open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Rose Tattoo (filma)

***The Rose Tattoo*** 1955eko Daniel Mann estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatiko film bat da. Tennessee Williams antzerkigilearen izenburu berdineko antzezlanean oinarritua dago. Anna Magnani, Burt Lancaster, Marisa Pavan eta Jo Van Fleet aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Serafina Delle Rose (Anna Magnani), AEBetako Hegoaldean bizi den siziliar jatorriko emakume grinatsua, bere senar hilaren oroitzarako bizi da. Baina egun batean kamioilari zakar bat (Burt Lancaster) ezagutzeak bizitza aldatzen dio.

## Aktoreak 
* Anna Magnani: Serafina Delle Rose
* Burt Lancaster: Alvaro Mangiacavallo
* Marisa Pavan: Rosa Delle Rose
* Ben Cooper: Jack Hunter marinela
* Virginia Grey: Estelle Hohengarten
* Jo Van Fleet: Bessie
* Sandro Giglio: Aita De Leo
* Mimi Aguglia: Assunta
* Florence Sundstrom: Flora

## Kanpo estekak 
* *The Rose Tattoo* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
San Xerlesko geltokiak

**San Xerles–Marne** eta **San Xerles–Viktoria** Lapurdiko bi senide autobus-geltokiak ditu, Biarritz udalerriko San Xerles auzoan kokatuta daudenak.

Geltokiak 2019ko irailaren 2an ireki ziren.

## Sarbideak 
*  Marne hiribidea, 47
*  Viktoria erreginaren hiribidea, 36

## Historia 
Geltokiak 2019ko irailaren 2an ireki ziren jendearentzat, Tram'Busaren linearen trazatuaren zati gisa.

Lehenago "Thermes" bezala ezagutzen ziren.

## Zerbitzuak 
### Hiriko autobusa 
### Jinkaria 
## Banaketa 
x230px|erdian|frameless

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak
* 1. linea

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sareko webgune ofiziala
Anno Lucis

[thumb|300px|Plaka honetan A.L. 5916 irakur daiteke, gure egutegian, *[Anno Domini*, 1916.]]
thumb|Framazonen oroitarria Anno Lucisen aipamenarekin.
**Anno Lucis** edo **Framazonen Egutegia** (euskaraz "Argiaren Urtea" edo "Benetako argiaren urtea") framazonerian gehien erabiltzen den egutegia da. Egutegiaren sistema oso erraza da: urte arruntari lau mila urte gehitu behar zaizkie; esaterako 2000. urtea, *Anno Lucisen* arabera 6000.a izango litzateke. Egunak eta hilak berdin agertzen dira. Egutegi honek *Anno Mundiren* adigaiarekin lotura estua du. *Anno Lucis* adigaiak framazonerian balio sinbolikoa du; horren bidez «denbora sakratua» eta «denbora profanoa» bereizi nahi dituzte.

## Jatorria 
Urte hori XIX. mendean erabaki zen, munduaren sorreraren urtea jakiteko egin ziren kalkuluen ondorioz. Kalkulu horietan juduen eta arabiarren egutegiak ere hartu ziren kontuan baina batez ere Ussherren kronologia. Data hau finkatzeko James Ussherrek, 1580an Dublinen jaiotako apaiza, Bibliaren gainean kronologia bat sortu zuen hasieraren liparra zehazteko. Horren bidez denbora-eskala erabatekoa sortu nahi zuen. Hainbat teoria aztertuta data hori adostu zen azkenean. Beraz, lehen urtea, munduaren sorrerarena da hargin beltzentzat. Urte hasiera, bestetik, martxoaren 1ean kokatzen dute. Hilak zenbakiez izendatzen dira, esaterako martxoa 1.a da. Egutegi horretan, azkenik, bi jai daude, udako san Joanes Bataiatzailearena (06-24) eta, neguan, san Joan Ebanjelaria (12-7); biekin bi solstizio markatzen dituzte. Gogoratu behar da framazoneriaren barruan hainbat ohikune eta joera dagoela eta, ondorioz, egutegi ezberdinak ere badirela.

## Hilen izenak 
Gorago aipatu bezala, hilak izendatzeko gehien batean zenbakiak erabiltzen direla baina hori ez da orokorra. Framazoneria barruan badaude euren izendatze zerrendak duten joerak. Hau da adibide bat:

# Martxoa= Nissam
# Apirila= Ijar
# Maiatza=Sivan
# Ekaina=Thamuz
# Uztaila=Ab
# Abuztua= Eliul
# Iraila=Tishri
# Urria=Heshvan
# Azaroa=Kislev
# Abendua=Theved
# Urtarrila=Schevat
# Otsaila =Adar

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Errail

thumb|1896ko errail bat.
**Erraila** haga edo antzeko elementu zurruna da, ibilgailuek edo bestelako aparatu mugikorrek zirkulatzeko prestatua. Errailak trenbideen funtsezko zatietako bat dira, eta EMIren galdaketarako euskarri gisa jarduten dute, baita gidatze-gailu eta korronte elektrikoaren elementu eroale gisa ere. Trenbidearen ezaugarri tekniko garrantzitsuena errailaren eta gurpilaren arteko kontaktua da, eta ezaugarri nagusiak materiala, forma eta pisua dira.

Wieslauterbahn-Bahntechnik-04-2005-gje.jpg
Wieslauterbahn-Bahntechnik-12-2005-gje.jpg
Wieslauterbahn-Bahntechnik-32-2005-gje.jpg
Wieslauterbahn-Bahntechnik-42-2005-gje.jpg
Wieslauterbahn-Bahntechnik-84-2005-gje.jpg

## Erreferentziak
Ich seh, Ich seh

***Ich seh, Ich seh*** (euskaraz *Ikusten Dut, Ikusten Dut*),  (*Gabon Amatxo*), 2014ko Veronika Franz eta Severin Fialak zuzendutako beldurrezko thriller film bat da. Susanne Wuest, Elias Schwarz eta Lukas Schwarz aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Austria, uda betean, Elias (Elias Schwarz) eta Lukas (Lukas Schwarz) anai bikiek beren Ama (Susanne Wuest) kirurgia plastiko ebakuntza bat izan ondoren etxera itzultzeko haren zain daude. Ama aurpegia guztiz aldatua duela iristean, haurrekiko hotz, urrundua eta obsesiboa agertuko da. Amaren izaera aldaketak haurrek beren buruei hura beren ama edo iruzur egiten ari zaien norbait ote den galdetzera bultzaraziko ditu.

## Aktoreak 
* Susanne Wuest: Ama
* Elias Schwarz: Elias
* Lukas Schwarz: Lukas

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Long Island Sound

**Long Island Sound** edo **Long Island itsasartea**, Ipar Amerikaren ekialdean dagoen Ozeano Atlantikoaren estuario bat da, AEBetako Long Island uhartea eta Connecticut estatuko kostaldeak banatzen ditu, eta hegoaldean New York hiria du.

Hegoaldeko New York hiriko East River ibaitik iparraldeko Block Island Sound itsasartera 177 kilometro luze ditu, bere punturik zabalenean 34 kilometro, eta 20-70 metro arteko sakonera.
LFO (filma)

***LFO***, 2013ko Antonio Tublén suediarrak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Patrik Karlson, Izabella Jo Tschig, Per Löfberg, Ahnna Rasch, Lukas Loughran, Erik Börén eta Björn Löfberg Egner aktoreek antzeztun zuten.

Film honek muga moralak igarotzean eta gizakiaren benetako izaera agertzean zer gertatzen denari buruzko gogoeta egiten du.

## Argumentua 
Robert Nord (Patrik Karlson) gizaseme barkati eta txepelak soinu-frekuentziak erabiliz pertsonak hipnotizatzeko gai den makina bat sortzean bere bizitza aldatuko da. Bere bizilagunak Roberten indiar untxi inkoszienteak bilakatuko dira.

## Aktoreak 
* Patrik Karlson: Robert Nord
* Izabella Jo Tschig: Linn
* Per Löfberg: Simon
* Ahnna Rasch: Clara
* Lukas Loughran: Peter
* Erik Börén: Sinus-San
* Björn Löfberg Egner: Sebastian

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Quarantine 2: Terminal

***Quarantine 2: Terminal*** (euskaraz *Berrogeiladia 2: Terminala*), 2011ko John Pogue estatubatuarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Mercedes Mason, Josh Cooke, Mattie Liptak, Ignacio Serricchio, Noree Victoria, Bre Blair eta Lamar Stewart aktoreek antzeztu zuten.

*Quarantine* (2008) filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
AEB, Los Angelestik Atlantara doan hegaldi batean, Ralph Budnt (George Back) bidaiariak amorruaren antzeko gaixotasun birulentoaren sintomak izango ditu. Nevadako aireportu batean larrialdiko lurrartzea egin ostean, terminala guztiz itxia dagoela eta handik ezin dutela atera jabetuko dira, orduan Jenny (Mercedes Mason) azafata bidaiariak kontrolatzeaz arduratuko da.

## Aktoreak 
* Mercedes Mason: Jenny
* Mattie Liptak: George
* Josh Cooke: Henry
* Noree Victoria: Shilah Washington
* Ignacio Serricchio: Ed Ramirez
* Phillip Devona: Niall Britz
* Julie Gribble: Susan Britz
* Tyler Kunkle: Hvorst
* Erin Aine Smith: Nicca
* Sandra Lafferty: Louise Tredwell
* Lamar Stewart: Preston
* Tom Thon: Doc Stevens
* Lynn Cole: Bev Stevens
* Bre Blair: Paula
* George Back: Ralph Bundt
* John Curran: Forrest kapitaina
* Andrew Benator: Willsy
* Jason Benjamin: 1. CDC
* Beau Turpin: 2. CDC
* Neko Parham: 3. CDC
* Judd Lormand: Sylvester
* Blake Mason: Lee Blake

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Tourist (2010eko filma)

***The Tourist*** (euskaraz *Turista*), 2010eko Florian Henckel von Donnersmarck alemaniarrak zuzendutako amodiozko thriller film bat da. *Anthony Zimmer* (2005) frantziar filmaren berregokitzapena da. Angelina Jolie, Johnny Depp, Timothy Dalton, Paul Bettany, Steven Berkoff, Rufus Sewell, Christian De Sica eta Raoul Bova aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Frank Tupelo (Johnny Depp) iraganeko amodio bat berreskuratzeko asmoz Italiara bidaiatu duen estatubatuar turista bat da. Elise Clifton-Ward (Angelina Jolie) nahitan haren bidean gurutzatuko den emakume bikaina da. Venezia hiri ederrean, Frank maitemindu egingo da, baina laster bera eta Elise intriga eta arrisku nahasmahasa batean satuko dira.

## Aktoreak 
* Angelina Jolie: Elise Clifton-Ward
* Johnny Depp: Frank Tupelo / Alexander Pearce
* Paul Bettany: John Acheson inspektorea
* Timothy Dalton: Jones inspektore burua
* Steven Berkoff: Reginald Shaw
* Rufus Sewell: Lawrence
* Christian De Sica: Lombardi kolonela
* Alessio Boni: Cerato sarjentua
* Christina Magargle: Narduzzi tenientea
* Giovanni Guidelli: Tommassini tenientea
* Raoul Bova: Filippo Gaggia kondea
* Igor Jijikine: Virginsky
* Bruno Wolkowitch: Courson kapitaina
* Mhamed Arezki: Achmed Tchebali
* Marc Ruchmann: Kaiser brigadierra
* Julien Baumgartner: Ricuort brigadierra
* François Vincentelli: Marion brigadierra
* Nino Frassica: Mele brigadierra
* Neri Marcorè: Alessio, hoteleko atezaina
* Renato Scarpa: Arturo, jostuna
* Maurizio Casagrande: Antonio, zerbitzaria

## Kanpo estekak 
* IMDBko fita irakurgai
Anna Tortajada

**Anna Tortajada i Orriols** (Sabadell, 1957ko maiatzaren 24 –) Kataluniako idazle, itzultzaile eta kazetaria da.

## Bizitza 
Munichen bizi zen bitartean Filologia Hispanikoa ikasi zuen.
Itzultzaile gisa, alemanetik katalanera eta gaztelaniara itzuli ditu lanak. Hasieran, itzulpen teknikoak egiten zituen, baina 1989 urtetik aurrera, literaturara bideratu zuen bere itzultzaile lana.
Idazle gisa, katalanez eta gazteleraz idatzi du eta hainbat hizkuntzatara itzuli dute: alemanera, italierara, portugesera, japonierara, ingelesera, gaztelaniara eta katalanera, besteak beste. Euskarara moldatua izan da haren lan bat.
Landu dituen generoen artean haur eta gazteei zuzendutako literatura nabarmentzen da. Bere testuak eskolako irakurketa gisa erabiltzen dira maiz Andorran eta Katalunian. Era berean, bidaia liburu asko argitaratu ditu, batik bat 2000 urteko udan Afganistanera bidaiatu zuen hango errealitatea ezagutzeko asmoz eta ondoren, salaketa liburutzat ere hartu daitezke bereak. Azkenik, eleberri historikoa ere zorroztasunez landu du. Kazetari gisa, ondoko hedabideetan lan egin du: El Mundo, Ona Catalana, RAC1 eta TV3..
Egun Bartzelonan bizi da..

## Lanak 
* Cruïlla de móns (Barcanova, 2001)
* El grito silenciado (Grijalbo Momdadori, 2001)
* Nahid, mi hermana afgana (Montena Mondadori, 2001)
* Crónica de una reina (Rosa dels Vents, 2002)
* La banda de la placeta (Barcanova, 2002)
* Hijas de la Arena/Filles de la Sorra (Lumen/Rosa dels Vents, 2002)
* Sahar, despierta (plataforma xuvenil d'ayuda muyeres afganes, 2002)
* L'Home gris del país de les màquines (Baula, 2002)
* Per fi Brasil/Por fin Brasil, un viaje al país de Lula (Lumen/Rosa dels Vents, 2003)
* A la muntanya de les ametistes (Barcanova, 2004)
* Palestina, sinfonia de la terra (Barcanova, 2005)
* L'Esparver (Barcanova, 2006)
* La dama. Titayú.Una mujer íbera (Maeva, 2006)
* Com a canviat el conte (Barcanova, 2007)
* Les habitacions tancades (Ara llibres, 2008)
* Un embolic de rates y gats (Animallibres/Algar editorial, 2008)
* La meva diable porta xanques (Ara llibres, 2008)
* La filla de l'hostalera/La hija de la hostalera (Ara llibres/Jplibros, 2010)
* Kalakamake, o lo que no se ha conseguido (Medicus mundi Asturies, 2010)
* Afganistán. Tras las rejas del burka (Colectivu milenta muyeres, 2010)
* Rondalles meravelloses que no em de perdre (Columna/Edicions62, 2011)
* La mort dels cucs de seda (Editorial Base, 2012)
* El silenci de la por (Edicions 62, 2013)

## Itzulpenak 
Ondoko egileen hainbat lan ekarri ditu alemanetik gaztelerara eta katalanera:
* Thomas Mann
* Lion Feuchtwanger(1884-1958)
* Thomas Brezina (1963- )

## Euskaratuak 
*Nahid, mi hermana afgana* euskarara moldatu da irakurketa errazera egokitzen, **Nahid nire ahizpa afganiarra** izenburupean, Nerea Aizpurua Iraola eta Lina Ugarte Sauret-en eskutik..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Anna Tortajada https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Anna_Tortajada
Flipped (2010eko filma)

***Flipped***, 2010eko Rob Reiner estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama-komedia film bat da. Wendelin Van Draanen idazlaren *2001eko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Madeline Carroll, Callan McAuliffe, Rebecca De Mornay, Anthony Edwards, John Mahoney, Penelope Ann Miller eta Aidan Quinn aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1957, Juli (Morgan Lily) eta Bryce (Ryan Ketzner) zazpi urtetako bi mutiko-neskato dira, itxuraz guztiz ezberdinak, bizilagunak eta gela berdineko ikasleak. Julie Brycetaz maiteminduko da, baina Brycek sei urtez ekiditen saiatuko da.

1962, jada nerabeak direla, Juli (Madeline Carroll) eta Bryce (Callan McAuliffe) institutu berdinera doaz eta gauzak aldatu dira: Brycek Juli beste begi batzuekin ikusten baitu.

## Aktoreak 
* Callan McAuliffe: Bryce Loski
** Ryan Ketzner: Bryce mutikoa
* Madeline Carroll: Julianna "Juli" Baker
** Morgan Lily: Juli neskatoa
* Rebecca De Mornay: Patsy Loski
* Anthony Edwards: Steven Loski
* John Mahoney: Chet Duncan
* Penelope Ann Miller: Trina Baker
* Aidan Quinn: Richard Baker
* Kevin Weisman: Daniel Baker
* Cody Horn: Lynetta Loski
** Gillian Pfaff: Lynetta neskatoa
* Shane Harper: Matt Baker
* Michael Christopher Bolten: Mark Baker
* Stefanie Scott: Dana Tressler
* Israel Broussard: Garrett Einbinder
* Ashley Taylor: Sherry Stalls
* Matthew Gold: Eddie Trulock
* Jake Reiner: Skylers

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa ikusgai
La Lagunako Unibertsitatea

**La Lagunako Unibertsitatea** () Kanarietako unibertsitate publikoa da, Central, Anchieta, Guajara, Campus del Sur, Ofra eta Santa Cruz de Tenerifeko campusak dituena.

La Lagunako Unibertsitateak 13 ikerketa-institutu ditu. Ikerkuntzako Unibertsitate Institutuak garrantzi eta jarduera handiko zentroak dira, ikerketa zientifiko, tekniko eta artistikoari eskainiak. Nazioartean garrantzi handia dutenez, Kanarietako Astrofisika Institutua eta Kanarietako Gaixotasun Tropikalen eta Osasun Publikoaren Unibertsitate Institutua nabarmentzen dira.

## Kanpo estekak
Las Palmas Kanaria Handiko Unibertsitatea

**Las Palmas Kanaria Handiko Unibertsitatea** () Kanarietako unibertsitate publikoa da, Tafira, Obelisco, San Cristóbal, Montaña Cardones eta Taliarte campusak dituena.

Gainera, Lanzaroten zabalpen bat dago, non diplomaturak eta Turismoko eta Erizaintzako graduak irakasten dituzten. Fuerteventuran Erizaintzako Gradua ere ematen dute.

## Kanpo estekak
Dennis Wilson

**Dennis Carl Wilson** (Inglewood, Kalifornia, 1944ko abenduaren 4a - Hawthorne, Kalifornia, 1983ko abenduaren 28a) estatubatuar musikari eta abeslaria izan zen, The Beach Boys taldeko kide sortzailea. 

## Bizitza 
Carl eta Brianen anaia eta Mike Loveren lehengusua zen. Dennis zen taldeko benetako surflari bakarra, eta haren bizitza taldearen lehen abestietako "kaliforniar mito"-aren adibidea izan zen. Charles Mansonekin izan zuen harremanagatik ere ezagun egin zen. *Two-Lane Blacktop* filmean parte hartu zuen. 

Taldeko bateria-jotzailea zen eta koruak ere abesten zituen. Taldeko hiru abestiren egilea izan zen: *Little Bird* (1968), *Forever* (1970) eta *Slip On Through* (1970). 1977an bakarkako album bat argitaratu zuen (*Pacific Ocean Blue*). Azken urteetan drogarekiko menpekotasunaren aurka borrokatu zen. Hondartzan itota hil zen 1983an.

## Kanpo estekak
Murtziako Unibertsitatea

**Murtziako Unibertsitatea** () Murtziako Eskualdeko unibertsitate publikoa da, La Merced, Espinardo, Osasun-zientziak (El Palmar), Kirol-zientziak (San Javier), Cartagena eta Lorcako campusak dituena.

34.000 ikasle baino gehiago ditu, eta nazio eta nazioarte mailan errekonozimendua duen unibertsitatea da. Cartagenako Unibertsitate Politeknikoarekin batera "Campus Mare Nostrum" proiektuan Nazioarteko Bikaintasun Campusaren barruan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alacanteko Unibertsitatea

**Alcanteko Unibertsitatea** (; ) Valentziako Erkidegoko unibertsitate publikoa da, Sant Vicent del Raspeigen eta beste hiritan campusak dituena.

Gaur egun, berrogeita hamar titulazio ofizial baino gehiago eskaintzen ditu, bai eta gradukoak eta graduondokoak ere. Hirurogeita hamar unibertsitate-sail eta ikerketa-unitate eta -talde baino gehiago ditu arlo hauetan: Zientzia sozialak eta juridikoak, esperimentalak, teknologikoak, humanitateak, hezkuntza eta osasun-zientziak, eta bost ikerketa-institutu. Gainera, zerbitzu ugari eskaintzen ditu.

1990. urtean Unibertsitatearen kirol atala sortu zen, Seccio Esportiva Universitat D'Alacant.

## Kanpo estekak
Jaume I.a Unibertsitatea

**Jaume I.a Unibertsitatea** (; ) Valentziako Erkidegoko unibertsitate publikoa da, Castelló de la Planan campusak dituena.

Jaume I.a Unibertsitatea aitzindaria da informazioaren teknologia berrien erabileran eta 16.000 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Valentziako Unibertsitatea

**Valentziako Unibertsitatea** (; ) Valentziako Erkidegoko unibertsitate publikoa da, Blasco Ibáñez, Tarongers, Onteniente eta Burjassot-Paterna campusak dituena.

1499an sortua, Espainiako unibertsitaterik zaharrenetariko bat da. Valentziako Unibertsitatea Espainiako lau garrantzitsuenen artean dago I+G+b arloan, 18 Ikerkuntzako Unibertsitate Instituturekin. 2016/2017 ikasturtean 65.789 ikasle zituen.

## Kanpo estekak
Valentziako Unibertsitate Politeknikoa

**Valentziako Unibertsitate Politeknikoa** (; ) Valentziako Erkidegoko unibertsitate publikoa da, Valentzian, Alcoin eta Gandian campusak dituena.

UPV goi mailako bederatzi eskola teknikotan, bi fakultatetan eta bi goi mailako eskola politeknikoetan antolatuta dago, 39 graduko irakaskuntza antolatzeaz arduratzen da, eta 42 sail eta 41 ikerketa zentro eta institutu ditu.

## Kanpo estekak
The Children's Hour

'''''The Children's Hour'''* William Wylerrek 1961ean zuzendutako filma da, Lillian Hellmanen izen bereko lanean oinarrituta. Antzezle nagusiak Audrey Hepburn, Shirley MacLaine, eta James Garner izan ziren. 1936an, Wylerrek berak antzezlan beraren egokitzapena zuzendu zuen, orduko hartan *These Three'' izenburupean.

## Sinopsia 
Karen eta Martha lagunek neskentzako 'Dobie-Wright' eskola pribatua zuzentzen dute. Karen Joe Cardin doktorearekin ezkontzekoa da, baina Marthak, eskolaren buruan bakarrik ez egotearren, ezkontza atzeratzeko eskatzen dio. Ikasle gorrotagarri eta mendekati batek, jaso duen zigor bategatik mespretxatua, kasualitatez entzundako ohar bat amonaren aurrean desitxuratzen du, bi irakasleak maitaleak direla leporatzeko. Zurrumurru zitala azkar zabaltzen da gurasoen eta tutoreen artean, eta eskola berehala ikaslerik gabe geratzen da. Laster, Karen eta Martha kalumniaren berri izango dute. Egia jakiten denerako, irakasleek eskola itxiko dute, difamazioagatiko epaiketa galduko dute eta ezkontza-proiektuak porrot egingo du. Azkenik, Marthak bere buruaz beste egingo du; ikaslearen baieztapenak faltsuak izanagatik, Martharen Karenekiko maitasunezko sentimenduak benetakoak ziren.

## Aktoreak 
* Sally Brophy: Wells anderea
* Hope Summers: Agatha

## Oscar Sarietarako izendapenak 
Oscar Sarietarako bost izendapen jaso zituen.

* Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Fay Bainter)
* Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Franz Planer)
* Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Dorothy Jeakins)
* Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Fernando Carrere eta Edward G. Boyle)
* Soinu onenaren Oscar Saria (Gordon E. Sawyer)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Camilo José Cela Unibertsitatea

**Camilo José Cela Unibertsitatea** () Madrilgo Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Villanueva de la Cañadan eta Madrilgo Almagro kalean campusak dituena. Institución Educativa SEKek 2000an sortu zuen.

## Ikus, halaber 
* Beatriz de Vicente, Kriminologia eta Zuzenbide irakaslea
Madrilgo Unibertsitate Europarra

**Madrilgo Unibertsitate Europarra** () Madrilgo Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Villaviciosa de Odónen eta Alcobendasen campusak dituena.

1989an sortu zuten eta 16.000 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Valentziako Nazioarteko Unibertsitatea

**Valentziako Nazioarteko Unibertsitatea** (; ) Valentziako Erkidegoko unibertsitate pribatua da, online lan egiten duen baina Valentzian campus bat duena.

Valentziako Generalitateak 2008an sortu zuen baina 2013an Grupo Planetari saldu zion.

## Kanpo estekak
Elxeko Miguel Hernández Unibertsitatea

**Elxeko Miguel Hernández Unibertsitatea** (; ) Valentziako Erkidegoko unibertsitate publikoa da, Elxen, Altean, Sant Joan d'Alacanten eta Orihuelan campusak dituena.

Elxeko Miguel Hernández Unibertsitateak 26 gradu, 2 gradu bikoitz, 50 unibertsitate-master eta 13 doktorego programa ditu.

## Kanpo estekak
Beyond the Black Rainbow

***Beyond the Black Rainbow*** (euskaraz *Ortzadar Beltzaren Atzealdean*), 2010eko Panos Cosmatos greziar-kanadarrak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Michael Rogers, Eva Allan, Scott Hylands, Marilyn Norry eta Rondel Reynoldson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Arboria institutu misteriotsuaren sakonenean, Elena (Eva Bourne) neska eder eta aztoratzailea bere barne bakearen bila dabilen Marcurio Arboria (Scott Hylands) doktoreak xarmandu du. Bere gogoa teknologia ilun baten kontrolpean dago. Isiltasunean, Barry Nyle psikoterapeuta eroarekin hurrengo sesioa izateko zain dago. Ihes egin nahi baldin badu, institutuaren txoko ilunenetan barneratu beharko da, baina Barry Nylek (Michael Rogers) ez du talentu handiena baina baita arriskutsuena den bere sorkuntzak hain erraz ihes egin dezan utziko.

## Aktoreak 
* Michael Rogers: Barry Nyle
* Eva Bourne: Elena
* Scott Hylands: Mercurio Arboria doktorea
* Rondel Reynoldson: Margo
* Marilyn Norry: Rosemary Nyle
* Gerry South: Skinny Hesher
* Chris Gauthier: Fat Hesher
* Sara Stockstad: Anna Arboria
* Roy Campsall: Sentionaut
* Geoffrey Conder: Mutantea

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Biarritzeko herriko etxeko geltokia

**Biarritzeko herriko etxea** Lapurdiko autobus geltoki bat da, Biarritz udalerriko hiri barnean kokatuta dagoena.

Geltokia 2019ko irailaren 2an ireki zen.

## Sarbideak 
*  Eduardo VII hiribidea, 12
*  Loís Barton hiribidea, 11
*  Joseph Petit hiribidea, 1
*  Joseph Petit hiribidea, 4

## Historia 
Geltokia 2019ko irailaren 2an ireki zen jendearentzat, Tram'Busaren linearen trazatuaren zati gisa.

Lehenago "Continental" eta "Biarritz-Mairie" bezala ezagutzen zen.

## Zerbitzuak 
### Hiriko autobusa 
### Jinkaria 
## Banaketa 
x230px|erdian|frameless

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak
* 1. linea

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sareko webgune ofiziala
The Man with One Red Shoe

***The Man with One Red Shoe*** (euskaraz *Zapata Gorridun Gizona*), 1985eko Stan Dragoti estatubatuarrak zuzendutako komedia film bat da. *Le Grand Blond avec une chaussure noire* (1972, *Zapata Beltzadun Ileori Garaia*) frantziar filmaren berregokitzapena da. Tom Hanks, Dabney Coleman, Lori Singer, Charles Durning, Jim Belushi, Carrie Fisher eta Ed Herrmann aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Richard Drew (Tom Hanks) biolin-jotzaile despistatuak halabeharrez zapata gorri bat jantzia darama, horrek CIAko agenteek espiotzat hartzea ekarriko dio eta haien jazarpena jasan beharko du. Agente horietako bat den Maddyk (Lori Singer) informazioa lortzeko trikimailu guztiak erabiliko ditu. Une horretatik aurrera, Richard etengabeko zaintzapean egon eta bere bizitza amesgaiztoan bihurtuko da.

## Aktoreak 
* Tom Hanks – Richard Drew
* Dabney Coleman – Burton Cooper
* Lori Singer – Maddy
* Charles Durning – Ross
* Carrie Fisher – Paula
* Jim Belushi – Morris
* Edward Herrmann – Brown
* David Ogden Stiers - Orkrestra zuzendaria
* Irving Metzman – Virdon
* Tom Noonan – Reese
* Gerrit Graham – Carson
* David L. Lander – Stemple
* Art LaFleur – CIAko agentea

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Francisco de Vitoria Unibertsitatea

**Francisco de Vitoria Unibertsitatea** () Madrilgo Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Pozuelo de Alarcónen campus bat duena.

1993an Kristoren Legionarioek sortu zuten eta 8.200 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Atlantikoko Unibertsitate Europarra

**Atlantikoko Unibertsitate Europarra** () Kantabriako unibertsitate pribatua da, Santanderren campus bat duena.

2014an sortu zuten eta 10.800 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
IE Unibertsitatea

**IE Unibertsitatea** (; ) Gaztela eta Leongo unibertsitate pribatua da, Segovian eta Madrilen campusak dituena.

Instituto de Empresak 1997an sortu zuen eta 1.200 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Isabel Sola

**Isabel Sola Gurpegi** (San Adrián, Nafarroa Garaia, 1967ko maiatzaren 17a) nafar zientzialaria da koronabirusetan aditua. Espainiako CNB-CSICeko birologoa.

Biologian graduatu zen Nafarroako Unibertsitatean, eta Lizentziaturaren Aparteko Saria lortu zuen. Gero Ingeniaritza Biomedikoan master bat egin zuen. Coronavirusari buruzko bere doktorego tesia Madrilgo Unibertsitate Autonomoan egin zuen. Bere tesiak Animalien Osasuneko doktore tesi onenaren Hipra Laborategi Saria lortu zuen.

## Ibilbide profesionala 
Coronavirusetatik eta haien aplikazioetatik eratorritako bektore infekziosoen garapenari buruzko hiru patenteren sortzailea da. horietako bat Madrid + D Patent I Lehiaketan saritu zuten. 1998az geroztik ikertzailea da Bioteknologia Zentro Nazionalean (CSIC-UAMC).

Espainian koronavirusei buruz gehien dakienetako bat da. CSICi atxikitako Bioteknologiako Zentro Nazionaleko zuzendarikidea da, koronabirusekin ikertzen duen Espainiako laborategi bakarra.

Bere lana birusak identifikatu, aztertu eta aurkitzea eta nola aurre egin ikertzea da. Birus hilgarri edo potentzialki arriskutsua agertzen denean zer egin eta nola erreakzionatu jakiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Berria egunkarian. (2020.04.10). Jakes Goikoetxeak
* Elkarrizketa Radio Euskadin 2020ko otsaila
Kanarietako Unibertsitate Europarra

**Kanarietako Unibertsitate Europarra** () Kanarietako unibertsitate pribatua da, La Orotavan eta, laster, Santa Cruz de Tenerifen campusak dituena.

2012an sortu zuten eta bost gradu eta hiru master irakasten ditu.

## Kanpo estekak
Maubèceko geltokia

**Maubèc** Lapurdiko autobus geltoki bat da, Baiona udalerriko Santizpirita auzoan kokatuta dagoena.

Geltokia 2019ko irailaren 2an ireki zen.

## Sarbideak 
*  Maubec kalea, 62

## Historia 
Geltokia 2019ko irailaren 2an ireki zen jendearentzat, Tram'Busaren linearen trazatuaren zati gisa.

Lehenago "Les Tourettes" bezala ezagutzen zen.

2021eko apirilaren 26an Tram'Busaren linea zerbitzua ematen hasi zen, geltoki honetan geldialdi zuena.

## Zerbitzuak 
### Hiriko autobusa 
## Banaketa 
x230px|erdian|frameless

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak
* 1. linea
* 2. linea

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sareko webgune ofiziala
Abat Oliba CEU Unibertsitatea

**Abat Oliba CEU Unibertsitatea** () Kataluniako unibertsitate pribatua da, Bartzelonan campus bat duena.

San Pablo CEU erakundearen hiru unibertsitate katolikoetako bat da. 2003an unibertsitate bilakatu zen eta 1150 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Miguel de Cervantes Unibertsitate Europarra

**Miguel de Cervantes Unibertsitate Europarra** () Gaztela eta Leongo unibertsitate pribatua da, Valladoliden campus bat duena.

4.500 ikasle ditu matrikulatuta, 17 gradu, 6 gradu bikoitz, 6 nazioarteko gradu bikoitz, 11 master, doktorego-programa bat eta unibertsitateak eskaintzen dituen titulu propio ugari ematen dituzten hiru fakultatetan banatuta.

## Kanpo estekak
Viceko Unibertsitatea - Kataluniako Unibertsitate Zentrala

**Viceko Unibertsitatea -Kataluniako Unibertsitate Zentrala** () Kataluniako unibertsitate pribatua da, Vicen campus bat duena.

Goi-mailako hezkuntzari eta etengabeko irakaskuntzaren eta prestakuntzaren bidezko ikerketari buruzko erakundea da, eta unibertsitate-autonomiaren printzipioa du oinarri, katedra-, ikerketa- eta ikasketa-askatasunean adierazia.

## Kanpo estekak
CEU Herrera kardinala Unibertsitatea

**CEU Herrera kardinala Unibertsitatea** () Valentziako Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Valentzian, Castelló de la Planan eta Elxen campus dituena.

San Pablo CEU erakundearen hiru unibertsitate katolikoetako bat da. 1999an unibertsitate bilakatu zen eta 10.200 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Ávilako Unibertsitate Katolikoa

**Ávilako Unibertsitate Katolikoa** () Gaztela eta Leongo unibertsitate pribatua da, Ávilan campus bat duena.

1996an Ávilako elizbarrutiak sortu zuen eta egun bost zentro ditu.

## Kanpo estekak
Murtziako San Antonio Unibertsitate Katolikoa

**Murtziako San Antonio Unibertsitate Katolikoa** () Murtziako Eskualdeko unibertsitate pribatua da, Murtziako La Ñora auzoan campus bat duena.

14.000 ikasle baino gehiago ditu, eta 1996an sortu zuten unibertsitate katoliko moduan.

## Kanpo estekak
Munduaren sorrera (mitoa)

[thumb|300px|*[Odin eta bere anaiak mundua sortzen*, Lorenz Frølichen grabatu batean.]]
[thumb|300px|*The Creation* (c. 1896–1902) [James Tissot margolariaren lana.]]
**Munduaren sorrera** munduaren agerpena azaltzeko historia mitikoak eta erlijiosoak dira. Mito hauek unibertsoa, Lurra, bizitza eta lehen gizakia nola agertu ziren kontatzen dute. Normalean, lehen gizakiaren agerpena jainko baten edo batzuen borondateaz gertatu zen. Erlijio eta kultura bakoitzak bere kondaira propioa du. Kultura batzuetan kronologikoki une hori markatzen saiatu dira. Sorkuntza mitoek berebiziko garrantzia dute mundua baloratzeko, gizakiak unibertsoan orientatzeko eta bizitzako eta kulturako oinarrizko ereduak izateko.

## Munduaren sorrera Biblian 
Unibertsoaren, munduaren eta gizakiaren sorrera kontatzen da 7 egunetan zehar, argia, gaua eta eguna lehenengo egunean , goiko eta beheko urak, itsasoa eta lehorra bigarrenean, landareak eta zuhaitzak hirugarrenean, argizagiak laugarrenean, itsasoko animaliak eta hegaztiak bosgarren egunean, animaliak eta gizona (*adam* hebreeraz) eta emakumea azkenik seigarren egunean. Nabarmena da hebreerazko *tohu wabohu* edo hasierako kaos horretatik unibertsoa eta mundua bereizketaz (ura eta lehorra, esaterako) sortzen dela: beraz, sorrera ordenarako lana ere badela baiezta daiteke. Dena den, *Biblia*ko beste zenbait liburutan Jainkoak unibertsoa ezerezetik sortu zuela baieztatzen da (2 Makabearrak 7,28). Zazpigarren egunean bere lana amaitutzat eman eta sakratu izendatzen du Jainkoak. Bere lanaren gailurra gizakia izanik, gizakia leku berezian jartzen dela geratzen da agerian, beste animaliak *menderatuz*. Nabarmentzekoa da ilargia eta eguzkia ez direla espreski aipatzen, orduan jainkotzat hartzen ziren izenak zirelako, Jainko bakarraren ideia nagusituz horrela. Kontakizun osoan zehar, nabaria da erritmoa: «*Jainkoak esan zuen*» 10 aldiz agertzen da, «*Eta hala izan zen*» eta «*Eta Jainkoak ona zela ikusi zuen*» esaldiak 7 aldiz agertzen dira. Perfekzioa islatzen duen 7 zenbakia behin eta berriz agertzen da kontakizunean. Testu hau K. a. VI. mendean osatu zela uste da, Babiloniako herbestean eta apaizen eskutik (P iturria). Babiloniako mitoen arrastoa nabarmena da, hasierako itsaso edo ur-nahasketa aipatzen duen *Enuma Elish* izenekoa esaterako.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Biziaren jatorria
* Elohim
* *Enuma Elish*
* Eguzki sistemaren sorrera eta garapena
* RNA mundua
* HAPzko munduaren hipotesia
* Hasiera (Biblia)
* Panspermia
* Big Bang

## Kanpo estekak
Valentziako San Bizente Martiri Unibertsitate Katolikoa

**Valentziako San Bizente Martiri Unibertsitate Katolikoa** () Valentziako Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Valentzian, Godellan, Burjassoten, Torrenten, Alziran eta Xativan campusak dituena.

Bertan, 32 graduko titulu, 20 titulazio bikoitz eta 100 master eta graduondoko baino gehiago ematen dira. 20 ikerketa-katedra eta -institutu ditu, 543 ikertzaile, 76 ikerketa-talde, eta 28 boluntariotza-programa garatzen dira toki-mailan eta 2 nazioartean.

## Kanpo estekak
Kataluniako Nazioarteko Unibertsitatea

**Kataluniako Nazioarteko Unibertsitatea** () Kataluniako unibertsitate pribatua da, Bartzelonan eta Sant Cugat del Vallèsen campusak dituena.

Gaur egun 6.000 ikasle baino gehiago ditu 15 graduetan, 26 nazioarteko titulazio bikoitz eta eskaintzen dituen master, graduondoko eta etengabeko prestakuntza ikastaroetako programak. Opus Deiren eraginpean sortu zuten.

## Kanpo estekak
Joandingo geltokia

**Joandin** Lapurdiko autobus geltoki bat da, Baiona udalerriko Caradoc auzoan kokatuta dagoena.

Geltokia 2019ko irailaren 2an ireki zen.

## Sarbideak 
*  Marcel Breuer hiribidea, 154

## Historia 
Geltokia 2019ko irailaren 2an ireki zen jendearentzat, Tram'Busaren linearen trazatuaren zati gisa.

Lehenago "Jouandin" bezala ezagutzen zen.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak
* 1. linea

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sareko webgune ofiziala
Elisabet I.a Unibertsitatea

**Elisabet I.a Unibertsitatea** () Gaztela eta Leongo unibertsitate pribatua da, Burgosen eta Valladoliden campusak dituena.

2008an sortua, online gradu eta master ofizialak ditu, bai eta graduondoko eta hizkuntza-eskolako berezko tituluak ere.

## Kanpo estekak
San Jurgi Unibertsitatea

**San Jurgi Unibertsitatea** () Aragoiko unibertsitate pribatua da, Villanueva de Gállegon campus bat duena.

2005ean Zaragozako artxidiozesiak eta San Valero Fundazioak sortu zuten eta egun hiru fakultate ditu.

## Kanpo estekak
Feliciana Setoain

**Feliciana Setoain Arostegi** (Luzaide, Nafarroa Garaia, 1912ko martxoaren 19a- Zuraide, Lapurdi, 2008ko urtarrilaren 30a) idazle, musikari eta musikologo nafarra izan zen. Piano irakaslea, euskal musika herrikoiaren bilduma egin zuen; Luzaide eta Vianako Printzearen gehigarri euskerikoaren kolaboratzailea izan zen.

## Ibilbidea 
### Bizitza 
Feli Setoain Luzaideko Bitorianorenekoa etxaldean jaio zen, eta lehendabiziko ikasketak sorterrian eta Hondarribian egin zituen. Geroago, Uztaritzera joan zen ikasketak bukatzera, eta bertan aritu zen irakasle urte batzuetan.

Kargu altuko mugazain batekin ezkondu zen, eta Madrilera joan ziren bizitzera, Han, piano-irakasle jardun zuen alargun geratu zen arte. Orduan, Luzaidera itzuli zen, eta ahizparekin eman zituen bizitzako azken urteak. 1969an Japoniara bidaiatu zuen.

### Musikaria 
Setoain musikaria zen, eta euskal musika herrikoia biltzeari ekin zion. Zenbait bildumatan utzi zuen hori jasota, baina horiek aurkitzeko lanetan ari dira zenbait ikerlari oraindik. *Mozkor kondu* (1968) ipuina idatzi zuen.

## Errekonozimenduak 
* 2019ko abenduan Iruñeko Kondestablearen jauregian *Hemen baditun 14* erakusketan omendu zuten, XX. mendean zehar euskararen sustapen eta normalizazioaren alde arituriko emakumeak omentzeko erakusketa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Euskara aleka (podcasta)
Errioxako Nazioarteko Unibertsitatea

**Errioxako Nazioarteko Unibertsitatea** (), **UNIR** izenez ezaguna. Espainiako unibertsitate pribatu bat da, errektoretza Logroñon (Errioxa) kokatua duena. Mexikon, Kolonbian, Perun eta Ekuadorren ere baditu campusak. 2025eko otsailean, 90.000 ikasle baino gehiago zituen 86 herrialdetako ikasketa ofizialetan matrikulatuta, batez ere Espainian eta Latinoamerikan.

Espainian, UNIRek 55 graduko titulu, 155 master ofizial eta lau doktorego programa eskaintzen ditu, guztiak Kalitatearen Ebaluazio eta Akreditazio Agentzia Nazionalak (ANECA) onartuak eta Europako Goi Mailako Hezkuntza Eremuaren (EHEA) barruan. Gainera, 83 unibertsitate-titulu eta ikasketa aurreratuko programa eskaintzen ditu ezagutza-arlo desberdinetan.

UNIRen ezaugarria online hezkuntza-modalitatea eskaintzea da, teknologia berrien erabilerak eta pedagogia-ikuspegi malgu eta pertsonalizatu batek lagunduta. Bere ereduaren bidez, zuzeneko klase birtualak konbinatzen ditu —geroago kontsultatzeko grabatzen direnak— ikasleari etengabe laguntzen dion tutore pertsonal batekin, zereginak, foro eta mintegietan parte hartzea, azken azterketarekin batera, eta baliabide akademiko digitaletarako sarbidea, bibliografia espezializatua eta irakaskuntza-materialetarako sarbidea barne hartzen dituen ebaluazio jarraitu sistema batekin.

## Kanpo estekak
CEU San Pablo Unibertsitatea

**CEU San Pablo Unibertsitatea** () Madrilgo Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Madrilen eta Alcorcónen campus dituena.

San Pablo CEU erakundearen hiru unibertsitate katolikoetako bat da. 1993an unibertsitate bilakatu zen eta 10.000 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Agnosia

**Agnosia** (grezierazko *a-*, *"gabe"* eta *gnosia*, *"ezagutza"*) zentzumena ondo izan arren objektuak haien ezaugarri sentsorialen bidez ezagutu ahal izateko ezintasuna da. Hitza Sigmund Freudek sortu zuen 1891n. Mota askotako agnosiak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agnosia (filma)

***Agnosia*** 2010. urtean Eugenio Mira espainiar zinema zuzendariak eginiko thrillerra da.

## Sinopsia 
XIX. mendeko Bartzelonan Joana Prats gazteak agnosia sufritzen du, bere pertzepzioan eragina duen gaixotasun neuropsikologiko bitxia. Bere begiak eta belarriak egoera ezin hobean dauden arren, bere buruak ez ditu ondo interpretatzen haien bidez jasotzen dituen estimuluak. Bere aitak gordetako sekretu industrial baten berri duen bakarra izanda, bere nahasmen sentsoriala aprobetxatuz informazio baliotsu hori ateratzeko asmatutako plan baten biktima izango da. Konplotean zehar, bertatik gertuko pertsonaiek paper erabakigarria jokatuko dute: Carles, Joanaren emaztegaia eta bere aitaren begikoa, eta Vicent, Prats etxeko morroi gazte eta oldarkorra.

## Pertsonaiak 

* Eduardo Noriega: Carles Lardín
* Félix Gómez: Vicent
* Bárbara Goenaga: Joana Prats
* Martina Gedeck: Lucille Prevert
* Sergi Mateu: Artur Prats
* Jack Taylor: Meissner
* Luis Zahera: Mariano
* Santi Pons: Solozábal komisarioa
* Núria Valls: Teresa
* Miranda Makaroff: Nuria
* Anna Sahun: Marga

## Kanpo estekak
El rey de la montaña

***El rey de la montaña*** 2007. urtean Gonzalo López-Gallego espainiar zinema zuzendariak eginiko thrillerra da.

## Sinopsia 
Quim neska-lagun ohiaren bila doa, galdu eta bide labirinto moduko batean harrapatuta geratzen denean. Mugikorrean ez du estaldurarik, eta irtetea erabakitzen du laguntza aurkitzeko, baina, bat-batean, irudi enigmatiko batek errifle batekin tiro egiten dio. Arrisku ezezagun hartatik ihes egiteko ahaleginean beste figura batekin egiten du topo; kasu honetan, Bea izeneko neska bat da, eta hura ere galduta dabil. Haiek oraindik ez dakite, baina batuta egon beharko dute, hain paisaia itsusi horretan hil nahi ez badute.

## Pertsonaiak 
* Leonardo Sbaraglia: Quim
* María Valverde: Bea
* Thomas Riordan: anaia txikia
* Andrés Juste: anaia nagusia
* Pablo Menasanch: guardia gaztea
* Francisco Olmo: guardia zaharra
* Manuel Sánchez Ramos: gasolindegiko langilea

## Kanpo estekak
Unax Mendia

**Unax Mendia** (Gasteiz, ?) zinemako argazki-zuzendari arabarra da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Lan hautatuak 
* *Isi/Disi. Amor a lo bestia* (2004)
* *Torrente 3: El protector* (2005)
* *Baso ilunean* (2006)
* *Agnosia* (2010)
* *No habrá paz para los malvados* (2011)
* *Gernika* (2016)
* *70 binladens* (2018)
The Whistleblower

***The Whistleblower*** () 2010eko Larysa Kondracki kanadarrak zuzendutako biografia drama film bat da. Kathryn Bolkovac estatubatuar poliziaren bizitzan oinarritua dago. Rachel Weisz, David Strathairn, Nikolaj Lie Kaas, nna Anissimova, Monica Bellucci eta Vanessa Redgrave aktoreek anzteztu zuten.

## Sinopsia 
Balkanetako Gerren ondoren, Kathryn Bolkovac Nebraskako polizia NBEko ikuskari gisa Bosniara bidaiatu eta NBEaren aurrean multinazional batek hainbat sexu-trafiko kasu ezkutatu dituela salatuko du.

## Aktoreak 
* Rachel Weisz: Kathryn Bolkovac
* David Strathairn: Peter Ward
* Nikolaj Lie Kaas: Jan van der Velde
* Anna Anissimova: Zoe
* Roxana Condurache: Raya
* Monica Bellucci: Laura Leviani
* Vanessa Redgrave: Madeleine Rees
* Paula Schramm: Luba
* Alexandru Potocean: Viko
* William Hope: Blakely
* Rayisa Kondracki: Irka
* Jeanette Hain: Halyna
* Benedict Cumberbatch: Nick Kaufman
* David Hewlett: Fred Murray

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Diario de una ninfómana

***Diario de una ninfómana*** 2008. urtean Christian Molina kataluniar zinema zuzendariak eginiko film dramatikoa da, Valérie Tassoren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Valek 28 urte ditu, unibertsitate ikasketak dituen emakume erakargarria da, eta egoera ekonomiko erosoa du.

Bere ezaugarri nagusia bere jakin-min sexual handia da, menpekotasun hau asetzen duten esperientzia berriak etengabe bilatzen dituen emakume askatua bihurtzen duena. Nahi duenean eta nahi duenarekin oheratzen da eta gertaera honek bere alde positibo eta negatiboak izango ditu. Esperientzia hauen guztien ondoren, Valek sexua bere bizitzeko modu bihurtzen du, harentzako droga bat da, honen bidez maitasun bihurri bat aurkituko du eta prostituzioan arituko da, bi kasuetan bere bizitza sufritzea eta birplanteatzea eragingo dioten muturreko egoerak pairatuz.

## Pertsonaiak 
* Belén Fabra: Valérie Tasso
* Leonardo Sbaraglia: Jaime
* Llum Barrera: Sonia
* Ángela Molina: Cristina
* Geraldine Chaplin: Marie Tasso
* Pedro Gutiérrez: Hassan
* José Chaves: Pedro
* Jorge Yaman: Íñigo
* Antonio Garrido: Giovanni
* Nilo Mur
* Natasha Yarovenko: Mae

## Kanpo estekak
Mami Blue

***Mami Blue*** 2011. urtean Miguel Ángel Calvo Buttini nafar zinema zuzendariak eginiko film komikoa da.

## Sinopsia 
Teresak, adineko emakume batek, errutinatik ihes egitea erabakitzen du Luz Estelarekin batera, Luz Estelaren mutil-lagunaren ibilgailuan asiloan zaintzen duen etorkin hondurastarrarekin batera, bertan mafiosoen harrapakin bat daramatela jakin gabe, polizia eta kriminalen jomuga bihurtzen dituelarik.

## Pertsonaiak 
* María Alfonsa Rosso: Teresa.
* Lorena Vindel: Luz Estela.
* Fele Martínez: Martín.
* Diogo Morgado: Pancho.
* Leandro Rivera: Armando.
* Rui Unas: Paco.
* Mercedes Hoyos: Ortega tenientea.
* Ruth Gabriel: María.
* Chus Lampreave

## Kanpo estekak
Spanish Movie

***Spanish Movie*** 2009. urtean Javier Ruiz Caldera kataluniar zinema zuzendariak eginiko film parodikoa da.

## Sinopsia 
Ramira Laura, Simon eta Ofendiaren haurrak zaintzeaz arduratzen da. Istripuz, Simeon hil zuen, haur fotofobiko bat, eguzkiaren argitara ateratzen utziz, eta, beraz, Ramirak, Simeonen desagertzeari buruz gezurra esatea erabaki zuen.

## Pertsonaiak 

;Nagusiak
* Alexandra Jiménez - Ramira
* Silvia Abril - Laura San Antón
* Carlos Areces - Pedro San Antón
* Joaquín Reyes - Fauno
* Eduardo Gómez - Diego Miranda
* Michelle Jenner - Hada
* Laia Alda - Ofendia Miranda San Antón
* Juana Cordero - Gerarda
* Joselito - El José
* Teresa Lozano - Maligna Escobedo
* Luis Zahera - Antonio
* Clara Segura - Raimunda

;Cameoak
* Julián López - Gizona tabernan
* Ernesto Sevilla - Gizona tabernan
* Raúl Cimas - Gizona tabernan
* Leslie Nielsen - Dr. Nielsen
* Leticia Dolera - Ángela Vidal
* Paco Plaza - Sergio udaltzaina
* Jaume Balagueró - Manu suhiltzailea
* Berto Romero - Pitufo
* Jordi Vilches - Bacala
* Lorena Castell - Juani C.
* Andreu Buenafuente - Gnomo
* Carmen Ruiz - Agustica
* Juan García Amén - Bera
* Nacho Vidal - Bera
* Chiquito de la Calzada - Bera
* Alejandro Amenábar - Islada
* Juan Antonio Bayona - Alfrodo
* Belén Rueda - Laura San Antón (gaztea)
* Sergio G. Sánchez - Papoya
* Fernando Gil - Barman
* Fermí Fernández - kazetaria
* David Fernández - Alpedrete komisarioa
* Álex de la Iglesia - Iruzurgilea

## Kanpo estekak
Joaquina de Morla Virnés

**Joaquina de Morla Virnés** (Cadizko probintzia, 1841-?) emakume feminista eta itzultzailea izan zen.

## Biografia 
Oso datu gutxi ezagutzen dugu. Charles Fourier filosofo frantsesaren jarraitzailea izan zen Joaquín de Abreu y Ortaren bitartez (1782-1851). Cádizen Abreuk fourierismoaren aldeko taldea sortu zuen eta Morlak horrekin kolaboratu zuen.

Joaquina de Morlak Jean Czynski egile poloniarraren liburu bat itzuli zuen, **Porvenir de las mujeres** (Cádiz, 1841); liburu horrek Morlak idatzitako hitzaurrea zekarren eta bertan emakumeak bere ideologia feminista azaltzen zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Pedro uharteak

**San Pedro uharteak** () Coruña probintzian, Galizian, dagoen artxipelagoda. Coruña udalaren barruan daude, Visma herrixkan.

## Ezaugarriak 
Bost uhatexka dira, ia lauak. Lehorretik 250 metrotan daude. Guztira 15 hektarea dituzte, handiena lau izanik. Begatazioa eskasa da, belar landareak besterik ez; 14 espezie ezagutzen dira. Hegaztiek balore berezia dute uharte hauetan: 40 espezie desberdinak ikus daitezke, gehienak arrisku egoeran (Martin arrunt, Belatz handi...). Inguruan itsaskiak biltzeko eta arrantza egiteko ohitura handia dago. Uharteak interes bereziko naturguneak izendatzeko tramiteak hasita daude.

## Izenak 
* Vendaval edo Cetárea uhartea
* Pé uhartea
* Aguión uhartea
* As Tres Illas
* O Aguillón
* Os Fernandiños
* O Rompedeiro
* O Merlón

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :San Pedro uharteen garrantzi ekologikoari buruzko artikulua. 2019/01/05.
* :Uharteei buruzko txostena.
Loeria

**Loeria** pertsona bat lotan gelditzen ari den egoera da.

## Loeria motak 
Bi ota bereizi egiten dita:
* **Gainekoa**: eragiterakoan pertsona esnatzen da baina, hala ere, ez du erabateko argitasuna eskuratzen eta galdua egongo balitz bezala erantzuten du. Galdera sinpleei erantzuten dizkie. Lasai utzi eta gero, berriro ere loerian erortzen da.
* **Sakona**: pertsonak begiak irekitzeko edota gorputz adarrak mugi arazteko estimulu mingarriak eragin behar dizkiogunean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hic et nunc

***Hic et nunc*** latinaren lokuzioa da. Literalki, euskaraz, "hemen eta orain".

Errealitatean sustraitzeko beharra azaltzeko erabiltzen da, hau da, teorietan eta planteamendu abstraktuetan ez galtzeko. Kontzeptua diskurtso bat alde praktikoetara bideratzeko eskaera egiteko erabil daiteke.

Adibidez, pertsona bat gai oso teorikoa jorratzen ari da; "*Hic et nunc*" esaten badiogu, hori guztia mundu teorikotik errealitatera ekartzeko eskatuko diogu.

Ikuspuntu gramatikaletik, bi adberbioen arteko koordinazio kopulatiboa da.

## Kanpo estekak
Pecel

**Pecel** Indonesiako gastronomiaren saltsa da.

## Errezeta 
Pecel saltsa kakahuetez egiten da. Berdura egosi gainean zerbitzatzen da. *Gado-gadon* erabiltzen den saltsa antzekoa da.

Pecel berdura eta produktu askoren nahasketarekin bat jartzen da: espinakak, babarrunak, zainzuriak, pepino, juka hostoak, albahaka, limoia, maní saltsarekin. Maní saltsa kakahuete frijituekin egiten da.

## Ikus, gainera 
* *Ketoprak Jakarta*
* *Tekwan*
* *Pempek*

## Kanpo estekak 
* :Pecel errezeta.
Thi Mai, rumbo a Vietnam

***Thi Mai, rumbo a Vietnam*** 2017. urtean Patricia Ferreira espainiar zinema zuzendariak eginiko road moviea da.

## Sinopsia 
Bere alaba istripu batean hil ondoren, Carmenek gutun bat jasotzen du bere alaba zenduak Vietnamen neskato bat adoptatzea eskatu zuela eta eman egin zaiola iragartzeko, eta, beraz, bere lagun Rosa eta Elvira eramaten ditu Vietnamera joateko eta neskatoa jasotzeko.

## Pertsonaiak 
* Carmen Machi: Carmen
* Adriana Ozores: Rosa
* Cecilia Solaguren (Goya sari baterako nominazioa)
* Aitana Sánchez-Gijón: Elvira
* Dani Rovira: Andrés
* Pedro Casablanc: Javier
* Pedro Miguel Martínez: espainiar enbaxadorea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iginniarfik

**Iginniarfik** Qaasuitsup udalaren barruan dagoen herrixka da, Groenlandiako erdi-mendebaldean. Disko badiatik gertu dago, Kangaatsiaqetik 40 kilometrotara. 2005ean 100 biztanle zituen.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :*Greenland in Figures 2005* Statistics Greenland. 3. edizioa, 2005eko maiatzean. ISSN 1604-7397
Donde el bosque se espesa

***Donde el bosque se espesa*** 2017. urtean Miguel Ángel Calvo Buttini nafar zinema zuzendariak eginiko film dramatikoa da, antzerkia eta zinema nahastuz.

## Sinopsia 
Antoniak eta Isabelek, amaren heriotzaren egunean, hildakoak urteetan gordetako kutxa itxi bat jasotzen dute, ezagutzen ez zuten kutxa bat hain zuzen ere.

## Pertsonaiak 
* Arantxa Aranguren: Antonia
* Puchi Lagarde: Isabel / Emiliana / Irena
* Néstor Ballesteros: musikaria
* Pablo Béjar (ahotsa)
* Juanjo Cucalón: Zoran
* Carolina Herrera: Ana, Antonia (amama)
* Aurora Herrero: Teresa / Carmen / Emakume musulmana
* Carlos Jiménez Alfaro: Domingo, Marko
* Mélida Molina: Almira
* Antonio Sarrió: Bernardo Roig / Esteban

## Kanpo estekak