open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
April Bowlby

**April Michelle Bowlby** (Vallejo (Kalifornia), 1980ko uztailaren 30 - ) aktore estatubatuarra da, *Two and a Half Men* telesailean "Kandi"-ren papera egiteagatik eta *Drop Dead Diva* eta *Doom Patrol* telesailetako protagonista izateagatik ezaguna.

## Biografia 
Kalifornian jaio zen eta balleta, frantsesa eta itsas biologia ikasi ondoren aktore izatea erabaki zuen. Ivana Chubbuck-ekin ikasi zuen dramatizazioa. Hollywoodera joan eta hilabeterako *Two and a Half Men* telesailean "Kandi"-ren papera lortu zuen. Paper puntual bat izatekoa bazen ere arrakasta handia izan zuen eta ohiko aktorea eta protagonista izatera ere iritsi zen.

Hurrengo urteetan *Drop Dead Diva* eta *Doom Patrol* telesailetan protagonista izan da. Azkenaldian "Elasti-Girl" pertsonaia bihurtu da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Joseba Artza

**Joseba Artza Zubillaga** (Etxebarria, Bizkaia, 1978) bertsolari bizkaitarra da.

## Ibilbidea 
1996an kantatu zuen aurrenekoz Bizkaiko txapelketan eta 1997an Bertsolari Txapelketa Nagusian hartu zuen parte.

## Palmaresa 
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** Parte hartzea (1): 1997
* Bizkaiko Txapelketa:
** Finalaurrekoak (7): 1996, 2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Titina Maselli

**Titina Maselli** (Erroma, 1924ko apirilaren 11 &ndash; 2005eko otsailaren 25a), margolari, eszenografo eta aktore italiarra izan zen. 

## Biografia 
Enrico Maselli arte kritikariaren alaba eta Francesco Maselli zuzendariaren arreba izan zen. Familia-ingurune intelektual eta artistiko bizigarri batek bultzatuta, 1948an egin zuen debuta artista gisa, Erromako Obelisco galerian bakarkako erakusketa batekin. Erakusketa ugaritako karrera baten hasiera izan zen Veneziako Bienalean 1950etik 1995era hainbat ediziotan eta Erromako Quadriennalean 1950etik 2000ra hainbat ediziotan egon zen. 1945ean, Toti Scialojarekin ezkondu zen. 

1952tik 1955era New Yorken egin zuen egonaldi amerikarra garrantzitsua izan zen bere bilakaera artistikoan. Garai hartako bere lanakk dinamismo futuristaren mugimenduak ukitzen ditu estiloan. Austrian eta Parisen egonaldiak efgin ondoren Erromara itzuli zen eta Pop artetik hurbil dagoen adierazgarritasun batera hurbildu zen. 

Parisen 1980tik aurrera eszenografian aritu zen, Bernard Sobel, Gilles Aillaud eta Carlo Cecchi bezalako antzerki zuzendariek Maselliren lanak estimatzen zituztelarik, antzerki lan ugaritan parte hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mirta Díaz-Balart

**Mirta Francisca de la Caridad Díaz-Balart Gutiérrez** (Habana, 1928ko irailaren 30a - Madril, 2024ko uztailaren 6a) kubatar emakume bat izan zen, Fidel Castroren lehen emaztea izan zena.

## Biografia 
Gurasoak América Gutierrez eta Rafael José Díaz-Balart zituen. Aita, Kubako politikari ospetsua izan zen, baita Banes hiriko alkatea ere.

Filosofia ikasi zuen Habanako Unibertsitatean, eta bertan ezagutu zuen Fidel Castro. Bikotea 1948an ezkondu eta urte bat geroago seme bat izan zuten, Fidel Castro Díaz-Balart. Zazpi urte geroago dibortziatu ziren, 1955ean, Castro erbestean zegoen bitartean. 

Mirta 1956an ezkondu zen berriro, ordukoan Emilio Núñez Blancorekin, zeinekin Mirta Núñez alaba izan zuen.

Kubako gerrillaren garaipenarekin, familia Madrilera joan zen bizitzera. Gerora, Mirta Kubara itzuli zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Castro, Juanita; en colaboración con Maria Antonieta Collins (2009). Fidel y Raúl. Mis Hermanos. La Historia Secreta. Santillana USA Publishing Company, Inc. ISBN 978-1-60396-701-3. 

## Kanpo estekak
Jon Eizmendi

**Jon Eizmendi Goiburu** (Hernani, 1970) gipuzkoar bertsolaria da.

## Ibilbidea 
[thumb|Lehen bertso eskoletako ikasleak Manuel Olaizola 'Uztapide' bertsolariarekin, 1983ko maiatzaren 14an. Jon Eizmendi, irudiaren ezkerraldeko mutil gazteena da, [Felix Iñurrategiren aurrean zutik.]]
Gipuzkoako Eskolarteko Txapelketa irabazi zuen txikitan eta 1990ean Lizardi saria irabazi zuen. Bertsolari Txapelketa Nagusian eta Gipuzkoako Txapelketan hartu zuen parte. Gaur egun Bilbon bizi da.

## Sariak 
### Txapelketak 
* Bertsolari Txapelketa Nagusia:
** Parte hartzeak (1): 1997
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa:
** Parte hartzeak (2): 1991, 1995
* Gipuzkoako Eskolarteko Txapelketa (2): 1983, 1984 (txikitan)
### Sariak 
* Lizardi saria (1): 1990

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñigo Larrea

**Iñigo Larrea** (Asteasu, XV. mendea) Erdi Aroko euskal pirata izan zen.

## Biografia 
1476an Gaztela eta Leongo errege eta Ingalaterrako erregeen arteko harremanen testuinguran, Londrestik Gipuzkoara balio handiko gauzak zeramatzan itsasontsi batean bost euskaldun agertu ziren eraman zitzatela eskatuz, haiek ziren Mitxel Likona oriotarra, Iñigo Larrea asteasuarra, Mutrikuko beste bat eta Bizkaiko Jaurerriko beste bi lagun. Bidaiaren erdian ekaitz handi batek harrapatu zituen eta bi egunez aritu ziren marinelak lanean, barkua hondoratu ez zezan. Leher eginda lotara joan ziren eta orduan, bost lagunek tripulazio osoari burua moztu eta itsasontzitik bota zituzten. Zehazki, hogeita hamairu pertsona erail zituzten. Orduan, itsasontzia Galizira bidean jarri eta Pero Álvarez de Sotomayorren laguntzarekin itsasontziaz desegin eta haien herrietara itzuli ziren.

Denbora gutxira eraildakoen gorputzak Britaniara heldu ziren eta batzuen nortasuna ere ezagutzea izan zuten, horrela euskaldunak errudun zirelaren ondoriora iritsi ziren. Ingalaterran Gaztelako enbaxadorea zena, Sasiola jauna gipuzkoarra zen ere eta Errege-erregina Katolikoei gertatutakoa jakinarazi zien. Piratak atxilotzea agindu zioten Errege-erreginak Pascual Mygallez (edo Miguélez) Arrecheari, Gipuzkoako probintziako alkatea zena Getaria ordeztuz. Likona eta Larrea ihes egin zuten eta ezin izan zituzten topatu.

## Bibliografia 
* Pablo de Gorosabel (1865). *Memoria sobre las guerras y tratados de Guipúzcoa con Inglaterra en los siglos XIV y XV*. Tolosa. (54-57)
* Iñaki Bazán (2006). “*“Degollaron a todos los dichos treynta e tres yngleses e asy degollados dis que los lançaron en la mar”: Las hermandades vascas y la lucha contra la piratería en la Baja Edad Media”*, Itsas Memoria. Revista de Estudios Marítimos del País Vasco, 5, Untzi Museoa-Museo Naval, Donostia-San Sebastián. (69-93)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mitxel Likona eta Iñigo Larrea, erdi aroko bi euskal pirata (EITB)
Peio Ormazabal

**Peio Ormazabal Villanueva** (Arrigorriaga, Bizkaia, 1992) bizkaitar bertsolari eta militante komunista da. Euskal Herriko Kontseilu Sozialistako bozeramaile bat da.

## Ibilbidea 
Peio Ormazabal Bizkaiko Eskolarteko txapelduna izan zen 2009an eta 2010an eta urte berean Bizkaiko txapelketako finalista izan zen helduetan. Zazpigarren egin zuen.

## Bertsolaritza 
### Txapelketak 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
** Finalista (1): 2010
* Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** Txapelduna (2): 2009, 2010
### Sariak 
* Berritxu saria (1): 2009
* Bertxoko sariketa (2): 2011, 2012

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grekoaren museoa

**Grekoaren museoa** (), lehen Grekoaren Museo Etxea bezala ezaguna, Doménikos Theotokópoulos margolariari  Toledo hirian (Espainia) eskainitako museo-etxea da. Grekoa bezala ezagunagoa, Kretan (Grezia) jaio baitzen, bere obraren zatirik handiena Gaztelako hiri horretan ekoitzi zuen. Erakundea 1911n inauguratu zen, artistaren ahalik eta koadro gehien biltzeko asmoarekin. Denbora luzean margolariak lan egiteko erabili zuen etxea zela pentsatu zen, baina birsorkuntza da. Kultura eta Kirol Ministerioari atxikitako museoa da, Arte Ederren Zuzendaritza Nagusiaren kudeaketa esklusibokoa. Museoan beste margolarien lanak ere badira: Luis Tristán, Raimundo Madrazo, Joaquín Sorolla.

## Bilduma 
Museoak gutxi gorabehera Grekok eginiko hogei bat mihise gordetzen ditu.H orien artean nabarmentzekoak dira *Apostolutza* multzoa, kontserbatzen diren guztien artean kalitaterik handienekotzat jotzen dena. Beste lan aipagarriak *San Petriren malkoak*, bertsio onenetako bat, Diego de Covarrubiasen eta bere anaia Antonioren erretratuak, *San Bernardinoren Erretaula* — Prado Museoak gordailuan utzitakoa — edo *Toledoko bista eta planoa*, agian erakundearen piezarik esanguratsuena. Era berean, 2021ean, Kultura Ministerioak *Gurutziltzaketa* obra erosi zuen Grecoren Museorako, kretarraren lehendabizikoa museoa sortu zenetik.

Museoak Luis Tristanen obra sorta bikaina ere badu. Tristan Grecoren dizipulurik onentzat jotzen da; bere lanetan bere maisuaren arrasto sendoa eta Erroman egindako prestakuntza-egonaldian ezagutu zuen Caravaggismoaren sustraiko naturalismoa batu zituen. Jasotako beste autore batzuk honako hauek dira: Jorge Manuel Theotocópuli, Grekoaren semea —, Alonso Sánchez Coello, Bartolomeo Passerotti, Francisco Herrera Zaharra, Juan Bautista del Mazo, Juan de Valdés Leal, Joaquín Sorolla eta Raimundo Madrazo. 

Obra horietako 25, gutxienez, Pradoko museoak gordailuan utzi ditu.

## Iruditegia 

Fitxategi:El Greco - Crucifixion 263L12036 6JC2C.jpg|Grekoa, *Gurutziltzaketa*(c. 1575-1577)
Fitxategi:El Greco - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|Grekoa, *San Pietriren malkoak* (c. 1587-1596)
Fitxategi:El Greco - Christ as Saviour - Google Art Project.jpg|Grekoa, *Salbatzailea* (*Apostolutza* sailekoa) (c. 1608-1614)
Fitxategi:El Greco - St. Bartholomew - Google Art Project.jpg|Grekoa, *San Bartolomé*  (*Apostolutza* sailekoa) (c. 1608-1614)
Fitxategi:Luis Tristán - St Dominic in Penitence - Google Art Project.jpg|Luis Tristán, *Santo Domingo penitentzigilea* (1610-1624)
 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Museoaren webgune ofiziala.
Koldo Garcia Etxebarria

**Koldo Garcia Etxebarria** (Basauri, 1982ko azaroaren 4a) UPV/EHUn formatutako  biologo ikertzailea da Biogipuzkoan. 2023tik Biogipuzkoa Ikerketa Sanitarioko Institutuko Dibulgazio eta Kultura Zientifikoko arduraduna da.

## Ikertzailea 
Biologian lizentziatua eta genetikan doktorea, biologia konputazionala darabil ikerkuntza burutzeko. 

Euskaltzaindia eta UPV/EHUk Koldo Mitxelena saria eman zioten Koldo Garciari 2010ean, euskaraz egindako zientzietako tesirik hoberena izateagatik. Begoña M. Jugoren biologoaren zuzendaritzapean egin zuen doktore-tesiaren izenburua hau zen: "*Erretrobirus endogenoen detekzioa eta karakterizazioa behietan eta beste hainbat mamaliotan*".[thumb|[Digestio-aparatu|Digestio-aparatuaren diagrama|ezkerrera]]
Koldo Garcia Etxebarria, Genetika Gastrointestinala taldeko arduraduna izan da Biodonostia ikerketa institutuan. Lankide den Luis Bujandarekin, Gaixotasun Hepatikoen eta Gastrointestinalen Arloko arduraduna izan da, kolon eta ondesteko minbiziaren genoma osoaren ikerketa handiena gidatu dute Euskal Autonomia Erkidegoan.

Besteak beste, informazio genetikoa erabili du gaixotasun gastrointestinalak ikertzeko. Datu genetikoen analisia egiten du, ordenagailuen bidez. Urdail-hesteetako Genetika taldeko burua da Biodonostia ikerketa institutuan.

## UEUko kidea 
Udako Euskal Unibertsitatean bazkidetu zenetik (2012) parte hartze zabala izan du: ikastaroetan ikasi, hitzaldiak eman, elkarrizketak egin, udako ikastaroak antolatu, eta talde eragilea den zuzendaritzako kidea izan da 2019tik 2023ra bitarte.

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2017: Ikergazte saria *Zientzia zehatzak eta natur zientziak* arloan.
* 2011: Euskarazko Tesien II. Koldo Mitxelena Saria Ikasketa Teknikoen jakintza-arloan
erdian|thumb|480x480px|Euskarazko tesitarako 2011ko Koldo Mitxelena sariak

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatea
* Biodonostia

## Kanpo estekak 
* Koldo Garcia-EtxebarriaResearchGate datu-basean
* Koldo Garcia-EtxebarriaArtizarra sare profesionalean
* @koldotxu kontua mastodon.eus sarean
* @koldotxu kontua Twitter sarean
* «Edonola» bloga. "Genetika, genomika ta beste / Kafepintxo
* Zientzialari (47) – Koldo Garcia: “Lehen genoma irakurtzeko gai ginen, baina orain eraldatu dezakegu”&#x20;Zientzia Kaiera
* Koldo Garciaren artikuluak Zientzia Kaieran (ehundaka ekarpen)
1998ko Bost Nazioen Txapelketa

**1998ko Bost Nazioen Txapelketa** Errugbi txapelketa honen 69. ekitaldia izan zen (guztira 104. ekitaldia). 1998ko otsailaren 7an hasi eta apirilaren 5ean bukatu zen. Frantziak 12. txapelketa eskuratu zuen, bigarrena jarraian, bietan partida guztiak irabaziz gainera. 

## Txapelketa 
### Partehartzaileak 
*¹ Galesek etxeko partidak Wembley estadioan jokatu zituen Millennium Stadiuma eraikitzeko lanak egiten ari zirelako.

### Puntuazio sistema 
Entseguak bost puntu balio zituen eta gauzatzeak bi puntu gehigarri ematen zituen. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.

Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero. Sailkapeneko berdinketak hausteko puntuazio-diferentzia hartu zen kontutan. 

## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Frantzia** ||**8**||4||4||0||0 || 144 || 49 || +95
|-
| 2 ||align=left|  Ingalaterra||**6**||4||3||0||1 || 146 || 87 || +59
|-
| 3 ||align=left|  Gales ||**4**||4||2||0||2 || 75 || 145 || -70
|-
| 4 ||align=left|  Eskozia||**2**||4||1||0||3 || 66 || 120 || -54
|-
| 5 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**0**||4||0||0||4 || 70 || 100 || -30
|-
|}

## Partidak 
## Sariak 
## Palmaresa 
1998 arteko bakarkako garaipenak.

(*) 1889ko garaipena kontuan hartuta

## Emakumezkoen txapelketa 
Errugbi Txapelketaren hirugarren edizioa izan zen eta Eskozia nagusitu zen partida guztiak irabaziz.
### Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Eskozia** ||**6**||3||3||0||0 || 45 || 17 || +28
|-
| 3 ||align=left|  Ingalaterra||**4**||3||2||0||1 || 96 || 28 || +68
|-
| 4 ||align=left|  Gales ||**2**||2||1||0||2 || 51 || 61 || -10
|-
| 5 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**0**||3||0||0||3 || 18 || 104 || -86
|}

### Palmaresa 
1998 arteko txapelketak.

## Kanpo estekak 
* Sei Nazioen Txapelketako webgune ofiziala
Kepa Intxausti

**Kepa Intxausti Larramendi** (Igorre, Bizkaia, 1973ko abuztuaren 21a - ) bizkaitar bertsolaria da.

## Ibilbidea 
1988an Bizkaiko Eskolartekoa jokatu zuen txikitan eta txapeldunordea izan zen. 1992an eta 1994an Bizkaiko txapelketako finalean izan zen. 1922an zazpigarren egin zuen eta 1994an zortzigarren. 2000. urtean Arratiako txapelduna izan zen.

Igorreko Gau Lora taberna ezagunean 28 urtez ari zen tabernari.

## Palmaresa 
* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa:
** Finalista (2): 1992, 1994
* Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa:
** Txapeldunordea (1): 1988 (txikitan)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1996ko Bost Nazioen Txapelketa

**1996ko Bost Nazioen Txapelketa** Errugbi txapelketa honen 67. ekitaldia izan zen (guztira 102. ekitaldia). 1996ko urtarrilaren 20an hasi eta martxoaren 16an bukatu zen. Ingalaterrak hogeita bigarren txapelketa eskuratu zuen, bigarrena jarraian. 

## Txapelketa 
### Partehartzaileak 
### Puntuazio sistema 
Entseguak bost puntu balio zituen eta gauzatzeak bi puntu gehigarri ematen zituen. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.

Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero. Sailkapeneko berdinketak hausteko puntuazio-diferentzia hartu zen kontutan. 

## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Ingalaterra** ||**6**||4||3||0||1 || 79 || 54 || +25
|-
| 2 ||align=left|  Eskozia||**6**||4||3||0||1 || 60 || 56 || +4
|-
| 3 ||align=left|  Frantzia||**4**||4||2||0||2 || 89 || 57 || +32
|-
| 4 ||align=left|  Gales ||**2**||4||1||0||3 || 62 || 82 || -20
|-
| 5 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**2**||4||1||0||3 || 65 || 106 || -41
|-
|}

## Partidak 
## Sariak 
## Palmaresa 
1996 arteko bakarkako garaipenak.

(*) 1889ko garaipena kontuan hartuta

## Emakumezkoen txapelketa 
Errugbi Txapelketaren lehen edizioa izan zen eta Ingalaterra nagusitu zen partida guztiak irabaziz.
### Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Ingalaterra** ||**6**||3||3||0||0 || 80 || 19 || +61
|-
| 2 ||align=left|  Eskozia||**2**||3||1||0||2 || 35 || 23 || +12
|-
| 3 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**2**||3||1||0||2 || 30 || 39 || -9
|-
| 4 ||align=left|  Gales ||**2**||3||1||0||2 || 20 || 84 || -64
|}

## Kanpo estekak 
* Sei Nazioen Txapelketako webgune ofiziala
1999ko Bost Nazioen Txapelketa

**1999ko Bost Nazioen Txapelketa** Errugbi txapelketa honen 70. ekitaldia izan zen (guztira 105. ekitaldia). 1999ko otsailaren 6an hasi eta apirilaren 11n bukatu zen. Eskoziak 15. txapelketa eskuratu zuen, aurrekoa irabazi eta bederatzi urtetara.

Bost taldek jokatu zuten azken txapelketa izan zen 2000tik aurrera Italia sartu eta sei talde izango baitziren lehian. 

## Txapelketa 
### Partehartzaileak 
### Puntuazio sistema 
Entseguak bost puntu balio zituen eta gauzatzeak bi puntu gehigarri ematen zituen. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.

Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero. Sailkapeneko berdinketak hausteko puntuazio-diferentzia hartu zen kontutan.

## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
!bgcolor="#efefef" width="20"|Entseguak
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Eskozia** ||**6**||4||3||0||1 || 120 || 79 || +41 || 16
|-
| 2 ||align=left|  Ingalaterra||**6**||4||3||0||1 || 103 || 78 || +25 || 8
|-
| 3 ||align=left|  Gales ||**4**||4||2||0||2 || 109 || 126 || -17 || 9
|-
| 4 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**2**||4||1||0||3 || 66 || 90 || -24 || 3
|-
| 5 ||align=left|  Frantzia||**2**||4||1||0||3 || 75 || 100 || -25 || 9
|-
|}

## Partidak 
## Sariak 
## Palmaresa 
1999 arteko bakarkako garaipenak.

(*) 1889ko garaipena kontuan hartuta

## Emakumezkoen txapelketa 
Errugbi Txapelketaren laugarren edizioa izan zen eta Ingalaterra nagusitu zen partida guztiak irabaziz.
### Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Ingalaterra** ||**8**||4||4||0||0 || 186 || 26 || +160
|-
| 2 ||align=left|  Frantzia||**6**||4||3||0||1 || 114 || 36 || +78
|-
| 3 ||align=left|  Eskozia||**4**||4||2||0||2 || 70 || 87 || -17
|-
| 4 ||align=left|  Gales ||**2**||4||1||0||3 || 42 || 120 || -78
|-
| 5 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**0**||4||0||0||4 || 5 || 128 || -123
|}

### Palmaresa 
1999 arteko txapelketak.

## Kanpo estekak 
* Sei Nazioen Txapelketako webgune ofiziala
Baranda (arkitektura)

thumb|Kontxako baranda. Euskal Herria
**Baranda** da balkoi, zubi, zurubi eta kidekoen ertza babesten duen hesi modukoa, zutikako habetxoz eta horiek goialdean lotzen dituen hagaz osatua. 

Gaineko parteari, eskua bermatzekoari, eskudela edo eskubanda esaten zaio.

Euskal Herrian ospe berezikoa da Kontxako pasealekuko baranda, Donostian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Finn Russell

**Finn Alastair Russell** (Bridge of Allan, 1992ko irailaren 23a) eskoziar errugbilaria da, zabaltzaile postuan aritzen dena. 2023tik, Ingalaterrako errugbi txapelketako Bath Rugbyn jokatzen du. 2014ko ekainaren 7an egin zuen debuta Eskoziako errugbi selekzioarekin, Houstonen, Estatu Batuen aurka. 2021ean hautatua izan zen British and Irish Lionsekin aritzeko, Hegoafrikan egin zuten biran.

## Ibilbidea 
* Glasgow Warriors: 2012-2018 
* Racing 92: 2018-2023
* Bath Rugby: 2023

## Palmaresa 
### Ayr RFC 
* Eskoziako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2013
* Eskoziako errugbi kopa
** irabazlea: 2013
### Glasgow Warriors 
* United Rugby Championship
** irabazlea: 2015
** finalista: 2014
### Racing 92 
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** finalista: 2020

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raül Refree

**Raül Fernández Miró** (Bartzelona, 1976), **Refree** izenez ezagunagoa, musikari, konpositore eta ekoizle katalana da. Bere musika-produkzioek rock esperimentala, flamenkoa, autore-kanta eta pop-a uztartzen dituzte, eta, proiektuaren arabera, jazz-eragin noizbehinkakoak dituzte. Katalanez eta gaztelaniaz interpretatzen ditu bere konposizioak. Ekoitzi dituen diskoen artean daude, besteak beste, Silvia Pérez Cruz, Rodrigo Cuevas, Amaia Romero, La M.O.D.A., Guitarricadelafuente, Ricky Martin, Rosalia, C Tangana, Christina Rosenvinge, Lee Ranaldo, Rocío Márquez, Nacho Umbert, Senior i el Cor Brutal, Roger Mas, Las Migas, Josh Rouse, Kiko Veneno eta Mala Rodríguez artistenak.

Arte eszenikoekiko interesa dela eta, film batzuen soinu-bandak ere konposatu ditu; besteak beste, Isaki Lacuestaren *Entre dos aguas* (horrekin irabazi zuen jatorrizko musikarik onenaren Gaudí Saria), *Black is Beltza*, Fermin Muguruzak 2018an estreinatu zuen animazio-filma, eta Marta Lallana eta Ivet Castelo-ren *Ojos negros* drama familiarra 2019an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Los Ángeles (diskoa)

***Los ángeles*** (euskaraz 'Aingeruak' bezala itzul daitekeena) Rosalía abeslari katalanaren lehen estudio-albuma da, Raül Refree ekoizle eta musikariarekin batera osatua. 2017ko otsailaren 10ean argitaratu zen. Album horren bidez, Rosalía musikaren munduan ezagutarazi zen, eta garrantzia hartzen hasi zen, Grammy Latino Sarietan ere izendatu baitzuten, eta Espainiako urteko diskorik onena zela aitortu zuten hainbat hedabidek.

Diskoa heriotzari buruzko gogoeta egiten duen lan kontzeptuala da. Bertan, *cante* flamenko zaharrak berreskuratu eta berrinterpretatu zituen. Lan soila da, funtsean ahotsez eta gitarraz osatua.

Diskoaren izenak esanahi bikoitza du: alde batetik, Los Angeles hiriaren estetika bisual eta musikalarekin identifikatzen da artista eta, bestetik, aingeruak gure iruditerian heriotzarekin lotutako izakiak direnez, diskoaren ardatza den gaiarekin lotzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Samrawit Fikru

**Samrawit Fikru** (1990) informatikari etiopiar bat da, ekintzailea eta enpresaburua. *Hybrid Design* enpresaren sortzailea eta kudeatzailea da, softwarea garatzen duena. Herrialdean gehien erabiltzen den garraio partekaturako aplikazio bat sortu zuen, RIDE.
## Jatorria eta hezkuntza 
Asellan jaio zen, Etiopian. *MicroLink Information Technology College*-ko software ingeniaritzako diploma eskuratu zuen 2004an. geroago, Konputazioaren Zientzia eta Teknologia Eskolako informatikako lizentziatura bat eskuratu zuen 2006an. Addis Abebara 17 urte zituela iritsi aurretik, ez zuen inoiz ordenagailurik ikusi eta erabili.

## Karrera 
Fikruk 2014an sortu zuen *Hybrid Design* software garapeneko enpresa. RIDE aplikazioa bururatu zitzaion Fikruri lanean gauera arte gelditzen zenean taxi bat aurkitzeko izaten zituen zailtasunak ikusita. Berak eta beste askok taxi bat aurkitu nahian sentitzen zituzten segurtasun auziei ere aurre egiteko zerbitzu bat sortu nahi zuen, eta RIDE garatu zuen eten horiei aurre egiteko.

2020tik aurrera, aplikazioak dozenaka mila erabiltzaile ditu, eta 50.000 bat deskarga izan ditu. Aplikazioa garatzen duten langileen %&nbsp;90 emakumeak dira. Bere lanarekin beste emakume batzuei bidea zabaldu nahi liekeela azaldu zuen Fikruk: «Emakumeek bultzatutako negozioak gero eta gehiago dira; orain neska gazte gehiago behar ditugu finantzetan, beren sormen ideiak gauzatu daitezen».

2022an, *Sewasew* sortu zuen Fikruk, Etiopiako musikarako *streaming* plataforma bat.

## Aitorpenak 
* Fikru mundu osoko 100 eraldatzaile teknologikoetakoen artean ipini zuen Rest of World erakundeak.
* Fikruk enpresaburu teknologiko gisa izandako arrakasta eta emakume gazteentzako inspirazioa aintzat hartu ziren, 2022an BBCren 100 emakumeren zerrendan sartzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Etiopia
* Emakumeak informatikan

## Kanpo estekak 
* @Samrif Samrawit Fikruren Twitter erabiltzailea.
Oier Calvillo

**Oier Calvillo Armendariz** (Arama, Gipuzkoa, 1996ko azaroaren 18a-) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdilari lanetan aritzen da, eskuin hegalean batez ere. Errealaren harrobiko taldeetan ibili zen baina ez zuen izan aukerarik lehen taldean jokatzeko. 2023an Estatu Batuetara joan zen ikastera eta jokatzera.

## Kirol ibilbidea 
*2023ko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
* Fitxa
* Fitxa
Old (filma)

***Old*** (euskaraz *Zahar*), 2021eko M. Night Shyamalan indiar-estatubatuarrak zuzendutako beldurrezko thriller film bat da. Pierre Oscar Levy eta Frederik Peeters komikigileen *Sandscastle* eleberri grafikoan oinarritua dago. Gael García Bernal, Vicky Krieps, Rufus Sewell, Alex Wolff, Thomasin McKenzie, Abbey Lee, Nikki Amuka-Bird, Ken Leung, Eliza Scanlen, Aaron Pierre, Embeth Davidtz eta Emun Elliott aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Paradisu tropikal bateko turismogunean dagoen hondartza isolatu batean, turista talde bat beren buruak erlaxatu eta ongi pasatzen ari diren bitartean, ordu gutxiren buruan itxuraz azalpenik gabeko eta ezohiko denbora aldaketa batzuk gertatzen ari direla jabetuko dira.

## Aktoreak 
* Gael García Bernal: Guy Cappa
* Vicky Krieps: Prisca Cappa
* Rufus Sewell: Charles
* Alex Wolff: Trent Cappa
** Emun Elliott: Trent Cappa heldua
** Luca Faustino Rodriguez: Trent Cappa, 11 urterekin
** Nolan River: Trent Cappa, 6 urterekin
* Thomasin McKenzie: Maddox Cappa
** Embeth Davidtz: Maddox Cappa heldua
** Alexa Swinton: Maddox Cappa, 11 urterekin
* Abbey Lee: Chrystal
* Nikki Amuka-Bird: Patricia Carmichael
* Ken Leung as Jarin Carmichael
* Eliza Scanlen: Kara, Charles eta Chrystalen alaba
** Mikaya Fisher: Kara, 11 urterekin
** Kylie Begley: Kara, 6 urterekin
* Aaron Pierre: Mid-Sized Sedan/Brendan, rap abeslaria

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Laura McAllister

**Laura McAllister** (1964ko abenduaren 10a) galestar irakaslea eta akademikoa da, baita nazioarteko futbolari ohia eta kiroletako goi-mailako administratzailea ere. Galesko emakumezkoen futbol talde nazionaleko jokalari gisa, McAllisterrek 24 txapelketa irabazi zituen eta taldeko kapitain izan zen. Gaur egun, Galesko Politika Publikoko eta Gobernantzako irakaslea da Cardiffeko Unibertsitatean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1994ko Bost Nazioen Txapelketa

**1994ko Bost Nazioen Txapelketa** Errugbi txapelketa honen 65. ekitaldia izan zen (guztira 100. ekitaldia). 1994ko urtarrilaren 15ean hasi eta martxoaren 19an bukatu zen. Galesek 22. txapelketa eskuratu zuen. 

Gales eta Ingalaterra puntutan berdinduta gelditu ziren baina lehenengoz puntuazioen aberagea kontutan hartu zen berdinketa hausteko. Azken partida elkarren aurka jokatu zuten eta ingelesak 15-8 nagusitu ziren arren 16 puntutako aldea atera beharra zuten txapelketa eskuratzeko.

## Txapelketa 
### Partehartzaileak 
### Puntuazio sistema 
Entseguak bost puntu balio zituen eta gauzatzeak bi puntu gehigarri ematen zituen. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.

Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero. Lehenengo aldiz puntuaketa hartu zen kontutan sailkapeneko berdinketak hausteko eta baita txapelduna izendatzeko ere. 1994tik aurrera beraz ez da garaipen partekaturik izan.

## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Gales** ||**6**||4||3||0||1 || 78 || 51 || +27
|-
| 2 ||align=left|  Ingalaterra ||**6**||4||3||0||1 || 60 || 49 || +11
|-
| 3 ||align=left|  Frantzia||**4**||4||2||0||2 || 84 || 69 || +15
|-
| 4 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**3**||4||1||1||2 || 49 || 70 || -21
|-
| 5 ||align=left|  Eskozia||**1**||4||0||1||3 || 38 || 70 || -32
|}

## Partidak 
## Sariak 
## Palmaresa 
1994 arteko bakarkako garaipenak.

(*) 1889ko garaipena kontuan hartuta

## Kanpo estekak 
* Sei Nazioen Txapelketako webgune ofiziala
Sherif Ismail

**Sherif Ismail** (Kairo, 1955eko uztailaren 6a – *ibidem*, 2023ko otsailaren 4a) egiptoar politikaria izan zen. Egiptoko lehen ministroa izan zen 2015etik 2018ra Abdel Fattah el-Sisiren lehendakaritzan.

Ismailek ingeniaritza mekanikoa ikasi zuen Ain Shams Unibertsitatean. Estatu-enpresa petrokimiko eta gasistikoetan zuzendaritza-karguak bete zituen. 2013an petrolio eta meatze baliabideen ministro izendatu zuten. 2015eko irailaren 12an, lehen ministro karguaren zina egin zuen. Hurrengo urtean herrialdeak krisi ekonomikoa eta monetaren debaluazioa jasan zituen. 2018ko ekainaren 7an karguan ordezkatu ondoren, el-Sissi presidentearen aholkularia izan zen.
Palais de Tokyo

**Palais de Tokyo**, jatorrizko izena ''Palais des Musées d'Art Moderne* da, eta arte moderno eta garaikideari eskainitako eraikin bat izendatzen du. Parisko XVI. barrutiko President-Wilson etorbideko 13. zenbakian dago, Chaillot jauregitik ehunka metro gutxira ipar-ekialdera Sena ibaiaren ertzari jarraituz, hurbileko estilo arkitektoniko batekin. Eraikinaren kanpoko oskola guztiz marmolez estalita dago.

Aipatutako eraikinak "*Palais de Tokyo*" izena du, eta Sena ibaiaren ertzean dagoen "*Quai de Tokio''" (gaur egun New-York etorbidea) du izena, eta haren hego-ekialdeko fatxada nagusitzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jamie Ritchie

**Jamie Ritchie** (Dundee, 1996ko abuztuaren 16a) eskoziar errugbilaria da, hirugarren lerroko hegal postuan aritzen dena. 2014tik, Edinburgh Rugby taldearekin jokatzen du United Rugby Championshipen. 2018ko ekainaren 9an egin zuen debuta Eskoziako errugbi selekzioarekin, Edmontonen, Kanadaren aurka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fisherman's Friends (filma)

'''''Fisherman's Friends'''* (euskaraz *Arrantzalearen Lagunak''), 2019ko Chris Foggin britainiarrak zuzendutako drama eta komedia film bat da. Daniel Mays, James Purefoy, David Hayman, Dave Johns, Sam Swainsbury, Tuppence Middleton, Noel Clarke, Christian Brassington, Maggie Steed eta Jade Anouka aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
## Aktoreak 
* Daniel Mays: Danny
* James Purefoy: Jim
* David Hayman: Jago
* Dave Johns: Leadville
* Sam Swainsbury: Rowan
* Tuppence Middleton: Alwyn
* Noel Clarke: Troy
* Christian Brassington: Henry
* Maggie Steed: Maggie
* Vahid Gold: Driss
* Jo Hart: Kazetaria
* Julian Seager: Trieve
* Christopher Villiers: Charles Montague
* Meadow Nobrega: Tamsyn
* Jade Anouka: Leah
* Ashley Bannerman: Erizaina

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Monica Musonda

**Monica Katebe Musonda** (Zambia, c. 1976) enpresaburu, abokatu eta ekintzaile zambiarra da. Ondo ordaindutako abokatu korporatibo zela lana utzi zuen, Zambian oinarritutako elikagaiak prozesatzeko enpresa bat sortzeko, Java Foods Limited, non zuzendari nagusi bezala aritzen da. 

## Aurrekariak eta hezkuntza 
Musonda Zambian jaio zen 1976. Zuzenbidean lizentziatu zen Zambiako Unibertsitatean eta Zuzenbideko Masterra Londresko Unibertsitatean. 2012an elikagaiak prozesatzeko negozioa hasi zuenean, honela deskribatu zuten: "Ingalaterrako eta Zambiako titulu bikoitzeko abokatua."

## Abokatu gisa 
Musondaren ibilbide juridikoa Erresuma Batuan hasi zen, bigarren gradua egin ondoren. Londresko Clifford Chanceko abokatu elkartua izan zen. Ondoren Hegoafrikara lekualdatu zen, eta Johannesburgoko Edward Nathan-bufetean bazkide izatera iritsi zen.

Hegoafrikan zegoela, Washingtonera (DC) aldatzea konbentzitu zuten, Munduko Banku Taldearen osagaia den Nazioarteko Finantza Korporazioaren barneko Kontseilari Nagusi bezala. Han zegoela, Nigeriako Lagosen Dangote Taldea eratu zen, eta Arlo Juridiko eta Korporatiboko zuzendari gisa kontratatu zuten, laster Taldeko Kontseilari Nagusi bilakatuz.

## Ekintzaile gisa 
Aliko Dangote, Afrikako pertsonarik aberatsena, porlan fabrika bat jartzen ari zen Zambian. Bidaia Musondarekin batera egin zuen, eta galdetu zion zergatik ez zegoen Zambiako bankuren bat, aseguru konpainia edo ekipamendu/lehengai hornitzailerik. Erronka eta inspiratuta sentituz, bere bufeteko lanari uko egin zion eta aurreztutako dirua zein familia eta lagunei maileguan hartutako dirua erabiliz, Txinan enpresa bat kontratatu zuen Java Foods markarekin fideoak fabrikatzeko.
thumb|Monica Musonda
Lau urte beranduago, bere produktu-lerroa zabaltzea erabaki zuen. Era berean, tokian fabrikatzea eta lehengaia Zambian eskuratzea erabaki zuen. Bere hurrengo produktua "berehalako zereal gotortua" izan zen, "porridge" edo ahi bezala deituz. Arto-irinarekin egina dago. 

Musonda honako enpresen kontseiluetan dago, zuzendari ez-exekutibo gisa (a) Airtel Networks Zambia Plc. (b) Zambia Sugar Plc. eta (c) Dangote Industries Zambia Limited. 

## Sariak 
• 2017ko Afrikako Nekazaritzako Ekintzaileen Urteko Saria,

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Monica Musonda - Zambiara elikadura hobea ekarri nahi duen elikagaien fabrikatzaile tinko baten hasierako istorioa.
Anton Mauve

**Anthonij "Anton" Rudolf Mauve** (Zaandam, 1838ko irailaren 18a - Arnhem, 1888ko otsailaren 5a) herbeheretar margolaria izan zen, Hagako Eskolako kidea.

Ipar Holanda probintzian jaio zen eta Haarlem hirian hazi. Pieter Frederik van Os eta Wouter Verschuur margolarien ikaslea izan zen, eta Jozef Israëls eta Willem Marisen laguna, margolatzeko estiloaren aldaketan eragin ziotenak. Kolore gris eta berde delikatuak eta urdin argia erabiltzen hasi zen. 1872an Hagan kokatu zen eta Hagako Eskolako buruetako bat izan zen. Bere bizitzako azken bi urteetan Larenen bizi izan zen eta bertan beste pintura eskola bat sortu zuen.

Mauve Vincent Van Goghen lehengusina batekin ezkondu zen eta margolari holandarraren lehen eraginetako bat izan zen.

## Iruditegia 

Anton Mauve - Landscape with Cattle - Google Art Project.jpg|*Abereak dituen paisaia*
Anton Mauve - The Return of the Flock, Laren - Google Art Project.jpg|*Artaldearen itzulera*
Anton Mauve - Morgenrit langs het strand.jpg|*Goizeko zamalkada hondartzan*

## Kanpo estekak
Tomo quarto de los Annales de Navarra

***Tomo quarto de los Annales de Navarra, ó primero de su segunda parte*** Francisco Alesonen liburua, Iruñean, Francisco Picart argitaratzailearen etxean, 1709an plazaratu zen. Aurreko hiru liburuki Josef Moretek idatzi zituen. Francisco Aleson jesuita bat zen. Gaztelaniaz argitaratu zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Annales del Reyno de Navarra
* Tomo primero de los Annales de Navarra
* Tomo segundo de los Annales de Navarra
* Tomo tercero de los Annales de Navarra
* Tomo quinto de los Annales de Navarra

## Kanpo estekak
Jean Richepin

**Jean Richepin** (Médéa, Frantziar Aljeria, 1849ko otsailaren 4a - Paris,1926ko abenduaren 12a) frantziar idazlea izan zen.

Argeluan jaio zen, armadako mediku baten semea. Frankotiratzailea Frantzia-Prusia Gerran, aktorea, marinela eta zamaketaria izan zen. Olerkari, eleberrigile eta antzerkigilea ere izan zen. 1876an *La Chanson des gueux* izeneko poema liburua argitaratu zuen eta ohiturei irain egiteagatik espetxeratu eta isuna jarri zioten. Bere lanik onenak antzezlanak izan ziren eta Comédie Françaisek antzeztu zituen. Garai batean Sarah Bernhardten maitalea izan zen. Arthur Rimbauden laguna ere izan zen.

## Lanak 
* *Nana Sahib* (1883, antzezlana)
* *Monsieur Scapin* (1886, antzezlana)
* *Le Flibustier* (1888, antzezlana)
* *Par le glaive* (1892, antzezlana)
* *Vers la joie* (1894, antzezlana)
* *Le Chemineau* (1897, antzezlana)
* *Le Chien de garde* (1898, antzezlana)
* *Les Truands* (1899, antzezlana)
* *Don Quichotte* (1905, antzezlana)
* ''L'Aile, Roman des Temps Nouveaux* (1911)
* *Mères Françaises* (1917, filmerako gidoia)
* *Nouvelle Mythologie Illustree, Tome I & II* (1920)
* *Le Coin des Fous'' (1921)

## Kanpo estekak
San Petersburgoko barandak

thumb|Anitxkov zubiko barandan, sirenak.**San Petersburgoko** (Errusia) **barandak**, bertako jauregi eta eraikinetan ikusten ahal direnak, eta bereziki hiriko zubietakoak, Errusiako historia arkitektonikoan aipagarri bihurtu dira.

Barandak sortzeko lanak XVIII. mendearen bigarren erdian nabarmentzen hasi ziren (1770–1784), Juri Felten-en tsarren Udako Lorategiaren Neva ibaiko aldean sortu zuen barandarekin. 

Salbatzailearen Odolaren elizan, Alfred Parland arkitektoak gauzatu zuen baranda eder bat 1903-1907an. Hesiak patroi ederrak ditu, apaingarri begetatibo handiko kate-mailez osatuak, estilo modernista goiztiar baten ezaugarriak dauzkate. 

## Zubietako barandak 
thumb|Blagovestxenski zubiko hiruhortzak eta itsas-zaldiak.
Guztiarekin, ospe handiena duten barandak hiriko zubietakoak dira. Karl Friedrich Schinkel arkitekto alemanaren marrazkien ondoren sortu zen Anitxkov zubikoa, Berlingo Schlossbrückeko (jauregiko zubia) eskudel baten kopia dira zubiaren gainaldeak (Schinkelek eraikia) 1822-1824an. Baranden sekzioak inguraketa-armazoien artean daude. Bastidoreen alde bakoitzean bi diseinu-aldaera dituzten sekzioak daude. Batetik, Neptunoren hiruhortzak eta beste aldean sirenak.
thumb|Liteini zubian sirenak hiriko armarriari eusten.
Blagovestxenski zubiko barandak ere Neptunoren hiruhortzez eta itsas-zaldien irudiez apainduta daude. Izakion isatsak apaingarri begetal figuratu batean bilduta daude. Zubiko armazoien barruko espazioa irudiz beteak daude halaber.

Liteini zubiaren hesia oso dotorea da. Diseinua Karl Rahau arkitektoarena da. Hiriaren armarria da motibo errepikatu bat, eta badira amuzki gurutzatuek eta sirenek eusten dituzten ainguraketak.

Lau Lehoien zubian, lehoi handi horien estatuak dira famatuak, baina Wilhelm Von Tretter ingeniariaren lanean barandak ere nabarmentzekoak dira.
thumb|Lau lehoien zubi esekiko barandak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zientzia Kaiera

**Zientzia Kaiera** Euskal Herriko Unibertsitateak, Kultura Zientifikoko Katedraren bitartez, euskaraz argitaratzen duen hedabide digitala da. Bere helburuak betetzeko, zenbait hedabide argitaratzen ditu Katedra horrek, *Cuaderno de Cultura Cientifica* gaztelaniaz, *Mapping Ignorance* ingelesez, *Mujeres con Ciencia* (zientzia eta genero berdintasuna bultzatzeko) gaztelaniaz eta **Zientzia Kaiera** euskaraz.

**Zientzia Kaiera** bloga elkarlanean gauzatzen dute hainbat pertsonaren artean. Zientzia gizarteratu nahi dute, bere balioak, historia, eta lorpen nagusiak hedatuz. Blogeko edizioa Uxune Martinezek egiten du, Euskampus Fundazioko Kultura Zientifikoko eta Berrikuntza Unitateko Zabalkunde Zientifikorako arduradunak.

## Atalak 
[thumb|#Zientzalari bildumako 118. bideoa: [Maxux Aranzabe.]]
Zenbait ataletan antolatuta daude blogaren edukiak. Gai gehienak zientzia-dibulgaziokoak dira (biologia, astronomia, teknologia, osasuna, eta abar). Zehazkiauek dira gure atal nagusiak:

* Animalien aferak: Eboluzioaren ondorio dira. Istorioak animalien funtzionamendua erakusteko.
* Asteon zientzia begi-bistan: Igandeetako laburpena.
* Elkarrizketak: Ikertzaileekin
* Ekitaldiak: Hitzaldi eta bilkurenn iragarpenak eta laburpenak artikulu eta bideoekin.
* Emakumeak zientzian: artikuluak, biografiak, eta elkarrizketak.
* Ezjakintasunaren kartografia: Zientziaren edozein arlotako ikerketen azken emaitzen berri
* Ikasleen begietatik: ikertzaile gazteen ikuspuntua UPV/EHUko Zientzia eta Fakultateko Alagala euskara taldeak aurkeztuta.
* Kolaborazioak.
* Mugaldea: jatorriz gaztelaniaz sortuak izan diren testuen itzulpenak
* Oinarrizko kontzeptuak: Zientziaren historian landutako hainbat kontzeptu eta terminoen sorrera nondik datorren zabaltzeko.
* Zientzialari: Artikuluez eta bideoak euskal zientzialarien lana aurkezteko.

## *CC-BY-SA* lizentzia librea 
Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 lizentziapean daude blogeko edukiak. Beraz, artikuluak, bideoak eta eduki guztiak kopiatu, moldatu, zabaldu eta argitaratzeko aukera dago, beti ere, egilea nor den aitortuta eta lizentzia berarekin zabaltzen badira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elhuyar aldizkaria
* Sustatu.eus
* Zuzeu
* Juan Ignacio Pérez Iglesias
* Uxune Martinez

## Kanpo estekak 
* Zientzia Kaiera  Webgune ofiziala
* Pérez Iglesiasen biografia erabili.com webgunean
* Uhandreak Animalien biologiari buruzko bloga.
* Uhandrea Animalien biologiari buruzko Twitter kontua.
*  Cuaderno de Cultura Científica zientzia dibulgaziorako bloga.
*  Mujeres con ciencia zientzia dibulgaziorako bloga.
* [ Mapping Ignorancezientzia dibulgaziorako bloga.
*  Zoo Logik Animalien biologiari buruzko bloga erdaraz.
*  La naturaleza humana gizakien biologiari buruzko bloga erdaraz
Sandy Cabrera Arteaga

**Sandy Cabrera Arteaga** (Honduras, c. 2000) emakumeen eskubideen aldeko ekintzaile bat da. Herrialdeko hedabide batzuetan, amaren euskal jatorriko abizenaz aipatua izan da (*Sandy Arteaga*). Ekintza eremu horretan, *Acción Joven* (Gazte Ekintza) erakundeko partaide izan da eta *Hablemos de lo que es* (Hitz egin dezagun den horretaz) kanpainaren bozeramaile izan da.

Bere jardueragatik, BBC kate britainiarrak 2022ko 100 emakumeen zerrendan sartu zuen, urte hartan munduan inspirazio eta eragin handiena izan zuten emakumeekin. Hala, zerrenda horretan agertzen zen Hondurasko lehen emakumea izan zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Honduras
* Emakumeen eskubideak

## Kanpo estekak 
* *Hablemos de lo que es* ataria.
* Sandy Cabrera Arteagaren @sandyartx Twitter erabiltzailea.
* Sandy Cabrera Arteagaren Linkedin erabiltzailea.
Beti Bezperako Koplak (Santa Agata)

***Beti Bezperako Koplak***  Maialen Lujanbiok 2016an Euskadi Irratiko 'Faktoria' saioan zabaldutako Santa Agata jaiko  kopla bereziak dira. Genero-indarkeriaren salaketa gordina egin zuen. Bertsoz bertso, indarkeria matxistaren agerpen ezberdinak salatu zituen, bai eta hura gainditzeko ezintasuna ere. 2017an film labur bat osatu zuten kopla horiek oinarri hartuta. Hauek izan ziren parte hartzaileak:

* Zuzendari eta animatzaileak: Ageda Koplak Taldea, Ibon Markaida, Bego Vicario, Kote Camacho, Arrate López Apellaniz, Izibene 0nederra, Marine Arbeo, Oihana Leunda, Aitor Oñederra, Ximon Agirre, Jon Zurimendi, Xara Agirre, Irantzu Yaldebere, Andere Molinuevo, Malen Amenabar, Josune Etxarte, Naiara Zuria Mauleón, Jon Munarriz, Xaloa Ipiña, Alots Arregi, Roberto Zabarte
* Gidoia eta Ahotsa: Maialen Lujanbio
* Soinua: Xabier Erkizia
* Koordinatzailea: Bego Vicario 
* Animazio aholkularitza eta edizioa: Eduardo Elosegi
* Ekoizle Eragilea: Patxi Azpillaga
* Itzulpenak: Irati, Koldo Izagirre, Xabi Paya
* Diseinu Grafikoa: Koldo Atxaga

Fitxategi:Beti Bezperako Koplak 02.png|Santa Agata jaiko kantariak
Fitxategi:Beti Bezperako Koplak 03.png|Genero indarkeria
Fitxategi:Beti Bezperako Koplak 04.png|Kanpoan uso ...
Fitxategi:Beti Bezperako Koplak 05.png|...etxean otso

## Koplak, hitzak 
Hauek dira koplak:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Santa Agata jaia

## Kanpo estekak 
* «Maialen Lujanbioren 'Beti-bezperako koplak', arrakastatsu»&#x20;*EITB Euskal Irrati Telebista*
Twin Melody

**Twin Melody** Aitana Etxeberria eta Paula Etxeberria (Ordizia, 1997) ahizpa bikiek osatzen duten taldea da. Interneteko eduki sortzaileak eta musikariak izateagatik dira ezagunak. 

## Ibilbidea 
Film musikal bat ikusi ondoren piztu zitzaien abeslari izateko grina. Oso gaztetatik Youtubeko kanal bat sortu eta abesti ezagunen bertsioak internetera igotzen hasi ziren eta bost urtean miloitik gora jarraitzaile lortu zituzten. Musika Eskolan ikasiak ziren; Paulak pianoa aukeratu zuen eta Aitanak txistua. 16 urterekin euren abesti propioak sortzen ere hasi ziren eta 2018an *Twin Melody* diskoa kaleratu zuten Sony diskoetxearekin.

Benetako ospea TikTok plataformak eman zien 23 urterekin. Sare sozial horretan bideo laburrak igotzen dituzte, dantza eta *challenge* (erronka) tipikoak eginez, baina batez ere *coverr*ak egiten jarraitzen dute. Milioika jarraitzaile dituzte eta arrakasta horrek "TikTok-eko erregina" izena ere eman die.

Internetez gain, telebistan ere aritu dira: 2014an ETB 1eko *A ze banda!* lehiaketa irabazi zuten eta, aktore gisa, kate bereko *Go!azen!* saio musikalak Euskal Herriko gaztetxoen artean ezagun bihurtu zituen 2016an. 2015ean, Telecinco Espainiako katean ere *Caza Stars* izeneko lehiaketa irabazi zuten eta horrek Alejandro Sanzen kontzertu bateko hasierako abeslari izateko aukera eman zien. Azken urteetan, Telecincoko *La Voz* saioan, Antena 3ko *El Hormiguero*n eta Disney Channeleko *Bia* telesailean aritu dira.

2019an *Momentos soña2* liburua argitaratu zuten.

2020ko Gaztea Sarietan urteko pertsonaia aukeratzeko izendatuen artean egon ziren, Itziar Ituñorekin, "*El Conquis*"eko Mikel Perezekin eta Orioko arraunlariekin batera.

2023an 'Sayonara' abestiarekin Benidorm Fest-en lehiatu ziren, Eurovision jaialdirako Espainiako ordezkaria aukeratzeko lehiaketan. Gazteleraz, frantsesez eta ingelesez egiten dute abestian, eta euskarazko hitz batzuk ere sartu dituzte: “bat bi hiru, bat bi hiru lau”. Ordiziarrek ez zuten finalerako sailkatzea lortu eta jaialdiaren ondoren, sare sozialetan komentario toxikoak jaso zituztela salatu zuten, lehiakideen osasun mentala zaintzeko deia eginez.

Lau hizkuntza hitz egiten dituzte (euskara, gaztelania, frantsesa eta ingelesa), Magisteritza ikasi dute eta katoliko fededunak dira.

## Diskografia 
### Albumak 
* *Twin melody* (2018, Sony)

### Singleak 
* *It Was Beautiful* (2015)
* *If I Want You* (2017)
* *Siempre eras tú* (2017)
* *We Are (BSO - Twin Melody Party)* (2018)
* *Fondo de pantalla* (CD9-rekin batera) (2018)
* *Alguien como tú* (Izan Llunas-ekin) (2020)
* *No soy tuya* (Víctor Pérezekin) (2021)
* *Contigo no es tarde* (2021)
* *Roast Yourself 2 (Soy más fuerte)* (2021)
* *Ciao* (Emma Muscat-ekin) (2022)
* *Mi realidad* (Rayco-rekin) (2022)
* *Sayonara* (2022)

## Telebista 
* *A ze banda!* (2014) (ETB1)
* *CazaStars* (2015) (Telecinco)
* *Go!azen 3.0* (2016-2017) (ETB1)
* *La voz* (Telecinco)
* *El Hormiguero* (2020-2022) (Antena 3)
* *BIA* (2. denboraldia) (2020) (Disney Channel)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak