open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Puy Oria

**Puy Oria Rubio** (Torres del Río, 1962) nafar zinema ekoizlea da, Oria Films enpresako burua.

## Bizitza 
1986an Filosofia eta Hezkuntza Zientzietan lizentziatu zen Nafarroako Unibertsitatean. Ingurumen-hezkuntzaren arloan egiten zuen lan, Elias Kerexeta ekoizleak *Las cartas de Alou*n lan egiteko kontratatu zuen arte:Kamera, gutxi gorabehera, erabiltzen banekien, eta pertsona immigranteen bizipenak grabatzeko aukera eskaini zidaten. Iruñean nuen lanean hilabete bateko eszedentzia eskatu nuen: hiru hilabeterako joan nintzen. *Historias del Kronen* (1994), *Profundo Carmesí* (1996), *Secretos del Corazón* (1996) *Silencio Roto* (2001), eta beste hainbat film eginez. eta ondoren, 2017an, *ConsultOriaFilms* aholkularitza. Espainiako Zinema Akademiaren kidea da.
* 2019an Zinemakumeak gara! jaialdian "Simone de Beauvoir" saria irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tú no eres especial

***Tú no eres especial*** espainiar fantasiazko telesaila da, Estíbaliz Burgaletak Netflixerako sortua. 2022ko irailaren 2an estreinatu zen.

## Sinopsia 
Telesaileko protagonista 16 urteko neska bat da: Amaia. Haren hitzetan, «kaka hutsa» da bizi duen bizitza. Bartzelonan bizi izan da orain arte, baina amaren herrira joan beharko du: fikziozko Salabarria herrira. Herri horretan ez da ezer gertatzen, zeharo aspergarria da neskarentzat. Baina, pixkanaka, konturatuko da bere bizitzak bira polita egin dezakeela. Interesgarriagoa bilakatuko da dena, amonaren botereak heredatu dituela jakiten duenean. Ezin izan zuen amona ezagutu, baina baten batek esango dio Salabarria herriko sorgin bakarra izan zela.

## Aktoreak 
* Dèlia Brufau: Amaia
* Óscar de la Fuente: Javi
* Ainara Pérez
* Jaime Wang
* Elia Galera
* Jordi Aguilar
* Miriam Cabeza
* Gabriel Guevara

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
One-wall

thumb|eskuinera|2007ko txapelketa, Euskal Herria Ingalaterraren kontra
***One-wall***, ***wallball*** edo ***international fronton*** () pilota-kirola da.
Zeharkako pilota joko bat da, non pilotariek gomazko pilota txiki bat jotzen duen eskuarekin pareta baten kontra, paretan errebota dezan eta gero kantxako lerroen barruan erortzeko. Horrela, aurkariak ezin badu pilota itzuli puntu bat iranbazten du. Berez, amerikar pilota (), irlandar pilota, euskal pilota eta beste antzeko kirolen arteko hibridotzat hartzen da.

Nazioarte mailan, World Wallball Association (WWBA) erakundeak kudeatzen du.

2025ean Ljouwert-en (nederlanderaz *Leeuwarden*) jokatutako Munduko txapelketan Euskal Pilota Selekzioak 4 urre eta 3 zilar bildu zituen 5 finaletan.

## Arauak 
Bi jokalarik (1-1en aurka) edo lau jokalarik (2-2ren aurka) puntuak batzen jokatzen dute, bietako batek bi *set* lortu arte (21 punturekin osatuta). Berdinketaren kasuan, 1-1 *set*, hirugarren set bat jokatzen da, non lehen zerbitzua aurreko *set*eko irabazleak egiten duen.

Jokalariek eskuarekin jotzen dute pilota, frontoian errebotea eman eta joko-zelaira eror dadin. Hori egiten ez duenak huts egiten du eta puntu bat galtzen du, gero aurkariak ateratzen du.

Falta da, baldin eta:
* Jokalariak eskua ez den beste edozein gorputz-atalekin jotzen du pilota,
* Pilota ez da frontoian botatzen,
* Pilotak lurrean duen lehen errebotea joko-zelaitik kanpokoa da,
* Jokalariak pilota jo du, lurrean bigarren errebotea egin ondoren.

## 2025eko Mundu-Txapelketa, Euskal Selekzioaren arrakasta 
2025eko Mundu-Txapelketan (Ljouwert, Friesland, Herbehereak) Euskal Selekzioak arrakasta handia lortu zuen 2025ean Ljouwert-en (nederlanderaz *Leeuwarden*) jokatutako Munduko txapelketan Euskal Pilota Selekzioak 4 urre eta 3 zilar bildu zituen 5 finaletan. Urrea: bikote mistoetan, banakako emakumezkoetan, banakako gizonezkoetan eta bikote gizonezkoetan. Zilarra: banakako emakumezkoetan, banakako gizonezkoetan eta bikote emakumezkoetan. Ekhi Ziarrusta eta Patri Espinar hizan ziren Euskal Selekzioko hautatzaileak.

Hauek izan ziren final haietako emaitzak:

* Bikote mistoen finala:

* Banakako finala – emakumezkoak:

* Banakako finala – gizonezkoak:

* Bikoteen finala – emakumezkoak:

* Bikoteen finala – gizonezkoak:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Estatubatuar eskupilota
* Euskal pilota
* Irlandar pilota
* Gales pilota
* Valentziar pilota

## Kanpo estekak 
* Munduko WallBall Txapelketa. Leeuwarden 2025. FINALAK (2) Arrarte Larrarte emakumezkoan, Ziarrusta eta Beldarrain gizonezko bikoteetan
Fabian Jeker

**Fabian Jeker** (Frenkendorf, 1968ko azaroaren 28a), suitzako txirrindulari ohia da, profesionala 1991tik 2005era.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 

―: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Andrejs Rubins

**Andrejs Rubins** (Riga, 1978ko azaroaren 26a - 2022ko abuztuaren 1a) letoniar futbolaria izan zen.

FK Auda taldean hasi zuen bere ibilbidea eta Suedian, Ingalaterran, Errusian eta Azerbaijanen ere jokatu zuen. Letoniako futbolari onenetakoa izan zen eta 117 partida jokatu zituen Letoniako futbol selekzio nazionalarekin.
Gordie Howe

**Gordon "Gordie" Howe** (Floral, Kanada, 1928ko martxoaren 31 &ndash; Toledo, Estatu Batuak, 2016ko ekainaren 10a) Kanadako izotz hockey jokalari profesionala izan zen. 1946tik 1980ra Hockey Liga Nazionaleko (NHL) 26 edizio eta Munduko Hockey Elkartearen (WHA) beste sei edizio jokatu zituen, bereziki gogoan ditugu Detroit Red Wings taldearekin egindako 25 denboraldiak.  Garai guztietako hockey jokalari onenetakotzat hartzen da, horregatik ezizena jarri diote "Mr. Hockey".  

Howe Detroiten debutatu zuen 1946an eta hegaleko eskuinean nabarmendu zen.  Profesional mailan, lau Stanley Kopa irabazi ditu (1950, 1952, 1954 eta 1955), sei Hart Trofeo jokalari onenarentzat eta beste sei Art Ross Trofeo puntu gehienez (golak eta asistentziak).  NHLko goleatzailerik onena ere izan da 5 denboraldiz.

1971n, 43 urte zituela, kirola utzi zuen Red Wings taldean zuzendaritza kargu bat hartzeko. Hala ere, hurrengo urtean Houston Eros-en elastikoa jantzita itzuli zen hockey profesionalera, sortu berri zen liga batean (WHA), non Mark eta Marty semeekin aldagela partekatuko zuen.  Adinak eta eskumuturreko lesio batek ez zion eragotzi 100 puntu gainditzea 1974 eta 1976an. Urtebete beranduago New England Whalers taldearekin sinatu zuen, 1979-80 denboraldiaren amaieran behin betiko erretiratuko zen taldean, 52 urte zituela. 

Howe bere jokatzeko estiloagatik, bere indar fisikoagatik, golen eraginkortasunagatik eta bere ibilbidearen iraupenagatik gogoratzen da. Gaur egun, NHLn jokatutako partiden errekorra du (1.767). Hamarkadetan ere puntuazio altuena (1850) lortu zuen jokalaria izan zen, nahiz eta marka hori Wayne Gretzky-k gainditu zuen 1992an. 

2008an, NHLk ohorezko sari bat eman zion. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Gordie Howe izotz hockeyaren Ospearen aretoaren webgunea 
* Gordie Howe-en estatistikak 
* CBC Digital Archives – Gordie Howe: Mr. Hockey 
* Gordie Howe Canadian Broadcasting Corporation-en webgunean
Ezko berdeska

**Ezko berdeska** (*Hygrocybe psittacina*) *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da kontsumitzen, likatsuegia eta txikiegia da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 4 cm arteko diametrokoa, ganbila, lepomakurra, kanpai itxurakoa, amaieran laua eta titi apur batekin. Kolorazio oso aldakorrekoa, orokorrean hori-argizari koloreko, geruza likatsu lodi batez estalita, berdexka gaztetan, itxura berdexka ematen dio, geroago, koloregabetu eta zurbildu egiten da. Ertz ildaskatua.

**Orriak:** Itsatsiak, lodiak, zabal, zabalak eta sabeldunak. Horiak erreflexu berdeekin. Orritxoekin, motzagoak eta luzeagoak.

**Hanka:** Berdea goian, gainerakoa horia eta gaztetan lirdinga berde batez estalia. Hauskorra, barnehutsa eta liraina.

**Haragia:** Zuria, horiz eta berdez tindatua, hauskorra.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du. *Psittacina* epitetoa  berriz latinetik dator, "psittacus" hitzetik, loro esan nahi duena. Bere kolore biziengatik.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako baliorik, lirdinga eta tamaina txikia baititu.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe laeta* delakoarekin, honek orri dekurrenteak ditu eta ez du kolorazio berderik. Izeietan *Hygrocybe psittacina var. abietina* ateratzen da.

## Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran, batez ere udazkenean, belardietan eta larreetan. Batez ere pinudietatik gertu dauden larreetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Taiwan, Japonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezko hori

**Ezko horia** (*Hygrocybe chlorophana*) *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Sukaldaritza-baliorik gabea katalogatzen da, eta, kalterik egiten ez duen arren, haragi urria eta zapore eskasa duenez, ez du kontsumitzea merezi.

Sinonimoak: *Hygrophorus chlorophanus*, *Hygrophorus pertractatus*, *Hydrocybe chlorophana*, *Godfrinia chlorophana*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 4 cm arteko diametrokoa, kanpai itxurakoa, ganbila,  gero kamutsagoa; hori-limoi kolorekoa edo hori-laranja kolorekoa, ertz argiagoarekin, batzuetan leuna, beste batzuetan ildaskatua eta hortzekin; eguraldi hezearekin oso likatsua, eta oro har, hezea eta distiratsua.

**Orriak:** Zabal, adnatak, lodiak eta argizari-itxurakoak, kapelaren kolorekoak baino horixka argiagoak.

**Hanka:** Leuna, likatsua, zilindrikoa, kolore hori-limoi bizikoa, 4 eta 8 cm arteko diametrokoa eta 3 eta 9 cm arteko luzerakoa.

**Haragia:** Fina, mintzezkoa, horixka, usain eta zapore bereizgarririk gabe.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du. *Chlorophana* epitetoa grekotik dator eta berdexka esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Jangarria, baina sukaldaritzarako baliorik gabea

### Nahasketa arriskua 
Kolore horiko zenbait espezie erraz nahas daitezke: *Hygrocybe aurantiosplendens*, *Hygrocybe constan*, *Hygrocybe quieta*, eta abar, guztiak jangarriak dira, baina ez dute sukaldaritzarako baliorik. Azterketa mikroskopiko bat egin behar da bereizi ahal izateko.

## Sasoia eta lekua 
Udazkeneko espeziea da, belar baxuko zelaietan ohikoa.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Panama, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Japonia, Australia, Txina.

## Galeria 

Fitxategi:Hygrocybe chlorophana 1.jpg
Fitxategi:Hygrocybe chlorophana 2.jpg
Fitxategi:Hygrocybe chlorophana 3.jpg
Fitxategi:Hygrocybe chlorophana 4.jpg
Fitxategi:Hygrocybe chlorophana 5.jpg
Fitxategi:Hygrocybe chlorophana 6.jpg
Fitxategi:Hygrocybe chlorophana 7.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezko hori-koniko

thumb|Ezko hori-konikoa.
thumb|Ezko hori-konikoa.

**Ezko hori-konikoa** (*Hygrocybe acutoconica*) *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Oro har, haragi gutxi dute eta, beraz, ez dira jateko interesgarriak. Espezie batzuk toxiko samarrak ere badira.

Sinonimoak: *Hygrophorus conicus var. persistens*, *Hygrophorus persistens*, *Prunulus acutoconicus*, *Hygrocybe californica*, *Hygrophorus californicus*, *Hygrocybe constans*, *Hygrocybe langei*, *Hygrophorus rickenii*, *Hygrophorus conicus subsp.* rickenii*, *Hygrophorus subruber*, *Hydrocybe subrubra*, *Hygrocybe persistens*, *Hygrophorus acutoconicus*, *Hygrophorus langei*, *Hygrocybe amoena f. pratensis*, *Hygrocybe amoena f. sylvatica*, *Hygrophorus acutoconicus f. japonicus*, *Hygrocybe acutoconica f. japonica*, *Hygrophorus subglobisporus*, *Hygrophorus acutoconicus var. microsporus*, *Hygrocybe subglobispora*, *Hygrocybe aurantiolutescens*, *Hygrocybe aurantiolutescens f. pseudoconica*, *Hygrocybe konradii var. pseudopersistens*, *Hygrocybe konradii f. pseudopersistens*, *Hygrocybe subglobispora f. aurantiorubra*, *Hygrocybe persistens var. langei*, *Hygrocybe konradii f. albidifolia*, *Hygrocybe aurantiolutescens var. subconica*, *Hygrocybe persistens f. subglobispora*, *Hygrocybe acutoconica f. subglobispora*, *Hygrocybe acutoconica var. microspora*, *Hygrocybe persistens var. subglobispora*, *Hygrocybe konradii f. bispora*, *Hygrocybe persistens var. pallidocarnea*, *Hygrocybe acutoconica var. pallidocarnea*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, hasieran koniko-kanpai formakoa, gero zerbait ireki egiten da eta beti puntazorrotzarekin, pixka bat likatsua, horia, hori-laranja edo hori-urre kolorekoa; ertz lobulatuarekin.

**Orriak:** zuri-horixka kolorekoak, goranzkoak.

**Hanka:** 5 eta 9 cm bitarteko garaierakoa eta 0,6 eta 1 cm bitarteko lodierakoa, leuna eta fibroso samarra, hasieran pixka bat likatsua, gero lehorra, kapelaren antzeko kolorekoa.

**Haragia:** Zurixka edo zuri-horixka kolorekoa. Ez du usain eta zapore berezirik.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela buztiarekin esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Ez du balio sukaldaritzarako.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe konradii* delakoarekin, honen orriak hori kolore biziagokoak dira eta kapela ez du hain puntazorrotza.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, zelaietan eta baso irekietan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Kolonbia, Karibe, Brasil, Islandia, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Kirgizistan, Himalaiako eremua, Mongolia, Japonia, Txina, Australia, Papua Ginea Berria, Kenya.

## Galeria 

Fitxategi:Hygrocybe acutoconica 1.jpg
Fitxategi:Hygrocybe acutoconica 2.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezko gorri-handi

**Ezko gorri-handia** (*Hygrocybe punicea*) *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Batzuek kontsumitzen dute, baina balio gastronomiko txikia du.

Sinonimoak: *Agaricus aurantiocrocatus*, *Agaricus coccineus subsp.* puniceus*, *Hygrophorus puniceus*, *Hydrocybe punicea*, *Godfrinia punicea*, *Pseudohygrocybe punicea*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 11 cm arteko diametrokoa, gorrimin kolorekoa, zahartzean koloregabetutako eremuekin; lehenengo kamuts kanpai itxurakoa, gero ganbila edo ia laua; azal lehorra, ilegabea eta distiratsua; eguraldi euritsuan hezea eta likatsua.

**Orriak:** Zabal, sabeldunak, libreak, horixkak edo erabat horiak, ondoren gorriak edo laranja kolorekoak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Lodia, sendoa, hori laranja kolorekoa edo gerezi-gorri kolorez tindatua, barnehutsa, fibrilosoa, ildaskatua, zilindrikoa, oinarrian mehetua, zuria izaten da.

**Haragia:** Zuria edo azalaren azpian laranja kolorekoa, nahiko mehea, usain gabea eta zapore leunekoa.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du. *Punicea* epitetoa latinetik dator, gorri bizia esan nahi duen "puniceus" hitzetik. Bere koloreagatik

## Jangarritasuna 
Zapore gutxiko jangarria da, baina batzuentzat nahiko ona da.

### Nahasketa arriskua 
Badira kolore gorrixkako beste *Hygrocybe* batzuk ere, *Hygrocybe coccinea*, esaterako, antz handikoa, baina *Hygrocybe punicea* handiagoa eta haragitsuagoa da. Badira beste txikiago batzuk ere, *Hygrocybe miniata*, *Hygrocybe intermedia*, *Hygrocybe marchii* eta *Hygrocybe turunda*, antzekoak direnak, baina ez dago arriskurik, guztiak jangarriak baitira.

## Sasoia eta lekua 
Udazken aurreratuan, zelai eta larreetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Ecuador, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, India, Japonia.

## Galeria 

Fitxategi:Hygrocybe punicea 1.jpg
Fitxategi:Hygrocybe punicea 2.jpg
Fitxategi:Hygrocybe punicea 3.jpg
Fitxategi:Hygrocybe punicea 4.jpg
Fitxategi:Hygrocybe punicea 5.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezko orriarrosa

**Ezko orriarrosa** (*Gliophorus laetus*) *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarria da, baina ez du balio gastronomikorik.

Sinonimoak: *Agaricus flammeus*, *Agaricus glutinosus*, *Hypophyllum sanguineum*, *Agaricus coccinellus*, *Agaricus miniatus*, *Agaricus coccineus var. miniatus*, *Hygrophorus miniatus*, *Hygrocybe miniata*, *Hygrophorus congelatus*, *Hygrophorus flammans*, *Hygrophorus coccinellus*, *Hygrophorus miniatus var. congelatus*, *Hygrophorus constans*, *Hygrocybe constans*, *Hydrocybe miniata*, *Hydrocybe flammea*, *Hygrophorus miniatus var. typicus*, *Pseudohygrocybe miniata*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 4 cm arteko diametrokoa, arrosa-haragi koloretik arrexkara, ganbila, gero laua edo hondoratu samarra erdian; azala denbora hezean, muzilago grisaxka batez estalita du.

**Orriak:** Grisaxkak, erreflexu arrosa-haragi kolorekoekin edo gorri-moreekin; lodiak, zabal, dekurrenteak, ertz antzuarekin.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 3 - 6 x 0,4 - 0,6 cm-koa, luzea, liraina, muzilagoduna, gris-morea, gris-arrosa-oliba edo arre-gorrizta argia.

**Haragia:** Gorri samarra, mehea, elastiko samarra eta kartilaginosoa, usain eta zapore nabarmenik gabea.

**Etimologia:** Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du. Laeta epitetoa latinetik dator, "laetus" hitzetik, alaia esan nahi du. Bere kolore ederragatik.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe* txiki hau oso ondo ezagutzen da, bere kolore arre-gorrixkagatik eta denbora hezean  bere muzilagoagatik, bai kapelan eta bai oinean; nekez nahas liteke beste batekin.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, basoen mugetako belarretan, edo bide ertzean dauden txilarren azpian. Urria.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Puerto Rico, Brasil, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Japonia, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezko mingots

**Ezko mingotsa** (*Hygrocybe mucronella*) *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Ez du balio sukaldaritzarako.

Sinonimoak: *Agaricus miniatus var. c mucronellus*, *Hygrophorus reae*, *Hygrocybe reae*, *Hygrocybe reae var. mite*, *Gliophorus reae*, *Hygrocybe mucronella var. mite*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 cm arteko diametrokoa, hemisferikoa edo konikoa, gero ganbila, ertza krenulatu samarra eta gardentasunagatik ildaskatua. Eguraldi hezean azala pixka bat likatsua, higrofanoa, leuna, gorri-eskarlata kolorekoa, laranja koloreraino koloregabetzen da eta ertza horixkagoa du.

**Orriak:** Zabal, desberdinak, Itsatsiak, koska batez dekurrenteak, gorri-laranja koloretik gorri-laranja kolorera doaz, ertza osoa eta argiagoa dute. Espora-jalkin zuria.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 6 cm arteko garaierakoa eta 0,5 cm arteko lodierakoa, barnehutsa, sarritan okertua eta bihurria, gaztetan pixka bat likatsua, leuna, distiratsua, askotan, erreflexu desberdineko eremu horizontalekin, gorri-laranja kolorekoa, eremuka horiraino koloregabetuta.

**Haragia:** Oso mehea, laranja kolorekoa edo hori-laranja kolorekoa, antzemanezineko usaina du eta zapore mikatz samarra.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du.  *Reai* epitetoa pertsona izen batetik dator.

## Jangarritasuna 
Jan daiteke, baina ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrophorus miniatus*, *Hygrophorus quietus* eta *Hygrophorus turundus* delakoekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, belardietan eta basoetako eremu belartsuetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasoa, Himalaiako eremua, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezko gorri-koniko

**Ezko gorri-konikoa** (*Hygrocybe conica*) *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Toxikotasunari buruzko adostasunik ez badago ere, *Hygrocybe nigrescens* susmagarriaren oso antzekoa da, eta honek esteetako nahasmenduak eragin baititzake.

Sinonimoak: *Agaricus dentatus*, *Agaricus aurantius*, *Amanita viscida*, *Agaricus hyacynthus*, *Agaricus laceratus*, *Amanita dentata*, *Agaricus conicus var. d aurantius*, *Hypophyllum conicum*, *Agaricus ceraceus var. ß laceratus*, *Hygrophorus conicus*, *Hygrophorus conicus var. aurantius*, *Godfrinia conica*, *Hydrocybe conica*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 5 cm arteko diametrokoa, kanpai formarekin aurkezten da beti, koniko zorrotza (izenak adierazten duen bezala) gutxi edo asko itxita, adinaren arabera, inoiz ez irekia edo zabaldua; azal fibrilosoa, leuna baina likatsua ez. Hori-laranja kolorekoa edo gorria, belzteko joerarekin, eguraldi lehorrarekin distiratsua.

**Orriak:** Itsatsitik libreetara. Zabal, zabalak. Zurixkak edo hori zurbilak.

**Hanka:** Horitik hori-laranja kolorekora, gero belztu egiten da, zilindrikoa, leuna, zuntzezkoa, ildaskatua, barnehutsa.

**Haragia:** Mehea, hauskorra; horixka kolorekoa; usain eta zapore gabea.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du. *Conica* epitetoa berriz latinetik dator, koniko esan nahi duen "conicus" hitzetik. Bere kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna 
Zalantzazkoa, *Hygrocybe nigrescens* delakoaren antza duelako, autore batzuentzat susmagarria da.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe nigrescens* delakoarekin, honek kapela handiagoa du eta haragitsuagoa da, gorri kolorekoa eta fibrila gorriz estalita, ale helduetan, denean beltzez zikintzeko joera du; batzuetan, heldua izan gabe ere, erabat beltza aurkitzen dugu. *Hygrocybe conicoides*, hareazko dunetan agertzen da, gerezi-gorri kolore bizikoa.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, larre-zelaietan. Ohikoa.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hygrocybe citrina

***Hygrocybe citrina*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Nahiz eta jateko modukoa izan haragi urria du eta horregatik ez da kontsumitzen.

## Deskribapena 
**Kapela:** 1 eta 2 cm arteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa edo kanpai itxurakoa, gero ganbila, ondoren ganbil-laua eta batzuetan erdia hondoratuta. Ertza zorrotza, okertutik laura, uhindu-krenulatua, eta gardentasunagatik ildaskatua ia kapelaren ¾ ak arte. Azal distiratsua, likatsua eta hori-limoi kolorekoa eguraldi hezearekin, matea eta hori-laranja kolorekoa lehorrarekin.

**Orriak:** Zabal, argizari-itxurakoak, lodiak, adnata-subdekurrenteak, eta tartean orritxoekin, hori zurbil kolorekoak edo kapelaren kolorekoak,

**Hanka:** 2 - 4 x 0,2 - 0,4 cm-koa, zilindrikoa, liraina edo apur bat uhindua, barnehutsa, leuna eta apur bat likatsua eguraldi buztiarekin, eta kapelaren kolorekoa.

**Haragia:** Mehea, hauskorra, urtsua eta kapelaren kolorekoa; zapore gozo-sosoa eta usain hautemanezinekoa.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du. *Citrina* epitetoa berriz latinetik dator, limoiaren kolorea esan nahi duen "citrinus" hitzetik.

## Jangarritasuna 
Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe vitelilla* oso antzeko espeziea da, baina bere orri dekurrenteengatik bereizten dugu. *Hygrocybe glutinipes* lirdingatsua da, aingira bat balitz bezala behatzetatik ihes egiten du.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean, bakarrik edo talde txikitan. Ongarri kimikoekin tratatu gabeko belardi eta larre hezeetan hazten da.

### Banaketa eremua 
Europa, Japonia eta Aintzira Handiak.
.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mario Lemieux

**Mario Lemieux** (Montreal, Quebec, 1965eko urriaren 5a) Kanadako izotz hockey jokalari profesional ohia da, eta hamazazpi denboraldiz jokatu zuen Hockey Liga Nazionaleko Pittsburgh Penguins taldeekin. 1999tik Penguins taldearen frankiziaren jabekidea da. Hiru alditan egon zen aktibo: 1984tik 1993ra, 1995etik 1997ra eta 2000tik 2006ra.

Bere ibilbide profesionalean, Lemieuxek Pittsburghekin bi Stanley Kopa irabazi zituen, eta urrezko domina olinpiko bat irabazi zuen Kanadako selekzioarekin. Banakakoan, hiru Hart trofeo, sei Art Ross trofeo irabazi zituen ligako goleatzaile onena gisa eta bi Conn Smythe trofeo jokalari baliotsuen gisa playoffetan. Behin betiko erretiroa hartu zuenean, eta bere ibilbidean hainbat lesio eta baita minbizia ere jasan zituen arren, hortik sendatu baitzen, Lemieux ligaren historiako zazpigarren goleatzaile gisa sailkatu zen, 690 gol eta 1.033 asistentzia eginda (1723 puntu).

Lemieux 1997az geroztik Hockey Ospearen Aretoan dago eta bere izena Kanadako Ospearen Pasealekuan dago 2004az geroztik.

## Erreferentziak 
* Lemieux webgunea NHLn
* Lemieuxen biografia
* Lemieux estatistikak bere ibilbide profesionalean

## Kanpo estekak 
* Mario Lemieux Fundazioa
Hygrocybe aurantiosplendens

***Hygrocybe aurantiosplendens*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Espezie jangarria, baina kalitate eskasekoa.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran kanpai itxurakoa, edo koniko kamutsa, sarritan titi ez oso nabarmenarekin, inoiz ez zorrotza, hori-laranja kolorekoa, zuritzeko joerarekin, hori-arrautza kolorera edo hori-urre kolorera. Azal likatsua, distiratsua, hezetasunarekin ildaskatua.

**Orriak:** Itsatsiak edo ia libreak, ez oso estu, sabeldun samarrak, orritxoekin, batzuk besteak baino luzeagoak dira, hori kolorekoak, kapelaren kolorekoak baino zurbilagoak, ertz zurixkarekin.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Luzea, zilindrikoa edo konprimatua, kapelaren antzeko kolorekoa.

**Haragia:** Mehea, mintzezkoa, hori-limoi kolorekoa, baina laranja kolorekoa kapelaren azalaren azpian.

**Etimologia:** Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Jangarri erdipurdikoa.

### Nahasketa arriskua 
Kolore horixka duten beste espezie batzuekin nahas daiteke: *Hygrocybe chlorophana*, *Hygrocybe persistens*, *Hygrocybe quieta* etab. denak jangarriak dira, eta azterketa mikroskopikoa egin behar da bereizi ahal izateko.

## Sasoia eta lekua 
Udaren amaieran eta udazkenean, larre eta belardietan.

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Europa, Errusia,

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hygrocybe persistens

***Hygrocybe persistens*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Batzuentzat kalitate eskaseko jangarria da, beste batzuek diote, ez dakigula jangarria den ala ez. kapela konikoa, likatsua eta kolore hori deigarria dituen espeziea da. Espezie hau espora handiak dituzten *Hygrocybe* konikoen taldekoa da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, konikoa edo kanpai itxurakoa, hori laranja kolorekoa edo hori-gorrixka. Azal leunekoa, distiratsua, likatsua egoera ezean, pixka bat ildaskatua ertzaren gardentasunagatik. 

**Orriak:** Libreak, zabalak, sabeldunak, zabal, tartekatutako orritxoekin, hori kolorekoa argitxoagoa edo iluntxoagoa, ertza koskekin.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Liraina, zilindrikoa, luzetara ildaskatua, likatsua, kapelaren antzeko kolorekoa, zuria oinarrian,

**Haragia:** Horixka, oso mehea, urtsua, hauskorra, usain eta zapore nabarmenik gabea,

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Ez dakigu.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe crocea* delakoarekin, likatsu-lirdingatsua da eta kolore argiagokoa.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, larreetan, belardietan, koniferoen baso ireki eta belartsuetan.

### Banaketa eremua 
Europa osoa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Australia eta Kenya.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hygrocybe quieta

***Hygrocybe quieta*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarri kaskartzat hartzen den espeziea da, eta ez du inolako erakargarritasunik sukaldaritzarako.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 7 cm arteko diametrokoa, gaztetan kanpai itxurakoa, ondoren laua titi kamuts batekin, ilegabea edo fibrila fin batzuekin, hori-urre kolorekoa edo hori-laranjakoa.

**Orriak:** Lodiak, zabal, zabalak, izurtuak, sabeldunak eta itsatsiak. Kolore horixkakoak edo arrosa-laranjakoak.

**Hanka:** 2 - 6 x 0,5 - 1,5 cm-koa, barnehutsa, leuna, baina ez likatsua, konprimitua, hori-arrautza kolorekoa.

**Haragia:** Mehea, hori-limoi edo hori-laranja kolorekoa, zimitzen usain desatsegina du, *Lactarius quietus* gogorarazten du.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe flavescens* delakoarekin, baina honek ez du *Lactarius quietus* espeziearen usainik. Badira beste *Hygrocybe* horixka batzuk, eta horiekin nahas daiteke: *Hygrocybe chlorophana*, *Hygrocybe constans*, *Hygrocybe aurantiosplendens*, etab.

## Sasoia eta lekua 
Udazkeneko espeziea da, eta basoetako leku belartsuetan, belardietan eta larreetan ateratzen da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Guadalupe, Puerto Rico, Islandia, Kanariak,  Europa, Errusia, Txina, Kenya, Papua Ginea Berria, Australia.

## Galeria 

Fitxategi:Hygrocybe quieta 1.jpg
Fitxategi:Hygrocybe quieta 2.jpg
Fitxategi:Hygrocybe quieta 3.jpg
Fitxategi:Hygrocybe quieta 4.jpg
Fitxategi:Hygrocybe quieta bost.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alan Shugart

**Alan Field Shugart** (Los Angeles, 1930eko irailaren 27a &ndash; 2006ko abenduaren 12a, Monterey) estatubatuar ingeniari, enpresaburu eta negozio-exekutiboa izan zen, bere ibilbideak ordenagailu modernoko disko-gogorren industria definitu zuen.

## Biografia 
Kaliforniako Los Angelesen jaio; Redlands Unibertsitatean graduatu, eta ingeniaritza fisikoko diploma jaso zuen. 

Shugart hiru seme-alaben aita zen: Joanne Shugart (1951-1954), Christopher D. Shugart (1953an jaioa) eta Teri L.K. Shugart (1955ean jaioa). Shugart, 1951tik 1973ra ezkonduta egon zen Esther Marrs (sortzez Bell) bere hiru seme-alaben amarekin. 1981an, Rita Shugartekin (sortzez Kennedy) ezkondu zen, hil zen arte.

1951n hasi zen IBMn, San Josen (Kalifornia), txartel zulatuen kontularitza-makinak konpontzen. IBM RAMAC 305 (ingelesez, Random Access Method of Accounting and Control) proiektuan lan egin zuen, 5 milioi datu-karaktere gordetzeko aukera ematen zuen. 
Proiektuen artean, IBM 1301ean ere parte hartu zuen, 50 mb-ko diskoa, zeina zerbitzu enpresa askoren oinarri izan baitzen..
Postu garrantzitsuak bete zituen Sarbide zuzeneko biltegiratze produktuen kudeatzaile izan arte, biltegiratze-produktuen arduraduna, une hartan, IBMn negozio onuragarrienetako bat zena. Shugarti berri ematen zion taldeen artean, disko malgua (disketea) asmatu zuen taldea zegoen.

1969an, IBM utzi, eta Memorexera joan zen; 1972an, Memorex utzi zuen Shugart Associates sortzeko 1973an; geroago, Xerox-ek erosi zuen Gero, bera eta Finis Conner, 1979an, Shugart Technologyrekin hasi ziren, Seagate Technology izenera aldatuz.

Shugart zuzendari exekutibo zela, Seagate disko gogorren eta zegokien osagaien munduko ekoizle independente handiena bihurtu zen. 

1997an, IEEEren «Reynold B. Johnson Informazio Biltegiratze Sistemen Saria» jaso zuen. 

1998ko uztailean, dimisioa aurkeztu zuen Seagaten.

Shugart 2006ko abenduaren 12an hil zen, Monterreyn (Kalifornia), sei aste lehenago bihotzeko kirurgiak eragindako konplikazioengatik.

## Sariak 
1997ko IEEE Reynold B. Johnson Informazio Biltegiratze Sistemen Saria jaso zuen. 2005ean, Informatika Historia Museoko kide izendatu zuten, «disko-unitateen industria modernoa sortzen egindako ekarpenengatik».

## Jarduera politikoa 
1996an, Shugartek arrakastarik gabeko kanpaina bat egin zuen Ernest bere txakurra, bernatar mendiko txakur arrazakoa,  Estatu Batuetako Kongresurako aukeratua izateko. Ondoren, Shugartek esperientzia horri buruzko liburu bat idatzi zuen: *Ernest txakurra Washingtonera (Beno, ez zehazki)*. Shugartek, 2000n, porrot egin zuen erreferendumeko ekimen baten alde egin zuen: hauteskundeetan «aurreko bat ere ez» aukera ahalbidetzeko Kaliforniako boto-emaileei.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Al Shugart's Speech At Conference marking 100th Anniversary of Magnetic Recording, December 14, 1998
* Al Shugart milestones Computer History Museum-en
* Al Shugart biography Computer History Museum-en
Freedom Writers

***Freedom Writers*** (euskaraz *Askatasun Idazleak*), 2007ko Richard LaGravenese estatubatuarrak zuzendutako drama film bat da. Erin Gruwell irakasleak bere irakaskuntza bizipenei buruz idatzitako *The Freedom Writers Diary* (1999, *Askatasun Idazleen Egunkaria*) liburuan oinarritua dago. Hilary Swank, Scott Glenn, Imelda Staunton, Patrick Dempsey eta Mario aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1994, AEB, Los Angeles, Erin Gruwell (Hilary Swank) irakasle gazte lizentziatu berria da, bere lehen lanpostua Long Beacheko institu batean hizkuntza irakaslea izatea izango da. Bere ikasleak auzo gatazkatsu eta arriskutsuetan bizi dira, egunerokotasunean kale banden bortizkeriarekin elkarbizitzen ohituak eta etorkizun iluna dutenak, eta horregatik etorkizun ilun eta oso zaila ditenak. Hasiera txar baten ondoren, ikasleen errespetua eta konfidantza bereganatzea lortu eta beren bizitak nola aldatu ditzaketen irakasten saiatuko da: Ana Franki buruz mintzatuko zaie, bai eta beraiek baina zoritxarreko bizitzak izan zituzten beste nerabe batzuei buruz ere, tragedia handiak bizi eta haiei buruz idatzi zutenak.

## Aktoreak 
* Hilary Swank: Erin Gruwell
* Patrick Dempsey: Scott Casey
* Scott Glenn: Steve Gruwell, Erinen aita
* Imelda Staunton: Margaret Campbell
* John Benjamin Hickey: Brian Gilford
* April Lee Hernández: Eva Benitez
* Mario: Andre Bryant
* Jason Finn: Marcus
* Vanetta Smith: Brandy Ross
* Antonio Garcia: Miguel
* Jaclyn Ngan: Sindy Ngor
* Kristin Herrera: Gloria Munez
* Gabriel Chavarria: Tito
* Hunter Parrish: Ben Samuels
* Giovonnie Samuels: Victoria
* Deance Wyatt: Jamal Hill
* Sergio Montalvo: Alejandro Santiago
* Robert Wisdom: Carl Cohn doktorea
* Will Morales: Paco
* Ricardo Moline: Evaren aita
* Angela Alvarado: Evaren ama
* Pat Carroll: Miep Gies
* Lisa Banes: Karin Polachek

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Hygrocybe unguinosa

***Hygrocybe unguinosa*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. *Hygrocybe* gehienek bezala , ez du balio gastronomikorik.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 5 cm arteko diametrokoa, lehenik kono edo kanpai formakoa, gero apur bat zabaldu egiten da, batzuetan erdigunean titi batekin, ertza zuzena, nahiko erregularra, mehea. Gris-marroixka kolore samarrekoa. Oso likatsua (behatzen artetik ihes egiten du), leuna, gaztetan gardentasunak asko ildaskatuen du, lehortzean zurbildu eta distiratsu egiten da.

**Orriak:** Zuriak edo zurixkak. Lodiak, zabal, sabeldunak, orritxo batzuekin. Itsatsiak, bihurgunetsuak ez.

**Hanka:** 5 - 8 x 0,5 - 0,8 cm-koa, zilindrikoa edo apur bat estutua goialdean. Sarritan irregularra eta konprimitua, batzuetan luzetarako arraildura batengatik. Barnehutsa eta hauskorra. Grisa edo gris-marroixka kolorekoa. Likatsua, distiratsua.

**Haragia:** Mehea, oso hauskorra; gris zurbil kolorekoa, usain eta zapore nabarmenik gabea.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi

## Jangarritasuna 
Jangarria. Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe murinacea* delakoarekin, honek, amoniakoaren usain bizia du eta orri grisaxkak ditu. *Hygrocybe ingrata* espeziarekin, honek ere usain nitrosoa du eta orriek gorritzeko joera dute.

## Sasoia eta lekua 
Udazken azken aldera, zelaietan. Nahiko urria.

### Banaketa eremua 
Eskualde epeletan hedatuta dago eta Europan, Ipar-ekialdeko Amerikan eta beste leku batzuetan agertzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salpa

**Salpa** tunikadunen *phylum*eko generoa da.

Uzkurdura bidez mugitzen dira, gorputz gelatinatsuan zehar ura ponpatuz eta elikatzen diren fitoplanktona iragaziz.

## Espezieen zerrenda 
WoRMS erakundearen arabera:
* *Salpa aspera* Chamisso, 1819
* *Salpa fusiformis* Cuvier, 1804
* *Salpa gerlachei* Foxton, 1961
* *Salpa maxima* Forskål, 1775
* *Salpa thompsoni* Foxton, 1961
* *Salpa tuberculata* Metcalf, 1918
* *Salpa younti* van Soest, 1973

## Kanpo estekak
Danail Petrov

**Danail Petrov** (1978ko otsailaren 5a) bulgariar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1998**
* Turkiako Itzuliko etapa bat 
**2002**
* Minho Sari Nagusiko etapa bat
* Portugalgo Itzuliko etapa bat
**2004**
* Alentejoko Itzulia eta etapa bat
* 3. Joaquim Agostinho Garaikurran eta etapa bat
**2005**
* 3. Joaquim Agostinho Garaikurran eta etapa bat
* 3. Narancoko Igoeran
**2006**
* Joaquim Agostinho Garaikurra eta etapa bat
**2007**
* 6. Asturiasko Itzulian
**2008**
* Bulgariako Tourreko bi etapa
* Joaquim Agostinho Garaikurrako etapa bat
* 5. Turkiako Itzulian
**2010**
* 20px 15px  Bulgariako  errepideko txirrindularitza txapelketa 
* 5. Ordiziako Klasikan
**2011**
* 20px 15px  Bulgariako  errepideko txirrindularitza txapelketa 
**2012**
* 20px 15px  Bulgariako  errepideko txirrindularitza txapelketa 
* 2. Turkiako Itzulian
* 7. Miguel Indurain Sari Nagusian
**2013**
* 20px 15px  Bulgariako  errepideko txirrindularitza txapelketa 
* 4. Getxoko Zirkuituan
* 7. Miguel Indurain Sari Nagusian
* 9. Turkiako Itzulian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txitxardin hori

**Txitxardin horia** *(Clavulinopsis fusiformis)* *Clavariaceae* familiako onddo espezie bat da. Oso jangai kaskarra, zapore mingotsa. Nahiko ohikoa da gure zelaietan.

Sinonimoak: *Clavaria inaequalis*, *Clavaria fasciculata*, *Clavaria inaequalis var. ß fasciculata*, *Clavaria cochleariformis*, *Clavaria inaequalis var. a fusiformis*, *Clavaria fusiformis var. inaequalis*, *Clavaria platyclada*, *Ramariopsis fusiformis*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Elementu ugari, bakoitzak, 5 eta 10 cm arteko altuera eta 0,2 eta 0,6 cm arteko zabalera dutenak. Bakunak, adarrik gabe, hori distiratsua edo sufre bizi kolorekoa, ardatz luzanga moduan, barnehutsak, zilindrikoak edo apur bat estutuak.

**Himenioa:** Karpoforoaren gainazala estaltzen du, *Clavaria* generoan bezala.

**Hanka:** Ez dauka, lurretik jaiotzen dira, banakako ale asko estu, sortak osatuz, adarrik gabe, edo oso adar gutxirekin eta zatituta goian.

**Haragia:** Zurixka edo horixka, irmoa, elastikoa, zapore garratz samarra eta usainik gabea.

**Etimologia:**

## Jangarritasuna 
Jangarri erdipurdikoa, nahiz eta ia ez duen sukaldaritzako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
*Clavulinopsis helvola* eta bere aldaera *geoglossoides* delakoekin, hauek 2 eta 6 aleko taldeetan ateratzen dira eta elastikoagoak dira.

## Sasoia eta lekua 
Oso arrunta eta oso ugaria ez den arren, udazkenean ia urtero ikusten dira, goroldiotan eta belarretan, basoetako soilguneetan, edo txilarrak dituzten zelaietan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Kuba, Guadalupe, Kolonbia, Brasil, Kanariak, Europa, Errusia,  Himalaiako eremua, Hego Korea, Japonia, Taiwan, Papua Ginea Berria, Malaysia, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Claus Michael Moller

**Claus Michael Møller** (Hjørring, 1968ko urriaren 3a), Danimarkako txirrindulari ohia da, profesionala 1995etik 2007ra.

Gurean, Balentziaga Memoriala irabazi zuen eta Bizkaiko Biran hirugarren sailkatu zen profesionaletara pasa baino lehen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Claus Michael Møller - *FirstCycling.com*
Mª Nieves Elizalde Matxikote

**Mª Nieves Elizalde Matxikote, OCD** (Bera, Nafarroa Garaia, 1890 - Lesaka, Nafarroa Garaia, 1983) Karmeldar Oinutsen Ordeneko moja eta organista izan zen.

13 urte zituela Lesakako Ama Doloretakoaren Karmeldar Oinutsen komentuan sartu zen eta 1910ean jantzi zuen karmeldar abitua *Mª Nieves del Niño Jesús de Praga* erlijio-izena hartuz. Elizondoko Juan Berekotxea organistarekin ikasi zuen pianoa jotzen eta ondotik organoa jotzen ere ikasi zuen. 73 urte eman zituen Lesakako komentuko klausuran, bere zeregin nagusia meza eta ordu kanonikoetan organoa jotzea izan zelarik, lan hau bizitza kontenplatiboaren bertze zereginekin uztartuz. Komentuko azken organista izan zen. 1983an hil eta komentuan bertan ehortzia izan zen. Zenbait lan idatzi zituela jakina bada ere ez zaigu ezer iritsi.

## Erreferentziak
Peter Fraser

**Peter Fraser** (Hill of Fearn, Eskozia, 1884ko abuztuaren 28a - Wellington, 1950eko abenduaren 12a) zeelandaberritar politikaria izan zen. Zeelanda Berriko lehen ministroa izan zen 1940 eta 1949 artean.

Zeelanda Berrira emigratu zuen 1910ean. Aucklanden zamaketari lanetan aritu zen eta Zeelanda Berriko Alderdi Sozialistarekin bat egin zuen. 1916an Alderdi Laboristaren sorreran parte hartu zuen eta urtebete eman zuen kartzelan sedizioa egotzita, Lehen Mundu Gerrako konskripzioa salatu ondoren. 1918an Legebiltzarreko kide hautatu zuten.

Hezkuntza, Osasun eta Polizia ministro izan zen Michael Joseph Savageren gobernuan. 1940an lehen ministro izendatu zuten eta Bigarren Mundu Gerran herrialdea zuzendu zuen. Oposizioko kideekin gerra-kabinete bat osatu zuen, herrialdearen moralari eutsi zion eta ekonomia bultzatu zuen. 1943ko eta 1946ko hauteskundeak irabazi zituen, baina 1949an garaitua izan zen.

## Kanpo estekak
Emakumezkoen Traineru Ligako 2022ko denboraldia

**Emakumezkoen Traineru Ligako 2022ko denboraldia** Euskotren Ligaren hamalaugarren denboraldia izan zen. Orio izan zen txapelduna hirugarren aldiz.

## Historia 
Lau traineruz osaturiko azkenengo Liga izan zen, 2023an zortzi izango baitzira. Tolosaldea izan zen debutaria. Oriok lortu zuen hirugarrenez liga irabaztea, bandera guztiak irabaziz bat ezik. Liga oriotarren eta donostiarren arteko lehia gogorraz hasi zen, laugarren jardunaldirako Arraun Lagunak zen liderra, baina ondoren Orio nagusitu zen. 

Lehiarik handiena Tolosaldea eta Donostiarraren artean izan zen azken postuari ihes egiteko. Azken estropadetan hobeto ibili izanagatik libratu ziren donostiarrak eta Tolosaldeak jokatu zituen play-offak. 

### Estropadak 

## Sailkapena 
### Play-offak 
Lau trainerutako Ligatik zortzi trainerutako Ligara pasatu behar zenez ETE Ligako lehenengo biak zuzenean igo ziren Euskotren Ligara, Hondarribiak eta Hibaikak. Galiziako Ligako aurreneko biek ere lortu zuten zuzeneko igoera, Cabo da Cruzek eta Chapelak. Chapelak uko egin zion ordea eta hirugarren izan zen Mugardosek ere bai, ondorioz Tirán (laugarrena) sartu zen zuzenean Euskotren Ligara.

Gauzak horrela play offak jokatzeko bi traineru baino ez ziren izan, Tolosaldea eta ETE Ligako hirugarrena zen Deustu. Tolosarrek alde handiaz irabazi zituzten jardunaldi biak.

## Patroirik onena 
Nadeth Agirrek hirugarrenez lortu zuen patroi onenaren saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofizialean 2022ko datuak
Hygrocybe ovina

***Hygrocybe ovina*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Sukaldaritzan ez da erabiltzen. Ongarritu gabeko belardietan eta goroldiotan. Babestu beharreko espeziea.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran globo itxurakoa edo hemisferikoa, gero ganbila edo kanpai formakoa, eta azkenean ia laua. Ertza zorrotza, uhindua, koskak ditu, pitzadura erradialekin eta, askotan, igurtziaren ondorioz, tonu gorrixkekin. Azala ez du likatsua, lehorra, erradialki fibrilosoa eta flokoso ezkataduna; arre ilun kolorekoa edo beltzaxka.

**Orriak:** Zabal, sabeldunak, argizari-itxurakoak, bihurgunetsu-itsatsiak, lodiak, tarteka orritxoekin; zuriak, gero grisaxkak, eta azkenik beltzaranak, marruskaduretan eta hausturetan gorriz tindatzen da.

**Hanka:** 4 - 7 (10) x 0,6 - 1,5 cm artean, zilindrikoa, baina oinarrirantz lodituta, zuzena edo okerra, luzetara fibrilatua eta askotan ildaskatua, kapelaren kolorekoa, ukitzean berehala gorritzen da.

**Haragia:** Mehea, haritsua oinean, grisa, baina ebakitzean gorritu egiten da; zapore gozoa du eta usain hautemanezina.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du. *Ovina* epitetoa berriz latinetik dator, “ovinus” hitzetik; ardiei dagokiena esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Sukaldaritzarako interesik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe nitiosa* delakoarekin nahastu daiteke, honek kapelan ezkata triangeluarrak ditu. *Hygrocybe ingrata* espeziearekin ere bai, orri zuri- krema kolorekoak ditu eta hau ere gorritu egiten da. *Hygrocybe nitrata* perretxikoarekin ere bai, honek usain nitroso bereizgarria du. *Hygrocybe murinacea* delakoarekin ere bai.

## Sasoia eta lekua 
Mendiko belardi eta larreetan hazten da.

### Banaketa eremua 
Oso zabaldua dago Europa osoan, baina oro har, urria da. Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Australia, Japonia, Madeira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ty Cobb

**Tyrus Raymond** "**Ty**" **Cobb** (1886ko abenduaren 18a &ndash; 1961eko uztailaren 17a), "**The Georgia Peach**" ezizenarekin (Georgiako mertxika ), estatubatuar beisbol jokalaria izan zen, Detroit Tigers eta Philadelphia Athletics taldeetan kanpoaldeko postuetan jokatu zuena. Erretiroa hartu zuenean, 1928an, Liga Handietako laurogeita hamar errekorra zuen. Cobbek ere beste edozein jokalarik baino boto gehiago jaso zituen Ospearen Aretorako hasierako bozketan, 1936an jaso zuen ohorea.

Gaur egun, MLBko bateoen batez besteko handienaren errekorra du .367-rekin eta *jotze* gehienen errekorra izan zuen hamarkadetan, gaur egun Pete Rosek duen.

Cobb bere garaiko beisboleko izarrik handiena kontsideratzen bazen ere, kirolari gisa utzitako ondarea izaera txarraren eta oldarkortasunaren ospeagatik eklipsatua izan da batzuetan, eta horregatik deskribatu zuen bere garaian Detroit Free Pressek «dementziaren puntura ausarta» zela. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Alexander, Charles (1984). Ty Cobb. New York: Oxford University Press. 
* Bak, Richard (1994). Ty Cobb: His Tumultuous Life and Times. Dallas, Texas: Taylor. 
* Bak, Richard (2005). Peach: Ty Cobb In His Time And Ours. Sports Media Group. 
* Pietrusza, David; Matthew Silverman & Michael Gershman (2000). Baseball: The Biographical Encyclopedia. Total/Sports Illustrated. Taylor.  La referencia utiliza el parámetro obsoleto |coautores= (ayuda)
* Stump, Al (1994). Cobb: A Biography. Chapel Hill, North Carolina: Algonquin Books of Chapel Hill. ISBN 0-945575-64-5. 

## Kanpo estekak 
* Ty Cobb museoa
* Ty Cobb beisboleko Ospearen Aretoaren webgunean 
* Ty Cobb-en Liga Handien Estatistikak
* Sitio Oficial
* ngeorgia.com - biografia orria
* The Baseball Page
* tycobb.org - Cobb-en jarraitzaileen kluba
Hygrocybe murinacea

***Hygrocybe murinacea*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Amoniakoaren edo lixibaren usain desatseginak janezina egiten du espezie hau.

Sinonimoak: *Tricholoma murinaceum*, *Hygrophorus murinaceus*, *Agaricus nitratus var. murinaceus*, *Gyrophila murinacea*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 7 cm arteko diametrokoa, lehenik ganbila, gero laua, gris-marroi kolorekoa edo marroi zikina. Higrofanoa denbora hezean. Azala pitzatu eta hautsi egiten da eguraldi lehorrean. Ertz mehea, gardentasunez ildaskatua.

**Orriak:** Gris-oliba kolorekoak edo zuri grisaxkak. Lodiak, zabal, sabeldunak, untziforme-itsatsiak.

**Hanka:** 4 - 8 x 0,4 - 0,7 cm-koa. Batzuetan luzetara konprimatua, leuna, hauskorra, barnehutsa. Kolorea kapelarena baino argitxoagoa.

**Haragia:** Mehea eta hauskorra. Kolore zuri-grisaxkakoa; amoniakoaren usainarekin.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Ezin da jan amoniakoaren usain desatseginagatik.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe unguinosa* delakoarekin, hau oso likatsua da, eskuetatik ihes egiten du. Honek ez du usain txarrik

## Sasoia eta lekua 
Udazken aurreratuan, lur siliziodunetan eta belartsuetan.

### Banaketa eremua 
Europa eta Quebec.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cornelis Berkhouwer

**Cornelis "Cees" Berkhouwer** (Alkmaar, 1919ko martxoaren 19a - *ibidem*, 1992ko urriaren 5a) herbeheretar politikaria izan zen. Europako Legebiltzarreko lehendakaria izan zen 1973tik 1975era.

Askatasunaren eta Demokraziaren aldeko Alderdi Popularreko kide izan zen. 1964 eta 1984 urteen artean eurodiputatua izan zen, eta 1973tik 1975era Legebiltzarreko buru izan zen.

## Kanpo estekak
Nicollet uhartea

**Nicollet uhartea** () Ameriketako Estatu Batuetako Mississippi ibaian Minneapolis erdigunetik iparraldean dagoen ibai-uhartea da. Hennepin ibilbidearen zubiak lotzen du hiriaren erdigunearekin. 19,44 hektarea ditu.

## Izena 
Uhartearen izena Joseph Nicollet kartograforen oroimenez da. Nicolletek 1830eko hamarkadan Mississippiko ibaiaren goi-ibilbideko arroaren jasotze topografikoak egin zituen.

## Eraikinak 
thumb|left|250px|Nicollet Island Inn hotela.
Uhartean eraikin desberdin daude:
* Delasalle irakaskuntza institutua
* Nicollet Island Inn hotela. Hotela 1893an ireki zen, «Island Sash and Door Company» izenarekin. 
* Hiru eraikin erresidentzialak
* Biktoriar garaiko 22 etxe berreskuratuak. Uhartearen iparraldean daude.
* Nicollet Island Park

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Uhartearen mapa.
* :Uhartean dagoen parkeari buruzko informazioa.