Euskal Herriko naturagune babestuak

**Euskal Herriko naturagune babestuak** izendatzeko eta zaintzeko prozedurak lurralde eta estatu bakoitzeko araudi eta legeetan ezarrita daude, hots, ez dira berdinak Euskal Herri osoan.

## Ipar Euskal Herria 
[thumb|250px|[Larhun|Larrun]]
Pirinio Atlantikoetako prefekturak zenbait toki ditu sailkatuak Europar Batasuneko **Natura 2000** sarearen barruan, eta ondorengo hauek Euskal Herrian daude:

* Zuberoako Basabürüko mendi garaiak
* Arbailako basoa, Zuberoan
* Iratiko basoa
* Donibane Garaziko mendiak (Nafarroa Beherea)
* Aldudeko mendiak (Nafarroa Beherea)
* Baigura mendia
* Mondarrain eta Artzamendi mendiak (Lapurdi)
* Larrun eta Xoldokogaina (Lapurdi)
* Txingudiko badia (Lapurdi)
* Urdazuri ibaia (ibaiaren bidea, bartak eta estuarioa, (Lapurdin)
* Errobi ibaia
* Bastida eta Milafrangako padurak

## Nafarroa Garaia 
[thumb|250px|[Bertizarana]]

Nafarroa Garaian naturagune babestuen sare bat dago, hainbat esparruz osatua.

### Erreserba integralak 
Hiru dira, eta guztira 487 hektarea dituzte:

* Lizardoia, Iratiko oihanean.
* Ukerdi, Nafarroako mendebaldeko Pirinioan
* Aztaparreta, Nafarroako ekialdeko Pirinioan

### Natura erreserbak 
38 dira, eta guztira 9.171 hektarea dituzte.

### Aisiarako natura eremuak 
* Orgiko hariztia, Lizason (Ultzama): 77,7 hektarea.
* Leurtzako urtegiak, Urrotz, Beintza eta Labaien herrien artean: 381,5 hektarea.

### Natura lekuneak 
28 dira, eta guztira 931 hektarea dituzte.

### Hegaztien babesgune bereziak 
13 dira, eta guztira 71.805 hektarea dituzte.

### Basa fauna babesteko eremuak 
14 dira, eta guztira 2.815 hektarea dituzte.

### Natura parkeak 
Nafarroako Foru Erkidegoko administrazioan, *parke naturalak* deritzete, eta PN siglarekin adierazi ohi dira euskarazko administrazio dokumentazioan. Hiru dira:
* Bertizko jaurerria
* Bardea
* Urbasa-Andia

### Besterik 
Era bateko edo besteko babesa dute, halaber, ondoren aipatuko ditugun beste izendapenetako edozein duten hainbat eremuk. Parentesi artean, euskarazko administrazio dokumentazioan dituzten siglak.
* Monumentu naturalak (MN).
* Paisaia babestuak (PB).
* Erabilera publikoko mendi katalogatuak (EPM)
* Nafarroako oihan ondareko finkak (NOF).
* Mendi babesleak (MB).

## Euskal Autonomia Erkidegoa 
[thumb|250px|[Urdaibai]]
Euskal Autonomia Erkidegoan Natura Babesteko Legea (16/1994 Legea, ekainaren 30ekoa) dago indarrean eta honek hiru motako esparruak izendatzen ditu: **Natura parkeak**, **biotopo babestuak** eta **zuhaitz bereziak**. Horiez gain, Urdaibaiko Biosferaren Erreserbak lege propio baten bidez du ziurtatua babesa.

### Natura parkeak 
Legeak honako parke naturalak ditu izendatuak:

* Izkiko natura parkea (Araba)
* Armañongo natura parkea (Bizkaia)
* Gorbeiako natura parkea (Araba-Bizkaia)
* Pagoetako natura parkea (Gipuzkoa)
* Aiako Harriaren natura parkea (Gipuzkoa)
* Aralar (Gipuzkoa)
* Aizkorri-Aratzeko natura parkea (Gipuzkoa-Araba)
* Urkiolako natura parkea (Bizkaia-Araba)
* Valderejoko natura parkea (Araba)

### Biotopo babestuak 
Oinarrizko legerian natur erreserba, natur monumentu edota paisaia babestu izena hartu duten natur espazioak dira. Bost eremuk jaso dute izendapen hau.
* Iñurritza, Zarautz, Gipuzkoa
* Itxina, Bizkaia
* Biasteriko Aintzirak, Biasteri, Araba
* Gaztelugatxe, Bizkaia
* Leitzaran ibaia, Gipuzkoa
* Bizkaiko Meatzaldea, Bizkaia

### Zuhaitz apartekoak 
Zuhaitz bakoitzaren berezitasunak kontuan izanda, Euskal Autonomia Erkidegoan izendatuta dauden zuhaitz apartekoak 25 dira.

### Urdaibaiko Biosferaren Erreserba 
Urdaibaiko Biosfera-Gebenaldea Babestu eta Antolatzeari buruzko uztailaren 6ko 5/1989 Legeak ezarri zuen natura-gune babestu hau. **Biosfera-Gebenaldea** edo **Biosferaren Erreserba** (sarriago) erabili izan da administrazio dokumentazioan euskaraz eremu hau izendatzeko.

### Besterik 
Badira beste era bateko babesa duten inguruneak, Lau Haizeta parkea esaterako.

## Hezeguneak 
thumb|440x440px|Euskal Herriko hezeguneen mapa.
Babes berezia merezi dute, biodibertsitate aberatsa daukatelako hainbat hezegunek.

Une honetan bost dira modu batez edo bestez babestutako zonaldeak:
* Jaitzubia erreka eta ibarra (Hondarribia): 15 hektarea.
* Plaiaundiko Parke Ekologikoa (Irun): 23,4 hektarea.
* Bidasoko uharteak: Galera, Hirukanale eta Santiago Aurrea (Irun).
* Txorien uhartea (Hendaia).
* Abbadia. Site Natural Protegé (Hendaia): 350 hektarea. Ikus, Abbadia jauregia.

Oraindik babes garbirik ez duten zonaldeak:
* Alunda
* Lastaola
* Oxin-biribil

Babes inguru hauek legalki figura hauen bitartez daude babestuta:
* Ramsarreko hitzarmena, 2002ko urriaren 24 erregistroa, 1264.zenbakia.
* Natura 2000 sarea
* Euskal Autonomi Erkidegoko hezeguneak babesteko plana
* Txingudi Babesteko Plan Berezia: Igungo Udalak 1994an eta Hondarribiko Udalak 2011an onartua.
* Hegaztientzako Babes Bereziko Eremua (ES-0000243 kodea)
* Batasunaren Garrantzizko Lekua (LIC Es-2120018)

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko natura parkeak.
* Batasuneko garrantzizko leku.
* Natura 2000.

## Kanpo estekak