Nuria Oliver

[thumb|200px|[Nuria Oliver honoris causa, 2018.10.04]]
**Nuria María Oliver Ramírez** (Alacant, 1970) espainiar telekomunikazioetako ingeniaria da, Massachusettseko Institutu Teknologikoko Media Lab-en doktore (MIT). ELLIS Alicante Fundazioaren fundatzaile eta zuzendaria, Vodafone Institute-ren aholkulari zientifikoa, Chief Data Scientist Data-Pop Alliance, IEEE Fellow, ACM Fellow eta Espainiako Ingeniaritzako Errege Akademiako akademiko numerarioa. Informatikan gehien aipatzen den emakumeetako bat da Espainian: bere artikuluak 23.000 aldiz baino gehiagotan aipatu dira (2021ean h indizea: 70). Ezaguna da giza portaeraren, adimen artifizialaren, pertsona-makina elkarrekintzaren, informatika mugikorraren eta "big data" gizarte-ongirako eredu konputazionaletan egindako lanagatik.

## Biografia 
### Ikasketak 
Oliver Telekomunikazio Ingeniaritzan lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan, 1994an. Espainiako Telekomunikazio Ingeniarien Lehen Sari Nazionala jaso zuen 1994an.

1995ean, La Caixa Fundazioaren beka batekin saritu zuten, MITen graduatu ondoko ikasketak egiteko. Hortik, pertzepziozko adimenaren arloko doktoretza jaso zuen. 2000. urtean, Microsoften ikerketa-laborategietan (Microsoft Research) sartu zen ikertzaile Redmond, EEn.AEB

## Lan ibilbidea 
AEBn hamabi urte igaro ondoren,  Microsoft utzi zuen 2007an, Bartzelonan Telefónica I+Grekin bat egiteko, Multimediako Zuzendari Zientifiko gisa, eta une horretan Telefónica I+Gk kontratatu zuen lehen emakume zuzendari zientifikoa eta bakarra izan zen.

Association for Computing Machinery (ACM) erakundearen eta Ingeniari Elektriko eta Elektronikoen Institutuaren (IEEE) Fellow da 2017az geroztik.

2016ko azaroan utzi zuen Telefónica, eta lehen Chief Data Scientist izendatu zuten DataPop Alliance-n. Irabazi-asmorik gabeko nazioarteko erakunde hori Harvard, MIT Media Lab eta Overseas Development Institute-k sortu zuten, Big Data mundua hobetzeko aprobetxatzeko. 2017. urteko urtarrilean, Vodafone Group-ekin bat egin zuen Datu Zientzietako Ikerketako lehen zuzendari gisa, eta kargu hori 2019ko maiatzera arte bete zuen.

2019an, The European Laboratory for Learning and Intelligent Systems ELLISeko fundatzaile eta lehendakariordea izan zen. 

2020an, Bankiako kontseilari independente izendatu zuten, Caixabankekin bat egin arte. Urte horretan bertan, Valentziako Komunitateko Fundazioaren (ELLIS Alacant unitatea) sortzaileetako bat izan zen. Gizaterian zentratutako Adimen Artifizialerako Institutua deitzen zaio fundazio horri.
* TTI Vanguard 2006: hizlari gonbidatua.
* IEEE CICV 2010: Hizlari gonbidatua, "*Research Challenges and Opportunities in Multimedia: a Human Centric Perspective*"
* UCVP 2011: Hizlari gonbidatua
* IEEE EUSIPCO 2011: Hizlari gonbidatua, "*Hiri-informatika eta hiri adimendunak: aukerak eta erronkak*"
* European Wireless 2014: Hizlari gonbidatua, "*Small devices for big impact*"
* IEEE Int Conf on Data Science and Advanced Analytics 2015 (IEEE DSAA): Hizlari gonbidatua, "*Towards data-driven models of human behavior*"

## Sariak eta aintzatespenak 
[thumb|200px|[Nuria Oliver Informatika sari Nazionala, 2016]]

* 1994an Espainiako Telekomunikazio Ingeniarien Lehen Sari Nazionala lortu zuen.
* Rising Talent izendatua izan da Ekonomia eta Gizarterako Emakumeen Foroak (Women's Forum for the Economy and Society) 2009an.
* 2009an, Revista Capitalen "Espainiak datozen hamarkadetan diseinatuko dituen 100 buruzagietako bat" hautatu zuen .
* 2012an, *El País* egunkariak Espainiako bederatzi zuzendari teknologiko izendatutako bat izan zen.
* Zientzia-artikulu onenaren saria jaso zuen, besteak beste, ACM RecSys 2012, ACM Ubicomp 2014 eta ACM Ubicomp 2015 aldizkarietan, eta artikulu onenaren sari-izendapenak, ACM ΚHCI 2009, ACM Multimedia 2009 eta ACM CHI 2010 aldizkarietan.
* 2014. urtean, Inpaktu Teknikoaren Saria jaso zuen, ACM ICMIren eskutik, hamar urteren ondoren, giza portaeraren eredu grafiko hierarkikoetan egindako lanagatik.
* 2015ean, Association for Computing Machinery (ACM) elkarteak Discoished Scientist izendatu zuen, eta sari hori jaso zuen Espainiako lehen ikertzaile informatikaria izan zen. Telefono mugikorren bidez asperdura hautemateari buruzko ikerketak paper onenaren saria jaso zuen ACM Ubicomp 2015en.
* 2015ean, Dona TIC saria jaso zuen.

* 2016. urtean Deustuko Unibertsitatearen Ada Byron saria jaso zuen. Zientzia eta Teknologiako Bikaintasunaren Gaudí Gresol saria ere irabazi zuen, Kataluniako Telekomunikazio Ingeniarien Elkartearen "Salvà i Campillo" saria, Espainiako emakume-lider onenen artean Mujeres & Cia; Europako Adimen Artifizialaren Elkartearen Fellow saria (European Awards saria, ECCAIren eskutik).

* 2016. urtean IEEEko Fellow-era igo zen 2017. urteko klasean.
* 2018an, Miguel Hernández Unibertsitateak *honoris* causa doktore izendatu zuen.
* 2019an Ingeniaritzako Errege Akademian sartu zen.
* 2020an Teknologian Jarraitzeko Emakumeak saria jaso zuen.
* 2021ean Jaime I.a erregearen saria eman zioten Teknologia Berrien kategorian. 

## Agerraldiak komunikabideetan 
[ezkerrera|thumb|200px|[Nuria Oliver Gala de los Importantes, 2017.02. 16]]
[ezkerrera|thumb|200px|[Nuria Oliver Espainiako Ingeniaritza Akademian 2018.12.11]]
* 1998: Espainiako Senaturako aurkezpena
* 2001: El País: ''Pertsonek ez dute inoiz Espainia 'goi-teknologiarekin lotze*n
* 2006: El País: *Microsoft-en zentrorako bidaia*.
* 2008: Espainiako errege-erreginen hitzaldia SSMMren aurrean
* 2010: RTVEko "*Para todos la 2*" saiorako elkarrizketa (Espainia)
* 2012: TEDxRamblas-en hitzaldia: A*rmada ikusezina*.
* 2012: RNE: Irrati-elkarrizketa adimen artifizialean aditu gisa
* 2013: Hitzaldia TEDxBartzelonan: *My cellphone, my partner*.
* 2013: Hitzaldia WIRED 2013n: *What Big Data and the Mexican pandemic taught us*.
* 2014: *Krimenak datu mugikorrekin iragartzea*.
* 2014: BBCrako elkarrizketa: *Ebola: Can big data analytics help contain its spread?*
* 2015: ARArentzako elkarrizketa: "*Etengabe begiratzen diogu gure telefonoari esker ona jasotzen dugulako* "
* 2015: *Glamour* aldizkarirako elkarrizketa: *"Arrakastadun emakumeak*"
* 2015: Mundua: Big datarekin krimena iragartzea
* 2015: Bartzelonako Metropoli Aldizkarirako elkarrizketa: *Ezer ez gehiegi, teknologia barne*
* 2015: El País egunkarirako artikulua: *El móvil muda de piel*
* 2015: NBC: *Next thing your phone may detektatu: boredom*
* 2015: MIT Technology Review: *Zuen telefono adimendunak aspertu zaren esan dezake*
* 2015: *Fortune* aldizkaria: *Zuen telefonoak noiz aspertuta zauden esan dezake.*
* 2015: RNE Radio 3: *Adimen Artifizialari buruzko elkarrizketa Nuria Oliverri*
* 2015: Elkarrizketa luzea El País Semanal saioan: *Nuria Oliver''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Perfil de Nuria Oliver
* Página web oficial de Nuria Oliver
* Perfil en LinkedIN de Nuria Oliver
*