open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1623ko konklabea

**1623ko konklabea** Gregorio XV.a aita santuaren ondorengoa hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Erroma) izan zen eta Urbano VIII.a hautatu zuten aita santu.

## Parte-hartzaileak 
* Deana: Antonio Maria Sauli
* Azpi-deana: Francesco Maria Bourbon del Monte
* Maffeo Barberini
* Giovanni Battista Deti
* Francesco Sforza di Santa Fiora
* Ottavio Bandini
* Federico Borromeo
* Andrea Baroni Peretti Montalto
* Bonifacio Bevilacqua
* Alessandro d'Éste
* Domenico Ginnasi
* Carlo Gaudenzio Madruzzo
* Giovanni Doria
* Carlo Emanuele Pio di Savoia
* Scipione Caffarelli-Borghese
* Giovanni Garzia Millini
* Marcello Lante della Rovere
* Maurizio di Savoia
* Fabrizio Veralli
* Giovanni Battista Leni
* Luigi Capponi
* Dezio Carafa
* Domenico Rivarola
* Pietro Paolo Crescenzi
* Giacomo Serra
* Agostino Galamini
* Gaspar Borgia
* Felice Centini
* Roberto Ubaldini
* Tiberio Muti
* Gabriel Trejo Paniagua
* Carlo de Medici
* Giulio Savelli
* Melchior Klesl
* Pietro Campora
* Matteo Prioli
* Scepino Cobelluzz
* Francesco Cennini de' Salamandri
* Guido Bentivoglio
* Pietro Valier
* Eitel Friedrich von Zollern
* Giulio Roma
* Cesare Gherardi
* Desiderio Scaglia
* Stefano Pignatelli
* Ludovico Ludovisi
* Antonio Caetani
* Francesco Sacrati
* Francesco Boncompagni
* Ippolito Aldobrandini
* Lucio Sanseverino
* Marco Antonio Gozzadini
* Cosmo de Torres
* Ottavio Rodolfi

## Kanpo estekak
1724ko konklabea

**1724ko konklabea** Inozentzio XIII.a aita santua hil zenean deitu zuten. 1724ko martxoaren 20an hasi eta maiatzaren 28an amaitu zen Vincenzo Maria Orsini kardinala, fraide dominikoa, Aita Benedikto XIII.a bezala aukeratuz. Hein handi batean, 1721ean Inozentzio aukeratu zuten hautesle berberek osatu zuten konklabea, eta fakzio berberek menderatu zuten. Hainbat saiakera egin ziren garai hartako monarkia katolikoetarako hautagai onargarriak aukeratzeko, baina inork ez zuen arrakastarik izan maiatzera arte. Benediktok uko egin zion bere aukerari bi egunez, hura onartu baino lehen.

## Kanpo estekak
2013ko konklabea

**2013ko konklabea** aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Vatikano Hiria), Kapera Sixtinoa izan zen eta Frantzisko hautatu zuten aita santu gisa. 2013ko martxoaren 12an hasi zen, eta martxoaren 13an bukatu zen, arratsaldeko 19:05tan. Aurrekoa Benedikto XVI.a izan zen, eta konklabea garatu zen honen dimisioaren ostean.

## Kardenalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pisako kontzilioa

[thumb|300px|Obedientzia mapa Pisako kontzilioaren aurretik. Mapan agertzen ez den arren, [Nafarroako Erresumak Avignoneko aita santuari egiten zion men]]
**Pisako kontzilioa** Eliza Katolikoak onartzen ez duen kontzilio ekumenikoa izan zen. 1409an ospatu zen Pisa hirian, eta Mendebaldeko Zismarekin amaitzea zen helburua, Benedikto XIII.a eta Gregorio XII.a biak ala biak kanporatuz. Mendebaldeko Zismarekin amaitu beharrean, hirugarren aita santu bat aukeratu zuten, Alexandro V.a antipapa, ondoren Joan XXIII. antipapa aukeratuz.

## Kanpo estekak
Vredeforteko kraterra

**Vredeforteko kraterra** (ingelesez: *Vredefort crater*) Lurrean dagoen zientifikoek onartutako talka kraterrik handiena da, 300&nbsp;km-ko diametroa duena. Hegoafrikako Estatu Askeko Vredefort hiria bere erdigunetik gertu dago. Bere ezaugarri geologikoei esker 2005ean, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Duela 2.023 mila miloi urte (± 4 milioi urte) 5-10 kilometroko asteroide batek sortu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rochechouarteko kraterra

**Rochechouarteko kraterra** (frantsesez: *cráter Rochechouart*) Frantziako talka kraterra da, 21&nbsp;km-ko diametroa duena. Vienne Garaiako Rochechouartetik 4 kilometrotara dagoen La Judie herrixka bere erdigunetik gertu dago eta Rochechouart, Chaillac, Étagnac, Pressignac, Lésignac-Durand, Saint-Quentin-sur-Charente, Chéronnac, Chassenon eta Chabanais udalerrien barnean dago.

Duela 201 miloi urte (± 2 milioi urte), hau da Triasiko-Jurasiko mugan, bolido batek astroblema sortu zuen. Geologoek XIX. mendean aurkitu zuten baina 1969an François Krautek bretxen arazoa konpondu arte ez zuten onartu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Folketing

**Danimarkako Parlamentua** (danieraz *Folketing*) Danimarkako legebiltzarra da. Kopenhage hiriburuko Christiansborg jauregian kokatzen da. 179 kideek osatzen dute.

## Eserlekuen banaketa 
*  Danimarka kontinentala: 174 eserleku
*  Faroe uharteetako lurralde autonomiaduna: 2 eserleku
*  Groenlandiako lurralde autonomiaduna: 2 eserleku

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala  

[ezkerrera|thumb|350px|[Christiansborg jauregia, parlamentuaren egoitza.]]
Innico d'Avalos d'Aragona

'''Innico d'Avalos d'Aragona''' (Napoli, Napoliko Erresuma, 1535 edo 1536 &ndash; 1600eko otsailaren 20a, Erroma, Aita Santuen Lurraldea) Italiako kardinal bat izan zen, Napolin jaioa.

Alfonso d'Avalos d'Aquino kondotieroaren semea zen. Honek Napolin gaztelu bat eraiki zuen, 1563an eta Terra Murata sortu zuen. Gaspar de Ávalos de la Cueva kardinalaren ahaidea zen, nahiz eta familiaren beste adar batekoa zen. Bere ama Maria d'Aragona zen, Montaltoko dukeen sendikoa.

Hasieran administratzaile izan zen (tarte batez Napoliko Erresumako kantzilerra izan zen), laster hasi zen Eliza Katolikoaren estamentuetan gora. 1561eko otsailaren 26an Pio IV.ak kardinal izendatu zuen. Garai horretan Torinoko administratzaile ere bazen, eta Orvieto eta Beneventeko gobernaria. 1566an Miletoko apezpiku izendatu zuten, 1568an Sabinakoa eta 1589an Frascatikoa. 1578-1579 urteetan Kardinalen Kolegioko kamarlengo izendatu zuten, eta 1591ean azpi-dean. 1591an Porto e Santa Rufinako apezpiku izendatu zuten.

## Konklabeak 
Honako konklabeetan hartu zuen parte:
* Pio V.a hautatu zuten 1565–66ko konklabea.
* Gregorio XII.a hautatu zuten 1572ko konklabea.
* Sixto V.a hautatu zuten 1585eko konklabea
* Urbano VII.a hautatu zuten 1591ko iraileko konklabea
* Gregorio XIV.a hautatu zuten 1591ko udazkeneko konklabea
* Klemente VIII.a hautatu zuten 1592ko konklabea

## Ikus, gainera 
* Iñigo I.a Avaloskoa
Basileako kontzilioa

**Basileako Kontzilioa** Basilean 1431an hasi zen kontzilioa izan zen. Eliza Katolikoak ofizialki onartzen du, Konstantzako Kontzilioaren ostean. 1438an Ferrarara mugitu zen eta hurrengo urtetik 1445era arte Florentzian egon zen bilduta. Eugenio IV.a boteretik kendu zuten eta Felix V.a izendatu zuten antipapa.

Eliza Ortodoxoarekin batera ospatu zen eta berarekin batzeko bideak aztertu zituzten. *Laetentur Coeli* izeneko dokumentuan bi elizen batasuna sinatu zuten. Hala ere otomanoek Konstantinopla konkistatu ostean bi elizen arteko bereizketa berriro ekarri zuen.

## Kanpo estekak
Cordillera de Mérida

**Cordillera de Mérida** Andeetako Ekialdeko Mendikatearen adarretako bat da, Venezuelako ipar-mendebaldean dagoena. Zenbait mendilerrotan zatiturik dago, hala nola, Sierra Nevada de Merida eta Sierra La Culata. Gailurrik garaiena Pico Bolívar da (4.978 m), Venezuelako puntu gorena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñigo II.a Avaloskoa

**Iñigo II.a Avaloskoa** (, jaiotza ezezaguna - Napoli, 1504), D'Avalos familia nobleko kondotiero bat izan zen. Iñigo I.a Avaloskoaren bigarren semea izan zen, Monteodorisioko kondea eta Antonella d'Aquinoren semea.

Fernando II.a Napolikoari fidel manten du zen, eta Aragoiko Erresumaren erresistentzian parte hartu zuen Karlos VIII.a Frantziakoaren aurka. Fernandok Iñigori Ischiako gazteluaren babesa eman zion. Babes horri esker Karlos VIII.ak ez zuen lortu erresuma konkistatzea. Bere babesa zela eta heroitzat hartu zuten eta Ludovico Ariostok egindako Orlando furioso operako protagonista da.

Fedele al re Ferdinando II di Napoli, prese parte alla resistenza aragonese contro le truppe francesi di Carlo VIII di Francia che minacciavano il Regno di Napoli nel 1495.

1497an Vastoko lehen markes izendatu zuten. Laura Sanseverinorekin ezkondu zen, eta berarekin bi seme-alaba izan zituen:
* Costanza d'Avalos Piccolomini, ezkontzaz Amalfiko dukerria eskuratu zuena
* Alfontso III.a Avaloskoa, Vastoko bigarren markesa.
Sudburyko arroa

**Sudburyko arroa** edo **Sudburyko egitura** Ontarioko egitura geologikoa da, Orosiriarren amaieran, duela 1.850 milioi urte inguru sortua. Vredeforteko kraterraren ostean, munduko bigarren talka krater handiena da eta baita antzinetariko bat ere.

Kanadako ezkutuan kokaturik, erdigunea Greater Sudbury hiritik gertu du, Rayside-Balfour eta Valley East antzinako udalerriak ere arroaren barnean izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñigo I.a Avaloskoa

thumb|291x291px|Enyego d'Àvalos (Pisanello, Nàpols, 1449), en una recreació de Josep-Miquel Martínez (2017)
**Iñigo I.a Avaloskoa** (; ; †Napoli, 1484) Aragoiko Erresumako jenerala izan zen.

Bere aitona Ruy López d'Ávalos Gaztelako Erresumako kondestablea izan zen. Iñigo Italiara iritsi zen Alfontso V.a Aragoikoarekin, 1442an. Bertan Ponzako guduan parte hartu zuen, 1435ean. 1452an Aragoiko Erresumak Napoliko Erresuma konkistatu zuenean Monteodorisioko konde izendatu zuten.

1452an Antonella d'Aquinorekin ezkondu zen, Pescarako markesaren familiakoa. Iñigo Napolin hil zen 1480an eta bere lurrak semea Alfonsok heredatu zituen. Bere biloba izan ziren Alfonso d'Avalos eta Fernando d'Avalos Espainiaren jeneralak izan ziren Italiar Gerratan. Bere birbiloben artean Francesco Ferdinando d'Avalos jenerala zegoen eta Innico d'Avalos d'Aragona kardinala zeuden.
1534ko konklabea

**1534ko konklabea** aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Erroma) izan zen eta Paulo III.a hautatu zuten aita santu gisa.

## Kanpo estekak
Manicouagango kraterra

**Manicouagango kraterra** Quebeceko talka kraterra da, Triasikoaren amaieran, duela 214 milioi urte inguru sortua. 5 kilometroko asteroide batek sortua, lehen Karnianoren amaierako iraungipen masiboaren sortzailetzat zuten.

Bi eraztunak ditu, bata 100 kilometrokoa eta bestea 70 kilometrokoa. Eraztun-itxurako aintzira sortu zuen: Manicouagan aintzira hain zuzen ere. Aintzira honek barnean René-Levasseur uhartea du, munduko bigarren aintzira-uharterik handiena dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Avignoneko Aitasantutzaldia

[thumb|300px|[Avignongo Aita Santuen jauregia]]
**Avignoneko Aitasantutzaldia** kristautasunaren historian 1309etik 1377ra doan tarteari deritzo. Epe horretan zazpi aita santuk bere egoitza Avignonen ezarri zuten (gaur egungo Frantzia):

* Klemente V.a: 1305–1314
* Joan XXII.a: 1316–1334
* Benedikto XII.a: 1334–1342
* Klemente VI.a: 1342–1352
* Inozentzio VI.a: 1352–1362
* Urbano V.a: 1362–1370
* Gregorio XI.a: 1370–1378

1378an Gregorio XI.ak berriro egoitza Erromara mugitu zuen eta han hil zen. Hurrengo hautaketen inguruko eztabaida bat dela eta, kardinal batzuek euren egoitza Avignonen mantendu zuten, eta bi antipapa hautatu zituzten:

* Klemente VII.a: 1378–1394
* Benedikto XIII.a: 1394–1423 (Avignonetik kanporatua 1403an)

1378tik 1417ra arteko epea nahiko korapilotsua da eta historialariek Mendebaldeko Zisma gisa izendatu dute. Antipapa ugari egon ziren eta fakzio ugari sortu ziren Eliza Katolikoaren barruan, zuten leialtasunaren arabera. Konstantzako Kontzilioak egoera konpondu zuen 1417an.

Aita Santuen Lurraldea (gaur egun Vatikano Hiria) handia zen garaiotan, eta Avignonez gain Venaissineko konderria ere hartzen zuen bere barruan. Frantziar Iraultza gertatu ondoren, 1791an, Frantziako lurrak izatera igaro ziren.

## Kanpo estekak
Romanum decet pontificem

***Romanum decet pontificem*** (latinezko hasieragatik izendatua: *Erromako Pontifizearentzat egokia da*) Inozentzio XII.ak (1691-1700) egindako bulda izan zen, Kardinal Ilobaren ofizina debekatuz, ahaide bakarra kardinal izatea baimenduz eta hainbat *sinecure* kenduz kardinal nepoteentzat. Gainera aita-santuaren ilobak gehienez ere 12.000 ezkutu jaso ahal zituen, aurrerantzean, soldata gisa.

*Romanum decet pontificem* beranduago Kanon Legearen Kodean sartu zuten, 1917an. 1694an Inozentzio XII.aren erreformetako bat da, eta hainbat kargu kentzeko bidea izan zen.

Hala ere, buldari jarraiki, XVIII. mendean egon ziren zortzi aita santuetatik hiruk baino ez zuten anai edo ilobaren bat jarri kardinal gisa.

## Ikus, gainera 
* Kardinal nepote

## Kanpo estekak
Botere tenporal

thumb|300px|Vatikano Hiriaren maketa, botere tenporalaren mugekin
**Botere tenporala** aita santu batek Vatikano hiritik duen botere politiko eta gubernamentala da, nahiz eta hiri honetako beste agintari batzuen boterea izendatzeko ere erabil daitekeen. Botere tenporala deritzo ez delako *betierekoa*, hau da, ez delako botere izpirituala bezala, Eliza Katolikoaren gain egiten dena.

Botere tenporal horren ondorioz aita santuen lurraldeak egon daitezke, gaur egun Vatikano Hirira mugatua, baina aitzina Aita Santuen Lurraldeak bezalako estatu oso batekin. Garai hartan txanpon eta legelaritza propioa zuten, beste mundu estatuek bezala. Batzuen ustez estatu hauei teokrazia deitu behar zaie. Historialari batzuen iritziz Karlomagnoren koroatzea, 800ean, Eliza Katolikoaren botere tenporalaren internazionalizazioa izan zen.

Botere tenporalak politika internazionala ere egiten du, estatuak kristauak izan edo ez. Arrazoi praktikoak direla eta, 1870eko irailaren 20an aita santuaren botere tenporala amaitu egin zen, Italiako armada Erroman sartu eta Risorgimento izeneko mugimenduarekin bukatu zenean. Formalki 1929ko Letrango Tratatuan bukatu zen, Vatikano Hiria eta Italiaren arteko konkordatoa sinatu zenean.

## Kanpo estekak
Kardinal Estatu Idazkaria

**Kardinal Estatu Idazkaria** (ofizialki **Bere Gorentasun Aita Santuaren Estatu Idazkaria**) Egoitza Santuaren (hau da, Vatikano Hiria) presidentziaz arduratzen den idazkaria da. Erromako kuriaren barruko dikasterio zaharrena eta garrantzitsuena da. Kardinal Idazkariak ardura politikoa eta diplomatikoa du Egoitza Santuaren ordezkaritzan, eta horregatik *Lehen Ministro*tzat hartu ohi da.

Gaur egun ez dago inor ardura honetan, Tarcisio Bertonek bere kargua utzi baitzuen Frantzisko hautatu aurretik. Ohikoa da estatu idazkariak bere kargua uztea *sede vacante* geratzen denean.

## Kanpo estekak
Bernard Delhom

**Bernard Delhom** (Aldude, Nafarroa Beherea, Euskal Herria, 1885eko uztailaren 9a - Paris, Frantzia, 1996ko otsailaren 7a) ehun urtedun behenafarra izan zen.

1996an hil zenean munduko gizonik nagusienen artean zegoen. Identifikaturiko luzaroenik bizi izan den euskal herriko gizona da 110 urte eta 265 egun bizi izandako A.L.M. kontuan hartu gabe.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko pertsonarik nagusienen zerrenda

## Erreferentziak
Ocaña (Kolonbia)

**Ocaña** Kolonbiako ipar-ekialdeko Norte de Santander departamenduko hiria eta udalerria da. 2010ean 94.420 biztanle zituen eta departamenduko bigarren hiririk jendetsuena zen.

Francisco Fernández de Contrerasek 1570ean sortu zuen hiria *Nueva Madrid* izenarekin. 1828an bertan egin zen biltzarra (Ocañako konbentzioa) garrantzi handikoa izan zen Kolonbiako independentzia prozesuan. Ekonomia jarduera nagusiak bario-meatzaritza eta tipula-laborantza dira. Apezpiku egoitza da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Proba zehatz

Estatistikan, **proba zehatza** probarako erabiltzen den estatistikoari buruz aurrez ezarritako baldintza guztiak betetzen dituen proba estatistikoa da. Gehienetan estatistika ez parametrikoko probak izaten dira, non datuen jatorriko populazioari buruzko baldintza malguak ezartzen diren. Proba zehatzetan, gainera, eta hortik izena, hipotesi nulua baztertzen den aldi kopurua bat dator erabateko zehaztasunez, adierazgarritasun-mailarekin. Proba zehatzak dira, besteak beste, proba binomiala eta Fisherren proba.

## Kanpo estekak
Proba binomial

Estatistikan, **proba binomiala** datu multzo bat bi kategoriatan egindako banaketa teorikoari buruzko proba estatistiko zehatza da, banaketa binomiala baliatzen duena. Adibidez, proba binomiala txanpon baten bi aldeak proportzio berean suertatzen diren erabaki, dado bat botatzean zenbaki bat besteak bano maizago edo gutxiagotan ateratzen den probatu, toki batean egun euritsuen proportzioa aldatzen ari den hauteman nahiz hornitzaile batek baieztazen duen gehienezko pieza akastunen proportzioa egiazkotzat jotzeko erabil daiteke.

## Adibide bat 
*Dado bat 15 aldiz jaurtiki eta 5 aldiz 6 zenbakia suertatu da. Dadoa ongi eratuta dagoela baiezta al daiteke? Adierazgarritasun-maila: %1*

Hipotesi nulupean, dadoko zenbaki guztiek probabilitate berdina dute eta beraz aldi bakoitzean 6 zenbakia suertatzeko probabilitatea 1/6 da:

::H_0:p=\frac16

K15 aldietatik 5 aldi edo gehiagotan 6 zenbakia suertatzeko probabilitatea kalkulatu behar da. Banakuntza binomiala baliatuz:

::\begin{align}
P[X \geq 5;H_0] & =P[X=5]+P[X=6]+\ldots+P[X=15]\\
& ={15 \choose 5}\Bigg(\frac16\Bigg)^5\Bigg(\frac56\Bigg)^10+{15 \choose 6}\Bigg(\frac16\Bigg)^6\Bigg(\frac56\Bigg)^9+\ldots+{15 \choose 15}\Bigg(\frac16\Bigg)^15\Bigg(\frac56\Bigg)^0\\
& =0.089\\
\end{align}

Probabilitate hori adierazgarritasun-maialren erdiarekin, 0.005 balioarekin alegia, alderatu behar da, dado gaizki eratuta izatea sei zenbakia maizago nahiz gutxiagotan suertatuz gerta baitaiteke: probabilitatea 0.005 baino handiagoa denez, hipotesi nulua onartu eta dadoa ongi eratuta dagoela erabaki behar da.

## Kanpo estekak
Ravindra Prabhat

**Ravindra Prabhat** (Mahindwara, Sitamarhi, Bihar, India, 1969ko apirilaren 5a - ) hindiz idazten duen poeta, kazetari, eleberrigile eta narrazio laburren idazlea da.

## Erreferentziak 
* A Brief Introduction of Ravindra Prabhat
* Introduction of Ravindra Prabhat
* Interview with Ravindra Prabhat
* Ravindra Prabhat her second novel released today
* Virtual International Authority File
* Library of Congress Name Authority File
* the world's cat identities
* The story of an Indian Village Lady: Ras Bathia By Ravindra Prabhat
Xabier López Peña

**Xabier López Peña**, ***Thierry*** ezizenez ere ezaguna (Galdakao, Bizkaia, 1958ko maiatzaren 30a - Paris, Frantzia, 2013ko martxoaren 30a) etakide nabarmena izan zen.

## Bizitza 
1970eko hamarkadan ETA (pm) erakundeko ekintzailea izan zen. 1980ko hamarkadaren hasieran ETA (m) erakundearen baitan integratu zen. 1983an atxilotua izan zen Baionan, eta, espetxealdi baten ondoren, Latinoamerikan izan zen. Gero, Frantziara itzuli eta ETAren aparatu logistikoan sartu zen. 2006aren bukaeran, ETAk espainiar gobernuarekin Oslon izandako elkarrizketetan parte hartu zuen, ETAren ordezkari nagusitzat. 2008an Bordelen atxilotu zuten.

### Heriotza, argibiderik gabe 
Kartzelan zelarik, kardiopatia diagnostikatu zioten. 2013ko martxoaren 11n, erietxera eraman zuten, mediku azterketa egitera. Sendagileek ikusi zuten bihotz arazo larriak zituela, eta ebakuntza egiteko deliberoa hartu zuten. Familiak, ordea, ez zekien non zegoen. Presoen bidez jakin zuten espetxetik atera zutela, baina ez zekiten non zegoen. Familiak eta abokatuak bilatzeari ekin zioten, erietxeetara eta espetxeetara deika, aurkitu ezinik.

Martxoaren 19an, auzitegian Yolanda Molina abokatuari erran zioten Corbeil-Essonnesko erietxean zegoela. Erietxea erraldoia da, eta zerbitzuz zerbitzu ibili ziren, non zegoen jakin gabe. Azkenean, erran zioten kardiologia zerbitzuan zegoela, baina familiak ezin zuela ikusi, prefetaren esku zegoelako erabakia. Zerbitzuz zerbitzu, gelaz gela Lopez Peñaren bila segitu zuen familiak. Azkenean, bulego batean erran zieten zerbitzu hartan zegoela, baina familiak ez zuela hura ikusteko baimenik. Abokatuak bai, ordea.

Ebakuntza eginik, gaizki zegoen Lopez Peña, baina ez zuten erietxeko zaintzapeko eremuan atxiki, haren barnean den espetxean baizik. Martxoaren 20an, sendagilearekin bildu zen Molina. Bihotzeko ebakuntzak buruko odol jarioa eragin ziola erran zion, baina hala ere birgaitzea eginda oneratzeko moduan zela, egoera egonkorrean zela, eta bizia galtzeko arrisku berezirik ez zuela. Erietxean zegoen bigarren astean, Lopez Peña osasun arrazoiengatik libre uzteko eskatu zion Molinak auzitegiko abokatu orokorrari, baina abokatu orokorrak ez zuen onartu.

Martxoaren 30ean, Lopez Peña ikustera joan zen familia, 13:00etan. Hara heltzean jakinarazi zieten egun horretan bertan hil zela, 01:00etan.

## Erreferentziak
2008ko Euskal Herriko Itzulia

**2008ko Euskal Herriko Itzulia** Euskal Herriko Itzuliaren 48. edizioa izan zen. 2008ko apirilak 7 eta 12 artean egin zuten, 6 etapatan banatutako 838 kilometroko ibilbidea eginez.

19 taldek parte hartu zuten: ProTour mailako 18 taldeek (euren parte-hartzea derrigorrezkoa izanik) eta Profesional Kontinental mailako espainiar talde batek antolakuntzak gonbidatuta (Karpin Galicia). Hala, 152 txirrindulariko pelotoi bat osatu zuten, talde bakoitzeko 8 txirrindularirekin.

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
|}

## Kanpo estekak 
* 2008ko Euskal Herriko Itzulia
Gidoi

[thumb|Brasilgo [telenobela bateko hari-zatia, non mozketa bat proposatzen den (zentsura ariketa, alegia)]]

**Gidoia** (Heg.) edo '*gertakizuna, komiki gehienek, film gehienek eta telesaio eta irratsaio askok oinarritzat hartzen duten testu-tipo bat da. Hari-idazleek asmatzen dute film edo irratsaioaren trama eta testu batean idazten dute zer gertatuko den, nola, non, etab. Pertsonaien arteko elkarrizketak izaten dira konta-harietako parte garrantzitsua. Horretaz gain hari-idazleek kontalari baten edo batzuen off-ahotsa eta beste hainbat baliabide erabil ditzakete.

## Teknikak 
Konta-hariak idaztea teknika berezkoa da, berezko ezaugarri dituena beste idazkuntza batzuen aldean. Ikasketak egiten direnean hainbat gauza aztertzen dira formaren alderditik, hala nola eskaleta, eszenaren barne-egitura edo elkarrizketak egituratzeko moduak.

Beste lanketa-puntu batzuk kontakizunak egituratzeari buruzkoak dira. Esate baterako, zinema-eredu klasikoenetan, Bordwell eta Thomsonen ildoak betetzen direla esan ohi da:

* Ekintza pertsonaia indibidualen erabakietatik bideratzen da. Pertsonaiak dira akzioaren kausa.
* Pertsonaien arrazoi psikologikoetan ardazten da kontakizuna: erabakiak, premiak, izaerak...
* Pertsonaiaren nahia da istorioaren motor nagusia, pertsonaiak helburu bat lortzeko duen grina.

Beste paradigma narratibo bat Syd Field hari-idazleak proposaturikoa da:

* Lehen ekitaldia, aurkezpena.
* Bigarren ekitaldia, gatazka.
* Hirugarren ekitaldia, argipena.

Ekitaldi batetik bestera igarotzean, *plot points* edo biratze-puntuak gertatu behar dira Fieldsen iritziz.

Fieldsen ideien gainean lan egin duen beste bat Linda Seger da, eta honek elementu pare baten garrantzia azpimarratzen du: Pizgarria (pisuzko ekintza bat, edo istorioaren barneko fase garrantzitsu bat hasten den unea), eta klimaxa, ekintza argitzen den unea, bilbearen punturik gorena. Klimax adibide onak lirateke: Hilketa bat, heriotza, misterio bat argitzen den unea...) edo *read-through'' delakoa (ingelesezko terminoa), non antzezleak hari-idazleekin eta ekoizpen zein zuzendaritza taldeko beste langile batzuekin biltzen diren, mahai baten inguruko lan-saioan, konta-hariaren irakurketa kolektiboa egiteko.

## Gidoiak idazteko softwarea 
Gidoiak idazteko edozein testu prozesadore erabil daiteke, hala ere, gidoiak propio idazteko softwarea ere garatu egin da. Enpresa batzuek online zerbitzuak eskaintzen dituzte, beste batzuek deskargatzeko softwarea... Hona zerrenda bat:

:*Arc; Arc Studio; Arc Studio Pro 
:*Casuality
:*Celtx
:*DramaQueen
:*DubScript
:*Fade In
:*Final Draft 10
:*Highland 2
:*KIT Scenarist
:*Milanote
:*Movie Magic Screenwriter
:*Page 2 Stage. 
:*Prewrite
:*Scrivener
:*Slugline 
:*Squibler
:*Storyist (Mac OS)
:*Story Touch 
:*StudioBinder
:*Trelby
:*WriterDuet (online)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hari-idazle

## Kanpo-estekak
Hipotesi nulu

Zientzian eta zehatzago estatistikan, **hipotesi nulua** besterik frogatu ezean onartu eta egiazkotzat jotzen den baieztapena da. Datuak harturik *faltsutu* egin daitezkeen baieztapena da; horrela, datuek hipotesi nulua baztertzea ekartzen dutenean, aukerako hipotesia onartuko da. Aukerako hipotesia da, beraz, *frogaren zama* jasaten duena eta soilik datuek hipotesi nulua baztertzen denean onartuko da. Adibidez, arlo jakin batean emakumeak gizonak baino adimentsuagoak direla frogatu nahu denean, hori baieztatzen duten datuak daudela *uste* delako, printzipioz bi sexuak berdinak direla hartuko da hipotesi nulu moduan eta soilik datuek modu garbian aurkakoa frogatzen badute onartuko da sexuen arteko desberdintasuna. Arestiko adibidean ikus daitekeenez, hipotesi nulu gisa hipotesi edo baieztapen sinpleak hartzen dira beti (berdintasuna, erlaziorik eza edo parametro baten balio finko bat).

## Kanpo estekak
Anselmo Luccakoa

**Anselmo Luccakoa** izenarekin honako artikuluak topa daitezke:

* Luccako apezpikua izan zen **Anselmo da Baggio**, ondoren Alexandro II.a aita santua izango zena.
* Anselmo Luccakoa gaztea, santua, kardinal nepotea eta aurrekoaren iloba.
2010eko Euskal Herriko Itzulia

**2010eko Euskal Herriko Itzulia** Euskal Herriko Itzuliaren 50. edizioa izan zen. 2010eko apirilak 5 eta 10 artean egin zuten, 6 etapatan banatutako 908 kilometroko ibilbidea eginez.

20 taldek parte hartu zuten: ProTour mailako 18 taldeek (euren parte-hartzea derrigorrezkoa izanik) eta Profesional Kontinental mailako talde biek antolakuntzak gonbidatuta (Xacobeo Galicia eta Andalucía-CajaSur). Hala, 159 txirrindulariko pelotoi bat osatu zuten, talde bakoitzeko 8 txirrindularirekin (HTC-Columbia izan ezik).

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen nagusia 
### Mendiko sailkapena 
### Puntukako sailkapena 
### Tarteko helmugen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Kanpo estekak 
* 2010eko Euskal Herriko Itzulia
Maria Sibylla Merian

**Maria Sibylla Merian** (Frankfurt, 1647ko apirilaren 2a - Amsterdam, 1717ko urtarrilaren 13a) naturalista, esploratzailea eta margolaria izan zen. Alemaniarra zen, nahiz gurasoak suitzarrak izan.

Denbora luzez ahaztua izan zen, baina entomologia modernoa sortu zuten zientzialarietako bat izan zen, tximeleten metamorfosia aztertuz egin zituen behaketa eta deskripzio zehatzei esker (bere irudiz lagunduak, gainera).

## Galeria 

 De Europische Insecten Merian Bernard.jpg
 Duroia eriopila by Merian.jpg
 Fulgora.jpg
 Guavenzweig.jpg
 Illustration of a Caiman crocodilus and an Anilius scytale (1701–1705) by Maria Sibylla Merian.jpg
 Joseph Mulder etching 1.jpg
 Merian insectes Surinam.jpg
 Merian Metamorphosis VI .jpg
 Merian Metamorphosis LX.jpg
 Merian Metamorphosis XLVIII.jpg
 Merian Metamorphosis XXVII.jpg
 Merian-grafic-senkenberg hg.jpg
 Merianananas.jpg
 Metamorphosis of a Butterfly Merrian 1705.jpg
 Spondia purpurea Merian.jpg
 Wasserhyazinthe.jpg

## Erreferentziak
Teatino

**Elizgizon erregularren Kongregazioa** (*Ordo clericorum regularium*, C. R.), eskuarki **teatinoak** deituak, Eliza Katolikoaren barruko gizonezkoen ordena erlijiosoa. Giovanni Pietro Carafak (geroago Paulo IV.a aita santua izan zenak) eta Gaitan Thienekoak sortu zuten 1524an, Elizako ohiturak aldatzeko asmoz; haien zeregin nagusia heriotzara kondenatuei ondo hiltzen laguntzea zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Theatines, *Catholic Encyclopedia*, newadvent.org
1549–50eko konklabea

**1549–50eko konklabea** aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Erroma), Cappella Paolina izan zen eta Julio III.a hautatu zuten aita santu gisa.

## Kanpo estekak
In Nomine Domini

***In nomine Domini*** () Nikolas II.a aita santuak egindako bulda bat da, eta Erromako Kontzilioaren kanonetako bat. Bulda 1059ko apirilaren 13an egin zen eta hainbat aldaketa handi ekarri zituen aita santuaren hautaketa sisteman, batez ere kardinal-apezpikuak izendatzen hataketa egin zezaketen bakarrak, kleroaren onarpenarekin.

Buldaren argitapenera arte, aita santuaren hautaketa prozesu irregularren pean egiten zen. Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadoreak askotan zuzenean izendatzen zuen hildako aita santu baten ordezkoa, edo aita santua bera zen bere oinordekoa izendatzen zuena. Kanon berriaren azpian hori jada ez zen baliozkoa, eta hautesleek aukeraketa hori berretsi behar zuten, nahiz eta Inperioaren beharrei men egiten zioten askotan.

1050an Hildebrand kardinala (ondoren Gregorio VII.a izango zena) enperadorearen boterea ezbaian jartzen hasi zen. Nikolas II.a]ren aurrekoa izan zen Eztebe IX.a oso modu gatazkatsuan hautatu zuten, justu Henrike III.a hil ondoren eta Viktor II.a aita santuaren heriotzatik 12 hilabetera. Esteban IXa.ren hautaketak Agnes Poitoukoaren baimena zuen, enperatriz-erregeordea, baina ez zuen izendapenik inperioaren partetik.

1058an Esteban IX.a hil zenean Nikolas II.ak sinodo bat deitu zuen Sutrin, inperioko kantzelari batekin. Sinodo horren lehen lana Benedikto X.a antipaparen eskumikatzea izan zen, Tusculumgo kondearen txotxongiloa.

Lorrenako dukearen tropez lagunduta Nikolasek bidaia egin zuen Erromara, eta Benediktok alde egin zuen. Nikolas II.a aita santu izendatu zuten 1059ko urtarrilaren 24an, Erromako jendearen babes handiarekin. Arazo guzti hauei bukaera emateko asmoz, eta elizatik kanpo zeuden botereei aurre egin ahal izateko, 1059ko apirilean Erroman sinodo berri bat egin zuen. *In nomine Domini* izan zen sinodo horren emaitza.

## Kanpo estekak
Zollverein

**Zollverein**, alemanezko esanahiaren arabera, aduana batasuna izan zen, zehazki, Alemaniako herrialde batzuen artean 1818. urtean egiten hasi zena.

Hasierako lotura ekonomikoa Prusiako Erresuma eta Hohenzollern dinastiako herrialdeen artekoa izan zen. Helburua herrialde horien arteko aduanak kentzea zen, baita haien arteko hartu-emonen arazo batzuk arintzea ere: adibidez, pisu eta neurrien erabilerei arau bera ezarri zieten. Horrela, Alemaniako eskulade haietako batasun ekonomikoa lortu zen.

1820 etat 1866. urteetan, Alemaniako herrialde gehienetara hedatu zen. Austria kanpo geratu zen, bere industriak zuen protekzionismoaren ondorioz. Baztertze horrek Prusia eta Austriaren arteko talka ekarri zuen, batez ere 1850 eta 1860. urteen inguruan. 1867an egindako Iparraldeko Alemaniako Konfederazioa eta gero, Zollvereinak bere mugetan gutxi gorabehera 425.000 km² zituen. Horrekin batera, Suediarekin itunak zituen, herrialde alemana ez izan arren.

Historialarien arabera, Prusiak hiru helburu gauzatu zituen: Austriaren eragin politikoa txikitu; ekonomia handitu; eta Alemania antolatu Frantziaren balizko erasoen aurka, estatu txikien independentzia ekonomikoa txikituz.

Fiskalitateari zegokionez, aduanen batasunak Alemanian egindako lan merkatu bateratua lortu zuen; aldi berean, kanpotik zetozen produktuak mugatu zituen.

Aduanaren helburua bat etorri zen prusiarren helburuekin, hau da, Alemania Txikia (Kleindeutschland) edo Austriarik gabeko Alemaniako herrialde berria sortzearekin bat. Bismarckek zioenez, batasun ekonomikoa eta gero lortuko zen batasun politikoa, eta horixe gertatu zen. 1871an, Alemaniako Bigarren Inperioa sortu eta gero, Inperioa Batasunaren kontrolaz jabetu zen. Nahiz eta legez Inperioaren zatia ez izan, Luxemburgo haren parte izan zen 1919. urtea arte.

Behean Zollveinaren hitzarmenaren zati batzuk ageri dira, 1833ko martxoaren 22an idatzitakoak.

"Prusiako erregeak, Hesse-Casselgo printze hautesleak eta Hesse-Darmstadeko duke handiak, merkataritza askatasuna eta harreman komertzialak bultzatu nahirik, euren estatuen artean eta Alemania osoan orokorrean (...), negoziatzen hasi dira eta horretarako ahalmen osoak eman dituzte.

4. Hitzartutako estatuen lurraldeetan lege bateratuak ezarriko dira, sartu, irten eta joan-etorrietarako eskubideei buruz.

41. Hitzarmena 1834ko urtarrilaren 1ean hasiko da eta amaitzeko eguntzat, 1842ko urtarrilaren 1a zehazten da, oraingoz."

## Kanpo estekak
Hiato

Bi bokal elkarren ondoan, baina silaba banatan agertzen direnean, **hiato** bat dagoela esaten da. Elkarren ondoan dauden bi bokalak silaba bakar batean ahoskatzen badira, ordea, bi bokal horiek **diptongo**a osatzen dutela esaten da.

## Kanpo estekak
Alex Hepburn

**Alex Hepburn** (Londres, 1986ko abenduaren 25a) Erresuma Batuko abeslaria da.

## Diskografia 
### Albumak 
* 2013: *Together Alone*

### Singelak 
* 2012: *Alex Hepburn*
* 2012: *Pain Is (Alternate Version)*
* 2013: *Miss Misery*

## Erreferentziak 
## Musika bideoak 
* Alex Hepburnen musika bideoak

## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Frank Blanco

**Frank Blanco** (Bartzelona, 1975eko apirilaren 13a) espainiar irrati-esatari eta telebista aurkezlea da. 40 Principales irrati-katean hasi zen lanean.

## Bizitza pribatua 
Bere lehen semea, 2011ko martxoan jaio zen (Martín) eta bigarrena, 2012ko ekainean (Mateo).

Frank Sira Fernándezekin dago ezkonduta.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Castel Sant'Angelo

'''Castel Sant'Angelo''' Italiako udalerri bat da. Rietiko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Castel Sant'Angelok honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Bainu Turkiarra

***Bainu turkiarra*** (frantsesez, *Le Bain Turc*) Jean Auguste Dominique Ingresek 1862an egindako margolana da, egun Louvre museoan dagoena. Emakumezko batzuk biluzik ageri dira, haren batean. Hastapenean angeluzuzena bazen ere, artistak berak aldatu zuen 1863an egungo forma biribilera. Haren eduki erotikoak ez zuen eskandalurik eragin, denbora luzean bilduma pribatuetan egon baitzen.

## Kanpo estekak
2013ko Miguel Indurain Sari Nagusia

**XV. Miguel Indurain Sari Nagusia** (*XLV. Nafarroako Foru Erkidegoko Saria* eta *VIX. Lizarrako Udala Saria*) 2013ko martxoaren 30ean Lizarran egindako txirrindularitza lasterketa izan zen, 181,3 kilometroko luzera zuena.

UCIk 1.1 mailan sailkatu zuen. 14 taldek eta 127 txirrindularik hartu zuten parte, 62k bukatu zutelarik.

Simon Spilakk irabazi zuen, Igor Anton menderatuz. Sprint berezien sailkapena Jesse Anthonyk, tarteko helmugena Wilson Marentesek, taldeena Katusha Teamek eta nafarrena Mikel Nievek irabazi zuten

## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 2013ko Miguel Indurain Sari Nagusia - *FirstCycling.com*
Koroa danimarkar

*Artikulu hau Danimarkako dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Koroa».*

**Koroa danimarkarra** (danieraz: *krone*, pl. *kroner*) Danimarkako, Groenlandiako eta Faroeetako dibisa da. 100 *øre*tan banaturik, ISO 4217 kodea **DKK** du.

1875ean sortu zuten daniar rigsdaler ordezkatzeko. Euroarekin aldaketa finkoa du. Bertoko alderdi politiko nagusiak euroaren aldekoak diren arren, 2000. urtean egindako erreferendum batean daniarrak Eurogunean sartzearen kontra azaldu ziren.

## Kanpo estekak
Itsas Enara Ornitologia Elkartea

**Itsas Enara Ornitologia Elkartea** Gipuzkoan diharduen elkarte ornitologiko bat da.

**Itsas Enara OE** 1992an sortu zen Donostian. Hegaztiak eta haien habitata ikertzea eta kontserbatzea eta haiei buruzko jakintza hedatzea ditu helburu nagusiak.

Horien itzalpean hainbat ikerketa (hegaztien kontaketak, banaketa-azterketak, populazioen jarraipena...), ekintza dibulgatibo (hitzaldiak, txangoak, bisita gidatuak...) eta kanpaina publiko (ehizaren kudeaketa aldatzearen alde, naturagune babestuen kudeaketa hobetzearen alde...) egiten ditu.

## Historia 
**IEOE** *Grupo Ornitológico Motacilla*ko eta Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteko lagun batzuk elkartuta sortu zen, Gipuzkoan ornitologiaren arloan ez baitzebilen artean elkarterik (Aranzadi Zientzia Elkartearen jarduera oso utzita zegoen, izan ere). Txingudiren Aldeko Koordinadorarekin elkarlan handia egin zuten IEOEko kide batzuek eta Txingudi babesteko Plan Bereziaren eta Plaiaundiko Parke Ekologikoaren sorreran eragin zuten.

Lehen zuzendaritzako kideak hauek izan ziren: lehendakaria, Gorka Gorospe Rombouts; lehendakariordea, Rafael Saiz Elizondo; diruzaina, Mikel Etxaniz Aginagalde; idazkaria, Eva Fernandez d'Arlas; bokalak, Javier Ferreres Martinez eta Mikel Estonba Mintxero.

## Jarduera 
Sortu zenetik hona jarduera oparoa izan du, batez ere hegaztien populazioen ebaluazio-lanetan. Ur-hegaztien neguko eta udako zentsuak, itsas hegazti lehorreratuen kontaketak, limikolen zentsuak, okilen banaketa jakiteko laginketak, kaioen kolonien zenbaketak, ubarroi-kolonien zenbaketak...thumb|eskuinera|IEOEko kideak eta bisitariak, Hegaztien Egunean, Plaiaundin

Kontserbazioaren alorrean inguru naturalaren aurkako proiektuetan bere aholku teknikoa eta iritzia eman du, eta iritzi publikoan eta politikoengan eragiten saiatu izan da, hala nola Zumaiako kirol-portua, Monpas lurmuturraren pasabidea, Talaia bidea... Balio handiko inguruak kontserbatzeko ahaleginak ere ugari egin ditu Txingudin, Ulian, Zumaian eta Getarian. Hegaztien gaineko gestio-neurri negatiboak salatu izan ditu (ubarroi handien hilketak, esaterako) edo bideratzen saiatu da (kaioak zabortegietan, adibidez). Itsas arrantzan eta ehizan, eta beste giza-jarduera batzuetan berdin, arauak egokiarazten saiatu da eta zaintza areagotzeko eskatu izan du, kontserbazioaren mesedetan.

Gipuzkoako Urtekari Ornitologikoa paperean argitaratu zuen hainbat urtetan. Komunikabideetan presentzia zabala du eta kolaborazio ugari egin ditu egunkari eta irratsaioetan. Hitzaldi, artikulu, txango eta itsas-irteerak antolatzen ditu hegaztien gaineko jakintza eta haiekiko ardura hedarazteko. Hegaztien Eguna urtero ospatzen du Plaiaundiko Parke Ekologikoan (Irun).

## Kanpo estekak 
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen webgunea
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen blog nagusia
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Facebook orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Google+ orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Twitter orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Flickr orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Youtube orria
Modjo

**Modjo** frantsesko house, elektronika eta pop musika taldea da (1998-2002).

## Taldekideak 
* Romain Tranchart
* Yann Destagnol

## Diskografia 
### Bildumak 
* *Modjo* (2001)

### Bideoak 
* *Lady (Hear Me Tonight)* (2000)
* ''Chillin'* (2001)
* *What I Mean* (2001)
* *No More Tears* (2002)
* *On Fire'' (2002)

## Kanpo estekak 
*  Modjo webgunea
Luis Tolosa

[thumb|260px|Pasai Donibaneko [Erreka etxea (Pasaia)|Erreka izeneko etxebizitzen eraikina]]

**Luis Tolosa Amilibia** (Donostia, 1903 &ndash; Irun, 1956) Donostiako arkitekto autodidakta izan zen; hain zuzen, arkitektura arrazionalista estiloko eraikin askoren egile ezkutua izan zen Gipuzkoan zehar 1936ko gerraren ostean.

## Biografia 
Pasaiako portuko delineatzaile gisa lan egin zuen 30 urtez. Prestakuntza autodidakta eskuratu zuen eta arkitekto gisa lan asko burutu zituen. Izan ere, Gipuzkoako gerra ondoko arkitekturan, funtsezko papera izan zuen. Halere, ondare industrialeko eraikin askoren egilea izan arren, ezin izan zituen bere lanak sinatu, arkitekto titulua ez izanagatik.

Garaiko abangoardiako arkitektura arrazionalistaren kanonak jarraitu zituen. Materialari dagokionez, orduan zeharo berrria zen betoi armatua erabili zuen.

## Lanak 
* Laborde Anaiak eraikineko jantokiak, Andoainen, (1928)
* *Nueva Cerámica*, Orion (1940)
* *Central Hidroeléctrica* , Mañerun (1941)
* Donostiako *Portaaviones* lonja (1943)
* *Industrias Antuñano*, Zarautzen (1949)
* *Astilleros Luzuriaga*, egun *Pasaiako Zamakona ontziola*, Pasaian (1946-1949)
* *Ramón Vizcaíno* lantegia, Oiartzunen (1947)
* *Conservas Ortiz* entrepresaren egoitza nagusia Ondarroan (1950)
* Pasaiako Portuko Lan Batzordearen eraikina
* Pasai Donibaneko *Erreka* izeneko etxebizitzen eraikina

## Bibliografia 
# Azpiri Albistegui, Ana (koor.).- *Luis Tolosaren arkitektura = La arquitectura de Luis Tolosa*, Donostia : Nerea argitaletxea, 2012.

## Kanpo loturak 
*  Luis Tolosa arkitektoaren lana aitortu eta ezagutarazteko aukera, *www.berria.info*, 2012-12-15.
2013ko Euskal Herriko Itzulia

**2013ko Euskal Herriko Itzulia** Euskal Herriko Itzuliaren 53. edizioa izan zen. 2013ko apirilak 1 eta 6 artean egin zuten, 6 etapatan banatutako 833,1 kilometroko ibilbidea eginez.

21 taldek parte hartu zuten: UCI ProTeam mailako 18 taldeek (euren parte-hartzea derrigorrezkoa izanik) eta Profesional Kontinental mailako talde biek antolakuntzak gonbidatuta (Cofidis, Solutions Crédits eta Caja Rural-Seguros RGA). Hala, 164 txirrindulariko pelotoi bat osatu zuten, talde bakoitzeko 8 txirrindularirekin (Blanco Pro Cycling Team eta Team Argos-Shimano izan ezik).

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen nagusia 
### Mendiko sailkapena 
### Puntukako sailkapena 
### Tarteko helmugen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joaquim Rodríguez

**Joaquim Rodríguez Oliver** (Bartzelona, Katalunia, 1979ko maiatzaren 12a) txirrindulari profesional ohia da. Hiru itzuli handietan 10 etapa lortu ditu, eta hirutan lortu du itzuli handietako podiumera igotzea: Italiako Giroan sailkapen nagusian bigarren izan da behin; eta Espainiako Itzulian, bitan izan da hirugarren.

## Palmaresa 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak, Olinpiar jokoak eta txapelketak 
 —: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu
X: Ez zen jokatu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Webgune ofiziala
Lekunberri TV

**Lekunberri TV,**   Lekunberri-Larraungo gazte batzuek 2010 urtean sortu zuten telebista proiektua zen.  

Hasiera batean Lekunberriko Mitxausenea kultur etxetik emititzen zen eta sorreratik hiru aste pasa zirenean Lekunberriko Udaletxera pasa ziren emisioak zuzenean jarraitzeko. 2011 urtearekin batera emititzeko moduaren aldaketa etorri zen, zuzenean emititzetik grabatzera eta make.tv izeneko web bat erabiltzetik hain ikusia de youtube erabiltzera pasa ziren. 

2014an desagertu zen proeiktua. 

## Lantaldea 
Aner Ansorena izan zen proiektuaren bultzatzaile nagusia, Naiara Juanena eta Arantxa Balenziagak jarraitu ziotelarik kamera atzeko lanetan. Ondoren, Judith Davila eta Shandra Zabaleta elkartu ziren taldera. Azkenik, Mikel Hernandorena eta Amets Soroa sartu ziren taldera, Soroa kamera atzera eta Hernandorena kirol sekzioa bereganatu zuen asteroko kronika emateko asmoarekin. Aurretik esan beharra dago Shandra Zabaletak hasieran argiztapena egiten zuela baina gero kamera aurrean bideo sekzioa hartu zuen bere gain.

Zazpi pertsonaz osaturiko lan taldeaz osatzen da Lekunberri Tv.

* Zuzendaria: Aner Ansorena
* Aurkezle nagusia: Aner Ansorena
* Bideo Sekzioko aurkezlea: Shandra Zabaleta
* Klip Klap sekzioko aurkezlea: Judith Davila
* Argiztapena: Judtih Davila
* Kameralaria: Naiara Juanena
* Platoko kameragilea: Amets Soroa
* Platoko irudi eta soinu arduraduna: Arantxa Balenziaga

## Gonbidatuak 
Pertsonaia askok parte hartu dute Lekunberri Tvko elkarrizketetan.
 
* Xabier Perurena
* Urko Aristi 
* Jon Urbieta 
* Oinatz Bengoetxea 
* Xabier Euzkitze 
* Aunitz Alberdi 
* Julian Iantzi 
* Lourdes Biurrun 
* Berri Txarrak 
* Joana Lasheras 
* Aitziber Garmendia 
* Aitor Zubieta 
* Iban Garate 
* Marta Elvira 
* Porrotx
* Maite Eskarmendi
* Ainhoa Irazusta
* Kantuan saioa
* Dunia Zolati
* Maribel Salas
* Hesian taldea
* Juanjo Maeztu
* Leire Tejada
* Reyes Ilintxeta
* Oihane Mateos
* Nerea Alias
* Carolina Calvo
* Joseina Etxeberria
* Vendetta taldea
* Virginia Imaz

## Telesaia 
Elkarrizketa saioez gain, Lekunberri TVk  *Deus ez da perfektua* izeneko telesaila ekoitzi zuen. 

## Web orria 
http://www.lekunberritvzurekin.tk(https://web.archive.org/web/20141217123425/http://lekunberritvzurekin.tk/)

## Errefentziak
Holako

**Holako** Itsasuko musika-taldea da, bereziki erromeria, berbena eta festa pribatuetan jotzen duena, euskal kantu tradizionalak eta berriak jotzen dituena.

## Kanpo estekak
De Telegraaf

**De Telegraaf** informazio orokorreko Herbehereetako egunkari saldunena da. Horrez gain egunkariaren jabe den Telegraaf Media Groep taldeak doako "Sp!ts" egunkaria ere argitaratzen du.

Pentsamendu politikoari dagokionez, De Telegraaf eskuin edo eskuin-muturrean kokatu ohi da, albiste populista eta sentsazionalistak bilduz.

## Kanpo estekak 
*  Egunkariaren webgunea.
Kanin

**Kanin** hitzarekin honakoak izendatzen dira:

* **Kanin**, Errusiako ipar-mendebaldeko penintsula.
* **Kanin**, Eslovenia eta Italiaren arteko mugan dagoen mendia.
* **Kanin**, Poloniako herria, Pomeranian
* **Kanin**, Poloniako herria, Mendebaldeko Pomeranian

## Abizen gisa 
* Ethan Kanin
* Fay Kanin
* Garson Kanin
Hipotekak Kalteturikoen Plataforma

**Hipotekak Kalteturikoen Plataforma**, Espainia osoan eta gaztelaniaz ***Plataforma de Afectados por la Hipoteca (PAH)***, etxebizitza eskubidearen alde Espainian hipoteka ez ordaintzegatik etxetik kanporatzeen aurka protesta egin eta horien inguruan lege-aldaketa eskatzen duena duena. 2009 urtean sortu zen Espainiako higiezinen burbuilaren ondoren eta Atzerakada Handiaren eraginez sorturiko etxebizitza-kanporatzeen ugaltzea dela eta; horiei buruz ordainean ematea sustatzen du besteak beste, espainiar ordenamendu juridikoan aukera hori indarrean jartzeko behar diren ekimenak bultzatuz. 2013ko urteko hasieratik *escrache* edo politikoen etxebizitzen aurreko protesta-kanpaina eztabaidatsua ere burutu zuen, batzuen ustez kanpainak pertsona zenbaiten jazarpen pertsonala bultzatzen zuelako.

## Kanpo estekak
Mailope Aldizkaria

**Mailope aldizkaria** Araitz, Betelu, Larraun eta Lekunberri herri eta bailaretan argitaratzen den aldizkaria da. Eskualde honetako albiste, iritzi artikulu, iragarki,elkarrizketa, erreportaje, zorion agur, kultur ekimen, kirol eta abar tarteak dituen aldizkaria dugu. 1.600 ale argitaratzen ditu hilabeteroko aldizkariak.

## Mailope iristen den tokiak 
* Albiasu
* Aldatz
* Alli
* Arribe
* Arruitz
* Astitz
* Atallu
* Azkarate
* Azpirotz
* Baraibar
* Betelu
* Errazkin
* Etxarri
* Gaintza
* Gorriti
* Intza
* Iribas
* Lekunberri
* Lezaeta
* Madotz
* Mugiro
* Oderitz
* Uitzi
* Uztegi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mailope webgunea
Olinpo (argipena)

**Olinpo** izan daiteke:
* **Olinpo** (*Όλυμπος*), Greziako mendirik altuena.
* **Olinpo**, Zipreko mendirik altuena.
* **Olympus Mons**, Marteko sumendia.
Martxoko ezko

**Martxoko ezkoa** edo **elur ezkoa** (*Hygrophorus marzuolus*) *Hygrophoraceae* familiako onddo bat da. Jatorriz *Agaricus marzuolus* izena eman zion Elias Magnus Friesek 1821ean, eta 1893an *Hygrophorus* generoan sartu zuen Giacomo Bresadolak.

Onddo honen perretxikoak haragi trinkoa dauka. Txapela gris-beltz kolorekoa da, 15 cm-tik gorako diametrokoa. Hanka zuria dauka, grisera jotzen duena zahartzean. Orrien artean tarte zabala dauka, eta haien kolorea zuria da hasieran eta grisa zahartzean.

Euskal Herrian neguaren azkenean agertzen da, baita elur azpian ere. Orbelaren azpian geratzen da askotan eta ez da erraz antzematen. Ez da oso arrunta.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta12 cm. arteko diametrokoa, haragitsua, hasieran ganbila, gero laua eta ertza uhindua. Leuna da, ez da likatsua ez eta higrofanoa ere, eta arbel-zurixka kolorekoa, zahartuaz ilundu egiten da. Orbelak estaltzen dituen aleetan kolore zuria agertzen da.

**Orriak:** Hasieran estu-estu eta gero oso urrun. Dekurrente samarrak, sabeldunak, zabalak eta atzetik nerbioez elkartuak. Bere kolore zurixka gero grisaxka bihurtzen da.

Orri dekurrenteak: hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** Motza, sendoa eta haragitsua, batzuetan kurbatua eta kolore zurixkakoa, gero grisaxka bihurtzen dena eta ezkatatxuak ditu goiko aldean.

**Haragia:** Trinkoa, baina samurra, zurixka oro ar eta errautz-gris kolorekoa kapelaren azalaren azpian. Usain eta zapore zehatsik gabe.

**Etimologia:** Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko phóreotik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Marzuolus berriz latinetik, martxotik, agertzen den hilabetetik.

## Jangarritasuna 
Jateko oso ona. Urteko lehen perretxiko jangarria da.

### Nahasketa arriskua 
Agertzen den garaiagatik, zaila da beste batekin nahastea. Udazkenean antzeko espezie batzuk ateratzen dira: H. Caprinus, H. Atramentosus, lehena arrexka kolorekoa eta bigarrena gris-zilarreztatua.
thumb|Martxoko ezko

## Sasoia eta lekua 
Urtarrila eta martxoa bitartean bizi den espezie goiztiarra, batez ere baso mistoetan irteten du, pagoak eta koniferak nahasi dauden basoetan. Silizezko lurretan. Hostoek oso estalita eta nahiko lurperatuta. Elurra guztiz desagertu ez bada ere aurki daiteke.

Urtxintxek eta basoko animaliek jaten dituzte eta hauek uzten dituzten arrastoek aurkitzen laguntzen dute.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Turkia, Israel.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Hygrophorus marzuolus* Errotari mikologia elkartearen webgunean
*  *Hygrophorus marzuolus* Mycobank-en
Olinpo (Zipre)

**Olinpo** ( edo *Ólimbos* "argitsua") Zipre uharte eta herrialdeko mendirik garaiena da, 1.952 metrorekin.

Troodos mendilerroan, Platres udalerriaren barnean, dago. Neguan eski-estazio bat du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak