Amaravati

Amaravati (telugu: Amarāvati) Indiako Andhra Pradesh estatuko hiriburua da. Guntur barrutian dago, Krishna ibaiaren eskuinaldean, Vijayawadatik 15 kilometro hego-mendebaldera. Hiriak Amaravathi izeneko gune historikotik hartzen du izena, duela ia bi mila urte Satavahana Inperioaren hiriburua izan zena.

Hiria hiri-eremu jakinarazia da. Hiri-garapen eta plangintza jarduerak Amaravati Development Corporation Limited-ek  eta Andhra Pradesh Capital Region Development Authority-k (APCRDA) egiten dituzte.  APCRDAk hiriaren eta Andhra Pradesh hiriburuko eskualdea hartzen duen hiri-konurbazioaren gaineko jurisdikzioa du.  Hiriak 217.23 km2-ko azalera du, eta hiru tehsiletako herrixkak (bazter-herri batzuk barne) hartzen ditu barne, hau da, Mangalagiri, Thullur eta Tadepalli.  Hasierako hiriburua 16,94 km2-ko azalera batean hedatuta dago. 

2014an Andhra Pradesh zatitu zenean, gainerako estatuak ez zuen hiribururik izan, eta Hyderabad izan zen estatuaren aldi baterako hiriburua, Telangana estatu berrian kokatuta egon arren. N. Chandrababu Naiduren gidaritzapean zegoen gobernuak Amaravati sortu eta Andhra Pradesh estatuaren hiriburu berri izendatu zuen. Guntur barrutiko nekazariek 33.000 hektarea lur eman zizkioten Andhra Pradeshko Gobernuari lurren bilketa-eskema berritzaile baten bidez, lursail garatuen eta 10 urteko alokairu-ordainketen truke.   Indiako lehen ministroak, Narendra Modi-k, Uddandarayunipalem herriko kantoi-harria jarri zuen 2015eko urriaren 22an.   Behin-behineko eraikinak azkar amaitu ondoren, gobernuaren legegintzaldia eta idazkaritza Velagapudiko instalazio berrietatik hasi ziren lanean 2017ko martxotik aurrera.  

## Etimologia 
Amaravati literalki "hilezkorren bizilekua" esan nahi du. Izenak esanahi historiko, espiritual eta mitologiko sakona du. Izena Dharanikota ondoko eskualde baterako ere erabiltzen da, Satavahana dinastiaren antzinako hiriburua izan zena, Andhras izenez ere ezaguna.  Hinduismoan, budismoan eta jainismoan, Amaravati Swargako (zeruko) zeruko hiriburua da, Devak (jainkoak) bizi diren tokia. 

## Geografia 
Hiria Guntur barrutian dago, Andhra Pradesh-en bihotzean, Krishna ibaiaren ertzean. Gutxi gorabehera 15 km-ra dago, Vijayawadatik hego-mendebaldera, 33 km  Gunturretik iparraldera, eta 40 km Tenalitik ipar-mendebaldera.  Amaravati gune historikotik 28 km-ra dago, Satavahana Inperioaren hiriburua izan zena eta hiriari izena ematen diona.

Hiriak 217,23 km2-ko azalera du eta Guntur barrutiko hiru mandaletan (Thullur, Mangalagiri eta Tadepalli) banatutako 25 herrixketan banatuta dago. Hiriburuko 25 herrixkek 100.000 biztanle inguru dituzte 27.000 etxetan banatuta. AP hiriburuko eskualdea Guntur, Palnadu, NTR eta Krishna barrutietan banatuta dago eta Guntur, Vijayawada eta Tenali hiriak eta hainbat herri eta auzo hartzen ditu barne. Neguan, tenperatura 12 °C eta 30&nbsp;°C artean dago. Udan, tenperatura 17 °C-tik 45 °C-era artekoa da. Klima oso hezea da udan, hezetasuna % 68ra igotzen delarik 

## Ekonomia 
Nekazaritza-ekonomia hiri-ekonomia bihurtzen da hiriburua eratzean.  Etorkizuneko garapenen artean, 2026rako aurreikusitako Quantum Valley teknologia parkea dago, IBM, TCS eta IIT Madras hartuko dituena Indiako ordenagailu kuantiko handiena garatzeko.  Hiria hiri-nodo espezializatuekin garatzen ari da, hala nola Justice City, Knowledge City, Health City eta Finance City, bakoitza zuzenbidea, turismoa, hezkuntza, osasungintza eta finantzak bezalako sektore gakoak laguntzeko diseinatua. Azpi-hiri hauek eskualdeko ekonomia dibertsifikatu, berrikuntza bultzatu eta Amaravati hiri adimendun eta IT potentzia nagusi gisa kokatzea dute helburu. 

## Turismoa 
Gertuko erlijio-guneen artean daude Amaralingeswara Swamy tenplua, Amaravati ondare-multzoko Amaravati estupa, Dhyana Budaren estatua eta Undavalli kobazuloak .   

## Erreferentziak 
## Kanpoko estekak 
*   (Parakala Prabhakar's documentary on Amaravati capital issue released on 14 December 2020)