Genero disforia

**Genero-disforia** pertsona bati jaiotzean esleitutako sexu biologikoaren kontrako identifikazio sentimendua da. Egoera honek antsietatea, depresioa eta bestelako gaitzak sortzen dizkio pertsonari. Kasu gehienetan, identitate sexualak (sexu batekoa ala bestekoa sentitzeak*), sexu anatomikoak (jaiotzean ditugun genitalak) eta genero rolak (tradizionalki genero bakoitzari esleitu zaizkion jokabideak imitatzea) bat egiten dute. Zenbait ikerketen emaitzen arabera genero disforiaren jatorria psikologikoa izateaz gain, oinarri biologikoak ere izan ditzake. Lehen APAren *(The American Psychiatric Association)* DSM sailkapenak (*Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) genero identifikazioaren nahaste* bezala diagnostikatzen zuen gaixotasuna. Baina, 2013. urtetik aurrera genero disforia terminoa erabiltzen hasi zen, nahaste terminoari esleitzen zaion estigma soziala ekiditeko.

Genero disforia diagnostikatu zaien pertsonak tratatzeko lortu diren aukera nagusienak psikiatrikoak (psikoterapia), hormona-terapiak, eta sexu aldaketaren kirurgia izan dira. Honi lotuta, pertsona transexualetan aurkitu da nola burmuinaren egituran ematen diren aldaketa batzuek transexualismorako prebalentzia handitzen dutela. Hau da, pertsonak duen burmuinaren egitura espezifikoa eta inguruneko estimulu zehatzak aldi berean ematen direnean genero disforia emateko joera handia da.

## Diagnostikoa 
APAren arabera pertsona bat genero disforiarekin identifikatzeko, bere DSM-5 biltzen dituen hurrengo irizpideetatik gutxienez bi bete behar dira sei hilabetetan zehar pertsona nerabea edo heldua izanik:

* Esleitutako generoaren kontrakoa izateko nahia.
* Esleitutako generoaren kontrakotzat tratatzeko nahia izatea.
* Norberak sentitzen duen genero identifikazioaren eta biologikoki edo anatomikoki adierazten denaren arteko inkongruentzia.
* Kontrako sexuaren ezaugarri fisikoak izateko nahia izan.
* Norberari esleitu zaizkion ezaugarri sexualak desagertzeko nahia izatea, betiere norbanakoaren genero identifikazioaren eta biologikoki edo anatomikoki adierazten denaren arteko inkongruentzia dagoelako.
* Norbera ziurtasuna izatea bere eguneroko bizitzan dituen sentimenduak eta jokabideak kontrako generoari dagozkiola.

Aipatutako irizpideak betetzeaz gain, pertsonari bizi duen egoera edo baldintzak estutasuna edo egonezin sentimendua izan behar du.

#### Sexu-aldaketa kirurgia 
Pertsona baten sortzetiko sexu-ezaugarrien itxura eta funtzionamendua aldatzeko prozedura edo prozedura-multzo kirurgikoari deritzo. Horren bitartez norbanakoaren sexu-ezaugarriak bere genero-nortasunarekin bat etortzea lortzen da. Ebakuntza honetan burutzen diren prozedura nagusienak genitalen berreraikitzea (gizonetik emakumera, zein emakumetik gizonera), bularraren berreraikitzea (emakumetik gizonera), bularren handipena (gizonetik emakumera) eta histerektomia (emakumetik gizonera). Kirurgia egin ahal izateko kontuan hartu behar dira HIESA, Hepatitis C, diabetesa, obesitatea edo koagulazioa bezalako patologiak dituen.

Prozedura hauek egitea zaila da, izan ere, teknikoki nahiko konplexuak dira, ekonomikoki oso garestiak eta horretaz gain, ebaketa honetan aditu edo espezialista diren zirujau gutxi daudelako. Baina esan beharra dago, gero eta erraztasun handiagoak daude aurrera eramateko. Batez ere, gizartean ikusgaitasuna eman zaiolako genero disforiari.

Etorkizunean ebakuntza hauek aurrera eramatea errazagoa izango da umetoki transplanteen, ama zelulen, bioteknologiaren eta bestelako baliabide teknikoen hobekuntza gertatzearekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak