Maite Ruiz de Larramendi

**Maite Ruiz de Larramendi Mujika** (Beasain, Gipuzkoa, 1973ko irailaren 11) pilotaria da. Palan jokatzen du batez ere. Munduko sei txapelketetan aritu da, eta sei domina lortu ditu. 1992an Espainiako selekzioan jokatzen hasi zen. 2010eko Munduko Txapelketan pilotari hoberena aukeratu zuten.

## Bizitza 
Beasainen jaioa, hiru urte zituela Eulatera aldatu zen. Bere lehen frontoiak etxeko sukaldea eta lastategia izan ziren. 8 urterekin lizentziarekin Beste neskarik ez zegoenez gero, mutilekin jokatzen zuen. Ruben Belokiren aurka ere aritu zen, baita irabazi ere. 14 urte zituenean, amak, pilotan jarraitzea nahi zuen. Aitari alabak pilota uztea gomendatu zioten, bestela eskuak urratuko zitzaizkiola erraten zioten. Esku soinua jotzen hasi zen eta ez zuen txapelketetan izenik eman. 2021eko maiatzean Ospitaleko lana utzi eta Ados Pilota elkartea, emakumeen lehen pilotari taldea sortu zuen Iera Agirrerekin batera, emakume pilotariei laguntzeko.  Pilotariak beste diziplina batzuetan espezializatu behar izan zuen, hala nola palan eta frontenisean, emakumeentzako irteera duten modalitate bakarretan. 

Munduko Pilota Txapelketako lorpenak
* Gomazko paleta trinketan: urrea 1998 eta 2010ean, zilarra 2002 eta 2006an eta brontzea 1994an
* Gomazko paleta 30 metroko pilotalekuan: zilarra 2014an

### *Las pelotaris/Pilotariak* dokumentala 
Errendimendu handiko kirolari honen historia da Daniel Burgui, Andrés Salaberri eta Jokin Pascual nafarrek lan egiten duten *Las Pelotaris* film labur dokumentalaren inspirazioetariko bat. Euskal pilota bezain tradizional eta maskulinoa den kirol batean, garai batean emakumeak ere profesionalak izan ziren, orain halaxe da.

## Ados Elkartea, lehen emakume talde profesionala 
2021eko maiatzean, Maite Ruiz de Larramendi pilotariak erradiodiagnostikoko teknikari espezialista izateari utzi zion Nafarroako Ospitalean, Iruñean, eta Iera Agirre Iturriagarekin batera Ados Pilota elkartea sortu zuen. Helburua emakumezkoen pilota egituratu eta hazteko oinarriak ezartzea eta garatzen joatea zen eta bidea luzea zela uste zuten. Klubean 10 pilotari profesional eta beste 24 eskolan zeuden. Kluba profesionalizatzeko helburuaren barruan, Aritz Altadill (profesional ohi prestatzailea) prestatzaile fisiko, eta Juan Martínez de Irujo, Fernando Goñi, Patxi Eugi eta Peio Martínez de Eulate pelotari ohiak entrenatzaile tekniko lana egiten dute. Hau da bere lan bakarra. Curriculum ikaragarria izan arren, bi hamarkada baino gehiagoan ospitaleko lana eta pilota uztartu zituen.Inoiz 17 egun jarraian lan egin behar izan zuen Mundialera joan ahal izateko.

2023an Ados taldean zeuden 13 pilotariak jokalari profesionalak ziren eta kontratu mugagabea zuten. Donibane Lohizuneko Munduko Pilota Txapelketan (Frantzia) brontzea lortu zuen 1994an. Munduko txapelduna izan zen trinketean gomazko paletan, Mexikoko (1998) eta Paueko (2010) txapelketetan. Gainera, gizon eta emakume guztien artean, txapelketako pilotaririk onena aukeratu zuten. Iruñean (2002) eta Mexikon (2006 eta 2014) lortutako zilarrezko domina. Trinketean, Munduko hiru kopa, Espainiako Open eta GRAVN irabazi ditu, besteak beste.

Euskadiko txapelduna izan zen, Nafarroako txapeldunordea, eta bikoteen finalerdietan Rubén Beloki (geroago, pilotari sarituenetako bat). 2018an, urrian Bartzelonan jokatu ziren  Bartzelonako Munduko Txapelketan parte hartzeari uko egin zion, eta selekziotik erretiratzen zela iragarri zuen- hogeita bost urtean parte hartuta -, baina ez zen banakako txapelketetatik erretiratu.
* 2002: Zilarrezko domina Iruñeko Munduko Pilota Txapelketan (Nafarroa) link=Archivo:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px
* 2006: Zilarrezko domina Mexikoko Munduko Pilota Txapelketan
* 2011: Nafarroako Gobernuaren saria emakumezko kirolari garrantzitsuenarentzat.
* 2014: Zilarrezko domina Mexikoko Munduko Pilota Txapelketan

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1998 – Emakumezkoen LHI kirolaririk onena.
* 2009 – Kirol Merituaren Errege Ordena.
* 2010 – 2010eko Munduko Txapelketan pilotari onena (gizonezkoak eta emakumezkoak).
* 2011 – Nafarroako emakume kirolari onenaren saria Nafarroako Gobernuak emana.
* 2022 – ‘Ausartak gara’ saria, Diario y de Navarrak sustatua eta Laboral Kutxak babestua.
* 2024ko martxoan Bella Esparza saria jaso zuen Ados pilota elkarteko Maite Ruiz de Larramendik. Nafarroako Pilota Federazioak lehen aldiz eman zuen sari hori, Natividad Bella Esparza erraketistaren omenez.
* 2025eko ekainean, Barakaldoko Alkartu Ikastolako frontoi libreari Maite Ruiz de Larramendi izena jarri zioten. Pilotari buruzko unitate didaktikoaren barruko ekintza izan zen emakume izena ipintzea frontoiari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maite Ruiz de Larramendiren lana Ados Pilota klubaren barruan, Berria, 2025-6-21
* Maite Ruiz Larramendi: *Behar dugu lekuan egongo bagina, pilotatik biziko ginateke*. 2023.11.17

* Elizondo, Edurne (2017-10-13), «Izebaren sakeari ilobak egin dio orain errestoa», *Nafarroako Hitza*, 2017-10-13.
* «Maite Ruiz de Larramendi, Ados Pilotako pilotaria: “Neskek ikus dezatela badagoela aukera pilotan jarraitzeko”», *Berria*, 2021-08-28.
*  Emakume pilotarien historia
* Eulateko Maite Ruiz de Larramendi pilotariak gazta ekoizten du, EITBn, 2017ko azaroaren 19an.