Asun Ibarrondo

[thumb|260px|[Asun Ibarrondo *Boroa* jatetxeko balkoian, 2023]]
**Asun Ibarrondo Eguen**, jaiotzaz **Maria Asunción** **Ibarrondo** **Eguen** (Elorrio, Bizkaia, 1952ko abenduaren 11) elorriotar zerbitzaria, ostalaria eta enpresaburua da. 2006an Euskadi Gastronomia saria jaso zuen jangela-lanagatik. 2008an Michelin izarra lortu zuen Boroa jatetxeak,eta 2022ko urriaren 28an urteko ostalari onenaren Ostalaritza Sari Nazionala jaso zuen Madrilen.  

## Biografia 
### **Familia** 
Gurasoak elorriarrak ziren. Alejandra Eguen Lekeriketa auzoko Telletxe baserrikoa eta Juan Ibarrondo Gazetako Geizabal baserrikoa. Bost seme-alaba izan zituzten: Jaime, Trini, Asun eta Kristi bikiak eta Luis.

### **Herri-eskola** 
Elorrio herri erditik pare bat kilometrora dagoen Lekeriketa auzoko amama Kazinta  eta gero, ama maiorazgo izan ziren Telletxe baserrian jaio zen. San Roke herri-eskolan ikasi zuen, Señorita Adela eta Rosario maistrekin. Eskolara joan zenean, gaztelaniarik ez zekien. Bide luzea egin behar izaten zuen egunero eskolara joateko, bide eskasetik, eta eskolara heldu orduko oinetakoak aldatu, zikinak sasi bazterrean utzita. Eskolara joan aurretik eta itzuli ondoren baserriko lanak egin behar izaten zituen.

Asun Ibarrondok ikasten jarraitu nahi izan zuen. Markinako mojen eskolako ikasketak nork ordaindu ere bazuen, amama Kazinta prest izan baitzuen, baina aitak, bizimoduaren berri izateko, lan egin behar zuela esan zion. Sasoi hartan lanerako aukera gutxi zegoen, umezaiñ egin, lantegi batean edo taberna bateanlanean hasi. Ibarrondok tabernan lan egitea aukeratu zuen. Familiakoak balira bezala zeuden, bere lana zerbitzatzea eta plantxatzea zen. Arratsaldean andrazkoek kroketak eta moka-pastelak egiten zituzten bitartean, gizonezkoek kartatan egiten zuten. Ez da sukaldaria, baina bi gauza horiek edertotxo batean egiten ditu. Aitak, nagusi zuten Maria sukaldariari alaba bikiak domeketan goizeko 9:00etako mezatara joango zirela ziurtarazi zion, baina sasoiko afaloste luzeak zirela eta, sekretuan, joateari utzi zioten. Soldata aitari ematen zioten. Propinekin arropa-edo erosten zuten. *Diruak, norberarena izanda, independentzia ematen du*. Behin, izaera gogorragoa zuen Kristi ahizpa bikiak sifoia hozkailutik atera eta pare bat gizon busti zituen. Maria nagusiak zigor txiki bat jarri zien, domekaren batean irten gabe gelditu ziren, 

1990eko hasieran, Faisan de Oro jatetxean ari zen Javier Gartzia sukaldari klasiko eta ilustratuari haiekin lanera joatea proposatu zion. Ezetz esango ziola pentsatu zuen arren, onartu eta bost urtez lan egin zuten Boliñan. Gero, Javier Gartziarekin batera egin zuen bizitzako apustu pertsonala eta profesionala, Boroa jatetxea. 

### **Boroa jatetxea** 
Boroa, ametsa egia egin zen. Boroa Zornotzako San Pedro auzoko XV.mendeko baserria da, Herrera eta Arrospide familiari esker  Boroa jatetxea martxan jarri zuen Jabi Gartziarekin, Juan Cobo eta  Trini Ibarrondo ahizparekin batera. Artean Ander eta Jon semeak gazteak ziren. Ibarrondo beste lanbide bat ikas zezaten ahalegindu bazen ere, ez zuen lortu. Profesional  handiak dira, bata sukaldean eta bestea jangela eta zerbitzuan. Boroa jatetxearen hasiera ere gogorra izan zen. Boroa jatetxean eguneko menuak ematen ziren hasieran. Menu horiek aldatu eta oinarria galdu barik, kreatibitate handiagoarekin ematen hasi ziren. Horretan gazteek aportazioak egin dituzte bai jangelan bai sukaldean.*Guztiaren gainetik jarrera dago, formaziorik eta hizkuntzak gabe, dohain naturalak dituzten pertsonak badaude.  hala ere Ostalaritza eskolek eta unibertsitateak lan handia egiten ari dira ikasleei formazioa ematen, baina gero, enpresa filosofian egokitu behar dira.*                                                                       Asun Ibarrondo

## Sariak eta aintzatespenak 
### Bakarka 
* 2006an Euskadi Gastronomia saria jaso zuen sala lanagatik.
* 2010ean jangelako zerbitzari onenaren "Lo mejor de la Gastronomía" Saria 
* 2010ean FEHRren omenaldian ostalaritzako Euskadiko emakumearen ordezkaria 
* 2022ko urriaren 28an XVI. Edizioko Ostalaritza Sari Nazionala jaso zuen Madrilen, urteko ostalari onena.

### Lankidetzan, *Boroa* jatetxeko ekipoak 
*2002an kalitateko Q
*2003an Espainiako Autore Sukaldaritzako Goi Mailako IX. sukaldari gazteentzako Txapelketa irabazleak (Iñigo eta Ander), 
*2004 eta 2005ean Michelin gidan gomendatua. Sociedad Bilbaína *Grandes maestros de la cocina Vasca* saria
*2006an lehenego Repsol eguzkia 
*2006an Valladolideko Pintxo eta Tapen Bigarren saria
* 2008an Michelin izarra lortu zuen Boroa jatetxeak.
* 2010ean jatetxe ataleko "Best of" Great wines Capitals Saria 
* 2010ean Gabonetako ostalaritzako erakusleihoen Merkataritza-ganberaren saria
* 2011n bigarren Repsol eguzkia
* 2011n Best of Bilbao Rioja eman zioten Boroa jatetxeari.
*2012an Sukaldari onenaren saria, Gastromiako Euskal Akademiak emana 
*2014an Zilarrezko Q saria EFQM ereduaren kudeaketa aurreratuari
*2014an Herri pintxorik onenaren saria eta Pintxo berritzaile onenaren saria (Jan Alai Zornotza)
*2017an Pintxo berritzaile onenaren saria (Jan Alai Zornotza)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideoa: HOST 2018: La huella de la tradición Asun Ibarrondo (22´)
* Audioa: DICHOSA COCINA  Asun Ibarrondo, 2022.09.10 (5´)