open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Everglades

[eskuinera|thumb|300px|Everglades, [Floridako penintsularen hegoaldean.]]
**Everglades** Floridako penintsularen hegoaldean kokaturik dagoen hezegune subtropikal zabala (11.100 km²ko azalera) da. Arro hidrologiko zabal baten hegoaldeko erdia hartzen du. Orlandotik hurbil jaio eta Okeechobee aintzirara isurtzen den Kissimmee ibaiak eratzen du hezegune-sistema hau. Eurite sasoian aintzirak gainezka egiten du, 97 km zabal eta 160 km luze den ibai geldo eta sakontasun gutxiko (gehienean 0,3 m baino gutxiago) bat sortuz. Ibai hau penintsulako hegoaldean, Floridako badian, itsasoratzen da.

Garrantzi ekologiko handiko eremua da. Ekosistema nagusiak *Claudium* generoko ziperazeoz estalitako zingirak, belardi hezeak eta ur irekiko ubide naturalak dira. Uharteetan *"hammock"* deitutako oihan tropikalak daude, eta pinu (*Pinus elliottii*) sailak inguru lehorrenetan. Ur gezako zingira batzuetan nekostak hazten dira eta itsas ertzean mangladiak. Galzoriko espezie ugari bizi dira bertan, hala nola, Floridako pantera, *Crocodylus acutus*, *Trichechus manatus* eta *Picoides borealis*.

1947an sortutako Evergladesko Parke Nazionalak (*Everglades National Park*) 6.104 km²ko azalera du. 1979tik UNESCOren Gizateriaren Ondare da.

## Ikus gainera 
* Bayou

## Erreferentziak 
* Artikulu hau idazteko Ingelesezko Wikipediako Everglades artikuluaren informazioa erabili zen.

## Kanpo estekak 
*  Evergladesko Parke Nazionalaren webgunea
Prayagraj

**Prayagraj** —2018 arte ofiziala izan zen **Allahabad** izenaz ere ezaguna— Indiako iparraldeko hiri bat da, Uttar Pradesh estatuko hegoaldean dagoena, Ganges eta Iamuna ibaiek bat egiten duten lekuan. Ia sei milioi biztanle ditu. Trenbideak hiria zeharkatzen du.

Gaur egungo hiria antzinako Praiag hiri sakratuaren kokalekuan eraikita dago: hamabi urtetik behin Kumbhamela jaialdi hindua egiten dute Allahabad hirian.

Allahabad Mogol Inperioko Akbar enperadoreak sortu zuen 1583. urtean: *al-Ilhahabad* izena ipini zion.

XX. mendearen hasieran, Britainiar Inperiokoa zenean, hirian zegoen Allahabad Unibertsitatea oso ospetsua zen, "Ekialdeko Oxford" esaten zioten.

## Klima 
Prayagrajen klima subtropikal hezea daukate, India iparraldeko lautadetako beste hirien antzera. Urteko batezbesteko tenperatura 26,1&nbsp;°C-koa da. Hiru urtaro dituzte: uda lehor eta beroak, negu hotz lehorrak, eta montzoi hezeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Birobidzhan

**Birobidzhan** (; ) Errusiako hiria da, Ekialde Urrunean dagoen Juduen Probintzia Autonomoko hiriburua. 2010ean 75.413 biztanle zituen.

## Geografia 
Txinako mugaren ondoan dago, Bira ibaiaren ertzean. Trenbide Transiberiarra igarotzen da hiritik, eta geltoki garrantzitsua dauka.

## Ekonomia 
Zerrategiak, zurgindegiak eta industria arina (jantzi eta zapatagintza) dira hiriko ekonomiaren oinarria.

## Hezkuntza 
Goi mailako hezkuntza-zentroak daude hirian: Birobidzhango Institutu Pedagogikoa eta Birobidzhango Unibertsitate Nazional Judua.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Argazki-galeria ofiziala Eao.ru
* 1929-1931 bitarteko argazkiak Hdl.loc.gov
Sirte

**Sirte** (; ) Libiako basamortuko hiri bat da, Sirte barrutikoa. Herrialdeko Gobernuaren instituzio garrantzitsu batzuk egoitza dute Sirte hirian. Sirteko golkoko hegoaldeko kostaldean dago. Tripoli hiriburuaren eta Bengazi hiriaren erdibidean dago Sirte. Muammar al Kadafi agintaria Sirten jaio (1942) eta hil (2011) zen.

Sirten sinatu zuten Afrikar Batasuna sortzeko ituna 1999. urtean. Kongoko Bigarren Gerrari amaiera emateko ituna ere Sirten sinatu zuten urte horretan bertan, 1999an.

Hiriaren antzinako izena *Syrtis Maior* () zen. *Syrtis Minor* izeneko hiria, ostera, Gabesko golkoan dago.

Libiako gerra zibilean, Kadafi babesten zuten tropen eta matxinatutako gerrarien arteko azkenengo borrokaldia Sirten izan zen. Hiria suntsituta geratu zen, eta Kadafi menperatu egin zuten.

## Historia 
Erromatarrek *Syrtis Maior* esaten zioten hiriari, baita *Colluba* eta *Barbaras Syrtes* ere.

### Darfurko elkarrizketak 
2007. urteko urrian Sudango gobernuaren eta Darfurko talde matxinatu batzuen arteko elkarrizketak Sirten izan ziren.

### Libiako hiriburua 
Kadafik ahaleginak egin zituen Libiako hiriburua Sirtera aldatzeko, besteak beste estrategia-arrazoiengatik. Egon ere, Libiako gobernuko hainbat egoitza nagusi Sirten daude, hala nola Kongresuaren Jauregia, Afrika iparraldeko handienetarikoa.

### 2011ko Sirteko bataila 
Kadafiren diktaduraren amaiera aldarrikatuta zegoen arren, diktadorearen aldekoek eta kontrakoek Sirte hiriarengatik borrokan jarraitu zuten. Azkenean, matxinatuek NATOren laguntzaz 2011. urteko urriaren 20an Kadafi eta bere jarraitzaileak menperatu egin zituzten, eta diktadorea hil ere egin zuten.

## Klima 
## Kultura eta Hezkuntza 
Sirten Al Tahadi Unibertsitatea dago; hamahiru fakultate ditu, Zuzenbidea eta Medikuntza barne.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* MSN mapa
Pleven

**Pleven** (bulgarieraz: Плевен) Bulgariako iparraldeko hiri bat da, eta izen bereko Pleven probintzia edo oblasteko hiriburua. Tutxenitsa ibaiaren ertzean dago, eta Vit ibaia ere hiritik hurbil dago.

Bulgariako hiri handienetarikoa da, iparralde osoko hirugarren handiena, Varna eta Ruseren ostean. Gune ekonomiko, administratibo, politiko eta kultural garrantzitsua da, baita garraioena ere.

## Ekonomia 
Plevengo industria-jarduera nagusiak: kimika, ehungintza, elikagaigintza, zementugintza, beiragintza, makineria, jantzigintza, nekazaritza, merkataritza eta zerbitzuak. Aipatzekoa da merkataritza-gune handien eraikuntza 90eko hamarkadatik aurrera.

## Geografia 
Pleven nekazaritza-eskualde batean dago, Danubioko Ordokiaren erdialdean, Moesia eskualde historikoan. Pleven mendiak daude inguruan, altuera txikiko kareharrizko mendixkak.

Sofia hiriburutik 170&nbsp;km-ra dago Pleven, 320&nbsp;km-ra Itsaso Beltzeko kostatik eta 50&nbsp;km-ra Danubio ibaitik.

## Klima 
Pllevenen klima kontinental hezea daukate. Neguan hotz egiten du, elurteekin, eta -20&nbsp;°C-ko tenperatura baino hotzagoak ere izaten dituzte. Udaberriak epelak dira, 20ªC inguruko tenperaturarekin. Udak beroak dira, 38-40&nbsp;°C-ra arteko tenperaturekin. Urteko batez besteko tenperatura 11,6&nbsp;°C-koa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea 
* Irudiak
Otrantoko kanala

**Otrantoko kanala** (; ) Itsaso Adriatikoa (iparraldera) eta Itsaso Jonikoa (hegoaldera) lotzen dituen itsasartea da. Bestalde, Italiako hego-ekialdeko kostaldearen eta Albaniako hego-mendebaldeko kostaldearen arteko muga da. 72 km inguruko zabalera dauka.

Kanalaren izena Italiako Apuliako Otranto hiritik datorkio. Otrantoko lurmuturra Italiako ekialderengo puntua da, Albaniatik hurren dagoena. Albaniako kostaldeko hiririk esanguratsuena Vlorë da.

1998. urtean Italiako eta Albaniako gobernuek hitzarmenez erabaki zuten Sazan irlan, Vlorëko portuaren aurrealdean, radar-estazio bat ipintzea, besteak beste, legez kanpoko immigrazioa zaintzeko.

## Historia 
1807. urteko abuztuan frantsesen tropek kanala zeharkatu zuten Joniako uharteak eskuratzekotan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cosenza

**Cosenza** (erromatarren antzinako *Consentia*) Italiako hiri bat da, izen bereko Cosenza probintziako hiriburua, Calabria eskualdean. Hirian 69.727 biztanle daude, eta hiri-inguruan 260.000 biztanle.

## Geografia 
Crati eta Busento ibaiek bat egiten duten lekuan dago Cosenza hiria; esaten dutenez, bisigodoen Alariko I.a erregea 410. urtean lurperatu zuten lekuan.

## Kultura 
Akademia Cosentina famatuaren egoitza Cosenza hirian dago. Alessandro Sicilia olerkari garaikidea ere hirikoa da.

Kultura Ondarea Zaharberritzeko Laborategiaren Erakusketa Iraunkorra daukate.

## Sukaldaritza 
Cosenzako espezialitateak dira *cuddrurieddri*-ak, *turdiddri*-ak, *fusilli*-ak, eta frijitutako patatak eta *pipareddre*-ak.

Gaur egun Cosenzakoa den Donnici herrian *Donnici doc e dop* ardo ospetsua ekoizten dute.

## Ekonomia 
Nekazaritza- eta industria-gunea da. Besteak beste, eraikuntzarako zurgintza-fabrikak daude, altzarigintza eta ehungintza ere badago.

## Arkitektura 
Cosenzako gune historikoa ikustekoa da. Besteak beste, Hamahiru kanaleko Iturrian Silatik datorren ura irteten da. Beste monumentu ikusgarri batzuk: Kultura Etxea, 1100. urteko Cosenzako Duomoa, Svevo Gaztelua, Liburutegi Nazionala, San Gaetano komentua eta eliza, San Domeniko komentua eta eliza, Arnone Jauregia (gaur egun, museo bihurtuta).

Gainera, aldi askotako beste hainbat museo, eliza, komentu, santutegi, jauregi, gaztelu, merkatu, eraikin, etxe, teatro, plaza eta abar ere ikustekoak dira.

## Historia 
Hiria jatorriz K.a. IV. mendekoa da: bruziarrentzat garrantzi estrategikoa zuenez, Cosenza euren hiriburua izan zen; K.a. 356. urtean *Consentia* izena zuen hiriak. Lukaniarrekin hitzarmena egin zuten, herri bien artean aurrerantzean elkarlana sustatuz. Sasoi hartan Consentiak harresia zeukan, eta lurralde zabal bateko hiriburua zen.

Gerora, hainbat herrialde eta agintariren eskutan egon zen: erromatarrak, bisigodoak, bizantziarrak, Germaniako Erromatar Inperio Santua, aragoiarrak, espainiarrak, frantsesak, ingelesak, batzuk aipatzearren.

## Kanpo estekak 
* Cosenza TV
## Erreferentziak
Dzongkha

**Dzongkha** (dzongkhaz: རྫོང་ཁ་) Bhutango hizkuntza nazionala da. Hitzak "*dzong*-etan (, hots, XVII. mendeko monasterio gotortuetan) hitz egiten den *kha* () hizkuntza" esan nahi du.

170.000 hiztun inguru ditu eta Bhutango mendebaldeko barrutietan hitz egiten da. Herrialde hartako eskola guztietan irakasten da, eta *lingua franca* da hegoaldeko eta ekialdeko barrutietan, hor ez baita ama-hizkuntza.

*Joyi* deritzan tibetar alfabetoaren aldaeraz idazten da.

Ahaidantzari dagokionez, sino-tibetar hizkuntza-familiari dagokio, tibeto-birmaniarren taldeari. Kode hauek ditu: ISO 639-1: dz; ISO 639-2: dzo.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magadan

**Magadan** () Errusiako hiria da, Magadan oblastaren hiriburua. Ekialde Urruneko Barruti Federalean dago, Okhotskeko itsasoaren iparraldeko kostaldean, Taui badian, Moskutik 5.910 km ekialdera eta Khabarovsketik 1.655 km ipar-ekialdera. 2010ean 95.982 biztanle zituen.

## Historia 
1920ko hamarkadarako bazegoen giza kokalekua Magadan inguruan, baina herria 1929an sortu zuten. Hasieran, hiriaren izena *Nagaevo* izan zen, Even-Okhotsk barrutiko hiriburua. 1933. urtean hiri-izaera eman zioten.

Stalinen agintepean presoak Magadanera bidaltzen zituzten behartutako lanak egitera. 1932-1953 urte bitartean Dalstroi erakundearen egoitza egon zen Magadanen: behartutako lan izugarriak, urre-meatzeetako lanak eta lan zentzagarriak eragiten zizkieten. Aro horretan hiriko ekonomiak behera egin zuen, eta hala egon zen hamarkadetan.

Magadanek Okhotskeko itsasoan portua duenez, Kolyma eskualdeko meatzeetan ustiatutako urrea eta beste metalak merkaturatzeko gune bihurtu zen. Hiria hazi egin zen, eta biztanleak ere ugaritu egin ziren, batez ere meategietako jardunaren garapenez.

## Ekonomia 
Gaur egun, eraikuntza eta arrantza dira ekonomia-jarduera nagusiak. Portua maiatzetik abendura egoten da irekita. Hiritik 50 km iparralderantz nazioarteko aireportua daukate. Edozein modutan ere, errepide bi daude bakarrik hiria inguruekin lotzeko; bat Kamtxatka aldera doana, eta bestea, 2.200 kmra hurren daukaten Jakutsk hirira doana, *hezurren ibilbidea* deritzona. Beraz, nolabait isolatuta dagoen hiria da Magadan.

## Klima 
Magadanen klima subartikoa daukate, *Dfc* Köppen klima sailkapenaren arabera. Negu luze eta hotzak dituzte; urtean bakarrik sei hiletan igotzen du tenperaturak 0&nbsp;°C-tik gora. Izotza eta tundra dira eskualdeko paisaia nagusia, beraz. Okhotskeko itsasoko kostaldeko tenperatura, urtarrilean -22&nbsp;°C eta uztailean 12&nbsp;°C bitartekoa izaten da. Barrualdean, ostera, urtarrilean -38&nbsp;°C eta uztailean 16&nbsp;°C bitarteko tenperatura izaten dute.

## Senidetutako hiriak 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mapa Kolymskiy.narod.ru
Haflinger

**Haflinger**, (), (), Austriako zein Italiako ipar aldeko bertako zaldi arraza bat da beti. Zurda eta isatsa berriz, beti zuriak. Bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik haflinger arraza ponien sailkapen taldean sartzen da.

Haflinger zaldien banaketa erdigunea Tirol eskualdea da.

Arraza XIX. mendean barrena garatu zen bere jatorrizko gunean. Zaldi txiki eta bizkorra da, eta arrazaren kolorea beti gorrizka izaten da. Mendiko parajetan ibiltzeko aproposeko zaldia da.

## Ezaugarriak 
* Altuera soin gurutzera 137 cm eta 152 cm artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
 Tiroleko arrazaren elkartearn web-gunea

## Argazki galeria 

Entspannung nach gelunger Übung2.JPG
Halflinger 3607.jpg
Aswan

**Aswan** (arabieraz: أسوان '**  ahoskatua; egiptoeraz: **'; koptoeraz: ⲥⲟⲩⲁⲛ, '**; antzinako grezieraz: Συήνη **'), antzinean **Siene** deitua, hegoaldeko Egiptoko hiria da, Aswango eskualdeko hiriburua dena.

Aswango presaren iparraldean, Niloren eskuinaldean, lehenengo ur-jauzian dago. Egungo hiria handitu eta lehen bereizirik zegoen Elefantina du barnean.

## Klima 

## Historia 
### Antzinatea 
*Swenet* zeritzon hiria da gaurko Aswan. Egiptoko hegoaldeko muga zen, lehenengo ur-jauziaren azpian dagoelako, eta deltaraino ontziz nabigatzeko ez zegoelako inolako trabarik. Hegoaldetik iparralderantz zihoazen ontzien ordainsariak ipintzen zituzten hiriko agintariek, leinuz leinu.

Inguru honetan zeuden antzinako egiptoarrek monumentu handiak egiteko erabili zituzten harrobiak, batez ere granito arrokakoak: estatuak, obeliskoak, eraikin sakratuak eta piramideak eraikitzeko erabili zituzten besteak beste. Orain dela 3.000 urteko harginen aztarnak daude.

### Kristauen aroa 
Aswan, predikatzaileak Afrikara joateko pasagune garrantzitsua izan zen.

### Aro arabiarra 
VIII. mende erdialdera, Sudango Nubiarekin harremana galduz, merkataritza-indarra galdu zuen Aswan hiriak.

### Gaur egun 
Batez ere Aswango presara doazen kruzeroengatik hiria turismoko oso gune garrantzitsua da.

## Aswango presa 
Nilo ibaiak urtero egiten zuen gainezka: lur emankorrak sortu ziren, baina uraldien maila ezin aurreikusiz, arazo larriak sortzen ziren lehorteen eta uholdeen eraginez.

Bi presa eginda daude, beraz, Aswan inguruan: zaharrena, Aswango Beheko Presa, britainiarrak hasi ziren egiten 1899. urtean eta 1902. urtean amaitu zuten (berritzen jarraitu dute); berriena, Aswango Goiko Presa, 1970. urtean amaitu zuten (amerikarrek, egiptoarrek eta errusiarrek jardun zuten aldi ezberdinetan).

## Irudi-galeria 

File:GD-EG-Assouan-Cathédrale Copte.JPG|Aswango katedrala
File:Egypt.Aswan.Mosque.02.jpg|Aswango meskita nagusia
File:Nile aswan.jpg|Nilo Aswandik ikustia
|File tenplua
File:AswanHighDam Egypt.jpg|Aswango presa

## Erreferentziak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lidia

**Lidia** (; ) Asia Txikiko mendebaldeko Burdin Aroko erresuma bat izan zen. Antzinako Joniatik ekialdera zegoen, gaur egungo Turkiaren barneko Uşak, Manisa eta Izmir probintziak dauden tokian. Populazioa lidieraz mintzo zen (Anatoliako hizkuntza bat). Homerok Meonia deitzen zion eskualdeari.

Hititen inperioa erori zenetik persiar akemenestarrek bereganatu zuten arte iraun zuen erresumak. Txanponak egin ziren lehen lurraldea izan zen, Txinan eta Indian baino lehen, K.a. VII. mendearen erdialdean, Giges-en erregealdian.

## Geografia 
Asia Txikiko mendebaldeko eskualde bat zen. Haren mugakideak hauek ziren: iparraldean, Misia; hegoaldean, Karia eta Frigia. Merkataritza-bide handiek zeharkatzen zuten eskualdea, eta meatzaritza-baliabide garrantzitsuak zituen (urrea eta zilarra, besteak beste).

Lidiako hiri nagusiak, Lidiaren mende garai batean egon ziren Joniako Esmirna, Efeso eta Mileto hiriak kenduta, hauek izan ziren, Ptolomeoren arabera:
* Sardes, erresumaren hiriburua.
* Filadelfia, Sardestik 45 bat km hego-ekialdera.
* Tiatira (grekoentzat, Pelopia: Πελοπία), Sardestik 40 km ipar-ekialdera. Indigo koloregaiaren merkataritzaren gune nagusietako bat izan zen.
* Magnesia, Sardestik 56 km mendebaldera.

## Historia 
Hasieran, Frigiaren mende egon zen eskualdea. Homeroren arabera, Atis jainkoaren seme *Lidos* izenetik dator Lidia izena. Asiriarrentzat eta egiptoarrentzat, Lud zuen izena eskualdeak. Frigiaren inperioa erori ondoren, K.a. VI. mendean, sortu zen Lidiar Inperioa. Gorenaldian, Lidiak ia Asia Txiki osoa bereganatu zuen, Lizia izan ezik. Karia eta Bitinia ere haren mende zeuden.

Kreso errege lidiarrak porrot egin zuen erresuma zabaltzeko gerretan, eta K.a. 546an Ziro Handiak bereganatu zuen Lidia, eta Persiaren mende gelditu zen. Alexandro Handiaren konkisten ondoren, seleukotarren erresumaren parte izan zen, eta Pergamoren mende gelditu zen ondoren (K.a. 260). Geroago, Erromatar Inperioaren mendera pasatu zen, K.a. 129an, eta Asia Txikiko erromatar probintziaren parte izan zen.

Erromatarren mende egon zen garaian, helenizatu egin zen, eta, IV. mendean, kristautu. Lidia Ekialdeko Erromatar Inperioaren probintzia jendetsu eta aberatsa izan zen. Hala jarraitu zuen, 1206an laugarren gurutzadak Bizantziar Inperioa zatitu zuen arte. Nizeako Inperioaren mende gelditu zen orduan.

1336an emir turkoek bereganatu zuten eskualdea, eta 1390etik aurrera Otomandar Inperioaren mende egon zen, Turkia estatua sortu zen arte. Turkoen mende, pixkanaka-pixkanaka, Lidiako populazioa, lehen milurtekoan greko eta ortodoxo bilakatua zena, turko eta musulman bilakatuz joan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vladikavkaz

**Vladikavkaz** (, *Dzæwdžyqæw*; ) hegoaldeko Errusiako hiria da, Ipar Osetia-Alaniako hiriburua eta hiririk handiena. Kaukaso mendikatearen iparraldeko isurialdean dago, Terek ibaiaren ertzean. 291 km²ko eremua du eta 2010ean 311.693 biztanle zituen.

Etniari dagokionez, osetiarrak eta errusiarrak dira biztanle gehienak, baina armeniar, georgiar, alemaniar eta greziar gutxiengoak daude.

## Historia 
Hiria 1784. urtean sortu zuten. 1930-1944 eta 1954-1990 bitartean **Ordzhonikidze** izena izan zuen, Sergo Ordzhonikidze agintariaren omenez. 1944-1954 urte bitartean, berriz, **Dzaudzhkau** izena izan zuen.

## Klima 
Vladikavkazek klima kontinentala du, uda epelekin (*Dfb* Köppen klima sailkapenaren arabera).

## Ekonomia 
Garrantzi handia du Kaukasoko mendien arteko komunikabide nagusiak, burdinbideak eta errepideak, bertan lotzen direlako. Industria (burdingintza, beiragintza, zurgintza, janari industria), meategiak (beruna, zinka, zilarra) eta zerbitzuak dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Hezkuntza 
Vladikavkazen hainbat erakunde daude: Estatuko Ipar Osetiako Unibertsitatea, Ipar Kaukasoko Unibertsitate Teknologikoa, Akademia Medikoa, Zibilizazio Institutua, Nekazaritza Akademia, Institutu Pedagogikoa eta Management Institutua, besteak beste.

## Kirolak 
FC Alania Vladikavkaz taldeak Errusiako futbol liga irabazi zuen 1995ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joxkar-Ola

**Joxkar-Ola** (errusieraz eta , *hiri gorria*) Errusiako hiria da, Mari El Errepublikako hiriburua.

## Izenak 
1919. urtera arte hiriaren izena *Tsariovokokxaisk* () zen; 1919-1927. urte bitartean *Krasnokokshaisk* () izan zen, hiria zeharkatzen duen Malaia Kokxaga ibaiarengatik. Izen berriena *Joxkar-Ola* da.

## Historia 
Bigarren Mundu Gerraren ostean hirian industria handia zegoen, eta merkataritzako garraio-gune garrantzitsua zen. Sobietar Batasunak estatuko enpresei babesa emateari utzi zionean hiriaren gainbehera hasi zen, langile espezializatuek Errusiako beste hiri handietarantz emigratuz.

## Klima 
Joxkar-Olako klima kontinental epela da. Neguak hotzak eta luzeak dira, elurteekin; urtarrila da hil hotzena, -18&nbsp;°C-ko tenperaturara ere iritsiz. Udak epelak dira; uztaila da hilik beroena, 22&nbsp;°C-24&nbsp;°C-ko tenperaturara iritsiz.

## Hezkuntza 
Joxkar-Olan goi-mailako ikasketa-zentroak daude, hala nola:

* Mariko Unibertsitate Estatala
* Mariko Unibertsitate Tekniko Estatala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cristina López

**Cristina Esmeralda López Quirós** (Cádiz, 1975eko abuztuaren 7a) gipuzkoar eskubaloi jokalari ohia da. Cadizen jaioa izan arren, bere ibilbidea Gipuzkoan egin zuen. Akaba Bera Beran hegaleko moduan aritu zen 2010era arte.

Atenasko Olinpiar Jokoetan Espainiako selekzioarekin izan zen.

## Erreferentziak
Maikop

**Maikop** (; adigeraz: Мыекъуапэ, *Myequape*) Errusia hego-mendebaldeko industria-hiria da, Adigeako Errepublikaren hiriburua. Kaukasia eskualdean kokaturik dago, Kaukaso mendikatearen iparraldera, Kuban ibaiaren adarra den Belaiaren ertzean. Rostov Don hiritik 291&nbsp;km hegoaldera eta Krasnodar-tik 100&nbsp;km hego-ekialdera dago. 2010eko erroldaren arabera, hiriak 144.249 biztanle zituen.

Hiriaren izena adigerazko мыекъуапэ (*myek-uape*) hitzetik dator, «loretan dauden sagarrondoen harana» esan nahi duena.

Maikop hiri okrug edo barrutiko hiriburua da. Maikop okrugekoak dira beste hiri hauek ere: Janskaia, Gaverdovski, Kosinov, Podgorni, Rodnikovi, Severni, Vesioli eta Zapadni.

## Historia 
Kubango kosakoek 1857. urtean errusiarrentzako gotorleku bat zuten Maikopen. Kaukasoko Gerran (1858-1863) erabakigarria izan zen. 1870. urtean udalerri izaera eman zioten.

1897. urtean antzinako aztarnak aurkitu zituzten: noizbait oso aberatsak izan ziren gizon-emakumeen eta euren zerbitzarien hilobiak, euren gauzekin, eta hamaika metroko tumulua, besteak beste. Azterketek erakutsi dute kanpotik etorri ziren pertsonen gorpuak zirela, Asia, Anatolia edo Irandik. Gainera, K. a. IV. milurtekoan hezitako zaldi bat eta beste animalia batzuk zeuden aztarnen artean.

1911. urtean inguruetan petrolioa aurkitu zutenetik hiria asko hazi eta garatu zen. 1936. urtean Agigea oblasteko hiriburu izendatu zuten. Hala ere, Bigarren Mundu Gerraren ostean suntsituta geratu zen.

Edonola ere, hiria petrolio-gune garrantzitsua zenez, erraz berpiztu zen; 1991. urtetik Adigeako Errepublikako hiriburua da.

File:Coat_of_Arms_of_Maikop,_1875.png|1875ko armarria
File:Coat_of_Arms_of_Maikop_(Adygea)_(1970).png|1970eko armarria

## Demografia 
## Klima 
Maikopeko klima azpitropikal hezea *(Cfa)* da, Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Hiriaren inguruko webgunea
Dachau

**Dachau** Alemania hegoaldean dagoen hiria da, Bavariako estatu federatuan kokatua, Munichetik ipar-ekialdera, 13 kilometrora. Freising-en atzetik, Munich inguruko bigarren hiri handiena da, 43.000 biztanlerekin. Hiriak gune historikoa du, XVIII. mendeko gaztelu bat duena. Dachau hiria Dachau barrutiko administrazioaren egoitza da. Amper ibaiak zeharkatzen du.

## Auzoak 
thumb|ezkerrera|250px|Dachauko gaztelua

Hiria hiru eremutan banatua dago:

* Altstadt *(Alde zaharra)*:
Altstadt Dachau, Mitterndorf, Udlding, Etzenhausen, Unterer Markt, Webling
* Dachau-Ost *(Dachau ekialdea)*:
Unteraugustenfeld, Polln, Obergrashof, Prittlbach-en parte batzuk, Würmmühle
* Dachau-Süd *(Dachau hegoaldea)*:
Oberaugustenfeld, Himmelreich, Holzgarten, Gröbenried-en parte batzuk
* 1972az geroztik Dachauri dagokio baita ere: Pellheim-eko udalerria (Pellheim, Pullhausen, Assenhausen, Lohfeld eta Viehhausen barnean dituela).

## Historia 
Duela 2.300 urte inguru, toki horretan zeltak bizi izan ziren. Erromatarrek lurraldea konkistatu eta Reciako probintzia erromatarrean sartu zuten. Erromatarrek Amper ibaia zeharkatzen duen bide bat eraiki zuten Dachautik gertu.

Dachau aipatzen den lehendabiziko dokumentua 805ekoa da. Hiria suediarrek setiatu zuten Hogeita Hamar Urteko Gerra egin zutenean, eta arpilatua izan zen.

Artista askoren etxea izan zen XIX. mende bukaera eta XX. mendearen hasiera bitartean. Esaterako, Ludwig Thoma-ren jaioterria da.

Hiri hau Dachauko kontzentrazio-esparrutik gertu egoteagatik ere ezaguna da; Dachaukoa Alemanian egindako lehenengoko kontzentrazio-esparru handia izan zen, 1933an naziek eraikia, aurretik bolbora-lantegi bat izandako lekuan.

Bigarren Mundu Gerraren ostean, Alemaniako ekialdeko lurraldeetatik kanporatutako hainbat alemaniarrek bizileku berri bat aurkitu zuten Dachaun. Biztanle-kopuruak gora egin zuen, eta Dachau ekialdean *(Dachau-Ost)* auzo berri bat eratu zen.

Fitxategi:StadtpfarrkircheStJakob.JPG|St. Jakob eliza
Fitxategi:Dachau Altstadt Konrad Adenauer Straße.JPG|Alde zaharra
Fitxategi:Rathaus Dachau-1.jpg|Udaletxea

## Demografia 
## Kanpo estekak 
* Dachauko web ofiziala, alemanez
## Erreferentziak
Stara Zagora

**Stara Zagora** (bulgarieraz: Стара Загора) Bulgariako erdialdeko hiri bat da, herrialdeko seigarren handiena. Stara Zagora probintziako hiriburua da.

Plovdiv hiritik 90&nbsp;km ipar-ekialdera dago, eta Sofia hiriburutik 231&nbsp;km ekialdera. Traziako eskualde historikoan dago, itsasoaren gainetik 196 metroko altuerara.

## Historia 
Stara Zagora Bulgariako eta hego-ekialdeko Europako hiririk zaharrenetarikoa da, 8.000 urte inguruko historia baduenez. Horrek azaltzen du hiriak bere historian zortzi izen hartu izana: *Beroe*, *Augusta Trajana*, *Vereya*, *Irinopolis*, *Boruy*, *Eski Zagra*, *Zheleznik* eta *Stara Zagora*.

K.a. IV. mendean traziarrek sortu zuten hiria, *Beroe* izena ipinita. Erromatarren garaian, II. mendean, *Augusta Trajana* izena zeukan Trajano enperadorearen omenez. Bizantziarren garaian, VI-VII. mendeetan, *Vereya* izan zen hiriaren izena, eta VIII. mendean, Irina enperatrizaren omenez, *Irinopolis*. Hiria IX-XIII. mendeetan bulgariarren esku egon zenean *Boruy* izena izan zuen. 1364. urtean turkiarrek eskuratu zuten hiria, eta *Eski Zagra* izena ipini zioten. XIX. mendeko 50eko hamarkadan *Zheleznik* izena izan zuen, eta 1871. urtean ipini zioten gaur egun daukan *Stara Zagora* izena.

## Klima 
Stara Zagoran klima kontinental epela daukate, Mediterraneo itsasoaren eraginarekin. Urte guztiko batezbesteko tenperatura 13&nbsp;°C-koa da.

## Ekonomia 
Stara Zagora administrazio- eta industria-gune garrantzitsua da. Nekazaritza-merkatua da nagusi; ekoizpen garrantzitsuenak: garia, garagardoa, ardoa, ehungintza, ongarriak, gari-irina eta larrosa-esentzia.

Trenbide lotune garrantzitsua dago Stara Zagoran: Bulgariako hiri handi guztiekin lotuta dago, baita Ekialdeko eta Mendebaldeko Europarekin ere.

## Hezkuntza eta kultura 
Stara Zagora gaur egun Bulgariako hiririk modernoetarikoa da. Hezkuntza- eta kultura-gune oso garrantzitsua da. Besteak beste, Stara Zagorako Traziako Unibertsitatea dago hirian.

Opera, museoak eta arte-galeriak daude hirian, baita turismoa indartzeko hotelak eta bestelako zerbitzuak ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Argazkiak
* Turismoa
Tver

**Tver** (errusieraz: *Тверь*) Errusiako mendebaldeko hiri bat da, Tver oblasteko hiriburua. Volga eta Tvertsa ibaien elkargunean dago. Hiritik igarotzen da Mosku eta San Petersburgo lotzen dituen errepidea eta, horrenbestez, garraio eta industriagune garrantzitsua da. 2010ean 403.606 biztanle zituen.

## Historia 
Tverri buruzko lehenbiziko aipamen idatzia 1164. urtekoa da. Novgorodeko Errepublikako merkatarien bizilekua izan zen hasiera batean, baina XIII. menderako Errusiako leku aberatsenetarikoa zen Tverko Printzerria, biztanlez ere handienetarikoa, eta Moskurekin lehian egiteko prest zegoen Errusiako nagusitasuna eskuratzeko. Hala ere, XIV. mendeko lehen erdian Ivan I.a Errusiakoak, moskutarrekin eta mongolekin batera, hirian sarraskia egin zuen, eta Tver hiriak indarra galdu zuen. Gainera, XIV. mendean Tverko printzeek euren artean izan zituzten borrokekin egoerak okerrera egin zuen, baina XV. menderako boterea berreskuratuta zuen. 1485. urtera arte estatu independentea izan zen Tverko Printzerria, eta Tver hiria izan zen hiriburua. Urte horretan, Ivan III.a Handia agintean zegoela, Moskuk bereganatu zuen.

1763. urtean sute batek hiriaren zati handi bat suntsitu ostean, eta Katalina Handiaren eskutik berreraiki zuten, estilo neoklasikoan. Enperatrizaren Bidaietako Jauregia eta Jasokunde eliza dira garai hartako eraikin ikusgarrienetako batzuk. 1941. urtean Alemania Naziaren armadak hiria okupatu eta suntsiturik utzi zuen.

1931-1990 bitartean hiriaren izena *Kalinin* izan zen, Mikhail Kalinin agintari sobietarraren omenez.

## Ekonomia 
Industria-ekoizpen nagusiak: ehungintza, makineria, inprimatutako materiala eta trenbideetarako gaiak eta ekipamenduak dira.

Turismoak ere indarra dauka; besteak beste, Moskutik ibilbide turistikoak datoz hirira esklusa bidez lotutako ibaiak jarraituz.

## Klima 
Tver-en klima kontinentala dago: neguak luzeak eta nahikoa hotzak dira, eta udak laburrak eta leunak dira. Batezbeste, urtarrilean −7,4&nbsp;°C-ko tenperatura izaten dute, eta uztailean 18.7&nbsp;°C-koa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xiraz

**Xiraz** (, *Šīrāz*) Iran hego-mendebaldeko hiria da, Fars probintziako hiriburua. Teherandik 919 kilometro hegoaldera dago. 2011n 1.460.665 biztanle zituen.

Antzinateko Persepolis hiritik hurbil eraiki zuten. Persiako hiriburua izan zen 1750-1794 bitartean, Zand dinastiaren agintepeko aldian. Erdi Aroko lorategiak, mausoleoak, jauregiak, mezkitak eta gotorlekua gorde ditu. Persiako arte eta literatura gune nagusietako bat izan zen luzaroan. Ospe handia dute Xirazeko ardoek eta arrosek; hori dela eta, *olerkien, ardoaren, arrosen eta ipurtargien hiria* deitu izan zaio.

## Geografia 
Xiraz Irango hego-mendebaldean dago, Zagros mendien magalean, 1.486 metroko altueran.

### Klima 
Hiriak estepako klima hotza dauka, *BSk*, Köppen klima sailkapenaren arabera; beste aditu batzuen ustez, ordea, klima mediterraneoa da, uda beroekin (*Csa*).

## Historia 
Xirazen aipamen zaharrena K. a. 550. urtekoa da. Elamdarren sasoiko izena *Tiraziš* zen, buztinezko oholtxoetan azaltzen denez.Sasaniar Inperioaren garaian hiri handia zen, administrazio-gunea ziurrenik. Persian sartu ondorengo urteetan, 684. urtean, sortu zuten arabiarrek Xirazko hiri berria. IX. mendean affariarren printzerriko hiriburua izan zen eta X. eta XI. mendeetan buiarrek edertu eta gotortu zuten. Garai haietan, entzute handiko liburutegia zuen hiriak eta guztiz ospetsuak zituen brokatuak edo urrez nahiz zilarrez apainduriko zeta (gaia)|zeta ehunak.

XIII. mendean, Saadi poetaren garaian, Persiako poeten hiriburu bihurtu zen. Mende horretan bertan mongoliarren esku geratu zen hiria eta meskita eta gotorleku berriak eraiki zituzten. 1399an Tamerlan konkistatzaile turkoak hartu zuen hiria. 1621. urtean, Ekialdeko Indietako Konpainia Britainiarrak egoitza ipini zuen Xirazen: ardoa merkaturatzen zuten, eta merkatari holandarrak zein frantsesak sarri ibiltzen ziren bertan.

1668an uholdeek urpean utzi zuten hiria eta 1724an afganiarrek bipildu zuten; horren ondorioz, gainbehera jasan zuen. 1750-1794 bitartean Zand dinastiaren hiriburua izan zen, baina Aghe Mohammad Khan Qajaren osteek suntsitu zuten 1791n. XIX. mendean, hainbat hondamendi jasan behar izan zituzten: administrazio txarra, epidemiak, izurriteak eta lurrikarak. XIX. mende amaieran, lasaitasuna itzuli zen hirira, eta handikiek eraikin ikusgarriak egin zituzten.

## Ekonomia 
Iran hegoaldeko ekonomiaren gunea da. XIX. mendetik hona hainbat aurrerapen izan ditu: Suezko kanala 1869an irekitzerakoan, Europa eta Indiako salgaiak iritsi ziren; bestalde, nekazaritza arloan tabakoa, kotoia eta opio-belarra landatzen hasi ziren, esportatzeko beste. Beraz, merkataritza-gune garrantzitsu bihurtu zen.

Nekazaritzako ekoizpena aberatsa da: ardoa, zitrikoak, loreak, arroza eta kotoia ekoizten dira, besteak beste. Industriari dagokionez, zementua, azukrea, egurra, metalurgia, ongarriak, eskulangintza (zilargintza eta artilezko tapizak) eta elektronika dira alor garrantzitsuenak. Horrezaz gainera, 1973an eraikitako petrolio-findegia dago, hainbat produktu merkaturatzen dituena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Shiraz, landofaryan.atspace.com/
Fenix (konstelazioa)

**Phoenix** edo **Fenix** —— konstelazio austral txiki bat da. Pieter Dirkszoon Keyser eta Frederick de Houtman daniar nabigatzaileek deskribatu zuten, eta Johann Bayer-ek ezagutarazi zuen 1603an.

Konstelazioak 30 izar ditu guztira. Ipar hemisferioan 40 paralelotik iparraldera ez da ikusten, eta ekuatoretik iparraldera bizi direnek zeruan oso behean ikus dezakete. Hego hemisferioko udan oso ondo ikusten da Australiatik, Hegoafrikatik eta Hego Amerikako hegoaldetik.

Urtero abenduaren 5ean gertatzen den fenizidak izeneko meteoro-euria atxiki ohi zaio Phoenix konstelazioari.

## Izar nagusiak 
* Konstelazioko izarrik distiratsuena, α Phoenicis, erraldoi laranja bat da; 2,39ko itxurazko magnitudea du.

* β Phoenicis izar bitar bat da; bi erraldoi hori-laranjak dira, eta, elkarrekin, 3,32ko itxurazko magnitudea dute.

* γ Phoenicis erraldoi gorri bat da; aldakor irregularra da, eta haren itxurazko magnitudea 3,39 eta 3,49 bitartean aldatzen da.

* ζ Phoenicis izar bitar bat da, 3,92ko itxurazko magnitudekoa. Bi izarrek elkar eklipsatzen dute: 40 ordu eta 4 minutuan behin gertatzen da eklipse nagusia, eta, orduan, distira 4,42ra murrizten da.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simferopol

**Simferopol** (ukraineraz: Сімферóполь; errusieraz: Симферóполь; Krimeako tatareraz: *Aqmescit*, «meskita zuria») *de facto* Errusiako hego-mendebaldeko hiri bat da, Krimeako Errepublikako hiriburua. Salgir ibaiaren ertzean dago. Nazioartean, hiria eta Krimea eskualdea Ukrainako zati bezala onartzen dira.

## Geografia 
Simferopol Krimeako penintsulako hegoaldean dago. Edateko ura hiriaren inguruan dagoen Simferopol urtegitik hartzen dute.

## Klima 
Klima lehor eta beroa da, eta neguak leunak izaten dira orokorki. Urtarrileko batez besteko tenperatura -0,5&nbsp;°C izaten da, eta uztailekoa, 21,2&nbsp;°C.

## Historia 
Simferopol hirian dago Neapolis eszitiarra aztarnategia, antzinako Krimeako eszitiarren hiriburuaren aztarnak.

Gerora, Krimeako tatariarrek inguruan Aqmescit hiria eraiki zuten; urteetara, 1784an *Simferopol* izena ipini zioten (grekotik: Συμφερόπολις, *Sympheropolis*: «erabiltzeko hiria») Katalina *Handiak* Krimea eskuratu zuenean. 1802. urtean Taurida gobernazioko hiriburu izan zen.

Errusiako Gerra Zibilean, Armada Gorriak 1920. urtean hiria eskuratu zuen, eta Krimeako Sobietar Errepublika Sozialista Autonomoaren hiriburu izendatu zuten hurrengo urtean.

Bigarren Mundu Gerran aleman naziek hartu zuten hiria, sarraskiak eginez (22.000 biztanletik gora hil zituzten). Sobietarrek hiria askatu zuten 1944. urtean.

1954. urtean, berriz, Krimeako penintsula osoarekin batera, administratiboki Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialistan sartu zuten Simferopol.

### Gaur egun 
Sobietar Batasuna 1991. urtean desegin zenean, Simferopol Krimeako Errepublika Autonomoko hiriburu egin zuten, independentzia lortu berri zuen Ukrainaren barruan. Biztanle gehienak jatorriz errusiarrak dira, eta ukrainarrak eta Krimeako tatariarrak gutxiengo handienak dira.

## Garraioak 
Trenbide-terminala dago Simferopolen, baita nazioarteko aireportua ere. Gainera, munduko trolebus linea luzeena daukate: 86 km-ko bidea egiten du Simferopol Itsaso Beltzeko kostaldeko Jalta hiriarekin lotuz.

## Senidetutako hiriak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* simferopol.info Webgune ofiziala.
Jamalia-Nenetsia

**Jamalia-Nenetsia** edo **Jamalia-Nenetsiako barruti autonomoa** (; ) Errusiako subjektu federal bat da, barruti autonomoa zehazki, Uraletako Barruti Federalean kokatua eta administratiboki Tiumen oblastaren menpe dagoena. 750.300&nbsp;km²ko eremua du, eta 2010ean 522.904 biztanle baino ez zituen (0,7 biztanle km²ko dentsitatea). Hiriburua Salekhard da, eta hiri handienak Noiabrsk (110.620 biztanle.

## Ekonomia 
Jamalia-Nenetsian gas natural hobiak daude; izan ere, Errusiako bigarren gas-konpainia handienak, Novatekek, Salekharden dauka egoitza.

## Biztanleria 
Petrolio-ekoizpenak eta industriak erakarrita, jatorri askotako kanpoko langile ugari joan dira Jamalia-Nenetsiara. Beraz, 2010eko erroldaren arabera, Nenets etniakoak biztanleria osoaren %5,9 ziren bakarrik. Beste jatorriren bateko biztanleak tatariarrak, ukrainarrak, errusiarrak (gehienak, %61,7), bielorrusiarrak, khantyak, azerbaijandarrak, baxkirrak, komi etniakoak eta moldaviarrak ziren, besteak beste.

Bestalde, 2005. urteko datuen arabera, urte horretan 7.148 ume jaio ziren Jamalia-Nenetsian, eta 3.099 lagun hil ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abakan

**Abakan** (; khakaseraz: Ағбан) Errusiako hego-erdialdeko hiria da, Khakasiako hiriburua. 2010ean 165.214 biztanle zituen.

## Geografia 
Abakan Minusinsk sakonunearen erdialdean dago, Abakan ibaiaren eskuineko ertzean, ibai horren eta Jeniseiren bilgunetik gertu. Mongolia, Txina eta Kazakhstango mugak hurbil ditu.

## Historia 
Abakango gotorlekua () 1675. urtean eraiki zuten; **Abakansk** izenez ere ezaguna zen. Jeniseiko Gobernazioaren barnean egon zen Errusiar Inperioaren aroan. 1823-1931 bitartean **Ust-Abakánskoye** izan zuen izena; 1931. urtean eman zioten gaur egungo izena eta hiri-izaera.

## Demografia 
## Ekonomia 
Hainbat industria-konpainia daude Abakanen; besteak beste hauxe ekoizten dute nagusiki: nekazaritza- eta abeltzaintza-produktuak, elikagaigintza, industria mekaniko, ehungintza eta egurra.

## Garraioak 
1960tik mendebaldeko Siberiako burdinbide linearen abiapuntua da, eta Novokuznetsk, Barnaul, Akmolinsk eta Magnitogorskekin loturik dago. Horrez gain, ibai-portua eta aireportua ditu.

## Hezkuntza 
Khakasiako Unibertsitate Estatala dago Abakanen. Hiru teatro daude hirian.

## Klima 
Abakanek estepako klima hotza du, *BSk* Köppen klima sailkapenaren arabera. Urtaroen arteko tenperatura aldea oso handia da eta prezipitazio gehienak udan izaten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Argazkiak
Orenburg

**Orenburg** (), 1938-1957 bitartean **Txkalov** () deitua, Errusiako hiria da, herrialdearen mendebaldean dagoen Orenburg oblastaren hiriburua. Ural eta Sakmara ibaien bilgunean dago. 2010ean 548.331 biztanle zituen.

## Geografia 
Orenburg Errusiako hegoaldean dago, Moskutik 1.468 km inguru hego-ekialderantz. Kontinentearteko hiria da; Europako eta Asiako lurrak ditu, Ural ibaiaren ertz bien gainean eraikita dagoenez: hiriaren zati handiena Europako partean dago, ibaiaren iparraldeko ertzean, baina auzo bat ibaiaz haraindi dago, Asian.

## Historia 
Errusiar Inperioa 1734. urtean hasi zen gotorleku-hiri bat eraikitzeko asmotan, hegoaldeko Uralen lurraldean, *Orenburg* izena ipinita. Hasieran, kolonia bat egin zuten Ural eta Or ibaiek bat egiten duten lekuan ("Or-ko gotorlekua" da izenaren jatorrizko esanahia); 1739. urtean izena aldatu zioten, eta *Orsk* izan zen izen berria. Beste *Orenburg* bat egiteko ahaleginak kale egin zuen 1741. urtean, eta gaur egungoaren aurrekaria 1743. urtean kokatu zuten oraingo lekuan, aurrerakada militarrerako kokagune garrantzitsu bihurtuz aurrerantzean.

Hiria Orenburg-ko kosakoen gunea izan zen; gerora, Erdialdeko Asia Errusiar Inperioaren menpe geratu zenean, merkataritza- eta garraio-gune nagusi bihurtu zen Orenburg, batez ere trenbide-sarearen ibilbideak bertan lotunea zuelako, Erdialdeko Asiako eta Siberiako bidean.

1938-1957 urte bitartean hiriaren izena Txkalov izan zen, Valeri Txkalov proba-pilotuaren omenez.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Orenburg-ko leku interesgarriak Suvenirograd.ru
Izhevsk

**Izhevsk** (errusieraz: *Иже́вск*; udmurteraz: *Иж* edo *Ижкар*) Errusiako hiria da, Udmurtiako Errepublikako hiriburua. Izh ibaiaren ertzean dago, Ural mendien mendebaldean.

1985-1987 bitartean hiriaren izena **Ustinov** izan zen, 1976-1984 urteetan Sobietar Batasuneko kanpo-arazoetarako ministroa izan zen Dmitri Ustinoven omenez. Hala ere, Mikhail Gorbatxov gobernuan egon zenean, berriki agintari izandakoen omenez ipinitako hirien izenak aldatu egin zituen, lehenagoko toponimoak berreskuratuz.

## Historia 
Izhevsk 1760ko apirilaren 10ean sortu zuten, burdinola baten inguruko kokalekutzat. Burdinolak eta hiria Piotr Ivanovitx Xuvalov kondeak eraiki zituen. Hala ere, hil zenean zorrak utzi zituelako, ondarea Erresumarena izatera iritsi zen. Izh ibaian presako lanak egin zituzten inguru hartan, 1763. urtean amaituz.

## Ekonomia 
Izhevsk Udmurtiako Errepublikako ekonomia-gune garrantzitsuena da, hirian dagoelako finantza- eta industria-jarduera gehiena. Industria militarra da indarrik handiena duena, eta hainbat enpresa daude hirian horretan dihardutenak. Enpresarik ezagunena Izhmax da: Errusian bertan eta kanpoan oso ospetsuak diren arma arinak eta eraso-fusilak ekoizten dituzte, besteak beste; gainera, "IZH" markako motozikletak eta automobilak ere ekoizten dituzte.

Beraz, Izhevskek herrialdeko gune industrial eta militar garrantzitsua izaten jarraitzen du, eta "Errusiako armategia" esaten diote bai Izhevsk bai Tula hiriei.

Besteak beste, hiria famatua da Mikhail Kalaxnikovek bertan asmatu zuelako AK-47 asalto-fusil ospetsua, *Kalaxnikov* izenez ere ezaguna.

## Klima 
Izhevsken klima kontinental hezea daukate: neguak luzeak izaten dira, eta udak epelak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Makhatxkala

**Makhatxkala** (; ; ; ), 1922 arte **Petrovsk Port**, Errusiako hego-mendebaldeko hiria da, Dagestango Errepublikaren hiriburua. Kaspiar Itsasoko portu garrantzitsua da. 2010ean 572.076 biztanle zituen.

Industria-jarduera nagusiak petrolio-findegiak, ontzigintza, eta arrain- eta fruta-kontserbagintza dira.

## Historia 
Petri I.a *Handiaren* kanpamentu bat zegoen lekuan, 1844. urtean sortu zuten hiria, "Petrovskoye" izenez; geroago Petrovsk-Port izena ipini zioten.

1921. urtean gaur egungo izena ipini zioten, Makhatxkala, eta Dagestango Sobietar Errepublika Sozialista Autonomoko hiriburu izendatu zuten. 1991. urtean Sobietar Batasuna desegin zenean Dagestango Errepublikaren hiriburu bilakatu zen.

## Klima 
Makhatxkalan uda bero subtropikalak eta negu hotzak izaten dira. Köppen klima sailkapenaren arabera, estepako klima hotza (*BSk*) da.

## Garraioak 
Nazioarteko Uytash aireportua dago Makhatxkalan; trenbidea ere daukate, eta Kaspiar Itsasoko portua nazioartekoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Kayseri

**Kayseri** Turkiako hiri bat da, izen bereko Kayseri probintziako hiriburua. Anatolia erdialdean dago, Kapadozia eskualdean. Antzinean **Zesarea Kapadoziakoa** zuen izena

## Banaketa administratiboa 
Kayseri metropoli-hirian bost barruti daude: Kocasinan, Melikgazi, eta 2004. urtetik hona Hacılar, İncesu eta Talas.

## Biztanleria 
2004. urtean barruti berriak Kayseriko udal-eremuan sartu zirenetik biztanleria ere nabarmen hazi da: 2000. urtean 536.392 biztanle inguru zeuden, eta 2007.enean 696.833 inguru zeuden. 2011. urtean 844.656 biztanle zeuden Kayserin.

## Klima 
Kayserin klima kontinentala daukate batez ere, klima semiaridoaren ezaugarriekin. Orokorrean, neguak oso hotzak izaten dira, elurteekin; uda bero eta lehorrak izaten dira, gauez hotz egiten duen arren, hiriaren altuerarengatik. Euria udaberrian eta udazkenean egiten du batez ere, baina ez dago urtaro euritsurik.

## Historia 
Hirian K.a. 3000. urte ingurutik bizi izan da gizakia: inguruan Kültepe merkataritza-gunea kokatu zenez, historikoki izan da merkataritza-bide nagusietako kokaleku garrantzitsu eta estrategikoa, besteak beste Zetaren Bidea igarotzen zen bertatik. Mendeetan jarraitu izan du garrantzi horrekin.

Erromatarren sasoian hiriaren izena Zesarea Kapadoziakoa (*Caesarea Cappadocia*) izan zen, eta *Cesarea Mazaca* ere esaten zioten.

## Senidetutako hiriak 
*  Homs, Siria
*  Sialkot, Pakistan
*  Mostar, Bosnia-Herzegovina
*  Krefeld, Alemania
*  Nalchik, Errusia
*  Saarbrücken, Alemania
*  Yongin, Hego Korea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea
Tskhinvali

**Tskhinvali** (ahoskatuta []; osetieraz: Цхинвал; ; ) Hego Osetiako hiriburua da. Hego Osetiak *de facto* independentea dela dio, baina *de iure* Georgia da, eta Georgiak bere lurraldea dela aldarrikatzen du.

1934-1961 bitartean hiriaren izena *Staliniri* izan zen, Iosif Stalinengatik. Osetiarrek hiriari *Chreba* (Чъреба) ere esaten diote.

Georgiako hiriburu den Tbilisi hiritik 100&nbsp;km inguru ipar-mendebaldera dago, Liakhvi Handia ibaiaren ertzean. 1998. urtean 42.934 biztanle zeuden Tskhinvalin.

Industria-gunea da Tskhinvali; batez ere egurra ekoizten dute, eta manufaktura-lantegiak daude.

## Klima 
## Biztanleria 
1972. urtean hiriko biztanleetatik, %66 osetiarrak ziren, eta %28 georgiarrak. Hala ere, XIX. mendean oso osetiar gutxi zeuden Tskhinvalin, gehienak juduak eta armeniarrak zirelako.

## Gaur egungo egoera 
### 1991-1992ko gatazka 
Hego Osetiak eta Georgiak 1991-1992 urteetan izan zituzten gatazketan Tskhinvali hiria suntsituta geratu zen. Hurrengo hamarkadan nolabait bakean izan ziren, baina hiria txirotzen joan zen, alde biek ez zeukatelako hitzarmen politiko egonkorrik eginda.

### 2008ko Gerra 
Hego Osetiako Gerra 2008koak, abuztuaren 7tik 16ra arte iraun zuen. Hego osetiarrekin batera errusiarrek eta abkhaziarrek jardun zuten alde batetik; beste aldetik, Georgiako armadak jardun zuen.

Hain zuzen ere, Gerra Tskhinvaliko guduarekin hasi zen, eta hiria berriro suntsituta geratu zen, baita hiriko ospitale bakarra ere. Gerora, Georgiako eta Itsaso Beltzeko beste eskualde batzuetan ere borrokaldiak izan ziren. Abuztuaren 12an Dmitri Medvedev agintariak errusiarren jarduera militarrak amaitzeko agindu zuen, eta Europar Batasunak aurkeztutako bake-plana onartu zuen: alde biek gatazka hasi baino lehenagoko kokalekuetara itzuli behar zuten. Edozein modutan ere, Georgiak Errusiaren kontrako salaketa ipini zuen Nazioarteko Justizia Auzitegian. Errusiako Fiskaltzak, era berean, Georgiak egindako hilketak ikertzeko espedienteari ekin zion.

Besteak beste, Errusiak Hego Osetiako eta Abkhaziako independentzia aldarrikatu zuen. Georgiak, Kodori ibarreko eta Abkhaziako eta Hego Osetiako beste leku batzuetako kontrola galdu zuen Gerraren amaieran. Nolanahi ere, herrialde eta lurraldeen arteko harremanetan gatazkak bizirik dirau.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea (errusieraz)
* Webgunea (errusieraz)
Cotonou

**Cotonou** Beningo hiri nagusia da. Estatuko gobernuaren egoitza eta hiriburu ekonomikoa da, hiriburu ofiziala Porto Novo bada ere. Aireportua, trenbidea eta errepide nagusiak ditu, eta estatuko komunikabide nagusia da. Beningo hiru industriatik bi Cotonoun daude.

Hiria estatuko hego-ekialdean dago, Ozeano Atlantikoaren eta Nokoué aintziraren artean.

## Klima 

## Biztanleria 
2006ko errolda-datuen arabera, 761.137 biztanle zituen, eta 79 km²-ko azalera; hau da, 9.635 biztanle/km²-ko dentsitatea. Hiria azkar hazi da (1960an, 70.000 biztanle besterik ez zuen), eta azkar hazten ari da mendebalderantz. Jotzen da hiriak gaur egun 1.200.000 biztanletik gora dituela.

## Ekonomia 
Cotonouko portua Afrikako mendebaldeko portu handienetako bat da. Benin-Niger burdinbidearen bidez, hiria Parakou iparraldeko hiriarekin lotuta dago. Aireportuak estatuko hiri nagusiak lotzen ditu, eta Frantziarekiko komunikazioak ere baditu. Errepidez, Nigeria, Burkina Faso, Niger eta Togorekin lotuta dago.

## Historia 
XIX. mendearen hasieran, Cotonou arrantzale-herri txiki bat zen, eta Dahomeyko erresumaren mende zegoen XVIII. mendeaz geroztik. 1851n frantsesek hitzarmen bat sinatu zuten Dahomeyko Ghezo erregearekin, eta baimena lortu zuten merkataritza-postu bat ezartzeko Cotonoun. 1868an, beste itun baten bidez, Dahomeyk Frantziari eman zion lurraldea. 1883an, frantses armadak hiria hartu zuen, britainiarrek eskualdea menperatzea eragozteko. Geroztik, hiria azkar hazi zen.

## Herri eta hiri senidetuak 
Cotonou ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cotonou-ca-bouge.net Le portal web de Cotonou