open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sisal (Yucatán)

**Sisal** Mexikoko portu bat da, Yucatán Estatuko ipar-mendebaldeko kostaldean kokatua, Mexikoko Golkoan eta Hunucmá udalerrian. Iraganean, Zizalgo Santa Maria ere deitua izan zen. Sisal, historikoki, Yucatángo portu nagusia izan zen XVI. mendetik XX. mendearen hasierara arte, Progresoko portuak ordezkatu zuen arte, garai hartan estatuaren industria nagusia zen henekenaren erabilera bideratzeko sortua. Herria estatuko hiriburua den Méridatik 53 kilometro ipar-mendebaldera dago. 

## Etimologia 
Sisal izena maia hizkuntzatik dator, "Hotza astuna eta sarkorra den lekua" esan nahi duena (*síis*, hotz; *aal*, astuna). Portuaren izenari ematen zaizkion beste esanahi batzuk hauek dira: «Zuhaitz handiek egiten duten freskotasuna eta itzala» (síis óol) eta «emakumearen semea edo alaba» (aal).

## Historia 
Historikoki maiek sortu zuten Sisaleko lene portua, Ah Canuldarrek erabili zutenak, Kalkiniko Kodexan zehazten den bezala. Koloniaren garaian, indarrean zegoen Espainiako legeak ezartzen zuen probintziak merkataritza egin zezakeen portu bakarra Campeche zela, garai hartan Yucatánen zati zena. Hala ere, Campeche Meridarekiko urruntasunagatik eta bi herrien arteko lehia historikoagatik, hiriburutik hurbilago zegoen portu bat egokitu zen, 1811n ezarri zena ofizialki. Garai kolonialean ere, portua babesteko gotorleku bat eraiki zen, eta 1845ean itsasargi bat gehitu zitzaion. Gotorlekuak eta itsasargiak gaur egun arte iraun dute, eta turismoa erakartzen dute. Geroago, ofizialki Progreso deituriko portu berria ezarri zenean, Sisal nabarmen jaitsi zen, gaur egun dagoen arrantza eta turismo herri txiki bihurtzeraino.

Agintariek Sisal Herri Magiko izendatu ondoren, herriko biztanle batzuek portuko sarrera blokeatu zuten 2021eko uztailaren 5ean, titulu horren ondoriozko inbertsio ekonomikoa kostaldean lurrak erosi zituzten enpresarientzat bakarrik izango zela argudiatuz. Manglareen suntsiketaren, lurrak kentzearen eta hirigune historikoko errenta-prezioen igoeraren aurkakoa ere izan zen.

## Demografia 
2010eko INEGIk (Estatistika eta Geografiako Institutu Nazionala) egindako zentsuaren arabera 1837 biztanle zituen, 940 gizonezkoak, 897 emakumezkoak.

## Iruditegia 

Image:
Vista desde el parque del Faro de Sisal; Hunucmá, Yucatán.jpg|Santiagoko gotorlekua.
Sisaleko_kaia.jpg|Herriko kaia.
Antigua aduana de Sisal.JPG|Sisaleko aduana zaharra.
Manglares de la ciénega de Sisal.JPG|Sisaleko manglarrak.
Sisaleko dunask.jpg|Sisaleko dunak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Burj Qatar

**Burj Qatar** () edo **Doha Tower** () Dohako etxe-orratza da. Jean Nouvel arkitekto frantziarrak diseinatutako bulego-eraikin honek 238 metroko altuera eta 46 solairu ditu. Chicagon egoitza duen Eraikin Garaien eta Hiri Habitaten Kontseiluak Ekialde Ertaineko eta Ipar Afrikako eraikinik onena izendatu zuen 2012an, eta fatxadan "eredu islamiar zaharrak" nola erabiltzen dituen nabarmendu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sulfona

**Sulfonak** organosufre-konposatuak dira, sulfonilo funtzio-taldea eta (R−S(=O)2−R’) formula dutenak non R eta R' erradikal organikoak diren. Sufre-atomoak sei balentzia du bi oxigeno-atomori lotura bikoitzez lotzen zaie eta karbono-atomoei lotura bakunez.
thumb|120x120px|Sulfonen egitura
## Sintesia 
Sulfonak tipikoki tioeterrak oxidatuz prestatzen dira non sulfoxidoak bitarteko produktua diren.

Sufre dioxidotik abiatuta ere sintetiza daitezke, normalean alkenoekin erreakzionatuz zikloadizio baten bidez. Horrela prestatzen da sulfolanoa adibidez, zeina disolbatzaile industrial interesgarria den.
erdian|thumb|472x472px|Sulfolanoaren sintesia

## Erabilera 
Arestian aipatu bezala sulfolanoa disolbatzaile interegarria da eta petroliotik konposatu aromatiko preziatuak erauzteko usatzen da.
thumb|220x220px|Dapsona-ren egitura
Polimeroen sintesian ere baliatzen dira plastiko bereziak helburua direnean. Plastiko berezi horien ezaugarriak: sendotasuna eta oxidazioarekiko, korrosioarekiko eta tenperatura altuekiko erresistentzia handia. Polimero horien sintesian bisfenol S eta 4,4'-diklorodifenil sulfona erabiltzen dira besteak beste.

Botikak egiteko ere baliagarriak dira. Adibidez daposna legenarra, tuberkulosia edo demartitisak tratatzeko usatu izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zetrimida agar

[thumb|right|250px|[Pseudomonas aeruginosaren koloniak **zetrimida agarrean**]]

**Zetrimida agarra** mikrobiologiako laborategietan erabiltzen den hazkuntza-ingurune solidoa eta hautakorra da, Pseudomonas aeruginosa bakterio Gram negatiboa antzemateko balio duena. Bere hautakortasuna zetrimidari zor zaio, amonio kuaternarioaren deribatua dena, gainontzeko bakterio laguntzaileak akabatzen dituena baina Pseudomonas aeruginosak ondo toleratzen duena.

Agar honetan hazten denean (24-48 orduetan, 37ºC-tan) Pseudomonas aeruginosak kolonia berdeak edo urdinak sortzen ditu, dituen pigmentuie esker (pioberdina eta piozianina). Argi ultramorearen lanpara baten azpian jartzean, kolonia horiei fluoreszentzia darie 

Pseudomonas aeruginosaren presentzia lagin batean baieztatzeko ez da nahikoa agar zetrimidaren hazkuntzaren proba. Beste test batzuk egin behar dira beti (oxidasarena eta azetamida saldaren hazkuntzarena ohikoenak izanik).

Zetrimida agarra uren, kosmetikoen eta lagin klinikoen analisi mikrobiologikoetan erabiltzen da usu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lusailgo estadio ikonikoa

**Lusailgo estadio ikonikoa** (), Qatarko Lusail udalerrian dagoen futbol estadio bat da. 2021ean ireki zen eta 80.000 ikusleentzako edukiera du. 2022ko Munduko Futbol Txapelketaren egoitzetako bat da. Zenbait partidaren, tartean finalaren, egoitza izango da. Foster + Partners arkitekto-taldeak diseinatuta, estadioaren sabai osoa eguzki-panelez estalita egongo da, eta, beraz, estadioak elektrizitatea izango du, esparrurako ez ezik, inguruko lekuetarako ere. Erdiko aldea ireki eta itxi ahal izango da baldintza klimatologikoak normalak ez direnerako.

Udan Qatarreko tenperatura altuak 50&nbsp;℃ ingurura iristen direnez, hozte-sistema bat egongo da tenperatura altuak jasan ahal izateko. Estadioa urez inguratuta egongo denez, ikusleak sei zubitik sartuko dira estadiora.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jordan Bardella

**Jordan Bardella** (Drancy, 1995eko irailaren 13a - ) frantziar politikaria da, 2022etik aurrera Rassemblement National eskuin muturreko alderdiaren burua dena.

2019az geroztik da parlamentaria Europako Parlamentuan, eta 2021ean Bardellari berari eman zion Marine Le Penek alderdia zuzentzeko ardura, berak presidentetzarako bozak prestatzen zituen bitartean. Gainera, Le Penen ilobetako baten bikotekidea da.

Hamasei urterekin afiliatu zen artean Fronte Nazionala zenera, eta 2017az geroztik da alderdiaren bozeramaileetako bat. Euroeszeptikoa da, eta, horrenbestez, Frantzia EB Europako Batasunetik ateratzea defendatu izan du, eta «atzerritarrekiko gorrotoa eta indarkeria sustatzea» egotzita Frantziako Barne Ministerioak desegindako elkarte bat ere babestu zuen, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alderdi Sionista Erlijiosoa

**Alderdi Sionista Erlijiosoa** () edo **Tkuma** () eta 2021era arte egun ofizialki **Batasun Nazionala–Tkuma** () deitua, Israelgo alderdi politiko erlijiozale sionista da.

Tkuma 1998an jaio zen, Hanan Poratek eta Zvi Hendelek Alderdi Nazional Erlijiosoa (Mafdal) utzi zutenean. Moledet eta Herut-Mugimendu Nazionala alderdiekin batera, Batasun Nazionala koalizioa osatu zuten, 1999ko Israelgo hauteskunde orokorretan lau eserleku irabazita. 2003ko Israelgo hauteskunde parlamentarioetan, Yisrael Beiteinu Batasun Nazionala koalizioan sartu zen (nahiz eta Herut-Mugimendu Nazionala joan), eta alderdien koalizioak zazpi eserleku irabazi zituen.

2022an Benjamin Netanyahuren aldeko blokean parte hartu zuten eta 14 eserleku lortu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
4,4'-diklorodifenil sulfona

'''4,4'-diklorodifenil sulfona (DCDPS)''' organosufre-konposatua da (ClC6H4)2SO2 formula duena eta sulfonen familiakoa. Solido zuria da eta polimero zurrunak eta tenperatura altuak pairatzen dituztenak sintetizatzeko usatzen da.

## Sintesia eta erreakzioak 
4,4'-diklorodifenil sulfona klorobentzenoaren sulfonazioaz sintetitzatzen da azido sulfurikoa baliatuz. Maiz, aditiboak baliatzen dira ''4,4'-isomeroa* eratzea errazteko.

ClC6H5 + SO3 -> (ClC6H4)2SO2 + H2O

Difenil sulfona kloratuz ere presta daiteke.

Polisulfonak produzitzeko monomero gisa baliatzen da.

*n* (ClC6H4)2SO2  +  *n* NaO−X−ONa   →   [(O−X−OC6H4)2SO2]*n*  +  2*n'' NaCl

## Erreferentziak
Polyommatus coridon

***Polyommatus coridon*** edo ***Lysandra coridon*** Lycaenidae familiako tximeleta espezie bat da. Europan aurkitzen da, latutude ertainetan batez ere.

Nikolaus Poda entomologo austriarrak deskribatu zuen 1761. urtean.

## Deskribapena 
Tximeleta ertaina da, hegal zabalera 30-36 mm-koa baino ez da. Sexu dimorfismo nabarmena du koloreari dagokionean. Arraren hegalen gainaldeak urdin argiak dira, kanpoaldera puntu beltzak agertzen dituzte, atzeko hegaletan nabarmenagoak direnak, eta hegalen ertzak zuriak dira. Azpialdean kolore marroi zurixka dute eta eraztun zuriko puntu beltz ugari hegaletan sakabanatuta.

Emearen hegalak marroi argiak dira gainaldean, puntu ilunak dituzte kanpoaldera eta hegalen ertzak ere zuriak dira. Azpialdeko kolorea marroi-laranja da eta emeek ere eraztun zuriko puntu beltz ugari dituzte hegaletan barreiatuta.

## Bizi zikloa 
Urtero belaunaldi bakarra ateratzen dute. Beldarra *Hippocrepis comosa* landarearen hostoetaz elikatzen da soilik eta gautarra da. Beldarrak sustantzia gozo bat jariatzen du, inurriek elikagai gisa erabiltzen dutena, eta horren trukean zaindu egiten dute. Horrela igarotzen du negua, inurritegian hibernatzen. Udaberria iristerakoan pupa osatzen du eta tximeleta helduak ekainetik urrira ikusi ohi dira.

## Habitata 
Kareharrizko lurzoruetako belardiak atsegin dituzte eta 100-2.000 metrotako altueran ikusten dira. Belar laburra eta lore asko dauden zelaiak dituzte gogokoen. Ez dute migrazio aipagarririk egiten, bizi diren eremuarekiko nahiko sedentarioak dira izatez.

## Iruditegia 

Irudi:Lysandra coridon male (4871869664).jpg|Arra.
Irudi:Polyommatus coridon female in Dourbes Viroin Valley, Belgium..JPG|Emea.
Irudi:Chalkhill blue butterflies (Polyommatus coridon) mating 1.jpg|Arra (zuria) eta emea (marroia) elkarturik.
Irudi:Polyommatus coridon egg.jpg|Arrautzak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Difenil sulfona

**Difenil sulfona** organosufre-konposatua da (C6H5)2SO2 formula duena eta sulfonen familiakoa. Disolbatzaile organikoetan disolbatzen den solido zuria da. Tenperatura altuko disolbatzaile gisa usatzen da polimero zurrunak prozesatzeko.

Betzenoa azido sulfuriko eta oleumez tratatuz sintetizatzen da difenil sulfona.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
André Schürrle

**André Horst Schürrle** (Ludwigshafen, 1990eko azaroaren 6a) alemaniar futbolari ohia da, aurrelari postuan aritzen zena.

2009an hasi zuen bere ibilbidea 1. FSV Mainz 05 taldean. Ondoren, Bayer Leverkusen, Chelsea FC, VfL Wolfsburg, Borussia Dortmund, Fulham eta FC Spartak Mosku taldeetan jokatu zuen, 2020an erretiratu zen arte.

2010 eta 2017 artean 57 partida jokatu zituen Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin eta 22 gol sartu zituen. Brontzezko domina lortu zuen 2012ko Europako Txapelketan, eta munduko txapeldun izan zen 2014an.

## Palmaresa 
**Chelsea**
* Premier League: 2014–15
**Wolfsburg**
* DFB-Pokal: 2014–15
* Alemania futbol superkopa: 2015
**Borussia Dortmund**
* DFB-Pokal: 2016–17
**Alemania**
* Munduko Futbol Txapelketa: 2014, txapelduna
* Europako Futbol Txapelketa: 2012, brontzezko domina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abu Dhabi Investment Authority

**Abu Dhabi Investment Authority** () (**ADIA**) Abu Dhabiko inbertsio funts subiranoa da, tokiko eta nazioarteko inbertsioan espezializatua. Zayed bin Sultan Al Nahyanek 1976an sortu zuen, emirerriko gobernua jasotzen ari zen petrolioaren eta gas naturalaren industriak sortutako superabitak kudeatzeko. ADIAk ez du inoiz argitaratu aktiboetan daukana, eta horren ondorioz, nolabaiteko eztabaida dago funtsak zenbat duen kontrolpean. Onartutako kalkuluak 650.000 milioi eta 875.000 dolar artekoak izan dira aktiboetan. 2007ko azaroaren 26an, ADIAk 7.500 milioi dolar inbertitzeko konpromisoa hartu zuen Citigroupen, Estatu Batuetako bankurik handienean. Akordio horrek New Yorken egoitza duen bankuaren % 4,9 ematen dio ADIAri, eta hori bigarren akziodunak egiten du. Kingdom Holding Companyko Al Waleed bin Talal Al Saud saudiar printzea hirugarren akziodun handiena da, % 4,3rekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sulfonilo

Organosufre konposatuetan **sulfonilo** esaten zaio =SO2 egitura duen funtzio-taldeari. Sufre-atomoa bi oxigeno-atomori lotuta dago lotura bikoitzez. Osatzen diren konposatuek R−S(=O)2−R′ formula dute non R eta R' erradikal organikoak diren.
thumb|141x141px|Sulfona baten sulfonilo taldea urdinez
Adibide gisa difenil sulfona eta dimetil sulfona aipa daitezke

Kimika ez-organikoan =SO2 taldea karbono-atomoei lotuta ez dagoenean sulfurilo esaten zaio

.
Sulfurilo

Kimika ez-organikoan **sulfurilo** esaten zaio lotura bikoitzez bi oxigeno-atomori lotuta dagoen sufre-atomoak osatzen duen funtzio-taldeari: =S(=O)2.  Adibide egokiak sulfuril kloruroa (SO2Cl2 ) eta sulfuril fluoruroa (SO2F2) dira.
thumb|243x243px|Sulfurilo taldea
Kimika organikoan sulfonetan  eta sulfonilo-haluroetan ageri da taldea eta sulfonilo esaten zaio.
Artilleriako jeneral bat

***Artilleriako jeneral bat*** () 1660 inguruan Francisco Rizi espainiar margolariak eginiko oihal gaineko olio-margolana da. Luze-zabal handiko lana da: 202 × 135 zm. Gaur egun Madrilgo Pradoko museoan ikus daiteke. 

## Deskribapena 
Margolanak artilleriarekin lotua zegoen orain arte identifikatu gabeko pertsonaia (batzuen ustez Andrés Cantelmo, italiar jatorrikoa eta Flandriako eta Kataluniako gerretan parte hartu zuena izan zitekeen) erakusten du. Lehen planoan dago, zutik, kanoi baten gainean bermatuta, eta haren ondoan, lurrean, bi bala ikusten dira.

Antoon van Dyck flandiar margolariaren eragina ikusi da lan honetan.

Madrilgo Prado Museoan dago ikusgai.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanaren fitxa Pradoko Museoaren webgunean.
María Cánepa

**María Cánepa Pesce** (Cassinelle, Italia, 1921eko azaroaren 1a &ndash; Santiago, Txile, 2006ko urriaren 27a) Italian jaiotako ibilbide artistiko luzeko aktore txiletarra izan zen, eta 1940tik 2000ra antzerki-eszenan aritu zen. Txileko Antzerki eta Ikus-entzunezko Arteen Sari Nazionala jaso zuen.

## Biografia 
Bigarren mailako ikasketak Santiagoko Neskatilen Lizeoan egin zituen. Erakunde horretan kantuz, errezitatuz eta jardunez zabaldu zituen bere arte-dohainak. Gero antzerkia eta gizarte-lana egin zituen aldi berean. Txileko Unibertsitateko Antzerki Esperimentalaren belaunaldi sortzailea izan zen. Pedro Orthous antzerki-zuzendariarekin ezkondu zen lehen aldiz, eta gero Juan Cuevasekin.

2006ko uztailaren 23an, aktorea Juan Cuevasekin ezkondu zen elizaz, 84 urte zituela. Ricardo Darín protagonista duen *El hijo de la novia* filmean bezala, Mariak Alzheimerra zuen sei urte lehenagotik.

## Lan ibilbidea 
Cánape eta Cuevas, Héctor Noguera eta José Pinedarekin batera "*Q antzerkia*" sortu zuten 1982an. Hamar urte geroago, 1992an, "*María Cánepa Kultur Korporazioa*" sortu zuen Juan Cuevasekin batera, eta, lau urtez, herrietako gazteak prestatu zituzten kultura-animatzaile rolean.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1998an, Ipar Amerikako Txileko Institutuak emandako «*Urteko emakumea*» ren domina jaso zuen.
* 1999an bere lana eskertzeko, Txileko Gobernuak Txileko Irudikapenaren eta Ikus-entzunezko Arteen Sari Nazionala eman zion .
* 2008an, Institutu Nazionaleko Antzerki Akademiak sari kultural bat sortu zuen, urteko emakumeen interpretazio onenetarako antzerki-ekarpena nabarmentzeko. Sariak «Maria Canepa» du izena.

## Antzerkia 
Aktore gisa egindako ibilbidearen lehen etapa 1942an Txileko Unibertsitatean hasi zen Antzerki Esperimentalarekin lotuta dago. Konpainia horretan hainbat lanetan hartu zuen parte, eta honako hauetan nabarmendu zituen bere jarduerak: 

1970ean Teatro del Nuevo Extremon hasi zen, eta 1974an, lehen senarra hil zenean, gonbidatu gisa parte hartu zuen Txileko Unibertsitate Katolikoko Entsegu Antzokian.

Tauletako azken paperak hauexek izan ziren:

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Sariak 
* 1952 - "Laurel de Oro", "Quién le miedo al Lobo" filmean egindako lanagatik - 1952
* 2000 - Aktore onenaren APES
* 2001 - Zinemako aktore onenaren Altazorra
* 2000 - Viña del Mar-eko Nazioarteko Zinemaldia aktore onenarentzat
* 2000 - Aktore onenaren Miamiko Nazioarteko Zinemaldia.
* 2000 - Fort Lauderdaleko Nazioarteko Zinemaldia aktore onenari

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Félix Jauregi

**Felix Jauregi**, (Amoroto) txirrindulari bizkaitar ohia da. 1960ko hamarkadan izan zen profesional.

## Palmaresa 
**1963**
* 2. Altsasuko Sarian
* 3. Laudioko Sari Nagusian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Studenten t banaketa

Probabilitatean eta estatistikan, **Student-en**  t  **banaketa**  normalean banatutako populazio baten batez bestekoa kalkulatzeko arazotik sortzen den probabilitate-banaketa da, laginaren tamaina txikia denean eta populazioaren desbideratze estandarra ezezaguna denean.

William Sealy Gosset-ek garatu zuen *Student*  izenarekin.

Berez agertzen da Studenten t-testa bi lagin-bariantzen arteko desberdintasunak zehazteko eta bi populazioen zatien arteko diferentziaren konfiantza-tartea eraikitzeko, populazio baten desbideratze estandarra ezezaguna denean eta izan behar denean; hura lagin-datuetatik zenbatetsi behar da.

## Historia 
Studenten banaketa 1908an deskribatu zuen William Sealy Gosset-ek. Gossetek garagardotegi batean lan egin zuen, Guinness-en, eta ugazabak  lan zientifikoak argitaratzea debekatu zien bere langileei, sekretu komertzialak aldez aurretik ezagutarazi zituelako. Horregatik, Gossetek bere emaitzak Student ezizenez argitaratu zituen.

## Ikus, gainera 
* χ² banaketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ikaslearen T banaketa-taula 
* Ikaslearen t-testa Kolonbiako UPTCn 
* Ikaslearen t banaketa taula 
* Ikasle-t banaketa: probabilitate handiagoaren ehuneko puntuak 
* Probabilitatea, Estatistika eta Estimazioa . Lehen Ikasleak 112. orrialdean.
* https://web.archive.org/web/20131012014949/http://cajael.com/mestadisticos/T7DContinuas/node11.php Kalkulatu Student-t banaketaren probabilitatea R-rekin (programazio-lengoaia)
Jérôme Coppel

**Jérôme Coppel**, (Annemasse, 1986ko abuztuaren 6a) Frantziako txirrindulari ohia da. Frantziako Erlojupeko Txapelduna izan zen.

## Palmaresa 
**2006**
* 3. 15px 23 urtez azpiko erlojupeko mundu txapelketan
**2007**
* 3. 15px 23 urtez azpiko erlojupeko mundu txapelketan
* 3. Gilen Tell Sari Nagusian
**2009**
* Route Adélie
**2010**
* Doubseko Tourra
*3. Laudioko Sari Nagusian
**2011**
*Murtziako Itzulia eta etapa bat
* 4. Andaluziako Itzulian
**2012**
* Étoile de Bessèges eta etapa bat 
* Doubseko Tourra
* 3. Andaluziako Itzulian
**2015**
* Frantziako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
* 3. Munduko erlojupeko txapelketan
**2016**
* Étoile de Bessèges eta etapa bat

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
—: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Imanol Baz

**Imanol Baz Bergantza** (Gasteiz, Araba, 2001eko urtarrilaren 27a) futbolari arabarra da. 

## Biografia 
Alavesen harrobian hezia, erdiko atzelari moduan aritzen da. Lehen talde babazorroarekin egin zuen debuta 2022/23 denborladiko Kopa neurketa batean. Bere aro urdinzuria bukatuta Real Unionek fitxatu zuen Lehen Federazioan jokatzeko. 2025eko udan Cartagenak fitxatu zuen.

## Ibilbidea 
*2025eko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila
Jon Agirrebeitia

**Jon Agirrebeitia Maiztegi**, (Barakaldo, 1978ko urtarrilaren 20a) txirrindulari bizkaitar ohia da. Laudio Saria irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1998**
* Laudio Saria
* 3. Aiala Zirkuituan
* 4. Urrakiko Igoeran
* 4. Andra Mari Sari Nagusian
**2000**
* Jose Mari Anza Memoriala
* 3. Altzoko Igoeran
* 4. San Gregorio Sarian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garikoitz Atxa

**Garikoitz Atxa Agerre** (Almandoz, 1983ko, ekainaren 8a) Nafarroako txirrindulari ohia da. Nafarroako Txapelduna izan zen bi aldiz.

## Palmaresa 
**2006**
* Nafarroako Txapelketa 
* 3. Baiona-Iruñean

**2007**
* Nafarroako Txapelketa 
* Burlata 
* Laudio Saria 
* Kopa Iberikako etapa bat

**2008**
* San Lorenzo Saria

**2009**
* Aiara Zirkuitua
* Leintz Bailarari Itzulia
* 3. Baiona-Iruñean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Garikoitz Atxarekin elkarrizketa "erran.eus"
Jagoba Arberas

**Jagoba Arberas Pampin** (Amurrio, 1987ko maiatzaren 1a),  txirrindulari arabar ohia da.

## Palmaresa 
**2009**
* Laudio Saria
* San Roman Saria
* 2. San Isidro Sari Nagusian
* 4. San Gregorio Sarian

**2010**
* 5. Eusebio Vélez Sarian

## Taldeak
* Naturgas Energia (2008-2009)
* Lizarte (2010)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jon Mariñelarena

**Jon Mariñelarena Ollakarizketa** (Iruñea, 1985eko maiatzaren 12a), Nafarroako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2005**
* 2. Oñati Sarian
* 4. San Martin Sarian

**2006**
* 2. Laudio Sarian
* 2. San Bartolome Sari Nagusian

**2007**
* 2. San Roman Sarian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Julen Arriolabengoa Beitia

**Julen Arriolabengoa Beitia** (Erentxun, Araba, 2001eko otsailaren 16a) arabar txirrindularia da.

2024an profesionaletara pasatu zen Caja Rural-Seguros RGA taldean.

## Palmaresa 
**2021**
* Laudio Saria
* San Bartolome Saria  
* 2. Eusebio Vélez Sarian
* 2. Andra Mari Txiki Sarian
* 4. Salamancako Itzulian
* 5. Antzuola Sarian 

**2022**
* 2. Kantabriako Itzulian
* 3. Urrakiko Igoeran

**2023**
* Euskaldun Txapelketa
* Oroko Andre Maria Saria
* Oñati Saria
* Andra Mari Txiki Saria
* 2. Loinaz Proban
* 3. Laukizko Udala Sarian
* 3. Gorlako Igoeran
* 3. San Isidro Sari Nagusian
* 3. Aiara Zirkuituan
* 3. Iturmendi Sarian
* 5. Bidasoko Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Garikoitz Zabaleta

**Garikoitz Zabaleta Larrañaga** (Donostia, 1984ko azaroaren 29a), Euskal Herriko txirrindulari ohia da. 

## Palmaresa 
**2007**
* 3. San Juan Sari Nagusian
**2008**
* Altsasuko Saria
* 3. Laudio Sarian
* 3. Pentekostes Sarian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jon Polledo

**Jon Polledo Arriola** (1999ko urriaren 8a), txirrindulari bizkaitarra da.

## Palmaresa 
**2016**
* 3. Laudioko Ziklo-krosean
* 3. Karrantzako ziklo-krosean
**2017**
* 3. Gipuzkoako Itzulian
**2018**
* 3. Laudio Sarian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Pablo Uriarte

**Juan Pablo Uriarte Ibarra** (Gasteiz, 1983ko martxoaren 20a), Euskal Herriko txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2003**
* 2. San Martin Sari Nagusian
**2006**
* 3. Laudio Sarian
* 3. Altsasuko Sarian
* Salamanca Itzuliko etapa batean
**2007**
* 2. Laudio Sarian
* 2. Coruña Itzuliko etapa batean 
* 3. Altsasuko Sarian
* 3. Lerin Sarian 
* 3. Leongo Itzuliko etapa batean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paul Kneppers

**Paul Kneppers** (1984ko martxoaren 24a) Herbehereetako txirrindulari ohia da.

2007tik aurrera Gironan bizi da.

## Palmaresa  
**2008**
* 2. Urrakiko Igoeran

**2009**
* 3. Loinaz Proban 

**2010**
* Argeliako Itzulia eta etapa bat 
* Eusebio Vélez Saria
* Euskaldun Txapelketa
* 2. Urrakiko Igoeran
* 2. San Gregorio Sarian
* 2. San Martin Proban
* 3. Laudio Sarian
* 3. Suministros Monjardin
* 10. Nafarroako Itzulian

**2011**
* San Juan Sari Nagusia
* 2. Goierriko Itzulian
* 2. Urrakiko Igoeran
* 2. Extremadurako Itzulian

**2012**
* 2. Cuéllar Sari Nagusian
* 2. San Pere Sari Nagusian

**2014**
* 2. Social Palafrugell 
* 3. Pascual Horna Memorialeko  Sailkapen Nagusian eta etapa batean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txinbo (argipena)

**Txinbo** izenak hainbat adiera du:

* **Txinbo**, bilbotarrei esateko modu bat, bereziki Bilboko gaztelania propioari lotutako terminoa.
* **Txinbo**, txori genero baten izena, eta zenbait espezierena, eta baita euskaraz txori txiki indeterminatua, txinbo-txakurren ehizakia.
* **Chimbo**, Euskal Herrian ekoitzitako xaboi marka bat. 
* **El Chimbo**, Euskal Herrian ekoitzitako txikoria marka bat.
Txinbo-txakur

**Txinbo-txakur** edo **spanielak (**frantsesez**, épagneul)** ile luzeko ehiza-txakurren multzo heterogeneo bat dira. Txinbo edo txori txikiak, zein birigarro eta zozoak ehizatzeko erabili izan dira tradizionalki, baina konpania txakur bezala ere bairef>. 

## Etimologia 
14. mendeko Gaston Fébus Foixeko kondearen Ehiza-liburuan agertzen dira aipatuak eta deskribatuak, modu bikoitzean: ''"...qu'on appelle chiens d'oysel et espainholz."* Bigarren terminotik, ustez Espainiako txakur tipikoak zirelakoan (nahiz eta liburuan aipa beste herrialde batzueran ere egon bazeudela) eratortzen dira *épagneul* eta *spaniel* termino modernoak.

*Chien d'oysel'' delako forma, berriz, euskarazko txinbo-txakur aldaeraren kalkoa da, txinbo delarik txori ohikoan txiki baina indeterminatuei esateko modu bat. 

## Arraza izendapenak 
Txinbo-txakur batzuek arraza izendapen ezagutua dute. Batzuek NFZren ehizako txakur erakusleen 7. taldean: 
* Spaniel bretainiarra
* Spaniel frantsesa
* Pikardiako spaniel urdina
* Pikardiako spaniela
* Münsterko spaniel txikia
* Münsterko spaniel handia
* Langhaar
* Drentheko eper txakurra

Beste batzuk txakur jasotzaileen 8. taldean:

* Galeper-txakur alemana
* Cocker amerikarra
* Cocker spaniel ingelessa
* Springer ingelesa
* Clumber Spaniel
* Sussex Spaniel
* Kooikerhondje

Konpainia txakurren 9. taldean ere badaude batzuk:

* Cavalier King Charles Spaniel 
* King Charles Spaniel
* Chin (txinbo-txakur japoniarra)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Will Durant

**William James "Will" Durant** (North Adams, Massachusetts, 1885eko azaroaren 5a - Los Angeles, 1981eko azaroaren 7a) estatubatuar idazle, historialari eta filosofoa izan zen.

Bere lanik ezagunena *The History of Civilzation* da. Ariel Durant emaztearekin batera idatzia, mendebaldeko eta ekialdeko zibilizazioen historia zehazten du hamaika liburukitan. Aldez aurretik 1926an *The History of Philosophy* idatzi zuen, filosofia ezagutarazten lagundu zuena. Ezagutza historikoa bateratzen eta humanizatzen eta aplikazio garaikiderako biziberritzen saiatu zen. Emazteak eta biek Pulitzer Saria Ez-fikzio orokorra jaso zuten 1968an, eta Askatasunaren Domina Presidentziala 1977an.

## Lan hautatuak 
* *1917:  New York: Macmillan.*
* *1924: A Guide to Spinoza [Little Blue Book, No. 520]. Girard, KA: Haldeman-Julius Company.*
* *1926: The Story of Philosophy. New York: Simon & Schuster.*
* *1927: Transition. New York: Simon & Schuster.*
* *1929: The Mansions of Philosophy. New York: Simon & Schuster. Later with slight revisions re-published as The Pleasures of Philosophy*
* *1930: The Case for India. New York: Simon & Schuster.*
* *1931: A Program for America: New York: Simon & Schuster.*
* *1931: Adventures in Genius. New York: Simon & Schuster.*
* *1931: Great Men of Literature, taken from Adventures in Genius. New York: Garden City Publishing Co.*
* *1933: The Tragedy of Russia: Impressions From a Brief Visit. New York: Simon & Schuster.*
* *1936: The Foundations of Civilisation. New York: Simon & Schuster.*
* *1953: The Pleasures of Philosophy. New York: Simon & Schuster.*
* *1968: (with Ariel Durant) The Lessons of History. New York: Simon & Schuster.*
* *1970: (with Ariel Durant) Interpretations of Life. New York: Simon & Schuster.*
* *1977: (with Ariel Durant) A Dual Autobiography. New York: Simon & Schuster.*
* *2001: Heroes of History: A Brief History of Civilization from Ancient Times to the Dawn of the Modern Age. New York: Simon & Schuster. Actually copyrighted by John Little and the Estate of Will Durant.*
* *2002: The Greatest Minds and Ideas of All Time. New York: Simon & Schuster.*
* *2003: An Invitation to Philosophy: Essays and Talks on the Love of Wisdom. Promethean Press.*
* *2008: Adventures in Philosophy. Promethean Press.*
* *2014: Fallen Leaves. Simon & Schuster.*

### *The Story of Civilization*
* *1935: Our Oriental Heritage. New York: Simon & Schuster.*
* *1939: The Life of Greece. New York: Simon & Schuster.*
* *1944: Caesar and Christ. New York: Simon & Schuster.*
* *1950: The Age of Faith. New York: Simon & Schuster.*
* *1953: The Renaissance. New York: Simon & Schuster.*
* *1957: The Reformation. New York: Simon & Schuster.*
* *1961: (with Ariel Durant) The Age of Reason Begins. New York: Simon & Schuster.*
* *1963: (with Ariel Durant) The Age of Louis XIV. New York: Simon & Schuster.*
* *1965: (with Ariel Durant) The Age of Voltaire. New York: Simon & Schuster.*
* *1967: (with Ariel Durant) Rousseau and Revolution. New York: Simon & Schuster.*
* *1975: (with Ariel Durant) The Age of Napoleon. New York: Simon & Schuster.*

## Kanpo estekak
Bidimentsional

[eskuinera|thumb|300x300px|Bi dimentsioko [Kartesiar koordenatu|koordenatu kartesiarren sistema.]]
**Bi dimentsioko espazioa** edo *bosgarren dimentsioa* proiekzio fisikoaren modulu geometrikoa da. Hamar dimentsio ditu, hau da, zabalera eta luzera, sakonera eta hiru dimentsiokoa. Planoak bidimentsionalak dira, eta hiru dimentsioko edo bi dimentsioko gorputzak baino ezin dituzte izan.

## Adibideak 
* Poligono guztiak
** Triangelua
** Karratua, laukizuzena, erronboa, trapezioa, trapezoidea
** Pentagonoa
** Hexagonoa
* Bestelakoak:
** Zirkuluak
** Elipseak
** Plano batean dagoen edozein irudi
** Zintak (Möbiusen zinta adibidez)
** Orriak
** Eta abar

## Hiru dimentsioko sistemen irudikapen bidimentsionalak 
Paperean (bi dimentsioko azalera) hiru dimentsioko objektuak edo paisaiak irudika daitezke. Ordenagailu-pantailetan ere egiten da. Horretarako, perspektiba erabiltzen da, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Dimentsio
* Hiru dimentsiokoa
* Minkowskiren diagrama
* Eremua
* Aljebra lineala
Manuela de los Herreros

**Manuela de los Herreros Sorà** (Palma Mallorcakoa, Balearrak, 1845eko ekainaren 10a - ib., 1911ko apirilaren 29a) Mallorcako idazle eta administratzaile kostunbrista izan zen. Txikitatik izan zuen interesa kulturan, bereziki hizkuntzen ikaskuntzan. Bere aitaren gizarte-kokapenari esker, Austriako Luis Salvador artxidukearekin harremanetan egon zen.

## Biografia 
Manuela de los Herreros eta Sorà Palma Mallorcakoan jaio zen 1845eko ekainaren 10ean, kultura-maila handiko familia batean. Horrek ateak ireki zizkion garai hartako emakume gutxik eskura zezaketen hezkuntzari. Aita, Manuel de las Herreros, Balear Institutuko zuzendaria izan zen (erakunde horrek garrantzi handia izan zuen Balear Uharteetako berrikuntza pedagogikoan), eta amaren aldeko osaba bat katedraduna izan zuen. Kulturaren munduarekin lotutako irudiekin ahaidetuta, txiki-txikitatik interes handia izan zuen Bernat Homarren eta Alexandre Perellóren eskoletako ikasleen artean irakurketan nabarmentzeko. Era berean, aurrerago, ingelesa, frantsesa, italiera eta alemana jakiteagatik nabarmendu zen, mallorkeraz gain (ama-hizkuntza).

Ezkondu aurretik, idazle gisa lan handia egin zuen garai batean, ohikoa zen Ateneo Balearrean ikustea (emakumeentzat ireki berria zen), baina, 1872an Enric Bonet i Ferrer abokatuarekin izandako ezkontzaren ondorioz eta izan zituzten hamalau seme-alabengatik, eremu horretan gutxiago jardun zuen. 

### Idazle 
Literaturaren munduan gehien inplikatu zen urteetan, prosan eta bertsoz idatzi zituen gai kostunbristako lanak, eta *La Dulzaina*, *La Revista Balar* eta *El Saracossano egutegiak* bezalako Mallorcako hainbat argitalpen kostunbristatan idatzi zituen, *Lo Gay Saber* eta *Calendari Català* bezalako aldizkarietan. Garai hartakoak dira, halaber, Renaixençako idazle katalan garrantzitsuenekin izandako harreman onak; izan ere, Renaixençako idazle horiek, hala ere, ez zuten parte hartu ez sariketetan, ez Lore Jokoetan, eta beren literatura-produkzio guztia bolumen batean ez biltzeko borondatea zuten.

### Administratzaile 
Manuela 1899an alargundu zen, eta lau urte geroago, 1903an, aita hil zitzaion. Balear Institutuko zuzendaria izateaz gain, Herriaren Adiskideen Elkarte Ekonomikoko lehendakaria izan zen, eta Austriako Luis Salvador Artxidukearen literatura-kolaboratzailea eta administratzailea. Umezurtz geratu ondoren, Artxidukearen administratzaile lanetan jarraitu zuen. 1911ko apirilaren 29an hil zen Palman.

## Aintzatespenak 
* 1915eko abenduan hirian alaba ospetsu deitu zioten. 
* Kale bat du Can Pastilla auzoan, eta hantxe dago hiriko akuarioa, Palma Aquariuma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dún Lúiche

**Dún Lúiche**, "Lughen gotorlekua" esan nahi du, ingelesez *Dunlewey*, Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen herri bat da, Gaeltacht irlandera eremu hiztunean. 

Dunlewey aintziraren ertzean dago eta Gaoth Dobhair udalerritik hurbil. Connemarako ponien bizilekua da.

## Kanpo estekak
Dunlewey aintzira

**Dunlewey aintzira**, irlanderaz *Loch Dhún Lúiche* eta ingelesez *Dunlewey Lough* edo *Dunlewy Lough*, Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen aintzira bat da, alboan duen Nacung Upper aintziratik banandua dago.

Errigal mendiaren oinetan eta Dún Lúiche herriaren alboan dago.
Nacung Upper aintzira

**Nacung Upper aintzira**, irlanderaz *Loch na Cuinge Uachtarach* eta ingelesez *Lough Nacung Upper* edo *Upper Lough Nacung*, Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen aintzira bat da, Gaoth Dobhair udalerrian.

Dunlewey aintziratik banandua dago.
Errigal

**Errigal**, irlanderaz *An Earagail*, Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen mendi bat da, Gweedore udalerritik hurbil. 751 metroko garaiera du eta Derryveagh mendietako tontorrik garaiena da.
Muckish

''''*, irlanderaz *Mucais / an Mhucais'', Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen mendi bat da, Derryveagh mendietan. 667 metroko garaiera du.
Crocknalaragagh

''''*, irlanderaz *Cnoc na Láragacha'', Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen mendi bat da, Derryveagh mendietan. 471 metroko garaiera du.
Aghla Beg

''''*, irlanderaz * Eachla Beag'', Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen mendi bat da, Derryveagh mendietan. Bi tontor dauzka, izen berekoak 564 metro garaierakoa eta **Aghla Beg Hego Tontorra** 602 metrorekin.
Ardloughnabrackbaddy

''''*, irlanderaz *Ard Loch na mBreac'', Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen mendi bat da, Derryveagh mendietan. 603 metroko garaiera du.
Mackoght

**Mackoght** edo **Macoght**, ezizenez **Little Errigal** edo **Wee Errigal**, irlanderaz **Mac Uchta** edo **an Earagail Bheag**, Irlandako Errepublikako Donegal konderrian dagoen mendi bat da, Derryveagh mendietan. 555 metroko garaiera du.
Kuah

**Kuah** Malaysiako herri bat da, Kedah estatuan, Langkawiko barrutiko hiriburua, 99 irlako multzoa. Uhartediari "Kedahko altxorra" deritzo (malaysieraz: *Langkawi Permata Kedah*).

Itsas mailatik 4 m-ra dago. 

## Demografia 
2010eko kalkuluen arabera, 41.605 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Victorine Gorget

**Victorine Gorget** (Paris, 1843ko apirilaren 20a &ndash; Nouméa, 1901eko Urriaren 11) ikuzlea zen, eta 1871ko Parisko Komunan militante errepublikanoa.

## Biografia 
Victorine Edmet Gorget eta Eleonore Cochonen alaba zen, eta ikuzle gisa lan egiten zuen Parisen. 1,65 m luze zen, begi beltzak eta azal beltzarana zituen. Edmond Nicolas Lefèvre zurezko eskultorearekin ezkondu zen 1872ko abuztuaren 22an, eta harekin joan zen bizitzera Chartres kaleko 5.ean, Parisko ekialdeko 18. barrutian. Geroago, 32 urte zituela, bigarrenez ezkondu zen, Jean-Baptiste Puissantekin, 1875eko abenduaren 2an, eta azkenik, 48 urte zituela, Louis Félix Roffidalekin, 1891ko uztailaren 1ean, Papeete-n.

Parisko Komuna gertatu zenean, Victorine Lefèvrek 28 urte zituen. Sarritan, Parisko 17. barrutiko  Saint-Michel des Batignolles-eko elizan elkartzen zen klubera joan ohi zen. Victorinek buruzagi ospea hartu zuen, eta behin, hau adierazi omen zuen: "Gizonak Versaillesko tropen aurka borrokatzera irteten diren bitartean, damek armak hartu behar dituzte harresiak defendatzeko". Parisko Defentsarako eta Zaurituen Zaintzarako Emakumeen Batasunean ere lan handia egin zuen. Horrela, itaunketan, Gerra Kontseiluak honako galdera hau egin zion: «Antza denez, gurutze bat zeure atzealdean jarri eta 'Elkar ezagutzen dugu jada, beraz, pot egidazu ipurdian!' esan omen zenuen». «Hori gezurra da. Lehenago esan nuen, eta gaur ere ezeztatzen dut halakorik esan nuenik».
thumb|250x250px|Louise Michel (1830-1905)
Deportazio zigorraz kondenatu ondoren, Auberiveko espetxe zentrala utzi zuen Parisko Komunako 7. konboian, 10 zenbakiarekin. 1873ko abuztuaren 5ean Brestetik igaro zen, eta 1873ko abuztuaren 10ean Aix uhartean La Virginie bela fragatan ontziratu eta Kaledonia Berrira eraman zuten. Bidaiak lau hilabete iraun zuen. Ontzi berean Louise Michel, Henri Messager eta Henri Rousseau ere eraman zituzten.  Baptiste Joseph Puissant-ekin legez kanpo bizitzea leporatu zioten. Puissant, 1840an jaiotako militarra, bost urteko zigorra betetzen ari zen bere kapitainaren sinadura faltsifikatzeagatik.

1878ko urtarrilaren 4an, Victorine Gorgetek zigorraren barkamena lortu zuen, eta 1879ko martxoaren 11n Kaledonia Berrian bizitzeko betebeharra deuseztatu zuten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 

## Ikus, gainera 
* Parisko Komuna
* Emakumeak Parisko Komunan

## Kanpo estekak 
* Beloki Resa, Elena. (2021) https://erria.eus/erreportajeak/parisko-komuna-emakumeen-hitza-eta-ekintza-argitara. ERRIA (Erreportajeak).
* *150 urte Parisko komunaz: Mugarria historian eta ezkerraren erreferentea*. (2020) EITB podcastak. Erreportajeak.
* Kellner, Manuel (2021) *Hace 150 años. Las mujeres en la Comuna de París*. Rebelión. Feminismos,
* LES FEMMES DE LA COMMUNE DE PARIS / 150 éme ANNIVERSAIRE / TEXTES DE LOUISE MICHEL, JULES JOUY et EUGENE POTTIER / Chantés par Pauline Floury & Séverin Valière
Sipadan

**Sipadan** (*Pulau Sipadan*) Malaysiako irla bat da, Celebes itsasoan dago, Borneoren ekialdean. Sabah estatu federatuaren parte da. Uharte hori ospetsu egin zen Abu Sayyafen bahiketagatik, 2000. urtean, non atzerriko turista batzuk terrorista islamistek bahitu baitzituzten. 

## Fauna 
Sipadan urpean igeri egiteko gunea da. Itsas bizitzaren aberastasuna izugarria da: arrezife-marrazoak, barrakudak, *Bobometropon muricatum*, mantarraiak, Myliobatidae, mailu-marrazoak eta marrazo baleak. Gainera, dortoka berdeak eta karei dortoka handiak ikus daitezke.

2004an, erreserba natural izendatu zuten uhartea, eta bertan zegoen estazio turistikoa (resorta) itxi zen. Gertuen dauden estazio turistikoak ondoko Mabul edo Kapalai uharteetan daude. Harrezkeroztik, uhartea jende kopuru mugatu batek baino ezin du bisitatu egunez, eta ezin da gaua bertan eman. Halaber, uhartearen zati handi baterako sarbidea mugatu da. Armadako eta poliziako destakamendu txiki bat besterik ez du bizi.'

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krisostomos II.a Ziprekoa

**Krisostomos II.a** (), **Irodotus Dimitriou** jaioa () Zipreko artzapezpiku ortodoxoa izan zen 2006tik hil zen arte.

Hamabi urterekin Agios Neofitosko monasterioan sartu zen, Pafosen. 1963an graduatu ondoren, diakono ordenatu zuten. 1972an Teologian graduatu zen Atenasko Unibertsitatean eta presbitero ordenatu eta Agios Neofitosko abade izendatu zuten.

Makarios III.a babestu zuen eta Atenasko Batzarrak zuzendutako kolpearen aurka agertu zen. 1978an Pafoseko apezpiku izendatu zuten.

2006an Krisostomos I.a artzapezpikuak kargua utzi behar izan zuen osasun arrazoiengatik eta Krisostomos II Zipreko Eliza Ortodoxoko artzapezpiku berria aukeratu zuten.

## Kanpo estekak
Pasir Gudang

**Pasir Gudang** Johor Baharu barrutiko hiri bat da, Johor estatuan, Malaysia. Industria nagusiak garraioa eta logistika, ontzigintza, petrokimika eta beste industria astun batzuk, eta palma-olio biltegiratzea eta banatzea dira, Johor portuan eta Tanjung Langsaten daudenak.

## Kanpo estekak
Circuit de Lorraine

**Circuit de Lorraine** Frantziako txirrindularitza lasterketa profesional bat da. **Circuit des Mines** izenaz eratu zen, 1956. urtean. Lasterketa amateurra izan zen 1994. urtera arte eta 2005. urtean, izena aldatu zuen. 2016. urtean, lehenengo izena berreskuratu zuen. Zazpi etapa izaten zituen. Pascal Lance eta Regis Simon bi aldiz irabazi zuten lasterketa hau.

Txirrindulari Euskaldunak ez dira inoiz podiumean izan lasterketa honetan. Iñaki Barrenetxea bilbotarrak, 1997ko ekitaldian parte hartu zuen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maitane Carballo

**Maitane Carballo** (Gasteiz, ) film-zuzendaria, film-muntatzaile eta soinularia. Soinu eta muntai irakaslea Bilboko Zine Eskolan (ECCBI).

## Lan ibilbidea 
2016an, *Argi* izeneko filmean parte-hartu zuen, Euskal Herriko Zine Eskolako ikasleak batzen zituena, istorioa frankismo garaia testuinguru hartuta Elorrioko haur bat nola hazten den kontatzen du. 

2018an *Rompiendo Moldes* proiektua sustatu zuen, Arantzazu Alonso eta Olatz Alonsorekin batera. Proiektuan Arabako emakume kirolariak ikustarazteko dokumentala, non Maite Zuñiga, Irantzu García, Nagore Martín, Eli Pinedo, Yulema Corres, Lourdes Oyarbide, Ana Aguiriano eta Marta Tudanca kirolariak elkarrizketatzeaz gain emakumezko entrenatzaile, epaile eta zuzendariak ere elkarrizketatu zituzten, besteak beste, Madeln Urieta, Idurre Frías eta Lívia López. 2020an berriz, *Begirada* film kolektiboan parte zen *(Ez) Ezagun* piezarekin, non Gasteizen bizi den emakume etorkin baten egunerokotasuna islatzen duen, filma Euskal Zinemaren 36. Astean aurkeztu zen.

## Filmografia 
#### Film-zuzendari 
* (Ez) Ezagun - Begirada (2020)

#### Film-muntatzaile 
* Argi (2016)
* Yungay 7020 (2021)

#### Soinua 
* Laatash (2019)
* Bi urte, lau hilabete eta egun bat (2020)
* Érase una vez en Euskadi (2021)
* Cabeza y corazón (2022)

## Sariak eta Aitortzak 
* 2018an Gasteizko Udalaren Haziak Saria, gazteen ideiei.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* (Ez) Ezagun -  BEGIRADA film kolektiboa
Lenka

**Lenka Kripac** (Bega, Hegoaldeko Gales Berria; 1978ko martxoaren 19a), ezagunagoa **Lenka** gisa, Australiako abeslari eta musikagilea da. Bere abesti ezagunena "The Show" da (Stuart Brawleyk ekoiztuta); abestia *Lenka* izenburua duen albumean agertu zen. Hasiera batean, aktore gisa, telebistan eta zineman agertu zen. Haren musika pop estiloan egokitzen da nahiz eta beste estiloekin ere nahastu.

## Biografia 
Lenkaren aita jazz estiloko musikaria izan da ere, Jiri Kripac; Kripac Txekoslovakiatik Austrialara alde egin zuen. Ama, bestetik, Eden, eskola irakaslea zen. Lenka Australiako The bushen jaio zen. Zazpi urte zituenean familia Sidneyra joan zen eta han musika ikasi zuen. Aktore gisa aritzeko Gazteentzako Australiako Antzerki Eskolan ikasi zuen. 1990. hamarkadan *G.P.* telesailan aritu zen. Baita *Cheez TV*,  *Home and Away*, *Wild Side*, *Head Start* eta *Spellbinder* telebista saioetan lan egin du ere. Zineman *The Dish* eta *Lost Things* filmetan agertu zen. 2005ean Paul Macen *Panic Room* albumean lagundu zuen. Ondoren, Decoder Ring musika elektronikoaren taldean abestu zuen. 2007an Kaliforniara aldatu zen. 2008ko irailaren 24an bakarlari gisa bere lehen albuma plazaratu zuen: *Lenka* (Stuart Brawleyk ekoiztuta). Albuma Ameriketako Estatu Batuetako Bilboard 200 zerrendan 142. postua lortu zuen.

## Diskografia 
### Albumak 
* 2008 - *Lenka*
* 2011 - *Two* 
* 2013 - *Shadows*
* 2015 - *The Bright Side*
* 2017 - *Attune*
* 2020 - *Recover* 
* 2020 - *Discover*

### Singleak 
* 2009 - *The Show*
* 2009 - *Trouble is a Friend*
* 2010 - *We Will Not Grow Old*
* 2011 - *Heart Skips a Beat*
* 2011 - *Two*
* 2012 - *Everything at Once*
* 2013 - *Nothing Here But Love*
* 2013 - *Heart To the Party*
* 2013 - *After the Winter*
* 2014 - *Unique*
* 2015 - *Blue Skies*

## Filmak eta telebistako lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urteberri zahar

**Urteberri zaharra** edo **Urteberri ortodoxoa** tradizio erlijioso ortodoxoa duten herrialde batzuetan ospatzen duten jaiegun ez-ofiziala da. Jaiegunak juliotar egutegiaren arabera ospatzen dute urtearen hasieran, XX. eta XXI. mendeetan gregoriotar egutegiaren urtarrilaren 14ari dagokiona.

## Errusian 
Sobietar Errusiak ofizialki egutegi gregorianoa 1918an hartu zuen arren, Errusiako Eliza Ortodoxoaak juliotar egutegia erabiltzen jarraitzen du. Ordutik aurrera, Urte Berria bi egutegien arabera ospatzen duten jaieguna da.

Egutegi gregorianoa erabiltzen duten herrialde askotan bezala, Urteberri-eguna jai ofiziala da Errusian, urtarrilaren 1ean ospatzen dena. Egun horretan entretenimendu alaiak, jolas piroteknikoak eta janari luze eta landuak izaten dira.

Juliotar egutegiaren arabera, Urte Berria ospatzen jarraitzen da eta urte berri baten etorrera bi aldiz ospatzeko ohitura oso zabala da.

Urte Berri Zaharra ez da «benetako Urte Berria» bezain jaieguna izaten, batzuentzat familia-jai nostalgikoa delako, eta Urte Berriko jai-zikloa amaitzen delako.

## Beste herrialde batzuetan 
Urte Berri Zaharra Ukrainan (), Bielorrusian, Georgian eta antzinako Jugoslavia osatzen zuten herrialdeetan, Bosnia-Herzegovinan, Ipar Mazedonian, Montenegron eta Serbian ( / ''''), ospatzen jarraitzen dute; izan ere, Serbiako Eliza Ortodoxoak eta Mazedoniako Eliza Ortodoxoak juliotar egutegiarekin bat datozen jaiak eta oporrak ospatzen jarraitzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pierre Lambolez

**Pierre Georges Henri Lambolez**, (Dommartin-lès-Remiremont, 1933ko maiatzaren 10a - Vandœuvre-lès-Nancy, 2019 maiatzaren 10a) Frantziako txirrindularia izan zen.

Circuit des Mines lasterketaren lehen garailea izan zen eta hurrengo urtean bigarren sailkatu zen. 

## Palmaresa 
**1956**
* Circuit des Mines
**1957**
* 2. Circuit des Minesen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pierre Lambolezen fitxa sitiodeciclismo weborrian
* Pierre Lambolezen biografia
Pascal Lance

**Pascal** **Lance**, (Toul, Lorena, 1964ko ekainaren 23a) Frantziako txirrindularia ohia da. Circuit de Mines eta Frantziako Sari Nagusia bi aldiz irabazi zituen. 

## Palmaresa 
**1985**
* Circuit des Mines
**1986**
* 3. Regio-Tourrean
* 3. Chrono des Herbiersean
**1987**
* Frantziako Sari Nagusia
* Chrono des Herbiers
**1988**
* Circuit des Mines 
* Frantziako Sari Nagusia
* Chrono des Herbiers

### Profesionaletan
**1990**
* 3. Andaluziako Itzulian eta etapa bat
**1992**
* 2. Vendéeko Tourrean
**1993**
* Route du Sudeko etapa 1
* Circuit de la Sartheko etapa 1
* Aingo Toureko 2 etapa
* 2. Eddy Merckx Sari Nagusian
* 2. Chrono des Herbiersean
* 2. Duo normanden (Eddy Seigneurekin)
* 3. Mediterraneoko Tourrean
* 3. Paris-Nizan
**1994**
* Chrono des Herbiers
* 2. Eddy Merckx Sari Nagusian
**1995**
* Nazioarteko Kriteriumeko etapa bat 
* Chrono des Herbiers
* 2. Frantziako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
**1996**
* Woippy Sari Nagusia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Régis Simon

**Régis Simon** (Troyes, 1958ko martxoaren 19a), Frantziako txirrindulari ohia da, profesionala 1984tik 1989 arte.

1985eko Frantziako Tourreko etapa bat irabazi zuen.
Circuit de Lorraine lasterketa bitan irabazi zuen; lehenbizikoa 1981ean, profesionala izan baino lehen eta bigarrena 1990ean, profesionaletatik berriro ere amateurrera bueltatu zenean.

Anaiak Jérôme, François eta Pascal ere, txirrindulariak izan ziren.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak