open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rosa Bustamante Montoro

**Rosa Alejandrina Bustamante Montoro**, **Rosa Bustamante Montoro** bezala ezaguna (Madril, 1962), Eraikuntza eta Teknologia Arkitektonikoetan espezialista den ikertzaile eta arkitekto espainiarra da.

## Ibilbidea 
Bustamantek arkitektura ikasi zuen Madrilgo Arkitekturako Goi Eskola Teknikoan (ETSAM), 1989an graduatu zen eta 1996an doktoratu zen "Kultur ondare higiezinaren kontserbazioa gatazka armatuetan: Espainiako gerra zibila (1936-1939)" izeneko tesia irakurrita. 2000. urteaz geroztik, irakasle titularra da ETSAM Eraikuntza eta Teknologia Arkitektonikoen Sailean. Ondare Arkitektonikoaren Analisia eta Esku-hartzea ikerketa-taldekoa da. Eraikuntzako patologiako eta esku hartzeko tekniketako espezialitateko ikastaroetako irakaslea da, peritu-jardueran eta errehabilitazioaren kudeaketan, baita Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko (UPM) eraikuntzako patologia eta errehabilitazioko masterrean ere.

Bustamante ikertzailea da eraikuntzan esku hartzeko tekniketan, eta aldizkari zientifikoetako artikuluetan, txostenetan, liburuetan, talde-lanetan eta kongresuetako komunikazioetan argitaratu ditu bere lanaren emaitzak. Hainbat erakundetan eta unibertsitatetan espezializazio-ikastaroak eta masterrak antolatzen ditu eta horietan parte hartzen du irakasle gisa, adibidez, 2012-2013 ikasturtean Oviedoko Unibertsitatean.

Bustamante 18447 zenbakiarekin dago Madrilgo Arkitektoen Elkargo Ofizialean (COAM), arkitekto profesional independente gisa lanean.

### Argitalpenak 
* 2000 *Bóvedas de cañón construidas con tufo de las viviendas arequipeñas*.
* 2009 *La accesibilidad física e intelectual en los itinerarios de visita a los conjuntos históricos: catedrales*.
* 2017 *Las soluciones constructivas en las viviendas sociales de la segunda mitad del siglo XX a la luz del código técnico de la edificación: Fuencarral y Palomeras Sureste*. Juan Monjo Carrió eta Luis Moya Gonzálezekin lankidetzan. "ReCoPar" (j. 13); 8-21 or. ISSN 1886-2497.

## Erreferentziak
Shannon Miller

**Shannon Miller** (Rolla, Missouri, Estatu Batuak, 1977ko martxoaren 10a) AEBko gimnasta artistikoa da. 1996an, taldekako lehiaketan eta oreka-barran parte hartu zuen, eta 1993tik 1994ra bitartean munduko txapelduna izan zen hainbat probatan.

## Kirolari ibilbidea 
### 1991 
1991n Indianapolisko Munduko Lehiaketan, zilarrezko bi domina eskuratu zituen: barra asimetrikoetan, Ipar Koreako Gwang Suk-Kim-en atzetik eta Tatiana Gutsu sobietarrarekin berdinduta, eta taldeka, Sobietar Batasunaren ondoren eta Errumaniaren aurretik.

### 1992 
Bartzelonako (Espainia) Olinpiar Jokoetan, 1992an bi zilarrezko domina eskuratu zituen, oreka-habean eta banakako orokorrean, eta brontzezko hiru domina lortu zituen lurrean, asimetrikoetan eta taldekakoan. Estatu Batuak Talde Bateratuaren (urrea) eta Errumaniaren (zilarra) atzetik geratu ziren. Taldekideak Wendy Bruce, Dominique Dawes, Betty Okino, Kerri Strug eta Kim Zmeskal izan ziren. 

### 1993 
Birminghameko 1993ko Munduko Txapelketan urrezko hiru domina eskuratu zituen: banakako orokorrean, lurzoruan eta asimetrikoetan.

### 1994 
Brisbanen (Australia) 1994an egin zen Munduko Txapelketan bi urre lortu zituen: oreka-habean eta banakako orokorrean. Handik gutxira, Dortmundeko 1994ko Munduko Txapelketan, taldekakoak bakarrik egin baitziren, zilarra lortu zuen bere taldearekin, Errumaniaren atzetik (urrea) eta Errusiaren aurretik (brontzea).

1995eko Sabaeko Munduko txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen, Errumaniaren (urrea) eta Txinaren (zilarra) atzetik.

### 1996 
Azkenik, kirol-lasterketa arrakastatsu horri amaiera eman zion 1996ko Atlantako Olinpiar Jokoetan (Estatu Batuak) urrezko bi domina eskuratu zituen: oreka-habean eta talde-lehiaketan, Errusiaren (zilarra) eta Errumaniaren (brontzea) aurreti, bere taldekideak Amy Chow, Dominique Dawes, Amanda Borden, Dominique Moceanu, Jaycie Phelug eta Kerri Strug izan ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jaycie Phelps

**Jaycie Phelps** (Indianapolis, Ameriketako Estatu Batuak, 1979ko irailaren 26a) AEBetako gimnasta artistikoa da, eta 1996an txapeldun olinpikoa taldekako lehiaketan.

## Kirolari ibilbidea 
1994ko Munduko Txapelketan zilarra eskuratu zuen taldekako lehiaketan, Errumaniaren atzetik eta Errusiaren aurretik.

1995ean Sabaen (Japonia) egindako Munduko Txapelketan, taldekako lehiaketan brontzea lortu zuen, Errumaniaren (urrea) eta Txinaren (zilarra) atzetik.

1996ko Atlantako Olinpiar Jokoetan (Estatu Batuak) urrea eskuratu zuen taldeen arteko lehiaketan —Errusiaren (zilarra) eta Errumaniaren (brontzea) aurretik—  Taldekideak: Amy Chow, Dominique Dawes, Shannon Miller, Amanda Borden, Dominique Moceanu eta Kerri Strug izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charles Hermite

**Charles Hermite** (Dieuze, Lorena, 1822ko abenduaren 24a — Paris, 1901eko urtarrilaren 14a) matematikari frantsesa izan zen.

Parisko Eskola Politeknikoko irakasle eta Frantziako Zientzien Akademiako kide izan zen. Funtzio eliptikoei eta zenbakien teoriari buruzko lanak egin zituen bereziki.

e zenbakia zenbaki transzendentea dela frogatzen lehena izan zen. Henri Poincaréko irakaslea izan zen, besteak beste.

## Argitalpenak 
* "Sur quelques applications des fonctions elliptiques", Paris, 1855; Page images de Cornell.
* "Cours d'Analyse de l'École Polytechnique. Première Partie", Paris: Gauthier–Villars, 1873.
* "Cours professé à la Faculté des Sciences", editat per Andoyer, 4a ed., Paris, 1891; Page images de Cornell.
* "Correspondance", editat per Baillaud and Bourget, Paris, 1905, 2 vols.; PDF copy de UMDL.
* "Œuvres de Charles Hermite", editat per Picard for the Academy of Sciences, 4 vols., Paris: Gauthier–Villars, 1905, 1908, 1912 and 1917; PDF copy de UMDL.
* "Œuvres de Charles Hermite", de Cambridge University Press, 2009; .

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Archibald, Thomas. «Charles Hermite and German Mathematics in France». A: Karen Hunger Parshall, Adrian Clifford Rice (eds.). Mathematics Unbound: The Evolution of an International Mathematical Research Community .  American Mathematical Society, 2002, p. 122-137. . 
* 

## Kanpo estekak 
* 
* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. «Charles Hermite» (en anglès). MacTutor History of Mathematics archive.   School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland. 
*
Dominique Moceanu

**Dominique Moceanu** (Hollywood, Kalifornia, 1981eko irailaren 30a) AEBetako gimnasta artistikoa da, eta 1996an txapeldun olinpikoa izan zen taldekako lehiaketan.

## Kirolari ibilbidea 
1995ean Munduko Txapelketan, Sabaen (Japonia), zilarra eskuratu zuen oreka-barran —Mo Huilan txinarraren ondoren eta Ukrainako Lilia Podkopayevarekin berdinduta—, eta brontzea irabazi zuen taldeka egindako lehiaketan, Errumaniaren (urrea) eta Txinaren (zilarra) atzetik.

1996ko Atlantako Olinpiar Jokoetan (Estatu Batuak) urrea eskuratu zuen taldeen arteko lehiaketan —Errusiaren (zilarra) eta Errumaniaren (brontzea) aurretik— Taldekideak : Amy Chow, Dominique Dawes, Shannon Miller, Amanda Borden, Jaycie Phelps eta Kerri Strug.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donald O. Hebb

**Donald Olding Hebb** FRS (Chester, 1904ko uztailaren 22a – *ib.*, 1985eko abuztuaren 20a) psikologo kanadarra izan zen; neuropsikologiako arloan, ikaskuntza bezalako prozesu psikologikoetan neuronek nola parte hartzen duten ikertu zuen. *The Organization of Behavior* (1949) liburuan bere Hebbiar teoriagatik ezaguna bilakatu zen zen. Neuropsikologiaren eta sare-neuronalen aita bezala ezagutzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kim Zmeskal

**Kim Zmeskal** (Houston, Texas, 1976ko otsailaren 6a) Estatu Batuetako gimnasta artistikoa da, 1991n eta 1992an munduko hainbat probatan txapeldun izan zena hiru aldiz.

## Kirolari ibilbidea 
1991ko Indianapolisko Munduko Txapelketan hiru domina lortu zituen: urrea banakako jeneralean, zilarra taldekakoan —Sobietar Batasunaren ondoren (urrea) eta Errumaniaren aurrean— eta brontzea lurrean, Oksana Chusovitina sobietarraren eta Cristina Bontasen ondoren.

1992an Parisen egindako Munduko Txapelketan bi urrezko domina lortu zituen: oreka-habean eta lurzoru-proban. 

Gainera, 1992an, Bartzelonako Olinpiadetan (Espainia), taldekako brontzea eskuratu zuen, Talde Bateratuaren eta Errumaniaren atzetik. Taldekideak: Wendy Bruce, Dominique Dawes, Shannon Miller, Betty Okino eta Kerri Strug.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aptandra

***Aptandra*** landare loredun generoa da. Zazpi espezie bereizi dira  *Olacaceae* familiakoa.

## Espezieak 
**Aptandra benthamiana* Miers.
**Aptandra caudata* A.H.Gentry & R.Ortiz.
**Aptandra gora* Hua.
**Aptandra liriosmoides* Spruce ex Miers.
**Aptandra spruceana* Miers.
**Aptandra tubicina* Benth. ex Miers.
**Aptandra zenkeri* Engl..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Plant systematics.
* :PPP-index.
* :The International Plant Names Index.
* :Catalogue of Life.
Olga Rashchupkina

**Olga** **Raschoupkina**; Hengyang, Hunan, 1984ko martxoaren 26a) Ukrainako gimnasta artistikoa da, 1999an munduko brontzezko domina lortu zuen oreka-habean.

## Kirolari ibilbidea 
### 1999 
Tianjingo 1999ko Munduko Txapelketan, brontzea lortu zuen oreka-habean —Ling Jie txinatarraren (urrea) eta Andreea Raducan errumaniarraren (zilarra) atzetik—.

Halaber, brontzea lortu zuen taldekako lehiaketan, Errumaniaren eta Errusiaren atzetik, taldekideak: Tatiana Yarosh, Inga Shkarupa, Olga Teslenko, Vitoria Karpenko eta Nataliya Horodny.izan ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mi calle

***Mi calle*** (euskaraz *Nire kalea*), 1960ko Edgar Neville espainiarrak zuzendutako drama film bat da. 

## Argumentua 
Espainiako Madril hiriburuaren erretratu kostunbrista bat da, XX. mendearen hasieratik 1940ko hamarkadaraino, hiriko kaleetan girotua. Kale hauetan maila ekonomiko eta sozial ezberdinetako hainbat familiek elkarbizitzen dute. Eguneroko olasaldiak, txutxumutxuak, ezbeharrak eta pozak bizimodu jator eta arinki adarjotzaile batek edozein unetan agertu daiteken tragedia disimulatzen eta organotxoaren musikaz eramangarriagoa izan dadin saiatu arren. 

## Aktoreak 
* Tota Alba
* Rafael Alonso - Pablo López
* Ángel Álvarez
* Mariano Azaña
* Rafael Bardem
* Héctor Bianciotti
* Roberto Camardiel
* Susana Campos
* Lina Canalejas
* Antonio Casal as Lesmes
* Carlos Casaravilla
* Ana María Custodio
* Julia Delgado Caro
* Ángel del Pozo
* María del Puy
* Agustín González - Fabricio
* María Isbert - Reme 
* Katia Loritz - Carmela
* Adolfo Marsillach - Gonzalo
* Antonio Martínez
* Nati Mistral
* Conchita Montes - Julia
* Gracita Morales - Purita
* Pedro Porcel
* George Rigaud
* Cándido Rodríguez
* Fernando Sanclemente
* Antonio Vela

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Olacaceae

**Olacaceae** familiak landare dikotiledoneoak biltzen ditu. Barruan 250 espezie 25 generotan daude. Zuhaitzak, zuhaixkak edo lianak dira, batzuk ostalarien sustraiak parasitatzen dituzte, mundu osoko eskualde subtropikaletatik tropikaletaraino. Iberiar Penintsulan ez daude.*Ximenia* generokoak jangarriak dira.

## Etimologia 
Izena *Olax* genero motatik dator, latinezko "usaina, lurrintsua", landare honen egur usaintsuari erreferentzia eginez.

## Sailkapena 
Angiosperm Phylogeny Website eta Parasitic Plant Connection webguneek (2008ko otsailaren 9) familia berriak onartzeko proposamena egin dute. Esaterako *Schoepfia* generoa *Schoepfiaceae* familia bilkatzea proposatu dute.

## Generoak 
## Bibliografia 
* Fl. Guat. 24(4): 88–92. 1946; Fl. Pan. 47: 293–302. 1960; W. Burger. Olacaceae. In: Fl. Costaricensis. Fieldiana, Bot., n.s. 13: 14–27. 1983; H.O. Sleumer. Olacaceae. Fl. Neotrop. 38: 1–159. 1984.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Nikaraguako flora.
Zebron

**Zebron** Argako Erriberako Larraga udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Izarbeibar-Novenera eskualdean. 

XIV. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Larragako Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak *zebrondarrak* ziren.

## Izena 
Zebron toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

* gaztelaniaz: *Cebrón*
* nafar erromantzez edo aragoieraz: *Cebror*

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Cebror* (1136)
* *Cebron* (1993)
* *Cebron* (2019)

## Historia 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Larraga
* Argako Erribera
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Eschborn-Frankfurt

**Eschborn-Frankfurt**, (izen ofiziala alemanieraz *Eschborn-Frankfurt - Rund um den Finanzplatz*) Alemanian urtero Maitzaren lehenean jokatzen den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa klasiko bat da.

1962an sortua, hasierako basbeslea Henninger garagardo ekoizlea izan zen. Lasterketa hau Frankfurteko eskualdean jokatzen da, irteera eta helmuga Darmstädter Landstraßen izaten dira (Henninger dorre famatuaren ondoan). Ibilbideak Taunus mendateak zeharkatzen du, hiriaren mendebaldean, 1500m-ko desnibela eta %26ko pasarteekin. Amaieran 4,5 kilometroko zirkuitu bati hiru bira ematen dira, Frankfurteko kaleetan. 

2005etik 2016ra UCI Europe Tourreko 1. mailan sailkatu zen eta 2017tik aurrera, txirrindularitzako mailarik gorenean dago, UCI WorldTourreko 1.UWT.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Site officiel
* Lasterketako palmaresa *siteducyclisme.net*
Atzapar urregorri

**Atzapar urregorria** (*Ramaria aurea*) *Gomphaceae* familiako onddo espezie bat da. *Ramaria* helduek kolore bera dute guztiek. Horregatik, kontsumitu behar badira, gazteak direnean jan behar dira.

sinonimoak: *Clavaria aurea*, *Clavariella aurea*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 10 eta 14 cm arteko altuerakoa, enbor motza, lodia eta haragitsua, krema kolorekoa edo zuri-horixka zurbilekoa, adar askotan banatuta. Enborraren oinarria ez da inoiz gorriz koloreztatzen, ezta igurtziz ere. Adar lodiak, zilindrikoak, horiak, hori-arrautza kolorekoak eta zahartzean gorri-okre kolorekoak, adaxka zilindrikoetan banatuta eta muturra kamutsa edo koskaduna dute.

**Haragia:** Gorritzen eta kolorez aldatzen ez den kolore zurikoa, zaporea leuna eta atsegina du.

**Etimologia:** *Ramaria* terminoa, latinetik dator, "ramus" hitzetik, adar, esan nahi du. *Aurea* epitetoa ere latinetik dator, "aureus" hitzetik, urre kolorekoa esan nahi du. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Gaztetan dastatu daiteke, baina balio gutxi du sukaldaritzan. Toxikoa gordinik eta kozinatuta purgatzailea izan daiteke, batez ere ale zaharrak kontsumitzen badira.

### Nahasketa arriskua 
*Ramaria flava* delakoarekin, honek sufre koloreko adarrak ditu eta enbor zuria, batzuetan kolore gorriz zikinduak. Dena den, oso zailak dira bereizten, batez ere aleak oso gazteak ez badira edo egoera onean ez badaude. Baita *Ramaria formosa* eta *Ramaria neoformosa* toxikoekin ere, hauek izokin koloreko tonuengatik eta haragi apur bat garratzagatik bereizten dira.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, hostoerorkorren eta koniferoen basoen lurrean.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kolonbia, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Japonia, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diogoa

***Diogoa*** landare loredun generoa da. Zazpi espezie bereizi dira  *Olacaceae* familiakoa.

## Etimologia 
"Diogoa" izena Portugalgo XV. mendeko esploratzaile baten oroimenez jarri zieten: Diogo Cão (1450 inguru–1486 inguru).

## Banaketa 
Espezieak Afrikako erdialde tropikalekoak dira: Kamerun, Kongo, Nigeria eta Zaire.

## Espezieak 
Hauek dira 2013 arte onartutakoak:
* *Diogoa retivenia* (S.Moore) Breteler	
* *Diogoa zenkeri* (Engl.) Exell & Mendonça

## Taxonomia 
Generoa Exell & Mendonça egileek deskritabatu zuen eta *Boletim da Sociedade Broteriana* (ser. 2 25: 109. 1951) aldizkarian argitaratu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fabricio Ferrari

**Fabricio Ferrari Barceló** (Santa Lucía, Canelones, 1985eko ekainaren 3a), Uruguaiko txirrindulari ohia da. Diber Ferrari txirrindulariaren semea da. 2006. urtean, Europara etorri zen. Hemen, Euskaldun Txapelketa, Bizkaiko Bira eta Goierriko Itzulia irabazi zituen, besteak beste. 

2010 eta 2020 bitartean izan zen profesionala. Ez zuen garaipenik lortu profesionaletan.

## Palmaresa 
### Afizionatuetan
**2005**
* Uruguaiko Itzuliko etapa 1 
**2006**
* Sollube Zirkuitua
* 2. Jose Mari Anza Memorialan
* 3. Xanisteban Sarian
* 3. San Bartolome Sari Nagusian
**2007**
* Euskaldun Txapelketa
* Eusebio Vélez Saria
* Jose Mari Anza Memoriala
* Baiona-Iruñea
* 2. San Martin Proban
* 3. Xanisteban Sarian
* 3. San Pedro Sarian
* 4. Bizkaiko Biran
**2008**
* Goierriko Itzulia
* Eusebio Vélez Saria
* San Gregorio Saria
* 2. San Martin Proban
* 2. Dorletako Ama Sarian
* 3. Oroko Andre Maria Sarian
**2009**
* Bizkaiko Bira
* Euskaldun Txapelketa
* Pascuas Zirkuitua
* Urrakiko Igoera
* San Gregorio Saria
* 2. Jose Mari Anza Memorialan
* 3. Xanisteban Sarian
* 3. Eusebio Vélez Sarian
* 3. Laudio Sarian
* 3. Altzoko Igoeran

### Profesionaletan
**2010**
* 4. Laudioko Sari Nagusian
**2011**
* Portugalgo Itzuliko Mendiko sailkapena 20px
* 5. Romagnako Giroan
**2012**
* 7. Ordiziako Klasikan
**2016**
* 9. Miguel Indurain Sari Nagusian
**2017**
* 3. Madrilgo Erkidegoko Itzulian
**2018**
* 7. Matteotti Sarian
* 9. Getxoko Zirkuituan
**2020**
* 7. Serbiako Itzulian

## Taldeak 
* Burunda Txirrindulari Elkartea (2008-2009)
* Caja Rural (2010-2018)
* Efapel (2019)
* SSOIS Miogee Cycling Team (2020)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Gabriela Potorac

**Gabriela Potorac** ,(Bacău, Errumania, 1973ko otsailaren 6a) errumaniar gimnasta artistikoa da, bi aldiz, 1988an txapeldunorde olinpikoa taldeen arteko lehiaketan eta zaldi-jauziaren proban.

## Kirolari ibilbidea 
1998

Seulgo Olinpiar Jokoetan (Hego Korea) 1988an, zilarra lortu zuen zaldi-jauzian —Svetlana Boginskaya sobietarraren ondoren (urrea)— eta brontzea eskuratu zuen oreka-habean —bere herrikide Daniela Silivas, Elena Shushunova sobietarra eta Phoebe Mills estatubatuarrarekin berdinketan. Taldekakoan zilarra lortu zuen, Sobietar Batasunaren (urrea) ondoren eta Ekialdeko Alemaniaren (brontzea) aurretik, taldekideak:  Aurelia Dobre, Celestina Popa, Eugenia Golea, Daniela Silivaş eta Camelia Voinea izan ziren.

### 1989 
Stuttgarten (Alemania) 1989an egindako Munduko Txapelketan, zilarrezko domina lortu zuen taldekakoan —Sobietar Batasunaren ondoren eta Txinaren aurretik—, eta oreka-habean brontzea, Daniela Silivas herrikidearen eta Olesia Dudnik sobietarraren ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Camelia Voinea

**Camelia Voinea** (Konstantza, Errumania, 1970eko martxoaren 1a) errumaniar gimnasta artistikoa da, 1988ko txapeldunorde olinpikoa taldekako lehiaketan.

## Kirolari ibilbidea 
### 1985 
Montrealgo Munduko Txapelketan, 1985ean, zilarra eskuratu zuen taldekako lehiaketan, Sobietar Batasunaren atzetik eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik. Taldekideak: Laura Cutina, Eugenia Golea, Daniela Silivas, Ecaterina Szabo eta Celestina Popa izan ziren.

### 1987 
Rotterdameko 1987ko Munduko Txapelketan, taldekako urrea irabazi zuen Sobietar Batasunaren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik, Aurelia Dobre, Daniela Silivas, Ecaterina Szabo, Celestina Popa eta Eugenia Golea lagun zituela.

### 1988 
1988an, Seulgo (Ipar Korea) Olinpiar Jokoetan zilarra lortu zuen, Sobietar Batasunaren ondoren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik (brontzea). Hona hemen taldeko kideak: Aurelia Dobre, Celestina Popa, Gabriela Potorac, Daniela Silivas eta Eugenia Golea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfredo Saxonia-Coburg eta Gothakoa

**Alfredo** (Alfred Ernest Albert; Windsor gaztelua, 1844ko abuztuaren 6a - Rosenau gaztelua, Coburg, 1900eko uztailaren 30a) Saxonia-Coburg eta Gothako duke subiranoa izan zen 1893tik hil zen arte.

Viktoria erreginaren eta Alberto printzearen bigarren semea izan zen. 1866an Edinburgoko duke titulua jaso zuen.

1874an Maria Aleksandrova Errusiakoa dukesa handiarekin ezkondu zen. Ezkontza ospatzeko gozotegi ingeles batek Maria galleta sortu zuen.

1893ko abuztuaren 22an bere osaba Ernesto II.aren lekua hartu zuen Saxonia-Coburg eta Gothako dukerrian. Bere seme eta oinordekoak bere buruaz beste egin zuen 1899an. Alfredo 1900. urtean hil zen eta Karlos Eduardo iloba izan zuen oinordeko tronuan.

## Kanpo estekak
Atzapar hauskara

**Atzapar hauskara** *(Clavulina cinerea)* *Clavulinaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da ohikoa Euskal Herrian eta jangarri kaskarra, gainera purgatzailea izan daiteke, ez jatea hobe.

Sinonimoak: *Clavaria grisea*, *Ramaria cinerea*, *Clavaria fuliginea*, *Merisma cinereum*, *Clavaria coralloides cinerea*, *Clavariella grisea*, *Corallium cinereum*, *Clavaria sphaerospora*, *Ramaria grisea*, *Clavaria grisea f. petricola*.

## Deskribapena: 
**Karpoforoa:** 3 eta 10 cm arteko altura, adar tentez osatua, koral itxurakoa, denek enbor motz batetik jaiotzen dira, zurixka edo okre kolorekoa. Adarretatik sekzio biribil edo laua duten adarrak abiatzen dira, zuzenak, baina batzuetan bihurgunetsuak, era berean eta dikotomikoan adarkatuak, eta adar zilindrikoak koskekin edo puntan bukatzen dira. Adarren gainazala luzetara ildaskatua dago, hauek desberdinak dira eta kolore okre antzekoa dute, gaztetan tindu lila kolorekoekin, eta gero gris-lila koloretik bioleta-grisera doazenak, goiko aldea izan ezik, argiagoa baita, zuri-horixka zikina.

**Haragia:** Grisaxka, trinkotasun bigunekoa eta zaila. Lizun usaina eta zapore leuna ditu, *Cantharellus tubaeformis* espeziea gogorarazten duena.

**Etimologia:**  *Cinereus* epitetoa latinetik dator, "cinereus-a-um" grisaxka edo errauts kolorekoa esan nahi du, bere koloreari erreferentzia eginez.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Clavulina amethystina* delakoarekin, honek kolore bioleta deigarriak ditu eta haragi hauskorra.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, hostozabalen eta baso mistoen lurretan, batzuetan lurperatutako zur usteletan edo pinaburuetan.

### Banaketa eremua 
Europa, Errusia, Ipar Amerika, Japonia, Hego Korea, Australia, India, Txina, Himalaiako eremua, Mongolia, Iran, Israel, Brasil, Argentina, Benin eta Turkia.

## Galeria 

Fitxategi:Clavulina cinerea 1.jpg
Fitxategi:Clavulina cinerea 2.jpg
Fitxategi:Clavulina cinerea 3.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Phoebe Mills

**Phoebe Mills** (Northfield, Illinois, Estatu Batuak, 1972ko azaroaren 2a) AEBetako gimnasta artistikoa da, oreka-barraren proban espezialista. 1988an brontze olinpikoko domina lortu zuen.

## 1988 
Seulgo (Ipar Korea) Olinpiar Jokoetan brontzea lortu zuen habean edo oreka-barran, eta podiumean izan zen Daniela Silivas (urrea), Elena Shushunova sobietarra (zilarra) eta Gabriela Potorac errumaniarrarekin berdinduta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
International Bartenders Association

**International Bartenders Association** (**IBA**) edo **Tabernarien Nazioarteko Elkartea**, batzutan International Bar Association erakundearekin nahastuta, munduko barmanik onenak ordezkatzeko ezarritako nazioarteko erakundea da.

## Historia 
Erakundea 1951ko otsailaren 24an sortu zen, Ingalaterrako Torquayko Grand Hotelean.

IBAk urtero World Cocktail Competition (WCC) eta World Flairtending Competition (WFC) lehiaketak antolatzen ditu. Ekitaldi hauek munduko leku desberdinetan antolatu izan dira. Halaber, koktel ofizialen zerrenda bat prestatzen du.Hasieran zazpi herrialde zeuden erakundean: Erresuma Batua, Italia, Frantzia, Danimarka, Herbehereak, Suedia eta Suitza. Lehen presidentea Bill Tarling izan zen.  

IBAren koktelek ezaugarri bat dute: normalean neurriak mililitrotan ematen badira ere, IBAk zentilitrotan egiten ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :IBAren webgune ofiziala.
* :IBAren koktelen zerrenda ofiziala.
Celestina Popa

**Celestina Popa** (Ploiesti, Errumania, 1970eko uztailaren 12a) erretiratutako gimnasta artistiko errumaniarra da; 1988an txapeldunorde olinpikoa izan zen taldekako lehiaketan.

## Kirolari ibilbidea 
### 1985 
Montrealgo Munduko Txapelketan, 1985ean, zilarra eskuratu zuen taldekako lehiaketan, Sobietar Batasunaren atzetik eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik. Taldekideak: Laura Cutina, Eugenia Golea, Daniela Silivas, Ecaterina Szabo eta Camelia Voinea izan ziren

### 1987 
Rotterdameko 1987ko Munduko Txapelketan, taldekakoan urrea eskuratu zuen, Sobietar Batasunaren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik, Aurelia Dobre, Daniela Silivas, Ecaterina Szabo, Camelia Voinea eta Eugenia Golea lagun zituela. 

### 1988 
1988an, Seulgo (Ipar Korea) Olinpiar Jokoetan zilarra eskuratu zuen taldekakoan, Sobietar Batasunaren ondoren, eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik (brontzea). Taldekideak: Aurelia Dobre, Eugenia Golea, Gabriela Potorac, Daniela Silivas eta Camelia Voinea izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olesia Dudnik

Olesia Dudnik (Zaporizhia, Ukraina, 1974ko abuztuaren 15a) ukrainar gimnasta artistikoa da, eta Sobietar Batasunarekin lehiatuz, 1988an txapeldun olinpikoa izatea lortu zuen taldekako lehiaketan.

## 1989 
Stuttgarten (Alemania) egindako Munduko Txapelketan, urrezko domina lortu zuen taldekakoan —Errumania (zilarra) eta Txinaren (brontzea) aurretik—, baita urrezko domina ere zaldi-jauzian, eta zilarra oreka-habean, Errumaniako Daniela Silivașen (urrea) atzetik eta Gabriela Potorac errumaniarraren aurretik (brontzea).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harmandia

***Harmandia*** landare loredun generoa da. lau espezie bereizi dira *Olacaceae* familiakoa.

## Taxonomia 
Espeziea Henri Ernest Baillonk aurkitu zuen eta erreferentzia Bulletin Mensuel de la Société Linnéenne de Paris aldizkarian argitaratu zuen (1: 770. 1889). 

## Espezieak 
* *Harmandia congoensis* Tiegh.	 
* *Harmandia flavescens* (Laness.) Pierre ex F.Heim	 
* *Harmandia kunstleri* King	 
* *Harmandia mekongensis* Baill.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thích Nhất Hạnh

**Thích Nhất Hạnh** (vietnameraz  ahoskatua) **Nguyen Xuan Bao** jaioa (Hue, 1926ko urriaren 11 – *ib.*, 2022ko urtarrilaren 22a) Thiền budista, bake aktibista, idazle, poeta, irakasle vietnamdarra, eta Plum Herri Tradizioaren sortzailea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Myrna Mack

**Myrna Elizabeth Mack Chang** (Retalhuleu, Guatemala, 1949ko urriaren 24a – Guatemalako Hiria, 1990eko irailaren 11) Guatemalako antropologoa izan zen. Gerra zibilak deserrotu zituen komunitateen egoera ikertu zuen. Guatemalako Indar Armatuen heriotzaren eskuadroi batek hil zuen, gobernuak maien giza eskubideak urratzen zituela salatzeagatik. 2004an, Amerikarteko Giza Eskubideen Auzitegiak ejertzitoaren esku-hartzea egon zela onartu eta familiari konponketa agindu zion.

## Biografia 
San Nikolas auzoan jaio zen, Retalhuleun. Ama txinatarra zen eta aita maia. Myrnak ahizpa txiki bat zuen, Helen. Antropologia ikasi zuen Erresuma Batuan, Manchesterreko Unibertsitatean eta Durhameko Unibertsitatean.

1973ko azaroaren 16an jaio zen Lucrecia Hernández Mack, Guatemalako mediku eta politikaria, eta 2016. urtean Guatemalako Osasun Ministerioaren buru izan zen lehen emakumea izan zen.

Guatemalara itzuli zenean, landa-lana zuzendu zuen gerra zibilak deserrotu zituen hainbat komunitatetan. Kausarekin bat egin zuen eta giza eskubideen aldeko ekintzaile bihurtu zen. Komunitate indigenetan egindako lanetik abiatuta, gobernu-indarren erasoez jabetu zen. 1986an, Inforpress Centroamericanako lankide batzuekin, *Asociación para el Avance de las Ciencias Sociales* sortu zuen Guatemalan.

Guatemala Hiriko bulegoaren aurrean hil zuten, hogeita zazpi aldiz labaindu ondoren, Guatemalako Indar Armatuen heriotzaren eskuadroi batek (ustez Ameriketako Eskolak sortua), Marco Vinicio Cerezo demokrata kristauaren gobernuan (1986tik 1991ra presidente izan zen). 2004ko apirilean, Amerikarteko Giza Eskubideen Auzitegiak zuzendutako epaiketa baten ondoren, eta Helen Mack Chang ahizparen aktibismo gogorragatik, Guatemalako gobernuak publikoki onartu zuen agenteek hilketa egin zutela eta familiari konpontzeko neurriak esakini zizkion.

## Myrna Mack Fundazioa 
1993an, bere ahizpak, Helen Mack, Myrna Mack Fundazioa sortu zuen bere oroimenean. Erakundea, hasiera batean, Right Livelihood Award-eko funtsekin finantzatu zen, Helenek 1992ko abenduan jaso zuen Bakearen Nobel Alternatiboa. Myrna Mack Fundazioak Guatemalako gerra zibilaren ondorioz desagertutako beste batzuen hilketa argitzeko lan egin du. Helburua Zuzenbideko Estatu Demokratikoa eraikitzen laguntzea da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Helen Mack Chang
*Guatemalako Gerra Zibila

## Kanpo estekak 
* 
*
David McClelland

**David Clarence McClelland** (Mt. Vernon, 1917ko maiatzaren 20a – 1998ko martxoaren 27a), psikologo estatubatuarra izan zen. Ezaguna bilakatu zen bere Beharraren Teoria lantzeagatik.​

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Helen Mack Chang

[eskuinera|thumb|260px|[Helen Mack Chang eta Arreaga enbaxadorea bilera zibil batean]] 
**Helen Mack Chang** (Retalhuleu, 1952ko urtarrilaren 19a) Guatemalako enpresaburu eta giza eskubideen arloko ekintzailea da. Giza eskubideen defendatzaile bihurtu zen, Guatemalako armadak 1990eko irailaren 11n Myrna Mack Chang antropologoa hil eta gero. Bi urte geroago, Myrnaren hiltzaileetako bat, Noel de Jesús Beteta Alvarez, armadako sarjentu ohia, kondenatu egin zuten. Auzitegiak 25 urteko kartzela-zigorra ezarri zion. 2002an, Juan Valencia Osorio koronela zigortu zuten, hilketa agindu zuelako, eta 30 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Erabakia apelazio-auzitegi batean ezeztatu zen 2003an. Guatemalako Gorte Gorenera eraman dute kasua. Kasu hori izan zen Guatemalako lehena, eta aurrekari bat ezarri zuen antzeko giza eskubideen kasuetarako.

1993an Helen Mack-ek Myrna Mack Fundazioa sortu eta bere zuzendari exekutiboa bihurtu zen. Myrna ahizparentzat justizia bilatzeaz gain, Fundazioak Guatemalan giza eskubideak sustatzeko beste jarduera eta programa askotan parte hartzen du. Gerraren biktimei laguntzen die eta herri indigenen garapen politiko eta ekonomikoa sustatzen du.

Álvaro Colom presidentearen zuzendaritzapean, Mack 2010ean izendatu zuten poliziaren ustelkeriari buruzko ikerketak zuzentzeko. Izendatu ondoren egindako lehen adierazpenetako batek esan zuen Guatemalako poliziaren soldata apalak eta lan-baldintza txarrak ustelkeriaren katalizatzaile giltzarriak zirela, eta aurre egin behar zitzaiela".

## Sariak eta Aitortzak 
* 2011an, Ohorezko Legioaren Chevalierren intsignia Frantziako enbaxadoreak Guatemalan emana.
* 2010ean, Judith Lee Stronach Giza Eskubideen Saria, Justizia eta Kontu Emate Zentroak emana.
* 2005ean, Notre Dame unibertsitatearen saria, Latinoamerikako Zerbitzu Publiko Goraipatuarentzat.
* 1992an, Right Livelihood Award, "balio pertsonalagatik, justizia bilatzen jarraitzeagatik eta hiltzaile politikoen zigorgabetasunaren amaieragatik".

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Myrna Mack Chang
* Guatemalako Gerra Zibila

## Kanpo estekak 
* Myrna Mack Fundazioa (gaztelaniaz)
Paul Anka

**Paul Albert Anka** (Ottawa, 1941eko uztailaren 30a) kanadar abeslari, abesti egile eta aktorea da.

Kanadan jaio zen familia libanoar kristau batean. Hamasei urterekin arrakasta handia lortu zuen *Diana* abestiarekin. *Lonely Boy*, *Put Your Head on My Shoulder* eta ''(You 're) Having My Baby* abestiekin ere lortu zituen arrakastak.

*She's a Lady* idatzi zuen Tom Jonesentzat eta ingelesez *My Way'' abestiaren hitzak.

## Diskografia 
### Albumak 
## Filmografia 
## Kanpo estekak
Mihaela Stanulet

**Mihaela Stănuleţ**  (Sibiu, Errumania, 1967ko uztailaren 16a) errumaniar gimnasta artistikoa da, 1984an taldekako lehiaketan txapeldun olinpikoa.

## 1983 
1983ko Budapesteko Munduko Txapelketan zilarra lortu zuen taldekako lehiaketan, Sobietar Batasunaren ondoren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik.

## 1984 
Los Angelesko Olinpiar Jokoetan urrea eskuratu zuen, Estatu Batuen eta Txinaren aurretik. Taldekideak: Laura Cutina, Cristina Elena Grigoras, Ecaterina Szabo eta Simona Pauca izan ziren
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simona Pauca

**Simona Pauca** (Azuga, Errumania, 1969ko irailaren 19a) errumaniar gimnasta artistikoa da, oreka-habearen proban espezialista. 1984an txapeldun olinpikoa izatea lortu zuen.

## 1984 
Los Angelesko Olinpiar Jokoetan urrea eskuratu zuen taldekakoan, Estatu Batuen eta Txinaren aurretik. Taldekideak: Laura Cutina, Cristina Elena Grigoraνo, Ecaterina Szabo eta Mihaela Stănuleţ izan ziren. Gainera, oreka barran urrea eta brontzea eskuratu zituen banakako jeneralean, Mary Lou Retton estatubatuarraren eta Ecaterina Szabo herrikidearen atzetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simona Renciu

**Simona Renciu** (Errumania, 1967ko abenduaren 21a) errumaniar gimnasta artistikoa da, 1983an taldekako lehiaketan munduko txapeldunorde izan zen.

## 1983 
Budapesteko 1983ko Munduko Txapelketan, taldekako zilarra eskuratu zuen, Sobietar Batasunaren ondoren (urrea) eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik (brontzea). Taldekideak: Lavinia Agache, Mirela Barbălată, Laura Cutina, Mihaela Stănuleţ eta  Ecaterina Szabo izan ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cristina Elena Grigoras

**Cristina Elena Grigoras** (Satu Mare, Errumania, 1966ko otsailaren 11) gimnasta artistiko txapeldun olinpikoa izan zen 1984an, taldekako lehiaketan.

## 1980 
Moskuko Olinpiar Jokoetan taldekako zilarra eskuratu zuen, Sobietar Batasunaren ondoren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik.

## 1984 
Los Ángeleseko Olinpiar Jokoetan urrea eskuratu zuen taldekakoan, Estatu Batuen eta Txinaren aurretik. Taldekideak: Laura Cutina, Simona Pauca, Ecaterina Szabo eta  Mihaela Stănuleţ izan ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lavinia Agache

**Lavinia Agache** (Cãiui, Errumania, 1968ko otsailaren 11) errumaniar gimnasta artistikoa da, jauzi-probetan eta proba asimetrikoetan aditua. 1983an munduko txapelduna izatea lortu zuen.

## Kirolari ibilbidea 
### 1983 
1983ko Gimnasia Artistikoko Nazioarteko Txapelketan, Budapesten, lau domina lortu zituen:

* Zilarra taldeka, Sobietar Batasunaren ondoren, eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik, taldekideak; Laura Cutina, Mirela Barbălată, Simona Renciu, Mihaela Stanulet y Ecaterina Szabo izan ziren.
* Zilarra jauzi proban  Boriana Stoyánova bulgariarraren ondoren eta berdinketan bere herrikide Ecaterina Szaborekin. 
* Zilarrezko domina bat asimetrikoetan  Maxi Gnauck alemaniarraren ondoren, eta berriz ere bere herrikide Ecaterina Szaborekin berdinketan.
* Brontzea oreka-barran Olga Mostepánova eta Hana Říčnaren ondoren.

### 1984 
Los Angelesko Olinpiar Jokoetan 

* Urrea lortu zuen taldekako proban, Estatu Batuen eta Txinaren aurretik; eta 
* Brontzea, berriz, zaldi-jauzian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nikon Moskukoa

**Nikita Minov** edo **Nikita Minin**, **Nikon** izenez ezagunagoa (; Veldemanovo (Nizhni Novgorod), 1605eko maiatzaren 7a &ndash; Jaroslavl, 1681eko abuztuaren 17a ), Moskuko eta Errusia guztietako patriarka izan zen, Errusiako liturgia ortodoxoko kanonen erreformatzailea,  greziar kanonetara hurbiltzeko; Erreforma horiek Elizaren eta Estatuaren urruntzearen ideia defendatu zuten, azken hauek hierarken eta eliz erakundeen nagusitasuna aitortuz, eta horrek zisma garrantzitsua eragin zuen Errusiako Eliza Ortodoxoan (*raskol*). Nikonen erreformen aurka dauden taldeak *staroveri* (sinestun zaharrak) edo *raskólniki* (zismatikoak) izenez ezagutzen dira, antzinako otoitzen erabilera defendatzen dutenak. 

Errusiako Alexis I.a tsarraren lagun mina zen, hamar urtez ezkonduta egon zen eta semeak hil ondoren fraide bihurtu zen, eliza barruan mailaz igo zen eta 1649an Novgorodgo (Handia) metropolitar gotzain kargura igo zen. eta 1652an Moskuko Patriarkarenera. Bi urte geroago 1654an kontzilio bat deitu zuen eta bertan bere apaizak testu sakratuen berrikuspen osoa adostera behartu zituen, testu grekoetatik berak itzuli eta moldatu zituena; monasterioak eraiki eta eraberritu zituen eta bilduma baliotsuez hornitu zituen, bere mandatariek Ekialde Hurbila eta Errusia arakatu zuten eskuizkribuen bila, profano zein sakratuen bila, Errusiako eliza bere jatorri greziarretara hurbildu zezaketen eskuizkribuen bila, Errusia Eliza Ortodoxoaren zentro politikoa eta espirituala bihurtuko zela uste zuen. .

Erreformak Avvakum protopope-aren (sinestun zaharren buruzagia) erreakzio bortitza piztu zuen. Nikonek Siberiara deportatu arazi zuen eta torturak jasan zituen. 1656an, botere espiritualaren nagusitasuna onartzen ez zuen tsarrarengandik urrundu zen. 1658an Nikon bi urte lehenago Istratik gertu sortu zuen Berpizkundearen Monasteriora erretiratu zen. Geroago, 1664an, bere eginkizunak berreskuratzen saiatu zen, baina 1666ko kontzilioak, Estatuak Elizaren gaineko garaipena markatu zuenak, behin betiko kendu zuen, intsumisioa egotzita eta apaiz-funtzioak kenduz, *Nikon* (*fraide)* bezala bakarrik aitortuz.

Nikon Vologda eskualdeko Ferapontov monasteriora erbesteratu zuten. Baina, Errusiako Alexis I.a tsarra hil zenean, bere seme eta ondorengo Teodoro III.a tsarrak (Fiodor Alekseievitx) Nikon Berpizkundeko monasteriora eraman zuen, Moskutik hurbil. Hirurogeita hamar urtetik gorako fraideak ezin izan zuen bidaia luzean bizirik iraun, Jaroslavl inguruko Nikolo-Trópinskaia elizan hil zen. Tsaren nahi espresuki eta Moskuko Joakim Patriarkaren (Патриарх Иоахим) protestak gorabehera, Nikon patriarkaren ohoreekin lurperatu zuten Istrako monasterio maitean. 1682an, tsarrak patriarka tituluaren *post mortem* itzultzea lortu zuen Nikoni.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sinestun zaharrak testua gaztelaniaz
Eugenia Golea

**Eugenia Golea** (Bucarest, Errumania, 1971ko martxoaren 10a) errumaniar gimnasta artistikoa da, 1988an txapeldunorde olinpikoa taldekako lehiaketan.

## Kirolari ibilbidea 
### 1985 
Montrealgo Munduko Txapelketan, 1985ean, zilarra lortu zuen taldekako lehiaketan, Sobietar Batasunaren atzetik eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik. Taldekideak Laura Cutina, Celestina Popa, Daniela Silivas, Ecaterina Szabo eta Camelia Voinea izan ziren.

### 1987 
Rotterdameko 1987ko Munduko Txapelketan, taldekako urrea irabazi zuen —Sobietar Batasunaren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik, taldekideak: Aurelia Dobre, Daniela Silivas, Ecaterina Szabo, Camelia Voinea eta Celestina Popa. Gainera, zaldi-jauzian zilarra lortu zuen.

### 1988 
1988ko Seulgo Olinpiar Jokoetan (Ipar Korea) zilarra lortu zuten taldekakoan, Sobietar Batasunaren ondoren eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik (brontzea). Taldekideak: Aurelia Dobre, Celestina Popa, Gabriela Potorac, Daniela Silivas eta Camelia Voinea izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mirela Barbălată

**Mirela Barbalata**  (Errumania, 1967ko urriaren 23a) errumaniar gimnasta artistikoa da, 1983an munduko txapeldunordea taldekako lehiaketan.

## Kirolari ibilbidea 
### 1983 
Budapesteko 1983ko Munduko TaldekakoTxapelketan, zilarra eskuratu zuen, Sobietar Batasunaren ondoren (urrea) eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik (brontzea). Taldekideak: Lavinia Agache, Simona Renciu, Laura Cutina, Mihaela Stănuleţ eta Ecaterina Szabo izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ecaterina Szabo

**Ecaterina Szabo** (Covasnako barrutia, Errumania, 1968ko urtarrilaren 22a) errumaniar gimnasta artistiko ohia da; 20 domina irabazi ditu, mundukoak, kontinentalak eta olinpikoak.

## Lorpenak 
Batez ere Los Angelesko Olinpiar Jokoetan nabarmendu zen, 1984an, urrezko lau domina irabazi zituen zaldi-jauzian, oreka-habean, lurzoruan eta taldekako lehiaketan, eta zilarrezkoa, berriz, banakako orokorrean, Mary Lou Retton estatubatuarrarekin izandako borroka epiko baten ondoren, zeinak azkenean urrea lortu baitzuen.

Hiru urte geroago, taldea 1987an Rotterdameko Munduko Txapelketara eraman zuen, Sobietar Batasuna garaituz, lehiaketaren historian hirugarren aldiz. 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Ecaterina_Szabo_1984_Romanian_stamp.jpg/150px-Ecaterina_Szabo_1984_Romanian_stamp.jpg|ezkerrera|thumb|150x150px|Errumaniako 1984ko posta-zigilua, Ecaterina Szabo gimnastaren omenez.
2000. urtean Gimnasiako Fama Aretoan sartu zen.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Szab%C3%B3_Katalin.JPG/150px-Szab%C3%B3_Katalin.JPG|ezkerrera|thumb|200x200px|Ecaterina Szaboren argazkia, 2017(e)ko abuztuaren 20koa, lehiaketetatik erretiratuta.
## Kirolari ibilbidea 
1973an hasi zen gimnasia artistikoaren diziplinan, Onesti-ko gimnastika-eskolan, Maria Cosma eta Mihai Agoston izan zituen entrenatzaile.1980an urrezko lehen dominak lortu zituen gazteen txapelketetan. 1982an urrezko bi domina lortu zituen eta parte-hartze nabarmena izan zuen gainerako gaitasun guztietan.

Moskuko Olinpiadetan, 1984ko Olinpiar Jokoetan, Szabo izan zen faboritoa, eta "the next Nadia" (Nadia berria) deitu zioten, Nadia Comüneci errumaniarra erreferentzia hartuta. Konpetentzietan urrezko domina gehienak irabazi bazituen ere, Mary Lou Retton garaitu zitzaion proba batean .05 puntu eztabaidatuan. Errumaniara heroi bihurtuta itzuli zen, eta urteko atleta errumaniar onena zela esan zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azpibeltz odoltsu

**Azpibeltz odoltsua** (*Agaricus haemorrhoidarius*) *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Jangarri ona da, baina ez oso ezaguna eta bildua. *Agaricus campestris* perretxikoaren antzeko kalitate gastronomikoak ditu.

Sinonimoak: *Pratella haemorrhoidaria*, *Psalliota haemorrhoidaria*, *Pratella sylvatica var. haemorrhoidaria*, *Fungus haemorrhoidarius*, *Agaricus sylvaticus subsp. haemorrhoidarius*, *Agaricus sylvaticus var. haemorrhoidarius*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 12 cm arteko diametrokoa, hemisferikoa, gero ganbila eta bukaeran zabaldu egiten da. Ertz inkurbatua eta apendikulatua, errezel zuriaren hondarrekin. Azal bereizgarria, fibriloso-ezkatatsua, arre-okre antzeko kolorekoa, ukitzean gorriz zikintzen da. Schäffer erreakzioa negatiboa.

**Orriak:** Estu, desberdinak, libreak, arrosa-gorrixka kolore bizikoak, bukaeran arre-purpura ilun kolorekoak. Ertz irregularrekoak eta alboak baino kolore argiagokoak. Espora-jalkina arre-purpura kolorekoa.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** 13 cm arteko garaierakoa eta 2,5 cm arteko lodierakoa, erraboildun samarrekoa, laster barnehutsa, leuna eraztunetik gora eta flokonoso-ezkatatsua azpitik, zurixka, ukitzean gorriz zikintzen da. Eraztun superoa, mintzezkoa, ertz flokosoa, batzuetan koskaduna, zuria.

**Haragia:** Lodia, zuria, ebakitzean gorritu egiten da, usain eta zapore fungiko atseginak ditu.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. *Haemorrhoidarius* epitetoa berriz latinetik dator, hemorroidea, esan nahi duen. "haemorrhois" hitzetik. Haragiak kolore gorria hartzeko duen joeragatik.

## Jangarritasuna 
Jangarri bikaina.

### Nahasketa argazkia 
*Agaricus sylvaticus* delakoarekin nahas daiteke eta baita *Agaricus langei* espeziearekin ere, honek, markatuago ditu ezkatak eta batez ere koniferoetan hazten da.

**Oharra:** Gorritzen diren espezieen artean, hobekien bereizten dena da, kapelan dituen zuntzengatik eta ez duelako ia ezkatarik 

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean hostozabalen basoetan, batez ere *Quercus* zuhaitzetan, baina baita koniferoen basoetan ere.

### Banaketa eremua 
Europa (Batez ere Frantzia), Ameriketako Estatu Batuak, Kanada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus abruptibulbus

***Agaricus abruptibulbus*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Almendra mingotsen usain susmagarria izan arren, jateko ona da.

Sinonimoak: *Agaricus arvensis var. abruptus*, *Agaricus abruptus*, *Agaricus cretacellus*, *Psalliota cretacella*, *Psalliota abruptibulbus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 10 cm arteko diametrokoa, hasieran oboidea edo kanpai itxurakoa, gero laua titi txiki batekin, zuria, hori ilunez zikintzen da ukitzean edo igurztean.

**Orriak:** Estu, oinetik urrun, hasieran zurbilak, zahartzean arrosa-grisaxkak. Ertza esterila eta zurbila.

**Hanka:** Luzea, zilindrikoa edo oinarrirantz lodituta, erraboil baztertu oso garatu batean amaitzen da. Eraztun zuri eta mehe bat du, oso goian, leuna goi aldetik, eta azpitik gurdien gurpilaren forman, hortzekin.

**Haragia:** Mehea, zuria kapelan, zerbait arrosa kolorekoa oinarena, batez ere erraboilean. Almendren usain arinekoa.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, Perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.  *Abruptibulbus* epitetoa berriz latinetik dator, "abruptus" hitzetik, hautsia, arraildura esan nahi du. Oinean erraboil baztertua edo ia baztertua duelako.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona batzuentzat, beste batzuk uko egiten dioten arren.

### Nahasketa arriskua 
*Agaricus sylvicola* delakoarekin, *Agaricus essettei* eta *Agaricus xanthoderma* espeziarekin, lehenengoak anis usain handia du, eta bigarrena fenol usainarekin, gainera apur bat toxikoa da.

Agaricus essettei eta Agaricus abbruptibulbusen arteko desberdintasunak morfologikoak eta geografikoak dira batez ere

* Morfologia: Agaricus essettei: perretxiko honek marroi arrosatik oliba arrearen txapela du, 8 cm-ko diametroa izan dezakeena. Bere oina zuria da, sendoa eta askotan erraboil-oinarria du. Orriak arrosak dira eta gero marroi bihurtzen dira adinarekin. *Agaricus abruptibulbus*: perretxiko honek txapel marroitik marroi ilunera du, askotan *Agaricus essettei*-rena baino txikiagoa. Bere oina zuria da, oro har *Agaricus essettei*-rena baino lirainagoa, baina baita erraboildun oinarria ere. Orriak arrosa kolorekoak dira hasieran eta gero marroi bihurtzen dira zahartzean.

* Habitat eta banaketa: *Agaricus essettei*: Ipar Amerikan aurkitzen da batez ere, hostozabalen basoetan bereziki. *Agaricus abruptibulbus*: Ipar Amerikan ere aurkitzen da, baina ohikoagoa da Europan eta munduko beste eskualde epeletan.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean pinudietan ateratzen da. Batzuetan, lurrean eroritako pinu-[[Orratz (botanika)|orratzek] ia estalita.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia, Taiwan, India, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricus langei

***Agaricus langei*** *Agaricaceae* familiako perretxiko espezie bat da. Itxura odoltsua izan arren, edozein basa txanpiñoi bezala prestatzen da.

Sinonimoak: *Psalliota haemorrhoidaria*, *Agaricus haemorrhoidarius*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 12 cm arteko diametrokoa, kolorea marroi-horixka zikina du, hondo argiagoaren gainean. Erdi-esferikoa, gero ganbila, erdian zapal samarra, azkenik zabaldua. Azala bereiz daiteke, lodia, zaila, lehorra eta zuntzezko ezkatak dituena.

**Orriak:** Libreak, estu, desberdinak, meheak eta sabelarekin erdian. Hasieran kolore arrosa ederra dute, azkenik marroi-txokolate kolore iluna hartzen dute.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Zurixka-arrosa, 8 - 12 x 1 - 3 cm-koa, zilindrikoa, oinarrirantz sendotuaz, gorritu egiten da zapaltzean. Eraztun zuria, iraunkorra, zabala, mehea eta mintzezkoa.

**Haragia:** Trinkoa, zuria, gorri-karmin bizi kolorea hartzen du aireak ukitzean. Zapore gozokoa eta usain ahulekoa.

**Etimologia:** *Agaricus* terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. *Langei* epitetoa Jakob Emanuel Lange (1864-1941) daniar mikologoaren omenez da. 

## Jangarritasuna 
Kalitate oneko jangarria. Bere itxura odoltsuagatik susmagarritzat hartu izan da arrazoirik gabe.

### Nahasketa arriskua 
*Agaricus haemorrhoidarius* delakoarekin, honek hostozabaletan irteten du. *Agaricus sylvaticus* espeziarekin ere bai, honek hasieran gorri-laranja koloreko haragia du, gero gorri-odol kolorekoa eta normalean pinudietan ateratzen da. Biak jateko onak.

## Sasoia eta lekua 
Abuztutik azarora bitartean, batez ere koniferetan ateratzen da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Europa, Errusia, Iran, India, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak