open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Julia Etulain

**Julia Etulain** (Temperley, 1984ko martxoaren 4a) biologo argentinarra da, 2017an zientzia-arloko emakumeentzako L'Oréal UNESCO saria irabazi zuen talentu berrien kategorian, plaketan aberatsa den plasma edo PRP ikerketari esker eta medikuntza birsortzailean egindako optimizazioagatik, Argentinako lehen zientzialaria bihurtu zen aitorpen hori lortzen.    

## Biografia 
### Prestakuntza akademikoa 
Etulain Argentinako Temperley herrian jaio zen 1984an.  2003an Buenos Aireseko Unibertsitateko Zientzia Zehatzak eta Natura Zientzien Fakultatean sartu zen Biologia Zientzietan lizentziatura lortzeko, 2008an lizentziatu zen. Urtebete geroago Hematologian Doktoregoa hasi zuen erakunde bereko Farmazia eta Biokimika Fakultatean eta 2013an amaitu zuen. Doktore ondoko egonaldia Bostoneko Haur Ospitalean Harvardeko Medikuntza Eskolarekin batera. 

### Karrera 
2014an, Etulain profesionalki lotu zen Ikerketa Zientifiko eta Teknikorako Kontseilu Nazionalarekin (CONICET), hasieran doktorego ondoko ikaskide gisa eta geroago ikertzaile laguntzaile gisa. 2017an, zientzia-arloko emakumeentzako L'Oréal UNESCO saria jaso zuen talentu berrien kategorian, plaketa ugariko plasma edo PRP, gaixoaren berezko odoletik lortutako material biologiko autologoa izeneko ikerketa lanagatik.  Bere ikerketa proiektuaren helburu nagusia da PRP tratamendua jaioterriko ospitale publikoetan egin daitekeela medikuntza birsortzailean erabiltzeko eta etorkizun hurbilean ohiko metodo bihur daitekeela. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nausitoo

**Nausítoo** (Ναυσίθοος) Odiseo eta Kalipso ninfaren semea da eta, beraz, Nausinoo pertsonaiaren anaia, Hesiodoren arabera. 

Aldiz, Higinorentzat Zirtzeren semea da eta Telegonoren anaia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tolosako Udal Txistulari Banda

**Tolosako Udal Txistulari Banda** sei musikarik osatzen dute, horien artean lau txistularik eta beste bi perkusio jolek. Zereginen artean igandeetako goiz guztietan diana eta herriko jaietan jotzea daude. Tolosako dantzari eta koru taldeekin elkarlanean ere aritzen da. Diana alde zaharreko kaleetan barrena egiten da eta auzoetara hedatzen da ere. Horrez gain, Udalbatza laguntzen du egin ohi diren ekitaldi berezietan. Gaur egun Ion Garmendia Anfurrutia da bandako zuzendaria.

## Historia 
Txistularien Udal Banda izen ofiziala estreinakoz 1916an agertzen da, horrela iragartzen baita urte horretako Iruñeko festetan.

### Aurrekariak 
1658 urtean aipatzen da lehen aldiz Udalaren soldatapeko txistulari baten kontratazioa agiri batean, nahiz eta pentsatzeko den lehenago ere izango zela soldatapeko txistulariren bat garai hartan erabiltzen zen "danbor" edo "juglare" izenarekin. 1658ko agirian azaltzen den lehen txistulari hori Miguel Leitzakoa zuen izena. 1681eko agirian Pedro San Martin aipatzen da, eta 1690ekoan Juan Urrutiaren kontratua agertzen da, urtean 24 dukatu kobratzen zituena.

1700 inguruan Ariznabarreta txistulari sendia agertzen da. Lehena Joanes Ariznabarretan izan zen, Jose, haren semearekin batera aritzen zena. 1737an Antonio izeneko beste bat agertzen da 1762an erretiratu bitarte aritu zena. Azken honek Martin Puldainekin eta Francisco Antonio Ureta azkoitiar danbor jolearekin aritzen zen.

1773an Francisco Javier Arenaza aritzen zen urtean 1.100 errealen truke. 1785en hil zen eta hura ordezkatzeko Udalak oposaketa bat antolatu zuen. Bertara aurkeztu ziren Lorenzo Manterola, Aiako musikari juglarra, eta Juan Ignacio Etxaide, Oriokoa. Epaimahai nor kontratatu adostu ezinik ibili zenez, Joseph Joaquim Martirena alkateak erabaki salomoniko bat hartu zuen eta biak kontratatu zituen, bakoitzari soldataren erdia eskainiz. Itxura denez formula horrek ez zuen funtzionatu eta Materola geratu zen bakarrik postuarekin. 

Tartean aritu zen beste musikari ezaguna Hilarion Bengoa durangarra izan zen. Herrialde osoan oso ezaguna zen eta Kantabrian eta Gaztela aritua izan zen ere. Denbora gutxian egon zen Tolosan laster Donostiara joan baitzen.

## Txistulari ospetsuak 
* Francisco María Arsuaga Letemendia, *Txango*.
* Juan Antonio Sarasola Zubillaga.
* Miguel Martinez de Lezea Laskurain.
* Iñaki Letamendia Loinaz.

## Erreferentziak
Asier Martínez

**Asier Martínez Etxarte** (Zizur Nagusia, 2000ko apirilaren 22a) nafar atleta da, 110 metroko hesi-lasterketetan aditua. 2022ko Europak Atletismo Txapelketan urrezko domina eskuratu zuen. Hori dela eta, irailaren 14an herriko bestetako txupinazoa botatzeko eskaintza onartu zuen.

### 2022 
110 metroko hesidunetan Europako txapelketan urrea lortu du.

### 2021 
2021ean Espainiako pista estaliko txapelduna izan zen, eta laugarren amaitu zuen 60 metroko hesi-lasterketan 2021eko Europako Atletismo Txapelketako finalean. Finalean 760 segundoko denbora pertsonal berri bat ezarri zuen.

2021eko maiatzaren 15ean Castelló hirian bere markarik onena zuen 110 metroko hesi-lasterketan 1334 eginez, 2021eko Europako Atletismo Talde Txapelketako lasterketan 110 metroko hesi-lasterketa irabazi aurretik hain zuzen ere.

2021eko ekainean, lekua erdietsi zuen 2020ko Olinpiar Jokoetan parte hartzeko, Espainiako txapelketa nazionaletan bigarrena amaiturik eta eskatutako denbora lortu zuelarik. Gizonezkoen 110 metro hesien lehiaketan finalean parte hartu zuen eta 6. geratu zen. 

Proba honetan, final laurdenetan bere lasterketa irabazi zuen, finalerdietan egindako denboraz sailkatu (13"27), eta finalean diploma lortu zuen bere marka berriro ere hobetuz (13"22), historian Olimpiar Jokoetan horrela egin duen lehen nafarra izanik. Espainiako sub-23 lasterkarietan ere marka onena da final horretakoa.

2021ean, 2021eko Nafarroako Telebista Sarietarako izendatu zuten Kirol Baloreen kategorian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jacques Rogge

**Jacques Jean Marie Rogge, Rogge kondea** (Gante, 1942ko maiatzaren 2a - Deinze, 2021eko abuztuaren 29a) belgikar sendagile eta kirolari izan zen. Nazioarteko Olinpiar Batzordeko lehendakaria izan zen 2001etik 2013ra.

Medikuntza ikasi zuen Ganteko Unibertsitatean. Belan lehiatu zen 1968, 1972 eta 1976ko Olinpiar Jokoetan. Belgikako selekzio nazionalarekin ere jokatu zuen errugbian.

1976an Belgikako Olinpiar Batzordeko kide aukeratu zuten eta 1991n Nazioarteko Olinpiar Batzordeko kide. 2001ean, NOBko 8. Presidente hautatu zuten. 2013an Thomas Bachek ordezkatu zuen eta NOBko ohorezko presidente izendatu zuten.

## Kanpo estekak
Giorgio Chiellini

**Giorgio Chiellini** (Pisa, 1984) nazioarteko futbolari italiarra, Juventus FC klubarekin defentsa lanetan nabarmendu izan dena.

## Ibilbidea 
Goitizen desberdinak ditu: *Brichiel,* *Chiello* edo baita *Re Giorgio* . Bere belaunaldiko defendatzaile onenetakoen artean jartzen dute adituek. Chiellinik 2000an hasi zuen bere karrera profesionala, 16 urte zituela, AS Livorno taldean. Toscanako klubarekin lau denboraldi egin ondoren, klubak Serie A gizonezko futbol loga nagusira itzultzea lortu zuen, bere parte hartze nabarmenarekin, eta ordian Italiako klub handienetako batean sartu zen, Juventusen . *Bianconero* elastikoa jantzi aurretik, urtebete eman zuen maileguan Fiorentinan eta bertan nabarmendu zen, eta horri esker Italiako selekziorako hautatua izan zen. 

Selekzioarekin kapitaina izanik, 2021eko Eurokopa irabazi zuen, lehiaketako izarretako bat izan zelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gianluigi Donnarumma

**Gianluigi Donnarumma** (Castellammare di Stabia,1999ko otsailaren 25a) atezain gisa jokatzen duen nazioarteko futbolari italiarra da.

*Gigio* ezizenez ere ezaguna,  Antonio Donnarumma-ren anaia txikia da, hura ere futboleko atezain profesionala.

2021eko Eurokopan lortu zuen bere bizitzako kirol arrakasta handiena: Italiako selekzioarekin kopa irabazteaz gain, lehiaketako *MVP* edo jokalari onena izendatu zuten; baita ere Ingalaterraren kontra jokatutako finalekoa, zeina penalti-txandan erabaki zen eta hartan bi jaurtiketa gelditu zituen.

## Erreferentziak
Erromania (argipena)

**Erromania** izenak honako hauek adieraz dezake:

# erromeroa (Ipar.);
# *Erromania,* Gaston Parisek kultura eta hizkuntza erromantzeen multzoari eman zien izena da.
#
Espainiako karrika

**Espainiako karrika** hurrengoei egin ahal dio erreferentzi:

* Espainiako karrika (Baiona), Baionako kalea.
* Espainiako karrika (Donibane Garazi), Donibane Garaziko kalea.
Orreagako Andredena Mariaren estela

**Orreagako Andredena Mariaren estela** Donejakue bidean aurki daitekeen harrizko estela bat da, hiru hizkuntzatan idatzia, Orreagako Andre Mariaren omenez ezarria. Ama birjinaren eta Jesus haurraren irudi bat ere badu berekin.

Mezkirizko gainean dago estela, Nafar bidearen ibilbidean. Eskaintza gisa loreak izan ohi ditu ohikoan. Hala ere, monumentua ez dago Donejakue bideko Nafarroako ondare babestuaren zerrendan.  

Hiru hizkuntzatako testuan euskarazkoa dago lehena, goian. Hala dio:

Azpian, gaztelerazko eta frantsesezko bertsioak datoz.

Bitxikeria gisa, The Way filman, Martin Sheen aktoreak gorpuztutako protagonistak atseden une bat hartzen du harriaren ondoan.

## Erreferentziak
Luis Monti

**Luis Felipe Monti** (Buenos Aires, 1901eko maiatzaren 15a - Escobar Partido, 1983ko irailaren 9a) italoargentinar futbolaria izan zen.

1921ean hasi zuen bere ibilbidea Club Atlético Huracán taldean eta bertan irabazi zuen bere lehen txapelketa. San Lorenzorekin beste hiru irabazi zituen.

Argentinako futbol selekzio nazionalarekin 16 partida jokatu zituen eta 1930eko Munduko Futbol Txapelketako finalean parte hartu zuen.

1930eko hamarkadan Juventusen jokatu zuen, italiar herritartasuna baitzuen. Lau txapelketa irabazi zituen jarraian (1932-1935). Italiako futbol selekzio nazionalarekin munduko txapeldun izan zen 1934an. Erretiratu ondoren, entrenatzaile izan zen.

## Palmaresa 
### Futbolaria 
**Taldea**

;Huracán
* Argentinako futbol liga (1): 1921

;San Lorenzo
* Argentinako futbol liga (3): 1923, 1924, 1927

;Juventus
* Serie A (4): 1931-1932, 1932-1933, 1933-1934, 1934-1935
* Italiako futbol kopa (1): 1937-1938

### Nazioartea 
;Argentina
* Hego Amerikako Txapelketa (1): 1927
* 1928ko Udako Olinpiar Jokoak: zilarrezko domina
* 1930eko Munduko Futbol Txapelketa: zilarrezko domina

;Italia
* 1934ko Munduko Futbol Txapelketa (1): Txapelduna

### Entrenatzailea 
**Taldea**

**Juventus**

* Italiako futbol kopa (1): 1941-1942

## Kanpo estekak
Alde Zaharra (Donibane Garazi)

**Alde Zaharra** (*Irizaharre* ere deitua) Donibane Garaziko auzo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta, Garazi eskualdean.

Udalerriaren erdialdean dago, iparraldean Uganga eta Portaleburua auzoetarein, ekialdean Larraburu auzoarekin, hegoaldean Eiheraberri auzoarekin eta mendebaldean Larroinia auzoarekin muga egiten du.

Bertako biztanleak *donibandarrak* dira.

## Izena 
## Geografia 
Auzoa Donibane Garaziren erdialdean dago.

## Garraioa 
Euskal Hirigune Elkargoaren esku dagoko Car Express hiriarteko autobus sareak zerbitzatzen du herria. Guztira, line batek eskaintzen du zerbitzua.

Gainera, Baiona-Donibane Garazi burdinbideak zerbitzua ematen du Arrosa udalerriri, Txik Txaken 54. linearen bidez.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Donibane Garazi
* Donibane Garaziko auzoak

## Kanpo estekak
Zitadelako karrika

**Zitadelako karrika** Donibane Garaziko baxenabartar hiriburuko kale bat da, Alde Zaharra auzoan kokatuta.

Kaleak Jondoni Jakobe atea Andredena Mariaren atearekin lotzen du.

Espainiako karrikarekin batera, hiriko kale nagusietako bat da. Hemen hasten da Donejakue bidea.

## Eraikinak 
Bertan hiribilduaren familia nagusiak bizi ziren:

* 3.ean 1866an egindako etxea dago.
* 8.ean 1741ean egindako etxea dago.
* 31.ean 1633an egindako etxea dago.
* 32.ean 1510ean egindako Arkantzola Etxea.
* 33.ean Charles Floqueten jaiotetxea.
* 39.ean 1584an egindako Lapurdi edo Apezpikuen Etxea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alde Zaharra
* Donibane Garazi

## Kanpo estekak
Hexen II

***Hexen II*** 1997ko Raven Software estatubatuar bideo-joko konpainiaren ekintza bideo-joko bat da, Linux, Microsoft Windows eta macOSrako garatua. *Hexen: Beyond Heretic* ospetsuaren jarraipena, *shooter* motako bideo-joko honek lau pertsonai ezberdinak erabiltzeko aukera ematen du, bakoitzak bere ezaugarriak dituena.

## Kanpo estekak
Espainiako karrika (Donibane Garazi)

**Espainiako karrika** Donibane Garaziko baxenabartar hiriburuko kale bat da, Alde Zaharra auzoan kokatuta.

Kaleak Andredena Mariaren atea Espainiako atearekin lotzen du.

Zitadelako karrikarekin batera, hiriko kale nagusietako bat da. Hemen pasatzen da Donejakue bidea.

## Eraikinak 
Bertan hiribilduaren familia nagusiak bizi ziren:

* 9.ean Nafarroako Gorteen egoitza zegoen.
* 23.ean Mendiri Etxea, 1610ekoa, baita Nafarroako Gorteen egoitza izandakoa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alde Zaharra
* Donibane Garazi

## Kanpo estekak
Begoña Zia

**Begoña Zia Zabaleta** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1959ko urriaren 10a – Iruñea, 2019) marrazkilari autodidakta izan zen, komikiaren aitzindarietako bat Nafarroan.

## Biografia 
Begoña Ziak Iruñeko Arte eta Lanbide Eskolan dekorazio eta zeramikako hainbat ikastaro egin zituen, eta baita diseinu, komikietarako ilustrazio eta marketin ikastaroak ere.

Txikitatik marrazten zuen, pertsonak marrazten zituen, giza mota desberdinak eta hainbat jarreratan Iruñeko egunerokotasunean. 1970-1980 inguruan hasi zen bere lanak publikatzen, batez ere euskarazko argitalpenetan. Zenbait argitaletxek publikatzen zituzten aldizkarietan parte hartu zuen; besteak beste, Ereinen Ipurbeltz-en, Plazaolaren Cuatrovientos-en eta Pamielaren aldizkarian. 

Komiki horiez gain koadroen antz handiagoa zuten ilustrazioak egin zituen. 1980ko hamarkadaren amaiera aldera, publizitatearen arlora igaro zen; lehenik Jaso agentzian, eta gero Los Iruñako etxean.

## Lanak 
* Maria Barogaren *Eternos sanfermines* libururako ilustrazioak. 1977
* Komiki bi Erein argitaletxearen *Ipurbeltz* aldizkarian. 1978
* Iñaki Zabaletaren kazetaritza artikuluen ilustrazioa Anaitasuna aldizkarian. 1979
* Victor Manuel Arbebaren *Un pueblo que canta* libururako ilustrazioak. 1979
* Plazaola argitaletxeko *Cuatrovientos* aldizkariko muntatzaile eta ilustratzailea. 1981-82
* AGA Diseño estudioko ilustratzailea. 1983-84
* Komiki Erakustaldia Oliten, Nafarroako jaialdien barruan. 1983-84
* *Jaso* publizitate-agentziaren publizitate-marrazkilaria. 1985
* Sei orrialderen argitarapena *Aska* aldizkarian. 1985
* Erein argitaletxearen *Dilin Dalan* 1 eta 2 testuliburuetarako ilustrazioak. 1985
* *Zia* Diseñadores estudioan diseinatzailea eta ilustratzailea. 1985-88
* Erein argitaletxearen Tipí Taki testu-libururako ilustrazioak. 1987
* Hiru dimentsioko maketa eta fikziozko maketa egitea Nafarroako Gobernuaren *Tratado por la Paz* telebista-iragarkia filmatzeko. 1988
* *Iruñako* publizitate-agentziako diseinatzailea eta ilustratzailea. 1988-91
* *Icono* agentzian diseinatzailea eta ilustratzailea. 1991-93
* Montxo Iturbideren *Antzerkilandia* haurrentzako antzerki-libururako ilustrazioak. 1992
* *Block* publizitate-agentziaren *Seguridad laboral* telebista-iragarkia filmatzeko hiru dimentsioko pertsonaia egitea. 1992
* *Cabodevilla y Cía* estudioko diseinatzailea eta ilustratzailea. 1993-94
* *Cía y Compañía* estudioko diseinatzailea eta ilustratzailea. 1995…
* Nafarroako Liburutegi Publikoen Sarearen kartelak, Liburuaren Eguna eta udan irakurketa sustatzeko. 1995
* Iruñerriko Mankomunitatearen nortasun bisual berriaren diseinua. 1997

## Erreferentziak
Plants vs. Zombies

***Plants vs. Zombies*** 2009ko PopCap Games estatubatuar bideo-joko konpainiaren estrategia bideo-joko bat da, Microsoft Windows, BlackBerry, PlayStation 3, Xbox 360, Windows Phone 7, Android, IOS, PlayStation Vita, Nintendo DS, Nintendo DSi, Nintendo 3DS eta Mac OS Xrako garatua. Jolas estiloa *Tower Defense* motako beste joko batzuen antzekoa da. Zonbiak jokalariari partida hasiko dela adierazten dion abisu bat agertzen den bitartean agertzen dira. Jokalariak hainbat solairu izango ditu, eraso- edo defentsa-ezaugarri desberdinekin, etxeko hiru lekutan (aurreko lorategia, atzeko lorategia eta teilatua), etxekoen burmuinak irensten saiatzen den zonbien horda geldiarazteko.
 
## Kanpo estekak
Nintendo DSi

2008an Nintendo japoniar bideo-joko eta multimedia enpresak merkaturatutako bideokontsola bat da. Tokyo Game Showaren aurreko prentsa-konferentzian iragarria, 2008ko azaroaren 1ean Japonian, 2009ko apirilaren 2an Australian, 2009ko apirilaren 3an Europan, 2009ko apirilaren 5ean AEBtan eta 2009ko maiatzaren 13an Latinoamerikan atera zuten.

## Kanpo estekak
Dell

**Dell** Round Rocken (Texas) sortutako estatubatuar konpainia multinazional bat da, ordenagailu pertsonalak, zerbitzariak, sareko *switch*ak, programa informatikoak, periferikoak eta teknologiarekin lotutako beste produktu batzuk garatu, fabrikatu, saltzen dituena. Michael Dellek 1984an sortu eta lau urtetan merkatu-kapitalizazioa handitzea lortu zuen, 1984an 1,000 US $ izatetik 1988an 85 milioi US $ izatera pasatuz.

Korporazioa 1980ko eta 1990eko hamarkadetan hazi eta hainbat urtez munduko PC eta zerbitzari handiena bihurtu zen. 2008an bigarren postua lortu zuen. 2008an 95.000 langile zituen mundu osoan. 2005ean *Fortune* aldizkariak Fortune 500 zerrendako munduko lehen enpresarik handientzat jo zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Pierre Monseré

**Jean-Pierre «Jempi» Monseré** (Roeselare, 1948ko irailaren 8a – Sint-Pieters-Lille, 1971ko martxoaren 15a) txirrindulari belgikarra zen, 1969tik 1971ra Flandria txirrindularitza taldean profesionala izan zena.

## Biografia 
Jean-Pierre Monserék 1969an lortu zuen bere lehenbiziko garaipen handia profesionaletan: Lombardiako Giroa, Gerben Karstens neerlandarraren dopina zela eta. Hurrengo urtean, 1970eko abuztuaren 16an, Leicesterren (Britainia Handia), Munduko errepideko txapelketa eskuratu zuen, Leif Mortensen danimarkarraren eta Felice Gimondi italiarraren aurrean.

"Flandria" taldean, Erik eta Roger De Vlaeminck anaiekin batera eta Briek Schotteren gidaritzapean, Monseré etorkizun bikaineko txirrindularia zen.

1971ko martxoaren 15ean, 22 urte besterik ez zituelarik, auto batek aurrez aurre jota hil zen, Retieko Kriteriumean parte hartzen ari zela, Lilletik Gierlerako bidean, ortzadarreko maillota bat soinean  zeramala . Ezbeharra gertatu zen lekuan monumentu bat eraiki zen. 
Aurrerantzean, irailero, Retieko 'De Zonnestraal' txirrindulari elkarteak Monseré Memoriala antolatzen du. Lasterketa honen txapeldunen dominak, Roeselareko Txirrindularitza Museo Nazionalean gordetzen dira.

### Giovanni Monseré 
Zoritxarrez, Jean-Pierre hil eta bost urte geroago, 1976ko uztailaren 16an, bere zazpi urteko semea, Giovanni, auto batek harrapatuta hil zen, Tony ilobarekin bizikletan paseatzen ari zela. Giovanni txikiaren bizikleta Freddy Maertens txirrindulariak oparitu zion, lehen jaunartzearen ospakizunetan.
Giovanni aitarekin dago lurperatuta Beverenen.

## Palmaresa (errepidean) 
**1968**
* 6. Olinpiar Jokoetako errepideko proban
**1969**
* Lombardiako Giroa
* 2. Agostoni Kopan
* 2. Hainauteko Zirkuituan
* 3. Flandriako txapelketan
* 6. Fourmiesko Sari Nagusian
**1970**
* 20px 16px Munduko errepideko txapelketa
* Andaluziako Itzuliko 2 etapa
* Paris-Luxenburgoko etapa 1
* 2. Houtland-Torhout Zirkuituan
* 2. Flandriako txapelketan
* 3. 16px  Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Larcianoko Zirkuituan
* 6. Flandriako Tourrean
* 6. Super Prestige Pernoden
* 8. La Flèche Wallonnen
* 10. Paris-Roubaixen
**1971**
* Andaluziako Itzulia eta 2 etapa

## Palmaresa (pistan) 
**1970**
* 20px Belgikako Omnium txapelketa 
* Ganteko Sei Egunak (Patrick Sercurekin)
* Ambereseko Omnium (Patrick Sercu eta Roger De Vlaeminckekin) 
* Milango Omnium (Eddy Merckxekin)
* Ganteko Omnium (Patrick Sercurekin)
**1971**
* 20px Belgikako txapelketa amerikar erara (Patrick Sercurekin)
* Bruselako Omnium (Eddy Merckx, Roger De Vlaeminck eta Ferdinand Brackerekin)
* 2. Amberesko Sei Egunetan (Dieter Kemper ete Julien Stevensekin)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Micro-Star International

**Micro-Star International** (; gehienbat **MSI** idatzia) taiwandar konpainia multinazional bat da, ordenagailu pertsonalak, txartel nagusiak, netbookak, periferikoak eta teknologiarekin lotutako beste produktu batzuk garatu, fabrikatu, saltzen dituena. Taipei Berrian 1986an sortua, handik Txina kontinentalera pasa zen eta egun, herrialde askotan ditu bere filialak.

## Kanpo estekak
Marina Lameiro

**Marina Lameiro Garayoa** (Iruñea, Nafarroa, 1986) zinemagile nafarra da. *Young&Beautiful*, bere lehen luzemetraiak sari ugari jaso ditu.

## Biografia 
Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziaduna da Madrilgo URJC unibertsitatean. 2012an Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Sorkuntza Dokumentaleko Masterra egin zuen eta bertan Victor Kossakovsky eta Marcel Lozinskyrekin lan egiteko aukera izan zuen. Hurrengo urtean muntaketan espezializatu zen, unibertsitate berean gradu-ondoko bat eginez. 

2014 eta 2015 bitartean, New Yorkera joan zen eta  UnionDocs espazioan erresidentzia egin zuen beste artista batzuekin batera. Bertan *300 Nassau* dokumental laburra zuzendu zuen, gentrifikazioa gai hartuta. 

Garazi Erburu, Ione Atenea eta ahizparekin batera *Hiruki Filmak* ekoiztetxea sortu zuten beraien filmak txandaka ekoizteko eta bide batez beste emakume batzuei eurenak egiten laguntzeko. 

2019an zehar *Dardara* grabatu zuen, Berri Txarrak taldearen  eta bere jarraitzaileen inguruko dokumentala. Berri Txarrak-en *Ikusi Arte* biran filmatutako irudiekin osatutako dokumentala da, eta taldea eta bere musika zer izan diren zaleentzat, eta zaleak zer izan diren taldearentzat eta bere musikarentzat islatzen da. Filmaren ardatz nagusiak taldearen jarraitzaileen sentimentuak, taldearen eta bereziki Gorka Urbizuren hausnarketak, eta noski euren musika izan dira.

## Filmografia 
* *Demonstration* (2013, lankidetzan egindako lana)
* *300 Nassau* (2016)
* *Young & Beautiful* (2018)
* *Dardara* (2021)
**Paraíso (2021) Maddi Barberrekin batera eginda.*

## Sariak 
* *Feroz Sariak*. Izendapena - Dokumentalik onena Young & Beautiful lanagatik
* *Punto de vista*. Publikoaren saria Young & Beautiful lanagatik. Sail Ofiziala Young & Beautiful lanagatik
* *Atlántida Mallorca Film Fest*. Sorkuntza saileko saria Young & Beautiful lanagatik
* *D´A Film Festival*. Bultzada kolektiboaren saria Young & Beautiful lanagatik.
* *Rizoma Jaialdia*. Film onena Young & Beautiful filmagatik
* *Novos Cinemas*. Sari Berezia Young & Beautiful lanagatik
* *Festival Alcances*. Epaimahaiaren aipamen berezia: Young & Beautiful
* *Festival Márgenes*. NUMAX erakusketa saria Young & Beautiful lanagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Marina Lameiroren twitter orria
* Marina Lameiro eta Gorka Arbizuri egindako elkarrizketa
Alienware

**Alienware** estatubatuar konpainia multinazional bat da, bideo-jokoentzako ordenagailu pertsonalak garatu, fabrikatu, saltzen dituena. 1996an Miamin sortua, 2006an Dellek erosi baina marka mantendu zuen.

## Kanpo estekak
Razer Inc.

**Razer Inc.** (gehienbat **RΛZΞR** idatzia) estatubatuar konpainia multinazional bat da, bideo-jokoentzako hardware garatu, fabrikatu, saltzen dituena. 1998an San Diegon sortua, egun egoitza bikoitza ditu: Singapurren eta San Frantziskon. eSports-en aitzindarietako bat da.

## Kanpo estekak
HP Inc.

**HP Inc.** estatubatuar konpainia multinazional bat da, bideo-jokoentzako ordenagailu pertsonalak, inprimagailuak eta ordenagailu eramangarriak garatu, fabrikatu, saltzen dituena. 2015ean sortu zen Hewlett-Packard bitan zatitu zutenean (beste adarra Hewlett Packard Enterprise da).

## Kanpo estekak
Bull (enpresa)

**Bull** frantziar konpainia multinazional bat da, superkonputagailuak, zerbitzariak, telefono mugikorrak eta teknologiarekin lotutako beste produktu batzuk garatu, fabrikatu, saltzen dituena. 1931n Fredrik Rosing Bull norvegiar ingeniariaren patenteak ustiatzeko sortua, 2014an Atosek erosi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaspersky Lab

**Kaspersky Lab** () errusiar konpainia multinazional bat da, zibersegurtasun arloan lan egiten duena. 1997an Jevgeni Kasperskik, Natalia Kasperskaiak eta Alexei De-Monderikeko sortua, egun Londresen ditu bere egoitza soziala eta Moskun bulego nagusia. Mundu osoan 300 miloi bezero baino gehiago ditu eta bere arerio nagusiak, besteak beste, Avast!, Avira, AVG, BitDefender, BullGuard, F-Secure, G Data Software AG, Intel Security (antzinako McAfee), Panda Security, Sophos, Symantec, Trend Micro, Webroot eta Eset dira.

## Kanpo estekak
Jorge Martínez-Losa

**Jorge Martínez-Losa González** (Arnedo, Errioxa, 1999ko martxoaren 10-) Errioxar futbolaria da. Aurrelari moduan jokatzen du.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Randa Kassis

**Randa Kassis** (arabieraz: رندة قسيس) politikari franko-siriarra da eta Siriako oposizioko figura laiko nagusia da. Siriako oposizioko Astana Plataformako presidentea eta Elkarte Pluralistaren Mugimenduaren sortzailea da.

## Biografia 
Siriako Kontseilu Nazionaleko kidea izan zen 2012ko abuztura arte. Randa Kassis Siriako Laiko eta Demokratikoen Koalizioko presidente ohia eta Siriako Kontseilu Nazionaleko kidea da. Siriako Laiko eta Demokratikoen Koalizioa, Siriako oposizio laiko eta demokratikoaren nukleoa, dozena bat alderdi musulman, kristau, arabiar eta kurduen batasunak sortu zuen, Siriako gutxiengoei Baxar al-Assad presidentearen gobernuaren aurka borroka egiteko eskatu zien.

Kassis jada ez da Siriako Kontseilu Nazionaleko kidea, baztertua izan baita Siriako oposizioa fundamentalisten musulmanen gorakadaz ohartarazten zuen deklarazio ugariengatik. 2011ko martxoaren 15ean Siriako Gerra Zibila hasi zenetik, Siriako Gatazka eta Arabiar Udaberriaren konplexutasuna eta Ekialde Hurbileko eskualdearen etorkizuna hartu ditu hizpide haren iruzkinetan.

Randa Kassis-ek 2015ean hasi zuen Astana plataforma, Kazakhstango presidenteari Siriako aurkari moderatuak bil zitzakeen plataforma bat osatzeko eskaera egin ondoren. Astana plataformako lehen txanda Bagdad Amreyev kazetariaren enbaxadoreak moderatu zuen eta hasierako hitzaldia Erland Idrissov Kazakhstango Kanpo Harremanetarako ministroak gidatu zuen. Bigarren txanda Fabien Baussartek, CPFA, Zentro Politikoko eta Atzerriko Zentroko presidenteak moderatu zuen.

Randa Kassisek 2016ko Genevako Bake Elkarrizketetan parte hartu zuen Mosku / Astana taldeen banderarekin. Siriako oposizioko ordezkaritza laiko eta demokratikoko Qadri Jamil-eko presidentea da. Oposizioko beste kide batzuek Kassis kritikatu dute, Baxar al-Assad erregimenarekin lankidetzan trantsizio politikoa bultzatu izana eta gerra zibilean Errusiako esku hartzearen alde egin izana leporatuz.

2018ko urtarrilaren 30ean, Randa Kassis-ek, Astana plataformako beste kide batzuekin batera, Siriako Kongresu Nazionalean parte hartu zuen Astana plataformako presidente gisa. Kassisek Sirian bake prozesua errazteko batzorde konstituzionala sortzearen garrantzia azpimarratu zuen,  geroagoNBEk eta Astanako troikak —errusiarrak, Iranek eta Turkiak— sortzea onartu zutena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Pita

**Mayor Fernández da Cámara Pita, Maria Pita** (galizieraz **María Pita** idatzia) izenarekin ezagunagoa , (Sigrás, Cambre, Galizia, 1560 inguruan - 1643), Galiziako heroia izan zen A Coruñako defentsan parte hartu zuena, britainiar armadaren erasoaren aurka. 1589. urtean. Garai hartan Portugal eta Espainia erresuma bateratua ziren, eta Galizia haren parte zen Filipe II.aren erregetzaren pean.

## Heroia A Coruñan 
1589ko maiatzaren 3an tropa ingelesak iritsi ziren A Coruñara Francis Drake almirantea buru zutela. Erasoa Elisabet I.a Ingalaterrako erreginaren estrategiaren parte zen, haren asmoa zelarik Portugalgo erresuma askatzea Filipe II.arengandik  (Espainiako erregea 1556az geroztik eta Portugal 1580az geroztik). Ingelesek, A Coruña hiria inguratu ondoren, harresian pitzadura bat ireki zuten eta hiri zaharraren aurkako erasoa hasi zuten. Maria Pitaren senarra hil zuten eta Mariak, amorruz beteta, bandera ingelesa zeraman lantza bat hartu eta erasoa zuzendu zuen militar ingelesa hil zuen. Tradizioak dioenez, gertaera hori "ohorea duenak, jarrai nazazu" () oihukatuz egin zuen Mariak. Ekintza hark tropa ingelesak desmoralizatu zituen, 12.000 soldaduz osatua izan arren, eta erretiratzea ekarri zuen. 

Borroka amaitutakoan, gorpuak biltzen lagundu zuen eta zaurituak artatu zituen. María Pitarekin batera, A Coruñako beste emakume batzuek hiria defendatzen lagundu zuten; gudan zauritu zuten Ines de Benen kasua dokumentatuta dago.

## Bizitza pertsonala 
1581ean Xoán de Rois harakinarekin ezkondu zen. Lehen senar hura 1585ean hil zen, eta ondoren beste hiru senar izan zituen: Gregorio de Rocamonde, harakina baita ere, 1589an hil zena ingelesen erasoan; Sancho de Arratia, Andaluziako marinela 1590etik, baina 1592an hil zena; eta Gil Bermúdez de Figueroa, Real Audienciako ezkutariarekin, zeina 1613an hil zena. Lau seme-alaba izan zituen, Maria Alonso de Rois, Francisca de Arratia (1590), Juan Bermúdez de Figueroa eta Francisco Bermúdez de Figueroa (1602).

Setioan egin zuen esku-hartzeaz gain, bizitza gorabeheraz betea izan zuen Maria Pitak, auzi ugari barne. Galiziako Erresumako Artxiboak hogei auzi desberdin gordetzen ditu: zorrak eta ondasunen lapurreta, irain eta erasoengatik auzi penalak eta beste.

## Erreferentziak 
## Kanpoko loturak 
* . María Pita etxe museoaren orria.
Jaysuma Saidy Ndure

**Jaysuma Saidy Ndure** (1984ko urtarrilaren 1a) ganbiar &ndash; norvegiar atleta da, esprinterra. Serer ondareko Ndure familia noblearen parte da. 2002an, Oslora joan zen, 18 urte zituela eta 1970eko hamarkadaz geroztik Norvegian bizi den aitarekin finkatu zen. 2006an nazionalitatea Gambiatik Norvegiara aldatu zuenean, 100eko eta 200 metroko Norvegiako errekorrak egin zituen (Gambiako eta Norvegiako errekorrak ditu). Europako zazpigarren eta laugarren pertsona azkarrena da hurrenez-hurren. Afrikako Txapelketako brontzezko domina eta IAAF Urrezko Ligako topaketetan eta IAAFeko Munduko Atletismo Finaleko hiru postu lortu zituen onenen artean.

## Kanpo estekak
Mario Ravagnan

**Mario Ravagnan** (Padua, 1930eko abenduaren 18a &ndash; Turin, 2006ko abenduaren 13a) kirolari italiar bat izan zen, eskriman, sable modalitatean lehiatu zena. Udako hiru Joko Olinpikotan parte hartu zuen 1956tik 1964ra bitartean, eta bi domina lortu zituen: brontzezkoa Erroman, 1960an, eta zilarrezkoa Tokion, 1964an. 

## Kanpo estekak
Marit Bjørgen

**Marit Bjørgen** (1980ko martxoaren 21a) Norvegiako eskiatzailea da. Iraupen-eskiko Munduko Kopako sailkapeneko lehen postuan sailkatu da 114 banakako garaipenekin. Bjørgen Munduko Kopako historiako esprinterrik arrakastatsuena ere bada, 29 garaipen lortu ditu. 2010eko Neguko Olinpiar Jokoetan dominen taularen buru izan zen bost domina irabazita, horien artean hiru urrezko. Bost aldiz olinpiarra izanik, 2018ko Pyeongchang jokoetan izandako bost domina olinpikoek domina kopurua 15 dominen errekorraraino eraman zuten, neguko olinpiar jokoen historiako edozein atletak (emakumezko edo gizonezko) baino gehiago. 

2018ko apirilaren 6an, Bjørgenek iraupen eskian konpetitzeaz utziko zuela iragarri zuen 2017-18 denboraldiaren ostean. 2020ko maiatzean, iraupen luzeko eskiko Ragde Eiendom taldearekin lehiatzera itzuliko zela iragarri zuen, 2021eko martxoan Vasaloppeten.
## Iraupen-eskiko emaitzak 
Emaitza guztiak Nazioarteko Eski Federazioaren (FIS) iturriak dira . 
### Olinpiar Jokoak 
* 15 domina - (8 urrezko, 4 zilarrezko, 3 brontzezko)

### Munduko Txapelketa 
* 26 domina - (18 urrezko, 5 zilarrezko, 3 brontzezko)

[ezkerrera|thumb| Marit Bjørgen [Otepää|Otepää- n, 2005-06ko FIS Munduko Txapelketan|330x330px]]

### Munduko Kopa 
#### Denboraldiko Tituluak 
* 12 titulu&nbsp;- (4 orokorrean, 3 distantzian, 5 sprint)

#### Denboraldiko sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ESPN
* txirrindulari
Frantziako karrika (Donibane Garazi)

**Frantziako karrika** Donibane Garaziko baxenabartar hiriburuko kale bat da, Alde Zaharra auzoan kokatuta.

Kaleak Zitadelako karrika Frantziako atearekin lotzen du.

Alde Zaharraren goialdean dago.

## Eraikinak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alde Zaharra
* Donibane Garazi

## Kanpo estekak
San Stefano Grand Plaza

**San Stefano Grand Plaza** () Egiptoko Alexandria hirian dagoen eraikin multzo bat da. Bertan komertzial gune bat, Four Seasons hotela, apartamenduak, bulegoak eta kirol-portu bat daude.

## Ezaugarriak 
Etxe orratz hauek 2007an eraikin ziren. 116 metroko bi eraikin berdinak dira. Alexadraiko garaienenak dira. Eraikinen diseinua WZMH Arkitektura Agentzia Kanadiarrak eta Dar Al Handasah agentziak egin zuten. Estiloaren ikuspuntutik postmodernismo barruan koka daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sexy Shop (filma)

***Sexy Shop*** () Maria Erica Pacileo eta Fernando Maraghini italiar zinema zuzendarien komedia dramatiko bat da, 2014koa.

## Argumentua 
Luca, denda erotiko bateko berrogeita hamar urteko saltzailea, musikari gisa bere atsekabetasunekin borrokan ari da. Filmean agertzen dira Lucak egun batean zehar izandako abenturak, bai eta haren bi adiskide ohienak ere. Onirica izeneko denda erotikoa protagonisten nortasun ugarien ikurra da, haien ezkutuko eta esan ezineko desioak (ez beti sexuzkoak) adierazten dituen ikurra.

## Aktoreak 
* Andrea Chimenti: Luca Gobbi
* Vincenzo Marega: Giorgio
* Uberto Kovacevich: Uberto Stacci
* Giulia Mercati: Betta
* Michele D’Urso: auto konpontzailea
* Antonio Barillari: Antonio Petruzzi polizia komisarioa
* Michela Bottegaro: erizaina
* Johnson Righeira: maniakoa
* Ivan Cattaneo: ijitoa
* Elisabetta Viviani: Oniricako gerentea
* Veit Heinichen: idazlea
* Luca Riccobon: transa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *Sexy Shop* filmaren IMDBko fitxa
Alfred Stieglitz

**Alfred Stieglitz** (Hoboken, New Jersey, 1864ko urtarrilaren 1a - New York, 1946ko uztailaren 13a) estatubatuar argazkilaria izan zen.

Bere gurasoak alemaniar etorkin juduak ziren. 1881ean Europara itzuli ziren seme-alabei heziketa hobea emateko. Alfred ingeniaritza mekanikoa eta kimikoa ikasi zituen.

Argazkilaritzaz interesatuta, argazkilari europar eta estatubatuarrei buruzko liburuak bildu zituen. Argazki-kamera bat erosi zuen eta Europan zehar bidaiatu zuen paisaien eta langileen argazkiak ateraz. Argazkigintza arte modutzat hartu, artikuluak idatzi eta sariak irabazi zituen. 1890ean New Yorkera itzuli zen.

Argazki negozio bat hasi zuen eta *The American Amateur Photographer* aldizkariko editorea izan zen. Berrogeita hamar urteko ibilbide batean argazkigintza arte gisa onartzea lortu zuen. Gainera, Europako artista abangoardisten lanak erakutsi zituen bere arte-galerietan. Georgia O'Keeffe margolariarekin ezkonduta egon zen.

## Iruditegia 

Alfred Stieglitz self-portrait, freienwald, 1886.jpg|1886 Self-portrait
Alfred_Stieglitz_-_The_Last_Joke_Bellagio,_1887.jpg|Alfred Stieglitz, *The Last Joke, Bellagio*, 1887
Stieglitz, Terminal, 1892.jpg|*The Terminal* (1893)
Stieglitz-Winter.jpg|*Winter – Fifth Avenue* (1893)
Stieglitz-Venetian Canal.jpg|*Venetian Canal* (1894)
Stieglitz-SpringShowers.jpg|*Spring Showers, The Coach* (1899-1900)
Stieglitz-Hand.jpg|*The Hand of Man*, 1902
Stieglitz-GoingtotheStart.jpg|*Going to the Start* (1905)
Stieglitz-Katherine.jpg|*Katherine*, 1905
Stieglitz-MissSR.jpg|*Miss S.R.*, 1905
Alfred Stieglitz - The Steerage - Google Art Project.jpg|Stieglitz's *The Steerage* (1907)
Stieglitz-Dirigible.jpg|*Dirigible*, 1910
Stieglitz-NewYorkOldNew.jpg|*Old and New New York*, 1910
Alfred Stieglitz - The Steerage - Google Art Project.jpg|*The Steerage* (1907)
Stieglitz-Snapshot1.jpg|*A Snapshot: Paris*, 1911
Stieglitz-Snapshot2.jpg|*A Snapshot: Paris*, 1911
Artists at Mount Kisco 1912-restored.jpg|thumb|right|upright=1.3|Artista taldea 1912an: Paul Haviland, Abraham Walkowitz, Katharine Rhoades, Emily, Stieglitzen lehen emaztea, Agnes Meyer, Alfred Stieglitz, John Barrett Kerfoot, John Marin
Alfred and Emmeline O. Stieglitz-restored.jpg|Autochrome portrait of Stieglitz and his wife Emily, ca. 1915.
StieglitzEKLakeGeorge1916.JPG|*Ellen Koeniger, Lake George*, 1916.
O'Keeffe-(hands).jpg|''Georgia O'Keeffe, Hands'', 1918
Georgia O'Keeffe MET DP234506 retouch.jpg|Georgia O'Keeffe (1918)
Portrait of Alfred Stieglitz 1935 Apr 17.jpg|Stieglitz 1935ean, Carl Van Vechten argazkilaria

## Kanpo estekak
Iruñeko kanpaina

**Iruñeko kanpaina** izena eman zaio 924an banukasitar musulman gudarosteek Iruñeko erresumaren aurka egindako kanpaina militarrari, Iruñearen arpilatzearekin amaitu zena.

## Testuingurua 
Eneko Arista hil zenean, bere seme Gartzia Enekoitz bere ahaide musulmanengandik aldendu zen, asturiarrekin harremanetan jarriz. Aliantza aldaketa honen emaitza, Clavijoko gudua izan zen (858), non nafar eta asturiarren aliantzak, azken hauek, Ordoño I.aren agindupean, Banukasitarren tropak garaitu zituen, Valdejunquerako guduan (920). Mugako lurraldeetan, Iruñeko erregeak Naiara berriro konkistatu eta Viguerako gaztelua kristauentzat berreskuratu zuen. Banukasitarrak eta Banu Di-l-Nun familiako hainbat kide kartzelaratu zituen, Abd ar-Rahman III.a kalifa kordobatarraren esku-hartzea eragin zuena..

## Garapena 
Arib ibn Saad kronistari esker, kanpaina honen hainbat xehetasun ezagutzen ditugu, musulmanen iturriek kontatuta; hala ere hiria arpilatu zuten, eta eliza garrantzitsu bat suntsitu.

thumb|Oskia Gaztelutik, proposatu den *Peña Cais* izateko lekuetako bat.
Iruñetik *Peña Cais* aldera joan ziren, egile batzuek Oskia aldera interpretatu dutena. Leku hau izan liteke Andiako mendilerroan dagoen Gaztelu mendira, Ab Asturica Burdigalam erromatar bidea jarraituz. Bertan zegoen Orraregi edo Ollaregi izeneko gaztelua, dagoeneko hustua musulmanak iritsi zirenean. Edo, izan liteke Oskia bera, *Garaix* edo *Garaino* gisa izendatu den eskualdekoa, baita Ezkaba bera ere edo, azken hipotesi gisa, Arakilgo Ekai herriaren gaineko mendian egongo litzatekeen gaztelu bat (Gaztelu mendia bera izango litzatekeena).

Edonola ere, suntsitu zuten gaztelu horretatik Argatik behera joan ziren Mañerurantz, *Hrqla* (Errekalde izeneko bidea edo Ukar izan daitekeena) eta *Asariya* (Sarria?) atzean utzita. Antso I.a Gartzeitz erregeak, hainbat lekutan aurre egiten saiatu ostean, Jurramendin lortu zuen arabarrekin osatutako talde bat biltzea, baina taldea laster banatu zuten musulmanek. Mañerutik, Sartagudara doan bide ezagunetik behera, Calahorraraino iritsi ziren kordobarrak.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donibane Garaziko erromatar zubia

**Erromatar zubia** Donibane Garazi baxenabartar hiriburuan dagoen zubi bat da. Zubiak Alde Zaharraren Erdi Aroko goialdea eta Pizkundeko behealdea hiritik banatzen ditu, honela Zitadelako eta Espainiako kaleak elkartuz.

Beherobiko Errobi ibaia zeharkatzen du.

## Historia 
Nahiz eta erromatar hitza izan izenean, XIII. mendekoa den zubia da.

## Zubia 
Arku bakarrarekin eraikia, harri gorrixkaz osatua dago, Donibane Garaziko eta Nafarroako beste hainbat eraikinetan erabiltzen den materiala.

## Ikus, gainera 
* Donibane Garazi
* Beherobiko Errobi

## Kanpo estekak
Maricastaña

**Maria Castaña** (galizieraz, **María Castaña,** euskaraturik *Maria Gaztaina*), **Maricastaña** edo **Maria Castiñeira** ezizenez ere ezaguna, XIV. mendeko emakume galiziarra izan zen, eta elizaren boterearen aurkako matxinada baten buru izan zen.

## Biografia 
Cereixako barrutian jaio zen, baina gero Lugora joan zen bizitzera. 1386. urtean, Pedro López de Aguiar Lugoko gotzainaren zapalkuntzaren aurkako errebolta bat zuzendu zuen, herritarrak oso zerga latzen pean zeudelako protestan. Maria Castañak, Gonzalo eta Afonso Ciegorekin batera, Francisco Fernández gotzainaren maiordomoa hil zuen. Matxinada amaitu ondoren, espetxeratu egin zituzten eta beren ondasunak Elizan ematera behartu.

Haren omenezm Maria Castañaren izena daramate Lugoko eta A Pobra do Brolloneko kale banak.

## Esamolde ezaguna 
Matxinada hartan izan zuen protagonismoa dela eta, Maria Castañaren memoria irudi historiko, legendario eta literarioa gisa gorde da. Iberiako hizkuntza erromantzeetan antzinako denborari buruz ere hitz egiteko erabili ohi da "Mariacastañaren garaiak" esamoldea, eta beragatik da hori.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daria Domratxeva

**Dárya Vladímirovna Dómracheva** ( , ; 1986ko abuztuaren 3a) erretiratutako biatleta eta entrenatzaile bielorrusiarra da, Biatloiko Munduko Kopan parte hartu zuena 2006-tik 2018-ra. 4 × 6&nbsp;km-ko erreleboan urrezko domina irabazi zuen eta zilarrezko domina 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetako irteera masiboko lehiaketan, urrezko hiru domin jazarpen, banakako eta irteera handiko lehiaketetan 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetan eta brontzezko domina banakako lehiaketan 2010eko Neguko Olinpiar Jokoetan. 2014-15 denboraldian Biatloiko Munduko Kopako irabazlea izan zen.

## Munduko Kopa 
Domrachevak 2011–2012ko Munduko Kopako Jazarpen proba eta irteera handiko lehiaketa irabazi zuen. 2011-2012ko Munduko Kopan bigarren amaitu zuen Magdalena Neuner-en atzetik, 1216 eta 1188 punturekin.

2010-2011ko denboraldian Domrachevak Munduko Kopako irteera handiko lehiaketa irabazi zuen.

Bere lorpenik handiena 2014-2015ean izan zen, Domrachevak Munduko Kopa Orokorreko titulua irabazi zuen 1092 punturekin, Kaisa Mäkäräinen bigarren, 48 puntu gehiago lortuz. Sprint-eko Munduko Kopako titulua ere irabazi zuen denboraldi horretan.

## Emaitzak 
### Olinpiar Jokoak 
*6 domina (4 urrezko, 1 zilarrezko, 1 brontzezko)*

### Munduko Txapelketa 
*7 domina (2 urrezko, 4 zilarrezko, 1 brontzezko)*

## Erreferentziak 
## Kanpoko estekak 
* Lineako denda ofiziala
Lauribarreko zubia

**Lauribarreko zubia** Donibane Garazi baxenabartar hiriburuan eta Izpura udalerrian dagoen zubi bat da. Zubiak Donibane Garazi eta Izpura udalerriak lotzen ditu. Bere egitekoa, igarobide bat ematea da, ibaiaren bi ertzetan ibilgailuen eta ibilgailuen trafikoa ahalbidetzeko.

Lauribar ibaia zeharkatzen du.

## Historia 
## Zubia 
Arku bakarrarekin eraikia, harri gorrixkaz osatua dago, Donibane Garaziko eta Nafarroako beste hainbat eraikinetan erabiltzen den materiala.

## Ikus, gainera 
* Donibane Garazi
* Lauribar ibaia

## Kanpo estekak
Jondoni Jakobe atea

**Jondoni Jakobe atea** Donibane Garazi baxenabartar hiriburuko harresietako ate bat da. 

Atea ekialdera begira dago, Donazaharre (Okzitaniako Donejakue bideak), Zaro eta Aintzilatik datozen bideak hartuz. 

Hemen hasten da ofizialki Donejakue bidea. 

## Historia 
## Ikus, gainera 
* Donibane Garaziko harresiak

## Kanpo estekak
Frantziako atea (Donibane Garazi)

**Frantziako atea** Donibane Garazi baxenabartar hiriburuko harresietako ate bat da. 

Atea mendebaldera begira dago, Izpura, Jatsu eta Suhuskunetik datozen bideak hartuz. 

Gaur egun, Trinketeko enparantzarekin lotzen da. 

## Historia 
## Ikus, gainera 
* Donibane Garaziko harresiak

## Kanpo estekak
Espainiako atea

**Espainiako atea** hurrengoei egin ahal dio erreferentzi:

* Espainiako atea (Baiona), Baionako atea.
* Espainiako atea (Donibane Garazi), Donibane Garaziko atea.
Mathew Ryan

**Mathew David Ryan** (Plumpton, Sidney, Australia, 1992ko apirilaren 8a), kirol arloan **Mathew Ryan** izen-deiturez ezagunagoa, futbol jokalaria da. Gaur egun Espainiako Ligako Lehen Mailako Errealean jokatzen du, atezain. Australiako selekzio nazionalarekin internazionala da, nahiz eta britaniar nazionalitatea ere baduen.

Transfermarkt, futboleko merkatuaren analisian espezializatutako webgunean ageri denez, 5 milioi euroko balioa du.

## Ibilbidea 
## Estatistikak 
## Selekzio nazionala 
Ryan-ek 2012ko abenduaren 5ean egin zuen debuta Australiarekin, eta ordutik 60 partidu jokatu ditu. Aurretik 20 eta 23 urtez azpiko selekzioekin jokatu zuen. 

Ordutik bi Munduko Txapelketa (2014 eta 2018) eta beste bi Asiako Kopa (2015 eta 2019) jokatu ditu. Munduko Txapelketetan hasierako fasean erori ziren. 2015ean Asiako Kopa irabazi zuen, eta 2019an final laurdenetan erori ziren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Bartolome eliza (Aurizperri)

**Aurizperriko San Bartolome eliza** 20. mendeko arkitektura garaikideko lan bikain bat da, Aurizperri herriko parrokia. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Frantses Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.

## Historia 
Eliza zahar bat bazuen herriak 17. mendean berritu zena. 1850. urtean zabalkunde lanak izan zituen eliza horrek, baina sute batek 1881ean ia suntsitu zuen, herriko beste bost etxerekin batera. 1883rako berreraiki zuten, baina 20. mendean eraikina guztiz berritzeko aukera sortu zen, eta hala egin ziren lanak 1959 eta 1961. urteen artean. Cándido Ayestarán eta Javier Esparza izan ziren arkitektoak. 1961ko azaroaren 22an inauguratu zen.

Eliza zaharragoetatik, barruan 17. mendeko zilarrezko kaliza gordetzen da, eta baita parrokia-gurutze platereskoa, 16. mendeko bigarren erdialdekoa, Luis de Suescun zilargilearena izan daitekeena. Irudietan San Bartolome apostoluaren bizitzako pasarteak irudikatzen dira, eta gainean Mikel Deunaren esaldi bat nabarmentzen da, euskaraz (*Nor Jaun-Goikoa Bezala*) Teodosio Goñikoak herensugea hil zuenekoa, Aralarko santutegiari lotutako esamolde bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andredena Mariaren atea

**Andredena Mariaren atea** Donibane Garazi baxenabartar hiriburuko harresietako ate bat da. 

Atea hegoaldera begira dago. Antzina Uharte Garazi, Arnegi, Luzaide, Orreaga eta Eiheralarrerako bideak irteten ziren hemendik, tartean Nafarroako Donejakue bidea. Hala ere, hiriko zabalgunea eraiki ondoren (Espainia, Uharte, Iturria, Askatasuna eta Zuharpeta kaleak), beheko hiriarekin lotzen zen. 

Gaur egun, erromatar zubiarekin lotzen da.

## Historia 
## Ikus, gainera 
* Donibane Garaziko harresiak

## Kanpo estekak
Donibane Garaziko harresiak

**Donibane Garaziko harresiak** Donibane Garazi baxenabartar hiriburuko Erdi Aroan eraikitako eta Pizkundean zabaldutako defentsa sistema da.

## Deskribapena 
Goi hiriko harresiak, XIV eta XV. mendekoak dira, eta oraindik lau ate ate mantentzen dituzte: Jondoni Jakobekoa, Frantziakoa, Elizakoa eta Andredena Mariarengoa. Dorre gehienak eta Erdi Aroko harresia koroatu zuten defentsak galdu dituzte, segur aski Donibane Garazin, 1521eko uztailean. 1685ean, Sébastien Le Prestre de Vaubanek Donibaneko zitadela eraiki zuen harresien mendebaldeko sekzioan eta existitzen ziren defentsak hobetu zituen.

Beheko hiriko harresiak 1691n hasi ziren eraikitzen eta 1719an amaitu ziren, 1728an egindako ukituekin. Ingurubidea duen horma bat da, zati batean arku txiki batzuez eutsia, alboetan lau gotorleku poligonal dituela eta aurretik lubaki bat duela. Atal honek ate bat du: Espainiako atea.

## Ateak 
* Jondoni Jakobe atea
* Frantziako atea
* Elizako atea
* Andredena Mariaren atea
* Espainiako atea

## Erreferentziak 
* Donibane Garaziko harresiak. Monumentum.

## Ikus, gainera 
* Donibane Garazi
* Mendiguren gaztelua

## Kanpo estekak
Amalariko I.a Jerusalemgoa

**Amalariko I.a** (; ; 1136 &ndash; Jerusalem, 1174ko uztailaren 11) Jerusalemgo Erresuma Latindarreko erregea izan zen.

Fulko eta Melisendaren bigarren semea izan zen. Errege izan aurretik, Jaffa eta Ascalongo kondea izan zen. 1157an Ines Courtenaykoarekin ezkondu zen. 1163an Jerusalemgo errege bihurtu zen Balduin III.aren anaia nagusia hil ondoren.

Bere erregealdian, Bizantziar Inperioarekin aliantza sakondu zuen. Bi estatuek Egipto inbaditu zuten arrakastarik gabe. Jerusalemgo hiru errege-erreginaren aita izan zen: Sibila, Balduin IV.a eta Elisabet I.a.

## Kanpo estekak
Marino Basso

**Marino Basso** (Caldogno, 1945eko ekainaren 1a) txirrindulari italiarra izan zen, profesionala 1966 eta 1978 artean. Bere kirol lorpenik handienak hiru Itzuli handietan lortu zituen, Italiako Giroan 15 etapa garaipen, Frantziako Tourrean 6 etapa garaipen eta Espainiako Vueltan beste 6 etapa garaipen lortuz. 1972an Munduko errepideko txapelketa lortu zuen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak