open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Espainiako Areto Futboleko Lehen Maila

**Espainiako Areto Futboleko Lehen Maila** () Espainiako areto-futbol liga da. 1989an izan zuen lehen ekitaldia eta Inter Fútbol Sala da garaipen gehien lortu dituena.

## Egitura eta historia 
Hasiera batean hainbat multzo osatu ziren eta ondoren irabazleek beren artean jokatzen zuten. 1995ean egitura aldatu zen eta ordutik aurrera bi fasetan jokatzen da txapelketa. Lehenik eta behin fase erregularra jokatzen dute 16 taldeek eta ondoren zortzi onenek txapelketarako play-offak jokatzen dituzte. Finala hiru partida irabaztera jokatzen da 2009-10 denboralditik aurrera.

## Euskal taldeak 
Bi taldek hartu dute parte Lehen Mailan, biak nafarrak. Xota finala jokatu zuen 2010ean.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Areto Futboleko Errege Kopa

## Kanpo estekak
Erregeorde

**Erregeorde**a, erregearen ordez gobernatzen duen pertsona da. Normalean botere honetaz arduratzen den gobernaria, monarka bat adin txikikoa denean, ezgaia denean, edo gaitasungabetu dutenean izaten da.

## Kanpo estekak
José Antonio García Muñoz

**José Antonio García Muñoz** (Madril, 1962ko ekainaren 15a), **Ciudadano García** irratiaren munduan, espainiar kazetari eta irrati esataria da. 2008tik, RNEko *Esto me suena. Las tardes del ciudadano García* saioaren zuzendari eta aurkezlea da.

## Bizitza 
Madrilgo Lavapiés auzoan jaio eta hazi zen, baina haren gurasoen familiek Toledoko Navalcán herrian dute jatorria. Kazetaritzako lizentzia lortu zuen Madrilgo Complutense Unibertsitatean. 1985an, Espainiako Irrati Nazionalean (RNE) hasi zen lanean. Besteak beste, Pedro Piqueras, Alejo García, Carlos Herrera, Julio César Iglesias, Javier Capitán eta Olga Vizarekin jardun du. 2008an, *Esto me suena* saioa abiarazi zuen; hasieran ordu erdi besterik ez zuen irauten. 2010-2013 bitartean, Televisión Españolako *La mañana de La 1* saioan aritu zen. 2016an, Urrezko Antena jaso zuen *Esto me suena* saioarengatik

## Erreferentziak
Amaigabeko istorioa

***Amaigabeko istorioa*** Michael Enderen libururik ospetsuena da. Jatorriz alemanez idatzi zen (jatorrizko izenburua *Die unendliche Geschichte* da) eta 1979an argitaratu zen. Narratibaren alorrean sailka daiteke, literatura fantastikoa, haur eta gazte literatura (SHU 82).

1990ean euskarazko itzulpena argitaratu zuten Alfaguara & Desclée de Brouwer argitaletxeek. Amaia Ugidos itzultzailea izan zen.

## Istorioaren haria 
Istoriak Bastian Baltasar Bux mutikoaren istorioa kontatzen du. Bastianek bazterkeria eta jazarpena jasaten ditu eskolan, horrez gain aita baizik ez du gurasotzat, gehiegizko lanagatik semeari arreta gutxi eskaintzen diona. Egun batez, eskolako beste haur batzuengandik ihesean, liburu denda batean ezkutatzen da, Karl Konrad Koreander delakoak zaintzen duena. Bertan, jabea ohartu gabe liburu bat ebatsi eta eskolako ganbaran ezkutatzen da Bastian, liburua irakurtzeko asmoz. Liburuak 'Amaigabeko istorioa du izena'.

Liburua (bai fikzioan ageri dena baina baita Michael Endek idatzitakoa ere) bi koloretan inprimatua dago: zati batzuk letra gorriz eta besteak letra berdez. Koloreen bidez bereizten dira Bastianen mundu errealeko gertakariak eta ebatsitako liburuan ageri den mundukoak.

Bastianek, liburua irakurtzean, 'Fantasia' deritzon mundu fantastikoa deskubritzen du. Mundu horren agintari gorena Haur Enperatriza delakoa da, nahiz eta haren agintea berezi xamarra izan, biztanle orok nagusitzat izanagatik ez baitu agindurik ematen. Bastianek liburuan irakurritakoaren arabera, Fantasia arrisku larrian dago, ezereza agertu baita bertako hainbat erreinutan eta aldi berean Haur Enperatrizak eritasun misteriotsu bat baitu. Bi gertakari horiek loturik egon daitezkeelakoan, Haur Enperatrizaren aholkulariek irtenbidea topa dezala agintzen diote Atreyu belar itsasoetako mutiko gazteari. Xedean lagungarri izanen zaiolakoan AURYN domina eskaintzen diote, Haur Enperatrizaren ikurra eta beraz Atreyu haren ordezkari egiten duena.

Liburuak Atreyuren bilaketa eta Bastianek Fantasiarekiko sortzen duen harremana azaltzen du. Bestalde, idazleak hainbat gai aztertzen ditu kontakizunean zehar, desioen izaera, nahiaren eta beharraren arteko talka, nortasunaren bilaketa, norbere burua ezagutu eta onartzearen zailtasuna, irudimenaren ahalmena baina mundu erreala ez ahanztearen garrantzia, etab.

## Kanpo estekak
Inter Fútbol Sala

**Inter Fútbol Sala** Madrilgo Torrejón de Ardoz herriko areto-futbol taldea da, Espainiako zein Nazioarteko txapelketetan palmares onena duena.

## Historia 
Jose Maria Garcia irrati esatariak sortu zuen 1977an *Hora XXV* izenarekin hainbat lagunarteko jokatzeko. 1980. hamarkadan indarra hartu zuen Interviú aldizkariaren babesa medio eta horrela gelditu zitzaion gaur egungo izena, *Inter Fútbol Sala*. Bost aldiz irabazi du UEFA Kopa (Europako Areto-futboleko Kopa gorena) eta beste bostetan Kontinentearteko Kopa.

## Izenak 
* 1977-1979: Hora XXV
* 1979-1981: Interviú-Hora XXV
* 1981-1991: Interviú-Lloyd's
* 1991-1999: Interviú-Boomerang
* 1999-2000: Airtel-Boomerang
* 2000-2002: Antena 3-Boomerang
* 2002-2007: Boomerang-Interviú
* 2007-2008: Interviú-Fadesa
* 2008-egun: Inter-Movistar
* Oharrak:
** *Hora XXV* Cadena Ser irrati katearen programa zen.
** ''Lloyd's* eta *Boomerang* El Corte Inglés merkatal zentraoren markak ziren.
** *Movistar'' Telefonicaren marka da.

## Palmaresa 
### Espainian: 34 
* Lehen Maila (13): 1990, 1991, 1996, 2002, 2003, 2004, 2005, 2008, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* Espainiako Kopa (10): 1990, 1996, 2001, 2004, 2005, 2007 2009, 2014, 2016, 2017
* Errege Kopa (1): 2015
* Superkopa (11): 1990, 1991, 1996, 2001, 2002, 2003, 2005, 2007, 2008, 2011, 2015

### Nazioartean: 14 
* Kontinente arteko Kopa (5): 2005, 2006, 2007, 2008, 2011
* UEFA Kopa (6): 1991, 2004, 2006, 2009, 2017, 2018
* Europako Errekopa (1): 2008
* Kopa Iberiarra (2): 2004, 2006

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Joachim Beuckelaer

**Joachim Beuckelaer** (Anberes, 1533 &ndash; 1574) flandriar margolaria izan zen. Bere osaba Pieter Aertsenekin ikasi zuen. Bere margolan gehienak, merkatu- eta sukalde-eszenak ziren eta, atzealdean, erlijiosoak ziren ukituekin zeuden. Joachimek, “Lau Elementuak” deituriko serie bat dauka, eta Londresko National Galleryn ikusgai dago. Mattheus Beuckelarren semea izan liteke.

Pieter Aertsenekin ikasi zuen. 1560an Magdalena Schrijvers-ekin ezkondu zen. Zailtasun ekonomikoak izan zituen eta horregatik margolari bezala lan egin zuen.

Bere hizkuntza estilistikoa eta margotzeko bere era sortu zituen eta arrakasta izan zuen. Beuckelaerek bai eszena erlijioso klasikoak bai merkatu-eszenak margotu zituen.
 
Gai profanoetan espezializatu zen eta gai profanoak eta erlijiosoak uztartu zituen bere margolanetan. Quinten Massys-ek du margolan mota hauen jatorria eta eszenarekin plano-justaposizioak lehen terminoan erabiltzen ditu tonu leunak erabiliz.

Azken XVI mendeetako Herbehereetako artean eta XVII. mendearen gai hauek orokortu ziren mundu naturalari buruzko erreferentzien elementuen sinbolo izateko. Azokako edo sukaldaritzako gaiak pasarte biblikoekin batera agertzen dira.
erdian|thumb|Barazki hornitzailea
FC Barcelona (areto-futbola)

**FC Barcelona Fútbol Sala** Bartzelona Futbol Klubaren areto-futbol atala da.

## Historia 
Taldea 1978 urtean sortu zen baina urte gutxitan desegin ondoren 1986an birsortu zuten.

## Palmaresa 
### Katalunian: 8 
* Kataluniako Kopa (8): 2000, 2009, 2010, 2011, 2014, 2015, 2016, 2017
### Espainian: 15 
* Lehen Maila (6): 2011, 2012, 2013, 2019, 2021, 2022
* Espainiako Kopa (4): 2011, 2012, 2013, 2019
* Errege Kopa (6): 2011, 2012, 2013, 2014, 2018, 2019
* Superkopa (1): 2013

### Nazioartean: 4 
* Kontinente arteko Kopa (0): txapeldun ordea 1996an.
* UEFA Kopa (2): 2012, 2014, 2020, 2022

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
A Star Is Born (1954ko filma)

**A Star Is Born** (euskaraz *Izar Bat Jaio Da*) 1954ko George Cukor estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako musikal film bat da. 1937ko izenburu berdineko filmean oinarritua dago, eta ondoren beste bi berregokitzapen izan ditu, 1976an eta 2018an. Judy Garland, James Mason, Jack Carson eta Charles Bickford aktoreek antzeztu zuten.

Bost Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen: Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Judy Garland), Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (James Mason), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Malcolm C. Bert, Gene Allen, Irene Sharaff eta George James Hopkins), Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Jean Louis, Mary Ann Nyberg eta Irene Sharaff), Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria ("The Man that Got Away") eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (Ray Heindorf).

## Argumentua 
Norman Maine (James Mason) bere zurruterako joeraren ondorioz gainbeheran dagoen aktoreak gau batez Esther Blodgett (Judy Garland) abeslariarekin topo egingo du. Elkar adiskidetu eta azkenean maitemindu egingo dira, eta Normanek Estherri izar bilakatzen lagunguko dio, baina Estherren aktore ibilbidea goruntz doan heinean, Normanek alkoholaren bidez bere burua suntsitzen jarraituko du.

## Aktoreak 
* Judy Garland: Esther Blodgett (Vicki Lester)
* James Mason: Norman Maine
* Jack Carson: Matt Libby
* Charles Bickford: Oliver Niles
* Tommy Noonan: Danny McGuire
* Amanda Blake: Susan Etting
* Lucy Marlow: Lola Lavery
* Irving Bacon: Graves
* Hazel Shermet: Libbyren idazkaria
* Nancy Kulp: Estherren bizilaguna (krediturik gabe)
* Frank Puglia: Bruno (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *A Star Is Born* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Der Golem, wie er in die Welt kam

**Der Golem, wie er in die Welt kam** (euskaraz *Golema, Mundura Nola Etorri Zen*) 1920ko Paul Wegener alemaniar zinema zuzendari, ekoizle eta aktoreak zuzendu, ekoitzi eta antzeztutako beldurrezko film mutu bat da. Judu milogiako *Golem* izakiaren kontakizunetan oinarritua dago. Wegenerrez gain, Albert Steinrück, Lyda Salmonova, Ernst Deutsch eta Lothar Müthel aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
XVI. mendea, Praga, juduen ghettoa. Loew errabinoak hirian juduen aurka piztu den ehiza geldiarazi eta bere aberkideak salbatzeko asmoz, buztinez egindako izaki bat sortu berri du, Golema.

## Aktoreak 
* Albert Steinrück: Loew errabinoa
* Paul Wegener: Golema
* Lyda Salmonova: Miriam
* Ernst Deutsch: Loewen laguntzailea
* Lothar Müthel: Florian zalduna
* Otto Gebühr: Rodolfo Enperadorea
* Hans Stürm: Jehuda errabinoa
* Max Kronert: Atezaina
* Greta Schröder: Gorteko anderea
* Loni Nest: Neskatoa
* Fritz Feld: Bufoia

## Kanpo estekak 
* *Der Golem, wie er in die Welt kam* film osoa ikusgai. Youtube.com
* IMDBko fitxa irakurgai
Hat-trick

**Hat-trick** edota **hat trick** delakoa, zenbait kiroletan tantua edo gola hiru aldiz lortzean datza.

Gaur egun nagusiki futbolean erabiltzeagatik ezaguna den esamoldea izan arren, jatorria kriketean du, alegia, kirol honetan hiru jaurtitzaile jarraian kanporatzeko balentria lortzen zuen jaurtilariari kapela batez saritzen baitzen. Izan ere, *hat* hitzak ingelesez "kapela" esan nahi du.

Futbolean **perfect hat-trick** esamoldeak jokalari berberak partidu batean hiru gol sartzean dituenean erabiltzen da: hanka banarekin gol bana eta hirugarrena buruarekin. 1984ko Europako Futbol Txapelketan Frantziako Selekzio Nazionaleko Michel Platini kapitainak, txapelketa horretan jokatu zituen bost partiduetan, bi *perfect hat-trick* gauzatzea lortu zuen.

## Kanpo estekak
Jakako aragoiera

**Jakako aragoiera** edota **jakera** (aragoieraz *Aragonés chaqués* edota *chaqués*) Jaka udalerria eta bere inguruan mintzatzen den aragoieraren dialekto bat da, mendebaldeko aragoieraren multzoan sailkatua dago. Jakaz gain, honako udalerri edo herrietan ere mintzatzen da: Aratorés, Castiello de Jaca, Caniás, Novés, Guasillo, Asieso, Banaguás, Abay, Atarés, Ipás, Badaguás, Baraguás, Guasa, Gracionépel, Barós, Orante, Ulle, Navasa, Navasilla, Castiello de Lerés, Espuendolas, Larrés, Borrés, Martillué, Pardinilla, Jarlata, Cartirana, Sasal, Sabiñánigo, Frauca, Villanúa eta Garcipollera.

1940ko hamarkadan Manuel Alvar hizkuntzalariak ikertu zuen. Gaur egun, oso jende gutxik mintzatzen du, gehienbat adinduek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Look Who's Talking Now

'''Look Who's Talking Now'* (euskaraz *Begira Nor Mintzatzen Den Orain*) 1993ko Tom Ropelewski estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako komedia film bat da. John Travolta, Kirstie Alley, Danny DeVito, Diane Keaton, Olympia Dukakis, Lysette Anthony eta George Segal aktoreek antzeztu zuten.

*Look Who's Talking* (1989) eta *Look Who's Talking Too* (1990) filmeen jarraipena da.

## Argumentua 
Mickey eta Julie (David Gallagher eta Tabitha Lupien) jada mutiko eta neskatoa dira, eta beren ahotsekin mintzatzen dira. Mollie eta James (Kirstie Alley eta John Travolta) gurasoak oraindik beren seme-alabak hazitzen elkarrekin batera jarraitzen dute; Mollie lanik gabe gelditu da eta egun osoa etxean egoten da, aldiz James Samantha (Lysette Anthony) izeneko emakumezko enpresaburu erakargarri batentzat gidari bezala lan egiten du, azken honek Jamesi gupidagabeko jazarpen sexuala egiten dio. Gainera familiara bi kide berri iritsiko dira: Rocks, kale txakurra (Danny DeVito), eta Daphne, kamitxeme mainontzia (Diane Keaton).

## Aktoreak 
* John Travolta: James Ubriacco
* Kirstie Alley: Mollie Ubriacco
* David Gallagher: Mikey Ubriacco
* Tabitha Lupien: Julie Ubriacco
* Lysette Anthony: Samantha
* George Segal: Albert
* Olympia Dukakis: Rosie
* Charles Barkley: Bere burua antzeztuz

;Ahotsak
* Danny DeVito: Rocks
* Diane Keaton: Daphne

;Txakur eta otsoen ahotsak
* Bob Bergen
* Peter Iacangelo
* Nick Jameson
* Patricia Parris
* Pat Pinney
* Rodney Saulsberry
* Jeff Winkless

## Kanpo estekak 
* *Look Who's Talking Now'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Malkoak euritan

***Malkoak euritan*** edota ***C-Izpien Hitzaldia*** (ingelesez, *Tears in Rain* edota *The C-Beams Speech*) Ridley Scott ingeles zinema zuzendariaren *Blade Runner* (1982) filmean Roy Batty (Rutger Hauer) erreplikantearen pertsonaiak aipatzen duen bakarrizketa labur bat da. Herri kulturan, "heriotzari buruzko zinemaren historiako bakarrizketa hunkigarriena" dela jotzen da: zientzia-fikziozko zinezaleen artean maiz aipatzen den bakarrizketa bilakatu da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ElPozo Murcia

**ElPozo Murcia Fútbol Sala** Murtziako areto-futbol taldea da, Espainiako talde indartsuenetakoa.

## Historia 
Aurrez izan zen areto-futbol talde bat Murtzian, *Cruz Joyita de Murcia*. 1989an Ligak abiatu zirenean ElPozo enpresak taldea erosi eta birsortu zuen, talde indartsua sortzeko asmoz. 2002an Eduardo Sao Thiago Lentz "Duda" fitxatu zuen ElPozo entrenatzeko eta ibilbide arrakastatsua izan du ordutik.

## Palmaresa 
### Espainian: 17 
* Lehen Maila (5): 1998, 2006, 2007, 2009, 2010
* Espainiako Kopa (4): 1995, 2003, 2008, 2010
* Errege Kopa (2): 2016,2017
* Superkopa (6): 1995, 2006, 2009, 2012, 2014, 2016
### Nazioartean: 7 
* Kontinente arteko Kopa (5): 2005, 2006, 2007, 2008, 2011
* UEFA Kopa (0): finalista 2008an.
* Europako Errekopa (1): 2004
* Kopa Iberiarra (1): 2007

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Xabier Letona

**Xabier Letona Biteri** (Arrasate, Gipuzkoa, 1966) gipuzkoar kazetaria da. 2002tik 2013 arte Argiako aldizkariko zuzendaria izan da.

## Biografia 
1966an jaio zen Arrasaten. Unibertsitatean kazetaritza ikasketak egin zituen euskaraz. Ikasketak egiten ari zela, 1988an, erredaktore hasi zen Argia aldizkarian. 1997an aldizkariko zuzendariorde izendatu zuten eta bost urte geroago, 2002an, zuzendari.

## Kanpo estekak 
* Xabier Letona Twitterren
* Xabier Letonaren lanak "Inguma" euskal komunitate zientifikoaren datu-basean
Bad F-line

**Bad F-line** Arrasaten sorturiko musika taldea da.

## Historia 
Taldea 1997an sortu zen eta berehala hartu zuen estilo berezia, *industrial tech punk* izenaz bataiatu zutena. 1997an bertan plazaratu zuten lehen diska, *Bad f-line* izenekoa, baina diskaren koloreagatik "naranja" ezizenaz ezagutzen dena. Hurrengo diskak ere koloreekin identifikatzen dira. Desobediencia disketxearekin atera zituzten hiru diska eta bertan eratutako hainbat kolaboraziozko diskatan hartu zuten parte. 2004an atera zuten azken diska, *Zilarra* edo *Gris Plata*.

2005ean Iñaki Bengoak Gose taldea sortu zuen Ines Osinaga eta Jon Zubiaga *Osoron*-ekin batera.

## Partaideak 
* Rakel - ahotsa eta sintetizagailua
* Txema - ahotsa, gitarra eta sintetizagailua
* Tadeos - gitarra, baxua eta sintetizagailua
* Iñaki - erritmoak, sekuentziak eta konponketak

## Diskografia 
* *Bad f-line naranja* (Discos OÚ, 1997) - mini diska
* *Bad f-line verde* (Desobediencia, 1999)
* *Bad f-line amarillo - M. Error, Caída Del Sistema* (Desobediencia, 2000)
* *Bad f-line rojo* (Desobediencia, 2002)
* *Zilarra* (Oihuka, 2004)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iker Martinez de Zuazo

**Iker Martinez de Zuazo** (Oñati, Gipuzkoa, 1977) euskal musikaria da.

## Ibilbidea 
Garai batean Latzen talde arrakastatsuan gitarra jotzailea izan zen, 1993 eta 1999 urteen artean. Latzen eta gero, 2002an Potemkin taldearen sortzaile izan zen. Potemkinen ziharduela, Latzenen itzulera biran ere egon zen 2007an. Potemkin 2010ean amaitzean, Lenao taldea sortu zuen. 2017an bakarkako lana plazaratu zuen, *Itzalen mundua* izenekoa. Bertan ahotsa, gitarra, harmonika eta pedal steel gitarra jotzen ditu eta zortzi musikariren laguntza izan zuen. Bere bakarkako bigarren lana 2019an iritsi zen, *Lurralde berriak*.

2021ean, *Hegaldiak* lana kaleratu zuen, Zaldi Herrenak bandarekin batera ondua. Horretarako bidailagun izan zituen Bull Biain, Joxeba Aranburu, Iñigo Ugarte eta Jimmy Irizar. Urte beraren erdialdetik aurrera Keia proiektu berria sortu zuen Ane Arruti, Iñigo Ibarrondo eta Egoitz Olalderekin batera.  2022an *Erregaia* diskoa kaleratu zuten eta 2024an *Zamalanak* diskoa.

## Diskografia 
### Latzen 
* *Heriotzari Deika* (1995) - maketa
* *Kontzientzia ala infernua* (1996)
* *Ardi Larruz* (1998)
* *Heriotzari deika* (2007)
* *Hellmuga* (2008)

### Potemkin 
* *Maketa* (2003)
* *Potemkin* (2006, Oihuka)
* Gauaren zaindariak (2010, autoekoizpena)

### Lenao 
* *Lenao* (2015)
* *Iparraldeko argiak* (2018)

### Bakarka 
thumb|Iker Martinez eta Zaldi Herrenak Oñatiko Gaztelekuan jotzen, *Arnasaldiak* diskoaren aurkezpen-kontzertuan.

* *Itzalen mundua* (2017, autoekoizpena)

* *Lurralde berriak* (2019, Almehuna)
**Hegaldiak* (2021*,* Almehuna) *.* Iker Martinez eta Zaldi Herrenak taldeak ondutako diskoa da.
**Arnasaldiak* (2023, Almehuna).  Iker Martinez eta Zaldi Herrenak taldeak ondutako diskoa da. Hain zuzen, disko hori grabatzeko prozesua bideoan jaso zuten, sorkuntza-prozesuari, beldurrari eta beste gai batzuei buruzko gogoetekin batera, eta, 2023. urtearen amaieran, Irudienean aurkeztu zuten lana. *Arnasaldiak. Zuzeneko grabaketa baten kronika* du izena.

### Keia 
* *Erregaia* (2022, autoekoizpena)
* *Zamalanak* (2024, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Look Who's Talking

'''Look Who's Talking'* (euskaraz *Begira Nor Mintzatzen Ari Den*) 1989ko Amy Heckerling estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. John Travolta, Kirstie Alley, Olympia Dukakis, George Segal, Abe Vigoda eta Bruce Willis aktoreek antzeztu zuten.

Sekulako arrakasta izan zuenez, bi jarraipen izan zituen: *Look Who's Talking Too* (1990) eta *Look Who's Talking Now* (1993).

## Argumentua 
Mollie (Kirstie Alley) lanbidez kontalaria da eta bere bezeroetako bat den Albertez (George Segal) haurdun dago, azken hau beste emakume batekin ezkondua dago.

Haurdunaldian zehar, Molliek James (John Travolta) taxi gidaria ezagutuko du. Haurra jaiotzear dagoela, Albertek ezingo du aita izateko presioa jasan eta Mollie utzi bakarrik du.

Haurtxo jaio berria bere ama eta James nola maitemintzen diren lekuko izango da, baina une jakin batean, Albert Mollie eta semetxoa utzi zanaz damututa itzuli egingo da. Filmaren amaiera hurbiltzen doan einean, Molliek bere haurtxoa norekin haziko duen erabakiko du, diruz ongi dabilen aita biologikoa, baina jada iraganean bakarrik utzi zituena, ala bikote eta aita baten maitasun guztiak eskeintzen dituen taxilari eder eta jatorra.

## Aktoreak 
* John Travolta: James Ubriacco
* Kirstie Alley: Mollie Jensen
* George Segal: Albert
* Olympia Dukakis: Rosie
* Twink Caplan: Rona
* Joy Boushel: Melissa
* Abe Vigoda: Aitona Vincent Ubriacco
* Christopher Aydon: Michael "Mikey" Jensen (age 3 years)
** Jacob Haines: Mikey (urte bateko haurtxoa)
** Jaryd Waterhouse: Mikey (6 hilabeteko haurtxoa)
** Jason Schaller: Mikey (fetoa eta jaio berritan)

**Ahotsak**
* Bruce Willis: Mikeyren ahotsa
* Joan Rivers: Julieren ahotsa (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *Look Who's Talking'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Kirstie Alley

**Kirstie Louise Alley** (Wichita, Kansas, 1951ko urtarrilaren 12a - Tampa, Florida, 2022ko abenduaren 5a) estatubatuar zinema eta telebistako aktore eta umorista bat izan zen.

Bere lehenbiziko paper garrantzitsua *Star Trek II: The Wrath of Khan* (1981) filmean antzeztu zuen, halere, mundu mailan *Cheers* telesailan ospetsuan antzezteagatik ezaguna bilakatu zen. Antzeztutako beste film nabarmenak: *Summer School* (1987), *Shoot to Kill* (1988), ''Look Who's Talking* (1989), *Sibling Rivalry* (1990), * Look Who's Talking Too* (1990), *Look Who's Talking Now* (1993), *It Takes Two* (1995), *Deconstructing Harry* (1997), and *Drop-Dead Gorgeous'' (1999).

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Peutingerren taula

**Peutingerren taula**, , Erromatar Inperioaren errepide sarea adierazten duen eskuizkribu bat da. Viena hirian dagoen Austriako Liburutegi Nazionalan ikusgai dago. Jatorrizko mapa IV. mendetik aurrera marraztu zen, 328an sortutako Konstantinopla hiria agertzen baita, baina gaur egungoak haren kopiak besterik ez dira. Europaz gain, Iparraldeko Afrika eta Asiaren zati bat (India) agertzen dira. Izena XV-XVI. mendeko Konrad Peutinger alemaniar diplomazialariari zor dio.

Oso mapa eskematikoa da: lur-masak desitxuratuta daude, bereziki ekialde-mendebalde norabidean. Erromatarren kokaleku asko ditu, lotzen dituzten errepideak, ibaiak, mendiak eta itsasoak. Asentamenduen arteko distantziak ere barne hartzen ditu. Taula marratu zuenak ez zuen lurraren forma erreala irudikatu nahi. Tabula «ibilbideetan» oinarritzen da, eta erromatar galtzadetan zehar zeuden helmugen edo geralekuen zerrendetan. Bidaiariek galtzada hartuz puntu batetik bestera abiatzen zirenean, bidean zer zeukaten eta zenbat geratzen zen jakin behar zuten. Peutingeriar taulak adierazten du galtzada horiek lerro paraleloen sail baten moduan, eta horietan zehar helmugak markatuta daude, hiri garrantzitsuenak, gehienetan. Inperioko hiri zentralak, modu berezian marraztuta daude: Erroma, Konstantinopla eta Antiokia.
erdian|thumb|483x483px|Mapa nola dagoen ordenatuta.

TabulaPeutingeriana_Roma.jpg|Erroma.
TabulaPeutingeriana_Constantinopolis.jpg|Konstantinopla
TabulaPeutingeriana_Antiochia.jpg|Antiokia.

 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Antoninoren Ibilbidea
* Ravenako kosmografia

## Kanpo estekak 
* Pautingerren taula osa zatika. (Falta den zatia berreraikita dago). *Traianus.net*
* 23 octubre, 2018 | Alberto Pérez Rubio. 2018-10-23. "La Tabula Peutingeriana y el ORBIS ROMANVM – MCXXXI AB VRBE CONDITA", *despertaferro-ediciones.com*
El Desvän del Macho

**El Desvän del Macho** Arrasaten sorturiko musika taldea da.

## Historia 
1980 hamarkadan *Jugos de Otros* izeneko talde bat izan zen Arrasaten. Bertan José Gregorio Izkue, Francisco L. Izkue, Josetxo Anitua eta Jesús Suinaga izan ziren. Taldea bitan banatu zen eta Anitua eta Suinagak Cancer Moon taldea osatu zuten. Izkue anaiek aldiz Vicente Mijangosekin batera *El Desvän del Macho* eratu zuten. Bi diska (*Hermana Violencia* eta *Lumbar*) eta hainbat maketa eta single atera zituzten 1996 artean baina ordutik aurrera taldearen jarduera asko jeitsi zen.

2007an *Vida a Partir del Huevo* diska grabatu ondoren Vicentek taldea utzi zuen eta bere tokia Arkaitz Garayk hartu zuen. Diska 2008an argitaratu zen. 2009an Franciscok eta Arkaitzen taldea utzi eta Jon Intxausti eta Javier Gómez sartu ziren haien ordez. Geroago Manex Berasategi sartu zen Javier Gómezen ordez. Ordutik aurrera disko berriak plazaratu dituzte, *Simplicis* (2013) eta *Funeral Económico* (2017).

## Diskografia 
### Jugos de Otros 
* *Salón Xanadu II* abestia (1987)
### El Desvän del Macho 
* *Totalmente ensordecedora* (1990) - maketa
* *Hermana Violencia* (Nuevos Medios, 1993) - **LP**
* *Edermann* (Alehop!, 1994) - singlea
* *Lumbar* (Alehop!, 1996) - **LP**
* *Vida a Partir del Huevo* (Alehop!, 2008) - **LP**
* *Insano* (Antartida, 2012) - singlea
* *Simplicis* (Alehop!, 2013) - **LP**
* *Funeral Económico* (Alehop!, 2017) - **LP**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa

alt=Irati Alcantarilla Euskal Herriko Eskolarteko 2019ko txapelduna. Iturria: Euskal Herriko Bertsozale Elkartea|thumb|300px|Irati Alcantarilla Euskal Herriko Eskolarteko 2019ko txapelduna. **Iturria: Euskal Herriko Bertsozale Elkartea**
[alt=2019ko Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa Saran. Iturria: Euskal Herriko Bertsozale Elkartea|thumb|300px|2019ko Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa Saran. '''Iturria: Euskal Herriko Bertsozale Elkartea. Izan ere, aurreko eskolartekoetan ez ziren Euskal Herri osoko bertsolari gazteak biltzen.

## Egitura eta Historia 
1989. urteko lehenengo edizioan soilik Bizkaiko eta Gipuzkoako bertsolariak aritu ziren, hala ere, hurrengo edizioetan nabaritzen hasi zen gainerako eskualdeen parte hartzea.

Urteak pasa ahala txapelketaren antolaketa finkatuz joan da gaur egungo egitura izan arte. Egun, probintzia bakoitzeko eskolarteko txapelketetatik, hau da, [Arabako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa|Arabako Eskolartekotik, Bizkaiko Eskolartekotik, Gipuzkoako Eskolartekotik, Iparraldeko Eskolartekotik eta Nafarroako Eskolartekotik, sailkatzen dira gazteak final nagusira eta bertan jokatzen da Euskal Herriko Eskolarteko txapela.

2012 artean adinaren araberako bi multzo zeuden eta bakoitzeko irabazleak txapela jantzi zuen. 2013an txikien mailan taldeka jokatu zen eta 2014tik aurrera gazte mailakoa baino ez da jokatzen.

## Parekidetasuna 
Eskolarteko Txapelketan emakume eta gizonen arteko orekari erreparatuz gero, honako datuak ikus ditzakegu:

*Kopuruaren zenbaketan txapeldunak edo txapeldun ordeen izenak txapelketa bakoitzean zenbatu dira. Hau da, Maialen Lujanbioren kasuan adibidez hirutan izan denez txapeldun hirutan zenbatua izan da.

**Txikien mailako banakako txapelketa 1989-2012 artean egin zuten.

Adierazgarria da 2005-2019 artean 12 emakumezkok eta 3 gizonezkok irabazi dutela gazte mailako txapelketa. Hau da, txapeldunen artean % 80 dira emakumezkoak eta % 20 gizonezkoak.

Adierazgarria da baita ere, txapeldun guztiak gizonak lehen aldiz 1989. urtean izan zirela eta gerora 1997an, 1999an, 2000an, 2015ean, 2016an eta 2018an ere guztiak gizonak izan zirela. Emakumeen kasuan aldiz 2008an izan ziren txapeldun denak emakumeak lehen aldiz eta behin soilik gertatu izan da historian.

Hona hemen gainerako probintzien eskolarteko txapelketen datuen taula:

*Beltzez parekideena den eskolartekoa.

*2022/06/15ean eguneratua

## Palmaresa 
* Datu batzuk falta dira.

* ¹ COVID-19 pandemiaren erruz bertan behera gelditu zen txapelketa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Los Bichos

**Los Bichos**, 1987an Iruñean sorturiko musika talde berezia da.

## Historia 
Punkaren lehenengo uholdean Josetxo Ezpondak *Tensión* izeneko taldea sortu zuen, 1978an. Estiloa definitu nahian ibili zen harik eta 1987an *Los Bichos* taldea sortu zuen arte. Zaila da definitzen, letra sikodelikoak eta punkiak musika pop, mexikar eta abarrekin nahasten baitira. Gaztelera eta ingelesa tartekatzen zuten eta "Verano muerto", "Me gustaría llorar" edo "Shadow girl" bezalako kanta bereziak sortu zituzten. Bi diska atera zituzten, *Color Hits* eta *In Bitter Pink*.

## Diskografia 
* *Anita Latigazo* (?) - 3 abestiko EP-a
* *Color Hits*, (1989)
* *In Bitter Pink*, (1991) - diska bikoitza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Thief of Bagdad (1924ko filma)

**The Thief of Bagdad** (euskaraz *Bagdadeko Lapurra*) 1924ko Raoul Walsh estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako fantasia eta abenturazko film mutu bat da. Douglas Fairbanks, Snitz Edwards, Charles Belcher, Julanne Johnston eta Anna May Wong aktoreek antzeztu zuten.

Uste den ez bezala, film honetako kontakizuna ez dago *Mila gau eta bat gehiago* idazlanean oinarritua.

## Argumentua 
Bagdad. Ahmed (Douglas Fairbanks) lapurra printzesaz maiteminduko da (Julanne Johnston). Harekin ezkontzeko asmoz printzearen papera antzeztu eta printzesaren maitasunarengatik beste hiru printzeekin lehiatu beharko da.

thumb|400px|erdian|*The Thief of Bagdad* filmaren iragarki kartela.

## Aktoreak 
* Douglas Fairbanks: Ahmed, Bagdadeko Lapurra
* Snitz Edwards: Bere sozioa
* Charles Belcher: Gizon Santua (Imama) / Narratzailea
* Julanne Johnston: Printzesa
* Sojin Kamiyama: Cham Shang, Mongoliar Printzear
* Anna May Wong: Mongoliar Esklaboa
* Brandon Hurst: Kalifa
* Tote Du Crow: Igarlea
* Noble Johnson: Indietako Printzea
* Mathilde Comont: Pertsiako Printzea (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *The Thief of Bagdad* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sixto Paz

**Sixto Paz Wells** (Lima, Peru, 1955ko abenduaren 12) ufologia munduan oso idazle eta teoriko ezaguna da. Bere ekintza ezagunenak estralurtarrekin izan dituen kontaktuak izan dira, batzuetan hedabideen aurrean. Oso bibliografia zabala plazaratu du. Rahma Misioa bultzatu du, bestetik; talde honek, sekta bat espezialista batzuen ustez, estralurtarrekin kontaktatzea bilatzen du. Normalean, Pazek estralurtarren mezuak telepatikoki jasotzen ditu.

## Biografía 
Paz Wells Liman jaio zen, 1955ko abenduaren 12an. Gurasoak Rose Marie Wells Vienrich eta Carlos Paz García ziren; aita ufologian interesaturik zegoen eta horrek gaztearengan eragin zuzena izan zuen. Maristekin ikasi zuen eta ikasle oso ona omen zen. Peruko Unibertsitate Pontifizian Historia eta Arkeologia ikasi zuen. Laster, 1974tik, hasi zen, haren esanetan, estralurtarrekin kontaktuak izaten eta haiekin elkartzeko bilkura handiak prestatzen. Lehenengo esperientzian Juan Jose Benítezek hartu zuen parte. Liburu ugari idatzi ditu eta hitzaldiak mundu osoan eman ditu, Euskal Herrian barne. Marina Torres Puglianini-rekin ezkonduta dago eta bi seme-alabak ditu. Ameriketako Estatu Batuetatik fraude akusaziopean kanporatu zuten. Bere ideologian estralurtarrekiko sinesmenak kristautasunarekin nahastu egiten dira.

## Kritikak 
Orokorrean, haren ideiak oso kritikatuak izan dira, baita ufologia barruan ere. Kontaktatuak izan direla esaten duten pertsonak normalean ez dira testigu fidegarritzat jotzen eta, Sixto Pazen kasuan, bere kontaktuak beti espektakuluekin lotuta egon dira, esaterako, ehundaka pertsonen bilkurak, prentsaren aurrean, normalean basamortuetan edo inguru bakartietan non meditazioaren bidez estralurtarrak erakartzen saiatu diren. Horrek ospe handia eman dio baina, bestetik ere, irudikortasun ugari sortu du.

## Obrak 
### Ingelesez plazaratutako liburuak 
* *The Invitation* (2002)

### Gaztelaniaz plazaratutako liburuak 
* *Los Guías Extraterrestres* (1985)
* *Contacto interdimensional* (1993)
* *El umbral secreto* (1995)
* *Los guardianes y vigilantes de mundos* (1997)
* *Una puerta hacia las estrellas* (1999)
* *Una insólita invitación* (2001)
* *La antiprofecía* (2002)
* *Tanis y la esfera dorada* (2004)
* *Tanis y el mágico Cuzco* (2005)
* *Antología del contacto extraterrestre, 33 años después* (2007)
* *Extraterrestre, abriendo los ojos a otra Realidad* (2008)
* *El instructor del nuevo tiempo* (2009)
* *El parto planetario* (2010)
* *2012 contacto con otras realidades* (2012)
* *La muerte como metamorfosis* (2013)
* *2012 la cuenta regresiva* (2013)
* *Guía práctica para tener un contacto* (2014)
* *Relatos de otra realidad* (2015)
* *Sixto Paz Wells y los visitantes estelares* (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Webgune ofiziala.
* :Sixto Pazekin elkarrizketa Youtuben.
* 
* 
* :Blog honetan zehaztasun handiz Sixto Pazen biografia eta ideologia azaltzen da.
Robin Hood (1922ko filma)

***Robin Hood***, berezko izenburua **Douglas Fairbanks in Robin Hood** (euskaraz *Douglas Fairbanks Robin Hooden*) 1922ko Allan Dwan kanadar zinema zuzendariak zuzendutako abenturazko film bat da. Robin Hood pertsonaia eta ingeles herri kondairan oinarritua dago. Douglas Fairbanks, Wallace Beery, Sam De Grasse, Enid Bennett eta Alan Hale aktoreek antzeztu zuten.

Douglas Fairbanksek bere akrobazietarako dohaiak erakusten dituen filma da.

## Argumentua 
Rikardo Lehoi Bihotz erregeak (Wallace Beery) Ingalaterrako Erresuman Joan printzeari (Sam De Grasse) erregeordetza utzi eta Gurutzadetara joan da. Berehala, John Lurgabeak bere izaera anker, zuri eta zitala erakutsiko du. Lady Marianek (Enid Bennett) bere laztana Huntingdongo dukea, ezizenez *Robin Hood* (Douglas Fairbanks) eta legez kanpo dauden Frai Tuck (Willard Louis), John Txiki (Alan Hale), Will Scarlett (Bud Geary) eta Alan-a-Dalek (Lloyd Talman) osatutako adiskide taldea Ingalaterrak duen arriskuaz ohartarazirik John Lurgabea, Notthinghameko sheriffa (William Lowery) eta Sir Guy Gibournekoari (Paul Dickey) aurre egingo diote.

## Aktoreak 
* Douglas Fairbanks: Huntingdongo dukea/Robin Hood
* Wallace Beery: Rikardo Lehoi Bihotz
* Sam De Grasse: Joan printzea
* Enid Bennett: Lady Marian Fitzwalter
* Paul Dickey: Sir Guy Gisbournekoa
* William Lowery: Nottinghamgo sheriffa
* Willard Louis: Frai Tuck
* Alan Hale: John Txiki
* Bud Geary: Will Scarlet
* Lloyd Talman: Alan-a-Dale
* Billie Bennett: Lady Marianen neskamea

## Kanpo estekak 
* *Robin Hood* film osoa ikusgai. youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Clunes (Lochaber)

**Clunes**, , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Lochy aintziraren mendebaldeko kostaldean eta Bunarkaig udalerritik milia erdi ipar-ekialdera.

## Kanpo estekak
Corpach

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri bat da, Lochaber barrutian. Fort William udalerriaren iparraldean dago, Loch Linnhe aintziraren alboan.

## Kanpo estekak
Blarmacfoldach

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen etxalde bat da, Lochaber barrutian. Marmores menidetan dago, Fort William (Eskozia)Fort William eta Kinlochleven udalerriaren artean.

## Kanpo estekak
Bohuntine

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeann dagoen etxalde bat da, Lochaber barrutian. Roybridge udalerritik hurbil dago.

## Kanpo estekak
Bonnavoulin

'*** edota **Bunavullin*', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri bat da, Lochaber barrutian. Morvern penintsulan dago, Lochaline udalerritik 10 miliatara eta Sound of Mull itsasartearen ekialdeko ertzean, Mull uhartearekin parez-pare.

## Kanpo estekak
Bracora

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen etxalde bat da, Lochaber barrutian. Loch Morar aintziraren iparraldeko ertzean dago.

## Kanpo estekak
The Sheik (filma)

**The Sheik** (euskaraz *Jekea*) 1921eko George Melford estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama eta amodiozko film mutu bat da. 1919ko Edith Maude Hull idazlearen *izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Rudolph Valentino eta Agnes Ayres aktoreek antzeztu zuten.

Sekulako arrakasta izan eta Valentino superizar bilakatzen lagun zion, batez ere emakumezko ikusleen artean, ondorioz Hollywoodeko lehenbiziko gizonezko sex symboletako bat bihurtu zen, latin loverraren errolari hasiera emanez. *The Son of the Sheik* (1926) jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Ahmed Ben Hassan (Rudolph Valentino) jeke xarmangarria Lady Diana Mayo (Agnes Ayres) ingeles neska gazte abenturazaleaz maitemindu, bahitu eta elkarrekin Saharako basamortuan biziko dira.

## Aktoreak 
* Rudolph Valentino: Ahmed Ben Hassan jekea
* Agnes Ayres: Lady Diana Mayo
* Ruth Miller: Zilah, neskamea
* George Waggner as Yousaef, a tribal chieftain
* Frank Butler: Sir Aubrey Mayo, Dianaren anaia
* Charles Brinley: Mustapha Ali
* Lucien Littlefield: Gaston
* Adolphe Menjou: Raoul de Saint Hubert
* Walter Long: Omair
* Loretta Young: Arabiar haurra *(krediturik gabe)*
* Polly Ann Young *(krediturik gabe)*

## Kanpo estekak 
* *The Sheik* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Dalnabreck

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri txiki bat da, Lochaber barrutian. Loch Shiel ainztiraren hego-mendebaldeko ertzean dago.

## Kanpo estekak
Druimarben

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Linnhe aintziraren ekialdeko ertzean dago.

## Kanpo estekak
Caol

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen eremu bat da, Lochaber barrutian. Fort William udalerriaren erdigunetik 2,5 kilometro iparraldera dago, Loch Linnhe aintziraren ertzean.

## Kanpo estekak
Areto Futboleko UEFA Kopa

**Areto Futboleko UEFA Kopa** () UEFAk urtero antolatzen duen Europako areto-futbol kluben txapelketa garrantzitsuena da.

## Palmaresa 
### Europako txapelketa 
* (pen), penalti jaurtiketak.

* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
## Ikus, gainera 
* Kontinente arteko Areto Futboleko Kopa
* Europako Areto Futboleko Errekopa

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Kontinente arteko Areto Futboleko Kopa

**Kontinente arteko Areto Futboleko Kopa** () FIFAk urtero antolatzen duen areto-futbol kluben txapelketa garrantzitsuena da. Kontinente bakoitzeko talde onenek hartzen dute parte eta urtero herrialde desberdin batean antolatzen da.

## Palmaresa 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
### Kontinenteka 
## Ikus, gainera 
* Areto Futboleko UEFA Kopa

## Kanpo estekak 
*  FIFAren webgune ofiziala
Paduako Unibertsitatea

**Paduako Unibertsitatea** (, **UNIPD**) Italiako Padua hirian dagoen unibertsitate publiko bat da. 1222an lzuzenbide ikastetxe gisa sortua izan zen, ondorioz Italiako unibertsitaterik zaharrena eta herrialde horretako garrantzitsuenetako bat da.

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Ouluko aireportua

**Ouluko aireportua** (IATA: **OUL**, ICAO: **EFOU**; , ) Finlandiako Oulu hiritik 10,6 kilometrora dagoen aireportua da, hiriaren hego-mendebaldean. Helsinki-Vantaa aireportuaren ostean Finlandiako bigarren aireporturik jendetsuena da, 877.000 bidaiarerekin 2013an. Egunero hogei bat hegaldi daude Helsinkira.

## Kanpo estekak
Markree gaztelua

**Markree gaztelua**, , Irlandako Sligo konderriko Collooney udalerrian dagoen gaztelu bat da. Unshin ibaiaren bazterrean dago. Behinola, Cooper familiaren oinetxea izana, gaur egun hotela bat da.

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Mequinenzako gaztelua

**Mequinenzako gaztelua** (,  eta ) Aragoiko (Espainia) ekialdeko Mequinenza udalerrian dagoen gaztelu-jauregi bat da.

XIV-XV. mendeen artean eraikiarazi zuten Mequinenzako baroi ziren Montcada familiako kideek. 1959an zaharberritu zuen Adolf Florensa arkitektoak.

## Kanpo estekak
Belfast's Big Two

'''Belfast's Big Two** edota **Big Two'* (euskaraz *Belfasteko Bi Handiak* edota *Bi Handia*), baita *Belfasteko Derbia'' izenez ezaguna ere, Ipar Irlandako Belfast hiriko bi futbol talde nagusiek jokaturiko derbia da, Linfield F.C. eta Glentoran F.C..

Bi taldeak Ipar Irlandako talde arrakastatsuak direnez, elkarren arteko lehia bizia dago. Usadioz, urtero Boxing Day egunez jokatzen dute.

## Kanpo estekak
Roland Garros aireportua

**Roland Garros aireportua** (; IATA: **RUN**, ICAO: **FMEE**), lehenago **Gillot aireportua** Sainte-Marien kokatua dago, Réunion uhartean. Saint-Denisetik zazpi kilometrora dago. Roland Garros hegazkinlariaren izena darama; izan ere, Saint-Denisen jaio zen hegazkin pilotu hori.

## Kanpo estekak
Lager

|thumb|Islandiar lager garagardo edalontzi bat
**Lager** (alemanez: biltegiratzea) garagardo mota bat da, beheko hartzidurako legamiarekin prestatzen dena tenperatura txikiagoetan eta heltze-aldi luzeagoak dituena goiko hartzidurako garagardoa edo ale motakoa prestatzeko erabili ohi dena baino. Hala eta guztiz ere, alemanez, "lager" hitzak tenperatura hotzetan gordetako garagardo bati dagokio, eta ez du zertan beheko hartzidurako legamiak erabiltzea esan nahi.

Pilsner, Bock, Dortmunder Export, Marzen, Dunkel eta Schwarzbier lager garagardo estilo mota guztiak dira.

## Kanpo estekak
Lola Anglada

thumb|260px|Lola Anglada placa-Tiana
**Lola Anglada Sarriera** (Bartzelona, 1892ko urriaren 29a - Tiana (Bartzelona), 1984ko irailaren 12a) haur literaturako idazle, komikilari eta ilustratzaile kataluniarra izan zen. Miresmen handia lortu zuen eta horren lekuko dira *Lola Anglada* izena hartu izan duten zenbait gazte elkarte.

## Biografia 
Gaztetan Bartzelonako *Escuela Llotja* delakoan hasi zituen ikasketak, Antonio Utrillo eta Joan Llaveriasekin batera, ilustratzaile izateko bokazioak bultzatuta. Baina berehala kaleratua izan zen *Defensa Social* elkarte eskuindarraren eraginez, ez baizitzaien egokia iruditu neska gazte batek marrazketa klaseetan gorputz biluziak ikustea. Handik urte batzuetara, Francesc d'A Gali delakoearen akademian hasi zen, bertan Cristòfol Ricard eta Joan Miró ezagutu zituen. Mirórekin adiskidetasun handia izan zuen, bai maila pertsonalean eta baita artistikoan ere.

Joan Llaveriasen eskutik bere lehenengo erakusketa zabaldu zuen Bartzelonako *Parés* izeneko aretoan eta *¡Cu-Cut!* astekarian bere marrazki bat argitaratu zen. Marrazkilari bezala hainbat aldizkarietan kolaboratu zuen, aipatutako *¡Cu-Cut!* eta *En Patufet*, *Virolet* edo *La Mainada*. Azpimarragarria da aldizkari hauetako emakume marrazkilari bakarra izatea. Bere aldizkari propioa sortu zuen *La Nuri*, emakumeei zuzendua eta 1925ean argitaratutako zenbaki bakarreko argitalpena. Aldizkariaren sortzailea izateaz gain, zuzendari eta argitaratzaile lanak egin zituen.
Lehen Mundu Gerra amaitu zenean, Parisera joan zen frantses Gobernuaren beka bati esker, eta bertako hainbat argitaletxeekin kolaborazio lanak egin zituen. Frantziako hiriburuan Francesc Macià eta Josep Claràrekin harremana izan zuen. Balio demokratikoekin eta katalanismoarekin konprometitua, amnistia eskaera bat antolatu zuen Alfonso XIIIaren aurkako Garraf konplotean parte hartzeagatik akusatuak izan zirenen alde.

Espainiako Gerra Zibila garaian UGTn afiliatu zen eta *Comisariado de propaganda* izenekoan kolaboratu zuen. Azken honetan gerra zibilaren garaian (1937) argitaratuko zuen bere ipuin ospetsu eta ezagunena *El més petits de tots.* Ideologia antifaszistako ipuin honetako protagonista mutiko bat zen. Gerra amaitu ostean, Tianan jarri zen bizitzen, Maresme eskualdean Bartzelonatik gertu dagoen herri batean, familiaren udako etxean eta bertan hil zen 1984ko irailaren 12an.

## Sariak 
1981ean Sant Jordiren Gurutzea jaso zuen.
.

## Obra 
Gehienetan ipuinak idatzi eta ilustratu ere egiten zituen.

* *Contes del Paradís* (1920) Berak idatzi eta ilustratua
* *En Peret* (1928)Berak idatzi eta ilustratua
* *Margarida* (1929) Berak idatzi eta ilustratua
* *Monsenyor Llangardaix* (1929) Berak idatzi eta ilustratua
* *El més petit de tots* (1937)Berak idatzi eta ilustratua
* *La Barcelona dels nostres avis* (1949) Berak idatzi eta ilustratua
* *La meva casa i el meu jardí* (1958) Berak idatzi eta ilustratua
* *Martinet* (1960) Berak idatzi eta ilustratua
* *Les meves nines* (1983)Berak idatzi eta ilustratua

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Lola Anglada
* Lola Anglada
Atxerreko Gaztelua

**Atxerreko Gaztelua** (; ) Pirinioetako mendi bat da, Aragoi autonomia erkidegoko Huescako probintziako Jazetania eskualdean. Echo ibarreko Ozako oihanean dago. 2.347 metroko garaiera du.

## Kanpo estekak
Mendebaldeko Haranetako Parke Naturala

**Mendebaldeko Haranetako Parke Naturala** ( eta  Pirinioetam dagoen parke natural bat da, Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huescako probintziaren iparraldean, Jazetania eskualdean. Aísa, Ansó, Aragüés del Puerto, Borau, Jasa, Hechoko ibarra eta Canal de Berdún udalerrietako lursailak barne hartzen ditu.

Denera 27 073 ha-ko azalera du, eta beste inguruko 7.335 ha babes eremu gisa. Garaiera haranen behealdeko 900 metrotatik Bisaurin mendiko gailurraren 2.670 metrotara doa.

## Iruditegia 

Irudi:Hayedo_de_Gamueta_-_WLE_Spain_2015_(4).jpg|Gamuetako pagadia.
Irudi:Castillo d'Acher.jpg|Atxerreko Gaztelua.
Irudi:Maravilloso Ibón de Estanés.jpg|Estanés iboia.
Irudi:Valle de Aísa. El Rigüelo (Nacimiento del río Estarrún) - WLE Spain 2015 (27).jpg|El Rigüelo.

## Kanpo estekak 
* Mendebaldeko Haranetako Parke Naturala. Aragoiko Naturgune Sarea
Austriako Liburutegi Nazionala

**Austriako Liburutegi Nazionala** (alemanez *Österreichische Nationalbibliothek* eta *ÖNB*) Austriako Viena hiriburuan dagoen liburutegi nazionala da. Bertan, denera ia 8 milioi agiri gordetzen dira.

1920an Austriar-Hungariar Inperioa desegin ondoren bere gaur egungo izena jaso zuen, eraikina berez XVIII. mendean eraiki zen.

## Kanpo estekak
Glenachulish

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Ballachulish udalerritik hurbil dago.

## Kanpo estekak
Glenancross

'''''', Eskoziako Highland eskualdean dagoen etxalde bat da, Lochaber barrutian. Sound of Sleat itsasartearen gain dago, Mallaig udalerriaren hegoaldean.

## Kanpo estekak
Glenborrodale

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen kostaldeko komunitate bat da, Lochaber barrutian. Loch Sunart aintziraren ertzean eta Ardnamurchan penintsulan.

## Kanpo estekak
Glencoe (Highland)

**Glencoe** edota **Glencoe Udalerria**, , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri bat da, Lochaber barrutian.

Bertan, Glen Coe haran ospetsua dago.

## Kanpo estekak
Glensanda

'''''', Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Morvern penintsulan dago, Lismore uhartea eta Loch Linnhe aintziraren gain.

Erdi Aroan bertan bikingoen kokaleku bat egon zen.

## Kanpo estekak
Glenuig

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri txiki bat da, Lochaber barrutian. Fort William udalerritik 30 milia mendebaldera eta Ardnamurchan Point penintsulatik 20 miliatara dago.

## Kanpo estekak
Grigadale

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen etxalde bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsulan dago.

## Kanpo estekak
Inchree

'''''',  eta , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Onich udalerriaren iparraldean eta Fort William udalerritik 7 milia hegoaldera dago, Linnhe aintziraren ekialdeko ertzean..

## Kanpo estekak
Tarbet (Loch Nevis)

**Tarbet**,  edota **Tairbeart Loch Nibheis**, Eskoziako Highland eskualdean dagoen etxalde bat da, Lochaber barrutian. Loch Nevis aintziraren ertzean dago.

6 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Tomdoun

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Garry aintziraren mendebaldeko ertzean dago.

## Kanpo estekak
Trislaig

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen kostaldeko etxalde bat da, Lochaber barrutian. Loch Linnhe aintziraren mendebaldeko ertzean dago, Fort William udalerria aintziraz bestalde parez-pare duela. Stronchreggan udalerria milia bat hego-mendebaldera dago.

## Kanpo estekak
Invergarry

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri bat da, Lochaber barrutian. Great Glen failan dago, Oich aintziraren ertzean.

## Kanpo estekak
Inverie

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri bat da, Lochaber barrutian. Knoydart penintsulan dago, Loch Nevis aintziraren iparraldeko ertzean.

## Kanpo estekak
Inverroy

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri bat da, Lochaber barrutian. Spean Bridge udalerritik 2 milia ekialdera dago.

## Kanpo estekak
Kilchoan

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsulan dago eta Britainia Handia uharteko lur lehorreko udalerririk mendebaldekoena da.

150 biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Kilmonivaig

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri txiki bat da, Lochaber barrutian. Loch Lochy aintziraren hego-ekialdeko ertzea eta Spean Bridge udalerritik hurbil dago.

## Kanpo estekak
Kilmory (Highland)

**Kilmory**, , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsularen iparraldean dago.

## Kanpo estekak
Kinlochleven

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri bat da, Lochaber barrutian. Loch Leven aintziraren ekialdeko ertzean dago, Marmores mendien iparraldean.

## Kanpo estekak
Lochailort

'''''', , Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Ailort aintziraren ertzean dago. Fort William eta Mallaig udalerrien arteko A830 errepidea eta Salen eta Strontian udalerrien arteko A861 errepidearen bidegurutzean.

## Kanpo estekak