Jone Uria

thumb
**Jone Uria Albizuri** (Algorta, Getxo, 1990eko apirilaren 28a) bizkaitar bertsolari eta matematikaria da. BCAM Matematika Aplikatuen Euskal Zentroan ibilitakoa, Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da. Zientziaren dibulgazioa jorratu du askotan eta, behin baino gehiagotan, bertsoak baliatu ditu zientziaren mundua gizartera hurbiltzeko. Tesian zuhaitz forma duten grafoak ikertu zituen, multzo teoriaren barruan.

## Matematikaritza 
Zientzia matematikoak ikasi zituen Leioako Zientzia Fakultatean, Madrileko Unibertsitate Autonomoan burutu zuen masterra, eta Matematika Aplikatuen Euskal Zentroan (BCAM) aritu zen gero. Doktorego-tesian zuhaitz forma duten grafoak ikertu zituen, multzo teoriaren barruan. Matematikan doktorea eta matematikazalea izanik, bertsotara eraman du matematika dibulgazio mailan. Esaterako, bertso bat plazaratu zuen hainbat zenbakiren mediana kontzeptu estatistikoa nola kalkulatu behar den azaltzeko; edo koronabirusaren hedapenaren izaera esponentziala formula matematikoen bidez bertsotan 2020an azaldu zuen.[thumb|[Mediana nola kalkulatu, bertsotan:
*Datu ordenatuen*
*multzo konpletoa*
*kopuru bakoitia*
*bada aztertzekoa*
*mediana da erdian*
*den zenbatekoa*
*Ta bikoitia bada*
*erabatekoa*
*Erdian dauden bien*
*bataz-bestekoa*|260x260px]]
2019ko otsailaz geroztik, Berria Egunkariko *Arkupean* iritzi-ataletik hainbat kontzeptu matematiko erabiltzen ditu aktualitateko gaiak lantzeko. Berak nahiko luke gehiago eztabaidatuko balitz zientziaz, interes handiagoa balego berarekiko, saiakera gehiago egingo balira ulertzeko, presenteago balego eguneroko elkarrizketetan eta gauzak adierazteko moduetan. Bere helburua, denok konpartitzen dugun balizko kultura orokor horren barruan, zientziak daukan bolumenean zentimetro kubiko batzuk zabaltzeko gai izatea da. 2022ko ekainaren 25eko artikuluan ("Finitu" izenburukoa),bere zutabeen kopurua "finitu" zela argudiatuta, 72. zutabe hura tarte luze baterako azkena izango zela idatzi zuen.

## Bertsolaritza 
Algortako Bertsolari Eskolan (ALBE) trebatutako bertsolaria da. Bizkaiko Eskolartekoetan txapelduna izan zen txikietan zein nagusietan. 2008an, Ipar Uribeko txapeldunordea izan zen eta lehenengoz parte hartu zuen 2008ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketan. Finalaurrekoetara iritsi zen orduan. 2009ko Bertsolari Txapelketa Nagusian finalaurrekoetako bigarren itzulira ere heldu zen. 2010ean, berriz, Uribe Kostako txapelduna bilakatu zen. 

2010ean, 2012an, 2014an, 2016an, 2018an, 2021ean, 2023an eta 2025ean Bizkaiko Bertsolari Txapelketako finaletara heldu zen; eta hauetako bitan txapeldunorde izan zen.

Bertsolari Txapelketa Nagusietan ere aritu da 2009an, 2013an, 2017an eta 2021ean.

### Bertso-txapelketak 
* Bizkaiko Eskolarteko Txapelketa
** Txapelduna (2): 2007, 2008 (handitan)
* Euskal Herriko Eskolarteko Txapelketa
** Txapeldun ordea (2): 2004 (txikitan), 2008 (handitan)
* Bizkaiko Txapelketa:
** bigarrena (2): 2021 eta 2023
** hirugarrena (1): 2016
** laugarrena (2): 2012, 2018
** bosgarrena (1): 2014
** seigarrena (2): 2010 eta 2025
** finalaurrekoak (1): 2008
* Bertsolari Txapelketa Nagusia:
** finalaurrekoak (4): 2009, 2013, 2017, 2021

## Sariak 
* Bertxoko sariketa:(1) 2009 
* Abra saria: (1) 2010 
* Xenpelar saria: (1) 2012 
* Uribe Kosta eskualdeko txapelketa:(5) 2010, 2016, 2018, 2022 eta 2024 
* Señora sariketa: (1) 2024 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jone Uria Berria egunkariko kolaborazioak. Arkupean atala. Aktualitatea ikuspegi matematikoarekin (30 artikulutik gora)
* @joneurialbizuri kontua Twitter-ren.
* Jone Uria 2008ko bertsolari-txapelketan.
*Jone Uria bertsoa.eus webgunean
*Z*ientzialari (77) Jone Uria: “Matematika teorikoaren eta aplikatuaren arteko bidea norabide bikoa da”**. Kultura Zientifikoko Katedra (2017-07-27).*
*Groups acting on regular rooted trees: congruence subgroup problem and portrait growth. Jone Uriaren doktorego-tesia. EHU 2017
*Zuhaitz errotuen automorfismoen taldeak: kongruentziazko azpitaldeen propietatea eta erretratu hazkundea. Jone Uriaren 6 txioak 2018ko Txiotesia txapelketan.
*Elkarrizketa: Materia, bere buruaz galdezkaBerria, 2021.08.22