1861

## Gertaerak 
## Arte eta kultura 
## Zientzia eta teknologia 
## Kirolak 
## Jaiotzak 
#### Urtarrila 
* Urtarrilaren 1a &ndash; Jacques-Émile Blanche, frantziar margolaria (h. 1942).
* Urtarrilaren 5a &ndash; Plácido Allende, bizkaitar ingeniari eta politikaria (h. 1911).
* Urtarrilaren 6a &ndash; Victor Horta, belgikar arkitekto eta diseinatzailea (h. 1947).
* Urtarrilaren 9a &ndash; Jean-Claude Nicolas Forestier, frantziar arkitekto paisajista (h. 1930).
* Urtarrilaren 12a &ndash; Silvestras Žukauskas, Errusiar Inperioaren armadako jenerala (h. 1937).
* Urtarrilaren 14a &ndash; Mehmed VI.a, Otomandar Inperioko 36. eta azken sultana (h. 1926).
* Urtarrilaren 17a &ndash; Jenny Morris, ingeles brodatzailea (h. 1935).
* Urtarrilaren 18a &ndash; Hans Goldschmidt, alemaniar kimikaria (h. 1923).
* Urtarrilaren 27a &ndash; Moritz Jursitzky, austriar-silesiar idazlea (h. 1936).
* Urtarrilaren 30a &ndash; Wilhelm Meyer-Lübke, suitzar hizkuntzalari, erromanista eta hispanista (h. 1936).

#### Otsaila 
* Otsailaren 10a &ndash; James Mooney, estatubatuar antropologo eta etnografoa (h. 1921).
* Otsailaren 11 &ndash; Elizabeth Bisland, estatubatuar kazetari eta idazlea (h. 1929).
* Otsailaren 12a &ndash; Lou Andreas-Salomé, errusiar idazle, psikoanalista eta intelektuala, liberalismoaren jarraitzailea (h. 1937).
* Otsailaren 15a &ndash; Charles Édouard Guillaume, suitzar fisikaria, 1920ko Fisikako Nobel Saria (h. 1938).
* Otsailaren 15a &ndash; Therese Schefer, alemaniar idazlea (h. 1907).
* Otsailaren 15a &ndash; Alfred North Whitehead, ingeles matematikari eta filosofoa (h. 1947).
* Otsailaren 21a &ndash; Berthe Neulliès, frantziar idazlea (h. 1928).
* Otsailaren 22a &ndash; Katō Tomosaburō, Japoniako lehen ministroa (h. 1923).
* Otsailaren 25a &ndash; Santiago Rusiñol, bartzelonar idazle eta margolaria (h. 1931).
* Otsailaren 25 edo 27a &ndash; Rudolf Steiner, austriar filosofoa (h. 1925).
* Otsailaren 26a &ndash; Fernando I.a Bulgariakoa, Bulgariako erregea (h. 1948).
* Otsailaren 28a &ndash; Clotilde Cerdá Bosch, *Esmeralda Cervantes*, espainiar harpajotzailea (h. 1926).

#### Martxoa 
* Martxoaren 19a &ndash; Gregoria Canelo de Paredes, cacerestar *chinato* dialektoaren hiztuna eta Extremadurako dialektologiaren ikertzailea (h. 1917).
* Martxoaren 21a &ndash; Charles Swickard, zinema mutuko alemaniar-estatubatuar zuzendari, aktore eta gidoilaria (h. 1929).

#### Apirila 
* Apirilaren 2a &ndash; Chung Ling Soo, estatubatuar ilusionista (h. 1918).
* Apirilaren 16a &ndash; Toribio Altzaga, donostiar idazle eta antzerkigilea (h. 1941).
* Apirilaren 18a &ndash; Juan Madinabeitia, gipuzkoar medikua, Espainiako gastroenterologiako eskola modernoaren sortzailea (h. 1938).
* Apirilaren 18a &ndash; Rafael Yglesias Castro, Costa Ricako presidentea (h. 1924).
* Apirilaren 22a &ndash; István Tisza, Hungariako lehen ministroa (h. 1918).
* Apirilaren 23a &ndash; Edmund Allenby, britainiar landa-mariskala (h. 1936).
* Apirilaren 23a &ndash; Manuel Olaizola Lertxundi, oriotar patroia (h. 1941).
* Apirilaren 26a &ndash; Rudolf Stöger-Steiner von Steinstätten, Austro-Hungariako armadako koronel-jenerala eta Austria-Hungariako azken Gerra Ministroa (h. 1921).

#### Maiatza 
* Maiatzaren 7a &ndash; Rabindranath Tagore, *Gurudev*, bengalar poeta, idazle, hezitzaile, eleberrigile, musikagile, erreformista eta gizarte eragilea (h. 1941).
* Maiatzaren 17a &ndash; Maxime Maufra, frantziar margolari, grabatzaile eta litografoa (h. 1918).
* Maiatzaren 19a &ndash; Nellie Melba, australiar opera abeslaria (h. 1931).
* Maiatzaren 20a &ndash; Henry Gantt, estatubatuar ingeniari eta kudeaketa aditua (h. 1919).
* Maiatzaren 23a &ndash; József Rippl-Rónai, hungariar margolaria (h. 1927).

#### Ekaina 
* Ekainaren 2a &ndash; Helen Herron Taft, AEBetako lehen dama (h. 1943).
* Ekainaren 8a &ndash; Juan Vázquez de Mella, espainiar filosofo eta politikaria (h. 1928).
* Ekainaren 10a &ndash; Pierre Duhem, frantziar fisikaria eta filosofoa (h. 1916).
* Ekainaren 18a &ndash; Marcelle Tiard, frantziar esperantista (h. 1932).
* Ekainaren 19a &ndash; Douglas Haig, Britainiar armadako ofizial nagusia (h. 1928).
* Ekainaren 19a &ndash; José Rizal, filipinetako heroi nazionala (h. 1896).
* Ekainaren 20a &ndash; Frederick Gowland Hopkins, ingeles biokimikaria, 1929ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1947).
* Ekainaren 26a &ndash; Pablo Uranga, arabar margolaria (h. 1934).

#### Uztaila 
* Uztailaren 7a &ndash; Nettie Stevens, estatubatuar genetista (h. 1912).
* Uztailaren 8a &ndash; Magdalena Zawisza-Kiezgajllo, bielorrusiar noblea, aktibista nazionala eta filantropo katolikoa (h. 1945).
* Uztailaren 18a &ndash; Kadambini Ganguly, Indiako lehen emakumea Indian medikuntza praktikatzen (h. 1923).
* Uztailaren 18a &ndash; Lucien Simon, frantziar margolaria (h. 1945).
* Uztailaren 30a &ndash; Liubov Janovska, ukrainar idazle eta feminista (h. 1933).

#### Abuztua 
* Abuztuaren 4a &ndash; Daniel Edward Howard, Liberiako 16. presidentea (h. 1935).
* Abuztuaren 5a &ndash; Mary Richmond, Gizarte-langintzaren aintzindaria eta soziologo estatubatuarra (h. 1928).
* Abuztuaren 6a &ndash; Edith Kermit Carow Roosevelt, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama (h. 1948).
* Abuztuaren 8a &ndash; William Bateson, ingeles biologoa (h. 1926).
* Abuztuaren 8a &ndash; Hedvig Posse, suediar misiolaria, hizkuntzalaria eta erlijio ereserkien egilea (h. 1927).
* Abuztuaren 9a &ndash; Dorothea Klumpke, estatubatuar astronomoa, Parisko Behatokian Neurketa Agentzia zuzendu zuena (h. 1942).
* Abuztuaren 12a &ndash; Luigi Galleani, estatu batuetan aritu zen italiar anarkista (h. 1931).

#### Iraila 
* Irailaren 9a &ndash; Martin V. Biscailuz, baxenafar gurasodun estatubatuar letradu eta kazetari euskalduna (h. 1899).
* Irailaren 11 &ndash; Erich von Falkenhayn, Alemaniako Estatu Nagusiaren nagusia (h. 1922).
* Irailaren 23a &ndash; Robert Bosch, alemaniar ingeniaria, asmatzailea eta industria-gizona (h. 1942).
* Irailaren 30a &ndash; Sofía Casanova, galiziar kazetaria, korrespontsala eta idazlea (h. 1958).

#### Urria 
* Urriaren 2a &ndash; Jean-Blaise Adema, lapurtar euskaltzain, idazle eta apaiza (h. 1936).
* Urriaren 4a &ndash; Frederic Remington, estatubatuar margolari, eskultore, ilustratzaile eta idazlea (j. 1909).
* Urriaren 10a &ndash; Fridtjof Nansen, norvegiar esploratzaile, zientzialari eta diplomatikoa, 1922an Bakearen Nobel Sariduna (h. 1930).
* Urriaren 24a &ndash; Aleksei Kaledin, errusiar militarra, Don ibaiaren arroko eskualdeko kosakoa (h. 1918).
* Urriaren 30a &ndash; Antoine Bourdelle, frantziar eskultorea (h. 1929).

#### Azaroa 
* Azaroaren 1a &ndash; Liudmyla Vasylevska, *Dniprova Txaika*, ukrainar idazle, itzultzaile eta irakaslea (h. 1927).
* Azaroaren 2a &ndash; Maurice Blondel, frantziar kristau filosofoa (h. 1949).
* Azaroaren 2a &ndash; Georgi Lvov, errusiar estadista, Errusiako behin-behineko Gobernuaren burua (h. 1925).
* Azaroaren 10a &ndash; Robert T. A. Innes, britainiar astronomoa (h. 1933).
* Azaroaren 22a &ndash; Ranavalona III.a, Madagaskarko erregina (h. 1917).
* Azaroaren 25a &ndash; José Gil Fortoul, Venezuelako presidentea (h. 1943).

#### Abendua 
* Abenduaren 5a &ndash; Armando Diaz, espainiar jatorriko italiar jeneral eta mariskala (h. 1928).
* Abenduaren 5a &ndash; Konstantin Korovin, errusiar margolaria (h. 1939).
* Abenduaren 8a &ndash; Aristide Maillol, frantziar margolari eta eskultorea (h. 1944).
* Abenduaren 8a &ndash; Georges Méliès, frantziar zinemagilea (h. 1938).
* Abenduaren 12a &ndash; Jose Antonio Bengoetxea, bizkaitar enpresaburua (h. 1921).
* Abenduaren 15a &ndash; Pehr Evind Svinhufvud, Finlandiako presidentea (h. 1944).
* Abenduaren 18a &ndash; Augusta Abrahamsen, norvegiar idazle, feminista, neurritasunaren aldeko aktibista eta politikaria (h. 1959).
* Abenduaren 19a &ndash; Italo Svevo, italierazko idazlea (h. 1928).
* Abenduaren 20a &ndash; Ivana Kobilca, Esloveniako margolari errealista (h. 1926).
* Abenduaren 30a &ndash; Paiva Couceiro, Portugalgo Iparraldeko Monarkiako lehen ministroa (h. 1944).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
* Manuel Huarte, nafar tenorra (h. 1942).

## Heriotzak 
#### Urtarriletik ekainera 
* Urtarrilaren 2a &ndash; Frederiko Gilen IV.a Prusiakoa, Prusiako erregea (j. 1795).
* Urtarrilaren 13a &ndash; Karlos Luis Borboikoa, *Karlos VI.a* izenarekin Karlismoaren Espainiako tronurako errege-nahia (j. 1818).
* Urtarrilaren 17a &ndash; Lola Montez, irlandar dantzari, aktore eta kortesana (j. 1821).
* Urtarrilaren 28a &ndash; Henri Murger, frantziar idazlea (j. 1822).
* Otsailaren 20a &ndash; Eugène Scribe, frantsesezko dramagilea (j. 1791).
* Martxoaren 4a &ndash; Ippolito Nievo, italiar idazle, kazetari eta abertzalea (j. 1831).
* Martxoaren 10a &ndash; Taras Xevtxenko, ukrainar poeta, margolari eta humanista (j. 1814).
* Martxoaren 14a &ndash; Louis Niedermeyer, suitzar musikagilea (j. 1802).
* Martxoaren 21a &ndash; Pedro Jose Zarandia Endara, nafar legegizon eta elizgizona, Ourense eta Huescako gotzaina (j. 1783).
* Apirilaren 2a &ndash; Peter Georg Bang, Danimarkako lehen ministroa (j. 1797).
* Apirilaren 8a &ndash; Elisha Otis, estatubatuar asmatzailea, Otis igogailu konpainiaren sortzailea eta igogailuetarako segurtasun gailu baten asmatzailea (j. 1811).
* Apirilaren 14a &ndash; Utagawa Kuniyoshi, japoniar margolaria (j. 1798).
* Maiatzaren 13a &ndash; William Henry Fitton, irlandar geologoa (j. 1780).
* Maiatzaren 14a &ndash; Catherine Dorothea Burdett, irlandar eleberrigilea (j. 1784).
* Ekainaren 3a &ndash; Stephen A. Douglas, estatubatuar politikaria (j. 1813).
* Ekainaren 6a &ndash; Camillo Benso (Cavourreko kondea), italiar batasuna gauzatu zuen politikaria (j. 1810).
* Ekainaren 13a &ndash; Henry Gray, ingeles anatomista eta zirujaua (j. 1827).
* Ekainaren 13a &ndash; Leon Elizanburu, lapurtar bertso idazle eta bertsolaria (j. 1816).
* Ekainaren 25a &ndash; Abdulmezid I.a, otomandar Inperioko sultana (j. 1823).
* Ekainaren 26a &ndash; Pavel Josef Safarik, eslovakiar filologoa eta arkeologoa (j. 1795).
* Ekainaren 28a &ndash; Robert O'Hara Burke, irlandar militar, polizia eta Australiaren esploratzailea (j. 1821).
* Ekainaren 28a &ndash; William John Wills, britainiar esploratzailea (j. 1834).
* Ekainaren 29a &ndash; Elizabeth Barrett Browning, Viktoriar Aroko ingeles idazlea (j. 1806).

#### Uztailetik abendura 
* Uztailaren 25a &ndash; Jonas Furrer, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1805).
* Abuztuaren 22a &ndash; Xianfeng, Txinako enperadorea (j. 1831).
* Abuztuaren 27a &ndash; Rita Pérez de Moreno, Mexikoko Independentzia Gerran matxinatu zen militante mexikarra (j. 1779).
* Irailaren 24a &ndash; Severo Andriani, kataluniar elizgizona (j. 1774).
* Irailaren 30a &ndash; Joaquín María Ferrer, euskal herritar politikari liberala eta militarra (j. 1777).
* Urriaren 25a &ndash; Friedrich Carl von Savigny, alemaniar legelari eta historialaria (j. 1779).
* Azaroaren 1a &ndash; Balentin Berriotxoa, santu elorriotarra, misiolari domingotarra, apezpiku eta martiria (j. 1827).
* Azaroaren 8a &ndash; Maria da Felicidade do Couto Browne, portugaldar poeta (j. 1797).
* Azaroaren 10a &ndash; Isidore Geoffroy Saint-Hilaire, frantziar zoologoa, teratologian autoritatea (j. 1805).
* Azaroaren 11 &ndash; Petri V.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (j. 1837).
* Azaroaren 20a &ndash; Migel Joakin Eleizegi, *Altzoko Erraldoia*, 2,27 metroko erraldoi gipuzkoarra (j. 1818).
* Azaroaren 29a &ndash; Nikolai Dobroliubov, errusiar iraultzailea, filosofoa eta literatura-kritikaria (j. 1836).
* Abenduaren 14a &ndash; Alberto Saxonia-Coburg eta Gothakoa, Viktoria Britainia Handiko erreginaren ezkontidea (j. 1819).
* Abenduaren 23a &ndash; Blas Domingo López, arabar politikaria, Gasteizko alkatea (j. 1781).
* Abendua &ndash; Heinrich August Marschner, alemaniar musikagilea (j. 1795).
----

## Kanpo estekak