open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
C-3PO

**C-3PO**, Star Wars film sagako pertsonaietako bat da, protokolozko droide bat delarik, R2-D2ren laguna eta kontrapartea.

## Izena 
**C-3PO Gizakiarteko Harremanak**, edo baita **C-3PO Harreman Giza-Zibernetikoak**, ohi, soilik **C-3PO** deitua.

## Pertsonaiaren historia 
Filmaren arabera, protokolozko droide bat da, zehazki izaki pentsatzaileekin harremanak izateko diseinatua, sei milioi komunikazio modu baino gehiago hitz egin eta uler ditzakeena. Anakin Skywalkerrek eraiki zuen, eta R2-D2 droide astromekanikoaren laguna eta kontrapartea da.

Protokolozko droide bezala duen funtzio nagusia, beste kultura batzuen ohiturak azaltzen laguntzea, hizkuntzak itzultzea, etab... Bere jabeei oso leiala da. Sortua izan zenetik, berrogei jabe baino gehiago zerbitzatu ditu.

Hasiera batean, 3PO deitua izan zen, baina, osatua izan ondoren (I. eta II. atalen artean), C-3PO izena eman zitzaion.

III. atala den Star Wars: Episode III - Revenge of the Sithen amaieran, Bail Organa senatariak, bere memoria bankuak ezabarazten ditu, Luke Skywalker eta Leia Organaren kokapena, Enperadore Galaktiko berria zen Palpatinek jakin ez dezan. Horregatik, Star Wars IV. Atala: Itxaropen Berria izena duen IV. atalean, ez du Obi-Wan Kenobi Jedi maisu erretiratua ezagutzen, Tantive IV ontziko Raymus Antilles kapitaina bere azken jabea izan zela esanez.

[2004]]an, C-3PO, roboten ospearen aretoan sartua izan zen.

Datu bitxi bezala, IV. atalean, filmatu zen lehena izan zena, hitz egiten lehena da. Eta III. atalean, filmatutako azkena izan zena, pertsonaia hau da hitz egiten azkena.
thumb|ezkerrera|C-3PO droidea, ezkerretara.

## Kanpo estekak
Idril

**Idril**, **Zelebrindal** () ere deitua, Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da, bere hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena. Turgon eta Elenwëren alaba bakarra da. Eguzkiaren Lehen Aroko 503. urtean, Tuorrekin ezkondu zen, hau, hiria laster suntsitua izango zela zioen Ulmoren mezua ekartzetik zetorrenean ezagutu zuena, berataz maiteminduz. Tuorrekin, Eguzkiaren Lehen Aroko 504. urtean, seme bat izan zuen, Eärendil izenekoa.

Bere lehengusu Maeglinez fidatzen ez zenez (hau Idriletaz maiteminduta zegoen), Gondolin hiritik, eta lautadapean harresietatik haratago, Amon Gwarethetik iparraldera zihoan tunel sekretu bat eraikiarazi zuen. Melkorrek Gondolin eraso zuenean, Maeglinen traizioari esker, Zelebrindalek Gondolinetik ihes egin zuen, Eärendil bere semea, bidezidor ezkutu horretatik eramanez Sirion ibaiaren itsasoratzeraino. Handik, Tuorrekin Eldamarrera abiatu zen, Tuorrek berak horretarako eraikiarazi zuen itsasontzi batean, Eärrámë izena jaso zuena, "Itsaso hegal" esan nahi duena.

## Kanpo estekak
284 Amalia

**284 Amalia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 284. asteroidearen izena da. 1889ko maiatzak 29an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Frantziako Niza hiritik. 52,95 kilometroko diametroa du.

Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.

## Kanpo estekak
286 Iklea

**286 Iklea**, asteroide gerrikoan aurkitutako 286. asteroidearen izena da. 1889ko abuztuak 3an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

Bere izena, Camille Flammarionen Urania izeneko liburuan agertzen den Iklea izeneko pertsonaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
287 Neftis

**287 Neftis**, asteroide gerrikoan aurkitutako 287. asteroidearen izena da. 1889ko abuztuak 25ean aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek Clintonetik.

Bere izena, egiptoar mitologiako Neftis jainkosagatik jasotzen du, Osiris eta Isisen arreba-ahizpa zena.

## Kanpo estekak
288 Glauke

**288 Glauke**, asteroide gerrikoan aurkitutako 288. asteroidearen izena da. 1890eko otsailak 20an aurkitu zuen Karl Theodor Robert Lutherrek Düsseldorfetik. Astronomo honek aurkitu zuen azkeneko asteroidea izan zen.

Glaukek, errotazio periodo oso motela du, 1200 ordukoa (50 egun), asteroide gerrikoko asteroide guztien artean motelena.

Bere izena, Glaukegatik jasotzen du, greziar mitologian, Kreonteren alaba zena.

## Kanpo estekak
289 Nenetta

**289 Nenetta**, asteroide gerrikoan aurkitutako 289. asteroidea da. 1890eko martxoak 10ean aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.

## Kanpo estekak
290 Bruna

**290 Bruna**, asteroide gerrikoan aurkitutako 290. asteroidearen izena da. 1890eko martxoak 20an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. 24 kilometroko diametroa du.

## Kanpo estekak
291 Alice

**291 Alice**, asteroide gerrikoan aurkitutako 291. asteroidearen izena da. 1890eko apirilak 25ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Flora familiako asteroide bat da eta 4,32 orduko errotazio periodoa du.

## Kanpo estekak
292 Ludovica

**292 Ludovica**, asteroide gerrikoan aurkitutako 292. asteroidearen izena da. 1890eko apirilak 25ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

32,50 kilometroko diametroa du, eta, bere errotazio periodoa, 8,93 ordukoa da.

## Kanpo estekak
Ariobarzanes III.a Eusebio Filorromano

**Ariobarzanes III.a Eusebio Filorromano** (grezieraz Ἀριοϐαρζάνης Εὐσεϐής Φιλορώμαιος, Ariobarzánēs Eusebḗs Philorṓmaios, *Pious, Erroma maite duena*), Kapadoziako erregea izan zen K.a. 51 eta K.a. 42 bitartean. Ariobarzanes II.a Filopatorren semea zen.

Erromako Senatuak bere aita Ariobarzanes II.a Filopatorren oinordekotza eman zion. Zizeronen esker ona lortu zuen Ziliziako bere prokontsulaldian. Zizeronek, gortean etsaiz inguratua zegoela azpimarratu zuen, bere ama barne.

Ponpeiori laguntza eman zion Erromako Errepublikako Bigarren Gerra Zibilean, baina Julio Zesarrek bere postuan mantendu zuen, baita bere lurraldea handitu ere Armenia txikiarekin.

Brutok eta Kasiok, traidoretzat jo zuten K.a. 42an, bere erresuman Erromaren partehartze berrienganako zuen oposizioagatik. Honen ondoren, Kapadozia inbaditu eta hiltzera zigortu zuten. Kasio Longino kontsulak exekutatu zuen.
Horus Ny

**Horus Ny** edo **Ny-Hor**, Egiptoko aro protodinastikoko balizko gobernari bat da, tradizioaren arabera, K.a. 3200 eta K.a. 3175 bitartean gobernatu zuena Nejenen, eta, beranduago, Hierakonpolisen. Tinisko gobernarien dinastia etsai batekoa zen, Egiptoko I. dinastia baino 350 urte lehenagokoa, eta dinastia horretako erregeen izenen batzuk, Palermoko Harrian idatzita daudelako ezagutzen dira.

Bere interpretazioa eztabaidagarria den arren, uste denez, bere Horusen izenak "ehiztaria" esan nahi du. Izen bera duten zenbait serekh aurkitu dira Tura eta Tarjanen. Serekhak ez du belatzik (ondorengo erregeenek badituztelarik). Egiptologoren batzuk, hau, Narmer faraoia deitzeko modu bat dela uste dute.
Chodes

**Chodes** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 146 biztanle zituen 16 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Lucena de Jalón

**Lucena de Jalón** (*Luzena de Xalón* aragoieraz) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 146 biztanle zituen 16 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Lucena

**Lucena** Espainiako honako herriak izan daitezke:
* **Lucena**, Kordobako probintziako udalerria.
* **Lucena de Jalón** (edo **Luzena de Xalón**) Zaragozako probintziako udalerria.
* **Lucena del Cid**, Castellóko probintziako udalerria.
* **Lucena del Puerto**, Huelvako probintziako udalerria.
Lumpiaque

**Lumpiaque** (*Lumpiac* aragoieraz) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 900 biztanle zituen 29,2 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Morata de Jalón

**Morata de Jalòn** (*Morata de Xalón* aragoieraz) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 1.385 biztanle zituen 45,9 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Tatooine

thumb|Mos Espa etxeak (Tatooine).
**Tatooine**, Star Wars film sailean agertzen den planeta bat da. Bere izena, Tunisiako Tataouine eskualdeagatik jasotzen du, film sail honetako eszenaren batzuk bertan filmatu zirelarik. I., II., III., IV. eta VI. ataletan agertzen da.

## Deskribapena 
Tatooine, planeta mortu bat da. Ura lortzeko modu bakarra, atmosferako hezetasunetik ateraz da. Bi eguzki ditu, Tatoo I eta Tatoo II izenekoak, atmosfera oso bero bat sortzen dutenak. Ez du ezarritako gobernurik, eta, beraz, gaizkile, trafikatzaile eta ordainsari bilatzaileentzako oso planeta egokia da.

Sinestezina bada ere, planeta mortu honetan, fauna nahiko ugaria garatu da, zenbait espezie dituena, honako hauek horien artean: Banthak, Rontoak, Dewbackak, Krayt herensugeak eta Massiffak.

## Biztanleria 
Bertako biztanleak, Jawak dira, planetak dituen bi eguzkietatik babesteko, gorputza tunika marroiz erabat estaltzen duten estralurtar arraza txiki bat. Beste espezie bat, Tuksen Raiderrak edo hareetako biztanleak dira, oso suarrak direnak eta planetako koloniak euren domeinuen inbaditzaile bezala ikusten dituztenak.

Planetaren izaera mortuagatik, bere atrakziorik garrantzitsuenetako bat pod lasterketak ziren, non kontaezin beste izar sistematako pilotu estralurtarrak, lehiatzeko biltzen ziren. Horietako bat (gizaki bakarra), Anakin Skywalker izan zen, lehen eta azken aldiz irabazi zuena lasterketa hauetako bat. Lasterketa irabaztean, bere askatasuna lortu zuen, eta Coruscantera bidaiatu zuen Jedi bezala entrenatzeko. Planetan, bere ama, Shmi Skywalker geratu zen, Wattoren esklabo bezala, Mos Espako portuko txatar-biltzaile bat. Ondoren, Shmi askatua izango zen, eta Cliegg Larsekin ezkondu zen, Owen Larsen aita zena.

## Politika 
Tatooine, Errepublika Galaktikotik kanpo egon zen Huttarren agindupean Klon Gerrak hasi arte, Jabba Hutak, Errepublikako Jediekin aliantza bat egin zuenean kanpo ertzeko lurraldetik tropak igarotzea baimentzeko Jediek, trukean, bere semea erreskatatzekotan. Ez da ezagutzen zenbat denboraz mantendu zen akordio hau, baina, uste denez, Inperio Galaktikoa ezarri zenean, bere uztarripean erori zen honi esker. Inperioko tropek, erabateko kontrola mantentzen zuten planetako gune zabaletan. hareetako soldaduen artean, batzuk Dewbacken gaineak zihoazen, beste batzuk oinez, eta planetaren bi eguzkien beroaren aurkako erresistentzia handia zuten.

Kontaezin beste portu espazialek estaltzen zituzten Tatooine planetako duna mortuak. Garrantzitsuenak, Mos Eisley eta lehen aipaturiko Mos Espa dira, non galaxiako zirrimarra guztia, negoziatzeko edo tragoxka on batez gozatzeko biltzen zen. Mos Eisleyko taberna, toki oso berezia zen, non pilotu espazialik hoberenak zeudela esaten zen.

## Kanpo estekak
Leinster etxea

**Leinter etxea** (nazioartean ezagunagoa da bere ingelerako *Leinster House* izenarekin, irlanderaz *Teach Laighean*) Irlandako Errepublikako hiriburua den Dublinen dagoen antzinako duketxe edo jauregia da. 1922. urtetik aurrera eraikin hau Irlandako Estatu Askea eta Irlandako Errepublikako legebiltzarraren egoitza izan da: gaur egun bertan Dáil Éireann edo Irkandako Legebiltzarra eta Seanad Éireann edo Irlandako Senatua daude. 1922. urterarte Royal Dublin Society elkarteko jardueren gunea izan da. Merrion Square enparantzara begira dagoen Leinster Lawnen Dublingo Udaberriko Ikuskizuna eta Dublingo Zaldien Ikuskizuna ere ospatu ohi ziren.

## Kanpo estekak 
* Leinster Housen webgunea
Plazienzia de Xalón

**Plazienzia de Xalón** (*Plasencia de Jalón* gaztelaniaz, batzuetan *Plazenzia de Xalón*) aragoieraz Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 378 biztanle zituen 34,72 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Tarkhan

**Tarkhan**, *Kafr Ammar* eta *Kafr Turki*tik gertu, Egiptoko antzinako hilerri baten egungo izena da, Kairotik 50 kilometro hegoaldera eta Menfisetik 35 kilometro hegoaldera kokatua dagoena, Niloren mendebaldeko ibarrean, eta egiptoar inperioaren eraketaren garaiko aztarnategi arkeologikorik garrantzitsuenetako bat du, K.a. 3000 ingurukoa; nekropoliak, Egiptoko aro aurredinastikoa eta Egiptoko Antzinako Inperioaren garaietako bi mila hilobi baino gehiago ditu.

## Nekropolia 
[thumb|Zigilu inprimaketak [Narmer faraoiaren izenarekin. Tarkhan.]]
Hilerria, 1911 eta 1912an industu zuen Flinders Petriek, garai guztietako hilobiak aurkituz eta, garrantzitsuena dena, horietako asko, egiptoar estatuaren eraketaren garaikoak, K.a. 3000 inguruan. Petriek, bi mila hilobi baino gehiago aurkitu zituen. Horietako gehienak, jende arruntarentzako lurrean eginiko zulo soilak zirelarik, baina badaude, baita ere, Egiptoko I. dinastiako zenbait mastaba ere, *jauregi fatxada*n apainduak. Badaude, baita ere, Egiptoko lehen tarteko aroko eta Egiptoko hirugarren tarteko aroko lurperaketak. Egiptoko Inperio Ertain eta Egiptoko Inperio Berriko hilobi gutxi aurkitu dira.

Lurperaketa gehienak, lurrean zulatutako putzu soilak baino ez dira. Hil hatuan, itsasontzi batzuk, emakumeentzako bitxiak eta gizonentzako arma eta erremintaren batzuk daude. Material organikoak, ongi kontserbatu dira, zurezko zerraldo asko aurkitu direlarik (gehienak oso xaloak), baita zurezko altzari eta itsasontziak ere. Aurkikuntzarik garrantzitsuenen artean, Narmer faraoiaren zigilu inprimaketak dituen hilobi bat aipatu behar da, baita Egipton aurkituriko arroparik antzinakoenak ere.

## Tarkhan aro historiko bezala 
Flinders Petriek, 1913an, aztarnategiko indusketei buruzko bere lehen argitalpenean, antzinako aro honentzako izen bereizgarri bat behar zela azaldu zuen, garrantzitsuena dena, eta, beraz, gertuen zegoen herrixkaren izena eman zitzaion, Tarkhan.

Petriek, Kafr Ammar izena erabili zuen nekropoli berean zeuden beranduagoko lurperaketentzako.

## Kanpo estekak
Seanad Éireann

***Seanad Éireann***, Irlandako Errepublikako senatua, *Oireachtas* legebiltzarraren goi ganbera eta legebiltzar nazionala da. Behe ganbera edo Dáil Éireann delakoa ez bezala, senatua ez dute herritarrek zuzenean hautatzen, senatariak hainbat modutan aukeratzen dira. Seanadaren eskumenak Dáilarenak baino urriago eta mugatuagoak dira: bat ez datorren legeen onarpena atzeratzea besterik ez du bere esku, ez baitu beto ahalmenik. Dublingo Leinster House egoitzan biltzartzen da.

## Osaera 
Konstituzioaren 18. artikuluaren arabera, Seanad Éireann 60 senatariz osatuta dago, hurrengo moduan aukeratuak:

* Hamaika Taoiseach-ak izendatua.
* Sei Irlandako unibertsitateetako graduatuek aukeratuak:
** Hiru Dublingo Unibertsitateak aukeratuak.
** Hiru Irlandako Unibertsitate Nazionalak aukeratuak.
* Berrogeita hiru bost taldetan aukeratuak Dáil Éireann-go kideen, aurreko legegintzaldiko senatarien eta hiri eta konderrietako kontseiluen bozkekin. Talde bakoitzak, teorian, gai edo ezparru jakin batzuetan jakitunak diren kideak biltzen ditu, 43 eserlekuak honela banatzen direlarik:
** Zazpi senatari Talde Administratiboak aukeratuak: Administrazio publikoko eta zerbitzu sozialetako kideak.
** Hamaika senatari Nekazaritza Taldeak aukeratuak: Nekazaritza eta arrantzaren erlazionatutako kideak.
** Bost senatari Hezkuntza eta Kultura Taldeak aukeratuak: Hezkuntzarekin, artearekin, Irlanderarekin eta Irlandako kultura eta literaturarekin erlazionatutako kideak.
** Bederatzi senatari Industria eta Merkataritza Taldeak aukeratuak: Industriarekin eta merkataritzarekin erlazionatutako kideak (ingenieritza eta arkitekturarekin erlazionatutakoak baita).
** Hamaika senatari Lanaren Taldeak aukeratuak.

Seanad-erako hauteskundeak gehienez Dáil-aren disoluziotik 90 egunetara ospatu behar dira. Hauteskundeetan, boto bakar transferagarrian oinarritutako ordezkaritza proportzionala erabiltzen da. 21 urte bete dituen irlandar oro izan daiteke senatari, betiere Dáil-eko kidea ez baldin bada. Dena dela, hautagaitza aurkezteko baldintza batzuk bete behar dira; adibidez unibertsitateetako barrutian hautagaitza aurkezteko beharrezkoak dira 10 graduatuen sinadurak.

Eserleku baten bat hutsik geratzen baldin bada Taldeetako Barrutietan, hauteskunde berezi bat ospatzen da zeinetan Oireachtas-eko kideak soilik parte hartzen duten. Bestetik, Unibertsitateetako Barrutietako eserleku hutsiak betezeko, hauteskunde berezian unibertsitateetako hautesle guztiek parte hartzen dute.

### 26. Seanad-eko kideak (2020-) 
## Ikus, gainera 
* Dáil Éireann
* Oireachtas

## Kanpo estekak 
* www.oireachtas.ie
Santa Cruz de Grío

**Santa Cruz de Grío** (*Santa Cruz de Griu* aragoieraz) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 214 biztanle zituen 19.65 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Dalarnako konderria

**Dalarna** —lehen **Dalekarlia**— Suediako konderri bat da. 28.193&nbsp;km2ko azalera du eta 2008ko datuen arabera 275.814 biztanle zituen. Bere hiriburua Falun da, baina hiri handiena Borlänge. Bien artean osatzen duten metropoli eremuak ia 100.000 biztanle hartzen ditu.

## Mugakideak 
Jämtland, Gävleborg, Västmanland, Örebro eta Värmland konderriekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# Borlänge (41.734 biztanle)
# **Falun** (hiriburua, 37.291 bizt.)
# Avesta (14.506 bizt.)
# Ludvika (14.498 bizt.)
# Mora (10.896 bizt.)

### Udalerri guztiak 
300px

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Falungo Kobrezko Mendi Handiko meatze-arroa

### Parke Nazionalak 
* Färnebofjärden Parke Nazionala
* Fulufjället Parke Nazionala
* Töfsingdalen Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Falun från Radiohuset.jpg|Falun.
Irudi:Borlange sveatorget.jpg|Borlänge.
Irudi:Mora1.jpg|Mora.
Irudi:Falu koppargruva.jpg|Falungo Kobrezko Mendi Handiko meatze-arroa (Gizateriaren Ondare).
Irudi:Falu Kristine kyrka.jpg|Kristine eliza (Falun).
Irudi:Hedemora Gamla Theater 20 mars 2010.jpg|Hedemorako antzoki zaharra.
Irudi:Färnebofjärden from Mattön.jpg|Färnebofjärden Parke Nazionala.
Irudi:Fulufjället1.jpg|Fulufjället Parke Nazionala.
Irudi:Lake hävlingen.jpg|Töfsingdalen Parke Nazionala.
Irudi:View over Siljan.jpg|Siljan aintzira.
Irudi:DalälvenLeksand.JPG|Österdalälven ibaia.
Irudi:Vansbro-1.JPG|Västerdalälven ibaia.
Irudi:2006maj09 dalalven sedd fran riksvag 70 mellan avesta och hedemora.jpg|Dalälven ibaia.
Irudi:Dalhalla overview.JPG|Dalhalla anfiteatroa.
Irudi:Lugnet Falun.jpg|Lugnet Hills eski maldak (Falun).
Irudi:Old-Tjikko-2011-07-19-001.jpg|Tjikko zaharra (Fulufjället P.N.).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urrea de Jalón

**Urrea de Jalón** (*Urreya de Xalón* aragoieraz) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 408 biztanle zituen 25,46 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Berrueco

**Berrueco** izenarekin honako herriak daude:
* El Berrueco, Madrilgo Erkidegoan.
* Berrueco, Zaragozako probintzian.
* Berruecopardo, Salamancako probintzian.
Berrueco (Zaragoza)

**Berrueco** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 45 biztanle zituen 19,5 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Orban Gorri Txikia

220px|thumb|Orban Gorri Txikia (behean, ezkerrean) eta Orban Gorri Handia (erdian, eskuinean).

**Orban Gorri Txikia** 2006 urtean Jupiterren atmosferan Orban Gorri Handiaren ondoan agertu zen ekaitz erraldoi bat da

## Historia 
Orban Gorri Txikia 2006 urtearen hasieran agertu zen. 1940ko hamarkadatik Jupiterren zeuden hiru obalo zuriek 1998 eta 2000 urteen artean bat-egin zutenean sortu zen. Obalo txuri hau, *Obalo Txuri BA* izendatuta, kolorez aldatzen hasi zen eta 2006 urtearen hasiera Orban Gorri Handiaren tonuak hartu zituen. Bi orbanen kolore gorrixkak planetaren barne atmosferako gasak atmosferan igotzen direnean eta eguzkiaren erradiazioaren efektuak jasaten dutenean sortu daitezke. Infragorrian neurtzerakoan bi orbanak hodei nagusien gainetik daudela ematen du. Obalo Zuritik Orban Gorrira pasatzea ekaitza indartzen ari den sintoma bat izan daiteke. 2006ko apirilaren 8an Hubble espazio teleskopioaren Jarraipen Kamera Aurreratuak ekaitz gaztearen irudi berriak hartu zituen.

## Kanpo estekak 
* astroenlazador(com)
* Haizearen abiaduraren ikerketa.
Anento

**Anento** Aragoiko (Espainia) Zaragozako probintziako hegoaldeko udalerri bat da. 21,5 kilometro koadro ditu, eta 2008an 138 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Atea (Zaragoza)

**Atea** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 148 biztanle zituen 34,7 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
3. Sinfonia (Dvořák)

**3. Sinfonia Mi bemol maiorrean Op. 10**, Antonín Dvořák konposatzaile txekiarrak 1873an idatzi zuen sinfonia bat da. Honako hiru mugimendu hauek osatzen dute:

# Allegro moderato
# Adagio molto, tempo di marcia
# Finale: Allegro vivace

Lan honekin, Dvořákek austriar estatuaren beka bat lortu zuen 1874an. Vienan bilduriko epaimahaia, beste pertsona batzuen artean, Johannes Brahms konposatzaileak, Eduard Hanslickek eta Johann Herbeckek osatzen zuten. Guzti horiek, eta bereziki Brahmsek, ez zituzten begi onez ikusten wagnertar erako musika lanak, Dvořákenak halakoak zirelarik, alemaniar konposatzailearen jarraitzaile sutsua zena. Hala ere, aurreiritzi guztiak alde batera utziz, beka lortu zuen, epaimahaiak sinfonia honetan eta konposatzaile gazteak aurkezturiko gainontzeko partituretan ikusiko zuen balioaren ideia bat ematen duena.

Sinfonia honen berezitasunetako bat, soilik hiru mugimenduz osatua egotea da, sinfonia klasikoetan ohikoak diren lauen ordez. Baina egia da, baita ere, erdiko mugimendua, akats hori konpon dezaketen bi zatitan banatua dagoela. Lehenengo zatia, do sostenitu minorrean idatzia, hil martxa kutsuarekin, Hektor Berliozen eragin pixka bat erakusten du, beste zatia, Re bemol nagusian idatzia, Wagnerren Valkiria operako Valhalla gogorarazten duen gai batean modulatzen den bitartean.

1874ko martxoak 30ean estreinatu zen, Bedřich Smetanak Pragako Orkestra Filarmonikoa zuzendu zuelarik.

## Kanpo estekak
Gotlandeko konderria

**Gotland** Suediako konderri eta uharte bat da, Itsaso Baltikoan kokatua. 3.140&nbsp;km2ko azalera du eta 2008ko datuen arabera 57.004 biztanle zituen. Bere hiriburua Visby da.

## Udalerriak 
thumb|ezkerrera|150px
Gotlanden bakarrik udalerri bat dago, Gotland udalerria, eta Visby hiriburua bere baitan dago. Gainerako herriak oso txikiak dira.

### Hiri handienak 
# **Visby** (hiriburua, 22.593 biztanle)
# Hemse (1.715 bizt.)
# Slite (1.483 bizt.)
# Klintehamn (1.363 bizt.)
# Vibble (1.286 bizt.)

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Visbyko Hansako Hiria

### Parke Nazionalak 
* Gotska Sandön Parke Nazionala

### Iruditegia 

Irudi:Övre Finngränd 7 Sta Maria 29 Visby Gotland.jpg|Visby.
Irudi:Visby View.JPG|Visbyko ikuspegia.
Irudi:Visby 4-.JPG|Visbyko Hansako Hiria (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Visby Dom v O.JPG|Visbyko katedrala.
Irudi:St Nicolaus kyrkoruin Visby Gotland.jpg|San Nikolas elizaren hondarrak.
Irudi:Gamle Hamn (6).JPG|Fårö uhartea.
Irudi:Fyren på Stora Karlsö.jpg|Stora Karlsö uhartea.
Irudi:Stora Karlso and Lilla Karlso.jpg|Lilla Karlsö uhartea.
Irudi:GotskaSandon EastSide.jpg|Gotska Sandön Parke Nazionala.
Irudi:Tingstaede-traesk-Gotland-sjoe1.jpg|Tingstäde aintzira.
Irudi:Lummelundagrottans mynning inifran.jpg|Lummelunda leizea.
Irudi:Hammars (I).JPG|Stora Hammarseko harriak.

## Kanpo estekak
Ate (argipen)

**Ate** hitzak honako adierak ditu:

* **Ate**, barnealdea eta kanpoaldearen arteko sarrera-irteerak itxi eta irekitzeko elementua.
***Atea**, zentzu zabalean, espazio jakin baterako **sarrera**, itxi-irekitzen den elementurik ez duenean ere.
*Haitzarte, bi mendigune edo haitzen arteko igarobidea adierazteko Euskal Herrian erabili izan den izena.
* **Ate**, futbolean, zelaiko marko errektangularra.
* *Ate*, Orchidaceae familiako landare generoa.
* ATE, ETAren aurka Espainian sorturiko talde armatua.
* Ate, Peruko barrutia.
* Ate, pentsatu gabeko ekintzen jainkoa.
* 111 Ate, asteroidea.

## Ikus, gainera 
* Atea, Zaragozako probintziako udalerria.
Ate

**Atea** mugi daitekeen hesi bat da, sarrera jakin bat itxi eta irekitzeko diseinatua. 
Ateak batez ere eraikinen banaketetan, harresien barnean, etxeko hainbat altzaritan, ibilgailutan eta biltegitan aurki daitezke. Ateak bai sarbidea errazteko erabiltzen dira, barnean dagoena modu seguruan mantentzen den bitartean. Ateak ia unibertsalak dira eraikuntzan, barnean dagoena eta kanpoan dagoenaren arteko pasabidea errazten eta barnean dauden gelen artean ere. Irekita daudenean haizea eta argia sar dadin baimentzen dute, beraz barneko beroa mantentzeko ere erabiltzen dira. Ateek ere suaren barreiatzea ekiditeko balio dute.
## Iruditegia 

Fitxategi:Macaye Porte.jpg|Ate bat Makean, Lapurdi.
Image:Soria - Iglesia de San Juan de Rabanera 11.JPG|Soriako San Juan de Rabanera elizako portada
Image:Iglesia del Santo Sepulcro, Estella. Tímpano.jpg|Lizarrako Hilobi Santuaren elizako tinpanoa
Image:Deniliquin Court House 009.JPG|Ateburua Hegoaldeko Gales Berriko epaitegietan
Image:Detalle jamba puerta norte.jpg|Atezango
Image:Karnak Ptah 07.jpg|Bao bat Karnakeko tenpluan, Egipton

## Ikus, gainera 
* Leiho
* Ate lerragarri

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hallandeko konderria

**Halland** Suediako konderri bat da. 5.454&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 301.122 biztanle ditu. Bere hiriburua Halmstad da.

## Mugakideak 
Västra Götaland, Jönköping, Kronoberg, Eskania konderriekin eta Kattegateko itsasoarekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# Halmstad (hiriburua, 58.577 biztanle)
# Varberg (27.602 bizt.)
# Falkenberg (20.035 bizt.)
# Kungsbacka (19.057 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Varbergeko irrati-estazioa

### Iruditegia 

Irudi:Halmstad IMG 5253.jpg|Halmstad.
Irudi:Varbergs torg.jpg|Varberg.
Irudi:Grand Hotell Tullbron Falkenberg.jpg|Falkenberg.
Irudi:Varberg Radio Station.jpg|Varbergeko irrati-estazioa (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Halmstad Slottet IMG 5266.jpg|Halmstadeko gaztelua.
Irudi:Sweden tjoloholm by fred pettersonic.jpg|Tjolöholm gaztelua.
Irudi:Varbergs fästning från söder.jpg|Varbergeko gotorlekua.
Irudi:Gåsevadholms slott.jpg|Gåsevadholm gaztelua.
Irudi:Swedish castle Skottorp.jpg|Skottorp gaztelua.
Irudi:Komedianten.jpg|Komedianten Kultur Zentroa (Varberg).
Irudi:Najaden.JPG|HSwMS Najaden (Halmstad).
Irudi:Fegen See 3.JPG|Fegen aintzira.
Irudi:Tjolöholms Castle from above.jpg|Kungsbacka fiordoa.

## Kanpo estekak
Badules

**Badules** (Aragoieraz: *Baduls*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 106 biztanle zituen 20,1 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Balconchán

**Balconchán** (Aragoieraz: *Bal Conchán*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 17 biztanle zituen 19,4 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Portugal dos Pequenitos

[thumb|250px|eskuinera|Portugal dos Pequenitosen ikuspegi bat, [Coimbran, Portugal.]]
**Portugal dos Pequenitos** Bissaya Barreto irakaslearen lan bat da, Cassiano Branco arkitektoak proiektatua eta Coimbran eraikia 1940an. Haurrentzako parke tematikorik bisitatuena da Portugalen.

Portugal dos Pequenitos, Largo do Rossion, Santa Claran kokatua dago. Parkeak, monumentuak eta Portugaleko historia eta arkitekturari buruzko beste elementu batzuk ditu, hiru gunetan banatuak:

Eraikuntzaren lehen zatia, 1938 eta 1940 artean egina, portugaldar etxe eskualdetar multzo batez osatua dago. Trás-os-Montes Garaia eta Miñoko orubeak, eskualde bakoitzeko etxe tipikoak baratza, lorategi, kapera eta beste arkitektura elementuak eskala txikian irudikatuak. Nukleo honetakoa da, baita ere, Coimbrako multzoa, hiriko monumenturik garrantzitsuenak irudikatuta dauden gunea.

Bigarren faseak, "gune monumentala" hartzen du, monumentu nazionalen gune ilustratiboa herrialdeko iparraldetik hegoaldera. Valentim de Azevedok, Tomar herrian eginiko Kristoren Ordenaren komentuaren leihoaren kopia nabarmentzen da.

1950eko hamarkadaren amaieran amaitua, hirugarren faseak, hizkuntza ofizial bezala portugesa duten herrialde afrikarren, Brasilen, Timorren, Macauren eta Indiaren irudikapen etnografiko eta monumentala hartzen du, toki hauetako landaretza propioak inguratuta. Fase honek, Madeira eta Azoreak eskualde autonomoetako monumentuak ere hartzen ditu.

## Kanpo estekak
Estoniako Sobietar Errepublika Sozialista

**Estoniako Sobietar Errepublika Sozialista** (), **Estoniar SES** () laburtua, Estoniari emandako izendapena izan zen, Armada Gorriak 1940ko ekainaren 17an okupatu zuenean. Estonia, Sobietar Batasunaren parte izatera pasatu zen, 1940ko abuztuaren 6an. Hala, SESBeko 16. errepublika izan zen.

1941ean, Bigarren Mundu Gerran, Alemaniak konkistatu zuen Estoniako SES. Alabaina, 1944an SESBk birkonkistatu egin zuen lurraldea berriro.

AEB, Erresuma Batua eta beste mendebaldeko hainbat estatuk, legez kanpokotzat jo zuten SESBk Estonia anexionatu izana. Hori dela eta, erbestean zegoen Estoniako gobernuarekin harremanak izaten jarraitu zuten, eta ez zuten onartu Estoniako Sobietar Errepublika Sozialista SESBren parte bezala.

1990eko maiatzaren 8an, Burujabetza Aldarrikapenaren ondoren, Estoniar SESk izena aldatu zuen eta Estoniako Errepublika bezala ezagutzera eman zen. Estoniak 1991ko abuztuaren 20an berreskuratu zuen burujabetza, independentzia aldarrikatu zuenean. Hala, independentzia lortu eta zenbait astetara, Estoniaren estatu izaera onetsi zuten nazioarteko gainontzeko estatuek.

Estoniako ekonomia zen Sobietar Errepublika izandako herrien artean indartsuena, eta egun ere, Estonia da SESBeko errepublika ohien artean oparoenetakoa.

Gutxi gorabehera, biztanleriaren %65 estoniarra zen 1979an, nahiz eta gutxiengo handi bat ere bazegoen, errusiarrek osatua (%28). Gainontzeko hiritartasunen artean, ukrainarrak (%2,5), bielorrusiarrak (± 2%) eta finlandiarrak zeuden (±1,5%).

## Kanpo estekak
Val de San Martín

**Val de San Martín** (Aragoieraz: *Bal de San Martín*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 88 biztanle zituen 25,7 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Valdehorna

**Valdehorna** (Aragoieraz: *Bal de Forna*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 42 biztanle zituen 8 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Jämtlandeko konderria

**Jämtland** Suediako konderri bat da. 49.443&nbsp;km2ko azalera du eta 2008ko datuen arabera 126.946 biztanle zituen. Bere hiriburua Östersund da.

## Mugakideak 
Suediako Dalekarlia, Gävleborg, Västernorrland eta Västerbotten konderriekin eta Norvegiako Nord-Trøndelag eta Sør-Trøndelagekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Östersund** (hiriburua, 44.327 biztanle)
# Brunflo (3.890 bizt.)
# Strömsund (3.589 bizt.)

### Udalerri guztiak 
300px

## Parke Nazionalak 
* Sånfjället Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Östersund from Frösön.jpg|Östersund neguan.
Irudi:Ostersund city hall.jpg|Östersundeko udaletxea.
Irudi:Stora kyrkan Östersund march 2012.jpg|Östersundeko eliza.
Irudi:Ostersund.JPG|Östersundeko alde zaharra.
Irudi:Åre Old Church ENE.jpg|Åreko eliza zaharra.
Irudi:Frösön.JPG|Frösön uhartea.
Irudi:Frösöstenen.jpg|Frösöngo erruna-harria.
Irudi:Jamtli-P6102612.JPG|Jamtli museoa.
Irudi:Chulalongkorns paviljong.jpg|Chulalongkorn erregearen memoriala.
Irudi:PB190187.JPG|Storsjön aintzira.
Irudi:Sånfjället Nyvallens fäbodvall.jpg|Sånfjället Parke Nazionala.
Irudi:Norra Bollstafjärden.JPG|Ångerman ibaia.

## Kanpo estekak
Rueda de Jalón

**Rueda de Jalón** (*Rueda de Xalón* aragoieraz) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 361 biztanle zituen 107,37 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Tokugawa Ietsugu

Tokugawa shogunerriko zazpigarren shoguna izan zen eta 1713 eta 1716 bitartean gobernatu zuen, azken urte honetan hil zelarik. Tokugawa Ienobu seigarren shogunaren semea eta Tokugawa Tsunashige Kōfuko daimyōaren biloba, Tokugawa Iemitsuren birbiloba, Tokugawa Hidetadaren hereniloba eta shogunerri honen sortzailea izan zen Tokugawa Ieyasuren bigarren mailako hereniloba izan zen.

## Lehen urteak 
Edon jaio zen 1709an eta Tokugawa Ienobu shogunaren eta bere ohaide baten seme nagusia izan zen. Une horretan, bere aita shoguna zen, eta bere konfuziar laguntzailea zen Arai Hakusekik laguntzen zion, Edoko shogun gortean eragin handia izan zuena. Bere haurtzaroko izena, Nobumatsu Kimi izan zen, eta, bere aita hil zenean, Ietsuguk hiru urte baino ez zituen. Honela, shogun titulua hartu zuen.

## Ietsugu shoguna 
Bakufuko buruzagiaren titulu formala hartu zuen arren, oraindik haur bat zen. Gobernatzeko haina adin ez zuenez, Arai Hakusekirekin zaintza eta aholkupean jarria izan zen. Bere agintaldian, bi arazo egon ziren: txanpon erreforma eta kanpo merkataritza Kyushun. Ietsugu ez zen herrialdeko kontuengatik interesatu, eta konponbideak, bere aholkulariek zuzentzen zituzten.

1713an, prezioak hazi egin ziren. Ietsugu eta Hakusekiri aurkezturiko zenbait proposamenen ondoren, txanpon berri bat sortu behar zela erabaki zen. 1714an, txanpon unitate metaliko hori sartu zen, eta beherakada bat eragin zuen arrozaren prezioan.

Txanpon erreformak, kanpo merkataritzan erreforma ere eragin zuen. 1716an, soilik Herbehereetako eta Txinako merkatal ontziek komertzia zezaketen Dejima uhartean, Nagasakin. Urte horretan, bakufuak, Edo eta Nagasakin Kanpo Merkataritzako bi Komisionatu izendatuko zituen eta, urtero, soilik 30 itsasontzi txinatar eta 2 herbeheretarrentzako sarrera mugatzen zuen dokumentu bat igorri zen. Neurri honekin, Japoniak, oraindik, gainontzeko mundutik isolatuta jarraitzen zuen (sakoku).

200px|thumb|ezkerrera|Tokugawa Ietsuguren hilobia
1716an, Ietsugu, arrazoi naturalengatik hil zen, zazpi urte oraindik bete gabe. Hiru urteko agintaldia izan zuenez eta oso gazterik hil zenez, ez zuen seme edo oinordekorik utzi, Tokugawa Ieyasuren aita aldeko leinuarekin amaituz (Ieyasu hil eta ehun urtera). Hala eta guztiz ere, jatorria Ieyasugan zuten alboko adarrak zeuden, eta shogun berria, adar hauetako batetik aukeratua izan zen.
Villarreal de Huerva

**Villarreal de Huerva** (Aragoieraz: *Billarreyal de la Uerba*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 83 biztanle zituen 49,5 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Villarroya del Campo

**Villarroya del Campo** (Aragoieraz: *Billarroya*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 76 biztanle zituen 16,9 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Gävleborgeko konderria

**Gävleborg** Suediako konderri bat da. 18.191&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 276.323 biztanle zituen. Bere hiriburua Gävle da.

## Mugakideak 
Uppsala, Västmanland, Dalekarlia, Jämtland eta Västernorrland konderriekin eta Itsaso Baltikoarekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Gävle** (hiriburua, 71.033 biztanle)
# Sandviken (22.965 bizt.)
# Hudiksvall (15.015 bizt.)
# Bollnäs (12.842 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Kirolak 
Konderriko kirol arrakastatsuena bandya da. Konderrian dauden taldeak Suediako arrakastatsuenetakoak dira eta sarritan irabazi dute Munduko Bandy Kopa.

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Hälsinglandeko baserri apainduak

### Parke Nazionalak 
* Färnebofjärden Parke Nazionala
* Hamra Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Gävlerådhus.JPG|Gävle.
Irudi:Sandvikens kyrka 2010-06-06 (1).jpg|Sandviken.
Irudi:Hudiksvall2010b.JPG|Hudiksvall.
Irudi:Gästgivars.jpg|Hälsinglandeko baserriak (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Gävle slott October 2013 02.jpg|Gävle jauregia.
Irudi:Färnebofjärden from Mattön.jpg|Färnebofjärden Parke Nazionala.
Irudi:Hamra Nationalpark.jpg|Hamra Parke Nazionala.
Irudi:Konserthuset Gävle 2013.jpg|Gävleko kontzertu aretoa.
Irudi:Swedish-railway-museum-gavle-18.JPG|Gävleko trenaren museoa.
Irudi:Roller coaster Furuvik.JPG|Furuviksparken.

## Kanpo estekak
Villarroya (argipena)

**Villarroya** izena honako herriei dagokie:

* **Villarroya** Errioxako udalerria da.
* **Villarroya del Campo**, Zaragozako probintziako udalerria.
* **Villarroya de la Sierra**, Zaragozako probintziako udalerria.
* **Villarroya de los Pinares**, Teruelgo probintziako udalerria.
Belako

**Belako** Mungiako (Bizkaia) ekialdean dagoen auzoa da. **Llona** eta **Atela** auzuneek osatzen dute. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 379 biztanle zituen.

## Demografia eta biztanleria 
## Kanpo estekak 
* Auzoaz udal webgunean
Atxuri

**Atxuri** izenarekin honako artikuluak daude:

* **Atxuri**, Bilboko auzoa.
* **Atxuri**, Mungiako auzoa.
* **Atxuri**, Aizkorriko mendilerroan dagoen mendia.
* **Atxuriko erreka**, Nerbioiren ibaiadarra.
Gernika (argipena)

**Gernika** hurrengo gauzen izenak izan daitezke:

## Geografia 
* **Gernika-Lumo**: udalerri euskalduna.
* **Gernika**: Argentinako hiria.
* **Gernika**: Arabako herri hustua.

## Artea 
* *Gernika*: Gernikako bonbardaketari buruzko René Ichéren eskultura.
* *Gernika*: Gernikako bonbardaketari buruzko Picassoren margolana.
* *Gernika*: 1937 urtean eginiko euskal filma. Nemesio Manuel Sobrevillak egin zuen Eusko Jaurlaritzaren laguntzari esker.
* *Guernica*: Gernikako bonbardaketari buruzko Robert Hessens eta Alain Resnaisen film laburra.
* *Guernica*: antisemitismoari buruzko Emir Kusturicaren film laburra.
* *Gernika*: 2016 urtean eginiko euskal filma, Koldo Serrak zuzendua.
* *Gernika bonbapean*: Euskal Telebistak sortutako bi ataleko telesaila da, Luis Maríasek zuzendu eta idatzia eta Gernikako bonbardaketan oinarriturik daude.

## Musika 
* **Gernika**: Pablo Sorozabalen hileta martxa.
* **Gernika**: Francisco Escuderoren euskarazko opera.

## Kultura 
* **Gernika**: 1945etik 1953ra Donibane Lohizunen eta Buenos Airesen argitaratu zen hiruhilabetekari abertzale eta humanista izan zen.

## Historia 
* **Gernikako arbola**
* **Gernikako bonbardaketa**
* **Gernika Batailoia**

## Kirola 
* **Gernika Rugby Taldea**
Charles Edward Stuart

**Charles Edward Stuart** (Erroma, 1720ko abenduaren 31 &ndash; Vaticano Hiria, 1788ko urtarrilaren 31) erbestetutako Erresuma Batuko eta Irlandako tronuen erregenahi jakobita izan zen. Ingelesez eta eskozieraz *Bonnie Prince Charlie* ezizenaz (euskaraz: "Karlos Printze Ederra") ezagunagoa izan zen. Eskoziako gaeleraz *Teàrlach Eideard Stiùbhairt* eta irlanderaz *Séarlas Éadbhard Stiúbhart* zituen izenak.

## Biografia 
Aita James Francis Edward Stuart erregenahia zuen, 1688an Iraultza Loriatsuak kendutako Jakue II.a eta VII.aren semea zena.

Jakobitek bultzatuta 1745eko matxinada zuzendu zuen. Eskoziako Lur Garaietako klan askok lagunduta, Glenfinnanen aitaren zutoihala altxatu eta Eskozia eta Ingalaterrako iparraldea mendean hartu zituen. Hala ere, Londres hartzekotan zegoela, Eskoziara itzuli eta Jurgi II.aren semeak gidatutako armadak Cullodengo guduan irabazi eta ihes egin behar zuen.

Bonnie Prince Charlieren ihesaldiak kondaira sortu zuen Eskozian, Eskozian "The Skye Boat Song" eta Irlandan *Mo Ghile Mear* abestiek hilezkortua. Flora MacDonaldek lagunduta eta emakumez mozorrotuta Skyetik Frantziara alde egin zuen.

Helburu politikoak guztiz galduak, erbestean alkoholari ekin zion. Alaba bakarra izan zuen: Charlotte Stuart. Hau seme-alabarik gabe hil zenez, berarekin batera bukatu zen Stewart leinua.

## Artean 
Bonnie Prince Charlie zenbait filmetan agertu da:
* 1923an *Bonnie Prince Charlie* filmean Ivor Novellok antzeztu zuen.
* 1948an *Bonnie Prince Charlie* filmena David Nivenek antzeztu zuen.
* 1964an Peter Watkinsek *Culloden* filma egin zuen.
* 1994an *Chasing the Deer* filmean Dominique Carrarak antzeztu zuen.

Literaturan ere agertu da:
* Sir Walter Scottek *Waverley* eleberrian idatzi zuen berari buruz. * Diana Gabaldonek idatzitako *Outlander* serieetako hiri eleberrietan agertzen da.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* McLynn, Frank. *1759: The Year Britain Became Master of the World*. Londres: Pimlico, 2005
* McLynn, Frank. *Charles Edward Stuart: A Tragedy in Many Acts*. Londres: Routledge, 1988.
* Kybett, Susan M. *Bonnie Prince Charlie: A Biography of Charles Edward Stuart*. New York: Dodd, Mead, 1988.
* Douglas, Hugh. *Charles Edward Stuart*. London: Hale, 1975.
* Daiches, David. *Charles Edward Stuart: The Life and Ttimes of Bonnie Prince Charlie*. Londres: Thames & Hudson, 1973.
* Chidsey, Donald Barr. *Bonnie Prince Charlie*. Londres: Williams & Norgate, 1928.
Eskandinaviako gurutze

thumb|200px|eskuinera|Eskandinaviako gurutzearen eredua

**Eskandinaviar gurutzea**, **Gurutze Nordikoa** edota **San Olafen gurutzea** gurutze kristautik eratorritako sinboloa da, hainbat banderatan ageri dena, Eskandinaviako estatuetan batez ere, horiek guztiek Eskandinaviako gurutzea erabiltzen baitute. Diseinuak kristautasuna adierazten du eta gurutzea etzanda dago.

thumb|200px|Eskandinaviako gurutzea Europako iparraldeko hainbat herrialderen sinbolo da.

Gurutze Nordikoa diseinatu zuen lehendabiziko herrialdea Danimarka izan zen (*Dannebrog* deitzen diote daniarrek beraien banderari). Halere, beste hainbat herrialdetako banderetan ere erabiltzen da, Suedia, Norvegia, Finlandia eta Islandian, esaterako. Bestalde, hainbat eskualdetan ere antzerako banderak dauzkate. Norvegiako banderak lehendabizikoz agertu zuen hiru koloreko Gurutze Nordikoa.

Bandera nordikoek antzeko diseinua duten arren, atzean sinbologia eta historia desberdinak dituzte.

## Banderak 

file:flag of Denmark.svg|Danimarka
file:flag of Finland.svg|Finlandia
file:flag of Iceland.svg|Islandia
file:flag of Norway.svg|Norvegia
file:flag of Sweden.svg|Suedia
file:Flag_of_Åland.svg|Åland uharteak
file:flag of the Faroe Islands.svg|Faroe uharteak
file:Flag of Shetland.svg|Shetland uharteak

## Kanpo estekak
Villadoz

**Villadoz** (Aragoieraz: *Billadolz*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 86 biztanle zituen 17,2 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Caohai lakua

**Caohai lakua** (txineraz: 草海是), Txinako Herri Errepublikako Guizhou probintziaren ipar-mendebaldean dagoen lakua da.

## Kokapena 
Lakua Weining mendian dago, Weining Konderriko Caohai herrixkatik gertu. 1985etik lakua eta ingurune osoa babesturik daude. 1992an Txinako gobernuak berretsi egin zuen aurretik zuen probintzia mailako babes hori.

## Ezaugarriak 
Berez lakuak 4.600 kilometro koadroko azalera zeukan, baina gizakiaren eragina dela eta, uraren azalera 5 kilometro koadrora murriztu da, eta batez-besteko sakonera bi metrokoa baino ez da gaur egun. Lakuan 100 hegazti espezietik gora bizi dira.

## Kanpo estekak
Birulentzia

**Birulentzia** mikrobio baten ahalmen patogenoari deritzo. Patogenizitatea mikrobio batek gaixotasuna sortzeko gaitasuna bada, birulentzia patogenizitatearen neurri kuantitatiboa da: bakterio patogeno batek birulentzia gehiago ala gutxiago eduki dezake, adibidez.

Birulentzia oso aldakorra izan daiteke espezie bereko bakterioen artean: espezie baten andui batzuk, esaterako, birulentzia handikoak izan daitezke, eta beste batzuek -aldiz- birulentzia oso urria eduki dezakete.

Bakterio edo birus bati bere birulentzia modu artifizialean murrizten zaionean andui moteldua lortzen da. Andui moteldu horiek antigorputzen sorrera eragiten dute, baina ez dute gaixotasunik sortzen; hori dela eta oso erabiliak izaten dira txerto moduan. Bakterio baten birulentzia murrizteko hazkuntza-inguru artifizialetan mantentzen da luzaro bakterio hori, animalietatik pasatu gabe. Hazkuntza-inguru horietan bakterioak ez baditu kondizio optimoak moteltze hori areagotu egiten da. Moteldutako anduia animalia batean gero txertatzen bada sortzen den patologia oso arina izaten da, birulentzia galdu duelako.

Hainbat faktorek areagotzen dute mikrobio baten birulentzia. Hauek dira aipagarrienak:

* toxinen ekoizpena. Bakteriar-toxinek nabarmen bizkortzen dute bakterio baten ahalmen patogenoa. Bi toxina mota daude: endotoxinak eta exotoxinak; exotoxinak, batez ere, hilgarriak izan daitezke oso kopuru txikitan. Tetanos eta botulismoaren bakterioek (*Clostridium tetani* eta *Clostridium botulinum*, hurrenez hurren) exotoxina indartsuak ekoizten dituzte, kobraren pozoia baino kaltegarriagoak, ostalariaren bizitza arrisku larrian ipini ahal izaten dutenak.

* kapsularen presentzia. Bakterio batzuek duten polisakaridozko kapsulak mikrobioa babesten du immunitate-sistemaren fagozitoen aurrean. *Streptococcus pneumoniae* (pneumonia baten eragilea), esaterako, erresistentea da fagozitosiarekiko, inbasio-ahalmen handia izanik kapsulari esker.

* azal bati atxikitzeko gaitasuna: birusek eta, batez ere, bakterioek infektatzen dituzten zeluletan atxikitzen dira egitura bereziei esker (adhesinak). Zenbat eta eraginkorragoak izan adhesina horiek orduan eta birulentzia handiagoa du mikrobioak.

* entzima eta beste molekula batzuen ekoizpena. Bakterio patogenoek ekoizten dituzten molekula batzuek laguntzen dute gaitza ezartzen eta iraunarazten: leukozidinak (leukozitoak suntsitzen dituzte), hialuronidasa (ehun konektiboa desegiten du), estreptokinasa (fibrinazko pikorrak disolbatzen ditu), etab.

## Kanpo estekak
Chaiwopu lakua

**Chaiwopu lakua** Txinako Herri Errepublikako Xinjiang eskualde autonomoan dagoen lakua da.

## Kokapena 
Lakua Xinjiang probintziaren ipar-mendebaldean dago, Kazakhstandik gertu. Azken urteetan, guneak energia ekoizteko duen balioa dela eta, gobernuak energia eolikoa sortzeko milaka errota jarri ditu bertan.

## Kanpo estekak 
*  Errota eolikoak Chaiwopu lakutik gertu Panoramio.com webgunean.
Jönköpingeko konderria

**Jönköping** Suediako hegoaldeko konderri bat da. 10.475&nbsp;km2ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 337.013 biztanle zituen. Bere hiriburua Jönköping da.

## Mugakideak 
Suediako Halland, Västra Götaland, Östergötland, Kalmar eta Kronoberg konderriekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# Jönköping (hiriburua, 89.396 biztanle)
# Värnamo (18.696 bizt.)
# Nässjö (16.678 bizt.)
# Tranås (14.197 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 
### Parke Nazionalak 
* Store Mosse Parke Nazionala

## Iruditegia 

Irudi:Aerial view of Jönköping University, Sweden.jpg|Jönköpingen aire ikuspegia.
Irudi:Sofiakyrkan, Jönköping Maj 2006.jpg|Santa Sofia eliza (Jönköping).
Irudi:Huskvarna kyrka.JPG|Huskvarnako eliza (Jönköping).
Irudi:Värnamo Marktplatz.JPG|Värnamo.
Irudi:Habo Kyrka Oct 2008.JPG|Haboko eliza.
Irudi:Ruin of Brahehus.jpg|Brahehus gazteluaren hondarrak.
Irudi:Naas slottsruin.jpg|Näs gazteluaren hondarrak (Visingsö).
Irudi:High Chaparral Theme Park.JPG|High Chaparral Industria Parkea.
Irudi:Store Mosse.jpg|Store Mosse Parke Nazionala.
Irudi:Baskarp 18 juli 2014.jpg|Vättern ainztira.
Irudi:Visningsö sett från Grännaberget (9306758295).jpg|Visingsö uhartea.
Irudi:Skurugata.jpg|Skurugata arroila.

## Kanpo estekak
Maladeta

**Maladetako gailurra** edo **Maladeta** ("la Mala Eta", hau da, gaztelaniaz "la Más Alta", euskaraz "Garaiena") Aneto menditik hurbil dagoen 3.308 metroko gailurra da. Aragoiko Huesca probintziako Benasque udalerrian dagoen Posets-Maladeta Parke Naturalan kokatzen da. Bere iparraldeko magalean Maladetako glaziarra dago, 37 hektareako azalera duelarik. Gailurra bitan zatituta dago, Sortaldeko Maladeta (6 ha) eta Sartaldeko Maladeta(31 ha).

Antzinean, Maladeta mendia eskualde honetako gailurrik garaiena zela uste zen, horregatik gailur honetara iristeko saiakerak mendilerro honetako beste tontorretara egin zirenak baino lehenagokoak dira. 1801an Ferrieresek eta 1802an Louis Cordierek lehendabiziko saiakerak egin zituzten. Halere, gailur honen aurreneko igoera 1817ko irailaren 29an Friedrich von Parrot eta Pierre Barrau "Pierrine" bere gidariak gauzatu zuten, helburu horretarako Frantziako Luchon udalerritik atera zirelarik.

## Ikus gainera 
* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Maladeta *luberri.net* webgunean
Uku Pacha

Inken mitologian, **Uku Pacha** beheko mundua bezala definitzen zen, hildakoen mundua, jaio gabeena eta lur edo urazpian zegoen guztiarena, Iturriak, (ketxuaz *pukyu*) leizeak eta lurrazalaren edozein irekidura, Uku Pacha eta Kay Pacharen arteko komunikabidetzat hartzen zen.

Mundua, hiru planotan osatua agertzen zen: Hanan Pacha (goiko mundua), Kay Pacha (hemengo mundua) eta Uku Pacha.

Ketxua hizkuntzan, pacha hitzak, aldi berean, denbora eta espazioa esan nahi du.

Uku Pacharen animalizko irudikapena, suge erraldoi bat edo amaru suge bat zen.

## Kanpo estekak
O'Dea gaztelua

'''Dysert O'Dea gaztelua'* (ingelesez *O'Dea Castle* edo *Dysert O'Dea Castle* eta irlanderaz *Caisleán Uí Dheá'') Irlandako Errepublikako mendebaldean dagoen Clareko konderrian kokatzen den gaztelua da. Gaztelu hau Corofin udalerritik hurbil kokatzen da, hain zuzen ere Ua Déaghaidh edo O'Dea klanaren gotorlekua izan zen Dysert O'Dea izeneko kokalekuan. 1470 eta 1480. urteen artean bertako Diarmaid O'Dea jauntxoak eraiki zuen.

## Kanpo estekak 
* O'Dea klanaren webgunea