open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pierre-Étienne Cabarrus

__NOTOC__
**Pierre-Étienne Cabarrus** (Baiona?, 1743ko urriaren 19a - ?, 1819), **Esteban Cabarrus** izenaz ere ezaguna Gipuzkoan agertzen denean, Bordeleko bankaria, eta bertako burtsako artekari eta kontsula izan zen, baita Pirinio Apaletako kontseilari nagusia eta Baionako Merkataritza Ganberako zuzendaria ere. Anaia bat izan zuen, ezaguna, Frantzisko Cabarrus, eta bi arreba: Jeanne, François Faurie politikari frantses eta negozio gizonaren ama, eta Catherine Martine, Donibane Lohizuneko L'Infante deitu etxeko [Jean-Baptiste] Haraneder jabearen emaztea.

Cabarrus Filipinetako Errege Konpainiako faktorea izan zen Pasaian, eta arazoak izan zituen Inkisizioarekin, 1790eko maiatzean bertako Casa del Café ezaguneko eztabaidetan Frantziako herriak eta Nazio Biltzarrak apezpikuak baliozta zitzaketela esan zuenean.

Konbentzioaren Gerrako frantses armada iraultzailearen okupazio aldian, Pasaian geratu zen. Baionako udalaren ordezkaria ere bazen 1794ko udaberrian, eta Parisen Tallienek lapurtarren errepresioaren kontra aurkeztutako txosten bat babestu zuen. Dena den, Gipuzkoan, kolaborazionista zen, eta aktiboki aritu zen lankidetzan agintari frantses berriekin, atxiloketak eginez eta elizetako zein ihesi joandakoen biltegiak eta, oro har, ondasun higiezinak bahituz. Basileako Bakearen ondoren, Tallienek kolaborazionistak zigorgabetzeko gutun bat idatzi zion Godoyri, tartean zela PIerre-Étienne bere senitarteko politikoa.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
* Carlos Rilova Jericó: "San Sebastián en el mapa de la Historia marítima de Europa. Tres episodios del siglo XVIII". BEHSS, nº 44, 2011, pp.&nbsp;467–491

## Ikus, gainera 
* Caracasko Gipuzkoar Konpainia
* Teresa Cabarrús
* Simon Aragorri

## Kanpo estekak
Alazne Rivero

**Alazne Rivero** (Bilbo, Bizkaia, 1958ko martxoaren 22a - *ib.*, 2002ko apirilaren 9a) euskal marrazkilari eta komikigilea izan zen. *Ipurbeltz* aldizkarian argitaratu ziren bere lanak, eta Madrilen ere lan egin zuen komikigintzan, besteren artean Chiqui de la Fuenterekin.

1979ko *Ipurbeltz* aldizkariko 23. zenbakian agertu zen lehen aldiz Nerea pertsonaiari buruzko bere komikia. 25. aleko aldizkariaren azala eta beste azal batzuk ere bereak izan ziren. Aldizkarian Ikas Jolas atalaz ere arduratu zen.

1985. urtean Euskarazaleak Alkarteak antolatutako ipuin bat ilustratzeko antolatutako lehiaketan 2. aipamen berezia jaso zuen.

Euskal Akuarelisten elkarteko kide izan zen. Banakako eta taldeko erakusketak egin zituen Bizkaian eta Araban. Margolaritza eskolak eman zituen zenbait urtez Bizkaiko hainbat Udaletan.

Madrilen komikigintzarako lanean ere aritu zen.

Bilbon hil zen 44 urterekin.

## Erreferentziak
Superman Returns

***Superman Returns*** (euskaraz *Supermanen Itzulera*), 2006ko Sidney J. Furie kanadar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi filma bat da. DC Comics argitaletxearen Superman superheroian oinarritua dago. Brandon Routh, Kate Bosworth, James Marsden, Frank Langella, Eva Marie Saint, Parker Posey, Kal Penn, Sam Huntington eta Kevin Spacey aktoreek antzeztu zuten.

*Superman* (1978), *Superman II* (1980), *Superman III* (1983), *Supergirl* (1984) eta *Superman IV: The Quest for Peace* (1987) aurrekariak izan zituen, eta *Man of Steel* (2013) eta *Batman v Superman: Dawn of Justice* (2016) jarraipenak.

## Argumentua 
Hainbat urtez inork bere berririk izan ez ondoren, Superman (Brandon Routh) Lurrera itzuli da, baina iraganeko etsai batek bere ahalmenak ohostu nahi dizkio. Mundua suntsipen masibo batetik babesten saiatuz, Supermanek ozeano sakonetik espazioko eremu urrunetara doan luditze epiko abentura bati ekingo dio.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Superman IV: The Quest for Peace

***Superman IV: The Quest for Peace*** (euskaraz *Superman IV: Bakearen Bila*), 1987ko Sidney J. Furie kanadar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi filma bat da. DC Comics argitaletxearen Superman superheroian oinarritua dago. Gene Hackman, Jackie Cooper, Marc McClure, Jon Cryer, Sam Wanamaker, Mark Pillow, Mariel Hemingway eta Margot Kidder aktoreek antzeztu zuten.

*Superman* (1978), *Superman II* (1980), *Superman III* (1983) eta *Supergirl* (1984) aurrekariak izan zituen, eta *Superman Returns* (2006), *Man of Steel* (2013) eta *Batman v Superman: Dawn of Justice* (2016) jarraipenak.

## Argumentua 
Supermanek (Christopher Reeve) Lurreko nuklear armar guztiak Eguzkiaren aurka jaurtiz suntsitzea erabaki du. Baina Lex Luthor (Gene Hackman) eta bere hiloba Lennyk (Jon Cryer) superheroiaren bikoitza sortu eta mundu guztian kaosa zabalduko du. Gainera, Clark Kentek lan egiten duen Daily Planet, egunkariko David Warfield (Sam Wanamaker) jabearen Lacy (Mariel Hemingway) alaba kazetari lotsatiaz erakarria sentitu eta bere ezkutuko nortasun gordetzeko arazoak sor dakizkio.

## Aktoreak 
* Christopher Reeve: Clark Kent / Superman
* Gene Hackman: Lex Luthor
* Jackie Cooper: Perry White
* Marc McClure: Jimmy Olsen
* Jon Cryer: Lenny Luthor
* Sam Wanamaker: David Warfield
* Mark Pillow: Gizon nuklearra
* Mariel Hemingway: Lacy Warfield
* Margot Kidder: Lois Lane
* Damian McLawhorn: Jeremy
* William Hootkins: Harry Howler
* Jim Broadbent: Jean Pierre Dubois
* Stanley Lebor: Romoff jenerala
* Don Fellows:Levon Hornsby
* Robert Beatty: AEBetako presidentea
* Susannah York: Lararen ahotsa

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Joker (2019ko filma)

***Joker***, 2019ko Todd Phillips estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako thriller psikologiko film bat da. DC Comics argitaletetxearen Batman superheroiaren komikietako Joker pertsonaian oinarritua dago. Joaquin Phoenix, Robert De Niro, Zazie Beetz, Bill Camp, Frances Conroy, Glenn Fleshler, Brett Cullen, Douglas Hodge, Josh Pais, Shea Whigham eta Brian Tyree Henry aktoreek antzeztu zuten.

2019ko Veneziako Mostran estreinatu zen eta Urrezko Lehoia irabazi zuen. 92. Oscar Sarietan, hamaika izendapen lortu zituen, eta hauetatik bi sari eskuratu zituen: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Joaquin Phoenix) eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria.

## Argumentua 
1981, Gotham Hiria. Arthur Fleck (Joaquin Phoenix) gizarteak jaramonik egiten ez dion gizasemea da, bere motibazioa bizitzan barregineraztea da. Baina hainbat zorigaiztoko gertaerek mundua beste ikuspuntu batetik ikustera eramango dute.

## Aktoreak 
* Joaquin Phoenix: Arthur Fleck / Joker
* Robert De Niro: Murray Franklin
* Zazie Beetz: Sophie Dumond
* Bill Camp: Gotham Hiriko Polizia Saileko ofiziala
* Frances Conroy: Penny Fleck, Arthurren ama
* Brett Cullen: Thomas Wayne, Brucen aita
* Glenn Fleshler: Umorista
* Shea Whigham: Gotham Hiriko Polizia Saileko ofiziala
* Dante Pereira-Olso: Bruce Wayne
* Douglas Hodge: Alfred Pennyworth
* Marc Maron: Ted Marco
* Brian Tyree Henry: Erizaina
* Bryan Callen: Striperra

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jack Reacher (filma)

***Jack Reacher***, 2012ko Christopher McQuarrie estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako ekintza thriller film bat da. Lee Child ingeles idazlearen *One Shot* (2005) eleberrian oinarritua dago. Tom Cruise, Rosamund Pike, Richard Jenkins, Werner Herzog, David Oyelowo eta Robert Duvall aktoreek antzeztu zuten.

*Jack Reacher: Never Go Back* (2016) jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Jack Reacher (Tom Cruise) iraganean polizia militarra izandako etxegabeak orain bere kaxa lan egiten du, eta oraingoan tiroketa batean bost pertsona pertsona hiltzea leporatzen dioten James Barr (Joseph Sikora) AEBetako Armadako frankotiratzailearen kasua ikertzea erabaki du. Galdekatua izatean, Barrek Jack Reacher berarekin batera egotea eskatu du.

## Aktoreak 
* Tom Cruise: Jack Reacher
* Rosamund Pike: Helen Rodin
* Richard Jenkins: Alex Rodin
* Werner Herzog: Zec
* David Oyelowo: Emerson
* Jai Courtney: Charlie
* Joseph Sikora: James Barr
* Robert Duvall: Martin Cash
* Susan Angelo: Oline Archer
* Vladimir Sizov: Vlad
* Michael Raymond-James: Linsky
* Alexia Fast: Sandy
* Josh Helman: Jeb Oliver
* James Martin Kelly: Rob Farrior
* Nicole Forester: Nancy Holt
* Dylan Kussman: Gary

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pteridinium

[230px|eskuinera|thumb|*Pteridinium simplex*-en fosila, [Namibiako Nama aztarnategian aurkiturikoa.]]
***Pteridinium*** Garai Ediakarikoan bizi izan zen animalia genero bat da, gaur egun iraungita dagoena. Hainbat espezie ezagutzen dira.

## Aurkikuntza 
Georg Gürich paleontologoak 1930 urtean aurkitu zuen Namibian eta *Zeitschrift der Deutschen Geologischen Gesellschaft* liburuan *Pteridium simplex* izenarekin deskribatu zuen. Giovanni Scopoli naturalistak 1777 urtean *Peteridium* izena erabili zuen iratze arrunta izendatzeko eta beraz 1933 urtean Georg Gürich-ek izena aldatu behar izan zuen eta *Pteridinium* aukeratu zuen.

1973 urtean Ipar Carolina estatuan (Estatu Batuak) John Brattain ikasleak bi *Pteridinium* fosil aurkitu zituen. Joseph St. Jean geologoak ordea trilobiteak zirela uste izan zuen eta *Paradoxides carolinaensis* izena eman zien. Ondoren *Pteridinium* generoari zegokiola ikusi eta akatsa zuzendu zuen. 1974an hirugarrenespezie bat aurkitu zen, *Pteridinium nenoxa*.

Planeta osoko Kanbriarraurreko estratuetan oso fosil arrunta da. Namibian, Australia hegoaldean, Itsaso Zuriaren ertzetan (Errusia), Ipar Carolinan, Kalifornian eta Ipar-mendebaldeko Lurraldeetan (Kanada) aurkitu izan dira besteak beste.

## Deskribapena 
Hiru lobuloz osaturiko gorputza zuen. Lobulo bakoitzaren ardatzetik sahiets paraleloak ateratzen zitzaizkion. Unitate berriak gehituz hazten zen animalia. Fosilik bikainenetan ere ez zaio aho, uzki, begi, hanka edo antenarik ikusi.

## Bizimodua 
Lurrari itsatsita egongo zela uste da, sakonera gutxiko itsasoetako sedimentuetan. Ez da erabaki fotosintesi bidez elikatzen zen edo osmosiaren bidez itsasoko uretatik elikagaiak eskuratzen zituen.

## Taxonomia 
Hasierattik Cnidaria filumari zegokiola pentsatu zen baina ez zaio marmoka edo polipoekiko ahaidetasun garbirik aurkitu. Ediacararreko biotak gainerako generoekiko antzekotasunak topatzea ere ez da erraza, agina *Dickinsonia*, *Spriggina* edo *Tribrachidium*-ekin erlazionatu daiteke nolabait.

Hiru espezie ezagutzen dira:
* *Pteridinium simplex* (Gürich, 1933)
* *Pteridinium carolinaensis* (St. Jean, 1973)
* *Pteridinium nenoxa* (Keller, 1974)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Johnny Clegg

**Jonathan Clegg** (Bacup, Lancashire, 1953ko ekainaren 7a – Johannesburgo, 2019ko uztailaren 16a) hegoafrikar musikari eta antropologoa izan zen, ***Zulu Zuria*** goitizenez ezaguna. Juluka eta Savuka taldeetan aritu zen, eta baita bakarka ere. Zuluera eta ingelesa nahastu zituen bere abestietan, baita afrikar doinuak Mendebaldeko estiloekin uztartu ere.
## Bizitza 
Ingalaterrako Bacup herrian jaio zen, 1953an, aita ingelesa eta ama rhodesiarra zituela. Haurra zela, Rhodesiara —egungo Zimbabwera— joan zen bizitzera amarekin, eta Hegoafrikara ondoren. Musikari ibilbidea antropologia ikasketekin tartekatu zuen gaztetan. Izan ere, musika zulua ezagutu zuen Johannesburgon, eta Sipho Mchunurekin Juluka taldea sortu zuen. Musikari beltzek eta zuriek osatzen zuten taldea, eta, apartheidaren legeak urratzen zituztela eta, jazarpena jasan zuten Hegoafrikan; nazioartean, baina, arrakasta lortu zuten.

Egoera bera bizi behar izan zuen gero Savuka taldearekin, 1986. urtean Dudu Zulurekin eratu zuena. Zuluera eta ingelesa nahastu zituzten abestietan, baita Afrikako doinuak Mendebaldeko estiloekin uztartu ere. Zulu zuria ezizenarekin egin zen ezagun, eta hainbat sari eskuratu zituen bere ibilbidean. 2019ko uztailaren 16an hil zen, Johannesburgon, pankreako minbiziaren eraginez.

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
### Zuzeneko diskoak 
## Erreferentziak
Arnaud I.a Maitie

**Arnauld I.a Maitie** (Maule,  - Oloroe, 1622ko iraila/urria) apaiz zuberotarra eta 1597tik hil arte Oloroeko apezpiku izandakoa.

## Biografia 
Joana III.a Nafarroakoaren eraginpean, Oloroe eta Leskarreko elizbarrutiak jabegabeak ziren *de facto*. Hala ere, semea katoliko bihurtu zenean, kanpaina militar baten ostean berriro katolizismora itzuli ziren. Arnaud Petri Maitieren semea izan zen eta aitak Gérard Rousselen pulpitua aizkoraz apurtu zuenetako bat izan zen.

Bordelen ikasi zuen eta 1585ean apaiz bihurtu zen. 1590ean Urdiñarbeko apaiza izan zen. Saint-Pé-de-Bigorreko abadiaren abadea izandakoa, 1618an elizbarrutiaren jabetza lortu zuen Arnaud II.a Maitie ilobarekin batera..

## Erreferentziak
Tron: Legacy

***Tron: Legacy*** (euskaraz *Tron: Ondorengotza*), 2010eko Joseph Kosinski estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. *Tron* (1982) kultuzko filmaren jarraipena da. Jeff Bridges, Garrett Hedlund, Olivia Wilde, Bruce Boxleitner, James Frain, Beau Garrett eta Michael Sheen aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Sam Flynn (Garrett Hedlund) 27 urteko programatzaileak Kevin aitaren desagerketa ikertuko du, mundu surrealista eta arriskutsu batean barneratuz, bere aita 25 urtez bizi izan den mundua. Quorra (Olivia Wilde) neska gaztearen laguntzazaita-semeek bizi ala hileko bidai bati ekingo diote, ziber-unibertso sofistikatu batean barna.

## Aktoreak 
* Garrett Hedlund: Sam Flynn
** Owen Best: Sam Flynn, 7 urterekin
* Jeff Bridges: Kevin Flynn
* Olivia Wilde: Quorra
* Bruce Boxleitner: Alan Bradley
* Michael Sheen: Castor/Zuse
* James Frain: Jarvis
* Beau Garrett: Gem
* Daft Punk: Castorren lokaleko DJa
* Yaya DaCosta, Serinda Swan eta Elizabeth Mathis: Hiru sirenak
* Steven Lisberger: Shaddix
* Anis Cheurfa: Rinzler gerlaria antzezten duen aditua
* Jeffrey Nordling: Richard Mackey
* Edie Mirman: Konputagailuaren ahotsa
* Cillian Murphy: Edward Dillinger, Jr. (kameoa)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Arnaud II.a Maitie

**Arnauld II.a Maitie** (Maule,  - Oloroe, ) apaiz zuberotarra eta 1622tik hil arte Oloroeko apezpiku izandakoa.

## Biografia 
Guilhemto Maitie Lextarreko negoziogizonaren eta Joana Behere Hegoburukoaren semea izan zen.

Saint-Pé-de-Bigorreko abadiaren abadea izandakoa, 1618an elizbarrutiaren jabetza lortu zuen Arnaud I.a Maitie osabarekin batera..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Transporter 2

***Transporter 2***,  (euskaraz *Garraialaria 2*), 2005eko Louis Leterrier frantziar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Jason Statham, Alessandro Gassman, Amber Valletta, Kate Nauta, François Berléand, Keith David, Hunter Cleary, Shannon Briggs, Matthew Modine eta Jason Flemyng aktoreek antzeztu zuten.

*The Transporter* (2001) aurrekaria izan zuen eta *Transporter 3* (2008) eta *The Transporter Refueled* (2015) jarraipenak, eta *Transporter: The Series* (2012-2014) telesailak.

## Argumentua 
Oraingoan, Frank Martin (Jason Statham) mertzenario ohiak Miamin iraganeko bizimodutik arras ezberdina den bizitza darama, baina bere adiskideak diren familia bat bahitua denean lehengo akziozko bizimodura itzultzera derrigortua egongo da.

## Aktoreak 
* Jason Statham: Frank Martin
* Alessandro Gassman: Gianni Chellini
* Amber Valletta: Audrey Billings
* Kate Nauta: Lola
* François Berléand: Tarconi inspektorea
* Keith David: Stappleton
* Hunter Clary: Jack Billings
* Shannon Briggs: Max
* Matthew Modine: Jefferson Billings
* Jason Flemyng: Dimitri
* Bryan Brock: Avi

## Kanpo estekak 
* fitxa irakurgai
Jakue Foix-Rabatekoa

**Jakue Foix-Rabatekoa** ( - Leskarre, ) nafar apaiz eta Oloroe (1523 – 1532 edo 1537) eta Leskarreko (1532 edo 1537 – 1555) apezpikua izandakoa.

## Biografia 
Jakue Foixkoaren sasiko semea izan zen. San Volusiengo abadea, 1521ean apezpiku izendatu zuten. Bearnoko gobernadore eta Nafarroa Behereko teniente-jenerala izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Batman v Superman: Dawn of Justice

***Batman v Superman: Dawn of Justice*** (euskaraz *Batman v Superman: Justiziaren Egunsentia*), 2016ko Zack Snyder estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi filma bat da. DC Comics argitaletxearen Batman eta Superman superheroietan oinarritua dago. Ben Affleck, Henry Cavill, Amy Adams, Jesse Eisenberg, Diane Lane, Laurence Fishburne, Jeremy Irons, Holly Hunter eta Gal Gadot aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Supermanek (Henry Cavill) burutu ditzazkeen ekintzen beldurrez, Gotham Cityko zaindaria den Batmanek (Ben Affleck) Metropoliko superheroia bere lekuan jartzea erabaki du, iritzi publikoak bi superheroietatik zein behar duten eztabaidatzen duen bitartean. Altzairuzko Gizona eta Xaguzaharra eremu gatazka batean barneratuko dira, baina berehalakoan gizateria kinka larrian jartzen duen mehatxu berri eta arriskutsu bat agertzeak gauzak oraindik eta gehiago korapilatuko ditu.

## Aktoreak 
* Ben Affleck: Bruce Wayne / Batman
* Henry Cavill: Clark Kent / Superman
* Amy Adams: Lois Lane
* Jesse Eisenberg: Lex Luthor
* Diane Lane: Martha Kent
* Laurence Fishburne: Perry White
* Jeremy Irons: Alfred Pennyworth
* Holly Hunter: June Finch
* Scoot McNairy: Wallace Keefe
* Callan Mulvey: Anatoli Knyazev
* Tao Okamoto: Mercy Graves
* Jeffrey Dean Morgan: Thomas Wayne
* Lauren Cohan: Martha Wayne
* Ezra Miller: Barry Allen / Flash
* Jason Momoa: Arthur Curry / Aquaman
* Ray Fisher: Victor Stone / Cyborg

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
A Passage to India

***A Passage to India*** (euskaraz *Indiarako Txartela*) 1984ko David Lean ingeles zinema zuzendariak zuzendutako historia eta drama film epiko bat da. Santha Rama Rau indiar-estatubatuarren *izenburu berdineko antzezlanean* eta E. M. Forster ingeles idazlearen *izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Peggy Ashcroft, Judy Davis, James Fox, Alec Guinness, Nigel Havers, Victor Banerjee eta Roshan Seth aktoreek antzeztu zuten. Maurice Jarrek soinu banda konposatu zuen.

Oscar Sarietarako zortzi izendapen jaso zituen, bi irabaziz: Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Peggy Ashcroft) eta Soinu banda onenaren Oscar Saria (Maurice Jarre).

## Argumentua 
1920ko hamarkada, Britainiar India. Adela Quested (Judy Davis) ingeles emakume gaztea Moore andrea (Peggy Ashcroft) amaginarrebarekin batera herrialdera etorri berri da, Ronny Heaslop (Nigel Havers) senargaia eta Chandrapore hiriko magistratuarekin ezkontzeko asmoz. Neska gaztea herrialdearen errealitatea sakontasunez ezagutzeko obsesioaz dator eta bere jakinmina Aziv (Victor Banerjee) hindu medikuaren bidez asetuko du. Halere, Aizvek Adelak Marabarreko leizeak ezagutzeko txango bat antolatzen duenean, pentsaezina den zeozer jazoko da.

## Aktoreak 
* Judy Davis: Adela Quested
* Peggy Ashcroft: Moore andrea
* Victor Banerjee: Aziz Ahmed doktorea
* James Fox: Richard Fielding
* Alec Guinness: Narayan Godbole irakaslea
* Nigel Havers: Ronny Heaslop
* Michael Culver: McBryde maiorra
* Clive Swift: Callendar maiorra
* Art Malik: Ali
* Saeed Jaffrey: Hamidullah abokatua
* Ann Firbank: Callendar andrea
* Roshan Seth: Amrit Rao abokatua
* Richard Wilson: Turton bildumatzailea
* Antonia Pemberton: Turton andrea
* Sandra Hotz: Stella
* H.S. Krishnamurthy: Hassan
* Dina Pathak: Begum Hamidullah
* Ashok Mandanna: Anthony
* Z.H. Khan: Panna Lal doktorea
* Mohammed Ashiq: Haq
* Rashid Karapiet: Das
* Ishaq Bux: Selim

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Transporter 3

***Transporter 2***,  (euskaraz *Garraialaria 3*),  Olivier Megaton frantziar zinema zuzendariak 2008an zuzendutako ekintza thriller film bat da. Jason Statham, Natalya Rudakova, François Berléand eta Robert Knepper aktoreek antzeztu zuten.

*The Transporter* (2001) eta *Transporter 2* (2005) aurrekariak izan zituen eta *The Transporter Refueled* (2015) jarraipena, bai eta *Transporter: The Series* (2012-2014) telesaila.

## Argumentua 
Frank Martin (Jason Statham) arrisku goreneko garraioak egien dituen espezialista bikaina da. Mehatxupean, bi poltsa eta Valentina (Natalya Rudakova) ukrainiar neska gaztea  Marseillatik Odessaraino garraiatzea derrigortu dute. Zer dago poltsetan? Zein da neska? Zer dago garraio horren atzean?

## Aktoreak 
* Jason Statham: Frank Martin
* Natalya Rudakova: Valentina Tomilenko
* François Berléand: Tarconi inspektorea
* Robert Knepper: Johnson
* Jeroen Krabbé: Leonid Tomilenko
* Alex Kobold: Leoniden laguntzailea
* Katia Tchenko: Leoniden idazkaria
* David Atrakchi: Malcom Manville
* Yann Sundberg: Flag
* Eriq Ebouaney: Ice
* David Kammenos: Merkatuko auto gidaria
* Silvio Simac: Joe Ahaltsua
* Oscar Relier: Lapurra / Auto gidaria
* Timo Dierkes: Otto
* Igor Koumpan: Ukrainiar polizia
* Paul Barrett: Kapitaina
* Elef Zack: Tipoa
* Michel Neugarten: Auto gidaria hiltzailea – Sergei
* Farid Elquardi: Yuri
* Semmy Schilt: Erraldoia

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ust’ Pinega formazioa

[300px|eskuinera|thumb|[Itsaso Zuriaren hegoaldeko ertzean dago Ust’ Pinega formazioa.]]
**Ust’ Pinega formazioa** Errusia ipar-mendebaldean kokaturik dagoen aztarnategi bat da, Ediacararreko biotari dagozkion fosilak aurkitu direlako ezaguna.

## Geologia 
Itsaso Zuriaren ertzetik gertu dago eta Onega ibaiaren alboetan aurkitzen da.

Duela 558 eta 555 milioi urte sortu ziren errautsezko arroketan fosil kopuru handiak aurkitu dira.

## Historia 
Martin Glaessner (1930. hamarkadan) eta Mikhail Fedonkin (1990. hamarkadatik aurrera) bertan aritu ziren lanean fosilak batu, interpretatu eta identifikatzen.

## Izaki bizidunak 
Ediacararra garaiko animalien fosil ugari aurkitu dira, baina 2007ko ikerketa batean garai hartako aurreneko landare makrofosilak ere aurkitu ziren, zelularen morfologia parenkimatikoa azaltzen zuten algak hain zuzen ere.

## Iruditegia 

Irudi:Charnia Spun.jpg|*Charnia mansoni*.
Irudi:Cyclomedusa.jpg|*Cyclomedusa delicata*.
Irudi:Dickinsonia costata.jpg|*Dickinsonia costata*.
Irudi:Kimberella quadrata.jpg|*Kimberella quadrata*.
Irudi:Palaeophragmodictya spinosa パレオフラグモディクチャ スピノサ.jpg|*Palaeophragmodictya spinosa*.
Irudi:Pteridinium.JPG|*Pteridinium carolinaense*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Transporter Refueled

***The Transporter Refueled***,  (euskaraz *Garraiatzailea: Errekargatua*), 2015eko Camille Delamarre frantziar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Ed Skrein, Ray Stevenson, Loan Chabanol, Gabriella Wright, Tatjana Pajković, Wenxia Yu, Radivoje Bukvić, Lenn Kudrjawizki, Anatole Taubman eta Noémie Lenoir aktoreek antzeztu zuten.

*The Transporter* (2001), *Transporter 2* (2005) eta *Transporter 3* (2008) aurrekariak izan zituen, bai eta *Transporter: The Series* (2012-2014) telesaila.

## Argumentua 
Frantziako gaizkile giroan Frank Martin (Ed Skrein) gizasemea «Garraiolaria» ezizenez ezaguna da, diruz erosgai dagoen auto gidari eta mertzenario onena. Frankek giru arauen pean lan egiten du: inzeik ez, galderarik ez eta birnegoziaziorik ez, eta prezio egokian edozein gauza garraiatzen du. Anna (Loan Chabanol) femme fatale erakargarria eta lapur talde hilgarri baten buruzagia ezagutzen duen arte, Annak errusiar giza trafikatzaile talde gupidagabea atzeman arte ez du atsedenik hartuko. Annak badaki Frank bere lanean onena dela, eta bere elkarlana ziurtatzeko, haren aita (Ray Stevenson) bahituko du. Orain, aita-semeak Annarentzat lan egin eta talde arriskutsu hori justiziaren aurrera eramatera derrigortuak egongo dira.

## Aktoreak 
* Ed Skrein: Frank Martin Jr.
* Ray Stevenson: Frank Martin Sr.
* Loan Chabanol: Anna
* Gabriella Wright: Gina
* Tatjana Pajković: Maria
* Yu Wenxia: Qiao
* Radivoje Bukvić: Arkady Karasov
* Noémie Lenoir: Maissa
* Lenn Kudrjawizki: Leo Imasov
* Yuri Kolokolnikov: Yuri
* Samir Guesmi: Bectaoui inspektorea
* Anatole Taubman: Stanislav Turgin

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Gérard Roussel

**Gérard Roussel** (Vacquerie-le-Boucq,  - Maule, 1555) frantziar predikaria eta 1536tik hil arte Oloroeko apezpiku izandakoa.

## Biografia 
Meauxko zirkuluaren kidea, 1525en Eliza Katolikoaren barruan geratzea erabaki zuen eta Margarita Angulemakoaren aholakulari bilakatu zen. Joan Kalbino eta Sorbonak bere jarrera heterodoxoa gogor kritikatu zuten. Herri-hizkuntzaren alde egin eta ''Familière exposition du symbole, de la loi et de l'oraison dominicale'' idatzi zuen. Asaldatu katoliko batzuk Mauleko pulpitua aizkoraz eraitsi eta Roussel hil zuten.

## Erreferentziak
Rosamund Pike

**Rosamund Mary Ellen Pike** (Londres, 1979ko urtarrilaren 27a) ingeles antzerki eta zinema aktorea da. *Die Another Day*en debuta egin zuen. Beste film batzuk: *Wrath of the Titans*, *Jack Reacher*, ''The World's End*, *Made in Dagenham*, *Entebbe*, *The Big Year''...

## Filmografia
Sydney Brenner

**Sydney Brenner** (Germiston, Hegoafrika, 1927ko urtarrilaren 13a - Singapur, 2019ko apirilaren 5a) hegoafrikar biologoa izan zen. Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen 2002an John E. Sulstonekin eta H. Robert Horvitzekin batera. Kode genetikoaren ikerketari lagundu zion.

## Kanpo estekak
Tomás Yerro

**Tomás Yerro Villanueva** (Lerin, 1950eko otsailaren 11 &ndash; Iruñea, 2021eko apirilaren 10a) nafar poeta, filologo eta katedraduna izan zen.

## Biografia 
Nafarroako Unibertsitatean Filologia Erromanikoa ikasi zuen. Nafarroako Unibertsitateko eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasle izan zen, eta literatur lanak argitaratu zituen hainbat hedabidetan. Nafar Ateneoa sortzeko prozesuan parte hartu zuen, eta Nafarroako Gobernuan ere izan zituen ardurak: Nafarroako Gobernuko Kultur Ekinaldien zerbitzuko buru izan zen 1991tik 1995era, eta Kultura zuzendari nagusi 1995etik 1999ra. Bestetik, *Río Arga. Revista navarra de poesía* aldizkariaren zuzendaria ere izan zen.

## Lanak 
Bere lan nagusiak honakoak dira:
* *Aspectos técnicos y estructurales de la novela española actual* (1977)
* *"Río Arga", revista poética navarra: estudio y antología* (Charo Fuentesekin batera, 1988)
* *Escritores navarros actuales: antología* (koord. 1990)
* *Narrativa española actual 1993-1997* (1998)
* *Por la senda del Quijote* (koord. 2005)
* *Amado Alonso: el español de las dos orillas* (koord. 2014).

## Erreferentziak
Choia

230px|eskuinera|thumb|*Choia cartieri*-ren interpretazio artistikoa.
***Choia*** Kanbriar eta Ordoviziar garaietan bizi izan zen belakien genero bat da, gaur egun iraungita dagoena. Hainbat espezie ezagutzen dira. Duela 505 milioi urte inguru agertu zen.

## Aurkikuntza eta etimologia 
Charles Doolittle Walcott paleonologo amerikarrak 1920 urtean aurkitu zuen Burgess Shale aztarnategian (Kanada) eta *Choia cartieri* izena ezarri zion. *Choia* izenaren jatorria ez da ezagutzen, agian *cholla* izeneko kaktusaren antzekotasunagatik emango zion izena, *cartieri* aldiz H. J. Carter naturalistaren omenez ezarria da, XIX. mendeko belaki hexactinelidoen espezialista handena izan zen Carter.

Lehenago 1896 urtean John William Dawson geologoak aurkitua zuen fosil bat ere *Choia* generokoa zela ikusi zen.

Planetako hainbat aztarnategitan aurkitu dira Choiaren hainbat espezie, Burgess Shalez gain, Maotianshan Shales (Txina), Wheeler Shale (Utah, AEB) eta Fezouata formazioan (Maroko. Espikula hauek gogorrak ziren, silikatoez osaturik zeuden. *Choia ridleyi* espeziea txikiagoa zen, 1'5cm ingurukoa, *Choia hindei* berriz handiagoa, 8cm ingurukoa.

## Bizimodua 
Hasiera batean gorputz konikoa izango zuela uste izan zen eta zoruan iltzaturik egon gabe sustratuaren gainean kokatuko zela. Marokon berriki aurkitu diren fosilek ordea lurrari espikula luze batzuez itsatsita zegoela erakutsi dute eta animalia bera altuera batean kokaturiko diskoa zela. Espikula erradialen zentzuan ura hartu eta erdialdeko zulotik botatzen zuen, gaur egungo belakien antzera, uretan dauden materia organikozko partikulak eskuratuz.

## Taxonomia 
Belaki silizeoen taldean sartzen da, Hexactinellida klasean hain zuzen ere. Hainbat espezie aurkitu dira:
* *Choia hindei* (Dawson, 1896)
* *Choia cartieri* (Walcott, 1920)
* *Choia ridleyi* (Walcott, 1920)
* *Choia utahensis* (Walcott, 1920)
* *Choia xiaolantianensis* (Hou et. al. , 1999)
* (?)*Choia striata* (Xiao et al., 2005)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Burgess Shaleko webguneko informazioa
Iruñeko Ganbara Abesbatza

**Iruñeko Ganbara Abesbatza** Nafarroako hiriburuko abesbatza mistoa da.

Abesbatza Nafarroako talderik garrantzitsuenetarikoa dugu musika koralari dagokionean. 1946 urtean sortu zuen Luis Morondo musikari nafarrak eta ordutik kalitatea izan da koruaren irizpide bakarra.

2018ko Vianako Pritzea Saria jaso zuen, izandako konpromisoagatik musika garaikidearekin eta autore nafarrak sustatzeagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* webgunea
The Dead Don't Die (2019ko filma)

'''''The Dead Don't Die'''* (euskaraz *Hildakoak Ez Dira Hil''), 2019ko Jim Jarmusch estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako umore beltzeko beldurrezko film bat da. Bill Murray, Adam Driver, Tilda Swinton, Chloë Sevigny, Steve Buscemi, Danny Glover, Caleb Landry Jones, Rosie Perez, Iggy Pop, Sara Driver, RZA, Carol Kane, Selena Gomez eta Tom Waits aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEBetako udalerri lasai batean bapatean hildakoak lurpetik atera eta zonbi moduan biztanleak erasotzen hasiko dira. Herriko hiru polizia (Adam Driver), Bill Murray eta Chloë Sevigny) eta hiltegiko eskoziar langile batek (Tilda Swinton ) aurre egingo diete.

## Aktoreak 
* Adam Driver: Ronald Peterson ofiziala
* Bill Murray: Cliff Robertson polizia burua
* Chloë Sevigny: Polizia ofiziala
* Selena Gomez: Zoe
* Austin Butler: Jack
* Steve Buscemi: Miller baserritarra
* Tilda Swinton: Hiltegiko eskoziar langilea
* Rosie Perez: Kazetari berriemalea
* Caleb Landry Jones: Bobby Wiggins
* Danny Glover: Hank Thompson
* Luka Sabbat: Zach
* Tom Waits: Hermit Bob
* Carol Kane: Zonbia
* Iggy Pop: Zonbia
* Sara Driver: Zonbia
* RZA

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Bolero (argipena)

**Bolero** hitzak esanahi desberdinak izan ditzake. Hauek batzuk:

## Musika 
* **Bolero** XIX. mendean Kuban sortutako musika mota.
* **Bolero (dantza espainiarra)**, Espainiako dantza tradizionala.
* **Bolero (Chopin)** (1833), Frederic Chopinek pianorako sortutako musika-lana.
* **Bolero (Ravel)** (1928), Maurice Ravelek sortutako musika-lana, dantza espainiarrean oinarrituta.
* **Bolero (balleta)** (1928), Maurice Ravelen Bolero musikan oinarrituz egindako balleta

## Filmak 
* ***El bolero de Raquel*** (1956), Cantinflasek egindako filma, Miguel M. Delgadok zuzenduta.
* ***Bolero (1934ko filma)***, Carole Lombard eta George Raft aktoreekin.
* ***Bolero (1984ko filma)***, Bo Derek aktorearekin.

## Gainera 
* **Bolero (jantzia)**, jaka laburra.
* **SEAT Bolero** (1998), automobil baten prototipoa.
Pepe Sánchez (musikaria)

**José "Pepe" Sánchez** (Santiago de Cuba, 1856ko martxoaren 19a – 1918ko urtarrilaren 3a) musikari, abeslari eta musikagile kubatarra izan zen. Bolero musika mota kubatarraren sortzailearen bezala onartuta dago.

## Biografia 
Izatez mulatoa zen. Mulatoak, garai hartan, nahiko baztertuta zeuden baina Sánchezek onartua izatea lortu zuen. Lanbidez jostuna zen eta musikan autodidakta izan zen. Antzerki komikoan hasi zen eta, halaber, musikan baina ez profesional moduan hasieran. Bere bolero "Tristezas" (1885) musika mota horren lehen adibidea bezala aipatua izan da. Abeslari hau beste batzuen eredua izan zen: Sindo Garay, Rosendo Ruiz, Manuel Corona eta Alberto Villalón. Beste abesti askoren artean hauek oso ezagunak egin ziren: "Pobre artista", "Rosa I", "Rosa II" eta "Rosa III", "Cuando oí la expresión de tu canto", "Cuba, mi patria querida", "Cuba libre", "Caridad", ""Esperanza"", "Naturaleza" eta "Himno a Maceo". Ezagutzen den grabazio berriena *La música de Pepe Sánchez da*, musikagilearen kanten bertsioekin (Siboney LD–315) da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bolero

## Kanpo loturak 
* :"Tristezas" boleroa Youtuben.
* :Pepe Sánchez Ecured webgunean.
Anglo-espainiar Gerra (1739-1748)

**Anglo-espainiar Gerra**- espainiar historiografian '''*Asiento*aren Gerra** () eta britainiar historiografian **Jenkinsen belarriaren Gerra'* () deitua- 1739 eta 1748 artean izandako Britainia Handiko Erresuma eta Espainiaren arteko gatazka izan zen, 1742tik aurrera gudu nagusirik izan ez zuena. Jenkinsen belarriaren Gerra izen bitxia Thomas Carlylek asmatu zuen 1858an *casus belli* honakoa izan zelako: 1731n *La Isabela* espainiar kostazainak *Rebecca* britainiar merkataritza-itsasontzia preso hartu zuen Florida parean eta Robert Jenkins bere kapitainaren belarria moztu zuten. Edonola ere, litekeena da kapitainak Erresuma Batuko Legebiltzarrean azaldu zuen istorioa fikziozkoa izatea.

Hala ere, oposizioak eta Hegoaldeko Itsasoaren Konpainiak iritzi publikoa berotu zuten, garaipen batek Kariben merkataritza-aukerak sortuko zituelakoan. Gainera, Espainiar Inperioa *asiento'' (kokapen) kontratuez arnegatzeko arriskuan zegoen eta britainiar esklabistek afrikarrak saltzeari eutsi nahi zuten.

Erresuma Batuak hildako asko izan zituen Ipar Amerikan. Bestetik espainiar inteligentzia zerbitzuak eraginkorra izan ziren oso eta, nahiz eta, indar handiagoak izan, espainiarrek gudu gehienak aurreikusi zituzten, tartean 1741eko Cartagena de Indiasko setio ospetsua. 1742tik aurrera, gerra Austriako Ondorengotza Gerrako fronte bat bilakatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'Enfant sauvage

'''''L'Enfant sauvage'''* (euskaraz *Haur basatia'') François Truffaut frantziar zinema zuzendariak zuzendutako drama eta historia film bat da, 1800. urtean ehiztariek basoan aurkitutako Victor Aveyrongoa haur basatiari buruz Jean Itard medikuak idatzitako liburuan oinarritua.

## Argumentua 
1800. urtean, Frantziako hegoaldeko Aveyron barrutiko basoetan, ehiztari batzuek haur basati bat topatu dute, zibilizaziotik guztiz isolatuta, animalien artean eta biluzik bizi izan den mutiko bat. Ez da mintzatzeko gai, basoko animalien antzeko jokabideak eta soinuak egiten ditu, eta ez die gizakien adierazpenei jaramonik egiten.

Kasuak herrialde osoan oihartzun handia du, eta mutikoa Paris hiriburuko Gor-mutuentzako Institutu Nazionalera daramate. Han, Jean Marc Gaspard Itard medikuak mutikoari Victor Aveyrongoa izena ipini eta mintzatzen irakasten eta giza heziketa ematen saiatu da.

## Aktoreak 
* Jean-Pierre Cargol: Victor Aveyrongoa, haur basatia.
* François Truffaut: Jean Marc Gaspard Itard doktorea, Gor-mutuentzako Institutu Nazionaleko medikua.
* Françoise Seigner: Guérin andrea, Itard doktorearen etxekoandrea.
* Paul Villé: Remy, gaixo zaharra.
* Jean Dasté: Philippe Pinel irakaslea, Medikuntza Fakultateko medikua.
* Pierre Fabre: Gor-mutuentzako Institutu Nazionaleko zuzendaria.
* Claude Miller: Lémeri jauna.
* Annie Miller: Lémeri andrea.
* Nathan Miller: Lémeri haurra.
* René Levert: jendarmea.
* Jean Mandaroux: Itard aztertzen duen medikua.
* Mathieu Schiffman: Mathieu.
* Jean Gruault: institutuko bisitaria.
* Robert Cambourakis: baserritarra.
* Gitt Magrini: baserritarra.
* Jean-François Stévenin: baserritarra.
* Laura Truffaut: baserriko neska.
* Eva Truffaut: baserriko neska.
* Guillaume Schiffman: baserriko mutila.
* Frédérique Dolbert: baserriko neska.
* Eric Dolbert: baserriko neska.
* Tounet Cargol: baserriko neska.
* Dominique Levert: baserriko neska.
* Mlle Théaudiére: baserriko neska.

## Kanpo estekak 
*  IMDBko fitxa
Lituano-Bermontiar Gerra

**Lituanio-Bermontiar Gerra** bermontiarren eta lituaniarren arteko gerra bat izan zen Lehen Mundu Gerra eta gero.

Bermontiarrek, formalki "Mendebaldeko Errusiako Bolondresen Armada" bezala ezagutuak, Pavel Bermondt-Avalov jeneralaren agindupean zeuden, horregatik haien izena. Armada honek alemaniar gerra presoz osatuta zegoen, Errusiaren alde Boltxebikeen kontra borrokatzeko hitza eman zutenak askatasuna lortzeko. Boltxebikeen kontra joateko agindua izan arren, haien meta garrantzitsuena Alemaniak Brest-Litovskeko Itunean lortutako lurrak Baltikoan alemaniar kontrolpean mantentzea izan zen.

## Aurrekariak 
Hasieran bermontiarrek Letonian borrokan egon ziren baina 1919ko Ekainean Lituania eta Letoniaren arteko muga gurutzatu zuten eta Kuršėnaiko herria hartu zuten. Garai hartan Lituaniarrak Boltxebikeen kontra borrokatzen ari ziren eta ezin zuten beste etsai bati gerra deklaratu, honengatik bermontiarrek lituaniar lur multzo handiak hartu zuten, ia oposizio gabe. Herritarrak partisano taktikak erabiltzen hasi ziren bere lurrak defendatzeko, bermontiarrek hartzen zituzten herriak harrapaketa eta arpilatze jarraitua jasaten zutelako. 1919ko urrian bermontiarrak Samogitiako zati handi bat kontrolatzen zuten, *Š*iaulai, Biržai eta hainbat hiri garrantzitsu gehiago probintzia honetan egonda. Bermontiarrek herri bat hartu eta gero herrian Errusiera soilik hitz egitea behartzen zuten.

## Gerra 
1919ko urriaren bukaera lituaniar armadak bermontiarrei eraso egin zien. Azaroaren 21ean eta 22an garaipen garrantzitsua lortu zuten Radviliškiseko trenbide zentro garrantzitsutik gertu. Lituaniarrek gudu honen ostean 30 hegazkin eta 10 kanioi harrapatu zituzten.

## Bakea 
Gerra amaitu zen Henri Niessel frantziar jeneralak Aliatuen izenean su-eten bat agindu zuenean. Hurrengo hilabeteetan bermontiarrak Lituaniatik atera behar izan ziren, lituaniarren estu-estuko kontrolaren azpian, bidean harrapaketa gehiago ez gertatzeko. 1919ko abenduaren 15ean bermontiarrik ez ziren geratzen lituaniar lurretan.

## Erreferentziak 
* Simas Sužiedėlis, ed. (1970–1978). "Bermondtists". *Encyclopedia Lituanica*. **I**. Boston, Massachusetts: Juozas Kapočius. pp. 335–336. LCC 74-114275
* Kamuntavičius, Rūstis; Vaida Kamuntavičienė; Remigijus Civinskas; Kastytis Antanaitis (2001). *Lietuvos istorija 11–12 klasėms* (Lituaniarrez). Vilnius: Vaga. pp. 354–355. .

## Kanpo estekak
The Tarnished Angels

***The Tarnished Angels*** (euskaraz *Aingeru Lausotuak*), 1957ko Douglas Sirk alemaniar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. William Faulkner idazlearen *Pylon* (1935) eleberrian oinarritua dago. Rock Hudson, Robert Stack, Dorothy Malone, Jack Carson eta Robert Middleton aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Robert Schumann (Robert Stack) Lehen Mundu Gerran (1914-1918) borrokatu zen hegazkin estatubatuar pilotua da, eta Depresio Handiaren garaian herriz-herri hegaldi ikuskizunak eskeiniz bizi da. Burke Devlin (Rock Hudson), kazetariak Schumann familiarekiko jakinmina du eta pilotuaren gainbeheraren lekukoa da, bai eta LaVerne Shumann (Dorothy Malone) emazteaeren frustrazioarena ere, gainontzeko pilotu eta mekanikariek bere senarraren kontura txantxak egiten baidituzte, eta Jack (Chris Olsen) semeak ere egoera onekin sufritu egiten du. Halere, Schumannek bere amodio propioa berreskuratu eta haren familiari bere ametsak oraindik egingarriak direla erakusten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Rock Hudson: Burke Devlin
* Robert Stack: Roger Shumann
* Dorothy Malone: LaVerne Shumann
* Jack Carson: Jiggs
* Robert Middleton: Matt Ord
* Alan Reed: Fineman kolonela
* Alexander Lockwood: Sam Hagood
* Chris Olsen: Jack Shumann
* Robert J. Wilke: Hank
* Troy Donahue: Frank Burnham
* William Schallert: Ted Baker
* Betty Utey: Neska dantzaria
* Phil Harvey: Telegraph egunkariko argitaratzailea
* Steve Drexel: Gizon gaztea
* Eugene Borden: Claude Mollet
* Stephen Ellis: Mekanikaria

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Cellular (filma)

***Cellular*** (euskaraz *Zelularra*), 2004ko David R. Ellis estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako thriller film bat da. Kim Basinger, Chris Evans, Jason Statham, Eric Christian Olsen, Noah Emmerich< eta William H. Macy aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ryan (Chris Evans) gizon gazteak Jessica Kate Martinen (Kim Basinger) telefono deia jaso du, honetan bahitua izan dela eta laister hilko dutela aipatuko dio. Gainera, bere bahitzaileek Craig (Richard Burgi) senarra eta Ricky (Adam Taylor Gordon) semearen bila ere badabiltz. Jessicak laguntza behar du, baina ez daki non dagoen eta mugikorraren bateriak ez du betiko iraupenik.

## Aktoreak 
* Chris Evans: Ryan
* Jason Statham: Ethan Greer
* Kim Basinger: Jessica Kate Martin
* William H. Macy: Bob Mooney sarjentua
* Noah Emmerich: Jack Tanner
* Richard Burgi: Craig Martin
* Valerie Cruz: Dana Bayback
* Jessica Biel: Chloe
* Eric Christian Olsen: Chad
* Adam Taylor Gordon: Ricky Martin
* Caroline Aaron: Marilyn Mooney
* Matt McColm: Deason
* Eric Etebari: Dmitriy
* Brendan Kelly: Mad Dog
* Rick Hoffman: Abokatua
* Lin Shaye: Taxi gidari exotikoa
* Lauren Sánchez: News Anchor
* Sherri Shepherd: Jaded Cashier

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Liberty Island

**Liberty Island** **(Askatasunaren uhartea)** (), lehen **Bedloe uhartea** ('''Bedloe's Island**) izenekoa, New Yorkeko (Amerikako Estatu Batuak) badian inor bizi den uharte txiki bat da, ezagunagoa **Askatasunaren Estatua''' bertan izateagatik. "Liberty Island" izena XX. Mendearen hasieratik erabili da, baina izena ez da ofizialki aldatu 1956ra arte. Askatasunaren Estatua baino lehen, Bedloe uhartea Fort Wood-en etxea zen, granitoz eraikitako defentsarako gotorlekua, hamaika puntako izar baten itxurarekin. Horregatik, bere ezizena "Star Fort" (izar itxurako gotorlekua) izan zen.

Irla gobernu federalak zaintzen du eta Parke Nazionalaren Zerbitzuak mantentzen du. Publikoari soilik anezkaz eskuragarria, Bateria Park City-tik (Manhattan) edo Liberty State Park-tik, Jersey hirian (New Jersey), abiatzen dena. Ellis Islandetik 1,6 kilometrora dago bereizita.

Uhartea New Jersey estatuko ur barruan kokatzen den New Yorkeko barrendegia da.

Uharteak 59.558 metro karratuko azalera du, AEBetako errolda bulegoak dioenez.

2001eko irailaren 11z geroztik, uhartea US Coast Guard itsas-pratruilariek zaintzen dute.

## Kanpo estekak
Blitz (filma)

***Blitz***, 2011ko Elliott Lester britainiar zinema zuzendariak zuzendutako thriller film bat da. Ken Bruen irlandar idazlearen 2002ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Jason Statham, Paddy Considine, Aidan Gillen eta David Morrissey aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Blitz (Aidan Gillen) Londres hirian polizia agenteak banaka-banaka hiltzen ari den serieko hiltzaile bat da. Tom Brant (Jason Statham) izaera gogor eta politikoki zuzena ez den poliziak psikopata atxilotxeko ardura jaso du. Dirudienez, Blitzek bere krimenak egunkarietako izar bilakatzeko burutzen omen ditu, gero eta polizia gehiago hil eta egunkarietako albisteetan gero eta gehiago agertzen dela ohartu baita.

## Aktoreak 
* Jason Statham: Tom Brant detektibe sarjentua
* Paddy Considine: Porter Nash inspektorea
* Aidan Gillen: Barry "Blitz" Weiss
* David Morrissey: Harold Dunlop
* Zawe Ashton: Elizabeth Falls polizia
* Luke Evans: Craig Stokes detektibe inspektorea
* Mark Rylance: Bruce Roberts inspektore burua (eleberrian James Roberts)
* Nicky Henson: Brown superintendentea
* Ned Dennehy: Radnor
* Ron Donachie: Cross

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Knock Off (filma)

***Knock Off*** (euskaraz *Lur Jota*), 1998ko Tsui Hark txinatar-vietnamdar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da. Jean-Claude Van Damme, Rob Schneider, Lela Rochon, Michael Fitzgerald Wong, Carmen Lee eta Paul Sorvino aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Marcus Ray (Jean-Claude Van Damme) Hong Kong hirian "V SIX" galtza markaren komertzial gisa lan egiten duen CIAko agente bat da. Hiria Erresuma Batuaren kolonia izatetik Txinara pasatzera doan unean, errusiar mafiak hirian mikrobonba batzuk sartzeko asmoa du, nazioarteko merkatu terroristan salgai ipintzeko.

## Aktoreak 
* Jean-Claude Van Damme: Marcus Ray
* Rob Schneider: Tommy Hendricks
* Lela Rochon; Karen Lee
* Michael Fitzgerald Wong: Han
* Carman Lee: Ling Ho
* Paul Sorvino: Harry Johansson
* Mike Ian Lambert
* Wyman Wong: Eddie Wang
* Glen Chin: Skinny Wang
* Wes Wolff: Dinger
* Moses Chan: Wong ofiziala

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Opistodomos

thumb|350x350px| Opisthodomoa duen tenplu baten adibidea
**Opistodomos** edo **opisthodomos** izenez ere erabilia, antzinateko greziar tenplu baten atzeko aldean dagoen tokia da. Jatorriz, ,  (*opistho* = atzean) eta  (*domos* = etxea), adierazten du opisthodomos tenpluaren atzeko zatian kokatuta dagoela hain zuzen ere. Bestalde naos erdiko gunea da eta pronaos aurreko aldea.

## Kanpo estekak
Pronaos

[thumb|271x271px| [Atenasko Hefestoren () tenpluko pronaosa. |alt=|ezkerrera]]
[thumb| Apolo Epikurioaren tenplua. **Pronaos**, [Naos|naos eta opistodomoa bereizita. |353x353px]]
**Pronaos** (, *ho prónaos*, naos aurreko aldean).  Berez *pronàon* latindar hitza da, aldi berean  greziarra , "aurretik (*pro*) tenplua (*naós*) " hitzetatik eratorria, hots tenplu greziarren erdiko gelaren aurrean dagoen gela edo portikoa da. Orokorrean naosaren zabalera bera du eta ardatz berdinean hedatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Doubles vies

***Doubles vies*** 2018ko Olivier Assayas frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatiko filma da.

## Sinopsia 
Alain editorea eta Leonard idazlea adin konplikatuan daude, eta ez dira guztiz ongi moldatzen mundu digitalean. Leonarden liburu berriarekin eztanda eginen du krisiak. Atzean geratzen ari dela esan nahi dio Alainek Leonardi.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Fog (2005eko filma)

***The Fog*** (euskaraz *Lainoa*), 2005eko Rupert Wainwright ingeles zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. John Carpenter estatubatuar zinema zuzendariaren *1980ko izenburu berdineko film* ospetsuaren berregokitzapena da. Tom Welling, Maggie Grace, Selma Blair, Rade Šerbedžija, DeRay Davis, Sonja Bennett, Kenneth Welsh eta Adrian Hough aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Oregon. Antonio Bay uhartean, lainoan ezkutatutako deabruzko indar gaizto batek uharteko biztanleak erasotu eta izua hedatzen du. Lanbroan estalirik, mendeku gupidagabe baten bila dabilen iraganeko misterio beldurgarri bat dago, se esconde un espeluznante misterio que busca una venganza despiadada,eta uhartetarrek berandu izan baina lehen zein den jakiten saiatu beharko dira.

## Aktoreak 
* Tom Welling: Nicholas "Nick" Castle
* Maggie Grace: Elizabeth Williams
* Selma Blair: Stevie Wayne
* DeRay Davis: Spooner
* Kenneth Welsh: Tom Malone maiorra
* Adrian Hough: Aita Robert Malone
* Sonja Bennett: Mandi
* Sara Botsford: Kathy Williams
* Cole Heppell: Andy Wayne
* R. Nelson Brown: Machen
* Mary Black: Izeba Connie
* Jonathon Young: Dan the weatherman
* Meghan Heffern: Jennifer
* Alex Bruhanski: Hank Castle
* Matthew Currie Holmes: Sean Castle
* Rade Šerbedžija: William Blake kapitaina
* Christian Bocher: Patrick Malone
* Douglas H. Arthurs: David Williams
* Yves Cameron: Richard Wayne
* Charles André: Norman Castle

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Aftermath (2019ko filma)

***The Aftermath*** 2019ko James Kent britainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Rhidian Brooken izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Bigarren Mundu Gerraren ondorengo urteetan, Rachael Morgan Hanburgon elkartuko da senarrarekin, eta harriduraz ikusiko du etxea beste bikote batekin partekatu beharko dutela. Pasioa eta traizioa nahastuko dira.

## Aktoreak 
* Keira Knightley: Rachael Morgan
* Alexander Skarsgård: Stefan Lubert
* Jason Clarke: Lewis Morgan
* Fionn O'Shea: Barker
* Kate Phillips: Susan
* Martin Compston: Burnham
* Alexander Scheer: Siegfried Leitmann
* Anna Katharina Schimrigk: Heike

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lo dejo cuando quiera

***Lo dejo cuando quiera*** 2019ko Carlos Therón espainiar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia 
Krisiaren ondorioz, Pedro, Arturo eta Eligio, unibertsitateko hiru irakasle, lanik gabe geldituko dira. Egoera horretan, irtenbide bat bilatuko dute boladan jarriko den droga sintetiko bat asmatzean. Gaueko giroan murgilduko dira.

## Aktoreak 
* David Verdaguer: Pedro
* Ernesto Sevilla: Arturo
* Carlos Santos: Eligio
* Cristina Castaño: Isa
* Miren Ibarguren: Anabel
* Amaia Salamanca: Gloria
* Ernesto Alterio: Tacho
* Mero: Jota
* Pedro Casablanc: Merino
* Gracia Olayo: Eligioren ama
* Luis Varela: Eligioren aita
* Roger Berruezo: Borja

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mike Ness

**Michael James Ness** (Lynn, Massachusetts, 1962ko apirilaren 3a), ezagunagoa **Mike Ness** izen artistikoaz, estatubatuar gitarra-jotzailea, abeslaria, ekoizlea eta kantugilea da. Social Distortion punk-rock musika-taldeko abeslaria da.

## Diskografia 
### Bakarka 
* *Cheating at Solitaire* (1999)
* *Under the Influences* (1999)

### Social Distortion taldearekin 
* ''Mommy's Little Monster* (1983)
* *Prison Bound* (1988)
* *Social Distortion* (1990)
* *Somewhere Between Heaven And Hell* (1992)
* *White Light, White Heat, White Trash* (1996)
* *Sex, Love and Rock 'n' Roll* (2004)
* *Hard Times and Nursery Rhymes'' (2011)