open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ikigai

thumb|250px|Esaten da Okinawako pertsonak urte gehiago bizi direla ikigaiari esker.
***Ikigai*** () japonierazko kontzeptua da.
Haren esanahia «bizitzeko arrazoia» edo «izateko arrazoia» da. Japoniako kulturaren arabera pertsona guztiok *ikigai* dugu.

## Etimologia 
*Ikigai* hitzak japonierazko bi hitz biltzen ditu: , bizitzari erreferentzia egiten diona, eta , gutxi gorabehera «batek espero duen edo nahi duen egitea» pertsona gisa osatua sentitzeko.

## Bizitza osoko bilaketa 
Norberaren *ikigai* aurkitzea ez da gauza erraza eta bilaketa luze zein sakona eskatzen omen du. Bilaketa horrek garrantzi handia du zeren eta horren aurkikuntzak bizitzari bere zentzua ematea eta asetzea baitakar.

*Ikigai* hitza norberaren bizi balorearen iturria adierazteko erabiltzen da; norberak egiten dituen gauzak haren bizitzari bere zentzua emateko. Halaber, hitza pertsonen bizitzak baliotatzeko zirkunstantziak adierazteko erabiltzen da. Horren bidez pertsonek haien bizitza balio dutela pentsa dezakete. *Ikigai* berez ez dago ez ekonomiarekin ezta ere norberak gizartean betetzen duen paperarekin lotuta. Batzutan, nahiz eta pertsonaren uneko egoera iluna izan, *ikigai* senti dezake. Ez dira, bestetik, halabeharrez egin behar ditugun gauzak, ekintza naturalak eta berezkoak baizik.

Kobayashi Tsukasa idazleak,  artikuluan («Ikigai: norberaren aukerak loratzeko uzten duen prozesua») zera dio: «jendeak benetako *ikigai* senti dezake bakarrik pertsonaren heldutasunaren gainean, gogo desberdinen asetzea, maitasunaren eta zoriontasunaren asetzea, besteekin topo egiten duenean eta bizitzaren zentzuaz autoerrealizazioaren bidean aurrera egiten duenean.»

## Okinawa 
Okinawako prefekturaren kulturan *ikigai* «goizero altxatzeko arrazoi» gisa ikusten da; beste modu batez esanda, bizitzaz disfrutatzeko arrazoi gisa. TED hitzaldi batean Dan Buettnerrek Okinawako pertsonek hain bizitza luzea izatearen arrazoia *ikigai* dela esan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Nola bizi ehun urte.
* :Japoniako sekretuak bizitza luzea eta zoriontsua izateko.
Barón de Mauá Nazioarteko Zubia

**Barón de Mauá Nazioarteko Zubia** (; ) Yaguarón ibaiaren gainean dagoen eraikina da. Mugako bi hiri lotzen ditu: Río Branco (Uruguai) eta Jaguarão (Brasil). 1927 eta 1930 artean altxatu zen, bi estatuen arteko ituna 1918an sinatu ondoren. Zubiaren alde handiena Uruguai estatuan eraikita dago.

## Historia 
1918an Brasil eta Uruguai artean sinatutako itunaren ondorioz, 1930ean ireki zen zubi hau. Izean Mauá baroiaren omenez eman zitzaion. Hau Uruguaiko lehenengo nazioarteko zubia izan zen. Eraiki zenean, 1930ean, Hego Amerikako luzeena izan zen.

## Ezaugarriak 
Nazio monumentuaren izendapena du. Elementu bereizgarriak arku luzeak dira, lau dorreekin burutuak. 212 metroko luzera du, 85 arku eta 2.046 pilote. Errepidea eta trenbidea darama.

## Iruditegia 

Image:
Jaguarão_14.jpg|Dorreak.
Ponte_Internacional_Barão_de_Mauá_-_Jaguarão_rs_Fronteira_Uruguai-Brasil._-_panoramio.jpg|Ikuspegi orokorra.
Ponte_Internacional_Mauá,_Patrimônio_Binacional_do_Mercosul,_Jaguarão,_RS_13.JPG|Zubia ilunabarrean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Ezaugarriak.
Juan Landa (margolaria)

**Juan Landa** edo **Juan Landakoa** (fl. 1591-1613) Errenazentismoko margolari manierista nafar bat izan zen. Eta baita ere Nafarroako Armen Erregea .

XVI. mendean jaio zen barrokoko ideiak zituen margolaria izan zen. Bere ikasketak Pedro de Alzoko eta Oskarizeko tailerretan egin zituen eta bere talentuaren ondorioz, Iruñeko margolari oso baloratua bihurtu zen garai kontraerreformistan, batez ere parrokientzat egin zituen bere zerbitzuengatik eta baita ere bere teknikarengatik (naturalismoa, argitasun efektuak, tenebrismoa eta beste teknika batzuk erabiltzen zituen).

Maria de Moretekin egon zen ezkonduta eta, lau seme-alaba izan zituzten. Bere historioa erabat ezezaguna bada ere, bere artelanen datak ikusita jakin dezakegu artelan asko margotu zituela bizitzan zehar. Batez ere erretaulen polikromatoak eta bibliako eszenak eta figurak egin zituen, hori bai, batzuk ez dira ia kontserbatu gaur egunera arte: "Salvador de Eransus" (1605 eta 1611. urtean saldu zen 531 dukadoetan), Sagasetako erretaula (1615. urtean saldu 484 dukadoetan), Lumbiereko erretaula...

## Bibliografia 
* Casado Alcalde, Esteban, *La pintura en Navarra en el último tercio del siglo XVI*, Pamplona, Diputación Foral de Navarra, Institución Príncipe de Viana, 2007, 
* Ceán Bermúdez, Juan Agustín, *Diccionario de los más ilustres profesores de las Bellas Artes en España*, Madrid, 1800.
Alexander Skene

**Alexander Skene** (Fyvie, Eskozia, 1837ko ekainaren 17a - Catskill mendiak, New Yorkeko estatua, AEB, 1900eko uztailaren 4a), eskoziar ginekologo bat izan zen. Skeneren guruinaren lehenbiziko deskribapena egin zuen, hortik bere izena izatea.

## Lanak 
* *Uro-Cystic and Urethral Diseases in Women* (New York, 1877)
* *Treatise on Diseases of Women, for the Use of Students and Practitioners* (1888)
Slieve Bearnagh

**Slieve Bearnagh**, , "zulodun mendia", Ipar Irlandako Down konderrian dagoen mendi bat da, Mourne mendietan. 739 metroko garaiera du.
The Enemy Below

***The Enemy Below*** (euskaraz, *Beheko etsaia*) 1957ko Dick Powell estatubatuarrak zuzendutako gerra-film bat da, Denys Rayner idazlearen 1956ko izenburu bereko eleberrian oinarritua. Robert Mitchum eta Curd Jürgens aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Bigarren Mundu Gerran, Murrell (Robert Mitchum) estatubatuar kapitaina destruktore baten buru da. Eskifaiak eskarmentu gutxiko ofizial baten agindupean daudela uste du, baina oker daudela jabetu dira, estratega bikaina dela erakutsiko baitie, Atlantikoan Von Stolbeg (Curd jürgens) alemaniar kapitainaren itsaspekoa atzemateko nekagaitz diharduela.

## Aktoreak 
* Robert Mitchum: Murrell kapitaina
* Curd Jürgens: Von Stolberg kapitaina
* Theodore Bikel: "Heinie" Schwaffer
* David Hedison: Ware tenientea (edo Al Hedison)
* Russell Collins: sendagilea
* Kurt Kreuger: Von Holem
* Frank Albertson: Crain tenientea
* Biff Elliot: kontramaisua
* Ralph Manza: Bonelli tenientea (krediturik gabe)
* Doug McClure: Merry intsignia (krediturik gabe)
* Darryl F. Zanuck: buruzagia (krediturik gabe)

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Trinity Collegeko Liburutegia

**Trinity Collegeko Liburutegia**,  eta , Irlandako Dublin hiriburuko Trinity College ikastetxean dagoen liburutegi bat da, Dublingo Unibertsitatean. Irlandako liburutegi garrantzitsuenetako bat da.

1592an sortua izan zen. Gaur egun bertan, Irlandako ikur nazionaletako bat den Brian Boruren harpa, 1916ko Irlandako Errepublikaren Aldarrikapenaren kopia bat eta Kellseko liburua ikusgai daude.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Dublingo Unibertsitatea

**Dublingo Unibertsitatea**,  eta , Irlandako unibertsitate publiko bat da. Egoitza nagusia Dublin hiriburuan du.

1592an Elisabet I.a Ingalaterrakoak sortua izan zen, horrek Irlandako unibertsitate zaharrena bilakatzen du. Erresuma Batuko Oxfordeko Unibertsitatea etav Cambridgeko Unibertsitatea eredutzat hartu arren, Dublingo Unibertsitatea ez dago haiek bezala ikastetxe ugaritan banatua, aldiz, bakarra du, Trinity College ikastetxea.

## Liburutegia 
* Trinity Collegeko Liburutegia

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gorka Zabarte

**Gorka Zabarte Moreno** (Madril, ) futbolari profesionala da, Eskuin atzelari moduan jokatzen du. Madrilen bizi den arabar familia da berea.

## Kirol ibilbidea 
*2019ko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Gourmet

[thumb|Sukaldari ospetsuak normalean oso gourmet onak dira. Argazkian [Juan Mari Arzak.]]
thumb|Produktuen itxurak ere garrantzi handia du.
***Gourmet*** bat, baita ere **gastronomo** o **gurme** dasta oneko edo ahogozo oneko pertsona bat da. Pertsona hauek sukaldaritzako platerak ondo ezagutzen dituzte eta, horri esker, plater berriak eta sukaldari berrien lanak neurtzeko gai dira. Haien lanetan oinarrituta gidak eta jatetxeen sailkapenak plazaratzen dira. Janariak ezezik, ardoak ere dastatzeko gauza dira. Etimologikoki hitza frantsesetik dator. Jatorriz mahastizaintza lantegiko langilea zen.

## Ezaugarri batzuk 
Dastaketa lana ez da bakarrik ahoko lana: ikusmenak ere garrantzi handia du. Gourmet hitza, bestetik, izenlaguna moduan ere erabil daiteke, janari edo esperientzia bat adierazteko: gourmet kafea, gourmet sukaldaritza... Gaur egun badago turismo joera handia kontzeptuan oinarrituta.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Delicatessen
* Gastronomia
* Michelin Gida

## Kanpo estekak
Metakognizio

**Metakognizioa** gure prozesu kognitiboei buruz (memoria, arrazoiketa, etab.) hausnartzeko eta prozesu horietan nahita esku hartzeko gaitasuna da. Hezkuntzan, norberaren ikaskuntza aztertzeko eta arautzeko trebetasunari egiten dio erreferentzia, hauda, ikasitakoaz kontziente izatea, zer eta nola ikasi duen adierazteko gai izatea eta, ondorioz,  ikas-irakaste prozesuan auto-erregulatzen jakitea. Metakognizioa, ikasketari buruzko hausnarketa kontzientea, funtsezko elementutzat jotzen da ikaskuntza hobetzeko. Metakognizioak bi dimentsio ditu: kognizioari buruzko ezagutza eta kognizioaren erregulazioa.

## Kontzeptuaren garapena 
Meta-kognizioa bide bideragarria da ikasleen autonomiaren garapen osoagoa lortzeko, eta hori, besteak beste, eskola-eremua gainditzen duen ikaskuntza batean islatzen da, ikasleen bizitzan proiektatzeko, "Ikasten ikastea". Metakognizioaren garapena sustatzeko, beharrezkoa da ikasle kontzienteak eta autonomoak prestatzea ikaskuntzetan, alde motibazionala eta testuinguru egokia ahaztu gabe ikaskuntza-estrategien garapenean. Ikasle metakognitiboak prestatzeko, beharrezkoa da hezitzaile metakognitiboak izatea.

Garunaren garapenari eta prozesu kognitiboei dagokienez, hasieran metakognizioa nerabezarotik aurrera baino ezin dela egin uste zen; izan ere, etapa horren aurretik garuna ez litzateke prest egongo bertan behar den jarduera kognitiboa erregulatzeko. Azken urteetako argitalpenek ideia hori baztertzen dute eta jokabide metakognitiboak eta autoerregulazioak hiru urtetik aurrera agerian geratu ahal direla ondorioztatzen dute,

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kognizio
* Ikaskuntza

## Kanpo estekak 
* Hezkuntzan ikasleentzakometakognizio karta-sorta.
Hédi Baccouche

**Hédi Baccouche** (; Hammam Sousse, 1930eko urtarrilaren 15a - 2020ko urtarrilaren 21a) tunisiar politikaria izan zen.

Tunisiako Ikasleen Batasun Orokorreko kidea, Frantzian atxilotu zuten, han ikasten ari zela. Tunisian Destourien Alderdi Sozialistako kidea izan zen eta hainbat kargu bete zituen (gobernadorea, alkatea, enbaxadorea). Habib Bourguibaren kargugabetzearen egile teorikotzat jotzen da. Kolpearen ondoren Zine El Abidine Ben Ali ordezkatu zuen lehen ministro gisa 1987an. Hamed Karouik 1989an ordezkatu zuen.
Konfigurazio orbitakide

Astronomian, **konfigurazio orbitakide** bat bi argizagik edo gehiagok euren artean duten konfigurazio mota bat da, zeinean bi gorputzek argizagi nagusia era berdinean edo oso antzekoan orbitatzen duten. Adibidez, 1:1 batez besteko higidura erresonantzian dauden gorputzak orbitakideak dira, edota 1:-1 erresonantzian daudenak, noranzko ezberdina baina norabide berdina dutenak, alegia. Gorputz orbitakideak sateliteak, asteroideak eta planetak izan daitezke, besteak beste.

Librazio puntuaren arabera, hainbat objektu orbitakide mota bereiz ditzakegu. Hobekien ezagutzen den eta ohikoena den gorputz orbitakidea troiarra da, zeinak bi Lagrangeren puntu egonkorretako batean libratzen duen; hau da, L4 edo L5 puntuan, erreferentzia gorputzetik 60º aurrera edo atzera, hurrenez hurren. Beste mota bat ferra orbita da, zeinean objektuak gorputz nagusiarengandik 180º-ra libratzen duen. 0º inguruan libratzen duten gorputzak kuasisatelite izenarekin ezagutzen dira.

**Orbita trukakorra** bi gorputz orbitakidek antzeko masa dutenean jazotzen da, euren artean ez dutelako eragin grabitazional esanguratsurik egiten. Halako gorputzak elkarrengana hurbiltzean, ardatzerdi handia edo eszentrikotasuna truka dezakete.

## Erreferentziak
Club Deportivo Badajoz

**Club Deportivo Badajoz** futbol talde extremaduratarra da, Badajoz hirikoa.

## Historia 
C.D. Badajoz 1905 urtean sortu zen hirian zeuden *Racing* eta *Sport* taldeek bat egin zutenean. 1953 urtean hirugarren mailako txapelduna izan zen eta bigarren mailara igo zen lehen aldiz. Zazpi denboraldi egin zituen bertan 1960 urtean maila galdu zuen arte.

Taldearen garairik onena 1992 urtean hasi zen eta 11 urtez jarraian bigarren mailan aritu zen. Seigarren postuak lortu zituen hiru denboralditan jarraian (1995-96, 1996-97 eta 1997-98). 2012 urtean taldea desegin beharra izan zen jokalariekin 70.000 eurotako zorra baitzuen.

2012an bertan zaleek taldea birsotu zuten eta *Club Deportivo Badajoz 1905* izena eman zioten. Gaur egun aurreko taldearen eskubideak hartu eta izena berreskuratu du. 2017an bigarren B mailara igotzea lortu zuen. 2019-20 denboraldian Errege Kopan urrutira iritsi zen final 1/16etan Eibar KE kanporatuz, baina final 1/8etan Granada luzapenean sarturiko golarekin nagusitu zitzaion..

## Datuak 
Historia guztia kontutan harturik, 2024-25 denboraldia barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 20
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 22
* **1. maila RFEF**: 2
* **2. maila RFEF**: 1
* **Denboraldiak 3. mailan**: 35
* **3. maila RFEF**: 1
* **Ligako posturik onena**: 6.a 2. mailan (hiru aldiz, 1995-96, 1996-97 eta 1997-98)

## C.D. Badajoz berriaren ibilbidea 
## Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako futbol ligako bigarren B maila: 1**
1990-91.
* **Espainiako futbol ligako hirugarren maila: 7**
1944-45, 1945-46, 1952-53, 1964-65, 1966-67, 1985-86, 2009-10

## Kanpo estekak 
*  C.D. Badajozen webgunea
Adriaen van der Werff

**Adriaen van der Werff** (Kralingen, 1659ko urtarrilaren 21a - Rotterdam, 1722ko azaroaren 12a), Herbehereetako margolari, arkitekto, eskultore eta ganberako margolaria. Herbehereetako urrezko aroan kokatzen da bere obra.

## Biografia 
Kralingen jaioa, Roterdametik gertu, Eglón van der Neer margolariaren ikaslea izan zen. Konde Palatinatuak, bere estiloak erakarrita, pentsioa eman zion eta aitoren semearen titulua eman zion. Dusseldorfen lan egin zuen. Pieter van der Werff (1661-1722), bere anaia txikia, bere ikasle izan zen. Kondea hil zenean, dirurik ez zegoenez, pobrezian gelditu zen.

## Balorazioa 
Adriaen van der Werffek orokorrean margolan txikiak egin zituen. Bere lanak mitologiarekin eta egunerokotasunarekin lotuta zeuden. Erretratugile bezala ere ospe handia izan zuen. Bere ospea XIX. mendean jaitsi egin zen zeren eta kritikari batzuen ustez Herbehereetako naturalismoaren tradizioari uko egin baitzion. Ondorioz, bere lan gehienak ezkutatu eta gorde ziren.

## Obra 
* *Cornelis Gerard Fagelen erretratua* (1694), Rijksmuseum Twenthe.
* *John Churchill, Marlborough dukearen erretratua* (1650-1722), (1704), Uffizi Galeria.
* *Venus eta Kupido* (1709), Nottingham Castle Museum and Art Gallery.
* *Noli me tangere*, (1719)
* *Adan eta Eba*, Louvre.

## Iruditegia 

File:John Churchill Marlborough porträtterad av Adriaen van der Werff (1659-1722).jpg|*John Churchill, Marlborough dukearen erretratua*.
File:Adriaen van der Werff noli me tangere.jpg|*Noli me tangere* (1719).
File:Adriaen and Pieter van der Werff - Nymphes dansant.jpg|*Ninfak dantzatzen* (1720), bere anaiaren laguntzaz margotuta.
File:Adriaen van der Werff - Adam en Eva.jpg|*Adan eta Eba* (c. 1711)
File:Shepherd and Shepherdess 1689 Adriaen van der Werff.jpg|*Artzain bikotea* (1689).
File:Van der Werff, Adriaen - The Judgement of Paris - Google Art Project.jpg|*Parisen zina* (1716).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Adriaen van der Werffen margolanak.
Sosifanes

**Sosifanes** (**Σωσιϕάνης**, latinez **Sosiphanes**, Sirakusa, K. a. 357 – Atenas, K. a. 313) Antzinako Greziako poeta eta antzerkigilea izan zen. Alexandriako Pleiadearen partaidea izan zen, horien arteko zaharrena.

## Biografia 
Oso albiste nahasiak daude garai helenistikoaren poeta honetaz. Hefestionek aipatu zuen eta, X. mendeko *Suda*, Bizantzioko entziklopedia historikoaren arabera, Sosiklesen semea, Sirakusan jaioa eta Atenasen Filipo II.a Mazedoniakoaren eta Alexandro Handiaren erregealditan bizi izandakoa zen. Ikerlari batzuen arabera, beste bi Sosiphanes izan ziren ere bai, bat lerro hauen protagonistaren denbora gutxi pasa ondoren. Sosifanese heritoz data *Parosko Kronika* jaso zen. Alexandriako Pleiadearen zerrenda batzuetan bere izena Eantidesenarekin ordezkatua izan da.

## Obra 
*Suda*ren arabera Sosifanes hirurogeita hiru tragedien egilea eta hiru lehikatetan garailea izango zen. Dena dela, bere lan gehienak galdu dira: gure eskuetara zati batzuk eta izenburu bat (*Μελέαγρος / Meleagro*) besterik ez dira heldu.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sagittarius A*

**Sagittarius A*** Esne Bidearen erdialdean dagoen zulo beltz supermasibo bat da. Dibulgazio artikulu eta zientzia jendarteratzeko dokumental askotan Sagittarius A* zulo beltz supermasiboari "**Esne Bideko munstroa**" deitzen diote.

Zulo beltz supermasibo hau gure eguzki sistemarekin konparatu egin ohi da dauzkan neurriak irudikatzeko. Azken kalkuluen arabera, tamaina gure eguzkiarena baino nabarmen handiagoa, baina Merkurioren orbita baino txikiagoa. Masa, ordea, gure eguzkiaren baino askoz handiagoa. 4.310.000 M☉ eta 4.020.000 M☉ arteko masa kalkulatu da (non M☉ eguzkiaren masa adierazten duen).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rafael de Diego

**Rafael de Diego Larrañaga** (Getaria, Gipuzkoa, 1944ko maiatzaren 7-Luanco, Asturias, Espainia, 1982ko abuztuaren 17) futbolari profesionala izan zen.

## Biografia 
Getarian jaioa, lanbidez kimikari zen. Futbol profesionalean 1963an Errealarekin hasi zen. Bere postua taldean aurrelariarena zen. Donostiako taldean bi denboraldi egin zituen. Ondoren beste taldeak ezagutu zituen, tartean Real Oviedo, Real Madril, Sevilla F. C., Español...

1978an, futbol mundua jokalari gisa utzi zuenean, kimika industriaren munduan aritu zen. Halaber, Real Oviedo taldearen kirol zuzendaria izan zen. Oviedon bizi zen eta bere emaztea, Marta Álvarez, hangoa zen.

Luancoko jatetxe batean, El Bodegón izenekoa, gertatutako eztanda batek futbolaria, haren ama, emaztea eta bi seme-alaba hil zituen; Marta alaba etxeko bakarra izan zen bizirik atera zena. Haiekin batera etxeko langilea eta gonbidatu bat hil ziren. Istripuan, goizeko bostak hamar gutxitan izana, hamaika pertsona hil ziren eta beste hainbeste zaurituak izan ziren. Espainiako Barne Ministerioaren arabera eztanda jatetxean gertatutako propano isuriak eragin zuen. Jatetxearekin batera inguruko etxeek kalte handiak izan zituzten. 

## Taldeak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : BDFutbol fitxa
* : Istripuari buruzko informazioa.
Club Atlético River Ebro

**Club Atlético River Ebro** futbol talde errioxarra da Rincón de Soto herrian sorturikoa.

## Historia 
1950. urtean sortu zen taldea eta izenean Argentinako River Plate-ri egiten dio erreferentzia, herritik pasatzen den Ebro ibaia hartuz. Errioxako taldeen artean hirugarren mailan gehien egon den taldea da, ez du ordea inoiz Bigarren B mailara igotzerik lortu.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**:0
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 0
* **Lehen maila RFEF**: 0
* **Bigarren maila RFEF**: 0
* **Denboraldiak 3. mailan**: 28
* **Hirugarren maila RFEF**: 4
* **Ligako posturik onena**: 5.a Hirugarren mailan (2008-09, 2018-19)

### Azken denboraldiak 
## Jokalari ezagunak 
* Fernando Llorente
* Ruben Pardo

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Bad Boys (1995eko filma)

***Bad Boys*** (euskaraz *Mutil Gaiztoak*), 1995eko Michael Bay estatubatuarrak zuzendutako ekintzazko polizia komedia bat da. Martin Lawrence, Will Smith, Téa Leoni, Tchéky Karyo, Theresa Randle eta Joe Pantoliano aktoreek antzeztu zuten.

*Bad Boys II* (2003) eta *Bad Boys for Life* (2020) jarraipenak dauzka.

## Argumentua 
AEB, Miami, 100 milioietako balioa duen heroina kopurua hiriko poliziaren biltegitik lapurtu berria izan da. Mike Lowery (Will Smith) eta Marcus Burnett (Martin Lawrence) afroamerikar polizia detektibeek kasua argitzeko ardura jasoko dute, bi agente gazteek lan egiteko oso metodo bitxiak dituzten bikotea osatzen dute. Ikerketan hasteko lehenbiziko pista Julie Mott (Tea Leoni) lekukoa eta poliziaren informatzailea izango da, honek lapurrak identifikatzen lagunduko dienez, haiengadik babestu beharko dute.

## Aktoreak 
* Martin Lawrence: Marcus Burnett detektibe sarjentua
* Will Smith: Michael Eugene ‘’Mike’’ Lowrey detektibe sarjentua
* Téa Leoni: Julie Mott
* Tchéky Karyo: Fouchet
* Theresa Randle: Theresa Burnett
* Joe Pantoliano: Conrad Howard kapitaina
* Marg Helgenberger: Alison Sinclair kapitaina
* Nestor Serrano: Sanchez detektibea
* Julio Oscar Mechoso: Ruiz detektibea
* Saverio Guerra: Chet
* Anna Thompson: Francine
* Kevin Corrigan: Elliot
* Michael Imperioli: Jojo
* Vic Manni: Ferguson
* Frank John Hughes: Casper
* Ralph Gonzales: Kuni
* Marc Macaulay: Noah Trafficante
* Emmanuel Xuereb: Eddie Dominguez
* John Salley: Fletcher
* Karen Alexander: Max Logan
* Chris Mitchum: Copperfield sarjentua
* Shaun Toub: Dendako langilea
* Kim Coates: Bidelapurra
* Lisa Boyle: Neska amua
* Ed Amatrudo: Ether van Boss

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Espainiako udalerri

Espainian, **udalerria** da Estatuaren lurralde-antolaketaren oinarrizko erakundea Toki-araubidearen oinarriak arautzen dituen Legearen arabera. Herritarrek herri-arazoetan esku hartzeko hurbileneko bide, eta bertako giza taldeen berezko interesak autonomiaz erakundetu eta kudeatzen dituzte.

thumb|300px|Espainiako udalerrien mapa.

Udalerriek Asturiasko Printzerrian *kontzeju* izena hartzen dute.

## Terminologia 
## Erreferentziak
Jedet

**Jedet Sánchez Izquierdo** (Girona, 1992ko uztailaren 7a), ezagunagoa **Jedet** izen artistikoaz, espainiar emakumezko modelo, abeslari eta aktore transgeneroa da.

## Filmografia 
### Telesailak 
## Diskografia 
* *La Leona* (2018)
## Liburuak 
* *Mi último regalo: diario de un corazón abierto en canal* (2016, Hidroavión argitaletxea, )

## Erreferentziak
They Shall Not Grow Old

***They Shall Not Grow Old*** () 2019ko Peter Jackson zeelandaberritarrak zuzendutako gerra film dokumental bat da. Lehen Mundu Gerrako benetako irudiak erabiliz egin zen, horretarako Gerra Museo Inperialeko artxiboak erabiliz.

## Kanpo estekak
Centre d'Esports L'Hospitalet

'''Centre d'Esports L'Hospitalet''' futbol talde katalana da, 1957 urtean L'Hospitalet de Llobregat herrian sortutakoa.

## Historia 
Taldea 1957 urtean sortu zen eta 1963an bigarren mailara igotzea lortu zuen. Hiru denboraldi egin zituen bertan. 1982an bigarren B mailara igo zen eta ordutik maila horretako ohiko taldea izan da. Espainia mailan 2.B mailan denboraldi gehien egin dituen 10 futbol taldeen artean dago.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 3
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 31
* **Lehen maila RFEF**: 0
* **Bigarren maila RFEF**: 0
* **Denboraldiak 3. mailan**: 19
* **Hirugarren maila RFEF**: 4
* **Ligako posturik onena**: 11.a Bigarren mailan (1964-65)

### Azken denboraldiak 
## Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako futbol ligako bigarren B maila: 1**
2012-13
* **Espainiako futbol ligako hirugarren maila: 4**
1959-60, 1981-82, 2004-05, 2009-10
* **Kataluniako Kopa: 1**
2019-20

## Kanpo estekak 
*  Terrassaren webgune ofiziala
Gerra Museo Inperiala

**Gerra Museo Inperiala**,  edo *IWM*, Erresuma Batuko museo nazionalen erakunde bat da. Ingalaterran bost egoitza ditu, horietako hiru Londres hiriburuan.

## Museoa 
1917an sortua izan zen, Erresuma Batuak nahiz Britainiar Inperioak Lehen Mundu Gerran burututako ahalegin eta sakrifizioari eskeinia dago eta neurri apalagoan Bigarren Mundu Gerran burututakoari.

## Egoitzak 
* Gerra Museo Inperiala: Lambeth Road, Londres
* Gerra Museo Inperiala (Duxford): Duxford, Cambridgeshire
* HMS Belfast: The Queen's Walk, Londres
* Churchill War Rooms: Clive Steps, King Charles Street, Londres
* Gerra Museo Inperiala Iparraldea: The Quays, Trafford Wharf Road, Manchester

## Zinema 
Peter Jackson zeelandaberritar zuzendariak *They Shall Not Grow Old* (2019) film-dokumentala burutzeko Gerra Museo Inperialeko artxiboak erabili zituen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Citizen X

***Citizen X*** (euskaraz *X Hiritarra*), 1995eko Chris Gerolmo estatubatuarrak zuzendutako drama film bat da. Stephen Rea, Donald Sutherland, Max von Sydow, Jeffrey DeMunn, Joss Ackland, John Wood, Ion Caramitru eta Imelda Staunton aktoreek antzeztu zuten.

Andrei Chikatilo sobietar serieko hiltzailearen hilketetan oinarritua dago.

## Argumentua 
1982, Sobietar Batasuna, Viktor Burakov (Stephen Rea) medikuntza forensean adituak Rostov hiriko mutiko baten hilketaren kasuaren ardura jazo du. Halere, haurraren gorpua aztertzeko garaian, Bukarovi aztertzeko beste zazpi gorpu gehiago ailegatuko zaizkio. Haien azterketa xehetasunez burutu ondoren, bere goi karguei eremu horretan serieko hiltzaile bat dabilela ohartuko die, eta hura atzemateko baliabideak eskatuko dizkie.

## Aktoreak 
* Stephen Rea: Viktor Burakov tenientea
* Donald Sutherland: Mikhail Fetisov kolonela
* Jeffrey DeMunn: Andrei Chikatilo
* Max von Sydow: Alexandr Bukhanovsky doktorea
* Joss Ackland: Bondarchuk
* John Wood: Gorbunov
* Ion Caramitru: Tatevsky
* Imelda Staunton: Burakov andrea

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Tengiz Sigua

**Tengiz Sigua** (; Lentekhi, 1934ko azaroaren 9a - Tbilisi, 2020ko urtarrilaren 21a) Georgiako bigarren lehen ministroa izan zen. Zviad Gamsakhurdia aurkako estatu kolpe bortitza eman zuen oposizioko kidea izan zen. 1992ko urtarrilaren 6an izendatu zuten lehen ministroa. 1993ko abuztuaren 6an dimisioa eman zuen aurrekontuak atzera bota ondoren.
Arrate Mardaras

**Arrate Mardaras Lejarreta** (Abadiño, Bizkaia, 1960ko azaroaren 21a) bizkaitar idazlea, irakaslea eta feminista da.

## Bizitza 
Abadiñoko Zelaietan jaio zen. Ogibidez euskara eta literatura irakaslea da. Jaioterrian, Markina-Xemeinen eta Durangon egin zituen lehen ikasketak eta batxilergoa. Ondoren, Euskal Filologia ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean. Txiki-txikitatik izan zuen idazteko zaletasuna eta 2013an argitaratu zuen bere lehen narrazio liburua. Hainbat olerki ere idatzi ditu. Izulpengintzan ere jardun du, baita toponimia ikerketan ere.
thumb|250px|Arrate Mardaras
## Lanak 
### Narrazioa 
* *Pendrive* (Susa, 2013)
**Poli nire robota da* (Denonartean, 2021).

### Itzulpenak 
* *Europa Vasconica Europa Semitica*. Theo-Vennemann-Mila Salterain, Dagmar Reuter, Arrate Mardaras, Iñaki Gaminde. (2010)
* *Zeliakoa? Zein hitz arraroa*.

### Bestelakoak 
* *Aizu!* aldizkarian zenbait artikulu.

* *Abadiñoko Toponimia*. Auzolanean. Mila Salterainen gidaritzapean (2010)
* 2016an D´Capricho bikote kubatarraren *Andrazkubak* diskorako poemak sortu zituen.

* 2018an Poema musikatu saioan parte hartu zuen Durangoko Andragunean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* zubitegia.armiarma
* Arrate Mardaras Pendrive liburuaz EITBko Sautrela saioan. Bideoa
Alfred Körner

**Alfred Körner** (Viena, 1926ko otsailaren 14a - ibidem, 2020ko urtarrilaren 23a) austriar futbolaria izan zen. Aurrelari gisa jolastu zuen Rapid Wien taldean. Austriako futbol selekzio nazionalean 47 aldiz jolastu zuen eta 14 gol sartu zituen. Selekzioarekin brontzezko domina irabazi zuen 1954ko Munduko Futbol Txapelketan.

## Ibilbidea 
### Futbolaria 
### Entrenatzailea
Theodor Wagner

**Theodor "Turl" Wagner** (Viena, 1927ko abuztuaren 6a - ibidem, 2020ko urtarrilaren 21a) austriar furbolaria izan zen. Aurrelari gisa jolastu zuen SC Wacker Wien eta SVS Linz taldeetan. Austriako futbol selekzio nazionalan 46 aldiz jolastu zuen eta 22 gol markatu zituen. Selekzioarekin brontzezko domina irabazi zuen 1954ko Munduko Futbol Txapelketan.

## Ibilbidea 
### Jokalaria 
### Entrenatailea
Miren Tirapu

**Miren Tirapu Goikoetxea** (Iruñea, Nafarroa, 1981) nafar antzerkigilea da.

## Bizitza 
Iruñean jaio zen 1981ean. Interpretazio zinematografikoan diplomaduna eta zuzendaritza eszenikoan aditua da.Kultur eta gizarte antropologian graduatua ere bada. 2016an Beheko Larraine antzerki konpainia sortu zuen Nafarroatik euskal sorkuntza bultzatzeko.  *Atte hil aurretik* bere lehen lana izan zen eta *Manifestu bat* antzezlanarekin jarraitu zuen ibilbidea. Azken honekin, aktore hoberenari saria jaso zuen Libanoko Woman´s monodrama jaialdian.

Leitzako kultur teknikaria ere bada.

2019an bere lehenengo liburua argitaratu zuen, *Bazterreko ahotsak* izenburuduna.

## Idazlanak 
### Antzerkia 
* *Bazterreko ahotsak* (2019, Susa)

## Filmografia 
* *Intimidad* (2022)
* *Irati* (2023)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* behekolarraine.eus/ webgunean bere ibilbidea jarraitu daiteke.
Martin Ibañez Labierokoaren epitafioa

**Martin Ibañez Labierokoaren epitafioa** hiru bertso dituen euskarazko epitafio bat da, Martin Ibañez Labierokoaren () hilobian jarrita. 1393an hil zen, alkate zela, Ahaide Nagusien eskuetan. Testua Ibargüen-Cachopin-en eskuizkribuan agertzen da, 70. koadernoan, XVI. mendean jasoa.

## Testua 
## Esanahia 
Ygorrosi hitzarentzat *inarrosi* esanahia proposatu da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joana Butroekoa

**Joana Butroekoa** edo **Juana Ibañez Butroekoa** (Gatika, c. 1440 - ?) XV. mendeko euskal idazlea izan zen. Gomez Gonzalez Butroeren alaba zen, Butroeko jauna eta oinaztarren buruzagia. Ama Elvira Leiba zuen, Gebara leinuaren Oñatiko adarreko biloba berau. 

## Biografia 
Gatikan bizi zen izan gurasoen dorretxean. Bere aitak ganboar batekin ezkondu nahi zuen, Olaso etxeko Martin Ruiz Ganboarekin (Olasotarrak ziren ganboarren adar gipuzkoar bat). Banderizoen bi bando nagusien arteko bakerako balio behar zuen ezkontza horrek.

Ezkontza adostu zenean, senargaiak aitari esan zion ganboarrek hil nahi zutela, baina ez zion kasurik egin. Eta hala gertatu zen, Arrasateko erreketan (1448) guduan hil zuten.

Aita hil zuten, baina hala ere ezkondu egin zen Joana bi urteren buruan 1450. urtean. Ezkontzan honako eresia hau egin zuen Joanak, bere patuaren onarpenaren seinale tristea:

Joana eta Martin Ruiz Ganboaren seme-alabetatik Moran Butroekoa izeneko leinua eratorri zen, Mezeta etxeko jaunen izenarekin ezagunak, Logroñon ezarri zen familia adar bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Joana Butroiko, BDBn
Alosko Usoa

**Alosko Usoa** Debako emakume bat izan zen, **Alos-Usoa, Usue** eta **Uxue** izenekin ere ezaguna. Bere aita Beltranen heriotzan eresia bat kantatzeagatik ezagutzen dugu.

## Historia edo alegia 
Alosko Usoa historikoki nor zehazki ez badakigu ere, bere bertsoak belaunaldiz belaunaldi igaro dira ahozko euskal literaturan. *Alostorrea* edo *Etxe eder leyo bage onetan* deitzen den olerkiak bertso ia guztia jasotzen du, beste eduki batzuekin batera. 

Beltran Perez Aloskoa Debako Alostorrea etxeko jauna zen. Lehen emazte batekin alaba izan zuen, Usoa hau. Alargundu ondoren, berriz ezkondu zen, eta beste bi haur izan zituen emazte berriarekin. Gero, mairuen kontrako gerrara joan zen, eta zazpi urte egin zituen kanpoan. Itzultzear zela, emaztearen gutuna jaso zuen, esaten ziona Usoak sasiko umea izan zuela tartean. 

Atsekabetuta Debara itzuli zelarik, lehen gauan etxera ez sartzea erabaki zuen, minduta. Ostatu batean, ondoko mahaiko berriketa entzun zuen, nola Alosko jaunak sorpresa handia hartu behar zuen etxera itzulitakoan, bi ume beharrean, hiru topatuta. Hau esan zutenek ez zekiten, noski, alboko mahaian Beltran jauna zegoela entzuten, aurpegia erdi estalita baitzegoen. Ostatukoek gehiago ere esan zuten, hirugarren umea Usoarena zela esan arren, emaztearen antz gehiagokoa zela.  

Alegia, gutunean emazteak kontatua amarrua zela bere infideltasuna ezkutatzeko. Orduan erabaki zuen Beltranek beste amarru bat, hil balitz bezala ezkutari batzuek eraman zezatela Alostorrera, eta hila balego bezala, jakingo zuen, etxekoen erreakzioetatik, zer gertatuko zen. 

## Eresia 
Aitaren gorpu hilaren aurrean ohikoa zen bezala, hortxe izan zen Usoaren eresia, Alostorrearen kanta, aita ustez hilaren aurrean kantatua. Eresian nabarmentzen dira, besteak beste, azken hitz hauek:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa BDBn
Gilbert Stuart

**Gilbert Charles Stuart** (**Stewart** jaioa; Saunderstown, Rhode Island Kolonia, 1755eko abenduaren 3a - Boston, 1828ko uztailaren 9a) estatubatuar margolaria izan zen, AEBetako erretratugile nagusia. Mila pertsona baino geihago erretratatu zituen, AEBetako lehen sei presidenteek barne. George Washingtonen erretratu amaigabea da bere lanik ezagunena. Dolar bateko billetean agertu da irudi hori mende bat baino gehiagoan.

### Iruditegia 

Irudi:Gilbert Stuart 1796 portrait of WashingtonFXD.jpg|George Washington
Irudi:Gilbert Stuart John Adams.jpg|John Adams 2. presidentea
Irudi:Gilbert Stuart Thomas Jefferson.jpg|Thomas Jefferson 3. presidentea
Irudi:JamesMadison.jpg|James Madison 4. presidentea
Irudi:GSJamesMonroe.jpg|James Monroe 5. presidentea
Irudi:John Quincy Adams by Gilbert Stuart, 1818.jpg|John Quincy Adams 6. presidentea
Irudi:GSskater.jpg|Patinatzailea, Sir William Grant-en erretratua
Irudi:Joseph Brant 2.jpg|Joseph Brant, Mohawk liderra
Irudi:John Carroll Gilbert Stuart.jpg|John Carroll, AEBetako lehen gotzain katolikoa
Irudi:Christian Stelle Banister and son.jpg|Christian Stelle Banisyter eta semea
Irudi:Gilbert Stuart Sir Joshua Reynolds.jpg|Sir Joshua Reynolds
Irudi:JohnSingletonCopley.jpeg|John Singleton Copley
Irudi:John Jones of Frankley.jpg|John Jones of Frankley
Irudi:HoratioGatesByStuart.jpeg|Horatio Gates
Irudi:Washington (3).jpg|Lansdowne Portrait
Irudi:Jérôme Bonaparte by Gilbert Stuart 1804.jpeg|Jérôme Bonaparte
Suceso Portales

**María Suceso Portales Casamar** (Zahínos, Badajoz, 1904ko martxoaren 4a - Sevilla, 1999ko urtarrilaren 23a) Extremadurako anarkofeminista bat izan zen. *Mujeres Libres* izeneko erakundean parte hartzeagatik nabarmendu zen. Haren helburua emakumeak ahalduntzea zen eta hori egin zuen, batez ere, izen bereko aldizkariaren bidez. Horretaz gain, Portalesek militantzia lana egin zuen *Juventudes Libertarias* eta Confederación Nacional del Trabajo (CNT) erakundeetan.

## Bizitza 
Jostun gisa lan egin zuen eta, 1934tik aurrera, anarkosindikalismoan jardun zuen. Kolektibizazioaren sorreran lagundu zuen 1936an, *Mujeres Libres* aldizkarian parte hartuz. Espainiako Gerra Zibila piztu zenean Guadalajarara (Espainia) aldatu zen, eta bertan aritu zen propaganda lanean eta izan zen nekazarien aholkularia. Portalesen iritziz, gerra une egokia zen haustura bikoitza egiteko: “klase-pribilegioa” eta “gizonezkoen zibilizazioaren” nagusitasuna. 1937ko abuztuaren 20an parte hartu zuen Emakume Anarkista Konfederatuen I. Kongresuan eta Sant Gervasi baserri-eskolaren antolaketan. Urrian Emakume Libreen Konferentzia Nazionalean ere parte hartu zuen, Bartzelonan. Nabarmentzekoa da Suceso Portalesen lana prentsan, erakundearen aldizkarian. Bertan idatzi zuen artikulu bat izenburu zuena "Moral bat behar dugu bi generoentzat", non islatu zituen *Mujeres Libres* erakundearen idealak.  Editorialetariko batean honako esaldi “feminista” idatzi zuen:

Gerraren bukaerak, 1939an, Alacanteko portuan harrapatu zuen Portales eta bertatik lortu zuen ihes egitea beste 183 lagunekin batera. Bretaina Handira joan ziren Galatea itsasuntzian. Denbora batez Peggy Spencer-en familiarekin bizi izan zen Londresen. Bertan zegoela,  argitalpen libertario batzuetan idatzi zuen eta harremanetan jarri zen Espainiako erresistentziarekin. Francoren diktadura salatzeko antolatzen ziren manifestazio guztietan parte hartu zuen, besteak beste, Fernando María Castiellak 1960an eta Manuel Fraga Iribarnek 1963an egin zituzten bisitaldien kontra. 1962an harremanetan jarri zen aspaldiko lagun anarkistekin,  Frantzian erbesteratuak, eta berriz ere argitaratu zuten *Mujeres Libres* aldizkaria, bozeramaile erabili zuena erbestean Espainiako Mugimendu Libertarioaren Federazioak. Edizio berezia abiatu zuten: *Mujeres libres* en el exilio. 1972an Montady-ra aldatu zen, Béziers inguruan, Sara Berenguer bizi zen tokira, eta aldizkariaren edizioaz arduratu zen  1976 arte.

Trantsizio demokratikoaren garaian, Francisco Francoren erorketa aurreikusita, Espainiara itzuli zen eta CNT erakundea antolatu zuen Saturnino Mauriciorekin batera. 1980ko hamarkadan Noveldara aldatu zuen bizilekua eta lagundu zuen *Mujeres Libres* erakundea berregiten. Bere azken ekitaldia 1996an izan zen, *Mujeres Libres* erakundearen 60. urteurrenean. Azkenean, Sevillara aldatu zen eta bertan zendu zen 94 urte zituela.

## Erreferentziak
Odei Antxustegi-Etxearte

**Odei Antxustegi-Etxearte i Atienza**, ezagunagoa **Odei A.-Etxearte** izengoitiaz, (Santa Coloma de Gramenet, Katalunia, 1982) kataluniar kazetaria eta idazlea da.

## Bizitza 
1982an sortu zen Santa Coloma de Grameneten. Aita euskalduna zuen; ama, berriz, katalana. Jon Todor Antxustegi-Etxearte Burgoa eskola maisuaren alaba da.

Humanitate eta Kazetaritzan lizentziaduna da Pompeu Fabra Unibertsitatean. *Fòrum Grama* aldizkarian, *El Punt* eta *El Punt Avui* hedabideekin kolaboratu izan du. Horrez gain, VilaWeb informazio atarian idazten du.

## Lanak 
* *Gent de Santa Coloma*, Jaume-Patrici Sayrach idazlearekin elkarlanean (Fòrum Grama, 2004)
* *De suburbi a ciutat: El Pla Popular de Santa Coloma de Gramenet* (Fòrum Grama, 2014)
* *Tota la veritat*, Ferran Casas, Gerard Pruna, Marc Martínez Amat, Neus Tomàs eta Roger Mateos kazetariekin elkarlanean (Ara Llibres, 2019)

## Erreferentziak
Hegazkintza

thumb|200px
**Hegazkintza** edo **abiazioa** aireontzien diseinua, garapena, fabrikazioa, ekoizpena, eragiketa eta xede pribatuetarako edo komertzialetarako erabilera da, batez ere airea baino astunagoak direnak. Hegaldia bera, hau da, airearen bidez, beren motorrek bultzatuta, hegazkin eta helikopteroak kasu, edo motorrik gabe, planeagailuak kasu, gainazal finko edo mugikorren indar euslea erabiltzen duten aparatuen desplazamendu kontrolatua, operazioaren zati bat besterik ez da.

Baloi gidatuentzat, hegan egiteko gaitasuna Arkimedesen printzipioan oinarritzen da. Aerodinoak baino lehenagokoak izanik, hauen hegaldi-sistema gainazal eusgarrien erabileran oinarritzen da.

Bestalde, abiazioa da, halaber, azpiegiturak, industria, langileak eta, oro har, edozein erakunde pribatu edo publiko, nazionala edo nazioz gaindikoa, arautzailea eta ikuskaritzakoa, zeinaren jarduera nagusia operazio aeronautikoari dagokion guztia baita.

Jarduera bera eta haren baliabide materialak edo giza baliabideak sartzen diren zentzu horretan, hegazkintza zibilaren eta hegazkintza militarraren arteko lehen bereizketa egin daiteke, helburuen izaera, hain zuzen ere, zibila edo militarra den kontuan hartuta.
Ahaidetasun

[thumb|205x205px|Belaunaldi anitzeko familia zabala [Afganistango Chagcharan Ghowr probintzian.]]thumb|206x206px|Euskarazko ahaidetasun-termino gehienak biltzen dituen taula.
**Ahaidetasuna** edo **senidetasuna** ahaideen arteko lotura da. Zentzu hertsian, elkarren ondorengoak diren edo aurreko ahaide komuna duten pertsonak batzen dituen lotura da, hau da, odol-komunitate batek elkartuta daudenak. Zentzu zabalean, ahaidetasuna naturaren edo legearen bertutez hainbat pertsonak duten harremana edo elkarketa da. Bereziki, senidetasuna ohikoa dela munduko familia guztietan esan daiteke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
Ahaidetasun-terminoak euskaraz
Jerusalemgo sindrome

[thumb|250px|Gizon bat Jesus moduan hitz egiten [Tel Aviven, 2010ean.]]
**Jerusalemgo sindromea** hiri horretan doazen turistei edota biztanlei eragiten dien buruko gaitza da. Gaitzak psikosi izaera du eta delirioen bidez adierazten da. Bibliaren pertsonaia askoren identifikazioa eragiten du sindrome honek: Jesus Nazaretekoa, Joan Bataiatzailea, Moises... ; afektaruak horiek izaerak imitatu egiten ditu.

## Historia 
Kasuak aurretik ezagutzen baziren, XIX. mendetik,

Ezagutzen den kasu larrienetariko bat Michael Rohan australiarrena da. Rohanek, sindrome honen ondorioz, 1969ko abuztuan, Al Aksa meskitari sua ematen saiatu zen.
 
## Sindromearen ezaugarri batzuk 
* Afektatua Bibliaren pertsonaia batekin identifikatu egiten da. Kristauek Itun Berriaren pertsonaiekin identifikatzeko joera dute; juduek, aldiz, Itun Zaharraren protagonistekin. Kristauen artean protestanteek sindromean erortzeko joera handiagoa dute; antza denez, eliza horiek jatorrizko testuak irakurtzeko joera dute eta horrek eragin diezaieke.
* Pertsonaiak afektatuen sexu berekoak dira.
* Afektatuek kaleetan hitzaldiak ematen dituzte eta pertsonaien moduan antzezten eta jazten dira, izarak eta tunikak erabiliz.

## Ikus, gainera 
* Stendhal sindromea
* Parisko sindromea
* Delirio
* Shock kultural
* Erlijiozko delirio

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Jerusalem sindromeari buruzko ikerketa israeldarrak.
* : Jerusalemgo erromesen historia.
* : Jerusalem sindromearen deskribapen psikologiko eta soziologikoa.
Juntagailu

**Juntagailua** esaldiaren zatia da, maila bereko hitzak, sintagmak edo perpausak elkartzeko balio duena. Ez da diskurtsoaren markatzaileekin nahastu behar, hauek testuak (eta ez hitzak, sintagmak edota perpausak) batzen dituzten goiko mailako loturak baitira.

## Erreferentziak
Spartan (filma)

***Spartan***, 2004ko David Mamet estatubatuarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Val Kilmer, Derek Luke, Tia Texada, Ed O'Neill, William H. Macy eta Kristen Bell aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Robert Scott (Val Kilmer) estatubatuar marine ohiak zerbitzu AEBetako zerbitzu sekreturako lan egiten du, espioitza munduan gizaseme errespetuzkoa da. Bahinola, Roberti AEBetako Gobernuko goi kargu baten alaba desagertu berria den Laura Newton (Kristen Bell) topatzeko misioaren ardura jasoko du, ta laguntzaile gisa Curtis (Derek Luke) hasiberria jarriko diote, laister Curtis bere babespekoa bilakatuko da.

## Aktoreak 
* Val Kilmer: Robert Scott
* Derek Luke: Curtis
* Tia Texada: Jackie Black sarjentua
* Kristen Bell: Laura Newton
* Johnny Messner: Grace
* Ed O'Neill: Robert Burch
* William H. Macy: Stoddard
* Saïd Taghmaoui: Tariq Asani
* Clark Gregg: Miller
* Natalia Nogulich: Nadya Tellich
* Moshe Ivgy: Avi
* Kick Gurry: Jones
* Geoff Pierson: Pearce
* Andy Davoli: Zimmer
* Aaron Stanford: Michael Blake

## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Satay

**Satay** edo **Saté**, jatorriz Sumatra, Indonesia eta Javako usadiozko plater bat da, baina gaur egun Hego-ekialdeko Asiako hainbat herrialdeetara ere hedatu da, tartean Txina, Malaysia, Singapur, Filipinak eta Thailandia, bai eta Herbeheretar Inperioaren eremu horretako kolonien bidez Herbehereak ere.

Satayaren errezeta eta osagaiak herrialde batetik bestera asko aldatu daitezke, baina funtsean ikatz suzko parrila batean sukaldatu eta banbu edo koko makil batean sartutako haragi pusketetan oinarritzen da. Satay haragiei kolore hori exotikoa eta zaporea emateko kurkuma gehitzen zaie. Erabilitako haragia animalia ezberdinetakoa izan daiteke: txahal edo behia, txerria, oreina, arraina, ganbak eta oilaskoa, eta zenbait herrialdeetan baita kokodrilo eta sugea ere. Kakahuetez egindako bustitzeko saltsa, tipula edo pepinillo eraztunez eta ketupatez ere lagundu daiteke. Txerridun sataya piñaz eta kurkumaz zerbitzatu daiteke, eta Indonesiako bertsioak sojazko bustitzeko saltza izan ohi du.
The Life of Emile Zola

***The Life of Emile Zola*** (euskaraz *Emile Zolaren Bizitza*), 1937ko William Dieterle alemaniar-estatubatuarraren biografia film bat da. Émile Zola (1840-1902) frantziar idazlearen bizitzan eta Matthew Josephson idazlearen *Zola and His Time* (*Zola Bere Garaian*) liburu biografikoan oinarritua dago. Paul Muni, Gloria Holden, Gale Sondergaard eta Joseph Schildkraut aktoreeek antzeztu zuten.

Hamar Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, hiru irabaziz: Film onenaren Oscar Saria (Warner Bros., ekoizlea: Henry Blanke), Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Joseph Schildkraut) eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Heinz Herald, Geza Herczeg eta Norman Reilly Raine).

## Argumentua 
Émile Zola frantziar idazlearen bizitza agertzen da, bereziki Frantziako Armadari buruhauste ikaragarria suposatutako Dreyfus aferan sakonduz.

## Aktoreak 
* Paul Muni: Émile Zola
* Gloria Holden: Alexandrine Zola
* Gale Sondergaard: Lucie Dreyfus
* Joseph Schildkraut: Alfred Dreyfus kapitaina
* Donald Crisp: Labori
* Erin O'Brien-Moore: Nana
* John Litel: Charpentier
* Henry O'Neill: Picquart kolonela
* Morris Carnovsky: Anatole France
* Louis Calhern: Dort maiorra
* Ralph Morgan: Parisko komandantea
* Robert Barrat: Walsin-Esterhazy maiorra
* Vladimir Sokoloff: Paul Cézanne
* Grant Mitchell: Georges Clemenceau
* Harry Davenport: Pertsonal burua
* Robert Warwick: Henry maiorra
* Charles Richman: M. Delagorgue

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jeinu (erromatar mitologia)

[thumb|eskuinera|*[Pater familias* baten itxura duen brontzezko jeinua, k.o I. mendekoa]]
Erromatar mitologian, **jeinuak** (,  ahoskatua; pluralez *geniī*) gizonezkoen espiritu babesleak ziren, gero Elizak aipatuko dituen aingeru guardakoen antzekoak. Espiritu hauen sinesmena Erroman zein Grezian errotu zen, non daimon () deituak izan ziren, eta, dirudienez, antzinagotik sinetsi zen haiengan. Hala ere, erromatarrek, dirudienez, etruskoen partetik eragin hau jaso zuten. Erromatar jeinuak sarri Manak, Larak eta Penateekin nahasten dituzte.

Ohikoa zen erromatarren artean "Hiriko jeinua", "Tokiko jeinua (*genius loci)" , "Enperadorearen jeinua", Legio jakin bateko jenioa, eta bestelako berariazko jenioak gurtzea.*
erdian|thumb|*Legio VII Gemina* legioaren *Genius*-i eskainitako aldarea.

## Bibliografia 
* Andrés Hurtado, Gloria (2005) *Una aproximación a la religión del ejército romano imperial: Hispania* Biblioteca de investigación bild., 44. Universidad de la Rioja. ISBN: 978-84-09-52157-9
* Morillo, Cerdán  (2008) «Cultos militares y espacios sagrados en el campamento de la legio VII gemina en León». *Gerión* , ISSN 379-405, 26, 1 zk.
* Jean-Patrice Boudet (zuz.), Philippe Faure (zuz.) eta Christian Renoux (zuz.) (2011) De Socrate à Tintin : Anges gardiens et démons familiers de l’Antiquité à nos jours, Rennes, Presses universitaires de Rennes, « Histoire » bild., 332 or.  .
* Dumézil, *Georges*  *(1974) La religion romaine archaïque*, 2. edizioa berraztetrua eta zuzendua eta, Paris : éditions Payot. ISBN 9782228892971
* Lecouteux, Claude  (2000) ''La maison et ses génies : croyances d'hier et d'aujourd'hui,'' Paris, Imago,  202 or. 
* Dwight, Mary Ann (1860). "Genii and Inferior Deities". Grecian and Roman mythology. New York: A.S. Barnes & Burr. .
* Fowler, W. Warde (2007). "Lecture I: Sketch of the Course: Domestic Deities". Roman Ideas of Deity in the Last Century before the Christian Era - Lectures Delivered in Oxford for the Common University Fund. Holyoake Press. .

## Kanpo estekak
Irina Kakhovskaia

**Irina Konstantinovna Kakhovskaia** —; , *Irina Konstantinivna Kakhovska*— (Tarastxa, Kieveko probintzia, Errusiar Inperioa, 1887ko abuztuaren 15a – Maloiaroslavets, Kalugako probintzia, SESB, 1960ko martxoaren 1a) erruso-ukrainar iraultzailea izan zen, ezkerreko eseristen fundatzaileetako bat. Hermann von Eichhorn militar alemaniarraren kontrako atentatuan parte hartzearren izan zen ezaguna.

## Gaztetako urteak 
Kieveko eskualdean jaio zen, noblezia txikiko familia batean. Tradizio iraultzaile batetako familia batean jaio zen, Piotr Kakhovski dekabrista (XIX mendeko iraultzaile liberalak ziren dekabristak), exekutatuta hil zena, bere aitona izan baitzen. Ikasketan San Petersburgen egin zituen, eta historian eta pedagogian espezializatu zen. Berak zioen moduan, iraultzailea egin zen ikasten zegoen tokitik gertu 1905eko Igande Odoltsuko manifestazioak, soldaduek tirokatuak, gertatu zirenean.

Hasiera batean, 1905 aldera, Aleksandra Kollontairekin zuen laguntasunagatik, boltxebikeekin lerratu zen. Hala ere, 1906an bere iritzia aldatu eta eserista-maximalistekin egin zuen bat (eseristen zatiketa erradikala). Hauen buru Nestroieven arabera, Kakhovskaia “saindu bat zen, haien antzeko martirra. Oinez hamar mila egin zitzazkeen langileen arean propaganda egiteko. Inor ez zen horretarako gai garai haietan. Lehen kristauen antzeko fedea zuen”.

## Erreferentziak