Ganglioi

*Ez nahastu nerbio- edo linfa-gongoilekin.*

**Ganglioia** artikulazioen, eskuaren edo oinaren inguruan tumore onbera osatzen duen kiste sinobiala da.

## Etiologia 
Kiste sinobialak idiopatikoak dira, kausa ezezagunekoak alegia. Uste denez artikulazioen forma normalaren aldaera baino ez dira, edo tendoiaren zorroaren funtzioarena. Halere, teoria batzuek traumatismo artikularrekin lotzen dituzte, praktika gimnastikoarekin adibidez.

## Patogenia 
Ganglioia tumore kistiko onbera bat da (histologikoki, sinobialaren endekapen mixoide bat), tendoi- edo giltzadura-sinobialen kontura eratzen dena, aponeurosietan edo tendoietan. Onartuen dagoen hipotesiak mintz sinobialaren hausturarekin lotzen ditu, tendoi edo artikulazio baten barruko materialaren herniazioa ekartzen duena. Halere, ehun konektiboaren higadura postraumatikoa eta hantura ere kausa posible bezala aipatu izan dira.

Gehienetan (%80) eskumuturraren eta hatzen inguruan izaten dira, batez ere eskugainean,, belauneko aurreko lotailu gurutzatuaren inguruan,  muskulu biki eta soleoaren insertzioetan, Hoffaren errotula azpiko koipe-kuxinaren aurrean, akromion-klabikula artikulazioan, besoko bizepsaren tendoietan. Ganglioiaren tamaina aldatu egin daiteke denborarekin.

Tumorea zenbait hilabetetan garatzen da; normalean ez du sintomarik ematen. Emakume gazteetan gehiago gertatzen da. % 33 inguru 5 urtean desagertzen dira, % 50 inguru 10 urtean, eta batzuk iraunkorrak dira. Tratamendua ez da beharrezkoa, minik edo eragozpenik ez badago. Zenbait kasutan konplikazioak egon daitezke: arteria erradialaren konpresioa, karpoko kanalaren sindromea, edo artikulazioen zurruntasuna. 

## Diagnostikoa 
Kiste sinobial edo gongoil baten diagnostikoa kokapena, itxura klinikoa eta trinkotasuna zehaztuz egin ohi da. Forma biribila edo obala dute, eta biguna zein oso sendoa izan dezakete, ilar baten tamainakoa gutxi gorabehera. Gehienetan, mingarriak dira sakatzean. Tumorearen barnean kolore argiko likido bat egon ohi da, likido sinobial normalaren antzekoa, baina lodiagoa, eta argi-iturri bat aplikatzean, argiak tumorea zeharkatzen duela ikus daiteke. Inoiz irudi bidezko diagnostiko-probak egin daitezke (erradiografiak, ekografiak, erresonantzia magnetikoak, etab.) beste lesio artikular batzurengandik bereizteko (lipoma, kiste epidermoidea, hezueria, hemangioma...).- kolpatuz...). Halere, gaur egunean ez da horrelakorik gomendatzen.

Hasieran haren eboluzioa jagotearekin nahikoa izaten da (udenoterapia), beharrezkoak ez diren operazioak saihestuz. Baina kistea mingarria bada, artikulazioen mugikortasuna mugatzen badu, edo itxura onartezina bada gaixoarentzat, beste tratamendu batzuk baloratu daitezke:

* Kistea likidoz hustea deskonprimatzeko; orratz batekin xurgatu, eta ferula baten bidez artikulazioa immobilizatu.
* Kirurgia irekia: kistearen jatorria desagerraraztea, batzuetan artikulazio-kapsula zati bat edo tendoi-zorro bat erauziz. Errekuperazioaren ostean emaitza ona izaten bada ere, kasuen %50etan kisteak berriro agertzen dira.
* Kirurgia artroskopikoa: artikulazioan ebaki milimetriko batzuk eginez, erauzten da tumorea. Prozedura horrek errekuperazioa bizkortzen du, orbain txikiagoak utziz.
Kirurgiak berez dituen konplikazio-arriskuez gain, ez du bere aldeko ebidentzia sendorik. Ikerketa batek ganglioien hustea, extirpazioa eta tratamendurik eza konparatu zituen. Sei urtez eginiko jarraipenean, ez zen alde esanguratsurik aurkitu hiru taldeen artean. Tratatu ez ziren ganglioien artean, %58a berez hobetu ziren; operatu zirenen artean, berriz, %39an ganglioia berriro agertu zen.

## Etimologia 
Askotan "ganglioi" hitza desegokiro erabiltzen da nerbio-gongoila izendatzeko, azken hau ingelesez *ganglion* esaten baita (eta ganglioia*, ganglion cyst*).

"Ganglioi" hitza ("gongoil" edo "gaingila" bezala), antzinako grezierazko γάγγλιον hitzetik dator, azal azpiko "korapilo" bat izendatuz. Askotan gertatzen den bezala, antzinako kontzeptu inespezifiko honek gaur egunera arte iraun du, eta jatorri oso ezberdineko egitura anatomiko/patologikoak izendatzean nahasmena sor daiteke.

## Irudiak 

Fitxategi:Ganglion-cyst-2008.png|link=Archivo:Ganglion-cyst-2008.png
Fitxategi:Ganglion_Cyst_on_Foot.jpg|link=Archivo:Ganglion_Cyst_on_Foot.jpg
Fitxategi:Ueberbein.jpg|link=Archivo:Ueberbein.jpg
Fitxategi:Ueberbein2.jpg|link=Archivo:Ueberbein2.jpg
Fitxategi:Ganglion_Cyst,_Hand.jpg|link=Archivo:Ganglion_Cyst,_Hand.jpg

## Ikus, halaber 
* Gongoil linfatikoa
* Nerbio-gongoila
* Kistea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak