Atlantikoko Brontze Aroa

**Atlantikoko Brontze Aroa** formalki ondo zehaztuta ez dagoen terminoa da eta inoiz formalki definitu ez den terminoa da. Batzuek k.a. 1300. eta 700. urteen artean Britainia Handian, Frantzian, Euskal Herria Irlandan, Portugalen eta Espainian, hau da, Europako kostalde atlantikoan gutxi gorabehera, etiketa bat bezala hartzen dute. Beste batzuek Brontze Aroko multzo kultural bati egozten diote, historiaurreko Europan, garai eta kokapen honetan nagusi den kulturak batzen dituena.

Amaierako Brontze Atlantikoa ere izendatzen da askotan, Europako Brontze Aroaren Amaieran garatzen delako, hain zuzen. 

## Merkataritza 
thumb|308x308px|Europa mendebalde eta zentroko mapa Azken brontze Aroan.
Atlantikoko Brontze Aroaren ezaugarri nagusia itsasertzeko komunitateen arteko truke ekonomiko eta kulturala da, eta horrek antzekotasun kultural handia sortzen du kostaldeko erkidegoetan: Portugalgo erdialdetik Europa kostaldearen hegoaldera, Galizia, Frantziako kostalde atlantikoa, Armorika barne, hego-mendebaldeko Ingalaterrako Kornualles eta Eskozia iparralderaino. Horren erakusle dira harria maiz *chevaux-de-frise* gisa erabiltzea, leku garaietan herri harresituak eraikitzea, eta arkitektura domestikoaren eta espazio bizien arteko antzekotasuna, batzuetan etxe biribilak izaten baitira ezaugarri. Merkataritza harremanak Suedia, Danimarka eta Mediterraneoraino hedatzen ziren.

## Metalen ekoizpena 
Brontze Aroko kultura honen ezaugarri nagusia metal-ekoizpeneko eskualde-gune ezberdinak ziren, itsas merkataritza arruntarekin lotuak. Gune nagusiak Ingalaterrako eta Irlandako hegoaldean, Frantziako ipar-mendebaldean eta Iberiar penintsulako mendebaldean zeuden. Kultura horrekin zerikusia duten gauzak altxorretan edo errituentzako lekutan utzita egoten dira. 

Atentzioa ematen duen ezaugarri bereizgarria da, metalezko objektu ugari duten gordekin asko aurkitu direla, eta beti kanpoaldean, etxe barruetan aurkitu direnak ez baitira horren aberatsak. Eliteen oturuntza tresneria ere aurkitu dute, burruntziak, pertzak eta haragi-kakoak, besteak beste, Portugal erdialdetik Eskoziaraino.

Pertzak nobleziaren oturuntzekin lotuta daude, eta taldeen arteko hartu-emanekin, beraz, segurenik prestigiodun oparien trukeekin ere. Proposatu da hizkuntza zelta Atlantikoko *lingua franca* gisa garatu ahal izan zutela. eta, gainera, haiek sortzeko trebetasunak eta tratamendu egokiari buruzko ezagutza erritualak bereganatu beharko zituzten. Aldaketa horiek hizkuntza-aldaketarekin zerikusia duten prozesuak adieraz ditzakete. Ekialdetik mendebaldera eliteen arteko kontaktuek azal dezake hizkuntza zelten agerpena. Horrek erdialde eta mendebaldeko Europan kokatuko luke protozeltaren sehaska. Baina iritzi hori ez dator bat jatorria erdialdeko Europako Hallstatt C kulturarekin lotuta dagoela dioen iritzi onartuagoarekin.

## Galeria 

Fitxategi:Collier de Penne.jpg|Penneko idunekoa
Fitxategi:Estela de Logrosan (Caceres-España).png|Logrosángo hilarria. V formako hozkak dituzten ezkutua irudikatutako eszenaren osagai nagusia da.
Fitxategi:Machados de Bronce.jpg|Galiziako brontzezko aizkorak.
Fitxategi:Machado de tope con aneis.JPG|Galiziako eraztun biko brontzezko aizkora
Fitxategi:Casco de Leiro, Castelo San Antón (A Coruña).jpg|Leiroko kaskoa.
Fitxategi:Poboado da idade de bronce de Campo Lameiro.jpg|Garaiko etxola, Campo Lameiro.
Fitxategi:Espada de lengua de carpa. Bronce Final. 1150-850 a. C. - M.A.N.jpg|
Fitxategi:Torque - Man - Saint-Germain-en-Laye - 27 mars 2017.jpg|Saint Germain en Layen aurkitutako urrezko torkea.
Fitxategi:Treasure case 2011 T429 Bronze Age hoard from Nottinghamshire objects 5 - 9 (FindID 464310).jpg|Hodi eta eraztun bakarreko ahizkora. Nottinghamshireko altxorrekoak.
Fitxategi:Atlantic Bronze Age riveted cauldrons. Left Cantabria, Spain. Right Chiseldon, UK.jpg|Brontzezko pertzak. Ezkerrekoa Kantabrian aurkitua eta eskuinekoa, Chiseldonen, Erresuma Batuan.

## Ikusi, halaber 
* Tumuluen armorikarren kultura
* Kultura argarikoa
* Kutxatila-zelaien kultura
* Brontze Aro Nordikoa
* Tumuluen kultura
* Unetice kultura

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Why this Bronze Age village became known as ‘Britain’s Pompeii’ National Geography.