open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pinoyscincus

***Pinoyscincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Filipinetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Pinoyscincus abdictus* (Brown & Alcala, 1980)
* *Pinoyscincus coxi* (Taylor, 1915)
* *Pinoyscincus jagori* (Peters, 1864)
* *Pinoyscincus llanosi* (Taylor, 1919)
* *Pinoyscincus mindanensis* (Taylor, 1915)

## Kanpo estekak
Tytthoscincus

***Tytthoscincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da, Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Tytthoscincus aesculeticola* (Inger, Lian, Lakim & Yambun, 2001)
* *Tytthoscincus atrigularis* (Stejneger, 1908)
* *Tytthoscincus biparietalis* (Taylor, 1918)
* *Tytthoscincus hallieri* (Lidth De Jeude, 1905)
* *Tytthoscincus parvus* (Boulenger, 1897)

## Kanpo estekak
Hemiergis talbingoensis

***Hemiergis talbingoensis*** *Hemiergis* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Etxalde

thumb|Etxaldea.

**Etxaldea** etxe bat edo horien multzo bat eta horri atxikitako landako lursailak dira, bereziki jarduera ekonomiko nagusitzat nekazaritza, abeltzaintza eta basogintza dituena.

thumb|center|350px|Habitaten kokagunea mendian.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bordaldea
* Baserria

## Kanpo estekak
Teiidae

**Teiidae** narrasti familia bat da, Scincomorpha barruan sailkatua. Antilletan eta Hego Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* *Ameiva* Meyer, 1795
* *Ameivula* Harvey, Ugueto & Gutberlet, 2012
* *Aspidoscelis* Fitzinger, 1843
* *Aurivela* Harvey, Ugueto & Gutberlet, 2012
* *Callopistes* Gravenhorst, 1838
* *Cnemidophorus* Wagler, 1830
* *Contomastix* Harvey, Ugueto & Gutberlet, 2012
* *Crocodilurus* Spix, 1825
* *Dicrodon* Duméril & Bibron, 1839
* *Dracaena* Daudin, 1802
* *Holcosus* Cope, 1862
* *Kentropyx* Spix, 1825
* *Medopheos* Harvey, Ugueto & Gutberlet, 2012
* *Salvator* Dumeril & Bibron, 1839
* *Teius* Merrem, 1820
* *Tupinambis* Daudin, 1802

## Kanpo estekak
The Elephant Man (filma)

**The Elephant Man** (euskaraz *Elefante Gizona*) 1980ko David Lynch estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Ashley Montagu idazlearen *The Elephant Man: A Study in Human Dignity* eleberrian oinarritua dago, bertan gaixotasun arraro batek erabat desitxuratu zuen Joseph Merrick ingelesaren bizitza kontatzen da (filman John Merrick deitua).

Zortzi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan.

## Argumentua 
Frederick Treves medikuak John Merrick izeneko gizon bat ezagutu berri du. Gaixotasun arraro batek gorputza erabat desitxuratu dion britainiar hiritarra, ondorioz izugarrizko minak jasateaz gain ekonomikoki bizi ahal izateko bee burua erakustazokan erakutsi beharrean suertatu da.

## Aktoreak 
* Anthony Hopkins: Frederick Treves medikua
* John Hurt: John Merrick (Joseph Merrick)
* Anne Bancroft: Kendal andrea
* John Gielgud: Carr Gomm
* Wendy Hiller: Mothershead
* Freddie Jones: Bytes jauna
* Michael Elphick: gau-zaindaria
* Hannah Gordon: Treves andrea
* Helen Ryan: Alex printzesa
* John Standing: Fox

## Kanpo estekak 
* *The Elephant Man* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Cnemidophorus

***Cnemidophorus*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Amerika osoan zehar aurki daitezke. Espezie batzuetan ez dago arrik eta partenogenesi bidez birsortzen dira. Hau ohikoa da erle eta Aphidoidean, baina oso arraroa da ornodunen artean. Emeak bakarrik dauden espezieetan erlazio sexualak izaten dira beste espezie batzuetako arrekin.

Batzuetan eme hauek kumaldia izaten dute beste ar horiekin, baina euren kumeak antzuak izan beharrean (hau da arruntean espezieen arteko hibridazioa ematen denean) kromosoma kopuru bikoitza duten aleak sortzen dira, hau da, diploideak. Hauek birsortzeko aukera dute. Emeak badira beste ar batekin ere harremanetan sar daitezke eta ale triploideak sortu. Adibide gisa, *C. inornatus*eko eme bat *C. burti*ren ar batekin elkartzen bada eme partenogeniko diploide bat sortzen dute, eta hau *C. inornatus* ar batekin elkartzen bada *C. uniparens* partenogeniko triploide bat sortuko du.

## Espezieak 
* *Cnemidophorus abalosi* Cabrera, 2012
* *Cnemidophorus arenivagus* Markezich, Cole & Dessauer, 1997
* *Cnemidophorus arubensis* Lidth De Jeude, 1887
* *Cnemidophorus cryptus* Cole & Dessauer, 1993
* *Cnemidophorus flavissimus* Ugueto, Harvey & Rivas, 2010
* *Cnemidophorus gramivagus* Mccrystal & Dixon, 1987
* *Cnemidophorus lemniscatus* (Linnaeus, 1758)
* *Cnemidophorus leucopsammus* Ugueto & Harvey, 2010
* *Cnemidophorus martyris* Stejneger, 1891
* *Cnemidophorus murinus* (Laurenti, 1768)
* *Cnemidophorus nigricolor* Peters, 1873
* *Cnemidophorus pseudolemniscatus* Cole & Dessauer, 1993
* *Cnemidophorus pyrrhogularis* Basto Da Silva & Ávila-Pires, 2013
* *Cnemidophorus rostralis* Ugueto & Harvey, 2010
* *Cnemidophorus ruthveni* Burt, 1935
* *Cnemidophorus senectus* Ugueto, Harvey & Rivas, 2010
* *Cnemidophorus vanzoi* (Baskin & Williams, 1966)

## Kanpo estekak
Dicrodon

***Dicrodon*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Ekuador eta Perun bizi dira.

## Espezieak 
* *Dicrodon guttulatum* Duméril & Bibron, 1839
* *Dicrodon heterolepis* (Tschudi, 1845)
* *Dicrodon holmbergi* Schmidt, 1957

## Kanpo estekak
Dracaena

***Dracaena*** bi genero ezberdinen izena da.
* *Dracaena* Teiidae familiako narrasti genero bat da.
* *Dracaena* Ruscaceae familiako landare genero bat da.
Dracaena (animalia)

***Dracaena*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Dracaena guianensis* Daudin, 1802
* *Dracaena paraguayensis* Amaral, 1950

## Kanpo estekak
Tupinambis

***Tupinambis*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira. Haragijaleak dira eta tamaina handikoak, 80 bat zentimetro ingurukoak.

## Espezieak 
* *Tupinambis longilineus* Avila-Pires, 1995
* *Tupinambis palustris* Manzani & Abe, 2002
* *Tupinambis quadrilineatus* Manzani & Abe, 1997
* *Tupinambis teguixin* (Linnaeus, 1758)

## Kanpo estekak
Teius

***Teius*** Teiidae familiako narrasti generoa da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Teius oculatus* (D’Orbigny & Bibron, 1837)
* *Teius suquiensis* Avila & Martori, 1991
* *Teius teyou* (Daudin, 1802)

## Kanpo estekak
Deinonychosauria

**Deinonychosauria** dinosauro therapodoen klado bat izan zen. Barnean bi familia hartzen zituen: Dromaeosauridae eta Troodontidae hain zuzen ere.

Jurasiko Ertaina eta Kretazeo Goiztiar artean (duela 167 eta 65 milioi urte) bizi ziren egungo Amerikan, Europan, Afrikan, Asian eta Antartikan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kentropyx

***Kentropyx*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Barbados, Trinidad eta Hego Amerikan aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Kentropyx altamazonica* (Cope, 1876)
* *Kentropyx borckiana* (Peters, 1869)
* *Kentropyx calcarata* Spix, 1825
* *Kentropyx lagartija* Gallardo, 1962
* *Kentropyx paulensis* (Boettger, 1893)
* *Kentropyx pelviceps* (Cope, 1868)
* *Kentropyx striata* (Daudin, 1802)
* *Kentropyx vanzoi* Gallagher & Dixon, 1980
* *Kentropyx viridistriga* (Boulenger, 1894)

## Kanpo estekak
Holcosus

***Holcosus*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Hego eta Ipar Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Holcosus anomalus* Echternacht, 1977
* *Holcosus bridgesii* (Cope, 1869)
* *Holcosus chaitzami* Stuart, 1942
* *Holcosus festivus* (Lichtenstein, 1856)
* *Holcosus leptophrys* (Cope, 1893)
* *Holcosus niceforoi* Dunn, 1943
* *Holcosus orcesi* Peters, 1964
* *Holcosus quadrilineatus* (Hallowell, 1861)
* *Holcosus septemlineatus* Duméril, 1851
* *Holcosus undulatus* (Wiegmann, 1834)

## Kanpo estekak
Troodontidae

**Troodontidae** hegaztien itxurako dinosauro theropodoen familia bat izan zen.

## Filogenia 
Hoan hemen 2012an Turner, Makovicky and Norellek proposaturiko kladograma:

{{clade|style=font-size:100%;line-height:100%
|label1=Paraves
|1={{clade
   |1=*Epidexipteryx*
   |2= }} }}

## Kanpo estekak
Lax'n'Busto

'''Lax'n'Busto'* Kataluniako Baix Penedès eskualdean dagoen El Vendrell udalerriko katalanezko rock musika talde bat da. 2006tik taldearen abeslaria Salva Racero da; data horretaraino, gaur egungo gitarra-jotzaile Pemi Rovirosa zen abeslaria.

Pirritx, Porrotx eta MariMotots (Katalunian *Pitx, Potx i Mari Cuetes*) euskal pailazoen *Maite zaitut* abestiaren katalanezko bertsioa moldatu zuten (*T'estimo molt'').

## Diskografia 
* 1989: "Vas de punt ...o què!!!"
* 1991: "Lax´N´Busto"
* 1992: "Vas de punt ...o què!!!" (debekatutako "Carme Flavià" abestia gabe).
* 1993: "Qui ets tu?"
* 1995: "La caixa que puja i baixa"
* 1996: "A l'Auditori".
* 1998: “Sí”.
* 2000: “Lllença’t”.
* 2002: Elèctric Tour.
* 2003: "Morfina".
* 2004: "Amb tu Tour".
* 2005: "Amb tu"
* 2006: Last Pemi Fortuny's concert.
* 2006: Lax'n'Busto, Salva Racero abeslari berriaren gehikuntza.
* 2007: "Relax"
* 2008: "Objectiu: La lluna"
* 2009: "A l'Apolo"
* 2013: "Tot és més senzill"

## Kanpo estekak 
* ''Lax'n'Busto* musika taldearen webgunea 
* *Lax'n'Busto* musika taldearen abestien hitzak irakurgai 
* *Lax'n'Busto'' musika taldearen diskografia
Sphenomorphus perhentianensis

***Sphenomorphus perhentianensis*** *Sphenomorphus* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Oviraptoridae

**Oviraptoridae** hegaztien itxurako dinosauro orojale eta belarjaleen familia izan zen, egungo Gobin eta Mongolian bizi zena.

## Filogenia 
Hona hemen Fanti *et al.*ek 2012an proposaturiko kladograma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leidor antzokia

thumb|Leidor antzokiko sarrera|350px
**Leidor antzokia** edota **Leidor zinema** Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen antzoki bat da. Bertan, astero filmak pantailaratzeaz gain, antzerkilanak nahiz musika emanaldiak ere eskeini ohi dira. Bestalde, urtero bertan Tolosako Nazioarteko Abesbatza Lehiaketa ere ospatu ohi da.

## Historia 
### Sorrera 
1961eko irailaren 30ean inauguratu zuten *Ben-Hur* film famatuarekin, eta sekulako arrakasta izan zen. Lehen saioa Cinemascope pantailarekin egin zuten, nahiz eta aurrerago, Bartzelonako Rex zinema itxi, eta handik ekarri Todd-ao sistemako pantaila.

*Leidor* izena Eduardo Mokoroak sortu eta Emeterio Arreseren epilogoa duen izen bereko operatik hartu zuten garai hartako sustatzaileek.

Goi mailako aretoa egin nahi izan zuten: belusezko 1.576 butaka (horietako 300 goiko solairuan eta, pasilloetan aulkiak jarrita, ia 2.000 eserlekuetara iristen zen), bi taberna, 70mm-ko Crono Phillips zilarrezko kalitate handiko pantaila, soinu magnetikoa zortzi kanalekin, linterna ona, soinu hobea izateko zementua, eta zerrautsa paretetan. Lehen pisuan Miguel Angel Alvarez pintoreak horma-irudi bat margotu zuen.

### Dionisio Larrea 
Dionisio Larrea izan zen Leidorreko lehen hamarkadetan arduradun nagusia. Dionisio Larrea lazkaotarra zen jaiotzez, maisua zen Asteasun, baina Tolosako Gorriti zinemako kontuak eramaten zituen, Rivera eta Mejorada bazkideentzat, eta han hasi zen zinema programazioa egiten. Iñigo Vivanco biloraren arabera, «garai hartan oso zaila zen programazioaren munduan sartzea, eta berak lortu zuen. Hango esperientziari esker, gero beste herri askotan aritu zen horretan», besteak beste, Errenteria, Lazkao, Bergara, Andoain, Donostia (Dunixi zinema)...

Donostiako Urbieta kaleko eskoletan irakasle zegoela, Tolosako enpresari talde bat joan zitzaion, eraiki nahi zuten zinema baten ardura hartzea proposatuz. San Frantzisko pasealekuan, Elosegi markesen lorategian, etxe batzuk eraiki behar zituen Subijana kontratistak, eta azpialdean zinema bat zabaldu nahi zuten, beste lokal komertzial batzuekin batera. Subijana bera, Azurza anaiak, Uria anaiak, Ganzarain eta beste batzuk zeuden talde hartan. Hasiera batean ezezkoa eman zien, oso zinema areto txikia zutelako buruan. Denbora batera, berriz etorri zitzaizkion, berak nahi zuen neurrikoa egitea onartuz: *Espainiako handiena, eta mundukoa ere bai*, berak esaten zuenez. Larrea bera ere bazkide sartu zen Espectaculos Tolosa enpresan, eta zinemako kudeatzailea izan zen hasieratik. Udalaren eta hainbat elkarteren laguntzarekin (Arco Iris elkarteko Arpegi taldeak jaialdi bat egin zuen Leidorren alde) zinea berriro martxan jartzea lortu zuten. Inaugurazio ekitaldien artean Kepa Junkera eta Oskorri aritu ziren.

## Fitxa teknikoa 
### Azpiatalburuko testua 
Eskenatokiaren antolamendua/neurriak:

## Erreferentziak 

## Ikus, gainera 
* Tolosako Abesbatza Lehiaketa
* *Leidor Sessions*

## Kanpo loturak 
* Tolosako udalaren webgunea
Ptolomeo Filadelfo

**Ptolomeo Filadelfo** (, Antiokia, K.a. 36ko abuztu/iraila – ?, K.a. 29) Siriako eta Ziliziako erregea izan zen K.a. 34. urtean. Antonio eta Kleopatraren semea. K.a. 34. urtean izendatu zuten Siriako eta Siziliako errege. Augustoren garaipenean parte hartu zuen.

## Erreferentziak
Contomastix

***Contomastix*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Contomastix lacertoides* Duméril & Bibron, 1839
* *Contomastix leachei* Peracca, 1897
* *Contomastix serranus* Cei & Martori, 1991
* *Contomastix vacariensis* Feltrim & Lema, 2000
* *Contomastix vittata* (Boulenger, 1902)

## Kanpo estekak
Zeca Pagodinho

**Zeca Pagodinho** —jaiotza izena: **Jessé Gomes da Silva Filho**— (Rio de Janeiro, Brasil, 1959ko otsailaren 4a) abeslari eta musikagile herrikoia da. Sanba eta pagode estiloetako musikan dihardu gehienbat.

## Biografia 
1959an jaio zen, Rio de Janeiro hiriko Irajá auzoan. Artean haurra zela, Portela Sanba Eskolan hasi zen. 1983an argitaratu zuen bere lehen lana: *Camarão que dorme a onda leva*.

Gaur egun, jaioterriko Barra da Tijuca auzoan bizi da, eta bizikide ditu bere emazte Mônica Silva eta lau seme-alaba: Eduardo, Elisa, Luis eta Maria Eduarda.

## Diskografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Zeca Pagodinho (IMDb)
His Majesty O'Keefe

'''His Majesty O'Keefe'* (euskaraz *O'Keefe Bere Maiestatea'') Byron Haskin estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Lawrence Klingman eta Gerald Green idazleen 1954ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Bertan, Burt Lancaster, Joan Rice, André Morell eta Abraham Sofaer aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
O'Keefe kapitaina (Burt Lancaster) Txinako itsasoan nahiz Ozeano Barean aberastasunen bila ibil ohi den estatubatuar abenturazale nekagaitz eta ausarta da. Itsasoan nabigatzen ari dela, bere ontziko eskifaia matzinatu eta ozta-ozta kinka larri hartatik bizirik ateratzea lortuko du. O´Keefe Txinara bere ontzia galduta eta xentimorik gabe iritsiko da, txirotasunean erortzeke dagoela Sien Tang (Philip Ahn) izeneko txinatar merkatari zahar batek beregan fedea eduki eta ontzi baten ardura emango dio, honelaxe eta kolonietako antzinako merkatal-agente baten laguntzaz Birjina uharteetako kopra merkataritzaren monopolioaz jabetuko da, eta uhartetarren harrien kultuaz aprobetxatu eta haiek uharteetako errege egin dezaten lortuko du.

## Aktoreak 
* Burt Lancaster: David O'Keefe kapitaina / Narratzailea
* Joan Rice: Dalabo aki Dali
* André Morell: Alfred Tetens
* Abraham Sofaer: Fatumak, sendagilea
* Charles Horvath: Bully Hayes
* Lloyd Berrell
* Grant Taylor
* Guy Doleman
* Harvey Adams
* Muriel Steinbeck
* Philip Ahn: Sien Tang, dentista eta O'Keefen negozio-kidea

## Kanpo estekak 
* ''His Majesty O'Keefe'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Aurivela

***Aurivela*** Teiidae familiako narrasti generoa da. Argentinan bizi dira.

## Espezieak 
* *Aurivela longicaudus* (Bell, 1843)
* *Aurivela tergolaevigatus* Cabrera, 2004

## Kanpo estekak
Scaramouche (1952ko filma)

***Scaramouche*** abenturazko filma da, George Sidney estatubatuar zinemagileak 1952an zuzendua. Rafael Sabatini idazlearen *Scaramouche* eleberrian oinarritua dago. Stewart Granger, Eleanor Parker, Janet Leigh eta Mel Ferrer izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua 
Scaramouche Frantziako XVIII. mendeko ezpatari hitzontzi ospetsu bat izan zen. Bere bizitza abentura eta maitaleez beterik egon zelarik. Frantziar jauntxo baten semea izanik bere nortasuna ezkutuan gorde beharrean zen, ondorioz Scaramouchek bere jatorriaz galdetzean ezjakinarena egin ohi zuen. Bere aitordea bere berezko aitaren adiskidemina zen, Scaramoucheren aitari erregearen gizonengandik ihes egiten lagundu ziolarik, aitari matxinoa izatea egotzi baizioten...

## Aktoreak 
* Stewart Granger: Andre Moreau
* Eleanor Parker: Lenore
* Janet Leigh: Aline de Gavrillac de Bourbon
* Mel Ferrer: Noel, Maynesko markesa
* Henry Wilcoxon: Chabrillainego zalduna
* Nina Foch: Marie Antoinette
* Richard Anderson: Philippe de Valmorin
* Robert Coote: Gaston Binet
* Lewis Stone: Georges de Valmorin, Philippen aita eta Andrerren aitaordea
* Elisabeth Risdon: Isabelle de Valmorin, Philippen ama
* Howard Freeman: Michael Vanneau
* Curtis Cooksey: Lawyer Fabian
* John Dehner: Doutreval Dijongoa
* John Litel: Dubuque doktorea

## Kanpo lotura 
* *Scaramouche* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 

## Kanpo estekak
Sahara (1943ko filma)

**Sahara** 1943ko Zoltán Korda hungariar zinema zuzendariaren gerra filma bat da. Bigarren Mundu Gerrako Iparraldeko Afrikako kanpainian girotua dago.

## Argumentua 
Iparraldeko Afrikako Sahara basamortua, Bigarren Mundu Gerra. Ezusteko alemaniar eraso batek Joe Gunn (Humphrey Bogart) estatubatuar sarjentuak bere tankea nahiz gizonak aldez aurretik galdua zirudien gudu batean aurrera eramatea derrigortzen du. Sarjentuaren itxaropen bakarra britainiar laguntza-indarrak alemaniarrak baina lehen iristea delarik.

## Aktoreak 
Estatubatuarrak:
* Joe Gunn sarjentua - Humphrey Bogart
* Jimmy Doyle - Dan Duryea
* 'Waco' Hoyt - Bruce Bennett
Britainiar, frantziar eta sundandarrak:
* Jason Halliday kapitaina - Richard Nugent
* Fred Clarkson - Lloyd Bridges
* Osmond 'Ozzie' Bates - Patrick O'Moore
* Peter Stegman - Guy Kingsford
* Marty Williams - Carl Harbord
* Jean 'Frenchie' Leroux - Louis Mercier
* Tambul sarjentu maiorra - Rex Ingram
Ardatzeko indarrak:
* Giuseppe - J. Carrol Naish
* Von Schletow kapitaina - Kurt Kreuger
* Von Falken maiorra - John Wengraf

## Kanpo estekak 
* *Sahara* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ameivula

***Ameivula*** Teiidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Ameivula abaetensis* (Reis Dias, Rocha & Vrcibradic, 2002)
* *Ameivula confusionibus* (Arias, De Carvalho, Rodrigues & Zaher, 2011)
* *Ameivula cyanura* (Arias, De Carvalho, Rodrigues & Zaher, 2011)
* *Ameivula jalapensis* (Colli, Giugliano, Mesquita & Franca, 2009)
* *Ameivula littoralis* (Rocha, Bamberg Araújo, Vrcibradic, 2000)
* *Ameivula mumbuca* (Colli, Caldwell, Costa, Gainsbury, Garda, Mesquita, Filho, Soares, Silva, Valdujo, Vieira, Vitt, 2003)
* *Ameivula nativo* (Rocha, Bergallo & Peccinini-Seale, 1997)
* *Ameivula nigrigula* (Arias, De Carvalho, Rodrigues & Zaher, 2011)
* *Ameivula ocellifera* (Spix, 1825)
* *Ameivula venetacaudus* (Arias, De Carvalho, Rodrigues & Zaher, 2011)

## Kanpo estekak
Cnemidophorus abalosi

***Cnemidophorus abalosi*** *Cnemidophorus* generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Teiidae

## Kanpo estekak
Gymnophthalmidae

**Gymnophthalmidae** Scincomorpha barruan sailkatutako narrasti familia bat da. Amerikan bizi dira.

## Generoak 
## Kanpo estekak
Anadia (generoa)

***Anadia*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da.

## Espezieak 
* *Anadia altaserrania* Harris & Ayala, 1987
* *Anadia bitaeniata* Boulenger, 1903
* *Anadia blakei* Schmidt, 1932
* *Anadia bogotensis* (Peters, 1863)
* *Anadia brevifrontalis* (Boulenger, 1903)
* *Anadia bumanguesa* Rueda Almonacid & Caicedo, 2004
* *Anadia escalerae* Myers, Rivas & Jadin, 2009
* *Anadia hobarti* La Marca & García Pérez, 1990
* *Anadia marmorata* (Gray, 1846)
* *Anadia mcdiarmidi* Kok & Rivas, 2011
* *Anadia ocellata* Gray, 1845
* *Anadia pamplonensis* Dunn, 1944
* *Anadia pariaensis* Rivas, La Marca & Oliveros, 1999
* *Anadia petersi* Oftedal, 1974
* *Anadia pulchella* Ruthven, 1926
* *Anadia rhombifera* (Günther, 1859)
* *Anadia steyeri* Nieden, 1914
* *Anadia vittata* Boulenger, 1913

## Kanpo estekak
Riama

***Riama*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan eta Trinidad eta Tobagon bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Riolama

***Riolama*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Venezuelan bizi dira.

## Espezieak 
* *Riolama leucosticta* (Boulenger, 1900)
* *Riolama luridiventris* Esqueda, La Marca & Praderio, 2004
* *Riolama uzzelli* Molina & Señaris, 2003

## Kanpo estekak
Hungariako futbol kopa

**Hungariako futbol kopa** (hungarieraz *Magyar Kupa*) Hungarian jokatzen den kanporaketa sistemako futbol txapelketa da. 1910an eratu zen eta hasierako hamarkadetan sarritan huts egin bazuen ere 1972tik hona urtero jokatu da. Ferencváros da garaipen gehien lortu dituen taldea, 20 hain zuzen ere.

## Palmaresa 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ 1912an Ferencvárosek finala jokatzeari uko egin zion.
* ² 1956an jokatzekoa zen finala atzeratu egin zen eta 1958an jokatu zen.
* ³ 1977an lau onenen arteko ligaxka jokatu zen.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Hungariako futbol liga

## Kanpo estekak
The Emerald Forest

***The Emerald Forest*** (euskaraz *Ohian Esmeralda*) 1985eko John Boorman ingeles zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Filma hau 1985eko Canneseko Zinemaldian lehiatu zen.

## Sinopsia 
Amazonia oihanean urtegi bat eraikitzen ari den estatubatuar ingeniari baten semea oihanean arrastorik utzi gabe desagertu berri da. Haren aita bertako indiar tribu batek bahitu duela konbentzituta dago, hortaz denek mutikoa hiltzat jotzen duten bitartean aita urte askotan zehar haren bila ibiliko da.

## Aktorea 
* Powers Boothe: Bill Markham
* Meg Foster: Jean Markham
* Yara Vaneau: Heather, mutikotan
* William Rodriguez: Tommy, mutikotan
* Estee Chandler: Heather Markham
* Charley Boorman: Tommy
* Dira Paes: Kachiri
* Eduardo Conde: Werner
* Ariel Coelho: Padre Leduc
* Peter Marinker: Perreira
* Mario Borges: Costa
* Gracindo Júnior: Carlos
* Arthur Muhlenberg: Rico

## Kanpo estekak 
* *The Emerald Forest* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Iban (argipena)

**Iban** edo **IBAN** hitzak adiera zenbait ditu:

* Iban, izena;
* International Bank Account Number, banku-kontuak identifikatzeko nazioarteko sistema bat.
Euspondylus

***Euspondylus*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Euspondylus acutirostris* (Peters, 1863)
* *Euspondylus auyanensis* Myers, Rivas & Jadin, 2009
* *Euspondylus caideni* Köhler, 2003
* *Euspondylus guentheri* (O’Shaughnessy, 1881)
* *Euspondylus josyi* Köhler, 2003
* *Euspondylus maculatus* Tschudi, 1845
* *Euspondylus monsfumus* Mijares-Urrutia, Señaris & Arends, 2001
* *Euspondylus nellycarrillae* Köhler & Lehr, 2004
* *Euspondylus oreades* Chávez, Siu-Ting, Duran & Venegas, 2011
* *Euspondylus rahmi* (De Grijs, 1936)
* *Euspondylus simonsii* Boulenger, 1901
* *Euspondylus spinalis* (Boulenger, 1911)

## Kanpo estekak
Le Gendarme de Saint-Tropez

***Le Gendarme de Saint-Tropez*** (euskaraz *Saint-Tropez Jendarmea*) Jean Girault frantziar zinema zuzendariaren 1964ko umorezko filma da, Kostalde Urdineko Saint-Tropez hirian filmatua. Louis de Funès umorista protagonista nagusia du.

Berez, *Jendarmeen Saila* osatzen duten sei filmetako bat da: gainontzekoak *Le gendarme à New York*, *Le gendarme se marie*, *Le gendarme en balade*, *Le gendarme et les extra-terrestres* eta *Le gendarme et les gendarmettes* dira.

## Sinopsia 
Cruchot jendarmeak eta alabak Saint-Tropez hirian bizitza berri bati ekin diote. Han, jendarmeak bere lana oso serio hartzeaz gain, alabak nolako lagunak egin dituen dakusa. Neskak bere adiskide berriei aberats familia batekoa dela esan die eta lapur talde batekin sekulako nahas-mahasaean sartu da.

## Aktoreak 
* Louis de Funès: Ludovic Cruchot
* Geneviève Grad: Nicole Cruchot, Ludovicen alaba
* Michel Galabru: Jérôme Gerber
* Jean Lefebvre: Lucien Fougasse jendarmea
* Christian Marin: Albert Merlot jendarmea
* Guy Grosso: Gaston Tricard jendarmea
* Michel Modo: Jules Berlicot jendarmea

## Kanpo estekak 
* *Le Gendarme de Saint-Tropez* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Pagellus

***Pagellus*** esparidoen familiako itsas arrain generoa da. Ezagunena *Pagellus bogaaeveo* (Bisigu arrunt) espeziea da.

## Espezieak 
* *Pagellus acarne* (Risso, 1827) - Lentoia
* *Pagellus affinis* (Boulenger, 1888)
* *Pagellus bellottii* (Steindachner, 1882)
* *Pagellus bogaraveo* (Brünnich, 1768) - Bisigu arrunta
* *Pagellus erythrinus* (Linnaeus, 1758) - Lamotea
* *Pagellus natalensis* (Steindachner, 1903)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harvey (filma)

**Harvey** 1953ko Henry Koster estatubatuar zinema zuzendariaren filma bat da. Mary Chase idazlearen *Harvey* antzerkilanean oinarritua dago. Bertan, James Stewart, Josephine Hull, Peggy Dow eta Charles Drake aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Elwood P. Dowd (James Stewart) beti besteei laguntzeko prest dagoen gizon jator eta atsegina da. Bere arazo bakarra edonora berak bakarrik ikus dezakeen Harvey izeneko alegiazko untxi erraldoirekin doala da. Elwood familiak ez daki nola jokatu eta azkenean Elwood psikiatriko batean barneratzea erabakitzen dute.

## Aktoreak 
* Elwood P. Dowd: James Stewart
* Veta Louise Simmons: Josephine Hull
* Miss Kelly: Peggy Dow
* Lyman Sanderson doktorea: Charles Drake
* William Chumley doktorea: Cecil Kellaway
* Judge Omar Gaffney: William H. Lynn
* Myrtle Mae Simmons: Victoria Horne
* Harvey: Himself
* Marvin Wilson: Jesse White
* Taxi gidaria: Wallace Ford
* Chumley andrea: Nana Bryant
* Ethel Chauvenet jauna: Grayce Mills

## Iruditegia 

Irudi:Harvey trailer Stewart Dow.png|James Stewart
Irudi:Harvey trailer Stewart.png|James Stewart
Irudi:Harvey trailer Hull.png|Josephine Hull

## Kanpo estekak 
* *Harvey* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
The Big Sleep (1946ko filma)

**The Big Sleep** (euskaraz *Loaldi Luzea*) 1946ko Howard Hawks estatubatuar zinema zuzendariaren zinema beltzeko filma bat da. Raymond Chandler idazlearen *The Big Sleep* eleberrian oinarritua dago. Bertan Humphrey Bogart eta Lauren Bacall aktoreek antzeztu zutelarik (benetazko bizitzan senar-emazteak).

Filma hau zinema beltzeko klasiko handienen artean sailkatu ohi da.

## Argumentua 
Jeneal aberatz eta bitxi batek gauza ilunetan sartuta egon diren bi alaba dauzka. Ondorioz, bere familia arazoak ikertu eta konpontzeko Philip Marlowe detektibe pribatua kontratatuko du. Marlowe ikertzen hasiko da, baina arazo bakoitza asko nahasten dela frogatu ahal izango du, kasua benetazko nahas-mahasa bilakatu arte.

## Aktoreak 
* Humphrey Bogart: Philip Marlowe
* Lauren Bacall: Vivian Sternwood Rutledge
* John Ridgely: Eddie Mars
* Martha Vickers: Carmen Sternwood
* Peggy Knudsen: Mona Mars
* Regis Toomey: Bernie Ohls inspektore-burua
* Charles Waldron: Sternwood jenerala
* Charles D. Brown: Norris
* Bob Steele: Lash Canino

* Elisha Cook, Jr.: Harry Jones
* Louis Jean Heydt: Joe Brody
* Dorothy Malone: Acme liburudendako jabea
* Sonia Darrin: Agnes Lowzier, A.J. Geiger liburudendako saltzailea
* Ben Welden: Pete, Mars' flunky
* Tom Fadden: Sidney, Mars' flunky
* Trevor Bardette: Art Huck
* Theodore von Eltz: Arthur Gwynn Geiger
* Joy Barlowe: taxi gidaria (krediturik gabe)

## Aipuak 
Eleberriko pertsonaien aipu edo esaldi askok bi esanahi dituzte, maiz sexualki nahiko adierrazgarriak direnak:

* **Carmen Sternwood**: Ez haiz oso garaia**Marlowe**: Ahal ninana egin ninan.
* **Vivian**: Urrutitxoegi joan haiz Marlowe. **Marlowe**: Hitz gogorrak gizon batentzat, batez ere hire logelatik ateratzen ari duanean.
* **Vivian**: Ongi, zaldietaz mintzatzean, apustua egin aldez aurretik nola abiarazi, korrika egin eta lasterketan nola zihoazean ikustea gustatzen zaidak. Hiri gogor abiaraztea gustatzen zaiakela iruditzen zaidak**Marlowe**: Nire aldetik, nolabaiteko klasea hunala uste dinat, baina ez zekinat noraino iritsi, ezta zenbat korrika egin ere**Vivian**: Hori zaldunaren araberakoa duk.

## Kanpo estekak 
* *The Big Sleep* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Beatus ille

thumb
''''''''* latinezko esamolde bat da, «zorionekoa hura» esan nahi duena, Horazio erromatar poetak idatzia. Aipagaitzat du herriko bizitza lasaia, hirietako bizimoduarekin alderatuta. Ohikoa zen Pizkundeko literatur topikotzat, *Carpe diem* («aprobetxa ezazu une bakoitza»), *Tempus fugit* («denbora azkar joaten da») eta *Locus amoenus* («leku idealizatua») esamoldeekin batera.

## Iturria 
Esamolde hau Horazio poeta erromatarraren bertso batzuetatik dator (Horazio, *Epodoak'' 2, 1):

'Beatus ille qui procul negotiis,

     ut prisca gens mortalium,

paterna rura bubus exercet suis

     solutus omni faenore

neque excitatur classico miles truci

     neque horret iratum mare

forumque vitat et superba civium

     potentiorum limina.

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
Pangolin

**Pangolinak** Pholidota ordenako ugaztunak dira (antzinako grezierazko φολῐ́ς hitzetik: adarkizko ezkataduna), gorputza adarkizko ezkatez estalia dutenak. Gaur egun irauten duen familia bakarrak (*Manidae*), hiru genero ditu: *Manis*, *Phataginus* eta *Smutsia*. Manisek Asian dauden lau espezieak hartzen ditu, eta Phataginus eta Smutsia, berriz, Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi diren bi espezie. Espezie horien tamaina 30 eta 100 cm artekoa da (12 eta 39 hazbete bitartekoa). Desagertutako pangolin espezie batzuk ere ezagutzen dira.

Ezkatarik ez duten gorputzeko parteetan ile bakan batzuk izaten dituzte. Aho txikia dute, hortzik gabea; mingaina luzea dute. Intsektuak jaten dituzte. Beren burua arriskuan sumatzen dutenean gorputza uzkurtu eta bolatxo bat egiten dute. Afrikan eta Asian bizi dira batez ere.

## Sailkapena 
Ordenak 17 genero ditu 6 familiatan banaturik eta beste hiru familia gabekoak:

* Familia gabekoak
** *Articanodon* generoa † (Rose *et al.*, 2004)
** *Melaniella* generoa † (Fox, 1984)
** *Tubulodon* generoa † (Jepsen, 1932)

* **Eomanidae familia** † (Storch, 2003)
** *Eomanis* generoa (Storch, 1978)
* **Epoicotheriidae familia** † (Simpson, 1927)
** *Amelotabes* generoa (Rose, 1978)
** *Dipassalus* generoa (Rose *et al.*, 1991)
** *Epoicotherium* generoa (Simpson, 1927)
** *Tetrapassalus* generoa (Simpson, 1959)
** *Xenocranium* generoa (Colbert, 1942)
* **Escavadodontidae familia** † (Rose & Lucas, 2000)
** *Escavadodon* generoa (Rose & Lucas, 2000)
* **Manidae familia** (Gray, 1821)
** *Manis* generoa (Linneo, 1758)
** *Necromanis* generoa † (Filhol, 1893)
** *Teutomanis* generoa † (Ameghino, 1905)
* **Metacheiromyidae familia** † (Wortman, 1903)
** *Brachianodon* generoa (Gunnell & Gingerich, 1993)
** *Metacheiromys* generoa † (Wortman, 1903)
** *Mylanodon* generoa (Secord *et al.*, 2002)
** *Palaeanodon* generoa (Matthew, 1918)
** *Propalaeanodon* generoa (Rose, 1979)
* **Patriomanidae familia** † (Szalay & Schrenk, 1998)
** *Cryptomanis* generoa (Gaudin *et al.*, 2006)
** *Patriomanis* generoa (Emry, 1970)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The First Great Train Robbery

**The First Great Train Robbery** (euskaraz *Lehenbiziko Tren Lapurreta Handia*) 1979ko Michael Crichton estatubatuar idazle, ekoizle, gidoigile eta zinema zuzendariaren filma bat da. Michael Crichton idazlearen *The Great Train Robbery* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Sean Connery, Donald Sutherland eta Lesley-Anne Down aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
XIX. mendearen erdialde Britainia Handia. Edward Pierce (Sean Connery) lapur trebeak beste bi lankide 25.000 libera urreren lapurreta egiteko konbentzitu ditu (Donald Sutherland eta Lesley-Anne Down). Halere, dirusari horretara hurbildu aurretik, kriminal-taldeak lau pertsona ezberdinek dituzten lau giltza bereganatu beharko ditu, giltza hauek urrea dagoen tren batetako kutxa irekitzen dutelarik.

## Aktoreak 
* Sean Connery: Edward Pierce
* Donald Sutherland: Agar
* Lesley-Anne Down: Miriam
* Alan Webb: Trent
* Malcolm Terris: Henry Fowler
* Robert Lang: Sharp
* Michael Elphick: Burgess
* Wayne Sleep: Clean Willy
* Pamela Salem: Emily Trent
* Gabrielle Lloyd: Elizabeth Trent
* George Downing: Barlow
* James Cossins: Harranby

## Kanpo estekak 
* *The First Great Train Robbery* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ptychoglossus

***Ptychoglossus*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikaren iparraldean eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Ptychoglossus bicolor* (Werner, 1916)
* *Ptychoglossus bilineatus* Boulenger, 1890
* *Ptychoglossus brevifrontalis* Boulenger, 1912
* *Ptychoglossus danieli* Harris, 1994
* *Ptychoglossus eurylepis* Harris & Rueda, 1985
* *Ptychoglossus festae* (Peracca, 1896)
* *Ptychoglossus gorgonae* Harris, 1994
* *Ptychoglossus grandisquamatus* Rueda, 1985
* *Ptychoglossus kugleri* Roux, 1927
* *Ptychoglossus myersi* Harris, 1994
* *Ptychoglossus nicefori* (Loveridge, 1929)
* *Ptychoglossus plicatus* (Taylor, 1949)
* *Ptychoglossus romaleos* Harris, 1994
* *Ptychoglossus stenolepis* (Boulenger, 1908)
* *Ptychoglossus vallensis* Harris, 1994

## Kanpo estekak
Leposoma

***Leposoma*** Gymnophthalmidae familiako narrasti generoa da. Hego Amerikaren iparraldean eta Ipar Amerikaren hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Leposoma annectans* Ruibal, 1952
* *Leposoma baturitensis* Rodrigues & Borges, 1997
* *Leposoma caparensis* Esqueda, 2005
* *Leposoma ferreirai* Rodrigues & Avila-Pires, 2005
* *Leposoma guianense* Ruibal, 1952
* *Leposoma hexalepis* Ayala & Harris, 1982
* *Leposoma ioanna* Uzzell & Barry, 1971
* *Leposoma nanodactylus* Rodrigues, 1997
* *Leposoma osvaldoi* Avila-Pires, 1995
* *Leposoma parietale* (Cope, 1885)
* *Leposoma percarinatum* (Müller, 1923)
* *Leposoma puk* Rodrigues, Dixo, Pavan & Verdade, 2002
* *Leposoma rugiceps* (Cope, 1869)
* *Leposoma scincoides* Spix, 1825
* *Leposoma sinepollex* Rodrigues, Texeira, Recoder, Dal Vechio, Damasceno & Machado-Pellegrino, 2013
* *Leposoma snethlageae* Avila-Pires, 1995
* *Leposoma southi* Ruthven & Gaige, 1924

## Kanpo estekak
Arthrosaura

***Arthrosaura*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikaren iparraldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Arthrosaura guianensis* Macculloch & Lathrop, 2001
* *Arthrosaura hoogmoedi* Kok, 2008
* *Arthrosaura kockii* (Lidth De Jeude, 1904)
* *Arthrosaura montigena* Myers & Donnelly, 2008
* *Arthrosaura reticulata* (O’Shaughnessy, 1881)
* *Arthrosaura synaptolepis* Donnelly, McDiarmid & Myers, 1992
* *Arthrosaura testigensis* Gorzula & Senaris, 1999
* *Arthrosaura tyleri* (Burt & Burt, 1931)
* *Arthrosaura versteegii* Lidth De Jeude, 1904

## Kanpo estekak
Alopoglossus

***Alopoglossus*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikaren iparraldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Alopoglossus angulatus* (Linnaeus, 1758)
* *Alopoglossus atriventris* Duellman, 1973
* *Alopoglossus buckleyi* (O’Shaughnessy, 1881)
* *Alopoglossus copii* Boulenger, 1885
* *Alopoglossus festae* Peracca, 1904
* *Alopoglossus lehmanni* Ayala & Harris, 1984

## Kanpo estekak
Placosoma

***Placosoma*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Brasilen bizi dira.

## Espezieak 
* *Placosoma cipoense* Cunha, 1966
* *Placosoma cordylinum* Fitzinger, 1847
* *Placosoma glabellum* (Peters, 1870)

## Kanpo estekak
Rhinolophidae

**Errinolofido** (**Rhinolophidae**) kiropteroen ordenako saguzarraren antzeko ugaztun batzuez esaten da. Europan, Australian eta Ginea Berrian bizi dira, eta intsektujale hutsak dira denak. Genero bakarra da familia horretan, baina badira 70 mota desberdin. Familia horretakoak dira ferra-saguzar txikia (*Rhinopholus hipposideros*), ferra-saguzar handia (*Rhinolophus ferrumequinum*), etab.

## Sailkapena 
* *Protorhinolophus* generoa Ravel *et al.*, 2013
* *Vaylatsia* generoa † Sigé, 1990
* Rhinolophinae subfamilia (Gray, 1825)
** *Rhinolophus* generoa Lacépède, 1799
** *Palaeonycteris* generoa † Pomel, 1854

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tempus fugit

thumb|200x200px|Eguzki erlojua, *tempus fugit* latin esamoldea idatzita duena.

## Kanpo estekak 
''''''''* latinezko esamolde bat da, «denborak ihes egiten du» (edo, hitz arruntagoekin, «denbora bizkor joaten da») esan nahi duena. Literatura topikotzat erabiltzen da, Virgilio latin poetaz geroztik, eta maiz, *Carpe diem* («profitatu egunaz») Horazioren esamoldearekin batera agertzen da: *tempus fugit; carpe diem''.
Tretioscincus

***Tretioscincus*** Gymnophthalmidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tretioscincus agilis* (Ruthven, 1916)
* *Tretioscincus bifasciatus* (Duméril, 1851)
* *Tretioscincus oriximinensis* Avila 1995

## Kanpo estekak
Thyreophora

**Thryeophora** dinosauro ornitiskioen azpitaldea izan zen. Belarjale armatu hauek Jurasiko Goiztiar eta Kretazeo Berantiar artean bizi ziren.

## Filogenia 
## Kanpo estekak
Ankylosauria

**Ankilosaurioak**, edo **ankylosauria**, Ornithischia ordenako dinosauro talde bat izan zen. Jurasiko Ertainaren eta Kretazeo Berantiarraren artean bizi izan ziren, eta haien aztarnak kontinente guztietan agertu dira, Afrikan izan ezik.

## Kanpo estekak
Der Name der Rose

**Der Name der Rose** (euskaraz *Larrosaren Izena*, ingelesez *The Name of the Rose*, italieraz *Il nome della rosa*, frantsesez *Le nom de la rose*) 1986ko Jean-Jacques Annaud frantses zinema zuzendariaren historia-suspensezko filma bat da. Umberto Eco idazlearen *Larrosaren izena* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Sean Connery, Christian Slater, Michael Lonsdale, F. Murray Abraham, Ron Perlman eta Valentina Vargas aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1327. urtea, Frai Gilen Baskervillekoa (Sean Connery) frantziskotar fraidea eta inkisidorea ohia, eta haren laguntzaile Adso Melkoa (Christian Slater) fraide gaztea, Italiako iparraldeko beneditar abade-etxe batera iritsi berriak dira, bertan berriki izan den Adelmo Otrantokoa miniaturistaren heriotza misteriotsua ikertzeko deitu baitituzte. Haien egonaldian zehar, bertako fraide batzuk desagertu eta handik gutxira hilik agertu dira; horren ondorioz, gainontzeko fraideen artean izua eta deabruaren lana delako zurrumurrua zabaldu da. Gilen eta Adso ikertuz joan ahala, gertakariak argituz doaz, hilketak direla frogatu, eta irriaren zilegitasuna eta ustezko liburu hiltzaile batekin lotura dutela jabetu dira.

## Aktoreak 
* Sean Connery: Gilen Baskervillegoa
* Christian Slater: Adso Melkekoa
* Dwight Weist: Adso zaharra (narratzailea)
* Helmut Qualtinger: Remigio Voraginekoa
* Elya Baskin: Severino Sant'Emmeranokoa
* Michael Lonsdale: Abadea
* F. Murray Abraham: Bernardo Gui
* Volker Prechtel: Malakias Hildesheimgoa
* Feodor Chaliapin Jr.: Jurgi Burgoskoa
* William Hickey: Ubertino Casalgoa
* Michael Habeck: Berenger Arundelgoa
* Urs Althaus: Benantzio Salvemecoa
* Valentina Vargas: Neska
* Ron Perlman: Salbatore
* Leopoldo Trieste: Mikel Cesenekoa
* Franco Valobra: Jeronimo Kaffakoa
* Vernon Dobtcheff: Hughes Newcastlegoa
* Donald O'Brien: Pedro Assisikoa
* Andrew Birkin: Cuthbert Winchestergoa
* Lucien Bodard: Bertrand Pogettokoa kardenala

## Literatura 
* *Larrosaren Izena ("Il nome della rosa")*. Umberto Ecoren eleberria.

## Kanpo estekak 
* *Der Name ser Rose* filmaren iragarki ikusgai. Youtube.com 
* *Der Name der Rose* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Stegosauria

**Stegosauria** dinosauro belarjaleen taldea izan zen, Jurasiko Ertaina eta Kretazeo Goiztiar artean bizi zena. Bere aztarnak Ipar Hemisferioan agertu dira batez ere. Ospetsuenak *Stegosaurus* generoko kideak ziren.

## Kanpo estekak
Christian Slater

**Christian Michael Leonard Slater** (1969ko abuztuaren 18a, New York) estatubatuar aktore bat da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Christian Slater aktorearen IMDBko fitxa irakurgai 
* Christian Slater aktorearen webgunea ofiziala
Heartbreak Ridge

**Heartbreak Ridge** (Hego Euskal Herrian *Burdinezko Sarjentua* eta Ipar Euskal Herrian *Gerraren Jauna*) 1986ko Clint Eastwood estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta aktorearen gerra filma bat da. Bertan, Clint Eastwood, Marsha Mason, Everett McGill eta Mario Van Peebles aktoreek antzeztu zuten.

*Heartbreak Ridge* izenburua Koreako Gerran jazotako Heartbreak Ridge gudutik datorkio, filma honetan Clint Eastwoodek antzeztutako pertsonaiak gudu horretan heroi ekintzak burutzeagatik saritua izan zela aipatzen baita.

## Argumentua 
Filma 1983. urte inguruan girotua dago. Tom Highway (Clint Eastwood), alkoholarekin arazoak eta izaera gogorra duen estatubatuar trebatzaile militar beterano bat da, bere arazo horren ondorioz bizitza pertsonala hondatu eta emazteak nahiz lagunek laga zuten, bere militar ibilbidean goreneko prestigioa lortzeko zuen guztia sakrifikatuz. Koreako Gerra eta Vietnamgo Gerrako beterano zaildua da, oraingoan misio berri baten ardura eman diotelarik: bere militar-basera iritsi berri diren hasiberri talde bat benetazko Marine bilakatu eta laisterrera burutuko den Grenadako inbasiora erabat prestatzea.

## Aktoreak 
* Clint Eastwood: Thomas Highway sarjentua
* Marsha Mason: Aggie
* Everett McGill: Malcolm A. Powers maiorra
* Moses Gunn: Luke Webster sarjentua
* Eileen Heckart: Mary Jackson
* Bo Svenson: Roy Jennings
* Boyd Gaines: M.R. Ring tenientea
* Mario Van Peebles: "Ziztako" Jones
* Arlen Dean Snyder: Choozoo sarjentu maiorra
* Vincent Irizarry: Fragetti
* Ramón Franco: Aponte
* Tom Villard: "Profil"
* Mike Gomez: Quinones
* Rodney Hill: Collins
* Peter Koch: Johanson "Suediarra" sarjentua
* Richard Venture: Meyers kolonela

## Kanpo estekak 
* *Heartbreak Ridge* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Crocodile Dundee

***Crocodile Dundee*** 1986ko Peter Faiman australiar zinema zuzendariaren umorezko filma bat da. Bertan, Paul Hogan eta Linda Kozlowski aktoreek antzeztu zuten.

Filmak Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria izendapena jaso eta komedia edo musikal batetako aktore onenaren Urrezko Globo Saria (Paul Hogan) irabazi zuen.

Nazioartean izandako arrakastari ezker bi jarraipen izan zituen: *Crocodile Dundee II* (1988) eta *Crocodile Dundee in Los Angeles* (2001).

## Sinopsia 
Michael Dundee (Paul Hogan), ezizenez "Cocodrile Dundee", Australiako *The Bush* ohian eremuko krokodilo ehiztari patxadatsu bat da. Halako batean, AEBtako New York hiriko egunkari batek bere berri izan eta gizon bitxi honi buruzko erreportajea egiteko asmoz kazetari bat bidaltzea erabaki du.

Azkenik, egitasmo horretarako egunkariaren argitaratzaile nagusiaren alaba den Sue Charlton (Linda Kozlowski) kazetaria Australiara bidaliko dute. Han egunkariarentzako Dundeeri buruzko hainbat erreportaje egin ondoren, eta arrakasta dutela ikusirik, jendeak ezagutu dezan New Yorkera berarekin batera eramatea erabakiko du. Hiri handian Dundee australiar ehiztari bitxiarentzat dena berria eta arraroa da, hiri handiak eskeintzen dituen erosotasunik gabe bizitzen ohitua baita.

Sue eta Dundee artean maitasun istorio bat bilakatuko den sentimenduak piztuko dira; nahiz eta Suek aurretik mutil-laguna izan.

## Aktoreak 
* Paul Hogan : Michael J. 'Crocodile' Dundee
* Linda Kozlowski : Sue Charlton
* John Meillon : Walter Reilly
* Mark Blum : Richard Mason
* Michael Lombard : Sam Charlton
* David Gulpilil : Neville Bell
* Steve Rackman : Donk
* Gerry Skilton : Nugget
* Terry Gill: Duffy
* Peter Turnbull: Trevor
* Christine Totos: Rosita
* Graham 'Grace' Walker: Angelo
* Caitlin Clarke : Simone

## Kanpo estekak 
* *Crocodile Dundee* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Big Trouble in Little China

***Big Trouble in Little China***, , 1986ko John Carpenter estatubatuarrak zuzendutako fantasiazko ekintza eta komedia film bat da. Kurt Russell, Kim Cattrall, Dennis Dun eta James Hong aktoreek antzeztu zuten. 

AEBtako San Frantzisko hiriko Chinatown auzoan girotua dago.

## Argumentua 
Jack Burton (Kurt Russell) San Frantzisko hiriko Chinatown auzora merkantziak garraituz lan egiten duen kamiolari harroputz bat da, karta joko batean Wang Chi (Dennis Dun) izeneko gizon bati diru kopuru handia irabazi dio. Wang Chinek diru hori kobratu aurretik Jack aireportura joan eta Miao Yin txinatar neska gaztea jasotzeko konbentzituko du. Txinatar mafiagizon batzuk Miao bahitzean Jack haren bila abiatu eta 2.000 urteko adina duen Lo Pan (James Hong) azti beldurgarria eta usadizoko txinatar espirituen munduan barneratuko da. Arrisku handiei aurre eginez, Jack Lo Pan eta *Hiru Ekaitzak* (*Trumoi*, *Euri* eta *Tximist*: Carter Wong, Peter Kwong eta James Pax) ezizena duten hiru izakien aurka borrokatuko da.

## Aktoreak 
* Kurt Russell: Jack Burton
* Kim Cattrall: Gracie Law
* Dennis Dun: Wang Chi
* James Hong: David Lo Pan
* Victor Wong: Egg Shen
* Al Leong : Wing Kong Hatchet Man
* Kate Burton: Margo
* Donald Li: Eddie Lee
* Carter Wong: Trumoi
* Peter Kwong: Euri
* James Pax: Tximist
* Suzee Pai: Miao Yin
* Chao-Li Chi: Osaba Chu

## Kanpo estekak 
* *Big Trouble in Little China* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. youtube.com 
* *Big Trouble in Little China* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Macropholidus

***Macropholidus*** Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Peru eta Ekuadorren bizi dira.

## Espezieak 
* *Macropholidus annectens* (Parker, 1930)
* *Macropholidus ataktolepis* Cadle & Chuna, 1995
* *Macropholidus huancabambae* Reeder, 1996
* *Macropholidus ruthveni* Noble, 1921

## Kanpo estekak
Pholidobolus

***Pholidobolus*** Gymnophthalmidae familiako narrasti generoa da. Hego Amerikako ipar-mendebaldean aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Pholidobolus affinis* (Peters, 1863)
* *Pholidobolus anomalus* Müller, 1923
* *Pholidobolus macbrydei* Montanucci, 1973
* *Pholidobolus montium* (Peters, 1863)
* *Pholidobolus prefrontalis* Montanucci, 1973

## Kanpo estekak
Neusticurus

***Neusticurus*** Gymnophthalmidae familiako narrasti generoa da. Hego Amerikako iparraldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Neusticurus bicarinatus* (Linnaeus, 1758)
* *Neusticurus medemi* Dixon & Lamar, 1981
* *Neusticurus racenisi* Roze, 1958
* *Neusticurus rudis* Boulenger, 1900
* *Neusticurus tatei* (Burt & Burt, 1931)

## Kanpo estekak
Julia Ormond

**Julia Karin Ormond** (Epsom, Surrey, 1965eko urtarrilaren 4a) ingeles aktore bat da. Hainbat filma ospetsu antzeztu izan ditu, tartean *Legends of the Fall* (1994), *First Knight* (1995), *Sabrina* (1995) eta *The Barber of Siberia* (1998).

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Julia Ormond aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Sydney Greenstreet

**Sydney Hughes Greenstreet** (1879ko abenduaren 27a, Sandwich, Kent &ndash; 1954ko urtarrilaren 18a, Hollywood, Kalifornia) antzerki eta zinemako ingeles aktore bat izan zen. Mundu mailan nagusiki *The Maltese Falcon* (1941) eta *Casablanca* (1942) filmetan antzeztu izanagatik ezaguna da, bietan ere pertsonaia zuriak edo faltsuak antzeztu zituelarik.

## Filmografia 
## Iruditegia 

Irudi:Sydney Greenstreet headshot.jpg|Sydney Greenstreet.
Irudi:Humphrey Bogart and Sydney Greenstreet in Casablanca Trailer.jpg|Humphrey Bogart eta Sydney Greenstreet 1942ko *Casablanca* filman.

## Kanpo loturak 
* Sydney Greenstreet aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
First Knight

**First Knight** (euskaraz *Lehenbiziko Zalduna*) 1995eko Jerry Zucker estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Arturiar zikloan oinarritua dago. Bertan, Sean Connery, Richard Gere, Julia Ormond eta Ben Cross aktoreek antzeztu zuten.

Filma Galesko Gwynedd konderrian eta Ingalaterrako Buckinghamshire eta Hertfordshire konderrietan filmatu zen, aldiz ezkontza eszenak St Albans katedrala eta Pinewood Studios estudioetan.

## Argumentua 
Kamelot Erresuman maitasuna, ohorea, traizioa eta pasioa elkar nahastuko dira, Lady Ginebrak Artur erregearekin bi arrazoiengatik ezkontzen denean: alde batetik harekiko sentitzen duen begirunea eta mirespena, eta bestettik bere Leonesse erresuma babesteko asmoa. Baina patuak Lancelot Lakukoa zaldun ederra Kamelot Erresumara dakar, iritsi bezain laister Ginebra eta Lanceloten arteko maitasuna piztuko delarik, honek Ginebrari zalantza ekarriko dio: erregina gisa bizi edota Lancelotekiko duen maitasuna adierazi.

## Aktoreak 
* Richard Gere: Lancelot Lakukoa
* Julia Ormond: Ginebra erregina
* Sean Connery: Artur erregea
* Ben Cross: Maleagant printzea
* John Gielgud: Oswald
* Liam Cunningham: Sir Agravaine
* Christopher Villiers: Sir Kay
* Valentine Pelka: Sir Patrise
* Colin McCormack: Sir Mador
* Alexis Denisof: Sir Gaheris
* Ralph Ineson: Ralf
* Stuart Bunce: Peter
* Angus Wright: The Marauder

## Kanpo estekak 
* *First Knight* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ben Cross

**Harry Bernard Cross** (1947ko abenduaren 16a, Londres &ndash; 2020ko abuztuaren 18a, Viena) antzerki, telebista eta zinemako ingeles aktore bat izan zen. Mundu mailan nagusiki 1981eko *Chariots of Fire* filman Harold Abrahams lasterkaria antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Ben Cross aktorearen IMDBko fitxa irakurgai