open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lerrakuntza kimiko

Erresonantzia magnetiko nuklearraren (EMN) alorrean **lerrakuntza kimiko** esaten zaio nukleo baten erresonantzia-maiztasunari estandar batekiko. Oro har, lerrakuntza kimikoaren balioa eta seinale-kopurua molekulen egiturak aztertzeko erabiltzen da.

Halaber, lerrakuntza kimikoa usa daiteke ere beste espektroskopia-mota batzuen seinaleak deskribatzeko hala nola fotoemisio-espektroskopia.

## Azalpena 
Lerrakuntza kimikoa zer den esplikatzeko protoi EMNaren adibidea baliatuko dugu.

Konposatu kimikoen protoiek erresonatzen duten frekuentzia-eremua oso hertsia da. Klorometanoaren eta fluorometanoaren protoien kasuan, esaterako, 72 Hz-tako frekuentzia-diferentzia dago protoien erresonantzian 14.100 Gauss-eko kanpo-eremua aplikatzen denean. Spin/spin trantsizioak lortzeko erabiltzen den erradiazioa 60 **MHz** ingurukoa denez, klorometanoaren eta fluorometanoaren arteko diferentzia 1 ppm besterik ez da. Guztiz gaitza da frekuentziak zehaztasun horrekin neurtzea, horrexegatik protoi baten erresonantzia-frekuentzia ezagutzeko inolako esfortzurik ez da egiten. Aitzitik, protoien erresonantzia-frekuentzia konposatu estandar baten protoien erresonantzia-frekuentziarekiko konparatzen da. Esan nahi baita , frekuentzia-diferentzia neurtzen da. Diferentziari, kendurari, deritzo lerrakuntza kimiko.

\delta = \frac{ \nu_\mathrm{lagina} - \nu_\mathrm{erref}}{ \nu_\mathrm{erref}}\,,

## Erreferentziak 
Lerrakuntza kimikoa neurtzeko erreferentziak behar dira. Barne- zein kanpo-erreferentziak usa daitezke. 

Barne-erreferentzien artean ohikoena tetrametilsilanoa da [TMS, (CH3)4Si], baita 13C edo 29Si atomoen kasuetan ere. TMSaren protoiek konposatu organiko arrunten protoiek baino eremu altuagoetan erresonatzen dute seinale bakarra emanik eta oso lurrunkorra denez azkar baztertzen da laginetik.

alt=1-bromopropanoaren ENM espektroa. Lerreakuntza kimikoak molekularenegitura nolakoa den adierazten du|ezkerrera|frame|1-bromopropanoaren ENM espektroa. Lerreakuntza kimikoak molekularen egitura nolakoa den adierazten du
Kanpo-erreferentzia laginarena ez den beste hodi ardazkide batean egoten da. Horrela lagina kontaminatzea saihestu nahi izaten da. 

EMN espektrometro modernoek eskala absolutuak baliatzen dituzte non TMSren protoiaren seinaleari 0 ppp-ko balioa ematen zaion protoi EMNren kasuan. 

## Adibidea 
Demagun EMN seinale bat detektatzen dela TMSak baino 300 Hz gehiagotan xurgatzen duena TMSari aplikatutako frekuentzia 300 MHz-takoa denean. Kasu horretan lerrakuntza kimikoa hau da:

\frac{300\,\rm Hz}{300\times10^6\,\rm Hz}=1\times10^{-6}= 1\,\rm ppm \,.

Nahiz eta erresonantzia-frekuentzia kanpo-eremu magnetikoaren balioaren menpe egon, lerrakuntza kimikoa independentea da.

## Erreferentziak 
## Ikus, halaber 
* Erresonatzia magnetiko nuklear
Maria Agirre Agirre

**Maria Agirre Agirre** (Liverpool, 1868ko abuztuaren 25a - ?) bizkaitar filantropoa izan zen.

1900an Bizkaiko Gobernadorea izan zen Ernesto Agirre Bengoa dibisioko generalaren loba, Bolantineko 37an bizi zen Romualdo Gartzia Ogara bilbotar merkatariarekin ezkondu zen. Maria Agirrek Begoñako Amaren koroa ordaindu zuen, eta hura apaintzeko bere bitxiak eman.

Gaur egun, Bilboko kale batek bere izena darama.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mayte Martín (idazlea)

**Mayte Martín,** jaiotzez**, María Teresa Martín Martín** (Las Palmas Kanaria Handikoa, 1964ko maiatzaren 21a) idazle eta kazetaria da, eta genero beltz eta poliziakoaren *LPA* Konfidentzialeko jaialdiaren zuzendaria.

## Ibilbidea 
Detektibe Pribatuko eta Kazetaritzako diplomatura ikasi zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutensean.  Prentsa Canaria-k, Kanaria Handiko Las Palmaseko unibertsitateak eta Madrilgo Unibertsitate Complutensearen artean antolatutako Kazetaritza masterra egin zuen. Kazetari gisa, hainbat hedabidetan lan egin du, baita *freelance* gisa ere, bere herrialdean, estatuan eta nazioarte mailan. Manuel M. Almeida idazle eta kazetariak zuzendutako *Dragaria* literatura aldizkari digitaleko editorea izan zen.  

Idazle gisa, hainbat liburu argitaratu ditu eta sormen idazketa tailerrak eman ditu.  Horrez gain, Kanariar Uharteetako *LPA Confidencial genero beltz eta polizialaren jaialdiaren zuzendaria* da, 2020ko azaroan Las Palmas Kanaria Handikoan egin zuen lehen edizioa. 

## Aitortzak 
María del Carmen Reina Jiménez ikerlariaren *100 idazle kanariarren antologian* eta *Generación 21: Nuevas Novelistas Canarias* liburuan (Idea argitaletxea, 2020) jasota dago Mayte Martín, non hamabi emakume eleberrigile kanariarren testuak biltzen diren. 

2020an hirugarren saria jaso zuen Maitasun Adierazpenen XXIV Literatur Lehiaketan, Paradas Udaleko (Sevilla) Kultura Sailak antolatutako lehiaketan. 

## Lanak 
* 2012 - *Sin tu permiso*,  Bubok argitaletxea, Madril
* 2016 - *Reflexiones en blanco y negro de microrrelatos y prosa poética*, Beginbook argitaletxea, ISBN: 978-84-946387-8-7
* 2018 - *Espiral del Silencio*, Idea-Aguere, argitaletxea, ISBN: 978-84-17360-73-3 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emilia Jones

**Emilia Annis I. Jones** (Westminster, Londres, 2002ko otsailaren 23a) britainiar aktore, abeslari eta egile abeslaria da. Ezaguna da, batez ere, *CODA* filmean Ruby Rossi-ren rola antzeztu zuelako; emakumezko aktore onenaren BAFTA sarirako izendatua izan zen lan horregatik.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
## Kanpo estekak
Felipa Zurikaldai

**Felipa Maria Estefania Zurikaldai Egidazu** (Bilbo, 1849ko abuztuaren 23a- 1902ko apirilaren 13a) bizkaitar filantropoa izan zen.

Aita, Eugenio Zurikaldai Urkijo, bilbotarra zuen, Abandokoa, eta konfiteroa zen; gipuzkoarra zen ama, Vicenta Egidazu Gipulaz, Santa Agedakoa alabaren jaiotza-agiriak jasotzen duenaren arabera. Bikoteak izandako 5 seme-alabetan gaztena izan zen Felipa eta Bilboko Alde Zaharreko Santiago Basilikan bataiatu zuten. Merkatari-familia ospetsu baten jaioa, Martina Zurikaldai ahizpak aitaren ofizioa jarraitu zuen. 

Hogei urte zituela, Felipa Federico Etxebarriarekin ezkondu zen aipatutako Santiago Basilikan,, 1878an burdingintza enpresa sortu eta bere izenarekin bataiatuko zuen gizonarekin. Hamabi seme-alaba izan zituzten, hiru gazterik hil baziren ere, tartean Juan Etxebarria margolaria eta Luis Etxebarria, bi aldiz ahaldun nagusia. Bilboko Santutxu auzoan langileentzako etxeak egin zituzten, *Grupo Etxebarria* bezala ezagutuko zirenak eta bertako 3 plazek senar-emazteen eta Luis semearen izenak daramazkite. Felipak bere bizitzan zehar dohaintza garrantzitsuak egin zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2022ko Munduko Futbol Txapelketako A taldea

**2022ko Munduko Futbol Txapelketako A taldea** 2022ko azaroaren 21etik azaroaren 29ra bitarte jokatuko da. Taldean Qatar, Ekuador, Senegal eta Herbehereak daude. Lehen bi taldeak igaroko dira 2022ko Munduko Futbol Txapelketako kanporaketa fasera.

## Emaitzak
2022ko Munduko Futbol Txapelketako kanporaketa fasean lehenengo biak sailkatuko dira:
* A taldeko irabazlea B taldeko bigarrenarekin lehiatuko da.
* A taldeko bigarrena B taldeko irabazlearekin lehiatuko da.

## Partidak
Denbora guztiak Arabiako Ordu Estandarraren arabera dira(UTC+3)..

### Qatar vs Ekuador

### Senegal vs Herbereak

### Qatar vs Senegal

### Herbehereak vs Ekuador

### Herbehereak vs Qatar

### Ekuador vs Senegal

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Webgune ofiziala
1974ko Santurtziko leherketa

**1974ko Santurtziko leherketa** Bizkaiko herri horretan 1974ko azaroaren 18an gertatu zen. Hildako bat izan zen eta 13 lagun zauritu ziren. Jende askoren buruan 1967an Butano biltegiaren leherketa gertatutakoa berpiztu zen eta zurrumurruek berriro ere butanoarekin arazoa izan zela zabaldu zen nahiz eta horrela ez izan.

## Gertaerak 
Istripua arto biltegi batean eman zen. Han gasak metatu ziren eta haiek eztanda eragin zuten. Istripua ACEPROS enpresaren alboko pabiloietan gertatu zen. 1967an gertatutakoa buruan, jende askok, beldurtuta, ihesari ekin zion. Hildako bat izan zen eta 13 lagun zauritu ziren, horietatik bi oso larri. Kasu honetan istripua larriago izateko aukera izan zuen zeren eta azpiko galerietan petrolio-produktuak zeramatzan tutuak baitzeuden.

Eztandaren jatorria arto hartzitua izan zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Santurtziko Butano biltegiaren leherketa
 
## Kanpo estekak 
* Ander Leon Nanclaresen erreportaia Argia aldizkarian, 2002ko apirilaren 3an.
Luis Etxebarria

**Luis Etxebarria Zurikaldai** (Bilbo, 1878- Elorrio, 1936ko urriaren 16a) bizkaitar enpresaburu eta politikari monarkikoa izan zen.

Federico Etxebarria eta Felipa Zurikaldairen semea, aitaren negozioen oinordekoa izan zen. 1911n zein 1920an, Bizkaiko Diputazioko presidentea izan zen, baita Bizkaiko Aurrezki Kutxako presidentea ere. Liga de Acción Monárquicaren kidea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kontxeziri

**"Kontxeziri"**, (euskalkiaz "Kontxezi'ri") Joan Ignazio Iztueta idazleak idatzitako abestia da. Jatorriz gero emaztea izango zen bere emaztegaiari, Concepcion Bengoetxeari eskainitako poema bat zen. Doinuaren egileaz ez dakigu ezer.

## Hitzak 
Horrela jaso zuen Arozamenak:

Maite bat maitatzen det, maitagarria
begui ederra du ta guztiz argia;
daukat urruti,
bañan ezin kendu det burutik 
aren itxura,
saldu albaliteke pisura, 
uriaren truke, 
nork erosi faltako ez luke?

Ogei ta lau "leguaz" nago aparte,
bitartean badauzkat millioi bat ate,
guztiak itxirik,
nai arren ezin egon ixillik;
beti negarrez,
nere maite maitearen galdez:
ote dan bizi,
biotz-biotzeko nere Kontxezi.

Egunaz argi gutxi, gauean, illun,
konsuelorik ez da neretzat iñun 
maitea gabe;
egin ote nadiñ aren jabe
oroitutzean,
zenbait "pena" nere biotzean 
ditut igaro;
maite det eta ez da "milagro".

Ai au bakardadea eta tristura!
Nere biotz gaixoa ezin piztu da,
ain dago illa;
beti dabil "consuelo" billa;
bere artean,
banengo maitearen aldean,
ordutxo biko,
"pena" guztiak lirake ilko.

Nere maitea zutzaz ni oroitzen naiz,
lotan ere bai;
zu ikusitzera nik joan nai;
"libre" banengo 
or nintzake egun bigarrengo,
naiz orduan ill,
ez nuke izango batere miñ.

Lenengo gau batean egin det amets,
bañan "pentsamenduak" beti "al revés"
irteten dira:
ustez nengoen zuri begira,
maite polita,
"kofrearen" gañean jarrita,
kontu kontari,
nai nuen bañan ez nintzan ari.

Maite nerea daukat beti gogoan:
ai, orain banengo ni aren alboan 
iñoiz bezala!
Jaunak amets au kunpli dezala,
balitz konbeni,
"konsueloz" ilko nintzake ni 
nere ustean,
maitatxoen biotza ikustean.

Nere maite polita ez da ezer etsi,
biyar ere ez bada or nazu etzi 
lengo lekuan,
allegatutzen naizen orduan,
ai ura poza,
nere maite maitetxo biotza!
zuri begira,
pena guztiak aztuko dira.

## Bibliografia 
* Jesus Maria Arozamena-Tomas Garbizu: *Viejas canciones donostiarra. Donostiko kantu zarrak*. Donostiako Aurrezki Kutxa, Donostia, 1971, 158-161 or.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Abestiaren partitura.
* Eusko Ikaskuntza. (Hitzak (gaurko grafiara pixka bat egokituz) + partitura + abestia deskargatzeko aukera).
* [Imanol Lartzabal(https://eu.wikipedia.org/wiki/Imanol_Lartzabal)en bertsioa.]
Kelsey Stewart

**Kelsey Stewart** (Wichita, Kansas, AEB, 1994ko abuztuaren 15a) sofbol jokalari estatubatuarra da. Bi softbol txapelketa irabazi zituen Florida Gators softbol taldearekin, eta Bigarren Taldeko eta bi aldiz Lehen Taldeko All- SEC Jokalari izendatu zuten, 2015eko SEC Urteko Jokalari izendapena barne. 2014-15ean, National Fastpitch Coaches Association First Team All-American ere aukeratu zuten. 300 hits, 200 run, 100 base lapurtuekin graduatu zen klubeko kide gisa. 2014az geroztik, Estatu Batuetako emakumezkoen sofbol selekzio nazionaleko kide da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina irabazi zuen sofbol selekzio nazionaleko kide izan zen. Geroago, Athletes Unlimited Softball-en jokatu zuen, eta, 2021ean, ligako hirugarren puntu indibidual onena izan zen.

## Hastapenak 
Stewart Wichitan (Kansas ) hazi zen, eta, 2012an, Maize Lizeoan graduatu zen.

## Ibilbidea 
Stewartek unibertsitateko softbolean jokatu zuen Floridan. 2016an, bere senior urtean, herrialdeko bi jokalari aktiboenetako bat izan zen, 300 hit baino gehiago, 200 korrika baino gehiago eta 100 lapurtutako base baino gehiagorekin. Floridako garai guztietako liderra da lortutako hit-lanak (259), base guztira (509), hit (357), hiruko (29), lapurtutako base (113), bateoren batez bestekoa (,393) eta oinarrien ehunekoetan (,458).

## Selekzioa 
Stewart Estatu Batuetako emakumezkoen softbol selekzio nazionala ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. Txapelketan zehar, bi hit izan zituen, AEB taldearen home run bakarra barne. Stewart eta AEB taldeak, urrezko dominarako partidan, Japoniako taldearen aurka galdu zuten .
## Olinpiar Jokoak
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan AEBrentzako zilarrezko domina irabazi zuen taldeko kide izan zen. Japoniak (urrezkoa) eta Kanadak (brontzezkoa) eskuratuko zituzten. Hauek osatu zuten AEBko taldea: Ali Aguilar, Monica Abbott, Valerie Arioto, Ally Carda, Amanda Chidester, Rachel Garcia, Haylie McCleney, Michelle Moultrie, Dejah Mulipola, Aubree Munro, Bubba Nickles, Cat Osterman, Janie Takeda, Delaney Spaulding eta Kelsey Stewart-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Estatistikak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Floridako jokalariaren profila
*
Sally Dominguez

**Sally Dominguez** (1969ko urriaren 24a) australiar diseinatzailea da.

## Ibilbidea 
Domínguezek 9 urtez arkitektura jasangarria landu zuen, Australiako Sydneyko Powerhouse Museum-eko Bilduma Iraunkorrean dagoen Nest aulki altua  saritua diseinatu aurretik. 

2004an, orientazio horizontal edo bertikalean erabil zitekeen euri-uren depositua asmatu zuen, Rainwater HOG modularra.   Dominguezen Modular Rainwater HOG Tank 2008ko Amerikako 10 Green Building Products onenen artean izendatu zuten  eta Spark Design Award sari bat jaso zuen  2008an ere.

Dominguezek *ABC* Australiako New Inventors telebista katearen asmakizunak baloratzen ditu.  2005etik 2007ra bitartean, Wheels Car of the Year sarietarako epaile profesional gisa ere aritu zen,  2005etik 2007ra, eta 2008an Australiako Nazioarteko Diseinu Sarirako. Horrez gain, 2009ko Spark Awards sarietako epaile izan zen. 

Diseinuari buruzko hitzaldiak ematen ditu DesignTech Study Board-erako.

Diseinuari, produktuen berrikuntzari eta diseinuaren jasangarritasunari buruz idazten du *Monument*, *G* eta *Wheels* aldizkarietarako. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2022ko Munduko Futbol Txapelketako B taldea

**2022ko Munduko Futbol Txapelketako B taldea** 2022ko azaroaren 21etik azaroaren 29ra bitarte jokatuko da. Taldean Ingalaterra, Iran, Ameriketako Estatu Batuak eta Eskozia, Ukraina edo Galesek osatzen dute. Lehen bi taldeak igaroko dira 2022ko Munduko Futbol Txapelketako kanporaketa fasera.

## Emaitzak
2022ko Munduko Futbol Txapelketako kanporaketa fasean lehenengo biak sailkatuko dira:
* B taldeko irabazlea A taldeko bigarrenarekin lehiatuko da.
* B taldeko bigarrena A taldeko irabazlearekin lehiatuko da.

## Partidak
Denbora guztiak Arabiako Ordu Estandarraren arabera dira(UTC+3)..

### Ingalaterra vs Iran

### Ameriketako Estatu Batuak vs Gales 

### Ingalaterra vs Ameriketako Estatu Batuak
Bi aldiz lehiatu dira bi talde hauek Munduko Txapelketan. 1950eko Munduko Futbol Txapelketan 1-0 irabazi zuen AEBk, eta 2010eko Munduko Futbol Txapelketan bana berdindu zuten. 

### Gales vs Iran

### Gales vs Ingalaterra

### Iran vs Ameriketako Estatu Batuak

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Webgune ofiziala
2022ko Korrika

[thumb|250px|[Saioa Alkaiza bertsolariak eraman zuen lekukoa Antsoainen.]]
[thumb|250px|Korrika [Arratian.]]
[thumb|250px|Euskal Wikilarien kilometroa [Ispasterren.]]
[thumb|250px|Korrikaren amaiera [Boulevard (Donostia)|Donostiako Boulevardean.]]
**2022ko Korrika** edo **22. Korrika** Euskal Herrian zehar ospatzen den Korrika jaialdiaren hogeita bigarren edizioa izan zen. AEK elkarteak antolatu zuen eta Pirritx, Porrotx eta MariMotots pailazoak omendu zituen. Martxoaren 31 eta apirilaren 10 artean ospatu zen.

## 2021ean ezin 
Korrika bi urtean behin antolatzen da eta 2021. urteko martxoan egitea tokatzen zen. COVID-19 pandemiak ordea asmoak bertan behera utzi eta urtebete atzeratzea eragin zuen. 2021eko azaroaren 17an aurkeztu zen 2022an egingo zen Korrikaren edizioa.

## Ibilbidea 
Amurrion abiatu zen martxoaren 31n eta Donostian amaitu zen apirilaren 10ean, 2.575 kilometro egin ondoren. Ekitaldi guztietan bezala Euskal Herriko zazpi probintzietan barrena ibili zen. Azken kilometroa Karmele Jaio idazleak egin zuen eta ondoren berak idatzitako mezua irakurri zuen.

## Abestia 
*Hitzekin* izeneko abestia Nerea Urbizuk zuzendu zuen Sustrai Colinaren hitzak erabiliz. Bideoklipean Nerea beraren Ane Garcíaren eta Anariren ahotsak aditzen dira.

### Abestiaren letra 
## Beste Korrika batzuk 
### Arabar Errioxako Korrika 
Arabar Errioxako Korrikak hirugarren ekitaldia izango du 2022an. Apirilaren 9an izango da eta bi zutabe izango ditu, bata Bastidatik aterako dena eta bestea Vianatik. Adar biek Guardian egingo dute bat.

### Korrika munduan zehar 
Munduan zehar bizi diren euskaldunek ere antolatzen dituzte Korrikak haien hirietan, Euskal Herrian Korrikak aurrera dirauen artean. Hona hemen haietako batzuk:
* : Apirilak 1
* : Apirilak 2
* : Apirilak 2
* : Apirilak 2
* : Apirilak 2
*  Santiago (Txile): Apirilak 2
* : Apirilak 2 (*Korrika Txulapoa*)
* : Apirilak 2
* : Apirilak 2
* : Apirilak 2
* : Apirilak 3
* : Apirilak 3
* : Apirilak 3
* : Apirilak 3
* : Apirilak 3
* : Apirilak 7
* : Apirilak 9
* : Apirilak 9

### Erronka 
Erronka bat ere proposatu du Korrikak, hizkuntza gutxituen inguruan euskaraz sorturiko mezua ahalik eta hizkuntza gehienetara itzultzea. Honako hizkuntza hauetan jaso dira itzulpenak:
* hizkuntza gutxituak:
** zapotekeraz, nahuatlez, katalanez, amazigeraz, kabileraz, asturieraz, okzitanieraz, guaranieraz, irlandako gaeleraz, woloferaz eta sererez.
* beste hizkuntzak:
** Polonieraz, portugesez, esperantoz, arabieraz eta errumanieraz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Korrikaren webgunea
Li Edelkoort

**Lidewij Edelkoort** edo **Li Edelkoort** (Wageningue, 1950) Parisen kokatutako ikertzaile holandarra da, joera eta etorkizuneko ereduetan espezializatua.  Moda joeren inguruko saiakerak marka nagusietara iristen dira.  2015ean, Anti_Fashion manifestua argitaratu zuen bere produkzio-katean zehar modaren noraeza zalantzan jarriz, sorkuntza-eskoletatik hasi eta ekoizpen deslokalizaturaino, ekoizten den herrialdeetako pertsonen esplotazioaren kontura. Ez da modaren amaiera, gaur egun den moda sistema batena baizik. 

## Ibilbidea 
De Bijenkorf saltoki handietan  moda-koordinatzaile gisa hasi zuen bere ibilbidea, ARTEZen graduatu ostean. 1975ean, Frantziara joan zen, non joera-aholkulari independente gisa lan egin zuen. Handik gutxira Trend Union Council sortu zuen, Parisen oinarritutako iragarpen zerbitzua.   Trend Unionek bi urtean behin moda eta diseinu joerei buruzko aurreikuspen liburuak argitaratzen ditu koloreei eta bizimoduei buruzko informazioarekin.  Orduz geroztik, Edelkoort Studio aholkularitza enpresa sortu du, eta bulegoak ireki ditu New Yorken (Edelkoort Inc.) eta Tokion (Edelkoort East).

Edelkoort-ek nazioarteko marketarako produktuak diseinatzen eta formatzen lagundu du, identitate-kokapenean eta produktuen garapen-estrategietan aholku emanez. Bere bezeroen artean Coca-Cola, Nissan, Camper, Siemens, Moooi eta Douwe Egberts daude.  1993an Heartwear GKEa sortu zuen, mundu osoko artisautzan lan egiten duten pertsonei beren produktuak merkaturatzen laguntzeko, beren ezagutzak mantentzeko eta lanbideen transferentzian parte hartzeko. 

1999tik 2008ra Herbehereetako Design Academy Eindhoven-eko presidentea izan zen. 

*I-D* britainiar diseinu aldizkariak munduko 40 diseinatzaile garrantzitsuenen artean zerrendatu zuen eta *Time* aldizkariak modan eragin handieneko 25 pertsonetako bat izendatu zuen.  2008ko otsailaren 22an, Frantziako Kultura Ministerioak eta Didier Grumbach Frantziako Goi Jostunaren Federazioko presidenteak Lidewij Edelkoorti Arte eta Letren Zaldun tituluarekin omendu zuten, kulturari egindako sormen, arte eta literatur ekarpena aitortzeko. Frantzia eta atzerrian.  Lidewij Edelkoort-ek artean doktore honoris causa ere jaso zuen Nottingham Trent Unibertsitatean 2008ko uztailaren 15ean  eta, 2012ko azaroaren 26an, Amsterdameko Prins Bernhard Cultuurfonds-en.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lidewij Edelkoort webgunea
* Edelkoort Inc.
* TrendTablet
* http://www.heartwear.org
* Diseinuaren talentua Li Edelkoortek komisario-lanak egina
* CBLiddell-i, Metropolis aldizkariari egindako elkarrizketa
* My Three Kitchens Egilea: Maura Egan, NY, 2004ko azaroaren 7a.
Ariaferma

***Ariaferma*** 2021eko Leonardo Di Costanzo italiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Panoptikoaren metaforaren erdian Gargiulo inspektorea dago: jatorri napolitarreko eta langile klaseko guardia zuzena. Gorrotorik ez duena, justiziaren alde diharduena, baina, halaber, lelo garbi bat duena: ezin da presoekin fraternizatu. Ifrentzuan, Carmine Lagioia, mafia txiki bateko buru adeitsua, Silvio Orlando aktoreak behar bezain anbiguo haragiztatua. Bien arteko borroketako batean zera esango dio Gargiulok Lagioiari: «Zuk eta nik ez dugu deus ere amankomunean». Baina ez da egia...

## Aktoreak 
* Toni Servillo: Gaetano Gargiulo
* Silvio Orlando: Carmine Lagioia
* Fabrizio Ferracane: Franco Coletti
* Salvatore Striano: Cacace
* Roberto De Francesco: Buonocore
* Pietro Giuliano: Fantaccini
* Nicola Sechi: Arzano
* Leonardo Capuano: Sanna
* Antonio Buil Pueyo: Bertoni
* Giovanni Vastarella: Mazzena
* Francesca Ventriglia: zuzendaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'Homme qui a vendu sa peau

'''''L'Homme qui a vendu sa peau''''' (; ) 2020ko Kaouther Ben Hania tunisiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Sam Ali Siriako gizon gazte eta sentibera bat da; gerratik ihesi, Libanorako bidea hartuko du. Europan zehar bidaiatzea izango du asmoa, eta bere maitearengatik gorputza tatuatuko du ia guztiz. Denborarekin ulertuko du erabaki horrek zer ondorio dauzkan, uste zuenaren kontrara...

## Aktoreak 
* Yahya Mahayni: Sam Ali
* Dea Liane: Abeer
* Koen De Bouw: Jeffrey Godefroi
* Monica Bellucci: Soraya Waldy
* Saad Lostan: Ziad
* Darina Al Joundi: Samen ama
* Jan Dahdouh: Hazem
* Christian Vadim: William
* Wim Delvoye: aseguru-agentea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Inexorable (filma)

***Inexorable*** 2021eko Fabrice Du Welz belgikar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia 
Marcel Bellmer idazlea da, eta 'Inexorable' bere aurreko nobela arrakastatsuari segida emango dion nobelarentzako inspirazio bila dabil. Bere emaztearen sendiaren luxuzko etxera joango da bizitzera, familiarekin. Bizitza berrira ohitzen ari den bitartean, emakume gazte baten silueta agertuko zaio etxe parean, eta misterioa areagotuko da...

## Aktoreak 
* Benoît Poelvoorde: Marcel Bellmer
* Alba Gaïa Bellugi: Gloria
* Mélanie Doutey: Jeanne
* Jackie Berroyer
* Anaël Snoek: Paola

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Spectacular

***The Spectacular*** 2021eko herbeheretar telesail laburra da, Willem Boschek NPO 3rentzat egina.

## Sinopsia 
Funtsean, honako hau bi emakumeren arteko norgehiagoka bat da. Batetik, IRAko kideak atzematen ahalegindu zen polizia detektibea eta, bestetik, sistema ezbaian jarri nahi duen erakunde armatuko lider nagusietako bat. Batzuek «heriotzaren aingeru» izendatu zuten IRAko partaide ohi hori; Europako emakumerik arriskutsuena, besteek.

## Aktoreak 
* Hadewych Minis - Jeanine Maes
* Aoibhínn McGinnity - Fiona Hughes
* Carina de Vroome - Leonie van Hartog
* Jacob Derwig - Frank Maes
* Michel Sluysmans - Martin de Waard
* Jochum ten Haaf - Joris
* Porgy Franssen - Sjuul Livestro
* Kenneth Herdigein - Boudewijn de Rondt
* Ian Beattie - Corey O'Keefe
* Kerr Logan - Patrick Lynch
* Cillian Lenaghan - Paul O'Keeffe
* Declan Conlon - Declan Moore
* Michael Patrick - Robin
* Gary Crossan - Michael Handler
* Torsten Colijn - Andrew Garrison
* Fred Goessens - Joep Henriks
* Karen Sibbing - Hedwig
* Nevajo Rezai - Danny Maes

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cow (2021eko filma)

***Cow*** 2021eko Andrea Arnold ingeles zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Istorio soila kontatzen du itxuraz, dokumental eran: behi baten eguneroko ibilbidea, eta egun horretako lan jarduna ganadu etxalde batean. Zuzendariak behien bizitza zehaztasunez dokumentatzen du, eta modu enpatikoan agertzen. Istorio soil horren sakonean galdera garaikide pertinenteak daude, ordea, gizakiak animaliekiko duen harremanaz eta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Moon Knight (telesaila)

***Moon Knight*** 2022ko estatubatuar telesail laburra da, Jeremy Slaterrek Disney+entzat sortua.

## Sinopsia 
CIAko agente ohi bat da Marveleko komikietan oinarrituriko istorio honetako protagonista. Ilargiaren jainkoaren salbazioa tarteko, joan-etorrian ibiliko da antzinako eta egungo Egiptoren artean.

## Aktoreak 
* Oscar Isaac: Marc Spector / Steven Grant / Moon Knight
* Ethan Hawke: Arthur Harrow
* May Calamawy: Layla El-Faouly 
* Dina Shihabi:
* Gaspard Ulliel: Anton Bogart / Midnight Man
* Rey Lucas: Elias Spector
* Shawn Scott: Bertrand Crawley
* Alex Cobb:
* Loic Mabanza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Slow Horses

***Slow Horses*** 2022ko britainiar telesaila da, Will Smithek Apple TV+entzat sortua.

## Sinopsia 
Zerbitzutik bazterturiko agente sekretu britainiarrentzako purgatorio moduko bat da *Slough House*, eta Jackson Lamb bertara bidali dute.

## Aktoreak 
*Gary Oldman: Jackson Lamb
*Olivia Cooke: Sidonie “Sid” Baker
*Jonathan Pryce: David Cartwright
*Kristin Scott Thomas: Diana Taverner
*Jack Lowden: River Cartwright
*Antonio Aakeel: Hassan Ahmed
*Sam Hazeldine: Moe
*Rosalind Eleazar: Louisa Guy
*Chris Reilly: Nick Duffy
* Freddie Fox: Spider Webb
*Dustin Demri-Burns: Min Harper
*Christopher Chung: Roddy Ho
*Joey Ansah: Agent Pierce

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia (telesaila)

***Julia*** 2022ko estatubatuar telesail laburra da, Daniel Goldfarbek HBO Maxentzat sortua.

Sukalde munduan izen ezaguna da Julia Child. Telebistako sukaldaritza saioak ezagun egin zituen emakumea izan zen, eta orain haren bizitza fikziozko istorio gisa egokitu dute. Telesaileko zortzi atalak estilo konbentzionalekoak dira, baina emozioz beteta daude, bai eta botere mediatikoaren inguruko gogoeta sakon bezain dibertigarriz ere. Feminismoa eta ospea dira kontakizuneko gai nagusiak.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Americans

***The Americans*** () estatubatuar telesaila da, Joe Weisbergek FXentzat sortua.

## Sinopsia 
KGBko Philip eta Elizabeth Jennings espioi sobietarrak azken hamabost urteetan Washington Hiriaren kanpoaldean bizi izan dira, ustezko ezkontza gisa. Bizitza bikoitz hori ezagutzen ez duten bi seme-alaba dituen harremana korapilatzen hasten da bizitzan barneratu ahala.

Bere operazio sekretuak arriskuan jartzen dira bere ofizialetako bat hil ondoren eta kontraespioitzan aditua den FBIko agente bat, Stan Beeman, auzora iritsi ondoren.

## Aktoreak 
* Keri Russell: Elizabeth Jennings
* Matthew Rhys: Philip Jennings
* Noah Emmerich: Stan Beeman
* Annet Mahendru: Nina Sergeevna Krilova
* Susan Misner: Sandra Beeman
* Alison Wright: Martha Hanson
* Holly Taylor: Paige Jennings
* Keidrich Sellati: Henry Jennings
* Maximiliano Hernández: Chris Amador
* Richard Thomas: Frank Gaad
* Lev Gorn: Arkadi Ivanovitx Zotov
* Costa Ronin: Oleg Igorevitx Burov
* Dylan Baker: William
* Margo Martindale: Claudia

## Kanpo estekak
Nikita (telesaila)

***Nikita*** estatubatuar telesaila da, Craig Silversteinek The CWentzat sortua.

## Sinopsia 
Zibil batekin maitemindu ondoren, Nikitak Dibisioa utzi zuen. Azken hiru urteetan ezkutuan egon ondoren, Nikita mendeku irrikaz eta helburu argi batekin itzuli da: Dibisioa suntsitzea. Horretarako, infiltratu duen errekluta bat dauka, Alex, drogazale ohia, Dibisioarekin kontu pertsonal bat duena, urte batzuk lehenago gurasoak hil baitzituzten.

## Aktoreak 
*Maggie Q: Nikita Mears
*Shane West: Michael Bishop
*Lyndsy Fonseca: Alex Udinov
*Aaron Stanford: Seymour Birkhoff
*Ashton Holmes: Thom
*Tiffany Hines: Jaden
*Melinda Clarke: Helen "Amanda" Collins
*Xander Berkeley: Percy Rose
*Dillon Casey: Sean Pierce
*Noah Bean: Ryan Fletcher
*Devon Sawa: Owen Elliot

## Kanpo estekak
Genie Espinosa

**Genie Espinosa** (Bartzelona, Katalunia, 1984ko otsailaren 20a) artista da, marrazkilaria eta ilustratzailea. Bere  lanen ardatzetako bat feminismoa da.

## Biografia 
Ilustrazio eta diseinu grafikoko heziketa-zikloak ikasi zituen Badalonan, baina bietako batek ere ez zion asko lagundu lan-munduan. Hamar urtez diseinatzaile grafiko lanetan aritu ondoren, dena utzi eta Bristolera joan zen, bizitza han irabaz zitekeen ikustera. Ingalaterran konturatu zen, hala ere, gehien gustatzen zitzaionetik bizitzea lor zezakeela: ilustrazioa.
thumb|200px|Genie Espinosa, lanean
### Ilustratzaile ibilbidea 
Hasieran haurrentzako ilustrazioak egiten zituen, editorearen edo arte zuzendariaren argibideak jarraituz. Ondoren, aniztasuna islatzeko asmoa sortu zitzaion, beste kolektibo batzuei ahotsa emateko premia eta helduentzako ilustrazioak egitera jo zuen, bere  lengoaia esploratzen, eta interesatzen zitzaizkion arloez hizketan. Genieren aipua:*Nire marrazkien bidez, eremu seguruak sortu nahi ditut pertsona ez-normatiboentzat, ez-bitarrentzat, gurpildun aulkian doazenentzat, emakumeentzat.*Ilustratzaile freelancea da. Bere erreferente handienetako bat Helen Dardik da, Kanadan bizi den ilustratzailea. Leo Espinosa, Utahn bizi den ilustratzaile kolonbiarra ere hortxe dago. Harekin pertsonalki ikasteko zortea izan zuen. Disneyko jendea, hala nola Mary Blair edo Alice & Martin Provensen ilustratzaileak, erreferente handiak dira Genierentzat. Bob Staake eta Marc Boutavant ezin dira ahaztu. Gainera, bere inguruan komiki-marrazkilariak eta ilustratzaileak ditu, hala nola Natacha Bustos, Clara Soriano eta Ana Oncina.

## Sariak 
* 2021ean *"El ojo crítico del comic"* saria jaso zuen, Radio Televisión Españolaren eskutik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Genie Espinosa Instagram
* Genie Espinosa.com Geniren orria
* Genie Espinosa Twitter
* Genie Espinosa Facebook
La Femme Nikita

***La Femme Nikita*** kanadar telesaila da, Joel Surnowek CTV Television Network eta USA Networkentzat sortua.

## Sinopsia 
Nikitari heriotza zigorra ezarri zioten egin ez zuen krimen batengatik. "Section One" () izenez ezagutzen den gobernu-erakunde sekretu batek erreskatatzen du. Entrenamendu gogor bat gainditu ondoren, Nikita "Section One"ko" 2. mailako agente bihurtzen da. Nikitarentzat bizitza berri bat hasten da, bere edertasun eta xarmaren atzean misio arriskutsu bat ezkutatzen da: "Section One"ko aginduak betetzea. Michael da bere entrenatzailea eta luzarora bere maitalea izango da, baina egiten den maitasuna ezkutatu egin behar da, "Section One"ko arauen aurka doalako.

## Aktoreak 
* Peta Wilson : Nikita
* Roy Dupuis : Michael Samuelle
* Alberta Watson : Madeline
* Don Francks : Walter
* Matthew Ferguson : Seymour Birkoff
* Eugene Robert Glazer : Paul L. Wolfe

## Kanpo estekak
Agents of S.H.I.E.L.D.

'''''Marvel's Agents of S.H.I.E.L.D.***, normalean ***Agents of S.H.I.E.L.D.''''' deitua, estatubatuar telesaila da, Jed Whedonek eta Maurissa Tancharoenek American Broadcasting Companyrentzat sortua.

## Sinopsia 
Chitauritarrek Lurrari egindako erasoaren ondoren, Phil Coulson agenteak Inteligentzia, Espioitza, Logistika eta Defentsa Sistema Homologatuko, S.H.I.E.L.D. izenaz hobeto ezagutzen dena, indar berezien talde bat osatzen du superheroi, estralurtar eta ezohiko istorioz betetako mundu batean egoera ezberdinei aurre egiteko. Coulson agentea eta bere taldea, Grant Ward, espezialista; Melinda May, pilotua; Leo Fitz, ingeniaria; eta Jemma Simmons, biokimikaria; «Bus» izeneko hegazkin batean bere  operazio-basea ezartzen dute, eta Mike Peterson, eraikin baten leherketatik ihes egitea lortu zuen gizonaren eta «marea gorakorra» izeneko hacker aktibisten taldearen arrastoari jarraituz hasten dira. Skyek, «marea gorakorra» taldeko kide batek, Petersoni ohartarazten dio S.H.I.E.L.D. eta ezohiko gertaerekin duen tratuaz, gero Coulsonek eta bere taldeak harrapatu eta galdekatzeko asmoz. Hasieran mesfidati izan arren, Skyek taldearekin kolaboratuko du eta elkarrekin Petersoni ehunzango-serum izeneko konposatu bat eman diotela jakingo dute, superbotereak ematen dizkiona, baina bere gorputza ezegonkorra egiten duena. Une horretatik aurrera, Skyek onartzen du Coulsonen taldeari laguntzea serumarekin egindako ikerketen atzean dagoen talde misteriotsuaren asmoak ezagutzen.

## Aktoreak 
* Clark Gregg: Phil Coulson 
* Ming-Na Wen: Melinda May
* Brett Dalton: Grant Ward/Hive
* Chloe Bennet: Daisy "Skye" Johnson/Quake
* Iain De Caestecker: Leopold "Leo" Fitz
* Elizabeth Henstridge: Jemma Simmons
* Nick Blood: Lance Hunter
* Adrianne Palicki: Bobbi Morse
* Henry Simmons: Al "Mack" MacKenzie
* Luke Mitchell: Lincoln Campbell
* John Hannah: Holden Radcliffe
* Natalia Cordova-Buckley: Elena "Yo-Yo" Rodriguez/Slingshot
* Jeff Ward: Deke Shaw

## Kanpo estekak
Giovanni Battista Gaulli

**Giovanni Battista Gaulli** (Genoa, 1639ko maiatzaren 8a - Erroma, 1709ko apirilaren 2a), **Bacciccio** edo **Baccicia** ere esaten zaio, italiar Barroko eta Rokokoko margolaria izan zen.

Genoa hiri kosmopolita zenez, Gaullik margolari italiarren eta atzerritarren eragina jaso zuen. Genovako merkatari batek Gianlorenzo Bernini aurkeztu zion Erroman. Artista erromatarren gremioan sartu zen eta enkargu ofizialak eta partikularrenak jaso zituen.

Lan erlijioso eta mitologikoak margotu zituen, eta batez ere Erromako Gesù elizarako margotu zituen freskoengatik da ezaguna.

## Iruditegia 

Baciccio-Blessed Ludovica Albertoni Distributing Alms (1670).jpg|*Ludovica Alberoni dohatsua limosnak banatzen*, 1670
Giovanni Battista Gaulli - Baco e Ariadne.jpg|*Bako eta Ariadna*, c. 1675
G.B.Gaulli-Triumph of the Name of Jesus.jpg|Gesù elizaren nabea
Gian Lorenzo Bernini by Baciccio (1665).jpg|*Gian Lorenzo Bernini*, 1665
Gianlorenzo Bernini by Giovanni Battista Gaulli (National Galleries of Scotland).jpg|*Gian Lorenzo Bernini*
Basilica dei Santi Apostoli (Rome) - Ceiling.jpg|*Frantziskotar ordenaren garaipena*, Santi Apostoli, Erroma
Baciccio - Cardinal Leopoldo de' Medici - WGA01115.jpg|''Leopoldo de' Medici kardinala*, Uffizi, Florence, c. 1667
The Apotheosis of St. Ignatius.jpg|* San Inazioren apoteosia*, Gesù eliza, 1685
Giovanni Batista Gaulli - Ascensão de Nsa Senhora 01.jpg|*Andre Mariaren igoera*
Il Gesù 005.JPG|*Bildots mistikoaren aintza*, Gesù eliza
Gesù small.jpg|Nabea, Gesù eliza
Baciccio Pietà 1667 GN Roma.jpg|*Pietà'', 1667
Baciccio, clemente IX rospigliosi, genova.JPG|Klemente IX.a

## Kanpo estekak
Hadewych Minis

**Hadewych Minis** (Maastricht, 1977ko urtarrilaren 5a) herbeheretar aktorea da, zineman eta telebista aritutakoa. 2013ko *Borgman* filmean egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia hautatua 
## Kanpo estekak
Nofuentes

**Nofuentes** Burgosko probintzian dagoen herri bat da, Gaztela eta Leongo autonomia-erkidegoan (Espainia), Las Merindades eskualdean, Villarcayoko barruti judizialean, Merindad de Cuesta-Urria udalerriko hiriburua.

2011en 144 biztanle zituen. Probintziako hiriburu Burgostik 80 kilometrora dago, Nela ibaiaren ezkerraldean.

## Komunikazioak 
* Errepidea: N-629 errepide nazionala, Trespaderne eta Medina de Pomar artean.

* Burdinbidea: 1985ean itxi arte, geltoki bat zuen, Santander-Mediterraneoa trenbidean.

## Egoera administratiboa 
Alderdi Popularreko José Pablo Quintanilla Rodríguez da haren alkate nagusia.

## Historia 
Urriko Merindadeko herria, Laredoko Gaztela Zaharreko alderdian, eta realengoko jurisdikzioa.

Independentzia-gerran, auzotar batzuek zeregin aktiboa izan zuten. 1813ko maiatzaren 10ean, Eugenio Basurto Lences, Villavedeokoa eta Iberiako 4. Batailoiko soldadua, Valgañon hiribildu errioxarrean hil zen. Han, batailoiak Napoleonen aurkako erasoa jasan zuen Burgosetik Gasteizera erretiratzean. Herri horretako parrokia-liburuei esker, badakigu Santa Olalla ermitan lurperatuta dagoela.

Erregimen Zaharretik erortzean, herria Urriko Merindadeko Udalari gehitzen zaio, Gaztela Zaharra eskualdeko Villarcayoko alderdian, hiriburua izanik.

Herriak Santander-Mediterraneoa lineako tren-estazio bat izan zuen, 1930 eta 1985 artean martxan egon zena. Gaur egun trenbide zaharra bide berde bihurtu da.

## Jaiak eta ohiturak 
Herriko jai gisa, maiatzaren 15ean, San Isidro Labrador egunean eta ekainaren 29an, Pedro eta Pablo santuen egunean.

## Parrokia 
San Pedro eta San Pabloren parrokia-eliza katolikoa, Medina de Pomarko artzapezgoko Burgosko elizbarrutian. Udalerri hauek daude: Ael, Cebolleros, Mijangos, Las Quintanillas, Urria, Valdelacuesta, Villamagrín, Villapanillo, Villarán eta Villavedeo, eta Nuestra Señora de Rivas amen komentua.

## Kanpo estekak 
* https://web.archive.org/web/20110112071120/http://nofuentes.net/Nofuentes.net.html
Azilo talde

Kimika organikoan **azilo** esaten zaio R−C=O formula orokorreko taldeari, non R aromatikoa, alifatikoa edo aliziklikoa den. Azido organiko baten hidroxilo taldea ordezkatuta lortzen dira.
thumb|148x148px|Azilo taldea

## Nomenklatura 
Aziloak izendatzeko azidoaren izenetik abiatzen da. Honela, -*iko* bukaera dutenen kasuan -*ilo* bukaerak ordezten du jatorrizkoa eta -*oiko* dutenean -*oilo*.

Honela, azetikotik '*azetilo*' (CH3CO); butirikotik '*butirilo*' (CH3CH2CH2CO), bentzoikotik '*bentzoilo*' (C6H6CO) edo propanoikotik '*propanoilo*' (CH3CH2CO). Hori bai, konposatuak eratzen direnean izenak bukaerako 'o' galtzen du, etsenplurako: azetil kloruroa edo bentzoil kloruroa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elizabeth Henstridge

**Elizabeth Frances Henstridge** (Sheffield, 1987ko irailaren 11) ingeles aktorea da. *Agents of S.H.I.E.L.D.* telesailean Jemma Simmons antzezteagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
## Kanpo estekak
Battlestar Galactica (2004ko telesaila)

***Battlestar Galactica*** estatubatuar telesaila da, Ronald D. Moorek Sci Fi Channelentzat sortua. *Battlestar Galactica* deritzon telesail eta filmez osatutako frankiziaren barnean dago.

## Sinopsia 
Cylon Lehen Gerra amaitu eta 40 urtera, gizakiak, berreskuratuta, aurrerapen ekonomikoaren eta gogobetetze sozialaren aro bat bizi dute 12 Kolonietan. Espazioko toki batean, sistema kolonialetik ez oso urrun, Battlestar Galactica erretiratzeko zeremonia egiten da. Lehen Gerran borrokatu ondoren eta 50 urte baino gehiago jardunean egon ondoren, jada zaharkitua dago eta museo bihurtzea du helburu. Galactica, oraindik zerbitzuan dagoen antzinako belaunaldiko azken espazio-ontzi militarra da, defentsako sare informatiko zentralera konektatuta ez dagoen bakarra – Agintean dagoen ofizialaren, William Adama komandantearen, erabaki pertsonalagatik, lehen gerrako beteranoa, ontziaren gehiegizko automatismoa puntu ahultzat jotzen duena etsai mekaniko baten aurrean –. Laura Roslin 12 Kolonietako Gobernu Federaleko Hezkuntza idazkaria (Hezkuntza Ministroa) izan da ekitaldian, gobernuko ordezkari gisa. Hala ere, bake garai honetan, cylonek eboluzionatzen jarraitu dute.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Coliseum Burgos

**Coliseum Burgos** Burgosko Ekialdeko Barrutian dagoen zezen-plaza da, erabilera anitzeko pabiloia duena. Arlanzón ibaiaren ondoan, El Plantio kirol-instalazioetan dago, tenis-pistak, igerileku klimatizatuak eta udakoak, eta kiroldegia dituztenak.

Jatorrian 1967an inauguratu zen eta 2015ean birmoldatu zuten erabilera anitzeko pabiloiaren funtzioa betetzeko (zezenketa, kirola, kontzertuak eta beste jarduera batzuk). Hasieran 12.000 ikusletik gorako edukiera zuen, eta birmoldaketaren ondoren, gaur egun edukiera aldatu egiten da instalazioaren erabileraren arabera, ia 9.500 pertsonara arte.

## Kanpo estekak
Font de Sant Lluís Udal-Pabiloia

**Font de Sant Lluís Udal-Pabiloia**, arruntki **La Fonteta** deitua, Valentzian dagoen kirol anitzeko pabiloia da. 1983an inauguratu eta 2016ko irailean berritu zuten. Gaur egun, 8500 lagunentzako lekua du.

Valencia Basket Club saskibaloi taldeak 1987-88 denboralditik jokatzen ditu bere partidak. Ros Casares Valencia eta areto futboleko Valencia FS taldeen egoitza ere izan zen. Kirol anitzeko pista nagusiaz gain, halterofilia, muskulazioa, mahai-tenisa, judoa, esgrima, karatea eta gimnastika artistikoa praktikatzeko aretoak ditu.

## Kanpo estekak
Mononimo

[thumb|250px|[Platon filosofoa.]]
**Mononimo** edo **pertsona mononimo** izen bakar batekin ezagutzen den pertsona da. Adibidez, Annunzio Paolo Mantovani artistikoki Mantovani gisa ezaguna zen. Etimologikoki antzinako grezieratik dator: *monos* ("bat") eta *onoma* ("izen"). Askotan izen-deituretako elementuak ez dira ezagutzen ere. Mononimoa ez da izengoitiarekin nahastu behar.

## Mononimoen jatorriak 
* Batzuetan, nahiz eta jatorriz izen polinomoa izan, pertsonak bat bakarrik aukeratu du bere burua ezagutzera emateko. Arte munduan eta kiroletan horrelako asko daude: Sandro, Cher, Adele, Beyoncé, Fey, Bono, Moby, Madonna, Prince, Björk, Rihanna, Sting, Xzibit, Cantinflas. Euskal Herrian ere bai: Urko, Imanol...
* Bestetan, historiaren edo herrialde ohituren ondorioz zabaldu dira: Tintoretto, Napoleon, Voltaire... 
* Kasu batzuetan, mononimoak pertsona jakin batzuen aztarna bakarrak dira, esaterako Homero, Nefertiti...

## Iruditegia 

Tintorettoselfportrait.jpg|Tintoretto
Akbar1.jpg|Akbar
Molière - Nicolas Mignard (1658).jpg|Molière
Voltaire.jpg|Voltaire
Franz Gareis - Novalis.jpg|Novalis
Nofretete_Neues_Museum.jpg|Nefertiti
Stendhal.jpg|Stendhal
Hector Hugh Munro.jpg|Saki

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sonia Sotomayor

**Sonia Sotomayor** (New York, 1954ko ekainaren 25a) Estatu Batuetako Gorte Goreneko epailea da. 2009ko maiatzaren 26an, Barack Obama presidente estatubatuarrak David Souter epailea ordezkatzeko izendatu zuen; bizitza osorako izendapena auzitegi horretan ohi denez.

## Biografia 
Puerto Ricoko gurasoen alaba da Sotomayor. Bronxen jaio zen, New Yorken, auzoaren hegoaldeko zatian, Yankee Stadiumetik oso gertu. 8 urte zituela I. motako diabetesa diagnostikatu zioten. Aita hurrengo urtean hil zen eta amak, Celina Sotomayorrek, Juan anaia gaztea eta bera bere kasa hasi zituen. 

Sotomayorrek *Spellman High School* Bronxeko eskola katolikoan ikasu zuen. 1976an, Gradu titulua lortu zuen Princetongo Unibertsitatean, Suma *Cum Laude* ohoreekin; ondoren, Yale Unibertsitateko Zuzenbide Fakultateko doktoretza titulua lortu zuen.

Sotomayorrek barrutiko fiskal laguntzaile gisa egin zuen lan justizia, eta lapurretak, hilketak, polizia-basakeria eta haur-pornografia jazarri zituen. 1984an Pavia & Harcourt abokatu-bulegoan hasi zen lanean, eta jabetza intelektualeko gaietan espezializatu zen.

1991ko azaroaren 27an k New Yorkeko hegoaldeko barrutiko auzitegiko epaile izendatu zuen George H. W. Bush presidenteak, barruti hartako epaile gazteena eta New York estatu osoko lehen epaile federal hispanoa.

## Estatu Batuetako Gorte Gorena 
2009ko maiatzaren 26an, Barack Obama presidenteak Estatu Batuetako Gorte Goreneko epaile izendatu zuen. 2009ko abuztuaren 6an, Sotomayorren izendapena bozkatu egin zen Senatuaren osoko bilkuran, eta aldeko 68 botorekin eta kontrako 31 botorekin berretsi zen. Demokrata guztiek eta bi independentek berrespenaren alde bozkatu zuten, Edward Kennedy senatariak izan ezik, zeina ez zen joan osasun-arrazoiengatik, 31 errepublikano izendapenaren aurka agertu ziren, eta beste batek babestu egin zuen.

## Erreferentziak
Kaltzada baserria

**Kaltzada baserria**, **Axpe-Kaltzada** edo **Kalzada** izenarekin ere ezaguna, Ispasterren (Bizkaia) dagoen eraikina da.

## Kokapena 
Kaltzada baserria Kortazar auzoan dago, errepide nagusitik oso gertu.

## Ezaugarriak 
Bi fasetan eraikitako baserria da. Aurre aldea, berriena, XVII. mendean eraikia da, atzean dagoen alde zaharragoa baino altuagoa eta sendoagoa izanik.

Arnaga lagungarri bat ere badauka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José María Martín Carpena kirol-jauregia

**José María Martín Carpena kirol-jauregia** Málagan dagoen kirol anitzeko pabiloia da. Málaga hiriko kirol-instalazio estali nagusia da, eta Costa del Soleko kirol-eraikin nagusietako bat. Unicaja Malagaren kantxa izateagatik da ezaguna.

Lehenago, Malaga Hiria Kirol Jauregia izenez ezaguna, izena aldatu zuten José María Martín Carpenaren omenez, 2000. urtean ETAk hil zuen zinegotzia zena.

## Kanpo estekak
Andorrako Kiroldegia

**Andorrako Kiroldegia** (), **Gobernu Kiroldegia** () bezala ere ezaguna, Andorra la Vellan dagoen kirol instalazioa da. Instalazioak prest daude saskibaloia, eskubaloia, boleibola edo areto-futbola bezalako goi-mailako kirol-lehiaketarako.

1991n inauguratu zen, eta 5.000 ikuslek har dezakete parte bertan. Espainiako saskibaloiaren lehen maila den ACB Ligan lehiatzen den Bàsquet Club Andorra taldeak lokal gisa jokatzen ditu partidak.

## Kanpo estekak
Azilo-haluro

**Azilo-haluroak** konposatu organikiak dira RCOX formulakoak, non R katea aromatikoa edo alifatikoa den eta X halogeno bat.

Halogeno guztiek era ditzakete azilo-haluroak baino kloroarenak dira ohikoenak, hala nola, azetil kloruroa eta bentzoil kloruroa.
thumb|156x156px|Azilo-haluroen egitura

## Erabilera 
Azilo-haluroak konposatu nahikoa erreaktiboak dira maiz bitartekari gisa usatzen dira sintesi kimikoan.
* Urarekin azido karboxilikoak eratzen dituzte.
516x516px|erdian 

* Alkoholekin esterrak osatzen dituzte.
646x646px|erdian

* Aminekin amidak lortzen dira.
591x591px|erdian

* Friedel-Crafts azilazioetan parte hartzen dute.
600x600px|erdian
 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Azilo talde

## Kanpo estekak
Hermann Rorschach

**Hermann Rorschach** (Zürich, 1884ko azaroaren 8a - Herisau, 1922ko apirilaren 2a) suitzar psikiatra eta psikoanalista izan zen.

Haurtzaroa eta gaztaroa Schaffhausenen igaro zituen. 1904an geologia eta botanika ikasketak egin zituen Neuchâtelgo Akademian. Hurrengo urtean Züricheko Unibertsitatean sartu zen medikuntza ikasteko. Errusiera ere ikasi zuen eta liluratuta geratu zen errusiar kulturarekin.

Ospitale mental batean egin zuen lan eta Eugen Bleuler psikiatrak zuzendutako doktore tesia amaitu zuen 1912an. 1913an Errusiara joan zen eta hainbat metodo psikiatriko ikasi zituen. 1915ean Herisauko Eskualdeko Ospitale Psikiatrikoko zuzendari laguntzailea izan zen.

1921ean *Psychodiagnostik* liburua idatzi zuen. Liburu honetan Rorschachen testaren ideia garatu zuen. Tinta-orbanak aztertuz, nortasuna eta desordena psikotikoak eta neurologikoak identifikatzeko aukera ematen du.

thumb|Rorschach testaren tinta-orbana

## Lanak 
* Rorschach, H. (1924). *Manual for Rorschach Ink-blot Test*. Chicago, IL: Stoelting
* Rorschach, H., Oberholzer, E. (1924). *The Application of the Interpretation of Form to Psychoanalysis*. Chicago.
* Rorschach, H., Beck, S.J. (1932). *The Rorschach Test as Applied to a Feeble-minded Group*. New York.
* Rorschach, H., Klopfer, B. (1938). *Rorschach Research Exchange*. New York.
* Rorschach, H. (1942). *Psychodiagnostics: A diagnostic test based on perception* (P. Lemkau & B. Kronenberg, Trans.). Berne, Switzerland: Hans Huber.
* Rorschach, H. (1948). *Psychodiagnostik (tafeln): Psychodiagnostics (plates)*. Bern: Hans Huber; distributors for the United States: Grune and Stratton, New York, N.Y.

## Kanpo estekak
Chloe Bennet

**Chloé Wang** (; Chicago, 1992ko apirilaren 18a), **Chloe Bennet** izen artistikoz ezaguna, estatubatuar aktore eta abeslaria da. *Agents of S.H.I.E.L.D.* telesailean Daisy Johnson antzezteagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Murtziako kirol-jauregia

**Murtziako kirol-jauregia** Murtzian dagoen kirol anitzeko pabiloia da. Batez ere saskibaloirako eta areto-futbolerako erabiltzen dute, eta kontzertuak eta mitin politikoak ere egiten dituzte. Eraikina Club Baloncesto Murcia saskibaloi taldearentzat eta ElPozo Murcia areto futbol taldearentzat izango da.

7454 ikuslerentzako lekua du guztira, eta 9000 ikusle inguru har ditzake, harmaila osagarriekin. Miguel Ángel Beloqui arkitektoak diseinatu zuen, eta 1994an eraiki zuten, garai hartako berrikuntzarik onenekin eta 4.500 milioi pezeta baino gehiagoko kostuarekin.

## Kanpo estekak
Nou Congost pabiloia

**Nou Congost pabiloia** () Manresan dagoen kirol anitzeko pabiloia da. 1992ko irailean inauguratu zuten, Kataluniako Ligaren XIII. edizioaren ospakizunarekin. Instalazioak zaharkituta geratu zen eta ACB Ligako araudiak betetzen ez zituen "Congost" zaharraren lekua hartu zuen. 5.000 ikuslerentzako lekua du eta Bàsquet Manresa taldearen egoitza soziala eta administrazio-zentroa da.

## Kanpo estekak