Henriette Walter

**Henriette "Saada" Walter** (Sfax, Tunisia, 1929ko martxoaren 5a) frantziar hizkuntzalaria da, Renneseko Rennes-II Unibertsitateko hizkuntzalaritza irakasle emeritua eta Fonologia Laborategiko zuzendaria Sorbonako Goi Ikasketen Eskola Praktikoan. Hizkuntzalaritza-lan oso espezializatuak idatzi ditu, baita dibulgazio-lanak ere.

Horrez gain, Hector Obalk arte historialariaren ama da.

## Biografia 
ezkerrera|thumb|Henriette Walter UNESCOren tribunan (2008)
Henriette Saada Tunisian jaio zen, ama frantziarra zuen, eta aita italiar jatorrikoa. 
Oso azkar ikasten du hizkuntzak erabiltzen: frantsesez hitz egiten zuen etxean, eta italieraz eskolan, eta arabiera eta maltera kalean entzuten zituen. Miopia handia zuenez, entzumena erreakioz findu zuen. Hala adierazi zuen: «Txiki-txikitatik gustatzen zitzaidan objektu batek izen bat baino gehiago izan zezakeelako ideia, emozioak beste modu batean adieraz zitezkeelakoa. » Sorbonara ingelesa ikastera joaten uzteko konbentzitu zituen gurasoak, eta bikain atera zuen Nazioarteko Elkarte Fonetikoaren ziurtagiria.

1954ko uztailean hainbat lan idazten lagunduko zion Gérard Walter fisikari eta kimikariarekin ezkondu zen. Harekin bi seme-alaba izan zituen: Isabelle (1955ean jaioa) eta Éric (1960an jaioa).

André Martinet hizkuntzalaria ezagutu izanak Henriette Walterren (Henriette Saadaren) ibilbidea markatu zuen. Izan ere, bere kolaboratzailerik hurbilena bihurtu zen, eta 1966an Goi Mailako Ikasketen Eskola Praktikoan mintegi bat bultzatu zuen. Gaur egun, Henriette Walter fonologiako nazioarteko espezialista handietako bat da hizkuntzalari komunitatean; sei hizkuntza hitz egin ohi ditu, eta beste dozena bat inguru badakizki. Lan ugari ere argitaratu ditu, besteak beste, *Le Français dans tous les sens*, *L’Aventure des langues en Occident*, *Honni soit qui mal y pense*, *Arabesques – L’Aventure de la langue arabe en Occident*, *L’Étonnante Histoire des noms des mammifères*, et *La Mystérieuse histoire du nom des oiseaux, Deux mille mots pour dire le monde (2023)*,. "Franglaisaren" erabilera okerra deitoratzen du, alegia, ingeles hitzak edo esapideak erabiltzea frantsesez hitz egin bitartean.

## Argitalpenak 
thumb|Henriette Walter 2015eko Hiztegien Jardunaldietan, Parisen.

* André Martinetekin, Dictionnaire de la prononciation française dans son usage réel, Paris, France-Expansion, 1973, 299732996 p.
* La phonologie du français, vol. 18 : Le Linguiste, Presses universitaires de France, 1977, 162 p. 
* *Le français dans tous les sens*, André Martineten eta Robert Laffonten hitzaurrea, 1988  (Frantziako Akademiaren saria). Liburu irakurterraza, bertan azaltzen du frantsesaren ortografia zergatik den zenbaitetan korapilatsua. Dialekto, eskualdeko hizkuntza eta patois baten arteko aldea ere azaltzen du. Horrez gain, herrialde frankofonoetan hitz egiten diren frantsesen aurkezpen bat ere egiten du.
* *Des mots sans-culottes*, Robert Laffont, 1989.
* ''Le dictionnaire des mots d'origine étrangère* (Gérard Walterrekin batera), Larousse, 1991.
* *L'aventure des langues en Occident - Leur origine, leur histoire, leur géographie* (André Martinet-en hitzaurrea), Robert Laffont, 1994. Société des gens de lettres-en  sari berezia jaso zuen liburu honengatik, bai eta Elle-ren irakurleen sari nagusia. Europan hitz egiten diren hizkuntzen aurkezpen irakurterraza da, haien jatorri eta bilakaera azaltzen ditu bertan. Era berean, ezagutzak probatzeko ariketa batzuk ere badira liburuan.
* *L'aventure des mots français venus d'ailleurs*, Robert Laffont, 1998 (Louis Pauwels Saria).
* *Le français d'ici, de là, de là-bas*, J.C Lattès, 1998.
* *Honni soit qui mal y pense*, , K.a. Robert Laffont 2001: frantsesaren eta ingelesaren arteko elkarrekintzak, zergatik ikasle ingeles batek errazago ulertuko duen frantses zaharra bere homologo frantsesa baino.
* Pierre Avenas-ekin lankidetzan, *L'étonnante histoire des noms des mammifères*, Robert Laffont 2003, "Puntuak" bildumako bi liburukitan jasoa *Chihuahua Zébu* et Cie, 2007 (ugaztun familiarrei buruzkoa) eta Bonobo, Gazelle eta Cie, 2008 (*ugaztun* basatiei buruzkoa) izenburua duena.
* Bassam Barakérekin elkarlanean, *Arabesques – L'aventure de la langue arabe en Occident'', Robert Laffont/ Éditions du temps, 2006 
* Pierre Avenasekin batera, La Mystérieuse Histoire du nom des oiseaux : Du minuscule roitelet à l'albatros géant, Paris, Robert Laffont, 2007, 375 p. 
* *Aventures et mésaventures des langues de France*, Éditions du Temps, 2008.
* Gérard Walterrekin batera,  *Les sciences racontées à ma petite-fille* Robert Laffont, 2009.
* Pierre Avenasekin batera, La Fabuleuse Histoire du nom des poissons : Du tout petit poisson-clown au très grand requin blanc, Paris, Robert Laffont, 2011, 495 p. 
* ''Manifeste pour l'hospitalité des langues de Gilles Pellerin, Henriette Walter, Wilfried N'sondé, Boualem Sansal, Jean-Luc Raharimanana et Patrice Meyer-Bisch'', lan kolektiboa, éditions la Passe du vent, L'instant même, 2012.
* .
* Minus, lapsus eta mordicus: *Nous parlons tous latin sans le savoir*, Robert Laffont, 2014.
* Pierre Avenasekin batera, *La majestueuse histoire du nom des arbres : Du modeste noisetier au séquoia géant,* Paris, Robert Laffont, 2017, 564 p.
* Deux mille mots pour dire le monde (liburu elektronikoa), Bouquins, coll. « Bouquins Essai », 2023.

## Aintzatespenak 
* Richelieu-Senghor saria, 2009
* Commandeur de l'ordre des Arts et des Lettres, 2009
* Ohorezko Legioaren Ordena Nazionala
* Georges-Dumézil saria, 2023  *Deux Mille Mots pour dire le monde* lanagatik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak