Cynthia Lennon

**Cynthia Lennon**, **Cynthia Powell** bezala jaioa (Blackpool, 1939ko irailaren 10a - Palmanova, 2015eko apirilaren 1a), John Lennonen lehen emaztea eta Julian Lennonen ama izan zen.

Blackpoolen jaioa eta Hoylaken hazia, Wirral penintsulan, Liverpool College of Artera joan zen, non Lennon ere ikaslea zen. Powellek eta Lennonek harreman bat hasi zuten kaligrafia klase batean elkar ezagutu ondoren. Lennonek The Beatlesekin Hanburgon jarduten zuenean, Powellek bere izeba eta legezko tutorea zen Mimi Smithi alokatu zion Woolton auzoan, Liverpoolen. Powell haurdun geratu ondoren, bera eta Lennon 1962ko abuztuan ezkondu ziren, eta bikotea Kenwooden bizi izan zen, Weybridgen, 1964tik 1968ra. 1968an, Lennonek Yoko Ono artista japoniarrarengatik utzi zuen; bikotearen dibortzioa legez onartu zen 1968ko azaroan adulterio-arrazoiengatik.

Powellek hiru ezkontza gehiago izan zituen. Memoria liburu bat argitaratu zuen, *A Twist of Lennon*, 1978an, eta biografia intimoagoa, *John*, 2005ean. Urteetan zehar, bere bizitzarekin lotutako oroitzapenen enkante batzuk egin zituen. Azken urteetan Mallorcan bizi izan zen, eta 2015ean hil zen.

## Biografia 
Cynthia Powell Blackpoolen jaio zen 1939ko irailaren 10ean, Charles Powell General Electric Companyko langilearen hiru seme-alabatik gazteena eta haren emazte Lillian (Roby ezkongabea), ordurako Charles eta Anthony izeneko bi seme-alaba zituena. Haren gurasoak Liverpoolekoak ziren, baina ama (haurdun zeuden beste emakume batzuekin batera) Blackpooleko gunerik seguruenera bidali zuten Bigarren Mundu Gerra deklaratu ondoren, eta gela txiki batean bizi zen Blackpooleko itsas pasealekuko *bed and breakfast* batean. Jaio eta gero, Liverpool alemaniarren aire-erasoen ohiko jomuga bihurtu zen bitartean, Powell familia bi lotako etxe batera joan zen bizitzera, Hoyellen.

## Liverpool College of Art 
Powellek 16 urte zituenean, biriketako minbiziaren aurkako borroka luze baten ondoren hil zitzaion aita. Hil aurretik, esan zion lan bat lortu behar zuela ama mantentzeko eta ezingo zuela arte eskolara joan. Amak heziketa nahi zuenez, gela bat alokatu zien lau argiketari ikastuni. 1957ko irailean, Powellek plaza bat lortu zuen Liverpool College of Art-en. Grafika ikasketak egin zituen arren, letrak ere irakatsi zituen, Lennonek bezala. Lennonek ez zuen inoiz aldean marrazketa-tresnarik eraman, eta, horregatik, boligrafoak eta arkatzak maileguan uzteko eskatzen zion Powelli. Powellek jakin zuen beste irakasle batzuek ez ziotelako irakatsi nahi izan. Errespetagarritasun itxura zuen, eta bere senarra izango zenaren zirkulu sozial desberdinetan mugitzen zen. Lennonek eta arte-eskolako lagun batek, Jeff Mohammedek, iseka egin ohi zioten, eta elkarrizketa eten egiten zuten gelan sartzen zenean, esanez: "Isilik, mesedez! Ez egin txantxa zikinik; Cynthia da».

Powellek behin entzun zion Lennoni unibertsitateko neska ilehori bat zoriontzen, Brigitte Bardot aktore frantsesaren antza zuena. Hurrengo larunbatean, Powell ilea argiagoarekin agertu zen unibertsitatean. Berehala konturatu zen Lennon, eta oihu egin zuen: "Harrapatu zaitut, Hoylake andereñoa!" (Lennonek eman zion ezizena, "Powell andereñoa" edo "Prim andereñoa" rekin batera, "andereño erremilgona") .Teddy boy bat bezala jantzita, batzuetan gitarra bat ekartzen zuen klasera, eta behin "Ain 't She Sweet" abestu zion zuzenean Powelli.

### John Lennonekiko harremana 
Seihilekoaren amaiera ospatzeko unibertsitateko festa baten ondoren, Lennonek Powelli galdetu zion ea berarekin ateratzea gustatuko zitzaion. Neskak berehala erantzun zion Hoylakeko gazte batekin konprometituta zegoela, eta hark erantzun: "Ez nizun nirekin ezkontzeko eskatu, ezta?". Gero harengana hurbildu eta Cracke pubera joango ote zen galdetu zion. Andrea nahastuta sentitu zen gau osoan ez ikusiarena egin zionean, baina azkenean txantxa batekin gonbidatu zuen taldera.
thumb| Cracke taberna.
Irteten hasi ziren eta Lennonek orain "Cyn" esaten zion. 1958ko udazkenean, berarekin egoteko konpromisoari amaiera eman zion, eta berak beste arte-ikasle batekin, Thelma Picklesekin, zuen harremanari amaiera eman zion. Haren jeloskortasuna ere ager zitekeen harenganako jokabide bortitz batean, Stuart Sutclifferekin dantzan ikusi ondoren zaplaztekoa eman zionean bezala (buruari horma bat joaraziz). Gertakariaren ondoren, Lennonekin hautsi zuen hiru hilabetez, baina berriro ekin zion bere harremanari, barkamena eskatu ondoren.

Arte-eskolan egiten zuen lanak eragina izaten hasi zen, eta irakasleek esan zioten Lennonekiko harremanak ez ziola inolako onik egiten. Lennonek kasualitatez begirunerik gabea izaten jarraitu zuen berarekin, gero gogoratuz: "Amorru itsu moduko batean egon nintzen bi urtez. Mozkortuta edo borrokan zegoen. Gauza bera izan zen beste neska-lagun batzuekin. Zerbait zegoen nirekin». Tony Bramwellek, Lennonen gaztetako lagunak, geroago esan zuen: "Cynthia ederra zen, fisikoki eta barrutik. Bazekien bera [Lennon] gai zela maitasuna errepidean aurkitzeko, baina Lennon erabat bere arrakastari eskainia zegoen... eta eragin handia zuen. Ez zen segurua, eta Cynthia han zegoen hura animatzeko, haren alde ahula nolabait indartzeko».

Beatlesen lehen egoitza Hanburgon 1960an izan zen, eta Lennonek maiz idazten zizkion gutunak Powelli. Etxera itzuli ondoren, izeba eta legezko tutore Mimi Smithek (amaren ordez, Julia Lennon) eskuko ispilu bat bota zion Lennoni Powellentzako gamuzazko beroki batean diru asko gastatzeagatik. Geroago, Smithek gangster 's moll ("gangster baten panpina") gisa aipatu zuen, eta sarritan desatsegin agertzen zen berarekin. The Beatles 1961ean joan zen bigarren aldiz Hanburgora, eta Powellek eta Dot Rhonek (Paul McCartneyren neskalaguna orduan) bi aste geroago bisitatu zituzten, Pazkoko oporretan. Gau osoan esna egon behar izan zuten emanaldi luzeen ondorioz, eta biek *Preludin* hartu zuten esna egoteko, taldea ere hartzen ari zena. Lennon eta Powell Astrid Kirchherr Sutclifferen neskalagunarekin geratu ziren amaren etxean.

Hanburgora joan ondoren, Powellen amak, Lillianek, esan zuen Powellen lehengusina eta haren senarra Kanadara emigratzen ari zirela beren haur jaioberriarekin, eta bera, Lillian, haiekin joango zela irakasle izateko ikasten ari ziren bitartean.  Powellek Lennon Hanburgotik itzuli arte itxaron zuen Smithi galdetu aurretik, Smith 251 Menlove Avenue-n hartu baitzuen ostatu, ea gela bat alokatuko zion. Smithek ate nagusiaren gainean alokatu zuen trastelekua (Lennonen logela izan zena), baina etxeko lanak berak ere egin zitzan tematu zen. Ikasketa beka amaitu zitzaionean, Liverpooleko Woolworths denda batean lan bat lortu zuen alokairua ordaindu ahal izateko.  Urte berean, Lennonek 21 urte zituenean, Edinburgon bizi zen eta Parisera McCartneyrekin joan zen bere izeba Elizabeth Sutherland-engandik 100 (gaur egun 2368ren baliokidea) jaso zituen. Powellek ezin izan zien lagundu azken azterketetarako ikasten ari zelako.

1962ko apirilean Lennon Hanburgora itzuli zenean, logela bat aurkitu zuen Liverpooleko Garmoyle Roadeko 93an, etxe atxiki batean. 1962ko abuztuan arte-irakasle izateko diploma-azterketa gaitzetsi eta gutxira, Lennonen haurdun zegoela jakin zuen. Geroago azaldu zuen berak eta Lennonek ez zutela inoiz antisorgailurik erabili, ez zutela inoiz horretaz hitz egin, eta une hartan ez zutela horretaz pentsatu. Lennoni kontatu zionean, berak esan zuen: "Gauza bakarra dago egiteko, Cyn, ezkondu egin beharko dugu".

## Lennonekin ezkondu eta Julianen jaiotza 
Powell eta Lennon 1962ko abuztuaren 23an ezkondu ziren Liverpooleko Mount Pleasant kaleko erregistro bulegoan. McCartney eta George Harrison Beatles taldeko kideak bertaratu ziren, baita Brian Epstein managerra ere, aitabitxia izan zena; han ez zegoen gurasorik. Ezkontza fartsa bat izan zen, zeremonia hasi bezain laster, aurreko eraikinaren atzeko patioko langile bat mailu pneumatiko bat erabiltzen hasi baitzen, Lennon edo Powell erregistratzaileak zioena itotzen zuena. Erregistratzaileak senargaiari pauso bat aurrera emateko eskatu zionean, Harrisonek pauso bat aurrera eman zuen. Argazkirik eta lorerik gabe, ezkontza-festa Clayton Squareko Reece 's jatetxean ospatu zen gero, Epsteinek gonbidatuta. Jatetxe horretan ospatu zuten Lennonen gurasoek ezkontza 1938an. Lennonek 21 urte zituen eta Powellek 22. Ezkonberriek ez zuten eztei-bidaiarik izan, Lennonek Chesterreko Riverpark Ballroom-en konpromezu batean jo behar baitzuen gau hartan bertan. George V Hotelera joan ziren, Parisera, eztei-bidaia berantiar baterako, irailaren 16an, baina Epsteinek lagundu zien, nahiz eta ez zuten gonbidatu haiekin elkartzera.

Powellen haurdunaldian, Epsteinek 36 Falkner Streeteko (Liverpool) bere apartamentuaren erabilera eskaini zien berari eta Lennoni, eta gero gela pribatu bat ordaindu zuen ospitale batean haurdunaldia amaitzen zenean. Liverpooletik kanpo oraindik ezezagunak ziren arren, Beatlesek bazituzten jarraitzaile fanatikoak hiriko nesken artean. Epsteinek Lennondarrek bete behar zuten baldintza bat zuen: ezkontzak eta haurtxoak isilpean gorde behar zuten, fanatiko hauei enbarazu ez egiteko. Behin, ezkontzaren albistea filtratu zenean, taldeak ukatu egin zuen.

Lennondarren semea, Julian, 1963ko apirilaren 8ko 07:45ean jaio zen Seftongo Ospitale Nagusian. Lennonek, une horretan biran zegoela, ez zuen semea ikusi handik hiru egunera arte, eta azkenean ospitalera iritsi zenean, esan zuen: "Zoragarria da, Cyn!... Nor izango da rockeroa, bere aita orduan bezala?». Gero azaldu zuen lau eguneko oporretara joango zela Bartzelonara, Epsteinekin. Geroago, Lennonek Julian «larunbat gaueko berezi» gisa aipatu zuen; jende gehiena nola iristen den [mundu honetara], edo bere semea «whisky botila batetik atera» zela esan zuen, eta hori Julianen hazkuntza txarraren azalpen gisa iradoki zuen, Sean Lennonen bigarren semearekin alderatuta: «Sean seme planifikatua da, eta hor datza aldea», baina «Julian ez dut gutxiago maite seme gisa», azpimarratu zuen.

## Beatlemania 
Julianen jaiotzaren inguruan, Beatlesak poparen sentsazio bihurtu ziren Britainia Handi osoan, Beatlemania izenez ezagutu zen fenomenoa. Kideetako bat ezkonduta zegoela eta seme bat zuela ez zen jendaurrean jakin une horretan; 1963ko artikulu batek, *Lifelines of the Beatles*-ek, New Musical Express-en taldeko kide bakoitzari buruzko 25 datu biografiko baino gehiago zehazten zituen, baina inoiz ez zuen Lennon ezkonduta zegoela adierazten zuen zantzurik eman, eta "neskak" ere zerrendatu zituen denbora-pasa gisa.

Prentsak Lennonen emazteari eta semeari buruzko zurrumurruak entzun zituen 1963ko amaieran (Beatlemania Erresuma Batuan eta Europan zabaldu ondoren), eta Cynthiaren amaren etxera iritsi zen, Hoylaken (ama-semeak bertan hartzen zuten ostatu), azaroan eta abenduan. Lagunek eta auzokideek anonimotasuna babestu zuten, baina kazetariak maiz hurbiltzen zitzaizkion. Azaroan, Hoylakeko parrokia-elizan bataiatu zuen semea, baina ez zion Lennoni kontatu (une horretan biran zegoen), zirku mediatiko baten beldur zelako. Bi egun geroago kontatu zion, eta bera haserretu egin zen ez zuelako semea bataiatzerik nahi, nahiz eta Epsteinek Julianen aitabitxia izatea eskatu. Bataiatu eta gutxira, egunkari guztiak Lennonen emazte sekretuari eta haurrari buruzko istorioaz beteta zeuden.

Brian Epsteinek egoera ahalik eta ondoen aprobetxatzeko esan zien beste Beatlesei, eta egunkariek Cynthia haurdun zegoela ez esatea espero zuen berarekin ezkondu aurretik. Lennonen izebaren etxean zenbait hilabetez bizi ondoren, bikotea Londresera joan zen bizitzera eta hiru gelako apartamentu bat aurkitu zuen Cromwell Road-eko Emperor 's Gateko 13. zenbakian. Azken solairuko apartamentua hirukoa zen, bakoitza bi solairutan eraikia. Horrek esan nahi zuen sei eskailera-tarte igo behar zirela, eraikinak ez baitzuen igogailurik. Cynthiak lehenengo Julian apartamentura eraman behar izan zuen eta gero berriro jaitsi erosketa-poltsak jasotzeko. Beatlesen fanek laster jakin zuten non bizi ziren, eta pasiluan kanpatzen aurkituko zituen eta beren artean bidea ireki beharko zuen irtetean edo iristean.
ezkerrera|thumb| Lennondarrak 1964an.
Lennoni Estatu Batuetara lagundu zion Beatlesen lehen biran, eta Lennonek prentsak elkarrekin argazkiak ateratzea ahalbidetu zuen, eta horrek Epstein haserretu zuen, bere ezkontza sekretupean mantendu nahi baitzuen. Biran, atzean geratu zen New Yorken, Lennon eta beste Beatles guztiak auto batean sartu zituztenean, eta Miamin laguntza eskatu behar izan zien fanatikoei, segurtasun-zaindari bat konbentzitzeko nor zen. Lennonen erantzuna hauxe izan zen: "Ez izan hain motela hurrengoan, hil egingo zintuzten". Cynthia biran aterako zen aldi bakarra izango zen. Bere etxean, Emperor 's Gate-n, egoerak okerrera egin zuen, fanak apartamentuko sarrailan txiklea itsatsita eta bera edo Lennon irteten edo iristen ari zirenean edozein janzki urratuz. AEBetako neskek gutunak idazten zizkioten Johnekiko maitasun desesperatua aldarrikatuz; beste Beatlesen bizitzako emakumeek pareko gutunak jaso zituzten. 1967an, oraindik ere, Beatlesen emazteek noizbehinkako arrisku fisikoei aurre egiten zieten Beatlesen fanatikoen aldetik, eta Cynthiak ostiko bat jaso zuen hanketan, «Utzi bakean John!» eskatu ziona.

Lennon biran edo grabatzen ari zen bitartean, 1966an familiaren ustezko oporrak Saint-Moritzen eskiatzen pasatzen zituen, George Martin ekoizlearekin eta bere neskalagunarekin, edo Irlandako gaztelu batean ostatu hartzen, George Harrison eta bere emazte Pattie Boydekin. Eta Cynthiak eta Boydek Irlandako toki horretatik ihes egin behar izan zuten, zerbitzari gisa jantzita. Grabazio eta bira saio luzeen ondorioz, Lennonek lo egin ohi zuen hurrengo egunetan. Lennonek *Cómo gané la guerra en Almería* (Almeria, Espainia) filmatzen hasi zenean, emazteari eta semeari agindu zien harekin bat egin zezaketela bi asteko filmazioaren ondoren. Esleitu zieten apartamentu txikia berehala ordezkatu zuen etxetzar batekin, Ringo Starrek eta bere emazteak haiekin bat egin zutenean.

## Kenwood 
### Etxeko bizitza 
Beatlesen kontalariak Epsteini esan zion taldekideak Esherren bizi ziren etxeetara joan behar zutela bizitzera, eta Lennonek Kenwood izeneko etxe bat erosi zuen 1964ko uztailean. Tudor estiloko etxe bat zen, hiru akre-tan itxuratua, Weybridgen, Cliff Richard bizi zen lekuan. Gero, Lennonek jatorrizko erosketa-prezioaren bikoitza gastatu zuen, hau da, 20.000 libra (431181 zenbakiaren baliokidea gaur egun) Kenwooderako berrikuntzetan, 22 logela 17ra murriztuz. Sukalde berria hain zen modernoa eta korapilatsua, non norbait bidali behar izan baitzen guztiak nola funtzionatzen zuen azal zezan, eta berritze luzeetan, bikotea atikoko logelan bizi behar izan zen bederatzi hilabetez. Cynthiari gela handienetan gonbidatuak hartzea gustatzen zitzaion arren, Lennon normalean etxearen atzealdean kristalezko terraza txiki batean aurki zitekeen, igerilekura begira, izebak Liverpoolen zuen negutegiaren antzekoa. Mimi izeneko kateme bat zuten, Lennonen izebaren izena zeramana. Cynthiak berak hartu zuen Julianen ardura, umezainik gabe, nahiz eta askotan umezainak kontratatzen zituen. Berak ere prestatzen zuen janaria, baina kanpoan bizi ziren giltzain bat, lorezain bat eta txofer bat kontratatzen zituen.

Gidatzeko azterketa gainditu zuenean, Lennonek Mini Cooper zuri bat, Porsche urreztatu bat, Ferrari gorri bat eta Volkswagen Beetle berde bat erosi zizkion seriean, normalean ezustekoak bezala, lehenik kontsultatu gabe. Cynthia Pattie Boyden eta Maureen Starkeyren (Ringo Starren emaztea) hurbiltasunaz gozatzen ari zen, biak hurbil bizi baitziren eta sarritan oporretara edo erosketetara elkarrekin joaten baitziren. Sarritan, Beatlesen filmen estreinaldietan eta kasu berezietan ateratzen zizkioten argazkiak, eta, batzuetan, Lennon eta Julianen etxean; horrek esan nahi zuen Beatle baten emaztearen papera zuela, baita amarena ere. Lennondarrak sarritan joaten ziren Londreseko erdiguneko gau-klub batera ia egunsentia arte, eta ondoren Julian eskolara eramaten zuen. Kenwood, aurreko gauean Lennonek Londreseko gaueko klubetan ezagutu zituen beste Beatles musikari estatubatuar eta ezezagun batzuen bisita-leku bihurtu zen.

1965ean, Kenwoodeko ate nagusia ireki zuen, eta «arlote bat zirudien» gizon bat ikusi zuen, baina senarraren ezaugarriekin. Alfred Lennon zela azaldu zuen, Lennonen aita, ustez urteetan ikusi ez zuena. Lennon haserretu egin zen etxera iritsi zenean, eta lehen aldiz kontatu zion bere aitak aste batzuk lehenago bisitatu zuela NEMSren bulegoa, Epsteinen negozioa. NEMSen bulegoan bildu eta hiru urtera, Alfred Lennon (orduan 56 urte zituen) berriro agertu zen Kenwooden bere emaztegaiarekin, Pauline Jones 19 urteko ikaslearekin. Lennondarrek Paulineri lan bat eman ote ziezaioketen galdetu zuen, eta horregatik kontratatu zuten Juliani eta Beatlesen jarraitzaileen karta-pilei laguntzeko. Lennonen aitak eta emaztegaiak hilabete batzuk eman zituzten teilatupeko logelan bizitzen. Kenwooden Maureen Cleave Evening Standardeko kazetariarekin izandako elkarrizketa batean, Lennonek esan zuen: "Hemen nago Hansel eta Greteleko nire etxean, ospetsua eta aberatsa, eta ezin naiz inora joan. Beste zerbait egingo dut, baina ez dakit zer den, baina badakit hau ez dela niretzat».

### Drogak 
Cynthiak bazekien senarrak Preludin bezalako drogak kontsumitzen zituela eta kanabisa erregulartasunez erretzen zuela, baina ez zituen oso arriskutsutzat jotzen. 1965eko martxoaren 27an, John Riley dentistak eskainitako afari batean, Lennonek, Harrisonek eta Boydek LSDa jaso zuten haien ezagutzarik gabe. Etxetik ez irteteko esan zioten arren, Harrisonek gaueko klub batzuetara eraman zituen, eta Rileyk taxian jarraitu zien. Ad Lib Clubean, pentsatu zuten klubera zeraman igogailua sutan zegoela, eta oihuka hasi ziren, azkenean igogailutik irten aurretik, Mick Jagger, Marianne Faithfull eta Starr zain zeudela. Geroago, Harrisonek etxera eraman zituen Boydeko Mini Cooper-era, 10 mph baino ez, drogaren ondorioak ere nabaritzen baitzituen. Gau osoan esna egon ziren Kenwooden, LSDarekin egindako lehen bidaiaren ondorio guztiak esperimentatzen.

Gero, Lennon LSDa modu erregularrean hartzen hasi zen, kanabisa egunero kontsumitzeaz gain. Arnasa asko hartu ondoren, Cynthiak LSDa probatzea onartu zuen beste behin, baina ondorio kaltegarriak berdinak izan ziren. Une hartan droga ez zuela berriro hartuko esan bazuen ere, amore eman eta aste batzuk geroago hartu zuen azken aldiz, Epsteinen Warbletongo landetxean, East Sussexen, jai batera bidean. Drogaren ondorio psikologikoak gorroto bazituen ere, une horretatik aurrera bere senarrarengan gertatzen ari zen aldaketa ikusi ahal izan zuen: «Erlijioa ezagutu berri zuen norbaitekin bizitzea bezala zen... Tentsioak, intolerantzia eta umore txarra ulermenak eta maitasunak ordezkatu zituzten». 1970ean, Lennonek aitortu zuen LSDa mila aldiz hartu zuela 1965etik, esanez: "Denbora guztian jaten nuen". Hurrengo hamarkadetan, Cynthiak beti mantenduko zuen Johnen droga-kontsumoa bikotearen amaieraren hasiera izan zela.

1967an, bere haurtzaroko Lennonen ezaugarri oldarkorrak desagertuak ziren eta denbora asko ematen zuen bere solariumean edo lorategian eserita eta orduak eta orduak esna amesten. Ez zen oso komunikatiboa izan jende gehienarekin, Cynthia barne (baina ez beste Beatlesekin, ia isileko gaitasuna baitzuten elkar ulertzeko). Cynthia behin kexatu zen, esanez: "Nire oporrak nahi nituzke... John, Julian eta biok». Lennonek erantzun zuen: "Ongi da, badakit, denok erretiratuko gara Cornwalleko labar bateko txabola txiki batera, ados?". Gero gaineratu zuen: «Ez, abesti malutak idatzi behar ditut. Bizitza justifikatzeko lan egin behar dut». Ulertzen zuen bere izaera, baina zapuztuta sentitzen zen inoiz ez zuelako bere karrera propioa garatu arte unibertsitatean bere esperientzia erabiliz.

### India eta Ono 
The Beatlesek Indiara hegan egiteko asmoa zuen Maharishi bisitatzeko Meditazio Transzendentaleko bizpahiru hilabetez. Joan baino lehen, Cynthiak Yoko Onok Lennoni bidalitako gutunak aurkitu zituen, denboraldi batez berarekin harremanetan egon zela adierazten zutenak. Lennonek ukatu egin zuen Onorekin nahastuta egotea, bera "artista ero" bat besterik ez zela azalduz, babeslea izan nahi zuena, nahiz eta Onok telefono deiak eta Kenwoodera bisitak izan. 1968ko otsailaren 15ean, Lennondarrek Indiara egin zuten hegan, beste Beatlesek eta haien bikotekideek lau egun geroago: Boyd, Asher eta Maureen Starkey. Gauean kanpoan eserita zeuden gizonezko musikariek nabarmendu zuten sexuen arteko banaketa, abestiak konposatuz, bikotekideak beren geletako batean elkartzen ziren bitartean, sarritan Beatle baten emazte edo bikotekide gisa bizitzaz hitz eginez. Lennondarrek ohe bat eta errezelak partekatzen zituzten ashramean, Lennonek gitarra jotzen zuen eta Cynthiak poesia marrazten eta idazten zuen bere meditazio saio luzeen artean.

«Magic Alex» (Alex Mardas, Grezian jaioa eta Apple Electronics kontrolatzen zuena) beranduago iritsi zen, alkohola kontrabandeatzen hurbileneko herritik, ashramean baimenduta ez zegoelako. Bi asteren ondoren, Lennonek gela bereizi batean lo egitea eskatu zuen, bakarrik zegoenean bakarrik hausnartu zezakeela esanez. Lennon goizero herriko postetxeraino joaten zen ea Onoren telegrama bat jaso ote zuen, ia egunero bidaltzen zuena. Cynthiak askoz beranduago jakin zuen ezkutuko bidaia horien berri, eta esan zuen: "Maharishirekin genuen interludio magikoa gure ezkontzaren oinarria izango zela pentsatu nuen, baina, egia esan, amaiera baino ez zuen iragartzen". Paul Saltzmanek geroago argazki-liburu bat argitaratu zuen, The Beatles in Rishikesh, Lennon bere pentsamenduetan eta Cynthiaren adierazpen nahasian murgildurik erakusten duena. Lennonen alienazioa gorabehera, geroago bere denborari buruz hitz egin zuen esanez: «Maite nuen fan, jende-multzo, epe, eskakizun eta kamera dirdiratsuetatik urrun egotea».

### Dibortzioa 
Ingalaterrara itzultzeko hegaldian, Lennon asko mozkortu zen whiskyarekin, eta aitortu zuen beste emakume batzuekin nahastuta egon zela ezkonduta egon zen bitartean. Groupies, lagunak (Joan Baez, Eleanor Bron aktorea, Cleave kazetaria) eta milaka emakumerekin mundu osoan izandako harremanak zehazten jarraitu zuen. Lennonen aitorpena entzun nahi ez bazuen ere, bazekien emakumeak erakartzen zituela, «sitsak sugarrari bezala». Bi aste geroago, 1968ko maiatzean, Lennonek Cynthiari iradoki zion oporretara joateko Greziara Mardas, Donovan eta bi lagunekin, oso lanpetuta egongo baitzen abestiak grabatzen, eta horretarako The White Album bihurtuko zen. Greziatik etorri zen Kenwoodera, espero baino lehenago, 1968ko maiatzaren 22ko 4etan, eta Lennon eta Ono lurrean eserita aurkitu zituen, hankak tunika zuriekin gurutzatuta, begietara begira, eta gero Onoren zapatilak aurkitu zituen Lennondarren logelako atearen kanpoaldean. Harrituta, Jenny Boyd eta Mardasi galdetu zien ea gaua bere apartamentuan pasa zezakeen. Apartamentuan, Boyd zuzenean joan zen ohera, baina berak eta Mardasek alkohol gehiago edan zuten, eta Mardas saiatu zen elkarrekin ihes egiteko konbentzitzen. Komunean oka egin ondoren, ohe batean erori zen gonbidatuen logelan, eta Mardas harekin elkartu eta musu ematen saiatu zen, harik eta neskak apartatu zuen arte.

Lennonek guztiz normala zirudien hurrengo egunean etxera itzuli zenean, eta tinko eutsi zion berarenganako eta semearenganako maitasunari, esanez: "Zu zaitut maite Cyn... Orain inoiz baino gehiago maite zaitut ". Lennon New Yorkera joan zen McCartneyrekin handik gutxira, baina Cynthia ez zutenez berariaz gonbidatu, bidaia bat antolatu zuten Pésarora, Italian, amarekin. Roberto Bassanini hotel-saltzaile italiarrarekin gau bat igaro ondoren, Mardas hotelean zegoen zain, Lennonek adulterioagatik dibortzioa eskatzeko, Julianen zaintza esklusiboa bilatzeko eta «Hoylakera itzultzeko» asmoa zuela jakinarazteko. Berak 2005ean esan zuen: «' Magic Alex '[Mardas] gau erdian Italiara iritsi izanak, non nengoen jakin gabe, susmagarri egin ninduen. Erraz jartzera behartzen ninduten [Lennonentzat eta Onorentzat], hain gaizki ez ikustea eragingo zuen zerbait egitea leporatzeko». Lennonek dibortzio prozesu bat hasi zuenez, horrek zera esatera eraman zuen: «Ni dibortzioagatik auzitara eramatea? Zergatik ari zara ni auzitara eramaten?». Onoren haurdunaldiaren berri izan zenean, Cynthiak 1968ko abuztuaren 22an ekin zion Lennonen aurkako dibortzio-prozesuari.

Baldintzapeko ebazpena 1968ko azaroaren 8an eman zen. Akordio finantzarioa oztopatu egin zen Lennonek 75.000 euro baino gehiago eskaintzeari uko egin ziolako (1383782ren baliokidea gaur egun), eta telefonoz esan zion ordainketa futboleko kinielak irabaztearen antzekoa zela eta berak ez zuela gehiago balio. Ondoren, akordioa 100.000 (gaur egun, 1845043), 2400 (gaur egun, 44281) eta Julianen zaintza igo zen. Beste 100.000 libera esterlina Julianek 21 urterekin heredatuko zuen funts fiduziario batean gorde ziren, eta ordura arte bere amak jasoko zituen interesen ordainketak. Fideikomiso-eskriturak Lennonen beste seme-alaba batzuek aurreikusten zuten gutizia bat zuen, eta, beraz, Sean Lennon 1975ean jaio zenean, Julianen herentzia 50.000ra murriztu zen (922521en baliokidea gaur egun).

Cynthia Starren jabetzako apartamentu batean bizi izan zen hilabete batzuetan 34 Montagu Square-n, Londres erdialdean, baina Kenwoodera itzuli zen, Lennonek eta Onok nahiago zutelako han bizi, Weybridge isolatuan baino. Lennonek eta Cynthiak azken bilera labur bat izan zuten Kenwooden (Onorekin Lennonekin batera), eta Lennonek Indian abentura bat izatea leporatu zion, "lore errugabe txiki" bat ez zela esanez. McCartneyk bera eta Julian bisitatu zituen urte hartan, eta Kenwoodera bidean abesti bat konposatu zuen bere buruan, geroago "*Hey Jude*" bihurtu zena. Dibortzioaz ari zela, McCartneyk geroago esan zuen: "Milioika urtez oso lagun onak izan ginen, eta pentsatu nuen haientzat gehiegi zela bat-batean *personae non gratae* eta nire bizitzatik kanpo izatea". Cynthiak gogoratzen du: "Asko harritu ninduen arratsalde batean Paul bakarrik iritsi zenean. Hunkitu egin ninduen gure ongizatearekiko kezka nabarmenak... Bidaian '*Hey Jude*' konposatu zuen autoan. Ez dut inoiz ahaztuko. Pavelen ardura- eta ardura-keinua gu ikustera etortzean».

Behin galdetu zioten ea Lennonek abestiren bat idatzi zuen elkarrekin igarotako denborari buruz, eta honela erantzun zuen: "Gaztea zinenean sentimentalegia zen inori zerbait eskaintzea. Iparraldeko gizon arrek ez zuten horrelakorik egiten egun horietan». Aitzitik, Lennonek esan zuen 1965eko «*Norwegian Wood* (*This Bird Has Flown*)» abestia idatzi zuela abentura bati buruz, baina «galimatietan» interpretatu zuen, Cynthiak jakin ez zezan.

## Ondorengo urteetan 
[eskuinera|thumb|Erakusketa Cynthia eta Julian Lennonen aipamenekin [The Beatles Story, Liverpool, 2010.]]

### Bizitza pertsonala 
1970eko uztailaren 31n, Cynthia Bassaninirekin ezkondu zen, Lennonengandik banandu ondoren harekin irteten hasia baitzen; bikotea 1973an dibortziatu zen.

1973-74an Lennon Onorengandik banandu zenean, Lennonen bikotea, May Pang, saiatu zen honek bere semearekin denbora gehiago pasa zezan, prozesuan Cynthiarekin adiskidetasun bat osatuz, John Lennon eta Yoko Ono adiskidetu ondoren ere jarraitu zuena. Aldi horretan bilera bat izan zen, Cynthiak John ikusi zuen azken aldia. Juliani urtean birritan utzi zitzaion aita bakarrik bisitatzen, baina John Lennon kexatu egin zen Pangekin egon zen denboran bere emazte ohiak ere bertan egon nahi zuelako, esanez: «Berak [Cynthiak] pentsatu zuen itzul zitekeela ni jada Yokorekin ez nengoelako!». Onorekin adiskidetu ondoren, berriro kexatu zen bere semeari ez ziotelako bisitatzen uzten.

1976ko maiatzaren 1ean, Cynthia John Twist Lancashireko telebistako ingeniariarekin ezkondu zen. 1981ean banandu ziren eta 1982an dibortziatu.

1981ean, Jim Christie Liverpooleko txoferrarekin hasi zen harremanetan, eta 17 urtez bikotekide izan zuen eta Penrithen (Cumbria) bizi izan zen. Une hartan esan zuen: "Jimek ez zuen inoiz sentitu John Lennonen itzalean bizi zenik. Ni baino lau urte gazteagoa da, eta, egia esan, ez zen Beatlesen eszena osoaren parte». Ondoren, Man uhartean bizi izan ziren, eta gero Normandian, urte batzuetan, baina 1998an banandu egin ziren.

2002an, Noel Charlesekin ezkondu zen, Barbadoseko gau-klub baten jabearekin. Bera eta Charles Espainiako Mallorca uhartean bizi izan ziren, 2013ko martxoaren 11n hil zen arte.

### Enpresa-ekimenak 
Lennonekin dibortziatu eta gutxira, jatetxe bat ireki zuen Ruthinen, Galesen, Oliver 's Bistro izenekoa. Jatetxe horrek ere B & B bat zuen lokalaren gainean. Lennon hil eta denbora gutxira, bistroa saldu zuen eta bere izena Lennoni aldatu zion eskritura publiko bidez, eta, ondoren, finantzarioki zergatik zen beharrezkoa komentatu zuen: «Imajinatzen duzu hiru urteko kontratu bat emango zidatela [Vantona Vyellarentzat 1983an] Powell izenarekin oheko arropa eta ehunak diseinatzeko? Haiek ere ez. Bizimodua atera behar denean, balari kosk egin eta kritikak jaso behar dira».

Urteetan zehar, huts egindako negozio batzuetan sartu zen, 1988an *Woman* izeneko perfume bat barne (John Lennonen 1980ko abestiaren omenez), eta 1989ko apirilean, Lennon 's izeneko jatetxe bat, 13/14an Upper St Martin' s Lane, Covent Garden, menuko elementuak zituena, hala nola Rubber Sole (1965eko The Beatlesen albumeko hitz-jokoa), eta Sgt. Pepper 's Steak eta Penny Lane Pâté. Bizitza laburra izan zuen merkataritza-enpresa gisa, bere eskaintza garestiegia zela uste baitzen. Geroago, ahalegin horietako batzuen errua animatzen zuten bere bizitzako gizonei egotzi zien.

### Ekintzailetza artistikoak 
#### Idazle karrera 
Memoria liburu bat argitaratu zuen, *A Twist of Lennon*, 1978an, Lennonen aurretik eta harekin izan zuen bizitzari buruz, eta bere ilustrazio eta poesia propioak ditu. Lennon liburuaren argitalpena geldiarazten saiatu zen egunkari batean laburpen bat argitaratu ondoren. Cynthiaren memoriek interes berritu bat irabazi zuten eta hirugarren aldiz inprimatu ziren 200.000 kopiarekin Lennonen heriotzaren ondorengo asteetan.

2005eko irailean, biografia berri bat argitaratu zuen, *John*, Lennonekin zuen bizitza eta ondorengo urteak berraztertuz, bere heriotzaren ondorengo gertaerak barne. Michel Faberrek, The Guardian egunkarian idazten ari zela, zera esan zuen liburuari buruz: «Cynthiak zenbat balio zuen erakusten saiatu zen John. Teorian, 1958tik 1968ra Lennonen bikote leiaren errebelazioak ezin dira baliotsuak izan. Paperean, potentziala zimeldu egiten da». Rachael Donadiok The New York Times egunkarian esan zuenez, liburuak «senide eta lagunen heriotzak zauritutako gizon baten irudia margotzen du, eta Beatlemania garaiko barne-frontearen historia zaila kontatzen du». «Aitaren bizitzaren irudi orekatua izan nahi badugu, amaren istorioa aspaldi kontatu beharko genuke», idatzi zuen Julian Lennon bikotearen semeak hitzaurrean.

#### Beste batzuk 
1995ean, Cynthiak «Those Were the Days» abestiarekin egin zuen bere lehen diskoa. McCartneyk ekoitzi zuen, eta arrakasta handia izan zuen Mary Hopkinentzat 1968an; ez zen zerrendetan sartzera iritsi. Normandian bizi zen bitartean, 1999an bere marrazki eta pinturen erakusketa bat erakutsi zen Portobello Roadeko KDK Galerian.

### Lennonen gauzen salmenta 
Urteetan gorde zituen Lennonen oroitzapenak, baina hil ondoren enkantean jartzen hasi zen. Honek Lennonek berak marraztutako Gabonetako txartel bat zekarren, 1981eko abuztuan Christie 'sen 8800 euroren truke saldu zena. Bere finantzak egoera ezegonkorrean zeudela (1999an esango zuen: «Johnez gain, maitemindu naizen gizonak ez direla inoiz onak izan bizimodua ateratzeko»), 1991n Lennonen oroitzapen gehiago enkantean jarri ziren, Kenwoodeko zaharkinak barne. Une horretan esan zuen: "Gauza hauetaz gozatu dut 30 urtez. Baina aldaketa garaia da». Beste artikulu multzo batek, Lennonen droga parafernaliaren zati bat barne, 60.000 dolar baino gehiago eman zizkion 1995ean. Geroago esan zuen: "Uste dut bizitzan hainbeste ekipaje biltzen dugula, non erretiroa duzunean, maletategien salmenta batera bidaltzen duzun, etab. Nire ekipajeak eskaria zuen eta Christie 'sen saltzen zen. Kontuak ordaindu behar dituzunean, ez zara harroa eta ezin dituzu zurekin eraman".

### The Beatles-en oroitzapenetako inboluzioa 
1990eko hamarkadan, Beatlesen konbentzio batzuetan agertzen zen, baina anbibalentea zirudien. Batzuetan, bere bizitzarekin aurrera jarraitzen ari zela eta Beatlesen iragana atzean uzten zuela esaten zuen, eta beste batzuetan, iraganarekiko etengabeko interesa halabeharrezko zerbait bezala besarkatzen zuela zirudien. The Daily Telegraph egunkariak honako hau esan zuen 1999ko profilean: «Funtsean, emakume suburbana bat da, ia bere gogoz kontra, garai modernoetako gizonik apartekoenetako batekin harrapatuta geratu zena. 30 urte baino gehiago John Lennonekin ezkondu zenetik, bera beti bezain nahastuta dago ".
[eskuinera|thumb| Cynthia eta Julian Lennon [Monumento a la paz de John Lennon|John Lennonen Bakearen Monumentuaren inaugurazio ekitaldian, Liverpoolen, 2010eko urriaren 9an, John Lennonen 70. urtebetetzean.]]
2006an, bera eta bere semea *Cirque du Soleilen Love* filmaren estreinaldian izan ziren, Onorekin agerpen publiko arraroa izan zuena. 2009an, berak eta bere semeak Liverpooleko *The Beatles Story* erakusketan oroitzapenen erakusketa bat ireki zuten, eta berak eta Pattie Boydek lehen agerraldi bateratua egin zuten Armeniako Ereván hiriko Arteetarako Cafesjian Zentroaren inaugurazioan. 2010eko irailaren 30ean, Julianek «Timeless» argazki erakusketa inauguratu zuen New Yorkeko Morrison Hotel Galleryn. Cynthia, Ono, Sean eta Pang bertaratu ziren, bostak gela berean elkarrekin zeuden lehen aldia baitzen.

John Lennonen Bakearen Monumentua Cynthia eta Julianek inauguratu zuten Liverpooleko Chavasse Park-en 2010eko urriaren 9an, Lennonen 70. urtebetetzearen urteurrena ospatzeko.

## Heriotza 
2015eko apirilaren 1ean hil zen, Palmanovako bere etxean (Mallorca), 75 urte zituela, biriketako minbiziaren aurkako borroka labur baten ondoren, Julian semea ondoan zuela.

### Erreakzioak 
McCartneyk eta Starrek doluminezko mezu publikoak egin zituzten, eta McCartneyk esan zuen: "Dama xarmagarria zen, Liverpoolen elkarrekin eman genituen lehen egunetatik ezagutzen dudana. Ama ona izan zen Julianentzat eta denok faltan botako dugu ", eta Starrek " Bakea eta maitasuna Julian Lennoni. Jainkoak bedeinka dezala Cynthia». Onok ere komunikatu bat igorri zuen, amankomunean zuten jarrera azpimarratuz: «Haur indartsu eta adimendun baten ama ezkongabea izatea ez da inoiz erraza. Cynthiak eta biok horrela ulertu genuen elkar, gure seme-alabentzako onena eta haien etorkizuna desiratuz». Beatlesen biografoak, Hunter Daviesek, denbora luzea eman zuen berarekin eta Lennonek 1960ko hamarkadan, bere libururako ikertzen ari zela, "emakume xarmagarria... Johnengandik guztiz desberdina zen, isila, isila eta lasaia baitzen».

## Irudikapenak herri-kulturan 
Beatlesen egunak Hanburgon 1994ko *Backbeat* filmaren gaia izan zen, Jennifer Ehlek Cynthia Powell antzezten zuela. Lennonen eta Cynthiaren arteko harremana porrotera kondenatuta egongo da, bizitzan gauza desberdinak nahi dituztelako, baina Lennonek ez dio minik eman nahi. Geroago, Cynthia kexatu egin zen filma "neskalagun txiki itsaskor, ilun eta buruan musuzapi bat zuela" aurkezten zuelako. Beatlesen ospearen aurreko lehen urteak betetzen dituen beste film batean, 1979ko *Birth of the Beatles*, Wendy Morganek interpretatu zuen. 2000ko *In His Life: The John Lennon Story* telebistarako Gillian Kearneyren filmean interpretatu zen; Johnek eman zion tratuaren alderdi negatiboak ez ziren alde batera utzi. Ondoren, Cynthia 2005eko *Lennon* musikal estatubatuarrean interpretatu zuten. Musikala Onorengan zentratuta egoteagatik kritikatua izan zen, eta Cynthia pertsonaiak, Julia Murneyk antzeztua, prominentzia gehixeago irabazi zuen programaren berridazketetako batean. Bere bizitzak paper zentralagoa izan zuen 2010eko BBC Fourren *Lennon Naked* filmean, Claudie Blakley protagonista zela. Bere pertsonaia 2009ko *Nowhere Boy* film britainiarrean egon zen kanpoan. Lennonen istorioa 1955etik 1960ra estali nahi zuen, baina izebarekin eta amarekin zituen harremanak zituen ardatz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Biografía de Lambiek Comiclopedia.
* The Beatles First Wives Club /
* Esta obra contiene una traducción total derivada de «Cynthia Lennon» de Wikipedia en inglés, concretamente de esta versión, publicada por sus editores bajo la Licencia de documentación libre de GNU y la Licencia Creative Commons Atribución-CompartirIgual 4.0 Internacional.