María Gimeno

**María Gimeno Morán** (Zamora, 1970eko maiatzaren 21a) diziplina anitzeko zamorar artista garaikidea da, "*Queridas viejas*" izeneko lanagatik ezaguna. Bere hitzaldi performatiboaren bidez, artearen historiako emakumerik eza zuzentzen du. Baztertuak izan diren emakume artistak azaleratzen eta txertatzen espezializatua, Ernst Gombrich historialari eta saiogilearen Artearen Historia liburua zehazten du. Liburu hori mundu osoko hainbat belaunaldik aztertu dute. 2014. urtean hasi zen "*Queridas viejas*" proiektua 2019an Madrilgo Prado Museoan aurkeztu zen, eta beste hainbat erakundetan aurkezten jarraitu du. Proiektu horri esker, 2020an Mujeres en las Artes Visual elkarteak ematen duen MAV saria jaso zuen.

## Biografia 
Zamoran jaio zen eta Madrilen bizi eta lan egiten du. 1990ean hasi zituen ikasketak Lorenzo de Medici Institute-n (Florence), eta argazkigintzan eta bideoan trebatu zen Madrilen. 1996. urtean Madrilgo Conplutense Unibertsitateko  Arte Ederren Fakultatean lizentziatu zen.  

## Artista ibilbidea 
Bere lanek hainbat teknika eta formatu hartzen dituzte, hala nola instalazioa, performancea, marrazkia eta eskultura, bere mezu konprometituak irudikatzeko. Bere proiektu feministak, beti helburu komun baten pean elkartuta, historia berridatzi, emakumeak alde batera utzi duen beste historia hori argitzen eta aurkitzen saiatzen da. Feminista autoerreferentzial gisa definitzen da. Bere lana femeninoa eta feminista da, XXI. mendeko emakumearen egoerarekin eta artista izateko konpromisoarekin inplikatua.     

2008an "*Mapa Personal geográfico Introspectivo/Mapa Pertsonal Geografiko Introspektiboa*" aurkeztu zuen. 2019ko urritik 2020ko otsailera "*Habitando austencias*" izeneko instalazioa Madrilgo Prado Museoan erakutsi zen, "*Historia de dos pintora*s" erakusketan, Sofonisba Anguissola eta Lavinia Fontana". 

Bere lanen artean performance eta bideoperformanceak daude:“*Performancea egiten hasi nintzen, piezak martxan jarri nahi nituelako, nire jarduera fisikoarekin zerbait gerta zedin.* *Ez naiz entseatzen ari, performanceak kontraste handia egiten baitu nire lanaren gainerakoarekin, motelagoa baita; gainera, ikuslearekiko harremana une horretan baino ez da gertatzen eta oso indartsua da*”.

## *Queridas viejas* lana 
thumb|ezkerrera|260px|Queridas viejas 

2014. urtean, Griselda Pollock eta Rozsika Parkerren *Old Mistresses: Women, Art and Ideology* (1981) liburua irakurri ondoren, artearen historiaren beste ikuspegi bat aurkitu zuen, Ernst Gombrich historialariaren artearen historiako liburu tradizionalean emakume-artistei egindako omisio baztergarria eta berehalakoa konpentsatuko zuena.
2019ko azaroan, María Gimenok "*Queridas viejas*" hitzaldi performancea egin zuen Pradoko Museoan, E. Gombrich historialari austriarraren Artearen Historiari buruzko eskuliburu akademikoan emakume-artistarik ez zegoela ikertu ostean. Bertan, kronologikoki eta geografikoki ordenatutako ibilbide bat egin zuen liburuaren kapituluetan zehar, eta, jatorrizko orrialdeen antzera, artearen historian baztertutako emakume artistak sartu zituen. thumb|355x355px|Gombrich-en liburua mozten emakume artisten irudiak txertatzeko
Leku hori sistematikoki baztertu zuen autore horrek, eta XX. mendean erreferentzia da haren eskuliburua. XX. mendearen amaiera arteko ondorengo eguneraketetan, emakume artisten omisio-ildo berean jarraitu zuen, artearen historian dagokien lekuan. Ekintza horretan, emakume sortzaileei beren lekua irekitzen zaie, barruan labanaz ebakiak eginez, falta ziren orriak barne, eta “Artearen Historian” dagokien leku zehatzean jarriz, beren garaikideen ondoan. Bere garapen didaktiko eta osoan, orrialde berriak sartu zituen, artistei buruzkoak, bere bizitzari eta lanari buruzko datuak barne, bere lanaren irudietan oinarrituta. Bertsio horretan, artearen historian sartu ez ziren 85 emakume artista sartu zituen.

"*Queridas viejas*" proiektua 2019an egin zen, Verbund bilduma austriarraren "*FEMINISMOAK, Vanguardias feministas de los años 70*" nazioarteko erakusketan, Gabriele Schorrek zuzenduta, Bartzelonako Kultura Garaikideko Zentroan. Kasu honetan, erakusketa Espainiako artista garaikideekin osatu zen, eta Maria Gimenok bere biltzar-performancea egin zuen erakusketan.

2019ko Madrilgo Prado Museoan aurkeztutako lanari esker,

### Bekak eta egoitzak 
* 2009 Resident at the Jannis Kounellis’ workshop, Foundation Marcelino Botin, Santander, Espainia
* 2011 Residency in Sann’a Yemen, Espanish Embasy, Le Murate, Florence, Italia.
* 2013 Residency palazzo Lucarini, Trevi, Italia
* 2014 Residency Diéresis / MURA Guadalajara Mexiko

### Bildumak 
Dieresis Bilduma, Juan Entrecanales Foundation, UBS Collection, Coca Cola Foundation, Caja Madrid Foundation eta Museum Arte Huete Cuenca

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Girls gerrilla

## Kanpo estekak 
* Prado Museoko hitzaldi/performancearen zatia  
* María Gimenoren lanari buruz (bideoa)
* Tesia–María Gimeno, emakumearekin zerikusia duen artista. (Bideoa) Canal Sur 2018