open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tafallako autobus geltokia

**Tafalla** Euskal Herriko Nafarroa Garaiko autobus geltoki bat da, Tafalla udalerrian kokatuta dagoena.

Geltokia 2018ko otsailaren 6an ireki zen.

## Egoera 
Geltokia Tafallako hegoaldean kokatuta da, Pesquera kalea eta Abaco kalearen bidegurutzean.

## Historia 
Tafalla zeharkatzen zuen errepideko bidaiarien garraioa Bexe Nafarroa etorbideko bi geltokietan gelditzen zen beti: Errekoletak eta Bexe Nafarroa. Udalerriaren hegoaldean eraikin berriak eraikita eta Tafallaldean autobus bidezko garraio sarea berriz diseinatuta, Nafarroako Gobernuak herrian benetako autobus geltokia eraikitzea erabaki zuen.

Hasiera batean, Tafallako tren geltokiaren inguruan eraikitzeko aukera aztertu zuten, Zidakos ibaiaren ezkerreko ertzean,  errepidearen gainean. Horrela, geltoki horren bidez, eskualdeko biztanleek trenekin eta beste autobus batzuekin konektatu ahal izango dute.

Hala ere, azkenean, gobernuak gaur egun dagoen tokian kokatzea erabaki zuen, *Tafallako 31. poligonoko 360 lursailean*, Tafallako Udalaren jabetzakoa eta Nafarroako Gobernuari inolako kosturik gabe utzia. Gobernuaren akordioan adierazten denez, trukagailurako aukeratutako kokalekua geltoki berriaren bideragarritasun tekniko eta ekonomikoa bermatzeko onena da. Geltoki hau hirigunearen hegoaldean dago, Tafallako zeharbidearen inguruan, baina apur bat mendebalderago. Horri esker, Tafallako hirigunera sartzen diren autobusak aldagailutik igaroko dira uneren batean, Erriberriko, Artaxoako eta Larragako irteeretatik gertu baitaude.

Nafarroako Gobernuko Herri Lanen zuzendari nagusiaren urriaren 5eko 843/2016 Ebazpenaren bidez, "Tafallako hiriarteko autobus-trukagailua urbanizatzeko" proiektua onartu da, 416 709,10 euroko aurrekontuarekin, BEZik gabe. Horri esker, Construcciones Fermín Ossès enpresari 2017an trukagailua eraikitzeko kontratazioa eman zitzaion.

Azkenik, 2018ko urtarrilaren 29an, Tafallako autobus geltokia zerbitzuan jarri zen, eta zerbitzua eman zuen lehen autobusa Iruñea eta Tafalla arteko linea izan zen, Conda eta La Tafallesa enpresek operatutakoa.

## Sarbideak 
Geltokira plaza batik iristen da, Pesquera kalean bidez.

* Pesquera kalea, 1

## Geltokia 
Geltokiak lineako 7 nasa ditu, eta bertara Pesquera, Javier Osses eta Abaco kaleek mugatutako plaza batetik sartzen da. Plaza horretan, Abaco kalearen aldean hain zuzen ere, geltokiaren eraikina dago. Bertan, Hola Tafalla hotela eta BM markako supermerkatu bat daude. Geltokiarekin batera diseinatutako plazak autobusaren zain dauden bitartean barreiatzea ahalbidetzen die bidaiariei. Gainera, banku eta gainerako hiri-altzari ugari daude bidaiariak hobeto itxaroteko. Nasa horiek 1etik 7ra bitarteko zenbakiak dituzte, eta Pesquera kalean daude, ikastetxe baten aurrean.

Gainera, Iñaki Gonzalez eta Montse Palacios artista tafallarrek apaindu dute kaietara ematen duen geltokiko eraikinaren zatia, 300 metro karratu baino gehiagoko horma-irudi moduan.

## Zerbitzuak 
### Nafarroako Hiriarteko Garraioa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nafarroako Hiriarteko Garraioa

## Kanpo estekak 
* NBus sareko webgune ofiziala
Euskal Langileen Kooperatiba

**Euskal Langileen Kooperatiba** () 1933an sortutako kooperatiba da, Sestaon, Bizkaian, dagoena.

1933. urtean sortu zuten kooperatiba Sestaon herriko langileek. Gaur egun 1.500 bazkide kooperatibista ditu.

2016ra arte kooperatiba forma zeukan eta 2016an sozietate mugatu (*Sociedad Limitada*) bihurtu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Uterga)

**Jasokundeko Andre Mariaren eliza** Izarbeibarrako Uterga udalerrian kokatutako XVI. mendeko kristau eliza bat da, gotiko estiloan.

XVI. mendeko eraikin bat da, baina geroagoko eraberritze ugari izan dituena nabeko lehendabiziko hiru tarteetan. Nabe bakarra du, lau tartetan banatua, eta burualde poligonola. Estalkia gurutze-ganga da kapera nagusian eta nabeko laugarren tartean (alderik zaharrena), eta luneta-ganga gainerakoan. Parterik modernoenak dira kanpandorrea, oinetan dagoena, eta sartzeko atea, hegoaldean dagoena, nabearen bigarren eta hirugarren tarteen artean. Nabearen laugarren tartean, eskuinaldean zein ezkerraldean, kapera bana dago, gurutze-gangaz estaliak daudenak.

Barnealdean, erretaula nagusia neoklasikoa da, XIX. mendekoa. Azpialdean, aurreko erretaulako zenbait erliebe ditu (1600 ingurukoak), zeinetan parte hartu baitzuen Iruñeko Domingo de Bidarte ensanblatzaileak. Horietan, hauek irudikatzen dira: San Agustin eta San Anbrosio Elizako gurasoak, bi apostulu eta Deikundearen eta Ikustaldiaren eszenak.

Iparraldeko kapera moderno batean, sartzeko atearen parean, Gurutzifikatuaren irudi bat dago, XVI. mendeko bigarren erdikoa, nahiko naturalista, lehengo erretaula nagusiaren parte izan zitekeena.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Uterga
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak
-ain

[thumb|300px|[Barañain, toponimo nafar tipikoa.]]
**-ain** amaiera edo atzizki toponimikoa ohikoa da euskaraz, batez ere Nafarroa Garaian eta Gipuzkoan, eta Pirinioetan hedatuz ekialderantz, baita Gaskoina eta Aragoin ere Euskal Herritik haratago.

## Jatorria 
Julio Caro Barojaren iritziz, erromatarren garaiko *villa* edo *fundus* etxaldeen kokapenarekin uler daitezke toponimo hauek, zeinean lehen partea pertsona-izen bat litzatekeen (hala nola *-oze* amaierako toponimoetan bezala), eta ondoren -ain hori jatorri latinokoa, -*anum* atzizkitik eratorria. Lehen partea pertsona-izenarekin lotzearena iritzi hedatua da, baina atzizkiaren jarorria latindarra zalantzan jarri dute askok, eta -ain indigena eta euskalduna dela defenditu dute ordea.

## Hedapena 
Ixaka Lopez Mendizabalek egindako ikerketa batean, 486 toponimo aurkitu zituen amaiera honekin Euskal Herrian: Gipuzkoan 239, Nafarroa Garaian 170, Araban 22, Lapurdin 21, Bizkaian 19, Nafarroa Beherean 10 eta Zuberoa 5. Hala ere, Gipuzkoako adibide gehienak toponimia txikikoak dira, eta herri eta inguru populatuen kasuan, Nafarroa Garaian ugariagoak dira.

Euskal deiturak neurri handi batean etxe eta toki-izenekin lotuta daudelarik, -ain amaierako abizen asko daude halaber, eta nafar deituren kasuan, Nafarroa Garaiko herriekin bat egiten dute abizen horiek.

thumb|500px|erdian|Euskaraz -ain amaiera duten toki populatuen hedadura, Wikidatan jasoak 2020ko abuztura artean, eta Hego Euskal Herrira mugatutako bilaketan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* -ain, Wikidata bilaketa, mapan kokatua. Euskaraz dokumentaturiko toki populatuak, Hego Euskal Herrira murriztutako bilaketa.
Mauricio Aspe

**Mauricio Aspe** (Mexiko Hiria, 1973ko uztailaren 25a) Mexikoko telebista aktorea da, telenobelen munduan ezaguna.

## Bizitza pertsonala 
*Édgar Mauricio Aspe López* 1973ko uztailaren 25ean jaio zen Mexiko Hirian, Mexikon. 1,89 m garai da. Sei urte zituela hasi zen komertzialetan modelo gisa, bere anaia modelo zena imitatuz. Hamabi urterekin antzezpen munduan murgildu zen, modelismoa atzean utziz. Hamazazpi urterekin Telebistako antzezpen eskolan matrikulatu zen, eta bere emaztea, Margarita Magaña aktorea ere ezagutu zuen. 2000. urtean, Mauriciok eta bere emazte Margaritak lehen haurra izan zuten, eta Shakti izena Indiako jainkoagatik eman zioten. Alaba, bere hitzetan, bere bizitzan izan duen gauzarik baliotsuena da. Mauricio Aitor Iturriozen adiskide bikaina da eta harekin antzeztu zuen *Por tu amor* telesailean.

## Bizitza profesionala 
Bere lehenengo rola *María la del barrio* telesailean (1995), *Los ricos también lloran* filmaren bertsioa, lortu zuen, Angelli Nesma eta Valentín Pimstein ekoizleen esku zegoena. Ekoizpen horretan, Thalíarekin eta Fernando Colungarekin rolak partekatu zituen.

Mauricioren ibilbideari ate guztiak irekitzen hasiko zitzaizkion, bere erraztasun eta karisma handiak ekoizle bakoitzak Televisako hainbat ekoizpenetan parte hartzeko aukera eman baitzion.

2006an Venezuelako ekoizleek deitu zuten Mauricio Ricardo gaiztoarena egiteko eta Scarlet Ortizen eta Jorge Aravenaren bizitza ezinezkoa egiteko *Mi vida eres tú* telenobelan.

2006an, Mauricio Miamira joan zen Lucero Suárez-ek zuzendatutako *Las dos caras de Ana telenobelaren* casting-eko partaide izateko, Televisako telenobela Fonovideorekin lankidetzan egina, Ana Layevska-rekin batera, Lehenago *Las dos caras de Ana* eta *La madrastra* telenobeletan lan egin zuenarekin.

2007an *Madre Luna* Kolonbiako telenobelan aktore lanetan aritu zen. Arap Bethke eta Alex Sirvent aktoreekin rolak partekatuz.

2008an Lucero Suárez ekoizlearen *Querida enemiga* telenobelaren aktore taldearen parte izan zen Mauricio Ana Layevskakin, Gabriel Sotorekin eta María Rubiorekin batera eta parte-hartze berezia egin zuen Nathalie Lartilleuxen *Cuidado con el ángel* Telenobelan.

*Aventurera* antzezlanean ere parte hartu du eta egunen batean antzeztea nahiko luke zineman, nahiz eta oraingoz aukerarik aurkeztu ez.

2009an *Adictos* telesailean parte hartu zuen mahai-dantzako *zale batena* antzezten.

2010ean TV Aztecara joan zuen *Entre el amor y el deseo* telenobelan parte hartzeko.
Italo-estatubatuar

**Italo-estatubatuarrak** (italieraz, *italoamericani* edo *italo-americani*; [ˌitalo.ameriˈkaːni]) Italian jatorria duten AEBetako hiritarrak dira. Italo-estatubatuar gehienak herrialdearen ipar-ekialdean bizi dira, bai eta metropoli-eremu erdi-ekialdetarretan, hiri-inguruneetan. Hala ere, bestelako AEBtako hiri-inguruneetan ere komunitate txikiagoak aurki daitezke.

1820 eta 2014. urteen artean, Italiako 5.5 milioi biztanlek alde egin zuten bertatik, AEBetarako bidea hartuz; gehiengoa, XX. mendean zehar Hegoaldeko Italiatik. 1870ean, migrazio handia baino lehen, 25,000 italiar baino gutxiago bizi ziren AEBetan; horietako gehienak, gainera, *Risorgimento*aren ondoriozko Iparraldeko Italiako errefuxiatuak zirenak, 1871ra arte iraun zuten gerren testuinguruan. 1870eko hamarkadan Italian jatorri zuen migrazioak gora egin zuen, 1870 eta 1879 artean italiar-populazioa bikoiztuz (46,296), 1820 eta 1869. urteen artean bizitako 22,627 biztanleekin alderaturik. 1880 eta 1914 artean migrazio-pikoa eman zen, non 4 milioi italiar iritsi ziren AEBetara, Hegoaldeko Italiako Campania, Apulia, Basilicata, Calabria eta Siziliako probintzietatik. Probintzia hauek, funtsean, probintziarik txiroenak ziren, nekazaritzaren garrantziaren eta 1861eko berunifikazioaren ondoriozko gehiegizko inpostuen ondorioz.

1914ean, Lehen Mundu Gerraren hasierarekin, aipatutako migrazio-fluxua eten zen (urte bakar batekin, 1922, salbuespen modura). 1920ko hamarkadako immigrazio-legeek, gainera, fluxu hau modu nabarian mugatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sterling Morrison

**Holmes Sterling Morrison Jr.** (East Meadow, 1942ko abuztuaren 29a - Poughkeepsie, New York, 1995eko abuztuaren 30a) estatubatuar gitarra-jotzailea izan zen, The Velvet Underground taldeko kide sortzailea. 1965 eta 1971 bitartean taldeko kide izan zen. Gitarra jotzen zuen, eta behin edo behin, baxua.

## Diskografia 
### Singleak 
* "All Tomorrow's Parties" / "I'll Be Your Mirror" (1966)
* "Sunday Morning" / "Femme Fatale" (1966)
* "White Light/White Heat" / "Here She Comes Now" (1968)
* "What Goes On" / "Jesus" (promo, 1969)
* "Who Loves the Sun" / "Oh! Sweet Nuthin'" (1971)
* "Foggy Notion" / "I Can't Stand It" (promo, 1985)
* "Venus in Furs" / "I'm Waiting for the Man" (zuzenean, 1994)

### Albumak 
* *The Velvet Underground & Nico* (1967)
* *White Light/White Heat* (1968)
* *The Velvet Underground* (1969)
* *Loaded* (1970)
* ''Live at Max's Kansas City* (1972)
* *Live MCMXCIII'' (1993)

## Kanpo estekak
Mahai-dantza

**Mahai-dantza** (ingelesezko ***table dance***, ahoskatua , ***bartop dancing*** bezala ere ezaguna — mostradore edo taberna-barra gaineko dantza —) plataforma baten gainean dantza erotikoak aurkeztea ezaugarri duen ikuskizun mota bat da, normalean mahai, pista edo taberna-barra bat.

## Historia 
[thumb|300x300px| Emakume dantzaria *mahai-dantza* [Performance arte|emanaldia egiten. ]]
Mahai-dantzak ez du jatorri zehatzik, baina XIX . mendeko genero dramatikoetatik dator. Mahai-dantza genero dramatikoetatik sortzen da, hala nola, kabaretetik, burlesketik eta *music halletik*; Ikuskizun horiek, normalean, gizonezkoei zuzendutako burleskeak eta entretenimendu-ekintzak aurkezteagatik aintzatesten ziren, askotan, errutina erotikoetan eta sexu-gaietan bildutako emakumeak aurkezten baitziren.

Mahai-dantza *Go-Go* (diskoteka bateko bezeroen entretenimenduari eta gaueko beste dantzaleku mota batzuei eskainitako dantza-ikuskizuna) dantzaren sorrerarekin lotzen da. Go-Go delakoa 1960ko hamarkadan sortu zen, Twistearen gorakadaren garaian, New Yorkeko The Peppermint Lounge bezalako establezimenduetan, bere bezero femeninoei bertako altzarien gainean dantza egiteko aukera ematen ziena.

"Mahai-dantza" terminoa Vietnamgo Gerraren garaian sortzen da, guduan egondako Estatu Batuetako Indar Armatuetako kideek erabilita. Ikuskizun mota hau ezaguna egin zen 1960ko hamarkadaren artean indar armatuetako kideak Vietnamen instalatutako entretenimendu zentroetara eta tabernetara joaten zirenean, ikuskizun hori batez ere emakumeek tokiko mahaietan aurkeztutako dantza erotikoen emanaldia izan zen; soldaduek "mahai-dantza" bezala izendatua izan zelarik.

## Ikus, gainera 
* Go-Go-a
* *Lap dance-a*
* *Pole dance-a*
* *Stripteasea*
* Gaueko giroa

## Kanpo estekak
Go-go

thumb|Go-Go dantzariak Thailandian 2000ko hamarkadan.
**Go-go** dantzariak diskoteketan entretenitzeko lan egiten duten dantzariak dira. Go-go dantza 1960ko hamarkadaren hasieran sortu zen, New York hiriko *Peppermint Lounge*-eko emakume bat alkandora kendu eta biraka hasi zenean. Go-go dantzari ohi batek jantzi estuak, masaje olioa eta larruzko botak (Go-go botak) ditu. Beraz diskoteketako sustatzaileek 1960ko hamarkadaren erdialdean bezeroak entretenitzeko ideia izan zuten.
Tisch Arte-Eskola (NYU)

New Yorkeko Unibertsitateko (NYU) **Tisch Arte-Eskola** (ingelesez eta ofizialki, ), **TSoA** edo **Tisch** modura ere ezaguna, NYUko antzez-arte eta zinema eskola da, AEB mailako film-eskola hoberenen artean kokatzen dena. Arte-eskola horretara joandako *alumni* ugari dira, gaur egun, AEBetako zinema-industriaren, entretenimendu-industriaren edo Broadwayko irudi. *Variety* eta *THR* aldizkarien arabera, mundu mailako arte-eskola handienen artean kokatzen da ia urtero, modu konsistentean.

1965eko abuztuaren 17an sortua, **Tisch** artista, film-zuzendari eta ikasle ugariren hasiera-puntu da; izan ere, eskola honek arte-disziplinetan barneratzeko beharrezkoak diren entsegu tekniko eta baliabide akademikoak eskaintzen ditu, aldi berean. Eskola hau hiru 'Institututan' (*Institutes*) dago banaturik: antzez-arteak (*Performing Arts*), komunikazio-baliabide berriak (*Emerging Medias*) eta filmak eta telebista (*Film & Television*). Hiru 'Institutu' hauen barruan, gainera, gradu ezberdinak aurki daitezke: aktore-heziketa, dantza, drama, antzez-artea, agertoki-diseinua, musikal-gidoien idaztea, argazkilaritza, bideojoko-diseinu eta garapena eta film- eta telebista-ikasketak.

## Ikasle ezagunak 
* Hind Shoufani

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antzezleen Sindikatuaren Sariak

**Aktoreen Sindikatuaren Sariak** (ingelesez eta ofizialki, *Screen Actors Guild Awards*), **SAG Sariak** modura ere ezaguna dena, SAG-AFTRAk (ingelesez, *Screen Actors Guild-American Federation of Television and Radio Artists*) ospatutako sari-banaketa da, telebista- zein zinema-aktuazio bereziki onak aitortzeko helburuarekin. Banatutako 'estatuatxoa', "Aktorea" modura ezaguna dena (*The Actor*), 41 zentrimetroko eta 5.4 kilogramotako brontzezko gizon biluzi bat da, komedia- zein drama-maskara bana dituena, eskutan. "Aktorea" guztiak Burbank-en (Kalifornia) egiten dira, American Fine Arts Foundry-ren eskutik.

1995ean ospatu zen lehen aldiz, otsailaren 25ean, Universal Studios-en 12. Agertokitik. 1996. urtean, ordea, Santa Monica-ko Hiri-Auditorioan ospatu zen; eta, bertatik aurrera, Shrine Auditorioan. 2017tik aurrera, gainera, aurkezle du ere, urtero ezberdina dena; 2017an, Kristen Bell izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Def Jam Recordings

**Def Jam Recordings** 1994an Rick Rubin eta Russell Simmonsek sortutako diskoetxea da, hip-hop-, pop- eta rap-generoetan nagusitzen dena, eta Universal Music Group-en parte dena. Diskoetxe honen barruan, gainera, bestelako diskoetxe txikiagoak aurki daitezke; hala nola, Kanye West-en GOOD Music edo Ronny J-ren Listen Up Forever Records. **Def Jam Recordings-en** barruan dauden artisten artean, bereziki aipagarri dira Justin Bieber, Big Sean, Kanye West, Rihanna eta Alessia Cara, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sony/ATV Music Publishing

**Sony Music Publishing** musika argitaratzeaz arduratzen den enpresa bat da, Sony Entertainment-en parte dena. Mundu osoko musika-publikatzaile handiena da, 4.86 milioi abesti argitaratzearen arduradun dena, 2020ko martxoko datuen arabera. 1995ean Lew Grade-k sortutako enpresa hau Sony Music Publishing eta ATV Music enpresen batzearen ondorio da; bigarrena, garai hartan, Michael Jackson buru zen enpresa izanik, 1985etik aurrera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
42. Oscar Sariak

**42. Oscar Sarien ekitaldia** 1970eko apirilaren 7an Los Angeleseko Dorothy Chandler Pavilion aretoan egin zuten 1969. urtean zinemagintzan egindako lanik onenak saritzeko. Estatu Batuetan ABC telebistak eman zuen.

## Sari eta izendapen laburpena 
## Izendapen eta Sariak 
Garaileak letra lodian agertzen dira.

### Ohorezko Oscar Saria 
* **Cary Grant**

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Muruzabalgo jauregia

**Muruzabalgo Armagintzako Kaporalgo jauregia** edo **Zabalegiko markesako jauregia** Izarbeibarrako Muruzabal udalerrian Erdi Aroko jauregi bat da. Zabalegiko markesaren titulua 1691ko maiatzaren 18an sortu zen, eta Francisco Juaniz Muruzabalgoari eman zitzaion.

Jauregia XVII. mendearen bukaerakoa da. Harrizko fatxada barrokoa du. Hiru solairu dauzka, molduren bidez bereiziak. Teilatupean, erlaitz bat du, eta teilatu-hegala zabala da. Kantoietako dorre karratuen gaineko materiala xumeagoa da. Ate karratuaren gainean balkoi bat du, eta inguruan, zenbait leiho, simetrikoki paratuak. Barnealdean patio bat du, putzu batekin.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Muruzabal
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak
Danny Kaye

**Danny Kaye**, **David Daniel Kaminsky** jaioa (New York, 1911ko urtarrilaren 18a - Los Angeles, 1987ko martxoaren 3a) estatubatuar aktore, abeslari, dantzari, umorista eta musikaria izan zen. Judu jatorriko izan zen. 1935ean egin zuen debuta zineman eta 17 filmetan antzeztu zuen.

## Filmografia 
### Filmak
-abad

thumb|300px|Pakistango bide seinaleak.
**-abad** atzizki toponimikoa da, hiri izen askoren parte mendebaldeko, erdialdeko eta Hegoaldeko Asian. Jatorria du Persierazko *Abad* (آباد) terminoan, eta esan nahi du "landatutako lekua" (herri, hiri edo eskualdean).

Atzizkia normalean lotzen zaio hiriaren sortzaile edo zaindariaren izenari.

Aldaerak izan daitezke herrialde eta hizkuntzaren arabera, *-abot, -abat, -apat...*

## Adibideak 
* Ahmedabad (India)
* Ashgabat (Turkmenistango hiriburua)
* Hyderabad (zenbait hiri Indian eta Pakistanen)
* Islamabad (Pakistango hiriburua)
* Leninabad eta Stalinabad garai sobietarrekoak, gaur egun Khujand eta Duxanbe Tajikistanen.
* Vagharshapat (Armenia)

## Kanpo estekak
Morgan Tsvangirai

**Morgan Richard Tsvangirai** (1952ko martxoaren 10a - 2018ko otsailaren 14a) Zimbabweko politikaria izan zen. Zimbabweko lehen ministroa izan zen 2009tik 2013ra. Aldaketa demokratikoaren aldeko mugimenduko presidentea izan zen, eta geroago Aldaketa Demokratikorako Mugimendua - Tsvangirai (MDC – T ), eta Robert Mugabe presidente ohiaren aurkako oposizioan funtsezko figura.

Tsvangirai MDCko hautagaia izan zen 2002ko presidentetzarako hauteskunde polemikoetan, Mugaberen aurka galdu zuelako. Ondoren, 2008ko presidentetzarako hauteskundeen lehen itzulian lehiatu zen MDC-T hautagaitzat, botoen% 47,8 emaitza ofizialen arabera hartu zuen, eta Mugaberen% 43,2 jaso zuen aurretik jarri zuen. Tsvangiraik gehiengo osoa lortu zuela esan zuen, eta hauteskundeen eta emaitzen berri ofizialen artean hilean emaitzak aldatu zitezkeela esan zuen. Tsvangirai-k hasieran bigarren errondan jokatzea aurreikusi zuen Mugaberen aurka, baina atzera egin zuen, hauteskundeak egin baino lehenago, alegia ez zela doan eta bidezkoa izango gobernuaren aldekoek indarkeria eta intimitate larriak eraginda, 200 lagunen heriotza eragin baitzuten.

Bizitza arriskuan ez duten zauriak izan zituen, 2009ko martxoaren 6an Buherako landa etxera zihoala. Bere lehen emaztea, Susan Tsvangirai, buruan izandako istripuan hil zen.

2017ko Zimbabweko estatu kolpea gertatu zenean, Tsvangirai Mugabek urratsa eskatu zion. Espero zuen herrialdeko etorkizuna taularatzeko parte hartzen duten eragile guztiek, eta datozen hauteskundeetarako nazioartean gainbegiratutako prozesuak herrialdea erregimen legitimo batera eramango lukeen prozesua sortuko zuela espero zuen.

2018ko otsailaren 14an, Tsvangirai 65 urterekin hil zen, koloneko minbizia pairatu ostean.
San Esteban eliza (Muruzabal)

**San Esteban eliza** Izarbeibarrako Muruzabal udalerrian kokatutako XIV. mende eta XVII. mendeen arteko kristau eliza bat da. Gotiko estiloa ditu.

Bi garaitan egindako eraikina da. XIV. mendekoa da parterik zaherrena, estilo gotikokoa: nabeko lehendabiziko hiru tarteak, gurutze-gangaz estaliak; ataria, hegoaldean dagoena, bigarren tartean; eta kapera txiki bat, gurutze-gangaz estalia, iparraldean dagoena, hirugarren tartean. XVI-XVII. mendeetakoak dira, berriz, luzapenak: laugarren tartea, transeptuak eta kapera nagusia, luneta-gangakoak, eta gurutzadura, petxina gaineko linterna duen gangaz estalia.

Atea arku puntadunekoa da, eta zenbait arkibolta ditu, landareak irudikatzen dituzten kapitel korrituen gainean.

Barnealdean, erretaula nagusia erromanista da, XVIII. mendekoa. XVI. mendeko Ama Birjiniaren irudi bat paratu da han, Eunatetik ekarria. Aldamenetako erliebeak Kristoren Nekaldiari eta San Estebani buruzkoak dira.

Nabeko horman, iparraldean, XIV. mendeko gurutzefikatu bat dago, berrikiago berriz pintatu dena.

Iparraldeko kapera gotikoak XV. mendeko erretaula bat dauka, eraberritu dena, San Joan izeneko santuei dedikatua.

Transeptuko iparraldea kapera bihurtuta dago, XVII. mendeko burdin hesi baten bidez. Bertan Joan Juanitz Calahorrako apezpikua datza (1666an hil zen). XVII. mendeko erretaula ere badago, San Jose irudikatzen duena titular gisa.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Muruzabal
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak
Brumadinho presako hondamendia

**Brumadinho presako hondamendia** 2019ko urtarrilaren 25ean gertatu zen, C Corrego do Feijão burdina meategian dagoen I. Presa hondoratu zenean; soberakinen presa hori Brumadinhotik 9 kilometro ekialdera dago, Brasilgo Minas Gerais estatuan. Presa Vale konpainiaren jabetza da, 2015eko Marianako presaren hondamendian parte hartu zuen enpresa bera.

Bazkalorduan, presak lohi isuria askatu zuen, meategiko bulegoetan aurrera egin zuena, baita beherago zeuden kafetegi batera, beheko etxeetara, abeletxeetara, ostatuetara eta errepide batera ere.  270 pertsona hil ziren istripuaren ondorioz, horietatik 259 hiltzat jo ziren ofizialki 2019ko urtarrilean, eta beste 11 desagertuak zirela salatu zen, haien gorpuak ez baitziren aurkitu. Hondamendiak ingurumen eta gizarte krisi larria eragin zuen eskualdean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ribadelagoko hondamendia
* Zaldibarko zabortegiaren hondamendia

## Kanpo estekak
Paseo del Bosque

**Paseo del Bosque "René G. Favaloro" (Basoko Pasealekua)** Buenos Airesko probintziako (Argentina) hiriburua den La Platako parke handiena da. Buenos Aires hiriburuko gune turistiko garrantzitsuenetako bat da. 50 eta 60, 1 eta 122 kaleen artean dago.

Parkeak 60 hektarea inguru ditu eta zuhaitzen mota ugarienetakoa da. Bere espezie nagusien artean makalak, haritzak, ombuak, sahatsak eta eukaliptoak ikus daitezke.

## Historia 
La Platako berdegune zabalena Martín Iraolaren estantziatik sortu zen, La Platako fundazioa zela eta desjabetu baitzen. 1882ko ekainaren 5ean sortu zuten, bertako hiria baino lau hilabete lehenago.

## Erakarpenak 
thumb|300x300px| Paseo del Bosqueko aintzira eta Martín Fierro anfiteatroa.
Basoko Pasealekua La Plata hiriko gune turistiko garrantzitsuenetarikoa da, aisialdirako jarduera ugari ditu, baita kultural eta zientifikoak ere:

* **La Gruta (Harpea)**: tamaina askotako kobazuloek zulatutako hormigoizko labirintoa da. Basoko landarediaren azpian ia ezkutatuta, horma zurietan hedatzen da (grisak orain) denborak eta hezetasunak markatutakoak. Lakua bezala, Nazario Robert ingeniariak diseinatu zuen (Paseo eta Lorategien zuzendaria).
* **Lago del Bosque (Basoko Aintzira)**: liluragarria eta artifizialki naturala, ur ispilu honek La Platako bisitari guztiak liluratzen ditu bere edertasun, lasaitasun eta zerbitzuekin. Arnasa sakon egitera gonbidatzen duen landaredi mordoxka eta erakargarri batez inguratuta, aintzirak umeentzako jolasak dauzka txikienen dibertsiorako; adin guztientzako txalupa paseo gozagarriak; eta espazio egokituak beharrezko erosotasunekin, familiak egun bat aire librean gozatu dezan.
* **Lorategi Zoologikoa eta Botanikoa**: Estatuak eusten duen herrialdeko handiena da.
* **Behatoki Astronomikoa**: Basoko lehen biztanleetako bat izan zen eta bere sorrerak 1882ko urrian onartutako legea bete zuen. La Platako Behatokia Zientzia Astronomiko eta Geofisikoen Fakultatearen jaiolekua da, 1935ean sortu zen gaiari eskainitako Latinoamerikako lehenengo ikasketa gunea.
* **Natur Zientzien Museoa**
* **Martín Fierro Anfiteatroa**: 1949an inauguratua, lakuaren ondoan dago, pasealekuaren erdian, Nicolás Cúcolo kalean. Zuria, erromatar estiloan, pergola duen pasealeku batez inguratutako ikusleen sektorea da, 2.400 ikuslerentzako edukiera du. La Platako Antzerki Argentinarrako emanaldien eserlekua (herrialdeko bigarren Coliseuma) udako hilabeteetan erabiltzen da ikuskizun artistikoen egoitza gisa.
* **Juan Carmelo Zerillo estadioa**: La Platako Gimnasia eta Esgrima Klubaren futbol zelaia da, 60 etorbidean eta 118 kalean.
* **Jorge Luis Hirschi estadioa**: La Platako Ikasleen Klubeko futbol estadioa da, 55. eta 57. kaleen arteko 1. etorbidean kokatua, 2019an berriro inauguratua.
* **René Favaloro anfiteatroa**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Basoko pasealekua LaPlataVive-n
* Bosoko pasealekua WelcomeArgentinan
* Bosoko pasealekua ArgentinaTurismoan
* Basoko pasealekua ViajaPorArgentinan
Murtala Mohammed

**Murtala Mohammed** (Kano, 1938ko azaroaren 8a - Lagos, 1976ko otsailaren 13a) Nigeriako presidentea izan zen. Fulani etniako kidea izan zen. 1958an Nigeriako armadan sartu zen eta 1966an Nigeriako Gerra Zibilan parte hartu zuen. 1975eko uztailaren 29an armadek Yakubu Gowonen aurka estatu-kolpea eman zuen eta Mohammed estatuburu izendatu zuten. 1976ko otsailaren 13an soldadu talde batek erail zuen.
41. Oscar Sariak

**41. Oscar Sarien ekitaldia** 1969ko apirilaren 14an Los Angeleseko Dorothy Chandler Pavilion aretoan egin zuten 1968. urtean zinemagintzan egindako lanik onenak saritzeko. Estatu Batuetan ABC telebistak eman zuen.

## Sari eta izendapen laburpena 
* (*) Ohorezko Oscar Sari bat eskuratu zuen.

## Izendapen eta Sariak 
Garaileak letra lodian agertzen dira.

### Ohorezko Oscar Saria 
* **John Chambers**, ***Planet of the Apes*** filmaren makillajeagatik.
* **Onna White**, ***Oliver!*** filmaren koreografiagatik.

### Jean Hersholt Humanitario Saria 
* **Martha Raye**

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Borderline (1980ko filma)

***Borderline*** (euskaraz *Mugamarra*), 1980ko Jerrold Freedman estatubatuarrak zuzendutako ekintza eta drama film bat da. Charles Bronson, Ed Harris eta Bruno Kirby aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Mafia erakunde bat polizia mugalarien kontrolak saiestuz Mexikoko etorkinak ezkutuan AEBetan legezkanpo sartzen ari da. Egun batez, erakundeak hanka sartu eta haren kideetako bat den "Marinea" (Ed Harris) deritzon hiltzaileak polizia mugalari bat odol hotzean erailko du. Jeb Maynard (Charles Bronson) eskarmentudun polizia buruak kasuaren ardura jaso eta bere lankide erailaren heriotza mendekatzeko helburuz ikerketari ekin eta bere esku dagoen guztia egiten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Charles Bronson: Jeb Maynard, polizia patruilaria
* Wilford Brimley: Scooter Jackson, polizia patruilaria
* Bruno Kirby: Jimmy Fantes, polizia mugalaria
* Ed Harris: Hotchkiss edo "Marinea"
* Michael Lerner: Henry Lydell
* Bert Remsen: Carl Richards
* Kenneth McMillan: Malcolm Wallace, Immigrazio eta Segurtasun Nazionaleko komisionatua
* Karmin Murcelo : Elena Morales
* Norman Alden: Willie Lambert, polizia mugalari burua
* John Ashton: Charlie Monroe, polizia mugalaria
* Charles Cyphers: Ski
* Enrique Castillo: Arturo

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Akon

**Aliaune Damala Badara Akon Thiam**, **Akon**​ (​) modura ezagunagoa (Saint Louis, AEB; 1977ko apirilaren 16), Senegalen jatorria duen hip-hop, rap eta R&B abeslaria da, bai eta musikagilea, disko-ekoizlea eta enpresaburu estatubatuarra ere. 2004. urtean hasi zuen famarako bidea, bere *Trouble* albumeko "Locked Up" *single*arekin. Bere bigarren albumarekin, *Konvicted*, bere lehen Grammy Sarietarako izendapena lortu zuen, "Smack That" abestiak *Best Rap Collaboration* (Rap-kolaborazio Onena) sarian nominazioa lortu zuenean. Hala ere, bere *single*rik ezagunena Snoop Dogg-ekin duen "I Wanna Love You" kolaborazioa da. Kon Live Distribution zein Konvict Muzik-en buru da ere.

175 abesti baino gehiagotan hartu du parte; zeinetatik 37 Billboard-en *Hot 100*era ailegatu diren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joey King

**Joey Lynn King** (Los Angeles, 1999ko uztailaren 30a) aktore estatubatuarra da.  
## Biografia 
1999ko Uztailaren 30rean jaio zen Los Angelesen, Kalifornian. Bere aitonak Joseph izena zuenez, horrela izendatu zuten Joey. Bere amak Jamie izena du. Bi ahizpa nagusi ditu: Kelli King eta Hunter King. Bi horiek ere aktoreak dira. 

2017-2018 urteen artean, Jacob Elordi izan zuen mutil-lagun gisa. 2019tik aurrera bere mutil-laguna Steven Piet da.

## Karrera 
Lau urte zituelarik hasi zen profesionalki lan egiten. ==

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anticosti uhartea

**Anticosti uhartea** (''Île d'Anticosti* frantsesez, *Notiskuan* innueraz eta *Natigostec'' mikmakeraz) San Laurandi golkoko uharte naturala da, eta Côte-Nord Quebeceko eskualdean dago. Havre-Saint-Pierre parean dago, Iparraldeko kostatik Gaspésie eta Jacques Cartier itsasartetik bananduta, Honguedo itsasartetik.

Uhartea natura nagusi den ingurunea da. Ezaguna da zerupeko jarduerengatik, arrantzagatik eta batez ere ehizagatik uhartean 150.000 Virginiar orein baino gehiago baitaude.

## Geografia 
Anticosti Quebeceko uharterik handiena da, 7,892.15 kilometro koadro lur-azala ditu, eta Korsikako tamainarekin aldera daiteke. 217 km luze eta 16 eta 48 km zabal da, eta Kanadako Eduardo Printzearen Uhartea baino handiagoa da, baina oso biztanle gutxi ditu (200 biztanle inguru, nahiz eta kopuru hori bikoiztu egin daitekeen baso-ustiapenaren aldian edo ehizaldian), batez ere Port-Menier herrian, uhartearen mendebaldeko muturrean, portua eta portua dauden lekuan.

L'Île-d'Anticostiko udalerriak Anticosti uharte osorik hartzen du eta biztanle gehienak Port-Menier herrian bizi dira. Uhartearen erakargarritasun nagusia uhartearen erdian dagoen Anticosti Parke Nazionala da.

Sept-Îlestik, Havre-Saint-Pierretik edo Rimouskitik sar daiteke itsasontziz.

## Kanpo estekak
Emily Osment

**Emily Jordan Osment** (1992ko martxoaren 10a) aktore, abeslari eta konpositore estatubatuarra da. Haren lanen artean, Disney Channel kateko *Hannah Montana* telesaila dago.

## Biografia 
Los Angelesen (Kalifornian) jaio zen 1992ko martxoaren 10ean. aita aktorea du eta ama, ingeleseko irakaslea. Neba nagusia dua, Haley Joel Osment aktorea.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Interscope Records

**Interscope Records** Amerikako Estatu Batuetako diskoetxe bat da, Interscope Geffen A&M konglomeratuaren bidez, Universal Music Group-en menpekoa dena. 1990. urtearen amaiera aldera sortua, Jimmy Iovine eta Ted Field-en eskutik. Hasiera batean Atlantic Records-ekin batera (Warner Music Group) hasitako 20 milioi dolarretako inbertsio modura hasi zen, garaikideak ziren bestelako diskoetxetatik urrunduz eta "artista eta disko-ekoizleei kreazio-askatasun osoa ahalbidetuz". Beren lehen abesti ezaguna urte bat baino gutxiagoan ailegatu zen, 1993rako dirua sortzen ari zen enpresa batean bihurtzen lagundu zuena. Iovinek **Interscopeeko** kargua 2014ko maiatzean utzi zuen, John Janick-en eskutan.

1992. urtean, hip-hopeko Death Row diskoetxearen abesti-eskubideak erosi zituen (aipagarri, Dr. Dre eta Snoop Dogg-en abestiak), 1990eko hamarkada erdialdean diskoetxea rap munduan sartzea ahalbidetu zuena. Rap munduan izandako kontrobertsiek, halaber, 1995ean Warner Music-ek Atlantic-en bidez, beren diskoetxearen erdia saldu zuen Iovine eta Fieldi, 115 milioi dolarren trukean. Marka erdi hori bererosia izan zen hurrengo urtean, 1996an, MCA Inc.-en eskutik (gaur egungo Universal Music Group dena), 200 milioi dolarren trukean.

Santa Monican (Kalifornia) egoiztuna, Interscopen barne dauden hainbat abeslari aipa daitezke, besteak beste: Eminem, Madonna, Billie Eilish, Gwen Stefani, Imagine Dragons, Summer Walker, Kendrick Lamar, Lady Gaga, Lana del Rey, Maroon 5, Selena Gomez eta U2.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buenos Airesko Unibertsitatea

**Buenos Airesko Unibertsitatea** (**UBA**) Argentinako Buenos Aires hirian dagoen unibertsitate publiko nazionala da. 1821eko abuztuaren 12an sortu zuten Buenos Airesko probintziako gobernadore Martín Rodríguezek eta bere gobernuko ministro Bernardino Rivadaviak. UBA Argentinako unibertsitate handiena da eta Ameriketako ikasketa gune ospetsuenetako bat da.  2020an, 66. postuan kokatu zen QS World University Ranking-ean, Iberoamerikako unibertsitate onena izendatu baitzuten, irakaskuntza kalitatean, ikerketa mailan eta nazioartekotzean oinarrituz.  Herrialdearen ikerketa zientifikoaren % 30 inguru unibertsitate honetako 64 ikerketa institututan egiten da. Nobel saridun bost argentinarrak unibertsitate honetako ikasleak eta/edo irakasleak izan dira (Carlos Saavedra Lamas, Bernardo Houssay, Luis Federico Leloir, Adolfo Pérez Esquivel eta César Milstein). 16 presidente Argentinako UBAn graduatu ziren, Alberto Fernández azkena izanik. 

Unibertsitateko estatutuaren oinarrien arabera, «zuzenbide publikoko erakundea da, eta helburuak hauek dira: kultura sustatzea, zabaltzea eta kontserbatzea [...] harreman zuzena eta iraunkorra izatea pentsamendu unibertsalarekin eta arreta berezia jartzea arazo argentinarrei». 

## Erreferentziak
Ane Garcia Lopez

**Ane Garcia Lopez**, literatura egile gisa *Ane Zubeldia Magriña* goitizenarekin ezaguna (Hondarribia, ) idazle, itzultzaile eta abeslari gipuzkoarra da.

2025eko maiatzean *Kontra* izeneko bere lehen poesia liburua atera zuen.

June Jordanen poesia-bilduma bat itzuli du Munduko Poesia Kaierak egitasmoaren baitan, eta 2020an argitaratu du lana Susa argitaletxeak.

Bestalde, Lurra musika-taldeko abeslaria izan da, 2011 eta 2017 bitartean. Iñigo Muguruzaren (Kortatu, Negu Gorriak) ikaslea zen Ane; haren ahotsak liluratu zuen, eta Carlos Zubikoa (Apurtu, Sagarroi) eta Ander Larrañagarekin batera Lurra taldea sortzea erabaki zuten.

2016tik aurrera, Eider Perezekin aritu da hitz esaneko proiektuetan, 2022tik Mejillon Tigre izena hartuz eta *Ane Zubeldia* goitizena erabiliz. 

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* Kontra (Susa, 2025).

## Sariak 
* XXVII. Igartza saria irabazi zuen 2024ean 'Datorren udan ez gara hemen biziko' liburua idazteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ane Garcia Lopezen artikuluak Inguma datu-basean.
* Ane Garcia Lopezen artikuluak *Berria* egunkarian.
-aga

[thumb|300px|[Liginaga, Zuberoan.]]

**-aga** ohiko amaiera da euskal toponimoetan, eta ondorioz, baita euskal deitura ugaritan. Izen deskribatzaileei itsasten zaien atzizki multzokaria da, -eta atzizkia bezalatsu, eta zerbaiten ugaritasuna dagoen tokiei aplikatzen zaie: Harriaga, Saratsaga, Arteaga... Manuel Agud eta Antonio Tovar autoreen arabera, *-ak* pluraleko morfemaren adierakidea da. Chalosse eskualdean Arsague herria dago, Erdi Aroan "Arsac" izenaz dokumentatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Neguko argiak

***Neguko argiak*** 2018an Irati Elorrieta idazleak plazaratutako lehen eleberriaren izenburua da. Idazlearen aurreko lana 2008an argitaratu zuen ipuin bilduma izan zen, *Burbuilak*, alegia. *Neguko argiak* eleberriak arrakasta berezia izan zuen, 2019an Euskadi Literatura Saria lortuz. 2020ko otsailean hirugarren edizioa agertu zen. Eleberria Berlingo negu batean garatzen da (idazlea bertan bizi da) eta hortik datorkio izenburua eleberriari. Zentzu askotan liburu berritzailea izan da Elorrietarena.

## Gaia 
Eleberriak, orokorrean, haien herritik eta sustraietatik urrun dauden pertsonaia deserrotuak aurkezten ditu, nolabait norberak bere bidea bilatu nahian. Zentzu horretan pertsonaien psikologiak garrantzi handia du. Pertsona horien artean protagonismo nagusia bi euskal emakumeen gainean dago, Añes, bizkaitarra, eta Marta, nafarra, biak ala biak gizonezkoekin harreman zailak izn dituzten gazteak. Lehen unean Parisen eta, ondoren, Berlinen, haien arteko harremanak, eztabaidak eta arazoak ezagutuko ditugu. Planteamendu errealista honen barruan hilda dagoen pertsonaia agertuko da, Esteban, eta haren iritziak ere ezagutuko dira. Horrela azaltzen du edukia liburuaren azalak: "Porrotari, erresistentziari, ihesari edota berriz zerotik hasi beharrari buruzko kontakizunak harilkatuz, leku eta denbora ezberdinetako eszenak proiektatzen dira gizatalde solte baten barne munduan". Elorrietaren esanetan, bestetik, gai zentrala «adiskidetasuna» da, «elkarrengana hurbiltzea, hartu-emanak...»

## Pertsonaia nagusiak 
Liburuan zehar pertsonaia asko agertzen dira, 50 inguru. Bizimodu nahiko alternatiboa daramate, orokorrean, «Antolatu gabeko erresistentzia isila»ren protagonistak dira.

Euskal literaturaren azken urteei begira, nolabait, 1972ko Luis Haranburu Altunaren *Itsasoak ez du esperantzarik* eleberriaren oihartzuna dakarkigu Elorrriagaren liburuak, gure literaturan gehiegi landu ez diren gaiekin lotzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Eleberriaren inguruko komentarioak 111 Akademia(https://eu.wikipedia.org/wiki/111_Akademia)ren webgunean.]
* Liburuaren aurkezpena Irati Elorrietarekin.
Anticosti Parke Nazionala

**Anticosti Parke Nazionala** () 572 km2-ko Quebeceko parke nazionala da, Anticosti uhartean dago, iparraldeko kostaren aurrean. 133 bat hegazti-espezie daude, Virginia orein-talde batzuk, eta itsas txakur arrunt ugari, uhartearen lurralde osoan diren haitzulo eta arroila ugariak kontuan hartu gabe.

[thumb|Vauréal [ur-jauzia.]]
## Aberedia 
24 ugaztun-espezie daude parkean. Bi *Cervidae* mota bizi dira parkean, altzea (gutxi) eta Virginia oreina (gehiegi). Hauek ere haragijale dira: azeri gorria, hartz beltza, ibaietako igaraba (*Lontra canadensis*), itsas txakur arrunta, itsas txakur muturbeltza eta itsas txakur grisa.

Parkean bizi diren ugaztun txikiak hauek dira: Amerikako erbia, Kanadako kastorea (*Castors canadensis*), arratoi musketaduna eta sagu basatia. Parkean hiru saguzar mota ikusten dira: iparraldeko saguzarra, errauts-saguzarra, eta saguzar marroi txikia.

Azkenik, parkeko uretan 9 zetazeo-espezie bizi dira, hau da, mazopa arrunta, izurde albozuria, izurde muturzuria, orka, pilotu-izurde hegaluzea, zere txikia, balea urdina eta zere arrunta.

## Leku ezagunak 
* Baie de la Tourreko kolosoak
* Chicotte arroila
* Observation arroila
* Vauréal ibaiaren ur-jauzia eta arroila
* Patate haitzuloa
* Grand-Lac-Salé erreserba ekologikoa
* Pointe-Heatherreserba ekologikoa
* Pointe Carleton

## Kanpo estekak
Amorebieta Kirol Elkartea 2020-2021

Entrenatzailea:  Iñigo Velez (2018-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

#### Lagatakoak 
### Neguko merkatua 2021 
### Udako merkatua 2020 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brent Scowcroft

**Brent Scowcroft** (Ogden, Utah, 1925eko martxoaren 19a - Falls Church, Virginia, 2020ko abuztuaren 6a) estatubatuar militar eta politikaria izan zen. Gerald Ford eta George H. W. Bush presidenteen Segurtasun Nazionaleko Aholkulari izan zen. Richard Nixonen laguntzaile militarra eta George W. Bushen Inteligentziako aholkularia ere izan zen. Barack Obamari ere lagundu zion bere segurtasun nazionaleko taldea aukeratzen.

## Bibliografia 
* Daalder, Ivo H., and I.M. Destler. *In the Shadow of the Oval Office: Profiles of the National Security Advisers and the Presidents They Served—From JFK to George W. Bush * Simon & Schuster; 2009, .
* Sparrow, Bartholomew H. "Realism's Practitioner: Brent Scowcroft and the Making of the New World Order, 1989–1993." *Diplomatic History* 34.1 (2010): 141-175. online
* Sparrow, Bartholomew. *The Strategist: Brent Scowcroft and the Call of National Security* (2015).
### Lehen mailako iturriak 
* Bush, George H.W., eta Brent Scowcroft. *A world transformed* (Vintage, 2011). excerpt
* Deutch, John, Arnold Kanter, eta Brent Scowcroft. "Saving NATO's foundation." *Foreign Affairs* (1999) 78#6: 54-67. online
* Perry, William James, Brent Scowcroft, eta Charles D. Ferguson. *US nuclear weapons policy* (Council on Foreign Relations, 2009) online.
* Scowcroft, Brent. "Getting the Middle East Back on Our Side." *New York Times* (jan. 4, 2007) online.
KS Cracovia

thumb|260px|1921ean aurreneko liga irabazi zuen taldea.
**KS Cracovia** (izen osoa *Miejski Klub Sportowy Cracovia, S.S.A.*) Poloniako futbol taldea da, Krakovia hirikoa.

## Historia 
Taldearen urrezko aroa hasieran izan zuen 1921 eta 1937 artean lau aldiz irabazi baitzuen liga. Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean nazioarteko hainbat partida jokatu zituen eta liga berri bat eskuratu ere bai, Gerra ostean jokaturiko lehenengoa. 1949an bigarren egin zuen eta horren ondoren maila apalagotzen joan zen hurrengo hamarkadetan behe mailatan arituz.

2020an Poloniako kopa eskuratu du luzapenean Lechia Gdańsk garaituta.

## Palmaresa 
### Polonian: 6 
* Liga (5): 1921, 1930, 1932, 1937, 1948
* Kopa (1): 2020.

## Kanpo estekak 
*  KS Cracoviaren webgunea
Buenos Airesko Erreserba Ekologikoa

eskuinera|thumb|350x350px| Erreserbaren ikuspegia: atzealdean Buenos Airesko erdiguneko eraikinak ikus daitezke.
**Buenos Airesko Erreserba Ekologikoa**, **Costanera Sur** **Erreserba Ekologikoa** ere deitua, Puerto Madero auzoaren ekialdean, Argentinako Buenos Aires Hiri Autonomoan, dagoen berdegune erraldoi bat da. Rio de la Plata ibaiaren hertzean dago. Erreserba ibaiari irabazitako 350 hektareako lursail handi batean kokatzen da. Bertan zati bat 1970eko eta 1980ko hamarkadetan autobideak eraikitzeko burututako eraispenen hondakinez lehorreratu zen.

Zabortegi horien jatorrizko xedea eremua urbanizatzea bazen hiriaren erdialdeko hedapena bihurtzeko, proiektu hori bertan behera utzi zen eta lurra bertan behera utzi zen. Utzikeria urteetan zehar, hainbat Chaco-Papa lautadako ekosistemen benetako erakusleihoa lurrean espontaneoki garatu zen: larreak, aintzirak, sahatsak eta akazia basoak, etab., aberastasun handia dute flora eta faunari dagokionez.

## Bisitak Erreserban 
Erreserba Ekologikoa urte osoan zehar zabalik dago. Sarbide librea du Costanera Sur-eko hegoaldeko muturrean kokatuta.
eskuinera|thumb|350x350px| Erreserba Ekologikoaren airetiko ikuspegia.
Erreserbaren helbidea Tristán Achával Rodríguez etorbidea 1550 da. 8etatik 19etara zabalik dago.

Garatzen den jarduera oso ezaguna hegaztien eta beste animalien behaketa da. Ohikoa da, halaber, jendeak kirola egiten edo paseoak egiten ari dela ikustea, argazkiak egiten (hortik, hiriko ikuspegi onenetarikoa baduzu) edo atsedena hartzen besterik ez. Erreserba Ekologikoa oso ezaguna da gaztetxoen eta adin ertainekoen artean (20-40 urte), edozein jarduera fisiko, aisiarako edo erlaxatzeko aproposa baita.

## Irudi galeria 

Image:Buenos Aires Costanera Sur.jpg|Ikuspegi panoramikoa
Image:Egretta alba 2 (Marek Szczepanek).jpg|*Ardea alba*
Image:CpZ Cygnus melancoryphus 00.jpg|*Cygnus melancoryphus*
Image:PampasGrass.jpg|*Cortaderia selloana*
Image:Reservaecologicabsaspano.jpg|Ikuspegi panoramikoa
The Fame Ball Tour

'''*The Fame Ball Tour*a'* (euskeraz, Ospearen Dantza Tourra) Lady Gaga abeslari estatubatuarraren debut-*tour*a da, 2008an argitaratutako *The Fame* debut-albuma promozionatzeko helburua duena. Gira lau kontinentetara ailegatu zen 2009an zehar (Europa, Asia, Amerika eta Ozeania), 83 kontzertutan. Girako kontzertu-antolamendua lau segmentutan egon zen banaturik non, salbuespenak salbu, *The Fame* albumeko abestiak abestu ziren.; izan ere, giran zehar, *The Fame* albumetik kanpo geratutako "Future Love" *unreleased* (argitaratu gabea) abestia kantatu zuen ere. Kritika positiboak lortu zituen *tour*ak, bai Gagaren ahots eta teatralizazioaren ondorioz, bai eta *outfit''en ondorioz ere.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Puerto Madero

**Puerto Madero** Argentinako hiriburua den Buenos Aires hiriko auzoetako bat da. 1. komunaren barnean, auzoak 5,03 km²-ko azalera du eta 2010ean 6.726 biztanle zituen, 3.611 gizon eta 3.115 emakume izanik. Buenos Airesko erdialdetik gertu kokatzeak, erreserba ekologiko bat egoteak eta Rio de la Plata ibaiarekiko hurbiltasunak Argentinako hiriburuko auzorik preziatuenetako bat bihurtzen dute.

Auzo gehiena uharte batean dago, kontinenteko zatira konektatuta lau dike zeharkatzen dituzten sei zubiek. Mendebaldean, Puerto Madero honako portuko auzoekin mugatzen da: La Boca, Monserrat, San Nicolás eta San Telmo. Puerto Maderoko eremuaren zati handi bat Buenos Airesko Erreserba Ekologikoa da.

Auzoa kokatzen zen lekua, XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran, portuko gunea zen. Auzoa kokatzen den eskualdea biziberritzea, 1990eko hamarkadan hasi zen; munduko hiri berritze proiektu arrakastatsuenetako bat izan zen, beste herrialde batzuetako proiektuetarako erreferentzia izan baitzen. Azken urteotan, Puerto Maderok hainbat ospe handiko arkitektoek diseinatutako eraikinak jaso ditu, besteak beste, César Pelli, Norman Foster, Philippe Starck eta Santiago Calatrava.

Auzoak Eduardo Madero buenosairestar merkatariaren omenez jaso zuen izena. Madero arduratu zen Buenos Aires portua eraikitzeko hiru proiektu prestatzeaz, horietako bat Julio Argentino Roca Argentinako presidenteak onartu zuen 1882an eta gaur egun Puerto Madero auzoa dagoen tokian eraiki zuten.

2018an argitaratutako Properati plataformak egindako ikerketaren arabera, Puerto Madero Latinoamerikako auzorik esklusiboena eta bilatuena da. Ikerketaren arabera, auzoko bi edo hiru logela dituzten apartamentuen metro koadroko prezioa 7.038 dolar da, garestiena, inkestatutako beste auzo batzuen balioak kontuan hartuta, esate baterako, Ipanema eta Vila Nova Conceição. Properati-ren arabera, Puerto Madero urbanizazioaren azken fasea eta Argentinan eraikuntzaren kostu handiak dira auzoaren estimazioa azkartzeko faktore nagusiak 2010eko hamarkadan.

## Kanpo estekak
Vilaboa (Allariz)

**Vilaboa** Ourenseko Allariz udalean, Santo Estevo parrokian, dagoen herrixka da. Allariz-Maceda lurraldean dago.

## Eraikinak 
Herrian herri arkitekturaren aztarna ugari ikus daiteke. Badago ere baseliza bat.

## Biztanleria 
2010ean, Instituto Galego de Estatísticaren arabera, 91 biztanle zituen, 45 gizo eta 46 emakume.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak