open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mendizorrotza (futbol zelaia)

**Mendizorrotza** Arabako Gasteiz hiriburuko Deportivo Alaves futbol taldearen zelaia da.

## Kokapena 
Hiairen hego-mendebaldean dagoen izen bereko Mendizorrotza auzoan dago, Cervantes etorbidean, eta Mendizorrotzako udal igerilekuen, Mendizorrotzako atletismo pisten, Estadio Fundazioaren, Ogeta pilotalekuaren eta Mendizorrotzako kirol pabilioiaren alboan, hiriko kirolgune nagusia osatuz.

## Estadioa 
19.200 pertsonentzako edukiera du, eta joko zelaiak 105x67 metro neurtzen ditu.

## Historia 
1942ko apirilaren 27an, Arabako santu zaindaria den San Prudentzio egunez, inauguratu zen. Honenbestez, gaur egun, Espainiako futbol liga txapelketako hirugarren estadiorik antzinakoena da, El Molinón eta Mestallaren ondoren.

Estadioak hainbat eraldaketa izan ditu, azkena eta garrantzitsuena 1998/99 denboraldiak gauzatu zena, hain zuzen ere, Alavasek hirugarren aldiz Lehen Mailarako igoera lortu zuenekoa, estadioaren izkinak itxiz eta edukiera 19.840 ikusleentzat ezarriz.

Etorkizunean Alavesek Mendizorrotza eraldatu eta edukieran 32.000 ikusleetara handitzeko asmoa aurkeztu du

### Vitoria Kirol Kluba 
1950eko hamarkadaren amaieraldetik 1970eko hamarkadararte, Mendizorrotza orduko hiriko bigarren futbol taldea zen Vitoria Kirol Klubaren jokalekua izan zen, Araban oroitzen diren derbi beroenen lekukoa izanez.

### Euskal Futbol Selekzioa 
1980ko abuztuaren 5ean, Andre Maria Zuriaren jaietako jaiegun nagusian, Euskal Herriko futbol selekzioa eta Hungariako futbol selekzioaren arteko partidua jokatu zen, euskaldunak 5-1eko emaitzaz nagusituz.

## Iruditegia 

Fitxategi:Vitoria - Estadio de Mendizorroza 01.JPG|Kanpoaldea.
Fitxategi:Mendizorroza.jpg|Barnealdea.
Fitxategi:Iraultza 2016-17.jpg|Harmailak.
Fitxategi:Alaves 2-0 Ponferradina.jpg|Zelaia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Deportivo Alaves taldearen webgune ofiziala
Deustuko Doneperiaga

**Deustuko Doneperiaga** Bilboko auzo bat da.

## Kokalekua 
Bilboko lehen barrutian kokatuta dago. Deustuko Doneperiagak izena ematen dio barrutiari, izan ere, antzinako Deustuko elizatearen erdigunea zen, Done Petri elizaren inguruan. Elizatearen mugak gaur egun Deustuko barrutiak dituen berak ziren. Auzoko eraikinik garrantzitsuenen artean Bidarte jauregia eta Deustuko Unibertsitatea daude.

[thumb|600px|erdian|Deustuko Doneperiaga eta [Arangoiti auzoak.]]

## Auzoa 
Auzoak 22.625 biztanle dauzka eta 188,94 hektareako azalera. Guztira 120 biztanle bizi dira hektareako. Datozen urteetan Zorrotzaurre auzo berria eraikiko da auzoaren Erribera gunean, guztira 5.300 etxebizitza. Zorrotzaurreko proiektua gauzatzeko, Deustuko kanala deusezturik, Zorrotzaurre uharte bihurtuko da.

## Garraiobideak 
Bilboko metroaren Deustuko geltokia Agirre Lehendakariaren etorbidean kokatzen da.

Bilbobusen 10, 13, 18 eta 71. lineek auzoa zeharkatzen dute. Linea horiek auzoa hiriko ekialde, mendebalde eta hegoaldeko auzo ia guztiekin elkartzen dute.

## Eraikinak 
* Bidarte jauregia (1897)
* Bidarte merkataritza-gunea
* Botikazar BHI (1983-1984)
* Deustuko Unibertsitatea (1986)
* Deustuko zubia (1936)
* Euskalduna zubia (1997)
* Frank Gehry zubia (2015)
* Pedro Arrupe zubia (2003)
* San Pedro edo Done Petri eliza: XVI. mendea.
* Tigrearen eraikina: 1940an eraikia.
* Torremadariagako etxebizitzak

## Kale garrantzitsuenak 
* Agirre lehendakariaren etorbidea
* Ramon y Cajal kalea
* Madariaga etorbidea
* Blas de Otero kalea

## Ikus, gainera 
* Deustuko Elizatea

## Kanpo estekak
Mendizorrotza

**Mendizorrotza** Gasteizko hirigunearen hego-mendebaldean dagoen muino txiki bat da. Mendiari izena hartu diote haren inguruko kirol esparruak, auzoak, futbol zelaiak eta abarrek. Mendizorrotza kirol esparruaren barruan dagoenez, Gasteizko Udalaren esparru horretako sarrera ordaindu behar da muinora igo ahal izateko.

## Izena 
Formari zor dio izena: izan ere, Mendizorrotzetik 250 metro ekialdera dagoen Mendizabalaren aldean, zorrotza da mendi hau.

## Ikus, gainera 
* Mendizorrotza (auzoa)
* Mendizorrotza (futbol zelaia)

## Kanpo estekak
Kurtzetxiki

**Kurtzetxiki** Arrasaten kokatuta dagoen mendia da. 531 metroko altuera du. Bertara Bedoña auzotik joan daiteke, besteak beste.

## Kanpo estekak
Aramaio (ibaia)

**Aramaio** ibaia Aramaioko Goikoerrota presan hasten den Deba ibaiaren ibaiadarra da, Arrasaten bat egin duelarik azken honekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Aramaio

## Kanpo estekak 
* Aramaio ibaiaz
Arexola

**Arexola** Aramaioko (Araba) elizate bat da.

## Demografia 
## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* Santa Marina eliza: Oinplano errektangularra eta aldare neoklasikoa ditu. Errosarioko amabirjinaren eta San Pedroren irudiak diru.

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak
Eguzkierripa

**Eguzkierripa** Aramaioko (Araba) auzo bat da, Ibarreko elizatean barne dagoena. Haraneko baserririk zaharrenetarikoak auzo honetan daude, Maskaño baserria esaterako, 1454. urtean eraiki zuten.

## Jaiak eta ospakizunak 
Eguzkierripako jaiak Andre Mariaren omenez ospatzen dira, irailaren 8an. Jaiak, hala ere, hilaren bigarren asteburuaren inguruan izaten dira.

## Ikus, gainera 
* Aramaio

## Kanpo estekak
Oleta (Aramaio)

**Oleta** Aramaioko (Araba) elizate bat da. Haranetik kanpo dagoen Aramaioko elizate bakarra da; izan ere, Otxandioko udalerritik gertu dago. Auzo guztien artean altitude handienean dagoena ere bada: itsas maila baino 582 metro gorago dago. 2007ko erroldan, Oletak 111 biztanle zituen.
thumb|erdian|500px|Oletako ibarraren ikuspegia.

## Ondarea 
Aipagarriak dira Andre Mariaren Sorkunde eliza barrokoa eta Goikoetxea, Olazar, Arraikoa (XVII. m.), Kortazarrena, Martena (XVI. m.), Aretxeta (XIX. m.), Larrazelai (1900), Larra (XIX. m.), Arandui (XVII. m.), Makotena, Emaldi (XVI. m.), Zubikoa, Kortxatu-Goikoa, Etxeberri, Kortxatu-Bekoa, Sarraona, Lasaona, Ubidena, Txozolazarra, Kortxatu-Txiki, Zalduena, Astolena, Obena I, Obena II, Otalarra, Mansoa, Katxelena, Goikola (XVII. m.), Apieta (XIX. m.), Errotazarra (XVII. m.), Abarrategi (XVII. m.), Aritzaundieta, Kastanieta (XVII. m.), Andikoetxea (XVI. m.), Mota eta Arripozueta etxeak.

## Demografia 
## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu herrian:

## Euskara 
[thumb|Aramaioko Julian Astola ([Euskal Herriko Ahotsak|Ahotsak proiekturako).]]

Oletako euskara Otxandio ingurukoa da; mendebaleko euskararen barnean, tartekoa. Euskaldunak Oletako biztanleen %&nbsp;95 zirela zenbatetsi zen XXI. mendearen hasieran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ibarra (Aramaio)

**Ibarra** Aramaioko (Araba) elizate nagusia da. Arraga, Eguzkierripa, Errotabarri eta Salgo auzoek osatzen dute. Bertako Bixente Goikoetxea plazan daude udaletxea eta Sastiña baseliza. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, herriak 869 biztanle ditu; udalerri osoak, berriz, 1.500 inguru.

## Demografia eta biztanleria 
## Garraioa 
Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
ezkerrera|thumb|275px|Aramaioko udaletxea.
* Aramaioko udaletxea
* San Martin eliza
* Sastiña baseliza
* Ibabeko Andra Mari baseliza
* Bixente Goikoetxea Errastiren monumentua

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak
Michael Ende

**Michael Andreas Helmuth Ende**, literatur munduan **Michael Ende** izen-deiturez ezagunagoa, (Garmisch-Partenkirchen, 1929ko azaroaren 12a - Filderstadt, 1995eko abuztuaren 28a), idazle alemaniarra zen. Nazional-sozialismoarekin hazi zen eta gerraren tragedia pairatu behar izan zuen.

Fikzioaz eta umeen fantasiaz idatzi zuen. Batez ere *Amaigabeko istorioa* eta *Momo* idazteagatik ospetsua da. Haren lanak 40 hizkuntza baino gehiagotara itzuli dira eta 35 milioi inguru ale saldu dira. XX. mendeko idazle ezagunetako bat da. *Momo*ren eta *Amaigabeko istorioa*ren film bertsioak atera ziren eta beste asko antzerkira eraman. Haren eleberriek fikzioa eta errealitatea batzen dituzte.

## Bizitza 
thumb|*Momo* izeneko eskultura, Michael-Ende-Platz enparantzan kokatua (Hannover, Alemania). Michael Enderen izen bereko nobelako protagonista irudikatzen du. Eskulturagilea: Ulrike Enders.

Edgar Ende margotzaile surrealistaren eta Luise Bartholomä fisioterapeutaren seme bakarra zen. Sei urte zituenean etxez aldatu zen eta Munichera joan. Bertako giro artistiko eta literarioak haren idazteko moduan eragina izan zuen.

Hamburgoko bonbardaketa nozitu zuen 14 urterekin, osaba bisitatzera joan zenean. Ahal izan zuenean, osabak Munichera zihoan lehen trenean igo zuen mutila.

1944an, Edgar Enderen estudioa erre zenean, 250 marrazki baino gehiago galdu ziren, baina Bavariako arte publikoaren zuzendariak margolan batzuk zeuzkan. Handik urtebetera atxilotu zuten eta gudua amaitutakoan, askatu.

Aita kartzelan zegoen garaian, Michaelen eskola itxita egon zen gerratean. Laster berriro ireki zuten eta lagunen eta familiaren diruarekin ikasketak amaitu zituen. Urte horretan, bera baino hiru urte zaharragoa zen neska batez maitemindu zen, baina neska haren gurasoek Stuttgartera bidali zuten alaba, bikotea banatzeko. Gertaera horren ondorioz, Ende idazten hasi zen, baina dramatikoa izan nahi zuen. Azkenean, istorio laburrak eta poemak idatzi zituen.

Municheko antzerki eskolara joan zen urte pare batzuetan; aktore gisa hasi zen lan egiten aurrena eta gero, idazlegoan hasi. Erroman bizi zen 1970 eta 1985 urteen artean. Munichera itzuli zen emaztea hil eta gero. Ondoren, Mariko Satorekin ezkondu zen, *Amaigabeko istorioa* japonierara itzuli zuen emakumearekin.

1994ko abuztuan sabeleko minbizia diagnostikatu zioten eta hainbat tratamendu hartu eta gero, gaixotasunak okerrera egin zuen. Azkenean, Stuttgarteko ospitale batean hil zen.

## Lanak 
1958an lehen liburua idatzi zuen, *Jim botoi eta Lucas tren gidaria* baina 1962 arte ez zen argitaratu. Handik hamar urtera, haren lehen arrakasta iritsi zen, *Momo*, eta 1979an, mundu osoan are ezagunago egin zuen eleberria, *Amaigabeko istorioa*.

Orrialdeen artean, idazlearen ahalmena istorio fantastikoak asmatzeko gaitasuna atzeman daiteke, baina koherentzia estilistikoak eta irudikapenak bihurtzen dute Ende denboraldi horretako idazle irakurrienetako bat.

## Ikus, gainera 
* Alemaniezko literatura
Atxuri (Bilbo)

**Atxuri** Bilboko auzoa da. Bilboko Ibaiondo barrutian kokaturik dago, 5.104 biztanle dauzka eta 17,79 hektareako azalera. Auzoa San Anton elizaren inguruan hedatzen da, Zazpikaleen ondoan. Bilboko auzorik zaharrenetarikoa da, eta Enkarnazioaren eliza ere bertan dago. Euskotrenen Donostia eta Durangorako trenaren hasiera Atxurin dago, Manuel Maria Smithek diseinaturiko geltokian.

## Historia 
Auzoaren Atxuri izena, haitz zuritik dator. Auzoa XVII. mendetik aurrera garatu zen Zazpikaleetatik kanpora Bilboko San Frantzisko eta Bilbo Zaharra bezalako auzoak bezala. Ordurarte Atxurin nekazarien baserri eta etxe bakanduak baino ez zeuden. XVIII. mendean hiriaren ospital berria Atxurin zabaldu zen, lehen aldiz gaixoak zeukaten gaixotasunaren arabera banatuz. 1908an behin ospitale berria Basurtun eraiki zela, ospitalearen eraikina ofizioen eskola bihurtu zen eta gaur egun Emilio Campuzano institutua da.

Auzoko beste eraikin garrantzitsu bat Atxuriko geltokiarena da. Manuel Maria Smith arkitekto getxoztarrak diseinatu zuen XX. mendearen hasieran. Donostia eta Bermeoko Euskotren konpainiako trenbideen abiapuntuko geltokia da. Horrez gain, Euskal Trenbide Sarea enpresa publikoaren egoitza bertan dago. 2007tik aurrera eraikitzen hasiko den "Metroaren Hirugarren Linea"ren proiektuarekin, Euskotreneko trenak geltokira ailegatzeari utziko diote, eta beste erabilpen bat bilatu beharko zaio geltokiari.

## Ondarea 
* Atxuriko geltokia (1912)
* Emilio Campuzano institutua (1835)
* García Rivero Maisua ikastetxea (1928)

## Garraio publikoa 
[eskuinera|thumb|250px|[Atxuriko geltokia (1912), Smith Ibarra arkitektoaren diseinua.]]

### Autobusa 
Bilbobuseko hamaika lineek egiten dute Atxuritik zehar doan ibilbidea. Bederatzi mota normaleko autobusak, mikrobus linea bat, eta gautxori bat.

### Trena 
EuskoTrenen Ermua, Bermeo eta Donostiararteko trenbidearen hasierako geltokia Atxuriko geltokian dago. Geltokia eta trenbideez gain, bezeroentzako harrera zerbitzua eta EuskoTren bulegoak daude, Manuel Maria Smith arkitektoak diseinaturiko eraikin honetan.

Dena den, Bilboko metroaren hirugarren linearen eraikitzearekin batera, Etxebarri eta Atxuri artean trenbideak egiten duen ibilbidea Bilbo ipar-ekialdeko auzoetan zehar desbideratuko da, eta trenbidearen tokia EuskoTranen Bilboko linearen luzapen bat bilakatuko da.

## Iruditegia 

Irudi:Bilbao_-_La_Encarnacion_01.JPG|Gizakundea komentua.
Irudi:Bilbao - Instituto Emilio Campuzano.jpg|Atxuriko Ospitale ohia, Emilio Campuzano institutua.
Irudi:Bilbao - Estacion de Achuri 1.jpg|Atxuriko geltokia.
Irudi:Bilbao - Colegio Publico Garcia Rivero 1.jpg|García Rivero Maisua ikastetxea.

## Kale garrantzitsuenak 
* Enkarnazio Plaza
* Atxuri Kalea.

## Ikus, gainera 
* Atxuri (Bilboko auzoa)
* Arxuria Etxalar-Zugarramurdiko mendia)
* Aitzuri (Debako hondartza
* Aitzuriaga (Nafarroako herria, Arrasgoitikoa)
* Atxuriaga (Galdamesko auzoa)
* Atxuri (Mungia)
* Aitxuri (Aketegi, Urbiako mendia)

## Kanpo estekak
Peiremans+

**Peiremans+** proiektu puntual bezala sortutako rock musika taldea da. *Gorka* Urbizu (Berri Txarrak), Haritz Beristain *Txiki* (Kashbad, 4itzal) eta *Imanol* Ubeda (Deabruak Teilatuetan, Bide Ertzean) dira taldeko hiru kideak.

## Diskografia 
Tolosako Bonberenea gaztetxeak lagunduta argitaratu zuten 2005ean beraien lehen diskoa, *Peiremans* izenekoa, bost kantuz osatzen dena:
# *Send Flowers*
# *Zuretzako hitz ederrak*
# *Zer gara gu, nor gara gu, guaytarrak gara gu*
# *Beste zera hori*
# *Joan zinen*

Diskoa kaleratu eta gero, Balerdi Balerdi taldeko Marino Goñi baxu-jotzailearen laguntzaz zenbait kontzertu eman ondoren, taldekide bakoitzak bereari berrekin zion.

10 urteren buruan, 2015ean berriz elkartu zen taldea, kontzertu batzuk eman eta kantu berriak grabatu zituzten; grabaketa horiek 2016ko martxoan *Bigarren Saria* izeneko lanean argitaratu ziren, hori ere bost kantuz osatua:
# *Bemidji*
# *Radiomaria*
# *Orain*
# *Zortziak bat*
# *Zutik Iraun*

## Taldearen izena 
Taldearen izena jarri zuten Frédéric Peiremans futbolari belgikarraren omenez. 2000. urtean Errealean sartu zen Peiremans, baina zenbait lesio luzeren ondorioz, ez zuen inoiz lehenengo mailan debutatu, eta 2002an iragarri zuen futbol profesionala utziko zuela, depresioak jota. Musika-taldeak Peiremansen abizena erabiltzea erabaki zuen porrota eta galtzailearen figura balioan jartzeko.
Haur besoetakoa

***Haur besoetakoa*** Jon Miranderen eleberri bakarra da, 1954an idatzia baina editorerik ez aurkitzeagatik 1970 urtera arte argitaratu ez zena. Gizon heldu batek bere iloba eta haur besoetako nerabearekin duen maitasun harremana kontatzen du; horregatik, pederastia kasu bat deskribatzen duelako, lan polemikoa da. Lehen edizioak Gabriel Arestiren aurkezpen kritiko bat dakar, non «liburua haur listoen eta gizon tontoen eskuetatik urruti gorde» behar zela esaten duen. Gai tabuak ukitzen ditu, intzestua, adin txikikoekiko sexu harremanak eta suizidioa, moral burgesaren itxurakeriaren aurka. Arrakasta handia izan zuen, eta urtez urte edizio ugari izan ditu. Euskal narratiba modernoaren mugarrietako bat da. Miranderen *Haur besoetakoa* Vladimir Nabokoven *Lolita*rekin alderatu izan da, baina badakigu Mirandek lana idatzi zuenean ez zuela eleberri horren berri.

## Edizioa 
Lapurteraz idatzita zuelarik, gipuzkeraz jarri zuen Mirandek, horrela argitaratuko zioten esperantzarekin. Azkenik, Lur Argitaletxeak 1970ean argitaratu zuen.

## Istorioa 
Familia diruduneko gizon batek, Teresa bere iloba eta haur besoetakoa etxean hartuko du umezurtz gelditzen denean. Gizona, gorrotoa eta nazka besterik eragiten ez dion emakume batekin ezkontzekotan dagoela, hamaika urteko neskatoaz maiteminduko da, jende guztiak gaitzetsiko duen maitasun istorioa hasiz. Gizonak, bere etxaldean, Teresa hezteko ardura oso-osorik beregain hartuko du. Jendartearen ustelkeriatik urruti, neskatoa ez du gehiago eskolara bidaliko, eta gai guztietan heziko duela erabakitzen du, baita sexu harremanetan ere. Bikoteak ezinen ditu bere asmoak aurrera atera eta istorioaren bukaera guztiz tragikoa da.

Pasarte batzuek erotismo puntu bat badute, baina ez dira Miranderen gainerako lanetan bezain gordinak. Liburua jendarte burgesaren itxurakeria eta moral bikoitzaren aurkako erasoa da. Bertan Mirandek bere filosofia antikristaua eta erasokorra agerrarazten du, Joxe Azurmendik oso ongi azaltzen digun moduan.

## Kanpo estekak 
*  *Aur besoetakoa* (1970, 1987)
*  *Haur besoetakoa* (1970)
Mirakontxa

**Mirakontxa** Donostiako (Gipuzkoa) auzo bat da, izenak adierazten duenez Kontxako hondartzaren pare-parean dagoena. Ofizialki, Erdialdea auzoko parte da. Hiriko etxebizitzarik garestienak izatearen ospea du.

## Ondarea 
* Mirakontxa pasealekua
* Miramar jauregia
* Miramar jauregiaren parkea
* Miramarreko tunela
* Loretopea
* Kontxako pasealekua
* Kontxako hondartza

[thumb|erdian|500px|[Kontxako badia|Kontxako Badia, Urgull eta Santa Klara uhartea Mirakontxa auzotik ikusita.]]

## Kanpo estekak
Barruti judizial

Estatu espainiarrean, **barruti judiziala** edo **epaitegi-barrutia** probintzia bereko zenbait udalerri biltzen dituen barruti edo lurraldea da, justiziaren administrazioari dagokionez lehen auzialdiko epailea duena. Barruti judizialen banaketa 1834an egin zen, probintzien mugak kontuan izanez.

Ez da eskualde kontzeptuarekin nahastu behar. Eskualdeak zentzu geografikoa dauka eta barruti judizialak, berriz, judiziala.

## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako barruti judizialen zerrenda
* Bizkaiko barruti judizialen zerrenda
* Arabako barruti judizialen zerrenda
* Nafarroa Garaiko barruti judizialen zerrenda

## Kanpo estekak
Martutene

**Martutene** Donostiako (Gipuzkoa) hego-ekialdeko auzo bat da eta 2.700 biztanle ditu (2022). Martuteneko jaiak urriaren 12an dira. Tren geltokia du, eta autobus geralekuetan Dbus konpainiaren A1, 26 eta 41 lineetako autobusak gelditzen dira.

Ramon Saizarbitoriak idazleak 2013ko Euskadi Literatura saria irabazi zuen *Martutene* izenburuko eleberriarekin.

Kritiko zenbaiten arabera, euskal literaturaren azken aroetako eleberri onena da.

## Kaleak 
### Auzoko kaleak 

* Antondegi Gaineko bidea
* Ander Arzelus Luzear plaza
* Artolategi kalea
* Apostolutza kalea
* Barkaiztegi bidea
* Basozabal bidea
* Elenategi kalea
* Eguzki Eder kalea
* Goiaztxiki bidea
* Goizueta kalea
* Hipika bidea
* Ibaialde kalea
* Irasmoene kalea
* Larrañategi bidea
* Lugañene pasealekua
* Lugañeneko zubia
* Marie Curie parkea
* Marrus bidea
* Martutene pasealekua
* Mateo Errota kalea
* Muntogorri bidea
* Pilarreko Andre Mariaren auzunea
* Okendotegi bidea
* Petritegi bidea
* Sarrueta pasealekua
* Tranbia kalea
* Ubarburu pasealekua
* Ubegi zeharbidea

## Eraikin nabarmenenak 
* Martuteneko espetxea
* Martuteneko geltokia
* Villa Oyon
* 27 Poligonoko zubia

## Kirolak 
* Martutene Kirol Elkartea

## Parkeak 
* Ametzagainako parkea. Bertako ametzak ikusgarriak dira. Parke barruan historiaurreko giza-aztarnategi bat dago, baita gerra karlistetako gotorlekua ere.

## Izadia 
* Antondegi gaina

## Ekonomia 
* 27 Poligonoa
## Iruditegia 

Fitxategi:Saizarbitoria ramon 0001.jpg|Ramon Saizarbitoria
Fitxategi:Martutene saizarbitoria 01.jpg|Martutene eleberriaren azala
Fitxategi:Martutene 0001.JPG|***Martutene*** eleberrian Martin eta Juliaren etxea den villa, Donostiako Martutene auzoan.
Fitxategi:Urumea ibaia - Martutene 4.jpg|Urumea ibaia Martutenen
Fitxategi:Urumeko baserriak - Loiola eta Martutene (09).jpg|Urumeko baserria
Fitxategi:Inundaciones en el barrio de Martutene (3 de 14) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Uholdeak aspaldian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Martutene, Erein argitaletxean webgunean, prentsako kritika zenbaitekin batera.

* Ametzagaina parkea. Neguan argazki bilduma Flickr-en (113 argazki).
Erdialdea (Donostia)

**Erdialdea** Gipuzkoako Donostia hirburuko auzo bat da, XIX. mendeko zabalgunea eta Mirakontxa barne hartzen dituena. Bertan daude hiriko eraikin eta espazio publiko nagusi batzuetan, hala nola udaletxea, Aldundia, katedrala, antzokia, Gipuzkoa plaza eta Kontxako pasealekua. Gehien bat XIX. mendearen bigarren erdian eta XX. mendearen hasieran eraiki zen, 1864an Parte Zaharra inguratzen zuten harresiak bota ondoren. Egun 22.149 biztanle ditu (2022).

[thumb|150px|erdian|thumb|Erdialdea eta [Amara auzoen aireko ikuspegia.]]

## Historia
thumb|*Porvernir*, Kortazarren zabalgune proiektua, egungo erdialdea
Donostiaren hazkunde demografikoak —hirigunean 9.000 bizilagun— pilaketa arazo larriak eragin zizkien harresien barruan bizi zirenei. Prim eta Lertxundi jeneralen bitartekotzaz, herritarrek eta udalak gogo biziz esperotako agindua heldu zen: harresiak eraistea. Hiribildu eta gotorleku militar izateari utzi zion, herritarren pozerako. Hurrengo pausoa, harresien aurreko hareatzan, ordu arte ariketa militarrak egiteko, ontzigintzarako eta abarrerako erabiltzen zen tokian, hiria eraikitzea zen, ekialdera hedatuz lehenik, eta hegoaldera gero. Azken zabalkunde hau, *Porvenir* deitutakoa, Antonio Kortazarren planetan oinarritu zen, baina Jose Goikoak ere parte hartu zuen. Izan ere, 1845etik, Espainiako Errege Gortea udako oporrak Donostian ematen hasi zen, baita haien segizio osoa ekarri ere, sendatze-bainuen moda berrian kokatuta, eta udal kabildoak Donostia zerbitzuen eta gerora "tourismo" deitu zutenaren hiria izatearen alde egin zuen. Eliteen oporraldietarako Biarritz hartu zuten eredu, eta hareatzaren gaineko eraikuntza, berriz, Bartzelonako eta Georges Haussmannen Paris erdialdearen berreraikuntza-plan dotore baina oso eztabaidagarria.

## Ondasun nabarmenak 
### Eraikinak 
### Parkeak 
* Alderdi Eder parkea
* Gipuzkoa plaza
* Zaragoza plazako parkea

### Zubiak 
* Zurriola zubia
* Santa Katalina zubia
* Maria Kristina zubia

## Kaleak eta plazak 
### Kaleak 
### Plazak 
## Iruditegia 

Irudi:Ayuntamiento-S.S.Center.jpg|Donostiako udaletxea Alderdi Eder parketik ikusia.
Irudi:Catedral del Buen Pastor (9225828442).jpg|Artzain Onaren katedrala
Irudi:Donostia Plaza de Bilbao.JPG|Bilbo plaza, atzean Artzain Onaren katedralaren dorre duela.
Irudi:Koldo mitxelena kulturunea kanpoalde 002.JPG|Koldo Mitxelena Kulturunea.
Irudi:Donostia_Victoria_Eugenia_Maria_Cristina.JPG|Maria Cristina hotela eta Victoria Eugenia antzokia.

## Kanpo estekak 
* Erdialdea www.donostia.org web gunean,
Uribarri (Aramaio)

**Uribarri** Aramaioko (Araba) elizate bat da. 

## Demografia 
## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* San Esteban eliza
* Marixekako AndreMariaren baseliza
* San Bartolome baseliza (Zubieta auzoan)
* San Kristobal baseliza
* Done Jakue baseliza

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak
Erdialdea (Arrasate)

eskuinera|thumb|250px|Arrasateko erdialdea, Santa Barbara parketik ikusita
**Erdialdea** Arrasateko (Gipuzkoa) auzoa da, hirigune historikoa osatzen duena. Erdi Aroan harresi batek inguratzen zuen udalerria osatzen zuen gune hau, gaur egun ere aztarnak mantentzen dituena. Hiru ate mantentzen dira, besteak beste, gune honetarako sarrera daukatenak: Portaloia (sarrera nagusia), Iturriotz atea eta Zurgin kantoiko atea.

## Hiribildua 
Antzina, Arrasateko hiribildua harresi batek inguratzen zuen eta ondorioz gaur egungo Alde Zaharrak oinplano obalatua dauka, Erdi Aroko hiribildua baita. Hiribilduaren barnealdera sartzeko bost ate zeuden baina gaur egun horietako hiru kontserbatu dira: Portaloiko atea, Zurgin kantoiko atea, zaharrena, eta Kontzesinoko edo Iturriotz atea. Hauek gauero itxi eta goizero zabaltzen ziren eta sute kasuan itxi egiten zituzten, bertako biztanleriak sua itzaltzen lagundu zezan.

## Kaleak 
Hiru dira hasiera-hasieratik Arrasateko erdigunea osatzen duten kaleak: Iturriotz, Erdiko kalea eta Ferrerias. Hauez gain, hiru kantoi ere badaude, kale hauek zeharkatzen dituztenak: Zurgin kantoia, Olarte kantoia eta Kanpatorpea kantoia.

Bertan, gainera, herriko plaza ere badago, *Iturriotz* eta *Erdiko kalea*ren artean kokatuta dagoena eta herriko udaletxea eta Joan Bataiatzailea deunaren parrokia alboetara dituena. Plaza honetan egiten dira herriko ospakizun nagusienak, errementari dantza tartean.

## Ondarea 
* Andikano-Loiola jauregia
* Arrasateko herriko plaza
* Arrasateko udaletxea
* Bañez Artazubiaga jauregia
* Monterron jauregia
* Okendo jauregia (Barrutia-Mendi)
* San Joan Bataiatzailearen eliza
* San Frantzisko eliza eta komentua

### Ateak 
Arrasateko erdigunea inguratzen duen harresiak bost ate izan ditu historikoki:
# **Gazteluondoko errebalean**, Gasteiz eta Gatzaga ingurutik zetozenentzako. Ate hau XX. mende hasieran desagertu zen.
# **Zurgin kantoirako sarrera ematen duena**, Monterron jauregiaren parean eta *Arbolapeta* izenez ezaguna den gunearen ondoan kokatuta dagoena.
# **Olarte kantoirako sarrera ematen zuena**. 1892an desagertu zen ate hau.
# **Kanpatorperako sarrera ematen duena.
# **Portaloia''', guztietan ezagunena dena.

## Udal hauteskundeetako emaitzak 
2007ko maiatzaren 25ean udal hauteskundeak izan ziren. Egun hartan, 6.141 hautesle zeuden Arrasateko erdialdean (%100), baina 2.181 abstenitu egin ziren (%35,52). Alderdien botoak horrela banatu ziren:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*"Goitik begira: Arrasateko Alde Zaharra" (Goiena).
Amasa

**Amasa** Villabona-Amasako (Gipuzkoa) auzo bat da. Gaur egun hirigune garrantzitsuena Villabona baldin bada ere, Amasa da jatorrizko herria.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 
* Larrea baserria, *monumentu* izendatua.
* San Martin eliza, XVI. mendekoa.

## Kanpo estekak
Aguilar de Segarra

**Aguilar de Segarra** Kataluniako udalerria da, Bages eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 257 biztanle zituen. 42,32&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak 
* Aguilar de Segarra (Herriburua)
* Castellar
* Les Coromines

## Demografia 
## Jaiak eta ospakizunak 
* Castellarko jaiak, abuztuko lehen asteburuan.
* Aguilarko jaiak, iraileko lehen asteburuan.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalerriari buruzko informazioa Kataluniako Generalitatearen webgunean.
Abrera

**Abrera** Kataluniako udalerria da, Baix Llobregat eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 11.521 biztanle zituen. 19,92&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ondarea 
* Voltrerako gazteluaren arrastoak
* Sant Pere eliza
* Sant Hilari baseliza
* Sant Ermengol baseliza

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Abrerako udalaren webgunea.
Alpens

**Alpens** Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 311 biztanle zituen. 13,8&nbsp;km²-ko azalera du.

Herria Kataluniako hiriburutik 105 kilometrora dago.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Alpenseko gudua

## Kanpo estekak 
*  Alpensko udalaren webgunea.
Alella

**Alella** Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 9.397 biztanle zituen. 9,58&nbsp;km²-ko azalera du.

## Ondarea 
* Sant Feliu d'Alella eliza erromanikoa.

## Demografia 
## Herritar ezagunak 
* Francesc Ferrer i Guardia (1859-1909) pedagogoa.
* Montserrat Casas i Soldevila (1933-2024) moja klaratarra.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Alellako udalaren webgunea.
Arenys de Mar

**Arenys de Mar** Bartzelonako probintzian eta Maresme eskualdean dagoen Kataluniako udalerria da. 2005ean 13.860 biztanle zituen. 6,87&nbsp;km²-ko azalera du.

## Geografia 
### Ingurune naturala eta klima 
2011. urtean, Europako Justizia Auzitegiak ebatzi zuen Arenysek oraindik ez zituela hondakin urak biltzen eta arazten. Eginbehar hori 2000. urterako bete beharrekoa zen.

### Mugakidea 
Mugakide ditu iparraldean Arenys de Munt, ipar-mendebaldean Sant Vicenç de Montalt, hego-mendebaldean Caldes d'Estrac, hegoaldean Mediterraneo itsasoa, eta ekialdean Canet de Mar.

## Biztanleriaren bilakaera 
## Iruditegia 

Irudi:Arenys vista dalt.jpg|Arenys de Mar
Irudi:Edifici Montcalvari.jpg|Portua
Irudi:ArenysMarParroq.jpg|Eliza
Irudi:Arenys de Mar Riera.JPG|Riera

## Arenystar ospetsuak 
* Salvador Espriu (1913-1985), olerkaria.
* Cesc Fàbregas (1987), futbol jokalaria.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Costa del Maresme

## Kanpo estekak 
*  Arenys de Marko udalaren webgunea.
Argentona

**Argentona** Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 11.633 biztanle zituen. 25,4&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak 
* Argentona (Herriburua)
* Barri del Puig
* Can Barrau
* Can Cabot
* Can Ferreters
* Can Raimir
* Can Ribosa
* Can Serra de Lledó
* Can Vilardell
* Dalipà
* Les Ginesteres
* La Plana
* Veïnat de Clarà
* Veïnat de la Pujada
* Veïnat del Cros
* Veïnat de Lledó
* Veïnat de Madà
* Veïnat de Pins
* Veïnat de Sant Jaume de Treià

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Argentonako udalaren webgunea.
Balsareny

**Balsareny** Kataluniako udalerria da, Bages eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.512 biztanle zituen. 36,91&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Pertsonaia ezagunak 
* Pere Casaldàliga (1928-2020), teologoa.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Begues

**Begues** Kataluniako udalerria da, Baix Llobregat eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 6.271 biztanle zituen. 50,45&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Herri eta auzoak 
* Begues (Herriburua)
* Begues Parc
* Mas Ferrer

## Iruditegia 

Irudi:2014-10-13-Begues-Casa de la Vila 1.jpg|Udaletxea.
Irudi:Biblioteca de Begues 05.jpg|Liburutegia.
Irudi:Iglesia parroquial San Cristobal Begas.jpg|San Kristobal eliza.
Irudi:2014-10-13-Begues-Panorama.jpg|Herrigunearen ikuspegia.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Beguesko udalaren webgunea.
Berga

**Berga** Kataluniako iparraldean dagoen udalerria da, Berguedà eskualdeko hiriburua dena eta Bartzelonako probintzian ere kokatuta dagoena.

2007an 16.596 biztanle zituen. 22,56 km²-ko azalera du.

## Geografia 
### Udalerri mugakideak 
Iparraldean eta ipar-ekialdean Cercs, hego-ekialdean Olvan, hegoaldean Avià, hego-mendebaldean Capolat eta ipar-mendebaldean Castellar del Riu udalerriak ditu mugakide.

### Natura-ingurunea 
Aurre Pirinioan kokatuta, Pedraforca mendia udalerritik ez dago urruti kokatuta. Queralteko mendilerroa ondoan dauka, bertan santutegia dagoelarik.

Bestela, Llobregat ibaia gertutik igarotzen da, iparraldetik etorrita.

## Historia 
Hiriaren jatorria "Vergneum" da, 'bargusii' iberiar herriaren hiriburua zena, geroago 'Castrum Bergium' izango zena Erromatarren okupazio garaian.

X. mendean, Cerdanyako kondeek Bergako konderri izenekoa sortu zuten, euren menpe zegoena. 1393an bestela Aragoiko eta Armagnac-eko Juanak bereganatu zuen, eta 1468an Ferran printzeak hartu zuen.

Segadors-en Gerran, armada frantziarrak hiria 1655ean okupatu zuen, geroago monarkia espainiarrak berreskuratu zuen. Hamarkada batzuk geroago, Espainiako Ondorengotza Gerran beste hiri batzuekin batera (Fraga eta Cervera kasu) borboien alde egin zuen.

Napoleonen aurkako gerran, Kataluniako Goiko Batzarraren egoitza izan zen 1811an, eta 1837an gobernu karlistarena, Katalunia osokoa. Hiru karlistaldiek hiria jo zuten hori dela eta. 1877an hiri izendatu zuten hain zuzen ere, eta XIV. mendeko harresia botatzeari ekin zioten XIX. mende horretan.

XX. mendeko hasieran industriaren garapenak (ehungintzarena besteak beste) immigrazio mugimenduak ekarri zituen, modu nabarmenean populazioa igoaraziz.

## Herri eta auzoak 
* Berga (Herriburua)
* La Colònia Cal Rosal (ehungintzarekin lotutako kolonia zaharra).
* Sant Bartomeu de la Valldan

## Kultura 
### La Patum 
thumb|eskuinera|Salt de Plens, La Patum jaiaren amaiera dena.

'La Patum' izeneko festa ospatzen dute urtero hirian Corpus Christi dela-eta, maiatz-ekainean. 1983an Generalitatek izendatu zuen festa tradizional eta nazioko interesduntzat, eta 2005ean bestela UNESCOk "Ahozko eta materiarik gabeko gizateriaren ondare"-tzat.

XV. mendekoak dira idatzitako aipamen zaharrenak.

### Arkitektura-ondarea 
* **Sant Quirze de Pedret**. IX. mendeko eliza aurre erromanikoa, berriztatua. Hormako margoak ditu. Cercs udalerrian egon arren, Berga hiriari eman zioten.
* **Mare de Déu de Queralt**-eko santutegia. XVIII. mendekoa, Andra Mariren irudia XIV. mendekoa delarik.
* **Sant Pere** enparantza. Erdi Aroko jatorrikoa, bertan zegoen izen bereko eliza erromanikoa, XVIII. mendean botatakoa. Hemen ospatzen dute 'La Patum' festa ezaguna.
* **Sant Ferran** gaztelua.

## Herri senidetuak 
*  Högsby, Suedia.
*  Tarascon-sur-Ariège, Frantzia.
*  Gernika, Euskal Herria.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Bergako udalaren webgunea.
Bigues i Riells del Fai

**Bigues i Riells del Fai** Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 8.401 biztanle zituen. 28,6&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak eta auzoak 
* Can Barri
* Can Carreres
* Can Febrera
* Can Regassol
* Can Traver
* El Castell de Montbui
* El Diamant del Vallès
* La Font Granada
* La Font del Bou
* Els Manantials
* La Pineda
* El Racó del Bosc
* Riells del Fai
* El Rieral de Bigues
* Els Saulons d'en Déu
* El Turó
* Vallroja i el Pla

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Bigues i Riellsko udalaren webgunea.
El Bruc

**El Bruc** Kataluniako udalerria da, Anoia eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko erroldaren arabera 1.904 biztanle zituen. 47,21&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak 
* El Bruc Residencial
* El Bruc (Herriburua)
* Montserrat Parc
* Sant Pau de la Guàrdia

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalerriari buruzko informazioa Kataluniako Generalitatearen webgunean.
El Brull

thumb|250px|eskuinera|Can Casademunt.

**El Brull** Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 252 biztanle zituen. 41&nbsp;km²-ko azalera du.

## Ondarea 
* Sant Martí del Brullgo eliza erromanikoa.
* Sant Jaume de Viladrovergo eliza erromanikoa.
* Sant Cristòfol de la Castanyako eliza erromanikoa.
* Harresi Iberiarra (kristo aurreko IV. mendea), Montsenyko Parke Naturalean.
* Brullgo gazteluaren arrastoak.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  El Brullgo udalaren webgunea.
Cabrera d'Anoia

'''Cabrera d'Anoia''' Kataluniako udalerria da, Anoia eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.320 biztanle zituen. 17,01&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Agulladolç
* Cal Bota
* Can Feixes
* Can Formiga
* Can Fuster
* Can Gallego
* Can Piquer
* Can Ros
* Canaletes
* El Castell de Cabrera
* La Guitza Nova
* La Guitza Vella
* Mas Castells

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Cabrera d'Anoiari buruzko informazioa Anoiako eskualdeari buruzko webgune batean.
Cabrils

**Cabrils** Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 6.964 biztanle zituen. 7,05&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Jaiak eta ospakizunak 
* Festa Major de la Santa Creu: maiatzaren 3an eta abuztuaren 18an Santa Helena egunez.
* Els Tres Tombs, Sant Antoni egunean
* Catifes de flors, Corpus Christi egunean
* Mostra gastronòmica, abuztuan.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Cabrilsko udalaren webgunea.
* Informazioa, zerbitzuak, Etxebizitza, Aisia, Arte eta Media, Erakundeak, Merkataritza gida en Cabrils
Caldes de Montbui

**Caldes de Montbui** Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 16.885 biztanle zituen. 37,5&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Caldes de Montbui
* els Lladoners
* Urbanitzacions Can Valls
* i Torre del Negrell
* Urbanització els Saulons
* i la Finca Ribó

## Demografia 
## Pertsona ezagunak 
* Raül Romeva (1971-), Generalitateko kontseilaria eta preso politikoa.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Caldes de Montbuiko udalaren webgunea.
Les Cabanyes

**les Cabanyes** Kataluniako udalerria da, Alt Penedès eskualdean eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 888 biztanle zituen. 1,15&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Les Cabanyesko udalaren webgunea.
Caldes d'Estrac

'''Caldes d'Estrac**, herri izenez **Caldetes''', Kataluniako n kostaldean dagoen udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian kokaturik.

Toponimoa latinezko "caldarios"-etik dator, ur termaletatik alegia, XVIII. mendetik aurrera bereziki garatutakoak. Eta bestela "Astaracum" pertsona izenetik ere bai, Akitaniatik datorrena, zehazki Astarac lurralde historikotik.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 2.799 biztanle zituen. 0,90&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Jaiak eta ospakizunak 
* Festa Local: Irailean.
* Festa Petita: Abenduaren 13an.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Caldes d'Estraceko udalaren webgunea.
Calella

**Calella** Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 18.627 biztanle zituen. 8,01&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak 
* Calella
* Can Carreres
* Kilòmetre Tres
* Parc de Calella
* Sant Quirze
* Valldenguli

## Demografia 
## Herritar ezagunak 
* Josep Maria Margall (1955-), saskibaloi jokalaria.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Costa del Maresme

## Kanpo estekak 
*  Calellako udalaren webgunea.
Calonge de Segarra

**Calonge de Segarra** Kataluniako udalerria da, Anoia eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 196 biztanle zituen. 37,15&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herriak 
* Aleny
* Calonge de Segarra
* Dusfort
* Mirambell
* Sant Pere de l'Arç
* El Soler

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Calonge de Segarrako udalerriaren webgunea.
Canet de Mar

**Canet de Mar** Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 13.548 biztanle zituen. 5,56&nbsp;km²-ko azalera du. Bartzelonatik 40 kilometrora dago, ipar-ekialdeko norabidean.

## Demografia 
## Argazki galeria 

Irudi:Platja Canet de Mar Catalonia.JPG|Hondartza
Irudi:Canet Domènech i Muntaner.JPG|Domenech i Montanerren eraikina

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Costa del Maresme

## Kanpo estekak 
*  Canet de Marko udalaren webgunea.
Canovelles

**Canovelles** Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 16.023 biztanle zituen. 6,7&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Les Àligues
* La Barriada Nova
* Bellulla
* can Castells
* can Comas
* can Diviu
* can Duran
* can Quana
* La Quinta Avinguda
* La Serra
* Sanaüja
* Sant Feliu
* Tibel

## Demografia 
## Argazkiak 
erdian|thumb|480px
erdian|thumb|480px

## Ikus, gainera 
* Canavelles
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Canovellesko udalaren webgunea.
Canyelles

**Canyelles** Kataluniako udalerria da, Garraf eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.104 biztanle zituen. 14,23&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* les Amèriques
* Califòrnia
* can Roca
* la Cogullada
* Canyelles (Herriburua)
* Daltmar (Canyelles)
* Nou Canyelles
* les Palmeres
* Vora Sitges

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Canyellesko udalaren webgunea.
Capolat

**Capolat** Kataluniako udalerria da, Berguedà eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 77 biztanle zituen. 34,13&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Capolat (Herriburua)
* Llinars
* Rossinyol i Coforb
* Sant Andreu de Farners
* Taravil

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Capolati buruzko informazioa Kataluniako Generalitatearen webgunean.
Carme

**Carme** Kataluniako udalerria da, Anoia eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 832 biztanle zituen. 11,69&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Carme (Herriburua)
* Les Espluges de Carme
* Les Pinedes de l'Ermengol

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Carmeri buruzko informazioa Anoiako eskualdeko webgunean.
Castellar de n'Hug

'''Castellar de n'Hug''' Kataluniako udalerria da, Berguedà eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 198 biztanle zituen. 47,12&nbsp;km²-ko azalera du.

## Inguru naturala 
Llobregat ibaia hemen jaiotzen da.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castellar de n'Hugeko udalaren webgunea.
Castellbell i el Vilar

**Castellbell i el Vilar** Kataluniako udalerria da, Bages eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko erroldaren arabera, herriak 3.680 biztanle ditu.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Cardona

**Cardona** Kataluniako udalerria da, Bages eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2024ko erroldaren arabera 4.574 biztanle zituen.

Gatz mendiari esker Kataluniako toki estrategikoa izan zen eta XV. mendean Cardonako dukeak Aragoiko Koroako familia garrantzitsuena izan ziren.

## Geografia 
Bages eskuadearen ipar-mendebaldeko muturrean aurkitzen da, Cardener ibaiak egiten duen haranaren hasieran, muino baten gainean. Itsas mailatik 507 metrotako altueran kokaturik dago.
## Herri eta auzoak 
* Cardona: Herriburua, 4.000 biztanle ingurukoa.
* La Coromina: 540 biztanleko auzoa.

## Historia 
Iberiar kulturako aztarnak aurkitu dira gatz haranean, izan ere Neolito garaitik ustiatu izan baita gatza bertan.

Asentamentu jarraia eratu zen 798. urtearen inguruan eta 886an Cardonako gaztelua eraiki zuten. X. mendean Osona familia iritsi zen eta Borrell II.ak herri titulua eman zion 986ko apirilaren 23an. Gatzaren ustiaketaren kontura Cardonako dukerria izendatu zen eta garrantzia politikoa hartuz joan zen eta XV. menderako Aragoiko Koroako familia garrantzitsuena zen, Errege familiaren ondoren. Txanpon proipioa ere bazuten, *moneda cardonina* izenekoa. Katalunia osoan zehar 30 herri, 25 gaztelu, 272 toki eta lau itsas-portu zituzten menpean. Guztira Kataluniako lurraldearen %6aren gainean agintzen zuten. Cardonako dukeek "koroarik gabeko errege" ezizena hartu zuten eta Europako nobleziarekin harremanak eratu zituzten. 

Cardona bertako populazioa asko hazi zen mende haietan, merkatariak, ehungileak eta artisauak ugari etorri baitziren. XVI. mendearen amaieran Cardonako dukeak Bartzelonan eta Arbecan ezarri ziren eta Cardonaren garapenak atzeraldia izan zuen.

Espainiako Ondorengotza Gerraren barnean 1711n Cardonako gazteluak Filipe V.a Espainiakoaren tropen setioari eutsi zion 34 egunez. Bandera beltzak zabaldu zituzten honako idazki honekin: "Libre biziko gara edo hilko gara!". Kataluniako erresistentziaren azken gaztelua izan zen.

1900. hamaradaren hasieran Emili Viader i Soler injeniariak potasa aurkitu zuen eta Cardona industrializatu egin zen. Meategin lan egitera langile ugari etorri ziren kanpotik eta populazioa asko handitu zen. Lan baldintza eskasak zirela eta etxebizitza prekarioetan bizitzeagatik greba ugari egin zituzten meatzariek.

1990an itxi zen gatz meategia eta Cardonaren populazioa erdira jaitsi zen hamarkada gutxitan.

## Demografia 
## Ondasun nabarmenak 
* Cardonako gaztelua: IX. mendean eraikia. Sant Vicenç Cardonako kolegiata eta Minyona dorrea ditu barnean.
* Cardonako gatz mendia

## Pertsona ezagunak
* Lluís Conesa (1944-2025), kirol zuzendaria.
* Berto Romero (1974- ) umoregilea eta telebistako aurkezlea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Cardonako udalaren webgunea.
*  Cardona Turisme
Castellcir

**Castellcir** Kataluniako udalerria da, Moianès eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 628 biztanle zituen. 34,2&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Castellcir
* Marfà
* La Penyora
* El Solà del Boix

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castellcirko udalaren webgunea.
Castelldefels

**Castelldefels** Kataluniako udalerria da, Baix Llobregat eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 62.080 biztanle zituen. 12,87&nbsp;km²-ko azalera du. Kostaldeko udalerria eta turismo eta aisialdi gune oso garrantzitsua da. Hondartza luze bat eta tren-geltoki bi dauzka.

## Demografia 
## Iruditegia 

Irudi:Ajuntament Castelldefels Catalonia.JPG|Udaletxea.
Irudi:Castelldefels Railway Station.jpg|Tren geltokia.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castelldefelsko udalaren webgunea.
Castellbisbal

**Castellbisbal** Kataluniako udalerria da, Vallès Occidental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 11.977 biztanle zituen. 31,2&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Àrea Industrial del Llobregat
* can Costa (Castellbisbal)
* can Nicolau de Dalt
* can Santeugini
* Les Casetes de Ca n'Oliveró
* Castellbisbal
* Colònia del Carme
* Comte de Sert
* Costablanca
* Polígon Industrial Comte de Sert
* Polígon Industrial Sant Vicenç
* Santa Rita
* Santa Teresita

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castellbisbalgo udalaren webgunea.
Castellet i la Gornal

**Castellet i la Gornal** Kataluniako udalerria da, Alt Penedès eskualdean eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.222 biztanle zituen. 47,5&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Cubelles

**Cubelles** Kataluniako udalerria da, Garraf eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatutakoa.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 13.771 biztanle zituen. 13,67&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Herritar ezagunak 
* Charlie Rivel, (1896-1983), pailazoa.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Costa del Garraf

## Kanpo estekak 
*  Cubellesko udalaren webgunea.
Dosrius

**Dosrius** Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.937 biztanle zituen. 40,73&nbsp;km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak 
* Can Massuet - El Far
* Can Valls
* Canyamars
* Dosrius

## Demografia 
## Ondarea 
* Dosriusko Gaztelua
* Sant Llop baseliza (XVI. mendekoa)
* Sant Andreu el Far eliza (XVII. mendekoa)
* Sant Esteve de Canyamars eliza gotikoa (X. mendekoa)

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Dosriusko udalaren webgunea.
*  DosriusDiari.cat
Esplugues de Llobregat

**Esplugues de Llobregat** Kataluniako udalerria da, Baix Llobregat eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 46.862 biztanle zituen. 4,6&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Pertsonaia ezagunak 
* Carme Chacón (1971-), politikari sozialista eta Espainiako Gobernuan ministroa.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Esplugues de Llobregatko udalaren webgunea.