Esteban Montorio

**Esteban Montorio Uribarren** (Bilbo, Bizkaia, 1956ko urriaren 17a) irudigile, diseinatzaile grafikoa eta arte zuzendaria da. Arte Ederretako ikasketak utzi ondoren, Monti Diseinu Grafikoa estudioa muntatu zuen, Bilbon. 35 urtez izan da Txalaparta argitaletxearen diseinatzailea, bere irudiaren arduraduna eta bere liburu ia guztien azalen eta  maketen diseinatzailea. Deabruaren Eskola webgunearen sortzaileetako bat da, Kataluniako Diseintzaile Grafikoen Elkargoko kidea. Bego Montorio itzultzaile eta interpretaren neba da. 
thumb|Esteban Montorio, bere Bilboko bulegoan

## Biografia 
Esteban Montorio Uribarren, “Monti” izenez ezaguna, Abandon jaio zen, Bilbon, 1956ko urriaren 17an. Eugenia Uribarren Leturiaga (Aramaio, 1929) eta Mario Montorio Aranaren  (Bilbo, 1922-2002) seme zaharrena da, eta beste bi arreba ere baditu, gazteena, Bego Montorio interprete eta itzultzailea (Bilbo, 1959). 

Ilustrazioarekiko, artearekiko eta diseinuarekiko interesa aitarengandik datorkio, marrazkilari bikaina baitzen. 1937an, 14 urte zituela, Mario Montoriok erbestera ihes egin behar izan zuen, Habana itsasontzian, bere anai-arreba gazteenekin batera.  Hiru hilabeterako izango zela uste zuen arren, bi urte eman zituen Ingalaterran eta, denbora tarte hartan, Arte eta Ofizioen eskola batean Arte Komertzialari lotutako (diseinu grafikoaren aitzindaria) ikasketak egin zituen.

Hainbat urtez finantza-erakunde batean administrari gisa lan egin ondoren, Montik Euskal Herriko Unibertsitatean hasi zituen Arte Ederretako ikasketak, baina bukatu baino lehen utzi zituen, diseinatzaile grafiko bezala lanean hasteko.

2025an erretiroa hartu zuen arren, ez du guztiz bere jardun profesionalari utzi.

## Ibilbidea 
Bere ibilbide profesionala Anaitasuna aldizkarian hasi zuen. 1978ko abenduan, komiki tira batzuk argitaratu zituen aldizkariaren 374. zenbakitik aurrera, eta lehen aldiz erabili zuen gero bere alderdi profesionalean erabiliko zuen goitizena, Monti.

Hamar urte geroago, 1988an diseinatzaile bezala lanean hasi zen, Punto y Hora de Euskal Herria astekarian. Urte bete geroago, Punto y Hora-ko lana utzi gabe, Aizu! aldizkariarentzat diseinuak egiten eta Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundearentzako (AEK) liburuak diseinatzen hasi zen, eta lan horretan jarraitu zuen 1994rarte. 1989an, Jose Mari Espartza eta Juanjo Marko editoreek eskatuta, Txalaparta argitaletxearentzako lehen azala egin zuen, aldizkarientzat egiten zituen lanak utzi gabe oraindik. Lehen azal hori Anjel Rekalderen *Herrera prisión de guerra* (Txalaparta, 1990) liburuarena izan zen. Ordutik 2025ean erretiroa hartu zuen arte, Txalapartaren nortasun grafikoaren ardura izan zuen eta bere liburu ia guztien maketatzaile eta diseinatzaile. Paco Ignacio Taibo IIren *La vida misma* (Txalaparta, 2025) liburuaren berralgitalpenaren azala izan zen Txalapartan diseinatu zuen azkena. Guztira, milatik gora azal egin ditu.

1994an, Monti Diseinu Grafikoa estudioa sortu zuen, Bilbon. Komunikazio grafikoari lotutako zerbitzuak emateko: liburu, aldizkari eta eskuorriak diseinatu eta maketatu, logotipoak sortu, irudi korporatiboa landu, kartelak, packaging-a, webguneen diseinua. Diseinu grafikoari buruzko blog bat ere badauka, Tintontzia izenekoa.

Txalapartarentzat ezezik, beste hainbat argitaletxerentzat lan egin du, Arabera, Gatuzain, Ttarttalo, Elkar, Altaffaylla, El Jonc eta Virus, besteak beste. 2010etik 2011ra, Nabarra aldizkari kulturalaren arte zuzendaria izan zen.

## Beste lan batzuk 
2020an, Irati Jimenez eta Mikel Sotorekin batera Deabruaren Eskola webgunea sortu zuen, izen bereko elkarte kulturalaren babesarekin. Literaturaren zabalkunderako proiektua, euskaraz idatzitako eta euskarara itzulitako garai guztietako testuak argitaratzen dituena, balio literario handikoak eta literaturaren aldekoak.
thumb|Esteban Montorio, Txomin Peillenekin eta Joseba Sarrionandiarekin, Habanan, 2011an
2023an, Joseba Sarrionandiarekin batera egin zuen *Markos Gimenoren 101 Letrakartel* (Pamiela, 2023), palindromoekin osatutako liburua, eta liburuaren batera antolatutako erakusketa.