Eusko Jaurlaritza

**Eusko Jaurlaritza** Euskal Autonomia Erkidegoko gobernua da, hau da, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa herrialdeetan du eskumena. Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia Arabako hiriburu Gasteizko Lakua auzoan dago; hortik dator maiz ***Lakuako Gobernua*** ezizenez ere aipatzea.

Jaurlaritzaren burua lehendakaria da (gaur egun, Imanol Pradales), eta bizileku edo egoitza ofiziala Gasteizko Ajuriaenea jauregian du. Eusko Jaurlaritzaren kontrola daraman erakundea edo parlamentua Eusko Legebiltzarra da, eta orobat lehendakaria aukeratzen duena. Legebiltzarraren egoitza ere Gasteizen dago.

## Historia 
### Lehenbiziko Eusko Jaurlaritza 
Eusko Jaurlaritza 1936an sortu zen, Espainiako Gerra Zibilaren garaian, eta aurreneko lehendakaria Jose Antonio Agirre izan zen. Lehenbiziko Eusko Jaurlaritzaren nahiz Lehendakaritzaren egoitza Bilboko Carlton hotelan egon zen. Eraikin hau 1919an Manuel Maria Smith arkitektoak diseinatu zuen eta Euskal Herriko Historia Garaikidearen gizarte eta kultur gertakizun garrantzitsu ugariren lekuko izan da, gaur egun Bilboko eraikin nabarmenetako bat delarik.

Autonomiak, ordea, ez zuen luze iraun: Francisco Francoren altxamendua nagusitu zenean, bertan behera gelditu ziren Euskadiko eta Kataluniako autonomia estatutuak.

#### Lehenengo Eusko Jaurlaritzaren programa 
### Erbestea 
Behin Bilbo eta jada Euskal Herria osoa frankisten esku erorita, Eusko Jaurlaritzak bere egoitza Kataluniako Bartzelona hiriburura lekualdatzea erabaki zuen. Lehenbiziko egoitza, aurretik Eusko Jaurlaritzak Gràcia pasealekuan zuen Euskal Herriko Errefuxiatuen Babesetxea izan zen; ondoren eta behin-behinekoz, Kataluniako Generalitateak eskeinitako Pedralbesko jauregian kokatu zen. Egoera hura frankistek Bartzelona hartu eta Eusko Jaurlaritzak Frantziara ihes egin behar izan zuen arte luzatu zen.

File:40 Govern Basc a Catalunya, pg. Gràcia, text basc.jpg|Eusko Jaurlaritzaren lehen erbestealdiko egoitzan, Bartzelonako Gràcia pasealekuan jarritako oroigarri plaka.
|Eusko Jaurlaritzaren bigarren erbestealdiko egoitza, Paris, 1945.

Erbesteratutako hainbat abertzaleen ekimenari esker Frantziako Paris hiriburuaren erdiguneko Marceau etorbideko 11. zenbakian zegoen jauregi bat baliatu zen, EAJk erosi zuena 1937an, eta bertan erbesteko Eusko Jaurlaritzaren egoitza kokatu zen.

1940ko maiatzean naziak Parisera sartzearekin batera, egoitza ezeztatu eta ondoren frankistek okupatu eta haien poliziaren egoitza bilakatu zuten. Halere, Ardatzeko potentziek Bigarren Mundu Gerra galtzeak Eusko Jaurlaritza Rue Marceau karrikara itzultzea ahalbideratu zuen. horri Espainia frankistak Frantziako Gobernuari eginiko presio indartsuari gehitu zitzaion, ondorioz huste agindua finkoa eta atzerapausorik gabea bihurtu zen. Jose Antonio Agirreren zioenez bere bizipen lazgarrienetako bat jauregi honen desjabetzearena izan zen. Ordu ezkero Espainiako Gobernuak ez dio inoiz Eusko Jaurlaritzari jauregi honen jabetzarik itzuli, eta 1991n Cervantes Institutuaren Parisko egoitza han ipini zuen. 2019ko martxoan, Jon Darpon Osasuneko sailburuak dimisioa eman zuen, Osakidetzako krisia zela-eta legebiltzarrak hura gaitzetsi baino lehenago.

## Egoitzak 
1979ko Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutuak agintzen duen bezala, Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusiak Gasteizen daude, EAEko hiriburua delako. Eusko Jaurlaritzak honako egoitzak ditu Gasteizen:

### Egoitza Nagusia 
* Eusko Jaurlaritzaren Egoitza Nagusia (Gasteiz, Araba)

### Legebiltzarra 
* Eusko Legebiltzarraren eraikina (Gasteiz, Araba)

### Lehendakaritza 
* Ajuriaenea (Gasteiz, Araba): Eusko Jaurlaritzako lehendakariaren egoitza eta bizileku ofiziala.
* Lehendakaritza (Gasteiz, Araba): Izen bereko erakundearen egoitza.

### Lurralde ordezkaritzak 
* Eusko Jaurlaritzaren Arabako ordezkaritza (Gasteiz, Araba)
* Eusko Jaurlaritzaren Bizkaiko ordezkaritza (Bilbo, Bizkaia)
* Eusko Jaurlaritzaren Gipuzkoako ordezkaritza (Donostia, Gipuzkoa)

### Bestelakoak 
* Artatza jauregia (Leioa, Bizkaia)
* Bizkaia Plaza eraikina (Bilbo, Bizkaia)

Fitxategi:Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia, Gasteiz, Euskal Herria.jpg|Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia.
Fitxategi:Vitoria - Ajuria Enea.jpg|Ajuria Enea.
Fitxategi:Eusko Legebiltzarra, Euskal Herria.jpg|Eusko Legebiltzarra.
Fitxategi:Lehendakaritza. Gasteiz, Euskal Herria..jpg|Lehendakaritzaren aireko ikuspegia.
Fitxategi:Leioa Artaza Jauregiko atzekaldea.jpg|Artatza jauregia.

## Gaur egungo gobernua 
### XI. Legealdia (2016ko azaroaren 24tik - gaur egun arte) 
Eusko Jaurlaritzak hamaika sailetan banatuak ditu bere eginkizunak (lehendakaritzaz gain). Sail bakoitzaren buru, sailburu bat dago:

## Garai eta Legealdiak 
## Lehendakariak 
## Sariak 
Eusko Jaurlaritza ondorengo sariak eta goraipeman ematen ditu:
* Lagun Onari goraipamena
* Lan Onari goraipamena
* Gernikako Arbolaren Gurutzea

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lehendakaria
* Nafarroako Gobernua
* Euskal Hirigune Elkargoa
* Akitania-Euskadi euroeskualdea
* Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorra
* Akitaniako Eskualde Kontseilua

## Kanpo estekak 
* Eusko Jaurlaritzaren webgunea