Ekainaren 11

**Ekainaren 11** gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita bigarren eguna da, 163garrena bisurteetan. 203 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 1939 &ndash; Pio XII. Aita Santuak Vatikanoan ongi etorria egin zion ordezkaritza frankista bati. 
* 2001 &ndash; Oklahomako eraikin federal baten aurkako atentatuan 160 pertsonatik gora hil zituen atentatua egiteagatik, Timothy McVeigh exekutatu zuten Ameriketako Estatu Batuetan.
* 2010 &ndash; Tajikistan hegoaldean egondako istilu etnikoetan 37 pertsona hil dira.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
* 1967ko Bertsolari Txapelketa Nagusia: hirugarren aldiz Manuel Olaizola *Uztapide* irabazle.

### Mundua 
* 1922 &ndash; *Nanook of the North* ("Nanuk Eskimala") filma estreinatu zen, Robert J. Flahertyek zuzendu, idatzi eta ekoiztu eta Allakariallak, Nyla eta Cunayou inuitek antzeztu zuten.
* 1937 &ndash; *A Day at the Races* ("Egun Bat Lasterketetan") filma estreinatu zen, Sam Woodek zuzendu eta Marx anaiek eta Allan Jones, Maureen O'Sullivan eta Dudley Dickerson aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1982 &ndash; *E.T. the Extra-Terrestrial* ("E.T. Estralurtiarra") filma estreinatu zen, Steven Spielbergek zuzendu eta Dee Wallace, Peter Coyote, Henry Thomas eta Drew Barrymore aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1993 &ndash; *Jurassic Park* ("Parke Jurasikoa") filma estreinatu zen, Steven Spielbergek zuzendu eta Sam Neill, Laura Dern, Jeff Goldblum, Richard Attenborough eta Samuel L. Jackson aktoreek antzeztu zutelarik.

## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Kirolak 
### Euskal Herria 
* 1998 &ndash; EAJ, EA eta HB alderdiak Kirolaren legea onartu zuten Eusko Legebiltzarrean Euskadiko selekzioen ofizialtasuna aldarrikatuz.
* 2005 &ndash; Biarritz Olympique Pays Basque euskal taldeak Frantziako errugbi txapelketaren finalean Parisko Stade Français taldeari 37-34 irabazi eta urte hartako Frantziako txapelduna bilakatu zen.

### Mundua 
* 2010 &ndash; Hegoafrikan 2010eko Munduko Futbol Txapelketa hasi zen.
* 2012 &ndash; Rafa Nadal eta Maria Xarapova tenislariak 2012ko Roland Garrosko txapeldunak.

## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1806 &ndash; Joaquín Kalbeton, donostiar politikaria (h. 1893).
* 1867 &ndash; Victor Emmanuel Largeau, frantziar militarra, Irunen (h. 1916).
* 1872 &ndash; Eustaquio Etxabe-Sustaeta, arabar kazetari eta politikari karlista, Haron (h. 1952).
* 1875 &ndash; Jose Maria Gonzalez de Etxabarri, arabar idazle, katedraduna eta politikaria (h. 1950).
* 1889 &ndash; Antonio Gezala, bizkaitar margolaria eta idazlea (h. 1956).
* 1898 &ndash; Felisa Martín, gipuzkoar fisikari eta meteorologoa (h. 1979).
* 1902 &ndash; Felisa Areitioaurtena, bizkaitar antzezlea (h. 1990).
* 1903 &ndash; Felix Izagirre, *Izagirre I*, bizkaitar esku-huskako eta palazko pilotaria (h. 1975).
* 1928 &ndash;
** Félix Lavilla Munarritz, nafar piano-jotzaile eta musikagilea (h. 2013).
** Jose Maria Zabalza, gipuzkoar zinema zuzendaria, gidoigilea eta antzerkigilea (h. 1985).
* 1932 &ndash; Victor Gil Lechoza, bizkaitar apaiza, Minasko (Uruguai) apezpikua (h. 2001).
* 1940 &ndash; Juan María Zorriketa, bizkaitar futbolari ohia.
* 1951 &ndash; Jesús María Sáenz Ortuondo, *Josu Ortuondo*, bizkaitar futbolaria ohia.
* 1952 &ndash; Milagros Rubio, Batzarre alderdiko nafar politikaria, Bardeako tiro eremuaren aurkako elkartearen bozeramailea.
* 1953 &ndash; Ismael Lejarreta, bizkaitar txirrindulari ohia.
* 1955 &ndash; Joanes Urkixo, euskal idazlea, gidoigilea eta film eta telesailen itzultzailea.
* 1966 &ndash; Isaías Carrasco, PSE-EEko gipuzkoar zinegotzia (h. 2008).
* 1976 &ndash;
** Asier Gerrikaetxebarria, bizkaitar gidoigilea.
** Castillo Suarez, euskal poeta eta idazlea.
* 1979 &ndash;
** Eneko Andueza, gipuzkoar politikaria.
** Alaitz Eguren, gipuzkoar aktorea.
* 1981 &ndash; Asier García Pereiro, bizkaitar saskibaloi jokalari paralinpikoa.
* 1985 &ndash; Aitor Ramos, bizkaitar futbolaria.
* 1987 &ndash; Beñat Gaztelumendi, gipuzkoar bertsolaria.
* 1992 &ndash; Eneritz Mancisidor, bizkaitar filologo, irakasle eta politikaria.
* 1995 &ndash; Asier Agirre, nafar pilotaria.
* 1996 &ndash; Ibai Azurmendi, nafar txirrindularia.
* 1997 &ndash; Unai Simón, arabar futbolaria.
* 2003 &ndash; Alejandro Rego, bizkaitar futbolaria.
* 2004 &ndash; Manex Irizar, bizkaitar futbolaria.
* 2006 &ndash; Elijah Gift, nafar futbolaria.

### Mundua 
* 965 &ndash; Hisham II.a, Kordobako bigarren omeiatar kalifa (h. 1013).
* 1456 &ndash; Ana Neville, Ingalaterrako erregina ezkontidea (h. 1485).
* 1527 &ndash; Ana Sofia Prusiakoa, Prusiako dukesa eta Mecklenburgeko dukesa ezkontidea (h. 1591).
* 1662 &ndash; Tokugawa Ienobu, Tokugawa shogunerriko seigarren shoguna (h. 1712).
* 1760 &ndash; Maria Cosway, italiar-ingeles artista eta hezkuntzaren teorialaria (h. 1838).
* 1776 &ndash; John Constable, ingeles margolari erromantikoa (h. 1837).
* 1796 &ndash; François-Louis Cailler, suitzako lehen txokolate ekoizlea, Cailler txokolate konpainiaren sortzailea (h. 1852).
* 1811 &ndash; Vissarion Belinski, errusiar filosofo eta literatura- kritikaria (h. 1848).
* 1815 &ndash; Julia Margaret Cameron, britainiar argazkilaria (h. 1879).
* 1824 – Luisa Teresa Borboikoa, Luisa Teresa Borboikoa (h. 1900)
* 1832 &ndash; Jules Vallès, frantziar idazlea eta kazetaria (h. 1885).
* 1835 &ndash; William Stanley Haseltine, estatubatuar margolaria (h. 1900).
* 1838 &ndash; Marià Fortuny, kataluniar margolaria (h. 1874).
* 1844 &ndash; William Robert Brooks, britainiar jatorriko estatubatuar astronomoa (h. 1921).
* 1847 &ndash; Millicent Garrett Fawcett, ingeles politikaria, idazlea eta ekonomialaria, emakumeen aldeko eskubideak bultatzailea (h. 1929).
* 1860 &ndash; Oda Krohg, norvegiar margolaria, Norvegiako pintura erromantiko berriaren erreferentetzat hartua (h. 1935).
* 1862 &ndash; Ugyen Wangchuck, Bhutango Dragoi Erregea (h. 1926).
* 1864 &ndash; Richard Strauss, alemaniar musikari eta konposatzailea (h. 1949).
* 1867 &ndash; Marie Krøyer, daniar margolaria (h. 1940).
* 1876 &ndash; Alfred Louis Kroeber, estatubatuar antropologoa (h. 1960).
* 1877 &ndash; Renée Vivien, frantsesez idazten zuen britainiar poeta (h. 1909).
* 1880 &ndash; Jeannette Rankin, estatubatuar politikari eta aktibista, Ameriketako Estatu Batuetako Kongresurako hautatutako lehendabiziko emakumea (h. 1973).
* 1881 &ndash; Hilda Phoebe Hudson, ingeles matematikaria (h. 1965).
* 1888 &ndash; Bartolomeo Vanzetti, italiar-estatubatuar anarkista (h. 1927).
* 1890 &ndash; Béla Miklós, Hungariako estatuburu eta lehen ministroa (h. 1948).
* 1893 &ndash; Jules-André Peugeot, Lehen Mundu Gerran Frantziako Armadaren lehen soldadu hila (h. 1914).
* 1895 &ndash; Nikolai Bulganin, sobietar politikaria, SESBeko lehen ministroa (h. 1975).
* 1899 &ndash; Yasunari Kawabata, japoniar idazlea, 1968ko Literaturako Nobel Saria (h. 1972).
* 1900 &ndash; Carmen Polo, espainiar aristokrata, Francisco Franco diktadorearen emaztea (h. 1988).
* 1903 &ndash; Olga Greziakoa, Greziako eta Jugoslaviako printzesa (h. 1997)
* 1904 &ndash; Emil František Burian, txekoslovakiar musikagile, idazle eta antzerki eta zinema-gidoilaria (h. 1959).
* 1910 &ndash; Jacques-Yves Cousteau, frantziar itsasgizon, militar, esploratzaile, ekologista, dokumentalgile, zientzialari, argazkilari eta ikerlaria (h. 1997).
* 1912 &ndash; Phạm Hùng, Vietnamgo lehen ministroa (h. 1988).
* 1913 &ndash; Roger Frey, frantziar politikaria (h. 1997).
* 1919 &ndash; Richard Todd, irlandar-britainiar aktorea (h. 2009).
* 1920 &ndash; Mahendra Nepalgoa, Nepalgo erregea (h. 1972).
* 1922 &ndash;
** Michael Cacoyannis, greziar zinema-zuzendaria (h. 2011).
** Erving Goffman, kanadar-estatubatuar soziologo eta idazlea, mikrosoziologiaren aitzindaritzat hartua (h. 1982).
* 1925 &ndash; William Styron, estatubatuar eleberrigilea (h. 2006).
* 1928 &ndash; Fabiola Mora y Aragón, Belgikako erregina ezkontidea (h. 2014).
* 1932 &ndash;
** Francisco Caamaño, Dominikar Errepublikako presidentea (h. 1973).
** Athol Fugard, hegoafrikar antzerkigile, eleberrigile, aktore eta zinema zuzendaria (h. 2025).
** Alicia Izaguirre, errioxar politikaria, Arabako lehen gobernadore zibila (h. 2014).
* 1933 &ndash; Gene Wilder, estatubatuar aktore, zuzendari eta gidoilaria (h. 2016).
* 1934 &ndash; Henri Laborde, Montpezateko Kondea, Danimarkako printze ezkontidea (h. 2018).
* 1935 &ndash; Núria Espert, kataluniar antzezlea eta antzerki- eta opera-zuzendaria.
* 1936 &ndash;
** Jaime Camino, kataluniar idazlea, gidoilaria, eta zinema zuzendaria (h. 2015).
** Barbara Rose, estatubatuar arte-historialaria, arte-kritikaria, erakusketa-komisarioa eta unibertsitateko irakaslea (h. 2020).
* 1937 &ndash;
** David Mumford, estatubatuar matematikaria.
** Robin Warren, australiar patologoa, 2005eko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2024).
* 1939 &ndash;
** Juan Navarro Baldeweg, espainiar arkitekto eta margolaria.
** *Jackie* Stewart, eskoziar auto-pilotu ohia.
* 1942 &ndash; Brian Muller, zeelandaberritar errugbilaria (h. 2019).
* 1943 &ndash; Annabella Incontrera, italiar aktorea.
* 1950 &ndash; Vanderlei Eustáquio de Oliveira, *Palinha*, brasildar futbolaria (h. 2023).
* 1953 &ndash; José Bové, frantziar nekazaria, politikaria, sindikalista eta globalizazio alternatiboaren aldeko ekintzailea.
* 1954 &ndash; Adelina Yzac, okzitanieraz eta frantsesez idazten duen idazlea.
* 1955 &ndash; Juri Sedykh, sobietar atleta, mailu jaurtiketan historiako handienetakoa (h. 2021).
* 1957 &ndash; Francesc Orella, kataluniar aktorea, telebista, zinema, antzerki eta bikoizketetan lan egiten duena.
* 1959 &ndash; Hugh Laurie, ingeles aktore, idazle eta musikaria.
* 1961 &ndash; María Barranco, espainiar aktorea.
* 1963 &ndash; Florencia Serranía Soto, mexikar ingeniari mekanikoa, enpresaria, ikertzailea eta funtzionarioa.
* 1965 &ndash; 
** Javed Abidi, indiar aktibista (h. 2018).
** Pamela Gidley, estatubatuar aktorea eta modeloa (h. 2018).
* 1968 &ndash; Camilla Nylund, finlandiar sopranoa.
* 1969 &ndash;
** Peter Dinklage, estatubatuar aktorea.
** Mar Flores, espainiar aktore eta modelo ohia.
* 1980 &ndash; Miki Mizuasa, japoniar emakumezko aktore pornografiko eta modelo trasgeneroa.
* 1982 &ndash; Diana Taurasi, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
* 1983 &ndash;
** Yoshiaki Ota, japoniar futbolaria.
** Kei Yamaguchi, japoniar futbolari ohia.
* 1986 &ndash;
** Shia LaBeouf, estatubatuar aktorea.
** Sébastien Lecornu, Frantziako lehen ministroa.
** Magaly Solier, peruar folk-kantautore eta aktorea.
* 1988 &ndash;
** Claire Holt, australiar aktorea.
** Weyes Blood, estatubatuar abeslari eta konpositorea.
* 1989 &ndash; Maya Moore, estatubatuar saskibaloiko jokalaria.
* 1990 &ndash; 
** Netha Hussain, indiar mediku eta wikilaria.
** Christophe Lemaitre, frantziar atleta, abiadurako probetan aditua.
* 1992 &ndash; Julian Alaphilippe, frantziar txirrindularia.
* 1994 &ndash;
** Ivana Baquero, kataluniar aktore eta modeloa.
** Jessica Fox, australiar piraguista.
* 1997 &ndash; Jorja Smith, britainiar egile abeslaria.
* 1998 &ndash; Wilma Murto, finlandiar atleta, pertika-jauzian aditua.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1937 &ndash; Nikolas Lekuona, gipuzkoar margolari, marrazkilari, argazkilari, arkitekto eta artista abangoardista (j. 1913).
* 1960 &ndash; Joaquín Otamendi, gipuzkoar arkitektoa, Madrilen (j. 1874).
* 1970 &ndash; Joseph Campot, lapurtar arraunlaria (j. 1886).
* 1971 &ndash; Jose Maria Iribarren, nafar abokatu, kazetari, hiztegigile, paremiologo eta idazlea (j. 1906).
* 1974 &ndash; Ramon Ertze Garamendi, bizkaitar apaiza, pentsalaria eta idazlea, Bruselan (j. 1911).
* 1985 &ndash;
** Pedro Lozano Sotés, nafar artista (j. 1907).
** Pedro Regueiro, gipuzkoar futbolaria, Mexiko Hirian (j. 1909).
* 2012 &ndash; Gotzon Elortza, bizkaitar zinema-zuzendaria, Euskadiko zinemagintzaren aitzindaria eta euskarazko lehen dokumentalen egilea (j. 1923).
* 2019 &ndash; Jose Mari Gorrotxategi, gipuzkoar gozogile eta gozogintzan ikertzaile eta sortzailea (j. 1929).
* 2021 &ndash; Francisco Egea, gipuzkoar ingeniari eta politikaria (j. 1950).
* 2024 &ndash; Ángel Vallejo, arabar mendizalea (j. 1942).

### Mundua 
* 840 &ndash; Junna Enperadorea, Japoniako Enperadorea.
* 1183 &ndash; Henrike Gaztea, Normandiako dukea eta Anjou, Turena eta Maineko kondea (j. 1155).
* 1216 &ndash; Henrike Flandriakoa, Konstantinoplako enperadore latinoa (j. ).
* 1488 &ndash; Jakobo III.a Eskoziakoa, Eskoziako Erresumako erregea (j. 1451/1452).
* 1557 &ndash; Joanes III.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (j. 1502).
* 1560 &ndash; Maria Guisekoa, Eskoziako erregina ezkontidea (j. 1515).
* 1598 &ndash; Magdalena de Ulloa, zamorar noblea (j. 1525)
* 1727 &ndash; Jurgi I.a Erresuma Batukoa, Erresuma Batua eta Britainiar Jabegoen erregea (j. 1660).
* 1738 &ndash; Caspar Bartholino, daniar anatomista (j. 1655).
* 1818 &ndash; Johann David Wyss, suitzar idazlea (j. 1743).
* 1825 &ndash; Daniel D. Tompkins, AEBetako 6. presidenteordea (j. 1774).
* 1847 &ndash; John Franklin, ingeles itsasgizon eta esploratzailea (h. 1847).
* 1859 &ndash; Klemens Wenzel von Metternich, austriar politikaria (j. 1773).
* 1864 &ndash; Miguel Gómez Damas, espainiar militarra (j. 1785).
* 1883 &ndash; Caroline Leigh Gascoigne, ingeles idazlea (j. 1813).
* 1891 &ndash; Barbara Bodichon, britainiar pedagogo, artista eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea (j. 1827).
* 1895 &ndash; Daniel Kirkwood, estatubatuar astronomoa (j. 1814).
* 1903 &ndash;
** Alexandro I.a Serbiakoa, Serbiako erregea (j. 1876).
** Draga Mašin, Serbiako erregina ezkontidea (j. 1864).
* 1925 &ndash; José Ignacio Garmendia, argentinar militarra, margolaria, idazlea eta diplomazialaria (j. 1841).
* 1934 &ndash;
** Ester Almqvist, suediar artista, Suediako pintura espresionistaren aitzindaria  (j. 1869).
** Lev Vigotski, bielorrusiar psikologoa, neuropsikologia sobietikoaren buruetako bat (j. 1896).
* 1936 &ndash; Robert E. Howard, estatubatuar idazlea, *Ezpata eta sorginkeria* azpigeneroaren aitatzat joa (j. 1906).
** Carmen Ruiz Moragas, espainiar aktorea (h. 1896)
* 1944 &ndash; Wilma Popper, hungariar idazlea (j. 1857).
* 1949 &ndash; Oton Župančič, esloveniar poeta eta itzultzailea (j. 1878).
* 1956 &ndash; Corrado Alvaro, italiar idazle eta kazetaria (j. 1895).
* 1962an desagertua &ndash; John Anglin, estatubatuar banku-lapurra, Alcatrazeko kartzelatik ihes egin zuelako ezaguna (j. 1930).
* 1963 &ndash; Thích Quảng Đức, vietnamdar Mahayana Budismo monjea, bere buruari su emanda (j. 1897).
* 1964 &ndash; Pibul, Thailandiako lehen ministro eta diktadorea (j. 1897).
* 1965 &ndash; José Mendes Cabeçadas, Portugalgo presidentea (j. 1883).
* 1967 &ndash; Wolfgang Köhler, alemaniar psikologoa (j. 1887).
* 1970 &ndash; Aleksandr Kerenski, errusiar politikari sozialdemokrata iraultzailea (j. 1881).
* 1974 &ndash;
** Eurico Gaspar Dutra, Brasilgo presidentea (j. 1883).
** Julius Evola, italiar filosofo faxista, margolari eta olerkaria (j. 1898).
* 1979 &ndash; John Wayne, estatubatuar aktorea (j. 1907).
* 1981 &ndash; María Martos, espainiar feminista, Lyceum Clubaren sortzaileetako bat (j. 1888).
* 1984 &ndash; Enrico Berlinguer, italiar politikaria (j. 1922).
* 1985 &ndash; Karen Ann Quinlan, 21 urterekin koman eroritako estatubatuar emakumea, eutanasiaren debatearen historian garrantzitsua (j. 1954).
* 1988 &ndash; Giuseppe Saragat, Italiako 5. Presidentea (j. 1898).
* 1990 &ndash; Oldřich Nejedlý, txekoslovakiar futbolaria (j. 1909).
* 1992 &ndash; Rafael Orozco Maestre, kolonbiar abeslari, aktore eta musikagilea (j. 1954).
* 1994 &ndash; Manolita Piña, espainiar margolari eta supermendebetekoa, 111 urterekin (j. 1883).
* 1998 &ndash; 
** Daniel Lhungdim, indiar zientzialari, kantugile eta poeta (j. 1940).
** Lucia Valentini Terrani, italiar koloratura-mezzosopranoa (j. 1946).
* 1999 &ndash; 
** DeForest Kelley, estatubatuar aktore, gidoigile, olerkari eta abeslaria (j. 1920).
** Henriette Morvan, txiletar kazetari, idazle eta editorea (j. 1900)
* 2001 &ndash; Timothy McVeigh, estatubatuar hiltzailea (j. 1967).
* 2004 &ndash; Egon von Fürstenberg, alemaniar moda diseinatzailea (j. 1946).
* 2005 &ndash;
** Vasco Gonçalves, Portugalgo lehen ministroa (j. 1921).
** Juan Jose Saer, argentinar idazlea (j. 1937).
* 2008 &ndash; James Reaney, ingelesezko kanadar poeta eta antzerkigilea (j. 1926).
* 2011 &ndash; Marina Vega, kantabriar espioi, borrokalari antifrankista eta nazi harrapatzailea (j. 1924).
* 2012 &ndash;
** Hector Bianciotti, argentinar jatorriko frantziar idazlea (j. 1930).
** Teófilo Stevenson, kubatar boxeolaria, adituen iritzian historiako boxeolari amateur onena (j. 1952).
* 2013 &ndash; Robert Fogel, estatubatuar historialari eta zientzialaria, 1993ko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1926).
* 2014 &ndash; Rafael Frühbeck, espainiar orkestra-zuzendaria eta musikagilea (j. 1933).
* 2016 &ndash; Rudi Altig, alemaniar txirrindularia, Alemanian inoiz izan den onenetakotzat joa (j. 1937).
* 2020 &ndash;
** Emmanuel Issoze Ngondet, Gabongo lehen ministroa (j. 1961).
** Rosa Maria Sardà, kataluniar umorista, aktore eta telebistako aurkezlea (j. 1941).
* 2023 &ndash; Mikio Aoki, Japoniako jarduneko lehen ministroa (j. 1934).
* 2024 &ndash; 
** Cristino Seriche Bioko, Ekuatore Gineako Errepublikako lehen ministroa (j. 1940).
** Ruth Stiles Gannett, estatubatuar idazlea (j. 1923).
** Françoise Hardy, frantziar abeslari eta antzezlea (j. 1944).
** Tony Lo Bianco, estatubatuar aktorea (j. 1936).
** Violet Neilson, jamaikar politikari eta irakaslea (j. 1931).
* 2025 &ndash; Brian Wilson, estatubatuar musikari eta abeslaria, *The Beach Boys* taldeko sortzaileetako bat (j. 1942).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Sehaska egutegiko izendegia: Unai, Unaisa eta Unañe.
Jaieguna, ondoko herrietan:
* Araban: Zalduondo.
* Bizkaian: Erandio, Galdakao (Erletxe), Ortuella (Urioste).
* Zuberoan: Maule (Idauze), Atharratze (Therey)

## Kanpo estekak 
Ekainaren 10 | Urteko egutegi | Ekainaren 12