Ángela Molina

**Ángela Molina Tejedor** (Madril, 1955eko urriaren 5a - ) Luis Buñuel edo Manuel Gutiérrez Aragón filmetan ospea lortu zuen espainiar aktorea da. Italian, Frantzian eta Latinoamerikan ere arrakasta izan zuen 100 bat filmetan parte hartu zuelarik eta David de Donatello italiar akademiako saria eta Donostiako Zinemaldiko Emakumezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra irabazi zituen besteak beste.

## Biografia 
Ángela Molina Tejedor 1955eko urriaren 5ean jaio zen Madrilen.

Aita Antonio Molina abeslari eta aktore famatua izan zuen eta Paula, Miguel, Mónica eta Noel senideak ere interpretazio eta musika munduan dabiltza. Ángelaren alaba ere, Olivia Molina, aktorea da.

Bera baino 10 urte gazteagoa den Leo Blakstadekin ezkondua, Ángelak 47 urte zituenean izan zuen alaba gazteena: Maria.

Hervé Tirmarche argazkilari eta errealizadorearekin izandako harremanak 3 seme-alaba eman zizkion: Olivia (1980), Mateo (1982) eta Samuel (1987). Egun, Leo Blakstad kanadarrarekin ezkonduta dago eta beste bi seme-alaba izan ditu: Antonio (1995) eta María (2003).

2012an, lehen iloba izan zuen, bere alaba Oliviak Sergio Mur aktorearekin izandakoa.

## Hasierak 
Ballet klasikoa, espainiar dantzak eta Arte Dramatikoa ikasi zituen RESADen. Zirkuan egin zuen lan Frantzian eta espainiar dantza klasikoko irakasle izan zen bere lehen filmean agertu baino lehen: *No matarás* (César F. Ardavín, 1974). 19 urte betetzear zituenez gero, zineman murgildu da bete-betean.

Trantsizio garaian, ez zuen modan jarri zen *destape*an lan egin nahi izan eta kalitate eta konpromisoa biltzen zituen ekoizpenetara zuzendu zuen bere lana, askotan, gizarte, politika edo historiako gaiak ukituz.

1976an, ezezkoa eman zion Vicente Aranda zuzendariak proposaturiko *Cambio de sexo* filmeko protagonista izateko aukerari eta, horren ordez, Antoni Ribasen *La ciutat cremada* edo Jaime Caminoren *Las largas vacaciones del 36* lanak egin zituen. Urtebete lehenago, azkenean Alicia Sánchezek interpretatuko zuen José Luis Borauren *Furtivos* filma ere proposatu zioten. Uko egin zion hari ere, baina 1979an, *La Sabina* filmean egingo zuten elkarrekin.

1977an, Luis Buñuelek Fernando Reyrekin bere *Cet obscur objet du désir* filmerako protagonista izatea eskaini zion. Lan honek finkatuko zuen bere izena nazioartean eta europar zinematografiarako ate ugari irekiko zizkion. Carole Bouquet aktore frantsesarekin elkarbanatu zuen papera eta bere pertsonaiak izaera misteriotsua agertuko zuen, itxura xume eta gozoaren azpian.

## Arrakasta 
1980ko hamarkadan, Ángela Molina pertsona ezaguna bilakatu zen pantaila handian, bai Espainian eta baita Frantzia eta Italian ere, Alemanian eta AEBetan ere sarrera izan zuelarik. Hizkuntza ezberdinak hitz egiten dituenez, maiz, ez dago ahotsa doblatu beharrik.

Gillo Pontecorvoren *Operación Ogro*, Jaime Chávarriren *Bearn o La sala de las muñecas*... Italiar telebistan *La Bella Otero* egingo zuen eta Jaime de Armiñán, Luigi Comencini, Ricardo Franco, Marco Bellocchio, Bigas Luna edo Lina Wertmüllerren aginduetara egingo zuen lan.

Manuel Gutiérrez Aragón kantabriarrarekin etorriko zitzaizkion aukera bikainak: *Camada negra*, *El corazón del bosque*, *Demonios en el jardín* edo *La mitad del cielo*. Hemen Ángelaren hitzak:

1985ean, New Yorkeko Kritikaren sari handia jaso zuen eta, hurrengo urtean, italiar akademiak banatzen dituen David de Donatello saria jasotzen zuen lehenengo artista kanpotarra bilakatu zen.

1986an, *La mitad del cielo* filmak Emakumezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra eman zion Donostiako Zinemaldian eta Goya Sarien 1.go ediziorako izendatua izan zen.

## Artista multidiziplinarra 
Bere lan artistikoa ez zen filmetan soilik geratu. Musikan ere probatu nahi izan zuen eta *Con las defensas rotas* diskoa editatu zuen. *Muertos de amor* abestia ere egin zuen Georges Moustakiren ondoan, baina film batean erakutsiko zuen hobeto bere musikarako gaitasuna: Jaime Chávarriren *Las cosas del querer*. 1989 eta 1995ean egin zituen bi atalak eta pertsonaia bitxia tokatu zitzaion Ángelari.

*Esquilache* filma ere grabatu zuen, Fernando Fernán Gómezekin batera, Josefina Molinaren agindupean.

Ana Belén eta Victoria Abrilekin batera, hoberen ordaindutako artista espainiarra kontsideratuta dago eta 1990etik aurrera, lanak bakantzen joan zen. Ezezkoa eman zion Bigas Lunari *Las edades de Lulú* filmerako. Hemen Ángelaren hitzetan:

Miguel Littínen *Sandino* egin zuen, Nikaraguako lider iraultzailearen bizitza gai hartuta. Alain Tannerren ''L'Homme qui a perdu son ombre* filmean hartu zuen parte Francisco Rabalen ondoan. Marcello Mastroiannirekin agertu zen *Le voleur d'enfants* filman eta, Ridley Scotten *1492: Conquest of Paradise* Gérard Depardieurekin. 1995ean, *Gilmet* egin zuen Viggo Mortensenekin.

Kosta zitzaion Pedro Almodóvarri baietza ematea, baina azkenean egin zuen. 1997an, *Carne trémula* egin zuen eta emakume heldua agertu zigun, bizitzaren aztarnak markatua. Ez zen lan erraza izan Almodóvarrekin egin zuena, baina bere laugarren Zilarrezko Fotogramas Saria lortu zuen eta Goyarako laugarren izendapena ere bai.

*Hermanas* telebistarako komedian ere egin zuen lan eta proiektu ezberdinetan hartu zuen parte: *El mar*, *Punto de mira (One of the Hollywood Ten)*, *Sagitario*, *Al sur de Granada*, *Los Borgia* edo *La caja*.

2007an, *El destino de Nunik* estreinatu zuen, armeniarren genozidioa azalduz. Paolo eta Vittorio Tavianiren agindupean egin zuen lan Paz Vegaren ondoan. Giuseppe Tornatoreren film pare batean parte hartu eta gero, Almodóvarrekin egin zuen lan berriro *Los abrazos rotos* filma, Penélope Cruzen amaren paperean.

2010az gero, *Gran Reserva* seriean egin zuen lan Emilio Gutiérrez Cabaren ondoan.

## Antzerkia 
2002an, *Troya, siglo XXI* egin zuen Meridako Antzerki Klasikoaren Jaialdian.

2005ean, Mrs. Robinson xarmangarria izan zen Andrés Limak zuzendutako *El Graduado* lanean eta bere alaba Olivia ere lankide izan zuen.

Robert Wilsonek zuzenduriko eta Susan Sontagek egokituriko Henrik Ibsenen *La dama del mar* lanarekin itzuli zen handik 3 urtetara.

## Filmografia 
## Antzerkia 
* *La dama del mar*, Robert Wilson (2008).
* *El Graduado*, Andrés Lima (2005).
* *Troya, siglo XXI*, Jorge Márquez y Gerardo Vera (2002).

## Telebista 
## Discografía 
* *Las cosas del querer. 2ª parte* (1995)
* *Banda sonora original|B.S.O. Las cosas del querer*. Manuel Banderarekin (1989)
* *Con las defensas rotas*. Kolaborazioa Georges Moustaki (1986)

## Sariak 
;David de Donatello Sariak

;Donostiako Zinemaldia

;Goya

;Zilarrezko Fotogramas

;Medallas del Círculo de Escritores Cinematográficos

;Premios de la Unión de Actores

;Gaudí Sariak

;Premios Zapping

;Malagako Zinema Espainiarra

;Besteak
* **2013**
** Ohorezko Saria *Guadalajara Iberoamericano Saria* Guadalajarako Nazioarteko Zinemaldia (Mexiko).

* **2012**
** Ohorezko Saria *Ciudad de Alicante* Alakanteko Zinemaldia.
** *Espiga de Honor* (Valladolideko Nazioarteko Zinema Astea).

* **2011**
** *Luis Ciges* Saria (Islantillako Zinemaldia).

* **2010**
** *Luis Buñuel* Saria (Huescako Nazioarteko Zinemaldia).

* **2009**
** Ohorezko Saria (Lleidako Zinemaldia).
** *Nacho Martínez* Saria (Gijóneko Zinemaldia).

* **2007**
** Ohorezko Saria *Fellini 8 1/2* del Festival EuropaCinema de Viareggio.
** Interpretazio Saria (Ibizako Nazioarteko Zinemaldia) *La caja* filmagatik.

* **2002**
** Urrezko Domina Arte Ederren Merituari.

* **1999**
** Ohorezko Saria *Ciudad de Huelva* (Huelvako Zinemaldia).

* **1996**
** Interpretazio Saria (Cartagenako Zinemaldia) *Las cosas del querer 2* filmagatik.

* **1989**
** Interpretazio Saria (Santarémgo Zinemaldia) *La mitad del cielo* filmagatik.

* **1985**
** New Yorkeko Kritika Saria *Demonios en el jardín* filmagatik.
** ACE Saria artista hoberenenari *Demonios en el jardín* filmagatik.

* **1982**
** Interpretazio Saria Montréalgo Zinemaldian.

* **1981**
** Interpretazio Saria (Nueva Delhiko Zinemaldia) *La Sabina* filmagatik.

* **Epai mahaia**
** Laburmetraien epai mahaiko kide (Cannesko Nazioarteko Zinemaldia **1998**.
** Epai mahaiko lehendakaria (Berlíngo Nazioarteko Zinemaldia) **1999**.
** Epai mahaiko kidea (Donostiako Zinemaldia) **2000**.
** Epai mahaiko kidea (Málagako Zinemaldia) **2010**.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Tico Medina. *Ángela Molina, claro objeto de deseo*. ABC, 13/08/2002
* Vicente Molina Foix. *Ángela Molina. Arrebatadora y terrenal*. El País, 09/08/2004
* Vicente Molina Foix. *El deseo de Ángela Molina*. El País, 20/02/2005
* Rueda de Prensa. Festival Internacional de Cine de Gijón (20/11/2009)
* Filmografía comentada. Fotogramas, 19/01/2011
* Bienvenidos a casa: Ángela Molina, sentimiento en el arte (RNE, 24/03/2011)
* Emilio Gutiérrez Caba entrevista a Ángela Molina (Cadena SER, 19/06/2011)
* *Ese oscuro objeto del deseo*
* *El baile de las ánimas*
* *Gran Reserva''