open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toño Ramírez

'*Antonio *Toño* Ramírez Martínez*' (Logroño, Errioxa, 1986ko azaroaren 23a) errioxar futbolaria da. 

## Biografia 
Gaur egun,  Errealaren harrobian hazi zen, eta lehen taldera iristeko zailtasunagatik Tenerifera eta Guadalajarara utzi zuten baina 2013an erreala abandonatu zuen, Cultural Leonesara joateko. 2014/2015 denboraldian bere lehen etapa hasi zuen Txipreko AEK Larnacan Mikel Gonzalezen talde berean. Bi urte beranduago errealera itzuli zen, Rulliren ordezko atezaina izateko. 2018ko neguan Ziprera itzuli zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Michael Rummenigge

**Michael Rummenigge** (Lippstadt, Mendebaldeko Alemania, 1964ko otsailaren 3a - ) Alemaniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Richart Báez

**Richart Báez** (1973ko uztailaren 31 - ) Paraguaiko futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Alice Through the Looking Glass

**Alice Through the Looking Glass** (euskaraz *Alizia ispiluan zehar*, edo *Alizia ispiluan barrena*) 2016ko James Bobin ingeles zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko film bat da. Lewis Carroll ingeles idazlearen *Ispiluan barrena eta Alicek han aurkitu zuena* eleberrian oinarritua dago. Tim Burtonek ekoiztu eta Johnny Depp, Anne Hathaway, Mia Wasikowska, Matt Lucas, Rhys Ifans, Helena Bonham Carter, Sacha Baron Cohen, Alan Rickman, Stephen Fry, Michael Sheen eta Timothy Spall aktoreek antzeztu zuten.

2010eko *Alice in Wonderland* (*Alizia Lurralde Miresgarrian*) filmaren jarraipena da. Alan Rickman aktorearen hil aurreko azken filma izan zen.

## Argumentua 
Lord Ascotten egoitzan ospatzen den festara bertaratzean, Aliziak (Mia Wasikowska) hunkitu eta festatik ihes egin eta Absolemekin (Alan Rickman) topo egingo du. Orain Beldar Urdin bat da, eta Alizia lurrazpiko mundu harrigarrira itzul dadin lortuko du. Bertan bere iraganeko adiskideekin berrelkartuko da: Untxi Txuria (Michael Sheen), Katu Irribarretsua (Stephen Fry), Muxarra (Barbara Windsor), Erbia (Paul Whitehouse), Tweedledum eta Tweedledee (Matt Lucas), eta Kapelagile Eroa (Johnny Depp), azken hau, zoritxarrez, ez da lehengoa. Kapelagile Eroak bere “ugaritasuna” galdu du, hortaz Miranak Alizia Denbora (Sacha Baron Cohen) bera aurkitzera bidaliko du. Denbora, erdi gizaki-erdi erloju den izaki bitxia, mugagabeko ezerezean bizi eta kronoesfera baten jabe da, Aliziari denboran itzuli eta Kapelagile Eroaren familia salbatzea ahalbideratzen dion metazlezko esfera. Guzti honek, Erregina Txuriaren arabera (Anne Hathaway), Kapelagile Eroa salbatuko omen du.

## Aktoreak 
* Johnny Depp: Tarrant Hightopp, Kapelagile Eroa
** Louis Ashbourne Serkis: Tarrant Hightopp gaztea
* Mia Wasikowska: Alizia Kingsleigh
* Helena Bonham Carter: Iracebeth, Erregina Gorria
* Anne Hathaway: Mirana, Erregina Txuria.
* Sacha Baron Cohen: Denbora, erloju itxurako gizakia
* Rhys Ifans: Zanik Hightopp, Kapelagile Eroaren aita
* Matt Lucas: Tweedledum eta Tweedledee
* Alan Rickman: Absolem, Beldar Urdina.
* Stephen Fry: Cheshire Katua
* Michael Sheen: Nivens McTwisp, Untxi Txuriaren
* Timothy Spall: Bayard, Bloodhound edo San Huberto Txakurra
** Kyle Hebert: Bayard gaztea
* Barbara Windsor: Mallymkun Muxarra
* Paul Whitehouse: Thackery Earwicket, Martxoko Erbia
* Matt Vogel: Wilkins

## Kanpo estekak 
* *Alice Through the Looking Glass* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgunea 
* *Alice Through the Looking Glass* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Zero Dark Thirty

***Zero Dark Thirty*** 2012ko Kathryn Bigelow estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gerra thriller bat da. Jessica Chastain, Jason Clarke, Joel Edgerton, Mark Strong, Edgar Ramirez, Jennifer Ehle, Chris Pratt eta Kyle Chandler aktoreek antzeztu zuten.

AEBtako Indar Armatuek Osama bin Laden atzeman eta hiltzeko ekintza guztia azaltzen du, betiere estatubatuarren ikuspuntutik.

85. Oscar Sarien ekitaldian 2012ko Soinu edizio onenaren Oscar Saria (Paul N. J. Ottosson) irabazi zuen, bai eta Oscar Sarietarako beste hiru izendapen jaso ere, Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Jessica Chastain), Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Mark Boal), Muntatze onenaren Oscar Saria (Dylan Tichenor eta William Goldenberg).

## Argumentua 
Hainbat urtez CIA ikertzen egon ondoren, Afganistango presoen torturak barne, eta batez ere Maya (Jessica Chastain) agente bereziaren analistaren pertseberantzia eta borondate irmoari esker, AEBtako Obama presidenteak Al-Qaedako Osama Bin Laden (Ricky Sekhon) buruzagia hil zuen ekintza gauzatzea baimendu zuen. "Zero Dark Thirty" izenburuak ekintza hau burutu zen ordu zehatzari aipamen egiten dio: 2011ko maiatzaren 2ko gaueko 00:30ak, Pakistango Abbottabad hirian marineez osatutako SEAL talde batek Bin Ladenen egoitza erasotu zuen unea, ordurarte historia guztiko gizonik bilatuena zena.

## Aktoreak 
**CIA**
* Jessica Chastain: Maya, CIAko analista
* Jason Clarke: Dan, CIAko ofiziala
* Jennifer Ehle: Jessica, CIAko analista
* Mark Strong: George, CIA ko analista ikuskatzailea
* Kyle Chandler: Joseph Bradley, CIAko Islamabadeko buruzagia
* James Gandolfini: CIAko zuzendaria
* Harold Perrineau: Jack, CIAko analista
* Mark Duplass Steve, CIAko analista
* Fredric Lehne: 'Otsoa', CIAko sailburua
* John Barrowman: Jeremy, CIAko buruzagia
* Jessie Collins: Debbie, CIAko analista
* Édgar Ramírez: Larry, CIAko ekintzen saileko kidea
* Fares Fares: Hakim, CIAko ekintzen saileko kidea
* Scott Adkins: John, CIAko ekintzen saileko kidea
**AEBtako Itsas Armada**
* Joel Edgerton: Patrick, DEVGRUko taldeburua (SEAL 6 Taldea)
* Chris Pratt: Justin, DEVGRUko kidea
* Callan Mulvey: Saber, DEVGRUko kidea
* Taylor Kinney: Jared, DEVGRUko kidea
* Mike Colter: Mike, DEVGRUko kidea
* Frank Grillo: DEVGRUko komandate ofiziala
* Christopher Stanley: Bill McRaven almirante ordea
**Bestelakoak**
* Stephen Dillane: AEBtako Segurtasun Nazionaleko Aholkularia
* Mark Valley: C-130 hegazkin pilotua
* Reda Kateb: Ammar
* Homayoun Ershadi: Hassan Ghul
* Yoav Levi: Abu Farraj al-Libbi
* Ricky Sekhon: Osama bin Laden

## Kanpo estekak 
* *Zero Dark Thirty* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* *Zero Dark Thirty* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
José Ortigoza

**José María Ortigoza Ortiz** (1987ko apirilaren 1a - ) Paraguaiko futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Lundeko katedrala

**Lundeko katedrala** (), Lundeko eliza historikoa da.

## Historia 
### Sorrera 
Lund Suediako hiri zaharrenetakoa da, X mendearen bukaeran sortu baitzen. 1085 inguruan Kanuto IV.a Danimarkakoak aipatu zuen katedral bat bazela bertan eta eskola sortu zuela, Eskandinaviako eskola zaharrena izango zena. Hau ez da ordea gaur egungo katedrala. Erik I.a Danimarkakoak erromesaldia egin zuen Erromara eta Paskoal II.a Aita Santuari promesa egin zion handik itzultzean Eskandinavia osoa hartuko zuen diozesia eratuko zuela. Diozesiaren egoitza Lunden ezarri zuen eta Asser Thorkilsson apezpikuak 1104 inguruan katedral berria eraikitzea erabaki zuen 1145ean sagaratu zena.

### Danimarkan 
Danimarkako erlijioaren erdigunea bihurtu zen Lund eta erresumaren historian leku garrantzitsua hartu zuen. Monarkia eta aristokrazia bertan bildu izan ziren bai eta erregeren koroatu ere, 1202an Valdemar II.a Danimarkakoa. 1234an su handi batek kaltetu zuen katedrala eta hainbat zati berreraiki behar izan ziren. XIV mendean estilo gotikoko koroa eta aldarea gehitu zitzaizkion. 1424an erloju astronomiko bat ezarri zen habeartean.

1536ko Erlijio Erreformak kalte handia eragin zion Lundi. Eliza eta monasterio ugari eraitsi ziren eta hiriak Danimarkan zuen influentzia asko gutxitu zen.

### Suedian 
1658ko Roskildeko Itunak Eskania guztia suediarren esku utzi zuen. XIX mendean Helgo Zettervall arkitektoak berriztatze lan ugari egin zituen eta dorreek gaur egungo itxura hartu zuten. 1920 hamarkadan absideko mosaikoak ezarri ziren.

## Arkitektura 
Hareharriz eginda dago katedrala. Dorre bikiek 55 metrotako altuera daukate eta piramide itxurako tontorra katedralaren adierazgarri nagusiak dira. Barnean dauden kanpaien artean zaharrena 1513an egina da.

Elizaren sarrerako ateak brontzezkoak dira eta Bibliako 24 pasarte agertzen dituzten erliebeak dituzte. Barnealdean eraikin erromanikoa da baina koroa eta aldarea gotikoak dira. Bost organo daude katedralean. Handiena Marcussen & Søn konpainia daniarrak egin zuen eta 1934an ezarri zen.

Kripta 1123an egin zenetik ez da aldatu.

## Iruditegia 

Irudi:DåochNULund.jpg|Katedralaren ikuspegia.
Irudi:Dom zu Lund V2.jpg|Aurrealdea.
Irudi:Lunds domkyrka 01.JPG|Barnealdea.
Irudi:Lunds Domkyrka korstolar vänster om koret.JPG|Koroa.
Irudi:Lunds Domkyrka kryptan.JPG|Kripta.

## Kanpo estekak
Sinchi Roca

**Sinchi Roca** (, "Gerlari Bikaina") Cuscoko Curacazgoko bigarren gobernaria izan zen. Uste da bere gobernua 1230aren inguruan hasi eta 1260aren inguruan bukatu zela. Bere gurasoak Manco Cápac eta Mama Ocllo ziren. Tampuquiron jaio zen, Pallatako erresumaren lekuetako bat. Bere aitak Mama Corarekin ezkondu zuen, Soñako aylluaren Jauna.
Heliodoxa

***Heliodoxa*** Trochilidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q1035119 }
|sort=P225
|columns=number:#,P225:Espeziea,P18:Irudia,P141:Egoera
|row_template=Zutabe_formatoa/Espezie_zerrenda
|thumb=100
|links=red
}}
Arousako itsasadarra

**Arousako itsasadarra** Galiziako itsasadar handiena da. Rias Baixas multzoko zati da, eta Muros eta Noiako itsasadarra eta Pontevedrako itsasadarraren artean dago. Iparraldean Barbanzako penintsularekin muga egiten du (Coruñako probintzia) eta hegoaldean O Salnés penintsularekin (Pontevedrako probintzia). Bere itsas oparotasun eta hondartzengatik ospetsua da.

Itsasadar honetako leku nabarmen artean Arousako uhartea, Carreiróngo Parke Naturala, Galiziako Uharte Atlantikoetako parke nazionalaren barnean dauden Cortegada eta Sálvora uharteak, eta O Grove udalerria eta A Toxako uhartea dira.

Itsasadar honetan Ulla eta Umia ibaiak euren urak isurtzen dituzte. Iparraldean udalerririk garrantzitsuenak Ribeira, A Pobra do Caramiñal, Boiro eta Rianxo dira, eta hegoaldean berriz, Vilagarcía de Arousa, Vilanova de Arousa, Cambados eta O Grove.

Sakonera bokaleko 70 metroen eta Vilagarcíako senadiako 20 metroen artean dago. Galiziako itsasadarren artean sakon eta zabalena da, eta luzeraz Vigoko itsasadarrak bakarrik gainditzen du.

Itsadarrar lur lehorrean 26 km barneratzen da, eta bere zabalera Ribeira eta Cambados arteko 15 kilometroko zabaleratik, Cabío lurmuturra eta Arousako uhartearen arteko 3 kilometroko zabalerara doa.

Bere kostalde koskatu eta bihurgunetsuaz gain, itsasadar honen ezaugarri nagusia uharte, uhartetxo eta arrokadien ugaritasuna da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Ría de arousa01.JPG|Itsasadarraren erdialdeko ikuspegia A Curotatik (A Pobra do Caramiñal)
Fitxategi:Ría de arousa05.JPG|Itsasadarraren iparraldeko ikuspegia A Curotatik (A Pobra do Caramiñal)
Fitxategi:Ría de arousa04.JPG|Itsasadarraren hegoaldeko ikuspegia A Curotatik (A Pobra do Caramiñal)
Fitxategi:Ría de Arousa (Galiza).jpg|Arousako itsasadarra

## Kanpo estekak
Vigoko itsasadarra

**Vigoko itsasadarra** Galiziako itsasadar handienetako bat da eta Pontevedrako probintzian dago. Rias Baixas multzoko itsasadarren artean sakonena eta elikagaietan oparoena da. Bere ertzetan Vigo, Cangas do Morrazo, Moaña, Vilaboa, Pontevedra, Soutomaior, Redondela, Nigrán era Baiona udalerriak daude. Bestalde, itsasadar honetan arrantzaguneak eta bi portu garrantzitsu egoteak bere kostaldean zehar hirigune eta demografia kontzentrazio handia egotearen arrazoi nagusietakoa da.

## Kanpo estekak
Toxa (uhartea)

**Toxa**, , Galiziako Rias Baixas itsasadar multzoan dagoen uharte bat da, hain zuzen ere, Arousako itsasadarran dago, Pontevedra hiriburutik 30 kilometrora dagoen O Grove udalerriaren barnean. Gaur egun bere jarduera ia bakarra turismo da, ondorioz uhartean hotelak, bainuetxeak, apartamentuak eta golf zelaiak daude, bai eta kasino bat ere.

San Martiño do Grove parrokiako zati da, 2009an Galiziako Estatistika Institutuaren arabera 49 biztanle zituen herria (26 gizon eta 23 emakume). Bestalde, hoteletan ostatu hartu edota uhartean bigarren etxebizitzak dituen jendea kontuan hartuz gero uharteko benetako biztanleri kopurua askoz ere handiagoa da.

## Iruditegia 

Fitxategi:A Toxa 040516 54.jpg|A Toxako uharteko kapera, vieira handien maskorrez estalia.
Fitxategi:Illa_da_Toxa,_O_Grove,_Galicia_(Spain).jpg|A Toxako uharteko pasealekua.
Fitxategi:Campo de Golf da Toxa. Punta Cabreira. O Grove.jpg|Golf zelaia.
|Bainuetxea.

## Kanpo estekak
Aldángo itsasadarra

**Aldángo itsasadarra** Galiziako Rias Baixas multzoko itsasadar txiki bat da. Pontevedrako probintzian dago, Pontevedrako itsasadarra eta Vigoko itsasadarraren artean.

Hiruki itxura du eta O Morrazo penintsularen muturrean dago, bere bokalea Pontevedrako itsasadarraren amaieran duela. Itsasadar honetan Orxas ibaiak urak isurtzen ditu.

Bere kostaldean zehar Cangas udalerriko O Hío eta Aldán parrokiak, eta Bueu udalerriko Beluso parrokia daude. Itsasadarrean Aldángo arrantza portua eta O Híoko kirol portua daude.

AItsasadarrean hondartza ugari daude, batzuk bandera zuridunak. Aldángo kostaldean San Cibrán, Areacova, Francón, Menduíña eta Lagoelas uharteak daude. Beluso parrokian Area de Bon, Lagos eta Ancoradoura hondartzak daude. Aldiz, O Hío parrokian Vilariño, Castiñeiras eta Areabrava hondartzak nabarmentzen dira.

## Kanpo estekak
San Bizenteko iturria

thumb|Egungo iturria ez da jatorrizkoa.
**San Bizenteko iturria** Donostiako Parte Zaharreko iturri historikoa da. Kondairaren arabera, Danborradaren sorrerarekin zerikusia izan omen zuen, Kañoietako iturriarekin batera.

Abuztuaren 31 kalearen hasieran dago kokatuta, San Bizente elizaren albo batean. Donostia hiri harresitua zenean, iturri hau eta Kañoietakoa ziren herritarrentzat ura lortzeko egokienak. Gaur egun ikus daitekeen iturriak ez du ura ematen, eta ez da garai batekoa: XX. mendeko laurogeigarren hamarkadan, jatorrizkoa oso gaizki zegoela eta, udalak hura kendu, eta gaur egungo gezurrezkoarekin ordeztu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :[Javier Sada(https://eu.wikipedia.org/wiki/Javier_Sada)ren artikulua Danborradaren hastapenei buruzkoa.]
Baionako badia

**Baionako badia** () edo **Baionako itsasadarra** () Galiziako hegoaldeko kostaldean dagoen bokale bat da, Pontevedrako probintzian. Bere muga mendebaldean Silleiro lurmuturra da, eta ekialdean berriz Monteferro penintsula.

## Geografia 
Bere kostaldearen elementu geografiko nagusienak mendebaldetik ekialdera joanez gero honakoak dira: Silleiro lurmuturra, Baleal edo Peito Ancho senadia, Monterreal edo Monteboi penintsula, Santa Marta penintsula (Baíña), Ladeirako kostaldeko barra, A Ramallosa (Natura 2000 sarearen barnean), Miñor ibaiaren itsasoratzea, Monte Lourido penintsula (Garza uhartetxoa eta Enredada lurmuturra), Canido, Monteferro penintsula eta Estelas uharteak.

## Historia 
Bere uretan Baionako portua dago. Antzina Galiziako portu garrantzitsuenetako bat izan zen, XVI. mendean A Coruñako portuarekin batera atzerri merkataritza burutu zezaketen Galiziako bi portu bakarrak baitziren. Ondorioz, itsasadarraren urpean hondoratutako eta topatzeke dauden ontzi eta altxorrak omen daude. Silleiro lurmuturrerantz joanez gero, kostaldea malkartsuagoa da. Bertan ontzi hainbat ontzien hondoratzeak jazo izan dira, tartean Peito Ancho (*La Regente)*, O Cunichán (*Collingham*) edota ABC ontziak.

Eskualde honetako usadiozko ontzia gamela delakoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garate Studios

**Garate Studios** 2000an M-ak, Kortatu, Negu Gorriak edota Nación Reixa musika taldeetako gitarrajolea izan zen Kaki Arkarazo musikariak sorturiko grabazio estudioak dira. Gipuzkoako Andoain udalerrian daude. Estudioa bi grabazio estudio eta zuzeneko grabaziorako ekipo mugikor batez osatuak daude.

Sorreran, musika munduan ibilbide luzeko injiniari zein musikari dugun Kaki Arkarazoren haserako ideian oinarriturik, estudioak Haritz Harreguy, Mikel Abrego, Izaskun Silva eta Kaki berak osaturiko lan taldeak sortuak izan ziren.

Estudio honetatik talde ugari igaro dira, tartean Chucho, ADN, Fermin Muguruza, Vetusta Morla, Dixebra, Kashbad, Anari, Skabidean, Amparanoia, Betagarri, Banda Bassotti, Atom Rhumba, Los Deltonos, Habeas Corpus, Eraso!, Soziedad Alkoholika, Sagarroi, Skalariak, Berri Txarrak, Kaotiko, Kuraia, Miqui Puig, Manta Ray, Cultura Probase, La Maravillosa Orquesta del Alcohol, O sonoro maxín edo NAO.

## Ereferentziak 
## Kanpo estekak 
* Garate estudioen webgunea
Corcubióngo itsasadarra

**Corcubióngo itsasadarra** edo **Cee eta Corcubióngo itsasadarra** Galiziako Coruñako probintzian dagoen itsasadar bat da. Rias Baixas itsasadar multzoaren barnean dago.

Bere kostaldean Fisterra, Corcubión, Cee, Dumbría eta Carnota udalerriak daude. Itsasadar honek arku zabal bat osatzen du, Finisterre lurmuturrean hasi eta Xallas ibaiaren bokalea eta O Ézaro herria barne hartzen ditu, gune honetan Ézaroko badia deitzen zaio, eta Pindo mendia multzo guztiaren gain dago, itsasadarraren arkua hegoalderuntz irekiz doa, Carnotako hondartzara iritsi arte, bertan senada bilakatzen da.

Brenseko kaia itsasadar honetan kokatua dago, bertatik merkantziak jasotzeko kargaontziak sartu ohi dira.

## Iruditegia 

Brens-Cee-Galiza.jpg|Itsasadarra Brens herritik ikusia, Cee udalerrian

## Kanpo estekak
Muros eta Noiako itsasadarra

**Muros eta Noiako itsasadarra** Galiziako Coruñako probintzian dagoen itsasadar bat da. Rias Baixas itsasadar multzoan dago, Corcubióngo itsasadarra eta Arousako itsasadarraren artean. Tambre ibaiaren bokaleak osatzen du.

Tambre ibaiaren ur gozoak itsasokoekin elkartzean, bibalbio, txirla eta berberetxoez oparoa den habitat bat sorrarazten da, inguruko herrien ekonomia jardueran berebiziko garrantzia duena.

## Iruditegia 

Fitxategi:Noia 060828 Ria.jpg|Noia.
Fitxategi:Outes.Galiza.05.jpg|Outes.
Fitxategi:Esteiro. Muros. Galiza.jpg|Muros.
Fitxategi:Panoramica desde a praia de Aguieira - Porto do Son - 01.jpg|Itsasadarraren ikuspegia Aguieirako hondartzatik.

## Kanpo estekak
El calzonazos

***El calzonazos*** (euskaraz *Galtzaundia*) 1974ko Mariano Ozores espainiar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Paco Martínez Soria, Mari Carmen Prendes, Florinda Chico, María Kosti, Luis Varela, Emilio Gutiérrez Caba, Laly Soldevila eta Alfredo Mayo aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Juan (Paco Martínez Soria) gizon aberatsa izan arren bere familiak guztiz kikilduta bizi den galtzaundi hutsa da: Matilde emaztea (Florinda Chico), Regina alaba (María Kosti), Ricarda koinata (Mari Carmen Prendes) eta honen semea den Felipe (Luis Varela). Alaba negoziogizon aberats batekin ezkontzekotan da, baina Juan bere suhia izango dena iruzurgile lotsagabe bat dela jabetuko da, hortaz, Regina harekin ezkon ez dadin Juanek medikuaren laguntzaz gaixo dagoenaren plantak egingo ditu. Juanek eskizofrenia duela sinistuaraziko die eta eroaren papera antzeztuko du. Etxea saldu eta bere koinata eta haren semea kaleratu egingo ditu, baina hauek Juan eroetxe batean sartu nahi dute. Ihes egiteko asmoz, Juan emakumez mozorrotuko da. Bere alaba eta senargaia Parisera doazela ohartzean, aireportura lasterka joan, kakanahaste guztia konpondu eta familia herrira bizitzera itzuliko da, baina oraingoa Juan egoeraren jaun eta jabe izanik.

## Aktoreak 
* Paco Martínez Soria: Juan
* Florinda Chico: Matilde
* María Kosti: Regina
* Emilio Gutiérrez Caba: Paquito
* Mari Carmen Prendes: Ricarda
* Luis Varela: Felipe
* Emilio Laguna: Bautista
* Guadalupe Muñoz Sampedro: Magdalena andrea
* Alfonso del Real: Arturo jauna
* Antonio Ferrandis: Antonio
* Laly Soldevila: Carlota
* Alfredo Mayo: Héctor Goizueta

## Kanpo estekak 
* *El Calzonazos* filmaren eszena ikusgai. Youtube.com 
* *El calzonazos* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Cet obscur objet du désir

***Cet obscur objet du désir***, euskaraz "Desioaren helburu ilun hori", gaztelaniaz "Ese oscuro objeto del deseo", Luis Buñuel zuzendari aragoiarrak zuzendu zuen asken filma izan zen. Gidoia Pierre Louÿs idazlearen eleberri bat hartzen du oinarri gisa, *La femme et le pantin*, euskaraz, "Emakumea eta gizagaixoa". Buñuelen filma guztietan bezala, historian elementu surrealistak tartekatzen dira.

## Gertakizunak 
Mathieu Faber, protagonista, Sevillatik Madrilera trenez doa. Bidaia hastear dagoenean kubo bat ur hartu eta geltokian dagoen emakume gazte bati burutik behera botatzen dio. Ondoren, tren-konpartimenduko bidaiarikideei emakume horrekin, Conchita izenekoa, izan duen harreman korapilotsua azaltzen die. Oinarrian deskubritzen du harreman sado-masokista bat non Conchitak haren gorputzaren bidez Mathieu erabat menperatu egin du nahiz eta harreman sexualak inoiz ez izan. Historian gertaera biolentoak tartekatzen dira, mota askotako atentatuak eta erasoak.

## Bi emakume protagonista 
Hasiera batean filmearen emakumezko protagonista Maria Schneider izan behar zen baina hasieratik arazo franko sortu zituen. Azkenik, filmatik aparte gelditu zen baina Buñueli paper bera egiteko bi emakume desberdinak erabiltzeko ideia gelditu zitzaion. Horrela, Carole Bouquet eta Ángela Molina Conchita izan ziren, zenbait ezaugarri desberdinak adieraziz: lehendabizikoa hotzagoa, bigarrena sentsualagoa.

## Misoginia 
Film honetan ere Buñuelek bere misoginia erakusten du. Esaterako, behin eta berriro zaku baten sinboloa errepikatu egiten da, batzutan Mathieu berak eramana. Filmearen une batean Mathieuren maiordomoak zakuaren esanahia argituko digu: "zer pentsatzen duzu emakumeetaz?" galdetuta, zera erantzuten du: "nire lagun filosofo batek dio emakumeak zaborrez betetako zakuak direla". Zenbait uneetan ere Mathieuk Conchitaren aurka biolentzia erabiliko du, honek. odolestuta, bere plazerra erakutsiz.

## Erotismoa 
Filmean zenbait eszenetan Conchita biluzik agertuko da eta hori garaiko zinemagintzan aretoetara publiko ugari erakarri zuen. Dena dela, erotismo ilunena eta gogorrena ikusten ez dena izango zen, batez ere Conchitak Mathieuren erabilera sadikoa erakusten duenean.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Filmaren trailerra.
* : Filmeko esaldi esanguratsuen bilduma.
El alegre divorciado

***El alegre divorciado*** (euskaraz *Dibortziatu alaia*) 1976ko Pedro Lazaga espainiar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. 1932ko Pedro Muñoz Seca eta Pedro Pérez Fernández antzerkigileen *Anacleto se divorcia* (*Anakleto dibortziatzera doa*) antzezlanean oinarritua dago. Paco Martínez Soria, Florinda Chico, Norma Lazareno, José Ángel Espinosa, Fernando Luján, Pancho Córdova, Sergio Barrios, José L. Murillo, Nina Tolentino eta Yolanda Ochoa aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Carlos (Fernando Luján) espainiar gaztea Mexikora joan eta bertan Gloriaz (Norma Lazareno) maiteminduko da, Felipe Aguirre (Pancho Córdova) mexikar negoziogizon garrantzitsuaren alaba. Ezkontzarako neskaren senideez gain Carlosen gurasoak ere gonbidatuko dituzte, Ramón eta Socorro (Paco Martínez Soria eta Florinda Chico), Madrilen taberna baten jabe diren eta txakurra eta katua bezala beti eztabaidan dabiltzan berrogeita hamar urtetik gorako senar-emazteak. Mexikora iristean, Ramón herrialde hartan dibortzioa legezkoa dela jabetuko da, hortaz buruan Gloriaz dibortziatu eta parrandaz-parranda ibiltzea otuko zaio, baina Gloriak senarra galtzaundi bat dela eta bakarrik bizitzan noraezean eta fundamenturik gabe ibili ondoren, lasterrera burumakur berarengana itzuliko dela iritzi du.

## Aktoreak 
* Paco Martínez Soria: Ramón Pozuelo
* Florinda Chico: Socorro Velilla
* Norma Lazareno: Gloria Aguirre
* José Ángel Espinosa: Gonzalitos (José Ángel Espinoza 'Ferrusquilla')
* Fernando Luján: Carlos Pozuelo
* Pancho Córdova: Felipe Aguirre jauna
* Carlos Bravo y Fernández: El Finisterre

## Kanpo estekak 
* *El alegre divorciado* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Shelley Duvall

**Shelley Alexis Duvall** (Houston, Texas, 1949ko uztailaren 7a – Blanco, Texas, 2024ko uztailaren 11) estatubatuar aktore, zinema ekoizle, idazle, abeslari eta ahots bikoiztailea izan zen. Maiz itxura fin eta izaera delikatu edo sentiberako emakumeen paperak antzeztu zituen.

Zalantzarik gabe, haren ibilbide osoko paper nagusia 1980an Stanley Kubrickek zuzendutako *The Shining* filmekoa izan zen. Beste film ospetsu batzuk hauek izan ziren: *Brewster McCloud* (1970), *McCabe & Mrs. Miller* (1971), *Thieves Like Us* (1974), *Nashville* (1975), eta *3 Women* (1977, Cannesko Zinemaldiko Emakumezko Aktore Onenaren Saria eta Emakumezko aktore onenanren BAFTA Saria), *Popeye* (1980), *Time Bandits* (1981), *Frankenweenie* (1984) eta *The Portrait of a Lady* (1996).

Bestalde, AEBetan *Faerie Tale Theatre* (*Ipuinen Antzokia*, 1982-1987) telebistako haurrrentzako ipuin saioaren sortzailea eta narratzailea izateagatik ere arras ezaguna da. *Frasier* telesailean ere agertu izan zen.
## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

## Kanpo estekak 
* Shelley Duvallen IMDBko fitxa irakurgai
Presio osmotiko

**Presio osmotikoa** mintz erdiragazkor bateko bi aldeen artean dagoen presio aldeari deritzo, osmosi fenomenoa gertatzen denean eta sistema egoera orekatuan dagoenean.

Osmosiaren bidez ura mintz erdiragazkor batean zehar pasatzen da. Mintz batek kontzentrazio desberdinetako bi disoluzioak banatzen baditu, osmosiaren bidez ura disoluzio hipotonikotik (kontzentrazio gutxiko disoluziotik) hipertonikora (kontzentrazio handiko disoluziora) pasatuko da, mintza zeharkatuz. Mintz erdiragazkorrek (adibidez, zelula mintzak) disolbatzailearen molekulak (ura) pasatzen uzten dituzte, baina ez dituzte solutuak pasatzen uzten.

Zenbat eta handiagoa izan bi disoluzioen arteko kontzentrazioaren aldea, orduan eta disolbatzaile gehiago pasatuko da kontzentrazio hipertonikoko eremura, eta presio osmotikoa handiagoa izango da.

300px|eskuinera|thumb|Osmosia eta presio osmotikoa -irakurri testua-

Presio osmotikoa disoluzio hipertonikoaren eremuko aldeetan sortzen da, ura bertara pasatzerakoan. Eremu horretan barruko presioa areagotzen da. Irudian, bigarren marrazkiaren ezkerreko eremuan (t= teq) presio osmotikoa agertzen da ura bertara joaterakoan, eskubiko eremutik ( \Delta_z 
izanik pasatu duen ur-bolumena).

Zelula barnean presio osmotikoari hanpadura-presioa deritzo.

Sistema biologikoetan zelulaz kanpoko ingurugiroak presio osmotikoari eta zelularen osotasunari eragiten dio. Ingurugiro hipertonikoa zelula barneko ingurugiroa baino solutuen kontzentrazio handiagoa duena da. Ingurugiro honek zelula barneko ura ateratzen du osmosiaren bidez, eta zelularen deshidratazioa eta heriotza eragiten du (plasmolisia). Ingurugiro hipotonikoak, aldiz, zelula barneko ingurugiroak baino solutu gutxiago ditu: ondorioz, ura sartzen da zelula barnealdera eta hanpadura-presioa igotzen da (zelularen lisia edo leherketa gertatuz).

[thumb|350px|eskuinera|[Eritrozitoen aldaketak presio osmotikoaren ondorioz -ingurugiro hipertonikoan deshidratatu egiten dira eta ingurugiro hipotonikoan hanpadura-presioa igotzen da-]]

Ingurugiro isotonikoak zelularen zitoplasmak duen solutuen kontzentrazio bera dauka; hau da zelularen biziraupena bermatzen duen ingurugiro bakarra 

## Orekaren presio osmotikoa 
Prozesu osmotiko batean oreka lortzen denean Van't Hoff-en ekuazioa betetzen da:

 \Pi = R \cdot T \cdot c 

* *Π* presio osmotikoa da, atmosferetan (atm)
* *R* gasen konstante unibertsala da 0,082 atm·l/K·mol.
* *T* tenperatura absolutua da, Kelvin graduetan
* *c* disoluzioaren molaritatea edo kontzentrazio molarra da

Erreakzio honek adierazten du presio osmotikoa disoluzioaren molaritatearekiko eta tenperaturarekiko zuzenki proportzionala dela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pieris (tximeleta)

***Pieris*** Pieridae familiako tximeleten generoa da, ia kosmopolita dena.

## Espezieak 
* *Pieris ajaka* (Moore, 1865)
* *Pieris angelika* (Eitschberger, 1983)]
* *Pieris balcana* (Lorkovic, 1970)
* *Pieris bowdeni* (Eitschberger, 1984))
* Aza-tximeleta (*Pieris brassicae*; Linnaeus, 1758)
* *Pieris brassicoides* (Guérin-Méneville, 1849)
* *Pieris bryoniae* (Hübner, 1790-1793)
* *Pieris canidia* (Linnaeus, 1768)
* *Pieris cheiranthi* (Hübner, 1808)
* *Pieris davidis* (Oberthür, 1876)
* *Pieris deota* (Nicéville, 1884)
* *Pieris dubernardi* (Oberthür, 1884)
* *Pieris dulcinea* (Butler, 1882)
* *Pieris ergane* (Geyer, 1828)
* *Pieris erutae* (Poujade, 1888)
* *Pieris euorientis* (Verity, 1908)
* *Pieris extensa* (Poujade, 1888)
* *Pieris krueperi* (Staudinger, 1860)
* *Pieris mahometana* (Grum-Grshimailo, 1888)
* *Pieris mannii* (Mayer, 1851)
* *Pieris marginalis* (Scudder, 1861)
* *Pieris melete* (Ménétriés, 1857)
* *Pieris naganum* (Moore, 1884)
* *Pieris napi* Linnaeus, 1758)
* *Pieris narina* (Verity, 1908)
* *Pieris nesis* (Fruhstorfer, 1909)
* *Pieris ochsenheimeri* (Staudinger, 1886)
* *Pieris oleraca* (Harris, 1829)
* *Pieris persis* (Verity, 1922)
* *Pieris pseudorapae* (Verity, 1908)
* *Pieris rapae* (Linnaeus, 1758)
* *Pieris tadjika* (Grum-Grshimailo, 1888)
* *Pieris virginiensis* (Edwards, 1870)

## Kanpo estekak
Zerynthia

***Zerynthia*** Papilionidae familiako tximeleten generoa da.

## Espezieak 
Generoak honako espezie ditu barnean:
* *Zerynthia caucasica* - (Lederer, 1864)
* *Zerynthia polyxena* - (Denis & Schiffermüller, 1775)
* *Zerynthia rumina* - (Linnaeus, 1758)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gonepteryx

***Gonepteryx*** Pieridae familiako tximeleten generoa da, Europan, Asian eta iparraldeko Afrikan bizi dena.

## Espezieak 
* *Gonepteryx acuminata* C. & R. Felder, 1862
* *Gonepteryx amintha* Blanchard, 1871
* *Gonepteryx burmensis* Tytler 1926
* *Gonepteryx chitralensis* (Moore, 1905)
* *Gonepteryx cleobule* (Hübner, 1824)
* *Gonepteryx cleopatra* (Linnaeus, 1767)
* *Gonepteryx eversi* Rehnelt, 1974
* *Gonepteryx farinosa* (Zeller, 1847)
* *Gonepteryx maderensis* Felder, 1862
* *Gonepteryx mahaguru* Gistel, 1857
* *Gonepteryx maxima* Butler, 1885
* *Gonepteryx nepalensis* Doubleday, 1847
* *Gonepteryx palmae* Stamm 1963
* *Gonepteryx rhamni* (Linnaeus, 1758)
* *Gonepteryx taiwana* Paravicini 1913

## Kanpo estekak
Marsvinsholm gaztelua

**Marsvinsholm gaztelua** () Suediako Ystad hiritik gertu dagoen gaztelu bat da, 12 kilometrotara, Eskaniako konderrian.

## Historia 
XIV mendean Bosøe, Borsøe eta Bordsyø izenekin ezagutu zen eremu hau eta Daniar monarkiak eskuratu zuen. 1630an Otte Marsvin nobleak erosi zuen eta 1644 eta 1648 artean gaztelua eraiki zuen. *Marsvinsholm* izenak "Marsvin-en uhartea" esan nahi du. Marsvin familia Danimarkako familiarik aberatsenetakoa zen.

1658 Roskildeko Itunaren ondoren Suediako monarkiak eskuratu zuen gaztelua eta XVIII eta XIX mendeetan hainbat aldiz berriztu zuen. 1854an Jules Stjernblad baroiari saldu zioten eta 1910an Johannes Johannesen daniarrak erosi zuen.

## Arkitektura 
Lau solairuko eraikin laukia da, eta ipar-ekialdeko eta hego-mendebaldeko erpinetan solairu bat eghiago duten dorreak daude. Hondartza bat dauka ondoan eta aintzira txiki bat ere bai.

## Kanpo estekak
Alexio II.a Komneno

**Alexio II.a Komneno** (; Konstantinopla, 1169ko irailaren 10a – Konstantinopla, 1183ko urria) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 1180-1183 bitartean. Aines Frantziakoarekin ezkondua, bere lehengusu Androniko I.ak hil zuen lepoa bihurrituta.

## Erreferentziak
Amerikako museoa (Madril)

**Amerikako Museoa** Espainiako Madril hiriburuan dagoen museo bat da.

## Kokalekua 
Madrilgo Unibertsitate Hirian dago, Moncloa-Aravaca barrutian, eta Errege Katolikoen etorbideko 6. zenbakian.

## Historia 
1941ean Dekretu bidez sortua izan zen eta 1944ko uztailaren 13an inauguratua. Gaur egungo egoitza 1943-1954 artean Luis Moya Blanco eta Luis Martínez-Feduchi arkitektoek eraiki zuten.

## Bilduma 
Bertan, Amerikako arkeologia, arte eta etnografia bilduma bat dago. Paleolitotik gaur egun arteko 25.000 pieza inguru ditu, nagusiki Maia zibilizazioa, Azteka Inperioa eta Inka Inperiokoak, baina baita Amerika guztiko beste zibilizazio eta eremukoak ere.

## Iruditegia 

Irudi:El_Museo_de_América_desde_el_Faro_de_Moncloa,_Madrid_(España).JPG|Fatxada nagusiaren xehetasuna Moncloako faroa|Moncloako farotik]].
Irudi:Bóveda_de_la_primera_sala_del_Museo_de_América,_Madrid,_España.JPG|Nerbioz trankatutako ganga.
Irudi:Tapadera_de_incensario_teotihuacana_(M._América_Inv.91-11-45)_01.jpg|Intsentsuarentzako estalkia, zeramika margotua, K.o. 400-700, Teotihuacan.
Irudi:Estela_de_Madrid_(Museo_de_América)_01.jpg|Maien hilarria, K.o. 600-800, Palenque.
Fitxategi:Museo_de_América_Quimbaya_treasure_02.jpg|Quinbayen altxorraren zati den urrezko irudia, bilduma guztiko pieza garrantzitsuenetakoa da
Fitxategi:001_Cabeza_llamada_del_Inca_Viracocha._Museo_de_América_(Madrid)._ManuelParadaLópezdeCorselas.jpg|Huirakotxa Inkaren burua.
Fitxategi:Vasija_Nazca_de_cerámica_(M._América,_Madrid)_01.jpg|Nazcako zeramikazko edukiontzia, K.o. 100 - 700, Peru.
Fitxategi:Sombrero_de_jefe_de_balleneros_Nutka_(M._América_Inv.13570)_02black.jpg|Nuu-chah-nulth herriko balezaleen kapela, XVIII. mendea, Kolunbia Britainiarra.

## Kanpo estekak 
* Amerikako museoaren webgunea
Espainiako Antropologia Museo Nazionala

**Antropologia Museo Nazionala** Espainiako Madril hiriburuan dagoen antropologia museo bat da.

## Kokalekua 
Retiro barrutian dago, Alfontso XII.a etorbidearen 68. zenbakian.

## Historia 
1875eko apirilaren 29an Anatomia Museoa bezala inauguratu zen, ondoren Antropologia, Etnografia eta Historiaurrearen saila gehitu zitzaion eta Natur Zientzien Museo Nazionalaren menpeko izatera igaro zen. 1910an Dekretu bidez Natur Zientzien Museo Nazionalaren menpekotasunetik atera eta Antropologia, Etnografia eta Historiaurrearen Museo Nazionala deitzera pasa zen. Azkenik, 1940an gaur egungo izena jaso zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Museo_Nacional_de_Antropología_(España)_01.jpg|Aurrealdea.
Irudi:Sala_central_MNA.JPG|Erdialdeko aretoa.
Irudi:Cabeza femenina con tocado Cerro de los Santos.jpg|Iberiar garaiko emakume buruaren irudia.
Irudi:Sopera de la Harira.jpg|Ramadan aldiko zopaontzia, Afrikako Saila.
Irudi:Tambor vudú MNA.jpg|Vudu danborra, Amerikako Saila.
Irudi:Jambiya MNA.jpg|XVII-XVIIIII. mendeetako Indiako ezpata, Asiako Saila.
Irudi:Momia guanche MNA (2).JPG|Guantxe momia, Anatomia Saila.
Irudi:Máscara Malanggan MNA.jpg|Mozorroa, Ozeaniako Saila.

## Kanpo estekak 
* Antropologia Museo Nazionalaren webgunea
Zelta korapilo

[thumb|180px|Zelta korapiloez apaindutako [Zelta gurutzea.]]
**Zelta korapiloa** delakoa Zelta Herrialdeek osatzen duten eremuko Uharteetako artean ohikoa den korapilo apaingarri mota bat da. Nagusiki herrialde hauetako kristau artean agertzen da, eskuizkribu eta monumentuetan, batez ere zelta gurutzeetan edota Lichfieldeko Ebanjelioetan eta Kellseko Liburuan. Zelta korapilo asko amaigabeak dira, alegia, ez dute hasiera edo amaiera jakinik.

## Kanpo estekak
Bresteko gaztelua

**Bresteko gaztelua** (, ) Bretainiako Brest hirian dagoen gaztelu bat da. Penfeld ibaiaren ertzean dago, Bresteko badiaren bihotzean.

## Historia 
### Erromatarren garaia 
III. mendean erromatarrek *castellum* bat eraiki zuten bertan. 3-4 metrotako altuera izan omen zuten harresiek eta 120-140 metrotako luzera. 1000 soldadu inguru sartzen ziren bertan. Badirudi ordea ez zutela guztiz osatu gaztelua 410 inguruan alde egin baitzuten. Gaztelua Leongo kondeen esku gelditu zen orduan. 1064 eta 1065 artean Conan II.a Leongo bizkondeak berriztu egin zuen gaztelua, putzu batez inguratuz eta kapera bat eraikiz barnean.

### Bretainiako Dukeak 
1240an Bretainiako Dukeek eskuratu eta gotortu egin zuten normandiarren aurkako babes sistemaren parte bihurtuz. Burgoa gazteluan tokirik gabe gelditzen ari zela ikusita ateratzen hasi zen ibaiaren bi aldeetan zabalduz. 1341ean Bretainiako oinordekotza gerran kaltetua izan zen. XV mendean lan handiak egin ziren gazteluan, babes egiturak eta armak berriztuz.

### Vaubanen gotorlekua 
1631 urtean Richelieu kardinalak portu militar bihurtu zuen Brest eta 1700an Vauban gotorleku ugarietako bat bilakatu zen. 1785ean Luis XVI.a Frantziakoak aginduta M. Jallier de Savault arkitektoak handitu egin zuen gaztelua.

### XX. mendea 
Bigarren Mundu Gerran alemaniar naziek hiria eskuratu eta itsaspekoen base bihurtu zuten. 1944ko Normandiako konkistaren barnean Bresteko gaztelua alemaniarren erresistentzia leku bakarretakoa bihurtu zen. Aliatuek orduan bonbakatu egin zuten eta hiria ia erabat suntsiturik gelditu zen.

1955ean Itsasgintzako Museo Nazionalak hartu zuen eta itsasontzien maketak daude bertan ikusgai.

thumb|erdian|500px|Bresteko gazteluaren ikuspegi panoramikoa.

## Iruditegia 

Irudi:Chateau-Keep-Brest-20060523-056.jpg|Eraikin nagusia.
Irudi:Tour-Azenor-Brest-20060523-060.jpg|Azenor dorrea.
Irudi:Brest - 111008-14 château.JPG|Paradis dorrea.
Irudi:Brest - le château - PA00089847 - 348.jpg|Itsasgintza Museo Nazionala.

## Kanpo estekak 
* Bresteko gaztelua. Bresteko Ugal webgunea 
* Bresteko gaztelua. Bretainiako Ondare Kulturala 
* Bresteko gazteluaren 3D berreraikitzea
Saúl Martínez

**Saúl Asael Martínez Alvarez** (1976ko urtarrilaren 29a - ) Hondurasko futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Death Hunt

**Death Hunt** (euskaraz *Heriotz Ehiza*) 1981eko Peter R. Hunt estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza film bat da. Charles Bronson, Lee Marvin, Andrew Stevens, Carl Weathers, Ed Lauter eta Angie Dickinson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1931, Yukon, Kanada. Albert Johnson (Charles Bronson) mendiaren bihotzean bizi den ehiztari bat da, errugabea izan arren hilketa burutzea leporatu berri dute. Une hartatik aurrera, Kanadako Zaldizko Poliziaren jazarpen gupidagabea jasan beharko du, Edgar Millen (Lee Marvin) sarjentua buru duen gizon talde batek Johnson hiltzeko ehiza bati ekingo dio, aldiz, Johnsonek haiengandik ihes egiteko Alaskarako bideari ekingo dio .

## Aktoreak 
* Charles Bronson: Albert Johnson
* Lee Marvin: Edgar Millen sarjentua
* Andrew Stevens: Alvin Adams kondestablea
* Carl Weathers: George Washington Lincoln "Sundog" Brown
* Ed Lauter: Hazel
* Scott Hylands: Hank Tucker kapitaina
* Angie Dickinson: Vanessa McBride
* Henry Beckman: Bill Luce

* William Sanderson: Ned Warren
* Jon Cedar: Hawkins kondestablea
* James O'Connell: Hurley
* Len Lesser: Lewis
* Maury Chaykin: Clarence
* August Schellenberg: Deak De Bleargue
* Richard Davalos: Beeler (kredituetan Dick Davalos)

## Kanpo estekak 
* *Death Hunt* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Death Hunt* filmaren IMDBko fitxa ikusgai
Davit Mujiri

**Davit Mujiri** (; 1978ko urtarrilaren 2a - ) Georgiako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo loturak 
* National Football Teams
*
Irfan Bachdim

**Irfan Haarys Bachdim** (1988ko abuztuaren 11 - ) Indonesiako futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Fábio Santos Romeu

**Fábio Santos Romeu** (1985eko irailaren 16a - ) Brasilgo futbolaria da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Mazinho Oliveira

**Waldemar Aureliano de Oliveira Filho** (1965eko abenduaren 26a - ), ***Mazinho*** ezizenaz ezaguna, Brasilgo futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala 
## Kanpo estekak 
* National Football Teams
*
Partizio (argipena)

**Partizio** eta **partiketa** hitzek zenbait partitu edo zatitzeko ekintza eta horren ondorioa adierazten dute:
* matematikan, partizioa, zenbaki bat batugai osotan deskonposatzea;
* informatikan,
** partizio editore,
** disko-partizioa.
Konposizio (argipena)

**Konposizio** hitzak adiera zenbait ditu:
* musikan, **konposizioa**, lan musikalak sortzeko artea;
* arte bisualetan, **konposizioa**, arte-lan batean elementuak hautatzea eta antolatzea
* matematikan, **konposizioa**, zenbaki oso bat batugai osoen batura gisa azaltzeko moduetako bakoitza, batugaien ordena kontuan harturik.
Isaak II.a Angelo

**Isaak II.a Angelo** (, *Isaakios II Angelos*; 1156ko iraila – 1204ko urtarrila) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 1185-1195 eta 1203-1204 bitartean.

## Bizitza 
1185ean enperadore izendatu zuten, Androniko I.a Komnenoren ordez. Bulgariarrak, serbiarrak eta valakiarrak matxinatu zitzaizkion, ezarri zituen zergak zirela-eta, eta behin baino gehiagotan Isaaki aginpidea kentzea lortu zuten. Alexio bere anaiak koroa uztera behartu zuen 1195ean.

## Erreferentziak
Abuwtiyuw

**Abuwtiyuw** (K.a. 2280a baino lehen hila) egiptoar txakur bat izan zen. Batzuetan **Abutiu** gisa transkribatzen da. Dokumentatua izan den lehen izendun etxaberea izan zen. Uste denez Seigarren Dinastiaren (K.a. 2345-2181) errege-guardiaren txakurra izan zen, eta Gizako Nekropolian hileta zeremonial bat izan zuen, ezezaguna den faraoi baten ondoan.

Abuwtiyuwren hiletan faraoiak emandako opariak idatzita agertzen dira harri batean inskribatua. Hau George A. Reisner egiptologoak aurkitu zuen 1935eko urrian. Abuwtiyuwren jabeak egindako hilobi-kaperaren eraisketatik hartutako harri hau Seigarren Dinastiaren mastaba batean berrerabili zen. Taula horrek 54.2×28.2×23.2 zentimetroko tamaina du. Inskripzioan hamar lerro bertikal daude, hieroglifikoz betean, lerro bertikalekin bereiziak.

Abuwtiyuw ziurrenik erbi-txakur txakur bat zen, gaur egungo galgo edo xarlango baten antzekoa, belarri luzeekin eta isats kiribilduarekin. Txakurraren inskripzioa aurkitu zen hilobia Gizako Mendebaldeko Eremuan dagoen G 2100 Hilerrian zegoen, Keopsen piramidearen mendebaldean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Philology, harriaren argazki batekin.
1986ko urtarrilaren 15eko Donostiako tiroketa

[thumb|300px|Tiroketan hildako Alejandro Auzmendi *Satza*ren aldeko graffitia, [Amara auzoan, 2016ko Gudari Eguna dela eta.]]
**1986ko urtarrilaren 15eko Donostiako tiroketa** egun horretan Bilbao-Behobia autobidearen parean, Pasaiatik eta Altzatik gertu, izandako tiroketa izan zen. Horren ondorioz, ETA militarreko hiru kide, Alejandro Auzmendi Ilzarbe, *Satza* ezizenez, Luisma Zabaleta Mendia eta Bakartxo Arzelus, hil ziren Guardia Zibilak egindako tiroen ondorioz. Espainiako Barne Ministerioaren arabera, hiru etakideek Frantziako kamioi bat metrailatu eta gero, Guardia Zibilaren patruila batek hatzeman eta tiroketa hasi zen. Hilketen aurka protesta egiteko, ezker abertzaleko hainbat erakundek greba orokorrerako deia egin zuten Donostian urtarrilaren 17rako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Soreasu Antzokia

**Soreasu Antzokia** Gipuzkoako Azpeitia udalerrian dagoen antzoki, zine areto eta kulturgune bat da. Bertan, arte eszenikoak (dantza, antzerkia), musika kontzertuak, hitzaldiak eta zinema programatzen dira.

## Kokalekua 
Soreasu Auzunean dago, Foru kaleko 6. zenbakian.

## Historia 
2000an Azpeitiko Udalak ordurarte herriko zine aretoa zen Soreasu antzokia erosi eta zaharberritu zuen 2011ko ekainaren 4ean bere auditorioa inauguratu zen.

Fitxategi:Azpeitia - Soreasu Antzokia 01.JPG
Fitxategi:Azpeitia - Soreasu Antzokia 07.JPG
Fitxategi:Azpeitia - Soreasu Antzokia 05.JPG
Fitxategi:Azpeitia - Soreasu Antzokia 09.JPG

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea
Holandarren garaipenaren alegoria espainiar ontzidiaren aurka Gibraltarren, 1607ko apirilaren 25ean

**Holandarren garaipenaren alegoria espainiar ontzidiaren aurka Gibraltarren, 1607ko apirilaren 25ean** (), Adam Willaerts herbeheretar margolariaren olio koadroa da, gaur egun Rijksmuseumen gordetzen dena, Amsterdamen. 1615 eta 1630 bitarte margotu zen Ultrechten.

## Deskripzioa 
Margolana herbeheretarrek Gibraltarreko guduan espainiarren aurka lortutako garaipenaren alegoria da, 1607ko apirilaren 25ean gertatu zena, Laurogei Urteko Gerraren barruan. Margolanaren lehen planoan ikusi daiteke herbeheretar bat eta espainiar bat makil bat bereganatzeko borrokan, ingeles bat eta veneziar bat begira ari diren bitartean. Atzean, itsasontzi-bataila ikusten da Gibraltarko haitzaren inguruan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ilunabar Aldea (1959ko telesaila)

***Ilunabar Aldea*** () AEBtako zientzia-fikzio, fantasia eta suspensezko telesail bat da. 1959ko urriaren 2tik 1964ko ekainaren 19ra CBS katean aireratu zen. Denera 156 atal izan zituen eta 5 denboraldiz aireratu zen.

Telesaila estreinatu zen garaian berehalako eta sekulako arrakasta izan zuen eta ikusle andana bildu ohi zuen telebistaren inguruan. Arrakasta honi esker jatorrizko zuri-beltzeko telesaila klasiko honetaz gain, gerora telesailaren bertsio modernizatu berriak aireratu izan dira, bakoitza aireratua izan zen garaiko gizarteari egokitua, *Ilunabar Aldea (1985eko telesaila)* eta *Ilunabar Aldea (2002eko telesaila)*, bai eta zinemarako *Twilight Zone: The Movie* (1983) filma eta telebistarako ''Twilight Zone: Rod Serling's Lost Classics* (1994) telefilma ere.

Sarrerako eta amaierako musikaren doinu edo gitarra riffa telesailaren ikur bilakatu zen, hura entzutearekin bakarrik jendeak telesail honekin lotzen baitu, ondorioz telesaila honetan nahiz hurrengo bertsioetan erabilia izan da.

Euskal Herrian bai ETB1ean euskaraz nahiz ETB2an gaztelaniaz aireratu izan da.

## Telesaila 
*Ilunabar Aldea* telesailak zientzia-fikziozko literatura generoko idazle prestigiotsu askoren gidoiak izan zituen, tartean Charles Beaumont, Richard Matheson, Jerry Sohl, George Clayton Johnson, Earl Hamner Jr., Reginald Rose eta Ray Bradbury. Atal asko Ambrose Bierce, Lewis Padgett, Jerome Bixby eta Damon Knight idazleen idazlanen egokitzapena izan ziren.

Telesail honetako atalak zuzendu zituzten zinemagileen artean honakoak daude: Abner Biberman, Richard Donner, Robert Florey, Mitchell Leisen, Robert Parrish, Ted Post, Stuart Rosenberg, Richard C. Sarafian eta Don Siegel.

Atal asko Hollywoodeko aktore ospetsuek antzeztu zituzten, adibidez: Dana Andrews, Martin Balsam, Charles Bronson, John Dehner, Andy Devine, Dan Duryea, Robert Duvall, Peter Falk, Anne Francis, Dennis Hopper, Buster Keaton, Jack Klugman, Martin Landau, Ida Lupino, Lee Marvin, Kevin McCarthy, Burgess Meredith, Vera Miles, Elizabeth Montgomery, Agnes Moorehead, Leonard Nimoy, Warren Oates, Donald Pleasence, Robert Redford, Burt Reynolds, Cliff Robertson, Mickey Rooney, Telly Savalas, William Shatner, Inger Stevens, Rod Taylor, Lee Van Cleef, Jack Warden, James Whitmore, Dick York eta Gig Young.

Rod Serling bera atal guztien sarrerako narratzailea izateaz gain, saioaren hasieran ere agertzen zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Ilunabar Aldea* telesailaren sarrera ikusgai. Youtube.com 
* *Ilunabar Aldea'' telesailaren IMDBko fitxa irakugai
Royal Mail

**Royal Mail** (Galesez *Post Brenhinol* eta Eskoziako gaeleraz ''a' Phuist Rìoghail*; euskaraz *Errege Posta'') Erresuma Batuko posta zerbitzua konpainia da.

## Historia 
1516an Henrike VII.a Ingalaterrakoak herrialdeko Posta Bulego Nagusi gisa sortu zuen; hortaz, munduko posta zerbitzu konpainia zaharrenetakoa da. Egun, Erresuma Batuko Gobernuak Negozio, Berrikuntza eta Gaitasunak saileko Estatu Idazkariaren bidez kontrolatzen du.

## Ezaugarriak 
Enpresa Eresuma Batuaren barneko posta eta mezularitzaren arduraduna da, helburu horretarako Ingalaterra, Gales, Eskozia eta Ipar Irlandan 15.000 bulego ditu. Royal Mailen posta arrunterako azpienpresen artean Parcelforce Worldwide (mezularitza) eta General Logistics Systems (nazioarteko logistika jarduerak) daude.

## Kanpo estekak 
* Royal Mail posta zerbitzuaren webgunea