open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pando (argipena)

**Pando** hitzak hainbat adiera ditu:

##  Ameriketako Estatu Batuetako toponimoak 
* Pando, Colorado estatuko Eagle konderriko desagertutako herri bat.

## Argentinako toponimoak 
* Colonia Pando, Corrientes probintziako San Roque departamenduko udalerrietako bat.
* Colonia Pando, izen bereko udalerriko hiriburua eta San Roque departamenduko hiria.

## Boliviako toponimoak 
* Pando, Boliviako departamenduetako bat.
* José Manuel Pando, La Paz departamenduko hegomendebaldeko probintzietako bat.

## Espainiako toponimoak 
* O Pando (Cervantes), Galizia autonomia erkidegoko Lugo probintziako Cervantes udalerriko parrokietako bat.
* Pando (Becerreá), Galizia autonomia erkidegoko Lugo probintziako Becerreá udalerriko parrokietako bat.
* Pando (Llangréu), Asturias autonomia erkidegoko Llangréu udalerriko herrietako bat.
* Pando (Molledo), Kantabria autonomia erkidegoko Molledo udalerriko herrietako bat.
* Pando (Oviedo), Asturias autonomia erkidegoko Oviedo udalerriko parrokietako bat.
* Pando (Ruiloba), Kantabria autonomia erkidegoko Ruiloba udalerriko herrietako bat.
* Pando (Santiurde de Toranzo), Kantabria autonomia erkidegoko Santiurde de Toranzo udalerriko herrietako bat.

## Euskal Herriko toponimoak 
* Maza de Pando, Bizkaiko Ordunte mendilerroan dagoen tontorra da
* Pando, Bizkaiko Portugalete udalerriko auzoetako bat.
* Pando, Bizkaiko Karrantza udalerriko auzoetako bat.
* Pando, Bizkaiko Turtzioz udalerriko auzoetako bat.

## Uruguaiko toponimoak 
* Arroyo Pando, Canelones departamendua zeharkatzen duen erreka.
* Pando, Canelones departamenduko hegoaldeko udalerrietako bat.
* Pando, izen bereko udalerriko hiriburua eta Canelones departamenduko hiria.

## Bestelakoak 
* Hyphessobrycon pando, Characidae familiako arrain mota bat.
* Iker Pando, Glaukoma musika taldearen taldekideetako bat.
* Miguel Luciano de la Torre Pando, euskal militar eta politikaria.
* Pando (programa), fitxategiak elkarbanatzeko BitTorrent protokoloan oinarritutako P2P motako programa.
* Pando (zuhaitza), *populus tremuloides* espezieko kolonia klonala, Lurraren izaki bizidun haundiena.
* Pandoko bikariotza apostolikoa, Erromatar Eliza Katolikoaren Boliviako bikariotzetako bat.
Gasteizko udaletxea

**Gasteizko udaletxea** Gasteizko Udalaren egoitza-eraikina neoklasiko erako eraikina da eta Justo Antonio Olagibel arkitektoak 1781ean eraikitako Plaza Berriko multzoko zati bat da. Plaza honen lau aldeetako bakoitzak 220 oinetako luzera du (68 metro inguru).

Babes Bereziko Elementu gisa kalifikatutako eraikina da, azaroaren 18ko 281/2003 Dekretuari esker. Dekretu horren bidez, Gasteizko Hirigune Historikoa kultura-ondasun izendatu zen, monumentu-multzo kategoriarekin.

Egoitza historiko horrez gain Udalaren bulego nagusiak San Martin auzoan daude, Teodoro Dublang margolariaren kalean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gasteizko Udalaren webgune ofiziala
Maule-Lextarreko herriko etxea

**Maule-Lextarreko Herriko Etxea** edo **Maule-Lextarreko Udala**, Zuberoako Maule-Lextarre hiriko aginte edo erakunde administratibo nagusiaren egoitza da. Herriko Etxea plazan dago kokaturik. Eraikin hori, herriko etxe izan baino lehen, Montreal hotelaren eta Azpiprefekturaren egoitza izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mauleko Herriko Etxearen webgune ofiziala 
* Mauleri buruzko argibideak
1107 Lictoria

**1107 Lictoria** asteroide gerrikoan aurkitutako 1107. asteroidearen izena da. 1929 martxoak 30ean aurkitu zuen L. Voltak Italiako Pino Torinese herritik eta ondoren modu independentean Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1929 FB** zen. Bere izena italiako faxisten ikurragatik jasotzen du, italieraz Fasci Littori deitua, latineko Fasces Lictoresetik datorrena.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1109 Tata

**1109 Tata** asteroide gerrikoan aurkitutako 1109. asteroidearen izena da. 1929ko otsailak 5ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1929 CU**. Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1108 Demeter

**1108 Demeter** asteroide gerrikoan aurkitutako 1108. asteroidearen izena da. 1929ko maiatzak 31n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1929 KA** zen. Bere izena greziar mitologiako Demeter jainkosagatik jasotzen du.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
Bilboko udaletxea

**Bilboko udaletxea** Bizkaiko hiriburuko udaletxea da, Bilboko itsasadarraren eskuinaldean eta izen bereko zubiaren ondoan kokatuta. Bilboko Udalaren egoitza da.

1892an Joaquín Rucobak barroko estiloan eraiki zuen Uribarriko antzinako komentu baten eraikina aprobetxatuz. Udalbatzaren gelaz gainera, eraikinaren gelarik inportanteena Arabiar Aretoa da, Granadako Alhambraren moduan eraikitako neomudejar gela non harrera ofizialak eta ezkontzak ospatzen dituzten.

## Historia 
Bilboko laugarren udaletxea dugu eraikin hau. Lehena 1535 urtekoa, San Anton elizaren aurrean altxatu zen. 1553 urteko uholdeek suntsituta 1560an bigarrenaren eraikuntza hasi zen aurrekoaren kokagune berean eta materialak birziklatuz Ortuño de Ugarte y Juan de Laríz hargin maisuen esanetara. 1593 urteko uholdeek udaletxea suntsitu zuten. Hau dela eta agintariak leku pribatuetara jo zuten beste hirugarren eraikina egiten zelarik.

## Eraikina 
Rucoba arkitektoa Frantziako Hirugarren Errepublikako arkitektura publikoan inspiratu zen kanpoaldearentzat. Eraikina ardatz nagusi batez osatuta dago, bertan balkoi nagusia eta zortzi zutabe dituen hiru arku daude. Kanpandorre batek koroatuta dago. Arku hau bi maila ditu; goiko aldean Bilboko historiako bost pertsonai garrantzitsuen erliebeak daude: bere sortzailea, Haroko On Diego Lopitz, Antonio Javier Gardoki kardinala, Juan Martinez de Rekalde almirantea, Tristán Legizamon eta Nicolás Arrikibar ekonomialaria. Eskulturak eraikina, bi landare eta bi heraldo. Eskailera nagusian, legea eta justizia irudikatzen dituzten bi eskultura nabarmentzen dira. Tradizioak eskailera honen bosgarren urratsa Bilboren altuera ofiziala dela aipatzen du, 8.804 .

Barruan, hiru gela daude: harrera, osoko aretoa eta aretoa eta eskailera. Gune horien apaingarritasunak eklektizismoari ere erantzuten dio, harrera aretoak neoarabeari erantzuten dion bitartean, beste biek neo-hustubidearen ezaugarriak.1 Barneko apainketan Bilboko eta Espainiako gainerako artistek parte hartu zuten eta atzerritarrak. Adibidez, altzariak Bordeletik eta Parisko lanpara batzuetatik datoz.

## Iruditegia 

Irudi:Bilbao - Udaletxea 014.jpg|Udalbatza-areto.
Irudi:Bilbao - Udaletxea 009.jpg|Udaletxearen sabaia.
Irudi:Bilbokoudala-1.jpg|saloi arabiarra.
Irudi:Bilbokoudala-2.jpg|saloi arabiarra.
Irudi:Bilbokoudala-3.jpg|saloi arabiarra.
Irudi:Bilbokoudala-4.jpg|saloi arabiarra.
Irudi:Bilbao - Udaletxea 017.jpg|Saloi arabiarraren sabaia.
Irudi:Bilbokoudala-5.jpg|gau zuriko ikuskizuneko eraikinaren ikuspegi orokorra.
Irudi:Bilbokoudala-6.jpg|gau zuriko ikuskizuneko eraikinaren ikuspegi orokorra.
Irudi:Bilbokoudala-7.jpg|gau zuriko ikuskizuneko eraikinaren ikuspegi orokorra.

## Ikus gainera 
* San Agustin eraikina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bilboko Udalaren webgune ofiziala
NA-7021

**NA-7021** edo **Argiñanoko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-7020 nafar errepideko 9,56 kilometroan hasi eta Gesalatzen dagoen Argiñano kontzejuraino doa. Errepidea 0,53 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Gesalatz

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Donibane Garaziko herriko etxea

**Donibane Garaziko herriko etxea** Donibane Garazi baxenabartar hiriburua gobernatzen duen udal erakundea da. Horren buruan auzapeza dago, zein 1793tik aurrera hauteskunde unibertsalen bidez aukeratzen den.

Egungo auzapeza Laurent Intxauspe hautagai independente da.

## Egoitza 
Herriko etxearen egoitza 1950eko hamarkadatik Mansart etxea da, hiriaren erdigunean dagoen eraikina, Charles de Gaulle enparantzan.

## Auzapezak 
Donibane Garaziko auzapeza, demokratikoki hautatua eta boto gehien jaso dituena, herriko etxeko gobernuburua da, bertako atalak zuzendu eta koordinatzeaz arduratzen dena, bai eta Donibane Garazi beste udalerri edo erakunde batzuekiko harremanetan ordezkatzeaz ere.

2020tik 2026rako legealdiko auzapeza Laurent Intxauspe da.

### Funzioak 
Auzapezak funtzio bikoitza du:

* Herriko administrazio-burua da
* Estatuaren ordezkaria da herrian

Berezko botereak ditu:
* Herriko kontseiluko deliberoen preparatzea
* Erabakien betearaztea
* Aitzinkontuaren prestatzea eta gauzatzea
* Herriko kontseiluak sortzen dituen lanpostuen izendatzea
* Herriko Kontseilu-bilkuren deialdiak
* Herriko jabegoen administrazioa, ondorioak, justiziako ordezkaritza
Auzapeza eta bere axuantak hautatuak dira zeharkako sufragio unibertsalaren bidez, hiru itzulien hauteskunde gehiengoan. Axuanten kopuruak ez du kontseilari-kopuruaren %30 gainditu behar.

## Kontseilua 
Donibane Garaziko herriko kontseilua 19 kontseilariz osatua da, zuzeneko sufragio unibertsalean hautatuak direnak sei urterentzat. 2014az geroztik, herriko kontseilariak bozketa proportzionalaren bidez hautatzen dira, zerrendatik, eta buruan heltzen den zerrendari emana den gehiengoaren prima duten bi itzuli egiten dira.

Herriko kontseilua arduratzen da herriko gaiak eztabaidatzeaz eta deliberoen bidez erabakitzeaz. Herriko kontseilua bildu behar da bederen hiruhilabetetarik behin eta honen bilkurak publikoak dira.

### Ahalmenak 
* Herriko jabegoaren kudeantza
* Herriko zerbitzu publikoen sortzea eta antolatzea
* Herriko ontasunen kudeaketa
* Herriko langileen estatutuen finkatzea
* Hirigintza alorrean, tokiko hirigintza-dokumentuak
* Auzapezaren eta axuanten hautatzea
* Aitzinkontuaren bozkatzea eta zerga tasen finkatzea

### Batzordeak 
Hauek dira gaur egun herriko etxean eta bertako kideek dituzten batzordeak:

## Hauteskundeak 
### 2020ko hauteskundeak 
### 2014ko hauteskundeak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Donibane Garazi
* Mansart etxea

## Kanpo estekak
NA-7071

**NA-7071** edo **Atondoko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-7010 nafar errepideko 17,60 kilometroan hasi eta Itzan dagoen Atondo kontzejura arte doa. Errepidea 0,58 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Itza

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-7206

**NA-7206** edo **Hego Bargotako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-7130 nafar errepideko 68,26 kilometroan hasi eta Bargota udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 2,73 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Bargota

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* NA-7206 errepidea Bargota parean Google Street View-n.
NA-7519

**NA-7519** edo **Hiriberriko errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2410 nafar errepideko 6,45 kilometroan hasi eta Hiriberri udalerriaren erdigunera arte. Errepidea 0,22 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Hiriberri

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-7512

**NA-7512** edo **Uztegi-Gaintza errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-1300 nafar errepideko 24,67 kilometroan hasi eta Gipuzkoako mugara arte doa Araitz udalerria zeharkatu eta gero. Errepidea 3,24 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Araitz
* Uztegi

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-7040

**NA-7040** edo **Gares - NA-700 errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-1300 nafar errepideko 17,79 kilometroan hasi eta NA-700 errepideko 28,71 kilometrora arte doa. Errepidea 19,90 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Girgillao
* Artazu
* Gares

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* NA-7040 errepidea Artazu parean Google Street View-n.
NA-7100

**NA-7100** edo **Lizarragako gaina-Arbizu errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-120 nafar errepideko 31,64 kilometroan hasi eta NA-2410 errepidearen 19,33 kilometrora arte doa. Errepidea 7,11 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Arbizu
* Ergoiena
* Lizarragako mendatea

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
NA-7110

**NA-7110** edo **Etxauri-Orendain errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-700 nafar errepideko 13,25 kilometroan hasi eta NA-7040 errepidearen 6,36 kilometrora arte doa. Errepidea 15,36 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Beraskoain
* Bidaurreta
* Etxarri
* Etxauri
* Orendain

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Monolaborantza

[thumb|260px|Traktoreak [patata-zelai batean.]]

Nekazaritzan, **monolaborantza** landare-espezie bakar baten laborantzari deritzo, gehienetan lur eremu zabal bati buruz. Horrela, gariaren monolaborantza dagoela esaten da lur eremu batean garia bakarrik lantzen denean. Polilaborantza jardueraren aurkakoa da. Monolaborantza kritikatua izan da epe luzera lurzoruen higadura eta bioaniztasunaren galera baitakar ondorio moduan. Izurriteen hedapena erraztu ere egiten ditu.

Adiera zabalean, eta ekonomian batez ere, eskualde batean jarduera ekonomiko baten nagusitasuna gertatzen denean monolaborantza dagoela esan ohi da. Adibidez, eskualde batean turismoaren monolaborantza dagoela esaten da.

## Kanpo estekak
Landa

**Landa** hitzak adiera ezberdinak ditu:
* Landa, nekazaritzan lantzen den edo landu daitekeen lur-eremua.
* Landa-ingurunea, nekazaritza lurrak eta larreak barne hartzen dituen paisaia.
* Landa, Arabako Arratzu-Ubarrundiako herria.
* Landa, Akitaniako herria.

## Ikus, gainera 
* Landak, Akitaniako departamendua.
Landa-ingurune

[thumb|300px|[Bocage motako **landa** paisaia bat.]]

Geografian, **landa-ingurunea** edo **nekazaritza-ingurunea** jarduera ekonomiko nagusiak nekazaritza edo abeltzaintza dituzten eskualde edo lur-eremuen multzoa da. Nekazaritza paisaiak gizakiak lurra lantzeko baliatu dituen antolakuntza ekonomiko eta laborantza-metodoak islatzen ditu. Horrela, historian zehar jarduera hauek nolakoak izan diren, halako nekazaritza paisaia izango da. Baita ere, bakoitzaren ikuspuntua islatzen da paisaiaren definizioan. Izan ere ikuslerik gabe, begiradarik gabe, ez dago paisaiarik. Gure begiradak ere gauza asko gordetzen ditu bere baitan, aurreko gure bizipenak moldatzen dute begirada. guk ikusten duguna, gure historia guztiarekin.

## Landa-motak 
### Tamainari buruz 
* Minifundio edo lursail txikiez osaturiko landa;
* Latifundio edo lursail zabalez osaturiko landa.

### Mugei buruz 
* *Bocage*, zuhaixkek, zuhaitz-lerroek edo muru txikiek mugatutako lursailez osatutako landa;
* *Openfield*, muga fisiko edo hesirik gabe ondoko lursailetaz osaturiko landa.

## Kanpo estekak
Gael García Bernal

thumb|Gael García Bernal (2007)
**Gael García Bernal** (Guadalajara, Mexiko, 1978ko urriaren 30a - ) zinema zuzendaria eta aktore mexikarra da.

José Angel García eta Patricia Bernal aktoreen sema da eta eta *London Central School of Speech and Drama* ikasi zuen.

## Filmografia 
### Aktore moduan 
#### Telebista 
* *Queen of Swords* (2000)
* *Soy tu fan* (2006)
* *El abuelo y yo* (1992)
* *Teresa* (1989)

#### Filmak 
* *De tripas corazón* (1996)
* *Amores perros* (2000)
* *Cerebro* (2000)
* *Sin noticias de Dios* (2001)
* *Vidas privadas* (2001)
* *Y tu mamá también* (2001)
* *The Last Post* (2001)
* *El ojo en la nuca* (2001)
* ''I'm with Lucy* (2002)
* *Fidel* (2002)
* *El crimen del padre Amaro* (2002)
* *Dreaming of Julia* (2003)
* *Dot the I* (2003)
* *Sin noticias de Dios*, (2003)
* *La mala educación* (2004)
* *Diarios de Motocicleta (*2004)
* *The King* (2005)
* *Babel* (2006)
* *La Science des rêves* (2006)
* *Déficit (2007)*
* *El Pasado* (2007)
* *Blindness* (2008)
* *Rudo y Cursi* (2008)
* *Mammoth* (2009)
* *The Limits of Control* (2009)
* *Lucio* (2009)
* *Silence* (2010)
* *Letters to Juliet* (2010)
* *Pedro Páramo* (2010)
* *Triple Corssing (2010)*

### Zuzendari moduan 
* 8 (2008)
* Défict (2007)
* Lucio (2009)

## Kanpo loturak 
* IMDb
* *Enciclopedia Británica''.
Bocage

300px|thumb|Frantzia iparraldeko **bocage** paisaia bat.

Geografian, **bocage** (frantsesezko *bocage*, "baso txiki") paisaia eta landa-mota bat da, zuhaixka edo zuhaitz lerroek (heskaiek) eta harrizko murru txikiek mugatutako lursail txiki eta irregularrez osaturikoa. Landa-etxeak sakabanaturik izaten dira paisaia horretan. Europako Atlantikoko kostalde inguruan maiz agertzen den nekazaritza-paisaia da eta mendeetan zehar lursailetan behin eta berriz oinordekoen artean egindako zatiketen ondorioa da. Euskal Herrian, kantauri isurialdean maiz agertzen den paisaia da, han-hemenka baserriak daudela. Aberastasun ekologiko handiko eremuak dira, lursailen artean dauden lubaki, baso txiki, bidezidor eta estratei esker. Bertako nekazaritza eta abeltzaintza jardueren jasangarritasuna ere aipatu da, hainbat jardueraren arteko fluxuei esker, sistema itxi eta autonomo moduan funtzionatzen baitute. Egun, arriskuan dagoen paisaia da, nekazaritza-lanen gehiegizko mekanizazioa eta lursailen kontzentrazioa direla eta.

## Kokapena 
Euskal Herrian, kantauri isurialdean dago; Europan, berriz, Frantziako hainbat eskualdetan, hala nola Normandian, Bretainian, Mainen, Vendéen, Berryn, Creusen eta Erdialdeko Mendigunean; Irlandan, Ingalaterran, Galesen eta Eskoziako hegoaldean (Erresuma Batuan); eta Espainian, aldiz, kantauri isurialdean, Galizian, Asturiasen eta Kantabrian.

## Kanpo estekak
Noaingo akueduktua

**Noaingo akueduktua** edo **Noaingo ubidea** Nafarroako Subitza, Taxoare eta Noaingo lur sailetan kokatzen den akueduktua da.

## Historia 
Hasierako proiektua Francisco Geni ingeniariari egokitu zioten. Ondoren Ventura Rodríguezi eman zioten lana. Honek Santos Angel Otxandategi eta Francisco Alejo Arangurenekin egin zuen lan. 1782an diseinatu zuen eta handik bi urtera inauguratu zuten. Eraikuntzak 1.250.000 pezetako kostea izan zuen.

Ura Subitzako iturburutik Iruñeraino eramatea zen azpiegitura hidrauliko honen helburua. Bere garaian kilometro bat baino gehiagoko (1.245 metro) luzera eta harrizko eta adreiluzko 97 arku zituen. XIX. mende amaieran, ura Artetatik eramaten hasi zirenean, azpiegitura hau ez zen jadanik erabiltzen eta, 1939an, Iruñeko Udalak Nafarroako Foru Aldundiari egoera onean manten zezan utzi zion.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Nafarroako kultura ondasunak

## Kanpo estekak 
* Noaingo akueduktuari buruzko argibidea Nafarroako Turismo webgunean irakurgai 
* Noain udalerria eta akueduktuari buruzko argibidea Hiru.com webgunean
Biztanleria aktibo

Ekonomian, **biztanleria aktiboa** lan-merkatuan dauden pertsonen kopurua da, hots, ordainsaritutako lanean ari diren pertsonek eta lanpostu bat bilatzen duten pertsonek, baldin eta horretarako adina badute, osatzen dute biztanleria aktiboa. Biztanleria aktibotik baztertu behar dira, beraz, lanpostu bat bilatzen ari ez diren pertsonak (ikasleak edo besterik gabe une batean lan egin nahi ez duten pertsonak) eta ordainsaririk gabe lan egiten duten pertsonak (etxeko lanetan ari direnak, esaterako). Espainian biztanleria aktiboa *Biztanleria Aktiboaren Inkesta* izeneko inkesta baten bitartez kalkulatzen da, hiru hilabetero egiten dena.
Aktibo eta pasibo (sexualitatea)

Sexualitatean, **aktibo** eta **pasibo** izatea sexu harremanean ari diren bi pertsonek har ditzaketen rolak dira. Baliteke sexu harremaneko kideak sexu-harreman zehar aktibo eta pasibo rolak trukatzea edo, orobat, rol hauetan ez sartzea. Adiera zabala, lausoa eta anitza duen kontzeptua da. Rol hauei euskaraz, hurrenez hurren, **bugre** eta **malgu** edo **aurrelari** eta **atzelari** izenak ere eman zaizkie.

## Azpian eta gainean 
Aktiboa sexu harremanean bestearen gainean jartzen den horri dei dakioke. Azpian dagoenari pasibo deritzo. Gainean jartzen denak mugimendu askatasun handiagoa du eta azpian dagoenak edo pasiboak aktiboaren mugimenduen mendean geratzen da. Bi jarrerak izan daitezke neurri berean gozagarriak eta norberak une batean dituen gogoak zein diren hartuko du jarrera bat edo bestea. Horrela, bikote heterosexualetan, misiolariaren jarreran gizonezkoa da aktiboa. Andromakaren jarreran, berriz, emakumezkoa da aktiboa eta gizonezkoa pasiboa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NA-7513

**NA-7513** edo **Intzako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-1300 nafar errepideko 24,22 kilometroan hasi eta Araitzen dagoen Intza kontzejura arte doa. Errepidea 2,47 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Araitz

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Bizkaiko Foru Aldundiaren jauregia

**Bizkaiko Foru Aldundiaren jauregia** herrialde horretako foru aldundiaren egoitza da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago, On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 25. zenbakian. Atzealdean, Bizkaiko Foru Liburutegia du.

## Historia 
1900eko uztailaren 1ean inauguratua zen eta Luis Aladrén arkitektoak diseinatua zuen.

2001an J. Zenikazelaia, I. Saloña, J. Gaston eta E. Aranguren arkitektoek zaharberritu zuten.

## Deskribapena 
Oin errektangularreko eraikin askea, sendoa eta maiestatezko itxura duena. XIX. gizaldiko azken aldean egin zen proiektua. Tankera eklektikoa du, izan ere, hainbat estilo historikori dagozkien elementuak erabiltzen baititu. Kanpoaldeko eraketa, modu arduratsuan egin da eta bai ornamentuzko eraketa ere. Sotoa, oinartekoa, bi altuera, atikoa eta atikogainekoa ditu. Aurrealdea, Kale Nagusia kalera ematen duena, gailentzen da. Aurrealdeak osatzen duen lerrotik atera egiten den eraikin-zatia antzematen da; sartzeko atartea du, honen gainean balkoia dago, armarri bati leku egiten diona. Barruan, eraikinak dituen barrundegiak banatu eta antolatzen ditu eskailera nagusiak. Ornamentuei dagokienez oso aberatsa da bai kanpoaldean (diamantearen puntu itxurako harlandua) eta bai barrualdean ere, besteak beste, hainbat artelan daudela bertan.

## Arte lanak 
Barruan José Etxenagusia margolari hondarribiarraren mural bi ditu, *"Juramento de los Fueros"* eta *"Pacificación de oñacinos y gamboinos"* izenak dituenak.

Gainera, Eugenia de Montijok emandako pitxer bi ere baditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akorda-Bollar

**Akorda-Bollar** Ereño udalerriko auzoa da. 

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Ereño
* Akorda

## Kanpo estekak
Aldai

**Aldai** Fruizko auzoa da. Udalerriko herrigune nagusia da.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Fruiz

## Kanpo estekak
Elexalde (Gamiz-Fika)

**Elexalde** Gamiz-Fika udalerriko auzoa da. Fikako hirigune nagusia da.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Fika
* Mungialdea

## Kanpo estekak
Ergoien

**Ergoien** Euskal Herriko hainbat tokiren izena izan daiteke:

* Ergoien, Gipuzkoako Oiartzun udalerriko auzoa.
* Ergoien, Gipuzkoako Urnieta udalerriko auzoa.
* Ergoien, Bizkaiko Gamiz-Fika udalerriko auzoa.
* Ergoien, Bizkaiko Maruri-Jatabe udalerriko auzoa.
* ergoien, Agurain hiribilduaren inguruko herrixka bakoitza Erdi Aroan eta Aro Modernoan (Araba)  

## Ikus, gainera 
* Ergoiena (argipena).
Momoitio

**Momoitio** Garai udalerriko auzoa da.
thumb|San Joan Bataiatzailearen ermita, Garain
Aipagarria da bertako San Joan Bataiatzailearen ermita. 70 hilobitik gora aurkitu dira azken urteotan aipatu ermitaren inguruan dagoen Momoitioko nekropolian.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agarre (Lemoa)

**Agarre** Lemoa udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 54 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Lemoa

## Kanpo estekak
Mendieta (argipena)

**Mendieta** izen bereziak adiera hauek ditu:

## Tokiak 
* Mendieta: Bizkaiko Ajangiz udalerriko auzoa.
* Mendieta: Bizkaiko Lemoa udalerriko auzoa.
* Mendieta: Arabako Artziniega udalerriko auzoa.
* Mendieta: Arabako Donemiliaga udalerriko Axpuru kontzejuko herri hustua.

## Pertsonak 
* Gaizka Mendieta (Bilbo, 1974ko martxoaren 27a - ), futbolaria.
* Mari Jose Mendieta (Donostia, 1957), euskal idazlea.
* Frantzisko Mendieta (Menagarai, Araba, 1556 - Bilbo, Bizkaia, ?), margolaria eta historialaria.
Berano Nagusi

**Berano Nagusi** Mallabiko auzoetako bat da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldan, 76 biztanle zituen.

## Demografia eta biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Mallabia

## Kanpo estekak
Unbe-Mendi

**Unbe-Mendi** Laukiz udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 412 biztanle ditu. Auzoa Unbe mendiaren magalean dago.

Laukizko udalerriaren goialdean dago, itsasoaren mailatik 300 bat metroko garaierara. 1970eko hamarkadan sortutako 130 sendibakarreko etxebizitzak osatutako etxadi pribatua da. Etxeak handiak dira, 300 m² ingurukoak.

## Demografia eta biztanleria 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Laukiz
* La Bilbaina
* Euskal Herriko urbanizazioen zerrenda

## Kanpo estekak
NA-7521

**NA-7521** edo **Ziordiako errepidea**, Nafarroako herri errepidea da, NA-2410 nafar errepideko 37,37 kilometroan hasi eta Ziordia udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 0,76 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak 
* Ziordia

## Ikus, gainera 
* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
Zelaia (argipena)

**Zelaia** euskal izena da, *zelai* artikuluarekin, ohiko deitura eta ohikoa baita toponimian.

Abizen gisa:

* Zelaia (deitura), hainbat pertsonaren abizena, adibidez:
** Juan Zelaia, enpresaria.
** Gabriel Celaya, olerkaria, beti gaztelaniazko grafiaz izenpetu zuen (eta bigarren deitura zuen, izatez).

Euskal Herriko hainbat tokiren izena izan daiteke:

* Zelaia, Bizkaiko Arantzazu udalerriko auzoa.
* Zelaia, Bizkaiko Mendexa udalerriko auzoa.
* Zelaia, Mexikoko Guanajuato Estatuko hiria.
## Ikus, gainera 
* Zelai
Olabe

**Olabe** hitzak adiera batzuk ditu.

## Toponimia 
* Olabe, Nafarroako Olaibar udalerriko auzoa.
* Olabe, Bizkaiko Mendata udalerriko auzoa.

## Deitura 
### Euskal herritarrak 
* Serafin Olabe (1831 - 1874), nafar politikari eta idazlea.
* Jacinto Olabe (1877 -1957), Euskal Herriko margolaria.
* Roberto Olabe (1967 -), Euskal Herriko futbolari-ohi eta entrenatzailea.
* *Juana Bixenta Olabe*, Bilintxen bertsoak.

### Beste herrialde batzuetakoak 
* Antonio Olave (1928 -), Peruko esku-langilea.
* Héctor Olave (1939 -), Txileko kazetaria.
* Juan Carlos Olave (1976 -), Argentinako futbolaria.
* Jámison Olave (1981 -), Kolonbiako futbolaria.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Olabeaga
* Olaberri
* Olaberria
* Olabezar
Elizalde (argipena)

**Elizalde** hitzak adiera batzuk ditu.

## Toponimian 
* Elizalde, Gipuzkoako Oiartzun udalerriko auzoa.
* Elizalde, Gipuzkoako Berastegi udalerriko auzoa.
* General Antonio Elizalde edo Bucay, Ekuadorreko herria.
* Elizaldea, Nafarroako Luzaide udalerriko auzoa.
* Elizaldea, Nafarroako Artaxoa udalerriko herri hustua.

## Deitura 
### Euskal herritarrak 
* Francisco Elizalde (1646 -), euskal idazle nafarra eta apaiza.
* Jesús Elizalde, politikari karlista.
* Jean Elizalde (1883 - 1963), euskal idazle eta apaiza.
* Kike Elizalde (1961 -), pilotaria.

### Beste herrialde batzuetakoak 
* Antonio Elizalde (1795 - 1862), militar eta politiko ekuadortarra.
* Víctor Elizalde (1821 - 1909), militar argentinarra.
* Rufino de Elizalde (1822 - 1887), politikari argentinarra.
* Arturo Elizalde (1873 - 1925), enpresaburu kubatarra.
* Automóviles Elizalde, Arturo Elizaldek Katalunian sortu zuen automobil enpresa.
* Joaquín Miguel Elizalde (1896 - 1965), politikari filipinarra.
* Alexis Elizalde (1977 -), Kubako disko jaurtitzailea.
* Federico edo Fred Elizalde (1907 - 1977), euskal-filipinar jatorriko musikaria.
* Patricio Elizalde edo *Pato Machete* (1975 -), hip hop musikari mexikarra.
* Valentín Elizalde (1979 - 2006), kantari mexikarra.

## Ikus, gainera 
* Elexalde
* Eleizalde
Usparitxa

**Usparitxa** Muxika udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 179 biztanle ditu.

## Deskribapena 
Muxikak udalerriaren erdigunean dago gutxi gora-behera, Oka ibaiaren haranetik baino goraxeago mendebaldeko maldetan. Auzoko eliza txikia, baseliza bat, San Migel goiangeruarena, monumentu izendatuta dago. Ondoan da Jauregi izeneko baserria, eta etxe hartakoek eraiki omen zuten baseliza duela zenbait mende, Jauregi jaunak, bere emaztearentzat. Jauregi andereak egunero errezatzen omen zuen baselizan, baina igande eta jai egunetan berriz, Ziortzara joaten omen zen meza entzutera zaldi zuri baten gainean.

Baserri horrek berak jabez aldatu ondoren, Enbeita familia bizi izan zen han. Han jaioak dira Kepa Enbeita "Urretxindorra" eta haren seme Balendin Enbeita.

## Demografia eta biztanleria 
## Iruditegia 

Fitxategi:Usparitxa5806.jpg|Enbeitatarren Jauregi baserria, 20. mendearen hasieran.
Fitxategi:Muxika Usparitxa 05.jpg|Jauregi baserria, 2021. urtean.
Fitxategi:Muxika Usparitxa 04.jpg|Usparitxako etxe bat, Gernikako piperrak zintzilik.
Fitxategi:Muxika Usparitxa 02.jpg|San Migel baseliza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olabe (Mendata)

**Olabe** Mendata udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 74 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Mendata

## Kanpo estekak
Carlton hotela

**Carlton** Bilbon dagoen eraikin historiko eta hotel bat da.

## Kokalekua 
Indautxu azuko Federico Moyúa plazaren 2. zenbakian dago.

## Historia 
thumb|ezkerrera|200px|Behealdeko areto nagusiaren irudia.

Carlton Hotelaren eraikina Manuel María Smith arkitektoak egindako eraikinen artetik adierazgarrienetako bat da. Eraikina 1919 eta 1926 urteen artean jaso zuten.

Carlton Hotelaren eraikinak esanahi historiko era sinbolikoa du, 1936-1937 bitarteko lehen Eusko Jaurlaritza eta Lehendakaritzaren egoitza izan zelako eta Bilboko hainbat eta hainbat ekintza ofizial eta kultural han egin ohi direlako.

1994an Ignacio Palacios arkitektoak zaharberritu zuen.

## Ezaugarriak 
Bigarren inperioa izeneko estilokoa da, XIX. mendeko hotelak eraikitzeko tradizioa jarraitzen duena, berandu xamar bada ere. Eraikin exentua da, zati bat hotelak betetzen du eta bestea berriz bulegoek. Oinplantak hiruki forma dauka, ertzak alakatuak dituela. Sotoa, erdisotoa, beheko solairua eta sei solairu ditu, azkenekoa atzeraeramana eta kuxindurakin. Alaketatik hurbilen dauden begiratokien ardatzen ondoan hormatalak daude eta gainerakoan paramentu rebokatuak. Hotelaren aurreko aldean karrerapea dago, bertara erdi parean dagoen teilatudun terrazatik sartzen da, apaingarri ugari dituen terrazatik. Elementuak simetrikoki jarriak daude. Beheko solairuak erdi puntuko bao adobelatu eta beheratuak dauzka. Lehenengoak, bao beheratuak eta dintelduak txandan-txandan, burdin forjatuz egindako barandadun balkoiekin. Bigarren solairuan bao dinteldunak eta begiratoki hegalduak daude, hirugarren eta laugarrenean bao dinteldunak eta bosgarrenean burdinezko barandadun balkoiak. Seigarren solairuak atzeraemangunea eta balkoi korritua dauka eta teilatua mantsardatua da, arbelezkoa. Barruko aldean material nobleak erabili dira. Denen artetik sarrera nagusia nabarmentzen da, ginga-argia duena.

## Iruditegia 

Irudi:Metro bilbao moyua.jpg|Moyúa enparantza, Carlton eskuinaldean duena.
Irudi:Bilbao - Hotel Carlton 1.jpg|Carlton hotela.
Irudi:Plaza de Federico Moyúa, Bilbao, July 2010 (01).JPG|Urrutira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Carlton hotelaren webgunea
Anguleria jauregia

**Anguleria jauregia** Larrabetzun dagoen jauregia da.

## Deskribapena 
Goikoelexeako errepide bazterrean dagoen eraikin dotorea da, exentua, bolumen kubikoduna, lau isurialdetako teilatuduna eta bi solairu eta ganbaraduna.

Etxearen barruko egitura zurezkoa da eta kanpoko aldean silarria, adreilua eta harginlana ageri dira. Silarria, beheko solairuan, fatxada nagusian eta ezkerraldeko fatxadan. Adreilua fatxada nagusiaren goiko solairuetan eta, manposteria berriz, gainerako paramentuetan.

256px|thumb|erdian|Jauregiaren fatxada nagusia
Fatxada nagusiak argi-patio bat dauka, toskana bidez dinteldutako lehen solairuko galeriara sartzeko. Horren gainean eraikinaren goiko zatiak hegalkina dauka, adreiluzkoa balitz bezala margotua, irudi lirainezko zenefa bat duela. Gai nagusia kuatrilobulo baten barruan dagoen erromatar gurutzea da. Horren gainean 1777 data ageri da idatzita.

256px|thumb|erdian|Anguleria jauregiaren atzeko aldea
Atzeko aldean lehen solairura igotzeko manposteriazko eskailera dago. Eta sarrera deszentratu horren gainean Meabetarren armarria. Atzeko alde horren alboari itsatsita, altura txikiagoko zati bat dago, lau isurbidetako teilatuduna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Malpika dorretxea

**Malpika dorretxea** Zamudioko Arteaga auzoan dagoen Erdi Aroko eraikina da.

## Deskribapena 
Hesirik gabeko lau angeluko oina eta kubikoaren itxura duen eraikina. Beheko solairuan tamaina ez erregularreko silarrixkaz aparejatua dena eta goi aldera silarrizkoa. Babeserako izaera duen eraikina, itxura sendoa duena eta bao baino horma gehiagoz itxia. Zamudioko San Martin Elizaren alboan dago kokaturik. Hormen lodiera da bere alderdi nabarienetako bat, 2'7 metrotaraino heltzen dela. XVI. mendearen hasierako eraikin bat da Malpika Dorrea, gotikoaren amaiera aldeko elementuak dituena eta errenazimendukoak ere bai. Patioska baten barrena sartzen da dorrearen barrura. Fatxada nagusia ekialdera begira dago, tapiatua izan zen sarrera bat zeukan eta oraingoa jarri zen. Lehenengo solairuan dago hori eta bere giltzarrian Zamudioko armarria daraman dobelatutako puntu erdiko arkuan dagoen bao bat da. Dorrearen bigarren oina XIX. mendean berreraiki zen eta, bere altuera nabarmenaz baliatuz, tarteko solairu bat eraiki zen. Azkenengo oina ondoen argitua da eta arku konopial bat nabarmentzen da fatxadan. Hormen gailurrean, mailakatutako errepisa zirkularretan apeatutako harburu eta garitoinezko friso bat ikusten da. Teilatua, lau isurkikoa da.

## Historia 
Malpika dorretxea XV. mendeko hasieran eraiki zuten gotiko-pizkundetar estiloan. Butroe leinuak bere etsaiak ziren Zamudio leinua eraso ostean, 1443an berreraiki zuten. Berriro 1515 inguruan guztiz berreraikia izan zen.

XVIII. mendean Zamudiotarrek saldu eta Malpika markesak bihurtu ziren jabe berri. Gero baserri bilakatu zen XX. mendera arte. Azkenean, Zamudioko Udalak erosi eta bertan udal-liburutegia kokatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1110 Jaroslawa

**1110 Jaroslawa** asteroide gerrikoan aurkitutako 1110. asteroidearen izena da. 1928ko abuztuak 10ean aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1928 PD** zen. Bere izena aurkitzailearen semeagatik, Jaroslav Neujmingatik jasotzen du.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1111 Reinmuthia

**1111 Reinmuthia** asteroide gerrikoan aurkitutako 1111. asteroidearen izena da. 1927ko otsailak 11n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1927 CO** zen. Bere izena aurkitzaileagatik jasotzen du.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1112 Polonia

**1112 Polonia** asteroide gerrikoan aurkitutako 1112. asteroidearen izena da. 1928ko abuztuak 15ean aurkitu zuen Pelageya Shajnek Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1928 PE** zen. Bere izena Polonia herrialdeagatik jasotzen du.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1113 Katja

**1113 Katja** asteroide gerrikoan aurkitutako 1113. asteroidearen izena da. 1928ko abuztuak 15ean aurkitu zuen Pelageya Shajnek Simeizetik eta modu independentean Max Wolfek Heidelbergetik urte horretako abuztuak 24an. Bere izena Katja Ioskogatik jasotzen du.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1114 Lorraine

**1114 Lorraine** asteroide gerrikoan aurkitutako 1114. asteroidearen izena da. 1928ko azaroak 17an aurkitu zuen Alexandre Schaumassek Nizatik eta modu independentean hurrengo egunean L. Voltak Pino Torinesetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1928 WA** zen. Bere izena, gaur egun Frantziako eskualdeetako bat den Lorenagatik jasotzen du, garai batean dukerria izan zena eta Lotaringia erresumaren hondarra.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
San Roman (Muxika)

**San Roman** edo **Besangiz** Muxika udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 276 biztanle ditu. 

## Izena 
Euskaltzaindiaren EODA datubaseak **San Roman** besterik ez du ematen auzoaren izentzat, baina Besangiz forma ere erabiltzen da, **Besangiz Goikoa** eta **Besangiz Behekoa** bereiztuz batzuetan. San Roman baseliza beheragoko zatian dagoenez, Behekoa parte hori soilik izenda dezake San Romanek segun eta ze ikuspegi. Errepide mapa batzuetan **Besagiz** agertzen da, **Bezangiz** errekaren aipua ere bada Muxikako mapa toponimikoan, eta bertakoek **Besaiz** esaten dutela ere egia da.

## Deskribapena eta ondarea 
Muxikako Ugarte eta Kurtzero auzoen hegoaldera dago San Roman, errepidez batetik mendebaldetik iristen zara, besterik ekialdetik. Hegoaldera, Bezangiz errekak bereizten du Txakala eta Zabala auzoetatik. Mendebalde-ekialde ardatzean maldan behera egiten duen bide batean daude San Romango baserriak, goialdean Urkietako Artea nabarmentzen da, aparteko zuhaitz katalogatua, eta behealdean San Roman baseliza eta Muxika dorretxea. Behekalde horretan parke bat ere badago.

### Muxikako dorretxea 
Muxikako dorretxea etxebizitza izan da 20. mendera arte. Pentsatzekoa da armarri bat izango zuela jauregi honek, baina orain ez dago han, gertu dagoen Torrebarri baserrian baizik. Armarriko irudiak dira, lau kantoitan, hiru giltza, bihotza aiztoak sastakatua, otsoa ilargipean eta gurutze tenplarioa. Armarri horren iruditeria da egungo Muxika udalerriaren irudia. Idazkuna ere badu armarriak:

(ezin dut merezi dudana eduki, baina daukadana merezia dut) 

### San Roman baseliza 
XIV. mendeko baseliza hau ondate babestu bezala dago izendatua, eta auzoko jaien gunea da (abuztuaren 1ean). Jolasparke baten ondoan dago.

1970eko hamarkadaren amaieran, San Roman jaietako gaueko erromerian Indar Trabes Mutrikuko rock taldeak jotzeko ohitura hartu zuen. Itoiz bilakatu zen talde hura gero, eta Itoiz bizi izan zen artean San Romango jaietan jo zuten beti, ohitura bilakatuta.

## Demografia eta biztanleria 
## Iruditegia 

Fitxategi:Muxika San Roman Besangiz08.jpg|Besangiz Goikoan, Urkieta etxea.
Fitxategi:Muxika San Roman Besangiz31.jpg|Muxikako dorretxe-jauregirko sarrera eta harresia, itsatsia baserri bat duena.
Fitxategi:Muxika San Roman Besangiz19.jpg|Muxikako armarria, Torrebarri baserrian.
Fitxategi:Muxika San Roman Besangiz17.jpg|Besangiz Behekoan, San Roman baseliza.
Fitxategi:Muxika San Roman Besangiz21.jpg|Urkietako artea, aparteko zuhaitza.

## Kanpo estekak
1116 Catriona

**1116 Catriona** asteroide gerrikoan aurkitutako 1116. asteroidearen izena da. 1929ko apirilak 5ean aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1929 GD** zen. Beharbada Robert Louis Stevenson idazlearen lan bategatik jasotzen du bere izena.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1115 Sabauda

**1115 Sabauda** asteroide gerrikoan aurkitutako 1115. asteroidearen izena da. 1928ko abenduak 13an aurkitu zuen L. Voltak Pino Torinesetik eta modu independentean bost egun beranduago Josep Comas Solák Bartzelonatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1928 XC** zen. Sabauda Italiako antzinako agintarien latindar izena da, Savoia etxearena, alegia. Baliteke, baita ere, izena Aintzira Pontinoetan ezarritako hiri bategatik jasotzea.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1118 Hanskya

**1118 Hanskya** asteroide gerrikoan aurkitutako 1118. asteroidearen izena da. 1927ko abuztuak 29an aurkitu zuen Sergei Belyavskyk Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1927 QD** zen. Bere izena Alexis Hanskygatik jasotzen du, asteroidea aurkitu zen datan astronomo honen heriotzaren hogeitabosgarren urteurrena bete baitzen.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1117 Reginita

**1117 Reginita** asteroide gerrikoan aurkitutako 1117. asteroidearen izena da. 1927ko maiatzak 29an aurkitu zuen Josep Comas Solák Bartzelonatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1927 KA** zen. Bere izena aurkitzailearen ilobagatik jasotzen du.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
1121 Natascha

**1121 Natascha** asteroide gerrikoan aurkitutako 1121. asteroidearen izena da. 1928ko irailak 11n aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1928 RZ** zen. Bere izena aurkitzailearen alabagatik jasotzen du, Natascha Tichomirovagatik.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
Ghetto (musika taldea)

**Ghetto** taldea 2007an Atxondon sortutako rock-folk-soul taldea.

## Ibilbidea 
Mendiola, Elorrixo, Durango, Bergara eta Atxondoko sei lagunek Anboto azpiko bailara galdu baten barrenean dagoen Santixa auzoko baserri batean sortu zen, rock-a eta funk-a nahasten zituen proiektu honek. 2015ean eman zioten amaiera proiektuari. 

## Lanak 
* *Ghetto* (2011).
* *Su-zenean* (2012).
* *Erolution* (2014).

## Erreferentziak 
## Kanpo Loturak 
* https://web.archive.org/web/20121109000324/http://ghettotarrak.wordpress.com/ Webgunea
* http://www.myspace.com/ghettotarrak Ghetto MySpace-en
1120 Cannonia

**1120 Cannonia** asteroide gerrikoan aurkitutako 1120. asteroidearen izena da. 1928ko irailak 11n aurkitu zuen Pelageya Shajnek Simeizetik, eta modu independentean Grigory Neujminek toki beretik bi egun beranduago eta Eugène Joseph Delportek Uccletik hamar egun beranduago. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1928 RV** zen. Bere izena Annie Jump Cannongatik jasotzen du, 225.000 izarren mota espektralak sailkatu zituena Henry Draper katalogoan.

## Ikus, gainera 
* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak
Amorotoena etxea

**Amorotoena etxea** Getxoko (Bizkaia) etxe bat da, Algortako San Nikolas kalean kokatua.

## Deskribapena 
Berari atxekita ez du inguruan etxerik. Oinarria errektangularra du eta teilatuak lau aldetara jotzen du. Honela dago osatua: beheko solairua, lehen pisua eta ganbara. Kanpoko aldeak erraseatuta eta zuriz daude, izkina eta leiho-ate inguruetan izan ezik. Agerian dagoen harria landua da. Ipar eta Hegoaldera jotzen duten hormetan, egoki antolatuta daude hutsuneak (gehienak leihoak). Hegoaldeko fatxadan dago gaur egun sarrera nagusia. Alde banatan horma sendoak ditu muga gisa haizetik babesteko. Kanpoko alde horretan dauden hutsuneak honako hauek dira: beheko solairuan, sarrera adintelatua eta burdin-saredun leihoa; solairu nagusian, balkoia eta leiho karratu bana bi aldeetan eta, balkoiaren gainean, itxi gabeko hutsunea teilatu azpian. Amorotoena etxeak berriztatze eta aldaketa ugari izan du bere historian zehar. Aipagarriena, XIX. mendean baserri izatetik (baserri arkitekturaren tipologia izatetik), «Algortako etxe» itxura hartzera pasatu zenean gertatu zen. Arotz-lanak utzitako diseinua Bizkaiko kostaldeko etxeetan askotan agertzen den ezaugarrietako bat dugu.

Irudi:Algorta 20080423 171000 SanNikolas kalea.jpg|Amorotoena etxea, 2008ko apirilaren 23an.
Irudi:Algorta-20150928-153327-Amorotoena etxea SanNikolas kalean 2000x1500-IMG 6634.jpg|Amorotoena etxea, 2015eko irailaren 28an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanin (penintsula)

**Kanin** () Errusiako Arkhangelskeko oblasteko Nenetsia Okrugeko penintsula handi bat da. Errusiaren europar zatiaren ipar-mendebaldean kokatua dago, gutxi gorabehera 67° eta 69° bitarteko ipar latitudean eta 43-47° eki longitudean.

Hegoaldean Menzengo badiak inguratzen du, mendebaldean Itsaso Zuriak eta iparraldean eta ekialdean Barents itsasoak. Bere hedadura 10.500 kilometro karratukoa da eta iparraldetik hegoaldera duen luzera 300 kilometrokoa da. Bertako landaretza, nagusiki, Artikoko tundrako tipikoak diren goroldio eta likenez osatua dago.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amin Maalouf

Amin Maalouf (; Beirut, 1949ko otsailaren 25a) libanoar idazlea da, frantsesez idazten duena.

## Biografia 
Bere familia Libanoko mendialdeko Ain-Abou herrikoa zen. Amaren familia katolikoa eta frankofonoa zen. Aitak, jatorriz komunitate melkitakoa bazen ere, heziketa protestante eta ingelesa izan zuen . Amaren nahikariz, Aminek Jesusen Konpainiaren ikastetxe frantsesean ikasi zuen. Ondoren Beiruteko Unibertsitate frantsesean soziologia ikasketak egin zituen.

*An-Nahar* egunkarian lan egin zuen. Nazioarteko atalaren arduraduna zela, 60 estatu baino gehiagotan ibili zen, tartean Etiopia, Somalia, Bangladesh eta Vietnamen . Azken honetan Saigoneko batailaren lekuko izan zen. 1976an Libanoko gerra hasi zelarik, Parisera erbesteratu zen eta oraindik han bizi da. *Jeune Afrique* astekariko erredaktore-burua izana da. *Les croisades vues par les Arabes* liburuaren arrakastari esker, 1985etik idazteari ekin zion buru-belarri.

Maaloufen obran bere bizipenak nabarmentzen dira: bere arbasoen jatorri anitza, hizkuntza eta erlijio ezberdinekin izan duen harremana, komunitateen arteko gatazkak eta erbestealdia. *Les Identités meurtrières* (Nortasun hiltzaileak) liburuan, etnia, hizkuntza edo erlijio baten izenean, gizakiak elkar hiltzera eramaten dituen eromena salatzen du.

Berak idatzia da hau:

## Lanak 
### Eleberriak 
* ''Léon l'Africain* (1986)
* *Samarcande* (1988). (Maisons de la Presse Saria)
* *Les Jardins de lumière* (1991)
* *Le premier siècle après Béatrice* (1992)
* *Le Rocher de Tanios* (1993ko Goncourt Saria)
* *Les Échelles du Levant* (1996)
* *Le Périple de Baldassare* (2000). (2000ko Jacques Audiberti-ville d’Antibes Saria).
* *Les désorientés* (2012).

### Saiakera liburuak 
* *Les croisades vues par les Arabes* (1983)
* *Les Identités meurtrières* (1998)
* *Origines* (2004)
* *Le Dérèglement du monde* (2009)

### Opera libretoak 
* *L'Amour de loin* (2000), Kaija Saariahorena.
* *Adriana Mater* (2004), Kaija Saariahorena.
* *La Passion de Simone* (2006), Kaija Saariahoren oratorioa.
* *Émilie'' (2010), Kaija Saariahorena.

## Ikus, gainera 
* Frantsesezko literatura

## Kanpo estekak 
* Amin Maaloufen webgunea, aminmaalouf.org