open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Taitō (Tokio)

Tokio hiriko 23 auzo berezi bat da. Ohikoa da beste hizkuntza batzuetan "Taitō hiria" deitzea. 2011an, bertako biztanleria 168.909 zen, 16.745 biztanle kilometro karratuko dentsitatearekin 10,08 kilometro karratuko eremuan. Hiriko toki interesgarri batzuk bertan daude, besteak beste Ueno parkea eta Sensō-ji tenplua.

## Geografia 
Taitō, 23 auzo berezien artean ipar-ekialdera kokatua dago eta ekialdeko ertza Sumida ibaiak mugatzen du.

## Historia 
Gaur egungo Uenoko barrutian, 1868an, Enperadorearen Armadak, Tokugawa shogunerriaren azken babesa garaitu zuen borroka gertatu zen. Taitō 1947ko martxoaren 15ean eratu zen.

## Banaketa administratiboa 
Hainbat barrutitan banatzen da Taitō:
* Ameyoko
* Asakusa
* Asakusabashi
* Ueno
* Yanaka

## Ondasun nabarmenak 
* **Ueno parkea:** Auzoko parkerik handiena eta garrantzitsuena da, bertan baitaude Tokioko museorik garrantzitsuenak, batez ere Tokioko Museo Nazionala, Japoniako Zientzia Museo Nazionala eta Mendebaldeko Artearen Museo Nazionala. Bost solairutako Kan'ei-ji pagoda ere parkean dago.
* **Sensō-ji tenploa:** Asakusa barrutian dago eta Tokioko tenplorik garrantzitsuena da. Bertan Sanja Matsuri jaialdia spatzen da.
* **Ueno zooa:** 1882an ireki zen eta 464 animalia espezie ditu.

## Jaialdiak 
Auzo honetan, *Sumidagawa* su artifizial jaialdia ospatzen da, Asakusa samba aratustea eta Sanja Matsuri jaialdia, azken hau Tokioko hiru jaialdi handienetako bat.

## Iruditegia 

Irudi:Фонтана во центар на Уено Парк.JPG|Ueno parkea
Irudi:Tokyo National Museum, Honkan 2010.jpg|Tokioko Museo Nazionala, Ueno parkean.
Irudi:Ueno park 2011.JPG|Ueno parkeko Shinobazu putzua.
Irudi:Hozomon and pagoda, Sensoji Temple, Asakusa, Tokyo.jpg|Sensō-ji tenploa.
Irudi:View of mikoshi from sensoji Sanja Matsuri 2006-3.jpg|Sanja Matsuri jaialdia Sensō-ji tenploan.
Irudi:SensojiPagoda1468.jpg|Sensō-jiko bost solairuko pagoda
Irudi:KaneijiPagoda1270.jpg|Kan'ei-ji tenpluko pagoda.

## Kanpo estekak 
* Taitō auzoko webgune ofiziala ingelesez
* Taitō auzoko webgune ofiziala japonieraz
Ueno parkea

, Japoniako hiriburu den Tokioko Taitō auzoko Ueno barrutian kokatua dagoen parke publiko zabal bat da. Tokioko museo garrantzitsuenak bertan daude. Natur eta aisialdi baliabide garrantzitsua ere bada, baita etxerik gabeko zenbait pertsonen bizilekua ere.

## Historia 
Tokugawa Ieyasuk 1625ean Kan'ei-ji tenplua eraiki zuen lurrek osatzen dute, tenplu hau Edo gaztelua ipar-ekialdearen aurka zaintzeko eraiki zuten. 1868ko Boshin gerran suntsitua izan zen tenplua, borroka honetan Tokugawa shogunerriaren porrotan Meiji berrezarkuntza ekarri zuen.

Hainbat proposamen izan ziren lur hau aprobetxatzeko, azkenean Bauduin mediku herbeheretarraren ideia gailendu eta parke publiko bihurtu zen 1873an.

## Kultur baliabideak 
* Tokioko eta Japoniako museorik garrantzitsuenak daude bertan.
** Tokioko Museo Nazionala
** Japoniako Zientzia Museo Nazionala
** Mendebaldeko Artearen Museo Nazionala
* Auditorio Metropolitarra
* Uenoko Zooa

## Erlijio baliabideak 
Kan'ei-ji tenpluaren atal batzuk gelditu dira, bost solairutako pagoda, Tōshōgū santutegia eta Bentendō kaperak.

## Natur baliabideak 
8.800 zuhaitz ingur daude bertan landatuta. Tartean Ginkgoak, Cinnamomum camphorak, zelkovak eta hainbat gereziondo mota. 24.800 m²-ko sastrakadia ere badago.
Aintzira txiki bat ere badu, Shinobazu lakua, udan loto-loreak estaltzen duena.

## Ueno parkea fikzioan 
Ueno parkea, japoniar fikzioko pertsonaia ospetsuen irudiez inguratua dago, horien artean, Mori Ogaik asmatutako Gan pertsonaia.

## Galeria 

Fitxategi:Tokyo National Museum, Honkan 2010.jpg|Tokioko Museo Nazionala, Honkan eraikina.
Fitxategi:RodinGates1252.jpg|Infernuko Ateak Mendebaldeko Artearen Museo Nazionalean
Fitxategi:SaigoTakamori1332.jpg|Saigo Takamori samuraiaren estatua bere zakurra ibiltzera ateraz.
Fitxategi:UenoSteamLocomotive1527.jpg|Tren makina baten erakusketa bat Japoniako Zientzia Museo Nazionalaren parean
Fitxategi:National museum of western art01 1920.jpg|Mendebaldeko Artearen museoa
Fitxategi:Tokyo metropolitan art museum01 1920.jpg|Tokioko Arte Metropoliarraren museoa
Fitxategi:Ueno park p1 2000.jpg|Ueno parkearen ikuspegi panoramikoa
Fitxategi:KaneijiPagoda1270.jpg|Kan'ei-ji tenpluko pagoda
Fitxategi:Shinobazunoike -01.jpg|Shinobazu aintzira aisialdirako gunea da
Fitxategi:Shinobazu-ike tokyo lotusbloemen.JPG|Shinobazu aintzira loto-loreak estalita

## Kanpo estekak
Altaffaylla

**Altaffaylla** Tafallako kultura elkarte eta argitaletxea da, herriaren arabierazko izena hartu duela. 1980ko hamarkadan sortu zuten batez ere merindadearen historia eta kultura zabaltzeko asmoz, baita ondoko eskualdearenak eta Nafarroakoak orokorrean ere.

Sortzaileen artean Jose Mari Espartza dago eta egun Juan Carlos Berrio Zaratiegi da elkarteko presidentea.

## Bibliografia hautatua 
* *"Navarra 1936. De la Esperanza al Terror"*. VVAA.
* *"Historia de Tafalla - Tafallaren Historia"*. Jose Mari Esparza.
* *"Peña Sport F.C. 75 años en azul y negro"*. Jose Luis Lizarbe.
* *"Dantzariak. Historia de los grupos de danzas de Tafalla"*. VVAA.
* *"Obreros somos: 1969-1989- El Movimiento obrero en la comarca de Tafalla"*. Colectivo Unitario-LAB.
* *"Etxarri Aranatzeko eta Arañaz Elkarteko Hiztegia"*. Rafael Karasatorre.
* *"Artajona Toponimia vasca. Artaxoa Euskal Toponimia"*. Jose Maria Jimeno Jurio eta Patxi Salaberri Zaratiegi.
* *"Jotas Heréticas de Navarra"*. Jose Mari Esparza.
* *"Historia del valle de Orba. Amunarrizketa-Iriberri"*. Ricardo Urrizola.
* *"Valdorba románica"*. Andres Ortega.
* *"Lizarrako euskara. Historia de la lengua vasca en Tierra Estella"*. Pello Etxaniz.
* *"Nafarroako Ipar-Ekialdeko Euskara. Irunberritik Aezkoaraino"*. Aitor Arana.
* *"Como puta por rastrojo: origen y uso de algunos dichos navarros*". Jose Mari Espartza.
## Ikus, gainera 
* Erriberriko merindadea

## Kanpo estekak 
* Argitaletxearen katalogoa
* Elkartearen datuak udal webgunean
Tokugawa Ienobu

(1662ko ekainak 11-1712ko azaroak 12), Tokugawa shogunerriko seigarren shoguna izan zen. Tokugawa Tsunashigeren seme nagusia eta Tsunayoshi eta Ietsuna shogunen iloba zen.

## Lehen etapa (1662-1694) 
Tokugawa Tsunashigeren seme nagusia zen, Tsunashige, beranduago shogunak izango ziren Tokugawa Ietsuna eta Tokugawa Tsunayoshiren anaia zelarik. Ohaide baten semea zen.

Kōfuko daimyōa izatera iritsi zen 1680an, bere aita hil ondoren. Orduan, Arai Hakuseki rōninak hezi zuen, bere gainontzeko bizian bere aholkularia izan zena.

## Ienobu shoguna (1694-1711) 
1709an, shogun bezala aukeratua izan zen, eta, karguan, 1712 arte mantendu zen.

Hil aurretik, 1711n, Kiotoko bere gortearen eta Nakamikado Enperadorearen artean harremana sortzen saiatu zen, bakufu bat eta nobleziaren artean harreman bat sortzen lehenetariko bat izan zelarik.

## Kanpo estekak
Pentsalaria

**Pentsalaria** (), Auguste Rodinen brontzezko estatuarik ezagunenetako bat da.

Estatua hau, jatorrian *Olerkaria* deitua, Parisko Apaindura Arteen Museoko batzorde baten zati zen, Dante Alighieriren Jainkotiar komedia lanean oinarritutako atari monumental bat sortzeko. Estatua bakoitzak, aipaturiko olerki epikoko pertsonaia nagusietako bat irudikatzen zuen. *Pentsalaria*k, jatorrian, Dante, Infernuko Atearen aurrean irudikatzea nahi zuen (zati izango zen ataria hala deitu zelarik, Infernuko Atea, alegia), bere olerki handia neurtzen. Eskultura, biluzia da, Rodinek, Michelangeloren lanen estiloko irudi heroiko bat nahi baitzuen, pentsaera zein olerkaritza irudikatzeko.

Eskultura honen hogei bertsio baino gehiago daude munduko toki ezberdinetan. Batzuk, jatorrizkoaren bertsio hedatuak dira; beste batzuk, neurri ezberdinekoak. Horietako bat, Mexikoko Soumaya Museoan dago, eta Arte Italiarraren Museoan erakutsi da.

Pentsalaria, brontzez egina dago, eta 1880an amaitua izan zen. Auguste Rodinek, eskultura hau egiteko, bere ikasle Miguelen laguntza izan zuen, Asturiarra ezizenekoa.

## Ikus, gainera 
* Infernuko Atea

## Kanpo estekak
275 Sapientia

**275 Sapientia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 275. asteroidearen izena da. 1888ko apirilak 15ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

Bere izena, jakinduriaren omenezkoa da.

## Kanpo estekak
276 Adelheid

**276 Adelheid**, asteroide gerrikoan aurkitutako 276. asteroidearen izena da. 1888ko apirilak 17an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. 121,60 kilometroko diametroa du. C motako asteroide eta P motako asteroideen arteko konbinaketa bat da, eta litekeena da material karbonazeo primitiboz osatua egotea.

Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.

## Kanpo estekak
277 Elvira

**277 Elvira**, asteroide gerrikoan aurkitutako 277. asteroidearen izena da. 1888ko maiatzak 3an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik. Koronis familiako asteroideetako bat da.

Bere izena, ziuraski, Alphonse de Lamartine idazlearen *Méditations poétiques* eta *Harmonies poétiques et religieuses* lanetako pertsonaia bategatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Rodin museoa

eskuinera|thumb|240px|Rodin Museoa
**Rodin Museoa** () Parisko 7. barrutian dagoen museo bat da. Bere ateak, 1919an ireki zituen, antzinako *hôtel Biron*en, eta Auguste Rodin eskulturgilearen lanak erakusten ditu.

Rodin, *Hôtel Biron*en bizi izan zen, Frantziako estatuak 1905ean erosi zuena. Rodinen eskulturak ditu (Pentsalaria, Muxua) eta beste batzuk, baita beste artista batzuen lanak ere, Camille Claudel, Vincent van Gogh eta Pierre-Auguste Renoirrenak kasu.

## Irudiak 

Irudi:Le musée Rodin.jpg|Museoaren aurrealdea.
Irudi:Le Penseur in the Jardin du Musée Rodin, Paris May 2005.jpg|*Pentsalaria*
Irudi:Rodin097.JPG
Irudi:Rodin092.JPG
Irudi:Zürich - Kunsthaus - Rodin's Höllentor IMG 7384 ShiftN.jpg|*Infernuko Atea*

## Informazio praktikoa 
* Helbidea: Hôtel Biron, 79, rue de Varenne, 75007
* Ordutegia:
** 10:00 - 17:45 asteartetik igandera
** Astelehenetan itxita
* Geltokiak:
** 15px15px Varenne
** 15px15px15px Invalides
** 15px15px Invalides

## Kanpo loturk 
* Webgune ofiziala

## Kanpo estekak
279 Thule

**279 Thule**, asteroide gerrikoan aurkitutako 279. asteroidearen izena da. 1888ko urriak 25ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. D motako asteroide bat da, ziuraski silikatoz eta karbonoz osatua dagoena. Thule, 4 unitate astronomikokoa baino erdiardatz handiagoa duen aurkitutako lehen asteroidea da.

Bere izena, Thule hiri mitologikoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
280 Philia

**280 Philia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 280. asteroidearen izena da. 1888ko urriak 29an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

Bere izena, greziar mitologiako Philia izeneko naiadeagatik jasotzen du, mitoaren arabera, Koronida eta Klido izeneko ninfekin batera, Dioniso jainkoa zaindu zuena Naxos uhartean.

## Kanpo estekak
Buskerud

**Buskerud** Norvegiako konderri bat da. 10.456&nbsp;km2 ditu eta 253.006 biztanle, 2008ko datuen arabera. Akershus, Oslo, Oppland, Sogn og Fjordane, Hordaland, Telemark eta Vestfold konderriekin mugak ditu. Hiriburua Drammen da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
282 Clorinde

**282 Clorinde**, asteroide gerrikoan aurkitutako 282. asteroidearen izena da. 1889ko urtarrilak 28an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.

Bere izena, Clorindaren omenezkoa da, Torquato Tassoren Jerusalem askatua liburuan, Etiopiako erregea zen Sanaporen alaba zena.

## Kanpo estekak
Finnmark

**Finnmark** edo **Finnmárku** (samieraz) Norvegiako konderri bat da. 46.618&nbsp;km2 ditu eta 72.560 biztanle, 2008ko datuen arabera. Mendebaldean Troms konderria, hegoaldean Finlandia (Lappi) eta ekialdean Errusiarekin (Murmansk Oblast) egiten du muga. Iparmendebaldean Norvegiako itsasoa du (Ozeano Atlantikoa) eta iparraldetik iparrekialdera Barentseko itsasoa (Ozeano Artikoa).

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Hordaland

**Hordaland** Norvegiako konderri bat da. 15.640&nbsp;km2 ditu eta 469.681 biztanle, 2009ko datuen arabera. Sogn og Fjordane, Buskerud, Telemark eta Rogaland konderriekin egiten du muga. Hiriburua Bergen da.

## Udalerriak 
## Eskualde senidetuak 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak
283 Emma

**283 Emma**, asteroide gerrikoa aurkitutako 283. asteroidearen izena da. 1889ko otsailak 8an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik. Eos familiako asteroide bat da.

Emmaren lagun bat, 2003ko uztailak 14an detektatu zuen WJ Merlinek Hawaiiko Keck II teleskopioa erabiliz. 12 kilometroko diametroa duen asteroide bat da, eta **S/2003 (283)** izendatua izan da. Iragarkia, Nazioarteko Batasun Astronomikoaren 8165 zirkularrean dago. Ziuraski, Emmagandik 370 kilometroko distantziara orbitatzen du. Orbita, behar bezain ondo ezagutzen denean, asteroideak, izen eta zenbaki iraunkor bat jasoko ditu.

## Kanpo estekak
Møre og Romsdal

**Møre og Romsdal** Norvegiako konderri bat da. 15.121&nbsp;km2 ditu eta 247.933 biztanle, 2008ko datuen arabera. Sør-Trøndelag, Oppland eta Sogn og Fjordane konderriekin egiten du muga. Hiriburua Molde da eta Ålesund da hiririk handiena.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Nord-Trøndelag

**Nord-Trøndelag** Norvegiako konderri bat da. 22.412&nbsp;km2 ditu eta 130.192 biztanle, 2008ko datuen arabera. Hiriburua Steinkjer da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Nordland

**Nordland** Norvegiako konderri bat da. 38.456&nbsp;km2 ditu eta 235.124 biztanle, 2008ko datuen arabera. Hiriburua Bodø da.

## Udalerriak 
## Eskualde senidetuak 
* 

## Kanpo estekak
Cahir gaztelua

**Cahir gaztelua** (ingelesez *Cahir Castle* eta irlanderaz *Caisleán na Cathrach*) Irlandako Errepublikako hegoaldean dagoen Tipperaryko konderrian kokatzen den gaztelua da, hain zuzen, izen bereko Cahir udalerrian dagoelarik; herrialde honetako gaztelu handienetakoa da, baita ongien kontserbatuenetakoa ere. 1142an Thomondeko printzea zen Conor O'Brienek eraiki zuen eta Suir ibaian kokatzen den uharte batean dago, haitz baten gailurrean hain zuzen ere. Arkitektura era normandarrara deitzen zaionari jarraikiz eraikia dago, hau da, erromaniko eran. Gaur egun Cahir irlandar udalerriaren erdigunean dago eta bertara gidatutako bisitak egiteko aukera ere badago.

## Kanpo estekak 
*  Cahir gaztelua — webgune ofiziala
*  Mendean zehar harturiko argazkien iruditegia.
Horus Eskorpioi I.a

**Horus Eskorpioi I.a**, K. a. 3200 inguruan gobernatu zuen gobernari egiptoar bat izan zen.

1988an, Werner Kaiser eta Günter Dreyer arkeologoek (Kairoko Arkeologia Institutu Alemaniarrekoak), erregearen izena aurkitu zuten Uj hilobian, Umm el-Qaaben, Abidosen; Naqada IIIa2 kulturan datatua dago, eta, beraz, 0 dinastiako izen bereko Horus Eskorpioi II.aren faraoi ezberdin bat izango litzateke.

## Horus Eskorpioi I.aren hilobia 
Hilobiak, 9,10x7,3 metroko hamabi ganbera ditu, eta dohaintza ontziak, bolizko hagatxoak, errege zetro bat, eta horietatik batzuk, Kanaandik inportatu ziren zenbait ehundaka ardo pitxer zituen. Pitxerretako etiketak, Egipton fonetikoki irakur daitezkeen balizko idatzitako zeinuen ebidentzia ezagunik antzinakoena dira.

Hilobiaren induskatzaileek, "Eskorpioi" bera ez dela uste dute, harresiko idazkunek lekukotzen duten bezala, ez baita aro berekoa. Hilobia apaintzen duten eskorpioiak, agian errege baten izena izango ez diren arren, baizik eta kargu edo nomo baten irudikapena.

Izan liteke, baita ere, erregearen zenotafio bat izatea, soilik bere "izena" grabatuz. Hilerriko tokirik antzinakoenean dago, U hilerria deritzonean, Narmer eta Aha faraoiak lurperatuta dauden tokitik 150 metrora. Eraikina, adobezkoa zen, eta harresiak nahiko meheak dira aurrekoekin alderatuta.

Jatorrizko egitura, goiko eta eskuineko izkinan ganbera bat eta euren artean (eta hilobiko ganberarekin) ziur asko ateak irudikatzen zituzten zirrikitu estuen bidez konektatzen diren bederatzi gela izan zen. Hilobia, beranduago, bi etapatan hegoaldeko alde luzean eraikitako bi gelekin handitu zen.

Hilobiaren barnean aurkitutako objektuak, nabarmengarriak izan ziren, eta induskatzaileak erabat harrituta utzi zituzten: benetako formadun eskorpioi irudiak eta mila kilometro ipar-ekialdera zegoen Kanaan iparraldetik ekarritako pitxer mordo bat, ziuraski ardoz beterik zeudenak. Horietako batzuk, hegaztiak eta beste animalia batzuk irudikatzen dituzten bolizko etiketa txikiak dituzte, eta Bast hiriaren izenarekin markatuak daude (grezieraz Bubastis), deltaren ekialdeko zatian dagoena, Behe Egipton, 550 kilometroko distantziara. Jakina, jabeak, inportaturiko pitxer hauek gordetzea erabaki zuen non *Eskorpioiren landatzeetakoak* irakur daitekeen.

## Bere garaiko testigutzak 
Nubian zizelkaturiko harkaitz batek, eskuak bizkarrean lotuta dituen gizon bati erasotzen dion eskorpioi handi batekin, non bi arkulari eszena ikusten ari diren, ziur asko, Egipto hegoaldean zigorrezko eraso bat erakusten du.

Pausatutako belatzdun zutoihalak (erregea) probintzia honetako ikur bat izan dira garai goiztiarretatik; beiraturiko zeramikazko, bolizko eta kareharrizko beste eskorpioi batzuk ere aurkitu ziren Hierakonpolisen.
Rogaland

**Rogaland** Norvegiako konderri bat da. 9.378&nbsp;km2 ditu eta 420.574 biztanle, 2008ko datuen arabera. Hordaland, Telemark, Aust-Agder eta Vest-Agder konderriekin egiten du muga. Hiriburua Stavanger da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
281 Lucretia

**281 Lucretia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 281. asteroidearen izena da. 1888ko urriak 31n aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.

Bere izena, Caroline Herschelen bigarren izenagatik jasotzen du, lehen emakume astronomoetako bat eta William Herschelen arreba zena.

## Kanpo estekak
Theed

**Theed**, Star Wars film sagako fikziozko unibertsoan agertzen den hiri bat da.

Theed, Naboo planetako hiriburua da. Bertan dago errege jauregia, baita plasma erauzgailuak eta errege hangarra ere. Hiri hau, kulturaren hiriburua zen planeta osoan eta sektorean, edertasun estetiko eta harmoniaren adibide zelarik. Sio Bibble zen bertako gobernaria, izaera eta ahots indartsuko agure bat, planetagatik bere bizia eman zuena. Bera zen Nabooko kontseilu planetarioko buruzagia, uneko Errege edo Erreginaren aurrean erantzuten zuena.

Denbora gutxiz, Nute Gunrayk, Merkataritza federazioko erregeordeak, Theed inbaditu eta Padme Amidala erregina atxilotu zuen. Baina Jedi eta gunganen laguntzarekin, erreginak, erregeordea garaitzea eta Naboo planetako subirautza berreskuratzea lortu zuen.

Theedetik, errege-erregina ospetsuek gobernatu zuten, horien artean Veruna erregea, Padme Amidala Erregina eta Jamillia erregina.
King John's gaztelua

**King John´s gaztelua** (ingelesez ''King John's Castle*, euskaraz *John Erregearen gaztelua* esan nahi du) Irlandako Errepublikako Limerick hirian kokatzen den gaztelua da, zehatzago izatekotan, Shannon ibaiaren aldamenean dagoen "Erregearen uhartea" (*King's Island'') izeneko hiriko eremuan kokatzen da. Gaztelutik nagusiki kanpokaldeko harresiak eta gotortutako dorreak kontserbatu dira, hauek turismogune gisa egokitu direlarik. Bisitarien gunearen eraikitze prozesuan zehar gazteluaren patioan bikingoen kokaleku bat aurkitu zen.

## Historia 
Thormodr Helgason errege vikingoak eraiki zuen lehenengo gaztelua "erregearen uhartean" ibaiaren gaineko kontrola ezartzeko asmotan. 922an izan zen hori.

1172an anglo-normandiarrak iritsi ziren eta 1174ean hiria suntsitu zuten. 1197an Joanes I.a Ingalaterrakoak foruak eman zizkion Limericki eta uste da orduan hasi zirela gaztelua eraikitzen, 1200 urtearen inguruan bukatu zutena. Garai hartan gazteluaren betebeharra batez ere administratiboa zen izan ere hiru auzo koordinatu behar baitzituen, Ingelesen auzoa, irlandesena eta Erregearen uhartea.

XVII mendean bost setio izan zituen gazteluak.

## Kanpo estekak 
*  King John´s gazteluari buruzko Shannon Heritage webguneko orrialdea
Sør-Trøndelag

**Sør-Trøndelag** Norvegiako konderri bat da. 18.848&nbsp;km2 ditu eta 284.773 biztanle, 2008ko datuen arabera. Nord-Trøndelag, Møre og Romsdal, Oppland eta Hedmark konderriekin eta hegoekialdean Suediarekin egiten du muga. Mendebaldean kostaldea du, hain zuzen ere Norvegiako itsasoa (Ozeano Atlantikoa). Hiriburua Trondheim da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Telemark

**Telemark** Norvegiako konderri bat da. 15.299&nbsp;km2 ditu eta 167.102 biztanle, 2008ko datuen arabera. Vestfold, Buskerud, Hordaland, Rogaland eta Aust-Agder konderriekin egiten du muga. Hiriburua Skien da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Vest-Agder

**Vest-Agder** (*Mendebaldeko-Agder* euskaraz) Norvegiako konderri bat da. 7.276&nbsp;km2 ditu eta 166.976 biztanle, 2008ko datuen arabera. Mendebaldean Rogaland konderriarekin eta ekialdean Aust-Agder konderriarekin egiten du muga. Hiriburua Kristiansand da.

## Udalerriak 
## Ikus, gainera 
* Agder

## Kanpo estekak
Vestfold

**Vestfold** Norvegiako konderri bat da. 2.224&nbsp;km2 ditu eta 239.907 biztanle, 2013ko datuen arabera. Buskerud eta Telemark konderriekin egiten du muga. Hiriburua Tønsberg da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Troms

**Troms** edo **Romssa** (samieraz) Norvegiako konderri bat da. 25.877&nbsp;km2 ditu eta 155.061 biztanle, 2008ko datuen arabera. Mendebaldean Troms konderria, hegoaldean Finlandia (Lappi) eta ekialdean Errusiarekin (Murmansk Oblast) egiten du muga. Iparmendebaldean Norvegiako itsasoa du (Ozeano Atlantikoa) eta iparraldetik iparrekialdera Barentseko itsasoa (Ozeano Artikoa). Hiriburua Tromsø da.

## Udalerriak 
## Kanpo estekak
Johann Palisa

**Johann Palisa** (1848ko abenduak 6-1925eko maiatzak 2), astronomo austriar bat izan zen, Opavan jaioa, Silesia austriarrean, gaur egun Txekiar Errepublikaren zati dena.

Asteroide ugari aurkitu zituen, 122 guztira, 136 Austriatik hasi 1874an eta 1073 Gellivararaino 1923an.

1866tik 1870 arte, Palisak, matematikak eta astronomia ikasi zituen Vienako Unibertsitatean, baina ez zen 1884 arte graduatu. Hala eta guztiz ere, 1870ean, laguntzailea zen unibertsitateko behatoki astronomikoan, eta, urte bete beranduago, Genovako behatokian postu bat lortu zuen. Bost urte beranduago, 27 urterekin, Austriar itsas armadak gaur egun Kroaziakoa den Pula hiriko behatoki astronomikoko zuzendari bihurtu zen. Han aurkitu zuen bere lehen asteroidea, 1874ko martxoak 18an. Pulan egon zen denboran, teleskopio errefraktore txiki bat erabili zuen bilaketan laguntzeko. Hogeitazazpi planeta txiki eta kometa bat aurkitu zituen orotara.

1935ean, UAIak, Ilargiko krater bati bere izena ematea erabaki zuen. 914 Palisana asteroideak ere, bere izena darama.
Aldehuela de Liestos

**Aldehuela de Liestos** (''L'Aldeyuela_de_Tiestos'' aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 64 biztanle zituen 38 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Alconchel de Ariza

**Alconchel de Ariza** (*Alconchel de Fariza* aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 109 biztanle zituen 34,9 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Salillas de Jalón

**Salillas de Jalón** (*Saliellas de Xalón* aragoieraz), Espainiako udalerri bat da, Aragoi erkidegoan, Zaragozako probintzian eta Valdejalón eskualdean kokatua dagoena. 2,54 kilometro karratuko hedadura eta, 2008ko azken erroldaren arabera, 378 biztanle ditu, 148,82 biztanle kilometro karratuko dentsitatearekin.

## Demografia 
## Monumentuak eta interesguneak 
* San Martinen Eliza Parrokiala
* La Torraza dorre mudejarra
* Jalon ibaiaren ertzeko paisaiak.

## Jaiak 
Santa Quiteria, maiatzak 22an. Errosarioaren Andre Maria, urriko lehen igandean (patronalak). San Martin, azaroak 11.

## Pertsonaia ezagunak 
Bertan jaioak:

* Angel Sola: Jota aragoitarreko bandurriajole handia.

## Kanpo estekak
Dragoi ekaitza

thumb|250px|Dragoi ekaitza.
**Dragoi ekaitza** Saturnoko hego-hemisferioan dagoen ekaitz handi, distiratsu eta konplexu bat da. Dragoi ekaitzaren izena 2004 urtean jarri zioten bere itxura arraroa dela eta. Ekaitz hau oso zaharra dela uste da eta noizbehinka distirak sortzen ditu eta hauekin batera zutabe txuri ikusgarriak agertzen dira. Dragoi ekaitzak irrati emisio-iturri indartsua da ere.

## Ikus, gainera 
* Neptunoren Orban Ilun Handia
* Orban Gorri Handia
* Orban Gorri Txikia

## Erreferentziak 
*The Dragon Storm*, NASA

## Kanpo estekak
La Línea de la Concepción

**La Línea de la Concepción** Cádizko probintziako udalerria da, Gibraltarrekin mugan, Iberiar penintsularen hegoaldean. 64.240 biztanle ditu 19,27 kilometro koadroko azaleran.

## Klima 

## Demografia 
Populazioaren bilakaera 1900 urtetik hona.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:510 height:310
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:65000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1250 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2008 text:2008

PlotData=
  color:barra width:20 align:center
   	   	 
  bar:1900 from:0 till: 31862
  bar:1910 from:0 till: 33296
  bar:1920 from:0 till: 63236
  bar:1930 from:0 till: 35371
  bar:1940 from:0 till: 38188
  bar:1950 from:0 till: 55105
  bar:1960 from:0 till: 59456
  bar:1970 from:0 till: 52127
  bar:1981 from:0 till: 56282
  bar:1991 from:0 till: 58646
  bar:2001 from:0 till: 60565
  bar:2008 from:0 till: 64240

PlotData=

  bar:1900 at: 31862 fontsize:S text: 31.862 shift:(0,5)
  bar:1910 at: 33296 fontsize:S text: 33.296 shift:(0,5)
  bar:1920 at: 63236 fontsize:S text: 63.236 shift:(0,5)
  bar:1930 at: 35371 fontsize:S text: 35.371 shift:(0,5)
  bar:1940 at: 38188 fontsize:S text: 38.188 shift:(0,5)
  bar:1950 at: 55105 fontsize:S text: 55.105 shift:(0,5)
  bar:1960 at: 59456 fontsize:S text: 59.456 shift:(0,5)
  bar:1970 at: 52127 fontsize:S text: 52.127 shift:(0,5)
  bar:1981 at: 56282 fontsize:S text: 56.282 shift:(0,5)
  bar:1991 at: 58646 fontsize:S text: 58.646 shift:(0,5)
  bar:2001 at: 60565 fontsize:S text: 60.565 shift:(0,2)
  bar:2008 at: 64240 fontsize:S text: 64.240 shift:(0,15)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria - Estatistika Institutu Nazionala (INE)

## Ikus, gainera 
* Cádizko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Baroja

**Baroja** izenak hainbat adiera ditu:

## Toponimoak 
### Euskal Herrian 
#### Populazioak 
* **Baroja**, Arabako herria, Urizaharra udalerrian.

#### Geltokiak, parkeak, pasealekuak eta plazak 
* **Julio Caro Baroja plaza**, Donostiako plaza.
* **Pío Baroja geltokia**, Bilboko tranbia geltokia.
* **Pío Baroja plaza**, Bilboko plaza.
* **Pío Baroja pasealekua**, Donostiako pasealekua.
* **Serafin Baroja parkea**, Donostiako parkea.

## Abizenak 
* **Baroja**, Arabako abizena.
* **Martinez de Baroja (abizena)**, Arabako abizen konposatua.

## Pertsonak 
* **Serafin Baroja Zornotza** (1840-1912), Donostian jaiotako ingeniari eta idazlea, Ricardo, Pío eta Carmen Barojaren aita.
* **Ricardo Baroja Nessi** (1871-1953), Huelvan jaiotako margolaria, Serafinen semea.
* **Pío Ynocencio Baroja Nessi** (1872-1956), donostiar eleberrigilea, Serafinen semea.
* **Carmen Baroja Nessi** (1883-1950), Iruñean jaiotako idazle eta etnologoa, Serafinen alaba.
* **Julio Caro Baroja** (1914-1995), Madrilen jaiotako antropologo eta historialaria, Carmenen semea.
* **Pio Caro Baroja** (1928-2015), madrildar zinemagile eta idazlea, Carmenen semea.
* **Carmelo Barrio Baroja** (1960-), Gasteizen jaiotako politikaria.
* **José Luis Baroja Galan** (1970-), gasteiztar futbolari ohia.
* **José Baroja** (1983-), Txileko idazlea.

## Beste batzuk 
### Eskulturak 
* **Barojaren oroimenez**, Nestor Basterretxearen eskultura.
* **Pío Barojaren irudia**, Victorio Machoren eskultura.

### Idatziak 
* **Altzateko jaun-en kontu zaharra**, Pío Barojaren eleberria.
* **Baroja & Yo**, liburuxka bilduma.
* **Jakintzaren arbola**, Pío Barojaren eleberria.
* **Leizea**, Pío Barojaren ipuina.
* **Maritxu**, Pío Barojaren ipuina.
* **Urtubiko dama**, Pío Barojaren ipuina.
* **Xanti Andiaren kezkak**, Pío Barojaren eleberria.
* **Zalakain abenturazalea**, Pío Barojaren eleberria.

## Kanpo estekak
Jakobiten matxinada

[thumb|280px|[Jakue II.a Ingalaterrakoa eta VII.a Eskoziakoa, sir Godfrey Knellerek margotua 1684an.]]
**Jakobiten matxinada** 1688 eta 1746 artean Britainiar uharteetan izandako matxinada eta gerrak izan ziren. Jakobiten helburua Jakue II.a Ingalaterrakoari eta bere ondorengoei Erresuma Batuko tronua itzultzea zen, Stewart leinuari 1688an Iraultza Loriatsuaren ondoren Legebiltzarrak tronua kendu baitzion.

Matxinaden izena *Jakue* izenaren latinezko aldaeraren *Jacobus* hitzetik datorkio. Frantziako armadak gudan 1692 eta 1708 artean hartu zuen parte. Horrexegatik 40.000 iheslari jakobitek alde egin zuten Frantzia aldera 1688 eta 1692 artean, non *Wild Geese* edo *Oies Sauvages* (antzar basatiak) izan zuten ezizena. Louis XIV.a Frantziakoak Jakue II.a Ingalaterrakoa Saint-Germain en Layeko gazteluan kokatu zuen, gorte eta guzti. Hiriak 1700 jakobita inguru zituen 1700. urtean.

Lehendabiziko matxinadak atzerriratze masiboa eragin zuen Eskoziako herrietan: Highland Clearances izeneko mugimendu honek Behe Lurretara eta Ipar Amerikara bidali zituen Lur Garaietako biztanle ugari. Era berean juridikoki ez ezik sozialki ere antzinetik zetorkion klanen egitura desegin zen eta Eskozia eta Ingalaterrako nobleteria lur-jabe handi bihurtu zen.

1692ko Glencoeko sarraskiak ez zuen matxinada giroa bukatu, aldiz, 1714an Hannover leinuak britainiar tronua lortu zuenean jakobiten ezinegona areagotu egin zen. Hala, 1715ean matxinatu egin ziren eta lau urte beranduago beste saiakera bat egin zuten. Azken matxinada 1745ean Charles Edward Stuartek (Bonnie Prince Charlie) zuzendu zuen, Eskoziako gaeleraz *Bliadhna Theàrlaich* ('Karlosen urtea) eta ingelesez *The Forty-Five* ("Berrogeita bosta") izenez ezaguna. Kanpaina 1746an Cullodengo gudua eta gero bukatu zen behin betiko eta horrekin batera Stewart leinuak tronua berreskuratzeko zituen asmoak.

## Bibliografia 
* Brian Lavery (2001). *"Maritime Scotland"*. B T Batsford Ltd.. .
* Fitzroy MacLean (1991). *"Scotland, A Concise History"*. Thames and Hudson. .
* Fitzroy Maclean (1989). *"Bonnie Prince Charlie"*. Canongate Books Ltd.. .
* Murray G. H. Pittock (1995). *"The Myth of the Jacobite Clans"*. Edinburgh University Press.
* John Prebble (1973). *"The Lion in the North"*. Penguin Books.
* W. A. Speck (1981). *"The Butcher: The Duke of Cumberland and the Suppression of the 45"*. Blackwell.
* Daniel Szechi (1994). *"The Jacobites"* Manchester University Press. .
* Smith, Hannah (2006). *"Georgian Monarchy: Politics and Culture, 1714–1760"*, Cambridge Studies in Early Modern British History, Cambridge University Press
* Linda Colley (1994). *"Britons: Forging the Nation 1707–1837"*, Yale University Press,

## Ikus gainera 
* Jakobita

## Kanpo estekak 
*  www.jacobitecampaign.com
*  Jakobitak
*  The Jacobite Heritage 
*  BBC Radio: "The Jacobite Rebellion — could it have succeeded?"
Mateo Moraza

[thumb|260px|[Moraza kalea (Donostia)]]
**Mateo Benigno Moraza Ruiz de Garibai** (Gasteiz, 1817ko irailaren 21a - Gasteiz, 1878ko urtarrilaren 17a) politikari eta jurista arabarra izan zen.

Gasteizko Alde Zaharreko Aiztogile kaleko 4. zenbakidun etxean jaio zen. Oñatiko Unibertsitatean eta Valladoliden egin zituen zuzenbide-ikasketak. Kargu nabarmenak izan zituen hainbat erakunde juridiko-militarretan. Kode penala garatu zuen batzordean parte hartu zuen 1851n. Euskal foruzaletasunaren aldekoa izan zen eta Arabako Batzar Nagusiek "Probintziako Aita" izendatu zuten 1862an. 1876an ( Ekainaren 13 eta 19ean) Madrilgo Legebiltzarrean euskal foruen aldeko defentsa porrokatua egin zuen, haien desagerpena gelditzea lortu ez bazuen ere. Historiako Akademiako kidea izan zen, baita "Nafarroako Euskal Elkargoa" izeneko elkartekoa ere. Arabako prentsan artikuluak sarritan idatzi zituen.

Haren omenez Gasteizko erdiguneko kale batek —Udaletxearen atzealdekoa— bere izena darama, baita Donostiako erdiguneko beste batek ere. Halaber, Gasteizko Probintzia Plazan bere omenezko monumentu bat eraiki zuen Venanci Vallmitjana eskultoreak XIX. mendearen bukaeran. Bilbon ere bere enparantza dauka Uribarri auzunean.

## Bibliografia 
* MORAZA RUIZ DE GARIBAI, MATEO BENIGNO: *Discursos de Mateo Benigno de Moraza en defensa de los Fueros Vascos*. Gasteiz: Arabako Foru Aldundiaren Argitalpen Zerbitzua, 1976. 

## Erreferentziak
Alfajarín

**Alfajarín** (*Alfacharín* aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 2.032 biztanle zituen 137,6 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Zaragozako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Dromoland gaztelua

**Dromoland gaztelua** (irlanderaz *Caisleán Dhrom Ólainn* eta ingelesez *Dromoland Castle*) Irlandako Errepublikako mendebaldean dagoen Clareko konderrian kokatzen den gaztelua da. Newmarket-on-Fergus udalerriko lursailetan kokatzen da, Ennis hiritik hurbil. Gaur egun luxuzko hotel bat da, inguruan golf zelai zabalak dituelarik.

Gaur egun ezagutzen dugun eraikina 1835an gauzatu zen. Halere, leku honetan eraiki zen lehendabiziko eraikina dirudienez XV. edo XVI. mende hasieran eraikitako dorretxea izan omen zen, bere eraikitzailea Shane Mac Anerhenyren semea zen Thomas izan zelarik. Toki honetan aro ezberdinetan gutxienez Dromoland izeneko hiru eraiki egon omen ziren. Beranduago Dromoland O'Brien familiako hemezortzi belaunaldien bizilekua bilakatu zen, leku honi buruzko lehendabiziko erregistroen arabera, lur eremu hau hainbat gaeldar familien bizitokia izan zen, horien artean XVI. mendean zehar hemen bizi izan ziren McInerney familia.. James Frost historialariaren iritziz, Dromoland leku izenaren itzulpena "Auzien Muinoa" litzateke.

## Iruditegia 

Irudi:Bush walks with Bertie Ahern and Romano Prodi in Ireland.jpg|Bush, Ahern eta Prodi politikariak, atzekaldean Dromoland gaztelua dutela.
Irudi:Dromoland castle.jpg|Alboko ikuspegia.
Irudi:Dromoland gazebo.jpg|Gazteluaren aldamenko basoa eta ganga.
Irudi:Dromoland lake.jpg|Gazteluaren aldameneko Dromoland aintzira.
Irudi:Dromoland Castle tower.jpg|Dorrea.
Irudi:Dromoland Fox Hunt.jpg|Azeri ehiza.
Irudi:Dromoland hall ceiling.jpg|Ospakizun gela.
Irudi:Dromoland Castle - geograph.org.uk - 12834.jpg|Alboko ikuspegia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Dromoland gazteluaren webgune ofiziala
Alfamén

**Alfamén** Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 1.262 biztanle zituen 102,25 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Alforque

**Alforque** (*Alforc* aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 69 biztanle zituen 10,68 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Arai Hakuseki

idazle eta politikari japoniarra izan zen.

Edon jaioa, oso txikitatik jeinutasun zantzuak erakutsi zituen. Tradizioaren arabera, hiru urterekin, Hakusekik, Konfuziok kanjiz idatzitako liburu bat kopiatu zuen hizkiz hizki. 1693an, Manabe Akifusarekin batera, Tokugawa Ienobu shogunak eskatu zuen bere presentzia shogunerriaren politika ekonomikoa eraberritu eta egonkortasun handiagoa emateko. Honela, Abe Seikyorekin eta shogunaren babesarekin batera, Shotoku no Chia atera zuten, politika ekonomiko batzuk.

Horien artean, txanpon berri eta hobe baten ekoizpena dago, honen bidez, inflazioa kontrolatua izan zelarik, baita merkataritza politika berri bat ere, merkatari txinar eta herbeheretarrei eginiko ordainketak kontrolatzeko, metal preziatuekin negoziatu beharrean, zeta, portzelana etab... bezalako produktuekin negozia zezatela eskatuz. Shoguna hil ondoren, Arai Hakuseki gobernutik erretiratu eta idazten hasi zen. Hil zenean, Asakusan lurperatua izan zen (gaur egun Taitō), baina, ondoren, Nakanora eramana izan zen.

## Lanak 
* *Hankanfu* (藩翰譜) - Daimyoen zuhaitz genealogikoen zerrenda bat
* *Koshitsu* (古史通) - Japoniako historia xehatua
* *Oritaku Shiba-no-ki* (折りたく柴の記) - Eguneroko pertsonal bat
* *Sairan Igen* (采覧異言)
* *Seiyō Kibun* (西洋記聞) - Mendebaldearen deskribapena, Giovanni Battista Sidotti jesuitarekin izan zituen elkarrizketetan oinarritua
* *Tokushi Yoron* (読史余論) - Tratatu historikoa

## Kanpo estekak
San Fernando

**San Fernando** eliza katolikoak izendatutako santu bat da, Fernando III.a Gaztelakoa hain zuzen ere. Bere omenez hainbat lekuk eta erakundek bere izena daramate:

## Lekuak 
###  
* San Fernando partidua, Buenos Airesen.
* San Fernando, izen bereko partiduaren hiriburua.
* San Fernando del Valle de Catamarca, Catamarca probintziako hiriburua.
* San Fernando, Belén departamentuan, Catamarcako probintzian.
* San Fernando departamendua, Chaco probintziaren hegoekialdean.
* San Fernando de Río Negro, Resistencia hiria osatu ze lekuaren aurreko izena, Chacon.

###  
* San Fernando komuna, Colchagua probintzian, Bernardo O'Higgins Askatzaile Generalaren VI. Eskualdean.

###  
* San Fernando, Morazán departamenduan.

###  
* San Fernando, Cádizko probintzian, Andaluzia.
* San Fernando de Henares, Madrilgo Erkidegoan.

###  
* San Fernando bailara, Kalifornia hegoaldeko bailara urbanizatua. Gehienbat Los Angeles hiriaren barnean dago.
* San Fernando, Los Angeles konterriko hiria.

###  
* San Fernando City, La Union probintzian, Ilocos eskualdean, Luzon.
* San Fernando City, Luzoneko Pampangako hiriburua.
* San Fernando, Bukidnon probintzian, Ipar Mindanaon.
* San Fernando, Camarines Hegoaldean, Bicolen.
* San Fernando, Cebu probintzian, Bisayas Erdialdea.
* San Fernando, Romblon probintzian, Mimaropan.

###  
* San Fernando, Chiapas estatuko udalerria.
* San Fernando, Tamaulipas estatuko udalerria.

###  
* San Fernando, Nueva Segoviako herria.

###  
* San Fernando, Misiones departamenduko herria.

###  
* San Fernando badia, Marconan.

###  
* San Fernando, Trinidad uharteko herria.

###  
* San Fernando de Apure
* San Fernando de Atabapo, Amazonas estatuan.
Alhama de Aragón

**Alhama de Aragón** (''Alfama d'Aragón'' aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 1.200 biztanle zituen 31,11 kilometro karratuko azaleran.

## Kanpo estekak
La Almolda

**La Almolda** (''L'Almolda'' aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 643 biztanle zituen 131,3 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Dunguaire gaztelua

**Dunguaire gaztelua** (ingelesez *Dungaire Castle* eta irlanderaz *Dún Guaire*) Irlandako Errepublikako mendebaldean dagoen Galwayko konderrian kokatzen den XVI. mendeko dorretxea da. Kinvara udalerritik gertu dago, Galway badiaren hego-ekialdeko kostaldean. Gazteluaren dorreak 75 oinetako garaiera eta egoera bikainean berritutako defentsa harresi batekin inguratuta dago, aldamenean uda garaian turistei irekia dauden zelaiak dituelarik. Esan ohi denez, Irlanda osoan argazki gehien egiten dizkioten gaztelua omen da.

## Kanpo estekak 
* Dunguaire gazteluaren orrialdea Shannon Heritage webgunean
Almonacid de la Sierra

**Almonacid de la Sierra** (*Almonezir de la Sierra* aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 864 biztanle zituen 54,1 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Alpartir

**Alpartir** (*Alpartil* aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 563 biztanle zituen 26,89 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Bardallur

**Bardallur** Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 274 biztanle zituen 27,57 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
La Almunia de Doña Godina

**La Almunia de Doña Godina** (''L'Almunia de Doña Godina'' aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 7.170 biztanle zituen 56,65 kilometro koadroko azaleran.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Zaragozako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Urdaneta (argipena)

**Urdaneta** izenak esanahi asko ditu:
* Leku-izenak:
** Urdaneta, Aiako auzoa (Gipuzkoa)
** Urdaneta, Legorretako auzoa (Gipuzkoa)
** Urdaneta, Filipinetako udalerria
** Urdaneta, Venezuelako udalerri ugari
* Pertsona-izenak:
** Andres Urdaneta (1508-1568), kosmografoa, apaiza, esploratzailea eta marinela. Ordizian (Gipuzkoa) jaioa, Espainiako koroaren zerbitzura jardun zuen.
** Rafael Urdaneta (1788-1845), Venezuelako independentziaren aitzindaria eta Kolonbia Handiko presidentea.
Calatorao

**Calatorao** (*Calatorau* aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 2.902 biztanle zituen 48,02 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak
Zwingli

**Ulrich Zwingli** (Wildhaus, Sankt Gallen kantonamendua, 1484ko urtarrilaren 1a – Kappel am Albis, Zürich kantonamendua, 1531ko urriaren 11) erlijio eraberritzaile eta idazle suitzarra izan zen. Suitzako Erreforma Protestantearen buru bat izan zen.

## Bizitza 
Vienako eta Basileako unibertsitateetan ikasi zuen. Glaris ta Einsiedelnen apaiza zela jarraitu zuen ikasten, eta Erasmoren eragina jaso zuen. 1513-1515 bitartean, predikari abertzale izan zen gudalekuz gudaleku. Garai hartan Frantziak suitzar soldadu mertzenarioak hartzen zituen gerrarako, eta Zwinglik haien kontrako kanpaina antolatu zuen.

1516an, Einsiedelngo Ama Birjinaren santutegian kapelau izendatu zuten eta sineskerien aurka aritzeagatik nabarmendu zen. Gero Zurichen predikaria izan zen, eta bere predikuetan Itun Berriari buruzko Erasmoren ideiak zabaldu zituen, erdeinuz mintzatuz Aita Santuari buruz; gero, Zuricheko kanonigo izendatu eta Eliza Katolikoaren hainbat arauren kontra hitz egiten hasi zen (baraua, esaterako). Zurichen apaiz zegoela, Eliza Katolikoa erreformatzeko dotrina zabaltzeari ekin zion. Haren idazkietan, elizaren hierarkiaren ustelkeriaren kontra jo zuen, apaizen ezkontzak bultzatu zituen eta gurtzeko tokietan irudiak erabiltzea kritikatu zuen.

1523an, gotzainaren iritziaren kontra, ezkondu egin zen. Urte hartan berean, *Tesien azalpena eta froga* argitaratu zuen. Bertan, 67 tesi azaldu zituen, bere dotrinaren frogagarri: Zwinglirentzat, Biblia bakarrik zen fedearen eta aginpidearen oinarria, Erromako gidaritza arbuiatzen zuen eta alemana liturgia hizkuntza izan zedin eskatzen zuen.

1525ean *De vera et falsa religione commentarius*, bere obra nagusia, argitaratu zuen, eraberritzearen oinarria eta funtsa zabal agertzen zituena. Obra hura eraberritzaileen teologia liburu nagusia izan zen Kalbinek bere *Kristau Erakundea* atera zuen arte. Liturgia berria ezarri zuen meza arrunta ordezkatzeko. Erreformaren alderdi erradikalaren aurka anabaptisten aurka alegia, ere egin zuen Zwinglik, eta horren ondorioz haren jazarpena hasi zen.

Bien bitartean, 1529an Zwingli eta Martin Luther Marburgen elkartu ziren, eta dotrinaren puntu frankotan ados egon arren, ez ziren bat etorri eukaristian Jesukristo dagoen ala ez esaterakoan. Lutheren aldean, Zwingli erradikalagoa eta humanistagoa zen. Eliza eta estatua sarritan nahasi zituen; hala egin zuen Zurichen, non erabateko teokrazia bat sortu baitzuen. Ezkontzari buruzko Zwingliren araudia (*Ehegericht*) izan zen, bestalde, kalbinismoak Genevan oinarritzat hartu zuena.

Erreforma Suitzako Konfederazioko beste leku batzuetara hedatu zen, baina hainbat kantoik nahiago izan zuten katoliko iraun. Kantoi erreformatuen aliantza eratu zuen Zwinglik, eta Konfederazioa erlijioaren arabera geratu zen banandurik. 1529an, azken unean saihestu zen gerra bi aldeen artean. 1531n gatazka berpiztu zen eta Zwingli borrokan hil zen, 47 urte zituela.

## Erreferentziak
Blekingeko konderria

**Blekinge** Suedia hegoaldeko konderri bat da. 2.941&nbsp;km2 ditu eta 2011ko datuen arabera 152.757 biztanle zituen. Bere hiriburua Karlskrona da.

## Mugakideak 
Eskania, Kronoberg, Kalmar konderriekin eta Itsaso Baltikoarekin egiten du muga.

## Udalerriak 
### Hiri handienak 
# **Karlskrona** (hiriburua, 35.212 biztanle)
# Karlshamn (19.075 bizt.)
# Ronneby (12.029 bizt.)

### Udalerri guztiak 
250px

## Ondasun nabarmenak 
### Gizateriaren Ondarea 
* Karlskronako itsas-portua

### Iruditegia 

Irudi:Karlskrona, Stortoget, Frederikskyrkan 1.jpg|Karlskrona.
Irudi:Vy Karlskrona.JPG|Karlskronako itsas-portua (Gizateriaren Ondarea).
Irudi:Karlshamntorg1.jpg|Karlshamn.
Irudi:Ronneby Bergslagen.jpg|Ronneby.
Irudi:Donjonen Kungsholms fort.JPG|Kungsholm gotorlekua (Karlskrona).
Irudi:Johannishus slott.jpg|Johannishus gaztelua.
Irudi:Church of Holy Trinity Karlskrona.jpg|Hirutasun Santuaren eliza (Karlskrona).
Irudi:Fredrikskyrkan1.jpg|Federikoren eliza (Karlskrona).
Irudi:Stumholmen Karlskrona1.jpg|Stumholmen uhartea (Karlskrona).
Irudi:Karlskrona from plane.JPG|Blekinge uhartedia.

## Kanpo estekak
Alaman

**Alamanak** (; aitzingermanikoz: **allai manniz*) germaniar tribuen batasun bat izan ziren, sueboak eta semnonak nagusiki, hasieran Elba ibaiaren erdialde eta behe arroan egokitu zirenak. Lehenbiziko aipamena 213. urtekoa da. Frankoek germaniar herri guztiei erantsi zieten auzoan zituzten alamanen izena, eta horretatik dator Alemania.

## Historia 
Alamanen lehenbiziko aipamena Karakala enperadorearen goitizena da, *Alamannicus*, tribuen batasun hori garaitu zuela adierazten baitzuen. Asinio Kuadratoren esanetan herri batzuen multzoa ziren, buzinobanteak, kuadoak, hermunduroak (hermioniarrak bilakatuko zirenak), jutungiarrak, lentiniarrak, semnoniarrak eta teutoiak barne.

Godoek eta eslaviarrek beharturik, Main aldera jo zuten 213. urtean, eta Karakala, Alexandro Severo eta Maximino erromatar enperadoreei aurre egin ondoan, Rhin ibaiaren eremuetaraino zabaldu ziren. 
260an Milaneraino heldu baziren ere, Galienok azpiratu zituen, eta Germania Garaira bildu behar izan zuten. 

843ko Verdungo Hitzarmenaren ondoren, alamanen lurraldea Ekialdeko Frantzian sartu zen, Luis II.a Germaniarra errege zelarik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bantry etxea

**Bantry etxea** (ingelesez *Bantry House*) Irlandako Errepublikako hego-mendebaldean dagoen Corkeko konderrian kokatzen den lorategidun etxaleku historikoa da. Bantry udalerrian kokatzen da. Etxaleku hau 1739tik aurrera Bantryko kondeak diren White familiaren jabegoa da.

## Historia 
Etxaleku honen eraikuntza 1700. urte aldera Bantryko badian hasi zen, hasiera batean Blackrock izendapena jaso zuelarik. 1750an Richard Whitek etxalekua Samuel Hutchinsoni erosi eta bere etxalekua Seafield bezala berrizendatu zuen. Hasieran jatorriz Limerickeko merkatariak ziren White familiako senideak badia honetan kokatzen diren Whiddy uharteetan kokatu ziren. Familiak aurrera egin eta eskualde honetako lursail ugari erosi zituen. 1780eko hamarkadan Bantry etxalekuak jada 320 km2zituen. Etxearen iparraldeko aldea beranduago gehitu zitzaion.

1946an etxalekua jendeari ireki eta 1990eko hamarkadaren hasieratik aurrera hotel zerbitzua eskeintzen du.

## Iruditegia 

Irudi:Bantry house01.jpg|Etxalekua eta aurrekaldean italiar lorategia.
Irudi:Bantry house02.jpg|Badia eta etxalekua eskaileraren muinotik ikusita.
Irudi:Bantry house03.jpg|Gobelinoen egongela.
Irudi:Bantry house04.jpg|Gobelinoen egongela.
Irudi:Bantry House.jpg|Iparraldea, badia.
Irudi:Bantry house05.jpg|Etxalekuaren iparraldea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bantry etxearen webgune ofiziala
Hareetako soldaduak

**Hareetako soldaduak**, Star Wars film saileko pertsonaia batzuk dira.

Inperio Galaktikoaren asaltuzko soldaduak dira, basamortu giroko planetetara bidaliak. Eguzki aurkako plakekin eta, euren jantzi eta kaskoan, sistema hoztaile gehiagorekin hornitutako stormtrooper unitateak dira, bero jasanezina jasateko entrenatuta daudenak. Hareetako soldaduek, bidaliak izan ziren planetetako animaliak erabiltzen zituzten montura bezala, euren erresistentzia paregabeagatik, Tatooine planetatik beste planeta batzuetara eramanak izan ziren Dewbacken kasuan bezala. Hareetako soldadu talde batek, C-3PO eta R2-D2 droideak bilatu zituzten Tatooine Planetan Izar Hiltzailearen planak Obi-Wan Kenobiri eramaten ari zirenean. Sorbalda babesle bat eramaten ohi dute eskuineko sorbaldan, beltza soldaduen kasuan eta gorria edo laranja ofizialenean. Unitate zehatzen batzuk, urdin-berdexka koloreko sorbalda babesle mota bat ere erabiltzen dute.

## Kanpo estekak