Mónica Carabias

**Mónica Carabias** **Álvaro** (Madril, 1969ko azaroaren 3a) arte-historialaria, irakaslea, ikertzailea, feminista eta aktibista da, argazkigintzan eta bitarteko berrietan espezializatua. 2025eko urtarrilean izendatu zuten Argazkigintza Zentro Nazionaleko zuzendari.

Arte Garaikidearen Historian doktoretza lortu zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. Ikerketa Feministen Institutuko kidea da eta Madrilgo Unibertsitate Konplutenseko Genero Doktoretza Programa zuzentzen hasi zen 2019 urtean. "*Fuentes literarias para la historia de las mujeres*  (euskaraz: Emakumeen historiarako iturri literarioak)" ikerketa taldeko kidea da.

## Bizitza 
Mónica Carabias 1969an jaio zen Espainiaren hiriburuan, Madrilen. Artearen Historian lizentziatu zen, Arte Garaikidearen espezialitatean, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Geografia eta Historia Fakultatean, eta Arte Garaikidearen Historian doktoretza osatu zuen unibertsitate berean, 2003an. Arkitektura eta Hiri Ondarearen Kontserbazioan eta Zaharberritzean espezializatu zen Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan (UPM) 1997. urtean. Bekaduna F.P.I Doktoreak prestatzeko doktoratu aurreko kontratuetarako laguntzak. (1998-2003/UCM) Ondoren, hainbat prestakuntza-egonaldi egin zituen Habanako Unibertsitatean eta London Metropolitan Unibertsitatean.

### Lan ibilbidea 
### Irakasle 
Arte Garaikideko Graduko eta Masterreko Irakasle aritu da Espainiako Artearen Historiako eta Arte Garaikidearen eta Ikusizko Kulturaren Historiako Ikasketa Aurreratuak, Museo Nacional Universidad Complutense de Madrid Geografia eta Historia Fakultatea, Artearen Historia sailean.

Bere irakaskuntza-lana hainbat gai eta erakundetan egiten den ikerketa-lanarekin osatzen da. *Investigaciones Feministas* (UCM) aldizkariko Argitalpen Kontseiluko kidea. CSIC proiektu lehiakorretako ikertzailea, denbora osoz. IP: “*Recuperación historiográfica de la figura de Ángel Fuentes (1955-2014). El estado de Conservación y restauración de la fotografía, sus procedimientos y usos en la creación artística contemporánea* (euskaraz: Angel Fuentesen irudiaren berreskuratze historiografikoa (1955-2014). Argazkigintzaren kontserbazio eta zaharberritze egoera, bere prozedurak eta erabilerak arte sorkuntza garaikidean)” (Ref.: 492/2016). CONFOCO 2018 Argazki Garaikidearen V. Nazioarteko Kongresuko Batzorde Zientifikoko kidea. MACerako Proiektu Museografiko-Museologikoaren koordinatzailea 2011 urtean, eta Erakusketen Koordinatzaile Teknikoa MACen 2007-2011 urteen artean. Argazkigintzako hainbat epaimahaitan parte hartu du, hala nola *Pilar Citoler* Argazki Garaikidearen Nazioarteko III. Sarian, 2008. urtean. *Descubrimientos* *PHOTOESPAÑA* (2009/2011); 2014ko *Argazkigintza Sari Nazionala*, epaimahaietan batzordekide: 2017 urteko *Premio Nacional de Restauración y Conservación de Bienes Culturales* (euskaraz: Kultura Ondasunen Zaharberritze eta Kontserbazio Sari Nazionala).

2025 urtean, Argazkigintza Zentro Nazionaleko zuzendari izendatu zuten. Zentro hori Espainiako Bankuak Sorian zuen egoitza zaharrean dago, eta 2026 urtean irekitzea aurreikusi zen, ia 8,5 milioi euroko inbertsioa egin ostean.

### Erakusketen komisario 
2000. urtean, bere irakaskuntza-lana zabaldu eta osatu egin zen erakundeetan eta museoetan erakusketen komisariotza-lanarekin, irakurketa historizista baten pean, artxiboak eta argazkilariak berreskuratzeko.

2005. urtean komisariatu zuen lehen erakusketetako bat *Mujeres modelos. Mujeres de moda (1860-1940*) (euskaraz: Emakume modeloak. Modako emakumeak (1860-1940))  izan zen. Kultura Ministerioko Jantziaren Museo Nazionalean eta *Trampas para incautos* izeneko erakusketa, Carlos Pérez Siquier argazkilariaren erakusketa Puertanueva Aretoan, Arteen Fundazio Probintzialean.

2006 urtean hainbat erakusketa komisariatu zituen, hala nola *La Escuela de Madrid. Fotografías 1950-1975* (euskaraz: Madrilgo Eskola. 1950-1975 bitarteko argazkiak) izenburuko argazki-erakusketa Madrilgo Arte Garaikidearen Museoan [MAC] eta Ouka Leele argazkilari madrildarraren "*Pulpo´s Boulevard. Ouka Leele en su laberinto*" Madrilgo Erkidegoko Alcalá 31 Aretoan.

2008 urtean, Frantziako 68ko Maiatzaren 50. urteurrena ospatuz, *Prohibido Prohibir* erakusketa antolatu zuen. Izenburu hori 68ko maiatzaren eslogan adierazgarri batetik hartu zen. Erakusketa Mario Muchnikek ikasleen matxinadan ateratako argazkiez osatuta zegoen. Erakusketa Kordobako Diputazioko Mesedeetako Jauregian egin zen.    

Kati Hornaren argazkiekin *Retratos de la contienda 1937* (euskaraz: 1937ko gerraren erretratuak) erakusketa historikoa 2009 urtean egin zen Kordobako Aldundiaren Mesedeetako Jauregian. *El retrato americano de la sociedad española en 1950* (euskaraz: Espainiar gizartearen erretratu amerikarra 1950ean), UNED Artxiboko irudiekin, 2011 urtean egin zen.

Joana Biarnés fotokazetari aitzindariaren *El rostro, el instante y el lugar* (euskaraz: Aurpegia, unea eta lekua) izenburuko erakusketan, Lleidako Museu d´Art Jaume Morera museoan 2016. urtean Espainiako bizitza publikoaren garai jakin baten ispilu gisa aurkezten diren irudien aukeraketa bat zegoen.

## Lanak 
Bere ikerketa-ildo zabala liburuetako argitalpenen gai-aniztasunean islatu da, baita Argazkigintzaren Historia, Argazkigintzaren Zaharberritzea, Argazki-artxiboak, Emakumeen Historia Artean eta antzeko gaietan espezializatutako aldizkari akademikoetan ere. Horien zerrenda hainbat erakunde akademikoren web orrian dago.

## Arteei eta historiari buruzko argitalpenen hautaketa. 
**Liburuak.**

2000. *Lady Clementina Hawarden, una fotógrafa olvidada (1822-1865)* (euskaraz: Lady Clementina Hawarden, argazkilari ahaztua (1822-1865)). Madril, Edizio Klasikoak/Ediciones del Orto, Biblioteca de Mujeres seriea, 17. zk. 2000, 93 or., ISBN: 84-7923-230-7.

2001. *Rosario Sánchez Mora, la dinamitera (1919-).* *Historia de una mujer soldado en la Guerra Civil española* (euskaraz: Sánchez Mora, la dinamitera (1919-). Emakume soldadu baten istorioa Espainiako Gerra Zibilean) Madril, Edizio Klasikoak/Ediciones del Orto, Biblioteca de Mujeres seriea, 28. zk. 2001, 92 orrialde, ISBN: 84-7923-260-9.

2002. *Tratado fotográfico sobre el retrato femenino. Antonio Cánovas Kaulak o el arte de la belleza* (euskaraz: Emakume erretratuari buruzko argazki tratatua. Antonio Canovas Kaulak edo edertasunaren artea). Emakumearen Institutua, Lan eta Gizarte Gaietarako Ministerioa, Madril, 2002, 50 orrialde, ISBN: 84-932548-0-0.

2003. *Imágenes de una metáfora circunstancial: la mujer falangista como mujer moderna: (Y, revista para la mujer, 1938-1940)* (euskaraz: Metafora zirkunstantzial baten irudiak: emakume falangista emakume moderno gisa: (Y, revista para la mujer, 1938-1940)). Luis Jaime Brihuega Sierrak zuzendutako doktore tesia (zuz. tes.) Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea (2003). Laburpena Tesiak sarrera irekian: E-Prints Complutense.

(2005) CARABIAS ÁLVARO, M. eta BRIHUEGA SIERRA, L.J. *Mujeres modelos, mujeres de moda: 1850-1940*. (euskaraz: Emakume modeloak, modako emakumeak: 1850-1940). Madril, Aldeasa, 2005, 83 or. ISBN.: 84-8003-552-8.

(2010) *Mujeres modernas de Falange, 1938-1949. Y. Revista para la mujer* (euskaraz: Falangeko emakume modernoak, 1938-1949. Eta. Emakumearentzako aldizkaria). Rafael Botí Arte Plastikoen Probintzia Fundazioa, Kordoba, 2010, 497 orrialde, ISBN: 978-84-8154-247-9.

2012. *La ciudad de las damas en imágenes. Selección de textos de Cristina de Pizán y fotografías de Ana Yturralde* (euskaraz: Damen hiria iruditan. Cristina de Pizánen testuen hautaketa eta Ana Yturralderen argazkiak) [SEGURA GRAÍÑO, C., Sarrera]. Almudayna argitaletxea, Serie Querella-ya, 11. zk. Madril, 2012, 141 orrialde, ISBN: 978-84-87090-67-7.

2012. “*Fotografía experimental en España. La obra de Luisa Rojo, intervención y abstracción en Arte, individuo y sociedad*  (euskaraz: Fotografia experimentala Espainian. Luisa Rojoren lana, esku-hartzea eta abstrakzioa Artea, gizabanakoa eta gizartean). Vol. 24, núm., 2, 2012, or. 227-249, ISSN 1131-5598.

(2014) CARABIAS ÁLVARO, M. eta GARCÍA RAMOS, F. : “*Los ojos visibles de Juana Biarnés: Historia de un comienzo (1950-1963)* (euskaraz: Juana Biarnesen begi ikusgarriak: Hasiera baten historia (1950-1963))”, in ASRI: Artea eta gizartea. *Ikerketa aldizkaria*. zk., 7, 2014, Malagako Unibertsitatea, E-ISSN 2174-7563. ARGITALPEN DIGITALA. Hemen eskuragarri: 

(2014) “*Alicia, entre la realidad y la ficcion: fotos de Lewis Carroll y Victoria Sorochinski* (euskaraz: Alicia, errealitatearen eta fikzioaren artean: Lewis Carroll eta Victoria Sorochinskiren argazkiak)” en *ASRI*. *Artea eta gizartea*. Ikerketa aldizkaria. zk., 4, 2013. Universidad de Málaga, ISSN-e 2174-7563. 

2016. “*Disparos fotográficos en el marco del conflicto. España, 1936-1939* (euskaraz: Argazki tiroak gatazkaren baitan. España, 1936-1939)” in *ASRI*. *Artea eta gizartea*. Ikerketa aldizkaria. 11, urria, 2016. Malagako Unibertsitatea, ISSN-e ISSN.: 2174-7563

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Uned kanala
* https://www.promociondelarte.com/comunicacion/noticia-116-mujeres-modelos-mujeres-de-moda
* Espainiaren historia negatiboan
* Ereduak eta ereduen aurkakoak hezkuntza artistikoan