Peter O'Toole

'''Peter Seamus Lorcan O'Toole''' (1932ko abuztuaren 2a, Connemara, Galway, 2013ko abenduaren 14a, Londres) zinema, antzerki eta telebistako irlandar aktore bat izan zen.

Bere jaiolekua zalantzan dago: bertsio batzuen arabera, Irlandako Connemara eskualdean jaio omen zen eta beste batzuen arabera, Ingalaterrako Leeds hirian. Dena den, bere burua irlandartzat zuen.

Antzerkian hasi zen. Telebistan ere aritu ostean, 1959an paper txiki bat jaso zuen zineman. Hala ere, 1962an etorri zen O'Tooleren zinemako aurrerapauso handien, David Leanen *Lawrence of Arabia* filmeko protagonistaren paperako aukeratu zutenean. Horri esker, Oscar sarirako izendapena jaso zuen. Sei izendapen gehiago lortu zuen arren, ez zuen inoiz saria irabazi. Halere, 2003an bere ibilbide luze eta oparoari esker, Ohorezko Oscar Saria jaso zuen.

Haren zaletasunen artean cricketa eta errugbia zeuden: Richard Harris, Kenneth Griffith, Peter Finch eta Richard Burton akore eta adiskideekin batera errugbiko Bost Nazioen Torneoko partidu asko ikustera joan ohi zen (O'Toole, Harris eta Burtonek batera Oscar Sarietarako 17 izendapen zituzten).

Constance Jane Ferguson erizain eskoziarraren eta Patrick Joseph O'Toole irlandarraren (metal-urregilea, futbol-jokalaria eta lasterketa-apustuen kudeatzailea) semea izan zen. O'Toolek urtebete zuenean, gurasoek bost urteko bira hasi zuten Ingalaterrako iparraldeko hirietan, han egiten baitziren apustu handienak. Bigarren Mundu Gerra hasi eta gutxira, Peter O'Toole Leeds-era ebakuatua izan zen eta moja-eskola katoliko batean sartu zuten, 7 edo 8 urtez. Urte haiek oso gogorrak zitzaizkiola gogoratzen zuen berak, maiz izaten zituen hematomak eta gainerako zauriak mojek ezarritako diziplina zigorrengatik. Ezkertia zen eta "akats hori erregela-kolpeekin" zuzentzen saiatu ziren.
Fitxategi:Peter O'Toole -- LOA trailer.jpg|1962ko *Lawrence of Arabia* filmean.
Fitxategi:Peter O'Toole - Lion.jpg|1968ko *The Lion in Winter* filmean.
Fitxategi:Rosebud (1975) trailer 1.jpg|Raf Vallone, Adrienne Corri eta Peter O'Toole aktoreak 1975eko *Rosebud* filmean.

## Filmografia 
[thumb|260px|eskuinera|[1968ko *Present Laughter* telefilmean.]]Hurrengo taulan, haren filmak zerrendatu dira, urtea, zuzendaria eta, beste hizkuntza batzuetara itzuli badira (gaztelania, frantsesa, euskara, katalana edo galiziera), izenburu bakoitza ere emanik:

## Izendapenak Oscar sarietan 
O'Toole zortzi aldiz izendatu zuten  Aktore Onenaren Oscar Sarirako, baina inoiz ez zuen lehiaketako Oscarrik.jaso. 2002an, Akademiaren Ohorezko Saria eman zioten bere lan osoagatik eta zineari bizitza osoan egindako ekarpenagatik. O'Toolek gutun bat idatzi zion Akademiari, bera "oraindik jokoan" zegoela esanez, eta denbora gehiago gustatuko litzaiokeela saria irabazteko ("bugger xarmagarri"). Akademiak esan zion saria emango ziotela nahi bazuen ala ez. 2007ko urtarrilean, Charlie Roseri esan zion semeek kargu hartu ziotela, zinemagintzan jaso zezakeen ohorerik handiena zela esanez. O'Toolek onartu egin zuen zeremonian agertzea eta Oscar Honorarioa jasotzea. Meryl Streep-ek aurkeztu zuen, aktore onenaren Oscar sarietarako izendapen gehien dituena (21). Robert Osbornerekin txantxetan aritu zen, Turner Classic zinemaldian egindako elkarrizketa batean. "Garai guztietako galtzaile handiena" da, izendapen askoren ondoren sari akademikorik ez izateagatik.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Loitering with Intent: The Child* (1992)
* *Loitering with Intent: The Apprentice* (1997)

## Kanpo estekak 
* Peter O'Toole aktorearen IMDBko fitxa irakurgai