open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Polonia Txikiko voivoderria

**Polonia Txikiko voivoderria** () Poloniako hegoaldean dagoen voivoderria da. 1999an eratu zen, gobernuak egindako eskualde berantolakuntzaren ondorioz. 15.182,87 km²ko azalera du eta 2010ean 3.310.094 biztanle zituen. Hiriburua Krakovia da.

## Geografia fisikoa 
Polonia Txikia (*Małopolska*) Poloniako hego-ekialdean dago, eta Vistula ibaiaren ia goi-arro guztia hartzen du. Polonia Txikiko hegoaldean mendi altuak daude, Beskides mendiak hain zuzen ere, Karpatoen lerroan, Eslovakiako mugaren inguruan: mendirik altuena Tatra mendia da, 2.499 metrokoa.

Eskualde karpatikoaz landa, Polonia Txikia penelautada da, basoz aberatsa: pagoak, urkiak eta izeiak. Hala ere, baso asko eraitsi dituzte lurrak nekazaritzarako erabiltzeko: zerealak (zekalea, garagarra eta garia) eta patata da gehien ereiten dena.

## Historia 
Goi Erdi Aroan gaur egungo Polonia Txikiko lurraldea Kroazia Zuriari zegokion. Baina poloniarrek boterea eskuratzen zuten neurrian, eskualdea Poloniako gune bihurtzen joan zen, Krakovia erresumako hiririk garrantzitsuenetarikoa zenez.

XVIII. mendean Austria, Prusia eta Errusiaren artean Polonia banatu zutenean, Polonia Txikia Austriar Inperioaren esku geratu zen. Gaur egun Polonia Txikikoa den ekialdeko eremua 1920. urtera arte Galitzia eskualdekoa izan zen; eta mendebaldeko eremua zen Krakovia hiriburua zegoen Polonia Txikia.

## Banaketa administratiboa 
# Kraków Hiri-Konderria
# Nowy Sącz Hiri-Konderria
# Tarnów Hiri-Konderria
# Bochnia Konderria Bochnia
# Brzesko Konderria, Brzesko
# Chrzanów Konderria , Chrzanów
# Dąbrowa Tarnowska Konderria, Dąbrowa Tarnowska
# Gorlice Konderria, Gorlice
# Kraków Konderria, Kraków
# Limanowa Konderria, Limanowa
# Miechów Konderria, Miechów
# Myślenice Konderria, Myślenice
# Nowy Sącz Konderria, Nowy Sącz
# Nowy Targ Konderria, Nowy Targ
# Olkusz Konderria, Olkusz
# Oświęcim Konderria, Oświęcim
# Proszowice Konderria, Proszowice
# Sucha Konderria, Sucha Beskidzka
# Tarnów Konderria, Tarnów
# Tatra Konderria, Zakopane
# Wadowice Konderria, Wadowice
# Wieliczka Konderria, Wieliczka

## Hiri nagusiak 
* 25px Krakovia (745.400 biztanle)
* 25px Tarnów (121.500 biztanle)
* 25px Nowy Sącz (82.100 biztanle)
* 25px Chrzanów (40.200 biztanle)
* 25px Limanowa (14.800 biztanle)
* 25px Dąbrowa Tarnowska (11.435 biztanle)

## Ikus, gainera 
* Polonia Txikiko Done Jakue bidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antzoki

[thumb|400px|[Parisko antzoki baten barrualdea, XVIII. mendeko marrazki baten arabera.]]

**Antzokia** musika, dantza, antzerkia edo beste ikuskizun batzuk eskaintzen dituen eraikina da.

## Historia 
## Osagarriak 
* **Antzeztokia** edo agertokia: Aktoreak azaltzen diren lekua, dekoratuek apaindua normalean. Antzezlana hasi baino lehen oihal batek estaltzen du klasikoki.
* **Besaulki-patioa** edo platea: Ikusleak jezarrita egoten diren lekua da, antzeztokiaren aurrean dagoena eta normalean plano berean edo apur bat inklinatuta.
* **Palkoak**: Patioaren gainean eta inguruan daude, askotan ikuskizuna ikusteko lehentasunezko lekuak izanda.
* **Anfiteatroa**: Palkoen gainean dago, patioa eta antzetokiaren inguruan eta gainean halaber.
* **Galeria**: Anfiteatroaren gainean dago, antzokiaren goi-goiko aldean, tradizionalki ikuspegi okerren daukan lekua izanda.
* **Aldagela**: Aktoreek janzteko, apaintzeko eta prestatzeko daukaten lekua.

## Euskal Herrikoak 
* **Araban**:
** Gasteizen: Principal Antzokia

* **Bizkaian**:
** Basaurin: Social Antzokia
** Bilbon: Arriaga Antzokia eta Kafe Antzokia.
** Durangon: Plateruena Kafe Antzokia
** Ondarroan: Ondarroako Kafe Antzokia

* **Gipuzkoan**:
** Donostian: Victoria Eugenia Antzokia eta Antzoki Zaharra
** Elgetan: Espaloia Kafe Antzokia
 
* **Nafarroan**:
** Iruñean: Gayarre Antzokia

## Mundukoak 
## Kanpo estekak 
*  Carthalia - Antzokiak Posta-txarteletan
* 2 Theatrical Spaces. *Pressbooks*.
Principal antzokia

**Principal antzokia** Gasteizko antzoki nagusia da, hiriko erdialdean dagoena, San Prudentzio kalean zehazki.

Cesáreo Iradier Uriarte arkitekto gasteiztarrak diseinatu zuen, estilo eklektiko neobarrokoan.

## Historia 
* 1822tik 1914ra leku berean *"Teatro Principal"* izenekoa egon zen, beste eraikin batean.
* 1918an zabaldu zuten gaur egun dagoen antzera, *"Nuevo Teatro de Vitoria"* izenarekin. Orduko lehen antzezlana *"La Corte de Napoleón"* izan zen, "Granieri-Marchesi" izeneko konpainiak egindakoa.
* 1961eko abenduan jatorrizko izena hartu zuen berriro, gaur egun gordetzen duena.
* 1992an Gasteizko Udalak, Eusko Jaurlaritzak eta Arabako Foru Aldundiak zaharberritu zuten.
* Arabako Bertsolari Txapelketaren finalak bertan jokatzen dira.

## Kanpo estekak 
*  Principal antzokiaren web orria, Gasteizko Udalaren webgunean.
2007ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak

**2007ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak** urte bereko maiatzaren 3an izan ziren, eta Eskoziako Legebiltzarraren III. legealdiko 129 legebiltzarkideak hautatu ziren, zeinetatik 73k hautesbarruti bana ordezkatzen zuten. Eztabaidagai nagusiak osasun zerbitzu publikoa, hezkuntza, zergak eta bereziki Erresuma Batuaren batasuna izan ziren. Laboristak, Eskoziako Alderdi Nazionala, Kontserbadoreak eta liberal demokratak ziren alderdia nagusiak.

Jack McConell laborista berriz ere gehiengoa lortzen saiatu zen, baina Eskoziako Alderdi Nazionalak (SNP) irabazi zituen hauteskundeak, eta 47 eserleku eskuratu zituen, orduan gobernuan zegoen Eskoziako Alderdi Laboristari eserleku bateko aldea ateraz. Eskoziako Alderdi Kontserbadoreak 17 eserleku lortu zituen, Eskoziako Liberal Demokratek 16, Eskoziako Alderdi Berdeak 2, eta independente batek ere eserleku bat lortu zuen (Margo MacDonald). Hasiera baten, SNP Liberal Demokratekin koalizio gobernua osatzen ahalegindu zen, baina Liberal Demokratek haiekin ez batzea erabaki zuten, nagusiki SNPren independentzia erreferenduma egiteko nahiarekin bat ez zetozelako. Azkenean, Berdeek SNPren gobernu baten alde bozkatzea adostu zuten, Alex Salmond Lehen Ministro hautatuz.

Botuen zenbaketan arazoak izan ziren eta 100.000 boto inguru baliogabetu ziren arazo hauengatik.

## Hauteskunde legea 
Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeetan ordezkaritza proportzional mistoa (MMP) da erabiltzen den hauteskunde sistema. Legebiltzarreko 129 legebiltzarkideetatik 73 hautesbarrutien bidez hautatzen dira, eta gainerako 56ak D'Hondt metodoa MMP sistemara aplikatuz.

Eskozia 73 hautesbarrutitan dago banatuta, eta hautesbarruti horiek 8 eskualde osatzen dituzte: Eskozia Erdialdea, Glasgow, Highland eta Uharteak, Lothian, Erdiko Eskozia eta Fife, Eskozia Ipar-ekialdea, Hego Eskozia, eta Eskozia Mendebaldea. Hautesleek bi boto eman behar dituzte: "barruti botoa", haien hautesbarrutiko ordezkaria hautatzeko; eta "zerrenda botoa" edo "eskualde botoa", haien eskualdeko 7 ordezkariak hautatzeko. Bi boto horiek ez dute zertan alderdi berarentzat izan, eta ondorioz alderdien barruti boto kopurua eta zerrenda boto kopurua normalean ez da berdina izaten.

## Emaitzak 

### Laburpena 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eskoziako Legebiltzarra
* Eskoziar nazionalismo

## Kanpo estekak
Jose Maria Olazabal

**José María Olazabal Manterola**, kirol munduan **Txema Olazabal** ezizenaz ezagunagoa (Hondarribia, Gipuzkoa, 1966ko otsailaren 5a) euskal herritar golf-jokalaria da, 1990-2000ko hamarkadetako munduko onenetarikoa.

Bi jaka berdeak irabazi zituen Augustako *The Masters* lehiaketan 1994 eta 1999. urtetan. Zazpi aldiz *Ryder Cupen* parte hartu du: (1987, 1989, 1991, 1993, 1997, 1999 eta 2006), europako taldearekin lau irabaziz (1987, 1989, 1997 eta 2006).

## Europako zirkuitoan irabazitako txapelketak 
* 1986: Ebel European Masters Swiss Open, Sanyo Open
* 1988: Volvo Belgian Open, German Masters
* 1989: Tenerife Open, KLM Dutch Open
* 1990: Benson & Hedges International Open, Carroll's Irish Open, Lancome Trophy
* 1991: Open Catalunya, Epson Grand Prix of Europe
* 1992: Turespana Open de Tenerife, Open Mediterrania
* 1994: Turespana Open Mediterrania, Volvo PGA Championship
* 1997: Turespana Masters Open de Canarias
* 1998: Dubai Desert Classic
* 1999: *The Masters*
* 2000: Benson and Hedges International Open
* 2001: Frantziako Opena
* 2002: Omega Hong Kong Open
* 2005: Mallorca Classic

## PGAko txapelketaren garaipenak 
* 1990: NEC World Series of Golf
* 1991: The International
* 1994: *The Masters*, NEC World Series of Golf
* 1999: *The Masters*
* 2002: Buick Invitational

## Gainontzeko garaipenak 
* 1989: Visa Taiheiyo Masters (Japonia)
* 1990: Visa Taiheiyo Masters (Japonia)

## Amateur mailan irabazitako txapelketak 
* 1983: Italiako Amateur Championship Irekia, Espainiako Amateur Championship Irekia, British Boys Amateur Championship
* 1984: The Amateur Championship, Belgikako Youths Championship Nazioartekoa, Espainiako Amateur Championship Irekia
* 1985: British Youths Amateur Championship

## *4 majors* txapelketetako emaitzak 
LA = Amateur onena
DNP = Ez zuen jokatu
WD = Lesioa
CUT = Mozketa ez zuen gainditu
"T" beste batekin batera
Berdea garaipena adierazten du. Horia top ten.-nen lortutako postua

## Taldean 
**Amateur**
* Eisenhower Trophy (Espainiako ordezkaria): 1982, 1984
* St Andrews Trophy (Europa Kontinentaleko ordezkaria): 1984
* Jacques Leglise Trophy (Europa Kontinentaleko ordezkaria): 1982, 1984

**Profesionala**
* Ryder Cup (Europa ordezkaria): 1987 (garaipena), 1989, 1991, 1993, 1997 (garaipena), 1999, 2006 (garaipena)
* Alfred Dunhill Cup (Espainiako ordezkaria): 1986, 1987, 1988, 1989, 1992, 1993, 1998, 1999 (garaipena), 2000 (garaipena)
* Munduko Txapelketa (Espainiako ordezkaria): 1989, 2000
* Four Tours World Championship: 1987, 1989
* The Seve Trophy (Europa Kontinentaleko ordezkaria): 2000 (garaipena), 2002, 2003, 2005 (Kapitain jokalaria)

## Kanpo estekak 
* Profile on the European Tour's official site
* Profile on the PGA Tour's official site
* Golf Stars Online - links to features and articles
Patricia Conde

**Patricia Conde Galindo** (Valladolid, Espainia, 1979ko urriaren 5a - ) espainiar aktore, modelo eta telebista aurkezlea da.

Hiru anai-arreben artean txikiena da, eta 14 urte zituela hasi zen modelo lanetan. 1999an *Miss España* lehiaketan aurkeztu zen eta laster hasi zen telebistan lanean.

## Sariak 
Patricia Condek sari ugari irabazi ditu, batez ere Se lo que hicisteis saioan hasi zenetik. Azkenekoa 2008ko Urrezko TPa izan da.

## Telebista 
* *El informal*, Telecinco, 2000-2002
* *El club de la comedia*, Canal Plus
* *Lady Kaña*, TVE, 2004
* *Un domingo cualquiera*, TVE, 2004
* *Nuestra mejor canción*, TVE, 2004
* *Splunge*, TVE, 2005
* *7 días al desnudo*, Cuatro, 2005-2006
* *Sé lo que hicisteis la última semana*, la Sexta, 2006-2007
* *Sé lo que hicisteis...*, la Sexta, 2007-2011

## Antzerkia 
* *5 mujeres.com*
* *Noche de cómicos*
* *Los 39 escalones* (Alfred Hitchcock)
## Filmografia 
* *La Kedada*
* *Tweester Links*

## Bibliografia 
* *Lady Kaña*, 2004

## Kanpo estekak 
*  Patricia Conderen webgunea
*  Patricia Conde IMDb-n
*  Patricia Conderen biografia
Józef Piłsudski

**Józef Klemens Piłsudski** (Zulow, Lituania, 1867ko abenduaren 5a - Varsovia, Polonia, 1935eko maiatzaren 12a) poloniar politikaria izan zen, Poloniako Bigarren Errepublikako lehen estatuburua (1918-1922) eta diktadorea (1926-1935). Lehen Mundu Gerraren erditik aurrera, Europako politikako buru garrantzitsuetakoa izan zen. Poloniak 1918an independentzia berreskuratzearen eragile nagusitzat jotzen da (1795ean aldameneko herrialdeen artean Polonia zatitu zuten eta).

## Bizitza 
thumb|ezkerrera|Piłsudskiren estatua, Varsoviako Piłsudski plazan; Polonia osoan zehar haren omenez egindako estatua ugarietako bat.

Piłsudskiren independentziaren aldeko ekimenak eta ideologia sozialista zirela eta, Errusiako tsarrak etengabe esetsi zuen. Lehen Mundu Gerra hasi zenean, behar-beharrezko ikusten zuen Piłsudskik indar aliatuak Errusiaren eta Alemaniaren aurkako gerran garaile irtetea, Polonia aske geratuko bazen. Bere herrikideekin batera Errusiaren aurka borrokatu ondoren, Alemaniak eta Austria-Hungariak Poloniaren independentzia onar zezaten lortu zuen 1916an. 1917ko Errusiar Iraultzak eta Aliatuek Alemania eta Austria-Hungaria menderatzeak Polonia askatzeko aukera ekarri zuten.

Poloniako estatu berriko lehendakari hautatu zuten 1918an. Ahaleginak egin zituen Polonia Sobietar Batasuneko Armada Gorriaren erasoetatik babesten. Lituaniarekin eta Ukrainarekin batera estatu federal bat osatzen ahalegindu zen, baina 1920an Armada Gorriaren erasoak atzera eragin zuen.

Polonian konstituzio demokratikoa onartu zenean (1922), lehendakaritza utzi zuen. Hala ere, bere lagunen bitartez gobernatzen zuen, eta 1926an, ekonomiaren larriune batean, armadarekin Varsovian sartu eta agintea lortu zuen estatu kolpearen bidez. Hortik hil arte modu diktatorialean gobernatu zuen.

1930 ondoko urteetan Hitlerrek behin eta berriro egin zion Alemaniarekin Errusiaren aurkako aliantza bat osatzeko proposamena. Hitzarmen bat sinatu zuen Alemaniarekin, hamar urtez elkarri erasorik ez egiteko. Barne politikari dagokionez, armada osatzeari ekin zion, baina albo batera utzi zuen ekonomia garapena.

## Erreferentziak
Errioxako eskualdeak

Errioxako Autonomia Erkidegoak ez du eskualdekako banaketa ofizialik. Tradizionalki, antzinatik erabili ohi den 9 barruti judizialetan oinarritutako zatiketa erabili ohi da: Haro, Santo Domingo de la Calzada, Naiara, Logroño, Torrecilla en Cameros, Calahorra, Arnedo, Alfaro eta Cervera del Río Alhama.

Modu orokorrago batean ere hiru zatitan banatzen da: Errioxa Garaia, Erdiko Errioxa eta Errioxa Baxua; zatiketa hau Ebro ibaiaren araberakoa da, eta hauetako bakoitzak haraneko gunea du iparraldean eta mendialdekoa hegoaldean.

## Eskualdeak 
eskuinera|thumb|350px|Errioxako eskualdeak
* Errioxa Garaia
** Mendialdea
*** Anguiano
*** Ezkarai
** Harana
*** Haro
*** Naiara
*** Santo Domingo de la Calzada
* Erdiko Errioxa
** Mendialdea
*** Tierra de Cameros
**** Camero Nuevo
**** Camero Viejo
** Harana
*** Logroño
* Errioxa Baxua
** Mendialdea
*** Cervera
** Harana
*** Alfaro
*** Arnedo
*** Calahorra

## Kanpo estekak
Alfaroko eskualdea

eskuinera|400px|thumb|Alfaroko eskualdea
**Alfaroko eskualdea** Errioxan dago kokatuta, Espainian. Errioxa Beherean dagoen eskualdea da, haranaren aldean.

* Udalerri kopurua: 3
* Azalera: 253,17 Km²
* Biztanleria (2006): 15.666 biztanle
* Dentsitatea: 61,88 bizt/Km²
* Batez besteko latitudea: 42º 12' 47" I
* Batez besteko longitudea: 1º 49' 12" M
* Batez besteko altuera: 310 m

## Eskualdeko udalerriak 
* Aldeanueva de Ebro
* Alfaro
* Rincón de Soto

## Ikus, gainera 
* Errioxako eskualdeak

## Kanpo estekak
Arnedoko eskualdea

eskuinera|400px|thumb|Arnedoko eskualdea
**Arnedoko eskualdea** Errioxan dago kokatuta, Espainian. Errioxa Beherean dagoen eskualdea da, haranaren aldean.

* Udalerri kopurua: 15
* Azalera: 589,63 Km²
* Biztanleria (2006): 18.687 biztanle
* Dentsitatea: 31,69 bizt/Km²
* Batez besteko latitudea: 42º 10' 45" I
* Batez besteko longitudea: 2º 9' 38" M
* Batez besteko altuera: 733,43 m

## Eskualdeko udalerriak 
* Arnedillo
* Arnedo
* Bergasa
* Bergasillas Bajera
* Cornago
* Enciso
* Grávalos
* Herce
* Munilla
* Muro de Aguas
* Préjano
* Quel
* Santa Eulalia Bajera
* Villarroya
* Zarzosa

## Ikus, gainera 
* Errioxako eskualdeak

## Kanpo estekak
Aguilar del Río Alhama

**Aguilar del Río Alhama** Errioxako udalerria da, 2005ean 668 biztanle zituena.

## Biztanleriaren bilakaera 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2005 text:2005

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1900 from:0 till: 1884
  bar:1910 from:0 till: 2049
  bar:1920 from:0 till: 2223
  bar:1930 from:0 till: 2107
  bar:1940 from:0 till: 2148
  bar:1950 from:0 till: 2101
  bar:1960 from:0 till: 1870
  bar:1970 from:0 till: 1355
  bar:1980 from:0 till: 935
  bar:1990 from:0 till: 890
  bar:2000 from:0 till: 687
  bar:2005 from:0 till: 668

PlotData=
  bar:1900 at: 1884 fontsize:S text: 1.884 shift:(-8,5)
  bar:1910 at: 2049 fontsize:S text: 2.049 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 2223 fontsize:S text: 2.223 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 2107 fontsize:S text: 2.107 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 2148 fontsize:S text: 2.148 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 2101 fontsize:S text: 2.101 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 1870 fontsize:S text: 1.870 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 1355 fontsize:S text: 1.355 shift:(-10,5)
  bar:1980 at: 935 fontsize:S text: 935 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 890 fontsize:S text: 890 shift:(-10,5)
  bar:2000 at: 687 fontsize:S text: 687 shift:(-10,5)
  bar:2005 at: 668 fontsize:S text: 668 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria - Espainiako Estatistika Institutu Nazionala

## Azpiegitura eta garraioak 
Automoviles Rio Alhama autobus konpainiak Aguilar Tuterarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

* Aguilar del Río Alhama - Fitero - Cintruenigo - Corella eta Tutera

## Kanpo estekak 
*  Aguilar del Río Alhamako Udalaren webgunea
La Mandrágora (albuma)

***La Mandrágora*** Joaquin Sabina, Javier Krahe eta Alberto Perez kantautoreek zuzenean grabatutako disko bat da. 1981. urtean argitaratu zen. Garai horretan hiru abeslariak elkarrekin jotzen zuten Madrilgo taberna batean, hortik diskoaren izena.

## Kantuen zerrenda 
# Marieta
# Un burdo rumor
# Pongamos que hablo de Madrid
# Pasándolo bien
# El cromosoma
# Un santo varón
# Mi ovejita Lucera
# Villatripas
# La tormenta
# Adivina, adivinanza
# Nos ocupamos del mar
# La hoguera
# Círculos viciosos

## Kanpo estekak
Bernhard Riemann

**Georg Friedrich Bernhard Riemann** (Breselenz, Alemania, 1826ko irailaren 17a - Verbania, Italia, 1866ko uztailaren 20a) matematikari alemaniarra izan zen. Analisiaren eta geometria diferentzialaren arloetan ekarpen garrantzitsuak egin zituen, eta horietako batzuek erlatibitate orokorraren garapenerako bidea erraztu zuten.
Bere izena honako kontzeptuekin dago lotuta: zeta funtzioa, Riemannen hipotesia, Riemannen integrala, Riemannen barietatea, Riemannen gainazalak, Riemannen geometria.

## Biografia 
Riemann artzain luterano baten seme izan zen.
1846an Göttingeneko Unibertsitatean filologia eta teologia ikasten hasi zen. Artzain bihurtu, eta aitari atsegin ematea eta familiari lagundu ahal izatea ziren bere helburu nagusiak.
1847an matematikak ikasteko nahikoa diru lortu zuen. Berlina joan zen. Han Jacobi, Dirichlet eta Steinerrek irakasten zuten. 1849an Göttingenera itzuli zen.
1859an Riemannen hipotesia formulatu zuen, matematiketan ebatzi gabeko problema ospetsu eta garrantzitsuenetarikoa.
Bere lehen hitzaldiak 1854an eman zituen, eta horietan Riemannen geometriaren inguruko arloa sortu zuen.
Italiara egin zuen hirugarren bidaian hil zen.

## Erreferentziak
Cervera del Río Alhama

**Cervera del Río Alhama** Errioxako udalerria da, 2005ean 3.013 biztanle zituena.

## Biztanleriaren bilakaera 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2005 text:2005

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1900 from:0 till: 5930
  bar:1910 from:0 till: 6467
  bar:1920 from:0 till: 6856
  bar:1930 from:0 till: 6906
  bar:1940 from:0 till: 7101
  bar:1950 from:0 till: 7374
  bar:1960 from:0 till: 5860
  bar:1970 from:0 till: 4642
  bar:1980 from:0 till: 3912
  bar:1990 from:0 till: 3630
  bar:2000 from:0 till: 2960
  bar:2005 from:0 till: 3013

PlotData=
  bar:1900 at: 5930 fontsize:S text: 5.930 shift:(-8,5)
  bar:1910 at: 6467 fontsize:S text: 6.467 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 6856 fontsize:S text: 6.856 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 6906 fontsize:S text: 6.906 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 7101 fontsize:S text: 7.101 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 7374 fontsize:S text: 7.374 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 5860 fontsize:S text: 5.860 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 4642 fontsize:S text: 4.642 shift:(-10,5)
  bar:1980 at: 3912 fontsize:S text: 3.912 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 3630 fontsize:S text: 3.630 shift:(-10,5)
  bar:2000 at: 2960 fontsize:S text: 2.960 shift:(-10,5)
  bar:2005 at: 3013 fontsize:S text: 3.013 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria - Espainiako Estatistika Institutu Nazionala

## Garraioa 
### Nafarroako Hiriarteko Garraioa 
Udalerriak, Valverde auzoan, Nafarroako Hiriarteko Garraioako linearekin bat egiten du, Iruña eta Soriako geltokien arteko ibilbidea egiten duena, Zentronikotik igaroz.

## Kanpo estekak 
*  Cervera del Río Alhamako Udalaren webgunea
Piano (argipena)

**Piano** hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
# **Piano** musika tresna da.
# **Piano** musikan dinamika adierazteko ñabardura. Partituretan *p* bezala laburtua.

Baita ere:
# **Renzo Piano** arkitekto genovarra.
Ragtime

**Ragtime** musika estiloak bere gailurra 1899 eta 1918 urteen bitartean izan zuen Ameriketako Estatu Batuetan. Egia esan, ragtimea izan zen EE.BB.-tako lehen egiazko musika mota, jazza ekarriko zuena geroago.

Gehienbat pianoarekin edo pianolarekin lotutako estiloa da. Mota honetan sartzen diren lanei *rag* deritze. Rag-ek ez zuten inprobisaziorako lekurik uzten, dena baitzegoen idatzita.

## Ragtime konpositoreak 
Dudarik gabe ragtime konpositore famatuena Scott Joplin izan zen. Joseph Lamb eta James Scott, Joplinekin batera, ragtime konpositore onenak bezala ezagutzen dira. Beste batzuen artean hauek ere baditugu: May Aufderheide, Eubie Blake, George Botsford, Zez Confrey, Ben Harney, Charles L. Johnson, Luckey Roberts, Paul Sarebresole, Wilber Sweatman, eta Tom Turpin. Ragtime konpositore berrien artean, ordea, William Bolcom, David Thomas Roberts, Frank French, Trebor Tichenor, Mark Birnbaum eta Reginald R. Robinson daude.

## Kanpo estekak
Missile Innovation

**Missile Innovation** japoniar rock talde bat da, Ryo Owatari *Do As Infinity*ren gitarra-joleaz eta Yoshiyasu Hayashi (baxua) eta Hisayoshi Hayashi (bateria) bikiez osatuta.

2005eko martxoan egin zuten lehen agerraldia (Ryo oraindik *Do As Infinitin* sartuta zegoela). Lehendik ezagutzen ziren hirurak *Pee-Ka-Boo* izeneko taldean jo baitzuten batera, eta Yoshiyasu *Do As Infinity*ren baxu-jolea izan zen. Bere kabuz jotzeaz gain, beste talde batzuen kontzertuetan hatzen dute parte musikalari moduan, adibidez AAA nerabe taldean.

## Diskografia 
Orain arte hauek dira argitaratutako lanak:
* Mini-album: *Missile Innovation* (2005eko uztailaren 27an)
* Album: *Be a Man* (2006ko uztailaren 5ean)
* Single:
** 踊ろよハニー, *Odoro yo Honey* (2006ko otsailaren 1ean)
** *Here we Go!* (2006ko maiatzaren 17an)

## Kanpo estekak
Calahorrako eskualdea

**Calahorrako eskualdea** Errioxan dago kokatuta, Espainian. Errioxa Beherean dagoen eskualdea da, haranaren aldean.

* Udalerri kopurua: 5
* Azalera: 247,92 Km²
* Biztanleria (2006): 32.483 biztanle
* Dentsitatea: 131,02 bizt/Km²
* Batez besteko latitudea: 42º 17' 38" I
* Batez besteko longitudea: 2º 2' 52" M
* Batez besteko altuera: 431 m

## Eskualdeko udalerriak 
* Autol
* Calahorra
* Pradejón
* El Villar de Arnedo
* Tudelilla

## Ikus, gainera 
* Errioxako eskualdeak

## Kanpo estekak
Juanfran Torres

**Juan Francisco Torres Belén**, ezagunagoa ***Juanfrán*** goitizenez, (Crevillente, Alacant, 1985eko urtarrilaren 9a) futbol-erdilaria da. Estatistika ofizialen arabera, 1,80 m. luzera du eta 69 kg. pisatzen du.

Real Madrileko harrobian azia, Real Madrid Castillan urte batzuk eman zituen eta lehen taldera igo zuten, bertan ez zuen jokatzeko aukerarik izan eta 05-06 denboraldia Espanyolen eman zuen Real Madrilek utzita. Espanyolekin Errege Kopa bat irabazi zuen eta denborali honetan Osasunara joan zen jokatzera. 148 partida jokatu zituen Atlético de Madridera joan zen arte.

## Kirol ibilbidea 
* 2002-2005 Real Madril Castilla
* 2004-2005 Real Madril
* 2005-2006 Espanyol
* 2006-2011 Osasuna
* 2011-2019 Atlético de Madrid
* 2019-2020 São Paulo

## Kanpo estekak
Haifa

**Haifa** (,  ahoskatua; ) Ekialde Hurbileko hiria da, Israel iparraldean kokatutakoa, Mediterraneo itsasoko ekialdeko kostaldean, Haifako badian eta Karmel mendiaren magalean. Israelgo hirugarren hiririk populatuena da, 270.000 biztanle ingururekin, bai eta izen bereko barrutiaren hiriburu eta hiri nagusia ere.

Israelek Mediterraneo itsasoan duen porturik garrantzitsuena da.

## Klima 

## Historia 
thumb|alt=Haifa, 1925 - 1937|Haifa, 1925 - 1937
K. a. III. mendean agertzen da lehen aldiz dokumentatuta. Seleuzidarrek, makabearrek, eta erromatarrek konkistatu ostean, bizantziarren menpera igaro zen. Arabiarren zabalkundearen garaian konkistatu zuten.

Gurutzadetan joandako europarrek konkistatu zuten, bertako biztanle judu eta arabiarren aurka gogor borrokatu ondoren. Galileako printzerrian sartu zen, Jerusalemgo erreinuaren baitan, 1265ean Saladinok konkistatu zuen arte.

1761ean Acreko gobernadoreak hiria deuseztu zuen berri bat eraiki eta harresi sendo bat jartzeko. 1918ra arte otomandarren menpe gelditu zen, Lehenengo Mundu Gerran britaniarrek konkistatu zuten arte.

Palestinako britaniarren mandatuko portu garrantzitsuena zenez, 1948ko lehen gerra arabiar-israeldarrean borrokaleku gogorra izan zen. 1948ko otsailaren 23an israeldarrek bereganatu zuten, eta bertako biztanle arabiar askok Libanora jo zuten babes bila.

Israelen menpe dagoenetik, hiria asko hazi da, metropoli modernoa bihurtu da eta inguruko herritarrentzako lanpostu ugari sortzen ditu (ehungintza, elikagaien industria, zementua, beira... bezalako alorretan batez ere).

Lau erlijiorentzat sakratua da: judaismoarentzat (Eliasek koba bertan dagoela diote), kristauentzat, bereziki katolikoentzat (Karmengo Ama Birjinaren santutegia), drusoentzat eta Baha'i fedearentzat (azken honen hiribururik garrantzitsuena da).
## Banaketa administratiboa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Haifako udal web gunea
Ivica Račan

**Ivica Račan** (1944ko otsailaren 24a - 2007ko apirilaren 29a) ezkerreko politikari kroaziarra eta herrialdeko Lehen Ministroa (2000 &ndash; 2003) izandakoa.

Nazien jazarpenak ondorio zuzena izan zuen Račan umearengan; amaren sabelean zegoenetik. Ama, haurdun, kontzentrazio esparru batean zegoen, eta handik ateratzea lortu zuen Alemaniako emakume batek neskametzat hartu zuelako; horregatik zen Račan, sortzez, Alemaniakoa. II. Mundu Gerra amaitu ostean, orduko Jugoslaviara itzuli zen familia, egungo Kroaziara.

Arauak apurtu zaletzat zuen bere burua. Eragile izan zen Ivan Račan Kroaziako historian, baina politikaren alorrean.
Aktore ikasketak egiteko ahaleginetan kale egin ostean, 1960ko hamarkadan Zuzenbidea ikasten hasi zen, eta 1967. urtean, karrera amaituta, Komunisten Ligan karguak hartzen hasi zen. Komunismoko urterik itxienen ostean, 1990ean, lehen hauteskunde demokratikoen bultzatzailea izan zen, eta 2000-2003 epean lehen ministro kargua bete zuen, koalizio demokratiko baten buru. Franjo Tudjman buruzagi nazionalistaren agintaldiaren ostean, aldaketak eragin nahi izan zituen Račanek Kroazian; buruzagi ez nazionalista izan zen, europazale sutsua, eta sozial-demokrata.

Urrats erabakigarria gauzatu zuen 1989. urtean Serbiako buruzagi komunista Slobodan Milosevici aurre egin, eta Jugoslaviako Komunisten Ligarekin harremanak eten zituenean; Kroazian lehen aldiz boz demokratikoak egitea ahalbidetu zuen horrek, nazionalistak gailentzea, eta 1991n Kroazia herrialde independente bihurtzea.

Egun, oposizioko burua zen Račan. 2004an Kroazian egin ziren bozetara aurkeztu zen, baina ez zuen irabazi, eta lehen ministro kargua utzi behar izan zuen. Kroaziako Batasun Demokratikoa (HDZ) alderdi nazionalistak hartu zuen, berriro ere, Kroaziako buruzagitza.
Minbizi batek abailduta hil zen.
Exodus (filma)

***Exodus*** Otto Preminger zinema zuzendariak 1960an Leon Urisen izen bereko eleberrian oinarrituta egin zuen film estatubatuarra da.

## Argumentua 
Film epiko-historiko horrek herri baten berrindartzea eta estatuaren sorrera kontatzen ditu. Ari ben-Canaan Hagana erresistentzia juduko kidea da, eta Zipreko errefuxiatu esparruetatik 600 judu atera ditu, Palestinara bidaltzeko. Britaniar tropek haren asmoaren berri dutenean, geldiarazten saiatu dira, baina ben-Canaan eta lagunek egitasmo sendo bakarra daukate: Israelen jaiotza.

Filmean, besteak beste, juduen artean zeuden zatiketak (Irgun eta Haganaren artean), britaniarrekin izandako gatazkak eta Israel eta bere auzotar arabiarren arteko gatazkaren lehen urteak kontatzen dira.

## Sariak 
1960ko soinu banda onenaren Oscarra irabazi zuen eta beste bi izendapen ere izan zituen: Bigarren mailako aktore onena (Sal Mineo) eta argazkigintza onena (Sam Leavitt).

## Aktoreak 
* Paul Newman - Ari Ben Canaan
* Eva Marie Saint - Kitty Fremont
* Ralph Richardson - Sutherland jenerala
* Peter Lawford - Caldwell maiorra
* Lee J. Cobb - Barak Ben Canaan
* Sal Mineo - Dov Landau
* John Derek - Taha
* Hugh Griffith - Mandria
* Gregory Ratoff - Lakavitch
* Felix Aylmer - Lieberman doktorea
* David Opatoshu - Akiva Ben-Canaan
* Jill Haworth - Karen
* Marius Goring - Von Storch
* Michael Wager - David
* Victor Maddern - Sarjentua
* George Maharis - Yaov

## Kanpo estekak 
* imdb.com
Afrikako Nazioen Kopa

[thumb|250px|2008ko finala [Egiptoko futbol selekzio nazionala|Egipto eta Kamerunen artean.]]
[thumb|250px|[Ghanako futbol selekzio nazionala|Ghana eta Nigeriaren arteko partida (2008).]]
[thumb|250px|[Marokoko futbol selekzio nazionala|Maroko eta Angolaren arteko partida (2013).]]
[thumb|250px|[Boli Kostako futbol selekzio nazionala|Boli Kosta eta Tunisiaren arteko partida (2013).]]

**Afrikako Nazioen Kopa** kontinente hartako futbol txapelketa nagusia da, selekzio mailakoa beti ere.

Afrikako Futbol Konfederazioak antolatzen du, 1957tik gutxi gora-behera bi urtero. Lehenengo bi ekitalditan Egipto, Etiopia eta Sudanen arteko txapelketa izan zen.

Egiptoko selekzioak (7 aldiz) eta Kamerun eta Ghanakoak (4naz) dira txapelketa gehien irabazi dituzten taldeak. Azken irabazlea zelaian Senegal izan zen, baina Afrikako Futbol Konfederazioak Maroko hautatu zuen irabazle bezala, senegalek zelaia momentu batean utzi zuelako.

Iñaki Williams eta Alvaro Djalo euskal jokalariak dira txapelketa hau noizbait jokatu dutenak.

## Palmaresa 
* ¹ Arabiar Errepublika Batua: Egiptok eta Siriak osatua
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.

## Garaipenak 
### Podiuma 
### Dominak 
(*Herrialde antolatzaileak).

## Golegilerik onenak 
2017ko datuak barne.

## Kanpo estekak 
*  Confédération Africaine de Footballen webgunea
*  Afrikako Nazioen Kopa 2012
Tukan

**Tukanak** hegazti tropikalak dira, Hego Amerikakoak. Hegazti hauek oso moko handia izateagatik dira bereziak, baita beren mokoen kolore biziengatik ere. Nahiz eta jendeak kontrakoa uste duen, mokoa ez da batere astuna, hau da, arina da. Hegazti familia honek 6 genero eta 40 espezie inguru hartzen ditu.

Tukanak 18 eta 63 cm artean neurtzen ditu, handiena Toco tukana (*Ramphastos toco*) deiturikoa da.

Fruitu, intsektu eta beste harrapakin batzuk, adibidez, sugandila txikiak, usakumeak eta beste hegazti batzuen arrautzak jaten ditu. Arboreoak direla esaten da, hau da, adarren gainean jesartzen dira beraietatik igo ordez, eta zuhaitzetako zuloetan jartzen dituzte habiak, beraz, haien arrautzak ere bertan erruten dituzte. Normalean, 2 arrautzatik 4 arrautzara egiten dituzte. Beren moko sendoa matxarda gisa erabiltzen dute lepoa aurrerantz luzatuz janaria lortzeko.

Tukanak ez dira hegazti migratzaileak eta bikote edo multzo txikietan aurki daitezke.

Hegazti multzo honen izena tupi hizkuntzako *tucana* hitzetik dator, frantsesaren bidez.

## Bizilekua 
Beste gune tropikal batzuen artean honako hauetan aurki daitezke tukanak:

* Cerradoko sabanan (Brasil).
* Misiones oihanean (Argentina).
* Tikal oihanean (Guatemala).

## Kanpo estekak
Raruto

***Raruto*** Masashi Kishimotoren Naruto manga famatuaren parodia da, Jesus García Ferrerek (*Jesulink*) idatzita. Narutoren beste parodia famatuak jarraituz jaio zen (Haruto eta Joputo), eta gaur egun bost hizkuntzatara itzulia izan da.

Raruto 2005eko azaroaren 30ean hasi zen argitaratzen

Lehenengo saio-denboraldia:

* 1 - *Un ninja del demonio*
* 2 - *La prueba de los jamones*
* 3 - *Ninjas asesinos*
* 4 - *Un poder de la hostia*
* 5 - *Mi camino del ninja*
* 6 - *Mi nombre es*
* 7 - *Copy... Paste*'

Bigarren saio-denboraldia:

* 8 - *Tú no eres tú*
* 9 - *Te vendo mi cuerpo*
* 10 - *Polo de fresa, polo de limón *
* 11 - *Los albores de la traición *
* 12 - *Mini-prostitutas *
* 13 - *Raruto VS Simba *
* 14 - *Byauntukan *
* 15 - *Mi vida se va a la mierda *
* 16 - *Líder de ventas *

Hirugarren saio-denboraldia:

* 17 - *Sinyaya *
* 18 - *¡Cagarruta, te elijo a ti! *
* 19 - *Oído, cocina *
* 20 - *Por mis pelotas *
* 21a - *Inversión (I) *
* 21b - *Inversión (II) *
* 21c - *Inversión (III) *
* 22 - *Hablando de muerte *

Laugarren saio-denboraldia:

* 23 - *Vuelve, a casa vuelve *
* 24 - *Una cosa llevó a otra *
* 25 - *las pruebas del caramelo *

## Kanpo estekak 
* Rarutoren web ofiziala 
* Rarutoren foroa
Italiaren banaketa administratiboa

**Italiako banaketa administratiboa** 20 eskualdez () osatuta dago. Haietako bostek (* marka daukatenek) autonomia estatusa daukate. Hori dela eta, beren eskualdeko auzien gaineko legeak egiteko eskubidea dute.

Eskualde guztiak, Aostako Harana izan ezik, probintzietan banatuta daude.

## *Salva Italia* dekretua 
Krisialdi ekonomikoa zela eta 2012an Italiako Gobernuak  izeneko dekretua kaleratu zuen, Italiako probintzia kopurua gutxitu eta Erroma, Turin, Milan, Venezia, Genoa, Bolonia, Napoles eta Reggio Calabria inguruko herriak batu eta biztanle gehiagoko hiriak sortzeko.

Neurri horiek 2013 eta 2014 urteen artean sartu ziren indarrean.

## Italiako eskualdeak 
## Ikus, gainera 
* *Comune*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Osakako setioa

Toyomi klana suntsitzeko asmoz Tokugawa shogunatoak Osaka hiriari ekindako gudu-segida da. 1614tik 1615era iraun zuen eta bi alde ezberdin zatituta egon zen: neguko kanpaina (大坂冬の陣, *Ōsaka fuyu no jin*) eta udako kanpaina (大坂夏の陣, *Ōsaka natsu no jin*).

## Testuingurua 
1598an hil zenean, Hideyoshi Toyotomik Japoniako administrazioa Bost Buruen Kontseiluari utzi zion, buru nagusia Tokugawa Ieyasu izanez. Sekigaharako guduan Mitsunari Ishidak gidatutako beste buruak garaitu ondoren, Ieyasuk Japonia *de facto* menderatu zuen, eta 1603an Edon Tokugawa shogunatoa hasi zuen. Ieyasuren helburu politikoa erregimen iraunkor eta egonkor bat jartzea zen, eta Toyotomi klanaren berarekiko nagusitasun nominala arazo bilakatu zen.

## Kanpo estekak
Jardun Euskara Elkartea

**Jardun euskara elkartea** Bergaran 1990 urteko maiatzaren 17an eratutako elkartea da. Uneko euskaltzaleen gogoaren ondorioz sortutako elkartea da hau.

## Sorrera 
1990eko maiatzaren 17an, UNEDeko aretoan egin zuen aurkezpena herriaren aurrean JARDUNek. Egun berean herrian beste hainbat ekitaldi izan arren, 250en bat lagun izan ziren aurkezpenean eta, benetan, hasiera ona izan zuela iruditzen zaigu. Aurkezpen hartan izendatu ziren elkartearen lehenengo lanak (lokal egoki bat lortzea, estatutuak egitea, elkartea legeztatzea, bazkideak egitea, lehenengo lantaldeak antolatzea, etab.) bideratuko zituen behin-behineko Zuzendaritza Batzordea. Hauek izan ziren sorrerako zuzendaritza taldea:

# Jose Angel Mikeo Gorosabel
# Kontxi Umerez Arregi
# Damaso Gallastegi Agirre
# Karmen Urrutia Larrañaga
# Mirari Alberdi Agirre
# Iñaki Artola Zubillaga
# Juan Martin Elexpuru Arregi
# Estepan Plazaola Otadui

## Orainaldia 
Elkartea Errotalde jauregian (Bergarako kultura etxean) dago gaur egun. Bertan bulegoko lanak egiten dituzte. Halaber, Arrizuriaga jauregian hainbat ekintza burutzen dira (trikiti eskola, errefortzuak, aisialdiko taldeak...). Elkartearen funtzionamendua lau sailetan banatzen da:

### Sentsibilizazio saila 
Saileko arduradunak herritarrak euskararenganako sentsibilizazioa sustatzeaz gain, proiektuen koordinazioaz arduratzen da, hauek ondo bidean joan daitezen ziurtatuz. Bestalde, elkartearen izenean Udalarekin, Debagunerakin, Goienarekin eta beste hainbat erakundeekin biltzea da sail honetako ardura. Aurrera eramaten dituen proiektuen artean, hauek azpimarratu daitezke:
# Ikasturte bukaerako jaialdia
# Motibazio saioak
# Berriketan egitasmoa
# Euskara errefortzuak
# EBPN
# BErBa

### Kultura saila 
Euskararen normalizazio bidean, motibazioa, ezagutza eta erabilera ezinbestekoak direla kontuan hartuz, kultura euskaraz suspertzea (euskal kultura bereziki) da sail honek duen helburu nagusia. Horretarako oinarri hauek hartzen dira kontuan:

-Euskaraz kultur jarduerak eskaintzea eta aldi berean, euskal kultura bultzatzea.

-Aisialdi eskaintza euskaraz egitea.

-Ahozko zein idatzizko hizkuntzaren erabilera eta ezagutza bultzatzea.

-Galtzear dauden euskal ohiturak berreskuratzea.

Hainbat egitasmoa daude martxan sail honetan:
# Trikiti eskola
# Bertso eskola
# Dantza taldea
# Amodiozko gutunen eta SMS mezuen lehiaketa
# Ikastaroak
# Hitzaldiak
# Kultur errota

### Haur eta gazte saila 
Haur eta Gazte sailaren helburu nagusia euskararen erabilera bermatzeko haur eta gazteen jarduera esparruak eskaintzea izango da: haur eta gazteen hizkuntza ohiturak finkatu behar dira. Helburua lortzeko hainbat ekintza antolatzen dira eta horretarako begiraleen lana beharrezkoa da.
# Txapligu taldea
# Gaztetxoen arteko olinpiadak
# Jolasleku ibiltaria
# Olentzero marrazki lehiaketa
# Txiskrilabi taldea
# Gazte taldea

### Diruzaintza 
Elkartearen diru kontuez arduratzen den saila da.

## Ikus, gainera 
* BErBa

## Kanpo estekak 
* Jardun euskara elkartea
* Elkarteko bloga
Bakanal (musika)

thumb|220px|Diskoaren azala
**Bakanal** edo **BKNL** Camp del Túria eskualdeko (Valentzia) musika taldea da. Metala musika elektroniko, rap eta dubrekin fusionatzen dute. Ekologismoa eta klase-borrokari buruzko gaiak jorratzen dituzte euren kantetan.

## Historia 
1996an sortu zen taldea desegin zenean. Lehenengo taldekideak Tubal Perales (baxujolea), Ico (bateriajolea) eta Andreu Laguarda (gitarrajolea) izan ziren, guztiek abesten zutelarik. Ondoren, Kike TarTar (abeslaria) taldearekin bat egin zuen denboraldi labur batez, Alejandro Troya eta Carles Berga "El Nene"k ordezkatuko ziotenak. Tamarok (gitarrajolea) ere bat egin zuen. “El Trunyos” (gitarrajolea) taldean egon ondoren, gaur egungo taldea osatu zen: Manel (abeslari eta perkusionista), Mireia (abeslaria) eta Kpoll (abeslaria). Errepertorio osoa katalanez dutela, finkatutako taldeak 2006an atera zuen bere lehenengo diskoa *Tot per l’aire* izenburuarekin. Horrez gain, diskoa grabatu baino lehen hainbat maketa grabatu izan zuten.

## Taldekideak 
### Oraingo taldekideak 
* Kpoll
* Mireia
* Manel
* Ico
* Tamaro
* Andreu Laguarda
* Tubal Perales

### Taldekide ohiak 
* Kike Tar Tar (abeslaria)
* Alejandro Troya
* Carles Berga "El Nene"
* "El Trunyos"

## Diskografia 
* ''Tot per l'aire'' (2006, Útero produccions, comú, produktiones kostrosas)

## Webgunea 
*  Bakanal

## Kanpo estekak
Bakanal

[thumb|300px|[Peter Paul Rubens|Rubensen *Bakanala*, XVII. mendea.]]

**Bakanala** Bakoren ohorez erromatarrek egiten zuten jaia zen.

## Historia 
Hasieran, jaiak biribilak osatuz dantzatzen ziren, Bako irudikatzen zuen bakarlari baten inguruan. Ezkutuko ugalkortasun-errituak ziren; gauez ospatu ohi ziren, eta lasaikeria nagusitu ohi zen, askotan. Ezkutukoak izanik eta azpijoko politikorako egokiera zirelakoan, Erromako senatuak auzitara eraman zituen 7.000 lagun K. a. 186an. Auziaren ondorioz, Bakoren lau apaiz nagusiak, beste batzuen artean, burua moztera kondenatu zituzten, beste asko kartzelatu egin zituzten eta bakanalak debekatu.

Antzinako artean, bakanalaren gaia erliebe eta ontzietan landua izan zen. Errenazimentuko eta Aro Modernoko artisten artean, bakanalak inspirazio-gai izan ziren berriro: Tiziano, Mantegna, Michelangelo, Carracci, Poussin, Rubens, Van Dyck, Fragonard...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orain

**Oraina** bizi dugun unea da, hau da gure ekintzak gauzatzen ditugun garaia. Gizakiaren pertzeptzioa orainera mugatzen da iraganeko gertakariak gogoratu eta etorkizunekoak aurrikusi ditzake baina sekula ez bizi edo nabaritu.

Fisika klasikoan gertakari baten oraina bere denbora koordenatu bera duten gertakari orok osatzen du, horrela A eta B gertakariak aldi berean gertatzen badira orain berdina dute.

## Erlatibitate berezia 
[thumb|200px|[espazio denbora diagrama batean argi konoaren kanpoko gertakariek osatzen dute erpinean dagoen gertakariaren oraina]]

Erlatibitate bereziaren arabera espazio denborako gertakari baten oraina gertakari horrengan eraginik ez duten eta gertakariak eragiten ez dituen puntuek osatzen dute, hau da, gertakariaren oraina gertakariaren iragan edo etorkizunetik kanpo dauden gertakariek osatzen dute. Gertakariaren oraina espazio-denbora diagrama batean iragan eta etorkizuna mugatzen dituen argi konoaren kanpoaldea legoke. Argi izpiek espazio denbora jarraieko A gertakaritik B gertakarira eta B gertakaritik A gertakarira joaterik ez badute orduan B eta A puntuek orain bera izango lukete.

## Ikus, gainera 
* Iragana
* Etorkizuna
* Historia
* Denbora bidaia

## Kanpo estekak
Martin McGuinness

**James Martin Pacelli McGuinness**, gaelikoz **Máirtín Mag Aonghusa** (Derry, 1950eko maiatzaren 23a - *ib.*, 2017ko martxoaren 21a) Sinn Feineko politikaria zen, Erresuma Batuko parlamentu kidea eta Behin-behineko IRA eta erakunde armatu horretako Derryko Brigadaren buruzagi ohia.

Bozketan Londresko parlamentuan eserlekua irabazi arren, Sinn Feineko kideek egin ohi duten bezala, ofizialki hartzeari uko egin zion. Ipar Irlandako Biltzarreko kidea ere izan zen, eta 1999tik 2002 arte Ipar Irlandako Gobernuko Hezkuntza ministroa izan zen. 2007ko hautestkundeen ostean, Sinn Feinek Ipar Irlandako Lehen Ministrordea izateko izendatu zuen, Ian Paisley Lehen Ministroa zela.
Iragan

**Iragana** edo **lehena** gauden unearen aurretik gertatu den oro dugu. Denborarekin erlazioa duen kontzeptua da. Iragana aztergai duen diziplina ugari da historia, arkeologia, paleontologia, antropologia, filologia... horietako zenbait direlarik. Geroa edo etorkizuna lirateke iraganaren kontrakoak bien arteko muga orainak zehazten duelarik.

Fisikan iragana espazio-denborako puntu batean dagoenarengan eragina duten puntuen multzoa dela esaten dute. Mekanika klasikoak ordea denbora dimentsioareki soilik erlazionatzen du iragana momentu berean gertatzen diren gertakariek iragan berbera dutela ondorioztatuz.

## Erlatibitate berezia 
[thumb|200px|[espazio denbora diagrama batean argi konoaren denboran atzealdera proiektatzen den erdiak hartzen du iragana]]

Erlatibitate bereziaren arabera espazio-denbora jarraituan gertatzen diren perturbazioak argiaren abiaduran eroaten dira, honen arabera puntu baten iragana puntu horrengan eragina izan dezaketen puntuek osatzen dute horretarako iraganeko puntuak eta orainaren puntua argi izpien bidez elkartzea posible izan beharko litzateke. A puntua gertatu eta B puntua gertatu arteko denboran argi izpiek Atik Bra joateko astirik ez badute orduan A puntua ez litzateke Bren iragan izango. Aurrekoak espazio-denbora diagrama batean adieraziko bagenitu iraganak kono bat osatuko luke iraganeko argi kono izenez ezagutzen dena. Konoaren barneko gertakari guztiak konoaren erpineko gertakaria baino lehenago gertatzen da ikusle ororentzat kono barneko eremua erpineko gertakariaren iragana delarik.

## Lotutako gaiak 
* Oraina
* Etorkizuna
* Historia
* Denbora bidaia

## Kanpo estekak
Ignacio Arozena

**Ignacio Arozena Etxebarria** (Donostia, 1931ko urtarrilaren 7a - Bermeo, 2003ko irailaren 24a) idazlea eta Historia katedraduna Bermeoko Batxilergo Institutuan izan zen.

Bere bizia Historiari eta irakaskuntzari eman zion, bere izaera eta lana dela eta Bermeoko Instituaren goiko eraikinak bere izena du (beheko eraikinak Benito Barrueta margolariaren izena darama).

## Bibliografia 
Bere obra oparoa da eta historia arloan jorratu du batez ere. Bere liburuak hurrenkera kronologikoan:

## Historia 
:* *Los várdulos en Elsdon (1954)
:* *Oñacinos y gamboinos : introducción al estudio de la guerra de bandos ; Hitzaurrea Fausto Arocena-rena (1958)
:* *Las murallas de San Sebastián (1962)
:* *Bermeo medieval (1964)
:* *San Juan de Gaztelugatxe (1986)
:* *La villa de Bermeo en la época de Alonso de Ercilla (1992)

## Beste batzuk 
:* *Un caso excepcional en el panorama social de Guipúzcoa : el señorío de Murguía (1955)
:* *A ras de tierra : (paseos arqueológicos) (1963)
:* *Sobre la idea de la historia de Levi-Strauss (1968)
:* *Separata homenaje a J. Ignacio Tellechea Idígoras (1999)

Bere liburuak maileguan eskatzeko (ezin dira etxera eraman) hona Bermeoko Liburutegiko esteka: Bermeoko Liburutegia

## Dohaintza 
Bermeoko Jose Miguel Barandiaran Liburutegiari ehundaka liburu eman dizkio.

## Ikus, gainera 
* IES I. Arozena-Barrueta tar Benito BHI

## Kanpo loturak 
*  Bermeoko liburutegia
*  Euskomedia fundazioan artikulua
Sweet Smell of Success

***Sweet smell of success*** () 1957ko film beltza da, Alexander Mackendrickek zuzendu zuena. Burt Lancaster, Tony Curtis, Susan Harrison eta Martin Milner izan ziren antzezle nagusiak. Hill-Hecht-Lancaster Productionseko James Hillek ekoitzi zuen eta United Artistsek banatu. Clifford Odetsek eta Ernest Lehmanek idatzi zuten gidoia, azken honen eleberri batetik abiaturik. Argazkilaritzaren arduraduna James Wong Howe izan zen, eta musika Elmer Bernsteinena da.
 
1993an, Estatu Batuetako *Library of Congress*-ek *National Film Registry*-n sartzea erabaki zuen, balio kultural, historiko edota estetiko nabarmenak dituelako.

## Argumentua 
Egunkari zutabegile ospetsu baten istorioa kontatzen da. Bere boterea eta bere kontaktuak erabiliko ditu arrebaren maitasun erlazioa zapuzteko. 

## Pertsonaiak 

* Burt Lancaster: J.J. Hunsecker
* Tony Curtis: Sidney Falco
* Susan Harrison: Susan Hunsecker
* Martin Milner: Steve Dallas
* Sam Levene: Frank D' Angelo
* Chico Hamilton: Bera
* Emile Meyer: Harry Kello
* Barbara Nichols: Rita

## Kanpo estekak
BErBa

'''*BErBa* (Bergarako euskaltzaleon bilgunea)'* 2004ko euskararen eguna ospatzeko bileren ondorioz sortutako elkartea da. Jardun euskara elkartea, AEK eta EHE taldeko kideez osatua dago eta urtero urtero hainbat egitasmo egiten dituzte: *Hizkuntz konpromisoa, denon konpromisoa'' adibidez.

## Helburuak 
# Normalkuntza: esparru guztietan euskara erabiltzeko bermea lortzea.
# Konpromisoa: euskara normalkuntzan hartu beharreko erabakia.
# Herritaratzea: herriak gure lanaren berri izatea.
# Kontzientziazioa: euskaraz bizi, lan... daitekeela konturatzea.
# Jarrera aktibo eta baikorra bultzatzea.
# Erabilera: kontzientziazioaren praktikaratzea.
# Iraunkortasuna: etengabeko dinamika izatea.

## Ezaugarriak 
# Herritarrek euskararen inguruan dituzten kezkak entzuteko eta ahal den heinean hauek bideratzeko bilgunea.
# Lan talde finkoa izan beharrean, egoerari egokitua izan behar da.
# Irekia eta partehartzailea.
# Iraunkorra.
# Kritiko eraikitzailea.
# Euskararekiko jarrera baikorra eta aktiboa sustatuko du bilguneak.
# Lehenengo hizkuntza euskara izango da, baina beharra dagoenean beste hizkuntza bat ere erabili ahal izango da.
# Bitartekari guztiei zabalik egongo da.

## Funtzioak 
# Bitartekariak erabiliz herritarrei gure aldarrikapenak helarazi.
# Herriko euskararen irakurketa etengabea egin.
# Normalkuntza ildoak aktibatu.
# Eragileekin harremanetan ipiniz, euren konpromisoa lortu.
# Normalizaziorako proposamenak landu.
# Euskararen kontrako erasoak daudenean salatu.
# Erabilera sustatu.
# Herritarrak kontzientziatu.
# Euskararekiko bilgune konprometitu bat lortu.
# Elkarteen bazkideen aktibazioa lortu.

## Kanpo estekak