Ardi-gazta

**Ardi-gazta** ardi-esnearekin egindako gazta da. Ardi-gaztarik ezagunenak Greziako Feta, Frantziako Roquefort, Espainiako Mantxakoa, Italiako Ricotta  eta Euskal Herriko Idiazabal dira. 

## Nutrizioa eta ekoizpena 
Ardiek bi titiburu baino ez dituzte, eta behiek baino esne-bolumen txikiagoa sortzen dute. Hala ere, ardi-esneak behi-esneak baino askoz koipe, substanzia solido eta mineral gehiago dituenez, ezin hobea da gaztaren prozesurako. Era berean, kaltzio-edukia askoz altuagoa da eta ondorioz, hozteko garaian kutsadurari hobeto eusten dio. Ardi-esneak laktosaren % 4,8 du, behi-esneak baino laktosaren % 4 gehiago, eta, beraz, ez da alternatiba laktosarekiko  jasanezintasuna duten pertsonentzat.

Ardi-esnea freskoa edan daitekeen arren, gaur egun nagusiki gazta eta jogurta egiteko erabiltzen da. Jogurtak, bereziki jogurt mota batzuk, ardi-esnearekin ere presta daitezke. Produktu horietako asko behi-esnearekin egiten dira askotan, batez ere jatorrizko herrialdetik kanpo ekoizten direnean. Gaztek  2 eta 3 hilabete bitartean eta bi urte arte behar dituzte erabat heltzeko.

## Europako herrialdeak 
### Frantzia 
Ardi-esne gazta frantsesak honakoak dira: Abbaye de Bellocq, Brique, Berger de Rocastin, Brebicet, Le Claousou, Lévejac, Valdeblore, Roquefort, Ardi-gasna, Agour, Ossau-Iraty, Brocciu, Asco, Brin d 'Amour, Faisselle, Fleur de Maquis, A filetta,

### Euskal Herria 
Idiazabal gazta Hego Euskal Herriko hainbat tokitan egiten den ardi-gazta da, mundu osoan ezagunenetarikoa, 1987tik jatorrizko izendapena duena. Izena Idiazabal herriak (Gipuzkoa) eman badio ere, Idiazabaldik eta Goierritik kanpo ere ekoizten dute, hala nola Tolosaldean, Urola Erdian, Araban, Nafarroan eta Bizkaian. 

### Espainia 
Espainian Erronkari gazta da ezagunena, Erronkariko Ibarrean egiten da eta Babestutako Jatorri Deiturak (JDB) babesten du. Espainiako beste gazta esanguratsu batzuk Torta del Casar eta Mantxego dira.

### Zipre 
Ardi esnez egindako zipretar gaztak Anari eta Halloumi dira. 

### Grezia 
Greziar ardi-esnearen gaztak Feta eta Kefalotyri dira.

### Italia 
Ardi-esnezko gazta italiarrak Pecorino Romano, Pecorino Sardo, Pecorino Siciliano, Pecorino Toscano eta Ricotta dira.

### Kroazia 
Kroaziako ardi-esnezko gaztak Pag eta Ovidur gaztak dira. 

### Polonia 
Poloniako ardi-esnezko gaztak oscypek eta bryndza dira. 

### Portugal 
Gazta portugaldarren artean Castelo Branco, Azeitão, Rabaçal, Saloio, Serpa eta Serra daude.

### Hungaria 
Hungariarrek Parenyica gazta ekoizten dute. Ardi-esnez egindako gazta da, pixkat bat ketua, gehienetan ardi-esnearekin egina, baina baita behi-esnearekin ere egin daiteke. Gazta hau, kordel jangarri batez inguraturik dago. Honetaz gain, Hungariako iparraldean ardi-esnezko beste gazta bat egiten da, Gomolya izenekoa. Aterpe ireki batean zintzilik jartzen da gaza batez estalita, baina eguzkia eta airea pasatzea baimentzen du,  3 astez heltzen utzi ondoren, gazta prest dago. Prozsu honen bidez, zapore gogorragoa izango du zurezko oholen gainean heltzen uzten denean.

Fitxategi:Wikicheese - Fleur du Maquis - 20150417 - 003.jpg|Brin d'Amour gazta
Fitxategi:Queso Idiazábal - Mumumío.jpg|Idiazabal gazta
Fitxategi:Flickr - cyclonebill - Manchego.jpg|Mantxego gazta
Fitxategi:Grilled Halloumi.jpg|Halloumi gazta
Fitxategi:Feta Cheese.jpg|Feta gazta
Fitxategi:Tuscan seasoned pecorino.jpg|Pecorino Toscano gazta
Fitxategi:Aged Bessarabian bryndza.jpg|Bryndza gazta
Fitxategi:Queijo Serpa.webm|Serpa gazta
Fitxategi:Parenyica cheese (16940437875).jpg|Parenyica gazta

## Beste batzuk 
### Kanada 
Kanadako ardi-esne gazta onenetako bat  *Fromagerie la Vache à Maillotte en Abitibi-Témiscamingue* edo "Allegretto" da, Quebeceko mendebaldean egiten da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak