open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giovanna Berneri

**Giovannina** **Caleffi,** **Giovanna Berneri** izenez ezagunagoa, (Gualtieri, Italia, 1897ko maiatzaren 5a- Genova, 1962ko martxoaren 14a)  Reggio nell´Emiliatik gertu. 1917ko urtarrilaren 3an Camillo Bernerirekin ezkondu zen eta bikotea Florentzian kokatu zen, Marie Louise Berneriren eta Giliana Berneriren ama izan zen. 1926an, Frantziara joan ziren, eta denda bat ireki zuten bizirik irauteko. Camillo 1936ko uztailean Espainiarako atera zen bitartean, bera Frantzian geratu zen, baina Bartzelonara joan zen 1937an, estalinistek bere bikotekidea hil ondoren.
eskerrera|thumb|250px|Giovanna Berneri, 1943aren ondorengo argazkia

## Ibilbidea 
1940an Rennesen zegoen, Italiako agintari faxistek estradizioa eskatzen zuten bitartean. 1940ko urriaren 18an atxilotuta, 1941eko otsailean Alemaniara eraman zuten, eta geroago Italiako agintariei eman zieten. Urtebete espetxe zigorra jasan zuen  Avellinoko probintzian.' Askatu ondoren, ezkutuan bizi izan zen herrialdearen hegoaldean.

1945ean, Napolin jarri zen bizitzen, eta kazetaritza-jarduera handia egin zuen han: "Rivoluzione Libertaria" idatzi zuen, eta 1946an "Volonta" aldizkaria sortu zuen; aldi berean, Umanità Nova aldizkari libertarioan idatzi zuen. 1951n, "Maria Luisa Berneri" izeneko haurrentzako kolonia sortu zuen, Sorrenton (gero Carraran, 1960an). Kolonia hori militanteen seme-alabentzako opor-kolonia zen, eta sortu, funtzionatu eta bera hil ondoren jarraitu egin zuen. Jaiotza-kontrolaren defentsak hainbat auzi sortu zizkion berrogeita hamarreko hamarkadan. 

Giovanna Berneri Italiako Federazio Anarkistaren (FAI) Korrespondentzia Batzordeko kide izan zen behin baino gehiagotan. 1958an, Colonia Berneriren administratzailea zen. Giovanna Berneri Genoan hil zen 1962ko martxoaren 14an. *Arazo konkretu guztien irtenbide libertarioak oso sinpleak dira; hain sinpleak, non normalean zentzuak proposatzen dituenekin bat datozen. Ez dira aplikatzen ezarritako interesak eta mila modutan eta Estatuaren babesarekin jarduten duten tradizioen inertzia horren aurka daudelako* 

Giovanna Berneri, Estatu gabeko gizartea, 1955 

## Kanpo estekak 
* Giovanna Berneri
* Giovannina
Faema (txirrindularitza taldea)

**Faema** txirrindularitza taldea izan zen, 1955 eta 1962 denboraldien artean pelotoi profesionalean izan zena.

## Historia 
Learco Guerrak zuzendutako Guerra talde italiarrarekin du jatorria. Bi urte geroago, belgikar lizentzia izan zuen. 1961. urtearen amaieran egituraren zati bat Flandria-Faema sortuz batu zitzaion Wiel's-Flandriari. Gainerako taldeak Faema izenarekin mantendu ziren, baina espainiar lizentziarekin. Proiektuak urtebete baino ez zuen iraun, eta 1963an Flandriarekin bat egin zuen.

## Emaitza nagusiak 
* Italiako Giroa: Charly Gaul (1956)
* Espainiako Itzulia: Angelino Soler: (1961)
* Suitzako Itzulia: Rolf Graf (1956)
* Paris-Brusela: Rik Van Looy (1956, 1958), Leon Van Daele (1957)
* Gante-Wevelgem: Rik Van Looy (1956 eta 1957)
* Lieja-Bastogne-Lieja: Germain Derycke (1957), Rik Van Looy (1961)
* Milan-San Remo: Rik Van Looy (1958)
* Paris-Roubaix: Léon Van Daele (1958), Rik Van Looy (1961)
* Levanteko Itzulia: Hilaire Couvreur (1958), Fernando Manzaneque (1960), Salvador Botella (1961)
* Paris-Tours: Gilbert Desmet (1958), Rik Van Looy (1959) 
* Kataluniako Volta: Salvador Botella (1959)
* Lombardiako Giroa: Rik Van Looy (1959)
* Flandriako Tourra: Rik Van Looy (1959)
* La Flèche Wallonne: Jos Hoevenaers (1959)
* Paris-Niza: Raymond Impanis (1960)
* Alemaniako Itzulia: Friedhelm Fischerkeller (1961)
* Urkiolako Igoera: Julio Jiménez (1962)
* Etorkizuneko Tourra: Antonio Gómez del Moral (1962)

## Kanpo estekak
Bianchi

**Bianchi** izan daiteke;
* Bianchi, Calabriako udalerria;
* Bianchi, bizikleta enpresa;
* Bianchi, txirrindularitza taldea;
* Bianchi-Piaggio, txirrindularitza taldea.
Odilon Polleunis

**Odilon Polleunis** (Sint-Truiden, 1943ko maiatzaren 1a - *ibidem*, 2023ko irailaren 20a) belgikar futbolaria izan zen.

1962an hasi zen futbolean jokatzen, Sint-Truidense V.V. taldean, eta han ibili zen bere ibilbide osoan. RN RWD Molenbeek eta KSK Tongerenen ere jokatu zuten 1977an erretiratu arte. Belgikako urrezko bota lortu zuen 1968an.

Belgikako futbol selekzio nazionalarekin 22 partida jokatu zituen 1968 eta 1975 artean eta hamar gol sartu zituen. Bere lorpenik garrantzitsuena 1972ko Europako Futbol Txapelketako brontzezko domina izan zen.

## Palmaresa 
### Sint-Truiden 
* Belgikako futbol liga txapeldunordea: 1965–66
* Belgikako futbol kopartxapeldunordea: 1970-71

**RWD Molenbeek**
* Belgikako futbol liga: 1974–75
* Jules Pappaert kopa: 1975
* Amsterdam Txapelketa: 1975

**Belgika**
* Europako Futbol Txapelketa brontzezko domina: 1972

### Banakoa 
* Belgikako urrezko bota: 1968
* Denboraldiko jokalaria: 1971–72
* Sint-Truidengo ohorezko herritarra: 2021

## Kanpo estekak
Bianchi-Piaggio

**Bianchi-Piaggio** italiar txirrindularitza taldea izan zen, 1973 eta 1984 denboraldien artean pelotoi profesionalean izan zena.

## Historia 
Salvarani taldearen ondorengoa eta antzinako Bianchiren oinordekoa. Bere arrakasta nagusien artean, bi Italiako Giroa nabarmentzen dira, Felice Gimondik eta Johan De Muynckek lortuak.

## Txirrindulari nagusiak 
*  Felice Gimondi (1973–1977)
*  Marino Basso (1973–1974)
*  Ole Ritter (1973)
*  Giacinto Santambrogio (1973–1978)
*  Pietro Algeri (1974–1975)
*  Knut Knudsen (1978–1981)
*  Silvano Contini (1978–1984)
*  Gianbattista Baronchelli (1980–1982)
*  Tommy Prim (1980–1984)
*  Alf Segersäll (1980–1984)
*  Dag Erik Pedersen (1981–1983)
*  Alfons De Wolf (1983)
*  Paolo Rosola (1984)
*  Alberto Volpi (1984)

## Kanpo estekak
Serge Bozon

**Serge Bozon** (1972ko azaroaren 8a) zinema zuzendari, zinema kritikari eta aktore frantziarra da. Céline Bozon argazkilaritza zuzendariaren anaia da.

## Filmografia 
### Aktore gisa 
* 1995 : ''La Croisade d'Anne Buridan*, Judith Cahen zuzendaria 
* 1998 : *L'Amitié*, Serge Bozon zuzendaria
* 1998 : *L'Ennui*, Cédric Kahn zuzendaria
* 1999 : *La révolution sexuelle n'a pas eu lieu*, Judith Cahen zuzendaria 
* 1999 : *Les Passagers*, Jean-Claude Guiguet zuzendaria
* 2002 : *Le Doux Amour des hommes*, Jean-Paul Civeyrac zuzendaria
* 2003 : *Mods*, Serge Bozon zuzendaria
* 2003 : *Les Jours où je n'existe pas*, Jean-Charles Fitoussi zuzendaria
* 2005 : *Mystification ou l'Histoire des portraits*, Sandrine Rinaldi zuzendaria
* 2006 : *Etoile Violette*, Axelle Ropert zuzendaria
* 2006 : *Horezon*,  Pascale Bodet zuzendaria
* 2006 : *L'Éclaireur*, Djibril Glissant zuzendaria
* 2007 : *L'Homme qui marche*, Aurélia Georges zuzendaria
* 2009 : *L'Idiot*, Pierre Léon zuzendaria
* 2009 : *La Famille Wolberg*, Axelle Ropert zuzendaria
* 2009 : *La Reine des pommes* , Valérie Donzelli zuzendaria
* 2009 : *Les Derniers Jours du monde*, Arnaud et Jean-Marie Larrieu zuzendaria
* 2012 : *Je sens le beat qui monte en moi*, Yann Le Quellec zuzendaria
* 2012 : *Main dans la main,* Valérie Donzelli zuzendaria
* 2013 : *La Vie parisienne*, Vincent Dietschy zuzendaria
* 2013 : *Tirez la langue, mademoiselle*, Axelle Ropert zuzendaria
* 2014 : *La Chambre bleue*, Mathieu Amalric zuzendaria
* 2015 : *Deux Rémi, deux*, Pierre Léon zuzendaria
* 2016 : *Les Ronds-points de l'hiver*, Laura Tuillier eta Louis Séguin zuzendariak
* 2016 : *La Prunelle de mes yeux*, Axelle Ropert zuzendaria

### Zuzendari gisa 
* 1998 : *L'Amitié*
* 2003 : *Mods*
* 2007 : *La France*
* 2013 : *Tip Top*
* 2018 : *Madame Hyde*
* 2021 : *Don Juan*

## Sariak 
* Léo-Scheer Saria, Entrevues Belfort Film Festivalean, 2002an *Mods* filamerekin.
* Jean-Vigo Saria, 2007an, *La France'' filmarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Serge Bozon IMDb webgunean.
* :Serge Bozonen 26 film.
Orhi (musika taldea)

**Orhi** Bergara eta Azpeitiko musikariek 2022an sortutako pop-rock taldea da. Talde osatzen dute Xabier Payros "Pay", Alatz Etxebarriarteun, Ainhoa Martin, Aitor Narbaiza "Narba", Leire Ugarte eta Ion Ugarte "Ugarte" musikariek. 

Pop-rock estiloa jorratzen dute, erritmo azkar zein lasaiak lantzen dituztelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Blasen konspirazioa

**San Blasen konspirazioa** Espainiako Karlos IV.aren erregealdian eman zen mugimendu politikoa izan zen. 1795eko otsailaren 3an, San Blas egunean, aurkitu zutelako deitu zioten horrela. Konspirazioaren ideologo nagusia Juan Picornell pedagogoa izan zen.

## Gertakariak 
Juan Picornell Mallorcako ilustratua zen buru, eta ordura arte pedagogia-berrikuntzan eta hezkuntza publikoaren sustapenean zentratu ziren haren kezkak. Konjuratuak estatu-kolpe bat ematen saiatzen ziren, Madrilgo herri-klaseek lagunduta, «aberria mehatxatzen duen hondamen osotik salbatzeko».

Kolpearen garaipenaren ondoren, Batzorde Gorena eratuko zen, herriaren ordezkari gisa behin-behineko gobernu gisa jardungo zuena, eta konstituzio bat egin ondoren hauteskundeak egingo ziren, konjuratuek monarkia konstituzionalaren edo errepublikaren alde egiten zuten argi egon gabe, nahiz eta bazekiten erregimen berriaren dibisa "askatasuna, berdintasuna eta oparotasuna" izango zela.

Picornell eta beste hiru atxilotu urkamendian hiltzera kondenatu zituzten, baina zigorra Venezuelako Kapitaintza Nagusiko La Guairako espetxean bete behar zuten biziarteko kartzela-zigorragatik trukatu zuten, baina handik ihes egitea lortu zuten 1797ko ekainaren 3an; handik aurrera Amerikako kolonia espainiarren independentziaren aldeko kreoleei lagunduz.

Juan Picornellek beste saiakera klandestino bat asmatu zuen Venezuelan Manuel Gual eta José María Españarekin, baina horrek ere porrot egin zuen.

## Inplikatuak 
Juan Picornellekin batera beste izen hauek aipa daitezke:
* Juan de Manzanares abokatua 
* Bernardino Garasa abokatua, los traductores y profesores 
* Juan Pons Izquierdo irakaslea 
* José Lax de Boas irakaslea
* Sebastián Andrés matematikaria
* Manuel Cortés y Campomanes

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simo Baćović

**Simo Bacović** (; 1828 - 1911ko irailaren 4) Banjani hirian jaiotako voivoda montenegroar bat izan zen.

Matxinoen jenerala izan zen Vukalović-en Matxinadan, eta Trebinje eta Gacko hirietan otomandar garnizioak blokeatu zituen. Herzegovinako altxamenduan montenegroarrak, Montenegro-Otomandar gerran (1876-1878) ere agindu zuen. Bere dibisioa Vučji Doko guduan garaipenera eraman zuen.

## Kanpo estekak
Bianchi (txirrindularitza taldea)

**Bianchi** italiar txirrindularitza taldea izan zen, 1905 eta 1966 denboraldien artean pelotoi profesionalean izan zena.

## Historia 
Izen bereko bizikleta-fabrikan sortua, taldeak arrakasta ugari lortu zituen historian zehar, eta horien artean Italiako sei Giro nabarmentzen dira. Bere txirrindularien artean, Gaetano Belloni, Giuseppe Olmo eta Fausto Coppi nabarmentzen dira. Taldeak 1961ean utzi zion jarduerari, 1965ean berragertu zen eta hurrengo urtean desagertu zen.

## Emaitza nagusiak 
* Italiako Giroa: Carlo Galetti (1911), Gaetano Belloni (1920), Fausto Coppi (1947, 1949, 1952, 1953)
* Milan-Turin: Giovanni Rossignoli (1905), Costante Girardengo (1915), Oscar Egg (1917), Federico Gay (1921), Aldo Bini (1952), Nello Fabbri (1959)
* Piemonteko Giroa: Mario Bruschera (1911), Costante Girardengo (1922), Aldo Bini (1936), Cino Cinelli (1940), Silvano Ciampi (1959), Romeo Venturelli (1965).
* Lombardiako Giroa: Lauro Bordin (1914), Gaetano Belloni (1918), Costante Girardengo (1922), Michele Mara (1930), Aldo Bini (1937, 1942), Fausto Coppi (1946, 1947, 1948, 1950, 1954), Diego Ronchini (1957)
* Milan-San Remo: Ugo Agostoni (1914), Gaetano Belloni (1917, 1920), Costante Girardengo (1918), Michele Mara (1930), Alfredo Bovet (1932), Giuseppe Olmo (1935, 1938), Adolfo Leoni (1942), Cino Cinelli (1943), Fausto Coppi (1946, 1948, 1949), Loretto Petrucci (1952)
* Emiliako Giroa: Angelo Gremo (1917, 1922), Costante Girardengo (1918), Domenico Piemontesi (1927), Alfonso Piccin (1928), Allegro Grandi (1929), Giuseppe Olmo (1936), Fausto Coppi (1941, 1947, 1948), Adolfo Leoni (1942, 1946), Diego Ronchini (1958), Carmine Preziosi (1966)
* Campaniako Giroa: Angelo Gremo (1921), Giuseppe Olmo (1938), Olimpio Bizzi (1941), Fausto Coppi (1954, 1955), Angelo Conterno (1956)
* Kataluniako Volta: Alfredo Bovet (1933)
* Apeninoetako Giroa: Cino Cinelli (1937), Fausto Coppi (1955), Silvano Ciampi (1959)
* Venetoko Giroa: Adolfo Leoni (1939), Fausto Coppi (1941, 1947, 1950), Angelo Conterno (1957), Diego Ronchini (1960)
* Toscanako Giroa: Fausto Coppi (1941), Vito Ortelli (1942), Olimpio Bizzi (1943), Loretto Petrucci (1951)
* Lazioko Giroa: Adolfo Leoni (1941), Diego Ronchini (1959), Bruno Mealli (1961)
* Paris-Roubaix: Serse Coppi (1949), Fausto Coppi (1950)
* La Flèche Wallonne: Fausto Coppi (1950)
* Suitzako Itzulia: Pasquale Fornara (1952)
* Marokoko Itzulia: Franco Giacchero (1952)
* Paris-Tours: Joseph Schils (1953)
* Romagnako Giroa: Dino Zandegù (1965)
* Sabatini Kopa: Luciano Armani (1965)
* Tirreno-Adriatiko: Dino Zandegù (1966)
* Laigueglia Saria: Antonio Bailetti (1966)
* Camaioreko Sari Nagusia: Bruno Mealli (1966)

## Kanpo estekak
Sancak-ı Şerif

**Sancak-ı Şerif** () (euskaraz Bandera Handia) Mahoma profeta islamiarraren ustezko jatorrizko estandartea da. Gaur egun, Muhammadeko beste erlikia sakratu batzuekin batera kontserbatzen da, Topkapı jauregiako altxorrean, Istanbulen.

Kondairaren arabera, bandera lehen gerra musulmanetan erabili zen; gero omeia eta abasien eskuetara pasa zen; azkenik, 1517an Selim I.a Egiptoko konkistatu zuenean, otomandarren eskuetan erori zen. Otomandarrek bandera batailara eraman zuten, euren hungariar kanpainarekin, 1521 inguruan hasita.

Silahdar Findiklili Mehmed Agha historialari otomandarraren arabera (1727an hila), bandera artile beltzez egina zegoen.

Estatu otomandarra, edo Islama oro har, arrisku ikaragarriarekin mehatxatzen zutenean, sultanak bandera pertsonalki eraman behar zuela uste zen. Armak hartzeko gai den musulman bakoitza banderapean bildu behar da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mudazumo Naki Kaikaku

Hideki Ohwadak idatzi eta marrazturiko mahjong manga satirikoa (japoniar komikia) da. 2010eko otsailaren 26an animereko moldapen bat atera zen.

## Pertsonaiak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Aurkezpen orri ofiziala
*  Tankōbonen ikuspegi ofiziala
*  Anime webgune ofiziala
* *Mudazumo Naki Kaikaku* Anime News Network-en entziklopedia webgunean
Ernest Sterckx

**Ernest Sterckx** (Westerlo, 1922ko abenduaren 1a - Lovaina, 1975eko otsailaren 3a) flandriar txirrindularia izan zen, profesionala 1943tik 1958ra.

Kirol lorpenik nabarmenenak 1946ko Gante-Wevelgem, 1947ko La Flèche Wallonne eta Paris-Brusela, 1949ko Belgikako Itzulia eta 1952ko, 1953ko eta 1956ko Het Volk.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Arantza Salterain Marzana

**Arantza Salterain Marzana** (Elorrio, Bizkaia, 1963ko irailaren 9a) irakaslea eta kantaria da.  

## Bizitza 
Elorrioko Zenita auzoko Bedoya baserrian jaio zen. Auzo bereko PP Asunzionistetan ikasi zuen. 8 urterekin eskolan bertan hasi zen kitarra jotzen ikasten eurekin bizi zen izeko Juanitak oparitutako kitarrarekin. Atxondoko Pili izan zuen irakasle. Ingelesa Ingalaterran eman zituen 4 urteetan ikasi zuen. Bi negu eman zituen Brasilen eta bi uda Argiñetako auzoko txokoan afariak ematen eta kantari giroa jartzen Mertxe Mujika eskola lagunarekin. AEKn klaseak ematen aritu zen. Magisteritza Eskoriatzan egin zuen. 

17 urterekin Argiñeta taldean kantari ari zen. Pantxo Cruz ezagutu zuenetik bolero eta arrantxerak kantatzen hasi ziren biak. 1997an Arantza eta Pantxo bikote kantaria osatu zuten.    

## Lan ibilbidea 
### Irakasle 
AEKn klaseak ematen jardun zuen 4 urte. Ondoren, irakasle egon zen Gabirian, Bidanian eta Atxondon Lehen Hezkuntzan (LH) ume txikiekin. 30 bat urte HHI-EPAN nagusiei euskarazko eta gaztelaniazko klaseak ematen jardun zuen Durangon, Bergaran, Eibarren, Urretxun, Basaurin eta  Soraluzen. 2023ko irailean, postu finkoa lortuta, Berrizko eskolan LHra itzuli zen.
### Kantari 
[thumb|210x210px|Pantxo, Nika Bitxhiashvili eta [Arantza Salterain|Arantza, 2020]]17 urterekin Argiñeta taldean kantari jardun zuen Jaime Vicario, Jesus Iturralde, Moisen eta Olaetxearekin. 1980. urtean *Mandiope* izeneko LPa atera zuten, Vicariok plumillaz marraztutako azalarekin.

1997an hasi zen *Arantza eta Pantxo* bikotea kantari. Urteak igaro ondoren, Nika Bitchiashvili biolin-jolea sartu zen taldean, taldeari freskotasuna emanez. Bere musika Mexikotik Argentinako Patagoniara doa, euskarazko musikaren gai klasiko nagusiak ahaztu barik. Bolero, bilbainada eta arrantxeren duetoa osatu zuten. *Todo cambia* diska Argiñetan, etxetik hurbil, grabatu zuten Nika Bitxhiashvili biolinjolearekin. 2012an Egia garestia da...

#### Pantxo 
Kainabera bezalako elkarteekin elkarlanean arituz jarduera publikoetan eta elkartasunezko ekitaldietan aritzen zen. Argentinaren poza eta tradizioak Euskadira hurbiltzen jakin zuen, eta Andeetako gastronomiako platerak prestatzen zituen '''Sabores y olores del mundo'* ekitaldian. Ekitaldi horietan, gitarra ateratzen zuen beti, eta bazkalondoa alaitu, Arantzarekin batera. Modu pribatuan, 2022ko urtarrilean COVID-19 pandemiaren ondorioz zendu arte, barbakoa ahaztezinak antolatzen zituen Argiñetan. Alaia eta Mario seme-alabek gurasoen kantari bidea jarraitu dute. Mariok konfinamenduaren ondoren Txaber Méndez elorriarrarekin *Fito Skins* taldea sortu zuten. 2023an *'Venganza&perdon''' diska kaleratu zuten. Abestietan euskara, gaztelania eta ingelesa nahastu zuten. Elorrioko gaztetxean egin zuten aurkezpena.

## Argitaratutako lanak 
* 1980an *Mandiope* diska.
* 1997an *Todo cambia* diska.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Todo cambia* diskako Pello Josepe abesten
Oscar Pelliciole

**Oscar Pelliciole** (Verdellino, 1965eko uztailaren 1a-) italiar txirrindulari ohia da. Erretiratu ostean zuzendari bezela aritu da zenbait taldetan. Adibidez, Domina Vacanze, Milram edo Colombia.

## Palmaresa 
### 1993 
Mexikoko Itzuliko etapa bat 

### 1994 
Agostoni Kopa

DuPont Tourreko etapa bat

### 1995 
7. Urkiola Igoeran

### 1996 
3. Urkiolako Igoera

## Kanpo estekak
Kit Connor

**Kit Sebastian Connor** (Londres; 2004ko martxoaren 8a) telesail eta filmetako aktore britainiar ospetsua da, 2022an mundu osoan ospetsu egin zena *Heartstopper* gay telesailean parte hartu ondoren, non Nick Nelsonen papera egin zuen, beste proiektu batzuetan parte hartzeaz gain, "*Little Joe*, *Rocketman*, *Slaughterhouse Rulez*, ''Grandpa 's Great Escape*", besteak beste.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Kit Connor familia britainiar batean jaio zen Croydonen, Londresen, Ingalaterran; Richard Connor-en semea da, Londresko AMVBBDO enpresa ospetsuan lan egiten duen diseinatzaile profesional batena;

Eskolan egon arren, aldi berean, beti aritu zen emanaldia ikasten ume bat zenetik, eta, azkenean, 8 urte besterik ez zituenean iritsi zitzaion lehen aukera. Orduan lortu zuen lehen papera, Sky Oneren "*Chickens*" programan agerpen txikiagoa izan zuena.

#### Aktore gisa 
“*Rocket 's Island*” (2014-15) CBCren haurrentzako telesaileko hainbat ataletan parte hartu zuen. Gaztetan Elton Johnen papera egin zuen *Rocketman* filmean (2019), eta Pantalaimon pertsonaiarentzat ahotsa eman zuen HBOren “*La materia oscura”* (2019-20) telesailean. Ondorioz, antzeztaldeko gizonezko aktore onenaren izendapena jaso zuen 2021eko Young Entertainer Awards sarietan.

2022an iritsi zen bere une bikaina. Kit Connor aukeratu zuten Nick Nelson antzezteko, Netflixeko *Heartstopper* telesaileko protagonistetako bat. 18 urterekin, ikaskide batekin maitemintzen den 16 urteko nerabe baten paperean sartu zen, eta horrek shock handia eragin zion, ordura arte ez baitzen ohartu gizonenganako erakarpena sentitzen zuela.

#### Modelo gisa 
Kit Connorrek 16 urte zituela hasi zuen modelo ibilbidea, festa batean modelo-agente batek aurkitu zuenean. Ordutik, munduko marka garrantzitsuenetako batzuetarako desfilatu du, Burberry, Prada eta Louis Vuitton barne. Modaren munduan figura nabarmena bihurtu da. Aldizkari askotan agertu da, Vogue, GQ eta Elle barne. Bere estilo bakarragatik eta modarekiko jarrera positiboagatik ere goraipatu dute.

## Bizitza pertsonala 
2022ko urriaren 31n, Connorrek bere Twitter kontuaren bidez adierazi zuen bisexuala dela, bere jarraitzaileei ironiaz eskerrak emanez «18 urteko gazte bat armairutik irtetera behartzeagatik» eta «Heartstopperren puntua ez zutela ulertu» adieraziz, *queerbaiting'' salaketak egin ondoren.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telesailak 
### Antzerkiak 
## Sariak eta izendapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cortinarius decipiens

***Cortinarius decipiens*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Hydrocybe decipiens*, *Gomphos decipiens*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 1 eta 3 cm bitarteko diametrokoa, hasieran konikoa, ondoren  ganbila titi akutu batekin. Kapelaren azala lehorra, higrofanoa, erradialki fibrilosua, arre-gorrixka kolorekoa, arre zikin kolorekoa zahartzean.

**Orriak:** Adnatuak, lehenbizi grisaxkak, zahartzean okre antzeko kolorekoak.

**Hanka:** 7 cm arteko garaietakoa eta 0,4 cm arteko lodierakoa, zilindrikoa, luzetarako fibrila finez estalia, marroi-grisaxka kolorekoa, goialdea  lila antzeko tonuekin.

**Haragia:** Zurixkatik marroira doan kolorekoa, antzemanezineko usainarekin eta errefau zapore arin batekin.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. *Decipiens* epitetoa, engainatu, okerra eta akatsa eragiten duela, esan nahi duen "decipo decipiere" hitzetatik. Identifikatzeko zaila delako.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Hostozabalen basoetan hazten da, hala nola, sahatsetan (*Salix*), urkietan (*Betula*), haltzetan (*Alnus*), makaletan (*Populus*), hezeguneetan. Ohikoa.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Maroko, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Letra capitalis rustica

[thumb|K.o. V. mendeko codex Romanus Vatlat 3867 [Kodex|kodexa, *capitalis rustican* idatzia, Virgilioren idazlanekin.]]
***Capitalis rustica***, latinez  maiuskula baldarra, zakarra, traketsa... esan nahi duena, Antzinako Erroman erabili zen kaligrafia mota bat da. 

K.o. I. mendean sortu zen eta V./VI. mendera arte erabili zen, trazadura azkarra du, eta dotorea baino itxura informalagoa. Maiuskula monumentalean ez bezala, letrak ez dira sartzen karratu perfektu batean; itxura luzatua eta konprimitua dute.

## Historia 
Garai arkaikoan, larruan, ehunean edo papiroan egindako liburuei buruzko lekukotzak daude, baina garai errepublikanoan, kultura grekoaren eragina izan zuen berezko literatura latindarra sortu zen. Garai hori K.a. III-I. mendeen artean koka dezakegu, eta papiroaren gainean idatzitako liburu-ekoizpena garatzen hasi zen, biribilki gisa (*rotulus*).[thumb|[Ponpeia|Pompeiako paretetan idatzitako testu horretan *capitalis rustica* letra erabili zuten.]]

Idazkera honen ezaugarriak eta kapital epigrafikoarenak berdinak dira, baina idazketa-tresnaren euskarriaren malgutasuna dela eta, euskarri horretara egokitzen den idazkera dela frogatzen duten berezko elementuak ditu. Azpimarratu behar da, halaber, idazketa pintzel batekin egiten dela papiroaren gainean, ez kalamuarekin, ezta euskarriaren gainean ebakidurak eginez, argizarizko oholekin gertatzen den bezala. *Rustica* idazkeraren berezitasunak hauek dira: Marra jariakorra, bertikala, modulu uniformea duena, elementu kurtsiborik gabea eta beheko eta goiko marretatik ateratzen ez dena. Argi-ilun oso nabarmenak. Hizkiek angelu zuzen gutxiago eta forma biribil gehiago dituzte. Berezkotasuna eta diseinu oso bizia.

Kaligrafia mota honetan, letrak gutxitan ateratzen dira bere lerro bertikal edo horizontaletik. F, B eta L bakarrik dira besteak baino altuagoak, eta P batzuetan. Letren lerrotik lerroa zeharkatzen deun letra bakarra Q da.

K.o. I. mendetik III. mendera bitartean, liburuak idazteko idazkera mota bakarra da. III. mendetik aurrera, bere diseinua konplexuagoa da, uhinekin, apaingarriekin eta beste liburu-idazketa batzuekin batera erabiltzen zen.

K.o. III. mendetik aurrera, aldaketak gertatzen dira liburuen ekoizpenean. Luxuzkoak, pribatuak eta eskolastikoen artean bereizten hasten da eta azken bietan, kaligrafia baldarragoa da.
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Latindar alfabetoaren historia
* Letra maiuskula monumentala
* Letra maiuskula dotorea edo *quadrata*
* Letra etzana

## Kanpo estekak 
* Epigrafia latina: notas *Roma*. Liburu honetatik hartua: Batlle Huget, Pedro (1963) Epigrafía Latina. CSIC eta Instituto Antonio nebrija. Bartzelona
* La escritura latina en la Edad Antigua Sevillako unibertsitatea.
* Marcos, Juan-José: *Escritura capital romana (cuadrada y rústica).* Instituto nacional de tecnologías educativas y de formación del profesorado (INTEF).
Concita De Gregorio

**Concita De Gregorio Borràs** (Pisa, Italia, 1963ko azaroaren 19a) jatorri kataluniarreko kazetaria, idazlea, irrati eta telebistako aurkezlea eta iritzi-emaile italiarra da.

## Biografia 
Pisan jaio zen. Conchi ama kataluniarra eta Paul aita (Tan magistratua) jatorri siziliarreko toscanarra dira. Livornon hazi zen. Hiri horretan, Niccolini Guerrazzi institutu klasikoan ikasi zuen; Zientzia Politikoetan lizentziatu zen Pisako Unibertsitatean.

## Lan ibilbidea 
ezkerrera|thumb|Gregorioko Kontzta 2018an|288x288pxUnibertsitateko urteetan, eskualdeko irrati eta telebistetako kazetaritzan hasi zen lanean. 1985ean ''d'Il* Tirreno erredakzioan sartu zen, eta zortzi urtez Piombino, Livorna, Luca eta Pistoia herrietako bulegoetan aritu zen lanean. 1998an, *La Repubblicak* egunkariak kontratatu zuen, eta kronikaz eta barne-politikaz arduratu zen.

2001. urtean *Non lavate questo sangue* *(Ez garbitu odol hau)*, Genovako G8ko gertaerei buruzko egunkaria, eta ipuin bat Adelphiko literatura-aldizkarian argitaratu zituen. 2006. urtean *Una madre lo sà: tutte le ombre dell'amor perfetto* *(Ama batek jakingo du: maitasun perfektuaren itzal guztiak)* argitaratu zuen. Finalista izan zen Bancarella Sarian.

2008tik 2011ra Antonio Gramscik sortutako *L'Unità* egunkari historikoa zuzendu zuen lehen emakumea izan zen.

## Telebista-saioak 
* *Pane quotidiano* (2013-2016)
* *FuoriRoma* (2016-2018)
* *Da Venezia è tutto* (2017)
* *In onda* (2021-)

## Argitaratutako lanak 
Hainbat arikulu idatzi ditu eta hauexek dira bere lan batzuk:
* 2001ean *Non lavate questo sangue* 
* 2001ean Ipuin bat Adelphiko literatura-aldizkarian  
* 2006an *Una madre lo sà: tutte le ombre dell'amor perfetto*
* 2011n *Così è la vita.* 
* 2011n *Imparare ad dirsi addio,* 
* 2016an *Cosa pensano le ragazze* 
* 2016an *Non chediermi quando.* 
* 2016an *Ro­manzo per Dacia.*
* 2017an *Lo vi maledico.*
* 2017ean *Parece que fuera es primavera*

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2001. urtean *Non lavate questo sangue* *(Ez garbitu odol hau)*, Genovako G8ko gertaerei buruzko egunkaria, eta ipuin bat Adelphiko literatura-aldizkarian argitaratu zituen. 2006. urtean *Una madre lo sà: tutte le ombre dell'amor perfetto* *(Ama batek jakingo du: maitasun perfektuaren itzal guztiak)'' argitaratu zuen. Finalista izan zen Bancarella Sarian.

* 2021. urtean Margarita Rivière saria jaso zuen, Kataluniako Emakume Kazetarien Elkarteak ematen duen genero ikuspegidun kazetaritza-zehaztasunagatik.

## Bizitza pertsonala 
Alessandro Cecioni lankidearekin ezkonduta dago eta lau seme-alaba dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trichaptum biforme

***Trichaptum biforme*** *Polyporaceae* familiako onddo espezie bat da. Ezin da kontsumitu, oso larrukara da.

Sinonimoak: *Coriolus pergamenus*, *Hirchioporus pergamenus*, *Polyporus biformis* (basionimoa), *Trametes pergamenus*.

## Deskribapena 
**Basidioma:** Fruktifikazio sesilak, inbrikatuak, oso gutxitan isolatuak, pileatuak, 2 eta 8 cm bitarteko zabalerarekin eta 0,1 eta 0,3 cm bitarteko lodierarekin, espatula formarekin, eremu zirkularrekin, zuri-krema kolorekoa, helduaroan grisaxka.

**Poroak:** Angelutsuak, labirintikoak, morexka koloretik marroira doazen kolorekoak.

**Haragia:** Larrukara, zuri-okre kolorekoa, zahartzaroan zerrenda ilun estuak izaten ditu, usain eta zapore nabarmenik gabe.

## Jangarritasuna 
Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua 
*Trichaptum abietinum* delakoarekin, nahas daiteke, hau koniferoen egurretan hazten da, kapelaren azalean alga berdexkak izaten ditu eta ez da hostozabaletan ateratzen. *Trichaptum fuscoviolaceum* espeziea pinuen egurrean hazten da, eta himenoforo tubularra du.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan arrunta. Hildako egurretan egoten da, batez ere hostozabalen egurretan, (*Fagus*, *Quercus*, *Betula*). Elkarrekin bat egindako kapela kolonia handiak osatuz ateratzen da, teilatutxo baten moduan.

### Banaketa eremua 
Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Galeria 

Fitxategi:Trichaptum biforme 10.jpg|alt=
Fitxategi:Trichaptum biforme 11.jpg|alt=
Fitxategi:Trichaptum biforme 12.jpg|alt=
Fitxategi:Trichaptum biforme 14.jpg|alt=
Fitxategi:Trichaptum biforme bat.jpg
Fitxategi:Trichaptum biforme 6.jpg
Fitxategi:Trichaptum biforme 7.jpg
Fitxategi:Trichaptum biforme 8.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Begoña Alberdi

**Begoña Alberdi de Miguel**, ezaguna  ''''''Pandemiako sopranoa''''* ezizenez (Bartzelona, Katalunia, 1964) soprano katalana da.

## Biografia 
Haurtzaroan tratu txarrak, abusuak eta hurbileko senideen heriotza jasan zituen, baina zailtasunak gainditu eta aurrera egin zuen. 1989an Iruñeko Julián Gayarre Nazioarteko Kantu Lehiaketa irabazi zuen. Bi urtez irabazi zuen Kataluniako Ganbera Operak antolatutako Ahots Berrien Maratoia eta Eugenio Marco lehiaketa nazionaleko bigarren saria Sabadellen. 

## Lan ibilbidea 
New Yorketik Iruñerako Metropolitan Operako Orkestrarekin bakarlari aritu zen.

1989an Bartzelonako Lizeoan La fiamma lanean egin zuen debuta. Antzerki hartan, bigarren mailako hogei *paper* baino gehiago egin zituen: Jenfa, Borís Godunov, Manon Lescaut, Die Walküre, Salomé, Una cosa rara, Aida, Beatrice di Tenda, Alcina, Norma, La Favorita, Parsifal, Le nozze di Figaro, Don Giovanni, Peter Grimes, Macbeth, Die tote Stadt, etab. 300 aldiz baino gehiagotan abestu du du Liceu edo munduko opera-antzoki nagusietan.

2023an, tv3ren *Sense Ficció* saioak erreportaje bat eskaini zion.

### *'Pandemiako sopranoa''' 
Koronabirusaren krisian, 2020ko martxoan, ospetsu egin zen l'Eixample uharteko bizilagunentzat Giacomo Pucciniren "*O mio babbino* caro" aria abesten zuen kaleko bideo bat zabaldu zenean. 72 egunetan abestu zuen balkoian. Testuinguru horretan, "Pandemiako sopranoa" goitizena jaso zuen.

## Argitaratutako lanak 
* *Brava*, pandemiaren berrogeialdian kantatutako abestiaez osatutako diska
* *Un silencio inesperado*. Casta Diva.

[thumb|441x441px|[Begoña Alberdi|Begoña Alberdiren *La diva i la vida* dokumentalaren estreinaldiko kartela, Bartzelonako Lizeoa, 2023.04.16]]
## Bizitza pribatua 
Albert Esteve informatikariarekin ezkonduta dago eta Bartzelonan bizi dira, Calabria kalean. Senarrak animatu zuen pandemia sasoian txaloak egiteaz gain, iluntzero 20:00etan bakoitik kantatzera.
## Sariak eta aintzatespenak 
* 1989an Iruñeko Julián Gayarre Nazioarteko Kantu Lehiaketa
* Kataluniako Ganbera Operak antolatutako Ahots Berrien Maratoia bi urtetan
* Sabadelleko Eugenio Marco lehiaketa nazionalean bigarren saria 
* 2023an, tv3ren *Sense Ficció* saioak berari buruzko erreportaje bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adardun

thumb|250px|1815ean Frantzian zabaldutako adardunen satira.
**Adardun** bat beste pertsona batekin edo batzuekin harremana duen bikotekidea da. Beraz, adarduna emakumea zein gizona izan daiteke. Harreman horiek ezagunak edo ezkutuak izan daitezke.  Erabilera fetitxistan, adardun bat bere bikotekidearen "desleialtasun" sexualaren konplize da, eta horren bidez plazera lortzen du.

Adardunak, sarritan, gizarte mailan barregarriak dira. Askotan ere denigratuak dira. Literaturan zein zineman sarritan erabili den gaia da. 

## Kontzeptuaren jatorria 
Ez dago garbi eta hipotesi desberdinak daude baina beti metaforikoki hitz egiten da, engainatutako bikotekidea adarrak dituzten animaliekin parekatuz. Bertsio asko daude "jarri adarrak" esamoldearen jatorriari buruz. Litekeena da gertaera mitologikoen interpretazio burleskoari lotuta egotea, bekatua deabruaren irudiarekin lotzeko ideia kristauari lotuta.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Infideltasun
* Adulterio
* Promiskuitate
* Poliamodio

## Kanpo estekak
Ana Alba García

**Ana Alba García** (Bartzelona, Katalunia, 1971ko urriaren 16a - *Ibidem*, 2020ko maiatzaren 6a) bartzelonar kazetaria izan zen. Ekialde Hurbilean eta Jugoslavia zaharrean korrespontsal jardun zuen. 2011tik hil zen arte, *El Periódico* egunkariaren korrespontsala izan zen Israelen.

## Biografia 
Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Informazio Zientzietako lizentziatura egin zuen 1995ean.

## Kazetari ibilbidea 
1997an Sarajevora (Bosnia-Herzegovina) joan zen *Avui* egunkariaren korrespontsal lanetan. Handik Bosniako gerrari buruzko informazioa eman zuen, eta ondoren, Kosovoko gerrari buruzkoa.

Lanaren zati bat *freelance* gisa egin zuen, *Avui* eta *El Periódico* egunkarietara bere kronikak bidalita. Ekialde Hurbiletik, Serbian (2000) Slobodan Miloνevic-en agintaldia amaitu zuten adierazpenei buruzko kronikak bidali zituen, eta Iraneko hauteskunde-protestak (2009).

2011n, *El Periódico* egunkariko korrespontsal lanetan, Jerusalemera joan zen, eta hantxe egon zen hil arte. Besteak beste, Gazako Gatazka (2008-09) eta Defentsako Pilar Operazioa (2012) kontatu zituen.

2014. urtean *Sputnik* errusiar agentziaren gaztelaniazko zerbitzurako lan egin zuen.

### *Condenadas en Gaza* dokumentala 
Beatriz Lecumberri kazetari nafarrarekin batera, "*Condenadas en Gaza*" izeneko dokumentala zuzendu zuen. Inguru horretako emakume gaixoek beren gaixotasuna tratatzeko dituzten zailtasunei buruzko dokumentala da.

### Heriotza 
2020ko apirilaren 20an bidali zuen azken kronika, Benjamin Netanyahu eta Benny Gantzen arteko akordioari buruzkoa, batasun nazionaleko gobernua osatzeko.

Jaio zen hiri berean hil zen, Bartzelonan, 48 urte geroago, 2020ko maiatzaren 6an, hiru urte lehenagotik zuen minbiziarengatik.

## Sariak 
* 2020ko apirilaren 7an XIII. Julio Anguita Parrado saria , Andaluziako Kazetarien Sindikatuak emana, 2003an Irakeko gerran hildako kazetariaren omenez sortua. Alba Garcíari eman zioten saria, bere ibilbide profesionalean "*gatazka armatuetako herri ahulenekiko zorroztasuna, erantzukizuna eta konpromisoa*" aitortzeko.
* 2018ko maiatzean Cirilo Rodríguez sariaren finalista izan zen, Segoviako Kazetarien Elkarteak emana, atzerrian berriemaile aritu izan diren kazetarian aintzesteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paris-Bourges

**París-Bourges**, Frantzian jokatzen den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa da.
1913an sortua, lehenbiziko garailea André Narcy frantziarra izan zen. 1948 arte, amateurrentzako proba izan zen eta hortik aurrera profesionalek ere, har dezakete parte. 1980an eta 1981ean, Itzuli baten formatuarekin antolatu zen, bi etapatan banatua.

Gaur egun, UCIren 1.1 maila dauka eta UCI Europa Tourraren zirkuituan dago.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Federico Borromeo

**Federico Borromeo** (Milan, 1564ko abuztuaren 18a - *ibidem*, 1631ko irailaren 21a) italiar kardinala eta Milango artzapezpikua izan zen.

Borromeotarren familia nobleko kidea eta San Karlos Borromeoren lehengusua, Bolonian ikasi zuen Gabriele Paleotti kardinalarekin. Teologian doktoratu zen Paviako Unibertsitatean 1585ean, eta ikasketak egin zituen Erroman. Sixto V.a Aita Santuak kardinal izendatu zuen 1587an. Kardinal bezala bost konklabetan parte hartu zuen (1590, 1591, 1592, 1605 eta 1623) eta 1621ean kanpoan egon zen.

Kontrarreformako Italian pertsonaia nabarmena izan zen. Politikan ez zen gehiegi interesatu, eta azterketan eta otoitzean zentratu zen. 1595ean Klemente XIII.a aita santuak Milango artzapezpiku izendatu zuen. 1609an Liburutegi Anbrosianoa sortu zuen protestanteen aurrean Eliza Katolikoaren arma teologiko gisa. Arte bilduma garrantzitsu bat eman zion Liburutegiari, Pinakoteka Anbrosianoa. 1627-28 eta 2630eko goseteetan pobreak elikatzeko egindako ahaleginengatik nabarmendu zen.
Amaia Abanda Elustondo

**Amaia Abanda Elustondo** (Donostia, Gipuzkoa, 1989) euskal matematikaria da, datu zientzien ikertzaile lanean dihardu Tecnalian.  

## Biografia 
### Ikasketak 
Ibilbide akademikoari dagokionez, matematikaria da, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (UAB) burutu zituen ikasketak.  Ondoren, Konputazio Ingeniaritza eta Sistema Adimentsuko (KISA) masterra egin zuen 2014-2015 ikasturtean UPV/EHUko Informatika Fakultatean. Azkenik Basque Center of Applied Mathematics (BCAM) eta UPV/EHUko Informatikako Fakultateko Intelligent System Group (ISG) taldeen artean burutu zuen tesia aurkeztu zuen 2022an.

### Lan ibilbidea 
Tecnalia ikerkuntza zentroan dihardu lanean datu zientzian ikertzaile. Lan honetaz gain, ekimen handiko emakumea da eta azken urteetan lankidetzarekin, dibulgazioarekin eta genero-berdintasunarekin erlazionatutako hainbat proiektutan hartu du parte.

## Sariak 
* KISA masterrean 2014-2015 ikasturteko espediente onenaren saria jaso zuen.
* 2018an Congreso de la Asociación Española Para la Inteligencia Artificialean (CAEPIA), tesi proiektu onenaren aipamena jaso zuen.

* 2023an III. Gladys Saria eskuratu zuen. PUNTUEUSek eta UPV/EHUko Informatika Fakultateak antolatu dute Gladys Sariaren hirugarren edizioa, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Berdintasunerako Organoaren, Emakunde, Emakumearen Euskal Erakundearen, Danobatgroup industria-taldearen babesarekin, eta UPV/EHUko Berdintasun Zuzendaritzaren laguntzarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Legea eta gizartea baino bi pauso aurrerago dago teknologia  Berria, 2023.09.22
* *Amaia Abanda, 2023ko Gladys sariaren irabazlea**.* &#x20;(PUNTEUS, Youtube, 2023)
Cassandro

**Saúl Armendáriz** (El Paso, Texas, 1970eko maiatzaren 20a) Mexikoko borroka edo *lucha libreko* profesional estatubatuarra da, eta *exotiko* gisa lan egiten duena, **Cassandro** izenarekin. Mexikoko ikuskizun hauetan *exótico* bat da borrokan *drag* janzten den borrokalaria, itxura femeninoak edo gay-trazakoak hartzen dituen gizon bat, ohikoan efektu komikoa egiteko helburuz. Cassandroren kasuan, ordea, bere ibilbidea bere izaera homosexualaren erreibindikazio ere bilakatu ahal izan zuen, non eta ordura arte exotikoei hetero izaera supostzen zitzaien.

Bere bizitzan oinarritutako film bat egin zen 2023an, Gael García Bernal mexikarrak gorpuztu zuelarik borrokalariaren rola.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lucrina Fetti

**Lucrina Fetti**, ziurrenik 1595 inguruan Erroman *Giustina* izenarekin jaioa eta 1673 inguruan Mantuan hil zena, italiar margolaria izan zen.

## Ibilbidea 
Ospe mugatuko Pietro Fetti margolariaren alaba zen, eta familiako margolari ezagunagoaren (Domenico Fetti ) arreba eta ikaslea, Bere familiarekin batera Mantuara joan zen bere anaia Ferdinando Gonzaga, Mantuako dukearen gorteko margolari izateko gonbidapena jaso zuenean. 

1614an, Ferdinando Dukeak 150 *ezkutuko* dote bat eman zion Giustinari esklusiboki, Santa Ursularen komentuan moja izan zedin. Komentuan "Lucrina" izena hartzea aukeratu zuen. Familiako tailerrean sortutako erlijio-lanengatik da ezaguna. Margherita Gonzagak, Ferrarako dukesak bultzatutako eliza eta komentua apaintzeko egin zituen hainbat lan. Halaber, Gonzaga familiako emakumeen erretratuengatik ere ezaguna da  .

[thumb|300px|center|[Eleonora Gonzaga (1598-1655)|Eleonora Gonzaga enperatriza, Santa Elena bailitzan.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amaia Barrena García

**Amaia Barrena** **García** (Basauri, Bizkaia, 1989) idazlea da, poeta.  

## Biografia 
### Formakuntza 
Amaia Barrena Historian lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean, Gasteizko fakultatean (2007-2012). 

Unibertsitate Masterra: Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako, Batxilergoko, Lanbide Heziketako eta Hizkuntzen Irakaskuntzako Irakasleen Prestakuntza, Deustuko Unibertitatean (2012 – 2013). 

Bikoizketa zinematografikoko tailerra Euskal Herriko Zinema Eskolan (2020).

Lokuzio eta telebista ikastaroa, MasterD Akademian (2017-2018)

### Idazle 
Haurtzarotik idazketaren zale amorratua, nazioko eta nazioarteko 23 sari baino gehiago irabazi ditu, horietako lehena Basaurin, 18 urte besterik ez zituenean Gerra Zibileko poema bati esker. Gainera, poesia tailerrak ematen ditu.

Txiki-txikitatik idatzi du. Irakurtzen jakin aurretik ere idazten omen zuen. Bere ipuinak egiten zituen jolastuz. Koadernoak sorginen istorioekin, poema txikiekin, gutunekin.

Amaiarentzat poesia ispilu bat da, identitate bat, lagun ikusezin hobe bat, hizkuntza bat, bizimodu bat, begiratzeko, adierazteko, ulertzeko modu bat. Bere garaipen eta poz handi guztiak eman dizkio. 

### Kudeatzaile 
*Imaginautak Kultur Elkartea* kudeatzen du, «sormenezko zerbait egiten duen pertsona ororentzat diziplina anitzeko topagunea». Gustuko zerbait izanez gero eta partekatzeko gogoa, elkartea tribu bat da elkar ezagutzeko, bermatzeko eta barre egiteko. Ekitaldiak egiten dituzte Bilborocken, Nai Luan eta La Perreran. Ideia da norbera bezala sentitzen diren pertsonak aurkitzea, arteari lekua ematea eta kultura dagokion tokira, auzora, kalera, hurbiltzea.

## Argitalpenak 
* *Para ahorrar laberintos (Las causas perdidas),* (2017).
* Un melón en la maleta (Las causas perdidas), (2018)

* *Mi olor antes del perfume.* 
* *Pétalos impares,* (2020). 

## Sariak 
Estatuko eta nazioarteko 23 literatur sari irabazi ditu, lehena Basaurin. Beste zenbait: 

* "En Amor a Dos" gutun Lehiaketa irabazi zuen bi alditan, Arucasen (Kanaria Handia). 

* 2014an Mijas XIX Certamen Cartas de Amor Villa de Mijas lehiaketan 1. saria “El Horario de lo insano” gutunarekin.

* 2018an *Un amor entre cigüeñas*. Gurutzetako kultur etxeak antolatzen duen Maitasun Gutunen Lehiaketaren 23. edizioa. 
* 2021eko Pontevedrako *Díselo a quien maltrata* «Esaiozu tratu txarrak ematen dituenari» Gutun Lehiaketa.
* 2023an Barakaldoko udalak antolatzen duen Cartas de Amor-Bihotzaren hitzak. 1. saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Amaia Barrena Garcia, CV
Anne de Gaulle

**Anne de Gaulle** (Treveris, Prusiako Estatu Askea, 1928ko urtarrilaren 1a – Colombey-les-Deux-Églises, Marne Garaia, Frantzia, 1948ko otsailaren 6a) Charles de Gaulle eta Yvonne de Gaulleren hiru seme-alabetatik gazteena izan zen.

## Bizitza 
1928ko urtarrilaren 1ean jaio zen Treverisen (han, aita batailoiko komandante zela). Downen sindromearekin jaio zen.

De Gaulleren senideen arabera, bera ez zen oso erakusgarria senideekin. Philippe eta Élisabeth seme-alabekin aita zorrotza zen, baina Annerekin oso irekia eta maitakorra.

Annek Marguerite Potel izeneko irakaslea zuen. 1947an, lana utzi zuen hamabost urteko zerbitzuaren ostean.

1948ko otsailaren 6an Anne hil zen, 20 urte zituela, bronkopneumoniaren ondorioz. Hil zen egunean, Charles de Gaullek emaztearen besoa hartu eta esan zion: «Orain besteak bezalakoa da». Colombey-les-Deux-Églisesko hilerrian lurperatu zuten otsailaren 8an.

## Ondarea 
1945ean, Yvonne de Gaullek Vert-Cœur gaztelua erosi zuen Milon-la-Chapellen (Yvelines) eta Anneren omenez emakume gazte desgaituentzako osasun-etxe bat jarri zuen.

1962ko abuztuaren 22an, Jean Bastien-Thiryk Charles de Gaulle hillzen saiatu zen Petit-Clamarteko atentatuan. Beraren bertsioaren arabera, bala hilgarria gelditu egin zen, hain zuzen ere, Anneren argazkian.

1970eko azaroan, Charles de Gaulle Colombey-les-Deux-Églisesko hilerrian lurperatu zuten alabaren ondoan. Handik bederatzi urtera, haren emaztea ere han lurperatu zuten.

*De Gaulle* 2020ko filmean, Clémence Hittinek Anne de Gaulleren papera egin zuen.

2022ko abenduaren 3tik 10era, Desgaitasuna duten Pertsonen Nazioarteko Egunaren esparruan, Paris-Charles de Gaulle aireportuaren izena aldi baterako aldatu zuten Anne de Gaulle bihurtzeko, pertsona desgaituen inklusioari arreta erakartzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Silvio (albuma)

***Silvio*** Silvio Rodríguez abeslari kubatarraren bederatzigarren estudio albuma da, 1992an plazaratua, Habanako EGREM diskoetxearen eskutik. Lan honekin trilogia bati hasiera eman zion; beste biak *Rodríguez* eta *Domínguez* izan ziren. Funtsean, gitarraren laguntza bakarra duten kantuek osatzen dute diskoa. Horrela, Silvio Rodríguezek  Kubako Trova Berriko lehen urteetako tradizioa berreskuratu zuen, nolabait, intimismoaren eta barrokoaren artean mugitzen diren abestiekin.

## Abestiak 
Guztien letra eta musika Silvio Rodríguezenak dira:
# *Compañera* - 4:16
# *Trova de Edgardo* - 1:50
# *La desilusión* - 2:48
# *Y Mariana* - 2:53
# *Abracadabra* - 4:02
# *Hombre* - 6:02
# *Monólogo* - 4:00
# *El necio* - 4:32
# *La guitarra del Joven soldado* - 2:57
# *Quién fuera* - 5:33
# *Juego que me regalo un seis de enero* - 4:09
# *Crisis* - 2:05

## Kredituak 
* Hitzak eta musika: Silvio Rodríguez.
* Grabazioa: Jerzy Belc eta Jorge.
* Nahasketak: Jerzy Belc eta Silvio Rodríguez.
* Periferikoak: Miguel Angle Barzagas
* Estudio laguntzailea: Isel Martínez
* Azalaren argazkia: Roberto Coggiola
* Kontrazala: Silvio Rodríguezek Atahualpa Yupanquiri idatzitako gutuna.
* Ekoizpena: Silvio Rodríguez

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :"Quién fuera" abestia eta azala Youtuben.
* :Album osoa Youtuben.
Maud Nathan

**Maud Nathan** (New York, 1862ko urriaren 20a &ndash; 1946ko abenduaren 15a) aktibista eta suffragette estatubatuarra izan zen.

## Biografia 
Nathan New Yorken jaio zen portugaldar jatorriko familia judu batean. Bera eta bere familia lau urtez joan ziren Green Bayra, Wisconsinera. Maudek han bukatu zuen bere bigarren hezkuntza. Geroago New Yorkera itzuli ziren 1878an Mauden ama hil ondoren.

1880ko apirilaren 7an, hamazazpi urterekin, Maud Frederick Nathanekin ezkondu zen. Emakume gazte  ezkondua izanik, karitatezko lanetan parte hartu zuen, eta Sinai Mendiko Ospitaleko eta Hebrear Eskola Libreko zuzendari izendatu zuten. Josephine Shaw Lowellekin batera, Nathan New Yorkeko Kontsumitzaileen Ligako kide sortzailea izan zen. Taldeak zortzi orduko lanaldia aldarrikatzen zuen emakume eta haurrentzat, eta Emakume Langileen Elkarteari laguntza ematen zion langileak modu justuan tratatzen zituzten dendak ezagutarazteko.

Annette Florance Nathan bere alabaren heriotzak, 1895ean 8 urte zituela, aldaketa bat eragin zuen Nathanen. Josephine Shaw Lowell-ek, New Yorkeko Kontsumitzaileen Ligako sortzaileak, Nathanek New Yorkeko emakume langileen arazoekiko interesa piztea proposatu zuen, bere haurraren galera gainditzeko irtenbide bezala. Hau izan zen Nathanen karreraren hasiera emakumeei laguntzeko.

1897an New Yorkeko Kontsumitzaileen Ligako presidente izendatua izan zen. 1901ean, Rhode Islandeko Kontsumitzaileen Liga sortu zen, Maud Nathanen hitzaldi baten ondoren. 1908an, *The Wage Earner and the Ballot* (Soldatapekoa eta botoa) izeneko liburuxka argitaratu zuen. Bertan, sufragio-estatuetan onespen-adina handiagoa zela, analfabetismo-tasa txikiagoa zela, administrazio publikoko lanengatik emakumeei gehiago ordaintzen zitzaiela eta haurren lanari buruzko lege zorrotzagoak zeudela adierazten zuen.

## Ikus gainera 
* Aurrerakoitasun

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maud Nathanen paperak
Sizandro

**Sizandro** edo **Sisandro** Lisboako barrutitik (Portugal) igarotzen den iberiar penintsulako mendebaldeko ibaia da. Itsasadar txiki hau Lisboako iparraldeko kostaldeko hezegune garrantzitsuenetako bat da.

## Ibilbidea 
Sizandro ibaia Atlantiko Ozeanoan itsasoratzen da, Praia Azul ondoan. Aurretik 40 km-ko ibilbidea egiten du: Pero Negro, Dois Portos, Runa eta Torres Vedras. Sapatarian sortzen da, Sobral de Monte Agraço udalerrian. Haren arro hidrografikoak 336,6 km² ditu.

## Estuarioa 
Ibaiaren estuario, nahiz eta txikia izan, hegaztiak ikusteko leku interesgarria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Hegaztiak Sizandro ibaiaren estuarion.
Gianluca Valoti

**Gianluca Valoti** (Alzano Lombardo, 1973ko otsailaren 16a-) italiar txirrindulari ohia da. Erretiratu zenean, zuzendari bezela lan egin zuen Colpack taldean.

## Palmaresa 
### 1996 
Capodarco Sari Nagusia

2. Giro DOron 

5. Placci Kopan

10. Emiliako Giroan

### 1997 
5. Trofeo dello scalatore

### 1998 
9. Trofeo dello Scalatore 

### 1999 
4. Urkiola Igoeran

### 2000 
7. Tre Valle Varesinen

### 2001 
10. Emiliako Giroan

### 2002 
3. Brixia Tourrean

## Kanpo estekak