Jon Martinez Betanzos

**Jon Martinez Betanzos** (1964ko maiatzaren 20a) Bizkaiko sommelierra da, eta Bilboko Otxarkoaga auzoko Pa...Ya konpartsaren eta *Justugune* jaiaren sortzaileetako bat da. 

Txikitatik bizi izan da Otxarkoaga auzoan. Artxandako Goi Mailako Ostalaritza Eskolan ikasita sommelier titulua lortu zuen, Bilbon. *Ardoonak* banaketa-enpresaren gerentea ere bada. 

Auzoko hainbat eragilerekin batera ekinbide bat antolatu zuen Marx eta Leninen irudiak bilduko zituen monumentu bat Otxarkoagan jartzeko. Eta lortu zuten, Kepa Enbeita  plazan dago monumentua 1993tik.

## Bilboko Aste Nagusiko Pa...Ya konpartsa 
Pa...Ya Bilboko Aste Nagusiko konpartsetako bat da. Konpartsen Federakundeko kidea da 1989tik Otxarkoaga auzoko elkarte hau. Eta Jon Martinez izan zen sortzaileetako bat.  Arbolantxan dauka lokala konpartsak. Otxarkoagan dihardu, baina sortu Baionan sortu zen 1989a (Pa..Ya Peñaren barruan (Baionako Patxa taldearekin adiskidetze jai batean sortu zen). Urtero Bilboko Aste Nagusian txosna Arriaga antzokiaren gunean edukitzen dute. Eta txosnan antolatu dituzte kontzertuak, txapelketak, bazkariak, umeei zuzendutako ekintzak, kultur ekitaldiak eta ekimen internazionalistak.

Bilboko Aste nagusiko txupineroak emakumezkoak eta konpartsaren bateko kideak izaten dira beti. 1999an eta 2019an konpartsa honetako kide izan ziren neska txupineroak:
* 1999: Arantza Garbaio. Orduan preso politikoa zenez, txupineraren ekitaldi guztietan kartoizko irudi bat egoten zen bere ordez.

* 2019: Itsasne Nuñez Viadero. 

Bestalde, aste nagusiaz gain, Otxarkoagako Justu eguneko jaia berriro antolatzen hasi ziren 1995ean, Arbolantxa auzoko memoria historikoa eta bertako euskararen bitartez bertako izaera berreskuratzeko. Auzo kontzientzia berrartuta, Justu egunean bertako baserrietako familiak biltzen dira.

Fitxategi:Karpagunea PaYa.jpg|Konpartsakideen bazkaria Aste Nagusian.
Fitxategi:Pa...Ya konpartsa - kamiseta.jpg
Fitxategi:Txupinera mahatsorriak.jpg|Arantza Garbaio (ezkerrekoa) eta Itsasne Nuñez (erdikoa). 

## Justu eguneko erromeria 
Abuztuaren 6an ospatzen zen *Justugune* jaia (Justu eguna) eta inguruko beste hainbat ermitatan egiten zen moduan (Santo. Domingo - Egirleta, San Roke edo San Antolinen), meza ostean egun osoko erromeria egiten zen Landazabal baserri ondoko landan. Ospe handiko eguna zen eta bertara, Begoña, Zamudio, Etxebarri eta inguruko beste herrietako jendea hurbiltzen zen. Egun osoa ematen zen bertan iluntzeraino eta batzuk astoz ere mugitzen ziren, umeak eta bazkaria eramateko.

Galduta egon zen erromeria luzaro, baina 1995az geroztik berreskuratu egin da, urte batzuetan Tetuane landan eta gaur egun, Arbolantxa bideko Goikoetxe baserri ondoan. Herri bazkaria eta arratsaldeko ospakizunak leku eta era ezberdinetan antolatu izan dira.
Fitxategi:Justibaso-kartela-2024.png
Fitxategi:Justugune 2025 - Arbolantxa - Bertsolariekin.jpg
Fitxategi:Justugune 2025 - Arbolantxa.jpg
alt=Marx eta Leninen irudiak Otxarkoagako monumentuan.|eskuinera|240x240px

## Marx eta Leninen monumentua Otxarkoagan 
Auzoko hainbat eragilerekin batera ekinbide bat antolatu zuen Marx eta Leninen irudiak bilduko zituen monumentu bat Otxarkoagan jartzeko. Eta lortu zuten, Kepa Enbeita plazan dago monumentua 1993tik. Marx eta Leninen bustoak SESBek Madrilen zuen enbaxadan egon ziren urteetan, baina erregimen komunistaren kolapsoaren eta herrialdearen desintegrazioaren ondoren, Madrilgo Parla udalerrira eraman zituzten. Hala ere, Parlako Udalak ez zuen bertan jarri nahi izan, “La Solidaridad” Auzo Elkartearen eskaerari erantzunez, eta, horren ondorioz, Otxarkoagako Pa-Ya elkarteak monumentuaren sustatzaileekin harremanetan jarri zen, 1993an Bilboko auzora eramateko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pa... Ya
* Itsasne Nuñez
* Arantza Garbaio Ruiz
* Justibasoko ermita

## Kanpo estekak 
* «"Begoña 1924-2024" Hektor Ortegaren hitzaldiaren "aurkibidea". -» *Uriola.eus*