Ihitz Iriart Casenave

**Ihitz Iriart Casenave** (Aloze, Zuberoa, 1987ko martxoaren 6a) Iruñean bizi den abeslari, kantu taldeen gidari eta kultur ekintzailea da, lanbidez fisioterapeuta. Amaren Alabak taldeko kantaria eta pastoral errejenta ere bada. Zuberoako kultura ikertzen ari da *Gure Ondarea* proiektuan.

## Bizitza 
Ihitz Iriart Xiberoko aloztarra da. Aita Larrainekoa du, ama Pagolakoa. Familiak asteburuak Larrainen iragaten zituen. Hantxe ikasi zuten Ihitzek eta bere ahizpak dantzan eta kantuan, Errege Txopitak elkarteko Katti eta Robert Larrandaburuk irakatsirik. Bost urte zituela hasi eta 18 urte arte, elkarte horretan dantzan jardun zuen. Euskaraz ikasi zuen, Onizegaineko ikastolan, gero Maulekoan, Kanboko Xalbador Ikastegian eta azkenik Baionako Bernat Etxepare lizeoan. Ihitzek kinesiterapia formakuntza bat segitu zuen, Belgikako Charleroi hirian, lau urtez. Hango kulturaren aberastasuna ezagutu zuen. Ezpeletan egin zuen lan. Gazte-gazterik, Ihitzek, Larraineko dantza eskolarekin, Dantzari Ttiki biltzarrean parte hartu zuen. Hamar urte besterik ez zituela, Kükülleroren rola antzeztu zuen, Larraineko maskaradan. Esperientzia aberasgarri horrek oroitzapen biziki onak utzi zizkion. 2012an, Bedezia izan zen (sendagile), Xiberoko ikastoletako lehengo ikasleek antolatu maskaradan. 

[thumb|"*Emazteak Zuberoako plaza-ekitaldietan, kultura bizitzen eta ikertzen*" hitzaldia ([Udako Euskal Unibertsitatea|UEU, 2025-09-18)|300x300px]]Gaur egun natural da emakume gazteak ikustea maskaradan parte hartzen, nahiz eta lehen debekatua zuten. Bestalde, gazteek beste aktibitate anitzek erakarririk (kirola, etab.), dantza ohiturak bazter utzi dituzte. Ihitzek Xiberoko pastoraletan ere parte hartzen du.

Ihitz Iriartek kantari formazioa ere badu. Haur Kantu Txapelketan parte hartu zuen eta, Ama sorkuntzaren ondotik, sei emazte gaztek osatzen duten Amaren Alabak taldean sartu zen. A kapela» kantatzen duten 6 emazte Xiberotarren formazio bat da. Euskaraz ez ezik, beste hizkuntzetan ere abesten dute, hala nola portugesez, italieraz… Bere ikasketen karietara, kantu lirikoak posturologian duen eragina ikertu zuen.
* 2012. urteko Xiberoko Ikastoletako Ikasle Ohien maskaradetan bedezi, sendagile.
* 1999tik Amaren Alabak taldeko partaide
* 2019tik Iruinkokoa, Iruñeko libertimenduko bultzatzaile eta arizale 

## *Gure Ondarea* kultur proiektua 
thumb|Zuberoako Gure Ondarea elkarteak antolatutako solasaldirako kartela
Zuberoako kultura aztertzen ari da beste bi emakumerekin: **Joana Etxart** Tehenta taldeko kantaria eta pastoral idazlea, eta Xantiana Etxebest pastoral-errejentarekin. Euskal Herriko Unibertsitateko Aitzpea Leizaola antropologoarekin ere ari dira elkarlanean.

2021ean hasi zuten *Gure ondarea* egitasmoa, kulturgintzan aritu diren hainbat pertsonaren hitzak bilduz, filmatuz edo soinua grabatuz. Pastoraletan, maskaradetan edo kantagintzan aritu direnak ukan dituzte solaskide. Materiala bildu dute 2022tik 2024ra bitarte, eta gero analisi-faseari ekin diote. Kanalduderen laguntza ukan zuten filmatzen ikasteko, eta telebista horretako bide luze batean eman dituzte egitasmoaren inguruko xehetasunak.    

## Diskoak 
* *Anderegatik*.

* *Plazandere.*
* *Coupages #03.*

## Aintzatespenak 
* [thumb|**Iriart** eta [Joana Etxart|Etxart (UEU, 2025-09-18)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Ihitz Iriart eta Aritz Ibañez Iruinkokoaren nondik norakoak kontatzen  Bertsoak.eus