Otsailaren 2

**Otsailaren 2**a egutegi gregoriotarraren urteko hogeita hamahirugarren eguna da. 332 egun falta dira urtea amaitzeko, 333 egun bisurteetan.

Egun honetan Kandelario eguna ospatzen da Euskal Herrian, eta Marmotaren eguna AEBetan: biak ala biak Europan jatorria duen tradizio berarekin erlazionatuta daude.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
* 1875 &ndash; Bigarren Karlistaldia: liberalek Iruñeko setioa apurtu zuten.
* 1956 &ndash; Euskal Herrian izugarrizko hotz denboralea hasi zen eta ia osorik elurpean geratu zen gau hartan. Hilabete inguru iraun zuen.
* 1980 &ndash; BVEk Jesus Maria Zubikarai Badiola ondarroarra, Euskadiko Ezkerraren jarraitzailea, hil zuen.
* 2002 &ndash; 
** Intsumiso talde batek armadak igorritako dokumentuak konfeti bilakatu zituen Bilboko Gobernu Militarraren aurrean. Bezperan intsumisioa despenalizatu zuen Espainiako Gobernuak.
** Euskal Herrian Euskaraz taldeko hamar kidek intsumisio kanpaina abiatu zuten Gernika-Lumoko epaitegian.
* 2012 &ndash; Euskal Herrian siberiar hotz-boladak elurteak eta zero azpiko tenperaturak eragin zituen.
* 2014 &ndash; 2014ko otsailaren 2ko enbata: azken hogeita hamar urtetako itsas enbata handienaren ondorioz Euskal Kostalde osoko udalerri eta portuek kalte ugari eta larriak jasan zituzten, oso bereziki Donostia, Bermeo, Zarautz eta Hendaia udalerriek.

### Mundua 
* 1119 &ndash; Kalisto II.a Aita Santu izendatu zuten.
* 1207 &ndash; Terra Mariana lurraldea sortu zen, gaur egungo Estonia eta Lituania gutxi gorabehera hartzen zituen eremua.
* 1428 &ndash; 6,7 magnitudeko lurrikara batek ehunka hildako utzi zituen Katalunian.
* 1878 &ndash; Greziak gerra deklaratu zion Turkiari.
* 1918 &ndash; Errusiak Estoniaren independentzia onartu zuen.
* 1920 &ndash; Estonia eta SESBen arteko bake ituna sinatu zen.
* 1933 &ndash; Alemania: Adolf Hitlerrek Alemaniako Legebiltzarra disolbatu zuen.
* 2005 &ndash; Gyanendra erregeak Nepalgo gobernua bertan behera utzi zuen eta botere osoa bereganatu zuen.
* 2010 &ndash; Gutxienez 41 lagun hil zituzten eta 106 zauritu Bagdad iparraldean egin zuten atentatu suizidan.
* 2012 &ndash; Espainian lau milioi pertsona baino gehiago zeuden langabezian.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
* 1845 &ndash; *Ildegonda*, Emilio Arrieta nafar konposatzailearen musika eta Temistocle Soleraren libretoa duen opera estreinatu zen Milango Kontserbatorioan.

### Mundua 
* 1922 &ndash; James Joyceren *Ulises* argitaratu zen.
* 1979 &ndash; Michael Crichton estatubatuar idazle, gidoigile eta zinema zuzendariak zuzendutako eta Sean Connery, Donald Sutherland eta Lesley-Anne Down aktoreek antzeztutako *The First Great Train Robbery* filma estreinatu zen.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Kirolak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1426 &ndash; Leonor I.a Nafarroakoa, Nafarroako XXX. erregina (h. 1479).
* 1652 &ndash; Bernard Renau Elizagarai, nafar ingeniari eta militarra (h. 1719).
* 1733 &ndash; Joaquín María Egia, gipuzkoar zientzialari eta politikaria (h. 1803).
* 1778 &ndash; Maria Antonia Eskibel Navarrete, gasteiztar liberal sutsua eta frantsestua Espainiako Independentzia Gerra garaian (h. 1849).
* 1814 &ndash; Gabriel Ybarra Gutiérrez de Cabiedes, bizkaitar finantza gizona, Banco de Bilbaoren sortzaileetako bat (h. 1890).
* 1828 &ndash; Juan Maria Blas Altuna, bizkaitar konpositorea eta organista (h. 1868).
* 1831 &ndash; José María Lakoizketa, nafar botanikoa (h. 1891).
* 1878 &ndash; Alejandro Mallona, EAJko politikari eskuindar, katoliko eta abertzalea, Mundakako alkatea (h. 1937).
* 1883 &ndash; Nicolás Giral, tafallar idazlea (h. 1917).
* 1887 &ndash; María Francés, nafar aktorea (h. 1987).
* 1895 &ndash; Félix Alfaro Fournier, arabar enpresaburu eta politikaria (h. 1989).
* 1896 &ndash; Ramón Bengarai, euskal sindikalista eta politikaria (h. 1936).
* 1902 &ndash; Jesús Oiarbide, euskal atleta (h. 1933).
* 1913 &ndash; Teresa Atutxa, *Sor Amparo*, gipuzkoar erlijiosa (h. 2000).
* 1917 &ndash; Jose Maria Azpiroz Zabaleta, nafar euskaltzalea, euskaltzaina, itzultzailea eta apaiza (h. 1997).
* 1922 &ndash; Felisa Arribaltzaga, bizkaitar panderojolea (h. 2015).
* 1923 &ndash; Manuel Juaristi, gipuzkoar idazlea (h. 2011).
* 1938 &ndash; Fernando Aguilar, * Aretxabaletako erbi-txakurra*, euskal atleta, luzera handiko lasterketetan aditua, Jaénen (h. 2013).
* 1948 &ndash; Santiago Arrospide, *Santi Potros*, gipuzkoar ETAkidea.
* 1950 &ndash; Gorka Knörr, arabar abeslaria eta politikaria, Tarragonan.
* 1956 &ndash; *Katxin* Uriarte, bizkaitar zesta-jokalari ohia.
* 1962 &ndash; Itziar Laka, bizkaitar hizkuntzalaria eta EHUko irakaslea.
* 1966 &ndash; Ignacio Ordóñez, gipuzkoar kirolaria, borroka librean aditua (h. 2020).
* 1968 &ndash; Mieltxo Saralegi, nafar harrijasotzailea.
* 1969 &ndash; Valery Karpin, Errealeko futbolari ohia.
* 1970 &ndash;
** Aitor Gorosabel, Su Ta Gar taldeko gitarra-jotzaile eta kantaria.
** Xabier Lazpiur, gipuzkoar txirrindulari ohia.
* 1975 &ndash; Celine Beigbeder, lapurtar tenislaria.
* 1977 &ndash; Gotzon Enbil, gipuzkoar zestapuntalari ohia.
* 1986 &ndash; Elodie Baffalio, zuberoar piano-jotzaile inprobisatzailea.
* 1990 &ndash; Leire Etxaniz, bizkaitar pilotaria, emakumezko esku-huskako pilotarien artean txapel gehien eskuratu dituena.
* 1992 &ndash; Unai Bustinza, *Bustinza*, bizkaitar futbolaria.
* 1996 &ndash;
** Odei Arrieta, gipuzkoar futbolaria.
** Andoni Fernandez Jordan, *Oli*, bizkaitar futbolaria.
* 1999 &ndash; Martin Zubimendi, gipuzkoar futbolaria.

### Mundua 
* 1208 &ndash; Jakue I.a Aragoikoa, Aragoiko errege eta Bartzelonako kondea (h. 1276).
* 1455 &ndash; Joan I.a Danimarkakoa, Danimarka, Norvegia eta Suediako erregea (h. 1513).
* 1487 &ndash; Joan Zápolya, Hungariako erregea (h. 1540).
* 1494 &ndash; Bona Sforza Milangoa, Poloniako erregina ezkontidea (h. 1557).
* 1596 &ndash; Jacob van Campen, herbehereetar margolari eta arkitekto barrokoa (h. 1657).
* 1616 &ndash; Sébastien Bourdon, frantziar margolaria (h. 1671).
* 1649 &ndash; Benedikto XIII.a, aita santua (h. 1730).
* 1650 &ndash; Nell Gwyn, lehen aktore ingelesetako bat eta Karlos II.a  erregearen maitalea (h. 1687).
* 1700 &ndash; Johann Christoph Gottsched, alemaniar filosofo, egile eta kritikaria (h. 1766).
* 1711 &ndash; Wenzel Anton Kaunitz, austriar politikaria (h. 1794).
* 1745 &ndash; Hannah More, ingeles idazlea eta filantropoa (h. 1833).
* 1754 &ndash; Charles Maurice de Talleyrand-Périgord, Frantziako 1. lehen ministroa (h. 1838).
* 1779 &#x2013; Maria Narishkina, poloniar noblea (h. 1854)
* 1793 &ndash; William Hopkins, ingeles geologo eta matematikaria (h. 1866).
* 1826 &ndash; Louise Japha, alemaniar piano-jotzailea eta musikagilea (h.1910).
* 1829 &ndash; Alfred Brehm, alemaniar zoologoa (h. 1884).
* 1838 &ndash; Karmni Grima, maltar nekazaria, tradizio katolikoaren arabera, Andre Mariaren agerraldiaren lekukotzat joa (h. 1922).
* 1839 &ndash; Helen Marr Hurd, estatubatuar irakasle eta poeta (h. 1909).
* 1844 &ndash; Marie Hankel, Esperanto literaturako alemaniar idazlea (h. 1929).
* 1845 &ndash; Torfhildur Þorsteinsdóttir, islandiar idazlea (h. 1918).
* 1862 &ndash; Concepción Aleixandre, espainiar mediku, ginekologo, asmatzaile, zientzialari, irakasle, sufragista eta idazlea (h. 1952).
* 1865 &ndash; Mabel Ellery Adams, estatubatuar idazle eta irakaslea (h. 1935).
* 1866 &ndash; Enrique Simonet, espainiar margolaria (h. 1927).
* 1870 &ndash; Henri Fehr, suitzar matematikaria (h. 1954).
* 1871 &ndash; Olga Preobrajenska, errusiar-fratziar dantzaria (h. 1962).
* 1872 &ndash; Tomé de Barros Queirós, Portugalgo lehen ministroa (h. 1925).
* 1873 &ndash; Konstantin von Neurath, alemaniar diplomazialari eta politikaria (h. 1956).
* 1876 &ndash; Maurice Tourneur, frantziar zinemagilea, zinemaren aitzindarietako bat (h. 1961).
* 1882 &ndash;
** Andres Greziakoa, greziar printzea (h. 1944).
** James Joyce, irlandar idazlea, XX. mendeko ingelesezko idazle garrantzitsuenetakoa (h. 1941).
* 1885 &ndash;
** Mikhail Frunze, Armada Gorriko komandantea (h. 1925).
** Aldo Palazzeschi, italiar eleberrigile, poeta, kazetari eta saiakeragilea (h. 1974).
* 1886 &ndash; Frank Lloyd, eskoziar zinema zuzendaria (h.1960).
* 1889 &ndash; Jean de Lattre de Tassigny, frantziar militarra (h. 1952).
* 1891 &ndash;
** Antonio Segni, Italiako presidentea (h. 1972).
** Safiye Ali, turkiar medikua (h. 1952)
* 1892 &ndash; Cuno Hoffmeister, alemaniar astronomoa (h. 1968).
* 1893 &ndash; Damdin Sükhbaatar, mongoliar buruzagi iraultzaile eta Mongoliako Herriaren Alderdiaren sortzailea (h. 1923).
* 1895 &ndash; Wilhelm Giese, alemaniar etnologoa eta hizkuntzalaria (h. 1990).
* 1896 &ndash; Ramón Franco, espainiar politiko, militar eta pilotua (h. 1938).
* 1899 &ndash; Ossi Oswalda, alemaniar antzezlea (h. 1948).
* 1901 &ndash;
** Jascha Heifetz, lituaniar-estatubatuar biolin-jotzailea (h. 1987).
** Alberto Sartoris, italiar arkitektoa (h. 1998).
* 1904 &ndash; Helen Rose, arropa eta filmetako jantzien estatubatuar diseinatzailea (h. 1985).
* 1905 &ndash; Ayn Rand, judu jatorriko errusiar-estatubatuar filosofo eta idazlea, objektibismoaren garatzailea (h. 1982).
* 1909 &ndash; Michel Nguyễn Khắc Ngữ, vietnamdar apezpiku katolikoa (h. 2009).
* 1913 &ndash; Masanobu Fukuoka, japoniar nekazaria, ospetsua nekazaritzan aldeztu zuen metodo eta prozedura naturalengatik (h. 2008).
* 1915 &ndash; Abba Eban, israeldar politikaria (h. 2002).
* 1917 &ndash;
** Do Muoi, Vietnamgo lehen ministroa (h. 2018).
** Alberto Sols, espainiar biokimikaria (h. 1989).
* 1918 &ndash; Hella Haasse, herbehereetar idazlea (h. 2011).
* 1922 &ndash; Rosita Segovia, dantza klasikoko eta dantza espainiarreko dantzari katalana, koreografoa eta dantza espainiarreko irakaslea (h. 2003).
* 1923 &ndash; Albert Ràfols-Casamada, kataluniar pintorea eta poeta (h. 2009).
* 1926 &ndash; Valéry Giscard d'Estaing, Frantziako 20. Presidentea (h. 2020).
* 1927 &ndash; Stan Getz, estatubatuar saxofoi-jotzailea, jazzaren historiako saxofoi-jotzailerik handienetakoa (h. 1991).
* 1928 &ndash; Ciriaco de Mita, Italiako 47. lehen ministroa (h. 2022).
* 1929 &ndash; George Band, ingeles alpinista (h. 2011).
* 1930 &ndash; Zbyněk Hejda, Txekiako idazle garrantzitsua (h. 2013).
* 1931 &ndash;
** Dries van Agt, Herbehereetako lehen ministroa (h. 2024).
** Maria Gusakova, errusiar iraupen-eskiatzailea (h. 2022).
* 1934 &ndash; 
** Maijaliisa Dieckmann, finlandiar idazlea (h. 2026).
** Otar Iosseliani, georgiar jatorriko frantziar zinemagilea (h. 2023).
* 1937 &ndash; Eric Arturo Delvalle, Panamako presidentea (h. 2015).
* 1938 &ndash;
** Bo Hopkins, estatubatuar aktorea (h. 2022).
** Nur Hassan Hussein, Somaliako lehen ministroa (h. 2020).
* 1939 &ndash;
** Mary-Dell Chilton, estatubatuar biologoa, landareen bioteknologia modernoaren sortzaileetako bat.
** Dale T. Mortensen, estatubatuar ekonomialaria eta irakaslea, 2010eko Ekonomiako Nobel Saria (h. 2014).
** Sirkka Turkka, finlandiar poeta (h. 2021).
* 1940 &ndash; Merche Comabella, espainiar liburu-saltzailea, itzultzailea, politikaria eta militante feminista.
* 1942 &ndash; Graham Nash, ingeles musikari, abeslari, abesti egilea eta argazkilaria.
* 1944 &ndash; Sandy Carmichael, eskoziar errugbilaria (h. 2021).
* 1945 &ndash; Hugo Fernández, uruguaiar futbolari eta entrenatzailea (h. 2022).
* 1946 &ndash;
** Isaias Afewerki, Eritreako presidentea.
** Blake Clark, estatubatuar aktorea.
** Fernando Colomo, espainiar arkitekto, zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizlea.
** Alpha Oumar Konaré, Maliko presidentea.
* 1947 &ndash; 
** Farrah Fawcett, estatubatuar aktorea (h. 2009).
** Smaragde Mbonyintege, ruandar apezpiku katolikoa.
* 1948 &ndash; Adolfas Šleževičius, Lituaniako lehen ministroa (h. 2022).
* 1949 &ndash; 
** Francesco D'Adamo, italiar idazlea.
** K. K. Kochu, indiar pentsalari, idazle eta gizarte-ekintzaile dalita (h. 2025).
* 1950 &ndash; Bárbara Rey, espainiar *vedette*, telebista-aurkezle eta aktorea.
* 1952 &ndash;
** Park Geun-hye, Hego Koreako presidentea, Ekialdeko Asiako lehen emakume presidentea.
** Christiane Taubira, frantziar politikaria.
** Mona Hatoum, palestinar artista, eskultore eta instalaziogilea.
* 1960 &ndash; Anne-Hélène Suárez, bartzelonar sinologoa, itzultzailea, irakaslea eta idazlea.
* 1963 &ndash;
** Gonzalo de Castro, espainiar aktorea.
** Andrej Kiska, Eslovakiako presidentea.
** Edu Marangon, brasildar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1964 &ndash;
** Teresa Jiménez Vílchez, espainiar irakaslea eta politikaria.
** Laura Poitras, estatubatuar dokumental zuzendari eta ekoizlea.
* 1967 &ndash;
** Noemí Galera, telebistako produktore kataluniarra.
** Edu Manga, brasildar futbolaria (h. 2025).
* 1968 &ndash; Christine ǁHoebes, namibiar politikaria.
* 1969 &ndash;
** Dana International, israeldar pop abeslari transexuala.
** Dambisa Moyo, zambiar ekonomialaria.
* 1974 &ndash; Jordi Puigneró, Kataluniako Generalitatearen Politika Digitalak eta Administrazio Publikoaren Kontseilaria.
* 1977 &ndash;
** Bibiana Aído, PSOEko espainiar politikaria.
** Shakira, pop-rock kolonbiar abeslari eta konpositorea.
* 1978 &ndash;
** Macarena Gómez, andaluziar aktorea.
** Kota Yoshihara, japoniar futbolari ohia.
* 1980 &ndash; Nina Zilli, italiar abeslaria.
* 1983 &ndash; Carolina Klüft, suediar atleta ohia.
* 1986 &ndash; Gemma Arterton, ingeles aktorea.
* 1987 &ndash;
** Sanaa Alsarghali, Palestinako ikertzaile juridiko eta politikoa.
** Gerard Piqué, kataluniar futbolaria eta enpresaburua.
* 1989 &ndash; Ivan Perišić, kroaziar futbolaria.
* 1990 &ndash; María Clara Alonso, argentinar aktorea, abeslaria eta aurkezlea.
* 1997 &ndash; Sadiq Umar, nigeriar futbolaria.
* 1999 &ndash; Zoé Héran, frantziar aktorea.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1764 &ndash; Manuel Sada, Nafarroako erregeordea, Valentzian (j. 1677).
* 1817 &ndash; Lorenzo Prestamero, arabar idazlea, naturalista, artxibozaina, numismatikaria, arkeologoa, apaiza eta humanista (j. 1733).
* 1841 &ndash; Ramón María Adurriaga, gipuzkoar apaiz eta legelaria (j. 1755).
* 1869 &ndash; Mariano Gartzia Zalba, nafar musikari eta musikagilea (j. 1809).
* 1943 &ndash; Felix Urabaien, nafar idazle eta kazetaria, Madrilen (j. 1883).
* 1950 &ndash; Quintina Gelbenzu Piérola, nafar emagina (j. 1877)
* 1952 &ndash; Ramon Maria Aldasoro, euskal herritar politikari errepublikarra eta abokatua, Habanan (j. 1897).
* 1966 &ndash; Paz Ziganda, Iruñeko lehen Euskal Eskola sortu zuen *Euskararen Adiskideak* elkarteko kidea (j. 1890).
* 1970 &ndash; Victor Ruiz Añibarro, gipuzkoar kazetari eta idazlea, Buenos Airesen (j. 1900).
* 1971 &ndash; Koldobika Jauregi, *Jautarkol*, euskal idazlea (j. 1896).
* 1980 &ndash;
** Carmelo Larrea, bizkaitar musikagile eta piano-jotzailea, Madrilen (j. 1908).
** Jesus Maria Zubikarai Badiola, *Jhisa*, bizkaitar ekintzaile abertzalea, Batallon Vasco Españolek eraila (j. 1958).
* 2007 &ndash; Bonifacia Macarrón, *Boni*, Durangoko azken martxantera (j. 1924).
* 2010 &ndash; Juan del Campo Esteibar, gipuzkoar belar hockey jokalaria (j. 1923).
* 2017 &ndash; Jon Azpillaga, euskal bertsolari eta bertso-eskolako irakaslea (j. 1935).
* 2019 &ndash; Libe Asua, bizkaitar euskaltzalea (j. 1916).
* 2020 &ndash;
** Julita Beraza, gipuzkoar erraketista, Mexikon (j. 1925).
** Loli Lopez Goñi, gipuzkoar mendigoizalea, emakumezkoen alpinismoan aitzindaria Euskal Herrian (j. 1930).
* 2022 &ndash; Pello Zabala, gipuzkoar fraide frantziskotarra, euskal idazlea, irratiko aurkezlea, musikazalea eta meteorologoa (j. 1943).
* 2025 &ndash; Jose Antonio Begoña, bizkaitar atleta (j. 1938).

### Mundua 
* 1294 &ndash; Luis II.a, Bavariako dukea (j. 1229).
* 1435 &ndash; Joana II.a Napolikoa, Napoliko erregina.
* 1491 &ndash; Martin Schongauer, alemaniar irarle eta margolaria.
* 1529 &ndash; Baldassare Castiglione, elizgizona eta italiera eta latinezko idazlea (j. 1478).
* 1592 &ndash; Ana de Mendoza (Eboliko printzesa), espainiar aristokrata (h. 1540).
* 1594 &ndash; Giovanni Pierluigi da Palestrina, italiar musikagilea (j. 1525).
* 1660 &ndash;
** Govert Flinck, herbeheretar Urrezko Aroko margolaria (j. 1615).
** Gaston Orleanskoa, Frantzia eta Nafarroako infantea eta Orleansko dukea (j. 1608).
* 1688 &ndash; Abraham Duquesne, frantziar militar eta itsasgizona (j. c. 1610).
* 1704 &ndash; Guillaume de l'Hôpital, frantziar matematikaria, L'Hôpitalen erregela ezagutzera eman zuena (j. 1661).
* 1750 &ndash; Maria Laetizia Ramolino, Napoleon Bonaparteren ama (j. 1750).
* 1769 &ndash; Klemente XIII.a, aita santua (j. 1693).
* 1799 &ndash; José Antonio Alzate, mexikar zientzialaria, kazetaria eta teologoa (j. 1737).
** Dorothea Maria Lösch, suediar militar ofiziala (j. 1730)
* 1812 &ndash; Isaac Titsingh, herbehereetar kirurgia]ari, jakintsu, agente komertzial eta enbaxadorea (j. 1745).
* 1826 &ndash; Jean Anthelme Brillat-Savarin, frantziar epaile eta idazlea (j. 1755).
* 1864 &ndash; Adelaide Anne Procter, britainiar poeta eta filantropoa (j. 1825).
* 1871 &ndash; József Eötvös, hungariar idazle eta politikaria (j. 1813).
* 1888 &ndash; Félix-Auguste Clément, frantziar margolari orientalista (j. 1826).
* 1893 &ndash; Carl Christoffer Georg Andræ, Danimarkako lehen ministroa (j. 1812).
* 1896 &#x2013; Isabel Saxonia-Altenburgekoa, saxoniar printzesa, (j. 1826)
* 1897 &ndash; Luisa Fernanda Borboikoa, Espainiako infanta eta Montpensierko dukesa ezkontidea (j. 1832).
* 1907 &ndash; Dmitri Mendeleiev, errusiar kimikari eta asmatzailea, taula periodikoaren lehen bertsioaren asmatzailea (j. 1834).
* 1909 &ndash; Anna Bachofner, suitzar idazlea (j. 1839).
* 1912 &ndash; Annie Somers Gilchrist, estatubatuar idazlea (j. 1841).
* 1920 &ndash; Pál Szinyei Merse, margolari hungariarra (j. 1845).
* 1923 &ndash; Manuel Murguía, galiziar idazle eta historialaria (j. 1833).
* 1928 &ndash; Juan González Arintero, espainiar domingotarra, teologoa eta zientzia gizona (j. 1860).
* 1940 &ndash; Vsevolod Meyerhold, errusiar eta sobietar antzerkiko zuzendari, aktore eta ekoizlea (j. 1874).
* 1942 &ndash;
** Ado Birk, Estoniako lehen ministroa (j. 1883).
** Leonetto Cappiello, jatorri italiarreko frantziar pintore, marrazkilari eta karikatura-egilea (j. 1875).
* 1945 &ndash;
** Bogdan Filov, Bulgariako lehen ministroa (j. 1883).
** Johannes Popitz, nazismoaren aurkako alemaniar erresistentziaren partaidea (j. 1884).
* 1948 &ndash; Maria Clara Correia Alves, portugaldar idazlea, irakaslea, editorea, kazetaria, masoia, pentsalari librea, aktibista errepublikanoa eta sufragista (j. 1869).
* 1957 &ndash;
** Valery Larbaud, frantziar idazlea (j. 1881).
** Julia Morgan, estatubatuar arkitektoa, Parisko Arte Ederretako Eskolan onartutako lehen emakumea (j. 1872).
* 1969 &ndash; 
** Boris Karloff, ingeles aktorea (j. 1887).
** Emma Day, argentinar irakasle, idazle eta aktibista (j. 1883)
* 1970 &ndash; Bertrand Russell, galestar idazle, filosofo eta matematikaria, 1950eko Literaturako Nobel Saria (j. 1872).
* 1972 &ndash; Natalie Clifford Barney, estatubatuar idazle, poeta eta eleberrigilea (j. 1876).
* 1974 &ndash; Marieluise Fleißer, alemaniar antzerkigilea (j. 1901)
* 1975 &ndash; Werner Weber, alemaniar matematikaria (j. 1906).
* 1978 &ndash; Maurice Tillieux, belgikar komikilaria (j. 1921).
* 1979 &ndash; Sid Vicious, Sex Pistols taldeko baxu-jotzailea, ingalaterrako punk mugimenduaren ikurretako bat (j. 1957).
* 1980 &ndash; William Howard Stein, estatubatuar biokimikaria, 1972ko Kimikako Nobel Saria (j. 1911).
* 1987 &ndash; Alistair MacLean, eskoziar eleberrigilea (j. 1922).
* 1990 &ndash; Paul Ariste, estoniar hizkuntzalaria (j. 1905).
* 1991 &ndash; Jaume Vidal i Alcover, katalan idazle eta filologoa (j. 1923).
* 1993 &ndash; Alexander Schneider, lituaniar-estatubatuar biolin-jotzailea (j. 1908).
* 1994 &ndash;
** Marija Gimbutas, Neolitoko eta Brontze Aroko Europako kulturak ikertu zituen lituaniar-estatubatuar arkeologoa (j. 1921).
** Otto Kippes, alemaniar apaiz katoliko eta astronomo zaletua (j. 1905).
* 1995 &ndash;
** Tikvah Alper, hegoafrikar fisikaria eta erradiobiologoa, entzefalopatia espongiformearen transmisio mekanismoak aurkitu zituena (j. 1909).
** André Frossard, frantziar kazetari eta idazlea (j. 1915).
** Fred Perry, ingeles ping-ponglari eta tenislaria (j. 1909).
** Donald Pleasence, ingeles aktorea (j. 1919).
* 1996 &ndash; Gene Kelly, estatubatuar dantzari, aktore, abeslari, zuzendari, ekoizle eta koreografoa (j. 1912).
* 1998 &ndash;
** Manuel Delgado Villegas, *el Arropiero*, Espainiako krimenen historian dagoen hiltzaile okerrenetakoa (j. 1943).
** Haroun Tazieff, frantziar geologo eta bolkanologoa (j. 1914).
* 1999 &ndash; Marie Van Brittan Brown, estatubatuar asmatzailea (j. 1922).
* 2000 &ndash; Teruki Miyamoto, japoniar futbolaria (j. 1940).
* 2003 &ndash; Eizo Yuguchi, japoniar futbolaria (j. 1945).
* 2005 &ndash; Max Schmeling, alemaniar boxeolaria (j. 1905).
* 2008 &ndash; Joshua Lederberg, estatubatuar mikrobiologo eta genetista, 1958ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1925).
* 2014 &ndash; Philip Seymour Hoffman, estatubatuar aktorea (j. 1967).
* 2014 &ndash; Leonora Amar, brasildar aktorea (j.1926)
* 2017 &ndash; Shunichiro Okano, japoniar futbolaria (j. 1931).
* 2019 &ndash; Violeta Zúñiga, giza eskubideen aldeko txiletar ekintzailea (j. 1933).
* 2020 &ndash;
** Mike Hoare, britainiar mertzenario eta abenturazalea (j. 1919).
** Mike Moore, Zeelanda Berriko lehen ministroa (j. 1949).
* 2022 &ndash;
** Hanna Abu-Hanna, palestinar idazle, poeta eta ikerlaria (j. 1928).
** Monica Vitti, italiar aktorea (j. 1931).
* 2023 &ndash; Jean-Pierre Jabouille, frantziar auto-gidaria (j. 1942).
* 2024 &ndash;
** Elena Blume, bartzelonar gimnasta artistikoa (j. 1926).
** Don Murray, estatubatuar aktorea (j. 1929).
* 2025 &ndash;
** Helga de Alvear, Espainiako arte garaikideko galerista eta bildumagile alemana (j. 1936).
** Brian Murphy, britainiar aktore eta komediantea (j. 1932).
** Abílio Rodas de Sousa Ribas, portugaldar apezpiku katolikoa (j. 1931).
* 2026 &ndash; 
** Miguel Ángel Alba Díaz, mexikar apezpiku katolikoa (j. 1951).
** Josefina Castellví, kataluniar itsas biologo eta ozeanografoa (j. 1935).
** Gladys Erbetta, argntinar atleta (j. 1928).
** Ahmad Obeidat, Jordaniako lehen ministroa (j. 1938).
** Teresa de Lauretis, italiar teorialari feminista (j. 1938)

## Jaiak eta urteurrenak 
* Seaska egutegiko izendegia: Kandelairu eta Garbiñe/Garbi.
* Hezeguneen Munduko Eguna
* Marmotaren eguna, Ipar Amerikan
Jaieguna, ondoko herrietan:
* Araban: Biasteri, Dulantzi, Legutio.
* Bizkaian: Abadiño, Barrika.
* Gipuzkoan: Beasain, Idiazabal.
* Nafarroan: Milagro, Peralta.

## Kanpo estekak 
Otsailaren 1 | Urteko egutegi | Otsailaren 3