Dieta mediterraneo

**Dieta mediterraneoa** elikatzeko era bat da, mediterranear eremuko herrialdeetako dieta-ereduan oinarriturik dagoena, Grezia, hegoaldeko Italia eta Espainiakoan bereziki. Bereziki barazki, zereal, fruta, oliba olioa eta arrainaren kontsumo altuan oinarritzen den dieta da.  

Dieta mediterraneoa, pauta nutrizional on eta osasungarrien multzoa izateaz gain, herentzia kultural baliotsua da. Errezetak, sukaldatzeko erak, ospakizunak, ohiturak, produktu tipikoak eta bestelako aktibitateak jasotzen dituen bizimodua da.  Unesco-k gizartearen ondare inmaterial bezala aitortu du. Beraz, esan daiteke dieta mediterraneoa bizimodu orekatua dela.

## Ezaugarriak 
# Zuntzetan aberatsak diren janarien kontsumo altua (fruta, lekale eta barazkiak): Elikagai hauen bidez zuntz disolbagarria zein disolbagaitza lortuko dira,  honek efektu onuragarriak dauzka gure organismoan eta gaixotasunak ekiditen laguntzen digu.
# Landare jatorriko elikagai asko hartzea (frutak, barazkiak, zerealak): entsaladak otordu guztietan hartzen dira eta gainera fruta da amaierako jakia edo postrea gehienetan. Lekaleak astean bitan hartu behar dira gutxienez, eta hiruzpalau fruta pieza egunean.
# Janari proteikoen kontsumo eskasa; haragi gorrien kontsumo baxua eta horien ordez arraina edo baserriko hegaztiak (oilaskoa adibidez) nagusitzen dira. Haragi kontsumoa baxua, baina nahikoa B12 bitaminaren beharrizana betetzeko.
# Oliba olioa, gantz iturri nagusi bezala. Beraz, gantz azido monoasegabe asko eta ase gutxi hartuko dira. Profil lipidiko ona (omega-3 eta omega-6 proportzioak), GA monoasegabe gehiago eta GA ase gutxiago, E bitamina gutxiago baina polifenol eta sustantzia onuragarri gehiago.
# Arraina: sasoikoa eta mediterraneokoa. Astean gutxienez 2 aldiz hartzea gomendatzen da.
# Sukaldeko prestaketak zainduak baina sinpleak dira: gehienetan egosiak edo labean zein parrilan erreak.
# Ehundura sendoak: ogia, fruta, barazkiak, fruitu lehorrak eta barazki gordinak.
# Ogi freskoa, arroza eta pastaren kontsumoa oso altua da. Pastak eta arrozak astean hiru edo lau aldiz hartzea gomendatzen da.
# Baratxuria edo tipula erabiltzen dira, baita espeziak eta belar aromatikoak ere gatz eta saltsa gantzatsuen ordez.
# Azidoen kontsumoa oso ohikoa da: ozpina ugari erabiltzen da entsaladak maneatzeko, baita limoiak eta beste zitrikoak ere, oro har. Laranja da gehien estimatzen den frutetako bat.
# Ardoa otordu nagusietan hartzen da, baina neurrian (150&nbsp;cm3 inguru otordu bakoitzean).
# Produktu freskoak erabiltzen dira, sasoian sasoikoak.
# Gozokiak astean gutxitan jaten dira.
# Esnekiak, gazta eta jogurta moduan.
# Beste faktore batzuk: dietari lotutako ohiturak:
#* Jateari denbora eskaintzen zaio. Ez da nutrizio kontua soilik: aktibitate soziala ere bada.
#* Aktibitate fisikoari garrantzia ematen zaio

== Piramidea ===
Dieta mediterraneoaren inguruan egindako kohorte ikerketa bat da, honek arrisku kardiobaskularren aurrean dauzkan onurak aztertzeko.

Bi dieta mediterraneoen eraginkortasuna aztertu da (bat oliba olio birgin-extrarekin hornitua; eta intxaurrekin), kontrol dieta batekin konparatuz (gantz gutxiko dieta) arazo kardiobaskularraren prebentzioan.

##### Ikus gehiago 
http://www.predimed.es/

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak