open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Camlanngo gudua

**Camlanngo gudua** (galeseraz *Cad Camlan* edo *Brwydr Camlan*) Artur erregea eta bere etsaia eta hiloba zen Sir Mordreden arteko azken gudua izan zen, honetan Artur erregeak Sir Mordred hiltzen du, baina hau hiltzen ari den unean Sir Mordredek Artur erregeari ere zauri hilgarria egiten dio.

## Gudua 
Arturiar mitologiaren bertsio ezberdinen arabera, gudua Ingalaterrako Somerset edo Salisbury jazo zen. Iturri batzuren arabera gudua bere jeneralaren aginduei kasurik egin ez eta ezpataz suge bat hil zuen gerlari batek piztu omen zuen. Keinu hau ikusirik, Artur erregea eta Sir Mordreden gudarosteak bata bestearen aurka ekin zioten.

Borrokaldia egun osoz luzatu zen, honen ostean, jada oso ahula eta murriztuta zegoen Artur erregearen gudarosteak Sir Mordreden gudarostea menderatu zuten. Bi buruzagiak egunaren amaieran hil ziren, baina Artur, betiere kondairaren arabera, oraindik bizirik zela Avalon uhartera eramana izan zen, han ziurrenik azken borroka gauzatu asmoz bizien mundura itzultzeko zain dago.

Gudu honen erreferentzia zaharrena *Annales Cambriae* idazlanean topa liteke, honetan aipatzen denez, gudua 537. urtean gertatu omen zen:

*Historia Regum Britanniae* idazlanean, Godofredo Monmouthekoa historialari galestarrak guduaren nondik-norakoa azaltzen du. Ziurrenik gudu hau gertatu zen, nahiz eta benetako partehartzaileak zein ziren inoiz jakin izan ez den. Gudua jazo zen lekua ere ezezaguna da, halere ustezko leku batzuk badaude. Leku hauetako bat Somerset konderrian, Cadburytik hurbil dagoen Queen Camel da (Kamelot mitikoarekin ere identifikatua). Inguruko muinoetan zehar doan ibaia ere Cam ibaia da. Beste leku batzuk iparralderago dagoen Birdoswald edo Castlesteads lirateke, biak ere Hadrianoren harresitik hurbil (hauetako batek latinezko *Camboglanna* izena darama). Adierazitako beste leku batzuk Kornuallesen mugan dagoen Camel ibaia eta Galesko Eifionydd udalerrian dagoen Camlann ibaia lirateke.

## Argibide gehiagorako 
* Hunt, A. (2005). Gleindik Camlannera: Artur erregearen bizitza eta heriotza. *Vortigern Studies*. 

## Kanpo estekak
Probabilitate osoaren teorema

[thumb|320px|**Probabilitate osoaren teorema**: B gertakizuna A1,A2,A3
,A4 egoeretan gerta daiteke eta beraz, egoera horietarako guztietarako Brekiko [ebaketa (probabilitatea)|ebaketen batura izango da.]]

Probabilitate-kalkuluan, **probabilitate osoaren teorema** gertakizun baten probabilitatea kalkulatzeko erregela bat zehazten du, gertakizun hori gauza daitekeen kasu edo egoera posibleetatik abiatuta. Gertakizun baten probabilitatea egoera horiek zein diren ezberdina denean erabiltzen da. Adibidez, 6 pilota beltz eta 4 pilota gorri dituen ontzi batetik bi pilota ateratzen dira banaka eta itzuli gabe, bigarren pilota beltza izateko probabilitatea lehenengo pilotaren kolorea zein den ezberdina izango da; beraz, probabilitate osoaren teorema erabili behar da bigarren beltza izateko probabilitatea kalkulatzeko.

Berezko aplikazioaz gainera, probabilitate osoaren teorema Bayesen teorema garatzeko erabiltzen da.

## Probabilitate osoaren teorema 
Bitez A_1,\ A_2,\ldots,A_n gertakizunak, euren probabilitateen batura 1 izanik. B gertakizunaren probabilitatea honela kalkula daiteke:

::P[B]=\sum_iP[B\cap A_i]=\sum_iP[A_i]P[B/A_i]=P[A_1]P[B/A_1]+P[A_2]P[B/A_2]+\ldots+P[A_n]P[B/A_n]\,

Arestiko adibidea harturik, 6 pilota beltz eta 4 pilota gorri dituen ontzi batetik bi pilota ateratzen dira banaka eta itzuli gabe, zenbatekoa da bigarrena gorria izateko probabilitatea?

::P[2g]=P[1g]P[2g/1g]+P[1b]P[2g/1b]=(4/10)(3/9)+(6/10)(4/9)=36/90\,

## Kanpo estekak
S&P Global Ratings

**Standard & Poor´s (S&P)**, McGraw-Hill enpresako parte da, akzio eta bonuen buruzko arriskuen kalifikazioak burutu eta argitaratzen dituena. Hiru enpresa garrantzitsuenetako bat da nazioarteko azterketa ekonomikoari dagokionez. Ezaguna da ere merkatuko akzio indizeengatik, ala nola Estatu Batuetako S&P 500, Australiako S&P/ASX 200, Kanadako S&P/TSX, Italiako S&P/MIB eta Indiako S&P CNX Nifty. Bere aurkari nagusia Moody´s konpainia da, bakoitza merkatuaren %40ren jabe da.

## Ikus, gainera 
* Moody´s Analytics

## Kanpo estekak 
*  Standard and Poor´s-eko web gune ofiziala
John Pemberton

**John Stith Pemberton** (Knoxville, 1831ko urtarrilaren 8a - Atlanta, 1888ko abuztuaren 16a) Armada Konfederatuko beterano eta kimikari estatubatuarra izan zen. Coca-Cola edaria asmatzeagatik ospea lortu zuen, haren bizitzan zehar bakarrik sendagai moduan erabilia bazen ere.
Velcro

**Velcro**, ofizialki **Velcro IP Holdings LLC** eta merkaritza arloan **Velcro Companies** deitua, britainiar enpresa da, 1950eko hamarkadan Georges de Mestral suitzar ingeniariak sortua. Mestralek berak asmaturiko kako eta begizta itxieraren jatorrizko egilea da.
Izena frantsesezko *velours* (belusa) eta *crochet* (kakoa) hitzen lehen silaben lotura da. *Velcro* marka erregistratua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Enpresaren webgune ofiziala
Hernando de Soto

**Hernando de Soto** (Barcarrota, Badajozko probintzia,  - Mississippi ibaia, 1542ko maiatzaren 21a) espainiar esploratzaile eta konkistatzailea izan zen.

## Bizitza 
Kapare familia bateko bigarren semea zenez, 1514an Extremadura utzi eta Mundu Berrira joan zen aberastasun eta ospe bila. Vasco Núñez de Balboak sortutako Santa Maria la Antigua koloniara (Darien, gaur egun Panama) iritsi, eta bai Balboarekin, bai Pedrarias Dávilarekin zaldizko ibili zen. Gaspar de Espinosa buru zuela, Nicaraguako kostaldea aurkitu zuen espedizioan parte hartu zuen, eta baita 1523an Francisco Hernández de Córdobak zuzenduriko eskualdeko konkistan ere. Ondoren, Granadan kokaturik, zaldien hazkuntza eta esklaboen salerosketaren bidez aberastu zen.

1532an Francisco Pizarroren ondokoa izan zen Inka Inperioaren konkistan, eta Atahualparen bahisariaren zati bat jaso zuen. Cuscoko gobernariordea izan zen, eta 1535ean Limaren sortzean parte hartu zuen.
 
1537an Karlos V.ak Kubako gobernari izendatu zuen eta Florida konkistatzeko baimena eman zion. Beraz, Amerikara itzulirik, 1538 eta 1539 artean Kuba gobernatu eta Floridako espedizioa prestatzen jardun zuen

## Erreferentziak
Stevie Wonder

**Stevie Wonder** (Saginaw, 1950eko maiatzaren 13a - ) abeslari estatubatuarra da. Jaio zenetik itsua, 11 urte zituela Tamla-Motown disketxeak sinatu eta ordutik dabil enpresa berean. Hogeita hamar AEBetako *top ten* abestiak moldatzeaz, hogeita bi Grammy Sari lortu ditu, errekorra gizon bakarlarien artean. 2009an, NBEk bake mezulari izendatu zuen.

## Diskografia 
* *Tribute To Uncle Ray* (1962)
* *The 12 Year Old Genius* (1963) Motown
* *With A Song In My Heart* (1963)
* *The Jazz Soul Of Little Stevie* (1963)
* *Stevie At The Beach* (1964)
* *Down To Earth* (1966)
* ''Uptight (everything's alright)* (1966)
* *Someday At Christmas* (1967)
* *I Was Made To Love Her* (1967)
* *Eivets Rednow (Featuring Alfie)* (1968)
* *For Once In My Life* (1968)
* *Greatest Hits* (1968) Motown
* *My Cherie Amour* (1969)
* *Live at the Talk of The Town* (1970)
* *Signed, Sealed & Delivered* (1970) Motown
* *Live In Person* (1970) Motown
* *Where I'm Coming From* (1971) Motown
* *Stevie Wonder's Greatest Hits Vol. 2* (1971) Motown
* *Music of My Mind* (1972) Motown
* *Talking Book* (1972) Motown
* *Innervisions* (1973) Motown
* *Fulfillingness' First Finale* (1974) Motown
* *Songs in the Key of Life* (1976) Motown
* *Looking Back* (1977) Motown
* *Journey Through the Secret Life of Plants* (1979) Motown
* *Hotter Than July* (1980) Motown
* *Original Musiquarium* I (1982) Motown
* *The Woman In Red* (1984) Motown
* *I Just Call To Say I Love You* (1984)
* *In Square Circle* (1985) Motown
* *We are the world* (1985) motown
* *Characters* (1987) Motown
* *Jungle Fever* (1991) Motown
* *Conversation Peace* (1995) Motown
* *Natural Wonder* (1995) Motown
* *Song Review* (1996) Motown
* *Ballad Collection* (1999) Universal
* *At The Close Of a Century* (1999) Motown
* *Bamboozled* (2000) Motown
* *Stevie Wonder: The Definitive Collection* (2002) Motown
* *Conception: An Interpretation of Stevie Wonder's Songs* (2003) Motown
* *A Time To Love* (2005) Motown

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *StevieWonder.net*, Stevie Wonderren webgune ofiziala
*  IMDB fitxa
*  *StevieWonder.es'', Stevie Wonderri buruzko webgunea
Tom Crean

**Thomas (Tom) Crean**, (1877ko uztailaren 20a - 1938ko uztailaren 27a †) antartikaren esploratzaile irlandar nabarmena izan zen. Izatez itsasgizona zen, fisikoki nahiz psikikoki indartsua oso.

1877an Irlandako hego-mendebaldean dagoen Kerry konderriko Dingle penintsulan kokatua dagoen Annascaul udalerriko baserri giroko Gurtuchrane auzoan jaio zen. Berehala, 15 urterekin Royal Navy britainiarrean alistatu zen, honetan onartu zezaten bere adinari buruz gezurra esan zuelarik.

Tom Creanek Antartikara joan ziren hiru espedizio handietatik bitan parte hartu zuen: Discovery espedizioa (1901-1904), Terra Nova espedizioa (1911-1913), Robert Falcon Scotten zuzendaritzapean, eta Endurance espedizioa (1914-1916), Ernest Shackleton buru zela.
John Hurt

**John Vincent Hurt**, (Chesterfield, Derbyshire, Ingalaterra; 1940eko urtarrilaren 22a - Cromer, Norfolk, 2017ko urtarrilaren 25a), antzerki eta zinemako aktore britainiarra izan zen, birritan Oscar Sarietarako izendatua eta Urrezko Globo eta BAFTA sarien irabazle ere izan da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* John Hurten IMDBko fitxa ikusgai
Maria Gaetana Agnesi

**Maria Gaetana Agnesi** (Milan, Italia, 1718ko maiatzaren 16a - 1799ko urtarrilaren 9a) matematikaria, hizkuntzalaria, teologoa eta filosofoa izan zen.

1748an, *Instituzioni analítiche ad uso della gioventù italiana* testu liburua argitaratu zuen. Liburu honetan, uste da, kalkulu diferentzial eta integralak lehenengoz elkarrekin tratatu zirela. Ingelesera eta frantsesera itzuli ondoren, ospetsu bihurtu zen irakaskuntzan oihartzun handia izan zuelako diskurtso bakarrean, aurreko matematikari batzuen material sakabanatu eta heterogeneoak batzen zituelako lehenengoz sekuentzia logiko eta didaktikoan, aljebratik ekuazio diferentzialetara.

1750 eta 1752 artean, Bolognako Unibertsitatean matematikan katedraduna (ohoredun gisa) izateaz gain, moja ere izan zen. Hurrengo berrogeita sei urtean, moja lanetan, bere bizitza eta ondasun guztiak txiroak zaintzeko eta laguntzeko eskaini zituen, berak sortutako babeslekuan bertan hil zen arte.

Bere izena geometria analitiko eta kalkulu liburuetan agertzen da sarritan, beti “Agnesiko sorgina” izeneko kurbari esker. Baina esaera honetako bi hitzek gezurrezkoak dira: Agnesik ez zuen kurba hura aurkitu, eta sorgin izen hura, ziurrenik, ingeleserako itzulpen txar batengatik izan litzateke. Baina bere irudia kurba horrekin erlazionatzeak, ez du bere meritu gorena (bere liburua) goraipatzen, tamalez.

Matematiken historian, kalkulu dibulgazioaren eraginagatik da Agnesi ospetsua.

*Instituzioni analítiche* liburua kontutan hartuz, matematikari emakume autore zaharrena da. Dirk Jan Struiken esanetan, Agnesi "Hipatiaren ondoren lehendabiziko emakume matematikari inportantea izan zen".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aidan Quinn

**Aidan Quinn** (; Rockford, Illinois, 1959ko martxoaren 8a) hiberno-estatubatuar aktorea da.

Aidan Quinn aktorea Illinois estatuko Rockford udalerrian jaio zen. Bere guraso katolikoekin batera Chicago hiria eta Rockford artean hazi zen, baita Dublin hiria, Offaly konderria, eta Irlandako beste hainbat lekutan ere. Bere aita literatura irakaslea izan zen, bere ama berriz etxekoandrea. Anai zaharragoa bat ere badu, Declan Quinn, hau zinemagile nabarmena delarik.

## Kanpo estekak 
* Aidan Quinen IMDBko fitxa ikusgai
Melatonina

**Melatonina** guruin pinealak jariatzen duen hormona da. Guruin pineala burmuinean dago, eta melatonina neurohormonatzat jotzen da.

Beste hormonen aldean melatoninak berezko ezaugarria du: haren ekoizpena argiaren intentsitatepean dago. Egunean zehar guruin pinealak kopuru aldakorretan jariatzen du melatonina, jariaketa handiagoa izanik ilunpean, eta urriagoa argipean. Ondorioz, melatoninak eginkizun garrantzitsua betetzen du erritmo biologikoetan, erritmo zirkadianoetan batez ere, fisiologiaren ikerketek agerian uzten dutenez.

Guruin pineala ingurugiroaren eragina jasotzen du erretinaren bidez, inguruneko seinaleak mezu endokrinoak bihurtuz. Hipotalamoaren gune suprakiasmatikoaren bidez erretinak jasotako argiak guruin pinealera iristen da, melatoninaren sintesia eragotziz. Hori dela eta, hormona honen sintesia handiagoa da argirik ez dagoenean, hots, gauean.

Serotonina neurotransmisoretik abiatuta sintetizatzen da melatonina. Era berean, serotonina triptofano aminoazidotik sortzen da.

Melatoninaren ekoizpena adinean aurrera joan ahala jaisten da. Zahartzaroan agertzen diren hainbat aldaketa fisiologikoak, hain zuzen (insomnioa, zelulen oxidazioa, immunitate-sistemaren ahultzea ere, agian...) melatoninaren ezarekin lotuak izan dira. Izan ere, frogatu da melatoninak loa eragiten duela, eragile hipnotikoa baita. Aldi berean antioxidatzaile indartsua da, erradikal askeek zelulei egiten dizkieten kalteak ekiditen dituena. Propietate horiek direla-eta, botika moduan erabiltzen da, lo eza edo insomnioa tratatzeko, eta zahartze prozesuak moteltzeko.

Kirolarientzako produktu osagarriak saltzen diren zenbait dendatan, eta online dendetan ere bai, errezetarik gabe saltzen da melatonina, albo-ondorioak deskribatu badira ere. Farmazietan saltzen den dosietan baino dosi txikiagoetan saltzen da errezetarik gabe saltzen denean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nuestra Bandera

***Nuestra Bandera*** (1993-2010 artean ***Utopías, nuestra bandera*** izena izan zuen) 1937. urtean Espainiako Alderdi Komunistak sortutako aldizkaria da. Bi hilabetean behin argitaratzen da.

Aldizkari honetan analisi sozialak, kulturalak, eta politikoak azaleratzen dira Marxista den ikuspegi batetik. 1993ko urtarrilean 154. zenbakiarekin, aldizkari hau *Utopías, nuestra bandera* deitzera igaro zen.

## Ikus, gainera 
* Espainiako Alderdi Komunista

## Kanpo estekak 
*  Aldizkariari buruzko informazioa.
Langileen Nazioarteko Eguna

**Langileen Nazioarteko Eguna** edo **Maiatzaren Lehena** langileen mugimenduaren nazioarteko jaieguna da.

II. Internazionalak, 1889an eta Parisen, aldarrikatu zuenetik *Chicagoko martiriak* omentzeko eta langileen eskubideen eskabidea egiteko eguna da, nahiz eta herrialde askok onartu ez. 1886ko maiatzaren 1ean Chicagon sindikalari anarkista batzuk greba bat hasi zuten zortzi orduko lanaldia eskatzeko. Hiru egun pasa ondoren, grebaren une gorenean Haymarketeko matxinada piztu eta greba bukatzeko zortzi langile epaitu eta bost heriotza-zigorra jaso zuten.

Bitxia bada ere, Estatu Batuetan ez dute eguna ospatzen. 1882an hasi eta irailaren lehendabiziko astelehenean *Labor Day* ospatzen dute, *Knights of Labor* izeneko erakundeak New Yorken manifestaldia egiten du hain zuzen ere. Grover Cleveland presidenteak iraileko jaieguna bultzatu zuen, bertan sozialismo garatu ez zedin.

Britainiar kulturako beste herrialdeek ere ez dute jaieguna ospatzen: Kanadak *Labor Day*, Zeelanda Berriak urriaren laugarren astelehena eta Australiak egun ezberdinak ditu estatuka.

1954an Pio XII.ak adierazi gabe babestu zuen eguna San Josef Langilearen jaieguna zela adieraziz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Bdeoa] Maiatzak 1 munduan zehar. (Argia, 2019)
* Maiatzak 1 Euskal Herrian (EITB, 2019)
Uraren Nazioarteko Eguna

**Uraren Nazioarteko Eguna** 1993an Nazio Batuen Batzar Nagusiak ezarritako jaialdia da, urtero martxoaren 22an ospatzen dena.

## Leloak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Hego Koreako bandera

**Hego Koreako bandera** 1883ko martxoaren 6ean erabakitakoa da. Bandera zuria da eta erdialdean *yin eta yang*-aren ikurra agertzen da gorriz eta urdinez.

ezkerrera|250px

## Kanpo estekak
Kuwaiteko bandera

**Kuwaiteko bandera** 1961ko irailaren 7an erabakitakoa da. Banderak kolore zuria, beltza, berdea eta gorria ditu, honakoa adierazi nahi dutelarik:
* Zuria: Bakea
* Beltza: Kuwaiteko petrolioa
* Berdea: Kuwaiteko lurrak
* Gorria: kuwaitarren odola

ezkerrera|250px

## Kanpo estekak
Laosko bandera

**Laosko bandera** 1975eko abenduaren 2an erabakitakoa da. Bandera kolore urdin eta gorriko hiru lerro horizontalez osatzen da, erdian kolore zuriko zirkunferentzia bat dagoelarik. Kolore gorriak laostarrek borrokan galdutako odola adierazten du eta urdinak oparotasuna.

## Kanpo estekak
Libanoko bandera

**Libanoko bandera** 1943ko abenduaren 7an erabakitakoa da. Kolore gorri eta zuriko hiru lerro horizontalek osatzen dute, gainera erdialdean *cedrus libani* motako arbol berdea ageri da. Koloreen esanahia:
* Zuria: Bakea eta Libanoko mendietako elurra.
* Arbola: Hilezkortasuna eta prestutasuna.
* Gorria: libanotar soldaduen jantzien kolorea Lehen Mundu Gerran.

## Kanpo estekak
Mongoliako bandera

**Mongoliako bandera** 1992ko otsailaren 12an erabakitakoa da. Hiru zutabe gorri eta urdinek osatzen dute eta lehenengo zutabean herrialdeko entseinua nagusia azaltzen da horiz.

## Kanpo estekak
Turkmenistango bandera

**Turkmenistango bandera** 2001eko urtarrilaren 24an erabakitakoa da. Fondo berdea du eta ilargierdi bat azaltzen da islamaren adierazle.

## Kanpo estekak
Herri Norte Taldea

**Herri Norte Taldea**, **HNT** siglez ere ezaguna, Athletic Clubeko hooligan talde bat da. Talde honek bere burua Athleticzale, antifaxista eta abertzaletzat du.

## Historia 
HNT 1980ko hamarkadaren hasieran sortu izan zen, bereziki 1981-82 denboralditik aurrera, garai horretan 1982ko Espainiako Futbol Mundialaren egoitzetako bat izateko San Mameseko iparraldeko harmaila eraberritu zenean. 

Hamarkada horren amaieran, Athleticentzat ere garai txar bat izan zena, HNTk taldea bi zati edo adarretan banatu zuen barne krisi bat jasan zuen. Bi adar horiek "Gorriak" eta "Ultratxoak" izan ziren. Tentsioen eta barne gatazka baten ondoren "Ultratxoak" (garaiko korronte ultraren aldekoak) taldetik kanporatuak izan ziren. Korronte horrek HNT talde ultra bihurtu nahi zuten, eta "gorriak" adarrekoak talde politizatu bat bihurtzearen aldekoak ziren. Zatiketa horrez geroztik HNT talde "antiultra" bihurtu zen.

1990eko hamarkadaren hasieran HNT asko hazi zen, Euskal Herritik kanpo ere sekzioak sortu zituelarik, eta Ingalaterrako hooliganen erako talde politizatu bat bihurtu zen, hooligan eta ultra kontzeptuetan ezberdintasuna markatuz, nahiz eta gaur egun jende askok bi kontzeptuak sinonimotzat dituen. Ordutik taldeak faxismoaren aurkako, aldarrikapen sozial eta politikoen aldeko zein euskal abertzaletasunaren aldeko zenbait ekintza eta ekimenetan parte hartzen du. 

## Ekintzak eta presentzia 
Herri Norte Taldea 1982-tik egon da Athletic animatzen, eta, errepresio zein kriminalizazioaren bidez 2018-an San Mamesetik kanporatua izan bazen ere, gaur egun San Mamesetik kanpo aktibo dagoen taldea da. Kalean dauka presentziarik handiena eta Athletic Clubeko partiduetan San Mameseko harmailetan sartzen ez badira ere kaleetan zehar kalejirak, ekimen eta topagune ezberdinak antolatzen dituzte HNT-ko kideek. Athleticen etxetik kanpoko partiduetan noizean behin harmailetan ere presentzia dauka, baina urte batzuk atzera baino gutxiago taldearen kontra dauden debekuak direla eta. Euskal Selekzioaren partiduetan, ordea, normala da bere presentzia harmailetan beste euskal zaletu taldeekin batera, ez baitago debekurik euskal selekzioaren partiduetan. 

HNT-ren presentzia eta indar handiena kaleetan dago, eta nolabaiteko harmailetako gabezia kaleko presentziarekin konpentsatzen saiatzen dira. 

Euskal Herriko beste hintxa edo zaletu taldeekin harreman onak ditu eta elkarlanean animazioaz eta kalejirez gain, ekimen politiko ezberdinak ere antolatzen dituzte; besteak beste, errepresioaren aurkako kanpainak, elkartasun ekimenak, topagune abertzale eta antifaxistak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Iñigo Cabacas Herri Harmaila
* Athletic Club
* San Mames
* Bilbo
Thailandiako bandera

**Thailandiako bandera** 1917ko irailaren 28an erabakitakoa da. Bost lerro horizontal agertzen dira ordena honetan goitiko hasita: gorria, zuria, urdina, zuria eta gorria. Hiru koloreak Nazioa, Erlijioa eta Erregearen adierazle dira.

## Kanpo estekak
Nepalgo bandera

**Nepalgo bandera** 1962ko abenduaren 16an erabakitakoa da. Bandera triangelu itxurako bi irudiez osatzen da barruan izar motako bat dutela.

## Kanpo estekak
Omango bandera

**Omango bandera** 1970eko abenduaren 17an erabakitakoa da. Kolore zuri, gorri eta berdeko hiru lerro horizontalez osatzen da ezkerraldean zutabe gorri bat duelarik eta goialdean Omango armarria. Kolore zuriak bakea eta oparotasuna adierazten ditu; berdeak fertilitatea eta mendi berdeak; gorriak atzerritarren aurkako borrokak.

## Kanpo estekak
Pakistango bandera

**Pakistango bandera** 1947ko abuztuaren 11an erabakitakoa da. Fondoa berdea eta zuria da. Fondo berdean izarra eta ilargierdia azaltzen dira islamaren adierazle. Zutabe zuria Pakistango beste erlijio gutxituen adierazle da.

## Kanpo estekak
Qatarko bandera

**Qatarko bandera** 1971ko uztailaren 9an erabakitakoa da. Kolore zuriz eta moratuz osatuta dago. Kolore zuriak bakea adierazten du bandera gehienetan bezalaxe eta kolore moratuak Qatarrek jasando gerrak sinbolizatzen ditu.

Bahraingo banderaren berdintsua da.

## Kanpo estekak
Saudi Arabiako bandera

**Saudi Arabiako bandera** 1973ko martxoaren 15ean erabakitakoa da. Bandera berdea da eta kolore zuriz esaldi bat arabieraz eta ezpata bat ageri dira. Esaldiak honakoa dio:

:لا إله إلا الله محمد رسول الله
:*lā ’ilāha ’illa-llāh muḥammadun rasūlu-llāh*
:"Ez dago Allah-z beste jainkorik eta Muhammad Allah-ren mezulari da"

Ezpata justiziaren adierazle da.

## Kanpo estekak
Singapurko bandera

**Singapurko bandera** 1959ko abenduaren 3an erabakitakoa da. Bi lerro horizontal gorri eta zuriek osatzen dute goialdean ilargierdi bat eta bost izar daudelarik. Ilargierdiak islamarekiko fideltasuna adierazten du.

## Kanpo estekak
Georges Clemenceau

**Georges Benjamin Clemenceau** (Mouilleron-en-Pareds, 1841eko irailaren 28a - Paris, 1929ko azaroaren 24a) mediku, kazetari eta politikari frantziarra izan zen. Bi agintaldi ezberdinetan zehar Frantziako Errepublikako Lehen Ministroa izan zen (1906-1909 eta 1917-1920). Bere garaian eta bereziki Lehen Mundu Gerra jazo zenean izandako paper erabakigarriari esker "le Tigre" (Tigrea) eta "le Père-la-Victoire" (Aita Garaipena) ezizenak bereganatu zituen.

## Biografia 
Medikua zen baina politikan parte hartu zuen bigarren inperioa erori zenean (1870eko irailaren 4). Erradikalen alderdiko diputatu hautatu zuten 1871n; ezker muturreko talde bateko partaide bihurtu zen 1876an eta hainbat ministro kendu zuen aginpidetik (Gambetta, 1882; Ferry, 1885).

Ezkerreko ideiak irmo zituenaren garaiko pasarte honetan, argi ikusten da zein zen kolonialismoaz zituen ideiak:

Georges Clemenceau, Frantziako Diputatuen Ganberari, 1885eko uztailean.

Panamako iskanbilan esku hartu eta ingelesen aldeko agentetzat jo zuten; 1893ko hauteskundeak galdu zituen, eta ez zen 1898ra arte Frantziara itzuli (Dreyfusen alde).

Senatari bihurtu zen 1902an eta Kontseiluburu eta Barne Ministro, berriz, 1906an. Elizaren eta Estatuaren banaketaren alde agertu zen. Gogor erantzun zien Pas-de-Calaisko meatzariei eta sozialisten etsaigoa jaso zuen. Berriz ere oposizioan zela, 1913an *L´homme libre* egunkaria sortu zuen (*L´homme enchaîné* izena jarri ziona Lehen Mundu Gerra hasi zen zentsura salatzearren). 1917an, Poincarék gobernuburu izendatu eta aliatuen gudarostearen burua Foch mariskal frantsesa izatea lortu zuen Clemenceauk. Versaillesko Bakea negoziatu ondoren (1919), errepublikako lehendakaritzarako hauteskundeak galdu zituen (1920).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Parisko Clemenceau museoa
Community manager

**Community manager** edo komunitate baten kudeatzailea, Interneteko talde batean, sortu, kudeatu eta dinamizatzeko rola jokatzen duen pertsona da, plataforma edozein delarik.

Zeregin hau sortu zen lehen aldiz, *"The well"* izeneko komunitate birtual batean, eta harrezkero, banaketa zerrendetan, berrien taldeetan edo foroetan garrantzia mantendu ohi du.

1996tik aurrera, gizarte-sareak jaio ondoren gero eta garrantzi gehiago hartu duen zeregin bat da.
Siriako bandera

**Siriako bandera** 2024ko abendutik *de facto* erabiltzen dena da, hiru lerro horizontal berde, zuri eta beltzek osatzen dutena, erdikoak 3 izar gorri daudelarik..

Aurreko bandera, 1980ko otsailaren 12an erabakitakoa zen eta antzinako Arabiar Errepublika Batuaren bandera berbera da. Hiru lerro horizontal gorri, zuri eta beltzek osatzen dute, erdikoak bi izar berde daudelarik.

## Kanpo estekak 
* Siriako banderaren historia
Sri Lankako bandera

**Sri Lankako bandera** 1972ko maiatzaren 22an erabakitakoa da. Banderan urre koloreko lehoi bat agertzen da ezpata bat eskuan duela. Lehoiak srilankar etnia adierazten du. Ezkerraldeko zutabe berdea Islamarekiko fideltasunaren sinboloa da.

## Kanpo estekak
Espainiako Egun Nazionala

**Espainiako Egun Nazionala** () urtero urriaren 12an Amerikaren aurkikuntza eta Espainiar Inperioaren sorrera ospatzeko egiten den jaieguna da. Espainian, Pilareko Andre Maria da egun honen zaindaria eta, beraz, Guardia Zibilaren eguna ere bada. 2000. urtetik, Indar Armatuen Eguna ere bada.

## Hainbat herrialdetako ospakizuna 
Espainian, Madrilgo Prado pasealekuan desfile militarra egiten dute erregeren eta agintari eta politikarien aurrean. 18/1987 Legearen arabera izen ofiziala *Espainiako Egun Nazionala* bada ere, lehenagotik beste izen batzuk izan ditu jaialdiak, eta zenbaitek erabiltzen dituzte oraindik:

* **Arrazaren Eguna** (), 1918 eta 1958 artean.
* **Hispanitatearen Eguna** (), 1958 eta 1987 artean.

Hispanoamerikan oraindik *Arrazaren Eguna* esaten diote. Estatu Batuetan, berriz, *Columbus Day* (euskaraz *Kolonen eguna*) da, 90eko hamarkadatik ofizialki gero eta estatu eta hiri gutxiagoetan ospatua. Argentinan, Txilen eta Mexikon ere jaiegun ofiziala da, baita Venezuelan ere. Hala ere, herrialde hartan 2002an Hugo Chávezen gobernuak egunari izena aldatu eta *Día de la Resistencia Indígena* (euskaraz: *Indigenen Erresistentzia Eguna*) jarri zion.

## Sorrera, izaera eta bilakaera 
thumb|262x262px|Guardia zibilak desfilatzen Espainiako Egun Nazionalean, 2014
Maria Kristina erreginordeak ikono katolikoetatik urruntzen zen Espainiako festa publiko bat ezarri zuen urriaren 12an 1888an. Hala ere, 1918rako Alfontso XIII.ak hura Arrazaren Eguna izendatu zuen, Pilareko Andre Mariaren egunean, eskuindar politikariek babesten zuten bezala. Menendez Pelayo, katolizismoa eta nazionalismoa uztartzen zituen ospakizunaren bultzatzaile sutsua zen *Raza* aldizkaritik. Francok irmotasun berdinez berretsi zuen eguna bere diktaduran 1940tik aurrera. Era horretan, espainiar nazionalismoak porrot egin zuen erlijio kutsukoa ez zen herri ospakizun bat sortzen; izan ere, Pilareko Andra Mariaren egunean egiten zen nabarmen, hura espainiar nazioaren santu zaindari bihurtuz, Donejakuerekin batera.

Eguna ikonografia erlijiosoarekin bateratzeak agerian utzi zuen espainiar nazionalismoak irudi sekular eta zibilak sortzeko zituen problemak. Hain zuzen, erlijioa eta estatuaren sinbolo orokorrak egun berean ofizialki uztartuz, Guardia Zibilaren egunaren bidez, ospakizuna ordena publikoaren eta, beraz, errepresioaren ikurrei lotuta agertzen zen; era horretan, herritik aldendu egiten zuen eguna, Espainiako nazio estatuaren sinboloak langile klaseen eta periferiako nazionalismoen zapalketan oinarrituz eraikitzen ari ziren garaian, horiek eskuin autoritarioaren eta errepresioaren erakusgarri bihurtuta. Inperialismoaren nostalgia eta katolizismoari lotutako konnotazioak nabarmenago areagotu ziren Francoren diktaduran. Diktadura osteko hauteskundeen etorreraz, gobernu berriak konnotazio horiek kentzen saiatu ziren, bereziki 1492ko Amerikaren aurkikuntzaren urteurrenetik.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espainiar nazionalismo

## Kanpo estekak
Tajikistango bandera

**Tajikistango bandera** 1992ko azaroan erabakitakoa da. Antzinako sobietar errepubliketako azken izan zen bandera bat ezartzen. Koloreak sobietar jatorria eta bertako irandarrak adieratzen ditu eta zuri-guneko koroak tajikistandarrak sinbolizatzen ditu.

## Kanpo estekak
Hong Kongeko bandera

**Hong Kongeko bandera** eta ofizialki **Hong Kong Txinako Herri Errepublikako Administrazio Bereziko Lurraldearen eskualde bandera** 1990eko apirilaren 4ean erabakitakoa da. Banderan lore zuri bat ageri da fondo gorriaren gainean. Kolore gorriak aberria adierazten du, hau da, Txina, eta lore zuriak, Hong Kong.

ezkerrera|250px

## Kanpo estekak 
* Hong Kongeko bandera eta armarriak
Taiwango bandera

**Taiwango bandera** edo **Txinako Errepublikako bandera** 1928 urtean erabakitakoa da. Banderak fondo gorria du eta ezkerraldean goian lauki urdin batean eguzki zuri bat dago. Banderaren koloreek honakoa adierazten dute:
* 
* 
* 

ezkerrera|300px|Bandera presidentearen egoitzan.

## Kanpo estekak
Macauko bandera

**Macauko bandera** 1999 urtean erabakitakoa da. Bandearen erdialdean dagoen lore zuria Macauko sinboloa da, eta haren azpian Governador Nobre de Carvalho zubia ageri da, estilizaturik. Bost izarrek aberria (Txina) adierazten dute.

## Kanpo estekak 
* Macauko boterea eskualdatzeko zeremonia, 1999an

[ezkerrera|thumb|300px|Macauko gobernadorearen bandera, [Portugalen kolonia bat zenean (1999 arte).]]
Santu Guztien Eguna

[thumb|250px|Kristau aitzindariak, santuekin eta martiriekin; [Fra Angelicoren margolana.]]
**Santu Guztien Egun**a, **Domu Santu**, **Domu Santuru** Egun horretan liturgia-urtean bere jaialdia ez duten santuak omentzen dituzte. Kristau tradizioko herrialde askotan jaiegun ofiziala da, besteak beste, Hego Euskal Herrian: egun horretan, hilerrietara joateko ohitura dago.

Biharamunean, Hilen Eguna ospatzen dute, oraindik Purgatorioan dabiltzan hildakoen arimak laguntzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gaztainerre
* Hilen Eguna (Mexiko): Urtero azaroaren 1ean edo 2an Ertamerikan eta bereziki Mexikon ospatzen den antzeko jatorri paganoa duen ospakizuna.
* Gau Beltza
* Lemuria (jaia)

## Kanpo estekak
Morris dantza

thumb|250px|eskuinera|Morris dantza makilekin lagundurik.

**Morris dantza** (ingelesez *Morris dance*) Ingalaterrako dantza herrikoi bat da, ohikoena musikaz lagundurik burutzen da, elizbira eta batez ere maiatzean ospatzen diren jaietan dantzatzen delarik. Makila, ezpata eta musuzapiekin osatzen da, nahiz eta dantzariek elementu hauek gabe ere dantzatu ohi dute.

Aipatzekoa da Euskal Herriko makil dantzaren antza handia duela.

## Motak 
thumb|250px|eskuinera|Morris dantzariak musuzapiekin.

Gaur egun hainbat Morris dantza mota daude:

* Cotswold.
* North West.
* Border.
* Longsword dancing.
* Rapper.
* Molly Dancing.

## Kanpo estekak 
* Pilgrim Morris Men 
* Royal Liberty Morris 
* Taunton Deane Morris Men 
* John Kirkpatrick (1979) Bordering On the Insane 
* Morris dance Korcula 
* The Complete Morris On and Other Plain Capers The dancers and the music 
* The Morris Book 
* The Morrisdancing Page 
* Morris Dancing FAQs 
* Morris Dancing Wiki 
* The Origins of Morris 
* The English Folk Dance and Song Society 
* Google video of Morris Dancers 
* From Ritual to Romance 
* Green Oak Morris Men 
* Goths and Pagans reinventing Morris Dancing
Kanbodiako bandera

**Kanbodiako bandera** 1993ko otsailaren 14an erabakitakoa da, monarkia agintera itzuli zenean. Bandera urdin-gorria da eta erdian Angkor Wat tenplua agertzen da zuriz.

## Kanpo estekak
Alan Rickman

**Alan Sidney Patrick Rickman** (Acton, Londres,  - Londres, ) aktore eta zinema zuzendari britainiarra izan zen.

Rickman Londresen jaio zen, eta zinemarako jauzia egin aurretik oholtza gainean aritu zen zenbait urtez. Hain zuzen ere, Christopher Hamptonen aginduetara *Les Liaisons Dangereuses* antzezlanean egindako lanak aktore ospetsu bihurtu zuten 1980ko hamarkadaren erdialdean.

## Filmografia 
* 2016: *Alice Through the Looking Glass* (Absolem harraren ahotsa)
* 2015: *Eye in the Sky*
* 2014: *A Little Chaos*
* 2013: *The Butler*
* 2013: *A Promise*
* 2013: *CBGB*
* 2012: *Gambit*
* 2011: *Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2*
* 2010: *Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1*
* 2010: *The Song of Lunch*
* 2010: *Alice in Wonderland* (Absolem harraren ahotsa)
* 2009: *Harry Potter and the Half-Blood Prince*
* 2008: *Bottle Shock*
* 2007: *Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street*
* 2007: *Harry Potter and the Order of the Phoenix*
* 2007: *Nobel Son*
* 2006: *Perfume: The Story of a Murderer*
* 2006: *Snow Cake*
* 2005: *Harry Potter and the Goblet of Fire*
* 2005: ''The Hitchhiker's Guide to the Galaxy* (ahotsa)
* 2004: *Harry Potter and the Prisoner of Azkaban*
* 2004: *Something the Lord Made*
* 2003: *Love Actually*
* 2002: *Harry Potter and the Chamber of Secrets*
* 2001: *Harry Potter and the Philosopher's Stone*
* 2001: *Éxito por los pelos*
* 2000: *¡Socorro, soy un pez!* (Joeren ahotsa)
* 2000: *Play*
* 1999: *Galaxy Quest*
* 1999: *Dogma*
* 1998: *Judas Kiss*
* 1998: *La isla de la niebla*
* 1997: *The Winter Guest*
* 1996: *Michael Collins*
* 1996: *Rasputín*
* 1995: *Sense and Sensibility*
* 1995: *Lumière and Company*
* 1995: *An Awfully Big Adventure*
* 1994: *Mesmer*
* 1992: *Ciudadano Bob Roberts*
* 1991: *Closet Land*
* 1991: *Robin Hood: Prince of Thieves*
* 1991: *Close My Eyes*
* 1990: *Truly, Madly, Deeply*
* 1990: *Quigley Down Under*
* 1989: *The January Man*
* 1988: *Die Hard*
* 1982: *The Barchester Chronicles*
* 1978: *Romeo y Julieta''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alan Rickmanen IMDBko fitxa ikusgai
Rowan Atkinson

**Rowan Sebastian Atkinson** (1955eko urtarrilaren 6a) komediagile, aktore eta idazle ingelesa da. Gure artean batez ere Blackadder eta Mister Bean telesailetako antzezle nagusia izateagatik ezaguna da.

## Kanpo estekak 
* Rowan Atkinsonen IMDB fitxa ikusgai
Elizabeth Hurley

**Elizabeth Jane Hurley** (Basingstoke, Hampshire, 1965eko ekainaren 10a) modelo eta aktore ingelesa da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Elizabeth Hurleyren IMDBko fitxa ikusgai
Palenque

**Palenque** (egungo maiaz *Bàak´*) Mexiko hegoaldeko hiri-estatu maia bat zen, VII. mendean loratu zena. Gainbeheraren ondoren, oihanak hiria bereganatu zuen, baina gero induskatu eta zaharberritu dute eta orain arkeologia gune ezaguna da, milaka bisitari erakartzen dituena. Usumacinta ibiaren ondoan kokatua dago, Chiapas estatuan, Ciudad de Carmen hiritik 130&nbsp;km hegoaldera, itsas-mailaren gainetik 150 metrora.

Palenque tamaina erdiko arkeologia-gunea da, Tikal edo Copán baino askoz ere txikiagoa, baina maiek egindako arkitektura, eskultura eta behe-erliebe finenak ditu. Palenqueko historia ia guztia bertako hieroglifo ugarietatik berreskuratzea lortu da, eta historialariek hiri-estatuko agintarien zerrenda osoa eta beste hiriekiko lehia ezagutzen dute.

UNESCOk Gizateriaren Ondare zerrendan gehitu zuen 1987an.

## Eraikinak 
Palenqueko eraikin garrantzitsuenak hauek dira:
* *El Palacio* ("Jauregia"): erakin multzo bat da, korridorez eta patioz osatua. Bertan solairu ugariko dorrea bat dago, eta hainbat margolan eta eskultura estukoan.
* *El Templo de la Cruz* ("Gurutzearen Tenplua"), *El Templo del Sol* ("Eguzkiaren Tenplua") eta *El Templo de la Cruz Foliada* ("Gurutze Hostodunaren Tenplua"): piramide mailakatuen gaineko tenpluak dira.
* *El Acueducto* ("Akueduktua"): harrizko bloke handiz eta 3 metroko gangaz eraikia, Otulum ibaia hiri erdiko plaza azpitik igaroarazteko.
* *El Templo del León* ("Lehoiaren Tenplua"): multzo nagusitik 200 metrora kokatua.
* "XII egitura": heriotzaren jainkoaren margolana du estuko gainean.
* *Templo del Conde* ("Kondearen Tenplua").
* ''Juego de la Pelota" ("Pilotalekua"): bi egitura paralelo Mesoamerikako pilota-jokoa ospatzeko.

## Historia 
Hona hemen hiriko agintari maien zerrenda, erregealdiaren urteekin:

[thumb|210px|K'inich Kan B'alam II ("Chan Bahlam II"). (Gurutzearen Tenpluko erliebea, [Frederick Catherwood-ek marraztua 1840an.)]]
* K'uk B'alam I.a 431ko martxoak 11 - 435
* "Casper", ezizena, antzinako izena ezezaguna, 435eko abuztuak 10 - 487
* B'utz Aj Sak Chiik 487ko uztailak 27 - 501
* Ahkal Mo' Naab' I.a 501eko ekainak 5 - 524ko abenduak 1
* hutsik ?
* K'an Joy Chitam I.a 529ko otsailak 25 - 565eko otsailak 8
* Ahkal Mo' Naab' II.a 565eko maiatzak 4 - 570eko uztailak 23
* hutsik ?
* Kan B'alam I 572ko apirilak 8 - 583ko otsailak 3
* Yohl Ik'nal (emakumea) 583-604
* Aj Ne' Yohl Mat 605-612
* Pakal I 612
* Sak K'uk' (emakumea) 612-615
* K'inich Janaab' Pakal ("Pakal II.a") 615-683
* K'inich Kan B'alam II.a ("Chan Bahlam II.a") 683-702
* K'inich K'an Joy Chitam II.a ("Kan Xul II.a") 702-711
* Xoc (regent for Kan-Joy Chitam II.a) 711?-c. 722
* K'inich Ahkal Mo' Naab' III]] ("Chaacal III.a") 722ko urtarrilak 3 - 729 ondoren
* K'inich Janaab' Pakal ("Pakal III.a") c. 742
* K'inich K'uk B'alam II.a 765eko martxoak 8 - ?
* Wak Kimi Janhb' Pakal ("Pakal IV.a") 799ko azaroak 17-?

## Ikus, gainera 
* Maiak
* Pariseko Kodexa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* INAH, Mexikoko arkeologia institutua (Palenqueri buruzko informazioa lortzeko, webgunean nabigatu)
Apiril-arrain

[thumb|250px|[Jimmy Wales|Jimbo Walesen orrialdea, 2008ko apirilaren 1ean aldatua]]
**Apiril-arraina** apirilaren 1ean egiten den txantxa da, batez ere lagun, senide edo ezagunei, baina baita ere hedabidetan.

## Sorrera 
Jaialdi honen sorrera ez da guztiz ezaguna, hala ere litekeena da Karlos IX.a Frantziakoaren garaietan sortua izatea.

XVI. mendean, Frantzian Urteberri ospatzeko jaialdiak martxoaren 25ean hasi eta apirilaren 1ean bukatzen ziren. 1564an erregeak gregoriotar egutegia ezarri zuenean urtarrilaren 1era mugitu zuen. Kondairak dio kontrakoek martxoaren bukaeran jaiak antolatuz eta opariak eginez jarraitu zutela eta, aldekoek, aurrekoak irrigarri uzteko asmotan, zentzugabeko opariak eta asmaturiko jaiak egiteari ekin ziotela. Honek tradizio bilakatu eta urtero txantxak egiten zituzten.

"Arraina" izena zodiakorekin lotura estua du, egun horretan eguzkiak piscis izar-multzoa uzten baitu.

## Hedapena 
Frantziatik herrialde askotara zabaldu zen ohitura:
* Frantzia eta Kanadan: ''poisson d'avril* («apirileko arraina») da.
* Alemania eta Austrian: *Erster April* («apirilaren lehena») da.
* Herbeheretan eta Flandrian: *1 aprilgrap* eta *aprilvis* da hurrenez hurren.
* Portugal eta Brasilen: *dia da mentira* («gezurraren eguna») da.
* Galizia: *día dos enganos («gezurraren eguna») da.*
* Kroazian: *prvi april* («apirilaren lehena») da.
* Italian: *pesce d'aprile* («apirileko arraina») da.
* Japonian.
* Anglo-esferan (EB, AEB, Australian eta abar.): *April Fools' Day* («apirileko kaikuen eguna») da.
* Errumanian: *1ro April "Ziua Pacalelii"* da.
* Errusian: *день смеха* («barre egiteko eguna») edo *день дурака* («ergelen eguna») da.
* Polonian: *prima aprilis* da.
* Suedian: *april april din dumma sill, jag kan lura dig vart jag vill* diote.
* Menorkan: *Dia d'enganar'' («iruzur egiteko eguna») da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Inuzente eguna
## Kanpo-estekak
Gang bang

[thumb|250px|[Lisa Sparxxx Gang Bangaren munduko errekorraren jabea da.]]

**Gang Bang**a edo **gangbang**a orgia mota bat da zeinetan emakume edo gizon homosexual batek hiru gizon edo gehiagorekin txandaka edo aldi berean sexu-harremanak izaten dituen. Halaber, gizon batek emakume ugarirekin sexu-harremanak izaten dituenean "alderantzizko gangbang" (*reverse gangbang*) esaten zaio.

Gang Bang terminoa industria pornografikoan erabili ohi da zine pornografikoaren genero bat bezala sailkatzeko. Genero horretan, 6 eta 12 gizonezko artean hartzen dute parte, baina ''The World's Biggest Gangbang* (1995) filma grabatu zenetik, Annabel Chong emakumezko aktore pornoarekin, pornografiaren industriak emakumezko bakar batekin errekorrak hausteari ekin zion.

Urte batzuk geroago, 1999ko otsailaren 6an, Houston ospetsu bihurtu zen 620 gizonekin etenik gabe sexu-harremanak izateagatik. Hala ere, zenbaki hori zalantzan dago eta benetazkoa 100 gizonen inguruan egongo zela esaten dute.

2002ko otsailaren 10ean, Klaudia Figura poloniar emakumezko aktore pornoa 646 gizonekin sexu-harremanak izan zituen. 2003an, Marianna Rokitak, beste poloniar batek, 759 gizonekin egin zuen. Azkenik, 2004. urtean, emakumezko aktore porno gazte estatubatuar bat, Lisa Sparxxx *kilobang''a lortzeko zorian geratu zen, eta errekorra 919an ezarri zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bukkake
* Orgia

## Kanpo estekak
Australian Sex Party

**Australian Sex Party** (**ASP**), *Sexuaren aldeko Alderdi Australiarra*, 2008. urtean Australian sortutako alderdi politikoa da.

Fiona Patten alderdiaren buruzagia da eta Australiar senaturako hautagaia izango da hurrengo hauteskunde federaletan. Alderdia 2008ko azaroaren 20an aurkeztu zen ofizialki Melbourneko Sexpo azokan. 2009ko abuztuan Australiar Hautes-Batzordean erregistratu zen. Gaur egun, ASPk 2.000 kide inguru ditu.

## Programa 
### Hezkuntza 
* Sexu-hezkuntzaren curriculum nazionala sortu, lehen urrats bezala, haurren sexualizazioa ekiditeko asmoz.
* Gurasoentzako interneteko hezkuntza sistema nazionala garatu.

### Berdintasuna 
* Diskriminazioaren aurkako legeak indarrean jartzea.
* Erreferenduma egitea Australiako senatuan eta goiko ganberan gizon eta emakumeen kopurua berdintzeko.
* Lesbianen, gayen, bisexualen eta transexualen eskubideak parekatzea lege-esparru guztietan.
* Iparraldean, aborigenei eduki sexual eta erotikoak dituzten elementu multimediak edukitzea debekatzen dieten lege arrazistak indargabetzea.
* Minusbaliatuei eta adinekoei sexu eskubideak eta askatasuna bermatzea.

### Osasuna 
* Haurdunaldia eteteko lege nazionala abian jartzea.
* Viagra, Cialis eta disfuntzio sexuala tratatzeko erabiltzen diren beste medikamenduak diruz-lagundu.

### Besteak 
* Erlijioek dituzten zerga-salbuespenekin bukatzea.

## Kanpo estekak 
*  Australian Sex Partyren webgunea.
Maldivetako bandera

**Maldivetako bandera** 1965eko uztailaren 25ean erabakitakoa da. Fondoa gorria da eta berde koloreko laukizuzen bat dago erdian, barruan ilargierdi bat duelarik. Kolore gorriak herrialdeko heroiei omenaldia adierazten du, berdeak bakea eta oparotasuna eta ilargierdia islamaren adierazle da.

ezkerrera|250px

## Kanpo estekak
Inuzente-eguna

**Inuzente-eguna** abenduaren 28an ospatzen den jaia da, Jesus Nazaretekoa jaio berria hil nahian, Herodes I.a Handiaren aginduz Belengo bi urtetik beherako haur guztien hilketaren oroitzapenez.

Egun, zenbait herrialdetan jaieguna ospatzeko lagun eta familiarrei txantxak egitea ohikoa da, tartean Espainian, Hispanoamerikan eta Hego Euskal Herrian. Halaber, hedabideek gezurrezko informazioak emateko ohitura ere badute.

Ipar Euskal Herrian, berriz, txantxak egiteko eguna Apirileko arrainena da, hilaren 1ean ospatzen dutena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Apirileko arrain

## Kanpo estekak
Josef Nazaretekoa

**Josef Nazaretekoa** (hebreeraz: *יוֹסֵף*), kristautasunaren arabera, Jesukristoren ama zen Mariaren senarra izan zen eta, beraz, Jesusen usteko aita. Lanbidez zurgina omen zen, eta pertsona xumea. Mateoren (1:1-17) eta Lucasen (3:23-38) ebanjelioetako genealogiek David erregearen leinukoa zela diote. Haren heriotza-data ezezaguna bada ere, tradizioak dio Jesusek hamabi urte baino gehiago zituela hil zela. Dena den, Ebanjelioaren berri ematen hasi zenean ez da agertzen.

## Biblian 
Ebanjelioko kontakizuna hastean, Maria Josefekin ezkontzeko hitz emanda dago. Garai hartako juduen ezkontzan lehen pausoa zen hau: emaztegaiaren etxean ospatzen zen ituna izan ohi zen. Bigarren zatia ezkontza bera zen: senargaiak emaztegaia bere gurasoen etxetik atera eta bere etxera eramaten zuen. Bigarren momentu honetan hasten ziren biak elkarrekin bizitzen.

Maria Joseri hitz emanda zegoela Jainkoaren aingerua agertu zitzaion (Lukasen ebanjelioa 1: 26-38). Jainkoak bere semearen Ama izateko aukeratu zuela adierazi zion, Espiritu Santuaren egitez haurdun geldituko zela. Mariak Jainkoaren borondatea bere egin zuen.

Mateoren Ebanjelioak (1:18-24) Maria haurdun zegoela jakin zuenean izugarrizko drama jasan zuela dio. Maria uko egitekotan zegoela- isilpean, zuzena zelako, maite zuelako eta zuen Legeak zioen bezala (Deuteronomioa 22:21) harrika zezatela nahi-, Jainkoaren aingerua agertu zitzaion eta Espiritu Santuaren bitartez gelditu zela haurdun esan zion, baita bere Semeak *herria salbatuko zuela* ere. Hori zela eta Josef Maria onartu zuen.

Zesar Augusto enperadorearen erabakiz, Judeako herritar guztiek beraien jaioterrira joan behar izan zuten izena ematera, errolda osatzeko. Josef Judeako Betleem herrixkakoa zen eta bertara joan zen Maria emaztearekin. Bertan zeudela txabola edo ukuilu batean izan zuen haurra Mariak, ostatuan ez baitzegoen beraientzako tokirik.

Herodesek jaiotzaren berria izan zuenean Betleemgo ume guztiak hiltzeko agindu eman zuen. Josef familia eraman zuen Egiptora eta Herodes hil arte ez zen itzuli. Hala ere, Arkelaoren beldur ez zen Judean geratu baizik eta Nazareten (Mateo 2:13-23), Mariaren herrixka zela (Lucas 1:26-32).

Jose Belenen jaioa zenez, Maria ere hantxe erroldatu behar zuelako.Garai hartan, Cesar Augustok zentsu bat ezarri zuen eta pertsona bakoitza bere herrian erroldatu behar zuelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kolariko armarria

175px|eskuinera|Kolariko armarria
**Kolariko armarria** (finlandieraz, *Kolarin vaakuna*) Finlandia ipar-mendebaldean dagoen Kolari udalerriaren ikur nagusia da.

Armarria 1951. urtean sortu eta uztailaren 24an onartu zuen udalbatzak udalerriko ikur gisa (Barne Ministerioak abenduaren 10ean). Olof Eriksson helsinkiar artistak sortu zuen eta, bertan agertzen diren irudiekin, Erikssonek Kolari izenaren esanahia adierazi nahi izan zuen. Hain zuzen, *kolari* hitzak ikaztobi edo txondor esanahia zuen antzinako finlandieran eta, hala, armarriak txondor bat lanean erakusten du: zelai grisaren aurrean, mendi beltz bat dago, gainetik suzko bost gar gorri ateratzen zaizkion tontorra. Azkenik, aipatzekoa da Kolariko armarriak ere atzealde iluna duela; izan ere, kolore hitsak (grisa, beltza) Lappiko udalerriko armarrien bereizgarri nagusiak dira, eskualdeko zerua irudikatzen dutenak .

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kolari
* Lappiko armarriak

## Kanpo estekak
Sendaviva

**Sendaviva** Arguedasen dagoen parke tematikoa da, Nafarroako hegoaldean Bardeako natura parkearen ondoan, 2004an irekita. Bertatik, hurbil eta iparraldera Yugoko baseliza dago.

Parke honetan erdiaskatasunean dauden 400 animalia baino gehiago daude, 50 espezie ezberdinetakoak, ibilbidean ikus daitezkeenak eta zuzeneko ikuskizunak. Atrakzio asko ere badaude parke osoan zehar. Parkea lau zonaldeetan banatzen da: *Herria*, *Baserria*, *Basoa* eta *Feria*. Zonaldeak beraien artean loturik daude bideekin eta erdian aintzira artifizial bat dago 15.000 metro karratukoa.

3.000 pertsona sar daitezke. Martxotik azarora irekitzen da . Esan behar da Iberiar Penintsulako parke tematikorik handiena dela, 120 hektarearekin.

## Atrakzioak 
Parkeak 29 atrakzio ditu, 4 zonatan banatuta:

### Feria 
* Bide Berdea
* Aintzirako Tirolina
* Zaldiko-Maldiko
* Diamanteen Ibaia
* Arraunlariak
* Zaldikoak
* Karramarroak
* Ur-Labirintoa
* Barre-Ispiluak
* Valhalla
* Bunper Akuatikoak
* Bobsleigha
* Bizinoria
* Uraren Bataila

### Basoa 
* Tubinga
* Behatoki Interaktiboa
* Minirallye
* Tirolina Handia
* Ipuin-Kontalaria
* Erorketa Askea

### Baserria 
* Aulki Hegalariak
* Behia eta Baserritarra
* Irabiagailua
* Birziklatze-Jokoa
* Formula Biziduna
* Baratzea
* Arrautzaren Zikloa
* Aintzirako Txalupak

### Herria 
* Etxe Sorgindua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Senda Vivaren webgunea