Esther Novalgos Laso

**Esther Novalgos Laso** (Cenicero, Errioxa, 1942ko urriaren 22a) errioxar idazle eta olerkaria da. Ezaguna da *Alma riojana* 1981ean, *Jana* 1982an, Ofrenda 1986an, *Campo de amapolas* eta *Cambalache* *(entre la vida y yo)* liburuengatik. Azken hori Carmela Barberok ilustratua, eta Ouka Leele madrildar artista ezagunak ilustrazio kopuruan egindako ekarpen handia.

## Bizitza 
Novalgos Errioxako Cenicero herrian jaio zen 1942an. Bizitza osoa liburuei eta literaturari emana, txikitatik islatu zen pasio horrek erreferente literario bihurtu zuen bere herrian, 

### Idazle ibilbidea 
Jaioterrian idatzi zuen bere lehen poema-liburua, *Alma riojana* 1981ean; urte batzuk geroago, ez zen harekin identifikatuta sentitu, ezin izan zuelako guztiz libreki adierazi. Zortzi urte zituela, bere lehen testua idatzi zuen, *Una historia de Monjas*, eta bertan, 50eko hamarkadan, bere amaren heriotzaren ondorioz, sartu zen barnetegian bizi izan zituen egoerak kontatzen zituen.  

2009an, 2009ko Errioxako Web Sarietan finalista izan zen eta bere blog pertsonalarekin parte hartu zuen. 2017an, "Grito de Mujer" errezitaldi poetiko eta artezkoan parte hartu zuen, munduko neskato guztien aldeko «Grito de libertad» kontsignarekin, eta hainbat egilerekin partekatu zuen ekitaldia, besteak beste, María José Marrodán Gironés idazlearekin. 2020an, Errioxa Emakumearen II. Sariko hautagaia izan zen.

César Novalgos, Eduardo Ochoa eta Santi Vivancorekin, CDarekin batera *Racimo* izenburu orokorrak banakako *Con el alma a las puertas, Los campos de ialu, Saggitarius, Huellas* eta *Una voz mil palabras* liburuak idatzi zituen. Haren bi poema kantu bihurtu zituen Juancho Ruiz, El charro errioxar kantariak. Bere poema asko beste lankide batzuek interpretatu dituzte, hala nola, Cesar Novalgos, Novalgos Lasoren semea.

2020ko azaroaren 25ean, Emakumearen Aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Nazioarteko Eguna zela eta, Novalgosek bere emakume ahotsa jarri zuen "*Píldoras literarias* (Pilula literarioak)" moduan, egun hori oroitzen laguntzeko.

Novalgosek Errioxa deskribatzen du *Las palabras del tiempo* liburuan (Hispanoamerikako poeten III. topaketaren antologia, Claudio Rodríguez poetaren omenez)  Camino de la Lengua Castellana Fundazioak argitaratu zuen. Portal argitalpenaren zuzendaria izan zen. Espainiako hainbat hiritan eta Nogaróko (Frantzia) Lycée d’Artagnan aretoan eman zituen errezitaldiak. Madrilgo Prometeo Elkarte Poetikoko kidea izan zen desegin arte. *Cuadernos de Poesía Nueva* aldizkarian argitaratu da bere lana. Novalgos 1492-1992 topaketako koadernoetan agertzen den 46 poetetako bat da eta Espainiako letretako *Quién es quién*  (Egileen hiztegia) lanean figura izan zen. 2020an, *Canción de Luna* poema-liburua argitaratu zuen, eta bertan Andres Pascual idazleak idatzi zuen hitzaurrea.

## Lan nabarmenak 
* 1981 *Alma riojana* ISBN 978-84-7359-115-7
* 1982 *Jana* ISBN 8473591526
* 1987 *Ofrenda* ISBN 978-84-7697-062-1
* 1995 *Campos de amapolas* ISBN 978-84-7359-460-8
* 2002 *Racimo* ISBN 10: 8473595319
* 2014 *Cambalache (entre la vida y yo)* ISBN 978-8477314882
* 2020 *Canción de Luna* ISBN 978-84-7731-655-8
* 2021 *Lágrimas en los bolsillos* ISBN 978-84-16536-89-4

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2003an, Logroño peñako urrezko giltzak eman zizkioten.
* 2018an, "*Trece en raya*" antzezlanaren testua idatzi zuen Julia Baigorri, Laura Sanchez eta Pablo Alonsorekin batera, eta Logroñoko Udalaren Proyecta beka jaso zuen. Antzezlanak gaztetasuna eta oroitzapenak jorratzen ditu beste estilo batekin, komedia apur bat nahastuz, drama horretan emozioak, herrimina, malenkonia eta oroitzapena uztartuz.
* 2021ean "Socia Gran Reserva (Erreserba Handiko Bazkide)" izendapena jaso zuen, Errioxako Idazleen Elkarteak (ARE) emandakoa.
* 2022an Madrilgo Errioxako Zentroak ematen duen Letren Saria jaso zuen.
* 2023an Errioxako Ardoaren Kofradiako meritu-kofrade izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak