Murumendi

eskuinera|frameless
**Murumendi** Gipuzkoako erdialdeko mendi bat da, izen bereko mendilerroan kokatua, Beasain eta Itsasondoko udalerrien lursailetan, Goierri eskualdean. 867 metroko garaiera du. Aldamenean Usurbe mendia du. Euskal sineskeren arabera, Mari jainkosaren bizilekuetako bat da.

Gailurrean oinarri lauki batean zutabe biribil bat duen monolitoa eta 1977. urtea adierazten duen gutunontziaz gain, bi oroigarri eta orientazio-mahai bat daude. Lehen oroigarria zementuzko oinarri batean finkatutako altzairuzko gurutze txiki bat da. Gurutze hau Viñamala  mendian 1976. urtean zendu ziren Sebastian Sanchez beasaindarra, Fernando Terradillos ordiziarra eta Jose Luis Orbegozo azpeitiarraren omenez jarritako oroigarria da.  Bigarrena, Goierriko mendizaleek 1994. urtean zendu zen Luis Pedro Peña Santiago mendizale eta etnologoaren oroimenez jarritako estela da. 

Mendi tontor honetatik Euskal Herriko hego-mendebaldeko ehun tontor inguru ikusten dira. Mendi tontorrean kokaturiko orientazio-mahaian azaltzen dira mendi tontor horiek beren altuera, distantzia eta gainerako datuekin. 

## Orientazio-mahaia 
Murumendiko orientazio-mahaia 1997ko ekainaren 22an inauguratu zen.  Estanislao Iturriotz Barandiaranek eskuz eta koloretan egindako marrazkian oinarrituta dago. Aizkorri Mendizale klubak Beasaingo udalaren laguntzaz,  orientazio-mahaiak marrazkian oinarrituta gailurretik ikusten diren ehun tontorren izenak eta distantzia jasotzen ditu.  Etxeberrietako Patxi Mujikaren laguntzaz  garraiatu zuten  material guztia  Murumendiraino. 
thumb|Murumendi.
Mahaian agertzen diren altueratako batzuk, ez datoz bat gaur egungo katalogoekin, izan ere, neurketak egiteko metodoak lehen baino zehatzagoak baitira. Dena den, aldeak  oso txikiak dira. 

Orientazio-mahaian azaltzen diren mendi guztien  kokapena eta igoera argibideak  Tomas Salazar mendizale eta Aizkorri Mendizale elkarteko kideak  Murumendi

Historiaurretik  jendea artzaintzan aritutako larreen erdigunea da Murumendi,  eta horren lekuko dira baita ere ingurune horretan aurkitu diren arbasoen hilobiak. Aztarna megalitikoak ikus daitezke Murumendi mendilerroan. Guztira zazpi aztarna dira ikus daitezkeenak eta gutxienez beste bat desagertua dago. 

## Mitologia 
Euskal mitologian herri kondaira oso errotu baten gordailua da. Gure ahozko tradizioan, Mari fedegabe handiaren bizilekua da. Erraietan gordetzen du tximistaren jabea, urrezko orraziarena, ekaitz erdian Muru kobazulotik bere Txindoki ondoko bizilekura  suzko bolan bihurtuta gurutzatzen duena. 

## Abiapuntuak 
* Beasain: 2 ordu. 
* Matxinbenta: 1 ordu eta  45 min.
* Ioia: 20-30 min.
* Usurbe: 20-30 min.
* Mandubia: 1 ordu eta 30 min.
* Itsasondo: 2 ordu.
* Ordizia: 2 ordu.

## Ikus, gainera 

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-2.077789, 43.171213]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F80303"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-2.0167, 43.2381]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F80303"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-2.1471, 43.116]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F80303"
      }
    },
        {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-2.20222, 43.09167]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F80303"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"stroke": "#F80303","stroke-width": 3},
      "geometry": {
        "type": "LineString",
        "coordinates": [
          [-2.20222, 43.09167], [-2.1471, 43.116], [-2.0167, 43.2381], [-2.077789, 43.171213]
        ]
      }
    }
  ]
}

* Kondaira mitologikoak : Mari, lamia, jentil, Sugaar..

* Murumendi-Urraki mendilerroa

* Gipuzkoako mendiak
* Buruntza
* Intxur (edo Iruntxur)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Murumendi *luberri.net* webgunean
* *Burdin Aroko herri harresituak Gipuzkoan*, Gipuzkoako Foru Aldundia. Egilekide: Sonia San José Santamaría. Argazkiak: Lamia eta beste batzuk.