Roza Xanina

**Roza Jegorovna Xanina** (; 1924ko apirilaren 3an jaioa eta 1945eko urtarrilaren 28an hila borrokan) Bigarren Mundu Gerrako eliteko sobietar frankotiratzaile bat izan zen.

Borondatez aurkeztu zuen bere burua lehen mailako frankotiratzaile gisa jarduteko, eta 59 etsai naziren heriotza egozten zaizkio. Tiro egitean zuen doitasunagatik ezaguna, mugitzen ari ziren etsaiak jotzeko eta «bikoitzak» egiteko gai zen, hau da, bi helburu jarraian botatzea, segida azkarrean egindako bi tiroz.

## Biografia 
### Haurtzaroa eta hezkuntza 
Roza Xanina Jedman jaio zen, Vologdako gobernazioko herri txiki batean (gaur egun Arkhangelsk oblastan). Ama Anna Alexeyevna Xanina izan zuen, behizaina kolkhoz batean, aita Georgi Mikhailovitx Xanine, Lehen Mundu Gerran izandako zauri batengatik gaixorik bizi zen egurketari bat. Rosa Luxemburg marxista iraultzaileagatik jarri zioten Roza izena. Jaioterrian egin zituen lehen ikasketak, eta, gero, Bereznik ondoko herrian ikasten jarraitu zuen, oinez egin beharreko 13 kilometrora, ez baitzegoen eskola garraiorik. Larunbatean ere itzultzen zen, Agnia Borissova izeba gaixoa zaintzera.

14 urte zituela, gurasoen borondatearen kontra, 200 kilometro egin zituen taigan barna geltokiraino, Arkhangelsken ikasketak jarraitzeko, irakasle eskolan. Ikasketekin batera, haurtzaindegi batean batean lan egin zuen. 200 kilometroko ibilaldia berretsi zuen Alexandre Makarine irakasleak.

*Vsevobutx* 16-50 urte bitarteko gizonentzako entrenamendu militarrean parte hartu zuen bere borondatez, eta geroago, 1943ko ekainean,

Egun batean, batailoiko komandanteak atzeragoardiara atzerapenik gabe itzultzeko agindua eman zionean, Xaninak erantzun zuen: «borrokaren ondoren itzuliko naiz». Adierazpen hura, geroago, Nikolai Jouravliov-en lan baten izenburua bihurtu zen.

1944ko abenduaren 12an, bala batek jo zuelarik sorbaldan, «Adorearen domina» (errusieraz: Медаль «За отвагу») eman zioten, 1944ko abenduaren 27an. Sobietar soldatu bati emandako ohorezko bereizgarri gorena zen. Salbatzeko ahaleginak egin arren, hurrengo egunean hil zen, 1945eko urtarrilaren 28an,

Xaninaren gorpua izan zen bakarra, inguru haietan hildakoetatik, 1953an Znamenskeko hilobi komun batera eraman ez zutena. Arkhangelskeko Lydia Melnitskaya kazetariak 1965ean egindako ikerketa baten ondorioz, haren gorpuzkiak identifikatu et, urte hartako maiatzaren 4an, lurperatzen eremua hesiturik gelditu zen.

Xaninak «hitzontzi mugagabe eta ausartegitzat» zeukan bere burua eskolako urteetan. Berak bere izaera  Mikhail Lermontov poeta, pintore eta idazle erromantikoaren irudiaren arabera definitu zuen, hark bezala erabaki baitzuen bere ikuspenen arabera jokatzea. kantatzen zuen bere arma garbitzen zuen bakoitzean. Pasadizo bat kontatu zuen behin, «berrogeita hamar bat faxista oihu basatiekin» erasoan sartu zirenean hamabi emakume tiratzaile, Xanina barne, hartzen zituen zanga batean, esanez «batzuk ondo tiratako balez erori ziren, beste batzuk gure baionetekin, granadekin, palekin, eta beste batzuk atxilo hartu genituen, armak harrapatu ondoren». Alabaina borroka egunkarian idatzi zuen ez zuela ahalko aintzarik merezi, uste baitzuen oso gutxi egin zuela gerran.

## Kulturan 
Florian Ferrier frantses idazlearen *Étoile rouge* eleberriak (Buchet-Chastel, 2023) Lenka du protagonista, Roza Xaninaren benetako historian inspiratutako eliteko sobietar tiratzaile bat.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
**Bigarren Mundu Gerran borrokatu ziren beste frankotiratzaile sobietar batzuk**

* María Polivanova
* Natalia Kovshova
* Ziba Ganiyeva
* Nina Lobkvskaia

* Aliyá Moldagulova
* Liudmila Pavlichenko
* Nina Petrova
* Armada Gorria

## Kanpo estekak 
* A. G. Mogan (2020) ''Stalin's sniper: the war diary of Roza Shanina''. ISBN 9798611869130. OCLC 1161989335
* Rare Historical Photos. Smart, beautiful and deadly, 19-year-old Soviet sniper Roza Shanina had 59 confirmed kills, 1945.