La Voz de la Mujer

***La Voz de la Mujer*** (Emakumearen ahotsa) Argentinan emakumeek idatzitako lehen egunkari anarko-komunista izan zen.  Buenos Airesen argitaratu zen 1896 - 1897 artean eta Rosarion 1899an .   

Egunkariaren lema "Ez jainko, ez patroi, ezta senarrik ere" izan zen.  Egunkaria Buenos Airesen argitaratu zen lehen aldiz 1896 eta 1897 artean. 1899an, Rosarion, Virginia Boltenen zuzendaritzapean argitaratu zela adierazten duten zantzuak egon arren, ez da egunkariaren alerik aurkitu.  1910eko hamarkadan Montevideon egunkaria berriro argitaratzeko saioen frogak daude, baina erreferentzia historikoek proiektuak ez zuela aurrera egin adierazten dute.   Buenos Aireseko Teresa Marchisio, Pepita Gherra, María Calvia eta Josefa Martínez agertzen dira kolaboratzaile gisa argitalpenean.

## Ideiak 
Egunkariak dei egin zien emakumeei gizonezkoen zapalkuntzaren aurka matxina zitezen, baina borroka proletarioa alde batera utzi gabe. Kritikoa zen agintearen agerpen guztiekin: eliza, ugazaba, estatua eta familia. Azken xedea komunismo anarkikoa ezartzea zuen.  Bere lehen alearen orrialdeetan, hau irakur zitekeen:

: *Agur, andra burkideok! Anarkiak jada*
: *Jasoa du bandera askatzailea;*
: *Aurrera, neba maiteak, borrokara!*
: *Besoa, sendo; bihotza, lasai!*

: *Atzean geldituko denik ez gure artean*
: *Gurea hil arteko borroka da, meniarik gabea;*
: *Aurrera!* *Ahizpa maiteak, azken ahalegina,*
: *Nork jarriko du zalantzan gure garaipena?*

Egunkariak hainbait tirabira sortu zituen mugimendu anarkistaren baitan, anarkista askok bere adierazpen batzuk gizonezkoen generoaren aurkako erasotzat hartu zituztelako; horrek argitaratzaileak beren jarrera argitzera bultzatu zituen:Guk, emakume mespretxagarri eta ezjakinok, La voz de la Mujer argitaratzeari ekin genionean, bagenekien, sumatzen genuen, zuek, oi karramarro modernoak!,  zuen ohiko filosofia makanistikarekin hartuko zenutela gure ekimena, zeren jakin behar baituzue emakume traketsok ere badugula ekimenerako gaitasuna, eta ekimena pentsamenduaren emaitza dela; bai, guk pentsatu ere egiten dugu.

Kaleratu zen La Voz de la Mujer egunkariaren lehen alea, eta, jakina, hura izan zen hura iskanbila!, “ez dugu halako ohorerik merezi, bai zera! Ez jauna!”, “emakumea emantzipatu?”, “zertarako?” “nondik nora emakumeen emantzipazioa?!” “geurea!”  “betor lehenik gurea”, eta, gero, gu ‘gizonok’ emantzipatuta eta aske izango garenean, ikusiko dugu”. Halako ideia humanitario eta askatzaileekin egin zioten harrera gure ekimenari. Daudela, pentsatu genuen guk (...) Ez al da egia ederra dela ondoan emakume bat izatea, hari askatasunaz, anarkiaz, berdintasunaz, gizarte-iraultzaz, odolaz, heriotzaz hitz egiteko, eta hark, zuek heroitzat hartuta eta zuen bizitzaz kezkatuta, esan diezazuen (...): "Periko maitea, Jainkoarren!"? A! Hortxe da zuen aukera! Zuen andreari gupida-begirada bota (...), eta antzerki-kutsu ausartaz esango diozue: Tira, emakume, delako edo halako bilerara joan beharra daukat (...), ea, bada, ez negarrik egin, ez baitago ausartuko denik niri ezer esaten edo ezer egiten".

Zuek libre izan nahi duzue, baita  guk ere, eta askoz ere arrazoi gehiagorekin, bitan gara eta esklabo, gizartearen esklabo eta gizasemeena. Akabo ditxosozko lelo hura: “Askatasuna eta anarkia, eta harrikoa egiten, emaztekia”. Osasuna!

"Apareció Aquello" (Hura Agertu zen), La Voz de la Mujer egunkarian argitaratutako artikuluaEditoreek emakumea jotzen zuten esplotazio katean mailarik zapalduentzat eta ezkontzaren instituzioa izan zuten haien erasoen helburu nagusietako bat .  Maitasun askearen ideia ere defendatu zuten, "maitasuna amaitzen denean lotura amaitzea" ahalbidetzen duena, eta ez dadila emakumea mespretxatua izan ezein gizonen menpe egon nahi ez duelako edo maitalea izan eta bi, lau edo nahi beste ume hazteagatik.  

## Ezaugarriak 
thumb| Virginia Boltenen (1876-1960) argazkia. 1899an, *La Voz de la Mujer* egunkariaren Rosarioko argitalpenaren editorea izan zen
Egunkariaren formatua lau orrialdekoa zen eta tirada 1000 eta 2000 ale artekoa. Banaketa erdi klandestinoa zen, ekintza zuzena defendatzen zutelako.  Azalean, oharpen hau irakur zezakeen irakurleak: "Ahal duenean eta borondatezko harpidetzari esker agertzen da". Egunkaria harpidedunen ordainketez eta banakoen emaitzez finantzatzen zen.  Editoreak, egunkariaren 5. zenbakian azaltzen duten moduan, Louise Michel eta Emma Goldman anarkista ospetsuekin egon ziren harremanetan. Bere lehen zenbakia 1896ko urtarrilaren 8an atera zen. Zailtasun ekonomikoek proiektuaren bideragarritasuna eragotzi zuten eta azkenean egunkaria desagertu zen zorrei aurre egin ezinik. Azken zenbakia 1897ko urtarrilaren 1ean argitaratu zen. 

Max Nettlau historialari anarkistak egunkariaren zenbaki gehienak erreskatatu zituen eta gaur egun Amsterdamgo Nazioarteko Historia Sozialaren Institutuan daude .

## Zineman 
Virginia Boltenen militantzia eta *La voz de la mujer* egunkaria 2010ean Argentinan estrenaituriko *Ni Dios, ni patrón, ni marido* filmaren gai nagusia dira. Laura Mañá espainiarrak zuzendu zuen eta Eugenia Tobal argentinarrak jokatu zuen paper nagusia. Gidoia Esther Gorisek eta Graciela Maglie-k idatzi zuten, Nora Usenky eta Mariana Fontanaren (Rosarioko historiako irakasle eta ikerlariak) lanean oinarrituta.   

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Molyneux, Maxine ; Movimientos de mujeres en América Latina . Cátedra, Madril, 2003.
* Molyneux, Maxine ; NI DIOS, NI PATRÓN, NI MARIDO Feminismo anarquista en la Argentina del siglo XIX Universidad Nacional de Quilmes. Quilmes, 1997.
* *La Voz de la Mujer. Periódico comunista-anárquico*. Maxine Molyneux-en hitzaurrea. Buenos Aires, Quilmeseko Unibertsitate Nazionaleko Editoriala, 2002.  .
* Prieta, Agustina; Fernández Cordero, Laura; Muñoz, Pascual (2013). "Biografías anarquistas. Tras los pasos de Virginia Bolten". *Políticas de la Memoria* (Buenos Aires: CeDlnCl), 2013/2014 (14)

## Ikus, gainera 
* Feminismoa Argentinan
* Anarkismoa Argentinan
* Komunismo anarkikoa
* *La Protesta* egunkaria
* *El Descamisado* egunkaria
* *El Perseguido* egunkaria

## Kanpo estekak 
* "Ni dios, ni patrón, ni marido" La Voz de la Mujer, periódico feminista-anárquico (Buenos Aires, 1896-1897 La Hidra de Mil Cabezas-eko irratsaioa .
* Virginia Bolten, La voz de la mujer. Rosarioko kronikak.