open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stranger on the Run

***Stranger on the Run*** 1967ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren telefilma da. 1967ko urriaren 31n NBCk eman zuten.

## Argumentua 
Ben Chamberlain konbiktu ohiari hilketa bat leporatuko dio sheriff sadiko batek. Sheriffak, janaria, zaldi bat eta ordubete emango dizkio desertuan barrena joan dadin.

## Aktoreak 
* Henry Fonda: Ben Chamberlain
* Anne Baxter: Valvera Johnson
* Michael Parks: Vince McKay
* Dan Duryea: O.E. Hotchkiss
* Sal Mineo: George Blaylock
* Lloyd Bochner: Mr. Gorman
* Michael Burns: Matt Johnson
* Tom Reese: Leo Weed
* Bernie Hamilton: Dickory
* Zalman King: Larkin
* Madlyn Rhue: Alma Britten
* Walter Burke: Berk
* Rodolfo Acosta: Mercurio
* George Dunn: Pilney
* Pepe Hern: Manolo
* Kay Scott

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Verdict (1946ko filma)

***The Verdict*** 1946ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
George Edward Grodman poliziako komisarioaren testigantzak urkamendira bidaliko du gizon errugabe bat Hannah Kendallen hilketagatik. Grodmanek postua utzi beharko du eta haren etsaia John R. Buckley jarriko dute bere lekuan.

## Aktoreak 
* Sydney Greenstreet: George Edward Grodman
* Peter Lorre: Victor Emmric
* Joan Lorring: Lottie Rawson
* George Coulouris: John R. Buckley
* Rosalind Ivan: Mrs. Vicky Benson

* Paul Cavanagh: Clive Russell
* Arthur Shields: Reverend Holbrook
* Russell Lowry: Arthur Kendall
* Holmes Herbert: Sir William Dawson
* Clyde Cook: Barney Cole

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jinxed! (1982ko filma)

***Jinxed!*** 1982ko Don Siegel eta Sam Peckinpah estatubatuar zinema zuzendarien filma da.

## Argumentua 
Harold Benson eta bere neskalagun Bonita Friml kabaret abeslaria, Willie Brodax blackjack croupierraren atzetik dabiltza AEBetan barrena, Haroldek irabazi egiten baitu Willieren mahaian esertzen den bakoitzean.

## Aktoreak 
* Bette Midler: Bonita Friml
* Ken Wahl: Willie Brodax
* Rip Torn: Harold Benson
* Val Avery: Milt Hawkins
* Jack Elam: Otto
* Benson Fong: Dr. Wing
* Jacqueline Scott: Woman Bettor
* F. William Parker: Art
* Ian Wolfe: Morley
* George Dickerson: Tahoeko kasino zuzendaria
* Kathryn Kates: Miss Nina
* Barry Michlin: Talent Booker (Max)
* Read Morgan: Renoko jokalaria
* Jim Nolan: aita
* Kathleen O'Malley: ama
* Woodrow Parfrey: aseguru-agentea
* Tom Pletts: Tahoeko langilea
* Archie Lang: Tahoeko langilea
* Joan Freeman: agentea
* Don Siegel: dendaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rough Cut (1980ko filma)

***Rough Cut*** 1980ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Jack Rhodes bitxi-lapurrak klase altuko neska kleptomano bat ezagutuko du festa batean: Gillian Bromley. Neskak Rhodesekin maitemindu denaren plantak egingo ditu eta berriz elkartuko da harekin, Rhodes harrapatzen lagundu dezan xantaia egiten ari zaion Scotland Yardeko Willis inspektorearen aginduak jarraituz.

## Aktoreak 
* Burt Reynolds: Jack Rhodes
* Lesley-Anne Down: Gillian Bromley
* David Niven: Cyril Willis
* Timothy West: Nigel Lawton
* Patrick Magee: Ernst Mueller
* Al Matthews: Ferguson
* Susan Littler: Sheila
* Joss Ackland: Vanderveld inspektorea
* Isabel Dean: Mrs. Willis
* Wolf Kahler: De Gooyer
* Andrew Ray: Pilbrow
* Julian Holloway: Ronnie Taylor
* Douglas Wilmer: Maxwell Levy
* Geoffrey Russell: Tobin
* Ronald Hines: Small kapitaina
* David Howey: Palmer ofiziala
* Frank Mills: pasaportegilea
* Roland Culver: Mr. Lloyd Palmer
* Alan Webb: Sir Samuel Sacks
* Cassandra Harris: Mrs. Lloyd Palmer
* Sue Lloyd: emakumea
* Cyril Appleton: polizia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hound-Dog Man

***Hound-Dog Man*** 1959ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
1912an, Clint McKinneyk eta Spud anaia gazteak aitari Blackie Scantling lagunarekin ehizatzeko baimena eskatu diote.

## Aktoreak 
* Fabian: Clint
* Stuart Whitman: Blackie Scantling
* Carol Lynley: Dony Wallace
* Arthur O'Connell: Aaron McKinney
* Dodie Stevens: Nita Stringer
* Betty Field: Cora McKinney
* Royal Dano: Fiddling Tom Waller
* Margo Moore: Susie Bell Payson
* Claude Akins: Hog Peyson
* Edgar Buchanan: Doc Cole
* Jane Darwell: Grandma Wilson
* L.Q. Jones: Dave Wilson
* Virginia Gregg: Amy Waller
* Dennis Holmes: Spud McKinney
* Rachel Stephens: Rachel Wilson

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Telefon

***Telefon*** 1977ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
AEBen eta Sobietar Batasunaren arteko harremanak hobetzen hasi direnean, egoera horren aurka dagoen KGBko ofizial Nikolai Dalchimskyk Ameriketara alde egin eta berarekin eramango du Telefono agenda; bertan, "lotan" dauden zenbait agenteren izenak daude.

## Aktoreak 
* Charles Bronson: Grigori Borzov
* Lee Remick: Barbara
* Donald Pleasence: Nikolai Dalchimsky
* Tyne Daly: Dorothy Putterman
* Alan Badel: Malchenko koronela
* Patrick Magee: Strelsky jenerala
* Sheree North: Marie Wills
* Frank Marth: Harley Sandburg
* John Mitchum: Harry Bascom
* Ed Bakey: Carl Hassler
* Hank Brandt: William Enders
* Åke Lindman: Alexandrov tenientea
* Ansa Ikonen: Dalchimskyren ama
* Kathleen O'Malley: Mrs Maloney
* Michael Byrne: sobietar ofiziala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fulham jauregia

**Fulham jauregia** () Londresko apezpikuen egoitza izan zen 9 mendetan zehar. Hammersmith eta Fulham udalerrian dago, hiriaren mendebaldean.

## Historia 
Jauregian egindako indusketek Neolito garaiko aztarnak atera dituzte, bai eta I mendeko erromatar asentamendu bat ere.

VII mendetik aurrera Londresko apezpikuaren lurraldea izan zen baina eraikin baten lehen aipamena XI mendekoa da. Gaur egungo eraiina Richard FitzJames apezpikuak altxatu zuen XVI mendean, baina hainbat zabalkunde eta berriztapen izan ditu.

Jauregiaren lorategiek fama handia zuten dagoeneko XVII mendean.

Lehen Mundu Gerran elikagai biltegia izan zen eta ospital bezala ere erabili izan zuten gerran zauritutako soldaduentzako. Bigarren Mundu Gerran bonbakatua izan zen eta kalte handiak jasan zituen.

1973an apezpikuek jauregia bertan behera utzi zuten eta Hammersmitheko udalak hartu zuen bere baitan. Hasiera batean zaintzarik gabe egon zen baina 2000 hamarkadan berriztatzen plan bat abiatu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Fulham Palace, Fulham 24.JPG|Aurrealdea.
Irudi:Fulham Palace, London SW6 15.jpg|Jauregia.
Irudi:Fulham Palace, London SW6 44.jpg|Barneko patioa.
Irudi:Fulham Palace, September 2016 54.jpg|Barnealdea.
Irudi:Fulham Palace, September 2016 40.jpg|Lorategia.

## Informazio praktikoa 
* Helbidea: Bishop’s Avenue, Fulham, London SW6 6EA
* Metro geltokia: 15px Putney Bridge

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
No Time for Flowers

***No Time for Flowers*** 1952ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Pragan bizi den neska komunista estatubatuar bategaz maiteminduko da.

## Aktoreak 
* Viveca Lindfors: Anna Svoboda
* Paul Christian: Karl Marek
* Ludwig Stössel: aita
* Adrienne Gessner: ama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sal Mineo

**Salvatore "Sal" Mineo, Jr.** (Bronx, 1939ko urtarrilaren 10a - West Hollywood, Kalifornia, 1976ko otsailaren 12a) estatubatuar aktorea izan zen, zineman eta antzerkian ibilitakoa. Mito bihurtu zen 37 urterekin labankada batez hil zutenean.

## Filmografia hautatua 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carmen Sevilla

**María del Carmen García Galisteo** (Sevilla, 1930eko urriaren 16a - Madril, 2023ko ekainaren 27a), **Carmen Sevilla** izen artistikoz ezaguna, espainiar aktore, dantzari eta telebista aurkezlea izan zen, zineman eta antzerkian ibilitakoa.

## Filmografia hautatua 
## Kanpo estekak
José Manuel Martín

**José Manuel Martín Pérez** (Casavieja, Ávila, 1924ko maiatzaren 24a - 2006ko apirilaren 12a) espainiar aktore eta irrati-esataria izan zen, zineman eta antzerkian ibilitakoa.

## Filmografia hautatua 
* 1952 *La llamada de África*
* 1953 *La guerra de Dios*
* 1955 *La otra vida del capitán Contreras*
* 1956 *Los ladrones somos gente honrada*
* 1957 *Spanish Affair*
* 1959 *Gayarre*
* 1961 *Viridiana*
* 1962 *Tierra brutal*
* 1963 *Los Tarantos*
* 1964 *El sabor de la venganza*
* 1964 *Los pistoleros de Casa Grande*
* 1965 *Una pistola per Ringo*
* 1965 *Viva Carrancho*
* 1966 *7 dollari sul rosso*
* 1966 *Arizona Colt*
* 1966 *El Chuncho, quién sabe?*
* 1968 *Un tren para Durango*
* 1968 *Quince horcas para un asesino*
* 1969 *100 Rifles*
* 1969 *The Castle of Fu Manchu*
* 1970 *Fortunata y Jacinta*
* 1970 *Arizona vuelve*
* 1970 *No desearás al vecino del quinto*
* 1971 *El hombre de Río Malo*
* 1972 *Antony and Cleopatra*
* 1972 *Condenados a vivir*
* 1973 *Los ojos siniestros del doctor Orloff*
* 1978 *Oro rojo*
* 1988 *El Lute II: mañana seré libre*
* 1989 *Montoyas y Tarantos*
* 2003 *Descongélate!*
2017ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**2017ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa** Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 43. edizioa izan zen. 2016ko abenduaren 16 eta 2017ko apirilaren 8 bitartean ospatu zen. 35 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 10 saio egin ziren: kanporaketa bat, 5 final-laurden, 3 finalaurreko eta finala. Finala apirilaren 8an jokatu zen, Iruñeko Anaitasuna kiroldegian, 17etan. Luzia Goñik jantzi zion txapela **Julio Soto** irabazleari.

## Parte-hartzaileak 
35 bertsolarik eman zuten izena.

### Bertsolariak 
### Gai-jartzaileak 
# Elisa Almandoz
# Rosita Anakabe
# Fernando Anbustegi
# Maider Ansa
# Ainhoa Aranburu
# Miren Bidarte
# Ainhoa Iriarte
# Kizkitza Mujika
# Iker Mundiñano
# Pablo Perez
# Alaitz Rekondo

### Epaileak 
# Jon Abril
# Mikel Beaumont
# Joseba Beltza
# Nerea Bruño
# Arkaitz Goikoetxea
# Izaro Mitxelena
# Saioa Mitxelena

## Saioak 
### Kanporaketa 
#### Iruñea 
Iruñeko kanporaketa Katakrak aretoan jokatu zen, 2016ko abenduaren 16an.

* Mintxo Astizek ezin izan zuen saioan parte hartu

### Final-laurdenak 
#### Tafalla 
Lehen final-laurdena Tafallako Kulturgunean egin zen, 2017ko otsailaren 18an.

#### Auritz 
Bigarren final-laurdena Auritzeko Kultur Etxean egin zen, 2017ko otsailaren 19an.

#### Lakuntza 
Hirugarren final-laurdena Lakuntzako Kultur Etxean jokatu zen, 2017ko otsailaren 26an.

#### Irurita 
Laugarren final-laurdena Iruritako Gizarte Bilgunean egin zen, 2017ko martxoaren 4an.

#### Uharte 
Bosgarren final-laurdena Uharteko Arte Garaikideko Zentroan jokatu zen, 2017ko martxoaren 5ean.

### Finalaurrekoak 
#### Bera 
Lehenengo finalaurrekoa Berako Kultur Etxean jokatu zen, 2017ko martxoaren 18an.

#### Antsoain 
Bigarren finalaurrekoa Antsoaingo Antzokian jokatu zen, 2017ko martxoaren 19an.

#### Agoitz 
Hirugarren finalaurrekoa Agoitzeko Kultur Etxean jokatu zen, 2017ko martxoaren 26an.

### Finala 
Finala Iruñeko Anaitasuna kiroldegian jokatu zen, 2017ko apirilaren 8an.

Lehenbiziko bost sailkatuek Bertsolari Txapelketa Nagusirako txartela eskuratu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Club de Remo Virxe da Guía

**Club de Remo Virxe da Guía** Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Vigoko Teis parrokian kokaturiko arraun taldea da.

## Historia 
1987an sortu zen taldea gazte jendea kaleko arazoetatik aldendu eta kirolera erakarri nahian, bide batez herriak zuen marinel izaera berreskuratzeko. 1988 eta 1989 artean lizentziak igoz joan zen eta traineru denboraldietan ere aritu izan zen. Laugarren egin zuen eta bandera bat irabaztea ere lortu zuen, Mugardosekoa. 2018an ere uretan izan zen.

2021ean itzuli zen Galiziako Ligara, urtebeterako ordea.

2024ko neguan denborale batek instalazioak nabarmen kaltetu zituen. Seguru etxeak konponketen kargu ez zela egingo adierazi zuen eta "Zona franca" izendatu zutenez alde egin beharra zuela ikusita, Virxe da Guía arraun elkarteak desegiteko arriskuan zegoela iragarri zuen 2025eko urtarrilean.

Beteranoen mailan trainerua atera dute eta 2026an Galiziako distantzia luzeko traineru txapelketa irabazi zuen gizonezkoen kategorian.

### Banderak 
* Concello de Mugardos Bandera (1): 2017.

## Azken denboraldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Liga Galega de Traiñeiras-en webguneko informazioa
Gorputz zetoniko

**Gorputz zetonikoak** gibelean sortzen diren molekula hidrosolugarriak dira, lau karbono atomo dituztenak. Egitura kimikoari dagokionez, zetonak edo zeto azidoak dira, eta azetil-CoA da beren sorreran parte hartzen duen aitzindaria.

Azido azetil azetikoa (azetoazetatoa), azido beta hidroxibutirikoa eta azetona dira gorputz zetoniko nagusiak .

Katabolizatzen direnean (Krebs zikloaren bidez) energia kimikoa (ATP) sortzen dute.

Esan liteke gorputz zetonikoak gantz-azidoen degradazioaren emaitza direla, prozesu horretan (beta oxidazioan) azetil-CoA -gorputz zetonikoen aitzindaria- sortzen delako. Diabetean gantz-azidoen degradazioa areagotzen da, zelulak energia lortzeko lipidoak katabolizatu behar dituelako (ezin baitu glukosa erabili, diabetean zelulak glukosa eskura ez duelako). Ondorioz, diabetean azetil-CoA asko sortzen da, eta gorputz zetonikoak ere gehiegizko kontzentrazioan agertzen dira odolean (zetosi izeneko asaldura arriskutsua agertuz).

## Sintesia 
thumb|300px|Gorputz zetonikoen sintesia

Gibelean sortzen den gorputz zetoniko bat, azido azetil azetikoa, azetil-CoAren bi molekula elkartzerakoan agertzen da:

: Azetil-CoA + Azetil-CoA ---- Azetoazetil-CoA + CoA 

Sortutako azetoazetil-CoAk A koentzimaren galera du ondoren, desazetilazio deritzonaren bidez, azetoazetato aske emanik.

Gorputz zetonikoak antzemateko odol edo gernu-analisia egiten da (kontzentrazio normala odolean: 1mg/100ml) .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
A Jamaâ

***A Jamaâ*** () 2010eko Daoud Aoulad-Syad marokoar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Aoulad-Syad zuzendariaren aurreko filma, *En attendant Pasolini*, errodatzeko, herritarrek alokairuan utzitako lursailetan eraiki zituzten dekoratuak. Filmean agertzen den bizilagun Moharen lursailean meskita bat eraiki zuten. Errodajearen amaieran, grabaketa-taldeak tokitik alde egitean, bizilagunek dekoratu guztiak bota zituzten, meskita izan ezik, herritar guztientzat otoitzetarako leku bilakatu baitzen.

## Aktoreak 
* Abdelhadi Touhrach
* Bouchra Hraich
* Mustapha Tahtah
* Naceur Oujri
* Salem Dabella

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El gran Vázquez

***El gran Vázquez*** 2010eko Óscar Aibar kataluniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Bartzelona, 1960ko hamarkada. Udaberria da eta Vázquezek bete-betean gozatzen du bizitza. Berak sortutako pertsonaiek -*Las hermanas Gilda*, *Anacleto*, *La familia Cebolleta* eta abar- sekulako arrakasta dute Bruguera argitaletxeko komikien artean.

## Aktoreak 
* Santiago Segura: Manuel Vázquez
* Álex Angulo: Peláez
* Manolo Solo: Francisco Ibáñez
* Enrique Villén: Rafael González Martínez
* Mercè Llorens: Rosa
* Jordi Banacolocha: José Escobar Saliente
* Pere Vall: Tran
* Jesús Guzmán: Manuel Vázquez Sr.
* Héctor Vidales: Carlos «Carlitos Vázquez»
* Carlos Areces: Peñarroya
* Itziar Aizpuru: Paz
* Lita Claver: madame
* Victoria Dura Selpruce: Manolito Vázquez
* Manolito Vázquez: medikua
* Ernesto Sevilla: zerbitzaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elle s'appelait Sarah

'''''Elle s'appelait Sarah''''' 2010eko Gilles Paquet-Brenner frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
2002ko maiatzean, Parisen bizitzen hogei urte zeraman Julia Jarmond kazetariari juduen aurkako sarekadaren hirurogeigarren urteurrenarekin loturiko artikulua idaztea eskatu zioten. Bertrand Tézac-ekin ezkonduta dagoen eta Zoé izeneko hamaika urteko alaba duen Julia, zorigaiztoko 1942. urteko gertaerez jabetzen hasiko da pixkanaka eta, ezustean, Sarahren historiaren berri izango du, sinesgaitza badirudi ere, bere familia politikoarekin, Tézac sendiarekin, loturik dagoena.

## Aktoreak 
* Kristin Scott Thomas – Julia Jarmond
* Natasha Mashkevich – Mrs Starzynski
* Arben Bajraktaraj – Mr Starzynski
* Mélusine Mayance – Sarah Starzynski gaztea
* Charlotte Poutrel – Sarah heldua
* Niels Arestrup – Jules Dufaure
* Dominique Frot – Geneviève Dufaure
* Frédéric Pierrot – Bertrand Tézac
* Michel Duchaussoy – Édouard Tézac
* Gisèle Casadesus – Mamé Tézac
* Aidan Quinn – William Rainsferd
* George Birt – Richard Rainsferd

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Club de Remo Cedeira

**Club de Remo Cedeira** Galiziako Coruñako probintzian dagoen Cedeirako herriko arraun taldea da.

## Historia 
1960 inguruan bazen *Club de Remo Cofradia de Pescadores de Cedeira* taldea eta urte horretan bertan *Club de Remo Cedeira* sortu zuten. Hasieran biak aritu ziren baina lehenengoa desagertu eta bigarrenak aurrera jarraitu zuen. Talde apala izanik arraunlari eskasia nabarmena izan du, baina hala ere txalupa txikietan izan du emaitza onik 1996ko Espainiako Batel Txapelketako brontzezko domina esate baterako.

1996an trainerua osatu zuen A Cabana, Mugardos eta San Felipeko arraunlariekin batera eta "Cidade de Ferrol" izena erabili zuten. 1999 arte iraun zuen proiektu honek.

2017an trainerua ateratzera animatu zen kluba eta Galiziako B Ligan hartu zuen parte. 2021ean itzuli zen eta bere traineru historiako aurreneko estropada irabazi zuen, Asturiasko Printzesaren Bandera hain zuzen ere.

2024an berriz uretaratu zuen trainerua eta Galiziako B Liga irabazi zuen. Noemi Martín Piñón patroia B Ligako patroi onena izendatu zuten. 2025ean A Ligan aritzeko txartela lortu arren ez da trainerua osatzeko gai izan.

## Palmaresa 
### Traineruak 
* Galiziako B Liga (1): 2024.
* Banderak:
** Asturiasko Printzesaren Bandera (1): 2021.
** Concello de Oleiros Bandera (1): 2024.
** Concello de Bueu Bandera (1): 2024.
** Chapela Wofco Bandera (1): 2024.

### Batelak 
* Espainiako Batel Txapelketa (0):
** hirugarrena 1996an.
** laugarrena 1997an.

## Azken denboraldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Liga Galega de Traiñeiras-en webguneko informazioa
Eat Pray Love

***Eat Pray Love*** 2010eko Ryan Murphy estatubatuar zinema zuzendariaren filma da, Elizabeth Gilberten *Eat, Pray, Love* saiakeran oinarrituta.

## Argumentua 
Liz Gilbert emakume modernoak munduan barrena bidaiatzeari ekingo dio, bizitzaren alderdi politak aurkitu eta barnean duen egiazko nortasunarekin berriz konektatzeko asmoz. Dibortziatu ondoren noraezean geratuko da eta, azkenean, urte sabatikoa hartu eta errutina erosotik alde egitea erabakiko du.

## Aktoreak 
* Julia Roberts: Elizabeth "Liz" Gilbert
* Javier Bardem: Felipe
* Billy Crudup: Steven
* Richard Jenkins: Richard
* Viola Davis: Delia Shiraz
* James Franco: David
* Sophie Thompson: Corella
* Mike O'Malley: Andy Shiraz
* Christine Hakim: Wayan
* Arlene Tur: Armenia
* Hadi Subiyanto: Ketut Liyer
* Gita Reddy: Guru
* Tuva Novotny: Sofi
* Luca Argentero: Giovanni
* Rushita Singh: Tulsi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buried

***Buried *** 2010eko Rodrigo Cortés galiziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Paul Conroy, familiako aita eta kontratista zibila da Iraken. Goiz batez, zurezko hilkutxa zahar batean esnatuko da, bizirik lurperatuta. Ez daki nork jarri duen han, eta are gutxiago zergatik, baina badaki amesgaizto horretatik ateratzeko aukera bakarra telefono mugikorra dela. 

## Aktoreak 
* Ryan Reynolds: Paul Conroy
* José Luis García Pérez (*ahotsa*): Jabir
* Robert Paterson (*ahotsa*): Dan Brenner
* Stephen Tobolowsky (*ahotsa*): Alan Davenport
* Samantha Mathis (*ahotsa*): Linda Conroy
* Ivana Miño: Pamela Lutti
* Warner Loughlin (*ahotsa*): Maryanne Conroy / Donna Mitchell / zenbaki-emakumea
* Erik Palladino (*ahotsa*): Harris agente berezia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Chant du merle

***Le Chant du merle*** 2016ko Frédéric Pelle lapurtar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Aurélie Corrèzeko hotel batean lan egiten du. Lanak, ornitologia taldeak, zaintzen duen agureak eta amak bere bizitza betetzen dute. 

## Aktoreak 
* Adélaïde Leroux : Aurélie Delmas
* Nicolas Abraham : François
* Myriam Boyer : Aurélieren ama
* Patrick d'Assumçao : M. Verlhac
* Sylvie Jobert : Mme. Verlhac
* Jade Phan-Gia : Mme. Lacouture
* Thierry Valletoux : M. Lacouture
* Thomas Arnaud: Aurélieren mutil-lagun ohia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frédéric Pelle

**Frédéric Pelle** (Biarritz, 1965eko otsailaren 24a - ), euskal zinema zuzendari eta gidoigilea da.

Bordeleko Merkataritza Goi Eskolan eta Conservatoire Libre du Cinéma Français izenekoan ikasi zuen. 1997 eta 2007 artean *La carte aux trésors* programa egin zuen France 3 katearentzat.

## Filmografia 
#### Film laburrak 
* 1998 : *Le Dernier Combat de Ti Raoul*
* 2006 : *Chambre 616*
* 2004 : *Le Caissier*
* 2003 : *Une séparation*
* 2002 : *Le Vigile*
* 2001 : *Le Corbeau*
* 2000 : *Des morceaux de ma femme*

#### Film luzeak 
* 2010 : *La Tête ailleurs*
* 2016 : *Le Chant du merle*

#### Dokumentalak 
* 2001 : *L’histoire d’un autre, un portrait de René Féret*, Pascal Lahmanirekin batera
* 1998 : *Le dernier combat de Ti Raoul*
* 1996 : *Anthony Santos, el Bachatu*

#### Telebista saioak 
* 1996 : *La carte aux trésors* (telebista lehiaketa)

## Erreferentziak
Eufratesko tunela

**Eufratesko tunela** antzinateko ustezko urpeko tunela zen, 929 metro luze omen zena. Nahiz eta gaur egun aztarnarik ez egon, elezaharrak dio Mesopotamiako Babilonia hiriaren bi zatiak lotzeko eraikia izan zela.

Arkeologoek uste dute K.a. 2180 eta K.a. 2160 urteen artean eraikia izan zela.

## Ezaugarriak 
Tunela "ireki eta estali" () teknika jarraituz egin omen zuten. Horretarako, lehenik, Eufrates ibaian behin-behineko presa bat eraiki zuten.

Tunela, ustez, adreiluzkoa zen eta asfaltoz estalia zegoen iragazgaitz bihurtzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Looney Tunes

***Looney Tunes*** (euskaraz, Doinu Eroak) AEBko marrazki bizidun telesail bat da. Warner Bros ekoiztetxeak ekoiztu eta jatorriz 1930-1969 artean aireratu zen, ordutik hona munduko telebista katea ugaritan behin eta berriz errepikatu da. Garai beretxuan *Merrie Melodies* izeneko ekoiztetxe berdinaren antzeko telesaila ere aireratu zen.

Marrazki bizidun sail honetako pertsinai nagusi asko mundu osoan ospetsu bilakatu eta gaur egun herri kulturaren zati dira, tartean Bugs Bunny, Daffy Ahatea, Porky Txerria, Elmer Ehiztaria, Tweety Txoria, Sylvester Katua, Avoa, Yosemite Sam, Foghorn Leghorn, Marvin the Martian, Pepé Le Pew, Speedy Gonzales, Koiotea eta Hankarina, Tasmaniako Deabrua eta beste hainbat.

Walt Disneyren marrazki bizidunei lehia latza egin zioten, haiek nagusiki pertsonaia zintzo eta ipuin klasikoetan oinarrituak zueden bitartean, honakoak pertsonaia bihurri eta txantxazaleetan oinarrituak zeuden, maiz haurrentzat umore xaloa baino helduentzako umore beltza irudikatzen zuten.

## Kanpo estekak
Daffy Duck

thumb | eskuinera
**Daffy Duck** (Hego Euskal Herrian **Lukas ahatea**) AEBko *Looney Tunes* marrazki bizidun telesaileko pertsonaia bat da. 1937ko apirilaren 17an sortua izan zen. Hasieran batean bakarka nahiz Bugs Bunny,   Elmer ehiztariarekin ,  Porky txerria, Yosemite Sam, Taz Tasmaniako deabrua, Marvin martzianoa*,*   Foghorn Leghorn, Sylvester eta Speedy Gonzales pertsonaiekin batera agertu ohi zen.

Izaera zeken, petral eta hitzontzia du, hainbat paper eta lanbide antzeztuz agertzen da: aseguru saltzailea, galaxiarteko heroia, Bugs Bunnyren ordezkoa, eta abar. Bere asmo edo egitasmo guztiak porrotean amaitu ohi dute. Ahoskera bitxia du, ahoskera sudurkaria baitu.

Dena den, 1937an sortu zenean, bere izaera eroskoa eta hotzana zen (ingelesez *Daffy* hitzak *Txoro* esna nahi du), gainera Bugs bunnyren antzera, asmoa zuen oro ongi ateratzen zitzaion, gerora petrala izatera igaro zen. Izan ere, 1930eko hamarkada eta 1940ko hamarkadako marrazki bizidunetan, Elmer ehiztariarekin agertzen denean ahate eroskoa da eta beti irabazle ateratzen da, aldiz, Bugs Bunnyrekin agertzen denean, zitala, petrala eta zorigaiztokoa bilakatzen da.

## Kanpo estekak
Sylvester (Looney Tunes)

**Sylvester** (Hego Euskal Herrian *Silbestre katua*; Ipar Euskal Herrian *Grosminet*) AEBko *Looney Tunes* marrazki bizidun telesaileko pertsonaia bat da. 1941ean Friz Freleng estatubatuar marrazkilariak sortu zuen.

Katu zuri-beltz bat da, sudur gorrikoa. Tweety txoritxoa ikaragarri gorrotu du, ia bere asmo bakarra hura atzeman eta jatea izateko adina. Dena den, txoritxoa ehitzazeko bere saiakera guztiek porrot egin ohi dute, maiz etxekoandrea den amonatxo batek eragozten baidio. Izaera marmartia, zitala eta zorigaiztokoa izan arren, maiz bi pertsonaien artean ikusle helduenen gogokoena da, batipat txoritxoak duen ustezko izaera xalo, gogaikarri eta txepelegia dela eta.

Atal batzuetan Speedy Gonzales mexikar sagua atzeman nahizik ere agertzen da.

## Kanpo estekak
Club de Remo Muros

**Club de Remo Muros** Galiziako Coruñako probintzian dagoen Muros herriko arraun taldea da.

2023an Esteiranarekin elkartu eta  Club de Remo URME izenarekin Galizako A Ligan aritu zen 2025 artean.. Hasiera batean Cabo da Cruzi traineru bat erosi zioten eta bigarren eskuko ontzi honekin jokatu zituzten estropadak. 1986an jokatu zituen lehenengio estropadak eta 1988an Galizia iparraldeko txapelketan laugarrena izan zen. Mailarik onena 1990 hamarkadaren bukaeran lortu zuen, Galiziako txapelketan bosgarren 1998an eta laugarren 1999an. Urte honetan Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan aritu zen 23 traineruen artean 19. postua eskuratuz. Txalupa txikietan ere emaitza onak izan zituen, denen artean aipagarriena Espainiako Batel Txapelketako brontzezko domina, 1998an lorturikoa.

2004an Galiziako Traineruen Ligaren sortzaileetako bat izan zen baina aurreneko bi denboraldietan aritu ondoren diru arazoek eragindako arraunlari gabeziak trainerua lehorrean uztera behartu zuten. Hamarkada bat lehorrean egon ondoren 2017 urterako trainerua berriz osatu eta 2019an Galizako A Ligan aritu zen. Jeistea tokatzen bazitzaion ere, Ares TKE Ligara sailkatu izanak A Ligan mantendu zuen 2020rako. Hurrengo urtean ere ozta-ozta mantendu zen, eta hori Ligako azkenengo estropadei uko egin behar izan ziela eskualdean gertaturiko COVID-19 agerraldia zela eta.

2023an Esteiranarekin batera osatu zuen trainerua eta B Ligako txapelduna izan zen nagusitasun osoz. Lehenengo estropada ezik gainerako guztiak irabazi zituen. 2023ko denboraldia amaituta proiektua egonkortzeko urriaren 18an Club de Remo URME elkartea sortu zuten. 2025eko denboraldiaren amaieran desadostasunak sortu ziren eta URME desegin zen.

## Palmaresa 
250px|thumb|Murosen instalazioak.
* Galiziako Txapelketa (0): laugarrena 1999an.
* Galiziako Traineruen Liga:
** A Liga (0): zazpigarrena 2004an.4
** B Liga (1): 2023.

### Banderak 
* Coruñako Diputazioaren Bandera (1): 2005.
* Salgado Congelados Bandera (1): 2018.
* Muros-Esteirana:
** Chapela Wofco Bandera (1): 2023.
** Concello de Mugardos Bandera (1): 2023.
** Concello de Muros Bandera (1): 2023.
** Muros de San Pedro Bandera (1): 2023.
** Concello de Oleiros Bandera (1): 2023.
** Concello do Grove Bandera (1): 2023.
** Concello de Ribeira Bandera (1): 2023.

### Batelak 
* Espainiako Batel Txapelketa:
** Gizonezko absolutuak (0): hirugarrena 1998an
** Gizonezko kadeteak (1): 2019

## Azken denboraldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Liga Galega de Traiñeiras-en webguneko informazioa
EAEko agiri sakramentalak

**EAEko agiri sakramentalak** gaur egun *on-line* kontsulta daitekeen EAEko hiru lurraldeetako biztanleen errolda historikoa da (1500-1900). Eliza Katolikoak dauzkan liburu sakramentaletan bilduta dago. 1900 arte bataiatu, ezkondu eta hil diren pertsonen idazkun guztiak indizatu dira (5.600.000 agiri).

Euskal Autonomia Erkidegoko hiru elizbarrutietako, Bilbokoa, Donostiakoa eta Gasteizko elizbarrutietako, artxiboetako agiri sakramentalak digitalizatzeko eta indizatzeko proiektua (1999 - 2008) estekatuta agertzen da eta hau ere Interneten kontsulta daiteke.

## Erreferentziak
Wild at Heart (filma)

***Wild at Heart*** 1990eko David Lynch estatubatuar zinema zuzendariaren filma da, Barry Gifforden izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Lularen ama erotzeko zorian dago, bere alaba kartzelatik irten berri den Sailorrekin dabilela pentsatze hutsarekin. Sailorren baldintzapeko askatasuna pikutara bidali, eta Kalifornia aldera abiatuko dira biak.

## Aktoreak 
* Nicolas Cage: Sailor Ripley
* Laura Dern: Lula Pace Fortune
* Diane Ladd: Marietta Fortune
* Harry Dean Stanton: Johnnie Farragut
* J. E. Freeman: Marcello Santos
* W. Morgan Sheppard: Mr. Reindeer
* Willem Dafoe: Bobby Peru
* Crispin Glover: Dell
* Grace Zabriskie: Juana Durango
* Isabella Rossellini: Perdita Durango
* Sherilyn Fenn: Girl in car accident
* Sheryl Lee: the Good Witch
* David Patrick Kelly: Dropshadow
* Pruitt Taylor Vince: Buddy
* Jack Nance: 00 Spool
* John Lurie: Sparky
* Darrell Zwerling: managerra
* Glenn Walker Harris, Jr.: Pace

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis de Salazar y Castro

**Luis Bartolomé de Salazar y Castro** (Valladolid, 1658ko irailaren 4a - Madril, 1734), "genealogisten printzea" goitizenaz ere ezaguna, urte luzeetan balio historikoa zeukaten dokumentuak bildu zituen. Dokumentu horiek egun Espainiako Historia Errege Akademian gordetzen dira. Genealogista iberiarrek asko estimatzen dituzten dokumentuak daude bilduma horretan.

Gaur egun Interneten kontsulta daitezke Salazar y Castrok bildutako dokumentuak.

## Erreferentziak
Homicide (1991ko filma)

***Homicide*** 1991ko David Mamet estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Bob Gold poliziakidea Robert Randolph droga-trafikatzailearen atzetik ibiliko da; FBIren bilatuenen zerrendan dago Randolph. Halako batean, beltzak bizi diren auzo bateko dendaria akabatuko dute: emakume judu bat.

## Aktoreak 
* Joe Mantegna - Bobby Gold
* William H. Macy - Tim Sullivan
* Ving Rhames - Robert Randolph
* Vincent Guastaferro - Lt. Senna
* J. J. Johnston - Jilly Curran
* Jack Wallace - Frank
* Lionel Mark Smith - Charlie Olcott
* Roberta Custer - Cathy Bates
* Charles Stransky - Doug Brown
* Bernard Gray - James
* Paul Butler - Walker komisarioa
* Colin Stinton - Walter B. Wells
* Louis Murray - Mr. Patterson
* Christopher Kaldor - sarjentua
* Linda Kimbrough - Green sarjentua
* Robin Spielberg - ofiziala
* Lawrence Kopp - ofiziala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Texas Killing Fields

***Texas Killing Fields*** 2011ko Ami Canaan Mann estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Souder Texasko hiri txiki bateko homizidioetako poliziakidea da; bere lankide Heigh, berriz, New Yorkera bidaliko dute, serie-hiltzaile sadiko baten bila. Hiltzaileak biktimen gorpuak ebaki eta inguruko paduretan botatzen ditu.

## Aktoreak 
* Sam Worthington: Mike Souder
* Jeffrey Dean Morgan: Brian Heigh
* Jessica Chastain: Pam Stall
* Chloë Grace Moretz: Little Anne Sliger
* Jason Clarke: Rule
* Annabeth Gish: Gwen Heigh
* Sheryl Lee: Lucie Sliger
* Stephen Graham: Rhino
* James Hébert: Eugene Sliger
* Sean Michael Cunningham: Sean Heigh
* Leanne Cochran: Lila
* Tony Bentley: Capt. Bender
* Holly Ladnier: emergentzia zuzendaria
* Kirk Bovill: mutil-laguna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Indian Runner

***The Indian Runner*** 1991ko Sean Penn estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Filmeko bi anaiek bizitzari aurre egiteko oso modu desberdina dute: Joek familian sinesten du, baita errutinan eta plazer txikietan ere; Frank, berriz, bortitza, antisoziala eta suntsitzailea da.

## Aktoreak 
* David Morse: Joe Roberts
** Trevor Endicott: 12 urteko Joe
* Viggo Mortensen: Frank Roberts
** Brandon Fleck: 7 urteko Frank
* Patricia Arquette: Dorothy
* Valeria Golino: Maria Roberts
* Charles Bronson: Mr. Roberts
* Sandy Dennis: Mrs. Roberts
* Dennis Hopper: Caesar
* Benicio del Toro: Miguel
* Jordan Rhodes: Randall
* Enzo Rossi: Raffael
* Harry Crews Mr. Baker
* Eileen Ryan Mrs. Baker

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
One False Move

***One False Move*** 1992ko Carl Franklin estatubatuar zinema zuzendariaren filma da, Billy Bob Thorntonek idatzia.

## Argumentua 
Dale "Hurricane" Dixon, Star City herrixkako sheriffa da, eta bizimodu lasaia darama. Halako batean, hiru gaizkile arriskutsu Kalifornia aldetik herrira gerturatzen ari direla jakinaraziko diote, eta bidean sekulako sarraskiak egiten ari direla.

## Aktoreak 
* Bill Paxton: Dale "Hurricane" Dixon
* Billy Bob Thornton: Ray Malcolm
* Cynda Williams: Lila "Fantasia" Walker
* Michael Beach: Lenny "Pluto" Franklin
* Jim Metzler: Dud Cole
* Earl Billings: John McFeely
* Jimmy Bridges: Bobby

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Red Rock West

***Red Rock West*** John Dahl estatubatuar zinema zuzendariaren filma da, 1993an egindakoa.

## Argumentua 
Michael Williams itsas armadan lizentziatu berria da, eta Wyoming estatuko Red Rock hirira iritsiko da, lan bila. Herriko tabernaren jabea, Wayne, Michael ezagutzen duelakoan dago; izan ere, Suzanne bere emazte desleiala akabatzeko kontratatu zuen soldatapeko hiltzailea dela usteko du.

## Aktoreak 
* Nicolas Cage: Michael Williams
* Dennis Hopper: Lyle from Dallas
* Lara Flynn Boyle: Suzanne Brown/Ann McCord
* J. T. Walsh: Wayne Brown/Kevin McCord
* Dwight Yoakam: kamioi gidaria
* Timothy Carhart: Matt Greytack
* Robert Apel: Howard

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Menace II Society

***Menace II Society*** 1993ko Hughes anaiak estatubatuar zinema zuzendarien filma da.

## Argumentua 
Caine Lawson gazte afro-amerikarrak indarkeriaz betetako bizimodua darama etxebizitza babestuak dituen Watts barrutian; Los Angelesko inguru arriskutsuenetako batean, hain justu.

## Aktoreak 
* Tyrin Turner – Kaydee "Caine" Lawson
** Brandon Hammond – 5 urteko Caine
* Jada Pinkett – Ronnie
* Larenz Tate – Kevin "O-Dog" Anderson
* Samuel L. Jackson – Tat Lawson
* MC Eiht – A-Wax
* Glenn Plummer – James "Pernell" Richards
* Clifton Powell – Chauncy
* Marilyn Coleman – Mrs. Lawson
* Arnold Johnson – Thomas Lawson
* Pooh-Man – Doc
* Julian Roy Doster – Anthony
* Too Short – Lew-Loc
* Khandi Alexander – Karen Lawson
* Vonte Sweet – Sharif Butler
* Ryan Williams – Stacy
* Bill Duke – Detektibe
* Dwayne L. Barnes – Basehead
* Charles S. Dutton – Mr. Butler
* Martin Davis – biktima
* Garen Holoman – Junior
* Saafir – Harold Lawson
* Cynthia Calhoun – Jackee
* Erin Leshawn Wiley – Ilena
* Samuel Monroe Jr. – Ilenaren lehengusua
* Clifton Collins, Jr. – Vato #2

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Little Odessa (filma)

***Little Odessa*** 1995eko James Gray estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Joshua soldatapeko hiltzaile gupidagabea da, eta Brighton Beach bere txikitako auzora itzuliko da, hainbat lan zikin egitera. Auzo horretantxe bizi da New Yorkeko komunitate errusiarra.

## Aktoreak 
* Tim Roth ... Joshua Shapira
* Edward Furlong ... Reuben Shapira
* Vanessa Redgrave ... Irina Shapira
* Maximilian Schell ... Arkady Shapira
* Moira Kelly ... Alla Shustervich
* Paul Guilfoyle ... Boris Volkov
* Natalya Andrejchenko ... Natasha

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
New Jersey Drive

***New Jersey Drive*** 1995eko Nick Gomez estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Jason eta Midget nerabe beltzak New Jersey estatuko Newark hirian bizi dira. Auzokide guztien kasuan bezalaxe, beren denbora-pasa gogokoena autoak lapurtzea eta autootan buelta bat ematea da.

## Aktoreak 
* Sharron Corley: Jason Petty
* Gabriel Casseus: Midget
* Saul Stein: Emil Roscoe
* Donald Faison: Tiny Dime
* Heavy D: Bo-Kane
* Roscoe Orman: epailea
* Michael Pincus: Emil Roscoeren lehengusua
* Christine Baranski: fiskala
* Paul Schulze: sarjentua
* Arthur Nascarella: Mr. Chop Shop

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
New Jack City

***New Jack City*** 1991ko Mario Van Peebles estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Nino, Cash Money Brothers izeneko gaizkile-taldeko kidea da. Crackarekin trafikatzen hasiko dira, eta, denbora gutxiren buruan, astean milioi bat dolar irabaziko dute.

## Aktoreak 
* Wesley Snipes: Nino Brown
* Ice T: Scotty Appleton
* Allen Payne: Gerald "Gee Money" Wells
* Chris Rock: "Pookie" Benny Robinson
* Judd Nelson: Nick Peretti
* Mario Van Peebles: Stone
* Michael Michele: Selina Thomas
* Bill Nunn: the Duh Duh Duh Man
* Russell Wong: Park
* Bill Cobbs: agurea
* Christopher Williams: Kareem Akbar
* Vanessa A. Williams: Keisha
* Tracy Camilla Johns: Uniqua
* Anthony DeSando: Frankie Needles In His Arms
* Nick Ashford: Reverend Oates
* Keith Sweat: abeslaria
* Flavor Flav: DJ

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Strange Days (filma)

***Strange Days*** 1995eko Kathryn Bigelow estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Milurtekoaren amaierako egunak, 1999ko azkenekoak, oso arriskutsuak dira Los Angeles aldean. Lenny Nero poliziakide ohiak datu-diskoekin trafikatzen du; bizi izandako oroitzapenak eta emozioak grabatuta gordetzen dituzten diskoekin, hain zuzen.

## Aktoreak 
* Ralph Fiennes: Lenny Nero
* Angela Bassett: Lornette "Mace" Mason
* Juliette Lewis: Faith Justin
* Tom Sizemore: Max Peltier
* Vincent D'Onofrio: Burton Steckler
* Michael Wincott: Philo Gant
* Brigitte Bako: Iris
* William Fichtner: Dwayne Engelman
* Glenn Plummer: Jeriko One
* Richard Edson: Tick
* Josef Sommer: Palmer Strickland
* Louise Lecavalier: Cindy "Vita" Minh

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Janin Lomme Tournaikoa

thumb|260px|Sancho Sánchez Oteizaren hilobia Iruñeko katedralean.

**Janin Lomme Tournaikoa** (deituraz **Lome** edo **de Lome** ere deitua, eta izenez **Johan** edo **Jehan** Vianan hil zen, 1449ko urtarrilaren 1a) arkitekto eta eskultore nafar-flamenkoa izan zen. Nafarroara Valoniako Tournaitik etorri zen. Dena dela, haren bizitzari buruzko informazioan hutsune handiak daude. Estiloaren aldetik eskultura gotikoaren amaierako garaian kokatu egin zaio.

## Biografia 
1411an Karlos III.a Nafarroakoa eregearen zerbitzuan sartu zen. Erregeak ezagutu omen zuen egungo Frantziako Evreux aldean zituen jabetzak bisitatzen ari zenean. Nafarroako gortearen eskultore nagusia izendatu zuen eta lan-maisuaren kargua betetzen zuen. Horri esker bi eraikuntza garrantzitsuetan lan egin zuen: Erriberriko Errege Jauregian non bereziki leiho zabalak zaindu zituen, eta Tafallako Jauregian; azken eraikuntza honetan Frantziako lurralde desberdinetatik etorritako igeltsero eta langile zuzendu zituen: Johan de Lisla, Michel de Reyems, Aneqin de Sorça, Vicent Huyart, Collin de Rems, Johan de la Garnia eta Johan de Borgoyna. Vianan hil zen, 1449ko urtarrilaren 1an.

## Obra 
Estiloaren ikuspuntutik Borgoñako eskolako Claus Sluterrekin konparatu zaio, bereziki hildakoei eskainitako eskulturetan bai kaputxadunen erabileragatik, oso errekurtso naturalista, baita ere erretratoetan norberaren ezaugarriak adierazteko kezkagatik.

Gurera heldu diren lan nagusiak hauek dira:
* Karlos III.a Nafarroakoaren eta bere emaztea Leonor Trastamarakoaren hilobia (1413-1419). Iruñeko katedralean.
* Sancho Sánchez Oteiza Iruñeko apezpikuaren hilobia (1420?). Iruñeko katedralean.
* Egotzi zaio Iruñeko katedralean ere San Jose atea.
* Sanchez Oteizari ere beste hilobi egin zion aurretik, Tuterako katedralean.
* Francés de Villaespesa kantzelerren eta bere emaztea Isabel Uxueren hilobia Tuterako katedralean.
* Erriberriko eliz desberdinetan berari eta bere tailerrari egozten zaizkio eskulturak daude: San Pedro elizan esaterako Santiagori eskainitako eskultura eta Enequo Pinel notarioaren hilobia, Andre Maria Erreginaren elizan, bestetik, Ama Birijina haurrarekin eta Karlos III.a Nafarroakoaren alaba zen Zuria I.a Nafarroakoa eskultura, eta San Frantzizko komentuan atelada.

Karlos III.a Nafarroakoaren eta bere emaztea Leonor Trastamarakoaren hilobia XV. mendeko ehorzte-artearen adibide onenetariko bezala onartua dago. Pieza guztiak Erriberriko jauregian prestatu ziren eta, ondoren, zatituta, Iruñeko katedralera eraman zuten; han 1491an izan zen jarrita, erregea oraindik bizirik zegoenean. 

File:Sepulcro carlos iii 3 pamplona.jpg|Karlos III.a Nafarroakoaren eta bere emaztea Leonor Trastamarakoaren hilobiaren zehaztasuna.
File:Plorantes del sepulcro de Carlos III el Noble.JPG|Karlos III.a Nafarroakoaren hilobiko negartiak.
File:Catedral pamplona puerta san jose foto.jpg|San Jose atea, Iruñeko katedralean.
File:Mosén Francés de Villaespesa e Isabel de Uxuf. Sepulcro.jpg|Tuterako katedrala. Francisco de Villaespesa eta Isabel Uxue.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Auñamendi
* :Artehistoria
* :Catedral de Pamplona
* :Ernesto Ballesteros: *Escultura del siglo XV*,
Last Man Standing

***Last Man Standing*** 1996ko Walter Hill estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
John Smith lege lehorraren garaiko gangsterra da. Justiziatik hanka egin ostean, Jericho aldera joango da (Texas). Hiri fantasma horretako biztanle gehienak ihes eginda daude, bi gaizkile-talderen artean izandako gerrak direla-eta: italiarrak eta irlandarrak, guztiak ere alkoholaren isilpeko merkatuan lehian

## Aktoreak 
* Bruce Willis: John Smith
* Bruce Dern: Sheriff Ed Galt
* William Sanderson: Joe Monday
* Christopher Walken: Hickey
* David Patrick Kelly: Doyle
* Karina Lombard: Felina
* Ned Eisenberg: Fredo Strozzi
* Michael Imperioli: Giorgio Carmonte
* R. D. Call: Jack McCool
* Alexandra Powers: Lucy Kolinski
* Ken Jenkins: Capt. Tom Pickett
* Ted Markland: Deputy Bob
* Leslie Mann: Wanda
* Patrick Kilpatrick: Finn

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ghost Dog: The Way of the Samurai

***Ghost Dog: The Way of the Samurai*** 1999ko Jim Jarmusch estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
"Ghost Dog" soldatapeko hiltzailea da, eta garai bateko samuraien gerra-etika baliatuko du. Bakarrik bizi da, eta uso mezulariak baino ez ditu lagun.

## Aktoreak 
* Forest Whitaker: Ghost Dog
* John Tormey: Louie
* Henry Silva: Ray Vargo
* Cliff Gorman: Sonny Valerio
* Isaach De Bankolé: Raymond
* Camille Winbush: Pearline
* Tricia Vessey: Louise Vargo
* Gene Ruffini: consigliere
* Frank Minucci: Big Angie
* Richard Portnow: Handsome Frank
* Frank Adonis: Valerioren bizkarzaina
* Victor Argo: Vinny
* Kenny Guay: mutila leihoan
* Vince Viverito: Johnny Morini
* Dennis Liu: txinatar jatetxe jabea
* RZA: Samuraia
* Gary Farmer: Nobody
* Shi Yan Ming: Kung-Fu maisua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Underneath

***The Underneath*** 1995eko Steven Soderbergh estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Michael Chambers etxera itzuliko da, amaren ezkontza ospatzera. Jokoarekin zuen zaletasunagatik jaioterria utzi behar izan zuen, eta orain bueltatu egingo da, Rachel emazte ohiarekin zuen harremanari berriro ekiteko prest.

## Aktoreak 
* Peter Gallagher ... Michael Chambers
* Alison Elliott ... Rachel
* William Fichtner ... Tommy Dundee
* Adam Trese ... David Chambers
* Joe Don Baker ... Clay Hinkle
* Paul Dooley ... Ed Dutton
* Shelley Duvall ... erizaina
* Elisabeth Shue ... Susan Crenshaw
* Anjanette Comer ... Mrs. Chambers
* Cowboy Mouth ... musika taldea
* Dennis Hill ... Tom
* Harry Goaz ... Casey

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ikur kimiko

thumb|X=elementuaren sinboloa; Z=atomo-zenbakia; A=masa-zenbakia
**Ikur kimikoak** elementu kimikoak azkar ezagutzeko erabiltzen diren laburdurdurak dira. IUPAC-ak aukeratzen ditu; eta haien lehen letra larria da eta, bigarrena, egotekotan, xehea da.

Idazkera osoa masa-zenbaki eta atomo-zenbakiarekin da. Lehena goiindize formatuarekin eta bigarrena azpiindize formatuarekin idazten da, gainjarritak eta ikurra baino lehen.

Gehienetan, larburdura izen latinetik dator; hala nola ^{23}_{11}Na(*natrium*, sodioa), ^{122}_{51}Sb(*stibium*, antimonioa) edo ^{207}_{82}Pb(*plumbum*, beruna).

## Kanpo estekak
Harold Good

**Harold Good** (1937, Derry) irlandar apaiz metodista bat da. 1990eko hamarkadan Ipar Irlandako Bake Prozesuan errol bakegile nabarmena izan zuen. Euskal Herriko gatazkan ere, 2017ko apirilaren 8an Baionan jazotako ETAren armagabetzean *bakearen artisauekin* eta Nazioarteko Egiaztatze Batzordeko kideekin batera azaldu ziren bi elizgizonetako bat izan zen, Matteo Zuppi artzapezpikuarekin batera.

1967-1968 artean AEBetako Indianapolis hiriko Ospitale Metodistako kapilaua izan zen. Ondoren, Belfast hiriko Shankill Road auzoko apaiza izan zen, bai eta hiri hartan dagoen Crumlin Road espetxekoa ere, horrek Ipar Irlandako gatazka zuzen zuzenean ezagutzeko beta eman zion. 1973-1979 artean Elkarbizitzarako Corrymeela Komunitate Zentroaren zuzendaria izan zen. 2001ean Irlandako Eliza Metodistaren lehendakaria izendatua izan zen. 2001ean Ipar Irlandako Bake Prosezuko aldi garrantzitsua adierazi zuen armagabetzearen egiaztatzaile izateko izendatu zituzten bi lekukoetako bat izan zen, Alec Reid irlandar apaiz katolikoarekin batera. 2004ean Munduko Metodisten Bakearen Saria irabazi zuen.

## Kanpo estekak 
* Harodl Goodi egindako elkarrizketa. 2017ko apirilaren 11. Berria.eus
Suture

***Suture*** 1993ko Scott McGehee eta David Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Vincent eta Clay anaiordeak aitaren hileta-elizkizunean elkartuko dira lehendabizikoz. Vincent Clay akabatzeko asmotan dabil.

## Aktoreak 
* Dennis Haysbert: Clay Arlington
* Mel Harris: Dr. Renee Descartes
* Sab Shimono: Dr. Max Shinoda
* Dina Merrill: Alice Jameson
* Michael Harris: Vincent Towers
* David Graf: Lt. Weismann
* Fran Ryan: Mrs. Lucerne
* John Ingle: Sidney Callahan
* Sanford Gibbons: Dr. Fuller
* Mark DeMichele: Joe detektibea
* Sandra Ellis Lafferty: Nurse Stevens
* Capri Darling: Soprano
* Carol Kiernan: sarrera saltzailea
* Laura Groppe: kirolaria
* Mel Coleman: kirolaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hard Eight

***Hard Eight*** 1996ko Paul Thomas Anderson estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Johnek zeukan diru guztia galdu du. Egun batez, Sydney jokalari profesionala ezagutuko du; Johnekin errukitu ostean, jokoan nola irabazi irakatsiko dio. Sydneyk babestuta, John Renora joango da bizitzera, eta hiriko kasinoetan dirua irabaziko du.

## Aktoreak 
* Philip Baker Hall: Sydney Brown
* John C. Reilly: John Finnegan
* Gwyneth Paltrow: Clementine
* Samuel L. Jackson: Jimmy
* Philip Seymour Hoffman: craps-jokalaria
* Robert Ridgely: keno-zuzendaria
* Melora Walters: Jimmyren neska-laguna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alice Săvulescu

**Alice Săvulescu** (Oltenița, 1905eko urriaren 29a - Bukarest, 1970eko otsailaren 1a) errumaniar botanikaria zen. Zenbait onddoen eta haien ostalarien arteko harremana ikertu zuen. 1963an Errumaniako Akademiako kide oso egin zuten.

## Biografia 
Alice Aronescu Oltenițan jaio zen, 1905eko urriaren 29an, Errumaniako familia judu batean. Bukaresteko Unibertsitatean biologia ikasi zuen eta 1929an graduatu zen. Urte berean, Tabako eta Hartzidura Institutuan postu bat lortu zuen. 1931n New Yorkera joan zen ikasketekin jarraitzera, Bernard Ogilvie Dodgeren tutoretzapean. 1934an mikrobiologia eta patofisiologian doktoratu zen Columbiako Unibertsitatean, arrosak erasotzen zituen onddo baten inguruko doktore-tesiarekin.

Doktoratu eta gero, Errumaniara itzuli zen eta 1934an Ikerkuntza Agronomiko Institutuaren ( laborategiko buru egon zen, landare-patologia saileko Traian Săvulescuren zuzendaritzapean. 1938an Săvulescurekin ezkondu zen. 1940ean biak kaleratu zituzten Aliceren jatorri judua zela-eta. 1941ean berriz kontratatu zituzten eta euren lanekin jarraitu zuten. Săvulescuren ikerketa-lerro nagusiak zerealei, fruta-zuhaitzei eta patatei eragiten zieten gaixotasunak eta bizkarroi-ostalari harremanak izan ziren. Ondoren, nekazaritzan isotopo erradiaktiboen erabilera aztertzen zuen. 1949an, ICAR institutuaren zuzendaritza hartu zuen, bere senarrak kargua utzi eta gero.

1952an Săvulescu Errumaniako Herri Errepublikako Akademiako kide izendatu zuten. Bost urte geroago, Ikerkuntza Biologikorako Zentroko () zuzendariorde bihurtu zen. 1960ean "Traian Săvulescu" Biologia Institutuko zuzendariorde izendatu zuten. 1963an Errumaniako Akademiako kide oso izendatu zuten eta 1964an Biologia Institutuko zuzendaritza eman zioten. Bere lan-ibilbidean zehar 150 artikulu baino gehiagoren egile edo egilekide izan zen.

1970ean, bihotzekoak jo zuen Alice, Nicolae Ceaușescurekin batzartu ostean, zeinak Nekazaritza Sailera eramango zutela esan baitzion. Ez zen osatu eta 1970eko otsailaren 1ean hil zen Bukaresten.
Thurso (Eskozia)

**Thurso** (, ) Eskozia ipar kostaldeko herria da, Highlandetako eremu administratiboan dagoena. Garai batean *burgh* izaera izan zuen eta, Wickekin batera, Caithness konderriko bi udalerri nagusienetako bat da. Gaur egun  biztanle inguru ditu. Thurso ibaia herritik pasatzen da eta izen bereko badian itsasoratzen da, herriko portua kokatzen den lekuan. 

Antzinetik itsas portu garrantzitsua izan da Iparraldeko herrientzat. Gaur egun arrantzak garrantzia handi izaten jarraitzen du. Dounreay zentral nuklearra herrian dago eta lantoki garrantzitsuenetakoa da bertako herritarrentzat. San Peter eliza zaharra (St. Peter's Kirk) , Eskoziako zaharrenetako da eta dagoeneko 1125ean existitzen zela badakite.

## Kanpo estekak