Lleida

**Lleida** Kataluniako mendebaldeko hiria da, Segrià eskualdeko eta Lleidako probintziako hiriburua dena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldan, 135.919 biztanle zituen hiriak, eta 200.000 bat biztanle metropoli eremuak. Katalunia osoko zazpigarren udalerririk populatuena da.

Lleida Segre ibaiaren ertzean dago, eskualde lau emankorraren *(Pla de Lleida* edo *Segrià)* erdian, muino baten oinetan (Seu Vella). Unibertsitatea eta apezpikutegia ditu.

## Banaketa administratiboa 
### Barrutiak 
## Historia 
K.a. III. mendean *Iltirda* izenaz ageri zen: ilergeteen hiriburu zen. K.a. 218. urtean suntsitu zuten hiria erromatarrek eta Lleidatik hurbil gudu latza gertatu zen Zesarren eta Ponpeioren artean (K.a. 49). IV. mendean zehar mertzenarioen erasoek hiriaren gainbehera ekarri zuten, eta sueboek 449. urtean guztiz birrindu zuten.

Musulmanen inbasioa gerrarik gabe gertatu zen. Bartzelonako konde Ramon Berenguer IV.ak konkistatu zuen 1149. urtean, eta ordutik XIV. mende arte ezagutu zuen hiriak oparotasun handiena, zuraren eta nekazaritzako produktuen merkataritzari esker. Ondorengo mendeetako izurriteek, goseteek (1333, 1348-1351, 1391, 1589, 1599-1600, 1834, 1854, 1865, 1885), eta gerrek (Joan II.a Aragoikoaren aurkakoa, 1464; Kataluniako Gerra, 1644, 1646 eta 1647; Kataluniako Gerra Zibila) hiriaren gainbehera ekarri zuten.

## Klima 
## Ekonomia 
Lleida da Kataluniako mendebaldeko eta, neurri handi batean, Aragoiko ekialdeko merkataritzagune nagusia. Oso garrantzitsua da bertako nekazaritzako produktuen azoka. Industria biziki hazi ez bada ere, azken urteotan gora egin du (janari industria, metalurgia, kimika, ehungintza, eraikuntzarako gaiak).

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:600 height:350
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:140000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:20000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=

  bar: 1787 text: 1787
  bar: 1857 text: 1857
  bar: 1877 text: 1877
  bar: 1887 text: 1887
  bar: 1900 text: 1900
  bar: 1910 text: 1910
  bar: 1920 text: 1920
  bar: 1930 text: 1930
  bar: 1940 text: 1940
  bar: 1950 text: 1950
  bar: 1960 text: 1960
  bar: 1970 text: 1970
  bar: 1981 text: 1981
  bar: 1990 text: 1990
  bar: 2000 text: 2000
  bar: 2010 text: 2010

PlotData=
  color:barra width:20 align:center
  
  bar: 1787 from:0 till:10390
  bar: 1857 from:0 till:19627
  bar: 1877 from:0 till:20369
  bar: 1887 from:0 till:21885
  bar: 1900 from:0 till:21432
  bar: 1910 from:0 till:24531
  bar: 1920 from:0 till:38165
  bar: 1930 from:0 till:38868
  bar: 1940 from:0 till:41464
  bar: 1950 from:0 till:52849
  bar: 1960 from:0 till:63850
  bar: 1970 from:0 till:90884
  bar: 1981 from:0 till:109573
  bar: 1990 from:0 till:111825
  bar: 2000 from:0 till:112194
  bar: 2010 from:0 till:137387

PlotData=

  bar: 1787 at:10390 fontsize:S text: 10.390 shift:(0,5)
  bar: 1857 at:19627 fontsize:S text: 19.627 shift:(0,5)
  bar: 1877 at:20369 fontsize:S text: 20.369 shift:(0,5)
  bar: 1887 at:21885 fontsize:S text: 21.885 shift:(0,5)
  bar: 1900 at:21432 fontsize:S text: 21.432 shift:(0,5)
  bar: 1910 at:24531 fontsize:S text: 24.531 shift:(0,5)
  bar: 1920 at:38165 fontsize:S text: 38.165 shift:(0,5)
  bar: 1930 at:38868 fontsize:S text: 38.868 shift:(0,5)
  bar: 1940 at:41464 fontsize:S text: 41.464 shift:(0,5)
  bar: 1950 at:52849 fontsize:S text: 52.849 shift:(0,5)
  bar: 1960 at:63850 fontsize:S text: 63.850 shift:(0,5)
  bar: 1970 at:90884 fontsize:S text: 90.884 shift:(0,5)
  bar: 1981 at:109573 fontsize:S text: 109.573 shift:(0,5)
  bar: 1990 at:111825 fontsize:S text: 111.825 shift:(0,5)
  bar: 2000 at:112194 fontsize:S text: 112.194 shift:(0,5)
  bar: 2010 at:137387 fontsize:S text: 137.387 shift:(0,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria; Instituto Nacional de Estadística de España.

thumb|Katedraleko klaustroa

## Alkatetza 
thumb|ezkerrera|La Paeria jauregia, Lleidako udaletxea.

* 1979-1988: Antoni Siurana (PSC).
* 1988-1990: Jaume Manel Onorich (CIU).
* 1990-2004: Antoni Siurana (PSC).
* 2004-2018: Angel Ros (PSC).
* 2018-2019: Felix Larrosa (PSC).
* 2019-: Miquel Pueyo (ERC).

## Ondasun nabarmenak 
Arteari dagokionez aipagarri dira, besteak beste, XIII. mendearen hasierako katedral bizantziar-gotikoa (XIV. mendeko klaustroa, XV. mendeko kanpandorrea, ate erromaniko eta gotikoak), katedral berria (1761-1781), XIV. mendeko Laurendi santuaren eliza, La Paeria jauregi erromaniko berantiarra (XIII. mendeko fatxada), XV. mendeko Santa Maria erietxea, eta La Alcazaba gaztelua (XII. mendea).

## Garraiobideak 
Ondo lotuta dago errepide, autobide (A-2) eta AVE (Madril-Zaragoza-Bartzelona bidean) bidez. Hiriburuaren ondoko herri batean, Alguairen, Lleidatik 15 kilometrora kokatutako udalerrian, alhan da aireportu bat, 2008ko udatik.

## Kultura 
### Kirolak 
Lleida hiriak dituen kirol elkarteen artean, aipatzekoak dira hauek:
* Unió Esportiva Lleida (futbola): 1950-51ean eta 1993-94an jokatu zuten Espainiako futbol ligako lehen mailan. Azkenik, 2011an desagertu zen club moduan.
* Club Bàsquet Lleida (saskibaloia): 2001 eta 2005 artean jokatu zuten ACB Ligan.
* Lleida Llista Blava (patin-hockeya): 2003an CERS Kopako txapeldunorde gelditu zen, eta 2018an, azkenik, txapelduna.
* Club handbol Pardinyes (eskubaloia).

### Hedabideak 
* Egunkariak: *Diari Segre*.
* Irrati-Telebista: Segre Ràdio eta Lleida TV.

## Argazkiak 

Fitxategi:Lleida-Imatge de la Seu.jpg|Gune historikoaren gaueko ikuspegia
Fitxategi:Igreja de S. Martin (Lérida)1636.JPG|San Martin eliza (XVII. mendea)
Fitxategi:Lleida-convent roser.jpg|Roser konbentua
Fitxategi:Lleida-La Vinicola.jpg|Baró etxea (1921)
Fitxategi:Estacio Lleida-Pirineus.jpg|Lleidako tren geltokia

## Lleidatar ezagunak 
* Enrique Granados (1867 - 1916), musikagilea.
* Joan Oró (1923-2004), biokimikaria eta politikaria.
* Landelino Lavilla (1934-2020), politikaria eta legelaria.
* Miguel Ángel Gallardo (1955-), komikigilea.
* Jaume Balagueró (1968-), zinema zuzendari eta gidoilaria.
* Araceli Segarra (1970-), alpinista.
* Albert Costa (1975-), tenislaria.
* Pablo Hasél (1988-), rap abeslaria.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Lleidako Udalaren webgunea