open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brezolupy

**Brezolupy** Eslovakiako udalerri bat da, Bánovce nad Bebravouko barrutian kokatuta. 6,34 km²ko azalera du eta 502 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1294. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Banská Štiavnica

**Banská Štiavnica** (, ) Eslovakiako hiri bat da, Banská Štiavnicako barrutian kokatuta. 46,38 km²ko azalera du eta 10.193 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Lekua oso lotuta egon da zilarraren ustiaketarekin, zelten garaietatik. Idatzizko lehen aipamena 1156. urtekoa da, hain zuzen ere *“terra banensium”* izenarekin ("meatzarien lurra"). "Schebnyzbana" izena hartu zuen XIII. mendean, eta germaniarrekin "Schemnitz".

Hungariako Erresuman zilar eta urrearen ekoizle nagusia izan zen Erdi Aroan zehar. Otomandar Inperioaren mehatxupean, gotortu eta harresiz inguratu zuten hiria, bi gaztelu eraikiz, XVI. mendean. 

Halaber, Erreforma protestantearen gune garrantzitsuenen artean egon zen Erresumaren barruan. Meatzaritzaren berrikuntzak garatu zituzten hirian, bertako zientzialarien eskutik. Lurraldeko lehenengo meatzari eskola martxan ipini zuten, XVIII. mendean. Orduan zen Hungariako hirugarren hiri handiena.

Bigarren Mundu Gerran, sobietar armadak inbaditu zuen hiria 1945eko martxoaren 7an.

Balio historikoagatik, herria eta inguruneak izendatu zituen UNESCO Gizateriaren ondaretzat 1993an.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Jasenov (Humennéko barrutia)

**Jasenov** () Eslovakiako udalerri bat da, Humennéko barrutian kokatuta. 13,27 km²ko azalera du eta 1188 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Matiašovce

**Matiašovce** Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 17,50 km²ko azalera du eta 803 biztanle, 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Lehen aipamen idatzia 1326. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Bzovík

**Bzovík** Eslovakiako udalerri bat da, Krupinako barrutian kokatuta. 12,99 km²ko azalera du eta 1137 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1135. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Kanpo loturak 
* Udalaren webgunea
Kysucký Lieskovec

**Kysucký Lieskovec** Eslovakiako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Kysucké Nové Mestoko barrutian kokatua. 12,32 kilometro koadro ditu, eta 2017. urtean 2363 biztanle zituen.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1438. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Beša (Leviceko barrutia)

**Beša** (,  ahoskatua) Eslovakiako udalerri bat da, Leviceko barrutian kokatuta. 7,28 km²ko azalera du eta 645 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1292. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Studenec (Levoča barrutia)

**Studenec** (; ) Eslovakiako udalerri bat da, Levočako barrutian kokatuta. 8,30 km²ko azalera du eta 489 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1264. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brestov nad Laborcom

**Brestov nad Laborcom** (, , *Berestiv-nad-Labirtsem*) Eslovakiako udalerri bat da, Medzilaborceko barrutian kokatuta. 6,04 km²ko azalera du eta 108 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1434. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ďanová

**Ďanová** Eslovakiako udalerri bat da, Martingo barrutian kokatuta. 7,66 km²ko azalera du eta 555 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1252. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Medzilaborce

**Medzilaborce** (, *Mizhlabirtsi*, , *Medžilabirci*) Eslovakiako udalerri bat da, Medzilaborceko barrutian kokatuta. 47,48&nbsp;km²ko azalera du eta 6654 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1543. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Jablonec (Pezinokeko barrutia)

**Jablonec** () Eslovakiako udalerri bat da, Pezinokeko barrutian kokatuta. 8,69 km²ko azalera du eta 999 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1342. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Štrba

**Štrba** (, ) Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 43,46 km²ko azalera du eta 3.494 biztanle 2017ko datuen arabera. Tatranská Štrba eta Štrbské Pleso herriak barne hartzen ditu.

Tatra Garaiak eta Tatra Behereak banatzen dituen Podtatranská kotlina (Tatren azpiko arroan) arro hidrografikoan kokatuta dago.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1280. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Považská Bystrica

**Považská Bystrica** (eslovakieraz  ahoskatua; ; ) Eslovakiako udalerri bat da, Považská Bystricako barrutian kokatuta. 90,56 km²ko azalera du eta 40075 biztanle 2017ko datuen arabera. Váh ibairen ondoan, Žilinatik 30 kilometrotara dago.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1316. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Herritar ospetsuak 
* Jozef Chovanec (1960-), futbolaria
* Milan Luhovy (1963-), futbolaria
* Andrej Meszároš (1985-), hockey-jokalaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Nováky

**Nováky** Eslovakiako udalerri bat da, Prievidzako barrutian kokatuta. 19,29 km²ko azalera du eta 4230 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1113. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Kanpo loturak 
* Udalaren webgunea
Šútovce

**Šútovce** (eslovakieraz  ahoskatua; ) Eslovakiako udalerri bat da, Prievidzako barrutian kokatuta. 7,08 km²ko azalera du eta 438 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Brezovec (Eslovakia)

**Brezovec** (; , *Berezovec*) Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 3,43 km²ko azalera du eta 42 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1600. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chmeľnica

**Chmeľnica** (; ; ; ) Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 12,64 km²ko azalera du eta 1011 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1315. urtekoa da. Urte hartan ezarri zuten Zipser alemaniar kolonoek herrixka. Silesiako beste 40 familia alemaniar heldu ziren bertara 1787an. 1918an Txekoslovakia independentea ezarri aurretik, Hungariako Erresumaren barruko Szepesko konderrian zegoen. 1939tik 1945era, Eslovakiako Errepublikaren parte izan zen. 1945eko urtarrilaren 24an, Armada Gorriak Wehrmacht Chmeľnicatik atera zuen, eta herria Txekoslovakiaren parte izan zen berriro. Bertako germaniar hiztunak ez zituzten kanporatu Bigarren Mundu Gerraren ondoren, baina 1946tik erregimen komunista amaitu arte, alemanez hitz egitea legez kanpo geratu zen. Alemaniar hiztunak herrian bizirauteak Alemaniako eta Austriako komunikabideekiko interesa piztu zuen.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Breznica (Stropkoveko barrutia)

**Breznica ** Eslovakiako udalerri bat da, Stopkoveko barrutian kokatuta. 9,93 km²ko azalera du eta 823 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1404. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Svidník

**Svidník** (, , , ) Eslovakiako udalerri bat da, Svidníkeko barrutian kokatuta. 20,20&nbsp;km²ko eremua du, eta 11.206 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Toponimoaren idatzizko lehen aipamena 1355. urtekoa da. Udalerria 1944an sortu zen, Nižný Svidník eta Vyšný Svidník antzinako udalerriak batuz.

## Demografia 
2001eko erroldaren arabera, udalerriak 12.428 biztanle zituen. % 79,60 eslovakiar, % 13,04 rusiniar, % 4,07 ukrainar, % 1,50 ijito eta % 0,39 txekiar jatorrikoak ziren. % 41.10 greziar katolikoak, % 25,82 ortodoxoa, % 24,13 katolikoa, % 5,17 erlijio gabekoa eta % 0,93 luthertarra zen.

### Bilakaera demografikoa 
## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak 
* Udalaren webgunea
Lužany (Topoľčanyko barrutia)

**Lužany** () Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 3,90 km²ko azalera du eta 206 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1249. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Medzianky

**Medzianky** Eslovakiako ekialdeko udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatua. 4,93 kilometro koadro ditu, eta 2017an 285 biztanle zituen. Itsas mailatik 240 metro gorago dago.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1212. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea
Santo Domingo kalea (Gasteiz)

Gasteizko **Santo Domingo kalea** Alde Zaharrean dago.

## Kokapena 
Alde Zaharraren ekialdeko magalean dago. Pintore kalea amaitzen den tokian hasten da, Santa Ana kantoian, Hedegile kaleraino iristen da.

## Luzera 
165 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 29 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 46raino.
## Santo Domingo bizirik 
2017 urtean kaleko bizilagun batzuk Santo Domingo bizirik ekimena sortu zuten kalearen egoera txarraren aurrean erakundeek duten "utzikeria" salatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zvolen

**Zvolen** (eslovakieraz  ahoskatua; ; ) Eslovakiako udalerri bat da, Zvolengo barrutian kokatuta. 98,73 km²ko azalera du eta 42688 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1135. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pintore kalea (Gasteiz)

Gasteizko **Pintore kalea** Alde Zaharrean dago. Herri hizkeran *Pinto kalea* izenez ezaguna da.
## Kokapena 
Alde Zaharraren ekialdeko magalean dago. Errege Atea kalean hasten da eta Santa Maria kantoiraino iristen da. Hortik aurrera Santo Domingo kalea hasten da. San Frantzisko Xabierkoaren eta Santa Ana kantoiek zeharkatzen dute kalea.

## Luzera 
470 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 63 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 94raino.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera, 1256 urtean sortu zen kalea. Hasieratik izan zuen egun duen izena.

## Kale honetan jaiotako pertsonai ezagunak 
* Justo Antonio Olagibel

## Azpiegiturak 
Kale honetatik igarotzen da Alde Zaharraren goiko aldera igotzeko Ekialdeko arrakala automatikoa, San Frantzisko Xabierkoaren kantoian.

### Trafikoa 
Oinezkoentzako kalea den arren ibilgailu ugari ibiltzen da, gehienbat banaketa kamioiak.

## Bitxikeriak 
Kale hau aipatzen da Potato taldearen La gente rula abestian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Indian Fighter

**The Indian Fighter** (euskaraz *Indiar borrokalaria*) 1955eko Andre DeToth hungariar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. Kirk Douglas, Elsa Martinelli, Walter Matthau eta Diana Douglas aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1870, Mendebalde Urruna. Oregonera doan kolono zaldi-gurdi talde bat mugako kokaleku txiki batean gelditu beharko du, sioux herriaren lurraldeak zeharkatzea arriskutsua baita. Laramie gotorlekutik kolono taldea babesteko Johnny Hawks (Kirk Douglas) bidaliko dute, amerindiarrekin hartuemanean ohitua dagoen eta bitartekari lanak egingo dizkien gizasemea.

## Aktoreak 
* Kirk Douglas: Johnny Hawks
* Elsa Martinelli: Onahti
* Walter Matthau: Wes Todd
* Diana Douglas: Susan Rogers
* Walter Abel: Trask kapitaina
* Lon Chaney, Jr.: Chivington (kredituetan Lon Chaney)
* Eduard Franz: Laino Gorri
* Alan Hale, Jr.: Will Crabtree (kredituetan Alan Hale)
* Elisha Cook, Jr.: Briggs (edota Elisha Cook)
* Ray Teal: Morgan
* Frank Cady: Trader Joe
* Michael Winkelman: Tommy Rogers
* William Phipps: Blake tenientea
* Harry Landers: Otso Gris
* Hank Worden: Hartz Ero - Espetxeko zaindaria
* Lane Chandler: Kolonoen burua
* Robert 'Buzz' Henry: Shaeffer tenientea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Anne Darwin

**Anne Elizabeth "Annie" Darwin** (1841eko martxoaren 2a - 1851ko apirilaren 23a) Charles Darwin-en eta Emma Darwin-en alaba zaharrena zen.

1849. urtean Anne gaixotu zen tuberkulosia zela uste zenarekin, eta bi urte geroago hil zen Worcestershire-n

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Keynes, Randal (2001). ''Annie's Box: Charles Darwin, His Daughter, and Human Evolution''. Fourth Estate, London. . (Revisión)
* Darwin's memorial of Anne Elizabeth Darwin at the Darwin Correspondence Project, University of Cambridge
* Original letters about Annie's death at the Darwin Correspondence Project, University of Cambridge
* Browne, Janet (1995). *Charles Darwin: Voyaging*. New York: Random House. .
* Video clip de BBC docudrama, "Darwin's Dangerous Idea,"
Gabi

[thumb|[Mirandaola burdinolan dagoen gabia.]]
**Gabia** edo **matxinoa** mailu moduko tresna handi bat da, burdinola hidraulikoetan agoa lantzeko
erabiltzen zena. Ingudearen gainean mekanikoki kolpatuz, zepak kentzen zitzaizkion labetik ateratako burdin masa porotsuari, trinkotu egiten zen eta, azkenik, forma ematen zitzaion. Gabia mugiarazteko, ubide batetik iritsitako ura gurpil hidrauliko baten gainera isurtzen zen, eta gurpil horren higidura ardatzaren eta horzdun gurpil baten bidez helarazten zitzaion. Euskal Herrian, XIV. mendekoak dira burdinola hidraulikoei buruzko lehenbiziko aipamenak.

## Egitura 
thumb|Gabi txikia, ardatzean 6 maisukari dituena.
Gabia 400 eta 600 kilo arteko burdinazko pieza izan ohi zen, kirtena -gabigunea- sartzeko begi bat zeukana. Kirten hori haritz edo pago egurrezkoa izaten zen, burdinazko uztaiekin gotortua; handienek 4 metroko luzera eta 30-40 zentimetroko diametroa izan zezaketen. Erdialdean boga izeneko tramankuluak eusten zion: kirtenari besarkatutako burdinazko eraztun bat, alboetan bi zehar-mihi zeuzkana. Zehar-mihiak burkoetan sartuak eta zepoetan finkatuak egoten ziren, eta zepoak lurpean sartutako egur handi baten gainean tinkatuak. Kirtenaren beste muturrean endala izeneko atal burdineztatua zegoen, eta haren parean, lurrean sartua, endal-harria; azken hau, izenak besterik adierazten badu ere, burdinazkoa izan zitekeen.

Gabiak ingudearen kontra jotzen zuen. Burdinazko bi atalez osaturik zegoen eta, gabiaren etengabeko kolpe-kontrakolpe ziklo bortitza moteltzeko, lurpeko zurezko egitura malgu baten gainean ezartzen zen. XVIII. eta XIX. mendeetako ingudeek 300 kiloko pisua izaten zuten. Gurpilaren biraketa mugimendua gabi-ardatzaren bidez sartzen zen eraikinaren barnera. Ardatzak egurrezko zilindro edo danbor bat zeukan, uztai metalikoz indartua, eta danbor horretan burdinazko espeka batzuk sartuak: maisukariak. Maisukariak lau izan ohi ziren (sei gabi txikietan).

Pausaldian gabia ingudearen gainean egoten zen. Ardatza biratzerakoan maisukari batek endala jo eta beherantz bultzatzen zuen; era horretan, beste muturrean zegoen gabia goratzen zen. Jarraian, maisukaria endaletik askatzen zen, baina gabiaren kirtenak biratzen segitzen zuen, inertziagatik, endalaren muturrak endal-harriaren kontra talka egiten zuen arte. Orduan, gabia beherantz abiatzen zen, ingudea jo arte. Hurrengo maisukariarekin prozesua errepikatzen zen, eta horrela behin eta berriz. eta 200 baino gehiago gabi txikiek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Gabia*, El Pobaleko burdinola, museoeneguna.eus
Marisol Esteban Galarza

**Maria Soledad Esteban Galarza** (Pedrosa de Valdeporres, Burgos, 1959ko azaroaren 1a) ekonomiako irakasle katedraduna da Euskal Herriko Unibertsitatean.

Txikitatik Basaurin bizi izan da. Ekonomiako ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean. Tesia London School of Economics deiturikoan egin zuen, eta gero, post-doktoratua, Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn. Zenbait ikastaro eta hitzaldi eman ditu ekonomiaz eta euskaraz.

2009an Euskal Herriko Unibertsitateko errektoretzarako hautagaia izan zen Juan Ignacio Pérez Iglesias ordezkatzeko, baina Iñaki Goirizelaiak irabazi zituen hauteskundeak botoen %52,25ekin.

Eusko Jaurlaritzako Hizkuntzako kontseilariordea izan zen 2009tik 2012ra bitarte Patxi Lopez lehendakaria izan zenean.

## Erreferentziak
Y kromosomaren giza-haplotalde

[thumb|Garai batean [Gizaki modernoen arestiko afrikar jatorria|Afrikatik emigratu zuten gizon guztiek mutazio bera dute Y kromosoman. Denborarekin, gaur egun oraindik detekta daitezkeen beste mutazio batzuk gertatu ziren. Horri esker, migrazio-ibilbideen sekuentzia kronologikoa eta taldeak bereizi ziren adarkatzeak berreraiki daitezke.]]
**Y kromosomaren giza-haplotaldeak** edo, laburrago, **Y haplotaldeak** dira giza genetikan kontuan hartzen diren haplotalde mota nagusietako bat. Y kromosoma birkonbinazio genetikorik gabe heredatzen da aitengandik seemetara, eta horregatik, mutazio historiko identifikagarriak gordetzen dira Y kromosoman, haplotaldeak definitzen dituztenak.

## Haplotaldeen banaketa historiko eta kronologikoa 
thumb|thumbtime=209| Giza-haplotaldeen funtzioa azaltzen duen bideoa.
Haplotaldeak aztertuz genetistek ondorioztatu dute gizaki guztiok dugula arbaso patrilineal komun bat bizi izan zen duela 236.000 urte. Baina Afrikatik kanpoko populazioen aitona komun patrilineal hori, ordea, askoz berriagoa da, duela 69.000 urtekoa.

[thumb|erdian|590px|[Y kromosomaren haplotalde nagusien banaketa geografiko eta historikoa.]]

### Kladograma 
{{Clade
| 1=Y-kromosomako Adam
| 2={{Clade
 | 1=A
     | label2=BT
      | 2=
 }}
}}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fulbert Youlou

**Fulbert Youlou** (Mandibou, 1917ko ekainaren 9a – Madril, 1972ko maiatzaren 5a) apaiz katoliko eta Kongoko Errepublikako lehen presidentea izan zen.

Lari etniako kidea izan zen. Bederatzi urteetan bataiatu zen, apaizgaitegian ikasi zuen eta apaiza ordenatu zen. Bere herria zuzendu zuen independentziara 1960an eta bere lehen lehendakaria izan zen. 1963an alderdi bakarra sistema inposatu zuen eta lider sindikalak espetxeratu zituen. "Trois Glorieuses"en iraultzaren ondoren dimititu zuen. Bere ondorengoa, Alphonse Massamba-Débatek, ihes egiten lagundu zion Zaireri.
Sardiñeiro (Fisterra)

**San Xoán de Sardiñeiro**, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Fisterra udalerrian dagoen parrokia bat da, A Coruña probintziako Fisterra eskualdean.

Costa da Morte kostaldean dago. 2011ko erroldaren arabera 809 biztanle zituen (426 emakume eta 396 gizon). 8 etxaldetan banaturik dago.

Sektore ekonomiko nagusiak arrantza eta nekazaritza dira. Bestalde, biztanle asko beste herrialdeetara lan egiteko emigratu du, eta gizonezko asko itsaso urrunean areantzan denbora luzez kanpoan egon ohi dira.

## Kanpo estekak
Mikrolito

thumb|200px|Mikrolito bat
**Mikrolito** harri landuz egindako lanabes txikia da. Historiaurrean armen puntentzat egin zituzten batez ere, askotan suharriak erabiliz. Bi motakoak izan daitezke: laminarrak (Goi Paleolitoaren amaieran eta Epipaleolitoren hasieran egin zirenak) eta geometrikoak (Mesolitoan, Neolitoan edo ondorengo kultura batzuetan egin zirenak).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanpanoste

**Kanpanoste** historiaurreko aztarnategia da, Arraia-Maeztuko Birgaragoienen dagoena. Haitzuloa baino aterpe da eta Azazetako mendatearen hegoaldeko magalean dago. Mesolitoko eta Kalkolitoko aztarnak topatu dituzte 24 m²-ko azalera duen eremu honetan. Andoni Sáenz de Buruagak 1990ean zuzendu zituen indusketa lanak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
River of No Return

**River of No Return** (euskaraz *Itzulerarik gabeko ibaia*) 1954ko Otto Preminger austriar-hungariar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako abenturazko western film bat da.Robert Mitchum, Marilyn Monroe, Tommy Rettig eta Rory Calhoun aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1875, AEBetako ipar-mendebaldea. Matt Calder (Robert Mitchum) hitz gutxiko alarguna meatzari akanpaleku batera iritsi eta Mark (Tommy Rettig) bederatzi urteko semea jasoko du, gainera bertako taberna bateko Kay (Marilyn Monroe) abeslariari ordurarte semeaz arduratzeagatik eskertuko dio.

Aita-semeak kanpalekutik abiatu eta aitak erosi berri duen eta ibai baten ondoan dagoen baserrirako bide luzeari ekingo diote, baina beren bidaiaren lasaitasuna Kay ederra eta Weston (Tory Calhoun) karta jokalari profesionalaren etorrerak etengo du, azken honek hirukotea amerindiarren erasoaldi batean beren zortera laga eta haien zaldiekin ihes egingo du. Hirukotearen biziraupen irtenbide bakarra txalupa batean ibai oldetsuan Barna ozta-ozta aldegitea izango da, Ibai oldarkorraren urei nola edo hala aurre eginez. Ihesaldian eta bidean topatuko dituzten hainbat oztopoei aurre eginez, Matt eta Kay piskanaka maiteminduz joango dira.

## Aktoreak 
* Robert Mitchum: Matt Calder
* Marilyn Monroe: Kay Weston
* Tommy Rettig: Mark Calder
* Rory Calhoun: Harry Weston
* Douglas Spencer: Sam Benson
* Murvyn Vye: Dave Colby

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Harri-printza

[thumb|230px|[Sukarrizko harri-printza bat]]
Arkeologian, eta zehazki industria litikoan, **harri-printza** nukleo batetik erauzitako harri-zati txikia da. Harri-printzak forma eta tamaina ezberdinak (mikroskopikoetatik hasi eta 30 zentimetroraino) izan ditzakete baina baita ezaugarri amankomunak ere. Taillaginak berez bilaturiko pieza edo pieza baten hondarrak da. Ez da tresna edo lanabes bukatu bat, tresna egiteko oinarrizko forma baizik, ijekiaren kasuan bezala.
thumb

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tardenoisiar

**Tardenoisiarra** mendebaldeko Europan izandako Epipaleolitoko kultura arkeologikoa izan zen, orain dela 8.000 eta 6.000 urte artean garatu zena. Aztarnategi nagusiak iparraldeko Frantzian eta Belgikan dauden arren, erdialdeko Europan, Britainia Handiko zenbait eskualdetan eta Iberiar penintsulan antzeko kulturak gauzatu ziren. E. Taték 1885ean Tardenois eskualdean aurkitu zituen lehendabizikoz kultura honetan erabat nagusitu ziren mikrolitoak.

Bi aldi nagusi bereizten dira Mesolito aroan: Azil aldia (K.a. 9.000 - K.a. 6.000) eta Goi Mesolito edo Tardenois aldia (K.a. 6.000 - K.a. 4.000).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buru Arin (abeslaria)

**Buru Arin** rap estiloa jorratzen duen abeslaria da.

## Ibilbidea 
MCak 2018an kaleratu zuen bere lehenengo maketa, 'Haziak' deituriko bilduma, 12 track guztira. Raplari honen influentzia nagusia 90. hamarkadako Estatu Batuetako hip hop kultura da, Ekialdeko Kostako (East Coast) hainbat MCrena. Hala ere, Euskal Herriko musika beti izan du eredu, bere letratan antzematen denez.

*Haziak* maketa kaleratu ondoren, bi abesti aurkeztu zituen aurten bere hurrengo diskaren aurrerapen moduan; 'Jolasean Ez Gabilz' eta 'Olerki Ankerrak'. 2021. urtean *Amets gaiztoak, amets goxoak* diskoa argitaratu zuen, 10 kantu dituena.

## Diskografia 
* *Haziak* (2018, autoekoizpena)
* *Amets gaiztoak, amets goxoak* (2021, autoekoizpena)

## Erreferentziak
Antton Larrandaburu & Bitxiloreak

**Antton Larrandaburu & Bitxiloreak** 2018. urtean Hazparnen sorturiko folk musika taldea da.

## Diskografia 
* *Antton Larrandaburu & Bitxiloreak* (2018, autoekoizpena)
* *Ibilbide terapeutikoa* (2019, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nortasunaren nahasmendu nartzisista

**Nortasunaren nahasmendu nartzisista** norbere buruari gehiegizko garrantzia emateak, besteen miresmena bilatzeak eta enpatiarik ezak ezaugarritzen duten nortasunaren nahasmendua da. B motako nortasunaren nahasmendu hau lehen megalomania deitzen zuten.

## Ikus, gainera 
* Nartzisismo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dicroglossidae

**Dicroglossidae** anfibio anuroen familia bat da, Afrikan eta hegoaldeko Asian bizi dena.

## Taxonomia 
* **Dicroglossidae** familia
** **Dicroglossinae** subfamilia Anderson, 1871 (170 esp.)
*** *Allopaa* Ohler & Dubois, 2006 (2 esp.)
*** *Chrysopaa* Ohler & Dubois, 2006 (1 esp.)
*** *Euphlyctis* Fitzinger, 1843 (7 esp.)
*** *Fejervarya* Bolkay, 1915 (40 esp.)
*** *Hoplobatrachus* Peters, 1863 (5 esp.)
*** *Limnonectes* Fitzinger, 1843 (66 esp.)
*** *Nannophrys* Günther, 1869 (4 esp.)
*** *Nanorana* Günther, 1896 (28 esp.)
*** *Ombrana* Dubois, 1992 (1 esp.)
*** *Quasipaa* Dubois, 1992 (11 esp.)
*** *Sphaerotheca* Günther, 1859 (5 esp.)
*** *incertae sedis*
** **Occidozyginae** subfamilia Fei, Ye & Huang, 1990 (16 esp.)
*** *Ingerana* Dubois, 1987 (4 esp.)
*** *Occidozyga* Kuhl & Van Hasselt, 1822 (12 esp.)

Fitxategi:Fejer cancri 050422 011 tdp.jpg|*Fejervarya cancrivora*
Fitxategi:Euphlyctis cyanophlyctus fem sal.jpg|*Euphlyctis cyanophlyctis*
Fitxategi:HoplobatrachusTigerinus.jpg|*Hoplobatrachus tigerinus*
Fitxategi:L kuhlii 060616 7531 jbti.jpg|*Limnonectes kuhlii*

## Kanpo estekak
Delirio (argipena)

**Delirio** izan daiteke:

## Medikuntza 
* Delirio, uste faltsua
* Delirio-nahasmendua
* Erlijiozko delirio.
* Delirio alkoholiko edo *delirium tremens*

## Arte 
* *Delirio*, 1944ko Argentinako filma.
Unión Popular de Langreo

**Unión Popular de Langreo** 1961 urtean sortutako Llangréuko futbol taldea da, Asturiasekoa.

## Historia 
**Racing de Sama** (1915) eta **Círculo Popular de La Felguera** (1917) taldeek bat egin zuten 1961. urtean eta *Unión Popular de Langreo* sortu zen. 1960. eta 1970. hamarkadetan zortzi urte egin zituen Bigarren Mailan. Azken urteetan 3. mailan aritu da nagusiki.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 8
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 18
* **Denboraldiak Lehen maila RFEFn**: 0
* **Denboraldiak Bigarren maila RFEFn**: 4
* **Denboraldiak 3. mailan**: 32
* **Ligako posturik onena**: 10.a Bigarren mailan (1967-68)

### Azken urteetako ibilbidea 
## Irabazitako txapelketak 
* **Hirugarren Maila: 5**

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgune ofiziala
Erlijiozko delirio

**Erlijiozko delirio** edo **delirio mistiko** pertsona batek erlijioarekin edo bizi-transzendentziarekin lotutako sinesmenen inguruko deliriozko ideiak eta sentimenduak dituenean gertatzen den delirio-mota da. Delirio honetan, pertsonak jainkotzat jotzen du bere burua, edo sinetsita dago mundua salbatzeko deitua izan dela. 2000. urteko ikerketa batean ez zuten diagnostiko egiteko irizpide zehatzik baina bai demografikoak, batez ere adina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Extremadura Unión Deportiva

**Extremadura Unión Deportiva** futbol talde extremaduratarra da, Almendralejo hirikoa. 2022. urtean desagertu egin zen arazo ekonomikoengandik.

## Historia 
1924 urtean Club de Fútbol Extremadura taldea sortu zen eta 1996an lehen mailara iritsi zen. Urtebete egin zuen bertan baina bigarren aldiz igotzea lortu zuen 1998an, oraingoan ere urte bakarrerako. Taldea desegitera zihoala ikusita 2007an *Extremadura Unión Deportiva* sortu zen haren koloreak eta estadioa hartuz. CF Extremadurak 2010 arte iraun zuen.

Talde berria behe mailatatik hasi zen eta 2010ean bigarren B mailara igotzea lortu zuen. 2018an Bigarren Mailara igo zen eta bi denboraldi egin zituen bertan. 2022an 1. maila RFEFn ari zela bi partidatara ez aurkezteagatik kanporatua izan zen eta taldea desegin zen 14 urteko historiaren ondoren.

## Uniformea 
## Datuak 
2021-22 denboraldia barne
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0 
* **Denboraldiak 2. mailan**: 2 
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 4 
* **1. maila RFEF**: 1
* **2. maila RFEF**: 0
* **Denboraldiak 3. mailan**: 6 
* **Ligako posturik onena**: 4.a 2.B mailan (2017-18)

### Azken urteetako ibilbidea 
## Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako futbol ligako hirugarren maila: 1**
2015-16.

## Kanpo estekak 
*  Extremadura U.D.-ren webgunea
Phyllostomidae

**Phyllostomidae** saguzarren familia bat da, Mexiko eta iparraldeko Argentina artean bizi dena.

## Taxonomia 
* **Phyllostomatidae** familia
** Brachyphyllinae subfamilia
*** *Brachyphylla*
** Carollinae subfamilia
*** *Carollia*
*** *Rhinophylla*
** Desmodontinae subfamilia
*** *Desmodus*
*** *Diaemus*
*** *Diphylla*
** Glossophaginae subfamilia
*** *Glossophagini* leinua
**** *Anoura*
**** *Choeroniscus*
**** *Choeronycteris*
**** *Glossophaga*
**** *Hylonycteris*
**** *Leptonycteris*
**** *Lichonycteris*
**** *Monophyllus*
**** *Musonycteris*
**** *Scleronycteris*
*** *Lonchophyllini* leinua
**** *Lionycteris*
**** *Lonchophylla*
**** *Platalina*
**** *Xeronycteris*
** Phyllonycterinae subfamilia
*** *Erophylla*
*** *Phyllonycteris*
** Phyllostominae subfamilia
*** *Lonchorhinini* leinua
**** *Lonchorhina*
**** *Macrophyllum*
**** *Mimon*
*** *Micronycterini* leinua
**** *Glyphonycteris*
**** *Lampronycteris*
**** *Macrotus*
**** *Micronycteris*
**** *Neonycteris*
**** *Trinycteris*
*** *Phyllostomatini* leinua
**** *Phylloderma*
**** *Phyllostomus*
*** *Vampyrini* leinua
**** *Chrotopterus*
**** *Lophostoma*
**** *Tonatia*
**** *Trachops*
**** *Vampyrum*
** Stenodermatinae subfamilia
*** *Stenodermatini* leinua
**** *Ametrida*
**** *Ardops*
**** *Ariteus*
**** *Artibeus*
**** *Centurio*
**** *Chiroderma*
**** *Ectophylla*
**** *Enchisthenes*
**** *Mesophylla*
**** *Phyllops*
**** *Platyrrhinus*
**** *Pygoderma*
**** *Sphaeronycteris*
**** *Stenoderma*
**** *Uroderma*
**** *Vampyressa*
**** *Vampyrodes*
*** *Sturnirini* leinua
**** *Sturnira*

## Kanpo estekak
Katalepsia

**Katalepsia** (grezierazko , "harritu", hitzetik ekarria) muskulu-zurruntasuna eta berezko mugimenduak egiteko ezintasuna azaltzean datzan nahasmendu psikomotorra da. Histerian, lo hipnotikoan, eskizofrenian, parkinsonismoan eta zenbait psikositan agertzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apatia

**Apatia** edo **geldotasuna** estimulu emozionalei erantzuteko gaitasunaren galera edo murrizketa da, interesik eza edo axolagabekeria azalarazten dituena. Depresioetan eta zenbait eskizofrenia-motatan agertzen da, eta, mailarik gorenean, abulia bilakatzen da. Kristautasunaren hasieran, sinestunek apatia deitzen zioten munduko arazoak kasu ez egiteari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Logorrea

**Logorrea** edo **hitz-jariokeria** gehiegizko hitz-jarioa da, kontrolaezina, ez antolatua eta ondo ahoskatu gabea, zenbait nahasmendu mentaletan (hipereszitazio maniakoan edo egoera eskizofreniko batzuetan, esate baterako) agertzen dena. Desoreka bipolaretan ere agertzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanadako Espazio Agentzia

**Kanadako Espazio Agentzia** (; ) Kanadako espazio programa kudeatzen duen erakundea da. Kanadako espazio programa indartsua izan da historikoki, kontuan hartu behar dugu Sobietar Batasuna eta AEBren atzetik hirugarren estatua izan zela satelite artifizial bat bidaltzen espaziora, 1962an.

CSAren egoitza nagusia John H. Chapman espazio zentroan aurki daiteke, Longueuilen, Quebecen. Horretaz gain, agentziak bestelako bulego eta laborategiak ditu: Ottawako eta Ontarioko bulegoak, David Floridako Laborategia eta lotura gisa balio duten bulego txikiak Houston, Washington D.C. eta Parisen.

## Ikus, gainera 
* Espazioko lasterketa
* Kanada
* James Webb
* Astronomia

## Kanpo estekak
Charles Maurras

**Charles-Marie-Photius Maurras** ( ahoskatua; Martigues, Rodanoren Ahoak,  - Tours, ) idazle eta politikari frantsesa izan zen. *Action Française* mugimenduaren antolatzaile eta ideologoa, bere ideiek eragin handia izan zuten nazionalkatolizismoan eta nazionalismo integralean.

## Lanak
CSA (argipena)

**CSA** siglek hainbat termino ezberdin ordezkatu ditzakete:

## Erakundeak 
* Frantziako Ikus-entzunezkoen Kontseilu Gorena (''Conseil Superieur de l'Audiovisuel*), herrialde horretako telebista zein irrati publikoen antolatzaileak kudeatzeaz arduratzen da.
* Kanadako Espazio Agentzia (*Canadian Space Agency/Agence Spatiale Canadienne*), herrialde horretako espazio programa kudeatzen du.
* Ameriketako Estatu Konfederatuak (*Confederate States of America*)
* Komunitateak Sostengatutako Nekazaritza (*Community-Supported Agriculture*)
* Czech Airlines
* Zentro Sozial Anarkista, Gijonen (Asturias) kokatutako lokal anarkista.
* Centro Sportivo Alagoano, Brasilgo futbol talde bat.
* Common Scrambling Algorithm, DVB zabalkuntzan erabilitako enkriptazio algoritmoa.
* Etiopiako Estatistika Agentzia Nagusia (ingelesez, *Central Statistics Agency*)
* Kanadako Futbol Elkartea (ingelesez, *Canadian Soccer Association'')
* Ameriketako Langileen Konfederakdunde Sindikala, Ameriketako erakunde sindikalik indartsuena, 2008an 21 herrialdeetako 48 erakunde nazional bere barnean hartzen zituen. 50 milioi langile inguru ordezkatzen ditu.

## Kanpo estekak
Xerinae

**Xerinae** esziuridoren subfamilia bat da. Kide gehienak lehorrekoak dira.

## Taxonomia 
Azpifamiliak hiru leinu ditu:
* Xerini, **Osborn**,1910
* Protoxerini, **Moore**, 1959.
* Marmotini, **Pocock**, 1923.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Calvados (edaria)

***Calvados*** izena ematen zaio sagardoarekin egindako brandy edo pattar bati, zeina Normandia eskualdean ekoizten dena Frantzian.

Historikoki jasotako Normandiako lehen sagardo destilatzailearen izena Gilles Picot da, Gouberville jauna, 1553.ean aipatua. 50 urtera, 1606an, elkartea osatu zen sagardo destilaziorako. 19. mendean destilazio industriala hasi zen, eta calvados salmentak igo egin ziren, besteak beste, modan jarri zelako *café-calva* nahasketa hartzea, eta mahastiek eta ardogintzak gogor pairatu zutelako filoxera izurritea.

## Jatorri izendapenak 
thumb|ezkerrera|Calvadosaren eskualdeak, eta jatorri deitura desberdinen mapa.
Frantziako ardo askoren kasuan bezala, calvados mota desberdinak merkaturatzeko, jatorriari lotutako jatorri deitura kontrolatu desberdinak daude, ezaugarri desberdineko pattarrak eskualde jakin batzuetara lotzen dituztenak legez. Hiru jatorri deitura dira berez:

* AOC Calvados.
* AOC Calvados Pays d'Auge.
* AOC Calvados Domfrontais.

Calvadosaren lehen jatorri izendapena 1942an ofizialdu zen.

## Antzeko edariak 
Beste herrialde batzuetan ere egiten da sagar edo sagardotik eratorritako pattarrik:

* Ingalaterran, Somerset sagardo brandya ofizialki ezagutua dago geografikoki 2011tik.
* Euskal Herrian, zenbait sagardogilek sagardoz izeneko pattarra ere ekoizten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Calvados (argipena)

**Calvados** izenak hainbat adiera du:

* **Calvados** eskualdea, Frantziako departamentua.
* **Calvados edaria**, Normandiako sagardoarekin egindako pattarra.
The Ring (2002ko filma)

'''*The* *Ring*'* () 2002ko Gore Verbinski estatubatuar zinema zuzendariak zuzendurako beldurrezko film bat da, 1998ko izenburu bereko japoniar filmaren berregokitzapena, biak ere 1991ko Koji Suzukiren izenburu bereko eleberrian oinarrituta. Naomi Watts, Martin Henderson, David Dorfman, Brian Cox eta Daveigh Chase aktoreek antzeztu zuten.

*The Ring Two* (2005) eta *Rings'' (2017) jarraipenak izan ditu.

## Argumentua 
Rachel Keller (Naomi Watts) itxuraz hiri kondaira bat dirudien kasu bati sinesgarritasun handirik ematen ez dion ikerketa kazetari bat da: dirudienez, irdu beldurgarriak dituen bideo-zinta bat omen dago, honekin batera telefono dei iragarle bat, bideoa ikusi berri duenaren heriotza aste bateko aurrerapenaz. Halere, lau nerabek bideoa ikusi eta astearen buruan hiltzean, Rachelen jakin-mina piztu eta bideoa topatu eta ikusi arte ez du atsedenik hartuko.

## Aktoreak 
* Naomi Watts: Rachel Keller
* David Dorfman: Aidan Keller
* Martin Henderson: Noah Clay
* Brian Cox: Richard Morgan
* Shannon Cochran: Anna Morgan
* Daveigh Chase: Samara Morgan
* Joe Chrest: Scott doktorea
* Jane Alexander: Grasnik dntorea
* Lindsay Frost: Ruth Embry
* Amber Tamblyn: Katherine "Katie" Embry
* Rachael Bella: Rebecca "Becca" Kotler
* Richard Lineback: Ostalaria
* Pauley Perrette: Beth
* Sara Rue: Haurtzaina
* Sasha Barrese: Neska nerabea
* Adam Brody: Kellen (3. nerabea)
* Michael Spound: Dave

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sagardoz

***Sagardoz*** izena ematen zaio sagardoarekin egindako pattar bati, zeina Normandia eskualdean ekoizten den calvados delakoaren oso antzekoa den. Sagardoa destilatuz lortzen da. Euskal Herriko sagardogile zenbaitek adostutako izena da sagardoz, brandy moduko honen euskal bertsioa adierazteko.

Edariaren adierazgarriak dira: usain leuna, sarkorra, fruta gustukoa eta bukaeran sagar usain gozoa.

## Antzeko edariak 
Beste herrialde batzuetan ere egiten da sagar edo sagardotik eratorritako pattarrik:

* Ingalaterran, Somerset sagardo brandya ofizialki ezagutua dago geografikoki 2011tik.
* Calvados delakoa, munduan ezagunena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
A Little Princess (1995eko filma)

**A Little Princess** (euskaraz *Printzesatxo Bat*) 1995eko Alfonso Cuarón mexikar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. Frances Hodgson Burnett britainiar idazlearen *1905eko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago eta *1939ko filmaren* eragina ere badu. Eleanor Bron, Liam Cunningham, Liesel Matthews, Vanessa Lee Chester, Rusty Schwimmer, Arthur Malet eta Errol Sitahal aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Sara Crewe (Liesel Matthews) sormen sko eta oparoa duen neskatoa da, ipuin eta kontakizunak sortu eta kontatzearen zalea. Ama hila izan arren, Richard (Liam Cunningham) kapitain alargun eta aita maitakorrarekin batera India exotikoan zoriontasunean bizi dira.

Baina Lehen Mundu Gerra hastean, Britainiar Armadak aitari dei egin eta Sarak bere ama zena haurtzaroan egon zen New Yorkeko neskentzako barnetegi batean sartu beharko da. Berehalako, Sara barnetegiko zuzendaria den Minchin (Eleanor Bron) andereino zorrotz eta desarseginari ezkerreko begitik sartuko zaio, neskato kaxkarin eta mainontzi bat dela uste baitu. Dena den, aitaren dirua barnetegira iristen denez, Sara egoera pribilegiatu batean biziko da.

Baina egun batez, aita gerran hil delakoa albistea iritsi eta Sarari bizitza goitik behera txarrerako aldatuko zaio. Jada bi gurasoak hilik eta erabateko umezurtza denez, barnetegiko bere egonera lanak eta garbiketak eginez lortu beharko du, kaleratu ez dezaten.

Dena den, Sarak bere jatortasun eta bihotz onari esker piskanaka beste nesken benetazko adiskide bilakatzea lortutako du, gainera bere aita gudalekuan hil ez dela eta bizirik jarraitzen duenaren itxaropena mantenduko du.

## Aktoreak 
* Liesel Matthews: Sara Crewe
* Eleanor Bron: Maria Minchin andereinoa
* Liam Cunningham: Crewe kapitaina, Sararen aita alarguna / Rama printzea
* Taylor Fry: Lavinia
* Vanessa Lee Chester: Becky
* Heather DeLoach: Ermengarde
* Arthur Malet: Charles Randolph
* Errol Sitahal: Ram Dass
* Rusty Schwimmer: Amelia Minchin andereinoa
* Alison Moir: Sita printzesa
* Peggy Miley: Mabel, sukaldaria
* Rachael Bella: Betsy
* Kelsey Mulrooney: Lottie
* Time Winters: Frances
* Lomax Study: Monsieur Dufarge, frantsesezko irakaslea
* Vincent Schiavelli: Barrow jauna, notarioa
* Camilla Belle: Jane
* Alexandra Rea-Baum: Gertrude
* Darcie Bradford: Jesse
* Kaitlin Cullum: Ruth
* Lauren Blumenfeld: Rosemary

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Nicole Maines

**Nicole Amber Maines** (Portland, Ameriketako Estatu Batuak, 1997ko urriaren 7a) estatubatuar aktorea da. *Supergirl* telesailean *Nia Nal* (*Ameslari* izenez ere ezaguna) pertsonaia antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
### Telesailak 
## Erreferentziak
Bray-Saint Aignan

**Bray-Saint Aignan** Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 1.734 biztanle zituen. Udalerria 2017ko urtarrilaren 1ean sortu zen Saint-Aignan-des-Gués eta Bray-en-Val udalerriak batzean.

## Kanpo estekak 
* Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Ringu (filma)

***Ringu*** (japoniarraz リング, euskaraz *Eraztuna*) 1998ko Hideo Nakata japoniar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da, Kiki Suzuki japoniar idazlearen 1991ko izenburu bereko eleberrian oinarritua. Nanako Matsushima, Hiroyuki Sanada, Rikiya Ōtaka eta Yoichi Numata aktoreek antzeztu zuten.

2002an *The Ring* deritzon estatubatuar berregokitzapena izan zuen.

## Argumentua 
Japoniako udalerri txiki eta lasai bateko ikasleen artean heriotza dakarren bideo-zinta bati buruzko istorioaren zurrumurrua pil-pilean dabil. Tomoko (Yūko Takeuchi) ilobaren heriotzaren ondoren, Reiko (Nanako Matsushima) kazetariak gaia ikertzea erabaki du.

## Aktoreak 
* Nanako Matsushima: Reiko Asakawa
* Hiroyuki Sanada: Ryūji Takayama
* Rikiya Ōtaka: Yōichi Asakawa
* Miki Nakatani: Mai Takano
* Yūko Takeuchi: Tomoko Ōishi
* Hitomi Satō: Masami Kurahashi
* Daisuke Ban: Heihachiro Ikuma doktorea
* Rie Inō: Sadako Yamamura
* Masako: Shizuko Yamamura
* Yōichi Numata: Takashi Yamamura
* Yutaka Matsushige: Yoshino
* Katsumi Muramatsu: Kōichi Asakawa

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Vercingétorix: La légende du druide roi

**Vercingétorix: La légende du druide roi** (euskaraz *Vertzingetorix: Druida erregearen kondaira*) 2001eko Jacques Dorfmann frantziar zinema zuzendariak zuzendutako historia, drama eta epika film bat da. Christopher Lambert, Klaus Maria Brandauer, Inés Sastre, Maria Kavardjikova, Bernard-Pierre Donnadieu eta Max von Sydow aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
K. a. I. mendea. Erromatarrek Galia konkistatzean, Zeltillos auverniatar buruzagia bahitu eta exekutatu egingo dute. Guttuart (Max von Sydow) druidak Zeltillosen Vertzingetorix (Christopher Lambert) semeari etorkizunean Galia Erromarengandik askatuko duela iragarriko dio. Jada, Vercingetorix gizondua, gerlari kementsu eta ausarta bilakatu da, hasieran Julio Zesar (Klaus Maria Brandauer) erromatar jeneral karismatikoari elkartuko zaio, baina denbora igaro hala galiatarren matxinada burutzeko gogoetan hasiko da.

## Aktoreak 
* Christopher Lambert: Vertzingetorix
* Klaus Maria Brandauer: Julio Zesar
* Max von Sydow: Guttuart druida
* Inés Sastre: Epona
* Bernard-Pierre Donnadieu: Dumnorix
* Denis Charvet: Cassivelauno
* Maria Kavardjikova: Rhia
* Yannis Baraban: Litaviko
* Vincent Moscato: Moskatos
* Jean-Pierre Rives: Teutoien buruzagia
* Claude Brasseur: Narratzailea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pasaiako Portuko Bandera

**Pasaiako Portuko Bandera** Pasaian antolatzen den estropada da, San Pedrok dagoen ligan jokoan jartzen duena. Babeslearen arabera izen aldaketa ugari izan ditu.

## Historia 
2012 eta 2010 artean San Pedroko Bandera antolatu zuen herriko taldeak.

Babeslearen arabera banderak izen desberdin ugari izan baditu ere estropada eremua beti berdina da, berezia gainera; ohiko estropada egiteko nahikoa distantziarik ez dagoenez sei luze eta bost ziaboga izaten baititu.

2025ean *Adinberri* izenarekin Pasaiako Banderarako baliagarria ere bada.

## Gizonezkoen estropada 
* KAE 1 Ligaren barnean jokatu ziren.

### Garaipenak 
* Bandera guztiak batera hartuta:

## Emakumezkoen estropada 
* **Palmaresa:**

* 2015 urtean San Juanek irabazi bazuen ere deskalifikatua izan zen.
* 2016an **Batelerak, berdintasunean aitzindari** izenarekin jokatu zen eta Gipuzkoako Foru Aldundiak antolatu zuen.

### Garaipenak 
## Ikus gainera 
* San Pedroko Bandera (1992-2010)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa (Pasaiako Portuko Bandera)
* Traineras.es webguneko informazioa (Adegi Bandera)
* Traineras.es webguneko informazioa (Kepa Deun Arrantzaleen Kofradia)
* Traineras.es webguneko informazioa (Adinberri Bandera)
Lehen hitza Euskaraz

**Lehen hitza Euskaraz** interneten euskararen presentzia areagotzeko sortu zen kanpaina bat da. 2010eko hamarkadan egin ziren hainbat inkesten arabera, euskararen presentzia sarean oso murritza zen, horri konponbide bat emateko helburuarekin sortu zen kanpaina hau. Kanpaina honen bidez, euskaldunei erraztu egin zitzaien beraien mugikorra edo ordenagailuko web nabigatzailea euskararatzea, horretarako zein pausu bete behar ziren azaltzen zituelako.

Kanpaina honek azken helburu gisa euskararen presentzia sarean handitzea duela esan dugu, hizkuntza batek sarean presentzia handia edukitzea oso garrantzitsua dela aipatu behar da, honen arabera erabakitzen baitituzte enpresa handiek zein hizkuntzetan garatu beraiek ekoizten dituzten gailuak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Internet
* PuntuEUS
* Euskara sarean
* Euskara

## Kanpo estekak 
* Lehen hitza Euskaraz kanpainaren webgune ofiziala
Aldabe kalea (Gasteiz)

Gasteizko **Aldabe kalea** Koroatze auzoan dago.

## Kokapena 
Aldabe plazatxoan hasten da eta Ziudadela plazan amaitzen da.

## Luzera 
200 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 21 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 34raino.

## Historia 
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera, *aldabe* hitzak aldaparen oinean esan nahi du. Aspalditik hala esan izan zaio Errementari kalean azken zatiaren inguruetan dagoen tokiari.

## Trafikoa 
Errei bakarreko kalea da.

### TAO gunea 
Gasteizko aparkalekuen ordenazioaren arabera kale hau 2B gunean dago eta aparkaleku guztietan "eremuko txartela duten egoiliar eta merkatariek denbora mugarik gabe aparkatu ahalko dute beraietan; beste ibilgailu batzuk ere aparkatu ahal izango du, tiketa eskuratuta".

erdian|thumb|Aldabe kalea (ezkerrean) Aldabe plazatxotik ikusita

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Ildefontso kalea (Gasteiz)

Gasteizko **San Ildefontso kalea** Alde Zaharrean dago, ekialdeko mendi-magalean.

## Kokapena 
San Bizente Paulekoaren kalean hasten da eta Frantzia kalean amaitzen da.

## Luzera 
110 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 5 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan ez dago ataririk.

## Azpiegiturak 
### Eraikin erlijiosoak 
* San Ildefontsoren kapera

## Trafikoa 
Trafikorako irekita dago noranzko bakarrean, Frantzia kaletik San Bizente Paulekoaren kalera joateko.

## Kanpo estekak
Zigarro (puru)

**Zigarroa** edo **zigarro purua** tabako-hostoz egindako zilindro modukoa da. Tabako lehorra eta hartzitua erabiltzen da, eta ez du paperik erabiltzen.

## Izenak 
Sarreran emandako izenez gain, hauek dira *Euskaltzaindiaren Hiztegia*n ematen diren beste aldaera batzuk: **purua** (Heg.).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zigarreta

## Kanpo-estekak
Xenpelarren fruituak (eskultura)

**Xenpelarren fruituak** Gotzon Huegun eskultore lasartearraren burdinazko eskultura da, Xenpelar bertsolariaren omenez jarri zuten Errenteriako Foruen plazan 2014ko urtarrilaren 13an (Xenpelar plaza ere esaten zaio plaza horri).

Burdinazko egitura handi bat da eskultura. Zuhaitz itxura du, eta ertzetan agertzen diren fruituak bertsoak dira. Andoni Egaña bertsolariak lagundu zuen Xenpelarren bertso horiek aukeratzen. Eskulturak 3 metroko altuera du, eta 2,40 metroko zabalera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak