open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seinfeld

***Seinfeld*** estatubatuar umorezko telesaila izan zen, 1990eko hamarkadan ospetsuenetariko bat izan zena. Larry David eta Jerry Seinfeldek sortua, NBC katean aireratu zuten 1989 eta 1998 artean.

## Argumentua 
Jerry Seinfeld Manhattango apartamentu batean bizi da. Bere lagunik onenak, Kramer (Michael Richards), George Costanza (Jason Alexander) eta Elaine Benes (Julia Louis-Dreyfus) bertatik pasa dira.

## Pertsonaiak 
Nagusiak:
* Jerry Seinfeld (Jerry Seinfeld)
* George Costanza (Jason Alexander)
* Elaine Benes (Julia Louis-Dreyfus)
* Kramer (Michael Richards)

Bigarren mailakoak:
* Newman (Wayne Knight).
* Morty Seinfeld (hasieran Phil Bruns, gero Barney Martin).
* Frank Costanza (hasieran John Randolph, gero Jerry Stiller).
* Osaba Leo (Len Lesser).
* Susan Ross (Heidi Swedberg).
* David Puddy (Patrick Warburton).
* Jackie Chiles (Phil Morris).
* Kenny Bania (Steven Hytner).
* Dr. Tim Whatley (Bryan Cranston)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* *Seinfeld* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Sitcom

(, eusk.: 'egoera-komedia', esapidearen laburdura) pertsonaia berak leku beretan dituen atalaz osaturiko umorezko telesaila da, zuzenean grabaturik edo potoko barreak dituena. Estatu Batuetan 1960ko hamarkadan zabaldu ondoren, generoak berebiziko arrakasta izan eta izaten du.

Lehendabizikoa 1947ko ''Pinwright's Progress* britainiar telesaila izan zen. XXI. mendean hainbat telesaila arrakastatsu genero honetakoak izan ziren, tartean *Seinfeld*, *Friends*, *How I Met Your Mother*, *Two And A Half Men* edo *The Big Bang Theory''.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
I Love Lucy

***I Love Lucy*** estatubatuar umorezko telesaila izan zen, 1950eko hamarkadan ospetsuenetariko bat izan zena. Jess Oppenheimerrek sortua, CBS katean aireratu zuten 1951 eta 1957 artean.

Lucy Ricardo (Lucille Ball) estatubatuarra eta Ricky Ricardo (Desi Arnaz) kubatar jatorrikoa senar-emazteak dira. Rickyk musika talde bat dauka eta Lucy inozente eta anbizio handikoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *I Love Lucy* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Married... with Children

***Married... with Children*** estatubatuar umorezko telesaila izan zen. Michael G. Moyek eta Ron Leavittek sortu zuten 1970eko hamarkadako *All In the Family* telesailean oinarriturik,, Fox katean aireratu zuten 1987 eta 1997 artean.

## Argumentua 
Chicagoko aldiri batean familia disfuntzional bat bizi da, Al aita zapata-saltzailea, Peggy ama gogaikarria, Kelly alaba txukuna eta Bud seme sasijakintsua.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Married... with Children* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Malcolm in the Middle

***Malcolm in the Middle*** estatubatuar umorezko telesaila izan zen. Linwood Boomerrek sortua, Fox katean aireratu zuten 2000 eta 2006 artean.

## Argumentua 
Malcolm azterketa bat egin ondoren talentu apartekoa dela jakingo duen ume bat da. Lois ama larderiatsuarekin, Hal aita heldugabearekin eta Francis bihurri, Reese jazartzaile eta Dewey anaia azkarrekin batera bizi da.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Malcolm in the Middle* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Ally McBeal

***Ally McBeal*** estatubatuar telesaila izan zen. David E. Kelleyk sortua, Fox katean aireratu zuten 1997 eta 2002 artean.

## Argumentua 
Ally McBeal (Calista Flockhart) buruzagi baten sexu jazarpena salatu ondoren, kaleratua izan zen. Baina lagun ohi topatu eta gero, *Cage & Fish* Bostongo bulegoan lana lortuko du. Ustekabez Billy (Gil Bellows) orain ezkonduta dagoen mutil-lagun ohia topatuko du bertan.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Ally McBeal* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Calista Flockhart

**Calista Kay Flockhart** (Freeport,  - ) estatubatuar aktorea da. 2000eko hamarkadan *Ally McBeal* telesailan egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia
Tragikomedia

[thumb|250px|eskuinera|[Antzinako Greziako antzerkiaren tragikomediaren mozorroak, Hadrianoren villan dagoen mosaiko batean.]]
**Tragikomedia** osagai tragikoak eta komikoak dituen antzezlana da.

Plauto antzerkigile erromatarrak erabili zuen hitza lehenengo aldiz, K.a. II. mendean. Haren lanetan jainkoei eta gizonei, nagusiei eta zerbitzariei ohikoak ez zituzten zereginak eta ezaugarriak egozten zitzaizkien. Jainkoak eta heroiak irrigarriak ziren eta zerbitzariak duintasun handikoak. Errenazimentuan, tragikomediak osagai tragikoak erantsi zizkion batez ere komikoa zen dramari. B. Guarini idazle italiarrak tragikomediak tragediaren osagai gehienak dituela esan zuen: hizketa serioa, gertaera garrantzitsuen aurkezpena, eta erruki sentipena, baina tragedietako amaierara iritsi gabe, eta osagai komikoak, pertsonaia irrigarriak, barreak eta keinuak erabiltzen dituela. Arriskua, atsekabeak eta amaiera zoriontsua dira ezaugarri nagusiak. Neoklasizismoak genero nahasketak onartzen ez zituen arren, garai horretan Ingalaterran arrakasta handia izan zuten tragikomediek (J. Fletcher, *The Faithful Shepherdess*, 1608; 'Artzain neska fededuna'). XIX. mendeko idazle erromantikoek Shakespeareren tragikomediak hartu zituzten eredutzat. Mende horren bukaeran errealismo garaian idatzitako lanetan, H. Ibsen-en, *Gengangere* (1881, Mamuak), tragikomediaren bi osagaiak are gehiago nahasi ziren. Tragikomedia berria absurduaren antzerkiaren parekotzat hartu izan da (S. Beckett, 1958, *Endgame*), eta idazle horien arabera, barrea da existentziaren zentzugabekeriaren aurrean gizonak duen irtenbide bakarra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiffani Thiessen

**Tiffani Amber Thiessen** (Long Beach,  - ) estatubatuar aktorea da. 1990eko hamarkadan *Saved by the Bell* eta *Beverly Hills, 90210* telesailetan egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Der Sieg des Glaubens

***Der Sieg des Glaubens*** (eusk. 'Federaren garaipena') Leni Riefenstahlek egindako propaganda film dokumentala izan zen. Alemania Naziaren Propaganda Ministerioak kontratatua, Riefenstahlek 1933ko abuztuaren 30 eta irailaren 3 artean Nurenbergen egindako NSDAP alderdiaren 5. biltzarra grabatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Triumph des Willens

***Triumph des Willens*** (eusk. 'Gogoaren garaipena') Leni Riefenstahlek egindako propaganda film dokumentala izan zen. Alemania Naziaren Propaganda Ministerioak kontratatua, Riefenstahlek 1934an Nurenbergen egindako NSDAP alderdiaren 6. biltzarra grabatu zuen, 700.000 parte-hartzaile izan zituena.

Kamarak mugimenduan, teleobjektiboen erabilera, aire-argazkilaritza lehendabizikoz erabili zituenez, historia osoko film propagandistikorik ezagunena bilakatu zen eta eragin handia izan du gaurdaino.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olympia (1938ko filma)

***Olympia*** (eusk. 'Olinpia') Leni Riefenstahlek egindako propaganda film dokumentala izan zen. Alemania Naziaren Propaganda Ministerioak kontratatua, Riefenstahlek 1936ko Udako Olinpiar Jokoak grabatu eta bi zatitan aurkeztu zituen: *Olympia 1. Teil — Fest der Völker* (Nazioen Jaialdia) eta *Olympia 2. Teil — Fest der Schönheit* (Edertasunaren Jaialdia).

Riefenstahlek kamera-angelu berriak, iragate mozketak, muturreko ak eta ak erabili zituen eta, honi esker, *Time* aldizkariak 100 film onenen zerrendan sartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Das blaue Licht

***Das blaue Licht*** () Leni Riefenstahlek egindako film fantastikoa izan zen, Grimm anaiek zabaldutako elezahar batean oinarrituta.

## Sinopsia 
Junta (Leni Riefenstahl) herritik at bizi den neska italiar bat da, artzain batekin (Mathias Wieman) dagoena. Herritarrek sorgintzat hartzen dute. Margolari aleman batek (Beni Führer) Junta eta beira urdinekiko duen pasioa ezagutuko du.

## Aktoreak 
* Leni Riefenstahl: Junta
* Mathias Wieman: Vigo
* Beni Führer: Tonio
* Max Holzboer: ostalaria
* Martha Mair: Lucia
* Franz Maldacea: Guzzi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Demas (argipena)

**Demas** hitzak esanahi zenbait ditu:
* **demasa**, itzela dena;
* Demas, Itun Berriko pertsonaia;
* Demas, Antartikako mendikatea.
Munduko Rally Txapelketa

**Munduko Rally Txapelketa** (ingelesez **World Rally Championship** edota **WRC**) FIAk urtero antolatzen duen nazioarteko rally txapelketa bat da. 1973 ezkeroztik ospartzen da.

## Txapelketa 
Gaur egun 14 rally edo lasterketaz osatua dago, kirol ekitaldiak ospatzen diren unean trafikoari itxiak daude eta mota ezberdinetako lurzoruak dituzte, tartean harritxingorrak, lokatzezko asfaltoa, elurra eta izotza. Rally bakoitzak 3 egun irauten ditu, eta 15 eta 25 atalen artean banatuak daude, atal bakoitza auto banakako erlojupeko lasterketa bidez lehiatzen da. Rally edo lasterketa bakoitzaren irabazlea erlojupeko atal guztiak denbora laburrenean amaitzen dituena da.

Berez, txapelketaren barnean bi azpitxapelketa daude: Munduko Rally Gidari Txapelketa (*FIA World Rally Championship for Drivers*) eta Munduko Rally Automobilgile Txapelketa (*FIA World Rally Championship for Manufacturers*), biak ere puntu sisteman oinarritua daude, bi txapelketako proba guztiak puntuagarriak direlarik.

## Txapeldunak 
[thumb|[Juha Kankkunen lau munduko txapelketa bereganatzea lortu zuen lehenbiziko gidaria izan zen.]]
[eskuinera|thumb|[Sébastien Loeb gaur egun arte munduko txapelketa gehien dituen gidaria da: denera 9.]]

### Markek irabazitako txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Munduko Rally Txapelketaren webgunea
Lier

**Lier** izan daiteke:

* Lier (Belgika)
* Lier (Norvegia)
* De Lier, Herbehereak
* Li Er, Laozi txinatar filosofoaren beste izena
Bernie Sanders

**Bernard "Bernie" Sanders** (1941eko irailaren 8a, Brooklyn, New York) estatubatuar politikari, irakasle eta idazle bat da. AEBtako Senataria ere bada, Alderdi Demokratarekin hautagai independente gisa eta Vermont estatua ordezkatuz.

2016ko presidentetzarako Alderdi Demokrataren AEB osoko primarioak arte, estatuetako alderdiko oinarrietan babes gehien eskuratutako hautagaia izan zen, Hillary Rodham Clintonen gainetik. Estimazio guztien kontra, 2016ko uztailaren 25-28ko Alderdi Demokrataren Konbentzio Nazionalean, Rodham Clinton atera zen garaile, Alderdiko eliteak babestutako boto iruzur akusazio larrien artean. Orduan, Sandersek bere haugaitza utzi eta Rodham Clinton babestuko zuela adierazi zuen.

## Kanpo estekak 
* Senatuko webgunea 
* AEBtako Presidentziarako Kanpainiako webgunea
Malinasko katedrala

**Malinasko San Ronbaldoaren katedrala** (, ) Belgikako katedral katolikoa da, Malinasko elizbarrutiaren egoitza dena. Eraikitze lanak 1200. urtean hasi zituzten eta XVI. mendera arte iraun zuten. Azkena, dorre nagusia izan zen, 1452 eta 1520 artean eraikia. Aldaren nagusia Lucas Faydherbe eskultoreak egin zuen.

UNESCOk 1999. urtean bere kanpandorrea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Malinasko udaletxea

**Malinasko udaletxea** (, ) Belgikako hiri horretako antzinako udaletxea da, Grote Markt edo plaza nagusian dagoena. Eraikitze lanak 1320an hasi ziren eta brabantar gotikoaren adierazlea da. 1914ra arte, udaletxea izan zen.

UNESCOk 1999. urtean bere kanpandorrea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anberesko udaletxea

**Anberesko udaletxea** (, ) Belgikako hiri horretako udaletxea da, Grote Markt edo plaza nagusian dagoena. Eraikitze lanak 1561 eta 1565 egin zituzten, Cornelis Floris de Vriendt arkitektoak egindako diseinua jarraituz.

UNESCOk 1999. urtean bere kanpandorrea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sigtuna udalerria

**Sigtuna udalerria** (), Suediako udalerria da, Stockholmgo konderriaren dagoena, Stockholm hiriburutik 37 kilometro iparraldera. 2016ko erroldaren arabera 45.227 biztanle ditu, erdia baino gehiago alkatetza daukan Märsta herrian. Izena ematen dion Sigtuna herria **Suediako lehen hiriburua** izan zen.

## Udalerria 
1971 urtean eratu zen udalerria aurretik zeuden hainbat herri bateratzean. Tradizio historikoarengatik Sigtuna izena eman zitzaion baina udaletxea Märstan dago, handiagoa izateaz gain Stockholmekiko komunikazio hobeak baititu.

Hiru herrik osatzen dute Udalerria (2010ko datuak):
* Märsta (24.068 biztanle)
* Sigtuna (8.444 bizt.)
* Rosersberg (1.670 bizt.)

## Ekonomia 
Suediako lantoki handiena dago bertan, izan ere Stockholm Arlanda aireportuak 13.000 langile baititu. Hau da noski udalerriak daukan jarduera ekonomiko garrantzitsuena.

Honetaz gain turismoa ere kontutan hartzeko jarduera da, Sigtunan oinarritzen dena.

## Iruditegia 

Irudi:Stora gatan i Sigtuna nr 1.jpg|Sigtuna.
Irudi:Sigtuna (gemeente) (66004171).jpg|Sigtunako udaletxe zaharra.
Irudi:Mariakyrkan September 2013 01.jpg|Sigtunako Andre Mariaren eliza.
Irudi:Sankt Olofs kyrkoruin september 2013 14.jpg|San Olof elizaren hondarrak (Sigtuna).
Irudi:Sigtuna September 2013 03.jpg|Sigtunako kaialdea.
Irudi:Rosersberg Palace.jpg|Rosersberg jauregia.
Irudi:Arlanda Terminal 2.JPG|Arlanda aireportua.
Irudi:Lufthansajetinsnowatarlanda.jpg|Arlanda aireportua.
Irudi:Arkaden restaurant and office area in Marsta City.jpg|Arkaden aisialdigunea (Märsta).
Irudi:Marsta stadspark.jpg|Märstako hiri parkea.
Irudi:Märsta City By Night.jpg|Märsta gauez.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Sigtunako udalerriaren webgunea
Martin Murua

**Martin Murua** (Gipuzkoa,  - Madril, ) mesedetako elizgizona izan zen, Peruko Erregeorderrian misiolari ibilitakoa. *Historia general del Perú* izeneko kronika idatzi zuen, inken historia eta espainiarren konkista azaltzen zituena.

## Erreferentziak
Rosersberg jauregia

**Rosersberg jauregia** () Suediako erregeen jauregietako bat da. Rosersberg herrian dago, Sigtuna udalerrian, Stockholm hiritik 30 kilometro iparraldera.

## Historia 
Gabriel Bengtsson Oxenstiernak eraiki zuen 1634 eta 1638 artean eta bere emaztearen familiaren izena jarri zion, *Tre Rosor* (hiru arrosa). Pizkundeko estiloan eraiki zen baina XVII mendearen bukaerarako estilo hau modaz pasata zegoen eta honen semeak rokoko estilora birmoldatu zuen.

1757an Estatuak eskuratu zuen eta 1762an Karlos XIII.a Suediakoari eman zionean errege jauregi bihurtu zen. Hurrengo mendeetan hainbat berriztatze lan izan zituen, garaiko modaren arabera moldatuz.

1860an Suediako ejerzitoko infanteriari eman zitzaion eta mosketarien eskola bihurtu zen. Gaur egun ere Suediako Defentsa Ziilaren esku dago eta Erreskate Zerbitzuen agendak erabiltzen du.

## Parkea 
XVII mendearen bukaerakoa da eta Nicodemus Tessin Gazteak diseinatu eta landatu zuen frantziar barroko estiloan. Garai hartan Suediako lorategi ederrenetakoa kontsideratua izan zen. Parkearen gehiengoa galduta badago ere etorbideak eta 600 metrotako putzua ikusgai daude oraindik.

1800 urte inguruko lorategi ingeles bat ere badago jauregiaren ezkerretara.

## Iruditegia 

Irudi:Rosersberg Castle, main building, seen from the park side.jpg|Eraikin nagusia.
Irudi:Rosersbergs slott.JPG|Rosersberg jauregia.
Irudi:Rosersbergs slott 10.JPG|Parkea.
Irudi:Rosersbergs slott 08.JPG
Irudi:Roserbergspalacedetail Publish.jpg

## Kanpo estekak
Suediako koroaren jauregiak

**Suediako koroaren jauregiak** () Suediako Errege familiak dituen jauregi historikoak dira. Estatuari dagozkio baina monarkiak erabiltzeko eskubidea dauka.

Gehienak Stockholmgo konderrian daude, Gripsholm gaztelua eta Strömsholm jauregia ezik.

Honako hauek dira zerrendan dauden jauregiak:

## Kanpo estekak
Bakteriorrodopsina

thumb|300px|Bakteriorrodopsinaren konformazio-aldaketa

**Bakteriorrodopsina** Halobacterium generoko arkeoek (eta beste Halobacteria batzuek) duten purpura koloreko pigmentua da, egitura proteikoa duena.

Proteina hau arkeo horien zelula mintzean dago, eta -klorofilaren antzera- argiaren bidezko ATP-sintesian parte hartzen du . Protoi-ponpa baten antzera jarduten du, argiaren energia hartzen baitu protoiak mugiarazteko. Protoi-gradiente horrek energia kimikoa sortzen du .

Halobacterium-ek bi metabolismo mota ditu: oxigenoaren aurrean, kimiorganotrofo gisa jarduten du, materia organikoaren oxidazioa burutuz ATPa sintetizatzeko; oxigenoaren ezean, aldiz, fotosintesi bereziren bat burutzen du, bakteriorrodopsinari esker, protoien gradientea erabiliz energia kimikoa (ATP) lortu ahal izateko.

Bakteriorrodopsinak begiko errodopsina antzeko egitura eta funtzioa du, erretinal izeneko molekula bat izanik (indar protoi-higiarazlearen sorrera katalizatzen duena)  Argi espektroaren zati berdean xurgatzen du argi gehien (570 nm inguruan).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mosasaurus

***Mosasaurus*** (Mosa eta  *sauros* 'musker' hitzen lotunea) duela 70-66 miloi urte bizi zen sauropsidoen generoa da. Lehenengo espezimen fosilaren aztarnak Maastrichteko kareharrizko harrobi batean topatu zituzten Mosan 1764an.

## Kladograma 
Hona hemen Aaron R. H. Leblanc, Michael W. Caldwell eta Nathalie Bardet 2012an proposaturiko kladograma:

{{clade| style=font-size:85%;line-height:85%
|label1=Mosasaurinae
|1={{clade
         |1=*Dallasaurus turneri*
         |2= }} }}
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saved by the Bell

***Saved by the Bell*** (euskaraz *Kanpaiak Salbatua*) estatubatuar umorezko telesaila izan zen, 1990eko hamarkadan ospetsuenetariko bat izan zena. Sam Bobrickek sortua, NBC katean aireratu zuten 1989 eta 1993 artean.

## Argumentua 
Sei laguneko koadrila Bayside ikastetxean eta Max hanburgesategian bere abenturak biziko da.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Saved by the Bell* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Sadiq Khan

**Sadiq Aman Khan** (Tooting, Londres, 1970ko urriaren 8a) britainiar politikari musulmana da, Erresuma Batuko Alderdi Laboristako kide dena, eta 2016ko maiatza geroztik, Londresko alkatea .

## Erreferentziak
Beavis and Butt-Head

***Beavis and Butt-Head*** (euskaraz *Beavis eta Butthead*) 1992tik 1997ra jatorriz AEBtako MTV katean aireratu zen umorezko marrazki bizidun telesail bat izan zen. 2011n denboraldi labur batez ere berraireratu zen. Mike Judge ekoizle eta marrazkibizidungileak sortu zuen.

Beavis eta Butt-head 1990eko hamarkadako AEBtako bi nerabe dira. Euren bizitza jarduera hauetan datza: telebista ikusi, janari-azkarra jan eta freskagarriak edan, merkataritza-guneetara joan, heavy metal eta hard rock musika entzun, bere adineko neskekin nesketan egin edo larrutan jotzen saiatzea, eta azken honen ordez, masturbatzea. *Burger World* izeneko janari-azkarreko jatetxe batean lan egiten dute, Beavis sukaldaria da eta Butt-Headek eskariak jasotzen ditu.

## Ikus gainera 
* MTV

## Kanpo estekak 
* *Beavis and Butthead* marrazki bizidun telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Sigtuna

**Sigtuna** Suediako herria da, Stockholmgo konderrian dagoena. 2010ko erroldaren arabera 8.444 biztanle ditu, baina Sigtuna udalerrian 45.227 bizi dira, erdia baino gehiago alkatetza daukan Märsta herrian. **Erresumako lehen hiriburua** izan zen.

## Geografia 
Stockholm konderriaren iparraldean kokaturik dago. Skarven badiaren ertzean dago, hau Mälaren aintziraren iparraldeko beso bat da. Isostasiaren eraginez lurraldea altxatzen ari da eta Sigtuna sortu zenetik 5 metro egin du gora. Alde zaharra dagoeneko ez dago aintziraren ertzean.

Stockholm eta Uppsalaren artean kokaturik dago.

## Historia 
Suediako herri zaharrena da 980 urtean fundatu baitzuten. Aurrerago mendebaldean izan zen Forsigtuna lurraldearen izena jaso zuen. Zalantzazkoa da nor izan zen sortu zuena, Erik "Garailea" edo Olof Skötkonung. 250 urtetan zehar Suediako hiriburua izan zen eta merkataritza oparoa izan zuen erregea bertan bizi izan zen bitartean. Suediako lehenengo txanponak ere bertan egin ziren X mendearen bukaeran eta XI hasieran. Garai hartako eliza eta monasterioen hondarrek erakusten dute Sigtunak izan zuen garrantzia.

1187an Itsaso Baltikoaren bestaldetik zetozen gerlariek eraso eta arpilatu egin zuten. Sigtunak hazten jarraitu zuen baina 1300 urtearen inguruan Stockholm gailendu egin zitzaion eta ordutik hona herri txiki tradizional bat izan da. XIX. mendearen bukaeran esate baterako 600 biztanle baino ez zituen.

1959an Stockholm Arlanda aireportua ireki zuten Sigtunatik 10 kilometro eskasera eta honek bultzada berria eman zion herriari. Turismo nazionala ere erakarri zuen historiari lotuta eta gaur egun 8.000 biztanle inguruko herria da.

## Kultura 
Ekainean Erdi Aroko artisautza eta musika jaialdia ospatzen da.

Suediako beste eremu batzutan bezala, hemen ere XI mendeko errunak dituzten monolitoak aurkitu dira. Sigtunan 30 inguru aurkitu dira eta hauetako 15 alerekin ibilbide bat osatu dute herri guztia zeharkatzen duena.

## Iruditegia 

Irudi:Sigtuna (gemeente) (66004171).jpg|Udaletxea.
Irudi:Mariakyrkan September 2013 01.jpg|Andre Mariaren eliza (XIII mendekoa).
Irudi:Sigtunastiftelsen ext04.jpg|Sigtunastiftelsen, fundazio kulturala.
Irudi:Sankt Olofs kyrkoruin september 2013 14.jpg|San Olof elizaren hondarrak.
Irudi:St Pers ruin och Sigtuna Prästgård.jpg|San Pedro elizaren hondarrak.
Irudi:Sigtuna September 2013 03.jpg|Kaialdea.
Irudi:Stranden Sigtuna xc nr 1 Publish.jpg|Aintziraren ertzeko pasealekua.
Irudi:Runsten U379, Sigtuna.jpg|Erruna-harriak.
Irudi:U395.jpg|Errunak.
Irudi:Strandensigtunasmall1200sRGB.jpg|Skarven badia.

## Kanpo estekak 
*  Sigtunako udalerriaren webgunea
Domingo Soraluzekoa

**Domingo Soraluzekoa** (Bergara, 1499 &ndash; Ozeano Barea, 1536) Espainiako Armadako militarra, konkistatzailea eta esploratzailea izan zen.

Gazte zelarik itsasoratu zen. 1525ean Panaman zegoen, Paskual Andagoiakoarekin batera. Hurrengo urtean Francisco Pizarrorekin bat egin zuen eta Inka Inperioaren konkistan parte hartu zuen.

## Erreferentziak
Frantzisko Esquivel

**Frantzisko Esquivel Landa** (Gasteiz, 1550 &ndash; Cagliari, ) arabar apaiza izan zen. Garrantzi handiko karguak izan zituen Eliza Katolikoaren baitan. 1584an Leongo Unibertsitatean zuzenbide zibil eta kanoniko ikasi zituen. Cagliariko artzapezpikua ere izan zen.
## Erreferentziak
Pablo Jose Arriaga

**Pablo Jose Arriaga** (Bergara, 1564 &ndash; Karibe itsasoa, 1622) gipuzkoar jesuita izan zen.

1579an Jesusen Konpainian sartu eta 1585ean Peruko Erregeorderriara bidali zuten. Bertan apaiz bilakatu eta erretorika irakaslea izan zen. Arequipako eskolako errektorea izan zen.

## Erreferentziak
1. FSV Mainz 05

[thumb|250px|Mainz (urdinez) [SC Freiburg|Friburgoren aurkako partidan.]]

**1. FSV Mainz 05** (izen osoa *1. Fußball- und Sport-Verein Mainz 05 e.V.*) Alemaniako futbol talde bat da, Mainz hirikoa.

## Historia 
Taldea 1905ean sortu zen baina historiaren zati handienean maila apalean aritu da, profesionalismoa eta amateur mailak txandakatuz. 1982an esate baterako Alemaniako tale amateurren txapelduna izan zen. 1991etik aurrera profesionala bihurtzea lortu zuen eta 1997, 2002 eta 2003an Bundesligako lehen mailara igotzeko saiakeren ostean 2004an lortu zuen balentria Jürgen Klopp entrenatzailearekin. 2006an UEFA Europa League jokatzeko sailkatu zen Alemaniako "joko garbia"-ren saria irabazita.

2007an bigarren mailara jeitsi zen baina bi urte beranduago gorenera itzuli zen. 2011 denboraldia lehenengo zazpi partidak jarraian irabaziz hasi zuen eta azkenean bosgarren postua lortu zuen, inoizko posturik onena. 2015-16an seigarrena izan zen baina hurrengo denboraldian azken jardunaldian salbatu zen.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Alemanian: 0 
* Alemaniako Txapelketa (0): bosgarrena 2011an.
* Alemaniako Kopa (0): finalerdiak 2009an.

### Europan: 0 
* UEFA Kopa (0): lehen itzulia (3. kanporaketa) 2006an.
* Txapelduna (1): 1997

## Kanpo estekak 
*  1. FSV Mainz 05 futbol taldearen webgunea
FC Ingolstadt 04

**FC Ingolstadt 04** (izen osoa *Fußball-Club Ingolstadt 04 e.V.*) Alemaniako futbol talde bat da, Ingolstadt hirian 2004an sorturikoa. 2015-16an Bundesligan egin du debuta.

## Historia 
Oso talde berria da, 2004an sortu baitzen *ESV Ingolstadt* eta *MTV Ingolstadt* taldeek bat egin zutenean.

*ESV Ingolstadt* 1919an sortu zen *FC Viktoria* izenarekin baina bi urte beranduago *Turnverein 1861 Ingolstadt*-ekin bat egin zuen. Maila apaletan ibili izan zen eta 2004an diru arazoengatik desagertzea tokatzen zitzaion.

*MTV Ingolstadt* 1881ean sortu zen eta 1905ean futbolaren saila sortu zuen. Hau ere maila apaletan ibili zen eta 2004an taldeak elkartzea erabaki zuten, hau ere desagertzear baitzegoen.

Talde berria laugarren mailan hasi zen jokatzen urtez urte gorako bideari ekin zion 2015ean Bundesligara iritsiz. Bere estarineko denboraldian 11. postuan bukatu zuen baina bigarren denboraldian ezin izan dio mailari eutsi.

## Palmaresa 
### Alemanian: 1 
* Bundesliga (0): hamaikagarrena 2015-16an.
* Alemaniako 2. maila (1): 2015

## Kanpo estekak 
*  FC Ingolstadt futbol taldearen webgunea
Maribel Salas

**María Isabel Salas López** (Barakaldo,  - ) bizkaitar antzezlea da. *Vaya Semanita* eta *Euskolegas* bezalako saioetan aritu ondoren, hainbat aldiz lan egin du telebistan.

## Filmagintza 
### Filmak 
* *Berri Ona* (2008)
* *Mozolopintoa* (2009)
* *La pequeña Suiza* (2019)

### Telebista 
* *Entre dos fuegos (1998)*
* *Policías, en el corazón de la calle* (2001)
* *Periodistas* (2002)
* *Hospital Central* (2003)
* *Vaya semanita* (2003-2004 / 2011-2013 / 2015-2016 / 2020-2021 / 2024-*gaur egun*)
* *Made in China* (2005)
* *LEX (2008)*
* *Euskolegas* (2009)
* *Qué vida más triste* (2010)
* *Vaya tropa* (2010)
* *Ciudad K* (2010)
* *Gente seria* (2012)
* *Con el culo al aire* (2014)
* *Ciega a citas* (2014)
* *Allí abajo* (2015-2019)
* *Querer* (2024)
* *La Favorita 1922* (2025-*gaur egun*)

## Kanpo estekak
Alazne Etxeberria

**Alazne Etxeberria** (Donostia, Gipuzkoa, 1979ko irailaren 3a) antzezlea eta irakaslea da, *Allí abajo* telesailean Nekane izeneko pertsonaiarena egiteagatik ezaguna. Hala ere, antzerkia du lan arlo landuena eta gogokoena.

Arte Ederretan lizentziaduna (Euskal Herriko Unibertsitatea, 2001. urtea), antzezpen eskolak eman izan ditu Lugaritz kultur etxean, eta diseinu irakaslea ere izan da marrazketan, informatikan... Gainera, Nueve Teatro konpainia amateurreko zuzendaria da.

## Antzezpen lanak 
### Antzerkia 
### Telebista 
### Zinema 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Alazne Etxeberria», *Euskalaktoreak.eus.*
Con el culo al aire (telesaila)

***Con el culo al aire*** David Fernández eta David Abajok sortutako umorezko telesaila da, 2012 eta 2014 artean Antena 3ek igorri zuena.

## Sinopsia 
Madrilgo kanpin batean hainbat lagun bizi da: Tino txurrogile eta bere familia, Jorge langabetua, Ángel dibortziatua...

## Pertsonaiak 
* Paco Tous: Faustino "Tino" Colmenarejo
* María León: Sandra Rojo
* Toni Acosta: Sonsoles Abajo de la Vega
* Iñaki Miramón: José Luis Ercilurrutigastañazagogeascoa
* Raúl Arévalo: Jorge Ruiz Martínez
* Raúl Fernández: Ángel García
* Goizalde Núñez: Dolores "Lola" Soriano
* Natalia Roig: Alicia Fernández
* Vicente Romero: José María "Chema" Gil Pérez
* Víctor Palmero: Daniel "Dani" Prieto Soriano
* Carmen Ruiz: Elisa "Eli" Gil Pérez
* Henar Jiménez: Dulcinea *Dulce*
* Adam Jezierski: Javier "Javi" Colmenarejo Díaz
* Erick eta Dennys Costoso: Nicolás "Nico" Colmenarejo
* Alma Ying: Yuki Colmenarejo
* Janfri Topera: Paulino Rojo
* Llum Barrera: María Jesús "Chus" Soriano
* Ana Morgade: Begoña
* Almudena Puyo: Rebeca "La Rebe"
* Iñigo Navares: Manuel "Manu" García
* Lucía Fernández: Laura García Rojo
* Natalia Carracedo: Esther García Rojo
* Pepa Aniorte: Mónica

## Kanpo estekak 
* *Con el culo al aire*, sailaren webgune ofiziala, Antena 3 telebista katearen webgunean.
Con el culo al aire

izan daiteke:
* *Con el culo al aire* (2012-2014), espainiar telesaila
* *Con el culo al aire* (1980), espainiar filma
Aihotz plaza

**Aihotz plaza**, maiz **Matxete plaza** deitua, Arabako Gasteiz hiriburuko plaza bat da.

## Kokalekua 
Alde Zaharraren sarreran dago, Mateo Benigno Moraza kalea eta San Bizenteko aldaparen artean.

400px|thumb|erdian|Plazaren ikuspegi orokorra.

## Plaza 
Arkupeen atzeko aldean dago, San Migel elizaren atariaren eta San Bizente aldaparen artean. Erdi Aroko hiribilduaren muga izan zen garai batean. San Migel elizako absidean gordetzen den hiriko aginteek karguen zina egiteko erabiltzen zuten aihotz gasteiztarrak ematen dio izena. "Epaiketaren Plazatxoa" izenaz ere ezagutzen zen, garrotezko heriotza-zigorrak bertan betearazten baitziren.

## Ondarea 
* Arkupea
* Goiuri jauregia
* San Bizente eliza
* San Migel eliza

Irudi:Los_arquillos_vitoria.JPG|Arkupea.
Irudi:Vitoria - Palacio de Villa Suso 01.JPG|Goiuri jauregia.
Irudi:Vitoria_-_San_Vicente_25.JPG|San Bizente eliza.
Irudi:Vitoria_-_San_Miguel_16.jpg|San Migel eliza.

## Kanpo estekak
Médico de familia

***Médico de familia*** Globomediak sortutako telesaila da, 1995 eta 1999 artean Telecincok igorri zuena.

## Sinopsia 
Nacho Martín (Emilio Aragón) doktoreak, alarguna eta hiru seme-alaba eta iloba bat dituena, bere bizitza berregin behar izango du.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manos a la obra

***Manos a la obra*** Vicente Escrivák eta Ramón de Diegok sortutako umorezko telesaila da, 1998 eta 2001 artean Antena 3ek igorri zuena.

## Sinopsia 
Manolo (Ángel de Andrés López) eta Benito (Carlos Iglesias) igeltsero narrasak kideak dira *"Manolo y Compañía"* enpresan. Madrilgo  batean bizi dira

## Pertsonaiak 
* Nuria González: Adela (130 atal, 1998-2001)
* Fernando Cayo: Tino (130 atal, 1998-2001)
* Ángel de Andrés López: Manolo Jumilla Pandero (130 atal, 1998-2001)
* Kim Manning: Tania (130 atal, 1998-2001)
* Carmen Rossi: Carmina (130 atal, 1998-2001)
* Carlos Iglesias: Benito Lopera Perrote (130 atal, 1998-2001)
* Jorge Calvo: Tato (114 atal, 1998-2001)
* Jesús Vázquez: Felipe (81 atal, 1998-2001)
* Silvia Marsó: Noelia (80 atal, 1998-2001)
* Antonio Medina: Paulino (79 atal, 1998-2000)
* Evaristo Calvo: Evaristo (61 atal, 1998-2001)
* Tomás Sáez: Antonio (40 atal, 1998-2001)
* Mariana Carballal: Rosalía (35 atal, 1999-2001)
* Jorge San José: Nico (22 atal, 1998)
* Silvia Espigado: Romy (20 atal, 1998-2000)
* Mónica Cano: Loren (18 atal, 1998-2001)
* Lourdes Bartolomé: La Rufa (15 atal, 1998-1999)
* Raquel Concepción: (15 atal, 1998)
* Gemma Andreu : (14 atal, 1998)
* María Jesús Herranz: (14 atal, 1998)
* Carlos Pereira: (14 atal, 1998)
* Mónica Cervera: Nico (14 atal, 2000-2001)
* Enrique Escudero: Miguelito (13 atal, 1998-2001)
* Enrique Camino: (13 atal, 1998)
* Luis Varela: Don Luciano Cardenosa (11 atal, 1998-2001)
* María Victoria Vega: (10 atal, 1998)

## Kanpo estekak 
* *Manos a la obra*, sailaren webgune ofiziala, Antena 3 telebista katearen webgunean.
Periodistas

***Periodistas*** Globomediak sortutako telesaila da, 2012 eta 2014 artean Telecincok igorri zuena.

## Sinopsia 
Madrilgo *Crónica Universal* egunkariaren tokiko atalean Luis Sanz (José Coronado) buruzagia, Blas (Álex Angulo) erredaktore nagusia, Ana (Alicia Borrachero) eta Ali (Esther Arroyo) erredaktoreak, José Antonio (Pepón Nieto) bekaduna, Clara (Belén Rueda) eta Willy (Joel Joan) argazkilariak eta Mamen (María Pujalte) idazkariak lan egiten dute.

## Pertsonaiak 
* Luis Sanz (José Coronado).
* Laura Maseras (Amparo Larrañaga).
* Blas Castellote (Álex Angulo)
* Mamen Tébar (María Pujalte).
* Ana Ruiz (Alicia Borrachero).
* Clara Nadal (Belén Rueda)
* Alicia "Ali" Rocha (Esther Arroyo)
* José Antonio Aranda (Pepón Nieto)
* Willy (Joel Joan)
* Chusky (Paco Marín)
* Isabel Sanz (Elena Ballesteros)
* Pablo (Enric Arredondo)
* Miguelón (Paco Catalá).
* Herminio Robledo(Pepín Salvador).
* Gloria (María Jesús Valdés).
* Claudia Montero (Miryam Gallego).
* Vicente Zamora (Jesús Bonilla)
* Berta Rocha (Isabel Aboy)
* Samuel Ballesteros(Aníbal Soto)
* Álvaro Torres (Ginés García Millán)
* Tomás (Jorge Bosch)
* Eduardo "Edu" Cabrera(Enrique Arce)
* Óscar Gondtard(Unax Ugalde)
* Pep Portabella(Santi Millán)
* Rafael Chopo Escudero (Miguel Ortiz)
* Silvia Monreal Marta Fernández Muro)
* Emma Torres (Nadia Henche)
* Kevin (Carlos Rodríguez)
* Marimar (Chiqui Fernández)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chiringuito de Pepe

***Chiringuito de Pepe*** (hasieran ***El chiringuito de Pepe*** deitua) Mediaset España Comunicaciónek sortutako telesaila da, 2014 eta 2016 artean Telecincok igorri zuena.

## Sinopsia 
Sergi Roca hamabi Michelin izar dituen sukaldaria da. Pepe Leal, berriz, hondartzan txosna baten jabea da. Sergik Pepe bere aita dela jakin duenean, txosna hondotik ateratzea erabaki eta estilo berri batera moldatu behar izango du.

## Pertsonaiak 
* Santi Millán - Sergi Roca / Sergi Leal Pozzi
* Jesús Bonilla - José Luis "Pepe" Leal Espósito
* Begoña Maestre - Laura Martín Costa
* Dafne Fernández - Matilde "Mati" Herranz
* El Langui - Vicente Leal
* Adrián Rodríguez - Daniel "Dani" Valiente Leal
* Andrea Rodríguez - Olivia " Oli" Rodríguez Martín
* Guillermo Estrella - Manuel "Manu" Alejandro Leal
* Elena Alférez - Victoria "Vicky" Masianet Lucio (2. denb.)
* Dani Martínez - David "Kalifornia" (2. denb.)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Paco y Veva

***Paco y Veva*** José Pavónek eta Gustavo Jiménezek zuzendutako telesaila da, 2004an Televisión Españolak igorri zuena.

## Sinopsia 
Paco (Hugo Silva) eta Veva (Elena Ballesteros) gizarte-klase ezberdineko bikotea da eta familiak banatzea nahi du.

## Pertsonaiak 
* Elena Ballesteros: Veva
* Hugo Silva: Paco
* Carlos Gil: Nachete
* Beatriz Carvajal: Manuela
* Paca Gabaldón: Marina
* Miguel Rellán: Clemente
* Borja Elgea: Borja
* Jorge Monje: Millán
* Kira Miró: Estrella
* Pedro Miguel Martínez: Gonzalo
* Raquel Meroño: Julia
* Verónica Echegui: Isa
* Secun de la Rosa: Agustín
* Estíbaliz Gabilondo: Dani
* Mariano Alameda: Federico
* Flipy: Marcos

## Kanpo estekak
Serologia

**Serologia** odol-serumaren ikerketa eta azterketa da, erreakzio immunologikoei dagokienez. Zentzu hertsiagoan, antigeno baten aurkako antigorputzen presentzia hautematen duen odol-analisia ere bada.

Teknika serologiko izenekoen bidez antigeno eta antigorputzen arteko erreakzioak aztertzen ditu serologiak, eskuarki antigorputzak hautemateko . Horrek laguntza handia ematen du immunologia klinikoaren arloan, gaixotasun infekziosoak zuzen diagnostikatzeko. Gizabanako baten odolean mikrobio baten aurkako antigorputzak baldin badaude (teknika serologikoen bidez detektatuak) mikrobio horrek pertsona hori infektatu duelaren seinalea da.

Pertsona baten odol-seruma mikrobio zehatz baten antigenoekin kontaktuan jartzen da gaixotasun infekzioso batzuk diagnostikatzeko. Erreakzioaren agerpenak (aglutinazioa, prezipitazioa...) agerian jartzen du odol-serumean mikrobio horren aurkako antigorputz espezifikoak daudela. Beraz, pertsona horrek mikrobioak eragiten duen patologia du, edo inoiz izan du (gerta daiteke ere pertsona hori infektatuta izan arren asintomatikoa izatea, hots, patologia ez garatzea)

Gizabanako batek mikrobio baten aurkako antigorputzak odolean baldin baditu, infektatuta izan den zantzua da. Infekzioa aspaldian gertatu bazen, antigorputzen kontzentrazioa txikia izan ohi da, eta berria baldin bada kontzentrazioa handiagoa izan ohi da. Halere, antigorputzen kontzentrazioaren neurketa bakar batek gaixoa inoiz infektatuta izan den adieraziko digu soilik . Infekzioa aktiboa den ala ez ikusteko neurketa desberdinak egin beharko dira, eta antigorputzen kontzentrazioa igo egiten dela ziurtatzea (odol-serumaren titulua aztertu beharko da)

Serologiaren aplikazioak anitzak dira: gaixotasun infekziosoak hautemateko, odol taldeak ezagutzeko, gaixotasun autoimmuneak diagnostikatzeko, mikrobio ezezagun bat identifikatzeko....

Teknika serologikoak nabarmen sofistikatu dira azken urteotan. Horietako batzuk dira, esaterako, immunofluoreszentzia, ELISA, immunodifusioa, konplementua finkatzeko proba, etab.
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Älvsborg gotorlekua

**Älvsborg gotorlekua** edo **Elfsborg gotorlekua** (, "Älvsborg berria") Suediako gotorleku historikoa da Göteborg hirian dagoena.

## Kokapena 
Rivö fiordoan kokaturik dago, Göta ibaiaren ahoan.

## Historia 
Erdi Aroan Suediak Ipar Itsasora zeukan irteera bakarra babesteko eraiki zen 1653 eta 1701 artean eta 1869 artean erabili zen.

Hasierako gotorlekua (), XIV mendekoa, kontinentean kokaturik zegoen eta gaur egungo Göteborgen aurretik egon ziren asentamenduak babestu zituen, Lödöse, Nya Lödöse, Älvsborg eta Karlos IX.aren Göteborg. Gaur egun hondarrak baino ez dira gelditzen.

XVII mendean gotorleku zaharra eraitsi eta estuarioko uharte txiki batean kokatzea erabaki zen. 1621 urtean sortu berria zen Göteborg berria babestea zuen helburu.

## Iruditegia 

Irudi:Gothenburg juli 2009 (ubt)-000.JPG|Älvsborg gotorlekua.
Irudi:Nya Älvsborg September 2015.jpg|Älvsborg gotorlekua.
Irudi:Nya älvsborgs fästning.JPG|Patioa.
Irudi:NyaAlvsborg04.jpg|Dorre nagusia.
Irudi:NyaAlvsborgMap1.svg|Mapa.

## Kanpo estekak
Göteborgeko katedrala

**Göteborgeko katedrala** () edo **Gustavoren katedrala** (), Göteborgeko eliza nagusia da.

## Historia 
Gaur egungo katedralak 1815ean ireki zituen ateak baina toki berean izandako hirugarren katedrala zen.

Lehenengoa 1633an eraiki zuten Gustavo II.a Adolfo erregeak zerga berezi bat sortu zuen lanak ordaindu ahal izateko. Hasieran "Gustavoren eliza" izena izan zuen eta 1680an izendatu zuten katedral. Granitoz egina zegoen eta burnisko beirateak ezarri zituzten. 48 metro luze, 20 metro zabal eta 26'5 metrotako altuera zeukan.

1721eko apirilaren 15ean katedralak su hartu zuen, ondoko eskola eta 211 etxerekin batera. Hormek zutik iraun zuten ordea eta honi esker berehala berriztu eta 1722ko maiatzaren 25ean inauguratu zuten bigarren katedrala. Kobrezko teilatua ezarri zioten eta dorre berria egin behar izan zuten, hamar urteko lanak eskatu zituena. 26'7 metrotako altuera zeukan eta hiru kanpai ezarri zituzten barnean.

Bigarren katedrala 1802ko abenduaren 20an erre zen, inguruko 179 etxerekin batera. Ondoko hilerria ere oso kaltetua gertatu zen eta Göteborgen hilerri berria eraiki eta bertara eraman zituzten hilobiak. Eremu hori katedral berriarentzako enparantza bihurtu zen. Katedrala bera ere oso kaltetua zegoenez horma zaharrak bota eta eraikin berria egin zuten. Carl Wilhelm Carlberg arkitektoak diseinatu zuen baina 1814an hil zen eta Justus Frederick Weinberg-ek bukatu zituen lanak 1825ean.

## Arkitektura 
Katedrala 59'4 metro luze eta 38 metro zabal da eta dorreak 52'85 metrotako altuera dauka. Estilo klasikoan eraikita dago eta zutabe dorikoak ditu aurrealdean eta marmol gorrizko zutabe jonikoak barnean. Aldarea bera XVIII mendekoa da eta estilo barrokoan eraikita dago.

Gaur egungo organoa 1962koa da, eta aurrekoak zuen kolore zuri eta urrezkoak mantendu ditu.

## Iruditegia 

Irudi:Göteborgs domkyrka - Västgöten - 12 Sept 2005.jpg|Katedralaren aurrealdea.
Irudi:Goteborg katedra wieza.jpg|Kanpandorrea.
Irudi:Interiör Göteborgs domkyrka 02.JPG|Barnealdea.
Irudi:Gothenburg Cathedral Altarpiece.jpg|Aldarea.
Irudi:Gothenburg Cathedral Organ.jpg|Organoa.

## Kanpo estekak
Oscar Fredrik eliza

**Oscar Fredrik eliza** (), Göteborgeko eliza bat da.

## Historia 
Helgo Zetterwall arkitektoak diseinatu eta ariki zuen 1890 hamarkadan eta 1893an ireki zituen ateak. Karlos Fredrik erregeak bisitatu zuen 1898an eta horregatik bere izena eman zitzaion. Estilo neogotikoan eraiki zen, Europako katedralen antzera.

1915, 1940 eta 1974an berriztatze lanak egin zitzaikion.

## Arkitektura 
60 metrotako altuera duen dorrea dauka eta elizaren barnealdeak kolore berdekara dauka.

## Iruditegia 

Irudi:Oscar.Fredriks.Kyrka.Göteborg 01.jpg|Kanpandorrea.
Irudi:Oscar Fredriks Kyrka 5.JPG|Kanpoaldeko arkitektura.
Irudi:Oscar Fredriks kyrka 2.jpg|Barnealdea.
Irudi:Oscar Fredriks kyrka 4.jpg|Barnealdea.
Irudi:Oscar Fredriks kyrka, Göteborg, 3.jpg|Errosetoia.

## Kanpo estekak
Malleus Maleficarum

**Malleus Maleficarum** (euskaraz *Sorginen Mailua*, alemanez *Der Hexenhammer*) ziurrenik Pizkundean sorginkeriari buruz idatzitako tratatu garrantzitsuena izan zen. Inozentzio VIII.a aita santuak 1485. urtean Inkisizioari emandako eskumen zabalen pean, 1486an idatzia eta 1487an lehenbizikoz Alemanian argitaratua izan zen.

Liburua bi domingotarren lana izan zen: Johann Sprenger, Koloniako Unibertsitateko dekanoa Alemanian, eta Heinrich (Institoris) Kraemer, teologiako irakaslea Salzburgoko Unibertsitatean (Austria) eta inkisidorea Tirolgo eskualdean (Austria).

Koloniako Fakultateko bertako Inkisizioko teologo gorenek kondenatu zuten idazlana legez kanpoko prozedurak gomendatzeagatik eta demonologiako erromatar doktrina katolikoekin bat ez etortzeagatik. Hala ere, arrakasta itzela izan zuen.  1484an Inozentzio VIII.a aita santuak *Summis desiderantes affectibus* bulda argitaratu zuen, non Alemanian sorginkeriaren hedapena deitoratzen zuen eta Sprenger eta Kraemerri hura erauzteko baimena ematen zien. dei egiten zaie inkisidoreei lagun diezaieten Satanek bere kausan sartu dituenak akabatzen.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Nafarroako sorgin ehiza (1525)

## Kanpo estekak 
* *Malleus Maleficarum* liburuaren latinezko testua irakurgai
El Caso: Crónica de sucesos

***El Caso: Crónica de sucesos*** Plano a Planok ekoiztutako telesaila da, 2016an Televisión Españolak igorri zuena. *El Caso* astekarian agertutako gertakarietan oinarrituta, fikzioa egiten zuten.

## Pertsonaiak 
* Fernando Guillén Cuervo - Jesús Expósito García
* Verónica Sánchez - Clara López-Dóriga Sanchidrian
* Antonio Garrido - Antonio Camacho
* Francisco Ortiz - Miguel Montenegro
* Fernando Cayo - Rodrigo Sánchez
* Gorka Lasaosa - Germán Castro
* Teresa Hurtado de Ory - Paloma García
* Daniel Pérez Prada - Aníbal de Vicente
* Ignacio Mateos - Aparicio Huesca
* Marc Clotet - Gerardo Zabaleta
* Raúl Tejón - Manuel Cabrera
* Natalia Verbeke - Rebeca Martín
* María Casal - Laura López-Dóriga
* Carlos Manuel Díaz - Fernando López-Dóriga
* Blanca Apilánez - Margarita Moyano
* Jorge Roelas - Aita Sanchís
* Sara Sálamo - Reme
* María Alfonsa Rosso

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Elizabeth Berkley

**Elizabeth Berkley Lauren** (Farmington Hills, Michigan,  - ) estatubatuar aktorea da. 1990eko hamarkadan *Saved by the Bell* telesailan eta *Showgirls* filmean egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia
Gorka Lasaosa

**Gorka Lasaosa Oleaga** (Bartzelona, ) kataluniar aktorea da.

## Filmografia 
### Telebista 
* *El Gordo: una historia verdadera* (Antena 3, 2009)
* *Infidels*, TV3, 2009)
* *Gominolas*, Cuatro, 2007)
* *El cor de la ciutat*, TV3, 2006)
* *Abuela de verano*, TVE 1, 2005)
* *La Riera*, TV3, 2012)
* *La que se avecina*, (Telecinco)
* *Algo que celebrar*, (Antena 3, 2015)
* *Los nuestros*, (Telecinco, 2015)
* *Seis hermanas*, (TVE, 2015-)
* *El Caso: Crónica de sucesos*, (TVE, 2016-)
* *Narcos: Mexico* (Netflix) (2018-2021) - *Héctor Palma "El Güero"*

### Zinema 
* *Joves* (2004)
* *Chapapote... o no* (2005)
* *Yo soy la Juani* (2006)
* *Fuga de cerebros* (2009)
* *Fuga de cerebros 2* (2011)

## Erreferentziak
Santi Millán

**Santiago Millán Montes** (Bartzelona, ) kataluniar aktorea eta telebistako aurkezlea da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Blanca Portillo

**Blanca Portillo Martínez de Velasco** (Madril, ) espainiar aktorea eta zuzendaria da. *Maixabel* filmean egindako lanagatik Emakumezko aktore onenaren Goya Saria jaso zuen 2022an.

## Filmografia 
### Telesailak 
## Antzerkia 
**Antzezle moduan**
* *El mal de la juventud* (1985)
* *La cantante calva* (1991)
* *Hécuba* (1991)
* *Marat-Sade* (1992)
* *Lope de Aguirre, traidor* (1992)
* *Cuento de invierno* (1992)
* *Las troyanas* (1993)
* *Bodas de sangre* (1994)
* *Oleanna* (1994)
* *El embrujado* (1995)
* *Un bala perdida* (1995)
* *Terror y miseria del Tercer Reich* (1995)
* *Mujeres frente al espejo* (1996)
* *Un fénix demasiado frecuente* (1997)
* *Eslavos* (1997)
* *Madre, el drama padre* (1998)
* *No hay burlas con el amor* (1998)
* *El matrimonio de Boston* (2001)
* *El sueño de una noche de verano* (2002)
* *Desorientados* (2003)
* *Como en las mejores familias* (2003)
* *La hija del aire* (2004)
* *Hamelín* (2005)
* *Afterplay* (2006-2007)
* *Mujeres soñaron caballos* (2007)
* *Barroco* (2007-2008)
* *Medea* (2009)
* *Hamlet* (2009)
* *Paseo romántico* (2010-2011)
* *Antígona* (2011)
* *La avería* (2012)
* *La vida es sueño* (2012-2016)
* *Fisterra* (2013-2014)
* *El testamento de María* (2014-2016)
* *El emperador de la Atlántida* (2016)
* *El cartógrafo* (2016-2019)
* *Madre Coraje y sus hijos* (2019)
* *Mrs Dalloway* (2019-2020)
* *Silencio* (2022-)
**Zuzendari moduan**
* *Hay amores que hablan* (1997)
* *Shakespeare a pedazos* (1999)
* *Desorientados* (2003-2004)
* *Siglo XX... que estás en los cielos* (2006)
* *La avería* (2011)
* *Don Juan Tenorio* (2014)
* *El ángel exterminador* (2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Assumpta Serna

**María Asunción Rodés Serna** (Bartzelona, ), **Assumpta Serna** izen artistikoz ezaguna, kataluniar aktorea da.

## Filmografia hautatua 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonar ezagunen zerrenda
* Kataluniako zinema
* Espainiako zinema
7 vidas

***7 vidas*** (edo ***Siete vidas***; ) Nacho García Velillak sortutako telesaila da, 1999 eta 2006 artean Telecincok igorri zuena. Oso arrakastatsua izan zen eta spin-off bat izan zuen, *Aída* hain zuzen ere.

## Sinopsia 
David 1981ean istripu batean koma bat izan ondoren, esnatuko da. Sole auzotarra eta honen semea, Paco, Carlota Daviden alaba eta Laura Daviden lehengusiña etxetik pasatuko dira.

## Pertsonaiak 
* Toni Cantó: David Pérez Pérez
* Javier Cámara: Francisco "Paco" Gimeno Huete
* Blanca Portillo: Carlota Pérez Pérez
* Amparo Baró: Soledad "Sole" Huete de Jarana
* Paz Vega: Laura Arteagabeitia Pérez
* Gonzalo de Castro: Gonzalo Montero
* Guillermo Toledo: Ricardo "Ríchard" Sáez de Vidales
* Carmen Machi: Aida García García
* Anabel Alonso: Diana Freire
* Marina Gatell: Esther Martín
* Pau Durà: Alejandro "Álex" Capel
* Florentino Fernández: Félix Gimeno Huete
* Santi Rodríguez: "Frutero"
* Eva Santolaria: Verónica "Vero" Montero
* Santi Millán: Sergio Antúnez
* María Pujalte: Mónica Olmedo
* Leandro Rivera: Pablo Antúnez
* Yolanda Ramos: Rosario "Charo" Rivas
* Cristina Peña: Irene Montero
* Vicenta Ndongo: Estefanía Portillo
* Javier Veiga: Fernando
* Daniel Esparza: Javier "Javi"
* Marian Álvarez: Lucía
* Alicia Andújar: Blanca "Blanquita" Gimeno
* Iván Massagué: Juan Federico "Johnny" Hernández

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elena Ballesteros

**María Elena Ballesteros Triguero** (Madril, ) espainiar aktorea da.

## Filmografia 
* *Reverso* (2015)
* *Lo contrario al amor* (2011)
* *Propios y extraños* (2010)
* *La habitación de Fermat* (2007)
* *Café solo o con ellas* (2007)
* *El ciclo Dreyer* (2006)
* *Un año en La Luna* (2004)
* *Imperium: Augustus* (2003) (TV)
* *El lugar donde estuvo el paraíso* (2002)
* *Clara y Elena* (2001)
* *Kasbah* (2000)
* *Sobreviviré* (1999)
Beatriz Carvajal

**Beatriz Pla Navarro** (Madril, ), **Beatriz Carvajal** izen artistikoz ezaguna, espainiar aktorea da, telebistan eta antzerkian ibilitakoa.

## Telesailak
Luis Merlo

**Luis María Larrañaga Merlo** (Madril, ) espainiar aktorea da, telebistan eta antzerkian ibilitakoa. Aktore ezagunen familia bateko kidea da: Carlos Larrañaga eta María Luisa Merlo gurasoak eta Amparo Larrañaga, Kako Larrañaga eta Pedro Larrañaga anai-arrebak ditu.

## Telesailak
Saint-Projet plaza (Bordele)

**Saint-Projet plaza**, Bordeleko alde zaharrean dagoen plaza bat da, Santa Katalina kaleak albo batetik zeharkatzen duena.

Erdi Aroan bazen plaza horretan Sainte-Projet izeneko putzuak. Plaza toki animatu zen, bertan eliza eta azoka baitzeuden. 1735ean, iturri bat zegoela aipatzen da, eta sorburua Arlac-en zuela, Mérignac aldean.

Gaur egun, iturria paretaren kontra paratu dago. Van der Woort artistak, Burtsaren plazako fatxadak egin zituen berak, diseinatu zuen 1735ean.

Hiruki formako frontoiaren gainean, erdi etzanak, gizon eta emakume bat daude. Gizonak Peugue eta emakumeak Devèze adierazten dute, antzinako Burdigalaren sorburu izan ziren bi ibaiak. Erdian, hiriko hiru ilgora elkargurutzatuak daude, alboetan fruituekin hornituak.
Erlaitzaren azpian, marmol gorriko kartutxoa, maskor bat, landarez eginiko koro bat eta itsas altxor bat: sardeak, arpoiak, arraunak, timoia eta abar.

## Kanpo estekak
Emma Ozores

**Emma Ozores Ruiz** (Madril, ) espainiar aktorea da, telebistan eta antzerkian ibilitakoa. Aktore ezagunen familia bateko kidea da: Antonio Ozores eta Elisa Montés gurasoak zituen.

## Filmografia
Abelisauridae

**Abelisauridae** dinosauro teropodoen familia bat da, Kretazeon orduko Gondwanan bizi zena.

## Taxonomia 
* Abelisauridae familia
* *Genusaurus*
* *Kryptops*
* *Rugops*
* *Tarascosaurus*
* *Vitakridrinda*
* *Xenotarsosaurus*
* **Carnotaurinae** subfamilia
* **Majungasaurinae** subfamilia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak