open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pedro Ganboa Setien

**Pedro Ganboa Setien**, edo gaztelaniaz **Pedro Gamboa Setién**, (Zurbaran, Bilbo) mediku alergologo bizkaitarra da.

## Ikasketak 
1983an Medikuntza eta Kirurgian lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean, eta 1988an Alergologiako mediku espezialista titulua lortu zuen.

1990ean doktore-titulua lortu zuen Medikuntzan eta Kirurgian Nafarroako Unibertsitatean "*Dinámica de los receptores beta-2 adrenérgicos en membranas linfocitarias de pacientes atópicos*" tesiarekin. Esperimentuak egin zituen paziente asmatikoekin, paziente polinikoekin eta dermatophagoideekiko sentikortasuna zutenekin.

## Ibilbidea 
Alergologiako mediku espezialista gisa lan egin zuen IMQn 1989tik 2016ra bitarte. Alergologiako mediku espezialista izan da Basurtuko Unibertsitate Ospitalean eta Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko Alergologiako atalburua da.

Ikertzaile gisa kidea da nazioarteko hainbat elkarte medikuetan, besteak beste hauetan: Espainiako Alergologia Elkartea (*Sociedad Española de Alergología*). Britainia Handiko Alergologia eta Immunologia Klinikoko Elkartea (British Society of *Alergologie and Clinical Immunology*), eta Alergologia eta Immunologia Klinikoko AEBko Akademia (*American Academy of Allergy, Asthma and Clinical Immunology*).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Federazioa

**Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Federazioa** edo **U.S. Soccer** (**United States Soccer Federation**) Estatu Batuetan futbola arautzen duen erakundea da, Chicagon (Illinois) du egoitza. 1913an sortu zen, eta 1914tik FIFAko afiliatua da. Concacafeko kidea da, eta kluben lehiaketen ardura du maila guztietan, baita entrenatzaile eta arbitroen formakuntza, gizonezkoen eta emakumezkoen selekzioak ere.

## Historia 
[eskuinera|thumb|200x200px|Egoitza [Chicago|Chicagon, Illinoisen.]]
Herrialdean futboleko erakunde ofizial nagusia sortu aurretik, ofizialak ez ziren bi futbol administrazio zeuden: American Football Association (1884) eta American Amateur Football Association (1911). Talde amateurrekin eta Estatu Batuetako ipar-ekialdekoekin bilduta zeuden. Hala ere, bi erakunde horiek gatazka ugari izan zituzten, bietako batek herrialdeko lehen futbol elkartea izan nahi zuelako. Ezberdintasunak gainditu ondoren, American Amateur Football Association elkartea ofizialki 1913ko apirilaren 5ean sortu zen, Estatu Batuetako Futbol Elkartearen (*United States Football Association*) izenpean. Urtebete geroago, 1914an sartu zen FIFAn.

1914an sortu zen lehen lehiaketetako bat, Lamar Hunt U.S. Open Cup, garai hartan *National Challenge Cup* bezala deitua, gaur egun herrialde horretako torneorik zaharrenetarikoa izanik. Lehen txapelduna Brooklyn Field Club taldea izan zen.

1945etik aurrera, United States Soccer Football Association izena hartu zuen, eta 1974ra arte, gaur egungo izena hartu zuen: *United States Soccer Federation*.

1990eko hamarkadan, Ameriketako Estatu Batuetan 1994ko Munduko Futbol Txapelketa eta 1999ko Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketa jokatu ziren. Gaur egun, herri mailako hainbat txapelketa eta Concacaf eta FIFA mailako torneoak antolatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sitio web U.S. Soccer 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*
USL Championship

**USL Championship**, lehen **USL PRO** eta **United Soccer League** bezala ezaguna, bigarren mailako futbol liga bat da Estatu Batuetan. 2011n sortu zen, eta txapelketa profesionala United Soccer League (USL) erakundearena da, eta Estatu Batuetako Futbol Federazioak (U.S. Soccer) gainbegiratzen du.

## Historia 
2010ean, Estatu Batuetako Futbol Federazioak USL First Division eta sortzen ari zen NASL erakundeen artean aukeratu beharra izan zuen, Estatu Batuetako futbol-ligen sistemaren barruan bigarren kategoriatzat hartzeko bietako bat, eta USSF Division 2 Professional League sortu zuen, bi ligetako 12 talde barne hartu zituen aldi baterako lehiaketa.

Ondoren, USSFk zenbait parametro objektibo ezarri zituen ligak lehen, bigarren edo hirugarren mailakotzat hartzeko, besteak beste: taldeen banaketa, talde estatubatuarren portzentajea, estadioen edukiera, azpiegitura eta taldeen kapitala. Orduan erabaki zuen USLk bere bi liga nagusiak, USL First Division eta USL Second Division, uztartzea, USL PRO sortzeko, liga indartsuago baten bila.

2010eko abuztuaren 11n, Dayton Dutch Lions taldeak USL PROn sartuko zela iragarri zuen, USLk bere sorrera ofizialki iragarri baino lehen, eta, horrela, sortzen ari zen ligako lehen taldea bihurtu zen. 2010eko irailaren 8an, USLk USL PRO sortu zuela iragarri zuen. Liga 2011ko apirilean hasi zen jokatzen. 

USLren asmoa liga berri hau 14-18 talderekin hastea zen, etorkizunean zabaltzea pentsatuz, hasieran 22 eta 26 talderekin, eta azkenik 28 eta 32 talderekin. 

2013an, liga, USLren jabetzakoa, akordio batera iritsi zen Major League Soccer-ekin, MLS Reserve League jokatzen zuten MLSren frankizien talde filialak sartzeko, eta talde indartsuagoen aurka lehiatu ahal izateko. 

2015ean ligak bat egin zuen MLS Reserve Leaguerekin, eta 24 talde izango ditu aurrerantzean, bi multzotan banatuta, ekialdekoa eta mendebaldekoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* USL Championship-en orria 
* Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Federazioaren webgunea
Liu Shengshu

**Liu Shengshu** (2004ko apirilaren 8a) txinatar badminton jokalaria da. Nesken binakako eta mistoen kategoriak irabazi zituen 2022ko Gazteen Munduko Txapelketan. 2023ko Asiako Talde Mistoko Txapelketa irabazten lagundu zion talde nazionalari. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen emakumezkoen binakako ekitaldian.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tan Ning (badminton)

**Tan Ning** (2003ko apirilaren 3a) Txinako badminton jokalaria da. Asikoa 2019ko  badminton Junior Txapelketan, Suzhounen, brontzezko domina lortu zuen emakumezkoen ekitaldian. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarra irabazi zuen emakumezkoen binakako proban.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nami Matsuyama

**Nami Matsuyama** (1998ko ekainaren 28a) Saishunkan taldeko badminton jokalari japoniarra da. Urrezko domina lortu zuen emakumezkoen binakako proban 2016ko Munduko Junior Txapelketan Bilbon in Bilbao, Sayaka Hobararekin. Matsuyamak senior mailako lehen txapelketa 2017an irabazi zuen Thailandian 2017an Smiling Fish International txapelketa irabaziz Chiharu Shidarekin batera. 2024an brontzezko domina irabazi zuen Parisen egin ziren Udako Olinpiar Jokoetan Chiharu Shidarekin emakumezkoen binakako proban.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chiharu Shida

**Chiharu Shida** (1997ko apirilaren 29a) Saishunkan taldeko badminton jokalari japoniarra da. Brontzezko domina lortu zuen  Asiako eta Munduko badminton junior txapeketan 2014an eta 2015an. 2016an Vietnam International txapelketa irabaziz bere lehen garaipena lortu zuen eta 2018an Chinese Taipei Opena irabazi zuen. 2024an Udako Olipiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen Nami Matsuyamarekin batera emakumezkoen binakako proban

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria do Carmo Silveira

**Maria do Carmo Trovoada Pires de Carvalho Silveira** (1960) Sao Tome eta Principe uhartedi-estatuaren  emakume politikaria da.

## Kargu politikoak 
Movimento de Libertação de São Tomé e Príncipe alderdiaren militantea Santo Tomé eta Printzearen Banku Zentraleko gobernadorea izan zen 1999tik 2005era. 2005eko ekainaren 8tik 2006ko apirilaren 21era Santo Tomeko eta Printzeko lehen ministro eta Finantza ministro izan zen, Fradique de Menezes presidentearekin batera. Silveira izan zen herrialdeko lehen ministro kargua hartu zuen bigarren emakumea. Lehen ministro izan zen aldia 2006ko hauteskunde parlamentarioen ondoren amaitu zen, oposizioak eta Tomé Vera Cruz kandidatoak MLSTP-PSD garaitu zutenean.

Silveirak adierazi zuen egonkortasun makroekonomikoa zela bere lehentasuna, eta bere arrastoa utzi zuen, besteak beste, sektore publikoko sindikatuekiko soldata-eztabaida konponduz, Nazioarteko Diru Funtsaren laguntza ziurtatuz eta Angolarekin petrolio-sektoreko lankidetzari buruzko akordio bat lortuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kim Won-ho

**Kim Won-ho** (1999ko ekainaren 2a) Hego Koreako badminton jokalaria da. Maewon Bigarren Hezkuntzan hezi zen Kim, 2016ko Asiako Gazteen Txapelketan lehiatu zen, eta zilarrezko dominak irabazi zituen binakako mistoan eta taldekako ekitaldian. Brontzezko domina ere lortu zuen 2017ko Munduko Gazteen Txapelketan, mutilen binakako proban eta taldekako ekitaldian. Gil Young-ah urrezko domina olinpikoaren semea da Kim. 2017ko Sudirman Kopan lehiatu zen Koreako talde nazionaleko jokalaririk gazteena izan zen. Partida bakarra jokatu zuen, Errusiarekin hasierako berdinketan. Azken errondan, Koreak titulua irabazi zuen, Txina garaitu ondoren, 3–2ko puntuazioagatik. Korea ordezkatu zuen 2018ko Thomas Kopan, baina Indonesiaren aurkako partida galdu zuen, eta, ondorioz, final-laurdenetan kanporatu zen. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen Udako Olinpiar Jokoetan.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lamar Hunt

**Lamar Hunt** (1932ko abuztuaren 2a - 2006ko abenduaren 13a) futbol amerikarra, futbola, saskibaloia, tenisa eta izotz hockeyko sustatzaile estatubatuarra izan zen Estatu Batuetan eta hiru kiroletako (futbol amerikarra, futbola eta tenisa) Ospearen Aretoan parte hartu zuen. Amerikako Futbol Ligaren (AFL) eta Major League Soccer (MLS) ltxapelketen sortzaile nagusia izan zen, baita North American Soccer League (NASL) aurrekoa ere.

Huntek Teniseko Munduko Txapelketa sortu zuen, eta National Football League-ko Kansas City Chiefs eta Kansas City Wizards taldeen sortzailea eta jabea izan zen. Hil zenean, MLSko bi talderen jabe zen: Columbus Crew eta FC Dallas. Estatu Batuetako futbol-txapelketarik zaharrena, Lamar Hunt U.S. Open Cup. (1914an sortua), gaur egun bere izena darama kirol honetan Estatu Batuetan egindako paper aitzindariaren omenez.

## Kanpo estekak 
* Lamar Hunten fitxa futbol amerikarraren ospearen aretoan Artxibatua.
Jeong Na-eun

**Jeong Na-eun** (2000ko ekainaren 27a) Hego Koreako badminton jokalaria da, Hwasun konderriko taldean afiliatua. Juniorretan, brontzezko domina bat irabazi zuen 2018ko Munduko Junior Txapelketetan, eta zilar bat Asiako Junior Txapelketetan, Wang Chan bikotearekin. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lamar hunt U.S. Open Cup

**Lamar Hunt U.S. Open Cup**, **U.S. Open Cup** (**USOC**) izenaz ezagutzen dena. Ameriketako Estatu Batuetako futbol txapelketa bat da. Txapelketa Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Federazioak (U.S. Soccer) antolatzen du eta afiliatu, profesional, amateur eta Major League Soccer klubek parte hartzen dute.

1914an sortu zen *National Challenge Cup* izenarekin —1989ra arte erabili zen izendapen hori—, eta AEBetako futbol kluben torneorik zaharrena izan zen. 1999an, lehiaketako tituluari **Lamar Hunt U.S. Open Cup** izena jarri zioten., gaur arte erabiltzen den izena.

2008tik, U.S. Open Cup mailako txapelduna zuzenean sailkatzen da Concacafeko Txapeldunen Ligarako, eta 2007ko edizioko garailea da horietako lehena, New England Revolution.

## Historia 
Txapelketa 1914an hasi zen, **National Challenge Cup** izenarekin. 1999an, **Lamar Hunt U.S. Open Cup** izena jarri zioten, Estatu Batuetako futboleko pertsona garrantzitsuenetako baten omenez: Lamar Hunt.

Txapelketako irabazleei Dewar edo *Dewar Cup* Kopa eman zieten, eta 1990eko hamarkadara arte utzi zioten saria emateari. Gaur egun, National Soccer Hall of Famen dago ikusgai.

Txapelketako lehen txapelduna Brooklyn Field Club taldea izan zen 1914ko edizioan. Txapelketa gehien irabazi duten taldeak Pennsylvaniako Bethlehem Steel eta Kaliforniako Maccabi Los Angeles dira, biak 5 titulurekin.

North American Soccer League-ren aroan, 1968tik 1984ra, liga horretako talde batek ere ez zuen U.S. Open Cup Liga jokatu.

1996. urtetik, Major League Soccer txapelketako taldeek erregularki parte hartzen dute txapelketa honetan, MLSko klub bateko lehen txapelduna D.C. United taldea izan zen..

2020ko abuztuan, AEBetako Futbol Federazioak lehiaketa bertan behera utzi zuela iragarri zuen, historian lehen aldiz, COVID-19 pandemia dela eta.

## Txapelketaren formatua 
U.S. Open Cup kanporaketa zuzeneko txapelketa da, eta lau kanporaketa ditu aurretik: final-zortzirenak, final-laurdenak, finalerdiak eta finala. Partida berdinduta amaitzen bada, 30 minutu estra jokatuko dira. Partida denbora estraren ostean berdinduta amaitzen bada, penaltien bidez definituko da. Ameriketako Estatu Batuetako 103 futbol taldek jokatzen dute txapelketa.

Txapelduna Concacafeko Txapeldunen Ligara sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Página de la Lamar Hunt U.S. Open Cup 
* Thecup.us 
* Lista de finales de la U.S. Open Cup en RSSSF
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak talde sprinta

**Emakumezkoen talde sprinta** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 5ean lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. 2012an lehenengo aldiz egin zenetik, proba honen 4. aldia izan zen.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### 1. erronda 
### Finala 
## Kanpo estekak
Pirano

**Piranoa** edo **oxina**, konposatu organikoa da  C5H6O formula duena. Piranoa sei kideko eraztun heterozikliko ez-aromatikoa da, bost karbono-atomoz eta oxigeno-atomo batez osatua eta bi lotura bikoitz dituena. Bi isomero ditu eta lotura bikoitzen kokapenaren arabera bereizten dira. '*2*H*-piranoan**, karbono asea 2. posizioan dago, eta **4*H*-piranoan*' 4. posizioan.

Piranoek berez kimikan garrantzi txikia duten arren, haien deribatu asko molekula biologiko garrantzitsuak dira, piranoflabonoideak, esaterako.

Pirano terminoa eraztun asea duten analogoei ere aplikatzen zaie askotan, nahiz eta oxano edo tetrahidropirano izendatzea egokiago den. Testuinguru horretan, sei kideko eraztun-sistema duten monosakaridoei piranosa esaten zaie.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Léo Bergère

**Leo Bergère** (1996ko ekainaren 28a) frantziar triatleta profesionala da.

2020ko Munduko Triatloi Txapelketan hirugarren amaitu zuen, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatzeko sailkatu zen, Tokion (Japonia). Bera gizonezkoen triatloian lehiatzen da. 2022ko azaroan munduko txapeldun izendatu zuten Abu Dhabin, Yas uhartean, 2022ko Munduko Triatloi Txapelketako finaletan.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julie Derron

**Julie Derron** (1996ko irailaren 10a) suitzar triatleta da. 2024ko Udako Olinpiar jokoetan zilarrezko domina lortu zuen bakarkako proban.

2021ean Europako Triatloi Txapelketa irabazi zuen. 2022ko Europako Triatloi Txapelketan brontzezko domina lortu zuen, eta 2024an zilarrezko domina eta 2023an brontzezko domina lortu zuen Munduko Triatloi Txapelketa Mistoan.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bamber Bridge

**Bamber Bridge**, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Lancashire konderrian.

2011n 67.497 biztanle ditu.
Piranosa

[thumb|α-D-(+)-Glukopiranosaren egituran urdinez tetrahidorpiranoaren ([oxano) markatuta.]]

Kimika organikoan, **piranosa** termino kolektibo bat da karbono hidrato klase bat izendatzeko zeinetan egitura kimikoak sei kideko eraztuna duen, bost karbono-atomoz eta oxigeno-atomo batez osatukoa. Eraztunaren kanpoaldean beste karbono-atomo batzuk egon daitezke. Izena, eraztunak pirano heterozikloarekin duen antzekotasunetik, nahiz eta piranosaren eraztunak ez duen lotura bikoitzik. C(l)-n −OH anomenikoa OR talde bihurtu zaion piranosa bati **piranosido** deritzo.

## Eraketa 
Piranosa eraztuna eratzeko azukrearen 5 karbono-atomoan (C-5) dagoen hidroxilo taldeak 1 karbonoan (C-1) dagoen aldehidoarekin erreakzionatzen du. Molekula barneko hemiazetal bat eratzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aurélien Diesse

**Aurélien Diesse** (Bondy, 1997ko urriaren 16a) frantziar judo borrokalari bat da.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen talde mistoko proban. 2019ko Europako Jokoetan, Minsken, brontzezko domina lortu zuen proba berean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Aurélien Diesse International Judo Federation
Saskibaloia 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 3×3

**Gizonezkoak 3×3** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 30etik abuztuaren 5era bitarte ospatu zen Parisen, Frantzia. Partida guztiak Place de la Concorden egin ziren. Finalean Herbehereek Frantzia garaitu zuten 18-17, eta brontzea Lituaniarentzat izan zen, Letonia garaitu ostean.

## Jokalariak 
## Sailkapen fasea 
### Emaitzak 

----

----

----

----

## Kanporaketa-fasea

### Play-in

----

### Finalerdia

----

### Brontzezko domina

### Urrezko domina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xamhat

**Shamhat** () edo **Xamkat** Gilgamexen epopeiako I. eta II. taulatxoetan agertzen den eta VII. taulatxoan aipatzen den emakumezko pertsonaia bat da. Prostituta sakratu edo *harimtu* bat da, Enkidu gizon basatia zibilizazioarekin harremanetan jartzeko paper garrantzitsua betetzen duena.

## Gilgamexen epopeian 
Xamhatek funtsezko papera betetzen du I. taulatxoan, jainkoek Gilgamex boteretsuaren aurkari gisa sorturiko Enkidu hezteaz arduratzen baita.

Testuek *kuzbu*a edo sexu-erakargarritasuna ematen diote, Enkidu tentatzeko eta bere egoera basatitik ateratzeko erabiltzen duena, etengabeko sexu-harremanen bidez zibilizatuz. Zoritxarrez, Enkidu Xamhatekin "sei egun eta zazpi gauez" gozatu ondoren, bere antzinako lagunek, basapiztiek, edaten zuten putzuan elkartzean, izuturik uko egiten diote. Xamhatek atzetik joateko konbentzitzen du, eta Uruk hirian mundu zibilizatuarekin bat egiten du, Gilgamexek gobernatzen zuen hirian. Muinoetan animaliekin partekatzen zuen bere antzinako bizitza basatia arbuiatuko du. Une horretatik aurrera, Gilgamex eta Enkidu lagun min bilakatuko dira. Abentura ugari konpartitzen dituzte, zedroen basotik eta Humbabarekin elkartzetik hasita.

## Garrantzia 
Pertsonaia honi izena eman zion hitza, Xamhat, "šamhu" akaderazko adjektiboaren forma femeninoa da. Hau "šamāhu" aditzetik dator, eta bere itzulpena "bikaina" dela esan baitezake. Beraz, bere izena "emakume bikaina" bezala itzuliko litzateke.

Oso eztabaidatua izan da Enkidu bere natura-egoeratik atera eta sexuaren bidez zibilizaziora ekartzeko zeregina. Rivkah Harrisen esanetan, "prostitutak Enkidu naturaren eta animalia basatien artean gustu batetik bestera eraldatzen duen tarteko papera funtsezkoa da gizaki batentzat". Paul Friedrich klasizistaren arabera, Xamhaten trebetasun sexualek "sentsualitate sofistikatu edo artistikoaren eta zibilizazioaren arteko lotura" ezartzen dute. Bere sexu-arteek animalien oinarrizko bulkadak zerbait sofistikatu edo "zibilizatu" bihur daitezkeela ulertzera eraman zuten Enkidu. Mesopotamiarrek prostituzioa zibilizazioaren oinarrizko ezaugarrietako bat zela uste zuten: "hiriko bizitzaren ezaugarri nagusia". Xamhat, gero, Enkiduren hiritar "ama" bihurtu zen, bizitza zibilizatuaren oinarrizko kontzeptuak irakatsiz: jatea, ardoa edatea eta janztea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maxime-Gaël Ngayap Hambou

**Maxime-Gaël Ngayap Hambou** (Clichy, 2001eko ekainaren 22a) frantziar judo borrokalari bat da.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan bi domina lortu zituen, urrea talde mistoan eta brontzea -90 kg kategorian.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Maxime-Gaël Ngayap Hambou International Judo Federation
Sam Dickinson (triatleta)

**Samuel "Sam" Dickinson** (1997ko uztailaren 11) triatleta profesional ingelesa da. Commonwealtheko Jokoetan ordezkatu du Ingalaterra, eta urrezko domina bat irabazi zuen bertan. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen errelebo mistoan.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak disko-jaurtiketa

**Emakumezkoen disko-jaurtiketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 2 eta abuztuaren 5 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Valarie Allman estatubatuarrak irabazi zuen urrea, Feng Bin txinatarrak zilarra eta Sandra Elkasević kroaziarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Taylor Spivey

**Taylor Spivey** (1991ko apirilaren 13a) triatleta profesional estatubatuarra da. 2019ko denboraldia amaitzean, UITko Munduko Triatloi Seriean laugarren postuan sailkatu zen Katie Zaferes, Jess Learmonth eta Georgia Taylor-Brownen atzetik. 8. amaitu zuen 2018an, 12. 2017an eta 50. 2016an. Spivey Elite pro mailan lehiatzen da UITko Munduko Triatloi Kopan, UITko Munduko Triatloi Seriean, Triatloi Sari Nagusian, Amerikako Triatloi Konfederazioan (CAMTRI) eta Super Ligako triatloi lehiaketetan.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte eta zilarrezko domina lortu zuen errelebo mistoan.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Clayton-le-Moors

**Clayton-le-Moors**, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Lancashire konderrian.

2011n 8.522 biztanle zituen.
Humbaba

**Humbaba** (, hautazko  determinatzailearekin), jatorriz **Ḫuwawa** ( Pazuzu deabruarekin gertatu zen bezala, bere irudia kutun babesle moduan zabaldu zuten. Humbabaren aurpegiak Antzinako Greziako gorgonak inspiratu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tim Hellwig

**Tim Hellwig** (1999ko ekainaren 30a) triatleta alemaniarra da.

## Kirol ibilbidea 
Alemaniako Renania-Palatinatu estatutik, Alemaniako Junior mailako txapeldun izan zen 2017an eta 2018an. Tartuko Europako Txapelketan zilarra irabazi zuen 2018an. Senior mailako esprinteko Alemaniako txapeldun bihurtu zen 2021ean, eta World Triathlon Championship Series txapelketako bere lehen ekitaldia irabazi zuen Hanburgon, 2021eko irailean. 

2023an Afrikako Triatloi Kopa irabazi zuen, eta Munduko Kopako Asiako bi proba, Chengdun eta Tongyeongen, Hego Korean. Urte hartan, urrezko domina lortu zuen Munduko Triatloi Txapelketa Mistoan, Hanburgoko errele mistoan.

Maiatzean, 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetarako izendatu zuten eta zazpigarren amaitu zuen Pariseko proba olinpikoan. Prisen errelebo misto proban ere hartu zuen parte eta urrezko domina lortu zuen bertan.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
North American Soccer League

**North American Soccer League** (**NASL**) Estatu Batuetako eta Kanadako futbol liga profesionalik garrantzitsuena izan zen 1968 eta 1984 artean.

Fase erregularra zen, udaberrian eta udan jokatua, eta playoffak Soccer Bowl izenarekin ezagutzen zen txapelketan bi talderen arteko finala jokatuz amaitzen ziren.

Nahiz eta 24 talde izatera iritsi zen eta Estatu Batuetan eta Kanadan futbol liga baten lehen arrakasta izan zen, 1977tik 1983ra bitartean estadioetara bataz beste 13000 ikusle baino gehiago joan zirelarik partidu bakoitzeko, eta 1975 eta 1980 bitartean telebista bidez egindako partiduen nazio mailako erretrasmisioak, torneoa arrazoi ekonomikoengatik eta babesle faltagatik desegin zen 1985ean, zor handi baten ondorioz sortutako krisi ekonomiko handi baten ondorioz. Ligak ez zuen estadio propiorik, futbol amerikarreko estadioak alokatzen zituen, eta jokalari gehienak atzerritarrak eta garestiak ziren, AEBetako publikoarekin konektatzen ez zutenak.

Ligako hainbat taldek jokalari izarrak kontratatu zituzten euren ibilbideko azken urteetan, hala nola Pelé, Johan Cruyff eta Franz Beckenbauer, eta ikusmin pixka bat sortu zuten 1970eko hamarkadaren amaieran.

AEBek ez zuten garrantzi bereko ligarik izan 1993ra arte, Major League Soccer txapelketa sortu zen arte. Jatorrizko liga osatu zuten taldeen izena eta batzuk 2009an birsortu zituzten, eta NASL berriak 2011n hasi zituen funtzioak, baina jada ez da ligarik garrantzitsuena, lehen etapan izan zen bezala, bigarrena baizik, MLSren atzetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* North American Soccer League-ren estatistikak RSSSFn ()
* Jokalari guztien zerrenda, klubetako plantelak urtearen arabera eta NASLeko kamisetakL
Lisa Tertsch

**Lisa Tertsch** (1998ko abenduaren 1a) triatleta alemaniarra eta nazioarteko korrikalaria da.

## Kirol ibilbidea 
Hamburgon brontzezko Munduko Triatloi Series Txapelketa irabazi zuen 2022ko udan. Bigarren amaitu zuen Munduko Triatloi Serieen Txapelketan, 2024ko uztailean.

2024ko uztailean, urrezko domina lortu zuen Munduko Triatloi Txapelketa Mistoan.

2024ko Parisko Olinpiadetan lehiatu zuen. 2024ko uztailaren 31n egindako bakarkako lasterketan, bizikletako atalean izandako eroriko goiztiar batek dominaren esperantzak kendu zizkion. Errelebo mistoan ere hartu zuen parte eta urrezko domina lortu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beth Potter

**Beth Potter** (1991ko abenduaren 27a) eskoziar triatleta da. Distantzia luzeko korrikalaria ere bada, nazioartean Britainia Handian eta Eskoziarekin lehitu dena Commonwealth-eko Jokoetan. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio de Janeiron, Britainia Handiako taldearekin lehiatuko zen atletismoan. 2019an urrezko domina irabazi zuen Europako Triatloi Txapelketan, Weerten (Herbehereak). 2022an, banakako brontzea irabazi zuen 2022ko triatloiko esprinteko munduko txapelketetan, eta zilarra Britainia Handiko taldearekin triatloiko Munduko Errelebo Mistoko txapelketetan. 2023an Eliteko txapelketa irabazi zuen World Triathlon Championship Series txapelketan, eta emakume britainiarren seigarren munduko txapelduna bihurtu zen.

Super League Triathlon txapelketan ere lehiatuko da Potter. Super League Triathlon Arena Games txapelketa irabazi zuen, Londres 2021, eta bigarren izan zen Rotterdameko ekitaldian. 2022an Potter Triathlon Esports-eko lehen munduko txapelduna bilakatu zen, 2022 Arena Games Triathlon seriea irabazi baitzuen. Potterrek brontzezko domina irabazi zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, banakako triatloi proban eta beste bat talde mistoen erreleboan.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alpha Oumar Djalo

**Alpha Oumar Djalo** (Paris, 1996ko irailaren 15a) frantziar judo borrokalari bat da.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen talde mistoko proban. 2023ko Europako Judo Txapelketan brontzezko domina bat irabazi zuen -81 kg kategorian.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Alpha Oumar Djalo International Judo Federation
Laura Lindemann

**Laura Lindemann** (1996ko ekainaren 26a) triatleta alemaniarra da, eta 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan errelebo mistoko ekitaldian urrezko domina irabazi zuen, Parisen. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan emakumeen ekitaldian lehiatu zen, non 28. postuan amaitu zuen, eta 2020ko Udako Olinpiadetan emakumeen ekitaldian, non 8. postuan amaitu zuen. Errelebo mistoko ekitaldian ere hartu zuen parte 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Old Romney

**Old Romney**, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian.

2011n 215 biztanle zituen.
Soccer Bowl

**Soccer Bowl** izenarekin ezagutzen da North American Soccer Leagueko azken partida, nahiz eta ofizialki *United Soccer Association Final*, *National Professional Soccer League Final*, *NASL Final*, Soccer Bowl, Soccer Bowl Series edo Championship *Game* izan den.

**Soccer Bowl**-aren izena eta kontzeptua 1975ean sortu zuen Phil Woosnam-ek, NFL futbol amerikarreko liga profesionaleko Super Bowl-aren antzera azken partida baten lehia berdindu nahi zuenak. Baina Soccer Bowl ez da beti partida bakarrera jokatu, bi partidatara (joan-etorria) eta hiru partidako onenera ere jokatu da.

1967an bi final izan ziren, United Soccer Association eta National Professional Soccer League, eta 1968an, bi liga horiek bat eginda North American Soccer League (NASL) osatu ondoren, liga berriaren finala izaten hasi zen, eta bi etapa izan ditu, 1968 eta 1984 artean jokatutako NASL eta gaur eguneko NASL.

1969an ez zen azken partidarik izan, denboraldi erregularreko lehen sailkatuari, Kansas City Spursi, eman zitzaion txapeldunaren garaikurra.

Gaur egun banatzen den saria, 2011ko urriaren 22an aurkeztutakoa, "North American Soccer League Soccer Bowl" peanan inskribatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* NASLeko txapeldunak rsssf.com
Cancho Roano

**Cancho Roano** Badajozko probintziako Zalamea de la Serena udalerrian dagoen aztarnategi arkeologikoa da. Zalameatik hiru kilometrora dago, Quintana de la Serenarako norabidean, Cagancha errekaren ondoko ibarbide txiki batean.

## Deskribapena 
Iberiar penintsulan hobekien kontserbatutako multzo tarteso-turdetaniarra da. Jatorrizko eraikuntza k.a. VI. mendekoa da gutxienez, baina eraikina handitu eta zaharberritu egin zuten ondorengo mendeetan. Aparteko aztarnategia da, zalantzarik gabe, eta bakarra, bai formagatik, tamainagatik eta kontserbazio-egoeragatik, bai aurkitutako objektuengatik. Objektu horiei esker, badakigu k.a. 550 inguruan sortu zela eta baita bere suntsipena ez zela k.a. 370 baino geroagokoa izango, erlijio-erritoren baten barruan izandako sute batek (ustekabekoa edo nahita) eragindakoa.

Azaldutako bertsioarekin kontraesanean, Tartessosi egindako eskuduntza indusketa-maila baxuagora bakarrik mugatzen da, "D" mailara. Zibilizazio hori izan zen garaiari (k.a. IX. mendea eta k.a. VII. mendea), orain ikusten diren tamaina handieneko "A" mailaren azpian dauden txabolen hondoko hondoak baino ez dagozkio. Beraz, k.a. V. mendetik k.a. IV. mendera bitarteko eraikina, Malukerrek eta laguntzaileek "jauregitxo" deitu zutena, izatez, sakrifizio erritualetarako odol-aldare bat izan zen, tipologia zehaztua duena ekialdeko Mediterraneoko beste antzeko batzuetarako, Antonio Blanco Freijeiro irakasleak definitzen duen bezala, eta, jakina, tartessiar zibilizazioaren oso ondorengoa. Ezin da "tartessiar multzo" deitu Tartessos desagertu eta bi mende geroagoko garaiari dagokiona, eta ezin zaio "jauregi" deitu halako eraikuntzei ustez dagokien luxuzko eta politika-funtzioetara egokitutako gela txikiei. Ondorengo ikerketek feniziar izaera arkitektonikoa ematen diote, seguruenik indigena aberats baten eskariz eraikia.

Eraikinaren izaera sakratuak eta gela ugari egoteak, gela bereizien antzekoak, Astarte emankortasunaren jainkosaren ohoretan prostituzio sakratua egiteko tenplua izan zitekeelako hipotesia erakarri dute. Tesi honek bi gelatan ehungailuak egotea babesten du, Jerusalemgo tenplu zaharrean prostituzioan aritzen ziren Axera jainkosaren ehuleak gogora ekarriz. Antzeko errituak identifikatuko ziren beste aztarnategi feniziar-puniko batzuen ikonografian, hala nola Gadir, Cástulo eta La Quéjola (Albacete). Beste aukera bat harena hartzeko jauregitxo bat litzateke, baina ez da baztertzen kideek emankortasun-erritu sexualetan parte hartzea.

Juan Maluquer de Motesek zuzendutako indusketak 1978an hasi ziren. Aztarnategia, bere garrantzia dela eta, Kultura Intereseko Ondasun izendatu zuten 1986an. Bere osotasunean bisita daiteke, bisitariak kartelen bidez azalpenak ematen dituen interpretazio zentro bat, multimedia aurkezpen bat eta maketa bat duelarik. Zentro hau Extremadurako Identitate Museoen Sarekoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
North American Soccer League (2011)

**North American Soccer League** (**NASL**) Ameriketako Estatu Batuetako futbol liga profesionala izan zen, eta futbol estatubatuarraren parte izan zen; liga profesional ezberdinen artean ez dago igoerarik edo jaitsierarik, sistema frankiziatua baita, eta plazak eskuratuz sartzen baita liga batera edo bestera. 2011ko apirilean inauguratu zen. Hamaika taldek osatzen zuten liga. 1968tik 1984ra egin zen liga historikoaren birfundazio bat zen, izen berarekin.

Ligaren jabetza erdibana banatzen zen taldeen jabeen artean, eta AEBetako Futbol Federazioak gainbegiratzen zuen haren antolaketa. 2017an liga baliogabetuta geratu zen, ligak Gorte federalean legezko auzi bat galdu zuelako. 2018ko otsailaren 27an iragarri zuten 2018ko denboraldia bertan behera utziko zutela

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* North American Soccer League-ren webgune ofiziala ()
* Ameriketako Estatu Batuetako Futbol Federazioaren webgunea ()
Walide Khyar

**Walide Khyar** (Bondy, 1995eko ekainaren 9a) frantziar judo borrokalari bat da.

Udako Olinpiar Jokoetan bi bider parte hartu zuen, 2016. eta 2024. urteetan, eta urrezko domina bat lortu zuen Parisen, 2024an, talde mistoko proban.

Brontzezko domina bat irabazi zuen 2023ko Munduko Judo Txapelketan, eta bi domina Europako Judo Txapelketan, 2016. eta 2023. urteetan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Walide Khyar International Judo Federation
Lasse Lührs

**Lasse Lührs** (1996ko maiatzaren 16a) triatleta alemaniarra da.

## Kirol ibilbidea 
2019an, bigarren amaitu zuen Munduko Kopako triatloi ekitaldian, Madrilen.

Alemaniako triatloi txapeldun bilakatu zen esprint distantzian, 2022an. Urte hartan, bederatzigarren postuan amaitu zuen 2022ko Munduko Triatloi Txapelketako Seriearen sailkapen orokorrean. Bosgarren postuan amaitu zuen 2023ko Munduko Triatloi Txapelketako final handian, Pontevedran (Espainia).

2024ko uztailean, urrezko domina lortu zuen Munduko Triatloi Txapelketa Mistoan. 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen. Bertan urrezko domina lortu zuen errelebo mistoen proban.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joan-Benjamin Gaba

**Joan-Benjamin Gaba** (Le Chesnay, 2001eko urtarrilaren 7a) frantziar judo borrokalari bat da.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan bi domina lortu zituen, urrezkoa talde mistoan eta zilarrezkoa -73 kg kategorian.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  Joan-Benjamin Gaba International Judo Federation
Maria Dimádi

**Maria Dimádi** ( 1907 - 1944ko abuztuaren 31), Nazio Askapenerako Fronteko (EAM) kidea izan zen, Ardatzeko indarrek Grezia okupatu zutenean. Erresistentziaren espioi papera bete zuen Agrinioko goarnizio alemaniarrean, maniobra alemaniarrei buruzko informazio erabakigarria emanez eta Ardatzaren gerra ahalegina ahulduz. Dimádi Greziako kolaboratzaileek exekutatu zuten, 1944ko abuztuaren 31n.

## Biografia 
### Gaztaroa 
Maria Dimádi 1907an jaio zen Agrinion (Grezia). Familia aberats batean hazi da, bere aita Konstantínos Dimádi zen, ginekologoa, eta ama tabako merkatari baten alaba zen. Hainbat haurtzainek, atzerriko hizkuntza ikasleek hezi zuten, pianoa jotzen ikasi zuen, margotu eta ''* egunkarirako poemak idatzi zituen. Gero, filologia ikasi zuen Hanburgon (Alemania). 1926an, 19 urterekin, Theódoros Boukogiánnis epailearekin ezkondu zen, Charíkleia izeneko alaba bat izan zuen.

1943ko uztailaren 7an, Agrínioren EAM zelulak Dimádiren mezu bat transferitu zion Agios Vlásiosen zegoen ELAS baseko taldeari. Dimádik Thermosen (Etolia) base militar bat ezartzeko plan alemaniar bati buruzko xehetasunak eman zituen, Alemaniako indarra eta bere armamentua barne. Goizeko 8etan, uztailaren 10ean, ELAk 120 gizoneko zutabe alemaniar bat hartu zuen segadan, Myrtiatik kanpo. Jarraian etorri zen Myrtiako batailan, zutabe alemaniarra sakabanatuta zegoen. ELAren kalkuluen arabera, Alemaniak 117 hildako eta 2 preso galdu zituen; Alemaniako artxiboko agirien arabera, berriz, 25 baino gutxiago ziren Alemanian hildakoak. Henry Maitland Wilson mariskal britainiarrak ELAS agentziako buruzagi nagusia zoriondu zuen, eta batailaren emaitza Radio El Cairok eta Radio Moskuk ere jakinarazi zuten. 1944ko abuztuaren 31n, Dimádi bere etxean atxilotu zuten segurtasun batailoietako kideek, eta, gero, exekuzio-pelotoi batek exekutatu zuen Agia Triadako hilerriaren aurrean, Agrinion. EAMk Toliopoulos segurtasun batailoien komandanteari leporatu zion Dimádiren heriotza; izan ere, Toliopoulos beldur zen, egiten zen tortura sistematikoa zela-eta, herrialdea askatzeko erresistentziako ustezko kideei buruzko frogak emango ote zizkien Dimádik. Bere borreroak ez ziren epaituak izan Ardatzaren okupazioa amaitu ondoren.

## Herentzia 
1987an, ERTk *Maria Dimádi'' izeneko zortzi ataleko telesail bat eman zuen, F. Geladopoulosek idatzitako Dimádiren jardueren kontakizun nobelatua. 2006ko abenduaren 10ean, Dimádi izeneko plaza berri bat inauguratu zen Skaltsodimos kalean, Agrínion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seth Rider

**Seth Rider** (1997ko martxoaren 6a) triatleta profesional estatubatuarra da. Gizonezkoen triatloirako kalifikatu zuen 2024ko Udako Olinpiadetan eta bertan errelebo mistoan zilarrezko domina lortu zuen.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Longridge

**Longridge**, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Lancashire konderrian.

2011n 7.724 biztanle zituen.
MycoBank

**MycoBank** onlineko datu-base mikologiko bat da, onddoen izen zientifikoei buruzko dokumentazioa eta ikerketa-tresna ematen dituena, bereziki izen berriei eta konbinazio berriei buruzkoa, eta, hala badagokio, deskribapenekin eta ilustrazioekin osatzen da. *Centraalbureau voor Schimmelculture* (CBS) *Fungal Biodiversity Centre* (onddoen biodibertsitate zentroa) zentroak mantentzen du, Utrechten, Herbehereetan.

Proposatutako izen berri bakoitzak, nomenklaturako adituek berrikusi ondoren eta CINekin (Alga, Perretxiko eta Landareentzako Nazioarteko Nomenklatura Kodea) ados egon ondoren, identifikazio-zenbaki bakarra jasotzen du baliozki argitaratu aurretik. Zenbaki hori aipa dezakete autoreek izen berria aurkezten duen argitalpenean. Orduan bakarrik, zenbaki bakar hori datu-basean argitaratzen da.

Sistema honen bidez, baliozko izena eta zein urtetan argitaratu den jakin daiteke.

MycoBank beste datu-base mikologiko batzuekin lotuta dago, hala nola Index Fungorum, Life Science Identifiers eta Global Biodiversity Information Facility (GBIF).

## Kanpo estekak 
* :MycoBank gunea.
Fox Soccer

**Fox Soccer** (lehen **Fox Soccer Channel**) AEBetako harpidetza bidezko telebista kanala izan zen, kirol programazioan zentratzen zena, News Corporation eta **Fox Entertainment Group** enpresen jabetzakoa, futbolean espezializatzen zena. Australiako errugbia eta  futbola ere erakusten zituen. Kanalak 2005eko otsailaren 7an hartu zuen izena; egun hori baino lehen, sareak **FOX Sports World** izena zuen, 1997ko azaroaren 1ean kaleratua.

**FOX Soccer Plus**-ek 2010eko urtarrilaren 11n, Fox Soccer-ek aurretik **Setanta Sports** **Estatu Batuek** betetzen zituzten eskubideak berrerosi ondoren, prémium zerbitzu berri bat eskainiko zuela iragarri zuen, Fox Soccer Plus izenekoa, Europako ligetako jokoen profil altuena transmititzeko diseinatua. Kanala 2010eko martxoaren 1ean jarri zen martxan. Denborarekin, 2011ko abuztuaren 1ean egongo litzateke eskuragarri, bereizmen handian.

Foxek AEBetako telebista-eskubideak galdu zituenez NBCrentzako futboleko Premier League ekitaldiak transmititzeko, Fox Soccer ordeztu zuen 2013ko irailaren 2an FXXk, FXren entretenimenduko sare arreba batek. Fox Soccer-en gainerako kirol-programazio guztia Fox Sports 1 programara aldatu zen, eta 2013ko abuztuaren 17an hasi zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Giulia Rizzi

**Giulia Rizzi** (Údine, Italia, 1989ko ekainaren 20a) esgriman lehiatzen den italiar kirolaria da, ezpata modalitatean aditua.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta taldekako proban urrezko domina eskuratu zuen (Rossella Fiamingo, Alberta Santuccio eta Mara Navarriarekin batera). [2]

2015eko Bakuko Europako Jokoetan brontzezko domina lortu zuen taldekako proban. Urrezko domina bat irabazi zuen 2024ko Europako Esgrima Txapelketan, proba berean. [3][4]

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Libazio

[thumb|250px|[Patera (Antzinako Erroma)|Patera bat libazio keinuan zabaltzen duen burua estalita duen apaiz baten brontzezko estatua erromatarra, k.o. II. edo III. mendekoa.]]
**Libazioa** ( eta, era berean,  hitzetatik ekarria) erritual erlijiosoa edo Antzinaroko zeremonia da, ihinztadura eginez jainko bati edari bat eskaintzen zitzaiona. Libazioetan eskaintzen zituzten likidoak askotarikoak ziren: nahastu gabeko ardoa, esnea, eztia edo ezti-ura, olioa, garagardoa edo beste likido batzuk, baita ur purua ere, lurrean isurtzen zirenak.

Antzinaroko erlijioetan oso praktikatua izan zen: grekoa, erromatarra, judua:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Coraline Vitalis

**Coraline Vitalis** (Vieux-Habitants, Guadalupe, 1995eko maiatzaren 9a) eskriman lehiatzen den frantziar kirolaria da, ezpata modalitatean espezialista.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, 2020 eta 2024 urteetan, zilarrezko domina bat eskuratuz Parisen, 2024an, taldekako proban (Marie-Florence Candassamy, Auriane Mallo eta Alexandra Louis-Marie-rekin batera).

2023ko Krakoviako Europako Jokoetan urrezko domina lortu zuen taldekako proban. Bost domina irabazi zituen Europako Esgrima Txapelketan, 2017 eta 2024 urteen artean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Borroka 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak borroka greko-erromatarra 60 kg

**Borroka grekoerromatarra 60 kg azpitik** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palais Éphémèren ospatu zen abuztuaren 5 eta 6an. Kenichiro Fumita japoniarrak lortu zuen urrea eta Cao Liguo txinatarrak zilarra. Zholaman Xarxenbekov kirgizistandarrak eta Ri Se-ung ipar-korearrak lortu zituzten bi brontzeak.

## Emaitzak 
### Bigarren aukera 
## Kanpo estekak
Veronica Codesal

thumb|260px|Urban Trad taldea Bretagnen, Stered Jaialdia, 2015
**Verónica Codesal** (Ucclen, Belgika, 1977ko irailaren 16a) belgikar-galiziar jatorriko abeslaria da, taldeetako kidea.

## Ibilbidea 
Belgikan Guitiriz-eko emigranteen alaba eta bertan jaio eta hazia, Verónica Codesal Bruselako *Foliada* dantza tradizionaleko taldeko irakaslea da, eta Ialma, Camaxe eta Urban Trad taldeetako abeslaria, pandero-jolea eta gaita jotzailea. Muziekpublique erakundearen jardueretan parte hartu du, Belgikan munduko musikak sustatzea helburu duen erakundean.

2023ko uztailean Santiago de Compostelan, '''100 Voltas '*diskoa estreinatu zuen. Proiektu musikal horretan Galiziako tradiziotik edaten duen soinu-unibertso propioa eraikitzen du eta arabiar, Europa ekialdeko eta folk-pop erritmikoeneko erritmoak txertatzen ditu. Berak, emakumeei egindako omenaldi gisa aitortzen du. Codesal Didier Laloy eta Damien Chiericirekin batera  jardungo du, hainbat genero eta jatorri musikalen eraginak dituen kantu multzoa da, eta Rosalía Fernández Rial, Lucía Aldao, Yolanda Castaño, Brais Fernandes eta beste askoren letrekin osatua.

2024ko urtarrilean, Bruselasen *Alfaia* proiektua aurkeztu zuen, Galiziako eta Magrebeko kultura musikalen arteko topaketatik sortua.

2024an Verónica Codesalek ireki zuen Santiago de Compostelan *Feito a Man'' jaialdia.

Bruselan Nunca Máis Plataformako kide aktiboa izan zen.

### Eurovision 
Urban Tradek taldearekin Eurovision jaialdian parte hartu zuen, 2003ko edizioan, eta hori egin zuen lehen galiziarra izan zen. Taldeak asmatutako hizkuntza batean idatzitako "Sanomi" abestiarekin Belgikako telebista ordezkatu zuenak, 165 puntu lortu zituen, eta bigarren postuan geratu zen Turkiaren atzetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Borroka 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak borroka greko-erromatarra 130 kg

**Borroka grekoerromatarra 130 kg azpitik** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Grand Palais Éphémèren ospatu zen abuztuaren 5 eta 6an. Mijaín López kubatarrak irabazi zuen urrea, eta horrela lehenengo pertsona izan zen historian bost olinpiar jokoetan jarraian urrea lortu zuena. Yasmani Acosta txiletarrak lortu zuen zilarra eta Amin Mirzazadeh irandarrak eta Meng Lingzhe txinatarrak bi brontzeak.

## Emaitzak 
### Bigarren aukera 
## Kanpo estekak
Setanta Sports

**Setanta Sports** jatorri irlandarreko telebista enpresa bat da, Dublinen (Irlanda) du egoitza, eta Eurasiako herrialde jakin batzuetan transmititzen du kirol programazioa. 1990ean sortu zen, Irlandako kirol ekitaldiak nazioarteko audientziei helaraztea errazteko. 

Setanta Sportsek bere operazio gehienak saldu ditu, soilik Eurasiako sektorean ari zela (Georgia, Ukraina eta CIS, Errusia izan ezik). Aurretik, Irlandan, Erresuma Batuan, Asian, Afrikan, Australian, AEBetan eta Kanadan aritzen zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ida mendia (Kreta)

**Ida** () edo **Kretako Ida**, Turkiako Ida (edo Frigiako Ida) mendiaren aurkakoa, gaur egun **Psiloritis** (; ), Amari haranean dagoen mendia da, Greziako Kreta uhartearen erdian kokatua. Uharteko tontorrik garaiena da, 2456 metroko garaiera duelarik. Nidako ordokia eta Ruvako basoa ekialdeko hegalean daude. Kretako Unibertsitateko behatokia Skinakas gailur sekundarioan dago. Mendigune ikaragarri honek uhartearen erdialdea hartzen du, Heraklion eta Retimno prefekturen lurraldeetan.

## Mitologia 
Greziar mitologiaren arabera, haitzulo batean (Zeusen leizea edo *Ideon Antron* deitua), mendi honen iparraldeko isurialdean, Zeus jaio zen. Reak, bere amak, han ezkutatu zuen bere aita Kronorengandik babesteko, honek bere seme-alabak jaten baitzituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Espezialitatezko kanala

[thumb|240x240px| 2007 [Tsukuba (Ibaraki)|Tsukubako kable bidezko telebista, Ibarakin (Japonia)]]
**Espezialitatezko kanala** bat (Estatu Batuetan **kable** edo **kable sare** gisa ere ezagutzen dena) difusio komertziala edo ez-komertziala telebista kate bat izan daiteke, genero, gai edo xede demografiko jakin bateko telebista-merkatu bakarrera bideratutako telebista-programazioaz osatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marie-Florence Candassamy

**Marie-Florence Candassamy** (Paris, Frantzia, 1991ko otsailaren 26a) eskriman lehiatzen den frantziar kirolaria da, ezpata modalitatean espezialista.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu zuen, zilarrezko domina bat eskuratuz Parisen 2024, taldekako proban (Auriane Mallo, Coraline Vitalis eta Alexandra Louis-Marierekin batera), eta zazpigarren lekua Rio de Janeiron 2016an, proba berean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Faye Johnstone

**Faye Johnstone** (Auckland, 1961eko azaroaren 6a) arkularia da. Zeelanda Berria ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dark of the Sun

***Dark of the Sun*** (euskaraz *Eguzkiaren Iluntasuna*), 1968ko Jack Cardiff britainiarrak zuzendutako gerra eta abentura film bat da. Wilbur Smith idazlearen 1965eko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Rod Taylor, Yvette Mimieux, Jim Brown eta Peter Carsten aktoreek antzeztu zuten.

Afrikako Kongo herrialdean girotua egon arren Jamaikan filmatua izan zen.

## Argumentua 
1960, Belgikak Kongoko Errepublika Demokratikoari independentzia eman berri dio, baina bere probintzietako bat den Katanga diamante meatzez lepo dago eta gobernuaren aurka matxinatu da. Gerra betean, Kongoko gobernuak kontratatutako mertzenari talde batek herri bateko biztanleak ebakuatu eta une berean bertako diamanteak indar matxinatuen jabetzara pasa ez daitezen eragozten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Rod Taylor: Bruce Curry kapitaina
* Yvette Mimieux: Claire
* Peter Carsten: Henlein kapitaina
* Jim Brown: Ruffo sarjentua
* Kenneth More: Wreid doktorea
* André Morell: Bussier
* Olivier Despax: Surrier tenientea
* Guy Deghy: Delage
* Bloke Modisane: Kataki
* Calvin Lockhart: Mwamini Ubi presidentea
* Alan Gifford: Jansen
* David Bauer: Adams
* Murray Kash: Cochrane
* John Serret: Aita Dominic
* Danny Daniels: Moses jenerala

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Dale Lightfoot

**Dale Lightfoot** (Auckland, 1964ko irailaren 7a) arkularia da. Zeelanda Berria ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Robin Sampson

**Robin Sampson** (Bulawayo, 1940ko azaroaren 23a) arkularia da. Zeelanda Berria ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrew Lindsay

**Andrew Lindsay** (Auckland, 1976ko maiatzaren 9a) arkularia da. Zeelanda Berria ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Choe Ok-sil

**Choe Ok-sil** (1974ko urtarrilaren 29a) arkularia da. Ipar Korea ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Han Sun-hi

**Han Sun-hi** (1955eko maiatzaren 3a) arkularia da. Ipar Korea ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ken Uprichard

**Ken Uprichard** (1980ko maiatzaren 13a) arkularia da. Zeelanda Berria ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ju Chun-sam

**Ju Chun-sam** arkularia da. Ipar Korea ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kang Un-ju

**Kang Un-ju** (1995eko otsailaren 1a) arkularia da. Ipar Korea ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak