open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Txotx (kupela)

[thumb|300px|eskuinera|[Donostialdea|Donostialdeko sagardotegi batean *txotx* eginez. Gipuzkoa, Euskal Herria.]]
thumb|300px|Txotx egiteko unean edalontzia heltzeko modu egokia.

**Txotxa** edo **txotx egitea** Euskal Herrian sagardotegi edota dolareetan sagardoa kupeletik zuzen-zuzenean dastatzeko unean burutzen den usadiozko ohitura da. Hau urtero *txotx denboraldia* edo *txotx garaian* zehar burutu ohi da.

## Usadioa 
Dolare eta sagardotegi guztietan usadio legez sagardogileak "txotx" edo "txurrut" oihura kupeletako bat irekitzen du eta bertan dauden guztiek edalontzia eskuan dutelarik ilaran jarri eta euren txanda ailegatzean edalontzia bete ohi dute (*ikus alboko irudian edalontzia heltzeko modu egokia*), modu honetara sagardoaren "txinparta", kolorea, usaina eta zaporea ikus eta dastatu dezakete.

## Garaia 
Dolare edo sagardotegietan sagardo garaia urtarrilean hasi eta maiatza erdialdera amaitzen da, urte sasoi honetan edari hau sagardogilearen eskutik eta kupeletik zuzenean "txotxera" edan dezakegu.

## Historia 
Txotxa sagardotegietara zetozen sagardo erosleen artean (jatetxe, elkarte, txoko, sagardo saltoki edota dendetako jabeak) edaria dastatzeko probaketa pribatu gisara hasi zen, hauek sagardotegietako kupel ezberdinen artean hautatu eta euren sagardoa dastatzen uztelarik.

Denbora igaro hala, dastaketa pribatu hau jendearen parte hartzeari ireki eta herrikoia bilakatu zen, honela neguko eta udaberriko Euskal Herriko gertakari gastronomiko garrantzitsua bilakatu zen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sundanceko Zinemaldia

**Sundanceko Zinemaldia** (ingelesez *Sundance Film Festival*) urtero urtarrileko azken bi asteetan zehar Estatu Batuetako Utah estatuko Park City udalerrian (Salt Lake City estatu-hiriburutik hurbil) antolatzen den nazioarteko zinemaldia da. Bertan estatubatuar nahiz nazioarteko zinemagintza independienteari bultzada eman nahi zaio.

## Historia 
Zinemaldi hori hasiera batean 1978an *Utah/US Film Festival* izenaz sortu zen. Geroago, 1980an Robert Redford aktoreak eta Scott Matheson estatuko gobernadoreak bultzaturik, Hollywoodeko industria erraldoitik at zeuden zinemagile gazteei aukera eskaintzeko ideia garatu zen. Hasiera batean, Sundance zinemagintza institutu bat izan zen, baina laster gazteen zinema-lanak erakusteko beharra ikusi zen; hortaz 1983an Redfordek Sundanceko Zinemaldia sortu zuen, egun nazioarteko zinema independentearen zinemaldi garrantzitsuena dena.

Sundance izena 1969an Robert Redfordek berak Butch Cassidy and the Sundance Kid filmean antzeztu zuen pertsonaiarengan oinarritzen da (Butchen pertsonaia Paul Newmanek antzeztu zuen).

Urtero aurkezten diren 9.000 filmetatik, 200 aukeratu eta jendaurrean ikusgai ipintzen dira. 50.000 pertsona baino gehiago Utah estatuko Park City, Salt Lake City eta Ogden udalerrietako eta Sundance eski-estazioko zinema aretoetara zuzendu joaten dira. Dokumental, drama eta film laburrak proiektatuz talentu berriak topatzen dira eta bertaratzen den edonork zuzeneko musika, zinema sortzaileen solasaldiak, instalakuntza aurreratuak, eta abar goza ditzake.

Zinemaldi hartatik gaur egun oso ospetsuak diren hainbat zinemagile atera dira, adibide gisa: Quentin Tarantino, Coen anaiak, Robert Rodriguez, Paul Thomas Anderson, Steven Soderbergh, Darren Aronofsky edota Jim Jarmusch. Ezagutzera eman dituen filmeen artean, besteak beste, *Sex, Lies, and Videotape*, *Reservoir Dogs*, *El Mariachi*, *The Blair Witch Project*, *Donnie Darko*, *Saw*, *Little Miss Sunshine*, *(500) Days of Summer*, *Precious*, *Fruitvale Station*, *Whiplash*, *Boyhood*, *Manchester by the Sea* eta *Get Out* daude.

Urtero prentsaurreko askotan aipatu izan den moduan, ez da Hollywooden aurkako zinemaldia.

## Kanpo estekak 
* Sundanceko Zinemaldiaren webgune ofiziala 
* Sundance - Festival Virginen Gida 
* Sundance Institutua 
* Sundanceko Zinemaldiaren katea 
* Sundanceko Zinemaldiari buruzko bloga
Alderdi Eder

**Alderdi Eder** Gipuzkoako Donostia hiriburuko Erdialdean dagoen parke edo lorategia da. Kontxa aparkalekua izeneko lurpeko ibilgailuentzako ordainpeko aparkalekua du.

## Kokalekua 
Kontxa hondartzaren ertzean kokatua, Donostiako udaletxea dago bertan.

Hernani kalea, Askatasunaren hiribidea, Kontxa pasealekua, Miramar kalea, Donostiako Klub Nautikoa eta udaletxearen artean hedatzen da.

## Historia 
Aurrez Espainiako Armadaren jabegoko lursailak ziren, Donostiako harresien kanpoaldeko zelai eraikiezinak. Garai hartan *Errege Soro* izena zuen, bertan egiten baitziren errege armadaren maniobrak.

Parkeari *Alderdi Eder* izena Serafin Barojak ipini zion. Armadak parkea Donostiako Udalari saldu ondoren, azken honek 1879ko maiatzaren 28an izen hau ofizialdu zuen.

Gaur egun bertan antzinako hiriko Kasinoaren eraikina dago, gaur egungo Donostiako udaletxea dena.

## Iruditegia 

Irudi:Palmera-Alderdi Eder.JPG|Ikuspegi orokorra
Irudi:Alderdi eder-3.JPG|Ikuspegia itsasorantz
Irudi:Alderdi eder-2.JPG|Ikuspegia
Irudi:Carrusel Tiovivo Donostia Spain 459.JPG|Karrusela
Irudi:San Sebastian Don Quixote.JPG|On kixote eta Santxo Panzaren irudiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alderdi Erder parkea Donostiako Udalaren webgunean ikusgai 
* Alderdi Eder parkea Auñamendi Entziklopedian irakurgai
Flandriar

**Flandriar**, **flandestar** edo **flamenko** () iparraldeko Frantzian eta Belgikan jatorria duen germaniar herria da, nederlanderaz egiten duena. Egun gehienak Flandrian bizi dira. Valoniarrekin batera, Belgikako herri nagusienetariko bat da, herrialdeko gehiena (%60a inguru) osatzen duena. Historikoki, Flandriako konderriaren hiritarrak izendatzeko, baita Tournai, Lille edo Douai inguruan bizi ziren frantses edo pikardierazko hiztunak ere, izendatzeko erabiltzen zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mortero (argipena)

**Mortero** hitza adiera zenbait ditu:
* morteroa, jaurtigaiak jaurtitzeko erabiltzen den kalibre handiko eta luzera txikiko arma.
* morteroa, eraikuntza-blokeak elkarri lotzeko erabiltzen den orea.

## Ikus, gainera
*Motrailu (xehatzeko ontzia)
Kareore

z ezarria
- ezkerrean: kareorea ezarria eta akabera egina.]] 
**Kareorea** edo **kare-morteroa** igeltsero-lanetan bere gogortasunagatik erabiltzen den kare, hondar eta urez eginiko morteroa da. Ezagutzen den mortero motarik zaharrenetako bat da, Antzinako Erroman eta Grezian erabilia, neurri handi batean Antzinako Egiptoko eraikuntzan ohikoak ziren buztin eta igeltsu morteroak ordezkatu zituenean.

XIX. mendean Portland zementua hedatu zenean, kare-morteroaren erabilerak behera egin zuen pixkanaka eraikuntza berrietan. Hori, neurri handi batean, Portland zementua erabiltzeko erraztasunari, haren ezarpen azkarrari eta indar konpresibo handiari zor zaio. Hala ere, kare-morteroaren propietate leun eta porotsuek zenbait abantaila ematen ditu, harri naturala eta terrakota bezalako eraikuntza-material bigunagoekin lan egitean. Horregatik, Portland zementua adreiluzko eta hormigoizko eraikuntza berrietan erabiltzen den bitartean, ez da gomendagarria hasieran kareorez eraikitako adreiluzko eta harrizko egiturak konpotzeko eta zaharberritzeko.

Kareorea transpiragagarritzat jotzen da, hezetasuna askatasunez mugitzeko eta gainazaletik lurruntzeko aukera ematen duelako. Eraikuntza zaharretan, denborarekin mugitzen diren paretak dituztenetan, egituran euri-ura sartzen uzten duten pitzadurak aurki daitezke. Kareoreak hezetasuna lurruntzea uzten du, eta horma lehor mantentzen. Horma zahar bat zementu-morteroz junturatzeak edo zarpiatzeak lurruntze naturala geldiarazten du, eta arazoak sor ditzake.

## Erabilera
Kareorea, harri edo adreiluak haien artean elkartzeko, zarpiatuak edo iztukuak egiteko erabiltzen da.

Kareorearen ezaugarri nagusia obran jarri ondoren pixkanaka gogortzen dela da. Denborarekin erresistenteago bihurtzen da eta milimetro gutxiko lodiera izan dezakeen harrizko azal baten modura jokatzen du. Prozesu honetan, aireko karbono dioxidoaren kontaktuan, karea berriro karbonatatzen da, jatorrizko harria (kareharria) izatera itzuliz.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Boulevard (Donostia)

Izen ofizialaz **Boulevard zumardia**, herritarren artean **Bulebarra** izenez ezaguna, hiriko erdigunean dagoen plaza eta hiribidea da, Donostiako Parte Zaharra eta Erdialdea lotzen dituena. 1866an eraiki zen eta Donostiako bizitzaren erdiguneetako bat izan da geroztik.

Lurrazpiko ibilgailuentzako ordainpeko aparkalekua du, bertan antzinako Donostiako harresien aztarnak oraindik ikusgai daude.

## Leku interesgarriak 
Bulebarraren inguruan honako eraikin, kale eta leku interesgarri hauek daude:
### Eraikinak 

Fitxategi:Gazteak bretxan 001.JPG|Bretxako azokaren Merkatu eraikina.
Fitxategi:Bandstand of Boulevard, Donostia-San Sebastián 01.jpg|Boulevardeko kioskoa.
Fitxategi:Casa Consistorial (Ayuntamiento) de San Sebastián.jpg|Donostiako udaletxea.
"El Reloj del Bule" San Sebastián - Donstia www.lostresbotones.com - panoramio.jpg|Boulevardeko erlojua.

### Lekuak 

Fitxategi:Palmera-Alderdi Eder.JPG|Alderdi Eder lorategiak.
Fitxategi:Donostiako Alde Zaharra, Euskal Herria.jpg|Donostiako Parte Zaharra.

### Kaleak 
* Elkano kalea
* Erregina Erregentearen kalea
* Garibai kalea
* Kale Nagusia
* ‎Hernani kalea
* Ijentea kalea
* ‎Legazpi kalea
* Narrika kalea
* Okendo kalea
* San Jeronimo kalea
* San Juan kalea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gipuzkoa plaza (Donostia)

**Gipuzkoa plaza** Donostiako Erdialdean dagoen plaza edo enparantza da. Bertan Gipuzkoako Foru Aldundiaren eraikina kokatzen da. Lorategia Pierre Ducasse lorezainak diseinatu zuen.

## Ezaugarriak
Plazak gaur egungo izena du 1866ko irailaz geroztik, bertan eraiki baitzen Gipuzkoako Foru Aldundiaren jauregia eta Donostia hiriburu dela omentzeko.

Oinplano laukizuzenekoa da eta  bertan amaitzen dira lehen zabalguneko zortzi kale nagusiak: Elkano, Peñaflorida, Andia, Txurruka, Idiakez, Kamino, Bengoetxea eta Legazpi.

Plaza arkupez inguratua dago eta etxebizitzen fatxadak (Foru jauregiarenak ez beste) diseinu bakarrekoak dira.

## Lorategia
Pierre Ducasse lehunztarrak udal lorezain gisa egin zuen 1877an lorategi erromantikoaren proiektua, Jose Goikoa arkitektoarekin batera. Plaza oraindik hutsik zegoen: Bigarren Karlistaldian adibidez tropak biltzeko erabili zen. Pierrek lorategia diseinatu zuen eta hamar zuhaitz-espezie exotiko zituen zerrenda bat aurkeztu zuen: paulownia, kakiondoa, Virginiako tulipondoa, lizar urrekara, amerikar intxaurrondoa, ailantoa, likidanbarra, katalpa eta 3500 zuhaixka.

Lorategiak 5.400 m2 ditu eta zenbait oroigarri eta eraikuntza berezi dauzka:
**Jose Maria Usanditzagari eskainitako monumentua* (Josep Llimona eskultoreak egina)
*Pierre Ducasseren omenezko plaka (inaugurazioaren mendeurrenean jarria)
*kiosko edo zutabe meteorologikoa
*ordu mahaia
*urmaela eta urjauzia (arrokaiarekin)
*zurezko zubitxoa

2014ko apirilaren 26an Gipuzkoako Foru Aldundiak Ikurrinaren omenaldia egin eta plaza honetan masta batean jarri zuen, aurretik Espainiako Gobernuak Gipuzkoako Foru Aldundian Espainiako bandera ipintzea inposatu baitzion.

## Argazki galeria 

Irudi:Donosti Députation Forale.jpg|Ikuspegia
Irudi:Gipuzkoa enparantza 0002.JPG|Arkupeak
Irudi:Gipuzkoa Placo 13.jpg|Parkea eta urmaela
Irudi:San Sebastian - Plaza de Gipuzkoa 16.jpg|Gipuzkoa plazako ikurrina
Artzain Onaren plaza

**Artzain Onaren plaza** Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen plaza bat da.

## Kokalekua 
Erdialdean dago. Plaza honetan Artzain Onaren katedrala, Koldo Mitxelena Kulturunea eta Posta Bulego Nagusiaaren egoitza daude.

Bertan, Buen Pastor lurpeko aparkalekua dago, sarrera Hondarribia kalean eta irteera Urbieta kalean ditu.

## Leku interesgarriak 
Artzain Onaren plazan honako eraikin interesgarri hauek daude:

* Artzain Onaren katedrala.
* Posta Bulego Nagusia.
* Koldo Mitxelena Kulturunea.
* Buen Pastor aparkalekua.

Fitxategi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg |Artzain Onaren katedrala.
Fitxategi:Urdaneta kalea posta eraikina 001.JPG|Posta Bulego Nagusia.
Fitxategi:Koldo mitxelena kulturunea kanpoalde 002.JPG|Koldo Mitxelena Kulturunea.

## Kaleak 
* San Martin kalea
* Hondarribia kalea
* Alfontso VIII.aren kalea
* Urdaneta kalea
* Errege Katolikoen kalea
* San Bartolome kalea

## Kanpo estekak
Bilbo plaza (Donostia)

**Bilbo plaza** Donostiako plaza bat da, Erdialdean dagoena. Plaza biribila da, eta bertan Getaria, Alfontso VIII.a, Valentin Olano eta Prim kaleek bat egiten dute.

## Leku interesgarriak 
Bilbo plazaren inguruan honako leku interesgarri hauek daude:

* Maria Kristina zubia
* Artzain Onaren katedrala
* Artzain Onaren plaza
* Posta Bulego Nagusia
* Koldo Mitxelena Kulturunea

Irudi:Maria Kristina zubia Donostia.JPG|Maria Kristina zubia eta Gernikako Arbolaren pasealekua, atzealdean Iparraldeko geltokia eta Atotxako dorrea.
Irudi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg|Artzain Onaren katedrala eta Artzain Onaren plaza.
Irudi:Urdaneta kalea posta eraikina 001.JPG|Posta Bulego Nagusia.
Irudi:Koldo mitxelena kulturunea kanpoalde 002.JPG|Koldo Mitxelena Kulturunea.

## Kaleak 
* Getaria kalea
* Alfontso VIII.a kalea
* Valentin Olano kalea
* Prim kalea

## Kanpo estekak
Pelagra

**Pelagra** niazina edo B3 bitaminaren gabeziaren ondorioz sortutako gaitza da, digestio-aparatua, larruazala eta nerbio-sistema kaltetzen duena.

Gaitz infekziosotzat jo zuten urte askotan, XX. mendearen hasieran Joseph Goldberger medikuak abitaminosia zela frogatu arte.

Pelagra elikadura txarraren ondorioz ager daiteke (herrialde txiroetan, batez ere, B3 bitamina duten elikagaiak dietatik kanpo geratuz gero) edo bitaminaren heste-zurgapena eragozten duen gaitz baten ondorioz ere. Alkoholikoen artean ohikoagoa da.

Hiru dira pelagrak erasotzen dituen gorputz-sistemak: azala (dermatitisa sortuz), digestio-aparatua (beherakoak, gorakoak eta ultzerazioak eraginez) eta nerbio-sistema (depresioa, erotasuna eta haluzinazioak sortuz). Niazinaren ekarpenarekin gaitzaren sintomak desagertzen dira.

## Kanpo estekak
Kristinaenea

**Kristinaenea** Donostiako Egia auzoan dagoen hiri parke zabala da. 94.960 m² dituelarik, Euskal Herriko hiri parkerik handienetakoa eta landaretsuenetakoa da. **Cristina Enea** du izen ofiziala. Bestalde, **Gladysenea** ere deitzen zaio, Guardia Zibilak 1979ko ekainaren 3an Tuteran manifestazio baten aurka egindako kargan hildako Gladys del Estal egiatar ekologistaren omenez.

*Cristina* hain zuzen María Cristina Fernanda Brunetti Gayoso de los Cobos zen eta berez XIV. Mandas eta Villanueva Dukerriaren jabea zen; baita ere XVIII. Belalcázar Konterriaren jabea. Donostiar batekin ezkondu zen, Fermin Lasala Collado, eta hala, bere senarra Mandasko eta Villanuevako duke kontsorte bihurtu zen.

Kristinaeneko lurretan dago, gorenean, Mandasko dukearen jauregia, duke horren bizileku izana. Hain zuzen ere Mandasko dukearen asmoen gauzatzea da Kristinaenea bera, horretarakoxe eman baitzion jabetza Donostiako Udalari. 1926tik aurrera da Udalaren jabetzakoa.

## Eraikinak 
* Mandasko dukearen jauregia
* Gladys del Estal pasabidea
* Mikel Laboa pasabidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kristinaeneko parkea (Donostiako Udalaren webgunea)
* Donostiako Ingurumen Baliabideen Etxea (Donostiako Udalaren webgunea)
* Cristina Enea Fundazioa (Donostiako Udalaren webgunea)
*  «Parque de Cristina-Enea», in Javier Gómez Piñeiro eta beste: *Guía de espacios de interés lúdico-naturalístico de Guipúzcoa*, Instituto Geográfico Vasco, 2002. (INGEBAren webgunetik hartua, 2010-06-18an)
Hanburgoko Polizia

**Hanburgoko Polizia** (alemanez *Polizei Hamburg*) Alemaniako Hanburgoko autonomia estatu-hiriaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Hanburgo hirian bertan dago.

## Kanpo estekak 
* Hanburgoko Poliziaren webgune ofiziala

thumb|300px|ezkerrera|Polizia-autoak istripu batean.
Brandenburgoko Polizia

**Brandenburgoko Polizia** (alemanez *Polizei Brandenburg*) Alemaniako Brandenburgoko autonomia estatuaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Potsdam hirian dago.

## Kanpo estekak 
* Brandenburgoko Poliziaren webgune ofiziala

[thumb|300px|ezkerrera|Bi polizia-auto elurpean [Frankfurt Oder|Frankfurt an der Oderen.]]
Askatasunaren etorbidea

**Askatasunaren etorbidea** edo **Askatasunaren hiribidea** Gipuzkoako Donostia hiriburuko etorbide garrantzitsuenetako bat da. Etorbide honek izaera komertziala du, bere bi aldeetan denda eta kiosko ugari daudelarik. Erdialdea aldenik-alde zeharkatzen du. Londres hotela parean dagoen Easo kalearen bihurgunea eta Santa Katalina zubiaren artean hedatzen da.

## Leku interesgarriak 
Askatasunaren etorbidearen inguruan honako eraikin eta leku nabarmen hauek daude:

* Kontxako hondartza
* Kontxako pasealekua
* Londres hotela
* Easo kalea
* Alderdi Eder
* Argentinar Errepublikaren pasealekua
* Foruen pasealekua
* Santa Katalina kalea
* Santa Katalinako parkea
* Santa Katalina zubia

Fitxategi:Londres hotela 0002.jpg|Londres hotela, Kontxako pasealekua eta Kontxako hondartza.
Fitxategi:Easo kalea 002.JPG|Easo kalea.
Fitxategi:Alderdi eder-1.JPG|Alderdi Eder eta Donostiako udaletxea.
Fitxategi:Donostia Victoria Eugenia Maria Cristina.JPG|Argentinar Errepublikaren pasealekua, Maria Cristina hotela eta Victoria Eugenia antzokia.
Fitxategi:Urumea maria cristina 0001.jpg|Ezkerrean, Foruen pasealekua, Urumea ibaia, eta urrutira Santa Katalina zubia.

## Kanpo estekak
Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoa

thumb|260px|Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoaren egoitza
**Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoa** (frantsesez, **Bureau international des poids et mesures**), nazioarteko estandarizazio erakunde bat da, Metroaren Konbentzioari jarraituz Nazioarteko Unitate Sistema mantentzeko ezarri diren nazioarteko hiru estandarizazio erakundeetako bat. Frantsesezko siglak (**BIPM**) erabili ohi dira nazioartean erakunde hori izendatzeko.

## Historia 
Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoa 1875eko maiatzaren 20an sortu zuten, gaur arte 51 estatuk sinatu duten Metroaren Konbentzioa deritzon itunaren ondoriotzat. Egoitza Sèvresen (Frantzia) du, eta estraterritorialitate estatusa du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nazioarteko Unitate Sistema

## Kanpo estekak
Jacques Cousteau plaza (Donostia)

**Jacques Cousteau plaza** Donostia hiriko plaza bat da. Donostiako Aquariumaren gainaldean kokatzen da, Pasealeku Berria hasten den tokian hain zuzen ere. Izena Jacques Cousteau frantziar ozeanografo ospetsuaren omenez darama.

## Kanpo estekak
Maria Cristina hotela

**Maria Cristina hotela** Donostia hiriko Erdialdean kokatzen da. Argentinar Errepublikaren pasealekuko 4. zenbakian dago, gainera Okendo plaza eta Okendo eta Santa Katalina kaleek ere inguratzen dute. Alboan Victoria Eugenia Antzokia du.

1912an *Belle Époque* garaian inauguratu zen eta Donostiako Zinemaldira datozen zinema izarren ostatu nagusia izan ohi da. Bertan Bette Davis, Leon Trotski, Mata Hari, Maurice Ravel, Audrey Hepburn, Alfred Hitchcock, Steven Spielberg edota Mick Jagger bezalako pertsonaia ospetsuek ostatu hartu izan dute.

1936ko uztailaren 21etik aurrera, estatu kolpearen aldeko indar eskuindarrak hotelean gotortu ziren Errepublikaren kontra, eta hiru egun iraun zuten bertan, harik eta Errepublikaren aldeko milizianoek azpiratu zituzten arte.

## Iruditegia 
1915. urtean prentsa gehigarri batean argitaratu zen artikulu bat publikoari zabaltzeko hiriaren hotel berria:

File:Maria Cristina Hotel bista orokorra1915 01.jpg|thumb|Maria Cristina Hotela bista orokorra1915
File:Maria Cristina Hotel bista orokorra1915 05.jpg|thumb|Maria Cristina Hotelaren jatetxea1915
File:Maria Cristina Hotel bista orokorra1915 03.jpg|thumb|Maria Cristina Hotelaren barne galeria 1915
File:Maria Cristina Hotel bista orokorra1915 02.jpg|thumb|Maria Cristina hotelaren American bar 1915]
File:Maria Cristina Hotel bista orokorra1915 04.jpg|thumb|Maria Cristina Hotelaren logela1915

Gaur egun.

Irudi:Donostia Victoria Eugenia Maria Cristina.JPG|Ezkerraldean Maria Cristina hotela, eskuinaldean berriz Victoria Eugenia antzokia ikus daiteke.

## Bibliografia 
* Suplemento Revista Internacional. Las Maravillas de España : San Sebastián, residencia real. Viuda de Tasso. Barcelona, 1915, p.7 - Las Maravillas de España : San Sebastián, residencia real. Udal Liburutegi Sarearen Liburutegi Digitala Maravillas de España

* Gómez Beldarrain, Laurentino (2012), Turismo y hoteles en la tarjeta postal: Donostia-San Sebastián, Gipuzkoa., Donostia, Idazti, 2012.

## Kanpo estekak 
* Maria Cristina hoteleko webgune ofiziala
Saxonia-Anhalteko Polizia

**Saxonia-Anhalteko Polizia** (alemanez *Polizei Sachsen-Anhalt*) Alemaniako Saxonia-Anhalteko autonomia estatuaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Magdeburg hirian dago.

## Antolaketa 
Poliziaren jardute eremua 3 barrutitan banatzen da: Iparraldea, Ekialdea eta Hegoaldea. Iparraldeko barrutiko polizia etxe nagusia Magdeburgen dago, Ekialdeko barrutiarena Dessau-Roßlaun eta Hegoaldeko barrutiarena Hallen.
ezkerrera|200px|thumb

## Kanpo estekak 
* Saxonia-AnhaltekoPoliziaren webgune ofiziala
The Austonian

**The Austonian**, Ameriketako Estatu Batuetako Austin hirian eraikitzen ari den etxebizitza etxe orratz bat da. Guztira 208 metro eta 56 solairu dauzka eta 2010ean amaitzea espero da. Lehen harria 2007ko abuztuaren 31an jarri zen.

2009ko udan gehiengo altuera eskuratu zuenetik hiriko eraikinik garaiena da, eta etxebizitza dorre bat hiriko eraikin garaiena duen AEBetako hiri bakanetakoa da.

*Ziegler Cooper Architects* arkitekto taldeak diseinatu zuten.

## Ikus, gainera 
* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Dorrearen webgune ofiziala.
2010eko Munduko Futbol Txapelketako azken fasea

**2010eko Munduko Futbol Txapelketako azken fasea**ri zegozkion partiduak ekainaren 26ean hasi ziren, eta uztailaren 11an amaitu ziren. Partida bakoitzak 90 minutuko iraupena da, baina berdinketa badago bi zatiko luzapena (bakoitzak 15 minutukoa) jokatzen da. Horren ondoren, berdinketan jarraitzen badu, penalti-txanda jokatuko da.

## Final zortzirenak 
### Uruguai - Hego Korea 
|valign="top"| 300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Ameriketako Estatu Batuak - Ghana 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Alemania - Ingalaterra 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Argentina - Mexiko 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Herbehereak - Eslovakia 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Brasil - Txile 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Paraguai - Japonia 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Espainia - Portugal 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## Final laurdenak 
### Herbehereak - Brasil 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Uruguai - Ghana 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Argentina - Alemania 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### Paraguai - Espainia 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## Finalerdiak 
### Uruguai - Herbehereak 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Alemania - Espainia 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## Hirugarren posturako partida 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## Finala 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## Kanpo estekak 
* FIFA.com 2010 webgunea
Salburu bulebarra 31

**Salburua bulebarra 31** Gasteizko Salburua barrutiko 11. atalean eraikitako etxebizitza dorrea da. 74 metro eta 21 solairu dauzka eta 2009tik Gasteizko eraikinik garaiena da.

Eraikina Salburua bulebarrean dago, Ibaialde izeneko auzoan. Kale berean, 2007 eta 2010. urteen artean eraikitako 21 solairuko beste lau dorre daude, 68 eta 73 metro artekoak.

## Ikus, gainera 
* Ibaialde

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ibaialde auzoaren airetiko ikuspegia 2009ko ekainean.
*  Eraikinaren fitxa Emporis.com webgunean.
Loiolako Erriberak

**Loiolako Erriberak** (gaztelaniaz *Riberas de Loiola*) Gipuzkoako Donostia hiriburuko auzo bat da. Urumea ibaiaren ertzean kokatzen da, Amara Berri eta Loiola auzoen artean hain zuzen ere.

## Ikustekoak 
* Iesu eliza, Rafael Moneo arkitektoarena.
* Oroitzapenaren lorategia

## Auzoko kaleak 
* Bartzelona hiribidea
* Beroitz kalea
* Errota Berri parkea
* Gabriel Maria Lafitte plaza
* Giuseppe Verdi plaza
* Otamendi Anaiak kalea
* Humboldt kalea
* Jesus Maria Alkain plaza
* Juan Zaragueta kalea
* Loiola biribilgunea
* Maria Zambrano plaza
* Nemesio Etxaniz kalea
* Pablo Gorosabel kalea
* Pablo Sarasate kalea
* Paloma Miranda plaza
* Loiolako Erribera pasealekua
* Santiago plaza
* Victor Hugo kalea
* Zorroaga pasealekua
`

## Zubiak 
* Mikel Laboa pasabidea

## Kanpo estekak
Bretxako azoka

**Bretxako azoka** edo **Bretxako merkatua** Donostiako (Gipuzkoa) Parte Zaharrean dagoen azoka historikoa da. 1871an sortu zen, Bretxa izeneko lekuan, harresiak eraitsi ondoren. 20. mendean zear bi gunetan egon zen: Arkoak eraikina (Boulevardean, zaharrena) eta Arrandegi eraikina (Iñigo kalean); baina 1999ko eraldaketen ondoren 21. mendean Bretxa plazaren lurrazpiko espazioan dago, Lidl supermerkatu baten ondoan.

## Historia 
Bretxako azoka 1870an ireki zen, baina bere izena datorkio Donostiako harresietan egon zen bretxatik, zeina 1719ko setioan sortu zen, eta erasotzaileek berriro aprobetxatu zuten Donostiako Setioan 1813. urtean, hiria jo eta su hartzeko.

1870ean hasi ziren merkatua eraikitzen, U itxurako oinplanoa, hegoalderantz irekita zuen iturridun patioarekin.

Jose Goikoa arkitektoaren eskutik egin ziren merkatuaren lehen berritze lanak 1898an: patioa estali eta Boulevardera ematen zuen fatxada irekia itxi ziren. Eraikinean bestelako aldaketak ere egin ziren, hala nola, ate berriak ireki eta horma-atalak estaltzeko itxi. 19. mendean egin zen eraikin nagusi horri Arkoak deitzen zaio 21. mendean.

### 20. eta 21. mendean 
thumb|ezkerrera|240px|Arrandegi eraikina

Juan Rafael Aldai arkitektoren proiektuari esker, 1928an eraiki zen gaur egun Arrandegi eraikina bezala ezagutzen dena. Egungo eraikinaren aurretik beste bi eraikin egon ziren bertan eta izen berberarekin; bata 1842 eta 1899 urte bitartean, eta, bestea, 1901. urtetik aurrera.

1999an, bi eraikinak hustu egin ziren barrualdetik, merkataritza-gunea eta gaur egungo parkina eraikitzeko. Lan hauek burutzen ziren bitartean, antzinako harresiaren arrastoak azaldu ziren, gaur egun lur azpiko parkinean ikusgai daudenak.

Azokara datozen ekoizle lokal eta baserritarrek 21. mendearen hasieran Arkoak izeneko eraikinaren ezkerraldean izan zuten tokia, estalgune batean; baina toki horretatik egotzi zituzten 2020ko hamarkadan estalgunearen ordez denda berrietarako sarrerak egin zirelako bertan. Tokiko ekoizpenerako postu horiek, etortzen diren egunetan, Bretxa Plazan jarri zituzten harrezkero.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miramon-Zorroaga

**Miramon-Zorroaga** Gipuzkoako Donostia hiriburuko auzo bat da. Egun 2.447 biztanle ditu (2022).

## Historia 
Berez Miramon eta Zorroaga auzoek osatzen dute. Auzoak ez dio hiri bateko ohiko auzo baten irudia islatzen, gehienbat bere lursailak etxebizitzez eskas beteta baitaude, baina pixkanaka-pixkanaka familia-bakar motako etxebizitzak dituzten etxaldeak eraikitzen doaz. Auzo hau maila ekonomiko handiko jendeek eraikitzeko etxez osatua dago, nahiz eta batzuetan betidanik egon diren baserri eta etxalde batzuk ere badauden.

## Eraikinak 
Auzo honetan hainbat eraikin topa ditzakegu: Donostia Ospitalea, Gipuzkoako Poliklinika, EITBren Miramongo Estudioak, Donostiako Teknologi Parkea, Arbide dorreak, Donostia Arena 2016, Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren egoitza, Zorroagako eliza, Aranzadi Zientzia Elkarteko Idazkaritza Orokorraren egoitza eta abar.

2009. urtetik aurrera Institutu Onkologikoa ere bertan kokatzen da.

[erdian|thumb|600px|Zorroagagaina, [Zorroagako eliza eta Zorroagagaineko 11. zenbakiko eraikinaren ikuspegi panoramikoa.]]

## Kanpo estekak 
* Miramon-Zorroaga auzoa Donostiako Udaleko webgunean ikusgai
Pablo Gorosabel

**Pablo Gorosabel Domínguez** (Tolosa, Gipuzkoa, 1803ko urtarrilaren 16a - Donostia, Gipuzkoa, 1868ko urtarrilaren 23a) legegilea, historialaria eta politikaria izan zen.

## Bizitza 
Legazpiko Jose Joaquin Gorosabel eta Madrilgo María Isidra Domínguezen semea zen. Oñatiko Unibertsitatean eta Madrilen zuzenbideko ikasketak egin zituen: 1824an batxilergo titulua eskuratu zuen Oñatin, eta 1828an lege arloko lizentziatura eskuratu zuen Madrilen.

Lege araudiei eta zuzenbideari buruzko hainbat liburu egin zituen. Gipuzkoan kargu garrantzitsuak izan zituen: Tolosako alkate, Gipuzkoako korrejidore, diputatu, eta artxibozain nagusia. Azken kargu horrek laguntza handia eman zion Gipuzkoari buruz idatzi zituen liburu ugarien antolaketan. Harenak dira, besteak beste: *Bosquejo de las antigüedades, gobierno, administración y otras cosas notables de la villa de Tolosa* (1853), *Diccionario histórico-geográfico-descriptivo de los pueblos, valles, partidos, alcaldías y uniones de Guipúzcoa* (1862), *Memoria sobre las guerras y tratados de Guipúzcoa con Inglaterra en los siglos XIV y XV* (1865) eta *Noticia de las cosas memorables de Guipúzcoa*(1899), hil ondoren argitaratua.

Gorosabelek egia historikoaren alde egiten du bere lanetan, eta alde batera uzten ditu elezaharrak eta sineste okerrak. Datu bilketa ikaragarria dago haren liburuetan, baina ez dute historia ikuspegi orokorrik eskaintzen. Alde batetik, Jeremy Benthamen utilitarismo moralak eta Ilustrazioak eraginda, eta bestetik, Espainiako zuzenbide konstituzional bateratuaren babesle erabatekoa izaki, foruak konstituzio hartara egokitzearen alde idatzi zuen, baina ez, ordea, foruak kentzearen alde.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pablo Gorosabeli buruzko artikulua eta biografia 
* Pablo Gorosabel Auñamendi Eusko Entziklopedian ikusgai
Angy (aktorea)

**Angy**, benetako izenez **Ángela María Fernández González** (Palma de Mallorca, 1990ko irailaren 5ean), Espainako aktore eta abeslari bat da.
Famatua bihurtu zen telebista saioan "Factor X"-en bere ahotsaren esker. Saio honetan finalista geratu zen.

## Ibilbide profesionala 
### Factor X 
2007an, Factor X-en sartu zen hamasei urteekin, eta bere ahotsarekin gogokoen abeslaria bihurtu zen.
Hemen, Christina Aguileraren "Beautiful" edo Queenen "We will rock you" abestiak abestu zituen. Finalera ailegatu zuen, baina azkenean, Maria Villalónek irabazi zion.

### Angy: Bere albuma 
2008an, bere lehen albuma atera zuen, Angy izenarekin. CD-a hamabi abesti ditu eta bere lehen singlea "Sola en el silencio" izan zen. "Sola en el silencio"ren bideoklip-a "Premio del Público en la Sección Oficial de Videoclips" saria irabazi zuen. Bigarren singlea "Adios" izan zen.

### Física o Química 
Hau izan da bere lehen agerpena telesaila batean, eta hemen erakutsi du bere talentua.
Telesailan, "Paula"ren izenarekin aritzen da, eta sailaren gogokoen pertsonaia da.
Paula neska normala da: bere gurasoekin eta anaiarekin bizi da, lagunak ditu eta mutil batzuk bere atzean dauzka; baina gauzak aldatzen dira bere inguruan Jan ezagutu eta gero. Jan Txinako mutil bat da, eta bere naziotasuna arazoetan sartu dio. Baina Paulari, bere naziotasuna ez dio inporta. Biok maitemindu dira eta elkarrekin ateratzen dute. Hau bukatzen da, zeren, Janek, bere lehengusinarekin ezkondu behar duela eta. Paula oso minduta ateratzen da, baina, beste kolpe batzuk, txartoago utziko du: bere gurasoak banantzen dira eta Isaac, bere anaia, istripu bat dauka eta istripu hauen erruz, Isaac hitzen da.
Gero, Cabanorekin ateratzen da, baina, gauzak txarto bukatzen dira, zeren, Cabanok, Isaac-en istripuaz errua zeukala eta.
Hau gertatu eta gero, Gorkarekin "abentura" bat eduki zuen eta haurdun geratu zen. Haurdunaldi hau mutilagun berri bat ematen dio: Umearen aita, Gorka.
Denboraldi honetan, Gorka joan behar du, zeren, neska bat bortxatzeaz akusatzen diola eta, nahiz eta gezurra izan. Gorkari asko kostatu zitzaion joan, zeren, ez du nahi bere neska haurdun bakarrik.
Paulak, institutua utzi nahi du, baina bere lagunen euskarriarekin iritziz aldatzen du.
Paularena egin Frantzian ere famatua egin zion.

## Diskografia 
* Angy (2008) - #37 
** Sola en el silencio
** Adios
* Izena ezezaguna (2010)

## Filmagintza 
* Física o Química (2008-orain)

## Sariak eta izendapenak 
2009
* Saria: **Premio Joven de la denominación de origen de la Mancha** Física o Químicaren aktoreei (Blanca Romero eta Úrsula Corberóekin).

2010
* Izendapena: Premio Teatro Musical como Mejor actriz de reparto - 40, el musical

## Kanpo loturak 
* Angyren webgune ofiziala
Jesus Maria Alkain

**Jesus Maria Alkain Martikorena** (Donostia, 1922ko urtarrilaren 27a &ndash; 2001eko uztailaren 1a) euskal herritar ekonomialari eta politikaria izan zen. EAJ alderdiko militantea eta Donostiako alkatea ere izan zen, 1979-1983 urte bitartean.

## Biografia 
Donostiako Merkataritza Eskolako katedra laguntzailea izan zen; ondoren, ikastetxe bereko zenbait eskolaren ardura hartu zuen bere gain. Bestalde, merkataritza intendentzia ikasi zuen Bilboko Merkataritza Goi Ikasketen Eskolan (egun Euskal Herriko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea) eta bertan graduatu zen 1955ean. 

Hiru urte lehenago, 1952an, Espainiako *Instituto de Censores Jurados de Cuenta* delakoan sartu zen; 1956an *Colegio Nacional de doctores y licenciados en ciencias económicas y comerciales* izenekoan, baita Kontu-ikuskarien Erregistro Ofizialean ere, 1989an. Pakea istripu eta aseguruen mutualitatean, zuzendariorde, gerente eta lehendakaria izan zen.

1987-1991 bitartean, Euskal Herriko Unibertsitateko Gizarte Kontseiluko kidea. Euskalerriaren Adiskideen Gipuzkoako Batzordeak Adiskide oso izendatu zuen. Domina eta sari ugari jaso du: *Encomienda de la Orden del Mérito Civil* (1991), *Gran Cruz de la Orden del Mérito Civil* (1983), *Medalla de oro al Mérito en el trabajo* (1986), Donostia Hiriak Hiritar Merituari emandako domina (1986) eta Euskadiko Gurutze Gorriaren Zilarrezko Domina (1986). 

Eusko Ikaskuntzan, 1992ko abenduaren 12an, Elkarteko Diruzain aukeratu zuten, eta horren ondorioz, Batzorde Eragileko eta Batzorde Iraunkorreko kidea da. Karguaren indarraldia amaiturik, berriro hautatu zuten kargu berean, 1997an. Eusko Ikaskuntzak J. M. Barandiaren Fundazioan dituen lau ordezkarietako bat da.

## Ibilbide politikoa 
Diktadura Frankista ondorengo lehenbiziko 1979ko hauteskundeak ospatzeko unean Alkain Gipuzko Buru Batzarreko presidentea zen,Gipuzkoako EAJ alderdiak gobernatzen zuen erakunde nagusienetakoa. Donostiako alkatea izan zen 1979tik 1983 arte, Euzko Alderdi Jeltzalearen zerrenda buru gisa, eta Prokuradorea Gipuzkoako Batzar Nagusietan, Donostiako eskualdetik. 

Halere, alkatea hautatzeko bozketan Herri Batasunako hautagairekin berdinketa egon zen, bina bederatzi boto lortu baitzituzten (Herri Batasunako kasuan bere sei zinegotziei Euskadiko Ezkerra beste hori batu zitzaizkien). Legediaren arabera, berdinketa kasuan hautagaitza bozkatuenaren hautagaia hautatu behar zen, hortaz 1979ko apirilaren 20an Alkainek bere kargua hartu zuen. Bestalde, Gipuzkoako Diputatua izan zen Eusko Legebiltzarrean, 1984tik 1986ra, alderdi berarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Biografia profila izen bereko Donostiako kalearen fitxan.
Vallehermoso dorrea

**Vallehermoso Dorrea** Barakaldoko Done Bikendi parkearen ondoan dagoen etxebizitza dorrea da. Guztira 72 metro eta 21 solairu dauzka. Eraikuntza lanak 2003ko abenduan hasi eta 2006. urtearen hasieran amaitu zuten.

## Kokapena eta ezaugarriak 
Done Bikendiko Dorreen ondoan dago Barakaldoko Done Bikendi auzoan. Dorrea Eugenio Aguinaga arkitektoak diseinatu zuen.

Eraikinak 112 etxebizitza ditu eta lehen solairuetan bulegoak daude. Berez Barakaldoko udalak berdegune moduan zeukan orubea 2002an etxebizitzak eraikitzeko birkalifikatu zen. Orubea Sacyr Vallehermoso eraikuntza enpresak erosi eta bertan etxebizitza dorrea eraiki zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Done Bikendiko Dorreak
* Euskal Herriko eraikinik altuenen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Dorrea satelite bidez ikusia.
Gomerako aireportua

**Gomerako aireportua** (gaztelaniaz *Aeropuerto de La Gomera*) Gomerako uharte kanariarra zerbitzatzen duen aireportua da. Alajeró udalerriko erremuetan kokatzen da eta uharteko hiriburutik, San Sebastián de La Gomeratik, 34 kilometrora dago. 1999 urtean ireki zuten eta Kanarietako aireporturik berriena da.

2012an 19.690 pertsonek erabili zuten.

## Estatistikak 
Aireportuko bidaiari kopuruaren garapena:

## Hegaldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
La Palmako aireportua

**La Palmako aireportua** La Palmako uharte kanariarrak zerbitzatzen duen aireportua da. Villa de Mazo eta Breña Baja udalerrien eremuetan kokatzen da. Hegaldiak eskaintzen ditu beste kanariar irletara, penintsulara eta Europako herrialde batzuetara.

Aireportua 1970eko apirilaren 15ean ireki zuten ofizialki.

2012an 965.779 pertsonek erabili zuten.

## Hegaldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
Ramon Labaien

**Ramon Maria Labaien Santsinenea** (Tolosa, Gipuzkoa, 1928ko abuztuaren 31 &ndash; Donostia, Gipuzkoa, 2013ko abenduaren 14a) euskal herritar enpresaburu, politikari eta euskaltzalea izan zen. EAJko kidea, 1980-1983 bitartean Eusko Jaurlaritzako Kulturako sailburua eta 1983-1987 bitartean Donostiako alkatea izan zen. Euskal Herriko historian aditua zen, eta hainbat hedabidetan artikuluak idatzi zituen. Antonio Maria Labaien idazle eta politikariaren semea eta Martin Labaien idazle eta margolariaren anaia zen.

## Bizitza 
Tolosako San Frantzisko kalean jaio zen. Laskurain ikastolan ikasi zuen, euskaraz. Han zortzi urtez bizi izan zen, Espainiako Gerra Zibila etorri zen arte. Laskurain ikastolan ikasi zuen, euskaraz. Bere aita Antonio Maria Labaien Tolosako alkatea zen, EAJ alderdikoa, eta gerran familia osoa ihesi joan behar izan zuten; Zarautzera joan ziren, eta handik Oñatira. Gero Ipar Euskal Herrira joatea lortu zuten, eta 9 urte egin zituzten bertan, Donibane Lohizunen eta Saran. Bertako ikastetxeetan ibili zen, eta bueltan, jesuitekin ikasi zuen batxilergoa, Donostian.

Gerora, Madrilen, Kimika Zientzietan lizentziatu zen. Ingalaterra nahiz Nafarroan kontserba industrian lan egin zuen. Ondoren, turismo enpresen zuzendaritzara iragan zen, 15 urtetan zehar Donostiako Londres hotelaren zuzendaria izan baitzen. 1978ko urritik aurrera Donostiako Udaleko lehenbiziko teniente alkatea eta 1978ko ekainetik aurrera Aurrezki Kutxa Munizipaleko presidentea izan zen. 1979ko Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutuaren onartu ostean, 1980tik 1983ra Eusko Jaurlaritzako aurreneko Kultura sailburua izan zen. Honela bada, 1980an eratutako Eusko Jaurlaritzak kultura eta kirol sailetan burututako lana bere ardurapean egon zen. Euskal Telebista, Euskadi Irratia, HABE, Antzerti eskola eta Euskadiko Orkestra Sinfonikoa agintaldi hartan, sortu ziren. Beti euskararen aldeko babes politika irmoa, eta kultura arazoen aurrean zuen ikuspegi modernoa eta irekia nabarmendu zuen. Ondoren, 1983tik 1987ra Donostiako alkate izan zen.

## Erreferentziak
Coruñako aireportua

**Coruñako aireportua** (ofizialki *Aeropuerto de A Coruña*) Coruña hiria zerbitzatzen duen aireportua da. Culleredo udalerriko eremuetan kokatzen da aireportua eta Coruñako hirigunetik 7 kilometrora dago.

2012an 845.452 pertsonek erabili zuten.

## Estatistikak 
## Hegaldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
Proselitismo

**Proselitismoa** erlijio edo ideologia politika baterako jarraitzaileak edo **proselitoak** biltzeko jarduera aktibo eta nabarmena da. Historian zehar, talde erlijioso anitzek buruturiko jarduera izan da, hala nola hasierako kristauak eta egungo sektak. Egun, proselitismo erlijiosoa debekaturiko jarduera da hainbat herrialdetan.

## Kanpo estekak
Ikerne Badiola

**Ikerne Badiola Gartziandia** (Zumarraga, 1971ko otsailaren 14a) euskal politikari abertzalea da. Eusko Alkartasunako Komunikazio eta Marketing Idazkaria da. Informazio Zientzietan lizentziatua da, Kazetaritza eta Publizitatean. EHUko udako ikastaroetako komunikazio taldean lan egin du.

Eusko Alkartasunarekin egindako lana informazioarekin lotuta egon da beti. Gazte Abertzaleaken lan egin ondoren 2001etik aurrera prentsa ardura izan zeun eta 2003tik 2009ra Gipuzkoako komunikazio arduraduna izan zen.

Zumarragako EAko taldearen lehendakaria izan zen 2003ra arte. 2011tik 2015ra Gazteria, Kultura eta Kiroletako foru diputatua izan da Gipuzkoako Foru Aldundian.
Arizona Baby (taldea)

**Arizona Baby** Espainiako Valladolid hiriko rock talde bat da. 2003an sortu zen, taldea Javier Vielba (ahotsa eta gitarra), Rubén Marrón (gitarra) eta Marcos Úbeda (bateria) musikariek osatzen dute. Gaur egun 2009an argitaratu zuten *Second to none* euren bigarren diskoa Espainian zehar doan biran aurkezten ari dira, Euskal Herrian ere jo izan dutelarik. Talde honetako ezaugarri estetiko nagusiena bere taldekideek daramaten ile eta bizar luzeak dira. Ingelesez abesten dute.

## Biografia 
Arizona Baby 2003an Valladolid hirian sortu zen, 2005. urtean euren lehenbiziko diskoa den *Songs to sing along* auto-argitaratzea erabaki zuten. Denboraldi batez London hirian bizitzen egon eta nazioarteko hainbat musika jaialdietan parte hartu ondoren, euren egite ona eta bereziki zuzeneko emanaldi boteretsuei esker hautsak harrotu eta oihartzun handia sortu zuten.

2009 urtetik aurrera estatuko musika jaialdi ugariren karteletan agertu izan ohi dira (Sonorama, Ebrovisión, etab) eta etorkizun bikainenetakoa duten espainiar taldeetako bat bilakatzen dira. Azkenik 2009ko urrian eta Subterfuge diskoetxearen laguntzaz euren bigarren diskoa plazaratu zuten. Lau urteko lanaren emaitza *Second to none* diskoan islatzen da. Paco Locok ekoiztua eta New York hirian Nathan Jamesek masterizatua, diskoak kazeta adituaren kritika onak jaso dituen.

## Bitxikeriak 
* 2009ko ekainean Musika Eguneko ospakizunetan parte hartu zuten. Horretarako L.A. mallorcar taldearekin batera Gossip taldearen "Standing in the Way of Control" abestiaren bertsio bat grabatu zuten, abesti hau "El País" egunkariaren webgunearen bidez banatu zen eta gerora baita Rockdeluxe aldizkariak burututako musika bilduma batean ere.

## Diskografia 
* *Songs to Sing Along* (Auto-argitaratua, 2005)
* *Second to None* (Subterfuge, 2009)
* *The Truth, The Whole Truth and Nothing but the Truth* (Subterfuge, 2012)

## Bideoklipak 
* Arizona Baby taldeko *Ouch* abestiaren bideoklipa
* Arizona Baby taldeko *Shiralee* abestiaren bideoklipa
* Arizona Baby taldeko ''X'D Out* abestiaren bideoklipa
* Arizona Baby taldeko *Muddy River* abestiaren bideoklipa
* Arizona Baby taldeko *A Tale of the West* abestiaren bideoklipa
* Arizona Baby taldeko *Sandman* abestiaren bideoklipa
* Arizona Baby taldeko *The Truth* abestiaren bideoklipa
* Arizona Baby taldeko *Dirge* abestiaren bideoklipa

## Kanpo estekak 
* Arizona Baby taldearen orrialdea MySpace webgunean 
* Taldearen orrialdea Subterfuge Records diskoetxearen webgunean ikusgai 
* Arizona Babyren bloga 
* «Desde el desierto castellano», Arizona Baby taldeari elkarrizketa (*Mordor Sonoro*), 2009ko otsaila
* Arizona Babyri elkarrizketa (*Mordor Sonoro''), 2009ko abendua
Estoniaren banaketa administratiboa

**Estonia** administratiboki 2 maila administratibotan banatzen da: konderriak (*Maakonnad*) eta udalerriak (*omavalitsus*).

## Konderriak 
Konderriak maila administratiborik handiena dira. Bakoitzak bere gobernua du, eta Estoniako Gobernuak hautatzen du konderriko gobernadorea bost urteko eperako.
500px|eskuinera|thumb|Konderrien mapa.

## Udalerriak 
Udalerriak (estonieraz *omavalitsus*) Estoniako banaketa administratiborik txikienak dira. Udalerri bakoitza udal gobernu batek (Udala) agintzen du. Herrialde osoan 227 udalerri daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Takonera

**Takonera** Nafarroako hiriburua den Iruñeko erdigunean dagoen eremua da, eremu hau nagusiki lorategi batek osatzen du, azken honek **Takonerako lorategiak** edota **Takonerako parkea** izenak hartzen ditu.

Alboan, Larraina parkea eta Antoniutti parkea ditu, bien artean San Nikolas atea dago. Gainera, bere aldeetako batean Tres Reyes hotela kokatzen da, hau hiri honetako hotel ospetsuenetako bat da.

Bertan, Julian Gaiarre tenorearen monumentua eta San Nikolas atea daude.

[thumb|erdian|275px|Takonera parkeko lorategia eta [Ongintzaren estatua (Iruñea)|Mari Blanka.]]

## Monumentuak 
* Takonerako atea
* San Nikolas atea
* Hilarion Eslabaren monumentua‎
* Julian Gaiarreren monumentua
* Ongintzaren estatua edo Mari Blanka

Fitxategi:Pamplona - Portal de San Nicolás 1.jpg|Takonerako atea
Fitxategi:Portal de Taconera Pamplona.JPG|San Nikolas atea
Fitxategi:Pamplona - Parque de la Taconera. Monumento a Hilarión Eslava.JPG|Hilarion Eslabaren monumentua‎
Fitxategi:Pamplona - Parque de la Taconera, Monumento a Julián Gayarre 1.JPG|Julian Gaiarreren monumentua
Fitxategi:Pamplona - Parque de la Taconera 04.JPG|Ongintzaren estatua edo Mari Blanka

## Ikus gainera 
* Iruñeko Kultura Ondasun zerrenda

## Kanpo estekak 
* Takonerako lorategia Nafarroako Turismo Bulegoaren webgunean ikusgai
Operoi

eskuinera|500px|thumb| Laktosaren operoia: laktosaren ezean, proteina errepresoreak egiturazko geneen (z, y eta a ) transkripzioa galarazten du. Laktosarekin, aldiz, azukreak induktore gisa jarduten du eta proteina errepresorea indargabetzen du (egiturazko geneek proteinak kodetuko dituzte).
**Operoia** bide metaboliko batean parte hartzen duten entzimen ekoizpenaz arduratzen den gene multzoa da. Operoiaren geneak batera transkribatzen dira.

Operoia hainbat gene desberdinaz osatua egon arren, unitate baten gisa funtzionatzen du.

Operoi batek hainbat elementu ditu:

* gene erregulatzailea (I): proteina errepresore baten sintesia kodetzen duena. Kromosoman aldenduta dago beste geneetatik.

* gene promotorea (P): egiturazko geneetatik hurbil dagoena. Bertan ARN polimerasa entzimak transkripzioaren hasiera eragiten du.

* gene operadorea (O): egiturazko geneetatik hurbilen dagoena, eta hauen jarduera baldintzatzen duena. Proteina errepresorea bertan finkatzen bada, egiturazko geneak ez dira transkribatzen.

* egiturazko geneak: proteinak kodetzen dituztenak. Gene hauen jarduera aurrekoen kontrolpean dago. Bakterioek egiturazko gene batzuk dituzte, baina eukariotoek bakarra ohi dute.

* proteina errepresorea: gene erregulatzaileak sortutakoa. Gene operatzaileari finkatzen zaionean bere espresioa inhibitzen du, eta egiturazko geneak ez dira transkribatzen.

* molekula induktorea: proteina errepresorearekin lotzen den molekula, proteina hori indargabetuz edo aktibatuz (lehenengo kasuan egiturazko geneak transkribatzen dira, eta bigarrengoan ez)

## Operoiaren funtzionamendua 
Gene operadoreak egiturazko geneen jarduera kontrolatzen du: hauekin lotuta dagoenean, egiturazko geneak transkribatzen dira (proteinak sortuko dituen ARN-m molekula ekoizten dute). Aitzitik, loturarik ez dagoenean ez da ARN-m sortzen eta proteinak ez dira eratzen. Lotura hori gene erregulatzaileak sintetizatzen duen proteina errepresorearen menpe dago.

Proteina errepresorearen jarduera, aldi berean, inguruneko metabolitoek kontrolatzen dute. Metabolito edo molekula induktore horiek proteina errepresorearekin konbinatzen direnean bi efektu gara dezakete: proteina errepresorearen indargabetzea (bide katabolikoetan jarduten duten operoiekin) ala proteina horren suspertzea (bide anabolikoetan jarduten dute operoiekin).

## Ikus, gainera 
* Laktosaren operoia

## Kanpo estekak