Girona

**Girona** Kataluniako udalerria da, Gironès eskualdeko hiriburua dena eta Gironako probintzian ere kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 96.188 biztanle zituen eta 39.14&nbsp;km²-ko azalera du.

Ter ibaiak udalerria zeharkatzen du.

## Auzoak 
* **Centre**: *Barri* *Vell*, *Mercadal* eta *Carme*
* **Eixample**: *Sant Narcís*, *Eixample Nord* eta *Eixample Sud*
* **Est**: *Sant Daniel, Torre Gironella, Pedreres, Font de la Pólvora, Vila-roja* eta *Gavarres*
* **Mas Xirgu**: *Mas Xirgu*
* **Montjuïc**: *Montjuïc*
* **Nord**: *Pedret*, *Pont Major*, *Muntanya* *de* *Campdorà* eta *Pla* *de* *Campdorà*
* **Oest**: *Sant Ponç*, *Fontajau*, *Taialà*, *Germans* *Sàbat*, *Domeny* *Nord* eta *Domeny* *Sud*
* **Santa Eugènia**: *Hortes*, *Santa* *Eugènia* *de Ter* eta *Can* *Gibert* *del* *Pla*
* **Sud**: *Palau*, *Avellaneda*, *Montilivi* eta *la Creueta*

## Klima 
## Ondarea 
thumb|ezkerrera|Gironako katedralaren kanpoaldea.
### Katedrala 
Gironako katedrala hiriko monumentuen artetik nabarmentzekoa da, bai eta Katalunia osoko kultura ondarearen barruan aipatzekoa ere. Izan ere, "Kataluniako zazpi mirariak" direlakoen artean dugu tenplu gotiko hau.

Lehendabiziko tenplu erromanikoa X. eta XI. mendeen artean eraiki zuten, VII. mendean meskita izandakoaren gainean, Islameko inbasioaren aurretik beste eraikin kristau zaharragoak egon baziren ere. Gaur egun arte zutik mantendu da sasoi hartako Carolus Handiaren kanpandorrea edo *Torre de Carlemany*.

Gaur egungo katedral gotikoa egiteari 1312an ekin zioten, eta garai horretako estilo gotikoarekin erdiko nabe erraldoia egin izan zuten, munduko handiena dena.

XVIII. mendean aurrealde nagusi barrokoa egin zuten, eta 1960an azkenean amaitutzat eman zuten eraikin osoa.

### Bestelakoak 
* Sant Feliu eliza
* Sant Pere de Galligants monasterioa
* Bainuetxe arabiarra
* Barri Vell
* Harresia
* Onyar ibaiko etxeak

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:610 height:350
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:100000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1857 text:1857
  bar:1887 text:1887
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1990 text:1990
  bar:1996 text:1996
  bar:2000 text:2000
  bar:2006 text:2006
  bar:2011 text:2011
PlotData=
  color:barra width:20 align:center
  bar:1857 from:0 till: 15759
  bar:1887 from:0 till: 16738
  bar:1900 from:0 till: 17041
  bar:1910 from:0 till: 18386
  bar:1920 from:0 till: 19393
  bar:1930 from:0 till: 24683
  bar:1950 from:0 till: 32773
  bar:1960 from:0 till: 38385
  bar:1970 from:0 till: 50338
  bar:1981 from:0 till: 87648
  bar:1990 from:0 till: 70876
  bar:1996 from:0 till: 70576
  bar:2000 from:0 till: 73637
  bar:2006 from:0 till: 89890
  bar:2011 from:0 till: 96722
PlotData=
  bar:1857 at: 15759 fontsize:S text: 15.759 shift:(0,3)
  bar:1887 at: 16738 fontsize:S text: 16.738 shift:(0,3)
  bar:1900 at: 17041 fontsize:S text: 17.041 shift:(0,3)
  bar:1910 at: 18386 fontsize:S text: 18.386 shift:(0,3)
  bar:1920 at: 19393 fontsize:S text: 19.393 shift:(0,3)
  bar:1930 at: 24683 fontsize:S text: 24.683 shift:(0,3)
  bar:1950 at: 32773 fontsize:S text: 32.773 shift:(0,3)
  bar:1960 at: 38385 fontsize:S text: 38.385 shift:(0,3)
  bar:1970 at: 50338 fontsize:S text: 50.338 shift:(0,3)
  bar:1981 at: 87648 fontsize:S text: 87.648 shift:(0,3)
  bar:1990 at: 70876 fontsize:S text: 70.876 shift:(0,3)
  bar:1996 at: 70576 fontsize:S text: 70.576 shift:(0,3)
  bar:2000 at: 73637 fontsize:S text: 73.637 shift:(0,3)
  bar:2006 at: 89890 fontsize:S text: 89.890 shift:(0,3)
  bar:2011 at: 96722 fontsize:S text: 96.722 shift:(0,3)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria Instituto Nacional de Estadistica de España

## Argazkiak 

Fitxategi:Girona panoramic.JPG|Hiria katedralaren dorretik ikusia.
Fitxategi:Girona 017.JPG|Udaletxea
Fitxategi:Gerona, casas colgadas sobre el Oñar.jpg|Oñar ibaiaren gaineko etxeak.
Fitxategi:Image-Carrer del Call Girona-4.jpg|Call kalea
Fitxategi:Plaça de Independència, Girona, Catalonia, Spain.JPG|Independentzia plaza

## Zerbitzuak 
### Osasuna 
Hiriko ospitale nagusiak Josep Trueta mediku bartzelonarraren izena darama, haren omenez.

### Beste batzuk 
## Hedabideak 
### Egunkariak 
* El Punt
* Diari de Girona

### Telebista 
* Televisió de Girona

## Gironar ezagunak 
* Wifredo Bilotsua "Guifré el Pilós" (840–897), Bartzelonako kondea.
* Ramon Borrell (972–1017), Bartzelonako kondea.
* Martin I.a Aragoikoa (1356-1410), Aragoiko erregea eta Bartzelonako kondea.
* Lluís Borrassà (1360-1424?), margolaria.
* Joaquim Ruyra (1858-1939), idazlea.
* Xavier Cugat (1900-1990), artista polifazetikoa.
* Jaume Vicens (1910-1960), historialaria.
* Luis Antonio Santaló (1911-2001), matematikaria.
* Maria Mercè Costa Paretas (1923-2020), artxibozaina.
* Maria Dolors Alibés (1941–2009), idazlea.
* Lluís Llach (1948–), politikari eta abeslaria.
* Isaki Lacuesta (1975-), zinema zuzendaria.

## Ikus, gainera 
* Gironako udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Girona hiriko webgune ofiziala
*  Gironès Eskualdeko Kontseilua
*  Geron Ostalaritza Elkarteak