Tel Aviv

**Tel Aviv**, ofizialki **Tel Aviv-Yafo**, (; ) Mendebaldeko Asiako hiria da, Ekialde Hurbilean kokatua, Mediterraneo itsasoaren ertzean. Israelgo bigarren hiririk populatuena da Jerusalem ondoren.

## Klima 

## Historia 
Sionistek sortutako hiria da, XX. mendearen hasieran. Izenak berak, hebreeraz, *Udaberriko Mendia* esan nahi du, eta Theodor Herlzen *Altneuland* edo *Lurralde Zahar Berria* eleberritik hartua da.

Yafon kokatutako judu sionistek 1906an hiri berri bat sortzea erabaki zuten, aurreko bizitza kalitate txarrari ihes egiteko. 1909an lurrak erosten hasi ziren, *lorategi hiria* diseinuko hiri bat eraikitzeko: leku handia, berdegune ugari, azken batean Yafok zuen gehiegizko masifikazioaren aurkako hiri eredua.

Tel Aviv Israelgo modernitatearen ikur bihurtu da urteetan zehar. Israelgo gune komertzial, finantzario, kulturala da.

Gaur egun Yaforekin batuta dago eta 358.000 biztanle ditu, gehienak jatorri judukoak (arabiarrak populazio osoaren %3,9 dira bakarrik).

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.9)
  id:barra2 value:rgb(0.6,0.9,0.7)

ImageSize = width:750 height:275
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:400000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:12500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1920 text:1920 
  bar:1925 text:1925 
  bar:1937 text:1937 
  bar:1948 text:1948 
  bar:1955 text:1955 
  bar:1961 text:1961 
  bar:1972 text:1972 
  bar:1983 text:1983 
  bar:1995 text:1995 
  bar:2005 text:2005 
  bar:2009 text:2009

  
PlotData=
  color:barra width:38 align:center

  bar:1920 from:0 till: 2000
  bar:1925 from:0 till: 34000
  bar:1937 from:0 till: 150000
  bar:1948 from:0 till: 248500
  bar:1955 from:0 till: 359700
  bar:1961 from:0 till: 386100
  bar:1972 from:0 till: 363800
  bar:1983 from:0 till: 327300
  bar:1995 from:0 till: 348900
  bar:2005 from:0 till: 378900
  bar:2009 from:0 till: 393200

PlotData=

  bar:1920 at: 2000   fontsize:S text: 2.000    shift:(0,5)
  bar:1925 at: 34000  fontsize:S text: 34.000   shift:(0,5)
  bar:1937 at: 150000 fontsize:S text: 15.0000  shift:(0,5)
  bar:1948 at: 248500 fontsize:S text: 248.500  shift:(0,5)
  bar:1955 at: 359700 fontsize:S text: 359.700  shift:(0,5)
  bar:1961 at: 386100 fontsize:S text: 386.100  shift:(0,5)
  bar:1972 at: 363800 fontsize:S text: 363.800  shift:(0,5)
  bar:1983 at: 327300 fontsize:S text: 327.300  shift:(0,5)  
  bar:1995 at: 348900 fontsize:S text: 348.900  shift:(0,5)
  bar:2005 at: 378900 fontsize:S text: 378.900  shift:(0,5)
  bar:2009 at: 393200 fontsize:S text: 393.200  shift:(0,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:

## Kultura 
Tel Aviveko unibertsitatea Israelgo garrantzitsuena da, eta nazioartean ere ospe handia du fisika, informatika, kimika eta hizkuntzalaritza gaietan bereziki. Opera entzutegi garrantzitsua dauka, non Placido Domingo tenoreak hiru urte egin zituen (1962-65). Antzerki ikuskizunak egiteko hainbat eszenatoki ere baditu.

Museo eskaintza zabala du, besteak beste arkeologia, arte garaikidea, judaismoaren historia, historia militarra... aztertzen dituztenak.

## Kirola 
Tel Aviv ezaguna da bertako saskibaloi taldeagatik, Maccabi Tel Aviv, besteak beste Europako txapelketan 5 aldiz izan baita garaile. Horrez gain, Maccabi Tel Aviv eta Bnei Yehuda Tel Aviv futbol taldeak ere badaude.

## Tel Avivtar ospetsuak 
* Uri Geller (1949-), ilusionista.
* Benjamin Netanyahu (1949-), lehen ministroa.
* Noa (1969-), abeslaria.
* Dana International (1972-), abeslaria.
* Ghil'ad Zuckermann (1971-), hizkuntzalaria.

## Herri eta hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Tel Aviveko webgune ofiziala
* Tel Aviven sorrerari buruzko artikulu laburra ARGIA astekarian