open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dust in the Wind

***Dust in the Wind*** (euskaraz *Hautsa Haizean*), Kansas estatubatuar taldearen soft rock abesti bat da. *Point of Know Return* (1977) diskoan argitaratu zuten.

## Kanpo estekak 
* *Dust in the Wind* abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai, Youtube.com
Maxwell Montes

link=https://eu.wikipedia.org/wiki/Fitxategi:Maxwell_Montes_of_planet_Venus.jpg|thumb|Radar bidezko Maxwell Montesen argazkia

**Maxwell Montes** Artizarrean kokaturiko mendi bat da; bere gailurretariko bat (Skadi Mons) planetako punturik garaiena delarik. Ishtar Terra goi-lautadan dago.

## Ezaugarriak 
Izena James Clerk Maxwell zientzialariaren omenez jarri zioten 1970. urtean, eta Alpha Regio eta Beta Regio-rekin batera Artizarreko leku-izen ez femenino bakarra da. Punturik altuenean 11.000 m inguruko garaiera hartzen du eta bere oinarriaren erradioa 6.051 km-koa da. 853 kilometroko luzera du eta 700 kilometroko zabalera.

Mendebaldean malda aldapatsua du, ekialdean berriz malda leunago bat Fortuna Tessera eskualderaino heltzen da. Daukan garaiera dela eta, Artizarreko punturik hotzena (380&nbsp;°C) eta presio gutxienekoa (45 bar inguru) da.

Radarrekiko duen islapen handia dela eta, bere gailurretan pirita bezalako mineralak egon daitezkeela susmatzen da.

## Kanpo estekak 
* NASAk eginiko Artitzarraren mapa http://solarviews.com/raw/venus/topol.gif
Backstreet Boys

**Backstreet Boys** edota **BSB** (euskaraz *Atzeko Kaleko Mutilak*), AEBetako pop musika talde ba da. 1993an Floridako Orlando hirian sortu zen. AJ McLean, Howie Dorough, Nick Carter, Kevin Richardson eta Brian Littrell abeslariek osatzen dute.

Nagusiki 1990eko hamarkadan eta nerabeen artean sekulako arrakasta izan zuten.

## Diskografia 
* *Backstreet Boys* (1996)
* ''Backstreet's Back* (1997)
* *Millennium* (1999)
* *Black & Blue* (2000)
* *Never Gone* (2005)
* *Unbreakable* (2007)
* *This Is Us* (2009)
* *In a World Like This* (2013)
* *DNA'' (2019)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Atzerako hondeamakina

thumb|200x200px| JCB etxeko 3CX atzerako hondeamakina baten ikuspegia.
**Atzerako hondeamakina** indusketak egiteko erabiltzen den eraikuntzako makina da. Hondeamakinaren aldaera bat da da eta ez da harekin nahastu behar.

Hondeamakinarekin alderatuta, atzeko aldean ere pala bat du.

Atzerako hondeamakinak lurrak mugitzeko erabili ohi da, baina beste hainbat lanetarako ere erabiltzen da, esaterako, orubeetan arrapalak sortzeko, eraikinaren zimendu azpiko lurrak prestatzeko eta zangak egiteko (hoditeriak, kableatuak, drainadurak eta abar).

Txasisa kate edo pneumatikoen gainean muntatuta egon daiteke; azken kasu honetan katu hidraulikoak izaten ditu makina lurrean finkatzeko.

Atzerako hondeamakina, hondeamakina ez bezala, lurrak mugitzeko lanetan goitik behera egiten du lan eta aurreko aldetik makinarantz, hain zuzen ere hortik datorkio izena.

## Kanpo estekak
Deportivo Alavés 2019-2020

Entrenatzailea:  Juan R. López Muñiz (35.jardunalditik),  Asier Garitano (34.jardunaldirarte)
* 15px = Kapitainak.
* 15px = Epe luzeko lesioa izan du denboraldian zehar.
*  25 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Mini Glorias taldeko jokalariak dira, eta beraz bigarren edo lehen taldearekin jokatu dezakete partidak. LFP-ko arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 25-erako dortsalak eraman beharko dituzte. 

#### Lagatakoak 
#### Bajak 
### Neguko merkatua 2020 
### Udako merkatua 2019 
### Estatistikak 
*Jokalariak guztira: 35*

### Denboraldiko Hamaikakoa 
*Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.*

350px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Cars

***The Cars*** (euskaraz: “Autoak”), AEBetako rock taldea izan zen. Boston hirian sortu zen, 1976an, eta Ric Ocasek, Benjamin Orr, Elliot Easton, Greg Hawkes eta David Robinson musikariek osatzen zuten. 1976–1988 eta 2010–2011 bitartean jo zuten. “Just What I Needed” (1978, “Zehazki nik behar nuena”), “You Might Think” (1984, “Pentsa zenezake”), “Drive” (1984, “Gida ezazu”) eta “Magic” (1984, “Magia”) dira taldearen abestirik ezagunenak.

## Historia 
1970eko hamarkadan, punkaren oldeari segituta, sortu zen New wave mugimenduaren ikurretako bat izan zen *The Cars*. Erresuma Batuan hasitako artistek (Elvis Costello, Nick Lowe, Joe Jackson) markatu zuten, hasiera batean, bidea, baina AEBetan loratu zen eszenaren alderdirik koloretsuena The B-52's, Blondie eta, batik bat, *The Cars*-i esker. Azken horrek punkaren eragina jaso zuen, baina taldearen soinuaren bereizgarri ziren teklatuei eta melodia gogoangarriak egiteko gaitasunari esker, egitura klasikoko pop kantuak izan ziren beti taldearen ardatza.

*The Cars*-ek 1978an kaleratu zuen bere lehenengo diskoa, hit mordoxkaz osatutako albuma. Han ziren, besteak beste, “Good Times Roll”, “My Best Friend's Girl” eta “Just What I Needed”, 1980ko hamarkadan irrati, taberna eta dantzalekuetan ohiko bilakatuko ziren kantuak.*Candy-O* (1979), *Panorama* (1980) eta *Shake It Up* (1981) diskoek zabaldu egin zuten taldearen proposamena, eta lehen diskoan adina kantu zuzen eta itsaskor ez izan arren, hainbat pieza biribil zeuden lan haietan.

1987an, *Door to Door* diskoa kaleratu zuten, baina ez zuen aurrekoek adinako oihartzuna lortu, eta taldea hurrengo urtean desegin zen. 2011n berriro elkartu ziren *Move Like This* albuma argitaratzeko.

## Diskografia 
* *The Cars* (1978, Elektra Records)
* *Candy-O* (1979, Elektra Records)
* *Panorama* (1980, Elektra Records)
* *Shake It Up* (1981, Elektra Records)
* *Heartbeat City* (1984, Elektra Records)
* *Door to Door* (1987, Elektra Records)
* *Move Like This* (2011, Hear Music/Concord Music Group)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tony Genil

**José Antonio Molina Baena** (Puente Genil, Espainia, 1947ko uztailaren 22a), **Tony Genil** izen artistikoaz ezaguna, espainiar abeslaria eta aktorea da.

## Diskografia 
* *España, cuanto te quiero!* (1975)
* *España, cuanto te quiero!* (1982)
* *Hasta siempre España* (1983)
* *No cambié* (2000)

### Singleak 
* *No cambié*
* *Te espero en el parque de atracciones*
* *La Peluca*

## Filmografia 
### Telebista 
## Zinema
Luminantzia

Fotometrian, **luminantzia** norabide zehatz baten arabera norabide determinatu baten ondorioz sortzen duen argi-fluxuaren dentsitate angeluarra, angeluzuzena eta azalekoa da. Beste alde batetik, norabide jakin batean argiaren intentsitatearen azaleraren dentsitate modura ere defini daiteke.

Luminantzaren baliokide psikologikoa distira dela esan daiteke. Adibidez, gainazal lau eta lausoen bidez argiaren isla kontuan hartuta, luminantziak begiak puntu jakin batean jasoko zukeen argi-fluxua zatekeen.

## Fotometriako unitateak SI Nazioarteko Sisteman 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miss Hokusai

Keiichi Harak zuzendutako Japoniako animaziozko filma da eta 2015eko maiatzean Japonian. Nazioartean *Andereño Hokusai* izenarekin zabaldu arren, jatorrizko izenburu japoniarrak, *Sarusuberi* horrek, beste adiera bat trasmititzen du. Lore baten izena da (Lagerstroemia indica), eta denboraldi bakoitzean, behin baino gehiago loratu eta erortzen da jarraian. Nolabait sormen etengabearen metafora adierazten du, Hokusai margolariaren sorkuntza, kasu honetan.

## Argumentua 
1814an hasten da istorioan, Edo garaian. Gaur Tokion den hiriari Edo zeritzon orduan. Tetsuzo margolariak (ospea Katsushika Hokusai izenarekin lortu zuena) lau alaba ditu, eta O-Ei da aitari margolaritzan gehien laguntzen diona.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xurgatzaile akustiko

**Xurgatzaile akustikoa** itxitura akustikoetan erabilitako material mota bat da eta soinu uhinak xurgatzeko gaitasuna du. Hala bada, jasotzen duen soinuaren ehuneko txiki bat islatzen duenez, nahigabeko soinu erreboteak saihesten dira, eta horrela toki horretan sor daitezkeen distortzioak sahiestu egiten dira.

Arlo profesionalean, material horien xurgatze ahalmena laborategietan eta material bakoitzaren zehaztapen teknikoetan kalkulatzen da, beraz, material bakoitzari dagokion xurgapen koefizientea eta zehaztutako lodierako maiztasun kritikoa emango zaio.

## Kanpo estekak
Ruggero Deodato

**Ruggero Deodato** (Potenza, Italia, 1939ko maiatzaren 7a - Erroma, 2022ko abenduaren 29a) italiar zinema zuzendari, gidoilari eta aktore bat izan zen.

## Polemika 
*Cannibal Holocaust* (1980) film polemikoarekin mundu mailan ezaguna egin zen, kontakizuna nahiz irudi askoren laztasuna zela eta herrialde askotan zentsuratua izan zen, gainera Italian epaile baten aurren filmaren kanibalismo pasarteak gezurretazkoak zirela eta horietan agertzen ziren erraiak animalienak zirela baieztatzera derrigortua egon zen, filmaren inguruan aktoreak benetan hilak eta Amazonasko tribu batek janak izan zirelako hiri kondaira zabaldu baitzen, horretarako filma antzeztu zuten aktoreekin aurkeztu zen, hedabideei benetan bizirik zeudela erakusteko.

## Filmografia 
### Zuzendaria 
### Aktorea 
## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Richard Carapaz

**Richard Antonio Carapaz Montenegro** (El Carmelo, Carchi probintzia, 1993ko maiatzaren 29a) ekuadortar txirrindulari profesionala da, Ineos taldekoa. 2019an Italiako Giroa irabazi zuen. Itzuli handi bat irabazi zuen lehen ekuadortarra izan zen. 

Tokio 2020 olinpiadetan -2021ean egindakoak- urrezko domina lortu zuen.

## Bizitza 
Carchi probintzian jaio zen, Ekuadorko Andeetan, Kolonbiako mugatik gertu. Umetan txirrindulari izan nahi zuen, eta BMX urdin batera igota hazi zen, 3.000 metroko garaieran pedalei eraginez. Txirrindularitza, ordea, bigarren mailako kirola zen Ekuadorren, eta Kolonbiara joan zen 2015ean, erakusleiho aproposago baten bila. 2016an Europara egin zuen jauzi, eta Lizarte taldean hasi zen afizionatu mailan; Nafarroako Itzulian nagusitu zen urte horretan. Lizarten sei hilabete eskas eman ondotik, Movistarrek kontratatu zuen. Ikastun gisa iritsi zen, eta berehala konbentzitu zituen zuzendariak. Laugarren postuan amaitu zuen Italiako Giroa 2018an. 2019an, Giroko sailkapen nagusia eta bi etapa irabazi zituen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra itzuli handietan 
### Itzuli Handiak
### Beste Itzuliak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jon Altuna Iraola

**Jon Altuna Iraola** (Lazkao, 1971ko martxoaren 1a) Mondragon Unibertsitateko errektoreorde akademikoa da 2011tik.

## Biografia 
Automatika eta Industria Elektronikako Ingeniaritza Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoan ikasi zuen eta doktorego tesia defendatu zuen Edinburgoko Unibertsitatean (Erresuma Batua), seinaleen tratamentua eta ingeniaritza elektronikoan.

1997az geroztik Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoan irakasle eta ikerlari gisa aritu zen eta 2007an Goi Eskola Politeknikoko Koordinatzaile Akademikoa izendatu zuten. Garai horretan zehar, konpetentzietan oinarritutako kurrikulum diseinuan, kalitatearen bermakuntzan, nazioartekotzean eta hezkuntza berrikuntzan egin zuen lan.

2011tik Mondragon Unibertsitateko errektoreorde akademikoa da. Azken urteotan, MENDEBERRI hezkuntza ereduaren garapenean aritu da. Hezkuntza berrikuntzako eta eraldaketa sozialeko hainbat lankidetza proiektuetan ere jardun du, bai Euskal Herrian bai eta atzerrian ere.

## Argitalpenak (goi mailako hezkuntza) 
* La formación dual universitaria en posgrado. Más información mejores decisiones: respuestas al postgrado. 
* Innovación en el Modelo Educativo: Adaptación a los nuevos tiempos en base a un modelo basado en Competencias. 
* Diseño de los Grados en Ingeniería y su modelo de implantación en Mondragon Unibersitatea. 

## Argitalpenak (argitalpen zientifikoak) 
* Low-Complexity detection of full-rate SFBC in Bicm-ofdm systems. 
* Application of higher-order statistics on rolling element bearings diagnosis. 
* On the application of cumulant-based cyclostationary processing on bearings diagnosis. 
* Analysis od a clustered STDMA mac protocol for wireless sensor networks 
* La optimización de rutado en FPGAS con algoritmos 
* Application of median-based cyclic polyspectrum estimation on bearing diagnosis by vibration analysis
* A comparison or cyclostationary blind equialisation techniques in the mobile radio environment 

## Informazio gehigarria 
Mondragon Unibertsitateko Errektoreorde akademikoa dena, lantalde eta beste entitate batzuetako gobernu organoetako kide da, haien artean:

* 2011tik Espainiako Unibertsitateetako Errektoreen Konferentziaren (CRUE) Batzorde akademiko sektorialeko kidea
* 2016tik Graduondoko ikasketen eta hezkuntza iraunkorreko unibertsitate sareko kide (RUEPEP).
* 2011tik Mondragon korporazioko Gestio Sozial taldeko kide.
* 2017tik Euskadiko Unibertsitate Kontseilu iraunkorreko lan taldeko kide.
* 2017tik **Berria** komunikazio taldeko Administrazio kontseiluko kide.
* 2018tik Unibertsitate berrikuntzako Nazioarteko foroko zuzendaritzako kide . (FIIU)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Adventure of Sherlock Holmes' Smarter Brother

'''''The Adventure of Sherlock Holmes' Smarter Brother'''* (euskaraz *Sherlock Holmesen Anai Buruargienaren Abentura''), 1975eko Gene Wilder estatubatuar aktore eta zinema zuzendariaren musikal komedia film bat da. Gene Wilderrez gain, Marty Feldman, Madeline Kahn, Dom DeLuise, Roy Kinnear eta Leo McKern aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1891, Ingalaterra. Sherlock Holmes (Douglas Wilmer) anai ospetsuaren itzalpean hiru hamarkada luzez egon ondoren, Sigerson Holmes (Gene Wilder) detektibeak kasu bitxi bat argitzeko ardura jaso du, honetan gezurretazko nortasun, lapurtutako agiri, kode sekretu... eta ipurdi ageriz beteriko labirinto batean barneratuko da. Kasu hau argitzeko, Bessie Bellwood (Madeline Kahn) eta Orville Stanley (Marty Feldman) Scotland Yardeko bulego idazkariaren laguntza izango du.

## Aktoreak 
* Gene Wilder: Sigerson Holmes
* Madeline Kahn: Jenny Hill / Bessie Bellwood / Gezurti andereinoa
* Marty Feldman: Orville Stanley Sacker sarjentua
* Dom DeLuise: Eduardo Gambetti
* Leo McKern: Moriarty irakaslea
* Roy Kinnear: Finney, Moriartyren laguntzailea
* Douglas Wilmer: Sherlock Holmes
* Thorley Walters: Watson doktorea
* John Le Mesurier: Lord Redcliff, Kanpo Harremanetarako ministroa
* Mel Brooks: Lehoiaren biktimaren ahotsa (krediturik gabe)
* Albert Finney: Opera antzokiko ikuslegoko gizona (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jack MacGowran

**John Joseph MacGowran** (Dublin, 1918ko urriaren 13a - New York, 1973ko urtarrilaren 31a), irlandar zinema eta antzerkiko aktore bat da.

## Filmografia hautatua 
* *No Resting Place* (1951) – Billy Kyle
* *The Quiet Man* (1952) – Ignatius Feeney
* *The Gentle Gunman* (1952) – Patsy McGuire
* *Time Bomb* (1953) – Hoteleko bizarduna (krediturik gabe)
* *The Titfield Thunderbolt* (1953) – Vernon Crump
* *Raiders of the River* (1956) – Alf Barber
* *Jacqueline* (1956) – Campbell
* *Sailor Beware!* (1956) – Toddy (krediturik gabe)
* *The Rising of the Moon* (1957) – Mickey J. – poitín ekoizlea (1. atala)
* *Manuela* (1957) – Tommy
* *Rooney* (1958) – Joe O'Connor
* ''She Didn't Say No!* (1958) – William Bates
* *Behemoth the Sea Monster* (1959) – Sampson doktorea, paleontologoa
* *Darby O'Gill and the Little People* (1959) – Phadrig Oge
* *The Boy and the Bridge* (1959) – Market Porter
* *Blind Date* (1959) – Postaria
* *Two and Two Make Six* (1962) – Gaueko langilea
* *Captain Clegg* (1962) – Izututako gizona
* *Mix Me a Person* (1962) – Terence
* *The Brain* (1962) – Furber
* *Tom Jones* (1963) – Partridge
* *The Ceremony'' (1963) – O'Brian
* *Lord Jim* (1965) – Robinson
* *Young Cassidy* (1965) – Archie
* *Doctor Zhivago* (1965) – Petya
* *Cul-de-sac* (1966) – Albie
* *How I Won the War* (1967) – Juniper
* *The Fearless Vampire Killers* (1967) – Abronsius irakaslea
* *Wonderwall* (1968) – Oscar Collins irakaslea
* *Age of Consent* (1969) – Nat Kelly
* *Start the Revolution Without Me* (1970) – Jacques
* *The Yin and the Yang of Mr. Go* (1970) – Leo Zimmerman
* *King Lear* (1971) – Ergela
* *A Day at the Beach* (1972) – Bildumatzailea
* *The Exorcist* (1973) – Burke Dennings (filmaren amaiera)

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Dungeons & Dragons (filma)

***Dungeons & Dragons*** (euskaraz *Ziegak eta Herensugeak*), 2000ko Courtney Solomon kanadar zinema zuzendariaren fantasiazko abentura eta ekintza film bat da. *Dungeons & Dragons* errol mahai-joko ezagunean oinarritua dago. Justin Whalin, Marlon Wayans, Thora Birch, Zoe McLellan, Kristen Wilson, Lee Arenberg, Bruce Payne eta Jeremy Irons aktoreek antzeztu zuten.

*Dungeons & Dragons: Wrath of the Dragon God* (2005) eta *Dungeons & Dragons: The Book of Vile Darkness* (2011) jarraipen ak izan ditu.

## Argumentua 
Izmir Erresuman, Profion (Jeremy Irons) azti zitalak Savina (Thora Birch) enperatriz izendatu berria tronutik kendu nahi du. Hori gerta ez dadin, Savinak abenturazale talde bat erreklutatu eta aztiaren asmoak zapuztuko dituen objektu magiko bat topatzeko betekizunaren ardura emango die: Herensugearen Kontrol Makila delakoa da, haren jabeak herensugeak nahieran kontrolatzeko ahalmena du. Baina aztiak ere bere morroiei makil hori topatzeko aginduko die.

## Aktoreak 
* Justin Whalin: Ridley Freeborn
* Marlon Wayans: Snails
* Jeremy Irons: Profion atzia
* Thora Birch: Savina enperatriza
* Bruce Payne: Damodar
* Edward Jewesbury: Vildan Vildir
* Zoe McLellan: Marina Pretensa
* Kristen Wilson: Norda
* Lee Arenberg: Elwood
* Richard O'Brien: Xilus
* Tom Baker: Halvarth elfoa
* Robert Miano: Azmath
* Tomas Havrlik eta Stanislav Ondricek: Mages
* Martin Astles eta Matthew O'Toole: Orkoak
* David O'Kelly: Hiru Begiak
* Kia Jam, Nicolas Rochette eta David Mandis: Lapurrak
* Robert Henny: Brigada gorrimina
* Roman Hemala as Council Mage
* Andrew Blau eta Marta Urbanová: Elfoak
* Jirí Machácek: Jeneral loialista
* Dave Arneson: kameoa ezabatutako eszenetan

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Allan Breck Stewart

**Alan Breck Stewart** (; 1711-1791) eskoziar soldadu eta matxino jakobita izan zen. Pertsonaia historikoa izateaz gain, Walter Scott eta Robert Louis Stevenson eskoziar idazleen eleberrietan agertzeagatik literatur pertsonai ezaguna ere bilakatu zen, batez ere azken idazlearen *Bahitua* (1886) eleberriari esker.

Appingo hilketa eta ongorengo bidegabekeria, eta 1745eko Jakobiten matxinadan parte hartzeagatik nabarmendu zen.
Clue (filma)

***Clue*** (euskaraz *Arrasto*), 1985eko Jonathan Lynn ingeles zinema zuzendariaren misteriozko komedia film bat da. Gidoia John Landisek idatzi zuen. Anthony E. Pratt ingeles musikariak asmatutako Cluedo mahai-joko ezagunean oinarritua dago. Eileen Brennan, Tim Curry, Madeline Kahn, Christopher Lloyd, Michael McKean, Martin Mull eta Lesley Ann Warren aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1954, AEB, Ingalaterra Berria. Isolatutako vitktoriar landetxe handi batean hainbat pertsonaia xelebre elkarrekin batera afaltzeko bildu dira, ezezagun batek gonbidatuak. Bertaratutako denek ezkutatu beharreko iraganeko sekretuak dauzkate, eta duela urte batzutatik norbaitek horiek jakitera ez emateagatik txantaia egiten ari zaie.

Bapatean eta une batez argindarra joan eta etxe ilunpean gelditu eta berriz ere argia itzeultzean, denei txantaia egiten zien Boddy jauna (Lee Ving) erailda agertuko da. Orain, denen artean hiltzailea nor den jakiten saiatuko beharko dira, betekizun zaila, denek txantailaria hiltzeko sobera arrazoi dituztela jakinik.

## Aktoreak 
* Tim Curry: Wadsworth
* Lesley Ann Warren: Scarlett andereinoa
* Martin Mull: Mustard kolonela
* Madeline Kahn: White andrea
* Christopher Lloyd: Plum irakaslea
* Eileen Brennan: Peacock andrea
* Michael McKean: Green jauna
* Colleen Camp: Yvette neskamea
* Lee Ving: Boddy jauna
* Bill Henderson: Polizia
* Jane Wiedlin: Telegraa abestuaren neska
* Jeffrey Kramer: Mortorzalea
* Kellye Nakahara: Sukaldaria
* Will Nye: 1. polizia
* Rick Goldman: 2. polizia
* Don Camp: 3. polizia
* Howard Hesseman: Predikatzailea / Polizia burua (*krediturik gabe*).

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Kidnapped (1971ko filma)

***Kidnapped*** (euskaraz *Bahitua*), 1971ko Delbert Mann estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko film bat da. Robert Louis Stevenson eskoziar idazlearen *Bahitua* (1886) eleberrian eta haren jarraipena den *Catriona* (1893) eleberriaren lehen erdian oinarritua dago. Michael Caine, Trevor Howard, Jack Hawkins eta Donald Pleasence aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1750, Eskozia, 1745eko Jakobiten matxinadari amaiera eman zion Cullodengo gudua jazo eta bost urtera, David Balfour (Lawrence Douglas) eskoziar mutil gaztea bere aita zendu berri denez Ebenezer (Donald Pleasence) osabaren dorretxera joango da, hura duen zuzeneko senide bakarra denez ostatu eman eta lagunduko diolakoan. Baina, Ebenezer osabar gizon zital eta gupidagabea da, gaztea anaiaren ondorengoa denez familiaren ondasunak kenduko dizkiolakoan, hiloba engainatu eta Amerikara doan Hoseason kapitainaren (Jack Hawkins) itsasontzira esklabo gisa salduko du. Halere, ontzia itsasora ateratzean, Alan Breck (Michael Caine) eskoziar matxinatu jakobita jaso eta hark eta Daividek itsasontzi guztiko eskifaiari aurre eginez, Eskoziara itzultzea lortuko dute. Behin, Eskoziako Lur Garaietan daudela, britainiar jaka gorrien aurka borrokatuko dira.

## Aktoreak 
* Michael Caine: Alan Breck
* Lawrence Douglas: David Balfour
* Vivien Heilbron: Catriona Stewart
* Trevor Howard: Lord Grant, Lord abokatua
* Claire Nielson: Barbara Grant
* Jack Hawkins: Hoseason kapitaina
* Donald Pleasence: Ebenezer Balfour
* Gordon Jackson: Charles Stewart
* Andrew McCulloch: Andrew, Charles Stewarten laguntzailea
* Freddie Jones: Cluny MacPherson
* Jack Watson: James Stewart
* Peter Jeffrey: Riach
* Roger Booth: Cumberlandeko dukea
* Geoffrey Whitehead: Duncansby tenientea
* Terry Richards: Mungo Campbell

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jaka gorriak

[thumb|250px|eskuinera|[Napoleondar Gerrak|Napoleondar Gerren garaiko jaka gorri uniformedun errekreazioa.]]
**Jaka gorriak**,  edota *redcoat*, XVII. mendearen erdialdetik eta XX. mendearen hasiera artean Britainiar Armadako soldaduek erabilitako eskarlata kolore biziko uniforme edo jazkera militarra da. Garai horretan zehar ez zen britainiar soldaduek erabilitako uniforme edo kolore bakarra izan, baina bai gehien zabaldu eta erabilitakoa.

## Historia 
1745eko Eskoziako Jakobitar Matxinadetan, 1798ko Irlandako matxinadan, Amerikako Iraultzan, Napoleondar Gerretan eta Anglo-Zulu Gerran oso erabilia izan zen, Boer Gerretan

Jada, XIX. mendearen bigarren erdialdean uniforme hauek gudulekuan erabiltzeko etsaientzat deigarriegiak eta tiro jopuntu bikainak zirela ohartu ziren, eta piskanaka murriztuz eta gudulekuetan erabiltzetik utzi ziren. Lehen Mundu Gerran jada Britainiar Armadako soldaduek gainontzeko herrialde askotako Armadetako soldaduen antzera askoz ere disimulatuagoa eta kamuflatzeko errazagoa den kaki kolorea erabili zuten.

## Ezizena 
Bestalde, Britainiar Armadak uniforme hori erabilitako garaian jaka gorriak izendapena Eskozia, Irlanda, AEB eta Australia bezalako herrialdeetan, eta bereziki matxinatu eta independentisten artean, britianiar soldaduak izendatzeko mespretxuzko ezizena ere izan zen.

## Gaur egun 
Gaur egun Britainiar Armadaren desfiletan eta errekreazio historikoetan soilik edo Buckingham jauregia eta Londresko Dorrearen zaindariek erabili ohi dute, uniforme historiko eta Britainiar Armadaren garai bateko ikur gisa. Erresuma Batuaz hain, Commonwealth erakundeko hainbat herrialdeetako soldaduen jazkeretan ere erabiltzen da, tartean Australia Kanada, Fiji, Ghana, India, Jamaika, Kenia, Zeelanda Berria, Pakistan, Singapur eta Sri Lanka.

## Kanpo estekak
Syzygium paniculatum

**Erriberako gereziondoa** (*Syzygium paniculatum*) Australiako oihan epeletako zuhaitz trinko eta zabala da.

## Deskribapena 
15 metroko altuera izan dezake eta 35 cm diametroko enborra. Hostoak distiratsuak dira, azpialdean margulagoak, luzeran 3-9 cm bitartekoak, kontrakoak, sinpleak, apur bat obobatuak eta hostoaren oinarrian estutzen dira. Lore zuriak multzoka hasten dira. Fruitua jangarria, kolore magenta izan ohi du, baina zuria, arrosa edo morea izan daiteke. 

Australia hegoaldean eta beste hainbat tokitan hazten da. Ezagunak dira bere fruitu basatiak; sagar azido atsegin zaporea dute, eta gordinik edo marmelada eginez jan ohi da.

Sarritan *Syzygium australe* zuhaitzarekin nahasten da.

## Taxonomia 
Joseph Banks Gaertn- ek *Syzygium paniculatum* deskribatu zuen eta *De Fructibus eta Semolas Plantarum* argitaratu 1: 175. 1788. urtean. 

## Etimologia 
***Syzygium*** : grezieratik *syzygos* eratorritako hitza, "elkartuta" esan nahi duena

***paniculatum:*** Latinezko epitetoa, "panikula batekin" esan nahi duenada.

## Sinonimia 
* *Eugenia paniculata* (Gaertn. ) Britten
* *Eugenia rheedioides* Standl. & Steyerm.  

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
# Berendsohn, WG, AK Gruber eta JA Monterrosa Solomon. 2012an. Nova Silva Cuscatlanica. Jatorrizkoa eta Salvadorreko zuhaitzak. 2. zatia: Angiosperma - Familiak M a P eta Pteridophyta. Englera 29 (2): 1-300.
# Davidse, G., M. Sousa Sanchez, S. Knapp eta F. Chiang Cabrera. 2009. Cucurbitaceae to Polemoniaceae. 4 (1): i-xvi, 1-855. G. Davidse, M. Sousa Sanchez, S. Knapp eta F. Chiang Cabrera (argitalpenak). ) Fl. Mesoamer. . Mexiko Unibertsitate Autonomo Nazionala.

## Kanpo estekak
Atrezzo

[thumb|[La pequeña Suiza|La Pequeña Suiza filmeko attrezzoa erakusgai Artziniegan.]]
thumb|Alemaniako antzoki batean, atrezzoa gordetzeko gela.
**Atrezzoa** (italieratik datorren hitza), antzezpenak eszenan edo zineko estudioan erabiltzen duen material multzoa da. Telebista estudioetan fikzioa ez diren saioetan ere (albistegiak, elkarrizketa-saioak, lehiaketak) atrezzo elementuak egoten dira halaber. Argazkilariaren estudioan ere atrezzo elementuak egon daitezke, erretratuetarako.

Atrezzo materialaz arduratzen den profesionala ere atrezzoa da. Beste batzuetan, berriz, harri-kartoizko elementuak izaten dira, itxura emateko sortuak baina hutsak edo baliogarritasunik gabeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bulet

thumb|Wikipediako artikulu askotan topa daitezke **zenbaki**ak (gure adibide honetan artikuluko erreferentziak zenbakiekin daude zerrendatuta) eta **bulet**ak. Irudiko adibidean 'Ikus, gainera' ataleko zerrenda **bulet**ekin antolatuta dago. Testu antolatzaile grafikoak dira.
Testugintzan, maketazioan, **bulet** esaten zaio testua antolatzeko erabiltzen diren puntu borobil, karratu txikitxo, edo antzeko ikur txikiari. Ingelesetik, *bullet*, ia bere horretan mailegatutako hitza da. Euskaraz *bala* bezala itzul zitekeen baina Euskaltermen-eta bulet hitza hobetsi dela ikus daiteke.

Buletak testuak arintzeko erabiltzen dira. Argibide testu batean, esate baterako, eginbeharrekoak horrela zerrendatu daitezke, elkarren ondoa, segida horizontal batean: *egin A, egin B, egin C, egin D...*

Edo buletak erabiliz:
::* egin a
::* egin b
::* egin c
::* egin d
::* [...].

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teletengailu

**Teletengailua** edo **urratsez urratseko errelea** bulkada elektrikoen bidez urrutitik agintzen den etengailu elektromekaniko bat da. Gailu honek sarrerako seinalea irteera posibletako batera bideatzen du haien arteko konexioa ezarriz.

Teletengailuak oso erabiliak izan ziren hasierako telefonogune automatikoetan telefono deiak bideratzeko. Gainera, Bletchley Parkeko kode-hausleek etengabe bira egiten zuen motor batera konektatutako teletengailuak erabili zituzten Hirugarren Reicharen Enigma zifragailuak kriptoanalizatzeko.

## Kanpo estekak
Korronte-zatitzaile

thumb|1. irudia: Korrontearen zatiketa irudikatzen duen adibidea. *RT* notazioak *RX* erresistentziaren eskuinera dagoen erresistentzia total baliokidea adierazten du.
Elektronikan, **korronte-zatitzailea** sarrerako korrontea zatitu eta horren mendeko irteerako korrontea ematen duen zirkuitua da.

## Korronte-zatiketa 
*RX* izeneko erresistentziatik pasatzen den *IX* korrontearen formula orokorra:

:I_X = \frac{R_T}{R_{X} + R_T}I_T 

Non *RT* aldagaia *RX* erresistentziaren eskuinera paraleloan konektatutako erresistentzia total baliokidea den:
: \frac {1}{R_T} = \frac {1} {R_1} + \frac {1} {R_2} + \frac {1}{R_3} + ... \ . 

## Kasu orokorra 
Nahiz eta zatitzaile erresistiboa ohikoagoa izan, korronte zatitzailea frekuentziaren mendeko inpedantziez osatuta egon daiteke. Hortaz, *IX* korrontea izango da:

:I_X = \frac{Z_T} {Z_X}I_T \ ,

Non *ZT* aldagaia *ZX* indepedantziaren eskuinera paraleloan konektatutako inpedantzia total baliokidea den.

## Ikus, gainera 
* Ohmen legea
* Tentsio-zatitzaile

## Kanpo estekak
Ad Astra

***Ad Astra*** 2019ko James Gray estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia fikziozko filma da. Brad Pitt, Tommy Lee Jones, Ruth Negga, Liv Tyler eta Donald Sutherland aktoreek antzeztu zuten.

2019ko Veneziako Mostran estreinatu zen.

## Argumentua 
Aitak bizi estralurtar aztarnen bila Neptunora itzuli gabeko misio bat hasi eta hogei urte beranduago, Roy McBride ingeniaria eguzki-sisteman zehar joaten da aita aurkitzeko eta bere misioak zergatik egin zuen huts jakiteko.

## Aktoreak 
* Brad Pitt: Roy McBride
* Tommy Lee Jones: Clifford McBride
* Ruth Negga
* Liv Tyler
* Donald Sutherland
* Jamie Kennedy: Peter Bello
* John Finn: Stroud
* Kimberly Elise: Lorraine Deavers
* Bobby Nish: Franklin Yoshida
* LisaGay Hamilton: Adjutent General Amelia Vogel
* John Ortiz: General Rivas

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lennart Johansson

**Lennart Johansson** (Bromma, Stockholm, Suedia, 1929ko azaroaren 5a - Mosku, Errusia, 2019ko ekainaren 4a) suediar kirol zuzendaria izan zen. 1990etik 2007ra Europako UEFA futbol elkarteko presidentea izan zen, baita nazioarteko FIFA futbol elkarteko batzorde betearazlearen presidenteordea ere. 1998an FIFArako presidentegaia izan zen, baina Joseph Blatterrek irabazi zion presidentetzarako hauteskundeetan.
Zergatik gurutzatu zuen txitak errepidea?

thumb|250px|Zergatik gurutzatu zuen txitak errepidea?.
thumb|300px|Txistearen lehen aipamen idatzia 1847koa da.
***Zergatik gurutzatu zuen txitak errepidea?*** kultura britainiarraren txiste zahar eta klasikoaren galdera da. Galderak erantzun desberdinak izan ditzake baina ohikoena erantzun logikoena izaten da, esaterako, "beste aldera joateko". Zentzu horretan antitxistea zeren eta normalean erantzun original bat izaten da eta logika horretan datza bere umorea, hain zuzen. Denborarekin txistea jende guztiak ezagutu beharko zuenaren adierazpena da.

## Historia 
Txistea lehen aldiz aldizkari batean agertu zen *The Knickerbocker*, 1847an. Orduan, igarkizun gisa planteatu zen.  Orduan epigrafe honekin agertu zen: "Askotan ateraldien itxuraz igarkizunak azaltzen dira baina benetan ez dira. Adibidez: "Zergatik gurutzatu zuen txitak errepidea?" ez dakizu? amore ematen duzu? Ba beste aldera joan nahi zuelako!"

Beste hizkuntza batera eramana txisteak bere grazia guztia galdu egiten du.

## Barianteak 
Denborarekin txistearen moldaketa ugari sortu dira. Batzutan, txitaren ordez, ahata edo indioilo izan daiteke; kasu horietan txitak egun libre zuela esaten da. Dinosauroarekin ere badago beste bertsio bat, zeren eta garai haietan txitoak ez ziren.

Eszenatokia ere alda daiteke. Esaterako, "Zergatik gurutzatu zuen txitak parkea?"; erantzuna, "kolunpiatzeko". Edo animalia eta eszenatokia: "Zergatik gurutzatu zuen baleak ozeanoa?"; "beste itsasertzera joateko".

Batzutan bigarren zentzu batekin narratzen da. Adibidez, txitak errepidea gurutzatu zuen "beste auzora joateko", hau da, bere buruaz beste egiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Erantzun desberdinak.
Interneten, inork ez daki zakur bat zarela

thumb|300px|Zakur bat ordenagailu baten aurrean.

***Interneten, inork ez daki zakur bat zarela*** (Ingelesez: «''On the Internet, nobody knows you're a dog*») Interneten ematen den anonimotasunari buruzko esaera eta memea da. Esaeraren jatorria *The New Yorker* egunkarian, 1993ko uztailaren 5ean, Peter Steinerk argitaratutako karikatura batean dago.

## Deskribapena 
Esaldi ezagun horren jatorria karikatura batean oinarrituta dago. Horretan bi zakur agertzen ziren, bata lurrean eserita, bestea aulki batean eserita eta ordenagailu baten aurrean. Bi zakurrak haien artean begira daude eta ematen du komunikatzen ari direla. Esaldia marrazkiaren azpian agertzen da. Marrazkia zuribeltzean dago egina.

2011 arte karikatura hau *The New Yorker'' egunkarian gehien errepikatu zena izan zen. Steinerrek horri esker US$50,000 irabazi zituen.

## Esanahia 
Nahiko zuzena da. Marrazki horrek Interneten inork ez gaituela ezagutzen esan nahi du. Sarearen beste aldean idazten dagoena zakur bat izan daiteke baina guk ezin dugu hori jakin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Karikatura The Cartoon Bank webgunean.
Estudio (argipena)

**Estudio** hitzak hainbat adiera du:

* **Estudioa**, ikasketa edo ikaskuntzaren sinonimoa da euskaraz.
* **Estudioa**, musikan, jotzailearen teknika trebatzeko sortu den pieza da.

Ikus-entzunezko industrietan, lanerako eremua da estudioa, eta hortaz, badaude:
* **Argazkigintza-estudioak**
* **Irrati-estudioak**
* **Telebista-estudioak**
* **Grabaketa-estudioak**, diskoak edo musika grabatzeko aretoak.
* **Zinema-estudioak**, nahiz eta azken hauen kasuan, adierak gehiago adierazten du enpresa egitura.

Etxegintzan edo arkitekturan, lanerako erabiltzen den eraikin bateko gela edo gela-multzoa izan daiteke estudioa. Ikus erlazionaturiko terminoak:

* **Bulego**.
* **Loft**.
The Onion Field

***The Onion Field*** (euskaraz *Tipula Soroa*), 1979ko Harold Becker estatubatuar zinema zuzendariaren krimen drama film bat da. Joseph Wambaugh idazlearen benetako gertaerei buruzko *The Onion Field* (1973) liburuan oinarritua dago. John Savage, James Woods, Franklyn Seales, Ted Danson eta Ronny Cox aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1963ko martxoaren 9a, Hollywood. Karl Hettinger (John Savage) eta Ian Campbell (Ted Danson) poliziak kaleak patruilatzen ari direla bi susmagarri geldiaraziko dituzte, Gregory Powell (James Woods) eta Jimmy Smith (Franklyn Seales), baina ezustekoan gaizkileetako batek pistola atera, poliziei beren armak kendu eta bahituta urrutiko tipula soro batera eramango dituzte, bertan Campbell tiroz erail eta Hettingerrek gaizkileengandik ozta-ozta ihes egitea lortuko du.

Hettingerren lekukotasunari esker, Powell eta Smith atxilotuak, epaituak eta lehen graduko erailketa burutzeagatik heriotz korridorera zigortuak izango dira. Baina espetxean daudela, Powell eta Smithel lege sistema beren onurarako erabiltzen ikasi, hainbat apelazioen ondoren eta Kalifornian heriotz zigorra ezeztatu zuen epai erabaki batez baliatuz, beren heriotz zigorra bizialdi osorako zigorrera aldatzea lortuko dute.

Bitartean, Hettingerren egoera emozional eta fisikoa txartuz koango da, polizia agintariek nahiz bere lankideek hilketa gauean gaizkileen aurka modu oldarkorragoan jokatu ez izatea aurpegiratzen baidiote. Erruak eta alhadurak asaldatua, amesgaiztoak, ezintasuna, pisu galera, kleptomania eta pentsamendu suizidak izaten amaituko du.

## Aktoreak 
* John Savage: Karl Hettinger
* James Woods: Gregory Powell
* Franklyn Seales: Jimmy Smith
* Ted Danson: Ian Campbell
* Ronny Cox: Pierce Brooks sarjentua
* David Huffman: Phil Halpin barrutiko fiskala
* Christopher Lloyd: Espetxeko abokatua
* Dianne Hull: Helen Hettinger
* Priscilla Pointer: Chrissie Campbell
* K Callan: Powell andrea
* Sandy McPeak: Powell jauna
* Lillian Randolph: Nana, Jimmyren amona
* Steve Conte: Espetxezaina

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Rasri Balenciaga

**Rasri Balenciaga Chirathiwat** (Bangkok, Thailandia, 1990eko abuztuaren 22a), jaiotza-izenaz **Margarita Rasri Balenciaga**, thailandiar aktorea da.

## Bizitza 
Rasri Balenciaga Chirathiwat Daniel Balenciaga zenaren eta Orsri Poonkwan modelo ohiaren alaba da. Sadanun Balenciaga ahizpa du Rasrik, eta hura ere thailandiar aktorea da. Balenciaga Wattana Wittaya Akademiara joan zen, eta Assumption Unibertsitateko Turismo eta Ostalaritza Kudeaketako Enpresa Zientzien Fakultateko unibertsitatean ikasi zuen. 2012ko urtarrilaren 24an graduatu zen.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak
Camaces ibaia

**Camaces ibaia** Salamancako probintziako ibaia da, Gaztela eta León erkidegoan, Espainia. Balore ekologiko handia du. Huebra ibaiaren ibai adarra da.

## Ibilbidea 
Olmedo de Camaces herriaren ekialdean sortzen da eta Duero ibaiaren adarra den Huebra ibaian isurtzen da. Ibaiaren alde horretan Camacesen Cachón ezaguna dago; Cachón hori ur-jauzi txikia baina ederra da, inguruan oso ezaguna.

## Historia 
Lumbrales eta Bermellar herrien artean, ibaiaren meandro batean, Las Merchanas kastroa betoi herriaren kokalekua gordetzen da.

## Camaces ibaiaren Cachónen iruditegia 

Image:
Canchón del Camaces.JPG|
CANCHON DEL CAMACES.jpg|

## Ikus, gainera 
* Huebra ibaia
* Camaces ibaiaren Cachón
* Las Merchanas kastroa
* Dueroko Arribesen Parke Naturala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Huebraren behatokia.
Rio Tinto (argipena)

**Rio Tinto** hurrengoa izan daiteke:
* **Tinto** ibaia, hegoaldeko Espainiako kostako ibaia;
* **Rio Tinto, Brasilgo udalerria;
* **Rio Tinto Group**, Londresen eta Melbournen egoitzak dituen enpresa multinazionala;
* **La Granada de Río-Tinto''', Huelvako probintziako udalerria.
Irail Beltza Erakundea

**Irail Beltza Erakundea** (, *Munaẓẓamat Aylūl al-aswad*) Palestinako erakunde armatu bat izan zen. 1970ean sortua, Irail Beltzaren gertaeretan zehar, bere ekintza nabarmenenen artean, Wasfi Tal jordaniar lehen ministroaren hilketa, eta 1972ko Olinpiar Jokoetan zehar jazotako Municheko sarraskia izan ziren, azken honetan hamaika israeldar atleta eta ofizial bahitu eta hil zituzten, bai eta Mendebaldeko Alemaniako polizia bat ere.

Municheko atentatuaren ondoren, Mossad israeldar inteligentzia agentziak mendeku asmoz Irail Beltza Erakundeko eta Palestinaren Askapenerako Erakundeko kideak hiltzeko Jainkoaren Haserrea operazioa eta Gaztediaren Udaberria operazioa burutu zituen.

## Kanpo estekak
Appingo hilketa

**Appingo hilketa**, 1752ko maiatzaren 14an, Eskoziako mendebaldean dagoen Appin herritik hurbil jazo zen. Maiz, justiziaren bidegabekeria bezala deskribatua da. 1745eko Jakobiten matxinadaren aldeen arteko liskarren harira gertatu zen.

Robert Louis Stevenson eskoziar idazleak hilketa hau oinarritzat hartuz *Bahitua* (1885) eleberria idatzi zuen.

## Hilketa 
1752ko maiatzaren 14ean, Colin Roy Campbell, ezizenez *"Azeri Gorria"* bere ilegorria zela eta, Glenureko 44 urteko agintaria, Argyllshire eskualdeko Duror herritik hurbil dagoen Lettermoreko basoan tiratzaile baten tiroa bizkarrean jaso eta bertan hil zen. Hiltzailearen bilaketa bertako klan nagusiaren kideen artean burutu zen, jakobiten aldeko Appingo Stewart klana, aurrez Campbellen aginduz klan horretako kide asko beren etxeetatik kanporatuak izan baitziren.

Susmagarri nagusia, Allan Breck Stewart ihes egina zenez, Stewartarren azken buruzagietako bat zen James Stewart Glengoa (''Seumas a' Ghlinne'') atzemana eta epaitua izan zen. Allanek hilketan zuzenki parte hartu ez zuela argi gelditu zen arren (koartada irmoa baitzuen), hilketa burutu zen herriko 15 gizonez osatutako epaimahaiak erruduntzat jo zuen. Epailea Archibald Campbell izan zen, hannovertarren aldeko Campbell klanaren buruzagia izan zen.

1752ko azaroaren 8an, James Stewart Stewart Ballachulish herriko hegoaldeko sarbideko zubitik hurbil urkatu zuten. Bere errugabetasuna aipatuz eta urkamendira igo aurretik 35. salmoa esanez hil zen. Gaur egun arte, Eskoziako Lur Garaietan "James Glengoaren salmoa" izenez ezaguna da.

## Kanpo estekak
Ma (filma)

***Ma*** 2019ko Tate Taylor estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da. Octavia Spencer, Juliette Lewis, Diana Silvers, Luke Evans, McKaley Miller, Missi Pyle, Corey Fogelmanis, Marjay Ross, Gianni Paolo eta Dante Brown aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Emakume bakarti bat nerabe talde baten lagun egiten da eta bere etxean festa bat ospatzeko baimena ematen die. Neska-mutilek zorte ezinhobea daukatela pentsatzen dutenean, gertakari batzuek zalantzan jartzen dituzte anfitrioiaren egiazko asmoak.

## Aktoreak 
* Octavia Spencer: Sue Ann "Ma" Ellington
** Kyanna Simone Simpson: Sue Ann gaztea
* Diana Silvers: Maggie Thompson
* Juliette Lewis: Erica Thompson
** Skyler Joy: Erica gaztea
* Luke Evans: Ben Hawkins
** Andrew Matthew Welch: Ben gaztea
* Missi Pyle: Mercedes
** Nicole Carpenter: Mercedes gaztea
* McKaley Miller: Haley
* Corey Fogelmanis: Andy Hawkins
* Gianni Paolo: Chaz
* Dante Brown: Darrell
* Allison Janney: Brooks doktorea
* Tanyell Waivers: Genie Ellington
* Dominic Burgess: Stu
* Heather Marie Pate: Ashley
* Tate Taylor: Grainger ofiziala
* Margaret Fegan: Stephanie

## Kanpo estekak
Sadanun Balenciaga

**Sadanun Balenciaga** (Bangkok, Thailandia, 1996ko martxoaren 21a), jaiotza-izenaz **Marina Sadanun Balenciaga**, thailandiar aktorea eta modeloa da.

## Bizitza 
Sadanun Balenciaga Daniel Balenciaga zenaren eta Orsri Poonkwan modelo ohiaren alaba da. Rasri Balenciaga thailandiar aktorea ahizpa du Sadanunek.

## Filmografia 
### Telesailak
Las Merchanas kastroa

**Las Merchanas** betoi herriak altxatutako kastro gotortua da. Salamancako probintziako Lumbrales herrian dago, Gaztela eta Leon erkidegoan. 1931an Kultura Intereseko Ondasuna deklatatu zuten.

## Ezaugarriak 
Camaces ibaiaren meandro batean dago eraikia, ia Bermellar herriarekin mugan. 8,5 hektarea ditu. K. a. II. mendetik K.o. V. mende arte aktiboa izan zen. Deigarriak dira gorde diren harresiak eta defentsarako aurrean dauden harrien zelaiak; zelai horiek zaldunteriaren erasoen aurrean defentsa egokiak ziren. Elementu erromatarrak aurkitu dira. Nekropolia, bestetik, nahiko berantiarra da.

## Iruditegia 

Image:
Osculatorios (Museo de Salamanca).jpg|Oskulatorioak, Salamancako Museoan.
Castro de Las Merchanas 04.jpg|Harresia eta harrizko zezena
Castro de las Merchanas. Lumbrales (Salamanca).jpg|
Castro_de_las_Merchanas_en_Lumbrales_(Salamanca).jpg|

## Ikus, gainera 
* Betoi
* Lumbrales
* Arribes del Dueroko Parke Naturala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Las Merchanas kastroa Gaztela eta Leongo Ondare Historikoaren webgunean.
* :Las Merchanas Salamancako aldizkari turistikoan.
Huebra ibaia

**Huebra ibaia** Salamancako probintziako ibaia da, Gaztela eta León erkidegoan, Espainia. Balore ekologiko handia du.

## Ezaugarriak 
Las Quilamas mendilerroko Cervero gailurrean sortzen da, Salamancako probintzian. Yecla de Yeltes herrian Yeltes ibaia batzen zaio. Biak Duero ibaira doaz. Duerorekin Saucelle urtegi ondoren bat egiten dute, Dueroko Arribesen. Camaces ibaia beste ibai adarra da.

XIX. mende arte ez zen jakin ibai honen iturria non zegoen.

## Ibai adarrak 
* Camaces ibaia
* Yeltes ibaia

## Iruditegia 

Image:
Mirador_del_Huebra_en_Saldeana,_Castilla_y_León_(España).jpg|Huebrako behatokia.
Río_Yeltes.jpg|Yeltes ibaia.
Puente_Resbala.jpg|Resbala zubia.
Ríol_Camaces.JPG|Camaces ibaia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paquita Salas

***Paquita Salas*** espainiar umorezko telesaila da, Javier Calvok eta Javier Ambrossik egina. Atresmediaren Flooxer plataformarentzako egin zen, 2016an estreinatu zelarik, baina lehen denboraldiak izan zuen harrera ona dela eta, Neox katean ere aireratu zuten. 2017an Netflix plataformak eskuratu zituen telesailaren eskubideak, eta bertan estreinatu dira bigarren denboraldia (2018) eta hirugarren denboraldia (2019).

## Sinopsia 
Paquita Salas antzezleen ordezkari onena zen 1990eko hamarkadan, eta dena aldatu den arren, bera ez da batere aldatu. Ordezkatzen duen antzezle ospetsuenak uzten duenean, Paquitaren mundua hankaz gora jartzen da. Magüi laguntzaile bereizezinarekin eta Álex banatzailearekin batera, Paquita jeinu berri baten bila hasiko da etsi-etsian. Lanbidean eta munduan nolako tokia daukan erakutsiko dio bilaketak Paquitari.

## Denboraldiak eta atalak 
## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Foro (argipena)

**Foro** hitzak esanahi zenbait ditu:

* **Foroa**, Antzinako Erromako hirietako egitura urbanoa; eta hauen artean, bereziki ezaguna,
** **Erromako foroa**, Inperioaren hiriburuan zegoena.
* **Komunikazio foroa**, areto edo plaza bat non komunikazioa erraztu, arautu edo bideratu egiten den.
* **Interneteko foroa**, eztabaidetarako baliabide bat.
* Forum, antzinako erromatar probintzietan sortutako aglomerazio urbano txikiak, plaza publiko (foro) batean erdigune merkataria eta politikoa zuen lurralde populatu barreiatu bat.

Ikus, halaber:

* Forua, Bizkaiko herria.
* Foruak, lege bilduma gisa.

## Kanpo estekak
Michel Serres

**Michel Serres** (Agen, 1930eko irailaren 1a - Vincennes, 2019ko ekainaren 1a) frantses filosofo eta zientzietako historialaria izan zen. Frantses Akademiaren kidea 1990etik izan zen eta zientzien historia, zientzien filosofia eta epistemologia lanak argitaratu zituen.
## Lanak 
* *Le Système de Leibniz et ses modèles mathématiques, 1968
* *Hermès I, la communication, 1969
* ''Hermès II, l'interférence, 1972
* *Hermès III, la traduction, 1974
* *Jouvences*, 1974
* *Auguste Comte. Leçons de philosophie positive, 1975
* *Esthétiques sur Carpaccio*, 1975
* *Feux et signaux de brume*, 1975
* *Hermès IV, La distribution*, 1977
* *La Naissance de la physique dans le texte de Lucrèce, 1977
* *Hermes V*, Le passage du Nord-ouest, 1980
* *Le Parasite*, 1980
* *Genesse*, 1982
* *Détachement*, 1983
* *Rome. Le livre des fondations*, 1983
* *Les Cinq Sens*, 1985
* *L'Hermaphrodite*, 1987
* *Statues*, 1987
* *Élements d'histoire des sciences*, 1989
* *Le contrat naturel*, 1990
* *Le Tiers-instruit*, 1991
* *Discours de réception de Michel Serres à l'Académie Française et réponse de Bertrand Poirot-Delpech*, 1991
* *Éclaircissements*, 1992
* *La Légende des Anges*, 1993
* *Les Origines de la géométrie*, 1993
* *Atlas*, 1994
* *Éloge de la philosophie en langue française*, 1995
* *Nouvelles du monde*, 1997
* *Le Trésor. Dictionnaire des sciences, 1997
* *À visage différent*, 1997
* *Paysages des sciences*, 1999
* *Hergé, mon ami*, 2000
* *Hominescence*, 2001
* *Variations sur le corps*, 2002
* ''Conversations, Jules Verne, la science et l'homme contemporaine*, 2002
* *L'incandescent*, 2003
* *Rameaux*, 2004
* *Récits d'humanisme*, 2006
* *Petites chroniques du dimanche soir*, 2006
* *L'Art des ponts: homo pontifex*, 2006
* *Le Tragique et la pitié. Discours de réception de René Girard à l'Académie Française et réponse de Michel Serres*, 2007
* *Petites chroniques du dimanche soir 2*, 2007
* *Carpaccio, les esclaves libérés*, 2007
* *Le Mal propre: polluer pour s'appropier?*, 2008
* *La Guerre mondiale*, 2008
* *Écrivans, savants et philosophes font le tour du monde*, 2009
* *Temps des crises*, 2009
* *Van Cleef et Arpels, Le Temps poétique*, 2009
* *Petites chroniques du dimanche soir 3*, 2009
* *Biogée*, 2010
* *Musique*, 2011
* *Petite Poucette*, 2012
* *Andromaque, veuve noire*, 2012
* *Les Temps nouveaux*, 2013
* *Pantopie, de Hermès à Petite Poucette*, 2014
* *Petites chronique du dimanche soir tome VI*, 2014
* *Yeux*, 2014
* *Le Gaucher boiteux: Puissance de la pensée*, 2015
* *Du bonheur, aujourd'hui*, 2015
* *Solitude. Dialogue sur l'engagement*, 2015
* *De l'impertinence, aujourd'hui*, 2016
* *Darwin, Bonaparte et le Samaritaine: une philosophie de l'histoire*, 2016
* *De l'Amitié, aujourd'hui*, 2017
* *C'était mieux avant!*, 2017
* *Défense et illustration de la langue française aujourd'hui*, 2018
* *Morales espiègles'', 2019
Ingurumen DNA

**Ingurumen DNA** zuzenean organismo batetik hartutakoa izan ordez ingurumenean -lurzoruan, uretan, elurrean edo airean- jasotzen den DNA da. Izaki bizidunek ingurunearekin elkarrekiten duten neurrian, haien ADNa askatu eta barreiatu egiten da. DNA iturri dira gorotza, ilea, mukia, gametoak, oskolak eta beste hainbat. Lagin horiek DNA sekuentziazioko teknika aurreratuekin azter daitezke eta aurretik dauden ADN liburutegiekin konparatu, lagina jaso den ingurunean zein espezie egon den ezagutzeko.

Ingurumen DNAren analisiak potentzial handia du bai espezie arruntak ikuskatzeko bai espezie bakan eta mehatxatuak identifikatu eta horiek kontserbatzeko ahaleginak egiteko. Metodo honen bidez, ez da beharrezkoa organismo bizia biltzea eta organismoei sortutako estresaren ondorioz gerta daitezkeen kalteak saihesten dira.

Erabilera asko dituen teknika denez, ingurune anitzetan erabiltzen da, adibidez ibai, aintzira eta lakuetako uretan, itsasoan, lurzoruko laginetan (adibidez permafrostean) eta abar.

## Kanpo estekak