Irria (aldizkaria)

***iRRiA*** haurrentzako euskarazko aldizkari bat da, Irrien Lagunak enpresak argitaratua. 2 eta 6 urte bitarteko haurrei zuzenduta dago, eta hilabetean behin argitaratzen da (uztailan eta abuztuan izan ezik). Beraz, urtean guztira 10 ale dira; hala ere, 2025. eta 2026 urteetan, salbuespen gisa, urtean 6 ale kaleratzekotan dira. Irrien Lagunak proiektu komunikatiboaren ardatz nagusia da. 

## Aldizkariaren sorrera eta bilakaera 
thumb|*iRRiA*ren 1. zenbakia (2010)
thumb|*iRRiA*ren 121. zenbakia (2023)
Aldizkaria 2010ean sortu zen, Irrien Lagunak lan-taldeak haurrentzako euskarazko proiektu komunikatiboetan antzematen zuen hutsunea betetzeko asmoz. Bertako zein beste hainbat aldizkari erreferentzia gisa hartuz (*Ipurbeltz* Euskal Herrian -ordurako jada desagertua- edota Frantziako Bayard argitaletxeko *Caracola*), 2010. urtean zehar "iRRiA" proiektua definitzen joan zen. Urte bereko azaroan argitaratu zen “0 alea”. Geroztik, hedabideak 100 ale baino gehiago argitaratu ditu.
thumb|*iRRiA*ren pertsonaiak
Ibilbide luze horretan, hainbat aldaketa eta egokitzapen izan ditu aldizkariak, eta idazle, marrazkilari eta kolaboratzaile ugari igaro dira haren orrialdeetatik. Egokitzapen nabarmenena 2023. urteko urtarrilean etorri zen; berrikuntza handia egin zen, bai edukietan, ataletan, eta bai diseinuan ere. Mugatu ere egin zen irakurlearen adin-tartea: 2 eta 6 urte bitartean. Aldizkari berrituan, mantendu egin dira atal eta pertsonaia ezagunak (Pirritx, Porrotx eta Marimotots, Pupu eta Lore, Lagun txakurra, Patakon), eta sortu dira berri batzuk ere (Ardi eta Behi, Katta urtxintxaren lagunak…).

Aldaketak aldaketa, *iRRiA*k helburu bera izaten jarraitzen du: haurren artean irakurzaletasuna, sormena eta ahozkotasuna sustatzea. Tresna hezitzaile bat izan nahi du *iRRiA*k, betiere ikuspegi ludiko, erakargarri eta jostagarri batetik, jolasa baita ikasteko modurik eraginkorrena. 

## Edukiak 
thumb|*iRRiA* aleak (2023-2025)
*iRRiA*ren zenbaki bakoitzak gai bat izaten du ardatz, eta eta horren inguruan dabiltza aldizkariaren atalak: ipuinak, komikiak, zientziako infografiak, jolasak, denbora-pasak, eskulanak…

Hauek dira *iRRiA*ren 32 orrialdeetan topatu ditzakegun edukiak:

* **Pupu eta Lore.** Uxue Alberdik idatzitako eta Bikain Diseinu grafikoak irudiztatutako atala da. Pupuk eta Lorek hasiera eta amaiera ematen diote aldizkari bakoitzari, beren galdera, asmakizun eta burutazioekin.
* **Ardi eta Behi.** Bi pertsonaia hauek *Nazkatasuna* (Ikaselkar Hezkuntza Argitaletxea) album ilustratuan ikusi genituen lehendabiziko aldiz (Peru Magdalenak idatzi eta Mikel Valverdek ilustratua), istorioaren lekuko isil eta konplize. Orain, komiki formatuan datozkigu, Mikel Valverderen gidoi eta ilustrazioekin. Istorio berrien protagonistak dira Ardi eta Behi, beti mutu, eta beti umoretsu.
* **Pirritx , Porrotx eta Marimotots.** Pailazoen ipuinak ezinbesteko dira *iRRiA* aldizkarian. Ane Labakak idazten ditu istorioak, eta Lotura Films ekoiztetxeak ilustratzen. 
* **Patakon.** Pirata ausarta, festazale eta jakintsuaren istorioak kontatzen dizkigu Xabier Etxeberriak. Ilustrazioak, Lotura Films ekoiztetxearen esku. 
* **Zientziaren txokoa.** Atal honetan, zientziaren begiradatik heltzen zaio ale bakoitzaren gaiari, haur txikiei bideratutako infografien bitartez. Ana Galarragaren (Elhuyar) azalpen laburrek eta Ane Arzelusen ilustrazio ederrek haurren jakinmina elikatzen dute eta beren galderei erantzunak bilatzera bultzatzen. 
* **KUKU! emozioen txokoa**. Atal honetan, hainbat idazle eta ilustrazaileren ipuinak tartekatzen dira zenbakiz zenbaki. Testu eta ilustrazio ederrek aukera ematen dute emozioetan arreta jartzeko, haietaz hitz egiteko, jolasteko, marrazteko… Atal honen jatorria Ikaselkar Hezkuntza Argitaletxeko **KUKU! proiektua**ren album ilustratuetan dago. KUKU! emozio-programaren barnean, emozioak lantzeko album ilustratuak ditugu, eta, ipuin horietako bakoitzetik abiatuta, jarraipena eman zaie istorio eta pertsonaia horiei, ipuin berriak sortuz. KUKU! album ilustratuetako sortzaileek beraz, jarraitzen dute *iRRiA*rekin kolaboratzen urtean ipuin bat edo bi sortuz. Hauek dira sortzaileak: Joseba Sarrionandia eta Irrimarra, Peru Magdalena eta Mikel Valverde, Iñigo Astiz eta Leire Salaberria, Agurtzane Ortiz eta Enrique Morente, Alaine Agirre eta Higinia Garay, Karmele Jaio eta Mikel Casal (128. alean soilik), eta Maite Mutuberria (129. alean soilik).
* **Katta eta lagunak**. Atal honetan, haurren artean hain ezaguna den Katta urtxintxaren ipuinei jarraipena ematen diegu. Oraingoan, ordea, Kattarekin batera, haren lagunak dira abentura berrien protagonistak, komiki formatuan: Sare zizarea, Ariela basurdea, Mozart txantxangorria, Greta tximeleta, Patziku trikua, Bertol hartza, Gaxuxa azeria, eta Potto eta Ttotto sugandila bikiak. Miren Agur Meaberen testu eder eta jostagarriak ditugu istorio hauetan, eta  Lotura Films ekoiztetxearen lustrazioak. Katta eta lagunen urte osoko 10 komikiak bilduma banatan argitaratu dira 2024 eta 2025en. 

* **Jolasak, denbora-pasak eta eskulanak**. Jolasei eta denborapasei tarte handia eskaintzen die *iRRiA*k: labirintoak, diferentziak, zenbaketak, bikote-jolasak, seriaketak, marrazketa, moztu eta itsatsi… Denak marrazkilariek ilustratuak, eta zenbaki bakoitzeko gaiari lotuak.

Zenbait ataletan, QR kodeen bitartez entzun ditzakegu ipuinen eta zientzia-infografien audioak (berariaz aldizkarirako grabatuak) eta kantuak.
thumb|www.irria.eus

## www.irria.eus 
2023. urtean aldizkariak izan zuen berrikuntzetako bat webgunea izan da. Irria.eus-en aldizkariaren eduki eta euskarri guztiak topa ditzakegu, bai eta eduki osagarriak ere. Guraso eta hezitzaileei begira, irakurketarako eta jolaserako euskarriak eskaintzea eta eskuragarri jartzea du helburu webguneak. Aldizkariaren harpidedunek eduki guztietara sarbidea dute. Bertan ikus ditzakegu aldizkariak atalez atal, eta, **Irakurlearen txokoa**n, topa ditzakegu denbora-pasa eta eskulan guztiak, azalpenekin, jarraibideekin, deskargatzeko artxiboekin, bai eta ikus-entzunezkoak ere. 

**Zu bai artista!** atalean, irakurleek bidalitako marrazkiak eta eskulanak ikus ditzakegu. Irakurle gazteen "artelanen" bilduma handituz joatea du helburu. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pirritx, Porrotx eta Marimotots

## Kanpo estekak 
* *iRRiA*ren webgunea.
* *iRRiA*ren Instagram orria.
* *iRRiA*ren Facebook orria.