open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
E formula

**E Formula** urtero Nazioarteko Automobilismo Federazioarekin (FIA) batera antolatzen duen eserleku bakarreko ibilgailu elektrikoen kategoria bat da. ABB E Formulako munduko txapelketa, gaur egun, eserleku bakarreko ibilgailu elektrikoen lehiaketa handiena da. Hasiera batean, ibilgailu elektrikoak ikertzeko eta garatzeko laborategi gisa erabiltzeko sortu zen, baita ibilgailu horiek sustatzeko eta haien ospea bizkortzeko ere. Berrikuntzen eta garapenaren erakusleiho ere bada, teknologia eta kirola uztartzen dituen esparru batean.

2014ko irailetik 2015eko ekainera bitartean egin zuen inaugurazio denboraldia. Lehen txapelketa horretan, McLarenek hornitu zituen eserleku bakarreko motor, transmisio eta sistema elektroniko guztiak, baina bigarren ediziotik aurrera, bakoitzak bere motorra muntatzen du. Dallarak txasisak eraikitzen ditu (Spark Racing Technologyk diseinatutakoak), Michelin da pneumatikoen hornitzaile bakarra. Denboraldiek aurrera egin ahala, automozio talde ugarik bere taldea jarri zuen kategorian. 9. denboraldian, 2022/2023an, ABBk ibilgailu elektrikoak kargatzeko teknologia hornitu du.

FIAren superlizentziarako puntu gehien ematen dituen txapelketetako bat da: 30, 25 eta 20 ematen die lehen hiru sailkatuei, hurrenez hurren.

## Historia 
Jean Todtek, automobilismoa zuzentzen duen munduko erakundeko (Nazioarteko Automobilismo Federazioa) presidenteak, hirian plaza bakarreko auto elektrikoen lasterketa txapelketa bat egiteko proposamena egin zuen. Proiektua Alejandro Agag eta Antonio Tajaniri aurkeztuko zien 2011ko martxoaren 3an, Parisko jatetxe txiki bateko afarian. Tajani autogintzaren industriaren elektrifikazioan, karbono dioxidoaren isurien murrizketan eta sistema hibrido eta elektrikoen saretzean kontzentratu zen. Agagek Todten proposamena babestu zuen, azken horrek FIAk txapelketa antolatzeko lizitazio bat irekitzearen inguruan hitz egin ostean. Agagek Todti esan zion bere gain hartuko zuela lan hori, aurretik telebista kateekin kontratuak negoziatzen, babesletza eta marketina egiten izandako esperientziagatik.

2020-21 denboralditik, E Formula FIAren munduko txapelketa bihurtu zen, eta, ondorioz, 1 Formulatik kanpoko eserleku bakarreko lasterketen lehen seriea da munduko txapelketa estatusa lortzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hetty van de Wouw

**Hetty van de Wouw** (Kaatsheuvel, Herbehereak, 1998ko maiatzaren 29a) herbeherear txirrindularia da, taldekako abiadura proban espezialista eta pistako txirrindularitzan lehiatzen den kirolaria.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina bat lortu zuen keirin proban.

Zilarrezko domina bat irabazi zuen 2018ko Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, eta zazpi domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2017. eta 2024. urteen artean.

## Nazioarteko domina 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Élodie Clouvel

**Élodie Clouvel** (1989ko urtarrilaren 14a) pentatleta moderno frantziarra da. 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan 31. postuan amaituz lehiatu zen, Udako Olinpiar Jokoetan ere bere lehen agerpena markatu zuena. 2016ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen, baita 2024ko Olinpiar Jokoetan ere. Gaur egun, Jendarmeria Nazionaleko bigarren teniente gisa ere lan egiten du. Pascal Clouvel distantzia ertain eta luzeko korrikalaria aita zuen, eta Annick Clouvel, ama, ere distantzia luzeko korrikalaria zen.

2019ko Munduko Joko Militarretan ere parte hartu zuen, Wuhanen, eta urrezko domina bat eskatu zuen emakumeen pentatloi modernoko bakarkako ekitaldian. Urrian Munduko Joko Militarretatik itzuli ondoren, berak eta Valentin Belaud bere bikotekideak esan zuten biak 1Covid-19az kutsatuta zeudela ezohiko sintomekin gaixotu ostean; hala ere, hori baieztatzeko froga bakar bat ere ez zen publiko egin.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hipika 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Osoa taldeka

**Osoa taldeka** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako hipikako proba izan zen. Versaillesko Jauregian egin zen uztailaren 27tik uztailaren 29 bitarte. Hipikako beste proba guztiak bezala, doma genero mistokoa da.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daria Pikulik

**Daria Pikulik** (Skarżysko-Kamienna, Polonia, 1997ko urtarrilaren 6a) poloniar txirrindularia da, pista eta ibilbide modalitateetan lehiatzen dena.

Udako hiru Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen 2024ko Parisen, omnium proban; zortzigarren izan zen 2016ko Rio de Janeiron, taldekako jazarpen proban; eta seigarren Tokio 2020an, madison lasterketan.

Brontzezko domina bat irabazi zuen 2020ko Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, eta sei domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2016. eta 2023. urteen artean. 

## Nazioarteko domina 
## Palmaresa 
**2018**

* 3. Poloniako Errepideko Txapelketan  

**2021**

* Ibilbideko Poloniako Txapelketan, 2.  
**2022**

* 3. Poloniako Errepideko Txapelketan  

* Santos Women's Tourreko etapa 1
* Bretainiako Tourreko etapa 1
* Konvert Kortrijk Koerse
* Cycliste Féminin International de l'Ardèche Tourreko 2 etapa
* Guangxiko Tourra

#### 2023 
* Santos Women's Toureko etapa 1
* Bretainiako etapa 1
* 1.a Konvert Kortrijk Koerse
* l'Ardechako Tourreko 2 etapa
* 1.a Guangxiko Tourrean

**2024**

* Ronde de Mouscron
* 2-Districtenpijl

## Erreferentziak 
## Kanpo  estekak 
*
Belar-hockeya 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa

**Belar-hockeyko gizonezkoen txapelketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisko Yves-du-Manoir estadioan egin zen uztailaren 27tik abuztuaren 8ra bitarte. Herbehereek irabazi zuten urrea, Alemaniak zilarra eta Indiak brontzea.

## Taldeen fasea 
### A taldea

----

----

----

----

----

### B taldea

----

----

----

----

----

## Kanporaketa fasea 

### Final laurdenak 

----

----

----

### Finalerdiak 

----

### Brontzezko domina 

### Urrezko domina 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoen KX-1 slaloma

**Emakumezkoen Kayak cross slaloma** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 2tik abuztuaren 5era bitarte. Noemie Fox australiarrak irabazi zuen urrea, Angèle Hug frantziarrak zilarra eta Kemberley Woods britainiarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Lehen erronda 
 Hurrengo faserako sailkatua Bigarren aukera

### Bigarren aukera 
 Kaleratze fasea Kanporatua

### Kaleratze fasea 
 Final laurdenak Kanporatua

### Final laurdenak 
 Finalerdiak Kanporatua

### Finalerdia 
 Finala Kanporatua

### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kirol-automobil

thumb|Porsche 911 Carrera S
**Kirol-automobila** abiadura handian zirkulatzeko diseinatutako turismo-automobila da. Lasterketa-automobilak ez bezala, bide publikoan gidatzeko pentsatuta dago. Azelerazio, abiadura maximo, asfaltoarekiko itsaspen, balaztatze-sistema eta beste kotxe konbentzionalek baino potentzia handiagoa dute eta hori motor, balazta, esekidura, abiadura-kaxa, pneumatiko, txasis eta karrozeria berezien bidez lortzen da. Kirol-automobil bati lotutako karrozeriak coupea eta sabai toleskorduna dira batez ere.

Tradizioz, marka konnotatuak, prezio altuak eta prestazio altuak zituzten ibilgailuentzat gorde izan da kalifikazio hori, edo zilindrada altuko ibilgailuentzat. Definizioari hertsiki dagokionez, ia segmentu guztietan kirol-ezaugarriak dituzten ibilgailuak daudela jo behar da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ally Wollaston

**Ally Wollaston** (Auckland, Zeelanda Berria, 2001eko urtarrilaren 4a) Zeelanda Berriko txirrindularia da, pista eta ibilbide modalitateetan lehiatzen dena.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta bi domina lortu zituen, zilarra taldekako jazarpen proban (Bryony Botha, Emily Shearman eta Nicole Shieldsekin batera) eta brontzea omniumean.

Zilarrezko domina bat irabazi zuen 2023ko Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, taldekako jazarpen proban.

## Nazioarteko domina 
## Palmaresa 
**2022**

* 2.a Zeelanda Berriko Errepideko Txapelketa  link=Archivo:MaillotNuevaZelanda.PNG|20x20px  
* Morbihaneko Sari Nagusia
* Lotto Belgium Tourreko etapa 1

**2023**

* 2.a Zeelanda Berriko Errepideko Txapelketan  
* Elsy Jacobs jaialdia, gehi etapa 1

**2024**

* Tour Down Underreko etapa 1
* Kataluniako Voltako 2 etapa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emily Shearman

**Emily Shearman** (Palmerston North, Zeelanda Berria,  1999ko otsailaren 23a) zeelandaberritar txirrindularia da. 2022ko Commonwealtheko Jokoetan bere herrialdea ordezkatu zuen, eta zilarrezko domina bat irabazi zuen taldearen bilaketan.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen abuztuaren 7an, zilarrezko domina bat lortuz taldekako jazarpen proban (Ally Wollaston, Bryony Botha eta Nicole Shieldsekin batera). Zilarrezko domina bat irabazi zuen 2023ko Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, proba berean.

2019/2020ko Munduko Kopan, 2019/2020ko Ozeaniako Txapelketetan  lehiatu zen.

## Nazioarteko dominak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nicole Shields

**Nicole Shields** (Invercargill, Zeelanda Berria, 1999ko irailaren 9a) zeelandaberritar txirrindularia da , pistako eta ibilbideko modalitateetan lehiatzen den kirolaria.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen abuztuaren 7an, zilarrezko domina bat lortuz taldekako jazarpen proban (Ally Wollaston, Bryony Botha eta Emily Shearmanekin batera).

## Nazioarteko dominak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexis Holmes

**Alexis Holmes** (Hamden, 2000ko urtarrilaren 28a) estatubatuar atleta bat da, bereziki abiadura lasterketan lehiatzen dena.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen 4&nbsp;x&nbsp;400&nbsp;m lasterketan. Urrezko domina bat irabazi zuen Munduko Atletismo Txapelketan 2023an, bi domina Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan 2024an eta urrezko domina bat Errelebo Lasterketen Munduko Txapelketan 2024an.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Crewe

**Crewe**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Cheshire konderrian.

2021ean 76.437 biztanle zituen.
Amy Hunt

**Amy Hunt** (Grantham, 2002ko maiatzaren 15a) britainiar atleta bat da, bereziki abiadura lasterketan lehiatzen dena.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen 4&nbsp;×&nbsp;100&nbsp;m lasterketan.

Brontzezko domina bat irabazi zuen Munduko Errelebo Txapelketan 2024an eta urrezko domina bat 2024ko Europako Atletismo Txapelketan, biak 4&nbsp;×&nbsp;100&nbsp;m lasterketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak C-1 1000 metro

**Gizonezkoen C-1 1000 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 7 eta abuztuaren 9 bitarte, 25 kanoalarik hartu zuten parte.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

;4 lasterketa

;5 lasterketa

### Final laurdena
Lehenengo biak sailkatzen dira.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

### Finalerdia
Lehenengo laurak A finalera; besteak B finalera

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Finalak
;A finala

;B finala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bryony Botha

**Bryony Botha** (Auckland, 1997ko azaroaren 4a) Zeelanda Berriko txirrindularia da, pistako modalitatean lehiatzen den kirolaria.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, zilarrezko domina bat lortuz taldekako jazarpen proban (Ally Wollaston, Emily Shearman eta Nicole Shieldsekin batera), eta zortzigarren postua 2020an Tokiokoetan, proba berean.

Lau domina irabazi zituen Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan 2019tik 2023ra.

## Nazioarteko dominak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cathelijn Peeters

**Cathelijn Peeters** (Dongen, 1996ko azaroaren 6a) herbeheretar atleta bat da, bereziki abiadura eta hesi lasterketetan lehiatzen dena.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen  4&nbsp;x&nbsp;400&nbsp;m errelebo lasterketan.

Urrezko domina bana irabazi zuen Munduko Atletismo Txapelketan 2023an eta Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan 2024an, bi domina Europako Atletismo Txapelketan eta urrezko domina bat Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketan 2023an. Europako Jokoetan brontzezko domina lortu zuen 400 m hesidun lasterketan, 2023an.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Culcheth

**Culchetch**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Cheshire konderrian.

2011n 6.708 biztanle zituen.
Kirol-automobilen lasterketak

**Kirol-automobilen lasterketak** kirol-automobilak erabiltzen dituen abiadurazko motor-kirol mota bat dira, eta bi eserleku eta karrozeriaren azpiko gurpilak dituzte. Bereziki eraikita egon daitezke (sport prototipos) edo errepide ereduekin lotuta egon daitezke (turismo handiak). Oro har, zirkuituetan egiten diren auto-lasterketa mota nagusietako bat dira, estaligabeko gurpil eta eserleku bakarreko lasterketekin (1 Formula, adibidez), turismo-autoen lasterketekin (Britainia Handiko Turismo-txapelketa, adibidez; kirol-autoentzako lehiaketetan ikusten diren modelo berezien ordez seriean ekoitzitako automobiletan oinarritzen da) eta bereziki prestatutako serieko autoen lasterketekin (NASCAR, adibidez) batera. Kirol-autoen lasterketak distantzia handi samarretan egiten diren erresistentzia-probak izaten dira maiz (baina ez beti), eta, oro har, garrantzi handiagoa ematen zaie autoaren fidagarritasunari eta eraginkortasunari (abiadura absolutuari kontrajarrita), beste lasterketa mota batzuetan baino. FIAren Munduko Erresistentzia Txapelketa mota horretako lasterketa batzuen adibide da.

1 Formulako lasterketen purismoaren eta turismo-lasterketen irisgarritasun erlatiboaren arteko erdibidean dagoen lehiaketa-mota bat. Estilo hori, askotan, Le Manseko 24 orduko urteko erresistentzia-lasterketarekin lotzen da. Lehen aldiz 1923an korritu zen, eta oraindik dagoen motor probarik zaharrenetakoa da. Kirol-automobilen beste lasterketa klasiko batzuk, orain desagertuak, Targa Florio (1906–1977) eta Mille Miglia (1927–1957) ziren, biak Italian eginak, eta Mexikon antolatutako Lasterketa Panamerikarra (1950–1954). Lehen mailako kirol-autoen lasterketa gehienek erresistentzia (oro har, 2,5 eta 24 ordu artean irauten dute), fidagarritasuna eta estrategia nabarmentzen dituzte, abiadura hutsaren gainetik. Lasterketa luzeenek boxen estrategia konplexua eta pilotuen aldaketa erregularrak ekarri ohi dituzte. Ondorioz, taldeko esfortzu gisa ikusten dute euren burua, banakako kirol gisa baino gehiago, eta John Wyer, Tom Walkinshaw, Henri Pescarolo, Peter Sauber eta Reinhold Joest taldeko gerenteak ia euren pilotu batzuk bezain famatu bihurtzen dira.

Porsche, Audi, Corvette, Ferrari, Jaguar, Bentley Motors Limited, Aston Martin, Lotus, Maserati, Lamborghini, Alfa Romeo, Lancia, Mercedes-Benz eta BMW marka historikoen ospea, neurri batean, Munduko Sport Prototipoen Txapelketan izandako arrakastan oinarritzen da. Fabrikatzaile hauen errepideko auto onenak askotan oso antzekoak izan dira bai ingeniaritzan eta baita estiloan ere.

Sebringeko 12 Orduak, Daytonako 24 Orduak eta Le Manseko 24 Orduak kirol-automobilen lasterketen *koroa* hirukoitztzat jo izan dira. Ken Miles urte berean Ford GT40 baten gidaritzapean hiru probak irabazi zituen pilotu bakarra izateko zorian egon zen, Le Mans 1966an talde aginduetan egindako akats batengatik izan ez balitz, lehen postuan bukatu arren penalizazio batengatik garaipena kostatu baitzitzaion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hezly Rivera

**Hezly Rivera** (Hackensack, Ameriketako Estatu Batuak, 2008ko ekainaren 4a) gimnastika artistikoan lehiatzen den dominikar jatorriko estatubatuar kirolaria da.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta taldekako proban urrezko domina lortu zuen (Simone Bilesekin, Jade Careyrekin, Jordan Chilesekin eta Sunisa Leerekin batera).
## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak K-2 500 metro

**Gizonezkoen K-2 500 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 6 eta abuztuaren 9 bitarte, 20 kanoalarik hartu zuten parte. Alemaniako bikoteak irabazi zuen urrea, Hungariak zilarra eta Australiak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
#### 3. txanda 
#### 4. txanda 
### Final laurdenak 
Lehenengo laurak sailkatzen dira
#### 1. final laurdena 
#### 2. final laurdena 
### Finalerdia 
Lehenengo laurak sailkatzen dira.

#### 1. finalerdia 
#### 2. finalerdia 
### Finalak 
#### A finala 
#### B finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wrenbury-cum-Frith

**Wrenbury-cum-Frith**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Cheshire konderrian.

2011n 1.181 biztanle zituen.
Ding Xinyi

**Ding Xinyi** (Chongqing, Txinako Herri Errepublika, 2004ko abuztuaren 27a) gimnastika erritmikoan parte hartzen duen Txinako kirolaria  da.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen taldekako proban (Guo Qiqi, Hao Ting, Huang Zhangjiayang eta Wang Lanjingekin batera).

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Canal Street (Manchester)

**Canal Street**, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen kale bat da, Manchester Handian.

Oinezkoen kalea da, Rochdale kanalaren mendebaldean, eta nagusiki gay taberna eta jatetxez osatua dago. Egun argiz eta udaberri eta udaldean hiriko toki bisitatuenetakoa da, bai mundu osoko LGBT jendeaz nahiz bestelako turistez.
Chesterfield (Derbyshire)

**Chesterfield**, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Derbyshire konderrian.

2021ean 76.402 biztanle zituen.
Polibinilkarbazol

**Polibinilkarbazola** (**PVK**) tenperaturarekiko erresistentea den polimero termoplastikoa da, N-binilkarbazol monomeroaren erradikal-polimerizazio bidez sortua. Polimero fotoeroale bat da, eta, beraz, polimero fotorefraktiboen eta LED organikoen oinarria.

Polibinilkarbazola Walter Reppe, Ernst Keyssner eta Eugen Dorrer kimikariek aurkitu zuten eta I.G. Farben-ek AEBetan 1937an patentatu zuen. PVK izan zen fotoeroankortasuna ezagutzen zitzaion lehen polimeroa. 1960tik aurrera, mota horretako beste polimero batzuk deskubritu zituzten.

## Ezaugarriak 
PVK 160 - 170 C arteko tenperaturetan erabil daiteke, eta, beraz, tenperaturarekiko erresistentea den termoplastikoa da. Eroankortasun elektrikoa aldatu egiten zaio argiztapenaren arabera. Hori dela eta, PVK erdieroale edo fotoeroale gisa sailkatzen da. Polimeroa oso hauskorra da, baina hauskortasuna txikiagotu egin daiteke isopreno pixka batekin kopolimerizatuz. 

## Ekoizpena 
Polibinilkarbazola N-binilkarbazoletik lortzen da erradikal-polimerizazio bidez, hainbat modutan. 180 C-tan buruturiko esekidura-polimerizazio bidez presta daiteke, sodio kloruroa eta potasio kromatoa katalizatzaile gisa usatuz. Halaber, hasarazle moduan AIBN edo  Ziegler-Natta katalizatzaile bat ere usa daiteke.

Azkenik, estirenoarekin eratzen dituen kopolimeroak kuzinatzeko tresnetan usa daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carlos Ferrando

**Carlos Ferrando López** (Cartagena, Espainia, 1949 - Madril, Espainia, 2024ko abuztuaren 13a) bihotzeko prentsako espainiar kazetaria eta telebistako kolaboratzailea izan zen.

## Bizitza 
4 urte besterik ez zituenean bere familiarekin bizitzera joan zen Sabadellera. Han bizi izan zen 1969ra arte, Madrilen kokatu zen arte Esperanza Roy aktorearen idazkari gisa lan egitera. Artisten munduan erabat murgilduta, Pedro Almodóvarren, Ana Belénen eta Imanol Ariasen prentsa arduraduna izan zen.

Artisten munduaren inguruan zuen ezagutzak *Fotogramas* aldizkarian eta Diario 16 egunkarian zinema-kritikari lan-ibilbidea egiten lagundu zion. 1980ko hamarkadan *La movida madrileña* mugimenduko *La luna de Madrid* aldizkako argitalpenean kolaboratu zuen.

Berebiziko ospea, ordea, 1997an etorri zitzaion telebistan lan egiteari esker. 1997 eta 1998 bitarteko denboraldian Belinda Washingtonek Telecinco telebista katean aurkezten zuen *De domingo a domingo* iganderoko magazinean agertzen zen.​ Urtebete geroago Javier Sardàk bihotzeko kronikak komentatzeko kontratatu zuen orduan estreinatu berria zen *Crónicas Marcianas* telebista saiorako.  Kazetariak urtebete beranduago utzi zuen saioa, Sardàri ikusle gehiago bereganatzeko asmoz eskandaluak sortzea egotzi ondoren.  Ondoren, 2000n Alicia Senovillarekin batera aritu zen *Como la vida* saioan, bere saio propioa aurkezten hasi zen arte. 2000 eta 2004 bitartean *Corazón del milenio* aurkeztu zuen Canal 7 telebista katean, 2001 eta 2003 bitartean Sevilla TV eta beste tokiko telebista kate batzuetan ematen zen *Latidos del Corazón* saioa aurkeztearekin uztartuz.

2004an, bihotzeko prentsako gaietarako kolaboratzaile gisa itzuli zen telebista nazionalera Agustín Bravok eta Patricia Pérezek Antena 3 katean aurkezten zuten *A la carta* udako saiora. Ondoren, 2004tik 2005era María Teresa Camposen *Cada día* saioan jarraitu zuen. 2007an Yolanda Floresek Telecincon aurkezten zuen *El ventilador* izeneko gauerdiko elkarrizketa saioan egin zuen lan. 2006tik 2008ra Telecorazón kateko *Demasiado Corazón* saioa aurkeztu zuen.

2009tik 2013ra María Teresa Camposekin elkarlanean aritu zen Telecincoko *¡Qué tiempo tan Feliz!* saioak. 2017an, urte batzuetako atsedenaldia hartu ondoren, Telecinco telebista katera itzuli zen kolaboratzaile gisa.

2024ko abuztuaren 13an hil zen Madrilen 76 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caroline Crossley

**Caroline Crossley** (New Westminster, Kanada, 1998ko apirilaren 19a) kanadar errugbi jokalaria da, zazpiko errugbian jarduten duena. Urrezko domina bat irabazi zuen 2019ko Panamerikar Jokoetan, Kanadako emakumezkoen errugbi talde nazionaleko kide gisa. *CBC Sports* ek Kanadako zazpiko-errugbi taldean "gorantz doan izarra" deitu zuen Crossley 2019an.

2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina jaso zuen zazpiko errugbian.  

### Olinpiar Jokoak 
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, bertan bere taldeak zilarrezko domina lortu zuen Australiako taldeari 21-12 irabazita finalerdietan, gero finala Zeelanda Berriaren aurka galtzeko.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako aukeratu zuten, Parisen, Frantzian. Zilarrezko domina bat irabazi zuen taldeak, finalerdietan Australiari 21-12 irabazita, Zeelanda Berriaren aurrean finala galdu aurretik. Jokalari hauexek osatu zuten kanadar taldea: Caroline Crossley, Olivia Apps, Alysha Corrigan, Asia Hogan-Rochester, Chloe Daniels, Charity Williams, Florence Symonds, Carissa Norsten, Krissy Scurfield, Fancy Bermudez, Piper Logan, Keyara Wardley eta Taylor Perry.

## Errefrentziak 
## Kanpo estekak
Lisanne de Witte

**Lisanne de Witte** (Vlaardingen, 1992ko irailaren 10a) herbeheretar atleta bat da.

Bi domina irabazi zituen Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan, 2022. eta 2024. urteetan; hiru domina Europako Atletismo Txapelketan, 2018-2024 urteen artean; eta bi domina Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketan, 2019. eta 2021. urteetan.

Udako Olinpiar Jokoetan hiru bider parte hartu zuen: 2016an, 2020an (laugarren postua 4 × 400 m errelebo mistoan) eta 2024an (zilarrezko domina 4&nbsp;x&nbsp;400&nbsp;m lasterketan).

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Huang Zhangjiayang

**Huang Zhangjiayang** (Txinako Herri Errepublika, 2000ko otsailaren 15a) gimnastika erritmikoan, taldeen modalitatean, lehiatzen den kirolaria  da.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, taldekako proban (Guo Qiqi, Hao Ting, Wang Lanjing eta Ding Xinyekin batera), eta laugarren lekua Tokion 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, proba berean.

Zilarrezko bi domina irabazi zituen 2023ko Gimnasia Erritmikoko Munduko Txapelketan, lehiaketa osoko probetan eta 3 zinta + 2 pilotarekin.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hao Ting

**Hao Ting** (; Yancheng, Txinako Herri Errepublika, 2001eko martxoaren 23a) gimnastika erritmikoan, taldeen modalitatean, lehiatzen den kirolaria  da.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, taldekako proban (Guo Qiqi, Huang Zhangjiayang, Wang Lanjing eta Ding Xinyekin batera), eta laugarren postua Tokion 2020n Udako Olinpiar Jokoetan, proba berean.

Hiru domina irabazi zituen 2023ko Gimnastika Erritmikoko Munduko Txapelketan, urrea 5eko proban uztaiarekin eta zilarra lehiaketa osoan eta 3koa zintarekin + 2koa pilotarekin.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hans Rottenhammer

**Hans Rottenhammer** edo **Johann Rottenhammer** (Munich, 1564 – Augsburg, 1625eko abuztuaren 14a) alemaniar margolaria izan zen.

1588ra arte Hans Donauerren ikasle izan zen Munichen. 1593an Erroman lan egiten zuen eta 1595etik 1606ra Venezian bizi izan zen. Gero Alemaniara itzuli zen lanera, Augsburgen eta Munichen.

Eskala txikiko lanak margotzeagatik nabarmendu zen, normalean kobreari buruzkoak, gai mitologiko eta historikoei buruzkoak eta estilo alemaniarra eta italiarra nahastuz. Alemaniara itzulita, obra handiagoak egin zituen, hala nola erretaulak eta jauregien dekorazioa.

## Iruditegia 

Brueghel Rottenhammer Flight into Egypt.jpg|*Ihes egin Egiptora*, Rottenhammerren irudiak eta Jan Brueghel Zaharraren paisaia
Rottenhammer, Minerva and the Muses.jpg|*Minerva eta musak 1603
Rottenhammer Hochzeit von Neptun und Amphitrite.jpg|*Neptuno eta Anfitriteren ezkontza, 1600
ErnstHolsteinSchaumburg.JPG|Graf Ernst zu Holstein-Schaumburg, 1621
Rottenhammer Hochzeit zu Kana.jpg|*Kanako ezkontzak*, 1606

## Kanpo estekak
Sale (Manchester Handia)

**Sale**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Manchester Handian.

2021ean 54.515 biztanle zituen.
Cho Nam-joo

**Cho Nam-Joo** (; Seul, Hego Korea, 1978) Hego Koreako idazlea da, *Kim Ji-young, Born 1982* izeneko eleberriaren egilea. Eleberrigile bihurtu aurretik, Cho Nam-joo telebistako gidoilari gisa aritu zen. Lana utzi eta etxean geratzea erabaki zuen, alaba hazteko.

Cho Nam-Jook soziologia ikasi zuen Ewha Emakumeen Unibertsitatean. Hamar urtez aritu zen aktualitateko telebista saioetan idazten, alaba zaintzeko lanari uko egin zion arte. Gero, zailtasunak aurkitu zituen bere lan-ibilbideari berriz ekiteko. Hori dela-eta, artikuluak eta datu soziologikoak biltzen hasi zen, Korean bizi zen emakume baten fikziozko biografia idazteko, jaiotzatik gaur egunera arte. Horrela, 2016an *Kim Ji-young, 1982an jaioa* eleberria argitaratu zuen.

Cho Nam-joo-ren *Kim Ji-young, Born 1982* liburuaren argitalpena #MeToo mugimenduarekin batera gertatu zen Hego Korean, eta bertan ondo deskribatzen da herrialde horretan zabalduta dagoen genero-ekitate eza, umetan nahiz lan-eremuko jarzapen-egoeretan. Liburuak eragin politikoa ere izan du, eta horrela, lan- eta soldata-diskriminazioari aurre egiteko asmoz egindako hainbat lege *Cho Nam-joo legeak* bezala bataialu dituzte.

## Kanpo estekak
Sebringeko 12 Orduak

**Sebringeko 12 Orduak** Floridako (Estatu Batuak) Sebring International Raceway-n 1952tik aurrera egin den sport prototipoen eta auto handien iraupen-lasterketa bat da. Bere motako AEBetako lehiaketa garrantzitsuenetako bat da, Daytonako 24 Orduekin eta Sebringeko 1000 miliekin batera. Garai batean, Munduko Iraupen Txapelketako (1953tik 1972ra eta 1981ean) eta IMSA GT Txapelketako (1973an eta 1975etik 1998ra) egutegian parte hartu zuen. 

1999tik 2013ra, American Le Mans Serieseko lasterketa nagusia izan zen. Gainera, European Le Mans Series txapelketarako puntuagarria izan zen 2001ean, eta 2011n Le Mans Kontinente arteko Koparako balio izan zuen. 2012an, Munduko Iraupen Txapelketarako puntuagarria izan zen berriro. 

2014tik aurrera, lasterketa United SportsCar Championship-en baliozko data da.

Irabazleen artean Stirling Moss, Juan Manuel Fangio, Jacky Ickx eta Mario Andretti daude. Audik garaipen bolada bat izan zuen 2000. urteko hamarkada osoan, eta Porschek eten egin zuen 2008ko edizioan.

## Galeria 

Fitxategi:Cool_lola.JPG|link=Archivo:Cool_lola.JPG|alt=Recta principal del circuito de Sebring durante el aterdecer.|Sebring zirkuituaren zuzen nagusia ilunabarrean.
Fitxategi:Scott_Tucker-2010-ALMS_Sebring-3.jpg|link=Archivo:Scott_Tucker-2010-ALMS_Sebring-3.jpg|alt=Podio de la clase LMP Challenge de la edición de 2010.|2010eko edizioko LMP Challenge klaseko podiuma.
Fitxategi:Final_Hours_of_Sebring_2011.tif|link=Archivo:Final_Hours_of_Sebring_2011.tif|alt=Recta principal del circuito de Sebring durante la noche.|Sebring zirkuituko zuzen nagusia gauean.
Fitxategi:Sebring_2014_-_-90_Prototype_-_Spirit_of_Daytona_Corvette_DP_-_Westbrook_Valiante_Rockenfeller_(13219996183).jpg|link=Archivo:Sebring_2014_-_-90_Prototype_-_Spirit_of_Daytona_Corvette_DP_-_Westbrook_Valiante_Rockenfeller_(13219996183).jpg|alt=Un Corvette Daytona Prototype en la edición de 2014.|Corvette Daytona Prototype bat 2014ko edizioan.
Fitxategi:-911_Porsche_Motorsports_911_RSR_(25329586734).jpg|link=Archivo:-911_Porsche_Motorsports_911_RSR_(25329586734).jpg|alt=Un Porsche 911 RSR transitando la curva 6.|Porsche 911 RSR bat 6. bihurgunean.
Fitxategi:2018_12_Hours_of_Sebring_-_United_Autosports's_Ligier_JS_P217.jpg|link=Archivo:2018_12_Hours_of_Sebring_-_United_Autosports's_Ligier_JS_P217.jpg|alt=Un Ligier JS P217 en la curva 4.|Ligier JS P217 bat 4. bihurgunean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beeston (Nottinghamshire)

**Beeston**, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Nottinghamshire konderrian.

2011n 37.000 biztanle inguru zituen.
Saskibaloia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 3×3

**Emakumezkoak 3×3** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 30etik abuztuaren 5era bitarte ospatu zen Parisen, Frantzia. Partida guztiak Place de la Concorden egin ziren. Finalean Alemaniak Espainia garaitu zuten 17-16, eta brontzea Ameriketako Estatu Batuentzat.

## Jokalariak 
## Sailkapen fasea 

### Emaitzak
Frantziako ordutegian

----

----

----

----

## Kanporaketa fasea 

### Play-in

----

### Semifinals

----

### Bronze medal game

### Gold medal game

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saskibaloia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak

**Gizonezkoen saskibaloia** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 27tik abuztuaren 10era bitarte ospatu zen Parisen, Frantzia. Sailkapena Stade Pierre-Mauroyn izan zen, Lillen, eta amaierako fasea Accor Arenan (Bercy Arena gisa izendatua). Ameriketako Estatu Batuek lortu zuten urrea, Frantziak zilarra eta Serbiak brontzea.

## Sailkapen fasea 
### A taldea

----

----

### B taldea

----

----

### C taldea

----

----

### Hirugarren posturako rankinga

## Kanporaketa-fasea

### Final laurdenak

----

----

----

### Finalerdiak

----

### Brontzezko domina

### Urrezko domina

|valign="top" width="50%"|

|}
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Duffield (Derbyshire)

**Duffield**, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Derbyshire konderrian.

2011n 5.046 biztanle zituen.
Moises Leongoa

**Moshe ben Shem-Tov** (;  1240 &#x2013; 1305), **Moises Leongoa** izenaz ezaguna, judu sefardia, errabino eta kabbalista izan zen, Zohar (Distira) liburuaren egilea. Jakintsu garrantzitsua Leongo zein Gaztelako Koroako juduentzat, haren lanak eragin nabarmena izan zuen bizi izan zen artean baita gerora ere.

## Bizitza 
Moises Leongoa Leonen jaio zen, Leongo Erresuman, gaur egungo Espainian, garai hartan Gaztelako Koroarekin bat eginda. Guadalajaran jaioa izan zitekeen; horrela bazen bere abizena, bere aitarengandik etor zitekeen, Shem-Tov Leongoa. 30 urte eman zituen Guadalajaran eta Valladoliden Avilara joan aurretik, eta han eman zuen bizitza osoa. Moises Leongoa Arevalon hil zen 1305ean, etxera itzultzen ari zela.

## Idazlanak 
Aditu modernoen aburuz, Zoharra bere lan propioa izan zen,  nahiz eta liburu horretan Shimon bar Yochairengandik jasotako tradizioak konpilatu besterik ez zuela egin esaten zuen. Bere beste lanen artean, Sefer ha-Rimon, hebreeraz idatzia, eta ehundaka responsa pseudepigrafiko, iruzkin eta tratatu kabbalistiko daude, bere aurreko adituei egotzi zizkien.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Kohler, Kaufmann et al., "Leon, Moses (Ben Shem-Tob) de." 
* *Jewish Encyclopedia*. Funk and Wagnalls, 1901–1906, citing:
* *Ahimaaz Chronicle,* ed. London, pp. 95 et seq.;
* Adolf Jellinek, *Moses b. Schem-Tob de Leon und Seine Verhältniss zum Sohar,* Leipsic, 1851;
* Grätz, *Gesch.* vii. 231 et seq.;
* Abraham Geiger, *Das Judenthum und Seine Geschichte,* iii. 75 et seq., Breslau, 1871;
* Giovanni Bernardo De Rossi and C. H. Hamberger, *Hist. Wörterb.* p. 177;
* Moritz Steinschneider, *Cat. Bodl. cols. 1852* *et seq.*;
* *idem, Hebr. Bibl.* x. 156 et seq.
* Avishai Bar Asher, *R. Moses de León - Sefer Mishkan ha-Edut*, Los Angeles: Cherub Press, 2013
Eskubaloia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoen txapelketa

**Emakumezkoen eskubaloi txapelketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 25etik abuztuaren 10era bitarte egin zen. Hasierako erronda South Paris Arena 6n izan zen eta amaiera Lilleko Piere Mauroy Stadiumean. Norvegiak irabazi zuen urrea, Frantziak zilarra eta Danimarkak brontzea.

## Taldeen fasea 
### Group A 

----

----

----

----

### Group B 

----

----

----

----

## Kanporaketa fasea 

### Final laurdenak 

----

----

----

### Finalerdiak 

----

### Brontzezko domina 

### Urrezko domina 

## Kanpo estekak
Eserleku bakarreko automobil

[thumb|300x300px|1 Formulako eserleku bakarreko automobila ([Ferrari SF-24), Charles Leclercek gidatua (2024).]]
**Eserleku bakarreko automobila** eserleku bakarra duen automobila da, eta lehiaketarako ibilgailua denean, normalean gurpilak automobilaren karrozeria nagusitik kanpo izaten ditu (beraz, **gurpil estaligabeko automobila** ere esaten zaio). Gurpilen posizioak turismoetatik, lehiaketetako kirol-autoetatik eta serieko auto prestatuetatik bereizten ditu gehienetan, gurpilak karrozeriaren azpian edo lohi-babesaren barruan baitituzte.

Abiadura-automobilismorako nahiz AEBetako zirkuitu obal tipikoetarako fabrikatzen dira. Kalean ibiltzeko egokiak diren aurkitutako gurpil modeloak, Ariel Atom kasu, oso bakanak dira, askotan ez baitira praktikoak eguneroko erabilerarako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wojciech Szymańczyk

**Wojciech Szymańczyk** (Poznań, 1943ko otsailaren 19a - *ibidem*, 1996ko azaroaren 22a) poloniar arkularia izan zen. Polonia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lactarius spinosulus

***Lactarius spinosulus*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarritasuna zalantzan, hobe ez jatea.

Sinonimoak: *Lactifluus spinosulus*, *Lactarius lilacinus var. spinosulus*, *Lactarius mitificus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-titidunetik inbutu formara, eremu zirkularrekin, ertz irregularra, apur bat biribildua gaztetan. Kapelaren azala lehorra, feltroduna, pubeszentea, pikortsua, ezkatatsua, arrosa edo gorrixka-ardo-lila kolorekoa, koloregabetuaz  okre antzeko kolorera orban gorri ilunekin.

**Orriak:** Adnatu-dekurrenteak, mehe samarrak eta zabal, lamelula urkilatuekin, krema argi kolorekoak, zahartuaz iluntzen joaten dira.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 2,5 eta 5 cm bitarteko luzerakoa, foseta luzangekin, kapela baino kolore apur bat argiagoarekin (goian batez ere), tantotua, oinarri zurixka. Latex zuria, zaporea gozotik garratzera, orriak berde-marroi kolorez zikintzen ditu.

**Haragia:** Mehea, arrosa-haragi kolorekoa. Usaingabea, zaporea gozotik garratzera. Espora-jalkina okre zurbil-arrosa kolorekoa.

**Etimologia:** Lactarius terminoa “lac” “lactis” esnetik dator, esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Lactarius lilacinus* delakoaren latexa ere gozotik garratza izatera pasatzen da, txikoria usaina du, habitata ere pagoetan eta haltzetan.

### Sasoia eta lekua 
Udazkenean, uztaila-abendua, batez ere irailean. Urria. Goi mendiko urkietan. Pinu gorrietan. Espezie higrofiloa, lurzoru hezeetan.

### Banaketa eremua 
Islandia, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lactarius tithymalinus

***Lactarius tithymalinus*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Hainbat autorearen arabera, Lactarius tithymalinus eta Lactarius porninsis onddo bera da, beraz, sinonimoak.

Sininimoa: *Lactarius rubrocinctus*, *Agaricus tithymalinus* (basionimoa).

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa. Lau biribildua, askotan erdian titi batekin, gainazal latza, erdigunetik abiatzen diren saihets irregular nabari samarrekin eta erradialki desagertzeko joera dutenekin. Erdigunean titi baten bukatzen den depresio bat izan dezake. Laranja-gorri kolorearekin erdirantz ilunagoa eta ertzerantz argiagotzeko joerarekin, hau beherantz biribildua, mehetua, batzuetan ildaska arin batzuekin batez ere onddo helduetan.

**Orriak:** Koska batez dekurrenteak, hankaren kolore bera hartzen dute; arrosatik horirako kolorerakoak, ukitzean gorri-arre kolorez zikintzen dira. Oso estu eta orritxoekin.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 5 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,5 cm bitarteko diametrokoa. Erregularra, zilindrikoa, kapelaren kolore berekoa, oinarrian kolore gorria edo gorri-arrea hartzeko joera duten mizelioen hifekin.

**Haragia:** Haragi kolorekoa, oinaren hondoan ilunagoa, zimitzaren usain arin batekin, zapore garratzarekin.

Latexa: Zuria, kolorez aldatzen ez dena, hasieran gozoa gero pikantea.

**Etimologia:** *Lactarius* terminoa “lac” “lactis” esnetik dator, esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. *Tithymalinus* epitetoa titimalotik (edo *Euphorbia helioscopia*), dator, landare honek sortzen duen  latex kaustikoagatik, onddoak jariatzen duen antzekoa delako; emakumearen bularra esan nahi duen grezierazko “tithos” hitzetik eta kaltegarria, txarra esan nahi duen latinezko “malus” hitzetik.

## Jangarritasuna 
Ezezaguna. Ziurrenik kaltegabea.

### Nahasketa arriskua 
*Lactarius lignyotus* delakoak izan dezake antza.

## Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran. Urria. Hostozabalen azpian, kare-lurretan.

### Banaketa eremua 
Frantzia, Alemania Txekia, Danimarka, Espainia, Norvegia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irena Szydłowska

**Irena Szydłowska** (Lviv, 1928ko urtarrilaren 28a - Varsovia, 1983ko abuztuaren 14a) poloniar arkularia izan zen. Polonia ordezkatu zuen 1972ko eta 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1972koetan zilarrezko domina eskuratuz emakumezkoen bakarkako arkularitza kategorian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Poloniako Itzulia

**2024ko Poloniako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 81. edizioa izan zen. 2024ko abuztuaren 12 eta 18 artean egin zuten, 7 etapatan 1.049,3 kilometroko ibilbidea eginez. Wrocławen hasi eta Krakovian amaitu zen.
thumb|Tour de Pologne 2024,Thibau Nys Poloniako Tourreko 6. etapako irabazlea Bukowina Tatrzańskako helmugan
Garailea Visma taldeko Jonas Vingegaard daniarra izan zen.

## Taldeak 
## Etapak 
### 1. etapa 
### 2. etapa 
### 3. etapa 
### 4. etapa 
### 5. etapa 
### 6. etapa 
### 7. etapa 
## Azken sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gregorio Carafa

Fra' **Gregorio Carafa** (Caulonia, 1615eko martxoaren 17a – Valletta, 1690eko uztailaren 21a) Maltako Ordenako 62. Printze eta Maisu Handia izan zen 1682tik hil zen arte.

1615eko uztailean, hiru hilabete zituela, Maltako Ordenan sartu zen. 1647an, Masaniellok zuzendutako matxinada ezabatzen parte hartu zuen, eta, ondoren, Ordenaren flotaren agintera igo zen. 1656an, Dardaneloetako guduan parte hartu zuten Maltako zazpi galeren buru izan zen, eta harrapatutako hamaika itsasontzi otomandarren saria jaso zuen.

1682an Maisu Handia izendatu zuten. Urte horretan, Italiako aterpetxea berritu zuen, barroko estiloko fatxada berri batekin, eta bere busto bat jarri zuen fatxadan. Sant Angelo eta Sant Elmo gotorlekuak ere indartu zituen. Garai hartan, Ordenaren ontziteriak ospea lortu zuen.

## Iruditegia 

Auberge d’Italie en 2018 03.jpg|Carafaren armarria, Italiako Aterpetxean
Relief. Valletta, Malta, Mediterranean Sea.jpg|Carafaren bustoa, Italiako Aterpetxean
Malta StAngelo three.jpg|Plaka St Angelo gotorlekuan
Malta 267.jpg|Carafa gotorlekua
StJohnsCoCathedralMalta2010DOB078.JPG|Carafaren hilobia San Joanen kokatedralan

## Kanpo estekak
Ardenetako zaldi

**Ardenetako zaldia**, (frantsesez: *Ardennais* edo *Ardenner*),  Ardenak eskualde historikoan jatorria duen bertako zaldi arraza bat da . Bere tamaina zein gainontzeko ezugarriengatik, Ardenetako arraza zaldi tamainako arrazen sailkapen taldean kokatzen da. Bere banapen eremuak Frantzia, Belgika zein Luxenburgo hartzen du. Bereziki lor-zaldiak  bezala erabltzen dira eta zaldi astunetan sailkatzen dira era berean ere.

## Arrazaren historia 
Ardenetako zaldia antzinetako arraza bat da. Benetako zaldi astuna motakoa eta zaldi astun arraza askoren oinarrian dagoena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boleibola 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoen txapelketa

**Boleiboleko gizonezkoen txapelketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 27tik abuztuaren 10era bitarte jokatu zen Parisen. Frantziak lortu zuen urrea, Poloniak zilarra eta Ameriketako Estatu Batuek brontzea.

## Taldeen fasea 
### A taldea

----

----

----

### B taldea

----

----

----

----

### C taldea

----

----

----

### Ranking bateratua

## Kanporaketa fasea

### Final laurdenak

----

----

----

### Finalerdiak

----

### Brontzezko domian

### Urrezko domina

## Kanpo estekak
Clifton (Nottinghamshire)

**Clifton**, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Nottinghamshire konderrian.

2021ean 22.936 biztanle zituen.
Retford

'*** edo **East Retford*', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Nottinghamshire konderrian.

2021ean 23.740 biztanle zituen.
Ollerton

'***, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Nottinghamshire konderrian.

2021ean 11.103 biztanle zituen.

Bertakoek, maiz herria bi eremuetan banatzen dute, **New Ollerton** (Ollerton Berria) 1900tik aurrerako zabalgunea, eta **Old Ollerton*' (Ollerton Zaharra) eliza, errota eta ibaiaren inguruko jatorrizko herrigunea.
Zhou Yaqin

**Zhou Yaqin** () (Hengyang, Hunan, 2005eko azaroaren 12a) kirolari txinatarra da, gimnastika artistikoan lehiatzen dena. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan oreka-barran zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Biografia 
Hiru urte zituela hasi zen gimnastika egiten. 2021ean ere txapelduna izan zen eta 2022an laugarren egin zuen.

2023ko Txinako txapelketan lurreko proban izan zen txapelduna eta Anberesen jokaturiko munduko txapelketan oreka-barran urrezko domina eskuratu zuen. Aparatu guztien proban laugarren egin  zuen.

2024. urtea Munduko Kopan, Cottbuseko ekitaldian, urrezko bi domina eskuratuz hasi zuen lurreko eta oreka-barrako probatan. DTB Pokal Team Challenge lehiaketan urrezko domina eskuratu zuen Txinako taldearekin eta lurreko proban bosgarrena izan zen. Parisko Olinpiar Jokoetan aparatu guztietan seigarren izan ondoren oreka-barran zilarrezko domina eskuratu zuen. Olinpiar Jokoetako irudi gogoangarrietako baten protagonista izan zen, podiumean zituen italiar biak haien dominari hortzaka egiten ikustean, ekintza ulertu ez arren hark ere domina ezpainetara eraman zuelako. Handik aste batzutara berriz bihurtu zen birala familiak Hengyangen duen jatetxean mahaiak zerbitzatzen ikusi zenean.

2025ean Asiako Txapelketak jokat zituen. Lurreko proban izan zen txapelduna eta oreka barran brontzea lortu zuen. Taldeka ere urrezko domina lortu zuen.

## Palmaresa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edwinstowe

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Nottinghamshire konderrian.

2021ean 5.320 biztanle zituen.

## Sherwood basoa eta Robin Hood 
Udalerri hau Sherwood basotik hurbil egotetik ezaguna da, usadioaren arabera, Robin Hood eta bere bidelapur taldearen bizilekua zena.

Bestalde, kondairaren arabera, Robin Hood eta Lady Marion udalerri honetako Santa Maria elizan ezkondu omen ziren.
Judoa Udako Olinpiar Jokoetan

Olinpiar Jokoetan **judoa** Tokion 1964an egindako edizioaz geroztik egiten da, nahiz 1965eko saioan (Mexiko 1968) ez zen programa ofizialean egon. 1988ko olinpiar jokoetara arte, Seulen, gizonezkoek bakarrik parte hartzen zuten; Bartzelonan 1992an egindako jokoetatik aurrera, emakumezkoen kategorietan ere egiten da lehiaketa. Hamalau ataletan egiten dira lehiaketak: emakumezkoen zazpi (-48 kg, -52 kg, -57 kg, -63 kg, -70 kg, -78 kg eta +78 kg) kategoria eta gizonezkoen zazpi (-60 kg, -66 kg, -73 kg, -81 kg, -90 kg, -100 kg eta +100 kg).

Munduko Txapelketaren atzetik, nazioarteko judo lehiaketa nagusia da olinpiar jokoetan egiten dena. Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (NOB) antolatzen du, Nazioarteko Judo Federazioarekin (IJF) batera.

## Edizioak 
## Domina taula 
## Domina gehien dituzten judokak 
### Gizonak 
### Emakumeak 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Judo
* Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
* Nazioarteko Olinpiar Batzordea 
*  Histoire du judo aux Jeux Olympiques Le Centre d’Études Olympiques, 2017.
*  International Judo Federation
Santa Maria eliza (Edwinstowe)

**Santa Maria eliza**, , Ingalaterrako Edwinstowe udalerrian dagoen eliza anglikano bat da, Nottinghamshire konderrian.

1175 aldera eraikia izan zen eta 1869 eta 1890ean zaharberritua.

## Robin Hood 
Kondairaren arabera, Robin Hood eta Lady Marion eliza honetan ezkondu omen ziren.
Nottinghameko gaztelua

**Nottinghameko gaztelua**, , Ingalaterrako Nottingham hirian dagoen gaztelu bat da, Nottinghamshire konderrian. Gaur egun museoa da. Hiriaren gain dagoen muino batean dago.

1068an normandiarrek eraiki zuten. 

Mundu mailan ospea badu, Robin Hooden arerioa zen Nottinghameko Sheriffaren bizilekua izateagatik da, kondairaren arabera, bien arteko azken borroka gaztelu honetan eman omen zen.
Lazako inauteria

**Lazako inauteria** (galizieraz: **Entroido de Laza**) jaiegun tradizionala da, eta Hausterre-egunaren aurreko egunetan egiten da Laza herrian (Ourense), Espainian. Galiziako inauteri antzinakoena eta distiratsuena da.

Jaiaren punturik gorena Hausterre-egunaren aurreko ostiral gauean dago: zuzien (*fachós*) ibilbidea kaleetatik. Igande goizean, *Peliqueiroak* jantzi bereizgarriekin, zintzarriak gerrian, aurpegia estaltzen dien maskara bat eta eskuan zartailu bat, horiek dira Lazako inauterietako pertsonaia nagusiak. Igandean, asteartearekin batera, hainbat formatan apaindutako karrozen kabalgata egiten da. Astelehen goizean izaten da *farrapada*, bataila pintoreskoa, eta lokatzez zikindutako trapuak erabiltzen dituzte armak balira bezala. Egun horretan bertan, iluntzean, *Morena* irisiten da, egurrezko zezen-buru "postizoa" eta manta bat jantzita duen herriko bizilaguna, eta emakumeak erasotzen ari den itxurak egiten ari da, bere kideek inurriekin lurra botatzen dioten bitartean. Festaren amaieran, astearteko egunaren amaieran, testamentua (aurreko urteko inauterietatik gertatutakoaren kritika) irakurtzen da.

## Kanpo estekak
Scunthorpe

'''''', Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Lincolnshire konderrian.

2021ean 81.286 biztanle zituen.
Kanoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak C-1 200 metro

**Emakumezkoen C-1 200 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Vaires-sur-Marnen egin zen 2024ko abuztuaren 8 eta abuztuaren 10 bitarte, 33 kanoalarik hartu zuten parte.

Katie Vincent kanadarrak lortu zuen urrezko domina, Nevin Harrison estatubatuarrak zilarrezkoa eta Yarisleidis Cirilo kubatarrak brontzezkoa.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

;4 lasterketa

;5 lasterketa

### Final laurdena
Lehenengo biak sailkatzen dira.

;1 lasterketa

;2 lasterketa

;3 lasterketa

### Finalerdia
Lehenengo laurak A finalera; besteak B finalera

;1 lasterketa

;2 lasterketa

### Finalak
;A finala

;B finala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barton-upon-Humber

'*** edo **Barton*', Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Lincolnshire konderrian.

2011n 11.066 biztanle zituen.
Horncastle

'''''', Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Lincolnshire konderrian.

2021ean 7.291 biztanle zituen.

## Ikus gainera 
* Horncastleko basurde burua