Zulema Tomás

**Elizabeth Zulema Tomás Gonzales** (Lima, Peru, 1962ko uztailaren 4a) perutar mediku anestesiologo kardiobaskularra da. Peruko Osasun ministroa izan zen 2019ko urtarrilaren 7tik azaroaren 15era.

## Bizitza 
Peruko Polizia Nazionaleko kide baten alaba da. Barrios Altoseko Alipio Ponce ikastetxean egin zituen eskolako ikasketak, lehen eta bigarren hezkuntza.

Mediku anestesiologo kardiobaskularra da lanbidez, Federico Villarreal Unibertsitate Nazionalean ikasia. Medikuntzan Doktoretza ikasketak ditu, eta Osasun Administrazioan eta Ospitaleko Gerentzian Magister da, unibertsitate berean. Era berean, maistratasuna du Hezkuntzan, eta Ikerketa eta Goi Mailako Irakaskuntzan aipamena Hermilio Valdizán Unibertsitate Nazionalean.

Federico Villarreal Unibertsitate Nazionalean eta Ricardo Palma Unibertsitateko Giza Medikuntzako Fakultatean irakasle jardun du.

2017an, «Como en casa» izeneko eskualdeko nutrizio-programaren burua izan zen; jardunbide egoki gisa aitortua izan zen, eta Ama-Haurren Elikadura kategorian izendatua, Kudeaketa Publikoko Jardunbide Egokien Sarirako.

Zerbitzu Zibileko Agintaritza Nazionaleko Kudeatzaile Publikoen Kidegoko (Servar) kidea ere izan da.

2019ko otsailaren 23an, Gobernuak kalamuaren eta haren eratorrien erabilera medizinala eta terapeutikoa arautzen zuen Legearen Erregelamendua onartzen zuen Dekretu Gorena argitaratu zuen (30681 zk.). Arau horren helburua osasunerako oinarrizko eskubidea bermatzea eta sarbidea ahalbidetzea zen, erabilera medizinal eta terapeutikorako baino ez.

2019ko apirilaren 17an, Alan García Pérez presidente ohiak bere buruari lokian tiro egin eta Casimiro Ulloa Ospitalera eraman ostean, Tomás buru zuen mediku talde batek Garcíari egindako ebakuntzetan esku hartu zuen, buruan bala kolpea, sarrera eta irteera diagnostikatuta, bere egoera larria argudiatuz, eta gero traumatismo entzefalokraniar bat jasan ostean heriotzaren xehetasunak emanda.

2019ko ekainaren 15ean, Gobernuak Haur eta Nerabeentzako Elikadura Osasungarria Sustatzeko 30021 Legearen Erregelamenduaren aldaketa argitaratu zuen. Arau horren arabera, azukre, sodio, gantz saturatu eta trans koipe-eduki asko dituzten produktu prozesatu eta ultra-prozesatu guztiek aurrealdeko etiketa izan behar zuten. *El Peruano* aldizkari ofizialean argitaratutako 015-2019-SA Dekretu Gorenaren bidez, erabaki zen nahitaez adieraztea oktogono itsasgarri bidez, herritar guztiek informazioa izan zezaten eta osasun-arloan erabaki zezaten zer kontsumitu. Neurri hori 2020ko ekainaren 17tik derrigorrezkoa izan zen.

2019ko irailaren 3an, Errepublikako Kongresuko Osasun Batzordea deitu zuten deklaratzera, Lambayequeko Eskualde Ospitalean eta Honorio Delgado Ospitalean (Arequipa) inkubagailu gutxi zeudela eta; izan ere, 30 eta 60 hurrenez hurren, haur goiztiarrak hil ziren, amatasun-geletan behar zen ekipoa ez zutelako. Honi Huancayo, Cusco eta Trujillon egindako salaketak gehitu zitzaizkion; lehenengo hirian, Huancayoko El Carmen Ama-haurrentzako Ospitaleko zuzendariak 38 heriotza erregistratu zituen, eta Zainketa Intentsiboetako Unitateak 6 haizagailu eta 14 inkubagailu baino ez zituen, horietatik erdiak funtzionatzen zutelarik; bigarren hirian, 60 haur inguru hil zirela kalkulatu zen; Prentsari eskainitako elkarrizketan, ministroak baieztatu zuen urtean zehar 1200 haurtxo hil zirela eta Kongresuari zegozkion azalpenak emateko prest zegoela.

2019ko urriaren 15ean, San Markoseko Unibertsitate Nazional Nagusian, Unibertsitateko Osasun Mental Komunitarioko Zentroa (CSMC) inauguratu zen. Zentro hori lehenengoa izan zen hiri unibertsitarioa sortu zenetik 400 urte baino gehiago igaro zirenean. Zentro horren helburua zen osasun mentala zaintzeko zerbitzuak ematea, 50 000 ikasle eta 10.000 irakasle baino gehiagorentzat.

2019ko urriaren 30ean, Gobernuak 007-2019 Presazko Dekretua (DU) aldarrikatu zuen. Dekretu horren bidez, herritarrek sendagai generikoak, produktu biologikoak eta gailu mediko seguruak, kalitatezkoak eta sendagai publiko eta pribatuetako poltsikoen irispidean zeudenak eskura zitzaketen.

#### Dimisioa, familia kontratazioen ostean 
2019ko azaroaren 15ean utzi zuen kargua, Erregistro Publikoen Superintendentzia Nazionalean (SUNARP) senarraren kontratazioan nepotismo salaketa larriak egon ostean, eta, gero, eztabaidak, bere bizi orrian ez zuelako adierazi bere ahizpa, Edith Tomas, lau urte lehenago hasi zela Sedapalen lanean.

2019ko azaroaren 17an, *Panorama* kazetaritza-programak jakinarazi zuen Tomasek Luz Parra Galván bere semearen amaginarreba kontratatu zuela, Ministerioaren ebazpen baten bidez, Maria Auxiliadora ospitaleko irakaskuntza eta ikerketa buru kargurako. Halaber, Tomás kargura heldu zenean, gaztearen aita, Mariano Alarcon Guevara, Maria Auxiliadora ospitaleko langilea bera ere, kargugabetze azkar batetik salbuetsi zuten, etenaldi baino 15 egun ehenago, 2018an, Silvia Pessah kudeatzen ari zela, bere lanpostua uzteagatik eta klinika partikularretan arreta pribatuak egiteagatik salatu ostean.

### Kargu uztea eta gero 
2020ko urtarrilaren 30ean, Haurren Institutu Nazionalaren Zuzendaritza Nagusiaren aholkulari lanetarako kontratatu zuten. Hala ere, martxoaren 28an Fiorella Palominok, Osasun ministro ohiaren alabak, baieztatu zuen bere amak COVID-19 infekzioa hartu zuela Perun pandemia garaian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak