open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Mountain (1956ko filma)

***The Mountain*** (euskaraz *Mendia*) 1956ko Edward Dmytryk kanadar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. 1952ko Henri Troyat frantziar idazlearen *La neige en deuil* (*Elurra dueluan*) eleberrian oinarritua dago, hura era berean, 1950eko Air India 245 hegaldiaren istripua oinarritu zen. Spencer Tracy eta Robert Wagner aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Zachary Teller (Spencer Tracy) mendi gidari zaharrak bere borondatearen aurka eginez Chris anaiari Frantziako Alpeetako mendi baten aurka talka egin eta istripua izan berri duen indiar hegazkin bateko pasaiarien mendi-erreskatean lagunduko dio. Eskifaiatik biziraun duen bakarra indiar neska gazte bat izan da (Anna Kashfi).

## Aktoreak 
* Spencer Tracy: Zachary Teller
* Robert Wagner: Christopher Teller
* Claire Trevor: Marie
* William Demarest: Aita Belacchi
* Barbara Darrow: Simone
* Richard Arlen: C.W. Rivial
* E. G. Marshall: Solange
* Anna Kashfi: Hegazkin istripuari biziraun dion indiar neska gaztea
* Richard Garrick: Coloz
* Harry Townes: Joseph
* Stacy Harris: Nicholas Servoz
* Yves Brainville: André

Krediturik gabe:
* Richard H. Cutting: Medikua
* Jim Hayward: Alkatea
* Mary Adams: Alkatearen emaztea
* François Valorbe: Hotelaren jabea
* René Havard: Kamionetako irrati operadorea

## Kanpo estekak 
* *The Mountain* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fear City

***Fear City*** 1984ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Borroka-arteetan aditua den psikopata batek New Yorkeko striptease lokaletan diharduten neskak aukeratu ditu biktimatzat.

## Aktoreak 
* Tom Berenger: Matt Rossi
* Billy Dee Williams: Al Wheeler
* Jack Scalia: Nicky Parzeno
* Melanie Griffith: Loretta
* Rossano Brazzi: Carmine
* Rae Dawn Chong: Leila
* John Foster: Pazzo
* Neil Clifford: Karate-hiltzailea
* María Conchita Alonso: Silver
* Joe Santos: Frank
* Ola Ray: Honey
* Tracy Griffith: Sandra Cook
* Emilia Crow: Bibi
* Jan Murray: Goldstein
* Janet Julian: Ruby
* Michael V. Gazzo: Mike
* Jan Murray: Goldstein
* Daniel Faraldo: Sanchez

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cat Chaser

***Cat Chaser*** 1989ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
George Moran, Santo Domingoren aurkako estatubatuar erasoan esku-hartu zuen marine ohia, lasai antzean bizi da Floridako hotel bateko arduradun gisa. Akabo pakea, ordea, antza hotelean den Rafael Trujillo diktadorearen zerbitzu sekretuetako kide ohi baten arrebaren bila detektibe bat agertu orduko.

## Aktoreak 
* Peter Weller: George Moran
* Kelly McGillis: Mary DeBoya
* Charles Durning: Jiggs Scully
* Frederic Forrest: Nolen Tyner
* Tomás Milián: Andres DeBoya
* Maria M. Ruperto: Luci Palma
* Juan Fernández de Alarcon: Rafi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
King of New York

***King of New York*** 1990eko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Kartzela-zigor luzea bete ondoren, Frank White gansterra espetxetik atera eta bere negozioen agintea berreskuratuko du.

## Aktoreak 
* Christopher Walken - Frank White
* Laurence Fishburne - Jimmy Jump
* David Caruso - Dennis Gilley
* Victor Argo - Roy Bishop
* Janet Julian - Jennifer
* Wesley Snipes - Thomas Flanigan
* Steve Buscemi - Test Tube
* Paul Calderón - Joey Dalesio
* Giancarlo Esposito - Lance
* Theresa Randle - Raye
* Frank Adonis - Paul Calgari
* Harold Perrineau - Subway Mugger

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bad Lieutenant

***Bad Lieutenant*** 1992ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Ezkonduta eta seme-alabak dituen New Yorkeko polizia teniente baten egunerokotasunaren bizio-zurrunbiloa… bortxatutako moja baten kasuak elizkoitasun oinazetsua eta bere bekatuak garbitzeko obsesioa sorraraziko dizkio, ordea.

## Aktoreak 
* Harvey Keitel: tenientea
* Victor Argo: polizia
* Paul Calderón: polizia #1
* Eddie Daniels: Jerseyko neska
* Bianca Hunter: Jerseyko neska
* Zoë Lund: Zoe
* Vincent Laresca: J.C.
* Frankie Thorn: moja
* Fernando Véléz: Julio
* Joseph Micheal Cruz: Paulo
* Paul Hipp: Jesus Nazaretekoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Body Snatchers (1993ko filma)

***Body Snatchers*** 1993ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Ingurumen Agentziako Steve Malone doktorea, bere familiarekin base militar batera doa, non uda bitartean, produktu toxikoen gordailu bat aztertu beharko duen. Iritsi bezain pronto zenbait soldaduren portaera arraroaz jabetuko dira.

## Aktoreak 
* Gabrielle Anwar - Marti Malone
* Terry Kinney - Steve Malone
* Billy Wirth - Tim Young
* Christine Elise - Jenn Platt
* R. Lee Ermey - Gen. Platt
* G. Elvis Phillips - Pete
* Reilly Murphy - Andy Malone
* Kathleen Doyle - Mrs. Platt
* Forest Whitaker - Maj. Collins
* Meg Tilly - Carol Malone

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dangerous Game (1993ko filma)

***Dangerous Game*** edo ***Snake Eyes*** 1993ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Eddie Israel zuzendari independenteak bikote baten azken gauari buruzko *Mother of Mirrors* pelikularen filmaketa hasi du, hein batean Israel berarengan oinarritutako Frankek eta zine komertzialeko izar Clairek antzeztutakoa.

## Aktoreak 
* Harvey Keitel: Eddie Israel
* Madonna: Sarah Jennings
* James Russo: Francis "Frank" Burns
* Nancy Ferrara: Madlyn Israel
* Reilly Murphy: Tommy
* Victor Argo: argazki-zuzendaria
* Leonard L. Thomas: Prop guy
* Randy Sabusawa: ekoizlea
* Christina Fulton: ilehoria
* Glenn Plummer: Franken kidea
* Richard Belzer (*cameo*)
* Annie McEnroe (*cameo*)
* Sammy Jack Pressman (*cameo*)
* Werner Herzog: bera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Addiction

***The Addiction*** 1995eko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Gerrako lazeriei eta gizakiak eragin dezakeen gaiztakeriari buruzko hitzaldi batetik ateratzean, Kathleen filosofia ikasleari kosk egiten dio emakume batek, eta segidan Peina banpiro maisuak "hil gabekoen" munduaren hastapenak irakatsiko dizkio.

## Aktoreak 
* Lili Taylor: Kathleen Conklin
* Christopher Walken: Peina
* Annabella Sciorra: Casanova
* Edie Falco: Jean
* Paul Calderon: irakaslea
* Fredro Starr: Black
* Kathryn Erbe: antropologia ikaslea
* Michael Imperioli: Misiolaria
* Jamel Simmons: Blacken laguna
* Robert W. Castle: apaiza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Gladiator (1986ko filma)

***The Gladiator*** 1986ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren telefilma da.

## Argumentua 
Sekula burutu gabeko sail baten atal pilotua. Gidari bat bere kotxeaz beste auto batzuk jotzen aritzen da Los Angelesen. Eraso hauetako batean, istripu bat eragiten du, eta bertan hiltzen da Brian gaztea.

## Aktoreak 
* Ken Wahl: Rick Benton / the Gladiator
* Nancy Allen: Susan Neville
* Brian Robbins: Jeff Benton
* Robert Culp: Frank Mason tenientea
* Stan Shaw: Joe Barker
* Rosemary Forsyth: Loretta Simpson
* Bart Braverman: Dan
* Rick Dees: Garth Masters
* Michael Young: berriemailea
* Garry Goodrow: Cadillaceko mozkortia
* Robert Phalen: Dr. Maxwell
* Linda Thorson: emakumea klasean
* Harry Beer: Franklin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ms. 45

***Ms. 45*** edo ***Angel of Vengeance*** 1981eko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Kalezulo batean bortxatua izan eta gero, Thana neska gazte mutua bere apartamentura itzuli da, non lapur batek berriro sexualki erasotzen duen, baina aldi honetan erasotzailearengandik ospa egitea eta hura hiltzea lortuko du.

## Aktoreak 
* Zoë Tamerlis Lund: Thana
* Albert Sinkys: Albert
* Darlene Stuto: Laurie
* Helen McGara: Carol
* Nike Zachmanoglou: Pamela
* Abel Ferrara: 1. bortxatzailea
* Peter Yellen: lapurra
* Editta Sherman: Mrs. Nasone
* Vincent Gruppi: Heckler on Corner
* S. Edward Singer: argazkilaria
* James Albanese: Nick
* Bogey the Dog: Phil

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kala (arrantza)

[thumb|300px|[Izokin arrantzategia hegoaldeko Alaskan.]]
**Kala** edo **arrantzategia** itsas zabalean arrantzan aritzeko arrantzaleek hautatutako lekua da.

Kala onenak plataforma kontinentaletan daude gehienbat bertan planktona hazten delako. Planktona organismo txikiz osatuta dago, eta arrain askoren elikagaia da. Planktonaren kontzentrazioa eguzki-argiaren, uraren tenperaturaren eta urak dituen gatz mineralen eta materia organikoaren baitan dago. Espezie ugari egoten dira itsaslaster hotzak eta beroak elkartzen diren lekuetan ere.

Arrantzaleek ezin dute edonon arrantzatu. Nazioarteko legeriak aukera ematen die kostaldeko herrialdeei berentzat gordetzeko itsasertzetik 370km-ra arteko itsas eremuan arrantza egiteko eskubidea. Herrialde bateko ontziek beste herrialde batzuen uretan arrantza egiteko, arrantza-hitzarmenak izenpetzen dute.

Gaur egun, neurriz kanpo arrantzatzen da, eskura dauden baliabideak kontuan hartuta. Horrek berekin dakar kalak neurriz kanpo ustiatzea eta, beraz, espezieak agortzea eta desagertzea. Egoera horri aurre egiteko, gobernuek neurri batzuk hartu dituzte, itsas ingurunean modu iraunkorrean ustiatzeko; esaterako, arrantza-tekniko batzuk debekatzea (arraste-arrantza, kasu), harrapaketa-kopurua murriztea, harrapatutako espezien tamaina kontrolatzea, eta atsedenaldi biologikoak ezartzea.

Herrialde batzuetan, aspalditik egiten dute akuikultura. Uretako animaliak eta landare-organismoak leku itxian haztea da akuikultura. Aukera ematen du arrain eta itsaski horiek desagertzea saihesteko, baina zenbait arazo sortzen ditu. Batzuetan, Itsaso zabalean arrantzatutako arrainen irinarekin elikatzen dira arrain-haztegietako espezieak.

Munduko kalarik nagusienak hurrengoak dira: Ozeano Bareko ipar-mendebaldekoa, Ozeano bareko erdi-mendebaldekoa eta Atlantikoko ipar-ekialdekoa.

## Kanpo estekak
China Girl (1987ko filma)

***China Girl*** 1987ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Tyan neska gazte txinatarrak eta Tony italo-estatubatuarrak harreman bat hasi dute, Dau-Pyan mafia-klanean dabilen Tsu-Shin, neskaren lehengusuaren gustukoa ez dena, ezta Tonyren anaiarena ere, italiar aldearen aldirietan txinatar saltokien hedapenaz haserretuta baitago.

## Aktoreak 
* Richard Panebianco: Tony
* Sari Chang: Tye
* James Russo: Alby
* Russell Wong: Yung Gan
* David Caruso: Mercury
* Joey Chin: Tsu Shin
* Judith Malina: Mrs. Monte
* James Hong: Gung Tu
* Robert Miano: Enrico Perito
* Paul Hipp: Nino
* Doreen Chan: Gau Shing
* Randy Sabusawa: Ma Fan
* Keenan Leung: Ying Tz
* Lum Chang Pan: Da Shan
* Sammy Lee: Mohawk

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Blackout (1997ko filma)

***The Blackout*** 1997ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Alkohol eta droga gehiegi hartzeagatik neska-lagunak uzten duenean, Matty, bere bizitzaz gogaitutako Hollywoodeko aktore batek, gau basatia igaroko du Mickey bere lagunarekin eta biharamunean ez da ezertaz oroituko.

## Aktoreak 
* Matthew Modine - Matty
* Claudia Schiffer - Susan
* Béatrice Dalle - Annie 1
* Sarah Lassez - Annie 2
* Dennis Hopper - Mickey Wayne
* Steven Bauer - Mickey's Studioko aktorea
* Laura Bailey - Mickey's Studioko aktorea
* Nancy Ferrara - Mickey's Studioko aktorea
* Andrew Fiscella - Mickey's Studioko aktorea
* Vincent Lamberti - Mickey's Studioko aktorea
* Victoria Duffy - Script girl
* Nicholas De Cegli - Miamiko droga-saltzailea
* Daphne Duplaix - Fly Girl
* Mercy Lopez - Fly Girl
* Lori Eastside - That Girl
* Shareef Malnik - Gold Carder
* Peter Cannold - film ekoizlea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Funeral (1996ko filma)

***The Funeral*** 1996ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
1930eko hamarkadan, Ray eta Chez Tempio mafiosoak familiarekin bildu dira Johnny anaia gazteenaren hiletarako, zeina dirudienez talde aurkari baten buruzagiak erail duen.

## Aktoreak 
* Christopher Walken: Raimundo "Ray" Tempio
* Chris Penn: Cesarino "Chez" Tempio
* Annabella Sciorra: Jean
* Isabella Rossellini: Clara Tempio
* Vincent Gallo: Giovanni "Johnny" Tempio
* Benicio del Toro: Gaspare Spoglia
* Gretchen Mol: Helen
* John Ventimiglia: Sali
* Paul Hipp: Ghouly
* David Patrick Kelly: Michael Stein
* Frank John Hughes: Bacco
* Victor Argo: Julius
* Robert Miano: Enrico
* Andrew Fiscella: hilketa-lekukoa
* Paul Perri: Ray gaztea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mary (2005eko filma)

***Mary*** 2005eko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
I-11ko atentatuen osteko mundu asaldatuan, hiru pertsonaiek euren bideak gurutzatu dituzte Kristoren irudiaren bitartez.

## Aktoreak 
* Juliette Binoche – Marie Palesi/Maria Magdalena
* Forest Whitaker – Ted Younger
* Matthew Modine – Tony Childress/Jesus Nazaretekoa
* Heather Graham – Elizabeth Younger
* Marion Cotillard – Gretchen Mol
* Stefania Rocca – Brenda Sax
* Francine Berting – erizaina #2
* Giovanni Capalbo – polizia
* Massimo Cortesi – apaiza
* Ettore D'Alessandro – San Andres
* Alex Grazioli – San Mateo
* Emanuela Iovannitti – Joana
* Marco Leonardi – San Petri
* Amos Luzzatto – bera
* Thure Riefenstein – Silvanus
* Gisella Marengo – Nicu erizaina
* Mario Opinato – San Jakue
* Gabriella Wright – teknikaria
* Elaine Pagels
* Jean Yves Leloup

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
4:44 Last Day on Earth

***4:44 Last Day on Earth*** 2011ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Hurrengo goizeko 4:44tan erradiazio-kosmikoak Lurran bizitza akabatuko duela jakinda, bi lagun elkar topatuko dira New Yorken.

## Aktoreak 
* Willem Dafoe: Cisco
* Shanyn Leigh: Skye
* Natasha Lyonne: Tina
* Paul Hipp: Noah
* Anita Pallenberg: Diana
* Paz de la Huerta: neska kaleetan
* Pat Kiernan: berriemailea

## Kanpo estekak
Abercrombie (Ipar Dakota)

**Abercrombie** Ipar Dakotako hiri bat da. Richland konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Richland konderria

## Kanpo estekak
New Rose Hotel

***New Rose Hotel*** 1998ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Etorkizun hurbilean, Hosaka korporazio japoniarrak Fox eta X espioi industrialak kontratatu ditu Maas alemaniar enpresa aurkakoari Hiroshi, munduko zientzialari bikainenetakoa kendu diezaien.

## Aktoreak 
* Christopher Walken: Fox
* Willem Dafoe: X
* Asia Argento: Sandii
* Annabella Sciorra: Madame Rosa
* John Lurie: gizona
* Kimmy Suzuki: asiar neska #1
* Miou: asiar neska #2
* Yoshitaka Amano: Hiroshi
* Gretchen Mol: Hiroshiren emaztea
* Ryuichi Sakamoto: Hosakaren buruzagia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ice-T

**Tracy Lauren Marrow** (Newark, New Jersey, ), **Ice-T** izen artistikoz ezaguna, estatubatuar rapero eta aktorea da. 1991n Body Count heavy-metal taldea sortu zuen.

## Diskografia 
**Estudio**
* 1987: *Rhyme Pays*
* 1988: *Power*
* 1989: *The Iceberg/Freedom of Speech...Just Watch What You Say*
* 1991: *O.G. Original Gangster*
* 1993: *Home Invasion*
* 1996: *Ice-T VI: Return of the Real*
* 1999: *The Seventh Deadly Sin*
* 2006: *Gangsta Rap*

**Body Count**
* 1992: *Body Count*
* 1994: *Born Dead*
* 1995: *Cop Killer Mixes*
* 1997: *Violent Demise: The Last Days*
* 2006: *Murder 4 Hire*
* 2014: *Manslaughter*

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Go Go Tales

***Go Go Tales*** 2007ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Ray Ruby, Ray Ruby’s Paradise striptease klubaren jabea, turismoaren gainbeheraz kezkaturik loteria bat egitea erabaki du.

## Aktoreak 
* Willem Dafoe - Ray Ruby
* Bob Hoskins - The Baron
* Matthew Modine - Johnie Ruby
* Asia Argento - Monroe
* Riccardo Scamarcio - Doctor Steven
* Sylvia Miles - Lilian Murray
* Roy Dotrice - Jay
* Joseph Cortese - Danny Cash
* Burt Young - Murray
* Stefania Rocca - Debby
* Bianca Balti - Adrian
* Shanyn Leigh - Dolle
* Lou Doillon - Lola
* Frankie Cee - Luigi
* Anita Pallenberg - Sin
* Andy Luotto - Stanley
* Romina Power - Yolanda Vega
* Julie McNiven - Madison

## Kanpo estekak
'R Xmas

'***R Xmas*** 2001eko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Eguberriak gainean dira eta senar-emazte latinoamerikar batzuk beren alabaren eskola-antzerkia ikustera doaz. Beraien erdi-klaseko bizimodu eta ohiturek ez dute susmorik sortzen, heroina-trafikatzaileak dira baina.

## Aktoreak 
* Drea de Matteo: emaztea
* Lillo Brancato, Jr.: senarra
* Lisa Valens: Lisa
* Ice-T: bahitzailea
* Victor Argo: Louie
* Denia Brache: Louieren emaztea
* Gloria Irizarry: izeko
* Naomi Morales: iloba
* Nelson Vasquez: ilobaren senarra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Club Polideportivo Mérida

**Club Polideportivo Mérida** futbol talde extremaduratarra izan zen, 1912an Mérida hirian sortu eta 2000an desegindakoa. Espainiako lehen mailan jokatu zuen aurreneko talde extremaduratarra izan zen.

## Historia 
1921 urtean sortu zen *Emérita Foot-ball Club* izenarekin eta ondoren hainbat izen izan zituen:
* *Emérita Foot-ball Club* (1921-1929)
* *Club Deportivo Emerita* (1929-1934)
* *Emérita Foot-ball Club* (1934-1936)
* *Sociedad Deportiva Emeritense* (1939-1966)
* *Mérida Industrial C. F.* (1966-1985)
* *Club Polideportivo Mérida* (1985-2000)

Unerik onena 1990. hamarkadan iritsi zitzaion. 1985 urtean *Club Polideportivo Mérida* izena hartu eta Bigarren B mailara igotzea hartu zuen helburu. 1989 urtean lortu zuen helburua eta 1991n Bigarren mailara igo zen. 1994-95 denbioraldian denboraldi bikaina egin zuen Sergio Kresic entrenatzaile zuela eta txapeldun izanik Lehen mailara igotzea lortu zuen. 22 taldetako liga izan zen. Hamabost jokalari berri fitxatu zituen baina azken aurreko gelditu eta maila galdu zuen. 1996-97an berriz izan zen bigarren mailako txapelduna eta Lehen mailara itzuli zen, oraingoan Jorge D'Alessandro entrenatzaile zuela. Berriz ere azken aurreko gelditu eta maila galdu zuen. Urte honetan bertan Kopako final laurdenak jokatzera iritsi zen. FC Barcelonak kanporatu zuen.

Bigarren mailan kirol aldetik maila egokia mantendu zuen arren diru arazo larriak izan zituen eta 2000 urtean taldea desegin zen. *Mérida Unión Deportiva* izenarekin birfundatu zen harrobiko *Mérida Promesas* taldearen tokia hartuz baina honek ere ez zuen asko iraun eta desegin zen. Honen lekua *Mérida Asociación Deportiva* taldeak hartu zuen 2013an. Gaur egun bigarren B mailan dabil.

## Uniformea 
## Datuak 
2000 arte:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 2
* **Denboraldiak 2. mailan**: 7
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 3
* **Denboraldiak 3. mailan**: 37
* **Ligako posturik onena**: 19.a Lehen mailan (1997-98)

## Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako futbol ligako lehen maila: 0**
hemeretzigarrena 1997-98an.
* **Espainiako futbol ligako bigarren maila: 2**
1994-95, 1996-97
* **Errege Kopa: 0**
final laurdenak 1997-98an.

## Kanpo estekak
Paz de la Huerta

**María de la Paz Elizabeth Sofía Adriana de la Huerta Bruce** (New York, ), **Paz de la Huerta** izen artistikoz ezaguna, estatubatuar aktorea da. Aitaren aldetik euskal herritarra da, izan ere Donostian jaiotako Ricardo Ignacio de la Huerta Ozores du aita, XVII. Mandas eta Villanuevako dukea.

## Filmografia 
## Erreferentziak
Welcome to New York (2014ko filma)

***Welcome to New York*** 2014ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Frantziako presidente izateko hautagaia den gizon boteretsu bat hotel batean zerbitzari bat bortxatxeagatik atxilotzen dute.

## Aktoreak 
* Gérard Depardieu: Devereaux
* Jacqueline Bisset: Simone Devereaux
* Marie Mouté: Sophie Devereaux
* Drena De Niro: idazkaria
* Amy Ferguson: Renee
* Paul Calderon: Pierre
* Ronald Guttman: Roullot
* Paul Hipp: Guy
* Maria Di Angelis: zaindaria
* Anna Lakomy: Anna
* Shanyn Leigh: kazetaria
* Natasha Romanova: Yelena
* Aurelie Claudel: Air France VIP escort

## Kanpo estekak
Pasolini (filma)

***Pasolini*** 2014ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Pasolini *Salò o le 120 giornate di Sodoma* filmaren promozioan dago eta film berria prestatzen ari da. Behin, Erromako aldiri batean, Pino Pelosi mutikoz maiteminduko da.

## Aktoreak 
* Willem Dafoe: Pier Paolo Pasolini
* Maria de Medeiros: Laura Betti
* Riccardo Scamarcio: Ninetto Davoli
* Ninetto Davoli: Eduardo De Filippo
* Giada Colagrande: Graziella Chiarcossi
* Adriana Asti: Susanna Pasolini
* Valerio Mastandrea: Nico Naldini
* Luca Lionello: narratzailea

## Kanpo estekak
Edmore (Ipar Dakota)

**Edmore** Ipar Dakotako hiri bat da. Ramsey konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Ramsey konderria

## Kanpo estekak
Chelsea on the Rocks

***Chelsea on the Rocks*** 2008ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

New Yorkeko Hotel Chelsean girotua, Ferrarak bertan bizi diren zenbait lagun elkarrizketatzen ditu, tartean Gaby Hoffmann, Dennis Hopper, Robert Crumb, Adam Goldberg eta Bijou Phillips.

## Kanpo estekak
Club de Fútbol Extremadura

**Club de Fútbol Extremadura** futbol talde extremaduratarra izan zen, 1924an Almendralejo hirian sortu eta 2010ean desegindakoa. Espainiako lehen mailan jokatu zuen bi urtez.

## Historia 
1924 urtean sotu zen baina 1952 arte ez zen hirugarren mailara igo. 1954 eta 1961 artean bigarren mailan jokatu zuen, baina ordutik aurrera hirugarren mailan eta erregional mailatan ibili zen. 1990 urtean bigarren B mailara igo zen eta 1994an bigarren mailara.

1995-96an bosgarren egin zuen, baina aurretik gelditu zen Real madrid B-k igo ezin zuenez play-offetan sartu zen eta Lehen Mailara igotzea lortuz zuen. Josu Ortuondo entrenatzailearekin egin zuen debuta eta lehenengo zazpi partidak galdu arren eta lehenengo itzulian partida bakarra irabazi arren bigarren itzuli ona egin zuen, hala ere 19. gelditu zen 22 taldetatik eta maila galdu zuen. salbaziotik puntu bakarrera gelditu zen. 1997-98 denboraldian Rafa Benítez entrenatzaile zuela bigarren egin eta Lehen Mailara igo zen, oraingoan ere urte bakarrerako. Hurrengo urterako Josu Ortuondo fitxatu zuen eta hirugarrenez itzultzeko egon zen baina ez zuen lortu. 2002an bigarren B mailara jeitsi zen eta diru arazoen erruz 2007an erregional mailara jeitsiarazia izan ondoren 2010an taldea desegin zen. Extremadura Unión Deportiva sortu zen honen lekuan eta gaur egun hirugarren mailan jokatzen du.

## Datuak 
2010 arte:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 2
* **Denboraldiak 2. mailan**: 13
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 9
* **Denboraldiak 3. mailan**: 26
* **Ligako posturik onena**: 17.a Lehen mailan (1998-99)

## Irabazitako txapelketak 
* **Espainiako futbol ligako lehen maila: 0**
hamazazpigarrena 1998-99an.
* **Espainiako futbol ligako bigarren maila: 0**
bigarren 1997-98an.
* **Espainiako futbol ligako bigarren B maila: 1**
1993-94.

## Ikus, gainera 
* Extremadura Unión Deportiva

## Kanpo estekak 
*  Extremadura U.D.-ren webgunea
Napoli, Napoli, Napoli

***Napoli, Napoli, Napoli*** 2009ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren film dokumentala da. Napoli hiriari buruzko fikziozko dokumentala da, Pozzuoliko emakume-kartzela, Quartieri Spagnoli auzoa eta Vesuvio irudikatzen dituena.

## Aktoreak 
* Luca Lionello : Sebastiano
* Salvatore Ruocco : Franco
* Benedito Sicca : Carmine
* Salvatore Striano : Gennaro
* Ernesto Mahieux : Celestino
* Shanyn Leigh : Lucia
* Peppe Lanzetta : Luciaren aita
* Anita Pallenberg : Luciaren ama

## Kanpo estekak
Aberdeen (Ohio)

**Aberdeen** Ohioko herri bat da. Brown konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Brown konderria

## Kanpo estekak
Kent (Ohio)

**Kent** Ohioko hiri bat da. Portage konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta. Cuyahoga ibaiaren ertzean kokaturik, Kent Estatuko Unibertsitatearen egoitza da.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Under Fire

***Under Fire*** (euskaraz *Tiropean*) 1983ko Roger Spottiswoode britainiar-kanadar zinema zuzendariak zuzendutako politika thriller film bat da. Nick Nolte, Gene Hackman, Joanna Cassidy, Jean-Louis Trintignant, Richard Masur eta Ed Harris aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda Jerry Goldsmith musikagileak konposatu zuen, Pat Metheny jazz musikariaren abestiak ere badauzka.

Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Sariaren (Jerry Goldsmith) izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
1980ko hamarkada, Ertamerika. Hiru estatubatuar kazetari Nikaraguara beren hedabideentzako berri ematera joan dira, bertan Somoza diktadoreak CIAren laguntza izan arren gerrilla sandinistak iraultzera baidoa. Russell Price (Nick Nolte) argazkilariari Claire (Joanna Cassidy) irrati kazetariak nikaraguar iraultzan sar dadin bultzaraziko du. Alex Craizer (Gene Hackman) kazetaria ere antzeko egoeran dago.

## Aktoreak 
* Nick Nolte: Russell Price
* Gene Hackman: Alex Grazier
* Joanna Cassidy: Claire
* Ed Harris: Oates
* Jean-Louis Trintignant: Marcel Jazy
* Richard Masur: Hub Kittle
* René Enríquez: Anastasio Somoza Debayle
* Hamilton Camp: Regis
* Alma Martínez: Isela
* Eloy Casados: Pedro
* Jenny Gago: Miss Panama
* Jorge Zepeda: Rafael

## Kanpo estekak 
* *Under Fire* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Salto del Tequendama Museo-etxea

**Salto del Tequendama Museo-etxea Biodibertsitatea eta Kultura** () Kolonbiako San Antonio del Tequendama herrian dagoen etxetzarra eta museo ezaguna da. Eraikuntza aurretik **La Casa del Salto del Tequendama** hotela izan zen. Inguruko biztanleen arabera etxe sorgindua da. Eraikuntza 1470 m² ditu. Eraikuntza 1923tik 1927ra egin zen.

## Historia 
Eraikuntzaren historian hiru etapa bereizi daitezke. Hasiera batean, 1923-1927 artean, Carlos Arturo Tapias arkitektoak altxatutako etxandi izan omen zen baina horretaz iritzi desberdinak daude. Hogeigarren hamarkada hartako klase aberatsen gustura eraikitako etxandi izan zen, Tequendama jauziaren ondoan. Urte haietan Pedro Nel Ospina (1922-1926) zen estatu burua eta bera agindua zen proiektua martxa jartzea. Lekura heltzeko Bogotatik tren bat joaten zen eta hotelean bertan bukatzen zen.

1950eko uztailean eraikuntza berreraikitzeko proiektua ikertu zen, hotela bihurtzeko asmoz. Proposamenak Gabriel Largacha arkitektoaren sinadura zeraman eta Domenico Parma-rena eraikitzaile bezala. Proiektua, ordea, ez zen aurrera atera baina eraikuntzak hotela moduan funtzionatu zuen. XX. mendeko azken hamarkadan, ibaiaren kutsadura zela eta, hotela utzik gelditu zen. Urte horietan inguruaren ospe txarra areagotu zen.

Baina inguruko balore paisajistikoak eta ekologikoak handiak zirenez, Kolonbiako Unibertsitate Nazionalaren Natur Zientzien Institutuak hotela berritzeko eta museoa bihurtzeko proposamena plazaratu zuen. Proiektu horretan Fundación Granja Ecológica el Porvenir delakoaren laguntza izan zuten. 2012ko abuztuaren 23an museoak ateak ireki zituen. Izena berak dioenez ekologia eta kultura dira bere ardatz nagusiak.

## Historia magikoa 
Etxandiaren inguruan zabaldu diren kondairak bi oinarri izan dituzte. Ingurua, batetik, Txibtxa herriarentazko inguru sakratua zen. Horrekin lotuta, tokiaren ezaugarriei esker, pertsona askok bertan buruaz beste egin dute. Hortik dator museoak duen etxe sorgiduaren ospea.

## Irudiak 

File:Hotel y Salto del Tequendama.JPG|Tequendamako jauziaren ondoko Salto Hotela.
File:Parte baja del Hotel del Salto del Tequendama.JPG|Salto Hotelaren oinarria.
File:Frederic_Edwin_Church_-_Tequendama_Falls,_Near_Bogota,_New_Granada.jpg|Tequendamako jauzia 1854an Frederic Edwin Church-ek egindako margolan batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ː Salto Hotelaren Misterioa.

‎
Rittman (Ohio)

**Rittman** Ohioko hiri bat da. Medina konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle

## Ikus, gainera 
* Medina konderria

## Kanpo estekak
Izotz-edari

**Izotz-edariak** fruitu-jarabez edo ziropaz eta izotz birrinduaz konposatutako freskagarriak edo otamenak dira.

Udan beroa bizia denean eskari garrantzitsua sortzen da. Badira merkataritza-gune espezializatuak saltzeko, nahiz eta hirurogeita hamarreko hamarkadatik aurrera tabernetan ere makina batzuk bira baxuetara izotza askea mantentzeko biratzen duen palarekin eta ontzi gardenarekin egon ohi izan, izotz-edaria zerbitzatzeko prest dutenak.

## Kanpo estekak
Terror Train

***Terror Train*** (euskaraz *Izuaren Trena*) 1980eko Roger Spottiswood britainiar-kanadar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Ben Johnson, Jamie Lee Curtis eta Hart Bochner aktoreek antzeztu zuten. David Copperfield ilusionista ospetsuak ere antzeztu zuen.

## Argumentua 
Medikuntza Fakultate bateko Gabonzahar festa batean zehar, ikasle zital batzuk Alana Maxwell (Jamie Lee Curtis) ikasle ederrari txantxa anker bat egitera derrigortuko dute: Kenny Hampson (Derek MacKinnon) ikasle lotsatiari harekin txortan egitea nahi duela esan eta gela ilun batera eramanaztera. Halere, ikasle talde horrek aurrez gela ilun horretako ohean eta maindirapean emakume baten gorpua jarriko dute. Honela bada, Kenny ohean sartu eta ilunpean hildako emakume bat musukatu duela eta bere ikaskideen txantxa gupidagabe baten biktima izan dela ohartzean mentalki lurjota gelditu eta ondorioz eroetxe batean sartuko dute.

Hiru urte beranduago, fakultate horretako fraternitateek Gabonzahar mozorro festa berri bat ospatzeko asmoz tren batean bilduko dira. Tren bidaia aurrera doan heinean, iraganeko txantxa anker horren egile edo arduradunak izan ziren ikasleak banan-bana hilda agertzen hasiko dira, eta hiltzaileak bere hurrengo hilketa bat burutzeko hilberri duen biktima bakoitzaren mozorroa eta arropa jantziko ditu.

## Aktoreak 
* Ben Johnson: Carne, tren gidaria
* Jamie Lee Curtis: Alana Maxwell
* Hart Bochner: Doc Manley
* Sandee Currie: Mitchy
* Timothy Webber: Mo
* Derek MacKinnon: Kenny Hampson
* Anthony Sherwood: Jackson
* Joy Boushel: Pet
* D.D. Winters: Merry
* Greg Swanson: Ikasgelako ordezkaria
* Howard Busgang: Ed
* David Copperfield: Aztia

## Kanpo estekak 
* *Terror Train* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Terror Train* film osoa ikusgai. Youtube.com 
* *Terror Train* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Sandusky (Ohio)

**Sandusky** Ohioko hiri bat da. Erie konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

Cedar Point, bertan dagoen jolas-parkea AEBetan sekulako ospea du, *Amerikako Errusiar Mendien Hiriburua* eta *Munduko Errusiar Mendien Hiriburua* ("America's Roller Coast" eta "Roller Coaster Capital of the World") ezizenak jasoz.

## Ikus, gainera 
* Erie konderria

## Kanpo estekak
Borja Agirretxu

**Francisco de Borja Agirretxu Barreiro** (Getxo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohia da, ezker atzelari lanetan aritzen zena.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Summerfield (Ohio)

**Summerfield** Ohioko herri bat da. Noble konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Noble konderria

## Kanpo estekak
Toledo (Ohio)

**Toledo** Ohioko hiri bat da. Lucas konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Klima 
## Ikus, gainera 
* Lucas konderria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Emery

**Juan Maria Emery Altza** (Irun,  - Hondarribia, ) gipuzkoar futbolaria izan zen, atezain moduan ibilitakoa. Unai Emery futbolari ohi eta entrenatzailearen aita izan zen.

## Ibilbidea 
## Kanpo estekak
Javier Berasaluze

**Javier Berasaluze** izan daiteke:
* Javier Berasaluze Markiegi (1931-), gipuzkoar futbolaria;
* Javier Berasaluze Bajo (1957-), gipuzkoar argazkilaria.
Javier Berasaluze Markiegi

**Javier Berasaluze Markiegi** (Deba,  - Gasteiz, 2022ko otsailaren 8a) gipuzkoar futbolaria izan zen, atezain moduan ibilitakoa.

## Ibilbidea 
## Kanpo estekak
Imanol Idiakez

**Joseba Imanol Idiakez Barkaiztegi** (Donostia, ) gipuzkoar futbolari ohia eta entrenatzailea da. Iñigo Idiakezen anaia da.

## Ibilbidea 
### Futbolaria 
### Entrenatzailea
Txutxi

'*Jesús Emilio *Txutxi* Díez de Mier*' (Bilbo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohia da, erdiko atzelari lanetan aritzen zena. 2015ean narkotrafikoarengatik kondenatua izan zen.

## Jokalari ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Carlos Salvador

**Carlos Casimiro Salvador Armendáriz** (Iruñea, 1966ko apirilaren 14a - ) Nafarroako politikari eta abokatua da. Espainiako Senatuko kide izan da VII. legealdian eta Espainiako Diputatuen Kongresuko kide izan da VIII, IX, X, XI eta XII. legegintzaldietan. Nafarroako Unibertsitatean ikasi zuen zuzenbidea eta bertan egina du enpresa zuzendaritza master bat.

Nafar Herriaren Batasuna alderdiko kidea da eta ezagunak dira euskara eta euskal abertzaletasunaren inguruan edo abortatzeko eskubidearen aurka dituen jarrerak.
Ahoko (zaldia)

thumb|280px|Zaldiaren ahokoa
**Ahokoa** edo **aho-burdina** burdinazko tresna bat da, zaldi-azienden ahoan jartzen dena eskuz gobernatu ahal izateko. Bertan aho-uhalak lotzen dira, eta zaldiaren buruan finkatzen da brida baten bidez. Zaldizkoak estutu edo lasaitu dezake aho-uhalak erabiliz. 
[thumb|280px|desktre|Ahokoa, [aho-uhalak eta bridak]]
Eskuarki, metalezkoa edo material sintetikozkoa da, eta ahoko hortzartekoan ezartzen da, hortzik ez dagoen tokian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Achille (Oklahoma)

**Achille** Oklahomako herri bat da. Bryan konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Bryan konderria

## Kanpo estekak
Jon Solaun

**Jon Solaun Akarregi** (Bilbo, ) bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea da, erdilari moduan ibilitakoa.

## Ibilbidea 
*2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Antzinako Erromako antzerkigintza

[thumb|Gizonezkoz osatutako antzerki-talde bat, maskarekin, antzerkirako prest. [Poeta Tragikoaren Etxean aurkitutako mosaikoa.]]
Erromatarren tradizioan, greziarrengandik hartua, antzerki literarioa pertsonai bat nola sentitzen zen "ikustea" ahalbidetzen zuten aurpegi-adierazpen oso markatuak zituzten maskarak erabiltzen zituzten gizonek bakarrik osatutako taldeek antzezten zuten. Batzuetan, maskara horiek paper jakin baterako ere espezifikoak ziren, eta, beraz, aktore batek hainbat paper antzeztu zitzakeen, maskara aldatuz. Emakumeen paperak gizon trabestituek antzezten zituzten. Erromatar antzerki literarioaren tradizioa Senekaren tragediek bereziki ongi irudikatzen dute latinezko literaturan. Hala ere, Senekaren tragediak antzezteko inguruabarrak ez daude argi; aditu batzuek uste dute gutxitan irakurtzen zirela audientziaren aurrean, eta beste batzuek uste dute produkzio osoak egiten zirela.

Antzerki literarioa baino ezagunagoa zen *mimus* antzerkia, generoak desafiatzen zituena eta inprobisazio askez, hizkuntzaz eta tonuz igotako txistez, sexu eszenez, akzio sekuentziaz eta satira politikoz gidatutako agertokiak aurkezten zituena, dantza, malabare, akrobazia, funanbulismo, striptease eta hartz dantzariekin batera. Antzerki literarioan ez bezala, *mimus*a maskararik gabe antzezten zen eta interpretazioan errealismo estilistikoa sustatzen zuen. Emakumeen paperak emakumeek antzezten zituzten, ez gizonek. Latin Literature: A History. Johns Hopkins University Press. p. 128.. *Mimus*a *pantomimus* izeneko generoarekin lotuta zegoen, ahozko elkarrizketarik gabeko ipuin-balletaren forma primitiboa. *Pantomimus*ak dantza adierazkorra, musika instrumentala eta libreto kantatu bat konbinatzen zituen, askotan mitologikoa, tragikoa edo komikoa izan zitekeena.

## Komedia 
Erromako komedia pasartez osatutako narrazio dramatizatua zen. Etenik gabeko antzezlanak ziren eta noizbehinka musika zatiak zituzten; horrek komedia musikalaren aurrekoak bihurtu zituen. Hasieran, komedia erromatarrak bost atal nagusitan banatuta zeuden, baina beranduago, sinplifikatu ostean, hiru nagusitzen ziren: azalpena, korapiloa eta amaiera.

Antzerki guztian zehar tentsio goreneko momentuak sakabanatuta egoten dira, eta testu eta hiztegi literarioa erabiltzen da, antzerkia entretenigarria egiteko; modu horretan, ikusleek ez dute arreta galtzen eta antzerkiak aurrera egingo du etenik gabe. Akzioa dialogoan oinarritzen da eta horren arabera sortzen dira klimax momentuak.

Quid pro quo asko erabiltzen da genero honetan, hau da, pertsonaia batek beste bati hitz egiten dionean beste pertsona bat dela pentsatzen du. Obra guztiak antzezteko sortuak izan dira, eta ez irakurtzeko.

Gizartea kritikatzea ere badu helburu, entretenitzearekin batera. Genero honetako egile nagusiak Plauto eta Terentzio izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Willard (Ohio)

**Willard** Ohioko hiri bat da. Huron konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Huron konderria

## Kanpo estekak
Mikel Álvaro

**Mikel Álvaro Salazar** (Amurrio, ) arabar futbolari ezkertia da, puntaerdi moduan jokatzen duena.

## Ibilbidea 
*2020eko maiatzak 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Spider-Man: Homecoming

***Spider-Man: Homecoming*** 2017ko Jon Watts estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Marvel Comics argitaletxearen Spider-Man superheroiaren komikietan oinarritua dago. Tom Holland, Michael Keaton, Zendaya, Donald Glover, Jacob Batalon, Laura Harrier, Tony Revolori, Tyne Daly, Bokeem Woodbine, Marisa Tomei eta Robert Downey Jr. aktoreek antzeztu zuten.

Spider-Man saga edo frankizia osatzen duten filmeetako bat da.

## Argumentua 
Honakoan, Spider-Manek (Tom Holland) Putrea (Michael Keaton) deritzon gaizkile bati aurre egin beharko dio, horretarako Iron Manen (Robert Downey Jr.) laguntza izango du.

## Aktoreak 
* Tom Holland: Peter Parker / Spider-Man
* Robert Downey Jr: Tony Stark / Iron Man
* Marisa Tomei: Izeba May Parker
* Michael Keaton: Adrian Toomes / Putrea
* Jacob Batalon: Ned Leeds
* Zendaya: Michelle Jones
* Laura Harrier: Liz Allen
* Bokeem Woodbine: Hermann Schultz / Shocker
* Jon Favreau : Harold «Happy» Hogan
* Angourie Rice: Betty Brant
* Tony Revolori: Flash Tompsen
* Michael Barbieri: Jason
* Michael Chernus: Phineas Mason / Tinkerer
* Abraham Attah: Abraham
* Kenneth Choi: Morita irakaslea
* Hannibal Buress: Wilson entrenatzailea
* Martin Starr: Harrington jauna
* Isabella Amara: Sally Avril
* Jorge Lendeborg Jr: Jorge
* Tiffany Espensen: Cindy
* Stan Lee: Kameoa

## Kanpo estekak 
* *Spider-Man: Homecoming* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer

***Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer*** (euskaraz *Lau Izugarriak: Zilarrezko Surflariaren Gailentzea*) 2007ko Tim Story estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Marvel Comics argitaletxeko Stan Lee eta Jack Kirby komikigileen *Lau Izugarriak* superheroien komikietan oinarritua dago. Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Chris Evans, Michael Chiklis, Julian McMahon, Kerry Washington, Andre Braugher, Doug Jones, Laurence Fishburne eta Beau Garrett aktoreek antzeztu zuten

Lau Izugarrien saga edo frankiziako filmeetako bat da.

## Argumentua 
Lau Izugarrien superheroi familiak Norrin Radd / Zilarrezko Surflaria (Doug Jones) espazioko izakiari aurre egin beharko dio, azken honek Lurra suntsitu nahi baitu. Zilarrezko Surflariak munduan barna bidaiatu eta suntsiketa hedatuko du, hortaz, Reed, Sue, Johnny eta Benek (Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Chris Evans eta Michael Chiklis) pertsonaia horren inguruko misterioa argitu eta gainera itzuli berri den beren betiko etsai handienari ere aurre gin beharko diote, Doctor Doom (Julian McMahon)

## Aktoreak 
* Ioan Gruffudd: Reed Richards doktorea / Izugarri Jauna
* Jessica Alba: Sue Storm / Emakume Ikustezina
* Chris Evans: Johnny Storm / Giza Suziria
* Michael Chiklis: Ben Grimm / Gauza
* Doug Jones: Norrin Radd / Zilarrezko Surflaria
** Laurence Fishburne as the voice of the Silver Surfer
* Julian McMahon: Victor Von Doom doktorea / Doom doktorea
* Kerry Washington: Alicia Masters
* Beau Garrett: Frankie Raye kapitaina
* Vanessa Minnillo: Julie Angel
* Andre Braugher: Hager jenerala
* Stan Lee: Bere burua antzeztuz (kameoa) / Gonbidatu gabeko ezkontzako gonbidatua
* Brian Posehn: Ezkontzako apaiza
* Debbie Timuss: Candy, festako 1. neska
* Moneca Delain: Julia, festako 2. neska
* Crystal Lowe: Nicole, festako 3. neska
* Kevin McNulty: Jimmy, Baxter eraikinekoa atezaina

## Kanpo estekak 
* *Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ricardo Etxepare Zugasti

**Ricardo Etxepare Zugasti** (Irun, 1942 &ndash; ibidem, 2021eko urriaren 27a) gipuzkoar irakasle eta EAJko politikaria izan zen. Euskal Herriko Unibertsitateko katedraduna izan zen eta Donostiako Ingeniaritza Teknikoko Eskolako zuzendaria izan zen 21 urtez. Epe labur batez Irungo alkate izan zen 1983an, hiri bereko zinegotzi 8 urtez (1979-1987) eta Gipuzkoako kultura diputatu ere bai. Euskal Herriko Unibertsitateko Udako Ikastaroen zuzendaria izan zen 23 urtez 1984tik. 2015ean erretiratu zen.

Donostiako Urrezko Danborra saria jaso zuen 2002an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaixo Sandybell

Japoniako Toei Animation ekoiztetxearen anime marrazki bizidun telesail bat da. 1981eko martxoaren 6etik 1982ko otsailaren 26raino TV Asahi katean aireratu zen. 47 atalez osatua dago eta bakoitza 24 minutu irauten ditu.

Euskal Herrian 1980ko hamarkadaren erdialdera ETB1ean euskaraz aireratu zen, garaiko haurren artean sekulako arrakasta izanez, bereziki neskatoen artean.

Sandybell eduki hunkigarriez beteriko animea da, bizitzaren oztopo edo arazo larrien aurrean adorea eta baikortasunaren aldekoa, bere egunerokotasuna balore eta oinarri moralez osaturiko testuinguru batean kokatua.

## Sinopsia 
Sandybell(e) bere Oliver txakurra, Christopher Lesley aitaordea eta lagunekin Eskozian bizi den neskato eder eta alai bat da. Aisialdia herriko gainontzeko haurrekin jolastuz igarotzen du. Behin batez, Walington dukesa ederraren lagun egin eta hark Sandybell bere ama oroitarazten dion lilipa lore zuri bat oparituko dio. Dukesaren semea den Mar ezagutu eta Sandybelly hartaz maiteminduko da, honek hartaz ere maitemindua dagoen Kitty Shiller neskatoarekin hika-mikak eta arazoak ekarriko dizkio. Bat-batean, Sandybell hainbat ezbehar batera jasango ditu: Dukesa hil, Marc desagertu eta eguberri bezperan Christopher aitaordea hilko baitira. Hortaz, bere aitaordeari kazetaria izango zela hitzeman zionez, amets hori betetzeko asmoz Londresera abiatuko da.

Hiribururako bidean doala, Alex Peterson kazetari gaztea ezagutuko du, denboraren poderioz biak adiskidetuz. Sandyk Oliver eta Ricky (umezurtza) adiskideekin batera bidaiatu eta Sandymobile furgonetarekin abentura handiak biziko dituzte.

## Kanpo estekak 
* *Sandybell* marrazki bizidun telesailaren euskarazko bertsioaren hasiera eta doinua ikusgai eta entzungai. Youtube.com
Wright City (Oklahoma)

**Wright City** Oklahomako herri bat da. McCurtain konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* McCurtain konderria

## Kanpo estekak
Deadpool (filma)

***Deadpool*** 2016ko Tim Miller estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Marvel Comics argitaletxeko Rhett Reese eta Paul Wernick komikigileen *izen berdineko antiheroiaren komikietan oinarritua dago. Ryan Reynolds, Morena Baccarin, Ed Skrein, T.J. Miller, Gina Carano, Leslie Uggams, Brianna Hildebrand eta Stefan Kapičić aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Wade Wilson (Ryan Reynolds) mertzenario lanetan hasi den AEBetako Armadako indar berezietako soldadu ohia da, aurrez esperimentu anker bat berarekin frogatu ostean, osaketa azkarraren ahalmena lortu eta Deadpool alter egoa beneganatuko du. Bere ahalmen berriekin eta umore zentzu ilun eta bihurriarekin batera, Deadpoolek bere bizitza ia guztiz suntsitu zuen gizona atzemateari ekingo dio.

## Aktoreak 
* Ryan Reynolds: Wade Wilson / Deadpool
* Morena Baccarin: Vanessa
* Ed Skrein: Francis Freeman / Ajax
* T. J. Miller: Weasel
* Gina Carano: Angel Dust
* Leslie Uggams: Blind Al
* Brianna Hildebrand como Negasonic Teenage Warhead
* Stefan Kapičić: Colossus superheroiaren ahotsa
* Karan Soni: Dopinder

## Kanpo estekak 
* *Deadpool'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Man in the Iron Mask (1998ko filma)

***The Man in the Iron Mask*** () Randall Wallace estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko drama film bat da, 1998koa. Leonardo DiCaprio, Jeremy Irons, John Malkovich, Gérard Depardieu, Gabriel Byrne eta Anne Parillaud aktoreek antzeztu zuten.

XVII-XVIII. mendeetako Burdinazko Mozorrodun Gizonaren frantziar herri kondairan oinarritua dago, Alexander Dumas idazlaren Hiru mosketarien pertsonaiak ere gehituz.

## Argumentua 
1660. Frantziako Erresumako biztanleria gosez akatzen dagoen bitartean, Luis XIV.a Frantziakoak (Leonardo DiCaprio) izuaren erregimena ezarri du. Hiru mosketariak (Jeremy Irons, John Malkovich eta Gérard Depardieu) bakarrik izango dira gai egoera horri aurre egiteko. Beren misioa Bastillan preso dagoen gizon misteriotsua askatzea izango da, berau baita Frantzia salba dezakeen bakarra.

## Aktoreak 
* Leonardo DiCaprio: King Louis XIV/Filipe
* Gabriel Byrne: D'Artagnan
* Jeremy Irons: Aramis eta Jesuiten Lagundiako jenerala
* John Malkovich: Athos
* Gérard Depardieu: Porthos
* Anne Parillaud: Ana Erregin Ama
* Judith Godrèche: Christine
* Peter Sarsgaard: Raoul, Athosen semea
* Edward Atterton: Andre tenientea
* Hugh Laurie: Pierre, Luis XIV.aren aholkularia
* David Lowe: Luis XIV.aren aholkularia

## Kanpo estekak 
* *The Man in the Iron Mask* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Portugaleteko Emakumezkoen Bandera

**Portugaleteko Emakumezkoen Bandera** urtarrilean Portugaleten jokatzen den emakumezkoen traineru estropada da.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Blue Monday (data)

**Blue Monday** (euskara literalki *Astelehen Urdina*, baina *Astelehen Goibela* itzul daitekeena) Ipar hemisferioan urtero urtarrileko astelehen batek (gehienetan hirugarren astelehena) jasotzen duen izendapena da, urteko egunik deprimitzaile edo etsigarrienaren moduan aurkezten delarik. Kontzeptua lehenbizikoz 2005ean Sky Travel britainiar agentziak egunkarietako bere iragarkietan argitaratu zuen, eta haren esanetan, ekuazio bat erabiliz ondorioztatutako data zehatz bat omen da. Ideia hau sasizientziatzat jotzen da, hartatik eratorritako formula zientzialariek barregarri uzteraino. Halere, kontzeptuak hedapen zabala izan du.

Data gehienetan urtarrileko hirugarren astelehena izan arren, urtero kalkulatzen den data denez, batzutan bigarren edo laugarren astelehena izan den kasuak izan dira, bai eta bosgarren astelehenean ere, alegia, urtarrilaren barnean osoki sartzen den azken asteko astelehena.

## Historia 
Izen honekin izendati zen lehenbiziko data 2005eko urtarrilaren 24eko astelehena izan zen, eta sortzailea Cardiffko Unibertsitateko Cliff Arnall izeneko irakasle bat izan omen zen.

## Dataren kalkulua 
Arnallen esanetan, data hau bidai agentzia bati "jendeak bere oporraldia noiz erreserbatzen zituen eta oporretarako joera" zein zen jakiteko sortu omen zuen, eta ekuazioaren emaitza zehazteko hainbat faktore kontutan hartu zituen, tartean eguraldi baldintza, zor maila (pilatutako zorra eta ordainketa ahalmenaren arteko ezberdintasuna), Eguberrietatik igarotako denbora, bai eta Urteberri-egunean denok geure buruei egiten dizkiogun proposamenek porrot egiten duteneko denbora epea, motibazio maila baxuak eta neurriak hartzeko beharraren sentipena. 2006ean Arnallek erabilitako ekuazio bat honakoa da:

\frac{(C \times R \times ZZ)}{((Tt + D) \times St)} + (P \times Pr)>400

hortaz: Tt = bidai denbora; D = atzerapenak; C = kultur ekimenetan igarotako denbora; R = aisian igarotako denbora; ZZ = lotan igarotako denbora; St = estres egoetan igarotako denbora; P = maletak egiten igarotako denbora; Pr = prestaketan igarotako denbora. Neurri unitateak ez daude zehaztuta.

2009ko prentsa iragarki batek honako formula ezberdina argitaratu zuen:

:\frac{[W + (D-d)] \times T^Q}{M \times N_a}

hortaz: W= eguraldia, D= zorra, d= hilabeteko soldata, T= Eguberrietatik igarotako denbora, Q= Urteberriko geure proposamenak zokoratzen ditugunetik igarotako denbora, M= motibazio maila baxuak, eta Na= zeozer egiteko beharra. Honakoan ere, unitateak zehaztu gabe daude.

## Ikus halaber 
* *Astelehen urdin batean*, Itoizen abestia, lehenagokoa, 1978koa.

## Kanpo estekak
Absintina

**Absintina** asentsio-belarraren oinarri mingots pozoitsua da. Zenbait landareri haztea eragozten dio. Alkoholetan eta eterrean urtzen da, eta uretan ere bai zerbait. Medikuntzan sukar-kentzaile eta heste-aringarri bezala erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak