open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Printzea

***Printzea*** (*Il Principe*) Nikolas Makiaveloren (Florentzia,1469-1527) libururik ezagunena eta aipatuena da. Makiavelo hil ondoren argitaratu bazen ere (1532), 1513an amaitu zuen idazten, Florentziako Errepublikaren azkena gertatu eta hurrengo urtean. Makievelok Lorenzo Mediciri eskaini zion.

Botereari buruzko tratatu horretan printzerri bat nola eskura, defenda eta indar daitekeen deskribatzen da, baita printzearen dohainak eta ahuldadeak zein diren eta horiek nola ezkuta daitezkeen ere, horretarako aldeko nahiz kontrako adibideak erabiliz.

Liburuan zera agertzen da: printzeak saiatu behar du bera baino lagun boteretsuagorik inoiz ez adiskide hartzen beste batzuk erasotzerakoan, behar gorrian aurkitu ezean, gutxienez; irabazten badu, haren gatibu geratzen delako. Eta printzeek ez dute inoren menpe egon behar, ahal izanez gero. Veneziarrek frantsesei lagundu zieten Milango dukearen aurka, eta lasai asko egon zitezkeen horrelakorik egin gabe; hondamendia bilatu zuten liburuan agertzen den gisa.

Laguntzari uko egitea ezinezkoa bada, florentziarrei gertatu zitzaien bezala, Aita Santua eta Espainia beren armadekin Lonbardia erasotzera zihoazenean, orduan printzeak baten alde egingo du arrazoi horiengatik. Erabaki asko zalantzagarriak dira eta maiz ez dira helburuak lortzen eta nahikoa izaten da ezbehar batetik ihes egin nahi izatea, beste batean erortzeko. Hala eta guztiz ere, zuhurtasuna arazoen izaera ezagutzean datza, eta aukera txarren artean onena egitean. Horixe da, hain zuzen ere, benetako printze ona.

Makiavelok Cesare Borgia hartu zuen garaiko printze eredugarriaren aztergaitzat, baina haren hondamendia ekarri zuen jokaera gaitzetsi zuen. Aldiz, benetako printze eredugarritzat Fernando Katolikoa zeukala esan izan da; haren izena beldurrez aipatzen du. "Helburuak bitartekoak justifikatzen ditu" esaerarekin egin da ezagun eta, gaur egun ere, esaera honi buruzko eztabaida politiko sakon asko egin ohi dira. Haatik, batzuek fama hori Napoleon Bonapartek bere *Printzea* liburuan egindako oharrei egozten diote.

## Helburuak bitartekoak justifikatzen ditu 
(...) alde handia dago nola bizi garen eta nola bizi beharko genukeen artean. Egiten ari denaren ordez, egin beharko lukeena egiten duena galbidera doa. Egoera guztietan zintzoa izan nahi duen pertsona ezinbestean galduko da, zintzoa ez den hainbeste jenderen artean. Beraz, botereari eutsi nahi dion printze orok zintzoa ez izaten ikasi behar du, eta beharraren arabera praktikatu (...) ez da gehiegi kezkatu behar bizioen doilorkerian erortzen bada, estatua salbatzeko erabiltzen baditu. Izan ere, arazoari zuzen erreparatzen badiogu, konturatuko gara, zenbaitetan, bertutea dirudienak galbidera garamatzala, eta bizioa ematen duenak, berriz, ongizatea eta segurtasuna dakartzala azkenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1997ko Espainiako Traineru Txapelketa

**1997ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 50. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 23 eta 24an jokatu zen Moañan, eta SD Tiránek bere hirugarren garaipena lortu zuen (1960ko Moañarena kontutan hartuta laugarrena), bigarrena jarraian.

## Historia 
Euskaldunek uko egin zioten Espainiako txapelketan parte hartzeari eta lau galiziar, hiru kantabriar eta asturiar bat elkartu ziren Moañako Meira auzoko uretan. Kantabriarrek estropada inpugnatu zuten arauen arabera komunitate bereko hiru traineru baino gehiago egon ezin zirela esanez baina ez zitzaien protesta kontutan hartu.

Lau traineru galiziarrek osatu zuten ohorezko txanda eta Tiránek erraz irabazi zuen denbora izugarria eginaz gainera, eremuko aurreko marka 17 segundutan hobetuz. Estropada eremuak hiru miliako luzera izango ote zuen zalantzak zabaldu ziren. Kontsolazio txandan Castropol nagusitu zen eta hiru kantabriarrek azken postuak bete zituzten.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva Tiran
** Entrenatzailea: Jose Manuel Francisco
** Patroia: Jose Manuel Francisco
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
Pauline urakana

**Pauline urakana**, baita ere "Pauline" bezala ezaguna, "zikloi tropikal" bat zen, bost egun iraun zuen, 1997ko urriaren 5tik 10era. Mexikoko hegoaldeko kostaldean ikutu zuen lurra eta Mexiko jo duen zikloirik bortitzenetariko eta garestienetarikoa izan da.

## Gertaerak 
Pauline uhin tropikal batean sortu zen urriaren 5ean Huatulkon, Oaxacan. Lehen mugimenduak ekialderuntz izan ziren baina norabide aldatu eta iparekialderuntz jo zuen. Urriaren 7an, Pauline urakana bere intentsitate punturik handiena hartu zuen, 215 km/h-ko haizeak, Saffir-Simpson eskalan. Zortzigarren eguneko arratsaldean, Puerto Escondidon, Oaxakan, lurra ikutu zuen arazo larriak probokatuz bertako estatuan. Urriaren 9an, egunsentian, Guerrero (Mexiko)ko estatuan sartu zen Acapulkoko portua suntsiturik hutsiz. Pauline urakana 10. eguneko lehen orduetan desagertu egi zen.

## Historia meteorologikoa 
Uhin tropikal bat atera zen Afrikatik 1997ko irailaren 16an. Ozeano Atlantikoa zeharkatu zuen ekialderuntzko norabidean. Irailaren 26an, uhina Ozeano Barean barneratu zen, Panamatik gertu, eta pixkanaka-pixkanaka sortzen hasi zen. Urriaren 3an, uhin tropikala garatzen hasi zen konbekzio leku sakon batean eta ekialdera mugitzen hasi zen. Mexikoko hegoaldean eta bi egun eta gero, urriaren 5ean, urakana garatzen hasi 425 kilometro Huatulkotik, Oaxaca 75 km/h haize boladekin. Urriaren 6an, indarra hartzen joan zeneta hurrengo egunean, bere punturik handiena hartu zuen. Baina urriaren 8an, Paulina berriro oso indartsu ageri zen Huatulcon, Oaxacan, hortik aurrera, Oaxacako eta Guerreroko kostaldetatik igaro zen urriaren 9an. Azkenean, urriaren 10eko egunsentian Paulina urakana desagertzen hasi zen.

## Kanpo estekak 
* : Mexikoko Meteorologia Zerbitzuaren txostena.
* : Paulineri buruzko txostena.
1999ko Espainiako Traineru Txapelketa

**1999ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 52. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 21 eta 22an jokatu zen Santanderren, eta Oriok bere hamabosgarren garaipena lortu zuen.

## Historia 
Euskaldunen artean Orio bakarrik aurkeztu zen, Euskadiko txapelduna zena, eta asturiar bakarra izanik hiruna galiziar eta kantabriar aritu ziren lanean. Larunbatean erraz sailkatu zen Orio eta igandean gipuzkoarren eta Astilleroren arteko lehia izan zen eta oriotarrak nagusitu ziren 7 segunduren aldeaz.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Orio Arraunketa Elkartea
** Entrenatzailea:
** Patroia: Joseba Ostolaza
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
Peñako gaztelua

**Peñako gaztelua** Nafarroa Garaiko Peña udalerri-ohian kokatutako gaztelu bat da. Herrigunetik oso urruti dago, izen berdineko Peña herri hustuan.

## Historia 
Jada XI. mendean gaztelu honi buruzko berri eta aipamenak badaude, eta XVI. mendean Nafarroako konkistaren ondoren Fernando II.a Aragoi eta Gaztelakoak suntsitzea agindu zuen.

## Eraikina 
Ia ez da gazteluaren inolako aztarnarik gelditu, bere zimentuak dauden harkaitza baizik. Ez dago bertaratzeko eragozpen do debekurik. 1997ko irailaren 1an Nafarroako kultura ondasuna izendatua izan zen eta babestuta dago.

Peña herri historiko lehenbizi musulmanen aurkako defentsa eta eraso postu gisa sortua izan zen, ondoren Aragoiko Erresumako mugako zaintza gotorleku izatera igarotzeko. Herrixka 842 metroko garaieran dago, bere defentsa betekizunetarako bertako harkaitz naturalez baliatuz.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Peña
* Xabier
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak
1998ko Espainiako Traineru Txapelketa

**1998ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 51. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 22 eta 23an jokatu zen Luancon (Asturiasen), eta Oriok bere hamalaugarren garaipena lortu zuen.

## Historia 
1997ko txapelketan euskal ordezkaririk egon ez izanak 1998rako beraien parte hartzea zalantzan jarri zuen baina azkenean onartu zen Oriok eta Trintxerpe bertan aritzea. Oriok ez zuen arazorik izan ohorezko txandarako eta igandean ere alde handiarekin irabazi zuen txapelketa, Tiránena baino kale hobea tokatu zitzaion eta hortik 15 segundutako tartea. Bitxikeria gisa aipatu behar da estropadaren lehen 20 segundutan Oriok arrauna hautsi zuela eta irteera berriz eman behar izan zela.

Trintxerpe ez zen txanda nagusian sartu kaleen arteo diferentzia handien erruz baina igandean kontsolazio txanda erraz irabazi zuen, Orioren denbora hobetuz gainera. Dena dela bigarren txandakoek ez dute Espainiako txapelketa lortzeko aukerarik.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Orio Arraunketa Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Juan Mari Larrañaga "Txiki"
** Arraunlariak: Mikel Orbañanos, Asier Puertas, Xabier Urkizu, Migel Anjel Lizarralde, Migel Anjel Sarasua, Patxi Frances, Josean Olaskoaga "Aizperro", Jon Iriondo, Gorka Etxeberria, Luis Etxeberria, Ibon Urbieta, Iñigo Etxabe, Anjel Odriozola eta Iñigo Arruti.

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
2000ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2000ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 53. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 19 eta 20an jokatu zen Cangas do Morrazon (Galizian), eta Astillerok bere bigarren garaipena lortu zuen, 1972koa lortu eta 28 urtetara.

## Historia 
Euskaldunen artean Hondarribia bakarrik aurkeztu zen, Euskadiko txapelketan hirugarrena izan zena. Koxtapek (1.a) eta Oriok (2.a) uko egin zioten bidaia luzea zela argudiatuta.

Larunbatean sailkapen estropadak jokatu ziren. Haizearen erruz kaleen arteko diferentziak izan ziren eta Hondarribiak seigarren denbora besterik ez zuen lortu. Tirán, Mecos, C. Santander eta Astillero izan ziren sailkaturiko taldeak, orden honetan. Igandeko estropadan Astillero eta Tiránen arteko lehia estua izan zen eta kantabriarrak nagusitu ziren hiru segunduren tarteaz. Juan Mari Lujanbio izan zen txopan eta bere bigarren txapelketa lortu zuen, aurrez San Juanekin txapeldun izana zen 1991an.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva de Remo Astillero
** Entrenatzailea: Jose Manuel Francisco
** Patroia: Juan Mari Lujanbio
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
Katia Labèque

**Katia Labèque** (Baiona, 1950eko martxoaren 11) lapurtar piano-jotzailea da, Marielle ahizparekin batera Labèque ahizpak duoa osatzen duena.

Ahizpen aita doktore, errugbilari ohia eta musikazalea izan zen eta Ada Cecchi ama, berriz, italiar musika irakaslea. 1968an Parisko Kontserbatorioan graduatu ziren eta 1980ko hamarkadatik aurrera ospetsu bilakatu ziren.

Beste taldeen lanak ere ekoiztu dituzte: rock esperimentala (B for Bang DimensionX, Dream House, Red Velvet) edo euskal musika (Mayte Martin, Kalakan)

## Diskografia 
* 1969 : Olivier Messiaen, ''Visions De L'Amen*
* 1970 : Bartok, *Sonata for 2 Pianos and Percussion*
* 1972 : Rachmaninov, *24 Preludes & Suite No. 2*
* 1972 : Hindemith - Martinu
* 1979 : Marius Constant : *Psyche*
* 1980 : Gershwin, *Rhapsody In Blue / Piano Concerto In F*
* 1981 : Brahms, *Hungarian dances*
* 1981 : *Gershwin's songs* Barbara Hendricksekin
* 1982 : Scott Joplin, *Gladrags*
* 1983 : Liszt, *Réminiscences de Don Juan*
* 1984 : Prokofiev, *Peter and The Wolf* and Saint Saëns, *Le Carnaval des animaux* Itzhak Perlman eta Israelgo Orkesta Filarmonikoarekin, Zubin Mehtak zuzendua
* 1984 : Rossini, *Petite messe solennelle*
* 1984 : Gershwin, *An American in Paris*
* 1985 : Gershwin, *Rhapsody in Blue* Clevelandeko Orkestrarekin, Riccardo Chaillyk zuzendua
* 1985 : Bizet, Fauré, Ravel
* 1985 : Bartók, *Sonata and Concerto* Simon Rattlek zuzendua
* 1987 : Stravinsky, *Petrouchka / Concerto For 2 Pianos*
* 1987 : Gershwin, *I got Rhythm - Music for Two Pianos*
* 1988 : Bernstein, *Symphonic dances and songs from West Side Story*
* 1989 : Poulenc, *Concerto for 2 Pianos* Bostongo Orkesta Sinfonikoarekin, Seiji Ozawak zuzendua
* 1989 : Mozart, *Piano Concerti* Berlingo Filarmonikarekin. Semion Bitxkovek zuzendua
* 1990 : Mendelssohn / Bruch, *Piano Concerti*
* 1990 : *Love of colours*
* 1990 : Dvorak, *Slavonic Dances Op. 46 & 72*
* 1991 : *Encore !*
* 1993 : *España !*
* 1994 : Tchaikovsky, *Piano fantasy : music for two pianos*
* 1996 : *En blanc et noir - Debussy Album*
* 1997 : *Carnival* Elton John, Madonna, Paul Simon, James Taylor, Sting, Tina Turner eta besteekin ...
* 2001 : Brahms - Tchaikovsky - Debussy (compilation album)
* 2003 : *Piano Fantasy* (bilduma - 6 CD)
* 2006 : Maurice Ravel
* 2007 : Stravinsky / Debussy
* 2007 : Schubert / Mozart
* 2008 : *De fuego y de Agua* Mayte Martinekin
* 2009 : Erik Satie
* 2010 : *The New CD box*
* 2011 : Gershwin-Bernstein, *Rhapsody in Blue - West Side Story*
* 2011 : *Nazareno*
* 2013 : *Minimalist Dream House*
* 2018 : *Amoria*, Katia eta Marielle Labèque. Deutsche Grammophon.

## Filmografia 
* 1990 : *The Loves of Emma Bardac*, Thomas Mowreyren telefilma
* 2000 : *The Italian Bach in Vienna*
* 2000 : *The Man Who Cried*, Sally Potterrek zuzendua
* 2005 : *Waldbühne 2005*
* 2005 : *I'm Going to Tell You a Secret*, Madonnari buruzko dokumentala
* 2011 : *The Labeque way'', dokumentala

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Paxkal Indo

**Paxkal Indo** (Donibane Lohitzune, 1968ko abuztuaren 17a) lapurtar abeslari eta txalapartaria da, 2008-2019 artean Seaskako presidentea izan zen. Ipar Euskal Herriko Garapen Kontseiluko (EHGK)  lehendakari berriz hautatu zuten 2021ko martxoan.

Ikus-entzunezko teknikaria, gaztetik haize (txirula, gaita, adarra) eta perkusio (txalaparta) instrumentuak jotzen ditu. 1990eko hamarkadatik aurrera txalapartari moduan izan da hainbat taldetan: Bizkarezurra, Txakun edo Idaula laukotean (Txomin Larronde, Mixel Etxekopar eta Beñat Achiaryrekin batera).

2009an *Ttirritt*ekin Kalakan taldea sortu zuen. Baina ekitaldi gutxi egin ondoren, taldea utzi zuen.

Suziriak fabrikatzen ditu.

## Lanak 
### Haur eta gazte literatura 
* *Animalien Ihauteria* (2014, ZTK). Camille Saint Saens-en obra ezagunetik inspiratua. Ikusgarriaren DVDarekin.
* *Ilargi nahia* (2015, ZTK). 3-5 urtekoentzako albuma.
* *Itzul Ekhi* (2016, ZTK). 3-5 urtekoentzako albuma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2001eko Espainiako Traineru Txapelketa

**2001eko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 54. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 18 eta 19an jokatu zen Vigon, eta Castro Urdialesek bere lehenengo garaipena lortu zuen.

## Historia 
Euskaldunek uko egin zioten parte hartzeari arrazoi politikoak zirela eta. Honen ondorioz lau galiziar, hiru kantabriar eta asturiar bakarra aritu ziren lehian.

Larunbatean Castro erraz nagusitu zen eta berarekin batera hiru galiziar sailkatu ziren ohorezko txandarako. Astillero, 2000ko txapelduna, seigarrena izan zen eta ez zuen aukerarik izan bere titulua defendatzeko. Igandean lehia oso estua izan zen Castro eta Tiránen artean eta 29 ehunenekok erabaki zuten txapelduna, inoizko tarterik txikiena da.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva de Remo Castro Urdiales
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Iker Gimeno
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
Iharnotzeko dorretxea

**Iharnotzeko dorretxea** Nafarroako Noain Elortzibar udalerriko Iharnotz kontzejuan dagoen dorretxe bat da. Herrigunean bertan dago, elizaren alboan.

Oinplano laukizuzeneko eraikin honek defentsa eta zaintza funtzioak betetzen zituen. XIV-XV. mendeetan eraiki zen, bertan, Karlos III.a Nafarroakoaren ezkutuzaina zen Lope Iharnotzekoa bizi izan zen.

## Ikus gainera 
* Nafarroako kultura ondasunak

## Kanpo estekak
Thierry Biscary

**Thierry Biscary** (Anhauze, 1976ko abuztuaren 29a) baxenafar abeslari emankor eta txalapartaria da. Kalakan taldekidea izateak oihartzuna ekarri dio bereziki.

## Biografia 
Gaztetik kantatu du hainbat taldetan : Bost Gehio, Txitxab, Bolbora, Hegalka, Triki Traka, Kokin.
2009an Paxkal Indorekin Kalakan taldea sortu zuen Katia eta Marielle Labèque gazamek bultzaturik. Urte berean Europan gaindi bira bat egin zuten Maurice Ravelen Bolero famatuaren moldaketa bat txalapartarekin joz.
2012an, Kalakan hirukotearekin Madonnaren MDNA Tour bira mundialean parte hartzen zuen abeslariak.
Urte bizi baten ondotik bere lankideekin Ipar Euskal Herriarat itzuli zen eta heiekin musika egiten segitzen du.

2018an bakarkako ibilbidea abiatu du. Lehenik, Manez ezizena hartu du, *Manez eta Kobreak* diska plazaratuz Kobreak metalezko tresnen taldearekin.
2020an *Muda* izeneko bigarren diskoa aurkeztu du, lehen aldiz bere izenean.

## Diskografia 
* 2018 : *Manez eta Kobreak*
* 2019 : *Manez B.*
* 2020 : *Muda*

Taldeetan
* 2003 : *Hain hurbil, hain urrun* Hegalka taldearekin
* 2006 : *Eta kantuz hasi ziren* Kokin taldearekin
* 2010 : *Kalakan* Kalakan taldearekin
* 2015 : *Elementuak* eta B_Aldeak Kalakan taldearekin
* 2021 : *Dialektrika* TZA! taldearekin

Eta ondoko diskoetan agertzen da ere bai :
* 2005 : *Sarberri* Triki Traka taldearekin
* 2006 : *Ravel* Katia eta Marielle Labèque-kin
* 2007 : *Euskal Rock unplugged* Triki Traka taldearekin
* 2013 : *Silex SiO2* Oreka Tx eta Kalakan taldeekin
* 2013 : *MDNA world tour* Kalakan eta Madonnarekin
* 2018 : *Amoria* Katia eta Marielle Labèque pianistekin
* 2019 : *Koklea* Oreka Tx taldearekin

## Filmografia 
* 2002 : ''Le Bleu de l'océan*. Didier Albertek ekoiztutako minisaila frantsesa
* 2012: *The Labeque way*. Félix Cábez-en dokumentala
* 2013 : *Katia et Marielle Labeque, rock et baroque*. Fabrice Ferrari eta Constance Lagarde-ren dokumentala
* 2013 : *MDNA world tour*. Miamin grabatutako zuzenezko kontzertua
* 2015 : *Kalakan and friends*. Zumarragako Antiguako baselizan grabatutako zuzenezko kontzertua
* 2015 : *Faire la parole*. Eugène Green-en dokumentala
* 2020 : *Atarrabi & Mikelats''. Eugène Green-en pelikula

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko abeslarien zerrenda
* Euskal Herriko musika garaikidea

## Kanpo estekak 
* Biscary bandcamp
* Kalakan
Gobernadorearen Jauregia (Lizarra)

**Gobernadorearen jauregia** Lizarra (Nafarroan) dagoen Pizkundeko eraikina da. 1608 eta 1613 artean eraikia, Rua kalean, 2002. urtean Nafarroako Gobernuak Nafarroako Kultura ondasuna izendatu zuen. Done Jakue Bidearen ibilbidean dago kokatuta.

## Historia 
Eraikin honek garrantzi historiko eta artistiko handia du. Jauregi hau Lizarrak XVI. eta XVII. mendeetan lortu zuen garrantziaren adierazpena da. Garrantzi hori Iruñekoa eta Tuterako parekoa zen. Eraikuntza Juan de Chávarri y Larraín (†1624) Purroyko Lehen Baroiaren lana izan zen, Aragoian Purroyko Jauna, Lizarrako Betiko Merinoa eta Gurutzadaren Kontseiluko Kontadorea. Jauregia baroigokoa 1880 arte izan zen; data horretan beste jabeek erosi zuten. 2000. urtean Udalaren eskuetan gelditu zen. Bigarren Karlistaldian, 1872ti 1875ra, gobernadore militarraren egoitza izan zen.

Jauregia eraikitzeko harriak botatako Lizarrako gaztelutik eta Aizkoa herritik atera zen. Ez dago garbi arkitektoa zein izan zen baina hipotesi zabalduenaren arabera Juan Gómez de Mora izan zezakeen. Juan de Yerategui eta Martin de Sarrote izan ziren lana aurrera eramateko arduradunak.

## Karlismoaren Museoa 
Karlismoaren Museoa gaur egun Gobernadorearen Jauregia zenaren eraikinan egokituta dago. Karlismoari buruzko museo monografikoa da. 2010eko martxoaren 23an inauguratu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Karlismoaren Museoarn webgunea  
* Karlismoaren Museoari buruzko orrialdea. Nafarroako Turismo Bulegoaren webgunea 
* Visita a un Carlismo sin fuero ni Montejurra
San Ignazio etorbidea (Iruñea)

**San Ignazio etorbidea** Nafarroako Iruñea hiriburuko Iruñeko Bigarren Zabalgunean hedatzen den etorbide bat da. Hain zuzen ere, Sarasate pasealekua eta Vianako Printzearen plazaren artean hedatzen da. Izena San Ignazio gipuzkoar santuaren omenez darama.

## Eraikin eta eskultura interesgarriak 
San Ignazio etorbidean honako eraikin eta eskultura nabarmen hauek daude:

* Nafarroako jauregia.
* Foruen monumentua.
* Banco de España eraikina.
* San Ignazio basilika.
* Vasco-Navarra eraikina.
* San Ignazio eliza.
* Saide zinemak (2016an itxia)
* Francisco Bergamín kalearen 2. zenbakiko etxea.
* Uranga etxea

Fitxategi:Pamplona - Palacio de Navarra 3.jpg|Nafarroako jauregia
Fitxategi:San Ignacio. Pamplona.JPG|San Ignazioren estatua eta atzealdean San Ignazio eliza
Fitxategi:Pamplona, Segundo Ensanche, Víctor Eusa.jpg|Francisco Bergamín kalearen 2. zenbakiko etxea.
Fitxategi:Pamplona - Basilicia de San Ignacio de Loyola 3.jpg|San Ignazio basilika

## Kanpo estekak
Biurdana parkea

**Biurdana parkea** Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen parke bat da. Arga ibaiaren ertzean dago, Donibane eta Sanduzelai auzoen artean. Hiruki itxurako oinplanoa du.

1984ean eraiki zen, guztira 27.000 metro karratuko azalera du, eta bere lursailetan indietako gaztainondoak, astigarrak, lizarrak, xarmak, almezak eta beste hainbat motatako zuhaitzak daude.

Komunak eta tenis eta futbol pistak ditu.

## Errota eta urtegia 
Parke honen alboan eta Arga ibaiaren ertzean Biurdana errota eta urtegia daude.

## Kanpo estekak
Vianako Printzearen plaza

**Vianako Printzearen Plaza** Nafarroako Iruñea hiriburuko plaza bat da, Iruñeko Bigarren Zabalgunean.

## Izena 
Izena Vianako Printzearen omenez darama.

## Kaleak 
Bertan hainbat etorbidek eta kalek bat egiten dute: Nafarroa Behereko etorbidea, San Ignazio etorbidea, Emilio Arrieta kalea, Antso Nagusiaren kalea, Oliveto kondearen etorbidea, Zaragozako etorbidea eta Zangoza kalea.

## Eraikinak 
**Etxebizitzen eraikina**: Plaza horretako hegoaldean dago, eta 1929an Victor Eusa arkitektoak diseinatu zuen.

## Garraiobideak 
Vianako Printzearen plazan Iruñerriko Eskualdeko Hiri Garraioaren autobus-linea hauek geltokia dute:

## Kanpo estekak
Savages (2012ko filma)

**Savages** (euskaraz *Basatiak*) 2012ko Oliver Stone estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako thriller film bat da. Don Winslow idazlearen izenburu berdineko *Savages* eleberrian oinarritua dago. Taylor Kitsch, Blake Lively, Aaron Johnson, John Travolta, Benicio del Toro eta Salma Hayek aktoreek antzeztu zuten.

2012ko Donostiako Zinemaldian Oliver Stone, John Travolta eta Benicio del Toro filmaren aurkespenean egon ziren.

## Argumentua 
Kaliforniako Laguna Beach hiriko Chon (Taylor Kitsch) eta Ben (Aaron Johnson) adiskideek droga trafikoan jarduteaz gain neskalagun berbera elkarbanatzen dute, Ophelia (Blake Lively). Elena "La Madrina" (Salma Hayek) buru duen Mexikoko droga kartel gupidagabe eta arriskutsu batek Miguel "Lado" (Benicio del Toro) hiltzaile ankerraren bidez Ophelia bahitu eta hura bizirik uzteko trukean azken bost urteetan drogen salmentarekin irabazi duten dirua eskatuko diete. Nahiz eta bi gazteak maite duten neskarengatik dirusaria berehala ordaintzeko prest azaldu, era berean, neskalaguna askatu eta haren bahitzaileez mendekatzeko egitasmoa burutuko dute, horretarako Dennis (John Travolta) DEAko agente ustela eta Spin (Emile Hirsch) diruzain buruargiaz baliatuko dira.

## Aktoreak 
* Taylor Kitsch: Chon
* Aaron Taylor-Johnson: Ben
* Blake Lively: Ophelia "O" Sage
* Salma Hayek: Elena Sánchez, "La Madrina"
* Benicio del Toro: Miguel "Lado" Arroyo
* John Travolta: Dennis Cain
* Demián Bichir: Alex Reyes
* Sandra Echeverria: Magdalena Sánchez
* Emile Hirsch: Spin
* Joaquín Cosio: El Azul
* Mía Maestro: Dolores Arroyo
* Amber Dixon: Sophía
* Shea Whigham: Chad
* Joel David Moore: Craig
* Diego Cataño: Estéban
* Trevor Donovan: Matt
* Ralph Echemendia: Wiley
* Jake McLaughlin: Doc
* Alexander Wraith: Sam
* Antonio Jaramillo: Jaime
* Sean Stone: Eric
* Uma Thurman: Paqu Sage

## Kanpo estekak 
* *Savages* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Savages* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
Integrazio ekonomiko

**Integrazio ekonomikoa** nazio ezberdinetako unitate ekonomikoen arteko diskriminazioa bertan behera uzteko prozesua eta ondoriozko egoera da. Aldaera anitz ditu, arantzelen deuseztapenetik politika ekonomiko komunak ezartzeraino. Integrazio ekonomikoaren adibideak Europar Batasuna, ASEAN eta Mercosur dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Unitate ekonomiko

**Unitate ekonomikoa** erabaki ekonomikoak hartzen dituzten pertsona eta erakundeak dira. Funtsean bi motako unitate ekonomikoak bereizten dria: familiak eta enpresak.

## Kanpo estekak
Integrazio (argipena)

**Integrazio** hitzak adiera zati zenbaitekin osotasun bat sortzeko prozesua adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* matematikan, integrazioa, funtzio batek mugatzen duen eremuaren neurria kalkulatzeko prozesua;
* ekonomian,
** integrazio ekonomikoa, herrialde desberdinek euren politika ekonomikoak adosteko prozesua eta horren ondorioa,
** integrazio bertikala,
** integrazio horizontala;
* informatikan, integrazio etengabea;
* soziologian, gizarte integrazioa.
Integrazio bertikal

**Integrazio bertikala** enpresa batek arlo bateko hornikuntzaaren, ekoizpen-prozesuaren eta banaketaren jarduerak bereganatu eta kontrolatzeari deritzo. Adibidez, esnearen ekoizpena, horren eraldaketa (gaztak egiteko, esaterako) eta salmenta bereganatzen dituen enpresari buruz integrazio bertikala garatu duela esaten da. Horren abantailak hornikuntza ziurtatu eta baldintza egokiagoetan eskuratu eta marketin-politikan autonomia handiagoa izatea dira, besteak beste.

## Ikus, gainera 
* Integrazio horizontal

## Kanpo estekak
Gau Tristea

**Gau Tristea** () 1520an espainiarren Mexikoren konkistan gertatu zen ekintza garrantzitsu bat izan zen. Bertan, Hernán Cortés eta espainiar konkistatzaileak bere amerindiar aliatuekin Azteken hiriburua zen Tenochtitlanen guda bat egon zen, Moctezuma II.a azteken enperadorea hil eta gutxira.

Hitzek esaten duten moduan, espainiarrentzat gau goibela izan zen. Aztekek espainiar asko hil baitzituzten eta baita ere, espainiarrek, beraiekin zeramatzaten altxor izugarria galdu zutelako.

## Gertaera 
1519tik aurrera, Hernán Cortésen espainiar tropek eta haien aliatu tlaxaltekek mendean zuten Tenochtitlan, azteken hiriburua.
1520an, Cortések hiria utzi zuen, eta Alvarado bere mendekoa jarri zuen buru. Alvaradok, ospakizun batean, 600 noble azteka hiltzeko agindua eman zuen. Horren ondorioz, hiriko biztanleek espainiarren aurka egin zuten.

Cortés itzuli zenean, bere tropak inguratuta eta gose aurkitu zituen. Gau batean, 1520ko ekainaren 20an, ihes egiten saiatu ziren; baina hala ere, aurkitu egin zituzten eta eraso egin zieten.

Gau osoan zehar, espainiarrak eta tlaxaltekak kanalak zeharkatu eta erasoei aurre egiten aritu ziren. Irtetea lortu zutenean, jarraitu egin zieten, egunsentira arte. Azkenean, ehunka espainiar eta milaka tlaxalteka hil ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Libourneko ituna

**Libourneko ituna**, 1366an, Gaztelako erregea zen Petri I.a Ankerra eta Nafarroako erregea zen Karlos II.aren arteko itun bat izan zen.

1366. urtean, gerra zibila piztu zen Gaztelan, Petri I.a Ankerra erregearen eta haren anaiorde Henrike Trastamarakoaren artean. Erregeak errefortzuak behar zituenez, Bizkaiko jaurerria agindu zion Galesko Printzeari (Printze Beltza), laguntza militarraren truke. Horrez gain, Nafarroako erregeari, Karlos II.ari, Araba, Gipuzkoa eta Errioxa emango zizkion. Petri I.aren tropen hasierako garaipenak aukera eman zion Nafarroako erregeari lurralde horiek aldi baterako okupatzeko 1368. urtean.

## Kanpo estekak
2002ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2002ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 55. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 17 eta 18an jokatu zen Gijónen, eta Astillerok bere hirugarren garaipena lortu zuen.

## Historia 
Bigarren urtez jarraian euskaldunek uko egin zioten parte hartzeari arrazoi politikoak zirela medio. Horrela beraz hiru traineru galiziar, hiru kantabriar eta bi asturiar izan ziren lehian. Lehenengo aldia zen bi asturiar batera aritzen zirena.

Larunbatean Castro eta Mecos segundu batean izan baziren ere Igandean Astillero izan zen nagusitu zena.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva de Remo Castro Urdiales
** Entrenatzailea: Jose Manuel Francisco
** Patroia: Jose Manuel Francisco
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
2004ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2004ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 57. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 21 eta 22an jokatu zen Castropolen, eta Astillerok bere laugarren garaipena lortu zuen, bigarrena jarraian.

## Historia 
Laugarren urtez jarraian euskaldunek uko egin zioten parte hartzeari arrazoi politikoak zirela medio. Horrela beraz bost traineru galiziar, bi kantabriar eta asturiar bakarra aritu ziren.

Larunbatean Astillero eta Mecos bi segundutan izan baziren ere igandean kantabriarrek erraz irabazi zuten.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva de Remo Astillero
** Entrenatzailea: Jose Manuel Francisco
** Patroia: Izortz Zabala
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
Integrazio horizontal

**Integrazio horizontala** bere jarduera edo antzekoak burutzen dituzten negozioak eskuratu eta bateratu egiten dituen enpresaren estrategia da. Horren helburuak sektoreko eskala-errendimenduak hobetu, merkatu-kuota handitu eta posizio monopolista batera hurbiltzea izaten dira. Adibidez, integrazio horizontala hiriko liburudenden negozioak erosten dituen liburudendaren estrategia lizateke.

## Ikus, gainera 
* Integrazio bertikal

## Kanpo estekak
2006ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2006ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 59. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 19 eta 20an jokatu zen Santanderren, eta Astillerok bere seigarren garaipena lortu zuen, laugarrena jarraian.

## Historia 
Bost urtetan uko egin ondoren talde euskaldun batek parte hartzea erabaki zuen Espainiako txapelketan, Ondarroak hain zuzen ere. Ez zen ordea ohorezko txandarako sailkatu. Kontsolazio txanda irabaztearekin konformatu behar izan zuen. Astillerok oso erraz irabazi zuen estropada bigarrenari 41 segundu atereaz.

Polemika handia izan zen TKE Ligako taldeekin, izan ere hauek nahiago izan baitzuten aldi berean jokatuko zen Zarauzko Ikurrinan aritzea eta horrela beraz beraien "B" taldeek hartu zuten parte Espainiako txapelketan.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva de Remo Astillero
** Entrenatzailea: Jose Manuel Francisco
** Patroia: Izortz Zabala
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  www.todoremo.com (LIX Campeonato de España de Traineras)
Andre Mariaren eliza (Viana)

**Andre Mariaren eliza** Nafarroako Viana udalerriko herrigunean dagoen eliza bat da. XIII eta XIV. mendeen artean eraiki zen. Udalerriaren egoera ekonomiko onak tenpluan hobekuntza etengabeak burutzea ahalbideratu zuen, bai eta gaur egun bertan gordeak dauden objektu artistiko ugariren gauzatzea ere.

1931ko ekainaren 3an Nafarroako kultura ondasuna izendatua izan zen.

## Eraikina 
Hegoadeko atarian Cesare Borgia ehortzia dago, eta manierismoaren apaindurez osatua da, tenpluaren kanpoaldeko interesgune nagusia delarik. Eliz atari nabarmen eta pizkundetarra du halaber elizak,

Lau zatiko hiru nabez osatutako eliza gotiko bat da, hormabular arteko kapera, triforio eta buru poligonal batez osatua eta gurutzadura gangez osatua. XIV. mendeko hiru arkiboltadun ataria du, besoetan haurtxoa duen Ama Birjina eta bi aingeruek gurtzen dituzten irudi bat ere badu.

Irudi:Viana - Iglesia de Santa Maria 11.jpg|Ataria.
Irudi:Viana - Iglesia de Santa Maria 05.jpg|Aldare nagusia.
Irudi:Viana - Iglesia de Santa Maria - Retablo de San Juan del Ramo 3.jpg|Ama Birjina, besoetan haurtxoa duela.
Irudi:Viana - Iglesia de Santa Maria 15.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Tumba-placa de César Borgia.jpg|Cesare Borgiaren ehorzketa-lekuan, plaka.

XVI. mendean zehar dorrea altxatu eta Epistolaren izkineko atari handia eraiki zen, 1549an Juan Goiatzek kontratatua. Ama Birjina nagusi den programa ikonografiko konplexu bat du, Kristoren bizitza, Elizako Aiten eta Ebangelizatzaileen batera.

XVII. eta XVIII. mendeetan girola gehitu eta areto kapitularra, sakristia eta San Joan Ramoren kapera gehitu zitzaizkion. Azkena, 1784-1787 artean Luis Paret y Alcázar margolari nabarmenak San Joan Batailatzailearen bizitzaren eszenekin apaindu zuen.

Bere aldare nagusia nabarmentzekoa da, XVII. mendearen erdialdera Pedro Margotedok diseinatu zuen eta apostuluek lagunduriko Ama Birjinaren eszenak irudikatzen dira.

## Ikus gainera 
* Nafarroako kultura ondasunak

## Kanpo estekak 
* Andre Mariaren eliza. Nafarroako Turismo Bulegoaren webgunea
Eusko Abertzaletasunaren Museoa

**Goaz Museum** edo **Eusko Abertzaletasunaren Museoa** Bilbo hirian dagon eusko abertzaletasunari buruzko museo bat da. Sabino Arana Fundazioak kudeatzen du.

## Kokalekua 
Gazteleku auzoko Moraza plaza eta Mandobide kalean dago.

## Historia 
1885-1980 arteko Eusko Abertzaletasunaren ibilbidea erakusten du, hainbat partikularrek museoari dohaintzan emandako jatorrizko 1.000 objetu inguruen bidez. Sabino Arana Fundazioak kudeatzen du.

2011ko apirilaren 7an inauguratu zen, ordurarte Arteaga udalerrian zuen egoitza ordezkatuz

## Ordutegia 
* Asteartetik ostiralera, aurrez hitzordua eskatuta: goizeko 10etatik 14etara, eta arratsaldeko 16etatik 19etara.
* Larunbatetan bisitak orduoro dira: goizeko 11etatik 14etara, eta arratsaldeko 16etatik 19etara.
* Igande eta jaiegunetan bisitak orduoro dira: goizeko 11etatik 14etara.
* Astelehenak itxita

## Sarrera 
* Sarrera eta bisita gidatuen zerbitzua beti ere dohakoak dira.
* Talde eta ikasleen bisitak burutzeko aurrez hitzordua eskatu beharra dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sabino Arana Fundazioaren webgunea
* Arteako Eusko Abertzaletasunaren Museoari buruzko artikulua. Euskonews.com
Alde Zaharra (Erriberri)

**Erriberriko Alde Zaharra** Nafarroako Erriberri udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak 
* Andre Maria Erreginaren eliza
* Erriberriko Nafarroako Erregeen Jauregia
* Jauregi Zaharra edo Tibaltarrena
* San Pedro eliza
* San Frantzisko komentua
* Klarisen monasterioa
* Santa Brigida baseliza
* Erriberriko udaletxea

## Kanpo estekak
Fernan II.a Peritz Aiarakoa

**Fernan Peritz Aiarakoa** (?, c. 1360 &ndash; ?, 1436) gaztelar noblea izan zen, Aiara leinukoa.

Aita Petri II.a Lopitz Aiarakoa eta ama Leonor Guzman. Aiara eta Aguraingo jauna eta 1396an Gipuzkoako ibar-jaun nagusia izan zen. Horrez gain, 1395ean Murtziako  nagusia eta Asturiasko ibar-jaun nagusi ere izendatu zuten.

Maria Sarmiento, Gaztelako mariskalaren alaba, ezkondu eta hiru seme-alaba izan zituen:
* Petri III.a Lopitz Aiarakoa
* Maria Aiarakoa
* Konstantza Aiarakoa

## Erreferentziak
2005eko Espainiako Traineru Txapelketa

**2005eko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 58. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 21ean jokatu zen Vigon, eta Astillerok bere bosgarren garaipena lortu zuen, hirugarrena jarraian.

## Historia 
Bosgarren urtez jarraian euskaldunek uko egin zioten parte hartzeari arrazoi politikoak zirela medio. Horrela beraz bost traineru galiziar eta hiru kantabriar aritu ziren lanean eta kantabriarrek bete zituzten lehen hiru postuak.

Larunbatean sailkapen estropada jokatzekoa zen arren, Vigo ondoko sute bat itzaltzeko ura jasotzen aritu ziren hidrohegazkinak eta ezin izan zen estropada jokatu. Igandean beraz bi txandatan aritu ziren traineruak eta guztiek izan zuten Espainiako txapelketa irabazteko aukera.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva de Remo Astillero
** Entrenatzailea: Jose Manuel Francisco
** Patroia: Izortz Zabala
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak
Alde Zaharra (Pasai Donibane)

**Pasai Donibaneko Alde Zaharra** Gipuzkoako Pasaia udalerriand agoen Pasai Donibane barruti edo herriko alde zaharra da, ondare eta eraikin historiko ugariren kokalekua dda.

## Ondarea 
* Galatras etxea: XVII. mendeko eraikina, portuko instalazioak ia ezkutuan mantendu izan du eta gaur egun desmuntatua eta etorkizunean kokapen egoki batean jartzeko erabakiaren zain dago.
* Platain etxea eta bere aldameneko eraikina: XVI. eta XVIII. mendekoak dira. Lehen eraikina etxebizitza gisa zaharberritua izan da.
* Arizabalo jauregia: XVIII. mendeko eraikina, gaur egun Pasaiako udaletxea da. Iraganean PYSBE bakailo enpresaren egoitza ere izan zen.
* Mirandatarren etxea: XVI. mendeko berpizkundeko aurrealdea du.
* Gabiria etxea edo Victor Hugoren museo-etxea: Victor Hugo frantziar idazle ospetsuaren etxea izateagatik ezaguna da, denboraldi batez han bizitu izan zelarik
* Villaviciosatarren etxea: XVI. mendeko berpizkundeko aurrealdea du.
* Munoa etxea: XVII. mendeko barroko estiloko eraikina da.
* Karpin etxea: Bertan, XVIII. mendean ordurarte kalea mozten zuten eta Santa Ana baselizara zihoazen eskailerak ekiditeko arku bat eraiki zen.
* Santo Kristo Oparoaldikoaren eliza: 1399an eraikitako Donibane eliza da, 1738an berreraiki zen. Mendebaldeko atarian XVIII. eta XIX. mendeko ontzien labanaz tailatutako errapresentazioak daude.
* Santa Ana eliza: Jada 1573an aipatua, Pasaiako badiaren gain dagoen kokapenean dago. 1758an atari nagusiko erromaniko estiloa errespetatuz berreraikia izan zen
* San Joan eliza: 1643an eraikia.
* Errukiaren guruztokia: XVI. mendekoada eta Donibane kalean dago.
* Santa Isabel gaztelua: 1625ean portua defendatzeko eraiki zen gotorleku militarra da.
* Lord Johnen gotorlekua: Santa Isabel gazteluaren defentsak dira, gaur egun aisialdi eremua da.
* Udaletxe Zaharra: 1735eko eraikin barrokoa, antzina herriko udaletxea izan zen.

## Kanpo estekak
Alde Zaharra (Lizarra)

**Lizarrako Alde Zaharra** Nafarroako Lizarra udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak 
* San Pedro Ruakoaren auzoa
* Done Mikel eliza
* Foruen plaza
* Hilobi Santuaren eliza
* Nafarroako errege-erreginen jauregia
* San Pedro Ruakoa eliza
* San Joan Bataiatzailearen eliza
* Kartzelako zubia
* Karlismoaren Museoa

## Kanpo estekak
Alde Zaharra (Hernani)

**Hernaniko Alde Zaharra** Gipuzkoako Hernani udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak 
* Aierdi jauregia
* Egino jauregia
* Jentilen dorrea
* Hernaniko udaletxea
* San Agustin komentua
* San Joan Bataiatzailearen eliza
* Zapako arkua

## Kanpo estekak
2009ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2009ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 62. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 8 eta 9an jokatu zen Vilaxoanen (Galizian), eta Kaikuk bere laugarren garaipena lortu zuen, aurrekoa lortu eta 27 urtetara.

## Historia 
Larunbateko sailkapen estropadan Kaiku, Astillero, Hondarribia eta Pedreña sailkatu ziren. Igandean Kaiku eta Pedreñaren arteko lehia estua ikusi zen eta sestaotarrek bi segunduko aldea atera zuten.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Kaiku Arraunaren Kirol Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Asier Zurinaga
** Arraunlariak: Oscar Gómez, Angel Rodríguez, Iker Pascual, Leandro Salvagno, Iraitz Zubiri, Luciano Prego, Iñaki Errasti, Federico Steindl, Aitzol Arrizabalaga, Javier Pérez, Oscar Medina, Angel Ruiz eta Benito San Martín.

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  www.todoremo.com (LXII Campeonato de España de Traineras)
2007ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2007ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 60. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 11 eta 12an jokatu zen Pedreñan, eta Urdaibaik bere lehenengo garaipena lortu zuen.

## Historia 
Azken urteetan talde euskaldun indartsuak falta ondoren 2007an puntako traineruek hartu zuten parte txapelketan. Urdaibaik erraz irabazi zuen txapelketa eta bigarren posturako lehia gogorra izan zen Hondarribia eta Pedreñaren artean, azkenean gipuzkoarrak aurreratu zitzaizkien kantabriarrei.

Urdaibaik beraz kantabriarrek 7 urtez jarraian izandako garaipenen bolada hautsi zuen.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Urdaibai Arraun Elkartea
** Entrenatzailea: Patxi Bilbao
** Patroia: Asier Arego
** Arraunlariak: Xabier Zulaika, Miguel Ángel Millares, Gorka Olazar, Francisco Blanco, Iker Zabala, Mikel Portularrume, Juan Antonio Doñabeitia, Gaizka Olazar, Aitzol Arrizabalaga, Javier Polo, Sergio Carrión, Carlos Rodríguez eta Xabier Bereziartua.

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  www.todoremo.com (LX Campeonato de España de Traineras)
2010eko Espainiako Traineru Txapelketa

**2010eko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 63. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 7 eta 8an jokatu zen Pedreñan, eta Kaikuk bere bosgarren garaipena lortu zuen, bigarrena jarraian.

## Historia 
Larunbateko sailkapen estropadan Kaiku, Castro eta Orio segundu bakarrean sailkatu ziren eta laugarrena Tirán izan zen. Astillero sailkatzetik 46 ehunenekotara gelditu zen eta Pedreña bi segundutara. Igandean Kaiku erraz nagusitu zen, lehenengo luzean bigarrenari zazpi segundu atera zizkion eta aldea mantentzea nahikoa izan zuen. Kontsolazio txandan Pedreña eta Astilleroren arteko lehia ikusgarria izan zen, etxekoek 58 ehunenekoren aldeaz irabazi zutena.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Kaiku Arraunaren Kirol Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Asier Zurinaga
** Arraunlariak:

## Emakumezkoen txapelketa 
Espainiako txapelketaren araudiaren arabera beharrezkoak dira 4 traineru Txapelketa kontsideratua izateko. Hiru traineru bakarrik aurkeztu zirenez **Trofeo FER** (Espainiako Arraun Federazioaren txapelketa) izena eman zitzaion, eta Rias Baixas izan zen irabazlea nagusitasun osoz.

### Parte-hartzaileak 
### Emaitzak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  www.todoremo.com (LXIII Campeonato de España de Traineras)
*  www.todoremo.com (I Trofeo FER)
Gipuzkoako merio nagusi

**Gipuzkoako merio nagusia** Gaztelako Erresumak Gipuzkoako ibar-jaurerri nagusian zuen ofizial nagusiena izan zen, eskuduntza judizial eta militarrak zituena.

## Historia 
thumb|205px|eskuinera|Petri Lopez Aiarakoa ibar-jaunaren balizko margolana
Jada X. eta XI. mendeetan Leongo erregeek bere aginte finkatzeko banaketa administratibo bat egin zuten bere erresuman. Horrela, ibar-jaurerri nagusi eta txikiak, tenentziak, alfozak eta, XIII. mendetik aurrera, adelantamientoak sortu zituzten.

Fernando III.a Gaztelakoak ibar-jaun izendatu zituzten Gaztela, Leon, Galizia eta Murtziarentzat. Gipuzkoa Gaztelaren barnean sartu zuen, bereizketarik egin gabe. Nahiz eta 1315 aldean Gómez Carrillo gaztelar noblea jada Gipuzkoako ibar-jaun nagusia zen,

## Ibar-jaun nagusien zerrenda 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2012ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2012ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 65. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 4 eta 5ean jokatu zen Castro Urdialesen, eta Hondarribiak bere lehenengo garaipena lortu zuen.

## Historia 
Hondarribiak izan duen historialarekin sinestezina da lehenengo txapelketa 2012an eskuratu izana. Aurrez 1966an lehenengo postuan iritsia zen Pedreñari 11 segundu aterata, baina deskalifikatua izan zen ziaboga berea ez zen baliza batean egin izana argudiatuta. Honekin minduta hurrengo urteetan Kantauriko puntako trainerua izan arren uko egin zion Espainiako txapelketan parte hartzeari.

2012ra itzulita, Hondarribia, Kaiku eta Urdaibaien lehia estua izan zen eta bigarren ziabogan segundu bakarrean sartu ziren hirurak. Hirugarren luzean Hondarribiak aurrera egin zuen eta Urdaibai atzean gelditu zen. Azkenean gipuzkoarrak nagusitu ziren.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Hondarribia Arraun Elkartea
** Entrenatzailea: Mikel Orbañanos
** Patroia: Joseba Amunarriz
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  www.todoremo.com (LXV Campeonato de España de Traineras)
2013ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2013ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 66. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 3 eta 4ean jokatu zen Moañan, eta Kaikuk bere zazpigarren garaipena lortu zuen.

## Historia 
Bidaia luzearen ondorioz Pedreña izan zen parte hartu zuen talde kantabriar bakarra eta gainerako tokiak talde galiziarrek bete zituzten. Sailkapen estropadan Oriok egin zuen denborarik onena Kaikuri segundu bakarra atereaz baina igandeaz bizkaitarrak erraz nagusitu ziren 7 segunduko tarteaz.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Kaiku Arraunaren Kirol Elkartea
** Entrenatzailea: Jose Luis Korta
** Patroia: Asier Zurinaga
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  (LXVI Campeonato de España de Traineras)
Asier Odriozola

**Asier Odriozola** (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1968) euskal herritar kazetari eta telebista aurkezlea da. Filologia ikasi zuen.

Bokaziozko kazetaria da. Euskadi Irratian hasi zen lanean 1989an, ordu txikietan aireratzen zen saio batean. Handik hona ibilita, beti egin du lan EiTBn. Geroago, Madrilen aritu zen 5 urtez berriemaile. Telebistan beti aritu da albistegien munduan: hasieran *Gaur Egun* saioarekin 5 urtez, eta egun iluntzeko *Teleberri* saioa aurkezten du Andrea Arrizabalagarekin.

Albistegiaz gain, *Azpimarra* saioa ere aurkezten zuen, Maddalen Iriarterekin, ETB1en. 2015ean telebista utzi zuen, eta Euskadi Irratiko eta Radio Euskadiko albistegietara igaro zen. 2021eko apirilean ETB2ko arratsaldeetako *Qué me estás contando* saioko aurkezle bilakatu zen, Itziar Alduntzin ordezkatuz.

## Zaletasunak 
Betidanik aritu da bizikletan. Quebrantahuesos proba entzutetsuan parte hartu izan du, bai eta zikloturismoko probetan ere.

## Lanak 
### Telebista 
* *Gaur egun* (ETB1)
* *Teleberri* (ETB2)
* *Azpimarra* (ETB1)

## Erreferentziak
2014ko Espainiako Traineru Txapelketa

**2014ko Espainiako Traineru Txapelketa** (txapelketaren 67. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 2 eta 3an jokatu zen Castro Urdialesen, eta Urdaibaik bere bigarren garaipena lortu zuen.

## Historia 
Bidaia luzea zela argudiatuta talde galiziarrek uko egin zioten parte hartzeari. Honen ondorioz bost euskaldun eta hiru kantabriar aritu ziren lehian.

Kaiku, Orio eta Urdaibairen arteko lehia estua espero zen eta sailkapen estropadan gainera hirurei batera arraun egitea tokatu zitzaien. orio izan zen larunbatean nagusitu zena baina igandean Urdaibai eta Kaikuren arteko lehia estua izan zen eta bermeotarrek irabazi zuten segundu eta erdiko aldeaz.

## Parte-hartzaileak 
## Sailkapen estropadak 
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Urdaibai Arraun Elkartea
** Entrenatzailea: Jon Salsamendi
** Patroia: Gorka Aranberri
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  (LXVI Campeonato de España de Traineras)