Osasun-etxe

thumb|Osasun-etxe baten sarrera.
**Osasun-etxea**, **osasun-zentroa**, **artategia** edo **anbulatorioa** sendagile eta erizainek osatutako osasuna zaintzeko sareetako gune bat da, eremu jakin bateko pertsonei osasun zerbitzua eskaintzen diena. Barne hartzen dituzten ohiko zerbitzuak familiako sendagintza eta hortzetako arreta dira, baina bai eta barne-sendagintza, pediatria, emakumeen arreta, familia-plangintza, farmazia, optometria, laborategiko saiakuntzak eta abar ere. Osasun unibertsala duten herrialdeetan, jende gehienak osasun-etxeak erabiltzen ditu.

## Zerbitzuak 
* hezkuntza

Osasunaren ideia nagusia pertsona baten ongizate fisiko eta mentalarekin oso lotuta dago. Pertsona bat osasuntsu dagoenean, bere gorputzak funtzioak normaltasunez betetzeko gaitasun nahikoa du. Osasun zerbitzuak, beraz, osasun-laguntza ematen duten zerbitzuak dira. Esan daiteke zerbitzu horien artikulazioak pertsonen osasuna mantendu, berreskuratu eta sustatzera zuzendutako arreta sistema bat osatzen duela.

Kontuan hartu behar da osasun zerbitzuek ez dutela gaixotasun edo nahasteen diagnostikoa eta tratamendua bakarrik sartzen. Baina, aldi berean, gaitzen prebentzioari eta bizitza osasuntsu bat garatzen laguntzen duenaren zabalkundeari buruzko guztia biltzen du.

Ia herrialde guztiek dituzte osasun zerbitzu publikoak eta pribatuak. Osasun zerbitzu publikoak Estatuak kudeatzen eta finantzatzen ditu, eta osasun zerbitzu pribatuak irabazi asmorik gabeko enpresen bidez ematen dira. Batez ere osasun zerbitzuak dira, nahiz eta zentro bakoitzaren arabera espezialitateak egon daitezkeen mota bakoitzaren barruan, edo beste zerbitzu sorta bat aurki daitekeen. 

## Funtzioak 
Asko dira osasun-zentro batek betetzen dituen funtzioak, nagusien artean hauek direla esan genezake: Osasun-zerbitzuen eta baliabideen plangintza eta antolaketa, higienearekin eta elikagaien segurtasunarekin lotutako gaien erregulazioa eta segurtasuna, osasuna sustatzea eta gaixotasunen prebentzioa, epidemiologikoa. zaintza, erregulazio farmazeutikoa eta antolamendua, **osasun sistemaren barruan** berrikuntzaren sustapena, baita drogomenpekotasun egoerei arreta eta sailari esleitutako aurrekontuaren kudeaketa ere.

### **Lehen mailako arretako zerbitzuen adibideak:** 
* Norbanakoaren eta familiaren osasunerako prebentzio eta sustapen jarduerak
* Arrisku kardiobaskularraren ebaluazioa eta koloneko minbiziaren prebentzioa eta detekzioa.

#### **Osasun arazo nagusien arreta:** 
* Arreta haurren gehiegizko pisua eta gizentasuna.
* Haurtzaroan eta nerabezaroan etxeko tratu txarren biktimei detekzio goiztiarra eta hurbilketa integrala.
* Arreta gabezia hiperaktibitatearen nahastea duten pertsonei arreta.
* Bihotz-gutxiegitasun kronikoa duten pertsonei arreta.
* Tratamendu antikoagulatzailea duen pertsona zaintzea.
* Giltzurruneko gaixotasun kronikoa duten pertsonei arreta ematea.
* Pluripatologia kroniko konplexua duten pertsonei arreta.
* Min kronikoa duten pertsonak zaintzea.
* Antsietatea duen pertsona zaintzea.
* Depresioa duten pertsonak zaintzea.

#### **Osasun-arazo nagusiei arreta ematea:** 
* Ekografia klinikoa.
* Talde eta komunitatearen ikuspegia osasuna sustatzeko jarduerak:
* Esku-hartze komunitarioak.

## Garrantzia 
Osasun-zentroek funtsezko zeregina dute Espainiako osasun-sisteman. Herritarrei kalitatezko osasun-arreta emateaz arduratzen dira, modu eskuragarrian eta ekitatiboan.

Osasun-zentroak garrantzitsuak dira arrazoi hauengatik:
* Osasun-sistema publikoan sartzeko atea dira.
* Herritarrei osasun-arreta integrala ematen diete.
* Eskuragarriak eta bidezkoak dira.
* Osasun-zentroak funtsezko zutabea dira Espainiako osasun-sisteman. Izan ere, kalitatezko osasun-arreta ematen diete herritarrei, modu eskuragarrian eta ekitatiboan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak