Aretha Franklin

**Aretha Louise Franklin** (Memphis, Tennessee, 1942ko martxoaren 25a - Detroit, 2018ko abuztuaren 16a) estatubatuar abeslaria izan zen. Gospel, soul eta R&B estiloak landu izan zituen, oso kantari ezagun eta entzun bilakatuz. Izan ere, *Soularen Erregina* ezizena ipini zioten.

## Bizitza eta ibilbidea 
Memphisen sortu eta Detroiten hazi zen. Apaiz baptista baten alaba izanik, aitaren elizako abesbatzan abestu zuen txikitatik. Elizan entzun zuen gospelak eragin handia izan zuen bere kantatzeko eran. Pianoa jotzen bere kontu ikasi zuen.

### Hasierak 
Hamalau urte zituela grabatu zuen bere lehenengo diskoa, aitaren meza batean. 1960an, bakarkako karrera hasi zuen, *Columbia* konpainiarentzat lan egiten. Soul edo rhythm and bluesko gai ezagunen bertsio asko egin zituen hasieran: *Today I Sing The Blues*, adibidez, kalitate eta arrakasta handikoak batzuk, apalagoak besteak.

1966an, *Atlantic* konpainiarentzat hasi zen lanean, eta urtebete geroago, arrakasta beteko lehenengo singlea argitaratu zuen: *I Never Loved a Man*. Berehala, *Respect* grabatu zuen, Estatu Batuetako zerrendetan aurreneko lekua lortu zuena eta feminismoaren ikono bihurtu zena. Senarrarengandik bereizteak eragin zion krisia gainditu ondoren. Time aldizkariaren azalean agertu zen lehen emakume afroamerikarra izan zen, 1968ko ekainaren 28an.  Rock and Roll Hall of Fame museoan sartu duten lehen emakume abeslaria izan zen. New Yorken egin zuen bere azken agerpena jendaurrean Elton Johnek antolaturiko hiesaren aurkako ekitaldi batean.  2018ko abuztuaren 16an bere Detroiteko etxean pankreetako minbiziaren ondorioz hil zen.

## Diskografia 
* 1967 *I Never Loved a Man (The Way I Love You)* eta *Aretha Arrives*.
* 1968 *Lady Soul* eta *Aretha Now*.
* 1970 ''This Girl's In Love With You*.
* 1971 *Young, Gifted and Black*.
* 1972 *Amazing Grace*.
* 1973 *Hey Now Hey (The Other Side of the Sky)*.
* 1974 *With Everything I Feel in Me* eta *Let Me in Your Life*.
* 1975 *You*.
* 1976 *Sparkle*.
* 1978 *Almighty Fire*.
* 1979 *La Diva*
* 1982 *Jump to It*.
* 1983 *Get It Right'*.
* 1985 *Who's Zoomin' Who?*.
* 1986 *Aretha*
* 1989 *Through the Storm*
* 1991 *What You See Is What You Sweat*.
* 1998 *A Rose Is Still A Rose*.
* 2003 *So Damn Happy*.
* 2008 *This Christmas, Aretha*.
* 2011 *Aretha: A Woman Falling Out of Love*.
* 2014 *Aretha Franklin Sings the Great Diva Classics*.
* 2017 *A Brand New Me.''

## Irudi galeria 

Fitxategi:Aretha franklin 1960s cropped retouched.jpg
Fitxategi:Arethafranklin.jpg
Fitxategi:Aretha Franklin on January 20, 2009 (cropped).jpg
Fitxategi:Aretha Franklin, The Gospel Tradition In Performance at the White House, 2015 (cut).jpg
Fitxategi:Aretha Franklin 1998.jpg
Fitxategi:2012-Aretha Franklin is joined onstage by Academy Awards Council member General Colin Powell during her performance to close the evening of the 50th annual Banquet of the Golden Plate ceremonies in Washington, D.C.jpg
Fitxategi:Aretha Franklin sings the Star Spangled Banner (3240866657).jpg
Fitxategi:President Bill Clinton applauds singer Aretha Franklin during her performance at the annual White House Correspondents dinner.jpg
Fitxategi:Aretha Franklin 2015.jpg
Fitxategi:Aretha Franklin - Peri.jpg
Fitxategi:ArethaFranklinMadameTussauds.PNG
Fitxategi:Franklin Avenue; IND Fulton; Respect for Aretha.jpg
Fitxategi:Aretha Franklin birthplace 406 Lucy Ave Memphis TN 03.jpg

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak 
* Iñaki Añua:'Hegan egiteari beldur ziolako, ez zen etorri Aretha Gasteizera'
* Webgune ofiziala Arethafranklin.net
* Aretha Franklinen ibilbidea