open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oier Larraintzar

**Oier Larraintzar Arzallus** (Donostia, ) gipuzkoar futbolari ohia da, atzelari moduan aritu zena.

## Taldeak 
*2020ko maiatzak 7an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Socorro Latasa

**María Socorro Latasa Miranda** (Iruñea, ) nafar idazle eta poeta da.

## Lanak 
* *Arpegios de sombra herida* (1989).
* *Edad sin tiempo* (1991).
* *Desde la luz y el tiempo* (2005).
* *Risa y ternura de unos papeles* (2006).
* *Aproximación a la obra literaria de Damián Iribarren* (2007).
* *Hasta el último horizonte* (2008)
* *Cuaderno de música Notas sobre papel pautado*.
* *Monosílabos al son, al son de monosílabos* (2012).
* *Edad de niebla y otros poemas* (2014)
## Sariak 
* (1972) “Villa de Aoiz” Gazte saria, *Adiós a mi niñez* lanarekin​
* (2005) Fundación Itoiz-Canal de Navarra Saria
* (2011) XIV Nazioarteko Lehiaketa Poesía La Porte de Poètes, París, accesit*Decantaciones* lanarekin​
* (2015) “Villa de Madrid” sariaren lehenengo sarirako finalista, *Luz de septiembre* lanarekin

## Kanpo estekak 
* Mi cuaderno bloga
Flodoard

**Flodoard de Reims**, latinez **Flodoardus Remensis** (Épernay, 894 inguruan - Reims, 966ko martxoaren 28a) historialari, kronikagile eta latinezko poeta izan zen. Garai karolingiarrean bizi izan zen.

## Biografia 
Reimsen apaiza bezala, Flodoardek gazte-gaztetatik apezpikuaren kortean postu garrantzitsuak bete zituen. Hala ere, bi alditan, Herbert II.a Vermandoisekoak postutik kendu zuen haien ideien aurka aritzeagatik. 936an Erroman egon zen; han Leon VII.a aitasantuak oso ondo jaso zuen. 947an Artold apezpikuaren garaipenarekin bere posizioa indartu zen baina handik gutxira, 952an, San Basle monasteriora erretiratu zen; han idazteari ekin zion batez ere.
 
## Obra 
* *Historia ecclesiæ Remensis* (Reimsen Elizaren Historia). Bere lan garrantzitsuena da. XVI. mendetik aurrera frantsesez egindako itzulpen desberdinak argitaratu ziren, ''Histoire de l'Église de Reims* izenburupean.
* *Annales'', 919tik 966ra. Testu hauek Lorrenako historiari buruzko informazio garrantzitsua ematen dute.
* Jesukristoren eta santuen garaipenari buruzko poema luzea. 29.000 lerro ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo Loturak 
* :Flodoardoren testuak latinez eta frantsesez.
Levski gailurra

**Levski gailurra** Hego Shetlandak uhartediko Livingston uhartean dagoen gailurra da, Tangra mendien zati dena. Levski gailurra mendebaldeko Shipka Saddle eta ekialdeko Devin Saddle artean 8 kilometro luzatzen da, eta iparraldeko Cherepish gailurraren eta hegoaldeko Christoff itsaslabarraren artean beste 8 km. Great Needle tontorra (62°40'15 "S 60°03'10"W) 1680 m-ra iristen da eta 2015eko urtarrilaren 8an Doychin Boyanov-ek, Nikolay Petkov-ek eta Aleksander Shopov-ek osatutako Bulgariako espedizio baten bidez igo zen lehen aldiz. Beste gailur garrantzitsu batzuk Levski gailurra (1430 m), San Rilski Col (1350 m), Helmet tontorra (1254 m), Serdica tontorra (1200 m), Vihren tontorra (1150 m), Ongal tontorra (1149 m) eta Plovdiv tontorra (1040 m) dira.

## Kanpo estekak
Deltxev gailurra

**Deltxev gailurra** Hego Shetlandak uhartediko Livingston uhartean dagoen gailurra da, Tangra mendien zati dena. Deltxev gailurra 10 kilometro luzatzen da mendebaldeko Devin Saddle-ren eta ekialdeko Renier lurmuturraren artean. Delchev tontorra (62°38'28"S 59°56'16" W) 940 m garai da. Beste tontor garrantzitsu batzuk hauek dira: Ruse tontorra (800 m), Asen tontorra (800 m), Peter tontorra (800 m), Kuber tontorra (770 m), Elena tontorra (700 m), Spartacus tontorra (650 m), Yavorov tontorra (640). m), eta Paisiy tontorra (550 m).

## Kanpo estekak
Alicia Otaegi

**Alicia Otaegi** (Iruñea, 1963) nafar artista plastiko eta barne diseinatzailea da, arte kontzeptuala egiten duena. Erakusleihoak, standak, erakusketak eta saltoki komertzialen proiektuak diseinatzen ditu. Antzerki eta zinemarako dekoratuak ere egin ditu.
Pedro Scotti

**Pedro Scotti Agoitz** (Iruñea, -) nafar antzerkigile eta funtzionarioa izan zen. Francesco Maria Scotti italiar kondearen seme naturala, korrejidore moduan aritu zen Logroñon, Calahorran, Alfaron, Guadixen eta Bazan.
Tereo

Greziako mitologian, **Tereo** () Traziako errege izan zen, Aresen semea. Traziarren artean izen ohikoa zen Tereo.

## Mitologia 
Tereo ezkondu zen Prokne Atenasko printzesarekin, eta emaztearen ahizpa, Filomela, Traziara joan zitzaienean bisitan, istorio tragiko bat bilakatu zen, Ovidio poeta latindarraren *Metamorfosiak* lanean kontatu zuena. Euskaraz, Juan Mari Mendizabalek itzuli zuen *Ipuin Ankerrak* bilduman, *Filomela eta Prokne* izenburuarekin. Xerezaderen Artxiboa literatur podcast-ean grabatu zuen halaber Ana Morales itzultzaileak.

Tereok Filomela bortxatu egin zuen, eta bortxatu ondoren, mihia moztu krimena sala ez zezan. Baina tapiz bat ehunduz Prokne ahizpari jakinarazi zion gertatua Filomelak, eta ahizpek mendekua egin zuten. Proknek eta Filomea Tereorekin zuen semea hil egin zuten, eta sukaldatu erregeari jaten emateko. Oturuntza antropofagikoa amaitzeko, jakin zezan Tereok zer gertatu zen, semearen burua zerbitzatu zioten plater batean.

### Pertsonaiak txori bihurturik 
Tereok, amorruak erotuta, aizkora bat hartu eta ahizpak hil nahi izan zituen. Ihes egin zuten Filomelak eta Proknek basorantz, eta ihesi zihoazela laguntza eta barkamena eskatu zieten jainkoei, txori bihurtzeko, arren, ihes egiteko. "Filomela basoetako urretxindor bilakatu zen; Prokne, berriz, enara bihurtu eta bere jauregiko dorrean pausatu zen", dio Ovidiok. Tereoren bortxaren adierazgarri, gerlariek etsaiari ikara eragiteko sinbolo bat izan daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amaia Kowasch

**Amaia Kowasch Velasco** (Iruñea, Nafarroa, 1990a) nafar gizarte langile eta sexologoa da. Horrez gain, Aranzadiko ikerlaria da.

## Bizitza 
1990ean sortu zen Iruñean. Nafarroako Unibertsitate Publikoan Gizarte Langintzan titulua lortu zuen. Ondoren, Madrila joan zen sexologia ikastera, genero gaietan berezituz.

Gizarte Antropologia ere ikasi du eta Aranzadiko kide da. Aranzadiko kide bezala, frankismoaren errepresioa ikertzen du.

## Liburuak 
* *Sareak ehotzen* (2017, )

## Erreferentziak
Astelehen Santua

Eliza Katolikoan, **Astelehen Santua** Aste Santuko bigarren eguna da.

Aste Santuko gainerako beste egunetan ez bezala, Eliza Katolikoak ez du aparteko liturgiarik egiten egun honetan eta ohiko mezarekin jarraitzen du. Meza honetan Betaniako Gantzuduraren pasartea aipatzen da, Lazaroren etxean gertatu zena. Pasarte honen arabera, Lazaroren arreba batek, Mariak, Jesusen aurpegia gantzutu zuen.  Irakurketa hori San Joanen Ebanjelioan agertzen da.

## Ikus, gainera 
* Aste Santua

## Kanpo estekak 
*Astelehen Santuaren laburpena (Málaga, 2019).
Nelson uhartea (Antartika)

**Nelson uhartea** (izen historikoak: *Leipzig uhartea*, ''O'Cain uhartea* eta *Strachans uhartea'') 22 kilometro luze eta 13 kilometro zabal den uhartea da, George erregearen uhartearen hego-mendebaldean dagoena Hego Shetlandak uhartedian, Antartikan. Nelson uhartearen izena gutxienez 1821ekoa da eta nazioarteko erabileran dago orain.

Eco-Nelson ikerketa-estazio pribatua Nelson uhartean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Chart of South Shetland including Coronation Island, &c. from the exploration of the sloop Dove in the years 1821 and 1822 by George Powell Commander of the same. Scale ca. 1:200000. London: Laurie, 1822.
Tabernakulu (eliza)

**Tabernakulua** edo **sagrarioa** (Heg.) kristautasunaren adar batzuetan (tartean katolizismoan), aldare gainean edo ondoan ostiaren ontzia dagoen gordetegia da. XV. mendetik aurrera erretaularen parte izan ohi da eliza askotan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Baeza_-_Convento_de_la_Encarnacion_06.jpg|Tabernakulu barroko bat Baezan (Espainia).
Fitxategi:Errenteriako eliza 014.jpg|Errenteriako elizako tabernakulua, Anbrosio Bengoetxearen lana (17. mendea).
Fitxategi:Hernani - Iglesia de San Juan Bautista 50.jpg|Irudiaren azpian Hernanikoa, hau ere Bengoetxearena.
Fitxategi:Darokhranitelnitsa, poss. by I.S. Schukin (18th c., GIM).jpg|Tabernakulu ortodoxo bat.
Fitxategi:Tafalla - Iglesia de Santa Maria, retablo mayor 18.JPG|Tafallako elizako erretaula nagusian, tabernakulua behean erdian ikusten ahal da.
Fitxategi:Donatello - Ciborium.jpg|Donatelloren tabernakulua, Vatkianoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Maria Bartola

**Maria Bartola** XVI. mendeko emakume azteka izan zen eta Mexikoko lehen historialaria izendatu zuten.

Moctezuma II.ak, konkistatzaile espainiarrak iritsi aurretik azteken inperioko erregea zenak, Cuitláhuac izeneko anaia izan zuen. Moctezuma II.ak Hernán Cortésen aurka borrokatu zuenean, Cuitláhuac bere oinordekoa bihurtu zen. Cuitláhuac hil zen borroka hasieran. Haren alaba, Maria Bartola, kristau bihurtuta, Tenochtitlan azteken hiriburuko Espainiako setioaren garaipen indartsuaren bidez bizi izan zen.

Bere bizipenen bidez, setio hau, batzuetan bataila-eremutik bertatik bertara, "bere garaiko historia bat idazten hasi zen". Zoritxarrez, bere idazkiak espainiarrek erre egin zituzten. Egun, Fernando de Alva Cortés Ixtlilxochitl historialariari esker, bere lanaren eta biografia ezagutzen dela esan daiteke.

## Erreferentziak
Maria Betaniakoa

**Maria Betaniakoa**, Marta eta Lazaroren arreba, Itun Berriko pertsonaia da. Maria Betanian bizi zen Jerusalem inguruetan. Bere etxean, Jesus hiru aldiz egon zen gutxienez.

Batzuk Maria Magdalenarekin nahasten dute, eta baita Lukasen Ebanjelioan aipatzen duten bekatore anonimoarekin, nahiz eta azkena egile askoren artean eztabaidatsua izatea.

## Bibliaren aipamenak 
Maria Betaniakoa Bibliaren hiru ataletan aipatzen da, beti Marta arreba batekin. Hiruetan Jesusengan maitasun handia erakusten du.
* Lukasen Ebanjelioa (Casiodoro de Reina , Cipriano de Valera (1909). ): Jesus Galilean predikatzen ari zenean, Marta etxean zegoela. Marta etxera konpondu eta afaria prestatzen ari zen; Maria, bestalde, "Jaunaren oinetara eseri eta bere hitza entzuten" ().

* Lazaroren berpizkundea, Joanen Ebanjelioan (Casiodoro de Reina , Cipriano de Valera (1909). ), Maria eta Marta aipatzen ditu.

* Berriro, Joanen Ebanjelioan agertzen da, Betaniako afarian. ()

## Kanpo estekak
Andrea Villarreal

**María Andrea Villarreal González** (Lampazos de Naranjo, Nuevo León, 1881eko urtarrilaren 20a - Monterrey, Nuevo León, 1963ko urtarrilaren 19a) mexikar kazetaria, idazlea eta iraultzailea izan zen. Antonio Ireneo Villarreal jeneral iraultzailearen arreba zen.

## Bizitza 
Lampazos de Naranjon jaio zen 1881eko urtarrilaren 20an. Gurasoak Próspero Villarreal Zuazua eta Ignacia González Cantú zituen. Bere anaia Antoniok erbestera lagundu zuen. Flores Magón anaien taldearekin bat egin zuen eta 1905eko otsailean Alderdi Liberalaren Antolamendu Batzarraren organoaren *Regeneración* egunkarian parte hartu zuen.

1906 eta 1907 bitartean Jiménezko, Viescako, Las Vacasko (gaur egungo Acuña) eta Palomaseko altxamendu armatuetan parte hartu zuen. Diaz erregimenaren aurka ez ezik, Ameriketako Estatu Batuen aurka ere egin zuen azken hauen konplizitateagatik. Missourin zegoela, bertako egunkari batek Andrea karikatura batean irudikatu zuen sastakai batekin AEBtako presidenteari mehatxu eginez.

1911n, El Pasoko (Texas) Mexikoko kontsulak Kanpo Arazoetako idazkariari bidalitako txosten batean Villarreal ikusarazi zuen Maderista taldeen aldarrikapenaren sinatzaile gisa eta San Antonio Magonistako idazkari gisa. Magonismoarekin hautsi zuen, Antonio anaiak bezala eta Maderisten kausara elkartu zen. San Antonio, Texasko La Prensarekin elkarlanean aritu zen. Iraultzaren garaipenarekin Mexikora itzuli eta ezkondu zen. Handik gutxira alargundu zen.

Bere jatorrietara itzuli zen, Lampazosera, eta gero Monterreyra. Literatura lehiaketa batean saria jaso zuen. Villarrealen arabera, idazki iraultzaileak egiteko erabilitako prensetako bi Estatuaren hiriburuan aurkitzen da, Ohioko Clevelandik ekarriak. Horietan inprimatu zituzten Birsorkuntza, Ahuizoteren semea eta Ahuizoteren biloba.

Monterreyn, Nuevo Leónen hil zen, 1963ko urtarrilaren 19an, 82 urte zituela.
Pikardiako Museoa

**Pikardia Museoa** () Amiensen kokaturiko museo bat da (Pikardia eskualdea, Frantzia).

Museoa XIX. mendean sortu zen Bigarren Inperio estiloko eraikin batean, bereziki horretarako eraiki zena (1855-1867) Bertako bildumak arkeologia, Erdi Aroa eta Arte Ederren ( Grekoa, José de Ribera, Frans Hals, Gustave Courbet, Pablo Picasso, Joan Miró...) sailetan banatuak daude

Arte egiptoarraren bildumak 400 pieza baino gehiago ditu, hauetatik 257 besterik ez direlarik erakusten. Albert Maignan bildumatik eta Estatuko depositutik datoz nagusik.

## Kanpo estekak 
* Pikardia museoaren ataria
Belvedere jauregia

**Belvedere jauregia** () Vienako (Austria) Prinz-Eugen-Strasse kaleko 27. Zenbakian kokaturiko jauregi multzo barroko bat da. Multzoa, hiriburuko jauregi barrokorik handienetarikoa, bi Belvedere jauregiek osatzen dute (Goikoak eta Behekoak), gaur egun museoak bilakaturik. Hirugarren jauregi bat ere badu, Schwarzenberg jauregia, gaur egun hotel bilakatua. Bi jauregi nagusiak alegoria ezberdinak irudikatzen dituzten hiru mailatan antolaturiko lorategi baten bidez daude lotuak

Belvedere jauregiek dituzten Museoak ondorengoak dira:
* Arte Barrokoaren museo austriarra
* Erdi Aroko museo austriarra
* Arte austriarraren galeria (*Österreichische Galerie Belvedere*).
Belvederen margo inperialen  bilduma nabarmen bat antzeman daiteke. Goiko solairuan  XIX eta XX. Mendeetako  galeria austriar bat du, Gustav Klimten Muxua artelana ikus daiteke bertan, besteak beste.

## Historia 
Jauregia 1714 eta 1723 urteen artean eraiki zuen Eugenio Savoiakoa printzeak, turkiarren garaipenaren ondoren. Belvedere jauregia Johann Lukas von Hildebrandtek diseinatu zuen. Eraikuntzaren ideia festak ospatzeko esparru bat egitea zen eta horrela, printzearen ospea handitu. Eugenio printzearen heriotzaren ondoren  Maria Teresa enperatrizak eskuratu zuen.

Estatu Austriarraren tratatuaren sinadura bertan egin zen 1955eko maiatzaren 15ean, honek Austriaren independentzia suposatu zuelarik Bigarren Mundu Gerra eta aliatuen okupazioaren ondoren

## Kanpo estekak
Alice Paul

**Alice Stokes Paul** (Mount Laurel, 1885eko urtarrilaren 11 – Moorestown, 1977ko uztailaren 9a) ekintzaile feminista estatubatuarra, Estatu Batuetako Konstituzioaren Hemeretzigarren Zuzenketa bultzatzeko kanpainaren liderra izan zen, emakumeen botoa legezko egiteko xedez.

Aktibismo britainiarrean trebatu zen, Emmeline Pankhurst eredutzat hartuz. Paul-ek muturreko neurri eta moldeekin bultzatzen zuen sufragismoaren borroka, Emakume Amerikarren Safragiorako Nazio-Elkartearen epelkeriatik urrun. Gainera, herriaren Konstituzioaren erreforma zuen helburu bakar bezala, estatuz estatu erreferendumak egin ordez. 1916ko elkartetik bota zen eta Emakumeen Alderdi Nazionala sortu zuen, eta bertan jarraitu zuen militatzen mende erdi baino gehiagoz.
Nicole-Reine Lepaute

**Nicole-Reine de la Briere Lepaute**, **Hartense Lepaute** edo **Hortense Lepaute** bezala ere ezaguna (1723ko urtarrilaren 5a - 1788ko abenduaren 6a) frantses astronomoa eta matematikaria izan zen. Halley kometaren buelta iragarri zuen eta Beziers-eko Akademia Zientifikoaren kide izan zen.

## Biografia 
Nicole-Reine Lepaute, Luxemburgoko palazioan jaio egin zen, Parisen kokatuta dago, Jean Etableren alaba bezala. Bere haurtzaroaren garaian, denbora gehiena Louise Élisabeth d'Orléansekin pasatu zuen. 1749an, Jean-André Lepauterekin ezkondu egin zen, hau erlojugile erreala zen, palazioaren erlojuak erreparatzen zituen Luis XV. garaian. Nicole Lepaute erloju bat funtzio astronomikoekin eraiki zuen bere emaztearekin. Erlojua Frantziako Zientzia akademian aurkeztu zuten 1753an, Jérôme Lalande aprobatu zuen eta hortik aurrera Lepaute Frantziako Zientzia Akedemian sartu egin zen.

Jérôme Lalande, Alexis Clairault matematikariarekin, gomendatu zioten kometa Halley-ren buelta kalkulatzea eta Jupiterren eta Saturnoren grabitatea kalkulatzea ere gomendatu zioten. Lan handia egin eta gero, Lepaute 1758an azaroan, bere lana entregatu zuen esanez kometa Halley 1759ko apirilaren 13an helduko zela. Bere kalkuloak ia zuzenak izan ziren, kometa justu hilabeta bat lehenago pasatu zen (1759ko martxoaren 13an). Clairault ez zuen bere lana aitortu baina, Jérôme Lalande bere lana aitortu zuen artikulu batean.

1759an, berriro Jérôme Lalande-rekin egin zuen lan, Venusen Igarotzearen urteurrena kalkulatzeko. Ez zen izan era pertsonalean erantsi zitzaion dokumentua baina 1761an, bera ezagutu egin zuten ohorezko kide bezala Béziers-eko Akademia Zientifikoan.

1762an, Lepaute kalkulatu zuen zenbat iraunduko zen 1764ko eklipse solarra. Artikulu bat idatzi zuen honen inguruan hitz egiten, eta esan zuen eklipsea 15 minutu iraun egin zuela Europa mailan.

Nicole 1788an hil egin zen, bere senarra baino hilabete batzuk lehenago.
Annie Besant

**Annie Wood Besant** (Londres, 1847ko urriaren 1a - Adyar, 1933ko irailaren 20a) britainiar idazle okultista izan zen. Kazetaria, feminista, iraultzailea, sozialista, eta Irlandaren askatasunaren aldeko buruzagi ekintzailea izan zen, Italiaren askatasunaren eta batasunaren aldekoa eta baita Indiarena ere. Indiako Kongresu Nazionalaren lehendakaria izan arte.

## Bizitza 
Ingalaterran jakintzak eta botanika ikasketak egin zituen eta filosofia eta letretako doktoregoa egin zuen Benaresko unibertsitatean (India).

1867. urtean Frank Besantekin ezkondu zen, elizgizon bat. 2 ume eduki zituen, baina Anniek zuen erlijioaren aurkako ikuspuntuaren handiagotzearen ondorioz, dibortziatu ziren.

1889.urtetik Helena Blavatsky-ren laguntzailea izan zen. *The secret doctrine* idatzaren zuzentzailea izan zen ere. 1903. urtean framazoneria mistoan sartu zen. Hausturaren eta William Judgeren egoztearen ondoren, Henry Olcotten heriotzaren ondoren gizarte Teosofikoaren lehendakari bihurtu zen.

1893tik azkenengo gaixotasuneraino, bere urteroko batzar ospetsuak eta hitzaldiak zuzendu zituen. Biltzar horiek okultismoko eta esoterismoko 330 liburuxka baino gehiagotan bilakatu ziren. Jiddu Khrishnamurti pentsalaria eta avatarraren heziketan parte hartu zuen.

1912an Marie Russak eta James Wedgwoodren ondoan Rosenkreutz Tenpluaren Ordena sortu zuen, sartaldeko esoterismoaren irakaskuntzan oinarrituta.

## Lan nabarmenenak 
* 1874: *The Political Status of Women*.
* 1878: *Marriage, As It Was, As It Is, And As It Should Be: A Plea For Reform*.
* 1877: *The Law Of Population*.
* 1885: *Autobiographical Sketches*.
* 1889: *Why I became a Theosophist*.
* 1893: *Annie Besant by Annie Wood Besant*
* 1898: *The ancient wisdom*
* 1901: *Thought forms*.
* 1905: *Bhagavad-gita* (traducción al inglés).
* 1908: *Introduction to yoga*
* 1908: *Australian lectures*.
* *Occult Chemistry*
* 1920: *The doctrine of the heart*.
* *Esoteric Christianity*
* 1922: *The future of Indian politics* (folleto). Adyar: Theosophical Publishing House
* 1917: *The case for India by Annie Wood Besant. The Presidential Address Delivered by Annie Besant at the Thirty-Second Indian National Congress held at Calcutta. 26 December 1917*.
* 1895: *The Devachanic Plane*. Londres: Theosophical Publishing House.
* 1911: *Man and his bodies*. Londres: Theosophical Publishing House.
* 1913: ''Man's life in this and other worlds*. Adyar: Theosophical Publishing House.
* 1907: *Study in consciousness. A contribution to the science of psychology*. Madrás: Theosophical Publishing House
* 1935: *Memory and Its Nature'', con Helena Blavatsky. Madrás: Theosophical Publishing House

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gemäldegalerie Alte Meister

thumb|Semper hegala, Zwinger jauregiko barrualdetik, Dresden
**Maisu Zaharren Margoen Galeria** (alemanieraz ***Gemäldegalerie Alte Meister***) Alemaniako Dresde hiriko Zwinger jauregian dagoen Semper hegalean kokaturiko pinakoteka da. Pinakotekak 700 margo inguru ditu Berpizkundetik Barrokorainoko 700 bat margo ditu, hauek Saxoniako Hauteslerriko Augusto II eta Augusto III.ak bildu zituzten XVIII. mendearen lehen erdialdean. 1746an Augusto III.ak Modenako dukearen ehun margo erosi zituen, galeriak Europa guztian oihartzuna izan zuelarik. 1753an Rafael Sanzinoren Madonna Sixtina gehitu zitzaion bildumari.

Gemäldegalerie Alte Meister Dresdeko Estatu Arte bildumen  oinarria da, Saxoniako Estatu Librearen jabetza.
[thumb|[Giorgione - *Venus lotan*.]]

## Artistak 
Pinakotekak berpizkundeko artista italiarren artelan nagusiak gordetzen ditu, hala nola, Rafael, Tiziano eta Giorgione. Manierismo eta Barrokoko beste arte lan batzuk ere baditu, baita Rembrandt eta bere jarraitzaileen XVII. Mendeetako herbereetako lanak eta Rubens, Jordaens eta Van Dycken lan flandiarrak ere. Alemaniarren  errepertorioa Cranachtarren 58 margoez osaturik dago, museo batean bildutako saga honen margo bilduma handiena osatzen dutelarik.

Italiarrak:
* Andrea Mantegna: *Familia Saindua*.
* Rafael: *Madonna sixtiarra*.
* Giorgione: *Venus lotan*.
* Correggio: Artzainen gurtza (*La Notte bezala ezagutua*).
* Tiziano: Zesarri Tributoa*, palmondoaren gizona, abanikodun emakumearen erretratua*.
* Veronés: Birjina eta Cuccina familia.
* Bernardo Bellotto: bereziki bere Dresdeko margoak.
* Canaletto: *Veneziako kanal nagusia*.
* Giovanni Battista Tiépolo: Santa Anaren begitazioa.
* Rosalba Carriera: *Barbarina Campani dantzaria*.

Holandarrak:
* Rembrandt: *Saskia van Uijlenburghen erretratua, Ganimedes arranoak bahitua.*
* Frans Hals: Gizonaren erretratua.
* Willem Claesz Heda: Mastusta pastel bodegoia.
* Vermeer: A*lcahueta*, Neskatxa gutuna irakurriz.

Alemaniarrak:
* Alberto Durero: Gazte baten erretratua.
* Caspar David Friedrich: Mendiko gurutzea*/Tetschereko erretaula*.
* Lucas Cranach zaharra: *Santa Katalinaren erretaula*.
* Hans Holbein gaztea: *Morette jaunaren erretratua*.

Flandiarrak:
* Jan van Eyck: *Amabirjina, san Miguel eta santa Katalinaren triptikoa*.
* Pedro Pablo Rubens: Basurdaren ehiza*, Mercurio y Argos*.
* Jacob Jordaens: Kristoren hurbilekoak hilobian.
* Anthony van Dyck: *Sileno mozkorra*.

Espainiarrak:
* El Greco: Itsuaren sendatzea.
* José de Ribera: *Diogenes*.
* Juan Bautista Maíno: Kristoren berpizkundea.
* Bartolomé Esteban Murillo: Amabirjina eta umea, Kordobako San Rodrigo.
* Diego Velázquez: *Juan Mateosen erretratua*.

Frantziarrak:
* Nicolas Poussin: *Floraren erreinua*.
* Antoine Watteau: Maitasun festa*.*

## Kanpo estekak 
* Wikimedia Commonsek **Gemäldegalerie Alte Meisterr**en multimedia galeria du.
* *Gemäldegalerie Alte Meister* ataria
Salanoia durrelli

***Salanoia durrelli*** Eupleridae familiako ugaztun bat da. Madagaskarren bakarrik bizi diren Carnivora txikiak dira. *Salanoia concolor* espeziea da bere ahaiderik gertukoena, eta generoan bi espezie horiek baino ez daude. Biak genetikoki antzekoak dira, baina morfologikoki ezberdinak; hori dela eta, bi espezie gisa sailkatu dira. Lehenengoa 2004an ikusi zen eta 2010ean espezie berritzat sailkatu zen. Lac Alaotran baino ez da bizi.

Haragijale txiki, arre-gorrixka da. Oin zabalak ditu eta hortz zabal eta sendoak. Bi espezimen baino ez dira pisatu, 600 eta 675 gramo artekoak. Ziurrenik krustazeo eta moluskuz elikatzen da.

## Kanpo estekak
Henni Forchhammer

**Henriette "Henni" Forchhammer**, **Margarete Forchhammer** izenarekin ere ezaguna (Aalborg, 1863ko martxoaren 8a - Frederiksberg, 1955eko maiatzaren 31) daniar hezitzailea eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea izan zen.
Mauro Urriza

**Luis Mauro Urriza Oteiza** (Aiegi, Nafarroa, 1963ko urriaren 12a - Aiegi, Nafarroa, 2014ko uztailaren 19a) nafar musikaria eta musikagilea izan zen.

## Bizitza 
Mauro Urriza Aiegin 1963ko urriaren 12an jaio zen Aiegin. Solfeoan, Eskusoinuan, Konposizioan, Orkestra-zuzendaritzan eta Abesbatza-zuzendaritzan goi-tituluduna zen Nafarroako eta Donostiako Goi Mailako Musika Kontserbatorioetatik.

Musika klasikoan ibilbide akademiko luzearen ondoren, jazz musikak erakarri zuen Mauro eta ikasteari ekin zion berriro: I. Salvadorrekin pianoa, M. Blanco eta G. Kleinekin konposizioa eta I. Askunzerekin harmonia.

*Mauro Urriza Jazz Group* musika taldearekin bi disko grabatu zituen: *Inconquistable* eta *Blues for Oteiza*.

2014ko uztailaren 19an hil zen, 50 urte zituela.

## Diskografia 
### Mauro Urriza Jazz Group 
* *Inconquistable* (2010)
* *Blues for Oteiza* (2014)

## Erreferentziak
Constantino Ardanatz

**Constantino Ardanatz Undabarrena** (Bilbo,  - Santander, 1873) bizkaitar politikari eta bide, ubide eta portuetako ingeniaria izan zen. Errepublikanoa, 1865ean diputatu eta 1869an ogasun ministro izendatu zuten Unión Liberalen gobernuan.
Neovulpavus washakius

***Neovulpavus washakius*** Carnivora ordeneko desagertutako ugaztun bat da. Ipar Amerikan bizi zen Eozenoan. Washakie A aztarnategi paleontologikoan aurkitu dira fosilak, Wyomingen. Fosil hauek Canidae familian sailkatu dira.

## Kanpo estekak
José María Laso

**José María Laso Prieto** (Bilbo,  - Oviedo, ) bizkaitar filosofo eta ekintzaile komunista izan zen. Antonio Gramsciren jarraitzailea, frankismo garaian askotan hartu zuten preso.
Amerikar lehoi

**Amerikar lehoia** edo **Ipar Amerikako haitzuloetako lehoia** (*Panthera leo atrox* edo *Panthera atrox*), Ipar Amerikan Pleistozenoan zehar bizi zian zen lehoi azpi-espezie bat izan zen. Analisi genetikoak erakutsi du Europako haitzuloetako lehoiaren ahaiderik gertukoena zela. Pleistozenoko megafaunaren parte zen, garai horretan bizi izan ziren tamaina handiko animalia multzoa. Ipar Amerikan aurkitutako fosil gehienak La Brean (Los Angeles) aurkitu dira.

Gaur egun Afrikan bizi diren lehoiak baino %25 handiagoa zen, ezagutzen den felinorik handienetako bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Tartiere

**José Tartiere Lenegre** (Bilbo,  - Llugones, ) asturiar enpresaburu eta ingeniari industriala izan zen. Santa Bárbara enpresa sortu zuen bolbora egiteko.
Luis Bulffi

**Avelino Luis Bulffi de Quintana** (Bilbo, 1867 &ndash; 1910eko hamarkada) bizkaitar mediku eta ekintzaile anarkista izan zen. Neomalthusianismoaren jarraitzailea, 1903an Ateneu Enciclopèdic Popular elkartea sortu zuen Bartzelonan.
Ursulus stehlini

***Ursulus stehlini*** Pleistozenoan bizi izan zen ugaztun bat izan zen. Carnivora ordenean eta Ursidae familian sailkatu da, beste hartza fosil batzuekin batera. Hungrian aurkitu dira desagertutako izaki honen fosilak. *Ursulus* generoa gaur egungo *Ursus* generoarne sinonimoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Egozkue

**Manuel Egozkue Cintrón** (Bilbo, 1855 &ndash; San Juan de Puerto Rico, 1906) bizkaitar enpresaburu eta politikaria izan zen. Unibertsitatea amaitu eta gero, Puerto Ricora joan zen non negozioak egin zituen. Hiriburuko alkatea izan zen Alderdi Errepublikanoaren zerrendetan.
Jorge Pérez

**Jorge Pérez** izan daiteke:

* Jorge Pérez Vento (1947-), boleibol jokalaria
* Jorge Pérez Salinas (1972-), igerilaria
* Jorge Pérez Sáenz (1975-), futbolaria
* Jorge Iván Pérez (1990-), futbolaria
Jorge Pérez Sáenz

**Jorge Pérez Sáenz** (Bilbo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ohia da, erdilari moduan aritzen zena. Erretiratu eta gero entrenatzaile bilakatu zen.

## Ibilbidea 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa www.athletic-club.eus
Élisabeth Chéron

**Élisabeth-Sophie Chéron** (Paris, 1648ko urriaren 3a - Paris, 1711ko irailaren 3a) jakintza alor anitzeko emakumea izan zen. Nahiz eta margolaria izateagatik ezagunagoa izan, beste diziplinetan ere nabarmendu zen grabatzaile, olerkari eta akademiko.
Domingo Altzola

**Domingo Altzola Konportaeta** (Arrasate, 1532-Guadalajara, ) gipuzkoar apaiz domingotarra izan zen. 1582an Gregorio XIII.ak Guadalajarako apezpiku izendatu zuen.
Fredegunda

**Fredegunda** ( eta ; Montdidier, Pikardia, 543 &ndash; Paris, 597) Neustriako erregina frankoa izan zen. Txilperiko I.aren hirugarren emaztea izan zen eta honen aurreko emazte Audoveraren eta Galsvintaren aurka konspiratu zuen.

## Erreferentziak
Isabella Cortese

thumb|250px|I secreti d'Isabella Cortese.

**Isabella Cortese** (fl. 1561) italiar alkimista eta idazle izan zen. Bere bizitza eta lanarengatik ezaguna den guztia alkimia da: 'Isabella Cortese andrearen sekretuak'.

Cortesek alkimia ikasi zuen hogeita hamar urtez, hala nola, Geber, Ramon Llull, eta Arnau de Vilanova alkimisten ezarritako lanak. Hala eta guztiz ere, bere lana nabarmenki baztertu zuen "mordoilo osoa, fabula eta errezeta eroz beteta, denbora eta dirua galtzen duzu soilik deitzen". Bere lana ikasten zuen baina "heriotza goiztiarraren aukera gehikuntza" irabazi ez zuela uste zuen. Bere prozesu propioek soilik sekretu alkimikoak agerian utzi zituela uste zuen. Ez da deus ere ezagutzen Cortese bere eleberriaz kanpo, espekulatu du, agian, 'Isabella Cortese andrearen sekretuak' tratatuaren egilea gizonezkoa izan zitekeela, emakumearen ustez emakumezkoen egileek salmentak handitu egingo lituzketen. Ezinezkoa da jakitea espekulazioa egiazkoa dela edo ez.

1561. urtean, Isabella Corteseren sekretuak edo '' I secreti della signora Isabella Cortese né quali si contengono cose minerali, medicinali, arteficiose e alchimiche, e molte de l'arte profumatoria, appartenenti a ogni gran Signora'' argitaratu zuten Venezian, alkimia zabalduz irakurle zabalagoetara. Medikuntza eta kosmetika erremedioak izan ziren, etxe bat nola exekutatzeko aholkuak, eta metal bihurtzeko urrezko eztabaida. Zenbait alderdi praktikotan, esate baterako, hortzetako pasta, kola, xaboia eta kosmetika praktikoak argitaratu zituen. Tratamendu batek kanfor finko, zilarbizi eta sufre konbinazio bat eskatzen du "medikuntza unibertsal" bat egiteko, kontuan, gorputz eta arimaren batasun metaforiko baten bidez. Beste batean galeper baten testikuluak, inurri baten hegal handiak, ekialdeko anbara, musketa, eta zaharraren eta estorax-ekin egindako olio baten nahasketa egiten du. Nahasketa hau zutitzearen disfuntzioaren ustezko tratamendua izan zen. Betiere jarraibide guztiak zehazki jarraitzen diren bitartean, liburuak bere sekretu guztiak erreklamatu egingo ditu irakurleak. Liburuaren arabera, naturaren zenbait atal ezezagun eta medikuntzan nola erabil daitezkeen erakusten du.

## Harrera 
Bere garaian, 'Isabella Cortese andrearen sekretuak' oso ezagunak ziren. Hogeita hamar edizio izan zituen 1561 eta 1677. urteetan, baita alemanezko itzulpenaren bi edizio ere. Honen arrakastaren zati bat Cortese bere irakurleei bere liburuaren sekretuak bere kabuz gordetzeaz arduratu ahal izango litzaieke. Bere irakurleei galdetu zien beren lantokiko alkimikatik urrun mantentzeko eta bere liburua bere sekretu guztiak ikasi zituztenean.
Margarita Lorenzo de Reizabal

**Margarita Lorenzo de Reizabal** (Bilbo, 1967) bizkaitar orkestra zuzendaria da. EHUn medikuntza ikasi baina musika arloan lan egin du. 2007 tik aurrera Musikeneko irakaslea da.
Luis Bayón

**Luis Bayón Herrera** (Bilbo,  - Buenos Aires, ) bizkaitar zinema zuzendari eta gidoilaria izan zen. Argentinan egin zuen bere ibilbide ia osoa.

## Filmografia 
### Zuzendaria 

* *Una cubana en España* (1951)
* *Con la música en el alma* (1951)
* *A La Habana me voy* (1951)
* *Buenos Aires a la vista* (1950)
* *El seductor* (1950)
* *Todo un héroe* (1949)
* *Fúlmine* (1949)
* *Maridos modernos* (1948)
* *Cuidado con las imitaciones* (1948)
* *Lucrecia Borgia* (1947)
* *Un marido ideal* (1947)
* *Tres millones... y el amor* (1946)
* *No salgas esta noche* (1946)
* *Un modelo de París* (1946)
* *La amada inmóvil* (1945)
* *Una mujer sin importancia* (1945)
* *La danza de la fortuna* (1944)
* *Los dos rivales* (1944)
* *La piel de zapa* (1943)
* *Pasión imposible* (1943)
* *La suerte llama tres veces* (1943)
* *La casa de los millones* (1942)
* *Secuestro sensacional!!!* (1942)
* *La novela de un joven pobre* (1942)
* *Peluquería de señoras* (1941)
* *Cándida millonaria* (1941)
* *Joven, viuda y estanciera* (1941)
* *El más infeliz del pueblo* (1941)
* *Mi fortuna por un nieto* (1940)
* *Los celos de Cándida* (1940)
* *El astro del tango* (1940)
* *Amor* (1940)
* *Cándida* (1939)
* *Entre el barro* (1939)
* *Mi suegra es una fiera* (1939)
* *Jettatore* (1938)

### Gidoilaria 

* *Una cubana en España* (1951)
* *Buenos Aires a la vista* (1950)
* *Una mujer sin importancia* (1945)
* *La danza de la fortuna* (1944)
* *Los dos rivales* (1944)
* *La casa de los millones* (1942)
* *Secuestro sensacional* (1942)
* *Peluquería de señoras* (1941)
* *Cándida millonaria* (1941)
* *Joven, viuda y estanciera* (1941)
* *El más infeliz del pueblo* (1941)
* *Mi fortuna por un nieto* (1940)
* *Los celos de Cándida* (1940)
* *El astro del tango* (1940)
* *Amor* (1940)
* *Cándida* (1939)
* *Entre el barro* (1939)
* *Jettatore* (1938)
* *El caballo del pueblo* (1935)
* *Noches de Buenos Aires* (1935)
* *Las luces de Buenos Aires* (1931)
Eider Cardeñosa

**Eider Cardeñosa Etxeberria** (Gasteiz, ) arabar karateka da, shinkyokushinkai modalitatean aritzen dena. Fitness Gasteiz taldeko kidea, hainbat txapelketan aritu da. Hainbat sari garrantzitsu irabazi ditu. 2016an Espainiako Txapelketa irabazi zuen eta 2017an Austriako Open-a Vienan. Gainera, hirugarrena geratu da Europako Karate Txapelketan bi urte jarraian, bai 2015ean, bai 2016an. Jarduera gidatuetako monitore gisa, abdominalak, cardio box-a eta body jump-a ematen ditu Fitness Gasteiz gimnasioan. Han ere entrenatzen du eta karate-irakasle gisa jarduten du.

Karate Fitness Eskolan hezia; kategoriatan praktikatzen du karate shinkyokushinkai.

Europako Txapelketan, 2020ko Urrezko Saria lortu zuen-55 kg emakumezkoetan, eta 2017ko Austriako Txapelketan (Viena). Brontzea izan zen Europako Shinkyokushinkai Txapelketa seniorrean, Tbilisin, 2016anGeorgian. XXXVI. Urrezkoa Espainiako Karate Txapelketa shinkyokushinkai modalitatean, 2016. Brontzea Europako Karate Txapelketan (22 urtez azpikoak), Polonia, 2015. Senior arinen zilarra, Espainiako Shinkyokushinkai Txapelketan, 2015.

## Palmaresa 
## Sariak eta aintzatespenak 
* 2017an Espirituaren saria, Austriako Openean (Vienan) izandako jardueragatik.
* 2015. eta 2016. urteetan Kroaziako Branko Bosniaren espiritu gehien izan duen lehiakidearen saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agnes Smedley

**Agnes Smedley** (1892ko otsailaren 23a - 1950eko maiatzaren 6a) estatubatuar kazetari, idazle eta feminista bat izan zen.

Denbora tarte luza bat egon zen Txinan non guda Zibila ikusi zuen. Bere bizitzan zehar argitaratu zituen *New York Call*, *Frankfurter Zeitung*, *Manchester Guardian*, *Modern Review*, *New Masses*, *Asia*, *New Republic*, edo *Nation-entzat.* 
Fitxategi:Agnes Smedley.jpg|Agnes Smedley, 1939

## Biografia 
1892-ean Osgood-en (Misuri) jaio zen . Txikia zenetik esker politikoarekin lotura izan zuen. Bere gurasoek zeukaten bizitza gogorraren lekukoa izan zen (bere aita meatzaria zen eta bere ama garbitzailea) eragin handia izan zuten Agnesengan.

Lehen mundu gerraren zehar aktibismoa egin zuen Indiaren independentziaren alde.Geroago Alemaniara bizitzera joan zen, non indiar komunista, Virendranath Chattopadhyaya ezagutu zuen , berarekin bizi izan zuen. Beraren ondoan parte hartu zuen hainbat ezkertiar kausetan.

## Lanak 
* *Daughter of Earth* (1929)
* *Chinese Destinies* (1933)
* ''China's Red Army Marches* (1934)
* *China Fights Back: An American Woman With the Eighth Route Army* (1938)
* *Battle Hymn of China* (1943)
* *The Great Road: The Life and Times of Chu Teh* (1956)

## Bibliografia 
* Chesler, Phyllis (2009) *Woman's Inhumanity to Woman*. Lawrence Hill Books.
* Gannon, James (2001). *Stealing Secrets, Telling Lies: How Spies and Codebreakers Helped Shape the Twentieth Century*. Potomac Books.
* Gioseffi, Daniela (2003). *Women on War: An International Anthology of Women's Writings from Antiquity to the Present*. Feminist Press at the City University of New York.
* Isaacs, Harold R. (1985). *Re-encounters in China: Notes of a Journey in a Time Capsule*. Routledge.
* MacKinnon, Janice R.; MacKinnon, Stephen R. (1988). *Agnes Smedley: The Life and Times of an American Radical. University of California Press.*
* Onofrio, Jan (1999). *Colorado Biographical Dictionary*. Somerset Publishers.
* Price, Ruth (2005). *The Lives of Agnes Smedley''. Oxford University Press.
Carmen López-Areal

**Carmen López-Areal** (Bilbo, ) bizkaitar gidoilaria eta zuzendaria da, zineman eta telebistan lan egin duena.

## Bizitza 
Ikus-entzunezko Komunikazioa ikasi zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean.

### Lan ibilbidea 
Errealizadore lanetan hasi zen Mediaset Españako autopromozio sailean. Zinemako, telebistako eta antzerkiko gidoilari lan egiten du. Hainbat proiektu zuzentzen eta ekoizten laguntzen du, irakaskuntzarekin uztartuz. Bere lana batez ere zinemako eta telebistako idazketan oinarritzen da.

## Gidoilari lanak zineman eta telebistan 
* *Terra alta* nobela lanaren gidoilaria, Javier Cercasen izen bereko polizia-eleberriaren egokitzapena. Secuoya studios para Movistar´+
* La chica invisible telesailaren sortzailea eta gidoiaren koordinatzailea. Disney+ kanalerako seriea
* *Reyes contra Santa* lanaren sortzaile eta gidoilaria. Morena Filmsek ekoitzitako film luzea.
* *La partitura secreta* telesailaren sortzaile eta gidoilaria. Telebistako seriea. Disney+
* *Siempre fui yo* telesailaren gidoilaria. Disney+
* BIAren sortzailea eta gidoilaria. The Walt Disney Company Latin America-ren, Non Stop-en eta Pegsa Group S.A.ren telesaila, Disney Channel Latinoamerikarako.
* *Soy* Luna telesailaren 2. eta 3. denboraldiak. The Walt Disney Company Latin America telesaila eta Pol-ka Producciones Disney Channel Latinoamerikarako.
* *Alex & Co*. Gidoilarien koordinatzailearen 1. eta 2. denboraldiak. Telebistako seriea. The Walt Disney Company Italia.
* *Somos cómplices*. Linze tv-ren seriea. Antena 3rako.
* *La voz dormida*, Benito Zambranok zuzendutako film luzea (2011n estreinatua). Dulce Chacónen izen bereko eleberrian oinarrituta dago.
* *Rocio, casi madre*. Canal Sur telebista-seriea.
* *SMS* Globomediaren eguneroko seriea La Sexta katerako.
* *Pecado original*. Erredaktorea, gidoilaria eta erreportaria. Telecinco.
* Hiru emakume Film luzea Columbia Pictures Espainiarako
* *Samy y yo* (Espainian, *Un tipo corriente*), Eduardo Milewiczen film luzea, *Ricardo Darin* *eta* Angie Cepedarekin. 2002an estreinatua.
* *No todo es sexo*. SUNDANCE/SGAEk hautatutako film luzea, Malagako gidoilarien laborategirako.
* *Jara*. Manuel Estudilloren film luzea. Olivia Molina eta Sergio Peris-Menchetarekin. 2000ko estreinaldia
* *Periodistas*. Globomediako telesaila Telecinco katerako
* *Cambalache*. Espainiako Kultura Ministerioak (ICAA) diruz lagundutako film luzeen gidoia.

## Filmografia 
### Zuzendari 

* *Soy Luna*
* *Alex & friends*
* *Alex & co*
* *Somos cómplices*
* *La voz dormida*
* *Rocío, casi madre*
* *Una de abuelos*
* *SMS*
* *Pecado original*
* *Tres mujeres*
* *Samy y yo*
* *No todo es sexo*
* *Jara*
* *Periodistas*
* *Cambalache*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agurtzane Villate

**Agurtzane Villate Ruiz de Gordejuela** (Gasteiz, 1969) arabar ilustratzailea da. Leioako Arte Ederretako fakultatean ikasi eta gero, liburuak, koadroak eta ipuinak diseinatu, margotu eta ilustratu ditu.
[thumb|258x258px|*Pupuan trapua*, [Xabier Olaso. Azala: Agurtzane Villate (Pamiela, 2005)]]
Ana Martínez de Aguilar

**Ana Martínez de Aguilar** (Donostia, 1965) gipuzkoar arte-historialaria da. Madrilgo Complutense Unibertsitatean ikasi eta gero, hainbat museotan lan egin du. 2004 eta 2007 artean Sofia Erregina Museoaren zuzendari nagusia izan zen.
Faustina Bordoni

**Faustina Bordoni** (Venezia, 1697ko azaroaren 11 &ndash; Venezia, 1781ko azaroaren 4a) italiar mezzosopranoa izan zen, XVIII. mendeko emakume kantaririk handienetakotzat hartua.
Antiquarium

[thumb|[Municheko Residenzeko Antiquariuma ]]

**Antiquariuma** antzinateko gauzak jasotzera bideraturiko museo edo jauregi bateko aretoa da, edo baita ere helburu hau duen museo zehatz bati  ere deitu dakioke.

Horren adibide izan daitezke Sevillako Antiquariuma edo Alcalá de Henaresko harresietako Atiquariuma. Hitza latinezko antiquarius hitzetik dator «antzinatekoaren zalea ».

Antiquarium famatuenetarikoa Municheko Residenza da, Bavierako antzinako erregeen jauregia. Freskoz eta kandelieriz dekoraturiko areto hau antzinateko objektuen bilduma garrantzitsu bat du, bereziki busto eta estatua klasikoei dagokienez.

## Kanpo estekak
Arantza Sestayo

**Arantza Sestayo** (Donostia, 1964) gipuzkoar margolari eta ilustratzailea da, marrazki gotiko eta sentsualak egiten dituena.

## Lanak 
* *The Art of Arantza* (2005)
* *Duende*
* *Besos Malditos* (2010)
* *Vampiros, El Mundo de las Sombras Ilustrado* (2010)
* *Spectrum, The Best in Contemporary Fantastic Art* (2012-2017)
* *A Game of Thrones: The 20th Anniversary Illustrated Edition* (2016)

erdian|thumb|400x400px|Arantza Sestayo ilustratzailearen erakusketa Donostiako Udal Liburutegi Nagusian (2011).

## Kanpo estekak
Maria Untzetabarrenetxea

**Maria Untzetabarrenetxea Olazar** (Bilbo, 1964) arabar farmazialari eta enpresaburua da. 1992an María D'uol enpresa sortu zuen. Arabako Unibertsitate Ospitalearen laguntzarekin produktu dermatologikoak sortu ditu gaixo onkologikoentzat.
San Nicola in Carcere

**San Nicola in Carcere** VI. mendean San Nikolas Barikoari eskainitako Erromako basilika da. Sant'Angelo *rionean* kokaturik dago.

## Historia 
Leku honetan eraikitako lehen eliza VI. mende ingurukoa zen. Sarreratik gertu, bestetik, X. mendeko idazkuna irakur daiteke. Dena dela, eliza honi eginiko lehenengo erreferentzia 1128koa da: fatxadan plaka bat da.

Aurretik, toki berean, Erromatar Errepublika garaiko Forum Holitoriumaren erorkinak zeuden eta jainko desberdinei eskainitako tenpluak: Junon, Spes eta Jano; tenplu hauek ondoren espetxe moduan erabili ziren eta hortik elizaren "in Carcere" izendapena ("espetxean"). Geroago, tradizioa beste espetxe batekin nahastu zen zeren eta XIV. mendetik aurrera jendeak Tullianoren espetxearekin lotzen zuen baina hor Bizantzio garaikoa zen eta eliza horrekinez zuen loturarik.

San Nikolas Barikoari egin zen elizaren eskaintza inguruan bizi zen talde greziarrarekin justifikatzen da. Komunitate horrek santu horri debozio handia zion. XI. mendean Petrus Leoniren eliza bezala ezagutzen zen; jatorri juduaren familia horrek Martzeloren antzokia gotorleku bezala moldatu zuen.

## Arkitektura 
Oraindik gaur egun erromatarren garaiko arkitekturaren elementu batzuk gordetzen dira. Handiena kanpoko horman ikusten diren zutabeak ditugu, batzuk K. a. III. mendeakoak, alboko orma batean, eta beste batzuk, fatxadan, K. a. II. mendeakoak; azken hauek Juno Sospita tenpluaren elementuak ziren. Fatxada X. mendekoa da eta 1599an Giacomo della Portak fatxada berreraiki egin zuen. Lan horietan Erdi Aroko kanpandorrea zen; kanpandorrea XIX. mendean konpondu zen. Elizaren kriptan, publikoari irekita, Juno Sospita tenpluaren beste aztarnak ikus daitezke, esaterako bere Sancta sanctorum.

Eliza barruan bi ama birjinei zuzendutako kultua dago: bata Ponpeiako Madona eta, bestea, Mexikoko Guadalupeko Andra Maria. Azken honen kaperan 1773an Mexikotik bidalitako margolana erakusten da. Aldare nagusian martiri desberdinen erlikiak gordetzen dituen basaltoko ontzi handi bat dago.

## Galeria 

San_Nicola_in_Carcere_front.jpg|Eliza eta kanpandegia kanpotik ikusita.
Roma-sannicolaincarcere01.jpg|Kanpandegia.
San Nicola in Carcere (Rome) - interno.jpg|Barrualdea.
Temple of Spes.jpg|Eliza albo batetik ikusita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Elizaren barrualdeko panoramika.
* :Basilikari buruzko informazioa eta argazkiak.
George erregearen uhartea (Antartika)

**George erregearen uhartea**, Argentinan **Maiatzaren 25a uhartea** eta Errusian **Waterloo uhartea** izenekin ezaguna, Antartikako Hego Shetlandak uhartediko handiena da. Fildes itsasarte estuak Nelson uhartetik bereizten du, hego-mendebaldean.

3 badia handi ditu: Maxwell badia (Fildes edo Guardia Nazionala), Admiralty badia (edo Lasserre) eta George erregea badia (edo maiatzaren 25a). Uhartearen mendebaldean Fildes penintsula dago, non Harresi Handia (Txina), Escudero eta Frei (Txile), Bellingshausen (Errusia) eta Artigas (Uruguay) baseak daude. Gainazalaren %90 baino gehiago izotza da. 95 kilometro luze eta 25 zabal neurtzen ditu eta 705 metroko altuera du.

## Kanpo estekak 
* The SCAR King George Island GIS Project Uhartearen mapa interaktiboa eskaintzen du.
* Biodiversity at Ardley Island George erregearen uhartearen inguruko leku txikia, babestutako gune berezia.
* Report From Antarctica: Countries Maneuver for Potential Future Land Grab
Kuda-Pacu

**Kuda-Pacu**, (Indonesieraz: Kuda Pacu), Indonesiako bertako zaldi arraza bat da . Bere tamaina zein ezaugarriengatik  zaldi tamainako arrazen sailkapen taldean sartzen da. Bere jatorrian bertako ponien eta europar odol garbiko zaldien arteko nahasketa dago.

## Etimologia 
Kuda pacuren esanahia "lasterketarako zaldia" da.

## Arrazaren historia 
Zaldi arraza hau garatzeko bertako Sandalwood poniak Thoroughbred edo ingeles odol garbiko zaldiekin gurutzatu zituzten, beti lasterketarako abere mota bat bilatuz.

## Ezaugarriak 
## Kanpo estekak
Burgosko odolki

**Burgosko odolkia** haragirik gabeko hestebete bat da, txerriaren odolez eta arrozez egiten dutena. Burgosko gastronomian ohikoa da.

## Ikus gainera 
* Artziniegako odolki

## Kanpo estekak
Burruntzi-pintxo

**Burruntzi-pintxoa** edo **txitxi-burruntzia** txerri-haragi zatiak piperrauts, baratxuri, oregano eta abarrekin maneatuz eta ziri batean sartuz egiten den pintxoa da. Kebabaren espainiar aldaera da, non  diote.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juliana zopa

**Juliana zopa** saldari zerrenda finetan ebakitako azenarioa, apioa, porrua, eta abar gehituz egiten den zopa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aingeru-adats

**Aingeru-adatsa** (,  ahoskatua) edo **zirikilotea** zirikilote izeneko kuia ­barietatearekin eta azukrearekin egiten den gozoa da, pastelgintzako betegarri gisa erabiltzen dena. Mallorcan jatorria du, non ensaimadak egiteko erabiltzen duten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carquinyoli

**Carquinyolia** () arbendolak zuritu, txigortu, txikitu eta azukre urtuarekin nahasiz egiten den pasta da. Okzitanian eta Katalunian jatorria du, non eskualde bakoitzak bere aldaera duen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ogi-txigorki

**Ogi-txigorkia** edo **ogi­pusketa txigortua** hirugiharrarekin batera, edo hutsik, oliotan edo gantzetan frijitutako ogi­zatia da, zopari edo pureari nahasteko balio duena. Entsaladetan ere tipikoak dira, adibidez Cesar entsaladan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saltsa arrosa

**Saltsa arrosa** maionesarekin eta tomate saltsarekin egiten den saltsa da. Ketchupa, brandya, esne-­krema eta beste osagarri asko ere izan ditzake, eta itsaski­-koktelari, entsaladari edo arrain frijituari, eta abarri laguntzeko erabiltzen da. Badaude britainiar jatorria duena esaten dutenak, baina aspalditik egiten dute antzeko prestaketak..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txapata

**Txapata** () azal lodia, albeolo handiko mami ilun
samarra eta, orea hartzitzen denbora gehiagoan uzten delako, zapore eta usain bortitzagoak dituen ogia da. Arnaldo Cavallari italiarrak 1982an asmatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elisenda Paluzie

**Elisenda Paluzie i Hernández** (Bartzelona, 1969ko urriaren 13a) kataluniar ekonomialari eta ekintzaile politiko bat da. 2018ko martxotik Assemblea Nacional Catalana (ANC) erakundearen lehendakaria da, Jordi Sànchez lehendakaria eta preso politikoa ordezkatuz.

2001. urtez geroztik Bartzelonako Unibertsitatean Ekonomia irakaslea izan da, bai eta unibertsitate horretako Ekonomia Analisi eta Gizarte Zientzietako Zentroaren zuzendaria ere. Yale Unibertsitatean Nazioarteko Ekonomian eta Ekonomia Garapenean masterduna (1996), eta Bartzelonako Unibertsitatean Ekonomian doktoretzaduna (1999).
Boreosphenida

**Boreosphenida** ugaztun klado bat da. Bere barruan Theria guztiak eta Theriatik beste edozein gaur egungo ugaztun taldetik gertuen dauden taxoi fosilak sailkatzen dira. Euren haginen ezaugarriengatik bereizten dira. Ipar hemisferioan sortu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Smith uhartea (Antartika)

**Smith uhartea** Antartikako Hego Shetlandak uhartediko uharte bat da. Uhartediko mendebaldeko muturrean dago, eta Low uhartetik 25 kilometro iparraldera dago, eta Snow uhartetik hego-mendebaldera 35 km inguruan. Deception uhartea 72 km-ra dago ekialdean, eta Antartikako penintsula 140 km-ra inguru.

29 kilometroko luzera eta 8 kilometroko zabalera duen elurrez estalitako tontorretako uharte menditsua da eta forma zorrotza eta luzea du, 206 km²-ko azalera eta 2042 metroko altuera maximoa. 83 kilometroko kostaldea du. Bere hego-mendebaldea James lurmuturra da.

William Smith ingeles kapitainaren omenez du izena, 1819an uhartediaren aurkikuntza jakinarazi zuen lehenengoa.

## Mapa 
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. 

## Kanpo estekak