Laburdura

**Laburdura**, gramatikan, hizkuntza baten hitz arruntak laburtuta emateko modua da: gehienak hizkuntza batetik bestera aldatu egiten dira, baina guztiek amaieran puntua daramate eta marrarik gabe deklinatzen dira beti. Esaldietan sartzea ez da komenigarria; aldiz, tauletan eta eskemetan oso lagungarriak dira.

## Arauak eta adibideak 
Jarraian laburdurak idazteko arauakː

### Arauak 
Laburdurak **letra arruntez** idazten dira. Oso laburdura gutxi erabili behar da testu arruntetan, helbideetan izan ezik:
* *jn.* (jauna), *and.* (andrea), *k.* (kalea, karrika), *esk*. (eskuina), *ezk*. (ezkerra), *zk.g.* (zenbakirik gabea), *pl.* (plaza), *etorb.* (etorbidea), *pas.* (pasealekua), *zum.* (zumardia), *zehb.* (zeharbidea), *etx.* (etxea), *bas.* (baserria), *ind.* (industrialdea), *pol.* (poligonoa)…
  
Baina ez da laburdurarik erabili behar **helbideak esaldi barruan** txertatzean:
* *Estafeta kaleko 8tik, Etxebeste plazako 7ra*: horrelakoetan, jakina, *kale*, *plaza* eta abar deklinaturik eman behar dira.
  
Esanahi **jakina** eta **oso ezaguna** duten laburdurak bakarrik erabiliko dira (bai euskarazkoak eta bai erdal jatorrikoak):
* *adib*. (adibidez), *or*. (orrialdea), *ikus*. (ikusi / ikus bedi / ikus ezazu), *koop*. (kooperatiba), *tel*. (telefonoa), *etab*. (eta abar), *etc*. (etcetera), *id*. (idem), *zk*. (zenbakia), *k.k.* (kontu korrontea)… Ikus Euskaltzaindiaren laburdura zerrenda
  
**Testu berezietan**, alorrean **alorreko laburdurak** ere idatz daitezke; baina sarreran agertu beharko da erabilitako laburdura ezohiko edo antzemangaitzen zerrenda eta horietako bakoitzaren esanahia.
* Hiztegietan sarri ageri dira *iz*. (izena), *ad*. (aditza), *Gram*. (gramatika) eta beste.
  
Laburdurak **puntu eta guzti** idatzi behar dira (siglak, akronimoak eta neurri-izenak ez bezala); gehienak letra **xehez** idazten dira:
* **Letra larriz:** *P.D*. (post data), *P.S.* (post scriptum), *N.B.* (nota bene), *R.I.P.* (Requiescat / Requiescant in pace), *G.B.* (Goian bego / Goian beude)…

* **Letra larriz eta xehez:** *K.a.* (Kristo aurreko), *K.o.* (Kristo ondorengo)…
  
Asteko egunen eta urteko hilen izenen laburdurak ere **letra xehez** eta **puntu eta guzti** idatzi behar dira:
* **Egunak:** *al*. (astelehena), *ar*. (asteartea), *az*. (asteazkena), *og*. (osteguna), *or*. (ostirala), *lr*. (larunbata) eta *ig*. (igandea).

* **Hilak:** *urt*. (urtarrila), *ots*. (otsaila), *mar*. (martxoa), *api*. (apirila), *mai*. (maiatza), *eka*. (ekaina), *uzt*. (uztaila), *abu*. (abuztua), *ira*. (iraila), *urr*. (urria), *aza*. (azaroa) eta *abe*. (abendua).
  
Laburdurari **ez** zaio **atzizkirik** erantsi behar; beraz, laburduraren bukaerako puntuaren ondoren hutsune zuria besterik ez da onartzen (ez marratxorik eta ez besterik, testu berezietan izan ezik).
  
Ahal dela, esaldia **ez** da **laburduraz hasi** behar, ezta laburdura bera letra larriz hasten bada ere.
  
Laburdura **ahoskatzean**, laburtutako hitza irakurri behar da: hitz osoa, eta ez laburdura bera.

### Deklinatzean 
*Bihar **zuz.arekin** dut hitzordua.*

*Janaria, edaria, motxila, **etab.***

## Ikus, gainera 
* Sigla
* Lexiko
* Eufemismo
* Latinismo

## Kanpo estekak 
* Euskaltzaindiaren laburdura zerrenda
* Laburdurak zuzen idazteko arauak

## Iturriak 
Artikulu honen zati bat *euskaljakintza* webgunetik txertatua izan da.