Khalidi liburutegia

**Khalidi liburutegia** () Jerusalem hirian dagoen liburutegi eta artxibo famatua da. Palestinarren eskuizkribu bilduma handiena du bai eta munduko arabierazko eskuizkribuen bilduma pribatu handienetako bat ere.

Jerusalemgo Hiri Zaharraren barnean dago eta 1900. urtean ireki zituen ateak otomandarrak agintean zeuden garaian. Israeldarren okupazioak liburutegia itxi eta 50 urtetara berriz ireki zituen ateak, 2018ko abenduaren 15ean.

Liburutegian dagoen dataturiko eskuizkribu zaharrena Ali al-Qabisik idatzitako *Hadith* bilduma da (Mahoma profetaren esanak eta pasadizoak biltzen dituena). 1027an egindako kopia da gordetzen dena, idazlea hil eta 15 urtera egindako kopia hain zuzen ere. Muhammad ibn Durayden istorioen zati batzuk ere gordetzen dira, X. mendekoak izan daitezkeenak, baina datatu gabe dirautenak oraindik. Amir Husam al-Din Barkah Khan izeneko khwarezmiar agintari militarra eta haren bi semeen hilobia zen. Haren alaba Baibars I.a sultanarekin ezkondu zen eta semea Al-Said Barakah sultana izan zen.

## Historia 
### Hastapenak 
Khalidi istoria luzeko familia izan zen, Otomandar garaiko Jerusalemen erlijio, intelektual eta kultural bizitzan eragin handiena izan zuen familia hain zuzen ere. Horrela otomandar zein arabiar gizartean eta Palestinako liburutegi handiena biltzeko gai izan zen. Khalidi familiaren belaunaldi bakoitzak ekarpen handiak egin zizkion bildumari.

Lehenengo bilduma Sun Allah al-Khalidik sortu zuen 1726an hil arte jaso zituen agiriekin. Sun Allah al-Khalidi Jerusalemgo Erlijio Gorteko idazkari nagusia zen. Habiz bat ezarri zuen lursail zabalen trukean 85 eskuizkriburen betirako zaintza ordaintzeko. 

Lawrence Conrad historiagile britainiarraren arabera Khalidi patriarkek beren eskuizkribu bilduma aktiboki eraiki zuten Kairo, Damasko eta Istanbulgo Erdi Aroko literatur merkatuetan negoziatuz.

### Liburutegiaren sorrera eta Khalidi familiaren zaintza 
[280px|thumb|Khalidi liburutegia ireki zen inguruan ateratako argazkia, c.1900. Bertan Khalidi familiako hainbat kide eta Sheikh Taher al Jazaireh (zuriz) Damaskoko Zahiriyya liburutegiko sortzailea. Khalidi familiak [greziarren eta abbastarren tradizioaren oinordeko ikusten zuen bere burua eta liburutegia sortu nahi izan zuten bildutako jakintza zabaldu zedin. Liburutegiaren irekierak greziar eta mediterraneoko arabiar liburutegi handiekin harremanak eratzea ekarri zuen, eta bide batez kulturaren garapena eta aberastasuna eragitea, Koran liburuari (98:3) egiten dio erreferentzia. 

1967an Sei Eguneko Gerran eta ondoren Israelek Ekialdeko Jerusalem okupatu zuenean Khaled liburutegia itxi egin zen. Lanak hasi eta gutxira liburutegiko loftek 29.000 pieza, sekzio eta folio aurkitu ziren. 2018ko abenduaren 15ean ireki zituen berriz ateak 50 urteren ondoren.

## Katalogoak 
Khalidi liburutegiko webgune ofizialean historian egin diren bost katalogoak ikusgai daude eta PDF artxibotan deskarga daitezke. Horien artean 1900. urtean egin zen katalogoa ere badago. Egin den katalogo berriena 2006an egin zen, arabierazko eskuizkribuak soilik osatzen dute katalogo hori.

## Iruditegia 

Irudi:Jerusalem-Khalidi-Library-KM-083.jpg|Eraikina.
Irudi:Khalidi Library P6070022.JPG|Sarrerako atea eta iturria.
Irudi:Views in October of 2019 around the Old City and City Wall of Jerusalem 01.jpg|Lehioa.
Irudi:Haledia library11.JPG|Lehioa.
Irudi:Mamluk impact on JerusalemDSCN4302.JPG|Mamelukoen idazkia.
Irudi:Mamluk impact on JerusalemDSCN4297.JPG|Hormako apaingarriak.
Irudi:Tumba Ruhi Khalidi.jpg|Ruhi Khalidiren hilobia.
Irudi:Manuscrito Malik Ibn Anas.jpg|Malik Ibn Anasen eskuizkribua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Khalidi liburutegiko webgune ofiziala