Bradikinina

**Bradikinina** peptido fisiologiko eta farmakologikoki aktibo bat da, bederatzi aminoazidoz osatua. Bradikininak basodilatazioa eragiten du, prostaziklinak, oxido nitrikoa eta endoteliotik eratorritako faktore hiperpolarizatzailea jariatuz.

## Egitura 
Bradikininaren aminoazidoen sekuentzia honako hau da: arg - pro - pro - gly - phe - ser - pro - phe - arg. Bere formula enpirikoa, beraz, C50H73N15O11 da.

## Laburpena 
Kalikreina-kinina sistemaren jarduerak bradikinina sortzen du bere aitzindari zininogenoa, pisu molekular handiko zininogenoa (CEPM), desdoblamendu proteolitikoaren bidez, kininogenasaren entzima erabiliz.

## Metabolismoa 
Gizakiarengan, bradikinina hiru kinasasa hauen eraginez ezabatzen da: angiotentsinaren entzima bihurtzaile (AEB), P aminopeptidasa (APP) eta N karboxipeptidasa (CPN), 7-8, 1-2 eta 8-9 posizioak bikoizten baitituzte, hurrenez hurren.

## Garrantzi fisiologikoa 
### Ondorioak 
Bradikinina hodi-zabaltzaile indartsu bat da, endotelioaren mendekoa, muskulu liso ez-baskularraren uzkurdura eragiten duena, iragazkortasun baskularra handitzen duena eta minaren mekanismoarekin ere lotuta dagoena. Zenbait alderditan, histaminaren antzera jokatzen du, eta, histamina bezala, zainadarretan jariatzen da, eta ez arterioletan.

Bradikininak kaltzioaren barne-mailak handitzen ditu astrozito neokortikaletan, eta glutamatoa askatzen dute.

Bradikinina ere eztul lehorraren kausa da angiotentsina bihurtzeko entzima inhibitzen duten farmakoen tratamenduak jasaten dituzten paziente batzuetan. Eztul erregogor hori angiotentsina bihurtzeko entzima inhibitzaileekin tratatzeko arrazoia da. Angiotentsina tratamendua kendu ondoren bakarrik gelditzen da, eta ezin da antiantigenoekin arindu.

COVID-19ak organismoan bradikinina gehiegi sortzen duelako hipotesia planteatu dute ikertzaile batzuek, eta horrek gaixotasunaren sintoma nagusietako batzuk eragingo lituzke.

### Errezeptoreak 
Ugaztunetan, bradikinina-errezeptore mota bi ezagutzen dira. B1 errezeptorea ehunean izandako zauri baten emaitza gisa adierazten da soilik, eta min kronikoan nolabaiteko garrantzia izan dezakeela uste da. B2 errezeptore osagai aktiboa da, eta bradikininaren funtzio basodilatatzailean jarduten du.

## Historia 
São Pauloko Biologia Institutuan lan egiten zuten hiru fisiologo eta farmakologo brasildarrek aurkitu zuten bradikinina, Maurício Rocha e Silvaren zuzendaritzapean. Wilson Teixeira Beraldo eta Gastão Rosenfeld lankideekin batera, 1948an aurkitu zituzten animalia-modeloetan zituzten hipotentsio-efektu indartsuak. Rosenfeldek Butantan Institututik ekarritako *Bothrops jararaca* ( brasildar sugegorri lantzeolatua) espeziearen pozoia gehitu ondoren animalien odol-plasman bradikinina detektatu zuten. Aurkikuntza hori Rocha e Silvak 1939an hasitako shock zirkulatorioaren eta entzima proteolitikoen ikerketa jarraitu baten parte zen, sugearen hozkaden toxikologiarekin lotuta. Bradikininak printzipio autofarmakologiko berri bat zegoela frogatu behar zuen, hau da, organismoan gordetako substantzia bat, aitzindari farmakologikoki aktiboen aldaketa metaboliko batetik abiatuta. B.J. Hagwood Rocha e Silvaren biografoaren arabera, "bradikininaren aurkikuntzak fenomeno fisiologiko eta patologiko asko ulertzea ahalbidetu du, besteak beste, pozoiek eta toxinek eragindako shock zirkulatorioa".

## Aplikazioak 
Bradikininaren aurkikuntzaren garrantzi praktikoa agerian geratu zen São Pauloko Unibertsitateko Ribeirão Pretoko Medikuntza Fakultateko bere laguntzaileetako batek, Sérgio Henrique Ferreira doktoreak, bradikinina (FPB) sustatzeko faktore bat aurkitu zuenean pozoi botropikoan, zeinak basodilatazioan dituen ondorioen iraupena eta magnitudea eta, ondorioz, odol-presioaren erorketa modu indartsuan handitzen dituen. Aurkikuntza horretatik abiatuta, Bristol-Myers Squibb enpresaren zientzialariek hipertentsioaren aurkako eraginkortasun handiko farmakoen belaunaldi berri baten lehenengoa garatu zuten, angiotentsinaren entzima bihurtzailearen inhibitzaileak deiturikoak, hala nola kaptoprila (Capoten marka erregistratua), ordutik bizitza asko salbatu dituztenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak