open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maria Walliser

**Maria Walliser** (Mosnang, Suitza, 1963ko maiatzaren 27a) eskiatzaile erretiratua da eta hiru domina olinpiko (zilarrezko 1 eta brontzezko 2), hiru Munduko Txapelketa (4 domina guztira), Munduko Kopako bi Nagusi (eta Munduko bost Kopa diziplina desberdinetan) eta 25 garaipen izan zituen Eski Alpetarreko Munduko Kopan (72 podium guztira).

## Ibilbidea 
Maria Walliser lehenengo aldiz lehiatu zen Suitzako eskiatzaile alpetarretan 1980ko Munduko Kopako ekitaldietan eta podiumean geratu zen hurrengo urtean, bigarren konbinatuan eta hirugarren slalomean. 1982an bere lehen Munduko Txapelketan parte hartu zuen, non hamabigarren postua lortu zuen bakarkako proban eta hamaikagarrena konbinatuan. 1983an Munduko Kopako lehenengo garaipenak lortu zituen maldan beherako hiru ekitaldi irabaziz.

1984an beste garaipen bat lortu zuen Olinpiaden aurretik, eta hau izan zen faboritoa  izatea egin ziona. Sarajevon, berriz, Michela Figinik urrezko domina 0,05 segundoz irabazi ondoren, zilarrarekin konformatu behar izan zuen, eta, gainera, ez zuen lortu slalom erraldoia amaitzea. Hala eta guztiz ere, urte horretan Munduko Kopako titulua eskuratu zuen, eta 1986an eta 1987an titulu gehiago lortu zituen.

Walliserrek beste garaipen handi bat izan zuen, 1989ko Munduko Txapelketan, 1990ean erretiratu aurretik. 72 podium izan zituen Munduko Kopan bere ibilbidean zehar, horietako 25 garaipenak izan zirelarik. 2000. urtetik, Die Stiftung Folsäure Offensive Schweiz erakundeko presidentea izan da, anemiaren arriskuei buruzko informazioa zabaltzen laguntzen duen erakunde suitzarra. Familiako mahastia kudeatzen ere laguntzen du, eta 2012an Activiako iragarki batean agertu zen.

## Garaipenak 
### Banakako lasterketetako garaipenak 
### Super Erraldoia 
### Slalom Erraldoia 
### Konbinatua 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olena Antonova

**Olena Antonova** (Nikopol, Ukraina, 1972ko ekainaren 16a) atleta ukrainarra da, disko jaurtiketako proban espezializatua. 2008an txapeldunorde olinpiko izatera iritsi zen. 

## Biografia 
Olena Antonovak Dnipropetrovsk State Institute of Physical Culture and Sports eskolan burutu zituen ikasketak.

Antonovaren jaurtiketarik onena 67,30 metrokoa da, eta 2004ko ekainean lortu zuen Kieven. Brontzezko domina irabazi zuen 2008ko Udako Joko Olinpikoetan emakumezkoen diskoaren jaurtiketan, Beijingen, eta gero zilarrean igo zen.

Erretiratuta, Antonova bi urtez eten zuten lehiaketatik 2013ko uztailean, 2009ko munduko txapelketan ebaluatutako dopin-lagin bat estanozololerako positiboa izan ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Svetlana Vysokova

**Svetlana Yurievna Vysokova** - - (Krasnokamsk, SESB, 1972ko maiatzaren 12a) Errusiako pista luzeko abiadura-patinatzaile ohia da.

Neguko hiru Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, 1998 eta 2010 artean, brontzezko domina lortu zuen Turinen 2006an, taldekako jazarpen proban (Ekaterina Abramova, Yekaterina Lobysheva, Varvara Barysheva eta Galina Lijachovarekin batera).

1995ean bere lehen ISU Txapelketan parte hartu zuen, Munduko Allround Txapelketan. Guztira sei aldiz parte hartu zuen txapelketa honetan, 2001, 2002 eta 2003an laugarren distantziarako sailkatu zen eta 12. postuan geratu zen bakoitzean. Europako Allround Txapelketan ere sei aldiz parte hartu zuen, 1996an lehen aldiz, 2010ean azkenekoz. Txapelketa honetan 19. postuan geratu zen, lehenengo bost aldiz lehen 10en artean. 2006ko Olinpiar Jokoetan parte hartzeaz gain, 3000 metroetan (18. postuan) parte hartu zuen 1998ko Jokoetan, 3000 eta 5000 metroetan hamabigarren postuan amaituz. Banakako Distantziaren Munduko Txapelketan parte hartu zuen gehien, zazpi aldiz, bere lorpenik onena 5000 metroko proban zazpigarren izan zen 2003 eta 2004an. 2005 eta 2007an laugarren postua lortu zuen taldekako jazarpenean. 

1992az geroztik 18 aldiz parte hartu du Errusiako Txapelketa Nazionalean, hamar aldiz podiumean egon zen. 1994, 1996, 2003 eta 2005ean txapeldun izan zen, 1998an bigarren eta 1995, 2001, 2007, 2008 eta 2010ean hirugarren postua lortu zuen. 1992 eta 1993an izan ezik (11. eta 12. postuan sailkatu zen), beste guztietan lehenengo 10 irabazleen artean amaitu zuen. 

## Errekor pertsonalak 
## Emaitzak 
## Kanpo estekak
Isabelle Brasseur

**Isabelle Brasseur** (Kanada, 1970eko uztailaren 28a) kanadar patinatzaile ohia da. Lloyd Eisler kidearekin, bi domina olinpiko eta 1993ko Munduko Txapelketa irabazi zituen.

## Bizitza 
Brasseur 1970eko uztailaren 28an jaio zen Kingsburyn, Quebecen. 1996ko abuztuaren 10ean ezkondu zen Rocky Marval patinatzaile ohiarekin. Bere alaba Gabriella Marvaldi, 2000ko azaroaren 1ean jaio zen Voorhees Township, New Jerseyn. Brasseurrek basailu sinkopea du, eta horrek bihotza Gabriella jaio baino 31 segundo lehenago gelditzera eraman zuen. Bere alaba ere patinatzailea da eta 2012ko U.S. jubenilen binakako patinatzaile titulua irabazi zuen Kyle Hogeboom bikotekidearekin.

## Ibilbidea 
Bere karrera hasieran, Brasseurrek Pascal Courchrirekin lehiatu zuen. 1985 Skate AEBn 5.postuan jarri ziren.

Brasseurrek eta Lloyd Eislerrek  1987an binakako txapelketan parte hartu zuten eta Kanadako bost binakako txapelketa irabazi zituzten, 1993ko Munduko txapelketa eta 1992ko Neguko Olinpiar Jokoetan eta 1994ko Neguko Olinpiar Jokoetan brontzezko dominak. 1994an erretiratu ziren.

1992an, Brasseur/Eisler enpresak Lou-Anne Brosseau (Hunt) enpresarekin elkartu eta *B.B.E Productions Inc.* enpresa sortu zuten. Enpresek Kanadan zehar patinatzeko ekitaldiak antolatu zituen. Helburu nagusia Kanadako Children’s Wish Fundation of Canadarentzat kontzientzia sortzea eta funtsak biltzea zen, 1992ko irailean duo National Spokespersons izena hartu zuena. B.B.E. Production Inc.ek ere hainbat sari irabazi ditu, 25 ikuskizun baino gehiago ekoitzi ditu eta 250.000.000,00 dolar baino gehiago bildu ditu karitate gisa. Ebakuntzaren urteetan (1992 – 2003), B.B.E.k zenbait desio ere eman zizkien  bizi mehatxuzko gaixotasunak pairatzen zituzten umeei.

Liburu bat koidatzi zuen, *Brasseur & Eisler: To Catch a Dream* 1996an eta horren jarraipena zen *Brasseur & Eisler: the Professional Years* liburua.

1994an, Lloyd Eisler eta berari Meritorious Service Decoration (zatiketa zibila) domina eman zieten. 1996an Brasseur Kanadako Sports Hall of Famen onartu zuten eta 2000. urtean berriz, Skate Canada Hall of Famen onartu zuten. Bere jaioterriko, hau da, Saint-Jean-sur-Richelieu-ko Colisée de St-Jeanek bere omenez Colisée Isabelle-Brasseur izena hartu zuen.

2009an, Brasseur Glenn Andersonekin lehiatu zen Blades of the Battle delakoan, CBCren produkzio bat. Lehiaketako bigarren jardunaldian kanporatu egin zuten. 2010ean Blades taldearen bigarren denboraldian Todd Warriner kidearekin lehiatu zen. 3. finalean sartu zen arren, finalaurrekoan kanporatu zuten.

## Emaitzak 
### Eislerrekin 
### Courchesnerekin 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shannon Johnson (saskibaloi jokalaria)

**Shannon Regina Johnson** (Hartsville, Hego Carolina, 1974ko abuztuaren 18a) estatubatuar saskibaloi jokalari ohia da. 2 domina lortu zituen Estatu Batuekin munduko txapelketetan eta Olinpiar Jokoetan.

## Kirol ibilbidea 
Bere ikasketen ondoren, Johnsonek Columbus Quest taldean jokatu zuen, norekin 1997ko eta 1998ko American Basketball League txapelketak irabazi zituen.

1999an, WNBAko Orlando Miracle taldean aritu zen. Fenerbahçe Istanbul ere jokatu zuen, Turkian 1999ko neguan – 00 denboraldian –. Taldea Connecticutera joan zen 2003an, eta gaur egun Connecticut Sun bezala ezagutzen da. 2004ko denboraldia baino lehen, Johnsonek San Antonio zilarrezko izarretara eraman zuen.

2007ko martxoan, Johnsonek Detroit Shock taldearekin sinatu zuen. Pat Hewitt izena du, saskibaloiko entrenatzailea, eragin handiena duena. 2008ko martxoaren 7an, Johnsonek Houston Cometsekin sinatu zuen. Kometak tolestu zirenean, ez zuten jaso sakabanatze-proiektuan, beraz, aske bihurtu zen.

Johnson WNBA All-Star izan zen 1999, 2000, 2002 eta 2003an. Espainian jokatu zuen Ros Casares Valencia (2001-2002), Perfvesías Avenida (2002-2003), Dynamo Mosku (2003-2004), Wisla Cracovia (2004-2005), Cadi la Seu (2005-2006), Tarsus Beledeyesi (2006-2007), Palacio de Congresos (2010-2010) eta 2008 (2010-2010). Klubaren funtsezko faktore bat ere izan zen, 2011ko maiatzaren 1ean taldea Bat formulako Dibisiora eramaten lagundu zuenean.

## AEBko saskibaloia 
Johnsonek USA Basketball taldearekin lehiatu zen 1995eko Jones Cup-eko kide bezala, Taipei hirian Bronze saria irabazi zuena. Partida bakoitzeko 4,3 puntu baztertu zituen. 

Jones Cup-eko kide izateko gonbidatu zuten 1996an. Johnsonek 4,8 puntu gainditu zituen partida bakoitzeko eta 18 lapurreta erregistratu zituen, taldeko bigarren altuena. 

Johnsonek AEB ordezkatu zuen 1997ko Marsalan, Sizilian eta Italian jokatutako Munduko Unibertsitate Txapelketan. Johnsonek 2,3 puntu baztertu zituen partida bakoitzeko. 

2002an, Zhangjiagang, Changzhou eta Nanjing (Txina) munduko txapelketetan parte hartu zuen talde nazionalaren izena eman zitzaion.  Van Chancellor entrenatu zuen taldea. Final-laurdenetan, Johnson bankutik irten zen 20 puntu lortzeko, AEBetako taldeak Espainiaren aurka irabazten eta aurrera egiten laguntzeko. Australia finalerdietan garaitu ondoren, Estatu Batuetako taldeak Errusiari aurre egin zion urrezko domina lortzeko. Johnsonek lapurreta bat izan zuen partida hartan... bi puntuko aldea izan zuenean. Johnsonek 9,1 puntu gainditu zituen partida bakoitzeko eta 18 laguntzaile zituen, bigarren aldiz taldean lotuta. 

2004ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen USA Basketball taldeko kidea ere izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teonimo

[thumb|300px|[Montauban-de-Luchonen aurkitutako inskripzioa: *ILUNNI / DEO / ---- / V(otum) S(olvit) L(ibens) M(erito)*, (berreraikita: "*Ilunni / deo / Sabinus v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito).*") Itzulpena: "Ilunn jainkoari, Sabinus-ek gogo onez eta eskubide guztiz konplitu du bere botoa."]]
 

**Teonimoa** jainko edo jainkosa bati ematen zaion izena da ( grezieratik (Θοός, *theos*), "jainkoa" eta  (ὄνομα, *onoma*), "izena") grezieraz hitz elkartua zena nazioarteko hizkuntza askotara mailegatu egin den hitza da.

**Teonimia**, —jainko-jainkosen izen berezien multzoa eta izen horien aztertzen dituen jakintzagaia—, onomastikaren adar bat da (izen berezien etimologia, historia eta erabileraren azterketa). Teonimia izenez arduratzen da gehien bat, baina jainko edo jainkosa jakin batzuen funtzioaren eta gizartearen ikusmoldearen ulermena garatzen laguntzen du eta gizarte baten hizkuntzaren jatorria ulertzen ere lagun dezake. 

Teonimoen analisia baliagarria izan da indoeuropar hizkuntzen loturak ulertzeko, eta hein batean haien erlijioa. Hizkuntza guztietan, teonimo baten balizko jatorri etimologikoaren analisiak bere jatorri historikoaren teoriak egiteko balio dezake. Esanahi metafisikoak eta mistikoak ere antzematen dira teonimoetan, Kabbalah-n bezala. Teonimoak gizaki, animalia, gauza edo leku baten izen osoa edo zati gisa ere ager daitezke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Akitaniera
* Teologia
* Tealogia, aurrekoaren antzeko jatorria, baina emakumezkoa.
* Jainko
* Onomastika
* Teoforiko

## Kanpo estekak
Winnaretta Singer

**Winnaretta Singer** (Yonkers, AEB,1865eko urtarrilaren 8a &ndash; Londres, Erresuma Batua,1943ko azaroaren 26a), **Edmond de Polignac printzesa**, musika mezenas garrantzitsu bat izan zen eta Singer Corporation josteko makinen enpresaren oinordekoa.

## Biografia 
Winnaretta Singer Yonkersen jaio zen 1865ean. Bere aita Isaac Singer izan zen, eta ama Isabella Eugenie Boyer. Hamar urte zituela, aita hil egin zitzaion, eta ama Parisera joan zen bizitzera, eta han, handik gutxira, beste gizon batekin ezkondu zen, amorragarria eta bortitza, etxean bertan deseroso sentiarazten zioena. Horrek, aitzitik, bere lesbiana-nortasuna indartu zuen.

Pianoa eta organoa ikasi zituen. 18 urterekin jaso zuen ofizialki aitaren herentziaren zati bat, 24 anai-arrebekin konpartitu behar izan zuena. Aitaordearengandik babesteko, ezkontzea erabaki zuen eta 22 urterekin Louis de Scey-Montbéliard printzearekin ezkondu zen. Ezkontza bost urte geroago deuseztatu zuen elizak, inoiz gauzatu ez zelako. Lagun handiak ziren eta munduko arte eta kultura guztia hirira ekartzeko elkartu ziren. Batasuna maitasun sakon batean, elkarrekiko errespetuan eta ulermenean eta adiskidetasun artistiko handian oinarrituta egon zen, bereziki musikarekiko maitasunaren bidez adierazia.

1894an Printzeak eta Edmond de Polignac printzesak areto bat ezarri zuten Parisen, Henri-Martin Avenue etxeko musika-aretoan, abangoardiako musikarentzako babesleku gisa ezagutzen hasi zena. Senarra hil ondoren, Winnaretta Singer-Polignacek bere ondasunak erabili zituen arteak, zientziak eta letrak hobetzeko.

Lehen Mundu Gerran, Marie Curieren iradokizunez, limusina batzuk anbulantzia bihurtu zituen, gerrako zaurituei laguntzeko.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*Sylvia Kahan (2003). Music's Modern Muse: A Life of Winnaretta Singer, Polignaceko Printzesa, Eastman Studies in Music. Rochester Press unibertsitatea. .
* Michael de Coson, Food of Love: Princesse Edmond de Polignac (1865-1943) eta beste Salon, Hamish Hamilton, 1978. 
* James Ross, ‘Music in the French Salon’; in Caroline Potter eta Richard Langham Smith (arg.), *French Music Since Berlioz* (Ashgate Press, 2006), 91.-115. or. .
Christodoulos Kolomvos

**Christodoulos Kolombos**, (Patras, Grezia, 1988ko urriaren 26a), nazioarteko waterpolo jokalari greziarra da. Gaur egun, Olympiacosen ari da jokatzen, atzelari postuan.

Kolon NOtik abiatu zen. Patras 2000ko hamarkadaren hasieran, eta azkar igo zen Taldeko A Taldera. 2005ean NO Patrasek galdutako kopako finalean, parte hartu zuen. NO Patrasen, igeri ere egin zuen, txapelketa nazionaletan dominak irabaziz, batez ere, tximeleta lehiaketetan eta banakako proba mistoetan.
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako dominak
## Tituluak 
* 7 Greziako Txapelketa: 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
* 6 Greziako Kopa: 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016
* 2 Turkiako Txapelketa: 2019, 2021
* 2 Turkiako Kopa: 2019, 2021

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ōkuma Shigenobu

japoniar politikaria izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1898an eta 1916tik 1918ra.

Samuraien familia batean jaio zen. Holandar eskola batean aritu zen eta ingelesez hitz egiten ikasi zuen. Meiji berrezarpena babestu zuen.

1868an kanpo arazoez arduratu zen. 
Gobernua utzi ondoren, alderdi zentrista bat sortu zuen eta Wasedako Unibertsitatea sortu zuen. Enperadoreak 1898ko ekainean izendatu zuen lehen ministro, baina lau hilabete baino ez zituen iraun karguan.

Politikara itzuli zen 1914ko krisi konstituzionalean. Koalizio gobernu bat zuzendu zuen eta Alemaniar Inperioari gerra deklaratu zion. Bi urte geroago dimititu zuen.

## Kanpo estekak
Margarita Lecuona

**Margarita Lecuona** (Habana, 1910ko apirilaren 18a - New Jersey, 1981eko martxoaren 19a) kantari eta konpositore kubatarra izan zen, eta Babalú eta Tabú bezalako afro-kubar kantak konposatu zituen.

## Biografia 
Familian musika zaletasuna hedatua zen, eta musikagile kubatar ezagunak ziren senideakk, Ernestina  eta Ernesto Lecuona anai-arrebak. Eugenio Lecuona New Yorkeko kontsul kubatarra zen Margaritaren aita.

Habanako Nuestra Señora de las Mercedes ikastetxera eta Sepúlveda ikastetxera joan zen, La Habanako Institutuan bigarren hezkuntza hasi baino lehen. Julia Lucignanirekin kantua eta Eulalia Santanarekin pianoa ikasi zituen, Clara Romero de Nicolaren gitarra ikastei aurretik. Dantza ere ikasi zuen Habanako Balet Eskolan, Nikolai Yavorsky balet-maisuarekin, eta azken honen zenbait lanetan aritu zen.

1930ean, ikasten ari zela, "Soñadora" idatzi zuen, gitarra jotzen kantatzen zuena. Hainbat ekoizpen eszeniko egin ondoren, 1942an, bikote bat sortu zuen Olga Luquerekin, eta gero Lecuona Cuban Girls izeneko talde bat (Alicia Yanes y Coralia Burguetekin), eszenatokietan eta irratian aritu zena. 1940ko hamarkadan idatzi zituen bere abesti ezagunenak Tabú eta Babalú. *Tabúk* arrakasta izan zuen Arthur Lyman eta Les Baxterrek kantatu zutenean; *Babalúk*, berriz, arrakasta izan zuen  Desi Arnaz kantariarekin (eta Miguelito Valdésekin).

Pepe Armil aktore argentinarrarekin ezkondu zen 1947an, eta Buenos Airesera joan zen bizitzera, 1957an. Handik, Txile, Uruguai, Bolivia, Peru, Brasil eta Mexikora mugitu izan zen biretan, irratian zein eszenatokietan aritzeko.

1969an, familiarekin mugitu zen Estatu Batuetara. New Jerseyn hil zen 1981ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Babalú* kantuaren bertsio bat.
Marios Kapotsis

**Marios Kapotsis**, grezieraz Μαριος Καποτσης (Kios, Grezia, 1991ko irailaren 13a) nazioarteko waterpolo jokalari profesional greziarra da.

## Ibilbidea 
Waterpolo arloan, Paleo Faliroko akademietan eman zituen lehen urratsak. Gero, Panioniosera joan zen, eta harekin sinatu zuen bere lehen kontratu profesionala. Nea Smyrni taldean egon zen 2012ra arte, aurretik etxeko titulurik irabaztea lortu gabe. Taldearekin bi aldiz LEN Trofeoko finalera iristea lortu bazuen ere (2009 eta 2011), ezin izan zuen garaikurra irabazi; Panionios Szegedi hungariarrak garaitu zuen lehenean, eta Savona italiarrak bigarrenean.

2012ko udan, kontratua sinatu zuen Olympiakos Piraeusekin, eta, horrekin, bi txapelketa, eta bi Greziako kopa irabazi zituen (2013, 2014).

Hurrengo lau urteetan, Vouliagmenin jokatu zuen, eta, horrekin, 2017ko Greziako Kopa irabazi zuen.

2018-2020 urteetan, Steaua Bukaresten jokatu zuen, eta, horietan, Errumaniako bi txapelketa, eta Kopa bat irabazi zituen.

2020ko udan, Olympiakosera itzuli zen, 6 urteren ondoren, eta, bertan, Greziako txapelketa, eta kopa irabazi zituen, baita Superkopa ere.

## Nazioarteko selekzioan parte-hartzeak 
Marios Kapotsis nazioarteko waterpolo jokalaria da, eta Grezia ordezkatu du hainbat parte-hartzerekin. 2009an ospatutako junior mailako waterpolo txapelketan, parte hartu zuen eta baita 2011n ospatutako gizon gazteen munduko waterpolo txapelketan ere. Gizonezkoen selekzioarekin, parte hartu du Hungarian 2017ko munduko txapelketan laugarren postua lortuz. Gizonezkoen selekzioarekin 2018an, Espainiako Europako Txapelketan parte hartuko du, seigarren postua lortuz eta 2018ko Mediterraneoko 2. Jokoak irabaziz. Gizonezkoen selekzioarekin parte hartu du Guangzhoun (Korea) Munduko Txapelketan 2019an zazpigarren postua lortuz. Gizonezkoen selekzioarekin parte hartu du Hungariako Europako Txapelketan 2019an, eta zazpigarren postua lortu zuen. Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan, parte hartu du, eta bigarren postua lortuko du. Tbilisin, 2021eko Munduko Ligan ere, hirugarren postua lortuko du.
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Tituluak 
* 3 Greziako Txapelketa: 2013, 2014, 2021
* 4 Greziako Kopa: 2013, 2014, 2017, 2021
* 2 Errumaniako Txapelketa: 2019, 2020
* 1 Errumaniako Kopa 2019
* 1 Superkopa 2020

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Judu-diaspora

[thumb|right|240px|Europar judu etorkinak [New Yorkera ailegatzean.]]
**Judu-diaspora** () edo **erbestea** (; ) Israelgo seme-alaben eta ondorengo juduen sakabanaketa da, beren antzinako aberritzat (Israelgo Lurraldea) hartzen denetik eta haiek mundu osoan eraikitako komunitateetatik kanpo.

Hebrear Bibliari dagokionez, "Erbestealdia" terminoak k.a. VIII. mendean Israelgo Erresumatik  eta k. a. VI. mendean Judako Erresumatik erbestera eraman zituzten israeldarren patua adierazten du. Erbestean zirela, Israelgo seme-alabak "juduak" izenaz ezagutzen hasi ziren eta horrela agertu zen lehendabizikoz Esterren Liburuan.

Lehen erbestea asiriar erbestea izan zen, k.a. 733an Asiriako Tiglath-Pileser III.ak Israelgo Erresumatik (Samaria) bota zituztenean hasi eta k.a. 722an Sargon II.ak erreinua suntsitu zuenean amaitu zena. Bitartean, Salmanasar V.a Samarian hasi zen hiru urteko setioa jasan zuten.

K.a. 597. urtean Babiloniako gatibualdiarekin jarraitu zuen, noiz Judako Erresumako biztanleriaren zati baten erbesteratu zen. Babiloniako erbestealdia 70 urteren buruan amaitu zen, Zirok judu erbesteratuei Jerusalemera itzuli eta Yehud Medinatan, Akemenestar Inperioko probintzia autonomoan, Bigarren Tenplua eraikitzen utziko zitzaiela adierazi ondoren.

K. a. 63. urtean Jerusalem setiatu ondoren, Asmondar Erresuma erromatar protektoratu bihurtu zen, eta k.a. 6an. K. a. Judea erromatar probintzia bilakatu zen. K.o. 66an juduak Erromatar Inperioaren aurka matxinatu ziren, Lehen Judu-Erromatar Gerra deritzon garaian, eta 70. urtean erromatarrek Jerusalem suntsitu zuten. Setioan, erromatarrek Bigarren Tenplua eta Jerusalemgo zatirik handiena suntsitu zituzten. Ekitaldi honek erromatar erbestearen, Edom erbestea ere deitua, hasiera markatu zuen. Orduan erromatarrek judu-buruzagi eta eliteak erbesteratu, erail edo esklabo gisa saldu zituzten.

132an, Bar Kokhbaren agindupean zeuden juduak Hadrianoren aurka matxinatu ziren. 135ean Hadrianoren armadak armada juduak garaitu zituen eta juduen independentzia betirako galdu egin zen. Zigor gisa, Hadrianok Jerusalem Aelia Capitolina berrizendatu zion, hiri pagano bihurtu eta juduei bertan bizitzea debekatu zien. Judeak eta Samariak Siria Palestina izena hartu zuten.

Juduen historiaren zati handi batean, judu gehienak diasporan bizi izan ziren. 1948an Israel estatu bilakatu zenean, diaspora amaitutzat jotzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexandros Papanastasiou (waterpolo jokalaria)

**Alexandros Papanastasiou**, grezieraz Αλεξανδρος Παπαναστασιου (Atenas, Grezia, 1999ko otsailaren 12a) waterpolo jokalari greziarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako dominak
## Ohoreak 
### Kluba 
**Jug Dubrovnik**

* Kroaziako Txapelketa Nazionala (2): 2018–19, 2019–20
* Kroaziako Kopa Nazionala (1): 2018–19

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dimitrios Skoumpakis

**Dimitrios Skoumpakis**, grezieraz Δημητρης Σκουμπακης (Kanea, Grezia, 1998ko abenduaren 18a) Greziako waterpolo jokalaria da, eta erdiko atzelari gisa jokatzen du. Tokio 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Grezia ordezkatzen. Munduko junior txapelduna ere izan zen.

## Nazioarteko lehiaketetan parte hartzea 
2017az geroztik, nazioarteko lehiaketetan Grezia ordezkatzen du, eta emaitza hauek lortu ditu:
## Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako dominak
## Gainerako lorpenak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Angelos Vlachopoulos

**Angelos Vlachopoulos**, grezieraz Άγγελος Βλαχόπουλος (Tesalonikan, Grezia, 1991ko irailaren 28a), nazioarteko waterpolo jokalari profesional greziarra da, eta, Hungariako Eger-en, erregional gisa lehiatzen da.

## Ibilbidea 
Angelos Vlachopoulosek lehen urratsak NO Vouliagmenis akademietan eman zituen waterpolo alorrean, eta harekin sinatu zuen bere lehen kontratu profesionala. Vouliagmeni taldean egon zen 2013ra arte; aurretik, 2012ko Greziako txapelketa eta Greziako Kopa irabaztea lortu zuen.

2013ko uda hasieran, Angelos Vlachopoulos Olympiacos Piraeusera transferitu zuten. 2016ra arte, Pireoko taldean egon zen, eta, 2014ko Greziako txapelketa eta Greziako Kopa irabaztea lortu zuen. 2016an, Posilipo italiarrera pasatu zen, eta, hurrengo urtean, Eger hungariarrera joan, eta, 3 urtez jarraian, bertan jokatuko zuen.

## Nazioarteko parte-hartzeak 
Angelos Vlachopoulos nazioarteko jokalari izan da Greziako waterpoloko selekzio nazional txikiekin, eta, haiekin, hainbat parte-hartze egin ditu. 2009an ospatutako Gazteen Munduko Waterpolo Txapelketan eta baita 2011n ospatutako Gizonezkoen Munduko Waterpolo Txapelketan ere parte hartu zuen.

## Udako Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 6. postuan amaitu zuten.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako dominak
## Izenburuak 
* Zilarrezko domina 1 Olinpiar Jokoetan (2020)
* 2 Greziako Txapelketa: 2012, 2014
* 3 Greziako Kopa: 2012, 2014, 2015

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Angelos Vlachopoulosen profila gavros.gr-en
* Vlachopoulosek Olympiacosen proposamena onartu zuen
Jessica Wik

**Jessica Marie Wik** (Samuelsson, Suedia, 1992ko urtarrilaren 30a) suediar futbolaria da. 2013-14 denboraldian Australiako W-League Club Melbourne Victory taldean jokatu zuen. Ezkerra da nagusiki, nahiz eta eskuinaldean ere jokatzen duen.

## Kirol ibilbidea 
### Linkoping, 2010-17 
Wik Smedby AIS taldeko Linkopings FC taldean sartu zen 2010ean, baina Smedby-ra itzuli zen. 2011ko azaroan lehen taldean postua irabazi ondoren Linkopings-ekin kontratua luzatu zuen.

### Melbourne Victory, 2013-14 
Wik Melbourne Victory garaipenera batu zen 2013-14 denboraldiaren aurretik, eta 2014ko Australiako urteko jokalari izendatu zuten

### Arsenal, 2017-19 
2017ko abuztuaren 18an, denboraldi berriaren aurretik Arsenal-ek iragarri zuen Wik fitxatu zutela. 2019ko martxoan Wik-ek Arsenal utzi zuen FC Rosengard-en jokatzeko.

### FC Rosengard, 2019 
2019an, Wik Suediara itzuli zen, Frantziako FIFA Women's World Cup-ean  2019ko FIFAren taldekide izateko aukerak areagotzeko. FC Rosengard-ekin sinatu zuen eta 2019 Damallsvenskan denboraldian zazpi partidatan jokatu zuen. Rosengard-ek lehen postuan amaitu zuen denboraldia 14-1-7 errekor-arekin.

## Nazioarteko palmaresa 
2011ko Azaroaren 22an, Wik-ek Suediako senior talde nagusiarentzat debut-a egin zuen Kanadari 2-1-eko galera batean. 

### Kluba 
#### Melbourne Victory FC 
* W-League: 2013 – 14

#### Linköpings FC 
* Svenska Cupen: 2013 – 2014 – 14
* Svenska Supercupen: 2010
* Damallsvenskan: 2016

#### Arsenal 
* WSL Kopa: 2017 – 18

#### FC Rosengard 
* Damallsvenskan: 2019

### Nazioartekoa 
#### Suedia 
* UEFA Women 's Under-19 Championship: 2012 UEFA Women' s Under-19 Championship
* Udako Olinpiar Jokoak: zilarrezko domina 2016

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konstantinos Mourikis

**Konstantinos "Kostas" Mourikis**, grezieraz Κωνσταντίνος Μουρίκης (Atenas, Grezia, 1988ko uztailaren 11) Greziako nazioarteko waterpoloa jokalari profesionala da, eta atzelari gisa jokatzen du Olympiakos Piraeusen.

## Ibilbidea 
Konstantinos Mourikisek Tritonen eman zituen lehen urratsak Waterpoloaren alorrean, eta, geroago, Panionios-era pasatu zen. Nea Smyrni taldean egon zen 2011ra arte, aurretik etxeko titulurik irabaztea lortu gabe. Taldearekin bi aldiz LEN Trofeoko finalera iristea lortu bazuen ere (2009 eta 2011), Mourikisek ezin izan zuen garaikurra ospatu, lehenean Szegendi hungariarrak irabaziko zuen, eta bigarrenean Savona italiarrak.

2011ko udan, Konstantinos Mourikis Olympiakos Pireora transferitu zen, eta bertan jarraitzen du gaur egun.

## Nazioarteko parte-hartzeak 
Konstantinos Mourikis nazioarteko jokalaria da Greziako waterpoloko selekzio nazionalean, eta 60 parte-hartzetik gora egin ditu.

## Udako Olinpiar Jokoak
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 9. postuan amaitu zuten.

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 6. postuan amaitu zuten.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako dominak
## Tituluak 
* 9 Greziako Txapelketa: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
* 8 Greziako Kopa: 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021
* 1 Europako Txapelketa:

## Iturriak 
* Konstantinos Mourikis portura hurbiltzen ari da
* Konstantinos Mourikis-en profila gavros.gr-en
* Konstantinos Mourikisen nazioarteko parte-hartzeak Greziako selekzioarekin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akirain

**Akirain** (eguesibarreraz: *Akidain*) Itzagaondoa udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

1300. urtean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Itzagaondokoa Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak *akiraindarrak* (eguesibarreraz: *akidaindarrak*) ziren.

## Izena 
*Akirain* edo *Akidain* toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Aquiriayn* (1593)
* *Aquidain* (1611)
* *Aquirain* (1707)
* *Aquidain* (1715)
* *Elquiriain* (1744)
* *Aquidain* (1900)
* *Aquiriain* (1975)
* *Akirain* (1996)

## Geografia 
Akirain Itzagaondoa ibarran dago.

### Inguru naturala eta kokapena 
Itzagaondoa Zangozako merindadeko udalerria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Udaletxea Ardatzen dago. Erliebe handiko ibarra da. Itzaga mendiaren magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.

### Klima 
Itzagaondoko klimaren ezaugarriak klima azpimediterraneoari dagozkio. Urteko batez besteko tenperatura oso aldakorra da altuera zein den, sei gradu gunerik menditsuenetan, eta 13 gradu herrigune eta hegoaldeko guneetan. Prezipitazioek ere antzeko aldakortasuna daukate, 800 hegoaldean eta 1.400mm edo gehiago mendietan. Urteroko egun euritsuak 100 eta 140 inguru izaten dira.

Jatorrizko basoetan pagoak, haritzak, ameztiak eta basa pinuak zeuden. Zoritxarrez, nekazaritzaren eragina dela eta, gaur egun 33 hektarea pago baino ez dago Itzagaondoan. Birlandaturiko pinu lariziar austriarrak (*Pinus nigra*) Izanozko gunean daude gehienbat, guztira 600 hektarea baino gehiago.

#### Estazio meteorologikoak 
Itzagaondoan dagoen Zuhatzu lekuan, itsasoaren mailatik 631 metrora, Nafarroako Gobernuak 1987an jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Itzagaondoa
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Lektina

[thumb|[Hemaglutinina lektinaren alboko ikuspegia.]]
**Lektinak** landareetan eta beste organismotan dagoen glukoproteina da, antigorputza ez dena eta immunitate-sistemak sortzen ez duena. Beste glukoproteina batzuei lotzen zaie zelulen mintzean; zelulen aglutinazioa eta konjugatuen prezipitazioa eragiten ditu. Bere zeregin nagusia errekonozimendu-fenomenoetan dago, bai maila molekularrean, bai zelularrean. Adibidez, bakterio batzuek lektinak erabiltzen dituzte infekzioan organismo ostalariaren zeluletara akoplatzeko.

Ez dira glikoproteinekin nahastu behar: lektinek karbohidratoak erabiltzen dituzte, eta glikoproteinek, berriz, nolabait karbohidratoz osaturik daude. Ez dira nahastu behar lipidoen molekulak diren eta inolako loturarik ez duten lezitinekin.

Lektina ugari landaretatik isolatu dituzte, batez ere lekadunetatik. *Dolichos biflorus* landarearen hazietan isolatutako lektinak, adibidez, aplikazio medikoak ditu, A1 motako eritrozitoak daudenean intentsitatez erreakzionatzen baitu, A2 motakoetatik bereizteko aukera emanez.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Álamos

**Álamos** Mexikoko herri bat da, Sonora estatuaren hego-ekialdean dagoena. Biztanleria Alamos udalerriko herri nagusia eta biztanle gehien dituena da. Estatistika eta Geografia Institutu Nazionalak (INEGI) 2020an egindako Biztanleria eta Etxebizitza Erroldako datuen arabera, guztira 10.961 biztanle ditu. Honela ere ezagutzen da: "Atarietako Udala". XVII. mendearen amaieran sortu zen eskualde horretan zilar meategi bat aurkitu zutenean, Domingo Terán de los Ríos orduko Sonora eta Sinaloako gobernadoreak.

Álamos Mendebaldeko Estatu zaharraren hiri titulua izan zuen lehen hiribilduetako bat izan zen, eta bere hiriburua izan zen 1827tik 1830era. XVII. mendean herrialdeko ipar-mendebaldeko herririk garrantzitsuenetariko eta aberatsenetako bat ere izan zen, bere balio sozial eta politikoagatik, eta arma-mugimendu garrantzitsuak sortu ziren, hala nola, 1865eko Alamoseko gudua eta 1866ko gudua.

Heroica Nogales mugako hiritik 650,5 kilometrora dago,Hermosillotik, estatuko hiriburutik 371,7 kilometrora eta Sinaloa estatuko El Fuertetik 211,6 kilometrora.

Álamos da gaur egun Sonorako erakargarri historiko nagusia, arkitektura kolonial hutsa duen herria baita, horregatik 2005ean Mexikoko Turismo Idazkaritzak "Herri Magikoa" izenarekin izendatu zuen. 2001etik UNESCOk "Gizateriaren Ondare" izendatzeko behin behineko zerrendan dago.

## Kanpo estekak
Pascual Orozco

**Pascual Orozco Vázquez, Jr.** (dokumentu garaikideetan, batzuetan "Oroszco") (1882ko urtarrilaren 28a &#x2013; 1915eko abuztuaren 30a) Mexikoko buruzagi iraultzailea izan zen, 1910aren amaieran Francisco I. Maderoren alde egin zuen Porfirio Díaz (1876-1911) aspaldiko presidentea kentzeko. Orozco buruzagi militar naturala izan zen, eta Ciudad Juárez- en Armada Federalaren aurkako garaipena funtsezko faktorea izan zen Díazek 1911ko maiatzean dimisioa emateko. Diazek dimisioa eman eta 1911ko azaroan Maderoren hautaketa demokratikoaren ostean, Maderoren zerbitzuan Chihuahua-ko miliziaren buruzagi izan zen, Mexikoko Iraultzan emandako zerbitzuagatik sari eskasa. Orozkok Maderoren gobernuaren aurka altxatu zen 16 hilabete geroago, 1912ko martxoan Orozquista Plana emanez. Armada Federalak zapaltzen ahalegindu zen matxinada larria izan zen. Victoriano Huertak 1913ko otsailean Maderoren aurkako estatu-kolpea eman zuenean, Madero hil zutenean, Orozco Huertaren erregimenean sartu zen. Orozkok Maderoren aurka eginiko matxinadak zertxobait zikindu zuen bere ospe iraultzailea, baina Huertari emandako laguntzak haren aurkako nazka areagotu zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erretako jauregia

**Erretako Armagintzako Kaporalgo jauregia** Itzagaondoko Erreta herri hustuan Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina 
Armagintzako Kaporal gisa agertzen da Nafarroako Erresumako nomina ofizialean. Bere jabea, Fernando Erretakoa, 1513an merindadeko kuarteletatik bidalitako zaldunen artean zegoen. 1631n Joan Baionakoa jaunarena zen, eta armagintza kaboaren bidez bidali zitzaion. Nafarroako Kontuen Ganberaren harreman baten arabera, 1723an Jose Baionakoa zen jabea. Juana Eulalia Egiakoa eta Sarabiakoak 1746. urtean bere seme Pedro Fermin Baionakoa Egiaren izenean borroka eskatu zuen. 1788an Jokin Xabier Baionakoa eta Ezpeletak eskatu zuen. Armarriaren arabera, XVI. mendean armarria urrezko zerrenda bat zuen gulez egina zegoen.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Erreta
* Itzagaondoa

## Kanpo estekak
Idoateko jauregia

**Idoateko Armagintzako Kaporalgo jauregia** Itzagaondoko Idoate herri hustuan Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina 
Toki horretako jauregia armagintzako kaporalgo gisa agertzen da Nafarroako Erresumako nomina ofizialean. 1532an Joan Hurtadori salbuespen-pribilegioa eman zitzaion, kalitate horretako bere etxea zelako. Bitxia bada ere, 1723an Nafarroako Kontuen Ganberak Madirillera bidalitako zerrendan ez da agertzen. Pedro Hurtado jaunarena zen 1745ean, eta kuartelei aurre egiteko eskatu zuen. Agurea 1759an hil zen. Handik gutxira, jauregia eraitsita zegoela adierazi zen. Armarriaren arabera, armarria XVI. mendekoa zen, zilarrezkoa, eta hiru zerrenda urdin zituen.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Idoate
* Itzagaondoa

## Kanpo estekak
Turrillasko jauregia

**Turrillasko jauregia** Itzagaondoko Turrillas herri hustuan Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina 
1802an irakurtzen denez, garai hartan baziren herrian Baionakoak deitzen diren bi, eta bestea Erripaldako kondeei dagokie. Nafarroako Erresumako Armeria Liburuak, 1572an bilduak, bertan dagoen jauregi bakarreko armarria erregistratzen du. Armarri hori kuarteldua zen: lehenengo eta laugarren, gurutze handi bat, urdinez egina, zilarrezko eremuan; eta bigarren eta hirugarren, zilarrezko ezkutua, azurreko buruarekin, gule-zelaian.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Turrillas
* Itzagaondoa

## Kanpo estekak
Alfredo de Sarachaga

**Alfredo de Sarachaga** Industria Petrokimikako enpresaburu bikaina izan zen. Mexikoko diplomatikoa zen, eta 20 urte baino gehiagoz Pemexen New Yorkeko finantza zuzendaria izan zen, de facto, Pemex Americako zuzendari nagusia.  

Alfredo de Sarachaga euskal jatorriko mexikarra jaio zen, Alexis de Sarachagaren  oinordekoa eta Ricardo de Sarachaga eta Maria Luisa Carroucheren semea, biak bilbotarrak .

Lidia Garcia de Leon y Avellanedarekin ezkondu zen. Bere emaztea Dionisio Meade y Garcia de Leonen amaren izeba zen, Jose Antonio Meaderen aita, Mexikoko Garcia de Leon familia politiko ospetsuaren parte dena. Bikoteak hainbat seme-alaba izan zituen, horietako hiru alabak. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarrera

**Sarrera** bat espazio jakin baterako sarbide eraikia da, alboetara eraikin, horma edo hesiak dituena, espazio horren sartu-irteerarako puntua.

Sarrera itxia denean, ateak dituzte, altzari edo egitura ohikoak, alde batean finkatzen direnak ardatz batekin.

## Sarrera-mota espezifikoak 
* Hiri bateko ate edo sarrera harresitua, portalea.
* Langa edo hesi mugikorra.
* Japoniako torii eta mon direlakoak, funtzio erlijiosoa dutenak. Eta horiek bezalatsu, Indiako torana ateak eta gopuram dorreak, Indonesiako paduraksak, Txinako paifangak eta Koreako hongsalmun direlakoak. 
* Atari arkitektoniko edo portale apaindua.
* Atrioa, sarreraren jarraipena eraikin baten barruan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Hospital de Nuestra Señora de la Misericordia. Pamplona.jpg|Nafarroako Museoko sarrera Iruñean, Pizkundeko atari arkitektoniko bikain bat.)
Fitxategi:Arrasate-mondragon.jpg|Arrasateko Portaloia, harresi zaharren portalea.
Fitxategi:Pergamonmuseum Babylon Ischtar-Tor.jpg|Ishtarren atea, Babilonia zaharrekoa, antzinako portale bat.
Fitxategi:Langa 0001.JPG|Lastur inguruan, langa bide batean.
Fitxategi:Ubud temple entrance.jpg|Indonesiako tenplu bateko paduraksa sarrera, ate apaindu batekin.
Fitxategi:Mahmoud Ahmadinejad at Columbia 8 by David Shankbone.jpg|Columbiako Unibertsitateko sarrera, burdin-hesi batek itxia.
Fitxategi:Finlayson gate1.jpg|Finlayson-en fabrikako sarrera Tamperen (Finlandia)
Fitxategi:Shunfeng Park Paifang (night).jpg|Paifang txinatarra Foshanen, Txina.
Fitxategi:20181110 Fushimi Inari Torii 10.jpg|Torii multzoa Inarin, Japonia.
Fitxategi:22.13 Gopuram Chidambaram.png|Chidambaram tenpluko gopurama, Indian.
Fitxategi:Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 26-28 20170516 001.jpg|Varsoviako Unibertsitateko sarrera nagusia, Polonia.
Fitxategi:Gate of Farm Gunsteling in Namibia (2017).jpg|Etxalde baterako sarrera Namibian (2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David Sassoli

**David Maria Sassoli** (Florentzia, 1956ko maiatzaren 30a - Aviano, 2022ko urtarrilaren 11) italiar kazetari eta politikaria izan zen. Europako Parlamentuko lehendakaria izan zen 2019tik hil zen arte.

Politika Zientzia ikasi zuen Erromako Unibertsitatean, eta kazetari aritu zen *Il Tempo* egunkarian. 1985ean, *Il Giorno* egunkarira aldatu zen. 1992tik telebistan lan egin zuen.

2009an Alderdi Demokratikoa zentro-ezkerreko alderdiko kide gisa sartu zen politikan. Ekainean Europako Parlamentuko kide hautatu zuten, eta 2014 eta 2019an berrautaketa irabazi zuen. 2019tik hil zen arte Legebiltzarreko presidente izan zen.

## Kanpo estekak
John Saldivar

**John Saldivar** (Monterrey, Mexiko, 1979ko martxoaren 20a) mexikar-estatubatuar moda diseinatzailea da. 

## Biografia 
John Saldivar-ek 2001ean hasi zuen moda-karrera Oscar de la Rentarekin eta bere diseinu-taldearekin aprendiz ari zela. De la Rentaren bitartez, Saldivarrek André Leon Talley editore estatubatuarra ezagutu zuen, eta gero *Vogue Magazineko* laguntzaile pertsonal gisa kontratatu zuen.  

2007ko udazken/negurako bere izenburuko bilduma jarri aurretik, Saldivat Catherine Malandrino eta Lucien Pellat-Finet diseinatzaileekin lan egin zuen harreman publikoen zuzendari gisa. 

Gaur egun, New York hirian bizi da eta bere Chelsea diseinu estudioan egiten du lan.

Saldivarren lanak nolabaiteko arreta erakarri du moda prentsan. Haren arropa estilistak eskatu dute Scarlett Johansson, Sarah Jessica Parker eta Kristin Davis bezalako ospetsuek janzteko.   

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bob Saget

**Robert Lane "Bob" Saget** (Filadelfia, 1956ko maiatzaren 17 &ndash; Orange konderria, 2022ko urtarrilaren 9a), Estatu Batuetako aktorea izan zen. 1990eko hamarkadaren hasieran *Full House* telesailean egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Erroseta nebulosa

**Erroseta nebulosa** H II eskualde handia eta zirkularra da, Esne Bidearen bandan dagoen Monoceros konstelazioan dagoen hodei molekular erraldoi baten ertzean kokatua. NGC 2244 kumulu irekia (Caldwell 50) oso lotuta dago nebulosarekin, kumuluko izarrak kumuluaren materiaz osatu direlako.

Multzo horrek izendapen hauek ditu Katalogo Orokor Berrian (NGC):

* **NGC 2237** – Nebulosaren zatia (nebulosa osoa izendatzeko ere erabiltzen da).
* **NGC 2238** – Nebulosaren zatia.
* **NGC 2239** – Nebulosaren zatia (John Herschelek aurkitua).
* NGC 2244 – Nebulosaren barruan dagoen kumulu irekia (John Flamsteed-ek aurkitu zuen 1690ean).
* **NGC 2246** – Nebulosaren zatia.

## Ezaugarriak 
Kumulua eta nebulosa Lurretik 5.200 argi-urtera daude gutxi gorabehera (nahiz eta distantziaren kalkuluak nabarmen aldatzen diren, 4.900 argi-urtera iritsi arte), eta 130 argi-urte inguru neurtzen dituzte. Izar gazteen erradiazioak nebulosaren atomoak kitzikatzen ditu, eta, ondorioz, nebulosa distirarazten duen erradiazioa igortzen dute. Nebulosaren masa 10.000 bat eguzki-masakoa dela kalkulatzen da.

Uste da O eta B izar-talde bateko izar-haizeak presioa egiten diola hodeiari, eta konpresioa eragiten duela, eta izarrak sortzen dituela nebulosan. Izarren jaiotza hori martxan dago oraindik.

X Izpiko Chandra Behatokiak 2001ean hartutako nebulosaren irudi batek erroseta nebulosaren erdian dauden izar gazte eta beroen gunea behatzeko aukera eman du. Izarrek inguruko gasa 6 milioi kelvin inguruko tenperaturan berotu dute, eta X izpien kantitate handiak igortzen dituzte.

## Erroseta nebulosa behatzea 
Izar-kumulua binokularrekin ikus daiteke, eta oso ondo ikus daiteke teleskopio txiki batekin. Nebulosa, berriz, zailagoa da begiz detektatzea, eta handipen txikiko teleskopioa behar du. Behatzeko, zeru iluna behar da, argi-poluziorik gabea. Kolore gorria ez da ikusten begi hutsez, baina bai argazkietan. Nebulosen kolore gorri tipiko hori fluoreszentzia deritzon fenomenoaren bidez hidrogeno atomoak igortzen direnean sortzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Kostamiao

**San Kostamiao** edo **San Konstantin** edota **Santikosme** Itzagaondoa udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

1300. urtean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Itzagaondokoa Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak *san kostamiotarrak* ziren. Ez dakigu non dagoen.

## Geografia 
San Kostamiao Itzagaondoa ibarran dago.

### Inguru naturala eta kokapena 
Itzagaondoa Zangozako merindadeko udalerria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Udaletxea Ardatzen dago. Erliebe handiko ibarra da. Itzaga mendiaren magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.

### Klima 
Itzagaondoko klimaren ezaugarriak klima azpimediterraneoari dagozkio. Urteko batez besteko tenperatura oso aldakorra da altuera zein den, sei gradu gunerik menditsuenetan, eta 13 gradu herrigune eta hegoaldeko guneetan. Prezipitazioek ere antzeko aldakortasuna daukate, 800 hegoaldean eta 1.400mm edo gehiago mendietan. Urteroko egun euritsuak 100 eta 140 inguru izaten dira.

Jatorrizko basoetan pagoak, haritzak, ameztiak eta basa pinuak zeuden. Zoritxarrez, nekazaritzaren eragina dela eta, gaur egun 33 hektarea pago baino ez dago Itzagaondoan. Birlandaturiko pinu lariziar austriarrak (*Pinus nigra*) Izanozko gunean daude gehienbat, guztira 600 hektarea baino gehiago.

#### Estazio meteorologikoak 
Itzagaondoan dagoen Zuhatzu lekuan, itsasoaren mailatik 631 metrora, Nafarroako Gobernuak 1987an jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Itzagaondoa
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak