open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diego Galán

**Diego Galán Fernández** (Tanger, 1946ko urriaren 13a - Madril, 2019ko apirilaren 15a ) espainiar zinema kritikari eta zuzendaria izan zen. 1986-1989 eta 1995-2000 bitartean Donostiako Zinemaldiaren zuzendaria izan zen.

## Biografia 
Galan Tangerren bizi izan zen 19 urte bete arte, eta gero, Madrilera lekualdatu zenean, hasi zen gidoilari eta zuzendari laguntzaile lanak egiten. 1967an, berriz, zinema kritikak idazten hasi zen Nuestro Cine aldizkarian —gerora, Triunfo agerkarian eta El País egunkarian aritu zen—, eta bere lehen film laburrak egin zituen.

Espainiako zinema izan zuen bere ikerketa lanaren ardatz, eta hainbat liburu monografiko idatzi zituen Fernando Fernán Gómez, Pilar Miró, Emiliano Piedra, Luis García Berlanga eta Fernando Reyri buruz.

Donostiako Zinemaldira, berriz, 1985ean iritsi zen, aholkulari gisa. Hurrengo urtean zuzendari izendatu zuten, eta jaialdiak, aurreko urteetan galdutako A kategoria berreskuratzearekin batera, eraldaketa handia izan zuen barne antolaketan. Hain zuzen ere, 1986an jaso zuen Gregory Peckek lehen Donostia saria, gerora zinemaldiaren saririk garrantzitsuenetako bilakatu dena.

1989an utzi zuen Zinemaldia, baina 1993an itzuli zen, Manuel Pérez Estremeraren aholkulari gisa. Bi urte egin zituen, eta 1995ean berriro izendatu zuten zuzendari. 2001era bitartean gidatu zuen jaialdia, eta gaur egun jaialdiaren nortasun zeinuak direnak ezarri zituen tarte horretan. Joan den urtean, Espainiako Zinema Akademiak Urrezko Domina eman zion.

## Lanak 
### Zinema 
* 1972 - *Apunte Sobre Ana*, labur-metraila
* 1972 - *El mundo dentro de tres días*, labur-metraila
* 1975 – *Memorias del cine español* (TVE), saila
* 1976 - *Tu amiga Marilyn*, labur-metraila
* 1978 - *Una tarde con Dorita Amor*, labur-metraila
* 1992 – *Queridos cómicos* (TVE) saila
* 2004 - *Epílogo* (*Hay motivo* filmearen atala)
* 2005 - *Pablo G. del Amo, un montador de ilusiones*
* 2010 – *Una historia del Zinemaldia* (ETB/TVE) saila
* 2010 - *¿Quién fue Pilar Miró?* (TVE)
* 2012 – *Pata quebrada y en casa*
* 2013 - *Elio Berhanyer, maestro del diseño* (TVE)
* 2016 - *Manda huevos*

### Liburuak 
* 1973 - *18 españoles de posguerra* (Fernando Lararekin batera), Bartzelona, Planeta
* 1974 - *¿Reírse en España?: el humor español en el banquillo*, Valentzia, Fernando Torres
* 1974 - *Venturas y desventuras de la prima Angélica*, Valentzia, Fernando Torres
* 1984 - *Fernando Fernán Gómez, ese señor tan pelirrojo*, Valentzia, Fernando Torres
* 1990 - *Emiliano Piedra, un productor*, Huelva, Festival de Huelva
* 1990 - *Diez palabras sobre Berlanga*, Teruel, Instituto de Estudios Turolenses
* 1992 - *15 mensajes a Fernando Rey*, Huelva, Huelvako Zinemaldia
* 1997 - *La buena memoria de Eduardo Haro Tecglen y Fernando Fernán Gomez*, Madril, Alfaguara
* 2001 - *Jack Lemmon nunca cenó aquí*, Madril, Plaza y Janés
* 2002 - *50 años de rodaje*, Donostia, Donostiako Zinemaldia
* 2006 - *Pilar Miró, nadie me enseñó a vivir, Madril, Plaza y Janés
* 2009 – *Un joven llamado Saura'' (Valladolideko Zinemaldia)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Diego Galánen bloga
Lentibulariaceae

**Lentibulariaceae** Lamiales ordenaren barruan dauden landare haragijale famailia baten izena da. Bere barruan hiru genero deskribatu dira.

## Generoak 
* *Genlisea*
* *Pinguicula*
* *Utricularia*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baldintza (argipena)

**Baldintza** hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:

* logikan, **baldintza** zerbait gertatzeko nahitaezkoa dena,
** baldintza nahikoa,
** baldintza beharrezkoa,
** baldintza beharrezkoa eta nahikoa,
** baldintza sine qua non;
* beste adiera batean, egoera jakin bateko ezaugarrien multzoa,
** **baldintza meteorologikoak** edo eguraldia,
** lan-baldintzak;
** kimikan, baldintza estandar eta baldintza normalak.

Beste erabilerak ere baditu:
* hizkuntzalaritzan, baldintzazko perpausa,
* baldintzapeko probabilitatea.
Menda

**Menda** (izen zientifikoa, ***Mentha***) bere usain eta zaporeagatik, balio kulinario handiko landarea da, gastronomian zein botika edo bestelakoetan erabilia. Asiako erditik eta Mediterraneotik hedatzen dira, jatorriz, espezieak. Lamiales ordenaren barruan kokatzen da. Haren barruan, 13tik 18ra espezie deskribatu dira. Hibrido ugari daude, elikaduran erabilera dutelako.

Beste izen batzuk daude: batana, astamenda, astobatana, kukusobelarra, mendeza, txortaloa, ardi-belarra edo erraldo-belarra.

## Espezieak 
* *Mentha aquatica*
* *Mentha arvensis*
** *Mentha arvensis var. sachalinensis*
** *Mentha canadensis* (sin. *M. arvensis* var. *canadensis*)
* *Mentha asiatica*
* *Mentha australis*
* *Mentha cervina*
* *Mentha citrata* (sin. *M. odorata*)
* *Mentha crispata*
* *Mentha cunninghamii*
* *Mentha dahurica*
* *Mentha diemenica*
* *Mentha gattefossei*
* *Mentha grandiflora*
* *Mentha haplocalyx*
* *Mentha japonica*
* *Mentha kopetdaghensis*
* *Mentha laxiflora*
* *Mentha longifolia*
* *Mentha pulegium* (txortaloa)
* *Mentha requienii*
* *Mentha sachalinensis*
* *Mentha satureioides*
* *Mentha spicata* (sin. *M. viridis*)
* *Mentha suaveolens* (sin. *M. rotundifolia*)
* *Mentha vagans*

## Hibrido batzuk 
* *Mentha × piperita* edo mendafina
* *Mentha × rotundifolia*, astamenda edo batana

## Gastronomian erabilienak 
*'*Mendabeltz *Mentha spicata'''**:* Mendafinak baino zapore sarkorragoa, gogorragoa, ez hain freskoa, entsaladetarako eta azkenburukoak prestatzeko. Infusiotan ere asko erabiltzen da.
**'Mendafin *Mentha piperita:*''' Entsalada eta prestaketa freskoak ontzeko, baita azken burukoak prestatzeko ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Enric Saborit

**Enric Saborit Teixidor** (Bartzelona, Katalunia, 1992ko apirilaren 27a - ) kataluniar futbolaria da

## Biografia 
Athleticeko jokalari ohia. Ezker atzelari moduan aritzen da. RCD Espanyol eta Athleticen harrobietan hezia, 2013ko abuztuaren 23an lehen taldearekin debutatu zuen Osasunaren aurka. Bere aro zurigorria bukatuta Israelen, Turkian eta Txilen jokatu du. 2025eko udan Ziprera joan zen jokatzera.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko Urtarrilaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Unai Albizua

**Unai Albizua Urkixo** (Laudio, Araba, 1989ko urtarrilaren 18a - ) arabar futbolari ohia da, Athleticen jokatzen zuena. Athleticen harrobian hezia. Erdiko atzelari moduan aritzen zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Cunninghamia

***Cunninghamia*** *Cupressaceae* familiako konifera-generoa da, Txinan, Taiwanen eta Ipar Vietnamen jatorria dutena. 50-55 metroko altuera ere izan daiteke. Batzuetan **Txinako izei** izendatuak dira.

## Espezieak 
* *Cunninghamia konishii* Hayata (arriskuan)
* *Cunninghamia lanceolata* (Lamb.) Hook

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stadium of Light

**Stadium of Light** (euskaraz *Argiaren Estadioa*) Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen Tyne and Wear konderriko Sunderland hiriko futbol estadio bat da. Premier Leagueko Sunderland A.F.C. taldearen egoitza eta jokalekua da.

1997ko uztailaren 30an Andrew printzeak, Yorkeko dukea, inauguratu zuen, egun hartako estreineko partiduan Sunderland A.F.C. eta Amsterdamgo Ajax taldeak lehiatu zirelarik. UEFAko elite kategoria du.

## Iruditegia 

Irudi:Stadium_of_light_Haway_the_lads.jpg|Harmailak.
Irudi:The_Stadium_of_Light.jpg|Kanpoaldea.

## Kanpo estekak
Melissa (landarea)

***Melissa*** landare genero bat da, Lamiaceae familiaren barruan sailkatua, Europa eta Asian jatorria duena. Grezieratik dator, *mélissa*, hau da, *eztia*, bere landareek nektar kopuru handia baitzuten. Zurtoinak karratuak dira, mentaren ahaide asko bezala, hostoak bikote oposaketan jaiotzen dira eta normalki obalatuak edo bihotz formakoak dira. Usainan zitrikoen antza dute. Loreak udan agertzen dira eta txuriak izan ohi dira.

Espezierik ezagunena *Melissa officinalis* da.

## Espezieak 
* *Melissa axillaris* (Benth.) Bakh.f.
* *Melissa flava* Benth. ex Wall.
* *Melissa officinalis* L.
* *Melissa yunnanensis* C.Y.Wu & Y.C.Huang

## Kanpo estekak
Hillsborough estadioa

**Hillsborough estadioa** Ingalaterrako Sheffield hirian dagoen futbol estadio bat da. 1899an eraiki zen eta Sheffield Wednesday Football Club taldearen egoitza eta jokalekua da.

1989ko apirilaren 15an Hillsborougheko ezbeharraren kokalekua izan zen, bertan Nottingham Forest eta Liverpool FC taldeen arteko partidua jokatzen ari zela, harmailak eta zelaiaren arteko hesien kontra zapaldurik 96 pertsona hil ziren.

## Iruditegia 

Irudi:SWFC_Stadium_from_Shirecliffe.jpg|Kanpoaldea.

## Kanpo estekak
Melittis melissophyllum

***Melittis melissophyllum*** Lamiaceae familiako landare loredun bat da. Bere generoko espezie bakarra da. Izena grezieratik dator, *melitta* hitzetik, hau da, erlea.

## Kanpo estekak
Marrubium

***Marrubium*** Lamiaceae barruan sailkatzen den landare belarkara bat da. 40 bat espezie ezagutzen dira eta Europa eta Asiako zonalde epeletan du jatorria.

## Espezieak 
Hauek dira espezieetako batzuk
* *Marrubium alternidens*
* *Marrubium alysson*
* *Marrubium cylleneum*
* *Marrubium friwaldskyanum*
* *Marrubium incanum*
* *Marrubium kotschyi*
* *Marrubium leonuroides*
* *Marrubium libanoticum*
* *Marrubium peregrinum*
* *Marrubium pestalozzae*
* *Marrubium rotundifolia*
* *Marrubium supinum*
* *Marrubium thessalum*
* *Marrubium velutinum*
* *Marrubium vulgare*

Lehenago *Marrubium nigrum* hemen sailkatzen zen, baina orain *Ballota* generoan kokatzen da.

## Kanpo estekak
Morus

***Morus*** izenarekin bi genero ezberdin ezagutzen dira:
* ***Morus*** landare generoa (masustondoak)
* ***Morus*** hegazti generoa (zangak)
Masustondo

**Masustondoa** edo **marugatzea** (*Morus*) zuhaitz genero bat da, masustak ematen dituena. Jatorriz Asia, Afrika eta Ipar Amerikakoa, 10 eta 16 espezie artean ditu eta Rosales ordenaren barruan sailkatua dago. *Broussonetia* generoa oso gertukoa du.

Azkar hazten dira, baina gutxitan 15 metro baino gehiago. Hostoak sinpleak dira, batzuetan lobulatuak, eta zerradunak ertzetan. Fruitua sinplea da, 2-3 zentimetroko luzerarekin, eta masusta itxurakoa.

## Espezieak 
Hauek dira:
* *Morus alba* L. (Masusta zuria)
* *Morus australis* Poir.
* *Morus cathayana* Hemsl.
* *Morus celtidifolia* Kunth
* *Morus hybr.*
* *Morus kagayamae* Koidz.
* *Morus macroura* Miq.
* *Morus mesozygia* Stapf
* *Morus microphylla* Buckley
* *Morus mongolica* (Bureau) C. K. Schneid.
* *Morus nigra* L. (Masusta beltza)
* *Morus rubra* L.
* *Morus serrata* Roxb.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Masusta

## Kanpo estekak
White Hart Lane

**White Hart Lane** Ingalaterrako Londres hiriburuko Tottenham auzoan dagoen futbol estadio bat da. Tottenham Hotspur Football Club taldearen egoitza eta jokalekua da.

## Iruditegia 

Irudi:White_Hart_Lane_Aerial.jpg|Aireko ikuspegia.

## Kanpo estekak
Liberty Stadium

**Liberty Stadium** edo **Stadiwn Liberty** (euskaraz "Askatasunaren estadioa") Galesko Swansea hiriko futbol eta errugbi estadio bat da. Swansea City Association Football Club Ospreys Rugby taldeen jokalekua da.

2005eko uztailaren 10an inauguratua izan zen eta edukieraz Galesko hirugarren estadiorik handiena da, betiere Millennium Stadium eta Cardiff City Stadiumen atzetik.

## Iruditegia 

Fitxategi:Liberty Stadium rugby.jpg
Fitxategi:Liberty Stadium interior - 1.jpg
Fitxategi:Liberty Stadium interior - 2.jpg
Fitxategi:Liberty Stadium interior - 3.jpg

## Kanpo estekak 
* Liberty Stadium zelaiaren webgunea
Cardiff City Stadium

**Cardiff City Stadium** edo **Stadiwn Dinas Caerdydd** (euskaraz "Cardiff Hiriko estadioa") futbol eta errugbi estadio bat da, Cardiffen dagoena, Galesko hiriburuan. Herrialde horretako bigarren estadiorik handiena da, Millennium Stadiumen ondoren. Cardiff City Football Clubaren eta Galesko futbol selekzio nazionalaren jokalekua da.

2009ko uztailaren 22an inauguratu zen, Cardiff City Football Club eta Glasgow Celtic taldeen arteko partiduaz.

## Kanpo estekak 
* Cardiff City Stadiumen webgunea
Lehen amodioa Suedian

***Lehen amodioa Suedian*** Joxemari Iturralde euskal idazleak idatziriko eleberria da, nerabeei zuzendurikoa. 1997 urtean argitaratu zen lehen aldiz Ibaizabal argitaletxearen eskutik. Risky bere aitarekin Suediara doan mutiko bat da. Han lehen amodioa eta sexu-harremanak biziko ditu.

## Kanpo estekak
Odol-frotis

**Odol-frotisa** Odola aztertzeko egin daitekeen teknika da: porta baten muturrean odol tanta bat jartzen da eta odol tanta hedatu egiten da xafla fin bat lortzeko. Ondoren hedapena tindatu egin daiteke eta mikroskopioarekin behatu. Odol-frotisean zenbait mikroorganismo detektatzea posible da, edota formula leukozitarioa kalkula daiteke.

Odol-frotisa egiteko hobe da antikoagulatzailearekin kontaktuan egon ez den odola erabiltzea, mota horretako konposatuek emaitzak eraldatu bailitzateke (zenbait antikoagulatzaileek odol-zelulak deformatzen dituzte).

## Kanpo estekak
Lourdes Otaegi

**Lourdes Otaegi Imaz** (Beizama, Gipuzkoa, 1959ko urtarrilaren 30a) Euskal Filologian doktorea eta Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak sailaren irakasle agregatua da Euskal Herriko Unibertsitatean. Bereziki Xabier Lizardi eta gerra aurreko hainbat euskal idazle aztertu ditu, bai eta gerraondokoak ere, gehienbat olerkariak. Bestalde, euskal literaturari buruzko ikuspegi orokorrak eman ditu ezagutzera Internet eta formatu digitalean.

2003ko urtarrilaren 31n euskaltzain urgazle izendatu zuten. Euskaltzaindiko Literatura Ikerketa Batzordeko koordinatzailea izan da *Literatura Terminoen Hiztegia*ren idazketan.

## Idazlanak 
* *Xabier Lizardi. Kazetari-lanak* (1987, Erein)
* *Lizardiren poetika* (1994, Erein)
* *Bernardo Atxaga. Egilearen hitza* (1999, Labayru)
* *Joseba Sarrionandia. Marinel zaharraren kantua* (2000, Labayru)
* *Jose Ariztimuño-Aitzol.*  (1998, Eusko Jaurlaritza ISBN 84-457-1290-X
* *Jon Mirande (1925-1972)* (2000, Eusko Jaurlaritza)
* *Lizardi. Gutunak (1928-1932)* (2007, Utriusque Vasconiae)
**Oroimenaren lekuak eta lekukoak : Gerra Zibilaren errepresentazio artistikoak vs. kontaera historiko-politikoa.*  Izaro Arroita Azkaraterekin. 2016).
* *Beste gerrako kronikak. Bikote harremanak eta indarkeria Ramon Saizarbitoriaren eleberrigintzan* (Otaegi & Otsagabia. 2019, Labayru.)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Lourdes Otaegi», Literaturaren Zubitegia.
Carlemanniaceae

**Carlemanniaceae** Lamiales landare ordenaren barruko familia bat da. Bi genero deskribatu dira. Asiako hego-ekialdeko zonalde tropikaletan bizi dira. Bi generoak zuhaixkak dira, edo landare belarkarak. Lehen bi genero hauek Caprifoliaceae edo Rubiaceae barruan sailkatzen ziren, baina gaur egungo ikerketen arabera Oleaceaetik gertuago daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cardiff City Football Club

[thumb|250px|Premier Leagueko partida [Everton Football Club|Evertonen aurka, ezohiko elastiko gorriarekin.]]
**Cardiff City Football Club** () Galesko Cardiff hiriburuko futbol talde bat da.

## Historia 
1899ko urtarrilaren 1an *Riverside A.F.C.* izenarekin sortu zen Galesko hiriburuan. 1908 urtean *Cardiff City* izena hartu zuen. Lehenengo urte bikainak 20. hamarkadaren erdi aldera izan zituen. 1924ean Ligan bigarren egin zuen, 1925ean Kopako finalista izan zen eta azkenik 1927an Kopa irabaztea lortu zuen, Ingalaterratik kanpoko talde batek lortu duen aldi bakarra da. Hori gutxi balitz Charity Kopa (Superkopa) ere lortu zuen urte berean. Ordutik aurrera taldearen gainbehera etorri zen.

60. hamarkadan Ingalaterrako bigarren mailako taldea izan arren Galesko Koparen bidez Europako Errekopa jokatzen hasi zen. Horrela 1968an final erdietara iritsi zen (bigarren mailako talde batek inoiz lortu duen emaitzarik onena) baina Hanburgok kanporatu zuen, etxean 1-1 berdindu eta Alemanian 3-2 galdu baitzuen.

1992an Galesko futbol liga sortu arren Cardiffek Ingalaterran lehiatzen jarraitzea erabaki zuen, bigarren mailako taldea bazen ere ekonomikoki errentagarriagoa baitzitzaion. Azken urteetan oso ondo ibili da. 2008an berriz iritsi zen Kopako finalera baina Portsmouthek 1-0 gainditu zuen finalean. 2012an Ligako Kopako finala jokatu zuen eta oraingoan Liverpool FC izan zuen borrero penalti jaurtiketatan.

Azkenik 2013an lehen mailara igotzea lortu zuen 51 urteren ondoren. 2012 eta 2015 artean ekipamendua aldatu eta elastiko gorria eta praka beltzak erabili zituen. 2015 urtean bere kolore urdin historikoa berreskuratu zuen eta 2018an berriz igo zen.

## Ekipamendua 
## Irabazitako txapelketak 
### Ingalaterran: 2 
* Ingalaterrako Liga (0): bigarrena 1924ean.
* Ingalaterrako Kopa (1): 1927.
* Charity Cup (Superkopa) (1): 1927.
* Ligako Kopa (0): finalista 2012an.

### Galesen: 23 
* Galesko Kopa (22): 1912, 1920, 1922, 1923, 1927, 1928, 1930, 1956, 1959, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1973, 1974, 1976, 1988, 1992, 1993.
* Federazioaren Kopa (1): 2002.

### Nazio artean: 0 
* Europako Errekopa (0):
** final erdietan 1968an.

## Kanpo estekak 
* Cardiff City F.C. taldearen webgunea
Frantzisko Arregi

**Frantzisko Arregi** (Getaria) XIX. mende bukaerako euskal patroi handietako bat izan zen, Kontxako 3 Bandera irabazi baitzituen 1895 eta 1903 artean.

## Kirol ibilbidea 
1895ean aritu zen lehenengoz Getariako txopan patroi eta Kontxako Bandera irabazi zuen. urte polemikoa izan zen, Donostiako traineruei ez baitzitzaien utzi arrau egiten, hauen nagusitasunarengatik gainontzeko traineruak etortzera ausartuko ez ziren beldurrez. Hurrengo urtean berriz Kantauriko trainerurik onena izan zen, Bilbon eta Donostian bietan garaipena eskuratu baitzuen.

Hurrengo urteetan Getariak tarteka atera zuen trainerua eta 1900ko garaipenean ez zen Frantzisko Arregi patroi aritu, bai ordea 1903an. Orduan Donostia eta Getariaren arteko lehia izan zen eta Getariak ia 3 minututako aldea atera zuen.

## Palmaresa 
* Kontxako Banderak (3): 1895, 1896, 1903.
* Bilboko estropada zaharrak (1): 1896.

## Ikus, gainera 
* Getariako Arraun Elkartea
* Kontxako Bandera
Daucus

***Daucus*** Apiaceae familiaren barruko landare belarkara genero bat da. Bere kiderik ezagunena azenarioa da.

## Espezie batzuk 
Guztira 213 espezie deskribatu dira, baina 20 bakarrik onartzen dira. Hauek dira horietako batzuk:
* *Daucus aureus* Desf.
* *Daucus broteri* Ten.
* *Daucus carota* L.
* *Daucus durieui* Lange
* *Daucus gadeceaui* Rouy & Camus
* *Daucus glaber* Opiz ex Celak.
* *Daucus glochidiatus* (Labill.) Fisch., C.A.Mey. & Avé-Lall.
* *Daucus microscias* Bornm. & Gauba
* *Daucus muricatus* (L.) L.
* *Daucus muricaulis* Sennen ex Onno
* *Daucus orientalis* Vines & Druce
* *Daucus reboudii* Coss. ex Batt. & Trab.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Askatasuna (aldizkaria)

thumb|350px|*Askatasuna* aldizkariaren logoak, Brusela 1971- Bilbo 1980.‎

**Askatasuna** 1970eko hamarkadako Euskal Herriko aldizkari anarkista abertzalea izan zen. 1971an Bruselan frankismotik ihes egindako erbesteratu batzuek sortu zuten eta 1976tik aurrera Bilbon argitaratzen hasi zen.

Aldizkaria izen bereko kolektiboak egindakoa zen. Hauek hasiera batean CNTko kideak ziren baina Euskal Herriko erakunde espezifiko bat eratzeko beren asmoa zapuztua izan zenean sindikatu anarkistak kaleratu egin zituen.

Askatasuna kolektiboak borroka libertario globala defendatzen zuen, euren diskurtsora nazionalismo iraultzaileko zein politika sindikalera mugatzen ez ziren borroketako kontzepzioak gehituz. 1977ko abenduan kolektiboak LAIA (ez), LAK eta OCA-EKA erakundeekin "konbergentzia asanblearioa" iragarri zuen, baina proiektua bertan behera geratu zen.

Kolektiboak Bilbon tailer bat zeukan, zeinean aldizkaria eta beste zenbait material argitaratzen zuten. Tailer hau Guerrilleros de Cristo Rey eskuin muturreko taldearen atentatu bat jasan zuen 1978 abuztuaren 24an, Bilboko lehen Aste Nagusiko egunetan hain zuzen. Eragindako suteak tailerra, artxiboak eta aldizkariaren erredakzioa suntsitu zuen. Galera ekonomikoak garaiko sei milioi pesetatan ebaluatu ziren. Urte bereko irailean Askatasuna atentatuari erantzun nahian ale berezia kaleratu zuen, 25.000 ale inprimatu zituztelarik.

Bere bigarren garaian, urtebeteko iraupena izan zuena eta epaitegi aginduz bahiketa batez hasi zena, Askatasuna hasierako planteamendu anarkistengandik urrunduz joan zen, Herri Batasunari "sostengu kritikoa" erakutsi ziolarik. Denborarekin adskripzio zehatzik gabeko aldizkari ezkertiar bihurtu zen, bere azken alea 1980ko abuztuan kaleratu zuelarik.

Aldizkariaren kolaboratzaile nabarmenetariko bat Mikel Orrantia izan zen, "Por una alternativa libertaria y global" liburuaren autorea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Norberto Torres

**Norberto Torres Biriga "Txirri"** (Sestao, Bizkaia, 1944ko abenduaren 22a) Kaikuren patroi handiena izan da, besteak beste 4 Kontxako Bandera eta Espainiako 3 Txapelketa irabazi zituen 70 eta 80. hamarkadetan.

## Kirol ibilbidea 
Bizitza guztia Kaiku Arraunaren Kirol Elkarteari lotuta pasa du, 16 urte eskasekin 1971ean patroi debuta egin zuenetik. Hasieran batel eta trainerillatan aritu zen baina 1977an traineru nagusia gidatzeari ekin zion. Kaikuren urrezko aroan protagonista nagusia izan zen Jose Luis Korta entrenatzailearekin batera, 1982 artean 4 Kontxa, Espainiako 3 txapelketa eta Euskadiko beste hiru lortu baitzituen. Santurtzirekin izandako lehiak gogoangarriak izan ziren. 1986an izan zuen azken denboraldi ona, 10 bandera irabazi arren ez ordea aurrekoen mailakoa.

Ordutik aurrera gora behera handiko elkartea izan zen Kaiku eta Txirrik bertan jarraitu zuen lanean. 2006an, 61 urte zituela, KAE Ligako 2. mailan Kaiku gidatzera bueltatu zen eta urte hartan Liga eskuratuz maila igo zuen elkarteak. Txirrik bertan jarraitu zuen eta 63 urterekin KAE 1. Liga irabazi eta TKE Ligara igo zuen taldea. Urte hartan Jose Luis Korta itzuli zen Kaikura.

## Palmaresa 
* Kontxako Bandera (4): 1978, 1980, 1981, 1982.
* Espainiako Traineru Txapelketa (3): 1978, 1981, 1982.
* Euskadiko Traineru Txapelketa (3): 1979, 1980, 1981.
* Bizkaiko Traineru Txapelketa (5): 1978, 1980, 1982, 1986, 1993.
* KAE 1 Liga (1): 2008.
* KAE 2 Liga (1): 2006.
* Bandera nagusiak:
** Nerbioiko Sari Handia (4): 1978, 1980, 1981, 1982.
** El Corte Ingles Bandera (5): 1978, 1980, 1981, 1982, 1986.
** Zarauzko Ikurrina (1): 1978.
Laura Hermo

**Laura Hermo Rioboo** (Boiro, 1990eko ekainaren 20a) traineru estropadetako emakumezko patroi onenetakoa izan da, Kontxako 4 Bandera eta 2 Liga irabazi ditu besteak beste.

## Kirol ibilbidea 
Boirokoa izanik Cabo da Cruz arraun taldeko arraunlaria da. Hainbat trainerilla eta batel txapelketa irabazi ondoren 2008an Galiziako traineruaren patroia izan zen Kontxako Banderan. Hainbat elkarteren arteko selekzioa izanik tripulazio bikaina osatu zuten eta 5 Kontxa jarraian irabazi zituzten, hauetatik lehenengo lauetan Laura Hermo izan zen patroia.

Kontxako Bandera ezezik lehenengo bi ligak ere eskuratu zituen eta baita Espainiako bi Txapelketa ere.

## Palmaresa 
* Kontxako Banderak (4): 2008, 2009, 2010 eta 2011.
* Espainiako Traineru Txapelketak (2): 2010 eta 2011.
* Galiziako Traineru Txapelketak (1): 2010.
* Emakumezkoen Ligak (2): 2009 eta 2010.
* Galiziako Ligak (2): 2009 eta 2010.
* Zarauzko Ikurrina (1): 2010.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sociedad Deportiva Rias Baixas
* Emakumezkoen Kontxako Bandera
Juan Carlos Fontan

**Juan Carlos Fontán Tolosa** (Pasai San Pedro, 1960ko azaroaren 20a) traineru estropadetako patroi onenetakoa izan da, Kontxako 4 Bandera irabazi ditu besteak beste. 161 garaipen lortu ditu estropadetan.

## Kirol ibilbidea 
Familiako aroztegian traineruak egiten zituztenez Juan Carlos Fontán beti egon zen Sanpedrotarra Arraun Elkartearen inguruan. 1980an hasi zen batel eta trainerillak gidatzen. Urte luzetan trainerurik atera gabe egon ondoren 1984ean berragertu zen San Pedro eta Fontan bera zen patroi. San Juango auzokoak gogor zebiltzan eta urte gutxitan puntako trainerua izatera iritsi zen.

Lehenengo garaipenak 1987ko denboraldi bikainean iritsi ziren, 9 bandera eskuratu baitzituen, tartean Euskadiko Txapelketa, El Corte Inglés Bandera eta Nerbioiko Sari Handia. Kontxan bertan ere 2. egin zuen Zumaiaren atzetik. 1994 artean Kontxako 4 Bandera, Espainiako 4 Txapelketa eta Euskadiko 6 lortu zituzten sanpedrotarrek. Garaipen guztietan Juan Carlos Fontán izan zen patroi, bere ohiko praka zuriak jantzita. Bereziki bikaina izan ziren 1993ko denboraldia (15 banderatatik 13 irabazi) eta 1994koa (18 banderatatik 17 irabazi), eta noski, inoiz antolaturiko lehenengo Euskal Liga ere eskuratu zuten 1994ean.

Juan Carlos Fontánek 1999 denboraldirarte jarraitu zuen San Pedroko patroi izaten (1996ko denboraldia salbu), eta traineruaren maila pixka bat jeitsi bazen ere Kontxako ohorezko txandarako sailkatu zen urtero. Urte batzutan aroztegian zentratu ondoren 2010an elkartea patroi gabe gelditu zen eta Fontán San Pedroren txopara itzuli zen berriro. Hiru denboraldi egin ditu TKE Ligan lehian eta azkenengoan, 2012an, patroien sailkapenean hirugarren gelditu zen.

## Palmaresa 
* Kontxako Banderak (4): 1989, 1991, 1993 eta 1994.
* Espainiako Traineru Txapelketak (4): 1988, 1989, 1990 eta 1994.
* Euskadiko Traineru Txapelketak (6): 1987, 1988, 1989, 1991, 1993 eta 1994.
* Euskal Ligak (1): 1994.
* Bandera nagusiak:
** Nerbioiko Sari Handia (6): 1987, 1989, 1990, 1991, 1993 eta 1994.
** El Corte Ingles Bandera (4): 1987, 1990, 1993 eta 1994.
** Zarauzko Ikurrina (5): 1988, 1991, 1993, 1994 eta 1996.

## Ikus, gainera 
* Sanpedrotarra Arraun Elkartea
* Kontxako Bandera
Ameriketako miniaturazko zaldi

**Ameriketako miniaturazko zaldia**, (), Ameriketako Estatu Batuetako bertako zaldi arraza moderno bat da. Arraza joan den mendeko azken hamarkadetan sortu zuten Ameriketako Estatu Batuetan beste hainbat poni arrazak elkarrekin nahastuz. Bere tamaina txikia dela eta, ponien sailaken taldean sartzen da. Gainere bere tamaina txikienetarikoa da ponien artean, 78 eta 86 cm artean soingurutzera. Bataz besteko tamaina 86,36 cm da.

Bere jatorrizko lurraldean bi erregistro daude arrazarako; *American Miniature Horse Association (AMHA)*-rena eta *American Miniature Horse Registry (AMHR)*-rena. AMHA elkartea 1978.en urtean sortu zuten ondo bereiztutako poni miniatura arraza zehazteko.

thumb|px 300|Ameriketako zaldi miniatura pertsona baten tamainarekin alderaturik
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The X-Files

***The X-Files*** () AEBtako zientzia fikzio eta misteriozko telesaila bat da. 1993ko irailaren 10a eta 2002ko maiatzaren 19a artean Fox telebista katean aireratu zelarik.

1990eko hamarkadako telesaila arrakastatsu eta jarraituenetakoa izan zen, mundu osoan zaletu ugari izatearen ondorioz kultuko telesaila bilakatu zen arte. Gainera bertan maiz aipatu ohi ziren *I want to believe* ("Sinistu egin nahi dut") edota *The truth is out there* ("Egia hor kanpoan dago") esaldiak oso ospetsu eta hedatuak bilakatu zituen, bai eta bere protagonista diren Dana Scully (David Duchovny) eta Fox Mulder (Gillian Anderson) ikertzaileak ere, batez ere telesailaren jarraitzaileen ahotan.

2016ko urtarrilaren 24an FOX kateak jatorrizko argumentua eta protagonistak berreskuratzen zituen sei kapituluko telesail laburra pantailaratu zuen.

## Sinopsia 
Dana Scully eta Fox Mulder FBIko ikertzaileak dira, heuren eguneroko betebeharra FBI berak bitxiegi edo misteriotsuegiak izateagatik lagatako kasuak ikertzean datza, haietako asko naturaz gaindiko fenomeno, mamu edota estralurtarren zantzuekin, hain zuzen ere X fitxategiak deritzanak, horretarako AEBetan barna agertu ohi diren tajuzko azalpenik gabeko kasuak ikertu eta azalpen bat topatzeko asmoz bidaiatuko dute.

Bi ikertzaileen izaerek maiz talka egin ohi dute, Mulder naturaz gaindiko fenomenoekiko sineskorra den bitartean, Scully eszeptikoa da, hasiera batean FBIko agintariek Mulderren ikerpenak zapuzteko asmoz Scully berarekin lanean jarriko dute, azken honek azalpen logikoak topatuko dituelakoan. Telesaila aurrera doan heinean eta bi ikertzaileak kasu bitxietan murgiltzen doazelarik, bien arteko harreman pertsonala ere korapilatu egingo da, adiskidetasuna eta erakarpenaren artean kulunkatuz, nahiz eta lankideen arteko muga inoiz zeharkatu ez.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* The X-Files telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Dagestandar zaldi

**Dagestango zaldia**, (errusieraz: *Avarkaya*),  Dagestango bertako zaldi arraza bat da. Berre tamaina zein hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da. Dirudienez beste hainbat arrazen arteko nahasketaren ondorioa da. Hau horrela da zeren eta Dagestan bera herri eta etnia askoren arteko nahasketa bat da.

Dagestango itsas bazterreko goi ordokietako ponia da, baina informazio gutxi dago poni arraza honen inguruan, nahiz eta hainbat argitalpenetan aipatzen den.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
### Bideoak 
* Dagestango zaldiei buruzko bideoa https://www.youtube.com/watch?v=VjjlqVQwImY

## Erreferentziak
Falcon Crest

***Falcon Crest*** 1980ko hamarkadako estatubatuar telesaila bat izan zen. 1981eko abenduaren 4a eta 1990eko maiatzaren 17a bitartean CBS katean aireratua izan zen. Ironikoki, AEBtan baino Europan askoz ere arrakasta handiagoa izan zuen.

## Argumentua 
Telesailean Kaliforniako San Francisco hiriaren ipar-ekialdean eta hurbil zegoen fikziozko Tuscany haranean (Napa harana) bizi zen italiar jatorriko Gioberti ardogile familiako senitartekoen gorabehera eta ezinikusiak azaltzen ziren, gainera Giobertitarrak haran berdineko Agretti familiarekin eskualdeko ardogintza eta upategien kontrola lortzeko lehia bizia zuten.

## Pertsonaia nagusiak 
:Angela Channing (ezkongabe abizena, Gioberti) – Jane Wyman
:Chase Gioberti – Robert Foxworth (1981–1987)
:Lance Cumson – Lorenzo Lamas
:Cole Gioberti – William R. Moses (1981–1986, 1987)
:Vickie Gioberti – Jamie Rose (1981–1983), Dana Sparks (1986–1988)
:Julia Cumson (ezkongabe abizena, Channing) – Abby Dalton (1981–1986)
:Maggie Gioberti Channing (ezkongabe abizena, Hartford) – Susan Sullivan (1981–1989)
:Emma Channing – Margaret Ladd (1981–1989)
:Chao-Li – Chao-Li Chi
:Phillip Erikson – Mel Ferrer (1981–1984)
:Melissa Agretti - Delores Cantu (1982), Ana Alicia (1982–1988)
:Richard Channing – David Selby (1982–1990)
:Terry Hartford – Laura Johnson (1983–1986)
:Pamela Lynch – Sarah Douglas (1983–1985), Martine Beswick (1985)
:Greg Reardon – Simon MacCorkindale (1984–1986)
:Gustav Riebmann – Paul Freeman (1984)
:Father Christopher Rossini – Ken Olin (1985–1986)
:Peter Stavros – Cesar Romero (1985–1987, 1988)
:Eric Stavros – John Callahan (1986–1988)
:Dan Fixx – Brett Cullen (1986–1988)
:Frank Agretti – Rod Taylor (1988–1990)
:Nick Agretti – David Beecroft (1988–1989)
:Pilar Ortega – Kristian Alfonso (1988–1990)
:Lauren Sharpe Daniels – Wendy Phillips (1989–1990)
:Michael Sharpe – Gregory Harrison (1989–1990)
:Genele Ericson – Andrea Thompson (1989–1990)

## Kanpo estekak 
* Falcon Crest telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
* Falcon Crest telesailaren zaletuen webgunea
Azukre-palmondo

**Azukre-palmondoa** (*Arenga pinnata*) palmondo espeziea da, Malaysian hazten dena eta 12 m inguru luze egiten dena. Palmondo mota honen izerdia *arrack* ardoa egiteko erabiltzen da. Ardo hori lurruntzen utziz palmondo-azukrea lortzen da.

7&nbsp;cm diametroko fruitu berdeak ditu, heltzean beltz bilakatzen direnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txinako palmondo

**Txinako palmondoa** edo **kalamu-palmondoa** (*Trachycarpus fortunei*) palmondo espeziea da. Enbor luze mehea, 15 m inguru garaia, eta abaniko egiturako hostorri zabalak dituena. Berez Txinako hegoaldekoa da, baina Europan ere nahiko zabaldua dago; parketako apaingarri gisa erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palmondo errege

**Palmondo erregea** (*Roystonea regia*) palmondo espeziea da. Palmondoetan garaiena (30 metro inguru luzea), Ameriketan Estatu Batuetako hego-ekialdean, tropikoaldeko lurraldeetan eta Indiako mendebalean hazten dena. Enborreko azala porlanaren kolorekoa izaten du eta hostoak luma itxurako luzeak. Apaingarri gisa lantzen da.

*Roystonea regia* Kubako zuhaitz nazionala da, Santerian zein kristautasunean gurturako erabilia.

## Sinonimo taxonomikoak 
*Oreodoxa regia* Kunth
*Oenocarpus regius* (Kunth) Spreng.
*Palma elata* W.Bartram
*Roystonea floridana* O.F.Cook
*Euterpe jenmanii* C.H.Wright
*Euterpe ventricosa* C.H.Wright
*Roystonea jenmanii* (C.H.Wright) Burret
*Roystonea elata* (W.Bartram) F.Harper
*Roystonea ventricosa* (C.H.Wright) L.H.Bailey
*Roystonea regia* var. *hondurensis* P.H.Allen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mexikoko palmondo

**Mexikoko palmondo** (*Washingtonia robusta*) palmondo espeziea da, mendebaldeko Sonoran eta Hego Kalifornia Beherean jatorria duena. 30 metroko altuera ere izan daiteke eta *Washingtonia filifera* bere senidearen moduan, landare apaingarria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palmondo nano

**Palmondo nano** *Chamaerops* palmondo-generoaren izan arrunta da. Generoak espezie bakarra du: *Chamaerops humilis* hain zuzen ere. Enbor laburra, 2 m inguru luzea, abanikoaren egiturako hosto zabal biribilak, enbor-buruan arrosaren antzera eratuak eta mizpiraren itxurako fruitu hori gorrixkak dituena. Mediterraneo itsasoko uharteetan, Marokon, Aljerian eta Tunisiako iparraldean hazten da.

Bi aldaera eta bi labore ditu:

* *Chamaerops humilis* var. *argentea* André (sin. *cerifera*). Ipar-mendebaldeko Afrikako aldaera
* *Chamaerops humilis* var. *humilis*. Hego-mendebaldeko Europako aldaera.
* *Chamaerops humilis* 'Vulcano'. Laborea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sikomoro

**Sikomoro** edo **sikomoro pikondoa** (*Ficus sycomorus*) morazeoen familiako zuhaitza da, enbor sendoa eta adaje zabala dituena. Arrautza eiteko hosto berde distiratsuak ditu, eta fruituak, piku txiki baten antzekoak, mami horikoak eta jateko onak dira. Afrikako ipar-ekialdekoa da berez. Oso erabilia da landare apaingarri moduan.

Erderaz, batez ere ingelesez eta gaztelaniaz, ostartx edo astigar zuriarekin nahasten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irratsaio

thumb|Manu Etxezortu, Faktoria irratsaioaren esataria.
**Irratsaioa** irrati-igorgalu batetik hedatzen den saio edo programa da.

Irratsaioen edukia oso desberdina izan daiteke, nahiz eta saioa eduki homogeneokoa izan:
* musika,
* informazioa,
* elkarrizketak,
* eztabaidak,
* magazine,
* narrazioak,
* antzezlanak,
* erreportaiak...

Gehienetan irratsaioak aldiro burutzen dira. Hasieran errepikatzen den sarrera-musikala izaten dute.

## Kanpo estekak
Erik Morán

**Erik Morán Arribas** (Portugalete, Bizkaia, 1991eko maiatzaren 25a - ) bizkaitar futbolaria da.

## Biografia 
Athleticen lehen taldean jokatu zuena. Erdilari moduan aritzen da. 2004an Athleticen harrobian sartu eta 2012ko azaroaren 28an lehen taldearekin debutatu zuen Hapoel Ironi Kiryat Shmona F.C.en aurka UEFA Europa Leaguen. 2023ko udan Euskal Herrira bueltatu zen Amorebietara Bigarren mailan jokatzeko. 2025eko udan Bigarren mailarako igoera lortu zuen Andorrarekin. 

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Nandina

***Nandina domestica*** edo **nandina** *Berberidaceae* familiako landare loreduna da, ekialdeko Asian jatorria duena. *Nandina* generoaren espezie bakarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Acebéu

**Acebéu** (leonesez) edo **Acebedo** (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta.  eskualdean dago, itsas mailatik  metrora, eta {{#if:{}|{{formatnum:{}}} km²|{{#if:|{{convert/variable|{{formatnum:{{#invoke:Wikidata | claim | property=P2046 |list=false| item={} |formatting=unitcode | value= }}|R}}|km²|disp=number | abbr=on}} km²}}}}-ko azalera hartzen du.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 669 biztanle zituen eta {{#invoke:Wikidata|claim|item={}|property=P1082|qualifier=P585|formatting=table|rowformat=$1 urteko erroldaren arabera $0 |  list=firstrank}} biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Leóngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Lantana

***Lantana*** *Verbenaceae* familiako landare lorenduna da, Amerika eta Afrikako eskualde tropikaletan jatorria duena.

## Espezie hautatuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fikus

**Fikus** (*Ficus*) *Moraceae* familiako generoa da. Nahiz eta 800 espezie inguru izan, ezagunena pikondoa da.

## Espezie hautatuak 
2.700 proposatuetatik 830 inguru onartu dituzte adituek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ailanthus

**Ailantoak** (*Ailanthus*) *Simaroubaceae* familiako zuhaitz-generoa da. Moluketako zuhaitza, lore berdexkak ditu eta usain sarkorra. Arin handitzen da eta kimu ugari sortzen ditu. Hainbat mota ezagutzen dira.

## Espezieak 
Espezieen kopurua zalantzan dago, badaude hamar direla esaten dutenak eta besteek sei. Hona hemen ziurrak:
* *Ailanthus altissima* (Mill.) Swingle
* *Ailanthus excelsa* Roxb.
* *Ailanthus fordii* Noot.
* *Ailanthus integrifolia* Lam.
* *Ailanthus triphysa* (Dennst.) Alston
* *Ailanthus vietnamensis* H.V.Sam & Noot.

Zalantzazkoak hauek dira:
* *Ailanthus tardensis* Hably
* *Ailanthus confucii* Unger
* *Ailanthus gigas* Unger

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Muertos de risa

***Muertos de Risa*** (euskaraz "Barre Algaraka") 1999eko Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariaren filma bat da.

## Argumentua 
"Muertos de Risa" txiste bat dirudien giza drama bat da. Bertako protagonistak Nino eta Bruno dira, frankismoaren amaiera aldea eta gizarte aldaketa ugari eta sakonak jasaten ari den Espainian bizi diren bi umorista arrakastatsuak: telebista, udako abestiak eta joan-etorriko moda aldakorrak. Dena perfektua izan ezin daitekeenez, lasterrera Nino eta Brunok gero eta arrakasta gehiago bereganatzen doazen heinean, elkarren artean gero eta gehiago gorrotatuz joango direla ikusiko dute.

## Aktoreak 
* Santiago Segura: Nino
* El Gran Wyoming: Bruno
* Álex Angulo: Julián
* Carla Hidalgo: Laura
* Eduardo Gómez: Tino gajoa
* Jesús Bonilla: Sarjentu estatu kolpatzailea
* María Asquerino: Ninoren ama
* Alfonso Lussón: Berasategi

## Kanpo estekak 
* *Muertos de Risa* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Anakardo

**Anakardo** (*Anacardium occidentale*) *Anacardiaceae* familiako zuhaitza da. Ameriketako zuhaitza, pistatxoaren familiakoa. Bihotz formako fruitu hezurdun biguna du. Jateko ona da. Hezurraren barruan itxura bereko hazi bat dago medikuntzan erabiltzen dena. Oso ugaria da Amerika tropikalean.

## Ekoizpena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La comunidad

***La Comunidad*** (euskaraz "Komunitatea") 2000an Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariak zuzendu eta Carmen Maura madrildar aktoreak protagonizatutako umore beltzeko espainiar filma bat da.

Amaierako teilatuetako pertsekuzio eszenak Madrilgo Banco Bilbao Vizcaya eraikinean filmatu ziren.

## Argumentua 
Julia (Carmen Maura) bizitzan zorte gehiegi izan ez duen emakume bat da, etxe saltzaile gisa higiezinen agentzia batetara lan egin eta senar ezkor eta arrunt bat du (Jesús Bonilla). Ezustean eta bizitzaren katramilak medio, emakume atsekabetua zenak Madrilgo hildako baten etxebizitzan 300 milioi pezeta topatuko ditu, gertakizun honek bere bizitza hagitz aldatuko duelarik; baina aurretik eraikin horretako komunitateko bizilagun setati eta diruzale haserretuei aurre egin beharko die, guzti horien buru eskrupulurik gabeko administratzailea dagoelarik, hau ere diruaz jabetu nahirik. Emakumeak komunitateak parean jartzen dizkion iruzur, oztopo eta arriskuei aurre egin beharko die, eraikinetik bizirik eta diruaren jabe dela atera nahi baldin badu. Oso modu berezian, umore beltzak suspenseari lekua lagako dio, gero beldurrari ere bai, azkenean konplexurik gabeko akziozko amaiera bat iritsiko delarik.

## Aktoreak 
* Carmen Maura: *Julia García*
* Eduardo Antuña: *Charly*
* María Asquerino (†): *Encarna*
* Jesús Bonilla: *Ricardo*
* Marta Fernández Muro: *Paquita*
* Paca Gabaldón: *Hortensia*
* Ane Gabarain: *Karina*
* Sancho Gracia (†): *Castro*
* Emilio Gutiérrez Caba: *Emilio*
* Kiti Manver: *Dolores*
* Terele Pávez: *Ramona*
* Roberto Perdomo: *Oswaldo*
* Manuel Tejada: *Julián Chueca*
* Enrique Villén: *Domínguez*
* Eduardo Gómez: *García*

## Sariak 
2000eko Donostiako Zinemaldian filma honetan burututako antzezpenarengatik Carmén Maura aktoreak Emakumezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra irabazi zuen, gainera urte berean bi Goya Sari ere bereganatu zituen, Emakumezko Aktore Protagonista Onenaren Saria (Carmén Maura) eta Errepartuko Aktore Onenaren Saria (Emilio Gutiérrez Caba).

## Kanpo estekak 
* *La Comunidad* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Universidade Tecnológica Federal do Paraná

**Universidade Tecnológica Federal do Paraná** (**UTFPR**) Brasilgo unibertsitate publiko bat da, 1909. urteanCuritiba hirian sortu zuten. Hamabi campus ditu Paraná estatuan. 2012an 21.092 ikasle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  www.utfpr.edu.br Webgune ofiziala
Donostiako Arraun Batzordea

**Donostia Arraun Batzordea** (arraun munduan **Donostia** izen hutsez ezagutua), Donostian 1968an sorturiko arraun kluba izan zen.
Donostiako arraunean Esperanzak eta Jaizkibelek betetako garaia amaitzean sortu zen, Donostiako trainerua osatzeko ardura hartuz bere gain. 1995ean desagertu zen: hurrengo denboraldirako Arraun Lagunak taldearekin batu egin zen, eta, ondorioz, Donostia Arraun Lagunak sortu zen.

## Kirol ibilbidea 
[260px|thumb||Donostia eta San Pedro traineruak, [1971ko Kontxako Banderan,]]
Donostia Arraun Batzordea (Donostia AB) klubak hiriko arraunlariak biltzen zituen traineruan, eta, Ur-Kirolak eta Arraun Lagunak taldeek oraindik trainerua uretaratzen ez zuten urteetan, klub horietako arraunlariak ere bertan aritzen ziren. Gerora, klub horiek trainerua ateratzen hasi ziren, eta Donostia AB hiriko beste klubekin lehian aritu izan zen hainbat denboralditan. Lau ere izan ziren uretan denboraldiren batean aldi berean: Donostia AB bera, Ur-Kirolak, Arraun Lagunak eta Fortuna.

Azkenik, indarrak bateratzeko garaia zela-eta, 1995ean Arraun Lagunakekin batu egin zen, eta, ondorioz, 1996 denboraldirako Donostia Arraun Lagunak trainerua uretaratu zen.

Donostia AB ohikoa izan zen Kontxako Banderan 20 urtez, 1989 urtera arte hain zuzen. Sailkapen onena 1981ean lortutako hirugarren postua izan zen. Kontxako Banderarako Sailkapen estropada irabazi zuen 1976an (garai hartan Hondarribian jokatzen zen, ez Kontxan), eta Donostiarren arteko sailkapen estropada ere irabazi zuen 1984 eta 1989an.

Patroi ezagunak izan zituen: besteak beste, Pedro Garin, Bixentiko, Joxe Urdanbide "Gorrion", Klaudio Etxeberria "Gorria" eta Juantxo Aginaga.

## Palmaresa 
[260px|thumb|[Donostiako Arraun Batzordea|Donostiako trainerua, 1971ko Kontxako Bandera jokatu berritan kaiko arrapalara iristen]]
### Kontxako Bandera 
* **Txapelduna (0):**
* Hirugarrena 1981ean.
* Kontxako Banderarako Sailkapen estropada (1): 1976
* Donostiarren arteko sailkapen estropada (2): 1984 eta 1989.

### Gainontzeko estropadak 
* Nafarroako Bandera (1): 1978
* Memorial Bedia (Pedreña) (1): 1984

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* AGUIRRE, Rafael (2002): *Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha*. Donostia: Kutxa Fundazioa, 

## Kanpo estekak 
* "Gora Arraunak" dokumentala Donostiako arraunaren historiari buruzko kapitulua, 1:30 minutuan hasten da
Domingo Mitxelena

**Domingo Mitxelena Eizagirre** (Orio, 1894ko martxoak 9 &ndash; Orio, 1959ko maiatzak 9) euskal arraunlari onenetako bat izan zen Kontxako 8 Bandera irabazi baitzituen, lehenengo lauak arraunlari gisa eta beste lauak patroi lanetan.

## Kirol ibilbidea 
Arrantzalea zen eta 1916an hartu zuen parte lehenengo aldiz Orioko traineruan, eta urte hartan Manuel Olaizola patroi zuen ontziak Kontxako Bandera irabazi zuen. Berriz ere Olaizolaren esanetan 1919an Kontxa irabazi zuen eta hurrengo bietan, 1923 eta 1925ean Antonio Maria Uranga izan zen patroia.

Urte batzutan trainerurik atera gabe egon ondoren 1933an Orion *Emen Gatoxtik* arraun elkartea sortu zen eta Domingo Mitxelena, ordurarte arraunlari aritu zena patroi ezarri zuten eta lehenengo urte bietan Kontxako Banderan garaipena lortu zuten. 1935eko Banderan ere faborito argiak ziren, batez ere traineru iraultzailea ekarri zutelako, baina itsaso txarra tokatu zen eta trainerua uharte parean urez bete eta erretiratu beharra izan zuen. Urte haietan Bilbo aldean ere hainbat estropada irabazi zituen Oriok.

Gerra Zibilaren ondoren 1942an itzuli zen Domingo Mitxelena patroi lanetara eta 1942 eta 1944ean bere azkenengo Kontxako Banderak irabazi zituen. 1943an ere denborarik onena egin zuen Oriok baina garai hartan ohorezko txandakoek bakarrik irabazi ahal zuten Bandera, beraz esku hutsik gelditu ziren. Aipatzekoa da 1943an Kantauriko Txapelketa antolatu zela eta bertan Santander, Bilbo eta Donostiako estropadetako denborak gehituz sailkapena osatu zen. Oriok irabazi zuen Pedreñaren aurretik.

Domingo Mitxelenaren azkenengo garaipena 1946ko Espainiako Txapelketa izan zen. Azkenengo denboraldia aldiz 1947koa, 53 urte zituela, eta kontxan zein Espainiako txapelketan bigarren egin zuen.

## Palmaresa 
* Kontxako Banderak (8): 1916, 1919, 1923, 1925, 1933, 1934, 1942, 1944.
* Kantauriko Traineru Txapelketa (1): 1943.
* Espainiako Traineru Txapelketak (1): 1946.
* Bilboko estropada zaharrak (5):
** Portugalete: 1934, 1935, 1943.
** Bizkaiko Foru Aldundia: 1935, 1942.

## Ikus, gainera 
* Orio Arraunketa Elkartea
* Kontxako Bandera

## Bibliografia 
* *Orio en el Remo, 75 años de historia*, Luis Azcue Aldaz

## Kanpo loturak 
*  Auñamendi Eusko Entziklopedia.
Iffland eraztuna

**Iffland eraztuna** () August Wilhelm Iffland alemaniar aktore, antzerki zuzendari eta antzerkigilearen irudia daraman eraztun bat da, honek Friedrich von Schillerren "Lapurrak" (''*) antzerkilana Mannheimeko Antzoki Nazionalan antzeztu zuen.

Iffland eraztunaren jabeak bere iritziz garaiko alemanezko aktore onena denari oinordekotzan pasatu ohi dio. Salbuespena 1954an jazo zen, Werner Krauß aktoreak eraztuna bere aurrekaria zen Albert Bassermannen borondatez jaso ez zuenean, aktore batzorde baten eskuetatik baizik. Arrazoia aurretik Bassermannek jada hiru ondorengo aukeratu izanan datza, baina hiruak ere bere aurretik hil zirenez, laugarren ondorengo bat izendatzeko beldur zen, hautagai hura ere hilko zelakoan.

1954tik aurrera eraztuna Austriako estatuaren jabetzakoa da. 1978an Austriako gobernuak alemanezko emakumezko aktore onenarentzako *Alma-Seidler-Ring'' eraztuna sortu zuen, gizonezkoenaren parekidea, Vienako Burgtheater antzerkiko Alma Seidler aktorearen omenez, 1977an zendua. Bruno Ganz suitzar aktorea hurrengoa izan zen hura eramatean.
Gaur egun eraztuna Jens Harzer alemaniar aktoreak darama.

## Kanpo estekak 
* Iffland eraztunari buruzko informazioa (alemanez)
* Eraztunari buruzko informazioa (eraztunaren zuri-beltzezko irudiak dakartza; alemanez)
Claddagh eraztuna

thumb|200px|Claddagh eraztuna.

**Claddagh eraztunaren** (irlanderaz "Fáinne Chladaigh" eta ingelesez "Claddagh Ring") jatorria duela 300 urte inguru Irlandako mendebaldeko Galway hiriaren kanpoaldeko Claddagh arrantzale herrian kokatzen da (gaur egun hiri hartako auzo bilakatua), bertan XVII. mendean lehenbiziko aldiz diseinatua eta ekoiztua izan zelarik. Senargaiak emaztegaiari edota alderantziz oparitu ohi da, baita maitasuna adierazteko edota ezkontza eraztun gisa ere.
Claddagh eraztunak hiru elementu ditu: bi esku, bihotz bat eta koro bat. Bi eskuek laguntasuna adierazten dute eta bihotzak, ordea, maitasuna. Azkenik, koroak leialtasuna sinbolizatzen du.
Eraztunaren burua kanpora begira edo barrura begira egoteak esanahi desberdina du. Kanpora begira ipintzeak jabea ezkongabea dela adierazten du, eta esku-azpira begira, aldiz, ezkonduta dagoela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carrascosa

**Carrascosa** Cuencako udalerria da, Serranía Alta eskualdean dagoena.

2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 107 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Alagón del Río

**Alagón del Río** Cáceresko probintziako udalerria da, Vegas del Alagón eskualdean dagoena.

2012ko erroldaren arabera 841 biztanle zituen 13,82 km²-ko azaleran.

2009ko uztailaren 1ean lortu zuen udalerri independente izatea, orain mugakidea duen Galisteo udalerritik bananduta.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Alagón del Ríogo Udalaren webgunea