Maria Fyodorovna Zibold

**Maria Fyodorovna Zibold** (Riga, Errusiako Inperioa, 1849ko urtarrilaren 31a - Belgrad, Jugoslaviako Erresuma, 1939ko apirilaren 5a), **Marija Fjodorovna Zibold** izenez ere ezaguna, Serbian mediku gisa jardun zuen lehen emakumea izan zen, eta maila militarreko lehen medikua.

## Biografia 
Maria Fyodorovna Rigan jaio zen Errusiar Inperioan (gaur egun Letonia), 1849an alemaniar familia protestante batean. San Petersburgon bigarren hezkuntzako ikasketak amaitu zituen eta Zuricheko Medikuntza Fakultatean ikasi zuen. Bertan, garai hartan Suitzan ikasten ari ziren Serbiako ikasleak ezagutu zituen, Nikola Pašić eta Draga Ljočić besteak beste. Ikasketak amaitu ondoren, San Petersburgora itzuli zen, eta han hasi zuen bere praktika mediko pribatua.

## Ibilbidea 
1876 inguruan serbo-turkiar gerra hasi zenean, Serbiako Printzerria ez zegoen batere prestatuta. Anbulantzia militarrak 19 mediku, 5 mediku-laguntzaile, farmazialari 1 eta 4 farmazia-laguntzaile zituen; funtzio publikoan, berriz, 41 mediku, 5 mediku-laguntzaile, 25 farmazialari eta 5 farmazia-laguntzaile. Atzerriko mediku-misio ugari joan ziren laguntzera: errusiarrak, ingelesak eta errumaniarrak, anbulantzia militarrak erronka medikoari erantzun ahal izateko. Errusiako Gurutze Gorriaren datuen arabera, une horretan 123 mediku errusiar, 118 karitatezko erizain, 41 mediku, 70 mediku laguntzaile eta 4 farmazialari iritsi ziren Serbiara. Mediku errusiarren artean Maria Fyodorovna Zibold doktorea zegoen, Eslaviar Elkartearen lehen espedizioarekin Belgradera boluntario gisa bidali zutena. Maria Fyodorovna laguntzaile mediko gisa aritu zen bitartean, lotinant gradu militarrera iritsi zen. Oso errespetatua zen bere ezagutza teoriko eta praktikoengatik.

1883an, Belgradetik Budapestera mugitu zen, hurrengo urtean Sofiara, eta han emigratzaile erradikalekin biltzen jarraitzen zuen. 1886an, Belgradera itzuli zen denbora laburrerako, baina berarekiko mesfidantza adierazia zela eta, Konstantinoplara joan zen, eta han aritu zen denbora batez mediku gisa Abdul Hamid II. sultanaren harenean. Geroago, Kairon mediku pribatu gisa lan egin zuen aldi labur batez.

### Lehen Mundu Gerra 
Lehen Mundu Gerra hasi ondoren, boluntario gisa aurkeztu zen berriro, eta mediku gisa kontratatu zuten Vardar Dibisioko ospitalean. Serbiako armadako maiorren gradua jaso zuen eta 1915ean Skopjeko Ospitale Militarreko zuzendari izendatu zuten. Skopje okupatu ondoren, Maria Zibold ospitalearekin batera Pristinara joan zen. Bulgariarrek ospitalea harrapatu zutenean, langile guztiak Sofian sartu zituzten. Han, Mariak 3 urte baino gehiagoz lan egin zuen mediku gisa.

## Emakumeen eskubideen aldeko borroka Serbian 
Maria Fyodorovna Ziboldek ere ekarpen handia egin zuen Serbiako emakumeen eskubideen borrokan. Bere ikaskideekin batera, Serbiako emakumeentzako ikasketetan eskuratutako ezagutzak eta diplomak aitortzeko borrokari ekin zion. Serbiako administrazioaren aurkako borroka Raisa Svjatlovska doktoreak hasi zuen lehen aldiz, eta 1877ko urriaren hasieran Barne ministroari mediku gisa lan egiten uzteko eskaera bidali zion.

Urriaren 7an, ministroak batzorde bat osatu zuen, titulu medikoa duten emakumeek Serbian medikuntzan jardun dezaketen erabakitzeko, baina urriaren 15ean ezezko erantzuna jaso zuen. Aste batzuk geroago, azaroaren 7an, Maria Zibold doktoreak bere eskaera bidali zuen eta berehala, Raisak beste eskaera bat bidali zuen. Biek ospitaleetan arrakastaz lan egitea ez zen nahikoa beren ezagutza eta trebetasunen gomendio eta berme. Emakumeak enplegatzearen arazoa hori eragozten zuen dekretua zen, 1864ko Funtzionarioen Legeak ez baitzuen emakumeak enplegatzeko aukerarik aurreikusten. Beraz, onurarik gabeko funtzionario gisa baino ezin ziren jardun, mediku laguntzaile gisa, bigarren mailako mediku gisa edo praktika pribatuan. Oztopo guztiak gorabehera, bere borroka ez zen alferrik izan.

1877ko azaroaren 21ean, Batzorde Medikoak txosten bat bidali zion Barne ministroari, azaroaren 19an Raisa Svyatlovskaia eta Maria Zibold aztertu zituztela eta ezagutza eta trebetasunak bazituztela eta Serbian medikuntzan jarduteko aukera eman dakiekeela adieraziz, horrela emakumeen eskubideen aldeko borrokaren lehen etapa osatuz. Bere arrakastak ere lagundu zion Draga Ljočić, Serbiako lehen medikuari, bere esperientzia eta ezagutza aitortzen, Serbiako administrazioak jarritako oztopoak gorabehera. 1880. urtean, Maria Zibold eta Draga Ljočić, Serbiako Mediku Elkarteko kide titular hautatu zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak