Kumari

thumb|280x280px|Sajani Shakia kumari sakratua da Bhaktapur hirian (Nepal).
Kumari, edo **Kumari** **Deví**,  (sanskritoz , कुमारी, kumārī, literalki: 'neska') Nepalen jainkosa biziduntzat hartzen den pertsona bat izendatzeko erabiltzen den izena da. 

Kumariak energia jainkotiar eta espiritualaren agerpentzat hartzen diren neskatoak dira. Taleju jainkosa hinduaren haragitze biziduna, jainkosa garrantzitsuena, ama jainkosa alegia. 

Kumariren tradizioa XIV. mendekoa da. Hinduek eta budisten eskutik gurtzen dituzte Kumariak Katmanduko haran osoan.  Kumariak 2008an indargabetu zen Nepalgo monarkiaren azken aztarnetako bat direla uste da. 

Sanskritoko hizkuntzan, kumari da ku–mara hitzaren femeninoa, ‘erraz hiltzen da’ esan nahi duena (izanik
ku: ‘erraza’, eta
mara: ‘hil’). XX. mendera arte Indiak izan zuen hilkortasun handiaren ondorioz, hiru urtetik beherako umeei, oro har, "erraz hiltzen da" esaten zaie, baita gaur egun arte ere.

Mendeen poderioz "haurtxo" esan nahi zuen terminoak "errugabe, birjina, puru" esan nahi zuen. Gero, nepaldar hizkuntzan, emakume kumariak ("beba") "neskato birjina" esan nahi zuen.

## Hautaketa eta amaiera 
Kumari bat Newar komunitateko eta Shakya familiako nesken artean aukeratzen da. Kumaria herrialdeko hinduista batzuek gurtzen eta idolatratzen dute, baita budista nepaldarrek ere, baina ez budista tibetarrek.

Nepalgo lurralde osoan kumari asko dauden bitartean, hiri batzuek horietako batzuk dituztela kontuan hartuta, ezagunena Katmanduko «errege kumaria» da. Kumari Ghar jauregian bizi da, hiriaren erdian. Hautaketa-prozesua bereziki zorrotza da hautagaientzat. Probak ere gainditu behar dituzte, hala nola, behiekin gela batean denbora pasatzea beldur diren ala ez ikusteko. Kumariak bere lehen hilekoa izan ondoren, ez da jainkosa biziduntzat hartzen eta Kumari bihurtzeko utzi zuen bizitza normalera itzultzen da. 

Nepaldarrek kumari bat Taleju jainkosaren berraragitzea dela uste dute, haurra hilekoa hasten den arte. Horren ondoren, nepaldarrek uste dute jainkosa hau bere gorputzetik desgorpuzten dela. Era berean, gaixotasun larri bat edo odol-isuri ugaria eragiten duen istripu bat ere arrazoi posibletzat hartzen dira, neska hori bere aurreko egoerara itzultzeko, haur arrunt gisa.

Beraz, kumari neskatila baten bizitza, jainkosa sakratu gisa, oso laburra da.

## Hautaketa irizpideak 
Neskak komunitate jakin batzuetatik aukeratzen dira eta kasta altuago bateko arbasoak izan behar dituzte. Kumari gisa aukeratua izatea ohore handitzat hartzen da, eta familia batzuek alabak trebatzen dituzte estatus hori lortzeko. Hogeita hamabi irizpide bete behar dituzte:

* Saptacchata hosto baten antzeko gorputza izatea
* Nyagrodha (banyan pikondo) baten antzeko gorputz proportzionatua izatea
* Gorputz sendoa izatea.
* Gorputz garbia izatea.
* Itzal ederra izatea.
* Urrezko itzala izatea.
* Larruazaleko poroak ondo definituta izatea
* Txolarre baten ahotsa bezain sakona izatea.
* Ile zuzena eskuinera orraztuta izatea.
* Ile beltza izatea.
* Kopeta zabala eta proportzionatua izatea.
* Buru biribila izatea.
* Begi beltzak izatea.
* Behi baten bezalako betileak izatea.
* Lehoi baten masailak izatea.
* 40 hortz izatea.
* Hortz proportzionalak izatea.
* Hortz zuriak izatea.
* Mihia txikia eta proportzionatua izatea.
* Mihia hezea izatea.
* Maskor baten antzeko lepoa izatea.
* Sorbaldak biribilduta izatea.
* Lehoi baten bularra bezalakoa izatea.
* Tximino baten zilborra bezala puztuta izatea.
* Beso luzeak izatea.
* Sexu-organoak pelbisean txertatzea.
* Orein baten izterrak bezalakoak izatea.
* Ahate baten antzera oinak eta eskuak izatea.
* Oin eta esku bigun eta delikatuak izatea.
* Oin proportzionalak izatea.
* Oinen zolen azpian lerro zirkular bat izatea.
* Takoi proportzionatuak izatea.
* Behatz luzeak izatea.

Bakoitza hautatzen da lehen esne-hortza galtzen duenean eta lehen odol tanta galtzen duen egunean bertan dimisioa eman behar du, gehienetan lehen hilekoaren egunean, bizitza normalera itzultzeko.

## Kumari jainkosen zerrenda 
## Polemika 
Kumariren figura hainbat alditan eztabaida iturri izan da; adibidez, 2007an, Kumari Sajani Shakya bere kargutik kendu zuten Estatu Batuetara bidaiatu ondoren *Living* *Goddess* filmaren estreinaldira joateko, hiru Kumari gazteren istorioa kontatzen duena; arrazoiak bisitak bere garbitasuna kutsatuko zuela izan ziren.  Azkenean, tenpluko agintariek erabakia atzera bota eta purifikazio-zeremonia bat egitea onartu zuten.  

Eztabaidarako beste arrazoi bat Kumari ohiek bizitza normalera itzultzeko egokitzeko dituzten zailtasunen inguruan datza.  Adibidez, duela urte batzuk arte Kumariak ez ziren eskolara joaten, eta orain egoera hori aldatu egin da hainbat elkartek Kumariren giza eskubideen defentsari esker. 

Egungo "errege kumaria", Arya Tara Shakya, 2025eko irailaren 30ean aukeratu zuten, bi urte zituela.

## Erreferentziak