Olatz Arbelaitz

**Olatz Arbelaitz Gallego**  (Errenteria, Gipuzkoa, 1970eko azaroaren 7a) informatikaria EHUko Informatika Fakultateko irakaslea eta ikertzailea da, gaur egun irakasle osoa da. ALDAPA ikerketa taldeko zuzendarikidea da, eta bertan Adimen Artifiziala Osasunean eta Ikasketa Automatikoko Eredu esplikagarriak eta bidezkoak lantzen ditu. Hainbat urtez Informatika Fakultateko zuzendaritza-taldeko kide izan da, eta une honetan EHUko Berdintasun Batzordeko eta 2018tik EHUko Ikerkuntza, Garapen eta Berrikuntza Batzordeko kidea da.

Teknologia arloan emakumeen presentzia areagotzeko eta ikusgarri egiteko ekintzak ere bultzatzen ditu. Esate baterako, “Emakumeak Zientzian” ekimenaren koordinatzailea da. 

Halaber, UEUko Informatika saileko sailburua izan da urtetan, eta 2015etik Ikergazte kongresuko koordinatzailea da. 

Puntueus Fundazioaren lehendakaria da 2024tik. **Olatz Arbelaitzek** hainbat ikerketa-proiektutan parte hartu du, eta arloko enpresekin eta zentroekin kontratuak ere izan ditu. Nazioarteko 120 bat argitalpen ditu aldizkari zein kongresutan, gutxienez.

UPV-EHU unibertsitate osoko Ikerkuntza Batzordeko kidea da 2018tik, '*Ingeniaritza eta arkitektura*' arloko hiru ordezkarietako bat da bera. Adimen artifizialeko ikasketak sortzeko eragilea izan da Informatika Fakultatean.

2015, 2017, 2019, 2021 eta 2023ean Ikergazte kongresuko batzorde akademikoko kide izan da *Ingeniaritza/Arkitektura* arloan. 2019, 2021 eta 2023an Ikergazte kongresu osoko kudeatzaile akademikoa ere izan zen.
## UEUkidea 
thumb|342x342px|Informatikari Euskaldunen II. Bilkura (1998)
UEUkidea da ikasle zenetik eta hainbat urtetan izan da Informatikako sailburua eta Informatikari Euskaldunen Bilkuretako arduraduna.

## Emakumeak zientzian eta e-makumeak 
[ezkerrera|thumb|[Ikergazte kongresuan Unai Paskual eta Olatz Arbelaitz (2023)]]
Informatikako Ingeniaritzan emakumeek duten egoeraz informazioa biltzeko eta zabaltzeko e-makumeak bilguneko partaidea izan da hainbat urtez. Informatika Fakultatean XXI mendea hasi zenean jaitsiera nabarmena egon zen neska ikasleen portzentajean. Aurretik neska eta mutilen proportzioa parekidea izaten zen, baina geroago %12ra ere jaitsi zen nesken portzentajea. e-makumeak taldearen arabera arrazoi nagusietako bat izan daiteke informatika zer den ez dela ondo ezagutzen, "informatikariaren" estereotipoaren arabera hainbatentzat informatikaria mutil azkar "friki" eta asoziala da.

*Emakumeak zientzian* taldearekin ere hainbat ekarpen egin ditu Arbelaitzek. 2022ko otsailean *Emakumeak Zientzian* programaren barruan, "Informatika: mezuak ezkutatu kriptografia erabiliz" tailerrerako prestatutako bideoa. DBHko ikasleentzat kriptografiarako sarrera bat. 2021ekoan ipuin bat eta magia joko bat erabili zuten zenbaketa bitarraren kontzeptua azaltzeko. Sistema bitarr horretan kontatzeko modua lore eurizaleen ipuinaren bidez ere azaldu zuten. Lehen Hezkuntzako ikasleei algoritmoak azaltzeko grabatutako ipuinak plazaratu zituzten.

## Liburuak 
* Olatz Arbelaitz, Olatz Arregi Uriarte, Agustin Arruabarrena Frutos, Izaskun Etxeberria Uztarroz, Amaia Ibarra Lasa, Txelo Ruiz Vazquez Sistema digitalen diseinu-hastapenak. Oinarrizko kontzeptuak eta adibideak. 2005 UEU
* **Olatz Arbelaitz**, Txelo Ruiz Vazquez Zirkuitu elektriko eta elektronikoen oinarrizko analisia 2001 UEUthumb|Zirkuitu elektrikoak liburua.
## Errekonozimenduak 
* [thumb|[Gladys saria|Gladys Saria 2024, Lorea Argarate sariduna eta epaimahaikideak (**Arbelaitz** eskuinaldean)]]2012: Ibilaldian omendua teknologia berrietan euskara sartzeko egindako lanengatik beste hauekin batera: Lapurdiko Harluxetar lehengusu ingeniariak: Klaudio Harluxet eta René Harluxet; Aurki, Sustatu, Codesyntax: Luistxo Fernandez). UEUko Informatika saila**:** Olatz Arbelaitz; EHUko Donostiako Informatika Fakultatea; EHUko Aholab Taldea: Inma Hernaez; puntueus: Iratxe Esnaola; kaixo.com: Aitor Lopez de Aberasturi; Erentzun ikastola: Fultxo Crespo; Hachtibista, sare sozialak: Gorka Julio; Euskal Jakintza: Maite Goñi.

## Dantzaria 
Errenteriako Ereintza dantza-taldeko dantzaria izan da, eta hainbat ikastarotan ibili da irakasle, tartean Donostiako Informatika Fakultatean ere bai.[erdian|thumb|500x500px|Zirkuitu elektrikoen liburuko azalean "elektroiak" [elikatze-iturritik (E) pasatzean voltak hartzen dituzte eta gero berriro jaisten dira erresistentziatik (R), eta kondentsadoretik (C).]]
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Donostiako Informatika Fakultatea
* Udako Euskal Unibertsitatea

## Kanpo estekak 
* Olatz Arbelaitz Inguma datu-basean (17 liburu, 
* ALDAPA ikerketa taldea.
* @OlatzArbe twitter kontua
* Olatz Arbelaitz Euskaldunon Egunkariko hemerotekan (17 albiste)
* Olatz Arbelaitz Gallego. Esparru digitala eta adimen artifiziala, Hutsuneak eta ekimenak. Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasuneko Batzordea Eusko Legebiltzarrean. Agerraldia, batzordeak eskatuta, Adimen Artifizialaren garaian emakume teknologorik ez izateari buruz zer iritzi duten jakiteko. Eusko Legebiltzarra. 2026-02-03