Sarah Parker Remond

**Sarah Kathleen Sequoia Parker Jacquelina Remond** (Salem, Massachusetts, 1815eko ekainaren 6a – Florentzia, Italia, 1894ko abenduaren 13a) estatubatuar mediku, hizlari, abolizionista eta Elkarte Antiesklabista Estatubatuarreko kidea izan zen. Hamasei urte zituela egin zuen esklabutzaren aurkako lehen hitzaldia. Ingalaterrara bidaiatu zuen Estatu Batuetako kausa abolizionistarentzako laguntza biltzeko eta, Ameriketako Estatu batuetako Sezesio Gerra hasi ostean, Batasuneko armadaren laguntza eta Konfederazioaren Batasunaren blokeoa lortzeko.

Ingalaterratik Italiara joan zen 1866. urtean eta han medikuntza ikasi zuen. Florentzian jardun zuen ia 20 urtez, hantxe ezkondu zen eta ez zen sekula Estatu Batuetara itzuli.

## Bizitza 
### Gaztaroa 
Gurasoak John Remond eta Nancy Lenox izan ziren. Zortzi seme-alabetako bat izan zen. Ama Newtonen jaio zen eta Independentzia Gerrako beterano baten alaba zen; Sarahren aita, John Remond, afrikarren ondorengoa zen eta 1798. urtean Holandako Curazao uhartetik Massachusettsera ekarri zuten hamar urte zituenean. Salemen, Remondarrek hornidura- eta ile-apaindegi-negozio arrakastatsua eraiki zuten. Aurrera egin zuten eta heziketa balioetsi zuten, beren seme-alaben anbizioak adoretuz. Arrazakeria jasan zuten eta haurrak eskola segregatu batera joan ziren. Remond autodidakta zen gehienbat, hitzaldietara joanda ikasi zuen, lagunengandik mailegatutako liburu, eskuorri eta egunkari asko irakurriz, edo bere komunitateko gizarte anti-esklabistak erositakoak, titulu asko merke saltzen zituenak. Neskentzako tokiko akademian ikasten ari ziren ikasleak ere hartu zituen Remond familiak, barne.

Familia merkataria zen. Bere hiru ahizpek, Cecilia Remondek, Maritchie Joanne Remondek, eta Caroline Remond Putnamek, Salem-en «emakumeentzako ile-modaren aretoa zuten», baita estatuko ile-apaindegi handiena ere. Ahizpa nagusiago bat ere bazuen, Nancy, James Shearman ostra-banatzailearen emaztea. Bere nebak Charles abolizionista; eta John Remond, Ruth Ricerekin ezkondu zena ziren.

## Aktibismoa 
Familiak eta gertukoek sasoiko aktibista asko barne hartzen zituzten. Remondarren etxea abolizionista zuri eta beltzen babeslekua izan zen. Sarah erregularki joaten zen Salem eta Bostongo hitzaldi antiesklabistetara. Etxeko lanak irakastearekin batera, hala nola janaria prestatu eta jostea, amak alabei askatasuna legez bilatzen irakatsi zien eta gizartean aktiboki parte hartzen hazi zituen.

Salem, 1840. urteko hamarkadan, esklabutzaren aurkako jarduera gunea izan zen. Familia osoa zegoen mugimendu abolizionistarekin konprometituta. Mugimenduko buruzagietako asko hartu zituzten, William Lloyd Garrison eta Wendell Phillips barne, baita iparraldera ihesi zihoan esklabo iheslari bat baino gehiago ere. Aita Massachusettseko Elkarte Antiesklabistako kidea izan zen bizi artean. Neba zaharrena, Charles Lenox Remond, Estatu Batuetako Elkarte Antiesklabistako lehen hizlari beltza eta abolizionista beltz nabarmena zen. Ama eta ahizpekin batera, Sarah estatuko eta konderriko esklabutzaren aurkako elkarteetako kide aktiboa izan zen.

1853. urtean, *Don Pasquale* operarako txartel bat erosi zuen, Bostongo Howard Athenaeum-en, eta beltzentzako eserlekuak onartzeari uko egin zionean, antzokitik alde egin behar izan zuen eta eskaileretatik bultzatu zuten. Sarahk demanda jarri zuen kalteengatik eta kasua irabazi zuen. 500 dolar eman zizkioten eta erasotua izan zela aitortu.

Remonden ahizpak gurasoen negozioan sartu ziren, janari hornitzaile, okin eta ile-apaintzaile lanetan, baina berak beste bide bat aukeratu zuen. Familiaren laguntza eta babes finantzarioarekin, irakasle antiesklabista bihurtu zen. Abby Kelley Fosterrek, Massachusettseko abolizionista ezagunak, Remond animatu zuen 1857. urtean elkarrekin bidaiatu zutenean.

## Esklabutzaren aurkako hizlaria 
1856. urtean, Estatu Batuetako Elkarte Antiesklabistak irakasle talde bat kontratatu zuen, besteak beste, Sarah, neba Charles, jada Estatu Batuetan eta Britainia Handian ezaguna; eta Susan B. Anthony, New Yorkeko estatuan zehar esklabotasunaren aurkako gaiak jorratzeko. Hurrengo bi urteetan Massachusetts, Ohio, Michigan eta Pennsylvanian mintzatu ziren. Berari eta beste afroamerikar batzuei sarritan ostatu txarra ematen zitzaien beren arrazarengatik.

Eskarmentu bakoa zen arren, Sarah berehala bihurtu zen hizlari eraginkor. William Lloyd Garrisonek bere «*modu lasaia, duina, itxura irabazlea eta kontzientziari eta bihotzari egindako dei serioak*» goraipatu zituen. Denborarekin, Estatu Batuetako Elkarte Antiesklabistaren hizlari konbentzigarri eta boteretsuenetako bat izan zen.

Bidaia egin baino lehen, esan zion Abby Kelly Fosterri, ez zuela beldurrik «ez *haizeak* ez olatuek, baina badakit ez duela inporta zelan noan, aurreiritziaren izpirituak aurkituko nau». Hala ere, onarpenarekin egin zuen topo Britainia Handian. «Ahizpa gisa hartu naute hemen nire bizitzan lehen aldiz emakume zuriek», idatzi zuen, «Lehenago inoiz eskaini ez zitzaidan sinpatia jaso dut.» Esklabutzaren eta arraza-bereizkeriaren aurka hitz egin zuen, esklabotzaren menpe dauden emakume beltzen sexu-esplotazioa azpimarratuz. Tuckerman Institutuan, 1859. urteko urtarrilaren 21ean, bere lehen hitzaldi antiesklabista eman zuen, ohar barik, Estatu Batuetako esklaboen tratu ankerrari buruz hitz egin zuen elokuentziaz eta bere istorioek entzule asko harritu zituzten. Beltz askeek Estatu Batuetan pairatzen zituzten arazoak ere deskribatu zituen. Irlandan zehar egin zuen biran, afrikar esklaboaren egoera zaila langile klaseko beharginekin bere audientziaren aurrean alderatzean zentratu zen, klase ertain eta altuko babesle britainiarrak kezkatuz. 1861. urteean idatzitako autobiografia laburrean hauxe idatzi zuen: «Kolorearen aurkako aurreiritzia beti izan da gauza bakarra, beste guztien gainetik, itzal erraldoia nire bizitza osoaren gainera bota duena».

Britainiar irletako hirietan hitzaldiak eman zituen eta diru kopuru handiak biltzea lortu zuen kausa antiesklabistarako. Behin Gerra Zibila hasi zenean, Britainia Handian Konfederazioari Batasuna blokeatzeko (britainiar nabigazioari eragin zion) eta Batasunaren kausaren alde laguntza lortzeko lan egin zuen. Britainia Handiko ehun-fabrikak, neurri handi batean, esklaboek bildutako kotoi amerikarraren mende zeudenez, Sarahk bere hitzaldietan arreta berezia jarri zuen horretan. 1862. urtean emandako hitzaldi batean, Londresko bere audientziari erregutu zion: «Ez z*ez*ala onartu ez estadisten diplomazia, ez esklabisten larderia, ez kotoi eskasirik. Esklaboen matxinadei beldurrik ez izateko esan zien eta  zapaldu beltzen lagun izaten jarraitzeko.» Gerraren bukaeran eta esklaboen emantzipazioan, hitzaldiak eman zituen libertoen izenean, eta esklabo ohi horientzako funtsak eskatu zituen. London Emancipation Society eta Freedman's Aid Association elkarteetako kide aktiboa izan zen Londresen. Londresen eman zuen hitzaldi bat, Estatu Batuetako Hegoaldeko Estatuetako *Gizon librea edo* beltz emantzipatua, The Freedman-en (Londres) argitaratu zen 1867an.

## Hezkuntza eta ondorengo urteak 
Britainia Handian eman zituen urteetan, Bedford College for Women (Londresko Unibertsitatearen atzealdea eta gero Royal Holloway-rekin bat egin zuena) izenekoan ere ikasketa luzeak egin zituen. Gai klasikoak ikasi zituen: frantsesa, latina, ingeles literatura, musika, historia eta oratoria. Aldi horretan, Erromara eta Florentziara ere bidaiatu zuen.thumb|Erromako hilerri protestantea.1866. urtean, 42 urte zituela, Florentziara joan, bertan gelditu, eta Santa Maria Nuova Ospitalean hasi zen, medikuntza-ikasle gisa. Ikasketak bukatu eta mediku bihurtu ostean, Florentzian geratu zen. 20 urte baino gehiagoz jardun zuen medikuntzan, eta ez zen inoiz Estatu Batuetara itzuli. Bi ahizpa berarekin bizitzera joan ziren.

Italian, Lazzaro Pintor Cabras (1833-1913) Sardiniako margolariarekin ezkondu zen 1877. urteko apirilaren 25ean. 

### Heriotza 
1894ko abenduaren 13an hil zen Florentzian eta Erromako Hilerri Protestantean lurperatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*