open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miserableak (musikala)

***Miserableak*** (frantsesezko eta ingelesezko ekoizpenetan *Les Misérables*) antzerki musikaleko pieza ezaguna da, 1862ko Victor Hugo idazlearen izen bereko eleberrian oinarritua. Musikala Parisen estreinatu zuen 1980an, Claude-Michel Schönberg-en musikarekin eta frantsesezko hitzekin (libretoaren idazleak Alain Boublil eta Jean-Marc Natel dira).

Lana batez ere ingelesezko libretoagatik egin izan da ezaguna nazioartean. Herbert Kretzmerrek idatzi zuen bertsio hori, eta New York hiriko Broadwayko antzokietan zein Londresen arrakasta luzea izan du. Londresko ekoizpena 1985etik jarraian ematen ari dira etenik gabe West End antzokian.

## Euskaraz 
Musikala itzuli izan den dozena bat inguru hizkuntzen artean euskara ere bada.

Bergarako Musika Eskolako lagun batzuk Broadwaytik etorri ziren ideiarekin 1993an, eta Bergaran estreinatu zen euskaraturik 1994ko urtarrilaren 4an. Euskarazko itzulpena idatzi zuten Miguel Moñux, Pello Txintxurreta eta Rafa Sánchezek.

Bergarako Musika Eskolaren 10. urteurrena ospatu zuten ekoizpen harekin, eta 25. urteurrenean ere bigarren ekoizpen bat egin zuten, 2009an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1999ko Eurovision Abesti Lehiaketa

**1999ko Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 44. edizioa izan zen. Jerusalemgo Binyenei HaUma biltzar jauregian ospatu zen, Israelen, maiatzaren 29an. Aurkezleak Dafna Dekel (1992ko israeldar ordezkaria), Yigal Ravid eta Sigal Shachmon izan ziren.

Garailea Suediako Charlotte Nilsson (geroago Charlotte Perrelli bezala ezaguna) izan zen, "Take Me to Your Heaven" abestiarekin. Suediaren laugarren garaipena izan zen.

Hogeita hiru herrialde izan ziren partaide. Aurreko ediziotik kanpo geratu ziren lau herrialde itzuli ziren: Austria, Bosnia-Herzegovina, Danimarka eta Islandia. Baita Lituania ere. Errusiak itzultzeko borondatea izan arren, ez zitzaion baimena eman, aurreko urteko ekitaldia ez zuelako eman telebistaz. Bestalde, aurreko bost urteetan batezbesteko emaitza txarrenak zituzten zazpi herrialdeak lehiaketatik kanpo uztea erabaki zuen Europako Irrati-Telebista Batasunak: Errumania, Eslovakia, Finlandia, Grezia, Hungaria, Mazedoniako Errepublika eta Suitza.

Herrialdeak hizkuntza propio batean abestera behartzen zituen araua, 1977tik indarrean egon zena, bertan behera utzi zen. Horrez gain, zuzeneko orkestra kendu zen, eta handik hona pista grabatuen gainean abesten dute lehiaketako partaideek.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Eurovision webgune ofiziala
Qué vida más triste

***Qué vida más triste*** Natxo del Agua eta Rubén Ontiverosek sortutako telesail komikoa da. Hasieran websail moduan hasi zen eta bi milioi ikusle ere izan zituen Interneten bidez. Hori zela eta, telebistara pasa zen eta 2008ko urritik 2010eko maiatzera arte La Sextan emititu zuten.

## Sinopsia 
Borja Pérez basauritar gazteak harriabarrak biziko du eta igandero vlog bat grabatuko du gertatutakoa azaltzen.

## Pertsonaiak 
* Borja Pérez: Borja Pérez
* Joseba: Joseba Caballero
* Nuria: Nuria Herrera
* Izaskun: Begoña de la Cruz
* Laura: Laura Zamanillo
* Agustín Pérez: Santi Ugalde
* Xabi: Juanan Bilbao
* Verónica: Verónika Moral
* José Luis
* Cristina Jimeno
* Sara: Sara Cozar

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El árbol de la sangre

***El árbol de la sangre*** 2018. urtean Julio Medemek eginiko film dramatikoa da. Urriaren 31n estreinatu zuten zinemetan.

## Istorioa 
Rebeca eta Marc bikotea familiako baserri zaharrera joango dira. Bertan familiaren zuhaitz genealogikoa idatziko dute.

## Aktoreak 
* Úrsula Corberó - Rebeca
* Álvaro Cervantes - Marc
* Najwa Nimri - Macarena
* Patricia López Arnaiz - Amaia
* Daniel Grao - Víctor
* Joaquín Furriel - Olmo
* Maria Molins - Nuria
* Emilio Gutiérrez Caba - Pío
* Luisa Gavasa - Candela
* Josep Maria Pou - Jacinto
* Ángela Molina - Julieta

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Canciones de amor en Lolita's Club

'''''Canciones de amor en Lolita's Club''''' 2007. urtean Vicente Arandak eginiko film dramatikoa da.

## Istorioa 
Raúl eta Valentín Fuentes bikiak dira baina bere bizitzak erabat ezberdinak dira: Raúl droga-trafikatzaileek mehatxaturiko polizia da eta Valetín errepide-taberna batean lan egiten duen desgaitua.

## Aktoreak 
* Eduardo Noriega - Raúl/Valentín
* Flora Martínez - Milena
* Lara de Miguel - Bárbara
* Yohana Cobo - Djasmina
* Irene Escolar - Jeniffer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ekaineko Matxinada

**Ekaineko Matxinada** edo **Parisko matxinada errepublikanoa** () paristar errepublikanoen monarkiaren aurkako matxinada izan zen, 1832ko ekainaren 5ean eta 6an gertatutakoa.

1832ko maiatzaren 16an, Luis Filipe Frantziakoaren babesle nagusia- Casimir Pierre Périer biltzarraren presidentea- hil eta berehala, errepublikanoek Uztaileko monarkiaren berrezartzea eraisteko saiakerak egitea erabaki zuten. Ekainaren 1ean, Jean Maximilien Lamarque, monarkiarekin kritikoa zen komandante ohi eta parlamentaria, koleraz hil zen. Honek, Uztaileko Iraultzan gertatu zen moduan, matxinada piztu zuen.

Victor Hugok *Miserableak* bere eleberrian matxinada deskribatu zuen. Hileta-elizkizunean, manifestariak Bastillako plazara joan ziren. Bandera gorrietan *La Liberté ou la Mort* bezalako leloak erakutsiz, 3.000 matxinok Parisko gune historikoa hartu zuten. Hala ere, ezin handik matxinadaren deia hedatu eta Parisko Guardia Nazionalak eta armada erregularrak matxinoak inguratu eta mendean hartu zuten. Hurrengo egunerako Luis Filipe Parisko kaleetatik agertu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kopernikarra

[thumb|Eskuineko krater distiratsua dugu [Koperniko (kraterra)|Koperniko kraterra, ezkerrekoa aldiz, Kepler kraterra da. ]]
Ilargiaren denbora lerro geologikoan, **Kopernikar Periodoa** duela 1100 milioi urte hasi zen eta gaur egun arte iraun du. Periodo geologikoak Koperniko kraterrari zor dio izena, krater distiratsuetako bat dugu aipatutakoa, baina ezin dugu periodo geologikoaren oinarritzat hartu. Gaur arte ez da aurkitu periodo honetan erupzionatu zuen ilargi-itsasorik, horregatik uste da garai honetan Ilargian bulkanismorik ez zela egon edo egon bazen, ez zela apartekoa izan.

Periodo geologiko honen oinarria ulertzeko, Ilargiaren lurrazalera azaleratzen diren material gehienak distiratsuak direla esan beharra dago, eta espazioko higaduraren ondorioz, denbora pasa ahala, iluntzen joaten direla. Periodo honi hasiera eman zion gertakizuna, garai batean, talka kraterren izpi distiratsuen sistemen desagerpena zela uste zuten. Alabaina, lehen definizio horrek zenbait aurkari ditu, besteak beste, azken ikerketek frogatutzat eman dutelako krater jakin batzuen distira ez dela meteorizazioaren ondorioa, osaera kimiko berezi batena baizik. Adibide gisa jar ditzakegu Ilargiaren lur garaietako kraterrak; hauek anortositazko material distiratsuek osatzen dituzte eta beraz, kraterra degradatu ondoren ere, distiratsua izaten jarraituko du guneak.

Azpian dagoen denbora lerroan kolore grisez ageri da Periodo Kopernikarra, Periodo Eratosteniarraren alboan, bere amaierak eman baitzion hasiera gaitzat dugun garai geologikoari.

## Lurra garai geologiko honetan zehar 
Periodo geologiko zabala dugu Kopernikarra eta hortaz, Lur planetako eskala kronoestratigrafikoan homologo ugari ditu. Periodo Kopernikarraren hasiera Garai Neoproterozoikoak bete zuen gure planetan eta hortik aurrera, Eoi Fanerozoikoaren barneko banaketa guztiek. Lurreko bizi zelulaniztunaren garapen handiena garai honetan zehar gertatu zen, zalantza barik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1998ko Eurovision Abesti Lehiaketa

**1998ko Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 43. edizioa izan zen. Birminghamgo National Indoor Arena aretoan ospatu zen, Erresuma Batuan, maiatzaren 9an. Aurkezleak Terry Wogan eta Ulrika Jonsson izan ziren.

Garailea Israelgo Dana International izan zen, "Diva" abestiarekin. Israelen hirugarren garaipena izan zen. Dana Internationalek nazioarteko komunikabideen arreta jaso zuen, bai lehiaketa aurretik bai ondoren, Eurovisionen parte hartzen zuen lehen artista transexuala zelako.

Hogeita bost herrialde izan ziren partaide. Aurreko ediziotik kanpo geratu ziren hiru herrialdeak itzuli ziren: Belgika, Finlandia eta Eslovakia. Horietaz gain, Errumania eta Israel ere bueltatu ziren. Mazedoniako Errepublikak lehen agerraldia egin zuen, 1996ko sailkapen-fasea kontutan izan gabe. Bestalde, aurreko bost urteetan batezbesteko emaitza txarrenak zituzten bost herrialdeak lehiaketatik kanpo uztea erabaki zuen Europako Irrati-Telebista Batasunak: Austria, Bosnia-Herzegovina, Danimarka, Errusia eta Islandia. Italiak bere borondatez eten zuen partaidetza, eta ez zen bueltatuko 2011 arte.

Puntuen banaketa ikuslegoak erabaki zuen telefono bidezko botoa erabiliz, epaimahaia erabili zuten lau herrialdetan izan ezik (Errumania, Eslovakia, Hungaria eta Turkia).

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Eurovision webgune ofiziala
Asesinato en el Comité Central

***Asesinato en el Comité Central*** 1982. urtean Vicente Arandak eginiko thrillerra da, Manuel Vázquez Montalbánen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Istorioa 
Espainiako Alderdi Komunistaren Biltzar Nagusiko bilera batean itzalaldi txiki bat dago. Argitzen denean, Fernando Garrido idazkari nagusia erail dute. Gobernuak Fonseca inspektore antikomunistari eskatuko dio heriotza argitzea eta idazkari berriak Pepe Carvalho detektibeari.

## Aktoreak 
* Patxi Andion: Pepe Carvalho
* Victoria Abril: Carmela
* Conrado San Martín: Santos
* José Vivó: Fonseca
* Héctor Alterio: Sepúlveda
* José Cerro: Esparza Julvé
* José Carlos Plaza: Pérez Montesa
* Miguel Rellán: Leverder

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Celos (1999ko filma)

***Celos*** 1999. urtean Vicente Arandak eginiko film dramatikoa da, benetako gertaera batean oinarrituta.

## Istorioa 
Dena primeran doakie Carmen eta Antoniori: ezkontzarako prestaketak, etxe berria, lanak... baina istripuz Antonio Carmenen argazki bat ikusiko du eta beste gizon batekin dago.

## Aktoreak 
* Aitana Sánchez-Gijón: Carmen
* Daniel Giménez Cacho: Antonio
* Maria Botto: Cinta
* Luis Tosar: Luis
* Alicia Sánchez: Carmenen ama
* Pepo Oliva: Carmenen aita
* Carlos Kaniowsky: Féculas
* Andrés Lima: Mirindas
* Trinidad Rugero: Chona
* Joan Gadea: dendaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La mirada del otro

***La mirada del otro*** 1997. urtean Vicente Arandak eginiko film dramatikoa da, Fernando González Delgadoren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Istorioa 
Begoña hogeita hamar urteko emakumeak sexua erabiltzen du matxinatzeko. Gabon egunean, bere familia disfuntzionalarekin afariko du.

## Aktoreak 
* Laura Morante: Begoña
* José Coronado: Elio
* Miguel Ángel García: Daniel
* Ana Obregón: Marian
* Juanjo Puigcorbé: Ramón
* Miguel Bosé: Santiago
* Blanca Apilánez: Isabel
* Sancho Gracia: Ignacio

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La muchacha de las bragas de oro

***La muchacha de las bragas de oro*** 1979. urtean Vicente Arandak eginiko film dramatikoa da, Juan Marséren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Istorioa 
1976ko udan, Luis Forest Calafell bakarrik bizi den idazle falangista da. Arrebak, kezkaturik, Mariana bere alaba bidaliko du osaba nola dagoen jakiteko. Baina Marianaren izaera desinhibituak erabat aldatuko du Luisen bizitza.

## Aktoreak 
* Lautaro Murúa: Luis Forest
* Victoria Abril: Mariana
* Hilda Vera: Marianaren ama
* Perla Vonasek: Elmyr
* Pep Munné: Luis Forest (gaztea)
* José María Lana: José María Tey
* Isabel Mestres: Soledad
* Raquel Evans: Mari
* Consuelo de Nieva: Tecla
* Palmiro Aranda: medikua
* Carlos Lucena: lorezaina
* David Durán: David
* Mercé Sans: Luis Foresten arreba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Volvo XC40

**Volvo XC40**, Volvo suediar enpresaren kirol ibilgailu utilitario bat da. 2017tik ekoitzia da.

## Kanpo estekak
Saab

**Saab**, jatorriz **Svenska Aeroplan AB**, ondoren **SAAB** eta **Saab Group**, Suediako hegazkingintza eta defentsa enpresa bat da. 1937an Linköping hirian sortua izan zen.

1947-1990 artean Saab Automobile automobilgintza saila izan zuen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Scania

**Scania**, Suediako ibilgailu komertzial enpresa ekoizle bat da, nagusiki kamioi eta autobusak ekoizten ditu, bai eta diesel motorrak ere, iraganean autoak ere ekoitzi izan ditu. 1891n sortua izan zen eta gaur egun Södertälje hirian egoitza nagusia du. Gaur egun Volkswagen alemaniar automobilgintza multinazionalaren jabetzakoa da.

Izena Suediaren hegoaldeko muturrean dagoen Eskania probintziaren latinezko aldaera da.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Betty Boothroyd

**Betty Boothroyd, Boothroyd baroisa** (Dewsbury, 1929ko urriaren 8a - Cambridge, 2023ko otsailaren 26a) britainiar politikaria izan zen.

1973tik 2000ra bitartean Erresuma Batuko Parlamentuko kidea izan zen (MP) West Bromwich eta West Bromwich West-eko hauteskunde-barrutian. Alderdi Laboristako kidea, 1992an izendatu zuten Komunen Ganberako presidentea, 2000n dimisioa aurkeztu zuen arte.

Komunen Ganberako presidentea izendatzeari buruz, gaur egun arte komunen Ganberako lehendakaritzako lehen emakumezkoa eta bakarra izan da.
Intruso

***Intruso*** 1993. urtean Vicente Arandak eginiko film dramatikoa da.

## Istorioa 
Ramiro, Ángel eta Luisak umetan elkar ezagutu zuten. Hogeita hamar urte geroago, 1990ean, Santanderren bildu eta amodiozko triangelu bat sortuko da.

## Aktoreak 
* Imanol Arias: Ángel
* Victoria Abril: Luisa
* Antonio Valero: Ramiro
* Alicia Rozas: Ángela
* Carlos Moreno: Ramirín
* Rebeca Roizo: Luisa (umea)
* Naím Thomas: Ángel (umea)
* Alejandro Sánchez: Ramiro (umea)
* Alicia Agut: Juliana

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2000ko Eurovision Abesti Lehiaketa

**2000ko Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 45. edizioa izan zen. Stockholmeko Globen Arena aretoan ospatu zen, Suedian, maiatzaren 13an. Aurkezleak Kattis Ahlström eta Anders Lundin izan ziren.

Garailea Danimarkako Olsen Brothers duoa izan zen, "Fly on the Wings of Love" abestiarekin. Danimarkaren bigarren garaipena izan zen.

Hogeita lau herrialde izan ziren partaide. Aurreko ediziotik kanpo geratu ziren lau herrialde itzuli ziren: Errumania, Finlandia, Mazedoniako Errepublika eta Suitza. Errusia ere itzuli zen, bi urteko eten baten ostean, eta Letoniak lehen agerraldia egin zuen. Eslovakia, Grezia eta Hungariak lehiaketatik kanpo geratzea erabaki zuten, diru-arazoengatik. Bestalde, aurreko bost urteetan batezbesteko emaitza txarrenak zituzten bost herrialdeak lehiaketatik kanpo uztea erabaki zuen Europako Irrati-Telebista Batasunak: Bosnia-Herzegovina, Eslovenia, Lituania, Polonia, eta Portugal.

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Eurovision webgune ofiziala
Harry and Walter Go to New York

***Harry and Walter Go to New York*** (euskaraz *Harry eta Walter New Yorkera Doaz*), 1976ko Mark Rydell estatubatuar zinema zuzendariaren komedia film bat da. James Caan, Elliott Gould, Michael Caine, Diane Keaton, Charles Durning eta Lesley Ann Warren aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1890eko hamarkada, AEB, New York. Harry Dighby (James Caan) eta Walter Hill (Elliott Gould) iruzurgileak XIX. mendeko bankurik handiena lapurtzen saiatzean Adam Worth (Michael Caine) lapurraren etsaitasuna bereganatuko dute, baina baita Lissa Chestnut (Diane Keaton) kazetariaren harreta ere.

## Aktoreak 
* James Caan - Harry Dighby
* Elliott Gould - Walter Hill
* Michael Caine - Adam Worth
* Diane Keaton - Lissa Chestnut
* Charles Durning - Rufus T. Crisp
* Lesley Ann Warren - Gloria Fontaine
* Burt Young - Warden Durgom
* Kathryn Grody - Barbara

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Parken Stadion

**Parken Stadion**, edota marka babeslearengatik **Telia Parken**, Danimarkako Kopenhage hirian dagoen estadio bat da. 1992an inauguratu zuten. 38.065 ikusleentzako edukiera du, eta estalki bilkorra du. Bertan, FC København futbol taldeak eta Danimarkako futbol selekzio nazionalak etxeko partiduak jokatzen dituzte.

## Iruditegia 

Irudi:Parken_2011_1.JPG|Barnealdea.
Irudi:Parken_from_the_air_1.JPG|Airetik.
Irudi:Views_from_Rundetårn_03.JPG|Urrunetik.

## Kanpo estekak 
* Parken Stadion estadioaren webgunea
Autumn in New York (filma)

***Autumn in New York*** (euskaraz *Udazkena New Yorken*), 2000ko Joan Chen txinatar zinema zuzendariaren amodiozko drama film bat da. Richard Gere, Winona Ryder, Anthony LaPaglia, Elaine Stritch, Vera Farmiga eta Sherry Stringfield aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, New York. Will Keane (Richard Gere) hiriko jatetxe ospetsu eta prestigiotsuenetako baten jabea da. Bere karisma segurtasunari esker emakumeentzat erakargarria da, baina hauekin harremanak izan arren ez du ezkontzeko pausorik ematen. Charlotte Fielding (Winona Ryder) neska gaztea ezagutzean, hark duen bizipoza izugarriak xarmanduko du. Charlotte neska independientea eta bizia da, Willek amodioa eta bizitzarekiko dituen aurreritziak erabat suntsituko ditu. Bizitza ongi aprobetxatu beharra duela jakitun denez, Charlottek Willi maitatzeko gaitasun izugarria eta bere adinetik haratago dagoen ikuspuntua eskeiniko dizkio.

## Aktoreak 
* Richard Gere: Will Keane
* Winona Ryder: Charlotte Fielding
* Anthony LaPaglia: John Volpe
* Elaine Stritch: Dolores "Dolly" Talbot
* Vera Farmiga: Lisa Tyler
* Sherry Stringfield: Sarah Volpe
* Jill Hennessy: Lynn McCale
* J.K. Simmons: Tom Grandy doktorea
* Sam Trammell: Simon
* Mary Beth Hurt: Paul Sibley doktorea
* Kali Rocha: Shannon
* Steven Randazzo: Alberto
* George Spielvogel III: Netto
* Ranjit Chowdhry: Fakir
* Audrey Quock: Eriko
* Tawny Cypress: Melissa
* Daniella van Graas: Tabernako modeloa
* Rachel Nichols: Tabernako modeloa
* Liza Lapira: Charlotten urtebetetzeko laguna

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fanny Pelopaja

***Fanny Pelopaja*** 1984. urtean Vicente Arandak eginiko thrillerra da, Andreu Martinen *Prótesis* eleberrian oinarrituta.

## Istorioa 
Bartzelonan polizia batek harreman sadomasokista bat du prostituta batekin. Poliziak prostituta erabiliko du arma-trafikatzaile bat harrapatzeko eta prostituta mendekua hartuko du.

## Aktoreak 
* Fanny Cottençon: Estefania Sánchez, "Fanny Pelopaja"
* Bruno Cremer: Andrés Gallego
* Ian Sera: Manuel "El gato"
* Francisco Algora: Julián
* Berta Cabré: La Nena
* Paca Gabaldón: soziologoa
* Eduardo MacGregor: Calvo
* Joaquín Cardona: Pérez
* Roberto Asla: Pelo Blanco
* Jordi Serrat: polizia
* Marta Padovan: Pilar
* Carles Sales: gizon bat
* Daniel Medrán: makarroia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Murphy's War

'''''Murphy's War'''* (euskaraz *Murphyren Gerra''), 1971ko Peter Yates ingeles zinema zuzendariaren gerra film bat da. 1969ko Max Catto idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Peter O'Toole, Siân Phillips, Philippe Noiret eta Horst Janson aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda John Barry musikagileak konposatu zuen.

## Argumentua 
Bigarren Mundu Gerraren azken fasea. U-Boot alemaniar itsaspeko batek Murphyren (Peter O'Toole) itsasontzia hondoratu eta bera ez beste eskifaia guztia gupidagabe tiro eginez hil du. Murphy bizirik atera den ontziko kide bakarra denez, une horretatik aurrera mendekatzea beste pentsamendurik ez du izango.

## Aktoreak 
* Peter O'Toole: Murphy
* Siân Phillips: Hayden doktorea
* Philippe Noiret: Louis Brezon
* Horst Janson: Lauchs komandantea, alemaniar itsaspekoaren kapitaina
* John Hallam: Ellis tenientea, RNMS Mount Kyle ur-hegazkinaren pilotua
* Ingo Mogendorf: Voght tenientea, alemaniar itsaspekoaren ofiziala
* Harry Fielder: Alemaniar itsaspeko eskifaiaren kidea
* George Roubicek: U-Booteko eskifaiaren kidea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Getxoko Arenas 2019-2020

Entrenatzailea: Javier Olaizola (2019-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.
#### Bajak 
### Neguko Merkatua 2020 
### Udako merkatua 2019 
## Kanpo estekak
Virtuosity

***Virtuosity*** (euskaraz *Bertute*), 1995eko Brett Leonard estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikzio eta ekintza film bat da. Denzel Washington, Russell Crowe, Kelly Lynch, Stephen Spinella, William Forsythe eta Louise Fletcher aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ehundaka serieko hiltzaileen nortasun eta ezaugarriez osatutako SID 6.7 (Russell Crowe) hiltzaile birtuala benetako mundu errealera irtetea lortu du. Baina agintariek hura atzemateko Parker Barnes (Denzel Washington) polizia ohia espetxetik askatu beharko dute, iraganean hiltzaile birtual horren nortasun nagusiari aurre egin baitzion.

## Aktoreak 
* Denzel Washington: Parker Barnes tenientea
* Russell Crowe: SID 6.7, *Sadic Inteligent Dangerous*, "Sadikoa Buruargia Arriskutsua"
* Kelly Lynch: Madison Carter doktorea
* Stephen Spinella: Darrel Lindenmeyer doktorea, SID 6.7 eta Sheila 3.2 izaki birtualen sortzailea
* William Forsythe: William Cochran
* Louise Fletcher: Elizabeth Deane komisionatua
* William Fichtner: William Wallace
* Costas Mandylor: John Donovan
* Kevin J. O'Connor: Clyde Reilly
* Kaley Cuoco: Karin Carter, Madisonen alaba
* Christopher Murray: Matthew Grimes
* Mari Morrow: Linda Barnes
* Johnny Kim: Laborategiko teknikaria
* Heidi Schanz: Sheila 3.2
* Traci Lords: Media eremuko abeslaria
* Gordon Jennison Noice: Big Red
* Michael Buffer: Emcee

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Best Little Whorehouse in Texas (filma)

***The Best Little Whorehouse in Texas*** (euskaraz *Texasko Putetxe Txiki Handiena*), 1982ko Colin Higgins australiar-estatubatuar zinema zuzendariaren komedia musikal film bat da. Broadwayko *1978ko izenburu berdineko musikalean* oinarritua dago. Dolly Parton, Burt Reynolds, Jim Nabors, Charles Durning, Dom DeLuise, Noah Beery Jr., Robert Mandan, Lois Nettleton, Theresa Merritt, Barry Corbin, Mary Jo Catlett eta Mary Louise Wilson aktoreek antzeztu zuten.

Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Charles Durning).

## Argumentua 
AEB, Texas, Chicken Ranch (Oilasko Arrantxoa) estatu osoko putetxe ospetsu eta bisitatuena arriskuan dago, Mona Stangley (Dolly Parton) putetxearen jabea da. 1910ean irekia, texastar lau belaunaldie zerbitzu eman die, baina Melvin P. Thorpe (Dom DeLuise) telebista aurkezleak negozioa inmorala delako iritziz nola edo hala itxiarazi behar duela erabakio du. Gatazka honen erdian Ed Earl Dodd (Burt Reynolds) herriko sheriffa dago. Herriko biztanleek putetxea irekia segitzea nahi dute, gainera Ed sheriffa Monaren mutilaguna ere bada.

## Aktoreak 
* Burt Reynolds: Ed Earl Dodd sheriffa
* Dolly Parton: Mona Stangley
* Dom DeLuise: Melvin P. Thorpe
* Charles Durning: Gobernadorea
* Theresa Merritt: Jewel
* Jim Nabors: Fred udaltzaina
* Lois Nettleton: Dulcie Mae
* Noah Beery Jr.: Edsel
* Robert Mandan: Charles Wingwood senataria
* Barry Corbin: C.J.
* Mary Jo Catlett: Rita Crowell
* Mary Louise Wilson: Modene andereinoa
* Howard K. Smith: Bere burua antzeztuz
* Donald F. Colson: Jeff Gerald
* Helen Kleeb: Dora
* Mickey Jones: Henry
* Bobby Fite: Dulcie Maeren semea
* Paula Shaw: Wulla Jean
* Kenneth White: Jack Roy sheriffa
* Ted Gehring: Chapman sheriffa
* Verne Lundquist: Amerikar futbol aurkezlea
* Lee Grosscup: Amerikar futbol jokalari beltza
* Alice Drummond: Gobernadorearen idazkaria
* Terri Treas: Taddy-Jo, Chicken Ranch putetxeko neska
* Randy Bennett: Mutila
* Andrea Pike: Shy, Chicken Ranch putetxeko neska (hitz egindako eszenak ezabatuak)
* Valerie Leigh Bixler: Angel, Chicken Ranch putetxeko neska (hitz egindako eszenak ezabatuak)

## Kanpo estekak
Els dies que vindran

***Els dies que vindran*** 2019ko Carlos Marqués-Marcet kataluniar zinema zuzendariaren amodiozko film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Urtebete elkarrekin egon ondoren, Virek eta Lluísek guraso izan behar dute, eta bederatzi hilabete horietan gertatutakoak jasoko ditu filmak: haien beldurrak, pozak...

## Aktoreak 
* Maria Rodríguez Soto: Vir
* David Verdaguer: Lluís

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jose Antonio Lopetegi

**Jose Antonio Lopetegi Aranguren**, kirol munduan ***Agerre II.a*** izenaz ezaguna, (Azpeitia, Gipuzkoa, 1930eko abenduaren 21a –Asteasu, 2024ko abenduaren 17a) harri-jasotzailea izan zen.

## Biografia 
Agerre II.a Azpeitian jaio zen 1930eko abenduaren 21ean, Agerre baserrian, Loiola auzoan.

Harri-jasotzaile bikaina izan zen, 1962an 100 kiloko harriari 22 jasoaldi eman zizkion minutu batean. Kirolari aparta, Paulino Uzkudun hiltzean, orduko agintariek boxealari bilakatzea eskatu zioten.

Frankismo garaian, Asteasuko alkatea izan zen. Julen Lopetegi futbolariaren aita izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Child's Play (2019ko filma)

'''''Child's Play''''' 2019ko Lars Klevberg norvegiar zinema zuzendariaren slasher filma da, izen bereko film klasikoaren berregokitzapena dena.

## Sinopsia 
Amak semeari panpina bat oparituko dio urtebetetzerako, barnean izaki maltzurra ezkutatzen duela jakin gabe.

## Aktoreak 
* Gabriel Bateman: Andy Barclay
* Mark Hamill: Chucky (ahotsa)
* Aubrey Plaza: Karen Barclay
* Brian Tyree Henry: Mike Norris
* Tim Matheson: Henry Kaslan
* Marlon Kazadi: Omar
* Beatrice Kitsos: Falyn
* Ty Consiglio: Pugg
* Anantjot S. Aneja: Chris
* David Lewis: Shane
* Trent Redekop: Gabe
* Nicole Anthony: Willis detektibea
* Carlease Burke: Doreen Norris

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eratosteniarra

[thumb|[Eratostenes (kraterra)|Eratostenes kraterra, Garai Eratosteniarrari hasiera eman zion talka kraterra. ]]
**Eratosteniar Periodoa** Ilargiaren denbora lerro geologikoa osatzen duten periodo geologikoen artean luzeena da. Duela 3200 milioi urte hasi zen eta duela 1100 milioi urte amaitu, gutxi gorabehera.

Periodo geologiko honek hasiera eman zion talka kraterrari zor dio izena, Eratostenes kraterrari hain zuzen. Koperniko kraterraren sorrerak ematen dio amaiera garaiari, duela 1100 milioi urte gertatu zen talkak. Talka hau garai berri baten jaiotza ere bada, Periodo Kopernikarrarena, gaur egun arte hedatzen den garaiarena. Aurreko periodo geologikoan (Imbriarra) egon zen basalto-bulkanismo bortitza apaldu egin zen garai honetan zehar, azkenean erabat desagertu arte. Laba-fluxu gazteenak, satelite orbitalei esker begiztatu direnak, duela 1100 milioi urtekoak dira gutxi gorabehera, hau da, periodo geologiko honen amaieran eratu ziren. Hori dela eta, aipatu berri dugun datatik aurrera, ustez, ez da egon bulkanismo nabarmenik Ilargian, beraz, Periodo Kopernikarra, bulkanismo aldetik, garai hiltzat har dezakegu.

Azpiko denbora lerroan kolore urdin argiarekin ageri da Periodo Eratosteniarra, Imbriar Berantiarra eta Kopernikarra alboan dituela, arestian esan bezala.

## Lurra periodo honetan zehar 
Ilargiaren Periodo Eratosteniarra hain luzea izanik, hainbat garai homologo ditu Lur planetan, jarraian aipatuko direnak. Lurrean, garai hauetan, Eoi Arkearraren Garai Neoarkearra eta Eoi Proterozoikoaren Garai Paleoproterozoikoa eta Garai Mesoproterozoikoa jazo ziren. Denboraldi horretan, besteak beste, planeta oxigenatu egin zuten bakterio jakin batzuek, hala ere, biziak ez zuen garapen nabarmenik pairatu, izan ere, oraindik ere izaki zelulabakarrak ziren jaun eta jabe gure planetan.

## Erreferentziak 

## Kanpo estekak
Websail

**Websaila** Interneterako ekoizten den fikziozko saila da.  Sail hauek gidoiak erabiltzen dituzte eta ataletan banaturik daude. Dohaineko plataformen (YouTube edo Vimeo) edo harpidetza-plataformen (Netflix edo Crackle) bidez zabaltzen dituzte eta edozein gai, genero edo iraupenekoak izan daitezke.

## Euskarazko websailak 
* *Txoministak* (2016, Hiru Damatxo).
* *Nomofobikak* (2017, Olatz Beobide).
* *Otsoen lurraldean* (2017, A Film to Kill For).
* *Gutuberrak* (2018, Olatz Beobide eta Joserra Camacho).
* *Puntu Koma* (2019, Izar Films).
*Zure txanda da (2019, A Film to Kill For).
* *Pikuak* (2019, Maddi Castro).
* *Ixa* (2019, Egoitz Diaz Ibargoitia, Gorka Alvarez de Arkaia, Irati Briñas, Malen Lur eta Unai Portilla).
* *Kartzela*(2019, Hiru Damatxo).
* *Hau ez da niretzat* (2019, Ttap eta Zut).
* *Tantaka* (2020, Kanaldude).
* *Bizi txarra* (2020, A Film to Kill For).
* *Zr. Lehendakari* (2020, Aiert Goenaga).
* *Denboran bidaiatzeko gida osoa* (2020, A Film to Kill For).
* *Zikings* (2021, Aiert Goenaga eta Asier Rivera).
* *Bekaduna* (2022, UEU: Hiru Damatxo eta Bira).
* *Daniel|a* (2022, EITB).
* *Belarri bero, bai esan?* (2022, Zehar kablea).
* *Zertako!* (2022, Polaina podcasta eta 2deo).
* *Beita* (2023, Xup! eta Gaztea).
* *Itsatsita* (2023, Pausoka).
* *Power up* (2024).
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Besaulki-patio

[thumb| Alvear Antzokiko besaulki-patioa [Buenos Aires|(Buenos Aires, Argentina). |alt=]]
[thumb| Platea eta galerien zatia [The Globe antzokiko eszenatokitik ikusita. ]]
[thumb| Besaulki-patioa. Romea antzokia [Murtzia|(Murtzia) |alt=]]

**Besaulki-patioa** (*Heg*. platea) ikuskizunak antzezteko guneetan, eta, zehazki, antzokietan, beheko aldeko solairu nagusia da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ioritz Landeta

**Ioritz Landeta Batiz** (Mungia, Bizkaia, ) bizkaitar futbolaria da, Deportivo Alavésen harrobian hezia. Atezain moduan aritzen da. NK Istra 1961 kroaziar taldean bertoko lehen mailan aritu zen.
## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Iñigo Bidondo

**Iñigo Bidondo Fernandez de Larrinoa** (Gasteiz, ) arabar izotz patinatzailea da.

## Errekorrak 
* 500 m - 36,82 - 2018-1-6 - Calgary
* 1.000 m - 1:11,04 - 2017-12-2 - Calgary
* 1.500 m - 1:48,39 - 2016-11-25 - Calgary
* 3.000 m - 3:51,74 - 2015-11-7 - Calgary
* 5.000 m - 6:36,30 - 2017-9-16 - Calgary
Sara Berasaluce

**Sara Berasaluce Duque** (Gasteiz, 1992) arabar argazkilaria da. EHUn Arte Ederrak ikasi zituen eta harrezkero hainbat erakusketa egin ditu.

## Erreferentziak
Irene Caminos

**Irene Caminos Igartza** (Tolosa, Gipuzkoa, ) gipuzkoar txirrindularia da, trialean aritzen dena. Bi domina irabazi zituen Hiri Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, urrea 2018an eta brontzea 2017an. 2024an elite mundu horri agur esan eta Dakar rallyrako bidea egiten hasi zen. 

2021eko abuztuan Reinosan (Kantabria) Europako Bike Trial Txapelketa izan zen  eta bertan Irene Caminos nagusitu zen, Laia Esquis eta Paula Cuesta atzetik izan zituela.  

### Dakar rallya 
Irene Caminosen aitak Afrikako azken hiru Dakarrak korritu zituen, eta askotan entzuna zuen etxean proba horren gorabeherak. Beraz, bazuen berak ere lasterketa bertatik bertara bizitzeko gogoa. 2025ean ametsa betetzen hasi zen, urtarrilaren 3tik 17ra Saudi Arabiako Dakar rallyan egon baitzen. Burgosko (Espainia) TH-Trucks taldean jardun zuen, sare sozialetako edukia sortzen. «Ikaragarria izan da. Banekien gustatuko zitzaidala, baina ez nuen pentsatzen hainbestekoa izango zenik. Beste mundu bat da». 

«Kotxeak Hilabete bat lehenago bidaltzen dituzte. Bartzelonatik ateratzen dira ferryan, eta Arabiaraino eramaten dituzte».

#### Ametsa: Emakume-kamioia Dakar rallyan 
2025ean Dakarra ezagutzeko ametsa bete ostean, emakumez osaturiko kamioi tripulazio batean lehiatzea zuen helburu. Aurrekontua da oztopoetako bat, bebesleak lortzea ez baita erraza. Beste oztopo bat, entrenatzea eta abian jartzea da, zuzenean ezin baita Dakar rallya egin; aurretik proba batzuk egin behar dira. Tripulazio aldetik hitz eginda dauka, baina gero martxan jarri behar da kamioia, entrenatzen hasi... Gainera, Dakar batera joateko duna asko egin behar dira, eta inguru honetan ezinezkoa da. Saharako basamortura joaten dira asko, Merzouga aldera.

## Palmaresa 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xabier Garalde

'''Xabier 'Xabi' Garalde Gorostola'* (Berriatua, ) bizkaitar futbolari ohia da. Eibar KEn ibili zen erdiko atzelari moduan.
## Ibilbidea 
*2019ko maiatzak 24an eguneratua. Datu ofizialak.''

## Kanpo estekak
La Omega

**Saioa García Rodríguez** (Gasteiz, ), **La Omega** izen artistikoz ezaguna, arabar B-girl eta rap, reggae edota dancehall *femcee* da. 2009an bere lehen lanak argitaratu zituen, “Señorita Drama” eta “Kabrona Nena” izenekoak.
Josetxo Lapoujade

**Josetxo Lapoujade Garde** (Iruñea, Nafarroa Garaia, ) nafar futbolari ohia da, ezker edo erdiko atzelari moduan aritzen zena.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko maiatzak 22an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Natalia Albeniz

**Natalia Albeniz Fernández** (Gasteiz, 1989) arabar ilustratzaile eta artista bisuala da. EHUn Arte Ederrak ikasi zituen eta harrezkero hainbat erakusketa egin ditu.
Itsaso Leunda

**Itsaso Leunda Goñi** (Hernialde, ) gipuzkoar txirrindulari ohia da, errepideko txirrindularitzan aritzen zena. 2008an Espainiako txapeldun bilakatu zen.
Eslovakiar Errepublika Sobietikoa

**Eslovakiar Sobietar Errepublika** (; ; , literalki: "Eslovakiako Kontseiluen Errepublika") gaur egungo Eslovakiako hego-ekialdean kokatutako estatu Komunista bat izan, 1919ko ekainaren 16tik uztailaren 7ra.  Bere hiriburua Prešoven zegoen eta Antonin Janoušek izan zen bere agintari bakarra.

1918an, txekoslovakiar armadak Hungariako iparraldea okupatzen hasi ziren, Ententeak hala baimendu zielako Lehen Mundu Gerran emandako hitza betez. Hala ere, Hungariako iparraldea (gaur egungo Eslovakia) hungariar armadak okupatu zuten lehenago, Hungariar Sobietar Errepublikaren agindupean eta honen laguntzarekin Eslovakiar Sobietar Errepublika sortu zen.

Hungaria, Txekoslovakia eta Errumania arteko gerra labur baten ondoren, Eslovakiako Sobietar Errepublika erori zen eta lurrak Txekoslovakiaren kontrolpean geratu zen.
none|thumb|250x250px| Eslovakiako Sobietar Errepublikaren aldarrikapena Prešov-en

## Ikus, gainera 
* Hungariar Sobietar Errepublika (Hungariako Errepublikako Kontseilua)
* Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista
* 1918-1919ko Alemaniako iraultza
* Altxamendu Espartakista

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Toma, Peter A. "The Slovak Soviet Republic of 1919" *American Slavic & East European Review* (1958) 17#2 pp 203–215.

## Kanpo estekak
Palko (artea)

thumb| Francisco Pradilla Ortiz: *Emakumeak palkoan* edo *Las Manolas*. Olioa mihisean (85 x 104 cm)
thumb| Abraham Lincoln hilketaren litografia. Ezkerretik eskuinera: Henry Rathbone, Clara Harris, Mary Todd Lincoln, Abraham Lincoln eta John Wilkes Booth aktorea eta hiltzailea.
**Palkoa** balkoi itxurako plataforma bat da, jendeak ikuskizun bat ikusteko erabiltzen dena. Elementu arkitektoniko moduan, antzoki batean edo ikuskizunak antzezten duten lekuen multzoan bateratuta daude. Berez balkoi txiki bat da, talde txiki batentzat eserleku gutxi batzuk dituena eta hein batean sarrera independientea duena eta, eremu pribatua izanik intimitatea bermatzen du.

## Palko *inpresionistak* 
Pintore inpresionisten artean ikuskizunek erakarpen handia sortu zien eta palkoak izan ziren, hain zuzen ere, gogokoen izan zuten elementuetako bat. Renoir-ek hainbat aldiz margotu zituen, Degas-ek ere, eta, halaber, nolabait tematuta, Toulouse-Lautrec inpresionismo ondoko pintorea ere. 
Fitxategi:Pierre-Auguste Renoir 017.jpg|Pierre-Auguste Renoir: *Lehenengo irteera* (1876), Artearen Galeria Nazionala .
Fitxategi:Pierre-Auguste Renoir - À la loge.jpg|Pierre-Auguste Renoir: *Palkoan* (1898); cp.
Fitxategi:Mary Cassatt In the box.jpg|Mary Cassatt: *Palkoan* (1879).
Fitxategi:Mary Stevenson Cassatt - In the Loge - Google Art Project.jpg|Mary Cassatt: *Palkoan* (1878), Arte Ederren Museoa (Boston)
Fitxategi:Eva Gonzalès - Une loge aux Italiens.jpg|Eva Gonzalès: *Italiasonen palko batean (Italianos antzerkia)* (1874), d'Orsay museoa (Paris).
Fitxategi:Degas - Im Theater.jpg|Degas: *Antzerkian* (pastel, circa 1887).
Fitxategi:Lautrec a box at the theater (lith).jpg|Toulouse-Lautrec: *Palko handia* (1896).

## Ikonografia 
XIX. mendearen azken laurdeneko garaiko Pariseko margolarien zaletasunetik harago, palkoek zazpigarren artearen gidoilari ugarien inspirazio iturri izan dira eta hilketa sonatu ugarien agertokia ere.

Zinematografia munduko adibide esanguratsua da Marx anaien *A Night at the Opera* New Yorkeko Opera Antzoki Handian egina.

Palkoen ikonografia kriminala dramatikoaren kasu gogoangarrien artean, aipatu behar Abraham Lincolnen hilketa Washington DC-ko Ford antzokian. Horren haritik, 2012an Steven Spielberg zinemagileak Lincoln (2012 urtekoa) filma egin zuen eta honek hamabi nominazio eta bi Oscar sari jaso zituen .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julen Goikoetxea

**Julen Goikoetxea Garate** (Ondarroa,  - *ib.*, ) bizkaitar txirrindulari amateurra izan zen. 

Afizionatuetan ibilbide arrakastatsua izan eta gero, 2007ko denboraldirako Euskaltel-Euskadirekin kontratua sinatu zuen. Hala ere, depresioak jota, bere buruaz beste egin zuen.

## Palmaresa 
**2003**
* Gipuzkoa Klasika
* Gipuzkoako Itzulia
* Bizkaiko Itzulia
**2004**
* Pentekostes Saria
**2005**
* Ereñoko Udala Sari Nagusia
* Antzuola Saria
* Etxaniz Memoriala
* San Bartolome Saria
* 6. Gorlako Igoeran
**2006**
* 2. Gorlako Igoeran
* 5. Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Sarian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Susana Pedreira

**Susana Pedreira Buján** (Gasteiz, 1983) galiziar irrati-esataria da. Santiago de Compostelako Unibertsitatean ikasi eta 2010etik aurrera Onda Ceron lan egiten du.
Printze txikia (komikia)

***Printze txikia*** komikia (frantsesez: *Le petit Prince*) Jesús Lucas Erro (marrazkia) eta Enkarni Genuak (testuaren egokitzapena) sortutako istorio sorta da. Saint-Exuperyren "*Printze txikia*"n oinarrituriko komikia da.

Erein argitaletxeak argitaratu zuen Ipurpeltz bildumaren barruan, 1985ean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erreka Mari, Euskalerriko azken lamina

***Erreka Mari : Euskal Herriko azken lamia!*** Jesús Lucas Erro (marrazkia) eta Enkarni Genua (gidoia) sortutako istorio sorta da.
Euskal Herriko mitologiaren inguruko istorioa da.
1979. urtean argitaratu zen, Erein argitaletxean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tina (ontzia)

[thumb|Portugaldar tina (*talha*, *tinha*, *jarro*, *pote*) Vendas Novasen, [Alentejon.]]
**Tina** ura, ardoa, olioa eta antzeko likidoak kontserbatzeko ontzi handia, azal leunekoa eta beiradurarik gabea. Ildaska, kordoi edo hatz-marka bidezko dekorazioa izan ohi du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Grifters

***The Grifters***, 1990eko Stephen Frears ingeles zinema zuzendariaren neo-noir drama film bat da. Martin Scorsesek ekoitzi zuen. Jim Thompson estatubatuar idazlearen 1963ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. John Cusack, Anjelica Huston eta Annette Bening aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako lau izendapen jaso zituen: Zuzendari onenaren Oscar Saria (Stephen Frears), Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Donald E. Westlake ), Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Anjelica Huston ) eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Annette Bening).

## Argumentua 
Roy Dillon (John Cusack), emagaldu baten semea, bi emakumeei dien maitasunarengatik erdibitua dago: bere ama Lilly (Anjelica Huston), iruzurgile bortitz batentzat lan egiten duen emakume erakargarria, eta bere maitalea den Myra Langtry (Annette Bening), Roy bere amaren eraginetik urruntzeko edozertarako prest dagoen emakumea.

## Aktoreak 
* John Cusack: Roy Dillon
* Anjelica Huston: Lilly Dillon
* Annette Bening: Myra Langtry
* Pat Hingle: Bobo Justus
* Henry Jones: Simms jauna
* Gailard Sartain: Joe
* J.T. Walsh: Cole
* Charles Napier: Gloucester Hebbing
* Noelle Harling: Carol Flynn erizaina
* Paul Adelstein: Marinela - Paul gaztea
* Jeremy Piven: Marinela - Freshman
* Stephen Tobolowsky: Bitxigilea
* Xander Berkeley: Pierson tenientea
* Frances Bay: Hoteleko harreragilea
* Sandy Baron: Doktorea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Bero-ontzi

thumb|175px|Bero-ontziak (*canecas*)
**Bero-ontzi**, zeramika beiratuz egindako botila, aho eta lepo txikikoa, bertan ur beroa sartuz ohea epeltzeko erabiltzen zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harbour uhartea

**Harbour uhartea** ( Bahamak uhartetako uhartea eta barruti administratiboa da. Estatubatuetarrentzat helburu turistiko ezaguna da. Bertakoek **Briland** deitzen diote.

## Geografia 
Harbour uhartea Eleuthera uhartearen iparmendebaldean dago; Bahametako "Out Islands" barruan daude, hau da, Bahametako kanpo aldean. Hiri bakarra du: *Dunmore City*. Hiriaren izena uhartearen gobernadore ohi batena, Dunmoreko kondea (1786-1798) alegia. Konde honek udarako egoitza bat zuen Harbourren.

## Ezaugarriak 
Oso leku turistikoa da. Dirudienez Ingalaterra Berriaren antza handia du. Ospetsuak dira uhartearen ekialdean dauden hare arrosaren hondartzak. Uhartera ailegatzeko Ipar Eleutherarino abioia dago; handik Harbouraino ur-taxia erabili behar da.

## Iruditegia 

File:islandhorses.jpg|
File:beachsunsetdog.jpg|
File:harbourislandjunkanoo.jpg|
File:GovernmentDock.png|
File:sunriseoct62008.png|
File:Lone_tree_,Jacobs_island_,_Bahamas_-_panoramio.jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
Abizari

**Abizari** (sin. gezurrezko arrautza). Arrautza-itxurako zeramika-pieza, oiloei arrautza errunarazteko erabiltzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Athol uhartea

**Athol uhartea** ( Bahamak uhartetako uharte txiki eta jendegabetua da.

## Geografia 
Paradise uhartea gertu dago. Uhartea puntatik puntara bi kilometro ditu. Itsa parke baten barruan dago eta ohikoak dira urpeko aktibitateak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Athol Island
* :Athol Island National Park sortzeko eskaera.
Jesús Lucas Erro

**Jesús Lucas Erro** (Donostia, 1946-) ilustratzaile gipuzkoarra da.

## Bizitza 
1973an 14 urterekin hasi zen irudigintzan, eta 1977 urtean Erein argitaletxean hasi zen komikigile gisa: Ipurbeltz aldizkarieren sortzaile taldeko kide izan zen  eta egilearen ustez han izan zuen abiapuntu profesionala. Aldizkarirako Jesus Mari Arrieta gidoilariarekin Harkaitz izeneko pertsonaia sortu zuen eta Enkarni Genua txotxongilolariaren gidoiekin komiki ugari argitaratu zituen. 1973 eta 2001 urte bitartean batez ere Erein eta Elkarlanean argitaletxeetan aritu zen ipuinak. liburuak eta komikiak ilustratzen.
Beste argitaletxeekin ere argitaratu du bere lana: Planeta argitaletxean.
Prentsan, Diario Vascon, DV gaztean aritu da lanean 1989tik 1999ra.

### Pertsonaien sortzaile 
Fikziozko pertsonaien artean Harkaitz eta Barbantxo sortu zituen.

## Lan literarioa 
* 1979- 	Erreka Mari: Euskal Herriko azken lamiña/ gidoia, Enkarni Genua ; marrazkiak, Jesus Lucas.	Ipurbeltz 8.zkia 
* 1981- 	Zezena plazan / gidoia, Enkarni Genua ; marrazkiak, Jesus Lucas.	Ipurbeltz 15.zkia 
* 1985-	Printze txikia / Enkarni Genua ; marrazkiak Jesus Lucas.	Ipurbeltz 19.zkia 
* 1986- 	Ipurtargi : hondarrezko gaztelua / Enkarni Genua ; marrazkiak, Jesus Lucas	Ipurbeltz 20.zkia 
* 1986- 	Ipurtargi : txori txiki polit bat / Enkarni Genua ; marrazkiak, Jesus Lucas. Ipurbeltz 21.zkia	
* 1988- 	Altxor bat patrikan / gidoia, Enkarni Genua (Txotxongilo) ; marrazkiak, Jesus Lucas. Ipurbeltz 22.zkia	
* 1989- 	Ipurtargi : udazkeneko Haizea. Enkarni Genua ; marrazkiak, Jesus Lucas. Ipurbeltz 23.zkia	
* 1989- 	Ipurtargi : azken eta putz xagutxoak. Enkarni Genua ; marrazkiak, Jesus Lucas. Ipurbeltz 24.zkia	84-7568-242-1
* 1990- 	Itsasminez / Enkarni Genua ; marrazkiak Jesus Lucas. Ipurbeltz ; 25	
* 1993- 	Herensugea / gidoia Resurrección Mª Azkuek eta Jose Miguel Barandiaranek bildutako ipuinean oinarritua ;moldaketa Genua; marrazkiak Lucas Ipurbeltz 26.zkia	
* 1995-	Galtzagorriak / gidoia Resurrección Mª Azkuek eta Jose Miguel Barandiaranek bildutako ipuinean oinarritua ;moldaketa Genua; marrazkiak Lucas. Ipurbeltz ; 27	

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azpil

thumb|Gai desberdinez egindako azpilak.
thumb|Azpila entsaladaz betea.
**Azpila** plater gisako ontzi handia da, janaria zerbitzatzeko erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erretilu

## Kanpo estekak
Eleuthera uhartea

**Eleuthera uhartea** ( Bahamak uhartetako uhartea eta barruti administratiboa da. Estatubatuetarrentzat helburu turistiko ezaguna da. "Eleuthera" izena grezieratik dator, *ελεύθερος (eleutheros)*, eta "Aske" esan nahi du.

## Historia 
Hipotesi batzuen arabera uharte hau izan zen Cristóbal Colónek bere bidaian aurkitu zuen Amerikako lehenengo lurra. Jatorrizko biztanleak Taínoak eta Arawakak ziren. Espainiarrek esklabuak gisa uhartetik La Española uhartera eraman zituzten; gehienak 1550erako hil ziren. Pentsatzen da urte batzuetan uhartea despopulaturik egon zela. 1648an Bermuda uhartetik erromes puritanoak heldu ziren eta haiek eman zioten egungo izena.

XX. mendearen erdialdean uharteak inbertsio handiak jaso zituen, batez ere Ameriketako Estatu Batuetatik. Inbertsio horiek turismoa indartzeko erabili ziren eta hori da artxipelagoaren aktibitate ekonomiko nagusia.

## Geografia 
Eleuthera uharteak Bahamak artxipelagoren iparrekialdean dago, Nassautik 80 kilometrotara. Itxuraz luzea eta estua da. 8 000 biztanle ditu (2000.urteko zentsoa) eta bere hedadura 580 kilometro karratukoa da.

## Ezaugarriak 
Oso leku turistikoa da. Uhartera ailegatzeko abioia dago, hiru aireportuekin: *North Eleuthera Airport*, ''Governor's Harbour Airport* eta *Rock Sound Airport''.

## Iruditegia 

File:Club-med-beach-governors-harbour-eleuthera-bahamas.jpg|
File:Bahamas_1989_(367)_Eleuthera_(24049648919).jpg|
File:Beach_scene_at_Current,_Eleuthera_(8222670396).jpg|
File:Bahamas_1989_(340)_Eleuthera_Harbour_Island_(24320284255).jpg|
File:Eleuthera_Sunset_explored_(8198051514).jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
Amodio sorgina

***Amodio sorgina*** () hamahiru agerraldiz osaturiko suite bat da, Manuel de Fallarena. 1915ean estreinatu zuen Madrilgo Lara Antzokian eta oso kritika gogorra jaso zituen. Berregin eta Espainiako musikaren maisulan bilakatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erabilera erlijiosoko ontzi

**Erabilera erlijiosoko ontzi**, erlijio-erritualetarako erabili izan den zeramika-pieza, edo erlijiosoek erabili izan dutena. Erabilera erlijiosoko ontziak dira, adibidez, argiontzia, kofradiako pitxerra, aguamanila, koilara-ontzia eta moja-platera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erupzio minoikoa

**Erupzio minoikoa** edo **Therako erupzioa** Santorinin gertaturiko sumendi-erupzioa izan zen, 6 edo 7ko sumendi-leherketa indize eta 60 km³-ko dentsitate litiko baliokidea zituena. K.a. 2. milurtekoaren erdialdean gertatutakoa, historiako inoizko erupziorik handienetariko bat izan zen. Thera uhartea (egungo Santorini) guztiz- tartean Akrotiri hiri minoikoa- suntsitu ez ezik, lurrikarek eta tsunamiek inguruko uharteak eta Kreta ere kaltetu zituzten.

Egun ez dugu garai hartako lehen mailako iturririk baina litekeena da zenbait greziar mitoen (batez ere Atlantidarena) inspirazioa izatea. Egipton asaldura sortu zuen, eta txinatar kroniketan ere aipatu zuten. Erupzioaren data zehatza zalantzazkoa da, nahiz eta aditu gehienen ustez udan gertatu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fantasia betikoa

***Fantasia betikoa*** () Manuel de Fallaren pianorako lana da, 1919an moldatua. Arthur Rubinsteini dedikatu zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zazpi herri-kanta espainiar

***Zazpi herri-kanta espainiar*** () Manuel de Fallaren piano eta ahotserako lan-bilduma da, 1914an moldatua. Lana Ida Godebska andreari eskaini zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andaluziar kontzertua

***Andaluziar kontzertua*** () Joaquín Rodrigoren lau gitarra eta orkestrarako lana da, 1967an moldatua. Celedonio Romero kubatar gitarra-jotzaileak emandako agindua izan zen.

## Mugimenduak 
# Tiempo de Bolero
# Adagio
# Allegretto

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hiru puntako kapela

***Hiru puntako kapela*** () Manuel de Fallak moldaturiko eta Leonide Massinek koreografikatutako balleta da, Pedro Antonio de Alarcónen izen bereko eleberrian oinarrituta. 1919ko uztailaren 22an estreinatu zuten Londresko Alhambra Antzokian. Hasierako bertsioan **Korregidorea eta errotaria** izena zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amor a la española

***Amor a la española*** 1967ko hispano-argentinar film komikoa da, Fernando Merinok zuzenduta. Landismoaren ikur, Torremolinosen grabatu zuten.

## Sinopsia 
Andaluziako bainu-etxe batean suediar emakume bat, asturiar zerbitzaria, hegazkinlari bat eta alkoholiko batek elkar topatuko dute.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak