open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pazo dos Deportes

**Pazo Provincial dos Deportes de Lugo** Lugon dagoen kirol anitzeko pabiloia da. 5100 ikuslerentzako lekua du eta 1992an inauguratu zuten.

Club Baloncesto Breogánen egoitza da, squash pistak, gimnasioa eta erantsitako kirol anitzeko pistak ditu. Areto Futboleko Liga Nazionaleko Prone Lugo AD eta Barcel Euro Puebla taldeen partidak ere hartu ditu.

Santiagoko Unibertsitateko Lugoko campusean dagoenez, batzuetan "Pazo Universitario" esaten zaio.

## Kanpo estekak
Pabellón Insular Santiago Martín

**Pabellón Insular Santiago Martín** San Cristóbal de La Lagunan dagoen kirol anitzeko pabiloia da. 5100 ikuslerentzako lekua du eta 1999an inauguratu zuten.

Tenerifeko uharteko kabildoarena da. Gaur egun Club Baloncesto Canariasen egoitza ofiziala da, non bere partidak jokatzen dituen eta klubaren bulegoak dauden. Historian zehar, hainbat ekitaldi hartu ditu, hala nola munduko kirol-ekitaldiak, kontzertuak eta mota desberdinetako bilerak.

## Kanpo estekak
Zaku-astaputz

thumb|Zaku-astaputza.

**Zaku-astaputza** (*Lycoperdon excipuliforme*) *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Hainbat modutan ager daiteke, ziba potolo moduan edo iltze edo borra moduan aurki daiteke. Erdipurdiko jangarria gaztetan, gleba oraindik zuri dagoenean.

Sinonimoa: *Calvatia excipuliformis*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 4 eta 8 (10)  cm arteko diametrokoa eta (5) 7eta 15 cm arteko alturakoa. Zuria edo marroi-horixka. Oin lodi batek eusten dion esfera forma du. Zati esferikoan dago karpoforoaren zati ugalkorra, esporak sortzea eta biltegiratzea da bere helburua. Oina antzua da, helburua sostengatzea eta esporak sakabanatzen laguntzea da. Karpoforo osoak gainazal pikortsua du; gaztetan gleba zuri bat izaten du; helduaz bigunagoa egiten da eta marroi-ilun kolorea hartzen joaten da esporazko hautsa bihurtzeko, heltzearen ondorioz karpoforoa ireki egingo da eta kanpora aterako dira.

**Etimologia:** *Lycoperdon* hitza grezierazko “lupa de lupo”-tik dator, onddoak esporen hauts bafadak isil-isilik jariatzen dituelako zapaltzean. *Excipuliforme* epitetoa berriz latinezko “excipitus” hitzetik dator, eta pitxer forma, esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Gaztetan jateko modukoa da, gleba zuria denean.

### Nahasketa arriskua 
*Lycoperdon perlatum* astaputzarekin, honek tamaina handia hartzen duenean.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Basoetan, sarreretan, ertzetan, bideetan, koniferetan eta hostozabaletan.

### Banaketa eremua 
Mundu osoa, Afrika, Ekialde Ertaina eta Indiako azpikontinentea izan ezik Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Groenlandia, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Iran, Kirgizistan, Mongolia, Japonia, Txina, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria eta Kaledonia Berria.

## Galeria 

Fitxategi:Lycoperdon excipuliforme 2.jpg
Fitxategi:Lycoperdon excipuliforme 3.jpg
Fitxategi:Lycoperdon excipuliforme 4.jpg
Fitxategi:Lycoperdon excipuliforme 5.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pabiloi

**Pabiloi** izan daiteke:
* Azoka-eremu batean, erakustokiak jartzeko erabiltzen diren eraikinetako bakoitza.
* Biologian, hodi edo konduktu baten muturreko zabalgunea.
* Arkitekturan, **pabiloi**, eraikitako multzo baten, adibidez, kuartel edo industrialde baten, zati bat osatzen duten eraikin exentuetako bakoitza.
* Musikan, **pabiloi**, Haize-instrumentuetan, tutuaren muturreko zabalgunea.
* Liturgia katolikoan pabiloiak estalki batzuk dira, hala nola **palioak** (pabilluak ere euskaraz) edo umbraculum delakoak.
Pabiloi (arkitektura)

thumb|260px|Burgk gazteluko *Sophienlust* pabiloia

Arkitekturan, **pabiloiak** zenbait adiera ditu:
* eraikitako multzo baten, adibidez, kuartel edo industrialde baten, zati bat osatzen duten eraikin exentuetako bakoitza da. 
* eraikuntza arin eta gardena ere bada, askotan ekipamendu handien ondoko leku publikoetan.

Hitza antzinako frantsesezko *paveillun* hitzetik tik dator (XII. mendea), eta hau latinezko *papilio*tik (tximeleta = papillon frantsesez). Horrela izendatzen zen jaunaren kanpadenda. Intsektuarekiko analogia Erdi Aroko denden itxura dotoretik dator. Hortik dator espazio ireki baten gainean sortutako egitura arin baina atsegin baten kontzeptua, bigarren mailako funtzio batekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jason Kenny

**Jason Francis Kenny** Bolton, Ingalaterra, Erresuma Batua 1988ko martxoaren 22a) txirrindularitzan pista modalitatean lehiatzen den atleta britainiarra da, abiadura eta keirin probetan espezialista. Zazpi aldiz olinpiar txapeldun, eta hiru aldiz munduko txapeldun izan da; historiako pistako txirrindularirik arrakastatsuenetako bat da. Olinpiar Jokoetan, pistako probetan, urrezko domina gehien dituen txirrindularia da .

Udako lau Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen 2008 eta 2020 artean, eta, guztira, zortzi domina lortu zituen: urrezkoa eta zilarrezkoa Pekinen 2008an, bi urrezko Londresen 2012n, hiru urrezko Rio de Janeiron 2016n eta urrezkoa eta zilarrezkoa Tokion 2020an. 2019ko Minskeko Europako Jokoetan, brontzezko domina irabazi zuen taldekako esprint proban.

2009 eta 2020 artean, hamar domina irabazi zituen Pistako Munduko Txirrindularitza Txapelketan, eta sei domina irabazi zituen Europako Pistako Txirrindularitza Txapelketan, 2010 eta 2019 artean.

Bere kirol arrakastagatik, Kenny Britainiar Inperioko Ordenako OBE) ofizial izendatu zuten 2012an.

## Biografia 
2006 eta 2007an junior eta 23 urtez azpiko munduko eta Europako txapelketetan hainbat domina irabazi ondoren, Kenny 2008ko Pekingo Olinpiar Jokoetan lehiatzeko hautatu zuten. Chris Hoy eta Jamie Staffekin batera, taldekako esprinteko urrezko domina irabazi zuen, sailkapen fasean munduko errekorra hautsiz. Sprint finalean, zilarrezko domina irabazi zuen Chris Hoy taldekideak urrezkoa irabazi ostean.

2012ko urtarrilean, bere lehen munduko txapelketa irabazi zuen, 2011ko Munduko Kopan Grégory Baugéren emaitzak UCIk atzeraeraginez baliogabetu ostean, dopinaren aurkako bi kontroletara ez baitzen agertu. 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan, urrezko dominak irabazi zituen taldekako nahiz bakarkako esprintean, finalean Baugéri irabazita.

Hurrengo urtean, bere bigarren munduko txapeldun titulua irabazi zuen, oraingoan, Minskeko Munduko Txapelketan ospatutako keirin ekitaldian. Baina bere urterik onena, 2016a izan zen, Londresen ospatutako Munduko Txapelketako banakako abiadura proba irabazi eta 2016ko Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan hiru urrezko domina lortu baitzituen banakako, taldekako eta keirin abiaduran.

Bere laugarren parte-hartze olinpikoan, Tokio 2020an, bi domina irabazi zituen, urrea keirin proban eta zilarra taldekako esprintean Ryan Owens eta Jack Carlinekin batera). [1]

2016ko irailetik, ezkonduta dago Laura Trott txirrindulariarekin, hura ere txapeldun olinpikoa.

## Nazioarteko domina taula 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Villa Dolores

**Villa Dolores** Ispasterren (Bizkaia) dagoen indiano-etxe modernista da.

## Kokapena 
Villa Dolores etxea Ispasterko Elexalde auzoan dago, San Miguel eliza nagusiaren parean hain zuzen ere.

## Kobeagatarrak 
Cristobal Kobeaga eta Maria Josefa Idoiaga Atxabal ispastertarrak Argentinara joan ziren XIX. mendearen bigarren erdian, eta bertan abeltzaintzan lan eginez aberastu ziren. Mar Chiquitan (Buenos Aires) bizi izan ziren, eta lau seme-alaba izan zituzten: Cristobal (1875), Jose Maria (1877), Dolores (1878) eta Benito (1880). Cristobal eta Dolores familiaren negozioarekin jarraitu zuten; Jose Mariak egin zuena ez da ezagutzen; eta Benito mediku bihurtu zen.
thumb|Villa Dolores 2022. urtean.
Benito Felipa Alberdirekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituen: Juan Luis (1911-1978), Maria Concepcion eta Jose Luis, gazterik hil zena. 1914ean, Ispasterren zela, gripe epidemia bat gertatu zen eta Benito pazienteak artatzen aritu zen; baina bera ere kutsatu eta hil egin zen.

Alargundu eta gero, Felipa Cristobal koinatuarekin ezkondu zen. Urteekin Euskal Herrira etorri ziren, Donostian bizitzen jarrita.

## Historia 
Uste denez, etxea Benito Kobeaga Idoiagaren enkarguz eraiki zen udako oporrak pasatzeko, eurak Coronel Pringlesen (Buenos Aires) bizi baitziren. 

Gaur egunean salgai eta erabilpenik gabe dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leonel Sánchez

**Leonel Guillermo Sánchez Lineros** (Santiago, 1936ko apirilaren 25a - *ibidem*, 2022ko apirilaren 2a) txiletar futbolaria izan zen.

Hamazazpi urtez jokatu zuen Club Universidad de Chile taldean. Hamazazpi urtez jokatu zuen Club Universidad de Chile taldean eta sei liga txapelketa irabazi zituen. Colo-Colo, Club Deportivo Palestino eta Club Deportivo Ferroviarios taldeetan ere jokatu zuen.

Txileko futbol selekzio nazionalarekin 85 partida jokatu zituen. 1962ko Munduko Futbol Txapelketan hirugarren postua lortu zuen selekzioarekin. Lau gol sartu zituen eta txapelketako golegile nagusia izan zen sei jokalarirekin berdinduta.
Jenna Caira

**Eujenna "Jenna" Afrodite Caira** (Richmond Hill, Ontario, Kanada, 1989ko apirilaren 1a) Kanadako softbol jokalari profesionala da, eta domina irabazi zuen olinpiar jokoetan, eta Kanadako Wild-en National Pro Fastpitch-eko (NPF) jaurtitzailea da. Caira, 2009-12 bitartean, Syracuse Orange taldeko jokalari titular izan zen, eta karrerako errekorrak ditu garaipenetan, zuritzetan eta jaurtitako sarreratan. Gainera, Big East Conference-ren karrerako liderra da kanporatzetan. 2009ko ekainetik, Kanadako emakumezkoen softbol selekzio nazionaleko kide da, eta brontzezko domina irabazten lagundu zien 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan .

## Hastapenak 
Caira Richmond Hill-en (Ontario) jaio zen Torontoiparraldean, Gormley-n hazi zen, Richmond Hill-etik kanpo . Batxilergoan zegoela, bi urtez bizi izan zen Suitzan. Jenna Syracusera joan zen 2009tik 2012ra, eta emakumezkoen softbol taldean jokatu zuen. 2009an bere lehen denboraldian, Urteko Big East Rookie izendatu zuten. Big East Conference-n 1000 kanporatze erregistratu dituen jokalari bakarra da, guztira 1051 lortu baitzituen. Syracuseren, softbol kategoria askotan, liderra da jokatutako partidatan, garaipenetan, kanporatzetan, hasitako partidatan, jokatutako partida osotan, hutsetan, ERA baxuenetan eta aurkariaren bateoren batez besteko baxuenetan. Bere senior denboraldian, Rutgers-en aurka erantzunik gabeko pilota bat bota zuen, eta Big East Conferenceren asteroko sei ohore jaso zituen. Azken urtean, All-American izendatu zuten. 2013an eta 2014an, Syracusera itzuli zen, eta entrenatzaile-laguntzaile eta jaurtitzaileen entrenatzaile gisa aritu zen.

## Selekzioa 
Cairak Senior Nazionaleko selekzioarekin jokatzen du 2009tik. Bost domina irabazi ditu Kanadarako: Urrezko bat eta Zilarrezko bi Joko Panamerikarretan eta brontzezko bi Mundu Txapelketan. 2013an, taldeko kapitain izendatu zuten. Selekziotik, 2015eko Pan-Am Jokoetan urrezko dominaren ostean erretiratu zen, baina, azkenean, selekzioarekin lehiatzera itzuli zen urte eta erdi geroago. 2021eko ekainaren 21ean egin zuen debut olinpikoa Kanadako taldearekin, Mexikoren aurka 2020ko Olinpiar Jokoetan. Cairak brontzezko domina irabazi zuen Kanadako selekzioarekin Olinpiar Joko haietan; Kanadak kirol horretan irabazten zuen lehena izan zen. Brontzezko dominaren partidan Mexiko garaitu ostean eta  sarrera jo ondoren Olinpiar Jokoak 1-1eko errekor batekin amaitu zuen,  sarrera jaurtita 1,24ko eraginkortasunez.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Bizitza pertsonala 
Jennak anaia bat eta bi ahizpa ditu. #29 zenbakia janzten du bere jaurtitzaileen entrenatzaile Todd Martinen omenez. 2015ean, Mr. D Kanadako komediako atal batean, parte hartu zuen gonbidatuta, bere burua irudikatuz. Rawlings Canadak babesten du. Orduko 65 milia inguruko abiadura ematen die bere pilota jaurtiketeri, eta bere jaurtiketaren ezaugarria aldaketa da.

## Ibilbideko estatistikak 
### NCAA 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Erkiaga Erdikoa

**Erkiaga Erdikoa** Ispasterko Soloaran auzoan dagoen baserri gotikoa da, barrokoan itxura aldatua.

## Izena 
Erkiaga izeneko baserriak (*Erkixa*, herri hizkeran) hiru dira (Goikoa, Erdikoa eta Behekoa), eta Ispasterko Udalaren katalogoan argi bereizirik ageri badira ere, hainbat leku eta argitalpenetan Erkiaga Erdikoa eta Erkiaga Behekoa baserriak nahasiak aurkitzen ditugu, batenak diren ezaugarri edo irudiak besteari esleituz, etabar.

## Historia eta ezaugarriak 
Erkiaga Erdikoa berez 1500. urte ingurukoa da, fatxada zaharren ezaugarriek erakusten dutenez. Baina 1788an aurrealdea gehitu zitzaionean itxura erabat aldatu zioten: orain aurrealdea barrokoa da, pegora batera ematen duen arku eskartzanoarekin; horren barruan ageri da antzinako fatxada gotikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Migel eliza (Ispaster)

**San Migel eliza** (Ispaster) tenplu katoliko errenazentista da.

## Kokapena 
Eliza Elexalde auzo nagusian kokatua dago, gaur egun herriaren erdigune dena. Oro har, oin angeluzuzena daukan kaxa kubiko forma tinkoa du.

Fatxadatik irteten den dorrea lauangeluarra da, eta goiko bi gorputzak nabarmentzen dira, gorputz nagusia baino txikiagoak direnak; goiko gorputzean kanpandorrea dago, eta erdi-puntuko arkuen barruan kanpaiak ikus daitezke; harrizko kupula batez errematatuta dago. Bere azpian elizako sarrera nagusia dago,

## Erlojua 
Dorrean dago, 1836 urtean Arrasateko Jose Zugaztik egina. Mekanikoa da, landua, esfera bakarra eta tren birekin.

## Eliztarrak 
Iturriza historialariaren arabera, 1790 urte inguruan, 95 etxe batzen ziren parrokia honetako eliztar legez; euretan 500 pertsona jaunartzeko eskubidearekin.

Eliz bizitzari dagokionez, ispastertar guztiak ez dira San Migel parrokiko eliztarrak: Arropain, Artika, Gardata eta Kurtziaga auzoetako bizilagunei  Lekeitioko Andra Mari parrokia dagokie; eta Mendazonako baserri batzuk, berriz (Aboitiz izenekoak adibidez) Ereñoko parrokian sartuta daude.

Fitxategi:Ispaster 594.jpg|Bueltako korridorearen zati bat
Fitxategi:Ispaster 587.jpg|Erretaula nagusia
Fitxategi:Ispaster 585.jpg|Pulpitua eta korua
Fitxategi:Ispaster 584.jpg|Beste erretaula bat
Fitxategi:Ispaster 582.jpg|Santuen irudiak
Fitxategi:Ispaster 581.jpg|Kutxa gotorra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garazi Estebez

**Garazi Estebez Guede** (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 2002ko urtarrilaren 29a) gipuzkoar txirrindularia da. Euskadiko eta Espainiako selekzioetan hartzen du parte eta etorkizun oparoa duela esaten da.

## Ibilbidea 
Gazte gaztetatik emaitza bikainak lortu zituen txirrindularitzan. 2014tik aurrera sei Gipuzkoako txapelketa kateatu zituen jarraian eta 2016tik aurrera hiru Euskadiko txapelketa ere bai. 2017an kadete mailako Euskaldun Torneoa irabazi zuen. 2018an pistako Espainiako Kopa irabazi zuen eta Espainiako txapelketatan bi domina eskuratu zituen, urrezkoa taldeka eta brontzezkoa bakarka. 2019an berriz irabazi zuen Euskaldun Torneoa, oraingoan junior mailan. 2020an Espainiako Pista Txapelketatan lau domina eskuratu zituen, zilarrezko hiru (taldekako abiadura, 500 m bakarka eta Keirin) eta brontzezko bat.

2021ean Laboral Kutxaren 23 urtez azpiko txirrindulari taldeak fitxatu zuen. Urte hartako Espainiako pistako txapelketatan zilarrezko bi domina lortu zituen Keirin eta 500 metrotrako lasterketatan.

## Taldeak 
## Palmaresa 
### Errepidean 
* Espainiako txapelketa (0):
** taldeka (1): 2017
* Euskadiko txapelketa (3): 2016, 2017, 2018
* Gipuzkoako txapelketa (6): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 eta 2020an erlojupekoa
* Euskaldun Torneoa (2): 2017, 2019

### Pistan 
* Espainiako Kopa (1): 2018
* Espainiako txapelketak:
** 2018: urrezkoa eta brontzezkoa
** 2019: zilarrezko hiru domina eta brontzezko bat
** 2020: zilarrezko bi domina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marian Rojas Estapé

**Marian Rojas Estapé** (Madril, 1983) mediku psikiatra eta idazlea da.

## Biografia 
Marian psikiatren alaba eta biloba da. Aita Enrique Rojas psikiatra eta idazlea da, eta ama, Isabel Estapé notarioa eta unibertsitateko irakaslea. Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean hasi zuen Medikuntzako lizentziatura, eta Nafarroako Unibertsitatean amaitu (2007). *"Madrilen Medikuntza irakatsi zidaten. Iruñean mediku izaten ikasi nuen»*. Karrera amaituta, psikiatrian espezializatu zen.

Psikiatriaren arloan lanean hasi aurretik, 'Por la Sonrisa de un niño' GKEarekin aritu zen lanean, Phnom Pehn zabortegiko haurrekin, eta Bronxeko (New York) ikastetxe batean eman zituen eskolak. Somaly Mam fundazioarekin ere lankidetzan jarraitzen du, Kanbodiako sexu-trafikoaren aurkako borrokan.

2012an, urtebetez, Londresera joan zen, hiriburu britainiarreko ospitale batean lan egitera, somatizazioaren arloan ikertzen. Hurrengo urtean IPADE (Mexiko) negozio eskolako irakasle gonbidatu izendatu zuten.

Espainiako Ikerketa Psikiatrikoen Institutuan lan egiten du. *Ilussio Busines and Emotions/*Ilussio negozioak eta emozioak sortzailea da, enpresako emozioei, motibazioari eta estresari buruzkoa.

Ezkonduta dago eta lau seme ditu.

## Argitalpenak 
* *Encuentra tu persona vitamina/Aurkitu zure pertsona bitamina*, Bartzelona, Espasa, 2021, 318 or., ISBN: 9488467062212.
* *Cómo hacer que te pasen cosas buenas: entiende tu cerebro, gestiona tus emociones, mejora tu vida/Zer egingauza onak pasatzeko: ulertu zure garuna, kudeatu zure emozioak, hobetu zure bizitza*, Bartzelona, Espasa, 2018, 231 or., ISBN: 9788467053302.  2019an gehien saldu zen liburua izan zen, 350.000 ale berrogei herrialdetan baino gehiagotan, besteak beste, Japonian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Marian Rojas elkarrizketa. 'Las tres puertas' saioa tve1, 2022ko martxoaren 30a
* Marian Rojasen hainbat bideo
* *“El vacío existencial es la primera causa de ansiedad/Hutsunea da antsietatearen lehen arrazoia”*, elkarrizketa Aceprensa (Madril), 2021eko azaroaren 25a
* *La neurociencia de las emociones/ Emozioen neurozientzia*. Marian Rojas-Estapé, psikiatra eta idazlea, entrevista Aprender Juntos saioan, 2021eko irailaren 13an
* *“Tienes el poder de hacer que te pasen cosas buenas/Gauza onak pasatzeko ahalmena duzu*”, elkarrizketa La Vanguardian (Bartzelona), 2019ko abenduaren 15ean
* *"Por primera vez en la historia, los jóvenes son menos inteligentes que la generación anterior/Historian lehen aldiz, gazteak ez dira aurreko belaunaldikoak bezain adimentsuak"*, elkarrizketa El Mundo (Madril), 2021eko irailaren 23a
* Marian Rojas-Estapé psikiatra
Elvira Dyangani Ose

**Elvira Dyangani Ose** (Kordoba, 1974) Espainiako arte-komisarioa da, eta 2021eko uztailetik Bartzelonako Arte Garaikidearen Museoa zuzentzen lehen emakumea.

## Biografia 
Elvira Dyangani Ose Espainiako Kordoba hirian jaio zen 1974an. Ekuatore Gineako familia baten alaba da. Artearen Historian lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, eta Arkitektura, Historia eta Arkitekturaren Teoriako Ikasketa Aurreratuen Diplomarekin osatu zituen ikasketak Kataluniako Unibertsitate Politeknikoan. Gainera, Artearen Historian eta Ikusizko Kulturan masterra egin zuen, Sage beka batekin, New Yorkeko Cornell Unibertsitatean, eta doktoretza-ikaslea izan zen unibertsitate horretako Artearen Historia eta Ikusizko Ikasketen Sailean.

2006 eta 2008 bitartean Andaluziako Arte Garaikideko Zentroan (CAAC) lan egin zuen, eta bertan Alfredo Jaar, Lara Almárcegui eta Ábalos & Herrerosen erakusketak koordinatu zituen. Aldi berean, Centre d’Art Sant a Mónican *Attempt to Exhaust an African Place* proiektua koordinatu zuen. Bere erakusketen eta ondorengo proiektuen artean daude *Arte Invisible* o *Carrie Mae Weems: Social Studies/Arte Ikusezina* *edo Carrie Mae Weems*: *Social Studies* (2010) eta Doualako (Kamerun) SUR-Salon Urbain hirurtekorako kontserbatzaile gonbidatua izatea.

2011. urtean, Nazioarteko Artearen kontserbadore gisa, Londresko Tate Modern-ekin bat egin zuen, erosketa-sailarekin lankidetza estuan, Afrikako diasporari buruzko museoaren politika garatzeko. Postu horrek Nigeriako Guaranty Trust Banken laguntza izan zuen.

2012tik 2014ra *Across the Board* proiektuaren arduraduna izan zen, Londres, Acra, Douala eta Lagosen arteko diziplinarteko proposamena, eta *Ibrahim Salahira: A Visionary Modernist* 2013ko erakusketaren koordinazioan parte hartu zuen. 2013. urtean *Rencontres* Picharen zuzendari artistikoa izan zen. *Guaranty Trust Bank of Nigeria* de la Bienal de Lubumbashi, Kongoko Errepublika Demokratikoan. Goteborgeko Nazioarteko Arte Biurteko komisarioa ere izan zen.

2018tik 2021era bitartean, Londresko The Showroomeko zuzendari eta kontserbadore izan zen, Londresko Goldsmiths unibertsitateko Kultura Bisualen irakasle eta Fondazione Pradako *Thought Council* delakoaren Kontseiluko kide.

2019an, Turner Sariaren epaimahaiko kide izan zen, Alex Farquharson, Alessio Antoniolli, Victoria Pomery eta Charlie Porter aktoreekin batera. Lau finalistak saritu zituen: Lawrence Abu Hamdan, Helen Cammock, Oscar Murillo eta Tai Shani. 2020an eta 2021ean, Argazkigintza eta Ikusizko Arteen Nazioarteko Jaialdiko komisario gonbidatua izan zen.

2021eko uztailean, Bartzelonako Arte Garaikidearen Museoko zuzendari izendatu zuten, Ferran Barenbliten ordez, eta postu horretako lehen emakumea bihurtu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gitarren der Liebe

***Gitarren der Liebe*** () 1954an Werner Jacobsek zuzendu zuen zinema musikalaren filma izan zen. Aktoreen artean Vico Torriani, Elma Karlowa eta Harald Juhnke zeuden. Filma Eastmancolor sisteman eginda, Municheko Bavaria Studiosen egin zen, Mendebaldeko Alemanian. Arte zuzendaria Hans Berthel izan zen.

## Aktore nagusiak 
* Vico Torriani Roberto Trentiren paperean
*Elma Karlowa Ilonaren paperean
*Harald Juhnke Walterren paperean
*Topsy Küppers Gisaren paperean
*Gerd Vespermann Tomen paperean
*Ralph Lothar Fred Jaquesen paperean
*Mantovani Enrico Mantovaniren paperean
* Hermann Pfeiffer Bernardoren paperean

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Colin MacKenzie. *Mantovani: A Lifetime in Music*. Melrose Press, 2005.

## Kanpo estekak 
* :Filma IMDben.
Pilarrenea

**Pilarrenea** Idiazabalgo etxe bat da, Demetrio Jauregialtzo herriko seme indianoak eraikitako indiano-etxea. 21. mendean  Idiazabalgo udalaren zerbitzu ezberdinen egoitza da: adinekoentzako eguneko zentroa, jatetxea eta hainbat ekintzatarako erabiltzen den kultur aretoa daude bertan kokatuta. 

Neobasko deituriko estiloan egindako etxea da, terraza handiarekin eta sarrerako arku dotoreekin. Kanpoaldean, lorategi zabala du; koniferoak, platanoak edota palmerak aurki daitezke bertan, beste landare batzuekin batera.

Jauregialtzo 1870. urtean jaio zen Idiazabalen, eta 16 urte zituela abiatu zen Argentina aldera. Aberastu egin zen, eta Argentinan bertan Pilar Gastaminza tolosarrarekin ezkondu zen. Idiazabalera itzuli zirenean, indiano etxea eraiki zuten 1910ean, eta emaztearen omenez, Pilarrenea izena jarri zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ispasterko udaletxea

**Ispasterko udaletxea** Ispasterko (Bizkaia) Elexalde auzoko herrigune nagusian dagoen eraikin nabarmena da.

## Historia 
Iberiar Penintsulako Gerraren testuinguruan, 1813an udaletxearen eraikina ospitale militar bezala erabilia izan zen. Frantziar Inperioaren armada herrian sartu zenean, arrazoi horregatik eraikina erre zuen. Berreraikuntza 1817an egin zen.

## Ezaugarriak 
Eraikina harlangaitzez egina dago, harlanduzko ertzekin, eta arku eskartzanodun sarrera nagusiarekin.

Beheko solairuan Herriko Taberna dago; lehengo solairuan, berriz, Udal Bulegoak. 2017 urtean, ondoko eraikina Kultur Etxe bezala egokitu zen.

Udaletxeko balkoian dagoen inskripzioak honela dio: “*Casa Consistorial de Yspaster destinada para hospital militar de Voluntarios de Vizcaya en 1813. Quemada por esta causa por los franceses y reedificada por dicho Yspaster en 1817*”.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azetil kloruro

**Azetil kloruroa**  CH3COCl (AcCl) formulako konposatu organikoa da azilo-haluroen familiakoa eta azido azetikoaren deribatutzat jo daitekeena. Likido kolorgea, korrosiboa eta lurrunkorra da.

## Prestakuntza 
Azetil kloruroa lehen aldiz Charles Gerhardt kimikari frantsesak prestatu zuen 1852an potasio azetatoa fosforil kloruroz tratatuz.

Industrian anhidrido azetikoa hidrogeno kloruroz tratatuz sintetizatzen da, azetil kloruroz ea azido azetikoz osatutako nahaste moduan.

(CH3CO)2O + HCl -> CH3COCl + CH3CO2H

Laborategian prestatzeko azido azetikoa baliatzen da lehengai moduan eta agente kloratzaileekin tratatzen da hala nola, fosforo(III) kloruroa, fosforo(V) kloruroa, fosgenoa edo tionil kloruroa.

## Erabilera 
Azetilazio-erreakzioetan, hots azetilo-talde baten txertaketetan, usatzen da azetil kloruroa. Bi kasu tipiko esterifikazioak eta Friedel-Crafts erreakzioa dira.

CH3COCl + R'CH2OH -> CH3COOR' + HCl

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cuando no sé quién soy

***Cuando No Sé Quién Soy***, "Nor naizen ez dakidanean" euskaraz, Amaia abeslari nafarraren bigarren estudioko albuma da. Lana Universal Music Españak plazaratu zuen, 2022ko maiatzaren 13an. Diskoan jasotako lau abesti aurretik single moduan atera ziren. Estiloaren ikuspegitik Indie popen kokatu izan da. Albumean, beste artisten artean, Aitanak lagundu du. Diskoan ere Los Planetas taldearen abesti baten bertsioa jaso da: «Santos que yo te pinte».

## Abestiak 
Abesti guztien ekoizleak Amaia Romero eta Cristian Quirante "Alizzz" dira.
* «Bienvenidos al show»	3:47
* «Dilo sin hablar»	 3:00
* «La vida imposible» 3:41
* «Yo invito» 3:12
* «La canción que no quiero cantarte» 2:48
* «Pesimista» 1:57
* «Quiero pero no» 3:30
* «La persona» 2:54
* «Santos que to te pinté» 3:55
* «Yamaguchi» 2:43

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :«Yamaguchi» abestia Youtuben.
San Martin baseliza (Ispaster)

**San Martin baseliza** Ispasterko Soloaran auzoan dagoen ermita gotikoa da.

## Kokapena 
Gain alde batean kokatua dago, Etxaburu izeneko parajean, Aixeder haize errotatik hurre.

## Historia 
XV. mende bukaeran eraiki zen. 

Altzari guztiak, santuaren irudia barne, 1984an jazotako sute baten ondorioz erre ziren. 

## Ezaugarriak 
erdian|thumb|300x300px|Ikuspegi orokorra
Baseliza xumea da, oin angeluzuzenarekin, bi isurkiz estalirik eta etxe bati atxikita. Harlangaitzez eraikita dago, harlanduekin izkinatan. Puntadun sarrera bat dauka eta bere atezangoetan gurutze batzuk ageri dira grabatuta. Gainera bi leiho eta bentana dintelatu bat dauzka. Gerora gehitutako zementuzko kanpandorre bat du, kanpai batekin. zenbait ekitaldi bertan ere egiten direlarik. Urtero, bestalde, azaroaren 11n auzoan erromeria egiten da baselizaren inguruan, meza emanaldiekin eta gaztaina erre janaldiarekin.

## Erreferentziak  
## Kanpo estekak
Lars Gustafsson

**Lars Erik Einar Gustafsson** (Västerås, 1936ko maiatzaren 17a - Stockholm, 2016ko apirilaren 3a) suediar eleberrigile eta olerkaria izan zen.

Literatura, estetika, soziologia eta filosofia ikasi zituen Uppsalako Unibertsitatean eta, ondoren, Unibertsitateko gobernu-organoetan lan egin zuen.

1960tik aurrera poesia eta eleberriak aldizka argitaratu zituen, eta 1962tik 1972ra *Bonniers Litterära Magasin* aldizkariko editore burua izan zen. 1983tik 2003ra, germaniar ikasketen irakasle izan zen Austingo Unibertsitatean. Identitatearen arazoa eta kritika soziala gai nagusiak dira bere lanetan. Bere funtsezko lana *Erlezain baten heriotza* da, 1978koa.

Sari ugari jaso zituen:  Gerard-Bonnier-Preis (2006), Goethe Domina (2009), Thomas Mann Saria (201, Italiako Nonino (2016).

## Lan hautatuak 
* *Språk och Lögn. En essä om språkfilosofisk extremism i nittonde århundradet*, 1978

### Eleberriak eta ipuinak 
* *Sprickorna i muren*
* *Herr Gustafsson själv*
* *Yllet*
* *Familjefesten*
* *Sigismund, ur en polsk barockfurst minnen, 1976
* *En biodlares död, 1978 (*Erlezain baten heriorza*)
* *Tennisspelarna*, 1977
* ''Berättelser om lyckliga Människor:', 1981
* *Sorgemusik för frimurare*, 1983
* *Bernard Foys tredje rockad*, 1986
* *Det sällsamma djuret från norr och andra science-fiction-berättelser*, 1989
* *En kakelsättares eftermiddag*, 1991
* *Historien med dogs*, 1993
### Olerkigintza 
* *Världens tystnad före Bach*, 1982
* *En tid i Xanadu*, 2002

## Kanpo estekak
Testu-mezu

[thumb|[SMS erabiltzen duen testu-mezua]]
**Testu-mezua** edo **mezu laburra** mezu elektronikoak konposatzeko eta bidaltzeko ekintza da, normalean karaktere alfabetikoak eta zenbakizkoak dituena, gailu mugikorren, eramangarrien edo beste ordenagailu bateragarri batzuen bi erabiltzaileren edo gehiagoren artean. Testu-mezuak sare zelular baten barruan bidal daitezke, edo Interneteko konexio baten bidez ere bidal daitezke.

Bidalitako mezuei buruzko terminoa Mezu Laburren Zerbitzua (SMS) erabiltzea zen. Testu alfanumerikotik haratago garatu zen multimedia mezuak (MMS izenekoak) sartzeko, irudi digitalak, bideoak, soinu-edukia eta emoji gisa ezagutzen diren ideogramak barne.

Testu-mezuak pertsonek, familiek eta erakundeek erabiltzen dituzte. Gobernuko eta gobernuz kanpoko erakundeek testu-mezuak erabiltzen dituzte lankideen arteko komunikaziorako. 2010ean, mezu informal laburren bidalketa kultura askoren parte onartua bihurtu zen, lehenago posta elektronikoarekin gertatu zen bezala. Horren ondorioz, SMSak modu azkar eta erraza dira lagunekin, familiarekin eta lankideekin komunikatzeko, baita dei bat zakarra edo desegokia izango litzatekeen testuinguruetan komunikatzeko ere (adibidez, gauean oso berandu deituz edo batek noiz dakien beste pertsona lanpetuta dagoela familiarekin edo lan-jarduerekin).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Telefono publiko

**Telefono publikoa** txanponak, telefono-txartelak edo kreditu-txartelak sartuz edo hartzaileak ordaintzeko dei eginez funtzionatzen duen telefonoa da. Normalean, deiaren prezioa etxeko finkoa baino garestiagoa izaten da, baina telefono mugikorraren merkeagoa. Normalean leku publikoetan egoten dira, hala nola garraio-trukagailuetan, plazetan edo merkataritza-guneetan. Telefono-kabinak bere barnean telefono publikoak dituzten espresuki egindako egiturak dira.

Telefono publikoren asmatzaileak-  William Grayk- 1889ko abuztuaren 13an jaso zuen patentea. Lehen aldiz jarri zuen Hartfordeko (Connecticut) banku batean. Gray Telephone Pay Station Company enpresa arrakastatsua sortu zuen bere asmakizuna merkaturatzeko.

1990eko hamarkadaren bigarren erditik aurrera telefonia mugikorra esponentzialki hazi zenez, tarifa erakargarriak eta erabiltzaileentzako erosotasun handiagoa ematen baitzituzten, telefono publikoak gero eta gutxiago erabiltzen ziren. Horregatik, batzuetan jasaten dituzten bandalismo-ekintzekin batera, haien mantenua garestia da telekomunikazio-konpainientzat.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Telefono-kabina

## Kanpo estekak
Schaal Sels

**Schaal Sels** (euskeraz **Sels Kopa** eta nederlanderaz:**Schaal Sels Merksem-Johan Museeuw Classic**) Belgikan jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. 1921ean sortua, 2005etik, 1.1 mailan dago. Lehen, abuztuaren amaieran jokatzen zen, baina 2007tik aurrera irailaren hasieran egiten da.

Proba honen izenak Jean-Charles Sels kazetaria omentzen du, Henri Desgrangeren kolaboratzailea eta Erratz autoren asmatzailea izan zena. 2019an Schaal Sels Merksem-Johan Museeuw izena hartu zuen eta ordutik Belgikako errepide txirrindularitzako kopako lasterketa bat da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
* Sels Koparen Palmaresa
* 

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Schaal Sels (sitiodeciclismo.net)
Trafiko Zuzendaritza Nagusia

**Trafiko Zuzendaritza Nagusia** (**DGT** Espainiako Gobernuaren Barne Arazoetako Ministerioan kokatutako zuzendaritza da, Trafiko Burutza Nagusiaren zuzendaritzaz arduratzen dena. Trafikoaren arloko eskumena arautzen duen 1959ko uztailaren 30eko 47/59 Legearen bidez sortu zen.

Trafikoa zaintzeko eta kontrolatzeko lanetan, Trafiko Zuzendaritza Nagusiak Helikopteroen Unitate bat du, EC120, AS-355N/NP eta EC135 modeloetako 21 helikopteroz hornitua, Madril, Valentzia, Sevilla, Zaragoza, Malaga, Valladolid eta Coruñako baseetan aparkatuta.

## Zuzendariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ruth Prawer Jhabvala

**Ruth Prawer Jhabvala** (Kolonia, 1927ko maiatzaren 7a - New York, 2013ko apirilaren 3a) Alemanian jaiotako britainiar estatubatuar eleberrigile eta gidoilaria izan zen.

Ruth Prawer Alemanian jaio zen familia judu batean eta 1939an Britainia Handira ihes egitea lortu zuen. 1948an britainiar herritartasuna jaso zuen. 1951n Cyrus Jhabvsla arkitekto indiarrarekin ezkondu zen eta elkarrekin Indiara joan ziren. 1975ean New Yorkera joan zen bizitzera. 1975ean New Yorkera joan zen bizitzera eta 1986an Estatu Batuetan nazionalizatu ziren.

Indian hasi zen idazten bere esperientziak kontatzeko eta hamabi eleberri, hogeita hiru gidoi eta zortzi ipuin bilduma idatzi zituen. 1975ean Booker Saria irabazi zuen *Heat and Dust* eleberriarekin.

Zineman James Ivory eta Ismail Merchantekin kolaboratu zuen. Hainbat filmetako gidoiak idatzi zituen eta gidoi onenaren bi Oscar sari irabazi zituen *A Room with a View* eta *Howards End* filmengatik, *The Remains of the Day* filmarengatik izendatzeaz gain.

## Filmografia 
## Bibliografia 
### Eleberriak eta eleberri laburrak 
### Ipuinak eta bildumak 
## Kanpo estekak
Badalonako Udal kirol-jauregia

**Badalonako Udal kirol-jauregia** () Badalonan dagoen kirol anitzeko pabiloia da. Saskibaloi partiduak jokatzeko sortua, bertan jokatzen ditu bere partiduak Club Joventut de Badalonak. 1992ko Olinpiar Jokoetarako instalazioa izan zen, non saskibaloiko lehiaketa egin zuten. Esteve Bonell eta Francesc Rius arkitektoek diseinatu zuten, eta 1992an, horri esker, Mies van der Rohe Arkitektura Garaikidearen Saria irabazi zuten.

## Kanpo estekak
Santa Kruz baseliza (Ispaster)

**Santa Kruz baseliza** Ispasterko Mendazona auzoan dagoen tenplu katoliko garaikidea da.

## Kokapena 
Baseliza Arritola baserriaren lurretan dago.

## Ezaugarriak 
1914an egina da, estilo garaikidean. Tamaina txikikoa eta landua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bentzoil kloruro

**Bentzoil kloruroa** C7H5ClO formulako konposatu organikoa da azilo-haluroen familiakoa.  Likido kolorgea da usain narritagarria duena. Hainbat produktu prestatzeko baliatzen da: peroxidoak, tinduak, perfumeak eta erretxinak besteak beste.

## Prestakuntza 
Bentzoil kloruroa (triklorometil)bentzenoa azido bentzoikoz edo urez tratatuz sintetizatzen da.

C6H5CCl3 + C6H5CO2H -> 2 C6H5COCl + HCl

C6H5CCl3 + H2O -> C6H5COCl + 2 HCl

Era berean, azido bentzoikoa fosforo(V) kloruroaren edo tionil kloruroaren moduko agente kloratzaileez tratatuz sintetiza daiteke.

## Erreakzioak 
Azilo-kloruro tipikoen jokaera kimikoa du bentzoil kloruroak. Urarekin erreakzionatzean azido bentzoikoa ematen du, alkoholekin esterrak, aminekin imidak eta Friedel-Crafts erreakzioak pairatzen ditu konposatu aromatikoekin.

Polimeroen kimikan erreaktibo erabilia den bentzoil peroxidoa sintetizatzeko lehengaia da bentzoil kloruroa.

2 C6H5COCl + H2O2 + 2 NaOH -> (C6H5CO)2O2 + 2 NaCl + 2 H2O

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scleroderma cepa

thumb|*Scleroderma cepa*.

***Scleroderma cepa*** *Sclerodermataceae* familiako perretxiko pozoitsua da. Lurrean zanpatutako patata baten itxura du, ia oinik gabea, eta izar baten moduan irekitzen da. Toxikoa, genero honetako espezie guztiak bezala

## Deskribapena 
Hona hemen bere ezaugarriak:

**Karpoforoa:** 4 cm artekoa, ia esferikoa, hanka gabea, mizeliozko lokarri gabea, estaldura lodia, leuna, denbora lehorrean edo zahartzean zatikatua, kolore arre-okretik arre-laranjarakoa, ilunagoa edo argiagoa, heltzen denean goian irregularki irekitzen da, estaldura moztean zurixka da eta denbora batera kolore arre-laranja edo arre-gorrizta hartzen du.

**Gleba:** Kolore arre-biolazeoa edo biolazeoa du, heltzen denean beltz-biolazeoa. Usain ahulekoa. Esporen kolorea arre-biolazeo ilun-iluna.

**Etimologia:** *Scleroderma* hitza grezierazko “sclera” hitzetik dator, gogorra esan nahi du eta “derma” hitzetik, azala esan nahi du.

## Toxikotasuna 
Okadak eta beherakoak eragin  ditzake.

### Nahasketa arriskua 
*Scleroderma verrucosum* perretxikoarekin, oin oso garatua du eta kanpoko estalkia ez da hain lodia. *Scleroderma areolatum* perretxikoarekin, honek ere oina du, baina ez hain garatua. *Scleroderma citrinum* perretxikoarekin, hau da ohikoena eta ez dauka oinik, baina honen gainazala asko horitzen da igurtzita.

## Sasoia eta lekua 
Hostozabalen eta koniferoen baso hareatsuetan, humus ugari dagoen lekuetan.

### Banaketa eremua 
Amerika, Groenlandia, Azoreak, Kanariak, Svalbard, Europa, Errusia, Kaukasia, Pakistan, India, Himalaiako eremua, Hego Korea, Japonia, Txina, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria, Kaledonia Berria, Hegoafrika, Ginea, Benin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizum

**Bizum** Espainian diharduen ordainketa zerbitzu-hornitzailea da, erabiltzaileen artean diru transferentziak eta dendetan erosketak egiteko balio duena.

## Historia 
2016an sortu zen eta ekainaren 27an Madirlen eratu; Bizum Sociedad de procedimientos de Pago SL enpresarena da. Enpresa horren kapital soziala 29 banketxeren artean banatuta dago; banketxe haiek, guztira, Espainian % 95eko merkatu-kuota dute, baina banku batek ere ezin du akzioen % 24 gainditu.

Zerbitzuak aukera ematen du erabiltzaileen artean ordainketak egiteko aplikazio mugikorra erabiliz eta hartzailearen telefono-zenbakia soilik ezagututa, eragiketa bakoitzeko 0,50 eta 500 euro arteko zenbatekoetarako. Egun batean bezero bakoitzeko jasotako eragiketen gehieneko zenbatekoa 2.000 eurokoa da. 2018a amaitzean, 2,5 milioi erabiltzaile zituen, eta 700 milioi euro transferitu zituen plataformaren truke. 2022ko lehen hiruhilekoan 19,6 milioi erabiltzaile zituen.

Erabiltzaileak dirua bidali nahi duenean, egiaztapen-testuko mezu bat jasoko du, kode batekin batera aplikazioan sartu beharko duena. Behin hori eginda, transakzioa eginda geratzen da eta beste erabiltzaileak berehala jasotzen du. Une horretan, hartzaileak beste testu-mezu bat jasoko du, transferitutako dirua benetan onartzen duela berretsiz, eta une horretan bere kontuan eskuragarri egongo da. Eragiketa guztia erabiltzaileek kontsulta dezaketen historia batean erregistratzen da.

Oraingoz, bezeroei erabiltzaileen arteko berehalako transferentzia-zerbitzua eskaintzeko Bizumekin jarduten duten finantza-erakundeetan ohikoa da doakoa izatea, baina banku bakoitzaren politiken araberakoa da. Transferentzia bakoitzean baimendutako diru-muga ere ez dago estandarizatuta, ezta zenbat egin daitezkeen ere; aitzitik, erakunde bakoitzak baimendutako eragiketa-kopuru batzuk eta -kopuru maximo bat ezartzen ditu.

Bizumen alternatiba Europan, edo hobeto esanda, haren hedapena SPL (SEPA Proxy Lookup) da, SEPA Request-to-Pay (SRTP) eskeman oinarrituta.

## Entitate parte-hartzaileak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Nuria Coronado Sopeña

**Nuria Coronado Sopeña** (Madril, 1971ko ekainaren 8a) kazetari feminista, idazlea eta editorea da, bereziki ezaguna genero indarkeriari, berdintasunari eta emakumeen eskubideei buruzko lanengatik.

## Ibilbidea 
Kazetaritza ikasi zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, Erasmus beka bat lortu zuen Erromako “Terza Universitá” Unibertsitatean, 1995ean; urtebete geroago lizentziatu zen, 1997an, eta urte berean beste beka bat lortu zuen: Leonardo beka, RTVEn, Erromako Korrespontsalian (1997). Halaber, masterra du Irrati Produkzioan (RNE), Bibliotekonomian eta Dokumentazioan (Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea) eta Emakumea eta Lidergoan (Aliter Eskola).

2017an, *Hombres por la igualdad* argitaratu zuen, matxismoaren aurkako borrokan konprometitutako gizonen testigantzekin.

Urte berean hasi zuen *Mujeres de Frente* feminismoari buruzko elkarrizketa-saioa Agora Newsekin. Urtebete geroago, “Diario 16 saria" jaso zuen, berdintasunaren aldeko lan profesional eta pertsonalarengatik (2018).

2012tik 2018ra Lid Editorialeko koordinatzailea izan zen.

Enisa-ko komunikazio-arduraduna da eta, Publiko, La hora digital eta Cuarto Poder hedabideetan kolaboratzen du.

2021eko abenduan hasi zen "La hora feminista" asteko telebista-saioan.

## Emakumeen aurkako indarkeriari aurre egitea 
Coronadok kazetari feminista gisa aldarrikatzen du bere burua, eta komunikabideen erantzukizuna eskatzen du emakumeen aurkako indarkeriaren tratamenduan, berdintasunaren aurrerapen eta atzerapenetan, *feminismoarekin lortzen den* berdintasuna.Bere lanetan, prostituzioa ere emakumeen aurkako indarkeriatzat hartzen du, munduan diru gehien mugitzen duen hirugarren negozioa baita, drogen eta armen atzetik. ''Matxismoa eta misoginia berrasmatu egin dira, eta puta izatea zein 'guay' den esan nahi digute. Jendeak ez du ezagutzen emakume horiek salerosketan eta esplotazioan bizi duten errealitate gogorra, %98 kasutan. *

## Argitalpenak 
* *Hombres por la igualdad* (2017) Editorial LoQueNoExiste argitaletxea. Miguel Lorenteren hitzaurrea
* *Mujeres de frente (2019)* LoQueNoExiste argitaletxea. Ana Pardo de Veraren hitzaurrea
* *Comunicar en Igualdad''. (2019) Komunikazio-profesionalentzako gida, genero-ikuspegia kontuan hartuta informazioa emateko. Emakumearen Kanarietako Institutua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Artikuluak jendaurrean
* Erdia baino gehiago. 20 minutuko bloga
* Laugarren botereko artikuluak
Pero No Pasa Nada

***Pero no pasa nada***, "Baina ez da ezer gertatzen" euskaraz, Amaia abeslari nafarraren lehenengo estudioko albuma da. Lana Universal Music Españak plazaratu zuen, 2019ko irailaren 20an. Diskoan jasotako hiru abesti aurretik single moduan atera ziren. Estiloaren ikuspegitik Indie popen kokatu izan da. 

## Abestiak 
Albumak hamar abesti ditu:
* «Última vez»	1:07
* «Quedará en nuestra mente» 3:50
* «El relámpago» 4:36
* «Nuevo verano» 4:05
* «Nadie podría hacerlo» 2:24
* «Quiero que vengas» 3:17
* «Todos estos años» 3:04
* «Un día perdido»	2:51
* «Cuando estés triste»	3:36
* «Porque apareciste» 2:54

## Taldea 
* Gitarra elektrikoak: Tom Quintans, Nuria Graham eta Diego Cendra. 
* Baxuak: Tom Qintans, Diego Cendra eta Santiago Motorizado. 
* Bateriak: Felipe Quintans eta Aleix Bou. 
* Perkutsiak: Felipe Quintans, Aleix Bou eta Santiago Motorizado.
* Sintetizadoreak: Felipe Quintans, Mora Sánchez, Alberto Cendra eta Agustín Spassoff. 
* Gitarra klasikoa: Núria Graham.
* Mandolina: Roberto Cubero.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :«Pero no pasa nada» abestia Youtuben.
Paul Mijksenaar

**Paul Mijksenar** (Herbehereak, 1944) ikusizko informazioaren arloan espezializatutako diseinatzailea da, eta nazioartean eragin handia lortu du garraio-sistemetan seinaleztapenean egindako lanari esker, hala nola Schiphol-eko eta New Jersey-ko aireportuetan edo Amsterdamgo metroan, besteak beste.

Mijksenaar informazioaren diseinuko aholkularitzaren sortzailea da. Paul Mijksenaar Archives Foundation (SAPM) ere sortu du. 2007ra arte, informazio-interfaze konplexuen diseinuan espezialista hau, Delft (Herbehereak) Teknologia Unibertsitateko  Diseinu Industrialeko Ingeniaritza Fakultateko irakaslea ere izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
John Hugenholtz

**Johannes Bernhardus Theodorus "Hans" Hugenholtz** (Vledder, Drenthe, 1914ko urriaren 31 - Bentveld, Ipar Holanda, 1995eko martxoaren 25a) Holandako lasterketa-zirkuitu eta automobil-diseinatzailea izan zen.

Aita, izen berekoa, ministro protestantea eta ekintzaile baketsua zen, bere familiarekin Purmerend-era 1918an eta Ammerstolera 1924an joan zen bizitzera.

Hugenholtzek zuzenbidea ikasi zuen eta lanbidez kazetaria izan zen, baina bere interesak autoetan zeuden. Gaztetan, motor-gidari *amateurra* zen. 1936an Nederlandse Auto Race Club sortu zuen eta Zandvoorteko zirkuituko zuzendaria izan zen 1947tik 1974ra. Geroago Parisen Association Internationale de Circuits Permanents eta Pionier Automobielen Kluba sortu zituen 1956an, eta Fédération Internationale des Voitures Anciennes (FIVA) antzinako autoetarako federazioa zuzendu zuen.

1 Formulan erabilitako hainbat zirkuituren diseinatzaile izateagatik egin zen ezaguna, erronka naturalagatik eta ezaugarri berritzaileengatik goraipatu zuten. Beste batzuekin batera, Japoniako Suzuka (1962), Belgikako Zolder (1963), Hockenheim Zirkuituko "Motordrom" zatia (1935), Espainian Jarama (1967), Kaliforniako Ontario Motor Speedway (Portland Michael Parker-en kokatutako arkitektoarekin batera) (1970) eta Belgikako Nivelles (1971) zirkuituak diseinatu zituen. Zandvoort zirkuituaren diseinuak ere askotan eman dio ospea.

1995eko urtarrilaren 10ean, Hugenholdtzek eta bere emazteak auto istripua izan zuten Zandvoorten. Bere emaztea berehala hil zen, eta bi hilabete geroago bere lesioen ondorioz hil zen etxean. Bere semea Hans Hugenholtz Jr. (1950ean jaioa) lasterketako gidaria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Biografia familiaren historian (32. orrialdea) 
* Biografia diseinatutako ibilbideak azpimarratuz
Jan Thorn Prikker

thumb| *Emaztegaia* (1892–1893), Jan Thorn Prikker-ena.
**Johan Thorn-Prikker**, **Jan** izenez ezaguna (Haga, 1868ko ekainaren 5a &ndash; Kolonia, 1932ko martxoaren 5a) Art Nouveau edo Jugendstil estiloko margolari eta diseinatzaile holandarra izan zen.

## Biografia 
Hagako Akademian ikasi zuen 1883tik 1887ra . 1910koa da bere lehen beiratea, Hageneko tren geltokirako (Westfalia) egina. Bere bizitzan zehar irakasle lanetan aritu zen: 1913tik 1918ra Esseneko Arte eta Lanbide Eskolan, 1920tik 1923ra Municheko Arte eta Lanbide Eskolan, 1923tik 1926ra Düsseldorfeko Arte Akademian eta 1926tik 1932ra. Koloniako Arte eta Lanbide Eskolan.

## Lana 
Arte erlijiosoan pertsonaia garrantzitsua izan zen. Arte aplikatuak lantzen zituen batez ere: mosaikoak, horma irudiak, altzarien diseinua eta tapizgintza, zeramika eta batik. Baina batez ere beirateen egile gisa nabarmendu zen. Bere beirazko margoek Alemaniako margolari askoren eragina izan zuten. Berari egozten zaio Renanian nazioarteko estilo artistikoa zabaltzea. Bere estiloa oso originala da, nahiz eta orokorrean Holandako modernismoaren barruan kokatzen den, dekorazio-motiboekin eta gai alegoriko-sinbolikoekin. Puntillismoa, Sinbolismoa, arte kristau goiztiarra, Les Nabis, Orfismoa eta *Der Blaue Reiterren* eragina ere jaso zuen. Batzuetan arte abstraktura hurbiltzen den moduan estilizatzen ditu motiboak .

Bere margolan ospetsuena *Emaztegaia* mistikoa da, 1893 Otterloko Kroller -Muller Museoan. Beste koadro *bat Tulipanen zelaian dagoen Madonna da*.

## Erreferentziak 
* Walter, Ingo F. (editorea), *Twentieth Century Art*, Taschen. ISBN 3-8228-6805-I
* Walter, Ingo F. (editorea), *The Masters of Western Painting*, Taschen, 2005, 

## Kanpo estekak
Ontario Motor Speedway

**Ontario Motor Speedway** Ontarioko (Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak) autodromo bat izan zen, 1970ean ireki zena.

Autodromoak bi trazadura bereizten zituen: trazadura obaloa (Indianapolis Motor Speedway-aren antzekoa) 4 kilometro (2,5 mi) neurtzen zituena eta 5.140 kilometro (3.194 mi) mistoa.

Kaliforniako 500 Mila obaloan ospatu zen, 1970 eta 1978 urteen artean USAC Txapelketa Nazionalerako eta 1979 eta 1980ko CARTerako balio duen data. Antolamendu berean, NASCAR Kopak 500 kilometroko lasterketa ere jokatu zuen 1971 eta 1972an eta 1974tik 1980ra, otsailean eta martxoan jokatu ziren lehenengo urteetan hurrenez hurren, eta azaroan 1974ko azken data gisa.

Era berean, Ontariok 1971n 1 Formula eta A Formula (F5000) zita bat antolatu zuen, Questor Grand Prix izenekoa, eta National Hot Rod Association (NHRA) eta IMSA GT txapelketako lasterketak.

Zirkuitua Chevron enpresak erosi zuen 1980an eta handik urtebetera eraitsi zuten, urbanizazioen garapenaren alde, merkataritza gune bat eta kirol ekitaldi eta kontzertuetarako estadio bat, besteak beste.

## Kanpo estekak 
* Ontario Motor Speedway-n ospatutako lasterketak UltimateRacingHistory.com webgunean
* Non zegoen Ontario Motor Speedway?, InsideTheEI, 2013ko azaroaren 28an.
* Ontario Motor Speedway Charlie's Angels-en
Marre Moerel

**Marre Moerel** (Breda, Herbehereak, 1966) 2002tik Madrilen bizi den diseinatzaile holandarra da. 

## Ibilbidea 
Moda diseinua ikasi zuen Rotterdam-en, eskultura Exeter School of Fine Arts-en eta altzarien diseinua Royal College of Art-en. 1993an New Yorkera joan zen, non Parsons School of Design-en irakasle eta *freelance* diseinatzaile gisa lan egin zuen, Cappellini, Cell, Kenzo eta Offect bezalako markentzat. 

2002an Madrilera joan zen bizitzera, 2001eko irailaren 11ko atentatuen ostean, eta bertan bere estudio-denda sortu zuen eta bertan altzarien, argiztapenaren, baxeren eta osagarrien diseinuan lan egin zuen, eta hainbat bilduma ditu. 

Madrilgo Udalak sustatutako eskulan espainiar abangoardiako programetan parte hartu zuen, bere *Food on the table* bilduma aurkeztuz.   2015ean, Interiores aldizkariaren urteko Influencer saria irabazi zuen. 

Bere lana azaltzeko, esan daiteke: «Moerelen nahia beti izan da betiko objektu garaikide sortzea, egungo sentimendua erreferentzia historikoekin batzeko gai direnak, horietako bakoitzari berezko umore eta fintasun zentzua galdu gabe»  .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak