Aipatze eskubide

**Aipatze eskubidea**, **aipamen eskubidea** edo **aipu eskubidea** egile eskubideen muga bat da, sortzaile intelektual baten lanaren zati bat irakaskuntzarako, ikerketarako, kritikarako eta abarretarako erabiltzea ahalbidetzen duena.

## Erabiltzeko baldintzak 
Aipatze eskubideak aukera ematen du obra batean beste edozein motatako obra idatzi, soinuzko edo ikus-entzunezkoen zatiak sartzeko, bai eta izaera plastiko edo fotografiko figuratiboa duten obra isolatuen zatiak ere, baldin honako baldintza hauek betetzen badira:
* Aipatutako obra jendarteratua izan behar da.
* Erabilera obraren testuinguruan justifikatu behar da.
* Iturria eta egilea adierazi behar dira.
* Aipatutako obra ez da aldatu behar.

Aipamentzat har daitezke, orobat, aldizkako bildumak, erreseinatzat edo prentsa ikuskatzetzat eginak.

## Nazioarteko legedia 
Egile eskubideen muga horri buruzko nazioarteko esparrua 1886. urteko Literatur eta Arte Lanak Babesteko Bernako Hitzarmenak dakar. Hona hemen hitzarmenaren 10.1 artikulua:

## Europar Batasuna 
Europar Batasunean, 2001/29/EE Zuzentaraua, 2001eko maiatzaren 22koa, aplikatu behar da. estatu kideen ardura da zuzentarau hori beren legerian jasotzea. Zuzentarau horrek estatuetako legeriei baimena ematen die egile eskubideetan zenbait salbuespen edo muga ezar ditzaten, egile eskubideek babestutako lanak erreproduzitzearren, kopiatzearren edo banatzearren. Salbuespen edo muga horiek, artikulu honen gaiari dagokionez, honako hauek dira:

* «obra edo bestelako objektu babestuak erabiltzen direnean gaurkotasuneko gertaeren berri emateko, betiere lortu nahi den informazio-xedearekin justifikatuta eta, ezinezkoa ez bada behintzat, iturria adierazteko baldintzarekin, egilearen izena barne» (5.c artikulua);

* «adibidez kritika edo aldizkarirako egindako aipamenak direnean, baldin lan edo objektu babestu bati buruzkoak badira, eta, ezinezkoa ez bada behintzat, iturria —egilearen izena barne— adierazita badago, eta erabilera egokiaren arabera eta lortu nahi den xedeak justifikatzen duen neurrian egiten badira» (5.d artikulua).

## Zenbait estatu burujabetako legedia 
### Espainiako Erresuma 
Aipatze eskubidea, Espainiako Erresuman, Jabetza Intelektualaren Legearen testu bategineko (JILTB) 32. artikuluan dago araututa, 1apirilaren 12ko 1/1996 Legegintzako Errege Dekretuaren arabera:

Kazetaritza-helburuekin gaurkotasuneko gaiei buruz egindako lanei dagokienez, aipatze eskubidea ere aitortzen da. Espainia Erresumako Jabetza Intelektualaren Legeko 33. artikuluan dago araututa.

### Frantziako Errepublika 
Frantziako Erresuman Jabetza Intelektualaren Kodea da aipamen laburrerako eskubidea zehazten duena, eta bereziki L122-5 artikulua. Artikulu horretan jasota dagoenez, Frantziako Erresumako legearen baldintzak hauek dira soilik:

Aipatze eskubidea doakoa izango da, eta denentzat baimenduta egongo da.

Praktikan, Frantziako Erresuman aipu laburrari buruz eratu den jurisprudentziak eskubideak aukera ematen dio edonori obra baten pasarte bat aipatzeko, baldin obra horren luzera ulertzeko beharrezkoa denera mugatua bada.

Jabetza Intelektualaren Kodeko L 211-3 artikuluak bideoen aipatze laburraren eskubidea barne hartzen du, baina soilik egile eskubideen inguruko eskubideei dagokienez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak