Gualberta Alaide Beccari

**Gualberta Alaide Beccari** (Padua, 1842 - Bolonia, 1906) italiar idazle, kazetari, ekoizle, sufragista, feminista, errepublikazale, bakezale eta erreformatzaile soziala izan zen. 1868an, emakumeen eskubideei buruzko *La Donna* aldizkaria sortu zuen, Italiako emakumeen emantzipaziorako mugimenduaren organo nagusitzat hartua eta 1891ra arte argitaratu zena. Anna Maria Mozzoni, Elena Ballio, Luisa Tosko eta Giorgina Saffi emakume garrantzitsuek parte hartu zuten, besteak beste, aldizkari horretan. Ipuin eta komediak ere idatzi zituen, eta horietako batzuk **Flaviana Flaviani** izengoitiarekin argitaratu ziren. Bere antzezlan aipagarrienen artean *È storia* eta *Un caso di divorzio* daude; horietan, bere aurrerabide eta emantzipazio sinesmen eta idealak azaltzen ditu.

## Biografia 
Beccari Paduan jaio zen 1842an. Hamar anai-arreba baino gehiagoko senideen artean hirugarrena eta bizirik iraun zuen bakarra izan zen. Abertzaletasun mazzinistaz eta literaturarako grinaz blaitutako familia giroan hazi zen. Bere aita Girolamo Giacintok, jatorriz Montagnanakoak, antzerki lanak itzuli eta moldatzen zituen, eta denbora luzez Paduako Solertien Elkarte Filodramatikoa zuzendu zuen. Elkarte horretako kide zen Antonietta Gloria, Gualberta Beccariren ama. 

Italiako Bigarren Independentzia Gerra hasi zenean, 1859an, familia Modenara joan zen, matxinatutako lurraldera. Aitak antzerkigintzan jarraitu zuen, eta errege-armadan izena eman zuen. Geroago, Veneziara joan zen. Beccarik aitari lagundu zion lanean; haren idazkariaizan zen. Aita Turinen erbesteratua zela, errepublikazaleekin harremanetan jarri zen, eta hura izan zen bere hezkuntzaren iturri nagusia; orduan sortu zitzaion emakumeen hezkuntza eta irakurketa sustatzeko gogoa. Gazte-gaztetatik izan zuen idazketarekiko interesa eta konpromiso politikoa. Adelaide Cairoli eta honen seme-alaben omenez Francesca Zambusi dal Lago idazlearekin batera argitaratutako iragarki-taula batean kolaboratzeak sortu zion interes hori, eta baita abertzale italiarrei eskainitako sail bat sortzeko ideiak ere.

Paduara itzulita, emakumeen heziketari eskainitako eta emakumeek idatzitako aldizkaria sortzea pentsatu zuten. Emakumezko poeta eta idazlez inguraturik, 1868an, *La Donna* (*Emakumea*) aldizkaria sortu zuen, "emakumeen interesei buruzko argitalpena (...) emakumeek idatzitako bakarra" dena.

### *La Donna* 
*La* *Donna*ren lehen alea 1868an argitaratu zen. Hamabostean behin argitaratzen zen. Aldizkariaren helburu nagusia emakumeak arlo guztietan informatu eta heztea zen: politikan, literaturan, zientzian eta artean. Artikuluak ez ziren eremu teorikora mugatu; eskolekin eta lan-munduarekin lotutako adibide praktikoak ekarri zituzten, eta nazioarteko emakumeen pentsamenduari ere begirada bat eman zitzaion.

Argitalpen honek emakumeen eskubideak sustatu zituen, 1861ean Italia bateratu ondoren. Beccari erreformatzaile soziala zen, XIX. mendean erreforma moral eta politikoa, mugimendu erreformista zabalago baten parte, Britainia Handian, Frantzian, Ameriketako Estatu Batuetan eta beste leku batzuetan herritarren babesa irabazten ari zenean.

*La Donna* hots feminista ezohikoa zen Italian argitaratu zen garaian (1870-1880ko hamarkadak), eta "emakumearen emantzipazioaren" alde egiten zuen. Beccarik, bere belaunaldiko beste feminista italiar batzuek bezala (Erminia Fuà, Aurelia Cimino Folliero, Sarina Nathan, Giovanna Garcea eta Adelaide Cairoli kasu), emakumeen emantzipazioa Italiako bateratze-politikarekin lotu zuen, eta "Emakumearen *risorgimentoa*" aipatu. *La Donna* aldizkariak Anna Maria Mozzoniri babesa eman zion prostituzioa legeztatzea arautzen zuten Italiako legeak erreformatzeko borrokan. Mozzonik, Giorgina Saffik eta Beccarik "*emakume herritarra*" eta "*ama abertzalea*" kontzeptuak plazaratu zituzten. *La Donnak* Josephine Butlerrek babestutako kausak ere sustatu zituen. *La Donna*n italieraz argitaratutako artikuluak itzuli eta atzerrian argitaratu ziren, *The* ''Englishwoman's Review* aldizkari feminista ingelesean. 1877an, *La Donna*k kanpaina bat egin zuen, eta 3000 sinadura lortu zituen Italiako emakumeen sufragioaren alde.

Venezian egonaldi labur bat egin ondoren, 1878an Boloniara joan zen Beccari, eta berarekin batera aldizkariaren argitalpen-taldea. Garai horretan, aldizkariaren konpromiso politikoa espezifikoagoa bihurtu zen: izan ere, gai nagusia Mazziniren ideietan inspiratutako langile-enpresen jarduera izan zen, eta, ondorioz, lan-munduko eskarien aldeko borroka. Beccari eta aldizkariaren inguruan, adiskidetasun eta korrespondentzia sare garrantzitsua sortu zen, eta horrek berekin zekarren solidaritate eta berdintasunezko harreman sarea ehuntzea ekarri zuen, ez bakarrik aldizkariko argitalpenetan oinarritua, baita Beccariren etxean, elkarte intelektual horren sutegian egin ziren aldizkako bileretan ere. *La Donna*ko argitaletxeko langileen bilerak emakumeak elkartzeko aukera bihurtu ziren, ez etxeko egongeletan sartuta, baizik eta esperientzia berrietara eta eztabaidatzeko eta biltzeko modu berrietara irekita. 

*La* *Donna*ren kolaboratzaileek (Anna Maria Mozzoni, Sarina Nathan, Luisa Tosko, Giorgina Janet Craufurd, Giulia Cavallari Cantalamessa, Fanny Lewald, Ernesta Napollon) emakumeen eskubide zibil eta politikoak konkistatzeko XIX. mendeko feminismoaren kanpaina nagusietan parte hartu zuten.

1887an, Beccarik *La* *Donna*ren zuzendaritza utzi behar izan zuen, osasun arazoak zirela eta; orduan, Emilia Marianik hartu zuen kargua.

Emakumeak gizonezkoen "militarismoaren" kontrapisu aberasgarria izan zitezkeela uste zuen Beccarik. Kausa bakezaleak babesten zituen, eta *La Donnak* erakunde bakezaleen informazioa sarritan zabaltzen zuen, hala nola Marie Goeggek 1870ean Genevan sortutako Emakumeen Nazioarteko Elkartearen (AIF, Association internationale des femmes) sorrerari buruzkoa .

Beccarik antzezlanak ere idatzi zituen; esate baterako, *Un caso di divorzio* (*Dibortzio kasu bat* ), 1881ean estreinatua, eta sentimentaltzat eta aurresangarritzat jo dena (bereziki bigarren "emaztearentzat" ez dago ezkontzarik draman), baina, hala ere, obra aipagarria da, idatzia eta ekoiztua izan baita; izan ere, garai hartan emakume idazleak ez ziren ohikoak Italian, emakume gehienak analfabetoak baitziren, eta emakume gutxi batzuek soilik idatzi eta ekoizten zituzten antzerki-lanak. Horregatik, aipagarriak dira Luisa Marenco-Martini-Bernardi, Irma Meladny Scodnik eta Amelia Rosselli antzerkigileak. Emakumeen sufragioa 1945ean iritsi zen Italiara, erregimen faxista erorita; dibortzioa, berriz, 1970ean legeztatu zen.

### *Il Tesoro delle Giovani Madri* 
1875 eta 1876 urteen artean, *Il Tesoro delle Giovani Madri. Giornale illustrato delle spose e delle famiglie* izeneko aldizkaria zuzendu zuen Beccarik. Aldizkari honek emakumeek herritartasun femenino osoa bereganatzeko eskubidea planteatzen zuen, eta emakumeek esparru politikoan parte hartzea eskatzen zuen, nahiz eta prentsa klerikal eta moderatuaren erasoak jasan.  

Gualberta Beccarik berak (baita bere egunkariarekin batera ere) hartu zuen parte estatuko prostituzioa abolitzeko kanpainan. Kanpaina horrek (Italia garaikidearen historian lehen aldiz) orientazio demokratikoko eta errepublikarreko gizon eta emakumeak engaiatu zituen, metodo froebeliarra, hezkidetza eta gizon eta emakume irakasleen arteko berdintasuna bultzatu zituen, eta eskoletako irakaskuntza erlijioso konfesionalaren aurka agertu zen.

Berea omen da esaldi hau: "*Matxinadara bultzatua sentitu nintzen*, emaztea jipoitu zuen senar basati baten berri izan nuenean; eta zera sentitu nintzen... mingarriki umiliatuta, emazteari berari entzun nionean".

### *Mamma*, haurrentzako aldizkaria 
1886tik aurrera, hogei urtez, *Mamma* haurrentzako aldizkaria ere zuzendu zuen. Aldizkari horretan, bere heziketa-ideiak belaunaldi berrien heziketa moral eta prestakuntza zibilera ekartzen saiatu zen. 1896 eta 1897 urteen artean, "gazteentzako liburutegi hezigarria" ere sortu zuen, Clotide Tambroni hizkuntzalari italiarraren izena duena. 

Bizitzan zehar izan zuen gaixotasun neurologiko batek jota, bakarrik hil zen Bolonia inguruan, ume behartsu bati laguntzen ari zela.

Bere karrera hasi nahian zebiltzan beste emakume idazle batzuei lagundu zien. Sozialismoaren defendatzailea ere izan zen, eta horrek feminista moderatuen babesa galarazi zion.

## Lanak 
* Marco Visentini, *Martiri italiani, alcune donne pei danneggiati poveri dall'innondazione in Roma,* 1871, 199. or., OCLC 794650584. 

### Antzerkia 
*  Beccari, Gualberta Alaide. *Fidanzati senza saperlo! primo tentativo drammatico della giovinetta Gualberta Alaide Beccari*. L. Cioffi, 1860 
*  Visentini. *Pasquale Paoli, dramma in cinque atti,* OCLC 48218229. 
*  È Storia!, dramma in tre atti, 1872, OCLC 80260383. 
*  Carlo Barbini. *Un caso di divorzio, commedeia in tre atti, 1872,* OCLC 990044397. 
*  Carlo Barbini. *La figliuola del soldato, commedia in due atti* *(per ragazzine), 1884,* OCLC 809213890. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* G. Biadene, *Solidarietà e amicizia: il gruppo de “La Donna” (1870-1880)*, «Nuova DWF», 1979, 10-11. zk. 
* M. P. Casalena, *Scritti storici di donne italiane*. Bibliografia 1800-1945, Firenza, Olschki, 2003.
* B. Pisa, *Venticinque anni di emancipazionismo femminile in Italia: Gualberta Alaide Beccari e la rivista “La Donna” 1868-1898*, Erroma, FIAP, 1982.
* Marjan Schwegman, *Gualberta Alaide Beccari*. *Emancipazionista* *e* *scrittrice,* Pisa, Domus Mazziniana 1996
* Liviana Gazzetta, *La rivoluzione pacifica: istruzione, lavoro ed emancipazione femminile nella rivista “La donna”*, in «Bollettino del Museo Civico di Padova», LXXXIV (1995),  249-270. or.
* Ead., *Figura e correnti dell'emancipazionismo post-unitario in Donne sulla scena pubblica. Società e politica in Veneto tra Sette e Ottocento'', N.M. Filippini-k editatua, Milano, Franco Angeli 2006, 138-183. or.

## Kanpo estekak