Maria Altuna Lizarraga

**Maria Altuna Lizarraga** (Zizurkil, Gipuzkoa, 1988) Bilbon bizi den ilustratzailea, zeramikaria, marrazketa-irakaslea eta ikusizko artista da. Euskal emakume sortzaile bezala, ilustrazioa zein zeramika bere ahotsaren etengabeko bilakaeran aurkitzen dira.

## Bizitza 
### Ikasketak 
2006-2010 Arte Ederretan lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU). 2010etik 2011ra “Increarte” Ikerketa eta Sorkuntza Artean masterrak egin zituen (Master Amaierako lana Rekalde aretoan erakutsi zen, 2011) eta Irakasleen Prestakuntza masterra Euskal Herriko Unibertsitatean 2012-2013 ikasturtean, non Arte Garaikidearen Ikerketa Doktorego Programaren barruan tesia egin duen, 2015. urtetik 2025. urtera Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Arte Garaikideko Ikerketa Doktoretza. Cum Laude doktore titulua duen tesiaren izenburua *Prozesuaren heterotopiak: artearen, hezkuntzaren eta ikerketaren artean* da.

### Lan ibilbidea 
Arte Ederren Fakultateko Marrazketa saileko irakaslea da.

2018an CREADORA FREELANCE hasi zen, hau da, ikerketa, hezkuntza eta sorkuntza ilustrazioan, zeramikan eta pinturan aritzen den artista. 2021-2024 tartean Euskal Irudigileak —Euskadiko Ilustratzaileen Elkarte Profesionala— elkarteko lehendakaria izan zen.

2025ean Mariak sortu zuen CEGALen Liburuaren Egunerako kartela, 2024ko *Vitrinas y Páginas* proiektuan parte hartu zuen Bilboko Sopa de Sapo liburu-dendako beiraterian esku hartuz, eta Eusko Jaurlaritzaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren proiektuetarako ilustrazioak ere egin zituen, baita zenbait udal eta erakunde publiko eta pribaturentzat ere. ‘Lorarazten gaituzte’ da Mariak Liburu Egunerako sortu zuen kartelaren izenburua.

Zeramikari artisau gisa, tailerrak ematen ditu eta enkarguz pieza utilitario paregabeak egiten ditu, egunerokotasunarekin lotzen gaituzten objektuak, ukimenaren memoria eta afektibitatea bateratuz

### Ezaugarriak 
Bere lanaren ezaugarri nagusia egunerokoaren eta afektiboaren arteko harremanak dira, itxuraz familiarra denari esanahi berria emanez, esperientzia intimoak gogora ekartzeko eta zentzumenekin konektatzeko.

Ikerketa artistikoaren barruan sorkuntzatik hezkuntzara lerratzen da eta bere buruari galdetzen dio nola materialismo berrietatik, eta sorkuntza prozesuetatik abiatuta, jakintza mota haragitu eta kokatu bat sortzen den, bestela eman ezingo litzatekeena.

#### Emakumeen memoria 
Ilustrazioari esker, emakumeen memoria berreskuratzearekin zerikusia duten hainbat proiektu egin ahal izan ditu, justizia ekintzatzat hartzen direnak, hala nola Plazida Otaño Odriozola zizurkildarra, jendaurrean kantatu zuen lehen bertsolaria, baita historia eta kultura euskaldunarekin zerikusia duten beste batzuk ere. Eusko Jaurlaritzaren eta Bizkaiko Aldundiaren proiektuetarako ilustrazioak sortu ditu, baita hainbat udal eta erakunde publiko eta pribaturentzat ere.

## Erakusketak 
Bere lana erakusketa kolektiboetan ikusi ahal izan da: Atalante Galeria 2016 (Madril), Abartium Galeria 2016-2017 (Calldetenes) edo Alemi Galeria 2017 (Leon); baita bakarkakoetan ere: Plazida Otaño Liburuegia 2016 (Zizurkil). Hainbat ekitaldi eta argitalpenetan parte hartu du, hala nola Flamantes Liburua 2015 (Hago Cosas) edo egilekidetzan argitaratutako artikulua: «Esperientziak partekatu Doktore Tesia garatzeko prozesuan, lagunduta sentitu», EARI Ikerketa Aldizkariaren 7. zenbakian (2016), besteak beste. Nabarmentzekoa da International Culture Moussem 38 Art Festival de Assilah 2016 (Morocco) jaialdian artista gonbidatu gisa parte hartu izana.

## Lan nabarmenenak 
* 2025   Liburuaren eguneko irudi sorkuntza. CEGAL.
* 2024   Bisitarientzako panelerako irudiak. Urduñako Antiguako Andre Mariaren Santutegia   
* 2024   Urruzuno literatur lehiaketako irudiaren sorkuntza. Eusko Jaurlaritza.
* 2024   Egileen bitrina EUSKADI: Sopa de Sapo. ACE Itzultzaile, CEGAL eta FADIP-en proiektua.
* 2023   Urruzuno literatur lehiaketako irudiaren sorkuntza. Eusko Jaurlaritza.
* 2023   AIAMA antazpiko kontutxoak liburu autoplikatuko irudiak eta maketazioa. Lara Lopez-en textuarekin.
* 2022   Oihu // Grita suizidioaren prebentziorako komikiaren irudiak. Kike Infame-ren gidoiarekin.
* 2021   Plazida liburuko ilustrazioak*, oihartzunaren plaza*. Oihana Iguaranek idatzia. Zizurkilgo Udala (Gipuzkoa)
* 2021   Hermes 67 aldizkarirako ilustrazioak: Euskara, memoria eta erronka. Sabino Arana Fundazioa. Bilbo (Bizkaia)
* 2020   Leire Urbeltz ilustratzailearekin batera sortutako ilustrazioak *Bilbon hara-hona libururako: leku-izenak eta euren artean*. Bilboko Udala. Bilbo (Bizkaia)
* 2020   Beste mundu baterako ilustrazioa*. Bizitza koronabirusaren ondoren.* *El Correo* egunkariaren 110. urteurreneko gehigarria. *El Correo* egunkariaren 110. Urteurrenerako irudia.
* 2020   Artikulua *Unibertsitate bizitzaren historia: gure ikasle afektuetatik ikertzaile-irakasle identitatera*. Maria Altuna Lizarraga, Regina Guerra Guezuraga, Miriam Peña Zabala, Alaitz Sasiain Camarero-Nuñez. IEYA aldizkaria. Valparaísoko Unibertsitatea. (Chili)
* 2019   *Plazida Otaño* Liburutegia, Liburutegirako irudia. Zizurkil (Gipuzkoa)
* 2018   *Gu ta gutarrak* liburuko ilustrazioak.  Hernandorera Kultur Taldea. Zizurkil (Gipuzkoa)
* 2017 *Baraja Miradasentzako* ilustrazioa. Fournier eta Artearen, Ilustrazioaren eta Kultura bisualaren Nazioarteko Kongresua haur eta lehen hezkuntzan. 4. Edizioa: Bitartekaritza kritikoa ikastetxe barruan eta kanpoan. Elkarlaneko proiektua.
* 2017 EARI aldizkarian artikulua. 7. zenbakia (2016). *Ezinegonetik eta sorkuntza artistikotik, hezkuntza-praktika ez formaletatik abiatutako gogoetetara.* Maria Altuna Lizarraga, Regina Guerra Guezuraga. DOI: 
* 2016 14. liburukiko Arte eta Identitate Politikak aldizkariko artikulua (2016): *Sormenaren kulturak. Doktorego Tesiaren garapen prozesuan esperientziak partekatu, lagunduta sentitu.* Maria Altuna, Laia Becerra, Ainhoa De Juan. DOI: 
* 2016 Egunsentia libururako ilustrazioak. Amaiur B. Blascoren Egunsentia liburuko irudiak. Maiatz Argitaletxea
* 2016ko azala. Maiatz literatur aldizkaria 62. zenbakia.

**Arte hezkuntzarekin lotuta**

* 2022-2025 Magisteritzako Plastika saileko irakasle. Bilboko Hezkuntza fakultatea, Leioako kanpusa (Bizkaia)
* 2019-2020 Familia tailerra eta akonpainamendua komunitateko muralean. Erandio Begira. Erandio (Bizkaia)
* 2019-2020 Zeramika irakaslea Cocomotora estudioan. Bilbo (Bizkaia)
* 2018-2019 Kultura eta komunitate zerbitzuetako teknikaria. Keima Animazioa SL Bilbao. (Bizkaia)
* 2017 Europako Erasmus+ programako liderra. 1. zatia: Euskal Herria. 2. zatia: Napoli. Italia.
* 2017  Artista liburua eta koadernaldi artistiko tailerrak. Zizurkilgo Udala, Angostoko kanpina.
* 2011-2017  Bilboko Udaleko zeramika, pintura eta marrazki esperimentaleko tailerretan irakaslea. Suspergintza eta Artean Arte 2008 SL. Bilbo (Bizkaia)
* 2012-2013  «Irudizkapen Artistikoko» irakaslea. Atxuri Ikastetxea. AMPA. Bilbo (Bizkaia).

​**Bekak eta egoitzak**

* 2019 SagarArte. Astigarraga (Gipuzkoa)
* 2017ko Urteko Ekoizpen Beka. Ekoizpen Beka (2017) Bilbao Arte. Bilbo (Bizkaia)
* 2016ko artista gonbidatua. Atelier de Peinture du 38º Moussem Culturel International d'Assilah Nazioarteko Kultura Moussem 38 Art Festival Fondation Forum d'Assilah. Asilah (Maroko)
* 2014-2015 Nazioarteko Boluntarioa. Alboan-UECR Portoviejo. (Ekuador)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak