Aurreko lotailu gurutzatu

**Aurreko lotailu gurutzatua** (ALG) belauneko lotailu gurutzatu bietatik bat da, bestea gibeleko lotailu gurutzatua (GLG) delarik. "Gurutzatu" izena lotailuok duten posizioarengatik da, bien artean "X" bat osatzen baitute. Egitura indartsuak dira, belauneko mugimenduak mugatzeko funtzioarekin. ALGa ez da belaunean gehien lesionatzen den lotailua, bai ordea baliabide mediko eta tratamendu gehien behar izaten dituena.

## Anatomia 
thumb|Eskuineko tibiaren plataforma, goitik ikusia, meniskoak eta lotailu gurutzatuen txertatze-puntuak agerian
Aurreko lotailu gurutzatua kolageno zuntzez osatua dago, bi faszikulotan banatua: aurre-barrukoa eta atze-kanpokoa. Handia da: luzeran 25-41 mm artean izan ditzake, lodieran berriz 7-12 mm. *Tibialis* nerbioaren inerbazioa du, eta odola *media genus* arteriatik datorkio.

ALGak femurra eta tibia lotzen ditu. Femurrean*, fossa intercondylaris femoris* gunean txertatzen da, kanpoko kondiloaren barruko aldean, GLGa txertatzen den puntuaren ondoan. Tibian, berriz, *area intercondylaris* deritzon gunearen aurreko aldean txertatzen da, eta izena hortik hartzen du. Puntu horretan, gainera, lotailuaren zuntzek barruko meniskoaren aurreko adarrarekin bat egiten dute.

Aurreko lotailu gurutzatuak inerbazio aberatsa du: bere bolumenaren %1,5a nerbio zuntzez osatua dago. Hau bereziki nabarmena da lotailuak hezurrarekin bat egiten duen puntuetan, non lau mekanorrezeptore mota ezberdin bereiz daitezkeen, ALGak arlo honetan jokatzen duen paper garrantzitsuaren ezaugarri. Bigarren maila batean, ALGak tibiaren barrurantzko errotazioa eragozten du. 

ALGaren bi faszikuloek belauneko flexo-extentsio mugimenduan portaera ezberdina dute. Aurre-barrukoak isometrikoki jokatzen du, alegia: posizio guztietan bere tentsioa antzekoa da. Atze-kanpokoak, berriz, tentsio aldaketa handiagoa jasaten du: belauna extentsioan dagoenean tenkatzen da gehien, flexioan lasaituz; gainera, ALGaren atze-kanpoko faszikulu honek belauneko errotazioaren estabilizazioan paper handiagoa du.

## Lesioak 
thumb|Aurreko lotailu gurutzatuaren etena, erresonantzia magnetikoan.
Gehienetan, etena ez da traumatismo zuzen baten ondorioz izaten, baizik eta posizioa behartzearen ondorioz: korrikan doala, kirolariak norabidea bat-batean aldatzen du, belauna *genu valgo* posiziorantz behartuz. Halere, ez da kirolean bakarrik gertatzen: ALGa eguneroko bizitzako mugimenduekin ere lesiona daiteke, hala nola dantzan, estropezu eginez edo irristada batekin. Mugimendu honen ondorioz, lotailuaren etena erabatekoa izan daiteke, edo partziala; kasu honetan, lesioaren larritasuna -eta beraz tratamendua- etendako zuntzen kopuruaren araberakoa izango da.

Beste lotailuek ez bezala, lotailu gurutzatuek ez dute etendako zuntzak birsortzeko gaitasun handirik: hori mantenugai gehienak likido sinobialetik jasotzen dituztelako da, honek zelula konpontzaileak bertara iristea eragotziz. Kasu honetan, fisioterapiaren helburua ez da izaten ALGaren etena osatzea (hori ez baita posible, kirurgia barik), baizik eta lotailuaren gabezia konpentsa dezaketen muskuluak sendotzea, eta pazientea belauneko esfortzu gogorrik gabeko kiroletara bideratzea. Ortesiak ez dute aurreko lotailu gurutzatua babesteko balio izaten.

### Tratamendu kirurgikoa 
Prozedura honetan, etendako ALGa erauzten da, eta paziente berarengandik edo emaile batengandik transplantatutako ehunarekin ordezkatzen da. Errehabilitazio egokia egin ezkero, txertatutako lotailuek ondo irauten dute, eta pazienteen %92,9a pozik gelditzen da.

Aurreko lotailu gurutzatuaren kirurgia ortopedian edota kirol-medikuntzaren arloan espezializatutako osagileek egiten dute. Faktore asko hartu behar dira kontuan, besteak beste, atletaren gaitasun-maila, adina, aurretiko lesioak (belaunekoak eta beste), hanken lerrokatzea eta txertoaren aukeraketa. Eskuarki, lau txerto-mota erabil daitezke: errotulako tendoia, *semitendinosus* eta *gracilis* muskuluen tendoiak, kuadrizepseko tendoia eta alotransplantea. Errotularen lotailuak abantaila bat du: zatia kentzen denean, bi muturretan hezur pinporta eta guzti atera daiteke, eta honek bere kokapen berrian egingo diren zuloetan txertatzea errazten du. Kirurgia artroskopikoa izan ohi da.

Osatze-denbora urtebetetik bi urtera bitartekoa izan ohi da, baina ez da arraroa gehiago ere luzatzea. Arrisku nabarmen bat dago: operazioa izan eta egun gutxira, kirolaria guztiz osatuta egotearen sentsazioa izan dezake, oinez ondo dabilelako min handirik gabe. Errehabilitazioaren zioak txertoa babestea, mugimendua hobetzea, hantura murriztea eta giharretako kontrola berreskuratzea dira. Fase bakoitzean ariketak desberdinak izango dira, pazienteen beharren arabera. Adibidez, lotailua sendatzen ari den bitartean, artikulazioak ez ditu pisu maximoak kargatuko; baina koadrizepsa eta iskiotibialak deskargan indartu daitezke. Bigarren fase batean pisu maximoen karga sartu daiteke, eta ibilkera zuzentzen hasteko unea da, indartze eta oreka ariketekin. Hirugarren fasean, pazientea korrika hasten da; eta artikulazioen estresa jaisteko, eta bihotz-biriketako erresistentzia handitzeko uretako ariketak egin daitezke. Laugarren fasean, plano ezberdinetako mugimenduak eta ariketa pliometrikoak erabiliko dira, agilitatea landuz. Azkenik, bosgarren fasea kirol edo bizitza mugimendu espezifikoetan zentratzen da, pazientearen arabera. 

## Galeria 

Fitxategi:Gray348.png|Ezkerreko belauna, atzetik ikusia, gibeleko lotailu gurutzatua agerian
Fitxategi:Gray352.png|Eskuineko belaunaren kapsula, atzetik ikusita
Fitxategi:MRT ACL PCL 01.jpg|Erresonantzia irudia, lotailu gurutzatu bien seinale normalarekin (fletxak)
Fitxategi:Slide1wewe.JPG|Belauneko artikulazioa flexionaturik, errotula hezurra eta tendoia kenduta, aurre-barru aldetik ikusita

## Erreferentziak  
## Kanpo estekak