Urbinoko Dukearen jauregia

**Urbinoko Dukearen jauregia** () Italiako Urbino hirian, Markak (italieraz *Marche*) Italiako erdi-ekialdeko eskualdean dagoen eraikin errenazentista da. Italiako monumentu garrantzitsuenetako bat da. Gizateriaren Ondarearen Unescoren zerrendan Urbinoko gune historikoaren barruan katalogatuta dago.

## Historia 
Dukearen jauregia Federico da Montefeltro dukeak hasi zuen, XV. mendearen erdialdean, Maso di Bartolomeo arkitekto florentziarrak. Aurretik *Ioleko jauregia* zegoen eta hau egitura berrian integratu zen.

Luciano Laurana (Lucijan Vranjanin), La Vranako arkitektoa, Zaratik gertukoa (egun, Zadar) Dalmazia (egun, Kroazia), Florentzian Brunelleschik eraikitako eraikinen eraginez, fatxada, patio eta sarreraro eskailerak diseinatu zituen. 1472an, Laurana Urbinotik joan ondoren, Francesco di Giorgio Martinik jarraitu zituen lanak, bera izan baitzen fatxadaren dekorazioaren arduradun nagusia. Eskulturak Ambrogio Barocci milandarrak egin zituen, eta bera izan zen barruko gelen dekoratzailea ere.

Federico dukea hil ondoren (1482), eraikuntza partzialki amaitu gabe gelditu zen. Bigarren solairua hurrengo mendearen lehen erdian gehitu zuen Girolamo Gengak. 1604an, Federico Barocci margolariak eraikinaren ikuspegi bat erreproduzitu zuen Pradoko Museoko bere *Cristo gurutziltzatua* lan ospetsuan.
 
XX. mendean zehar jauregiak gobernuaren eraikin izaten jarraitu zuen, artxiboak eta udal bulegoak eta inskripzio eta eskultura zaharren bilduma publikoak hartuz. 1985ean zaharberritu zen; urte horretan lurpeko sare zabala bisitarientzat ireki zen.

## Deskribapena 
Lauranak diseinatutako patioko arkuteriak Erromako Palazzo della Cancelleriakoekin lehiatzen dira, Errenazimentuko arkuteriarik delikatuenak gisa. Tokiaren beharrei erantzuteko, masa arkitektoniko irregularra eraiki behar izan zuen. 1460ko hamarkadatik aurrera Lauranak egindako jauregia garaikideek benetako printze-egonalditzat sortutako jauregitzat hartu zuten.

Eraikitako lehen jauregi ez gaztelutzat gisa hartzen da historikoki; izan ere, hiriaren sarreran ikusten den fatxadaren itxura izugarria izan arren, eraikinak ez zuen defentsarako helbururik.

## Galleria Nazionale delle Marche 
Marken Galeria Nazionala jauregian egokituta dago. Munduko arte gotiko eta errenazentistako bildumarik garrantzitsuenetakoa da. XIV., XV. eta XVI. mendeetako autoreen lan nabarmenak biltzen ditu, besteak beste, Giovanni Baronzio, Melozzo da Forlì, Rafael Sanzio, Piero della Francesca (*Flagellazione di Cristo* ospetsuarekin), Paolo Uccello, Giovanni Santi (Rafaelen aita), Joos van Wassenhove (*Jesusen azken afaria*), Pedro Berruguete (1470 hamarkadan Urbinon lan egin zuen) eta Timoteo della Vite. Tizianoren *Piztuera* lan berantiarra ere ikus daiteke.

## Iruditegia 

Fitxategi:Formerly Piero della Francesca - Ideal City - WGA17633 - Galleria Nazionale delle Marche Urbino.jpg|Piero della Francescari egotzitako*Hiri ideala*, 60 x 200&nbsp;cm

Fitxategi:Raffael 043.jpg|Raphael*Mutua*, 64 x 48&nbsp;cm
Fitxategi:Piero_della_Francesca_042_Flagellation.jpg|Piero della Francesca*Flagellazione di Cristo*, 59 x 82&nbsp;cm.
Fitxategi:Madonna di Senigallia.jpg|Piero della Francesca *Senigalliako Madonna*, 61 x 53&nbsp;cm.
Fitxategi:Titian - The Resurrection.jpg|Titian*Piztuera*, 163 x 104&nbsp;cm
Fitxategi:Giusto di gand, comunione degli apostoli, 1473-1474.jpg|Joos van Wassenhove*Institution of Eucharist*, 331 x 335&nbsp;cm.
Fitxategi:Titian LastSupper c1544 Urbino.jpg|Titian*Last Supper*, 163 x 104&nbsp;cm.
Fitxategi:Orazio gentileschi, Vision of St Francesca Romana.jpg|Orazio GentileschiVision of St. Francesca Romana
Fitxategi:Paolo Uccello - Miracle of the Desecrated Host (Scene 2) - WGA23223.jpg|Paolo Uccello*Gurutzearen erorketaren miraria* (Scene 2), 43 x 58&nbsp;cm
Fitxategi:Luca signorelli, crocifissione, urbino, gnm.jpg|Luca Signorelli*Gurutziltzaketa*, 144 x 89&nbsp;cm.
Fitxategi:Paolo Uccello - Miracle of the Desecrated Host (Scene 4) - WGA23225.jpg|Paolo Uccello*Gurutzearen erorketaren miraria* (4. eszena), 43 x 58&nbsp;cm
Fitxategi:Paolo Monti - Servizio fotografico - BEIC 6359445.jpg|Federico Barocci*Andre Maria Haurrarekin eta Santuekin*, 283 x 190&nbsp;cm.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Studiolo di Federico da Montefeltro

## Kanpo estekak 
* :Galleria Nazionale delle Marcheren webgune ofiziala.
* :Dokumentala Youtuben.