Isabel Mesa Delgado

**Isabel Mesa Delgado** (Ronda, Malaga, 1913ko abenduaren 30a – Huerta, Valentzia, 2002ko otsailaren 25a) langile sindikalista, anarkista eta anarkofeminista  izan zen. **Carmen Delgado Palomares** izengoitia erabili zuen klandestinitatean.

## Biografia 
Mesa tradizio anarkistako langile-familia batean jaio zen. Oso harro esaten zuen: "anarkisten alaba, biloba eta birloba naiz". José Mesa Leompart tipografo eta internazionalista sozialistaren iloba izan zen. 11 urterekin jostun lanetan hasi zen eta 1928an, 14 urterekin, familiarekin Ceutara joan zen. Han, CNTko Tokiko Federazioko Jarduera Desberdinen Sindikatuan afiliatu zen, non, emakume izateagatik, ez baitzen erraza izan integratzea. Hiriko Ateneo libertarioan ere eman zuen izena, eta liburutegiaz arduratu zen.

Orratz zenetistaren gremioaren sorreran parte hartu zuen eta 1. karneta lortu zuen. Bere jarduera sindikala, batez ere, emakume langileen antolamendura bideratu zen. Ceutako Almadrabako greba batean, enpresak Magrebeko emakumeak kontratatu zituen espainiarren soldataren erdiagatik, eta lortu zuen emakume horiek bat egitea, guztientzako baldintza hobeak lortzeko. Mesak zioenez, "*gurekin elkartu ziren eta 24 ordutan borroka irabazi genuen*".1934an, denboraldi batez eta kanporatu arte, gizarte esperantistaz mozorrotuta Tetuango Gazte Libertarioetan militatu zuen. 1936an, berriz ere Ceutan, Mujeres Libres aldizkariaren talde fundatzailearekin jarri zen harremanetan. 

Ceuta eta Tetuanen, 1936ko uztailaren 16an bertan, estatu-kolpe frankista gailendu zen. Errepresioa oso gogorra izan zen eta fusilamendu asko izan ziren. Mesak lagun askori ihes egiten lagundu zien, eta penintsulara ihes egitea lortu zuen, Málagara iritsiz hamabi gizonekin zihoan arrantzale txalupa batean.

1937an, Mesa Valentziara iritsi zen. Erizaintzako ikastaro bat hasi zuen, eta gero hiri horretan eta Gandian lan egin zuen. Emakume Libreen Federazio Nazionala eratzeko kongresuan parte hartu zuen, eta Valentziako herriko elkarteko idazkari nagusi izatera iritsi zen, Lucía Sánchez Saornil, Pura Pérez Benavent, Amelia Torres Maeso eta beste lankide batzuekin zabaltzen lagunduz. CNTren Batzorde Nazionalean eta 1938ko abuztuan Valentzian egin zen Nazioarteko Elkartasun Antifaxistaren Bilkuran (SIA) ordezkari izan zen.*Emakumeak borroka handia egin behar izan du beti, ideiak erein ez ezik baita gurekin ereiten ari ziren batzuen aurka borrokatu ere. Emakumeak eta gizonak elkarrekin ibili behar dute, askatasunaren bila, ukondon ukondo edo eskutik helduta*  

Isabel Mesa DelgadoGerraren azken egunetan, 1939ko martxoan, Isabelek Alacanteko porturantz ihes egin zuen. Armada errepublikanoaren laguntzarekin ontziak iritsi ez zirenez, Almeriarantz abiatu zen berriro oinez. Izen faltsu batekin, borroka antifrankista hasi zuen. Malagan, 1941ean, beste lankide batzuekin batera, El Faro de Málaga egunkari klandestinoa sortu zuen. Carmen Delgado Palomares polizia frankistak aurkitu zuen bere nortasun-agirian ageri zen izena, une hartatik bere bizitzaren amaierara arte, eta horri esker, espetxea eta heriotza saihestu zituen, eta Valentziara ihes egin zuen berriro. Bere alter ego, Isabel Mesari, matxinadagatik prozesatu eta bi heriotza-zigor ezarri zizkioten.

Valentziara itzulita, 1942an Unión de Mujeres Demócratas kolektiboa sortzea sustatu zuen, presoei laguntzeko eta beste jarduera politiko batzuetarako erakunde klandestinoa. Isabelek kiosko bat jarri zuen Angustias Lara lagun anarkistarekin (Maruja Lara), 1937az geroztik, eta dendostean prentsa anarkista banatzen zuten. 1956an atxilotu zuten eta zortzi egunez torturatu zuten komisarian. Trantsizioan, Estudio Librea, CNTko Pentsiodunen Federazioa, *Ràdio Klara* eta Al Margen ateneo libertarioa bezalako talde libertarioak prestatzen lagundu zuen. Emakume Libreen eta Salvador Seguí Fundazioko kide izan zen. Fundazio horretako fonotekako funtsek Isabelen ahozko testigantzak biltzen dituzte.

Anarkismoari buruz zuen ideiak bere bizitza osoa definitu zuen:*«Anarkismoa bide zoragarria da, baina oso iheskorra. Baina jarraitu egin behar zaio. Eta behin bertan zaudenean, ezin duzu askatu, bildu egiten zaitu, mozkortu egiten zaitu... Anarkismoa maitasuna, askatasuna, berdintasuna, baldintza guztien gizatasuna da. Ez mugarik, ez kolorerik, ez arrazarik, ez banderarik!... Anarkismoan gizatasuna besterik ez dago, giza sentimenduak, edozertara jotzen dugu, irits daitekeen maximora ...»*Isabel Mesa Valentzian hil zen 2002ko otsailaren 25ean, eta bandera konfederalean bilduta urperatu zuten, a las barricadas himnoaren soinuaz lagundurik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* A  las barricadas letradun bideoa.