Konputazio paralelo

[thumb|300x300px|IBMko [Blue Gene|Blue Gene/P superkonputagailua, masiboki paraleloa dena.]]
**Paralelismoa** konputazio modu bat da, hainbat kalkulu aldi berean paraleloan egiten dituena, problema handiak hainbat problema txikitan banatzeko printzipioan oinarrituta dago, gero problema txiki horiek paraleloan ebazteko. Paralelismoa urte askotan erabili da, batez ere Errendimendu Handiko Informatikarako.

Konputagailuek prozesadore bakar bat erabili ohi dute programa informatikoak eta aplikazioak exekutatzeko. Prozesadoreak, urteak pasa ahala, gero eta azkarragoak bihurtu dira, eta prozesadore bakar baten konputazio-ahalmena nahikoa izan ohi da eguneroko aplikazioetarako (adib., bulegotika, bideoa, argazkiak, jokoak). Hala ere, hainbat aplikaziotan, prozesadore bakar batekin lor daitekeen exekuzio-abiadura ez da nahikoa emaitzak behar den denbora-tartean eskuratzeko. Aplikazio horiek oso arlo desberdinetakoak izan daitezke: datu-base handiak kudeatzea (Google, esaterako), online merkataritzako zerbitzuak (Amazon...), irudien prozesamendua (zientzian zein zinema-industrian), ingeniaritzako eta zientzietako aplikazioak (eguraldiaren iragarpena, genetika, astrofisika, fisika kuantikoa eta nuklearra, kimika, farmazia, prozesuen simulazioak...) eta abar.thumb| Cray-2 munduko ordenagailurik azkarrena izan zen 1985 eta 1989 artean.Exekuzio-abiadura handiagoak (100, 1.000, 10.000... aldiz handiagoak) lortzeko, irtenbide bakarra dago: aldi berean prozesadore asko modu koordinatuan erabiltzea, hau da, **paralelismoa** erabiltzea. **Paralelismo** hitzarekin hau adierazi nahi dugu: programa baten exekuzioa hainbat prozesadoreren artean banatzen dela, eta prozesadoreek paraleloan, batera, lan egiten dutela.
== Paralelismorako arkitektura desberdinak

* Monte Carlo simulazioa
* Logika konbinazionala ( indar gordinaren teknikak, esaterako)
* Grafikoa zeharkatzea
* Programazio dinamikoa
* Adarkatze eta inausketa metodoak
* Grafikoen eredua
* Automata finituen simulazioa

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Openmp
* OpenACC
* OpenCL
* CUDA
* Vulkan
* Zilka
* Intel TBB
* Agustin Arruabarrena

## Kanpo estekak 
* 
* Lawrence Livermore Laborategi Nazionala: Konputazio Paraleloaren Sarrera
* Programa paraleloak diseinatu eta eraikitzea, Ian Foster-en eskutik
* Interneteko Konputazio Paraleloaren Artxiboa
* IEEE Distributed Computing Online aldizkarian prozesaketa paraleloa gaia
* Parallel Computing Works liburua online
* Frontiers of Supercomputing liburua online. Algoritmoak eta industria-aplikazioak erakusten ditu.
* Universal Parallel Computing Research Center
* Course in Parallel Programming at Columbia University (in collaboration with IBM T.J. Watson X10 project)
* Parallel and distributed Gröbner bases computation in JAS, see also Gröbner basis
* Course in Parallel Computing at University of Wisconsin-Madison
* Berkeley Par Lab: progress in the parallel computing landscape, Editors: David Patterson, Dennis Gannon, and Michael Wrinn, August 23, 2013
* The trouble with multicore, by David Patterson, posted 30 Jun 2010
* Parallel Computing : A View From Techsevi
* Introduction to Parallel Computing
* Coursera: Parallel Programming
* Parallel Programming Tuts at AiTechtonic