Zurien balantze

thumb|4 bider irudi berdina zuri balantze desberdinekin
Argazkigintzan eta irudi elektronikoen prozesaketan, "**zurien balantzea**", "**kolore-oreka**" edo "**zurien** oreka" softwareak egindako doikuntza bat da, kolore-erreprodukzio zuzena lortzen duena kolore-dominatzailerik erakutsi gabe, zeinak bereziki nabarmenak baitira tonu neutroetan (zuria eta gris-tonu desberdinak), eszena argiztatzen duen argi-mota edozein dela ere. Modu jarraituan, automatikoki edo eskuz egin daiteke.

## Zurien balantzearen beharra 
Kamerek hartutako koloreak, bistan denez, argiztapenaren araberakoak dira. Helburua zeharkatu eta sentsorea (CCD edo CMOS) kitzikatzen duen argia edo filma ez da beti bera. Naturala edo artifiziala izan daiteke, eta, horien barruan, hainbat motatakoak daude, ezaugarri bereizgarri batzuen mende daudenak. Horietako bat da, hain zuzen ere, kolore-tenperatura, argi-iturri jakin baten kolore-dominantea adierazten duena, zeina aldatu egiten baita energiaren espektro-banaketaren arabera. 

Kolorearen tenperaturak argazki-kamera analogikoan planteatzen zuen arazo nagusia zen ezin zuela bereizi uneko argia zuri purua zen ala ez. Filmak, oro har, egun-argirako kalibratzen ziren, zeinen kolore-tenperatura flasharen argiaren berdin-berdina baita. Gainera, koloretako argazki-iragazkiak ere erabiltzen ziren kolore-tenperaturaren efektuak arintzeko.

Argi naturaleko baldintzetan, argi-energia gutxi gorabehera berdin banatuta dago hiru kolore-osagaietan (RGB). Hala ere, argiztapen artifizialarekin oso litekeena da kolorezko osagaietako bat besteak baino garrantzitsuagoa izatea. Adibidez, tungstenozko argiztapenean osagai gorria da nagusi, oso erabilgarria tonu gorrixkak nagusi diren leku beroetan. 

Kamera batek ezin du argia giza garunak bezala prozesatu, sentsoreak (CCD edo CMOS) argi zuri gisa identifikatzen baitu kolore-tenperatura jakin bat duen argia: eguzki-argia. Argiztapenak irudian dituen efektuak kolorearen osagai bakoitzaren irabazian eraginez konpentsa daitezke.

## Deskribapena 
Kamera digital gehienek zurien balantze-sistema automatiko bat dute, gutxienez. Horrek eszenaren alderik distiratsuena egokitzen du, kolore zuri gisa ager dadin, eta distirarik txikiena, beltz gisa.

Kamera digital batzuek doikuntza automatikoa baino aukera aurreratuagoak dituzte, baina ez erabat eskuzkoak, automatikoaz gain beste aukera batzuk ere ematen baitituzte:

* **Barnekoak edo tungstenoa**: Zurien balantzea doitzen da, argi goriak edo halogenoak (etxeko ohiko argiztapena: bonbilla) argitutako espazio batean dagoela onartuz.
* **Eguzkia**: Kanpoko espazio batean dagoela onartuz doitzen da, argitasun handiko eguraldi eguzkitsu edo lainotsuarekin.
* **Itzala**: Kanpoko espazio batean itzal edo zeru oso estalian dagoela onartuz doitzen da.
* **Fluoreszentea**: Argi fluoreszentez eta tungstenoz argitutako espazio batean dagoela onartuz doitzen da.

Aukera horiek erabilera automatikoa baino hobeak dira, baina oraindik arazoak izango ditugu batez besteko terminoekin, egunsentian edo ilunabarrean, non eguzkiaren argiak luzera handiagoa zeharkatu behar baitu lurra inguratzen duten atmosferako geruzetan. Horrek aldatu egiten du argiaren kolorea; izan ere, oso gutxitan nabaritzen dugu, egunerokoegia baitzaigu.

Gaur egungo kamera digitaletako zurien balantzea eskuz doitzea asko erraztu da, eta nahikoa da kamera paper-orri edo objektu zuri batera fokatzea eta zurien kalibrazio-botoia sakatzea. Horrela, kolorearen hiru osagaien irabazia automatikoki doitzen da, argiztapen-baldintza horietan seinale-maila bera eman dezaten. Horrela, gure irudian lortutako koloreak ahalik eta gehien hurbilduko dira argazkiko eszenaren benetako koloreetara.

## Softwarean inplementatuta 
Zurien balantzea irudiaren mailak aldatzen dituen software eragiketa bat da. Pentsa liteke konplexutasun tekniko handiko prozesua dela, zaila baita nahi ez diren menderatzaileak baztertzea behin irudia adierazi denean, eta zurien balantzea ez da gogobetegarria.

Errealitatetik urrun, kamerak (JPEG botatzean) edo gure errebelatzaileak (RAW botatzean) zurien balantzea inplementatzen dute, RGB maila guztiak balio baten eskalatze soil gisa, irudia oraindik egoera linealean dagoenean (horregatik da hain zaila a posteriori zuzentzea gamma konpentsatua duten irudietan), kanal bakoitzerako faktore desberdin bat egonik. Adibidez, kanal berdea erreferentziatzat hartzen badugu (aldatu gabe uzten dugu), 350D Kanonean 'tungsteno' zurien balantzea aplikatzeko, faktore batzuk erabiltzen dira: R:1.392498, G:1.000000 eta B:2.375114; hau da, maila gorri guztiak % 39 handitzen dira, eta urdinak % 138, hasierako balio linealekiko, hau bezain sinplea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kamera
* Kolore tenperatura

## Kanpo estekak