open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul de Smet de Naeyer

**Paul de Smet de Naeyer** kondea (Gante, 1843ko maiatzaren 13a - Brusela, 1913ko irailaren 9a) belgikar politikaria izan zen. Belgikako lehen ministroa izan zen 1896tik 1899ko urtarrilera eta 1899ko abuztutik 1907ra.

Industriala eta bankaria izan zen. Société Générale de Belgique bankua zuzendu zuen eta ikatz meategien jabea izan zen. Alderdi Katolikoko kide izan zen eta 1886tik 1907ra diputatu eta 1907tik 1913ra senatari izan zen. Finantza eta Herri Lan ministroa izan zen eta lehen ministro kargua bete zuen hamar urte baino gehiagoz.
Urška Žigart

**Urška Žigart** (Slovenska Bistrica, ) Esloveniako txirrindulari profesional bat da, erlojupeko lasterketatan espezializatua. 

## Ibilbidea 
Esloveniako txapelketatan hartu du parte 2016tik aurrera. Hiru aldiz brontzezko domina eskuratu ondoren beste hirutan txapelduna izan da. 2020an Italiako Giroa korritu zuen.

Esloveniako taldeetan ibili ondoren 2021ean Team Jayco–AlUla talde australiarrak fitxatu zuen.

## Bizitza pertsonala 
Tadej Pogačar bikotea ere txirrindularia da, bi aldiz Frantziako Tourra irabazi duena, besteak beste.

## Palmaresa 
**2016**
* 3. 15px Esloveniako erlojupeko txapelketan

**2017**
* 3. 15px Esloveniako erlojupeko txapelketan

**2019**
* 3. 15px Esloveniako erlojupeko txapelketan
* 3. 15px Esloveniako errepideko txapelketan

**2020**
* **1.** 15px Esloveniako erlojupeko txapelketan
* 3. 15px Esloveniako errepideko txapelketan

**2021**
* "Setmana Ciclista Valencianan" etapa 1

**2022**
* **1.** 15px Esloveniako erlojupeko txapelketan

**2023**
* **1.** 15px Esloveniako erlojupeko txapelketan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* UCI webguneko fitxa irakurgai
V&A (argipena)

**V&A** laburdurak Victoria and Albert Museum erakunde britainiarra adierazten du, zeinak bi museo nagusi dituen:

* **Victoria and Albert Museum (Londres)**, museo originala.
* **Victoria and Albert Museum (Dundee)**, Eskozian irekia 2018an.
María José Llergo

**María José Llergo Sánchez** (Pozoblanco, Kordoba, 1994) andaluziar flamenko-abeslaria da. 2022an jatorrizko abesti onenaren Goya Saria irabazi zuen.

## Ibilbidea 
Aitona kantaore autodidakta zuen eta hark irakatsi zion abesten. Hamar urtez biolina jotzen aritu zen eta 18 urte zituela beka baten bidez Bartzelonara joan zen El Liceun abesti moderno eta jazz ikasketak egitera. Horren ondoren Kataluniako Musika Goi Eskolan flamenko abeslari ikasketak egin zituen.

"Niña de las dunas" bideoklipa izan zen bere musika ibilbidearen hasiera. 2019an musika urbanoaren bilduma zen *Moonchies* diskoan hartu zuen parte eta 2020an *Sanación* diskoa atera zuen, bere ibilbideko lehenengoa. Iruñean egin zuen aurkezpena, Baluarte jauregian, "Flamenco on fire" jaialdian.

2022an *Mediterraneo* filmean "Te espera el mar" kantua abestu zuen eta jatorrizko abesti onenaren Goya Saria irabazi zuen.

## Diskografia 
* *Sanación* (2020, Sony Music)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txelo Auzmendi Jimenez

**Txelo Auzmendi Jimenez** (Araia, Araba, 1960eko urriaren 31) Terapia Okupazionalean diplomatua eta politikaria da. 

2023ko ekainaren 17an Asparrenako alkate bilakatu zen, hirugarren aldiz, 2023ko udal hauteskundeetan, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.

## Biografia 
Terapia Okupazionalean diplomatua, arlo soziosanitarioan lan egin du hogeita hamar urte baino gehiagoz Arabako Gizarte Zerbitzuetan, Arreta Goiztiarraren eta Dibertsitate Funtzionalaren arloetan. eta Eudeleko eta Tokiko Gobernuen Batzordeko Lurralde eta Batzorde Exekutiboetan parte hartu du azken bi legegintzaldietan.

Nerabezarotik, elkarte eta mugimendu sozial, kultural eta politikoetan parte hartu du, eta, horien bidez, udal-eremuan eta nazioarteko lankidetza-kanpainetan parte hartu du.

2023ko urtarrilaren 23an  udal hauteskundeetako zerrendaburu izango ziren pertsonak hautatzeko prozesua amaitu zen eta Txelo Auzmendiren hautagaitza berritu zuten.

2023ko ekainaren 17an alkate bilakatu zen Euskal Herria Bilduko bere kideen botoa jaso ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura Irasuegi Otal

**Laura Irasuegi Otal** (Eibar, Gipuzkoa, 1923ko azaroaren 26a &ndash; Errenteria, Gipuzkoa, 2016ko urriaren 6a) Errusiara erbesteratutako ume eta Bide, Ubide eta Portu ingeniaria izan zen. 

Euskal Herriko lehenengo emakume kolegiatua Bide, Ubide eta Portu ingeniarien Elkargoan.

## Biografia 
### Erbestea 
Laura, hamahiru urte zituenean, 1732. zenbakia ezarri eta Habana itsasontzian sartu zuten Santurtziko portuan 1937ko ekainaren 12an eta Óbninsk herriko umeen etxera iritsi zen, Moskutik 100 bat kilometrora. II. Mundu Gerra baino lehen, Leningradon ari zen ikasten eta hango blokeo (1941-1944) izugarriaren lehen urtea bizi izan zuen harik eta 1942an  Ladoga laku izoztutik kamioietan irtetea lortu zuten arte. Kaukaso aldera eraman zuten eta lanean aritu zen etengabe zetazko hariak ateratzen, gerrarako paraxutak egiteko; azkenik, Tblisira heldu zen. 

### Ikasketak 
Gerra amaitu zenean, Moskura bidali zuten eta hango Errepide Institutuan burutu zituen Bide Ingeniaritzaren ikasketak. Han eman zituen bere lehen lan-urratsak bide-ingenieritzaren alorrean.  

### Itzulera 
1956ko irailean bueltatu zen Errenteriara. Anselmo Bárcenarekin ezkondu eta bi alaba izan zituzten, Cristina eta Elena.  Ez zuen itzulera erraza izan: lehendabizi, Bide, Ubide eta Portu Ingeniaritzako ikasketen konbalidazioa egin behar izan zuen, eta konbalidazioa lortu eta handik urte askotara, 1977an, Bide, Ubide eta Portu Elkargoan kolegiatu ahal izan zen; bera izan zen kolegiatu zen lehenengo euskal emakumea.  Sasoi hartan  bi andrazko bakarrik ziren karrera hori zutenak, bera eta Araceli Sánchez Urkixo.

Eibarretik erbesteratu bitartean euskal hiztuna zen, baina Errusian gehiena galdu zuen eta itzuleran ez zuen euskara berreskuratzeko aukera handirik izan. Ilobak jaio eta euskaraz entzutean euskaltegian izena eman zuen 70 urterekin, eurekin euskaraz solasteko.

## Omenaldiak 
* 2023ko ekainaren 27an *"Bide-ingeniaritzako euskal emakume aitzindariak”* erakusketa ireki zen Bilbon, Bide Ingenieritzako Elkargoaren egoitzan. Erakusketak, gizonezkoak betidanik gailendu diren diziplina batean, Bide, Ubide eta Portuetako Ingeniaritzan,  emakumea nola barneratu den azaltzea zuen helburu, bi euskal emakume aitzindariren istorio berezi bezain apartaren bidez: Laura Irasuegii eta Araceli Sánchez. Biak “gerrako umeak” izan ziren, 1937ko ekainean Santurtziko portutik abiatu eta Leningradora bidalitako umeak.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gerrako umeak. Laura Irasuegi Otolen argazkiak egoibarra.eus
Enrique Echeverría

**Enrique Echeverría Vázquez** (1923–1972) mexikar margolaria izan zen, Hausturaren Belaunaldian parte hartu zuen eta Mexikoko Plastikaren Aretoko lehen kidea izan zen. XX. mendearen erdialdean Mexikon ezarritako arte figuratibotik aldendu eta Europako arte abstraktuarekin eta pinturaren beste mugimendu moderno batzuekin esperimentatu zuen pintoreetako bat izan zen. Bere karrera beste artista eta kritikari batzuek jarraitu bazuten ere, 1970eko hamarkadan hil zen, bere belaunaldiko pintoreak bere lanagatik aitorpen zabala jasotzen hasi zirenean. Mexiko Hiriko Arte Ederren Jauregian bi erakusketa garrantzitsu egin diren arren, bat hil eta hogeita hamar urte geroago, 2003. urtean, bera eta haren lana ez dira oso ezagunak margolari mexikar gazteenen artean. 

## Kanpo estekak
Omaheke (eskualdea)

**Kunene** Namibiako hamalau eskualdeetako bat da, herrialdearen ekialdeko mugan dagoena. Hereroeran "hareazko lautada" esan nahi du. Eskualde horren zati handi bati Sandveld deitzen zaio.

## Antolaketa 
Gobabis eremu honetako administrazio-zentroa da, baita bere merkataritza-zentro nagusia ere. Windhoekekin, Namibiako hiriburuarekin trenbidezko lotura du. Azpiegitura hori da eskualdeko hornidura-lerro nagusia. Bestalde, eskualdeko herri guztiak Gobabisekin lotuta daude errepidez.

Eskualdea zazpi hauteskunde-barrutitan banatzen da:

* Aminuisa
* Epukiro
* Gobabis
* Kalahari
* Otjinene
* Otjombinde
* Okarukambe

## Geografia 
Ekialdean, Botsuanako hiru barrutirekin du muga:

* Ipar-mendebaldea - iparraldea
* Ghanzi - zentrala
* Kgalagadi - hegoaldea

Namibiako eskualde hauekin egiten du muga:

* Hardap - hegoaldea
* Khomas - mendebaldea
* Otjozondjupa - iparraldea

## Ekonomia 
Eskualde horretako nekazaritza-ereduak homogeneoak dira eta abeltzaintza da jarduera nagusia. Bestetik, turismoa aukera desberdinak daude, besteak beste, ehiza, Kalahari ikusteko bidaiak eta haragiaren jaialdia.

## Demografia 
Omaheke eskualdea etniko eta linguistikoki heterogeneoa da. Mbanderu eta gobabis-ju/wa talde etnikoetako ia kide guztiak eskualdean bizi dira. Horiez gain, hereroak, nama, tswana, afrikanerrak eta alemanak, baita iparraldeko talde txikiak ere bertan bizi dira. Hereroak dira eskualdeko talderik ugariena, eta ondoren damara-nama. Afrikanerrak dira presentzia handieneko laugarren taldea.

## Erreferentziak
San Vicente de la Barquerako Bandera

**San Vicente de la Barquerako Bandera** 2010. hamarkadan Kantabriako San Vicente de la Barquera herrian jokatu zen arraun estropada da. 

Beteranoen mailako estropadak ibilbide luzeagoa izan zuen.

## Aurreko estropadak 
Hiru estropada solte antolatu izan ziren aurretik.

## San Vicente de La Barquerako Bandera 
## Beteranoen Bandera 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Pasaje Begoñako sarekada handia

thumb|250px|Frankismo garaian askatasun oasia zen Pasaje Begoña kalexka.
**Pasaje Begoñako sarekada handia** Espainiako poliziak LGBT kolektiboen aurka  egin zuen sarekada handia izan zen, 1971ko ekainaren 25ean eta 26an gertatua, Espainiako hegoaldeko Torremolinos hirian, Andaluziako hegoaldeko Malagako probintzian. 119 pertsona atxilotu zituzten. Sarekada une garrantzitsutzat erreibindikatu da  Espainiako LGBT kolektiboen historian.

## Sarekada 
Erasoaldian, polizia frankistak L formako kalexkan zeuden 300 pertsona identifikatu eta 119 inguru atxilotu zituen. Urte horietan, kalexkak *Pasaje Begoña* izena zuen —geroago, 1981eko martxoaren 1ean, *Pasaje Gil Vicente* izena jarri zioten—, eta gutxienez 50 taberna eta zuzeneko musika-lokal zeuden bertan. Horietako asko izan ziren herrialdeko LGBT publikoarentzako lehen establezimenduak.

Pasartean sarekadak izan ziren aurretik, baina Poliziaren esku-hartze txikiak izan ziren. Hala ere, Víctor Arroyo Malagako gobernadore zibilaren aginduak, pertsonak identifikatu eta atxilotzeaz gain, lokalei isunak eta itxiturak ezarri zizkien. Guztira, gaueko 23 lokal ixtea erabaki zen Torremolinosen. Sarekadaren aurreko egunean, «Caramela» jai-aretoa eta «Evans» eta «Noe» gaueko tabernak ixteko agindua eman zen. 1971ko sarekadaren lekukoetako bat Manolita Chen artista izan zen.

Sara Montiel, Massiel, John Lennon, Amanda Lear edo Coccinelle bezalako pertsona ospetsuak joaten ziren bertara. Francisco Franco jeneralaren diktadura betean askatasunen oasia izatearen ospea zuen pasarteak. Tabernarik ezagunenetako bat The Blue Note taberna izan zen, Pia Beck abeslari holandar eta jazz pianistak eta Marga Samsonowskik osatutako bikoteak sortua eta zuzendua.

## Memoriaren lekua 
2018an, Andaluziako Juntak eta Diputatuen Kongresuak Begoña Pasartea Memoria Historikoaren Leku eta LGTBI Eskubide eta Askatasunen Sorleku izendatu zuten. 

2019ko ekainaren 1eko ONCE erakundearen loteria-zozketan, kupoietan Pasaje Begoñari egindako omenaldi bat egin zen. Estatuko Loteriak, bestetik, Begoña Pasaiari eskaini zioten urte bereko ekainaren 22ko loteria-zozketarako txartelen diseinua, bertan hasitako LGBT eskubideen aldeko sarekada eta borroka oroituz.

2020ko ekainaren 15ean, Espainiako Correosek Pasaje Begoñako sarekada oroitzeko posta-emisio bat egin zuen, LGBT banderaren koloreak erakusten zituen zigilu batekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Pasaje Begoña Elkartea.
* :José María Valcuende irakaslearekin elkarrizketa.
* :Gaiari buruzko dokumentala Youtuben.
Kintetsu

Japoniako garraiobide publikoa da. 1910eko Irailaren 16an zabaldu zen eta gaur egun sareak 25 linea eta 501,1 kilometro dauzka.

2020an 420 milioi bidaiarik erabili zuten

## Kanpo estekak 
*  Kintetsu webgune ofiziala.
Hankyu

Japoniako garraiobide publikoa da. 1907ko Urrian zabaldu zen eta gaur egun sareak 8 linea eta 143,6 kilometro dauzka.

2019an 530 milioi bidaiarik erabili zuten

## Kanpo estekak 
*  Hankyu webgune ofiziala.
Luis Beristáin

**Luis Beristáin** (Mexiko Hiria, Mexiko, 1918ko ekainaren 20a &ndash; Ib., 1962ko apirilaren 1a) mexikar aktorea izan zen.

## Biografia 
Aktore izan aurretik, kontulari lanetan aritu zen. Antzerkian aktore gisa debutatu zuen 1943an "El que recibe las bofetadas" antzezlanean eta zineman "La selva de fuego" filmean 1945ean, gero telebistan lan egin zuen. Aktore izateaz gain, zuzendaria izan zen. Hiru aldiz ezkondu zen. Bere lehen emaztea María Robles Charles izan zen, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen: María Cecilia, Ana María eta Luis. Bere azken emaztea Dolores Beristain aktorea izan zen eta harekin bi seme izan zituen Arturo eta Francisco Beristain, biak aktoreak.

Batez ere bigarren mailako aktorea izatea izan zuen ezaugarri, eta María Tereza Montoya, Silvia Pinal, Carlos Orellana, Enrique Rambal, Meche Barba, etab. 1961ean, bere azken filma egin zuen: "El Ángel Exterminador" Luis Buñuelek zuzendua.

## Heriotza 
Luis Beristáin 1962ko apirilaren 1ean hil zen bihotzekoak jota, Mexiko Hirian, 43 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suncus

***Suncus*** *Soricidae* familiako ugaztun soricomorfoen genero bat da, eta hainbat musarmia-espezie biltzen ditu. Hegoaldeko Eurasian eta Afrikan banatzen dira.

## Espezieak 
19 suncu espezie onartu dira:

* *Suncus aequatorius* (Heller, 1912)
* *Suncus ater* Medway, 1965
* *Suncus dayi* (Dobson, 1888)
* *Suncus etruscus* (Savi, 1822)
* *Suncus fellowesgordoni* Phillips, 1932
* *Suncus hosei* (Thomas, 1893)
* *Suncus hututsi* Kerbis Peterhans & Hutterer, 2009
* *Suncus infinitesimus* (Heller, 1912)
* *Suncus lixus* (Thomas, 1898)
* *Suncus madagascariensis* (Coquerel, 1848)
* *Suncus malayanus* (Kloss, 1917)
* *Suncus megalura* (Jentink, 1888)
* *Suncus mertensi* Kock, 1974
* *Suncus montanus* (Kelaart, 1850)
* *Suncus murinus* (Linnaeus, 1766)
* *Suncus remyi* Brosset, Dubost & Heim de Balsac, 1965
* *Suncus stoliczkanus* (Anderson, 1877)
* *Suncus varilla* (Thomas, 1895)
* *Suncus zeylanicus* Phillips, 1928

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :*Suncus* (*Pachyura* gisa) en "Fauna ibérica; mamíferos". Ángel Cabrera Latorre, 1914. Faksimile elektronikoa.
Anker Jørgensen

**Anker Henrik Jørgensen** (Kopenhage, 1922ko uztailaren 13a - *ibidem*, 2016ko martxoaren 20a) daniar politikaria izan zen. Danimarkako lehen ministroa izan zen 1972tik 1973ra eta 1975etik 1982ra.

Umezurtz, tuberkulosiak jota gurasoak hil zitzaizkionean, gertuko senideak hazi zizkioten. Ez zituen ikasketak amaitu eta biltegi batean hasi zen lanean. Bigarren Mundu Gerran alemaniarren aurka borrokatu zuen Safari Operazioan eta gero Erresistentziarekin bat egin zuen.

Sindikalismoan ibilbide politikoa hasi zen eta 1968tik 1972ra Danimarkako Langileen Batasun Orokorra zuzendu zuen. 1964an diputatu hautatu zuten Alderdi Sozialdemokratako kide. 1972an Danimarka Europako Ekonomia Erkidegoan sartzearen alde bozkatu zuen, bere alderdiaren iritziaren aurka.

Erreferenduma egin eta biharamunean, Jens Otto Krag ordezkatu zuen lehen ministro karguan. eta hemezortzi hilabeteren ostean, 1973ko hauteskundeak galdu zituen liberalen aurka. 1975ean boterera itzuli zen eta 1978an liberalak koalizio handi batean sartu zituen. 1979tik 1982ra gobernu minoritario bat zuzendu zuen berriro. Danimarka Europan integratzeko buru izan zen, eta gizarte- eta ongizate-politikak zabaldu zituen.

1982an Poul Schlüterren kontserbadoreek hauteskundeak irabazi zituzten eta Jørgensenek sozialdemokraten buruzagi izaten jarraitu zuen 1987ra arte eta diputatu gisa 1994ra arte.

1986 eta 1991n Iparraldeko Kontseiluaren buru izan zen.
Kittie Knox

**Katherine Towle Knox**, ezagunagoa **Kittie Nox** izenez (Cambridge (Massachussetts), AEB, 1874ko urriaren 7a &ndash; Boston, AEB, 1900eko urriaren 11) jostuna eta txirrindularia izan zen, eta Amerikako Timoneros Ligan (*League of American Wheelmen*) onartu zuten lehen afro-amerikarra.

[ezkerrera|151x151px|thumb|[Kittie Knox|Kittie Knox-en hilobia]]
## Biografia 
Haren gurasoak Katherine Towle, East Parsonfield-eko (Maine) emakume zuria, fabrika bateko langilea, eta John Knox, Filadelfiako gizon beltza, jostun gisa lan egiten zuena. Cambridgen (Massachusetts) jaio zen. Familia Bostonera joan zen 1880ko hamarkadan. Knoxek jostun lan egin zuen. Neba bat zuen, Ernest Knox. Kittie Knox 1900ean hil zen, giltzurruneko gaixotasun baten ondorioz, eta Mount Auburn hilerrian lur publiko batean lurperatu zuten. 2013ko irailaren 29an familiako kideek hilarri bat egin zioten.
## Txirrindulari ibilbidea 
ezkerrera|thumb|244x244px|Kittie Knox
260px|thumb|Kittie Knox
1893an, txirrindulari emakume gutxi ziren sasoian, Knoxek LAWekin bat egin zuen. Erakundeak bere estatutuak aldatu egin zituen 1894an kide zuriak baino ez izateko. 1895ean, erakundeak argitu zuen konstituzio-aldaketak ez zirela atzeraeraginezkoak, eta, beraz, Knox-en kidetasuna ez zela zalantzan jartzen. Knox-ek lasterketetan jarraitu zuen, nahiz eta batzuetan ez zioten uzten haietan parte hartzen, ezta bidaiatzen ari zenean, jatetxe eta hoteletako zerbitzuetan ere. Knox ezaguna zen, bai txirrindulari  trebea izateagatik (LAWk Walthamen (Massachusetts) egindako batean lehen postua lortu zuen), bai bere txirrindulari modako jantziengatik. Garai hartako gizonezko homologoek ez bezala, arreta handia jarri zioten bere itxura eta jantziei. Txirrindulari indartsua zen, eta 100 miliako hainbat lasterketatan parte hartu eta osatu zituen.

## Aintzatespena 
* 2019an, Cambridge hiriak (Massachusetts) Kittie *Knox Bike Path* bizikleta-bidea izena eman zitzaion bere omenez. Conectan Broadway eta Binney Street Cambridgen. 
* 2022an, MassBike bazkideak Kittie Knox-en omenez urtero bizikleta-ibilaldia egiten hasi ziren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marta Verheyen

**Marta Verheyen Maynau** (Torroella de Montgrí, Girona probintzia, Katalunia, 1991) kataluniar zinema-zuzendaria, gidoilaria eta argazkilaria da, *Las amigas de Ágata* (2015) filmarengatik ezaguna. Opera prima horri esker hainbat sari eta izendapen jaso ditu.  

## Biografia 
Marta Verheyen 1991n Torroella de Montgrín jaio zen, Girona probintzian. Ikus-entzunezko Komunikazioa ikasi zuen Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitatean. Karrera amaierako proiektua *Las amigas de Ágata* film luzea zuzentzea izan zen, Laia Alabart, Alba Cros eta Laura Rius lankideekin batera. Guztiak zuzendari eta gidoilari gisa agertu ziren. Filma sortzeko prozesuan tutore akademikoen laguntza izan zuten: Isaki Lacuesta eta Elias León Siminiani.

Lau zuzendarikideen artean garatu zuten filma osoa, eta Bartzelonako Lastor Mediak ekoitzi eta Avalonek banatu zuen. Verheyeni elkarrizketa egin zioten Artic telebista-programan (2013) eta Cinema 3en (2015/2016), zinema-zuzendari eta gidoilari gisa. 2016ko ekainean, Televisión Españolako *Días de cine* izeneko zinema-saioan,  (2016ko 22. saioa - 1103 historikoa, Erakundearen 425.a ), elkarrizketatu zuten *Las amigas de Ágata* filmaren beste hiru zuzendariekin batera, eta bere gaztetasuna nabarmendu zuten. 20 urteko neska-talde baten istorioa kontatzen du filmak. Kritikak zera nabarmendu zuen:"*Naturaltasun dramatiko izugarria eta ekonomia narratibo harroa emoziorik onenean iristen da"*, eta "*Espainiako zinemak noizean behin ematen dizkigun ustekabe horietako bat da"*.

## Filmografia 
* 2015: *Las aigas de Ágata/* *Agataren lagunak* (katalanez, *Les amigues de L’Àgata*).

## Sariak 
Marta Verheyenen opera primak hainbat sari eta izendapen jaso ditu, bai Espainian bai Espainiatik kanpo.

* 2017an *Las amigas de Agata filmak* 11 hautagai lortu zituzten Goya sarietan.
* 2017an Gaudí sarietarako izendatu zuten, katalanez egindako film onenaren sarirako.
* 2015ean Toulouseko Cinespaña Zinemaldiko Sarietan Filma Opera Prima Onenaren kategorian ere izendatu zuten. Tarragonako REC 2015 Nazioarteko Zinemaldian, Gazte Epaimahaiaren Saria eta Epaimahaiaren Aipamen Berezia lortu zituen. Albaceteko Nazioarteko Zinemaldian (Albycine), ABYCINE – AMNISTÍA INTERNACIONAL eta ABYCINE Indie Sariak irabazi zituen proiektua izan zen. Publikoaren saria Bartzelonako Zinemaldi Internazionalean ere lortu zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Laia Alabart
* Alba Cros
* Laura Rius

## Kanpo estekak 
* 
* Marta Verheyer-en webgunea
* Marta Verheyen Twitter-en
* Agataren lagunen webgunea
James O'Connor

'''James David O'Connor''' (Gold Coast, Queensland, 1990eko uztailaren 5a) australiar errugbilaria da, zabaltzaile, erdiko, hegaleko eta atzelari postuetan aritzen dena. 2019tik aurrera, Super Rugbyko Queensland Reds taldean jokatzen du. 2008ko azaroaren 8an egin zuen debuta Australiako selekzioarekin, Paduan, Italiaren aurka.

## Palmaresa 
### Rugby Club Toulonnais 
* Frantziako errugbi txapelketa
** finalista: 2016, 2017
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2015

### Queensland Reds 
* Super Rugby AU
** irabazlea: 2021
### Australiako selekzioa 
* Tri-Nations
** irabazlea: 2011
* Munduko Errugbi Kopa
** hirugarrena: 2011

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Susanaren historia

**Susanaren historia** (**Susanaren liburua** edo ***Susana eta agureak*** izenekin ere ezaguna) kontakizun erantsia da Biblian, *Danielen Liburuan*, Septuagintan (K.a. iii. mendea) eta Teodozioren bertsioan (II. mendea), Itun Zaharreko grekozko itzulpen zaharretan agertzen dena.()

## Jatorri eta kokapena 
Bibliako testu gisa, protestanteek apokrifotzat hartzen dute, baina eliza katolikoek ontzat hartzen dute. Ingalaterrako Elizak ere ez du aintzat hartzen, eta Tanakh judua ere ez da sartzen, ez eta antzinako literatura hebraikoan aipatzen ere.

Greziar testuaren ezaugarri batzuek pentsarazten dute agian ez zela hebrear edo aramear jatorrizkoa, baina jatorriz semitiko baten zantzuak ere badira deskribapen edo aliterazio batzuetan hitz-pareak agertzen direlarik, eta hortaz bere jatorria argitu gabe dago filologikoki.

Euskarazko Elizen Arteko Biblian, eliza gehienek onartzen duten Danielen Liburutik kanpo dago pasarte, Daniel Grekoa esaten zaion atalean, soilik katolikoek ontzat emandako beste pasarte batzuekin.

## Kontakizuna 
Susana, emakume ederra, ezkondua, Babiloniako epaile zahark bik, bi agurek, ikusi eta desiratu izan zuten. Biak ados jarri dira emakumezkoa bakarrik topatutako, sorpresaz hartu hura eta abusatzeko. Susanarengana hurbildu ziren beraz neska bere lorategian bainatzera zihoala, eta han hartu zuten estu ustekabean:

Eta Susanak erantzun:

Hortaz, agureek mehatxua bete zuten, Susana salatu eta epaiketan, gizonen ospeari jarraiki, haien hitza eman zen ontzat eta Susana heriotzara kondenatu zuten. Exekutatu behar zutenean, Daniel gazteak exekuzioa geldiarazi zuen, Susanaren alde egin zuen eta bi agureak galdekatu zituen, bakoitza pribatuan, ea norekin egin behar zuen adulterioa Susanak, ea non ikusi zuten ustezko maitale gaztea. Batak esan zuen gizon gaztea akazia baten azpian ikusi zutela, eta besteak ordea haritzaren azpian izan zela. Komntraesan horrek kalumnia demostratu bide zuen, Susana salbatu egin zen eta bi agureak kondenatu egin zituzten.

## Irakurketa 
Testuaren irakurketa moral ohikoa izan da Susanaren erabakiaren irmotasuna nabarmentzea: nola Jainkoarengan fedea eta bertutea aukeratzen duen, irtenbide pertsonal errazagoaren aurrean. Era berean kontrajartzen dira bi epaile zaharren ustelkeria eta profeta gaztearen jakinduria ditu, eta profeten bidea zuzena dela gogoratu, Jainkoarengan fedea duenak salbazioa aurkitzen baitu.

Eszenaren margolan ezagun bat Artemisia Gentileschik egin zuena da, eta han, emakumezko artistaren eskutik, jazarpenaren eta bortxaketaren salaketa argi bat ere ikusten da motiboa. Gentileschi bera bortxatua izan zen nerabe zela, eta gai hau hain gertukoa zitzaion non dozenerdi margolan ere egozten zaizkion Susanaren gaiarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Judith Colell

**Judith Colell** (Bartzelona, Katalunia, 1968ko uztailaren 14a) kataluniar zinema zuzendaria, gidoilaria, gidoi-irakaslea eta ekoizlea da. Emakume zinemagileen eta ikus-entzunezko baliabideen elkartearen sortzaileetako bat da (CIMA) (2006). 2016ko uztailaz geroztik, Espainiako Arte eta Zinematografikoen Akademiaren presidenteordea da, eta Enrique González Macho 2011tik 2015era arte izan zuen kargua hartu zuen. 2021eko ekainaz geroztik Kataluniako Zinemaren Akademiako presidentea da.

## Biografia 
Artearen Historian lizentziatu zen eta ondoren New Yorkeko Unibertsitateak *Certificate in Film* eman zion.

## Lan ibilbidea 
1992an *Clara Foc* film laburrarekin  egin zuen debuta. 1996an, *Escrito en la piel* film laburra Goya sarirako izendatu zuten.

1997an *El dominio de los sentidos/Zentzumenak menderatzea* lana egin zuen lau errealizadorerekin batera (Teresa de Pelegrí, María Ripoll, Nuria Olivé-Belles eta Isable Gardela). Ikusmena (zentzumenen pertzepzio gisa) izan zen lan horren inspirazioa. 

2001ean, *Nosotras* lana zuzendu zuen, Isabel Clara-Simó-ren kontakizun-liburu batetik abiatuta, Kataluniako film onenaren Butaca Saria irabazi zuen 2001ean, eta jarraian *53 días de invierno* egin zuen.

2004an antzerki munduan sartu zen, August Strindbergen *Amor matern* lana zuzenduta.

2006an, Emakume zinemagileen eta ikus-entzunezko baliabideen elkartea (CIMA) sortu zuen, beste zinemagile batzuekin batera, hala nola Icíar Bollaín, Chus Gutiérrez, Inés París eta Isabel Coixet.

2010ean, Jordi Cadena bikotearekin batera *Elisa K* filma zuzendu zuen, Lolita Boschen Elisa Kiseljak eleberrian oinarritua, eta Donostiako Nazioarteko Zinemaldian epaimahaiaren saria lortu zuen.

2014. urtean Nora Navas protagonista izan zuen *El último baile de Camen Amaya* telefilma zuzendu zuen.

Gidoi-irakaslea da komunikazio-sailean Pompeu Fabra Unibertsitatean, Ramon Llull Unibertsitatean, Gironako Unibertsitatean eta Taller de Guionistas eskolan.

2011tik 2015era, Espainiako Arte eta Zinematografia Akademiaren presidenteordea izan zen, Enrique González Macho ekoizlea buru zuen taldean. 2016ko uztailean, berriro hartu zuen kargua bitarteko gisa, Antonio Resines presidenteak eta Edmon Roch presidenteordeak dimititu ondoren.

2021eko ekainean Kataluniako Zinemaren Akademiako presidente hautatu zuten.

## Filmografia zuzendari gisa 
* 1991: *Clara foc* (film laburra)
* 1995: *Escrito en la piel* (film laburra)
* 1997: *El dominio de los sentidos*
* 2000: *Nosotras*
* 2003: *Fragments*
* 2006: *53 días de invierno*
* 2007: *Positius*
* 2010: *Elisa K*
* 2014: ''L'últim ball de Carmen Amaya*
* 2021: *15 horas*

## Sariak eta goraipamenak 
* 2001ean, *Nosotras'' lanarekin Kataluniako film onenaren Butaca Saria irabazi zuen.
;Donostiako Nazioarteko Zinemaldia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Conceição Matos

**Maria da Conceição Rodrigues de Matos**, **Conceição Matos** bezala ezaguna, (São Pedro do Sul, Portugal, 1936) portugaldar aktibista antifaxista da, Portugalgo Alderdi Komunistako militantea, eta *Estado Novo*ko erregimenak torturatutako preso politikoa.

## Biografia 
Conceição Matos São do Pedro Sulen jaio zen, Viseu barrutian, 1936an. Hiru urte geroago, bere familia Barreiroko Bairro das Palmeirasera joan zen bizitzera.

Laugarren gradua amaitzean, ikasteari utzi eta jostun lanetan hasi zen, eta botilak garbitu zituen piruleta-fabrika batean.

1963an, alderdiko funtzionario bihurtu zen, eta hainbat urtez klandestinitatean bizi izan zen Domingo Abrantesekin. Garai horretan, hainbat izen hartu zituen, besteak beste: Marília, Maria Helena eta Benvinda. Bere funtzioak *Avante!* egunkaria banatzea, publizitate-materiala idaztea eta bera eta bere senarra bizi ziren etxeak zelatatu eta zaintzea ziren.

1965eko apirilaren 21ean, Matos eta Abrantes Montijoko beren etxean atxilotu zituzten PIDEk eta Guardia Nazional Errepublikanoko (GNR) guardiek. Segurtasun nazionalaren aurkako ekintzak egitea egotzita, debekatu egin zioten hilabetez bisitak jasotzea, aire zabalean jardutea eta bere eskubide politikoak bertan behera utzi zituzten. Urte eta erdi eman zuen behin-behineko espetxealdian Caxiaseko espetxean.

Preso egon zen aldian, PIDEren egoitzan, Antonio Maria kalean, hainbat ikuskatzaile eta agentek galdekatu eta torturatu zuten, besteak beste, Tinoco inspektoreak eta Madalena agenteak. Loaldian torturatu egin zuten, komunera joatea debekatu zioten, bere beharrak bere arropaz garbitzera behartu zuten, jipoitua izan zen, eta polizia politikoaren aurrean argazkiak ateraz biluzik erakutsi zuten.

Espetxean, presoek elkarrekin komunikatzeko erabiltzen zuten kodea ikasi zuen, eta horrela jakin zuen senarra oraindik espetxean zegoela.

Conceição Matos eta Domingos Abrantes 1969an ezkondu ziren Penicheko espetxean.

Espetxetik irten ondoren, Preso Politikoen Laguntzarako Batzorde Nazionalean jarraitu zuen lanean, 1973ra arte, urte horretan senarra askatu baitzuten. 1974an Parisera joan ziren, eta han PCPrentzat lan egin zuten.

1977an, Matos Madalena Oliveira agentearen eta Tinoco inspektorearen epaiketaren lekuko izan zen.
* Susana de Sousa Dias zuzendari portugaldarraren "48" dokumentalean parte hartu zuen, eta PIDEk torturatu zuen aldiari buruz hitz egin zuen.
* Cadeia do Aljubeko "La voz de las víctimas" (Biktimen ahotsa) erakusketarako aukeratutako 47 kasuetako bat izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Museu do Aljube - Domingos Abrantesen eta Maria da Conceição Matosen testigantzak
* Grande Entrevista saioa: Conceição Matos eta Domingos Abrantes
* *No limite da dor* irratsaioa
* Na Rua António Maria-ren (Zeca Afonso) letra
* As Grades que nos Guardaram - RTP artxiboa
* Mulheres - RTP artxiboa
* Os Clandestino - RTP artxiboa
Laura Rius

**Laura Rius Arán** (Bartzelona, Katalunia, 1991) kataluniar zinema-zuzendaria da, produktore exekutiboa, argazki-zuzendaria, muntatzaile eta gidoilaria, adibidez, *Las amigas de Ágata* eta *El jardín* filmetan. 

## Ibilbidea 
Rius Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitatean graduatu zen Ikus-entzunezko Komunikazioan. Karrera amaierako lana *Las amigas de Ágata* filma izan zen. , Alba Cros eta Marta Verheyenekin batera zuzendu zuen, eta Abycine Indie saria irabazi zuen, besteak beste, Albaceteko Nazioarteko Zinemaldian. 

Filma 20 urte bete baino lehen, lau lagunen bilakaera emozionalari buruzko erretratu perfektua da. Lagun horiek  institututik unibertsitatera igarotzen ari ziren. Filma, modu guztiz berrian kontatzeko modua zela eta, bere lau zuzendariek kritika aipamen bereziak egin zizkieten.

## Sariak 
* 2014. urtean, *Las amigas de Ágata* filmak Abycine Indie saria jaso zuen Albaceteko Nazioarteko Zinemaldian.
* ACCEC Kritikaren Epaimahaiaren aipamen berezia.
* Gazte Epaimahaiaren Saria Tarragonako REC 2015 Nazioarteko Zinemaldian
* 2015ean Publikoaren Saria Bartzelonako Egile Zinemaldian.
* Gaudí sarietan, Film Onenaren izendapena jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Avalon ekoiztetxearen orrialde ofiziala.
Jens Otto Krag

**Jens Otto Krag** (Randers, 1914ko irailaren 15a - Skiveren, 1978ko ekainaren 22a) danisr politikaria izan zen. Danimarkako lehen ministroa izan zen 1962tik 1968ra eta 1971tik 1972ra.

Gaztetatik Alderdi Sozialdemokratako kide izan zen. Ekonomian graduatu zen 1940an Kopenhageko Unibertsitatean eta mugimendu sindikalaren aholkulari ekonomikoa izan zen. 1947an diputatu eta Merkataritza ministro izendatu zuten. 1950etik 1953ra politika utzi eta Danimarkak Washingtonen duen enbaxadan lan egin zuen. Danimarkara itzulita, Kanpo Arazoetako ministroa izan zen 1958tik 1962ra.

1962ko irailean lehen ministro eta Alderdi Sozialdemokrataren buru bihurtu zen. 1968an sozialdemokratek hauteskundeak galdu zituzten, baina 1971n boterera itzuli ziren.

Kragek Europako lankidetza eta batasuna bultzatu zituen eta 1972an Danimarka Europako Ekonomia Erkidegoan sartzeko erreferenduma antolatu zuen. Erreferendumaren ostean, dimisioa eman zuen politikarekin nekatuta.

1961ean Iparraldeko Kontseiluaren buru izan zen eta 1966an Karlomagno Saria jaso zuen.
Oleg Polunin

**Oleg Vladimirovitch Polunin** (1914ko azaroaren 28a – 1985eko uztailaren 2a) botanikari, irakasle eta bidaiari britainiarra izan zen.

## Bizitza 
Gurasoak Vladimir (Errusian jaioa) eta Elizabeth Polunin artistak zituen.

Hiru anaia ziren eta hirurak natura zientzietan aritu ziren. Bere anaiak: Nicholas Polunin (1909–1997) artikoko esploratzailea izan zen eta ingurumena ikertu zuen eta Ivan Polunin (1920–2010) medikuntzan doktorea eta etnografoa izan zen.

Oxfordeko Magdalen College-ean ikasi zuen Biologia.

Irakasle izan zen Godalmingo Charterhouse School eskolan (Surreyn), 30 urte baino gehiagoz.

Era berean, landare gida ezagun eta adituak idatzi zituen, bai Europako florari buruzkoak bai eta Himalayako florari buruzkoak. Bere lan ezagunena *Flowers of Europe* (1969) 'Europako lorak', liburu klasikoa da bai botanikarientzat bai eta irakurle arruntentzat.

Ugari bidaiatu zen laginak jasotzen eta argazkiak ateratzen. Espezie berri ugari aurkitu zituen.

## Jasotako ohoreak 
Linneoren Elkartearen H. H. Bloomer saria jaso zuen 1983an.

## Hautatutako lanak 
*    *Flowers of the Mediterranean* (Chatto & Windus, 1967)
*    *Flowers of Europe: a field guide* (Oxford University Press, 1969)
*    *A Concise Flowers of Europe* (Oxford University Press, 1972)
*    *Flowers of South West Europe* (Oxford University Press, 1973, )
*    *Trees and Bushes of Europe* (Oxford University Press, 1976)
*    F*lowers of Greece and the Balkans* (Oxford University Press, 1980, )
*    *Flowers of the Himalaya* (Oxford University Press, 1985)
*    *A Guide to the Vegetation of Britain and Europe* (Oxford University Press, 1985, )
*    *Concise Flowers of the Himalaya* (Oxford University Press, 1987)
*    *Collins Photoguide to Wild Flowers of Britain and Northern Europe* (Collins, 1988, )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vincent Clerc

**Vincent Clerc** (Échirolles, Isère, 1981eko maiatzaren 7a) frantziar errugbilari ohia da, hegaleko postuan aritzen zena. 2002-2016 bitartean, Stade Toulousainen jokatu zuen, eta Rugby Club Toulonnaisen 2016tik 2018ra. 2002ko azaroaren 9an egin zuen debuta  Frantziako errugbi selekzioarekin, Marseillan, Hegoafrikaren aurka. 67 partida jokatu zituen talde nazionalarekin eta, besteak beste, 2007ko eta 2011ko Munduko Kopetan parte hartu zuen.

## Palmaresa 
### FC Grenoble 
* Rugby Pro D2
** bigarrena: 2002 
### Stade Toulousain 
* Frantziako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2008, 2011, 2012
** bigarrena: 2003, 2006
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2003, 2005, 2010
** finalista: 2004, 2008
### Frantziako selekzioa 
* 67 partida, 2002-2013 bitartean
* 170 puntu (34 entsegu)
* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2004, 2007, 2010
** Grand Slam: 2004, 2010
* Munduko Errugbi Kopa
** finalista: 2011

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María del Carmen Aguayo Torres

**María del** **Carmen Aguayo Torres** (Kordoba, Andaluzia, XX. mendea)  telekomunikazio-ingeniaria da, Malagako Unibertsitateko katedraduna.

## Biografia 
Kordoban jaio zen eta bertan egin zuen batxilergoa. 1994. urtean Malagako Unibertsitateko Telekomunikazio Ingeniaritzan lizentziatu zen. Unibertsitate berean, telekomunikazio-ingeniaritzan doktoratu zen 2001ean, *Modulación multiportadora adaptativa para canales selectivos en frecuencia con desvanecimientos* izeneko tesiarekin.

## Lan ibilbidea 
1995ean hasi zen lanean, Malagako Unibertsitateko komunikazio-ingeniaritzako sailean, eta gero sail horretako zuzendaria izan zen. Unibertsitateko katedraduna izan zen 2017az geroztik, Telekomunikazio Eskolan, baita telematika eta telekomunikazio sareen masterreko koordinatzailea ere. 2022tik "Emakumea eta Teknologia Hedy Lamarr katedra" zuzendu zuen.

Bere ikerketa komunikazio mugikorretan zentratu zen.  Bere lan-eremuan nazioarteko topaketak antolatzeaz gain, teknologia transferentziarekiko interesak hainbat proiektu eta I+G kontratutan kolaboratu zuen.   . 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alba Cros

**Alba Cros** (Puigvert de Lleida, LLeida,  Katalunia, 1991) kataluniar zinema-zuzendaria da. Bere lan nagusia, 2016. urtean ''Les amigues de l'Àgata* lan nabarmena, Kataluniako Zinemaren Akademiaren IX. Gaudí Sarietarako izendatu zuten. 

## Biografia 
Alba Crosek Bartzelonako Pompeu i Fabrá Unibertsitatean egin zuen Ikus-entzunezko Komunikazioko lizentziatura, 2014ko promozioan. 

## Lan ibilbidea 
Hasierako lanetan, Alba Cros *Barcelona nit d'estiu* (2013) filmeko eta *A perro flaco* (2014) film laburretako talde teknikoetako kidea izan zen.

Ondoren, hamar sortzailez osatutako talde batekin batera, Crosek *Akerman, un record* filma zuzendu zuen. Film horrekin Chantal Akerman zinemagile belgikarra omendu zuten.

Gradu-amaierako lan gisa, *Les amigues de l'Àgata* filma egin zuen, Laura Rius, Laia Alabart eta Marta Verheyen lagunekin batera. Gidoia, aktoreen, kameren eta muntaien zuzendaritza ere lau emakume zuzendariek egin zuten.

*Les amigues de l'Àgata'' hainbat jaialditan aurkeztu zuten, hala nola, Albaceteko Abycine jaialdian (2014), Bartzelonako Cinema d'Autore Jaialdian (2015) eta Tarragonako Zinemaldian (2015). Kataluniako Zinema Akademiako Gaudí Sarietan Film onenerako izendatu zuten.

2018ko otsailean, ''Les amigues de l'Àgata* filmak Europako Zinema Gaztearen II. Erakusketan parte hartu zuen, Madrilgo Conde Duque Kultur Etxean, EUNIC (European Union National Institutes for Culture) sarearekin lankidetzan. Programa horren argumentu nagusia trukearen eta kultura-aniztasunaren alde ekitea izan da, gazteak eta talentu berriak babestuta. Urte horretan, garrantzi berezia eman zitzaien emakume errealizatzaileei, eta, ordukoan, Alba Crosen talde lana izan zen Espainiako ordezkaritza bakarra.

2021eko ekainetik Kataluniako Zinemaren Akademiako Batzorde berriko kidea da, Judith Colell i Pallarès zuzendaria buru dela.

## Filmografia 
* *Les amigues de l’Àgata* (2015), Universitat Pompeu Fabra. Zuzendaritza, gidoia eta muntaketa Laura Rius, Laia Alabart eta Marta Verheyenekin
* *Akerman, un record* (2015). Zuzendarikidea
* *A perro flaco (*2014), Escola Superior de Cinema i Audiovisuals de Catalunya (ESCAC). Talde teknikoa
* *Bartzelona nit d'estiu'' (2013), Cameo, El Terrat, Filmin et al. Talde teknikoa     

## Sariak 
* 2014: Albaceteko Zinemaldia: Abycine Indie saria.
* 2015: Bartzelonako Cinema d'Autore jaialdia: publikoaren saria.
* 2015: Tarragonako Zinemaldia: Gazte Epaimahaiaren Saria, Epaimahaiaren Aipamen Berezia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Agataren lagunen orri ofiziala.  artxibatu zen.
Patagonia, Inc.

**Patagonia, Inc.** edo **Patagonia**, kaleko edo kirol arropa eta ekipamenduak saltzen dituen enpresa estatubatuarra da. 1973an Yvon Chouinard eskalatzaile, alpinista eta ekologista estatubatuarrak sortu zuen Venturan (Kalifornia). Gaur egun, enpresak denda fisikoak dauzka munduko 16 herrialde ezberdinetan, eta haien produktuak 40 herrialdeetan zehar saltzen dituzte denda, txikizkako salmenta eta online-salmenta bidez.

2011 urtean Patagoniak B korporazio zertifikazioa eskuratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
German Barkin

**German Barkin Gonzalez** (Zierbena, 1906ko urriaren 23a - Santurtzi, 1993ko ekainaren 30a) arrantzalea eta traineru estropadetako patroia izan zen.

## Kirol ibilbidea 
Kaikun eta Santurtzin arraunlari ibili zen. 1949an Zierbenak traineru indartsua atera zuen *Sociedad Virgen del Puerto* elkartearen izenean. 18 eta 28 urte arteko herriko mutilekin osatu zen trainerua eta Barkin ezarri zuten patroi. Kantauriko Txapelketa jokatu zuen eta hirugarren egin zuen. Ondoren Donostian Espainiako txapelduna izan zen.

1950ean Kontxako Bandera jokatu zuen. Zierbenarrak faborito argiak ziren eta horren aurrean Donostiako *Esperanza* traineruan inguruko herrietako hainbat arraunlari gehitu ziren. Donsotiarrek irabazi zuten eta Zierbenak bigarren postua eskuratu zuen.

## Palmaresa 
* Espainiako Traineru Txapelketa (1): 1949.
* Kontxako Bandera (0): bigarrena 1950an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hapalopilus rutilans

***Hapalopilus rutilans*** *Polyporaceae* familiako onddo espezie bat da

Sinonimoak: *Polyporus nidulans*, *Polyporus ramicola*, *Phaeolus rutilans*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 2 eta 7 cm arteko proiekzioa, zirkuluerdi formakoa, zuhaitzaren zurari atxikia, batzuetan masa lodi irregular bat eratzen. Perretxiko guztia kolore uniformekoa da: arre-kanela kolorekoa, okre-lehoi kolorekoa edo arre-gorrixka. Goiko gainazala haritsua da hasieran, ondoren biluzia.

**Himenioa:** Tutuak, gainerakoak duen kolore bera dute, oro har, pruina zurixka arin batekin estalia egoten da barrualdea. Poro txikiak, hasieran biribilak, ondoren ertz askoko poligonalak, tutuen kolore berekoak.

**Haragia:** Gaztetan zuria, kotoi itxurakoa, gero hauskorra  haritsu samarra, batzuetan gehiago edo gutxiago ikusten diren eremu zirkularrekin. Helduaroan goiko eta beheko gainazalaren kolorea hartzen du. Amoniakoarekin berehala erreakzionatzen du eta kolore more bizia hartzen du.

**Etimologia:** *Polyporus* terminoa grekotik dator, ugari, asko, esan nahi duen "poly" hitzetik eta poro, urrats, esan nahi duen "póros" hitzetik. Poro ugarirekin 

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Pycnoporus cinnabarinus* delakoarekin nahas daiteke, hau txikiagoa da, kolore biziagoa eta ikusgarriagoa du, hori bizitik gorri zinabriora.

**Oharra:** Usteldura zuria sortzen duen perretxiko eder bat da, filamentosoa,  eta oso aktiboa, baina zorionez, normalean hildako edo hilzorian dauden adarretara mugatzen da.

## Sasoia eta lekua 
Udaberritik udazkenera  batez ere udan. Eroritako adarretan edo hostogalkorren enborren bati lotuta dagoen adarretan: haritzak, pagoak, gereziondoak, ezkiak, urkiak, zurzuriak, makalak eta abar, oso arraroa da izeietan. Ohikoa.

## Banaketa eremua 
Ipar Amerika, Europa, Errusia, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cerioporus mollis

***Cerioporus mollis*** *Polyporaceae* familiako onddo espezie bat da Ez da erabiltzen sukaldean. Usteldura zuria sortzen du.

Sinonimoak: *Trametes mollis*, *Polyporus mollis*, *Polyporus sommerfeltii*, *Antrodia mollis*, *Daedalea lassbergii*, *Daedaleopsis mollis*, *Datronia mollis*, *Cerrena mollis*.

## Deskribapena 
**Kapela:** Erresupinatua edo efuso-erreflexua, hainbat zentimetroko estaldurak osatuz, substratuari luze-zabal finkatuak. Kapelaren gainazalak eremu zirkularrak ditu, ilaunduna da eta kolorea marroi argitik marroi ilunera doa, ia beltza. Ertza antzua da eta gris-krema kolorekoa.

**Poroak:** Zabalak eta irregularrak dira, biribilak, luzeak eta urratuak, ale gazteetan okre kolorekoak eta helduetan tabako kolorekoak.

**Haragia:** Gaztetan, krema koloretik okrera doana, larrukara eta zaila, egoera lehorrean gogorra eta hauskorra, lupa baten laguntzaz, tomentuaren eta haragiaren artean lerro beltz bat ikusten da.

**Etimologia:** *Mollis* epitetoa latinetik dator eta hau esan nahi du: malgua, leuna, biguna, samurra delikatua, gozoa  atsegina, etab.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
*Coriolopsis gallica* delakoaren ale helduekin nahas daiteke, baina honen poroak askoz hobeto eratuak daude eta fruktifikazioak handiagoak hirtsutuak dira, haragia marroia du eta ez du lerro beltzaxkarik.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan zehar, hostozabalen hildako egurretan, enbor etzanetan, eroritako adarretan, baita zuhaitz beraren gainean ere; bereziki zuhaitz hauetan: *Fagus*, *Salix*, *Alnus*, baita koniferoetan ere.

## Banaketa eremua 
Ipar Amerika, El Salvador, Honduras, Ekuador, Brasil, Europa, Errusia, Erdialdeko Asia, Hego-ekialdeko Asia, Erdialdeko Afrika, Txina, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chris Ashton

**Christopher John Ashton** (Wigan, Lancashire, 1987ko martxoaren 29a) ingeles errugbilaria da, hegaleko postuan aritzen dena. Hamahiruko errugbian ere jokatu zuen. Bai Ingalaterrako errugbi txapelketan, bai Europako Errugbi Txapeldunen Kopan, historiako entsegugilerik hoberena da. 2010eko martxoaren 20an egin zuen debuta Ingalaterrako selekzioarekin, Stade de Francen, Frantziaren aurka.

## Palmaresa 
### Northampton Saints 
* European Challenge Cup
** irabazlea: 2009
* Anglo-Galestar Kopa
** irabazlea: 2010
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** finalista: 2011
### Saracens 
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2015, 2016
** finalista: 2014
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2016, 2017
** finalista: 2014
### Sale Sharks 
* Premiership Rugby Cup
** irabazlea: 2020
### Harlequins 
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2021
### Leicester Tigers 
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2022
### Ingalaterrako selekzioa 
* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2011
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Silvestro Lega

**Silvestro Lega** (Modigliana, 1826ko abenduaren 8a - Florentzia, 1895eko irailaren 21a) italiar margolaria izan zen, Macchiaioli taldeko kidea.

Eskola-garaitik marrazketan trebea, 1843tik 1847ra Florentziako Arte Ederren Eskolako ikaslea izan zen. Han irakasle izan zituen Benedetto Servolini, Tommaso Gazzarrini eta Giuseppe Bezzuoli. 1847an, XV. mendeko florentziar marrazkiaren oinarriak ikasi zituen Luigi Mussinirekin.

Giuseppe Garibaldiren tropekin boluntario izan zen eta Italiako bateratze kanpainetan parte hartu zuen. Giuseppe Mazziniren jarraitzailea ere izan zen

1850eko hamarkadan, Macchiaioli taldeko margolari gazteak biltzen ziren Michelangiolo kafetegira etorri zen. Estilo akademikoa errealistago batera aldatu ondoren, beste taldekide batzuk bezala aire zabalean margotzen hasi zen. Bere azken ekoizpenak Virginia Batelli maitalearen heriotzak eragindako depresioa eta jasan zituen zailtasun ekonomikoak islatu zituen.

## Iruditegia 

Episode of the Second Italian War of Independence. Return of bersaglieri from a reconnaissance (1861), by Silvestro Lega.jpg|*Bersaglieri presoak gidatzen*, 1861, Florentzia,  Palazzo Pitti
Silvestro_Lega_-_Il_canto_di_uno_stornello_-_1868.jpg|*Araba-zozo baten kantua*, 1867, Florentzia, Palazzo Pitti
Silvestro_Lega_001.jpg|*La Pergola*, 1868, Milan, Pinacoteca di Brera
Lega_Eleonora_Tommasi.jpg|*Eleonora Tommasiren erretratua*, c. 1884
Silvestro_Lega_-_Country_Girl_Leaning_against_a_Ladder_-_WGA12635.jpg|*Neska nekazaria eskailera batean bermatuta*
Silvestro Lega - Mazzini morente, 1873.jpg|thumb|*Giuseppe Mazzini hilzorian* (1873)
Pittoretommasichedipinge lega.jpg|*Il pittore Tommasi che dipinge*

## Kanpo estekak
Eztebe (martiria)

**Eztebe** (, "koroa" esan nahi duena, eta, hedaduraz, "saria, ohorea, ospea, fama", sarritan izenburu gisa ematen dena eta ez izen gisa) edo Done Ezteba K.o. 36. urtean hil zen Jerusalemen; bere eguna Abenduaren 26an ospatzen du eliza katolikoak. Kristautasunaren lehen martiria bezala gurtzen da tradizioz. 

1777ko Bernard Larregiren *Zenbeit sainduen bizitzea* liburuan, **Yaun-doni Eztebe** izena ematen dio idazleak. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leslie Lamport

**Leslie B. Lamport** (Brooklyn, New York, 1941eko otsailaren 7a) informatikari eta matematikari estatubatuarra da. Lamport konputazio banatuan eginiko lanagatik, eta LaTeX dokumentuak prestatzeko sistemaren hasierako garatzaile eta lehen eskuliburuaren egile izateagatik da ezaguna.

## LaTeX 
Donald Knuth 1980aren hasieran TeX-en lehen zatiak argitaratzen hasi zenean, Lamport —liburu bat idazteko behar pertsonala zela eta— hartan oinarritutako makro batzuetan hasi zen lanean. Makro-multzo hau LaTeX izenez ezagutzen da gaur egun. 1983an Peter Gordon, Addison-Wesleyren argitaletxe amerikarreko editoreak, Lamporti bere erabiltzaile-eskuliburua liburu bihurtzea proposatu zion.

1984ko irailean, LaTeX makroen 2.06a bertsioa kaleratu zuen Lamportek, eta 1985eko abuztuan, LaTeX 2.09 —Lamporten LaTeX-en azken bertsioa—. Bitartean, Addison-Wesley argitaletxeak Lamport-en LaTeX erabiltzaile-eskuliburua argitaratu zuen, *LaTeX: A Document Preparation System* (LaTeX: Dokumentuak prestatzeko sistema), 1986an, ustez "ehunka mila kopia baino gehiago" saldu zirenak. 1989ko abuztuaren 21ean, Stanford-en TeX Erabiltzaile Taldearen bilera batean, Lamport-ek LaTeX-en mantentze eta garapena Frank Mittelbach, Chris Rowley eta Reiner Schöpf-en esku utzi zuen, ondoren LaTeX3 eta LaTeX 2e bertsioak argitaratuko zituztelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Krutz dorretxea

**Santa Krutz dorretxea** Zeberion erdi aroan, XV-XVI mendeetan, sortutako defentsa militarrerako dorretxea da. 

## Erreferetziak 
## Kanpo estekak