open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grand Hotel (1932ko filma)

***Grand Hotel*** (euskaraz *Hotel Handia*), 1932ko Edmund Goulding britainiarrak zuzendutako drama film bat da. William A. Drake estatubatuar antzerkigilearen 1930eko izenburu berdineko antzezlanean eta Vicki Baum austriar idazlearen *Menschen im Hotel* (1929, *Jendea Hotelean*) eleberrian oinarritua dago. Greta Garbo, John Barrymore, Joan Crawford, Wallace Beery, Lionel Barrymore, Lewis Stone eta Jean Hersholt aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1930eko hamarkada, Berlin. Hotel dotore bateko bezero ezberdinen istorioak agertzen dira.

## Aktoreak 
* Greta Garbo: Grusinskaya, dantzaria
* John Barrymore: Felix von Geigern baroia
* Joan Crawford: Flaemmchen, eszenografoa
* Wallace Beery: Preysing zuzendari nagusia
* Lionel Barrymore: Otto Kringelein
* Lewis Stone: Otternschlag doktorea
* Jean Hersholt: Senf, hoteleko langilea
* Robert McWade: Meierheim
* Purnell B. Pratt: Zinnowitz
* Ferdinand Gottschalk: Pimenov
* Rafaela Ottiano: Suzette
* Morgan Wallace: Chauffeur
* Tully Marshall: Gerstenkorn
* Frank Conroy: Rohna
* Murray Kinnell: Schweimann
* Edwin Maxwell: Waitz doktorea
* Allen Jenkins: Hoteleko harakina

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Guardian (2006ko filma)

***The Guardian*** (euskaraz *Zaindaria*), 2006ko Andrew Davis estatubatuarrak zuzendutako abentura-ekintza drama film bat da. Kevin Costner, Ashton Kutcher, Neal McDonough, Melissa Sagemiller, Clancy Brown eta Sela Ward aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Itsasoan erreskate istripu batean bere taldeko lankide guztiak hilak suertatu ondoren, Ben Randall (Kevin Costner) estatubatuar kostazaina Kostazainen eliteko erreskate eskolara irakasle izateko bidalia izango da. Bertan, hasiera batean Jake Fischer (Ashton Kutcher) ikasgelako ikasle onena den mutil gazte gatazkatsu eta harroputzarekin talka egingo du.

## Aktoreak 
* Kevin Costner: Ben Randall
* Ashton Kutcher: Jake Fischer
* Neal McDonough:Jack Skinner
* Melissa Sagemiller: Emily Thomas
* Leigh Hennessy: Itotzen ari den emakumea
* Clancy Brown: William Hadley kapitaina
* Brian Geraghty: Billy Hodge
* Sela Ward: Helen Randall
* Omari Hardwick: Carl Billings
* Michael Rady: Zingaro
* Peter Gail as Airman Danny Doran
* Shelby Fenner: Cate Lindsey
* Damon Lipari: Damon Bennett
* Bonnie Bramlett: Maggie McGlone
* John Heard: Frank Larson kapitaina
* Dulé Hill: Ken Weatherly
* Brian Patrick Wade: Mitch Lyons
* Joe Arquette: Antunez kopilotua
* Andrew Schanno: Henry Mitchell pilotua
* Tilky Jones: Tilky Flint
* Jeff Loftus: USCGko komandantea
* Daniel Molthen: Richard Wakefield
* Bryce Cass: Manny
* Chicago Catz: Tabernako musika taldea
* Travis Willingham: Travis Finley

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Daouda Malam Wanké

**Daouda Malam Wanké** (Niamei, 1946ko maiatzaren 6a - ibidem, 2004ko irailaren 15a) Nigerko presidentea izan zen 1999an. Hausa etniaren kidea zen. Ibrahim Baré Maïnassara presidentearen hilketarekin amaitu zen estatu kolpe militarra gidatu zuen. 1999ko apirilaten 11n bihurtu zen presidentea. Urte honetan bertan presidentetzarako hauteskundeak antolatu zituen eta 1999ko abenduaren 22an boterea Mamadou Tandja garaileari eman zion.
Duplicity (filma)

***Duplicity*** (euskaraz *Bikoiztasuna*), 2009ko Tony Gilroy estatubatuarrak zuzendutako amodiozko krimen komedia film bat da. Julia Roberts, Clive Owen, Tom Wilkinson eta Paul Giamatti aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Claire Stenwick (Julia Roberts) CIAko agente ohia eta Ray Koval (Clive Owen) MI6 agente ohiak espioitza mundua laga eta elkarren arteko arerioak bilakatu dituen negozio onuragarrian hasi dira: beren misioa lor dezakeen enpresa aberats bilakatu dezakeen produktu baten formula eskuratu beharra daukate. Bien nagusiak Howard Tully (Tom Wilkinson) enpresaburua eta Dick Garsik (Paul Giamatti) aholkulari gupidagabea da. Claire eta Rayren teknikak gero eta zikinagoak izan arren, bien arteko erakarpena piztuko da.

## Aktoreak 
* Julia Roberts: Claire Stenwick
* Clive Owen: Ray Koval
* Tom Wilkinson: Howard Tully
* Paul Giamatti: Richard "Dick" Garsik
* Denis O'Hare: Duke Monahan
* Kathleen Chalfant: Pam Fraile
* Thomas McCarthy: Jeff Bauer
* Wayne Duvall: Ned Guston
* Carrie Preston: Barbara Bofferd
* Christopher Denham: Ronny Partiz
* Oleg Shtefanko: Boris Fetyov (edo Oleg Stefan)
* Happy Anderson: Physec

## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Boże Ciało

***Boże Ciało*** 2019ko Jan Komasa poloniar zinema zuzendarien film dramatikoa da.

2019ko Veneziako Mostran estreinatu zen.

## Sinopsia 
Daniel hogei urteko mutilari espiritualtasuna esnatzen zaio, gazteentzako atxilotze-zentro batean bizitzen dagoenean. Apaiza izan nahi du, baina hau ezinezkoa da bere aurrekari penalak direla eta. Hiri txiki bateko aroztegi batean lan egitera bidaltzen dutenean, apaizez janzten da eta ustekabean tokiko parrokiaren kargu egiten da. Sermolari gazte eta karismadunaren etorrera tokiko komunitatearentzat sendatzea hasteko aukera izango da, bertan gertatuko tragedia beten ondoren.

## Aktoreak 
* Bartosz Bielenia: Daniel
* Aleksandra Konieczna: Lidia
* Eliza Rycembel: Marta
* Leszek Lichota: Alkatea
* Łukasz Simlat: Aita Tomasz
* Tomasz Ziętek: Pinczer
* Barbara Kurzaj: Alarguna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Young Guns II

***Young Guns II*** (euskaraz *Pistolari Gazteak II*), 1990eko Geoff Murphy zeelandaberritarrak zuzendutako western film bat da. Emilio Estevez, Kiefer Sutherland, Lou Diamond Phillips, Christian Slater, William Petersen, Alan Ruck eta Balthazar Getty aktoreek antzeztu zuten.

*Young Guns* (1988) aurrekaria dauka.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna, Mexiko Berria, abeltzainen arteko gerra jazo ondoren estatu horretako agintariek gaizkileak erditik kentzea erabaki dute. Billy Haurra (Emilio Estevez) atzeman ezin dezaketenez, bere iraganeko taldekideen aurka lekukotasuna emateagatik amnistia bat eskeiniko diote.

## Aktoreak 
* Emilio Estevez: William H. "Billy Haurra" Bonney / Brushy Bill Roberts
* Kiefer Sutherland: Josiah Gordon "Doc" Scurlock
* Lou Diamond Phillips: Jose Chavez y Chavez
* Christian Slater: "Arkansas" Dave Rudabaugh
* William Petersen as Pat Garrett
* Alan Ruck: Hendry *Buckshot George* / William French
* R.D. Call: D.A. Rynerson
* James Coburn: John Chisum
* Balthazar Getty: Tom O'Folliard
* Jenny Wright: Jane Greathouse
* Jack Kehoe: Ashmun Upson
* Robert Knepper: Carlyle udaltzaina
* Tom Kurlander: J.W. Bell
* Viggo Mortensen: John W. Poe
* Tracey Walter: Beever Smith
* Bradley Whitford: Charles Phalen
* Scott Wilson: Lew Wallace gobernadorea
* Leon Rippy: Robert *Bob* Olinger
* Howie Young: Poe Posse
* Carlotta Garcia: Deluvina Maxwell
* Joy Bouton: Juanita
* Albert Trujillo: Jesus Silva
* Alina Arenal: Sonia
* Jerry Gardner: Kimbel sheriffa
* Stephan Kraus: Pietro
* Nicholas Sean Gomez: Fernando
* Mark Bustamante: Ignio

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Aleksandr Viktorenko

**Aleksandr Stepanovitx Viktorenko** () (Olginka, Kazakhstan, 1947ko martxoaren 29a - 2023ko abuztuaren 10a) kosmonauta errusiarra izan zen.

## Biografia 
Kosmonauta bezala bere ibilbidea 1978ko martxoaren 23an hasi zen eta 1997ko maiatzaren 30 arte iraundu zuen. Bere lan ibilbidean espazio ontzi desberdinen komandantea izan zen:
* Soyuz TM-3
* Soyuz TM-8
* Soyuz TM-14 eta
* Soyuz TM-20.

Guztira espazioan 489 egun egin zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juri Gidzenko

**Juri Pavlovitx Gidzenko** () (Yelanets, 1962ko martxoaren 26) Ukrainiar jatorria duen kosmonauta errusiarra da. Sobietar Batasuneko Heroia, Errusiako Aireko Indarraren koronela da gaur egun. Halaber, kosmonautak prestatzeko Gagarin Zentroan lan egiten du.

## Biografia 
Olga Vladímirovna Shapoválova ezkonduta (1961), bi seme ditu: Sergei eta Aleksandr.

Espazio espedizio desberdinetan ibili da:
* Soyuz TM-22, 1995ko irailaren 3an bidalita: Mir espazio estazioan 180 egun eman zituen.
* 1 Espedizioaren partaidea, 2000eko urriaren 31tik 2001ko martxoaren 21 arte Mir espazio estazioan egon zen.
* Soyuz TM-34, 2002ko apirilaren 25ean bidalita.

## Kanpo estekak 
* : [NASA(https://eu.wikipedia.org/wiki/NASA)ren webguneko biografia ofiziala.]

## Kanpo estekak
Sniper (1993ko filma)

***Sniper*** (euskaraz *Tiratzailea*), 1993ko Luís Llosa perutarrak zuzendutako ekintza film bat da. Tom Berenger, Billy Zane eta J. T. Walsh aktoreek antzeztu zuten.

*Sniper 2* (2003), *Sniper 3* (2004), *Sniper: Reloaded* (2011), *Sniper: Legacy* (2014), *Sniper: Ghost Shooter* (2016) eta *Sniper: Ultimate Kill* (2017) jarraipena dauzka.

## Argumentua 
Panamako ohianetan frankotiratzaile aditua eta estatubatuar soldadu talde batek panamar buruzagi errebelde bat hiltzeko misioa izango dute.

## Aktoreak 
* Tom Berenger: Thomas Beckett sarjentu
* Billy Zane: Richard Miller tenientea
* J. T. Walsh: Chester van Damme
* Aden Young: Doug Papich kaporala
* Ken Radley: Zirujaua
* Reynaldo Arenas: Kazikea
* Gary Swanson: NSCeko ofiziala Washington Hirian
* Hank Garrett: Almirantea Washington Hirian
* Frederick Miragliotta: Miguel Alavarez
* Vanessa Steele: Alvarez andrea

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Aljeriako Herriaren Alderdia

**Aljeriako Herriaren Alderdia** ( edo *PPA*) edo 1937ko martxoaren 11n sortu zen, Frantziak Etoile nord-africaine (ENA) edo Ipar-Afrikako Izarra debekatu ondoren. PPAk, Aljeriako herriaren askatasuna aldarrikatu zuen 1938an.

Frantziak alderdiko lau buruzagi atxilotu zituen 1937ko urriaren 27an, “frantsesen kontrako jarduera” egiteagatik, desegindako alderdi bat berriz sortzeagatik eta Frantziaren burujabetzari kalte egiteagatik. Azaroaren 2an hasi zen haien aurkako epaiketa. Auzi hartaz baliatu ziren alderdiaren aldarrikapenak gogorarazteko, hala nola Aljeriaren askatasuna eta independentzia.

Frantziak errepresio gehiagorekin erantzun zuen. 1938ko martxoan 10 buruzagi atxilotu zituzten, 1939ko irailean alderdia debekatu zuten, Hitlerren Alemaniaren lagun izatea leporatuta, eta urriaren 4an beste 28 arduradun atxilotu zituzten.

Alderdiak klandestinitatean jarraitu zuen bere ekinbidea, eta errepresioak are gogorrago jo zuen. 1945eko maiatzaren lehenean 20.000 lagunek manifestazioa egin zuten Aljerren. Ondoren, Setif-eko sarraskia gertatu zen.

1946an Messali Hadj alderdiko liderra askatu zuten.

## Erreferentziak
Andrei Babkin

**Andrei Nikolaievitx Babkin** () (Briansk, 1969ko apirilaren 21) ingeniari eta kosmonauta errusiarra da. 2010ean aukeratua izan zen bere lehen bidaia 2020ko apirilean egiteko; bidaia Soyuz MS-16an, 62 Espedizioan egingo du, ingeniari gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Spacefacts.de: Andrei Babkinen biografia.
Jane Eyre (1996ko filma)

***Jane Eyre*** 1996ko Franco Zeffirelli italiarrak zuzendutako amodiozko drama film bat da. Charlotte Brontë idazlearen *1847ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. William Hurt, Charlotte Gainsbourg, Joan Plowright, Anna Paquin, Geraldine Chaplin, Billie Whitelaw eta Maria Schneider aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
XIX. mendea, Ingalaterra, Jane Eyre (Charlotte Gainsbourg/Anna Paquin) umezurztegi batean hezitua eta haurtzaro tristea izan duen neska gaztea Edward Rochester (William Hurt) jauntxoaren zerbitzupean Adèle Varens (Josephine Serre) neskatoaren haurtzaina izateko kontratatua izan da. Thornfield Etxe ilun eta isolatua, bai eta etxeko jaunaren hasierako hoztasunak neska gaztearen kemena frogan jarriko dute. Halere, piskanaka hartaz maitemintzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Charlotte Gainsbourg: Jane Eyre
** Anna Paquin: Jane Eyre gaztea
* William Hurt: Edward Fairfax Rochester
* Fiona Shaw: Reed andrea
* John Wood: Brocklehurst jauna
* Geraldine Chaplin: Scatcherd andrea
* Amanda Root: Temple andrea
* Leanne Rowe: Helen Burns
* Richard Warwick: John
* Joan Plowright: Fairfax andrea
* Judith Parker: Leah
* Josephine Serre: Adèle Varens
* Billie Whitelaw: Grace Poole
* Elle Macpherson: Blanche Ingram
* Julian Fellowes: Dent kolonela
* Edward de Souza: Richard Mason
* Peter Woodthorpe: Briggs
* Ralph Nossek: Wood erreberendoa
* Maria Schneider: Bertha Mason
* Samuel West: St. John Rivers
* Charlotte Attenborough: Mary Rivers

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jane Eyre (2011ko filma)

***Jane Eyre*** 2011ko Cary Fukunaga estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama film bat da. Charlotte Brontë idazlearen *1847ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Mia Wasikowska, Michael Fassbender, Jamie Bell eta Judi Dench aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia 
XIX. mendea, Ingalaterra, Jane Eyre (Mia Wasikowska) umezurztegi batean hezitua eta haurtzaro tristea izan duen neska gaztea Edward Rochester (Michael Fassbender) jauntxoaren zerbitzupean Adèle Varens (Romy Settbon Moore) neskatoaren haurtzaina izateko kontratatua izan da. Thornfield Etxe ilun eta isolatua, bai eta etxeko jaunaren hasierako hoztasunak neska gaztearen kemena frogan jarriko dute. Halere, piskanaka hartaz maitemintzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Mia Wasikowska: Jane Eyre
* Michael Fassbender: Edward Fairfax Rochester
* Jamie Bell: St. John Rivers
* Judi Dench: Fairfax andrea
* Sally Hawkins: Reed andrea
* Holliday Grainger: Diana Rivers
* Tamzin Merchant: Mary Rivers
* Simon McBurney: Brocklehurst jauna
* Imogen Poots: Blanche Ingram
* Sophie Ward: Lady Ingram
* Su Elliot: Hannah
* Jayne Wisener: Bessie Lee
* Amelia Clarkson: Jane jauna
* Romy Settbon Moore: Adèle Varens
* Freya Parks: Helen Burns
* Harry Lloyd: Richard Mason
* Valentina Cervi: Bertha Antoinetta Mason
* Craig Roberts: John Reed

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Cardigans

**The Cardigans**, Suediako rock talde bat da. 1992an Jönköping hirian sortua izan zen. Lars-Olof Johansson, Bengt Lagerberg, Nina Persson, Magnus Sveningsson eta Peter Svensson taldekideek osatzen dute.

## Filmografia 
* *Emmerdale* (1994)
* *Life* (1995)
* *First Band on the Moon* (1996)
* *Gran Turismo* (1998)
* *Long Gone Before Daylight* (2003)
* *Super Extra Gravity* (2005)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Valeri Poliakov

**Valeri Vladimirovitx Poliakov** () (Tula, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa, 1942ko apirilaren 27 &ndash; Mosku, 2022ko irailaren 7a) kosmonauta eta mediku errusiarra izan zen. Mir espazio estazioan egonda, misio bakar batean espazioan iraunkortasunaren errekorra du: 14 hilabete.. Bere bidaia guztiak kontutan hartuta, espazioan 22 hilabete eman zituen. Sari eta domeina asko jaso izan zituen.

## Biografia 
Tulan jaio zen, Errusian, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren garaietan, 1942ko apirilaren 27an. Bere jatorrizko izena Valeri Ivanovitx Korxunov zen, baina aitaordeak jaso zuenean Poliakov izena hartu zuen. 1959an graduatu zen eta Moskun medikuntza doktoretza egin zuen; espezialitate gisa astronautikaren medikuntza hartu zuen.

1972ko martxoaren 22an kosmonauta bezala aukeratua izan zen. Bi espazio-misioetan hartuko zuen parte: 1989an lehenengoa, Mir espazio estazioan 240 egun egon zen; bigarrena, 1994an, MIRen 437 egun. Azken horretan mundu mailako errekorra egin zuen eta horrela izaten jarraitzen du. 1995an espazioa utzi zuen medikuntzan buru-belarri aritzeko. Moskun, Osasun Publikoaren Ministeritzan zuzendaria eta diputatua izan zen.

## Ohorezko sariak 
Beste askoren artean hauek aipa ditzakegu:
* Ohorezko Legioko ofiziala
* Leninen Ordena
* Sobietar Batasuneko Heroia
* Nazioarteko lankidetzaren Asturiasko Printzesa Saria. 1999an eman zioten beste hiru kosmonautekin batera: Pedro Duque, John Glenn eta Chiaki Mukai
* Pilot-Cosmonaut of the USSR
* Errusiar Federazioko Heroia
* "For Merit in Space Exploration" domeina
* Gold Star
* Order of Parasat

## Espazio espedizioak 
* Soyuz TM-6 / Soyuz TM-7 &ndash; 1988ko abuztuaren 28tik 1989ko apirilaren 27 arte: 240 egun, 22 ordu, 34 minutu.
* Soyuz TM-18 / Soyuz TM-20 &ndash; 1994ko urtarrilaren 8tik 1995ko martxoaren 22 arte: 437 egun, 17 ordu, 58 minutu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Ring (1996ko filma)

***The Ring*** () Armand Mastroianni zuzendariak 1996an zuzendu zuen filma da. Danielle Steel idazlearen eleberri baten gainean, Nastassja Kinski eta Michael York protagonistak dira.

## Argumentua 
Bigarren Mundu Gerra bitartean, neska gazte aleman bat bere familiarengandik banandua izan zen espetxean sartzeko. Behin askatasuna eskuratuta militar batekin maitemindu zen eta ezkondu ziren. Berlin erori zenean, gizon hil egiten dute. Neska, orduan, Estatu Batuetara ihes egin zuen haren familia aurkitzeko asmoz. Familiarekin lotzen zuen elementu bakarra bere amaren eraztuna zen. Hau guztia gutxi balitz, gaztea haurdun zegoen.

## Aktoreak 
* Nastassja Kinski: Ariana von Gotthard
* Linda Lavin: Ruth Liebman
* Michael York: Walmar von Gotthard
* Jon Tenney: Paul Liebman
* Tim DeKay: Max Thomas
* James B. Sikking: Sam Liebman
* Leslie Caron: Madame de Saint Marne
* Jean Marsh
* Rupert Penry-Jones: Gerhard von Gotthard
* Carsten Norgaard: Captain Manfred Von Tripp
* Leigh Lawson
* Julie Cox: Giselle
* Alessandro Nivola
* Elizabeth Barondes: Tammy Liebman
* Sheila Allen: Frau Hedwig

## Kanpo estekak 
* : Filmaren fitxa IMDb-en.
Abderrahim Bouabid

**Abderrahim Bouabid** (; Sale, 1922ko martxoaren 23a - Rabat, 1992ko urtarrilaren 8a). Marokoko abokatu eta politikaria zen. Mehdi Ben Barkaren laguna zen. Istiqlal alderdiko arduraduna izan zen, eta Independentziaren Manifestuaren egileetako bat. Ahmed Balfrej eta Mohamed Lyazidi alderdikideen espetxeratzearen aurkako manifestazio batean atxilotu zuten 1944an, eta preso sartu. 1945ean askatu zuten. Ondoren, lan handia egin zuen Istiqlal alderdia zabaltzeko.

## Independentziaren alde 
Gero, Parisera joan zen, eta han Mehdi Ben Barkarekin lan egin zuen Marokoren independentziaren aldarrikapenaren alde.

1949an itzuli zen Marokora, abokatu gisa hasi zen lanean Rabaten, eta Istiqlal alderdiko zuzendaritzan sartu. Aginte kolonialaren kontrako mugimendua antolatu zuen 1952tik aitzina. Urte hartako abenduaren 8an greba orokorra antolatu zuen Farhat Hached Tunisiako sindikalistaren erailketaren kontra. Frantziako indarrek bortizki jo zuten mugimendu haren kontra eta Bouabid preso sortu zuten, 1954ra arte. Ondoren, independentziari buruzko negoziazioetan parte hartu zuen. Frantziarekin negoziatu ondoren, eta Marokok independentzia lortua zuela, Marokoko enbaxadore izan zen Parisen. 1956an, kargu harekin, Espainiarekin negoziatu zuen protektoratuaren amaiera.

## Ezkerreko militantea 
1958an Marokoko kontseiluko lehendakariorde, eta Ahmed Balafrejen gobernuko ekonomia nazionaleko ministro eta laborantza ministro bihurtu zen.

1959an Union Nationale des Foces Populaires edo Herri Indarren Batasun Nazionala (UNFP) alderdiaren sorrerarekin bat egin zuen, Mehdi Ben Barkarekin batera. Alderdi hartako militante gisa, hainbat mobilizazio antolatu zituen, Marokoko gobernuak zapaldu zituenak.

Bere lagun Mehdi Ben Barkaren bahiketatik hiru urtera, Marokoko egoera politikoa deitoratu zuen, erranez ez zegoela demokraziarik. Ondoko urteetan ere politikan jarraitu zuen, beti UNFP alderdian, eta sozialismoaren alde. Urtez urte hainbat mobilizazio eta borroka izan zituen boterearen aurka. 1975ean alderdiaren izena aldatzea erabaki zuen, eta Union Socialiste des Forces Populaires (USFP) izena hartu zuen alderdiak.

## Sahara 
1975eko ekainaren 5ean, Istiqlal alderdiko M’Hamed Boucettarekin batera, adierazi zuen “Sahara marokoarra da eta Marokok han sartu behar du”. Europan eta Asian ibili zen urte oso batez Marokoren lurralde osotasuna aldarrikatzen eta, beraz, Sahara Marokoko parte dela defendatzen.

1981eko irailaren 5ean, Marokok Saharako autodeterminazioa antolatzea onartu zuen, Afrikar Batasunaren Erakundearen (OUA) Nairobiko goi-bileran. Bouabid eta USFP alerdia ez zeuden ados, eta hala adierazi zuten agiri baten bidez. Desadostasun hori leporatuta, atxilotu, epaitu eta urte bateko espetxe zigorrera kondenatu zituzten.

Hurrengo urteetan ere jarraitu zuen Marokoren lurralde batasuna aldarrikatzen.

## Erreferentziak
Herri Indarren Batasun Nazionala

**Herri Indarren Batasun Nazionala** ( edo *UNFP*; ) Marokoko alderdi politiko ezkertiar bat da, 1959ko irailaren 6an sortua, Istiqlal alderdian gertatu zatiketa baten ondoren.

## Alderdiaren sorrera 
Istiqlal alderdiko ezkertiarrak alderdiaren zuzendaritzaren kontra jarri ziren 1959ko urtarrilaren 25ean. Alderdiko zuzendaritzari leporatzen zioten Abdallah Ibrahim alderdikide eta Marokoko Lehen Ministroaren kontra jardutea. Ibrahim, Abderrahim Bouabid eta Mehdi Ben Barka alderdiaren ezkerreko aldean zeuden. 1959an alderdi barneko giroa txartu zen, eta irailean zatitu zen. Zatiketa hartatik sortu zen UNFP.

## Helburuak 
Alderdia Casablancako Kawakib zineman sortu zen. Ondoko helburu hauek jarri zituzten:
* Herriaren independentziaren defentsa
* Atzerriko armadak joatea
* Kolonia garaiko arazoak indargabetzea
* Liberazio ekonomiko politikari eustea
* Laborantza erreforma abiatzea
* Industrializazioa hastea
* Oinarrizko ekonomia sektoreak nazionalizatzea
* Demokrazia errealista indarrean jartzea
* Aljeria sostengatzea independentziaren aldeko borrokan

## Alderdiaren kontrako jazarpena 
1963ko ekainean, alderdiko hainbat kide atxilotu zituzten, Hassan II.a erregearen kontrako konspirazio bat prestatzen ari zirela leporatuta. Ihesean zeuden Mehdi Ben Barka eta beste hamaika arduradun hiltzera kondenatu zituzten.

## Zatiketa 
Alderdian zatiketa bat gertatu zen 1975ean, eta gehiengoaren babespean, izena aldatu zuen. *Union socialiste des forces populaires* izena hartu zuen. Abderrahim Bouabid hautatu zuten idazkari nagusi. Abdallah Ibrahim, aldiz, alderdi zaharrean gelditu zen.

## Erreferentziak
Abdallah Ibrahim

**Abdallah Ibrahim** (; Marrakex, 1918ko abuztuaren 24a - Casablanca, 2005eko irailaren 11). Marokoko politikari eta agintaria izan zen.

## Gaztaroa 
Marokoko klase ertainean hazi zen. 1943an teologiako doktoretza egin zuen, eta ondoren Parisen, Sorbonako unibertsitatean jarraitu zuen ikasten. Besteak beste Jean-Paul Sartre, Louis Aragon eta François Mauriac idazleak ezagutu zituen han.

Unibertsitateko irakasle eta idazle izan zen. Besteak beste *Résistance face aux tempêtes* (Erresistentzia ekaitzen aurrean) liburua idatzi zuen, eta beste hainbat liburu militantziaz eta iraultzaz. *L’Islam à l’horizon 2000* liburua ere idatzi zuen, islamismo politikoaren indartzeari buruz.

## Ibilbide politikoa 
Marokoko protektoratu garaian, independentziaren aldeko mugimendu politikoan ibili zen. 1937ko irailaren 24an manifestazio bat antolatu zuen Frantziatik zetorren ministro-orde baten bisitaren kontra protestatzeko, eta Maroko kolonialaren “zinezko aurpegia” erakusteko. Dozenaka mila lagun bildu ziren. Frantziaren erantzuna errepresioa izan zen, eta Ibrahim erbestera joatera behartu zuten.

Haren ustez, mugimendu independentistaren aitzindari izan behar zen langile klasea, eta Marokoko Lanaren Batasuna sindikatua sortu zuen 1955ean. Halaber, Independentziaren Manifestua izenpetu zuen, eta Istiqlal alderdiaren sortzaileetako bat izan zen. Alderdi horren egunkari *Al-Alam*-eko erredaktore-buru izan zen.

Independentzia negoziatzen ari ziren garaian, Kontseiluko presidentearen estatu idazkari bihurtu zen, 1955eko abenduaren 7an. Ez zen monarkia absolutura itzultzearen aldekoa. Askapen nazionalerako armada (Armée de libération nationale, ALN) babestu zuen.

## Politika ezkertiarren alde 
Independentzia lortu ondoren, Bekkai-ren gobernuan parte hartu zuen. Haren helburua zen politika sozialdemokrata aplikatzea, baina hainbat desadostasun zeuzkan beste ministro batzuekin. Harreman txarra izan zuen Hassan II.a errege bihurtuko zenarekin. 1956ko urriaren 26an Lanaren eta Gai Sozialetako ministro bihurtu zen. 1958ko abenduaren 24an, Mohammed V.a erregeak Gobernu Kontseiluko presidente izendatu zuen. Baina erregeak berak kargu hartatik kendu zuen urte bat eta erdi geroago, 1960ko maiatzaren 20an.

1959an, Herri Indarren Batasun Nazionala alderdiaren sorreran parte hartu zuen Mehdi Ben Barka eta Abderrahim Bouabid-ekin batera. Alderdiko idazkari nagusi hautatu zuten. 1976an politika utzi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ahmed Agouliz

**Ahmed Agouliz** edo **Cheikh el-Arab** (Agouliz, 1927 &ndash; Casablanca, 1964ko abuztuaren 7a) Marokoko ekintzailea izan zen eta Askapen Nazionalerako Armada (ALN) erakundeko kidea.

1964ko martxoaren 14an epaitu zuten, bera falta zela, Mehdi Ben Barka eta beste hainbat lagunez gain, Hassan II.a erregea hiltzeko konspirazio bat prestatzea leporatuta. Hiltzera kondenatu zuten, beste akusatuak bezala. Moumen Diouri akusatuetako kide batek adierazi zuen konspirazioaren ideia Hassan II.a erregearen ingurukoek asmatu zutela, haren aurkari aktiboenak gainetik kentzeko asmoz.

Hurrengo hilabeteak klandestinitatean iragan zituen, Ufqir jenerala atzetik zeukala. Poliziek tiroz hil zuten 1964ko abuztuaren 7an, Casablancan.

## Erreferentziak
Marokoko Askapen Nazionalerako Armada

**Marokoko Askapen Nazionaleko Armada** (ALN) 1955an sortu zen, Marokoren independentzia lortzeko asmotan. Maroko Espainiak eta Frantziak okupatzen zuten.

Abbas Messaâdi, Abdelkrim El Khatib, Abdellah Senhaji, Saïd Bounaïalat eta Benaboub izan ziren sortzaileak. Istiqlal alderdiaren hegemoniari aurre egin nahi zion egitura politiko berria zen.

ALNk hainbat ekintza armatu egin zituen Saharan, 1956an eta 1957an, Frantziako armadaren kontra. 1956ko ekainaren 2an, ehunka kidek eraso egin zioten Frantziako armadaren Oum El Achar-eko postuari. 1957ko otsailaren 15ean, 200 bat kidek Frantziako armadako berrogei bat soldaduko patruila bati eraso egin zioten, eta 23 soldadu hil zituzten.

## Ifniko gerra 
Ondoren, ALNk Ifniko gerra deitu zena piztu zuen. 1957ko urritik 1958ko apirilera arte iraun zuen. Espainiako armada kolonialaren kontrako erasoak egiten hasi zen, Ifni, Tarfaya eta Mendebaldeko Sahara askatzeko Espainiaren okupaziotik.

1958ko otsailean, militar frantsesek eta espainolek eraso handi bat hasi zuten ALN desegiteko asmoz. Aire erasoak egin zituzten, eta lurrean 9.000 soldadu espainiar eta 5.000 frantses aritu ziren marokoarren kontra borrokan. Eraso hartan ALNko 150 kide hil ziren.

## Erreferentziak
Zuzentasun eta Berradiskidetze Instantzia

**Zuzentasun eta Berradiskidetze Instantzia** (IER) Marokoko erakunde bat da, Mohammed VI.a erregeak 2004ko apirilaren 12an sortu zuena. Helburua da Marokoko Hassan II.a erregearen garaiko berunezko urteetako torturen eta hilketen lekukotasunak jasotzea eta gertatutakoaren berri argitzea.
Afrika, Asia eta Hego Amerikako Herrien Elkartasunerako Erakundea

**Afrika, Asia eta Hego Amerikako Herrien Elkartasunerako Erakundea** ( edo *OSPAAAL*) 1966ko urtarrilaren 12an sortu zen, Habanan, Konferentzia Trikontinentalean (edo Hiru Kontinenteetako Konferentzia). Mugimendu haren helburua zen inperialismoaren eta neoliberalismoaren aurka eta giza eskubideen alde borrokatzea.

## Konferentzia Trikontinentala 
Konferentzia Trikontinentala (Asiako, Afrikako eta Hego Amerikako Herriekiko Elkartasun Konferentzia) 1966ko urtarrilaren 3tik 15era iragan zen, Habanan. 82 herrialdetako 500 ordezkari eta 200 behatzaile bildu ziren han.

### Erabakiak 
Konferentzia hartan sortu zen Afrika, Asia eta Hego Amerikako Herrien Elkartasunerako Erakundea (OSPAAAL).

Konferentzia hartan hainbat erabaki hartu zituzten, OSPAAAL sortzeaz gain:
*  Kubari sostengua ematea blokeo denboran
*  Vietnami elkartasuna
*  Amerikako Estatu Batuak etsai nagusi gisa izendatzea

### Ben Barkaren eragina 
Konferentzia haren antolaketaren arduradun nagusia zen Mehdi Ben Barka Marokoko politikari ezkertiarra. Itxura guztien arabera, konferentzia hura antolatzeagatik bahitu zuten Parisen, pare bat hilabete lehenago. Geroztik desagertuta dago. Bahiketa haren ondorioz, konferentzia haren ospea eta hedapena asko mugatu ziren, eta bigarren konferentzia, berez 1968an Kairon antolatu behar zena, bertan behera gelditu zen.

## OSPAAALen funtzioa 
OSPAAALek harremanak izan zituen mundu osoko sindikatuekin eta elkartasun taldeekin. Kanpaina bizia egin zuen Vietnamgo gerraren eta Amerikako Estatu Batuetako presidente Richard Nixonen aurka. Horrekin lotuta, herrien arteko elkartasuna aldarrikatu zuen, Vietnam, Kanbodia eta Laosen alde. Halaber, AEBek Kubari ezarritako enbargoaren kontra ere aritu zen.
Giza Eskubideen Aholku Kontseilua

**Giza Eskubideen Aholku Kontseilua** (CCDH) 1990an sortu zen, Marokoko giza eskubideen babesa bermatzeko. 2011tik aitzina CNDH (Giza Eskubideen Nazio Kontseilua) izena dauka. Urtero txostenak egiten ditu Marokoko parlamentuko bi ganbaretan aurkezteko.

Kontseilu horrek hainbat betebehar ditu, besteak beste:
* Giza eskubideen egoeraren jarraipena egiten ditu, Marokon eta eskualdez eskualde.
* Giza eskubideen urratze kasuak zaintzen ditu eta ikerketak egin ditzake.
* Txostenak egiten ditu eta agintariei ematen, gomendioekin batera.
* Tentsio egoerak daudelarik, esku hartu dezake, gerta litezkeen giza eskubideen urraketak saihesten ahalegintzeko.
* Nazioarteko hitzarmenek aurreikusten dituzten neurriak indarrean jartzen laguntzen du.
* Bisitak egiten ditu espetxeetara, haurren babes eta birgizarteratze zentroetara, ospitale psikiatrikoetara eta beste atxikitze zentroetara.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Diere

thumb|300x300px|Diere handiaren barrualdea
**Diere**, Sirakusako zonaldeko eraikin tipiko bat da, kareharriz landua. Hitza *diyar* (etxea) arabiarretik dator, izatez, arabiar eta bizantziar garaietan bizi zen leize-etxe bat adierazten du. Oso ikerketa gutxi egin dira eraikuntza horien inguruan, eta, beraz, oso gutxi dakigu haren historiari eta funtzioari buruz.

Hauek dira dieri ezagunenak:

* Dieri di Bauli, Noton dagoen basotik hurbil
* Dieri de Cavagrande del Cassibile
* Dieri di Timpa dieri Villasmundo (SR)

## Jean Houelen bisita 
thumb|200px|Diere handiaren Terraza
thumb|200px|Diere grande di Baulìko sarrera
Jean Houel bidaiariak, 1777an, Bauliko diere handia bisitatu zuen, gelen eta euren erabileraren deskribapen zehatz bat utziz:

## Iruditegia 

Fitxategi:Necropoli del Cassibile 15.jpg|Cassibileko nekropolia
Fitxategi:Necropoli del Cassibile 08.jpg|250px|Cassibileko nekropolia
Fitxategi:Necropoli del Cassibile 06.jpg|250px|Cassibileko nekropolia
Fitxategi:Necropoli del Cassibile 16.jpg|350px|Cassibileko nekropolia

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* GAUDIOSO, Nello:* Cava Grande del Cassibile: il parco delle orchidee selvatiche,* Ediprint, 1996.
* BURGARETTA, Sebastiano:'' L'opera dell'uomo a Cava Grande del Cassibile*, Libreria Editrice Urso, 1992, .
* ORSI, Paolo:* Pantalica e Cassibile: necropoli Sicule del II periodo*, R. accademia dei Lincei, 1899.
* BREA, Luigi Bernabò:* Xuthia e hybla e la formazione della facies culturale di Cassibile, ''1971.

## Ikus, gainera 
* Riserva Naturale Orientata Cavagrande del Cassibile
* Cassibileko nekropolia

## Kanpo estekak 
* Dieri di Cavagrande 2020.01.24an kontsultaturik
* Ddieri-di-bauli, 2020.01.24an kontsultaturik
Mohamed Lahrizi

**Mohamed Lahrizi** Marokoko UNPF alderdiko eta Mehdi Ben Barkaren hurbileko militante bat zen. Zientzia juridikoak ikasi zituen Frantzian. 1959an bahitu zuten Fezen, eta geroztik desagertuta dago. Haren emazte Erika eta 8 urteko alaba ere bahitu eta hil zituzten, 1962an. Ben Barkaren bahiketa baino hiru urte lehenago gertatu zen. Horregatik, beti egin da lotura zuzena bi kasu horien artean.

## Lehen bahiketa 
Liskar handien urtea izan zen 1959a, Marokon. Hassan II.a printzeak ezkerreko mugimendua menderatu nahi zuen, eta batez ere Mehdi Ben Barka zeukan jo-mugan. Azken honek hitzaldi handi bat eman beharra zuen Fezeko Al Qaraouiyine unibertsitatean. Horren kontra egiteko, poliziak hainbat militante atxilotu zituen, besteak beste Abderrahmane Youssofi eta Fdih Basri. Garai berean, Mohamed Lahrizi bahitu zuten, 1959ko abenduaren 17an.

## Bahitzaileak 
Bahiketaren ardura Mohamed Ufqir jeneralari egotzi zioten Lahriziren lagunek. Bahiketa hartan, Lahrizi bultzatu nahi zuten Ben Barkari traizio egitea, eta bere laguna salatzea, erranez Hassan II.a erregearen kontrako estatu-kolpea antolatzen ari zela. Hori jakinarazi zuen erretiratutako komisario batek. Rabateko Moulay Ismail-eko kanpamenduan eduki zuten bahituta. Bi urtez egon zen bahituta, eta torturak jasan zituen.

Bahiketaren beste arduraduna zen Ahmed Dlimi, Ufqirren azpikoa. Bahiketarekin zerikusi zuzena izan zuen Moulay Agmed El Azgaoui-ek ere. Iturri batzuen arabera, haren ezizena zen “Chtouki”. “Chtouki”, Ufqir eta Dlimi izan ziren, handik gutxira, Mehdi Ben Barkaren bahiketa agindu zutenak.

## Emaztearen eta alabaren bahiketa 
Mohamed Lahriziren emaztea, Erika, suitzarra zen. Senarra desagertuta zeukalako kezkatuta zegoenez, Suitzako enbaxadara jo zuen. Bazterrak mugitzen ari zenez, Ufqir jeneralak Ahmed Dlimi segurtasun arduradunari eskatu zion antola zezan Lahriziren ihesa. Bi urtez bahiturik egon ondoren, bahitzaileetako batek ihes egiten lagundu zuen. Baina, funtsean, Dlimik agindu zion ihesaldia antolatzeko. Ez zen benetako ihesaldia.

Ihesaldi hartan, aukera eman zioten bere lagunei deitzeko, eta abisatzeko Europara joango zela, erbestera, bere familiarekin. Lahrizi, bere emaztea eta zortzi urteko alaba Tangerren bahitu zituzten berriz. Tadlaoui brigadeko kideek Rabatera eraman zituen. Brigada hartako burua zen Moulay Agmed El Azgaoui. Informazio hori eman zuena Rachid Skiredj zen, Ufqirren aginduetara zegoen poliziaren informazio zerbitzuko buruzagia[ Nouvel Observateur, 1966ko urriaren 15a].

Skiredjen arabera, Dlimik hil zituen hirurak. Lahrizi lehoien artera bota zuten, eta emaztea eta alaba tiroz hil zituzten.

## Ikerketak 
Marokoko Zuzentasun eta Berradiskidetze Instantzia (IER) arduratzen da ikerketaz, baina ez daki gai horri nola lotu, besteak beste, hildakoetako bat Marokotik kanpokoa delako, hala nola Suitzakoa. Lehenago, Marokoko Giza Eskubideen Aholku Kontseiluak (CCDH) gaiari buruzko ikerketa bertan behera utzi zuen, familiari kalte-ordain ekonomikoak eman ondoren.

## Erreferentziak
Ahmed Dlimi

**Ahmed Dlimi** (; Zaggota, 1931ko urtarrilaren 17a &ndash; Marrakex, 1983ko urtarrilaren 22a) Maroko errege indar armatuko jenerala izan zen. Hainbat hilketarekin izan zuen zerikusia, besteak beste Mehdi Ben Barka ekintzaile marokoarraren bahiketa eta desagertzearekin.

## Gaztaroa 
Ahmed Dlimi Sidi Kacem eskualdean sortu zen 1931n. Saharako Ouled Dlim tribu arabiarrekoa zen jatorriz. Rabateko ikastetxe batean ikasi zuen, eta ondoren ikasketa militarrak egin zituen. 1958an Messaoud Chiguer Marokoko Barne Ministro ohiaren alabarekin ezkondu zen. Urte berean, emaztea utzi eta Zahra Bousselham-ekin ezkondu zen. Azken hau Marokoko informazio zerbitzuetako buruzagiaren alaba zen.

## Ibilbidea armadan 
Dlimik azkar igo zituen armadako graduak. Hastapenean, Marokoko segurtasuneko buruzagi izan zen. Hassan II.a erregearen oinarri militar garrantzitsua izan zen. Hari leporatu zioten Mehdi Ben Barka ezkerreko ekintzaile marokoarra Parisen bahitu eta hil izanaren ardura. Horrez gain, Marokoko berunezko urteetan, giza eskubideen aurkako eraso anitz egin izana leporatzen zioten.

70eko hamarkadan indar handiagoa hartu zuen, eta jeneral bihurtu zen. Hassan II.a erregearekiko leial jarraitu zuen. Eta ibilbide horretan, 1972an, bere buruzagi Muhammed Ufqir jeneral eta Marokoko Defentsa ministroa, estatu-kolpea egiten ahalegindu zena, hil izana ere leporatzen diote hainbat iturrik.

1975eko Ibilaldi Berdearen ondotik, Fronte Polisarioaren kontrako gerrako buruzagi jarri zuten.

## Heriotza misteriotsua 
1983an hil zen auto istripuz, bertsio ofizialaren arabera. Kamioi batek jo zuen bete-betean. Baina zenbait iturriren arabera, istripu hura hilketa bat izan zen, Hassan II.a erregearen kontrako estatu-kolpe bat prestatzen ari zelakoan edo, bestela, botere handiegia hartu zuelako. Haren inguruko zenbait lagun hil ziren garai berean.

Beste iturri batzuen arabera, Frantziaren eta Amerikako Estatu Batuen arteko lehia baten ondorioz hil zen. Eta Marokok harreman hurbila zeukan Amerikako Estatu Batuekin. Frantziaren aldeko hautua egin zuenez, Amerikako Estatu Batuetakoek hil zutela uste dute batzuek. Halaber, Aljeriarekiko eta Libiarekiko hurbil izateagatik hil zutela ere uste dute.

## Erreferentziak
Miloud Tounzi

**Miloud Tounzi** (Azzemmour, 1939ko maiatzaren 2a) Marokoko zerbitzu sekretuetako arduraduna zen. Mehdi Ben Barka-ren bahiketaren ardura leporatu zioten. Benetako izena Mokhtar du, eta zerbitzu sekretuetako ezizena Larbi Chtouki.

## Gaztaroa 
Marokoko polizian sartu zen, independentziatik landa, 1956an. Harreman hurbila zeukan Driss Basri gerora Barne Ministro izango zenarekin. Aski laster, Aljeriako FLN erakundeko kideek Marokon egiten zituzten joan-etorriak barrandatzeko ardura eman zioten. Espioitzarako gaitasuna erakutsi zuen orduan.

## Karguetan gora 
Hainbat erakundetan infiltratzea lortu zuen. Lortu zituen emaitzen ondorioz, Mohamed Ufqir eta Ahmed Dlimi joan zitzaizkion harengana. Eta, 1961ean, haiekin batera, zerbitzu sekretuen zentro eta atxiloketa eta tortura gune izango zen Cabinet 1 edo Cab 1 kabinetea sortzen parte hartu zuen. Dlimi zen haren buruzagia, eta Ufqir zuzendari nagusia. Aski laster, Operazio Teknikoen zerbitzuko buru jarri zuten. Espioitzako gaitasun gehiago lortu zuen; besteak beste ikastaroak egin zituen Amerikako Estatu Batuetan, Israelen eta Europan. Beste iturri batzuen arabera, Larbi Chtouki ezizena zuena Moulay Agmed El Azgaoui zen, Mohamed Lahriziren bahiketarekin zerikusia zuena. Tounzik salaketa jarri zuen Ben Barkaren bahiketarekin lotzen zuten hedabideen aurka, baina auzia galdu zuen. Beste iturri batzuen arabera, aldiz, Larbi Chtouki zen Naïmi Mouloud Marokoko Barne Ministerioko zerbitzu berezietako buruzagia.

Parisko auzitegiak bizitza osorako kondenatu zuen, baina Marokon zegoenez, ez zuten inoiz atxilotu. Miloud Tounziren kontrako nazioarteko atxilotze agindu bat zabaldu zuten 2009an ere.

## Erreferentziak
Georges Figon

**Georges Figon** (1926ko urriaren 21a - 1966ko urtarrilaren 17a), gaizkile ohi eta editore bat zen. Ezaguna egin zen Mehdi Ben Barka ekintzaile marokoarraren bahiketa antolatzeagatik, 1965eko urriaren 29an.

Familia burgeseko semea zen. Hiru urte iragan zituen ospitale psikiatriko batean, eta beste hamaika urte kartzelan. Iruzur ahalegin bategatik atxilotzera joan zitzaizkion polizietako bati tiro egiteagatik sartu zuten preso. 1961ean atera zen espetxetik, eta Parisko sare intelektualekin harremana egin zuen.

Sare haren bidetik, editore eta produktore lanetan hasi zen. Film bat egiten ari zelako aitzakian, Mehdi Ben Barkarekin harremanetan sartu zen, eta harekin Parisen finkatutako hitzordu batean bahitu zuten Ben Barka, 1965eko urriaren 29an.

1966ko urtarrilean hainbat adierazpen egin zizkion L’*Express* astekariari, eta zehazki Marokoko Ufqir jeneralari leporatu zion Ben Barkaren bahiketa eta hilketa.

Ben Barka bahitu zutenetik ezkutuan bizi zen. Poliziak haren etxea lokalizatu zuen, eta 1966ko urtarrilaren 17an joan zen atxilotzera. Baina hilda aurkitu zuten, hainbat balaz. Ez zuten argitu nork eta nola hil zuen, eta ikerketa ofizialak ondorioztatu zuen bere buruaz beste egin zuela.

Jean-Patrick Manchette idazleak L’Affaire N’Gustro eleberri beltza idatzi zuen 1971n. Fikzio gisa idatzitako eleberri hark Ben Barkaren bahiketa du gaia. Liburu hartako protagonista oinarritzen da Figonen bizitzan.
Philippe Bernier

**Philippe Bernier** (Bois-Colombes, 1930eko abuztuaren 17a - Tolosa, 2000ko apirilaren 17a) Frantziako kazetari eta idazlea izan zen.

1950eko hamarkadan kazetari gisa hasi zen lanean, Marokon, irrati nazionalean. Independentziaren aldeko borroka giroan, independentisten aldeko jarrera hartu zuen. 1958an Aljerren hasi zen lanean, Radiodiffusion-Télévision Française Frantziako irrati-telebistan. Han FLNren aldeko agertu zen.

Geroago Parisera joan zen. Haren izena lotu zen Mehdi Ben Barkaren bahiketarekin. Deskolonizazioari buruzko dokumental bat prestatzen ari zen, eta bere lagun Ben Barkari elkarrizketa egiteko aukera zabaldu zuen. Baina, bahiketaren antolatzaileak aukera hartaz baliatu ziren Ben Barka erakartzeko bahituko zuten lekura. Bernier epaitu zuten, baina absolbitu.

Mugarik Gabeko Medikuak erakundearen sortzaileetako bat izan zen.

## Erreferentziak
Ioi-sorta artzain

thumb|433x433px|Ioi-sorta artzainaren funtzionamendua erakusten duen irudia.
**Ioi-sorta artzaina** (ISA) espazioko gorputz bat, artifizial edo naturala, desbideratzeko balia daitekeen metodo bat da. Metodo hau, gorputza desbideratzeko, kuasi-neutrala den plasma sorta bat sortzean oinarritzen da, zeinak gorputz arrotzaren gainazalaren aurka talka egitean, nahi den lekura bultzatzeko aukera ematen duen. Normalean ioi eta plasma bultzagailuak espazio ontziak propultsatzeko baliatzen dira, baina plasma kolimatu edo ioi sorta bat sortzeko eta gero hura nahi den tokira zuzentzeko erabil daitezke. Metodo honek sorta hori "artzain" espazio ontzi batean sortzea proposatzen du, zeina sorta aplikatu nahi den gorputzetik hurbil egongo litzatekeen, fisikoki eutsita egon gabe. Baliteke metodo honek etorkizunean zeresan handia izatea, adibidez, espazioko hondakinak deuseztatzen, Lurretik gertuko objektuak desbideratzen eta orokorrean, espazioko garraioa sustatzen lagun liezagukeelako. Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa (UPM) kontzeptu hau garatzen dabil, ESAko Kontzeptu Aurreratuen Taldearekin batera, kontrol eredu tekniko eta numerikoak sortzen eta probatzen ari baita. Gainera, kontzeptu hau JAXA eta CNES erakundeek ere proposatu dute, era independentean.

## Funtzionamendua 
Helmuga gorputzari igortzen zaion indarrak plasma ioiek (gehienetan xenona) sortzen duten bultzadan du jatorria; ioi hauek plasma edo ioi bultzagailu batek azeleratzen ditu, hamarka batzuetako metro segundoko abiadurak eskuratu arte. Helmugara iristen diren ioiek bertako lurrazala osatzen duten partikulen aurka talka nuklearra egin eta energia galtzen dute. Helmuga gorputzaren eta espazio ontzi artzainaren arteko distantzia konstante mantendu dadin, espazio ontziak bigarren propultsio sistema bat eraman behar du (adibidez, beste plasma bultzagailu bat), horrela, helmuga gorputzari ioi-sorta igortzean sortutako indarra berdindu ahal izateko.

## Erabilerak 
Kontzeptu hau, zenbaiten ustetan, baliagarria izan daiteke espazioko hondakin txikiak deuseztatu edo desbideratzeko. Horretaz gain, Lurretik gertuko objektu arriskutsuak, Objektu Bereziki Arriskutsuak, desbideratzeko tresna eraginkorra ere izan daiteke. Etorkizunean, baliteke kontzeptu honek garrantzia handia eskuratzea espazioko mugikortasunean, garraioan, egitura espazial handien eraikuntzan eta asteroide txikien orbitak aldatzeko sistemetan.

## Kontrola 
Ioi eta plasma bultzagailuek askatutako sortaren dibergentzia-angeluak, normalean 10 gradu baino handiagoa, ezinbesteko egiten du artzain ontzia helmuga gorputzetik distantzia laburrera orbitatzen egotea (gorputz horren diametro batzuetara), bestela sortak ez lukeelako beharrezko eragina egingo. Kontzeptu honek oraindik badu zer landu, izan ere, ez dira argitu ontziaren gidaritza eta orientazioari eta nahigabeko talkak saihesteari buruzko zenbait zailtasun. Hau da, ontzi egonkor eta gidatzeko malguak behar dira kontzeptu hau abian jartzeko, oraindik ere eskura ez ditugunak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pierre Lemarchand

**Pierre Lemarchand** (Tourlaville, 1926ko irailaren 25a - 2008ko abenduaren 30a) Frantziako abokatua eta diputatua izan zen.

Défense de la France (Frantziaren Defentsa) Erresistentzia taldeko kide izan zen Bigarren Mundu Gerra garaian. RPF alderdiko arduraduna izan zen gero. Hark bultzatu zuen Kooperaziorako Mugimendua (MPC), OAS erakundearen kontrako erasoak egiteaz arduratzen zena, Aljeriako gerra garaian.

“Jeneralaren barbouze-a” zen haren izengoitia, hura baitzen Charles De Gaulle-ekiko leialak ziren hirurehun lagun bildu zituena, OASren kontrako borroka egiteko. Hots, “barbouze”-en buruzagia zen.

Pierre Lemarchand-en izena berriz entzun zen Mehdi Ben Barka auziaren garaian. Bahiketa haren berri bazeukala salatu zuen bahitzaileetako batek. Lemarchand-ek ukatu zuen. Ez zuten epaitu.

## Erreferentziak
EBay

**eBay** ( ahoskatua) Internet bidezko produktuen enkante eta merkataritza elektronikorako enpresa da. Mota honetako transakzioen aitzindarietako bat da, 

## Historia 
eBay 1995ean sortu zuen Pierre Omidyarrek San Josen, Kalifornian; webgune pertsonal baten bdiez enkante bidez elementu batzuk sal zitzakeela pentsatu zuenean. Saldutako lehen artikulua laser punta argitsu bat izan zen, 14,83 dolarreko prezioan. Harrituta horren ondoren zelako trafikoa etorri zitzaion, eta negozio baten osaketaren hasiera izan zen..

1999an hasi zen burtsaren transakzioa Nasdaq indizean.

2001ean iBazar talde frantziarra erosi zuen 100 milioi dolarren truke, bere negozioa Europako merkatura hedatuz.

2002an PayPal enpresa erosi zuen 1.5 miliar dolarretan. Eta PayPal-eko lehen belaunaldiko inbertsore eta sortzaileek diru asko irabazi zuten. Handik sortu zen bigarren belaunaldiko inbertsore sorta bat, PayPal Mafia deitu izan zaiona, zeinean Elon Musk-ek negozio berriak egin ahal izan dituen (SpaceX eta Tesla lehenbizi, eta gero Twitter bere erara kudeatzeko erosketa) eta beste izen ezagun bat Peter Thiel den, idelogikoki eskuinera kokatzen den beste ekintzaile bat. PayPalen jabetzetatik pieza bat ez zen igaro eBay-ra, X.com domeinua, zeina Elon Miusken sorkuntza propioa izan zen, online banku gisako esperimentu ez oso arrakastatsua, baina PayPalek bere zerbitzuetan integratu zelarik, ba haren egitura ere pasatu zen eBayra baina ez domeinua bera, Musken erabili gabe izab zuena 2023a arte.

2002tik 2015era arte, eBay PayPalen jabea izan zen, non enpresa independente gisa banatu zen berriro ordainketa errazteko zerbitzua 

2015eko uztailaz geroztik, eBayko zuzendari exekutiboa (CEO) Devin Wenig da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Outlaw

***The Outlaw*** (euskaraz *Legezkanpokoa*), 1943ko Howard Hawks estatubatuarrak zuzendutako western film bat da. Jack Buetel, Jane Russell, Thomas Mitchell eta Walter Huston aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna, Mexiko Berria, Billy Haurra (Jack Buetel) eta Doc Holliday (Walter Huston) Lincoln herriko Pat Garret (Thomas Mitchell) sheriffarengandik ihesi atera dira, aurrez Doc eta Pat lagunak ziren arren. Bi legezkanpokoekin batera Río McDonald (Jane Russell) neska gazte mestizoa joango da, Billen neskalaguna. Bien arteko liskarrak etengabeak izango dira, zaldiengatik ez bada Riorengatik.

## Aktoreak 
* Jack Buetel: Billy Haurra
* Jane Russell: Rio McDonald
* Thomas Mitchell: Pat Garrett
* Walter Huston: Doc Holliday
* Mimi Aguglia: Guadalupe
* Joe Sawyer: Charley
* Gene Rizzi: Billyri iruzur egiten saiatzen den arrotza
* Dickie Jones: Mutila (krediturik gabe)
* Edward Peil Sr.: Swanson (krediturik gabe)
* Lee Shumway: Karta jokalaria (krediturik gabe)

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai