open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henri Laurens

**Henri Laurens** (Paris, 1885eko otsailaren 8a - *ibidem* 1954ko maiatzaren 5a) frantziar eskultore eta ilustratzailea izan zen.

Harri zizelkari lanetan aritu zen eskultore izan aurretik. 1899tik marrazketa eskolak jaso zituen eta garai hartan Auguste Rodinek eragin zion. Berehala Montparnasseko artista taldearekin elkartu zen eta 1911tik aurrera kubista estiloan zizelkatu zuen. Juan Gris, Pablo Picasso eta Georges Braqueren laguna izan zen. Akuafuerteak eta litografiak ere egin zituen.

## Iruditegia 

Baigneuse Laurens Tate Modern T00361 n01.jpg|*Baigneuse* (1938), Londres, Tate Modern.
Autumn Laurens Tate Modern T01111.jpg|''L'Automne'' (1948), Londres, Tate Modern.
HenriLaurens-L'Amphion.JPG|L'Amphion, Caracas.
Montparnasse cimetiere henri laurens.JPG|*La Douleur*, Henri Laurensen hilobia Parisen Montparnasseko hilerria.

## Kanpo estekak
Kawésqar

**Kawésqar** herria (**kawashkar** bezala ere ezagunak eta XIX. mendean europar nabigatzaileek **alakalufeak**, **alakaluf** edo **halakwulup** bezala deituak) Txile Australeko herri bat da. XX. mendearen erdialdera arte nomadak ziren, Mendebaldeko Patagoniako kanal australak kanoetan zeharkatzen zituztenak, Penasko golkoa eta Magallaes itsasartearen artean. Azken mendean, populazioa murriztu egin da sarraskiengatik eta gaixotasunagatiko heriotzagatik, baita taldea uzteagatik ere, eta bere bizimodu tradizionalak eraldaketa handia jasan zuen txiletarrekin eta atzerriko nabigatzaileekin kontaktua izan ondoren. XXI. mendean, taldearen zatirik handiena Puerto Edén herrixkan eta Puerto Natales eta Punta Arenas hirietan bizi da.

## Kanpo estekak
María del Carmen de Lara

**María del Carmen de Lara** (Mexiko Hiria, 1957ko urtarrilaren 5a) zinemagile feminista eta irakaslea da, eta ezaguna egin zen *En el pais de no pasa nada (*2000*), No les pedimos un viaje a la luna (*1986*)* eta *Nosotras también (1994)* filmengatik.

Bere interesa gorputzean, eskubideetan eta haren inguruko ikuspegi atzerakoi patriarkalaren aurkako borrokan oinarritzen da. Horregatik, sexualitatea, indarkeria eta emakumeentzako askatasunaren aldarrikapena dira zinemagilearentzat bere ikusizko estetikaren ardatza, eta filmetara eramaten du jendea hunkitzeko, sentsibilizatzeko eta, gutxienez, hausnarketa-dosi txiki bat uzteko.

## Biografia 
Maria del Carmen de Lara (Maricarmen de Lara) Mexiko DFn jaio zen. Eskola aktibo batean hezia, "Parte har zezakeela eta ahoa ireki zezakeela" ikasi zuen, eta emakumeek gizartean beste leku bat bilatzen zuten belaunaldi batekoa zen. Pedagogiako ikasketak hiru lanekin konbinatu zituen, besteak beste Zinematografiako Prestakuntza Zentroan, zinema ikasteko interesa sortu baitzitzaion. CUEC-en ikasketak egin ondoren 1983an lizentziatu zen. Zinema dokumentaleko graduondoko ikasketak egin zituen Moskuko Zinema Institutuan, eta Teknologia Berrietan Kaliforniako Hegoaldeko Unibertsitatean.

70eko eta 80ko hamarkadetan, Maricarmen emakumeen eta boterearen arteko harremanaz interesatzen da, Kolontài eta beste feminista batzuk irakurtzen ditu. Ordutik, asko irakurtzen du bere filmak egiteko, betiere emakumeen gaiei buruzkoak, giro askotako eguneroko bizitzari lotuak. Bera izan zen bigarren emakumea zuzendaritza horren kargu egiten. Hainbat aldaketa egin eta gero, zentru hau Zinema Arteen Eskola Nazionala (UNAM) bihurtu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* María del Carmen de Lararen elkarrizketa
Publizitate engainagarri

**Publizitate engainagarria** edo **iruzurrezko publizitatea** hartzaileak okerreko portaera edo iritzira eraman ditzakeen publizitatea da; haien portaera ekonomikoa ukitzera irits daiteke, baita lehiakide bati kalte egitera ere.

Iruzurrezko publizitate mota batzuk honakoak dira:

* Adierazpen anbiguoak edo ezezagunak dituzten mezuak, hartzaileak mezua okerreko zentzuan interpretatzeko arriskua dakartenak, errealitateaz bestelakoa.
* Eroslea erabaki azkar bat hartzera bultzatzen duten mezuak erabiltzea, baina denbora igaro ondoren egiten ez direnak.
* Informazio garrantzitsua ezkutatzea, hala nola gainkostuen edo klausula gehigarrien presentzia zenbait teknikaren bidez, hala nola letra txikia edo ulergaitza erabiltzea, telebistako pantailan azkar mugitzen den testua edo informazio hori zuzenean ez ematea.
* Zerbitzu bat kontratatzerakoan argitaratzen dituzten alternatiben eskuragarritasun efektiborik eza.
* Produktu bat publizitate-kanpaina batean barreiatzea. Herrialde batzuetan oso ohikoa da hori egitea zigarretak eta/edo edari alkoholdunak direnean; izan ere, irrati eta/edo telebista bidez zabaltzea debekatzen duten legeak dituzte.
* "Imitaziozko" produktuak merkaturatzea (ohikoak ez diren izenen markak, jatorrizko produktuaren oso antzeko diseinuak erabiliz), normalean kalitate txikiagokoak izaten direnak.
* *Bait-and-switch*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bait-and-switch

***Bait-and-switch*** () iruzur mota bat da, saltzaile txikizkariek erabiltzen dutena, baina baita beste testuinguru batzuetan erabiltzen dutena ere. Lehenik eta behin, bezeroek prezio baxuko publizitate-produktu edo zerbitzuekin "amua" () eskaintzen diete, baina bezeroek denda bisitatzen dutenean, iragarkietako produktuak eskura ez daudela konturatzen dira eta saltzaileek antzeko gauzak, baina preziozkoak (), erosteko presionatzen diete.

*Bait-and-switch* teknikek kultura komertzialean historia luze eta zabal bat dut. Adibidez, iruzurrari buruzko lehen Txinako liburuan- Zhang Yingyuren "Iruzurren liburua" (c. 1617)- iruzur honi buruzko hainbat aldaera agertzen dira. Hala ere, herrialde garatu gehienetan publizitate engainagarritzat hartuko dute eta epaitegietan amaitu daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simon Achidi Achu

**Simón Achidi Achu** (Bamenda, 1934ko azaroaren 5a - Ameriketako Estatu Batuak, 2021eko maiatzaren 4a) kamerundar politikaria izan zen. Kamerungo lehen ministroa izan zen 1992tik 1996ra.

Britainiar Kamerunen jaio zen. Yaoundéko Unibertsitatean ikasi zuen eta Ikasleen Elkartea sortu zuen. Marseillako Unibertsitatean amaitu zituen ikasketak.

1965etik 1966ra epaile lanetan aritu zen. 1972an Ahmadou Ahidjo presidenteak Justizia ministro izendatu zuen. 1975ean politika utzi eta nekazaria izan zen.

Kamerungo Herriaren Mugimendu Demokratikoko kide izan zen. 1992an Paul Biya presidenteak lehen ministro izendatu zuen martxoko hauteskundeen ondoren, eta lehen agintari anglofonoa bihurtu zen. 1996ko irailera arte jarraitu zuen karguan. Paul Biyaren 2004ko hauteskunde-kanpainako Koordinazio Batzordeko kidea izan zen eta, ondoren, zure alderdiko diziplina-batzordeko burua. 2013an senatari aukeratu zuten.
Jaime Santos Latasa

**Jaime Santos Latasa**, (Donostia, 1996ko uztailaren 3a) gipuzkoar xakelaria da. Gaztetatik Leonen bizi izan da eta han hasi zuen bere xakelari karrera. Nazioarteko Maisu Handia. 2020ko urriko FIDEren zerrenda munduko 327.a zen, 2.602ko ELOarekin.

Marcelino Sión Castro leondar maisu handiaren ikaslea, bertan bizi da. Bere estilo azkarragatik nabarmentzen da.

## Kanpo estekak
Xabier Mantzizidor

**Xabier Mantzizidor Makazaga**, (Pasaia, 1970eko maiatzaren 24a) gipuzkoar futbolari ohia da, atezain moduan aritu zena. Futbola utzi ondoren, atezain-entrenatzaile bilakatu zen eta, egun, Manchester Cityn dabil.

Alaveseko harrobikoa, 1993 eta 1995 artean lehen taldean eta 1995 eta 1998 artean RCD Mallorcan.

## Kanpo estekak
Petriren Lehen Gutuna

[thumb|*[Papiro 72*  kopia goiztiarra daukana.]]
**Petriren Lehen Gutuna** edo **1 Petri** (**1 P**) Bibliako Itun Berriko gutun katolikoetako bat da. Gutuna Petri Apostoluak Erroman K.o. 60 urtean idatzitakoa dela uste izan ohi da, egileak bere burua "Petri, Jesu Kristoren apostolu" aurkezten du. Beste batzuk gutuna geroagokoa dela uste dute; haien iritziz, kristau-tradizio goiztiarraren hasieraren isla izan baino gehiago, tradizio haren osteko lan bat da, eta I. gizaldiaren eta II. gizaldiaren artean idatzitakoa dela uste dute.

Gutunaren testuak "Babiloniatik" idatzi zuela esan nahi duen adierazpen bat ekartzen du, seguru asko, Erroma adierazi nahi zuen. Gutuna erlijio-jazarpena jasaten ari ziren Asia Txikiko eliza batzuei idatzi zien.

## Hartzaileak 
 txatalaren arabera, Ponto, Galazia, Kapadozia, Asia eta Bitiniako lurraldeetan atzerritar bezala sakabanaturik bizi zirenei idatzi zien. Lurralde haiek Asia Txikiko Erromatar Inperioko probintziak ziren. Ponto eta Bitiniak, hala ere, probintzia bakarra osatzen zuten. Halandaze, egile batzuen ustez, izenok eskualdeenak dira. Hala izanez gero, Efeso eta Ikonio inguruko eremuak ez zituzkeen barne hartuko. Gutuna argitaratu zenean, eskualdetako elizetan judu nahi ez-juduak partaide izango ziratekeen.

## Edukia 
Sarrera () eta amaiera () bazter utzita, idaztankera inpertsonala da, ezelan ere benetako gutun batekoa. Bataioa sarri aitatzen denez, bereziki gutunaren hasieran, hartzaileak bataiatu berriak zirela uste izan ohi da, eta gutuna bataio-homilia bat izan zela. Homiliaz gain, gutunak lau ereserki eta katekesi-pasarte batzuk dauzka.

### Egitura 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Biblia
* Itun Berria
* Petri (apostolua)

## Kanpo estekak 
* *Elizen Arteko Bibliako* Petriren Lehen Gutuna 
* Joanes Leizarragaren Bibliaren Petriren Lehen Gutuna
Jon Zabala Arrieta

**Jon Zabala Arrieta** (Getxo, ) bizkaitar errugbilaria da, harroin postuan aritzen dena. 2024-25 denboraldian, Top 14ko Section Paloiseen jokatzen du. 2017an egin zuen debuta Espainiako selekzioarekin, eta kapitaina da 2022tik.

## Ibilbidea 
* Getxo Rugby Taldea: 2014-2015				
* Aviron Bayonnais: 2015-2019
* Anglet Olympique: 2019-2020
* Stado Tarbes: 2020-2021
* AS Béziers Hérault: 2021-2024
* Section Paloise: 2024-

## Palmaresa 
### Espainiako selekzioa 
* Europako Nazioen Errugbi Kopa
** finalista: 2019, 2020, 2025

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sergio Aliaga

**Sergio Aliaga Txibite** (Cintruénigo, 1991ko urriaren 26a) nafar pistako txirrindularia da, taldekako esprint modalitatean aritzen dena. 2015ean Munduko Txapelketetan parte hartu zuen.

## Kanpo estekak
Lionel Bilbao

**Lionel Bilbao** (Baiona, ) lapurtar izotz hockey jokalalari ohia da, hegaleko moduan aritzen zena. Urte askoz Hormadi Eliten jokatu zuen.

## Kanpo estekak
Iñaki Izagirre (izotz-hockeyko jokalaria)

**Iñaki Izagirre** (Donostia, ) gipuzkoar izotz hockey jokalalari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena. Urte askoz Txuri Urdin IHT, Les Aquitains de Bordeaux eta Hormadi Elite taldeetan jokatu zuen.

## Kanpo estekak
Xabi Lassalle

**Xavier "Xabi" Lassalle** (Baiona, ) lapurtar izotz hockeyko jokalari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena. Urte askoz Hormadi Elite eta Boxers de Bordeaux taldeetan jokatu zuen.

## Kanpo estekak
San Judaren Gutuna

**San Judaren Gutuna** edo, labur, **Judarena** (**Ju**) Bibliako Itun Berriko gutun katolikoetako bat da, eta bertako 26. liburua da. Gutunak berak adierazten duenez, gutuna "Judak, Jesu Kristoren zerbitzari eta Jakueren anaia honek" idatzitakoa da, Juda, Jesusen anaia gisa interpretatu ohi dena. Hala izanez gero, gutuna 68 eta 80 urteen artean idatziko zatekeen.

Bibliaren ikertzaile modernoen ustez, gutuna berriagoa da, eta ez Jesusen belaunaldi bereko baten batek egindakoa. Ikertzaile gehien-gehienek gutuna 100. urte inguruan idatzitakoa dela uste dute.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Biblia
* Itun Berria
* Juda Tadeo

## Kanpo estekak 
* *Elizen Arteko Bibliako* Judaren Gutuna }
* Joanes Leizarragaren Bibliaren Judaren Gutuna
Phil Naro

**Phillip Sampognaro**, **Phil Naro** izenarekin ezaguna (Rochester New York, 1958ko martxoaren 13a - 2021eko maiatzaren 3a)  estatubatuar abeslaria, konpositorea, disko-ekoizlea eta gitarra-jotzailea izan zen, Talas, Chain Reaction eta Coney Hatch *hard rock* taldeetan parte hartu zuelako. Daytime Entertainment Emmy saria jaso zuen *6Teen* gazteen telesaileko abeslari gisa. 

## Biografia 
### Karrera musikala 
Narok 1970eko hamarkadan hasi zuen bere kantari ibilbidea eskolako zenbait taldetan. 1979an Torontora joan zen Kanadako Chain Reaction taldean sartzeko, eta harekin *X-Rated Dream 1* eta *X-Rated Dream 2* albumak grabatu zituen. Estatu Batuetara itzuli zenean, *Talas hard rock taldean* sartu zen, Billy Sheehan baxu jotzaile birtuosoak zuzenduta. David Lee Roth-ek 1980ko hamarkadaren erdialdean Van Halen taldea utzi zuenean, bakarkako taldea sortzea erabaki zuen eta Sheehan kontratatu zuen bere baxu-jotzaile gisa, Talasen banaketa ekarri zuena. Naro Kanadara itzuli zen, eta han Coney Hatch taldeko abeslari nagusia bihurtu zen, James LaBrie, Dream Theatre metal talde aurrerakoiarekin egindako lanagatik oso ezaguna egin zen kantariaren ordez. 

Eddie Kramer ekoizlea Naro-rekin harremanetan jarri zen 1990eko hamarkadaren hasieran eta Peter Criss-en, Kiss-eko jatorrizko bateria-jolearen, bakarkako talde berriaren kantari gisa parte hartzera gonbidatu zuen. Saio hauen ondorioz, "Blue Moon Over Brooklyn" eta "Bad People" abestiak Naro kantari zutela Criss-en *Cat # 1 diskoan* sartu ziren. Ordutik aurrera, musikariak kolaborazio eta agerraldi ugari grabatu ditu Lee Aaron, John Rogers, DDrive, Druckfarben eta King Friday bezalako taldeekin eta artistekin, bakarlari gisa disko batzuk grabatzeaz gain.  2020ko abuztuan, Billy Sheehanek jakinarazi zuen Talas-en estudioko disko berria zegoela lanean, eta Naro izango zuela kantari gisa. 

### Osasun arazoak eta heriotza 
Narok ebakuntza egin behar izan zion 2013an diagnostikatutako lepotik tumore gaiztoa kentzeko. Ebakuntzaren ondoren, musikariak bere gaixotasuna kontrolatzea lortu zuen terapia alternatibo desberdinen bidez. 2020an, IHeartRadion egindako elkarrizketan adierazi zuen berriro mihiaren minbiziarekin lehiatzen ari zela eta kimioterapia tratamendua jasotzen ari zela.   

2021eko maiatzaren 3an hil zen, gaixotasunaren ondorioz. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grenet zubiko ontziralekua

**Grenet zubia** Lapurdiko ontziraleku bat da, Baiona udalerriko San Bernardo auzoan kokatuta dagoena.

Ontziralekua 2019ko abuztuaren 10an ireki zen.

## Sarbideak 
*  Lesseps kaia

## Historia 
Ontziralekua 2019ko abuztuaren 10an ireki zen jendearentzat, Txaluparen linearen trazatuaren zati gisa.

## Zerbitzuak 
### Hiriko autobusa 
### Txalupa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sareko webgune ofiziala
Jon Ander Etxebarria

**Jon Ander Etxebarria Garate** (Bilbo, Bizkaia, 1955) bizkaitar biologoa da, uraren kalitatean aditua eta Bilboko Ur Partzuergoko langile ohia. Hainbat urtez Euskadiko Biologoen Elkargo Ofizialeko dekanoa izan da. COVID-19 pandemiaren garaian ezagun egin zen jarrera negazionistak eta antizientifikoak defendatzeagatik.

## Bizitza 
1955an jaio zen Bilbon. Leongo Unibertsitatean ikasi zuen biologia eta 38 urtez lan egin du uraren kalitatean, eutrofizazioan eta Bilboko Ur Partzuergoren lehendakariorde izan da.

## COVID-19 pandemiaren aurreko jarrera 
COVID-19 pandemia sortu zenean, hainbat jarrera negazionista babesteagatik egin zen ezagun, eta hitzaldi asko eskaini zituen zientziak aurkitutakoa ukatzen. Egiaren Aldeko Biologoak talde negazionistako kide gisa, PCRen aurkako, SARS-CoV-2 birusaren existentziaren aurkako eta txertoen aurkako hainbat mezu argitaratu zituen. Mezu hauen ondorioz, Elkargoko zuzendaritzako kide askok dimititu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Prometeo kateatuta

***Prometeo kateatuta*** (Προμηθεὺς Δεσμώτης) Antzinako Greziaren tragedia da. Tradizionalki Eskilori egotzi zaio; XXI. mendean, ordea, espezialista batzuen ustez, autoretza zalantzan jarri da. Dena dela, tradizioa jarraituz, Eskiloren izenarekin argitaratzen da oraindik. Antzezlana Prometeoren mitoaz oinarritzen da. Greziako mitologian Prometeo jainkoei desafio egin zien Titan bat zen. Prometeok jainkoei sua lapurtu zien gizakiei emateko; ondorioz betirako zigortua bizi izan behar zuen.

## Argumentua 
Sua lapurtu ondoren gizonei entregatzeko, Prometeok, preso hartuta, zigor gogorra jasotzen du: Zeusek Kaukasoko harkaitz batera kateatzeko aginduko dio. Hala ere, Prometeok zigorrari aurre egiten dio eta askatuko lukeen profezia ezkutatzen du: Zeusekin bukatuko duen ezkontza kriminalaren iragarkia.

## Sinbolismoa 
Prometeoren ahotsa botere despotikoari aurre egiten dion ahotsa da, gizaki guztien ondasun amankomunaren alde egiten duen ahotsa, ezagutza maite duen ahotsa ororen gainetik.

## Personaiak 
* Kratos (Indarra)
* Biolentzia (Bia)
* Hefesto
* Prometeo
* Ozeanide abesbatza.
* Ozeano
* Io
* Hermes
* Korifeo

## *Prometheia* 
Testu batzuen arabera, *Prometeko kateatuta* trilogia baten lehen atala izan zen; haren izenburua *Prometheia* (*Προμήθεια*) izango zen. Dirudienez baziren beste bi antzezlan (*Prometeo askatua* edo *Προμηθεὺς Λυόμενος* eta *Prometeo suaren eramailea* edo *Προμηθεὺς Πυρφόρος*) baina galdu ziren bakarrik zati batzuk geldituz. Dena dela, hipotesia da zeren eta ez baitago demostratuta, baina egia da, bestetik, Eskiloren trilogia bat ezagutzen dela, *Orestiada* (Ορέστεια), alegia, Orestesen kondairari buruzkoa. Trilogia horretan hiru tragedia daude: *Agamemnon*, *Koeforak* eta *Eumenideak*.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bingen Ametzaga

## Kanpo estekak 
* [Bingen Ametzaga(https://eu.wikipedia.org/wiki/Bingen_Ametzaga)ren euskarazko bertsioa.]
* :[Representación [TVEn 1969an eman zen bertsioa.]
* :Frantsesezko bertsioa.
* :Gaztelaniazko bertsioa.
Julen Bernaola

**Julen Bernaola Cuezva** (Bilbo, Bizkaia, 1999ko apirilaren 29a) Euskal Herriko futbolaria da, 

## Biografia 
Athleticeko harrobian hezia, erdiko atzelari edo euskarri moduan aritzen da. Baskonian maila bikaina lortu ondoren Bilbao Athleticera igo zen, baina belaunean lesio larri ugariren ondorioz ez zuen jarraipenik izan. Hala ere, lehen taldearen deialdi batean zartu zen. Bere aro zurigorria bukatuta Santandergo Racingek fitxatu zuen bere bigarren taldean jokatzeko Bigarren Federazioan, baina bertan ere belauneko lesio larria sufritu zuen.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Manuel García Prieto

**Manuel García Prieto**, **Alhucemasko markes**, (Astorga, León, 1859ko azaroaren 5a-Donostia, 1938ko martxoaren 8a) legelari eta politikari kontserbadorea izan zen. Une desberdinetan Espainiako gobernuburu izan zen. XX. mendeko hasieran eragin handia izan zuen Espainiako eta Galiziako politikan. Borboien berrezarkuntza garaian Alderdi Liberalaren partaidea izan zen.

## Gobernuburua 
Kargua bost unetan bete zuen:
* 1912an: José Canalejas hil zutenean egun batzuk.
* 1917an.
* 1917 eta 1918 artean.
* 1918an.
* 1922 eta 1923 artean. Hau izan zen Alfontso XIII.aren azken gobernu konstituzionala.Miguel Primo de Rivera estatu kolpea eman aurretik; dirudienez kolpea geraraztea saitu zen baina militarrek bakarrik utzi zuten.

Halaber, senataria eta ministroa izan zen gobernu desberdinetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mario Capelete

**Mario Capelete Escribano** (Donostia, 1995eko apirilaren 1a) Euskal Herriko futbolaria da. Puntaerdi moduan aritzen da. Real Uniónen harrobian hezia.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak
Parelio

thumb|Gipuzkoako 2021eko maiatzeko parelioa, Donostiatik ikusia.
thumb|2021eko maiatzaren 5eko parelioa Jaizkibelen gainean.
**Parelio**, **parhelio** edo **odeguzkia** (Manuel Larramendi *Hiztegi Hirukoitzean* agertutako hitza) fenomeno optiko bat da argiaren islapen eta errefrakzioari lotua. Eguzkiaren ezkerrera edo/eta eskuinera 22º inguruan agertu ohi diren marka batzuetan gauzatzen da zeruan; marka distiratsuak izan ohi dira, baita koloretsuak ere batzuetan.

Gertatu ohi da eguzkiaren argiaren bidean izotz partikula ugari tartekatzen direnean zirro erako hodeietan. Haloen oso antzekoak dira, eta aldi berean gerta daitezke eta gertatzen dira. Normalean minutu batzuk irauten dute, nahiz eta ordu batzuetakoak ere ikusi izan diren.

Dokumentatutako lehen parelioa 1535eko apirilaren 20koa da, Stockholmen. 2021eko maiatzaren 5ean, Euskal Herrian ikusi ahal izan zen bat, Gipuzkoako kostaldean, ilunabarrean.
thumb|Donostiako Zurriola 2021-05-05 20:27:07

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Paul Lauterbur

**Paul Christian Lauterbur** (Sidney, Ohio, 1929ko maiatzaren 6a - Urbana, Illinois, 2007ko martxoaren 27a) estatubatuar kimikaria izan zen. 2003ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Peter Mansfieldekin batera erresonantzia magnetiko bidezko irudigintzaren garapenean egindako lanagatik.

Gaztetan laborategi bat eraiki zuen bere etxean. Gero kimika ikasi zuen Pittsburgheko Unibertsitatean. 1963tik 1985era Stony Brook Unibertsitateko irakaslea izan zen, eta 1985etik hil zen arte Illinoisko Unibertsitatean, Urbanan.

## Kanpo estekak
Zoropsis spinimana

***Zoropsis spinimana*** armiarma espezie bat da, Zoropsidae familiakoa. Mediterraneotik Errusiaraino bizi da, eta Ameriketako Estatu Batuetan gizakiak San Frantziskoko badiaren inguruan ere txertatu du.

## Deskribapena 
*Z. spinimana*ko arrek 10-12 milimetro inguru neurtzen dituzte eta emeek 15-18 milimetro inguru. Lycosidae familiako beste armiarma batzuen antza du, begiek konfigurazio berbera baitute. Hala ere, Lycosidaek ez bezala, begiak zefalotoraxaren alde frontalean gehiago hedatzen dira. Lehen tagma kafe kolorekoa da, orban ilunekin. Abdomenak orban beltzak ditu eta hankak marroiak izan ohi dira, orban txikiekin.

## Habitata 
Basoen mugatan aurkitu ohi dira, haitzen edo zuhaitz enbor zatien azpian. Gauez ehizatzen dute. Zoropsidae familiako armiarma guztiek bezala, ehiza askea egiten du armiarma-sare bat sortu beharrean. Ezin duenez klima hotzetan bizi, herri eta hirietan babestu ohi da; horregatik, etxeko epelean aurkitzea ohikoa da.

## Ugalketa 
Udazkenean dira sexualki aktibo. Emeek udaberriak erruten dute, eta atseden hartzen dute arraben gainean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaur8

***Gaur8** Gara* egunkariaren euskara hutsezko gehigarri jeneralista da, larunbatetan egunkariarekin batera argitaratzen dena. Izan ere, Euskal Komunikabideen Hedapenerako Elkartea (EKHE Taldea) taldearen baitan dago *Gaur8*, *Gara*, *Naiz*, *7K*, *Mediabask*, *Kazeta* eta *Naiz Irratia* hedabideekin batera. *Hamaika TB*ren jabetzaren parte bat ere badu EHKEk. Paperezko edizioaz gain, edizio digitala ere badauka *Gaur 8*-k.

Donostiako Igara auzoan du egoitza, eta Amagoia Mujika Telleria da zuzendaria. Informazio orokorra eskaintzen du, eta bere ikuspegia nazionala da, Euskal Herrikoa. Bere ildo editoriala, bestalde, ezkertiarra, abertzalea eta aurrerakoia da. “Mila leiho zabalik” da bere eslogana.

## Historia 
2007ko martxoaren 10ean kaleratu zen lehenengoz *Gaur8*, *Gara*k “euskararekin duen konpromisoan beste urrats kualitatibo bat emateko” asmoarekin. Beraz, historia nahiko laburra du hedabide honek. Hasiera batean, papera eta Internet uztartzeko intentzioarekin jaio zen, webgune esklusibo eta guzti (www.gaur8.info). Hala, leiho bat ireki nahi zien teknologia berriei. Webguneak eguneko albiste nagusiak eta idatzizko edizioa bilduko zituen, gaurkotuta.
alt=2021eko apirilaren 24ko Gaur8ren azala.|thumb|2021eko apirilaren 24ko zenbakiaren azala.

Beste sailei dagokienez, *Atzerria* atalak Euskal Herriko mugetatik kanpoko informazioa jasotzen du. Adibidez, 2021eko apirilaren 24ko zenbakian, Brasilgo egoera aztertu zuen Martin Mantxo aktibistak, eta Ainara Lertxundi kazetariak erreportajea egin zuen, klima aldaketaren muturreko ondorioak pairatzeko arriskuan dauden herrialdeetan, fenomeno meteorologikoek haurrengan izan ditzaketen ondorioei buruz.

*Herria* eta *Herritarrak* sailek, aldiz, Euskal Herrian jartzen dute fokua: *Herria*k Euskal Herriko tokien, arazoen, iritzien, istorioen edota proiektuen berri ematen du, baita marrazkilari baten bineta jaso ere, *Irritzia* izeneko azpiatal batean. *Herritarrak* sailak, berriz, pertsonen gain jartzen du fokua elkarrizketen edo erreportajeen bidez. Kolaboratzaile desberdinen iritzi artikuluak eta zutabeak ere jasotzen ditu, horien artean, *Behatxulotik* azpiatala, gertaera historiko bati buruzko Juantxo Egañaren iruzkina argazki zahar bat oinarri hartuta. Batzuetan, sarean bolo-bolo ibili diren albisteen berri ere ematen du *Sarean* izeneko azpiatalean. Kasu horretan, albiste bakoitzari argazki bat, testu labur bat eta QR kode bat eskaintzen dio, irakurleak Interneten kontsultatu dezan albistea.

*Begirada* saila hiru testuz osatuta dago, eta bakoitza sail desberdinen artean dago tartekatuta. Iritzi artikuluak dira, baina badute kutsu dibulgatibo bat. Izan ere, arkitekturan, teknologian, osasunean edota hezkuntzan bezalako esparruetan aditu direnen begiradak jasotzen dira bertan, eta Facebooken, 780 jarraitzaile baino gehiago (2021).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Gara*
* Naiz Irratia
* Kazeta.info
* Mediabask
* 11TB
* Info7

## Kanpo estekak 
* *Gaur8* gehigarriaren webgunea
Zoropsis

***Zoropsis*** Zoropsidae familiako armiarma genero bat da. Eugène Simonek deskribatu zuen, 1878an.

## Espezieak 
* *Zoropsis albertisi* Pavesi, 1880 (Tunisia)
* *Zoropsis beccarii* Caporiacco, 1935 (Turkia)
* *Zoropsis bilineata* Dahl, 1901 (Mallorka, Maroko, Arjelia)
* *Zoropsis coreana* *Paik*, 1978 (Korea)
* *Zoropsis kirghizicus* Ovtchinnikov & Zonstein, 2001 (Kirgizistan)
* *Zoropsis lutea* (Thorell, 1875) (Ekialdeko Mediterraneoa, Iran, Ukraina)
* *Zoropsis markamensis* Hu & Li, 1987 (Txina)
* *Zoropsis media* Simon, 1878 (Mendebaldeko Mediterraneoa)
* *Zoropsis oertzeni* Dahl, 1901 (Italia, Grezia, Balkanak, Turkia)
* *Zoropsis pekingensis* Schenkel, 1953 (Txina)
* *Zoropsis rufipes* (Lucas, 1838) (Kanariak, Madeira)
* *Zoropsis saba* Thaler & van Harten, 2006 (Yemen)
* *Zoropsis spinimana* (Dufour, 1820) (Mediterraneoa eta Errusia, AEBn sartua)
* *Zoropsis thaleri* Levy, 2007 (Israel)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zoropsidae

**Zoropsidae** Araneomorphae taldeko armiarma familia bat da. Lycosidaeren antzekoak dira. Tengellidae eta Zorocratidae familiak orain hemen barruan sailkatzen dira.

## Banaketa 
Munduko leku askotan aurki daitezke, ingurune hotzetan izan ezik. Eurasia eta Ipar Amerikako iparraldean ez dira aurkitzen, ezta Afrikako erdialdeko gune gehienetan ere.

## Generoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Kztegoria:Zoropsidae
1998ko Londres Handiaren autoritateari buruzko erreferenduma

**1998ko Londres Handiaren autoritateari buruzko erreferenduma** Londres Handian 1998ko maiatzaren 7an ospatu zen erreferenduma izan zen. Bertan, Londres Handiko Autoritatea osatu nahi ote zen galdetu zen, Londresko alkateak eta Londresko Batzarrak osatua, alkatearen lana kontrolatzeko. Parte-hartzea oso txikia izan zen, %34,1ekoa, baina gehiengoak, %72,01, baiezko botoa eman zuen.

## Emaitzak 
### Auzoaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tele7

**Tele7** Bizkaiko Ezkerraldeko telebista da, nahiz eta haren seinalea gaur egun Eskuinaldera eta Bilbora ere ailegatzen den. 1995. urtean sortu zen. Hasieratik gaztelaniaz lan egiten dute nahiz eta albistegien zati txiki bat euskaraz ematen duten.

Tele7 telebista katea Grupo Tele7ko kide da. Radio7 irrati katea ere talde berekoa da. Bi hedabide hauek egoitza hasieratik Barakaldoko Lutxana auzoan izan dute, konkretuki Errotabarria kalearen 1 zenbakian.

## Historia 
Tele7 hedabidea, Radio7rekin batera, 1995. urtean sortu zen, Ezkerraldeko biztanleentzat eta meatzaldekoentzat tokiko hedabide bat egiteko helburuarekin. 2002. urtetik aurrera bere seinalea Ibaizabal ibaiadarreko eskuinaldera ere ailegatu zen.

Nahiz eta 1995. urtean hasi zituen Tele7k bere lehenengo emanaldiak, 1998. urtera arte ez zuen egun osoko emanaldirik eman. 1998. urteko udan hasi zuen Tele7k 24 orduko emanaldi osoa eta, horrela, egun osoan zehar emititzen hasi zen.

Hortik aurrera, Tele7k beti jarri izan du lehentasuna Bizkaiako Ezkerraldean gertatutako ekintzetan (kultur ekintzak, politika, jaiak, kirola...).

## Edukiak 
Nahiz eta hasieran Tele7k beste kate batzuekin partekatze zuen bere programazioa, 2010. urtetik haien saio propioak ematen dituzte eta ez dute Bizkaiko edo Kantabriako beste telebistekin saiorik partekatzen.

Bere saiorik ezagunenak dira Objetivo Bizkaia eta Protagonistas. Ezkerraldeko herrietako jaiei buruzko saio bereziak ere egiten ditu Tele7k,.Adineko pertsonei zuzendutako saioa ere badute: Palabras Mayores. Bestalde, Tele7k bere sorreratik konpromezua izan du Ezkerraldeko kirolarekin eta astean behin futbol partidu bat ematen du eta beste kirol batzuetako taldeen partiduak ere ematen dituzte zuzenean (Trapagaran Eskubaloia, Universitario Bilbao Rugby …). Bestalde, astelehenero 20:30etan Nuestro Futbol saioa ematen dute. Saio honetan, zonalde osoko taldeen laburpenak ematen dira.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
El Desmarque

***El Desmarque*** Espainiako webgune bat da 2006an sortu zena Fuengirolako *txiringito* batean, 'Marca', 'Cope', 'ABC' eta 'El Correo' egunkarietako kazetarien eskutik. Hasiera batean Sevillako bi talderen berri emateko sortu zen webgunea. Ondoren Espainia osora zabaldu zen eta dagoeneko 80 langile baino gehiago ditu (13 finko) 16 ordezkaritzatan. Doako edukiak ditu eta gazteleraz idatzita dago. Gaur egun (2021) 2,5 milioi erabiltzaile bakar ditu eta 10 milioi euro baino gehiagoren truke saldu da. El Desmarque Portal Deportivo SL enpresaren jabetzakoa da. Webguneko edukiak doakoak dira.

## Edukiak 
Espainiako futbol ligei buruzko informazioa ematen du, bereziki, baina baita beste hainbat txapelketari buruzkoa ere: besteak beste, Champions League, Europa League, Premier League, Serie A, Bundesliga eta Ligue 1. Selekzioen arteko txapelketei buruzko informazioa ere ematen dute. Dena den, arreta handiena Sevillako taldeei eskaintzen die. Futbolaz aparteko hainbat atal ere baditu: motorra, igeriketa, txirrindularitza, golfa, saskibaloia, apustuak, Esports eta Olinpiar Jokoak, besteak beste. Youtubeko kanalaren bideoak ere ematen ditu eta Direct atala ere badauka. Atal honetan, nor bere taldera harpidetu eta talde horri buruzko albiste guztiak eguneratuta izateko aukera ematen du.

## Hedabidearen organigrama 
* Lehendakaria: Antonio Lappí
* Zuzendaria: Federico Quintero
* Audientziaren zuzendaria: Álvaro Ramírez
* Teknologiako zuzendaria: Javier Padilla
* Ikus-entzunezko zuzendaria: Jorge Liaño
* Social Media Manager: Carlos Tur
* Zuzendari komertziala: Virginia Rodríguez
* 34 erredaktore dauzkate, 8 pertsona sare sozialetan eta 3 gehiago teknikoak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://www.elperiodico.com/es/tele/20190307/mediaset-adquiere-plataforma-eldesmarque-actualidad-deportiva-7340118
Bret Harte

**Bret Harte**, **Francis Brett Hart** jaioa (Albany, New York, 1836ko abuztuaren 25a - Camberley, Ingalaterra, 1902ko maiatzaren 5a) estatubatuar idazlea izan zen.

Bere aita judu ortodoxo bat eta New Yorkeko burtsaren sortzaileetako bat izan zen. 1856an Kaliforniara joan zen, eta hainbat lanbidetan lan egin zuen: meatzaria, irakaslea, mezularia eta kazetaria izan zen.

Bere lehen olerkia eta prosazko lehen lana 1857an argitaratu ziren, eta 1860an *The Golden Era* egunkariaren editore izendatu zuten. 1871n ekialdera itzuli zen eta *Atlantic Monthly* aldizkarian lan egin zuen. 1878an kontsul izendatu zuten Krefelden eta 1880an Glasgowen. 1885ean Londresen kokatu zen.

Bere istorio laburrek meatzarien, jokalarien eta Kaliforniako urre sukarraren beste pertsonaia erromantiko batzuen bizitzak kontatzen dituzte.

## Lan hautatuak 
* *Outcroppings* (1865), argitaratzailea
* *Condensed Novels and Other Papers* (1867)
* ''Tennessee's Partner (1869)
* *The Luck of Roaring Camp, and Other Sketches* (1870)
* "Plain Language from Truthful James", aka "The Heathen Chinee" (1870)
* *Poems* (1871)
* *The Tales of the Argonauts* (1875)
* *Gabriel Conroy* (1876)
* *Two Men of Sandy Bar* (1876)
* *Drift from Two Shores* (1878)
* *An Heiress of Red Dog, and Other Tales* (1879)
* *Flip and Found at Blazing Star* (1882)
* *By Shore and Sedge* (1885)
* ''A Millionaire of Rough-And-Ready and Devil's Ford* (1887)
* *The Crusade of the Excelsior* (1887)
* *The Argonauts of North Liberty* (1888)
* *Cressy* (1889)
* *A First Family of Tasajara* (1892)
* *Colonel Starbottle's Client, and some other people* (1892)
* *A Protégée of Jack Hamlin's; and Other Stories* (1894)
* *Barker's Luck etc.* (1896)
* *Under the Red-Woods* (1901)
* *Her Letter, His Answer, and Her Last Letter'' (1905)

## Kanpo estekak
József Mindszenty

**József Mindszenty** (Csehimindszent, 1892ko martxoaren 29a - Viena, 1975eko maiatzaren 6a) hungariar kardinala izan zen.

József Pehm izeneko magistratu baten semea izan zen eta Szombathelyko seminarioan sartu zen 1911n. Apaiz ordenatu zuten 1915ean. 1919an Mihály Károly errepublikanoak atxilotu zuen eta ondoren Béla Kun komunistak.

Bigarren Mundu Gerran Gurutze Gezatuaren Alderdiaren aurka agertu zen, baita hungariar erregimen kolaborazionista ere. 1941ean bere alemaniar abizena hungariar batengatik aldatu zuen. 1944ko martxoan Veszprémeko gotzain izendatu zuten eta irailean erregimenak atxilotu zuen.

1945eko irailean Hungariako primatu eta Esztergomeko artzapezpiku izendatu zuten. 1946an Pio XII.a Aita Santuak kardinal izendatu zuen eta kardinal berrien taldeko lehen martirizatua izango zela ohartarazi zion.

1948ko abenduan, erregimen komunistak atxilotu zuen. Traizioa eta konspirazioa leporatu zizkioten eta torturatu egin zuten. Hurrengo urtean epaitu zuten eta biziarteko kartzela-zigorra ezarri zioten.

1956ko Hungariako Iraultzan askatu zuten, eta Hungariako inbasio sobietarraren ondoren, Budapesteko enbaxada estatubatuarrean babestu zen. Hurrengo hamabost urteetan ez zen irten bere babeslekutik.

Paulo VI.a aita santuarekin akordio bat lortu ondoren, Hungariako erregimenak herrialdea uzteko baimena eman zion 1971ko irailean. Vienara joan zen, eta 1975ean hil zen. 1991n bere gorpuzkiak Esztergom basilikara eraman zituzten.

1993an, beatifikatzeko prozesu bat ireki zen.
Bokaleko ontziralekua

**Bokale** Lapurdiko ontziraleku bat da, Bokale udalerrian kokatuta dagoena.

Ontziralekua 2019ko abuztuaren 10an ireki zen.

## Sarbideak 
*  Baze kaia

## Historia 
Ontziralekua 2019ko abuztuaren 10an ireki zen jendearentzat, Txaluparen linearen trazatuaren zati gisa.

## Zerbitzuak 
### Hiriko autobusa 
### Txalupa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sareko webgune ofiziala
Gabriel Intxaurrandieta

Aita **Gabriel Intxaurrandieta Lizarazu** (Lezo, 1910-1990) gipuzkoar idazle eta apaiz jesuita izan zen.

## Bizitza 
1927an Loiolan hasi zuen jesulaguna izateko ibilbidea. Errepublika garaian, Manerffen egonaldia egin zuen ikasle eta gero irakasle gisa; bertan ere euskara klaseak eman zituen. Gerra Zibilaren garaian 1938an, Francoren armadak erreklutatu zuen Espainiara itzuli zen Lagundiaren buruzagien agindua betetzea egokitu zitzaion. Ondoren Deustun jarraitu zuen ikasketak eta 1948an berriz Loiolara itzuli zen. .
 
## Lanak 
* Errekarte, Loiola ta Anai Garate : (zenbait ezaugarri) (1983)
* Semblanza de un jesuita vasco desterrado durante el primer franquismo : José Martín Aguirre-Ceciaga, S.I. (2009)
## Erreferentziak
Boufflersko ontziralekua

**Boufflers** Lapurdiko ontziraleku bat da, Baiona udalerriko Baiona Ttipia auzoan kokatuta dagoena.

Ontziralekua 2017ko irailaren 22an ireki zen.

Gaur egun, ez du zerbitzurik ematen.

## Sarbideak 
*  Boufflers hiribideak

## Historia 
Ontziralekua 2017ko irailaren 22an ireki zen jendearentzat, Txaluparen linearen trazatuaren zati gisa.

2020ko irailean, linea kenduko zutela iragarri zuten, bidaiari faltagatik, Euskal Hirigune Elkargoaren arabera. Arduradunek azaldu dutenez, 2019ko irailean eta 2020ko otsailean Santizpirita zubia ireki ondoren, bidaiarien kopurua % 61 jaitsi zen. Gainera, Txik Txaken , eta lineek Santizpirita auzoari zerbitzu hobea ematea ahalbidetu zuten, eta, ondorioz, Baiona Ttipiarekin eta Baiona Handiarekin loturak izatea. Hala ere, Baionako Udala eta Euskal Hirigune Elkargoa Santizpiritako txalupa zati batean eta lurrez ordezkatzeko jinkaria berri bat sortzea aztertzen ari zirela iragarri zen. Aipatu zen, halaber, linearen maiztasuna puntako orduetan handitzea aztertzen ari zirela.

## Zerbitzuak 
### Hiriarteko autobusa 
### Hiriko autobusa 
### Txalupa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txik Txak

## Kanpo estekak 
* Txik Txak sareko webgune ofiziala
Paraselene

thumb|Haloa Ilargiaren inguruan eta paraselenea.
**Paraselenea** atmosferako fenomeno optiko bat da. Ilargiaren haloan agertzen diren orban zirkular distiratsuak dira. Ilargiaren argia zirru edo zirrostratu erako hodeietako hexagono-formako izotz partikula zapaletan errefraktatzean geratzen da.

Paraselenea 22°ko haloarekin batera agertzen da. Ilargiaren itxurazko posiziotik ia halako hamar bat diametroko distantziara agertzen da. Parelioen antzekoa bada ere, nahiko ezohikoa da. Izan ere, Ilargiak distiratsu egon behar du, hots, ilbetean edo ilbete inguruan.

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Gloria Vignau

**Gloria Vignau** (Tolosa, 1902- 1990) piano-jotzailea izan zen.

## Bizitza 
Gloria Vignau piano kontzertista izan zen. Gainera, Madrilgo aldizkari bateko prentsa korrespontsala, musika kritiraria eta 1964an Centro de Cultura Fémina bateko lehendakaria.

José Duñabeitiarekin ezkondu zen.

1947ko otsailean Donostiako Kontserbatorioko Orkestrarekin bi pieza jo zuen eta gero irailean, Donostiako VIII. Musika Hamabostaldiako esparruan, kontzertu berezi bat eskeini zuen Toñy Rosado sopranorekin batera, Victoria Eugenia antzokian.

Bestalde, Donostiako Musika Kulturako Elkarteko lehendakaria izan zen.

## Argitalpenak 
Vignau, Gloria. El Orfeón Donostiarra. Gloria Vignau, nuestra corresponsal en San Sebastián, glosa la vida del Orfeón al celebrarse sus Bodas de Diamante. *Ritmo*,  0035-5658, 42 , 420 zk., 1972, 4-5 or.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Azaldegi

**Juan Azaldegi Rezola** (Tolosa 1924 &ndash; Bartzelona 2014) koru eta orkestra zuzendaria izan zen. Inazio Mokoroaren ikasle eta Felipe Gorriti Eskolaniako zuzendari ordea izan zen. 1955an Sydneyko ST. Mary`s koruaren zuzendaria, 1957an Sydneyko Philarmonic Orquestraren zuzendari eta 1959an Adelaide Philarmonic Societyren zuzendari izan zen. 1970n Australiatik itzuli zen musika jardueretatik erretiratua.

## Erreferentziak
Lachnaea

***Lachnaea*** landareen genero botanikoa. 59 espezie ditu, Thymelaeaceae familiakoak.

## Espezie batzuk 
Hauek jasotzen dira genero honetan:

* *Lachnaea alpina* Meisn.
* *Lachnaea aurea* Eckl. & Zeyh. ex Meisn.
* *Lachnaea axillaris* Meisn.
* *Lachnaea burchellii* Meisn.
* *Lachnaea capitata* (L.) Crantz
* *Lachnaea densiflora* Meisn.
* *Lachnaea diosmoides* Meisn.
* *Lachnaea elsieae* Beyers
* *Lachnaea ericoides* Meisn.
* *Lachnaea eriocephala* L.
* *Lachnaea filamentosa* Meisn.
* *Lachnaea filicaulis* (Meisn.) Beyers
* *Lachnaea funicaulis* Schinz
* *Lachnaea globulifera* Meisn.
* *Lachnaea glomerata* Fourc.
* *Lachnaea gracilis* Meisn.
* *Lachnaea grandiflora* (L.f.) Baill.
* *Lachnaea greytonensis* Beyers
* *Lachnaea laniflora* (C.H.Wright) Bond
* *Lachnaea laxa* (C.H.Wright) Beyers
* *Lachnaea leipoldtii* Beyers
* *Lachnaea macrantha* Meisn.
* *Lachnaea marlothii* Schltr.
* *Lachnaea montana* Beyers
* *Lachnaea naviculifolia* Compton
* *Lachnaea nervosa* (Thunb.) Meisn.
* *Lachnaea oliverorum* Beyers
* *Lachnaea pedicellata* Beyers
* *Lachnaea pendula* Beyers
* *Lachnaea penicillata* Meisn.
* *Lachnaea pomposa* Beyers
* *Lachnaea pudens* Beyers
* *Lachnaea pusilla* Beyers
* *Lachnaea rupestris* Beyers
* *Lachnaea ruscifolia* Compton
* *Lachnaea sociorum* Beyers
* *Lachnaea stokoei* Beyers
* *Lachnaea striata* (Lam.) Meisn.
* *Lachnaea uniflora* (L.) Crantz
* *Lachnaea villosa* Beyers

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barbotina

thumb
thumb|Huescako museoan dauden barbotinazko dekorazioa duten ontziak
**Barbotina** (frantsesezko ''* hitzetik ekarria), engobe, ahia edo buztin eta ur nahasketa mota bat da, loditasun buztintsu edo ia likidoa izan dezakeena. Normalean buztingintzan erabiltzen da, aurretik landutako zeramikazko pieza baten zatiak batzeko, tornuan edo eskuz ekoitzitakoak.

XIX. mendetik, portzelanak apaintzeko ere erabili izan da, "Barbotinazko dekorazioa" deritzon metodoarekin. DLEk galizismoa berresten du eta buztinezko ahia, kaolinarekin lotzen du, likidotua edo kola bezala erabilia izateko. Dekorazioa berriz, eskuz, pintzelarekin edo moldearekin egin.

Barbotina, ontziaren hondoan eratzen doan ur eta buztin nahasketari ere deitzen zaio, non buztingileak, behin eta berriz, bere eskuak bustitzen dituen torneaketa prozesuan marruskadura gutxitzeko.

Lokatz horrek hainbat izen jaso ditu geografiaren arabera: *limarcha*, Nafarroan; *alimoja*, Espainiako Levanten; *limoha lokatza*, Malagan; *lemoxa*, Almerian; *llamosa*, Valentzian; "*Sugarra*", Ibizan; "*Llemuja*", Quarten eta *palpasa'' Andujar.

Zenbait iturriren arabera, k.a.III.mendean erabili zen gehien, errenaniar zeramikan, moldeatutako dekorazioa ordeztuz eta, jada, mahuka mota bat erabiliz, "ontzi lauen ertzak lore txikiekin eta beste diseinu batzuekin apaintzeko".

## Industriaren bilakaera 
thumb
Zeramika industrian sartu eta piezak itsasteak ekarri dio barbotinari (uretan disolbatutako buztina) beste osagai batzuk eranstea, buztina lotzeko eta buztin-pastaren  partikulak sakabanatzea eragiteko. Hala nola, emultsio bat eratuz, eta emultsio hori luzaroan mantenduz

Ligatzeko ('*levigar*' edo '*deflocular*'), nahasketari elektrolito bat gehitzen zaio; hala nola sodio silikato disolbagarria, sodio karbonatoa ('*Darvon*' bezala ere ezagutzen dena) edo azido tonikoa.

Zeramika-industriaren eta piezak itsastearen kasuan, barbotinak ez du inoiz pikorrik izan behar, eta haren dentsitatea zertarako erabiltzen den, horren araberakoa izango da. Beraz, hura neurtzeko metodo zehatzak erabiltzen dira, piezaren hormaren lodieraren, piezaren tamainaren, itsaste denboraren, zeramika-ore motaren eta beste faktore batzuen arabera.

## Formulak 
Barbotina lortzeko formulazio oso desberdinen artean, honako konposatu hau presta daiteke –1040&nbsp;°C-ko egosketa-tenperaturarako–:

* %80 buztina
* %10 kaltzio karbonatoa (CaCO3)
* %10 kuartzoa
* %0,15 sodio silikatoa (Na2SiO2)
* %0,15 sodio karbonatoa (Na2CO3)

Edo gramoka adierazita:

* 800 g buztin
* 100 g kaltzio karbonato
* 100 g kuartzo
* 1,5 g sodio silikato
* 1,5 g sodio karbonato.

Garrantzitsua da nahastea egiten den bitartean erantsitako urak ez gainditzea produktu lehorren pisuaren % 45.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Enriqueta Gastelumendi

**Enriqueta Gastelumendi**, *India Varela*, (1913 - 2004) Suaren Lurraldeko artisau-zizelkaria izan zen, Argentinan, eskualdeko kulturaren adierazlerik handienetakotzat hartua, eta selknam herriaren azken zuzeneko ondorengoetako bat, mestiza, ama selknam eta aita euskaldunaren alaba.

## Kanpo estekak
Krudttårnet

thumb|250px|Barruko irudia.
**Krudttårnet** ("Bolborazko dorrea") Danimarkako Frederikshavn hirian dagoen antzinako bolborategia da. Eraikina 1686 eta 1690 artean altxatu zen. Gotorleku baten atala zen eta leku estrategikoan kokatuta zegoen.

## Historia 
Dorrea Frederikshavn babesten zuen Fladstrand gotorlekuaren partea zen. Estrategikoki kokatuta zegoen Jutlandia penintsula kontrolatzeko. Muino baten gainean kokatuta ingurua erasotzen zuten itsasontzein kainoien jaurtigaiek ezin zuten hirira jo.

Gotorleku honek gerra desberdinetan ezinbesteko papera jokatu zuen, esaterako Iparraldeko Gerra Handian eta Txalupa Kainoidunen Gerran. Merkataritzaren ikuspuntutik gotorlekuak Danimarka, Norvegia eta Suedia arteko trafikoa kontrolatzen zuen.

Egungo dorrea jatorrizko gotorlekuaren azken zatia da. Okupatzen duen espazioa, bestetik, ez da jatorrizkoa: 1974an,
Frederikshavnen ontziola zabaldu behar zela eta, 270 metro mugitu behar izan zen. Publikoari 1976ko abuztuaren 5ean ireki zitzaion, orduan Militar Museo gisa, Bansboko Museoarekin lotuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Krudttårnet historia.
*  Krudttårneten historia Bangsboren Museoan.
*  Krudttårnet
Lomné (Stropkoveko barrutia)

**Lomné** Eslovakiako udalerri bat da, Stopkoveko barrutian kokatuta. 7,47 km²ko azalera du eta 235 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1369. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Allan McLeod Cormack

**Allan McLeod Cormack** (Johannesburg, 1924ko otsailaren 23a - Winchester, Massachusetts, 1998ko maiatzaren 7a) hegoafrikar-estatubatuar fisikaria izan zen. 1979ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Godfrey Hounsfieldekin batera Ordenagailu bidezko Tomografia Axialan egindako lanarengatik.

Fisika ikasi zuen Lurmutur Hiriko Unibertsitatean eta doktoretza egin zuen Cambridgeko Unibertsitatean. 1956an AEBetara joan zen bizitzera bere emazte estatubatuarrarekin. Irakasle lana aurkitu zuen Massachusettseko Tufts Unibertsitatean eta 1966an herritartasun estatubatuarra jaso zuen. Bere lan nagusia partikulen fisika izan zen arren, x izpiez ere interesatu zen. Interes hori 1971ko TC eskanerraren eta horren ondoriozko Nobel Sariaren garapenean sortu zen.

## Kanpo estekak
Zinea.eus

**zinea.eus** zineari buruzko hedabidea da, izenak berak dioen bezala. Euskarazkoa eta digitala da. Zineari buruzko euskara hutsezko hedabide monotematiko bakarra da. Gainera, Hekimen elkarteko kide ere bada

## Historia 
Ritxi Lizartzaren ideia izan zen mota honetako hedabide bat sortzea eta 2012an gaia lantzen hastea erabaki zuen.

Hasieran egunean pare bat albiste baino ez zituzten argitaratzen eta webguneak blog forma zeukan. 2015ean hasi ziren atalak definitzen eta kolaboratzaile sare bat sortzen, besteak beste., Euskal Herrian zinemagintzari ematen zaizkion diru laguntzei buruzkoak edo Euskal Herrian egiten diren zine jaialdiei buruzkoak, besteak beste.

### Fokua 
Atal honetan elkarrizketak dira nagusi, zineari nolabait lotutako pertsonei eginak hauek ere. Hala ere, badago argitalpenen bat iritzi artikulua dena eta editorialak ere bertan argitaratzen dituzte .

### Kritikak 
Ixone Santamaria Vidan, Mikel Zumeta, Sara Hernandez Askasibar, Julen Ansa, Ines Arrue, Maialen Goñi eta Zigor Etxebestek idatzitako kritikak aurkitu ditzakegu *Kritikak* atalean. Izan ere, urtean behin egin ohi dute zozketa *Kritikari* postua esleitzeko.

### Blogak 
Hamaika egileren blogak daude ikusgai atal honetan. Ez da batere atal uniformea, egile bakoitzak erabakitzen duelako zeri buruz jardun bere blogean, baita ildo bakarra jarraitu edo ez ere. Beraz, aniztasuna da nagusi.

### Beste batzuk 
Aipatutakoetaz gain, badago atal bat norbere edukia bidaltzeko aukera ematen duena. *Nor gara* atala ere badute, hedabidea aurkezteko erabiltzen dutena, eta baita kontakturako datuak emateko ere. Azken atala *newsletter*ra jasotzeko izena emateko erabiltzen dena da.

## Ildo editoriala 
Zineari buruzko hedabidea izanik ez dauka ildo editorialik bere horretan. Hala ere, aipatzekoa da lehentasuna ematen diotela euskarazko zinemagintzari..

== Organigrama eta baita doakoa ere. Izan ere, harpidetzak ez dira kobratzen

## Erreferentziak