: 3 Sarrerako hiru EZ-EDO ate logiko.
* 4002: 4 Sarrerako bi EZ-EDO ate logiko.
* 4078: 8 Sarrerako EZ-EDO ate logiko bat.

TTLn, berriz:
* 7402: 2 Sarrerako lau EZ-EDO ate logiko.
* 7427: 3 Sarrerako hiru EZ-EDO ate logiko.
* 7425: 4 Sarrerako bi EZ-EDO ate logiko.
Oharra: 8 sarrerako EZ-EDO ate logikoa ez da existitzen TTLn

## Inplementazioa 
EZ-EDO funtzioa NMOS 1 transistoreekin inplementatu daiteke.

### Aukera gehiago 
EZ-ETA ate logikoak konbinatuz 2, EZ-EDO funtzioa betetzen duten zirkuituak egin daitezke.

## Ikusi gainera 
* EDO ateak
* ETA ateak
* EZ-ETA ateak
* ALA ateak
* EZ ateak
* EZ-EDO esklusibo ateak
EZ ate logikoa

**EZ** edo **NOT** ate logikoa ezeztapen logikoa inplementatzen duen zirkuitoa da eta egia-taulan irudikaturik dagoen moduan lan egiten du. Sarrera (1) denean irteera (0) balioa du, eta sarrera (0) bada, irteera berriz, (1).

## Ikurrak 
Ikurrak irudikatzeko bi modu daude, lehenengoa "ikur militarra" erabiliz eta bigarrena, berriz, "ikur angeluzuzena" erabiliz:

thumb|128px|ezkerrera|EZ Ikur militarraframe|erdian|EZ Ikur angeluzuzena

## Hardwarearen deskribapena 
thumb|150px|eskuinera|CMOS 4049 zirkuitu integratuaren eskema

EZ ate logikoak TTL zein CMOS zirkuitu integratuekin bateragarriak dira. CMOS 4000 serieko EZ ate logiko estandarra 4049 zenbakiduna da. 4049k sarrera bateko sei ate logiko independente dakartza (ikus bedi irudia).

## Inplementazioa 
EZ funtzioa NMOS 1 zein PMOS 2 transistoreekin inplementatu daiteke.

### Aukera gehiago 
EZ-ETA ate logikoak konbinatuz 3, EZ funtzioa betetzen duten zirkuituak egin daitezke.

## Ikusi gainera 
* EDO ateak
* ETA ateak
* EZ-EDO ateak
* EZ-ETA ateak
* ALA ateak
* EZ-EDO esklusibo ateak

## Kanpo estekak
ALA ate logikoa

**ALA** edo **XOR** ate logikoak egia-taulan irudikaturik dagoen moduan lan egiten du.

## Ikurrak 
Ikurrak irudikatzeko bi modu daude, lehenengoa "ikur militarra" erabiliz eta bigarrena, berriz, "ikur angeluzuzena" erabiliz:

thumb|128px|ezkerrera|ALA Ikur militarraframe|erdian|ALA Ikur angeluzuzena

## Hardwarearen deskribapena 
ALA ate logikoak TTL zein CMOS zirkuitu integratuekin bateragarriak dira. CMOS 4000 serieko ALA ate logiko estandarra 4070 zenbakiduna da. 4070ak bi sarrerarako lau ate logiko independente dakartza.

Aspaldi, gaur egun zaharkiturik dagoen 4030 zenbakidun CMOS zirkuitu integratua erabiltzen zen.

## Aukera gehiago 
EZ-ETA ate logikoak 1 edota EZ-EDO ate logikoak 2 konbinatuz, ALA funtzioa betetzen duten zirkuituak egin daitezke.

## Bi sarrera baino gehiago 
ALA eragiketa bitarra bi aldagaientzako mugaturik dago. Aldagai gehiago erabili nahi bada, kaskadan egin beharko da. Hau da, lehenengo bi aldagaien ALA eragiketaren emaitza hurrengo aldagaiarekin ALA eragiketa burutu beharko da.

## Ikusi gainera 
* EDO ateak
* ETA ateak
* EZ-EDO ateak
* EZ-ETA ateak
* EZ ateak
* EZ-EDO esklusibo ateak

## Kanpo estekak
EZ-ETA ate logikoa

**EZ-ETA** edo **NAND** ate logiko bat da, irteera faltsu bat eragiten duena soilik bere sarrera guztiak egiazkoak badira; beraz, bere irteera, ETA ate logikoaren osagarria da, -eskuinean erakutsitako benetako taularen arabera jokatzen du-. Sarrera guztiak 1ean (bat) edo altan daudenean, irteera 0an edo bajan egongo da; aldiz, sarrera bat edo biak gutxienez 0an edo bajan daudenean, irteera 1ean edo altan egongo da.

## Ikurrak 
Ikurrak irudikatzeko bi modu daude, lehenengoa "ikur militarra"rekin eta bigarrena, berriz, "ikur angeluzuzena"rekin:

Fitxategi:Nand-gate-en.svg|EZ-ETA ikur militarra (ANSI)
Fitxategi:IEC_NAND.svg|EZ-ETA Ikur angeluzuzena (Europarra)

## Hardwarearen deskribapena 
thumb|150px|eskuinera|CMOS 4011 zirkuitu integratuaren eskema

EZ-ETA ate logikoak TTL zein CMOS zirkuitu integratuekin bateragarriak dira. CMOS 4000 serieko EZ-ETA ate logiko estandarra 4011 zenbakiduna da. 4011k bi sarrerako lau ate logiko independente dakartza (ikus bedi irudia).

Sarrera gehiagoko EZ-ETA ate logikoak nahi baditugu ondorengo CMOS zirkuitu integratuetara jo dezakegu:
* 4023: 3 Sarrerako hiru EZ-ETA ate logiko.
* 4012: 4 Sarrerako bi EZ-ETA ate logiko.
* 4068: 8 Sarrerako EZ-ETA ate logiko bat.

TTLn, berriz:
* 7400: 2 Sarrerako lau EZ-ETA ate logiko.
* 7410: 3 Sarrerako hiru EZ-ETA ate logiko.
* 7420: 4 Sarrerako bi EZ-ETA ate logiko.
* 7430: 8 sarrerako EZ-ETA ate logiko bat.

## Inplementazioa 
EZ-ETA ate logikoak egiteko ate logikorik errezenak dira, horrexegatik ate logiko hauek beste funtzio logiko guztiak betetzeko erabiltzen dira.

EZ-ETA funtzioa NMOS 1 transistoreekin inplementatu daiteke.

## Ikusi gainera 
* EDO ateak
* ETA ateak
* EZ-EDO ateak
* ALA ateak
* EZ ateak
* EZ-EDO esklusibo ateak
Liljendal

|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Berezko izena**
| Liljendalin kunta (fi)Liljendal kommun (sv)
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Herrialdea**
| 20px - Finlandia
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Eskualdea**
| Hegoaldeko Finlandia
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Lurraldea**
| Ekialdeko Uusimaa
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Alkatea**
| Sten Frondén
|- align=center
| colspan="2" style="background:#ffffff;" | 100px
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Azalera**
| 119,64 km²
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Biztanleria**
| 1 451
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Dentsitatea**
| 12,7 bizt/km²
|-
| bgcolor="#D5DDF5" | **Sorrera**
| 1575
|-
| Web gune ofiziala 
|}
**Liljendal** biztanle gutxien dituen Finlandiako herritxoetako bat dugu. Herrian suediarren kultura oraindik dago barneratuta biztanleengan eta bertako gutxiengo garrantzitsu batek suedieraz hitz egin ohi du.

## Historia 
Bere erreka garbiak baldintzatu ditu biztanle hauen biziak, izan ere bertako ura oso osasungarria dela esaten dute kondairek. 1850. urtean gutxi gora-behera izugarrizko "boom" bat gertatu zen inguruetako herrietan eta Liljendalera joan ziren bizitzera bertako mehatzeetan lan egitera, baina arrosa koloreko denboraldi horrek gutxi iraun zuen eta jendea gutxinaka herri txiki eta maitagarri honetatik joanez joan da gutxinaka.

Gaur egun Liljendal, herri misteriotsua dugu, kondaira eta ohitura zaharrez beteta baina bertako erreka txiki ikusgarriak herri tipiko eta polita bilakatzen du.

## Kanpo estekak
Saint George Basseterre (parrokia)

**Saint George Basseterre** Saint Kitts eta Nevisko parrokia bat da. Saint Kitts uhartean dago eta hiriburua Basseterre da.

## Kanpo estekak
Loviisa

ezkerrera|200px|thumb|Loviisako eliza.
**Loviisa** edo **Lovisa** itsasertzeko hiria da, 7.400 biztanlekoa. Helsinkitik 87 kilometrotara dagoen herria bere fortifikazio eta zurezko etxeengatik dugu ezaguna. Lurralde honetan finlandiera eta suediera hitz egin daitezke lasai asko, izan ere Suediar Erresumaren menpe zegoenean sortu zen herria.

## Zer ikusi 
Ekintza asko antolatzen dira herrian kanpotarrentzat, batez ere itsasontzizko bidaiak eta ibilaldiak, oso aproposak bertako paisaia miresgarriaz gozatzeko.

Eliza ere ikustekoa da.
[thumb|ezkerrera|200px|Itsas museoan ikusi daiteken artelana, [1808. urtekoa.]]
### Loviisa herriko museoa 
Museoa komandantearen etxean dago kokatua, 1755. urtekoa.

Museoak herriaren historiaz, **Svartholma** fortifikazioaz eta zilarraren ekarpena hitz egiten digu batez ere. Sibelius musikari ezagunaz ere hitz egiten digu museoak, Loviisan pasatako gaztaroaz batez ere, non *Kullervo sinfonia* idatzi zuen bertan 1892. urtean.

### Itsas museoa 
Museo honek herriaren historiari buruzko kontuak kontatzen dizkigu, baina berezitasuna garai haietako herriko merkatariez eta itsasontziak erakusten direla da.

### Bonga gaztelua 
**Riitta Nelimarkka** eta **Jaako Seeck** eraikitako museoa herriaren erdigunean kokatuta dago, elizaren parean. Eraikinak 100 urteko adina du eta bertan lehenengoaren lanak eskaintzen dira, margolanak eta artelan garrantzitsuenak batez ere.

## Hiri Senidetuak 
* 20px Haapsalu, Estonia
* 20px Hillerød, Danimarka
* 20px Horten, Norvegia
* 20px Karlskrona, Suedia
* 20px Ólafsfjörður, Islandia

## Kanpo estekak
Koldo Amezketa

**Koldo Amezketa Diaz** (Iruñea, 1944ko otsailaren 22a) Eusko Alkartasuneko politikaria da.

Abokatua ogibidez, 1999 eta 2006 artean EITBko administrazio batzarrean aritu da. Egun, Nafarroa Baiko zerrendetan zazpigarrena joanda, Nafarroako Parlamentuko kidea da. Parlamentuko presidentea izateko hautagaia aurkeztu zuen Nafarroa Bai koalizioak. Nolanahi ere, PSNrekin akordiora heldu ez, eta Elena Torres Mirandak lortu zuen postua. Orain, Lehenengo lehendakariordea da mahaian.

2009ko Euskal Autonomia Erkidegoko hauteskundeen ondoren, Unai Ziarretak, EAko lehendakariak dimisioa eman zuen. Horren ondoren, eta behin-behinean, Koldo Amezketa izan zen Eusko Alkartasuneko lehendakaria, kongresua egin bitartean.
Jose Angel Agirrebengoa

**Jose Angel Agirrebengoa Imaz** (Altsasu, 1952 - Iruñea, 2025eko azaroaren 2a) EAJko politikaria izan zen.

Nekazal ingeniaria ogibidez, nekazal-abeltzaintza esparruan 1976tik 1991 arte egin du lan. Hortik 2003 arte, Eusko Jaurlaritzako Nekazal sailaren azpian dagoen Mendikoi SA elkarte publikoko Herri Garapen eta Sustapen arloko zuzendaria izan zen.

Politikan, Altsasuko alkatea 1995 eta 1999 bitartean izanda, Arabako zein Gipuzkoako beste hainbat alkaterekin batera Etzegarateko errepide nazionalaren bikoiztea bultzatu zuen. 2000tik 2007 arte Cederna-Garalurren Altsasuko zinegotzia izan zen. Napar Buru Batzarreko presidentea izan zen 2004-2011 bitartean. Halaber, Nafarroa Baiko koalizioan zortzigarrena joanda, parlamentaria bihurtu zen.
EZ-EDO esklusibo ate logikoa

**EZ-EDO esklusibo** edo **XNOR** ate logikoa egia-taulan irudikaturik dagoen moduan lan egiten du.

## Ikurrak 
Ikurrak irudikatzeko bi modu daude, lehenengoa "ikur militarra"rekin eta bigarrena, berriz, "ikur angeluzuzena"rekin:

thumb|128px|ezkerrera|EZ-EDO esklusiboaren ikur militarraframe|erdian|EZ-EDO esklusiboaren ikur angeluzuzena

## Hardwarearen deskribapena 
XNOR ate logikoak TTL zein CMOS zirkuitu integratuekin bateragarriak dira. CMOS 4000 serieko XNOR ate logiko estandarra 4077 zenbakiduna da. 4077k bi sarrerako lau ate logiko independente dakartza.

## Aukera gehiago 
EZ-ETA ate logikoak 1 edota EZ-EDO ate logikoak konbinatuz XNOR funtzioa betetzen duten zirkuituak egin daitezke.

## Ikusi gainera 
* EDO ateak
* ETA ateak
* EZ-EDO ateak
* EZ-ETA ateak
* ALA ateak
* EZ ateak
Nekane Pérez

**Nekane Pérez Irazabal** (Barakaldo, 1968ko ekainaren 15a) nafar matematikaria, maistra eta Aralarreko politikaria da.

Ogibidea irakaslea du Nekane Pérezek eta, Toki Ona Berako institutuan Ikasketa Burua izan da.

## Nafarroako parlamentari 
2007ko hauteskundeetan, Aralarreko zerrendan Berako udalerako eta Nafarroa Baiko zerrendetan, bederatzigarren postuan, Nafarroako Parlamenturako.

## Erreferentziak
Galiziako geografia

thumb|eskuinera|300px|Galiziako mapa topografikoa.

**Galiziako geografia** Ozeano Atlantikoak markatzen du, Galiziako (Espainia) mendebalde eta iparraldea inguratzen duena eta itsasadar sakon eta aberatsak sortzen dituena.

Hegoaldean, Miño ibaiak Portugaldik bereizten du, ipar-ekialdean Eo errekak Asturiastik eta hego-mendebaldean Galizia-Leongo mendiguneak banatzen du Gaztela eta Leongo erkidegotik.

## Ibaiak eta itsasadarrak 
Miño da Galiziako ibairik luzeena, 315 kilometrorekin, Lugoko probintzian sortu eta Ourensetik pasatuz Pontevedran itsasoratzen dena. Sil du ibaiadar nagusia, Asturias eta Leon artean sortzen dena.

Beste ibai batzuen artean, mugaldeko Limia aipatzekoa da, herrialdeko hegoaldean. Ourenseko probintzian sortu eta Viana do Castelon (Portugal) itsasoratzen da.

Itsasadarrei dagokienez, batzuk banatzen dituzte hiru multzotan, ipar-mendebaldetik hego-mendebaldera: Rias Altas, Rias Medias eta Rias Baixas.

## Mendiak 
Galizia-Leongo mendigunea hego-ekialdean dago, Ourense eta Leon artean. Bertako mendirik altuenak dira Pena Trevinca (2.127 m), Zamorako mugan, eta Cabeza de Manzaneda (1.781 m), probintziaren erdialdean. Portugalgo mugan, Serra do Xurés dago kokatuta.

Bestela, Serra dos Ancares Lugo eta Leongo probintzien artean dago kokatuta, Galiziako ekialdean. O Mustallar (1.935 m) da tontorrik altuena galiziar aldean.

## Uharteak 
[eskuinera|thumb|380px|Salvora uhartea, [Aguiñoko parrokian.]]

Cíes uharteak eta Arousako uhartea dira garrantzitsuenetarikoak. Cies, Ons uharteak, Cortegada eta Salvora irlek, Atlantikoko Irlen parke Nazionala osatzen dute.

## Lurmuturrak 
Estaca de Bares da iparraldeen dagoen lurmuturra, Galiziakoa ez ezik Iberiar penintsula osokoa ere. Ozeano Atlantikoa eta Kantauri Itsasoaren arteko muga markatzen du. Mendebalderantz, Ortegal lurmuturra dago, Ortigueirako itsasadarran.
 
Vilán lurmuturrak eta Toriñangoak mugatzen dute Camariñasko itsasadarra, bigarrena izanda mendebaldeen dagoen puntua Galizian. Finisterre, bestela, erromatar garaian munduko amaiera fisikoa zen Penintsulan.

## Kanpo estekak 
* Galiziako geografiaz, CAUMAS webgunean.
* Bideoak geografiari buruzkoak.
Alberto Ormaetxea

**Alberto Ormaetxea Ibarluzea** (Eibar, 1939ko apirilaren 7a − Donostia, 2005eko urriaren 28a) futbol jokalari eta entrenatzailea zen, Errealarekin batik bat.

Hain zuzen ere, Errealeko inoizko entrenatzailerik hoberena da, estatistika hoberenak lortu baitzituen, tartean taldeak dituen Espainiako futbol liga txapelketa biak irabaztea, Espainiako Superkopa. Halaber 1983an Europako Kopan final-erdietara iritsi zen, nazioarteko txapelketa batean taldeak daukan markarik onena izanda. 

Eskultura bat du bere omenez Anoetako estadiokoko kanpoaldean 2006an inauguratua.

## Jokalaria 
1958an hasi zen S.D. Eibar taldean. 1962an Real Sociedadera jo zuen. Talde donostiarrean jokatu zuen 1974. Urtera arte. 1967an bigarren mailatik lehenengora igo zen Reala bera jokalari zela.

## Entrenatzailea 
1974an hasi zen Rafael Iriondo, Andoni Elizondo eta Jose Antonio Irulegiren laguntzaile lanetan. 1978-1979 denboraldian hau zuen bere gain lehen taldeko entrenatzaile lanaren erantzukizuna, 1984-1985 denboraldia amaitu arte. Ondoren Alacanteko Hércules Club de Fútbol taldean aritu zen.

### Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako Lehen Maila (2) :**
** 1981, 1982
* **Espainiako Superkopa (1) :**
** 1982
### Entrenatzaile estatistikak Errealean 
* Partida jokatuak 324
* Partida irabaziak 157
* Partida berdinduak 87
* Partida galduak 80
* Aldeko golak 451
* Kontrako golak 280

Fitxategi:AlbertoOrmaetxeaEE 03.jpg
Fitxategi:AlbertoOrmaetxeaEE 02.jpg
Fitxategi:San Sebastián - Estadio de Anoeta 2.jpg
Fitxategi:San Sebastián - Estadio de Anoeta 2 (Ormaetxea).jpg

## Ikus, gainera 
* Errealeko entrenatzaileen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Informazioa Errealeko webgunean