open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2013ko Munduko Xake Txapelketa

**2013ko Munduko xake txapelketa** 2013ko azaroaren 9tik 28ra jokatuko zen Chennain (India). Nazioarteko Xake Federakuntzak antolatutako txapelketa hau Viswanathan Anand (2012ko Munduko xake txapelketaren irabazlea) eta Magnus Carlsen (2012ko hautagaien txapelketaren irabazlea eta FIDEren zerrendaburua) jokalarien artean jokatu zen.

Azaroaren 22an, 10. partidan berdindu ostean, Magnus Carlsenek Munduko Txapeldun titulua irabazi zuen.
:

## Hautagaien Txapelketa 
Viswanathan Ananden aurkaria erabakitzeko, Hautagaien Txapelketa antolatu zuen FIDEk Londresen Agon enpresaren laguntzarekin, 2013ko martxoaren 15etik apirilaren 1era. Bertako jokalariak hauexek izan ziren (sailkapen-dataren arabera ordenatuta) :

### Emaitzak 
Azken eguneko partidara bi jokalari berdinduta iritsi ziren Vladimir Kramnik eta Magnus Carlsen. Biek galdu egin zuten azken txandako partida, Kramnikek Vasil Ivantxuken aurka eta Carlsenek Peter Svidleren aurka. Hori horrela, eta txapelketako berdinketa apurtzeko sistema aplikatu ostean, Magnus Carlsen norvegiarra izan zen txapeldun, eta ondorioz Ananden aurkari izateko txartela lortu zuen. Hona hemen, txapelketako emaitza guztiak:

:

  Partidak eta emaitzak
  
Parentesi arteko zenbakiek partida hasi aurretik jokalariak zituzten puntuei dagozkie
    

:

:

  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hoplodactylus

***Hoplodactylus*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Zeelanda Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Hoplodactylus delcourti* Bauer & Russell, 1986
* *Hoplodactylus duvaucelii* (Duméril & Bibron, 1836)

## Kanpo estekak
Lucasium

***Lucasium*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Lucasium alboguttatus* (Werner, 1910)
* *Lucasium bungabinna* Doughty & Hutchinson, 2008
* *Lucasium byrnei* (Lucas & Frost, 1896)
* *Lucasium damaeum* (Lucas & Frost, 1896)
* *Lucasium immaculatus* (Storr, 1988)
* *Lucasium maini* (Kluge, 1962)
* *Lucasium occultus* (King, 1982)
* *Lucasium squarrosus* (Kluge, 1962)
* *Lucasium steindachneri* (Boulenger, 1885)
* *Lucasium stenodactylus* (Boulenger, 1896)
* *Lucasium wombeyi* (Storr, 1978)

## Kanpo estekak
Ikuska (giza-ikaskuntza)

***Ikuska (giza-ikaskuntza)*** Joxemiel Barandiaranen eta Institut Basque de Recherches taldearen ekimenez 1946 urtean sortutako aldizkaria da. Hasiera batean 1946-1951 bitartean argitaratu zen. Hutsune luze baten ondoren, 1993. urtean plazaratu zen berriro, 1996 arte. 2013an, aldizkariaren hirugarren aldi bati ekin zitzaion.

## Kanpo estekak
Ikuska (argipena)

**Ikuska** hitzak adiera zenbait ditu:

* ikuska, adizlaguna;
* *Ikuska*, Euskal Herriko antropologia-aldizkaria;
* *Ikuska*, 1970 eta 1980 hamarkadetan Euskal Herrian ekoitzitako dokumental-saila;
* Ikuska, Pasaiako film laburren erakustaldia.
Tomas Perez Revilla

**Tomas Perez Revilla**, ***Tomason*** ezizenez (Bilbo, ? - Bordele, 1984ko uztailaren 28a) ETAko kide nabarmena izan zen. Bilboko Matiko auzoan jaioa, 1984 urteko ekainaren 15ean GAL erakundeak Biarritzen jarritako lehergailu batek harrapatuta larriki zauritu ondoren. Atentatua gertatu eta 43 egunetara hil zen.

Aurretik, 1976. urtean beste atentatu bat jasan zuen.
Dierogekko

***Dierogekko*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Kaledonia Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Dierogekko inexpectatus* Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006
* *Dierogekko insularis* Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006
* *Dierogekko kaalaensis* Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006
* *Dierogekko koniambo* Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006
* *Dierogekko nehoueensis* Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006
* *Dierogekko poumensis* Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006
* *Dierogekko thomaswhitei* Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006
* *Dierogekko validiclavis* (Sadlier, 1988)

## Kanpo estekak
Diplodactylus

***Diplodactylus*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Diplodactylus calcicolus* Hutchinson, Doughty & Oliver, 2009
* *Diplodactylus capensis* Doughty, Oliver & Adams, 2008
* *Diplodactylus conspicillatus* Lucas & Frost, 1897
* *Diplodactylus fulleri* Storr, 1978
* *Diplodactylus furcosus* Peters, 1863
* *Diplodactylus galaxias* Doughty, Pepper & Keogh, 2010
* *Diplodactylus galeatus* Kluge, 1963
* *Diplodactylus granariensis* Storr, 1979
* *Diplodactylus kenneallyi* Storr, 1988
* *Diplodactylus klugei* Aplin & Adams, 1998
* *Diplodactylus mitchelli* Kluge, 1963
* *Diplodactylus ornatus* Gray, 1845
* *Diplodactylus polyophthalmus* Günther, 1867
* *Diplodactylus pulcher* (Steindachner, 1870)
* *Diplodactylus savagei* Kluge, 1963
* *Diplodactylus tessellatus* (Günther, 1875)
* *Diplodactylus vittatus* Gray, 1832
* *Diplodactylus wiru* Hutchinson, Doughty & Oliver, 2009

## Kanpo estekak
San Martin eliza (Canterbury)

**San Martin eliza** () Canterburyko eliza da. VI. mendean eratua, Ingalaterra osoko lehenengo eliza izan zen eta, oraindik jardunean dagoenez, baita antzinena ere. 1988an UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Kanpo estekak
Naultinus

***Naultinus*** Diplodactylidae familiako narrasti generoa da. Zeelanda Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Naultinus elegans* Gray, 1842
* *Naultinus gemmeus* Mccann, 1955
* *Naultinus grayii* Bell, 1843
* *Naultinus manukanus* (Mccann, 1955)
* *Naultinus punctatus* Gray, 1843
* *Naultinus rudis* (Fischer, 1881)
* *Naultinus stellatus* Hutton, 1872
* *Naultinus tuberculatus* (McCann, 1955)

## Kanpo estekak
Oedura

***Oedura*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Oedura castelnaui* (Thominot, 1889)
* *Oedura coggeri* Bustard, 1966
* *Oedura filicipoda* King, 1985
* *Oedura gemmata* King & Gow, 1983
* *Oedura gracilis* King, 1985
* *Oedura jowalbinna* Hoskin & Higgie, 2008
* *Oedura marmorata* Gray, 1842
* *Oedura monilis* De Vis, 1888
* *Oedura tryoni* De Vis, 1884

## Kanpo estekak
Kornualles eta Mendebaldeko Devongo meatze-paisaia

**Kornualles eta Mendebaldeko Devongo meatze-paisaia** () Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen eskualdea da. 2006an UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Eremuak 
* A1 - St Justeko meatze-barrutia
* A2 - Hayleko portua
* A3i - Tregonning and Gwineareko meatze-barrutia
* A3ii - Trewavas
* A4 - Wendron meatze-barrutia
* A5i - Camborne eta Redrutheko meatze-barrutia
* A5ii - Wheal Peevor
* A5iii - Portreatheko portua
* A6i - Gwennapeko meatze-barrutia
* A6ii - Perran burdinola
* A6iii - Kennall Vale
* A7 - St Agnesko meatze-barrutia
* A8i - Luxulyan harana
* A8ii - Charlestown
* A9 - Caradongo meatze-barrutia
* A10i - Tamar harana
* A10ii - Tavistockeko meatze-barrutia

## Kanpo estekak
Hormona luteinizatzaile

**Hormona luteinizatzailea** edo **LH hormona** bi hormona gonadotropikoetako bat da (bestea hormona folikulu estimulatzailea edo FSH izanik). Hormona gonadotropikoek gonadetan jarduten dute, lotura estua izanik hormona sexualekin.

Gizakiarengan eta beste animalia batzuengan hipofisiak (adenohipofisiak, zehazki) hormona luteinizatzailea jariatzen du.

Egitura kimikoari dagokionez, LH hormona glikoproteina bat da, bere pisu molekularra 29.000 daltonekoa izanik. Bi kate polipeptidikoek osatzen dute LHren molekula, kate bakoitzak azukre bat lotuta duelarik.

## Funtzioak 
Hormona honen eginkizun nagusiak honako hauek dira:

* gizonezkoengan testosteronaren sorreran parte hartzen du

* emakumezkoengan obulutegi-folikuluen heltze prozesuan eta obulazioan parte hartzen du, hilekoaren zikloan. Era berean, gorputz luteoaren sorrera ere eragiten du.

Emakumeengan LHren kontzentrazioa urria da haurtzaroan eta menopausiaren ondoren. Urte emankorretan, aldiz, odoleko kontzentrazioa handiagoa da, 5-20 mIU/ml-koa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Agustinen abadia

**San Agustinen abadia** () Canterburyko beneditar abadetxe ohia da. Agustin Canterburykoak 598an eratua, Kenteko erregeen eta bertoko artzapezpikuaren hilobiak bertan daude. 1988an UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Kanpo estekak
Rhacodactylus

***Rhacodactylus*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Kaledonia Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhacodactylus auriculatus* (Bavay, 1869)
* *Rhacodactylus leachianus* (Cuvier, 1829)
* *Rhacodactylus trachycephalus* Boulenger, 1878
* *Rhacodactylus trachyrhynchus* Bocage, 1873

## Kanpo estekak
Derwent haraneko lantegiak

**Derwent haraneko lantegiak** () Ingalaterrako Derbyshiren, Derwent ibaiaren ertzean, dagoen lantegi-multzoa da. Bertan Richard Arkwrightek XVIII. mendean lantegi modernoen sistema ezarri zuen, gero mundu osora hedatu zena. 2001ean UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Antropologia feminista

**Antropologia Feminista** emakumearengan oinarritutako antropologiaren ikuspegia da, 1960ko hamarkadaren amaieran edo 1970koaren hasieran sortua. Garai honetan, eta feminismoak eraginda, antropologo asko, gehienbat emakumeak, kezkatzen hasten dira emakumeen egoeren inguruan. *Androzentrismoa*ren arazoa mahai gainean jarri, hau ikertu eta salatzen hasi ziren garai honetan antropologo feministak.

Antropologia Feministak ordea izan zituen aitzindari batzuk. Zenbait antropologok aurretik aztertu zituzten gizon eta emakumeen ezberdintasunak, horietako bat Margaret Mead izan zen. *Sexo y Temperamento* (1982) lanean gizartearen eta kulturak generoaren eraikuntzan duten garrantziaz aritu zen, gai hau jorratzen zuen lehenetarikoa izan zelarik.

Antropologia feministak izen ezberdinak izan ditu, izenaz ere eztabaida dago. Antropologiaren korronte honen barnean gizon eta emakumeak aritu izan dira lanean.

Hego Amerikako antropologa feminista ezagunak dira Marcela Lagarde, María Dolores Juliano eta Rita Segato.

Euskal Herriko testuinguruan aitzindaria da Teresa del Valle, bere eskolaren parte dira Mari Luz Esteban eta Jone Miren Hernandez, Amaia Agirre Miguelez, Maialen Altuna Etxeberria, Jaime Altuna Ramirez, Margaret Bullen, Irantzu Fernandez Rodriguez, Ixone Fernandez-de-Labastida Medina, Carlos García-Grados, Olatz González-Abrisketa, Miren Guillo Arakistain, Itxaso Martin Zapirain, Maria Ruiz Torrado, Miren Urquijo Arregi eta María Zapata Hidalgo.
*Esteban, Mari Luz eta Hernandez, Jone Miren (2024): “Pentsamendu antropologiko feminista. Euskal kulturaren berrikuspen eta birformulazio kolektiboa” in Haritz Azurmendi, Alba Garmendia eta Jon Mentxakatorre (argtz.): *Euskal pentsamenduaren garabideak*, Bilbo, UEU. 

##### Gaztelaniaz 
*ARANZADI, Juan. *Milenarismo vasco*. Madril: Taurus. 2000 (1981).
* BAMBERGER, Joan. “El mito del matriarcado”. in Harris, O.; Young, K (bil.) Antropología y feminismo. Bartzelona: Anagrama. 1979.
* ESTEBAN, Mari Luz. “Antropologia eta feminismoa”. Uztaro, 24, 1998, 3-17.
* MEAD, Margaret. Sexo y temperamento. Bartzelona: Paidós Ibérica. 1982.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak 
* Miel Anjel ELUSTONDO: «Mari Luz Esteban: "Egoera berrietara egokitzeko gaitasun handia erakutsi du feminismoak"», Argia, 2358. zenbakia, 2013-02-24.
Rhynchoedura

***Rhynchoedura*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhynchoedura angusta* Pepper, Doughty, Hutchinson & Keogh, 2011
* *Rhynchoedura eyrensis* Pepper, Doughty, Hutchinson & Keogh, 2011
* *Rhynchoedura mentalis* Pepper, Doughty, Hutchinson & Keogh, 2011
* *Rhynchoedura ormsbyi* Wells & Wellington, 1985
* *Rhynchoedura ornata* Günther, 1867
* *Rhynchoedura sexapora* Pepper, Doughty, Hutchinson & Keogh, 2011

## Kanpo estekak
Strophurus

***Strophurus*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Strophurus assimilis* (Storr, 1988)
* *Strophurus ciliaris* (Boulenger, 1885)
* *Strophurus elderi* (Stirling & Zietz, 1893)
* *Strophurus intermedius* (Ogilby, 1892)
* *Strophurus jeanae* (Storr, 1988)
* *Strophurus krisalys* Sadlier, O’Meally & Shea, 2005
* *Strophurus mcmillani* (Storr, 1978)
* *Strophurus michaelseni* (Werner, 1910)
* *Strophurus rankini* (Storr, 1979)
* *Strophurus robinsoni* (Smith, 1995)
* *Strophurus spinigerus* (Gray, 1842)
* *Strophurus strophurus* (Duméril & Bibron, 1836)
* *Strophurus taeniatus* (Lönnberg & Andersson, 1913)
* *Strophurus taenicauda* (De Vis, 1886)
* *Strophurus wellingtonae* (Storr, 1988)
* *Strophurus williamsi* (Kluge, 1963)
* *Strophurus wilsoni* (Storr, 1983)

## Kanpo estekak
Woodworthia

***Woodworthia*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Zeelanda Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Woodworthia brunneus* (Cope, 1869)
* *Woodworthia chrysosireticus* (Robb, 1980)
* *Woodworthia maculatus* (Gray, 1845)

## Kanpo estekak
Mniarogekko

***Mniarogekko*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Kaledonia Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Mniarogekko chahoua* (Bavay, 1869)
* *Mniarogekko jalu* Bauer, Whitaker, Sadlier & Jackman, 2012

## Kanpo estekak
Phyllurus championae

***Phyllurus championae*** *Phyllurus* generoko animalia da. Narrastien barruko Carphodactylidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Carphodactylidae
Mokopirirakau

***Mokopirirakau*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Zeelanda Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Mokopirirakau cryptozoicus* (Jewell & Leschen, 2004)
* *Mokopirirakau granulatus* (Gray, 1845)
* *Mokopirirakau kahutarae* (Whitaker, 1985)
* *Mokopirirakau nebulosus* (Mccann, 1955)

## Kanpo estekak
Durhamgo gaztelua

**Durhamgo gaztelua** () Ingalaterrako izen bereko hiriko normandiar gaztelua da. 1840tik aurrera Durhamgo Unibertsitatearen ikastetxeetako bat da. 1986an UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen Durhamgo katedralarekin batera.

## Kanpo estekak
Red Dawn

**Red Dawn** (euskaraz *Egunsenti Gorria*) 1984ko John Milius estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma bat da. Bertan, Patrick Swayze, Charlie Sheen, C. Thomas Howell, Lea Thompson, Darren Dalton, Jennifer Grey, Powers Boothe eta Harry Dean Stanton aktoreek antzeztu zuten. Basil Poledouris musikagileak soinu banda konposatu zuen.

Filma Gerra Hotzaren azken txanparen garaian filmatua izan zen, AEBtan Ronald Reagan presidentearen agintaldia eta Sobietar Batasuna "Gaiztakeriaren Inperioa" zelako siniskera puri-purian zegoela, eragin hau filman argi ikus daiteke.

*2012an izenburu berdineko berregokitzapena* filmatu zen, Chris Hemsworth aktoreak antzeztua.

## Argumentua 
Egun arrunt batez, sobietar eta kubatarrez osatutako gudaroste bat AEBtako Colorado estatuko herri txiki batean lurratu, inbaditu eta suntsitu egiten dute, Hirugarren Mundu Gerra abian jarriz. Espiritu abertzale handian duen *Wolverines* ("Otsokumeak") izeneko herriko gazte-talde bat handik ozta-ozta ihes egitea lortu eta kontraeraso arin bati ekingo diote.

## Aktoreak 
* Patrick Swayze: Jed Eckert
* C. Thomas Howell: Robert Morris
* Charlie Sheen: Matt Eckert
* Lea Thompson: Erica Mason
* Jennifer Grey: Toni Mason
* Darren Dalton: Daryl Bates
* Brad Savage: Danny Bates
* Doug Toby: Arturo "Aardvark" Mondragón
* Powers Boothe: Andrew Tanner teniente kolonela
* Ben Johnson: Jack Mason
* Harry Dean Stanton: Tom Eckert
* Ron O'Neal: Col. Ernesto Bella
* William Smith: Strelnikov kolonela (ehiztaria)
* Vladek Sheybal: Gen. Bratchenko
* Frank McRae: Sr. Teasdale
* Roy Jenson: Sr. Samuel Morris

## Iruditegia 
[erdian|350px|thumb|Filman deskribatutako gertakarin mapa: **Urdinez:** [AEB eta bere aliatuak diren Kanada, Erresuma Batua eta Txinako Herri Errepublika. **Gorriz:** Sobietar Batasuna eta bere aliatuk. **Orlegiz:** Mendebaldeko Europa.Puntu gorriek bonba atomikoz bonbardatutako hainbat hiri adieraziak daude, tartean, Washington Hiria, Omaha (Nebraska), Kansas City (Missouri) eta Pekin (Txina).]]

## Kanpo estekak 
* *Red Dawn* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Maria Ana Austriakoa (1738-1789)

**Maria Ana Austriakoa** (Viena, Austria, 1738ko urriaren 6a - Klagenfurt, Austria, 1789ko urriaren 18a) Austriako artxidukesa eta Maria Teresa I.a Austriakoa eta Frantzisko I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren alaba izan zen.

## Biografia 
Maria Ana 1738ko urriaren 6an jaio zen, Hofburg jauregian, Vienan, Habsburgotarren monarkia indartsuaren barnean. Bigarrena zen oinordekoen zerrendan eta beretzat izango ziren familiaren lurrak bere anaia Josef jaio zen arte, azkenean hura izango baitzen Josef II.a Habsburgokoa, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea. *Mariana* deitzen zioten.

Emakume argia, baina osasun pattalekoa, bizkarrezurreko arazoak zituen eta hazita izan ohi zuen hura. 1757n, neumoniak harrapatu zuen eta arnasteko arazoak izango zituen betirako. Koadro horrekin, zaila izango zen ondo ezkontzea, garaiko ohituretan, ezinbestekoa baitzen ondorengotza ziurtatzea.

Maria Ana oso ondo eramaten zen aitarekin, Frantzisko enperadorearekin, alegia. Zientzian zaletuak ziren biak eta alabak aitaren txanpon bilduma osatzen lagundu zuen. Horrez gain, liburua idatzi zuen amaren politika azalduz, kimika eta fisikan eginiko esperimentuak deskribatuz, arkeologia, artea eta zientzia orokorrean tratatuz, Ignaz von Born mentore izan zuelarik.

Maria Teresa erreginak bazituen seme-alaba gehiago bere helburu politikoetan erabiltzeko eta oso erlijiozalea zen. Horregatik, harrera onez hartu zuen bai Maria Ana eta baita bere senide ziren Maria Isabel eta Maximiliano Frantzisko ere eliza hezkuntzan sartzea. Bi ahizpak abadesa bihurtu ziren konbentuan, nobleziako kideen artean ohikoa zen lez.

Maria Ana Pragako Abadesa Nagusia izan zen eta geroago Klagenfurtekoa.

51 urte zituenean, 1789ko urriaren 18an hil zen Klagenfurten.

## Arbasoak 

## Irudiak 

Fitxategi:Mariatheresiaoldfamily.jpg|Maria Ana, senide eta amarekin batera
Fitxategi:Archduchesses Mariana and Maria Elisabeth with Emperor Francis I and Archduke Leopold by Martin van Meytens in 1763.jpg|Maria Ana, senide eta aitarekin batera
Fitxategi:Maria Anna of Austria 1762 by Liotard.jpg|Maria Anaren erretratoa
Pseudothecadactylus

***Pseudothecadactylus*** Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudothecadactylus australis* (Günther, 1877)
* *Pseudothecadactylus cavaticus* Cogger, 1975
* *Pseudothecadactylus lindneri* Cogger, 1975

## Kanpo estekak
Beverly Hills Cop

**Beverly Hills Cop** (euskaraz *Beverly Hillseko Polizia*) 1984ko Martin Brest estatubatuar zinema zuzendariaren umore eta akziozko polizia filma bat da. Bertan, Eddie Murphy, Judge Reinhold, John Ashton, Lisa Eilbacher, Ronny Cox eta Steven Berkoff aktoreek antzeztu zuten.

Filmak sekulako arrakasta izan zuen bai ikusle nahiz diru etekinen aldetik, 1984ko urte hartan diru mundu osoan etekin gehien lortu zuen *Ghostbusters* filmarengandik oso hurbil ipini zelarik. Ondorioz filmak bi jarraipen izan zituen: *Beverly Hills Cop II* (1987) eta *Beverly Hills Cop III* (1994).

## Argumentua 
Axel Foley (Eddie Murphy) Detroit hiriko polizia odolbero, buruargi eta lotsagabe bat da, bere adiskide bat hil zuen hiltzaile baten urratsak jarraituz Kaliforniako Beverly Hills auzo dotorera iritsi delarik. Baina Axel hiltzailea atzemateko helburua lortzear dagoela, nazioarteko kontrabandista eta droga trafikari sare batean barneratuko da.

## Aktoreak 
* Eddie Murphy - *Axel Foley, Detroiteko poliziako detektibea*
* Judge Reinhold - ''William 'Billy' Rosewood, Los Ángelesko detektibea*
* John Ashton – *John Taggart, Los Ángelesko poliziako sarjentua*
* Lisa Eilbacher – *Jeannette 'Jenny' Summers*
* Ronny Cox - *Andrew Bogomil, Los Ángelesko poliziako tenientea*
* Steven Berkoff - *Victor Maitland*
* James Russo - *Mikey Tandino*
* Jonathan Banks - *Zack*
* Stephen Elliott – *Hubbard, Los Ángelesko poliziaburua*
* Gilbert R. Hill – *Todd, Detroiteko poliziako inspektorea*
* Art Kimbro – *Foster, detektibea*
* Joel Bailey – *McCabe, detektibea*
* Bronson Pinchot - *Serge*
* Paul Reiser - *Jeffrey*
* Michael Champion - *Casey*
* Damon Wayans - *Banana gizona*

## Kanpo estekak 
* *Beverly Hills Cop'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Aprasia

***Aprasia*** Pygopodidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Aprasia aurita* Kluge, 1974
* *Aprasia fusca* Storr, 1979
* *Aprasia haroldi* Storr, 1978
* *Aprasia inaurita* Kluge, 1974
* *Aprasia parapulchella* Kluge, 1974
* *Aprasia picturata* Smith & Henry, 1999
* *Aprasia pseudopulchella* Kluge, 1974
* *Aprasia pulchella* Gray, 1839
* *Aprasia repens* (Fry, 1914)
* *Aprasia rostrata* Parker, 1956
* *Aprasia smithi* Storr, 1970
* *Aprasia striolata* Lütken, 1863

## Kanpo estekak
Pygopodidae

***Pygopodidae*** Gekkota narrasti taldearen barruan sailkatutako narrasti familia bat da. Australian eta Indonesian bizi dira.

## Generoak 
* *Aprasia* Gray, 1839
* *Delma* Gray, 1830
* *Lialis* Gray, 1835
* *Ophidiocephalus* Lucas & Frost, 1897
* *Paradelma* Kinghorn, 1926
* *Pletholax* Cope, 1864
* *Pygopus* Merrem, 1820

## Kanpo estekak
Durhamgo katedrala

**Durhamgo katedrala** () Ingalaterrako izen bereko hiriko katedrala da. Durhamgo apezpikuaren egoitza da, Ingalaterrako Elizaren hierarkiako laugarren apezpikua dena. Gaur egungo katedrala 1093an hasi zen, saxoi «eliza zuria» ordezkatuz, eta Europako normandiar arkitekturaren adibiderik onenetako bat da. Zentro erlijioso garrantzitsua da gaur egun ere. San Cuthberten santutegiaren egoitza da.

Europako normandiar arkitekturaren adibiderik bukatuenetakotzat jotzen da, eta 1986an UNESCOren Gizateriaren Ondare izendatu zuten, Durhamgo gazteluarekin batera. 66 metroko garaiera duen dorrearen gainetik — 325 maila ditu — gaztelua, Durham herria eta inguruko eremua ikus daitezke.

Katedralak santutegia eta Cuthbert Lindisfarnekoarekin (VII. mendeko santua) lotutako hainbat altxor ditu. Lindisfarneko monjeek eraman zituzten Durhamera IX. mendean. Bertan, Northumbriako San Osvaldoren burua eta Beda Beneragarriaren erlikiak ere badaude. Gainera, bere liburutegiak Ingalaterran inprimatutako liburu zaharren multzorik osatuenetako bat, Disoluzioaren aurreko kontu monastikoak eta Magna Cartaren hiru kopia ditu.

1080tik 1836ra arte, Durhamgo gotzainak errege-konde baten botereaz gozatu zuen, eta buruzagitza erlijiosoa ez ezik, militarra eta zibila ere izan zuen Eskoziako muga babesteko. Katedraleko hormak Durhamgo gazteluaren zati ziren, Durhamgo apezpikuaren egoitzetako bat.

Ingalaterrako Elizak eguneroko zerbitzuak egiten ditu katedralean, Durhamgo katedraleko koruarekin egunero abesten, astelehenetan eta korua oporretan dagoenean izan ezik. Katedrala erakarpen turistiko handia da eskualde barruan, eta 755.000 bisitari erakarri zituen 2015ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Kostalde jurasikoa

**Kostalde jurasikoa** () Ingalaterrako hegoaldean dagoen Mantxako kanaleko kostaldeko eskualdea da. 2001ean UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Charmouthen dagoen *Charmouth Heritage Coast Centre*-k kudeatzen du.

## Gizateriaren Ondarearen eremua 
Exmoutheko Orcombe Pointetik Swanageko Old Harry haitzetaraino 155 km hartzen ditu Devon eta Dorset konderrietan.

Eremu honetako itsaslabarrak etengabe higatzen ari dira itsasoaren eta lurjauzien erruz. Harri sedimentarioen geruzak erortzearekin batera histori geologikoaren 185 milioi urte uzten dute agerian. Hiru mendetan zehar itsas labar hauetan Mesozoiko garaiko fosilak batu izan dira.

Fosilak ugariak eta anitzak dira, izan ere Triasikoan eremu hau basamortua izan zen, Jurasikoan itsaso tropikal baten azpian zegoen eta Kretazikoan eremu zingiratsua zen. Fosil hauek oso ongi kontserbatu dira, hala anialiak nola landareak.

## Geologia 
Devon ekialdean Triasikoan eraturiko hareharri gorrizko itsaslabarrak daude. Budleigh Saltertonen kuartzita gorrizko harri txintxarrezko labarrak dira *Budleigh pebbles* izenekoak.

Lyme Regis eta Charmouth inguruan Jurasikoan eratutako buztinezko eta eskistozko labarrak daude. Lyme Regisen 71 arroka geruza identifikatu dira eta bakoitzak bere ammonite espezie berezia du. Chesil Beach 29 kilometro luze den hondartza da eta kostaldeko aintzira bat ixten du. Eremu honetako kareharria oso gogorra da eta itsasoak forma bereziak sortu ditu, arkuak eta zutabeak besteak beste.

## Historia 
[thumb|200px|[Mary Anning.]]
XVIII mendearen amaieran Georges Cuvier naturalista frantsesak erakutsi zuen fosiletan aurkituriko animaliek gaur egungo baliokiderik ez zutela eta ziurrenik aintzinako animalia horiek iaungita egongo zirela. Paleontologia zientzia berria sortu zen orduan. Devon eta Dorseteko kostaldea ordurako fosil eremu ezaguna zen.

Mary Anning (1799-1847) Lyme Regisen bizi zen fosil biltzailea izan zen. Iktiosauro, plesiosauro eta pterosauroaren fosilak aurkitu zituen, bai eta hainbat zefalopodoren fosilak ere, batzuk tinta poltsa eta guzti zutenak.

Bigarren Mundu Gerran kostalde guztia Gerra Ministerioak eskuratu zuen eta Itsas Armadaren itsasportu handienetako bat ezarri zuen Portlanden. Eremua erabat itxi zen eta agur egun ere hainbat toki iristezinak dira.

## Turismoa 
* Charmouth hirian *Charmouth Heritage Coast Centre* interpretazio zentroa dago.
* South West Coast Path ("Hego-Mendebaldeko Kostaldeko Ibilbidea"): kostalde guztia zeharkatzen duen ibilbidea da.

## Iruditegia 

Irudi:070329jad ukdor 01.jpg|Lyme badia.
Irudi:CoastalrockintheJurassi Coast DorsetEngland22263892945298045725812.jpg|thumb|Kostalde Jurasikoko itsaslabarrak.
Irudi:Durdle Door Overview.jpg|Durdle Door.
Irudi:PortlandCoast.JPG|Kareharrizko kostaldea.
Irudi:West Lulworth, Lulworth Cove - geograph.org.uk - 532886.jpg|Lulworth Cove.
Irudi:Charmouth Heritage Coast Centre.jpg|Charmouth Heritage Coast Centre.
Irudi:Temnodontosaurus.001 - Natural History Museum of London.jpg|Mary Anningen fosilak Londresko Historia Naturalaren Museoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bavayia nubila

***Bavayia nubila*** *Bavayia* generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Diplodactylidae

## Kanpo estekak
Lialis

***Lialis*** Pygopodidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Australian eta Indonesian bizi dira.

## Espezieak 
* *Lialis burtonis* Gray, 1835
* *Lialis jicari* Boulenger, 1903

## Kanpo estekak
Delma

***Delma*** Pygopodidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Delma australis* Kluge, 1974
* *Delma borea* Kluge, 1974
* *Delma butleri* Storr, 1987
* *Delma concinna* (Kluge, 1974)
* *Delma desmosa* Maryan, Aplin & Adams, 2007
* *Delma elegans* Kluge, 1974
* *Delma fraseri* Gray, 1831
* *Delma grayii* Smith, 1849
* *Delma haroldi* Storr, 1987
* *Delma impar* (Fischer, 1882)
* *Delma inornata* Kluge, 1974
* *Delma labialis* Shea, 1987
* *Delma mitella* Shea, 1987
* *Delma molleri* Lütken, 1863
* *Delma nasuta* Kluge, 1974
* *Delma pax* Kluge, 1974
* *Delma petersoni* Shea, 1991
* *Delma plebeia* De Vis, 1888
* *Delma tealei* Maryan, Aplin & Adams, 2007
* *Delma tincta* De Vis, 1888
* *Delma torquata* Kluge, 1974

## Kanpo estekak
Oedura jowalbinna

***Oedura jowalbinna*** *Oedura* generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Diplodactylidae
Liverpoolgo merkataritza eta itsas-hiria

**Liverpoolgo merkataritza eta itsas-hiria** () Ingalaterrako izen bereko hiriko eremua da. 2003an UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Barnean sei turismo-gune ospetsuak ditu, tartean Pier Head, Albert Dock eta William Brown kalea.

## Kanpo estekak
Delma desmosa

***Delma desmosa*** *Delma* generoko animalia da. Narrastien barruko Pygopodidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pygopodidae

## Kanpo estekak
Pygopus

***Pygopus*** Pygopodidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Pygopus lepidopodus* (Lacépède, 1804)
* *Pygopus nigriceps* (Fischer, 1882)
* *Pygopus robertsi* Oliver, Couper & Amey, 2010
* *Pygopus schraderi* Boulenger, 1913
* *Pygopus steelescotti* James, Donnellan & Hutchinson, 2001

## Kanpo estekak
Eublepharidae

**Eublepharidae** Gekkota barruan sailkatutako narrasti familia bat da. Asiako hegoaldean, Ipar Amerikan eta Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Generoak 
* *Aeluroscalabotes* Boulenger, 1885
* *Coleonyx* Gray, 1845
* *Eublepharis* Gray, 1827
* *Goniurosaurus* Barbour, 1908
* *Hemitheconyx* Stejneger, 1893
* *Holodactylus* Boettger, 1893

## Kanpo estekak
Saltaire

**Saltaire** Aire ibaiaren ertzean dagoen viktoriar herrixka-modeloa da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian dagoena. 1851an Sir Titus Salt enpresaburuak eratu zuen.

2001ean UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Kanpo estekak
Eublepharis

***Eublepharis*** Eublepharidae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbila eta Asiako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Eublepharis angramainyu* Anderson & Leviton, 1966
* *Eublepharis fuscus* Börner, 1974
* *Eublepharis hardwickii* Gray, 1827
* *Eublepharis macularius* (Blyth, 1854)
* *Eublepharis turcmenicus* Darevsky, 1977

## Kanpo estekak
Bavayia goroensis

***Bavayia goroensis*** *Bavayia* generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Diplodactylidae

## Kanpo estekak
Hemitheconyx

***Hemitheconyx*** Eublepharidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako mendebaldean eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Hemitheconyx caudicinctus* (Duméril, 1851)
* *Hemitheconyx taylori* Parker, 1930

## Kanpo estekak
Holodactylus

***Holodactylus*** Eublepharidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Holodactylus africanus* Boettger, 1893
* *Holodactylus cornii* Scortecci, 1930

## Kanpo estekak
Goniurosaurus luii

***Goniurosaurus luii*** *Goniurosaurus* generoko animalia da. Narrastien barruko Eublepharidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eublepharidae

## Kanpo estekak
Goniurosaurus

***Goniurosaurus*** Eublepharidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Goniurosaurus araneus* Grismer, Viets & Boyle, 1999
* *Goniurosaurus bawanglingensis* Grismer, Haitao, Orlov & Anajeva, 2002
* *Goniurosaurus catbaensis* Ziegler, Truong, Schmitz, Stenke & Rösler, 2008
* *Goniurosaurus hainanensis* Barbour, 1908
* *Goniurosaurus huuliensis* Orlov, Ryabov, Nguyen, Nguyen & Ho, 2008
* *Goniurosaurus kuroiwae* (Namiye, 1912)
* *Goniurosaurus liboensis* Wang, Yang & Grismer, 2013
* *Goniurosaurus lichtenfelderi* (Mocquard, 1897)
* *Goniurosaurus luii* Grismer, Viets & Boyle, 1999
* *Goniurosaurus orientalis* (Maki, 1931)
* *Goniurosaurus splendens* (Nakamura & Uano, 1959)
* *Goniurosaurus toyamai* Grismer, Ota & Tanaka, 1994
* *Goniurosaurus yamashinae* (Okada, 1936)
* *Goniurosaurus yingdeensis* Wang, Yang & Cui, 2010

## Kanpo estekak
Afroedura

***Afroedura*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoalean bizi dira.

## Espezieak 
* *Afroedura africana* (Boulenger, 1888)
* *Afroedura amatolica* (Hewitt, 1925)
* *Afroedura bogerti* Loveridge, 1944
* *Afroedura hawequensis* Mouton & Mostet, 1985
* *Afroedura karroica* (Hewitt, 1925)
* *Afroedura langi* (Fitzsimons, 1930)
* *Afroedura loveridgei* Broadley, 1963
* *Afroedura nivaria* (Boulenger, 1894)
* *Afroedura pondolia* (Hewitt, 1925)
* *Afroedura tembulica* (Hewitt, 1926)
* *Afroedura transvaalica* (Hewitt, 1925)

## Kanpo estekak
Heteronotia

***Heteronotia*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Heteronotia binoei* (Gray, 1845)
* *Heteronotia planiceps* Storr, 1989
* *Heteronotia spelea* (Kluge, 1963)

## Kanpo estekak
Altiphylax

***Altiphylax*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako erdialdean eta Txinan bizi dira.

## Espezieak 
* *Altiphylax baturensis* (Khan & Baig, 1992)
* *Altiphylax levitoni* (Golubev & Szczerbak, 1979)
* *Altiphylax mintoni* (Golubev & Szczerbak, 1981)
* *Altiphylax stoliczkai* (Steindachner, 1867)
* *Altiphylax tokobajevi* Yeriomtschenko & Szczerbak, 1984
* *Altiphylax yarkandensis* (Anderson, 1872)

## Kanpo estekak
Christinus

***Christinus*** Gekkonidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Christinus guentheri* (Boulenger, 1885)
* *Christinus marmoratus* (Gray, 1845)

## Kanpo estekak
Coleonyx

***Coleonyx*** Eublepharidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerikan eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Coleonyx brevis* Stejneger, 1893
* *Coleonyx elegans* Gray, 1845
* *Coleonyx fasciatus* (Boulenger, 1885)
* *Coleonyx mitratus* (Peters, 1863)
* *Coleonyx reticulatus* Davis & Dixon, 1958
* *Coleonyx switaki* (Murphy, 1974)
* *Coleonyx variegatus* (Baird, 1858)

## Kanpo estekak
Ailuronyx

***Ailuronyx*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Seychelles uhartetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Ailuronyx seychellensis* (Duméril & Bibron, 1836)
* *Ailuronyx tachyscopaeus* Gerlach & Canning, 1996
* *Ailuronyx trachygaster* (Duméril, 1851)

## Kanpo estekak
Afrogecko

***Afrogecko*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Afrogecko ansorgii* (Boulenger, 1907)
* *Afrogecko plumicaudus* Haacke, 2008
* *Afrogecko porphyreus* (Daudin, 1802)
* *Afrogecko swartbergensis* (Haacke, 1996)

## Kanpo estekak
Alsophylax

***Alsophylax*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako leku askotan bizi dira, Errusiaraino.

## Espezieak 
* *Alsophylax laevis* Nikolsky, 1907
* *Alsophylax loricatus* Strauch, 1887
* *Alsophylax pipiens* (Pallas, 1827)
* *Alsophylax przewalskii* Strauch, 1887
* *Alsophylax szczerbaki* Golubev & Sattarov, 1979
* *Alsophylax tadjikiensis* Golubev, 1979

## Kanpo estekak
Bunopus

***Bunopus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-mendebaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Bunopus blanfordii* Strauch, 1887
* *Bunopus crassicauda* Nikolsky, 1907
* *Bunopus spatalurus* Anderson, 1901
* *Bunopus tuberculatus* Blanford, 1874

## Kanpo estekak
Nactus

***Nactus*** Gekkonidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Ozeanian bizi dira, Molukak eta Maskareinetan.

## Espezieak 
* *Nactus acutus* Kraus, 2005
* *Nactus cheverti* (Macleay, 1877)
* *Nactus coindemirensis* Bullock, Arnold & Bloxam, 1985
* *Nactus eboracensis* (Macleay, 1877)
* *Nactus galgajuga* (Ingram, 1978)
* *Nactus kunan* Fisher & Zug, 2012
* *Nactus multicarinatus* (Günther, 1872)
* *Nactus pelagicus* (Girard, 1858)
* *Nactus serpensinsula* (Loveridge, 1951)
* *Nactus soniae* Arnold & Bour, 2008
* *Nactus sphaerodactylodes* Kraus, 2005
* *Nactus vankampeni* (Brongersma, 1933)

## Kanpo estekak
Blaesodactylus

***Blaesodactylus*** Gekkonidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Blaesodactylus ambonihazo* Bauer, Glaw, Gehring & Vences, 2011
* *Blaesodactylus antongilensis* (Böhme & Meier, 1980)
* *Blaesodactylus boivini* (Duméril, 1856)
* *Blaesodactylus sakalava* (Grandidier, 1867)

## Kanpo estekak
Cyrtopodion

***Cyrtopodion*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean eta Asiako hego-mendebaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Cyrtopodion agamuroides* (Nikolsky, 1900)
* *Cyrtopodion baigii* Masroor, 2008
* *Cyrtopodion battalense* (Khan, 1993)
* *Cyrtopodion belaense* Nazarov, Ananjeva & Papenfuss, 2011
* *Cyrtopodion brevipes* (Blanford, 1874)
* *Cyrtopodion dattanense* (Khan, 1980)
* *Cyrtopodion fortmunroi* (Khan, 1993)
* *Cyrtopodion gastrophole* (Werner, 1917)
* *Cyrtopodion golubevi* Nazarov, Ananjeva & Rajabizadeh, 2010
* *Cyrtopodion himalayanum* (Duda & Sahi, 1978)
* *Cyrtopodion hormozganum* Nazarov, Bondarenko & Radjabizadeh, 2012
* *Cyrtopodion indusoani* (Khan, 1988)
* *Cyrtopodion kachhense* Stoliczka, 1872
* *Cyrtopodion kiabii* Ahmadzadeh, Flecks, Torki & Böhme, 2011
* *Cyrtopodion kirmanense* (Nikolsky, 1900)
* *Cyrtopodion kohsulaimanai* (Khan, 1991)
* *Cyrtopodion lawderanum* (Stoliczka, 1871)
* *Cyrtopodion medogense* (Zhao & Li, 1987)
* *Cyrtopodion montiumsalsorum* (Annandale, 1913)
* *Cyrtopodion persepolense* Nazarov, Ananjeva & Rajabizadeh, 2010
* *Cyrtopodion potoharense* Khan, 2001
* *Cyrtopodion rhodocauda* (Baig, 1998)
* *Cyrtopodion rohtasfortai* (Khan & Tasnim, 1990)
* *Cyrtopodion scabrum* (Heyden, 1827)
* *Cyrtopodion sistanense* Nazarov & Rajabizadeh, 2007
* *Cyrtopodion watsoni* (Murray, 1892)

## Kanpo estekak
Goggia

***Goggia*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Hego Afrikan eta Namibian bizi dira.

## Espezieak 
* *Goggia braacki* (Good, Bauer & Branch, 1996)
* *Goggia essexi* (Hewitt, 1925)
* *Goggia gemmula* (Bauer, Branch & Good, 1996)
* *Goggia hewitti* (Branch, Bauer & Good, 1995)
* *Goggia hexapora* (Branch, Bauer & Good, 1995)
* *Goggia lineata* (Gray, 1838)
* *Goggia microlepidota* (Fitzsimons, 1939)
* *Goggia rupicola* (Fitzsimons, 1938)

## Kanpo estekak
Phelsuma

***Phelsuma*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Andaman eta Nikobar uhartetan bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Crossobamon

***Crossobamon*** Gekkonidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Asiako hainbat lekutan bizi dira.

## Espezieak 
* *Crossobamon eversmanni* (Wiegmann, 1834)
* *Crossobamon orientalis* (Blanford, 1876)

## Kanpo estekak
Chondrodactylus

***Chondrodactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean eta hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Chondrodactylus angulifer* Peters, 1870
* *Chondrodactylus bibronii* (Smith, 1846)
* *Chondrodactylus fitzsimonsi* (Loveridge, 1947)
* *Chondrodactylus turneri* (Gray, 1864)

## Kanpo estekak
Lygodactylus

''**Lygodactylus**' Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan eta Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Calodactylodes

***Calodactylodes*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Indian eta Sri Lankan bizi dira.

## Espezieak 
* *Calodactylodes aureus* (Beddome, 1870)
* *Calodactylodes illingworthorum* Deraniyagala, 1953

## Kanpo estekak
Alsophylax szczerbaki

***Alsophylax szczerbaki*** *Alsophylax* generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gekkonidae

## Kanpo estekak
Dixonius

***Dixonius*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Dixonius aaronbaueri* Ngo & Ziegler, 2009
* *Dixonius hangseesom* Bauer, Sumontha, Grossmann, Pauwels & Vogel, 2004
* *Dixonius melanostictus* (Taylor, 1962)
* *Dixonius siamensis* (Boulenger, 1899)
* *Dixonius vietnamensis* Das, 2004

## Kanpo estekak
Tente (argipena)

**Tente** edo **TENTE** hitzak adiera zenbait ditu:

* tente, zutik, zuzen, makurtuta ez dagoena;
* TENTE, Espainian 1970 eta 1980ko hamarkadetan ekoitzitako eraikuntza-jostailua;
* Tente International, Alemaniako gurpil txikien ekoizlea.
Eraikuntza-jostailu

thumb|300px

**Eraikuntza-jostailua** osagai eta pieza txikiz osaturiko jostailu bat da, etxe, itsasuntzi, ibilgailu edo beste egitura baten modelo bat eraikitzeko erabiltze dena. Modelo horretaz gainera, irudimena baliatuz, beste eraikuntza batzuk egiteko aukera ere eskaintzen du, modelismoko sortetan ez bezala.

## Eraikuntza-jostailuen zerrenda 
* Lego
* Geomag
* Meccano

## Kanpo estekak
Peluxe

thumb|Txerritxo peluxe bat.

**Peluxeak** oihal leun eta gozoz egindako panpina bigunak dira, pertsonak, animaliak nahiz objektuak irudikatzen dituztenak. Ezagunenak peluxezko hartzak izan dira.

Haurrek trantsizio-objektu edo kutun moduan hartzen dituzte maiz.

## Kanpo estekak
Trantsizio-objektu

**Trantsizio-objektua** pertsona bati atsegina eman eta horrekiko atxikimendua sentitzen den objektua da. Adibidez, trantsizio-objektua da haurrek ohera joaterakon hartzen duten panpina.

## Kanpo estekak
There's Something About Mary

'''There's Something About Mary'* (euskaraz *Maryrekin zeozer pasatzen duk/n*) 1998ko Farrelly anaiak estubatuar zinema zuzendarien umorezko eta amodiozko filma bat da. Bertan, Cameron Diaz, Matt Dillon, Ben Stiller, Chris Elliott, Lee Evans, Lin Shaye, W. Earl Brown eta Jonathan Richman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ted (Ben Stiller) nerabe lotsati eta baldar bat da, graduazio festan bere ametsetako neskarekin gelditu da, Mary Jensen (Cameron Diaz). Topaketa sekulako porrota da, Tedek galtzetako kremailerarekin bere barrabilak harrapatu eta ospitalean amaitzen baitu. Mary Tedengandik urrundu eta handik aurrera ez ziren gehiago elkar ikusi.

Haimahiru urte bernduago, Ted Marytaz maitemindu jarraitzen du. Dom (Chris Elliott) lagunaren aholkuz Pat (Matt Dillon) izeneko detektibe xelebre bat kontratatu eta Mary topatzea erabakitzen du; zoritxarrez Pat bera ere Marytaz maitemintzen da. Ted eta Pat elkarri gezurrak esaten amaituko dute, Maryren maitasuna bereganatzeko lehia bati hasiz, azkenean Maryrengandik hurbil egoteko asmoa duten bakarrak ez direla jabetuko direlarik.

## Aktoreak 
* Cameron Diaz: Mary Jensen Matthews, hortz-zirujaua, Teden begiko azukre-koskorra.
* Ben Stiller: Ted Stroehmann, Marytaz maitemindua eta obsesionatua dagoen gazte lotsati eta baldarra.
* Matt Dillon: Pat Healy, Tedek Mary topatzeko kontratatu duen erdipurdiko detektibe xelebrea.
* Chris Elliott: Dom-Woogie "Woganowski, Teden lagunik onena.
* Lee Evans: Tucker / Norman Phipps, pizza banatzailea, Marytaz maitemindu eta harekin ateratzeko asmoz britainiar arkitekto baten papera egingo du.
* Lin Shaye: Magda.
* Jeffrey Tambor: Sully.
* Markie Post: Sheila Jensen, Maryren ama.
* Keith David : Charlie, Maryren aitaordea.
* W. Earl Brown: Warren Jensen, Maryren anai minusbaliatu mentala.
* Sarah Silverman: Brenda, Maryren lagunik onena.
* Khandi Alexander: Joanie
* Willie Garson: Zit Face doktorea / High School Pal Bob.
* Harland Williams (krediturik gabe) auto-stop egilea.
* Brett Favre: bere burua antzeztuz, Maryren mutilagun ohia.
* Jonathan Richman: narratzaile abeslaria.

## Kanpo estekak 
* *There's Something About Mary'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Elasmodactylus

***Elasmodactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako zentruan bizi dira.

## Espezieak 
* *Elasmodactylus tetensis* (Loveridge, 1952)
* *Elasmodactylus tuberculosus* Boulenger, 1895

## Kanpo estekak
Studleyko Errege Parkea

**Studleyko Errege Parkea** () 323 hektarea dituen ingeles lorategia da, Iparraldeko Yorkshire konderrian dagoena. Antzinako Fountains abadiaren inguruan eraikia, 1539an Richard Gresham merkatariak koroari erosi zion.

1986an UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Kanpo estekak
Lygodactylus roavolana

***Lygodactylus roavolana*** *Lygodactylus* generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gekkonidae

## Kanpo estekak
Fountains abadia

**Fountains abadia** () Ingalaterrako zistertar monasterio ohia da, Iparraldeko Yorkshire konderrian dagoena. Herrialdeko handiena, 1132an eratu zuten eta 1539an Henrike VIII.a Ingalaterrakoak monasterioen desegitea agindu arte iraun zuen.

1986an UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen inguruko Studleyko Errege Parkearekin batera.

## Abadeak 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nancy (argipena)

**Nancy** izenak adiera zenbait ditu:

* Nancy, Frantziako hiria;
* Jean-Luc Nancy, frantziar filosofoa;
* Nancy, jatorrian Ana izenaren hipokoristikoa, gerora bereriazko izen bilakatua dena,
** Nancy Reagan, Ronald Reagan estatubatuar presidentearen emaztea;
* Nancy, Famosa etxeko panpina.
Saint George's (Bermuda)

'''Saint George's''' Bermuda uhartedian dagoen herria da, izen bereko uhartean hain zuzen ere. 1612an sortua, Saint John's eta Jamestown eta gero, Amerikako hirugarren ingeles kolonia bilakatu zen. 2000. urtean UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zituen herria eta lotutako gotorlekuak.

## Kanpo estekak
Santa Margarita eliza (Westminster)

**Westminster abadia** () Londresen, Erresuma Batuko Komunen Ganberaren aurrean dagoen eliza anglikanoa da, Westminster Hirian. Margarita Antiokiakoaren omenez XII. mendean eraikia, 1987an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Historia 
XII. mendean eraiki zuten monje beneditarrek Westminster abadiaren inguruan bizi zen jendeak abadiatik banaturiko eliza batean otoitz egin zezan. 1486 eta 1523 artean berreraiki egin zen eta 1614an Westminster jauregiko parrokia bihurtu zen. 1734-38 artean ipar-mendebaldeko dorrera berriztu zuen John James arkitektoak.

1877an Sir George Gilbert Scotten agindutara barnealde guztia birmoldatu zen gaur egun duen itxura hartuz. Aurrez 1806an ezarri zen organoa.

## Iruditegia 

Irudi:Westminster (5326348392).jpg|Aurrealdea.
Irudi:London, St Margaret's -- 2016 -- 4806.jpg|Kanpandorrea.
Irudi:Palacio de Westminster, Abadia de Westminster e Igreja de Santa Margarida.jpg|Westminster jauregiaren atzean Santa Margarita eliza.
Irudi:Saint.margarets.interior.london.arp.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak
Geckolepis

***Geckolepis*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskar eta Komoretan bizi dira.

## Espezieak 
* *Geckolepis maculata* Peters, 1880
* *Geckolepis polylepis* Boettger, 1893
* *Geckolepis typica* Grandidier, 1867

## Kanpo estekak
Geckoella

***Geckoella*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. India eta Sri Lankan bizi dira.

## Espezieak 
* *Geckoella albofasciatus* (Boulenger, 1885)
* *Geckoella collegalensis* (Beddome, 1870)
* *Geckoella deccanensis* (Günther, 1864)
* *Geckoella jeyporensis* (Beddome, 1878)
* *Geckoella nebulosus* (Beddome, 1870)
* *Geckoella triedrus* (Günther, 1864)
* *Geckoella yakhuna* (Deraniyagala, 1945)

## Kanpo estekak
Gehyra

***Gehyra*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Ozeania eta Asiako hego-ekialdean bizi dira. *Gehyra mutilata* espeziea mundu osoan sartu du gizakiak.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Ebenavia

***Ebenavia*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Ebenavia inunguis* Boettger, 1878
* *Ebenavia maintimainty* Nussbaum & Raxworthy, 1998

## Kanpo estekak
Hemiphyllodactylus

***Hemiphyllodactylus*** Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoalde, ekialde eta Ozeanian aurkitzen dira.

## Espezieak 
* *Hemiphyllodactylus aurantiacus* (Beddome, 1870)
* *Hemiphyllodactylus ganoklonis* Zug, 2010
* *Hemiphyllodactylus harterti* (Werner, 1900)
* *Hemiphyllodactylus insularis* Taylor, 1918
* *Hemiphyllodactylus larutensis* (Boulenger, 1900)
* *Hemiphyllodactylus margarethae* Brongersma, 1931
* *Hemiphyllodactylus titiwangsaensis* Zug, 2010
* *Hemiphyllodactylus typus* Bleeker, 1860
* *Hemiphyllodactylus yunnanensis* (Boulenger, 1903)

## Kanpo estekak