Eesti Energia

**Eesti Energia AS** Estoniako Tallin herrian egoitza duen energia enpresa publikoa da. Eskisto bituminosoa energia bihurtzen duen munduko konpainiarik handiena da. Enpresa 1939an sortu zen. 2014tik aurrera, Estonian, Letonian, Lituanian, Finlandian, Jordanian eta Utahn (AEB) jarduten du. Estonian, enpresak «Eesti Energia» izenarekin lan egiten du; nazioarteko jardueretarako, berriz, «Enefit» marka erabiltzen du. Energia ekoizteko lehengai nagusia, eskisto bituminosoa, Estoniako ekialdean dauden eta konpainiaren jabetzakoak diren meategietatik ateratzen da. Eesti Energia taldeak hiru operazio eremu nagusi ditu: elektrizitate sorkuntza, eskisto petrolio ekoizpena eta argindar salmenta eta banaketa. Bere ekintzak Estoniako Gobernuarenak dira.

## Historia 
[ezkerrera|thumb|Elektrilevi-ren zerbitzu-bulegoa [Kadaka|Kadakan, Tallin.]]
Eesti Energia 1939an sortu zen. 1998an, berrantolatu egin zuten, eta estatuko enpresa izatetik erantzukizun mugatuko sozietate izatera igaro zen. 1998tik 1999ra bitartean, bi banaketa-konpainia bereizi ziren —Läänemaa Elektrivagürk eta Narva Elektrivagürk—, eta, ondoren, pribatizatu egin ziren.

1995ean, Estoniako Gobernuak negoziazioak hasi zituen NRG Energyrekin, Northern States Power Companyren filial batekin, Narvako Zentral Elektrikoetan oinarritutako enpresa bateratu bat sortzeko, Eesti Energiaren subsidiario bat. 2000. urtean adostutakoaren arabera, NRG Energyk zentral horien akzioen % 49 eskuratuko luke. Garai hartan, Narvako zentral elektrikoek Eesti Pælevkivi eskisto bituminosoko meatze-enpresaren % 51 ere bazuten. Hala ere, proposamenak oposizio publiko eta politiko indartsua sortu zuen. 2002ko urtarrilaren 8an, Gobernuak bertan behera utzi zuen akordioa, NRG Energyk ez baitzuen lortu finantziazioa ezarritako epearen barruan ziurtatzea. Geroago, 2002ko abuztuaren 21ean, NRG Energyk demanda bat aurkeztu zuen Londresen, kalteengatik 100 milioi libera esterlinako konpentsazioa eskatuz, baina atzera bota zuten.

1999an, Gobernuak Eesti Pælevkiviren akzioen % 51 transferitu zizkion Narva Elektrijaamadi. 2003an, gainerako % 49a Eesti Energiari transferitu zitzaion. Gainera, Narva Elektrijaamaden esku zeuden akzioen % 51 ere Eesti Energiari transferitu zitzaion, eta, beraz, Eesti Pælevkivi Eesti Energiaren jabetza osoko subsidiarioa izatera pasatu zen.

2000. urtean, Eesti Energiak eta Latvenergok bat egin eta Baltikoko energia-talde berri bat sortzeko plan bat iragarri zuten, «Baltic Power Group» izenekoa. Dena den, proiektua bertan behera geratu zen, Latvenergo pribatizatzea debekatzen duen legedi letoniarraren eta NRGrekin egindako akordioari lotutako ziurgabetasunen ondorioz.

2003an, Eesti Energia RST banaketa konpainia lituaniarra pribatizatzen saiatu zen. Azken etapan baldintza guztiak bete eta postore bakarra izan arren, prozesua geldiarazi zuen Lituaniako Gobernuak.

2005eko abenduaren 1ean, Estoniara egindako bisita ofizial batean, Algirdas Brazauskas Lituaniako lehen ministroa Eesti Energiako zuzendari exekutiboarekin, Sandor Liiverekin, bildu zen, Estoniako enpresak Visaginaseko zentral nuklearraren proiektuan parte hartu ote zuen eztabaidatzeko. 2006ko martxoaren 8an, Lietuvos Energija, Eesti Energia eta Latvenergo enpresetako zuzendariek Lituanian erreaktore nuklear berri baten eraikuntza prestatzeko elkar ulertze memorandum bat sinatu zuten Ignalinan. Eesti Energiak sei urtez parte hartu zuen negoziaketetan; hala ere, proiektua bertan behera geratu zen 2012. urtearen amaieran Lituanian gobernu aldaketa egin ostean.

2006an, Nord Pool Spot merkatu energetikoan hasi zen lanean Eesti Energia, Solidus Oy enpresa finlandiarra erosi zuenean. Urte horretan bertan, Letonian hasi zen argindarra saltzen, eta, urtebete geroago, Lituanian. 2006an ere, nazioarteko jarduerak hasi zituen eskisto bituminosoaren arloan, Oil Shale Energy of Jordan filiala sortuz Jordanian proiektu bat garatzeko. Jordaniako Gobernuarekin elkar ulertzeko memoranduma 2006ko azaroaren 5ean sinatu zen, eta emateko akordioa 2010eko maiatzaren 11n sinatu zen, bi herrialdeetako lehen ministroen aurrean. 2011ko martxoan, Eesti Energiak egoitza Utahn duen Oil Shale Exploration Company enpresa estatubatuarraren akzioen % 100 erosi zuen.

Europar Batasuneko hirugarren energia-paketearen inplementazioaren barruan, 2009ko abuztuaren 28an, Gobernuak erabaki zuen ordura arte Eesti Energiarena zen Elering transmisio-sistemaren operadorea bereiztea eta erostea. Transakzioa 2010eko urtarrilaren 28an osatu zen.

2010ean, Gobernuak Londresko Burtsan akzioen hasierako eskaintza publiko bat egitea erabaki zuen; hala ere, atzeratu egin zen.

2018ko maiatzaren 29an iragarri zen Enefit Greenek, Eesti Energiaren energia berriztagarrien filialak, Nelja Energia berriztagarrien enpresaren akzioen % 100 erosiko zuela 289 milioi euroren truke, eta 204 milioi euroko maileguak hartuko zituela bere gain. Akordioa 2018ko azaroan onartu eta bukatu zen.

2019tik, Eesti Energiak 4Energiaren akzioen % 100 du, eta, beraz, 17 parke eoliko ditu Estonian eta Lituanian (guztira, 287 MW-eko ahalmena), kogenerazio-instalazio bat Letonian (3,9 MW elektrizitate eta 19,2 MW bero ekoizten ditu biomasatik) eta pellet-instalazio bat (urtean 140 000 tona).

## Nazioarteko jarduerak 
Jordanian, Jordan Oil Shale Energy Company filiala eskistoko petrolioa ekoizteko instalazio bat eraikitzen ari da, eguneko 36.000 upel (eguneko 5.700 m³) ekoizteko ahalmena izango duena. Enefit prozesamendu teknologia erabiliko du lantegiak, eta 2015ean hastekoa zen, hasiera batean, haren eraikuntza. Jordaniako beste filial batek, Attarat Power Companyk, Attarat Umm Ghudranen eskisto bituminosoz elikatutako 460 MW-eko zentral elektriko bat eraikitzeko planak ditu. Lantegia 2016an martxan jartzea espero bazen ere, eraikuntza 2017an hasi zen azkenean, eta 2021erako amaitzea aurreikusten da.

Utahn, Estatu Batuetan, Enefit American Oil filialak 30.000 akre (120 km²) baino gehiago ditu eskisto bituminosoan aberatsak diren lurretan, Green ibaiaren arroan. Enefit American Oil enpresak eskistozko petrolioa ekoizteko instalazio bat eraiki nahi du, eguneko 57.000 upeleko ahalmena izango duena (eguneko 9.100 m³).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak