Ilia Mitxelena Foronda

thumb|Ilia Mitxelena Foronda Abadiñon San Blasetan (2026)
**Ilia Mitxelena** **Foronda** (Barakaldo, Bizkaia, 1982ko abenduaren 24a) bitxigilea da**.**
## Bizitza 
Barakaldon jaio zen arren, 25 urte bete arte Erandion bizi izan zen. Artisautzan aritzen zen familia baten sortu zen, larruzko Abraxas Tailerra zuten gurasoek. Txikitatik, azoka eta tailerretan ibiltzen zen amarekin eta aitarekin. Oso maitatua zen artisauen artean eta materialak ematen zizkioten, teknika errazak irakasten zizkioten...

Arte Ederrak ikasten hasi zen, baina erdibidean utzi zuen bitxigintzan murgiltzeko. Artisautzaren bidez ezagutu zuen materiarekin harreman erraz, zintzo eta zuzenarekin bat egiten du. 25 urterekin tailerra ireki zuen Bilbon, gerora, hainbat aldiz aldatu du lokala eta formatua, bizi-aldaketek eskatzen ziotenera egokituta. Urte batzuk geroago, esperientzia gehiagorekin eta utopia gutxiagorekin, bere adierazpen-bidea izaten jarraitzen du bitxigintza artisautzak, baita beretzat nahi duen bidea ere.

## Sariak 
Hainbat sari jaso ditu bere ibilbidean zehar:
* 2003an, Biartea alkartearen Artisau gazteentzako Villa de Bilbao Saria jaso zuen.
* 2008an, Arabako Foru Aldundiaren Blas Arratibel Saria eskuratu zuen
* 2010ean Bizkaiko Foru Aldundiaren IkasArt saria
* 2012an Sortzen alkarteak emondako ExperimenTarte Bilboko Artisautza Azokako sari

* 2024an Estatu mailako bitxigintza saria jaso zuen.*Velut umbra* lepokoa saritu baitzuen Fundacion Unicajak Bitxigintza eta Orfebreria kategorian.

### Velut umbra 
Velut umbra piezak denbora sinbolizatzen du. Antzinako erloju askotan agertzen den esaldiak ematen dio izena: *tempus fugit, sicut nubes, quasi naves, velut umbra* (denborak hegan egiten du, hodeiak, ontziak eta itzalak legez). 

Arteako lagun batzuekin elkartu eta haiekin egon ostean hasi zen pieza egiten. Haietako bat gaixorik zegoen eta berarekin asko hitz egin zuen Mitxelenak bizitzaren zentzuari buruz, eta bizitzaren gauza garrantzitsuen gainean. Laguna hil egin zan eta hausnarketa horretatik sortu zan *Velut umbra*. "Lepoko bat da, kate formakoa; atzetik sartzan da eta parte bi ditu. Batzuetan horrelako piezak egiten ditut, saltzeko ez direnak oso errazak. Gaitza da pieza handi bat saltzea, ez delako egunero janzteko modukoa".

## Lana 
Mitxelenaren piezek istorio bat kontatzen dute beti edo ia beti; zentzu bat daukate. Bitxigilearen esanetan, garai batean urrezko bitxiak soinean eramatea dirua izatearen adierazgarri zan. Baina garai bateko pieza batzuk zentzu bategaz eginda zeuden: jaunartzekoak, ezkontzakoak... bizitzako momentu jakin batzuetarako egindakoak ziren. Orain ere, bitxiak egiten dituenean beretzako garrantzitsua da hori eta jendeak horrelako enkarguak egitea maite du. 

Artisautza baino, artea dela iruditzen zaio egileari eta arbasoekin lotzen du. "Zeltek ere beraien piezak zentzu batekin egiten zituzten, ez gorputza apaintzeko bakarrik".  Mitxelenak ideia horrekin asko konektatzen du eta bitxiek denboran beste ezerk baino iraupen luzeagoa izatea biziki gustatzen zaio.

### Zilargilea 
Mitxelenak zilarra lantzen du, bere iritziz "ez da merkea, baina ezta urrea bezalakoa". Garai batean enkarguekin ez zuen disfrutatzen, burua "topera" zeukalako, baina orain gustura dihardu, bere bidea hori dela uste du. Horretaz gain, bere bizitzaren lotura duten kolekzioak egiten ditu, azoketan-eta saltzeko. Besteak betse, baserriko lanabesak eta musika tresnak ditu inspirazio iturri.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak