Zaldai Mendi Taldea

**Zaldai Mendi Taldea** Iurretako mendi talde bat da. Abadetxearen ondotik igaro eta Ibaizabal ibaira urak isurtzen dituen errekak ematen dio izena mendi taldeari. Naturarekiko errespetua oinarri hartuta Iurretan mendiaz gozatzeko aisialdiak duen hutsunea betetzeko helburu duen taldea da.
  
## Historia 
Zaldai mendi taldea Abadetxea Gaztetxearen garaian sortu bazen ere, ofizialki 2010 urtetik aurrera eratu zen urte batzuetako hutsunearen ostean.
 
Abadetxe Gaztetxearen garaian gazte batzuk Zaldai Mendi Taldea sortu zuten, errifa eta bestelako bitartekoen bidez rokodromo bat eraikiz eta eskaladaz gain hainbat ekintza burutuz.

Pare bat urtetako geldialdiaren ostean, gazte belaunaldi berriek hartu zioten erreleboa rokodromoa eraberrituz eta irteeraren bat edo beste antolatuz. Zoritxarrez, Abadetxea erre zenetik hainbat proiektu bertan bera geratu ziren eta tartean mendi taldearena.
 
Bizipen hauek gogoan hartuta eta Iurretan mendiaz gozatzeko aisialdiak zuen hutsunea ikusita, 2010eko udaberrian mendia gustuko zuen taldetxo bat batu eta hala-nola mendi talde bat sortzeko ideiari forma emateari ekin zitzaion.
 
Mendi taldea herrian ezagutzera emateko 2010eko San Migel jaietan jai batzordearen laguntzaz Iurretako I. Mendi martxa antolatu zen. Ekimen arrakastatsua izan ez bazen ere jendearen laguntzeko prestutasunak eta animoek aurrera jarraitzeko indarrak eman zizkion taldeari. Hortik aurrera beharrezko tramitazioak burutu, bazkideak egin, mendi federazioan izena eman eta 2011 urtera begira ekintzez beteriko egutegi bat osatu zen jendearengatik jasotako ekarpenekin. Geroztik hainbat izan dira burutu izan diren jarduerak.

## Ekimenak 
Euskal Herriko zein Durangaldeko zenbait txokotatik irteera desberdinak antolatzeaz gain urtero egutegian egonkortuta dauden ekimenak honako hauek dira:
thumb|Urte Barri eguna Gallandako tontorrean. 2026
### Urtebarri eguneko Gallandara igoera 
Urtarrilaren 1ean, Gallandara igoera antolatzen laguntzen du Zaldai Mendi Taldeak Garai eta Iurretako herritarrekin batera. Goizeko 9:30etan Iurretako plazatik taldean igotzeko aukera egoten da eta 11:00etan tontorrean salda eta egutegiak banatu eta argazkia ateratzen da.

### Eskiatzera irteera 
Durangaldeko beste mendi talde batzuekin elkarlanean Candanchú, Astún, la Mongie eta Formigalera asteburu pasa eginez irteerak antolatu izan dira.

### Euskal Herritik zehar irteerak 
Euskal herri osoan zehar zenbait mendi irteera egin izan dira, tartean Untzillaitz, Saibigain, Orixol, Errietabaso, Ganekogorta, Gorbeia, Tologorri, Irumugarrieta, Beriain, Cruz del Castillo, Valderejo, Adarra, Izarraitz, Aizkorri, Aiako Harriak, Pagoeta, Orioko mendiak, Larhun, Zegama Aizkorriko Maratoia, Flyscharen ibilbidea zein Nerbioiko iturburua bisitatu izan dira.

### Umeentzako mendi irteerak 
Maiztegiko guraso elkartearekin batera elkarlanean mendi irteerak antolatzen dira. Urrun joan gabe, etxe ondoko mendiez zein Euskal Herriko txoko desberdinez gozatzeko aukera izaten dute umeek. 

### Iurretako Mendi Martxa 
Urtero irailean zehar, San Migel jaien atarian burutzen den ekimena da hau. Mugarra mendiaren magaletik eta Aramotz mendilerrotik igarotzen den mendi martxa ez lehiakorra da. Ekimen jendetsua izanik, ingurumenaren errespetua oinarri hartuta, mendizaletasuna piztu eta inguruan ditugun toki paregabeak ezagutaraztea du helburu. Distantziaren zein zailtasunaren arabera ibilbide desberdinak daude parte hartzea sustatu nahian. 2025ean etxeko haurrei begira ibilbide berri bat eskaini zen beraientzat Garaizar eta  Berezigane ingurutik zehar. Harrera oso ona izan zuen eta aurrerantzean ere mantenduko da.

### Mugarriz mugarri Iurreta 
135x240px|thumb|ezkerrera|31. mugarria Iurreta-Muxika
Mugarriak bisitatuz, Iurretako mugak ezagutzea helburu duen ekimena dugu honakoa. 4 irteera desberdinekin Iurretako hegoaldeko, ekialdeko, iparraldeko eta mendebaldeko mugak ezagutzeko aukera ematen du, tartean Durango, Abadiño, Garai, Berriz, Muxika eta Zornotzarekin bat egiten dutenak. 

### Zaldai Mendi Erronka 
Mendizaletasuna sustatu eta Euskal Herriko zein gainontzeko txoko desberdinak ezagutzera emateko ekimena da. Askorentzat mendira joaten hasteko pizgarria edo aitzakia bilakatu da. Adin tarte desberdinentzako zabalik dagoen erronka dugu eta banaka, lagun artean, familiarekin zein txakurrarekin lagunduta egin daitekeena. Urtero berrizten den zerrenda batetako mendi kopuru bat igotzean datza erronkak. Adinaren arabera zerrenda horretako 10, 5 edo 3 buzoidun mendi igo behar dira eta bertan ateratako argazki bat bidali baieztapen bezala. Erronka betetzen duten guztiek merezitako saria eta omenalditxoa jasotzen dute bukaerako jai batean. Ospakizun hau urteroko mendi asteko ostiralean txertatzen da.

### Basatzan- Iurretako mendi bizikleta martxa 
thumb|Basatzan mendi bizikleta martxako irteera. 2026
Angelman elkartearekin elkartasuna gauzatuz, Oiz magaletik burutzen den mendi bizikleta martxa dugu honakoa. Ekimen jendetsua izanik, ingurumenaren errespetua oinarri hartuta, naturaz bizikletaz gozatzeko grina piztu eta inguruan ditugun toki paregabeak ezagutaraztea du helburu. Honez gain, elkartasun mendi bizikleta martxa izanik, izen emateetatik jasotako diru guztia Angelman elkarteari bideratuta dago. Ekintza hau urteroko mendi asteko larunbatean burutzen da. 
### Mendi Astea 
Urtea hastearekin batera, ekintza desberdinez beteriko mendi astea burutzen da mendia herrira hurbiltzeko asmoarekin.Tartean hainbat ekintza izaten dira: 

* **Hitzaldiak, dokumentalak**. Gai ezberdinei buruzko hitzaldiak eta dokumentalak eskaintzen dira urteroko mendi astearen barruan, beti aurrekontuaren mugak kontuan izanik. Azken urteetan parekotasunaren ikuspegia izanik, emakumezkoek eskainitakoak txertatzeko ahaleginak egin dira.
thumb|"Shukram, bizitzari mila esker" hitzaldia.2026
* **Ikastaroak:** akuarela tailerra…
* **Zaldai mendi erronkako sari emate ekitaldia.**
* **Iurretako mendi bizikleta martxa**, aurrerago aipatutakoa.
* **Umeei zuzendutako ekintzak**, adibidez: ipuin kontalariak, gauez frontalekin Gallandara igoera... 

### Bestelako ekintzak 
Herriko beste eragile batzuekin elkarlanean hainbat ekintza burutu izan dira:

* Iurretako banderaren 100. urteurreneko ospakizun bezala egin zen martxa.
* Udal liburutegiarekin batera Sahara, Pakistan zein Kolonbiako herriekin egindako elkartasun mendi martxak.
* Euskal preso eta iheslarien eskubideen alde antolatutako ibilaldiak.
* Zuhaitz landaketa Iurretako Kofradiekin elkar lanean. 
* Iurretako udalarekin batera Iurretan zenbait ibilbide osasungarri prestatu dira.
* GPS ikastaroak.
* Gallanda eta Axmokilen buzoia jarri.
* Inguruko mendietarako igoerak errazteko seinaleak egin.
* Iurretako ondarea ezagutzera begira zenbait irteera.
* Federatzeko lizentziak eskuratzeko aukera eta laguntza eman bazkideei…
* Iurreta Ezagutu Mendi Ibilaldia: Iurretako txoko esanguratsuenak zeharkatzen dituen mendi ibilaldia antolatzen laguntzen du Zaldai Mendi Taldeak. 

## 25. urteurrena 
Zaldai mendi taldearen ibilbideak 25 urte bete dituela eta, hainbat ekitaldi berezi aurreikusten dira 2026an burutzeko. Euren artean honako hauek ditugu:

### Aparteko Erronka 
Txikientzat, gazteentzat zein nagusientzat antolatutako ohiko erronkez gain, Aparteko Erronka izango da 2026ko edizioko nobedadea, eremu bakoitzeko mendi esanguratsuenak protagonista hartuta: Araban Gorbeia, Bizkaian Anboto, Gipuzkoan Aizkorri, Nafarroan Hiru Erregeen Mahaia eta Iparraldean Orhi.  Aipatutako 5 mendi hauek igotzen dituztenek oroigarri berezi bat jasoko dute 10. edizio honetan.
thumb|ezkerrera|Sortzaileak omentzen
### Mendi taldearen sortzaileei omenaldia 
2026ko Mendi Astearen barruan, ostiraleko ekitaldian, taldearen sortzaileei omenaldi bat egin zitzaien. Mendi taldearen historia laburtzen zuen bideo emanaldi bat eskaini zen hasieran, eta ondoren, sortzaileei eta boluntarioei oroigarri plaka bat eman zitzaien. Herriko dantzariek ere parte hartu zuten "Banango Zaharra" dantzatuz, eta bertsolariak bertso ederra botaz.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2025ean Zaldai mendi taldeak *Durangaldeko XVIII Hemendik Saria* jaso zuen kirol atalean. Sari honekin bere lan kolektiboa eta ingurune naturalarekin duen konpromisoa aitortu dira.

## Iruditegia 

Fitxategi:Axmokil.jpg|thumb|Axmokil mendiko buzoia
Fitxategi:Hemendik saria.jpg|thumb|Hemendik saria
Fitxategi:Zaldai mendi asteko ipuin kontalaria.jpg|Mendi Astea. Ipuin kontalaria. 2026
Fitxategi:Zaldai Mendi Taldeko sortzailei omenaldia.jpg|Taldeko sortzaileei emandako oroigarria
Fitxategi:2025 Zaldai mendi erronkako sari banaketa.jpg|2025eko mendi erronkako sari banaketa. Nagusiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Zaldai Mendi Taldearen webgunea 
* Zaldai Mendi Taldearen instagram orria
* Basatzan-Angelman bizikleta martxari buruzko elkarrizketa EITB- *Biba zuek* saioa.
* Zaldai Menti Taldeko sortzaileei elkarrizketa Anboto