Margarita Ledo Andion

**Margarita Ledo Andión** (Castro de Rei, Lugo, Galizia, 1951ko otsailaren 5a) lugotar kazetaria, irakaslea, ikertzailea, zinemagilea eta idazlea da. Santiago de Compostelako Unibertsitateko irakasle eta ikus-entzunezko komunikazioko katedraduna, Galiziako Errege Akademiako kide numerarioa; besteak beste, Galiziako Kulturaren Sari Nazionala (2008) eta Otero Pedrayo saria (2017) jaso zituen.

## Biografia 
Margarita Ledo Lugon hazi zen, Kubako antzinako emigratzaile galiziarren familia batean. Aita, Udaleko enplegatua, Ezker errepublikanokoa zen. Bera eta bere nebak landa-eskolara joan ziren herriko maisu falangistekin ez hezteko. Batxilergoa Lugoko Institutuan ikasi zuen eta, gero, Santiago de Compostelako Unibertsitatean, Filosofia eta Letrak karrera hasi zuen, baina ez zuen amaitu. Bartzelonara joan eta kazetaritza ikasi zuen Bartzelonako Kazetaritza Eskola Ofizialean (1969-1973).

## Lan ibilbidea 
### Kazetari 
1974an, *El Ideal Gallego* egunkariaren erredakzioan sartu zen, baina kazetaritza-lan hori, gerora Galizia eta Feminismoaren aldeko beste aldizkari eta egunkari batzuetara hedatu zena, eten egin zen Portugalen bortxaz erbesteratu zelako, aktibismo politikoaren eta *Unión do Povo Gallego* alderdiko militantziaren ondorioz. Bi urteko erbestealdian, Portugalen (1974-1976), galizierako irakurle gisa lan egin zuen Letren Portoko Unibertsitatean, eta Galiziako Kulturaren Jardunaldiak antolatu zituen.

Itzultzean, *A Nosa Terra* astekaria sortu eta zuzendu zuen 1977 eta 1980 artean, eta Galiziako prentsari buruzko ikerketa ugari egin zituen. 

Hainbat argitalpen sortu zituen, hala nola, *Escrita izeneko a*ldizkaria, Galiziako Idazleen Elkartea eta CXTGren Clube Kultural Adiantea boletinaren proiektu grafikoak, *Festa da palabra silenciada* aldizkari feminista eta Moviment Nacionalitari Europeu delakoaren *Europa de les Nacions*. UABko irakaslea izan zen Informazio Zientzien Fakultatean, 1983tik 1991ra.

1991n Galiziara itzuli zen, eta Santiagora joan zen Santiago de Compostelako Unibertsitatean Informazio Zientzien Fakultatea martxan jartzera. Hantxe izan zen lehen dekanoa (1992-1996), eta ikus-entzunezko komunikazioko katedraduna da.

### Beste lan batzuk 
Galiziako Ikus-entzunezkoen Behatokia zuzentzen du eta USCren Ikus-entzunezko Ikasketen Taldea koordinatzen du, Galiziako Unibertsitate Sistemaren Erreferentzia Talde Lehiakorra.

Federación Lusófona de Ciencias (LUSOCOM) delakoaren buru izan zen, Komunikazioaren Ikerketarako Espainiako Elkarteko (AE-IC) lehen presidenteordea izan zen 2008 eta 2016 bitartean, eta Komunikazio Elkarte Iberoamerikarreko (ASSIBERCOM) presidenteordea eta AAGko Ikertzaile Galiziarren Elkarteko ohorezko presidentea da. Artxibozain-liburuzain kargua bete zuen eta 2021eko apirilaren 24tik erakundeko idazkaria da.

### Otero Pedrayo saria 
2017an Otero *Pedrayo* saria. 1977tik aurrera emandako sari hau jaso zuen lehen emakumea izan zen. Txostenean, honako hau nabarmendu zen:“*bere bizi-ibilbidea, ibilbide profesionala eta intelektuala, militantzia politiko goiztiarrak, Oportoko Unibertsitateko Letren Fakultatean izandako erbesteratzea eta galiziar irakurletza, kazetaritza konprometitua eta Portugalgo eta Galiziako intelektual errepublikanoen harremanei buruzko lehen ikerketak*”.  “*aitzindaria izan zen Galizian garatu gabe zeuden ikus-entzunezko ikerketetan eta generoetan arreta jartzen, eta betiere genero-ikuspegia kontuan hartuta bere lan, ikerketa eta esku-hartze publiko guztietan*”. “*bere ibilbide osoan zehar, berez nortasun- eta kultura-balioa duen galiegoaren alde egin zuela, eta Iberiar penintsulako eta munduko gainerako hizkuntzekin parekotasunean”*.*,* *A foresta e as árbores* (2019), *De illas e sereas* (2020).

## Filmografia 
### Zuzendari 
**Film laburrak**: *Lavacolla*, 1939 (2005) (*Hai que botalos* film kolektiborako); *Cienfuegos*, 1913 (2008); *Illa* (2009); *Noite do mundo* (2014); *Bucle* (2017) (Carmen Penim-en «*Herdeiras*» CD-libururako); *Groenlandia* (2018); *A auga branca* (2019)

**Film ertainak**: *Apuntamentos para un filme* (2012) Santa Maria ontziaren bahiketaren memoria berreskuratu zuen. Ontzi hori Iberiar Penintsulako Liberazio Direktorio Iraultzaileko hogeita lau antifaszista galiziar eta portugaldarrek antolatu zuten 1961ean, Francisco Franco eta António de Oliveira Salazarren diktadurak salatzeko asmoz. Berrizendatu egin zuten Santa Libertad izena jarrita.
* *Liste, pronunciado Líster* (2007). Biografia antiklasikoaren eredua Galiziako lider komunista horrentzat. Argentinan erbesteratutako emakume galiziarraren irudia aztertzen duen dokumentala. Nós, galiziar zinema-ekoiztetxea, DVD-liburua).
* *Nación* (2020). Pontesa zeramika-fabrikako (2001ean Pontevedran itxi zuen) langileen borrokari buruzko lana. Artxibo dokumentala eta emakume horien testigantzak eta fikziozko eszenak nahasten ditu. Sari berezia, Sevillako 2020ko Europako Zinemaldian nazio edo mundu mailan estreinaldia duen film espainiarraren zuzendari onenari. Halaber, “genero-berdintasuna sustatzeko *bereziki* gomendatutako” bereizgarria lortu zuen, *Zinematografiaren eta Ikus-entzunezko Arteen Institutuak* (ICAA) aretoetan komertzialki banatuko diren filmetarako ematen duena.

### Ekoizle 
* *CCCV CineClube Carlos Varela (2005).* Zuzendaritza: Ramiro Ledo Cordeiro.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1982an Modesto R. Figueiredo sariaren akzesita, *Coronado a man* lanarekin.
* 1994an, Alecrín saria, Muller "Alecrín"  emakume izaeraren ikerketa- taldearekin.
* 2008an Zinema eta Ikus-entzunezko Sari Nazionala, Galiziako Xuntak galiziar kulturari emana.
* 2015ean *Os Bos e Xenerosos* da AELG saria.
* 2016an *Ramón Piñeiro-Facer País* saria.

* 2017an Otero *Pedrayo* saria.

* 2017an DocumentaMadrid nazioarteko jaialdian mendeko utopia eta akatsei buruzko atzera begirako saio bat eskaini zitzaion.
* 2020an, Asociación Española de Investigación da Comunicación (AE - IC) elkarteak omenaldia egin zion. Elkarte hori sortu zenetik (2006) elkarte horren komunikazio-arloko ikerketa-bizitza osoan egindako lanarengatik aintzatespena jaso zuen lehen emakumea izan zen.
* 2020. Sevillako Europako Zinemaldiaren Saria, *Nación* lanaren zuzendaritzagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Margarita Ledo Galegako Kulturaren Kontseluan
* *Margarita Ledo. Zinema, feminismoa eta klasea*. YouTuben, Nos Televisión kanala (2021)
* Margarita Ledoren bibliografia duen orria Dialnet-en
* Juan Oliver Archivadoren Margarita Ledori elkarrizketa.