open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pontoi-zubi

[thumb|[Ameriketako Estatu Batuetako Armada|AEBetako Armadak Rhin ibaiean egindako pontoi-zubi bat gurutzatzen, 1945eko martxoan.]]
**Pontoi-zubi** batek **–zubi flotagarri** ere ezagunak– flotagailuak edo sakonera-gutxiko itsasontziak –pontoiak– erabiltzen ditu oinezkoen eta ibilgailuen etengabeko zeharkatzean laguntzeko. Pontoi-zubiaren euskarrien flotagarritasunak, bestalde, eraman dezaketen gehienezko karga mugatzen du.

Pontoi-zubi gehienak behin-behinekoak dira, gehienak gerra-garaian eta larrialdi zibiletan erabiltzen direlarik. Bestalde, erabilera zibileko pontoi-zubi iraunkorrak daude, auto-trafikoari ibai edo aintzira baten barrena gurutzatzea ahalbidetu eta, aldi berean, ontzi edo itsasontziak igarotzen uzten dutenak. Hala, zubi flotatzaile iraunkorrak baliagarriak izan ohi dira ekonomikoki bideragarritzat jotzen ez denean zubi esekitzea; aitzitik, horrelako zubiek altxatuta dagoen edo altxatu edo kendu daitekeen atal bat behar dezakete, ur bidezko trafikoa ahalbidetzeko.

Pontoi-zubiak antzinatik erabiliak izan dira, eta historian zehar hainbat gudutan abantaila handiz baliatu dira; hala nola, Gariglianoko guduan Oudenardeko guduan, Rhin ibaiaren gurutzatze-momentuan Bigarren Mundu Gerran eta Iran-Irak Gerra-garaiko Egunsentia 8 Operazioan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *"Combat Engineers Take a River In Their Stride"*, 1943ko abenduan, *Popular Mechanics*en Bigarren Mundu Gerra-garaiko artikulua, pontoi-zubi baten ezarpenaren argazki arraroekin.
Lyman

**Lyman** () –1925 eta 2016 artean **Krasny Lyman** izenez ezaguna ()– Ukrainako Donetsk Oblasteko hiri bat da. Administratiboki, gainera, oblast-mailako garrantzia duen hiria da ere. 2016ra arte, Lyman Raion-ohiko administrazio-zentro ere izan zen, nahiz eta, zentzu hertsian, ez zen raionaren parte. Egun, oraindik izen bereko hromadaren –hau da, Lyman hromadaren– erdigune gisa jarduten du. Biztanleria, 2021eko estimazioen arabera, 20,469koa da –behera, 2001eko 28,172tik–.

## Historia 
XVII. mendean sortu zuten Sloboda kosako ukrainarrek, Lyman bezala –batzuetan, Liman bezala transliteratua–. 1708an, Moskuko Pedro I.a-k, tsarrak, burututako erreforma administratiboan, Lyman Azov Gobernazioari atxikituriko herrietako bat zela aipatu zen modu esplizituan. Herriak Krasny (errusieraz: *Gorria*) aurrizkia lortu zuen 1925ean, Ukrainako Herri Errepublika sobietarrek okupatu eta SESBa sortu ostean.

2014ko ekainean, hiria 2014ko Ukrainako Errusiaren aldeko gatazkan borrokaren eszenatokietako bat izan zen; hala ere, ekainaren 5ean ukrainar tropek hiria separatistengandik berreskuratu zuten.

2015eko deskomunizazioari buruzko legearen ondorioz, hiria *Krasny Lyman* soilik *Lyman* izena pasa zen, hurrengo urteko otsailaren 4an Verkhovna Rada-k –hots, Ukrainako parlamentuak– onartu zuen bezala.

Lyman hiria trenbide-bidegurutze garrantzitsua da. 2022ko apirilerako, Errusiako tropek mendebalderantz aurrera egiten ahalegindu ziren, Errusiar-Ukrainako Gerraren parte den Ukrainako inbasioaren zati den Donbasseko guduaren testuinguruan. 

## Demografia 
2001eko Ukrainako erroldaren arabera:

* Ukrainarrak: %84.4a
* Errusiarrak: %13.8a
* Bielorrusiarrak: %0.6a

;

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak 
* Krasny Lyman hiriaren promozio-bideoa (2012ko maiatza)
Francesco Maria Piave

**Francesco Maria Piave** (Murano, 1810eko maiatzaren 18a - Milan, 1876ko martxoaren 5a) italiar libreto egilea izan zen.

Hogei urteko karrera izan zuen, eta garai hartako musikagile garrantzitsuenekin lan egin zuen: Giovanni Pacini, Saverio Mercadante, Federico Ricci eta Michael Balfe. Ezagunagoa da Giuseppe Verdirentzat idatzi zituen hamar libretoengatik, *La Traviata* eta *Rigoletto* operenak barne.

Gainera, kazetari, itzultzaile, poeta eta eszenatoki zuzendari La Fenicen izan zen. Verdik kargu hori bera lortu zion Milango La Scalan. Italiar aberri sutsua ere izan zen.

## Piaveren libretoak 
## Kanpo estekak
Batailoi talde taktiko

[thumb|BTG estandar bat, [Ameriketako Estatu Batuak|AEBetako *Armor* aldizkariaren arabera.]]**Batailoi talde taktiko** bat (), **BTG** gisa laburtua, Errusiako Armadaren arma konbinatuek –ezberdinek– osaturiko maniobra-unitatea da, behin-behineko izan arren prestutasun maila altuan mantentzen dena. BTG bat, normalean, 2–4 konpainietako batailoi bat –normalean, mekanizatutako infanteria– osatzen dute; gainera, aire-defentsarako, artilleriazko, ingeniaritzazko eta laguntza logistikozko unitateekin indartuta egon ohi dira. Bestalde, normalean, Tanke-konpainiak eta misil-artilleriak talde horiek indartzen dituzte ere. BTGak 2013–2015 bitartean Errusiaren esku-hartze militarraren ardatza izan ziren Ukrainan; batez ere, Donbaseko Gerraren testuinguruan. BTG bakoitza, 600-800 ofizial eta soldadurekin. Horietatik guztietatik, 200 inguru infante dira; normalean, 10 tanke eta 40 infanteria borrokatzeko ibilgailuz hornituak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marco Odermatt

**Marco Odermatt** (Suitza, 1997ko urriaren 8a) Suitzako Munduko Kopako eski alpinoko  lasterkaria da, eslalom erraldoian eta abiadurako diziplinetan ibiltzen dena. Odermatt Suitzarako lehiatu zen bi Munduko Junior Txapelketetan eta bi Munduko Txapelketetan. 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan super-G lehiaketan brontzea lortu zuen.

## Ibilbidea 
2016ko Errusiako Sotxiko Junior Mailako Munduko Txapelketan, Odermatt hamaikagarren izan zen jaitsieran; brontzea lortu zuen Super G-n; ez zuen konbinatua amaitu; urrea irabazi zuen eslalom erraldoian, eta ez zuen eslaloma amaitu. Davoseko 2018ko Junior Munduko Txapelketan, Odermattek aurrekaririk gabeko bost urrezko domina irabazi zituen (konbinatua, jaitsiera, Super G, eslalom erraldoia eta taldekako proba).

Junior mailako munduko txapeldun berri gisa, Odermattek 2016ko martxoan egin zuen debuta Munduko Kopako eslalom erraldoian, San Moritzen, denboraldiko finalean. Munduko Kopako lehen podiuma Kranjska Goran, lortu zuen, 2019ko martxoan, eta, bere lehen garaipena, 2019ko abenduan, Super G batean lortu zuen, Beaver Creek-en, Coloradon.

Hurrengo denboraldian, Odermatt indartsu hasi zen eslalom erraldoian, 2. postuarekin Sölden-en, Austria. 2021eko abenduaren 7an, Marco Odermattek bere lehen garaipena lortu zuen eslalom erraldoian. Denboraldian, 7 podium gehiago lortu zituen, eta Alexis Pinturault-en aurka korritu zuen, bai eslalom erraldoian, bai Munduko Kopako birako titulu orokorrengatik, baina ez zuen alerik ere irabazi, eta, azkenean, , bigarren sailkatu zen bietan.

Odermattek 2021-2022ko Munduko Kopako titulu orokorra irabazi zuen.

## Munduko Kopako emaitzak 
### Denboraldiko tituluak 
### Denboraldiko sailkapena 
: 

### Lasterketen podiumak 
## Munduko Txapelketako emaitzak 
## Olinpiar emaitzak 
## Junior mailako Munduko Txapelketako emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adriana Carmona

**Adriana Carmona** (Puerto La Cruz, Venezuela; 1972ko abenduaren 3a) Venezuelako taekwondo-praktikatzaile eta domina olinpikoaren irabazle da.

## Joko Olinpikoak 
1992ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen ere, Bartzelonan non taekwondoa, oraindik, soilik erakustaldi-kirola zen. Bertan, finalerdietara iritsi zen, Emakumezkoen +70kg klasean brontzezko domina irabazita. Sydneyko 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan ere finalerdietara iritsi zen.

2004ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, Atenasen, eta brontzezko domina jaso zuen +67kg klasean.

## Nazioarteko txapelketak 
Carmonak urrezko domina irabazi zuen 1995ean Mar del Platan ospatutako Panamerikar Jokoetan, bai eta  zilarrezko domina ere 1999ko Winnipegeko Panamerikar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2022ko Durango-Durango Emakumeen Saria

**2022ko Durango-Durango Emakumeen Saria** Bizkaiko txirrindularitza lasterketa horren 21. edizioa izan zen, 2022ko maiatzaren 17an egin zutena. UCIren egutegian 1.1 maila zuen.

### Taldeak 
## Sailkapen orokorra 
## Kanpo estekak
Harreman estu

thumb|right|Ama eta seme-alabaren arteko maitasuna
**Harreman estua** edo **harreman intimoa** pertsonen arteko harreman bat da, intimitate fisiko edo emozionala barne hartzen duena. Harreman intimoa harreman sexuala izan ohi den arren, familia, lagun edo ezagunen arteko harreman ez-sexuala ere izan daiteke.

Intimitate emozionalak pertsona bat edo gehiago gogoko izatea edo maitatzea eragiten du, Humans have a general desire to belong and to love, which is usually satisfied within an intimate relationship. Horrelako harremanek sare sozial bati aukera ematen diote jendeak emozio indartsuak izan ditzan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monika Zehrt

**Monika Zehrt** –geroago, **Landgraf–** (Riesa, Alemaniako Errepublika Demokratikoa; 1952ko irailaren 29a) Alemaniako Ekialdeko esprinter erretiratua da, 400 metroko lasterketa-proban espezializatua. 1972ko Olinpiar Jokoetan urrezko dominak bi irabazi zituen, banakako 400 m eta 4 × 400 m erreleboetan; horietan, gainera, olinpiar errekor eta munduko errekor berri bat ezarriz, hurrenez hurren. Zehrtek 1971ko Europako Txapelketan eta 1970 zein 1973ko Europako Koprtaan ere irabazi zituen erreleboetako urre-dominak. 

Bere karreran zehar, deenetara, 400 m-ko munduko errekor bat eta beste lau, 4 × 400 m-tan. 1974an erretiroa hartu ondoren, kanpo-merkataritzan lizentziatu eta altzari-enpresa baten buru bilakatu zen. Ezkondu baina, gero, dibortziatu zen Jochen Landgraf, 400 m-ko hesilariarekin. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pertsonen arteko harreman

thumb|right|Pertsona arteko harreman ezberdinak
**Pertsona arteko harremanak** bi pertsonaren edo gehiagoren arteko elkarteak dira. Elkarte horiek emozioetan eta sentimenduetan oinarritu daitezke, hala nola maitasuna eta gustua, negozioekiko eta gizarte-jarduerekiko interesa, etxeko interakzioak eta lankidetza-moduak, besteak beste. Pertsonen arteko harremanak testuinguru askotan gertatzen dira, hala nola familian, lagun-taldeetan, bikote ezkonduan, lan-inguruneetan, gizarte- eta kirol-klubetan, erlijio-komunitateetan eta komunikazioan bi pertsona edo gehiago dauden edozein testuingurutan.

Pertsonen arteko harremana bi pertsonaren edo gehiagoren arteko lotura sendoa, sakona edo hurbilekoa da.

Erakarpenak, maitasunak, elkartasunak eta negozio-interakzioek elkarrekin ekartzen dituzte, eta, batzuetan, pertsonen arteko harreman sendoa izaten da. Pertsonen arteko harreman batean dauden pertsonek modu irekian, estalian, aurrez aurre edo anonimoki ere elkarreragin dezakete. Premia fisikoak edo emozionalak inplizituki edo esplizituki betetzen dituzten pertsonen artean gertatzen dira. Lagunekin, familiekin, langileekin, arrotzekin, lagun birtualekin, doktoreekin edo bezeroekin gerta daitezke.

Pertsonen arteko harremanak legez, ohituraz edo elkarren arteko adostasunez arautu daitezke, eta gizarte-taldeen eta gizarte osoaren funtsezko oinarri edo sare bat dira. Harreman horiek funtsezko zeregina dute pertsonen garapen integralean. Horien bitartez, gizabanakoak hurbileneko ingurunearen gizarte-errefortzu garrantzitsuak lortzen ditu, eta horrek ingurune horretara egokitzen eta integratzen laguntzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krimeako tartariarren deportazioa

[thumb|250px|[Lavrenti Beria, NKVDren arduradun nagusia.]]
thumb|250px|Panfleto honetan Errusiako nekazariei Krimeara joatera animatzen zitzaien, 1951n.
thumb|250px|Deportazioen gogorarazteko ekimenen sinboloa.
**Krimeako tartariarren deportazioa**, Krimeako tatareraz *Sürgünlik* gisa ezagututa, hau da, "erbestea", 1944an egin zen gertaera genozida izan zen. Urte horretan Krimeako tatariarrak Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren beste herrialdetara joatera behartuak izan ziren. Hau zuritzeko eman zen argudioa tatariarrak nazien kolaboratzaileak izan zirela Bigarren Mundu Gerran eta Alemaniako armadaren okupazioaren garaian.

## Historia 
Populazioaren deportazioa 1944ko maiatzaren 18an hasi zen Krimeako herri guztietan. Operazioan NKVDren 32.000 agentek hartu zuten parte. Krimeatik 193.865 tartariar kanporatuak izan ziren:

* 151.136 pertsona Uzbekistango Sobietar Errepublika Sozialistara.
* 8.597 pertsona Mari El Errepublika Autonomora.
* 4.286 pertsona Kazakhstango Sobietar Errepublika Sozialistara.
* 29.486 pertsona Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboaren oblast desberdinetara.

1944ko maiatza eta azaroa artean Krimeako 10.105 tatariar gozen hil ziren Uzbekistanen, hara eramandako %7a. Hurrengo urte eta erdian zehar, NKVDren arabera, deportatu guztien 30.000 inguru hil ziren; Krimeako tatariarren aldeko aktibisten arabera zifra oraindik altuago izan zen, %46a; aktibista horiek Sürgünlik genozidioaren onarpena aldarrikatzen dute. Dirudienez, gaur egun, %12 edo dira gaurko Krimean tartareraz mintzo direnak, %25 omen ziren 1926an.

1989ko azaroan, perestroika garaian, SESBeko Sobiet Gorenak deportazioa gaitzetsi egin zuen, ekintza ilegala eta kriminala izan zela esanez. 2015ean Ukrainako Verkhovna Radak ere tatariarren deportazioa genozidio ekintza izan zela onartu eta salatu zuen.

## Itzulera 
Ia mende erdiko deportazioaren ondoren, Asia erdialdetik itzuli ziren tartariarrak Sobietar Batasuna desegin zenean. Tartariarren etxeak, ordurako, ez zeuden hutsik, errusiarrak bizi ziren. «Ez ginen etxeok berreskuratzen saiatu, inoren aurka ez gentozela argi uzteko, eta geure etxe eta etxolak eraiki genituen», dio Mustafa Jemilev Tatariarren Parlamentuko presidenteak. Aitorpen mugatua daukan erakundea da, estatuaren ofizialtasuna dauka, baina ez du inongo lurralderekiko aginterik. «Errusiarren errezeloa handia da, hasieratik argi utzi arren geure herrira gentozela eta ez inor kanporatzera», dio Jemilevek. Borrokak ere izan dira azken urteotan errusiarren eta tartariarren artean. Krimea errepublika autonomoa izanik, bertako agintari errusiarrek sarri oztopatu diete etxeok eraikitzea, eta eraistera ere bidali dituzte hondeamakinak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 1931-1933ko sobietar goseteak
* Estalinismo
* Holodomor

## Kanpo estekak 
* :Genozidioaren inguruko dokumentuak.
* :*Deportation Of The Crimean Tatars In 1944* bideoa YouTuben.
* Genozidioari buruzko webgunea.
* https://www.youtube.com/watch?v=B-rnM-MwRHY izeneko abeslari ukrainarra "1944" abestia interpretatzen 2016ko Eurovisionen.
Emakumezkoen Audeko Itzulia

**Emakumezkoen Audeko Itzulia** (ofizialki ) Frantzian, Aude departamenduan, urtero egiten zuten etapako txirrindularitza lasterketa izan zen.

Gizonezkoen lasterketa baten oinordekoa, emakumezkoen txirrindularitza proben artean aste bete baino gehiagoko iraupena zuen etapakako proba gutxietako bat izan zelarik Emakumezkoen Italiako Giroa eta Emakumezkoen Frantziako Tourra edo Grand Bouclearekin batera. 2010ean desagertu zen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hontzaren orduak

***Hontzaren orduak*** Jesus Mari Olaizola "Txiliku" idazle zarauztarrak 1999an plazaratu zuen liburuaren izenburua da. Liburuan bost ipuin biltzen dira; ipuinak izanik haien arteko lotura garbi dago, eleberri modukoa osatuz. Hizaurrea Anjel Lertxundik egin zuen.

## Argumentoa 
Ehiztari jendea gutxitan agertu izan da euskal literaturan eta horiek dira, alegia, lan honetan protagonismoa hartzen duten pertsonaiak. Gai horrek nolabait Miguel Delibes Espainiarra burura dakarkigu. Horrela dio liburuaren komentarioak: «debekatutako ehiza, armen distira, odolaren lilura… Sentimen primarioz eta atabismoz beteriko gizarte itxiak, gizonezkoen unibertso txikiak dira bertan ageri direnak: elkarte gastronomikoa, soldaduen kuartela… Girotze-lan bikaina lortu du egileak, baina, Anjel Lertxundik hitzaurrean dioen bezala, ironia izan da Txilikuren arma nagusia, bai kostunbrismoa eta bai honen kontrakarrean sorturiko tremendismoa gainditzeko.»

## Estiloa 
Indarrez eta nerbioz beteriko lau ipuin hauetan badira zenbait hari eta elementu, erdi ezkutuan bezala, denen artean eleberri moduko bat osatzen dutenak. Ipuin nahiz eleberri, kontakizun-sorta gihartsu bat da, hizkera natural bezain sinesgarriz giza arimaren zenbait alderdi ilun erakustera datorrena. Zentzu horretan eszena batzuen gordintasuna aipatu behar da, esaterako oreinaren ehizaren eszena bera.

## Jasotako ipuinak 
Lau dira:
* «Hontzaren orduak»
* «Adur gaiztoa»
* «Bentara noa, bentatik nator». Ipuin hau Jose Jabier Fernandezen ustez maisulana da.
* Pertsonaia amankomunen agerpena.
* Lehenengo hiruren jarraipen narratiboa.
* ontzaren presentzia; haren ulua zoritxarraren iragarpen gisa.

## Bibliografia 
* Jexux Mari "txiliku" Olaizola Lazkano: *Hontzaren orduak*, Donostia: Elkar, 1999, 160 or. ISBN: 978-84-8331-410-4.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Markos Zapiain(https://eu.wikipedia.org/wiki/Markos_Zapiain)en komentario liburuaren inguruan *Euskaldunon Egunkaria*n, 2002-02-26an.]
Žan Kranjec

**Žan Kranjec** (Ljubijana, Eslovenia, 1992ko azaroaren 15a) Esloveniako Munduko Kopako eski alpinoko lasterkaria da. Batez ere eslalom erraldoi eta eslalom proba teknikoetan aritzen da. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Kranjecek zilarrezko domina irabazi zuen eslalom erraldoian.

## Ibilbidea 
Kranjecek 18 urterekin egin zuen debuta Munduko Kopan, 2011ko martxoan, Kranjska Goran. 2013an, Eslovenia ordezkatu zuen Munduko Txapelketan, eta 22. izan zen eslalom erraldoian. Astebete beranduago, Kanadako Junior Mailako Munduko Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen eslalom erraldoian.

2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Kranjec laugarren sailkatu zen eslalom erraldoian. 2018ko abenduan, Saalbach-en (Austria) lehen Munduko Kopa irabazi zuen. 2022tik aurrera; Kranjecek bi Munduko Kopa irabazi ditu, eta, guztira, zazpi podium ditu.

## Munduko Kopako emaitzak 
### Denboraldiko sailkapena 
: Sailkapena 2021eko otsailaren 6ra arte

### Lasterketen podiumak 
* 2 garaipen - (2 EE )
* 7 podium – (7 EE), 24 lehen hamarreko

## Munduko Txapelketako emaitzak 
## Olinpiar emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Žan Kranjec International Ski Federation-en
* Zan Kranjec World Cup standings International Ski Federation-en
* Žan Kranjec Ski-DB Alpine Ski Database-n
* Žan Kranjec Olympics Sports-Reference.com-n (artxibatua) 
* Webgune ofiziala (ingeleraz)
Une liaison pornographique

***Une liaison pornographique*** 1999ko Frédéric Fonteyne belgikar zinema zuzendariak zuzendutako film erotikoa da, Pauline Réageren izen bereko eleberrian.

## Sinopsia 
Gizon bat eta emakume bat fantasia sexual bat betetzeko elkartzen dira. Baina poliki-poliki sentimenduak irten eta harreman bat sortuko da. Antza denez, sexua ez da elkartzen dituen gauza bakarra.

## Aktoreak 
* Nathalie Baye : «Bera»
* Sergi López : «Bera»
* Jacques Viala : elkarrizketalaria (ahotsa)
* Paul Pavel : Joseph Lignaux 
* Sylvie Van den Elsen : Lignaux andrea
* Pierre Gerranio
* Hervé Sogne
* Christophe Sermet

## Kanpo estekak
Jekaterina Rumiantseva

**Jekaterina Leonidovna Rumiantseva**, , (Birobidzhan, Errusia, 1991ko urtarrilaren 28a) errusiar biatleta eta iraupen-eskiatzaile paralinpikoa da.

2018ko Neguko Paralinpiar Jokoetan lehiatu zen Atleta Paralinpiko Neutralak olinpiar-taldeko kide gisa eta urrezko domina bat irabazi zuen emakumezko hanken gaineko atletentzako 6 kilometroko lasterketan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isabel Risco

[eskuinera|thumb|260px|[Isabel Risco, Marián Bañobre-rekin, María Casares Sarien galan, 2014. urtean.]]

**Isabel Risco**, jaiotzez, **Isabel Martínez-Risco Valdivieso** (Coruña, Galizia, 1975eko apirilaren 7a) aktore galiziarra da. 2014ko Mestre Mateo saria irabazi zuen, *Era ver!* telesailean egindako interpretazioagatik.

## Ibilbidea 
2005ean Antzerki Pedagogian graduatua, unibertsitate-antzerkian hasi zen 1997an. Gala-aurkezlea, ipuin-kontalaria eta irratian lan egin du.

Hainbat lan egin ditu TVGn, eta programa hauetan parte hartu zuen: L*and Rber, Air Galicia, El show de los Tonechos eta Hasta la cocina, eta Padre Casar, La vida por frente, El Noreste, Era vista!, Caseros, Aguas Calientes* eta *Casa Manola*.

### Zinema 
Zineman *Donde Está la Felicidad?*, *Los muertos van deprisa* *eta* *Tourettes* film laburra eta  Herkulesen Koruño dokumentalean lan egin du.

### Antzerkia 
Bravasen abestu du. Gure historia magaz eta hausteko. 

## Sariak eta izendapenak 
### Mestre Mateo sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alisa Krylova

**Alisa Sergeievna Krylova**, , (Mirny, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1992ko ekainaren 21a) errusiar supermodelo, kazetari eta idazlea da. 2010eko *Mrs. Russia* eta 2011ko *Mrs. Globe* edertasun-lehiaketak irabazi zituen.

Ekonomia eta Zuzenbidea ikasi zuen Herrien Arteko Adiskidetasunaren Errusiar Unibertsitatean. Ondoren, teologia masterra ikasi zuen Riazango Estatu Unibertsitatean. 2019az geroztik ''L'Officiel Deti* () haurren aldizkariaren erredakzioburua da. 2021an *Ledi* () izenburuko liburua argitaratu zuen.

## Liburuak 
* *Ledi'',  (2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alisa Krylovaren webgune ofiziala
Asunción Bastida

**Asunción Bastida Pibernat** (Bartzelona, Katalunia,1902ko apirilaren 6a &ndash; 1995eko urriaren 8a) goi-joskintzako moda-diseinatzailea izan zen. Diseinatzaile berritzailea, Espainian hondartzarako, kalerako eta jai-soinekoetarako kotoiaren erabilera sartu zuena, baita kirol-boutikeak ireki zituena ere. 

## Biografia 
Marcelino Mases i Cabezarekin ezkondu zen 1926an, eta puntuzko arropak saltzeko negozioa ireki zuen Bartzelonako Gracia pasealekuan. Geroago, Kale Nagusira joan zen, *Modas Mases de Asunción Bastida* izenarekin, goi-mailako joskintzari lotua. 1934an sukurtsala ireki zuen Madrilen. Espainiako Gerra Zibila piztu zenean, itxi zituen bere bi establezimenduak. 1939an, Italiara joan zen, eta han Milango eta Erromako moda-etxe handiekin harremanak izan zituen, eta Bartzelonako etxea berreraiki zuen urtearen amaieran. 

## Enpresaria 
Goi Joskintzako Kooperatibako hasierako kide izan zen. Madrilera itzuli zen, eta Sevillan ere desfileak egin zituen. Goi-mailako joskintzako kooperatiba horretako "bost handiak" izeneko gune hautatuan egon zen. Bastidak Christian Diorren baimen ofiziala izan zuen modeloak erreproduzitzeko eta Dior markarekin sinatzeko. Kooperatibaren nazioarteko jardueren esparruan, Bastidak bildumak aurkeztu zituen Estatu Batuetan 1960ko hamarkadan, besteak beste, 1963an Miamin eta 1965ean New Yorken. Espainiako zinemarako lan egin zuen, berrogeita hamarreko hamarkadako jantzien sortzaile gisa.

1950eko hamarkadan, Jacques Heim diseinatzaile frantsesaren *Jeunes hijas* izeneko lerro gaztea sortu zuen Espainian. Asunción Bastida goi-mailako joskintzako lehen etxeetako bat izan zen, 1950eko hamarkadan boutique eta pret-à-porter sail bat eskaintzen. 1952tik 1968ra, *El boletín de la moda* aldizkariaren zuzendari teknikoa izan zen, 1970eko hamarkadaren bukaerara arte *El boletín de la nueva moda* lanean jarraitu zuena. 1970ean josketa-etxea itxi eta Asunción Bastida S. A. izenarekin lanean jarraitu zuen 1975 arte. Colecció Textil Antoni de Montpalau izenekoan eta Bartzelonako Diseinu Museoko moda-bilduman dago, non bere artxiboa gordetzen den.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Ferrando Miralles, Josefina. "Assumpta Pibernat andamio". Diccionario biográfico de mujeres, 2014 [kontsulta: 2014ko martxoaren 30a].
## Kanpo estekak
Maria Lacerda de Moura

**Maria Lacerda de Moura** (Minas Gerais, 1897 &ndash; Río de Janeiro, 1945) anarkista indibidualista eta feminista izan zen, Brasilgo arlo politiko, literario eta kulturalen ekintzailea, idazle polemikoa, XX. mendeko lehen hamarkadetako hizlari ospetsua.

## Biografia 
Barbacenako Eskola Arruntean lizentziatu zen 1904an, eta anarkisten ideia antiklerikal eta pedagogikoez interesatu zen, batez ere Espainiako gobernuak 1909an fusilatutako.Francisco Ferrer Guardiaren ideiez.

Gero São Paulon bizi izan zen, eta handik hainbat artikulu eta liburu idatzi zituen moral sexual burgesa hurbiletik kritikatuz, emakume aberats edo pobreen aurkako zapalkuntza sexista salatuz. Idazleak aukeratutako gaien artean, honako hauek zeuden: gazteen sexu-hezkuntza, birjintasuna, maitasun librea, sexu-gozamenerako eskubidea, dibortzioa, amatasun kontzientea eta prostituzioa, garai hartako emakumeek gutxi eztabaidatzen zituzten gaiak. Hainbat egunkaritan argitaratu zituen artikuluak, batez ere Brasilgo, Argentinako, Uruguaiko eta Espainiako prentsa anarkistan, eta 1923an *Renascença* aldizkaria kaleratu zuen, emakumeen prestakuntza intelektual eta moralari buruzko gaietan espezializatua. Era berean, zenbait saiakera argitaratu zituen, *et*a horietako batzuk: *Em torno da educação* (1918); *A mulher moderna e o seu papel na sociedade atual* (1923); *Religião do Amor e da Beleza* (1926); *Han Ryner e o amor plural* (1928); *Amai e não vos multipliqueis* (1932); *A mulher é uma degenerada?* (1932) *et Fascismo: filho dileto da Igreja e do Capital*(s/d).

Brasilgo feminismoaren aitzindarietako bat izan zen, 1921ean Nazioarteko Federazio Feminista sortu zuen. Anarkista eta feminista, bere garaiko langileen eta sindikatuen mugimenduekin ere bat egin zuen. 

1928 eta 1937 bitartean, ekintzaile libertario hau komunitate bateko kide izan zen Guarareman (pentsalariz eta erbesteratuz osatutako komuna anarkistan), bere jarduera intelektualaren aldi gogorrenari zegokionez. Garai hartako esperientzia honelaxe deskribatu zuen: «eskolarik gabe, elizarik gabe, dogmarik gabe, akademiarik gabe, makulurik gabe, gobernuaren, erlijioaren eta gizartearen aurreiritzirik gabe.». Getúlio Vargasen gobernu errepresiboa zela eta, komunitatetik alde egin behar izan zuten, eta Maria  Rio de Janeirora joan zen bizitzera. Han irratiz hitz egiten aritu zen eta hainbat jardueratan parte hartu zuen, hil arte.

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  por Maria Lacerda de Moura—Revista Utopia #9
*  -- esboço biográfico por Miriam Lifchitz Moreira Leite.
*  -- esboço biográfico por Miriam Lifchitz Moreira Leite.
*  Daily Bleed's Anarchist Encyclopedia
Enriqueta Gallinat

thumb|260px|Enriketa Gallinat 1997an 36ko emakumeak taldearen sortzaileetariko bat izan zen.
**Enriqueta Gallinat i Roman** (Bartzelona, 1909 &ndash; ib. , 2006ko uztailaren 13a) politikaria izan zen. Espainiako Gerra Zibilean aktibo errepublikanoa, Espainiako Trantsizioan diktadura frankistan errepresioa jasan zuena eta Bartzelonako fundatzaile katalanista izan zena. 

## Biografia 
Esquerra Republicana de Catalunyako (ERC) militantea eta fundatzailea izan zen 1931tik. 1934an Enric Tubaurekin ezkondu zen, orduan *El Noticiero Universal*-eko zuzendaria zen, eta ezkontzako aitabitxiak Lluís Companys (Kataluniako Generalitateko lehendakaria)eta Joan Casanovas (Kataluniako Parlamentuko lehendakaria) izan ziren. Gerra Zibila hasi zenean, *Kataluniako* *Unió de dones-en Agitazio eta Propaganda* atalaz arduratu zen. Hilari Salvador i Castillo Bartzelonako azken alkate errepublikanoaren idazkaria izan zen. Gerra amaitzean, Frantzian erbesteratu zen, eta Perpiñandik eta Ocejatik nazien okupaziotik ihes egiten zuten errefuxiatuen ihesbide-sareei lagundu zien. 1943an Bartzelonara itzuli zen, baina polizia frankistak atxilotu eta *Les Corts emakumeen kartzelan* sartu zuten urtebetez. Aske uztean, isilpean jarraitu zuen lanean. Demokrazia berrezarri ondoren, ERCko zuzendaritza-organoetako kide izan zen. Bartzelonako Zabalguneko barrutian udal-kontseilari izendatu zuten, baita *Institut Català de les Dones* institutuko kontseilu exekutiboko kide ere. 1996an Sant Jordiko Gurutzea eman zion Kataluniako Generalitateak. 1997an *Les Dones* elkartearen 36ko fundazioan parte hartu zuen. 

## Sariak 
* 1997an Bartzelonako Udalaren *Maria Aurèlia Capmany saria* jaso zuen.
* 2002an Bartzelonako Ohorezko Domina jaso zuen.
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ahozko funtsa: Emakumeak, 36 

## Kanpo estekak
Carmen Mir

**Carmen Mir i Llusada** (Balsareny, Katalunia, 1903 &ndash; Bartzelona, 1986), modista, moda-diseinatzailea eta nazioarte mailan enpresari ospetsua izan zen. Espainiako goi-mailako joskintzan parte hartu zuen, "Carmen Mir" bere moda etxearekin, eta geroago, 1969an, "boutiques" izenarekin Bartzelonan eta Madrilen.

70eko hamarkadaren bigarren erdian, Elisa Lacambra errainari pasatu zion lekukoa; goi-mailako joskerari eutsi zion, eta prêt-à-porter negozioari ekin zion. 2006an behin betiko erretiratu zen.

## Biografia 
Manresako ehun-fabrika eta ehun-merkatari baten jabe zen familia batean jaio zen, eta XX. mendeko 20ko hamarkadan hasi zen modista jardueran. Bere lantegia ireki zuen Bartzelonan 1949an.

Bere moda-estiloa ezaguna zen 1960. eta 1970. urteetan, batez ere Ingalaterratik hartutako minigona eta «Barbarella» modagatik. Nazioarteko ospeak Washingtonen desfilatzera eraman zuen, bezeroak izan zituen Houstonen 60ko hamarkadan.

1977an, Elisa Lacambra errainari pasatu zion Carmenek negozioa, eta haren marka joskintzako marka tradizionala bihurtu zen.

## Sorkuntzak 
Goi-mailako Joskintzako Kooperatibarekin desfilatu zuen Bruselan, Mexikon, Sindeyn eta Estatu Batuetan. 1964ko New Yorkeko Mundu Ferian parte hartu zuen, eta gertaera hori erabakigarria izan zen 1965eko ‘Los Importantes’ tituluetako bat eman ziezaioten —Diario de Barcelonak eta Radio Bartzelonak urteko pertsona ospetsuak nabarmentzeko sortua—.

Espainiako goi-mailako joskintzak erakundeen laguntza izan zuen kanporako proiekzioan; orduko Informazio eta Turismo Ministerioak prentsa eta atzerriko erosleak gonbidatu zituen Madrilgo eta Bartzelonako bildumak ikustera —horietako lehena Udazken-Negua 1968-1969 izan zen —. Espainiako Modaren Ganberak, berriz, plus ekonomikoa ematen zien urteko jostunei, tartean Carmen Mir.

1968an, Carmen Mir izan zen Mexikoko Joko Olinpikoetako Espainiako ordezkaritzaren uniformeen diseinatzailea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Haragi saltsa

thumb|Txerri masail errea, haragi saltsarekin.
**Haragi saltsa**  txigortutako hezur, haragi soberakin, barazki, ardo txuri edo beltz, irin eta tomate saltsarekin egindako salda murriztu eta lodituari deitzen zaio.

## Haragi saltsatik eratorritako saltsa ezagunak 
# Bigarade saltsa
# Bordalesa saltsa
# Boloñesa saltsa
# Txarkutera saltsa
# Kazadora saltsa
# Chaud-Froid Brune saltsa
# Chevreuil saltsa
# Colbert saltsa
# Krema saltsa
# Diabla saltsa
# Diana saltsa
# Duxelle saltsa
# Italiar erarako saltsa
# Liongo saltsa
# Madeireko saltsa
# Marchan de vin saltsa
# Matelote saltsa
# Moelle saltsa
# Perigueux saltsa
# Perigourdine saltsa
# Poivrade saltsa
# Poutine saltsa
# Oporto saltsa
# Robert saltsa
# Romaine saltsa
# Salmis saltsa
# Viennoise saltsa
# Zingara saltsa

## Ikusi, gainera 
*https://eu.wikibooks.org/wiki/Sukaldaritza_liburua/Azala

## Kanpo estekak 
*https://www.gastronomiavasca.net/
Charles Watson-Wentworth (Rockinghamgo II. markesa)

**Charles Watson-Wentworth, Rockinghamgo II. markesa** (Wentworth, Yorkshire, 1730eko maiatzaren 13a - Wimbledon, 1782ko uztailaren 1a) britainiar politikaria izan zen. Britainia Handiko lehen ministroa izan zen 1765etik 1766ra eta 1782ko martxotik uztailera.

Gaztetan Jakobiten matxinadaren aurka borrokatu zen eta Erregegai gaztea jazarri zuen. Whig alderdiko buru izan zen.

1765eko uztailean lehen ministro izendatu zuten, eta bere lehen gobernua Ipar Amerikako kolonietako arazoek kaltetu zuten. Urtebete geroago dimisioa eman zuen, gobernuan izandako barne desadostasunen ondorioz. Hurrengo hamasei urteetan oposizioaren buru izan zen. Aldi berean, Lorden Ganberako buru ere izan zen.

1782ko martxoan berriro zuzendu zuen gobernua. Ameriketako Estatu Batuen independentzia aitortzea bultzatu zuen, baina hamalau hilabete geroago hil zen gripe epidemia batean.
Soluzio hutsak

**Soluzio hutsak** erlatibitate orokorreko soluzio zehatzen kasu berezi bat dira. Erlatibitate orokorrean, soluzio huts bat Lorentzen barietate bat da non Einsteinen tentsorea modu berean desagertzen den. Einsteinen eremu-ekuazioaren arabera, honek energia-momentu tentsorea ere modu berean desagertzen dela esan nahi du, bertan ez dadin materia edota eremu ez-grabitatorioa presente aurkitu.

Modu orokorrago batean esanik, barietate lorentzdarreko eskualde huts bat Einsteinen tentsorea desagertzen den eskualde bat da.

## Testuingurua eta Definizioa 
Edozein tentsore-eremuk lege fisikoak bete behar ditu. Eremu elektrostatiko batek, adibidez, Maxwellen ekuazioak bete behar ditu. Eremu tentsorial horiek eta, aldi berean, materiak ekarpen jakin bat egiten diote T^{\mu\nu} energia-momentu tentsoreari . T^{\mu\nu} energia-momentu tentsorearen ekarpen guztiak batu ostean, soluzio zehatzak Einsteinen eremu-ekuazioen soluzioa izan behar du.

G^{\mu\nu} = 8 \pi G\cdot T^{\mu\nu}

Goiko ekuazioetan, G^{\mu\nu}Einsteinen tentsorea da eta zuzenean kalkula daiteke tentsore metrikotik abiatuta. Tentsore metrikoa Lorentzen barietatearen definizioaren parte da.

Hala ere, ikusi Einsteinen tentsorea desagertzen dela, energia-momentu tentsorea ere identikoki desagertzen delako. Soluzio hutsek materiarik edo eremu ez-grabitatoriorik gabeko ingurune bat deskribatzen baitute.

== Baldintza Baliokideak ===
Inolako materiarik edo energia-formarik gabeko espazio-denbora deskribatzen du Minkowskiren metrikak. Hau da, hutserako soluzio sinpleena da Minkowskiren espazio-denbora laua. Erlatibitate bereziaren teoria betetzen da horrelako espazio-denbora batean.

ds^{2} = -c^{2}dt^{2} + dx^{2} + dy^{2} + dz^{2}

### Kerren metrika 
Kerren metrika L momentu angeluarrarekin biratzen ari den M masako gorputz esferiko batek haren kanpoaldean sortzen duen geometriari dagokiona da. Soluzio hori ere hutserako soluzioen barnean sailkatzen da. Metrikaren itxura Boyer-Lindquist koordenatuetan (c = G = 1 hartuta) honakoa da:

ds^{2}=-\frac{\Delta}{\rho^{2}}(dt-a\sin^{2}\theta d\phi)^{2}+\frac{\sin^{2}\theta}{\rho^{2}}\left[(r^{2}+a^{2})d\phi+a\ dt\right]^{2}+\frac{\rho^{2}}{\Delta}dr^{2}+\rho^{2}d\theta^{2}

non a=\frac{L}{M}; \Delta=r^{2}-2Mr+a^{2} eta \rho^{2}=r^{2}+a^{2}\cos^{2}\theta diren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cosmoglotta

[thumb|eskuinera|*Kosmoglott* (geroago *Cosmoglotta*) aldizkariaren lehen alea, [Nazioen Liga|Nazioen Elkartea nazioarteko hizkuntza baten arazoa aztertzen ari zela iragarri ondoren azkar argitaratu zen.]]

**Cosmoglotta** Interlingue mugimenduaren aldizkari nagusia eta Interlingue-Unionaren prentsa organo ofiziala da.

## Editoreak 
* 1922-1926 : Edgar de Wahl;
* 1927-1930 : Engelbert Pigal;
* 1931-1932 : A. Z. Ramstedt, Bertil Blomé;
* 1933-1950 : Ric Berger;
* 1951-1957 : *Interlingue Institute*;
* 1958-1985 : Alphonse Matejka;
* 1985-2000 : Adrian J. Pilgrim;
* 2000. urtetik : :ie:Bedřich Plavec.

## Kanpo estekak 
* *Kosmoglott* (1922-1926) eta *Cosmoglotta* (1927-1947) aldizkarien digitalizazioa.
* *Supplement al Kosmoglott*, n° 5 (1926)
* *Cosmoglotta* n° 67, 1926ko abendua
* *Cosmoglotta* n° 289-302A (2000-2004)
* *Cosmoglotta* n° 309, 2010 (PDF)
* *Kosmoglott* eta *Cosmoglotta* ale guztiak archive.org webgunean digitalizatuta
Zuku loditu saltsa

thumb|Txerri sahieski errea saltsa lodituarekin
**Zuku loditutako saltsak** zartagin batean edo labeko erretilu batean itsatsita geratzen diren zukuak salda batekin berreskuratu eta saltsa dentsitatea emanik lortzen dugun likidoari esaten zaio. Oinarrizko jakiren zaporea kontzentraturik saltsa bihurtua dugu.

Beraz zartagin horretan prestatutako edozein osagairen saltsa lortzerik dugu.

## Zuku loditu saltsa burutzeko pausoak 
# Kontu izan behar da azpian itsatsitako zuku hau ez erretzeko, honek zapore garratza eta kolore oso iluna emango bailioke.
# Labeko erretiluari edo zartaginari olio edo koipea kendu.
# Zartagin edo erretilu honi elementu likido bat gehitu ( salda, ura, ardoa...) eta pittin bar arraspatuz itsatsita dagoen zukua berreskuratu guk gehitutako elementu likidoarekin nahastuz.
# Salda zaporetsu hau iragazi.
# Arto irin birfinduz edo olioarekin nahastutako gari irina erabiliz salda hau loditu saltsa dentsitatea izan arte.

## Zuku loditu saltsaren erabilerak 
* Haragi, arrain eta barazki prestaketetan.
Saltsa gazi-gozo

thumb|Takoentzako saltsa gazi gozoak
**Saltsa gazi-gozoa** fruitu garratza edo karamelu eta ozpina oinarri dituzten **saltsa**k ditugu. Haragi, arrai edo barazkiekin erabiltzen dira normalean.

## Saltsa gazi gozoa burutzeko aholkuak 
* Karamelua erabiliz gero oinarri moduan, kontuz kolore gehiegi hartu gabe, bestela zapore txarra hartuko bailuke.
* Basoko fruituak edo edozein marmelada garratzek balioko digu saltsa hauek prestatzeko.
* Barazki saltsa, haragi saltsa, tomate saltsa edo edozein saltsa kontzentratu erabili ahal izango dugu, elementu garratz eta gozoarekin nahasteko.
* Ontzeko garaian ere, ziapea, currya, jengibrea, limoi eta laranja azala, limoi edo laranja zukuak...

## Saltsa gazi gozoen erabilerak 
Orokorrean, erretako haragien lagungarri, barazkiekin edo entsaladak ontzeko erabili izan dira.

## Saltsa gazi gozo ezagunak 
*Curry saltsa 
*Chutney saltsak
*Sagar saltsa 
*Cumberland saltsa
*Laranja saltsa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Reanne Evans

**Reanne Evans** (Dudley, West Midlands, 1985eko urriaren 25a) snooker jokalari profesional ingelesa da, emakumezkoen snooker munduko txapelketa gehien irabazi dituen jokalaria (2022 artean). 

Ez bakarrik jokatzen du emakumezkoentzako lehiaketetan, World Snooker Tour (WST) deritzon zirkuito profesionalean ere bai. WSTn gizonezkoak dira ia guztiak, baina ez da berez generoak markatutako lehiaketa bat 21. mendean; gertatzen dena da emakumezko gutxik jokatzen dutela eta, arrazoia zein delarik ere, gizonezkoak daudela rankingetan goian billar mota honetan.

Eurosport telebista katean ere kolaboratzen du snookerreko esatari aditu gisa.

## Kanpo estekak
Marco Minghetti

**Marco Minghetti** (Bolonia, 1818ko azaroaren 18a - Erroma, 1886ko abenduaren 10a) italiar ekonomialari eta politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1863tik 1864ra eta 1873tik 1876ra.

Bolonian jaio zen, garai hartan Aita Santuen Lurraldekoa zena. 1846an eskaera bat sinatu zion Konklabeari, Aita Santu liberal bat aukera zezan. *Il Felsineo* egunkaria sortu zuen eta Estatuko lehen gobernu liberaleko kide izan zen. Pio IX.a Aita Santuak Risorgimentoari uko egin ziolako atsekabetuta, Piemonteko armadarekin bat egin zuen, eta hainbat ministerio-kargu izan zituen.

1863an Italiako Erresumako lehen ministro izendatu zuten. 1864an hitzarmen bat sinatu zuen Napoleon III.arekin, Frantziak Erroma ebakuatzeko eta Italiako hiriburua Turindik Florentziara lekualdatzeko. Turindarren oposizioak dimititzera behartu zuen.

1873an, lehen ministro kargura itzuli zen, eta han jarraitu zuen 1876an eskuinak galdu zuen arte.

## Lanak 
* I partiti politici e la ingerenza loro nella giustizia e nell' amministrazione
* Della economia pubblica: e delle sue attinenze colla morale e col. diritto
* Des rapports de l'économie publique avec la morale et le droit
* Stato e chiesa By Marco Minghetti
* L'état et l'église
* La convenzione di settembre: un capitolo dei miei ricordi
* Scritti vari

## Kanpo estekak
Marta Bastianelli

**Marta Bastianelli** (Velletri, ) italiar txirrindulari profesional bat da. Gaur egun UAE Team ADQ taldean lasterka egiten du.

2006an debutatu zuen profesionaletan. 2007an Munduko Txapelketa eskuratu zuen eta urtebete geroago positibo eman zuen. Elegite batzuen ondoren, bi urte eman zituen lehiatu barik. 2008ko erdialdean lehiaketara itzuli ondoren, ez zen berriro nabarmendu 2013ra arte.

Euskal Herrian emaitza onak izan ditu, tartean etapa bat 2017ko Emakumeen Euskal Biran..

## Taldeak 
* Safi-Pasta Zara-Manhattan (2006-2008)
* Team Cmax Dila (2008)
* Fenixs-Petrogradets (2010)
* MCipollini-Giambenini (2011-2012)
** *S.C. MCipollini-Giambenini* (2011)
** *MCipollini-Giambenini* (2012)
* Faren (2013)
** ''Faren-Let's Go Finland Team* (2013)
** *Faren-Kuota* (2013)
* Aromitalia-Vaiano (2015)
* Alé Cipollini (2016-2018)
* Team Virtu Cycling Women (2019)
* Alé/UAE (2020-)
** *Alé BTC Ljubljana* (2020-2021)
** *UAE Team ADQ'' (2022-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vasilkiv

**Vasilkiv** (,  ahoskatua; ) Stuhna ibaiaren ibaiertzean kokatutako hiria da, Kiev Oblastan kokaturikoa, Ukraina erdialdean. Administratiboki, oblast-mailako garrantzia duen herri gisa sailkatzen da eta, gainera, Vasilkiveko Raioneko administrazio-zentro gisa ere balio du, nahiz eta, zentzu hertsian, ez den raionaren parte. 

1,000 urte baino gehiagoko historia duen herria da, 988. urtean sortu zelako; hala ere, 1796ra arte ez zuen hiri-estatusa lortu. Hiriak Vasilkiveko Aire Basea du bere barne, Gerra Hotzaren garaitik geroztik. Egun, herria industria-gune garrantzitsua da, non etxetresna elektrikoak eta larrugintzazko artikuluak ekoizten diren. 2021eko estimazioei jarraiki, herriak  37,310ko biztanleria du.

## Kanpo estekak
Ludwig Vogel

**Georg Ludwig Vogel** (Zurich, 1788ko uztailaren 10a - 1879ko abuztuaren 20a) Suitzar margolari erromantikoa izan zen, nazaretar mugimendukoa.

Vogelek bere denbora librea margotzeari ematen zion. 1808an Vienako Akademian sartu zen, Heinrich Friedrich Füger (1751-1818) ospe handiko margolaria buru zuen erakundean, **Jacques Louis David** frantsesaren eskola neoklasikoan.

Hala ere, ez zuen han nahi zuen asebetetzerik aurkitu eta Erdi Aroko gremioetan inspiratutako Lukasbund-en sortzaileetako bat izan zen, 1809ko uztailaren 10ean. Pinturaren oinarriak erlijioan eta eskulan onetan ezarri nahi zituzten. Egiari beti leial jarraituko zutela zin egin zuten, akademizismoari aurre egiteko eta artea bide guztietatik berpizteko.

Ludwig Vogel, Johann Friedrich Overbeck-ek, Franz Pforr-ek eta Johann Konrad Hottinger-ek Erromara joatea erabaki zuten, eta 1810eko ekainaren 10ean iritsi ziren. Erromako Frantziako Akademiako zuzendariari esker, San Isidoro abandonatutako monasterioan egon ahal izan ziren; han baitaratzeko existentzia ia monastikoa bizi zuten. Haien agindua lan gogorra eta bizitze santua zen; antzinate paganoa eta pizkundea faltsutzat hartzen zituzten; eta Perugino-ren, Pinturicchio-ren eta Rafael Sanzio gaztearen izaera sinplea eta arte serioa berreskuratzen saiatu ziren. Estilo horren ezaugarriak ideien noblezia, zehaztasuna eta are profilaren gogortasuna, konposizio eskolastikoa, eta argia, itzala eta kolorea gehituta ziren.

Erroman zegoela, beste artista batzuk ezagutu zituen, hala nola, Thorvaldsen eskultore daniarra, Koch (nazaretarren tutore ez-ofiziala) eta 1811n haiekin elkartu zen Cornelius.

Erroman egin zuen bere lehen obra handia: *Suitzarren itzulera Morgartenekin izandako gudutik.*

Florentzian denbora pixka bat eman ondoren, Vogel bere herrialdera itzuli zen, non 1860ko hamarkadaren erdialdera arte Suitzako herri-bizitzaren eta historiaren irudikapen sorta batean lan egin zuen. Bere lan ospetsuenetako bat *Gonzenbach-ek 1307an erasotutako Suitzako batasuna*.

## Kanpo estekak
Pil-pil saltsa

thumb|Bakailaoa pil-pil saltsan
**Pil-pil saltsa** bakailaoa pil-pil eran prestatzen dugunean lortzen dugun saltsa ligatuari deitzen zaio. Saltsa hau bakailao,  olioa, baratxuri eta pipermin zaporea duen olio birjin ligatua dela esan dezakegu.  Bakailaoa pil-pilpilean   prestatu behar da saltsa hau lortzeko, hala era beste arrai mota batzurekin ere prestatu daiteke. Beste saltsa  batzuk  prestatzeko ere erabil liteke.

## Pil-pil saltsa burutzeko aholkuak 
* Olioa ligatzeko edo emultsionatzeko beti sutatik kanpo egin beharko da.
* Kazola mugitzen dugunean, bakailaoa ez puskatzeko azala beti gorantz jarri.
* Gutxiago puska dadin, kazolatik atera eta saltsa bere horretan metalezko iragazki lodi batekin bakarrik liga dezakegu.
* Saltsak ligatzeko nahitaezkoa likido kopuru bat. Olioa ligatzen hasteko jarri kazola azpian ur tanta batzuk.

## Pil-pil saltsaren erabilera 
Normalean bakailaoarekin, bakailao kokotxarekin  edo gelatina ugari duen beste arrai bat erabiliz egin daiteke saltsa hau,

Saltsa lortu ondoren  zabalduta dago beste osagai batzuekin nahasi eta erabiltzea, gehienetan arrain edo ozpin olioa egiteko, baita barazkiekin ere.

## Pil-pil saltsatik eratorritako beste saltsak 
Pil-Pil ozpin-olioa.

## Kanpo estekak
Vasilkiveko aire-basea

**Vasilkiveko aire-basea** Ukrainako Aire Armadaren aire-base bat zen, Vasylkiv hiritik gertu kokatua, Kiev Oblastean, Ukrainan. Basean bertan, Hegazkintza Taktikoko 40. Brigadaren egoitza kokaturik zegoen.

## Historia 
Vasylkiven zeuden unitateen artean aipagarri da Guardiako Ehiza-Hegazkinen 146. Erregimentua –146 Gv IAP modura ere ezaguna– , 41 Mikoyan-Gurevich MiG-25 PD hegazkinekin hegan egiten zuena. Erregimentua 1950ean iritsi zen basera, Aireko Defentsako 19. Dibisioaren menpean zegoenean; hau, 1989ko ekainean, Aireko Defentsako 49. Talde gisa berrantolatu zuten –edozein kasutan, Aireko Defentsako 8. Armadako kide bezala–. Ukrainak 1992ko ekainaren 1ean hartu zuen bere gain erregimentua, bai eta urtebete geroago, 1993ko ekainaren 1ean, desegin zen.

Bandera Gorriko Ehiza-Hegazkinen 92. Erregimentua 1993an iritsi zen Mukatxevotik, non egon zen 1994an desegina izan arte.

Basea Vasilkiveko guduan izandako borroka-gunea izan zen, Kieveko erasoaldiaren zati zen 2022ko Ukrainako inbasioan. Testuinguru horretan, aire-basea 2022ko martxoaren 12an suntsitu zuten, Errusiaren aire-basearen lurreratzeko pistaren aurkako misil-erasoen ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ruteniera

**Ruteniera** edo **kantzilertzaren eslaviera** (руска(я) мова) ekialdeko eslaviar hizkuntza da, Lituaniako Dukerri Handian eta Bi Nazioen Errepublikan hitz egiten zutena.

Bere izaera zalantzazkoa da: aditu batzuek hizkuntzatzat hartzen dute, baina beste batzuek antzinako ekialdeko eslavierazko dialekto edo dialekto-multzotzat. Bere aldaerek egungo bielorrusiera, rusiniera eta ukrainera sortu zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Teófilo Braga

**Joaquim Teófilo Fernandes Braga** (Ponta Delgada, Azoreak, 1843ko otsailaren 24a - Lisboa, 1924ko urtarrilaren 28a) portugaldar idazle eta politikaria izan zen. Portugalgo presidentea izan zen 1915ean.

Hamabost urterekin hasi zen olerkiak argitaratzen uharteetako egunkari batean. 1861ean Coimbrako Unibertsitatera joan zen zuzenbidea ikastera. Han bere lana argitaratzen jarraitu zuen eta unibertsitatearen kontserbadorismoari ere aurre egin zion eta 1872an literatura modernoko irakasle postua lortu zuen.

Filosofian mugimendu positibistari atxiki zitzaion, eta politikoki errepublikanismoari. Portugalgo Alderdi Errepublikanoko kide izan zen eta Porton parte hartu zuen 1891ko uztaileko matxinadan. 
1910ean behin-behineko gobernuko presidente izendatu zuten, Portugalen errepublika aldarrikatu ondoren. 1915eko maiatzean errepublikako presidente izendatu zuten Manuel de Arriagak dimisioa eman ondoren, eta urte horretako urrian Bernardino Machadok hartu zuen haren lekua.

## Lanak 
### Olerkigintza 
* *Visão dos Tempos* (1864)
* *Tempestades Sonoras* (1864)
* *Torrentes* (1869)
* *Miragens Seculares* (1884)
* *Poesia do Direito* (1865)
* "A noiva do corvo"

### Fikziozkoa 
* *Contos Fantásticos* (1865)
* *Viriato* (1904)

### Saiakerak 
* *As Teorias Literárias – Relance sobre o Estado Actual da Literatura Portuguesa* (1865)
* *História da Poesia Moderna em Portugal* (1869)
* *História da Literatura Portuguese (Introdução)* (1870)
* *História do Teatro Português* (1870–1871) – 4 volumes
* *Teoria da História da Literatura Portuguesa* (1872)
* *Manual da História da Literatura Portuguesa* (1875)
* *Bocage, sua Vida e Época* (1877)
* *Parnaso Português Moderno* (1877)
* *Traços gerais da Filosofia Positiva* (1877)
* *História do Romantismo em Portugal* (1880)
* *Sistema de Sociologia* (1884)
* *Camões e o Sentimento Nacional* (1891)
* *As Lendas Christãs* (1892)
* *História da Universidade de Coimbra* (1891–1902) – 4 volumes
* *História da Literatura Portuguesa* (1909–1918) – 4 volumes

### Antologiak eta ikerketa 
* *Antologias: Cancioneiro Popular* (1867)
* *Contos Tradicionais do Povo Português* (1883)

## Kanpo estekak
Langileen Alderdi Sozialista (Erresuma Batua)

**Langileen Alderdi Sozialista** () Erresuma Batuko alderdi politiko ezkertiarra da. "Stop the War Coalition" mugimendua sortu zenean Paper garrantzitsua izan zuen. Gaur egun murrizketa sozialen aurkako eta faxismoaren aurkako borroka bultzatzen ditu.

Oinarrizko sozialismoa defendatzen du eta baita langile klasearen autoemantzipazioa ere. 2010ean Trade Union Socialist Coalition - TUSC sustatu zuen (Communist Party, Socialist Party eta Socialist Resistance-rekin batera; TUSC botoen % 1 eskuratu zuen.

Urtero "Marxism" jaialdia antolatzen du, 150 hitzaldi inguru eta milaka parte-hartzailerekin. SWP International Socialist Tendency korronte neo-trotskistaren parte da. SWPk Socialist Worker (Langile Sozialista) astekaria, Socialist Review hilabetekaria eta International Socialism hiru hilean behingo aldizkari teorikoa argitaratzen ditu.

## Kanpo estekak