Zinaida Serebriakova

**Zinaida Jevgenievna Serebriakova**, jaiotzaz **Lanceray** (Neskutxnoe lursaila Kharkivetik hurbil, Errusiar Inperioa, gero Ukraina, 1884ko abenduaren 12agreg./azaroaren 30ajul. - Paris, 1967ko irailaren 19a) errusiar margolaria izan zen.

## Biografia 
Zinaída Serebriakova Neskúchnoyeren etxaldean jaio zen, orduan Kursaaleko Gobernazioan, gero Ukrainako Járkov-en, Errusiako familia bikain eta artistikoenetako batean.

Benois familia artistikokoa zen, jatorri frantsesekoa eta alemanekoa. Haren aitona, Nicolas Benois, arkitekto ospetsua izan zen, Arkitektoen Elkarteko lehendakaria eta Errusiako Zientzia Akademiako kidea. Alexandre Benois osaba margolari ospetsua izan zen, Mir iskusstva arte-taldearen sortzailea. Haren aita, Yevgueni Nikoláievich Lanceray, eskultore ezaguna izan zen, eta ama, Alexandre Benoisen arreba zena, marrazkirako zaletasuna zuen. Zinaidaren nebetako bat, Nikolái Yevguénievich Lanceray, talentuko arkitektoa izan zen, eta beste neba, Yevgueni Yevguénievich Lancerayk leku garrantzitsua izan zuen arte errusiarrean eta sobietarrean, pintura monumentalaren eta arte grafikoaren maisu gisa. Peter Ustinov aktore eta idazle errusiar-ingelesaren urruneko lehengusua zen.

1900ean, emakumezkoen gimnasio batean graduatu zen (lehen edo bigarren hezkuntzaren baliokidea), eta María Ténisheva printzesak sortutako arte-eskolan sartu zen. Iliá Repinen babespean ikasi zuen 1901ean, baita Ósip Braz erretratugilearen jarraibideen arabera ere 1903 eta 1905 artean. 1902-1903 bitartean, Italian eman zuen denbora, eta 1905-1906tik Parisko Académie de la Grande Chaumière-n ikasi zuen.

1905ean, Zinaída Lanceray Borís Serebriakov lehengusuarekin ezkondu zen, Yevgueniren arrebaren semearekin, eta abizena hartu zuen. Serebriakov trenbideko ingeniari bihurtu zen.

Nerabezarotik aurrera, Zinaída Serebriakova munduarekiko maitasuna adierazten eta bere edertasuna erakusten saiatu zen. Bere lehen lanak, *Country Girl* (1906, Errusiar Museoa) eta *Orchard in Bloom* (1908, bilduma partikularra), bilaketa horren eta Errusiako lurraren eta hango jendearen edertasunaren kontzientzia zorrotzaren adierazgarri dira. Lan horiek berez egiten dira, eta, nahiz eta bera gaztea izan une hartan, haren talentu eta ausardia nabarmenak izan ziren.

Ikusleen onarpena Autorretrato de Serebriakova (1909, Galeria Tretiakov) lanarekin iritsi zen, 1910ean Errusiako artistek antolatutako erakusketa handi batean lehen aldiz erakutsita. Autorretratoaren ondoren, *Chica bañandose* (1911, Errusiar Museoa), Yevgueni Nikoláievich Lanceray-ren erretratua (1911, bilduma partikularra) eta artistaren amaren erretratua, Yekaterina Lanceray (1912, Errusiar Museoa), konposizioan jada heldu eta zorrotzak diren lanak. 1911n, Mir iskusstva mugimenduarekin bat egin zuen, baina taldeko gainerako kideengandik bereizi egin zen, herri-gaiekiko zaletasunagatik eta bere pinturen harmonia, plastikotasun eta osaeragatik.

1914tik 1917ra, Zinaída Serebriakova bere unerik onenean zegoen. Urte horietan, hainbat argazki egin zituen Errusiako landa-bizitzari buruz, nekazarien lanari eta errusiar landari buruz, eta oso estimatua izan zen hark sentimenduz: *Nekazariak* (1914-1915, Errusiako Museoa), *Nekazari-neska lotan* (bilduma partikularra).

Lan horietako garrantzitsuena *Arropa zuritzen* izan zen (1917, Galería Tretiakov), non Zinaída Serebriakova artista monumentalaren talentu harrigarria erakutsi zuen. Emakume nekazarien irudiek, zerua atzean dutela irudikatuta, zeruertz baxu batek nabarmendutako monumentaltasuna hartzen dute.

1916an Alexandre Benoisek Moskuko Kazanski Estazioa apaintzeko enkargua jaso zuenean, Yevgueni Lanceray, Borís Kustódiev, Mstislav Dobuzhinsky eta Zinaída Serebriakova gonbidatu zituen hari laguntzeko. Serebriakovak Ekialdearen gaia hartu zuen: India, Japonia, Turkia eta Siam emakume eder gisa alegorikoki ordezkatzen dira. Aldi berean, mitologia klasikoko gaiei buruzko konposizioak egiten hasi zen, baina horiek amaitu gabe geratu ziren.

1917an Urriko Iraultza hasi zenean, Serebriakova Neskúchnoyeren familia-finkan zegoen, eta, bat-batean, bere bizitza aldatu zen. 1919an, Borís senarra tifusez hil zen, boltxebikeen kartzeletan kutsatuta. Bera geratu zen inolako diru-sarrerarik gabe, bere lau seme-alaben eta ama gaixoaren arduradun. Neskúchnoyeren erreserba guztiak arpilatu egin zituzten, eta familiak gosea izan zuen. Olio-pinturari uko egin behar izan zion teknika merkeagoak, ikatz-ziria eta arkatza erabiltzearen alde. Pinturarik tragikoenaren garaia izan zen: Castillo de naipes, bere lau seme umezurtzak irudikatzen dituena.

Ez zuen estilo herrikoia aldatu nahi sobietar garaiko artean gogokoena zen futurismoagatik, ezta komisarioen erretratuak egin ere, baina lana aurkitu zuen Jarkov-eko Unibertsitateko Museo Arkeologikoan, non azaldutako objektuen irudiak egin baitzituen arkatzez. 1920ko abenduan, aitonaren Petrogradoko apartamentura joan zen bizitzera. Iraultzaren ondoren, apartamentu pribatuetako biztanleek beste biztanle batzuekin partekatu behar izan zituzten, baina zorteak lagundu zion Serebriakovari; hark Moskuko Arte Antzokiko artistekin hartu zuen ostatu. Hala, Serebriakovaren lanak, aldi horretan, antzerki-bizitza du ardatz. Garai hartan ere, Serebriakovaren alaba, Tatiana, balet-akademian sartu zen, eta Serebriakovak hainbat pastel sortu zituen Mariinski antzokian.

1924ko udazkenean, Serebriakova Parisa joan zen, tamaina handiko horma-irudi apaingarri baterako enkargua jaso ondoren. Lan hori bukatutakoan, Sobietar Batasunera itzultzeko asmoa zuen, eta han zirelako ama eta lau seme-alabak. Hala ere, ezin izan zuen itzuli, eta nahiz eta bere seme gazteenak, Alexandre eta Katalina, Parisera eramateko gai izan zen 1926an eta 1928an,  ezin izan zuen gauza bera egin bere bi seme zaharrekin, Yevgueni eta Tatianarekin, eta ez zituen berriro ikusi urte askoan.

Horren ondoren, Zinaída Serebriakova asko bidaiatu  zuen. 1928an eta 1930ean, Afrikara joan zen, Maroko bisitatzera. Afrika iparraldeko paisaiekin liluratuta zegoen, eta Atlas mendiak, emakume arabiarrak eta afrikarrak bere arropa etnikoarekin margotu zituen. Bretainiako arrantzaleei eskainitako ziklo bat ere margotu zuen. Bere paisaia eta erretratuen ezaugarri nabarmena artistaren nortasuna bera da oraindik ere; edertasunarekiko maitasuna, bai naturan bai pertsonengan. 1947an, azkenik, Serebriakovak nazionalitate frantsesa hartu zuen, eta Jrushchov urtzeraino ez zion utzi Sobietar Gobernuak Sobietar Batasuneko familiarekin harremanetan jartzen.1960an, 36 urtez beharturik banandu ondoren, azkenean Tatiana alaba zaharrenari bisita egiteko baimena eman zitzaion. Une hartan, Tatiana ere artista gisa ari zen lanean, Moskuko Arte Antzokiko eszenografiak margotzen.

Zinaída Serebriakovaren lanak, azkenik, 1966an erakutsi ziren Sobietar Batasunean, Moskun, Leningradon eta Kieven, eta arrakasta handia izan zuten. Bere albumak, milioitan salduak, Botticelli eta Renoirren obretatik gertu jarri ziren. Hala ere, 200 bat lan bidali zituen Sobietar Batasunean erakusteko, eta, hala ere, haren lan gehienak Frantzian daude oraindik.

Zinaída Serebriakova Parisen hil zen 1967ko irailaren 19an, 82 urte zituela. Parisen lurperatuta dago, Sainte-Geneviève-des-Boiseko hilerri errusiarrean.

## Erreferentziak 
*  (author's home page)
* Rusakova, A. A. (Alla Aleksandrovna) (2006). Zinaida Serebriakova 1884-1967. Moskva: Iskusstvo-XXI vek. .
*: Brief desk. (alemanez) Cover image and description. Irudi luzeak beste signature bat erakusten du Latin script-en.
*: Zinaida Serebriakovaren sorkuntza- eta bizi-garapenari buruzko monografikoa, St. Petersburg art A kritikariaren eskutik. A. Rusakova.
*: Serebriakova, Zinaida Evgenevna (1987). Zinaida Serebriakova : pisma, sovremenniki o khudozhnitse. compiled by V.N. Kniazeva, annotated by U.N. Podkopaeva. Moskva: Izobrazitelnoe iskusstvo. 
*: Zinaida Serebriakova: Letters, contemporary view (literally: Zinaida Serebriakova: Letters, contemporánea)
*:  Yablonskaya, M.N. (1990). Women artists of Russia's new age, 1900-1935. Anthony Parton (ed. and trans.). New York: Rizzoli. . 

## Iruditegia 

Irudi:Serebriaikova veranda-spring.jpg|Udaberrian ataripea, akuarela, 1900
Irudi:Zinaida Serebriakova The Shoots of Autumn Crops.jpg|Udazken uztaren kimuak, 1908
Irudi:Serebriakova apples-on-the-branches-1910.jpg|Adarretako sagarrak, 1910
Irudi:Serebriakova portrait-of-e-solntseva-sister-of-artist-1914.jpg|Artistaren ahizpa, 1911
Irudi:Zinaida Serebryakova - self-portrait as Piero (1911).jpg|Pierrot bezala autoerretratua, 1911
Irudi:Serebryakova Bath house 1913.jpg|Bainu etxea, 1913
Irudi:Zinaida Serebryakova (1914) At Breakfast.jpg|Gosarian, 1914
Irudi:Serebryakova Harvest 1915.jpg|Uzta, 1915

## Kanpo estekak