open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joseph-Marie Vien

**Joseph-Marie Vien** (Montpellier, 1716ko ekainaren 18a - Paris, 1809ko martxoaren 27a) frantziar margolaria izan zen.

Gazte sartu zen Charles-Joseph Natoireren estudioan ikasteko. Sari Nagusia irabazi ondoren, Erroman eman zuen denbora bat natura eta maisuak aztertzen. 1776an Erromako Frantses Eskolako zuzendari izendatu zuten eta Jacques-Louis David bere ikasleen artean sartzeari uko egin zion. 1789tik 1791ra Erregearen Lehen Margolariaren kargua betetzen azkena izan zen. Frantziako Iraultzak bere karrera zapuztu zuen, nahiz eta 1796an gobernu-lehiaketa batean lehen saria irabazi eta Napoleonek senatari izendatu zuen.

Marie-Thérèse Reboul margolariaren senarra eta margolarien aita izan zen.

## Iruditegia 

Joseph-Marie Vien, David se résigne à la volonté du Seigneur.JPG|*David se résigne à la volonté du Seigneur* (1743), Paris, École nationale supérieure des beaux-arts.
Joseph Vien Anachorète endormi 6871.jpg|*Anachorète endormi* (1751), musée des Beaux-Arts de Reims.
Venus Emerging from the Sea LACMA M.2000.179.17.jpg|*Vénus émergeant des flots* (1754-1755), musée d'Art du comté de Los Angeles.
The virtuous Athenian mg 0093.jpg|*L’Athénienne vertueuse* (1762), musée des Beaux-Arts de Strasbourg.
Joseph-Marie Vien - La Marchande d'Amours 1763.jpg|*La Marchande à la toilette* (1763), château de Fontainebleau.
L’Enlèvement de Proserpine, Joseph-Marie Vien, 1767, musée de Grenoble.jpg|L’Enlèvement de Proserpine, Joseph-Marie Vien, 1767, musée de Grenoble
Deux femmes au bain Joseph-Marie Vien musée de Cahors Henri-Martin Ca.1.32.jpg|*Callisto, nymphe de Diane sortant du bain* (1763), musée de Cahors Henri-Martin.
Vien - Les adieux d'Hector et d'Andromaque 01.jpg|*Les Adieux d’Hector et d’Andromaque* (1786), Paris, musée du Louvre.
Joseph-Marie Vien - Sweet Melancholy (1756).jpg|*La Douce Mélancolie* (1756), Cleveland Museum of Art
Collection Motais de Narbonne - Saint Jérôme en prière - Joseph-Marie VIEN H. 1,60; L. 1,29.jpg|*Saint Jérôme en prière*, Toulouse, Fondation Bemberg

## Kanpo estekak
Erich von Tschermak

**Erich Tschermak von Seysenegg** (edo *Erich von Tschermak-Seysenegg*) (Viena, 1871ko azaroaren 15a - ibid, 1962ko urriaren 11) austriar biologoa, botanikaria, genetista eta agronomoa izan zen, Mendelen Legeak aurkitu zituen Hugo de Vries eta Carl Correns beste bi zientzialariengandik independenteki. Von Tschermak bere aurkikuntzak 1900eko ekainean argitaratu zituen.

Tschermak Gregor Mendeli Vienan botanika irakatsi zion irakaslearen biloba zen .

## Obra 
* *Über künstliche Kreuzung*, 1900
* *Die Theorie der Kryptomerie und des Kryptohybridismus*, 1903
* *Samenbildung ohne Befruchtung*, 1949

## Erreferentziak 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* E. von Tschermak-Seysenegg y la contribución al mejoramiento vegetal: Eine ausführliche Darstellung des wissenschaftlichen Werkes (en inglés)
Döbling hilerria

**Döbling hilerria** (**Döblinger Friedhof**) Austriako Vienako 19. barrutiko Döbling barrutiko hilerria da.

## Kokapena 
Hilerria Döbling hegoaldean dago Währing-eko mugan, Oberdöbling-eko Katastralgemeinden, Hartäckerstraße-n. Hilerriaren mugak Peter-Jordan-Straße-k zehazten ditu hegoaldean, mendebaldean Borkowskigasse-k eta iparraldean Hartäckergasse-k. Horrela, 49.981 m 2- ko azalera du eta 6853 lursailentzako lekua eskaintzen du. 

## Historia 
### Döbling-eko hilerririk zaharrena 
Tradizionalki, Unterdöblingen hildakoak Heiligenstadt hilerrian lurperatzen zituzten, eta Oberdöblingenak, berriz, Döbling parrokiaren inguruan. Azken hori 1781ean zabaldu zen; 1783ra arte haren erabileraren agiri daude. 1826an eliza eraitsi eta berreraiki zenean, hilerria ustez utzita geratu zen.

Hilerri berri bat sortu zen hilerria ordezkatzeko Döbling parrokia independente izatera igotzean. Hilerri berri hori Oberdöblingen hildakoak ez ezik, parrokia berrian sartuta zeuden Unterdöblingekoak ere hartzeko diseinatu zen. Hilerria Unterdöbling-en ertzean sortu zen, Grinzing-eko errepidean (gaur egun Billrothstraße izenez ezagutzen dena), baina 1885ean itxi egin behar izan zuten edukiera hurbildu zelako. Eremua Strauss-Lanner-Park bihurtu zen 1928an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Döblinger Friedhof
Santa Marina baseliza (Asteasu)

thumb|alt=Santa Marina, aireko ikuspegia|Santa Marina, aireko ikuspegia
**San Marina baseliza** Asteasuko herrigunetik 4 kilometrora dagoen muino baten gainean dagoen eraikuntza tenplarioa da eta Andazarrateko pasabidera igotzen den bidearen ondoan dago. Udal agirien arabera, dagoeneko 1558an existitzen zen, baina uste da eskualdeko zaharrenetakoa dela. Kokapen estrategikoa duenez, baliteke garai batean funtzio erlijiosoekin batera zaintza-funtzioak ere bete izana.

## Egitura 
Lau angeluko oinplanoa eta bi isurkiko teilatua du, eta sakristia moduko beste atal bat atxiki zitzaion hegoaldean. Burualdean, bi ojiba-leiho txaranbeldu eta bi okulu ditu. Sarrera bakarra du hegoaldean, dobelatua eta erdi-puntuko arkuduna. Kanpaia, herriko bizilagunen heriotza iragartzeko balio izan duena, tenplua oinaldean koroatzen duen kanpai-horma txiki batean kokaturik dago.

Barrualdea, oso soila, bi zatitan banatuta dago erdian ate bat eta harlangaitzezko oinarri bat dituen egurrezko burdin sare batez. Erretaula neogotiko estilokoa da, pinakuluz koroatuta dago eta horma-hobi bakarra du, non Santa Marinaren irudia ageri den.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oihane Irastorza

**Oihane Irastorza Alzola** (Izurtza, Bizkaia, 1981eko urtarrilaren 1a) irakaslea eta politikaria da.

Izurtzako alkate bilakatu zen 2023ko udal hauteskundeen ondoren, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.

## Biografia 
Oihanek ikasketa guztiak hezkuntza sistema publikoan burutu ditu. Geologian lizentziatua da Euskal Herriko Unibertsitatean.
thumb|250px|Izurtzako udalbatza, 2023
### Irakasle 
2010etik irakasle dihardu Bigarren Hezkuntzan, sistema publikoan.

### Politikari 
2015etik 2023ra, bi legegintzalditan, EH Bilduko zinegotzia izan zen Izurtzako udalean.
2023ko apirilean Izurtzako EH Bilduk maiatzeko udal hauteskundeetarako hautagaitza aurkeztu zuen Oihane Irastorza zerrendaburu zela. Irastorzaren berbetan:*"Azken urteak ez dira bat ere errazak izan, baina zailtasunek ez gaituzte beldurtzen; eta  bai ni, eta baita gure taldea ere, lanean jarraitzeko gogoz gatoz beste behin ere. Ziur gaude gure ilusioarekin, esperientziarekin eta herritarren  laguntza eta lankidetzarekin maite dugun Izurtza bat  egingo dugula".*
2023ko ekainaren 17an EH Bilduko Oihane Irastorzak azken bi legegintzaldietan alkate izan den Lorea Muñozen eskutik jaso zuen aginte makila. Irastorzak nabarmendu zuen:*"Zintzotasunez" eta "apaltasunez" gobernatuko duela, "herritik eta herriarentzat".*Legeak hala aginduta hartu zuen kargua Oihane Irastorzak, Izurtzako alkate berriak, udalbatza osatzen duten ordezkari guztien botoekin.

EH Bilduko lau zinegotzik eta EAJko ordezkari bakarrak osatzen dute Izurtzako udalbatza berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ekarrizketa El Correon 2023.05.15
* Elkarrizketa:Izurtzan erronka berdinekin jarraitzen dugu azken hamarkadetan: etxebizitza eta errepidea Anboto, 2023.11.24
Helmuth Johannes Ludwig von Moltke

**Helmuth Johannes Ludwig von Moltke** baita ere **Moltke gaztea** moduan ezaguna (Biendorf, 1848ko maiatzaren 25a - Berlin, 1916ko ekainaren 18a) alemaniar jenerala izan zen.

Helmuth izena jaso zuen osaba Helmuth Karl Bernhard von Moltkeren omenez. Frantzia-Prusia Gerran parte hartu zuen granadarien erregimentu batean, 1875 eta 1878 bitartean Gerra Eskolan parte hartu zuen eta 1880an Estatu Nagusian sartu. 1891n osaba ordezkatu zuen Gilen II.a enperadorearen landa-laguntzako karguan, eta 1906ean Estatu Nagusiko buruzagitzara igo zen.

Armada zuzendu zuen Lehen Mundu Gerraren hasierako hilabeteetan, eta Alemania gerran sartu izanaren eta Marneko guduan amaitu zen Belgika eta Frantziaren inbasioaren erantzuleetako bat izan zen. Alemanak erretiratu eta gutxira Erich von Falkenhayn jeneralari utzi zion postua 1914ko irailean.
Eneritz Azpitarte

**Eneritz Azpitarte** **Aranzabal** (Zaldibar, Bizkaia, 1985eko uztailaren 8a) kimikaria eta politikaria da.

Zaldibarko alkate bilakatu zen, 2023ko udal hauteskundeen ondoren, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.

## Biografia 
### Lan ibilbidea 
Eneritz Azpitarte  Analisi eta Kontroleko eta Ingurugiro kimikan goimailako teknikaria da. Azken urteetan laborategi teknikari lanean ibilia enpresa pribatuan. Astarloa Kulturgintzako administrari lanetan ere aritu da. 

### Politikari 
2015-2019 legegintzaldian Zaldibarko Udalean EH Bilduko zinegotzia izan zen eta 2018ko urtarriletik 2019ko hauteskundeetara Zaldibarko alkate jardun zuen.

2022ko Urriaren 15etik 28ra bitartean egindako prozesu parte-hartzailean, Eneritz Azpitarte izan zen Zaldibarko EH Bilduren alkategai izateko hautagai bakarra. Hautatua izateko beharrezkoak diren abalak aurkeztu zituen eta, Barneko Hauteskunde Prozesuaren Jarraipen Batzordeak baldintza eta berme guztiak betetzen zirela egiaztatu ostean Eneritz Azpitarte izan zen Zaldibarko EH Bilduren alkategaia 2019ko udal-hauteskundeetan.

Azpitartek “ilusioz” hartu zuen zetozen udal hauteskundeetara begira EH Bilduren hautagaitzaren lidergoa. Alkategaiak gaineratu zuen “zinegotzi eta alkate bezala esperientzia zuela eta lanean jarraitzeko gogoa eta motibazioa. Proiektu garrantzitsuak garatzeko asmoa aurreratu zuen, Kultur Etxearen proiektua bereiziki.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Kultur etxea Sanjuangoan egotea pauso garrantzitsu bat izango da Alde Zaharra berpizteko Berria, 2024-01-12
Renfe Avlo

**Renfe Avlo**, Renferen marka bat da, eta konpainiak abiadura handiko tren-zerbitzuak eskaintzen ditu prezio merkeetan. 112 serieko ibilgailuak erabiltzen dituzte, klase bakarrekoak: tren bakoitzean 465-365 plaza eskaintzen ditu.

Billeteek 7 eta 59 euro arteko kostua dute, hau da, AVE zerbitzuaren batez besteko deskontua % 60 eta % 90 artekoa da. Gaur egun, Madril-Frantziako muga abiadura handiko linean (2021eko ekainaren 23tik), Madril-Levante abiadura handiko linean (2022ko otsailaren 21etik) eta Madril-Sevilla abiadura handiko linean dihardu, nahiz eta azken hori 2023ko ekainean hastea aurreikusten den.

## Renfe Avloren jaiotza eta sarearen luzapena 
EVA "Smart Train" gisa aurkeztu zen 2018an, digitalizazio aurreratuarekin eta ikuspegi jasangarriarekin. Renferen aukerarik merkeena bezala planteatu zen, zerbitzu pertsonalizatuekin. Sarbide biometrikoan, txartel digital eta fisikoetan eta bidaiaren egoera ezagutzeko aplikazio batean oinarritu zen. Lineako komunikazioa, doako Wi-Fi eta Renferen beste zerbitzu batzuekin integratzea ezaugarri nabarmenak izan ziren.

2019an, Avlo izenera aldatu zen proiektua. Zerbitzuen jaurtiketa atzeratu egin zen COVID-19aren pandemiaren ondorioz, eta 2020an eten egin zen aldi baterako. Hala ere, 2021eko urtarrilean, berriro abiaraziko zutela iragarri zuten. Avlo martxan dago Madril-Frantziako muga linean eta abiadura handiko beste linea batzuetara hedatuko da. Madril-Sevilla lineara hedatzea espero da, AVRIL tren berriak sartuta.

## Ibilbideak 
## Ibilgailuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fleishman Is in Trouble (telesaila)

***Fleishman Is in Trouble*** estatubatuar telesail dramatikoa da, Taffy Brodesser-Aknerrek FX on Hulurako sortua, bere izen bereko liburuan oinarritua.

## Sinopsia 
Toby Fleishman kinka larrian dago. Rachel emazte ohiak hainbat egun daramatza desagertuta, ez ditu telefono deiak eta mezuak erantzuten, eta horrek haren bizitza hankaz gora jarri du. 11 eta 9 urteko seme-alabak ez dagozkion egunetan ari da zaintzen, eta horiek kexaka dabiltza. «Ama noiz etorriko da?», galdetzen dute behin eta berriz. Toby kezkatzen hasia da, ea Racheli ez ote zaion ezer larririk gertatu.

Bikote dibortziatuaren krisia 3. pertsona baten ikuspegitik kontatzen zaigu, bien (baina batez ere senarraren) emakumezko laguna den Libbyren narraziotik.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Whitstable Pearl

***Whitstable Pearl*** britainiar telesail dramatikoa da, Øystein Karlsenek Acorn TVerako sortua.

## Sinopsia 
Herriko jatetxe bateko jabea den emakume batek negozioa utziko du, eta detektibe agentzia bat jarriko du martxan, aspaldi jaso zuen polizia entrenamendua berreskuratuta. Ikertu beharreko lehen auzia oso gertukoa irudituko zaio; izan ere, lagun baten gorpua topatzean abiatuko da.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ted Lasso

***Ted Lasso*** estatubatuar komedia dramatikoa da, Jason Sudeikisel, Bill Lawrencek, Brendan Huntek eta Joe Kellyk Apple TV+erako sortua.

## Sinopsia 
Ted Lasso AEBetatik Ingalaterrara jauzi egiten duen futbol entrenatzailea da. Lehen mailara itzulita, talde protagonista sailkapeneko azkena da, baina liga irabazten ahaleginduko dira.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Accused (2023ko telesaila)

***Accused*** estatubatuar telesail dramatikoa da, Howard Gordonek Fox Broadcasting Companyrako sortua.

Krimen ezberdin bat da antologiazko telesail honetako atal bakoitzaren ardatza. Epaiketa areto batean abiatzen dira atal guztiak, ikusleek delituaz ezer jakin gabe, eta kontakizun bakoitza akusatuaren perspektibatik jorratu dute modu integralean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atlantic Bar

***Atlantic Bar*** 2022ko Fanny Molins frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Atlantic tabernan Nathalie jabea da erdigunea. Tabernan dantzatu egiten da, baita kantatu ere, eta denek batera egiten dute. Taberna salgai jartzen denean, Nathaliek eta bezeroek beren munduaren amaierari aurre egin beharko diote. Baita ezinbestekoa den leku baten amaierari ere: suntsitzailea izan daitekeen leku bat, baina nahitaezkoa dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Retour à Séoul

***Retour à Séoul*** () 2022ko Davy Chou franko-kanbodiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Frederique Benoitek, guraso adoptatuekin Frantzian hazia bera, jaioterrira, Koreara bueltatzea erabakiko du 25 urterekin. Ez ditu hango hizkuntza eta kultura ezagutzen.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chronique d'une liaison passagère

'''''Chronique d'une liaison passagère''''' 2022ko Emmanuel Mouret frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Ama ezkongabe bat eta gizon ezkondu bat maitale bihurtzen dira. Soilik abentura baterako konpromisoa dute, ondo baitakite harremanak ez duela etorkizunik. Hala ere, gero eta gehiago harrituko dira beren ulermenarekin, konplizitatearekin eta elkarrekin duten ongizatearekin.

## Aktoreak 
* Sandrine Kiberlain : Charlotte
* Vincent Macaigne : Simon
* Georgia Scalliet : Louise
* Maxence Tual : Manu
* Stéphane Mercoyrol : Carlos

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akrotiri (Santorini)

**Akrotiri** (,  ahoskatua) Santorini uhartean dagoen aztarnategi arkeologikoa da.

Aztarnategiaren lekuan giza kokagune bat zegoen, eta, indusketetan aurkitutako zeramika eta horma-pinturen estiloak kontuan hartuta, zibilizazio minoikoaren garaikoa izango litzateke. Aztarnategiak, gertu dagoen muino batean dagoen greziar herriaren izena hartzen du, finkapenaren jatorrizko izena ezagutzen ez den bitartean. Indusketetan egindako aurkikuntzek ondorioztatu dute bertako eraikinetako horma-pinturek biztanleriaren benetako bizitza islatzen zutela.

Aztarnategiaren kontserbazio egoera bikaina k. a. II. milurtekoaren erdialdean izandako erupzio bolkaniko batek estali zuelako izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Begriffsschrift

***Begriffsschrift*** (alemanez, gutxi gorabehera, "kontzeptuen idazketa") Gottlob Fregeren logika-liburua da, 1879an argitaratua, eta bertan azaltzen den logika formal sistemaren izena.

*Begriffsschrift* kontzeptuak idazteko edo kontzeptuak notatzeko erabiltzen da; liburuaren izenburu osoak honela identifikatzen du: "formula-hizkuntza, aritmetikaren gainean modelatua, pentsamendu garbirako". Fregek logikaren ikuspegi formala garatzeko zuen motibazioa Leibnizek *calculus ratiocinator* zuen motibazioaren antzekoa zen (hala ere, Frege hitzaurrean argi eta garbi ukatu zuen helburu hori lortu izana, eta helburu nagusia Leibnizena bezalako hizkuntza ideala eraikitzea zela, eta Fregek adierazi zuen zeregin hori nahiko zaila eta idealista dela, baina ez ezinezkoa). Fregek kalkulu logikoa erabili zuen matematikaren oinarriei buruzko ikerketetan, hurrengo mendearen laurdenean. Filosofia analitikoaren lehen lana da, etorkizuneko filosofo britainiar eta anglosaxoiek, hala nola Bertrand Russellek, garatzen jarraitu zuten eremua.

## Kanpo estekak
Kasamata

[thumb|right|280px|[Atlantikoko Harresia|Atlantikoko Harresiko kasamata, Le Touquet, Frantzia]]
**Kasamata** () eraikin militar sendoa da, artilleria pieza bat edo gehiago jartzeko egindakoa. Era berean, gerraontzietan kanoiak kokaturik dauden gunea da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eneritz Agirre

**Eneritz Agirre Armentia** (Atxondo, Bizkaia, 1983ko urriaren 26a) administraria eta politikaria da. Atxondoko alkate bilakatu zen 2023ko maiatzaren 28ko udal hauteskundeetan, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.
thumb|250px|Eneritz Agirre
## Biografia 
Erdi mailako administrazio eta finantza ikasketak egina da Eneritz. Lan ibilbideari dagokionez; administraritzan, SOS deiak-en, eta jantokiko begirale lanetan aritu da. 

2023ko apirilaren 21ean Apatamonasterioko plazan egin zuten zerrenda aurkezteko ekitaldia. EH Bilduk Eneritz Agirre aurkeztu zuen alkategai.

2023ko ekainaren 17an Atxondoko Udala eratzeko osoko bilkura egin zuten. Lau urteren ostean, Atxondon EH Bilduk alkatetza berreskuratu zuen. Eneritz Agirreri Xabier Azkaratek (EAJ) eman zion aginte makila.

Eneritz Agirrek honelako adierazpenak egin zituen alkate gisa:*“Eskerrik asko taldeari eta eskerrik asko herriari, eman diguzuen babesagatik. Hemen falta diren preso eta errefuxiatuak ezin ditut aipatu gabe utzi: Oier, Iñaki eta Lola. Eskerrik asko lau urte hauetan oposizioan egon zaretenoi. Zuen gobernantza eredua jarraituko dugu, parte hartzailea. Bestalde, badakigu AHTa gelditzea hitz potoloa dela, baina kalte gutxien egin dezan ahaleginduko gara”* Bestalde, Pedro Leon EAJko zerrendaburuak eskua luzatu zion gobernu taldeari, hitz hauek erabiliz:*“Behar duzuenerako hemen izango gaituzue”*Atxondoko udalean: EH Bilduk sei zinegotzi izango ditu eta EAJk hiru.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa El Correon 2023.05.16
* Elkarrizketa: Atxondon dugun erronkarik garrantzitsuena herria berpiztea da Anboto, 2023.10.13
Maddalen Dorronsoro Amiano

**Maddalen Dorronsoro Amiano** (Lezo, Gipuzkoa, 1987ko irailaren 18a) abeslaria, musikagilea, abesbatza zuzendaria eta itzultzailea da. 

## Bizitza 
Lezoko Tomas Garbizu Musika Eskolan egin zituen bere lehen musika ikasketak, Biola eta Kantua landuz. Geroago Euskal Herriko Abesbatzen Elkarteak antolatutako Abesbatza Zuzendaritza ikastaroak egin ditu maisu handiekin. Musikaren irakaskuntzarako Gaitasun Agiria du bi arlotan: 4-7 urte bitarteko ikasleekin Musika eta Mugimendua lantzeko eta Abesbatzan formakuntzan. 

## Musika ibilbidea 
thumb|305x305px|ezkerrera|Landarbaso Abesbatza Musika Hamabostaldian, 2022
Maddalenek 2005. urtetik Landarbaso Abesbatzan abesten du, 2009az geroztik zuzendariaren laguntzaile lanetan ari da eta 2012az geroztik ahots teknikako irakaslea eta arduraduna da. 

Zuzendari lanetan beste hainbat abesbatzetan aritu da: Donostiako Galiziar Etxeko Abesbatzaren eta Irungo Náyade Txiki Abesbatzaren sortzailea eta zuzendaria izan da. 2009. urteaz geroztik Oiartzungo Lartaun Abesbatzako zuzendaria ere bada. Lartaun taldea zuzendu zuen ETB1eko *Ahotsak* lehiaketa saioan.

2009tik 2016ra Easo Musika Eskolako Araoz Gaztetxo abesbatzako zuzendaria izan zen. 2016az geroztik Landarbaso Abesbatzako Gazte taldea eta Kontari proiektuaren arduraduna da.

2023ko maiatzean, Landarbaso Abesbatzak Gazteen abesbatzen Errenteria-Oreretako lehenengo topaketa antolatu zuen. Gipuzkoako Foru Aldundiaren Gazteria sailaren laguntza izan zuten topaketa aurrera ateratzeko. Topaketan Landarbasoren Dizdizkarekin batera Iruñeko Gazte Orfeoia eta Laredoko Aila gazte abesbatzek parte hartu zuten.

### Gazteek kantatzeari utzi 
Dorronsororen esperientziak erakutsi zion 1. mailan (4-7 urtekoak) kantatzera animatzen direla umeak, neskak gehiago. Gero, 7-8 urterekin, kopurua jaisten hasten da, eta 10-12 urterekin kantatzeari uzten diote, aldean abestea modan ez zegoelako, edo beharrezkoak baino ez zituztelako egiten.

2023ko apirilean, Maddalen Dorronsorok estatuko Agrupacoros txapelketako lehen saria lortu zuen, 44 umerekin. Beste 5 abesbatza aritu ziren finalean.

thumb|259x259px|Dizdizka korronteen kontra, 2018
thumb|257x257px|Dizdizka Atlantikaldian, 2018

### Gazteen Dizdizka abesbatza 
2016an sortu zen gazteen Dizdizka abesbatza, Dorronsororen zuzendaritzapean. Hainbat lekutatara bidaiatu izan dute, besteak beste, Errioxa eta Kantabria. 2021ean Girona eta LLeidan kantatzeaz gain, lehen aldiz atzerrira joan ziren, Pau eta Perpignanera, Dorronsoro buru zutela. *A cappella* kantatu zuten taldeko 15 eta 21 urte arteko 35 gazteek. 

Taldeak ETB 1eko *Ahotsak* saioan parte hartu zuen eta finalean kolorez bete zuen kantua. 

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2022an Dizdizka abesbatzak, Dorronsororen zuzendaritzapean, Toledon saria jaso zuen.
* 2023an Kontari abesbatzak Madrilen saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julene Lazkano

**Julene Lazkano Zenitagoia** (Elorrio, Bizkaia, 1985eko azaroaren 30a) irakaslea eta politikaria da.  

Elorrioko alkate bilakatu zen 2023ko udal hauteskundeen ondoren, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.
## Biografia 
2004. urtetik 2007. urtera   Hizkuntzako (ingelesa) irakasle ikasketak egin ondoren,  2007. urtetik 2009. urtera Hizkuntzen Psikopedagogia ikasi zuen Mondragon Unibertsitatean. 
thumb|262x262px|Julene Lazkano Elorrioko Udalbatzarekin, 2023.06.17
## Ibilbidea 
### Irakasle 
2009tik Sare publikoan irakasle aritu da.   

### Politikari 
2019-2023 legegintzaldian kultura, gazteria eta jaietako zinegotzi izan jardun zuen Elorrioko udalean.  2023ko urtarrilean alkategaitzarako aurkeztu zen.

2023ko ekainaren 17an ordura arte alkate izan zen Idoia Buruagaren eskutik jaso zuen aginte makila Elorrioko udalbatzan egindako kargu hartze ekitaldian. Julene Lazkanok sei boto jaso zituen eta EAJko Mikel Arruabarrenak beste sei. Podemos-Ezker Anitza-IU-Aliantza Berdea koalizioko Joseba Andoni Fernandez, berriz, abstenitu egin zen. Beraz, seinako berdinketa sortu zen. Baina hauteskundeetan EH Bildu izan zenez zerrendarik bozkatuena, Julene Lazkanok hartu zuen alkate kargua.

Alkate berriaren agurra:*"Eskerrik asko Elorrioko herriari gugan jarritako konfiantzagaitik", "Elorrio maite dugulako gaude gaur hemen eta arduraz, konpromisoz, ilusioz eta indarrez egingo dugu lan hurrengo lau urteetan". Oposizioko alderdiei "ardura" eta "jarrera eraikitzailea" eskatzen diet, "hori baita Elorrio hobe bat lortzeko biderik zintzoena". Idoia Buruagari "bihotzez eskerrak" herriaren alde egindako lan guztiagatik.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barakaldo CF 2023-2024

Entrenatzailea:  Imanol De la Sota (2022-Egun) 
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.
*  22 baino handiagoa den zenbakia duten joklariak Barakaldo B taldeko jokalariak dira, eta beraz talde biekin jokatu dezakete partidak. Espainiar ferezadioaren arauek diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 22-rako zenbakiak eraman beharko dituzte.

#### Baja neguan 
### Neguko merkatua 2024 
### Udako merkatua 2023 
## Kanpo estekak
Peniophora quercina

***Peniophora quercina*** *Peniophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

Sinonimoak: *Thelephora quercina*, *Thelephora ciliata*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Erresupinatua, hainbat zentimetroko luzerako plaka edo zarakarrez osatua dago. Gaztetan oso itsatsia egoten da zurarekin, baina lehortzean substratutik askatu egiten da ertzean, eta ertza gorantz okertzen da.

**Himenioa:** Kizkur samarra, gris-more kolorekoa edo arrosa-arre kolorekoa; beheko aldea arre-beltz kolorekoa da.

**Etimologia:** *Quercina* epitetoa latinetik dator, artea esan nahi duen, "quercus" hitzetik. Bere habitatagatik 

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Peniophora limitata* delakoarekin nahas daiteke, hau lizarretan hasten da. *Peniophora rufomarginata* espeziearekin ere bai, hau berriz ezkietan.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Haritz, arte eta gaztainondoen adar hiletan garatzen da (*Quercus robur*, *Quercus rotundifolia*, *Quercus pyrenaica*, *Fagus sylvatica*, *Castanea sativa*).

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Venezuela, Kanariak, Maroko, Europa, Errusia, Kaukasia, Iran, Turkmenistan, Japonia, Etiopia, Himalaiako eremua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nicolae Ciucă

**Nicolai Ionel Ciucă** (Plenița, 1967ko otsailaren 7a) errumaniar militar eta politikaria da. Errumaniako lehen ministroa izan zen 2021etik 2023ra.

Bere karrera militarrean Bosnua, Afganistan eta Irakeko operazioetan parte hartu zuen. 2010ean jeneral mailara igo zen eta 2015ean Estatu Nagusiko buru izendatu zuten. 2019an Ludovic Orban lehen ministroak Defentsa ministro izendatu zuen. 2020an Alderdi Nazional Liberalean afiliatu zen eta senatari hautatu zuten.

Klaus Iohannis presidenteak lehen ministro izendatu zuen 2021ean. Ciucăk dimisioa eman zuen 2023ko ekainean, Errumaniako Koalizio Nazionalaren akordioak betez, eta Senatuko presidente izendatu zuten.
Ludwig Richter

**Adrian Ludwig Richter** (Friedrichstadt, 1803ko irailaren 28a - Loschwitz, 1884ko ekainaren 19a) alemaniar margolaria izan zen. Erromantizismoan eta Biedermeier estiloan parte hartu zuen.

Bere helburuetako bat irudiak paisaiarekin nahastea izan zen. 1823tik 1826ra Italiara bidaiatu zuen eta 1828tik 1836ra Meissengo portzelana-fabrikarako lan egin zuen diseinatzaile gisa. 1841ean paisaia-irakasle izendatu zuten Dresdengo Akademian, eta 1874an erretiratu zen.

## Iruditegia 

Ludwig Richter - Pool in the Riesengebirge - WGA19455.jpg|*Aintzira Riesengebirgen* (1839)
Ludwig Richter - Bridal Procession in a Spring Landscape - WGA19454.jpg|*Ezkontza-prozesioa udaberriko paisaia batean* (1847)
Ludwig Richter - Civitella (Evening) - Google Art Project.jpg|*Civitella (arratsaldea)* (1827–1828)
Adrian Ludwig Richter 026.jpg|Überfahrt am Schreckenstein (1837)
Richter Kirche i Graupen.JPG|Kirche Sankt Annen zu Graupen in Böhmen
1903 Ludwig Richter.jpg|Illustration für Hänsel und Gretel
Richter Ludwig Waldbrunnen bei Ariccia.jpg|Waldbrunnen bei Ariccia, 1831, Alte Nationalgalerie

## Kanpo estekak
Phlebia radiata

***Phlebia radiata*** *Meruliaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria, ezkozkoa da (heltzean larrukara).

Sinonimoak: *Auricularia aurantiaca*, *Phlebia contorta*, *Phlebia donkii*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Guztiz erresupinatua eta substratuari estu-estu finkatua; gutxitan altxatzen da ertzetik. Hasieran, zentimetro bateko edo gehiagoko diametroko geruza biribilduetan garatzen da, batu eta zenbait dezimetroko gainazalak eratzen dira. Himenioa erradialki ildaskatua, izurtua, eta loditua ale gazteetan, batez ere ertzean, ondoren garatxoduna edo lobulatua; kolorea, laranja zurbiletik laranja bizira doa edo arrosatik gris zurbilera. Ertza argiagoa, zurixka.

**Haragia:** Gelatinakara, biguna egoera freskoan, adarkara eta larrukara egoera lehorrean.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
*Phlebia rufa* delakoarekin nahas daiteke, *Peniophora incarnata* espezieak ere badu antza 

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan. Usteldura zuria sortzen du ; hostozabalen zur hiletan, koniferoetan gutxiago, motzondoetan eta, oro har, enborren azalean eta adar erorietan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kuba, Guyana, Brasil, Txile, Groenlandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Maroko, Himalaiako eremua, Japonia, Txina, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Johan Ferrier

**Johan Henri Eliza Ferrier** (Paramaribo, 1910eko martxoaren 12a - Oegstgeest, 2010eko urtarrilaren 4a) surinamdar politikaria izan zen. Surinamgo lehendabiziko presidentea izan zen 1975etik 1980ra.

Lanbidez irakasle eta Surinameko scout-en sortzaileetako bat izan zen, eta 1946an Alderdi Nazionala sortzen lagundu zuen. Bere jarduera politikoa eten zuen Herbehereetan hezkuntzan doktoretza lortzeko. 1955etik 1958ra Surinam herrialde autonomoko, Herbehereetako Erresumaren barruan, lehen ministro eta hezkuntza ministro izan zen. 1968tik 1975era gobernadore nagusia izan zen. 

1975eko azaroan independentzia aldarrikatu zutenean, herrialdeko lehendabiziko presidente izendatu zuten. 1980an Dési Boutersek zuzendutako estatu-kolpeak Ferrierren dimisioa eragin zuen sei hilabete geroago. Orduan Herbehereetara joan zen bizitzera.
Éric Allatini

**Eric Allatini** (Salonika, Grezia, 1886ko ekainaren 1a - Auschwitz, 1943ko abenduaren 25a) idazle frantsesa izan zen.

## Biografia 
Salonikako komunitate juduan jaioan. Éric Allatini han bizi izan zen 12 urte arte  . Familiak Frantziara emigratu zuen orduan. Éric Marseillan batxilergoko ikaslea izan zen, biolina jotzen ikasi zuen eta Aix-en-Provencen zuen Darius Milhaud  lehengusuarekin harreman estua izan zuen  . Hogei urte zituela, Éricek opera bat idatzi zuen, *Les Saintes-Marie-de-la-Mer,* Dariusek 1911n musikatu zuena  .

Éric Allatini Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen eta bizipenak kontatu zituen *Savoia !* *La guerre des cimes* liburuan (1917an argitaratua). Italiako armadaren parte gisa ere borrokatu zuen, Perugiara bidali zutelarik Garibaldi Brigadan.. Ofizial egin zuten eta azkenean Dolomitetara abiatu zen 82. brigadarekin. Istripu baten biktima izan zen eta erretiroa eman zioten.

1916an baimena eman zioten eta Parisera joan zen eta bertan ezkondu zen Hélène Kann-ekin , artearen eta literaturaren zaletuak senar-emazte biak. Hiru alaba (Titiana, Jocelyne eta Donatella) eta seme bat (Ariel) izan zituzten.

Gerra ostean, Hélène eta Éric Allatinik Robert Mallet-Stevens arkitektoari lau solairuko etxebizitza zabal bat eraikitzeko enkargatu zioten, zinemarako proiekzio gela barne. Etxe hau, Villa Allatini, Mallet-Stevens kaleko 3-5. zenbakian  altxatua, artista eta idazleen topaleku bihurtu zen, besteak beste , Anatole France eta Luigi Pirandello bisitari ohiko izan ziren. Éric Allatini zinemazaleak Marcel L'Herbierren *Le vertige* (1926) filmari lagundu zion diruz  . ''Cahiers d'art* aldizkariko idatzi zuen zinema eta musika kontuetan.

Ipuin liburuak ere idatzi zituen garai horretan, tartean *Sur talons rouges:* edizio artistiko bat, zeinean Gerda Wegenerrek egin zituen ilustrazioak.

Bigarren Mundu Gerran, Hélène eta Éric Allatinik errefuxiatuei harrera egin zieten beren etxean eta klandestinoki lagundu zieten. Han gelditu ziren 1942ko urriaren 13an Gestapo frantsesak atxilotu zituen artean. Hilabete batzuk Frantzian espetxeratu ostean, 1943ko lehen hilabeteetan Drancyra lekualdatu zituzten eta gero Auschwitzera 63. konboian, 1943ko abenduaren 17an  . Éric Allatini gas ganberetara bidali zuten hiltzera Auschwitzera iritsi bezain pronto.

Donatella eta Titiana seme-alabek Jeanne Taloni esker salbatu zuten bizitza. Ariel, 1941ean 20 urte zituela makisean sartu zen  .

## Idazlanak 
* *Contes de mon père le jars*, Paris, 1919. Gerda Wegenerrek ilustratua.
* *Savoia! La guerre des cimes'', 1917, L'Édition française illustrée.
* *Sur talons rouges*, 1929, Gerda Wegenerrek ilustratua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hemolisina

**Hemolisinak** eritrozitoak apurtzen dituzten substantziak dira. Egitura kimikoari dagokionez, gehienak proteinak dira (nahiz eta gutxi batzuk lipidoak izan) . Bakterioak, batik bat, eta onddo gutxi batzuk dira hemolisinen ekoizle nagusiak. Hemolisinen ekoizpenak, hain zuzen, mikrobio ekoizleen birulentzia areagotzen du.

Hemolisinek eritrozitoen zelula mintza kaltetzen dute, bertan poro ugari sortuz. Horren ondorioz, eritrozitoen lisia gertatzen da.

Hemolisinak ekoizten dituzten bakterioak laborategian identifikatzeko odol-agar hazkuntza-ingurunea erabili ohi da. Aztertzen ari garen mikrobioa odol-agarrezko plaka batean ereiten da. Hemolitikoa baldin bada, plaka horretan eritrozitoen lisia eragingo du eta, beraz, plakan hemolisi-eremuak agertuko dira .

Egitura proteikoa dutenez, hemolisinak termolabilak dira, hots, beroak apurtzen ditu.

Hemolisinak ekoizten dituzten bakterioen artean Staphylococcus aureus (lau hemolisina mota sortzen dituena), Streptococcus pyogenes, Vibrio parahaemolyticus eta Clostridium perfringens aipa daitezke, eta baita Escherichia coli enteropategoa ere .

Vibrio parahaemolyticus-en hemolisinak onkologoen arreta erakarri du. Ikerketapean dago bere ahalmena koloneko minbiziaren zelula tumoralen hazkuntza inhibitzeko  

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Iruri Altzerreka

**Iruri Altzerreka Martinez** (Garai, Bizkaia, 2000ko ekainaren 6a) bizkaitar bertsolaria eta bertso-irakaslea da. 2023ko maiatzean III. Señora sariketako *Tokado* saria irabazi zuen.  

## Bizitza 
Altzerrekak zuzenbide ikasketak egin ditu. 2008an Berrizko bertso eskolan hasi zen Miren Amurizarekin. Harrezkero Berrizko eta Durangoko bertso eskoletan jardun du, baita bertso irakasle lanetan ere.

## Bertsolari ibilbidea 
### Señora txapelketa 
Señora sariketa urtero jokatzen den bertsolaritza txapelketa bat da. Ekimen horren helburua emakume bertsolariek elkarrekin kantatzeko aukera izango duten guneak sortzea eta plazan duten presentzia aregotzea da. Garaipenaren ikurra txapela izan beharrean pamela handi bat da. Señora Sariketan beste txapelketa batzuetan saritzen ez direnak baloratzen dira. Ohiko bertsoen teknika edo zuzentasuna baloratu beharrean, edukia, gainerako bertsolariekiko zaintza, hartu emanak, baloratzen direnez, eragina izaten du giroan. Durangaldeko 10 partaidek maiatzean jokatu zuten ‘Udabarria Bertsotan’ sailkapen fasea: Iruri Altzerreka garaitarrarekin batera, Igor Galarza eta Bittor Altube abadiñarrak; Ander Sarriugarte, Bittor Salterain eta Ander Elorriaga durangarrak; Irune Basagoiti ermuarra; Araitz Katarain mallabitarra; Garikoitz Sarriugarte zaldibartarra; eta  Ander Aldazabal zornotzarra. Bostek aurrera egin zuten eta 2023ko maiatzaren 25ean lehiatu ziren Zallako El Longar jauregiko kaperan (Ander Aldazabal, Bittor Altube, Garikoitz Sarriugarte eta Iruri Altzerreka) eta Busturiako kultur etxean (Irune Basagoiti). Saio bi horietako irabazleak Bittor Altube eta Janire Arrizabalaga izan ziren. Udazkenean hasiko den Bizkaiko Bertsolari Txapelketan 36 lagunek parte hartuko dute.

## Palmaresa 
### Txapelketak 
* Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa:
** Txapelduna (1): 2017
** Txapeldunordea (1): 2018
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa:
** Finalaurrekoak (1): 2023
** Final-laurdenak (1): 2021

## Sariak eta aintzatespenak 
* Señora sariketa: 2023an Tokadu edo Bihotz saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Neke kronikoa.* Bertso jarriak Berria, 2025.07.12 (Udagiro)

* Iruri Altzerreka *Tokado* saria jasota, *Amaierako agurra* abesten, Oñati, 2023.05.27 
* Iruri Altzerreka eta Janire Arrizabalagaren III. Señora txapelketako *Hasierako agurra*, Oñati, 2023.05.27
* Iruri Altzerreka III.Señora Txapelketako 2. kanporaketako *Amaierako agurra*, Erratzu, 2023.05.13
Extrapolations

***Extrapolations*** estatubatuar telesail antologiko dramatikoa da, Scott Z. Burnsek Apple TV+erako sortua.

## Sinopsia 
2037. urtea da. Lurraren tenperatura 1,55 gradu igo da, eta suteak, uholdeak, goseteak... mundu zabalean orokortu dira. Milaka hildako, dozenaka animalia espezie desagertuta, uraren gerra abian, eta aire kutsadura ia erabatekoa. «Jainkoaren zigorra al da hau?», galdetzen du neskato gazte deprimitu batek, hondoa jotzen ari den bizilekuari begiratzen dion bitartean.

## Aktoreak 
### "2037: A Raven Story"
* Daveed Diggs: Marshall Zucker
* Kit Harington: Nicholas Bilton
* Sienna Miller: Rebecca Shearer
* Tahar Rahim: Omar Haddad
* Matthew Rhys: Junior
* Heather Graham: Hannah
* Peter Riegert: Ben Zucker
* Yara Shahidi: Carmen Jalilo
* Kit Harington: Nicholas Bilton
* Tahar Rahim: Omar Haddad
* Joaopaulo Malheiro: young Ezra Haddad
* Eisa Davis: Christina
* Ato Essandoh: Marco
* Douglas Hodge: Hendricks

### "2047: The Fifth Question"
* Daveed Diggs: Marshall Zucker
* David Schwimmer: Harris Goldblatt
* Judd Hirsch: David Goldblatt
* Nick Kroll: Alpha (ahotsa)
* Neska Rose: Alana Goldblatt
* Leslie Uggams: Isabel Zucker
* Kathryn Kates: Mrs. Goldblatt
* Marianne Rendón: Gabriela

### "2059: Face of God"
* Diane Lane: Martha Russell
* Edward Norton: Jonathan Chopin
* Indira Varma: Gita Mishra
* Kit Harington: Nicholas Bilton
* Michael Gandolfini: Rowan Chopin
* Cherry Jones: President Elizabeth Burdick
* Deidre Goodwin: Advisor
* Mía Maestro: Mariama Cruz
* Aimee Mullins: Secretary of State Garrett
* Ajay Naidu: Hiram McDowell

### "2059 Part II: Nightbirds"
* Adarsh Gourav: Gaurav
* Gaz Choudhry: Neel
* Keri Russell: Olivia Drew
* Zuleikha Robinson: Anusha
* Waris Ahluwalia: Dr. Harbaksh Mann
* Divya Sethi: Sanj

### "2066: Lola"
* Gemma Chan: Natasha Alper
* Tahar Rahim: Ezra Haddad
** Joaopaulo Malheiro: Young Ezra Haddad
* Devika Bhise: Lola
* Tara Summers: Isabel Wick

### "2068: The Going Away Party"
* Marion Cotillard: Sylvie Bolo
* Eiza González: Elodie
* Tobey Maguire: Nicolas
* Forest Whitaker: August Bolo
* Hari Nef: Anna

### "2070: Ecocide"
* Kit Harington: Nicholas Bilton
* Diane Lane: Martha Russell
* Sienna Miller: Rebecca Shearer
* Edward Norton: Jonathan Chopin
* Murray Bartlett: Ariel Turner
* MaameYaa Boafo: Lucy Adobo
* Ben Harper: Tyrone Downs
* Anna Deavere Smith: Arden Miller

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agent Elvis

***Agent Elvis*** estatubatuar marrazki biziduneko sitcoma da, Priscilla Presleyk, John Eddiek eta Mike Arnoldek Netflixerako sortua.

## Sinopsia 
Elvis Presley AEBetako Gobernuko isileko agente bat da. Rock-and-rollaren erregeak bere eguneroko musikala ezkutuko lan instituzionalarekin uztartuko du. Haren eginbidea: pasadizo historiko seinalatuetan barrena, maite duen herrialdea mehatxatzen duten indar ilunen aurka borrokatzea.

## Bikoiztaileak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itziar Imaz Artazcoz

**Itziar Imaz Artazcoz** (Gares, Nafarroa Garaia, 1980ko azaroaren 10a) nafar langilea eta politikaria da. 

Garesko alkate bilakatu zen, 2023ko udal hauteskundeen ondoren, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.

## Biografia 
Itziar Imaz Artazcoz material elektrikoko enpresa bateko langilea da, eta 8 urte daramatza enpresa-batzordeko ordezkari gisa.2022ko maiatzetik 2023ko maiatzera Garesko udalean zinegotzi jardun zuen.2023an Alkate izateko hautagai aurkezpenean honako adierazpenak egin zituen:*Azken zortzi urteotan, Oihan Mendo buru dela, herriari ahotsa eman zaion Gares berritu, parte-hartzaile, justu, euskaldun eta kolektiboa eraiki dugu. Horrela jarraituko dugu, herri gisa jasangarritasunean, bizigarritasunean, subiranotasunean eta pertsona guztientzako eskubideetan aurrera egiteko dugun potentziala zorroztuz.*2023ko ekainaren 17an Itziar Imaz Artazcozek (EH Bildu) gehiengo absolutua ziurtatuta zuen Garesko alkate izateko, baina zazpi boto horiez gain, harrigarria bada ere, UPNko lau ordezkarietatik hiruk aldeko emanda hamaika lortu zituen. Yolanda Tejero UPNko zerrendaburuak boto bakarra lortu zuen. 
Egoera horren aurrean, UPNk  iragarri zuen kanporatze espedientea irekiko ziela EH Bilduri botoa eman zioten Garesko hiru zinegotziei.

Yolanda Tejero eta Carmen Soto zinegotziek dimisioa eman zuten, eta alderdia utzi. Tejero UPNren zerrendaburua izan zen, eta Soto, zerrendan laugarrena. UPNk lau zinegotzi lortu zituen maiatzaren 28ko udal hauteskundeetan. Alderdiak jakinarazi zuen Carmen Esain Moreno eta Francisco Martinez Nicolasek ordezkatuko dituztela Tejero eta Soto; zerrendako bosgarrenak eta seigarrenak, alegia.

EH Bilduren aldeko botoa eman zuen hirugarren zinegotzia Alberto Azeldegi Apestegia da. UPNk azaldu zuen mezu bat bidali ziola Azeldegiri, zinegotzi akta itzul zezan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* EKITALDIA Garesen Itziar Imaz alkategaiarekin 2023. YouTube
Matria (filma)

***Matria*** 2023ko Álvaro Gago galiziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
40 urteren bueltan dago Ramona, eta fabrikak garbitzeko enpresa batean egiten du lan, baita muskuiluak biltzen ere. Eguna tabernan edo eztabaidan igarotzen duen senar bat du, eta 18 urteko alaba bat, Estrella. Ramonaren nagusiak soldata jaitsiko diola adierazten dioenean, Ramona alternatibak bilatzen hasiko da, eta alargundu berri den gizon bat zaintzeko aukera topatuko du. Aldi berean, alabak ikasketak utzi eta bere mutil lagunarekin alde egingo duela jakitean, Estrellak Ramonaren istorioa errepikatuko duen beldurra sentituko du amak.

## Aktoreak 
* María Vázquez: Ramona
* Santi Prego: Andrés
* Soraya Luaces: Estrella
* E.R. Cunha "Tatán": Xosé
* Susana Sampedro: Carme

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pierre Frieden

**Pierre Frieden** (Mertert, 1892ko urriaren 28a - Zürich, 1959ko otsailaren 23a) luxenburgoar politikaria izan zen. Luxenburgoko lehen ministroa izan zen 1958tik hil zen arte.

Filosofia eta literatura ikasi zituen Luxenburgon, Suitzan eta Munichen, eta filosofia, latina eta frantsesa irakatsi zituen 1916tik.

Alemaniak Bigarren Mundu Gerran Luxenburgo okupatu ondoren, Hinzerteko kontzentrazio-esparruan sartu zen 1942ko irailetik azarora. Herrialdea 1944an askatu ondoren, Hezkuntza, Kultura eta Zientzia ministro izendatu zuten Pierre Dupongen gobernuan. 1945etik 1948ra Estatu Kontseiluko kide izan zen. Joseph Bechen gobernuan ministerio-saila errepikatu zuen, eta, gainera, Familia eta Barne ministro izan zen.

1958ko martxoan lehen ministro izendatu zuten eta urtebete geroago hil zen.
Swarm (telesaila)

***Swarm*** estatubatuar beldurrezko sitcoma da, Janine Nabersek eta Donald Gloverrek Amazon Prime Videorako sortua.

## Sinopsia 
Dre neska gazte bat da, eta sekulako obsesioa sentitzen du momentuko emakumezko pop izarrarekin. Sugar horrek AEBetan barrena bidaia bat abiatzera bultzatuko du, eta ilunduz joango da.

## Aktoreak 
*Andre "Dre" Greene: Dominique Fishback
*Marissa "Ris" Jackson: Chloe Bailey
*Ni'Jah: Nirine S. Brown
*Erica: Karen Rodriguez

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jelena Bonner

**Jelena Georgievna Bonner** (; Merv, 1923ko otsailaren 15a - Boston, 2011ko ekainaren 18a) sobietar giza-eskubideen aldeko ekintzailea izan zen.

Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialistan jaio zen, Lusik Georgiyevna Alikhanova izenarekin. Aita, Gevork Alikhanyan, Armeniako Alderdi Komunistaren sortzailea eta Cominterneko kidea izan zen, eta ama, Ruth Bonner, judu komunista. Gevork 1937an exekutatu zuten Stalinen Purga Handian, eta Ruth espetxeratu eta erbesteratu egin zuten. Jelena erizaina izan zen Bigarren Mundu Gerran eta bi aldiz zauritu zuten. Gerra ostean pediatria ikasi zuen Leningraden.

Medikuntza ikasten Ivan Semionov bere lehen senarra ezagutu zuen, bi seme-alaba izan zituzten eta 1965ean dibortziatu ziren. 1970ean Andrei Sakharovekin ezkondu zen.

1940ko hamarkadan preso politikoei eta haien familiei laguntzen hasi zen. 1970ean, Kalugako epaiketan, Andreik eta Jelenak Natan Xaranski ezagutu zuten, eta heriotzara kondenatutako juduak defendatzen hasi ziren, bahitutako hegazkin batean Sobietar Batasunetik ihes egiten saiatzeagatik. 1970eko hamarkadan, mendebaldeko herrialdeen presioei esker, kanpora bidaiatu ahal izan zuen gerra-zauria tratatzeko. 1975ean, Oslon jaso zuen senarrari emandako Bakearen Nobel Saria. Sobietar Batasuneko agintariek Sakharov ez zioten bidaiatzen utzi. Moskuko Helsinki Taldeko kide fundatzailea izan zen 1976an.

1980ko hamarkadan Gorky hirian Sakharov erbestean zegoela, Jelena bere senarraren eta munduaren arteko lotura izan zen. 1986an senar-emazteak Moskura itzuli ahal izan ziren eta 1989an Andrei hil ondoren Jelenak Andrei Sakharov Fundazioa sortu zuen.

Giza eskubideen alde borrokatzen jarraitu zuen eta Boris Jeltsin babestu zuen 1993an, nahiz eta 1994an Txetxeniako Gerraren aurka agertu zen. 2010ean "Putinek alde egin behar du" manifestua sinatu zuen.
Je verrai toujours vos visages

***Je verrai toujours vos visages*** 2023ko Jeanne Herry frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Frantzian, 2014tik, justizia leheneratzaileak elkarrizketarako aukera eskaintzen die biktimei eta delitugileei, sistema seguruen bidez, profesionalek eta boluntarioek gainbegiratuta. Nassim, Issa eta Thomas, indarkeriaz egindako lapurretagatik zigortuak, eta Chloe, intzestu bortxaketa baten biktima, justizia leheneratzaileko neurrietan inplikatuko dira. Haien bidaian, haserrea, itxaropena, aliantzak, konfiantza eta abar daude.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El castigo (2022ko filma)

***El castigo*** () 2022ko Matías Bize txiletar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Anari eta Mateori semea galdu zaie. Haren bila ari dira; gaizki portatzeagatik, zigor gisa, errepide ondoko baso batean utzi dute, minutu batzuetarako. Iluntzen hasi du, eta, bikoteak Poliziaren laguntza badu ere, ezin dute Lucas txikia aurkitu: baso eder baina mehatxagarri horrek irentsi duela dirudi. Bilaketak beren maitasuna, bizitza eta familiako rolak birplanteatzera eramango du bikotea. Eta Anak ez du Lucas aurkitu nahi, hura izan zuenetik ez baita zoriontsua izan.

## Aktoreak 
* Antonia Zegers: Ana
* Néstor Cantillana: Mateo
* Santiago Urbina: Lucas
* Catalina Saavedra
* Yair Juri

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fogo-Fátuo

***Fogo-Fátuo*** () 2022ko João Pedro Rodrigues portugaldar zinema zuzendariaren komedia erromantikoa da.

## Sinopsia 
2069. urtea da. Gela ilun bateko ohean gizon bat dago, hilzorian. Haren ondoan, haur bat jostailuzko suhiltzaile kamioi batekin jolasten da. Ohe gainean, Jose Conrado Rozaren *Mascarada nupcial* margolana. Hilzorian dagoen gizona Alfredo da, Portugalgo erregea. Haurrak, Alfredoren biloba izan daitekeenak, ez dio kasu handirik egiten hiltzear den aitonari, eta jolas artean abesten hasiko da: 1980ko hamarkadako kanta portuges bat da, zuhaitzen laguntasunari buruzko umeen kanta bat. Abesti horrek eramango du Alfredo bere oroitzapenetara, eta istorioak 2011. urtera egingo du salto, Alfredo printze zen garaira. Gazte inozenteak, zuhaitzekiko maitasunak bultzatuta, eta klima aldaketak eta baso suteek kezkaturik, gurasoei (Portugalgo errege-erreginak) adieraziko die suhiltzaile izan nahi duela. Amak brometan ari dela uste du, baita suhiltzaile boluntarioen zuzendariak ere, baina Alfredok bide hori hautatu du, eta aurrera egin nahi du erabakiarekin. Bertan ezagutuko du Afonso irakaslea, eta topaketak hasiera emango dio elkarren arteko maitasun istorioari.

## Aktoreak 
* Mauro Costa: Alfredo
* Joel Branco: Alfredo (agurea)
* André Cabral: Afonso
* Oceano Cruz: Afonso (agurea)
* Margarida Vila-Nova: Teresa
* Miguel Loureiro: Eduardo
* Dinis Vila-Nova: Sebastião

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sieben Winter in Teheran

***Sieben Winter in Teheran*** () 2023ko Steffi Niederzoll alemaniar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Teheranen, 2007an, 19 urteko Reyhaneh Jabbarik labankada bat eman zion bera bortxatzear zegoen gizonari. Hilketa leporatu zioten, eta heriotza zigorra ezarri. Indultu baterako bere testigantza aldatu beharko luke. Reyhaneh Irango emakumeen eskubideen aldeko borrokaren ikur bihurtu da; klandestinitatean filmatutako irudiak erabiliz, filmak haren familiaren borroka erakusten du, gaztea salbatzeko ahaleginean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak