Catherine Millet

**Catherine Millet** (Bois-Colombes, 1948ko apirilaren 1a) frantziar arte-kritikaria, erakusketa-komisarioa eta letra-emakumea da.

Arte garaikideko pertsona ezaguna, "publiko zabalak" *La Vie sexuelle de Catherine M.* liburuarekin ezagutu zuen.

## Biografia 
Catherine Millet 1948an jaio zen, eta 18 urte zituela sartu zen bizitza aktiboan. Louis Millet autoeskolako zuzendariaren eta Simone idazkariaren alaba da. Daniel Templonen bizitza partekatu zuen, zeinak arte garaikideko galeria bat ireki zuen; bera 1968an sartu zen, Louis Aragonek zuzentzen zuen 'Les Lettres françaises' kultur astekariaren arte-kritikari gisa. Orduz geroztik, Frantziako eta atzerriko arte-aldizkari askotan argitaratzen du, hala nola *Opus international*, *Connaissance des arts* edo *Flash Art*, eta Maeght galeriak argitaratzen duen *Art vivant* aldizkariaren sorreran parte hartu zuen.

Aldi berean, Frantziako artista garaikideak (besteak beste Supports/Surfaces taldea) sustatzen eta Frantzian atzerriko abangoardiak, gutxieneko artea eta arte kontzeptuala hobeto ezagutarazten saiatu zen, eta, ondoren, 1972an, artikulu-bilduma bat argitaratu zuen, ''Textes sur l'art conceptuel*.

1972an, Daniel Templonekin eta Hubert Goldet bildumagilearekin batera, *Art Press'' aldizkaria sortu zuen. Aldizkariaren erredakzio-zuzendaria da oraindik orain, Jean-Pierre de Kerraoul zuzendariarekin batera. Egunkariaren maketa eta tituluaren logoa Roger Tallon diseinatzailearen esku utzi zituen. “Tel Quel” mugimenduaren sorreratik gertu, aldizkariak bertan parte hartu zuten idazle eta teorikoen pentsamenduari leial jarraitzen du (Philippe Sollers, Roland Barthes, Jacques Lacan). 1992an, aldizkaria, finantza-aldetik independentea, elebidun bihurtu zen (frantsesa-ingelesa), nazioartean gehiago zabaltzeko.

1971n eta 1977an, Catherine Millet Parisko Biurtekoko komisarioa izan zen, eta, 1981ean, Parisko Arte Modernoaren museoren komisarioa "Baroques 81" izeneko nazioarteko erakusketa zabal batean, arte garaikide baten lehen adierazpenetako bat, "postmodernitate" gisa izendatua. Hainbatetan, AFAAk antolatutako kultur trukeen barruan, Frantziako artisten erakusketak antolatzen ditu atzerrian: «Douze artistes français dans l’espace» (1985, Japonia, Korea), «Hors tendances» (1987, Italia, Portugal).

1989an, Brasilgo São Pauloko Biurtekoan Frantziaren komisario izendatu zuten. Frantziako selekzioarekin batera (Alain Jacquet, Antonio Semeraro eta Philippe Thomas), Parte-hartze Nazional Onenaren Saria jaso zuena, Yves Klein atzera begirakoa ere aurkezten du. 1995ean, Veneziako Bienalean, Frantziako pabilioiaren komisario zela, César Baldaccini aukeratu zuen, eta, horren karietara, lan monumental bat egin zuen. Aurreko urtean, ADIAF-Association pour la diffusion internationale de l'art français (Frantziako Artearen Nazioarteko Hedapenerako Elkartea) elkartearen sorreran parte hartu zuen.

1987an, Catherine Millet-ek, Yves Kleini buruzko monografiko baten egilea (1982, gero 2008), panorama bat argitaratu zuen, ''L'Art contemporain en France*, eta, harrezkero, hainbat aldiz berrargitaratu den, eguneratuta (1994, gero 2005), eta itzulpenak egin zaizkio. Hamar urte geroago, *L'Art contemporain* lan orokorragoa da, eta gaurkotu, berrargitaratu eta itzuli ere egin da (2006an handitutako edizioa, *L'Art contemporain : histoire et géographie* izenburupean).

2001ean, jarduera literarioagoa jorratu zuen kontakizun autobiografiko batekin, *La Vie sexuelle de Catherine M.* , 2001eko Sade saria eskuratu zuen, eta mundu mailako arrakasta lortu zuen (berrogeita zazpi itzulpen eta bi milioi eta erdi irakurle baino gehiago). *Riquet à la houppe, Millet à la loupe* (2003) ere kontakizun autobiografiko labur bat da, eta, halaber, Charles Perraulti egindako omenaldi bat, egile horren heriotzaren 300. urteurrenaren karietara egina. *Dalí et moi* (2005) margolariaren idatziei buruzko saiakera kritikoa da (ingelesera, alemanera *eta* errusierara itzulia). *Jour de souffrance* 2008ko abuztuan argitaratu zen.

2014an, Catherine Milletek *Une enfance de rêve* argitaratu zuen, non bere haurtzaroa, aita, ama, kontatu zituen, gerraosteko urteetan, ulertzen saiatzeko nola hazi daitekeen moral bat fabrikatu gabe, eta idazteko gogoa nola sortzen den . Urte berean, La Coupole saria jaso zuen.

2022an, lan autobiografiko berri bat argitaratu zuen, *Les Commencements'', arte garaikideari buruzko bere esnatzeari buruzkoa.

### Bizitza pribatua 
1981etik aurrera, Catherine Milletek Jacques Henric idazlearekin partekatzen du bizitza, zeinarekin hamar urte geroago ezkondu baitzen.

### Aipamenak 
2016ko apirilean, Catherine Milletek François-Morellet saria jaso zuen, arte garaikidearen alde egindako konpromisoagatik eta idatziengatik. Liburuaren eta Ardoaren Jardunaldi Nazionaletan (Saumur) emana, Montsoreau gazteluarekin -Arte Garaikideko Museoa- elkartuta, pertsona ezagun bat saritzen du.

### Dekorazioa 
* 2016:  Ordenaren Ofizina

## Polemikak eta posizio-hartzeak 
2017ko abenduan, Catherine Milletek zera adierazi zuen France Culture irratian: "Nire arazo handia zera da: asko sentitzen dut ez bortxatua izan izana. Zeren nire testiganteza eman ahal izango nukeen esateko bortxaketatik onik ateratzen garela". 

2018ko urtarrilaren 11ko Quotidien saioko platoan, zera esan zuen metroko 'igurtzitzaileei' buruz: "Badut halako konpasio bat igurtzitzaileekin. Sexu-atsegina lortzeko horretara mugatzen den norbaitek nolabaiteko sexu-miserian egon behar du." Saio berean adierazi zuen Marlène Schiappak 2018an proposatutako sexu-indarkerien eta kale-jazarpenaren legearen aurka dagoela.

2018ko otsailaren 14an, tribuna batean, baieztatu zuen hobe dela bortxatzen uztea erresistitzea baino, bizia galtzeko arriskuan jarri gabe. Ziurrenik, Anne Lorraine Schmitten heriotzari egiten dio erreferentzia: 23 urteko ikaslea, labankadaz eraila 2007ko azaroaren 25ean, bortxaketa-saiakera batean erresistentzia erakusteagatik.. Biktimaren aitak jarrera hori "erabat nazkagarritzat" jo zuen.

2023ko abenduan, "N'effacez pas Gérard Depardieu" tribuna polemikoaren sinatzailea izan zen, besteak beste, Gérard Depardieuren errugabetasun-presuntzioa defendatzeko, orduan bortxaketa eta sexu-eraso eta -jazarpenagatik akusatua.

## Lanak 
* *Alix Cleo Roubaud*, catalogue de la BNF, 2014
* *Zéro: avant-garde internationale des années 1950-1960*, par Jean-Hubert Martin, Rainer Zimmermann, Catherine Millet et Bazon Brock, catalogue d'exposition, 2006
* *Almodovar: exhibition!*, Serge Toubiana, Frédéric Strauss, Matthieu Orléan et Catherine Millet, catalogue de la Cinémathèque de Paris
* *César à Venise*, Catherine Millet, Philippe Sollers et Jacques Boulay, Éditions du Regard, 1990
* *Jaume Plensa*, Lóránd Hegyi, Rafael Argullol et Catherine Millet, Éditions Silvana, 2017

### Narrazioak 
* *Commencements*, Flammarion, 2022, 316 or. 
* *Une enfance de rêve*, Flammarion, 2014 
** Prix La Coupole 2014.
** Prix des vendanges littéraires de Rivesaltes, 2014.
* *Jour de souffrance*, Flammarion, 2008; Points, 2009 
** Prix « Le Prince-Maurice » du roman d'amour 2009.
* *Riquet à la Houppe, Millet à la loupe*, Stock, 2003; Livre de poche, 2005
* *La Vie sexuelle de Catherine M.*, Seuil, 2001 eta 2014; Points, 2002 eta 2009 
** Prix Sade.

### Saiakera literarioa 
* *Aimer Lawrence*, Flammarion, 2017, 304 or.  (ISBN )

### Elkarrizketak 
* ''D'Artpress à Catherine M.: entretiens avec Richard Leydier*, Gallimard, 2011

### Arteari buruzko lanak 
* *Le Corps exposé*, Éditions Cécile Defaut, 2011
* *L'Art contemporain: histoire et géographie*, Champs Flammarion, 2006 et 2009
* *Dali et moi*, Gallimard, 2005
* *Conversations avec Denise René*, Adam Biro, 2001
* *François Arnal: monographie de l'œuvre'', Cercle d'art, 1998
* ''L'Art contemporain*, Flammarion, coll.&nbsp;« Dominos », 1997
* *La critique d'art s'expose*, J. Chambon, 1995
* *De l'objet à l'œuvre, les espaces utopiques de l'art*, artpress, 1994
* *Roger Tallon, designer*, Éditions du Centre Pompidou, 1993
* *L'Art contemporain en France*, Flammarion, 1987; berrargitalpen handitua, 2005 (Richard Leydierren kolaborazioarekin)
* *Yves Klein*, artpress-Flammarion, 1983; artpress, 2006
* *Textes sur l'art conceptuel*, Daniel Templon, 1972

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Françoise Wilder, *Un provocant abandon*, Desclée de Brouwer, 2004.
* Jacques Henric
** *Légendes de Catherine M.*, Denoël, 2001.
** *Catherine "M", l'album'', éd. L'Instantanée, 2004.
* Béatrice Nodé-Langlois, «"Jour de souffrance" de Catherine Millet», *La Critique parisienne*, no 60, octobre 2008.
* Liza Steiner, ''Sade aujourd'hui. Anatomie de la pornocratie'', Jean-Christophe Abramoviciren hitzaurrea, Paris, Classiques Garnier, 2019  Confrontation entre l'œuvre de Sade et un corpus intégrant La Vie sexuelle de Catherine M.

### Irratia 
* Entretien avec Marie Richeux dans *Par les temps qui courent* : « Je ne sais pas ce qu’est l’amour, et je ne suis pas sûre de savoir très bien ce qu’est le sexe non plus. »

### Bideoa 
* « Catherine Millet raconte le choc de sa rencontre avec Dado »
* Catherine Millet avec Jorge Herralde à Barcelone sur Canal-L

## Kanpo estekak 
* Site de artpress