Eskalatzeko oinetakoak

thumb|Eskalatzeko oinetakoak.
**Eskalatzeko oinetakoak** eskalatzaileek erabiltzen dituzten oinetakoak dira. Zolarekin bat egiten dutenez oso arinak, malguak, eta itsaskorrak dira. Alboko bandetan eta aurrealdean goma itsasgarri berezi bat dutenez, itsaspen eta zehaztasun handiagoa ematen dute. Oso garrantzitsua da estuak edukitzea, nahiz eta hasieran deserosoak izan, doitzea garrantzitsua da sentikortasuna handitzeko eta arroka-irtengune txikiak nabaritzeko.

## Historia 
Lehen arroka-eskalatzaileek zola lodiko mendiko botak erabiltzen zituzten, eta metalezko takoak eta iltzeak zituzten. Arroka lehorrarentzako aurrerapen bat Vibram zoladun botak izan ziren, Vitale Bramanik 1930eko hamarkadan Italian garatutako gomazko tatxeten patroiarekin eginak. 

Bigarren Mundu Gerraren osteko Britainia Handian, Joe Brown belaunaldi berriko eskalatzaileetako bat eskalada-bide zailagoak eskalatzen hasi zen, olanazko zapatilak erabiliz (gomazko zola duten olanazko zapatilak), batzuetan kanpotik artilezko galtzerdiak jantzita, heldualdia hobetzeko. Pierre Allain eskalatzaile frantziar gogotsua zen, eta goma gogorrezko zola konposatuko olanazko botekin esperimentatu zuen; 1950eko hamarkadaren amaieran, bere "PA" botak mundu osoko eskalatzaileek erabiltzen zituzten. Edmond Bourdonneau eskalatzaile frantziarrak 1950ean "EB" botak atera zituen, Pierre-ren konpainia erosi eta gero, hauek gomazko zola leunagoa zuten  eta oso ezagunak egin ziren 1960 eta 1970eko hamarkadetan. 

1982an, Espainiako Boreal enpresak "Firé" oinetako-estiloa ekoitzi zuen, harriarekiko itsaspena hobetzen zuen gomazko zola iraultzailearekin.

## Tipologia 
Funtsean, bi motatakoak dira, gogortasunaren arabera:

* *Horma zurrunekoak*: barne-egitura zurruna izanik oinaren ertzaren erabilera errazten dute. Pitzadura eta trabatzeetako mina arintzen dute, horrela ez da beharrezkoa oinaren doikuntza hain sendoa izatea. Eskalada klasikoan erabiltzen dira, baita oinetakoak jantzita denbora asko eman behar den edozein egoeratan ere. Horregatik beti zabalago janzten dira.
* *Horma bigunekoa*: sentikortasun handiagoa eskaintzen dute eta eskalada bertikala hobetzen dute. Oinari estu-estu lotuta egon behar dira. Bloke eskaladan erabiltzen dira gehien eta beharrezkoa da oinean erresistentzia maila bat edukitzea. 

Gainera, sailkapena hormaren simetrian oinarrituta egiten daiteke:

* *Horma simetrikoa*: eskalatzeko oinetako klasikoak eta erosoagoak. Luzera-anitzeko bideetan ordu asko igarotzeko pentsatuak daude, non erosotasuna beharrezkoa den; eta neurri batean, sentsibilitatea eta doikuntza bezalako ezaugarriak sakrifikatzen diren. 
* *Horma asimetrikoa*: eskalatzeko oinetako teknikoagoak, bide eta boulder teknikoagoetarako pentsatuak. Oinaren zeharkako ardatza aldatzen dute, oinatzaren indarra oinaren behatz lodiaren gain jartzera behartuz. Horrek zehaztasun handiagoa ematen du.

Oinari egokitzeak ez du esan nahi minez eskalatu behar denik. Eskalatzeko oinetakoak estutu ondoren minak jarraitzen badu eta minutu batzuen barruan ez bada arintzen, baliteke modelo edo neurri egokia ez izatea. Mina ezin bada jasan ez da komenigarria eskalatzeko oinetakoak erabiltzea. 

Beste ezaugarri batzuk ere kontuan hartu behar dira; hala nola, itxitura mota (belkroak, lokarriak edo mistoak, *dantzari-oinetakoak* ere deituak), zolaren kurbadura edo fabrikazio materialen transpirazio maila.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Eskalatzeko oinetakoak nola aukeratu esplikatzen duen bideo bat.
*  *Piesdegato.es* webgunea. Eskalatzeko oinetakoei buruzko hainbat datu dakar: motak, markak, erabilera aholkatua eta sailkapenak.