Josu Ibargutxi

Bere biografia, gazte-militantziak eta 1968an espetxera eraman zuen istripu larri batek markatua, urte nahasi haien kontakizunaren parte da. Hainbat urtez kartzelan egon ondoren, 1976ko ihesaldian parte hartu zuen eta 1977an askatu zuten. Gaur egun frankismoaren krimenekin zerikusia duten auzi judizialak bultzatzen dituen euskal plataforma baten bozeramailea da, memoria demokratikoaren esparruan bere testigantza emanez. 

Josu Ibargutxi Eibarren jaioa 1949an. Ama Eibarkoa zen, eta aita Ubidekoa, hiru seme-alaba izan zituzten . Hamasei urterekin ezker abertzalearen inguruan  militatzen hasi zen, propaganda sortzen eta banatzen, pintadak egiten eta abar. 1968an, aldean zeraman lehergailu batek eztanda egin zion, zauri larriak jasan zituen eta espetxeratua izan zen.  

1968ko apirilaren 29an, gaueko 9:30tan, hiru gazte bonba bat muntatzen ari dira, gazte horien artean Josu daukagu. Hartan dihardutela, ustegabeko kontakturen batek eragiten du bat-batean aparatoa lehertzea, Ibargutxi itsu geratzen da aurpegia guztiz erreta eta hatzamar bat mozturik. Handik ordu erdira Guardia Zibila agertzen da, Donostiko ospitalera bidaltzen dute, medikuek ez zuten uste bizirik helduko zenik, baina 5 egun konorterik gabe egon ondoren, 30 erreanimazio gelan, 8 hilabete ospitalean eta 15 aldiz kirofanoan bizirik atera zen. 

Josuri 46 urteko zigorra eman zioten, horietatik 9 igaro zuen espetxean, gaur bere egoera ofiziala forgatzen duen dokumentu bat esegi dezake etxeko marko batean: “certifico, que el penado que al margen se expresa, es puesto en libertad en el dia de la fecha, por dejar extinguida la pena de 37 años,  24 meses y 366 dias, por amnistia, que le fue impuesta por el consejo de guerra de San Sebastian por el delito de terrorismo”.  

Baina espetxean egon zen bitartean, “La fuga de Segovia” gertatu zen,  Segoviako kartzelatik ihes egitea 1976ko apirilaren 5ean gertatutako ihesaldi kolektibo ospetsu bat izan zen, 29 presok, gehienak ETAkoak (Josu Ibargutxi barne) , baina baita beste talde batzuetakoak ere, tunel batetik ihes egin zutenean. Tunel hori hainbat hilabetez zulatu zuten, estolderiarekin konektatuta, industria-gune batera iristeko.  Gertakari honek eraman zuen Imanol Uribek pelikula bat egitea honi buruz: *“La fuga de Segovia”.* 

1975etik hasi ziren planifikatzen fuga hau, baina Poliziak Dokumentazio Zerbitzu Nagusiko (Seced) espioia infiltratu zuen taldean, frankismoko inteligentzia agentzia zaharra, Mikel Lejarzarzarena, ezizenez El Lobo. Honek agintarien esku utzi zituen presoen planoak eta dokumentazioa, eta ekintza bertan behera utzi zuen. Hala eta guztiz ere, haien plan-a ondo zihoan, espetxetik lortu zuten ihes egitea, baina Frantziako mugan komunikazio arazoak izan zituzten, horrek eragin zuen fugatuak gauez menditik ihes egitea, baina azkenean, ingurua zaintzen ari zen Guardia Zibilak geldiarazi zituen, eta, ondorioz, sakabanatu egin ziren eta haien artean kontaktua galdu zuten. Tiroketa bat izan zen agenteen eta talde handienaren artean, eta, antza denez, istripuz hil zuten iheslarietako bat, Oriol Solé Sugranyes, 28 urtekoa eta filiazio anarkistako bakarra. 21 une hartan entregatu ziren; apirilaren 7an eta 8an ETAko hiru kide atxilotu zituzten inguru horretan.  

Ihes egitea lortu zuten kide bakarrak izan ziren: Carles García Solé, Mikel Laskurain, Koldo Aizpurua eta Jesús María Muñoa. 

Josu Ibargutxi harrapatu zuten eta espetxeratu. 

50 urte ondoren, 2025eko abenduan, Durangon, Josu Ibargutxi eta Carmen Otxoak liburu bat aurkeztuko dute Segoviako fugan bizi izan zutena kontatzen: “*Lucha y militancia en las cárceles del franquismo (1968-1977), palabras contra el olvido*.”