Bideratze-algoritmo

thumb|thumbtime=24|start=0|Algoritmoa zer den eta nola eragiten digun ulertzeko bideoa.
**Bideratze-algoritmoa** datu-pakete bidezko komunikazio batean pakete bakoitzak zein ibilbide izan behar duen erabakitzeko prozedura.

Mailakatutako komunikazioan (ikus OSI), sare-mailaren funtziorik nagusia bideratzea da. Datu-paketeek zein irteera-lerrotik joan behar duten, bideratze-algoritmoak erabakitzen du. Alegiazko zirkuituak eta datagrama sareak bideratze prozedura desberdinak erabiltzen dituzte.
Bideratze-algoritmoak bideratzaileak erabiltzen dituzte edo bideratzaile funtzioak dituen software edo hardware gailuak.

## Ezaugarriak 
Bideratze-algoritmo baten ezaugarri desiragarriak:
* **Zuzentasuna**. Makina guztiak berdintsu tratatu
* **Sinpletasuna**. Kudeatze erraza
* **Egonkortasuna** eta **Sendotasuna**. Denboran zehar egindako aldaketen aurrean edota hutsegiteak egon arren eraginkortasuna mantentzea
* **Optimotasuna**.
:* Adabegi bat adabegi biren arteko ibilbiderik onenaren parte bada, bitarteko adabegitik helburu adabegirako bideak ere ibilbidea optimoa izango da.
:* Optimotasun eta zuzentasun helburuen artean oreka lortzea dago auziaren iltzea

Bideratze-algoritmoak bi taldetan sailka daitezke:

:* Moldagaitzak edo Estatikoak
:* Moldagarriak edo Dinamikoak

## Bideratze estatikoa 
Algoritmo estatikoek ez dituzte kontuan hartzen ez sarearen datu-trafikoa ez eta beraren topologia. Algoritmo estatikoen artean bi aztertuko ditugu: Uholde-algoritmoa (Flooding) eta Sare trafikoaren batezbesteko algoritmoa (Flow-Based)

### Uholde-algoritmoa 
:* Datu-paketeak konektatutako linea guztietatik bideratzen ditu.
:* Adabegi batek aurretik prozesatzeko pakete bat (errepikatua) jasotzen badu berriz ez du igorriko, baztertu baizik.
:* Pakete errepikatu ugari sortzen ditu. Hau ekiditeko, pakete bakoitzari jauzi-kontadore jartzen zaio goiburuan.
:* Sarearen erorketaren aurrean oso sendoa da.

### Fluxuan oinarritutako bideratzea (Flow based) 
:* Sareko datu-trafikoaren irizpidea jarraituz bideratzen du.
:* Itxaron-ilaren teorian oinarritzen da.
:* Sarearen topologia zehatza, hots, komunikazio lotura (adabegi) bakoitzaren ahalmen zehatza eta sareko trafikoaren batezbestekoa jakitea ezinbestekoa du. Atzerapen gutxiko ibilbidea zein den jakin daiteke datu hauekin.
:* Sareko topologia edo nodoen arteko trafikoan aldaketak egongo balira, ibilbide guztiak berriz birkalkulatuko behar lirateke.

## Bideratze dinamikoa 
Sareko topologiaren eta sare trafikoaren uneko datuen arabera, algoritmo dinamikoek euren bideratze-taulak egokitzen dituzte.
Algoritmo dinamiko erabilienen artean distantzia-bektoreko bideratzea (distance vector routing) eta lotura egoerako bideratzea (link state routing) daude.
 
### Distantzia-bektoreko bideratzea 
:* Helburu (helbide) posible bakoitzarentzako, ezagutzen den denboraren araberako biderik laburrena bideratze-taulan gordetzen du.
:* Noizbehinka aldameneko nodoekin informazioa elkar trukatu ondoren bideratze-taulak eguneratzen dira.
:* Bideratzaile bakoitzak bideratze-taula bat mantentzen du, non sareko nodo bakoitzeko errenkada bat daukan.
:* Nodo bat funtzionatzeari uzten dionean, taulak eguneratzeko oso geldoa da.
:* ARPANETek distantzia bektoreko algoritmoa erabiltzen zuen, baina sarearen aldaketen eta hedapenen ondorioz loturen egoerako bideratze algoritmorengatik ordeztu zuten. Honek, linearen banda zabalera aintzat hartzen baitu, aurrekoak ez bezala.

### Loturen egoerako bideratzea 
Bideratzaile bakoitzak burutu beharreko eginkizunen artean daude:

:* Zeintzuk diren bere ondoko nodoak eta bere helbideak gorde.
:* Ondoko nodo bakoitzera atzerapen denbora neurtu.
:* Aurreko informazio berriarekin pakete bat eraiki.
:* Bideratzaile guztiei pakete hau bidali, uholde metodoaren bidez.
:* Bideratzaile bakoitzarentzako biderik laburrena kalkulatu, sareko nodo guztietatik jasotako taulak kontuan hartuz.

## Bideratze-protokoloak 
Bideratze algoritmoaren araberako protokoloak sortu dira. Hona hemen ezagunenak:

:* OSPF (Open Short Path First) barne-pasabideko bideratze-protokoloa. Lotura-egoeran oinarritutako algoritmoa erabiltzen du.

:* BGP (Border Gateway Protocol) kanpo-pasabideko bideratze-protokoloa. Distantzia bektorean oinarritutako algoritmoa erabiltzen du.

## Ikus, gainera 
* Bideratzaile
* Bideratze-protokolo
* Bideratze-taula
* Kongestio

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Kanpo estekak