open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olympia's Tour

**Olympia’s Tour** etapakako txirrindularitza lasterketa da, Herbehereetako errepideetan jokatzen dena.

Hainbat txirrindulari nederlandar eta atzerritar gazte nabarmendu dira palmaresean, Thomas Dekker, Stef Clement, Lars Boom edota Taylor Phinney besteak beste. Proba hau UCI Europe Tourreko 2.2. mailan dago, beraz, Partaidetza talde kontinentalentzako zabalik dago, baita Herbehereetako taldeentzako ere. Profesionalen mailarik gorenean dauden UCI ProTeams taldeek ezin dute parte hartu.

2019an, UCIko egutegia utzi eta proba nazionala bilakatu zen. 2020ko ekitaldai bertan behera utzi behar izan zuten COVID-19 pandemia zela eta, baita 2021eko ekitaldia ere.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
* Olympia's Tour - *MemoireduCyclisme.eu*
* Olympia's Tour - *SiteduCyclisme.net*]
Griselda Pascual i Xufré

**Griselda Pascual Xufré** (Bartzelona, 1926ko otsailaren 11a - 2001eko ekainaren 8a) ikerketa matematikoari eta irakaskuntzari lotutako zientzialari katalana izan zen. Bere oinarrizko ikerketa lerroa zenbaki algebraikoen teoria izan zen.

## Biografia 
Tradizio artistiko zabaleko eta kezka sozialak zituen familia batean jaio zen. Kultura eta lanbide arloan emakumeen hezkuntza eta garapena baloratzen zituen familia horrek. Aitak, garai hartan margolari ezaguna zen Julio Pascualek, eta izebek, biak eskolako maistrak, Griseldaren garapen intelektual eta kulturalaren alde egin zuten. Griseldak Emakumeen Kultur Erakundean jaso zuen lehen prestakuntza. 1991n Bartzelonako Unibertsitateko Matematika Fakultatean erretiroa hartu zuen lehen emakume irakaslea izan zen, eta bere azken ikasgaia Leopold Kroneckerren obrari buruzkoa izan zen.

## Legatua 
Griselda matematikaren irakaskuntza hobetzeko hainbat ekintzatan parte hartzeaz arduratu zen bere karreran zehar. Matematikaren didaktika eta irakaskuntza ertaineko ikasketa-planak erreformatzeko mugimenduetan aktiboki parte hartu zuen. Bigarren hezkuntzako eta batxilergoko ikasleentzat Kanguro probak egiten aktiboki parte hartu zuen. 

Matematika-mintegi eta -kongresu ugaritan parte hartu zuen, estatukoak zein nazioartekoak. Unibertsitateko matematika-liburuen hainbat itzulpen egin zituen, eta horien artean aipatzekoa da Carl Friedrich Gauss-en *Disquisitiones arithmeticae* lanaren katalanezko itzulpena. Lan horren jatorrizko testua, latinez, 1801ean argitaratu zen. Liburutegi pertsonala -liburuak, artikuluak eta dokumentuak- Bartzelonako Unibertsitate Zentraleko Matematika Liburutegiari utzi dio familiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Erakusketa birtuala: Griselda Pascual: matematikaren eta irakaskuntzaren artean
François-Joseph Gossec

**François-Joseph Gossec** (Vergnies, 1734ko urtarrilaren 17a – Passy, 1829ko otsailaren 16a) frantziar musikagilea izan zen.

Baserritar baten semeak musikari buruzko interesa agertu zuen laster, eta haur-koru batean sartu zen Anberesen. Parisera joan zen 1751n, eta han Jean-Philippe Rameauren ikaslea izan zen. 1754an lehen sinfonia estreinatu zuen, eta Condéko printzearen orkestraren zuzendari gisa hainbat lan propio estreinatu zituen. Joseph Haydnen lanak ere estreinatu zituen.

1780ko hamarkadan, murriztu egin zen Frantziako musika sinfonikoan zuen eragina, eta opera konposizioa hartu zuen. Frantziako Iraultzaren ondoren, Guardia Nazionalaren bandako zuzendaria izan zen.

## Lanak 
### Sinfoniak 
* Sei sinfonie a più strumenti op. 4 (1759)
* Sei sinfonie a più strumenti op. 5 (1761)
* Six symphonies op. 6 (1762)
* Six symphonies à grand orchestre op. 12 (1769)
* Deux symphonies (1773)
* Symphonie n° 1 (c. 1771-1774)
* Symphonie n° 2 (c. 1771-1774)
* Symphonie en fa majeur (1774)
* Symphonie de chasse (1776)
* Symphonie en ré (1776)
* Symphonie en ré (1777)
* Symphonie concertante en fa majeur n° 2, à plusieurs instruments (1778)
* Symphonie en do majeur for wind orchestra (1794)
* Symphonie à 17 parties (1809)

### Ganberako musika 
* Sei sonate a due violini e basso, Op. 1 (c. 1753)
* Sei quartetti per flauto e violino o sia per due violini, alto e basso, Op. 14 (1769)
* Six quatuors à deux violons, alto et basse, Op. 15 (1772)

### Ahots eta abesbatza lanak 
* Messe des morts (Requiem) (1760)
* *La Nativité*, oratorio (1774)
* Te Deum (1779)
* *Te Deum à la Fête de la Fédération* for three voices, men's chorus and wind orchestra (1790)
* *Hymne sur la translation du corps de Voltaire au Panthéon* for three voices, men's chorus and wind orchestra (1791)
* *Le Chant du 14 juillet* (Marie-Joseph Chénier) for three voices, men's chorus and wind orchestra (1791)
* Dernière messe des vivants, for four voices, chorus and orchestra (1813)

### Operak 
* *Le tonnelier*, opéra comique (1765)
* *Le faux Lord*, opéra comique (1765)
* *Les pêcheurs*, opéra comique en 1 act (1766)
* *Toinon et Toinette*, opéra comique (1767)
* *Le double déguisement*, opéra comique (1767)
* ''Les agréments d'Hylas et Sylvie*, pastorale (1768)
* *Sabinus*, tragédie lyrique (1773)
* *Berthe*, opera (1775, not extant)
* *Alexis et Daphné*, pastorale (1775)
* *Philémon et Baucis*, pastorale  (1775)
* *La fête de village*, intermezzo (1778)
* *Thésée*, tragédie lyrique (1782)
* *Nitocris*, opera (1783)
* *Rosine, ou L'épouse abandonnée*, opera (1786)
* *Le triomphe de la République, ou Le camp de Grandpré*, divertissement-lyrique en 1 acte, (Chénier) (1794) – includes a famous *Tambourin*.
* *Les sabots et le cerisier'', opera (1803)
Perpetua Hong Kum-ju

**Santa Perpetua Hong Kum-ju** (; Seul, 1804 – *ibidem*, 1839ko irailaren 26a) korear martiri katolikoa izan zen, Koreako 103 martirietako bat.

## Bizitza 
1804an jaio zen Seulen, kristau familia batean. 15 urte zituela, kristau ez zen gizon batekin ezkondu zen, kristautasuna aldarrikatzeari utzi gabe. Senarra hil eta gero, bere etxea utzi zuen semearekin. Handik gutxira semea ere hil zen.

Bizitzera joan zen etxearen jabea zen Filipe Choerekin batera, Perpetua kristau-ikasbidea ikasten hasi zen. Ongintzan ere aritu zen.

## Kanonizazioa 
1925eko maiatzaren 9an Pio XI.a aita santuak dohatsu izendatu zuen eta 1984ko maiatzaren 6an Joan Paulo II.a aita santuak kanonizatu zuen. Santa Perpetua Hong Kum-ju eguna irailaren 26an ospatzen da eta Koreako martirien eguna irailaren 20an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marguerite Jeanne Carpentier

**Marguerite Jeanne Carpentier** (Paris, 1886ko irailaren 8a. Paris, 1965eko azaroaren 7a) margolari eta eskultore frantsesa izan zen.

## Biografia 
Ama 1914an hil zen pleuresia baten ondorioz. Marguerite Jeanne Carpentierrek Erromako Medici Hiriko egonaldia eten zuen hura zaindu ahal izateko. Bere eguneroko pertsonaleko orrialde askotan, artistak amarekin zuen maitasun handia erakusten da:

... Hemen udan egindako pastel bat eta nire ama gaixoa poztu zena gogoratzen ditut. Sarritan, samurtasun-abioa izaten dut harekiko grinatsua, eta sentitzen dut sentimendu hori beste mundu bateko emozioz, zorion-leherketa harrigarri batez, eta nire pazientzia, haurtzaroko lotsagabekeriak, ez duela ezer eragiten poztasun infinitu horren aurrean. 
XX. mendearen hasieran, independentzia artistikoagatik bereizi zen, eta horri esker sortu zen emakume pintoreen lehen eskola. École des Beaux-Arts-en ikasi zuen 1900 eta 1902 bitartean, eta Académie Julianen, non Rodin ezagutu baitzuen. Camille Claudelen ondoren, Rodinen tailerrean parte hartzen zuten profesionalekin lan egiten zuen bigarren emakume eskultorea izan zen. 1912 Arte Ederren Elkarte Nazionaleko biziarteko kide bihurtu zen. 

1930ean hasi zen ''Journal d'artiste'' idazten 1965 arte. Irismen handiko proiektu baten alderdiak islatzen ditu. Informazio-iturri paregabea da bere lana, eraginak eta hori lortzeko borrokak aztertzeko.

Hamabi liburu ditu, ehunka marrazkiz hornituak. Irakurketan aurkitzen da:

* Ideia estetikoak, pintura teknikak, maisu gustukoenak
* Obrak egitea, prestaketa-marrazkiak, ereduak
* Erakusketak, erosleak, saldutako lanen kontrol-zerrendak, datak, etab.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Marion Boyer, Une École de Femmes au XXe siècle, Publicions Un, Deux… Quatre, 1999 (frantsesez)
* Marion Boyer, Paris Trait pour Trait, Publicions Un, Deux… Quatre, 2001 (frantsesez)

## Kanpo estekak
Leningrad Cowboys

**Leningrad Cowboys** rock musikako talde finlandiarra da. Umorezko kantak eta kontzertuengatik dira ezagunak, bertsioak egiten oro har, eta Alexandrov talde abesbatz militar errusiarrarekin lan egin izan dute, Armada Gorriaren Abesbatza gisa ezagutrzen denarekin. Estetika bereziko itxuraz agertzen dira, zapata eta tupe luze eta zorrotzekin, eta charro jantzi mexikar itxurakoekin.

Taldea Finlandiako Aki Kaurismäki zinema-zuzendariaren asmakizuna izan zen, Sakke Järvenpää eta Mato Valtonen,  The Sleepy Sleepers-eko kideak biak, eta fikziozko banda gisa agertu ziren Kaurismakiren 1980ko hamarkadako laburmetrai batzuetan, harik eta film luzea egin zuten, 1989ko Leningrad Cowboys Go America. Filmaren ondoren, taldeak bere kabuz musika egiten, grabatzen, bideoak sortzen eta kontzertuak eskaintzen jarraitu zuen. Beste bi filmetan ere agertzen dira: Kaurismäkiren "the Leningrad Cowboys Meet Moses" (1994) eta "The Total Balalaika Show" (1994). Azken hau 1993an Alesandrov abesbatzeko 160 kiderekin Helsinkin egindako kontzertu baten kontakizuna da.

Hastapenetatik, kide ugari eta aldakarroak izan dituen talde musikala izan da. 21. mendean ere jarraitu dute ikuskizunak eskaintzen eta diskoak ekoizten.

## Kanpo estekak
Ana Pak Agi

**Santa Ana Pak Agi** (; 1782 – Seul, 1839ko maiatzaren 24a) korear martiri katolikoa izan zen, Koreako 103 martirietako bat.

## Bizitza 
Gangwon probintzian jaio zen kristau familia batean. Motela zen izaeraz eta erlijioa ikasteko zailtasunak zituen. «Ezin badut Jainkoa nahi dudan bezala ezagutu, orduan saiatuko naiz bihotz-bihotzez maitatzen behintzat», esaten zuen. Hemezortzi urte zituela, kristau batekin ezkondu zen.

1839an, Ana Pak bere senarrarekin eta seme zaharrenarekin batera atxilotu zuten. Senarrak eta semeak gero fedeari uko egin zioten eta aske utzi zuten. Egunero etortzen zitzaizkion eta kristautasunari uko egiteko eta kartzelatik irteteko erregutzen zioten. Hala ere, Anak ez zuen zalantzarik izan.

Hiru hilabete kartzelan eman ostean, Ana Pak Agiri burua moztu zioten 1839ko maiatzaren 24an, 57 urte zituela, beste hainbat katolikorekin batera; besteak Agata Kim Agi, Agata Yi So-sa, Magdalena Kim Ob-i, Agustin Yi Kwang-hon, Barbara Han Agi, Luzia Pak Hui-sun, Damian Nam Myong-hyok eta Petri Kwon Tug-in ziren.

## Kanonizazioa 
1925eko uztailaren 5ean Pio XI.a aita santuak dohatsu izendatu zuen eta 1984ko maiatzaren 6an Joan Paulo II.a aita santuak kanonizatu zuen. Santa Ana Pak Agi eguna maiatzaren 24an ospatzen da eta Koreako martirien eguna irailaren 20an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jaurtigai

**Jaurtigai** bat, eskuaz edo jaurtigailu batez jaurtitzen den gauza da. Batez ere arma bezala erabiltzen direnak izendatzen dira horrela, hala nola balak, geziak edo katapultaz jaurti harriak. Badira hilgarriak ez izateko pentsatutako jaurtigaiak, material oso trinkoz eginak ez direnak, hala nola gomaz, plastikoz etab.
z botatako jaurtigaia]]

Balistikak aztertzen ditu jaurtigaiaren ibilbidea, eragiten duten indarrak eta helburuan duen eragina.

## Jaurtigailuak
Geziak, dardoak, lantzak eta antzeko beste arma batzuk, beste gailu batek aplikatutako indar mekanikoez soilik jaurtitzen dira, adibidez katapulta, tiragoma, habaila edo arku batez.

Kanoi elektrikoek eremu elektromagnetikoak erabiltzen dituzte gailuan zehar azelerazio konstantea emateko, jaurtigaiaren abiadura izugarri handituz.

Beste arma batzuek gasen konpresioa edo hedapena erabiltzen dute jaurtigai bat bulkatzeko. Zerbatanek eta aire-armek gas konprimatua erabiltzen dute. Gainerako su-armek, berriz, erreakzio kimikoek sortutako gas-hedapena erabiltzen dute.

Jaurtigai batzuek beren burua bulkatzen dute hegaldian zehar, suziri-motor bat edo jet bat erabiliz. Terminologia militarrean, suziria ez-gidatua da eta misila gidatua.

## Ikus, gainera 
* Munizio
* Jaurtigairik gabeko munizio
* Bolbora
* Misil
* Mortero
* Artilleria
* Torpedo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2020ko Galiziako Parlamenturako hauteskundeak

**2020ko Galiziako Parlamenturako hauteskundeak** 2020ko uztailaren 12an egin ziren, Galiziako XI. legealdiko 75 diputatuak aukeratzeko. Egun horretan bertan, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak ere egin ziren. Hasieran, 2020ko apirilaren 5ean egin zen hauteskundeetarako deia, baina, azkenean, 2020ko martxoaren 16an, Batzordeko lehendakariak, Alberto Nuñez Feijóok, iragarri zuen, Espainian koronabirusak eragindako krisiaren testuinguruan, akordio batera iritsi zela erkidegoko alderdi nagusiekin, 2020ko hauteskundeen amaiera atzeratzeko, gainontzeko alderdien iritziaren aurka.

Emaitzak harrigarriak izan ziren, inkesta guztiek 2016. urtekoaren antzeko egoera erakusten zuten, PPren erorketa arinarekin eta Ahal Dugu bezalako ezkerreko indarren erorketa handiarekin. Talde hori desagertu zen parlamentutik eta Marea Galeguistak 3.000 boto baino gutxiago izan zituen. BNGk igoera nabarmena izan zuen, baina PSdeG-PSOE aurreratu gabe. Azkenik, bigarren indarrera iristea lortu zuten, 1997tik emaitzarik onenak lortuz. Voxek, parlamentuan sartzeko kanpaina aktiboa egin arren, ez zuen lortu. Herritarrak - Herritarron Alderdia okerrera egin zuen 2016ko emaitzekin alderatuta. Hauteskundeak Alderdi Popularrak irabazi zituen, Alberto Núñez Feijóo presidente aukeratuz berriro ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2016ko Galiziako Parlamenturako hauteskundeak

**2016ko Galiziako Parlamenturako hauteskundeak** 2016ko irailaren 25ean egin ziren, Galiziako X. legealdiko 75 diputatuak aukeratzeko. Egun horretan bertan, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak ere egin ziren. 

Alberto Núñez Feijóoren Alderdi Popularrak irabazi zituen hauteskundeak, 41 eserlekurekin eta botoen %47,6. Hirugarren aldiz lortu zuen gehiengo absolutua, eta 2015etik Espainian egindako hauteskundeetatik lehenengo gehiengo osoa izan zen. Ahal Duguk babestutako En Marea zerrendak, 2015ean eta 2016an emaitza oso onak izan zituela, PSdeG-PSOEk baino emaitza hobeak izan zituen, eta PSOEren emaitzarik txarrenak izan ziren Galizian egindako hauteskundetan. BNGk jaitsiera txikia izan zuen, baina ez zuen jaitsi inkestak esaten zuten bezainbeste. Herritarrak - Herritarron Alderdiak ez zuten lortu parlamentuan sartzea. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jon Merino

**Jon Merino Crespo** (Donostia, Gipuzkoa, 2003ko martxoaren 3a-) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Eskuin Atzelari lanetan edota eskuin hegalean aritu ohi da. Berioko jokalaria izanik Pasaian eta Beasainen egon zen lagatua. 2025eko ekainean Bigarren mailarako igoera lortu zuen Sanserekin. Hala ere, bere kontratua bertan behera uzteko akordioa lortu zuen talde txuriurdinarekin. Egun batzuk geroago Lehen Federazioan jokatzen zuen Lugok fitxatu zuen. 2026ko urtarrilean Getxoko Arenasera irten zen lagatu gisa.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Magdalena Nagasakikoa

**Santa Magdalena Nagasakikoa** (; Nagasaki, 1611 – *ibidem*, 1634ko urriaren 15a) japoniar hirugarrendar agustindar, interprete eta katekista izan zen.

## Bizitza 
1611n jaio zen Nagasaki hiritik gertu. 1620 inguruan martirizatutako bikote kristau baten alaba zen. 1623an, agustindarrak Nagasakira iritsi zirenean, Magdalena Francisko Terrero eta Vicente Simoensen interprete bihurtu zen. 1625ean, agustindar hirugarrendar bihurtu zen.

Magdalenak kristau-ikasbidea irakasten zien gazteei eta jazarpen garaietan jendea animatzen zuen. 1632an, bere kontzientziako gidariak izan ziren bi fraide agustindarrak bizirik erre zituzten. Haien martirioaren ondoren, beste bi agustindarrengana jo zuen, zeinen izenak ziren Melkior San Agustinena eta Martin San Nikolasena. Bi fraide hauek ere hil zituztenean, Giordano Ansaloni domingotarra Magdalenaren kontzientziako gidari bihurtu zen. Bere eguna irailaren 28an ospatzen da Erromatar Egutegi Orokorraren arabera eta urriaren 20an San Agustinen Ordenan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elena Caffarena

**Elena Mafalda Zunilda Caffarena Morice,** ezagunagoa **Elena Caffarena** izenez (Iquique, 1903ko martxoaren 23a — Santiago, 2003ko uztailaren 19a) txiletar abokatua, legelaria, politikaria eta ekintzailea izan zen, Txilen langile-klasearen eta emantzipazio femeninoaren alde borrokatu zena.

## Biografia 
Zazpi neba-arrebetatik hirugarrena, Blas Caffarena Chiozza ehungintzako enpresaburu italiarraren alaba izan zen; etorkin genovarra zen eta Caffarena ehungintza-enpresaren sortzailea, eta Ana Morice. Ikasketak 5. mailara arte egin zituen Humanitateak Iquiqueko Nesken Lizeoan. Nerabezaroan, Caffarena familiak Santiagora emigratzea erabaki zuen, Recoleta auzoaren ondoan. Bertan, galtzerdiak eta mediak egiteko tailer txiki bat jarri zuten, non Elena gazteak maiz parte hartu zuen Santiagoko Lizeo 4aren bigarren mailako ikasketekin tartekatuz, familia enpresan lan eginez. 1922an Ikasleen Federazioarekin lotu zen eta Doako Defentsa Juridikoaren Bulegoan boluntario bihurtu zen. Urte hartan, ikasleen liderra izan zen, unibertsitate-erreformarako grebaren testuinguruan, Txileko Unibertsitateko Etxe Nagusia hartzeko arrazoiak azaltzea egokitu zitzaionean, Maria Marchant eta Aurora Blondet ikaskideekin batera.

1926an abokatu titulua jaso zuen, eta Txileko lehen 15 legelarietako bat izan zen. Haren memoriaren izenburua *El enriquecimiento sin causa a expensas de otro, en el Código Civil Chileno/* *Arrazoirik* *gabeko aberastea beste baten kontura, Txileko Kode Zibilean*.
* 2022an Googlek omenaldia egin zion Elena Caffarena Moriceri bilaketa-orri nagusian doodle baten bidez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* María Sara Rodríguez Pinto. *Elena Caffarena de Jiles, jurista*, *Revista Chilena de Derecho* 
* "*Mi abuela cumple cien años*".  por Pamela Jiles. *Punto Final* n.º 539.
* Feministas tramando, Elena Caffarena Morice
* Revista chilena de derecho, Rev. chil. derecho v.33 n.2 Santiago ago. 2006.
Calafquén aintzira

**Calafquén aintzira** jatorri glaziarreko aintzira bat da, Villarricatik 30 km hegoaldera (Cautín probintzia, Araucanía eskualdea) eta Panguipullitik 17 km ipar-ekialdera (Valdivia probintzia, Los Ríos eskualdea), Txilen dagoena.

## Deskribapena 
Pullinque ibai laburretik isurtzen da, Pullinque aintzira txikia eta Panguipulli aintzira zeharkatu ondoren lotzen duena, Valdivia ibaiaren goiko arroaren zati bat. 120,6 km  azalera, 25 km gehienezko luzera eta 7,7 km-ko gehieneko zabalera ditu, eta 209  m-ra dago.

Aintzira honek 212 m-ko gehienezko sakonera du, batez beste 115 m-ko sakonera, 76,4 km-ko perimetroa eta gutxi gorabehera 13,9 km-ko bolumena.  

Mendebaldeko sektoreko kostaldeak harritsuak dira, buztintsuak, landarez estaliak eta senadiaren hondoan hare hondartzak eratzen dituztenak. Ipar-ekialdeko eta ekialdeko sektoreetan, kostaldea baxua da, erraz irisgarria, harritsua eta harea bolkanikoz osatua. Ura urdin-berdea da, gardena, 9,6 °C-ko tenperaturarekin neguan eta 22 °C udan. Zazpi uharte txiki ditu, eta horien artean Trailafquén, Balboa, Los Monos eta Las Cuevas nabarmentzen dira. Bere ertzetan Licán Ray, Coñaripe eta Calafquén herriak daude.

## Hidrologia 
erdian|thumb|600x600px| Valdivia ibaiaren arroaren lerro bakarreko diagrama.

## Biztanleria, ekonomia eta ekologia 
Calafquén aintzira eta bere herriak Txileko hegoaldeko aintziren eremuan turismo gune garrantzitsua dira; Hauek etxola eta zerbitzu turistiko ugari dituzte. Calafquén aintziraren baldintzek igeriketa, kirol arrantza eta aisialdiko nabigazioa ahalbidetzen dute.

Siete Lagos bezala ezagutzen den zirkuitu turistikoaren parte da, Riñihue, Panguipulli, Pirihueico, Pullinque, Neltume eta Pellaifa aintzirekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Marchant

**María Marchant Riquelme** (Ñuñoa, Txile, 1904ko maiatzaren 27a  – Santiago, Txile, 1990eko azaroaren 27a) Txileko hezitzaile eta politikaria izan zen, Txileko Alderdi Komunistako (PCCh) militantea. Santiago probintzian intendente izendatu zuten lehen emakumea eta bakarra izan zen.

## Biografia 
Barazki saltzaileen alaba da eta Txileko Unibertsitateko Pedagogia Ingelesez titulua zuen. Txileko Alderdi Komunistako eta Txileko Emakumeen Emantzipazioaren Aldeko Mugimenduko (MEMCH) militantea izan zen. Txileko Irakasleen Batasuna ere osatu zuen.

1932an José Santos González Vera idazle eta militante anarkistarekin ezkondu zen, eta harekin bi seme-alaba izan zituen: Álvaro eta María Elena.

### Ibilbide politikoa 
1946ko abenduaren 11n Gabriel González Videla presidenteak izendatu zuen Santiagoko probintzian, eta kargu horretarako izendatu zuten lehen emakumea (eta bakarra) izan zen. Hala ere, 1947ko otsailera arte iraun zuen Txileko hiriburuko Intendentzian; izan ere, haren izendapena eta San Antonio gobernadorearena, Hilda Giulucci.  Errepublikako Kontrol Orokorrak objektibatu zituen, ez baitzuten betetzen 1885eko Barne Erregimeneko Legea, zeinak kargu horietan aritzeko hiritar hauteslearen kalitatea eskatzen zuen; orduan, ahalmen hori gizonek baino ez zuten betetzen (1949an onartu zen emakumeen erabateko sufragioa). 

Gero, Ñuñako erregidorea izan zen 1960tik 1973ko irailaren 11ra, eta kargutik kendu zuten 1973ko Txileko estatu-kolpearen ondoren.  Bere kudeaketan Pedro de Oña literatur sarirako proposatua izan zen. Saria sortzeko ardura Angel Cruchaga Santa María idazleari eman zitzaion, orduan Ñuñako Kultur Etxeko zuzendariari.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Riccardo Caracciolo

**Riccardo Caracciolo** (Napoli, ? – *ibidem*, 1395eko maiatzaren 18a) Jerusalemgo San Joanen Ordenako 33. maisu handia izan zen 1383tik hil zen arte.

Ziurrenik Napolin jaio zen, XIV. mendearen lehen erdian, eta Ospitale Zaldunen Ordenan sartu zen gaztetan. 1378an Capuako prior izendatu zuten.

1382an Urbano IV.a Aita Santuak Juan Fernández de Heredia maisu handia kargutik kendu zuen Klemente VII.a antipapari laguntzeagatik, eta 1383an Caracciolo maisu handi izendatu zuen. Honek Erroma, Messina, Barletta, Pisa, Capua eta Bohemiako prioratoen laguntza jaso zuen. 1384tik aurrera, Ingalaterrako, Irlandako, Hungariako eta Alemaniako zaldunek ere lagundu zioten. Hala ere, Rodasen Ordenaren oinarri nagusiak Herediaren alde egin zuen.

Caracciolok agindu gehiena Aita Santuaren gortean eman zuen. 1391n bitartekari aukeratu zuten Veneziako Errepublika eta Milango dukearen artean.
Elena Guerra

**Elena Guerra** (Lucca, Italia, 1835eko ekainaren 23a – Ibidem, 1914ko apirilaren 11) italiar erlijiosoa izan zen, Espiritu Santuaren Oblaten Kongregazioaren sortzailea.

Joan XXIII.a aita santuak "Aro Modernoko Espiritu Santuaren apostolua" deitu zion eta 1959an beatifikatu zuen.

## Hagiografia 
### Jatorria 
Elena Guerra Lucca herrian jaio zen 1835eko ekainaren 23an, familia praktikante batean. Gaixotasun luze batean, Elizaren Gurasoak eta Biblia ikasteaz gozatu zuen, barne-bizitzan sakondu zuen eta adiskidetasun espiritualeko talde batean, Mariaren Alabetan, konprometitu zen.

### Erlijio ibilbidea 
1870eko apirilean, Erromara joan zen Vatikanoko I. Kontzilioaren saio batera joateko; erromesaldi horrek berretsi egin zuen bere bizitza erlijiosoaren erabakian, eta, hurrengo urtean, emakume-komunitatearen saiakuntza bat egin zuen lagunekin. Horren ondorioz, 1882an, Santa Zita Ahizpen Kongregazioa sortu zen, gazteriaren hezkuntzarako. Gemma Galgani gaztea izan zuen ikasle.

#### aita santuarekin harremana 
Elenak gero eta bultzada handiagoa zuen Espiritu Santuarekiko debozioa elizan zabaltzeko, eta, horrela, behin baino gehiagotan idatzi zion Leon XIII.ari kristau guztiak deboziora gonbida zitzan. Aita Santuak bere eskariari erantzun zion eta 1895ean Gutun Apostoliko Bat argitaratu zuen *Provida Matris Caritate* (1895eko maiatzaren 5ean) Kristauen Batasunerako Espiritu Santua Igokunde eta Pentekoste jaien artean bederatziurren bat egitera bultzatzen ditu fededunak. Ondoren, 1897an, Espiritu Sainduaren *Divinum Illud Munusi* buruzko Entziklika bat idatzi zuen (1897ko maiatzaren 9a), bederatzigarrena gogoratuz eta urtero egin behar zela zehaztuz.

1897ko urrian, Leon XIII.a Aita Santuak Elena hartu zuen entzunaldian, eta hark bere ekintza jarraitzera bultzatu eta Kongregazioaren izena Espiritu Santuaren Oblatas izenarekin aldatzeko baimena eman zion.

### Heriotza 
Elena Guerra 1914ko apirilaren 11n hil zen, Luccan.

## Onomastika eta kultu publikoa 
Kanonizazio prozesua 1953an hasi zen, Pio XII.a aita santuak urte horretako ekainaren 26an *Beneragarri* izendatu zuenean.thumb|350x350px|Elenaren gorpua, San Agustin eliza, Lucca.Joan XXIII.a aita santuak beatifikatu zuen 1959ko apirilaren 26an, eta ***Espiritu Santuaren apostolu*** titulua eman zion. Erregistraturik dago 5.000 erlijioso inguru joan zirela beatifikaziora.

Haren liturgia-oroimena apirilaren 11n ospatzen da, bere ikaslearena bezala, Gemma Galgani ospetsua, zeina aldareetara bera baino 19 urte lehenago iritsi zen, 1940an; Gema kanonizatu egin zuten, eta Elena ez. Hala ere, kongregazioan, martxoaren 23an oroitzen da. Lirio-lorearekin lotzen da.

Haren gorpua Luccan dago, San Agustin elizan, eta bertan usteldu gabe.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sushma Swaraj

**Sushma Swaraj** (Haryana estatua, 1952ko otsailaren 14a - 2019ko abuztuaren 6a) indiar politikaria izan zen. Bharatiya Janata Partyren lider eta presidente izan zen, (euskaraz, Indiako Alderdi Popularra), eta 2014ko maiatzaren 26tik Indiako Kanpo Arazoetako ministro gisa jardun zuen. Indira Gandhiren ondoren, kargua hartu zuen bigarren emakumea izan zen.

Bere ibilbide Gorte Goreneko abokatu bezala hasi zen, Punjabeko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren.

Zazpi aldiz aukeratu zuten Legebiltzarreko menbru izateko eta hiru aldiz Biltzar Legegileko kide izateko. 1977an, 25 urte zituela, Haryana estatuko kabineteko ministro gazteena bihurtu zen. Delhiko ministro nagusia izan zen 1998ko urriaren 13tik 1998ko abenduaren 3ra.

2009ko hauteskunde orokorren ondoren, 2009ko abenduaren 21ean oposizioko buru izendatu zuten Lok Sabhan. Postu horretan mantendu zen 2014ko maiatzera arte, urte horretako hauteskunde orokorretan bere alderdiak irabazi zuen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Phaeocollybia christinae

***Phaeocollybia christinae*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Autore batzuen arabera, *Phaeocollybia christinae* eta *Phaeocollybia lateraria* sinonimoak dira.

Sinonimoak: *Agaricus christinae* (Basionimoa), *Naucoria christinae*, *Simocybe christinae*, *Hylophila christinae*, *Phaeocollybia lateraria*, *Phaeocollybia rufipes*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, konikoa, hasieran gorrixka bizia, *Hygrophorus conicus* delakoaren antzekoa, baina zimeltzean okre-gorrixkarainoko kolorea hartzen du.

**Orriak:** Azafrai kolorekoak.

**Hanka:** 10 cm inguruko garaietakoa eta 0,5 cm inguruko diametrokoa, sustrai antzekoarekin, laranja kolorekoa, pixka bat purpura koloreko oinarriarekin.

**Haragia:** Antzeko kolorekoa; errefau usainarekin, zaporea mikatza bihurtzen da. Espora-jalkina kanela kolorekoa.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria

### Nahasketa arriskua 
*Phaeocollybia jennyae* delakoak antzeko itxura du, baina zapore garratza du

## Sasoia eta lekua 
Abuztutik urrira. Koniferoen azpian.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Guadalupe, Europa, Errusia, Japonia, Nepal.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Petra Delicado

**Petra Delicado** pertsonaia literarioa da, Alicia Giménez Bartlett idazle espainiarrak sortua. Espainiako polizia-eleberriari ikuspegi femeninoa eta feminista ematen aitzindaria da. Bartzelonako polizia-inspektore bat da, 1996. urtean *Ritos de muerte* eleberrian lehen aldiz agertu zena.

## Pertsonaia 
Petra Delicado pertsonaia konplexua eta kontrastez betea da, bere izen oximoronikoak iradokitzen duen bezala. Delicado inspektorea gogorra, baina sentibera eta idealista da, eta oso adi dago ironia-maskara baten atzean duen hauskortasuna ezkutatzen.

Trebea eta erabakigarria da bere lanean; askotan, zakarra da lankideekin eta intolerantea erritu sozial eta mundutarrekin, konpromisoari uko eginez, baita bizitza pribatuan ere: hiru aldiz ezkonduta egon da, ez du seme-alabarik izan nahi, eta bakarrik bizi da, ez baitago prest independentziari eta bere ohiturei, bizitza sentimental asaldatuaren kostuari uko egiteko.

Bartletten arabera, Petra Delicado pertsonaiaren inspirazio iturri Margarita García (Gijón, 51 urte) izeneko Polizia Kidego Nazionaleko inspektore buru bat du, hiru hamarkada baino gehiago lanean egon dena, eta esperientzia zabala duena narkotrafikoaren, hilketen, delinkuentzia ekonomikoaren, emakume-gaien eta adimen kriminalaren aurkako borrokan.

### Fermín Garzón 
Petra Delicoren ikerketa-kidea Fermín Garzón inspektoreordea da. Mendeko pertsonaia bat da, Giménez Bartlettek Petra Delicado delikatuaren aurka azaltzen duenaren arabera sortua, eta eleberri beltzak gizonei ematen dien protagonistaren papera hausten du: "*ez dago gaizki (mendekoa izatea), emakumeak beti izaten baitira fiskalaren edo poliziaren gaizkileen biktimak edo laguntzaileak*".

## Petra Delicado serieko eleberriak 
Hurrenez hurren Petra Delicadoren liburuak:
# *Ritos de muerte* (1996, Grijalbo-Mondadori)
# *Día de perros* (1997, Grijalbo-Mondadori)
# *Mensajeros de la oscuridad* (1999, Plaza & Janés)
# *Muertos de papel* (2000, Plaza & Janés)
# *Serpientes en el paraíso* (2002, Planeta)
# *Un barco cargado de arroz* (2004, Planeta)
# *Nido vacío* (2007, Planeta)
# *El silencio de los claustros* (2009, Destino)
# *Nadie quiere saber* (2013, Destino)
# *Crímenes que no olvidaré* (relatos) (2015, Destino)
# *Mi querido asesino en serie* (2017, Destino)
# *Sin muertos* (2020, Destino)
# *La mujer fugitiva* (2024, Destino).

## Telebista 
1999an, Petra Delicado pertsonaia hamahiru ataleko telesail baten bidez eraman zuten pantailara: *Petra* Delicado, Ana Belének interpretatu zuen eta Fermín Garzon inspektoreordea Santiago Segurak.

2020an, Sky Italiak bi denboraldiko serie berri bat egin zuen, lau atalekoa bakoitza, *Petra* izenekoa, Paola Cortellesik eta Andrea Pennacchik interpretatua. Telesaila Genovan gertatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Alicia Giménez Bartlett
## Kanpo estekak 
* Petra delikatua, lupa handiagoarekin
Panaeolus fimicola

***Panaeolus fimicula*** *Bolbitiaceae* familiako onddo espezie bat da. Arriskutsua, toxikotasuna baieztatu ez bada ere, pozoitsuak diren ahaideak ditu. *Panaeolus fimicola* oso hedatua baina gutxitan identifikatzen den "perretxiko marroi txikia" da, eta batzuetan psilozibina haluzinogenoaren kantitate txikiak ditu.

Sinonimoak: *Agaricus fimicola*, *Coprinarius fimicola*, *Panaeolus dunensis*.

## Deskribapena 
**Kapela:** Txikia, 3 cm arteko diametrokoa, ganbila edo kanpai itxurakoa, ertza eta kapelaren azala leuna, errezelaren aztarnarik gabea, ez da higrofanoa, arre kolorekoa (argiagoa edo ilunagoa).

**Orriak:** Sabeldunak, adnatuak, grisaxka kolorekoak, espora-jalkinaren ondoren ilundu egiten dira eta ertz zuriarekin.

**Hanka:** Luzetara ildaskatua, pruinaduna, zurixka, zahartzean ilundu egiten da.

**Haragia:** Urria, lehorra, grisaxka kolorekoa. Zapore meleka. Espora-jalkin beltza.

**Etimologia:** *Panaeolus* terminoa, grezieratik dator "panaiolos" hitzetik, "pas pasa pan" = dena, eta "aiolos" =  hainbat kolorekoak. 

## Jangarritasuna 
Zalantzazkoa. Toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua 
*Panaeolus ater* delakoa ez da hain koprofiloa. *Coprinus* generokoek orri delikueszenteak izaten dituzte.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Ganadua dabilen larreetan eta zelaietan, behien gorotzetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Jamaika, Puerto Rico, Guadalupe, Martinika, Kolonbia, Brasil, Svalbard, Islandia, Europa, Errusia, Mongolia, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2012ko Galiziako Parlamenturako hauteskundeak

**2012ko Galiziako Parlamenturako hauteskundeak** 2012ko urriaren 21ean egin ziren, Galiziako IX. legealdiko 75 diputatuak aukeratzeko. Egun horretan bertan, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak ere egin ziren. 

Alberto Núñez Feijóoren Alderdi Popularrak irabazi zituen hauteskundeak, 41 eserlekurekin eta botoen %47,6. Bigarren aldiz lortu zuen gehiengo absolutua, aurretik zuen gehiengo osoa are gehiago zabalduz. PSdeG-PSOEk eta BNGk lortutako emaitzak asko murriztu ziren. Alternativa Galega de Esquerdak eta BNGko kide ohia zen Xosé Manuel Beirasek sortutako Anova alderdiek emaitza onak lortu zituzten, guztira 200.000 boto baino gehiago eta emandako botoen %14. A Coruñan, Ferrolen eta Santiago de Compostelan bigarren indarra izan ziren, PSOE hirugarrenean utzita. PPk 100.000 boto galdu zituen 2009ko hauteskundeekin alderatuta, baina ezkerrak lortutako emaitzak okerragoak izan zirenez, gehiengoa handitu zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scymnus abietis

***Scymnus abietis*** *Scymnus* generoko kakalardo espeziea da, *Coccinellidae* familiakoa. Paykull-ek 1798an deskribatu zuen. Ia Europa osoan aurki daiteke, baita ere Mongolian. Luzeran 2-3 milimetro neurtzen ditu. Izeietan eta koniferoetan aurkitzen da.

## Banaketa geografikoa 
Austria, Suedia, Alemania, Norvegia, Herbehereak, Finlandia, Belgika, Estonia, Frantzia, Polonia, Errusia, Suitza, Txekia, Espainia, Mongolia, Luxemburgo eta Errumania. Euskal Herrian ere aurki daiteke.

## Iruditegia 

Fitxategi:Scymnus-abietis-01-fws.jpg
Fitxategi:Scymnus-abietis-03-fws.jpg
Fitxategi:Scymnus-abietis-05-fws.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :*Scymnus abietis* EOL webgunean.
Pizkundea (telesaila)

**Pizkundea** (jatorriz frantsesez, Renaissances) 6 ataleko telesail labur franko-belgikar bat da. Frank Van Passelek zuzendua eta Claire Lemaréchal eta Franck Philipponek egindako gidoiarekin, 2022an hasi ziren ematen Belgikan, Suitzan eta Frantzian, eta Primeran plataforman 2023an, euskarara bikoiztuta.

Drama hau Léonis Productions, TF1, Beside Productions eta RTBFren (belgikar telebista publikoaren) koprodukzioa da, Quintessence Fictionsekin elkarlanean, Radio Télévision Suisseren (RTS) parte-hartzearekin eta Screen Flandersen laguntzarekin.

Telesaila 2020an filmatu zuten, Biarritzen eta Lapurdiko kostaldeko beste leku batzuetan eta Anberesen (Belgikan). Antzezle nagusiak honako hauek dira: Claire Keim (Florence Arrieta), Pierre-François Martin-Laval (Vincent Arrieta), Jessyrielle Massengo (Zoé Arrieta), Kevin Janssens (Simon Daendels) eta Lynn Van Royen (Ana Daendels).

## Sinopsia
Florence Biarritzen bizi da Vincent senarrarekin eta Zoé alabarekin. Emakumeak bihotzeko gaixotasun bat du, eta bizitza salbatu liezaioken transplantearen zain dago. Euskal kostaldean gertatutako auto-istripu batek bizitza hobeago baten itxaropena ematen dio: Ana Daendels gazte belgikarra hil da trafiko-istripu batean. 

Ebakuntza ondo irten ondoren, Florencek errehabilitazioa hasten du. Zoritxarrez baina, amesgaizto arraro batzuek tormentatzen dute orain, eta bihotza nork eman dion jakitea bakarrik du buruan. Senarra ados ez dagoen arren, bere ikerketa hasi eta Anaren aita ezagutzen du. Anaren aitak ez ditu alabaren istripuaren nondik norakoak garbi ikusten, beraz, Biarritzen dago bere alaba benetan nola hil zen ikertzen.

Etxean, ordea, Florencek borrokan ibili behar du Zoé alaba adoptatu nerabearen erantzun errebeldeekin,  eta Vincenten amak okerragotu egiten du guztia. Florence eta Vincenten arteko harremana hausteko zorian dago.

## Harrera kritikoa
Sud Ouest eskualde-egunkariaren hitzetan, "gidoia interesgarria da, nahiz eta aurretik ere ikusi ditugun antzeko istorioak, transplante bat jaso duten pazienteak beren emaileen bila nola ibiltzen diren kontatzen dutenak. Baina berrogeita hamar minutuko sei ataleko formatua erabili ordez, 90 minutuko film bat egitea egokiagoa izango litzateke, horrek bizitasun handiagoa emango bailioke tramari".

Belgikako Moustique aldizkariko David Hainauten arabera, telesail bizia da, baina trabak ere baditu: "azkar irensten zaituen sei ataleko telesaila da, baina gidoiaren elementu batzuk oso ezagunak egiten zaizkigu".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Campo de' Fiori

'''Campo de' Fiori''' (Lore-eremua euskaraz) Erromako plaza bat da, Via dei Giubbonari eta Piazza della Cancelleria artean kokatua, Parione eta Regola Rionien arteko mugan. Bere giroa ospetsua da.

## Historia 
XV. mendera arte, plaza ez zen berez existitzen, eta haren ordez, soro landu batzuk zituen zelai loretsu bat zegoen; hortik datorkio izena. Tradizioaren arabera, plazaren izena Florarengandik dator; Flora Ponpeiok maitatutako emakumea zen eta bere antzokia gertu eraiki zuen. Plazak bere izena eman zion XV. mendean ere Via Florea izenaz ezaguna zen bide-ardatz luzeari, Sant'Angelo in Pescheria eliza eta Sant'Angelo zubia zubia lotzen zituena. Ibilbide horrek berak Via Mercatoria izena ere hartu zuen XV. mendean. Plaza 1456. urtean eraiki zen, Kalisto III.a Aita Santuak horrela eskatuta.

## Heriotza zigorren lekua 
'Campo de' Fiori-n exekuzio handiak eta sokaz egindako zigorrak burutzen ziren. Esaterako, 1600ko otsailaren 17an, osteguna, heresia leporatu, bizirik erre zuten Giordano Bruno filosofo eta fraile dominikoa. 1876an unibertsitateko ikasleen batzorde bat eratu zen, filosofoaren oroigarri gisa, hil zen hesola zegoen tokian brontzezko monumentu bat egitea sustatzeko. Mundu osoko intelektual ugari atxiki zitzaizkion batzordeari, hala nola Walt Whitman, Ernest Renan, Victor Hugo, Silvio Spaventa eta Henrik Ibsen. Eliz munduaren etsaitasuna gorabehera, Giordano Brunoren monumentua, Ettore Ferrari eskultoreak egina, 1889ko ekainaren 9an inauguratu zen.

## Merkatua 
1869tik merkatu bizia dago plazan. Azoka horren giro ezaguna 1943ko ''Campo de' fiori'' film ezagunean ageri zen, Anna Magnani eta Aldo Fabrizirekin aktore nagusiekin. Campo de' Fiori eliza ez dagoen Erromako plaza historiko bakarra da. Arratsalde eta gauetan, gazteek, bai italiarrek bai atzerritarrek, gustukoen duten tokietako bat bihurtu da, lokal eta pub asko baitaude bertan.

## Monumentuak 
* Farnese jauregia
* Spada jauregia
* Monte di Pietà jauregia
* Barracco museoa

## Iruditegia 

Fitxategi:Roma Piazza Campo dei Fiori due.jpg|Plazaren izkin bat.
Fitxategi:Piazza Campo de'Fiori (1).JPG|Merkatua.
Fitxategi:Fontana di piazza Campo de' Fiori.JPG|Iturria.
Fitxategi:BD-Campo de’ Fiori-20120813-P8130070.jpg|Panorama
Fitxategi:6649 - Roma - Ettore Ferrari, Monumento a Giordano Bruno (1889) - Foto Giovanni Dall'Orto, 6-Apr-2008.jpg|Giordano Brunori monumentua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideoa Youtuben.
* :Campo de' Fioriren audiogida.
Sant Llorenç de Montgaiko geltokia

**Sant Llorenç de Montgai** Lleida-La Pobla de Segur lineako geltoki bat da, Camarasako udalerrian kokatuta dagoena. Geltokian Lleidako aldirietako lineako trenek dute geltokia, eskaerapeko geltokia delarik.

## Egoera 
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 35,848 kilometro-puntua.
## Historia 
Lleida eta La Pobla arteko trenbidea 1924ko otsailaren 3an ireki zen, Lleida eta Balaguer arteko tartearen inaugurazioarekin. Trenbide berriaren helburua Lleida eta Saint-Girons, Frantzian, trenaren bidez lotzea zen.

Primo de Riveraren diktaduran linearen luzapen lanak hasi ziren Balaguertik La Pobla eta Saint-Gironsera luzatzeko eta Lleidatik trenbidea Baezara luzatzeko. Nahiz eta proiektua "premiazko" bezala kalifikatu diktaduraren *Guadalhorce Plana*-n, handik gutxira prokamatutako Bigarren Errepublikak lanak geldiarazi zituen proiektuaren berrikusketa burutzeko.

Errepublikak eta gerora gertatutako Gerra Zibilak trenbidearen luzapen lanak bertan behera utzi zituen, eta ez zen 1940ko hamarkadara arte aurrerapenik egin. 1940ko hamarkadan, Francoren Diktadura garaian, luzapen lanak jarraitu ziren RENFE enpresak zuzenduta. Horrela, trenbidearen luzapena lortu zen Balaguertik La Pobla de Segurrera, tartea 1951eko azaroaren 13an ireki zelarik.

1962-an, Munduko Bankuak gomendatuta, Espainiako Gobernuak trenbide berrietarako finantzaketak murriztu zituen, Lleida eta La Pobla de Segur arteko trenbideak luzapen gehiagorik izan gabe.

1980ko hamarkadan estatu osoko trenbideen finantzaketaren errebisioa eman zen, linea defizitarioen ixtea aztertuz. Lleida-La Pobla trenbidea ixteko arriskuan zegoen, baina 1984ko abenduan Lleidako Diputazioak, Generalitateak eta RENFEk zerbitzuen jarraitasuna bermatu zuten, zerbitzuaren defizitaren finantzarako akordio bat sinaturik.

Momentu horretarik aurrera, Generalitateko gobernu desberdinek trenbidearen transferentzia eskatzen hasi ziren, azkenean 2005eko urtarrilaren 1ean eman zena. Momentu horretarik aurrera, linearen kudeaketa FGC enpresa publikoaren esku geratu zen, nahiz eta material mugikor aproposaren faltan, tren zerbitzuak Renfe-k eskaini. 2016ko uztailaren 25ean, FGC bihurtu zen linearen eragile bakarra, 331 serieko tren berriak zerbitzuan sartu ostean.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Lleidako aldiriak
*Kataluniako aldiriak

## Kanpo estekak 
* Lleida-La Pobla linearako FGC-ren webgunea
* '*Tren dels Llacs*' tren turistikoaren webgunea
Eddy Merckx Sari Nagusia

**Eddy Merckx Sari Nagusia** egun bakarreko txirrindularitza lasterketa izan zen, abuztuan Bruselaren inguruan jokatzen zena.

1980an sortua, Eddy Merckxen omenez, 1987 arte bakarkako erlojupeko modalitatean jokatzen zen. 1988tik aurrera, binakako erlojupekoaren formatua izan zuen. 
Orohar, 60-70 km-ko iraupena zuen, hala ere 2003ko edizioa laburragoa izan zen, 26 km-koa, inguruko eremuetan izandako sute baten ondorioz. 2005etik aurrera, Paris-Bruselarekin bat egin zen, bi probak aldi berean izatea bideragarria ez zelako

Bakarkakoan, Knut Knudsen, Eric Vanderaerden eta Chris Boardman bina garaipen dituzte. Binakakoan, Marc Wauters eta Erik Dekker izan zen bi garaipen lortu zituen bikote bakarra.

Abraham Olano gipuzkoarra da bi modalitateetan irabazi duen bakarra.

## Palmaresa 
## Ikus, gainera 
* Paris-Brusela

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eddy Merckx Sari Nagusia – *Sitiodeciclismo.net*
* 2000ko Eddy Merckx Sari Nagusia - *Cyclingnews.com*
Scymnus impexus

***Scymnus impexus*** *Scymnus* generoko kakalardo espeziea da, *Coccinellidae* familiakoa. Mulsantek 1850an deskribatu zuen. Luzeran 2-2,5 milimetro neurtzen ditu. Goimendietan eta koniferoetan aurkitzen da.

## Banaketa geografikoa 
Europan, Ipar Afrikan, Ipar Amerikan eta Asia iparraldean (Txina izan ezik) aurki daiteke.

## Iruditegia 

Fitxategi:Scymnus (Pullus) impexus.jpg
Fitxategi:Scymnus impexus Mulsant, 1850.png
Fitxategi:Scymnus-impexus-04-fws.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :*Scymnus impexus* EOL webgunean.
Mar Gijón Mendigutía

**María del Mar Gijón Mendigutía** (Madril, 1988) madrildar filologo arabista, ikerlari, unibertsitate irakasle, giza eskubideen aktibista eta feminista da.

Ekialde Erdian espezialista da, baita Palestinako historian eta emakumeen egoeran Ekialde Erdian. Gaur egun EAEn bizi da eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da.

## Biografia 
Madrilen jaio zen 1988an. Arabiar Filologian lizantziatura ikasu zuen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan (UAM). Ondoren, Arabiar eta Islamiar Ikasketetan doktoregoa lortu zuen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan 2016. urtean, "*Los mitos fundacionales de Israel y su pervivencia como legitimadores en la colonización de Palestina*" tesiarekin.

Ekialde Erdian (Líbano, Siria, Irak eta Jordania) espezialista da, baita Palestinako historian eta emakumeen egoeran Ekialde Erdian. 2012. urtetik Biladi Elkartean parte da. Lan horregatik, 2016. urtean Euskadi Literatura Sarien hautagaia izan zen, saiakera-modalitatean.

2018. urtean Giza Eskubideen Nazioarteko Batzarrean ponente izan zen, eta giza eskubideei buruzko konferentzia onenari saria lortu zuen. Bere ponentzia "*La Declaración Universal de los Derechos Humanos y la Resolución 194 (III) de Naciones Unidas de 1948: Vínculos, evolución y perspectivas*" izan zen, 1948ko arabiar-israeldar gerrari eta "Palestinako kuestioari" buruz.

Gaur egunean, Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle eta ikerlaria da.

## Bizitza pertsonala 
2005 eta 2010 urteen artean Damaskon bizi izan zen. Gaur egun Algortan bizi da.

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* *Historia del movimiento de mujeres en Palestina*, Txalaparta, Tafalla, 2015.

### Liburu-atalak 
* «El movimiento de mujeres en Palestina (1884-1948): La lucha anticolonial como elemento impulsor», en D. Checa Hidalgo, J. Ramos Tolosa *Comprender Palestina-Israel: Estudios pluridisciplinares y decoloniales, Universidad de Granada*, Granada, 2019.
* «La Declaración Universal de los Derechos Humanos y la Resolución 194 (III) de Naciones Unidas de 1948: vínculos, evolución y perspectivas» en J. M Landa *Retos emergentes de los Derechos Humanos: ¿Garantías en peligro?*, Tirant lo Blanch, Valencia, 2019.
* «International Solidarity Campaigns with Palestine: Reality and perspectives», en *The Palestinian Cause and the Future of the Palestinian National Project, Arab Center for Research & Policy Studies*, Qatar, 2016.
* «La frontera siria y los refugiados palestinos», en N. Ribas Mateo *El Río Bravo Mediterráneo: las regiones fronterizas en la época de la globalización*, Ediciones Bellaterra, 2011.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zazpi aintzirak (Txile)

**Zazpi aintzirak**, edo **Sietelagos-Panguipulli** izen turistikoan  Valdivia ibaiaren arroari dagozkion Txileko aintzira multzo bat da, klima ozeaniko euritsua duena eta partzialki Panguipulli udalerrian kokatua, Valdiviako probintzian, Los Ríos eskualdean.

Zazpi aintzirak dauden eremua lau sumendiz inguratuta dago: Villarrica, Lanín , biak aktibo, eta bi geruza-sumendi, Mocho-Choshuenco eta Quetrupillán .

Gaur egun Sietelagos lurraldearen barruan Villarrica Parke Nazionalera sartzeko aukera dago Hego Sarbidera, Choshuenco eremutik Mocho-Choshuenco erreserba nazionalera sartzeko.

Zazpi Aintziren iparraldea bere jarduera geotermiko handiagatik ere ezaguna da (Coñaripe eta Liquiñe eremuen artean 13 bainuetxe baino gehiago ditu), eta Liquiñe eremuan ur bero-iturburu batzuk ere badaude, Liquiñe-Ofqui faila geologiko ezagunaren zati baita.

Jatorri glaziarreko ibaien arteria bat dago, aintzira nagusietan urak metatzen dituztenak, Riñihue aintzira izanda haiek jasotzen azkena eta, ondoren, San Pedro eta Calle-Calle ibaietan zehar jarraitu eta Ozeano Barean isurtzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Valdivia ibaia

**Valdivia ibaia** Txileko ur-ibilgu natural labur bat da, Los Ríos eskualdea zeharkatzen duena.

## Ibilbidea 
Calle-Calle eta Cau-Cau ibaiek bat egiten duten Valdivia hirian jaiotzen da, Teja uhartearen hego-ekialdean. Ondoren, uhartearen hegoalderantz isurtzen da eta uhartearen bestaldetik datozen Cruces ibaiaren urak jasotzen ditu (beste batzuetan iturburua Cruceseko elkargunean dagoela jotzen da). Handik Corral badiara doa, eta bertan husten da. Azken ibilbide honetan, Estancilla zingirako, Cutipay ibaiko eta Tornagaleones ibaiko urak gehitzen dira. Jaio eta gutxira, Pedro de Valdivia zubiak zeharkatzen du, Valdivia hiria eta Teja uhartea lotzen dituena.
erdian|thumb|600x600px| Valdivia ibaiaren arroaren lerro bakarreko diagrama.

## Biztanleria, ekonomia eta ekologia 
Ibaia nabigagarria da, nahiz eta bere ibaien trafikoa urria izan. Bertan hainbat klubek arraunaren kirola praktikatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak