Amparo Noguera

**María Amparo Noguera** **Portales** (Santiago, Txile, 1965eko martxoaren 6a) txiletar antzerki, zinema eta telebistako aktore ezaguna da. Hainbat aintzatespen jaso ditu Noguerak bere ibilbidean zehar, aktore-lorpenengatik.

## Biografia 
Santiagon jaio zen, 1965eko martxoaren 6an, artista-familia batean. Héctor Nogueraren (1937), antzerki-aktore eta -zuzendari garrantzitsuaren, eta Isidora Portales antzerki-ekoizlearen(1940-1998), bigarren alaba da. Diego, Damián eta Emilia Noguera aktoreen ahizpa erdia da.

Gustavo Mazaren Teatro Imagen Eskolan antzerkia ikasi zuen. 21 urte besterik ez zituela, antzerkian hasi zen, Antonio Skármetaren *Ardiente paciencia* (1986) protagonista zela, aitak zuzendua. Interpretazioagatik lortu zuen garaipena erabakigarria izan zen interpretazioan profesionalki aritzeko.
[thumb|260px|Amparo Noguera eta [María Elena Duvauchelle "*Ardiente paciencia*" laneanhttps://www.emol.com/especiales/neruda/19860601.htm ]]
Hurrengo urteetan, eta Alfredo Castroren *Las tres hermanas* (1987), *Diálogo sin fin de siglo* (1988), *La manzana de Adán* (1990) eta *Historia de la sangre* (1991) lanetan parte hartuta, Txileko eszenako gazte garrantzitsuenetako bat bihurtu zen.
[thumb|260px|[Amparo Noguera eta María Cánepa "*Las tres hermanas*" lanean (UC antzokia) http://146.155.94.41/xmlui/bitstream/handle/11534/21861/APUNTES%20N96%201988%20pgs%2048-55.pdf?sequence=1&isAllowed=y ]]
1990eko hamarkadan, antzerki-aktore gisa zuen ospea mantendu egin zuen; telebistarako, berriz, Canal 13ko *La Intrusa* lanean protagonista izan zen, Jaime Vadell, Marés González, Luis Alarcón eta Liliana Rossen ondoan.

1990eko hamarkadaren bigarren erdian, Txileko Telebista Nazionalean hasi zen 1994an, eta telesailen Urrezko Garaian zenbait emanaldi egin zituen, Vicente Sabatinirekin lankidetza estuan.

Aukera handia izan zuen 2010ean, Claudia Di Girolamo aktorearen ordez TVNko Arlo Dramatikoari uko egin zionean, Noguera garrantzi handiagoko paperak lortzen hasi zen, eta estatuko kanalaren lehen lerroan jarri zen.

2018an, 24 urte igaro ondoren, kaleratzea iragarri zen Txileko Telebista Nazionalean.

## Bizitza pertsonala 
Bikote ezagunak Álvaro Escobar, Manuel Peña, Felipe Braun eta Francisco Melo izan ziren. Marcelo Alonso aktorearen bikotekidea da.'

## Filmografia 
### Zinema 
### Film laburrak 
## Telebista 
### Telenobelak 
### Serieak
## Antzerkia 
[thumb|260px|[María Izquierdo (actriz), Loreto Valenzuela eta Amparo Noguera Antón Chejoven "Las tres hermanas" lanean, 1987 (Teatro UC) http://146.155.94.41/xmlui/bitstream/handle/11534/21861/APUNTES%20N96%201988%20pgs%2048-55.pdf?sequence=1&isAllowed=y ]]
[thumb|260px|miniaturadeimagen|[Amparo Noguera "El Padre" lanean, 2018]]
**Antzerki lanak**
* 1986 - *Ardiente paciencia*, Antonio Skármeta-rena.
* 1987 - *Las tres hermanas*, Anton Chéjovena (Teatro UC)
* 1988 - *Diálogo sin fin de siglo*, Isidora Aguirrerena (Teatro Ictus)
* 1989 - *El paseo de Buster Keaton*, Federico García Lorca-rena (Teatro UC)
* 1990 - *La manzana de Adán*, Claudia Donosorena (Teatro La Memoria)
* 1991 - *Historia de la sangre*, Alfredo Castrorena (Teatro La Memoria)
* 1992 - *Dédalo en el vientre de la bestia*, Marco Antonio de la Parrarena (Teatro La Memoria)
* 1993 - *Los días tuertos*, Claudia Donosorena (Teatro La Memoria)
* 1994 - *Tartufo*, Molièrerena (Teatro UC)
* 1995 - *Crimen y castigo*, Fiódor Dostoyevskirena (Teatro UC)
* 1996 - *La visita*, Claudia Di Girolamo-rena (zuz.: Claudia Di Girolamo)
* 1998 - *Madame de Sade*, Yukio Mishima-rena* (Teatro UC)
* 1998 - *Doña Rosita la soltera*, Federico García Lorcarena
* 1999 - *Hechos consumados*, Juan Radrigánena (Teatro UC)
* 2000 - *El coordinador*, Benjamín Galemirirena (Teatro UC)
* 2001 - *Alguien va a venir*, Jon Fosserena (zuz.: Víctor Carrasco)
* 2002 - *Cartas vencidas*, Héctor Noguerarena (Teatro Camino, zuz.: Héctor Noguera)
* 2003 - *Provincia señalada*, Javier Riverosena (Teatro La Provincia)
* 2003 - *Mano de obra,* Diamela Eltitena (Matucana 100)
* 2004 - *La gaviota*, Antón Chejovena
* 2005 - *Numancia*, Miguel de Cervantesena (Teatro La María)
* 2006 - *Casa de muñecas*, Henrik Ibsenena (Teatro UC)
* 2006 - *Infamante Electra*, Benjamín Galemirirena (Teatro Camino, zuz.: Raúl Ruiz)
* 2007 - *Las brutas*, Juan Radrigánena(Teatro La Provincia, zuz.: Rodrigo Pérez (actor)|Rodrigo Pérez)
* 2009 - *Cara de fuego*, Marius von Mayenburrena (Teatro Antonio Acevedo)
* 2011 - *La señorita Julia*, August Strindbergena (Centro GAM, zuz.: Cristián Plana)
* 2011 - *Diatriba de la Victoria*, Juan Radrigánena (Teatro La Memoria)
* 2011 - *Soy tumba*,Claudia Di Girolamorena (Teatro del Puente, zuz.: Claudia Di Girolamo)
* 2011 - *Casa de muñecas*, Henrik Ibsenena (Teatro La Memoria, zuz.: Alfredo Castro)
* 2013 - *El jardín de los cerezos*, Antón Chéjovena (Teatro Camino, zuz.: Héctor Noguera)
* 2014 - *Un tranvía llamado deseo*, Tennessee Williamsena (Centro GAM, zuz.: Alfredo Castro)
* 2016 - *El corazón del gigante egoísta*, Oscar Wilde-rena (Centro GAM, zuz.: Juan Pablo Peragallo)
* 2017 - *El padre*, Florian Zellerrena (Teatro UC,zuz.: Marcelo Alonso)
* 2018 - *Hedda Gabler*, Henrik Ibsenena (Centro GAM, zuz.: Claudia Di Girolamo)
* 2019 - *Mano de obra,* Diamela Eltitena (Teatro La Memoria, zuz.: Alfredo Castro)
* 2020 - *Proyecto criadas*, (Centro GAM, zuzendaria.: Marcelo Alonso)

**Streaming**

* 2020 - *Clase magistral*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *Mesa de expertos*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *Una nueva vida*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *El corazón de la fiesta*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *El laúd francés*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *El gran escape*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *Duelo*, Rafael Gumuciorena(The Cow Company) 
* 2020 - *Servicio al cliente*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *Swingers*, Rafael Gumuciorena (The Cow Company) 
* 2020 - *La voz humana*, Jean Cocteaurena (Teatro La Palabra, zuz.: Víctor Carrasco)
* 2020 - *Girls and Boys*, Dennis Keyrena (Teatro UC, dirigida por Marcelo Alonso)
* 2021 - *La vida que te di*, Luigi Pirandello-rena (Centro GAM, zuz.: Cristian Plana)
* 2021 - *Casta diva*, Jorge Díazena (Corporación Cultural de Providencia, zuz.: Álvaro Viguera)

**Erakusketak**
* 2013 - *Aquí están*, Claudia Di Girolamorena (Museo de La Memoria, zuz.: Claudia Di Girolamo)

## Premios y nominaciones 
Altazor Sarirako izendapen gehien dituen aktorea da. Guztira, 10 aipamen ditu; lehena, 2000ko *Hecho consumados* obrako aktore nagusi gisa, eta berriena, 2012an, *El laberinto de Alicia
''-n parte hartzeagatik. 2006an, 'Txile Aukera' zerrendako zazpigarren aktore txiletar onena izendatu zuten. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* **Rodovid** alberga la genealogía de **Amparo Noguera**