Melillako ekonomia

**Melillako ekonomia** kasu berezia da Europar Batasunaren barruan, Afrikako iparraldean duen kokapen geografikoagatik eta bere zerga-araubide bereziagatik. Hirugarren sektorea hipertrofiatua da, administrazio publikoarekiko mendekotasun handia eta eten estatistiko nabarmena: Zerga Agentziak Espainiako errenta gordin handiena duten bost eskualdeen artean kokatzen du hiria; INEk, berriz, herrialdeko per capita BPG txikiena duen autonomia gisa erregistratzen du.

## Egitura makroekonomikoa 
### Barne Produktu Gordina (BPG) 
2024. urtearen amaieran, Melillaren BPG 1.825 milioi eurokoa zen, gutxi gorabehera. Tokiko ekonomiak % 1,2ko hazkunde erreala izan zuen, Espainiako batez bestekoa baino txikiagoa, neurri batean mugaz gaindiko merkataritzaren ahuleziagatik eta industria-garapenerako espazio-mugengatik.

21.118 €-ko per capita BPGa Espainiako baliorik txikiena da, eta produkzio-ahalmen mugatua eta populazio-dentsitate handia islatzen ditu 12,3 km² eskaseko lurralde batean.

### Errentaren dualtasuna (PFEZ) 
Paradoxikoki, Melilla bosgarren postuan dago Espainian **batez besteko errenta gordinari** dagokionez (31.599 € 2023an). Fenomeno hori populazio aktiboaren osaerak azaltzen du:

* **Sektore publikoa**: Funtzionarioen proportzio handia (Indar Armatuak, Polizia, Hezkuntza, Osasuna) egoitza-osagarriekin.
* Pizgarri fiskalak: PFEZaren kuotan % 60ko hobaria, egoiliarren errenta erabilgarria handitzen duena.

## Sektore ekonomikoak 
### Hirugarren sektorea (zerbitzuak) 
Hiriaren motor absolutua da, Balio Erantsi Gordinaren (BEG) % 90 inguru ordezkatzen baitu.

* iGaming eta Teknologia: Azken hamarkadan, Melilla lineako jokoen enpresentzako hub gisa posizionatu da. Joko-jardueren gaineko zerga % 50 murrizteari esker, sektoreak tokiko BPGaren % 4,58 sortzen du.
* Merkataritza: 2018an Marokok merkataritza-aduana itxi ondoren, egiturazko eraldaketa jasan du. "**Merkataritza** atipikoa" desagertu egin da, tokiko zerbitzu eta kontsumo merkataritza bati bide emanez.

### Eraikuntza eta Industria 
Industria oso adierazgarria da, eta portuari lotutako jardueretan eta tokiko tailerretan oinarritzen da. Eraikuntzak pisu ziklikoa du, obra publikoan eta etxebizitza babestuan inbertitzearekin oso lotuta dagoena.

## Lan-merkatua 
Lan-merkatuak desoreka sakonak ditu. 2025ean hobekuntza txiki bat izan arren, langabezia-tasa % 23,8koa da. Gazteen langabezia Europako altuenetakoa da, % 50etik gorakoa, eta horrek enplegu publikoaren politikekiko mendekotasun handia sortzen du.

## Ekonomia eta Zerga Erregimena (REF) 
Melillak fiskalitate bereizia du penintsulaz kanpoko kostuak konpentsatzeko:

* BEZaren salbuespena: Horren ordez, IPSI (Ekoizpen, Zerbitzu eta Inportazioaren gaineko Zerga) aplikatzen da, zerga-tasa murriztuekin (oro har % 0,5etik % 10era).
* Gizarte Segurantzan hobariak: Enpresek % 50eko hobaria dute Gizarte Segurantzako kuotetan kontratu mugagabeetarako.
* Puerto Francoren estatusa: Inportatutako ondasunen merkataritza errazten du, nahiz eta gaur egungo muga murrizketek jatorrizko irismena mugatzen duten.

## Gizarte-erronkak 
Aitortutako aberastasuna ez da modu ekitatiboan banatzen. Melillak Espainiako pobrezia edo gizarte-bazterketaren arrisku tasarik altuena du (AROPE), % 41,4koa 2025ean. Kalteberatasun-faktore nagusiak hauek dira: oinarrizko hornigaien kostu handia —osorik inportatuak— eta presio demografikoa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hiri autonomoa
* Espainiako ekonomia
* Melillako portua

## Kanpo estekak