Claudia di Girolamo

**Claudia Del Carmen di Girolamo Quesney** (Txileko Santiago, 1956ko abenduaren 30a) aktore, antzerki-zuzendari eta akademiko txiletarra da, jatorri italiarrekoa, eta ibilbide artistiko nabarmena du antzerkian, zineman eta telebistan. Txileko telebistaren historiako arte eszenikoetako interpreterik onena da, eta XXI. mendeko Txileko antzerkiko aktore onenetakoa.Bere herrialdeko telenobeletan paper nagusi gehien interpretatu dituen aktorearen errekorra hautsi du eta «teleserieen erregina»tzat jotzen dute.

Arrakastak markatu zituen telebistako lehen urteak. 1980ko hamarkadaren hasieran, Di Girolamoren erregistroek kritikak txalotutako zenbait emanaldi izan zituzten, eta Canal 13ko telenobeletan bete zituen izar-paperak; besteak beste, *La madrastra* eta *Los Títeres*. 1990eko hamarkadan, bere herrialdean demokrazia itzuli zenean, Txileko Telebista Nazionalean sartu zen, eta han hasi zen bere karrerako aldi arrakastatsuena, Txileko telebistaren historiako lehen superprodukzioetan buru zela, Teleserieen Urrezko Aroan, 1990eko eta 2000ko hamarkadetan, *Estúpido cupido*, *La fiera*, *Romané*, Pampa ilusion eta *El circo de Montini*, besteak beste. 2000ko hamarkadaren amaierara arte, kate publikoko emakumerik garrantzitsuena izan zen. Arrakasta komertziala zela eta, bi hamarkadatan telebistako aktoreen artean errentagarriena izan zen.

Interpretazio-estiloan, aldakortasunagatik nabarmendu da, rol-sorta zabala eraiki eta interpretatu baitu, karakterizazioa zein euskalkia, eta oso preziatua da genero melodramatiko eta historikoan egindako jarduketengatik, nahiz eta bere arrakastarik handienak drama erromantikoekin lortu dituen, Francisco Reyes izarkidearekin batera.  Antzerkian, idazlan eta tragedia garaikideetan izaera handiko emakume-paperak interpretatzean duen garapen zurrun eta erabakigarriagatik da ezaguna.

Arte eszenikoetan egindako lanagatik, aktoreak hainbat sari jaso ditu. 2004an, Edward W. Said saria jaso zuen, Los Pineira filmean egindako interpretazioagatik. 2005ean, Munduko Bakerako Emakumeen Federazioaren sari bat jaso zuen kultura-konpromisoagatik. 2006an garai guztietako aktore txiletar onena izendatu zuten Txileko zerrendan. 2007an, Txileko telebistako lehen berrogeita hamar urteetako aktore onena izendatu zuten, Wikén sarian. Bikaintasunaren APES saria ere jaso zuen antzerkian egindako lanagatik. 2011n, kritika espezializatuaren txalo-zaparrada irabazi zuen, *Prófugos* telesail dramatikoan egindako interpretazioagatik, eta Montecarloko Nazioarteko Telebista Jaialdiaren 51. edizioan, Urrezko Ninfa izendatu zuten. 2018an, Txileko eragin handieneko berrogeita hamar emakumeetako bat izan zen. Bere herrialdeko telenobeletan paper nagusi gehien interpretatu dituen aktorearen errekorra hautsi du, eta «teleserieen erregina»tzat jo du. Aita, Claudio di Girolamo Carlini (Italia, 1929-) artista plastiko nabarmena da, drama- eta antzerki-zuzendaria, eta haren ama, Carmen Quesney Besa (Txile, 1923-2020) gizarte-laguntzailea zen. Di Girolamo senar-emazteen bost seme-alabetatik bigarrena da.

Aita-familiak denbora luzea zeraman L'Aquilan finkatua —jatorriz, «Aquila degli Abruzzi» izendatua—. Bere aitona Giulio di Girolamok (1902-1998) olio-pintura zaharberritzen zuen, hain zuzen ere arte barrokoa, Erroman estilo artistiko gisa, eta amona, Elvira Carlini (1905-1983), etxe jabea izan zen, sukalderako dohainarekin. Aita Claudiok arkitektura eta eszenografia ikasi zituen Erromako Unibertsitateko Arte Ederren Akademian. Berak, bere guraso eta neba-arrebekin batera, Bigarren Mundu Gerrako izugarrikerietatik ihes egin eta Txilera emigratu zuten 1948an. Bestalde, Carmen ama eta bere ama familia Frantziatik zetozen.

Aitaren familiak pintura-lan oparoa egin zuen eliza eta eraikin publikoetarako pintura erlijioso muralen zenbait proiektutan, bai Santiagon, bai Txileko hainbat hiritan. Aitonak Di Girolamo Akademia sortu zuen eta bertan pintura, marrazketa, artearen historia, anatomia artistikoa eta eszenografia eskolak eman zituen. Aitak, berriz, artea, antzerkia eta politika egiten lan egin zuen, *Ictus* izeneko antzerki-konpainia zuzenduz, Muturreko Pobrezia Gainditzeko Kontseilu Nazionala osatu zuen eta Hezkuntza Ministerioaren Kultura Dibisioko burua izan zen ideologia sozialistako gobernuetan 1994 eta 2009 bitartean.

### Lehen urteak eta ikasketak 
Di Girolamo Vitazuran hazi zen, eta, beraz, landa-komuna. Gaztetatik ohitura artistikoak, lanean arreta handia eta Ictus antzerki-konpainian aitak egiten zuen lanarekiko nolabaiteko interesa erakutsi zuen, bere prestakuntza artistikorako pizgarria izanik. Txikitatik, aitarekin joaten zen antzerkira, eta horrek are garbiago definitu zuen bere bokazioa, Claudiaren hitzetan: «*Antzerkiko eskailerak jaitsi eta aktoreak makillatzen ikustea ipuin-liburu bat irekitzea bezalakoa zen»*.Bigarren hezkuntzako ikasketak egin zituen Trewhela's Schoolen. Garai hartan, Providentzian zegoen, familiaren hego-mendebaldean. Gero Las Condes Instituzio Teresiarra Ikastetxean sartu zen, aldi horretan ordena katolikoen bigarren mailako klaseetara joaten zen eta ingelesa eta italiera ikasi zituen. Jatorri xumea izan arren eta pribilegiatuekiko distantzia handia izan arren, beti egon zen jendetzatik urrun eta baztertu egin zuen demagogia klasista, eskolako beste ikasle kontserbadore batzuek ez bezala. Handik gutxira, hamazazpi urte besterik ez zituela, bigarren hezkuntzaren amaiera eten egin zuen 1973ko estatu-kolpeak, Salvador Allenderen gobernua suntsitu baitzuen.

1975ean, diktadura militarraren hasieran, antzerkia ikasten hastea erabaki zuen Txileko Unibertsitateko Arte Fakultatean. Hiru urtez, Rosa Ramírez eta Alfredo Castro idazlanen saiakeretan parte hartu zuen. Unibertsitatean egindako bigarren aldian, Liliana Ross maistratzaren eraginpean geratu zen. Unibertsitatearen egitura eta agintaritzari men egiteko sistema diktadura militarreko agenteek berrikusitako eredu sozial eta politikoa ziren. Girolamoren aburuz, autoritatearekiko errespetuak zenbait ezaugarri ematen zizkion pertsonari, ikaskuntza ondo antolatu bat prestatzeko funtsezkotzat jotzen zituenak: leialtasuna, diziplina eta ikaskuntza. Claudiaren ustez,«*Unibertsitatera iritsi nintzenean, ez zeuden maisu-maistra handi horiek, hala nola Marés González, zeinekin ikasi nahi baitzuen —Estatuko agenteen agindupean eta mehatxupean utzi zuten herrialdea—, hori izan zen lehen etsipena. (Gero konturatu zen mesfidantza-giroan zebilela, Inteligentzia Nazionaleko Zuzendaritzak (DINA) unibertsitatearen barruan parte hartu zuelako)*». Autoritateari ematen zion garrantzia gutxitu egin zen, William Shakespeareren eta beste autore unibertsal batzuen testuetan etengabeko zentsuren aurrean frustrazioa agertu zenean.

Di Girolamok ikasketak utzi zituen 1977an, Raffaella lehen alaba izateko; izan ere, jarduera-maisu batek zalantzan jarri zuen haren haurdunaldia, eta hark bere karrera edo haurdunaldia aukerarazi zion. Presio horrek larritu egin zuen, eta trebakuntza uztera behartu zuen, irakasgai teoriko eta antzerki-prestakuntzako irakasgai guztiak gainditu ondoren.

2005ean literatura eta dramaturgia ikasi zituen Bartzelonan, eta 2008an antzerki-zuzendaritzako mintegia egin zuen Alfredo Castro eta Francesca Lombardo maistra psikoanalistarekin *La Memoria* ikerketa-zentroan.

## Ibilbide artistikoa 
### Hastapenak 
Di Girolamo oso txikitatik hasi zen lanean *Ictus* antzerki-konpainiaren teilatu-hegalean, aitak zuzendua. Hemeretzi urte zituela, alaba ikasten ari zela, aktore-ikasketen lan osagarri bat bilatu zuen, eta, bitxia bada ere, Enrique Noisvander ospetsuaren gonbita jaso zuen. Hark, bere edertasun eta gogo biziz, *Los mimos de Noisvander* konpainiako talde egonkorra osatu zuen. *«Noisvanderrek deitu zidanean berehala onartu nuen*». Bere konpromisoak utzi egin behar izan zituen lanean buru-belarri aritzeko, astean zazpi egunez egunero lanean hasi baitzen. Konpainian, *Edicación Seximental* lanean protagonista izan zen Juan Obilinovicekin batera (1976), eta biluzik agertzeak eztabaida sortu zuen. Girolamoren lanari buruzko kritikak oso onak izan ziren, eta arrakasta horren ondoren eskaintza ugari jaso zituen antzerkian eta telebistan lan egiteko. Handik gutxira, antzerkian jarraitzea erabaki zuen, eta Txileko Unibertsitateko Antzerkiko ikasle ohi batzuek osatutako *La Falacia* antzerki-taldeko kide izan zen. Konpainian, kritika oso onak izan zituen muntaia batzuen protagonista izan zen, eta bira bat egin zuen herrialdeko hainbat hiritan, besteak beste, Concepción hirian. Benjamín Galemirik zuzendutako 1977ko *Mutis* film laburraren protagonista izateko deia jaso zuen.

Filmazioa amaitu eta gutxira, 1978an, José Vilar zuzendari espainiar mitikoak Girolamo antzezten ikusi zuen lehen aldiz, eta kontratu bat eskaini zion Canal 9ko*Teatro como en el teatro* eguneroko programan parte hartzeko, *antzerkian* bezala. Aldi berean, *Ictus* konpainiarekin lanean jarraitu zuen, aitarekin eta Delfina Guzmán eta Nissim Sharim aktoreekin batera. *Zenbat urte ditu egun batek?* 1979an.

1979an, Sergio Riesenberg telebista-zuzendariak paper garrantzitsua eskaini zion Txileko Televisión Nacional estatuko kateko *Martín Rivas* telebistako bigarren bertsioan. Malú Gatica, Sonia Viveros eta Patricio Achurrarekin kreditua partekatu zuen. Riesenberg pozik geratu zen emanaldiarekin, eta hurrengo telesailean parte hartzeko pentsatu zuen, nahiz eta aktoreak artean zalantzak zituen telebistan jarraitzearekin. Telebista zela eta, elkarrizketa batean hauxe esan zuen: «*Zenbat ordu ematen ziren orrazkeretan!* *Patricio Araya oso zehatza zen, baina asko gustatzen zitzaidan mozorrotzea*».Esperientzia ona izan arren eta soldata ona izan arren, aktorea ez zen telebista egiteko konbentzitzen. Liliana Rossek adierazi zuen: «*Claudia ez zegoen oso pozik telebistarekin, garai hartan aktore guztiak oso esnob ginelako, oso poema intelektuala genuen eta telebista bigarren mailako artetzat hartzen zen*». Urte berean, Gustavo Meza antzerki-zuzendariak *Cero a la izquierda* lanaren paper nagusia eman zion, antzerki-lan onenaren APES saria irabazi zuena. Gero, 1981ean, *Tejado de vidrio* lanaren paper nagusia lortu zuen, Cristian Campos, Mauricio Pesutic eta Rodolfo Bravorekin batera, Jaime Vadell zuzendari zuela.

Gustavo Meza antzerki-zuzendariak eta Jael Unger aktoreak lortu zuten telebistan lan egiten jarraitzeko konbentzitzea. Di Girolamok Raffaella alaba zuen, ezkongabea zen eta soldata behar zuen."*Dirua ondo etortzen zitzaizkidan. Rafaella txikia zen, soldata bat izatea lasaitasuna zen. Baina agian nik matxinatu egiten ninduen. Bizitza zer paradoxikoa den ikus dezazun: inoiz ez nintzen proiektatu telesailak egiten. Antzerkian bakarrik proiektatzen nuen neure burua. Telebista denbora baterako bakarrik izango zela uste nuen, baina adin horretan, telesailak nire bizitzaren zati ziren*".                                                                                                                                                                  Claudia Di Girólamo

### 1980ko hamarkada 
Ricardo Miranda produktoreak, Protab produktoretik bananduta zegoenak, Jael Unger eta Walter Kliche protagonista zituen Arturo Moya Grau-ren *La Madrastra* (1981) Canal 13ko lehen telenobela txiletarraren protagonista gaztea izatea esleitu zion Girolamori. Luna San Lucas goi-klaseko neska apetatsua interpretatu zuen, amaordea onartzen ez zuena. Paper hori gogoangarria izan zen di Girolamoren hasierarako. *La Madrastra*ren fenomenoaren arrakastak eta Txilen izan zuen eragin sozialak eragin zuen haren irudiak, behin eta berriz, aldizkari eta egunkari nazionalen azalak hartzea. 24 urte besterik ez zituela, fama bat-batean iritsi zitzaion, eta Cristián Campos aktorearekin zuen maitasun kontuak pantaila pasatu zuen, komunikabideen eta prentsa arrosaren arreta lortuz. Óscar Rodríguez Gingins zuzendaria txundituta geratu zen Girolamorekin, eta aktore iraunkorrez osatutako bere pertsonalean deia egitea lortu zuen. Hala ere, grabazioetan, aktoreak hainbat gatazka izan zituen Moya Graurekin, Luna pertsonaiak zuen gidoi-arazoa zela eta, hauxe azaldu zuen aktoreak: «*Moya Graurekin asko borrokatzen ginen.* *Telesaila ikusi ondoren, azpimarratutako testuekin erreklamatzen ninduen, eta esaten zidan:"Claudia, hau aldatu duzu, hau eta hau. Zergatik?"Ondo haserre zegoen. Nik esaten nion gazteek ez zutela horrela hitz egiten eta erantzuten zidan: kanpoan saltzen badugu ez da ulertuko, inork ez du ulertuko zer esaten dugun. Eta bera  joan eta Óscar Rodríguez zuzendariarekin kexatu zen. Orduan, Jaime Vadell aktoreak aholkatu zidan: Claudia, esan testuak idatzita dauden bezala. Zoragarriak dira horrela, ez zaie puntu bat ere aldatu behar. Hor hasi nintzen ikasten. Ulertu nuen nik barne-lan bat egin behar nuela, hitzak baino, hitz horiek nola esaten nituen zela garrantzitsua*».1982an, Andrew Lloyd Webberren *Jesucristo* Superestrella rock-operaren Txileko lehen bertsioan parte hartu zuen, Maria Magdalena papera eginez, eta kritika bikainak jaso zituen. Horri esker, elkarrizketak lortu zituen eta prentsa-artikuluetan agertu zen.

1984an, Girolamok Sergio Vodanovic dramaturgoaren telenobela protagonizatu zuen, *Los títeres*, Gloria Münchmeyer-ekin batera. Artemisa Mykonos izeneko hamazazpi urteko neska bat interpretatu zuen. Jatorri grekoa zuen, eta aita Txilera iritsi zen, eta porrot egiteko ehungintzan inbertitzea erabaki zuen. Beste aldean bullying-a jasotzen duen leku horretan, Adriana Godan lehengusina, Munchmeyerrek interpretatua. Handik 20 urtera, neska aberats bat balitz bezala itzuli zen, bere nerabezaroa traumatizatu zutenei mendeku hartzeko asmoz. Telenobelak arrakasta handia izan zuen Canal 13rentzat —Arturo Moya Grau-ren telenobelak bakarrik gainditu zuen, *La Madrastrak—*, eta ikus-entzule ugari bildu zituen herrialde osoan, eta Girolamo Txileko telebistako superizar gazte bihurtu zuen, fan askorekin, nerabeak zein emakume gazteak oro har. Txilen eta Ekuadorren grabatu zen ekoizpena. Telebistako kritikarien iritziz Txilen ekoitzitako telenobela onena da.

Hurrengo urteetan Lía pertsonaia izan zen *Angel Malo* lanean eta *Secretos de familia* (1986) parte hartu zuen. Azken horretan, Xenia heroina interpretatu zuen. Emakume eder eta xumea da Xenia, eta protagonista familian jostun aritzen da. Walter Kliche, Marés González, Patricia Rivadeneira eta Cristián Camposekin rolak partekatu zituen.

1987an, *La Invitación* (1987) remakean parte hartu zuen —Jorge Díaz Saengerrek Canal 13rako idatzitako hirugarren telenobela—, hirugarren pertsonaia konplexua interpretatuz, *Los Títires* eta *Secretos de familia* lanen ondoren. Hoteleko igerilekuan egindako eraso baten ondoren, gurpil-aulkian geratu zena paralisia duen emakume bat izan zen. Telenobelan kredituak partekatzen ditu, besteak beste, Walter Kliche, Gloria Munchmeyer, Alejandro Castillo eta Paulina Garcíarekin. Telenobelak kritikoki eta komertzialki jardun zuen audientzia-indize handiak bereganatuz. 

1988an, Girolamok eten egin zuen telebistako ibilbidea, eta Cristian Campos senarrarekin Texas, Estatu Batuetan bizitzera joan zen. Texasen, bere azken semea, Pedro, jaio zen. Urte eta erdiz utzi zion aktore izateari ama, emazte eta etxearen jabe izateko. Aukera horretaz baliatu zen pinturan eta marrazkian aritzeko, alde batera utzita zeukan zaletasuna.

### 1990eko hamarkada 
#### Antzerkian eta telebistan sendotzea 
1990eko hamarkadan, Di Girolamok telenobelen generoan sendotzen zen telebistako lasterketa bat diseinatzen hasi zen. Hamarkada horretatik aurrera, erregistro ugari daude, eta protagonismo handiagoa dute telebistan. 1990ean Bastián Bodenhöfer eta Carolina Arregui aktoreekin batera Cassiano Gabus Mendes dramaturgo brasildarraren *¿Te conté?* lanaren egokitzapena egin zuen, Óscar Rodríguezek zuzendua. Kleptomania duen goi-klaseko neska gazte bat izan zen. Telenobelak kritika onak jaso zituen, eta arrakasta handia izan zuen Canal 13n. Urte berean, zinemako debuta egin zuen ''Amelia Lopes O'Neill* filmean paper txiki batekin. Raúl Ruizek idatzi zuen filma, Valeria Sarmientok zuzendua, eta *Dos mujeres en la ciudad* filmeko protagonista izan zen, aitak zuzendutako azken filma. 

Aldi batean, Di Girolamo berriz, bere karrerari buruzko zalantzak izaten hasi zen, Canal 13rekin zuen kontratua haustea erabaki zuen, eta Txileko Telebista Nazionalarekin sinatu zuen, Sonia Fuchs ekoizlearen kudeaketaren pean. Hark Vicente Sabatinirekin lan egitea eta bere paperak telenobeletan dibertsifikatzea eskaini zion, aktorearentzat eta estatuaren telebistarentzat askatasuna ekarri ondoren. 1991n Di Girolamo izan zen *Volver a Empezar'' filmaren protagonista, Jael Unger, Alfredo Castro eta Francisco Reyesekin batera, Sabatinik zuzendua. Bere pertsonaia etxezale emakume bat da. Amaginarrebak erbesteratu politikotik itzulita, bere senar kontserbadorearen aurrean errebelarazten dio. Telenobelak eztabaida piztu zuen, Augusto Pinocheten erregimen militarra 'jausi' ondoren jaioterrira itzultzen zen erbesteratu politiko baten istorioa kontatzen baitzuen, eta, gainera, Txileko hezkuntzaren monopolio neoliberala. Entzule gutxi izan zituen, baina urteen poderioz, «kultuko telenobela» izendatu zuten.

1992an hasi zen bere karrerako etapa arrakastatsuena, antzerkian eta telebistan zuen presentzia sendotuz, garrantzi dramatiko handiko paper nagusiekin, eta bi ekoizpen txalotutan banatu zen egunero. Telebistan, paper protagonikoetan bildu zen berriro Unger, Reyes eta Bodenhöferrekin, *Trampas y Caretas* (1992) filmean. . Emakume aberats xelebre batek kontratatu zuen emakume bat interpretatu zuen, eta bizimodu perfektua eskaintzea erabaki zion, bi semeetako bat beraz maitemintzeko gai bazen. Telenobela telebista publikoaren lehen arrakasta bihurtu zen hamarkadan, Canal 13ko telenobelen hegemonia arrakastatsua garatuz. Denboraldi horretan, aktoreak publizitate asko jaso zuen geroago, eta aktore ezagunenetakotzat aipatzen da maiz. Geroago, Cordeliak *El rey Lear* obran zuen paperarekin jarraitu zuen antzerkian, eta Héctor Noguerarekin aritu zen. Paper horrek Di Girolamori kritikaren lehen txalotze handia.eman zion antzerkian. Shakespeareren testua Nicanor Parra antipoetak itzuli zuen eta UC Antzokian muntatu zen, kritika eta finantza aldetik arrakasta handiarekin, audientzia handia lortu zuen eta, ondoren, urteko antzerki-muntaiarik onena bezala katalogatu zen. Hori zela eta, *Qué Pasa* aldizkariak «*Claudia Di Girolamo emakume langile arrakastatsua»* izenburua jarri zuen bere edizioetako batean.

Di Girolamo eta Reyes hirugarren urtez jarraian agertu ziren pantailan *Jaque Maten* (1993), Chico de Assis eta Walther Negrãoren Brasilgo telenobela batean oinarrituta, Brasileko arrakasta errepikatzeko asmoz. Hala ere, ez zen horrelako errepikapenik izan, eta telenobela porrot komertziala izan zen TVNrentzat, eta Sabatiniren lehen porrota eta bakarra izan zen hamarkadan. Produkzioan, aktoreak ile laburra, krespoa eta tonalitate iluna utzi behar izan zuen Isabela Qusneyren papererako bere pertsonaia emakume hilgarria zelako. Hala ere, ez zen ez kritikarien ez ikusleen gustukoa izan, aktorea heroina-roletan ikusten ohituta baitzeuden. Hala ere, urtearen erdialdean, Di Girolamok antzerkiari buruzko kritikaren txaloa aurkitu zuen *El vicio absurdo* lanean, Virginia Woolf idazle ingelesaren papera eginez. Haren paperak aintzatespen handia lortu zuen, eta goraipatu egin zuten lehen aipamenetan egindako lanagatik. Ondorioz, urtean muntatutako beste pieza batzuekiko erakarpen nagusia izan zuen, eta APES sarietarako antzerki-aktore onenaren izendapena jaso zuen. 

Juan Andrés Piñak honelaxe kalifikatu zuen bere jarduera:«*Harrigarria da, Di Girolamo gai da Virginia Woolf-en ahots anitzak sortu eta birsortzeko eta giza arimari eta emakumeen egoerari beste begirada bat unibertsoa zabaltzeko*». *Las Últimas Noticias*-en aipamen batek hauxe adierazi zuen:«*Claudia Di Girolamok lan bikaina egiten du pertsonaiaren ñabardura guztiak nabarmentzeko*».*Jaque Matek* porrot egin ondoren, Verónica Saquel produkzio-etxeak Di Girolamo sartu zuen *Rompecorazón* (1994), Cassiano Gabus Mendesen Brasilgo nobela batean oinarritua, Sabatinik *Trampas y caretas* lanaren arrakasta errepikatzeko egindako saio batean.86 Telenobelak oso ongi funtzionatu zuen eta audientzia-emaitza onak lortu zituen. Hala ere, Di Girolamo Carolina Fadic hasiberriak lekualdatu zuen eta komunikabideen arreta guztia jaso zuen. Hala eta guztiz ere, aktorea kritiken aurka agertu zen, eta antzerkian arrakasta lortu zuen berriro. Francisco Reyesekin batera, Rodrigo Pérezek zuzendutako *El malconocimiento* obra egin zuen.

Telebista publikoan egindako paper garrantzitsuen ondoren, Di Girolamok bere erronkarik handiena, *Estúpido Cupido* (1995) komedia erromantikoa, egin zuen. Angelica mojak, San Andres herrira motozikletan iristen den gazte erlijiosoak, nesken bigarren hezkuntzako eskola batean literaturako maistra gisa lan egiteko duen rola ezin hobea izan zen aktorearentzat. Haren interpretazioak erregistro metodologiko bat izan zuen, telebistaren industrian garrantzi handiagoa hartzen hasi zena. Prentsak «edozein rol egiteko prest» aktore gisa sailkatu zuen. Bere pertsonaia prestatzeko, aktorea hiru egunez Viña del Mar-eko Karmeldar Oinutsen Komentuan sartu behar izan zuten. Di Girolamok entzuleak konkistatu zituen, eta telenobelak arrakasta itzela izan zuen, TVNrentzat diru-sarrera handiak bildu zituen eta kritikariengandik kritika positiboak jaso zituen. Aktoreak denboraldiko aktorerik onenaren TV Grama eskuratu zuen, APES Sarirako izendapena aktore nagusi onenaren gisa, eta Futuro Fundazioaren inkesta publikoan agertu zen, herrialdeko aktorerik ezagunena zela esanez. Hala ere, 1960ko hamarkadan erlijioso gazte baten eta irrati-esatari limurtzaile baten arteko maitasun-istorioak hainbat kritika eragin zituen Eliza katolikoan. Urte berean, Alfredo Castrok zuzendutako *La catedral de la luz* antzezlanaren protagonista izan zen. 

1996an Tatiana Gaviolak zuzendutako *Mi último hombre* filma egin zuen. Filma maiatzaren 10ean estreinatu zen, eta Canneseko Zinemaldiko Kritikaren Asteko 51. hautaketan txalotu zuten.

1999an, Catalina Chamorro izan zen *La Fiera* lanean, bere telebistako paper onenetako bat. Vicente Sabatini zuzendaria eta Víctor Carrasco gidoilaria nahasi egin ziren Dalcahuen produkzio mitiko bat sortzeko, ezohiko protagonista batekin. Di Girolamok maisuki interpretatu zuen emakume bakarti suminkor eta gatazkatsu bat, bere alde femeninoa ezkutatzen saiatzen zena, bere aita matxista buru zuen herri batean ahul ez agertzeko. Telenobela urteko arrakastatsuena bihurtu zen, TVNrentzat diru-kopuru handiak bildu zituen eta Catalina Chamorroren paperak APES saria eman zion telebistako aktore onenari, TV Grama saria denboraldiko aktore onenari, Altazor Sari baterako izendapena lortu zuen eta bere herrialdeko aktorerik onena bihurtu zen. Urtearen erdialdean, DI Girolamok Fedra (Racine) interpretatzeko nahia adierazi zuen, eta Rodrigo Pérez papera interpretatuko zuen aktorearen bila zebilen bitartean, rol nagusia eskaini zion obran. Obran, kredituak partekatu zituen Marés Gonzálezekin, antzerki-lanari berriro ekiten baitzion, Ricardo Fernández hasiberriarekin batera.

### 2000ko hamarkada 
#### Arrakasta eta ospea telebistan 
Claudia Di Girolamoren telebistako arrakastari buruzko hitzak:*Nik aktore izan nahi nuen, eta oso interprete ona izatera iritsi. Ez nuen arrakasta handirik izan nahi.*Telebistan 20 paper baino gehiago egin ondoren, Jovanka Antich aberats eta alaiaren rolak, aitarekin, bere tribuarekin eta *Mejillones* aspaldiko maitearekin berriro elkartzeko Illonesera itzuli zen Jovanka Antich, Vicente Sabatmejijok zuzendua, eta Di Girolamori eman zion kritikaren lehen txalotze handia. Telenobela arrakastatsua izan zen, eta aktorearen karakterizazioak entzuleen gorespenak irabazi zituen. Alejandro Cabrera gidoilariak Di Girolamoren historia eta pertsonaia idatzi zituen, Friedrich Dürrenmatt idazle suitzarraren Ama zaharraren bisita lanaren inspirazioan. Emozionalki dramatikoa zen haren interpretazioa eta ijitoen azentua menderatzeak kritikaren txaloa eta izendapena irabazi zituen Altazor sarietan. Telenobelak ikusle-markak hautsi zituen lehen seihilekoan, urte hartako produkziorik arrakastatsuena izan zen eta TVNrentzat diru-bilketa handieneko errekorrak gainditu zituen. Telenobelan, kredituak partekatu zituen Francisco Reyes, Francisco Melo, Marés González, Héctor Noguera, Francisca Imboden, Amparo Noguera eta Antonia Zegersekin.

*Romané* lanaren arrakastaren ondoren, *Pampa Ilusión* lanean Inés Clark sindikalista sufritua izan zen, baita Florencio Aguirre doktore zuzena ere. Aktoreak ilea moztu zuen lehen kapituluan, eta, pantailatik kanpo, fonoaudiologo batekin lan egin zuen Florencioren tonu grabera iristeko. Ez zen lan erraza, ez baitzuen gizon bat interpretatzen, emakume bat gizon batena egiten baizik. Halaber, Manuel García de los Ríos —Medikuntzako Sari Nazionala— mediku kirurgialari eta diabetologoarekin ikasi zuen, eta harekin lortu zuen diabetes gaixotasunari buruzko ezagutza bat Florencioren pertsonaiaren edukia indartzeko. Bere interpretazio bikoitzak APES Saria eta Altazor sarirako izendapena irabazi zituen, «Aktore Onenaren» kategorian. Gainera, bere pertsonaiak, Amparo Noguera aktorearekin batera, ikuskizun-egunkarietan hainbat agerraldi izan zituen, telebista irekian genero bereko pertsona batekin musu bat eman zuen lehen eszenan. *Las Últimas Noticias* egunkariak «*El beso de año*» izenburua eman zion kapituluari buruzko lau orriri. 

2002an *El circo de las Montini,* Delfina Guzmán eta Francisco Melorekin batera. *Batek (Bera) halako karrera bat diseinatzen du, non nahi duen bakarra kalitate jakin bat eta maila jakin bat iraunaraztea baita. Hori ordezkaezina da. Ez dut uste inor dagoenik Marés González edo Delfina Guzmán ordezka ditzakeen inor. Bakoitzak bere ikusteko eta egiteko modua du, oso berezia*.                                                                              *El mercurio*, 2004ko irailaren 29a2004an, Marwa Abu Kassem, *Los Pincheira* familia arabiar bateko matriarka, interpretatu zuen, Francisco Melo eta Blanca Lewin-ekin batera, besteak beste. Bere pertsonaiak sekulako nagusitasuna izan zuen dagokion hizkuntzan, baina hori lortzeko arabierazko eskolak hartu behar izan zituen hitz egiten ikasteko. Di Girolamo telebistako aktore onenaren Altazor sarirako izendatu zuten. Aktoreak Belén 2000 Fundazio Palestinarraren Edward W. Said Saria jaso zuen, Los *Pintxeiran* ama arabiar bat maisutasunez pertsonifikatzeagatik. Bere rolaren aurrean, aktoreak hauxe esan zuen: «[...] *oso gustuko dut politikoki zuzena ez den emakume bat ordezkatzea, zoragarria iruditzen zait ama eta emazte eredugarria ez izatea.* *Isabel etsita dagoen emakumea da, eta bere grina eta galerak hain modu desengainatuan bizi ditu!*" Draman, aktoreak eszena erotiko sendoak izan zituen Álvaro Espinoza aktorearekin, bere suhia eta maitalea interpretatzen baitzuen. Horrekin batera, Sarah Kaneren Psicosis 4:48 antzezlanaren protagonista izan zen, Alfredo Castroren zuzendaritzapean. Interpretazio hori ikusleek txalotu zuten eta urtean bigarren aldiz aktore onenaren Altazor saria jaso zuen, baina ordukoan antzerkiagatik.

Di Girolamo TVNko izarrik errentagarriena zen, lau urteko kontratu esklusibo bat zuen, berritzeko eskubidearekin, eta paper protagonista femeninorik garrantzitsuenak jasotzen zituen; hain zuzen, «telesailen diva» deitzen hasi zitzaion.  

### Izaera eta irudi ezaguneko paperak 
Garai helduaren hasieran, haren irudia kontu handiagoz tratatu zuten, eta, nortasun-rolak interpretatzen jarraitu bazuen ere, askotan lehen planoekin filmatu zuten, 50 urte zituela bere gorputz ederra nabarmentzen zuena. Horri esker, publizitate-aurpegia izan zen Almacenes Paris katean, Tonka Tomicic modeloarekin batera. Bestalde, zati horretan, prentsa Carolina Arreguirekin hasi zen lehian, telebistaren protagonismoarekin lehian, eta Di Girolamok jaso zituen, ospea eta bere aldeko kritikak.  *«Pertsonaiak konbentzionalismoz betetako izakiak dira, eta ez dira gai sentitzen dutena adierazteko, oso koldarrak dira, eskandaluaren beldur dira, beren buruaren presoak bizi dira. Bitxia da emanaldia, bi bandatara zoazelako eta bi geruza hauek sumendiak direlako aldi berean»*.                                                                                      *El Merkurioa,* 2006ko abenduaren 10a                 2006an, Televisión Nacional irrikan zegoen Reyes eta Di Girolamo telenobela batean biltzeko, eta Cómplices (jendeak *eleberri* *moderno* gisa deskribatzen duena) prestatu zuen. Di Girolamok Soledad Méndez interpretatu zuen. Méndez iruzurgile sofistikatua da, eta fikziozko bizitza bat prestatzen ari da, Txilera familia biologikoa ezagutzera itzultzen den estatubatuar xelebre eta aberats baten ondasunak eskuratzeko. Bere jardueragatik, kritikaren goraipamen ugari jaso zituen, hainbat sari bere ospeagatik eta Altazor sarirako izendapena —ordura arte izendapen gehien izan zituen aktorea—. *Konplizek* kritika positiboak jaso zituen eta ikusleen artean arrakasta handia izan zuen. Horrek Errege-Di Girolamo bikotearen ospea berretsi zuen. Produkzioak diru-sarrera handiak ekarri zizkion Telebista Nazionalari, eta urteko produkziorik arrakastatsuena bihurtu zen, Canal 13ren produkzioen gainean. Latinoamerikan, Asian eta Europan egokitzapen eta erakustaldi gehien dituen telenobela txiletarra da. Di Girolamok «inoiz izan den aktore txiletar onena» dela esan zuen, Telebista Nazionaleko *Txile Aukeratu* programa bibliografikoan herri-bozketa egin ondoren. Urte erdialdera, antzerkira igo eta Bernard-Marie Koltès dramaturgo frantsesaren *Roberto* Zuccoren (1988) arreba nagusiaren papera egin zuen, Nestor Cantillanarekin batera. Lan horretan, Antonio Campos semearekin partekatu zuen lehen aldiz agertokia.

2007an, *Emakumeen Kartzela* telesaileko protagonista izan zen, eta Francisco Melok interpretatzen duen senarraren ustezko hilketagatik espetxera bidalitako kazetaria interpretatu zuen. Lan horri esker, Di Girolamok aintzatespen handia lortu zuen bere emanaldiagatik, eta Felipe Camiroagak *Animal nocturno* izar-programara gonbidatu zuen. Aktoreak dioenez,

«harrapakinaren papera da telebistan egin dudan gauzarik gordinena».

Telesailak arrakasta handia izan zuen eta bere taldearen ospea berritu zuen, Paulina Garcíak eta Paula Zúñigak osatua. Arrakastaren ondoren, telesailak bigarren denboraldia lortu zuen. Denboraldi horretan, Sigrid Alegría aukeratu zuten serieko bigarren zikloan, Di Girolamo ez zegoelako. Urrian, Roberto Artiagoitiaren *Radio Corazón* filmeko protagonista izan zen. Juana Viale aktore argentinarrak interpretatzen duen errain gazteaz maitemindu zen lesbiana heldu bat interpretatu zuen. «*Sentitzen dut gure kontakizun fidela dela, eta Rumpyk filmari eman zion tratamendua irratiaren errealismoaren oso antzekoa da*». Azaroan *Hedda Gabler* (1891) izan zen  Henrik Ibsen dramaturgo norvegiarraren lanean, Víctor Carrascok zuzendua. Hedda Gabler oso modu berezian antzeztu zuen, eta harrera publiko handia lortu zuen, antzerkiko aktorearen rolik onenetarikoa baitzen. Aktoreak azaldu zuenez, «*eskolatik obsesionatuta nengoen lan bat da*».

*El Merkurio* eta *La Segunda-ko* kritikariek, TVN, Canal 13, Mega eta Chilevisión kateetako zuzendari exekutiboekin batera, Di Girolamo aukeratu zuten Wikén aldizkariaren edizio berezian argitaratutako «Txileko telebistako lehen berrogeita hamar urteetako aktore onena» izateko. Jaime de Aguirre Chilevisióneko zuzendari exekutiboak honelaxe argudiatu zuen: «*Claudia Di Girolamok heroina-paper ugari egin ditu, hasi zenetik gaur arte, eta horrek hunkitu egin du publikoa»*. Aldi berean, Juan Radrigán, Alejandro Sieveking, Rosa Ramírez eta Ictus Antzokiarekin batera, APES saria eman zioten, antzerkian egindako lan bikainagatik.

2008an, Viuda alegre komediaren protagonista izan zen Alfredo Castrorekin batera, bosgarren aldiz ezkontzen den goi-mailako *alarguna* interpretatuz. APES saria eman zioten telebistako aktore onenari. Kritikak kritika mistoak jaso zituen, ordea, eta ez zuen arrakastarik izan aurreko telenobelak bezala. Fotech atariak hauxe argitaratu zuen: «*Berak nahi duena egin dezake, eta badirudi jendeak beti nahi duela*». Urte bereko apirilean, Bake garaiko miniseriearen protagonista izan zen, *La Guerra del Pacífico*  lanean oinarritua, Diego Casanuevak interpretatutako gazte soldadu aristokratiko *baten* ama zitalaren rolean. Abuztuan, Juan Radrigánen *Las Brutas* lanaren protagonista izan zen. Kritika onak egin zizkion lanari, eta denboraldiko obra onenetakotzat jo zen. La Segunda egunkariak hauxe argitaratu zuen:«*Lorpen handia du aktorean, gero eta handiagoa den nahasmen handiko obrarako*».Bestalde, Pedro Labra de El *Merkuriok* izenburua hauxe eman zion : «*Especial y devastadora Di Girolamo*».Valeria Sarmientok zuzendutako Secretos (2008) filmaren protagonista izan zen urrian. Secretos Txileko lehen filma da. Gaztelaniazko azpitituluak ditu gorrentzat eta entzumen-urritasuna dutenentzat.  

2009an *Los exitosos Pells* komediako protagonista izan zen, Ricardo Fernández eta Luz Valdiviesorekin batera. *Los exitosos Pells* filmaren estreinaldiaren ondoren, TVNk erabaki zuen Vicente Sabatini —programazioko kudeatzailea eta aktorearen bikotekidea— kentzea. Erabaki horrek Di Girolamo txundituta utzi zuen. «*Oso bortitza izan zela uste dut.* *Aktoreen artean ez ezik, telenobeletako talde tekniko osoan ere eragin handia du. Gaur arteko konsternazio orokorraren sentsazioaz ari naiz. Minimizatu ezin den zerbait oso larria gertatu da*». Pozik ez zegoenez, katea hura atxikitzeko modu bat bilatu zuen, kontratua aldez aurretik amaitzeko eskaera egin zuenean, La Quintralaren bertsio berri baten protagonista izatea eskaini zitzaion. Bere hurrengo proiektua hautatzeko aukera ikusita, Di Girolamok erabaki zuen bere kontratuaren amaiera (gutxi gorabehera, $300 000 000 000) negoziatzea. Aktorearen eta exekutiboen arteko irteera-akordioa baino lehen, TVNk Conde Vrolok filmatzeko eskatu zion (2009). *Vrolok* bere papera armadako jeneral batek bortxatutako emakume batena izan zen, eta aldaketa bat izan zuen banpiro bihurtu zutenean. Telenobelak arrakasta izan zuen, kritikariek aktorearen pertsonaiaren eraldaketa goraipatu zuten.

Urte berean, Virginia Woolf dramaturgo britainiarraren Orlando (1928ko obra homonimoa) interpretatu zuen. 

*El Merkurio* egunkariko Juan Andrés Piñak zera esan zuen:«*neurrian, edozein urduritasunetatik urrun dagoena. Di Girolamo, goranzko introspekzio dramatikoa eta bizia. Urteko estreinaldi garrantzitsuenetako bat»*. Zuzendariak, berriz, *Paula* aldizkarian hauxe adierazi zuen: «*Claudia Di Girolamoren interpretazio itzela*».

### 2010eko hamarkada 
#### Paper helduak 

*«Inoiz ez zait interesatzen nire karrera nazioartekotzea. Txilen lan egitea gustatzen zaidalako. Parte hartu dudan proiektuek gure nortasunarekin dute zerikusia. Beste herrialde batean arrotz sentituko nintzateke*».                                                             Claudia Di Girolamo, karrera nazioartekotzea.Conde *Vrolok* izan zen Di Girolamok bere kontratua TVNrekin osatzeko erabili zuen azken telenobela, bere proiektuak aukeratzeko askatasunarekin. 2010eko urtarrilean, esklusibotasun-kontratua sinatu zuen HBO Latin Americarekin, *Prófugos* filmatzeko, Pablo Larraínen eta Jonathan Jakubowiczen zuzendaritzapean. Di Girolamok parte hartu zuen argumentuak narkotrafiko-kuartel baten operazioa kontatzen du. Kuartel horrek poliziaren jazarpen frenetikoa desegiten du. Draman, aktoreak Kika Ferragut interpretatu zuen, koartel narkotrafikatzaile nagusiko burua, espetxetik bandaren operazioa gidatzen duena. Di Girolamo goraipatu egin zuen bere lanagatik, eta Drama Aktore Onenaren saria jaso zuen Monakoko Nazioarteko Telebista Jaialdiaren 52. bertsioan. Julianna Margulies, Kelly Macdonald eta Juliette Lewisekin lehiatu zen. Arrakasta zela eta, bigarren denboraldi bat izan zuen serieak, 2013an estreinatua, non Di Girolamok parte-hartze berezia izan baitzuen. 2016. urtean, telesailak HBO kateko serierik onenen 20. tokia hartu zuen.

2011ko urtarrilean, William Shakespeareren *Hamlet* tragedian oinarritutako *Amledi tontoan* lagundu zion Raul Ruizi. Hauxe izan zen zinemagileak idatzi eta zuzendutako azken antzezlana. Ama Erregina interpretatu zuen eta 2011ko urtarrilean estreinatu zen Santiago Jaialdian. Maila oso altuko ospearen ondorioz, Chilevisión kateak kontratu esklusibo bat eskaini zion, $15.000tik gorakoa, La Doña (2011) garaiko draman protagonista izateko. La *Quintrala* obraren biografiaren bertsio librea da. Vicente Sabatini zuzendariak uste zuen papera harentzat zela. Aktorea Casablanca herrira joan zen, eta Catalina de los Ríos eta Lisperguer lurjabe ankerra izan zen. Lur-jabe horrek adats gorri luzea du, eta kortex beltz baten gainean dago. Sabatinik adierazi zuen:

«*haren estetikak krudeltasuna sinbolizatzen du ofizialki, baina borondate ezin eta indar femeninoa ere irudikatzen du, emakumeek iritzirik eta botererik ez zuten garaietan*».

Bere lanagatik goraipatu zuten. Eszenetako batean, sexu-eszenak grabatu behar izan zituen Ricardo Fernández eta Felipe Contreras aktoreekin; horregatik, zuzendariak proposatu zuen ez kontratatzea bikoitz bat. Di Girolamok berak onartu eta egin zituen biluzien eszenak, eta horrek auzitan jarri zuen aktore heldua egoera fisiko onean zegoela ikusita.

Azaroan, Henrik Ibsenen *Casa de muñecas* lanean lagundu zion Alfredo Castrori, Amparo Noguerarekin batera. Mapocho ibaiaren ertzean ere zuzendu zuen *Soy tumba* (2011) lana, Di Girolamok berak idatzitako trilogia dramatiko  baten lehen zatia, 1973ko diktadura militarrean oinarritua, lanak ardatz nagusitzat erabiltzen duena.  Di Girolamok honako hauxe adierazi zuen:«*Ibaia beti izan da hondamendi eta hondamendi lekua, jendea bizi den lekua eta diktaduran gorpuak bota ziren lekua.* *Mapotxoan amek ere bota dituzte seme-alabak eta pertsonek beren buruaz beste egin dute»*.Irakaslea Irratiak, 2013ko irailaren 6a: *Eskatu nahi beste barkamena, baina esan desagertutakoak non dauden!*.2013. urtean antzerkian zuzenean gogoratu zen. Di Girolamok Francisca Gavilán, Marcela Salinas eta Gabriela Hernández zuzendu zituen *Mina Antipersonal*  lanean, *Sobrevivientes* trilogiaren bigarren zatian. Hiru emakume pertsonaiaren gogoeta sakonari buruzko obra, ideologiaren sendotasunetik izenen bidez identitatearen errieta sakoneraino doan ibilbide dramatikoari ekiten diotenak, Villa Grimaldiren eta Matucana 100 Kultur Etxean erakutsi eta txalotu zuten. Bere lanari buruz, Di Girolamok hauxe esan zuen:

«*Niri asko interesatzen zait antzerkian ekarpen bat izatea, batez ere gogoeta sozialari»*.

Uztailean, Sergio Hernándezekin batera, Luis Alberto Heiremansen *El mar en la muralla* lana egin zuen, Mori Bellavista zentroan, Antonio semeak zuzendua. Lanak arrakasta izan zuen, eta hurrengo asteetan *Quilpué* *es teatro* zikloaren 6. jardunaldian 600 ikusle baino gehiago izan zituen. Bere egitekoagatik, Altazor sarirako seigarren hautagaitza lortu zuen. Irailean, Luigi Pirandelloren *Trovarsi* lanak (2013), Aliocha de la Sottak zuzendua, jarduketako diva baten krisi existentziala sakondu zuen, GAM zentroan. «*Aktoreen psikologian eta psikosian sartzea ez da erraza*», zioen aktoreak pertsonaia protagonistaren aurrean. Irailaren 11n, Di Girolamok eta Rodrigo Pérezek *Aquí están*, Memoriaren eta Giza Eskubideen Museoan 1973ko Kolpe militarraren biktimen berrogei urteak oroitzeko erakusketa eszeniko eta testigantzazkoa zuzendu zuten. Biktimen senideek, hogeita hamar antzezlek eta 2.000 pertsonak baino gehiagok parte hartu zuten.

2014. urtean, Francisca Lewin eta Pablo Cerdarekin batera, Las *2 Carolinas* komedia erromantikoa egin zuen, Vicente Sabatinik zuzendua eta Lauren Weisbergerren nobela estatubatuarrean oinarritua. Modaren eta gizarte-klasearen artean girotuta dago telenobela, eta laneratzeari eta gizarte-kulturazko bereizkeriari buruz hitz egiten du. Neska bat da, eta, unibertsitatetik irtetean, ez du lana lortzen, jatorriagatik. Aktoreak modako dendaren jabe sofistikatu eta fina irudikatu zuen. «*Ertz nahiko sakonak dituen emakumea da, atera beharreko mina*». Urte bereko maiatzean, David Mameten *La anarquista* lana zuzendu zuen UC antzokian, Paulina García eta Coca Guazzini protagonista zituela. 

Di Girolamo aktoreak hauxe esan zuen bere zuzendaritza lanari buruz:«*Gaur egun gizarte gisa bizi ditugun krisi ideologikoen gatazka eszenaratzea interesatzen zait*».

### Telebistako moteltzea eta antzerkiko berpiztea 
2015ean, Txileko Telebista Nazionalera itzuli zen, Verónica Saquelen *Matriarcas* komediaren protagonista izateko. Aktorearentzat berarentzat idatzi zuten. Kritikariak ez ziren oso gogotsuak izan produkzioaz, baina Di Girolamok ospea eman zion, eta itxaropenak are handiagoak izan ziren Francisco Reyesekin berriro topo egitean, *Cómplices* lanean bederatzi urte eman ondoren. Aktore-bikotea biltzeko Saquelek zuen irrikak TVN liluratu zuen, aktoreari bi urterako kontratu esklusiboa eskainiz. Banaketan Gloria Münchmeyer-ekin bildu zen, eta harekin ez zuen lan egiten telebistan 1990tik, *¿Te conté?* lana egin zutenetik. Gizarte-sareek harrera ona egin zioten, eta ikusleek harrera txarra egin zioten. Aldaketa horrek porrot egin zuen Reyes-Di Girolamo bikotearen ospean. «H*asieran, istorioaz maitemindu nintzen, baina asko geroago ere desilusionatu nintzen.* *Pentsatu nuen ez zela oso zoriontsua*». Urte berean, William Shakespeareren *La tempestad* (1611) filmeko protagonista izan zen eta Próspero interpretatu zuen. Juan Radrigán dramaturgoak —Arte Eszenikoen Sari Nazionalak— gidoia berridatzi zuen, Di Girolamok interpreta zezan. Obran Mariana Di Girolamo ilobarekin kredituak partekatu zituen. Lana izan zen denboraldiko arrakasta handienetako bat GAM zentroan.

Valeria Sarmiento zinemagileak banaketa-paper garrantzitsua eskaini zion garai hartako telesailean, *Casa de Angelis*-en, eta, horri esker, Telebista Nazionalean itzuli ahal izan zuen —telesaila telebistaz estreinatu zen 2018an—, eta kredituak partekatu zituen Jorge Arechetarekin. 2016ko azaroan, TVNrekin bi urteko esklusibotasun-kontratua egin ondoren, kontratua ez berritzea erabaki zen, katearen hurrengo proiektuetan ez baitzuten deitu. Telebistan 35 urte eman ondoren, aktoreak hauxe esan zuen: «*Bat-batean, telebista-kanalak edukiz gainbehera doaz, hainbeste urte igaro dira eta geldialdi bat merezi dut, eta hori da telebista kanpotik ikusteko aukera*».

2017an, Di Girolamok, telebistaren etenaldi labur batean, antzerkian estreinatzeko joerarekin jarraitu zuen, eta urtarrilean *Lady Marginalek* zuzendu zuen, Juan Radrigánen hil osteko omenaldi lana. Tamara Acosta, Catalina Saavedra, Francisca Gavilán, Gabriela Hernández eta Silvia Marín bildu zituen, eta Quilicurako Kultur Etxean aurkeztu zen 1.500 ikusleren aurrean. Arrakasta handia izan zuen bere funtzio guztietan. Ekainean *Conejo blanco, conejo rojo*, dramagile iraniarrarena, Nassim Soleimanpourren CorpArtes lan esperimentalaren protagonista izan zen. Urte berean, Tennesse Williamsen *El zoologico de cristal* (1944) filmean, Amanda Wingfield izan zen, oroitzapenetan, iraganeko fantasia epikoetan bizi den ama. Interpretazio horrek kritikariek txalotu zuten eta «*Levántate y triunfa*» esaldia ezarri zuen. Di Girolamoren interpretazioari buruz, Álvaro Viguera zuzendariak hauxe esan zuen: «*Guztiz inpresionatuta nago agertokian den aktore bikaina*».

Ondoren, beste kontratu bat sinatu zuen Telebista Nazionalarekin, kateko zuzendari exekutiboak, Jaime de Aguirrek, eta Antonia Santa Maríarekin batera, *Dime quién fue* (2017), Germán Barrigak zuzendua. Di Girolamok Adriana Lyon interpretatu zuen, Alzheimerra duen unibertsitateko irakaslea. Aktoreak papera onartu zuen, interpretatu beharreko pertsonaiak zenbait ezaugarri betetzen baitzituen, eta, ondorioz, ikerketa-lan gogorra egin behar zuen. Pertsonaiaren itxura proposatu zuen, gaixotasunaren produktu horren emozioak islatzeko. *La Tercera* egunkariak Di Girolamoren elkarrizketa bat argitaratu zuen, «*No fue fácil volver a Televisión Nacional*» izenekoa. Estreinaldiko egunean, kritika txalotu eta sare sozialetan aintzatetsi zuten, beren emanaldi hunkigarriagatik. *Agriculturak*, bere orrialdeetako batean, «*Di Girolamo nabarmenetako bat*» idatzi zuen. Aldiz, Twitter bidez, lankideek aktorearentzako alagoen berri eman zuten. Amaya Forchek hauxe adierazi zuen: «*Bakarra, handia eta gure Claudia Di Girolamo*» eta Begoña Basaurik idatzi zuen: «Emanaldiaren jainkosa bat berriro ikusteko oparia».*Erosoago sentitzen naiz fikzioan geure errealitatean baino.                                        La Terilla* 159, 2017ko uztailaren 1a2017an asko txalotu ondoren, Telebista Nazionalak aktorearen kontratua ez berritzea erabaki zuen. *Intrusos de La Red* ikuskizun-programak erakutsi zuen estatuko katea,  finantza-krisiaren ondorioz,ez zegoela Di Girolamok jasotzen zuen milioi askoko kontratua mantentzeko moduan.

2018an, telebistako emanaldira itzuli zen, Pablo Ávilak, AGTVko jabe eta presidenteak, *La reina de Franklin*  komediaren paper antagonikoa eskaini eta gero. Javiera Contadorrek protagonizatzen du komedia. Haren karakterizazioari dagokionez, aktoreak hauxe esan zuen: «garai batean Brigitte Bardot-en ilean inspiratu nintzen». Bere paperaz harro zegoen eta kritika onak jaso zituen bere ezaugarriengatik. Produkzioaren inguruko kritikak kaskarrak izan ziren, eta entzuleek ez zuten gogo handirik izan. Hala ere, aktoreak arrakasta izan zuen antzerkian, Amparo Noguera, Nestor Cantillana eta Gloria Münchmeyer zuzendu zituen *Hedda Gabler* antzezlanean —2007an ospe handia izan zuen lan hark—, eta aurkezpen bat egin zuen GAM zentroan kritika positiboekin, eta gero Biolamioan antzoki estreinatu zuten. Idazlanari buruz, hauxe esan zuen: «*Heddaren feminismoa, bere inkonformismoarekin, izenik gabeko leku batean kokatzen da.* *Ez du diskurtso handirik, baina ez du gizonen munduan sartu nahi*».

2019an, AGTV estudioak Di Girolamoren ospea berpizteko konpromisoarekin jarraitu zuen, Cristián Mason zuzendariak kontsulta egin ondoren, Víctor Carrascoren Río Oscuroko rol nagusietako bat betetzea erabaki zuen. Di Girolamok adierazi zuen Concepción Aldunateren eginkizuna oso konplexua eta desafiatzailea zela interpretatzeko. Aktoreak bere seme psikopatikoa (Julio Milostichek interpretatua) oinazetzen duen andre zahar gaiztoa izan zuen ezaugarri. Morfinarekiko mendekotasuna du semeak, esklerosia baitu. Kritikariek eta entzuleek positiboki erantzun zioten aktorearen karakterizazioari, eta haren zenbait esaldi oso ezagun egin ziren, bereziki «*Quiero mi dulce*» edo «*Cerdito*», non parlamentuko hitzaldi bakoitzak semearekiko irain umiliagarriak eta serieko beste pertsonaia batzuekiko arrazismo-erakustaldiak baitzituen. Las Últimas Noticias saioko Larry Moe telebista-kritikariak denboraldiko aktorerik onena zela esan zuen, Río Oscuron egindako lanagatik. Telesail txiletarrak denboraldiko emanaldirik onenen artean duen garrantzia nabarmendu zuen, eta honako hau esan zuen: «*Ohiko look-mutazioa duenez, merezi du, beste behin ere, bere interpretazio bikainagatik nabarmentzea*». Eztabaida-taldeak ikusi zuen bere eginkizuna «*bikaina, konplexua eta duina zela, Di Girolamoren tamainako aktore batek interpreta zezan*». «Dramako aktore onenaren» Marés saria jaso zuen eta amateurrek emandako sarietarako hainbat izendapen jaso zituen.

### 2020ko hamarkada 
2020ko urtarrilean, Di Girolamok Crimen bakarrizketan parte hartu zuen, Natalia Valdebenitorekin batera, San Ginés antzokian. Haren salmentak inoiz baino laburragoak izan ziren. 2019ko urriko feminismoari eta gizartearen eztandari buruzko hitzaldi eta hitzaldi politikoarekin, bertaratutakoen txaloak jaso zituen. Hilabete berean, *Hedda Gabler* lana berriro estreinatu zuen Santiagoko Zinemaldian. Jende asko joan zen, eta kritika onak jaso zituen. *Fábula-*rekin kolaboratu zuen *La Jauría* (2020) drama nerabean, Lucía Puenzok zuzendu zuen Amazon Prime Video streaming plataformarako eta Txileko Telebista Nazionalerako. «*Ikaskuntza itzela izan zen, Claudia Di Girolamorekin egotea eta hura antzeztea.* *Antzerki-klaseetan egotea bezalakoa da*», esan zuen Giordano Rossik, eta semearen papera egin zuen.

Irailaren 9an, egile den *Caníbal* lanraren protagonista izan zen. Rodrigo Pérezek zuzendu zuen, streaming bidez, La Memoria antzokian. Gizonezkoaren papera egin zuen, eta zalantzan jarri zuen Estatuko agente gisa zuen rola, boterea erabiltzeko eta abusua gauzatzeko perbertsioan. *Radio Bio-Bio*ko Leopoldo Pulgar-ek honako hau adierazi zuen: «*Di Girolamoren aldakortasunari esker, gorputz-keinu hieratiko bat eman dakioke, adierazkortasunik gabeko gogortasuna, eta, horri, beste norbaiten oinazeaz eta heriotzaz gozatzen duen izaki baten amen-ahots gorra gehitu behar zaio*». Irailaren 10ean, Paula Zúñigarekin (*La Taguada*) batera, UC Antzokiko streaming bidezko lehen ekoizpena egin zuen Luis Barralesek zuzenduta. Kulturarteko Galia Bogolaskyk adierazi zuen aktorearen lana «*interpretazio nabarmena*» dela.

## Jarduketak 
### Metodologia 
Azterlanean oinarritutako teknika metodologikoa du, bere ahotsean, euskalkian, interpretazioan eta karakterizazioan trebetasun desberdinak lortzeko aukera eman diona. Bere nortasun eta izaera sendoari esker, bere ikaskuntzan txertatu ditu. Telebistako pertsonaiak asko estimatzen ditu erabateko protagonismoak, genero melodramatiko eta historikoan, hala nola La *Fiera* eta *La Doña* generoetan. Hala ere, bere arrakastarik handienak drama erromantikoen bidez lortu ditu. Drama horietako pertsonaiek historia nagusia sostengatzen dute, eta gizonezkoen kontrapartea bigarren planora zuzentzen dute. Paper sorta zabal bat eraiki eta interpretatzean duen aldakortasunak Pampa Ilusioren transformismoa interpretatzeko erraztasuna eman dio.

Antzerkian, konplexutasun eta dramatismo handiagoko rolak interpretatzea erabaki du, antzerki-lanak, gehienetan literaturakoak eta tragedia grekoak, landuz. Pertsonaiek izaera handiko interpretazio-indarra izan dute: emakume suizidak, deskonformismo lazgarria eta lapidarioa (*El vicio absurdo*, *Fedra*, *Madea*, *Psicosis 4:48* edo *Hedda Gabler*). Transformismoan ere sartu da, *Orlando* eta *La tempestad* obretan gizonen rol sendoak eta konplexuak interpretatuz.

### Analisia 
Di Girolamok zorroztasun eta konplexutasun handia du bere pertsonaiei nortasun anitzak sortu eta agintzeko orduan. Askok uste dute Di Girolamok ez duela aktore sena. Testua eta pertsonaia aldez aurretik aztertzea gustatzen zaio, erabat ezagutzen dituela ziurtatuz; gero, ahalik eta gehien entseatzen ditu, eta eszena bakar bateko hartune bat filmatzen du. Industriarekiko benetako grinak bultzatuta, gogor konprometitu zen rol bakoitzerako, eta beharrezko trebetasunak ikasi eta akrobaziak bere kontura egin zituen. Bere lerroak ikasteaz gain, bere lankideenak ere ezagutzen zituen. Di Girolamok bere telenobela bakoitzaren ekoizpenean parte hartzen du. Telenobela horiek iradokizunen bidez edo guztiari buruz duen iritzia azalduz, antzezpenen bidez.

1996an bere antzerki-lanaren egile eta zuzendari gisa hasi zen, bi ahizpen arteko lotura urratuaren inguruan. Dirua bildu zuen, urte osoan ez zuen telenobelarik egin, idatzi eta idatzi, eszenografiarako behar zituen zuhaitzak mozteko zerra elektriko bat alokatu zuen, eta goizeko seietan altxatzen zen azelerazio hutsez egunero. Oso txarra izan zen kritika mailan, baina horrek ez du kezkatzen Girolamo : «*Ez da kezkatzen nauen gaia.* *Guztiz kontrakoa. Odolaren loturak ikertzen jarraitzeko gogoa eman zidaten*».*Nire karreraren diseinu inkontzientea egin nuen, ildo kontsekuentea izan nuen, eta, beraz, nik interpretazioa ikasi nuen, oso pertsonaia sinesgarriak, egiazkoak, egitearekin zerikusia duena, eta bizi garen gizartea irudikatuko duena, gai politikoari lotutako isla.*                                                                                                                  Zertxobait pertsonala, UCV178, 2017ko apirilaren 6aBestalde, Néstor Cantillanak hau esan zuen:«*Beti daki gidoia eta ez du zerbitzari berezirik, gogor lan egiten du, gutako askok baino gehiago (errepartoko aktoreak).* *Obra edo telebista seta baino hiru ordu lehenago iristen da. Bere talentua ezin izango litzateke horrekin konformatu, baina beti ari da lanean. Bere pertsonaiarekin zerikusia duen ikerketa ez ezik, besteei ere ekarpenen bat egiten die beti. Termino mediatikoetan, bere belaunaldiko emakumea da. Azkarra eta liluragarria da*».1999an, Rodrigo Pérezek zuzendu zuen *Fedran*, eta hark adierazi zuen:«*Jakintsua da, adimentsua, bazekien Fedraren herenaitona ere nor zen.* *Gorputzeko kaligrafia zoragarria du*2000ko hamarkadaren erdialdean, komunikabideak eta ikuskizunak Carolina Arreguirekin konparatzen hasi ziren, eta telebistako lehia sortu zen. Óscar Rodríguez telebistako zuzendariak bi aktoreen arteko teknika aipatu zuen:«*Claudia aktore integrala da, oso ondo mugitzen da telenobeletan, antzerkian eta zineman.* *Carolinaren kasuan, telebistara, telenobeletara, bideratuta dago haren karrera. Claudian oso zorroztasun handia sumatzen dut, zuzentzea tokatu zaidan aldiek atentzioa ematen dit nola eraikitzen dituen pertsonaiak oinarrietatik gorantz, asko ñabartuz, hori izugarri gustatzen zaio edozein zuzendariri, hainbat mailatan lan egiten du. Carolinak intuiziotik lan gehiago egiten du*».Bestalde, Francisco Melok hauxe adierazi zuen 2016. urtean:"*Claudia diziplina eta zorroztasun mailakoa da, eta adi egon behar da.* *Benetan zirraragarria da lan egitea ikustea, batek esan dezake, diba bat da, baina beti aurretik egongo den diba da, testu guztiak jakinda. Oso zorrotza da harekiko eta besteekiko*».

## Filmografia 
### Telenobelak 
### Serieak 
## Eraginak 
Antzerkian idazle eta dramaturgo ugarirekin aritu da, bai estatukoak bai atzerrikoak, eta horietako batzuek telebistarako nobela batzuk idatzi zizkioten. Di Girolamok bere antzerki-ibilbidearen zatirik handiena izaera handiko emakume-pertsonaiak eta eszenari buruzko suizidak interpretatuz igaro du, hala nola Fedra, Medea, Hedda Gabler, Sarah Kane eta Virginia Woolf.

Antzerkian idazle eta dramaturgo ugarirekin aritu da, bai estatukoak bai atzerrikoak, eta horietako batzuek telebistarako nobela batzuk idatzi zizkioten. Di Girolamok bere antzerki-ibilbidearen zatirik handiena izaera handiko emakume-pertsonaiak eta eszenari buruzko suizidak interpretatuz igaro du, hala nola Fedra, Medea, Hedda Gabler, Sarah Kane eta Virginia Woolf. Horrela, ospearen bizimodu tradizionaletik urrundu zen, eta ez zen interesatu aspergarritzat eta azalekotzat zuen gizarte-esparruaz. Glamourraren konbentzioen aurka gogor jotzen duen arropa jazten du. Pribatutasunarengatik jeloskor egon arren, 1980ko eta 1990eko hamarkadetan izan zuen ospea eta aintzatespena, Cristian Camposekin ezkonduta, eta aurpegi esklusibo gisa.Di Girolamok telenobelak egiteko duen etengabeko energiak eta gogoak pertsonaien garapenean erabaki-erregistro zabala izatea ekarri dute, eta haren independentzia ausartak ospetsu bihurtzeko giltzarri bihurtu du. Filmaketa edo eszenaratze batean aktoreekin harreman estua izan arren, garai eta inguruabarren arabera, 2000. urtean lagunik ez zuela adierazi zuen. 1990. urtearen hasieran, bere ideologiaren antzeko pertsonaien zirkuluan sartu zen; izan ere, diktadura militarraren amaieran, gero eta arreta handiagoa jarri zien auzi politikoei, eta kritika egin zion nagusi zen politikarekin. Helduaroan, lan-harreman handiak izan ditu lankide batzuekin; batzuk bakarrik ikusi ahal izan ditu, eta adiskidetasun apur bat ezarri du, gehienetan antzerkiarekin zerikusia duten pertsonekin, intelektualtasun politiko handiarekin, hala nola Alfredo Castro eta Rodrigo Pérez antzerki-aktore eta -zuzendariarekin eta Víctor Carrasco gidoilari eta dramaturgoarekin. 

2008an, Di Girolamok aitortu zuen, bereziki bizitzaren hasieran, 1970eko hamarkadako errealitate politikoak eragindako «pertsona mesfidatia» zela, eta, denboraren poderioz, emakume librea izaten hasi zela. «30 urterekin hasi nintzen bizitzen». Aktoreak jarrera delikatua izan du, baina ez leuna, aitzitik, musa errenazentista gisa duen aura indartsua eta frontala da. Agian, gauza beragatik, Txileko antzerkiaren eta telebistaren munduan *diba* izatearen fama elikatu du. Bere *jainkotasunari* buruz galdetu zitzaionean, Di Girolamok honako hau esan zuen elkarrizketa batean: «ni ez naiz irudi horrekin identifikatzen, ez naiz hurbileko pertsona. Baina interesatzen zaizkidan pertsonekin izaten saiatu naiz».

Di Girolamori perfekzionista kalifikazioa eman diote, eta oso aspergarria izan daiteke. Askotan, telebistako ikasketetan antzerki-prestakuntza duten aktoreak aukeratzeko orduan, bere lehentasunak azaldu dira.
Claudia Di Girolamok Iberiar penintsulako aldizkarian bere nortasunari buruz esandakoak:*Ni ez naiz pertsona lagunkoia. Oso arraroa da nire bizitza pribatuaz inorekin hitz egitea, gai horiek aspertu egiten naute. Ni ez nintzateke gai izango norbaiti senargaia edo emaztegaia duen galdetzeko. Ezgaia. Lotsatu egiten naiz.*

### Pentsamendu politikoa 
[thumb|200px|[Claudia di Girolamo (ezkerretik 3.a) Kultur ministro Claudia Barattinik, Michelle Bachelet presidenteak lagunduta, Txileko Aktoreen Korporazioak antolatutako gosarira joan zen bere gremio-egoitzan, 2014]]
Aktorearentzat, politika funtsezkoa izan da emakume eta profesional gisa garatzeko prozesuan.

Haurra zela, gurasoek ohartarazi zuten adierazpen-askatasuna erabil zezala nahi zuen edozein gairi buruz pentsatzeko eta eztabaidatzeko, baita gai politikoei buruz ere. Mahai gaineko eztabaidak teorikoak, ideologikoak ziren, eta eskakizuna gorena zen: «santua edo artista izan behar zen, eta, ahal zela, jenioa». Haurra zenean, Di Girolamok aitarekin batera parte hartu zuen Txileko lehendakarigaia, Salvador Allende, babesten zuen Herri Unitatearen (UP) aldeko zenbait adierazpenetan. «Oso jarduera bizia izan nuen Unitate Popularrean, nire nerabezaroa oso bizia izan zen eta garai hartan Salvador Allenderen ondarearekin konprometitu zen».

Garai hartan, Di Girolamo garaia baino lehen sartu zen bere herrialdeko prozesu sozial eta politikoan. *«Ni nerabea nintzen arren, gogor bizi izan nuen aldi hori lan komunitarioak egiten, hau da, ni leherketa horren parte nintzen, parte hartu eta iritzia eman zitekeen, denok berdinak ginen eta norbera zena gauzatzeko askatasuna zegoen tokia».*
[thumb|ezkerrera|200px|[Claudia di Girolamo Txileko aktoreak Freiren alde,2009]]
Diktadura amaitu ondoren, aktoreak hogeita hamar urte baino gehiago zituen hiru seme-alaba eta bizitza antolatua. Demokrazia berreraikitzean, buru-belarri aritu zen lanean Patricio Aylwin (1990), Eduardo Frei (1993 eta 2009) eta Ricardo Lagos (1999) lehendakaritza-kanpainetan, Michelle Bacheleten bi aldietan (2005 eta 2013). Paula Narváez eta Gabriel Boric (biak 2021ean). 2019an, beste artista eta gizarte-buru batzuekin batera, Batzar Konstituziogilearen proposamen batean parte hartu zuen, Konstituzio Politiko berri bat egiteko, Sebastián Piñeraren gobernuaren gizarte-krisi larria eta giza eskubideen urraketa zela eta.

## Aktibismoa 
Di Girolamo LGBT eskubideen aldeko ekintzailea da eta sexu bereko pertsonen arteko ezkontzaren aldeko ikuspegia du. Familiarekin batera aktiboki parte hartu zuen Movilh-en *Amor es amor*, berdintasun sozial eta legalaren aldeko ikus-entzunezko kanpainan. Gainera, Daniel Zamudioren familiarentzako dirua biltzeko karitate-ekitaldi batean parte hartu zuen. 2016. urtean, Di Girolamok, Fundación Teatro a Milesekin batera, *Radrigán Omenaldia* zuzendu zuen Arteen *Nescafé de las Artes* antzokian, antzerkigilearen omenez, haren osasun egoera kritikoaren aurrean dirua biltzeko.

## Sariak eta izendapenak 
Claudia Di Girolamok irabazi ditu Txileko telebistako industriaren sari entzutetsuenak; 

* 1999an APES saria jaso zuen, aktore onenaren aldetik, *La fiera* filmean eta, ondoren, *Pampa Ilusio* eta *Emakumeen Kartzela* filmetan. 
* 1999an, Altazor sarirako izendapena irabazi zuen *La Fiera-*ren eskutik, telebistako aktore onenaren kategorian, hurrenez hurren. 
* 1999an TV Grama saria , telebistako aktore onenaren saria, *La fiera* filmagatik.
* 2002an, TV Grama saria *El circo de las Montini*ren aktore onenaren saria. 
* Nominazioak: Girólamok sei izendapen lortu ditu Altazor sarietarako eta Urrezko Ninfa sarietarako.

## Aintzatespenak 
* 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2008 eta 2009 urteetan telebistako aktore onenaren Futuro Fundazioak egindako inkesta publikoen bidez hautatua.
* 2000: Telebistako espezialista eta kritikariek Txileko telebistako emakume boteretsuenetakotzat hautatua.
* 2006: Txileko inkesta publikoaren bidez hautatua. Uneko Txileko aktorerik onena aukeratu zuen.
* 2007: Wikén Aldizkaria, Txileko Telebista Kontseilu Nazionalarekin batera, eta telebista-kate nagusiekin —TVN, Canal 13, Mega eta Chilevisión— eta herrialdeko egunkariekin —*El Merkurio* eta *La Segundo*—, Txileko telebistaren lehen berrogeita hamar urteetan telebistako Aktore Onena izatea aukeratu zuten.
* 2009, 2011, 2012, 2017, 2018 urteetako Estudios Media Rostros-ek aukeratu zuen telebistako aktorerik garrantzitsuenetarikotzat.
* 2014: UNIACC Unibertsitateko Ikasketa Zentroak Txileko zinemaren historiako aktorerik onena hautatu zuen.
* 2017: Wikén-GfK Adimark inkesta publikoak ebaluatutako bigarren aktore onenaren artean kokatu zuen.
* 2018: Txileko 50 emakume garrantzitsuenetakotzat jo zuen Cadem inkesta publikoak.

## Goraipamenak 
* 2004: Edward W. Said Saria, Fundación Palestina Belén 2000ren eskutik.
* 2005: Munduko Bakerako Emakumeen Federazioak Txileko kulturan eta arteetan egindako lanagatik kondekoratu zuen.
* 2012: Ohorezko Saria, Rencako Udalak emana, Comuna egin eta 118 urtera.
* 2013: Mujeres del Siglo XXI saria, Pazifikoko Unibertsitatearen eskutik.

## Omenaldiak 
* *Memoria emotiva* liburua. Catherine Mazoyerren *Txileko aktoreak*.' 2016ko abuztuaren 30ean argitaratua.
* Verónica Lópezen *40* urteko aldizkarien aldizkaria. 2019ko otsailaren 23an argitaratua.
* Chilenas Rebeldes liburua, María José Lletorena. 2019ko irailaren 28an argitaratua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Claudia di Girolamo en Internet Movie Database (en inglés).
* Claudia di Girólamo en Cine Pol.cl
* Claudia Di Girolamoren argazki-saio berezia tvn.cl-n