Enriqueta Hortalá

**Enriqueta Hortalá Cimiano** (Madril, 1945eko apirilaren 3a - Arrigorriaga, 2008ko maiatzaren 14a)  artista polifazetikoa izan zen, pianoa eta organoa jotzen zituena, partiturak egokitzen zituena eta margolaria ere bazena. 1984an sortu zuen Albaraka,          Arrigorriagako lehen emakume-abesbatza, 30 bat ahotsek osatua. Herrian musikaren alde egin zuena aintzat hartuta, Arrigorriagako Udalak 2025ean kale bati Enriqueta Hortalá izena jarri zion.

Emakume polifazetikoa izan zen, sormenerako zuen gaitasuna beste esparru askotan ere erakutsi zuena: marrazkiak, margoak, jantziak… edozein artelan sortzeko abilezia zeukan; bere jantzi propioak diseinatu eta lantzen zituen, kasurako. Euskararen alde, euskal kulturaren alde aritu zen hainbat urtetan. Arlo pertsonalean amatasuna eta lan profesionala edo pertsonala aldi berean burutzean aitzindari izan zen garai hartan. Bere ekimen indartsuari esker, eta musikaz baliatuta, arlo profesionalean ibilbide oso bat egitea lortu zuen.

Enriquetak, elizako organoa jotzeaz, eta bataio, ezkontza eta sarritan bestelako ospakizun batzuetan bakarlari parte hartzeaz gain, korurako abestiak konposatzen eta moldatzen zituen. Oso gutxi dira abesbatzarako obrak sortu edo moldatu dituzten euskal emakumeak. Horien artean sartzen dira Junkal Guerrero, Sara Vara, Idoia Azurmendi, Eva Ugalde, Enriqueta Hortalá eta Estitxu Arregi.

## Bizitza 
### Gaztaroa eta ikasketak 
Gaztetan ikasle fina izan zen, baina gurasoek ez zioten ikasketekin jarraitzeko baimenik eman. Berarentzat golpe oso gogorra izan zen. Antza denez, bere eskolako irakaslea etxera gerturatu zen gurasoekin hitz egitera, iritziz aldarazteko asmoz edo, baina haiek ezetz eta ezetz. Orduan, etxean piano bat zegoenez, eta musika gustuko zuenez, apurka-apurka bere kabuz ikasten hasi zen.

## Musika irakasteko asmo berriak 
Aitzindaria izan zen Zaratamo ikastolan, eta musika ikasgai hura garrantzitsua izan zedin borrokatu zen, guraso gehienek ez baitzuten garrantzitsutzat jotzen. 

Zentzu horretan, argi zeukan musikak pertsonak batu eta aberasten dituela, eta ikaslearen hezkuntzaren zati garrantzitsu bat dela. Hezkuntzan eman zituen urte luzeetan, hasieran ikastolan, ondoren eskolan eta bukatzeko Arrigorriagako institutuan, beti argi izan zuen ohiko liburuetan existitzen ez ziren partiturak ere bazeudela, eta horiei ere garrantzia ere eman behar zitzaiela. Ideia horrek bultzatuta, aspaldian buruan bueltaka zebilkion partitura berri bat hezur-haragizko bilakatzea erabaki zuen, Albaraka Abesbatza sortuz. 

## Aintzatespenak 
thumb|Omenaldia.  Arrigorriagako Udaleko ordezkariak eta seme-alabak.|250x250px
Arrigorriaga herriak kale bati Enriqueta Hortalá izena jarri zion 2025ean, Edurne Garitazelaia izena duen Kultur Etxetik gertu, herrian musikaren alde egin zuena ez ahazteko.

Urte batzuk lehenago Arrigorriagako Berdintasun Kontseilutik abiatu zuten prozesu parte-hartzailean herritarrek gehien proposatu eta bozkatu zituzten izenak Enriqueta Hortalá eta Teodosia Ortega emagina izan ziren.

## Erreferentziak 
Artikulu honetako edukiaren zati handi bat Arrigorriagako Geuria aldizkari lokaleko «Erreportajea | Enriketa: Emakumeei ahotsa eman zien aitzindaria» artikulutik hartu dugu (Eñaut Barandiaran Urkiza, 2025-12-17), Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 Generikoa (CC BY-SA 3.0) lizentziarekin argitaratu baitzuten webgunea.

## Ikus, gainera 
* Cuentos incombustibles lehiaketa
* Estitxu Arregi
* Idoia Azurmendi
* Junkal Guerrero

## Kanpo estekak 
* Albaraka abesbatza. corosdeespaña.com
* Argazkiak / Enriqueta Hortalak badu bere kalea eta herritarren merezitako omenaldia Arrigorriagan  Eñaut Barandiaran Urkiza. Geuria aldizkaria, 2025/11/08
* *Este sábado nace la calle Enriqueta Hortalá en Arrigorriaga.*  Youtube - Ibaizabal Digital. &#x20;(2025-11-05)