Jean Epstein

**Jean** Alfred **Epstein** (Varsovian, Polonian, orduan Errusiako Inperioan, 1897ko martxoaren 25a - Paris, 1953ko apirilaren 6a) CDU alderdiko frantziar zinema zuzendari, saiakeragile eta eleberrigilea izan zen.

## Bizitza 
Varsovian jaio zen eta aita frantsesa eta ama poloniarra zituen.  Suitzan bigarren hezkuntzako ikasketak egin ondoren, Villa Saint-Jeanen, eta gero Lyonen mediku ikasketak egin ondoren, Jean Epsteinek literatura eta zinemarekiko zaletasuna garatu zuen. Blaise Cendrars- i esker, bere lehen liburua 1921ean argitaratu ahal izan

Varsovian jaio zen eta aita frantsesa eta ama poloniarra zituen. Suitzan bigarren hezkuntzako ikasketak egin ondoren, Villa Saint-Jeanen, eta gero Lyoneko mediku ikasketak egin ondoren, Jean Epsteinek literatura eta zinemarekiko zaletasuna garatu zuen. Blaise Cendrars- i esker, bere lehen liburua 1921ean argitaratu ahal izan zuen, ondoren Jean Benoit-Lévy-ri esker, *Pasteur* lehen filma egin zuen 1922an . Bere arreba, Marie Epstein, bere kolaboratzaile fidelena izan zen bere bizitza osoan, gidoi ugariren egile, bere anaia hil ondoren, Henri Langloisen hiru musetako bat bihurtu aurretik Frantziako Zinematekan .

Lan teoriko dezente baten egilea da, 1921ean hasi zen *Bonjour Cinéma* saiakera Éditions de la Sirène-n argitaratzearekin eta saiakera batzuekin jarraitu zuen : *Etnatik ikusitako* *zinematografoa*, *Zinematografoaren adimena* *, Deabruaren zinema* .

1930eko hamarkadan, Epsteinek film dokumentalak egin zituen gehien bat. Alemaniarrek Frantzia okupatu zutenean, ez zioten inongo estudiotan lan egiten utzi, Gestapok behin-behinean atxilotu zuen bere jatorri judua zela eta, , baina deportaziotik ihes egin ahal izan zuen, bereziki Orane Demazis aktoreari esker. 

Epsteinek bere "lirosofia"rekin (hipotesi bat gehiago kontzeptu bat baino) , "bere filosofia eta poesiaren aliantza zatiezina" sortu zuen, egoera sentikorren esplorazioari begira  .

Cinémathèque françaisek Jean Epsteini omenaldia egiten dio bere lokal berrietan eta bere hirugarren *aretoari Jean Epstein* izena eman zion.

Kalexka batek eta kale batek bere izena daramate Quimperren (Finistère)  .

## Filmografia 
## Argitalpenak 
* *Bonjour, cinéma*, La Sirène, 1921
* ''La Poésie d'aujourd'hui. Un nouvel état d'intelligence. Lettre de Blaise Cendrars*, La Sirène, 1921
* *La Lyrosophie*, La Sirène, 1922
* *Le Cinématographe vu de l'Etna*, Les Écrivains réunis, 1926
* *L'Or des mers*, Valois, 1932
* *Les Recteurs et la sirène*, Montaigne, 1934
* *La Photogénie de l'impondérable*, Corymbe, 1935
* *L'Intelligence d'une machine*, Melot, 1946
* *Le Cinéma du diable*, Melot, 1947
* *Esprit de cinéma*, Jeheber, 1955

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Pierre Leprohon, *Jean Epstein*, Seghers, 1964
* Vincent Guigueno, *Jean Epstein, cinéaste des îles*, Place, 2003
* Prosper Hillairet, *Cœur fidèle de Jean Epstein*, Yellow Now, 2008
* Joël Daire, *Jean Epstein, une vie pour le cinéma*, éditions La Tour verte, 2014
* Roxane Hamery et Éric Thouvenel (dir.), *Jean Epstein.* *Actualité et postérités*, Presses universitaires de Rennes, 2016 [présentation en ligne] 
* Laura Vichi, *Jean Epstein*, Il Castoro, 2003
* Laura Vichi, *L'Intelligenza di una macchina.* *Omaggio a Jean Epstein*, Futura Press, 2000

## Filmografia 
* James June Schneider, *Jean Epstein, Young Oceans of Cinema*, Bathysphère Productions, 2011

## Kanpo estekak 
* Epstein, 1895.revues.org webguneko isilaldia
* Epstein-en *makina baten adimenari'' buruzko fitxa