Hundejahre

**Zakur urteak** (*Hundejahre*) **Günter Grass** idazle alemaniarraren eleberri bat da, 1963an argitaratua. Danzigeko trilogiaren hirugarren eta azken zatia da, *The Tin Drum* (*Die Blechtrommel*) eta *Cat and Mouse* (*Katz und Maus*) lanekin batera. Eleberriak Alemaniako historiaren ikuspegi panoramikoa eskaintzen du, Lehen Mundu Gerraren amaieratik Bigarren Mundu Gerraren ondorengo garaira arte, hiru narratzaile desberdinen ahotsetatik kontatua.

## Argumentua 
Eleberriak hiru atal ditu, bakoitza narratzaile desberdin batek kontatua:

# **Lehen atala**: Brauxel izeneko meategi-jabeak kontatzen du. Bertan, Walter Matern eta Eduard "Eddi" Amsel haurtzaroko lagunen istorioa azaltzen da. Eddi, judu erdi bat, espantapajaros artistikoak eraikitzen dituen haurra da. Bere lagun Walterrek hasieran jazarpena egiten dio, baina gero adiskidetasun estua garatzen dute.
# **Bigarren atala**: Harry Liebenau izeneko pertsonaiak kontatzen du, bere lehengusu Tullari idatzitako gutunen bidez. Atal honek Bigarren Mundu Gerraren garaiko gertakariak azaltzen ditu, Eddik bere espantapajarosak SA uniformeekin janzten dituen garaia barne. Walterrek SAko kide bihurtzen da, Eddiren eskaeraz.
# **Hirugarren atala**: Walter Matern berak kontatzen du. Gerraren ondoren, Walter Alemanian zehar bidaiatzen du, iraganeko erruak konpontzen saiatuz eta bere lagun zaharraren bila.

## Pertsonaiak 
* **Walter Matern**: Alemaniar katolikoa, Eddiren haurtzaroko laguna. Gerraren aurretik SAko kide bihurtzen da, baina gerra ondoren bere iraganeko ekintzak berrikusten ditu.
* **Eduard "Eddi" Amsel**: Jatorri juduko artista, espantapajarosak eraikitzen ditu. Bere lanak gizartearen ispilua dira, eta bere identitatea ezkutatu behar du bizirauteko.
* **Harry Liebenau**: Bigarren ataleko narratzailea, bere lehengusu Tullari idatzitako gutunen bidez gerrako esperientziak kontatzen ditu.
* **Tulla Pokriefke**: Harryren lehengusua, trilogiako beste lanetan ere agertzen den pertsonaia.

## Gai nagusiak 
* **Identitatea eta jatorria**: Eddiren jatorri judua eta bere identitatearen bilaketa eleberriaren ardatz nagusietako bat da.
* **Adiskidetasuna eta traizioa**: Walter eta Eddiren arteko harremana, eta gizartearen presioek nola eragiten duten adiskidetasunean.
* **Gizartearen konplizitatea**: Eleberriak aztertzen du nola gizarteak, modu aktibo edo pasiboan, parte hartu zuen nazismoaren gorakadaren eta ondorioen eraginean.
* **Artearen erabilera politikoa**: Eddiren espantapajarosak gizartearen ispilua dira, eta artearen bidez gizartearen hipokrisia eta ustelkeria agerian uzten dira.

## Estilo eta egitura 
Eleberriak narrazioaren egitura konplexua du, hiru narratzaile desberdinen bidez kontatua. Honek ikuspegi anitzak eskaintzen ditu, eta irakurleari gizartearen eta pertsonaien barne-mundua sakonago ulertzeko aukera ematen dio. Grass-en estiloa satirikoa eta alegorikoa da, eta eleberrian umorea eta tragedia uztartzen dira.

## Kritika eta eragina 
*Zakur urteak* eleberriak kritika positiboak jaso zituen, bereziki bere egitura narratibo konplexuagatik eta gizartearen kontzientzia kolektiboaren azterketa sakonagatik. Hala ere, eleberriaren irakurketa zaila dela aipatu da, bere luzera eta estilo esperimentalagatik. Grass-en lan honek Alemaniako literaturan eta memoria historikoaren azterketan eragin handia izan du.

## Kanpo estekak