Yvette Cauchois

**Yvette Cauchois** (Paris, 1908ko abenduaren 19a - 1999ko azaroaren 19a) frantziar fisikaria izan zen, X izpien espektroskopiari eta X izpien optikari egindako ekarpenengatik eta sinkrotroiaren Europako ikerketan aitzindaria izateagatik ezaguna.
thumb|Bruselan 1951ko Fisikari buruzko Solvay Konferentzia; Cauchois eserita dago, hirugarren ezkerretik hasita.
## Hezkuntza 
Cauchois Parisen joan zen eskolara, eta Sorbonan egin zituen graduaurreko ikasketak. 1928ko uztailean lortu zuen fisika-zientzietako titulua. Ondoren, graduondoko ikasketak egin zituen Kimika Fisikoko Laborategian, Zientziarako Funts Nazionalaren beka baten laguntzarekin. 1933an doktoretza eman zioten bereizmen handiko X izpien analisirako kristal kurbatuen erabilerari buruz egindako lanagatik.

## Karrera akademikoa 
Doktoretza-ikasketak amaitu ondoren, Cauchois Jean Perrinen laborategiko ikerketa-laguntzaile izendatu zuten Frantziako Zientzia Ikerketarako Gunean (CNRS). 1937an ikertzaile elkartua izan zen, eta urte berean, Palais de la Découverte (Aurkikuntzaren Jauregia) abian jarri zuen.

1938ko urtarrilean, Cauchois Parisko Zientzia Fakultateko Kimika Fisikoko Laborategiko buru izendatu zuten. 1945ean, Frantziaren Askapenak Louis Dunoyer de Segonzac kargugabetzea ekarri zuenean, Cauchois Sorbonako katedradun izendatu zuten. 1954an Fisika Kimikoko katedraren ardura hartu zuen, Edmond Bauerren lekua hartuz.

### X izpiei eta kristalei buruzko ikerketa 
1930eko hamarkadaren hasieran, Cauchoisek X izpien espektrometro berri baten oinarrizko printzipioak ezarri zituen. Espektrometro horrek, erabiltzen erraza izateaz gain, bereizmen handia zuen, Braggen legea betez. Espektrometro mota berriak bere izena jaso zuen, eta 1934tik gas isuriak eta multipletak behatzeko erabili zuen. Teknika berria mundu osoan erabili zen X izpiak eta gamma izpiak aztertzeko eta erradiazioen ikerketan aurrerapen handiak eragin zituen. Kristalek islatutako erradiazioa erabili zuen materialen egitura elektronikoa aztertzeko.

Cauchoisek astrofisikarekiko zuen lilurak X izpi estralurtarren erradiazioa aztertzera eraman zuen, bereziki Eguzkiaren X izpien espektroa, misilekin egindako esperimentuen bidez. 1970ean Cauchoisek Eguzkiaren X izpien irudiak ekoitzi zituen. 1999an Errumaniako Maramuresera joan zen 90 urterekin, eta han bataiatu zuten. Cauchoisek bronkitisa hartu zuen bidaia horretan, eta Parisera itzuli eta egun batzuetara hil zen. Bârsana monasterioan lurperatuta dago, eta hari utzi zizkion bere ondasunak.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Société Chimique de France-ren *Ancel saria* (1933).
* Frantziako Zientzien Akademiaren *Henri Becquerel saria* (1935).
* Frantziako Zientzien Akademiak emandako *Gizbal-Baral saria* (10.000 franko)  (1936).
* Hezkuntza Nazionaleko Ministerioaren (Frantzia) *Henry de Jouvenel Saria* jarduera zientifiko desinteresatuari (10.000 franko)  (1938).
* Frantziako Zientzien Akademiaren *Jerome Ponti saria* (1942)
* Frantziako Zientzien Akademiaren *Triossi Saria* (1946)*.*
* *Palma Akademikoen Ordenako komandantea.*
* *Ohorezko Legioko ofiziala.*
* *Merezimenduaren Ordena Nazionaleko ofiziala.*
* *Espektroskopiaren Txekoslovakiar Elkartearen domina* (1974)
* The Optical Society-ko kidea (1974).
* *Parisko Unibertsitatearen urrezko domina* (1987).
* Bukaresteko Unibertsitateko *honoris causa doktorea* (1993).
* Cauchoisen izena Gif-sur-Yvetteko Moulon unibertsitate eremu berriko kale bati eta Tomblaineko (Meurthe-et-Moselle) kale bati eman zioten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jean Perrin
* Sonia Cotelle
* Marie Curie

## Kanpo estekak