open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mauricio Riesco Undurraga

**Mauricio Riesco Undurraga** (Santiago, 1908 &ndash; ibid, 1991ko uztailaren 23a) lekaide jesuita txiletarra izan zen.

## Hasierako bizitza 
Mauricio Riesco Errázuriz eta Julia Undurraga Lasoren hamalau seme-alabetatik bosgarrena zen. Germán Riesco Errázuriz presidentearen iloba zen. San Inazio ikastetxean ikasi zuen eta San Alberto Hurtado Cruchagaren ikaslea izan zen, eta haren kolaboratzaile gertuenetako bat izan zen. 1940an apaiz jesuita izendatu zuten

## Bizitza erlijiosoa 
Bere azken urteetan, Txileko Apezpikutzako karguak izan zituen, eta Txilen Jainkoaren Miserikordiarekiko debozioaren hedatzaile nagusia izan zen, Santa Faustina Kowalska poloniar mojak Europan sustatutako erlijio debozioa,  1931n.

Aita Riesco baliabide urriak zituzten pertsonen aldeko dedikazioagatik eta gizarte ekintzagatik nabarmendu zen, baita otoitz bizitzagatik ere. Txileko Santiagon hil zen 1991ko uztailaren 23an, 83 urte zituela. 2007ko uztailaren amaieran bere beatifikazio arrazoia ireki zen.

Bere bizitza eta lana jesuiten komunitatearen barruan garrantzitsuak dira, bere biografia irakurketa ofizialen barruan dago.  Hogar de Cristoren menpeko adinekoentzako etxeak eta La Granja udalerriko kaleak bere izena dute.

## Argitaratutako biografiak 
* Ugarte Godoy, Manuel José (2004). *El padre Mauricio Riesco, apóstol de la Divina Misericordia.* Santiago: Editorial Colchagua Ltda., orr. 590.
* Villavicencio, Gustavo (2005eko uda). «El padre Mauricio Riesco. Apóstol de la Divina Misericordia». *Humanitas aldizkaria*, liburukia. 37, 185-185 or., 3 / 4p

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mauricio Riesco Undurragaren genealogia *Rodovid*-en.
Frankfurt saltxitxa

**Frankfurt saltxitxa** () brühwurst motako saltxitxa da, txerrikiz egina eta ardi-hestez  () galkatua. Bere zapore berezia keztatze prozesu berezi bati esker lortzen dute. Frankfurt saltxitxak ez dira inoiz prestatzen, zortzi bat minutuz berotzen dira ur berotan. Tradizionalki, ogia, ziapea, errefau mina eta patata-entsaladarekin jaten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stephen Boyer

**Pierre Jean Stephen Boyer**,  (Saint Denis, Réunion, 1996ko apirilaren 10a), boleibolean lehiatzen den kirolari frantziarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen boleibolean Frantziako taldearekin, ROC taldearen eta Argentinaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Stephen Boyer, Antoine Brizard, Daryl Bultor, Barthélémy Chinenyeze, Trévor Clévenot, Jenia Grebennikov, Nicolas Le Goff, Yacine Louati, Earvin N'Gapeth, Jean Patry, Kevin Tillie eta Benjamin Toniutti-k.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Rubén Vargas Ugarte

**Rubén Vargas Ugarte** (Lima, 1886ko urriaren 22a &ndash; Lima, 1975eko otsailaren 14a) Peruko apaiz eta historialari jesuita izan zen. Peruko Unibertsitate Katoliko Pontifikaleko errektorea eta Limako Liburutegi Nazionaleko zuzendaria.

## Biografia 
Nemesio Vargas Valdivieso historialariaren semea zen; San Luis ikastetxean eta Limako jesuiten Inmaculada ikastetxean ikasi zuen. 1904an Pifo-ra ( Ekuador) bidaiatu zuen Jesusen Lagundiaren Nobiziatuan sartzeko, gero Espainiara, Humanitate eta Filosofia ikastera Granadako Jesusen Lagundiaren Máximo ikastetxean. Jesusen Lagundiko apaiz ordenatu zuten 1921ean, Bartzelonara, eta teologia ikastera iritsi zen.

Bere ikerketa historikoa Vatikanoko Artxiboa eta batez ere Indietako Agiritegi Nagusia bisitatuz hasi zuen.

Zalantzarik gabe, Peruko historialari nagusietako bat, Historia Sari Nazionala eman zioten 1953an. Historiako Akademia Nazionaleko, Peruko Ikerketa Militar-Historikoen Zentroko, Espainiako Historiako Errege Akademiako, Peruko Hizkuntzaren Akademiako eta dagokion Mexikoko Hizkuntzako Akademiako kide bikaina izan zen. 1960an Peruko Monumentu Historikoak Kontserbatzeko Kontseilu Nazionaleko presidente izendatu zuten. 1963az geroztik denbora osoa eskaini zion ikerketa historikoari.

Bere liburutegia, XIX. Eta XX. mendeetako 800 eskuizkribuz eta 2.500 inprimaki kolonial eta liburu baino gehiagoz osatua, bertako eliza, jesuita eta Peruko eta Latinoamerikako gai historikoek dokumentu altxor eskerga bihurtzen dutena. Limako Antonio Ruiz de Momtoya Unibertsitate jesuitak administratzen du

## Lanak 
Berak X liburukira arte idatzitako *Historia General del Perú (Peruko Historia Orokorra)* monumentala nabarmentzen da, baita Peruko erlijioaren historiari eta kolonialismoari buruzko beste lan batzuk ere.

## Kanpo estekak
Nilakanta Sharma

**Shanglakpam Nilakanta Sharma**,  (Imphal East, Manipur, India, 1995eko maiatzarem 2a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari indiarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Indiako taldearekin, Belgikaren eta Australiaren atzetik.

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Surender Kumar, Varun Kumar, Birendra Lakra, Vivek Prasad, Dilpreet Singh, Gurjant Singh, Harmanpreet Singh, Hardik Singh, Mandeep Singh, Manpreet Singh, Rupinder Pal Singh, Shamsher Singh, Simranjeet Singh, Nilakanta Sharma, P. R. Sreejesh, Sumit, Lalit Upadhyay eta Amit Rohidas-ek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Bimbo

**Bimbo** izan daiteke:

* **Grupo Bimbo**, mexikar elikagai-enpresa.
***Bimbo**, Afrika Erdiko Errepublikako hiria.
* **Bimbo**, ingelesezko argot hitza.
Daria Trubnikova

**Daria Sergeievna Trubnikova** (; Tambov, Errusia, 2003ko urtarrilaren 1a) errusiar gimnasta artistikoa da.. 2018ko Europako taldekako eta kluben arteko gimnasia artistikoko junior txapelduna da. 2018ko Gazteen Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen tresna guztien modalitatean.

## Kanpo estekak 
## Kanpo estekak
Grupo Bimbo

**Grupo Bimbo, S.A.B. de C.V.** (gehienetan **Bimbo** soilik deitua) elikagaien fabrikatzaile eta merkaturatzaile multinazional mexikarra da. Mexiko Hirian du egoitza nagusia eta Amerika, Europa, Asia eta Afrikako 33 herrialdetan lan egiten du. 13.000 produktu ezberdin ekoizten ditu, 100 marka baino gehiago (tartean Bimbo, Bollycao, Donettes, Donuts edota La Bella Easo) erabiliz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bimboren webgune ofiziala
Weißwurst

**Weißwurst** edo **Weisswurst** ( ahoskatua; ) brühwurst motako saltxitxa da, Bavarian tipikoa dena. Saltxitxa txahalki eta txerriki oso finarekin egiten dute, espeziekin batera. Ziapez eta garagardoz jaten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Empresa Nacional Bazán

**Empresa Nacional Bazán de Construcciones Navales Militares S.A.** espainiar ontziola izan zen. Industri Institutu Nazionalak 1947an sortu zuen eta, 2000ko uztailean, Astilleros Españolesekin bat egin eta IZAR sortu zuten. bere historiako lanik aipagarriena Príncipe de Asturias (R-11) hegazkin-ontzia izan zen.

## Kanpo estekak
Pontxe

**Pontxea** edo **puntxa** igali-zukuz eta igaliz egindako edaria da, alkoholduna nahi alkoholgabea izan daiteke. Puntxontzi izeneko ontzi handi eta zabaletan zerbitzatzen dute.

XVII. mendearen hasieran, Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiak Ingalaterratik zabaldu eta handik kontinenteko Europara igaro zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Trévor Clévenot

**Trévor Clévenot**,  (Royan, Itsas Charente, 1994ko ekainaren 28a), boleibolean lehiatzen den kirolari frantziarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen boleibolean Frantziako taldearekin, ROC taldearen eta Argentinaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Stephen Boyer, Antoine Brizard, Daryl Bultor, Barthélémy Chinenyeze, Trévor Clévenot, Jenia Grebennikov, Nicolas Le Goff, Yacine Louati, Earvin N'Gapeth, Jean Patry, Kevin Tillie eta Benjamin Toniutti-k.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Wiener Würstchen

**Wiener Würstchen** () brühwurst motako saltxitxa da, txahalki eta txerrikiz egina eta ardi-hestez  () galkatua. Bere zapore berezia keztatze prozesu berezi bati esker lortzen dute. Frankfurt saltxitxaren aldaera bat da eta Vienan bertan *Frankfurter* diete.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leili Muuga

**Leili Adamovna Muuga** (; Maima, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1922ko azaroaren 14a - Viimsi, Estonia, 2016ko abuztuaren 1a) sobietar eta estoniar margolaria izan zen. SESBeko Artisten Batasuneko kidea izan zen, baita Estoniako Sobietar Errepublika Sozialistako Artisten Batasuneko ohorezko kidea ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María Clemente García

**María Clemente García Moreno** (Mexiko Hiria, 1985eko urriaren 11) mexikar politikaria eta sexu aniztasunaren aldeko ekintzailea da. 

Negozio Kudeaketan lizentziaduna da. María emakume trans bat da eta 2021ko irailaren 1ean Birsortze Nazional Mugimendua (MORENA) alderdi politikoko bere alderdikide Salma Luévano eta biak Mexikoko historiako lehehengo diputatu transgeneroak izango dira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karmeldar Oinutsen Ordena

thumb|250px|Karmeldar oinutsen armarria
thumb|250px|Karmeldar Oinutsen talde bat Parisen.
thumb|250px|Moja karmeldarrak Mexikon.
**Karmeldar Oinutsen Ordena** (), Espainian sortu zen, XVI. mendean, Teresa Ávilakoa eta Joan Gurutzekoa santuen eskutik eragindako erreformaren ondorioz; biek Karmel mendiko Andre Mariaren anaien eta arreben ordena aldatu eta berritu zuten. Euskal Herrian komentu asko dute.

## Karmeldar Oinutsak 
1562tik aurrera Teresa Avilakoak eta Joan Gurutzekoak Karmel ordenaren erreforma bultzatu zuten.  Karmeldar oinutsen monasterioak zabaldu zituzten, Karmel mendiko ermitauen eredua jarraituz: norbere bizitza osoa Jainkoagan zentratu eta apaltasun eta txirotasunez bizi.

Gaur egun karmeldar oinutsak hiru ataletan bereizten dira: fraideak (Lehenengo Ordena), mojak (Bigarren Ordena) eta laikoak (lehenago Hirugarren Ordena deitzen zena, gaur egun Karmel Laikoa).

## Historia 
1562an Teresa Ávilakoa erlijio ordenaren erreforma egin zuen eta lehen komentua Ávilan sortu zuen, San José komentua alegia. Ondoren, Joan Gurutzekoarekin batera, Karmeldar Oinutsen adarra sortu zuen. Araudi berriak Jaungoikoa jarri nahi zuen mojen eta praileen bizitzan. XII. mendeko Karmel mendiako lehen ermitauek bezala, txirotasunean eta uumiltasunean bizi nahi zuten, Elias profetaren eredua jarraituz.

## Adarrak 
Gaur egun karmeldar oinutsak hiru ataletan bereizten dira: fraideak (Lehenengo Ordena), mojak (Bigarren Ordena) eta laikoak (lehenago Hirugarren Ordena deitzen zena, gaur egun Karmel Laikoa). Badira ere bi basamortu, barrutegikoak, haien hizkeraz: Las Batuecasko monasterioa eta Rigadako San Jose monasterioa. 

## Karmeldarrak Euskal Herrian 
Euskal Herrian komentu asko dute.

* **Fraideak**
- Bilbo
- Sestao
- Zornotza
- Markina-Xemein
- Eibar
- Altzo
- Gasteiz
- Donostia
- Iruña
- Alesbes-Villafranca
- Corella

* **Mojak**
- Getxo
- Meñaka
- Zaldibar
- Zarautz
- Donostia
- Azkoitia
- Hondarribia
- Lesaka
- Donamaria
- Lizaso
- Iruña
- Corella
- Agurain
- Gasteiz
- Murgia
- Urduña
- Betoño
- Baiona

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Karmeldar

## Kanpo estekak 
* :Ordenaren webgunea.
Salma Luévano

**Salma Luévano Luna** (Aguascalientes, Mexiko, 1968ko martxoaren 21a) mexikar enpresaburua, politikaria eta giza eskubideen aldeko ekintzailea da. Salma Luévano estilismo-zentroen jabea da.

Salma emakume trans bat da. 2021ko irailaren 1ean Birsortze Nazional Mugimendua (MORENA) alderdi politikoko bere alderdikide María Clemente García eta biak Mexikoko historiako lehehengo diputatu transgeneroak izango dira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Denis Bogdan

**Denis Valerievitx Bogdan**, errusieraz Денис Валерьевич Богдан, (Hrodna, Bielorrusia, 1996ko urriaren 13a), boleibolean lehiatzen den kirolari errusiarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen boleibolean , ROC taldearekin Frantziaren atzetik eta Argentinaren aurretik. Kontuan	izan behar da Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar	kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu,	NOBek (Nazioarteko Olinpiar	Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen izenean (Russian Olympic Committee) eta	banderapean lehiatu zirela.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Denis Bogdan, Valentin Golubev, Ivan Jakovlev, Jegor Kliuka, Igor Kobzar, Ilias Kurkaiev, Maksim Mikhailov, Pavel Pankov, Viktor Poletaiev, Jaroslav Podlesnykh, Dmitri Volkov eta Artiom Volvitx-ek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Elsie Maud Wakefield

**Elsie Maud Wakefield** (Birmingham, 1886 – 1972 )  naturalista, irakasle, mikologo eta fitopatologo ingelesa izan zen, espezie berri asko deskribatu zituena

## Biografia 
Birminghamen jaio zen 1886an.

Aita zientzia irakaslea zeukan.

Ikasketak *Swansea High School for Girls* neskentzako bigarren hezkuntzako eskolan eta unibertsitate ikasketak Oxfordeko Somerville Collegeean egin zituen, non botanikan graduatu zen ohoreekin.

Ondoren, Municheko Karl von Tubeuf irakaslearekin aztertu zituen onddo handienak eta han, alemanieraz, argitaratu zuen bere lehen lana.

## Lana 
Britainia Handira 1910ean itzuli zen eta Kewko Errege Lorategi Botanikoko George Massee mikologia eta kriptogamen sailburuaren laguntzaile bezala lanean hasi zen. Sailburua erretiratzean, Wakefield bihurtu zen mikologia sailburu 1915ean, eta sailburu izatera iritsi zen lehen emakumea izan zen.

1920an, dirulaguntza baten bidez, mikologia ikerketak egitera joan zen Karibeko irletara.

Itzuli zenetik Kew Gardensen egin zuen lan, 1951n erretiroa hartu zuen arte, onddo britainiar eta tropikalekin lan egiten aritu zen (batez ere, kortizioideoak eta tomentelak) eta landareen patologiari buruz. Dr. R.W.G. Dennis 1944an bere laguntzaile bihurtu zen eta Wakefield erretiratzean, mikologia sailburu bihurtu zen ere.

Guztira ia 100 artikulu argitaratu zituen onddoei eta landareen patologiari buruz, eta bi landa gida britainiar onddo handiei buruz. Espezie berri asko deskribatu zituen mundu mailan.

## Argitalpen hautatuak 
### Artikuluak 
* Wakefield, E.M. 1912. *Nigerian Fungi.* Kew bulletin of miscellaneous information 1912: 141 – 144.

* Cotton, A.D.; Wakefield, E.M. 1919. *A revision of the British Clavariae*. Trans. of the British Mycological Soc. *6: 164-198.*

* Wakefield, E.M. 1921. *Mosaic diseases of plants.* West Indian Bulletin 18: 197-206.

* Buddin, W. & Wakefield, E.M. 1927. *Studies on Rhizoctonia crocorum and Helicobasidium purpureum*. Trans. of the British Mycological Soc. *12: 116-140.*

* Wakefield, E.M.; Dennis, R.W.G. 1950. *Common British fungi*. Londres: Gawthorn

* Wakefield, E.M. 1954. ''The observers' book of common fungi*. Londres: Warne

* Wakefield, E.M. 1969. *Tomentelloideae in the British Isles.* Trans. of the British Mycological Soc. 53: 161-206.

### Liburuak 
* 1954. *The Observer's book of Common Fungi, &c.* Ed. Warne & Co. Ltd. 118 pp.

## Ohoreak 
* 1929: *British Mycological Society* edo Elkarte Mikologiko Britainiarreko presidentea bihurtu zen.

* 1950: Inperio Britainiarreko Ordenako kidea

### Eponimoak 
Onddo generoak:

* *Wakefieldia*

* *Wakefieldiomyces*

Espezieak:

* *Aleurodiscus wakefieldiae*
* *Amaurodon wakefieldiae*
* *Brachysporium wakefieldiae*
* *Crepidotus wakefieldiae*
* *Hypochnicium wakefieldiae*
* *Poria wakefieldiae*
* *Postia wakefieldiae''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
«Wakef.» laburdura erabiltzen da Elsie Maud Wakefield espezien deskribapenean eta sailkapen zientifikoan autoritate moduan izendatzeko, IPNIren arabera.
Emanuel Schikaneder

**Emanuel Schikaneder** (Straubing, 1751ko irailaren 1a - Viena, 1812ko irailaren 21a) alemaniar antzerkigile, aktore, abeslari eta musikagilea izan zen. Mozarten Txirula Magikoa operaren libretoa idatzi zuen eta Theater an der Wien eraiki zuen.

Jesuiten eskola batean ikasi zuen Ratisbonan eta katedralean abesten ikasi zuen. 1773 aldera antzerki talde batean sartu zen eta operak, fartsak eta balletak antzeztu zituen.

1780ko udazkenean taldea Salzburgora iritsi zen eta Schikanederrek Mozart familia ezagutu zuen. 1784tik aurrera antzerki taldeak arrakasta handia lortu zuen Vienan. 1791n Schikanederrek idatzitako libretozko Txirula Magikoa estreinatu zen Vienan. Diru asko irabazi zuen bere lanekin eta Theater an der Wien eraiki ahal izan zuen. Ondoren, porrot egin eta pobretuta hil zen.
Grace Balsdon

**Grace Sarenne Balsdon**,  (Canterbury, Kent, Ingalaterra, 1993ko apirilaren 13a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari britainiarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Erresuma Batuko taldearekin, Herbehereen eta Argentinaren atzetik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Giselle Ansley, Grace Balsdon, Amy Costello, Fiona Crackles, Sarah Evans, Maddie Hinch, Sarah Jones, Hannah Martin, Shona McCallin, Lily Owsley, Hollie Pearne-Webb, Isabelle Petter, Ellie Rayer, Sarah Robertson, Anna Toman, Susannah Townsend, Laura Unsworth eta Leah Wilkinson-ek

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Engelbert Humperdinck

**Engelbert Humperdinck** (Siegburg, 1854ko irailaren 1a - Neustrelitz, 1921eko irailaren 27a) alemaniar musikagilea izan zen.

Piano lezioak jaso zituen eta zazpi urterekin konposatu zituen bere lehen lanak. Koloniako kontserbatorioan ikasi zuen eta Munichen beka bat jaso zuen. Napolin Richard Wagner ezagutu zuen eta Parsifal operaren ekoizpenean lagundu zion.

Italian, Frantzian eta Espainian ibili zen eta Bartzelonako Liceu kontserbatorioan eta Frankfurteko Hoch kontserbatorioan irakasle izan zen.

Bere lanik ezagunena *Hänsel und Gretel* opera da, 1893an estreinatua.

## Lan hautatuak 
**Die sieben Geißlein*, 1895
**Königskinder*, 1897, 1910
**Dornröschen*, 1902
**Die Heirat wider Willen*, 1905
**Bübchens Weihnachtstraum*, 1906
**Die Marketenderin*, 1914
**Gaudeamus: Szenen aus dem deutschen Studentenleben*, 1919

## Kanpo estekak
Palácio dos Estaus

[thumb|250px|Egungo [Dona Maria II Antzoki Nazionala.]]
**Palácio dos Estaus**, baita ere ***Paço dos Estaus*** eta ***Palácio da Inquisição***, Lisboako Rossion, egun Praça de Don Pedro IV plazan dagoen eraikina da. Portugalgo Inkisizioaren egoitza nagusia izan zen. Eraikitze prozesua 1449an hasi zen. 

