open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iñaki Isasmendi

**Iñaki Isasmendi Anduaga** (Azkoitia, Gipuzkoa, 1914ko otsailaren 1a - 2011ko uztailaren 11) euskal idazlea eta Itxarkundia Batailoiko eusko gudaria izan zen.

## Lanak 
### Kronika 
* *Nire denboraldiko ibilerak* (2000, Azkoitiko Udala)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Iñaki Isasmendi literaturaren zubitegian
Joxe Arratibel

**Joxe Arratibel Zurutuza** (Ataun, 1923ko abenduaren 7a - Estibalitz, Araba, 2011ko urtarrilaren 25a) gipuzkoar beneditarra, ipuin biltzailea eta euskal idazlea izan zen.

## Bizitza 
Ataungo Ergoiena auzoko Sariarte baserrian sortu zen. 1940an Lazkaoko beneditarren monasterioan sartu eta hamar urte geroago apaiztu zen. 1956tik 1959ra Venezuelan egon zen misiolari, eskolak ematen. Lazkaora itzuli eta 1964an Estibalizko monasteriora joan zen. Han hil zen 2011ko urtarrilaren 25ean, 87 urte zituela.

Haurtzaroan etxeko eta auzokoengandik ipuin zahar asko entzun eta ikasi zituen. Jose Maria San Sebastian *Latxaga* apaizak eskatuta ipuin horiek idazten hasi zen. 1980an *La Gran Enciclopedia Vasca* argitaletxeak Kontu zarrak ipuin bilduma kaleratu zuen. Lan honetan ahozko tradiozitik jasotako harribitxiak maisutasunez ekarri zituen paperera.

## Lanak 
### Narrazioa 
* *Kontu zarrak* (1980, La Gran Enciclopedia Vasca); *Kontu zaharrak*. Erein. 1995.
* *Mari Xor eta beste* (1986, Erein)
* *Dirua neurtzeko ontzia* (1986, Erein)
* *Erramun eta Mirentxu* (1997, Erein)
* *Sorginen urrezko maindirea* (1999, Erein)
* *Sorgina eta emakume ederra* (2000, Erein)
* * Etsai zaharra eta mendiko lehoia* (2000, Erein)
* *Txomin ipurdi* (2001, Erein)
* *Izugarriak* (2008, *Pamiela*)

### Itzulpena 
* *Ispilu Urdinak* (*1990*, Erein)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Joxe Arratibel literaturaren zubitegian Zubitegia.armiarma.eus
*  Joxe Arratibel beneditarra eta idazlea hil da Estibalitzen Diariovasco.com
Inma Errea

**Inma Errea Cleix** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1960ko azaroaren 15a) euskal idazlea eta itzultzailea da. Informazio Zientzietako lizentziaduna, Nafarroako Unibertsitatean. Irakasle izan zen AEKn. Kazetari gisa, hainbat komunikabidetan lan egin izan du, Euskal Telebistan (1983an hasi eta 1994ra bitartean aritu zen albistegietako erredaktore) eta zenbait irratitan. Itzultzaile-interprete izan zen urtebetez Nafarroako Parlamentuan; 1997ko urtarriletik aitzina, lan horrexetan ari da Iruñeko Udalean; hain zuzen, Erreak eskuratu zuen Iruñeko Udaleko lehenbiziko itzultzaile-interprete lanpostua. Egun, gainera, Iruñeko Udaleko Euskara Zerbitzuko burua da.

Idazle lanetan, argitara emana du *Literatura eta harrikoa* saiakera, literaturari eta generoari buruzkoa, Pamiela argitaletxean; bai eta poema eta ipuinak ere, hainbat antologia eta agerkaritan.

thumb | eskuinera | Inma Errea, 2017. urtean.

### Itzulpenak 
Hauek dira Inma Erreak euskaratutako lan nagusiak: Jatorrizkoa: Stéphanie Blake, *Caca Boudin* (frantsesez).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Inma Errea», *Literaturaren Zubitegia*.
*
Pedro Anasagasti

**Pedro Anasagasti Urrutia** (Bermeo, Bizkaia, 1920ko urtarrilaren 5a - Tarija, Bolivia, 1997ko uztailaren 13a) euskal idazlea eta apaiza izan zen.

Hainbat lan erlijioso idatzi zituen Arantzazuri, frantziskotarrei eta misioei dagozkien gaiez, batez ere. Horien artean euskarazko poesia liburu bat, nahiz eta jardun gehiena gaztelaniaz egin. Bitoriano Gandiagaren *Elorri* liburuaren gaztelaniarako itzulpena egin zuen.

## Lanak 
### Poesia 
* *Olatuak* (1980, *EFA*)

## Kanpo loturak 
*  Pedro Anasagasti literaturaren zubitegian

## Erreferentziak
Gonzalo Etxague

**Gonzalo Etxague** (Madril, Espainia, 1973ko uztailaren 28a - ) euskal idazlea.

## Lanak 
### Nobela 
* *Ahots bilduma* (2003, *Alberdania*)

## Kanpo loturak 
*  Gonzalo Etxague literaturaren zubitegian
Xabier Etxabe

**Xabier Etxabe Zulaika** (Zarautz, Gipuzkoa, 1974ko abenduaren 4a) euskal idazlea da. Informatika Ingeniaritzako ikasketak egin zituen, eta irakasle lan egiten du, Zarauzko Salbatore Mitxelena Ikastolan. Folklorearen zalea da, bai eta herriko taldeen historiarena ere, eta gai horietaz hainbat eztabaidagune digitaletan idazten du, besteak beste *Gustav-eko koadernoak*, *Zuzeu*, *Euskomedia*, eta *Dantzan* webguneetan.

## Lanak 
* *Lurtarra da begiratua* (2004, Elkar), eleberria.
* *Zarauzko folklorea*, Xabier Alberdi Lonbiderekin batera idatzia (2009, Zarauzko Udala), Zarauzko folklorearen historia eta gaur egungo egoera azaltzen dituen liburua.
* *Zarauzko Arraun Elkarteak 25 urte: 1983-2008* (2010, Erroteta), Zarauzko Arraun Elkartearen lehendabiziko 25 urteen historia azaltzen duen liburua.
* *Ondartza 50 urte (1963-2013)* (2014, Zarauzko Udala), Zarauzko Ondartza dantza taldearen lehendabiziko 50 urteen historia azaltzen duen liburua.
* *Zarautz Abesbatzak 30 urte: 1983-2013* (2016, Zarauzko Udala), Zarautz Abesbatzaren lehendabiziko 30 urteen historia azaltzen duen liburua.
* *Zarautz Txiki abesbatzaren 30 urteak* (2016, Zarauzko Udala), Zarautz Txiki abesbatzaren 30 urteren historia azaltzen duen liburua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Xabier Etxabe», *Literaturaren Zubitegia*.
Paskual Bernardino Biguria

**Paskual Bernardino Biguria**, erlijio-izena ***Prantzisko Elizondarra*** (Elizondo, Baztan, 1871ko maiatzaren 20a - Donostia, 1932ko uztailaren 4a), Nafarroa Garaiko apaiza eta euskal idazlea izan zen.

## Bizitza eta lanak 
Iruñean egin zituen eliza ikasketak, eta 1894an apaiztu zen. Lizasoko erretore izan zen sei bat urtez, eta 1902an Kaputxinoen Ordenan sartu zen; orduz geroztik Elizondoko Frantzisko anaia izan zen. Hondarribia eta Donostiako fraide etxeetan bizi izan zen, 1932ko uztailaren 4an istripuz hil zen arte.

Biguriak argitaratu zuen lehenbiziko idazlana *Kristaua bere pont-elizan* (1910) izan zen, Errezuko Marzelo Zelaieta Espartzak idatzitako *El Cristiano en su parroquia* otoitz liburuaren euskarazko itzulpena. Liburu hasieran itzultzaileak euskaldun kristauari eskaini zion hitzaurrea dugu Elizondokoak berak sortutako pasarte bakarra: *"Eskutan dezun eliz-liburu eder au euskeratuko ote nuban galde egin zidaten. Ezin geyagoraño lanpeturikan nengoan, neretzat gauz oso zailla zan, bereala egin bear zan, alde guztiyetatikan eragozpen-trabak sortzen ziran. Baiñan euskaldunen alde zerbait egin nezakeala gogoratu bezin laster, erantzun nuban: euskeratuko ez det, ba? Pozik alere! Beratikan abiyatuko naiz: ni baiñon euskaldun obeak bazter bakoitzean iru edo lau arkituko dituzu, ni baiñon euskal-zaleagorikan ordea, iñon ez. Gora gure euskera maitagarriya!"*.

1922an argitaratutako *Lore usaidun mamitsuak* liburua, berriz, sormenezkoa izan zen; hil berria zen Txomin Agirreri opa zion lana. Eskaintzan lagunak zirela adierazi zuen, eta berari galdetu zion ia bere liburua argitaratzea komenigarria zenentz; izan ere, idazki horiek Euskal Esnaleak antolatu sariketetan aurkezturikoak eta ez saritutakoak baitziren. Edozein modutan ere, lan horrek bigarren edizioa izan zuen, Iruñean 1932an karrikaratu zen *Lorategi berria* hain zuzen. Horren hitzaurrea Azkuek berak egin zuen, eta ezin samurrago agertu zen euskaltzainburua: *"Loretegi berri oni usain ederra dario. Izanak eztu izena gezurtatzen. Gai asko darabiltzki, yakingarri eta onurakorrak gehienak, eta bakoitza ederki azaldu ondoren, amaitzat, irakaspen egoki bat ateratzen du"*.

## Idazlanak 
### Erlijioa 
* *Kristaua bere pont-elizan* (1910, Eusebio Lopez)

### Irakurgaiak 
* *Lore usaidun mamitsuak* (1922, Gipuzko-Argitaldaria)
* *Loretegi berria* (1932, Kaputxinoak)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Paskual Bernardino Biguria, literaturaren zubitegia, zubitegia.armiarma.eus
* Bidador, Joxemiel *Baztango euskal idazleen berri laburra*, Euskaldunon Egunkaria, 2000-1-21; 2000-1-28; 2000-2-4; 2000-2-11; 2000-2-18; 2000-2-25, zubitegia.armiarma.eus
Jose Enrike Urrutia Capeau

**Jose Enrike Urrutia Capeau** (Iurreta, Bizkaia, 1954) euskal idazlea da.
 
## Lanak 
### Poesia 
* *Kadrila alegera festan da* (Pamiela, 1979)

### Narrazioa 
* *Izar beltzaren urtea* (Pamiela, 2000)
* *Ergelen nonbrea* (Pamiela, 2006)
* *Assilah-ko eroa* (Pamiela, 2010)
* *Weylerren itzala* (Pamiela, 2012)

## Kanpo loturak 
*  Jose Enrike Urrutia literaturaren zubitegian
Iñaki Gurrutxaga

**Iñaki Gurrutxaga Zubimendi** (Orio, Gipuzkoa, 1981eko ekainaren 1a) euskal idazlea, musikaria eta bertsolaria da. 2005eko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian parte hartu zuen. 1999an Gipuzkoako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa irabazi zuen.

Bi Bala musika taldeko kide izan zen, 2013an sortu zenetik 2018an desegin zen arte. Hiru disko argitaratu zituzten.

## Lanak 
### Musika 
* Bi Bala musika taldeko kidea (3 disko grabatu zituzten).

### Narrazioa 
* *Gabon Gasteiz* (2000, *Arabera*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  «Iñaki Gurrutxaga», *Literaturaren Zubitegia*.
Fermin Etxegoien

**Fermin Etxegoien Uribeetxeberria** (Oñati, Gipuzkoa, 1966) artikulugilea, idazlea, kazetaria eta irrati esataria da. Besteak beste, *Berria*, *Argia*, Euskadi Gaztea eta Bilbo Hiria Irratia hedabideentzat lan egin du, eta Zenbat Gara elkarteko kidea izan da. Halaber, ETB 1eko *Kalaka* saioko gidoilaria izan da.

2010eko Literaturako Euskadi Saria eman zioten, *Autokarabana* eleberriagatik.

Gaur egun Bilbon bizi da.

## Lanak 
### Saiakera 
* *Neurona eta zeurona* (2004, Pamiela)
* *Eutsiko diogu?* (2014, Erein). ISBN: 9778497468824. 281 or.

### Eleberria 
* *Autokarabana* (2009, Pamiela). ISBN: 9-788476-815946
* *Zinegotzia*. (2013, Erein). ISBN: 978-84-9746-845-9
* *Urpekariak*. (2015, Erein). ISBN: 978-84-9109-040-3
**Totelak.* (2021, Erein). ISBN: 978-84-9109-772-3

## Sariak
* 2009ko Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari

## Ikus, gainera 
* Debagoiendar ospetsuen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* «Fermin Etxegoien», *Literaturaren Zubitegia*.
* «Fermin Etxegoien: "Ikusiko duzu nork irabaziko duen Euskadi Saria, Bildu Lakuara ailegatzen denean"», *Argia*, 2011-09-04.
Iñaki Iñurrieta

**Iñaki Iñurrieta Labaien** (Soraluze, 1953) euskal idazle, itzultzaile eta irakaslea da. 1991an *Zekale artean harrapaka* euskaratu zuen, Elkar argitaletxean. Eusko Jaularitzako Kultura eta Turismo Sailaren eta Gipuzkoa-Donostia Kutxaren laguntza jaso zituen. 2013tik 2014ra Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkarteko lehendakaria izan zen.

Filologia Erromanikoan eta Kazetaritzan lizentziaduna. itzultzaile autonomoa izateaz gain Irakasle ere izan da Soraluzeko Ametsa Ikastolan eta Euskal Herriko Unibetsitatean. Kazetari-lanak egin zituen HABE aldizkarian eta Donostia Kulturan komunikazio-teknikari ere jardun izan zuen hainbat urtez.

## Lanak 
Euskarazko produkzioaren Inguma datu baseak **Iñurrietaren** 36 ekarpen jasotzen ditu 32 itzulpen, hiru artikulu eta hitzaldi bat. Bere lan gehienak itzulpenak diren arren eleberri bat ere idatzi zuen 2004an.

### Nobela 
* *Kuskue tanden* (2004, *Alberdania*). 1980ko hamarkadaren hasieran Donostiako ikasle-pisu bateko filologiako ikasle batzuek dena teorizatu beharra izaten dute beti, Oteizaren kume umoretsuak dira.

### Itzulpena 
1984an argitaratu zuen lehen itzulpena (Dersu Uzala, V. Arseniev, Hordago), eta harrezkero ehun titulu inguru itzuli ditu narratiban (J. D. Salinger, T. Capote, D. Diderot…), eta saiakera (J. G. Frazer, Montesquieu, T. Jefferson, EHUren ZIO bildumako zenbait titulu…).
* *Legeen espirituaz*; Montesquieu (1999, *Klasikoak*)
* *Hau ez da ipuina*; Denis Diderot (1995, *Edelvives*)
* *Erakundeen soziologia* LUCAS MARIN, Antonio; GARCIA RUIZ, Pablo/Iñurrieta Labaien, Iñaki. (2013), UPV/EHU).
* *Munduaren historia ekonomikoa: X.- XX. mendeak*, Francisco Comín, Mauro Hernández, Enrique Llopís (2013), UPV/EHU)
*  *El cuaderno rojo* (*Liburu Gorria)* (Donostia: Ttarttalo, 2002). Itz. Iñaki Iñurrieta. 2013an berrargitaratua (Arre: Pamiela)
Ikasliburuak (unibertsitaterako eta Lehen eta Bigarren Hezkuntzarako), dibulgazio liburuak eta material didaktiko ugari ere itzuli du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 31 eskutik

## Kanpo estekak 
* Iñaki Iñurrieta literaturaren zubitegian
* Iñaki Iñurrieta *31 eskutik* blogean.  (25 artikulu, 2012-2015 urteetan)
* EIZIE NordaNor euskal itzulpengintzaren datu basea Aurkezpen ekitaldia. **Iñaki Iñurrieta**, Karlos del Olmo, Bego Montorio eta Maite Lopetegi (EIZIE elkartea, Youtube, 2016-05-06).
Jon Gerediaga

**Jon Gerediaga Goitia** (Bilbo, Bizkaia, 1975) poeta eta antzerkigilea da. F.T.I.-Antzerkiola Imaginarioko taldekidea izan da, eta hainbat antzezlanen gidoiak prestatzeaz arduratu da. Antropologia ikasketak egin zituen Deustuko Unibertsitatean (Bilbo) eta *Leiden Universiteit*-ean (Herbehereak). Doktore gradua lortu zuen 2011an, Patxi Lanceros filosofoaren gidaritzapean, Txileko maputxeen sinbologia eta espiritualtasunari buruzko tesia defendatuz (*Drama y símbolo en la espiritualidad mapuche*). 2003. urteaz geroztik, Filosofiako irakasle egiten du lan, Lauro ikastolan.

## Poesia 
* *Fitola balba, karpuki tui* (2004, Pamiela).
* *Jainkoa harrapatzeko tranpa* (2007, Pamiela).
* *Zentauro-hankak* (2012, Pamiela).
* *Argia, Lurra, Zuhaitza, Zerua* (2015, Pamiela).
* *La luz, la tierra, el árbol, el cielo* (2017, Pamiela).
* *Urtaroak eta zeinuak* (2019, Pamiela).
* *Natura berriak* (2020, Pamiela).
* *Nuevas Naturalezas* (2021, Pre-textos).
* *Zeru-lurren liburua* (2023, Elkar).

## Antzerkia 
* *8 Olivettis Poéticos* (F.T.I.-Askoren artean), (2001, Hiru).
* *8 Olivetti Poetiko* (F.T.I.-Askoren artean), (2007, Artezblai).
* *Caja XXI Kutxa* (F.T.I.-Askoren artean).
* *La niña que sueña lunas también se mea en la cama* (F.T.I.).
* *Mundopolski* (F.T.I.-Askoren artean), (2007, Artezblai).
* *Kaputen kanta* (F.T.I.-Askoren artean).
* *Yuri Sam. Otoitza.* (F.T.I.), (2007, Artezblai).
* *Au Revoir, Triunfadoreak!* (F.T.I-Askoren artean), (2007, Artezblai).
* *Babiloniako Loreak* (F.T.I-Antzerkiola Imaginarioa).
* *Etxekoak* (Huts Teatro).
* *Dama* (2021, Susa).

## Sariak 
* 2008ko Espainiako Kritikarien Elkartearen saria eskuratu zuen, *Jainkoa harrapatzeko tranpa* liburuagatik.
* 2015eko Lauaxeta Saria eskuratu zuen *Argia, Lurra, Zuhaitza, Zerua* liburuagatik.
* 2020ko Xabier Lete nazioarteko poesia saria, *Natura berriak* lanagatik. 
* 2020ko Espainiako Kritikarien Elkartearen saria eskuratu zuen, *Natura berriak* liburugatik.
* 2020ko Lauaxeta saria eskuratu zuen *Natura berriak* lanagatik.
* 2024ko Euskarazko Literaturaren Euskadi Saria, *Zeru-lurren liburua* poesia liburuagatik (Elkar).

## Ikus, gainera 
* Euskal antzerkigintza
* Bizkaiko idazleen zerrenda
* Bilbotar ospetsuen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  «Jon Gerediaga», *Literaturaren Zubitegia*.
Eneko Bidegain

**Eneko Bidegain Aire** (Baiona, Lapurdi, 1975 - ) euskal idazle eta kazetaria da.

## Biografia 
Batxilergoa ikastolan ikasi eta gero Euskal Ikasketak egin zituen Baionan. Kazetari lanetan *Ekaitza* aldizkarian hasi zen. 1999an *Euskaldunon Egunkarian* sartu zen. *Berria* eta beste zenbait hedabidetan ere aritu da.

Doktoretza tesia aurkeztu zuen 2012an, EHU eta Bordeleko unibertsitateen artean, "Lehen Mundu Gerra Eskualduna astekarian" gaiaren inguruan, Josu Chueca, eta Xarles Bidegainen zuzendaritzapean. Bertso txapelketetan epaile lanak bete izan ditu. Gaur egun Mondragon Unibertsitateko irakaslea da, Ikus-entzunezko komunikazio graduan.

Xalbador bertsolariaren iloba da.

## Lanak 
### Nobela 
* *Anbroxio* (2002, Elkar)
* *Mahatsaren begia* (2005, Elkar)
* *Bichta éder* (2023, Elkar)

### Haur literatura 
* *Zorionak, Marko* (2011, Elkar). Ilustrazioak: Marc Armspach.

### Saiakera eta ikerketa 
* *Euskal esaerak. Expressions basques* (2001, *Elkarlanean *).
* *Iparretarrak, erakunde politiko armatu baten historia* (2007, *Gatuzain*)
* *Gerla Handia, muga sakona. Lehen Gerla Mundialaren (1914-1918) hastapenak Eskualduna eta Euzkadi aldizkarietan* (2009, *Utriusque Vasconiae*)
* *Patxa. Besta bai, borroka ere bai* (2010, *Gatuzain*)
* *Lehen Mundu Gerra eta Euskal Herria* (2014, *Elkar*)
* Lurraldea eta herria (2018, Pamiela)

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2002: Gazteluma saria Anbrosio.
* 2014: Txiolari originalena 2014ko #txiotesia2 lehiaketan (@enekobidegain).[thumb|260x260px|Eneko Bidegain eta Itziar Gonzalez-Dios 2014ko [Txiotesia lehiaketako irabazleak]]2014: Txiotesia lehiaketako irabazlea txiolari ulergarrienaren sarian.
* 2015, 2017, eta 2019: Ikergazte kongresuko batzorde akademikoko kide izan da *gizarte zientziak eta zuzenbidea* arloan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko idazleak

* 31 eskutik

## Kanpo estekak 
* Eneko Bidegain literaturaren zubitegian
* Enekoren bloga "Berria"ren komunitatean
* Enekoren bloga "Goiena"ren komunitatean
* @enekobidegain kontua Twitter-ren
Lander Garro

**Lander Garro** **Pérez** (Errenteria, Gipuzkoa, 1975eko azaroaren 25a) euskal idazle, argazkilaria eta dokumentalgilea da.

## Biografia 
Hendaian bizi da eta Eider Rodriguez idazlearen bikotekidea da. 2020an Agustin Zubikarai saria jaso zuen Ondarroan ‘Faith’ behin-behineko izena zuen nobela-proiektua gauzatu ahal izateko, haren hirugarren nobela, alegia. Autofikziorekin jokatuz, proposatutako argumentuan bere alter-egoak, Xabi Ugarte pertsonaiak, Bartzelonara joko zuen Euskal Herriko gatazkatik alde egin nahian.

2020. urtean, *2 urte, 4 hilabete eta egun bat* dokumentala estreinatu zuen; Etxepare Itzulpen saria ere irabazi zuen, Eider Rodriguezekin batera, haren *Bihotz handiegia* ipuin bilduma gaztelaniara itzultzeagatik. Urte *distopikoa* izan omen zen harentzat.

## Literatura lanak 
### Narrazioa 
* *Orain galdera berriak ditut* (2004, Txalaparta)
* *Lehen aldia* (egile asko) (2004, Txalaparta)

### Saiakera 
* *Ez merkeenak! Bai onenak!* (2006, Alberdania)

### Nobela 
* *Kontrarioa* (2010, Susa)
* *Gerra txikia* (2014, Susa)
* *FAITH* (2021, Elkar)

### Itzulpena 
* *Larrua hotz* (2009, Txalaparta), Zigor Garrorekin batera. Albert Sánchez Piñolen *La pel freda*ren itzulpena.
* *La pequeña guerra* (2017, Txertoa). 
* *Un corazón demasiado grande* (Literatura Random House, 2019), Eider Rodriguez-ekin batera, Eider Rodriguezen Bihotz handiegiaren itzulpena. 

## Ikus-entzunezkoak 
### Gidoilaria 
* Tumatxak telebista-saioetako gidoilaria izan zen 2013 eta 2016 urteen artean. Euskal musikako abesti eta talde arrakastatsuen deskribapena egiten zuen saio arrakastatsu hartan, Zuhaitz Gurrutxagak izan zen aurkezlea.

### Zuzendaria 
2020an "*2 urte, 4 hilabete eta egun bat*" dokumentala estreinatu zuen, intsumisioari buruzkoa. Protagonisten artean, Gaizka Aranguren, Juan Kruz Lakasta eta Tonino Carotone daude.

2021ean *"Tipularen sehaska kanta"* dokumentala estrainatu zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Errenteriar ospetsuak
* Gipuzkoako idazleak
* Dokumentalak Euskal Herrian

## Kanpo estekak 
* «Lander Garro», Literaturaren Zubitegian.
* Garroren *Kontrarioa* nobela
Xabi Borda

**Xabier Borda Alberdi** (Azpeitia, Gipuzkoa, 1981eko irailaren 10a) euskal idazlea da. Bilboko Ingeniaritza Eskolako Telekomunikazio Ingeniaritza ikasi zuen, eta gradua lortu.

2004an bere lehenengo liburua argitaratu zuen, *Birika zatiak* poesia liburua hain zuzen. Gaur egun, Azpeitiako *Uztarria* aldizkarian kolaboratzen du, batez ere iritzi artikuluetan. Azkoitian bizi da.

## Lanak 
### Poesia 
* *Birika zatiak* (2004, *Susa*)
* *Gulliverren lokarriak* (2009, Elkar)
* *Urtu aurretik* (2022, Susa)

### Itzulpenak 
* Munduko poesia kaierak: Seamus Heaney (Susa, 2017). Poemen antologia bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  «Xabi Borda», *Literaturaren Zubitegia*.
Gotzon Barandiaran

**Gotzon Barandiaran Arteaga** (Larrabetzu, Bizkaia, 1974ko martxoaren 21a - ) euskal idazle eta kulturgilea da  Literaturan egindako lanaz gain, besteak beste musikaren arloan Bihotz Bakartien Klubaren (BBK) eta Katamalo taldearen partaidea izan da. Halaber, "Ahotsenea"-ren koordinazio lanak egin ditu Durangoko Azokaren lantaldean 2011tik 2013 arte.

## Lanak 
### Poesia 
* *Arrakalak* (2004, *Susa*)
* *Katamalo* (2008, *Susa*)
### Nobela 
* *Errotik* (2010, *Susa*)
* Gidariaren okerra (2015, Susa)
### Saiakera 
* *Hitzen ahairea* (2018, Susa)
### Beste batzuk 
* "Erantzi. Katamalo zuzenean" diskoa (*Gaztelupeko Hotsak*, 2008).

## Ikus, gainera 
* Bizkaiko idazleak

## Kanpo loturak 
*  Gotzon Barandiaran literaturaren zubitegian
*  Elkarrizketa Gotzon Barandiarani Argia astekarian.
David Tijero

**David Tijero Osorio** (Bilbo, Bizkaia, 1974ko irailaren 3a - ) euskal idazlea da. Euskal Herriko Unibertsitatean Ingeniaritza Elektronikoa ikasi zuen eta Kantabriako Unibertsitatean fisikan lizentziatu zen. Zorrotzako Euskal Txokoa elkarteko kordinatzailea da eta *Zorrotz Morrotz* aldizkariko erredaktorea da.

Gaur egun enpresa baten sistema informatikoen kudeatzailea da. *Kalegats* edo *Aux.magazine* aldizkarietako kolaboratzailea izan da.

## Lanak 
### Poesia 
* *Dendako leihotik* (2001, *Kutxa*)
* *Izarrak itsasoan hiltzen dira* (2004, *Ediciones Beta*)
* *Isilaldiak* (2005, *Isilaldiak*)

## Sariak 
* Irun Hiria Olerki Saria (2001)
* Ordiziako Kimetz Literatur Saria (2003)
* Lasarte-Oriako Literatur Lehiaketa (2003)
* Urretxu-Zumarragako Iparragirre Saria (2004)
* Santurtzi Udalako Ipuin lehiaketa (2005)

## Kanpo loturak 
*  David Tijeroren biografia Euskal Idazleen Elkartearen esku
*  David Tijero literaturaren zubitegian
Juan Ramon Makuso

**Juan Ramon Makuso** (Errenteria, Gipuzkoa, 1961eko abenduaren 29a - ) euskal idazlea da eta filosofia irakasten du.

## Lanak 
### Poesia 
* *Bizitzeak hil egiten du* (2004, *Edicionesbeta*)
* *Hiri gorazarre* Elea, 2006
* *Huntza hezur berritan*, Erein 2009
* *Hitzak argi*, Pamiela 2014
* *Muga*, El gallo de oro, 2016, arg. elebiduna, (antologia beste egileekin batera)
**Haragi Hosto,* Balea Zuria, 2021
*Muga, Pruna Llibres/Edicions del Buc, 2022, arg. elebiduna katalana /euskara, (antologia beste egileekin batera)

#### Itzulpengintza 
* *Casa de Misericòrdia* Joan Margarit
(eusk.) *Miserikordia Etxea*, meettok 2009

### Saiakera 
* *Oraina Galdua* Erein, 2008

## Kanpo estekak 
*  Juan Ramon Makuso literaturaren zubitegian
*  Basque Poetry webgunea.
Ines Goikoetxea Irurtzun

**Ines Goikoetxea Irurtzun** (Donostia, Gipuzkoa, 1939 - ) euskal idazle eta poeta da. Lehen Hezkuntza amaitu ondoren, bere bizitza osoa etxekoandre lanetan aritu zen. 1992an idazten hasi ondoren Itziar Zubizarreta eta Luisa Etxenikeren eskutik literatur sorkuntza tailerrean hobetu zuen bere estiloa. 

## Literatura ibilbidea 
2000 urtean Hirugarren Adina Hirugarren Mundurako Gobernuz Kanpoko Erakundeak ezarritako literatur saria irabazi zuen, Calcuta poemari esker. Indiako hiri hura ezagutu zuen bertako behartsuenak zaintzen lan egiten zuen bere alaba bisitatzera joan zenean

2000ean, Deustuko Unibertsitateko (Bizkaia) literatura lehiaketan lehen saria irabazi zuen. Olerki irabazleen multzoak Urruntasunaren morrontzan hurbiltasuna gose izan zuen izenburua.

2001ean, Iparragirre Saria irabazi zuen, Urretxu eta Zumarragako Gipuzkoako Udalen eskutik, Berdea eta grixa gaueztatuak itsasoaren ardoan poema bildumagatik. Bermingham Housek hurrengo urtean argitaratu zuen.

### Poesia liburuak 
* *Biziaren erroetan* (1972, Kutxa)
* *Gauean oihu* (1972 Kutxa)
* *Poesiak. Antologia* (1990, Etor)
* *Berdea eta grixa gareztatuak itxasoaren ardoran.* (2001, Bermingham)
* *Begirada apaletan* (2004, Edicionesbeta) 
* *Gaueratutako negar malkoen zinkuria* (2004, Ediciones Beta)
* *Orbain gabeko ihintz tanto txertatuak* (2006, Ediciones Beta)
* *Hesi gabeko soroak* (2008, Ediciones Beta - III Milenio)
* *Lehioaren bestaldean* (2010, Ediciones Beta - III Milenio)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ines Goikoetxea literaturaren zubitegian
* Ines Goikoetxea Auñamendi Entziklopediean (gazteleraz)
Joan Aldamizetxebarria

**Joan Aldamizetxebarria García** (Tarragona, Katalunia, 1972 - ) euskal idazlea. Tarragonan jaio zen baina izatez gernikarra da. Marrodan VII. Saria irabazi zuen *Denbora igarotzen ez denean* olerki-liburuarekin.

Kulturarekin hainbat zereginetara lotuta bizi da.

Musikan, UHF taldeko abeslaria eta letren egilea izan zen. Gernikako Marijesien kide izan da 14 urtez, 12 bakarlari moduan, baina hauek erakunde bezala erregistratu zirenean, uztea erabaki zuen.

Argazkigintzan, hainbat erakusketa antolatu izan ditu Euskal Herrian. Ezagunena *Afrikako Begiradak* da.

Literaturan, 2 olerki liburu argitaratzeaz gain, kontaketa laburreko *Gorria eta beste kontakizun batzuk* eta *60 relatos 60 autores* liburuan ere parte hartu izan du.

Egun, Culture gym aldizkarian laguntzen du zenbakioro artikulu bat idazten.

## Lanak 
### Poesia 
* *Denbora igarotzen ez denean* (2002, *Ediciones Beta*)
* *Bihotzaren lautadak* (2004, *Ediciones Beta*)

## Sariak 
* Marrodan VII. Saria.

## Kanpo loturak 
*  Joan Aldamizetxebarria literaturaren zubitegian
Eneko Barberena

**Eneko Barberena Mondragon** (Arrasate, Gipuzkoa, 1983ko uztailaren 3a) euskal idazlea, aezkoar jatorrikoa. Zuzenbiden lizentziatua bi liburu idatzi ditu eta hainbat ipuin labur argitaratu zituen Gara egunkarian. Manex Agirrerekin Kulturisten Kofradia sortu zuen eta hainbat antzezlan egin zituzten Euskal Herrian. Anger musika taldearentzako hitzak ere egin zituen.

2004an *Lurrunak ez du oraindik kristalik estali* poema bilduma argitaratu zuen Gaztesarearekin. Liburu hau copyleft lizentziarekin argitaratu zuen. Liburu horretako poema bat (*Dakar*) Joseba Tapiak musikatu zuen *Real Politik* lanean.

2015eko udal hauteskundeetan EH Bildurekin aurkeztu zen alkatetzarako, ordutik zinegotzi moduan lan egiten du Arrasateko udaletxean.

2021eko urtarrilean (H)ilbeltza beka irabazi zuen *Xukunetatik aldendu ahala* liburua idazteko.

## Lanak 
### Narrazioa 
* *Igogailuak, Dow Jones eta beste droga batzuk* (2002, *Apokaliftin Elkartea*)
* *Afrikanerrak* (Elkar, 2019)
* *Suak erreko ez balu* (Txalparta, 2023)

### Poesia 
* *Lurrunak ez du oraindik kristalik estali* (2004, *Gaztesarea*). Copyleft lizentziarekin egindako liburua.

**Horma zuriak**
Mundua kolorez pintatzen saiatu ginenean,
zuok, mundu gris aseptikoa maite duzuenok,
makilkadez ordaindu zeniguten ahalegina.
Zuok, horma zuriak maite dituzuen horiek,
zer bilatzen duzue zehazki?
Zer bilatzen duzue, zuon polizia, epaile
eta kale garbitzaileekin?
Ez al duzue ulertu, urez garbitzen diren margoketek
harrian (eta herrian) arrasto sakona uzten dutela?
Ez al duzue ulertu loreak moztu daitezkeela,
baina udaberria ezin dela gelditu?
Ez al duzue ulertu, kale poeta eta margolariak
ezin direla isildu?
Ez al duzue ulertu, horma zuriak maite dituzuenok,
ez dela horma zuririk existitzen?

## Ikus, gainera 
* Debagoiendar ospetsuen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Eneko Barberena literaturaren zubitegian
*  [*Lurrunak ez du oraindik kristalik estali* liburuaren aurkezpena Gaztesarea(https://eu.wikipedia.org/wiki/Gaztesarea)n]
Jon Aiastui

**Jon Aiastui Guridi** (Oñati, Gipuzkoa, ) euskal idazlea da.

## Bizitza 
Euskal Herriko Unibertsitatean Filosofiako ikasketei ekin zien, baina ez zituen amaitu. Hainbat lanbidetan aritua da (irakasle, banketxeko enplegatu, sukaldeko laguntzaile). Jaioterrian eta Arrasaten (Gipuzkoa) zenbait sari irabazi eta gero, 1995ean Bilboko Udalaren Gabriel Aresti ipuin sarian accesita eman zioten. 2002an euskal ipuinen Donostia Hiria saria irabazi zuen, *Eguzkiak jotzen duen aldetik* lanarekin. 2011n Euskal Herriko Unibertsitatearen Fantasiazko Kontakizunaren XIX. Sariketa irabazi zuen, *Kontaktua* lanarekin.

## Lanak 
### Poesia 
* *Biolinaren jatorria* (2004, Elkar)

### Nobela 
* *Gaua heltzen denean* (2013, Bubok)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* «Jon Aiastui», Literaturaren Zubitegia.
Hasier Larretxea

**Hasier Larretxea** (Arraioz, Nafarroa Garaia, 1982ko martxoaren 22a) euskal idazlea da. Poesian nabarmendu da.

## Bizitza 
Donato Larretxea aizkolariaren iloba eta Patxi Larretxea herri kirolariaren semea izaki, familiak Hasier ere herri kiroletan aritzera bultzatu zuen, baina Hasierrek presioari aurre egin zion. Madrila ihes egiteko beharra sentitu zuen 2006an, 24 urte zituela; homosexuala izateagatik Baztan bere jaioterrian arazorik izan ez zuen arren, LGBT eskubideen aldeko militantziak nekatu zuen, eta Madrila jo zuen, anonimotasunera, bere baitakoak lantzearren eta idaztearren. Geroztik han bizi da.

Geroago, 2016an hainbat poesia-errezital antolatu zituen hainbat hiritan (Donostia, Iruñea, Madril, Bartzelona, Zaragoza...). Hasier poesiak irakurtzen ditu euskaraz eta erdaraz, eta aldi berean gurasoek egurra mozten dute poesiaren erritmoari lagunduz. Errekontziliazioa islatu nahi dute ekitaldi horietan, familia barrukoa eta kolektiboa.

## Lanak 
* *Eguraldi lainotsua* (2001), Iruñea hiriko lehen poesia saria.
* *Azkenaldian* (2002), Nafarroako Unibertsitate Publikoko lehen poesia saria.
* *Bazaudete?* (2004, Metaziri). Elizondo, Baiona, Iruñea, Andoain eta Gasteizen ikuskizunak errezitaldiak eskaini ditu.
* *Azken bala* (2007), Nafarroako Gaztediaren Institutuak antolaturik Artista Gazteendako literatur lehiaketan saritua, Point de Lunettes Sevillako argitaletxeak edizio elebidunean karrikaratua 2008an. Gaztelaniazko itzulpena Angel Errok egina da.
* *Atakak* (2011). Poesia liburua. "Bertakoa ezagutzen duen begirada bat da, urruntasunetik; barnean nituen bizipenak, esperientziak, paisaiak. Bada landa eremuko bizitzari, usaindutako horri egindako gorazarre egite bat, omenaldi bat".
* *Barreras*​ (2013, La Garúa).
* *Larremotzetik* (2014, Erein). Memoria liburua.
* *Niebla Fronteriza*​ (2015, El Gaviero) Urte horretako 10 poesia-libururik onenen artean aukeratu zuen "El Cultural" blogak.
* *Pulgarcito* (2016, Alkibia) Ipuina.
* *De un nuevo paisaje* (2016, Stendhal Books).
* *Meridianos de tierra* (2017, Harpo Libros).
* *El lenguaje de los bosques* (2018, Espasa). Narrativa.
* *Hijos del peligro* (2023, Candaya).

## Sariak 
* Nafarroako idazle gazteendako "Francisco Ynduráin" saria lortu zuen 2008an.
* Iruñea hiriko literatur lehiaketan poesia modalitatean, 2001. *Eguraldi lainotsua (Pamiela, 2001)*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hasier Larretxea "Point de Lunettes" argitaletxean
* Hasier Larretxea, Profila Euskal Idazle Elkartean
* Miguel Sánchez-Ostiz-en kritika Diario de Noticias-en
* Felipe Juaristiren kritika Diario Vasco-n
* Katixa Agirreren kritika Deian
* Beñat Sarasolaren kritika Berrian
* Igor Estankonaren kritika Argian
* Elkarrizketa Berria egunkarian
* Elkarrizketa Diario de Noticias-en
* Elkarrizketa Haritu aldizkarian
* Elkarrizketa ABC egunkarian
* Elkarrizketa La Opinión de Tenerife-n
Mikel Zubeldia

thumb|2010-028 Ipuin lehiaketa
**Mikel Zubeldia Etxeberria** (Donostia, Gipuzkoa, 1972ko urriaren 3a - ) euskal idazlea da. Ekonomialaria da ogibidez eta kanpo merkataritzan dihardu.

2008an Txomin Agirre eleberriko Euskaltzaindiaren eta BBKren Literatur Sariaren irabazlea izan zen, *Ekilibristaren polka * lanarekin.

## Lanak 
### Narrazioa 
* *Manikien galeria* (2004, *Euskaltzaindia - BBK*)
* *Enarak bezain fite* (2005, *Arabako Foru Aldundia*)
* *Marlboro gizona eta beste bi ipuin* (2012, *Alberdania*)

### Eleberria 
* *Haizea josten* (2025, Ediciones Beta).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Mikel Zubeldia literaturaren zubitegian
Angel Larrea

**Angel Larrea Beobide** (Zeanuri, Bizkaia, 1960) euskal idazlea eta irakaslea da.

## Lanak 
### Saiakera 
* *Arratiako euskal idazle aitzindariak* (2004, *Egilea editore*)
* *Errementariak, jainkosak eta sorginak. Mitoak eta magia Arratian* (2004, *Edicionesbeta*)

### Poesia 
* *Magiaz blai* (2004, *Edicionesbeta*)

## Kanpo estekak 
* Angel Larrea literaturaren zubitegian, zubitegia.armiarma.eus
Isabel Diaz

**Isabel Diaz Lopez** (Laudio, Araba, 1966ko uztailaren 27a - ) euskal idazle bat da.

## Biografia 
Euskal Filologian lizentziatu zen. Urduñako AEKren euskaltegiko irakasle da. Bi liburu ditu sarituak: *Ura badoa maldan behera* (1996) lanarekin Ernestina de Champourcin V. Poesia Sariketa irabazi zuen, eta *Ontzi iluna* (1999) lanarekin XXIX. Irun Hiria Literatur Sariaren irabazle izan zen.

Horrez gain, Santiago de Compostelan argitaratutako *A ponte das palabras, Poesía Vasca 1990-2000. Hitzezko Zubia, euskal poesia 1990-2000* antologian parte hartu zuen.

Halaber, *Zurgai* poesia aldizkariak argitaratu zituen bere poemak 2004ko uztaileko alean: *Voz de mujer en castellano, catalán, euskera y gallego*.

## Lanak 
### Poesia 
* *Ura badoa maldan behera* (1996, *Arabako Foru Aldundia*)
* *Ontzi iluna* (1999, *Kutxa*)
* *Bidegurutzean* (1999)
* *Sano Erradikal* (Txalaparta, 2020)

## Sariak 
* Ernestina de Champourcin V. Poesia Saria, *Ura badoa maldan behera*
* XXIX. Irun Hiria Literatur Saria, *Ontzi iluna*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Isabel Diaz literaturaren zubitegian
Andoni Urzelai

**Andoni Urzelai Eraña** (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 1967ko urtarrilaren 18a - ) euskal idazlea eta telebista errealizadorea da.

## Biografia 
XXI. mendearen hasieran bi liburu argitaratu zituen, *Haginkadaka* eta *Zirkulua*. Lehenengoarekin Irun Hiria literatur saria irabazi zuen. 2015ean gazteleraz atera zuen aurreneko liburua, *Demencia* izena duena, bertan gaur egungo gizartea aztertzen du. Urte berean *Karanbola toxikoak* ipuin liburua atera zuen. 2022ko martxoan liburu berria atera du, *Ametsen trafikatzailea* izena duena. "Fabula hiperboliko" gisa definitu du.

Telebistan ere lan egin du, hainbat programatan errealizadorea izan baita, "Bricomanía" edo Karlos Argiñanoren programetan esate baterako.

## Lanak 
### Nobela 
* *Haginkadaka* (2002, *Kutxa*)
* *Zirkulua* (2004, *Erein*)
* *Demencia* (2015, Baile del sol)
* *Karanbola toxikoak* (2015, Susa)
* *Ametsen trafikatzailea* (2022)

## Sariak 
* Irun Hiria (2002)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Andoni Urzelai literaturaren zubitegian
NBADL

**National Basketball Association Development League**, **NBA Development League**, **NBA D-League** edo **D-League** bezala ezaguna, NBAk sortutako azpi-kategoriako liga bat da. 2001ean sortu zuen *National Basketball Development League* edo *NBDL* izenarekin, baina izenez aldatu zuen 2005ean gaur egun duenaren alde.

## Kanpo estekak
Luis Garde

**Luis Garde Iriarte** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1961eko abuztuaren 11) euskal idazlea da. Filologia ikasi zuen. Egun Donezteben du bizitokia eta bizibidea.
                                                                                                                                                                                                                                                  
Londreseko *The Cloud Appreciation Society* elkarteko kide zenbakiduna da.

2016an Euskadi Literatura Sariak irabazi zuen, *Ehiztariaren isilaldia* eleberriagatik. Sari hori irabazi eta gero ere, euskal literatura kritikak arreta urria eskaini zion liburu horri; Pako Aristiren ustez, euskal literaturan dabiltzan gehienek gizartean nozitzen duten ikusezintasunaren erakusgarri da.

## Lanak 
### Poesia 
* *Oihan nabarra* (2004, Euskaltzaindia - BBK)
* *Haize hegoaren aroak* (2007, Pamiela)
* *Gertakarien urtzea* (2008, Alberdania)
* *Unplugged* (2009, Kutxa Fundazioa)
* *Maizter arrotza* (2013, Erein)
* *Trenen abiadura* (2014, Pamiela)
* *Eremuen birkalifikatzea* (2014, Pamiela)
* *Barbaroak baratzean* (2017, Balea Zuria)
* *Urrats galduen hotsa* 2024, Pamiela)

### Nobela 
* *Ehiztariaren isilaldia* (2015, Pamiela)
* *Aireportuko musika* (2020, Pamiela)

### Erdaretan 
* *El silencio del cazador* (2016, Pamiela), *Ehiztariaren isilaldia*ren gaztelaniazko bertsioa.

### Antologiak eta lan kolektiboak 
* *Las aguas tranquilas. Ocho poetas vascos actuales* (2017, Renacimiento)
* *Diversos. Poetas alrededor de Pamplona* (2017, Ediciones del 4 de agosto)
* *39 idazle nafar* (2017, Pamiela)
* *Die stimmen der amsel* (2018, EYE Verlag)

## Sariak 
* 2003an, BBK Fundazioak eta Euskaltzaindiak emandako *Felipe Arrese Beitia* Poesia saria Oihan nabarra lanagatik.
* 2005ean, Elkarlanean Fundazioaren *Joseba Jaka Beka*, *Gertakarien urtzea* liburua idazteko.
* 2009an, Irungo Udaletxearen eta Kutxa Fundazioaren *Irun Hiria Poesia Saria*, *Unplugged* lanari.
* 2012an, Bilboko Udaletxearen eta Blas de Otero Fundazioaren *Blas de Otero-Bilbo Uria Poesia saria*, *Maizter arrotza* liburuari.
* 2014an, Gipuzkoako Diputazioaren *Xabier Lete Poesia saria*, *Eremuen birkalifikatzea* lanari.
* 2016an, euskarazko literaturaren Euskadi Literatura Saria  *Ehiztariaren isilaldia* (2015, Pamiela) eleberriagatik.
* 2018an, Literatura Kritikoen Espainiako Elkartearen Kritikaren Saria jaso zuen *Barbaroak baratzean* obrak.
* 2018an, Bizkaiko Foru Aldundiaren *Lauaxeta Poesia Saria*, *Barbaroak baratzean* obrari.
* 2024an, *Urrats galduen hotsa*k ez du iruzkin bakar bat ere jaso euskal kritikan. Hala ere, hurrengo urtean liburuak estatuko elkartearen Kritika Saria jaso du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Luis Garde», Literaturaren Zubitegia.
* «Luis Garde», basquepoetry.eus, Euskal Poesiaren ataria.
* «Luis Garde Iriarte», EIEren weba.
* «Aireportuko musika», Pamielaren weba.
* «Deseroso»
* «Kritikaren ajeak»
Pablo Barrio

**Pablo Barrio Ramirez** (Agurain, Araba, 1958ko urtarrilaren 21a) euskal idazlea da. Txikitandik Lasarte-Orian (Gipuzkoa) bizi da, non 2011tik 2015era alkatea izan zen.

2003. urtean, Euskaltzaindiak eta BBK-k elkarlanean antolatzen duten Toribio Altzaga Saria irabazi zuen, Ama, hor al zaude? antzerki lanarekin.
 
2006. urtean, Nafarroako Antzerki Eskolak eta Iruñeko Udalak antolatzen duten Haurrentzako antzerki testu berrien lehiaketan euskarazko saria irabazi zuen Abere hatsak eta beste animalia batzuk antzerki lanarekin. Lan hau Nafarroako Antzerki Eskolak estrenatu zuen 2007. urtean.
 
2007. urtean, Nafarroako Antzerki Eskolak eta Iruñeko Udalak antolatzen duten Haurrentzako antzerki testu berrien lehiaketan euskarazko saria Herio azeri hori antzerki lanarekin. Lan hau Nafarroako Antzerki Eskolak estrenatu zuen 2008. urtean.
 
2007. urtean, berriz ere Euskaltzaindiak eta BBK-k elkarlanean antolatzen duten Toribio Altzaga Saria irabazi zuen Kontrako bidean antzerki lanarekin.

2008. urtean IX. Serantes Antzerki sariaren Akzesita lortu zuen Armiarmategian (isil-mihisilka) lanarekin.

2021ean *El sitio del fin del mundo* liburua argitaratu zuen Txertoa argitaletxean Emakume pirata bat da protagonista: gaztaroan bizi izan zituen abenturak kontatzen ditu, umore eta punk ukituarekin. La Flamenka ostatuan sartu da bidaiari gazte eta eder bat eguraldia noiz baretuko zain, sekulakoa baita ekaitza. Taberna txiki hori arrantzale herrixka bateko portuaren alboan dago, eta adineko emakume bat da jabea. Denboralea baretu artean, tabernaria hasten da gaztea zenean bizitako abenturak kontatzen sartu berri den bezeroari. Ez dira edonolakoak emakumeak bizitakoak, pirata izan baitzen, eta itsaso zabala zeharkatu bere itsasontziarekin. Erregearen flotak begiz jo, eta mundua amaitzen den tokiraino jarraitu zuen, pirata gazte hori atzemateko asmoz. Garai haietan bazegoen Donostian La Flamenka izenko taberna bat.

## Lanak 
### Antzerkia 
* *Ama, hor al zaude?* (2004, *Euskaltzaindia - BBK*)
* *Abere hatsak eta beste animalia batzuk* (2007, *Iruñeko Udala*)
* *Kontrako bidean* (2008, *Euskaltzaindia - BBK*)
* *Armiarmategian (isil-mihisilka)*. (2009, Artezblai)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pablo Barrio literaturaren zubitegian
* «Pablo Barrio idazlea gonbidatu du TXINTXARRI-k Euskadi Irratiko 'Baipasa' saiora - Lasarte-oria» *Txintxarri.eus* (eta beste 700 albiste Pablo Barriori buruz).
Fabio Cannavaro

**Fabio Cannavaro** (Napoli, Italia, 1973ko irailaren 13a - ) futbolari italiarra da.

Hainbat urte Juventusen jokatu ondoren, 2006an Real Madrilek fitxatu zuen. Italian *Il Bello* izenez ezagutzen dute eta selekzioko kapitaina da. 2006ko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen bere selekzioarekin.

## Kanpo estekak 
*  Fabio Cannavaroren webgune ofiziala
Dietmar Kühbauer

**Dietmar "Didi" Kühbauer** (Heiligenkreuz,Burgenland, 1971ko apirilaren 4a) austriar futbolari ohia da. Errealeko erdilaria izan zen 3 urtetan zehar.

## Taldeak 
* 1986 SV Mattersburg taldea ibili zen.
* 1990 Admira Wacker taldeetan jolastu zuen.
* 1992 Rapid Viena taldean, Austriako talde onenean jolastu zuen.
* 1997 Real Sociedad taldean jokatu zuen 3 urtetan zehar.
* 2000 Wolfsburgo talde alemaniarran jolasten dago azken urteetan.
* 2002 SV Mattersburg
* 2008 FC Admira Wacker Mödling
* 2013 Wolfsberger AC

## Kanpo estekak
Itsasikara

[thumb|350px|1755eko [Lisboako lurrikara eta osteko itsasikara]]
**Itsasikara**, **itsas lurrikara** edo **itsaspeko lurrikara** epizentroa itsas hondoan duen seismoa da. Itsasikarek sarritan tsunamiak sortzen dituzte; ondorioz, itsasoak itsasbazterreko lurrak estaltzen ditu, eta hondamendi handiak eragiten.

Itsasikara baten sorburua da ozeanoaren azpian faila bat apurtzea edo luiziak izatea; horrek ur kantitate handiak mugitzen ditu, eta olatuak sortzen ditu.

Ezagunenetarikoak:
* 1755eko Lisboako lurrikara eta itsasikara, beheko hiria (Baixa) guztiz suntsitu zuena.
* 2004ko abenduaren 26an izandako Indiako ozeanoko itsasikara, Indonesiako kostatik gertu sortua, Somaliaraino iritsi zena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lurrikara
* Tsunamia
* Megatsunamia

## Kanpo estekak
Valoniera

thumb|285px|Valoniako hizkuntza mapa.

**Valoniera** (jatorriz, *walon*) hizkuntza erromantzea da, Belgikako Valonian 600.000 hiztunen bigarren hizkuntza. Oïl familiakoa da, frantsesa bezala. Antzina valoniera frantsesaren dialektotzat hartzen zen arren, Feller Julesen lanaz geroztik hizkuntza beregaintzat jo ohi dute hizkuntzalariek. Dena dela, valoniera ez da Belgikako frantsesarekin nahasi behar. Izan ere, azken hori Frantziako frantsesaren berdintsua da, hiztegiko eta ahoskerako xehetasunen batzuk gorabehera.

XX. mendearen hasieran valoniarren % 80k hitz egiten bazuen ere, gaur egun populazioaren % 10 inguruk besterik ez du hizkuntza hori erabiltzen egunerokoan, batez ere nekazariek eta adineko jendeak . Errepresio latza pairatu zuen iraganean, eta egun ez du inongo estatus legalik Belgikan.

## Adibide batzuk 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Valonia

## Kanpo estekak
Haimar Zubeldia

**Haimar Zubeldia Agirre** (Usurbil, Gipuzkoa, 1977ko apirilaren 1a) euskal txirrindulari ohia da. 1998tik 2008ra bitartea Euskaltel-Euskadi taldean aritu zen. Mendian ondo moldatzen zen arren, erlojuaren aurkako probak ziren bere berezitasuna.

1998an egin zuen debuta profesional mailan.

## Taldeak 
* 1998-2008: Euskaltel-Euskadi
* 2009: Astana
* 2010-2011: Team RadioShack
* 2012-2017 : RadioShack-Trek

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*  Haimar Zubeldiaren webgune ofiziala
San Roke kalea (Donostia)

**San Roke** Donostiako (Gipuzkoa) kalea da, Amara kalean hasi eta Lazkano pasealekuan bukatzen dena.

Amara auzoaren gainean dago, bertakoek *Peseta* deitzen zioten mendiaren magalean. 1940ko hamarkadako etxeak daude kalearen tarte luze batean, Sotomayorko dukearen lurrak zirenetan (egun haren ondorengo Albako dukesak du Arbaizenea jauregia kale honetan) gerra ostean udal zerbitzuetara etorri ziren funtzionario berrientzat etxeak egiteko eman baitziren lur horiek. Arbolez eta belardiz inguratutako etxeak dituen kalea da. Inguruetan Basoerdi parkea dago.

## Kanpo estekak
Polo geografiko

**Polo geografikoak** edo **lurburuak** Lurrak eta edozein planetak dituzten iparraldeko eta hegoaldeko muturrak dira, non errotazio abiadura 0 den. Hau da, biraketa ardatzak lurra ukitzen duten bi puntu imaginarioetan daude.

Askotan Lurreko punturik altunea eta baxuena ere polo gisa hartzen dira modu literarioan.

## Ikus, gainera 
* Ipar Polo
* Hego Polo

## Kanpo estekak
Biot-Savarten legea

**Biot-Savarten legea**k (1820) korronte estatikoek sortutako eremu magnetikoak zehazten ditu.

Jean Baptiste Biot (1774-1862) eta Félix Savart (1791-1841) fisikari frantsesen omenez izendatu zen.

Korronte elektriko konstante batek sortzen duen eremu magnetikoa kalkulatzeko balio du. Sortutako eremu magnetikoa korronte elektrikoaren intentsitate, norabide, luzera eta hurbiltasunarekin erlazionatzen du. 

Magnetostatikako oinarrizko legeetako bat da, Lege honek Coulomben legeak elektrostatikan betetzen duenaren antzeko eginkizuna betetzen du  magnetostatikan.

## Deskribapena 
alt=Biot-Savarten legearen adierazpen analitikoan agertzen diren ikur eta sinboloen esanahiak.|thumb|Biot-Savarten legearen adierazpen analitikoan agertzen diren ikur eta sinboloen esanahiak.
Irudian i intentsitateko korrontea daroan zirkuitu filiforme bat agertzen da. Zirkuitua erabat lineala dela suposatuko dugu. Luzera bere sekzio-azaleraren zeharkako dimentsioak baino askoz handiagoa duen benetako hari eroale baten idealizazioa da, 

Kasu honetan honela idatz daiteke lege honen adierazpen analitikoa:

\mathrm  \vec {dB} = \frac {\mu_0}{4 \pi} \frac {i \mathrm \vec {dl} \times \vec r}{r^3}

i: haritik iragaten den korronte elektrikoaren intentsitatea

 \vec {dl}: hariaren luzerako elementu diferentziala. Norabidea: hariarena / Norantza: intentsitatearena

  \vec {dB} :  \vec {dl} elementuak P puntuan sortzen duen eremu magnetikoaren elementu diferentziala.

  \vec {r} :  \vec {dl} elementutik P puntura doan bektorea.

\mu_0}{: hutsaren iragazkortasun magnetikoa. \mu_0}{=4\pi\times10^{-7} NA^{-2}

Hari zati finitu batek sortutako eremua kalkulatzeko gainezarmenaren printzipioa erabiliko dugu. Horrela, eremu infinitesimala integratzen lortuko da:

\vec B = \int\limits_{haria}^{} \mathrm \vec {dB}

 \mathrm \vec {dB} ordezkatuz eta i berdina dela hariaren puntu guztietan kontuan hartuz,       

 \vec B = \frac {\mu_0}{4 \pi} \int\limits_{haria}^{}  \frac {\mathrm i\vec {dl} \times \vec {r}}{r^3}=\frac {\mu_0}{4 \pi}i \int\limits_{haria}^{}  \frac {\mathrm \vec {dl} \times \vec {r}}{r^3}

Integral hau integral bektoriala da. Horregatik maila teorikoan garrantzi handia eduki arren Biot eta Savart-en legea praktikari begira ez da oso erabilgarria, kasu gehienetan integralaren ebazpena zailegia gertatzen baita. Aldiz, sistema simetriko kasu batzutan integrala erraztu daiteke eta legea baliagarria da eremu magnetikoa kalkulatzeko.

## Bibliografia 
* UEUko fisika saila. *Fisika orokorra*. 
* Paul M. Fishbane, Stephen Gasiorowicz eta Stephen T. Thornton  **Fisika zientzialari eta ingeniarientzat**  ARGITALPEN ZERBITZUA. UPV/EHU (2008)

## Ikus, gainera 
* Biot, Jean-Baptiste
* Coulomben legea
* elektromagnetismo
* magnetismo
* magnetostatika
* Savart, Félix

## Kanpo estekak
Ibaieder parkea

**Ibaieder Parkea** Bilboko parkea da. Abusuko auzoan kokaturik. 1983ko uholdeen ostean, eta etorkizunean uholdeen eragina gutxitzeko, udalak Abusu eta Ibaizabal ibaiaren erdian zegoen haitza (erderazko "La Peña") batu zituen. Horretarako, ibaiaren zati batean lurra bota zen. Horrela, auzoa eta haitza elkarturik geratuta Ibaieder Parkea osatu zen.

Ibaieder parkea, izen bereko kalea eta Ibaizabal ibaiaren artean kokatzen da, hegoaldean parkeak Arrigorriagako auzoarekin egiten du muga. Parkea, auzoan dagoen gune berde bakanetakoa da, eta 100.000 metro karratu baino gehiagoko azalera dauka. 1980ko hamarkadan eraikia, Bilboko parkerik berrienetakoa da Etxebarria Parkea eta Europa Parkearekin batera.

## Ikus, gainera 
* Abusu

## Kanpo estekak
Ametzola parkea

**Ametzola Parkea** Bilboko parkea da. Ametzolako auzoan kokaturik. Laku txiki bat eta pergola batek osatzen dute, horrez gain, espezie ezberdinetako zuhaitzak landatu dira.

Renfe eta FEVEren trenbideak estalita sortutako parkea da. 1998. urterarte gaur egun parkea dagoen gune guztia trenbide eta merkantzia terminalak hartzen zuten. Bilbao Ría 2000 erakunde publikoaren bitartez trenbideak estali ziren. Horrez gain, Renfeko *Aldirien Hegoaldeko Linea*, Ametzolako geltokia eta 700 etxebizitza berri eraiki ziren.

Trenbideen estaltzearen lehen fasea 1998. urtean amaitu zen eta bigarren fasea 2007. urtearen hasieran burutu zen, parkearen handipen txiki bat eta Trenbidearen etorbidearen luzapenaren inaugurazioarekin.

## Argazki galeria 

Irudi:Bilbao - Parque de Ametzola 11.JPG|Ametzola parkeko lakua.
Irudi:Bilbao - Parque de Ametzola - Monumento a Pasionaria.JPG|Dolores Ibarruriren omenezko monumentua.
Irudi:Bilbao - Parque de Ametzola, monumento a Santiago Brouard.JPG|Santi Brouarden omenezko monumentua.

## Ikus, gainera 
* Ametzola
* Bilbao Ría 2000
* Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea

## Kanpo estekak