open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ladislao Hil ostekoa

**Ladislao Hil ostekoa** (; ; ; ; Komárno, 1440ko otsailaren 22a - Praga, 1457ko azaroaren 23a) Austriako dukea eta Hungaria, Kroaziako eta Bohemiako erregea izan zen.

Alberto Habsburgokoaren hil osteko semea izan zen. Ama Elisabet Luxenburgokoa izan zen. Bere amak 1440ko maiatzaren 15ean Hungariako errege koroatzea lortu zuen, Ladislao V.a izenarekin. Hala ere, Hungariako Parlamentuak koroatzea baliogabetzat jo zuen eta gerra zibila hasi zen. Ladislaok bere haurtzaroa bere osaba Frederiko III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren gortean errefuxiatuta bizi izan. 1452an errege administrazioa berrezarri zen Hungarian eta 1453an Ladislao Bohemiako errege koroatu zuten. Bat-batean hil zen hamazazpi urte zituela, otomandarren eta Hunyadi familiaren aurkako borroka garai iskanbilatsu batean.

## Genealogia
C/2021 A1 (Leonard)

**C/2021 A1 (Leonard)** periodo luzeko kometa bat da. 2021ko urtarrilaren 3an Mount Lemmon Behatokitik G. J. Leonardek aurkitu zuen, bere perihelioa baino urtebete lehenago, kometa oraindik Eguzkitik 750 milioi kilometrora zegoenean. Distantzia horretara, Jupiterren orbitan, metanolaren eta uraren antzigar lerroa dago; hortik aurrera, sublimazioa hasten da. 2021ean aurkitutako lehenengo kometa izan zen, eta orbita erretrogradoa du.

2021eko abenduaren 12an kometa Lurretik 0,233 Unitate Astronomikora pasa zen, 34,9 milioi kilometro eta abenduaren 18an Artizaretik 4,2 milioi kilometrora. Bere perihelioa 2022ko urtarrilaren 3an izango da. Baliteke 2021eko abenduan begi-hutsez ikusi ahal izatea, 4ko itxurazko magnitudearekin; edonola ere, prismatikoekin ikusteko moduko kometa izango da.

2021eko abenduaren 6an Arcturus izarretik 5 gradura baino ez da egongo. Abenduaren 14an Eguzkitik 14,7 gradura egongo da eta, hortik aurrera, errazagoa izango da ikustea Hego Hemisferiotik. Baliteke, denbora horretan, 1 magnitude arteko distira izatea.

C/2021 A1 kometa Neptunoren barruko orbitan izan da 2009ko maiatzetik. 1950eko garai bat erabiliz, kometa Eguzki Sisteman sartu baino lehenago, bere orbitaren kalkulu barizentrikoak dio 80.000 urteko orbita-periodoa duela. Horrela, kometak 40.000 urte inguru daramatza Eguzkirantz gerturatzen, 3.700 Unitate Astronomikoko distantziatk (550.000 milioi kilometro). Perihelioaren ostean kometa Eguzki Sistematik kanporatuko da. Orbita barizentrikoa hiperbolikoa izango da 2022ko irailera arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jordi Solé Ollé

**Jordi Solé Ollé** ikertzailea da klima, ingurumena, ekologia eta energiaren arloetan. Ikertzailea izateaz gain, zientzia-dibulgatzailea ere bada, liburu bat eta blog bat izan dira alor honetan egin dituen ekarpen nagusiak, hainbat artikulu eta hitzaldirekin batera.  Zientzia Fisikoetan lizentziatua Bartzelonako Unibertsitatean eta Fisika Aplikatuan doktorea Kataluniako Unibertsitate Politeknikoan. ICM-CSICeko zientzialaria da eta CREAFeko ikertzaile elkartua. Gaur egun, MEDEAS proiektu europarra koordinatzen du. Bere ikerketen ardatzak:

::- Prozesu fisikoak ozeanoan: nahasketa-geruzaren dinamika, ezegonkortasunak eta zenbakizko modelatzea eskualdeko zirkulazio-ereduekin (OME).

::- Itsas ekologia: algen ugalketa kaltegarrien eta elkarreragin fisiko-biologikoen azterketa, zenbakizko ereduak erabiliz.

::- Energia-baliabideak aztertzea eta modelizatzea.

2009. urteaz geroztik, energiarekin eta ingurumenarekin lotutako gaiei buruzko katalanezko dibulgazio-blog bat dauka (150000 orrialde baino gehiago bistaratuta), eta energiak eta klimak gizartean duten eraginari buruzko informazio-hitzaldiak ematen ditu; hainbat dibulgazio-artikulu argitaratu ditu, eta hainbat komunikabidetan (irratian, telebistan eta inprimaketan) parte hartu du, energia-krisiari, klima-aldaketari eta horrek gizartean dituen inplikazioei buruz hitz egiten.

## Liburuak 
*  Francesc Sardà Amills & Jordi Solé Ollé.  (2015). *Per què la crisi no acabarà mai*.  Laertes . PMC 986575647. 
* (Aurrekoaren itzulpena, ) Francesc Sardà Amills, Jordi Solé Ollé.  (2016). *Por qué la crisis no acabará nunca*.  (1ª ed. argitaraldia) Laertes . PMC 933578673
::Liburuaren helburua energia globalaren ekoizpenarekin gertatzen ari dena azaltzea da; energia globalak munduko egungo egoera sozio-ekonomikoarekin duen harremana, eta etorkizunean zain izango gaituela ezer egiten ez badugu. Etorkizun hurbila baldintzatuko du energia ekoizpenak.
::Petrolioa amaitzen ari da? Bai.
::Noiz? Laster, izan ere, akitzen hasia da.
::Eta nola eragiten dio krisi ekonomikoari? Petrolio krisia badago, krisi ekonomikoak aurrera jarraituko du!
::Zergatik? Gaur egungo garapen-sistema ia erabat petrolioan oinarritzen delako. Haren prezioa urritzen edo handitzen bada, garapen-ekonomikoa ahuldu egiten da.
::Hazkunde ekonomikoaren lehen arrazoia, gure ekonomia mugitzen duen motorra, energia da. Ekonomia hazteko, energiaren kontsumoak eta, beraz, ekoizpenak ere egin behar dute. Energia ekoizpena, gehiena erregai fosiletatik eta petroliotik datorrena, ez bada hazten, baizik eta geldituta badago edo murrizten hasten bada, ekonomia atzeraldian sartzen da. Atzeraldi horren ondorioei «krisi (ekonomiko)a» deitzen diegu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Desazkunde.

## Kanpo estekak
Sergei Kamenskij

**Sergei Igorevitx Kamenski** (,  ahoskatua; Bisk, 1987ko urriaren 7a) errusiar kirol tiratzailea da. Gizonezkoen 10 metroko aire errifle proban hartu zuen parte 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, non zilarrezko domina lortu zuen 50 m errifle 3 posizioen proban. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokion, 2 domina lortu zituen. Zilarrezkoa 50 m errifle 3 posizioen proban eta brontzezkoa Julia Karimova-rekin 10 m aire errifle mistoen proban. 

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mary Tucker

**Mary Carolynn Tucker** (Pineville, Ipar Carolina, 2001eko uztailaren 20a) estatubatuar kirol tiratzailea da. 2021eko ISSF Munduko Kopan urrea irabazi zuen 10 metroko aire erriflean. Zilarrezko domina ere irabazi zuen 10 metroko aire erriflean taldeka emakumezkoen proban eta brontzezko domina 10 metroko aire erriflean talde mistoan ISSF World Cup 2021, New Delhin. Tucker eskuina da eta eskuineko begia da nagusi.

Sarasotako Akademia Militarrean batxilergoa amaitu ondoren Kentuckyko Unibertsitatean (UK) matrikulatu zen. Tucker AEBetako Olinpiar Talderako sailkatu zen 2020ko otsailean Tokioko Olinpiar Jokoetarako aire erriflearekin. 2021eko martxoan ,bere unibertsitatea ordezkatuz NCAA fusil-taldeen txapelketara joan zen, eta banakako tituluak irabazi zituen aire-errifle eta kalibre txikiko bi diziplinetan. Tokioko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen Lucas Kozeniesky-rekin batera 10m aire errifle mistoen proban.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia Karimova

**Julia Zakirovna Karimova** (,  ahoskatua; Izhevsk, Udmurtia, 1994ko apirilaren 22a) errusiar kirol tiratzailea da.

2018ko ISSF Munduko Tiro Txapelketan parte hartu zuen, bi domina irabazi zituen, horietako bat urrezko domina izan zen 50 m errifle 3 posizioetan. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokion, 2 brontzezko domina lortu zuen, bat 10 m aire errifle mistoen proban Sergei Kamenskirekin eta bestea 50 m errifle 3 posizioen proban.

## Biografia 
Eskolan zegoenean, tiro-kirolak interesatu zitzaizkion. Atleta Vladimir Valeryanovich Lukin Errusiako entrenatzaileak nabaritu zuen. Bere gidaritzapean, Julia benetako tiro-kirolari profesional bihurtu da. Erraz irabazi zituen junior mailako lehiaketak. Oso ondo amaitu zituen ikasketak Izhevsk Pedagogiko Eskolan.

Teniente gradu militarra du (2021).

## Kirol ibilbidea 
2015ean, Arma Txikien Tiro Txapelketako Europako Txapelketan, Yulia Karimova errusiarrak brontzezko bi domina irabazi zituen banakako eta taldekako lehiaketetan "kalibre txikiko fusil" ariketa ez-olinpikoetan, 50 metroko distantziara posizio prozesatutik tiro eginez.

2015eko urriaren 5ean, Munduko Joko Militarren barruan, Yulia Karimova, Maria Feklistova eta Alena Nizkoshapskaya, Errusiako selekzioan, irabazi zuten lehiaketa 1860,2 punturekin.

2018ko ISSF Munduko Txapelketan, Yuliak bi domina irabaztea lortu zuen, bakarkako lehiaketetan munduko txapeldun izan zen eta taldekako lehiaketetan brontzezko domina lortu zuen.

2019ko ekainean Minskeko Europako Jokoetan, binakako mistoan Sergei Kamenskyrekin, urrezko domina irabazi zuten 10 metroko distantzian aire fusilaren tiroan. Finalean beste biko errusiar bat gainditzea lortu zuten, Anastasia Galashina eta Vladimir Maslennikov, 16:12ko emaitzarekin.

2020ko otsailean, Wrocław-ek 10 metroko distantzian aire-pistola tiroen Europako Txapelketa antolatu zuen. Juliak urrezko bi domina irabazi zituen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ibrahim Rugova

**Ibrahim Rugova** (Crnce, 1944ko abenduaren 2a - Pristina, 2006ko urtarrilaren 21a) kosovoar idazle eta politikaria izan zen. Kosovoko presidentea izan zen 1992tik hil zen arte.

Kosovoko Liga Demokratikoa sortu zuen 1989an eta Kosovoren independentzia baketsuaren aldeko borroka gidatu zuen. Kosovoko Gerran, estatubatuarren eta Europar Batasunaren babesa bilatu zuen.

Literatura ikasi zuen Pristinako eta Parisko unibertsitateetan. Kazetari lanetan aritu zen eta Kosovoko intelektual ezagunenetako bat izan zen. Literatur kritika, historia eta poesia liburuak argitaratu zituen.
Luciano Recalde

**Luciano Leonel Recalde** (1995eko abuztuaren 12a) Argentinako futbolari profesionala da, Lehen B Nazionaleko Club Atlético Platense taldean atzelari gisa jokatzen duena. 

## Karrera 
Recalderen ibilbidea Argentinako Lehen Mailako Rosario Central taldearekin hasi zen.  2016ko urtarrilean, Recaldek Villa Dálmine Lehen B Nacional taldeko mailegu-mugimendua amaitu zuen.  Martxoaren 19an Juventud Unidaren aurkako garaipenak bere ibilbide profesionalean debuta markatu zuen, 2016an zehar bost agerraldietatik lehena izan zena.  2018ko urtarrilean Rekaldek debuta egin zuen Rosario Central taldean, urtarrilaren 29an Gimnasia y Esgrimarekin partidako laurogeita hamar minutuak jokatuz. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Imanol Iriberri

**Imanol Iriberri** (Mar del Plata, Buenos Airesko probintzia, Argentina, 1987ko martxoaren 4a) argentinar futbolaria da. Aurrelari gisa jokatzen du. Gaur egun, Maltako Paola Hibernians Futbol Klubean jokatzen du.

## Klubak 
## Estatistikak 
## Palmaresa 
### Txapelketa nazionalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila Soccerway-n
* Fitxategia BDFAn
Rayo Vallecano (emakumezkoen taldea)

**Rayo Vallecano Femenino** Rayo Vallecanoren emakumezkoen futbol taldea da. Espainiako talde indartsuenetako bat da, Espainiako Liga hiru aldiz irabazitakoa. 2022an maila galdu du.

## Palmaresa 
* Lehen maila:
** Txapelduna (3): 2008/09, 2009/10 eta 2010/11
* Erreginaren Kopa:
** Txapelduna (1): 2008

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Hego Asiako Eskualdeen Lankidetzarako Elkartea

**Hego Asiako Eskualdeen Lankidetzarako Elkartea** (*South Asian Association for Regional Cooperation,* **SAARC**) Hego Asiako estatuen  gobernu arteko erakundea eta batasun geopolitikoa da. 

Hauek dira elkartearen estatu partaideak:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

SAARCek munduko azaleraren % 3a hartzen du, munduko biztanleriaren % 21a, eta ekonomia globalaren % 4,21a 2019ko datuen arabera.

SAARC Dhakan sortu zen 1985eko abenduaren 8an. Idazkaritza Katmandun-en (Nepal) dago. Ekonomiaren garapena eta eskualdearen integrazioaren sustatzen du erakundeak. 2006an Hego Asiako Merkataritza Askeko Eremua (*South Asian Free Trade Area*) jarri zuen martxan. SAARC Nazio Batuetan behatzaile gisa dagoelarik  harreman diplomatiko iraunkorrak garatzen ditu,Europar Batasunarekin esate baterako.

## Aurrekari historikoak 
Asiako Hegoaldeko Herrialdeen arteko lankidetzaren ideia hiru biltzarretan eztabaidatu zen: 1947ko apirilean New Delhin egindako Asiako Harremanen Konferentzian; 1950eko maiatzean Filipinetan Baguioko Konferentzia; eta1954ko apirilean Sri Lankan egindako *Colombo Powers Konferentzian*  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Latasa eta Luxiaren arteko aizkora apustua

**Latasa eta Luxiaren arteko aizkora apustua** aizkolari norgehiagoka handia izan zen, 1959ko apirilaren 26an Donostiako Txofreko zezen plazan jokatutakoa, Juan Jose Narbaiza *Luxia* eta Ramon Latasa aurrez aurre jarri zituena. 110 ontzako bi enbor eta 14 kanaerdiko ebaki zituzten, 500.000 pezeta jokatuta, eta 17.890 ikusle elkartu ziren. Ramon Latasak irabazi zuen, ordu bat, 55 minutu eta 53 segunduko denborarekin.

## Aizkolariak 
*Luxia* 1950eko hamarkadako aizkolaririk hoberena zen, erakustaldi eta lehiaketa gehienetan irabazten zuena. Esate baterako, bi aldiz gailendu zitzaion Martin Garziarena handiari, 1950ean eta 1952an. Oso gizon luzea eta sendoa zen, indar handikoa. Apustua jokatu zenean, ordea, bost urte zeramatzan desafiotan lehiatu gabe, eta 25 kilo mehetu behar izan zuen hilabete gutxitan.

Ramon Latasak 28 urte zituen, Luxiak baino bederatzi gutxiago, eta gorpuzkera askoz txikiagoa. Oihaneko lanetan zaildua, bizkorra zen eta oso trebea aizkorarekin. 1956an hasia zen aizkora apustuetan, eta Alberdi, Iurrebaso eta Zeberio mendean hartuak zituen. Sei hilabetez aritu zen apusturako prestatzen, Jaime Agirre Doneztebeko medikuaren laguntzarekin.

## Apustua 
*Luxia* eta Latasaren arteko apustua 1958ko uztailean itxi zen, bederatzi hilabete geroago jokatzeko, 1959ko apirilaren 26an. Alde bakoitzak milioi erdi pezeta jarri zuen jokoan, eta egin beharreko lana 110 ontzako bi enbor eta 14 kanaerdiko moztea izan zen, kanaerdikoak laguntzaileekin eta enbor handiak laguntzailerik gabe. Kanaerdikoak Latasak eraman zituen, eta Luxiak 110 ontzakoak. 

Apustuak ikusmin ikaragarria sortu zuen. Donostiako Txofreko zezen plaza lepo bete zen, 17.890 ikusle, sarrerak merkeak ez baziren ere: 125 pezeta aurreko jarlekuetan eta 25 pezeta harmailen goialdean. Dirua jokatu ere, inoiz ez bezala egin omen zen, bai aitzineko egunetan, bai plazan bertan. Hauek dira hamabi bertsoak: 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anantarika-karma

thumb|250px|Buda.
**Anantarika-karma**, *ànantarika-kamma* edo **Funtsezko Bost Bekatuak** (japonieraz *go-gyaku o go-gyakuzai*), Budismo barruan egin daitezkeen irain nagusiak dira. Erabateko krimenak dira eta, ondorioz, Karmak berehalako hondamendia dakar.

## Bost krimenak 
Bos izan dira trazionalki **ànantarika-kamman** sartzen diren bekatuak:
* Nahita egindako aitaren hilketa (parrizidio)
* Nahita egindako amaren hilketa (matrizidio)
* Arhat (izaki goiargitu-uste) baten hilketa
* buda baten odola zabaltzea
* Sanghan zisma eragitea; Sangha monjen eta mojen komunitate budista da. 

Azkeneko hirurak **Funtsezko Hiru Bekatuak** izenarekin ezagutzen dira. Nahikoa da bost horietatik bat egitea Avīcin infernuan bukatzeko.

## Devadata 
Devadata, Gautama budaren lehengusua, azkeneko hiruak egiteagatik ezaguna da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lauaxeta Saria

**Lauaxeta Saria** Bizkaiko Foru Aldundiak sortu zuen 2005ean Bizkaian euskararen sustapen, zabalkunde eta normalizazioan interes ekonomikorik gabeko lana egin duten pertsona edo erakundeei Jendaurreko aitorpena egiteko sortu zen saria. Lauaxeta izena hartu zuen deialdiak Estepan Urkiaga poeta (Lauaxeta) omentzearren.

2012ra arte ohorezko saria izan zen bakarra baina 2012az geroztik beste bi kategoria sortu ziren: poesia saria eta memoria historikoari buruzko ikus-entzunezkoen saria.

2014an poesia saria bi mailatan banatu zen 35 urte azpikoentzat eta 35 urte edo gehiago duten idazleentzakoa.

## Sarituak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sevillako Ituna (1500)

**Sevillako Ituna** 1500ean Errege Katolikoen eta Nafarroako erresumaren artean sinatutako akordioa izan zen, erreinu honek Frantziaren eta Errege Katolikoen arteko neutraltasuna mantentzeko asmoz. 1495az geroztik Nafarroako erresuman geratu ziren Gaztelako goarnizioak erretiratu ziren. Beaumontetarren aldeak barkamena lortzen du eta itzultzen uzten zaie, "condestable" izaera berreskuratuz.

## Itun-haustea 
Historialari askok diote Espainiak Nafarroako eta Frantziako Erresumen arteko Bloiseko Itunaren sinatzea erabili zuela Nafarroako erregeek bi nazio horien arteko neutraltasun egoera hausten zutela ziurtatu eta konkistarako aitzaki moduan.

Egoera horren ustezko haustura itun honi eragozten zaio, izan ere, Nafarroako erregeek bi nazioetako batentzat posiziorik ez hartzeko konpromisoa ofizialdu zuten. Beraz, 1512. urtean , Bloisko Itunaren urtean, itun hau iraungitze egoeran gelditzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sago

thumb|Sago zopa.
**Sago**a zenbait palmondotako zurtoinetik ateratako almidoi jangarria da, bereziki *Metroxylon sagu* espeziearena. Oinarrizko elikagai garrantzitsua da Ginea Berriko eta Moluketako herrientzat, eta *saksak*, *rabia* eta *sagu* izenekin ere ezaguna da.

## Erabilpen gastronomikoa 
Asiako hego-ekialdetik Europara eta Ipar Amerikara hedatu da sukaldaritzarao haren erabilera: ekoizpen komertziala Indonesiatik eta Malaysiatik dator. 

Produktua "perla" gisa gordetzen da ondoen kontsumorako, almidoizko agregatu txiki biribilduak, hein batean berotuz gelatinatuak. Sago perlak urarekin, esnearekin eta azukrearekin irakin daitezke, ahi gozo bat egiteko. Perla horiek beste jatorri bateko almidoi perlatuen antzekoak dira: manioka-almidoia (tapioka) oso antzekoa da, eta tapioka erabiltzen den plateretan ere sagoa berdin erabil daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afanasi Fet

**Afanasi Afanasievitx Fet** (; Mtsensk, 1820ko abenduaren 5aGreg./azaroaren 23aJul. - Mosku, 1892ko abenduaren 3aGreg./azaroaren 21aJul.) errusiar olerkaria izan zen.

1838an Moskuko Unibertsitatean sartu zen zuzenbidea eta filosofia ikasteko, eta urte horretan bertan olerkigintza idazten hasi zen. Goethe, Heinrich Heine eta Nikolai Jazykov izan zituen lehen eraginak. 1841ean argitaratzen hasi zen Nikolai Gogolen aldeko gomendioa jaso ondoren.

1844an Unibertsitatean lizentziatu zen eta 1845ean armadan sartu eta Khersonera bidali zuten. 1853an Nikolai Nekrasovek *Sovremennik* aldizkariko kolaboratzaileekin bat egitera gonbidatu zuen, eta han Ivan Turgeniev eta Vasili Botnik adiskideekin elkartu zen. Turgenieven etxean Lev Tolstoi ezagutu zuen eta betiko lagun egin ziren.

1858an armadatik erretiratu eta Moskura itzuli zen. 1860an baserri bat erosi zuen bere jaioterrian eta nekazaritzan aritu zen.

Errusiako olerkari lirikorik handiena dela uste da. Bere lirika malenkoniatsu eta sentsuala sarritan tristuraz eta tragediaz blai zegoen. Bere bertsoek eragina izan zuten poeta sinbolista errusiarrengan eta Aleksandr Blokek bere maisutzat hartu zuen.
The Hangover Part III

***The Hangover Part III*** edo ***The Hangover 3: The Rise of Marshall*** (euskaraz *Ajea 3: Marshallen Gailentzea*), 2013ko Todd Phillips estatubatuarrak zuzendutako ekintza komedia film bat da. Bradley Cooper, Ed Helms, Zach Galifianakis, Ken Jeong, Jeffrey Tambor, Heather Graham, Mike Epps, Melissa McCarthy, Justin Bartha, John Goodman eta Todd Phillips aktoreek antzeztu zuten.

*Ajea Las Vegasen* (2009) eta *Ajea 2* (2011) filmeen jarraipena da.

## Argumentua 
Bangkokeko gertaerak jazo eta bi urtera, Alan Gaernerren (Zach Galifianakis) aitaren euzsteko heriotzaren ondoren Phil Wenneck (Bradley Cooper), Stu Price (Ed Helms) eta Doug Billings (Justin Bartha) lagunek Alan mentalki lurjota ikusi eta espezializatutako zentro batera osatu dadin eramango dute. Oraingoan ez dago ez ezkontzik ezta festarik ere, zer irten daiteke gaizki? Ba mutil hauek errepide bidaiari ekitean, eta batez ere Leslie Chow (Ken Jeong) gauzak korapilatu egingo direla. 

## Aktoreak 
* Bradley Cooper: Phil Wenneck
* Ed Helms: Stuart "Stu" Price doktorea
* Zach Galifianakis: Alan Garner
* Ken Jeong: Leslie Chow
* Jeffrey Tambor: Sid Garner
* Heather Graham: Jade
* Mike Epps: Black Doug
* Justin Bartha: Doug Billings
* John Goodman: Marshall
* Sasha Barrese: Tracy Billings
* Jamie Chung: Lauren Price
* Sondra Currie: Linda Garner 
* Gillian Vigman: Stephanie Wenneck

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Konfitura

thumb|Laranja konfitatuak
**Konfitura** deitzen zaio frutak, barazkiak edo tuberkuluak egostetik ateratzen den produktuari, bere zuku edo mamiarekin batera, azukre mota desberdinekin. Besteak beste, konpotak, fruta almibarretan, marmeladak, gozokiak eta jeleak.

## Konfitura likidoak 
thumb|Sagar konfitatuak
Konfitura likidoetan, frutak xarabe likido eta garden batean konfitatzen dira. Xarabe horrek, normalean, frutaren kolorea mantentzen du. Fruta batzuk osorik konfitatzen dira, beste batzuk zatika eta prestatzeko moduak arte handia eskatzen du. Xarabeak nahiko trinkoa izan behar du egosten zaizkion frutak kontserbatzeko, eta beti estali behar ditu, baina ez du loditasun-maila horretatik pasatu behar. Xarabea nahiko egosita ez badago, hau da, lurruntzearen ondorioz ur kantitate nahikoa xahutu ez bada, hartzidura azidoan ezarri eta frutak usteldu egiten dira. Aldiz, ur gehiegi lurrundu bada, hau da, xarabea egostuegia bada, garbitu eta konfiturak lehortu egiten dira. Bi mutur horiek saihestu egin behar dira. Zenbat egosten den jakiteko, gozogilearen helburua zein den jakin behar da.

Era guztietako frutak konfitatzen dira, baina zaporetsuak dira onenak. Xarabearekin oso mantso egosi behar dira, azukrez ondo sar daitezen. Azukrearen metodoa da seguruena horiek kontserbatzeko. Lehenik eta behin, xarabe dilatatu bat egiten da, eta frutak egoste-gradu egokira iritsi direnean, eta xarabeak haien gustua ondo hartu duenean, ura lurrundu egiten da, xarabeari egosketa-maila egokia emateko.

## Konfitura lehorrak 
Konfitura lehorretan prestatzen dira fruta osoak edo lau zatitan banatuak, sustraiak, landare batzuen enborrak eta fruitu batzuen azalak. Lehenik eta behin, zuritu behar dira zapore handiegia duten frutak, hau da, behar adina ur kopuruarekin irakiten direnak, zaporearen zati bat kendu arte. Bitsadera batekin ateratzen dira eta bahearen gainean jarri. Azal, sustrai eta fruitu usaintsuei dagokienez, ez da beharrezkoa irakitea; edalontzi batean jarri behar dira, ondo estali ahal izateko: gainean bota ur irakina, estali berehala eta utzi hozten. Eragiketa hori beharrezkoa da fruta horien aroma ez lurruntzeko. Denbora horretan, azukrea egosten da, frutak sartu eta egosi egiten dira hezetasuna galdu arte, azukrearen barruan irakiten duten irmotasunagatik egoki daudela ikusi arte. Bitsadera batekin atera, hozten eta arbeletan xukatzen dira, edo labean lehortu. Berehala, paperez inguratutako zurezko kaxetan jartzen dira, hezetasunetik askatzeko.

Esan berri dugun moduan prestatzen badira frutak, berogailuan jarri beharrean, edo han egon ondoren, sakonera txikiko loza edalontzi batean jar daitezke, azukre egosiz edo hautsiz bete dena, fruta estalita gera dadin. Hozten denean, azukrea gogortu egiten da frutaren inguruan, hainbat formatako kristal ederrez estalita dagoena. Behar bezala estalita dagoenean, kendu egiten da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Marmelada
* Jelea

## Kanpo estekak
Dad (1989ko filma)

***Dad*** (euskaraz *Aitatxo*), 1989ko Gary David Goldberg estatubatuarrak zuzendutako drama-komedia film bat da. William Wharton idazlearen *1981eko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Jack Lemmon, Ted Danson, Olympia Dukakis, Kathy Baker, Kevin Spacey eta Ethan Hawke aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Jake Tremont (Jack Lemmon) erretiroan dagoen gizon adindua bizitzan zehar Bette (Olympia Dukakis) emaztearen menpe bizi izan eta John (Ted Danson) semearekin behar adina harreta izan gabe, eta orain emazteak gaixotasun larria duenean lehenbizikoz semeaz arduratuko da. Exekutibo lanpetua den beren seme helduak eskeintzen dizkien zaintza eta harretak Jakeri bizipoza berreskuratu araziko diote. Gainera, Billy (Ethan Hawke) bilobarekin ere harremana estutuko du, beren gurasoen banaketak lurjota utzi duen mutil gaztea. Gutzi horrek Jakeri familia berreraikitzeko griña piztu araziko dio.
 
## Aktoreak 
* Jack Lemmon: Jake Tremont
** Chris Lemmon: Jake oroitzapenetan (Jack Lemmonen semea benetako bizitzan)
* Ted Danson: John Tremont
** Justin Peterson: John gaztea
* Olympia Dukakis: Bette Tremont
** Gina Raymond: Bette gaztea
* Kathy Baker: Annie Tremont
** Sprague Grayden: Annie gaztea
* Kevin Spacey: Mario
* Ethan Hawke: Billy Tremont
* Zakes Mokae: Chad doktorea
* J. T. Walsh: Santana doktorea
* Peter Michael Goetz: Ethridge doktorea
* Richard McGonagle: Victor Walton

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Elizabeth Erreginaren Lurra

thumb|250px|Elizabeth Erreginaren lurraren mapa.
**Elizabeth Erreginaren Lurra** () Britainiar Lurralde Antartikoaren hegoaldean dagoen zati bat da. Izen hori Erresuma Batuaren gobernuak eman zion 2012an. Inguru horren zati batek aurretik Edith Ronneren lurra izena izan zuen; 1968an Ameriketako Estatu Batuek izen hori baztertu zuten baina beste estatu askok oraindik orain erabiltzen dute. 

## Kokapena 
Weddell itsasoaren hegoaldean dago, 20°O eta 80°O arteko longitudetan. Beraz, Britainiar Lurralde Antartikoaren hegoaldean dago, Filchner-Ronne izotz-hesia eta Hegoburua artean.

## Historia 
2012ko abenduaren 18an, Elizabeth II.a Erresuma Batukoak Londresko British Foreign and Commonwealth Office bisitatu zuen. Bisita horrekin batera Britainiar Lurralde Antartikoaren 437 000 km² aldea aurrera Queen Elizabeth Land izena izango zuela, erreginaren omenez. Foreign and Commonwealth Affairs estatu-idazkaria zen William Hagueren hitzetan, Erreginaren Diamantezko Jubileu amaitzeko opari egokia zela esan zuen. Dena dela, lur horien zati bat Argentinak erreklamatzen ditu bereak bezalakoak eta iragarpena probokazio hutsez gisa hartu zuen. 2012ko abenduaren 22an, Argentinako Gobernuak Erresuma Batuaren enbaxadoreari protesta gutuan bidali zion. 

## Deskribapena 
Bere 437 000 km²ekin, Elizabeth Erreginaren lurrak ia Erresuma Batuaren tamainu bera du. Geografikoki Hegoburutik irekitzen triangelu bat da. Hauek dira haren mugak: iparraldean  Filchner-Ronne izotz-hesia, iparekialdean, Coats lurrak, ekialdean Maud Errreginaren lurra. 1956an lur horietan Pensacola mendiak aurki ziren bertan daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zifratze

Kriptografian, **zifratzea** (edo **enkriptatzea**) informazioa kodetzeko prozesua da. Prozesu horretan informazioaren jatorrizko errepresentazio baliokidea den beste batez ordezkatzen da. Azken horri testu zifratu esaten zaio. Teorikoki, baimendutako agenteek baino ezin dute deszifratu lortutako testua eta jatorrizkoa testua atzera eskuratu. Zifratzeak ez ditu berez interferentziak eragozten, baina eduki ulergarria ukatzen dio balizko intertzeptoreari ukatzen dio. 

Arrazoi teknikoak direla eta, zifratze-sistema batek gako sasi-zorizko bat erabiltzen du normalean. Gako hori algoritmo batez lortu ohi da. Mezua gako hori gabe deszifratu daiteke, baina, ongi diseinatutako zifratze-sistema batean, baliabide konputazional eta trebetasun handiak behar dira. Baimendutako hartzaile batek erraz deszifratu dezake mezua, sortzaileak hartzaileei emandako gakoarekin

Historikoki, zifratzeko hainbat modu erabili izan dira kriptografian. Zifratzeko lehen teknikak sarritan erabili ziren eremu militarrean. Ordudanik, teknika berriak agertu dira eta konputazio modernoan ohik bihurtu dira. Zifratze-sistema modernoek gako publikoa eta gako simetriko kontzeptuak erabiltzen dituzte.

## Mugak 
XXI. mendean zifratzea erabiltzen da datu digitalak eta informazio-sistemak babesteko. Konputazio-ahalmena urteekin handitu ahala, zifratze-teknologia aurreratuago eta seguruago bihurtu behar izan da. Hala ere, teknologiaren aurrerapen horiek muga bat ere badute.

Zifratze-gakoaren luzera zifratze-metodoaren sendotasunaren adierazle bat da. Adibidez, DES metodoan hasieran 56 bitekoa zen gakoaren luzera, eta horrek esan nahi du konbinatzeko 2^56 konbinazio eratzen zirela. Gaur egungo konputazio-ahalmenarekin, 56 biteko gako bat ez da jada segurua, eta indar gordinaren erasoaren ondorioz hackeatua izateko arriskua dago. Egun zifratzeko gako modernoen estandarra 2048 bit ingurukoa da RSA sisteman. 2048 biteko zifratze-gako bat deszifratzea ia ezinezkoa da konbinazio posibleen kopurua kontuan hartuta. Hala ere, konputazio kuantikoak arriskuan jar lezake izaera seguru hori.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Zifratze_algoritmo

## Kanpo estekak 
* Enkriptazioa, babes bila. Berria
Sergei Vasilievitx Gerasimov

**Sergei Vasilievitx Gerasimov** (; Mozhaysk, egungo Moskuko oblasta, 1885eko irailaren 26agreg./irailaren 14ajul. - Mosku, 1964ko apirilaren 20) sobietar eta errusiar margolaria izan zen.

## Bizitza 
Konstantin Korovin artistaren ikaslea zen Gerasimov, eta artista gazte gisa, Makovets taldearekin elkartu zen. Bere lehen akuarelak maisulantzat hartzen dira, eta modernismorako joera erakusten dute, baina joera hori ez da hain nabarmena ondorengo lanean. 1920. eta 1930. hamarkadetan, Vkhutemas estatuko arte-eskolan irakatsi zuen, kartelak diseinatu eta obrak margotu zizkion gobernu komunista berriari, geroago errealismo sozialista izenaz ezaguna zen estiloan.

Hala ere, pentsalari liberal gisa ezagutu zuten arte errusiarraren munduan, eta haren pinturek inpresionismoaren eta bestelako mugimendu modernoen eraginak erakusten zituzten. Iosif Stalinen garaian, joera horiek Aleksandr Gerasimov bere nemesi (eta ironikoki homonimoaren) aurkakotasun estetikoan jarri zuten.

Stalinen garaian, Sergei Gerasimov Artista Errusiarren Batasuneko zuzendari kargutik kendu zuten, eta Aleksandr Gerasimovek ordeztu zuen. Bigarren Mundu Gerraren garaian, Sergey Gerasimov, Surikov Arte Institutuko irakasle eta ikasle gehienekin batera, Moskutik Samarkandako karabanen hiri zaharrera joan ziren.

Gerasimoven lan ezagunenetako batzuk garai hartan margotu ziren, eta Samarkandako antzinako ekialdeko hiriaren eszenak erakusten dituzte. Pintura horietako asko ikusgai daude gaur Moskuko Tretyakov galerian. Stalinen heriotzarekin eta Nikita Khrustxoven igoerarekin, Sergei Gerasmimov Errusiako Artisten Batasuneko buru gisa berrezarri zuten, 1964an hil zen arte.

Surikoveko Arte Institutuan harremanetan jarri eta irakatsi zituen Gerasimoven ikasle ospetsuenetako batzuk hauek dira: Fedor Z. Zakharov, Vladimir Stozharov, Alexei eta Sergei Tkatxiov, Yury P. Kugatx, Aleksei Gritsai, Geli Korzhev eta beste sobietar artista garrantzitsu asko.

## Zigiluetan 

The Soviet Union 1990 CPA 6255 stamp (73rd anniversary of October Revolution. S. V. Gerasimov. Lenin among Delegates to Second Congress of Soviets. 1936).jpg
S. V. Gerasimov. Bluebells. USSR stamp. 1979.jpg
1965 20-летие Победы, ЦФА 3201.jpg

## Kanpo estekak 
* Gerasimov, Sergei Vasilievitx
Christian Daniel Rauch

**Christian Daniel Rauch** (Arolsen, 1777ko urtarrilaren 2a - Dresden, 1857ko abenduaren 3a) alemaniar eskultorea izan zen.

Eskultura ikasi zuen Hesse eta Kasselgo Gorteetan. Berlinera joanda, Johann Gottfried Schadowren eragina jaso zuen. Prusiako Arte Akademian eta Erroman osatu zuen bere hezkuntza. Italian Wilhelm von Humboldt, Antonio Canova eta Bertel Thorvaldsenen lagun egin zen.

Luisa Prusiakoa erreginaren estatuak eman zion ospea Europan. Ordutik aurrera, estatu publikoen ia enkargu guztiak jaso zituen.

Bere maisulana Frederiko II.a Prusiakoaren zaldizko estatua da, Karl Friedrich Schinkelekin batera egina.

## Iruditegia 

CRauch.jpg|Autoerretratua (1828)
Berlin Friedrichswerdersche Kirche Luise 2005.jpg|Luisa Prusiakoa erreginaren hilobia
Scharnhorststatue.jpg|Gerhard von Scharnhorst jenerala
Berlin Buelow memorial.jpg|Friedrich Wilhelm von Bülow
Denkmal-Francke.jpg|August Hermann Francke
Nuernberg-duererstadtbild-v-sso.jpg|Albrecht Dürer
AlterFritz 21a.jpg|Frederiko II.aren zaldizkoa estatua 
Victoria Alte Nationalgalerie (29701137668).jpg|Kranzwerfende Viktoria
Daniel Rauch Alexander.jpg|Alexandro II.a Errusiakoa umetan
Rauch-tomb.JPG|Rauchen hilobia Berlinen

## Kanpo estekak
An American Tail

***An American Tail*** (euskaraz *Amerikar Ipuina*), 1986ko Don Bluth estatubatuarrak zuzendutako marrazki bizidun drama-komedia film bat da. Phillip Glasser, John Finnegan, Amy Green, Nehemiah Persoff, Dom DeLuise eta Christopher Plummer aktoreek ahotsez bikoiztu zuten. Steven Spielbergen Amblin Entertainment ekoiztetxeak ekoitzi zuen.

*An American Tail: Fievel Goes West* (1991), ''Fievel's American Tails* (1992), *An American Tail: The Treasure of Manhattan Island* (1998) eta *An American Tail: The Mystery of the Night Monster'' (1999) jarraipenak dauzka.

## Argumentua 
1885, Shostka, Ukraina, Mousekewitz errusiar-judu sagu familia Moskowitz gizakien familian bizi da, baina juduen aurkako kosako taldeak Moskowitz familiaren etxea erasotu eta beren katuek Mousekewitz familia ere erasotuko dute, hortaz etxea suntsitua izango da eta sagu familia erbestera ihes egin beharko du. Hanburgo hiriko portuan Mousekewitz familiak New York hirirako itsas bidaiari ekingo dio, baina honetan ekaitz batetan zehar Fievel 7 urteko semetxoa itsasora erori eta gainontzeko senideak semearen galeraz lur jota hiltzat jo eta bidaiari jarraitu beharko diote. Bitartean, Fievel haurrak bizirautea lortu eta New Yorkera bakar-bakarrik ailegatzea lortuko du. Bertan, bere familiarekin berralkartzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Phillip Glasser: Fievel Mousekewitz
* Amy Green: Tanya Mousekewitz
* John Finnegan: Warren T. Rat
* Nehemiah Persoff: Aita Mousekewitz
* Erica Yohn: Ama Mousekewitz
* Pat Musick: Tony Toponi
* Dom DeLuise: Tigrea
* Christopher Plummer: Henri usoa
* Cathianne Blore: Bridget
* Neil Ross: John Zintzoa
* Madeline Kahn: Gussie Mausheimer
* Will Ryan: Digit
* Hal Smith: Moe
* Dan Kuenster: Jake

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Alloy 20

**Alloy 20** altzairu herdoilgaitz austenitikoa da. Azido sulfurikoarekin burutzen diren jardueretarako erabiltzen da. Korrosioarekiko duen erresistentzia handiagatik arlo kimikoan, petrokimikoan, nuklearrean eta plastikoen industrian ere erabiltzen da. Ioi kloruroarekiko erresistentea da, 304 altzairu herdoilgaitza baino hobea eta 316L altzairu herdoilgaitzaren pare. Daukan kobre edukiak azido sulfurikoarekiko babesten du. Alloy 20-a, 316L altzairu herdoilgaitza ez bezala, tentsioak eragindako korrosio-pitzadura arazoen irtenbide gisara erabiltzen da maiz.

## Konposizioa 
* Nikela, %32–38
* Kromoa, %19–21
* Karbonoa, %0.06 gehienez
* Kobrea, %3–4
* Molibdenoa, %2–3
* Manganesoa, %2 gehienez
* Silikona, %1.0% gehienez
* Niobioa, (8.0 X C), %1 gehienez
* Burdina, %31–44

## Beste izendapen batzuk 
* UNS N08020
* DIN 2.4660
* CN7M
* Carpenter 20 CB-3
* AL 20
* Carlson Alloy C20
* Nickelvac 23
* Nicrofer 3620 Nb, VDM Alloy 20 izenez ere ezaguna 

## Espezifikazioak 
* ASTM B729, B464, B366, B463, B473, B462
* ASME SB729, SB464, SB366, SB473, SB462
* ANSI / ASTM A555-79
* EN 2.4660
* UNS N08020
* Werkstoff 2.4660
* Fundizioari **CN7M** izena ematen zaio

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Land Before Time (filma)

***The Land Before Time*** (euskaraz *Denboraz Aurreko Lurraldea edo Haran Sorginduaren Bila*), 1988ko Don Bluth estatubatuarrak zuzendutako marrazki bizidun abentura eta drama film bat da. Gabriel Damon, Candace Hutson, Judith Barsi, Will Ryan eta Pat Hingle aktoreek ahotsez bikoiztu zuten. Steven Spilebergen Amblin Entertainment ekoiztetxeak ekoitzi zuen.

Jarraipen ugari izan ditu: *The Great Valley Adventure* (1994, *The Time of the Great Giving* (1995), *Journey Through the Mists* (1996), *The Mysterious Island* (1997), *The Secret of Saurus Rock* (1998), *The Stone of Cold Fire* (2000), *The Big Freeze* (2001), *Journey to Big Water* (2002), *The Great Longneck Migration* (2003), *Invasion of the Tinysauruses* (2005), *The Great Day of the Flyers* (2006), *The Wisdom of Friends* (2007) eta *Journey of the Brave* (2016).

## Argumentua 
Historiaurrea, dinosaurio kume talde batek Haran Handia deritzon oasi bat topatzeko abentura bidai bati ekingo diote, Lurrean jazotako gosete izugarri bat oraindik iritsi ez den leku bakarra baita. 

## Aktoreak 
* Gabriel Damon: Oin Txiki
* Candace Hutson: Cera
* Judith Barsi: Ducky
* Will Ryan: Petrie
* Helen Shaver: Ointxikiren ama
* Burke Byrnes: Ceraren ama
* Bill Erwin: Oin Txikiren aitona
* Pat Hingle: Narratzailea eta Rooter

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Josep González Cambray

**Josep González Cambray** (Lleida, 1972ko martxoaren 10a) Kataluniako katedradun eta politikaria da, industria-ingeniari teknikoa eta marketineko lizentziaduna, eta Kataluniako administrazio publikoan egin du lan. Kataluniako Generalitateko Gobernuko Hezkuntza sailburua da Esquerra Republicanan, 2021eko maiatzaren 26tik.

2018ko Kataluniako Generalitateko Hezkuntz Saileko Ikastetxe Publikoen zuzendari nagusi gisa, COVID-19 pandemiaren  garaian, arduraduna izan zen, haur, lehen eta bigarren hezkuntzako eskola presentzialetara itzultzeko dispositiboarena.

2021eko maiatzaren 24an, Kataluniako Generalitateko Hezkuntza Sailburu izango zela iragarri zen Kataluniako Gobernuan, 2021-2025, Josep Bargalló i Vallsen ordez.

Volhov operazioan  atxilotutako hogeita bat pertsonaietako bat izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñaki Subijana

**Ignacio José Subijana Zunzunegui** (Donostia, 1963), **Iñaki Subijana** izenez ezaguna, gipuzkoar epaile, magistratu eta unibertsitate-irakaslea da, 2021az geroztik Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko lehendakaria. Demokraziaren Aldeko Epaileak elkarteko bazkidea da.

## Biografia eta ibilbidea 
Zuzenbidean lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean. 1990ean sartu zen karrera judizialean, eta Azpeitiko Lehen Auzialdiko eta Instrukzioko 1. Epaitegian izan zuen lehen destinoa.

Donostian, eta Azpeitiko epaitegietan hasi zuen ibilbide profesionala. 1992 eta 1995 bitartean, Cadizko Auzitegian aritu zen (Espainia), eta gero Donostiako epaitegian hasi zen lanean..

Zuzenbide Penalean doktoratu zen 2004an Euskal Herriko Unibertsitatean, "Ahanzturatik onarpenera. Biktimak babesteko printzipioa esparru juridiko penal, material eta prozesalean", José Luis de la Cuesta katedradunak zuzendua.

Kriminologiaren Euskal Institutuko irakaslea izan da, Euskal Herriko Unibertsitateko Zigor Zuzenbideko unibertsitate-irakaslea eta Deustuko Unibertsitateko Politika eta Soziologia Zientzien Fakultateko irakaslea 2007tik aurrera.

Aditua da Foru Zuzenbidean, bitartekaritza judizialean eta justizia lehengoratzailean. Gatazkak ebazteko eta bitartekaritzarako sistema alternatiboen defendatzaile sutsua da. Profil aurrerakoia du, eta Demokraziarako epaile eta epaileetako kidea da, nahiz eta eztabaida batzuk izan dituen.

Bere eparik sonatuena ETAko "Portu eta Sarasola" (Igor Portu eta Mattin Sarasola) kideen torturena izan zen, Subijana kasua eraman zuen Gipuzkoako Probintzia Auzitegiko Salako kidea zelarik, lau guardia zibil kondenatu zituen eta, ondoren, Auzitegi Gorenak absolbitu egin zituen. Auzitegi Gorenaren erabakiaren ondoren, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak Espainia kondenatu zuen.

2021. urtean Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko lehendakari hautatu zuen, Juan Luis Ibarra ordezkatuz.

Bere hitzaldian, Justiziaren eraldaketa digitalaren alde egin zuen, euskararen erabileraren normalizazioarekin jarraitzearen alde, hezkuntza- eta unibertsitate-sistemarekin lankidetzan aritzearen alde, eta herritarren artean Justiziaren funtzionamendua ezagutzearen alde.Subijana euskalduna da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heinrich Rubens

**Heinrich Leopold Rubens** (Wiesbaden, 1865eko martxoaren 30a - Berlin, 1922ko uztailaren 17a) fisikari alemaniarra izan zen.

## Biografia 
Rubensek goi-mailako ikasketak hasi zituen Darmstadt-eko Unibertsitate Teknikoan, ingeniaritza elektrikoko ikasle gisa, eta Berlingo Unibertsitate Teknikoan jarraitu zuen. Ondoren, fisika ikasi zuen Estrasburgoko Unibertsitatean eta Berlingo Humboldt Unibertsitatean. 1889an doktoratu zen, August Kundt-en zuzendaritzapean, *Die* *selective Reflexion der Metalle* ("Metalen islapen selektiboa") tesiarekin. Berlinen *Privatdozent* gisa aritu zen 1896 arte, Berlingo Unibertsitate Teknikoan fisikako eta kimikako irakasle izendatu zutenean. 1900ean Berlingo Unibertsitatera joan zen Paul Drude ordezkatzeko. Royal Society-ren Rumford Domina jaso zuen 1910ean, baita ohorezko doktoretza Cambridgeko Unibertsitatean ere. Berlingo eta Göttingen-eko zientzia akademietako kidea izan zen.

## Obra 
Rubens erradiazio elektromagnetikoaren alorrean aritu zen ikertzen, batez ere eremu infragorrian. Bere ikerketak erabakigarriak izan ziren Max Planckek gorputz beltzen erradiazioaren legea formulatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gabriel Boric

**Gabriel Boric Font** (Punta Arenas, 1986ko otsailaren 11) Txileko presidentea izan zen 2022tik 2026ra, eta 2021ean Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko diputatua zen.

## Ibilbidea 
Txileko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultateko ikasle gisa, Ikasleen Federazioko lehendakaria izan zen 2011-2012 aldian, eta 2011ko ikasle-mobilizazioen buru nagusietako bat, irakaskuntzaren pribatizatizazioaren aurka. Magallanes Eskualdeko diputatu hautatu zuten, elkarren segidako bi alditan: 60. barrutiko (84-2018) eta 28. barrutiko (2018-2022) ordezkari gisa.

Fronte Zabalaren (Frente Amplio) sorreran parte hartu zuen, ezkerreko partiduen eta mugimenduen koalizioan. 2021ean ,Konbergentzia Sozialeko lehendakaritzarako hautagai izendatu zuten. Alderdi hori 2018an sortzen lagundu zuen, eta, ondoren, Fronte Zabalekoan. 2021eko uztailaren 18ko lehen presidentetza-primarioak irabazi ondoren, 2021eko lehendakaritza-hauteskundeetarako *Apruebo Dignidad* koalizioko lehendakari bihurtu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tokioko geltokia

**Tokioko geltokia**, japonieraz 東京駅, Japoniako Tokio hiriburuan dagoen tren geltoki bat da, Chiyoda auzoko Marunouchi finantza barrutian, eta Jauregi Inperiala eta Ginza merkatal barrutitik hurbil.

1914an eraikia izan zen eta Bigarren Mundu Gerra amaieralderako bonbardaketek larriki kaltetu zuten, gerra ondorenean berreraikia izan zelarik.
Baztan-Bidasoa

**Baztan-Bidasoa** Nafarroa Garaiko eskualde bat da, Euskal Herrian kokatuta. Iparralderago dagoen eskualdea da, Bidasoa ibaiaren arroak eta Urdazubi eta Zugarramurdi biltzen dituena. Hezegunea da, berdea, urteko plubiometria handikoa eta Euskal Herriko itxura tipikoa duena. Baserriak herrigune nagusitik urrun dauden hainbat auzotan sakabanatuta daude.

21 udalerrik osatzen dute, eta 2017an 22 355 biztanle eta 914,2 kilometro koadroko azalera zituen; horrek 24,45 biztanle kilometro koadroko biztanleria-dentsitatea sortzen zuen. Endarlatsa dagoen itsas mailaren gaineko 8 metrotik Saioa mendiaren 1 416 metrora arteko altuera du.

Eskualdeburua Elizondo lekua da, Baztan udalerrian.

## Kokapena 
Baztan-Bidasoa eskualdea Nafarroa Garaiko iparraldean dago.

## Geografia 
### Klima 
## Banaketa 
Baztan-Bidasoa eskualdeak hainbat eskualde geografiko tradizional biltzen ditu:

* Baztanaldea
* Bortziriak
* Malerreka

Guztira, honako udalerri hauek osatzen dute (21):

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Nafarroa Garaiko eskualdeak

## Kanpo estekak
Mitsubishi Ichigokan Museoa

**Mitsubishi Ichigokan Museoa**, japonieraz 三菱一号館美術館, Mitsubishi Ichigōkan Bijutsukan, Japoniako Tokio hiriburuan dagoen arte museo bat da, Chiyoda auzoko Marunouchi barrutian.

2010ean inauguratu zen, baina berez 1894an leku horretan bertan Josiah Conder britainiar arkitektoak eraikiarazitako jatorrizko eraikinaren errekreazio bat da, 1968an eraitzia izan zena.

## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Norrström

**Norrström** Baltiko itsasora isurtzen den Suediako ibaia da.

## Geografia 
Mälaren lakuaren irteera nagusia da, Riddarfjärden eta Strömmen badien artean doana,Stockholm erdialdean. IIparraldean Norrmalm barrutia du, eta hegoaldean berriz Stadsholmen uhartea. Ibaiaren baitan Strömsborg eta Helgeandsholmen uharteak daude. Norrström ibaiak Vasabron, Riksbron, Norrbro eta Strömbron zubiak zeharkatzen ditu.

Norrström Riddarfjärden badian hasten dela kontsideratzen da, Strömsborg uhartearen eta Vasabron zubiaren ondoan. Helgeandsholmen uharteak ibaia bi ildotan banatzen du, bakoitza bere hesiarekin uraren emaria erregulatzeko; ipar aldean Norrbro zubia dago, eta hegoaldeko ildoari Stallkanalen esaten zaio.

Helgeandsholmenetik ekialdera, ibaiaren fluxua zabalagoa eta lasaiagoa da, Strömmenera bidean (Norrström ibaiaren eta Strömmen badiaren artean ez dago muga zehatzik). 

## Historia 
Norrström XIII. mendean sortu zela uste da: lur-altxatze tektonikoaren eraginez, Mälaren aintziraren eta Itsaso Baltikoaren arteko pasabide bakarra bihurtu zenean. Horrek kokapen estrategikoa sortu zuen: Stockholm hiria bertako irteeran kokatzearen arrazoia.  .

Snorri Sturlusonek Heimskringla sagan Olof Santuari buruzko istorio batean aipatzen du ibaia, *Stocksundeta* izenarekin. 

## Hidrografia 
Norrström ibaiak arro hidrografiko osoari ematen dio izena, Mälaren lakuak eta Hjälmaren- ek osatzen duten ur-ibilguari alegia. Eremua 22650&nbsp;km²takoa da, bataz bete 160 m³/s-ko emariarekin.  Norrström Suediako hamargarren ur-ibilgu handiena da. Mälaren aintziraren adar nagusiak Eskilstuna ibaia, Arboga ibaia, Kolbäck ibaia eta Fyris ibaia dira .

## Arrantza 
Norrström-en, ehunka izokin eta itsas amuarrain harrapatzen dira urtero. 2000. urtean, ia 22 kgtako izokin bat harrapatu zuten. Norrström-en 30 bat arrain-espezie daude, Stockholm eskualdeko aberatsena izanik. 1970eko hamarkadatik, arrantza kudeaketa aktiboa egiten da eta izokinaren eta itsas amuarrainaren ugalketa bultzatu da dira.

## Iruditegia 

Fitxategi:Norrström_Norrbro_2010.jpg|Norrbro ("Ipar aldeko zubia"), non Norrström ibaia Itsaso Baltikorantz jaisten den
Fitxategi:Norrström_December_2012.jpg|Norrbro zubia, mendebaldetik ikusia Mälaren lakurantz.
Fitxategi:Slottet_+_Norrström_2011a.jpg|Norrström ibaia neguko egun hotz batean; Stockholmeko gaztelua atzealdean.
Fitxategi:Operan_och_Strömmen,_dec_2017.jpg|Opera eta Strömmen badia Gabonetako argiztapenarekin, 2017.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dibentzoilo

**Dibentzoiloa** edo **1,2-difeniletano-1,2-zetona** konposatu organikoa da (C6H5CO)2 formulakoa eta dizetonen familiakoa. Sarri (PhCO)2 modu laburtuan adierazten da. Polimeroen kimikan fotohasarazle moduan usatzen da.

## Erabilera 
Dibentzoilo gehiena erradikal askeen bidez polimero-sareak eratzeko baliatzen da. Argi ultramoreak dibentzoiloa deskonposatzen du eta sortutako erradikal askeek polimero-kateen artean sakabanatzen dira saretzea eraginez.

Dibentzoiloa giza karboxilesterasa entzimen inhibitzailea ahaltsua da, zeintzuk karboxilesterren eta klinikoki erabiltzen diren botika askoren hidrolisian parte hartzen duten.

Sintesi organikoan ere balliatzen da. Adibidez, aminekin kondentsatzen da diimina-estekatzaileak emanez. Dibentzoiloa katalisi basikoaren bidez azido bentziliko bihurtzen da, zein fentoina botika prestatzeko usatzen den.

## Sintesia 
Dibentzoiloa prestatzeko bentzoina kobre(II) azetatoarekin erreakzionarazten da.

PhC(O)CH(OH)Ph + 2Cu^2+ -> PhC(O)C(O)Ph + 2H+ + 2Cu+ 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak