open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Platycnemis

***Platycnemis*** Platycnemididae familiako odonatu generoa da.

## Espezieak 
Genero honen barnean honako espezie hauek daude

* *Platycnemis acutipennis* Selys, 1841
* *Platycnemis alatipes* McLachlan, 1872
* *Platycnemis argioides* Ris, 1915
* *Platycnemis aurantipes* Lieftinck, 1965
* *Platycnemis congolensis* Martin, 1912
* *Platycnemis dealbata* Selys in Selys & Hagen, 1850
* *Platycnemis echigoana* Asahina, 1955
* *Platycnemis foliacea* Selys, 1886
* *Platycnemis foliosa* Navás, 1932
* *Platycnemis guttifera* Fraser, 1950
* *Platycnemis hova* Martin, 1908
* *Platycnemis kervillei* Martin, 1909
* *Platycnemis latipes* Rambur, 1842
* *Platycnemis longiventris* Schmidt, 1951
* *Platycnemis malgassica* Schmidt, 1951
* *Platycnemis melanus* Aguesse, 1968
* *Platycnemis nyansana* Förster, 1916
* *Platycnemis pembipes* Dijkstra, Clausnitzer & Martens, 2007
* *Platycnemis pennipes* Pallas, 1771
* *Platycnemis phasmovolans* Hämäläinen, 2003
* *Platycnemis phyllopoda* Djakonov, 1926
* *Platycnemis pierrati* Navás, 1935
* *Platycnemis protostictoides* Fraser, 1953
* *Platycnemis pseudalatipes* Schmidt, 1951
* *Platycnemis rufipes* Selys, 1886
* *Platycnemis sanguinipes* Schmidt, 1951
* *Platycnemis sikassoensis* Martin, 1912
* *Platycnemis subdilatata* Selys, 1849

Espezie hauetako hiru bizi dira Europan, Fauna Europaearen arabera:
* *Platycnemis acutipennis* Selys, 1841
* *Platycnemis latipes* Rambur, 1842
* *Platycnemis pennipes* Pallas, 1771

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Artaxat

**Artaxat** (; antzinean  izenaz ezaguna) Armeniako hiria da, Aras ibaiaren haranean dagoena. K.a. 185tik k. o. 120ra arte Armeniako Erresumako hiriburua izan zen.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Mulisko gaina (multzo megalitikoa)

**Mulisko gaina**, **Kanpusantu Zaharra** ere deitua bertakoen artean, Onddi mendiko (Onyi eta Oindi ere esaten zaio) hego-ekialdeko magalean dagoen multzo megalitiko bat da, Urnietako Besadegitik (Besabi) 3 kilometroetara dago Ereñotzura joateko pistan. 1983-1985 urteen artean industu zuen J. Peñalverrek, eta ondoren berriztatua izan da.

Burdin Aroko estazio megalitiko hau ezohikoa da Euskal Herrian ezagutzen direnen artean.  Pagoz eta haritzez inguraturik dagoen ingurune magiko horren lehen aurkikuntza J. M. Hernandezek egin zuen, 1956an: harrespil bateko lekuko ikusgarriena. 1976an, L. Millanek lehenengo eta bigarren harrespilak aurkitu zituen, eta, 1978an, berak eta L. del Barriok hirugarren harrespila eta etzanda zegoen monolitoa aurkitu zituzten. X. Peñalverrek multzoa induskatu eta berriztu egin zuen 1983-85 urteen artean.thumb|300px|ezkerrera|Harrespil nagusiaLau cromlech (mairubaratz), zista bikoitz batek, monolito batek eta zehaztugabeko beste bi egitura daude multzo megalitikoan, denak bertako hareharri eta konglomeratuekin eratuak. Administratiboki Urnietan kokatzen da, Urnieta eta Hernaniren arteko mugatik berrehun metrora.

Mairubaratz handienaren diametroa 5,6 metrokoa da eta 31 harri daude osatzen dute (peristalitoa), horietako bat 1.5 m altua da. Beste mairubaratz bat 4,8 metroko diametro du eta 18 harriz osatuta dago, gutxienez bi ia metro  eta erdikoak dira.

Mulisko gainako multzoa Onddi-Mandoegi Estazio Megalitikoan dago. Oindi eta Mandoegi mendien artean hedatzen den mendilerroan aztarna megalitiko ugari daude.   Duela 5.000 urte eta Gure Aroaren hasiera artean Adarramendi-Mandoegi mendilerroan eraikitako beste 92 gune megalitikorekin batera, eta, horien artean, ***Mulisko gaina*** da ezagunenetako bat.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Harrespil
*Okabeko harrespila

## Kanpo estekak
Platycnemididae

**Platycnemididae** Odonata ordenako eta Zygoptera subordenako intsektu familia da. Barnean 26 ordena eta 190 espezie inguru ditu. Europan banaturik dagoen genero bakarra *Platycnemis* da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Platycnemis latipes

***Platycnemis latipes*** Platycnemididae familiako odonatua da.

## Deskribapena 
33-37 mmko luzera dauka. Genero honetako beste sorgin-orratzek bezala, buru zabala eta begiak oso bereizirik ditu. Bai arra, bai emea, kolore argikoak dira (arra zurixka, emea marroikara). Erdiko eta atzeko hanketako tibiak zabalduak eta zuriak dituzte, marra beltzik gabe.

## Bizilekua 
Larbak joaira lasaiko erreketan bizi dira, oso gutxitan ur geldietan.

## Banaketa 
Iberiar penintsulan eta Frantziako hego-mendebaldean banaturik dago.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gəncə

**Gəncə** (azerbaijaneraz: *Gəncə*) Azerbaijanko hiria da, herrialdeko bigarren handiena dena. Errusiar Inperioaren garaietan **Elizavetpol** (errusieraz: Елизаветполь, *Yelizavetpol*) eta Sobietar Batasunaren garaietan **Kirovabad** (errusieraz: Кировабад) izenak izan zituen, baina Perestroikari esker, 1989an jatorrizko izena berreskuratu zuen.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Zista

thumb|300px|Museorako berreraiki den zista.
**Zista (** grekerazko κίστη edo *alemanezko Kiste hitzetik)*, batzuetan **trikuharri-kutxa** edota **harkutxa** ere deitua, hilobi megalitiko txiki bat da, hildakoen gorpuak edo horien errautsak biltzen dituena, batzuekin zenbait hornidurekin batera, harlauza txikiek inguratuta.

Horrelakoak Europan eta Ekialde hurbilean (Asia mendebaldean) aurki daitezke . Beste egitura batzuen barruan ager daitezke, ala nola: Cairn bat, tumulu bat eta harrespil baten barruan. Neolitikotik Erromatartze garaira arte erabili ziren mota horretako egiturak. Azken kasuan, ezin da megalitoen artean klasifikatu, kutxa itxurako hilobia, adreiluz egina izaten baita.

Hilobi megalitikoen artean, batzuetan zaila da erabakitzea egitura bat trikuharri sinplea edo zista den. Kasu horietan, irizpidea da, zista trikuharriak baino txikiagoa dela. Teresa Andrés arkeologoak, 1972ean, metro karratu bateko azalera abiapuntutzat hartu zuen bata ala bestea bereizteko. Tipologikoki (formaren aldetik) trikuharria eta zista nahiko berdinak dira, baina ohiko ezberdintasun bat hau da: zista batean, gorpuzki berriak sartzeko, estalkia ken daiteke, eta trikuharri batean, aldiz, zutik dauden harlauzetako bat kendu behar da.
[thumb|299x299px|Zista bat [Dartmoor|Dartmooren, Devon hegoaldean, Erresuma Batuan.]]
Brontze Aro hasierako garaian, Iberiar penintsulako hego-ekialdean, Argar kulturaren baitan, hildakoak ziztatan ehorzten zituzten ere, harrizko sei lauzez ostatutako kutxatan. Kasu horretan, zista, etxearen azpian jartzen zen.
thumb|296x296px|Dartmoorreko zista gertuagotik.

## Adibide batzuk 
### Euskal Herria 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Altuna J. et al. (1982). *Carta Arqueológica de Guipúzcoa*, Munibe,  34. lib. Aranzadi zientzia elkartea. ISSN 0027-3414.
* Barrero Hidalgo, B. et al.: *Catálogo de monumentos megalíticos en Navarra. Homenaje a Francisco Ondarra (1925-2005)*. *Cuadernos de arqueología, 13 (2005). Universidad de Navarra*. 11-86 or.

## Kanpo estekak 
* Gipuzkoako monumentu megalitikoen eta aztarnategien bilatzailea
* Euskal Herriko Atlas Megalitikoa
* Euskal Kultura Ondarea osatzen duten elementuen inguruko informaziorako eta geolokalizaziorako sarbidea. Arkeologia
* Megalitos pirenaicos. Arqueología y megalitismo en el Pirineo Occidental
* Geografía de Navarra. Monumentos Megalíticos de Navarra
Monolito

thumb|300px|**Monolito** baten garraioa, XVIII. mendean.
**Monolitoa** tamaina handiko harri bat da, gizakiak monumentu eta arkitektura-elementu moduan jaso, garraiatu eta moldatu duena.

## Ikus, gainera 
* Zutarri
* Megalito

## Kanpo estekak
Frankizia (merkataritza)

[thumb|300px|[McDonald's enpresak '*frankizia* bidez zabaldu du bere merkataritza-sarea.]]
Merkataritzan, **frankizia** frankiziatzaile eta frankiziatu baten arteko akordio bat da, zeinaren arabera frankiziatzaileak merkataritza-jarduera bat burutzeko marka, egiten jakite eta beste aholkularitza eta laguntza zerbitzuak ematen dituen, frankiziatuak eman beharreko ordainsari baten bitartez.

## Kanpo estekak
İznik

**İznik** —antzina **Nizea** ()— Bursa probintzian dagoen egungo Turkiako hiri bat da. Izen bereko aintziraren ertzean kokaturik, historia zabala duen hiria da.

## Hiri eta herri senidetuak 
*
*
*
*
*
*
*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alain Arroyo

**Alain Arroyo Martinez de la Cuadra** (Bilbo, Bizkaia, 1982ko uztailaren 5a) Euskal herritar futbolari ohia da. Erdiko aurrelari lanetan jokatzen zuen, beste batzuen artean Barakaldo klubean adibidez. San Mames zaharreko azken goleatzailea izan zen. Bere lehengusua Urko Arroyo Athleticeko jokalari ohia da. 

## Estatistikak 
*2023ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Gaziantep

**Gaziantep** (otomandar turkieraz: عينتاب, *Ayntab*, ) Turkiako hiria da, izen bereko probintziako hiriburua dena. Antzinean **Antep** izena zuen.

2023ko otsailaren 6an hiri honen inguruan egon zen suntsipen handiko lurrikara baten epizentroa.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Aída

**Aída** espainiar umorezko telesaila bat da. 2005eko urtarrilaren 16an Telecinco katean estreinatu zen, hasiera batean *Siete Vidas* telesailean Carmen Machi aktoreak antzezten zuen Aída García pertsonaian oinarritutako spin-off edo aldaera bat izan zen, ondoren sekulako arrakasta izan eta berezko telesaila bilakatu zelarik. Globomedia ekoiztetxeak ekoiztua dago.

## Argumentua 
Telesaila Madrilgo periferiako auzo apal batean girotua dago. Istorioa Aídaren aita hil eta familiaren etxea jabetzan uzten dionean hasten da, Aídak bertara bere bi seme-alaba adingabeekin batera itzultzea erabakiko du; gertakizun honek egoera barregarri eta katramila edo nahasmen ugari sortuko ditu, bai eta antzinako auzotar eta lagunekin burututako berrelkarketak eta zentzurik gabeko txantxak ere. Halere, seigarren denboraldian zehar Carmen Machi aktoreak telesaila laga eta bere lekuan Miren Ibarguren euskal aktorea Soraya pertsonaia antzeztuz sartu zen, maiz aipatua baina ordutarte inoiz agertzen ez zen Aídaren alaba zaharrena.

## Aktoreak 
;Pertsonaia nagusiak
* Paco León: Luisma García
* Melani Olivares: Paz Bermejo
* Mariano Peña: Mauricio Colmenero
* Pepe Viyuela: Chema Martínez
* Miren Ibarguren: Soraya García
* Eduardo Casanova: Fidel Martínez
* David Castillo: Jonathan García
* Secun de la Rosa: Toni Colmenero
* Pepa Rus: Macu Colmenero
* Canco Rodríguez: "Barajas"
* Sanseverina Lazar como Aídita Padilla
* Óscar Reyes: "Machupichu"
* Marisol Ayuso: Eugenia García
* Adrián Gordillo: Mecos Jaurrieta
* Manuela Velasco: Ainhoa Díaz
* Dani Martínez

; Ohiko pertsonaiak
* Néstor Gutiérrez: Néstor Aconcagua
* Rafael Ramos: Germán Roncero
* Mariano Peña: Eulalia Sánchez
* Concha Hidalgo: Emilia Gorrotxategi
* María la Vikinga: "la Junca"
* Sergi Martínez: Miguel Rico

; Antzinako pertsonaiak
* Carmen Machi: Aída García
* Ana María Polvorosa: Lorena García
* Bernabé Fernández: Marcial
* María León: "José"
* Lola Dueñas: Marisa
* Eloy Azorín: Eduardo Sastre

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Aída* telesailaren orrialdea Telecinco katearen webgunean
Platycnemis acutipennis

***Platycnemis acutipennis*** Platycnemididae familiako odonatua da.

## Deskribapena 
34-37 mmko luzera. Arrak eta emeak laranja-koloreko gorputza, distira metalikorik gabea, eta begiak oso bereiziak eta urdinak dituzte. Erdiko eta atzeko hanketako tibiak zabaldurik dauzkate .

## Bizilekua 
Larbak gehienetan joaira lasaiko erreketan bizi dira, baina zingiretan ere izan daitezke.

## Banaketa 
Iberiar penintsulan eta Frantzian banaturik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2013ko Brasilgo protestak

**2013ko Brasilgo protestak**, ***Revolta da Salada***, ***Revolta do Vinagre***, ***Outono Brasileiro*** eta ***Primavera Brasileira*** ere deituak, manifestazio jendetsuak izan ziren, 2013ko apirila eta uztaila bitartean Brasilgo hainbat hiritan, bereziki São Paulon, egindakoak. Hasieran garraio publikoko prezio garestien aurkakoak baziren ere, ondoren ustelkeria eta poliziaren gehiegikeria ere izan zituzten erreibindikazio-gaitzat. 1990eko hamarkadaz geroztik Brasilen izandako protestarik zabalenak izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alienazio

**Alienazioa** gizabanakoak inguruarekiko berezko harreman, lotura, atxikimendu, ahalmen eta erreferentziak galdu egiten dituen egoera da. Bereziki, ingurune batek dakarren isolamenduari eta gizabanakoarentzat duen baliagarritasun ezari egiten dio erreferentzia, hala nola indarreango sistema sozioekonomikoarekin eta erlijioarekin loturik.

## Kanpo estekak 
* Alienazioa, Gizapedian.
Gori (argipena)

**Gori** hitzak adira zenbait ditu:
* Gori, bero egoteagatik argia emititzen duen gorputz edo objektuaren egoera.
## Toponimoak 
* Gori, Georgiako hiria
* Gori aintzira, Iran

## Historia 
* Goguryeo Koreako Erresumaren beste izena.
* Goryeo korear dinastiaren beste izena.

## Erreferentziak
Gori (Georgia)

**Gori** () ekialdeko Georgiako hiria da, Xida Kartliko hiriburua dena.

## Biztanleria 
## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Hrazdan

**Hrazdan** () Armeniako hiria da, Kotaik probintziako hiriburua dena. Sobietarrek sortua, hasieran **Akhta** zuen izena, baina egun hegoaldeko barrutiaren izena besterik ez da. Izen bereko ibaiak hiria zeharkatzen du.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Kars

**Kars** (otomandar turkieraz: قارص; armenieraz: Կարս, *Kars*; georgieraz: ყარსი, *Karsi*)Turkiako hiria da, izen bereko probintziako hiriburua dena.

Armeniako Erresumako hiriburu historikoa, turkiarren, errusiarren eta armeniarren eskuetan izan da.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erlatibo (argipena)

**Erlatibo** izenondoak zerbait beste zerbaitekin duen erlazioz definitzen dela adierazten du:

* hizkuntzalaritzan,
** perpaus erlatiboa, izenlagun funtzioa duen mendeko perpaus,
** izenorde erlatiboa, beste zerbaiti erreferentzia egiten dioten izenordeak, mendeko perpaus bati sarrera ematern diotenak;
* fisikan, dentsitate erlatiboa;
* estatistikan,
** maiztasun erlatiboa,
** ibiltarte erlatiboa.

## Ikus, gainera 
* Erlatibismo moral
* Erlatibitate

## Kanpo estekak
Kinesia

**Kinesia** edo **gorputz-jarrera eta gorputz aurpegi-adierazpena**, ukimen-jokabidea, janzkera, keinuak eta abar aztertzen dituen jakintzaren adarra da. Hizkuntza bidezko komunikazioaz gain gertatzen diren gorputz jarrera eta keinuen adierazpenaz arduratzen da. Komunikazio mota honen bidez bidaltzen dugun mezuak, askotan, kontra egiten dio hizketa bidezko komunikazioaren bidez bidalitakoari. Halakoetan, zintzoagotzat jotzen da gorputz-hizkuntzaren bitartez komunikatzen dena.

Aurpegi adierazpena, begien mugimendua, gorputzaren jarrera eta gorputzatalen keinuak dira komunikazio mota horren elementu nagusiak:

* Aurpegi-adierazpena: aurpegia gorputz atalik mugikorrena eta malguena dugu, eta hitzik gabeko komunikazio gehien ematen duena da. Horren bitartez emozioak adierazten dira, batez ere: poza, ulermena, interesa, etsipena...
* Begirada: Begiak aurpegiko elementurik higikorrenak dira, eta besteen hitzei arreta jartzen diegula adierazten dute. Horretaz gain, elkarrizketaren txandak maneiatzen dituzte, eta ondorioz jarrerak eta emozioak ere ematen dituzte jakitera. Hitz egiten dugunean, bestearen begiradari denboraren %40an eusten diogu; entzuten dugunean, aldiz, % 70ean.
* Gorputzaren jarrera: Pertsonak besteekiko harremanetan duen egoera adierazten du, tentsioa, interesa, asperdura... Adibidez, besoak gurutzatzeak jarrera defentsiboa adierazi ohi du, zangoak banatzeak jarrera oldarkorra.
* Keinuak: kontzienteki zein inkontzienteki eginak, ahozko komunikazioaren lagungarri izan ohi dira. Burua astintzea (ezeztatzeko edo etsipena adierazteko), esku ahurra erakustea (gelditzea eskatzeko, lasaitasuna eskatzeko), sorbaldak altxatzea (ezjakintasuna edo errugabetasuna adierazteko), hatzaz seinalatzea... Horrez gain, eskuen eta besoen mugimendua inkontzienteki erabiltzen da askotan puntu nagusiak nabarmendu eta elkarrizketaren erritmoa markatzeko, baina baita hitza eskatu edo emateko ere.

## Ikus, gainera 
* Keinu
* Hitzik gabeko komunikazio

## Kanpo estekak
Mekanografia

thumb|300px|**Daktilografian** gehien erabiltzen den hatzamarren hasierako kokapena.

**Mekanografia** edo **daktilografia** idazmakina, ordenagailu eta beste gailuetako klabierretako teklak begiratu gabe eta hatzamar guztiak erabiliz idazteari deritzo. Bulego lanetan bereziki baloratzen den gaitasuna da, batik bat azkar egiten bada, beste pertsona baten ahotik adierazitakoak hitzez hitz eta akatsik gabe idazteko moduan.

## Kanpo estekak
Pontoko mendiak

**Pontoko mendiak** (turkieraz: *Kuzey Anadolu Dağları*, "Ipar Anatoliako mendiak") iparraldeko Anatoliako mendilerroa da, Itsaso Beltzaren hegoaldeko ertzearen parean dagoena.

Kaçkar Dağı (3.937 m.) tontorrik altuena dute eta 1.000 kilometro inguruko ibilbidea egiten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sentimendu

**Sentimendua** gogo aldarte bat da, bai eta gogo aldarte horrek dakarren emozio kontzeptualizatua ere. Hala ere, harekin estu loturik badago ere, bereizi beharreko kontzeptuak dira sentimendua eta emozioa: emozioa laburragoa eta biziagoa izaten da; sentimenduak, berriz, gehiago irauten du eta apalagoa da. Sentimendua pentsatutako eta sentitutako emozioa dela esan daiteke, eta emozioa sorrarazi duen estimulurik ez dagoenean ere mantendu egiten da. Ezinezkoa da estimulu jakin batek sorrarazten duen erreakzio fisiologiko emozionala kontrolatzea, baina sentimendua alda daiteke, bizitako emozioarekin lotzen den sentimenduaren arabera.

## Ikus, gainera 
* Emozioa

## Kanpo estekak
Nur

**Nur** edo **NUR** izan daiteke:

## Toponimoa 
* Nur (Iran), hiria
* Nur (Polonia), herrixka
* Nur mendiak, Turkiako mendikatea
* Nuristan probintzia, Afganistango probintziaren laburdura

## Islam 
* *An-Nur* (Argia), Koranaren 24. sura
Kutaisi

**Kutaisi** () erdialdeko Georgiako hiria da, Imeretiko hiriburua dena. Rioni ibaiaren ertzean kokaturik, herrialdeko bigarren hiririk handiena da.

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Diferentziaren feminismo

**Diferentziaren feminismoa** edo **feminismo diferentzialista** emakumearen berezko ezaugarriak nabarmendu eta aldarrikatu egiten dituen feminismoaren korrontea da. Joera diferentzialistaren arabera, itxurazko genero-berdintasunaren helburuaren alde emakumeek gizonen balioak eta gizarte rolak bereganatu izan dituztela gaitzetsi eta emakumeak gizonen boterearen aurka bere esentzia eta izaera desberdina sustatu behar da.

## Kanpo estekak
Rustavi

**Rustavi** () hego-ekialdeko Georgiako hiria da, Kvemo Kartli eskualdeko hiriburua dena. Antzinako hiria XIII. mendean mongoldarrek suntsitu zuten eta sobietar garaian berreraiki zuten.

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
*  Ganja, Azerbaijan
*  Sumqayit, Azerbaijan
*  Łódź, Polonia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Stepanakert

**Stepanakert** (armenieraz: Ստեփանակերտ) Karabakh Garaiko *de facto*zko hiriburua eta hiri nagusia da, *de jure* Azerbaijango hiria izan arren. Azerbaijaneraz Khankendi (*Xankəndi*) du izena.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
Stepanakert ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Vanadzor

**Vanadzor** () Armeniako hiria da, Lori probintziako hiriburua dena. Errusiar Inperioaren garaietan **Karakilisa** eta Sobietar Batasunaren garaietan **Kirovakan** zituen izenak.

## Klima 

## Demografia 
## Herri eta hiri senidetuak 
*  **Bagneux**, Frantzia, 1968
*  **Pasadena**, Estatu Batuak, 1992
*  **Podolsk**, Errusia, 2004
*  **Batumi**, Georgia, 2006

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Zangezur

**Zangezur** (armenieraz: Զանգեզուրի լեռնաշխթա; azerbaijaneraz: *Zəngəzur*) - baita **Zangezur mendiak** ere- iparraldeko Kaukasiako mendikatea da, Armeniako Syunik probintzia eta Azerbaijango Nakhitxevan arteko mugan dagoena.

Kapudzhukh mendia (3.905 m.) tontorrik altuena dute eta bataz besteko 2.200-2.400 metroko altuera dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hrazdan ibaia

**Hrazdan**  () Armeniako ibaia da. Sevan aintziran jaioa, Kotayk probintzia eta Erevan zeharkatu ondoren, Aras ibaiaren ibaiadarra bilakatzen da Turkiako mugatik gertu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erretinol

**Erretinola** edo **A1 bitamina**, konposatu organikoa da, C20H30O formula duena, A bitaminaren familiakoa. Solido kristalino hori-laranja kolorekoa da. Uretan disolbaezina da, baina oso disolbagarria koipetan. Eraztunetik zintzilik dagoen katean lau lotura bikoitz dauzka eta horrek zis-trans isomeria agertzea dakar.

## Funtzioak eta iturriak 
Erretinola eta A bitaminaren beste forma batzuk beharrezkoak dira ikusmenerako, zelula-garapenerako, larruazala eta muki-mintzak mantentzeko, immunitate-funtziorako eta ugalketa-garapenerako. Erretinola ikusmena ahalbidetzen duten pigmentuen osagai da eta ezinbestekoa da epitelio ehuna ongi hazteko eta osasuntsu izateko.

Iturri dietetikoek arraina, esnekiak eta haragia dira. Erretinola sintetikoa ere izan daiteke eta hainbat erreaziobide baliatzen dira industrian.

Erretinola gehigarri gisa, A bitaminaren urritasuna tratatzeko eta prebenitzeko erabiltzen da. Ahotik hartzen da, edo muskulu batean injektatuta.

Azala zaintzeko produktuen osagai gisa, zimurrak eta larruazala zahartzearen beste ondorio batzuk murrizteko usatzen da.

## Ikus, halaber 
* Erretinal
* Azido erretinoiko
* A bitamina
* Erretinode

## Erreferentziak
Ixelles

**Ixelles** () Brusela-Hiriburua eskualdeko hemeretzi udalerrietako bat da, Bruselatik hurbil kokatzen da, hiriaren hegoaldean hain zuzen.

## Herri eta hiri senidetuak 
Ixelles ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala  

ezkerrera|thumb|300px|*La Cambre* abade-etxea.
Idazkari (argipena)

**Idazkari** izeneko lanbidea eta ardura eta **idazkaritza** jarduera hainbat eremutan burutzen dira:

## Giza-ekintza 
* idazkari, zuzendari baten laguntzailea antolaketan, komunikazioan eta proiektu zehatzen kudeaketan;
* elkarte, epaimahai edo batzorde batean, idazkari, aktak jaso, gutunak eta ohartarazpenak idatzi eta bidali, ziurtagiriak sinatu eta oro har dokumentazio lanak egiten dituena;
* idazkari orokorra edo idazkari nagusia, alderdi politiko, sindikatu eta beste zenbait erakudeetako burua;
* estatu-idazkaria, ministro baten buruzagitzapean dagoen goi-kargua, izaera politikoa nahiz teknikoa duena.

## Biologia 
* Hegazti idazkari, *Sagittarius serpentarius* hegaztiaren euskarazko izena.

## Kanpo estekak
Piridoxina

**Piridoxina** B6 bitaminaren zazpi forma ezagunetako bat da, elikadura-osagarri moduan erabiltzen dutena. Bitamina horren gabezia, mizetismo batzuk eta anemia sideroblastikoa tratatzeko erabiltzen dute. Ahotik edo injekzio bidez ematen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Banaketa-funtzio enpiriko

[thumb|300px|**Banaketa-funtzio enpiriko** delakoaren irudikapen grafikoa, urdinez: maiztasun erlatiboak lagin-balio batetik bestera egiten dituen jauziek ematen diote eskailera itxura grafikoari eta [funtzio mailakatu bat osatu.]]

**Banaketa-funtzio enpirikoa** edo **maiztasun metatuen banaketa** lagin bateko datuen balioei dagozkien maiztasun metatu erlatiboak zehazten dituen banaketa-funtzioa da, hau da, balio bakoitzaren azpitik zenbat datu dauden, era absolutuan edo erlatiboan, adierazten duen funtzioa. Datu bakanen kasuan eta maiztasun erlatiboak hartzen badira, datu bakoitzeko eta dagokion balioan *1/n* neurriko gorako jauzia egiten duen funtzio mailakatua da, 0tik 1era bitarteko balioak hartzen dituena. Kolmogorov-Smirnov frogaren bitartez lagin bat probabilitate-banaketa batekin alderatu eta bi lagin elkarrekin alderatzeko erabiltzen da, besteak beste. Formalki honela adierazten da:

: 
  \hat{F}_n(t) = \frac{ elementu\ kopurua \leq t}{n} 

## Kanpo estekak
HVV Den Haag

**HVV Den Haag** edo **Haagse Voetbal Vereniging**, Herbehereetako futbol talde historikoa da, 1890 eta 1914 artean 10 Liga irabazi zituena. Oraindik ere "hiru handien" atzetik palmaresik onena daukan taldea da.

## Historia 
1883an sortu zen Hagan aurrez existitzen zen *Hague Cricket Club* (HCC) taldearen futbol atala bezala. 1978an Erreginak Errege Elkarte tittulua eman zion eta ordutik aurrera **Koninklijke Haagse Cricket & Voetbal Vereniging**, KHC&VV (Hagako Kriket eta Futbol Errege Elkartea).

Emaitza onak futbolaren hasierako garaietan lortu zituen, 10 Liga eta Kopa bat. Garai hartan HBS Craeyenhout zen Hagako beste talde indartsua, baina ez zuen HHV Den Haagen mailarik lortu. Lehen Mundu gerraren ondoren ADO Den Haag taldea nagusitu zitzaien hirian.

Gaur egun talde amateurra da eta Sunday Tweede Klasse C mailan ari da, 5. mailan hain zuzen ere.

## Palmaresa 
### Herbehereetan: 11 
* Herbehereetako futbol txapelketa (10): 1890–91, 1895–96, 1899–1900, 1900–01, 1901–02, 1902–03, 1904–05, 1906–07, 1909–10, 1913–14
* Herbehereetako futbol kopa (1): 1903.

## Kanpo estekak
Sparta Rotterdam

**Sparta Rotterdam** Herbehereetako Rotterdam hiriko bigarren futbol talde arrakastatsuena da, 6 Liga eta 3 Kopa irabaziak dituelarik.

## Historia 
1888ko apirilaren 1ean sortu zen eta 1890an jokatu zuen lehenengo partida ofiziala. Lehen Mundu Gerraren aurretik bost Liga irabazi zituen garaiko talderik indartsuena bihurtu zelarik.

1958ean Kopa irabaztearekin batera garai arrakastatsu berri bati eman zion hasiera. Liga bat eta hiru Kopa lortuko baitzituen. Europako txapelketetan ere aritu zen 1972 artean hainbat alditan sartu zelarik. 1960an Europako Kopako final laurdenetara iritis zen.

Azken garai ona 1983 eta 1986 artean izan zuen. Ez zuen titulurik lortu baina bi aldiz sailkatu zen UEFA Kopara.

## Palmaresa 
### Herbehereetan: 9 
* Herbehereetako futbol liga (6): 1908-09, 1910-11, 1911-12, 1912-13, 1914-15, 1958-59.
* Herbehereetako futbol kopa (3): 1958, 1962, 1966.

### Nazioartean: 0 
* Europako Kopa: final laurdenak 1960an.

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgune ofiziala
Nur mendiak

**Nur** edo **Amanos** (turkieraz: *Nur Dağları*, "Argi Sakratuaren mendiak") —*Nur mendiak* edo **Amanos mendiak** bezala ere ezaguna— hego-erdialdeko Turkiako mendilerroa da, İskenderungo golkoaren parean dagoena.

Bozdağ (2.240 m.) tontorrik altuena dute, Zilizia eta Siria bereizten dituena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thomas Graham (Lynedocheko 1. baroia)

**Thomas Graham** (Perthshire, 1748ko urriaren 19a - Londres, 1843ko abenduaren 18a) eskoziar aristokrata, politikaria eta britainiar armadako ofiziala izan zen.

Oxfordeko Unibertsitateko Christ Churchen ikasi ondoren, Europa kontinentalean zenbait urte igaro zituen. 1774an Lord Cathcarten alaba Maryrekin ezkondu eta lurjabe handi gisa hasi zen bizitzen. 1791n emaztea hil ostean, karrera militarra (eta geroago politikoa ere) hasi zuen. Frantziako Iraultzako eta Napoleondar Gerretan borrokatu zen. Besteak beste, Gasteizko guduan eta Donostiako setioan parte hartu zuen.

## Erreferentziak
Sahelanthropus tchadensis

***Sahelanthropus tchadensis*** hominido-espezie iraungitua da, frantziar-txadtar talde batek Djurabeko basamortuan bere aztarnak aurkitu zituenak. Ezagutzen dugun espezimen bakarra, **Toumaï** ezizena duena, duela 6-7 milioi urtekoa da (Messiniar Aroa, Miozenoren amaiera).

2001eko uztailaren 19an Alain Beauvilainek zuzendutako taldeak Txadeko Toros Menalla eskualdean topatu zuen, 1995ean *Australopithecus bahrelghazali* topatu zuten lekutik hurbil. Bere hazpegiak zirela eta, adituek tximinoekin lotura ez zuela esan zuten. Bere generoan ere bakarra da. Hala ere, bipedalismoa garatua zuela ondorioztatu dute adituek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tetum

**Tetum** (*Lia-Tetun*) Timor uhartean mintzatzen den hizkuntza da. Ekialdeko Timorren hizkuntza ofiziala eta Mendebaldeko Timorren gutxitua da. Portugesetiko mailegu asko ditu.

## Adibideak 
* *Bon dia* - Egun on
* *Diak ka lae?* - Zelan? (hitzez hitz: Ondo ala ez?)
* ''Ha'u diak* - Ondo nago
* *Obrigadu* - Eskerrik asko
* *Ita bele koalia Tetun?* - Tetumez ba al dakizu?
* *Loos* - Bai
* *Lae* - Ez
* *Ha'u komprende'' - Ulertzen dut

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dinamometro

thumb|300px|**Dinamometro** baten funtzionamendua.

**Dinamometroa** indarrak eta pisuak neurtzeko tresna bat da, zurruntasun zehatz eta konstanteko malguki bat edo tentsio-galga bat baliatzen duena. Malguki bidezko dinamometroan, malgukia zilindro baten barruan dago, neurtu beharreko indarra malgukiko mutur batetik aplikatzen da (pisuen kasuan, muturretik zintzilikatzen da objektua) eta zilindroko azaleran dagoen eskala batean jasotzen da indarraren neurketa.

## Erabilerak 
Besteak beste, dinamometroak medikuntzan erabiltzen dira esku-indarra neurtzeko.

## Kanpo estekak
Municheko Teknologia Unibertsitatea

**Municheko Teknologia Unibertsitatea**, Munich hiriko unibertsitate publikoa. Europako unibertsitateen artean, aitzindari da ikerketan eta bikaintasunean. 2011-2012 ikasturtean, 32.000 ikasle, 500 irakasle eta 9.000 langile zituen.

## Kanpo estekak 
*  Municheko Teknologia Unibertsitatearen webgune ofiziala
Azido 3-fosfoglizeriko

thumb|Azido 3-fosfoglizerikoa

**Azido 3-fosfoglizerikoa** (edo **3-fosfoglizeratoa**, protoia galtzen duenean) bizidunen metabolismoan agertzen den molekula garrantzitsua da. Glukolisian eta Calvin zikloan parte hartzen du, hots, bide kataboliko zein anaboliko batean.

Egitura kimikoari dagokionez 3 karbono dituen azido karboxilikoa da, OH taldea 2. karbonoan egonik eta fosfato taldea 3. karbonoan.

## Glukolisi 
Glukolisian azido 3-fosfoglizerikoa 1,3-difosfoglizerotik abiatuta sortzen da, fosfoglizerato kinasa izeneko entzimak katalizatutako erreakzio honetan:

Glukolisian ez ezik, glukoneogenesian ere parte hartzen du azido 3-fosfoglizerikoak.

## Calvin zikloa 
Fotosintesiaren ilunpeko fasean -Calvin zikloan- azido 3-fosfoglizerikoa funtsezko metabolitoa dugu. Pentosa batek -erribulosa 1,5 bifosfatoak- CO2 molekula bat hartzen du zikloaren hasieran, 6 karbono dituen molekula ez-egonkorra agertuz, segituan puskatzen dena bi molekula 3-fosfoglizerato agertuz. Hau da Calvin zikloaren lehenengo molekula egonkorra, funtsezko metabolito bat (glizeraldehido-3-fosfato) sortuko duena.

Bestalde, azpimarratu behar da serina aminoazidoaren sintesian ere parte hartzen duela azido 3-fosfoglizerikoak

## Kanpo estekak
AZ Alkmaar

thumb|260px|Jokalariak 2009ko Liga garaipena ospatzen.
**Alkmaar Zaanstreek** edo ezagunagoa **AZ Alkmaar** izenarekin Herbehereetako futbol talde bat da Alkmaar hirikoa.

Jikalekua AFAS Stadion zelaian du.

## Historia 
1967ko maiatzaren 10ean sortu zen hiriko ''Alkmaar'54* eta *FC Zaanstreek'' taldeak batzean, hortik bere izen konposatua. Hasiera batean AZ'67 izenaz ezagutu zen baina 1986an AZ-ra murriztea erabaki zuten.

Emaitza onak 70. hamarkadaren bukaeran iritsi ziren 1978ko Kopa irabaztean. Hurrengo urteetan beste bi kopa eta liga bat irabazi zituen. Urte horietan Europan ere jokatu zuen eta 1981ean UEFA Kopako finalera iritsi zen. 1988 urtean ordea maila galdu zuen eta 1997 urterarte ez zen goren mailara itzuli.

Milurteko berria hastearekin batera Herbehereetako talde indartsuenetakoa bihurtu da. 2009an Liga berri bat irabazi zuen eta 2013an bere laugarren Kopa eskuratu du. Europan 2005eko UEFA Kopako finalerdia du emaitza gorena.

2019-2020 denboraldian bigarren postuan zeudela liga bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren erruz. Amsterdamgo Ajax taldearekin puntutan berdinduta zeuden eta Federazioak ez berrekitea erabaki zuenean txapeldunik ez izendatzea erabaki zuen. UEFA Europa Leaguereko sailkatu zen eta multzokako fasean Errealaren aurka jokatuko zuen.

## Palmaresa 
### Herbehereetan: 7 
* Herbehereetako futbol liga (2):
** Txapelduna: 1981 eta 2009.
** Txapeldunordea: 1980, 2006 eta 2020.

* Herbehereetako futbol kopa (4):
** Txapelduna: 1978, 1981, 1982 eta 2013.
** Txapeldunordea: 2007, 2017 eta 2018.

* Johan Cruyff Kopa (1): 2009.

### Nazioartean: 0 
#### UEFA Kopa 
* Txapelduna (0)
* Finalista (1): 1981.

#### Beste batzuk 
* (0)

## Jokalariak 
*  Louis van Gaal (1986–1987)
*  Phillip Cocu (1988-1990)
*  Jimmy Floyd Hasselbaink (1990-1993)

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan AZ Alkmaarrek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Senpereko gudua

**Senpereko gudua** Iberiar Penintsulako Gerrako gudu bat izan zen, 1813ko ekainaren 23an Gipuzkoako hegoaldean gertatua; zehazki, Senpere auzoan, Lazkao, Beasain eta Ordizia udalerrien arteko mugan.

Egun hartan, Napoleon Bonaparteren tropak garaituak izan ziren, Graham jeneralaren agindupeko tropa aliatuekin borroka egin ostean. Gasteizko guduaren ondoren, frantsesak Frantziarantz atzera egiten ari ziren, era desordenatuan.

Lazkaon eta Beasainen arpilaketak egin ondoren, Frantziako tropek ihes egin nahi zuten, eta Senpere-Lazkaibar inguruan aliatuekin topatu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Birgasifikazio zentral

[thumb|250px|Mozah gasontzia [Bizkaiko Badia Gasa (BBG) birgasifikazio zentraleko kaian. Gasa erauzteko besoak ikus daitezke.]][thumb|250px|[Gas natural likidotu|GNLa metatzeko tangak BBGn.]]thumb|250px|BBG birgasifikazio zentrala eta BBE zentral termoelektrikoa.
**Birgasifikazio zentral**a industria instalazioa da, non gas natural likidotua (GNL) gas natural bihurtzen baiten, azken hau banatze-sarean erabili ahal izateko.

## Instalazioak 
Birgasifikazio prozesua burutzeko hurrengoak dira beharrezkoak: petrolio-hobia ustiatze-instalazioekin, likuefakzio zentrala, eta birgasifikazio zentrala. Gasa garraiatzeko hodiak eta gasontziak erabiltzen dira.

Birgasifikazio zentralak porturatze kaia du, gasontzia porturatu dadin. Kaiak hodiz hornituta daude, gas likidotua itsasontzietatik tanga kriogenikoetara bidaltzeko, non metatzen baiten. Zentralak hiru gune ditu: birlikuadoreak, lainoztagailuak eta erregulazio estazioak.

## Funtzionamendua 
Petrolio-hobitik gas naturala erauzten da, eta likuefakzio prozesua ezartzen zaio, hau da, beroa kentzen zaio -160&nbsp;°Cra heldu arte. Hala, gas natural likidotua (GNL) lortzen da, zeinak gas naturalak baino bolumen askoz txikiagoa baituen. Prozesu honen ondoren GNLa gasontzietan kargatu eta helmugako instalazioetara garraiatzen da.

Helmugan birgasifikazio zentrala dago. Zentralaren kaian gasontzia porturatzen da, eta GNLa deskargatzen da, beso eta ponpa batzuen laguntzaz. GNLa itsasontzitik tangetara bidaltzen da, tangetan metatzen delarik.

Tangak barrutik altzairu kriogenizatuz eginda daude, eta perlitaz isolatuta, eta kanpotik hormigoi eta altzairuzko beste tanga batez inguratuta daude. Hala, tenperatura mantentzen da eta gasak egoera likidoan segitzen du.

Birgasifikazio prozesuan GNLa tangetatik lainoztagailu sistemetara garraiatzen da, non berriro gas bihurtuko baiten, horretarako itsasoko uraren bitartez GNLa berotuz. GNLa -145&nbsp;°Ctik 0 eta -10&nbsp;°C arteko tenperaturara igotzen da, tutu batzuetatik pasaraziz. Hala, GNLa gas natural bihurtzen da.

Azkenik, erregulazio estazioetan gasa prozesatzen da, presioa erregulatuz eta gas-ihesak egotekotan gasa antzeman ahal izateko neurriak hartuz, hala nola gasari usaina eman.

## Birgasifikazio zentralak Euskal Herrian 
Bilboko portuan Bizkaiko Badia Gasa izeneko birgasifikazio zentrala dago. BBGn lortzen den gas naturala Bizkaiko Badia Elektrizitatea zentral termoelektrikoan erretzen da, portuko instalazioek behar duen elektrizitatea ekoizteko.

BBGtik hurbilen dauden birgasifikazio zentralak Ferrolgo *Mugardos*koa, eta martxan ez dagoen Gijóngo *El Musel* dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gas natural likidotua
* Bizkaiko Badia Gasa

## Kanpo estekak 
*  Bizkaiko Badia Gasaren webgunea
*  Enagás - Plantas de Regasificación
Brigitte Nielsen

**Brigitte Nielsen**, jaiotze izena **Gitte Nielsen** (1963ko uztailaren 15a, Rødovre, Kopenhage) daniar aktore, modelo eta abeslari bat da. 1980ko hamarkadan hainbat filma antzeztu ondoren mundu mailan sex symbol ezaguna bilakatu zen.

Hainbat alditan ezkonduta egon da: Kasper Winding (1983–1984), Sylvester Stallone (1985–1987), Sebastian Copeland (1990–1992), Raoul Meyer (1993–2005) eta Mattia Dessi (2006–gaur egun arte).

## Iruditegia 

Irudi:Brigitte Nielsen cropped.jpg|1985ean.
Irudi:Vienna 2012-02-15 Lugner City - Brigitte Nielsen 103s.jpg|2007an Vienan.
Irudi:President Ronald Reagan and Nancy Reagan posing with Sylvester Stallone and Brigitte Nielsen.jpg|Brigitte Nielsen aktorea bere bikotea zen Sylvester Stallone aktorea, eta AEBetako Ronald presidentea eta Nancy Reagan lehen damarekin batera 1985ean Etxe Zurian.

## Filmografia 
* Red Sonja (1985)
* Rocky IV (1985)
* Cobra (1986)
* Beverly Hills Cop II (1987)
* Michael Jackson, Liberian Girl (1988)
* Bye Bye Baby (1988)
* Domino (1988)
* 976-EVIL 2: The Astral Factor (1991)
* The Double 0 Kid (1992)
* Mission of Justice (1992)
* Counterstrike (1990) (TB), urriaren 17ko "Bastille Day Terror" atala
* Fantaghiró 2 (1992) (TB)
* Chained Heat II (1993)
* Fantaghiró 3 (1993) (TB)
* Fantaghiró 4 (1994) (TB)
* Galaxis (1995)
* Compelling Evidence (1995)
* Codename: Silencer (1995)
* Snowboard Academy (1996)
* Fantaghiró 5 (1996) (TB)
* Hostile Environment (1998)
* She's Too Tall (1998)
* Paparazzi (1998)
* Doomsdayer (2000)
* Un Posto al sole (2000) (TB), irailaren 13 eta 14ko atalak
* Voyage: Killing Brigitte Nielsen (2007) (TB)
* The Hustle (2008)
* The Fish (2008)
* Nite tales The series (2009), "Black Widow" atala
* Big Money Rustlas (2010)
* SOKO Stuttgart (2010) (1. Atala)
* Eldorado (2011)
* Skinny Dip (2011)

## Diskografia 
### Diskoak 
* 1988 *Every Body Tells a Story*
* 1992 ''I'm the One... Nobody Else*
* 2000 *No More Turning Back*
* 2001 *Tic-Toc*
* 2002 *Gitta vs. RuPaul*
* 2008 *Brigitte Nielsen* (*I'm the One... Nobody Else* eta *Every Body Tells a Story'' abestien berrargitarapena)

### Singleak 
* "Body Next to Body" – Falco meets Brigitte Nielsen; 1987;
* "Every Body Tells a Story"; 1987;
* "Maybe"; 1988
* "Siento"; 1988 (Hego Amerikan bakarrik)
* "It's a Strange Love"; 1988
* "Rockin' Like a Radio"; 1990
* "My Girl (My Guy)"; 1991
* "How Could You Let Me Go?"; 1992
* "No More Turning Back" (Gitta gisa); 2000
* "Everybody's Turning Back" (Gitta vs. Rozalla gisa)
* "Tic Toc" (as Gitta); 2001; Blanco y Negro disketxeak berrargitaratua
* "You're No Lady" (Gitta eta Ru Paul); 2002; Do it Yourself
* "Misery" (Gitte Nielsen eta Spleen United); 2012

## Kanpo estekak 
* Brigitte Nielsenen webgunea 
* Brigitte Nielsen aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Fijiera

**Fijiera** ('''') Fiji uhartean mintzatzen den hizkuntza da. 1997ko Konstituzioaren arabera, ingeles eta hindustanerarekin batera, herrialde hartan ofiziala da.

thumb|Fijiera
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Randolph Scott

**George Randolph Scott** (1898ko urtarrilaren 23a, Orange County, Virginia &ndash; 1987ko martxoaren 2a, Beverly Hills, Kalifornia) estatubatuar aktore bat izan zen, nagusiki Western generoko filma ugarietako protagonista izateagatik ezaguna da.

Nahiz eta Virginia estatuan jaio izan, berehala bere familiarekin batera Ipar Carolina estatuko Charlotte hirira lekualdatu zen, bertan bere gaztaroa igaro zuelarik.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Randolph Scott aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Dobritx

**Dobritx** (bulgarieraz: Добрич, Bulgariako sistema ofizialaren arabera: *Dobrich*) Bulgariako hiria da, Dobritx probintziako hiriburua dena. Komunismoaren garaietan **Tolbukhin** zuen izena.

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Nuclenor

**Centrales Nucleares del Norte, S. A.** (**Nuclenor**) Garoñako zentral nuklearra martxan jartzeko jaio zen enpresa da, Iberdrola eta Endesa elektrikak enpresaren jabe direla.

Garoñako zentral nuklearraren jabea izateaz gain, enpresak 1992etik Trilloko zentral nuklearraren %2a ere badu, eta 1995an Eulen taldearekin batera *Medidas Ambientales S.L.* sozietatea sortu zuen, ingurugiro analisiak egiteko.

Enpresaren egoitza Garoñako zentral nuklearran dago.

## Historia 
1955ean Ginebran izandako Nazio Batuen Hitzaldi Internazionalaren ondoren, elektrizitatea ekoizteko energia nuklearraren erabilera baimendu zen. Hainbat energia enpresak energia elektrikoa modu horretan ekoizteko aukera ikusi zuen, horien artean garaiko Iberduero (gaur egun Iberdrola) eta Electra de Viesgo (gaur egun Endesa).

Nuclenorren kasuan, *Electra de Viesgo* *Iberduero*rekin harremanetan jarri zen, eta 1957ko martxoaren 2an *Centrales Nucleares del Norte, S. A., NUCLENOR* sortu zuten. Enpresaren helburua zentral nuklear baten eraikuntza zen. 1971ko martxoaren 2an Santa María de Garoñako zentral nuklearra sare elektrikora lotu zen.

1983an *Electra de Viesgo* Banco Santanderrek erosi zuen, eta 1991tik Endesa enpresaren parte da, azken hau Enel talde italiarraren barruan dagoena.

## Akziodunak 
* Iberdrola (50%)
* Endesa (50%)

## Argazki galeria 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Nuclenorren webgunea
*  «Centrales Nucleares En España», Espainiako Industria Ministerioaren webgunea.
Burgas

**Burgas** (bulgarieraz: Бургас) Bulgariako hiria da, Burgas probintziako hiriburua dena. Itsaso Beltzaren kostaldean dago.

## Klima 

## Auzoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Babruisk

**Babruisk** (bielorrusieraz: Бабру́йск, *Babrujsk*; errusieraz: Бобру́йск, polonieraz: *Bobrujsk*; yiddishez: *Bobroisk* ,באברויסק; lituanieraz: *Babruiskas*) Bielorrusiako hiria da, Mahiliouko oblastan dagoena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elista

thumb|300px
**Elista** (; ) hego-mendebaldeko Errusiako hiria da, Kalmukiako Errepublikaren hiriburua. 1944 eta 1957 bitartean, **Stepnoi** (errusieraz: Степно́й) zuen izena. 2010ean 103.749 biztanle zituen.

## Klima 
Köppen klima sailkapenaren arabera, Elistak klima kontinentala, uda beroekin (*Dfa*) dauka. Negu hotzak (urtarrileko batez besteko tenperatura −6.1&nbsp;°C) eta udak beroak (uztaileko batez besteko tenperatura 24.5&nbsp;°C) izaten dira. Urteko batez besteko prezipitazioa 349 mmkoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gorno-Altaisk

**Gorno-Altaisk**  (errusieraz Горно-Алтайск; altaieraz: Туулу Алтай) erdialdeko Errusiako hiria da, Altaiko Errepublikako hiriburua. 1932 eta 1948 bitartean, **Oirot-Tura** izena izan zuen. 2010ean 56.933 biztanle zituen.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halytx

**Halytx** (ukraineraz eta errusieraz: Галич; errumanieraz *Halici*; polonieraz *Halicz*; alemanez *Halytsch*; lituanieraz *Halyčas*) Ukrainako mendebaldeko hiria, Ivano-Frankivskeko oblastan dagoena. Egun txikia den arren, hiri historikoa da, Galitzia eskualdeari izena eman ziona.

## Argazkiak 

Fitxategi:Halych (13).jpg
Fitxategi:Castle in Halych.jpg

Fitxategi:Halych (12).jpg
Fitxategi:Ukraina (436).jpg
Fitxategi:Halych (21).jpg
Fitxategi:Halych (19).jpg
Fitxategi:Ukraina (439).jpg
Fitxategi:Halych (9).jpg
Fitxategi:Halych (16).jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hiriko gobernuaren webgunea.
Kamianets-Podilsky

**Kamianets-Podilsky** (ukraineraz: Кам’янець-Подільський; armenieraz Կամիանեց-Պոդոլսկի; polonieraz *Kamieniec Podolski*; errumanieraz *Camenița*) Ukrainako mendebaldeko hiria, Khmelnytskyko oblastan dagoena.

## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loreto

**Loreto** (italieraz ereinotz esan nahi duena) izan daiteke:

### Toponimoak 
* Loreto (Santiago del Estero), Argentina
* Loreto (Misiones, Argentina
* Loreto (Bolivia)
* Loreto (Maranhão), Brasil
* Loreto (Ekuador)
* Loreto (Italia)
* Loreto Aprutino, Pescara, Italia
* Loreto (Hegoaldeko Behe Kalifornia), Mexiko
* Loreto (Zacatecas), Mexiko
* Loreto departamendua, Peru
* Loreto (Agusan del Sur), Filipinak
* Loreto (Dinagat), Filipinak
* Loreto (Suitza), Luganoko barrutia

### Erlijioa 
* Basilica della Santa Casa edo Loretoko basilika
* Loretoko Ahizpak, ordenak

## Ikus, gainera 
* Loretopea
Estatistika ez-parametriko

**Estatistika ez-parametrikoa** ikertzen diren aldagaietarako probabilitate-banaketa jakinik zehazten ez duten metodoen multzoa da; horrela, laginari dagokion lagin baterako banaketa parametrorik gabekoa da eta datuak zoriz jasotzea soilik eskatzen du gehienetan; hori dela eta metodo ez-parametrikoak **banaketa askeko metodo** ere deitzen zaie. Metodo horien abantaila nagusia sendotasuna da, horietan datuetarako suposatzen diren hipotesi arinek (zorizkotasunak, bereziki) ez baitute kolokan jartzen eskuratutako emaitzen zuzentasuna.

## Kanpo estekak
Kyzyl

**Kyzyl**  (errusieraz Кызыл; tuveraz: Кызыл) erdialdeko Errusiako hiria da, Tuvako Errepublikako hiriburua. 2010ean 109.918 biztanle zituen. Bere burua Asiako erdigune geografikotzat aldarrikatzen du.

## Historia 
Hiria 1914an sortu zen **Belotsarsk** (Tsar Zuriaren hiria) izenaz. 1918an, **Khem-Beldir** () izena jarri zioten eta 1926an gaur egungo izena eman zioten.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Khanty-Mansisk

**Khanty-Mansisk** (; ; ), 1940 arte **Ostyako-Vogulsk** deitua, Errusiako hiria da, erresumaren erdialdean dagoen Khanty-Mansi barruti autonomoaren hiriburua. 2010ean 80.151 biztanle zituen.

## Geografia 
Mendebaldeko Siberiako ordokian dago, Irtyxen ekialdeko ertzean, ibai hau Obera isuri baino 15 km lehenago.

## Klima 
Khanty-Mansiskek klima azpiartikoa du, *Dfc* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loreto (Italia)

**Loreto** Italiako erdialdean, Markak eskualdeko Anconako probintzian, dagoen hiria da. 17,69&nbsp;km²ko eremua du eta 2015eko maiatzean 12.791 biztanle zituen. Bertan dagoen *Basilica della Santa Casa*-ri esker, erromes-hiri bilakatu da.

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:13000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 8483
  bar:1871 from:0 till: 8333
  bar:1881 from:0 till: 7997
  bar:1901 from:0 till: 8033
  bar:1911 from:0 till: 7663
  bar:1921 from:0 till: 6959
  bar:1931 from:0 till: 6726
  bar:1936 from:0 till: 7081
  bar:1951 from:0 till: 8097
  bar:1961 from:0 till: 8565
  bar:1971 from:0 till: 9626
  bar:1981 from:0 till: 10642
  bar:1991 from:0 till: 10780
  bar:2001 from:0 till: 11280
  bar:2011 from:0 till: 12533
 
PlotData=

  bar:1861 at: 8483 fontsize:S text: 8.483 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 8333 fontsize:S text: 8.333 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 7997 fontsize:S text: 7.997 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 8033 fontsize:S text: 8.033 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 7663 fontsize:S text: 7.663 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 6959 fontsize:S text: 6.959 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 6726 fontsize:S text: 6.726 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 7081 fontsize:S text: 7.081 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 8097 fontsize:S text: 8.097 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 8565 fontsize:S text: 8.565 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 9626 fontsize:S text: 9.626 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 10642 fontsize:S text: 10.642 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 10780 fontsize:S text: 10.780 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 11280 fontsize:S text: 11.280 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 12533 fontsize:S text: 12.533 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria ISTAT

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Mariazell, Austria
*  Fátima, Portugal
*  Altötting, Alemania
*  Częstochowa, Polonia
*  Lurda, Frantzia
*  Nazaret, Israel
*  Harissa, Libano

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udal webgunea
Lutsk

**Lutsk** (ukraineraz: Луцьк, ''Luts'k*; bieloerrusieraz: Луцак edo Луцк; polonieraz *Łuck'') mendebaldeko Ukrainako hiria, Voliniako oblasteko hiriburua dena.

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Brest, Bielorrusia
*  Bielsk Podlaski, Polonia
*  Rzeszów, Polonia
*  Lublin, Polonia
*  Olsztyn, Polonia
*  Toruń, Polonia
*  Zamość, Polonia
*  Xiangtan, Txina
*  Gori, Georgia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak