Cosme Cortazar

**Cosme Cortazar Isasi-Isasmendi**, lagun artean ***Txispas*** eta ***Txarli*** bezala ezaguna (Bilbo, Bizkaia, 1947ko apirilaren 26a – Caracas, Venezuela, 1993ko apirilaren 18a) antzerki, zine eta telebista aktorea izan zen, bere lana Estatu espainiarrean eta Venezuelan garatu zuena eta hainbat sariren bitartez goraipatua izan zena. 

## Bizitza 
Bilbon jaio zen arren, ospitalea hantxe zegoelako, bizpahiru egunera Ermura eraman zuten, gurasoen etxera. "Bilbon munduratu ninduten eta Ermuan bataiatu" idatzi zuen bere autobiografian. Jose Cortazar Garai-Iurrebaso igorreztarrak eta Genare Isasi-Isasmendi Olañeta ermuarrak izandako 3 seme-alabetan erdikoa izan zen.

Automozio tailer baten egiten zuen lan, baina antzerkira dedikatzea zen bere ametsa; 22 urte zituen Madrilera iritsi zenean, aktore izateko asmoa lagun. *Triángulo* eta *Tiaj* antzerki taldeekin hasi ostean, kasualitateak ekarriko zion *Tábano* talde independientearekin kontaktatzeko aukera. Honekin *Castañuela 70* espektakulua taularatu zuen, arrakastatsua eta lotsagabea izan zen bezala -edo hain justu horregatik- zentsuratua eta debekatua izan zena. Antzerki espainiarrean erreferentziazko antzezlanean bihurtu zen eta beronen aktore taldekideek, Espainiar estatuan zituzten debeku eta zailtasunei iskin egin nahian, Europa eta Latinoamerikan zeharreko bira egin zuten. 1973an, Venezuelara egindako bidaian, hango klimak eta alor guztietan somatu zuen askatasunak liluratuta, bertan geratzea erabaki zuen Cosme gazteak. Aurrerantzean hantxe garatuko zuen ia-ia bere lan artistiko guztia.

## Ibilbide artistikoa 
Venezuelan bizi izan zen 20 urteetan, *Rajatabla* taldeari lotuta egongo zen beti, Latinoamerikan antzerki-talde garaikide esanguratsuenetakoa izan zen harekin eta 40 antzezlanetik gora taularatu zituen eurokin. Antzezlanetako bitan zuzendari modura aritu zen, eta euretako seitan eszenografo eta figurinista gisa. Jaialdiz jaialdi, *Rajatablaren* proiektuak taularatuz, bisitatu zituen Frantzia, Espainia, Italia, Holanda, Brasil, Kolonbia, Uruguai, Kuba… 

Zinerako hainbat filmetan hartu zuen parte eta telebistarako serieetan ere. Aktore formakuntza eta ikasketak ez izatea berarentzat ez zen oztopo izan irakasle gisa aritzeko eta sasoi baten Caracaseko Antzerkiko Tailer Nazionalean jardun zuen sormeneko tailerrak eskeintzen. ===

* *Castañuela 70* (1970)

* *Divinas palabras*, Carlos Giménez (1976)
* *Señor Presidente,* Carlos Giménez (1977)
* *El candidato*, Carlos Giménez (1978)
* *La muerte de García Lorca*, Carlos Giménez (1979)
* *El día que dejó de llover*, Carlos Giménez (1981)
* *Martí, la palabra*, Carlos Giménez (1981)
* *Bolivar* (1982)
* *La charité de Vallejo* (1983)
* *Agualinda* (1983)
* *La máscara frente al espejo* (1984)
* *Macbeth* (1984)
* *La honesta persona de Sechman* (1985)
* *La vida es sueño* (1985)
* *Alegría y Malpucín* (1985)
* *El embrujado* (1986)
* *Historia de un caballo* (1986)
* *Abigail* (1986)
* *La Celestina* (1987)
* *Casas muertas* (1987)
* *La menina desnuda,* Cosme Cortazar  (1989)
* *La mujer burbuja,* Juan Margallo (1990)
* *La tempestad* (1991)
* *Mozart* (1991)
* *Ella,* Angel Facio eta Juan Margallo (1991)

* *Don Juan,* Angel Facio eta Juan Margallo (1991)

### Zinea 
* *Amantes,* Vicente Aranda (1991), urte horretako Goya sarietan filme irabazlea izan zena

* *Jericó,* Luis Alberto Lamata (1991), kultoko filmean bihurtu zena

* *La reina mora,* Gustavo Adolfo Balza (1991)
* Mañana, Duccio Tessari (1992)

### Telesailak 
* *Los jinetes del alba* (1990) 
* *La madame* (1992) 

* *Piel* (1992)
Era berean, haurrentzako antzerki-lan pare bat zuzendu zituen, bai eta helduei zuzendutako beste batzuk ere, honako hauek nabarmenduz:

* *Tierra de maravillas* (1986)
* *La menina desnuda* (1989)
* *Mirando el tendido* (1992)

## Aitortzak 
* 1993an, hil eta aste gutxira, omendua izan zen Ermuan

* 2013an, bere heriotzaren 20. urteurrenaren harira, Zutegi antzerki taldeak eta Ermuko Udalak, marrazki eta txisteen erakusketarekin batera, bere lanen zatiak proiektatu zituzten

## Sariak 
Hainbat sari eta aitortza jaso zituen bere aktore ibilbidean, besteak beste:

* 1978an, Venezuelako Kritikaren saria aktore onenari
* 1979an, Juana Sirgo saria antzerki aktore onenari
* 1990an, Méridan aktore protagonista onenari
* 1991an, Caracaseko Luzemetrai udal saria aktore protagonista onenari
* 1991an, New Yorkeko Kronista Latinoamerikarren Elkartearen saria aktore onenari, Jericó filmean egindako paperagatik
* 1991an, Oscar sarietarako aurreizendatua izan zen *Jericó* filma, non bera protagonista nagusia zen
* 1991an, Habanako Latinoamerikar Zine Berriaren jaialdian, aktore onenari nominatua 
* 1991an, Donostiako Zinemaldian Kritikaren saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak