open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Austin Powers: International Man of Mystery

**International Man of Mystery** (ingelesez *Austin Powers: Nazioarteko Gizon Misteriotsua*) 1997ko Jay Roach estatubatuar zinema zuzendariaren umorezko filma bat da. Mike Myers kanadar aktoreak gidoia idatzi eta filma anteztu zuen, berataz gain Elizabeth Hurley, Michael York, Robert Wagner eta Seth Green aktoreek ere anteztu zutelarik.

James Bond nahiz 1960ko hamarkadako espioitza filmen parodia bat da. Filmak bi jarraipen izan zituen: *Austin Powers: The Spy Who Shagged Me* (1999) eta *Austin Powers in Goldmember* (2002).

## Argumentua 
Austin Powers (Mike Myers) 1960ko hamarkadako espioi xelebre eta erakargarri bat da, haren areri nagusia Gaizto doktorea delarik (Myers berak antzeztua). Izozte-prozesu bat jasan ondoren, Austin Powers 30 urte beranduago esnatuko da, 1997an, jada berak ezagutzen zuen gizarte hartatik erabat ezberdina den mundu batean. Halere, bai bera nahiz bere arerioa berberak izaten jarraitzen dute.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Elseya

***Elseya*** Chelidae familiako narrasti genero bat da. Australia eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Elseya albagula* Thomson, Georges & Limpus, 2006
* *Elseya branderhorsti* (Ouwens, 1914)
* *Elseya dentata* (Gray, 1863)
* *Elseya irwini* Cann, 1997
* *Elseya lavarackorum* (White & Archer, 1994)
* *Elseya novaeguineae* (Meyer, 1874)

## Kanpo estekak
Emydura

***Emydura*** Chelidae familiako narrasti genero bat da. Australia eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Emydura macquarii* (Gray, 1831)
* *Emydura subglobosa* (Krefft, 1876)
* *Emydura tanybaraga* Cann, 1997
* *Emydura victoriae* (Gray, 1842)

## Kanpo estekak
Myuchelys

***Myuchelys*** Chelidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira, Queensland eta Hegoaldeko Gales Berrian.

## Espezieak 
* *Myuchelys bellii* (Gray, 1844)
* *Myuchelys georgesi* (Cann, 1997)
* *Myuchelys latisternum* (Gray, 1867)
* *Myuchelys purvisi* (Wells & Wellington, 1985)

## Kanpo estekak
Acanthochelys macrocephala

***Acanthochelys macrocephala*** *Acanthochelys* generoko animalia da. Narrastien barruko Chelidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Chelidae
Vampires (filma)

**Vampires** edota '''John Carpenter's Vampires'* (euskaraz *Banpiroak* edota *John Carpenterren Banpiroak*) 1998ko John Carpenter estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. John Steakley idazlearen *Vampire$* eleberrian oinarritua dago. Bertan, James Woods, Daniel Baldwin, Sheryl Lee, Thomas Ian Griffith eta Maximilian Schell aktoreek antzeztu zuten.

Filma hau banpiro filmen gaurkotze bat da. Filma honek bi jarraipen izan zituen: *Vampires: Los Muertos* (2002) eta *Vampires: The Turning* (2005).

## Argumentua 
Jack Crow (James Woods) banpiro-ehiztari talde batetako buruzagia da. Vaticanoak heurak kontratatu eta AEBtako Mexiko Berria estatura Jan Valek (Thomas Ian Griffith) banpiroaren bila iritsi dira, XIV. mendean Ekialdeko Europan gizaseme gisa bizi izan zen banpiro hau eskualde hartako banpiro guztien sortzailea omen dela eta, hura akabatu nahizik.

Crowek bere betebeharra gauzatzeko unean hainbat pertsonen laguntza izango du: Montoya (Daniel Baldwin), Valek banpiroak hozkatutako Katrina emagaldua (Sheryl Lee), eta Vaticanoak Alba kardinalaren (Maximilian Schell) bitartez haiei laguntzeko bidali duen Aita Guiteau apaiza (Tim Guinee).

## Aktoreak 
* James Woods: Jack Crow
* Daniel Baldwin: Anthony Montoya
* Sheryl Lee: Katrina
* Thomas Ian Griffith: Jan Valek
* Maximilian Schell: Alba kardinala
* Tim Guinee: Aita Adam Guiteau
* Mark Boone Junior: Catlin
* Gregory Sierra: Aita Giovanni
* Cary-Hiroyuki Tagawa: David Deyo
* Thomas Rosales, Jr.: Ortega
* Henry Kingi: Anthony
* David Rowden: Bambi
* Clarke Coleman: Davis

## Kanpo estekak 
* *Vampires* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Vampires'' filmaren orrialdea John Carpeterren webgunean
Mesoclemmys heliostemma

***Mesoclemmys heliostemma*** *Mesoclemmys* generoko animalia da. Narrastien barruko Chelidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Chelidae

## Kanpo estekak
Dinastia

thumb|250px|Felipe V.aren familia
**Dinastia** familia bereko agintarien multzo bat da, aginpidea gehienetan ondoz ondo izan dutenak. Oso erabilia da monarkia kontzeptuarekin batera. Dinstiatan karguak aitatik semera igaro ohi dira, baina adopzio bidez ere eman daitezke. Honakoaren kasu nabarmena zen Erromatar Inperioan.

Bestelako botere batzuetan ere oso erabilia da. Adibidez Rotschild edo Rockefeller dinastiak ezagunak dira bankuen munduan.

## Ikus, gainera 
* Leinua: familia edota klan bateko arbaso edo ondorengo lerro segida.

## Kanpo estekak
Eske (argipena)

**Eske** edo **ESKE** hitzek adiera zenbait dituzte:

* eskeak, jai batzuetan burutzen diren ekitaldiak, non lagun-talde batek dirua, janaria eta edaria eskatzen dizkien herritarrei;
* eskean aritzea, pertsona baztertuak kalean diru eske ibiltzea;
* ESKE, Europako Segurtasun eta Lankidetzako Antolakundea.
Edward Drinker Cope

**Edward Drinker Cope** (1840ko uztailaren 28a, Filadelfia, Pennsylvania, Ameriketako Estatu Batuak &ndash; 1897ko apirilaren 12a) amerikar paleontologo, herpetologo eta iktiologoa izan zen. Eskola neo-lamarkistaren sortzailea izan zen. Familiako kuakero aberats batean jaio zen eta txikitatik zientziarekiko zuen interesa demostratu zuen. 19 urte zituela bere lehen artikulu zientifikoa argitaratu zuen. Familia Filadelfiatik Haddonfieldera mugitu zen, New Jerseyn, baina berak erresidentzia mantendu zuen Filadelfian.

Copek formakuntza zientifiko eskasa zuen, eta landa lanerako trebetasun berezia. Ameriketako Estatu Batuetako mendebaldera hainbat bidaia egin zituen 1870ko hamarkadan eta 1880ko hamarkadan zehar, askotan United States Geological Surveyko kide gisa. Othniel Charles Marshekin batera lehia bizia abiatu zuen fosilak aurkitzeko, Hezurren Gerra izenarekin ezaguna. Dirutza handia galdu zuen lan horretan eta fosil asko saldu behar izan zituen. Arrazoi ezezagunak direla eta hil zen 1897ko apirilaren 12an.

Bere lanak Ameriketako Estatu Batuetako paleontologia definitzen lagun zuen. Asko idatzi zuen, bere bizitza osoan 1.400 argitalpen zientifiko, nahiz eta asko zehatzak ez zirela zioten bere aurkariek. 1.000 ornodun baino gehiago deskribatu zituen, horien artean ehunka arrain eta dozenaka dinosauro. Teoria bat eman zuen ugaztunen hortzen inguruan. Bere izena daraman "Coperen araua", zeinetan esaten den ugaztunen familia guztiek denbora geologikoan handiago egiteko joera dutela, ez da bere lanean zehazki agertzen.
Deirochelyinae

**Deirochelyinae** Emydidae familiako dortoka subfamilia bat da. Amerika osoan barrena bizi dira.

## Generoak 
* *Chrysemys* Gray, 1844
* *Deirochelys* Agassiz, 1857
* *Graptemys* Agassiz, 1857
* *Malaclemys* Gray, 1844
* *Pseudemys* Gray, 1856
* *Trachemys* Agassiz, 1857

## Kanpo estekak
Testudinoidea

**Testudinoidea** Cryptodira barruan sailkatzen den dortoka goi-familia bat da.

## Familiak 
* Emydidae Rafinesque, 1815
* Geoemydidae Theobald, 1868
* Platysternidae Gray, 1869
* Testudinidae Batsch, 1788

eta honako familia fosilak:
* † Haichemydidae
* † Lindholmemydidae
* † Sinochelyidae

## Kanpo estekak
Graptemys

***Graptemys*** Emydidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Graptemys barbouri* Carr & Marchand, 1942
* *Graptemys caglei* Haynes & McKown, 1974
* *Graptemys ernsti* Lovich & McCoy, 1992
* *Graptemys flavimaculata* Cagle, 1954
* *Graptemys geographica* (Lesueur, 1817)
* *Graptemys gibbonsi* Lovich & McCoy, 1992
* *Graptemys nigrinoda* Cagle, 1954
* *Graptemys oculifera* (Baur, 1890)
* *Graptemys ouachitensis* Cagle, 1953
* *Graptemys pearlensis* Ennen, Lovich, Kreiser, Selman & Qualls, 2010
* *Graptemys pseudogeographica* (Gray, 1831)
* *Graptemys pulchra* Baur, 1893
* *Graptemys versa* Stejneger, 1925

## Kanpo estekak
Pseudemys

***Pseudemys*** Emydidae familiako narrasti genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetan eta Mexikon bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudemys alabamensis* Baur, 1893
* *Pseudemys concinna* (LeConte, 1830)
* *Pseudemys gorzugi* Ward, 1984
* *Pseudemys nelsoni* Carr, 1938
* *Pseudemys peninsularis* Carr, 1938
* *Pseudemys rubriventris* (LeConte, 1830)
* *Pseudemys texana* Baur, 1893

## Kanpo estekak
Trachemys

***Trachemys*** Emydidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerika eta Antilletan eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Trachemys adiutrix* Vanzolini, 1995
* *Trachemys callirostris* (Gray, 1856)
* *Trachemys decorata* (Barbour & Carr, 1940)
* *Trachemys decussata* (Bell, 1830)
* *Trachemys dorbigni* (Duméril & Bibron, 1835)
* *Trachemys emolli* (Legler, 1990)
* *Trachemys gaigeae* (Hartweg, 1939)
* *Trachemys nebulosa* (Van Denburgh, 1895)
* *Trachemys ornata* (Gray, 1830)
* *Trachemys scripta* (Thunberg, 1792)
* *Trachemys stejnegeri* (Schmidt, 1928)
* *Trachemys taylori* (Legler, 1960)
* *Trachemys terrapen* (Bonnaterre, 1789)
* *Trachemys venusta* (Gray, 1856)
* *Trachemys yaquia* (Legler & Webb, 1970)

## Kanpo estekak
Plagiopholis unipostocularis

***Plagiopholis unipostocularis*** *Plagiopholis* generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* *Plagiopholis*
* Colubridae
Emydinae

**Emydinae** Emydidae familiako narrasti subfamilia bat da. Mundu osoan zehar barrena bizi dira.

## Espezieak 
* genre *Actinemys* Agassiz, 1857
* genre *Clemmys* Ritgen, 1828
* genre *Emydoidea* Gray, 1870
* genre *Emys* Duméril, 1805
* genre *Glyptemys* Agassiz, 1857
* genre *Terrapene* Merrem, 1820

## Kanpo estekak
Emys

***Emys*** Emydinae familiako narrasti genero bat da. Europa eta Ipar Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Emys orbicularis* (Linnaeus, 1758)
* *Emys trinacris* Fritz, Fattizzo, Guicking, Tripepi, Pennisi, Lenk, Joger & Wink, 2005

## Kanpo estekak
Islandiako futbol liga

**Islandiako futbol liga** (islandieraz *Úrvalsdeild karla*) Islandiako futbol txapelketa garrantzitsuena da. 1912an abiatu zen eta ordutik urtero jokatu da. KR Reykjavik, Valur, Fram eta IA Akranes dira garaipen gehien lortu dituzten taldeak. Liga urte naturaletan jokatzen da, negua gogorra baita Islandian.

## Podiuma 
## Palmaresa 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

## XXI mendeko ligak 
* ¹ 2020ko azaroan COVID-19 pandemiaren erruz Liga bertan behera gelditu zen eta une horretan zegoen sailkapena ofizial bihurtu zen.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Hirika 
## Ikus, gainera 
* Islandiako futbol kopa

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Trachemys callirostris

***Trachemys callirostris*** *Trachemys* generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Emydidae

## Kanpo estekak
Glyptemys

***Gylptemys*** Emydidae familiako narrasti genero bat da. Kanada eta Ameriketako Estatu Batuetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Glyptemys insculpta* (LeConte, 1830)
* *Glyptemys muhlenbergii* (Schoepff, 1801)

## Kanpo estekak
Actinemys marmorata

***Actinemys marmorata*** *Actinemys* generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Emydidae
KR Reykjavik

**KR Reykjavik** edo **KR** (islandieraz *Knattspyrnufélag Reykjavíkur*) Islandiako futbol talde zaharrena eta arrakastatsuena da, Reykjavik hiriburukoa. Islandiako 26 Liga eta 13 Kopa irabazi ditu.

## Historia 
KR 1899ko otsailaren 16an fundatu zen *Fótboltafélag Reykjavíkur* izenarekin Reykjaviken. Ondoren izena islanderara pasa zuten gaur egungoa ezarriz, *Knattspyrnufélag Reykjavíkur* (*Knattspyrnufélag* izenak literalki "baloiari ostikoa eman" esan nahi du). XX mendearen hasieran Newcastle United FC talde ingelesa modan zegoenez,haren koloreak hartu zituzten.

Islandiako Ligako lehenengo ekitaldia irabazi zuen baina hurrengo seiretan hiriko beste taldea, Fram, nagusitu zitzaion. Hauek izan ziren hasierako garai haietan talderik onenak eta bien arteko lehia handia sortu zen.

Islandiako Kopa 1960an hasi zen jokatzen eta KR taldeak lehenengo zortzi ekitaldietatik zazpi irabazi zituen. 1964-65 urtean Europako Kopan aritu zen baina lehenengo kanporaketa Liverpool indartsuaren aurka joaktzea tokatu zitzaion eta etxean 0-5 galdu ondoren Ingalaterran 6-1 galdu zuen. 1968 urtean bere 20 liga irabazi zuen baina hurrengo urtean bigarren mailara jeisti zen. Hurrengo hamarkadetan bigarren mailan aritu zen batez ere baina 90. hamarkadan kopa batzuk irabazi ondoren 1999an liga berria eskuratu zuen, aurrekoa baino 31 urte beranduago. XXI mendean Islandiako talde indartsuenetakoa izatera itzuli da, 5 Liga eta 4 Kopa irabazi baititu.

## Palmaresa 
### Islandian: 53 
* Islandiako Liga (27): 1912, 1919, 1926, 1927, 1928, 1929, 1931, 1932, 1934, 1941, 1948, 1949, 1950, 1952, 1955, 1959, 1961, 1963, 1965, 1968, 1999, 2000, 2002, 2003, 2011, 2013, 2019.
* Islandiako Kopa (14): 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1966, 1967, 1994, 1995, 1999, 2008, 2011, 2012, 2014.
* Islandiako Superkopa (4): 1969, 1996, 2003, 2012.
* Islandiako Ligako Kopa (7): 1998, 2001, 2005, 2010, 2012, 2016, 2017.
* Kopa Atlantiarra (Islandia-Faroeak) (1): 2003.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Prosper-Michel-Arnaud Hiraburu

**Prosper-Michel-Arnaud Hiraburu** (Baiona, 1805eko urriaren 7a - ?, 1859ko ekainaren 6a), Euskal Herrian jaiotako apezpikua izan zen..

Larresoroko apaiztegiaren irakaslea, 1829an apaiz bilakatu zen. Baionan bikario nagusi eta Pauen artzipreste, 1857an Aireko apezpiku izendatu zuten.

## Erreferentziak
Joël Goyheneix

**Joël Goyheneix** (Maule-Lextarre, 1954ko martxoaren 10a) zuberotar politikaria da, Frantziako Alderdi Sozialistakoa.

1998an diputatu hautatua, 2001ean Hezkuntza-ikuskatzaile Nagusi izendatu zuten. Egun Rion-des-Landesko alkatea da.
Die Hard

***Die Hard*** (, William Inglis lotinant koronelak 1811n Albuerako guduan oihukatutako esaldia) 1988ko John McTiernan estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma da, Roderick Thorp idazlearen *Nothing Lasts Forever* eleberrian oinarritua. Bertan, Bruce Willis, Alan Rickman, Alexander Godunov eta Bonnie Bedelia aktoreek antzeztu zuten. Los Angeles hiriko Fox Plaza etxe orratzean filmatu zen.

Lau jarraipen izan ditu: *Die Hard 2* (1990), *Die Hard with a Vengeance* (1995), *Live Free or Die Hard* (2007) eta *A Good Day to Die Hard* (2013).

## Argumentua 
New Yorken, terrorista talde bat Nakatomi Plaza etxe orratzaren jabe egin da eta bertan den jendea bahitu. Gizon bakar batek ihes egin die, John McClane (Bruce Willis) polizia newyorktarrak. McClane bakarrik eta zerbitzutik at dago, baina bahitzaileen aurkako borroka irmo eta etengabea egin du, bahituen itxaropen bakarra baita.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Die Hard* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ligustrum

***Ligustrum*** Oleaceae familiako genero landare loredun baten izen arrunta da, barnean 50 espezie dituena.

Genero honetan daude *Ligustrum vulgare edo arbustu arrunta, Ligustrum lucidum edo beltxale distiratsua, eta Ligustrum japonicum edo deabru-zura.*

Arbustu arrunta oso ohikoa da hirian, sastrakan eta baso-bazterretan, eta maiatzean bere loreak oso usaintsuak dira.

Beltxale distiratsua edo binorri distiratsua jatorriz, Txinako hegoalde-erdialdekoa, Korea eta Japoniakoa jatorriz. Gaur egun munduko herrialde askotan hedatua dago eta hainbat tokitan espezie inbaditzailea bilakatu da, bertoko basoetako flora autoktonoa lekuz aldaraziz.

“Deabru-zura” izen hori nondik ote datorkio Ligustrum japonicum-i? Bere zura gogorra eta malgua da; ez da holakorik erraz aurkitzen. Adar berriak lokarri gisa erabili izan dira. Hortik ote datorkio izena, *Ligustrum* alegia? Plinio Zaharrak omen dio *lĭgo,āre* (lotu) aditz latinotik datorkiola. Upelak itxi eta irekitzen dituzten txotxetan ere ikusi izan dut zur hori.
Fitxategi:Ligustrum sinense kz2.jpg
Fitxategi:Ligustrum vulgaris (zoom).jpg|Lorea
Fitxategi:Illustration Ligustrum vulgare0.jpg|Ilustrazioa
Fitxategi:Ligustrum vulgare flower closeup.jpg
Fitxategi:Wilde liguster bessen Ligustrum vulgare.jpg|Fruitua

## Espezieak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gure Herria

***Gure Herria*** euskal aldizkaria izan zen, zenbait apaiz abertzalek eta *Eskualduna* egunkariko kazetari gazte batzuek 1921eko urtarrilean Baionan sortutakoa.
Euskal gaiei eta, batez ere, literaturari buruzko artikuluak argitaratu zituen. 1924an bere zuzendaritza-batzordea Laurent Apesteguy, Jean Barbier, Edmond Blazy, Louis Dassance, Christoph Dufau, Jean Elizalde, Jules Moulier, Jean Saint-Pierre eta Emmanuel Souberbielle zituen kideak. Jules Moulierrek, lehenengo urteetan, lanaren zati handi bat egin zuen.

1921 eta 1926 artean, *Gure Herria* hilabetero eta 1927tik aurrera bi hilabetero argitaratu zuten. Euskal gaiez gain, edukian zenbait literatura lan edo antzezlan ere zituen eta, bukaeran, musika-eranskina.

1939an, Espainiako Gerra Zibila zela eta, eten arren, 1950etik aurrera berriro martxan jarri zuten Jean Saint-Pierreren ahaleginei esker. Lankideen artean Pierre Lhande, Francis Jammes, Julien Vinson, Dibildos kalonjea, Georges Hérelle, Albert Léon, Georges Lakonbe, Piarres Lafitte eta Pierre Iturbide zeuden.

Hurrengo urteetan ere, kalitatezko lankideek ere parte hartu zuten: Jean Barbier, Oxobi, Larreko, Louis Dassance, Maddi Ariztia, Etxahun, Piarres Lartzabal, Minaberri, Telesforo Monzón, Salaberri, eta abar.

*Gure Herria*-ren azken alea 1976an argitaratu zuten.

## Kanpo estekak 
* http://hdl.handle.net/10357/2316, "Sancho el Sabio" fundazioak digitalizatutako aleak.
* Bilketa.eusBilketa atarian digitalizatutako bilduma osoa.
Cape Fear (1991ko filma)

**Cape Fear** 1991ko Martin Scorsese estatubatuar zinema zuzendariaren suspensezko filma bat da. Bertan, Robert De Niro, Nick Nolte, Juliette Lewis, Jessica Lange, Joe Don Baker, Robert Mitchum eta Gregory Peck aktoreek antzeztu zuten.

Berez, 1962ko izen berdineko *Cape Fear* filmaren berregokitzapena izan zen, gainera orduko jatorrizko filma horretako bi protagonista izan ziren Robert Mitchum, Gregory Peck eta Martin Balsam aktoreak ere agertu ziren, oraingo honetan lehenbiziko bi aktoreen jatorrizko paperak Robert De Niro eta Nick Nolte aktoreek antzeztu zituztelarik.

Filmak Oscar Sarietarako bi izendapen jaso zituen: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Robert De Niro eta Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Juliette Lewis).

## Argumentua 
Max Cady (Robert De Niro) espetxean hamalau urtez egon den menditar basati bat da, hamalau urteko neska bat bortxatu eta jipoitzeagatik espetxeratua izan zelarik. Bere zigorraldian, Cadyk irakurtzen ikasi, liburuak ikasi eta bere buruaren abokatu bilakatu da. Espetxea lagatzean, bere bizitzako minutu bakoitza espetxeratu aurretik bera defendatu zuen Sam Bowden (Nick Nolte) abokatua eta haren familiaren bizitza suntsitzera bideratu du, Cadyren ustez abokatuak epaiketan ez baitzuen hura espetxetik libratzeko adina saiatu.

## Aktoreak 
* Robert De Niro: Max Cady
* Nick Nolte: Sam Bowden
* Jessica Lange: Leigh Bowden
* Juliette Lewis: Danielle Bowden
* Joe Don Baker: Claude Kersek
* Robert Mitchum: Elgart tenientea
* Gregory Peck: Lee Heller
* Martin Balsam: Epailea
* Illeana Douglas: Lori Davis
* Fred Dalton Thompson: Tom Broadbent
* Zully Montero: Graciella
* Charles Scorsese: Fruitu saltokiko bezeroa

## Ikus gainera 
* *Cape Fear* (1962, J. Lee Thompson)

## Kanpo estekak 
* *Cape fear* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Agaricus

***Agaricus*** Agaricaceae familiako onddoen genero bat da. Mundu osoan banatutako 300 espezie inguruz osatuta dago, eta haien artean batzuk perretxiko jangarriak izaten dira (esaterako *Agaricus campestris* barrengorria), baina beste batzuk pozoitsuak dira (adibidez *Agaricus xanthodermus*).

## Ezaugarriak 
Genero honetako **basidiokarpoek** txapela (edo **pileo**) haragitsua, oina (edo **estipea**) eta lamina askeak edukitzeagatik defini ditzakegu, adiera zabalean. Perretxiko heterogeneoak dira: laminak estipetik libre egongo dira. Lamina hauetan **esporak** garatuko dira, eta bertatik askatuko dira. Normalean, esporak marroi-beltz kolorekoak izango dira, eta hori dela-eta, laminak perretxikoaren heldutasunean belztu edo ilundu ohi dira.

Sarritan, Agaricaceae familiako kide asko bezala, perretxikoek eraztuna aurkeztu dezakete oinaren erdialdean, garapen parabelangiokarpikoaren ondorio bezala.

## Komertzializazioa 
Genero honen barruan, *Agaricus bisporus* (barrengorri ere deitua) espeziea bereziki aipagarria da, komertzialki balore garrantzitsua hartu duelako. Bere jatorria Europako eta Ipar Amerikako larreetan dauka, baina gaur egun 70 herrialde baino gehiagotan dago kultibatuta eta komertzializatuta .

Ikusi izan da *A. bisporus* ale “basatiak” eta kultibatutakoek kolore desberdinak gara ditzaketela, 1926an garatu eta komertzializatu zen mutazio baten eraginez .

## Euskal Herrian 
Euskal Herrian *Agaricus* generoko espezierik deigarrienak *Agaricus campestris**, Agaricus xanthodermus, Agaricus arvensis* eta  *Agaricus sylvaticus* dira.

*A. campestris* eta *A. sylvaticus* onddo jangarriak dira, mendian topatu daitezke. *A. campestris* larreetan topatu daiteke, Abuztu-Urria aldera, eta *A. sylvaticus* konifero-basoetan topatu daiteke, askotan taldekaturik.

*Agaricus xanthodermus* perretxiko toxikoa da eta ez da kontsumoa gomendatzen. Nahiz eta *A. arvensis*-ekin nahastu daitekeen, identifikazioa nahiko erraza da: *A. xanthodermus*-ek kontaktu-guneetan kolore hori bat garatzen du, bereziki estipe aldean. Gainera, usain desatsegin bat izan ohi du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaricaceae

**Agaricaceae** onddo familiako bat da, izen propioa duten ziza gehienak barnebiltzen dituena. 32 familia eta 85 genero deskribatu dira, 1340 espezierekin.

## Generoak 
* *Agaricus*
* *Allopsalliota*
* *Barcheria*
* *Bovista*
* *Calvatia*
* *Chamaemyces*
* *Chlorophyllum*
* *Clarkeinda*
* *Coniolepiota*
* †*Coprinites*
* *Coprinus*
* *Cystoagaricus*
* *Cystolepiota*
* *Disciseda*
* *Endoptychum*
* *Eriocybe*
* *Gyrophragmium*
* *Heinemannomyces*
* *Hymenagaricus*
* *Lepiota*
* *Leucoagaricus*
* *Leucocoprinus*
* *Lycoperdon*
* *Macrolepiota*
* *Melanophyllum*
* *Micropsalliota*
* *Montagnea*
* *Podaxis*
* *Ripartitella*
* *Rugosospora*
* *Sericeomyces*
* *Smithiomyces*
* *Tulostoma*
* *Verrucospora*

Fitxategi:Anis-champignon-Agaricus-silvicola.jpg|*Agaricus silvicola*
Fitxategi:Battarrea phalloides 15328.jpg|*Battarrea phalloides*
Fitxategi:Calbovista subsculpta 226094.jpg|*Calbovista subsculpta*
Fitxategi:Chlamydopus meyenianus 454829.jpg|*Chlamydopus meyenianus*
Fitxategi:Chlorophyllum rhacodes Safran-Riesenschirmpilz .jpg|*Chlorophyllum rhacodes*
Fitxategi:Schopftintling-Coprinus-comatus.jpg|*Coprinus comatus*
Fitxategi:Amiant-Körnchenschirmling Cystoderma amianthinum.jpg|*Cystoderma amianthinum*
Fitxategi:2010-07-27 Cystodermella cinnabarina (Alb. & Schwein.) Harmaja 102311.jpg|*Cystodermella cinnabarina*
Fitxategi:2012-08-30 Lepiota eriophora 256736.jpg|*Cystolepiota eriophora*
Fitxategi:Echinoderma jacobi 191011m2.JPG|*Echinoderma jacobi*
Fitxategi:Floccularia albolanaripes 65197.jpg|*Floccularia albolanaripes*
Fitxategi:Gymnogaster boletoides J.W. Cribb 144017.jpg|*Gymnogaster boletoides*
Fitxategi:Lepiota-clypeolaria.jpg|*Lepiota clypeolaria*
Fitxategi:Gemeine Egerlingsschirmling Leucoagaricus leucothites.JPG|*Leucoagaricus leucothites*
Fitxategi:Leucocoprinus cepaestipes 6664.jpg|*Leucocoprinus cepaestipes*
Fitxategi:Macrolepiota procera 2018 G1.jpg|*Macrolepiota procera*
Fitxategi:Melanophyllum haematospermum 163368.jpg|*Melanophyllum haematospermum*
Fitxategi:Montagnea arenaria 305111.jpg|*Montagnea arenaria*
Fitxategi:Notholepiota areolata 31662.jpg|*Notholepiota areolata*
Fitxategi:Gemeine Glimmerschüppling Phaeolepiota aurea.jpg|*Phaeolepiota aurea*
Fitxategi:Ripartitella brasiliensis 347991.jpg|*Ripartitella brasiliensis*
Fitxategi:2007-09-29 Tulostoma fimbriatum crop.jpg|*Tulostoma fimbriatum*
Fitxategi:Xanthagaricus luteolosporus 631845.jpg|*Xanthagaricus luteolosporus*

## Kanpo estekak
FH Hafnarfjörður

**FH Hafnarfjörður** edo **FH** (islandieraz *Fimleikafélag Hafnarfjarðar*) Islandiako futbol taldea da, Hafnarfjörður hirikoa (Reykjaviketik 10&nbsp;km hegoaldera). XXI mendean talderik indartsuena izan da eta dagoeneko Islandiako 6 Liga eta 2 Kopa irabazi ditu.

## Historia 
1928an sortu zen taldea eta 1979 arte ez zen lehen mailara iristi. 80 eta 90 hamarkadetan sarritan igo eta jeisti zen mailaz baina 2002an irabazitako Ligako Kopak "urrezko aroa" abiarazi zuen, oraindik jarraitzen duena. Azken hamar urte pasatxotan Islandiako 22 titulu eskuratu ditu, tartean 7 Liga, eta 2004tik aurrera urtero aritu izan da Europako txapelketetan.

## Palmaresa 
### Islandian: 22 
* Islandiako Liga (8): 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2015, 2016.
* Islandiako Kopa (2): 2007, 2010.
* Islandiako Superkopa (6): 2004, 2006, 2008, 2009, 2010, 2013.
* Islandiako Ligako Kopa (6): 2002, 2004, 2006, 2007, 2009, 2014.
* Kopa Atlantiarra (Islandia-Faroeak) (1): 2005.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Étienne Camy-Peyret

**Étienne Camy-Peyret** (Maule-Lextarre, 1922ko ekainaren 20a - La Verrière, 2006ko abenduaren 21a) zuberotar sindikalista izan zen, CGTkoa.

Lanbidez irakaslea, ezkerraren batasuna bultzatu zuen bere ibilbidean.
Beherako

**Beherakoa** edo **beheitikoa** egunean hainbat aldiz (hirutan edo gehiagotan) kaka egitea eta gorotz zirinak edo oso likidoak ekoiztea da. Beherakoaren zergati nagusia gastroenteritisa izan ohi da. Osasunerako arriskutsua izan daiteke, gorputzak ur asko galtzen baitu.

Heriotza zergati arruntenetako bat da garapen bidean dauden herrialdeetan, eta haurren heriotzaren bigarren zergatia da mundu mailan. Fluidoen galerak deshidratazioa eta elektrolitoen asaldurak eragin ditzake.

## Kanpo estekak
Valur Reykjavik

**Valur Reykjavik** (islandieraz *Knattspyrnufélagið Valur*, "Valur futbol elkartea") Islandiako futbol talde onenetakoa da palmaresari dagonionez, Reykjavik hiriburukoa. *Valur* izenak "ipar-belatza" esan nahi du. Islandiako 20 Liga eta 9 Kopa irabazi ditu.

## Historia 
Valur 1911ean eratu zen Reykjavik erdiguneko Hlíðarendi auzoan. 1940 arte futbolean bakarrik aritu zen baina orduan eskubaloi atala sortu zuen eta arrakastarik handiena 1980an izan zuen Europako Eskubaloi Kopako finalera iristean (TV Grosswallstadtek gainditu zuen finalean 21-12ko emaitzaz).

Futbolari dagokionez 1930 eta 1945 artean Islandiako talde nagusia izan zen, 11 Ligatan nagusitu baitzen. Urte batzuk maila apalagoan ibili ondoren 1966ko ligan bigarren aro bikain bati hasiera eman zion 1992ko kopa txapelketaraino luzatu zena.

XXI mendean beste talde batzuen itzalean egon arren 2007ko liga eta 2005eko kopa irabazi ditu, beste bina superkopa eta ligako kopa ere bai. 2018an Islandiako titulu guztiak eskuratu ditu.

## Palmaresa 
### Islandian: 50 
* Islandiako Liga (23): 1930, 1933, 1935, 1936, 1937, 1938, 1940, 1942, 1943, 1944, 1945, 1956, 1966, 1967, 1976, 1978, 1980, 1985, 1987, 2007, 2017, 2018, 2020.
* Islandiako Kopa (12): 1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, 2005, 2015, 2016, 2018.
* Islandiako Superkopa (11): 1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, 2016, 2017, 2018.
* Islandiako Ligako Kopa (3): 2008, 2011, 2018.
* Kopa Atlantiarra (Islandia-Faroeak) (1): 2008.

## Emakumezkoen taldea 
Emakumezkoen talde indartsua du Valurrek, herrialdeko handienetakoa.
* Islandiako Liga (10): 1978, 1986, 1988, 1989, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010
* Islandiako Kopa (13): 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Raoul Sangla

**Raoul Sangla** (Angelu, 1930eko irailaren 1a - Vichy,  2021eko ekainaren 1a) euskal zinema zuzendari, gidoigile eta kazetaria izan zen.

## Filmagintza 
### Zuzendaria 
* 2013 : *La Passion de Gilles Cormery*
* 1998 : ''Le Procès de l'internet*
* 1994 : *De Serge Gainsbourg à Gainsbarre de 1958-1991* (1966)
* 1994 : *Rage et Outrage*
* 1993 : *Du degré premier au second, parcours meusien*
* 1989 : *Comment s'en sortir sans sortir*
* 1988 : *Henri Lefebvre*
* 1980 : *Les Aiguilleurs *
* 1979 : *Les Petits Soirs*
* 1979 : *Le Grand Inquisiteur* (Telefilma)
* 1978 : *La Passion*
* 1978 : *Mamma Rosa ou la Farce du destin* (Telesaila)
* 1975 : *La Croisée*
* 1974 : *Fracasse*
* 1959 : *Parfois le dimanche* (Ado Kyrourekin batera)
* 1957 : *Discorama*

### Gidoigilea 
* 1993 : *Du degré premier au second, parcours meusien*
* 1988 : *Henri Lefebvre*
* 1979 : *Le Grand Inquisiteur* (Telefilma)
* 1978 : *Mamma Rosa ou la Farce du destin* (Telesaila)
* 1959 : *Parfois le dimanche*

### Zuzendari laguntzailea 
* 1961 : *La Chevelure*, Adonis Kyrourena
* 1957 : *Fric-frac en dentelles*, Guillaume Radotena
* 1957 : *Assassins et Voleurs'', Sacha Guitryrena

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michel Kartategi

**Michel Christian Kartategi** (Hazparne, 1951ko urriaren 28a -), Euskal Herrian jaiotako artzapezpikua da.

1979an Afrikar Misioetan apaiz bilakatua, bere ibilbidea Nigerren egin du. Niameyko apezpiku laguntzaile izendatua, 2007an artzapezpiku izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guy d'Arcangues

**Guy d’Arcangues** (Paris, 1924ko maiatzaren 31 &ndash; Biarritz, 2004ko irailaren 22a) lapurtar poeta izan zen.

## Biografia 
8. Irandako markesa, Pierre d’Arcangues (1887-1973) zuen aita. Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek preso hartu zuten Hâ jauregian. Gerra ostean, kazetari moduan aritu zen *Paris Match*, *Vogue*, *Adam* edo *Jours de France* aldizkarientzat. Biarritzko jaiak antolatu zituen 1971 eta 1977 artean.

## Lan hautatuak 
;Poesiak
* *17 poèmes à la craie de lune*, Paris, Seghers, 1954
* *Eugenia*, Paris, Seghers, 1958
* *Le Cheval andalou*, Paris, Seghers, 1967
* *Madame petit soldat*, Éditions De Rache, 1975
* *Dialogue*, Éditions De Rache, 1981
* *La Nuit princesse*, Éditions De Rache, 1981
* *Châteaux de plâtre*, Éditions De Rache, 1982
* *Le Jardin à la française*, Bordele, Opales, 1992
* *Pollens-mémoire : aphorismes et poèmes*, Opales, 1996

;Antzezlanak
* *Le Héros*, Bordele, Dufourg-Tandrup, 2002

;Eleberriak
* *Le Silésien*, Paris, Grasset, 1968
* *Les Tambours de septembre*, Bordele, Le Festin, 2006

;Besteak
* ''L'Opportuniste*, Biarritz, Atlantica, 1998
* *Les Feux de la Saint-Jean'', Paris, Séguier, 2000

## Kanpo estekak
Jacques d'Arribehaude

'''Jacques d'Arribehaude'* (Hazparne, 1925eko ekainaren 6a - Niza, 2009ko martxoaren 27a) lapurtar idazlea izan zen. Bigarren Mundu Gerran Frantziar Indar Askeetan ibili zen.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *Semelles de vent*, 1959, La Table Ronde
* *La Grande Vadrouille*, 1956, La Table Ronde
* *Adieu Néri*, 1978, Albin Michel
* *Les Étrangères*, 1981, Alain Lefeuvre

### Saiakerak 
* *Le cinéma de Céline*, 1987, Le Lérot Rêveur

### Egunkariak 
* *Cher Picaro'', 2003, L'Âge d'Homme
* *Une saison à Cadix*, 1997, Pierre Chalmin/Arléa
* *Complainte mandingue*, 1999, L'Âge d'Homme
* ''L'Encre du salut'', 1998, Pierre Chalmin-L'Âge d'Homme
* *Un Français libre*, 2000, L'Âge d'Homme
* ''S'en fout la vie'', 2008, Thebookedition
Victorio & Lucchino

[thumb|200px|eskuinera|[Velázquezen jaiotetxea, Victorio & Lucchinoren egoitza Sevillan]]

**Victorio & Lucchino** Espainiako moda firma bat da. Izena bere sortzaileetatik datorkio: José Víctor Rodríguez Caro (Victorio) eta José Luis Medina del Corral (Lucchino).

1970eko hamarkadaren amaieran ekin zioten ibilbide honi Sevillan. Hiri honetako Disart enpresan elkartu ziren profesionalki eta, handik atera eta denda bat ireki zuten bien artean, bere lehen diseinuak merkaturatzeko asmoz.. Diseinu berriak ziren eta bolanteek, lumek, litsek, enkajeek eta distirek berehala erakarri zituzten inguruko erosleak.
 Horrela zabaldu zen bikotearen moda Andaluzia eta Espainia osora.

1984an, emaztegaien soinekoen eskari handia sumatu zuten eta lehen bilduma egin zuten, Bartzelonan aurkeztu zutelarik.

1985ean, lehen bilduma aurkeztu zuten New Yorken. Hortik aurrera, eta Cibeles Pasarela sortu zenetik batez ere urtero atera zituzten prêt-à-porter bildumak

1992an, dibertsifikazioa helburu, emakumeentzako lehen perfumea atera zuten, *Carmen*, Puig elkartearekin batera. Bitxigintzan ere aritu dira eta hainbat antzerki eta zinema ekoizpenetan ere elkarlanean aritu dira, *Yerma*, *La Celestina* edo Whitney Houstonen soineko bat *The Bodyguard* filman aterako zena. 2005ean inauguratu zen Madrileko Puerta América hotelaren bosgarren solairua ere haiena da.

Bikotearen sormena ez da Espainiara mugatzen, Japonia, Alemania, Italia, Frantzia, Herbehereak edo AEBetan ere ezagunak baitira.

Lan esparruan bikote, etxeko eremuan ere bai, José Víctor Rodríguez eta José Luis Medina 2007ko martxoan ezkondu baitziren Carmonan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jules Labat

**Jules Labat** (Baiona, 1819ko urtarrilaren 28a- Biarritz, 1914ko urriaren 24a) lapurtar politikaria izan zen, bonapartisten taldekoa.

1853 eta 1870 artean jaioterriko auzapeza, Pirinio Apaletako kontseilari nagusia eta diputatu izan zen 1869 eta 1893 artean.

## Erreferentziak
Jean-Amédée Etxeberri

**Jean-Amédée Etxeberri** (Baigorri, 1801eko azaroaren 30a - *ibidem*, 1855eko irailaren 18a) Baigorriko auzapez eta notarioa zen.

Thomas Etxeberriren semea eta Jean-Baptisteren anaia, 1848 eta 1851 artean diputatu hautatua izan zen.

## Erreferentziak
Michel Renaud

**Pierre Michel Renaud** (Donibane-Garazi, 1812ko apirilaren 12a- Paue, 1885eko urtarrilaren 29a) baxenafar politikaria izan zen, ezker errepublikazaleen taldekoa.

Lanbidez merkataria, 1848tik aurrera diputatua izan zen. Frantziako Bigarren Inperioaren aurka egin zuenez, atxilotu zuten.

## Erreferentziak
Jean Saint-Gaudens

**Jean Saint-Gaudens** (Donapaleu, 1799ko irailaren 30a- *ibidem*, 1875eko abenduaren 10a) baxenafar politikaria izan zen.

Lanbidez abokatua, Uztaileko monarkiaren aurka egin eta Orthezen gobernu-ordezkari izendatu zuten. 1848 eta 1849an diputatua izan zen.

## Erreferentziak
Morrochco Harriaga-Saint-Martin

**Morrochco Harriaga-Saint-Martin** (Hazparne, 1849ko urriaren 8a- Paris, 1905eko abuztuaren 8a) lapurtar politikaria izan zen, errepublikazale progresista taldekoa.

Jaioterriko auzapeza, Pirinio Apaletako kontseilari nagusia eta diputatu izan zen 1893 eta 1905 artean.

## Erreferentziak
Chelidae

**Chelidae** dortoka familia bat da. Australian, Ginea Berrian eta Hego Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* Chelinae Gray, 1825
** *Acanthochelys* Gray, 1873
** *Chelus* Duméril, 1806
** *Mesoclemmys* Gray, 1873
** *Phrynops* Wagler, 1830
** *Platemys* Wagler, 1830
** *Rhinemys* Wagler, 1830
* Hydromedusinae Baur, 1893
** *Hydromedusa* Wagler, 1830
* Chelodininae Baur, 1893
** *Chelodina* Fitzinger, 1826
** *Elseya* Gray, 1867
** *Elusor* Cann & Legler, 1994
** *Emydura* Bonaparte, 1836
** *Myuchelys* Thomson & Georges, 2009
** *Pseudemydura* Siebenrock, 1901
** *Rheodytes* Legler & Cann, 1980

## Kanpo estekak
Pierre de Laussat

**Pierre de Laussat** (Baiona, 1795eko abuztuaren 10a - Bernadets, 1884ko irailaren 16a) lapurtar militar eta politikaria izan zen.

Pierre-Clément de Laussaten semea, zalditerian ibili zen azkenekoz Waterlooko guduan parte hartuz. Pirinio Apaletako diputatua izan zen 1848 eta 1851 artean. Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko lehendakaria ere izan zen.

## Erreferentziak
Telstar

thumb|eskuinera|Telstarri buruzko garaiko dokumentala, euskarazko azpitituluekin
thumb|Telstar satelitearen irudia
**Telstar** hainbat telekomunikazio sateliteren izena da. **Telstar 1** munduko lehen merkataritzarako telekomunikazio satelite artifiziala izan zen, AEBk Lurraren orbitan jarria.

1962ko uztailaren 10ean jaurti zuen Delta jaurtitzaileak eta telebista, telefono eta abiadura handiko komunikazio datuak transmititzeko diseinatua zegoen. NASAk Cañaveral lurmuturretik (Florida) Telstar espazioratu zuen, Amerikako kontinentearen eta Europaren arteko komunikazioa erraztuko zuen merkataritza-satelitea. AT&T konpainia iparamerikarrak Bell Laborategien laguntzaren bitartez garatua izan zen satelite hau Ozeano Atlantikoaren bi aldeetako telekomunikazioez arduratzen ziren zenbait enpresen eta nazioarteko erakundeen arteko akordioaren ondorio izan zen.

## Orbitaratzea eta lehen emisioak 
Delta suziri baten goiko zatian jarriz, orbitan jarri zuten 77 kilogramoko satelite artifizial hau. Telstarrek 2 ordu eta erdi behar izan zituen Lurraren orbita egiteko, hau da, munduari buelta bat emateko, eta 20 bat minutuz baino ezin zuen informazioa igorri, Ozeano Atlantikoaren gainean zegoenean zehazki.

Satelite honek bidalitako lehen irudia Andover geltoki lurtarrean ezarritako AEBko bandera izan zen, satelitearekiko komunikaziorako sostengutzat eraikia izan zena urte bat lehenago. Urte horretako uztailaren 23ko arratsaldeko ordu bietan (New Yorkeko ordutegian) telebistako lehen emanaldia igorri zen CSB eta NBC kate iparamerikar eta BBC kate britainiarraren eskutik, Askatasunaren Estatuaren lehen irudiak agertu ziren. Beisboleko partida baten irudi batzuen ondoren, Washington DC konektatu zen, John F. Kennedy, AEBetako presidentearen prentsa hitzaldi bat eskaintzeko.

Hurrengo konexioan, bi ordu eta erdi geroago, Europako hainbat paisaia agertu ziren: Big Ben, Eiffel dorrea, Kapera Sixtinoa, arrantzale siziliarrak eta zenbait orein Zirkulu polar artikoan. Satelite bidezko lehen komunikazio telefonikoa ere gauzatu zen gau hartan.

Hau izan zen gaur egun telekomunikabideen eremuan dugun guztia edukitzea ahalbidetu zuen lehen pausua eta ondoren etorri ziren gerokoak. 1963ko maiatzaren 7an jaurti zuten bigarren Telstar bat, hainbat prestazio hobetuta zituelarik.

Bere omenez egin zuten Adidas Telstar futbol baloia.

## Kanpo estekak 
* A Day in History. Telstar Brings World Closer (1962)
* John F. Kennedyren prentsaurrekoa Telstar inauguratzen)

## Erreferentziak
Geoemydidae

**Geoemydidae** dortoka familia bat da. Mundu osoan zehar aurki daitezke.

## Generoak 
* Geoemydinae Theobald, 1968
** *Batagur* Gray, 1856
** *Cuora* Gray, 1856
** *Cyclemys* Bell, 1834
** *Geoclemys* Gray, 1856
** *Geoemyda* Gray, 1834
** *Hardella* Gray, 1870
** *Heosemys* Stejneger, 1902
** *Leucocephalon* McCord, Iverson, Spinks & Shaffer, 2000
** *Malayemys* Lindholm, 1931
** *Mauremys* Gray, 1869
** *Melanochelys* Gray, 1869
** *Morenia* Gray, 1870
** *Notochelys* Gray, 1863
** *Orlitia* Gray, 1873
** *Pangshura* Gray, 1856
** *Sacalia* Gray, 1870
** *Siebenrockiella* Lindholm, 1929
** *Vijayachelys* Praschag, Schmidt, Fritzsch, Müller, Gemel & Fritz, 2006
* Rhinoclemmydinae Le & McCord, 2008
** *Rhinoclemmys* Fitzinger, 1835

## Kanpo estekak
Augier Alexandre Leremboure

**Augier Alexandre Leremboure** (Donibane Lohizune, 1799ko urtarrilaren 14a - *ibidem*, 1868ko apirilaren 10a) lapurtar politikaria izan zen.

Lanbidez abokatua, Pirinio Apaletako diputatua izan zen 1848 eta 1849 artean.

## Erreferentziak
Populazio (Argipena)

**Populazio** hitzarekin artikulu ezberdinak daude:
* **Populazioa** lurralde baten biztanleria.
* **Populazio (biologia)** Landare, animali edo edozein izaki bizidunen populazioa.
Jeunes Populaires

**Jeunes Populaires** edo ''Jeunes de l'UMP'' Herritarren Mugimenduaren Aldeko Batasunaren gazte erakundea da. 2003an Alain Juppék sortua, Les Jeunes du RPR erakundea ordezkatu zuen.

## Presidenteak 
* 2002ko azaroa - 2003ko otsaila : Michaël Bullara
* 2003ko otsaila - 2005eko iraila : Marie Guevenoux
* 2005eko iraila - 2008ko iraila : Fabien de Sans Nicolas
* 2008ko iraila - 2012ko abendua : Benjamin Lancar

## Kanpo estekak 
*  Jeunes Populairesen webgunea
Sapindales

**Sapindales** landare loredunen ordenetako bat da. Orden honen parte dira zitrikoak, astigarrak, zumakea, litchia, rambutana, mangoa, anakardoa, olibanoa, mirra, kaoba edo margosa bezalako landareak. 

## Familiak 
* Anacardiaceae
* Biebersteiniaceae
* Burseraceae
* Kirkiaceae
* Meliaceae
* Nitrariaceae
* Rutaceae
* Sapindaceae
* Simaroubaceae

## Kanpo estekak
Lewitz poni

**Lewitz ponia**, (alemanieraz: Lewitzer), Alemaniako bertako zaldi arraza moderno bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Ulrich Scharfenorth zaldizaleak sortu zuen arraza 1976.en urtean arabiar zaldia, Shetland ponia, Fjord, Trakehner eta Thoroughbred zaldi arrazak erabiliz. Abere guztiak gorri-orbaindunak dira. Arraza hau sortzearen helburua haur-zaldiketarako poni egokiak sortzea izan zen.

## Arrazaren azpi taldeak 
Arraza honetan hiru azpitalde sortu dituzte erabilera ezberdinentzako:
* 1. sailkapena; 103 cm. soin gurutzera. Txikiena, shetland poniaren eragin handiarekin.
* 2. sailkapena. 120 cm. soingurutzera. Zaldi indartsuago eta handiagoa. Egokia landalanerako.
* 3. sailkapena. 130 cm. soingurutzera. Motarik handiena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Arrazari buruzko WEB-a
* (alemanezko webgune berria:) http://lewitzer-mv.de
Batagur

***Batagur*** Geoemydidae familiako dortoka genero bat da. Asiako hegoaldean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Batagur affinis* (Cantor, 1847)
* *Batagur baska* (Gray, 1830)
* *Batagur borneoensis* (Schlegel & Müller, 1845)
* *Batagur dhongoka* (Gray, 1832)
* *Batagur kachuga* (Gray, 1831)
* *Batagur trivittata* (Duméril & Bibron, 1835)

## Kanpo estekak
Mouvement des jeunes socialistes

**Mouvement des jeunes socialistes** edo **MJS** Frantziako Alderdi Sozialistaren gazte erakundea da. 1993an Benoît Hamonek sortua, orduan Michel Rocardek zuzenduriko alderditik at era autonomo batean aritzeko.

## Presidenteak 
* Benoît Hamon (1993-1995)
* Régis Juanico (1995-1997)
* Hugues Nancy (1997-1999)
* Gwenegan Bui (1999-2001)
* Charlotte Brun (2001-2003)
* David Lebon (2003-2005)
* Razzy Hammadi (2005-2007)
* Antoine Détourné (2007-2009)
* Laurianne Deniaud (2009-2011)
* Thierry Marchal-Beck (2011-2013)
* Laura Slimani (2013-)

## Kanpo Loturak 
*  Erakundearen webgunea

## Kanpo estekak
Cuora

***Cuora*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Cuora amboinensis* (Riche, 1801)
* *Cuora aurocapitata* Luo & Zong, 1988
* *Cuora bourreti* Obst & Reimann, 1994
* *Cuora flavomarginata* (Gray, 1863)
* *Cuora galbinifrons* Bourret, 1939
* *Cuora mccordi* Ernst, 1988
* *Cuora mouhotii* (Gray, 1862)
* *Cuora pani* Song, 1984
* *Cuora picturata* Lehr, Fritz & Obst, 1998
* *Cuora trifasciata* (Bell, 1825)
* *Cuora yunnanensis* (Boulenger, 1906)
* *Cuora zhoui* Zhao, 1990

## Kanpo estekak
Alfred the Great

**Alfred the Great** (euskaraz *Alfredo Handia*) 1969ko Clive Donner ingeles zinema zuzendariaren historia filma bat da.

## Argumentua 
Wessex erresumako Alfredo (David Hemmings) printze gastea fraide izateko izendapenerako prestatzen ari da, baina Guthrumen (Michael York) buruzagitzapean dauden daniar bikingoen gudarosteak Wessex erresuma inbaditzean, Alfredok fraide izateko zuen asmoa lagako du. Alfredoren anaia eta Wessexko erregea den Ethelredek (Alan Dobie) izaera ahula du eta bikingoei ozta-ozta egiten dien aurre, guduzelaian hiltzen delarik. Alfredo errege berria bilakatu eta Guthrumekin hainbat guduetan borrokatuko da, azkenean Alfredo garaile atera eta Wessex nahiz Ingalaterra osoko heroi nazionala bilakatuz. Halere, gerrak Alfredorengan eragingo du, aurretik Jainkoaren zerbitzari izan edota buruzagi gerlaria izatearen arteko zalantza piztuko zaiolarik. Bestalde, Alfredo gaztea Aelhswith (Prunella Ransome) printzesarekin ezkondu zen, handik gutxira Guthrum eta bikingoak beste erasoaldi batekin itzuliko direlarik. Alfredok berriz ere Guthrum guduzelaian azken gudu batean garaitu eta bere erresuma salbatuko du, bide batez, bere arimaren barne-gatazkak ere konponduz.

## Aktoreak 
* David Hemmings: Alfredo Handia, errege saxoia
* Michael York: Guthrum I.a Estangliakoa), errege bikingoa
* Prunella Ransome: Aelhswith
* Colin Blakely: Asher
* Ian McKellen: Roger
* Peter Vaughan: Burrud
* Alan Dobie: Ethelred I.a Wessexkoa
* Julian Glover: Shrdlu
* Vivien Merchant: Freda
* Julian Chagrin: Ivar

## Kanpo estekak 
* *Alfred the Great* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Myrtales

**Myrtales** landare loredun orden bat da, Rosidae kladoaren ahizpa *Eucalyptus grandis*en genoma 2014an argitaratu zenetik. APG III angiospermoen sailkapen sistemak oraindik ere Rosidae barruan sailkatzen du. *One Thousand Plant Transcriptomes* ekimenak ere sailkapen hori berresten du Myrtales Malvidae kladoaren barruan sartuz.

## Familiak 
APG IIIren arabera, honako familiak daude orden honen barruan:

* Alzateaceae S. A. Graham
* Combretaceae R. Br.
* Crypteroniaceae A. DC.
* Lythraceae J. St.-Hil.
* Melastomataceae Juss.
* Myrtaceae Juss.
* Onagraceae Juss
* Penaeaceae Sweet ex Guill.
* Vochysiaceae A. St.-Hil.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heosemys

***Heosemys*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Heosemys annandalii* (Boulenger, 1903)
* *Heosemys depressa* (Anderson, 1875)
* *Heosemys grandis* (Gray, 1860)
* *Heosemys spinosa* (Gray, 1830)

## Kanpo estekak
9½ Weeks

**9½ Weeks** (euskaraz *9 Aste eta Erdi*) 1986ko Adrian Lyne britainiar zinema zuzendariaren filma erotikoa da. Elizabeth McNeill idazlearen *9½ Weeks* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Kim Basinger eta Mickey Rourke aktoreek antzeztu zuten, filma estreinatu bezain azkar 1980ko hamarkadako sex-symbol edo mito erotiko bilakatu zirelarik.

Filmak nazioartean sekulako arrakasta izan zuen, bereziki Kanada, Australia eta Erresuma Batuan, 7 milioi dolarretako aurrekontuarekin denera 100 milioi inguruko irabaziak izan baizituen. Filmak bi jarraipen izan zituen: *Another 9½ Weeks* (1997) eta *The First 9½ Weeks* (1998).

## Argumentua 
Elizabeth (Kim Basinger) bere lagun eta lankide Molly-rekin (Margaret Whitton) batera Manhattango margolan-erakustoki batean lan egiten duen emakume dibortziatua da. Egun batez John (Mickey Rourke) izeneko gizon bat ezagutu eta biek sekulako sexu harremanari hasiera emango diote, erabat fisikoa den harremanaren kontzeptua frogan jarriz, bai bikotea unitate gisa ikusirik, bai Elizabethen bizitzan duen eraginarekiko ere, aldaketa pertsonal eta barne sentimendu kontrajarriak baititu.

## Aktoreak 
* Mickey Rourke: John Gray
* Kim Basinger: Elizabeth McGraw
* Margaret Whitton: Molly
* David Margulies: Harvey
* Christine Baranski: Thea
* Karen Young: Sue
* William De Acutis: Ted (William DeAcutis gisa)
* Dwight Weist: Farnsworth
* Roderick Cook: Sinclair, kritikaria
* Victor Truro: Margolan-Erakustokiko bezeroa

## Kanpo estekak 
* *9½ Weeks* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Malayemys

***Malayemys*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Malayemys macrocephala* (Gray, 1859)
* *Malayemys subtrijuga* (Schlegel & Müller, 1844)

## Kanpo estekak
Mauremys

***Mauremys*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Asia, Europa eta Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Mauremys annamensis* (Siebenrock, 1903)
* *Mauremys caspica* (Gmelin, 1774)
* *Mauremys japonica* (Temminck & Schlegel, 1834)
* *Mauremys leprosa* (Schweigger, 1812)
* *Mauremys mutica* (Cantor, 1842)
* *Mauremys nigricans* (Gray, 1834)
* *Mauremys reevesii* (Gray, 1831)
* *Mauremys rivulata* (Valenciennes, 1833)
* *Mauremys sinensis* (Gray, 1834)

## Kanpo estekak
Melanochelys

***Melanochelys*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Melanochelys tricarinata* (Blyth, 1856)
* *Melanochelys trijuga* (Schweigger, 1812)

## Kanpo estekak
Cyclemys

***Cyclemys*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Cyclemys atripons* Iverson & McCord, 1997
* *Cyclemys dentata* (Gray, 1831)
* *Cyclemys enigmatica* Fritz, Guicking, Auer, Sommer, Wink & Hundsdörfer, 2008
* *Cyclemys fusca* Fritz, Guicking, Auer, Sommer, Wink & Hundsdörfer, 2008
* *Cyclemys gemeli* Fritz, Guicking, Auer, Sommer, Wink & Hundsdörfer, 2008
* *Cyclemys oldhamii* Gray, 1863
* *Cyclemys pulchristriata* Fritz, Gaulke & Lehr, 1997

## Kanpo estekak
Geoemyda

***Geoemyda*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Txina, Japonia eta Vietnamen bizi dira.

## Espezieak 
* *Geoemyda japonica* Fan, 1931
* *Geoemyda spengleri* (Gmelin, 1789)

## Kanpo estekak
Polygalaceae

**Polygalaceae** Fabales ordenako landare loredunen familia bat da. Batzuetan izena 17 generoa eta 900-1000 espezieak zuhaitz ere zuhaixka hartzen.

## Kanpo estekak