## Historia 
Jauregia plazaren iparraldean eraiki zen, 1449tik aurrera, orduko erregeordearen Pedro Pedroren aginduz. Asmoa Lisboa bisitatzen zuten atzerriko agintariei ostatu ematea zen. Hortik datorkio izena, alegia, zeren eta "estaus" "estalagem"nen baliokidea da, portugesez "ostatua" edo "aterpetxea". Jauregia Inkisizioaren egoitza bihurtu zen erakundea Lisboan ezarri ondoren; jauregiak *Despacho da Santa Inquisição* izena hartu zuen eta Rossio plaza sarritan jendaurreko exekuzioetarako erabiltzen zen. Lehenengo autofede 1540an egin zen.

Geroago, jauregiak funtzio desberdinak bete zituen: Erregentziaren eta Behin-behineko Gobernuaren egoitza, Eskola Normala, Pareen Ganbera eta Polizia Administrazio Orokorraren egoitza nagusia.

Jauregia 1755eko Lisboako lurrikaratik zutik atera zen, baina sute batek kiskali zuen 1836an. Almeida Garret idazlearen ahaleginari esker, jauregia 1842an Dona Maria II Antzoki Nazionalak ordezkatu zuen, estilo neoklasikokoa. Fortunado Lodi arkitekto italiarrak diseinatu zuen eraikin berria. Antzokiak gaur egun ere zutik jarraitzen du. Fatxada nagusiko frontoian Gil Vicente Errenazimenduko antzerkigile portugaldarraren estatua dago. Ironikoki, bere lan batzuk Inkisizioak zentsuratu zituen XVI. mendean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* [[Dona Maria II Antzoki Nazionala]]

## Kanpo estekak 
* :Delminda Maria Miguéns Rijok idatzitako eraikinaren historia.
Bones Hillman

**Wayne Stevens**, **Bones Hillman** bezala ezaguna (Auckland, Zeelanda Berria, 1958ko maiatzaren 7a - Milwaukee, Wisconsin, 2020ko azaroaren 7a) zeelandaberritar musikaria izan zen. Australiako Midnight Oil rock alternatiboko taldeko baxu-jotzailea izan zen 1987tik hil zen arte.

Baxua jotzen hasi zen Zeelanda Berriko *Masochists* punk taldean. Ondoren *Suburban Reptiles*, *Rednecks* eta *The Swingers* taldeetan jo zuen.

1980tik 2002ra Australian bizi izan zen eta Midnight Oil taldeko kide izan zen.

## Kanpo estekak
Erroibarko Talde Independente

**Erroibarko Talde Independente** Erroibar Nafarroa Garaiko udalerriko hauteskunde-elkartea da.

Erroibarren gehiengoa duen alderdia da, 1987tik udal hauteskunde guztietan boto gehien lortu dituena.

## Emaitzak 
Eremu txikiko alderdia denez, ez dago egitura handirik. Hauek dira ETIak Erroibarko udal hauteskundeetan lortutako emaitzak:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erroibar

## Kanpo estekak
Facundo Conte

**Facundo Conte**,  (Vicente Lopez, Argentina, 1989ko abuztuaren 25a), boleibolean lehiatzen den kirolari argentinarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen boleibolean Argentinako taldearekin, Frantziaren eta ROC taldearen atzetik. 

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Facundo Conte, Santiago Danani, Luciano De Cecco, Agustín Loser, Bruno Lima, Nicolás Méndez, Ezequiel Palacios, Federico Pereyra, Cristian Poglajen, Martín Ramos, Matías Sánchez eta Sebastián Solé-k.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Fritz Sauckel

**Ernst Friedrich Christoph "Fritz" Sauckel** (Haßfurt, 1894ko urriaren 27a - Nurenberg, 1946ko urriaren 16a) alemaniar politikari nazia izan zen.

Hamabost urte zituenetik, Norvegia, Suedia eta Alemaniako merkataritza-ontzietan egon zen. Lehen Mundu Gerraren hasieran, bidaiatzen zuen itsasontzia harrapatu zuten, eta Sauckelek gerraren gainerakoa Frantzian igaro zuen.

Alemaniara itzultzean ingeniaritza ikasi zuen eta 1924an Alderdi Nazira afiliatu zen. 1933an Turingiako gobernadore izendatu zuten eta Reichstageko kide hautatu zuten.

Göringen agindu zuzenen pean, Alemaniako lan-merkatua zuzentzeaz eta kontrolatzeaz arduratu zen. Heriotza-zigorra ezarri zioten Nurenbergeko epaitegietan, Reicheko esklabo-lanaren arduraduna izateagatik. 1946ko urriaren 16an urkatu zuten beste bederatzi hierarka naziekin batera.
Done Saturdiko eliza

**Done Saturdiko eliza** Erroibarko Lintzoain kontzejuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Nafar Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.

## Eraikina 
Eliza Erdi Aroko eraikina da (XIII. mendekoa), gerora egindako aldaketekin (XVI. mendekoa), duela gutxi zaharberritu dena. Habearte bakarra du, burualdea burualde zuzenekoa eta oinplano karratuko kanpandorrea habeartearen lehen atalaren gainean. Kanpoaldean, horma-bularrek estalkiaren barne-artikulazioa adierazten dute. Oinplano angeluzuzeneko sakristia burualdeari atxikita dago ebanjelioaren aldetik, eta, horren paretan, kapera karratu bat dago habearteari irekita, zirkuluerdiko arkuarekin. Sarrera epistolaren aldean dago, zirkuluerdiko arkudun atearekin, dekoraziorik gabeko pilastretan oinarritzen diren arkibolta lauekin. Hala ere, kanpoko arkua edo guardallurak eta ataria dagoen paramentu nabarmendua koroatzen duen erlaitza, erromaniko tradizioko erliebezko pomekin apainduta daude. Harrizko pilareen gainean arkuz osatutako arkupe moderno batek sarrera babesten du eta oinaldeak maitagarri luzatzen ditu bataiarri-kapera gisa erabiltzen den gela txiki batean. Erdiko habearteak eta burualdeak –koruaren aldea izan ezik, dorrearen behealdearekin bat datorrena eta teilatu lauz estaltzen dena– kanoi-ganga dute, fajoiekin, XVI. mendeko loreontzi formako mentsuletan bermatuta. Sakristiak giltzarridun gurutze-ganga sinplea du, eta alboko kaperak giltzarridun gurutze-ganga izartua. Erretaula nagusia bankua da, gorputz koroatu bakarra, zur polikromatuzkoa, eta XVII. mendeko lehen erdiko eredu erromanistei jarraitzen die. Lizarrako Santo Domingo komentutik dator, eta antzeko beste bat, Arrosarioko Ama Birjinari eskainia, hiri bereko San Pedro de la Rua elizan dago. Interesgarriena basamentuaren -artzainen gurtzapena- eta atikoaren -Jesus legearen doktoreen artean- erliebeak dira, kalitate tinko nabarmenekoak. Ebanjelioaren alboko kaperan Sortzez Garbiari eskainitako erretaulak jatorrizko mazoneria kontserbatzen du -nahiz eta berriz margotua-, txurrigeresko estilokoa (XVIII. mendea), irudiak gordetzeko horma-hobiak dituzten hiru kalerekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lintzoain
* Saturdi

## Kanpo estekak
3 from Hell

***3 Hell from*** Rob Zombiek idatzi eta zuzendutako 2019ko beldurrezko filma da. Sekuela bat da zuzendari berak zuzendutako *Firefly* beldurrezko *gore* trilogian.

## Argumentua 
Poliziak kontrol batean atxilotu zituenean tiroz larri zauritu arren, Otis, Baby eta Spaulding miragarriro sendatzen dira, eta epaiketara doaz, ondoren ospetsu egiten dituen prozesua jasaten dute, iritzi publikoaren zati bat haien alde lerrokatuta. Zigorra ezarrita, Spaulding, jada zaharra eta gaixoa, exekutatu egiten dute, baina beste biak espetxean geratzen dira. Lehenbizi Otisek ihes egiten du Foxy bere anaiaren laguntzaz, eta bien artean Babyri laguntzen diote halaber espetxetik ihes egiten, bahiketak eta hilketak nahasten dituen plan batekin. Hiruak kalean direla, Mexikora doaz eta han beren ibilbide hiltzaile eta psikopatikoa jarraitzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Human Lost: Ningen Shikkaku

, bi izenen batuetarekin ere merkaturatua (*Humans Lost: Ningen Shikaku*), 2019ko 3D anime bat da, zientzia fikizozko 1948ko eleberri batean oinarritua: Osamu Dazairen '*Dagoeneko ez da gizakia*'. Polygon Pictures ekoiztetxeak egindako lana da, aurretik beti Netflixentzat lan egin duen marrazki bizidunen ekoiztetxe batena.

## Argumentua 
2036. urtean, osasun teknologiako aurrerapenen ondorioz, nanomakinen multzo bat dute gizaki guztiek barnean ezarria: eritasunak, lesioak eta heriotza bera ere ekidin dezakete nanomakinek. Baina pertsona batek nanomakinak kenduz gero gorputzetik, "Lost" izeneko izaki beldurgarrietan mutatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bikia (telesaila)

***Bikia*** () norvegiar telesail dramatikoa da. Zortzi atalez osatua dago, eta 2019ko udazkenean estreinatu zuten NRK norvegiar telebista-kate publikoan.

## Sinopsia 
Erik eta Adam bikien istorioa kontatzen du fikzioak. Berdin-berdinak dira, baina bizitza guztiz desberdina daramate. Erik autokarabana batean bizi da, eta surfa egiten aritzen da. Adam, berriz, familiako negozio batean dirua egiten dabil, eta bi seme ditu. Istripu baten eraginez, bi bikietako bat hil egingo da.

## Aktoreak eta pertsonaiak 
= Erreferentziak =

## Kanpo estekak
Foluke Gunderson

**Foluke Atinuke Gunderson**, sortzez **Akinradewo**,  (London (Ontario), Kanada, 1987ko urriaren 5a), boleibolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

Hiru Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Londres 2012an (Londres), zilarrezkoa eskuratu zuen, Rio 2016an (Rio de Janeiro) brontzea, eta Tokio 2020an (Tokio), urrezkoa, hiruretan boleibolean;  Brasil eta Serbiaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Foluke Gunderson, Michelle Bartsch-Hackley, Andrea Drews, Micha Hancock, Kimberly Hill, Jordan Larson, Chiaka Ogbogu, Jordyn Poulter, Kelsey Robinson, Jordan Thompson, Haleigh Washington eta Justine Wong-Orantes-ek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Michelle Bartsch-Hackley

**Michelle Elizabeth Bartsch-Hackley**,  (Kansas City (Missouri), AEB, 1990eko otsailaren 12a), boleibolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen boleibolean AEBko taldearekin, Brasil eta Serbiaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Foluke Gunderson, Michelle Bartsch-Hackley, Andrea Drews, Micha Hancock, Kimberly Hill, Jordan Larson, Chiaka Ogbogu, Jordyn Poulter, Kelsey Robinson, Jordan Thompson, Haleigh Washington eta Justine Wong-Orantes-ek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Autokarabana

**Autokarabana** lo egiteko eta bizitzeko prestatutako ibilgailua da, gutxienez eserlekuak, mahaia, eserleku bihur daitekeen ohea, sukaldea eta armairuak dituena. Autokarabanen erabilera turistikoa gero eta handiagoa da Europan; berehalako eskuragarritasuna eta bidaiariak aparkatzea baimenduta dagoen edozein espaziotan ostatu hartzeko gaitasuna dira Europako 1.300.000 familiak bidaiatzeko modu hori hobesteko arrazoi nagusiak.

## Klaseak 
Autokarabanak, oro har, lau klasetan banatzen dira: A klasea, B klasea, B+ klasea eta C klasea. 

**A klaseko** autokarabanak autokarabana handienetakoak dira eta zortzi lagunentzako lekua dute. Apartamentu txiki baten ezaugarri guztiak eskaintzen dituzte metro karratu handiena duten autokarabanei dagokienez eta 29-45 oin luzera iristen den. Klase honek irristagailuak, beheko biltegiratzea, hainbat toldo, sukalde osoa eta bainugela eskaintzen ditu, normalean logela nagusian tamainako ohe bat aurkituko baituzu. 

**B klaseko** autokarabanak, furgoneta autokarabana bezala ere ezagutzen direnak, autokarabana mota txikienak dira eta lau lagunentzako lekua dute. 18 eta 24 metro arteko luzera dute, A eta C klaseetan eskaintzen dena baino kabina txikiagoa dute eta erregai gutxiago erabiltzen dute. 

**B+ Klaseko** autokarabanak B klaseko autokarabanen bertsio handiagoak bezalakoak dira eta luxu ezberdin bat eskaintzen dute. B eta C klaseko autokarabanen ezaugarriak batzen dituzte eta sukalde handiagoak, egongela, ohe bikoitzekin/sofarekin eta zutik egon daitezke. dutxa/bainu konbinazioa. 

**C klaseko** autokarabanek A eta B klasearen arteko erdi-erdiko zerbait adierazten dute. Bikoteentzako edo lagun taldeentzako oso egokiak dira eta zortzi lagunentzako lo egiteko aukera dute, horregatik ezagunak dira denbora partekatuko antolamenduekin, ezberdinen arteko jabetza zatikatua ahalbidetzen dutenak familiak. A klaseko autokarabanen luxu tipiko guztiak eta espazio zabalak eskaintzen dituzte eta kabinadun furgoneta autokarabana handiago baten itxura dute. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 4 Types of Motorhomes Explained, July 12, 2021
Kimberly Hill

**Kimberly Jaye "Kim" Hill**,  (Muncie (Indiana), AEB, 1993ko abenduaren 25a), boleibolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da. 

Bi Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Rio 2016an (Rio de Janeiro), brontzezkoa, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezkoa, bietan boleibolean; azkena, Brasil eta Serbiaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Foluke Gunderson, Michelle Bartsch-Hackley, Andrea Drews, Micha Hancock, Kimberly Hill, Jordan Larson, Chiaka Ogbogu, Jordyn Poulter, Kelsey Robinson, Jordan Thompson, Haleigh Washington eta Justine Wong-Orantes-ek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Jelena Maiorova

**Jelena Vladimirovna Maiorova** (; Juzhno-Sakhalinsk, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1958ko maiatzaren 30a - Mosku, Errusia, 1997ko abuztuaren 23a) sobietar eta errusiar aktorea izan zen.

Film batean egin zuen lehen antzezpen nabarmena Ilia Frez zuzendariaren *Vam i ne snilos...* filmean izan zen.

1997ko abuztuaren 23an hil zen, inguruabar bitxietan, Moskun. Soinean zeraman soinekoak su hartu eta erredura larriak eragin zizkion bere gorputzaren % 85ean. Sklifosovski Ospilarera eraman zuten, baina bertan hil zen bere erreduretatik ezin sendaturik. Troiekurovo hilerrian ehortzi zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Opiar legea

**Opiar legea** () K.a. 215ean, Erromatar Errepublikako Bigarren Gerra Punikoaren garaian, aldarrikatu zen legea da, eta K. a. 195 urtean indargabetu zena.    

## Iturriak 
Opiar legearen berri eskaintzen duten hainbat iturri klasiko daude. 

Autore batzuek legearen existentzia besterik ez dute aipatzen, Paulo Orosio kasu (Hist. 4, 20, 14) eta Plutarko (Quaest. ROM. 5, 56). Beste alde batetik, Plautok satirikoki islatzen ditu bere promulgazioaren aurreko egoera sozialak (Aul. 498-536; Epid. 222-236; Poen. 210 orr.). Matronen manifestazioaz eta legearen indargabetzeaz gehien hitz egiten dutenak Zonaras (9, 17, 1-4), Valerio Maximo (9, 1, 3), Tazito (Ann. 3, 33-34) eta Tito Livio (34, 1-8) dira.

Lekukotasun horiek dituzten arazoak dira, alde batetik, ezin direla inolako jatorrizko dokumenturekin kontrastatu, aztertutako gertakariaren ondorengo une batean idatzita baitaude. Bestetik, horiek guztiak eliteko gizakiek idatziak direla, honek dakarren alborapenarekin, litekeena baita kanpoko faktoreek baldintzatuta egotea (esate baterako, Plautoren  ahalegin komikoa).

Tazitok, Tiberioren garaian Senatuan egindako eztabaidetan, opiar legea  gogorarazten du, probintzietan lanean ari diren senatariei euren emazteen laguntza debekatuz.

## Errepublika garaiko emakumeen mobilizazioa 
Promulgatu eta hogei urtera, K.a. 195ean, legeak kaltetutako emakumeek, era antolatuan,  hiriko bide guztiak eta fororako sarrerak oztopatu zituzten eta forora zihoazen gizonei aurrez-aurre eskatu zieten antzinako edergarri haiek berriro nahi zituztela; haien talde sozialaren zati handi baten babesa ere lortu zuten. Katon kontsulak, sumindurik, ez zuen indargabetu nahi, uste baitzuen emakumeei lege hori kentzen utziko balitzaie, pisu politikoa zutelakoan, bizitza politikoan parte hartzen hasiko liratekela eta gizonak menderatuko lituzketela
*  Sentís Vicent, Alejandra (2020): Movimientos reivindicativos de las mujeres en Roma durante el s. II a.C.: el caso de la derogación de la Ley Opia in in Journal of Feminist, Gender and Women Studies 8:13-20, Marzo/March 2020.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2021eko Kontxako Bandera

**2021eko Kontxako Bandera** gizonezkoentzat Banderaren 126. ekitaldia izan zen, eta emakumezkoentzat Banderaren 14.a. Urte horretako irailaren 5 eta 12an jokatu zen. 

Gizonezkoetan Santurtzik bere laugarren Bandera eskuratu zuen, 36 urteren ondoren. Emakumezkoetan Arraun Lagunak taldeak donostiarrentzako bandera lortu zuen 71 urteren ondoren, eremuko jardunaldi bateko eta bietako errekorra eginez gainera.

## Lehiaketa 
COVID-19 pandemiaren ondorioz ikusle kopuru txiki batek baino ezin izango du estropada zuzenean ikusi, 2.700 sarrera saldu ziren.

Lehenengo jardunaldian faboritoak oso berdinduta aritu ziren eta marka bikainak egin zituzten. Gizonezkoetan 1.74 seguntutako tartea izan zen Hondarribia eta Santurtziren artean, gipuzkoarrek 3 segundutako zigorra izan zuten irteera ustela egiteagatik. Emakumezkoetan lehenengo txandan Oriok eremuko errekorra ezarri zuen eta bigarren txandan Arraun Lagunakek oriotarrena hobetu zuen, bien artean 1.64ko tartea ezarriz.

Bigarren jardunaldia emakumezkoen estropadarekin hasi zen. Arraun Lagunakek lortu zuen garaipena Oriorekin lehia estuan eta bi jardunaldietako errekor berria ezarriz. Donostiako traineru baten garaipena izan zen 71 urteren ondoren. Gizonezkoei dagokionez Donostiarak denbora bikaina egin zuen lehen txandan eta ziabogan 8 segunduko abantaila zuen. Itzuleran ordea Hondarribia eta Santurziren arteko lehia estua izan zen eta bizkaitarrak nagusitu ziren sailkapen orokorrean 48 ehuneneko alde eskasa atereaz. Gorka Aranberri patroiak seigarren Kontxako Bandera eskuratu zuen.

## Gizonezkoak 
### Parte-hartzaileak 
### Emaitza 
### Tripulazio irabazlea 
* Santurtzi
** Entrenatzailea: Iker Zabala
** Patroia: Gorka Aranberri
** Arraunlariak: Yeray Cayon, Fernando Rúa, Fernando Ruiz, Diego Hermo, Sorin Silviu Dragan, Ander Zabala, Mikel Azkarate, David Duran, David Iglesias, Oscar Medina, Javier Sayáns, Andoni Garcia, Jon Etxaniz eta Gorka Arostegi

### Sailkapen estropada 
* Castreñak ezin izan zuen parte hartu arraunlari batek COVID+ emateagatik.

## Emakumezkoak 
### Parte-hartzaileak 
### Emaitzak 
### Tripulazio irabazlea 
* Donostia Arraun Lagunak‎
** Entrenatzailea: Juan Mari Etxabe
** Patroia: Andrea Astudillo
** Arraunlariak: Maider Zumeta, Laura Martinez, Eli Pescador, Lorea Etxabe, Lorena Garcia, Marcia Larrea, Maialen Muguruza, Xubane Uribarrena, Laura Jaramillo, Naiara Martin, Ane Sanchez, Alejandra Ríos, Eztitzen Duque eta Nagore Claramunt.

### Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera
* Emakumezkoen Kontxako Bandera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* donostiakultura.com
Ivan Jakovlev (boleibol jokalaria)

**Ivan Gennadievitx Jakovlev**, errusieraz Иван Геннадьевич Яковлев,  (San Petersburgo, Errusia, 1995eko apirilaren 17a), boleibolean lehiatzen den kirolari errusiarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen boleibolean , ROC taldearekin Frantziaren atzetik eta Argentinaren aurretik. Kontuan	izan behar da Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar	kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu,	NOBek (Nazioarteko Olinpiar  Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen izenean (Russian Olympic Committee) eta	banderapean lehiatu zirela.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Denis Bogdan, Valentin Golubev, Ivan Jakovlev, Jegor Kliuka, Igor Kobzar, Ilias Kurkaiev, Maksim Mikhailov, Pavel Pankov, Viktor Poletaiev, Jaroslav Podlesnykh, Dmitri Volkov eta Artiom Volvitx-ek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Rafael Landívar Unibertsitatea

**Rafael Landívar Unibertsitatea** (URL) Guatemalako unibertsitate katoliko pribatua da, 1961ean sortu zen Rafael Landívar, SJ Guatemalako poeta handiaren izenarekin, eta gaur egun sukurtsalak ditu Guatemalako eskualde guztietan. Erdialdeko Amerikako unibertsitate pribaturik handiena da. Latinoamerikako Jesusen Lagundiaren Konfiantzazko Unibertsitateen Elkartearen (AUSJAL) parte da. URLa 262. postuan dago da *Latinoamerikako unibertsitateen sailkapen* akademikoaren *QS Latin American University Rankings-ean* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ivan Jakovlev

**Ivan Jakovlev** honakoa izan diteke:
* Ivan Jakovlevitx Jakovlev, pedagogoa eta idazlea.
* Ivan Jakovlev (boleibolaria), boleibol jokalaria.
Mr. Queen

***Mr. Queen*** () 2020ko Hego Koreako telesaila da, Shin Hye-sun eta Kim Jung-hyun protagonista dituena.

## Pertsonaiak 
* Shin Hye-sun: Kim So-yong, Cheorin erregina
* Kim Jung-hyun: Yi Won-beom, Cheoljong erregea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tatiana Zelentsova

**Tatiana Petrovna Zelentsova** (; Novorossisk, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1948ko abuztuaren 5a) sobietar hesi lasterkari ohia da. Bere kirol-ibilbidean munduko bi errekor ezarri zituen emakumezkoen 400 metroko hesi lasterketetan. 1978ko Europako Atletismo Txapelketan urrezko domina irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kelsey Robinson

**Kelsey Marie Robinson**,  (Elmhurst (Illinois), AEB, 1992ko ekainaren 25a), boleibolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen boleibolean AEBko taldearekin, Brasil eta Serbiaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Foluke Gunderson, Michelle Bartsch-Hackley, Andrea Drews, Micha Hancock, Kimberly Hill, Jordan Larson, Chiaka Ogbogu, Jordyn Poulter, Kelsey Robinson, Jordan Thompson, Haleigh Washington eta Justine Wong-Orantes-ek.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Stillwater (filma)

**Stillwater** 2021eko film dramatiko estatubatuarra da, Tom McCarthyk zuzendua. McCarthy bera da gidoilaria, Marcus Hinchey, Noé Debré eta Thomas Bidegain zuberotarrarekin batera. Matt Damon da protagonista. 

Filmak Cannesko Zinemaldian izan zuen estreinaldia, 2021eko uztailaren 8an, eta Estatu Batuetan, 2021eko uztailaren 30ean eman zuten aretoetan. Oro har, kritikarien iritzi positiboak jaso zituen.

## Argumentua 
Stillwaterren, Oklahoman, langile klaseko gizon kontserbadore bat bizi da, Bill Baker izenekoa, tarteka Marseillara doana da Allison alaba bisitatzera. Bederatzi urteko espetxe-zigorra betetzen ari da alaba, bere neskalaguna hil zuelakoan. Alabak pertsona baten pista jarraitzeko eskatzen dio aitari, informazioa pasatzeko abokatuari, bere espetxealdia amaitzen laguntzeko. Abokatuaren laguntza askorik ez du aurkituko aitak, baina bai Marseillako emakume batena, ama bakarra eta aktorea. Billen lagun bilakatuko dira ama eta bere alaba, eta Marseillan uste baino tarte luzeago baterako geratuko da gizona.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charlie's Angels (argipena)

'''Charlie's Angels'* edo *Charlieren Aingeruak* fikzio-lanaren izenarekin zenbait produktu ekoitzi dira:

* *Charlie's Angels* telesaila (1976-1981).
* *Charlie's Angels* (2000ko filma)
* *Charlie's Angels: Full Throttle* (2003), aurreko filmaren jarraipena aktore nagusi berekin.
* *Charlie's Angels'' (2019ko filma)
The Argument (filma)

***The Argument*** 2020ko film dramatiko estatubatuarra da. Robert Schwartzmanek zuzendua. Aktore nagusiak dira Maggie Q, Danny Pudi, Cleopatra Coleman, Tyler James Williams, Dan Fogler eta Emma Bell.

## Argumentua 
Bikote bat sesio edo eztabaida gaizto batean sutu da festa batean. Geroago, bikoteko biek eta haien gonbidatuek sesioa berriz berreraikitzea erabakiko dute, eztabaida nola gertatu zen argitzeko. Jatorrizko lau parte-hartzaileak obsesionatuta daude eztabaida zehaztasunez birsortzearekin: lehenik eta behin, beraiek dira protagonista, baina emaitzekin pozik ez  eta gertaerak berregiteko aktoreak kontratatuko dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rafael Landívar

*Artikulu hau poeta eta apaiz jesuitari dagokio; unibertsitate erakundearentzat ikus: Rafael Landívar Unibertsitatea*

**Rafael Landívar, SJ** (Santiago de los Caballeros, Guatemala , Guatemalako kapitain nagusia, 1731ko urriaren 27a &ndash; Bologna, Italia, 1793ko irailaren 27a) Guatemalako apaiz eta poeta jesuita izan zen.

## Heziketa 
Guatemalan jaio zen 1731ko urriaren 27an, hiri horretako Jesusen Lagundiko eliza eta komentuaren aurrean zegoen Santiago de los Caballeros de Guatemala hiriko etxean. 

Bernal Díaz del Castillo konkistatzaile espainiarraren ondorengoa zen eta, beraz, gurasoak herritar aberatsak ziren. Hamaika urte zituela hasi zuen bere prestakuntza akademikoa Colegio Mayor Universitario de San Borja ikastetxean, jaiotako hirian, aldi berean jesuiten seminarioa zena. 1744an San Carlos Borromeoko Unibertsitate Errege eta Pontifikalean izena eman zuen. Filosofian lizentziatura lortu zuen 1746an, oraindik hamabost urte ez zituela. Handik urtebetera, 1747ko maiatzean, Filosofia eta Irakasle lizentziaturak lortu zituen.

## Ikus, gainera 
* Rafael Landivar Unibertsitatea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alla Mikaielian

**Alla Anatolievna Mikaielian** () edo **Alla Mikaielian** (), jaiotzez **Alla Anatolievna Kaptxikaieva** (), (Karakokxa, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasun, 1969ko abenduaren 19a) sobietar eta armeniar iraupen eskiatzailea eta entrenatzailea da.

1998ko Naganoko Neguko Olinpiar Jokoetan esku hartu zuen emakumezkoen estilo libreko 30 kilometroko iraupen eski lasterketan Armeniako ordezkaritzarekin. Gainera,  Armeniako banderari olinpikoa izan zen. 2014a geroztik entrenatzaile lanetan dihardu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Syspira

***Syspira*** armiarma *Araneomorphae* generoa da, *Miturgidae* familiakoa. Ipar Amerikan aurkitzen da.

## Espezieak 
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
* *Syspira analytica* Chamberlin, 1924
* *Syspira eclectica* Chamberlin, 1924
* *Syspira longipes* Simon, 1895
* *Syspira pallida* Banks, 1904
* *Syspira synthetica* Chamberlin, 1924
* *Syspira tigrina* Simon, 1895

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :ION.
* :Nomenclator Zoologicus.
Andrej Babiš

**Andrej Babiš** (Bratislava, 1954ko irailaren 2a) txekiar politikaria da. 2017tik 2021era Txekiako lehen ministroa izan zen. Lehen ministroa da bigarren aldiz 2025eko abenduaren 9az geroztik.

Eslovakian jaio eta hazia, Txekian kokatu zen Belusezko Iraultzaren ondoren. Enpresaria, Txekiako bigarren gizonik aberatsena bihurtu zen.

2012. urtean sartu zen politikan, 2011 ANO izeneko alderdi berri batekin. Lehen ministrordea eta Finantza ministroa izan zen Bohuslav Sobotkaren gobernuan. 2017ko hauteskundeak irabazi zituen eta abenduan lehen ministro izendatu zuten.

Lehen agintaldia 2021eko abendura arte iraun zuen. Petr Fialaren lau urteko gobernuaren ondoren, Babišek 2025eko hauteskundeak irabazi zituen eta 2025eko abenduaren 9an lehen ministro karguaren zina egin zuen.

## Kanpo estekak
Tandara Caixeta

**Tandara Caixeta**,  (Brasilia, Brasil, 1988ko urriaren 30a), boleibolean lehiatzen den kirolari brasildarra da. 

Bi Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Londres 2012an (Londres), urrezkoa, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriz, zilarrezkoa, bietan boleibolean; azkena, AEBren atzetik eta Serbiaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Camila Brait, Macris Carneiro, Tandara Caixeta, Ana Beatriz Corrêa, Ana Carolina da Silva, Ana Cristina de Souza, Fernanda Garay, Carol Gattaz, Gabriela Guimarães, Rosamaria Montibeller, Natália Pereira eta Roberta Ratzke-k.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Camila Brait

**Camila de Paula Brait**,  (Frutal, Minas Gerais, Brasil, 1988ko urriaren 28a), boleibolean lehiatzen den kirolari brasildarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen boleibolean Brasilgo taldearekin, AEBren atzetik eta Serbiaren aurretik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Camila Brait, Macris Carneiro, Tandara Caixeta, Ana Beatriz Corrêa, Ana Carolina da Silva, Ana Cristina de Souza, Fernanda Garay, Carol Gattaz, Gabriela Guimarães, Rosamaria Montibeller, Natália Pereira eta Roberta Ratzke-k.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Minaketari

[eskuinera|thumb|250x250px|[Bigarren Mundu Gerra|Bigarren Mundu Gerraren testuinguruko J636 minaketaria, Britainia Handiko kostaldean lanean.]]
**Minaketari** edo **dragamina** gerraontzi txiki bat da, itsasoko minak (lehergailu mota bat) desegiteko diseinatua. Gerra garaian itsas-minak oso erabiliak direnez, ontzi hauek zenbait teknologia darabiltzate minak desketibatzeko, eta bide nabigagarriak libre mantentzen dituzte itsas garraio segurua izateko.

## Erreferentziak
Dragamina (argipena)

**Dragamina** terminoak hainbat adiera du:

* **Dragamina** itsas-minak kentzeko erabiltzen den gerraontzi mota.
* **Dragamina jokoa**, ordenagailuetako joko sinple eta ezaguna.
Poliklinika

**Poliklinika** ( *pólis* "hiria";  "klinika") batez ere barneratu gabeko gaixoak zaintzera bideratutako osasun-etxea da. Poliklinikak modu pribatuan jardun edo publikoki kudeatu eta diruztatu daitezke. Herri eta auzoetako biztanleei lehen arretako beharrizanak eman ohi dizkiete, sendabide espezializatuagoak eskaintzen dituzten eta gaixoak barneratzen dituzten erietxe handiagoen aldean.

## Kanpo-estekak
Dragamina (jokoa)

thumb|Gnome Linux sistemako dragamina bertsio bat.
***Dragamina*** jokalari bakarrak joka dezakeen bideo-jokoa da. Izena hartzen du gerraontzi mota jakin batetik, eta euskarazko forma Googlek proposatutakoa da. 

## Ezaugarriak 
Jokoaren helburua da taula lauki sare bat garbitzea da, ezkutuko "minak" edo bonbak dituena, eremu bakoitzean dauden minen kopuruari buruzko pistak erabiliz. 

Jokoa 1960ko hamarkadatik aurrera sortu zen, baina Windows sistema eragilean 1990eko hamarkadan jarritako bertsioekin (*Microsoft Minesweeper*) egin zen ezaguna. Linux inguruneko sistema eragile bertsioetan ere bertsio propioak garatu ziren ondoren.

2021ean, euskarazko bertsio bat dago eskuragarri telefono mugikorretan Google bilatzailearen aukera bat baliatuz aktibatu daitekeena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizak

**Bizak SA** Bilbon (Bizkaia) dagoen haurrentzako jostailuen konpainia da. Enpresa Gabriel Guerra San Martinek sortu zuen, 1946an. Espainia mailan sektoreko garrantzitsuenetariko bat da. Ezaguna da batez ere nazioarteko marken jostailuak merkataritzatzeagatik, esaterako Disney, Pixar, Cartoon Network edo Nickelodeon. Dituen lizentzia ospetsuen artean hauek aipa daitezk: PAW Patrol, Mickey Mouse Clubhouse, Pokémon, Minions, Toy Story, Los Lunnis edo The Powerpuff Girls.

## Historia 
Bizak 1946an Gabriel Guerra San Martínek sortu zuen. Hasiera batean Bilboko jostailu denda izan zen. Poliki-poliki, eskaintzen zituen produktuei esker, merkatuan zabaltzen joan zen. Dena dela, benetako aldaketa garrantzitsua mundu osoan zabaltzen diren lizentziak erosten, batez ere marrazki bizidunekin lotutakoak. Halaber, arrakasta handia izan zuten jostailu telegidatuekin lortu zuen. Gaur egun, enpresak Guerra familiaren esku jarraitzen du. Administratzailea Santiago Guerra Blasco da, familiaren hirugarren belaunaldia lantegi horretan. 

## Jostailu ezagunenak 
### Ezagunenak 
* *Skip It* 
* Bola Buuum
* Meccano
* Tricky Salta Pirata
* Splash Atom
* *Bakugan Battle Brawlers* saila
* *DreamWorks Dragones* saila

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*:Bizaken webgune ofiziala.