Séfora Vargas Martín

**Séfora Vargas Martín** (Sevilla, 1980ko martxoaren 17a) ijito etniako abokatu espainiarra da, eta ijito herriaren eskubideen aldeko borrokagatik nabarmendu da, bereziki emakumeen eskubideen alde. Kultur bitartekaria, APROIDEG erakundearen sortzailea eta presidentea da, etnia horretako Espainiako lehen abokatuetako bat izanik.

## Biografia 
### Haurtzaroa eta gaztaroa 
Kalez kaleko salmentan aritzen den langile familia batean jaio zen Sevilla hiriburuan. Bere gurasoak, ijito jatorrikoak biak ere, José Manuel Vargas Vargas eta Rosario Martín Cortés izan ziren eta lau seme-alaben artean zaharrena da Séfora. Amaren aldeko familia abeltzaintzan aritu zen denbora luzez. Bere birraitona José Cortés Saavedra, Fregenal de la Sierrakoa (Badajoz), oso maila sozial altua zuen, bere amona Remedios Cortés Bermúdezek klase partikularrak jasotzen zituelarik bere etxean. Aitaren familia, berriz, arte munduari lotuagoa dago: Vargas Fernándeztarrak, Esperanza Fernández, Juan Peña El Lebrijano eta Gaspar de Utrerarekin, besteak beste. Aitaren aldeko aitona Diego Vargas Torres izan zen lehen ijito militarretako bat, eta beste amona, Concha Vargas, Lebrijako (Sevilla) idazlea. Bere birraitona Poliziaburu izatera iritsi zen, oraindik Estatuko Segurtasun Indar eta Kidego ezberdinen arteko desberdintasunik ez zegoenean. Bere amak, Rosariok, beti amestu zuen ikastearekin, baina bederatzi urterekin bere bost anaiak zaindu behar izan zituen eta bere seme guztien artean Séfora izan zen aukera hau aprobetxatzen jakin zuen bakarra.

Ijitoen kulturaren testuinguruan hazi zen eta lau urte bete aurretik irakurtzen eta idazten ikasi zuen. Arauzko adina izan zuenean, auzoko eskola publikoan sartu zen, eta bertan egin zituen lehen mailako ikasketak. Urte haietan, eskolatzeak aukera eman zion hiriko beste haur ijito ez zirenekin erabateko ezagutza eta integrazioa izateko, haur horien artean beste bat gehiago izatera iritsita. Iada nerabe zela, bere emaitza akademiko onek Ingalaterrarako ikasketa-beka bat eskuratzeko aukera eman zieten. Hala ere, uko egin behar izan zion, bere etniako ohituretan emakume bat bakarrik bidaiatzea baimenduta ez zegoelako, batez ere denboraldi batez beste herrialde batean bizitzeko. Horregatik, gurasoek ez zioten beharrezko baimena eman, eta Eforak amore eman behar izan zuen eta bertan behera utzi ingelesez ikasten jarraitzeko nahia.

### Ikasketak 
Batxilergoa amaitu ondoren Zuzenbide ikasketak hasi zituen Sevillako Unibertsitatean. Hala ere, amaitzear zegoela, ikasgai gutxi batzuk baino falta ez zituela, ikasketak utzi behar izan zituen, familia-arazo batzuen ondorioz. Merkatu txikietan kalez kaleko salmentara itzuli zen. Baina, hara nola, merkatu horietako batean irakasle ohi batekin probidentziaz topo egin eta bere egoera pertsonala erabat aldatu zen. Ikasketekin berriro hastera animatu zen eta lortu zuen hainbeste desiatutako Zuzenbideko Lizentziatura. Hala ere, ikasgeletatik urrun egon zen urteetan, unibertsitate-ikasketen ikasketa-planak aldatu egin ziren, eta egindako ikasgaiak ez zetozen bat ikasgai berriekin. Hori oztopo handia izan zen, izan ere, konbalidatu ahal izan zituen ikasgaiak oso gutxi izan ziren eta karrera berriro egin behar izan zuen, ia hasieratik.

Unibertsitate garaian, Séfora Vargasek ijitoen eskubideen aldeko borrokari eutsi zion etengabe, eta taldeak, batzordeak, elkarteak eta kolektibo horren ekitatea eta interesak zaintzeko hainbat jarduera mota sustatu zituen. Horren ondorioz, pertsona askok beren oinarrizko eskubideak erabili zituzten, batez ere emakume ijitoen taldeak, zeinak, Séforak hasitako bideari jarraituz, derrigorrezko hezkuntzaren ondorengo ikasketekin jarraitzera animatu baitziren, erabateko gizarteratzea lortzeko bitarteko gisa.

Aldi berean, bere prestakuntza osatuz joan zen, Giza Eskubideetan eta Arraza-bereizkeria mota guztiak Ezabatzeari buruzko Nazioarteko Konbentzioan, Europar Batasuneko Ordenamendu Juridikoan eta Gutxiengo Etnikoen Inklusio Politiketan espezializatzeko ikastaro ugari eginez, besteak beste.

## Ibilbide profesionala 
Abokatu gisa, Séfora Vargas ijitoen kolektiboa gizartean integratzeko egindako borrokagatik nabarmendu da, eta, bereziki, emakume ijitoen eskubideen aldarrikapenagatik, herri honen kultura eta tradizioen errespetuari kalterik egin gabe. Honela:«Mendeetan beren ahotsak entzun ezin izan zituzten emakume ijito askoren emaitza naiz; izan ere, gainerako emakumeak bezala, desberdintasuna eta etxe-eremura baztertutako ostrazismoa moralki onargarriak ziren. Nire ametsak nire arbasoen amets hautsi berreraikiak dira, eta nire lorpenak, oraindik lortzeko hainbeste geratzen zaizkidanak, omenaldi apal bat izango dira beti beren bizitzaren jabe inoiz izan ez ziren emakume ijito eta ez ijito horiei guztiei, inposatutako eta etapa historiko bakoitzeko legeak, politikak, gizarteak eta kulturak babestutako rol eta balio sozialei men egin behar izan baitzieten» Hainbat urtez, Unión Romaní Andalucía erakundeko Lanbide Heziketako ikastaroen koordinatzailea izan da, bai eta erakunde horretako enplegu-arloko arduraduna ere, eta Andaluziako Ikus-entzunezkoen Kontseiluko Batzorde Mistoan ere ordezkatu du. Estatu mailako aitortza lortua du, saltzaile ibiltarien eskubide legitimoak altruismoz defendatu dituelako bi makro-kausatan, non Huelvako eta Sevillako azoketako 400 eta 600 saltzaile lagundu eta defendatu baitzituen juridikoki, Administrazioaren aurka.

## Konpromiso soziala 
Séfora Vargas ijito etniako beste emakume batzuek egin izan zuten bezala (Delia Grigore, Dijana Pavlovic edo Sara Giménez, besteak beste), Europa mailan aitzindari eta eragin handiena duten elkarteetako batzuen buru izan da. AMURADI unibertsitateko emakume ijitoen elkartearen sortzaileetako bat izan zen, baita lehendakariordea ere. Elkarte hori Andaluzian sortu zen, eta Europako zaharrena da.  Bere helburua gizarte-bazterkeriako egoeran dauden haurren eta gazteen eta haien gurasoen gaitasunen garapena hobetzea da. Sevillako Udaleko Emakumearen Udal Kontseiluko kidea izan da 2013-2017 aldian, HEIM (*Higher Education Internationalisation and Mobility*) Europako Proiektuko Kooperantea eta *Inclusion, Equalities and Innovations*) 2015-2017, Emakume Ijitoen Elkarteen Federazioko diruzaina (FAKALI). Halaber, lankidetzan aritu da Ijitoen Idazkaritza Fundazioarekin, Emakumearen Institutuarekin eta Andaluziako Juntako Berdintasun, Gizarte Politika eta Kontziliazio Kontseilaritzarekin, besteak beste.

2012an, APROIDEG sortu zuen, ijitoen garapen integralerako eta garapenerako irabazi-asmorik gabeko elkartea. Bere baitan du kaleko merkataritzan lan egiten duten pertsonen oinarrizko eskubideak defendatzea ere. Munduan ijito-kulturaren alde egindako lanaren aitorpen gisa, sari eta aipamen ugari jaso ditu.

Izaera bateratzailea du eta bere nortasun karismatikoarekin eta bere prestakuntzarekin batera, sarritan eskatu izan diote hainbat komunikabidek dokumentaletan eta hezkuntza- edo kultura-programetan parte hartzeko. Era berean, hitzaldiak ematen ditu hainbat unibertsitatetan, hala nola Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitatean. Unibertsitate horrekin lankidetzan aritzen da 2013tik, eta kultura-bitartekariaren rola betetzen du hainbat eskolatan eta beste ikastetxe batzuetan.

## Aintzatespenak 
* Andaluziako Ijitoen IX. Sariak: 'Ibilbide oso baten saria'. Mijaseko Udala (Malaga), 2019.
* Sevillako Unibertsitateko Komunikazio Fakultateko 'Ahots Solidarioak' saria, 2012.
* Espainiaren ordezkaria Europako Gazte Ijitoen Forumean (FERYP), Mazedonia, 2008.
* “Ijitoen Besoa” pintura eta arte flamenkoaren erakusketaren amabitxia.  (Sevillako Probintzia Etxea, 2013ko apirila).
* Emakume Unibertsitario Ijitoen Elkartearen (AMURADI) presidenteordea eta sortzaileetako bat 2000-2007. 'Unibertsitateko ekimenik onena' saria jaso du elkarte honek.
* Andaluziako Juntako Ijito Komunitatearen Sustapen Sozial eta Kulturalaren XV. Andaluziako Ijito Saria 2016 epaimahaiko kidea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Séfora Vargasen webgune ofiziala