Lucrecia Arana

**Lucrecia López de Arana** **Elorza** (Haro, Errioxa, 1867ko azaroaren 23a - Madril, 1927ko maiatzak 9) tiple-kontralto abeslaria izan zen. Oso ezaguna egin zen zarzuela generoan egindako emanaldiengatik.

## Biografia 
ezkerrera|thumb| Lucrecia Aranaren erretratua
Bere aita Hirugarren Karlistaldian hil zen Don Karlosen alde borrokan, Lucrecia ume zela. Gaztetan Madrilera joan zen Rafael López Heredia ardandegi-jabe errioxarrak bertan zuen sukurtsalean lan egitera. Honek, bere ahotsaren ahalmenez jabetuta, diruz lagundu eta kantu klaseetara joatea ahalbidetu zion, garai hartako irakasle onenak izanik ondoan.

1887an, hemeretzi urte besterik ez zituela, Madrilgo Price antzokian *La mascota* antzezlanean bigarren mailako papera egin zuen. Julián Romea Konpainiarekin berriz, Espainiako hainbat tokitan abestu zuen. Horietako saio bat iraileko jaietan izan zen Haron, bere jaioterrian. 

1896an Zarzuelako antzokian aritu zen *El Gaitero* lanarekin, eta hurrengo urtean Echegaray eta Caballero maisuen *La viejecita* estreinatu zuen, Carlosen pertsonaia interpretatuz.

1898ko azaroaren 29an Madrilgo Zarzuela Antzokian *Gigantes y cabezudos* lan komikoa estreinatu zen. . Miguel Echegarayren testua eta Manuel Fernández Caballeroren musika zuen eta Lucreciarentzat bereziki idatzitako zarzuela zen, Pilarren paper nagusian. Genero lirikoaren zarzuelarik adierazgarrienetakoa izango zen. 

Bakar batzuk soili aipatuta, 140 zarzuelatik gora estreinatu zituen eta eszenatokira irtetzeko orduan bereziki zaintzen zituen bai jantzia zein osagaiak, interpretatu behar zuen lanaren sasoiarekin fideltasuna errespetatze asmoz. Erabat diziplinatua bere ahotsa zaintze kontuetan, nagusituta ere bere onenean mantentzen jakin zuen. 1908 urtean erretiratu zen, kontzertu benefikoak ematen jarraitu zuen arren.

Mariano Benlliure eskultore valentziarrarren bikote, seme bakarra izan zuten, José Luis Mariano Benlliure López de Arana arkitekto eta margolaria, 1898ko uztailaren 5ean jaio eta 1981ean hil zena.

Lucrecia 1927an Madrilgo bere etxean hil zen garuneko enbolia baten ondorioz eta San Justo hilerrian lurperatu zuten. Senarrak domina bat zizelkatu zuen bere irudiarekin, orduz geroztik Madrilgo Kontserbatorioko abeslaririk nabarmenenari eman zaiona.
thumb|Lucrecia Arana kalea bere jatorrizko Haron.

## Omenaldiak 
* 1979an Haroko udalak *Lucrecia Arana* izena jarri zion kale bati haren omenez, ordura arte General Franco kalea izendatua eta 1937 urte aurretik La Libertad kalea bezala ezagutua.

* 2010eko uztailaren 17an, Zaragozako Musikaren Lagunen Elkarteak Lucrecia Aranari omenaldia antolatu zion Haron. Bere bizitzari buruzkoak ezagutzera emateaz gain, udalak plaka oroigarri bat jarri zuen Bretón Antzokian.

* 2017ko urrian eta abeslariaren jaiotzaren 150. urteurrenaren harira, Errioxako Gobernuak eta Mariano Benlliure Fundazioak hainbat kontzertu, hitzaldi eta argazki-erakusketa antolatu zituzten Haron eta Logroñon.
* 2019ko azaroan Haroko Musika Kontserbatorioa *Lucrecia Arana* berrizendatu zuten abeslaria jaio zeneko 152. urteurrenaren egun bezperan eta bere busto bat jarri zen bertako Torreón Museoaren sarreran, Mariano Benlliurek egingakoaren erreplika
* 2024an, Jose Uriszar Leiva margolariak Haroko Musika eskolako sarreran abeslaria irudikatu zuen 
thumb|Haroko Lucrecia Arana Musika Kontserbatorioa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lucrecia Arana abesten
* "La viejecita" zarzuelaren "Brindis" abesten Lucrecia Arana