Lola Herrera

'*María Dolores *Lola* Herrera Arranz*' (Madril, ) espainiar aktorea da, antzerkian eta telebistan aritutakoa. Bere lan ezagunenetakoa, 40 urtetik gora antzezten aritu den *Cinco horas con Mario* da. 2023ko martxoan hauxek esan zituen: *Emakume bakoitzak nor den jakin behar du.*  

*Ikasketak dira bizitzari aurre egiteko tresnarik onenak.* 

*Testu konprometitu gehiago ukitzea gustatuko zitzaidakeen.*  

## Biografia 
Dolores Herrera 1935eko ekainaren 30ean jaio zen Las Delicias auzoan, Valladoliden. Hasieran musikaletan aritu zen, baina 1950eko hamarkadaren erdialdean Madrilera joan zen eta aktore ibilbidea hasi zuen. 1953an El portal de la gloria filmean parte hartu zuen.

1960ko hamarkadan Daniel Dicenta aktorearekin ezkondu zen eta semea eta alaba, Natalia Dicenta aktorea, izan zituen.

## Lan ibilbidea 
Hirurogeiko hamarkadaren hasieratik, TVErentzat filmatutako antzerki-lan ugaritan hartu zuen parte: Narciso Ibáñez Serrador-ekin kolaboratu zuen *Historias para no dormir (*1968) lanaren bi ataletan; hogei *Estudio 1* egin zituen; horien artean, Oscar Wilde-ren *La importancia de ser Ernesto* (1968), Álvarez Quintero anaien *Puebla de las mujeres* (1971), Molièren  El avaro (1972). 'Teatro de siempre' lan klasikoetan parte hartu zuen: Fernando de Rojasen *La Celestin*a (1967), Anton Txekjov-en *Las tres hermanas* (1967), *Las Viudas* (1977) lanean protagonista izan zen, eta, Ismael Merlo eta Amelia de la Torrerekin *El Señor Villanueva* *y su gente* (1979), *Las Viudas* (1977) antzezlanetan ere parte hartu zuen.  Azkenik, Pepeta pertsonaia egin zuen Vicente Blasco Ibáñezen *La Barraca* obraren egokitzapenean.

### Bikoizle 
70eko hamarkadan, bikoizketa-sail batean parte hartu zuen Madrilen. *Alicia ya no vive aquí*, Ellen Burstyn bikoiztera iritsi zen (lan horrekin aktore estatubatuarrak  irabazi zuen), edo Liv Ullmann *Gritos y susurros*, besteak beste. 80ko hamarkadaren hasierara arte, etengabe aritu zen bikoizketa lanetan. Jarduera hori utzi egin zuen antzerkian aritzeko.

### Función de noche lan berritzailea,  1980ko hamarkada 
Bere zine-jarduera etena da. 1978an *Arriba Hazaña* egin zuen. Fernando Fernán Gómez eta Héctor Alterio izan zituen protagonistakide, besteak beste. 1981ean, *Función de noche* filmeko protagonista izan zen. Josefina Molina zuzendariaren eta José Sámano ekoizlearen proposamen berritzailea izan zen, non bizitza errealean aktore ziren Herrera eta Daniel Dicenta senar-emazteen desbenturak eta seme-alabekiko harremanak kontatzen diren. Lola Herrera beti sentitu da harro paper horretaz, eta filma "*terapia*" gisa aipatzen du. 1982an, Alfredo Landarekin batera, gazteen arazoak kontatzen zituen Antonio Merceroren *La próxima estación* egin zuen. 1996an arrakasta komertzialeko *El amor perjudica seriamente la salud/ Maitasunak kalte handia egiten dio osasunari* komedian parte hartu zuen, Juanjo Puigcorbéren amaginarrebarena eginda.

### Telesailak 
Hainbat telesailen protagonista izan da, besteak beste, *La casa de los líos*  Arturo Fernándezekin; *El grupo* lanean taldeko emakumezko  baten ama interpretatu zuen eta taldearen buru Héctor Alterio psikologoa zen. *Un paso adelante* telesailean ekintza dantza- eta interpretazio-akademia batean gertatzen zen, non Herrera zuzendaria zen; Natalia Dicenta alabarekin jardun zuen TVEren *Fuera de lugar* izeneko komedia laburra, *Las Chicas de Oro* (2010) serie mitikoaren bertsio espainiarra, Carmen Maura, Concha Velasco eta Alicia Hermidarekin batera. 

### Antzerkia 
Zinemarekin baino askoz ere lotura handiagoa izan du beti antzerkiarekin, eta Espainiako eszenako damarik handienetakoa da kritikaren eta publikoaren iritziz, baita XX. mendearen azken erdiko antzerki-aktore handienetako bat ere. 1950eko hamarkadaren amaieran ekin zion antzerki-jarduerari Tina Gascóren konpainian. 

Bere interpretazio nabarmenen artean hauexek daude: Edgar Wallaceren *El campanero* (1957), Monteagudo eta Aizpururen *Jaque de reina* (1959), Alfonso Pasoren Hay alguien detrás d*e la puerta* (1959), Irving Shawen *Lucy Crown* (1960), Coletteren *Chéri* (1961), Alfonso Pasoren *Rebelde* (1962),  Marceauren *El huevo* (1963), Jean Anouilhen *Cita en Senlis* (1963), Ángel Escarzagaren *Una estatua para las palomas* (1964), Julia Mauraren *Jaque a la juventud* (1965), Jaime Salomen *Juegos de invierno* (1967), Lauro Olmoren *English Spoken* (1968), José María Pemánen *Pero en el centro, el amor* (1969), Benito Pérez Galdósen *Fortunata y Jacinta* (1969), Salacrouren *Amores cruzados* (1970), Juan José Alonso Millánen *Stratojet 991* (1971), Marc Camolettiren *El amor propio* (1972), Peter Nicholsen *Un soplo de pasión* (1977), Petra von Kanten *Las amargas lágrimas*, Alfonso Sastreren *Los últimos días de Emmanuel Kant* (1989/1990), *A toda luz/Eva al desnudo* (1993), *Cinco horas con Mario*, Miguel Delibesen 40 urtetik gora antzezten ari den bakarrizketa lana, azkenak 2020an Espainian zehar. egokitzapena. Bere azken arrakasten artean *Solas* da*go, izen bereko filmaren antzerki-egokitzapena.* *2008an Seis clases de baile en seis semanas*  Juanjo Artero aktorearekin eta 2011n *Querida Matilde* antzezlanetan aritu zen.

Eszenan izan zituen azken agerraldien artean, Miguel Delibes hil zenean izan zen, *Maestro, oda a Miguel Delibes* lanaren estreinaldian parte hartu zuen. Narratzaile, koru eta orkestra sinfonikorako lana da, Ernesto Monsalveren musikarekin eta Carlos Aganzo kazetariaren letrarekin. Omendutakoaren bizitza kontatzen du, haurtzarotik hil zen arte, Campo Grande filmeko espazioen eta bizipenen azterketa garaikidearen bidez...). José Luis Alonso de Santosek zuzendu zuen obra, eta Valladolideko Zorrilla antzokian estreinatu zen, 2010eko azaroaren 16an, agintari guztiak bertan zirela. Telebistaz eman zen eta geroago El Norte de Castillak banatu zuen. 

## Sariak eta omenaldiak 
Lola Herrerak honako sari hauek jaso ditu, besteak beste: 

* 1969an Urrezko Antena
* 1999an Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina.
* 2006an Laneko Merezimenduaren Urrezko Domina  
* 2006an Arte eszenikoen Max Saria *Solas* lanarengatik 
* 2005ean  Zilarrezko Fotogramak *Cinco horas con Mario*  lanarekin
* 2006an Zilarrezko Fotogramak *Solas* lanarekin
* 2005eean Antzerkian egindako ibilbidearengatik. 

* 2010ean Urrezko Antena.
* 1977an Aktore Onenaren Urrezko TFa *Las Viudas* lanarengatik
* 1979an Aktore Onenaren Urrezko TFa *La Barraca* lanarengatik. 
* 2007tik Valladolideko Las Delicias auzoko plaza batek du bere izena.
* 2009an Aktore Onenaren Urrezko TFa egindako ibilbideagatik.
* 2010eko urriaren 22an, Albaceteko Circo antzoki historikoan,  Antzerki Sari Nazional ospetsua jaso zuen. Bozketa herrikoia egin zuen Asociación de Amigos de los Teatros de España (AMITE) elkarteak.
* 2018ko urriaren 8an, Alcalá de las Arteen eta Letren Hiria saria jaso zuen Alcalá de Henareseko Cervantes Antzokian.
* 2021eko azaroan, Valladolideko Udalak Hiriaren Urrezko Domina eman zion.
* 2022an, Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitateak La Barraca saria eman zion Arte Eszenikoei hamalaugarren edizioan.
* 2023an Ohorezko Talia Saria jaso zuen, bere ibilbide osoa saritzeko. Sari hori Espainiako Arte Eszenikoen Akademiak ematen du.

## Argitaratutako liburuak 
* *Me quedo con lo mejor*. La Esfera de los Libros, 2013. ISBN 9788499708959

## Bizitza pertsonala 
1960ko abenduaren 31n Daniel Dicenta aktorearekin, Manuel Dicentaren semearekin, ezkondu zen eta 1967tik bananduta, bi seme-alaba komunekin dibortziatu zen: Natalia eta Daniel. Nataliak behin baino gehiagotan lan egin du amarekin batera, besteak beste, *Eva al desnudo*, eta azken aldiz *Solas*, non alaba fikzioan interpretatzen baitzuen. Horregatik, Zilarrezko Fotogrametarako eta Max Sarietarako izendatu zuten.

Urte askoan bizi izan zen amarekin, Marta Dolores Arranz Pascualekin (1914-2009), 95 urte zituela hil zen, eta izeba Maríarekin, amaren ahizpa zaharrenarekin, 1911ko urtarrilean jaio eta 2016ko otsailean 105 urte zituela hil zenarekin.

## Antzerkian egindako ibilbidea 
## Filmografía 
## Trayectoria en TV 
### Series de televisión 
### Teatro en televisión 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa