Koppillil Radhakrishnan

**K. Radhakrishnan**,  **Koppillil Radhakrishnan**  ezizenez ere ezaguna, (1949ko abuztuaren 29an jaioa) Indiako espazio-zientzialaria da, ISROko buru izan zena Espazio Batzordeko presidente eta Espazio Saileko idazkari gisa, Indiako Gobernuan.     Bere gidaritzapean, India izan zen Martera iritsi zen lehen herrialdea bere lehen saiakeran. 

Kanpurko Indiako Teknologia Institutuko (IIT) Gobernu Batzordeko presidentea izan zen   eta IIT Kontseiluko Batzorde Iraunkorreko presidentea; Hezkuntza Ministerioak (2021ean) sortutako Batzordeko presidentea, Indiako Goi Mailako Hezkuntza Erakundeek Atzerriko Campusak ezartzeko bide-orri bat garatzeko; Hezkuntza Ministerioak (2022an) sortutako Goi Mailako Hezkuntza Erakundeen Ebaluazioa eta Akreditazioa indartzeko sortutako Batzorde Nagusiko presidentea;  eta Indiako Sarrera Proba Komun Nazionalak Erreformatzeko Adituen Goi Mailako Batzordeko presidentea (2024).

Gaur egun, DSTko 'Sophisticated Analytical & Technical Help Institutes (SATHI)  eta 'Sophisticated Analytical Instruments Facilities (SAIF)' gaietako Aditu Batzordeetako presidentea da; Anusandhan National Research Foundation-eko (PAIR-ANRF) 'Partnerships for Accelerated Innovation and Research'-eko Apex Review Committee-ko presidentea, Indiako Estatistika Institutuko Kalkutako Kontseiluko presidentea, Indiako Gobernuko Hezkuntza Ministerioko Indiako Ezagutza Sistemen Batzorde Boteretsuko presidentea , Segurtasun Nazionaleko Aholku Batzordeko eta Espazio Batzordeko kidea  eta Espazio Saileko/ISROko Ohorezko Aholkulari Nagusia izateaz gain.  Halaber, PARAM Fundazioko Aholku Batzordeko presidentea da, Bangalorekoa, eta Chanakya Unibertsitateko Auzitegiko presidentea, Bangalorekoa.

Indiako Ingeniaritza Akademia Nazionaleko kidea da; Indiako Zientzien Akademia Nazionaleko kidea; Indiako Ingeniarien Erakundeko ohorezko biziarteko kidea; Indiako Elektronika eta Telekomunikazio Ingeniarien Erakundeko ohorezko kidea; Nazioarteko Astronautika Akademiako kidea; Indiako Astronautikako Elkarteko kide ospetsua; Andhra Pradesh Zientzien Akademiako kidea; Kerala Zientzien Akademiako kide ohorezko kidea; Indiako Urrutiko Detekzio Elkarteko kidea; eta Indiako Geofisika Batasuneko kidea.  Abeslari trebea da (musika karnatikoa) eta Kathakali artista. 

Penguin Random House India argitaletxeak bere autobiografia argitaratu zuen *, My Odyssey: Memoirs of the Man Behind the Mangalyaan Mission* (), Radhakrishnan eta Nilanjan Routh-ek batera idatzia, 2016ko azaroan. 

## Hezkuntza eta bizitza pertsonala 
Koppillil Radhakrishnan Kerala-ko Thrissur barrutiko Irinjalakudakoa da, Malayali Nair familiakoa. Irinjalakudako Institutu Nazionalean ikasi ondoren, bi urteko aurre-gradu ikasketak (Matematika, Fisika, Kimika) egin zituen Irinjalakudako Christ Collegen. Ingeniaritza Elektrikoa ikasi zuen Thrissur-eko Gobernu Ingeniaritza Eskolan eta Ingeniaritza lizentziatura lortu zuen lehen mailan, ohorezko kalifikazioarekin, Keralako Unibertsitatean 1970ean. Kudeaketako graduondoko ikasketak egin zituen Bangaloreko Indiako Kudeaketa Institutuan 1974-76 urteetan. Doktoregoa lortu zuen Kharagpur-eko Indiako Teknologia Institutuan, 2000. urtean, 'Indiako Lurraren Behaketa Sistemaren Kudeaketarako Estrategia Batzuk' tesiarekin. 

Radhakrishnanek Padmini Kizhakke Valappilekin ezkondu zen Irinjalakudakoarekin 1983an. Padmini Travancoreko Estatuko Bankuan lan egin zuen 1980tik 2010era. 

## Indiako Espazio Ikerketa Erakundea 
Radhakrishnan ISROn sartu zen 1971ko maiatzean, Thiruvananthapuram-eko Espazio Zientzia eta Teknologia Zentroan (gaur egun Vikram Sarabhai Espazio Zentroa), gailu elektromekanikoen diseinu eta garapen ingeniari gisa. Geroago, SLV-3, ASLV eta PSLV-ren abionika sistemen sistemaren plangintzan eta teknologiaren kudeaketan lan egin zuen.  1981-97 bitartean, ISROren egoitzan, ISROren urteko aurrekontuen prestaketa eta berrikuspena, Indiako Espazio programaren hamarkada-profila eta bost urteko planak eta lotutako analisi tekniko-ekonomikoa gainbegiratu zituen.

### Urruneko detekzio aplikazioak. 
Proiektu zuzendari gisa, eskualdeko urrutiko detekzio zerbitzu zentroen (RRSSC) kate bat sortu zuen Bangalore, Nagpur, Kharagpur, Jodhpur eta Dehradunen, gobernu zentraleko eta estatuko agentzietan gaitasunak eraikitzeko. Zuzendaria zen bitartean, RRSSC-ak nabarmendu ziren urrutiko detekzio aplikazioen misio nazionaletan, besteak beste, Garapen Jasangarrirako Misio Integratuan (IMSD), baliabide naturalen datu-base espazialak eta lur eta ur baliabideen garapen jasangarrirako ekintza-planak sortzea helburu zuena. 

Geroago, Radhakrishnan IMSDko misio-zuzendari gisa aritu zen eta Hyderabad-eko Urruneko Detekzio Agentzia Nazionalera joan zen. IMSD munduan inoiz egindako urruneko detekzio aplikazio-esperimenturik handiena izan zen, parte-hartze ikuspegi zorrotza erabiliz.   Urruneko Detekzio Agentzia Nazionaleko zuzendari gisa, Indiako Lurraren Behaketa Sateliteetarako misio anitzeko lurreko estazio modernoa idatzi zuen.

### Espazio Garraio Sistema eta Chandrayaan-1 Misioa 
Vikram Sarabhai Espazio Zentroan zuzendari gisa zegoela, PSLVren bost jaurtiketa arrakastatsu gainbegiratu zituen, besteak beste, 2008ko urrian Chandrayaan-1 jaurti zuen PSLV-XL bertsio aurreratuaren garapena, baita Indiako Giza Espazio Hegaldi programaren formulazioa ere. 

### Indiako Espazio Programaren Burua 
Indiako espazioko buru gisa 2009ko azarotik 2014ko abendura, Radhakrishnanek ISRO zuzendu zuen 37 espazio-misio lortzeko, hainbat balentria historiko barne, hala nola Mars Orbiter Mission; GSLVn Indiako Motor Kriogenikoa hegan egitea; GSLV Mk IIIren lehen hegaldi esperimentala; tripulaziorik gabeko modulu baten birsartze-esperimentu bat; eta espazio-gaitasun berriak IRNSSren bidez (1A, 1B, 1C) nabigaziorako; GSAT-7 komunikazio estrategikorako; eta RISAT-1 mikrouhinen bidez. ISROk satelite bidezko bi misio bateratu (Megha Tropiques eta SARAL) osatu zituen Frantziako Espazio Agentzia Nazionalarekin, eta NASArekin beste hitzarmen bat egin zuen elkarrekin Radar Imaging Satellite aurreratu bat eraikitzeko. India munduko espazio-merkatuan nabarmentzen hasi zen, PSLVk 18 satelite komertzial jaurti baitzituen 11 herrialdetarako. Antolaketa-prozesu inklusibo baten bidez, Radhakrishnanek norabide programatiko argiak marraztu zituen eta liderren belaunaldi gazteagoa elikatu zuen ISROren ondarea aurrera eramateko. *Chandrayaan-2* misioa Indigena lander eta roverrarekin birdefinitzea eta espazioko teknologien eta tresnen aplikazioa ministerio zentral guztietara zabaltzea dira ISROn duen lidergo-erregimenaren ezaugarri nagusiak. Indiako industria espazialarekin elkarlana sustatzeko lan egin zuen, jaurtigailu operatiboak eta sateliteak ekoizteko.

Bere lidergoan, ISROk jaso zituen 2014ko Gandhi Bakearen Saria; 2014ko Indira Gandhi Bakearen, Desarmearen eta Garapenaren Saria; 2014ko Ezagutza Ekonomiaren Sarearen KEN Saria; 2014ko CNN-IBN Urteko Indiarra - Bizitza Osoko Lorpenaren Saria; 2014ko Marico Berrikuntza Fundazioaren Joko Aldatzaile Globalaren Saria; eta 2013ko CNBC-18 Indiako Enpresa Liderren Saria - BRAND INDIA. 

#### Marteko Orbitatzailearen Misioa (Mangalyaan) 
Mars Orbiter Mission (MOM; *Mangalyaan* izenez ere ezaguna) lau urteko epean (2010-2014) pentsatu, planifikatu eta gauzatu zen, India Martera misio arrakastatsua egin zuen lehen herrialdea bihurtuz bere lehen saiakeran,  eta kostu nabarmen baxuan (4.500 milioi INR). 

#### Satelite geosinkronoen jaurtiketa-ibilgailua eta Indiako kriogenia-eszenatokia 
GSLV-k historia gorabeheratsua izan zuen 2001-2007ko lehen hegaldietan, eta Errusiako goiko etapa kriogenikoak bultzatuta zeuden. 2010eko apirilean GSLV-ko Indiako goiko etapa kriogenikoa (GSLV-D3) huts egin ondoren, eta 2010eko abenduan GSLV-k Errusiako goiko etapa kriogenikoarekin (GSLV-F06) berriro huts egin ondoren, Radhakrishnanek ISRO gidatu zuen 2014ko urtarrileko GSLV-D5 arrakasta historikorantz. Horrek markatu zuen GSLV-ren serie arrakastatsuaren hasiera Indiako Goi Etapa Kriogenikoarekin. 

## Ozeanoaren Behaketa eta Informazio Zerbitzuak 
Radhakrishnanek bost urteko lana eman zuen Lurraren Zientzien Ministerioan Indiako Ozeano Informazio Zerbitzuen Zentro Nazionala (INCOIS) sortzeko. 2004ko abenduko Indiako Ozeanoko tsunami hondamendiaren ondoren, Indiako Ozeanoko Tsunami Abisu Zentroa sortzeko Proiektu Zuzendari izendatu zuten. 

## Kathakali eta musika karnatikoa 
alt=|thumb|K. Radhakrishnan (1987) Daksha erregearen papera antzezten, Shivak Sati alaba ezkontzeko kendu izanagatik haserre dagoena.
alt=Radhakrishnan singing at Guruvayoor Chembai Sangetholsavam 2018|thumb|Radhakrishnan abesten Guruvayoor Chembai Sangetholsavam 2018-n
Radhakrishnan musika karnatiko eta kathakali zalea eta interpretea da.   Radhakrishnan txikitatik arte eszenikoen mundura sartu zen. Kerala Natanam-en prestakuntza formalaren ondoren, Thrippunithura Vijayabhanu irakaslearen eskutik, Kathakali dantzan entrenamendua izan zuen Guru Pallippuram Gopalan Nair, Kalanilayam Raghavan eta Shri TVA Varier-en eskutik. Gainera, musika karnatikoan trebatu zen Vechoor Harihara Subramania Iyer irakaslea, R. K. Srikantan doktorea, Nookala Chinna Satyanarayana doktorea bezalako musikari ospetsuek; gaur egun Vidwan RS Ramakanth-en ikaslea da. Radhakrishnan doktoreak Bengaluru Sangeethotsav-en, RK Srikantan Trust-eko Sankranthi Music Festival, Swaralaya, Bangalore Center for Kathakali and Arts, JSS Sangeetha Sabha, Chembai Vaidyanatha Bhagavathar Music Festival-en egin du. 2008tik urtero Guruvayoor Chembai Sangeetholsavam-en abesten du.  

## Jardutako karguak 
Hainbat kargu garrantzitsu izan ditu ISROn eta Indiako *Chandrayaan-1* ilargirako misioaren atzean dauden pertsona garrantzitsuenetako bat izan zen.  Kargu hauek izan ditu:

* Proiektuaren zuzendaria, Teledetekzio Zerbitzuen Eskualdeko Zentroak, Baliabide Naturalak Kudeatzeko Sistema Nazionalaren babespean (1987-1989)
* Zuzendaria, Teledetekzio Zerbitzuen Eskualdeko Zentroak, Baliabide Naturalak Kudeatzeko Sistema Nazionalaren babespean (1989-1997)
* Zuzendaria, Aurrekontua eta Analisi Ekonomikoa, Indiako Espazio Ikerketarako Erakundea/Espazio Saila, Bangalore, India (1987–1997)
* Misio Nazionaleko zuzendaria, Garapen Jasangarrirako Misio Integratua eta Teledetekzio Agentzia Nazionaleko zuzendariordea (1997-2000)
* Indiako Ozeanoen Informazio Zerbitzuen Zentro Nazionaleko zuzendaria (2000–2005)
* Lehendakaria, UN COPUOSeko S&T Azpibatzordeko 'Osoko Lantaldea' (2008 & 2009)
* Presidentea, Espazio Batzordea eta idazkaria, Espazio Saila
* Indiako Espazio Ikerketarako Erakundeko presidentea, Bangalore, India (2009-2014)
* Batzordeburua, Bangaloreko Antrix Corporation enpresako Junta, India (2009ko azaroa - 2011ko uztaila)
* Indiako Zientzia eta Teknologia Espazialeko Institutuko lehendakaria, Thiruvananthapuram, India (2009–2014)
* Baliabide Naturalak Kudeatzeko Sistema Nazionalaren Plangintza Batzordeko kidea (2009-2014)
* NNRMS Teknologia eta Prestakuntzako Batzorde Iraunkorreko lehendakaria (2009-2014)
* Indiako Astronautika Elkarteko lehendakaria (2010–2014)
* CSIR Societyko kidea eta CSIReko Kontseilu Errektoreko kidea (2010–2013)
* Laborategi Aeroespazial Nazionaleko Ikerketa Kontseiluko lehendakaria (2010–2013)
* Lehen Ministroari Aholkularitza Batzorde Zientifikoko kide ohia (2009-2014)
* Kabineterako Aholkularitza Batzorde Zientifikoko kide ohia (2009-2014)
* Presidentea, Indiako Ingeniaritza Zientzia eta Teknologia Institutuak, Shibpur, India (2014–2017)
* Aholkularia, Espazio Ikerketa Saila/Indiako Espazio Ikerketa Erakundea (2016 eta 2017)
* Ohorezko Aholkulari Goraipatua, Indiako Espazio/Espazio Ikerketa Erakundea Saila (2018ko martxoa – gaur egun)
* Presidentea, Zuzendaritza Batzordea, Sant Longowal Ingeniaritza eta Teknologia Institutua (2021-2025 otsaila)
* Lehendakaria, Indiako Teknologia Institutuko Gobernu Batzordea, Kanpur (2019ko otsaila – 2025eko otsaila)
* Indiako Teknologia Institutuko presidentea, Ropar (2020-2023ko urria)
* Presidentea, IIT Kontseiluko Batzorde Iraunkorra (2019ko abendua – 2025eko otsaila) eta Espazio Saileko/ISROko Ohorezko Aholkulari Nagusia izateaz gain. 
* Kidea, Espazio Batzordea (2022ko otsaila – gaur egun)
* Lehendakaria, Zientzia eta Ingeniaritzako Ikerketa Batzordeko DSTren Gainbegiratze Batzordea SERB-DST (2022ko maiatza - 2024ko urria)
* Batzordeburua, DSTko Laguntza Analitiko eta Teknikoko Institutu Sofistikatuei buruzko Aditu Batzordea (2022ko azaroa – gaur egun)
* Batzordeburua, DSTren Instalazio Analitiko Sofistikatuei buruzko Aditu Batzordea (2023ko azaroa – gaur egun)
* Presidentea, Indiako Ezagutza Sistemen Goi Batzordea, Hezkuntza Ministerioa (2022ko urria - gaur egun)
* Batzordeburua, Goi Mailako Hezkuntza Erakundeen Ebaluazioa eta Egiaztapena Indartzeko Batzordea, Hezkuntza Ministerioa (2022ko azaroa – 2023ko azaroa) 
* Lehendakaria, Batasuneko Hezkuntza Ministerioak (2024ko ekainean) sortutako Goi Mailako Adituen Batzordea, Proben Agentzia Nazionalaren bidez azterketak modu arin eta justuan egingo direla bermatzeko.
* Presidentea, Kalkuta Indiako Estatistika Institutuaren Kontseilua (2024-2026)
* Presidentea, PAIR-ANRFrako Apex Berrikuspen Batzordea, Anusandhan National Research Foundation (2025eko otsaila – gaur egun)

## Sari eta ohore nagusiak 
* 2003: Indiako Geofisika Batasunaren KR Ramanathan Memorial Urrezko Domina
* 2005: VASVIK Industria Ikerketa Saria
* 2006: Lurraren Zientzien Ministerioak emandako Zilarrezko Jubileuaren Ohorezko Ohorea
* 2008: Indiako Urruneko Detekzio Elkartearen BHASKARA Saria
* 2008: AP Zientzien Akademiaren Y. Nayudamma doktorearen oroimenezko saria
* 2009: Nazioarteko Astronautika Akademiaren Gizarte Zientzien Saria
* 2010: Indiako Zientzia Kongresuko Vikram Sarabhai Memorial Saria
* 2010: IITko (Kharagpur) Ikasle Ohien Saria
* 2010: IIMko (Bangalore) Ikasle Ohien Saria
* 2014: ISROren Bizitza Osoko Lorpen Saria
* 2014: Nazioarteko Astronautika Federazioaren Allan D. Emil Saria
* 2014: Ernst & Young Bizitza Osoko Lorpen Saria
* 2014: Indiako Elektronika eta Erdieroaleen Elkartearen Technovation-Sarabhai Saria
* 2014: Radhakrishnanek Padma Bhushan saria jaso zuen Zientzia eta Ingeniaritzan egindako ekarpenagatik, batez ere Espazio Zientzia eta Teknologiaren arloan. 
* 2014: 2014ko abenduaren 18an, *Nature* ' 2014ko hamar "garrantzitsuenen" artean izendatu zuten, Radhika Nagpal eta beste batzuekin batera. 
* 2015: Indiako Union Bank-en Bizitza Osoko Lorpen Saria
* 2015: Bizitza Osoko Berrikuntza Saria Indore Management Association
* 2015: Bharat Asmita Vigyan Tantragyaan Shreshta
* 2015: PC Chandra Purashkar Bizitza Osoko Lorpenagatik
* 2016: Asiar Zientzialaria 100, *Asiar Zientzialaria*
* 2016: Bizitza Osoko Lorpen Saria, Ingeniarien Foroa, Nagpur
* 2017: Times Network-en Global Indian (Zientzia) Saria
* 2018: Qimpro Platinum Standard 2018 (Enpresa) 

IIT Kharagpur-ek doktoregoa eman dio  eta Indiako 12 unibertsitatek ohorezko doktoregoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak