María José Magaña

**María José Magaña Clemente** (Binéfar, Huesca 1964) espainiar kultura-kudeatzaile da, eta kultura-planak sortu eta Europako proiektuak garatu ditu hainbat erakundetan. 2002. urtean, arte bisualen arduraduna lanetan hasi zen Cervantes Institutuaren egoitzan, Madrilen. MAV, Mujeres en las Artes Visuales elkarteko presidentea izan zen 2017ko maiatzetik 2020ra arte.

## Bizitza 
Filosofia eta Letrak ikasi zituen Zaragozako Unibertsitatean, eta hiri horretan bizi izan zen 2002. urtera arte. Urte hartan, Madrilera joan zen bizitzera, Cervantes Institutuan Arte Plastikoetako eta Arkitekturako teknikari-lanpostua lortu baitzuen.

Geografia eta Historiako lizentziatura, Artearen Historiako espezialitatea, Zaragozako Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultatean.  Doktoretza-ikasketak, 1993-1994, 1994-1995 eta 1995-1996 ikasturteetan, Zaragozako Unibertsitateko Artearen Historia Saileko Artearen Historiako eta Musikologiako ikerketa-teknikak programan.

## Ibilbidea eta lanak 
Arte bisualekin lotutako programak diseinatzeko kultura-planak eta dokumentu estrategikoak sortzen lagundu du, Espainiako testuingurua kontuan hartuta, Cervantes Institutuaren zentro-sarearen tokiko eta nazioarteko esparruarekin harremanetan. 500 kultur jarduera baino gehiago antolatu ditu, gehienak erakunde honen sareko ibilbiderako ekoiztutako eta koordinatutako erakusketak dira, bai komisario adituekin, bai bere ekimenez, eta 200 katalogo eta argitalpen baino gehiagoren argitalpena koordinatu du, horiek ere formatu digitalean. Cervantes Institutuaren sareko kultura-kudeatzaileentzako prestakuntza-ikastaroak eman ditu eta kanpoko prestakuntza-ikastaroetan parte hartu du, hala nola Intransit plataforman (2011) eta Kultura Ministerioaren bitartez profesional iberoamerikarrentzat (2012). Beken hautapen-batzordeetan ere parte hartu du (Unión Fenosa, 2014). Sarien epaimahaia, hala nola CERCO cerámica creativa deialdia (2002). Nexus Argazki Lehiaketa Iberoamerikarra (2014)

Emakumeak Ikus-Arteetan elkartetik, 2009tik kide dena, MAV-2015 Foroa (FM-15) eta Emakumeen Begiradak Bienala (BMM-2016) antolatzeko lan talde ezberdinetan parte hartu du.  Era berean, Arte Garaikidearen Mahai Sektorialeko eta "*M-arte y cultura visual"* lineako aldizkaria editatu eta idazteko Kontseiluko kide da.  2014ko ekainetik 2017ra Elkarteko idazkari nagusia izan zen, eta 2017tik 2020ra Elkarteko presidentea.

Aurreko lanen artean, hainbat erakusketa koordinatu zituen, hala nola "*Goya 1746-1828"*  erakusketa antologikoa, Zaragozako Udalak, Zaragozako Diputazioak eta El Comune di Veneziak antolatua, Veneziako C 'a Pesaro jauregian, 1989ko maiatza-uztaila.  Zentzu horretan,"El Settecento Veneciano. Aspectos de del siglo XVIII ", Zaragozako Udalak, Zaragozako Diputazioak eta El Comune di Veneziak antolatua, Zaragozako Sastago Jauregian , 1990eko urritik abendura, eta baita ere Arte Modernoko Museoan. Mexiko D.F., 1991ko urtarriletik otsailera. 1992an “*Goya*” erakusketa antologikoa egin zuen, Zaragozako Udalak antolatuta. Beste proiektu interesgarri batzuk hauek dira: “*G.Braque.Obra Gráfica*”, Pablo Gargallo Museoak antolatua, Maeght Editeur-ekin lankidetzan, Zaragozan, 1989ko urrian, edo “*Percorso di cittá invisibili, 10 artisti di Aragón (Spagna)”* proiektua, Zaragozako Udalak, Zaragozako Diputazioak eta El Comune di Veneziak antolatu zuten, Veneziako S.Bartolomé elizan, 1990eko uztailetik abuztura.

Geroagoko proiektu batzuen artean, beste kultur eragile batzuekin lankidetzan, honako hauek nabarmentzen dira: *“Pintar Palabras” (“Hitzak margotu”)* erakusketa kolektiboa, Berlingo Cervantes Institutuan, 2002 eta New Yorken, 2003; *“Ramón Masats argazkia”*, Toulouse, Lyon, Bremen, Munich, Mosku, etab., 2004; *Latinoamerikako “Ultramar” bideoarte zikloa* Brasilen sarean, 2007; “*Sintopías. Arte, ciencia y tecnología*”, MEIAC, New York eta Pekinekin, 2007; Maroko eta Espainiaren arteko truke-proiektua, "*Frekuentziak*", 2009; *"Aquí y ahora" (“Hemen eta orain”)* argazki espainiarren erakusketa, Nophoto Kolektiboarekin, Toulouse, Manchester, 2009, Cracovia Dublin, Lyon, etab., 2010; “*Todo cuanto amé  formaba parte de ti*” bideo-arte zikloa, Damasco, 2009 eta Madril, 2010; “*Freshlatino*” arkitektura iberoamerikarreko proiektua, sareko 30 zentro baino gehiagotatik ibiltaria, 2009tik 2015era; Latinoamerikako argazki-erakusketa kolektiboa: “*Resiliencia*”, PhE2009, Madril, Italia, Estatu Batuak, Istanbul, etab., 2010.; *“L.A Invisible City. Colectivo de artistas de Los Angeles”*, ARCO, Madrid eta IC Berlinekin bat eginez, 2010; Goethe Institut-ekin lankidetzan egindako proiektua, *“Arte + Crisis”* eztabaida-foroa, Berlin, 2010; Exposición colectiva de fotografía latinoamericana “*Peso y levedad”*, PhE2011, Madrid, y varios centros de la red de Brasil, y Praga, 2012; “*Is this Spain*” proiektua, Pensart plataformarekin, Milan, Napoli, Erroma, Brasilia, Sao Paulo, 2011 eta Krakovia, Dublin, 2012; “*Recorridos fotográficos por ARCO” (“Argazki-ibilbideak ARCOn zehar*”), Artium, Tokio eta Pekinekin, 2012; "*Esquizofrenia tropical"* (“*Eskizofrenia tropikala”)* argazki erakusketa kolektibo latinoamerikarra, PhE 2012, Madril eta Brasil, 2013; Deialdi publikoaren proiektua, Goethe Institutekin elkarlanean *“Participar.de*”, Madril eta Toulouse, 2012; *“Autorretrato disfrazado de artista. Arte y fotografía conceptual en Colombia”  (“Artistaz mozorrotutako autorretratua. Artea eta argazkilaritza kontzeptuala Kolonbian”*) ARCO 2015, Madril; Deialdi publikoaren proiektua, Goethe Institut-ekin lankidetzan: “*Architectus ómnibus?”*, Berlin eta Madril, 2015; *"Con la boca abierta. Fotografías de* Cristina García Rodero*”   (“Aho zabalik. Cristina Garcia Roderoren argazkiak”*), CEACekin, 2015, etab.

Espainiako Kultura Ministerioko Argazkigintza Arteen Sari Nazionaleko epaimahaikidea izan zen 2016an.

## Argitalpenak 
* "*Aproximación al panorama de la escultura aragonesa actual".  ("Aragoiko egungo eskulturaren panoramara hurbiltzea")*. Aragoiko Artearen VI. Solasaldiari aurkeztutako hitzaldia. Aragoiko Diputazio Nagusiak eta Zaragozako Unibertsitateko Artearen Historiako Departamentuak antolatutako Aragoiko Artearen VI. Solasaldiaren aktak, 347. eta 370. or. Zaragoza, 1991.
* *"Artistas Aragoneses desde Goya a nuestros días"*. Erakusketaren katalogoa. Artisten fitxak, or.: 130, 136, 160, 190, 192, 196, 220.Zaragozako Udala. 1991ko maiatza.
* "*Goya"*. Erakusketaren katalogoa. Obra-fitxak, 42, 52, 82, 83, 110, 112, 116, 118, 134, 136, 138. or. Editatu hautetsia. Zaragoza. 1992ko ekaina.
* *"Aragón turistico y monumental"*. Aldizkariaren artikulua: "Goya y Zaragoza", 330. zk., 21-29 or. Editatu SIPA. Zaragoza. 1993, maiatza.
* "*Luces de la ciudad.Arte y Cultura en Zaragoza 1914-1936"*. Erakusketa horren katalogoa. Artisten fitxak, pp. 355 eta 356. Aragoiko Gobernuak eta Zaragozako Udalak argitaratzen dute.
* "*Tendencias en las Artes y el Diseño*" aldizkariko artikulua. Hileroko kolaborazioak 1994ko maiatzetik ekainera 1995.Editada, Valentzian: Proposición Editorial, S.L.- La verdad de la memoria.
* Erakusketaren katalogorako testua. *¿Es poesía o pintura?”*  (*“Poesia ala pintura da?*”" 1-3 or. Zaragozako Unibertsitatea. Zaragoza, 1996.
* *"Hibervs flumen. El río Ebro y la vida"*. Argitalpenaren koordinazioa, katalogorako testuak: "*Hibervs flumen*", 133-137 or. eta *"Navegando entre tradiciones y mitos del Ebro"*, 274-281 or., fitxak: 383-388, 403, 421, 426-429, 437, 4441-467. Edita iberCaja eta Ebroko Konfederazio Hidrografikoa. Zaragoza, 1999.
* Hitzaldia Industria Ondarearen Euskal Kongresuan: “*Un museo diferente: La Zaragozana, fábrica de cerveza y malta” ("Museo desberdin bat: Zaragozana, garagardo eta malta fabrika"*). Bilbo. 2001eko urria.- Trébede aldizkariaren artikulua: *"La Zaragozana, fábrica y museo"*. 59. zk., 40.-45. or. Zaragoza. 2002ko urtarrila.
* CERCO erakusketako katalogoaren testua. Cerámica Creativa:  “*Como logra la cerámica quitarse la etiqueta de artesanía” (“Nola lortzen duen* *zeramikak artisau-etiketa kentzea”)*. Aragoiko Gobernuak argitaratua, 2011.
* G +C aldizkariko artikulua: *“El trabajo en red para la itinerancia de exposiciones” (“Sareko lana erakusketen desplazamendurako”)*, 10. zk., 2011.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak