Gozoki

thumb|Gozokiak.
**Gozokia** edo **goxokia**, oro har, tamaina txikiko janari gozoa da, nutrizio-balio gutxikoa, baina oso energetikoa, eta jende guztiari gustatzen zaiona, bai zapore atseginagatik, bai dekorazioagatik.  

## Historia 
Uste da gozokiaren ideia lehen aldiz haitzuloetako gizonek sortu zutela, paneletako eztia jatea eta erlauntzetako eztia miazkatzea gustatzen zitzaielako. Gure arbasoek eztia azkar galtzen ziren elikagai batzuk kontserbatzeko erabiltzen zuten. Egiptoarrek, txinatarrek, indioek, Ekialde Ertaineko jendeak, greziarrek eta erromatarrek frutak eta intxaurrak eztiarekin nahasten zituzten gozokiak egiteko.

Zibilizazioa garatzen joan ahala eta azukrea aurkitu zenetik, oso komertzializatutako produktua bihurtu zen.

Erdi Aroan gozokiak, prezio altuko janaria zirenez gero, aberatsentzako jaki bihurtu ziren. Denbora horretan, azukrea, gaixotasun askoren sendabidetzat hartu zen eta botikariek saltzen zuten, droga gisa sailkatu zen. 

* **Gel gozoak:** almidoien edo fekulen gelifikazioaren bidez lortutakoak, halakotzat edo irinen zati gisa azukre edo gehigarri edulkoratzaile eta gelifikatzaileen nahasketa osatzen dutenak.

* **Erregaliz gozokiak:** azukre edo gehigarri edulkoratzaileekin, almidoiak edo fekulekin, irinak eta dextrinekin elaboratzen direnak, eta erregaliz-extraktua eransten zaienak.
* **Apar gozoak:** azukreen edo gehigarri edulkoratzaileen soluzio kontzentratuak aireztatzearen bidez lortutakoak, gelifikatzaileak gehitzen zaizkienak, arintasuna eta sendotasun ez-elastikoa emanez.
* **Fondants:** azukre edo gehigarri edulkoratzaileen soluzio kontzentratuetatik lortutako elikagaiak, beste osagai batzuk gehitu dakizkieenak, eta horien elaborazio-prozesuak egitura plastikoa ematen diena. 
* **Izozteko gozoki likidoa**: azukre edo gehigarri edulkoratzaileen eta uraren nahasketa batekin lortutako produku likidoa edo erdi-likidoa, beste osagai batzuk ere izan ditzakeena. 

### Karameluak 
thumb|170x170px|Karamelua.
Azukre edo gehigarri edulkoratzaileen kontzentrazio edo nahastearen bidez lortzen diren elikagaiak dira, eta horie beste osagai batzuk gehitzen zaizkie edo ez.

## Kontsumoa 
### Kontsumitzaileak 
Statistaren inkestaren arabera, Alemaniako biztanleen %61ak normalean gozokiak eta txokolateak kontsumitzen ditu. Ondoren Erresuma Batua (%59), Brasil (%56) gozokiak gehien kontsumitzen dituen Latinoamerikako herrialdea bihurtuz ; Suedia (%53) eta Suitza (%52), haien txokolatearengatik ezaguna.  Inkesta honetan Estatu Batuak seigarren postuan dago (%50), ondoren Espainia (%49) eta Argentina (%47). Beste muturrean, Txina (%30), eta Hego Korea (%19), gozoki eta txokolate gutxien kontsumitzen duten bi herrialdeak dira.

### Gehien kontsumitzen diren gozokiak 
Hauek dira historian zehar gehien kontsumitu diren 5 gozokiak. Bitxia badirudi ere, gozokiak beste elikagai batzuekin lortu ezin diren sentsazioak sortzeko gai dira. 

Gozokiak kontsumitzearen bi onurak hauek dira:

* Antojuak asetzea 
* Ekarpen energetikoa

### Kaltegarriak 
Bestalde, gozoki gehiegi kontsumitzeak alde txarra du, elikagai horiek osasunerako nahiko kaltegarriak direlako, epe luzera edo ertainera emaitza toxikoak izaten diren substantzia kaltegarri asko dituztelako. 

Produktu horiek kontsumitzearen ondorio ohikoenak hauek dira:

* Pisua igotzea
* Txantxarrak
* Larruazaleko arazoak
* Antsietatea eta hiperaktibitatea
* Arazo diabetikoak
* Kolesterolaren igoera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak