open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ardoaren gudua

thumb|250px|eskuinera|Ardoaren gudua.
**Ardoaren gudua** () Espainiako Errioxa autonomia erkidegoko Haro udalerrian urtero ospatzen de jaia edo ospakizuna da. Ekainaren 29an, San Pedro egunez ospatzen da, Riscos de Bilibio deritzon kokalekuan, Conchas de Haro izenez ezagutzen den tokiaren alboan, alegia, Ebro ibaia Errioxan barneratzen den lekuan, Arabako Buradon herri hustuaren alboan.

Jai hau ospatzen den lekuan, VI. mendean Felix Bilibiokoa santua bizi eta hil zen, Emiliano Cogollakoa santuaren maisu izan zena.

## Historia 
Gutxienez XV. mendetik leku honetan San Pedro egunez usadiozko erromeria ospatzen zen, XIX. mendearen amaiera alderako meza ondorengo bazkarian bertaratutako jendea ardoa edanaren ondorioz abestu eta elkarren artean txantxa moduan zatoekin ardoa jaurtitzen hasi omen zen. Txantxa hauek ez ziren denon gogokoak eta ordurarte joaten ziren emakume asko joatetik uztea suposatu zuen, beren jaieguneko erropa dotore eta argiak ardoz zikintzen baitzituzten. 1949. urterako ardo jaurtitzea oso hedatua zegoenez "Ardoaren gudua" izendapena lehenbizikoz aipatu zen. Urteen poderioz ospea bereganatu eta gaur egun ezagutzen den jai edo ospakizunean bilakatu da, herriko jendeaz gain kanpotarrak erakarriz.

## Jaia 
250px|eskuinera|thumb|Ardoaren gudua.
Goizeko zazpiak baina zeozer lehenagotik jendea kamiseta eta praka zuriz eta zapi gorriz jantzita bertaratzen hasten da (festaren ondoren ardoaren ondorioz more kolorea izaten amaitzen dute), beren eskuetan ardo zatoak, baldekadak, botilak, ur-pistolak edota jaurtitzeko gailu oro eskuetan dituztela. Behin gudua hasita zortzi t'erdiak edo bederatzietan udalerriko jaietan agintari sindikoa hautatua izan den eta herriko agintaritza duen pertsonak zaldiz Felix Bilibiokoaren baselizara doan komitibaren buru jarri eta tenplurako bidea hartzen dute, baselizan herriko bandera jarri eta harkaitzetako punturik garaienean meza ospatzen da. Meza amaitzean, suziria jaurti eta ardoaren guduari hasiera ofiziala ematen zaio, txaranga jendea animatu eta baselizaren azpiko larreetan biltzen dira.

Hamar t'erdiak aldera, jaurtitzeko ardoa amaitzear dagoenean, festazaleek beren arropa bustiak lehortzeko inguruetara erretiratu eta usadiozko barraskilo hamaiketakoa jaten dute.

Hamaiketakoa jan ondoren erromerian Harorantz zuzentzen dira, Tirón ibaiaren zubiraino. Eguerdiko hamabietan udalerrian sartzen hasten dira, "birak" ("las vueltas") izenez ezagutzen den ekitaldia, Nafarro kalean gora txarangen doinupean joan eta Bakearen plazako musika tenpletea inguratu arte, ondoren zezen plaza joan eta sokamuturra egon ohi da.

2007an jaiegun honetan 20.000 litro ardo jaurti ziren, eta 2008an, jaia asteburuan zela, 30.000-40.000 litro artean.

## Kanpo estekak
Ramon Carrera

**Ramon Carrera** (Madril, 1935eko urtarrilaren 26a - Bilbo, 2013ko urtarrilaren 4a) eskultorea izan zen. Madrilen jaio zen baina 8 urterekin mugitu zen Bilbora, eta ondorioz bere ibilbide artistikoa Euskal herrian egin zuen.

Bilbon, Parisen eta Londresen ikasi ondoren 1966an itzuli zen Bilbora Euskal Eskolako "Emen" Taldeko fundazioan parte hartzeko, besteak beste Agustin Ibarrola, Mari Dapena eta Vicente Larrearekin lan egiteko. Hainbat hiritan onartu zituzten bere lanak: Iruñea, Barakaldo, Bartzelona, Bilbao eta abar.
## Galeria 

Fitxategi:002297 - Madrid (4564519065).jpg|Komunikazioa. Distrito C Madrid
Fitxategi:Eskultura Carrera Biktimak3.jpg|Diktadura Frankistako biktimei omenaldia Donostian
Fitxategi:Eskultura Carrera Biktimak2.jpg|Diktadura Frankistako biktimei omenaldia Donostian

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal artistak
Pello Apezetxea Zubiri

**Pello Apezetxea Zubiri** (Goizueta, Nafarroa Garaia, 1932ko ekainaren 2a - Etxalar, 2022ko martxoaren 17a) euskal apaiza, etnografoa, etnologoa, kultura ekintzailea, idazlea eta ohorezko euskaltzaina izan zen. Ttipi-Ttapa Fundazioaren lehendakaria izan zen, bai eta Herria 2000 Eliza erakundeko kide, eta Usoa nekazari kooperatibaren sorreran ere lan egin zuen. 1955tik 1965era Etxarri Aranazko apaiza eta Parrokiako koruko zuzendaria izan zen.

Idazle oparoa da, euskal kultura eta etnografiari buruzko liburu ugari idatzi baitzituen. 2006ko azaroaren 26an ohorezko euskaltzain izendatu zuten. Aspalditik Etxalarko Andre Maria elizako apaiza izan zen, 2015ean herri horretako apaiz izaten 50 urte bete zituen (1965etik), horregatik Etxalarko parrokiak omenalditxo bat egin zion, oroitzapen seinale gisara.

2017an udalerri horretako disko-formako hilarriei buruzko *Joandakoen oroigarriak; Etxalarko hilarriak* liburua argitaratu zuen.

## Idazlanak 
[thumb|baserri izenei eta historiari buruzko liburuen aurkezpena ([Erran.eus, 2009)]]
Zenbait liburu idatzi zituen Etxalarri buruz:
* *Etxalarko Usategiak* artikulua, Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra (1999)
* *Bi erreka arteko Andre Maria Eliza* (2006)
* *Etxalarko etxeen izenak* [Patxi Salaberrirekin elkarlanean] (2009)
* *Etxalarko historiaren zenbait jakingarri* (2009). Lehenbiziko atala 800. urtetik 1600. urtera antolatuta dago. Mendez mendeko jakingarriak sartu ta daude: udal kontuak, elizakoak, gerra, kontrabandoa, usategiak, populazioa, argazki zaharrak… 300 orriko liburu mardula eta interesgarria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ONDARE KULTURALA - Pello Apezetxea Zubiri Etxalar herriko webgune ofizialean, biografia eta hainbat argazkirekin.
* Pello Apezetxearen fitxa irakurgai. Euskaltzaindia.eus
* Pello Apezetxea apezari elkarrizketa. 2017ko urtarrilaren 24a. Noticias de Gipuzkoa
Eguzkiteka

thumb|Eguzkiteka, Ipuin kontaketa
**Eguzkiteka**, Donostiako Kontxa hondartzan dagoen udako liburutegia da. Kontxa pasealekuaren azpiko espazioan kokatua dago, erlojuen parean, La Rotonda diskoteka egon zen lekuan.

## Sarrera 
Eguzkiteka 2017ko uztailaren 7an inauguratu zen eta Donostiako Udal Liburutegien sarean dago integratua, Donostia Kulturaren Liburutegi Zerbitzuan. Liburutegia osatzen duten elementu fisiko guztiak, apalak liburuekin, mahaiak eta aulkiak, egunaren amaieran jasotzen dira, horrela baitago arautua indarrean dagoen Kostaldeko legedian eta hurrengo goizean berriro kokatzen dira dagokien espazioan, beti ere pasealekuaren azpiko pasabidea libre utziaz. Eguraldiaren aldaketek eragina dute liburutegiaren funtzionamenduan, enbata edo galerna sortzen bada edo eguraldia oso txarra dagoenean, segurtasun baldintzek hala eskatzen badute, liburutegia itxita egongo dela iragartzen da.

## Bilduma 
Eguzkitekako hasierako bilduma 700 bat liburuk osatzen dute. Bildumaren helburua aisialdirako irakurketa eskaintzea da, eta bereziki Donostian egun batzuk pasatzen ari den jendea izan da kontuan. Bildumaren gehiengoa literatura argitaratu berriari dagokio (%76) eta gainontzekoa liburu informatiboak dira, adibidez Donostiari buruzkoak eta beste hainbat gaietakoak (%24). Egunkariei dagokionez, Donostiakoak, Euskal Herrikoak, estatukoak eta nazioartekoak irakurtzeko aukera dago, eta baita ere dibulgaziozko aldizkariak. Bildumak bi atal nagusi izango ditu, helduak (%58) eta haurrak (%42). Banaketa honetan Irakurketa 	Errazeko liburuak daude, hau da, edozein arrazoirengatik irakurketarako zailtasunak dituen jendearentzako liburuak.Hizkuntzei dagokionez, %29a euskaraz argitaratutako liburuak izango dira, % 54 gaztelaniaz , % 9 	ingelesez eta % 8 frantsesez.

## Zerbitzuak 
Eguzkitekak baditu zenbait berezitasun, bai ordutegia, araudia eta zerbitzuei dagokionez. Uztaila eta abuztuan dago zabalik eta asteko egun guztietan irekitzen da, astelehenetik igandera 11:00etatik arratsaldeko 19:30era. Arratsaldero 17:00etan haurrentzako ipuin kontaketa saioak egiten dira.
Irakurketa zerbitzua eskaintzen du, edonor egon daiteke bertan irakurtzen. Liburuak maileguan hondartzara eramateko aukera dago, nahiz eta bazkide txartelik ez izan eta Liburutegia itxi baino lehen itzuli beharko dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caníbal

***Caníbal*** 2013ko Manuel Martín Cuenca andaluziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Carlos Granadako jostun prestigiotsuena da, baina baita itzalpeko hiltzailea ere. Ez du ez kontzientziako harrik ez kulparik… Nina ezagutzen duen arte.

## Aktoreak 
* Antonio de la Torre: Carlos
* Olimpia Melinte: Nina eta Alexandra
* María Alfonsa Rosso: Aurora
* Javivi: Modesto Alfériz

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abracadabra (filma)

***Abracadabra*** 2017ko Pablo Berger bilbotar zinema zuzendariaren filma da. Komedia baten ikuspegitik egina, emakumeen aurkako indarkeria edota buruko gaitz bezalako gaiak jorratzen ditu.

Bederatzi astean zehar filmatuko zuten, Nafarroan eta Madrilen.

## Sinopsia 
Ezkontza batean hipnotizatzaile amateur batek, Carmen emazte gozoaren lehengusuak, egindako hipnosi saio baten ondorioz, gaztea Carabanchelgo morroi baten gorputzaren barruan harrapatuta geldituko da.

## Aktoreak 
* Maribel Verdú: Carmen
* Antonio de la Torre: Carlos
* José Mota: Pepe
* Josep Maria Pou: Dr. Fumetti
* Quim Gutiérrez: Tito
* Priscilla Delgado: Toñi
* Saturnino García: Mariano
* Ramón Barea: Taxilari
* Javivi: Agustín
* Esperanza Elipe: Pruden
* Julián Villagrán: Pedro Luís
* Javier Antón: Fernando
* Janfri Topera: Rogelio

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Enemy (2013ko filma)

***Enemy*** 2013ko Denis Villeneuve quebectar zinema zuzendariaren filma da. Jose Saramago portugaldar idazlearen *O Homem Duplicado* (2002, *Gizon Bikoiztua*) liburuan oinarritua dago.

## Sinopsia 
Adam irakasleak bizitza monotonoa darama, baina, halako batean, Anthony ezagutuko du; hots, fisikoki bera bezalakoa den garrantzi eskaseko aktorea.

## Aktoreak 
* Jake Gyllenhaal: Adam Bell / Anthony Claire
* Mélanie Laurent: Mary
* Sarah Gadon: Helen Claire
* Isabella Rossellini: ama
* Kedar Brown: goardia
* Darryl Dinn: bideo-saltzailea
* Joshua Peace: Carl
* Tim Post: Anthony's concierge
* Misha Highstead, Megan Mane, Alexis Uiga
* Jane Moffat: Eve
* Stephen R. Hart

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Prisoners (2013ko filma)

***Prisoners*** 2013ko Denis Villeneuve quebectar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Keller Dover-ek aita baten amesgaiztorik okerrenari egin beharko dio aurre. Sei urteko alaba, Anna, eta bere laguntxoa, Joy, desagertu egin dira, eta orduek aurrera egin ahala, izua nagusituko da.

## Aktoreak 
* Hugh Jackman: Keller Dover
* Jake Gyllenhaal: Detective Loki
* Viola Davis: Nancy Birch
* Maria Bello: Grace Dover
* Terrence Howard: Franklin Birch
* Melissa Leo: Holly Jones
* Paul Dano: Alex Jones
* Dennis Christopher: Mr. Jones
* Dylan Minnette: Ralph Dover
* Zoë Soul: Eliza Birch
* Erin Gerasimovich: Anna Dover
* Kyla-Drew Simmons: Joy Birch
* Wayne Duvall: Captain Richard O'Malley
* Len Cariou: Father Patrick Dunn
* David Dastmalchian: Bob Taylor
* Jeff Pope: Elliot Milland

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Za one koji ne mogu da govore

***Za one koji ne mogu da govore*** 2013ko Jasmila Žbanić bosniar zinema zuzendariaren filma da. Nazioartean ingelesezko izenburuarekin banatu zen (*For Those Who Can Tell No Tales*), adibidez Donostiako Zinemaldian izan zenean.

## Sinopsia 
Kym turista australiarrak Bosniara bidaiatzea erabakiko du. Bidaia-gidak Bosnia eta Serbia arteko mugan dagoen historiaz beteriko Visegrado herriraino eramango du. Hango zubi famatua ikusiko ditu, baina etxera itzultzean konturatuko da Visegraden krimen ikaragarriak gertatu zirela Bosniako Gerran (bortxaketak barne), eta haien arrastorik ez dagoela gidan... bai ordea, beharbada eta orain konturatzen denez, bere barruan ezkutuan itsatsita. Era berean, Kym konturatuko da agian egiten duena *tanaturismoa* dela, heriotzaren turismoa.

## Aktoreak 
* Kym Vercoe: Kym Vercoe
* Boris Isakovic: Polizia
* Simon McBurney: Tim Clancy
* Branko Cvejic: Museo-gidaria
* Leon Lucev: Veljko
* Jasna Djuricic: Edina
* Pamela Rabe: ama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskarazko azpidatziak eskuragarri.
Mon âme par toi guérie

***Mon âme par toi guérie*** 2013ko François Dupeyron landatar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Ama hil eta berehala, Frédiri epilepsiak emango dio; haurra zenetik lehendabiziko aldiz, hain zuzen. Ama sendatzailea zen, eta, orain, berari transmititu dio dohaina.

## Aktoreak 
* Grégory Gadebois : Frédi
* Céline Sallette : Nina
* Jean-Pierre Darroussin : Frédiren aita
* Marie Payen : Josiane
* Philippe Rebbot : Nanar
* Agathe Dronne : ama
* Nathalie Boutefeu : ama
* Stéphan Wojtowicz : gaixoa
* Anthony Paliotti
* Yvonne Gradelet
* Melody Soudier : Frédiren arreba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Devil's Knot

'''''Devil's Knot''''' 2013ko Atom Egoyan kanadar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Poliziak hiru nerabe identifikatuko ditu, “Memphiseko Hiruak”, erritual sataniko bat egiten ari ziren bitartean gauzaturiko krimenaren egile gisa.

## Aktoreak 
* Reese Witherspoon: Pamela Hobbs
* Mireille Enos: Vicki Hutcheson
* Colin Firth: Ron Lax
* Dane DeHaan: Chris Morgan
* Jet Jurgensmeyer: Stevie Branch
* Brandon Spink: Christopher Byers
* Paul Boardman Jr.: Michael Moore
* Kevin Durand: John Mark Byers
* Bruce Greenwood: David Burnett epailea
* Stephen Moyer: John Fogelman
* Elias Koteas: Jerry Driver
* Amy Ryan: Margaret Lax
* Alessandro Nivola: Terry Hobbs
* Kristopher Higgins: Jessie Misskelley, Jr.
* James Hamrick: Damien Echols
* Seth Meriwether: Jason Baldwin
* Gary Grubbs: Dale Griffis
* Martin Henderson: Brent Davis
* Collette Wolfe: Gloria Shettles
* Kristoffer Polaha: Val Price
* Rex Linn: Inspector Gary Gitchell
* Matt Letscher: Paul Ford
* Michael Gladis: Dan Stidham
* Brian Howe: Detective McDonough
* Robert Baker: Police Lieutenant Bryn Ridge
* Wilbur Fitzgerald: Tom

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La herida

***La herida*** 2013ko Fernando Franco andaluziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Anak 30 urte ditu eta anbulantzia-gidaria da. Lanean eraginkorra bada ere, kosta egiten zaio lanetik kanpo erlazionatzea; berak ez daki, baina psikiatrek mugako nortasun-nahasmendu deitzen dioten hori dauka.

## Aktoreak 
* Marian Álvarez : Ana
* Rosana Pastor : Anaren ama
* Manolo Solo : Jaime
* Andrés Gertrúdix : Álex
* Ramón Agirre : Anaren aita
* Ramón Barea : Martín
* Patricia López Arnaiz : Sandra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pelo malo

***Pelo malo*** 2013ko Mariana Rondón venezuelar zinema zuzendariaren filma da, Urrezko Maskorra irabazi zuena.

## Sinopsia 
Bederatzi urteko Juniorrek ile erabat “aldrebesa” du, kizkurra baino kizkurragoa. Eskolako argazkia ateratzeko, ilea lisatu nahi du, eta modako kantari baten itxura izan. Egoera horrek baina, bere ama Martarekin liskarra sortuko du.

## Aktoreak 
* Beto Benites: El Jefe
* Samantha Castillo: Marta
* Samuel Lange Zambrano: Junior
* Nelly Ramos: Carmen
* María Emilia Sulbarán: La Niña

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alacanteko hilerria

**Alacanteko Erremedio Gure Amaren hilerria** (; ) hiri horretako hilerria da, 223.674 m² duena. 1925ean eraikia, Gerra Zibilaren amaieran hainbat fusilamenduen tokia izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sonia Rolland

**Sonia Rolland** (Kigali, Ruanda, ) franko-ruandar modelo eta antzezlea da, 2000. urtean Miss France izendatua.

## Filmografia 
* 2004: ''Le P'tit curieux*
* 2006: *C'est beau une ville la nuit*
* 2008: *Nuit cannoise*
* 2010: *Midnight in Paris*
* 2012: *Désordres*
* 2013: *Quai d'Orsay*
* 2014: *Windows* (film laburra)
* 2017: *La Colle*
* 2017:*Madame''
Haworthia

***Haworthia*** landare zukutsu txikiz osatutako genero bat da. Afrikako hegoaldean aurki daitezke, Mozanbike, Lesotho, Swazilandia eta Hego Afrikan. *Aloe* vezala Asphodeloideae subfamiliako kideak dira, eta normalki aloe txikien antza dute, loreetan izan zenik. Landare ezagunak dira dekorazioan eta lorezaintzan.

## Espezieak 
151 espezie onartzen dira *Haworthia*ren barruan. Hala ere, benetako espezie kopurua zehaztetik urrun gaude. 40 espezie daude "zehaztu gabe" gisa jarrita, eta zerrenda oso bat emateak arazoak ematen ditu. Sinonimoak eta barietateak gehituz gero 966 izen ezberdin daude, hibridoak barne.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anaïs Demoustier

**Anaïs Aude Marie Michèle Demoustier** (Lille, ) frantziar antzezlea da, *Les Grandes Personnes* edota ''D'amour et d'eau fraîche'' filmetan egindako lanari esker ospetsu bilakatu dena.

## Filmografia
Jane Birkin

**Jane Mallory Birkin** (Marylebone, Londres,  - Paris, 2023ko uztailaren 16a) britainiar abeslari eta antzezlea izan zen, 1960ko hamarkadatik aurrera Frantzian bizi eta lan egiten zuena. Serge Gainsbourg bikotea izan zuen eta hainbat aldiz elkarrekin lan egin zuten.

## Diskografia 
**Estudioko albumak**
* 1969 – ''Je t'aime... moi non plus*
* 1973 – *Di doo dah*
* 1975 – *Lolita go home*
* 1978 – *Ex fan des sixties*
* 1983 – *Baby alone in Babylone*
* 1987 – *Lost song*
* 1990 – *Amours des feintes*
* 1996 – *Versions Jane*
* 1999 – *À La Légère*
* 2004 – *Rendez-Vous*
* 2006 – *Fictions*
* 2008 – *Enfants d'Hiver*
* 2017 - *Birkin/Gainsbourg: Symphonique*

**Zuzeneko albumak**
* 1987 – *Jane Birkin au Bataclan*
* 1992 – *Integral au Casino de Paris*
* 1996 – *Integral à l'Olympia*
* 2002 – *Arabesque*
* 2009 – *Au palace*
* 2012 – *Jane Birkin sings Serge Gainsbourg via Japan''
The Railway Man (filma)

***The Railway Man*** 2013ko Jonathan Teplitzky australiar zinema zuzendariaren filma da, Eric Lomaxen autobiografian oinarrituta.

## Sinopsia 
Filma txikitatik trenekin liluratuta dagoen Eric Lomax ofizial britainiarraren historian oinarritzen da. Bigarren Mundu Gerran zehar japoniarrek harrapatu eta Birmania eta Tailandia artean kokaturiko lan-esparru batera bidali zuten.

## Aktoreak 
* Colin Firth: Eric Lomax
** Jeremy Irvine: Eric Lomax gaztea
* Nicole Kidman: Patricia Lomax (Wallace jaioa)
* Stellan Skarsgård: Finlay
** Sam Reid: Finlay gaztea
* Hiroyuki Sanada: Takashi Nagase
** Tanroh Ishida: Takashi Nagase gaztea
* Micheal Doonan: Doctor Rogers

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hiroyuki Sanada

japoniar aktorea da, 2000ko hamarkadatik aurrera zenbait estatubatuar filmetan lan egin duena.

## Filmografia
Quai d'Orsay (filma)

'''''Quai d'Orsay''''' 2013ko Bertrand Tavernier frantziar zinema zuzendariaren filma da, Christophe Blain eta Abel Lanzacen izen bereko komikian oinarrituta.

## Sinopsia 
Alexandre Taillard de Vorms gizon altua da, itxura bikainekoa eta estilo handikoa, emakumeak erakartzen dituena. Bai eta Frantziako Kanpo Gaietako ministroa ere. Zilar-koloreko ilea eta gorputz beltzaran eta atletikoa edonon ikus daitezke, dela New Yorkeko Nazio Batuen oholtzan, dela Oubangan, dela munduko beste edozer agertoki handitan.

## Aktoreak 
* Thierry Lhermitte : Alexandre Taillard de Worms
* Raphaël Personnaz : Arthur Vlaminck
* Niels Arestrup : Claude Maupas
* Bruno Raffaelli : Stéphane Cahut
* Julie Gayet : Valérie Dumontheil
* Anaïs Demoustier : Marina
* Thomas Chabrol : Sylvain Marquet
* Thierry Frémont : Guillaume Van Effentem
* Alix Poisson : Odile
* Marie Bunel : Martine
* Jean-Marc Roulot : Bertrand Castela
* Sonia Rolland : Nathalie
* Didier Bezace : Jean-Paul François
* Jane Birkin : Molly Hutchinson
* Renaud Calvet : anbaxadorea
* Benoît Carré : diplomatikaria
* François Perrot : Antoine Taillard
* Michel B. Dupérial
* Muhammad Hirzalla : itzultzailea
* Sylvain Saulet : Taillardeko guardia
* Sébastien Pouderoux : Ludovic
* Thomas Croisière : Xavier
* Joséphine de La Baume : Isabelle
* Christina Crevillén : Marinaren laguna
* Jean-Paul Farré : Hector Marlier
* Loïc Risser : aholkularia
* Karim Dieye : Oubangar funtzionarioa
* Yvonne Gradelet : legebiltzarkidea
* Bruno Le Maire : bera
* Bertrand Tavernier : kazetaria (ahotsa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ingvar Eggert Sigurðsson

**Ingvar Eggert Sigurðsson** (Reykjavik, ) islandiar antzezlea da, *Englar alheimsins* edota *Mýrin* filmetan egindako lanari esker ospetsu bilakatu dena.

## Filmografia
Hross í oss

***Hross í oss*** 2013ko Benedikt Erlingsson islandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Gizakiak zaldiarengan eta zaldiak gizakiarengan uzten duen arrastoari buruzko film luze honetan hainbat istorio gurutzatuko dira. Guztiek ere gizakiek eta zaldiek bizitza iragankor honetan egin behar dituzten borrokez hitz egingo digute.

## Aktoreak 
* Helgi Björnsson
* Charlotte Bøving
* Sigríður María Egilsdóttir
* Maria Ellingsen
* Juan Camillo Roman Estrada
* Halldóra Geirharðsdóttir
* Erlingur Gíslason
* Kristbjörg Kjeld
* Steinn Ármann Magnússon
* Kjartan Ragnarsson
* Atli Rafn Sigurðsson
* Ingvar Eggert Sigurðsson

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Izenbururik gabeko frisoa (Remigio Mendiburu)

***Izenbururik gabeko frisoa*** Remigio Mendiburu eskultoreak 1973an sortutako Burdinazko eskultura da, lau metro luze eta bi metro garai dena.

Gipuzkoako Foru Aldundiak 1973an jarri zuen Donostiako Amara auzoan, Karlos I. hiribideko zenbaki bikoiti eta bakoitiak lotzen zuen lurpeko pasabidean. Segur aski, egunero zeharkatzen zuten ehunka lagunen artean gutxi batzuk zekiten soilik zenbaki bikoitietara hurbiltzerakoan ikusten zuten irudia euskal eskultore handienetako baten lana zela.

Geroago, 2017an pasabide hori kendu zutenean, Tabakaleraren ondora eraman zuten eskultura hori, Atotxako tren geltokitik gertu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Week-End

***Le Week-End*** 2013ko Roger Michell hegoafrikar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Nick eta Meg Britainia Handiko bi irakasle dira, eta Parisera itzuli dira eztei-bidaia egin eta handik urte askora, beren arteko harremana biziberritzeko.

## Aktoreak 
* Jim Broadbent: Nick Burrows
* Lindsay Duncan: Meg Burrows
* Jeff Goldblum: Morgan
* Olly Alexander: Michael
* Judith Davis: Eve

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Otel·lo

***Otel·lo*** 2012ko Hammudi Al-Rahmoun Font kataluniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Shakespeareren *Otelo* lanaren filmaketa. Casting zorrotza, egokitzapen indartsu eta ausart baterako. Aktoreei etekinik handiena atera nahi dien zuzendari bat, inolako eskrupulu moral, legal eta sexualik gabekoa.

## Aktoreak 
* Anna Maria Perelló: Desdèmona
* Youcef Allaoui: Otel·lo
* Hammudi Al-Rahmoun Font: Iago
* Kike Fernandez: Càssio
* Marc Montañés: Roderigo
* Laia Cobo: Emília

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La plaga

***La plaga*** 2013ko Neus Ballús kataluniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Raül ekoizpen ekologikoa egin nahian dabilen nekazaria da, eta Iurie kontratatuko du laguntzaile gisa. Bi gizon horien historiak hiru emakume bakartirenekin gurutzatzen joango dira.

## Aktoreak 
* Raül Molist : Raül
* Maria Ros : Maria
* Rosemarie Abella : Rosemarie
* Iurie Timbur : Iurie
* Maribel Martí : Maribel
* Isidre Molist : Raülen aita
* Agustina Sanz : Raülen ama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errupia seychelletar

**Errupia seychelletarra** edo **rupee** (; ; seychelletar kreolez: *roupi*), Seychelleetako Errepublikan zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **SCR** da eta bere sinboloa Rs, SR edo SRe. Rupee banako baten ehunena zentimo deitzen da eta rupee bakoitza 100 zentimoz osatuta dago.

## Historia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Angelia

**Angelia** (antzinako grezieraz: Ἀγγελία) greziar mitologian mezuen, berrien eta aldarrikapenen espiritua zen. Jainkoen mezularia zen Hermesen alaba bat zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Theoi Project: Hermes Family
Ene Bada! aldizkaria

**Ene Bada! aldizkaria** Legazpiko euskara hutsezko astekaria izan zen. XX. mende amaierako Euskal Herriko euskara hutsezko herri aldizkarietan, Arrasate Pressekin batera, aitzindarietakoa izan zen. "Euskaldunon Egunkaria" sortu aurreko urteetan abiatua (1989), Legazpin aurrekari izan zuen "hots aldizkaria" eta hura desagertu izanak utzitako hutsunea bete zuen. Proiektua martxan jarri ostean, Legazpiko Udalaren babesa ere izan zuen, iragarleen publizitateaz gain. 10 mila biztanleko herrian 3 mila aleko tirada izatera iritsi zen. Azken aleak, 368.zenbakidunak (1999), mila aleko tirada izan zuen.

Aldizkariaz gain, bestelako argitalpenak ere plazaratu zituen Ene Bada!k, hala nola, LEGAZPI izeneko jaietako ale bereziak, hauteskundeen gainekoak, urtekariak nahiz historikoak (Gehrard Bahren familiaren gainekoa).

## Historia 
1989ko irailak 14an zero alea kaleratu zuen "ENE BADA!" aldizkariak, Legazpiko Euskal Txokoaren eskutik. Haztegi Ikastolako maixu Joxe Mari Auzmendi zuen bultzatzaile nagusi, Miel Anjel Iraeta "Fox" eta Mikel Untzillarekin batera. Laguntzaile ziren ia bi dozenako gazte taldean zeuden astekariaren ibilbide osoan jarraitu zuten Alberto Aranburu, Iñigo Aranburu eta MIel Anjel Markotegi "MItx". Lehen koordinatzaileak Tere Madinabeitia eta Aintzane Ortiz izan ziren. Publizitatearen arduraduna Josema Azpeitia zen, "Hau herria hau!" binetaren egilea ere bazena. Graparik gabeko 8 orrialdeetako formatoan 43 ale kaleratu ziren.

1992ko martxoak 5ean Ene Bada!ren 100.alea kaleratu zen, 16 orrialdeko grapadunetan 57. alea. Urteurrenari buruzko 4 orriko gehigarri zentrala zuen. Aloña Zubillaga zen koordinatzailea.

1994ko abenduak 1ean Ene Bada!ren 200. alea kaleratu zen, 16 orrialdeko formatuan, Inma Zabaleta koordinatzaile zela.

1997ko irailak 18an Ene Bada!ren 300. alea kaleratu zen, 16 orrialdeko formatuan, Arrate Zubillaga koordinatzaile zela.

1999ko uztailaren 30ean Ene Bada!ren 368. alea kaleratu zen, 12. orrialdeko formatua, Agurtzane Elustondo koordinatzaile zela.
alt=Ene Bada! aldizkaria|thumb|Ene Bada! aldizkaria. 368.alea (azkena, 1999)
ezkerrera|thumb|Ene Bada! aldizkaria. 300. alea (1997)

## Ene Bada! argitarapenak 
1989-1999 tartean 368 astekari kaleratu ziren, 8 eta 16 orrialde artekoak.

1997an, Legazpiko Santikutz jaiei loturiko ale berezia, 62 orrialdekoa.

1998an Urtekaria, 70 orrialdekoa.
erdian|thumb

1991eko irailean argitaratutako gehigarriaren moldaketa gisa, "Udanako alemanak" gehigarri berezia argitaratu zen, Gehrard Bahr jaio izanaren mendeurrena gogoratuz, Jose Luis Ugartek moldatu eta Ioseba Villarrealek koordinatuta.

## Kanpo estekak
Azpigorri (argipena)

**Azpigorri** izenak adiera hauek ditu:

* Gailupa, Fringillidae familiako hegazti paseriformea, Eurasiako eskualde epeletan bizi dena.
* Ahuntz azpigorria, Euskal Herriko bertako ahuntz arraza bat.
Publio Kornelio Eszipion

**Publio Kornelio Eszipion** (; K.a. 265 - K.a. 211), Cornelia gens-eko Scipio adarreko kidea, K.a. III. mendeko militar eta estatu gizon erromatarra izan zen, Lucio Cornelio Escipion (K.a. 259. urteko kontsula) kontsularen semea eta Publius Cornelius Scipio Africanus Majoren (Eszipion Afriakarraren) eta Lucio Kornelio Escipion Asiaticusen aita. Pomponiarekin ezkondua.

Kontsul izan zen K.a. 218. urtean.

## Kanpo estekak
Lovrijenac

**Lovrijenac gotorlekua** edo **San Lorenzo**, sarritan "Dubrovnikeko Gibraltar" bezala deitua, Dubrovnik (Kroazia) hiriaren kanpoaldean dagoen gotorleku eta antzokia da. Itsas gaineko 37 metrotan dago eta horrek hartuezin itxura ematen dio. Dubrovnikeko harresiak indartzen zituen.

## Historia 
Gotorleku honek hiriaren defentsa sistema osatzen eta indartzen zuen. Hari esker Ragusako Errepublikak Veneziako erasoei aurre egin zien, haren independentzia mantenduz. Aurretik, XI. mendean, veneziarrek toki berean gaztelua eraikitzen lortu gabe saiatu ziren. Arrakasta izanez gero ziur aski hiriaren historia oso desberdina izango litzateke. Ragusako Kroniketan gotorlekua XV. mendean hiru hilabetetan eraiki zela jasotzen da. Gotorlekuak traingelu forma du. Kanpo aldeko ormen lodiera 12 metrokoa da. Barruan sartzeko bi zubi altxagarri zituen eta ate nagusiaren gainean hiriaren lema bihurtu den esaldia irakur daiteke: "*No Bene Pro Toto Libertas Venditur Auro"* (askatasuna ez da saltzen ezta munduko altxor guztien truke). Gaur egun eraikintza antzoki moduan erabiltzen da; udaro Shakespeareren *Hamlet* antzezlanaren antzezpenak Dubrovnik hiriko Uda Jaialdiaren benetako ikurra egin da.

## Galeria 

File:LOVRIJENAC 2.JPG|
File:LOVRIJENAC 3.JPG|
File:LOVRIJENAC 4.JPG|
File:LOVRIJENAC 5.JPG|
File:Fort Lovrijenac.jpg|
File:U utvrdi Lovrijenac.JPG|
File:LOVRIJENAC 22.JPG|
File:LOVRIJENAC 24.JPG|
File:Cannon on the Fort Lovrijenac.jpg|
File:Pogled na Dubrovnik s Lovrijenca.JPG|
File:Pogled s utvrde Lovrijenac na Dan neovisnosti 2014.JPG |

## Erreferentziak 
## Ikus, baita ere 
* Dubrovnikeko harresiak

## Kanpo estekak 
* :Dubrovniken harresiei buruzko artikulua.
Zubi altxagarri

thumb|Zubi altxagarria defentsa moduan.
thumb|Zubi altxagarria Xabierko gazteluan.

**Zubi altxagarri** mugitu daitekeen zubi mota da. Egitura altxatzeko mekanismo desberdin asko daude: kateak, arrabolak...

## Motak 
* Defentsarako: ohikoa zen gotorlekuetan. Babes erreten baten gainean kokatzen zen eta, altxatuez gero, bidea itxita gelditzen zen.
* Trafikoa errazteko: batez ere ibaietan ikus daitezke. Zubi hauek, beharrezkoa denean, itsasontzi handiagoei bidea irekitzen die.

## Euskal Herrian 
Badira zubi altxagarri ezagun batzuk:
* Xabierko gaztelua
* Deustuko zubia
* Bilboko Udaletxeko zubia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julie Gayet

**Julie Gayet** (Suresnes, ) frantziar antzezle eta zinema ekoizlea da, *Delphine 1, Yvan 0* lanari esker ospetsu bilakatu zena.

## Filmografia
The Face of Love

***The Face of Love*** 2013ko Arie Posin estubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Bere bizitzako amodioa galdu eta bost urtera, Nikki lehen begiratuan maiteminduko da berriz: bere ametsetako gizona da Tom, bihotz handia, irribarre atsegina eta bizitasun izugarria duen arte-irakasle erakargarria.

## Aktoreak 
* Annette Bening: Nikki
* Ed Harris: Tom/Garrett
* Robin Williams: Roger
* Amy Brenneman: Ann
* Jess Weixler: Summer
* Linda Park: Jan
* Jeffrey Vincent Parise

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
9 mois ferme

***9 mois ferme*** 2013ko Albert Dupontel frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Ariane Felder haurdun dago. Ezkongabetasunak erabat gogortu duen moral oso zurruneko epaile gaztea izaki, albistea ezusteko galanta izango da. Eta are gehiago, aitatasun-probak egin ostean, aita Bob Nolan dela jakiten duenean.

## Aktoreak 
* Sandrine Kiberlain : Ariane Felder
* Albert Dupontel : Robert Nolan
* Philippe Uchan : Bernarden epailea
* Nicolas Marié : Trolos andrea
* Bouli Lanners : polizia
* Gilles Gaston-Dreyfus : De Lime jauna
* Christian Hecq : Édouard tenientea
* Philippe Duquesne : Toulate doktorea
* Michel Fau : ginekologoa
* Yolande Moreau : Boben ama
* Jean Dujardin (cameo) : itzultzailea
* Terry Gilliam : Charles Meatson
* Ray Cooper : kazetaria
* Gaspar Noé : atxilotua
* Jan Kounen : atxilotua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'amour est un crime parfait

'''''L'amour est un crime parfait''''' 2013ko Arnaud eta Jean-Marie Larrieu frantziar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia 
Gaur egun, mendi eta laku artean dagoen eskualde baten, nonbait Suitza eta Frantzia artean. Berrogei urteko Marc literatura irakasle da Lausanako Unibertsitatean. Ikasleekin amodio-istorio ugari izaten ditu.

## Aktoreak 
* Mathieu Amalric : Marc
* Sara Forestier : Annie
* Maïwenn Le Besco : Anna
* Karin Viard : Marianne
* Denis Podalydès : Richard
* Xavier Beauvois :
* Marion Duval : Barbara
* Damien Dorsaz : Inspektore gaztea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fruitvale Station

***Fruitvale Station*** 2013ko Ryan Coogler estubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
San Franciscoko Bay Area-n bizi den Oscar Grant III.aren historia da hau. Hogeita bi urteko gaztearen bidea lagunekin, etsaiekin, familiako kideekin eta ezezagunekin gurutzatuko da 2008ko azken egunean.

## Aktoreak 
* Michael B. Jordan: Oscar Grant III
* Octavia Spencer: Wanda Johnson
* Melonie Diaz: Sophina Mesa
* Ahna O'Reilly: Katie
* Kevin Durand: Officer Caruso
* Chad Michael Murray: Ingram
* Ariana Neal: Tatiana
* Caroline Lesley: Steph
* Jonez Cain: Danae

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
About Time (2013ko filma)

***About Time*** 2013ko Richard Curtis britainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Tim Lakek denboran bidaia dezakeela jakingo du 21 urterekin. Porrot egin duen urte amaierako beste festa baten ondoren, Timen aitak jakinaraziko dio familiako gizon guztiek izan dutela beti denboran bidaiatzeko dohaina.

## Aktoreak 
* Domhnall Gleeson: Tim Lake
** Charlie Curtis: Tim gaztea
* Rachel McAdams: Mary
* Bill Nighy: aita (James Lake)
* Tom Hollander: Harry Chapman
* Lindsay Duncan: ama (Mary Lake)
* Margot Robbie: Charlotte
* Lydia Wilson: Kit Kat (Katherine Lake)
* Richard Cordery: osaba Desmond
* Joshua McGuire: Rory
* Tom Hughes: Jimmy Kincade
* Vanessa Kirby: Joanna
* Will Merrick: Jay
* Lisa Eichhorn: Maryren ama, Jean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'image manquante

'''''L'image manquante''''' 2013ko Rithy Panh kanbodiar zinema zuzendariaren film dokumentala da. Khmer Gorrien erregimena da filmaren gaia. Filmak dokumental metrajea erabiltzen du, alde batetik, eta beste aldetik buztinezko irudiak erabiltzen ditu Pol Pot boterera heldutakoan gertatutakoa irudikatzeko.

## Sinopsia 
Urte luzez ibili naiz galdutako irudi baten bila: Kanbodiako gobernuan zeuden Khmer Gorriek 1975 eta 1979 urteen artean eginiko argazki bat. Irudi bat bakarrik ezin daiteke izan genozidio baten proba, baina pentsatzera eta gogoeta egitera behartzen gaitu, Historia erregistratzera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaze Tachinu

anime film japoniarra da, Hayao Miyazaki autore ezagunak idatzia eta zuzendua, Ghibli Estudioarekin.

## Istorioa 
Jiroren ametsa hegan egitea eta Caproni aeronautikako diseinatzaile italiarrak inspiratutako hegazkin ederrak diseinatzea da. Txikitatik ikusmen arazoak dituenez, ezin du hegan egin; horregatik, 1927an ingeniaritza-enpresa bateko aeronautika sailean sartzea erabakiko du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jeune et Jolie (filma)

***Jeune et Jolie*** 2013ko François Ozon frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Hamazazpi urteko neska baten erretratua, lau urtarotan zehar eta lau abestiren bitartez.

## Aktoreak 
* Marine Vacth : Isabelle
* Géraldine Pailhas : Sylvie
* Frédéric Pierrot : Patrick
* Fantin Ravat : Victor
* Johan Leysen : Georges
* Charlotte Rampling : Alice
* Nathalie Richard : Véronique
* Akéla Sari : Mouna
* Laurent Delbecque : Alex
* Lucas Prisor : Félix
* Djédjé Apali : Peter
* Serge Hefez : psikiatra
* Stefano Cassetti : gizona hotelean
* Patrick Bonnel : gizona Mercedesen
* Olivier Hamel : gizona metron
* Carole Franck : polizia
* Jeanne Ruff : Claire

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Soshite Chichi ni Naru

2013ko film japoniarra da, Hirokazu Koreedak zuzendua.

## Istorioa 
Ryotak lan gogorra egin du daukana lortzeko, eta sinetsita dago ezerk ez duela geratuko bizitza perfektua eduki eta irabazle bat izateko bidean. Baina, egun batean, berak eta bere emazte Midorik ezusteko dei bat jasoko dute ospitaletik. Haien sei urteko semea, Keira, ez da egiaz beren semea, ospitalean nahastu egin baitziren.

## Aktoreak 
* Masaharu Fukuyama: Ryota Nonomiya
* Yōko Maki: Yukari Saiki
* Jun Kunimura: Kazushi Kamiyama
* Machiko Ono: Midori Nonomiya
* Kirin Kiki: Riko Ishizeki
* Isao Natsuyagi: Ryosuke Nonomiya
* Lily Franky: Yudai Saiki
* Jun Fubuki: Nobuko Nonomiya
* Shôgen Hwang: Ryusei Saiki
* Keita Nonomiya: Keita Nonomiya

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gorosti Natur Zientzi Elkartea

**Gorosti Natur Zientzi Elkartea**, Nafarroa Garaiko irabazi-asmorik gabeko zientzia elkarte bat da, helburutzat natura zientzien jakintza sustatzea da, bai eta ingurumenarekiko begirunea hedatzea ere.

Egoitza Iruñeko Alde Zaharreko Caldereria kaleko 34. zenbakian du.

1984tik aurrera *Gorosti. Cuadernos de Ciencias Naturales de Navarra* aldizkaria argitaratzen du elkarteak.

## Ikus gainera 
* Aranzadi Zientzia Elkartea

## Kanpo estekak 
* Webgunea 
* Faceook orria 
* Twitter orria
Tomatina

**Tomatina**, Espainiako Valentziako Erkidegoko Buñol udalerrian urtero ospatzen den jai bat da, Valentziako probintzian. Abuztuko azken asteazkenean ospatzen da, bertan, festazaleek elkarri tomateak jaurtitzen dizkiete.

## Kanpo estekak
Titulu (immunologia)

[right|thumb|250px||[ELISAren bidez antzematutako **titulua**: adibide honetan, titulua 1:128 da]]

**Odol-serum baten titulua** immunologia klinikoan erabiltzen den prozedura da odol edo serum baten antigorputzen kontzentrazioa neurtu ahal izateko .

Gaixotasun infekziosoak harrapatzerakoan odoleko antigorputzen kontzentrazioa, mikrobio patogenoaren aurkakoa, igo ohi da. Klinika eta ospitaletako laborategietan batzuetan ez da zuzenean bilatzen gaitz infekzioso baten mikrobio eragilea: horren ordez mikrobio hori zeharka identifika daiteke, odolean agertzen diren mikrobio horren aurkako antigorputzak antzematerakoan.

Gizabanako batek mikrobio baten aurkako antigorputzak odolean baldin baditu, infektatuta izan den zantzua da. Infekzioa aspaldian gertatu bazen, antigorputzen kontzentrazioa txikia izan ohi da, eta berria baldin bada kontzentrazioa handiagoa izan ohi da. Halere, antigorputzen kontzentrazioaren neurketa bakar batek gaixoa inoiz infektatuta izan den adieraziko digu soilik . Infekzioa aktiboa den ala ez ikusteko neurketa desberdinak egin beharko dira, eta antigorputzen kontzentrazioa igo egiten dela ziurtatzea.

Gaitz infekzioso guztiek antzemateko ez du balio prozedura honek, hainbat mikrobioren infekzioek (Neisseria gonorrhoeaerenak, adibidez) ez baitute erantzun immunitario nabarmena eragiten.

Odol-serum baten titulua kalkulatzeko odol-serumaren diluzioak prestatzen dira lehenik eta behin (1/20, 1/40, 1/80, 1/160....) Diluzio bakoitzean, jakina, antigorputzen kontzentrazioa txikiagoa izango da (horren arabera, 1/80 titulua duen serumak 1/160 titulua duenaren baino antigorputz gutxiago ditu). Diluzio hauetako bakoitzari antigeno kopuru bera jartzen zaio, eta aglutinazioa aztertzen da: serumaren titulua aglutinazioa ematen duen azken diluzioa izango da (adibidez, 1/160).

Test serologiko honen beste aplikazioa gaixotasun autoimmuneen azterketan datza: gaitz horietan garrantzitsua da autoantigorputzen kontzentrazioa jakitea, eta teknika hau aplikatuz jakiten da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marie France

**Marie-France Garcia** (Oran, Aljeria Frantsesa, 1946ko otsailaren 9a), **Marie France** izen artistikoaz ezaguna, frantses abeslari eta aktore transexuala da.

## Diskografia 
### Maxi bakunak 
* *Daisy / Déréglée* (1977) - Romantik
* *Los Angeles / Marie-Françoise se suicide* (1978) - Philips
* *Chez moi à Paris / Comme les autres* (1981) - Philips
* *Je ne me quitterai jamais / Corps diplomatique* (1982) - RCA
* *Champs-Élysées / Est-ce que vous avez du feu ?* (1983) - RCA
* *Le P’tit Bordel / La Ligne de chance* (1997) - Last Call
* *Je vous veux / Marie-Antoinette is not dead ou dans quelle position je vous laisse* (2008ko azaroaren 25a) - Rotorelief
* *La Madrague* (2009) - JPB Production
* *Le Détecteur de mensonges* (2011) - Freaksville Records

### Albumak 
* *39 de fièvre* (1981) - RCA
* *Marie et Marc* (1996) - Freedom 001 (bildumagileentzako minialbuma)
* *Marie France* (1997) - Last Call
* *Raretés* (2006) - Edina
* *Phantom featuring Marie France* (2008) - Freaksville Records
* *Marie France visite Bardot* (2009) - JPB Production
* *Kiss* (2012) - Freaksville Records
* *Marie France chante Jacques Duvall* (2016) - Freaksville Records

## Filmografia 
* *El secreto de Tomy* (1963)
* *Les Chemins de Katmandou* (1969)
* ''J'irai comme un cheval fou* (1973)
* *Les intrigues de Sylvia Couski* (1975)
* *Le jardin des Hespérides* (1975)
* *Le sujet ou Le secrétaire aux mille et un tiroirs* (1975)
* *Spermula* (1976)
* *Barocco* (1976)
* *La Ronde de l'Amour* (1985)
* *Billy Ze Kick* (1985)
* *Les Keufs* (1987)
* *Les Innocents* (1987)
* *La Gamine* (1992)
* *Belle Maman* (1999)
* *Je vous hais petites filles* (2008)
* *L'orpheline avec en plus un bras en moins* (2011)
* *Le prolongement de moi* (2012)
* *Jours de France'' (2016)
Justin Gatlin

**Justin Gatlin** (Brooklyn, New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1982ko otsailaren 10a - ) atleta bat da. Bost aldiz irabazi ditu domina olinpikoak eta 2017ko Munduko Atletismo Txapelketan urrezko domina eskuratu zuen, Usain Bolt garaitu ostean. Bere denborarik onena 9,74 segundukoa da, eta historiako 100 metroko lasterketako atleten artean bosgarrena da. Pista estalian 60 metroko lasterketako munduko txapelduna izan da bi aldiz, eta 100 eta 200 metroko lasterketak irabazi zituen 2005eko Munduko Atletismo Txapelketan.

2001ean bi urtez zigortua izan zen dopatze kasu bat zela eta, nahiz eta azkenean, apelazioa zela eta, urte bat egon pistatik kanpo. 2006an berriro ere positibo eman zuen egindako froga batean eta lau urteko zigorra jaso zuen, bere 9,77ko munduko errekorra deuseztuz. 2010eko abuztuan berriro hasi zen txapelketatan eta 2012an Olinpiar Jokoak prestatzen ari zela 9,80 segunduko marka egin zuen, inoiz 30 urte baino gehiago duen gizonezko batek egindako denborarik onena.

2012ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen 100 metroko lasterketan, inoiz egin den 100 metroko lasterketarik azkerrena, Usain Bolt, Yohan Blake eta berarekin 9,8 segundutik behera. 2016ko Olinpiar Jokoetan berriro ere domina irabazi zuen, bigarren geratuz. 34 urterekin, sprint lasterketa batean domina olinpikoa irabazi duen bakarkako atletarik zaharrena izan zen.

## Kanpo estekak
Jaiyah Saelua

**Jaiyah Saelua** (Samoa Estatubatuarra, 1988ko uztailaren 19a) samoar futbolaria da, 2011n gizonezkoen Munduko Futbol Txapelketarako sailkapen-fase batean jokatu duen lehen pertsona transgeneroa bihurtu zen.

Gizon jaioa, Saeluak bere burua fa'afafinetzat dauka, hau da, polinesiar kulturako gizartean dagoen hirugarren sexukoa.

## Erreferentziak
Minuscule : La Vallée des fourmis perdues

***Minuscule : La Vallée des fourmis perdues*** marrazki biziduneko film frantziarra da, Hélène Giraudek eta Thomas Szabok zuzendua.

## Istorioa 
Baso bateko soilgune lasaian, bertan behera utzitako piknik baten hondarrek borroka piztuko dute bi txindurri-triburen artean. Azukre kaxa bat dago jokoan. Amona mantangorri ausart bat gatazkaren erdian harrapatuta geratuko da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Zero Theorem

***The Zero Theorem*** 2013ko Terry Gilliam britainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Larritasun existentzialak jotako informatikaren jeinu eszentriko eta bakarti bat proiektu misteriotsu batean ari da lanean; bere helburua behin betiko existentziaren zentzua aurkitzea da... edo haren erabateko zentzu gabezia.

## Aktoreak 
* Christoph Waltz: Qohen Leth
* Mélanie Thierry: Bainsley
* David Thewlis: Joby
* Lucas Hedges: Bob
* Matt Damon: Management.
* Tilda Swinton: Dr Shrink-ROM
* Sanjeev Bhaskar: Doktore 1
* Peter Stormare: Doktore 2
* Ben Whishaw: Doktore 3
* Dana Rogoz: pizzaren neska
* Emil Hostina: Klon 1
* Pavlic Nemes: Klon 2
* Gwendoline Christie, Rupert Friend, Ray Cooper eta Lily Cole: saltzaileak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errupia pakistandar

**Errupia pakistandarra** edo **rupee** ( / ALA-LC: ; ikurra: **₨**; kodea: **PKR**), Pakistango Islamiar Errepublikan zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **PKR** da eta bere sinboloa Rs. Rupee banako baten ehunena paisa deitzen da eta rupee bakoitza 100 paisaz osatuta dago.

##  Historia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wes Anderson

**Wesley Wales Anderson** (1969ko maiatzaren 1a, Houston, Texas) estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle, gidoilari eta aktore bat da. Andersonen filmak ezagunak dira estilo bisual eta narratibo bereziengatik. Gaur egun, 1998an sortu zuen 'American Empirical Pictures' ekoiztetxea zuzentzen du.

Zuzendutako film nabarmenen artean honakoak daude: *The Royal Tenenbaums* (2001), *Fantastic Mr. Fox* (2009), *Moonrise Kingdom* (2012) eta *The Grand Budapest Hotel* (2014).

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Paisa (argipena)

**Paisa** hitzak hainbat adiera ditu:

## Diruak 
* paisa, errupia indiar dibisaren ehunena.
* paisa, errupia nepaldar dibisaren ehunena.
* paisa, errupia pakistandar dibisaren ehunena.

## Bestelakoak 
* Paisa eskualdea, Kolonbiako Antioquía, Caldas, Risaralda, Quindío, iparmendebaldeko Tolima eta iparraldeko Valle del Cauca departamenduen lurraldeekin osatutako ingurune historiko eta kulturala.

## Ikus, gainera 
* baisa, rial omandar dibisaren ehunena.
* poisha, taka dibisaren ehunena.

## Kanpo estekak
33 sceny z życia

***33 sceny z życia*** 2008. urtean Małgorzata Szumowskak zuzendutako filma da.

## Istorioa 
Juliak desio dezakeen guztia dauka. Etxeko giroa eztia eta atsegina da, gurasoek eta senarrak maite dute eta argazkilari artistiko arrakastatsua da. Zoriontsua dela esan daiteke. Bat-batean, dena hankaz gora geldituko da.

## Aktoreak 
## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
A fost sau n-a fost?

***A fost sau n-a fost?*** (euskaraz *Izan al zen ala ez?*), {{lang-en|'12:08 East of Bucharest' (*12:08 Bukaresteko Ekialdea*), 2006. urtean Corneliu Porumboiuk zuzendutako filma da.

## Istorioa 
Vasluin abenduaren 22a da. Hamasei urte igaro dira Errumaniako Iraultzatik, eta herri txiki batean, Gabonak iristear daude.

## Aktoreak 
* Mircea Andreescu - Emanoil Pișcoci
* Teodor Corban - Virgil Jderescu
* Ion Sapdaru - Tiberiu Mănescu
* Mirela Cioabă - Doamna Mănescu
* Luminiţa Gheorghiu - Doamna Jderescu
* Cristina Ciofu - Vali
* Lucian Iftime - Lică
* Annemarie Chertic - Vera
* Petrică Sapdaru - Petrică
* Cătălin Paraschiv - Barman
* George Guoqingyun - Chen
* Constantin Diță - Tibi
* Daniel Badale - irakaslea
* Marius Rogojinski - Vecin
* Aurelia Țocu - Maricica Dima (ahotsa)

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Aurora (2012ko filma)

***Aurora*** 2012. urtean Kristina Buožytėk zuzendutako filma da.

## Istorioa 
Neuronen transferentzian oinarritutako esperimentu zientifiko baten ondoren, gazte lotsati batek bidaia harrigarri bat biziko du koma egoeran dagoen emakume ezezagun baten buruan.

## Aktoreak 
* Marius Jampolskis: Lucas
* Jurga Jutaitė
* Rudolfas Jansonas
* Vytautas Kaniušonis

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Poziția copilului

***Poziția copilului*** 2013ko Călin Peter Netzer errumaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Corneliak 60 urte ditu eta oso atsekabetuta dago 34 urteko seme Barbuk kosta ahala kosta independente izan nahi duenetik. Apartamentu batera joan da bizitzera, bere autoa du, baita Corneliaren arabera harekin egotea merezi ez duen neska-lagun bat ere, eta are okerragoa dena, ama maitekorrari ihes egiten dio ahal duen guztietan.

## Aktoreak 
* Luminița Gheorghiu: Cornelia Keneres
* Vlad Ivanov: Dinu Laurențiu
* Florin Zamfirescu: Domnul Făgărășanu
* Bogdan Dumitrache: Barbu
* Ilinca Goia: Carmen
* Natașa Raab: Olga Cerchez
* Adrian Titieni: aita
* Mimi Brănescu: polizia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
După dealuri

***După dealuri*** 2012. urtean Cristian Mungiuk zuzendutako filma da.

## Istorioa 
Alina eta Voichiţa umezurztegian zeudenetik lagunak izan dira. Eta sexualki heldu bihurtu zirenetik, maitale. Baina elkarri fideltasuna agindu zioten arren, Alinak, miseria jasan ezinik, Alemaniara emigratu du, zerbitzari gisa lan egiteko. Orain, ezin du Voichiţarekiko urruntzea jasan eta Errumaniara itzuliko da, hura Alemaniara eramateko.

## Aktoreak 
* Cosmina Stratan: Voichiţa
* Cristina Flutur: Alina
* Valeriu Andriuţă: apaiza
* Dana Tapalagă: ama abesa
* Cătălina Harabagiu: Antonia
* Gina Ţandură: Iustina ahizpa
* Vica Agache: Elisabeta ahizpa
* Nora Covali: Pahomia ahizpa
* Dionisie Vitcu: Valerică jauna

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Fine mrtve djevojke

***Fine mrtve djevojke*** 2002. urtean Dalibor Matanićek zuzendutako filma da.

## Sinopsia 
Lesbiana bikote batek apartamentu bat alokatuko du itxuraz normala den eraikin batean, baina mota guztietako jende bitxia bizi da han. Pisuko nagusia, hasieran, oso atsegina izango da, eta haien sekretua jakin gabe, emakumeetako bati semea aurkeztuko dio. Baina emakumeak sarrailaren bitartez zelatatzean, Pandoraren kutxatik gorrotoa eta indarkeria aterako dira.

## Aktoreak 
## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Grbavica (filma)

***Grbavica*** 2006. urtean Jasmila Žbanićek zuzendutako filma da. Une horretako Sarajevon bizi den ama ezkongabe baten bizitza kontatzen du, Bosniako gerran serbiar soldaduek emakume bosniakoak sistematikoki bortxatu ondoren.

## Istorioa 
Sarak, hamabi urteko alabak, ikastetxeak antolatutako bidaia batean parte hartzea nahi du Esmak. Aita gerran martiri gisa hil zela frogatzeko ziurtagiri bat nahikoa izango litzateke erdi prezioan lortzeko, baina alabak ziurtagiria eskatzen dionean, Esma beti luzamendutan ibiliko da.

## Aktoreak 
## Erreferentzia 
## Kanpo estekak