open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
.li

**.li** Liechtensteini dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. 1993an sortu zuten. Vaduzko Hochschule Liechtensteinek (Liechtesteingo Eskola Profesionala) babestu eta kudeatzen du, baina SWITCH bitartez ere erregistratu daiteke domeinu bat, zeinek Suitzako .ch kudeatzen duen. Ez dute baldintzarik eskatzen.

## Kanpo estekak 
*  .li whois informazioa IANAren webgunean
.ma

**.ma** Marokori dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Bertako kontaktu bat ematea beharrezkoa da **.ma** edo **.co.ma** domeinu bat eskuratzeko. Gainontzekoek (**.net.ma**, **.gov.ma**...) baldintza gehiago dituzte.

## Kanpo estekak 
*  .ma whois informazioa IANAren webgunean
Gamma Andromedae

**Gamma Andromedae** (γ And / γ Andromedae) edo **Almach** (*Almaach*, *Almak* edo *Alamak*) Andromeda kontelazioko izar laukoitza da.

Teleskopio txiki batekin γ Andromedae izar bikoitz bat dela erraz ikus daiteke. Izar nagusia (γ1) +2.13 magnitudeko izar laranja bat da, (γ2)ek +4.84 duen bitartean.

γ2 ere bi izar direla ikus daiteke teleskopio erraldoiekin. Bi izar ñimiño dira, B8 eta A0 motakoak sekuentzia nagusiaren barnean. 61 urteko periodo orbital bat dute. Bi horietako distiratsuena (B8a) ere bikoitza dela badakigu, eta beraz γ2 izar hirukoitza da.

## Kanpo estekak
Delta Andromedae

**Delta Andromedae** (δ And / δ Andromedae) Andromeda konstelazioko izar hirukoitz bat da, gugandik 101 argi urtera dagoena.

**δ Andromedae A** K motako izan laranja bat da, +3.27 magnitudekoa. 41 urtetako biraketa periodoa dute euren artean. **δ Andromedae B** 13.0 magnitudeko izarra da.

## Kanpo estekak
.pe

**.pe** Peruri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Peruko Zientzia Sareak kudeatzen du.

Erregistro guztiak hirugarren mailakoak dira, bigarren mailako domeinuetan oinarrituz: **.com.pe**, **.mil.pe**, **.gob.pe**, **.org.pe**, eta abar.

## Kanpo estekak 
*  .pe whois informazioa IANAren webgunean
.pf

**.pf** Frantziar Polinesiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Domeinu bat eskuratzeko bertako kontaktua ematea beharrezkoa da.

## Kanpo estekak 
*  .pf whois informazioa IANAren webgunean
.pg

**.pg** Papua Ginea Berriari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Erregistroak **.com.pg**, **.net.pg**, **.ac.pg**, **.gov.pg**, **.mil.pg**, eta **.org.pg** bigarren mailako domeinuak erabiliz egin daitezke.

## Kanpo estekak 
*  .pg whois informazioa IANAren webgunean
.pm

**.pm** Saint-Pierre eta Mikeluneri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Frantziako AFNICek kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .pm whois informazioa IANAren webgunean
.jm

**.jm** Jamaikari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .jm whois informazioa IANAren webgunean
.sg

**.sg** Singapurri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. SGNICek kudeatzen du.

## Bigarren mailako domeinuak 
Hirugarren mailako domeinuak ere erregistratu daitezke, hurrengo domeinuetan oinarrituz:
* **.com.sg** - Komertzialak
* **.net.sg** - Interneteko zerbitzu hornitzaileak
* **.org.sg** - Erakundeak
* **.gov.sg** - Gobernua
* **.edu.sg** - Hezkuntza
* **.per.sg** - Gizabanakoak
* **.idn.sg** - Txineta eta tamilerako domeinuak

## Kanpo estekak 
*  .sg whois informazioa IANAren webgunean
.sn

**.sn** Senegali dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .sn whois informazioa IANAren webgunean
.sy

**.sy** Siriari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Syrian Telecommunication Establishmentek (STE) kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .sy whois informazioa IANAren webgunean
.rw

**.rw** Ruandari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Erregistroaren kudeaketa ordea NIC Kongoren ardura da.

## Kanpo estekak 
*  .rw whois informazioa IANAren webgunean
NGC 1

**NGC 1** Pegasus konstelazioan dagoen galaxia espiral bat da. 13ko magnitudea baino ez du eta beraz ikusteko zaila da. New General Catalogue (NGC)ko lehen objektua da. NGC 2ren iparraldean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NGC 7742

**NGC 7742** (edo *Arrautza frijituaren galaxia*) gugandik 75.000.000 argi-urtera dagoen galaxia espiral baten izena da. Pegasus konstelazioan dago.

Oso nukleo distiratsua dauka eta hau ionizazioari egozten zaio.

## Kanpo estekak
Karatxai-Txerkesia

**Karatxai-Txerkesia** () edo **Karatxai-Txerkesiako Errepublika** (; karatxaiera-balkareraz: Къарачай-Черкес Республика; txerkeseraz: Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ) Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Iparraldeko Kaukason kokaturik dagoena. 14.100&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean 477.859 biztanle zituen. Hiriburua Txerkessk da.

Karatxaiak eta txerkesak bi herri musulman desberdin dira. Etnia eta kulturaren aldetik, txerkesak, Adigeako adigeak eta Kabardino-Balkariako kabardak herri bera dira. Karatxaiak, berriz, Kabardino-Balkariako balkarrren etnia berekoak dira.

## Geografia 
thumb|250px|ezkerrera
Karatxai-Txerkesia Kaukaso mendilerroaren iparraldeko isurialdean dago, Elbrus mendiaren ipar-mendebaldean. Mendebalde eta ipar-mendebaldean Krasnodar kraiarekin du muga, iparralde eta ipar-ekialdean Stavropol kraiarekin, ekialdean Kabardino-Balkariarekin eta hegoaldean Georgia eta Abkhaziarekin.

Errepublikaren hegoaldea oso menditsua da, Kaukaso Handiko gailur, haitzarte eta ibarrek zeharkatua. Hemen dute iturburua Kuban, Zelentxuk eta Teberda ibaiek. Mendirik garaiena, Karatxai-Txerkesia eta Abkhaziaren arteko muga dagoen Dombai-Ulgen (4.046 m) da. Iparraldea, berriz, zelaia da.

Hiri nagusiak Txerkessk, hiriburua, Karatxaievsk, Teberda eta Ust-Dzhegutinski dira.

## Historia 
Karatxai eta Txerkesia lurralde autonomoak 1922an sortu ziren. 1926an bi lurraldeak batu egin ziren. Bigarren Mundu Gerraren ondoan karatxai biztanleak Asiako erdialdera eraman zituzten, alemaniar naziei lagundu zietelakoan. 1957 inguruan biztanle horiek berriro itzuli ziren jatorrizko lurraldera.

## Demografia 
2010ean Karatxai-Txerkesiak 477.859 biztanle zituen. Karatxaiak biztanleriaren %41 ziren, errusiarrak %31,6 eta txerkesak %11,9. Erlijio nagusia islama da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
.ug

**.ug** Ugandari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Hasiera baten bigarren mailako domeinu hauetan oinarritutako domeinuak baino ezin ziren erregistratu:

* **.co.ug** Enpresa eta erakunde komertzialak
* **.ac.ug** Goi Mailako Hezkuntza
* **.sc.ug** Lehen eta Bigarren Hezkuntza
* **.go.ug** Gobernua
* **.ne.ug** Interneteko zerbitzu hornitzaileak
* **.or.ug** Gobernuz kanpoko erakundeak

Baina beranduago zuzenean **.ug** domeinupeko izenen erregistroa ireki zuten.

## Kanpo estekak 
*  .ug whois informazioa IANAren webgunean
Komi

**Komi** edo **Komien Errepublika**. Hiriburua Syktyvkar da.

## Geografia 
thumb|ezkerrera|220px
Komi Europako Errusiaren ipar-ekialdean, Uralen eta Ekialdeko Europako ordokiaren artean, kokatutako errepublika da Zirkulu polar artikotik harantz hedatzen dena. Ipar-mendebalde eta iparraldean Nenetsiarekin du muga, ekialdean Jamalia-Nenetsia eta Khanti-Mansirekin, hego-ekialdean Sverdlovsk oblastarekin, hegoaldean Perm kraia eta Kirov oblastarekin eta mendebaldean Arkhangelsk oblastarekin. Petxora eta Vytxegda dira ibai nagusiak.

Klima gogorra da, negu luze eta hotzak eta uda freskoekin. Syktyvkarren urtarrileko batez besteko tenperatura -15&nbsp;°C da, eta uztailekoa 17&nbsp;°C. Urteko prezipitazioa 500&nbsp;mm ingurukoa da Petxora arroaren behealdean eta 610–760 mmkoa Uralen mazeletan. Landarediari dagokionez, ipar-ekialdeko muturrean tundra dago (goroldio, liken eta zuhaixka nanoak) eta taiga hegoalderago.

Syktyvkar (hiriburua), Vorkuta, Ukhta, Usinsk, Petxora, Vuktyl, Inta eta Sosnogorsk hiri nagusiak dira.

## Ekonomia 
Mea ustiakuntzan (harrikatz hobiak Vorkutako arroan; petrolio hobiak Petxora arroan; gas hobiak), abere hazkuntzan (behi eta elur-orein azienda), baso ustiakuntzan eta industrian (larrugintza, petrolio findegiak, eraikuntzarako gaiak, zurgintza, kimika industria, janari industria) oinarritzen da bertako ekonomia jarduera nagusia.

## Historia 
Errusiako printzerriaren mende gelditu zen Komien herria XIV. mendean. Sobietarren gobernua ezarri zen bertan 1918. urtean. Boltxebikeak eta errusiar zuriak borrokatu ziren Komien lurraldea berenganatu nahirik (1919-1920). Urtebete geroago egin zuten oblast autonomo eta 1936an errepublika autonomo.

1917ko Errusiar Iraultzaren ostean Komira iritsi ziren kolonoetako asko Gulageko presoak ziren, ehunka mila igorri baitzituzten SESBeko eskualde artikoetara, gatibu lanak egitera. Lan esparruen inguruan hiriak sortu ziren, preso osteek tundra eta taiga eremu birjinak landu ostean. Lehenbiziko meatzea, "Rudnik 1.a", Vorkuta hiria bilakatu zen, eta antzeko jatorria dute errepublikako gainerako hiriek: Syktyvkar, Ukhta, Petxora eta Intak. Horrez gain, presoek eraiki zituzten Komiko errepide eta burdinbideak, eta baita lehenbiziko industria-azpiegitura ere.

## Demografia 
2010ean 901.189 biztanle zituen. Komi edo zirianoek (%23,7), errusiarrek (% 65,1) eta ukrainarrek nahiz bielorrusiarrek (% 5,2) osatzen dute biztanleria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mari El

**Mari El**, **Mari El Errepublika** edo **Marien Errepublika** (; ekialdeko ; mendebaldeko ) Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat, herrialdearen mendebaldean kokatua. Volga ibaiaren erdialdetik iparraldera dago. 23.300&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean 696.459 biztanle zituen. Hiriburua Joxkar-Ola da.

Nekazaritza eta basoen ustiakuntza dira Mari El Errepublikako ekonomia jarduera nagusiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mordovia

**Mordovia** edo **Mordoviako Errepublika** (; mokxeraz/) Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Volgako Barruti Federalean kokaturik dagoena. 26.200&nbsp;km²ko eremua du, eta 2010ean 834.755 biztanle zituen. Hiriburua Saransk da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kareliako Errepublika

**Kareliako Errepublika** edo **Karelia** (; ; ; veperaz: *Karjalan Tazovaldkund*) Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Ipar-mendebaldeko Barruti Federalean kokaturik dagoena. 172.400&nbsp;km²-ko eremua du, eta 2010ean 643.548 biztanle zituen. Hiriburua Petrozavodsk da.

## Geografia 
thumb|ezkerrera|250px
Kareliako Errepublika Errusiako ipar-mendebaldean dago, Itsaso Zuriaren eta Itsaso Baltikoaren arroak hartuz. Iparraldean Murmansk oblastarekin du muga, iparralde, ipar-ekialde eta ekialdean Itsaso Zuriarekin, ekialdean Arkhangelsk oblastarekin, hegoaldean Vologda eta Leningrad oblastekin, eta mendebaldean Finlandiarekin.

Glaziar lurra da, ordokia. Lurraldearen lekurik garaienak, Nuoronen mendiak, 578 m ditu. 43.643 aintzira daude, eta zohikaztegi ugari dago. Lurraldearen bi heren konifero eta urki basoz estalirik daude. Europako lakurik handienak ditu mugetan: Ladoga eta Onega. Errepublikan dauden 27.000 bat ibaien artean, Vodla eta Kem dira ipagarrienak.

## Ekonomia 
Lurra eta klima ez dira egokiak nekazaritza indartsua izan dadin, negua hotza izaten baita, eta uda euritsua. Ekonomiaren oinarri nagusiak basogintza eta zur industria dira. Industrian alkaterna, trementina, papera eta zelulosaren ekoizpena nabarmentzen dira. Ontziolak ere daude. Porfirio, diabasa, marmol, uranio eta torio meatze handiak ditu.

## Historia 
Kareliarrak hizkuntzaz eta leinuz ugro-finlandiarren ahaideak dira. XIV. mendean Karelia suediar eta errusiarren artean banatu zen. XVIII. mendean, berriz, Errusiak beretu zuen erabat. 1923an errepublika autonomo bihurtu zen Sobiet Batasunaren barruan. 1939an handik hasi zuten sobietarrek Finlandiaren konkista, Neguko Gerrari hasiera emanez. Bigarren Mundu Gerran finlandiarrek eta alemaniarrek konkistatu zuten, baina sobietarrek 1944an berriro hartu zuten.

## Demografia 
2010ean Kareliak 643.548 biztanle zituen. %82,2 errusiarrak ziren eta %7,4 kareliarrak.

## Ikus, gainera 
* Kareliar-Finlandiar Sobietar Errepublika Sozialista

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NGC 404

**NGC 404** Andromeda konstelazioko Mirach izarraren ondoan dagoen galaxia txiki bat da, teleskopio batekin ikus daitekena. William Herschelek aurkitu zuen 1784an.

Galaxia txikia eta eliptikoa da. Gugandik 8.000.000 argi-urtera kokatuta dago, Talde Lokaletik gertu. Mirachetik 7 arku-minutura dago eta oso zaila da beraren argazkiak ateratzen. Hau dela eta *Mirachen Mamua* izena eman izan zaio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
.uy

**.uy** is Uruguairi dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Erregistro guztiak hirugarren mailakoak dira.

## Bigarren mailako domeinuak 
* **.com.uy** enpresa komertzialak
* **.edu.uy** hezkuntza
* **.gub.uy** gobernua
* **.net.uy** Interneteko zerbitzu hornitzaileak
* **.mil.uy** militarra
* **.org.uy** irabazi asmorik gabeko erakundeak

## Kanpo estekak 
*  .uy whois informazioa IANAren webgunean
.us

**.us** Ameriketako Estatu Batuei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da, 1985ean sortutakoa. Domeinu bat eskuratzeko bertako herritarra, biztanlea edo erakundea izan beharra dago. Estatubatuar askok, hala ere, .com, .net, .org eta beste domeinu batzuk lehenetsi izan dituzte, **.us** domeinuaren erabilera nagusia gobernuek egin dutelarik. .gov eta .mil domeinuak, era berean, Estatu Batuentzako gordeta daude.

## Estatutako bigarren mailako domeinuak 
* **.ak.us** Alaska
* **.al.us** Alabama
* **.ar.us** Arkansas
* **.az.us** Arizona
* **.ca.us** Kalifornia
* **.co.us** Colorado
* **.ct.us** Connecticut
* **.dc.us** Columbiako barrutia
* **.de.us** Delaware
* **.fl.us** Florida
* **.ga.us** Georgia
* **.hi.us** Hawaii
* **.ia.us** Iowa
* **.id.us** Idaho
* **.il.us** Illinois
* **.in.us** Indiana
* **.ks.us** Kansas
* **.ky.us** Kentucky
* **.la.us** Louisiana
* **.ma.us** Masachusets
* **.md.us** Maryland
* **.me.us** Maine
* **.mi.us** Michigan
* **.mn.us** Minnesota
* **.mo.us** Misuri
* **.ms.us** Misisipi
* **.mt.us** Montana
* **.nc.us** Ipar Carolina
* **.nd.us** Ipar Dakota
* **.ne.us** Nebraska
* **.nh.us** Hampshire Berri
* **.nj.us** New Jersey
* **.nm.us** Mexiko Berri
* **.nv.us** Nevada
* **.ny.us** New York
* **.oh.us** Ohio
* **.ok.us** Oklahoma
* **.or.us** Oregon
* **.pa.us** Pennsylvania
* **.ri.us** Rhode Island
* **.sc.us** Hego Carolina
* **.sd.us** Hego Dakota
* **.tn.us** Tennessee
* **.tx.us** Texas
* **.ut.us** Utah
* **.vt.us** Vermont
* **.va.us** Virginia
* **.wa.us** Washington
* **.wi.us** Wisconsin
* **.wv.us** Mendebaldeko Virginia
* **.wy.us** Wyoming

Oharra: Amerikar Samoa, Guam, Puerto Rico, eta Birjina Uharteek euren domeinuak dituzte.

## Bigarren mailako beste domeinu batzuk 
* **.dni.us** Institutu nazionalak (*Distributed National Institutes*)
* **.fed.us** Ameriketako Estatu Batuetako Gobernu Federala (*Federal Government of the United States*)
* **.isa.us** Estatu artekoa (*Interstate compact*)
* **.kids.us:** Umeentzako edukiak
* **.nsn.us** Amerikar jatorriko tribuen erakundeak (*Native Americans in the United States*)

## Kanpo estekak 
*  .us whois informazioa IANAren webgunean
.uz

**.uz** Uzbekistani dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .uz whois informazioa IANAren webgunean
.ve

**.ve** Venezuelari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Inongo baldintzarik gabe egin daitezke erregistroak hirugarren mailako domeinuetan: **.com.ve**, **.net.ve**, **.org.ve**, **.info.ve**, **.co.ve** eta **.web.ve**).

## Kanpo estekak 
*  .ve whois informazioa IANAren webgunean
.vg

**.vg** Erresuma Batuko Birjina Uharteei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .vg whois informazioa IANAren webgunean
.tj

**.tj** Tadjikistani dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .tj whois informazioa IANAren webgunean
Zinedine Zidane

**Zinedine Yazid Zidane** ( ahoskatua, Marseilla, 1972ko ekainaren 23a), arjeliarra, ainitz alditan **Zizou** izendatua, frantziar futbolari ohi eta entrenatzailea da.

## Biografia 
Marseillan «La Castellane» auzoan hazi zen eta aita aljeriar jatorrikoa du. Frantziako lehenengo mailan 1989an egin zuen debuta. Handik hiru urtera Bordeleko Girondins taldean hartu zuten. Hala, gorantz hasi zen bere teknika paregabeari esker. 1994an final erdira iritsi zen Europako txapelketan eta urte horretan bertan Frantziako selekzioan hasi zen jokatzen. Bordeleko taldean egin zuen azken denboraldian UEFAko Kopako finala galdu zuen Munich-eko Bayern taldearen kontra. Hala ere, talde horretan egin zuen lanari esker mundu osoan egin zen ospetsu. 1996an Turin-eko Juventus taldera aldatu zen. 1996an Kontinente arteko Kopa eta Europako Superkopa irabazi zituen, eta 1997an eta 1998an Italiako txapelketa. 1998ko Munduko Kopan Frantziako taldeko kapitain izan zen. 1998an Europako jokalari onenenari ematen zaion urrezko baloia eman zioten, eta Frantziako taldeko jokalari nagusietako bat izan zen Euro 2000. txapelketan. Frantziako taldearekin jokatu dituen 59 partidatan 16 gol sartu ditu.

2016an, Espainiako lehenengo mailako Real Madrid Club de Futboleko entrenatzailea izendatu zuten eta 2018ra arte bertan egon zen.

2019ean berriro bueltatu zen. Gaur egun, 2021an, Real Madrid Club de Futboleko entrenatzailea izaten jarraitzen du.
## Bizitza pertsonala 
1994an, Véronique Lentisco-Fernandezekin ezkondu zen. Honek, espainiar jatorriko dantzari profesional frantsesa da. Lau seme dituzte: Enzo (1995eko martxoaren 24a), Luca (1998ko maiatzaren 13a), Théo (2002ko maiatzaren 18a) eta Élyaz (2005ko abenduaren 26a), guztiak Real Madrileko beheragoko kategorietan aritzen dira.

## Estatistikak 
* Txapelketak : 506 partida, 95 gol
* Europako kopa : 117 partida, 23 gol
* Frantziako kopa: 52 partida, 7 gol
* Frantziako selekzioan: 108 partida, 31 gol
Guztira : 794 partida, 156 gol edo estatistikan 0,19 gol/partida

### Frantziako selekzioan 
* 108 partida Frantziako selekzioarekin (101 aldiz titular, 7 aldiz ordezko, 25 aldiz kapitain): 31 gol.
* 1998ko Munduko Futbol Txapelketa: irabazlea .
* 2006ko Munduko Futbol Txapelketa finalista.
* UEFA Euro 2000: irabazlea.

### Klubean 
* Nazioarteko Futbol Kopa irabazlea : 1996 (Juventus) eta 2002 (Real Madrid).
* Europako Futbol Superkopa irabazlea : 1996 (Juventus) eta 2002 (Real Madrid).
* Txapeldunen Liga irabazlea : 2002 (Real Madrid).
* Txapeldunen Liga finalista : 1997 eta 1998 (Juventus).
* UEFAko Kopa finalista : 1996 (Bordele).
* Italiako Liga : 1997 eta 1998 (Juventus).
* Espaniako Liga : 2003 (Real Madrid).
* Italiako Futbol Superkopa irabazlea : 1997 (Juventus).
* Espainiako Futbol Superkopa irabazlea : 2002 eta 2003 (Real Madrid).
* Copa del Reyko finalista : 2002 eta 2004 (Real Madrid).
* Intertoto Kopako irabazlea : 1995 (Bordele) eta 1999 (Juventus).
* Santiago Bernabeu Saria : 2003 eta 2005 (Real Madrid).
* Luigi-Berlusconi Saria: 1998, 1999 eta 2000 (Juventus).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* FIFA 100

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
.ps

**.ps** Palestinar lurraldeei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Bigarren mailako domeinuen erregistroa guztion eskura dago.

## Kanpo estekak 
*  .ps whois informazioa IANAren webgunean
.om

**.om** Omani dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Gaur egun, hirugarren mailako domeinuen erregistroa bakarrik egin daiteke.

**.om** domeinuek inoiz bigarren mailako domeinuak erregistratzeko aukera eskainiko balute, hainbat trikimailu egitea posible izango litzateke, hala nola, *www.yahoo.com* domeinuaren itxura duen *www.yahooc.om* domeinua eskuratzea.

## Kanpo estekak 
*  .om whois informazioa IANAren webgunean
.ni

**.ni** Nikaraguari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Arrazoi politikoak medio, **.ni** domeinua Ipar Irlandan erregistratu izan da zenbaitetan, Erresuma Batuaren domeinu ofiziala .uk den arren. Izan ere, **.co.ni** domeinua sortu zuten helburu honekin.

## Kanpo estekak 
*  .ni whois informazioa IANAren webgunean
Montserrat

**Montserrat** hainbat lekuren izena da:
* Montserrat: Kataluniako mendia.
** Montserrateko monasterioa: mendi hartan dagoena
* Montserrat: Karibe itsasoan dagoen uhartea.

## Ikus, gainera 
* Monserrato
.ms

**.ms** Montserrati dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .ms whois informazioa IANAren webgunean
.mr

**.mr** Mauritaniari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Domeinua eskuratzea bertako kontaktua ematea beharrezkoa da.

## Kanpo estekak 
*  .mr whois informazioa IANAren webgunean
.lt

**.lt** Lituaniari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Kaunas University of Technologyk kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .lt whois informazioa IANAren webgunean
.sa

**.sa** Saudi Arabiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Erregistro bigarren mailako domeinu hauek erabiliz egin daitezke:

* **com.sa** Komertzialak
* **edu.sa** Hezkuntza
* **sch.sa** Lehen eta bigarren hezkuntza
* **med.sa** Osasuna
* **gov.sa** Gobernua
* **net.sa** Interneteko zerbitzu hornitzaileak
* **org.sa** Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **pub.sa** Aurrekoetan lekurik ez daukaten enpresa eta gizabanakoak

## Kanpo estekak 
*  .sa whois informazioa IANAren webgunean
Lurgorri (argipena)

**Lurgorri** :

# Jose Mari Azkarraga Mozo "Lurgorri": euskal herritar politikaria
# Lurgorri: Lurgorri Ikasle Elkartea
# Lurgorri: Gernikako auzoa da.
# Lurgorri: Arabako mendia da, Aramaioko Mendietan.
# Lurgorri: Nafarroa Garaiko mendia da, Aralar mendilerroan.
Lurgorri Ikasle Elkartea

**Lurgorri Ikasle Elkartea** edo, zenbait hauteskundetan, **Elkarregaz Ikasle Elkartea** unibertsitateko ikasle-sindikatu abertzalea da, EAJri lotua.

## Lurgorri IE eta Instituzioak 
Lurgorri IE Euskadiko Gazteriaren Kontseiluaren (EGK) kidea da, eta bere Batzorde Iraunkorrean kide bat dauka.

2005-06 ikasturtean EHUko Ikasle Kontseilu zentralean Ikasle Abertzaleak eta *Izquierda Universitaria* ikasle-taldeekin eta hainbat ikasle-talde independenterekin batera hautagaitza bateratua aurkeztu zen. Hauteskunde hauetan Zerrenda honek irabazi zuen baina hautagaitza galtzaileak eginiko hainbat eskarien arabera bertan behera geratu zen. 2005-06 ikasturtean EHUko hauteskundeetan bigarren elkartea izatea lortu zuten.

2013an EAJri loturiko publizitate-agentzia batean 22.000€ xahutu izana leporatu zioten Lurgorriko elkarte-kide ziren EHUko Ikasle Kontseiluko diruzain, idazkari eta lehendakariari. Urte horretako EHUko ikasle-hauteskundeetan klaustro-kide gutxien lortu zituen ikasle-elkartea izan zen, bi ordezkarirekin. 2013ko hauteskundeez geroztik ez dute ordezkaririk izan EHUko eta hiru Campusetako Ikasle Kontseilueetan. 2015-16 ikasturtean ez zen hautagaitzarik aurkeztu ikasle-elkarte honen izenpean. 2013ko Lurgorriko zenbait hautagai Elkarregaz Ikasle Elkartea hautagaitzapean aurkeztu ziren, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko zentroko batzarrerako hauteskundeetan, eta 9 ordezkaritatik 2 eskuratu zituen. Era berean, EHUko 2017ko klaustrorako hauteskundeetan, Elkarregaz Ikasle Elkartea izenpean, Letren, Ekonomia eta Enpresa, Gizarte eta Komunikazio Zientzien, Medikuntza eta Erizaintza eta Zuzenbide fakultateetan hautagaiak aurkeztu zituen; Ekonomia eta Enpresa Fakultatean 6 ordezkaritatik 1 lortu zuen, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatean 3tik 1 eta Letren Fakultatean 3rak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euzko Ikasle Batza
* Abertzale Ikasle Batza

## Kanpo estekak 
*  Lurgorri Ikasle Elkartearen webgunea
* Elkarregaz-en Instagram kontua
Barbarismo

**Barbarismoa** hitzak gaizki ahoskatu edo esatean edo hizkuntza bati ez dagozkion hitz, termino edo perpausak erabiltzean egiten den morfologia akatsa da. Hizkuntza baten onartu gabe dagoen estranjerismo bat erabiltzea ere bada; eta zentzu horretan, euskaraz egiten diren barbarismoei erdarakada deritze.

Badaude denborarekin onartzen diren barbarismoak ere, jendearen erabilera orokortzen delako.

## Kanpo estekak
Errehabilitazio

**Errehabilitazioa**, **medikuntza fisiko** eta **fisiatria** izenekin ere ezaguna, espezialitate medikoa da, lokomozio-aparatu, nerbio-sistema eta arnas aparatuarekin lotutako gaixotasunekin jorratzen duena. Beraz, beste espezialitateetako osagileekin lan egiten dute, besteak beste:
* Erreumatologia.
* Neumologia.
* Neurologia.
* Traumatologia.
* Fisioterapia
* Terapia okupazionala

Zehazki, errehabilitadoreak arduratzen dira lehen aipatutako arloetako gaixotasunek utzitako aztarnak tratatzeaz, gaixoen errekuperazio ahalik eta handiena lortzen saiatuz.

## Lotutako gaixotasunak 
### Erreumatologia 
* Artrosia.

### Neurologikoak 
* Esklerosi anizkoitza.
* Istripu zerebrobaskularrak.
* Miopatiak.
* Neuropatia periferikoak.

### Neumologikoak 
* BGBK.
* Bronkiektasiak.

### Traumatologikoak 
* Hezur-traumatismoak.
* Ebakuntzen osteko egoerak.

## Kanpo estekak 
* Euskal Herriko Medikuntza Fisika eta Errehabilitazioko Elkartea (eus)
Erreumatologia

thumb|eskuinera|228px|

**Erreumatologia** espezialitate medikoa da, lokomozio-aparatuarekin lotutako gaixotasunetaz arduratzen dena, eritasun *erreumatikoak* alegia.

## Lotutako gaixotasunak 
* Artritiak.
* Artrosia.
* Baskulitis.
* Hezueria.
* Fibromialgia erreumatikoa.
* Konektibopatiak.
* Osteoporosia.

## Kanpo estekak 
* Sociedad Española de Reumatologia
* Société Française de Rhumatologie
* Journal of Clinical Rheumatology (JCR)
.it

**.it** Italiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Bigarren mailako domeinu izen batzuk gordeta daude, hala nola *italy.it* eta eskualdeei dagozkien izenak.

* **gov.it** gobernuarentzako.
* **edu.it** proposatu zen, baina oraindik ez dute ezarri.

## Kanpo estekak 
*  .it whois informazioa IANAren webgunean
.ky

**.ky** Kaiman Uharteei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .ky whois informazioa IANAren webgunean
.ie

**.ie** Irlandari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Hala eta guztiz ere, Ipar Irlandarentzako ere irekia dago erregistrorako aukera.

## Kanpo estekak 
*  .ie whois informazioa IANAren webgunean
*  .ie domeinu izenak IP helbide bidez
.hu

**.hu** Hungariari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Karaktere bereziak dituzten domeinuak ere erregistratu daitezke.

## Kanpo estekak 
*  .hu whois informazioa IANAren webgunean
.il

**.il** Israeli dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Israelgo Internet Elkarteak kudeatzen du. Lehen domeinuetako bat izan zen sortzen.

Bigarren mailako zortzi domeinu eskaintzen dira:
* **ac.il** Erakunde akademikoak
* **co.il** Komertzialak
* **org.il** Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **net.il** Interneteko zerbitzu hornitzaileak
* **k12.il** Eskolak
* **gov.il** Gobernua
* **muni.il** Udaletxeak
* **idf.il** Defentsa

## Kanpo estekak 
*  .il whois informazioa IANAren webgunean
.fi

**.fi** Finlandiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. It is operated by FICORA, the Finnish Communications Regulatory Authority.

## Kanpo estekak 
*  .fi whois informazioa IANAren webgunean
.gs

**.gs** Hegoaldeko Georgiak eta Hegoaldeko Sandwich Uharteei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .gs whois informazioa IANAren webgunean
.kn

**.kn** Saint Kitts eta Nevisi dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Puerto Ricoko Unibertsitateak kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  .kn whois informazioa IANAren webgunean
Anglizismo

**Anglizismo**a ingelesa oinarri duen erdarakada da ("''I've been driving* for five hours" > *Bost orduz gidatzen *ibili naiz* [egiaz, *Bost ordu daramatzat gidatzen* / *Badira bost ordu gidatzen ari naizela* edo esan behar da]) edo hizkuntza hartatik hartutako mailegua, bai etxekotua ("rugby" > errugbi, "football" > futbol; "trucker" > *trokero*, AEBko euskaraz, *kamiolari''), bai etxekotu gabekoa (hardware, film, windsurf). Ohikoak dira, esate baterako, teknologia arloan, ingelesa hizkuntza nagusi duten herrialdeek gai horretan duten eragina dela eta. Adibidez, beisbol, stop, software, CD-ROM, socialite...

## Kanpo estekak
.lb

**.lb** Libanori dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Bertan izen emandako marka erregistratu bat izatea beharrezkoa da domeinu bat eskuratzeko.

## Kanpo estekak 
*  .lb whois informazioa IANAren webgunean
.lc

**.lc** Santa Luziari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Bertako enpresek bakarrik eskuratu dezakete mota honetako domeinu bat.

## Kanpo estekak 
*  .lc whois informazioa IANAren webgunean
.lk

**.lk** Sri Lankari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Bertako kontaktua ematea beharrezkoa da domeinua bat eskuratzeko.

## Kanpo estekak 
*  .lk whois informazioa IANAren webgunean
.nc

**.nc** Kaledonia Berriari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Only companies registered in New Caledonia are permitted to register .nc domain names.

## Kanpo estekak 
*  .nc whois informazioa IANAren webgunean
.pw

**.pw** Palauri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

## Kanpo estekak 
*  .pw whois informazioa IANAren webgunean
.nu

**.nu** Niueri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Ingelesezko *nu* eta *new* hitzen irakurketaren arteko antzekotasuna dela-eta, erabilera ugaria izan du. Domeinu hau, era berean, Suedia, Herbehereak, Danimarka, Norvegia eta Belgikan erabili da askotan, danieraz, suedieraz eta nederlanderaz *nu* hitzak *orain* esan nahi duelako. Errusian *nu* hitzak biluzik esan nahi du eta pornografia webguneentzako erabili izan da bertan.

## Kanpo estekak 
*  .nu whois informazioa IANAren webgunean
.ca

**.ca** Kanadari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Domeinu bat eskuratzeko Kanadan egon beharra dago. Erregistroak bigarren edo hirugarren mailan egin daitezke.

## Bigarren mailako domeinuak 
* **.ab.ca** Alberta
* **.bc.ca** Britainiar Kolunbia
* **.mb.ca** Manitoba
* **.nb.ca** Brunswick Berria
* **.nf.ca** Ternua (**.nl.ca** sortu dute honen ordez, ez dira erregistro gehiago onartzen)
* **.nl.ca** Ternua eta Labrador
* **.ns.ca** Eskozia Berria
* **.nt.ca** Ipar-mendebaldeko lurraldeak
* **.nu.ca** Nunavut
* **.on.ca** Ontario
* **.pe.ca** Prince Edward Uhartea
* **.qc.ca** Quebec
* **.sk.ca** Saskatchewan
* **.yk.ca** Yukon

## Kanpo estekak 
*  .ca whois informazioa IANAren webgunean
Meurthe eta Mosela

**Meurthe eta Mosela** (frantsesez *Meurthe-et-Moselle*) Frantziako iparraldean dagoen departamendua da (54), Lorrena eskualdekoa, Meurthe eta Mosela ibaiek zeharkatua.

Prefektura Nancy hirian dago.

## Mugakideak 
Mugakide ditu Meuse, Vosgeak, Rhin Beherea eta Mosela departamenduak; eta Luxenburgo eta Belgika.

thumb|ezkerrera|250px|Toul herriko katedrala
thumb|ezkerrera|250px|Pont-a-Mousson herriaren ikuspegia

## Pertsonaia ezagunak 
* Henri Grégoire (1750-1831) frantses apaiz katoliko, Bloisko apezpiku konstituzionala eta buruzagi iraultzailea.
* Michel Platini (1955-), futbolaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Departamenduaren webgune ofiziala
Mosa

**Mosa** () Ekialde Handia eskualdeko departamendua da (55), Mosa ibaiak zeharkatua.

Prefektura Bar-le-Duc hirian dago.

Mugakide ditu Ardenak, Marne, Marne Garaia, Vosgeak eta Meurthe eta Mosela departamenduak eta Belgika.

thumb|ezkerrera|250px|Verdun
thumb|ezkerrera|250px|Mouzon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mosela

**Mosela** (frantsesez *Moselle*) Ekialde Handia eskualdeko departamendua da (57), izen bereko ibaiak zeharkatua.

Prefektura Metz hirian dago.

Mugakide ditu Meurthe eta Mosela eta Rhin Beherea departamenduak; Alemania eta Luxenburgo.

thumb|ezkerrera|250px|Walschbronn
thumb|ezkerrera|250px|Cattenomeko Zentral Nuklearra

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Moselle departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Nièvre

**Nièvre** Borgoina-Franche-Comté eskualdeko departamendua da (58), Nièvre ibaiak zeharkatua.

Prefektura Nevers hirian dago.

Mugakide ditu Yonne, Côte-d'Or, Saona eta Loira, Allier, Cher eta Loiret departamenduak.

thumb|ezkerrera|250px|La Charité sur Loire herriko eliza
thumb|ezkerrera|250px|Dukearen jauregia, Nevers

## Kanpo estekak
Kongo

**Kongo** izenak honako esanahiak ditu:
* Kongo etnia
* Kongo ibaia, Afrikako ibai garrantzitsuenetariko bat.

Ibai honek bi estaturi izena ematen die:
* Kongoko Errepublika, kolonialismoaren garaian **Kongo Frantziarra** zena.
* Kongoko Errepublika Demokratikoa, lehen **Zaire** bezala ezagutzen zena eta kolonialismoaren garaian **Kongo Belgikarra** zena.
.sr

**.sr** Surinami dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Telesur enpresak babesten duen arren, DotSR kudeatzen ditu erregistroak. *SR* Serbiaren laburdura ofiziala denez, domeinu honen erabilera nahiko zabala da herrialde horretan, Yugoslaviari zegokion .yu domeinua erabiltzen jarraitzen duten arren.

## Kanpo estekak 
*  .sr whois informazioa IANAren webgunean
Erradiologia

[thumb|[Erradiografia baten azterketa]]
thumb|''Dr. Macintyre's X-Ray Film* (1896)
**Erradiologia** espezialitate medikoa da, gaixotasunen diagnostikoan laguntzen duena zehazki, teknika desberdinek lortutako *irudi''en bidez.

## Teknikak 
* Ekografiak: Ultrasoinuen bidez lortzen diren irudiak. Doppler teknika ere aplika daiteke teknika honetan.
* Erradiografiak: X izpien bidez lortzen diren irudiak.
* Erresonantzia magnetikoak: Zelai magnetikoen bidez lortzen diren irudiak.
* Tomografiak:
** PET (Positroien Emisioen bidezko Tomografia).
** OTA (Ordenagailu bidezko Tomografia Axiala) edo eskanerra.

## Ikus, gainera 
* Marie Curie

## Kanpo estekak
Hil

**Hil**a (edo **hilabete**a) egutegietan erabiltzen den denbora unitatea da, urtea banatzen den hainbat eguneko zatietako bakoitza. Egutegi gregorianoan, egun erabiltzen den egutegi hedatuenean, urteak 12 hil ditu, bakoitza 28-31 egunez osatua: 
* urtarrila (31 egun),
* otsaila (28 egun eta bisurteetan, 29),
* martxoa (31 egun),
* apirila (30 egun),
* maiatza (31 egun),
* ekaina (30 egun),
* uztaila (31 egun),
* abuztua (31 egun),
* iraila (30 egun),
* urria (31 egun),
* azaroa (30 egun) eta
* abendua (31 egun).

Mesopotamian erabili zen lehen aldiz Ilargiaren periodo naturalen neurketan oinarrituta. Kontzeptu tradizionalak ilargia kontuan hartzen duenez, hil sinodikoak dira eta gutxi gorabehera 29,53 egun diraute. Zuretan egindako marrak aztertuta, Paleolitoan ere kontatzen zirela uste dute ikertzaileek. Hilabete sinodikoa, gaur egun, egutegi askoren oinarria da.

## Hitza
*Hil* hitzak zerikusi hertsia du *ilargi* hitzarekin. Badirudi jatorrian ‘ilargi’ esanahia zuela; horren lekuko izan litezke *ilbehera, ilgora, ilberri*, etab. Ilargiaren zikloa denbora-tartearekin parekatu bide zen, denbora ilargiaren arabera zenbatzen zen antzinako garai batean.

Hilen izenak letra xehez idazten dira perpausaren barruan (*abuztuaren 6a*). Beste batzuek bereizi egiten dituzte: *hil* (urtea banatzen den hamabi zatietako bakoitza.

Hona hemen egutegi gregoriotarreko hilak ordenean:

#### Euskalkietako izenak 
## Erreferentziak
## Ikus, gainera 
* Ilargialdi

## Kanpo estekak
.kz

**.kz** Kazakhstani dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Erregistroak bigarren mailan egin daitezke zuzenean (Kazakhstanen egon beharrik gabe) edo baita hirrugarren mailan ere:

* **.org.kz** - Irabazi asmorik gabeko erakundeak
* **.edu.kz** - Hezkuntza
* **.net.kz** - Interneteko zerbitzu hornitzaileak
* **.gov.kz** - Gobernua
* **.mil.kz** - Militarra
* **.com.kz** - Erakunde komertzialak

## Kanpo estekak 
*  .kz whois informazioa IANAren webgunean
.lv

**.lv** Letoniari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.

Erregistroak bigarren mailan eta baita hirugarren mailan ere egin daitezke, azpidomeinu hauetan oinarrituz:

* **.com.lv** - komertzialak
* **.edu.lv** - hezkuntza
* **.gov.lv** - gobernua
* **.org.lv** - erakundeak
* **.mil.lv** - militarra
* **.id.lv** - gizabanakoak
* **.net.lv** - Interneteko zerbitzu hornitzaileak
* **.asn.lv** - elkarteak
* **.conf.lv** - hitzaldiak eta erakusketak

## Kanpo estekak 
*  .lv whois informazioa IANAren webgunean
*  .lv domeinu izenak IP helbide bidez
Barry Levinson

**Barry Levinson** (Baltimore, 1942ko apirilaren 6) jatorri juduko Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria, gidoigilea, ekoizlea eta aktorea da.

Telesaioetarako hasi zen idazten Barry Levinson. 1970eko hamarkadan filmetako gidoiei ekin zien. Lehendabiziko zuzendutako filma, *Diner* izenekoa, 1982an egin zuen. Bere film arrakastatsuena 1988ko *Rain Man* izan da. Filmak 4 Oscar irabazi zituen, zuzendari onenarena barne.

## Filmografia 
: 1982: *Diner* - aktore nagusiak: Steve Guttenberg, Mickey Rourke, Kevin Bacon eta Ellen Barkin
: 1984: *The Natural* - aktore nagusiak:Robert Redford, Robert Duvall, Glenn Close eta Kim Basinger
: 1985: *Young Sherlock Holmes*
: 1987: *Tin Men* - aktore nagusiak: Richard Dreyfuss, Danny DeVito eta Barbara Hershey
: 1987: Good Morning, Vietnam - aktore nagusiak: Robin Williams eta Forest Whitaker
: 1988: *Rain Man* - aktore nagusiak: Dustin Hoffman eta Tom Cruise
: 1990: *Avalon* - aktore nagusiak: Armin Mueller-Stahl
: 1991: Bugsy - aktore nagusiak: Warren Beatty, Annette Bening, Harvey Keitel eta Ben Kingsley
: 1992: *Tödliches Spielzeug* - aktore nagusiak: Robin Williams
: 1993: *Disclosure*
: 1994: *Jimmy Hollywood* - aktore nagusiak:Joe Pesci, Christian Slater eta Victoria Abril
: 1996: *Sleepers* - aktore nagusiak: Kevin Bacon, Robert De Niro, Minnie Driver, Vittorio Gassman eta Dustin Hoffman
: 1997: Wag the Dog - aktore nagusiak: Dustin Hoffman, Robert De Niro eta Anne Heche
: 1998: *Sphere* - aktore nagusiak: Dustin Hoffman, Samuel L. Jackson eta Sharon Stone
: 1999: *Liberty Heights* - aktore nagusiak: Adrien Brody
: 2000: *An Everlasting Piece*
: 2001: *Bandits* - aktore nagusiak: Bruce Willis, Billy Bob Thornton eta Cate Blanchette
: 2004: *Envy* - aktore nagusiak: Ben Stiller, Jack Black eta Rachel Weisz
Bernardo Bertolucci

**Bernardo Bertolucci** (Parma, 1941eko martxoaren 16 &ndash; Erroma, 2018ko azaroaren 26) italiar idazle eta zinema zuzendaria izan zen. Bere bizitzako zenbait gai (gurasoekiko maitasuna, haurtzaroa) eta obsesio pertsonalak oinarri dituen estilo berezia moldatu zuen; bertan, erromantizismoa, kritika soziala, opera eta nouvelle vague frantsesaren izpiritua biltzen dira. Marxistatzat jotzen zuen bere burua. 

Gidoilari eta zuzendari, 1970eko hamarkadan egin zituen filmek egin zuten ezagun (*Il Conformista, Last Tango in Paris, Novecento*), eta arrakasta komertzial handia eskuratu zuen 1987an zuzendutako *The Last Emperor*, Txinako azken enperadorearen biografia lanarekin. Film horrekin bederatzi Oscar sari irabazi zituen 1988an, zuzendari onenarena barne.

## Bizitza 
Attilio Bertolucci poeta eta zinema kritikariaren eta Ninetta Giovanardi irakaslearen semea, txikitatik heldu zion poesiari, eta hainbat lan argitaratu zituen Erromako Unibertsitatean ikasketak egiten ari zela. Anaia Giusepperekin batera hasi zen zineman murgiltzen: kamera txiki bat eskuetan, inguruko kontuak grabatzen aritzen ziren biak, harik eta, aitaren lagun Pier Paolo Pasolini italiar zinemagile ospetsuaren bultzadari esker, industrian sartzea lortu zuen arte. Pasoliniren laguntzailea izan zen *Accatone* (1961) filmean, 20 urte zituela. Handik urtebetera ekoitzi zuen bere lehen lana: *La commare secca*. Erromako aldirietako bizitza deskribatzen zuen pelikulak, baina oharkabean pasatu zen.

Aita eta Pasolini, biak izan zituen eredu; eta, ideologikoki ere eragin zuten zinemagile gaztearengan, marxismoaren gertukoak baitziren biak. 1969an hasi zen Italiako Alderdi Komunistarekin harremanetan; 1968ko maiatzeko gertakarien ondoren. Parisen bertan bizi izan zuen 1968ko maiatza Bertoluccik, eta han bizi izandakoak bizitza osorako aztarna utzi ziola aitortu zuen behin baino gehiagotan.

*Novecento*-ren hirugarren atala filmatzeko aukera aztertzen ari zela sortu zitzaion film hori egiteko ideia; Bertoluccik adierazi zuen 1968ko gertakariei buruzko ezagutza eskasa zegoela, eta hutsune hori bete nahi zuela filmarekin. 2012an azkeneko filma egin zuen: *Io e Te*. 2018an hil zen, 77 urte zituela, gaixotasun luze baten ondorioz.

## Zuzendutako filmen aktoreak, ekoizlea eta izenburuak 
Taula honetan ikus daitezke filmaren bi aktore, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak beste hizkuntza batera itzuli bada (gaztelania, frantsesa, euskara, katalana edo galiziera):

## Gidoilari eta ekoizle 
**Dokumentalak**

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Paolo Di Paolo; Aa.Vv.; Bianco e Nero vol. 593 Monografico su Bernardo Bertolucci; Centro Sperimentale di Cinematografia, Edizioni Sabinae, 2019; 
* Stefano Socci, *Bernardo Bertolucci*, Il Castoro Cinema n. 174, Editrice Il Castoro, 2003, 
* Giancarlo Alviani, ''Un'aspirina e un caffè con Bernardo Bertolucci. Regista e attori si raccontano*, Mimesis Edizioni, 2015, 

## Ikus, gainera 
* Pier paolo pasolini

## Kanpo estekak 
* Larrabe Arnaiz, Ainhoa, *Bortxaren itzala duen ikurra*, Berria egunkaria, 2018ko azaroak 27, berria.eus
* Lizarralde, Mikel, *Bernardo Bertolucci hil da'', Berria egunkaria, 2018ko azaroak 26, berria.eus
Sydney Pollack

**Sydney Pollack** (Lafayette, Indiana, 1934ko uztailaren 1a - Los Angeles, Kalifornia, 2008ko maiatzaren 26a) Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria, ekoizlea eta aktorea da. 1960ko hamarkadan telebistan hasi zen, *Alfred Hitchcock Presents* eta beste telesaio batzuk zuzentzen ari zela. Zineman, zuzendari arrakastatsua da. Oscar saria 1985ean lortu zuen, *Out of Africa* filmari esker.

## Filmografia 
### Zuzendaria 
### Ekoizlea 
* *The Reader* (2008) ekoizlea
* *Cold Montain* (2003) ekoizlea
* *The Quiet American* (2002) ekoizlea
* *Iris* (2001) ekoizlea
* *The Talented Mr. Ripley* (1999) ekoizlea
* *Sliding Doors* (1998) ekoizlea
* *Sense and Sensibility* (1995) ekoizlea
* *The Fabulous Baker Boys* (1989) ekoizlea

### Aktorea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sydney Pollack zinema zuzendariaren IMDBko fitxa irakurgai
James L. Brooks

**James L. Brooks** (New York, 1940ko maiatzaren 9) judu jatorriko Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria, ekoizlea eta gidoigilea da.

Telebistan hasi zen James L. Brooks. CBS eta ABC kateetak telesaioetarako gidoiak idazten zituen. Berehala ekoizpenean lan egiteari ekin zion, eta, 1978an, lehen filma zuzendu zuen *Starting Over* izenekoa. Filma arrakastatsuena, halere, 1983an egin zuen: *Terms of Endearment*. Hiru Oscar irabazi zituen, baita zuzendariarena ere. 1984an *Gracie Films* izeneko zinema eta telebista ekoizpen konpainia sortu zuen Brooksek. Konpainia horrek *The Simpsons* telesaioa edo *Jerry Maguire*, *As Good as It Gets*, *Bottle Rocket*, eta *Broadcast News* filmak ekoiztu ditu.

## Filmografia hautatua 
* *Spanglish* (2004) (zuzendaria)
* *As Good as It Gets* (1997) (zuzendaria)
* *Jerry Maguire* (1996) (ekoizlea)
* *Bottle Rocket* (1996) (ekoizlea)
* *The Critic* (1994) (ekoizlea)
* *The Simpsons* (1989) (ekoizlea)
* *Say Anything...* (1989) (ekoizlea)
* *Big* (1988) (ekoizlea)
* *Broadcast News* (1987) (zuzendaria)
* *The Tracey Ullman Show* (1987) (ekoizlea)
* *Terms of Endearment* (1983) (zuzendaria)
* *Taxi* (1978) (ekoizlea)
* *Rhoda* (1974) (ekoizlea)
Richard Attenborough

**Richard Samuel Attenborough** (1923ko abuztuaren 29a, Cambridge &ndash; 2014ko abuztuaren 24a) Ingalaterrako zinema zuzendaria eta aktorea izan zen. Sir David Attenborough naturalistaren eta John Attenborough Alfa Romeo enpresako enpresa-buruaren anaia zen.

Hamabost-hamasei urte zituelarik, haren etxean Espainiako Gerra Zibilatik ihes egindako haurrak jaso zituzten eta erbesteratuen aldeko kanpainetan parte hartu zuen, bereziki dirua biltzeko.

Arte dramatikoa ikasi ondoren, 1942an *In Which We Serve* filmean eman zioten lehendabiziko papera. 1969an, lehen filma zuzendu zuen, *Oh! What a Lovely War* izenekoa; harez geroztik, aktore lana urriagoa izan zuen. 1982an, Oscar saria eskuratu zuen, *Gandhi* filmarengatik.

## Filmografia hautatua 
### Aktore gisa 
### Zuzendari gisa 
## Sariak 
**Oscar sariak:**

## Erreferentziak
Warren Beatty

**Henry Warren Beaty** (Richmond, 1937ko martxoaren 30a - ) Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria, aktorea eta ekoizlea da. Shirley MacLaine du arreba.

## Biografia 
Zineman, Beattyri estreinako papera Elia Kazanek eman zion 1961eko *Splendor in the Grass* filmean, protagonista bezala. Aktore gisa, filma arrakastatsuena 1967ko *Bonnie and Clyde* ("Bonnie eta Clyde") izan zen, zeinek Oscar sarirako 10 izendapen lortu zituen. Zuzendaritzan 1981eko *Reds* izan da haren lorpen handiena. *Heaven Can Wait* ("Zeruak Itxaron Dezake") filmean patrikaratutako diruarekin ekoiztu zuen Reds, John Reed kazetariaren Iraultza Komunistaren testigantzaren gaineko Beattyren proiektu pertsonala. Film honi esker, zuzendari onenaren Oscar Saria eskuratu zuen Beattyk. Orson Welles kenduta, Warren Beatty da urte berean aktore, zuzendari, gidoigile eta ekoizle lanengatik Oscar sarirako izendapenak lortu dituen bakarra.

Warren Beatty gonazale porrokatua izateagatik ere ezaguna da Hollywooden. Haren amoranteen zerrenda amaigabea da: Madonna, Isabelle Adjani, Candice Bergen, Leslie Caron, Julie Christie, Joan Collins, Catherine Deneuve, Janice Dickinson, Faye Dunaway, Britt Ekland, Jane Fonda, Melanie Griffith, Daryl Hannah, Goldie Hawn, Margaux Hemingway, Barbara Hershey, Bianca Jagger, Diane Keaton, Elle Macpherson, Joni Mitchell, Michelle Phillips, Diana Ross, Jessica Savitch, Diane Sawyer, Stephanie Seymour, Carly Simon, Inger Stevens, Barbra Streisand, Liv Ullmann, Natalie Wood eta Susannah York. Hala ere, 1992an Annette Bening aktorearekin ezkondu zenetik, Beattyk ez du beste amodio-aferarik izan.

## Filmografia 
Guztietan aktore gisa aritzen da. Beste ataza bat izanez gero aipatuko da.

* *Splendor in the Grass* (1961)
* *The Roman Spring of Mrs. Stone* (1961)
* *All Fall Down* (1962)
* *Lilith* (1964)
* *Mickey One* (1965)
* *Promise Her Anything* (1965)
* *Kaleidoscope* (1966)
* *Bonnie and Clyde* (1967) (ekoizlea)
* *The Only Game in Town* (1970)
* *McCabe & Mrs. Miller* (1971) (gidoigilea)
* *$* (1971)
* *Year of the Woman* (1973) (dokumentala)
* *The Parallax View* (1974)
* *Shampoo* (1975) (ekoizlea eta Robert Towne-rekin gidoigilea)
* *The Fortune* (1975)
* *Heaven Can Wait* (1978) (zuzendaria, ekoizlea eta gidoigilea)
* *Reds* (1981) (zuzendaria, ekoizlea eta gidoigilea)
* *George Stevens: A Filmmakers Journey* (1984) (dokumentala)
* *Ishtar* (1987) (ekoizlea)
* *Dick Tracy* (1990) (ekoizlea eta zuzendaria)
* *Madonna: Truth or Dare* (1991) (dokumentala)
* *Bugsy* (1991) (ekoizlea)
* *Writing with Light: Vittorio Storaro* (1992) (dokumentala)
* *Love Affair* (1994) (gidoigilea)
* *Bulworth* (1998) (ekoizlea, zuzendaria eta gidoigilea)
* *The Book That Wrote Itself* (1999) (cameo)
* *Town & Country* (2001)
* *Dean Tavoularis: The Magician of Hollywood* (2003) (dokumentala)
* *One Bright Shining Moment* (2005) (dokumentala)
Robert Redford

**Charles Robert Redford** (Santa Monica, Kalifornia, 1936ko abuztuaren 18a - Provo, Utah, 2025eko irailaren 16a) Ameriketako Estatu Batuetako film aktorea, zuzendaria eta ekoizlea izan zen. 1980an berak zuzendutako lehen filmari esker, zuzendari onenaren Oscar Saria eskuratu zuen. Warren Beatty, Clint Eastwood, Mel Gibson, Richard Attenborough eta Kevin Costnerrekin batera, horrelako saria lortu duten Hollywoodeko izar-aktore bakanetakoa zen. Horretaz gain, Sundanceko Zinemaldiaren sortzailea izan zen.

## Filmografia hautatua 
### Zuzendari gisa 
Taula honetan ikus daitezke zuzendutako filma bakoitzaren bi aktore, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Aktore gisa 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rhin Garaia

**Rhin Garaia** (frantsesez *Haut-Rhin*) Frantziako Ekialde Handia eskualdeko departamendua da (68), Rhin ibaiak zeharkatua.

Prefektura Colmar hirian dago, Mulhousek biztanle gehiago dituen arren.

Mugakide ditu Rhin Beherea, Vosgeak eta Belfort Herrialdea departamenduak, Alemania eta Suitza.

## Ikus, gainera 
* Haut-Rhin departamenduko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
thumb|ezkerrera|250px|Turckheim eta mahastiak
thumb|ezkerrera|250px|Riquewhirko dorrea
Wikilari

thumb|270px|Oiartzungo wikilari batzuk elkarrekin editatzeko egindako bilera batean. 2022.
[thumb|320px|Mundu osoko wikilariak [Milafrangan, Lapurdin, 2019ko Korrikan parte hartzeko prest.]]
**Wikilaria** Wikipediako edo haren inguruko proiektuetako (Wikimedia) editore bat da, hots, proiektu horietako testuak, irudiak eta bestelako baliabideak sortzen edo hobetzen diharduen pertsona bat. Euskarazko Wikipedian idazten duten kideek asmatutako neologismo bat da.

## Wikilari egoiliar 
Wikilari egoiliarra wikilari mota berezi bat da, erakunde jakin batean egonaldi bat egiten duena. Egoiliarrak jasotzen dituzten erakundeak kultura eta ondarearen alorrekoak izan ohi dira, bereziki, galeriak, liburutegiak, artxibategiak eta museoak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Wikilari egoiliarra.
* Wikipedia:Lankideak.
* WikiEmakumeok

## Kanpo estekak