open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Siesikai gaztelua

**Siesikai gaztelua** () Lituaniako Pizkundetar estiloko eraikina da. Siesikai aintziran dago, Vilniusko konderrian.

## Historia 
Siesikairen ekialdean eraiki zen, bi kilometrotan, izen bereko aintzira ondoran. sobre la costa del lago Siesikai. Gortorlekuarekin batera, multzo berean, mihitegia, destilategia, langileentzako etxak eta beste dependentziak daude. Gazteluaren lehen jabea Gabrielius Daumantas-Siesickis aitoren seme lituaniarra izan zen, XVI. mendean. 1704an Armada suediarra eraso egin zuen eta gazteluari sua eman zion. Bigarren Mundu Gerra ondoren sobietarrek eskola bat jarri zuten eraikinan eta inguruko nekazarientzako bizileku izan zen.

## Iruditegia 

Image:
Siesiku pilis001.jpg|Gazteluaren dorrea.
Siesikų pilis.JPG|Gaztelua eta Siesikai aintzira.
Siesiku pilis is siaures vakaru puses.jpg|Gazteluaren egoera ez da ona.
Piesiku pilies ansamblio pastatas.JPG|Gazteluaren inguruan beste dependentziak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naproxeno

**Naproxenoa** antiinflamatorio ez esteroideoa da. Artrosia, artritis psoriasikoa, espondilitis ankilosatzailea, tendinitisa eta bursitisa bezalako afekzioek eragindako min arin eta moderatuaren, sukarraren, hanturaren eta zurruntasunaren tratamenduan erabiltzen da. Baita lehen mailako dismenorrearen eta migrainaren tratamenduan ere. Prostaglandinen sintesia inhibitzen du. Ahotik hartzen dute, helduen ohiko dosia 12 ordutik behin 250 eta 500 mg artekoa izanik. Naproxeno edo naproxeno sodiko moduan dago eskuragarri.

## Kanpo estekak
Alfred Vulpian

**Edmé Félix Alfred Vulpian** (1826ko urtarrilaren 5a - 1887ko maiatzaren 18a) frantziar medikua eta neurologoa izan zen. Vulpian-Bernhardt bizkarrezurreko muskulu-atrofia eta Vulpian-Heidenhain-Sherrington fenomenoaren aurkitzailetako bat izan zen.

Vulpian Parisen, Frantzian, jaio zen 1826an. aipatutako beste aurkikuntza eta esperimentu batzuen artean, Vulpianek adrenalina aurkitu zuen muin suprarrenalean. "Fibrilazio" hitza erabili zuen lehenengoa izan zen bihotzaren erritmo irregular kaotikoa deskribatzeko. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Joseph Jules Dejerine

## Kanpo estekak 
* Edmé Félix Alfred Vulpian . WhoNamedIt.
Lucania mendia

'''''', , Kanadako Yukon probintzian dagoen mendi bat da, San Elias mendikatean. 5.240 metroko garaiera du, honenbestez, Kanadako hirugarren mendirik garaiena da.

1937an Bradford Washburn eta Robert Hicks Bates mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Kernavė

**Kernavė** Lituaniako Dukerri Handiaren hiriburua izan zen, gaur herri turistikoa, aztarnategi arkeologikoa eta, 2004tik, Gizateriaren Ondarea. Dukerriaren hiriburua izan zena gaur herria da, 318 biztanleekin 1999an. 

## Kokapena 
Neris ibaiaren meandrotik eta Pajauta haranatik gertu dago, "piliakalnis" izeneko muino historiko batzuetatik inguruan. Kernavė Neris ibaiaren eskuin aldean dago, Vilnatik 37 kilometrotara. Hiriaren hegoaldeko aldea parke natural batekin egiten du muga.

## Historia 
Kernavėk Paleolito Arotik ezagutu zuen gizakiaren presentzia. Aztarnak Mesolito Aroan eta Neolito Aroan handitu eta zabaldu ziren. Hiriaren lehenengo aipamena 1279an jaso zen; urte horretan Ordena Teutonikoaren zaldunek hiria setiatu baitzuten. 1390an, zaldunek hiria eta Pajauta haraneko eraikinak, gaztelua barne, erre egin zituzten. Ondoren, hiria hutsik gelditu zen eta biztanleak muinoaren aldean kokatu ziren.

Jendeak utzi ondoren, ibaiaren lokatzek erorkinak estali zituzten, zohikatz hezea sortuz. Material horiek oso egokiak izan ziren gelditutako aztarnak eta erorkinak ondo gordetzeko. Horri esker, gaur egun, Kernavé benetako altxor arkeologikoa da, ezkutatutako benetako altxorra. Espezialista batzuen hitzetan Kernavė «Lituaniako Troia» da.

XIX. mendean, idazle erromantiko batek, Feliks Bernatowicz, *Pojata, córka Lizdejki* («Pajauta, la Lizdeikaren alaba», Varsovia, 1826) eleberria idatzi zuen eta horrekin desagertutako hiria modan jarri zuen. Tyszkiewicz anaiek muinoaren gotorlekuak aztertu zituzten eta, ondoren, Władysław Syrokomla-k (1859) indusketekin jarraitu zuen. Bigarren Mundu Gerra ondoren, lanak 1979an hasi ziren berriro ere, orduan Vilnako Unibertsitatearen eskutik. 1980-1983 urtetan Historiako Institutu Lituaniarrak lanekin jarraitu zuen. 2003an gobernuak ingurua Kernavėko Kultura Erreserba Nazionala izendatu zuen. 2004an Unescok Gizateriaren Ondarea izendatu zuen.

## Iruditegia 

Image:
Kernave_Neris.jpg|Neris ibaia.
Kernavė 19172, Lithuania - panoramio (2).jpg|
Kernavė.jpg|Zurezko kapera.
Kernave - panoramio (4).jpg|Zurezko eraikinak.
Kernavė - Church 01.JPG|Eskapularioko Andre Mariaren eliza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Erreserba kultural nazionalaren webgunea.
King Peak (Yukon)

**King Peak**, **King Tontorra** edo **King Mendia**, , Kanadako Yukon probintzian dagoen mendi bat da. 5.173 metroko garaiera du.

1952ko ekainaren 6an Keith Hart eta Elton Thayer mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Steele mendia

'''''', , Kanadako Yukon probintzian dagoen mendi bat da. 5.073 metroko garaiera du eta Kanadako bosgarren mendirik garaiena da. Izena Sir Sam Steele Ipar-Mendebaldeko Zaldizko Polizia ofizialaren omenez darama.

1935an Walter Wood buru zuen mendizale talde batek lehenbizikoz igo zuen.
Blackburn mendia

'''''', , AEBko Alaska estatuan dagoen mendi bat da, Alaskako mendikatean. 4.996 metroko garaiera du.

1958an Gilbert, Wahlstrom, Gmoser, Bitterlich eta Blumer mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Lizarrako forua

thumb|Lizarrako Rúa kalea, lehen burgesak bere etxeak egin zituzten kalea.
**Lizarrako forua** Antso V.a Ramiritz erregeak esleitutako araubidea da, 1090. urtekoa. 1164an, foru hedatua esleitu zitzaion. Haren bidez, eskubide eta frankiziak esleitu zitzaizkien kolono *frankoei* (okzitaniarrei), haientzat burgu bat sortuz. Lizarrako forua Jakakoan oinarritu zen, eta beste toki batzuetako foruetarako oinarria eman zuen, adibidez, Donostiakorako (1181).

Foruaren euskarazko izendapena ez da argia, latinez eman zenean Estella hirigune berriari esleitu baitzitzaion, Lizarra herrixka gotortuaren aurrean. Ehun urte geroago, Lizarra nafarra eta Estella frankoa udalerri berean bateraturik zeuden, burgu desberdinetan.   

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* Intxaustegi Jauregi, Nere Jone (2020) «La familia de los fueros de Estella y San Sebastián a partir de 1200» in: Irujo, Xabier eta  Álvarez Berastegui, Amaia (koord): *Los fueros de Estella y San Sebastián*. ISBN: 9788409052370. 241-254  241-254 or.

## Kanpo estekak
Sanford mendia (Alaska)

**Sanford mendia**, , AEBko Alaska estatuan dagoen sumendi bat da. 4.949 metroko garaiera du.

1938ko uztailaren 21n Terris Moore eta Bradford Washburn mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Bona mendia

'''''', , AEBko Alaska estatuan dagoen mendi bat da, San Elias mendikatean. 5.040 metroko garaiera du.

1930eko uztailaren 2an Allen Carpé, Terris Moore eta Andrew Taylor mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
2003ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak

**2003ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak** urte bereko maiatzaren 1ean izan ziren, eta Galesko Biltzar Nazionalerako bigarren hauteskundeak izan ziren. Hauteskunde horien bidez Biltzar Nazionalaren II. legealdiko 60 biltzarkideak hautatu ziren, zeinetatik 40k hautesbarruti bana ordezkatzen zuten.

Hauteskundeen parte-hartzea %38,2ra murriztu zen. Alderdi Laboristak gora egin zuen barrutietan zein eskualdetan, eta 30 eserleku eskuratu zituen, gehiengo osotik eserleku bakar batera geratuz. Ondorioz koaliziorik osatu gabe beraien kabuz gobernatzea erabaki zuten. Bestalde, Plaid Cymruk sostengua galdu zuen herrialdean zehar eta 5 eserleku gutxiago eskuratu zituen, baina Alderdi Kontserbadorearen aurretik mantentzea lortu zuen.

Aurreko legealdian Alderdi Laboristatik kanpo geratu zen John Marek Biltzarreko mahaiburuak (galesez *LLywydd*) "John Marek Alderdi Independentea" eratu zuen, eta berriz ere mahaiburu izendatua izan zen.

Hautatutako 60 biltzarkideetatik 30 emakumezkoak eta 30 gizonezkoak izan ziren.

## Hauteskunde legea 
Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeetan ordezkaritza proportzional mistoa (MMP) da erabiltzen den hauteskunde sistema. Biltzar Nazionaleko 60 biltzarkideetatik 40 hautesbarrutien bidez hautatzen dira, eta gainerako 20ak D'Hondt metodoa MMP sistemara aplikatuz.

Gales 40 hautesbarrutitan dago banatuta (Komunen Ganberarako hauteskundeetako hautesbarruti ber-berak), eta hautesbarruti horiek 5 eskualde osatzen dituzte: Gales Erdialdea eta Mendebaledea, Ipar Gales, Hego Gales Mendebaldea, Hego Gales Erdialdea, eta Hego Gales Ekialdea. Hautesleek bi boto eman behar dituzte: "barruti botoa", haien hautesbarrutiko ordezkaria hautatzeko; eta "zerrenda botoa" edo "eskualde botoa", haien eskualdeko 4 ordezkariak hautatzeko. Bi boto horiek ez dute zertan alderdi berarentzat izan, eta ondorioz alderdien barruti boto kopurua eta zerrenda boto kopurua normalean ez da berdina izaten.

## Emaitzak 

### Laburpena 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Galesko Biltzar Nazionala
* 1999ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak
* Galestar nazionalismo

## Kanpo estekak
Franko-belgikar komikigintza

**Franko-belgikar komikigintza**, , Frantzia, Belgika eta Suitzan ekoitzitako frantsesezko komikigintzari deritzo, eta AEB eta Japoniakoekin batera munduko hiru komikigintza nagusienetako bat da.

Europan komikigintza nagusiena da, bai usadioz eta baita gaur egun ere, nagusiki Frantzia eta Belgikan, urteroko argitalpen eta salmenta kopuruek baieztatzen duten bezala.

Komikigintza honen barnean Métal Hurlant, Pilote edo Spirou bezalako komiki-aldizkari garrantzitsua daude, Asterix, Tintin, Barbarella, Donjon eta XIII komiki-sailak edo Chaland, Cosey, Lauzier, Moebius, Tardi, Hergé, Enki Bilal, Albert Uderzo, René Goscinny eta Töpffer komikilariak, beste askoren artean.

Angulemako Komiki Azoka bere urteroko jaialdi eta erakustoki nagusia da.
Abdullah I.a Jordaniakoa

**Abdullah I.a bin Al-Hussein** (; Meka, Otomandar Inperioa, 1882ko otsaila - Jerusalem, 1951ko uztailaren 20a) Jordaniako erregea izan zen.

## Bizitza 
Hussein bin Ali Mekako xeriferen lau semeetatik bigarrena zen. 1909 eta 1914 bitartean, otomandar parlamentuko kide izan zen, baina Lehen Mundu Gerran britainiarrekin aliatu zen. Paper handia jokatu zuen bere aitak zuzendutako Arabiar Iraultzan.

1921ean, Transjordaniako emir bihurtu zen, eta 1946an Jordaniako errege, herrialdearen independentziaren ondoren. 1948an, lehen gerra arabiar-israeldarrean parte hartu zuen eta, amaitu ondoren, Zisjordania anexionatu zuen. 1951n, palestinar batek hil zuen Jerusalemen, ostiraleko otoitzean. Berarekin zihoan Hussein biloba bizirik atera zen atentatutik. Talal semea izan zuen oinordeko.

## Genealogia 
## Kanpo estekak
Ana Oncina

**Ana Oncina Tortosa** (Elda, 1989) ilustratzaile eta komikigile espainiarra da, *Croqueta y Empanadilla* sailaren egilea, zeinekin Bartzelonako Komiki Azokan publikoaren saria irabazi zuen 2015ean. 2017an, Forbes finantza-aldizkariak Europan eragin handiena izan duten 30 urtetik beherako sortzaileen zerrendan sartu zuen.

## Ibilbidea 
Ana Oncinak Arte Ederrak ikasi zituen Valentziako Unibertsitate Politeknikoan, ilustrazioan eta animazioan espezializatuz. Komikigintzan egin zuen lehen lana *Croqueta y empanadilla* izan zen, Ediciones La Cúpulara proiektu gisa bidali zuena, hurrengo egunean proiektua erosteko deitu zion argitaletxea. Bost hilabeteren buruan, lehen edizioa eta bi berrinprimatze agortu ziren, publiko arrakasta erakarriz, eta Oncina Espainiako emakumezkoen komikiaren ordezkarietako batean bihurtuz.

*Croqueta y empanadilla* 2013ko martxoan gertatutako anekdota batetik jaio ziren, Oncina Berlinera bere bikotekidearekin joan zenean. Hainbat museo bisitatu ondoren, Oncinak banku batean atseden hartu zuen, eta bere bikotekideak "enpanada bat" zela esan zion, eta Oncinak, bueltan, "enpanada bat" bazen, bera "kroketa bat" zela erantzun zion. Pasadizo horretatik sortu ziren benetako gertaeretan oinarritutako pertsonaiak eta istorioak, eta horiei bigarren mailako pertsonaia batzuk gehitu zitzaizkien, Rodolfo txakurra eta Sopla katua kasu, zeinen istorioak asmatuak dira. Saila bikote bizitzaren pasadizoak kontatzen dituzten kapitulu autokonklusibo ezberdinez osatuta dago
* *Una Navidad con Croqueta y empanadilla* (2014, Ediciones La Cúpula)
* *Croqueta y empanadilla 2* (2015, Ediciones La Cúpula).
* *Croqueta y empanadilla 3* (2017, Ediciones La Cúpula).
* *Bola* (2018, autoedizioa).
* *Los f*cking 30* (2019, Zenith).

### Haur literatura 
Ilustratzaile lanak egin ditu hainbat lanetan:

* *Trufa en Hollywood* (2016, Brúfalo Lector Ediciones) Egilea, Iria eta ilustratzailea Ana Oncina.
* *Noa & Max y la caracola mágica* (2019, Serunion) Egilea, Anna Manso, ilustratzailea Ana Oncina.

### Hainbat 
* *Un paseo por Corea y Japón* (2018, autoeditatua). Liburu ilustratua.

## Sariak eta merezimenduak 
* 2015 - Ikusleen Saria Bartzelonako Nazioarteko Komiki Azokan.
* 2015 - Ficomic-en Espainiako lan onenaren sarirako hautagaia.
* 2017 - 30 urtetik beherako Europako eragin handiko sortzaileen Forbesen zerrendan sartuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ana Oncinaren webgunea
Ihespuntu

thumb|290px|Ortzimugan kokatutako burbinbidearen errailen ihespuntua.
**Ihespuntua**, perspektiba marrazketako proiekzio plano bateko puntu bat da, honetan, hiru dimentsioko espazio batean elkarren artean paraleloak diren bi lerro zuzen edo gehiagok norantza jakin batean bat egiten dute. Infinitoan dagoen puntu bat da. Ezpazioan norantzak dauden bezainbeste ihespuntu daude.

Honen adibide intuitibo bat, burdinbide bateko bi errailek "bategin" beharko luketeen infinitoko puntua da.
Zatitu eta irabazi erako algoritmo

thumb|360x360px|Array baten balio maximoa bilatzea '**zatitu eta irabazi**' algoritmoaren arabera. Koloreak: (urdina) - (azpi)tartea, (gorria) - (azpi)arrayko maximoa, (horia) - subarray-aren prozesatze-ordena
Informatikan, '''*Zatitu eta irabazi* erako algoritmoak** estrategi hau erabiltzen dituzten algoritmoak dira:

* N tamainako problema tamaina txikiagoa duten problema bereko zenbait azpiproblematan banatzen du
* txikiagoak diren instantziak errekurtsiboki ebazten ditu metodoren bat erabiliz,
* azkenean, azpiproblemek itzulitako emaitza guztiak konbinatuz, jatorrizko sarreraren emaitza lortzen du.

Era horretakoak dira Quicksort eta Mergesort ordenazio-algoritmoak, kasu horietan, ordenatu beharreko lista, luzera txikiagoa duten zenbait azpilistatan banatzen da. Problema zatitzeko moduan eta ondoren emaitza partzialak (ordenaturiko azpilistak) konbinatzeko moduan desberdintzen dira.
[thumb|[Tony Hoare|Hoarek Quicksort ordenazio-algoritmoa asmatu zuen. Lerro urdina pibot balioa da.]]
**Quicksort** (batzuetan **ordenazio azkarra** edo **partizio-truke** **bidezko** **ordenazioa'* deitzen dena) hainbat balio ordenatzeko algoritmo eraginkorrenetako bat da. Tony Hoare informatikari britainiarrak 1959an garatu eta 1961ean argitaratu zuen, ohiko ordenatze-algoritmo bat da oraindik. Ongi inplementatzen denean, beste algoritmo lehiakide nagusiak (merge-sort eta heapsort) baino bizpahiru aldiz azkarragoa izan daiteke.

Quicksort algoritmoan (*ordenazio azkarra* edo *partizio-truke bidezko ordenazioa'' ere deitua**)** ordenatu behar diren elementuen artean pibot ("pivot") elementu bat hautatuz eta gainerako elementuak bi azpi-bektoretan zatituz funtzionatzen du, batetik pibota baino txikiagoak direnak (irudian lerro urdina) eta bestetik handiagoak direnak. Gero azpi-bektore bietako bakoitza era berean ordenatzen da, modu errekurtsiboan. Hori lekuan bertan (in-place) egin daitekeenez, memoria gehigarri txikiak behar ditu ordenaketa egiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emakumea ur-pitxer batekin

***Emakumea ur-pitxer batekin*** () Johannes Vermeer margolari herbeherearrak 1662 inguruan eginiko margoa da. Oihal gaineko olio-margolaritza teknika erabili zuen. Egun New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten erakusten da.

## Deskribapena 
Goizean emakume gazte batek esku batez leiho baten maratila heldu du bestearekin pitxer bat hartzen duen bitartean. Janzkeragatik, etxekoandrea dela pentsa daiteke, eta eguneko garbiketekin ari dela. Lehiotik eguzkia sartzen da, goizaren indarra erakutsiz.

## Ezaugarriak 
Oihalak 45,7zm x 40,6 zm-ko luze-zabala du. Vermeer heldu-aroko lan ohikoa da. Lanean margolariari lanetan ohiko koloreak ageri dira: limoi-horia, urdina eta magenta. Eszenan ikusten diren gauzakiak ere margolariaren lanetan askotan ikusten dira: aulkia, horman zintzilik dagoen mapa, mahaia lehen planoan. Deigarriak dira artistak lortutako tonalitateak, esaterako buruzapian: ematen du akuarela bat izango balitz. Deigarria da, baita ere, emakumeak eskuetan duen pitxerran islazen den isla. Horma zuri-horiak ere eguzkiaren indarra islatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak 
* :https://terraingallery.org/art-criticism/vermeers-young-woman-with-a-water-pitcher-and-what-men-women-are-hoping-for-in-marriage/
"Vermeer's Young Woman with a Water Jug and What Men and Women Are Hoping for in Marriage". Julie eta Robert Jensen-en artikulua.
Zazpi demonioen bidaia

**Zazpi demonioen bidaia** Manuel Mujica Lainezek idatzitako eleberria da. Gaztelaniazko originala (*El viaje de los siete demonios*) 1974koa da; eta euskarazko itzulpena, Literatura Unibertsala bildumakoa, Joxe Migel Esnaolak itzulia, 1998koa.

## Argumentua 
Deabrua bekatu nagusiak gorpuzten dituzten zazpi deabruekin haserretu da, "egokitu" egin direla uste duelako, eta, beraz, bakoitzak garai eta leku desberdinetako zazpi pertsona ordezkatzen dituen bekatuaz tentatzeko lan ez batere erraza agintzen die. Horretarako, Luzifer, Mammon, Leviatan, Belcebu, Satan, Asmodeo eta Belphegor beren trikimailu guztiez baliatuko dira, eta tresna magikoen eta zamalkadura fantastikoen laguntza izango dute. 

Horrela, egilearen ohiko ironiaz deskribatutako hasierako Infernu batetik, elkarren artean hain urrun dauden leku eta garaietan barrena bidaiatzeari ekingo diogu, hala nola 1443ko Frantzia, bertutetik banandutako eta 79. urteko botere-irrikak eta prebenda-goseak menderatutako Ponpeia, *Azken enperadorea* ren Pekin, 1879ko luxu arkaikoa eta pobrezia pentsaezina nahasten dituen Potosí, 1764ko Venezia, 1647ko Antillak edo 2273. urteko Siberiako Bet-Bet hiri imajinarioa. Agertoki horietako bakoitzean, zazpi deabruek beren arte guztiak ("zikinak" edo ez) eta maltzurrak zabaldu beharko dituzte "hautatuak" bide txarretik "eramateko, egilearen irudimena barreiatu eta errieta errieta egiteko balioko duten arte eta maltzurrak.

## Pertsonaiak 
Deabruak munduan zehar barreiatzen ditu zazpi demonio, zeintzuek zazpi bekatu nagusiak adierazten dituzten. Gizakiek bekatu horietara tentatzea da demonioen lana. Hona demonio protagonistak, bakoitzaren bekatuarekin:

* Luziifer: harrokeria
* Aamon: suminkeria
* Mammon: zikoizkeria
* Asmodeo: lizunkeria
* Beltzebu: sabelkoikeria
* Leviatan: bekaizkeria
* Belphegor: nagikeria

## Kapituluak 
* HITZAURREA
* 1.: "Bidaia"
* 2.: "Luzifer edo harrokeria"
* 3.: "Bidaia"
* 4.: "Mammon edo zekenkeria"
* 5.: "Bidaia"
* 6.: "Leviatan edo bekaizkeria"
* 7.: "Bidaia"
* 8.: "Beeltzebul edo sabelkeria"
* 9.: "Bidaia"
* 10.: "Satan edo hira"
* 11: "Bidaia"
* 12.: "Asmodeo edo lizunkeria"
* 13.: "Bidaia"
* 14.: "Belfegor edo nagikeria"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskarazko bertsio digitala.
* :Liburuaren PDFa.
Foraker mendia

'''''', , AEBko Alaska estatuan dagoen mendi bat da, Alaskako mendikatean. 5.304 metroko garaiera du.

1934ko abuztuaren 10ean Charles Houston, T. Graham Brown eta Chychele Waterston mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
2007ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak

**2007ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak** urte bereko maiatzaren 3ean izan ziren, eta Galesko Biltzar Nazionalerako hirugarren hauteskundeak izan ziren. Hauteskunde horien bidez Biltzar Nazionalaren III. legealdiko 60 biltzarkideak hautatu ziren, zeinetatik 40k hautesbarruti bana ordezkatzen zuten. Egun ber-berean Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak eta Ingalaterrako eta Eskoziako udal hauteskundeak izan ziren.

Hauteskunde hauetan Plaid Cymruk botoak eta eserlekuak irabazi zituen, batez ere Alderdi Laboristaren kalterako. Hala ere, Laboristak Biltzarreko lehen indarra izateari eutsi zioten, bigarren indarrari alde zabalarekin gailenduz. Hauteskundeen aurretik, Plaid Cymruk Biltzar Nazionalak eskumen gehiago lortzeko erreferendum bat egitea jarri zuen edozein koaliziotan sartzeko baldintza gisa.

Hauteskundean izan baino lehen hiru koalizio gobernu posible aztertu ziren kanpainan zehar: Laborista-Liberal Demokrata, Laborista-Plaid Cymru, eta Plaid Cymru-Liberal Demokrata-Kontserbadorea. Azken aukera hori eztabaidatzeko negoziazioak izan ziren hiru alderdien artean, baina adostasunik lortu ez zutenez eztabaidak eten ziren, eta azkenean Laboristek eta Plaid Cymruk koalizio bat osatzea adostu zuten "Gales Bat" (*One Wales*) itunarekin.

## Hauteskunde legea 
Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeetan ordezkaritza proportzional mistoa (MMP) da erabiltzen den hauteskunde sistema. Biltzar Nazionaleko 60 biltzarkideetatik 40 hautesbarrutien bidez hautatzen dira, eta gainerako 20ak D'Hondt metodoa MMP sistemara aplikatuz.

Gales 40 hautesbarrutitan dago banatuta (Komunen Ganberarako hauteskundeetako hautesbarruti ber-berak), eta hautesbarruti horiek 5 eskualde osatzen dituzte: Gales Erdialdea eta Mendebaledea, Ipar Gales, Hego Gales Mendebaldea, Hego Gales Erdialdea, eta Hego Gales Ekialdea. Hautesleek bi boto eman behar dituzte: "barruti botoa", haien hautesbarrutiko ordezkaria hautatzeko; eta "zerrenda botoa" edo "eskualde botoa", haien eskualdeko 4 ordezkariak hautatzeko. Bi boto horiek ez dute zertan alderdi berarentzat izan, eta ondorioz alderdien barruti boto kopurua eta zerrenda boto kopurua normalean ez da berdina izaten.

## Emaitzak 

### Laburpena 
400px|thumb|erdian|Ezkerrean barruti bakoitzeko irabazleak lortutako sostengua ikus daiteke, eta eskuman eskualdeetako eserlekuen banaketa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Galesko Biltzar Nazionala
* 2003ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak
* Galestar nazionalismo

## Kanpo estekak
2011ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak

**2011ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak** urte bereko maiatzaren 5ean izan ziren, eta Galesko Biltzar Nazionalaren IV. legealdiko 60 biltzarkideak hautatu ziren, zeinetatik 40k hautesbarruti bana ordezkatzen zuten.

Hauteskunde hauetan Alderdi Laboristak, Biltzarreko eta orduko koalizio gobernuko alderdi nagusiak, herritarren sostengu zabalagoa eskuratu zuen, eta Biltzar Nazionaleko eserlekuen erdia bereganatu zituen. Ondorioz, koaliziorik osatu gabe mantendu ahal izan zen gobernuan. Kontserbadoreak oposizioko alderdi nagusia bihurtu ziren, Plaid Cymru garaituz, baina Nick Bourne alderdiaren buruzagiak eserlekua galdu zuen eta Biltzar Nazionaletik kanpo geratu zen. Bestalde, gobernu koalizioko kide txikiak, Plaid Cymruk, boz ugari galdu zituen, eta inoizko emaitzarik kaskarrenak eskuratu zituen, 4 eserleku galduz. Liberal Demokraten boz kopurua ere asko apaldu zen, eta, lehenengoz Biltzarraren sorreratik, eserleku bat galdu zuten.

Hauteskundeetan momentuan Galesen bizi ziren Erresuma Batuko, Irlandako, Commonwealtheko zein Europar Batasuneko 18 urtetik gorako herritarrak bozkatu ahal izan zuten.

Egun ber-berean Eskoziako Legebiltzarrerako eta Ipar Irlandako Biltzarrerako hauteskundeak izan ziren.

## Hauteskunde legea 
Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeetan ordezkaritza proportzional mistoa (MMP) da erabiltzen den hauteskunde sistema. Biltzar Nazionaleko 60 biltzarkideetatik 40 hautesbarrutien bidez hautatzen dira, eta gainerako 20ak D'Hondt metodoa MMP sistemara aplikatuz.

Gales 40 hautesbarrutitan dago banatuta (Komunen Ganberarako hauteskundeetako hautesbarruti ber-berak), eta hautesbarruti horiek 5 eskualde osatzen dituzte: Gales Erdialdea eta Mendebaledea, Ipar Gales, Hego Gales Mendebaldea, Hego Gales Erdialdea, eta Hego Gales Ekialdea. Hautesleek bi boto eman behar dituzte: "barruti botoa", haien hautesbarrutiko ordezkaria hautatzeko; eta "zerrenda botoa" edo "eskualde botoa", haien eskualdeko 4 ordezkariak hautatzeko. Bi boto horiek ez dute zertan alderdi berarentzat izan, eta ondorioz alderdien barruti boto kopurua eta zerrenda boto kopurua normalean ez da berdina izaten.

## Emaitzak 

### Laburpena 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Galesko Biltzar Nazionala
* 2007ko Galesko Biltzar Nazionalerako hauteskundeak
* Galestar nazionalismo

## Kanpo estekak
Hemolinfa

[thumb|*[Oryctes nasicornis* koleopteroaren larba, abdomenaren muturreko kutikulak hemolinfa zeharrargiari igartzen diona.]]
**Hemolinfa** zenbait ornogaberen zelomako fluidoa da; goi-mailako animaliek duten odolaren eta linfaren kidekotzat jotzen da. Bere konposizioa asko aldatzen da espezie batetik bestera. Hainbat koloretakoa izan daiteke (laranjatua, berdexka edo koloregabea); pigmentuak elikaduratik edo prozesu metabolikoetatik etorri ohi dira. Gasen garraioa zirkulazio-aparatuarekiko independentea da. Hainbat motatako eta funtzioko odol-zelulak ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Furia (rapera)

**Nerea Lorón Díaz**, artistikoki **La Furia** (Cascante, 1983) rap abeslari eta kantautorea da.

## Biografia 
Nerea Lorón Díaz 1983an jaio zen Cascanten, Nafarroan. Haurtzaroa eta nerabezaroa Nafarroako Erriberan igaro zituen. Goi mailako ikasketak egiten hasi zen Bilbon. Donostian ikasketak amaitu zituen, mugimendu feministan sartu zen eta Gizarte Hezitzaile gisa lan egin zuen. Rapper gisa bere ibilbidea Donostian hasi zen.

### Musika ibilbidea 
2013. urteaz geroztik «La Furia» izenarekin abestu zuen eta *No hay Clemencia* lehen diskoa argitaratu zuen. *La Tuerka* programan parte hartu zuen "Aborto retrospectivo" gaiarekin. Ondoren,*Vendaval* diskoak 2017an etorri ziren. Bere azken diskoa argitaratu zuen *Pecadora* liburukia 2019an, eta II liburukia. Horietatik "Pecadora" abestiak argitaratu ditu eta Ira Rap taldearekin "A Bocajarro" taldearekin lankidetzan.

Bere erreferentziak Bronx eta Harlemgo hip hop- arenak dira, baita 1980ko hamarkadako rap feministarena ere, Queen Latifah, Salt-N-Pepa, Keny Arkana bezalako lurpetik. Hispaniar eremutik, La Mala, Arianna Puello eta Latinoamerikako emakumeak jarraitu zituen, besteak beste, Anita Tijoux, Txileko edo Guatemalako Rebeca Lane, besteak beste.

Rap tailerrak ematen ditu feminismoa ahalduntzeko tresna gisa, besteak beste, Rebeca Lane-ekin batera Durango, Eibar, Ordizi eta Vitoria-Gasteizko Sorginenean.

2025eko martxotik Gara egunkarian iritzi-artikuluak idazten ditu, bi astean behin.

## Diskografia 
* 2013 *No hay clemencia.*
* 2017 *Vendaval.*
* 2019 Pecadora. Volumen I.
* 2024 *Ultra*. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alamanda Castelnaukoa

**Alamanda** Okzitaniako *trobairitz* bat izan zen.

Bere lan bakarra iritsi da guregana *tensó* motakoa batera Giraut Bornelh-gorekin egina eta izenburua ''S'ie.us* *qier conseill, bella amia Alamanda* zuena*.* Duela urte batzuk fikziozko pertsonaiatzat hartua zen eta *tensó*a Girautek idatzia zela. Halabaina, Alamanda bat beste hiru trobadorek aipatzen dute, tartean Lombarda izeneko *trobairitz*ak Horrek adierazten du Alamanda pertsona erreala izan zela eta nahiko nabarmena Okzitaniako zirkulu poetikoetan.

Uste da, 1160an jaiotako **Alamanda** **Castelnauko** edo **Castelnouko** (1160 - 1223) bera dela Alamanda *trobairitz*a. Litekeena da gaztaroan poesia sortzen aritu izan zela Raimundo V.a Tolosakoaren gortean. Geroago, goretetik alde egin zuen Gilen Castelnoukoarekin ezkontzeko eta, azkenik, Tolosako Saint-Étiennego kanonigoa bihurtu zen, eta 1223an hil zen.

## Bibliografia 
* Bruckner, Matilda Tomaryn; Shepard, Laurie; eta White, Sarah (1995). *Songs of the Women Troubadours''. New York: Garland Publishing.  .
Queer kodifikazio

[thumb|255x255px|[Ursula *queercoding*aren eredu kanonikoetakoa da]]
**Queer kodifikazioa** edo, zuzenean ingelesetik, ***queercoding*** edo ***queer coding***a, ikus-entzunezko baliabideetan ageri ohi diren pertsonaiek agertzen duten *queer ezaugarrien* deskribapen sutila da, pertsonai hauen identitatea kanonikoa ez den arren. *Queer ezaugarri* hauek queer komunitatearen baitan gaitzetsiak badira, testuinguru honetan, oso maskulinoak (pertsonai femeninoen kasu) edo oso femenikoak, pertsonai maskulinoen kasu, diren pertsonaiak nabarmenki sailkatzen dira *queercoding*aren barruan. Termino hau bereziki erabilia da ikus-entzunezko baliabideen LGTB komunitatearen adierazpenaren inguruko eztabaidetan, bai eta baliabide hauek LGTB komunitatearen inguruan sortzen duten irudiaren inguruan ere. Termino hau, beraz, queer teoriaren zein genero-ikasketaren barruan kokatzen da. *Queercoding*aren adibide ezagunenak Hercules filmako Hades eta Sirenatxoa filmako Ursula ditugu. Ikusten denez, *queercoding*ak, ia modu esklusiboak, filmetako doilorrak deskribatzeko erabili izan ohi da, Disney film askotan.

## Erreferentziak
Azalaís Porcairagueskoa

**Azalaís Porcairagueskoa** edo **Azalaïs** edo **Alasais Porcaragueskoa** XII. mendeko bigarren erdiko okzitaniar koblakaria edo *trobairitz*a izan zen.

Bere bizitzari buruz ezer gutxi dakigu. Iturri bakar batek dio Montpellier ingurukoa zela, agian Portiragnes-koa, Béziers-etik ekialdera, eta Gui Guerrejat maite izan zuela. Gui 1135 urte inguruan jaio zen; Gilen VII.a Montpellierrekoaren anaia zen eta monje sartu zen; 1178an, gaixotu eta urtebete ondoren hil zen.

Aimo Sakariren ustez, seguruenik, Raimbaut Orangekoen zenbait poemetan agertzen den juglarea da Azalaís.

Azalaísen poema bakarra geratu zaigu, Raimbauten heriotza apaitzen duena eta 1173an izan zena.

## Poemaren zati bat 
## Iturriak eta bibliografia 
* Bec, Pierre (1995). ''Chants d'amour des femmes-troubadours: trobairitz et chansons de femme.* Paris: Stock. 65–70. or. (poema osoa okzitanieraz eta frantsesez).
* Boutière, J.; Schutz, A.-H. (1964). *Biographies des troubadours.'' Paris: Nizet, 341–342. or.
* Sakari, A. (1949) 'Azalais de Porcairagues, le "Joglar" de Raimbaut d'Orange' in *Neuphilologische Mitteilungen* 50. liburukia: 23–43, 56-87, 174-198.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Ventadorngoa

**Maria** **Ventadorngo** edo **Maria Ventedorngo** (frantsesez *Marie de Ventadour*) XII. mende bukaeran trobadoreen poesiaren bultzatzaile eta trobairitz izan zen; bere izena modu desberdinetan dago jasota eta **Marie Turenneko** eta **Marguerite Turenneko** bezala ere ezagutzen da.

Maria Ventadorn-go "Turena hiru"retako bat izan zen, alegia Raimundo II.a Turenakoa bizkonderen eta Elisa Séverac-ekoaren hiru alabetako bat.

Bere jaiotze data ez da ziurra eta seguru asko 1222an hil zen. Eble V.a Ventadourreko bizkondearekin ezkondu zen (Corrèze, Frantzia eta Eble *le chanteur* trobadorearen birbiloba). Seme bat izan zuten, Eble (VI.a),

Mariaren senarra Eble III.aren biloba zen (Bernart Ventadorngo trobadore edo koblakariaren nagusiaren babeslea), eta Eble le chanteurren birbiloba, generoaren sortzaileetako bat izan zela uste dena. Eztabaidan planteatutako galdera honako hau zen: gizona emakumearen maitale gisa behin onartuta, bere berdina bihurtuko litzateke edo bere zerbitzaria izaten jarraituko luke? Mariak azken ikuspuntua defendatu zuen.

## Erreferentziak 
**Bibliografia**
* Bec, Pierre (1995) ''Chants d'amour des femmes-troubadours: trovairitz et chansons de femme.* Paris: Stock. 164-171. or. (*tensó*aren okzitanierako testua eta frantsesera itzulpena).
* Boutière, J.; Schutz, A.-H. (1964) *Biographies des troubadours.* Paris: Nizet. 170-179, 208-214 eta 314-320. or.
* Mouzat, Jean (1965) *Les poèmes de Gaucelm Faidit''. Paris: Nizet.

## Kanpo estekak
Valentín Barragán

**Valentín Barragán Collado** (Ziga, Baztan, 1948 aldean - Irun, 2004ko urria) nafar mutildantzari, dantza irakasle eta folklorista izan zen. Mutildantzak irakasten ibili zen, bai Arraiozen, bai Elizondon. 1990eko hamarkadan, haren eskutik berreskuratu zen Arraiozko Erregina ta saratsak tradizioa. Irungo *Meaka Dantza Taldea*-rekin eta Hernaniko *San Joan Konpartsa*-rekin ere aritu zen elkarlanean. 2004ko abenduan, hil ondoko omenaldi hunkigarria egin zitzaion Arraiozen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Barragán Collado, Valentín, Auñamendi Entziklopedia [on line], 2020, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus
Say Anything...

***Say Anything...***, 1989ko Cameron Crowe estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama-komedia film bat da. John Cusack, Ione Skye eta John Mahoney aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Lloyd Dobler (John Cusack) erremediorik gabeko mutil gazte baikor bat da, bere institutuko neskarik ederrena den Diane Court (Ione Skye) ikasle buruargiaz maitemindua eta harekin ateratzen saiatuko dena. Hura ere Lloyrdez maitemintzeak denak harrituko ditu. Arazoa Dianen aita posesibo eta dibortziatua den Jimek (John Mahoney) bi gazteen harremana ez duela onartzen da, eta biak elkarrekin jarraitzeko amodioa baina gehiago beharrezkoa izango dute.

## Aktoreak 
* John Cusack: Lloyd Dobler
* Ione Skye: Diane Court
* John Mahoney: Jim Court
* Lili Taylor: Corey Flood
* Polly Platt: Flood andrea
* Bebe Neuwirth: Evans andrea
* Jeremy Piven: Mark
* Eric Stoltz: Vahlere
* Philip Baker Hall: IRSko nagusia
* Don 'The Dragon' Wilson
* Lois Chiles: Dianen ama
* Joan Cusack: Constance Dobler
* Dan Castellaneta: Dianen irakaslea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Talal Jordaniakoa

**Talal bin Abdullah** (; Meka, Otomandar Inperioa, 1909ko otsailaren 26a - Istanbul, 1972ko uztailaren 7a) Jordaniako erregea izan zen. Abdullah I.a erregearen seme nagusia zen eta bere aitaren oinordekoa izan zen hil ondoren. Bere erregealdi laburrean konstituzio liberal bat onartu zen eta beste herrialdea arabiarrekiko harremanak hobetu ziren. 1952an, bere seme Husseingan abdikatzera behartu zuten, buruzko gaixotasun bat zuelako. Istanbulgo erietxe batera bidali zuten, eta han hil zen 1972an.

## Genealogia
Dionisia Manzanero Salas

**Dionisia Manzanero Salas** (Madril, 1919- *Ibidem*, 1939ko abuztuaren 5a) 1939ko abuztuaren 5ean Madrilen erregimen frankistak fusilatutako emakumeetako bat izan zen, momentu horretan modista zen eta 20 urte besterik ez zituen. Errepresaliatutako emakume talde hori Hamahiru Arrosak izenaz ezagutzen da. 

## Biografia 
Dionisia Madrilgo Cuatro Caminos auzoan jaio zen eta sei seme-alaben artean hirugarrena zen. Bere aita UGTko militantea zen.

Gerra bitartean familia behartsuei laguntza eskaini zien, Nazioarteko Brigaden ospitalean aritu zen erizain gisa eta Urriko Batailonarekin frontean aritu zen. 1938an Espainiako Alderdi Komunistan afiliatu zen obús batek bere ahizpa Pepita eta bere etxearen ondoan jolasten ari ziren beste ume batzuk hil ostean. Alderdiaren barnean Chamartín de la Rosako sektorearentzako mekanografa bezala aritu zen. Pilar Buenoren laguna egin zen. Era berean, gerra amaitzean hiriburuan geratu ziren alderdi-buruen arteko enlaze gisa aritzeko aukeratu zuten.

Maiatzaren 16an egindako sarekada masiboan atxilotu zuten, eta hurrengo egunean Las Ventas emakumeen kartzelan sartu zuten. Orduan 9. Gerra Kontseilu Egonkorrak 30.426. kausa ebatzi zuen, 13 Arrosak heriotza zigorrera kondenatuz. Hala, hogeita lau ordu beranduago, 13 emakume eta 43 gizon 1939Ko abuztuaren 5ean fusilatu zituzten Madrilgo Ekialdeko Hilerriaren (gaur egungo Almudena hilerria) hilarrietan.

Familiari idatzitako gutun batean honela zioen:

## Memoria 
Urtero, Abuztuaren 5ean emakume talde honi eta Madrilgo Ekialdeko Hilerrian fusilatu zituzten JSUko beste 43 gazteei omenaldia egiten zaie. Era berean, Espainiako hainbat herritan Hamahiru Arrosei eskainitako kaleak daude. Halaber, beraien historiari buruzko obrak idatzi dira: liburuak, dokumentalak eta pelikulak.

2019ko apirilaren 13an Ekialdeko Hilerrian Madrilgo frankismoaren biktimei omenaldia egin zitzaien, Memoria eta Askatasuna kolektiboak 2007tik urtero antolatua. Izan ere, Madrilgo Udalak Fernando Hernandez Holgado historialariari eskatutako ikerketan azaleratzen da Madrilen gerra kontseiluagatik exekutatuko pertsonak 2.936 izan zirela .

## Erreferentziak
Hagemeister uhartea

**Hagemeister uhartea** () Alaskako Bristolgo badiaren iparraldean dagoen uhartea da, Ameriketako Estatu Batuetan.

## Ezaugarriak 
Uharteak 26 kilometroko luzera du eta bere hedadura 115.9 km²koa da. Bere puntu garaiena 184 metro ditu. Uhartea jendegabetua dago. Alaskako itsas-unitatearen barruan dago.

## Historia 
Uhartearen izena Ludwig von Hagemeister errusiar kapitainaren omenez jarri zitzaion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskal Museoa (argipena)

**Euskal Museoa** honako museoak izan daitezke:
* Baionako Euskal Museoa Baionan;
* Bilboko Euskal Museoa Bilbon;
* Euskal Herria museoa Gernikan;
Ubu errege

thumb|250px|Ubu aitaren erretratua, Alfred Jarryk egina.
thumb|250px|Uburen beste erretratua.
***Ubu errege*** edo *Polakoak* (frantsesez, *Ubu roi* edo *Les Polonais*) Alfred Jarry idazle frantsesak 1888an idatzitako liburua da. Lehen aldiz 1896ko abenduaren 10ean Parisko Théâtre de L'Œuvren taularatu zen. Hasieran bi aldiz bakarrik antzeztu zen, aldekoen eta aurkakoen liskarren artean.

## Gaia 
Lana burgesiaren aurkako satira-drama da. Hasieran txotxongilo-drama zena, azkenik, absurduaren antzerkiaren aitzindaritzat hartua izan da. Jarryren komedia burleskoaren protagonista nagusia Ubu da, burgesen ergelkeria eta giza basakeriaren karikatura. Totalismoak eskutik dakarren ergelkeriaren sinboloa da. Antzezlan bufoa, garai eta leku guztietan, agintzen dutenak eta agintzeko asmoa dutenen satira nekaezina da.

## Argumentua 
Poloniako Armadaren kapitaina zen Ubu, Aragoiko errege ohia eta 'Patafisikaz doktorea. Emazteak eraginda Venzeslao, Poloniako erregea, tronutik kentzea erabaki zuen. Horretarako Bordura kapitainaren eta bere armadaren laguntza izan zuen. Ondorioz, tirania lazgarria ezarri zuen. Pelelaok, aurreko erregearen semeak, familaren triskantzatik ihes egitea lortu zuen, ordea. Pelelaok Errusiako Tsarraren laguntza lortu zuen eta hark bere armadaren kontrola eman zion, koroa berreskuratzeko helburuz. Ubu erregea, bitartean, zergak behin eta berriro igotzen ari zen, merkatari txikiei eta handiei zigorrak ezartzen zizkien eta botereak ustelkeria erabiltzeko ematen duen aukera ebiltzen zuen. Pelelao bere armadarekin Poloniara heldu zenean, Ubu, gobernua emaztearen eskuetan utzita, gerrara joan zen. Ubu gerran garaitua izan zen baina ihes egitea lortu zuen. Ihesaldian, kasualitatez, emaztearekin topo egin zuen eta biek, jarraitzaile batzuen laguntzaz, Poloniatik itsasontziz alde egin zuten.

## Personaiak 
* **Ubu aita
* **Ubu ama**
* **Bordura kapitaina**, baita ere Puerkura, itzulpenen arabera
* **Venzeslao erregea**
* **Rosamunda erregina**
* **Boleslao** (erregearen semea)
* **Ladislao** (errgearen semea)
* **Pelelao**, Bugrelao itzulpen batzuetan.
* **Lascy jenerala**
* **Estanislao**
* **Juan Sobieski**
* **Nikolas Rensky **
* **Alexis enperadorea**
* **Jirón** (palotina)
* **Pila** (palotina)
* **Kotiza** (palotina)
* **Migel Federovitch'*

## Esaldiak 
Antzezlanak zenbait esaldi ospetsu egin ditu:
* «Ez balitz Poloniarik, ez legoke poloniarrik!»
* «Kaka!» (), antzezlanaren hasieran. Hor, hitza haurren hizkuntza imitatuz idatzita dago; hitza, berez, *Merde !* da.

## Jarraipenak 
*Ubu errege* ondoren, hurrengo urteetan, Alfred Jarryk obra horretan segitu zuen, Poloniako errege izatera iritsi zen pertsonaia xelebre haren inguruan, burgesiaren irain gisa: *Ubu enchaîné* (1900 "Ubu gatibu"); *Ubu sur la butte* (1901, "Ubu fusilaren begiradapean"); *Ubu cocu'' ("Ubu adarduna", 1944an lehenbizikoz emana). 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Testu osoa.
BERT (hizkuntz eredua)

**BERT** teknika, Google-k Hizkuntzaren prozesamendurako garatu duen aurre-entrenatutako teknika bat da. Honela ere esatenzaio: **Bidirectional Encoder Representations from Transformers**, edo **transformerretarako kodeketa bidirekzionalen errepresentazioa**. BERT 2018an sortu eta argitaratu zuen Jacob Devlin-ek Googleko bere lankideekin. Googlek BERT aprobetxatzen du erabiltzaileen bilaketak hobeto ulertzeko. 

Hasieran garatu zuten ingelesezko BERT eredua bi testu corpus huts baino ez zituen erabiltzen aurre-prestakuntzan: BookCorpus eta ingelesezko Wikipedia.

## Emaitzak 
BERT argitaratu zenean, punta-puntako emaitzak lortu zituen hizkuntza prozesatzeko hainbat zereginetan:

## Analisia 
BERTek hizkuntza ulertzeko atazetan lortzen dituen emaitza bikainak nola eta zergatik lortzen dituen oraindik ez da ondo ulertzen. Oraingo ikerketetan BERTen irteeraren atzean dagoen hainbat elementuren arteko erlazioa aztertzen ari da: kontuz aukeratutako sarrera-sekuentziak, sailkatzaileen bidezko bektoreen barne-errepresentazioa eta arretaren (*attention*) pisuek errepresentatzen dituzten erlazioak. aurre-entrenamendu sortzailea, ELMo, eta ULMFit. Aurreko ereduak ez bezala, BERT sakonki bidirekzionala den hizkuntz errepresentazio gainbegiratugabea da, aurrez entrenatuta dago baina testu-corpus hutsa soilik erabiliz. Testuingururik gabeko ereduek, word2vec edo GloVe esaterako, hiztegiko hitz bakoitzerako errepresentazio-kapsulatu bat (word embedding) sortzen dute; horiekin konparatuta BERT oso bidirekzionala da.

2019ko urriaren 25ean, Google Search-ek iragarri zuen hasia zela AEBn BERT ereduak aplikatzen ingelesezko bilaketa-kontsultetan.

## Errekonozimendua 
BERTek paper luze onenaren saria irabazi zuen Association for Linguistics Linguistics (NAACL) Ipar Amerikako kapituluaren 2019ko urteko biltzarrean. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Word2vec
* Autoencoder
* Document-term matrix
* Feature extraction
* Feature learning
* Neural network language models
* Vector space model
* Thought vector
* fastText
* GloVe
* TensorFlow

## Kanpo estekak 
* GitHub biltegi ofiziala
Pentsamenduaren historia Euskal Herrian

***Pentsamenduaren historia Euskal Herrian*** Joxe Azurmendi filosofoak idatzitako saiakera da.

Azurmendik hamarkadatan zehar garatutako ikerlan aitzindariak osatzen du liburua. Ikerlan horren helburua euskal ekoizpen intelektualaren historia sistematikoa egitea izan da.

Bost atal historiko nagusitan banatuta dago liburua: Erdi Aroaren hastapenak, Erdi Aroa, Aro Modernoa, Ilustrazioa eta XIX. mendea. Azken atala XX. mendearen sarreran kokatzen da, sozialismoaren eta abertzaletasunaren hastapenean.

Jakintzaren esparru guztiak aztertzen dira: filosofia, politika, zientzia, teknika, historia, zuzenbidea, artea, gizartea, kultura, hizkuntza, medikuntza, ekonomia, literatura edo erlijioa. Era berean, garai bakoitzaren testuinguru historiko, sozial eta kulturala ere argitzen da.

## Ikus, gainera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Casetas

**Casetas** Zaragozako *landa-auzoa* bat da, hiriaren 14 kilometro mendebalderaino kokatua. Itsas mailaren 215 metro gainera dator.

## Eraikinak 
* Casetasko geltokia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zaragoza
* Utebo
Juan Rena

**Juan Rena** (Venezia, 1480 inguru - Toledo, 1539ko urtarrilaren 18a) Joana I.a Gaztelakoaren kapilaua (omonierra), Karlos V.a Hasburgokoaren administratzailea eta Iruñeko apezpikua izan zen. Rol erabakigarria izan zuen Nafarroako konkistaren bigarren zatian eta 1525eko Nafarroako sorgin ehizan Karlos V.a enperadorearen indar militarrak eta funtzionarioak hornitzen, kudeatzen eta koordinatzen.
Joaquina López Laffite

**Joaquina López Laffite** (Trubía, Asturias, 1916- Madril, 1939ko abuztuaren 5a) 1939ko abuztuaren 5ean Madrilen erregimen frankistak fusilatutako emakumeetako bat izan zen, momentu horretan idazkaria zen eta 23 urte besterik ez zituen. Errepresaliatutako emakume talde hori Hamahiru Arrosak izenaz ezagutzen da. 

## Biografia 
Joaquina 1916an Trubia, Asturiasen jaio zen eta aita Ejertzitoaren Komandantea zen. 1931tik bi gurasoak galduta, umezurtz geratu ziren bost seme-alaben artean gazteena zen.

Behin Madrilen, 1936ko irailean JSUren militante egin zen eta Mendebaldeko sektorearen kultura idazkaria izatera heldu zen. Gerra amaitzean Probintzia Komite klandestinoaren idazkari administratiboaren laguntzailea izan zen; hala, Agitazio eta Propagandaren buru izatera helduz.

1939ko apirilaren 18an atxilotu zuten, bere hiru anaia, koinata eta bisitan joan zitzaion lagun batekin batera: Concepción Pérez. Hala, Las Ventas emakumeen kartzelara eraman zuten, bertan ere bere bi ahizpa zeuden: Lola, 20 urteko espetxe zigorra ezarri ziotena, eta María, 6 urteko espetxe zigorra ezarri ziotena.

1939ko abuztuan, 9. Gerra Kontseilu Egonkorrak 30.426. kausa ebatzi zuen, 13 Arrosak heriotza zigorrera kondenatuz. Hala, hogeita lau ordu beranduago, 13 emakume eta 43 gizon 1939Ko abuztuaren 5ean fusilatu zituzten Madrilgo Ekialdeko Hilerriaren (gaur egungo Almudena hilerria) hilarrietan. 

## Memoria 
Urtero, abuztuaren 5ean emakume talde honi eta Madrilgo Ekialdeko Hilerrian fusilatu zituzten JSUko beste 43 gazteei omenaldia egiten zaie. Era berean, Espainiako hainbat herritan Hamairu Arrosei eskainitako kaleak daude. Halaber, beraien historiari buruzko obrak idatzi dira: liburuak, dokumentalak eta pelikulak

2019ko apirilaren 13an Ekialdeko Hilerrian Madrilgo frankismoaren biktimei omenaldia egin zitzaien, Memoria eta Askatasuna kolektiboak 2007tik urtero antolatua. Izan ere, Madrilgo Udalak Fernando Hernandez Holgado historialariari eskatutako ikerketan azaleratzen da Madrilen gerra kontseiluagatik exekutatuko pertsonak 2.936 izan zirela.

## Erreferentziak
Roger Vercel

**Roger Vercel**, **Roger Delphin Auguste Cretin** jaiotza (Le Mans, 1894ko urtarrilaren 8a - Dinan, 1957ko otsailaren 26a) frantziar idazlea izan zen. Itsasoak eta itsas bizitzak liluratzen zuten eta bere eleberri askoak gaia jorratzen dute. Lehen Mundu Gerran borrokatu ondoren, Dinanera itzuli zen, non irakasle izan zen. Gerran izandako esperientziak bere eleberri batzuk inspiratu zituen. Horietako batek, *Capitaine Conan*, Goncourt Saria irabazi zuen 1934an.

## Lanak 
### Saiakerak 
* ''Les images dans l'œuvre de Corneille*, thèse pour le doctorat ès lettres, A. Olivier, 1927.
* *Lexique comparé des métaphores dans le théâtre de Corneille et de Racine*, thèse complémentaire pour le doctorat ès-lettres, A. Olivier, 1927.
* *Un programme d'éducation générale in Disciplines d'action'', Vichy, Paris, Commissariat général à l'éducation générale et aux sports, 1942.

### Eleberriak 
* *Notre père Trajan*, Albin Michel, 1930.
* *En Dérive*, Albin Michel, 1931.
* ''Au Large de l'Eden,* Albin Michel, 1932.
* *Le maître du rêve*, Albin Michel, 1933.
* *Capitaine Conan*, Albin Michel, 1934.
* *Remorques*, Albin Michel, 1935. Les Bibliophiles de France, 1957
* *Léna*, Albin Michel, 1936.
* *Sous le pied de l'archange*, Albin Michel, 1937.
* *Jean Villemeur*, Albin Michel, 1939.
* *La Hourie*, Albin Michel, 1942.
* *Aurore boréale*, Albin Michel, 1947.
* *La caravane de Pâques*, Albin Michel, 1948. (Frédéric Back-en ilustrazioak)
* *La fosse aux vents* :
** I.- *Ceux de la Galatée*, Albin Michel, 1949.
** II.- *La peau du Diable*, Albin Michel, 1950.
** II.- *Atalante*, Albin Michel, 1951.
* *Visage perdu*, Albin Michel, 1953.
* *L'Île des revenants*, Albin Michel, 1954.
* *Été indien'', Albin Michel, 1956.