Fatimah Tuggar

**Fatimah Tuggar** (Kaduna, Nigeria, 1967ko abuztuaren 15a) diziplina arteko artista eta argazkilaria da, Nigerian sortua eta Ameriketako Estatu Batuetan kokatua.Collagea eta teknologia digitala erabiltzen ditu genero, arraza eta teknologiaren narrazio nagusi eta linealak ikertzen dituzten lanak sortzeko. IAko irakasle elkartua da Arteetan: Artea eta Ekitate Globala Floridako Unibertsitatean (AEB).

## Biografia 
### Ikasketak 
Nigeriako Kaduna herrian jaio zen, 1967. urtean. Blackheath Arte Eskolan ikasi zuen, Londresen (Ingalaterra), eta Arte Ederretan lizentziatu zen Estatu Batuetako Kansas City Art Institute-n, 1992an.1995ean, Yaleko Unibertsitateko eskultura-masterra amaitu zuen, eta, ondoren, graduondoko estudio independente bat egin zuen Arte Amerikarreko Whitney Museoan, 1995etik 1996ra. Nigeriako Kano Corona eta Queens Collage Yaba delakoan ere ikasi zuen, Littlehamptoneko Familia Santuaren Komentura (Ingalaterrako Sussex) joan aurretik.

### Ibilbidea 
Tuggar-ek webean oinarritutako irudiak, objektuak, instalazioak eta multimedia-artelan hezigarriak sortzen ditu. Afrikako eta Mendebaldeko eguneroko bizitzako eszenak dituzte ondoan. Hala, prozesuari buruzko arreta erakartzen du, eta kontuan hartzen ditu genero-subjektibotasuna, parte-hartzea eta aurrerapen-nozioak.

#### Materialak eta gaiak 
Alemaniako dadaismoan eta fotomuntaketako artistetan inspiratu zen, hala nola Hannah Hoch eta John Heartfield, bere lanean collagearen alderdiak sartzeko eta, hartara, ikus-hizkuntza nagusiaren barruko botere-dinamikak zalantzan jartzeko. Berak hartzen dituen argazkietatik eta Mendebaldeko komertzialetatik, aldizkarietatik eta artxiboko materialetan aurkitutako materialetatik abiatuta, Tuggarrek irudiak bateratzen ditu digitalki, generoa, arraza, geografia, etxeko lana, teknologia eta kapitalismo globalizatua nagusi diren irudikapenetan ezabatuta erakusteko, eta, aldi berean, Afrikako diasporaren identitateak berriro zentratzen ditu.

Tuggarrek berrikuntza teknologikoak erabiltzen ditu lanean, garapen linealeko mendebaldeko kontzeptuak kritikatzeko bitarteko eta metodo gisa. Objektuek brikolajeren bat eskatzen dute; mendebaldeko Afrikako bi objektu edo gehiago eta horien mendebaldeko baliokidea konbinatzen ditu elektrizitateaz, azpiegituraz, sarbideaz eta teknologiaren eta kulturen arteko elkarrekiko eraginaz hitz egiteko. Era berean, ordenagailu-muntaketako eta bideo-collageko bere lanek berak filmatzen dituen bideoak eta argazkiak biltzen dituzte, baita iragarki, aldizkari eta artxibo-materialez aurkitutakoak ere. Tuggarren iritziz, badirudi inguruneek gure eguneroko bizimoduan duten eragina aztertzen duten alborakuntza horietan dagoela esanahia. Oro har, deseraikitze-estrategiak erabiltzen ditu bere lanak, gure pertzepzioei eta begiratzeko ohiko moduei aurre egiteko. Bere lan-gorputzak arrazari, generoari eta mailari buruzko ideiak batzen ditu, gure subjektibotasun-nozioak nahasteko. Bere lanak identitate multifazetikoa islatzen du, eta Afrika homogeneo baten ideiari aurre egiten dio.

#### Fotomuntaketa digitalak 
Fatimah Tuggar 1995ean hasi zen fotomuntaketa digitalak egiten. Bere lehen lanek komunikabideen irudikapenak eta teknologiaren mendebaldeko perspektibak eta Nigeriako emakumeen lana zuten ardatz.*Spinner and the Spindle* (1995) eta Working *Woman* (1997), hasierako lanaren adibide gisa, muntaia informatikoak erabiltzen dituzte, mendebaldeko teknologiako irudiak eta uneko landa-eremuko emakume nigeriarrak digitalki uztartzeko, mendebaldeko teknologiatik eta bretxa digitaletik isolatutako Afrika garaikideko narrazio nabarmenak eta sinpleak nahasteko. Tuggarren collage eta mise-en-abyme zein konputagailuaren pantailan emakume nigeriarraren irudia etengabe nahasten ditu lanetan, Working *Woman* lanean adibidez. Hala, bada, autorizazioaren konplexutasunak nabarmentzen dira, hedatutako informazio digitalaren goraldian ekoizpenaren eta ugalketaren bidez. *Lady and the Maid* (2000), *Bedroom* (2001) eta *Cake People* (2001) lanetan emakume beltzen irudikapenak Afrikako diasporaren narrazioak eta ikonografia sartuz, etxeko teknologiak irudikatzen dira, XX. mendearen erdialdean merkaturatutako etxeko espazio zurietan.Emakume beltzen subjektibotasunaren bidez, Tuggarren muntaia informatikoek arrazaren, generoaren eta teknologiaren botere-dinamikak zalantzan jartzen dituzte marko kolonialisten eta kontsumoaren bidez.

Tuggarrek ''Home's Horizons* (2019) fotomuntaketa-lanean sartu zuen, alde batetik, diptiko bat, lastozko sabaia eta hesi zuri bat duen adobe-etxe bat, bi pisuko  etxe baten gainean. Bestalde, fotomuntaketa batean txalupa txiki bat eta espazio-ontzi bat islatu zituen, biak paraxutez eta urez lotuak.Aurreko lanetan ikusitako lastozko sabaien eta hesi irudiak erabili zituen, hala nola *Cake People* eta Working *Woman*. Teknologiako gaiak eta etxeko espazioak sartzen jarraitu zuen, gune liminal geografiko eta kulturalak konplizitaterako eta aukerarako leku gisa aztertzeko.

#### Bideoa eta eskulturak 
Bideo-instalazioetan antzeko fotomuntaketa-metodoak sartu zituenean, The Kitchen-ekin koproduzitutako *Fusio*n *Cuisine* (2000) lanean, arte-ekoizpeneko egoitzan, Gerra Hotzaren garaiko etxeko teknologien Estatu Batuetako iragarkiak, klase ertaineko emakume zuriei zuzendutakoak, eta Nigerian bideoan grabatutako emakume afrikarren irudi garaikideak. Ikusizko hizkuntzako teknologia erabiliz eta kritikatuz, *Fusion* *Cuisinek* etengabe aldatu zituen bizitza modernoko gerraosteko fantasietako artxibo-filmen tirak, aldiriak eta Nigeriako etxeko lanaren eta jokoaren irudiak. *Fusion* *Cuisinen*, etxeko kontsumo-teknologian nagusi zen ikusizko hizkuntza aztertu zuen lente transnazional baten bidez, aurrerapeneko kontzeptu kolonialak berriz ebaluatzeko, eta arraza- eta geografia-ezabaketak azaldu zituen, etorkizuneko ikuspegi berriak eta ikusmen-narrazioak irudikatzeko. Bere lanetan, etnizitatea, teknologia eta kolonialismoaren ondorengo kultura bezalako gai sentikorrak jorratzen ditu. Artistak mezu didaktiko bat ez zabaltzea erabaki zuen, konparazio transkultural nabarietatik haratago doazen ñabardura kulturalak argitzea baino.

Tuggar-en soinu-eskulturek hibridotasun- eta teknologia-gaiak barneratzen jarraitzen dute brikolaje fisiko eta kontzeptualaren bidez. 1996ko eskulturan, *Turntable* izenekoan, errafiazko diskoak erabili zituen binilozko diskoen ordez, gramofonoa sartzeak tokiko hizkuntzaren garapenean izan zuen eragina aipatuz. Nigeriako iparraldeko hizkuntza askotan biniloaren eta fai-faiaren arteko antzekotasun fisikoa dela eta, binilozko diskoari errafiazko diskotik datorkio izena. Adibidez, hausa hikuntzan, errafiazko diskoari fai-fai deitzen zaio eta biniloa *fai-fain* gramofonoa da. *Disko-jogailua* 2002an galdu zen eta Tuggarrek 2010ean berregin zuen, *Fai-Fain Gramophone* izenburupean. Etxeko lanetan eta musikan erabiltzen den artisau-teknologiari omenaldia eginez, Tuggarrek emakumeek Nigerian erabiltzen dituzten tresna aldakorrak nabarmendu zituen, *Fai-Fai* diskoak, errafiaz emakumeek ehundutakoak, binilozko diskoen ordez. Disko ehunek disko-jogailu bat emulatzen dute, eta Barmani Chogo musikari nigeriarraren grabazio digital ezkutua eskulturatik erreproduzitzen da.

#### Errealitate areagotua eta web-ean oinarritutako lana 
Konputagailuko muntaketetan eta bideo-collageetan, Tuggar-ek ñabardura kulturalak eta pertsonen eta botere-egituren arteko erlazioak aztertzen dituzten irudiak elkartu zituen. Webgunean oinarritutako lan interaktiboetan, parte-hartzaileek beren collageak sor ditzakete elementu eta funts animatuak hautatuz. Prozesu horri esker, narrazio ez-linealak eraiki edo eten daitezke.*Changing Space* (2002), Tuggar-en eta Art Production Funden arteko online erakusketa parte-hartzaile batek publikoaren interakzioa erabili zuen espazio birtual batean, autoretzaren botere-dinamikak eta Afrikako arte modernoaren irudikapena galerietan eta museoetan zalantzan jartzeko.

Haren *Transitent Transferent* collage bizidun interaktiboak aukera ematen du 2011n Greensboroko edo 2008an Bronxeko eszenetatik abiatuta collageak sortzeko (ikus Street Art, Street Life: From 1950s to Now) New Yorkeko Bronxeko Arteen Museoan artxibatua. 2006ko *Triad Raid* web-proiektuan, *Rethinking Nordic Colonialism* Tuggarren parte gisa sortutakoan, "erabakiak hartzeaz edo ez hautatzeaz betetako botere-eremu batean sartzen du ikuslea/parte-hartzailea. Ingurune digital horretako ekintzak edo ekintza faltak collage dinamiko bat sortzeko elementuak animatzen ditu. Collage hau *Pertsonaiak*, ikonoak eta totemak, *Testuingurua*, paisaiak eta salgaiak eta *Portaerak,* elementu horien guztien arteko ekintzak eta elkarreraginak oinarri hartuta eraiki da. Horrek aldi baterako narrazio ez-linealak sortzea bultzatzen du. Narrazio horiek parte-hartzaile bakoitzak egindako hautaketaren arabera eraiki edo eten daitezke. Funtsezko faktore bat hautapenaren kontzientzia da, eta botere potentzial hori erabili edo ez aukeratzearen ondorioak". *Deep Blue Wellsek* uneko lankidetza-prozesua eta historia aztertzen ditu, baita indigo (anil) tindatzeko putzuak eta Kanoko oihalen tindaketa ere, eta kapitalismo globalizatuaren efektuei aurre egiten die., Bruselan 2003, Georges Pompidou Zentroa Paris 2005, Maliko Bamako biurtekoan, Bienalean. eta Arabiar Emirerri Batuetako Sharjahko biurtekoan 2023.

Erakusketa gehigarrietan hauexek sartzen dira:

* 2019 *Fatimah Tuggar: Home's Horizons*, Davis Museoa, Wellesley Collegen 
* *Charlotte Street* 2019 Sarien erakusketa, Arte Garaikidearen Kemper Museoa, Kansas City, Misuri
* 2019 *Ezagutza*, Spencer Arte Museoa, Kansasko Unibertsitatea, Lawrence, Kansas
* 2017, 2018 *Flow of Forms/Forms of Flow*, Museum am Rothenbaum, Hanburgo, Alemania eta Kunstraum, Munchen, Alemania
* 2015 *Jabetze-artea: collage batean esanahia aurkitzea* The Bascom: ikusizko arteen zentroa, Highlands, Ipar Carolina 
* 2013 *In/Visible Seams* Mechanical Hall Gallery, Delawareko Unibertsitatea, Newark, DE
* 2012 *Fatimah Tuggar*, Emakumearen eta Artearen Institutua, Emakume Artisten Serieko galeriak Mary Hana, Rutgerseko Unibertsitatea, New Brunswick, New Jersey
* 2012, 2011, 2010 T*he Record: Contemporary Art and Viny*l, Nasher Museum of Art, Duke University eta The Institute of Contemporary Art, Boston.
* 2012 *Harlemeko Postalak*, Studio Museum Harlem, New York, NY
* 2011 *Dream Team*, 1995etik 2011ra bitarteko lanak, GreenHill Center for North Carolina Art, Greensboro, Ipar Carolina
* 2010 *One Blithe Day*, Link Media Wall, Perkins liburutegia, Dukeko unibertsitatea, Durham, Ipar Carolina
* 2009 *Tell Me Again: A Concse Retrospective*, Franklin Humanities Institute, Duke University, Durham, NC. 
* 2005 *Rencontres de Bamako: Argazkigintzaren Biurteko Afrikarra: Ordua esan*
* 2002 *Changing Space*, Art Production Fund, New York, New York.
* 2002 *Tempo*, Arte Modernoaren Museoa, New York, New York.
* 2001 *Empire/State: Artists Engaging Globalization* The Art Gallery of the Graduate Center, New Yorkeko The City University.
* 2000 *Poetika eta arte ahalmenaren museoa* Clevelandeko Arte Garaikidea
* 2000 *Lerroa zeharkatzen* Queenseko Arte Museoa
* 2000 *Mundu Berria*, Los Vicio y las Virtudes, Valentziako Biurtekoa, Maia, Oporto, Portugal
* 2000 *Ospakizunak* Galeria Joao Graça, Lisboa, Portugal
* 2000 *Uraren iturrian* Greene Naftali Gallery , New York
* 2000 *Tell Me Again*, The Kitchen, New York, New York
* 2000 *Fusion Cuisine*, The Kitchen, New York, New York, Le Musee Chateau, Annecy, Frantzia 
* 2000 *Fatimah Tuggar*, Artea eta Publikoa, Geneva, Suitza
* 1999 *Pasioa eta olatua*, Istanbulgo Nazioarteko 6. Biurtekoa
* 1999 *Teknologiaz haratago*: Brooklynen lanean Brooklyngo Arte Museoa, New York
* 1998 *Herrixkako* sorginak Plexus.org
* 1992 *Areto birakaria*, The Founders Gallery, Kansas City, Missouri
* 1992 *Espazio eta argiaren artean'', Leedy-Volkus Art Center, Kansas City, Missouri

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Hamilton, Elizabeth (2013). "Analogikoak Girls in a Digital World: Fatimah Tuggar's Afrofuturist Actuion in the Politics of "Traditional" African Art". Nka: Journal of Contemporary African Art, No. 33.
* Tuggar, Fatimah (2013). "Montage as a Tool of Political Visual Realignment," *Visual Communications Journal*: "The Ethics of Images,", Bolette Blaagaard-ek eta Carey Jewit-ek argitaratua.  or. 375–392, Londresko Unibertsitatea, UK Institute of Education; Culture, Communication & Media Department, SAGE Publications, Special Issue, August 2013 
* Tuggar, Fatimah (2017). "Methods, Making, eta West African Influences in the Work of Fatimah Tuggar". African Arts, 50, Ez. 4, or. 12-17 urte. https://doi.org/10.1162/AFAR_a_00370

## Kanpo estekak