open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
James Vanlandschoot

**James Vanlandschoot** (Brujas, 1978ko abuztuaren 26a-), Belgikako txirrindulari ohia da. Erretiratu zenean Etix-Quick -Step taldeko txoferra bilakatu zen.

## Palmaresa 
**1999**
* 3. Omloop van de Westhoek 
**2002**
* 3. Rudy Dhaenens Sari Nagusian
**2003**
* 2. Scandinavian Open Road Race
**2008**
* 3. Pino Cerami Sari Nagusian
**2009**
* 3. Nationale Sluitingsprijsean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Stefano Casagranda

**Stefano Casagranda** (Borgo Valsugana, 1973ko martxoaren 23a - *ibidem*, 2025eko urriaren 1a), Italiako txirrindularia izan zen.

## Palmaresa 
**1995**
* Mario Zanchi Saria
**1996**
* Paris-Nizako etapa bat
**1998**
* Trentoko Giroko etapa bat 
**2000**
* Gaztela eta Leongo Itzuliko etapa bat
**2001**
* Danimarkako Itzuliko etapa bat 
* 3. Sabiñanigoko Klasikoan 
**2002**
* Regio-Tourreko etapa bat
* 3. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian
**2003**
* 2. Pino Cerami Sari Nagusian
* 3. Marseillesa Sari Nagusian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Davide Casarotto

**Davide Casarotto** (Vicenza, 1971ko uztailaren 19a) italiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1996**
* Liberazione Sari Nagusia 
**1997**
* Tirreno-Adriatikoko etapa bat
* 3. Valoniako Sari Nagusian
**2000**
* Sabiñanigoko Klasikoa
* Alemaniako Itzuliko etapa bat
**2001**
* Rennesko Sari Nagusia
* Aragoiko Itzuliko etapa bat
**2002**
* Bavariako Itzuliko etapa bat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stefano Zanatta

**Stefano Zanatta** (Treviso, 1964ko urtarrilaren 28a) italiar txirrindulari ohia da. Erretiratu zenean zuzendari bihurtu zen.

## Palmaresa 
### 1993 
Mexikoko Itzuliko etapa bat

### 1994 
2. Sabiñanigoko Klasikoan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gianni Faresin

**Gianni Faresin** (Marostica, 1965eko uztailaren 16a) italiar txirrindulari ohia da, profesionala 1988tik 2004ra.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jean-Pierre Heynderickx

**Jean-Pierre Heynderickx** (Merelbeke, 1965eko maiatzaren 5a) belgikar txirrindulari ohia da, profesional 1987tik 1998ra.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xabier Mayordomo

**Xabier Mayordomo González** (Portugalete, Bizkaia, 1999ko urtarrilaren 31) Euskal Herritar futbolaria da, Athletic eta Santutxuren harrobietan hazia da. Aurrelari moduan aritzen da.

## Kirol ibilbidea 
*2023ko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Helena Béjar

**Helena** **Béjar** **Merino** (Madril, 1956 &ndash; 2023ko abuztuaren 19a) madrildar soziologoa izan zen, Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean irakaslea.

## Ibilbidea 
Soziologoa, Madrilgo Complutense Unibertsitatean katedraduna izan zen.  1986. urtean Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko doktorea, *El ámbito inter (indibidualismoa eta pribatutasuna)* tesiarekin. 

### Argitaratutako lanak 
Besteak beste, lan hauek egin zituen:

* *El ámbito inter: Pribatutasuna, indibidualismoa eta modernitatea* (Alianza, 1988)[4][5]
* *La cultura del yo: Pasiones colectivas y afectos propios en la teoría social* (Alianza, 1993),[6]
* *El mal samaritano: el altruismo en tiempos del escepticismo* (Anagrama, 2002),[7]
* *Identidades inciertas:* *Zygmunt Bauman* (Herder, 2007) Zygeit Bauman soziologo eta filosofo poloniarrari buruz
* *La dejación de España. Nacionalismo, desencanto y pertenencia* (Katz Editores, 2008),[9][10][11][12][13]

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak
Grand Départ

**Grand Départ** bat (italieraz **Grande Partenza,** euskaraz *irteera handia*) Itzuli Handien kontestuan hasierako etapak bere baitan hartzen dituzten ekitaldia dira. Ohikoan eskualde jakin baten protagonismoa bilatzen da, erakundeen babesletzarekin, baita ere itzuliaren jatorrizko herrialdetik kanpo, eskualdearen sustapena bilatzeko. Marketin operazioa izan ohi da, kirol antolakuntzaz gain.

## Adibideak 
### Tourrekoak 
Tourraren kasuan, adibidez, EAEko agintaritzekin antolatu zen Grand Départ Pays Basque 2023an Euskal Herrian, eta 2024an Grand Départ Florence Émilie-Romagne 2024 izan zen Italian. euro kostatu zela argitaratu zen. EAEko 2023koan 12 milioi euro inbertitu zirela argiru zuen Eusko Jaurlaritzak, zeinetarik 7.72 milioi ASOrentzat izan ziren.

Emakumezkoen Frantziako Tourrak lehen aldiz antolatu zuen Frantziako mugetatik kanpoko Grand Départ bat Rotterdamen, Herbehereetan, 2024an.

### Beste batzuk 
Italiako Giroaren kasuan Grande Partenza 2022 delakoak Hungaria izan zuen protagonista eta Grande Partenza 2018koak Israel. Espainiako Vueltan ere egin izan dira horrelakoak, baina ez da termino berezi bat erabili izan, *irteera* edo *irteera ofizial* epitetorik gabeak erabili ziren adibidez 2022an Herbehereetan egindako Vueltaren 3 etapako ekitaldian. 

Terminoak itzuli handietatik beste batzuetara ere migratu du. 2023ko Tour of Britain itzuliak Grand Départ bat izan zuen Manchester Handia eskualdean. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flammulaster granulosus

***Flammulaster granulosus*** *Inocybaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Phaeomarasmius granulosus*, *Flocculina granulosa*.

## Deskribapena 
**Kapela:** cm 1 inguruko diametrokoa, ganbil samarra, gainazal irintsua, ezkata pikortsuekin, arre-gorria edo kanela kolorekoa.

**Orriak:** Gorrixka kolorekoak.

**Hanka:** 3 cm inguruko garaierakoa eta 0,2 cm inguruko diametrokoa, antzeko kolorekoa.

**Haragia:** Gorrixka kolorekoa.

**Etimologia:** *Granulosus* epitetoa latinetik dator, pikortsu, esan nahi duen "granulosus" hitzetik. Kapelaren dekorazioagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria

### Nahasketa arriskua 
Genero honetako bereizketa datu mikroskopikoetan oinarrituta egiten da.

## Sasoia eta lekua 
Lurzoruan edo hostozabalen hondarretan.

### Banaketa eremua 
Mendebaldeko Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rosa Estiarte

**Rosa Estiarte Duocastella** (Manresa, Bartzelona, Katalunia, 1959 apirilaren 26a- ibidem, 1985eko apirilaren 8a) kataluniar igerilari olinpikoa izan zen. Kataluniako eta Espainiako txapelketa asko irabazi zituen. Espainiako errekorra bi aldiz gainditu zuen. Nazioarteko igerilaria izan zen. 

## Biografia 
Aita Manel Estiarte Prat zen, CN Manresaren presidentea. Waterpoloan aritu ziren nebak, Albert  eta Manel Estiarte. Azken hori waterpoloko txapeldun olinpiko eta mundiala izan zen. 

## Kirol-ibilbidea 
Club Natació Manresan egin zuen bere kirol-ibilbidea. Bular-igeriketa probetan espezialista zen. Hamabi txapelketa nazional irabazi zituen: 100 metroko proban hiru titulu (1973ko uda eta 1974ko eta 1976ko negua), 200 metroko bular-igeriketa bat (1975eko negua) eta zortzi errelebu-probetan. Bi aldiz gainditu zuen Espainiako errekorra: 100 metroko lasterketa 25 metroko igerilekuan. Bere palmaresean Kataluniako hamahiru txapelketa lortu zituen.  1978an erretiratu zen. 

## Bizitza pertsonala 
Albert eta Manel Estiarte nebak waterpolisten ziren. Bi seme-alaba izan zituen. 1985ean bere buruaz beste egin zuen. Depresio baten biktima izan zen dibortzioaren ondoren, etxeko leiho batetik botata bere buruaz beste egin zuen, 1985ean.
** 1, 100 m-ko bular-igeriketan: 1973
** 1, 100 m bizkar-igeriketan: 1977
** 3, 4x100 m estiloetan, 1973, 1974, 197

* Neguko Kataluniako 6 txapelketa
** 2, 100 m-ko bular-igeriketan: 1974, 1977
** 1, 200 m-ko bular-igeriketan: 1974
** 2, 4x100 m-tan, estiloetan: 1973, 1977
** 1, 4x100 m libreetan: 1977
* 5 Espainiako udako txapelketak
** 1, 100 m-ko bular-igeriketan: 1973
** 3, 4x100 m-ko estiloetan, 1975, 1976, 1977
** 1, 4x100 m libreetan: 1975
* Neguko Espainiako 7 txapelketa
** 3, 100 m-ko bular-igeriketan: 1974, 1975, 1976
** 1, 200 m-ko bular-igeriketan: 1975
** 3, 4x100 m libreetan: 1973, 1974, 1975

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1976an Manresaren kirol-merezimenduaren zilarrezko domina 
* 1979an Manresaren kirol-merezimenduaren urrezko domina
* 1979an CN Manresaren urrezko intsignia ere.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Enciclopèdia de l'esport català. Enciclopèdia Catalana. 2014. 

## Kanpo estekak 
* Fitxa COEn.
* Rosa Estiarte en Olympedia.org
Jerry Cooman

**Jerry Cooman** (Ninove, 1966ko urtarrilaren 6a) belgikar txirrindulari ohia da, profesionala 1987tik 1994ra.

## Palmaresa 
**1987**
* Dr. Eugeen Roggeman Sari Nagusia
**1988**
* Nationale Sluitingsprijs
* 4. Mugako Zirkuituan
**1989**
* Limburgoko Itzulia
* 3. Le Samynen
**1990**
* Vilvoordeko Sari Nagusia
**1991**
* Milk Raceko bi etapa
* Samianigoko Klasikoa
* Koloniako Itzulia
* Suediako Itzuliko etapa bat
* Omloop van het Waasland
* 4. Flandriako txapelketan
* 4. Jef Scherens Sari Nagusian
**1992**
* 2. Sabiñanigoko Klasikoan
**1993**
* Omloop Wase Scheldekant
**1994**
* 2. Rudeervoorde Koersen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Emily Valentine

**Emily Frances Valentine**, hedabideetan "errugbiaren lehen-dama" gisa ezaguna, dokumentatutako lehenengo emakumezko errugbilaria izan zen, 1887an jokatu baitzuen 10 urte zituela. XIX. mendean errugbian aritu zen emakume ezagun bakarra da. Valentineren erregistroa aurkitu aurretik ezaguna zen lehen emakumezko errugbilaria Mary Eley zen, 1917ean jokatu zuena, 16 urte zituela, Cardiffen Jokatutako lehen partidan entsegua egin zuen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Galerina graminea

***Galerina graminea*** *Hymenogastraceae* familiako onddo espezie bat da. Ez dakigu pozoitsua den ala ez, baina pozoitsua dela susmatzen da.

Sinonimoak: *Galerina laevis*, *Galera graminea*, *Agaricus laevis*, *Galera laevis*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 13 mm arteko diametrokoa, hasieran globo-itxurakoa, ondoren ganbiletik laura, batzuetan titi antzekoarekin; ertz mehea, zorrotza, errezelaren hondakin iheskor finekin, gardentasunez ildaskatua; kapelaren azala glabroa, oso higrofanoa, leuna edo ilaunduna, Basidiocarpo heldugabeetan, zeharrargia, ia erabat ildaskatua, okre kolorekoa, okre-horixka, hori-okre antzekoa, eguraldi lehorrean zurbilduz.

**Orriak:** Zabal, desberdinak, lamelulekin, sabeldunak, adnatuak, hasieran krema zurbil kolorekoak, okre kolorekoak helduaroan, ertza fin krenulatua, zurbilagoa.

**Hanka:** 35 mm arteko garaietakoa eta 2 mm arteko diametrokoa, zilindrikoa, krema-okre antzeko zurbil kolorekoa, subhialinoa, gainazala fibrila finez estalia.

**Haragia:** Mehea, okre antzeko kolorekoa, usain eta zapore nabarmenik gabea. Espora-jalkina okre antzeko kolorekoa.

**Etimologia:** *Galerina* terminoa, galeraren txikigarria da, latinezko "galerus" delakoarena. *Galerina* hitzak kupula gisa, erabiltzen den larruzko burukoa esan nahi du. Kapelaren formagatik. *Graminea* epitetoak, belarra, esan nahi du

## Jangarritasuna 
Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Galerina heterocystis* delakoa antzekoa da.

## Sasoia eta lekua 
Talde txikietan, biofritoz estalitako lurzoruan, bide bazterretan, dunetan, lurzoru hareatsuetan, oso gutxitan erretako lurzoruetan. Nahiko ohikoa.

### Banaketa eremua 
Mendebaldeko Kanada eta Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paolo Lanfranchi

**Paolo Lanfranchi** (Gazzaniga, 1968ko uztailaren 25a) italiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1995**
* 2. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan
**1999**
* Langkawiko Tourra
**2000**
* Italiako Giroko etapa bat 
* 3. Sabiñanigoko Klasikoan 
**2001**
* Langkawiko Tourra eta hiru etapa
* 3. Miguel Indurain Sari Nagusian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marta Corredera

**Marta Corredera Rueda** (Terrassa, Vallès Occidental, Bartzelona, Katalunia, 1991ko abuztuaren 8a) kataluniar futbolaria da, eta erdilari, aurrelari zein atzelari aritu dena. 2020-2021 denboralditik Espainiako Lehen Mailako Futboleko Real Madril Club de Fútbol taldearen defentsa-lanetan aritu zen bi urtez. Bartzelona Futbol Klubean bost urte eman ondoren, atzerrira joan zen Arsenal taldearekin jokatzera. Espainiara itzuli zenean Atletico Madril, Levante eta Real Madril taldean jokatu du. 2013tan hasi zen nazioarteko mailan Espainiako selekzioarekin.

## Futbolari ibilbidea 
Bere lehen urratsak Reial Club Deportiu Espanyol taldean egin zituen. Talde horrekin emanaldi bikainekin hainbat titulu lortu zituen eta Erreginaren bi kopa irabazi zituen elkarren segidan. Bi urte 'perikoekin' eman ondoren, Bartzelona Futbol Klubera pasatu zen, non gehiago handitu zuen bere joko-maila, eta funtsezko pieza izan zen eskuadra urdinkaran. Lehenengo urtean Erregina Kopa bat lortu zuen, bigarrenean Liga lortu zuen eta hirugarren urtean bi lehiaketak lortu zituen denboraldi historiko batean. Laugarren urtean Bartzelona taldeak, denboraldi batean, hiru tituluetatik bi lortu zituen berriro, Erregina Kopa eta Liga. Txapeldunen Ligatik final-laurdenetan kanporatua izan zen. Azken urtean, Liga irabazi zuen. Talde urdinean bost urte eman ondoren, atzerrira joan eta Arsenal Ladies-en fitxatu zuen, eta hainbat titulu irabazi zituen.

Ingalaterran egon ondoren, Atletico Madrilek fitxatu zuen eta talde zuri-gorrian lehen urtean Liga irabazi zuen eta Txapeldunen Liga jokatu ahal izan zuen. Bigarren urtean ere lortu zuen Liga irabaztea.2021ean haurdun zegoela jakinarazi zuen eta 2022an lehen semea izan zuen zesareaz. 2023eko ekainaren 30ean utzi zuen taldea.

Eliteko kirolaria izanda, haurdualdian eta ondoren bizi izandakoari buruz, hauxe esan zuen:*Ez nuen inolako laguntzarik izan*. 

## Selekzioa 
2013. urtean hasi zen Espainiako selekzio absolutuan. Suedian Emakumezkoen 2013ko Eurokopako sailkapen-saioetan parte hartu zuen, eta Turkiaren aurkako gola sartu zuen. Parte-hartze ona izan zuen arren, ez zen Ignacio Queredaren behin betiko zerrendan sartu. Kanadako 2015eko Munduko Txapelketan ere parte hartu zuen, eta, azkenean, aurrelari jokatu zuen Espainiak jokatu zituen taldeen fase-partidetan. Ez zuen garaipenik lortu, Costa Ricaren aurka berdindu (1-1), Brasilen aurka galdu  (1-0) eta Hego Korearen aurka ere galdu (2-1). Guztira, 163 minutu jokatu zituen, eta selekzioko Vero Boquete kapitainaren golean parte hartu zuen, Hego Korearen aurkako partidan. Algarbeko Kopan (2017), martxoaren 1ean, nazioarte mailako 50. partida jokatu zuen. 2019ko ekainean, Frantzian jokatutako Emakumezkoen Munduko Futbol Kopan parte hartu zuen, eta selekzioko jokalari zaharrenetako bat izan zen 70 partidarekin.

## Estatistikak 
### Klubak 
link=Archivo:Soccerball_current_event.svg|20x20px ***2022ko ekainaren** 1ean jokatutako azken partidan eguneratua.*

*Iturriak: UEFA - BDFutbol - Soccerway.*

### Selekzioak 
#### Golak nazioartean 
## Palmaresa 
### Txapelketa nazionalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezpatak golde bihurtu

[thumb|*Ezpatak golde bihurtu* eskultura, [Nazio Batuen Erakundean.]]
**Ezpatak golde bihurtu** gatazkan erabilitako armak erabilera zibil baketsurako tresna bilakatzeari erreferentzia egiten dion esamolde edo metafora da. Isaiasen liburuan du jatorria:

Hebreerazko אֵת hitza maiz erabiltzen da gizateriaren onurarako den tresna bati aipamen egiteko, gerran erabiltzen diren armekin kontrajarrita, ezpatarekin lotzen dena (), antza duen baina kontrako erabilera duen tresna. Bibliako mesianismotik haratago, politikan ere erabili izan den esamoldea da. 1993tik 2013ra bitarte arma nuklearrak deuseztatu eta euren erregaia zentral nuklearretan erabiltzeko programari Megatoiak Megawatt Programa izena eman zitzaion. 

Biblian, era berean, kontrako erreferentzia ere aurki daiteke, goldeak ezpata bilakatzeko mezuarekin:

## Kanpo estekak
Gipuzkoa Klasika

**Gipuzkoa Klasika** egun bakarreko txirrindularitza lasterketa da. 1995ean sortua, Gipuzkoako Txirrindularitza Federazioak antolaturik. Txirindulari juniorrek har dezakete parte (19 urtez azpikoak).,.

Hasieratik egun bakarreko lasterketa izaten zen, baina 2022tik aurrera etapakako proba bilakatu da.. Garaileen artean, Alejandro Valverde, Jesús Herrada, Carlos Rodríguez eta Juan Ayuso nabarmentzekoak dira.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Palmaresa Gipuzkoa Klasika
* Palmaresa Gipuzkoa Klasika
Isabel González González

**Isabel González González** (1890 &ndash; 1968ko abuztuaren 1a) ***Azucena Roja*** goitizenez ezaguna, kanariar  aktibista politikoa, publizista eta militante komunista izan zen.

Gaur egun, "Azucena Roja" izena darama herri-ateneoak, Kanarietako Alderdi Komunistari lotutako Ikerketa eta Kulturako Langile Fundazioaren (FOIC) jabetzakoak.

## Biografia 
Santa Cruz Tenerifekoan jaio zen 1890, eta haurtzaroaren zati bat Kuban igaro zuen.  *El* *Socialista, Espartaco* edo *Obrero Rojo* bezalako aldizkarietako argitalpenen kolaboratzailea izan zen, baita buru izan zen Emakumeen Liga *Sozialista* baten sortzailea ere.  Espainiako Langile Alderdi Sozialistaren kidekoa 1919 aldera; 1921ean, ordea, Hirugarren Internazionalean sartzearen defendatzaile sutsu bihurtu zen.  Bigarren Errepublikan ere garrantzia hartu zuen Kanarietako politikan, eta PCEren Gorteetarako hautagai-zerrenda batean agertu zen 1933ko hauteskundeetarako —hala ere, haren izena ez zen behin betiko zerrendan agertu—, eta Tenerifeko prestakuntzaren aitzindarietako bat izan zen. [4] Feminista, Santa Cruz Tenerifeko Udaleko zinegotzia izan zen 1936an.  Uztailean estatu-kolpea hartu eta gerra zibila piztu ondoren, bederatzi urtez ezkutuan egon behar izan zuen, militantzia komunistaren ondorioz. 
## Heriotza 
1968ko abuztuaren 1ean hil zen. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* hiru.com: Bigarren Errepublikan, Tenerifen, emakumeak tokiko politikan (Bigarren Errepublika). Izena:=Yanira–apellidos=’Hermida Martín’’2=Carlos David–García–2=Aguiar García–orriak=843-858–titulua=Ikerketa eta generoa, orainaldian eta etorkizunean banaezinak: Unibertsitateko Liburu Nazionalaren IV. Kongresua. Generoa Sevillako Unibertsitateko Lan Zientzien Fakultatea, 2012ko ekainaren 21 eta 22an. νeditor=Isabel Vázquez Bermúdez, Consuelo Flecha García et al.§Kokalekua=Sevilla–Argitaletxea=Berdintasunerako Unitatea, Sevillako Unibertsitatea–url=
* 

## Kanpo estekak
Natufiar kultura

**Natufiar kultura** edo **Natuf aldia** edo **Natuf kultura** Asia mendebaldeko Historiaurreko kultura-arkeologikoa da, epipaleolito berantiarra-Neolito garaikoa edo mesolitoarra, duela 15.000 eta 11.500 urte bitartekoa. Beste batzuentzat, Ekialde Hurbileko Mesolitoko kultura da. Dorothy Garrod arkeologo britaniarrak definitu zuen Natufiar kultura 1932an, Uadi-en-Natuf aztarnategitik abiatuta, Judeako muinoetan, Israelen. Kultura hau Palestina, Israel, Libano eta Jordaniako zati batean zabaldu zen. 

## Ezaugarriak 
Aztarnategi adierazgarrietan, industrietan, aire zabaleko kanpamenduetako gela-egiturak ageri dira, oinplano zirkularreko etxolak dituzten herrixkak bezala, harrizko zokaloarekin, nahiz eta ez zituzten harpe eta kobetako habitatak utzi. 

Ehorzketa mota etxebizitzen zoruaren azpian eta herrixkaren ondoko eremuetan lurperatzea zen,  benetako nekropoliak osatuz. Tresna litikoen artean, pieza mikrolitoak, koskak, dentikulatuak eta zulagailuak nabarmentzen dira. Hezur-pieza bereizgarrienak puntzoiak, bi puntadun azagaiak, amuak, hortz-ilara bateko arpoiak eta igitai-kirtenak dira. Arte higigarria ere bazuten.
erdian|thumb|Natufiar goiztiarreko hezurrezko puntzoiak
thumb|left|Natufiar kulturaren hedapen geografikoaKultura ezohikoa zen, biztanleria sedentario edo erdi-egonkorra baten ekoizpena, baita nekazaritza sartu aurretik ere. Komunitate natufiarrak eskualdeko lehen asentamendu neolitikoen eraikitzaileen arbasoak izan daitezke, munduan lehenak izan daitezkeenak. Sirian dagoen Tell Abu Hureyrako natufiar kulturako hondakin batzuen arabera, zerealak, bereziki zekalea, nahita landatu zutela iradokitzen dute. Kultura hori munduko nekazaritzaren lehen ebidentziak eman dituela onartuta dago.

Aldi berean, ogiaren antzeko elikagaien ekoizpenaren munduko probarik zaharrenak aurkitu dituzte arkeologoek, Shubayqan, Jordaniako ipar-ekialdeko basamortuan, Asiako hego-mendebaldean nekazaritza agertu baino 4.000 urte lehenago. Gainera, Karmel mendiko Raqefet haitzuloan aurkitu zen garagardoa lor zitekeela dioen ebidentziarik zaharrena (13.000 BP inguru), nahiz eta lotutako hondakinak berezko hartziduraren ondorio izan daitezkeen.

Oro har, ordea, natufiarrek basa-zerealak eta ehizatutako animaliak ustiatzen zituzten, gazelak barne. Azterketa arkeogenetikoak Neolitotik Brontze Aroko bertakoak nagusiki natufiarren ondorengoak direla, nahiz eta Anatoliako kalkolitokoen nahasketa handia ere baduten.

Izena ematen dion aztarnategia Uadi-en-Natuf (edo Wadi an-Natuf) eta bertako kona, Shuqba koba, Palestinan dagoen Shuqba hiritik hurbil dago.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Domingo Arrieta

**Domingo Arrieta** Euskal Herriko txirrindularia izan zen. Bolarindian taldean izan zen 1920ko hamarkadan.

## Palmaresa 
### 1925 
Gorliz-Lemoniz Zirkuitua 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Helmuth Hübener

**Helmuth Hübener** (Hanburgo, 1925eko urtarrilaren 8a-Plötzenseeko espetxea, Berlin, 1942ko urriaren 27a) ospetsua da Hirugarren Reicheko Herri Auzitegiak heriotza-zigorrik gazteena eman ziolako, 17 urte besterik ez zituenean, panfleto antibelikoak banatzeagatik.

## Biografia 
Familia apolitiko batean eta,  bere amaren aldetik, Azken Egunetako Santuen Jesu Kristoren Elizaren hirugarren belaunaldian jaio zan. Boy Scout zela, naziek scoutak debekatu zituztenean Hitleriar Gazterian izena ematera behartu zuten. 16 urterekin, 1941ean, Helmuthek nazien erregimenaren aurka aktiboki parte hartzea erabaki zuen. Handik gutxira, panfleto antifaxistak eta gerraren aurkakoak idazten hasi zen.

## Exekuzioa 
1942ko urriaren 27an, Naziek 17 urteko ikasle antifaxista bat exekutatu zuten Berlinen, Helmuth Hübener. Alderdi naziko pertsona batek salatu zuen, eta bere lanean esku orri batzuk frantsesera itzultzen eta guda presoen artean banatzeko lanean ari zela atxilotu zuten Hanburgon. Alemaniarrei nazien aurkako erresistentziara deituz eta ezkutuan BBCren alemanezko emisioen bidez jasotako informazioa zabaltzen zuten. Epaiketan konspirazioa, traizioa eta etsaiari laguntzea egotzita, heriotza zigorra ezarri zioten, Alemania naziak halako zigorra ezarri zion pertsona gazteena izan zen.

## Bibliografia 
* Ulrich Sander, *Jugendwiderstand im Krieg - Die Helmuth-Hübener-Gruppe 1941/1942*. Die Helmuth-Hübener-Gruppe. Bonn: Pahl-Rugenstein Verlag 2002, 208 Seiten, ISBN 3-89144-336-6.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arrosa Zuria

## Kanpo estekak
Martin Pedersen

**Martin Pedersen** (Brondby, 1983ko apirilaren 15a) danimarkar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2005**
* Olympia's Tourreko bi etapa 
**2006**
* Britainia Handiko Itzulia eta etapa bat
**2008**
* Eslovakiako Itzuliko etapa bat
* Houtlandeko Zirkuitua
**2009**
* Koloniako Itzulia
* 2. Zottegemeko Sari Nagusian
**2012**
* Txinako Itzulia I
**2013**
* Aljeriako Zirkuitua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stephen Hodge

**Stephen Hodge** (Adelaida, 1961eko uztailaren 18a) australiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1985**
* 2. Bizkaiko Biran
* 3. Gilen Tell Sari Nagusian
**1986**
* Mendrisiottoko Giroa
* 3. Bizkaiko Biran
**1987**
* 2. Samianigoko Klasikoan
* 2. Ordiziako Klasikan
**1988**
* Raymond Impanis Sari Nagusia 
**1989**
* Herald Sun Tourreko etapa bat 
**1990**
* Guadarramako Mendateetako Klasika
**1991**
* Romandiako Tourreko etapa bat
* 3. Trentinoko Giroan
**1992**
* Nazioarteko Kriteriumeko etapa bat
* 3. Emiliako Giroan
**1993**
* Manuel Galera Memoriala
* 2. Nazioen Sari Nagusian
**1994**
* Herald Sun Tourreko etapa bat
**1996**
* Tasmaniako Tourra eta etapa bat 
* 2. Herald Sun Tourrean eta bi etapa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adriana Seroni

**Adriana Fabbri Seroni**, soilik **Adriana Seroni** bezala ezaguna (Florentzia, 1922ko ekainak 9 – 1984ko otsailak 9), kazetari eta politikari komunista eta feminista zen, emakumeen eskubideen alde eginiko lanagatik ezaguna. 1972 eta 1984 urteen artean Diputatuen Ganbara italiarraren partaidea izan zen Italiako Alderdi Komunistarekin.

## Biografia 
Florentzian jaio zen 1922ko ekainean. 1944an, 22 urte zituela, Italiako Alderdi komunistara (*Partito Comunista Italiano,* PCI) afiliatu zen. Urtebetean partidoaren Florentziako emakume-sailaren arduradun bilakatu zen. 1948 eta 1951 artean *Toscana nuova-ko* editore bezala lan egin zuen. Alderdi komunistako kideen artean mailaz igotzen joan zen, 1968an partidoaren emakume-atalaren (*Sezione Femminile*) buru izatera heldu zen arte, Nilde Iotti ordezkatuz. 

1972an Italiako Diputatuen Ganbarako ordezkaria izateko hautatu zuten PCI-rekin, alderdi politikoaren arduradun eta zuzendari nagusi bezala. Ganbaran diputatu bezala lan egin zuen bere heriotza arte, 1984an,  bihotzeko baten ondorioz.

## Bibliografia 
* Seroni Adriana, *La questione femminile in Italia, 1970-1977*, Editori Riuniti, 1977.
* Seroni Adriana, *Donne comuniste: identità e confronto*, Roma: C. Salemi, 1984.
* Massimo d'Alema, ''A Mosca l'ultima volta: Enrico Berlinguer e il 1984*, Editore Donzelli.
* Marisa Passigli, *Aspetti e problemi attuali della questione femminile*, Roma, Sezione centrale scuole di partito del PCI, 1974
* Maura Vagli, *Adriana Seroni,* Pacini Fazzi Editore, 2019*.''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Conchi Arnal Claro

**Conchi Arnal Claro** (Tanger, 1950) autodefentsa feministan trebatzen aitzindarietako bat da Espainian eta, bereziki, Aragoin. 2018an, Zaragozako Udalak Pilare jaietako adopziozko alaba izendatu zuen bere ibilbideagatik.

## Biografia 
Tangerren jaio zen 1950ean, baina handik laster familia Madrilera joan zen lehenik eta Alemaniara gero, eta han bizi izan zen 22 urte bete arte (1972). Alemanian judoa praktikatzen hasi zen. Espainiara itzuli zenean, Zaragozako Fronte Feministan sartzea erabaki zuen.

Fronte Feministaren laguntzari esker, bi urtez (1988 - 1989) borroka-arteetan trebatu zen, ikuspegi feministarekin, emakumeentzako autodefentsa-hezitzaile izateko Holandan, Oisterwijk-en (Maweli) eta Valkenburgen (Feminist International Summer Training). 1988an Aragoin hasi zen lehen ikastaroak ematen. Conchi Arnal izan zen emakumeentzako autodefentsako edo autodefentsa feministako lehen hezitzaileetako bat Espainian.

Zaragozako Fronte Feministan lesbiana talde bat sortzea proposatu zuen, eta bortxaketa, abortu edo dibortzio kasuetan Zigor Kodearen erreformaren alde borrokatu zen.

Gimnasiako irakasle, aktibista feminista eta emakumeen eskubideen defendatzaile gisa, emakumeak ahalduntzen lagundu du 40 urtez. Ikastaro ugari eman dizkie emakumeei, neskei eta Espainiako hainbat kolektibotako emakumeei, hala nola Zaragozako Towanda taldekoei edota Madrilgo Las Walkirias-koei 

2018an Zaragozako Udalak Pilare jaietako adopziozko alaba izendatu zuen bere ibilbideagatik.

## Sariak eta ohoreak 
* 2018 Urrezko domina Pilare jaietan.
* 2021 *LGTBIQ* *Zinentiendo Nazioarteko Zinema Erakusketak XVI. edizioan* Aragoiko aniztasunaren aldeko borrokaren erreferenteak omentzen ditu, "Por lo que fuisteis, seremos lemapean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Iragaite feministak dokumentala (2009), Amparo Bella Randoren eskutik
* Zaragozako alaba adoptatuaren saria emateko ekitaldia (2018)
Hanan Al-Agha

**Hanan Al-Agha** (; Jaffa, 1948-2008ko apirilaren 19a) palestinar-jordaniar idazlea, poeta eta artista plastikoa izan zen. Jordaniako Hezkuntza Ministerioan lan egin zuen ere. Saba Mubarak jordaniar aktore eta ekoizlea du alaba.

## Biografia 
Kairoko Unibertsitateko arte eta hezkuntzako lizentziatura lortu zuen 1970ean. Geroago, Jordaniako Hezkuntza Ministerioaren eta Alia Erreginaren Funtsaren arte ikastaroetan parte hartu zuen.

Hainbat erakusketan parte hartu zuen, kolektiboak zein banakakoak, Kairon, Ammanen eta Bagdaden, besteak beste, Arwa Tal izeneko jordaniko artistarekin. Bere lanean, kolore asertiboak erabili zituen eta mugitzen diren pertsonen irudi-konposizioak erabili zituen. Haren zertzeladek oroimena eta historia dute ardatz, Palestinaren konkistari dagokiona batez ere. Bere lana Palestinaren askapenaren kausari egindako ekarpen gisa ikusten zuen, artea eta kausa banaezinak izanik.

Hezkuntza Ministerioko Curriculum eta Hezkuntza Teknologien Zuzendaritza Nagusiko Arte Hezkuntzako Dibisioa zuzendu zuen.

Arte eta eskulan tradizionalei buruzko liburu askoren egilea da, nazioartean zabaldu zirenak.

## Sariak eta Aitortzak 
* 2009an, bere izena daraman literatura-lehiaketa bat ezarri zen Sirian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suzuki

**Suzuki** Japoniako enpresa multinazional bat da, 1909. urtean sortua. Automobilak, ziklomotorrak, karelez kanpoko motorrak eta barne errekuntzako motorra duten hainbat produktu fabrikatzen ditu. 2016an, ekoitzitako automobil kopurua aintzat hartuta, Suzuki mundu osoko autogileen artean hamaikagarrena izan zen. Suzukik 45.000 langile baino gehiago ditu; 35 ekoizpen instalazio ditu 23 herrialdetan; eta 133 banatzaile, 192 herrialdetan. Mundu osoan saldutako automobilen kopurua aintzat hartuta, autogileen artean hamargarrena da; Japonian saldutakoak aintzat hartuta, berriz, hirugarrena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lorenzo Oka

**Lorenzo Oka** (Bilbo, 1890-), Euskal Herriko txirrindularia izan zen. Bilboko Txirrindulari Elkarteko kide izan zen eta 1921ean elkarteko lehendakari bihurtu zen.

## Palmaresa 
### 1907 
Gallarta Sailkapen Nagusia eta lasterketa bat

Bilboko Aste Nagusiko Lasterketa

### 1908 
Bilbo

Donostiako belodromoa

2. Gallarta

2. La Salve

2. Bilboko Aste Nagusian

4. Bizkaiko Txapelketan

### 1909 
Bilboko Txirrindulari Elkarteko Txapelketa 

2. Zilarrezko Kopan 

4. Arrasaten 

### 1910 
Bizkaiko Txapelduna 

Bilboko Txirrindulari Elkarteko Txapelketa 

Donostia-Ormaiztegi-Donostia 

Ribadesella 

Logroño 

2. Muskiz 

6. Espainiako 100 kmtako Txapelketan 

### 1911 
Bizkaiko Txapelduna 

4. Donostia-Ormaiztegi-Donostia 

6. Espainiako Txapelketan 

### 1912 
Bilbo 

Portugaleteko Sailkapen Nagusia eta etapa bat 

Bilboko Txirrindulari Elkarteko Txapelketa 

3. Rudge Whitworth 

### 1913 
2. Espainiako Txapelketan 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Ayuso

**Juan Ayuso Pesquera** (Bartzelona, 2002ko irailaren 16a) txirrindulari espainiarra da, profesionala 2021etik UAE Team Emirates taldean.

## Kirol ibilbidea 
2010etik Xàbian erroldatuta, Valentziako Erkidegoan garatu du ibilbidea, 2011n txirrindularitzan hasi zenetik. 2017an, lehen urteko kadetea zelarik, Espainiako txirrindularitza txapelketan urrea irabazi zuen, bai errepideko proban zein erlojupekoan ere. 2018an, kadeteko bigarren urtean, Espainiako errepideko txapelketan, berriro ere urrezko domina lortu zuen.

Afizionatuetan Bathco taldean aritu zen eta hainbat garaipen izan zuen, Gipuzkoa Klasika, Besayako Itzuliko etapa bat, Espainiako errepideko txapelketa eta Espainiako erlojupeko txapelketa besteak beste.,

### Profesionaletan 
2021eko ekainean, profesionaletara pasatu zen UAE Team Emirates taldean.

2022ko uztailaren 31n lehenbiziko garaipena lortu zuen profesionaletan: Getxoko Zirkuitua.

Urte honetako Espainiako Vuelta izan zen Ayusoren lehenbiziko proba handia eta hirugarren amaitu zen sailkapen orokorrean.

## Palmaresa 
**2019** (junior)
* 20px Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa 
* 2. Besayako Itzulian
* 3. Gipuzkoa Klasikan
* 3. Bizkaiko Itzulian eta etapa 1
* 3. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
**2020** (junior)
* 20px Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa
* 20px Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
* Gipuzkoa Klasika
* 2. Besayako Itzulian eta 3 etapa
**2021**
* Piva Garaikurra
* Belvedereko Giroa
* 20px Giro Next Gen eta hiru etapa
* 2. Ordiziako Klasikan
* 3. 17px  Europako errepideko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpiko mailan)
**2022**
* Getxoko Zirkuitua
* 2. Laigueglia Sarian
* 3. Espainiako Vueltan
* 4. Romandiako Tourrean
* 4. Ordiziako Klasikan
* 5. Kataluniako Voltan
**2023**
* Romandiako Tourreko etapa bat
* 2. Suitzako Itzulian eta bi etapa
* 2. 15px Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan 
* 3. Ordiziako Klasikan
* 4. Espainiako Vueltan eta Gazteen sailkapena 20px
**2024**
* Classic Sud-Ardèche
* 20px Euskal Herriko Itzulia eta Gazteen sailkapena 20px
* 2. Tirreno-Adriatikoan, Gazteen sailkapena 20px eta etapa 1
* 5. Luxenburgoko Tourrean eta etapa 1
* 2. Andaluziako Itzulian
* 2. Drôme Classicean
* 3. Laigueglia Sarian
* 5. Romandiako Tourrean
**2025**
* Drôme Classic
* Laigueglia Saria
* 20px Tirreno-Adriatiko, Gazteen sailkapena 20px eta etapa 1
* Italiako Giroko etapa 1
* Espainiako Vueltako 2 etapa
* 2. Kataluniako Voltan, Gazteen sailkapena 20px eta etapa 1
* 2. Getxoko Zirkuituan
* 6. Europako errepideko txapelketan
* 8. Munduko errepideko txapelketan
**2026**
* 20px Algarveko Itzulia eta etapa 1

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak 
*  Team Colpack Ballan (2021/01/01 – 2021/05/31)
*  UAE Team Emirates (2021/06/01-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Juan Ayuso - *FirstCycling.com*
Óscar Únzaga

**Óscar Únzaga de la Vega** (Cochabamba, 1916ko apirilaren 19a &ndash; La Paz, 1959ko apirilaren 19a) Boliviako politikaria izan zen, Boliviako Falange Sozialistaren (FSB) sortzaile eta buruzagia.

Únzaga katoliko-nazionalista izan zen, espainiar falangismoarekin lotua eta  tesiaren egilea. 1937tik 1952ra bitartean eredu oligarkiko feudal zaharraren aurkako oposizioa zuzendu zuen; eta, geroago, Mugimendu Abertzale Iraultzailearen erregimenaren aurkako erresistentzia 1952tik, 1959an hil zen arte.  

## Biografia 
1916ko apirilaren 19an jaio zen Boliviako Cochabamba hirian. Eskolako ikasle izan zen garaian, Sucre hirian, Autoheziketa Zentroko eta Ikasle Zentroko presidente fundatzailea izan zen. Boliviako soldaduak Boliviak Paraguairen aurka, Chacoko Gerran, izandako guduan pairatzen zituen zoritxar eta lazeriek erabat hunkitu zuten Unzaga.

Bere muturreko nazionalismoa, bere herriarekiko maitasuna eta militarismoarekiko atxikimendua bere jatorritik dator, bere biografoetako batek dioen bezala: “Camilo Unzaga koronelaren semea, Julio de la Vega jeneralaren iloba eta anaia militarra, Alberto, Chacoko gerran hildakoa”. 

## Erreferentziak 
## kanpo estekak
Ciro Zabala

**Ciro Felipe Zabala Canedo** (Madril, Espainia; 1951ko uztailaren 10a) boliviar zirujau, gastroenterologo, enpresaburu eta politikaria da. Boliviako senatari nazional gisa aritu zen Cochabambako Departamendua ordezkatuz 2015eko urtarrilaren 22tik 2020ko azaroaren 8ra.  

## Biografia 
Ciro Zabala 1951ko uztailaren 10ean jaio zen Espainiako Madril hirian. Aita Ciro Zabala Ribera medikua zen eta ama Elena Canedo Rivero, biak boliviar nazionalitatekoak. Aipatzekoa da Ciro Espainian jaio zela, garai hartan aita herrialde horretan mediku espezializazioa egiten ari zelako. 

1952an Zabala familia Boliviara itzuli zen eta denbora batez Cochabamba hirian kokatu zen. Bertan, Cirok 1957an hasiko zituen eskola-ikasketak *"La Salle"* ikastetxean eta gero DBHko lehen ikasturteak San Agustin ikastetxean. Gerora Zabala familia La Paz hirira joan zen bizitzera eta bertan Ciro San Calixto ikastetxean graduatu zen 1969an . 

Nerabezaroan eta gaztaroan, Ciro Zabala kirolari nabarmena izateagatik nabarmendu zen hainbat kirol diziplinatan, besteak beste, saskibaloia, atletismoa, golfa, tenisa, futbola eta futbola. Are gehiago *, "Arauco Prado"* futbol taldean aritu zen (Wilstermann futbol taldearen behe mailakoa). 

Goi mailako ikasketekin jarraitu zuen, nahiz eta hasieran Txilera joan zen Ingeniaritza ikasketak egitera, baina azkenean, Ciro Zabalak Boliviara itzultzea erabaki zuen eta aitaren ildotik jarraitzea San Andres Unibertsitate Nagusian medikuntza ikasketak egitera sartuz. 1971. urtean. 1977an lanbidez zirujau titulua lortu zuen eta gastroenterologian eta barne medikuntzan graduondokoa egin zuen Japoniako Tokio hiriko Toho Unibertsitatean 1978ko martxoa eta 1983ko apirila bitartean. 

Bere jarduera anitza zela eta, denbora librean, irratian, antzerkian eta zineman ere ausartu zen Zabala. Gaur egun, negozio arloan ere ausartu zen, Cochabamba Coranipampa herriaren kanpoaldean arrain-hazkuntza eta ekoturismo ezaugarriak dituen *"Ecofish"* hotel gunearen jabea. 

## Ibilbide politikoa 
Ciro Zabalaren bizitza politikoa 1970eko hamarkadan hasi zen, orduan Askapen Nazionalerako Armada (ELN) deitzen zenean sartzea erabaki zuenean, gerora Brasilen erbestean Luis García Meza Tejadaren gobernuaren garaian herrialdetik kanporatua izan zen. 

### Boliviako senataria (2015-2020) 
Urte asko geroago, Zabala Sozialismoaren Aldeko Mugimenduaren (MAS-IPSP) alderdi politikoan sartu zen, 2014ko hauteskunde nazionaletan parte hartuz, Cochabambako Departamentuko senatari kargurako hautagai gisa. Irabaztea eta parlamentuko eserlekuan sartzea lortu zuen. Aipatzekoa den arren, bere hautagaitza hauteskundeetan parte hartzeko baztertuta zegoen Adolfo Mendoza Leigue ordezkatzeko izan zela. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Alberto Echazú

**Luis Aberto Echazú Alvarado** (Sucre, Bolivia; 1950) Boliviako ingeniaria eta politikaria da. Boliviako Meatze eta Metalurgia ministroa izan zen 2007ko martxoaren 28tik 2010eko urtarrilaren 23ra bitartean Evo Morales Ayma presidentearen lehen gobernuan. 

Luis Alberto Echazuk ere bi alditan izan zuen sailburuorde kargua; 2006ko urriaren 26tik 2007ko martxoaren 28ra Meatzaritza eta Metalurgiako ministroorde gisa lehenengo aldiz eta bigarren aldiz Boliviako Energia Goi Teknologien ministroorde gisa 2017ko urtarrilaren 27tik 2019ko azaroaren 10era bitartean Evo Morales Aymaren lehen eta hirugarren gobernuetan, hurrenez hurren. 

## Biografia 
### Meatze eta Metalurgia sailburuordea (2006-2007) 
2006ko urriaren 26an, Walter Villarroel Boliviako Meatze ministroak Luis Alberto Echazú ezarri zuen Meatze eta Metalurgiako sailburuorde karguan, Guillermo Cortes Arce ordezkatuz. 

### Boliviako Meatze eta Metalurgia ministroa (2007-2010) 
2007ko martxoaren 28an, Evo Morales Ayma Boliviako presidenteak Guillermo Dalence  orduko ministroa kargutik kendu zuen eta haren ordez Luis Alberto Echazú jarri zuen Boliviako Meatze eta Metalurgia ministro berri gisa. Echazuk 2 urte eta 10 hilabete inguru iraun zuen kargu horretan, 2010eko urtarrilaren 23an, ministerioaren agintea Milton Gómez Mamani Oruro meatzaritzako buruzagiaren esku utzi zuen arte.  

### Goi Energia Teknologien sailburuordea (2017-2019) 
2017ko urtarrilaren 27an, Rafael Alarcón Energia ministro berriak Luis Alberto Echazú jarri zuen Energia Goi Teknologien sailburuorde karguan. Kargu honetan 2 urte eta 10 hilabete inguru egon zen, 2019ko azaroaren 10ean Luis Ferrufinok ordezkatu zuen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bodegas Beronia

**Bodegas Beronia** mahastizaintza eta ardogintza arloko errioxar enpresa da. 1973an sortu zuten Ollaurin.

## Historia 
1973an sortu zuen enpresari-talde batek, eta 1982an "Familia de Bodegas de González Byass" delakoan sartu zen. Upategiaren inguruan hogeita bost hektarea mahasti ditu. Gainera, enpresakolantalde teknikoak bereziki hautatutako zortziehun eta hirurogeita hamar hektarea mahasti kontrolatzen ditu, hamar kilometroko erradioan kokatuak eta horietatik berrogeita hamar hirurogei urtetik gorakoak, mahastiaren batez besteko adina 30 urte ingurukoa delarik. Upeltegiak lan egiteko erabiltzen dituen mahats-barietateak jatorri deitura babestuaj baimendutakoak dira: Tempranillo, Graciano, Mazuelo, Garnacha eta Viura.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
González Byass

**González Byass** mahastizaintza eta ardogintza arloko andaluziar enpresa da. 1835ean sortu zuten Jerez de la Fronteran. Bere markarik ezagunenetako bat Tío Pepe da, zeinaren logotipoa, ardoko botila batez, kapela eta jaka gorri batez osatua, espainiar publizitate munduko pertsonarik arrakastatsuenetako bat den.

2010ean, upategiak 175. urteurrena ospatu eta Internacional Wine & Spirit Competitionean Munduko Upategi Onenaren saria jaso zuen. Jerez ardoko upeletegirik inportanteena da. Espainiako unibertsitateekin eta Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiarekin (CSIC) elkarlanean aritzen da aldizka berrikuntza-gaietan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bodegas Franco-Españolas

**Bodegas Franco-Españolas** mahastizaintza eta ardogintza arloko errioxar enpresa da. 1890ean sortu zuten Logroñon.

## Historia 
Frederick Anglade Saurat enpresari frantziarrak 1890ean sortu zuen upeltegia. Logroñoko zonaldean ardogintzak hedapen handia izan zuen garaian sortu zuen. Bere lehen urteetan, franko-espainiar kapital mistoko enpresa izan zen, 1920an Frantziako akziodunek bere zatia saldu zuten arte. 1970eko hamarkadan Rumasa enpresa-taldean sartu zen, baina 1983-1984 inguruan Eguizábal familiari saldu zioten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak
El Avión

**Dulces El Avión, S. A.** gozokigintza arloko errioxar enpresa da. 1928an sortu zuten Logroñon.

## Historia 
Gozokien eskaria gero eta handiagoa zenez eta fabrikazioak leku gehiago eskatzen zuenez, 1948an hasierako Avenida de Navarratik egungo Avda. de la Pazera aldatu zen. Bertan hasi zen txokolatez bustitako toffeeak egiten, urte haietan erabat berritzailea izan zen gozokia.

1970eko hamarkadan, berriro ere hedapen-arrazoiengatik eta gozoki gogorren fabrikazioarekin jarraitzeko, batez ere SINTOX karamelu balsamikoarena, Cascajosko industrialdera aldatu zen, eta, azkenik, 2001ean instalazio moderno batzuk eraiki ziren La Portalada II industrialdean, non hirugarren belaunaldiak produktu berriak sortzen jarraitzen duen, hala nola Sotoko mazapana, *mazaquito*a (mazapanezko bonboia), marraskinoko gereziak edo txokolatez bustitako fruitu melatuak. Dulces El Avión da gaur egun kafe eta esne pilulak egiten dituen Logroñoko enpresa bakarra. 1985ean Dulces El Avión, S. A. bihurtu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Acciona Energía

**Acciona Energía**, Acciona taldearen eskumendekoa, energia berriztagarrietan oinarritutako soluzioak egiten dituen espainiar enpresa da. Madrilen du egoitza soziala, energia-sektorearen balio-kate osoan du presentzia: proiektuen garapena eta egituraketa, ingeniaritza, eraikuntza, hornidura, eragiketa, mantentze-lanak, aktiboen kudeaketa eta energia garbiaren kudeaketa eta salmenta.

Egun presentzia aktiboa du bost kontinenteetako hogei bat herrialdetan. Espainian ez ezik, Ipar Amerikan (Estatu Batuak eta Kanada), Latinoamerikan (Mexiko, Txile, Brasil, Peru, Costa Rica eta Dominikar Errepublika) eta Australian ere jarduten du. Afrikan ere badago, Egipton eta Hegoafrikan, baita Europako beste herrialde batzuetan ere (Portugal, Frantzia, Italia, Polonia, Kroazia, Ukraina eta Hungaria).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natașa Raab

**Natașa Raab** (Huedin, Cluj konderria, Errumania, 1953ko uztailaren 15a – Craiova, Errumania, 2023ko urriaren 23a) errumaniar aktorea izan zen.

## Bizitza 
Huedinen jaio eta Cluj-Napocan hazi zen. Gheorghe Barițiu ikastetxean ikasi zuen. 1979tik 1988ra modelo gisa lan egin zuen UCECOM Sormen Zentroan. Gainera, abesti herrikoiak abestu zituen Mărțișorul taldean.

1990ean, UNITER saria irabazi zuen.

Val Gutul medikuarekin ezkonduta zegoen. Ez zuten seme-alabarik izan. 2019an, Natașa Raaben senarra hil zen minbiziak jota.

2020an Parkinsonen gaixotasuna diagnostikatu zioten. 2023ko urriaren 23an hil zen.

## Lanak 
### Filmak 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Les Boussardel (minisaila)

***Les Boussardel*** René Lucot eta Pierre Cardinalek zuzendutako frantziar minisaila da, Philippe Hériaten eleberrietan oinarritua. 1972ko urriaren 5ean estreinatu zen ORTF Télévision 2 katean, eta azken atala urte bereko azaroaren 3an estreinatu zen. Telesailak familia burges baten lau belaunaldiren jarraipena egiten du Napoleondar Gerren amaieratik XX. mendearen erdialdera arte.

## Atalak 
Jatorrizko bertsioan 5 atal ditu:

# *La Bruyère du cap;*
# *Les Noces de bronze;*
# *Les Enfants gâtés;*
# ''Les Grilles d'or;*
# *Le Temps d'aimer''. Alemaniar bertsioan hamar ataletan banatuta dago:

## Ekoizpena 
Gidoilaria Françoise Dumayer da. 200 aktore baino gehiagok parte hartu zuten telesailean.

2017an eta 2018an Frantzian kaleratu ziren telesailaren grabazioak dituzten DVDak.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yellowman (gozoki)

**Yellowman** Ipar Irlandan prestatzen den toffea da. 

Tradizionalki Lammaseko festarako prestatzen da, abuztuko azken astearterako. Auld Lammas azokan saldu izan dira tradizioz, Antrim konderrian, eta gozoki dendetan eta merkatu postuetan ere aurki ditzakezu Ipar Irlanda osoan.

## Osagaiak 
Yellowmanen osagaiek azukre beltza, urre koloreko xarabea, gurina, ozpina eta freskagarrien bikarbonatoa izan ohi dituzte, baina tokian tokiko aldaketa asko daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jovo Ivanišević

**Jovan Đurov Ivanišević** (serbieraz zirilikoan: *Јован Ђуров Иванишевић*) Donji Krajetik, Cetinje gertu, Montenegro,  dagoen konpositore montenegroarra izan zen. Gaztetan musikarako talentu bikaina erakutsi zuen, eta Montenegroko Printzerriko eta Montenegroko Erresumako etorkizuneko ereserkia, *Ubavoj nam Crnoj Gori* (Gure Montenegro Ederrari) konposatzeagatik da ospetsuena. Pragako Kontserbatorioko ikasle zela hil zen: Vltavan izotz irristaketan ari zela, izotza hautsi zitzaion azpian eta ito egin zen.

## Kanpo estekak
René Zavaleta Mercado

**René Zavaleta Mercado** (Oruro, Bolivia; 1937ko ekainaren 3a &ndash; Mexiko Hiria, Mexiko; 1984ko abenduaren 23a) boliviar soziologoa, politikaria eta filosofoa izan zen.

San Andres, Oxford, Vincennes, Santiago, UAM eta UNAM Unibertsitateetan bere ideiak garatu zituen bere ibilbidean, eta Mexikon egoitzarekin duen Latinoamerikako Gizarte Zientzien Fakultatearen (FLACSO) zuzendari fundatzaile gisa amaitu zen (1976 - 1980), .

René Zavaleta Meatze eta Petrolio ministroa izan zen Mugimendu Abertzale Iraultzailearen gobernu iraultzailean. Uruguain eta Txilen gobernu honentzako funtzio diplomatikoak ere bete zituen. Akademiko gisa, La Pazko  San Andres Unibertsitate Nagusiako eta Oxfordeko Unibertsitateko ikasle izan zen.

Francisco Zapatak definitu zuen bezala "...gizon bat, jatorriz boliviarra baina bokazio latinoamerikarra, pentsamendua ekintzatik, teoria praktikatik bereizten ez zuen gizonaren irudiarekin bat zetorren".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Inmobiliaria Colonial

**Inmobiliaria Colonial** higiezinen sektoreko kataluniar korporazio multinazionala da. 1946ko abenduan eratu zuen Banco Hispano Colonialek, herrialdearen historia ekonomikoan aktiboki parte hartu zuen finantza-erakundeak.

Inmobiliaria Colonialek 2015eko hirugarren hiruhilekoaren itxiera 213 milioi euroko emaitza sarearekin erregistratu zuen, eta horrek 354 milioi euro handitzea esan nahi zuen aurreko urtearekin alderatuta.

## Akziodunak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak