Théophile Gautier

**Théophile Gautier** (Tarbe, Frantzia, 1811ko abuztuaren 30a - Neuilly-sur-Seine, Frantzia, 1872ko urriaren 23a) frantsesezko idazlea izan zen.

## Bizitza 
Nervalekin eta Borelekin oso gaztetatik izan zituen harremanak; hasieran koadroak egin zituen, baina azkenik idazten hasi zen, eta Victor Hugoren alde egin zuen *Hernani *deituriko gatazkan (1830). Hala ere, *Albertus *(1832) poema luzean eta *Les Jeunes-France* (1833) ipuin-bilduman erromantikoekiko askatasun osoa erakusten du. *Mademoiselle de Maupin *(1836) eleberriaren sarreran edertasun soila hartu zuen helburu nagusitzat.

*Les Grotesques *(1844) saiakera-liburuan Luis XIII.a Frantziakoaren garaia goraipatu zuen, eta *Le Capitaine Fracasse *(1863) eleberrian garai bera deskribatu zuen; *Arria Marcella* obran (1856) antzinako Ponpeiako bizitza agertzen du; *Roman de la momie* (1858) liburuan Antzinako Egipto; eta *Le Spirite *(1866) obran goi-izaerazko ideala azaltzen du. Kontakizun laburretan alderdi fantastikoa lantzen du, Hoffmannen ildotik. Horren adierazgarri garbiena: *Avatar* (1856) izeneko ipuina. Bere zenbait poema (1845, *España*) edo musika bihurtu zituen (1852, *Émaux et Camées*). Poesia parnasianoaren aitzindari izan zen; Baudelairek ere maisutzat hartzen zuen. Ospe handikoak dira Gautierren bidaia-liburuak, *Voyage en Espagne *(1845) esaterako. Euskal Herrian ere ibili zen, eta liburu hartan deskribatzen du bere ikuspegi berezia.

## Obra 
### Eleberriak 
* *Mademoiselle de Maupin. Double amour* (1835).
* ''L'Eldorado*, devenu, très vite, *Fortunio* (1837-1838).
* *Militona* (1847).
* *Les Roués innocents* (1847).
* *Les Deux étoiles* (1848), ondoren *Partie carrée* (1851), eta, azkenean, *La Belle Jenny* (1865).
* *Jean et Jeannette* (1850).
* *Le Roman de la momie* (1858).
* *Le Capitaine Fracasse* (1863).

Gautierrek ere *La Croix de Berny* (1845) eleberrian hartu zuen parte.

### Ipuinak eta narrazioak 
#### Narrazioen bildumak 
* *Les Jeunes-France* (1833)
* *Une Larme du diable* (1839)
* *Nouvelles* (1845)
* *La Toison d'or*.
* *Le Roi Candaule*.
* *La Peau de tigre* (1852)
* *Romans et contes* (1863)
* *La Peau de tigre* (1866)

#### Narrazio solteak 
* *Avatar* (1857).
* *Jettatura* (1857).
* *Spirite* (1866).
* *Mademoiselle Dafné* (1881), hil ondoren argitaratuta.

### Lan desberdinak 
* *Voyage en Espagne* (bidaldi liburua), 1843.
* *De la mode*, 1858.
* *Honoré de Balzac* (biografia), 1859.
* *Les Vosges*, 1860.
* *Dessins de Victor Hugo*, 1863.
* *Rapport sur les progrès de la poésie*, 1868.
* *Ménagerie intime*, 1869.
* *La Nature chez elle*, 1870.
* *Tableaux de siège*, 1871.
* *Souvenirs de théâtre, d'art et de critique*, 1903.
* *La Musique*, (1857 eta 1869).

### Poesia 
* *Poésies* (1830), ondoren *Albertus ou L'Ame et le péché* liburuan jasota (1833).
* *La Comédie de la mort* (1838).
* *Espagna*, *Poésies complètes* liburuan jasota (1845).
* *Émaux et Camées* (1852)

### Balleta eta antzerkia 
* *Une larme du diable* (1839).
* *Giselle, ou les Wilis*, balleta (1841)
* *Un voyage en Espagne* (1843).
* *La Péri*, balleta (1843).
* *Le Tricorne enchanté* (1845).
* *La Juive de Constantine* (1846), Noël Parfaitekin.
* *Regardez mais ne touchez pas* (1847).
* *Le Selam* (1850) sinforia-oratorioa, Ernest Reyerren musikarekin.
* *Paquerette*, balleta (1851), François Benoistaren musikarekin.
* *Gemma*, balleta (1854), Nicolò Gabrielliren musikarekin.
* *La Femme de Diomède* (1860).

### Bidaldien narrazioak 
* *Tras los montes*, gero *Le Voyage en Espagne* (1843).
* *Zigzags* (1845), gero, *Caprices et zigzags* (1852).
* *Italia* (1852).
* *Constantinople* (1853).
* *Quand on voyage* (1865), artikuluen bilduma.
* *Voyage en Russie* (1867).
* *Impressions de Voyage en Suisse* (1865).
* *L'Orient* (1877), hil ondoren argitaratuta.
* *Les Vacances du lundi* (1884), artikuluen bilduma, hil ondoren argitaratuta..

### Arte eta literatura kritika 
* *Les Grotesques* (1843).
* *Salon de 1847*.
* *Les Beaux-Arts en Europe* (1855).
* *L'Art moderne* (1856).
* *Histoire de l'art dramatique en France depuis vingt-cinq ans* (1858).
* *Honoré de Balzac* (1858).
* *Abécédaire du salon de 1861*.
* *Rapport sur le progrès des Lettres* (1868).
* *Histoire du Romantisme*, bukatu gabe (1874).
* *Portraits contemporains* (1874), hil ondoren argitaratuta.
* *Portraits et souvenirs littéraires* (1875), hil ondoren argitaratuta.
* *Le Musée du Louvre*

### Literatura erotikoa 
* *Lettre à la Présidente'' (1850, 1890ean argitaratuta).

## Erreferentziak