Koartzatxo itzain

**Koartzatxo itzaina** (*Ardea ibis*) ardeidae familiako hegaztia da, Europan, Asian eta Afrikako zenbait eskualdetan bizi dena. Euskal Herrian hedatzen ari den espeziea da, Ebro isurialdeko hezegunetan agertzen da bereziki eta urte osoan egoten da bertan; kostaldean ere gero eta ohikoagoa da neguan

## Deskribapena 
Tamaina ertaineko koartza bat da. 45-52 cm-ko luzera eta 82-95 cm arteko hego-zabalera ditu. 270–512 gramo artean pisatzen du. Sexu dimorfismorik ez du ageri eta lumaia erabat zuria du. Mokoa horia da eta hanken kolorea desberdina izan daiteke ale batetik bestera. Ugalketa garaian kolore okre eta laranjak azaltzen zaizkio pileo bular eta bizkarraldean eta begiak, mokoa eta hankak gorritu egiten zaizkio.

Hegan ari denean gainerako koartzek baino gehiago trinkotzen du gorputza.

## Banaketa 
thumb|Koartzatxo itzainaren hedapena Amerikan.|alt=|eskuinera
Koartzatxo itzainak eremu berriak kolonizatzeko gaitasun handia du. Afrikatik pasa zen Iberiar penintsulara eta hegoaldeko hezeguneak kolonizatu zituen. Poliki poliki iparralderantz jarraitu zuen bere bizilekua hedatuz.

XX. mendean Afrikatik Hego Amerikara igaro zen eta hamarkada gutxitan Erdialdeko Amerika eta Ipar Amerika kolonizatu zituen. Gaur egun Australian, Zeelanda Berrian eta Hawaii uharteetan ere aurkitzen da, baina gizakiak eraman duela pentsatzen da

Gipuzkoan 1500dik gora koartzatxo itzainek igarotzen dute negua. Espezie erabat exotikoa izatetik, udazken-neguko denboraldian larreetan ohiko hegazti izatera igaro da. Itsas Enara Ornitologia Elkarteak, 2020ko urtarrilaren 18an, Gipuzkoan negua igarotzen duten aleen kopurua neurtu eta etorkizuneko erroldetarako erreferentzia izateko asmoz espeziearen errolda bat egin zuen. Gipuzkoako lotegi handienak Oria ibaiaren arroan daude.. Maiatza erdialdera hasten dira bikoteak sortzen. Horretarako arrak mugimendu erritualak egiten ditu eta hiru egunetan eratzen dira bikoteak. Habia oso desordenatua da eta emeak eraikitzen du arrak ekartzen dizkion sustrai, zurtoin eta adar zatiekin. 20-45 cm-ko diametroa eta 12-25 cm-ko altuerakoa izaten da habia eta lauzpabost arrautza jartzen ditu. Arrautzak zuriak dira tono urdinxka edo berdexka dutela. Guraso biek txitatzen dituzte 22-26 egunetan zehar eta ondoren ere biek elikatzen dituzte. 20 egun dituztenean habiaren inguruko adarretan ibiltzen dira eta 45 egun dituztenean erabat garatuta egoten dira. *Ardea ibis* izena eman zion baina 1855 urtean Charles Lucien Bonaparte ornitologo frantsesak *Bulbucus* generoan sartu zuen. *Bulbucus* izenak "unaia" esan nahi du latinez. *Bubulcus ibis*ek hiru azpiespezie ditu:
* *Bubulcus ibis ibis* (Linnaeus, 1758)
* *Bubulcus ibis coromandus* (Boddaert, 1783)
* *Bubulcus ibis seychellarum* (Salomonsen, 1934)

## Iruditegia 

Fitxategi:Cattle Egret2.jpg|Koartzatxo itzaina bufaloaren gainean.
Fitxategi:Cattle Egret I IMG 7820.jpg|Koartzatxoa sugea ehizatu berri.
Fitxategi:Cattle Egret (Bubulcus ibis) -in flight.jpg|Koartzatxo itzaina hegan.
Fitxategi:Bubulcus ibis - Lagoa do Mucuripe, Campo Maior, Piauí - 3U3A0763.jpg|Koartzatxo itzain heldua eta txita, habian.
Fitxategi:Héron garde-bœufs MHNT.jpg|Koartzatxoaren arrautza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak