open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hipaspista

thumb|250px|eskuinera|Hipaspista baten marrazkia
**Hipaspistak**, mazedoniar armadaren gorputz miilitar bat dira, baina ez dira bere funtzioa eta ekipamendua argi ezagutzen. Euren izen osoa ὑπασπισταὶ τῶν ἑταίρων, hupaspistaì tỗn hetaírôn ("Hetairoien ezkutariak"). Jatorrian, falangetarren zerbitzariak ziren.

Antzinako iturrietan ez da xehetasun argirik aurkitzen, eta, horregatik, gai honetan espezialistak direnek, espekulazio soila baino ezin dute egin. Batzuk, mazedoniar falangearen barnean eliteko unitate bat zirela diote. Beste batzuk berriz, komando erako infanteria arineko unitate bat zela. Iturri klasikoetatik garbi atera daitekeena, lerro nagusiaren eskumaldean zeudela da, infanteria astuneko eraketa bat izatea adieraz lezakeena (nabarmendu beharrekoa da eskumako hegalak, falangea eraketa nagusi bezala zuten armadetan zuen garrantzia), baina, beharbada, falangearen ezberdina.

## Ekipamendua 
Bere ekipamendua ezagutzeko, Alexandro Handiaren hilobiari so egin behar zaio, non, mazedoniar estratega, larru edo lihozko armajantziekin babestutako tropa batzuekin agertzen den, eta pterygeekin, kasko traziarrekin eta knemidekin, aspis edo hopla eramanez. Hipaspistak baziren, hoplitek bezala borrokatzen zuten.

## Ezaugarriak 
Euren ezaugarriek, armadari mugikortasun handiago ematen zioten, mazedoniar falangearen inpaktua gogorra zen arren, hipaspistak azkarragoak eta malguagoak baitziren. Hipaspistak, gainera, borroka arinean prestatuak ziren, lantza labur eta xabalinekin, eraso bakunetatik gertu zeuden izaera taktikoa hartuz. Beraz, mazedoniar falangearen eta honen zalditeria astunaren arteko lotura bikaina eratzen zuten.

## Erabilera 
Soldadu hauen erabilera, hasiera batean, Filipo II.a Mazedoniakoak bultzatu zuen, Alexandro Handiaren aitak, eta honek bere punturik gailenera eramana. Baina ez da diadoko eta Pirroren garaian ere mantendu zela ahaztu behar.

## Ikus, gainera 
* Pezhetairoi
* Argiraspida
* Somatophylakes

## Kanpo estekak
Panfilia

200px|thumb|Eskualdearen kokapena
**Panfilia** (,  esan nahi duena), K.a. 133an erromatar probintzia bihurtu zen egungo Turkia hegoaldeko lurralde bat zen. Honako beste lurralde edo probintzia hauek zituen mugakide: Lizia mendebaldean, Zilizia ekialdean, Mediterraneo Itsasoa hegoaldean eta Taurus mendiak, Pisidiatik banatzen zutena, Galazian, iparraldean. Egungo Turkiako Antalya probintziari dagokio. Klaudio enperadorearen garaia, probintzia, Pisidia barnean hartzeraino hedatu zen, Frigia eta Likaoniaren lurraldeak murriztuz.

Eskualde honetako portu nagusia, biziki greziartua zegoena, Side zen.

Panfilian, honako antzinako hiri hauek aurkitzen ziren:

* Lirnas edo Lirnessos
* Tenedos
* Korakesion, egungo Alanya
* Olbia
* Korikos
* Aspendos, gaur egun hondakinetan dagoen greziar kolonia
* Attaleia, egungo Antalya
* Perga, Panfiliako hiriburua, gaur egun hondakinetan dagoena
* Sillion
* Side
* Zibira
* Ptolemais

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eumenes III.a

**Eumenes III.a** (), jatorrian **Aristoniko** () deitua, Pergamoko tronurako erregegai bat izan zen.

Pergamoko azken erregea izan zen Atalo III.a hil zenean, K.a. 133a, bere erresuma Erromatar Errepublikari eman zion. Baina, erromatarrek, Pergamorekiko zituzten eskubideak baliatzen denbora asko eman zutenez, Aristonikok, Pergamoko aurreko errege bat izan zen Eumenes II.aren ezkontzaz kanpoko semea zenak, botere hustasuna, tronua aldarrikatzek probestu zuen, Eumenes izen dinastikoa hartuz.

Hasieran, greziar hirien askatasuna aginduz babesa lortzen saiatu zen. Honek huts egin zuenean, barne laguntza bilatu zuen, esklabo eta mirabeentzako askatasuna aginduz. Ez dago argi ze puntutaraino izan zen iraultzaile sozial bat, edo soilik tronurako arerio dinastiko bat. Blosio Kumasekoa elkartu zitzaion, Tiberio Grakoren alde ere egin zuen estoiko bat, eta Misian, Heliopolis, "eguzkiaren hiria" izeneko estatu bat sortzea agindu zuena, non guztiak askeak izango ziren.

Eumenesek, atalidar errege flotarekin, Itsaso Beltzeko itsasarteetatik Kariarainoko kostaldea okupatu zuen, pirata bezala arituz.

Bere aurka bidali zen lehen armada, K.a. 131n, Publio Lizinio Kraso Dives Muzianoren zuzendaritzapean zegoen, garaitua eta hila izan zena. Orduan garaitu zuten efesoarrek Eumenes lehen aldiz euren flotarekin, barnealderantz atzera egitera behartuz, non heliopolistar tropa bat bildu zuen (Heliopolis estatuko biztanleak.

Baina, Eumenes, K.a. 129an garaitu eta harrapatu zuen K.a. 130ean Asiako kontsul izan zen Marko Perperna zuzendutako erromatar armada batek. Eumenes errenditu ondoren, preso bezala parte hartu zuen Erromako garaipen desfilean, eta, ondoren, exekutatua izan zen.
Kheti III.a

**Neferkara Kheti** edo **Kheti III.a**, Egiptoko IX. dinastiako gobernari bat izan zen, K.a. 2130 inguruan gobernatu zuena.

Egiptoko XI. dinastiako Intef III.aren garaikidea da. Kheti III.ak, Abidoseko nomoa bereganatu zuen, Intef III.a erregeak domeinatua, baina, dirudienez, hiria matxinatu egin zen, eta Khetik, su eten bat adostu behar izan zuen eta deltako asiarren aurka borrokatzeaz konformatu.

Bere izena, Kheti sa... Neferkara..., Turineko Errege Kanonean agertzen da, 4.23 erregistroan.

Ez da Abidoseko Errege Zerrendan agertzen, ezta Saqqarakoan ere. Sexto Julio Afrikanok eta Eusebio Zesareakoak ere ez dute aipatzen.

Aditu batzuen arabera, Egiptoko X. dinastiako errege bat izango litzateke.
Marful

**Marful** Galiziako musika taldea da, aurretik ibilbide luzea duten musikariek sortutakoa eta hizkuntza galaikoportugesa erabiltzen duena.
 
2006an *"Marful"* lehenengo diskoa argitaratu zuten, eta urte hartan bertan *"Llengües Vives 1996-2006"* bilduman parte hartu zuten.

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgunea
Ecléctica Ensemble

**Ecléctica Ensemble** Galiziako musika taldea da, 2004an sortutakoa, hizkuntza galaikoportugesa erabiltzen duena eta *"Música pola supremacia estética"* lelotzat hartu duena.
 
2006an *"Llengües Vives 1996-2006"* bilduman parte hartu zuten eta 2008an *"Ecléctica Ensemble"* lehenengo diskoa argitaratu zuten.

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgunea
Akondia

**Akondia**, **Arrikurutz** edo **Akondiagana** Eibarren kokatuta dagoen mendia da, Kalamua mendigunearen zatia dena. 

Akondia izena bere magalean dagoen baserritik datorkio, Ixuan kokatutakoa.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Arrate, Eibar, Elgoibar, Ixua.

## Historia 
Arrikurutzeko landak historian zehar zenbait aldiz izan dira gudu-zelaiak. 1390ean Akondian Unzueta oinaztarrek Ibarguren ganbotarrak borrokatu zituzten. Ibargurendarrak, gudua ez ezik Joanes Ibargurengoa ere galdu zuten. Ganbotarrek 1420ean hartu zuten mendekua, eibartarren dorretxea errez. Urte bi geroago, berriro Akondian, Unzuetatarrek etsaiak mendean hartu zituzten.

Espainiako Gerra Zibilean borroka latzak gertatu ziren mendi honen inguruan, 1936 eta 1937 arteko neguan hain zuzen ere. Intxorta mendietan gertatu legez. Altxatutakoak tontorrean zeuden, gudariak, berriz, magalean.

## Abiapuntuak 
* Ixuako mendatetik: 45m.
* Eibartik: Ordu 2 eta 15 m.

## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako mendien zerrenda

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Akondia / Arrikurutz, *http://www.euskal-herria.org/*.
La Orquestina del Fabirol

**La Orquestina del Fabirol** Aragoiko musika talde beteranoa da, aragoiera eta gaztelania erabiltzen dituena.

Euren lanetan espainieraz eta aragoieraz abesturako kantak konbinatzen dituzte, bere karreran zehar, guztira, bederatzi disko biltzen dituzte eta *Espainiako folk musika talde onenaren* saria jaso dure Musikari Gazteen Lehiaketa Nazionalean 1991an.
 
2006an taldearen 20. urteurrena ospatzeko *De fabiroles y otras gaitas* (Rolde de Estudios Aragoneses argit., egilea Javier Ferrández "Piri") liburua kaleratzen dute, bertan *20 años de Fabirol* bilketa diskoa dakarrela. Urte hartan bertan *"Llengües Vives 1996-2006"* bilduman ere parte hartu zuten.

## Diskografia 
# *Suda, suda, fabirol!* (1989)
# *Zorras, pollos y villanos* (1992)
# ''Me'n baxé ta tierra plana* (1994)
# *Albada al Nacimiento* (1996)
# *Danzas de Sobrarbe* (2000)
# *Acumuer* (2002)
# *Ninonaninón* (2005)
# *20 años de fabirol* (bilduma, 2006)
# *Pedro Saputo'' (2013)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Taldearen bloga
Freka

**Freka** (?-Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2754), Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da, eta, bere istorioa, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Rohirrim eta dunledinar jatorriko gizon aberats bat da, ustez, Eorlen etxekoen senidea Freawine erregearen ondorengo bezala, Helmen garaian Rohango erregearen aholkularia. Bere itxura fisikoa, ile beltzaranagatik eta bere "gerri zabala"gatik bereizten zen. Bere lurraldeak, Rohango mendebaldeko muga eratzen zuen Adorn ibaiaren bi alboetan aurkitzen ziren.

Frekak, bere seme Wulf Helmen alabarekin ezkontzeko asmoa zuen. Asmo honekin abiatu zen Edoraserantz, armada handi batekin, erregearen baimena eskatzera. Baina erregeak ezezkoa eman zion, eta Frekak, Helm iraindu eta mehatxatu zuen lehia bat hasi zen. Bilera amaitu ondoren, kanpora irten eta Helmek berak, Frekari, hau berehala hil zuen ukalbikada bat eman zion, honen ondorioz, Helmek, Burdinazko Esku ezizena jaso zuelarik. Honen jarraian, Frekaren semea eta honen senide guztiak, erregearen etsai bezala aldarrikatu zituen.

Lau urte beranduago, Frekaren seme zen Wulf, berriz Edoraserantz abiatu zen dunledinarren armada baten buru mendeku bila, eta lortu zuen nahi zuena, Rohango tronua bereganatuz.
Uno straniero a Paso Bravo

***Uno straniero a Paso Bravo***, 1969an Salvatore Rosso zine zuzendari italiarrak zuzendutako spaghetti western azpigeneroko film bat da.

## Istorioa 
Urte luzeak kartzelan eman ondoren, Gay Paso Bravora itzultzen da, duela urte batzuk, hiltzaile batzuk, bere emaztearen arrantxoa suntsitu eta su eman zioten tokia. Gayk, guztiak suntsitzen saiatuko den mendeku bat hasiko du.

## Aktoreak 
* Antonio de Teffé
* Eduardo Fajardo
* Giulia Rubini
* José Jaspe
* José Calvo
* Adriana Ambesi
* Jesús Tordesillas
* Antonio Cintado
* Claudio Biava
* Ignazio Leone
* Luis Gaspar
* Corrado Olmi

## Kanpo estekak
Erdialdeko Amerikako eta Karibeko VIII. Jokoak

**Erdialdeko Amerikako eta Karibeko VIII. Jokoak** Venezuelako hiriburu Caracasen jokatu ziren. Erdialdeko Amerikako eta Karibeko Jokoak hartu zituen Hego Amerikako bigarren hiria izan zen.

## Historia 
VIII. Joko hauek, 1958ko abenduak 2 eta 18 bitartean ospatuko zirela iragarri zen, baina, Marcos Pérez Jiménezen diktadura haustearen ondorioz, joko hauen ospakizuna, hiru aste inguru atzeratzen da, 1959ko urtarrilak 6tik 15 arte, Venezuelako hiriburu den Caracasen. Joko hauen VIII. edizio honetan, 1150 kirolarik parte hartu zuten, 17 kiroletan.

Dominikar Errepublikak, Haitik, Hondurasek eta Kubak ez zuten parterik hartu, azken honen falta izan zelarik gehien nabaritu zena, berriki garaile irten zen Fidel Castroren iraultzaren ondorioz. Beste alde batetik, Guyanak lehen aldiz parte hartu zuen joko hauetan.

Azken emaitzak, Mexiko utzi zuen garaile, bigarren, herrialde antolatzailea bera geratu zelarik, Venezuela.

## Dominak 
## Kanpo estekak
Gnomo

Herri usadioaren arabera **gnomo** bat itxura txiki eta giza jarduerak dituen izaki txiki bat da, hau basoetan bizi da eta batzuetan gizakion etxeetan. Ohitura hau oso hedatua dago Europan zehar, batez ere Iparraldeko Herrialdeetan eta Ingalaterran, handik Estatu Batuetara igaro zelarik.

**Gnomoa** delakoa, izakeraz onbera da, naturarekin bat eginik bizi da, honetatik beharrezkoa duena bakarrik ateratzen duelarik. Gizakiekin harreman gutxi izaten ditu; nahiz eta azken honek izakiarekin ongi jardun ezkero, gnomoak lagundu edo ongia egiten dion. Askotan Euskal Mitologiako galtzagorri, iratxo eta ipotxekin parekatu ohi da.

## Marrazki bizidunak 
* David el Gnomo (1985-1986), espainiar marrazki bizidun telesaila.

## Kanpo estekak
San Leonardo de Yagüe

**San Leonardo de Yagüe** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 50 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 2.335 biztanle zituen 60,58 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  San Leonardo de Yagüeko udalaren webgunea.
Tardelcuende

**Tardelcuende** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 25 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 530 biztanle zituen 64,14 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Torreblacos

**Torreblacos** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 40 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 32 biztanle zituen 17,46 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Niuafo'ouko plaka

thumb|500px|Niuafo'ouko plakaren mapa
'''Niuafo'ouko plaka''', mikroplaka tektoniko bat da, 0,00079 estereorradianeko hedadura duena. Oro har, Indoaustraliako plakari lotua dago. Niuafo'ou izeneko Tongako uhartetik hartu du izena.

Ozeano Barearen mendebaldean dago, eta izena eman dion Niuafo'ou uhartea barne hartzen du.

Niuafo'ouko plakak mugakide ditu Futunako plaka, Tongako plaka, Pazifikoko plaka eta Indoaustraliako plaka.

Niuafo'ouko plaka, milioi bat urteko, 3,255ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 06º 87' ipar latitudean eta 168º 87' mendebal longitudean kokatutako polo baten arabera.

## Kanpo estekak
Villaciervos

**Villaciervos** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 12 kilometrora dago. 2013ko erroldaren arabera 93 biztanle zituen 81,67 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Velilla de la Sierra

**Velilla de la Sierra** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 7 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 34 biztanle zituen 18,57 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Valdenebro

**Valdenebro** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 61 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 134 biztanle zituen 51,41 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Mimirren putzua

**Mimirren putzua**, eskandinaviar mitologiaren arabera, jakinduria zegoen tokia da. Yggdrasil zuhaitzaren erroetatik gertu zegoen, eta Mimir izeneko Jotunak zaintzen zuen, bere izena, erraldoi honengandik jasotzen duelarik.

Eskandinaviar mitoetako batean, Odin jainko Æsirrak, bere begietako bat eman behar izan zuen putzu horretatik edan, eta, horrela, jakinduria lortzeko.

## Kanpo estekak
Bretainiako bandera

thumb|Bandera moderno baten diseinua.

**Gwenn-ha-du**, Bretainiako bandera da eta bretainieraz *zuria eta beltza* esan nahi du. Loira Atlantikoa frantziar departamentuko bandera ez ofizial gisan ere erabiltzen da.

Haren neurriak ez daude ongi zehaztuta, 9:14&nbsp;cm-tik 8:12 metrora doaz. Ez dute bakarrik elkarte kultural eta autonomistek erabiltzen, baita jende guztiak ere, orokorrean. Urte askoz, frantziar agintaritzak independetismoaren ikurtzat hartu izan du, baina joera aldatu egin da eta banderak jada ez du ñabardura politikorik, eraikin publikoetan agertzen baita, beste bandera ofizialekin batera. Bretainia guztian oso erabilia da eta udaletxe bretoi askotan ikusten da. Frantziar eskualdeetako banderen legislazio aldaketa dela eta, beharbada autoen matrikuletan ere ikusi ahal izanen da etorkizunean. Diseinu ohikoena goikaldean agertzen den irudikoa da.

## Bandera historikoa, gurutze beltza 
thumb|ezkerrera|*Kroaz du* edo *Gurutze beltza*

Bretainieraz: *Kroaz du* (Gurutze beltza). Gudaloste Bretoiaren bandera eta ikurra da (XIV-XVI. mendeetan). Historikoki, bretoiek hondo zuridun gurutze beltza erabiltzen zuten, San Piran-go pendoiaren alderantziz, Kornualles-eko bandera.

1188an Aitasantuak gurutzatu bretoiei eskaini zien berenganako onarpen edo omenaldi gisa, beste gurutzatuei eman zitzaizkien gurutze gorri, zuri, hori eta berdeekin batera (gaur egun gurutze eta bandera horiek herrialde eskandinavoetan erabiltzen dituzte). Ehun Urteko Gudan gurutzea kristau monarkien ezaugarri bilakatu zen.
Eredu historiko hori da talde tradizionalistek nazionalisten aurrean defendatzen dutena, sustrai historikoak izateagatik eta estatubatuar oinarririk ez izateagatik.

Bretoi batzuen ustetan, bandera hura beltza eta zuria soilik erabiltzen zituen bakarra zen; halere, badira beste bandera zuri-beltzak darabiltzaten herrialde edo eskualdeak: Fribourg-eko kantoia, Zeuta, Kornualles eta Lisboa, besteak beste. Zinezkoa izan litekeena da desfileetan buru gainean eramaten den munduko bandera bakarra izatea.

## Bandera abertzalea 
Gaur egungo bandera bretoia Morvan Marchal-ek 1923an sortu zuen (1900-1963 urteen artean, zenbait erakunde politiko eta kulturaletako kide izan zen). Estatu Batuak eta Greziako banderak erabili zituen oinarritzat, garai hartan bi herrialdeok askatasuna eta demokraziaren ikur gisan ikusten baitziren.

Bederatzi lerro beltz horizontalek Bretainiako Dukerria historikoki banatzen duten elizbarrutiak dira. Bost lerro beltzek frantsesa eta galoa hitz egiten diren komunitateak irudikatzen dituzte (Dol-de-Bretagne, Nantes, Rennes, Saint-Malo eta Saint-Brieuc). Lau lerro zuriek bretainieraz hitz egiten diren elizbarrutiak irudikatzen dituzte (Trégor, Léon, Cornouaille eta Vannes. Erminioak Bretainiako Dukerriaren erreferentzia dira.

irudi:Blason Pierre Ier de Bretagne.svg|
irudi:Kroaz Du.svg|
irudi:Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|
irudi:Blason Rennes.svg|

## Ikus gainera 
* Bretainia

## Kanpo estekak 
*  *Bannieloù Breizh*, Bretainiako heraldika
* Gwenn ha du, bandera bretoiaren historia
* Bretainiako banderak
* Lexilogoak: ikur bretoiaren historia
Anax

**Anax** edo **Anakte**, greziar mitologian, (antzinako grezieraz Ἅναξ), erraldoi bat zen, Urano (Zerua) eta Gea (Lurra)ren semea eta Asterionen aita zen.

Miletoko elezaharrek, bi belaunaldiz Anaktoria izena izan zuena, Anax, herrialdeko errege bezala deskribatzen dute, baina, bere semearen erregealdian, Anax bezala erraldoia zena, hiria eta lurraldea, Mileto izeneko kretarrak konkistatu zituen, nork izena aldatu zuen.

## Iturriak 
* Pausanias i.35 §5, vii.2 §3

## Kanpo estekak
Lytir

**Lytir** edo **Lýtir**, eskandinaviar mitologiako jainkotzat hartzen da. Baina ezagunagoa da antzinako jainko bat bezala, beharbada historiaurrekoa, eta, horregatik, Vanir bezala hartua, eskandinaviar mitologiako lehen jainkoak izan zirenak. Bere izena, antzinako eskandinabierazko *hlutr* hitzarekin lotzen da, "zatia" esan nahi duelarik. Lytir, Flateyjarboken agertzen da, non suediar errege batek, jainkoari aholkua eskatzen dion. Bere gurtzan, völvak aritzen zirela ezagutzen da. Lytir ez da beste inon aipatzen, baina bere izena, bere izenaren elementuak izan zitzaketen suediar hitzetan agertzen da, *Lytisberg* edo *Lytislunda* kasu.

## Kanpo estekak
Venera 6

1969ko urtarrilak 10ean jaurtia, **Venera 6** zunda, Venera 4 eta Venera 5en oso antzekoa zen, baina askoz erresistenteagoa diseinuari dagokionez. Artizar planetaren atmosferara gerturatu zenean, kapsula bat bidali zen ontzi nagusitik, Artizarraren atmosferan, 1969ko maiatzak 7an sartuz. Kapsula honek, paratxutean jaisten ari zen bitartean datuak hartzen joan ziren tresna zientifikoak zeramatzan. Zundak, datuak, 51 minutuz igorri zituen.

## Kanpo estekak
Cincinnatiko Mastersa

**Cincinnatiko Mastersa** AEBetako Cincinnati hiriko Masoneko suburbioan urtero jokatzen den tenis txapelketa da. ATP World Tour Masters 1000 txapelketetako bat da, Grand Slam txapelketen ostean garrantzia gehien duten txapelketak alegia.

Gizonezkoen alorrean 1999. urtean jokatzen zen, emakumezkoetan urte bat beranduago jokatzen hasi zelarik. Emakumezkoetan 1974. urtetik 2004. urte bitartean jokatzeari utzi zitzaion. Gizonezkoen eta emakumezkoen txapelketak ez dira aldi berean jokatzen, lehena abuztuan egiten da eta emakumezkoena aldiz uztailean.

Izen ofiziala '''Western & Southern Financial Group Masters & Women's Open** da, izen hau bere babesle ekonomiko garrantzitsuena denarengatik hartzen duelarik. Pista gogorrean jokatzen da gaur egun txapelketa, baina 1970-1972 eta 1976-1978 urte tarteetan lur harrotuan jokatu zen.

## Historia 
Txapelketa **Tri-State Tennis Tournament'* izenpean 1899. urtean jokatzen hasi zen. Hasiera batean partiduak *Avondale Athletic Club*ean jokatzen ziren, gerora egoitza behin baino gehiagotan aldatuko zelarik, bai eta txapelketa jokatuko zen gainazala ere. Bere hastapenetan, garaiko txapelketa gehienen antzera, belar gainean jokatzen zen txapelketa.

1903. urtean, Cincinnati Tennis Clubera aldatu zuen egoitza, bertan partiduak lur harrotuan jokatzen zirelarik. 70 urte beranduago, 1972. urtean, aldaketa berri batek Queen City Raquet Clubera eraman zuen egoitza, Sharonvillen. Arazo ekonomikoak zirela eta, 2 urte beranduago leku aldaketa berri bat jasan behar izan zuen txapelketak, kasu honetan Cincinnati Convention Centerrera, aldi berean emakumezkoen txapelketa jokatzeari utzi zitzaion. 1975. urtean, Old Coneyra eraman zuten txapelketa.

Azkenik, 1979. urtean, gaur egun duen kokalekura eraman egin zuten, Masonera hain zuzen ere. Orduan izan zen txapelketaren antolatzaileek estadio finko bat ezartzea erabaki zutenean, gerora beste bi estadio batuko zitzaizkiolarik. Honek Cincinnatiko Mastersa (4 Grand Slameko txapelketekin batera), hiru estadio finko dituen txapelketa bakarrean bihurtzen duelarik. *Center Court*, *Grandstand Court* eta *Court 3'' izenarekin ezagunak direlarik.

Gaur egun txapelketa Western and Southern Financial Grouparen esku dago, zeinek 2004. urtean, Belgikan jokatzen zen txapelketa baten eskubideak eskuratu ostean, emakumezkoen txapelketa berrartzea lortu zuten.

## Finaleko emaitzak 
### Banakakoa gizonezkoetan 
1970 urtetik aurrera:

### Banakakoa emakumezkoetan 
2004 urtetik aurrera:

### Binakakoa gizonezkoetan 
1968 urtetik aurrera:

### Binakakoa emakumezkoetan 
2004 urtetik aurrera:

## Txapelketa gehien irabazi dutenek 
### Gizonezkoetan 
* 4 garaipen:
**  Mats Wilander: 1983, 1984, 1986, 1988
* 3 garaipen:
**  Pete Sampras: 1992, 1997, 1999
**  Andre Agassi: 1995, 1996, 2004
**  Roger Federer: 2005, 2007, 2009
* 2 garaipen:
**  Harold Solomon: 1977, 1980
**  Stefan Edberg: 1987, 1990
**  Michael Chang: 1993, 1994
**  Andy Roddick: 2003, 2006

## Kanpo estekak 
* Txapelketaren web ofiziala
Kheti IV.a

**Meri...ra Kheti** edo **Kheti IV.a**, Egiptoko IX. dinastiako gobernari bat izan zen, K.a. 2120 inguruan gobernatu zuena.

Bere izenaren zati bat, Meri...(Ra) Kheti, Turineko Errege Kanonean idatzia dago, 4.24 erregistroan.

Ez da Abidoseko Errege Zerrendan agertzen, ezta Saqqarakoan ere. Sexto Julio Afrikanok eta Eusebio Zesareakoak ere ez dute aipatzen.

Adituren batzuen arabera, Egiptoko X. dinastiako errege bat izango litzateke
Berlingo Polizia

**Berlingo Polizia** (alemanez *Der Polizeipräsident in Berlin*) Alemaniako Berlingo autonomia estatu-hiriaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Berlin hirian dago.

## Kanpo estekak 
* Berlingo Poliziaren webgune ofiziala

thumb|300px|ezkerrera|Poliziaren autoa.
Saxonia Behereko Polizia

**Saxonia Behereko Polizia** (alemanez *Polizei Niedersachsen*) Alemaniako Saxonia Behereko autonomia estatuaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Hannover hirian dago.

thumb|300px|ezkerrera|Poliziaren autoa

## Kanpo estekak 
* Saxonia Behereko Poliziaren webgune ofiziala
Arretiumgo gudua

**Arretiumgo gudua**, K.a. 284an, Erromatar Errepublika eta zenbait tribu zelten artean, batez ere boioak eta senoiak, gertatu zen gatazka militar bat izan zen. Luzio Zezilio Metelo Denter zen erromatar armadaren komandantea, kontsul karguarekin (edo *praetor urbanus* edo prokontsul, gudua, K.a. 283. urtearen hasieran gertatu bazen).

Galiarrek irabazi zuten gudua, erromatar armada suntsituz eta Zezilio (ustez behintzat) eta zazpi tribuno militar hilez. Zelten garaipenak, zelten, unbroen eta etruriarren arteko Erromaren aurkako aliantza berrezartzeko bidea ireki zuen, K.a. 283ko zeltar inbasioa eraginez.

Nahasmen handia dago gudua gertatu zen urteari eta Zezilio erromatar komandanteak zuen postu militarrari dagokionez. Orotar, guduaren hiru bertsio daude: Polibiorena, Analistena (Luzio Anneo Floro, Eutrepio eta Paulo Orosio beste batzuen artean), eta Apianorena.

## Kanpo estekak
Boioak

alt=Boioen migrazio mugimenduak Europan barna|thumb|264x264px|Boioen migrazio mugimenduak

**Boioak**, Galian jatorria zuten zelta herri bat izan ziren, Bigarren Burdin Arokoa. Europa erdialdetik, zati bat Italiako penintsularen iparraldean (*Gallia Cispalina*) barneratu zen, eta han erromatarren aurka gerra galdu eta lurraldea galdu zuten. 

Aztarna arkeologikoek iradokitzen duten Behoemiako zeltak talde bat osatzen zutela, eta seguruenik "Boii" izena zutela.

Hainbat garaitan Galia Zisalpinan (egungo Italia iparraldea), Panonian (egungo Austria eta Hungaria), egungo Bavarian, egungo Bohemian eta inguruak (hortik dator eskualdearen izena hizkuntza gehienetan; egungo Txekiar Errepublika gehiena hartzen du), egungo Eslovakian eta Poloniaren zati batzuetan, eta Galia Narbonensen (egungo Languedoc eta Proventza) kokatu zituzten iturri greko-erromatarrek.

Bohemiatik markomanoek, germaniarrak zirenak, kanporatu zituzten I. mendean.

Beste taldea, Italian  K.a. 400 inguruan, senoiekin batera sartu zena, eta Po ibaiaren haranean finkatu zen. Felsina etruriar hiriak, bere izena aldatu eta Bononia izen zelta hartu zuen (egungo Bolonia dena); boioen hiriburu bihurtu zen hiria.

K.a. 218an eta Bigarren Gerra Punikoa gertatzen ari zen bitartean, Anibalen tropei laguntza eman zieten. Urte batzuk beranduago, K.a. 191n, Erromak behin betirako garaitu zituen, errepresalia krudelak jasanez eta Alpeen beste aldera erbesteratuak izanez.

Boii (Boiens) stater Gallica celtiques 1896 avers.jpg|Boioen estatera baten aurkia.
Boii (Boiens) stater Gallica celtiques 1896 revers.jpg|thumb|Boioen estatera baten ifrentzua.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ermeriko

**Ermeriko** (?-441), sueboen errege izan zen 409 eta 438 bitartean, herri barbaro honek Iberiar Penintsulan sortu zuen erresumako lehen subiranoa, 411tik 585 arte iraun zuena.

Bere herria, Rhin ibaitik Gallaeciara zuzendu zuen, non hispano-erromatar biztanleria menderatu eta *foedus* bat sinatu zuen Erromatar Inperioarekin, *foedus* honen bidez, Inperioko federatu bihurtzen zelarik, Gallaecia probintzia hartuz eta enperadorea bere nagusi bezala onartuz (411). Gallaeciaren mendebaldeko zatia sueboentzat izan zen, ekialdekoa, euren errege Gunderikok zuzendutako alanoentzat izan zen bitartean. Biak bata bestearen aurka borrokan arituz, Ermeriko, alanoek garaitu zuten Nerbasos mendietan, egungo Leongo probintzian.

438an, bere seme Rekila elkartu zuen tronura.
Kuado

**Kuadoak** (), tribu germaniar txiki bat zen. Tribu honi buruz dauden berriak, soilik erromatar istorioetan oinarrituak daude. Ez dago, adibidez, kuadoei eman ahal zaizkien hondakin materialik, edo ezberdintzeko erabil daitezkeenik.

Kuadoen historia, hasieratik (hau da, erromatarrekin kontaktuan sartu zirenetik), azkoz tribu handiagoa zen markomanoenarekin estuki lotua dago. Beharbada, Meno ibaitik iparraldera zegoen eskualderen batean jatorria zutenak, kuadoak eta markomanoak, egungo Moravia, Mendebaldeko Eslovakia eta Behe Austriara joan ziren, nondik bertako herri zeltak kanporatu zituzten. Estrabonek zein Tazitok, erreferentzia laburra egiten diete kuadoei euren liburuetan.

Erromatarrekin izan zituzten borrokek, bultzada ba izan zuten 167an, lonbardoek Danubio zeharkatu zutenean, Mesia erromatar probintzia inbadituz. Lehen eraso hau (urrundua izan zena), ezingo zen kuadoen baimenik gabe gertatu, hauen lurraldea zeharkatu behar izan baitzuten, eta muga behartzeko saiakera ugariren abiapuntua suposatu zuen.

Handik gutxira, kuadoek eta markomanoek, beste tribu batzuekin batera, erromatar armada garaitu eta egungo Triestetik gertu dagoen Aquileia hiria setiatu zuten. Erromatarrek, beranduago, egoera berrorekatzea lortu zuten, eta Marko Aurelio enperadoreak bakea adostu zuen Danubioren ertzetako tribuetako batzurekin, horien artean kuadoak zeudelarik. Bakeak ez zuen luze iraun, eta erromatar enperadoreak Bohemiara bultzatzea lortu zuen. Kanpaina hau, baina, Marko Aurelioren heriotzak eten zuen 180an.

Ikerketa arkeologikoek, suebiar tribuen gorpu errausketa errituak, horien artean kuadoak zeudelarik, Bohemian, 400. urte inguruan egiaztatzeari utzi zitzaiela adierazten dute. Datu hauek, suebiarrek egin zuten migrazioarekin bateragarriak dira eta soilik Ozeano Atlantikoaren ertzean amaitu zena, Gallaecian eta Lusitania iparraldean, non, 410ean, Ermerikok suebiar erresuma sortu zuen.

## Kuadoen erregeak 
* Vannius 19-50
* Sido 50-??
* Vangio ??-??
* ???
* Ariogais ??-??
* Ariomer ??-??
* Wangio

## Kanpo estekak
Markomano

[thumb|300px|Germaniar herrien kokapena [I. mendean.]]
**Markomanoak** () germaniar herri bat izan ziren, Erromatar Inperioaren mugatik gertu bizi zena, Danubioren iparraldean. Sueboen multzoko triburik garrantzitsuenetako bat zen.

## Izena 
*Marcomanni* izena germaniar hizkuntza batetik datorrela uste da. *Marco* hitzak "muga" esan nahi du, eta *manni*-k "gizonak". Beraz, "mugako gizonak" izanen litzateke esanahia.

## Historia 
Markomanoak Main ibaiaren haranean kokatu ziren K.a. I. mendean. Beste herri suebo batzuekin uztarturik, Ariovisto buru zutela, Erromaren aurka borrokatu ziren Galietako gerretan, baina Julio Zesarrek garaitu zituen K.a. 58an.

[thumb|300px|right|Markomanoak [Peutingerren taulan.]]
K.a. 12-9 bitartean, Druso Germanikoren erasoaldiak pairatu zituzten. Erromatarren jazarpenetik ihesi, ekialderantz higitu ziren, egungo Bohemiaraino; bertan, Marobod erregearen agindupean, tribuen konfederazio indartsu bat eraiki zuten. Baina, Arminio germaniar buruzagiaren aurkako gerraren ondoren, erresuma desegin zen, eta 19. urtean Marobodek erromatar lurretara erbesteratu behar izan zuen.

Hurrengo hamarkadetan, markomanoak eta kuadoak Erromaren partzuer izan ziren, eta erromatar merkatari anitz kokatu zen haien lurraldean. 88-89an, bi tribuek elkar harturik eraso zieten erromatarrei, baina gatazkak ez zuen jarraipenik izan.

167 aldean, ordea, markomanoak, aliatu askorekin, erromatar lurraldean sartu eta Italiar penintsularaino iritsi ziren. Marko Aurelio enperadoreak egotzi bazituen ere, ia etengabe jardun zuen haiekin gerran, 180an hil zen arte. Komodok, Marko Aurelioren semeak, bertan behera utzi zuen markomanoen lurraldea anexionatzeko asmoa; bake ituna sinatu zuen, eta Danubion ezarri zuen, berriz ere, Erromatar Inperioaren *limes*-a.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gorka Agirre

**Gorka Agirre Arizmendi** (Anberes, 1950 &ndash; Bilbo, 2009ko martxoaren 20a) EAJ alderdiko euskal herritar politikaria izan zen. Jose Antonio Agirre lehen lehendakariaren iloba zen, baita Luis Maria Retolazaren suhia ere. Zientzia Ekonomikoak ikasi zituen Lovainako Unibertsitatean. Urteetan izan zen EAJren Euzkadi Buru Batzarreko partaide. Deia egunkarian artikulu ugari idatzi zuen *J. Txindoki* ezizenaz. Lizarra-Garazi akordioa egitean (1998) parte-hartze garrantzitsua eduki zuen.

2006an Espainiako Auzitegi Nazionalak auzipetu zuen, ETAri laguntzea leporatuz. 2008ko urrian haren kontrako kargu guztiak erretiratu zituen Baltasar Garzon epaileak.
Quinario

[thumb|200px|Alektus [Britaniako enperadorearen quinarioa]]
**Quinarioa** (*quinarius nummus*), K.a. 211n, sestertzioa eta denarioarekin batera sortutako zilarrezko erromatar txanpona zen. Haren balioa denarioaren erdikoa zen, hau da, 5 asekoa, eta balio marka V edo Q zuen. Noizbehinka baino ez zen egin Errepublika garaian (K.a. 101ean, 99an, 97an, 43an, 42an, 39an eta 29an), baita Inperio garaian ere. Garaipena motarik (irudi) ohikoena zuenez, zenbait egile klasikok *victoriati* deitu zuten.

Quinarioa kobrea, asean oinarritutako txanpon patroi gisan ordezkatu zuen txanpon sistema berriaren zati da. Sistema hori, quinarioaz gain, denarioak, sestertzioak eta asak osatzen zuten, honako baliokidetza sistemarekin:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manusko plaka

thumb|500px|Manus Plakaren mapa
**Manusko plaka**, mikroplaka tektoniko bat da, 0,00020 estereorradianeko hedadura duena. Plaka tektoniko guztien artean txikiena da. Oro har, Pazifiko Plakari lotua dago.

Ozeano Barearen mendebaldean dago. Bismarck itsasoaren zati oso txiki bat hartzen du, Manus uhartearen hego-ekialdean; uharte horrexetatik hartu du izena.

Manusko plakak mugakide ditu Iparraldeko Bismarck Plaka eta Hego Bismarck Plaka.

Manusko plaka, milioi bat urteko, 51,30ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 03º 04' hego latitudean eta 150º 46' eki longitudean kokatutako polo baten arabera.

## Kanpo estekak
Bismarck itsasoa

**Bismarck itsasoa** Ginea Berria uhartearen eta Bismarck uhartediak eratutako arkuaren artean dago. Hego-mendebaldeko muga du Ginea Berria, eta iparraldetik Bismarck uhartediak banatzen du Ozeano Baretik. Ginea Berria eta Bretainia Berria uharteen artetik hegoalderantz doan pasabide baten bidez, Salomon itsasoari elkartua dago.

Bismarck izena XIX. mendean jaso zuen, Otto von Bismarck alemaniar kantzilerraren omenez, izen bereko uhartedia inguratzen duten uharteak, Iparraldeko Salomon uharteak eta Gilen Erregearen Lurraldea (Ginea Berrian) alemaniar kolonia zirenean, Ginea Berri Alemaniarra izenarekin.

Itsaso honetan izan zen Bigarren Mundu Gerrako Bismarck itsasoko gudua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alemaniar Ginea Berria

**Alemaniar Ginea Berria** (alemanez *Deutsch-Neuguinea*) Alemaniar Inperioaren protektoratua izan zen 1884tik 1914ra. Ginea Berria uhartearen ipar-ekialdea (alemanez: *Kaiser-Wilhelmsland*) eta gertuko zenbait uharte talde hartzen zituen.

## Lurraldeak 
Alemaniar Ginea Berriaren lurralde nagusia Kaiser-Wilhelmsland zen, Ginea Berriaren ipar-ekialdeko zatia, gaur egun Papua Ginea Berriaren zati. Kaiser-Wilhelmslandetik mendebaldera dauden Bismarck uhartediko uharteak ere protektoratuaren barnean zeuden.

Bestalde, Alemaniak Ozeano Barean zituen lurralde gehienak, Alemaniar Ginea Berriaren zati ziren: Salomon uhartediko Buka, Bougainville eta zenbait uharte txiki, Karolinak, Palau, Marianak (Guam izan ezik), Marshall uharteak eta Nauru. Orotara, Alemaniar Ginea Berriak 249.500 kilometro koadroko eremua hartzen zuen.

## Historia 
1828an Herbehereek Ginea Berriaren mendebaldeko erdia, 141º meridianotik mendebaldera, beretu zuten; baina, 1880ko hamarkada arte, Europako herrialde bakar batek ere ez zituen ekialdeko lurrak bereganatu. 1883an, Queensland britainiar kolonia (Australia), jabetu zen Ginea Berriaren hego-ekialdeaz, britainiar gobernuaren nahien aurka. Horrek Alemaniaren arreta piztu zuen uhartearen hego-ekialdearen gainean, eta 1884ko azaroaren 3an alemaniar bandera jaso zuen Kaiser-Wilhelmslanden, Bismarck uhartedian eta Salomon uharte alemaniarretan. 1885eko urriaren 15ean, Marshall uharteak beretu zituen.

1899ko apirilaren 1ean, Alemaniako gobernuak hartu zuen lurralde hauen jabetza, eta lurraldea protektoratu bihurtu zen. Urte bereko uztailaren 30ean Espainiarekin sinatutako hitzarmen baten bitartez, Ozeano Bareko zenbait uhartediren kontrola erdietsi zuen Alemaniak, eta protektoratuari batu zizkion.

1914ko irailean, Lehen Mundu Gerra piztu bezain laster, australiar tropek Kaiser-Wilhelmsland eta inguruko uharteak bereganatu zituzten, Karl von Klewitz-ek eta Robert von Blumenthalek zuzendutako erresistentzia labur baten ondoren. Aldi berean, Japoniak Ozeano Bareko gainontzeko uharteak hartu zituen.

Gerra ostean, 1919ko Versaillesko Itunaren ondorioz, Alemaniak bere kolonia guztiak galdu zituen, Alemaniar Ginea Berria barne. Hau, *Ginea Berriko Lurraldea* izena harturik, Nazioen Ligaren mende eta Australiaren administraziopean egon zen, 1949an Papuako Lurraldearekin elkartu zen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Festival Intercéltico de Avilés

**Festival Intercéltico de Avilés** gaztelaniaz edo '''Festival Intercélticu d'Avilés'* asturieraz 1997tik urtero uztailean "Esbardu" kultura elkarteak Avilesko eskualdean antolatzen duen musika eta dantza jaialdia da.

Izenak iradokitzen duen moduan, kultura zeltiarrren arteko topaketa da, eta Lorienteko Interzeltiar Jaialdia (Bretainia) hirian egindako jaialdiak inspiratu zuen. Gaur egun Asturiasko garrantzitsuena da arlo honetan.

## Irudien galera 

Irudi:Gaiteru Verina.jpg|"El Gaiteru de Veriña" IX. jaialdian (2005)
Irudi:Corte hachu.jpg|*Corte con hachu'' (2005)
Irudi:Tranditional asturian dancers.jpg|Dantza bikote tradizionala (2004)
Irudi:Fonsu Mielgo (Llan de Cubel).jpg|Fonsu Mielgo (Llan de Cubel) VIII. edizioan (2004)
Irudi:Lunasa performs at Interceltic Festival of Aviles.jpg|Lúnasa taldea VIII. edizioan (2004)

## Kanpo estekak 
* Jaialdiaren webgune ofiziala
* Esbardu elkartearen webgunea
* "Festival Interceltique"
Versaillesko Ituna (1768)

**1768ko Versaillesko Ituna**, urte horretako maiatzak 15ean sinatu zuten Genovako Errepublikak eta Frantziak. Haren bitartez, Korsika uhartea Frantziako Koroaren eskuetan geratu zen, zorraren ordaintzat

Izan ere, Genovako Errepublikak, hondoa jota zegoen, Korsika eskaini zion frantses erregeari hartutako zorren bermetan (bi miloi lira genoar, gutxi gorabehera). Bestalde, genoar agintariak ez ziren gai korsikar independentistak zapaltzeko. Frantziako Luis XV.a erregeak bere tropak bidali zituen uhartera 1768ko irailean, matxinatu ziren korsikarren aurka laguntzeko. Era horretan, frantsesek uharte osoa hartu zuten. Ordutik eta Frantziako Iraultza arte, uhartea Frantziako erregearen "ondare pertsonal" bihurtu zen.

## Ikus, gainera 
* Versaillesko Ituna 1919koa
* Parisko Ituna 1783koa.
* Versaillesko Ituna, 1701ekoa

## Kanpo estekak
Buka

**Buka** Papua Ginea Berriko uhartea da, Bougainvilleko Eskualde Autonomoko bigarren handiena. Bougainville uhartearen ipar-mendebaldean dago, Bukako itsasarteak bereizia. Geografikoki Salomon uhartediaren zati den arren, ez dago Salomon Uharteak estatuaren barnean. 682,3 kilometro koadroko eremua du.

## Historia 
Uhartea Iparraldeko Salomon uharteen zati izan zen, alemaniar jabetza, Lehen Mundu Gerraren ostean, Australiak administratua izatera pasatu zen arte. 1942an Japoniak okupatu zuen. Uhartetik gertu itsas guduak izan ziren eta sarri airetik erasotua izan zen arren, tropa aliatuek ez zuten inbaditu. Japoniar goarnizioa, Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren errenditu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Buka uhartea Bigarren Mundu Gerran, pacificwrecks.com
Manta Ray

**Manta Ray** Asturiasko musika taldea izan zen, Art Rock estilokoa, eta taldekide moduan Nacho Vegas izan zuena, 1990eko hamarkadaren amaieran bakarka lan egiteari ekin ziona.

## Diskografia 
# *Escuezme!* Ep 1994
# *Manta Ray* 1995
# *Diminuto Cielo* 1997
# *La última Historia De Seducción* 1997
# *Pequeñas Puertas Que Se Abren Y Pequeñas Puertas Que Se Cierran* 1998
# *Score, Un Concierto De Manta Ray* 1999
# *Esperanza* 2000
# *Heptágono* 2001
# *Estratexa* 2003
# *Torres De Electricidad* 2006

## Kanpo estekak 
* Taldeari buruzko informazio zabala
Undershakers

**Undershakers** Asturiasko musika talde emakumezkoa izan zen, taldekide guztiak neskak izatearen berezitasuna eduki zuena, 1990eko hamarkadan ibilitakoa eta "Xixón Sound" mugimenduaren partaidea izandakoa.

Ingelesa eta gaztelania tartekatzen zituzten abestietan.

## Diskografia 
# *Nightshow* 1996
# *Sola* 1997
# *Vudú* 1998
# *Perfidia* 1999
# *Grandes aventuras 1994-2000* 2003

## Kanpo estekak 
* Taldeari buruzko informazio zabala
Istiqlal Alderdia

**Istiqlal Alderdia** (, *Hizb al-Istiqlal*, , "Independentziaren Alderdia"), Marokoko alderdi politiko bat da.

Maroko modernoko alderdi historiko bat da, 1937an Allal al-Fasik, Muhammad Lyazidik eta Ahmed Balafrejek sortua eta pentsaera nazionalista duena. Mohammed V.a Marokokoa sultanari leiala izan zitzaion, hau, Frantziak 1953an erbesteratu zuenean.

Marokok, 1955ean independentzia lortu ondoren, ahuldua geratu zen, alderdiko zati ezkertiarra, Mehdi Ben Barkak zuzendua, Istiqlal alderditik banandu zenean eta Herri Indarren Batasun Nazionala sortu zuenean 1959an. Hassan II.a Marokokoaren erregealdian, monarkiarekin elkarkidetza garaiak, gatazkekin txandakatu ziren, monarkia, erresumako Maroko Handiaren kontuan, beti babestu duen arren, Mendebaldeko Sahararen eranstean, edo Ceutari, Melillari eta Afrika iparraldeko espainiar subiranotasuneko gainerako lurrei dagokienez.

## Alderdiaren hastapenak 
1937an sortu zen Marokoko Ekintza Batzordeak Istiqlal (independentzia) aipatu zuen, baina hasieran ez zuten independentzia aldarrikatu, baizik eta protektoratuen (frantsesak eta espainiarrak) erreforma bat. 1936ko eta 1937ko hainbat manifestazioren ondorioz, Frantziak alderdia debekatu zuen, eta alderdiko lider Allal al-Fassi Gabonera erbesteratu zen.

Handik urte gutxira, Istiqlal alderdia sortu zen, 1943ko abenduaren 18an, Rabaten, era klandestinoan. Ahmed Balafrej izan zen idazkari nagusia. Alderdiak Independentziaren Manifestua argitaratu zuen 1944ko urtarrilaren 11n. Idazketan parte hartu zuen Mohammed V.a Marokoko sultanak. Manifestuak zioen ez zutela onartuko inolako negoziaziorik okupatzaile kolonialekin, aurrez protektoratua ez bazen bertan behera uzten eta Marokori ez bazitzaion independentzia ematen. Manifestu haren izenpetzaileak atxilotu zituzten.

Frantziak errepresio gogorraren bidez erantzun zion alderdiari, bereziki 1952tik 1955era. Alderdiko buru guztiak atxilotu edo erbestera behartu zituen. Ondorioz, indarkeria mugimendu handiak gertatu ziren Marokon. Azkenean, Frantzia behartua izan zen negoziazioak hastera.

## Independentziaren ondoren 
Marokok independentzia lortu zuen 1955ean. Istiqlal bihurtu zen Marokoko alderdi politiko nagusia. Ehunka mila bazkide zeuzkan. Mehdi Ben Barka zen alderdiko buruzagietako bat. Harentzat funtsezkoak ziren laborantza erreforma, alfabetatzea, lan soziala edota errepideak eraikitzea. Baina helburu sozial horiek ez ziren lur-jabeen gustukoak izan. Alderdiko eskuindarren eta ezkertiarren arteko desadostasunak gero eta handiagoak ziren, eta zatiketa gertatu zen 1959ko azaroan. Mehdi Ben Barkak Herri Indarren Batasun Nazionala edo *Union nationale des forces populaires* (UNFP) alderdi ezkertiarra sortu zuen. Al-Fassi eta Balafrej Istiqlal alderdian gelditu ziren. 1963an bi alderdiak berriz elkartu ziren, boterea galdu ondoren.

Alderdiak ez zuen onartzen protektoratuak finkatu zuen lurralde zatiketa, eta Maroko batuaren alde lan egin zuen. Halaber, identitate nazionalaren defentsa aldarrikatu zuen, hala nola arabiar, amazigh eta afrikar kulturaren zaintza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gram

**Gram Rohangoa**, Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da, eta honen istorio laburra, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Rohirrim bat da, Rohango bederatzigarren erregea, bere aita Deor Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2718an hil ondoren erresuma heredatu zuena.

Bere erregealdia, Isengardeko gotorlekua kontrolatzen zuten eta Rohango lurraldeak eraso eta arpilatzen zituzten dunledinarren aurkako etengabeko borroka bat izan zen. Gram, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2741ean hil zen, hogeitairu urtez errege bezala eta gerran eman ondoren. Bere oinordekoa, Helm Burdinazko Esku izan zen.
Australian Blonde

**Australian Blonde** Asturiasko musika hirukotea da, 1990eko hamarkadan sortutakoa eta "Xixón Sound" mugimenduaren partaidea izandakoa. *"Chup, chup"* abestiak arrakasta ekarri zien, *"Historias del Kronen"* pelikulako soinu-bandan agertu ondoren.

Ingelesa eta gaztelania tartekatzen dituzte abestietan.

## Diskografia 
# *Pizza Pop* (Subterfuge, 1993)
# *Aftershave* (Subterfuge, 1994)
# *Australian B* (Astrodiscos, 1996)
# *Extra* (Astrodiscos, 1998)
# *Momento* (Astrodiscos, 2000)
# *Lay it on the line* (Astrodiscos, 2002)
# *Canciones de amor y gratitud* (Astrodiscos, 2004)
# *Pizza Pop* (Astrodiscos, berrargitalpena, 2004)
# *You kill me* (2014)

## Kanpo estekak 
* "Subterfuge" diskoetxearen webgunea
* "Astrodiscos"
Indian Wellseko Mastersa

**Indian Wells**eko Mastersa, urtero AEBetako Kalifornia estatuko Indian Wellsen jokatzen den tenis txapelketa da. ATP World Tour Masters 1000 txapelketetako bat da gizonezkoen zirkuituan, Grand Slam txapelketen ostean garrantzia gehien duten txapelketak alegia. Emakumezkoen zirkuituan 1 taldeko txapelketa da.

Hasiera batean, emakumezkoena gizonezkoena baina aste bete lehenago jokatzen zen. Gaur egun ordea, biak aldi berean jokatzen dira. 1996. urtetik aurrera, bai ATPan zein WTA guztiz integratutako txapelketa bakanetakoa da. Azken aldi honetan txapelketa garrantzitsuenetakoa bilakatu da, horiek horrela, bai gizonezkoen zein emakumezkoen edizioan izena emana dute momentuko ATP eta WTA sailakepenetako 96 jokalaririk hoberenak. Horregatik, txapelketak aste bat baino gehiagoko iraupena duen gutxienetakoa da.

Indian Wellseko Mastersa urtero martxoan jokatzen da. 2005. urtetik aurrera **Pacific Life Open** izenarekin ezaguna da. Lehenago, **Newsweek Champions Cup**, **Pilot Pen Classic** eta **Congoleum Classic** izena ere izan zuen. Emakumezkoen edizioak **Evert Cup** izena ere bai izan zuen, Chris Evert tenislariaren omenez.
thumb|250px||Indian Wells Tennis Gardena, Kalifornia

## Finaletako emaitzak 
### Banakakoa gizonezkoetan 
### Banakakoa emakumezkoetan 
### Binakakoa gizonezkoetan 
### Binakakoa emakumezkoetan 
## Txapelketa gehien irabazi dutenek 
### Gizonezkoetan 
* **3 garaipen:**
**  Michael Chang: 1992, 1996, 1997
**  Roger Federer: 2004, 2005, 2006
* **2 garaipen:**
**  Boris Becker: 1987, 1988
**  Jim Courier: 1991, 1993
**  Pete Sampras: 1994, 1995
**  Lleyton Hewitt: 2002, 2003
**  Rafael Nadal: 2007, 2009

### Emakumezkoetan 
* **2 garaipen:**
**  Martina Navratilova: 1990, 1991
**  Mary Joe Fernandez: 1993, 1995
**  Steffi Graf: 1994, 1996
**  Lindsay Davenport: 1997, 2000
**  Serena Williams: 1999, 2001
**  Kim Clijsters: 2003, 2005
**  Daniela Hantuchova: 2002, 2007

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Txapelketaren web ofiziala
Arantzazu (ibaia)

**Arantzazu** Gipuzkoako hego-mendebaldean dagoen ibaia da, Debaren ibaiadar nagusietakoa dena.

Oñatiko Garibai auzoan sortzen da eta Deba ibaiarekin bat egiten du Bergarako San Prudentzio ingurunean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Oñati ibaiaz
Alcuéscar

** Alcuéscar** Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 39 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 3.001 biztanle zituen 108,93 km²-ko azaleran.

## Ondasun nabarmenak 
* Santa Lucía del Trampal izeneko basilika bisigotiko ezaguna.

## Ikus, gainera 
* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Transkripzio (genetika)

**Transkripzio** genetikoa ARN eratzen duen prozesuari deritzo, ADNtik abiatuta. Mezu genetikoaren adierazpenaren lehenengo prozesua da, ADNak duen informazio genetikoak proteina bat sortzen bukatuko duena, ARN derrigorrezko bitartekoa izanik.

Genetika molekularraren oinarrian ADN eta proteinen arteko lotura estua dago. Zehatzago esanda, ADNaren nukleotido sekuentzia eta ADN horrek kodetzen duen aminoazidoen sekuentziaren artean harreman zuzena ezartzen da. Hots, ADNaren base batzuk aminoazido batzuekin daude beti lotuta.

Proteinen sintesia bi fasetan gertatzen den prozesua da. Lehenengo fasean, ADNn dagoen informazio genetikoa ARN-m-ra pasatzen da (transkripzioa); bigarren fasean, ARN-m horrek dituen baseak "irakurrita" izaten dira erribosometan, aminoazidoen sekuentzia batzuk agertuz (itzulpena).

ADN → ARN (Transkripzioa)

ARN → PROTEINA (Itzulpena)

Transkripzioa eukariotoen nukleoan gertatzen da, eta prokariotoen zitoplasman. Prozesu horretan garrantzi handiko entzima bat parte hartzen du, ARN polimerasa izenekoa.

## Transkripzioaren nondik-norakoak 
[300px|eskuinera|thumb|Transkripzioaren hasiera. RNAP da [ARN polimerasa entzima]]
300px|eskuinera|thumb|Elongazioa
300px|eskuinera|thumb|Transkripzioaren bukaera. Sortutako RNA-m urdin kolorez

ARN polimerasa ADNari atxikitzen zaionean hasten da prozesua. Atxikitze hau promotore izeneko sekuentzia berezi batzuetan gertatzen da eta polimerasak ADNaren bi kate edo harizpiak banantzen ditu. Gero, ADNaren kate batek molde moduan jarduten du ARNa sintetizatzeko, ARN polimerasak ADNaren kate hori kopiatuz eta nukleotido berriak jarriz. Horrela, ARNaren kate berri bat sortzen da, bere base nitrogenatuak ADN moldearen osagarriak izaten direlarik (esaterako, ADNn zitosina bada, sortzen ari den RNA katean guanina agertuko da; baina ADNn adenina bada, ARNn urazilo agertuko da, ARNn ez baitago timinarik).

Transkripzioa 5'→ 3' norabidean aurreratzen da, ADNaren bikoizketan bezala.

Transkripzioa ARN polimerasak ADNaren sekuentzia berezi batzuetara iristerakoan bukatzen da; sekuentzia horiek timinaz oso ugari dira.

ARN polimerasak jarduera bizkorra du: ARNaren sintesi-abiadura E. Coli bakterioengan 30 eta 85 arteko nukleotido/segundokoa da, ADNaren sintesi-abiadura baino motelagoa, hala ere.

Eukariotoetan sortutako ARN-m ez da behin betikoa, introi izeneko sekuentzia batzuk baititu, ezabatu behar direnak behin betiko ARN-m lortzeko. Eukariotoetan ADNa histonekin elkarturik ere agertzen da, eta transkripzioa burutzeko histonak bereizi egin behar dira ADN horretatik.

## Kanpo estekak