open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gorostiola baserria

**Gorostiola** baserri barrokoa da, Aiako Laurgain auzoan  (Gipuzkoa). 2006ko urtarrilaren 10n, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak 
Gorostiola baserria Pagoetako Parke Naturalean kokatuta dago, hegi baten gainean.
Aiako kaskotik gertu dago, eta sarrera handik dauka.

Oinplano karratuko eraikina da, 17 m x 17 m, harri-hormazko 0,80 lodierako horma perimetralak
ditu, harlanduzko eskantzuekin; bi solairu eta ganbara ditu, eta lau isurkiko estalkia. Aia Goiko erdigunearen iparraldean dago, aldapa handiko kordal baten goialdean. Hegoalderantz begira dagoen fatxada nagusiaren erdiko ardatzean atalondoa aurkituko dugu.

Bertara sartzeko, dobela motzeko puntu-erdiko arku bat igaroko dugu. Bi aldeetara, harlanduz inguratutako bi leiho-bao daude. Ganbaran, estalkipean, hiru leiho txiki daude. Lurra aldapatsua denez, fatxada hau txikia da, eta bertan armarria nabarmentzen da.
[thumb|300px|ezkerrera|Baserriaren armarria. Bertan [basurdea eta bi itsas-lamin ageri dira]]
Armarri hori, arkuaren, honen eskuinean dagoen harlanduz inguratutako leiho baten, eta leiho horren ezkerrean dauden bi leiho-baoren gainean dago. Leiho-bao horiek etxebizitzaren zatian daude. Lehen solairuan, harlanduz inguratutako hiru leiho-bao daude, eta ganbaran, beste hiru leiho, hauek ere harlanduz inguratuak. Leiho hauek, baserriaren hormetan baserria eraiki ondoren egindako leiho bakarrak dira. Mendebaldeko fatxadan oso bao gutxi daude. Bertan aurkituko ditugu bi orriko atea duen sarrera ateburuduna eta irteera. Bere ezkerrean, itsututa dagoen harlanduz inguratutako beste ate ateburuduna dago. Lehen solairuan, harlanduz inguratutako leiho bakarra dago; eta ganbaran, estalkipean, leiho txiki bat. Horiek dira fatxada honen bao bakarrak. Iparraldeko fatxadaren beheko solairuan, harlanduz inguratutako hiru gezileiho daude. Lehen solairuan berriz, harlanduz inguratutako hiru leiho, eta ganbaran lau leiho, hauek ere harlanduz inguratuak.

Beheko solairuaren barruan, korridore ireki bat, ekialdeko sarreratik mendebaldekoraino doana. Solairu honetan, harrizko oinarriak dituzten pieza bakarreko lau zutabe daude. Bertan, solairuaren solibak ikus daitezke. Solairu horretan sartzean, ekialdean gelak eta logelak daude. Bertan ere, lehen solairuko solibak simetrikoak dira. Ganbarak egitura erabat simetrikoa du, pieza bakarreko lau zutabetan oinarritua; bertan, estalkia eusten duten habe eta besoak, enara-buztanekin eta aho-zirikako mihiztadurekin lotzen dira. Egiturak, arotzeria-markak ditu.

## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Aizpitarte baserria

thumb|360 px| Baserriaren ikuspegia
**Aizpitarte** baserri barrokoa da, Aian kokatua (Gipuzkoa), XVIII. mendekoa.

2006ko urtarrilaren 10n, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak 
Eraikina, harri-hormaz egindako oinplano angeluzuzeneko baserria, Kurpidea bailaran dago,
aldapa handiko gune batean. Bi solairu, ganbara eta sotoa ditu. Estalkia hiru isurkikoa da.

Hego-mendebaldera begira dagoen fatxada nagusiaren beheko solairuan, etxebizitzara sartzeko bi orriko ateak dituzten bi sarbide ditu, bai eta beste sarbide txikiago bat ere. Alde honetan hiru leiho tartekatu daude.

Lehen solairuan, estalkipean, lau leiho erregular azaltzen dira. Ipar-mendebaldeko fatxada oso behea da lurzoruaren aldaparen ondorioz. Bertan, zurezko bi orri dituen harlanduz inguratutako atea dago.

Atearen gainean, eta fatxadaren neurria kontuan hartuta, armarri handia aurkituko dugu. Aipatutako guztiaz gain, fatxada honetan bi leiho txiki daude. Ipar-ekialdeko fatxadako beheko solairuan ate bat dago. Fatxada horretan ere bost leiho daude, bi beheko solairuan eta hiru estalkipean. Alde honetan ere itsututako atari zahar bat agertzen da. Hego-ekialdeko fatxada, lurzoruaren aldaparen ondorioz, oso garaia da. Alde horretako beheko solairuan, sotorako sarrera eta bost leiho-bao diferente daude; lehen solairuan berriz, lau leiho.
thumb|280 px|ezkerrera|Baserriaren armarria
Fatxada honetako bao guztiak harlanduz inguratuak daude.

Eraikinak oso oinplano erregularra du, eta haritzezko sei ardatz-zutabe ditu. Zutabeak, eraikinaren egitura jarri eta mihiztatzen den harrizko zapata-oinarrien gainean daude. Beheko solairutik hasi eta ganbarara heltzen diren habeak eusteko besoak ditu. Ganbaran, zutabeez gain, estalkia eusteko petralen gainean beste hainbat zutabe partzial daude. Egiturak, arotzeriako arte-markak ditu.

## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Lan hitzarmen kolektibo

**Lan hitzarmen kolektiboa**, batzuetan **lan kontratu kolektiboa** edo **lan konbenio kolektiboa**, sindikatu bat edo talde
bat eta enplegatzaile bat/askoren (edo enplegatzaileen taldeko ordezkari bat ) arteko sinadura edo hitzarmena da. Sindikaturik ezean, hitzarmen hau lor dezakete era berean langileek eurek aukeratu eta baimendutako beren ordezkariak, legediaren arabera.

thumb|Beharginen manifestazioa, beren enpresaren hitzarmen kolektiboaren negoziazioa aldarrikatuz.

Lan hitzarmenak lan-harremana arautzen du ( soldatak, lan-jarduna, atsedenak, oporrak, baimenak, lan-baldintzak, gaitasun profesionala, kaleratze neurriak, kategoria edo maila profesionalen definizioa...) baita sindikatu eta ugazaben arteko harremanen arautzea ere. Lortzen den hitzarmena arloko (lantegi edo jarduera) langile guztiei aplikatzen zaie, hauek hitzarmena adostu duen sindikatuan/etan afiliatuta egon edo ez.

Bestalde, estatu bakoitzaren legediaren araberako baldin bada ere, lan hitzarmena ogibide edo jarduera bati dagokionean, bere aplikazioa jarduera hori
aurrera ateratzen duten lantegi guztietan egongo da indarrean, nahiz lantegi horietako langileak agian ez egon hitzarmeneko sindikatu sinatzaileetan afiliatuta. Hitzarmenaren baldintzak gutxienekotzat hartzen dira. Edozein langileren kontratuak hobetu litzake baldintzok (soldata gehiago, atseden gehiago...) baina inola ere ezin daitezke hitzarmenean hitzartutako baldintzak baina eskasagoak izan. Hau dela eta, zenbait legeditan lan hitzarmenak beren tratamenduan aplikazio orokorreko arau juridikotzat hartuak dira. Lan hitzarmen kolektiboa “negoziazio kolektibo” deitzen den prozesu baten ondorioa izaten da.

## Aplikazio esparruak 
Hitzarmen kolektiboak ondoren datozen esparruen barnean aplikagarriak izaten dira:

***Lurraldea**: Esparru hau azaltzen digu non aplika daiteke hitzarmena, hala nola, estatua, autonomia, probintzia y tokikoa (enpresa)
***Funtzio**: Bertan esaten du zer lan sektoreri dagokion hitzarmena, adibidez metala, ostalaritza, irakaskuntza…
***Langilea**: Esparru hau esaten du zer langileri aplikatuko zaien hitzarmen kolektiboa. Bestalde esparru honen barnean bi mota daude, alde batetik enpresa baten langile guztientzat aplikagarria izaten dena eta bestalde, lanbide-talde zehatz batentzako soilik dena, azken honi franja hitzarmena deritzo.
***Denbora**: Hitzarmen batek iraupen bat zehazten du, hauxe lengileen eta enpresaburuen arteko ordezkariek zehazten dute hitzarmenaren barnean, urte batekoa izan daiteke, bi urtekoa, etab.

## Ikus, gainera 
* Negoziazio kolektiboa

## Kanpo estekak
Muruetagane

**Muruetagane** Gautegiz-Arteagako auzoa eta mendatea da, herriko kanpoaldean kokatutakoa. Gautegiz-Arteagatik eta Ibarrangelutik abiatuta hiru bide daude auzora ailegatzeko, BI-3223, BI-2237 eta BI-2238 errepideak. 2007. urteaan Bizkaiko foru aldundiak proiektu bat aurkeztu zuen, errepideak bat egiten duten tokian, biribilgune bat eraiki eta bidegurutze arriskutsua kentzeko. Lanak 2008. urtean burutu ziren.

## Ondarea 
* San Antolin baseliza, itsasoaren mailatik 160 metrora dago. Nabe bakarreko eraikin laukizuzenak osatzen du. Ezaugarririk nabarmenena sarrera da, atea, erdi-puntuko arkuduna, eraikinaren hegoaldeko fatxadan dago. Baselizaren sorrera ezezaguna den arren, 1949. urtean eraikina erabat birmoldatu zen, gaur egungo itxura izan arte.
* Antoliñako koba, aztarnategi prehistorikoarekin.

## Inguru naturala 
Auzoaren ondoan "Baratze" izeneko baserri-eskola dago.

## Ikus, gainera 
* Gautegiz Arteaga

## Kanpo estekak
Tremoia

**Tremoia** Gautegiz-Arteagako auzoa da, herriko kanpoaldean kokatutakoa. Auzoa Ibarrangeluko udalerriaren hegoaldean dago, bertara heltzeko Muruetagane eta Ibarrangelu bitarteko errepidearen ondoko bide bat hartu behar da.

Auzoaren ondoan 402 metroko Burretxagane eta 384 metroko Armendua mendiak kokatzen dira.

## Ikus, gainera 
* Gautegiz Arteaga

## Kanpo estekak
Asier Riesgo

**Asier Riesgo Unamuno** (Deba, 1983ko urriaren 6a-) futbolari gipuzkoarra da, atezain postuan dabilena. Euskal Herriko selekzioaren aldekoa da.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Jokalariaren profila Errealeko webgunean
Raymond Chandler

**Raymond Thornton Chandler** (Chicago, 1888ko uztailaren 23a - 1959ko martxoaren 26a, La Jolla, Kalifornia), AEBetako idazlea izan zen.

Nahiz eta estatubatuarra izan jaiotzez, Ingalaterrara eraman zuten txikitan, gurasoak dibortziatu eta gero. 1907an britaniar nazionalitatea hartu zuen. Kazetari moduan lan egin zuen *London Daily Express* eta *Bristol Western Gazette* agerkarietan (1908-1912).

Lehen Mundu Gerran borrokatu eta gero, AEBetara itzuli zen, Kalifornian bizi zelarik bere bizitza osoan.
Cissy Bowenekin ezkondu zen eta hogeita hamar urte egon ziren elkarrekin, emaztea hil arte 1954an. Ez zuten seme-alabarik. Emaztearen heriotzak depresioetara eta alkoholera eraman zuen eta bi aldiz saiatu zen bere burua hiltzen.

45 urterekin, idazteari ekin zion buru-belarri. Bere estiloa zaindu eta landua zen, baita ironiko eta zinikoa ere. Berak eman zion eleberri beltzari ordu arte ez zuen duintasun literarioa.

Bere liburuetako pertsonaia nagusia Philip Marlowe detektibea da.

## Bibliografia 
* *The Big Sleep* (1939)
* *Farewell, My Lovely* (1940)
* *The High Window* (1942)
* *The Lady in the Lake* (1943)
* *Five Murderers* (1944)
* *Trouble Is My Business* (1950)
* *The Little Sister* (1949)
* *The Simple Art of Murder* (1950)
* *The Long Goodbye* (1953)
* *Pick-Up On Noon Street* (1953)
* *Playback* (1958)
* *Poodle Springs* (1959)
* *Killer in the Rain* (1964)
* *The Smell of Fear* (1965)
* *The Notebooks of Raymond Chandler* (1976)
* *Selected Letters of Raymond Chandler* (1981)
* *Raymond Chandler: Stories and Early Novels* (1995)

### Euskaraz 
* Ez adiorik (*The Long Goodbye* ) (1991). Igela argitaletxea. Itzultzailea: Xabier Olarra.
* Betiko loa (*The Big Sleep* ) (1995). Igela argitaletxea. Itzultzailea: Iñaki Ibañez.
* Hiltzailea euripean (*Killer in the Rain*) (1995). Erein argitaletxe. Itzultzailea: Javi Cillero.

## Ikus, gainera 
* Literatura amerikarra
* Ingelesezko literatura
Orueta (Gautegiz-Arteaga)

**Orueta** Gautegiz-Arteagako auzoa da, herriko kanpoaldean kokatutakoa.

## Inguru naturala 
Hegaztiak hurbilagotik ikertzeko asmoarekin Eusko Jaurlaritzako ingurumen sailak, hiru aintzira egokituko ditu Urdaibain, horietako bat Oruetako auzoan. Aintzirak, antzinako polder batzuk eraberrituta sortuko dira.

Aintzirak, 6,7 hektareako azalera izango du eta ur gezaz estalita egongo da. Hiru aintziren eraikuntzarako 260.000 euro beharko dira.

## Ikus, gainera 
* Gautegiz Arteaga

## Kanpo estekak
Denbora-gezi

thumb|right|ordu aldaketa bati buruzko iragarkia**Denbora gezia** denboraren iragate norantzaren berri ematen digun kontzeptua dugu. Denbora geziak denbora iraganetik etorkizunera doala adierazteko erabiltzen da jario norantza hori aldagaitza delarik, bide batez denbora ardatza iragan aldagaitzetik hasi oraina zeharkatu eta etorkizun ezezagunera dihoa, gezi batek hasiera eta bukaera duen bezala. Kontzeptu antisimetrikoa da, hau da oraina denbora jatorria bada orainaren alde banatan portaera kontrajarriak antzeman litezke, iragana aldagaitza da eta etorkizuna berriz moldagarria.

Denbora gezi kontzeptua lau dimentsiotako espazioan ere erabilia da, kasu honetan geziak konfigurazio anitz har dezake baita bere norantza aldatu ere, hiru dimentsiotako bektorearen generalizazioa genuke, hau da hiper-bektore bat.

## Kanpo estekak
Albox

**Albox** Almeriako udalerria da. 2006an 11.000 biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Almeriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Albox - Alboxko Udalaren webgune ofiziala
*  Albox - Almeriako Probintzia Aldundiaren webgunea
Mallacán

**Mallacán** 1992 urtean sortutako Aragoiko rock musika taldea da, aragoieraz abestiak egiten dituena. Bere lehen grabaketa cassettean argitaratutako maketa bat izan zen, *"Entalto a reboluzión!"* (Gora iraultza!) 1995. urtean eta ordutik 3 diska argitaratu ditu: ''"Luen d'o paradiso"* (Paradisutik urrun) 1999. urtean, *"Chera chera!"* (Sugarra sugarra!, Aragoiko piriniotan erabilitako adierazpena etxeko sua zuzpertzeko) 2002. urtean eta *"País zierzo"'' (Ziertzo lurraldea, Aragoiri egokitua) 2005. urtean.

Mallacán taldearen musika rock, folk, ska eta reggae musiten bateraketa bat da.

## Partaideak eta instrumentuak 
Nahiz eta taldearen ibilbidean zehar aldaketa asko izan duen taldeak, gaur egun, taldea zazpi partaidek osatzen dute:

•	Fernando: ahots nagusia eta gitarra
 
•	Arturo: bateria

•	Sito: gitarrak

•	Mario: baxua

•	Eduardo: tronpeta eta perkusioak

•	Alex: tronboia, perkusioa eta ahotsak

•	Jandro: Aragoiko gaita (gaita de boto Aragonesa), teklatuak, akordeoia eta Aragoiko dultzaina.

Aragoiko instrumentu tipikoen erabilerarengatik desberdintzen da, gaita de boto eta dultzaina besteak beste.

## Diskografia 
•	Entalto a reboluzión! (1995)
Bere lehen maketa. 1995 urteko urrian agertzen da eta Huesca-ko Jai-Alai aretoan zuzenean grabaturiko 9 abestik osatzen dute. Cassettea lagunduz orrialde batean abestien itzulpenak zuten gaztelerara.

•	Luen d'o paradiso (1999)
Lehen diska 1999 urtean agertzen da. Hamabi abesti ditu non inmigrazioa, emakumea, ekologia eta Aragoiko hizkuntzaren defentsa jorratzen diren batik bat. Diskaren azkena bestia Negu Gorriak taldearen Gora Herriak abestiaren bertsio bat da euskaraz abestua.

•	Chera, chera! (2002)
2002 urteko apirilean editatuta dago. Titulua Pirinioetan erabilia da sutearen sugarrak pizteko asmoz. Hamalaua besti ditu, horietariko bat katalanez, beste bat frantsesez eta bi gazteleraz, bietako bat “Más Birras” taldearen bertsioa. Beste guztiak Aragoieraz abestuak daude.

•	País Zierzo (2005)
Zaragoza hiriko Gancho auzoan grabaturikoa eta Berriz herrian (Bizkaia) masterizatua, Lorentzo Records-en. Hamabia besti ditu, bata katalanez eta beste guztiak aragoieraz.

## Kanpo estekak 
*  Gune ofiziala
* Myspace gunea
Myanmarko bandera

**Myanmarko bandera** 2010eko urriaren 21ean ezarri zuten, 1974. urtetik erabiltzen zen aurreko bandera sozialista ordezkatzeko, 2008ko Konstituzioaren erreforma baten ondorioz.

2010 urtera arteko bandera, Taiwango banderaren oso antzekoa zena, 1974ko urtarrilaren 3an ezarri zuen Ne Win presidenteak Birmaniako errepublika sozialista aldarrikatzean. Bandera berriak hiru zerrenda horizontal ditu, horia, berdea eta gorria, eta erdian, bost puntako izar zuri bat. Horiak elkartasuna adierazten du; berdeak, bakea, lasaitasuna eta landaredia; gorriak, adorea eta ausartzia; eta izarrak, herrialdearen batasuna.

## 2006ko proposamena 
thumb|250px|eskuinera|2006an Myanmarrentzat proposatutako bandera
2006ko azaroaren 10ean bandera berria proposatu zen herrialdearentzat biltzar konstituziogile batean.

## Iruditegia 

Fitxategi:Flag of Myanmar (1974-2010).svg|1974-2010
Fitxategi:Flag of Burma (1948-1974).svg|1948-1974
Fitxategi:British Burma 1937 flag.svg|1945-1948
Fitxategi:Flag of the State of Burma (1943-45).svg|1943-1945
Fitxategi:British Burma 1937 flag.svg|1939-1943

## Kanpo estekak
Myanmarren banaketa administratiboa

**Myanmar** 7 eskualde, 7 estatu eta batasuneko lurralde batean banaturik dago. Eskualdeetan bamarrak dira gehiengoa, eta estatuetan beste etnia batzuk.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Urbieta

**Juan Urbieta** (Hernani, ? - *ib.*, 1553ko abuztuaren 23a) infanteriako euskal soldadu bat izan zen. Oso famatua bihurtu zen 1525eko Paviako guduan Frantzisko I.a Frantziako erregea atzeman zuelako.
 
Erregea eta bere eskolta, etsaien hesitik ihesi zihoazela, Frantzisko I.a zaldiaren gainetik erori egin zen. Altxatu zenean, Juan Urbietaren ezpatarekin topo egin zuen. Ordutik aurrera, oso famatua bihurtu zen, eta Karlos V.a enperadoreak armarri bat esleitu eta diploma batez goraipatu zuen. Horrez gain, zalditeriako kapitain, eta Santiagoko Ordenako Zaldun izendatu zuten. Bestalde, Frantzisko I.ak eskutitz bat bidali zion bizia salbatu ziolako, eta bere pertsonarekiko izan zuen jarrera onari eskerrak emanez.

1553. urteko abuztuaren 15ean hil zen Hernanin, eta elizako presbiterioaren azpian lurperatu zuten. Iberiar Penintsulako Gerran (1813 arte), frantziar soldaduek haren gorpua profanatu zuten. Hernaniko kale garrantzitsuenetako batek, Donostiako hiribide batek eta Madrilgo kale batek haren izena daramate.
Disakarido

[thumb|270px|[Laktosa esnetan aurki daitekeen disakaridoa da. β-D-galaktosa eta β-D-glukosa molekula banaz osatua dago, tartean lotura glikosidikoa duela.]]
**Disakarido** (grezieratik *dio*, "*bi"* eta *sacchar*, "*azukre*") bi monosakaridoz osaturiko karbono hidratoak dira. Oligosakaridoen taldean daude. Monosakaridoen antzera azukretzeko gaitasuna dute eta uretan disolbatzen dira.

## Ezaugarriak 
Disakarido batzuk karbono anomeriko bat aske izaten dute, eta ondorioz monosakaridoek zuten ahalmen erreduzitzailea mantentzen dute. Beste hainbat propietate ere gordetzen dituzte, hala nola, mutarrotazioa eta disolbagarritasuna. Mota honetako disakarido ezagunenak maltosa, isomaltosa, zelobiosa eta laktosa dira.

Beste kasu batzuetan, ordea, bi karbono anomerikoak elkarri lotzen dira eta disakaridoak mutarrotazio eta erreduzitzaile ahalmena galtzen du. Honen adibide dira sakarosa (azukre arrunta) eta trehalosa.

## Kanpo estekak
Shinya Tsukamoto

zinemagile eta aktore japoniarra da.
 
## Filmografia 
* *Genshi San Tsubasa* (laburra, 1974)
* *Jigokusho Shoben Geshuku Nite Tondayo* (laburra, 1979)
* *The phantom of Regular Size* (laburra, 1986)
* *Le avventure del ragazzo del palo elettrico* (ertaina, 1987)
* *Tetsuo* (1988)
* *Hiruko the Goblin* (*Yokai hanta - Hiruko*, 1990)
* *Tetsuo II: Body Hammer* (1992)
* *Tokyo Fist* (1995)
* *Adventures Of Electric Rod Boy* (laburra, 1995)
* *Bullet Ballet* (1998)
* *Gemini* (*Soseiji*, 1999)
* *A Snake of June* (*Rokugatsu no hebi*, 2002)
* *Vital* (2004)
* *Haze* (ertaina, 2005)
* *Nightmare Detective* (2006)

## Kanpo estekak 
*  Shinya Tsukamotoren profila IMDB-n
Galtzari-eusteko

**Galtzari-eustekoa** edo **ligeroa** galtzerdiei eusteko erabiltzen den azpiko arropa da. 1920ko hamarkadan asmatua izan zen. Gerrian jartzen da eta aurrekaldeko eta atzekaldeko partean elastiko bina ditu, galtzerdiei galtzaritik eutsi ahal izateko.
Batzuetan, 6, 8 edo beste elastiko gehiago izan dezake.

Batzuetan, beste arropetan erantsita aurki daiteke. Normalean gerruntzeari eransten zaio, baina beste arropa hauetan ere egon daiteke:
* Gonazpikoetan.
* Galtzerdi eta galtzari-eusteko itxurako pantietan.
* Kuleroetan.

## Kanpo estekak
Chin (estatua)

**Chin** Myanmarko 7 estatuetako bat da. Bertan bizi den etnia nagusia Chin herria da. 36.019 kilometro koadroko eremua dauka, eta 516.752 biztanle zituen 2019an. Hiriburua Hakha da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Albanchez

**Albanchez** Almeríako udalerria da. 2006an 660 biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Almeríako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Albanchezko Udalaren webgune ofiziala
*  Albanchez - Almeríako Diputazioaren webgunea
Alcóntar

**Alcóntar** Almeriako udalerria da. 2006an 617 biztanle zituen.
## Demografia 
## Kanpo estekak 
*  Alcóntar - Alcontarko Udalaren webgune ofiziala
*  Alcóntar - Almeriako Probintzia Aldundiaren webgunea
Askatuak Saski-Baloi Taldea

**Askatuak Saski-Baloi Taldea** Donostiako saskibaloi taldea da

## Historia 
1975ean Josean Gasca entrenatzaileak sortutako saskibaloi taldea da. Horrez gain, Josean Gascak Atlético San Sebastián saskibaloi taldearen sortzailea ere izan zen, baina kluba utzi zuen zuzendaritza zituen arazoak zirela medio eta Askatuak taldea sortu zuen.

## Kirol ibilbidea 
## Izenak 
## Jokalari ezagunak 
* **1970eko hamarkada**: Ed Robota, Shegun Azpiazu, Dave Russell, Essie Hollis, Nate Davis, Estanis Ubarretxena, Fernando Galilea
* **1980ko hamarkada**: Abdul Jeelani, Lance Berwald, Essie Hollis
* **1990eko hamarkada**: Charles Pittman, Treg Lee, Gabriel Estaba, Quino Salvo, Mikel Cuadra
* **2000ko hamarkada**: Aundre Branch

## Entrenatzaile ezagunak 
* **1970eko hamarkada**: Josean Gasca
* **1980ko hamarkada**: Shegun Azpiazu, José Luis Domínguez, Jaume Ventura
* **2000ko hamarkada**: Fernando Galilea, David Blanca

## Ikus, gainera 
* Donostiako saskibaloi taldeen ibilbide historikoa

## Kanpo estekak 
*   http://www.askatuak.com/(http://www.askatuak.com/)
Takashi Miike

zinemagile eta aktore japoniarra da.

## Filmografia 
### Zuzendaria 
### Aktorea 
**2003**
* *Last Life in the Universe*

**2005**
* *Neighbour No. 13*

**2006**
* *Hostel*

### Ekoizlea 
**2000**
* ''The Making of 'Gemini'*

**2006**
* *Ryu ga Gotoku''
Jose Maria Yurrebaso

**Jose Maria Yurrebaso Goyenetxe**, (Urretxu, Gipuzkoa, 1955eko urriaren 11 -) euskal txirrindulari ohia da, ziklo-krosean trebea.

1978an errepideko txirrindularitzako profesionaletara pasatu zen. 1981an errepideko txirrindularitza utzi eta ziklo-krosean lehiatzen jarraitu zuen erretiratu arte, 1992an.

Ziklo-kroseko Espainiako hiru txapelketa, Euskal Herriko beste hiru, eta hainbat Gipuzkoako titulu lortu zituen besteak beste. Horretaz gain, Espainiako Vueltako etapa baten garaile ere izan zen.

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Novostil-Helios (1979)
* Henninger-Aquila Rossa (1980)
* Manzaneque-Hueso (1981)
* Baque-Zeus (1982)
* Orbea (1983)
* Teka (1984-1985)
* Seat-Orbea (1986)
* Caja Rural-Orbea (1987)
* Caldeyff (1988-1989)
* Lotus (1990)
* Lotus-Festina (1991-1992)

## Kanpo estekak
* Jose Maria Yurrebasoren palmaresa
Iñaki Maiora

**Iñaki Maiora Oria** (Ormaiztegi, 1954ko ekainaren 2a -) euskal txirrindulari ohia da. 1977 eta 1987 artean profesionala izandakoa. 1996az geroztik 2007rarte Ormaiztegiko alkatea izan da, hasieran EAJri esker eta gero independente moduan.

Gehienbat ziklo-krosseko probetan parte hartu zuen. Bere garaipen guztiak modalitate horretakoak baitira.

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Kas (1977 - 1981)
* Baque - Zeus (1982)
* Orbea (1982)
* Teka (1984 - 1985)
* Razesa (1986 - 1987)

## Kanpo estekak 
* Iñaki Maioraren palmaresa
2007ko EPELen lau eta erdiko txapelketa

**2007ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa** 2007an Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako Lau eta erdiko Pilota Txapelketa da. Bertan Asegarce eta ASPE enpresetako pilotariek parte hartu zuten.

Hamasei pilotarik, lau taldetan banatuak, bi partidaka kanporaketa egin zuten taldeko buruaren aurka jokatzeko. Talde bakoitzean sailkatutakoak guztiak guztien kontra ligatxoa jokatzen dute eta bi onenak finalera igaro ziren.

Titin IIIk irabazi zuen txapelketa, finalean Barriolari 22 eta 15 gailendu eta gero.

## Pilotariak 
(Beltzez, taldeen buruak)

## Emaitzak 
### Aurretikoak 

### Kanporaketak 
#### A Taldea 
A taldearen burua Abel Barriola da.

##### Azken kanporaketa 

#### B Taldea 
B taldearen burua Augusto Ibañez, *Titín III*, da.

##### Azken kanporaketa 

#### C Taldea 
C taldearen burua Juan Martinez de Irujo da.

##### Azken kanporaketa 

#### D Taldea 
D taldearen burua Aimar Olaizola, *Olaizola II*, da.

##### Azken kanporaketa 

#### Ligarako klasifikatuak 
* Abel Barriola
* Juan Martinez de Irujo
* Aimar Olaizola, Olaizola II.a
* Augusto Ibañez, Titín III.a

### Ligaxka 

#### Sailkapena 
### Finala 
## Oharrak 
* Aimar Olaizolak larunbatan jokatu behar izan zuen D taldearen azken kanporaketa aitzinatuta izan zen Asier anaiaren ezteietan joan zedin.
* Juan Martinez de Irujo ligxkara zuzen doa Sebastien Gonzalezek nagi ezkerra hautsi duenez, eta horregatik ezin du partida jokatu.
* Juan Martinez de Irujok ligaxkako azken partidua ezin du jokatu esku ezkerran minarengatik.

## Kanpo estekak 
* Aspe enpresaren taula
Jokin Mujika

**Jokin Mujika Aranburu** (Itsasondo, Gipuzkoa, 1962ko abuztuaren 22a -) euskal txirrindulari ohia da, 12 urtez profesionalen artean lehiatu zuena.

## Ibilbidea 
### Hasierako kategoriak 
Etorkizun oparoko txirrindularia izan zen errepideko txirrindularitza zein ziklo-krossean. Gaztetan, ziklo-krosseko Espainiako txapelduna bitan eta munduko txapeldunordea izan zen; errepideko txirrindularitzan berriz, Espainiako txapeldun izan zen.

Istripu bat baino gehiago izan zuen eta, kamioi batek harrapatu ondoren klabikula hautsi ondoren, 1981eko Nafarroako Itzulian eroriko baten ondorioz, garezurra hautsi zuen, 10 egunez ospitalean egon behar izan zuelarik. Handik gutxira, soldadutza egitera deitu zioten, eta txirrindularitza utzi behar izan zuen aldi baterako.

### Ziklismo profesionala 
1984an profesionaletara pasatu zen eta Orbea, Caja Rural, Banesto eta Artiach taldeetan lehiatu zuen.

Arrakasta izan zuen 1988an, Euskal Bizikletan, Arrateko Igoerako etapan. *Eibarko Bizikleta* zeritzon orduan eta Robert Millar eta Charly Motteti aurrea hartzea lortu zuen. Baita Galiziako Itzulian ere eta Etorkizuneko Tourra, 80ko hamarkadan partaidetza oneko karrerak zirenak.

Bi Italiako Giroetan, lehen hogei txirrindularietako bat izan zen, hamaikagarrena horietako batean. Espainiako Itzulian, berriz, hamalaugarrena izan zen behin.

Hiru itzuli handiak bakoitza pare bat aldiz korritu zituen eta Chambéryn egin zen 1989ko Mundialean nabarmendu zen, ihesaldi garrantzitsuaren protagonista izan zelarik.

Profesionaleko azken urteetan, errepideko txirrindularitza utzi zuen eta ziklo-krossean lehiatzen jarraitu zuen.

Azkenik, mendiko bizikleta modalitatera pasatu zen. 1995. urtean Espainiako Openeko Burgos eta Narancoko lasterketak irabazi zituen, eta 1996ko Atlantako Joko Olinpikoetan parte hartu zuen. Urte hartako Espainiako Mendi Bizikleta Txapelketan bigarren izan zen, baita ere.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
(*) Ziklo-krossean

## Taldeak 
* Orbea (1984)
* MG-Orbea (1985)
* Seat-Orbea (1986)
* Caja Rural-Orbea (1987-1989)
* Caja Rural-Paternina (1989)
* Banesto (1990-1991)
* Artiach (1992)
* Orbea (1993-1996)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Gerardo García León

**Gerardo García León** (Sevilla, 1974ko abenduaren 7a-) futbolari espainiarra da, atzelari postuan dabilena.

Hainbat taldetan ibili ondoren, 2009tik Cordoba Club de Futbolen jokatzen du.

## Kirol ibilbidea 
* Real Madril Castilla: 1992-1995
* CD Leganés: 1995-96
* Unió Esportiva Lleida: 1996-97
* CD Badajoz: 1997-98
* Villarreal CF: 1998-99
* Valencia CF: 1999-00
* CA Osasuna: 2000-01
* Málaga CF: 2001-2006
* Real Sociedad: 2006-2009
* Córdoba CF: 2009- 2011
* SD Logroñés: 2011- 2013

## Kanpo loturak 
*  Jokalariaren profila Errealeko webgunean
Euskadi Txirrindularitza Fundazioa

**Euskadi Txirrindularitza Fundazioa**, ofizialki **Fundación Ciclista Euskadi-Euskadiko Txirrindularitza Iraskundea**, irabazi-asmorik gabeko kirol-fundazioa da, euskal txirrindularitza sustatzea, sustatzea, zabaltzea eta garatzea helburu duena.

Fundazioko presidentea Miguel Madariaga da, Euskaltel-Euskadi taldearen sortzailea eta manager nagusi ohia bere lehen hemeretzi denboraldietan.

2012. urtera arte, Euskaltel-Euskadi txirrindularitza taldea izan zuen erakusle nagusi, txirrindularitzako maila gorenean (UCI ProTeam). Talde horretako txirrindularietako batzuk Fundazio honetako etapa guztietan egon dira. 2013tik aurrera, Euskadi Txirrindularitza Fundazioa maila goreneko taldearen proiektu berri batetik aldenduta geratu zen, eta Euskaltel enpresak aurrekontua eta kudeaketa bere gain hartu zituen, hurrengo 4 denboraldietan ustez 40 milioi euroko ekarpena eginez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Tabernas

**Tabernas** Almeriako udalerria da. 2006an 3.494 biztanle zituen. Tabernasko basamortuaren ertzean dago, *spaghetti western* generoko film luze eta telesail askoren kokalekua. Hiru platok inguru horretan girotzen dute: Fort Bravo, Western Leone eta Mini Hollywood izenekoak.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Tabernasko basamortua
* Almeriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Tabernas - Tabernasko Udalaren webgune ofiziala
*  Tabernas - Andaluziako Juntaren informazioa
*  Tabernas - Almeriako Probintzia Aldundiaren webgunea
Gaizka Garitano Agirre

**Gaizka Garitano Agirre** (Derio, Bizkaia, 1975eko uztailaren 9a) futbol entrenatzailea eta futbolari profesional ohia da. Erdilari lanetan aritzen zen. Ander Garitano futbolariaren iloba da. 

## Biografia 
Athleticen harrobian hasi ondoren, hainbat urtez jokatu du Eibar KEn. 2005etik 2008ra Real Sociedaden ibili zen, eta jokalari ibilbidea Alavesen bukatu zuen.

Eibar KEn hasi zen entrenatzailaren laguntzaile gisa. 2012an lehenengo entrenatzailea bilakatu zen. 2012-13 denboraldian bigarren B mailatik bigarren mailara igotzea lortu zuen. 2013-14 denboraldian bigarren maila irabazi zuen, lehenengo mailara igotzen. 2014ko udan kontratua urte batez berritu zuen Eibarrekin.

2015ean Real Valladolidek fitxatu zuen baina 9 jardunaldiren ondoren emaitza txarrak zirela ikusita zuzendaritzak kaleratu egin zuen.

## Jokalari ibilbidea 
*2015eko maiatzaren 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Entrenatzaile ibilbidea 
* Eibar KE (A eta B): 2009-2015
* Real Valladolid: 2015
* Real Club Deportivo de La Coruña: 2016-17
* Bilbao Athletic: 2017-2018
* Athletic: 2018-2021
* Eibar KE: 2021-Egun

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Jokalariaren profila Errealaren webgunean
* Izugarri gustatzen zait dirua desmitifikatzea Elkarrizketa Sustrai Colina-rekin. Argia (2015-01-18).
*  Fitxa: Athletic Club
Jose Ramon Izagirre

**Jose Ramon Izagirre** (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1965eko uztailaren 22a) euskal txirrindulari ohia da, 1991 eta 1994 artean profesionala. Gorka eta Ion Izagirre txirrindularien aita da.

Gehienbat ziklo-kross modalitatean aritu zen eta han lortu zituen bere garaipen guztiak.

## Palmaresa 
**1983**
* 2. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan

**1991**
* 16px 20px Espainiako Ziklo-kros Txapelketa
* Ispasterko Udala Sari Nagusia

**1992**
* 16px 20px Espainiako Ziklo-kros Txapelketa

**1993**
* 16px Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketa
* 2. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan

**1994**
* Ispasterko Udala Sari Nagusia

## Taldeak 
* Gulf Scania (1991)
* Salgar (1992 &ndash; 1994)

## Kanpo estekak 
* 
* Jose Ramon Izagirreren palmaresa
Gorka González

**Gorka González Larrañaga** (Zarautz, Gipuzkoa, 1977ko irailaren 28a-) txirrindulari profesional ohia da.

## Palmaresa 
**1998** (amateurra)
* Andra Mari Sari Nagusia

**1999**
* Goierriko Itzulia
* 2. Palentziako Itzulian
* 3. San Martin Proban

**2000**
* Euskaldun Txapelketa
* Eusebio Vélez Saria
* Lazkaoko Proba
* Aiala Zirkuitua
* San Bartolome Saria
* Bilboko Aste Nagusiko Kriteriuma
* Lakuntza Saria
* Gurutze Deuna Saria
* 2. Guerrita garaikurran
* 2. Arabako Itzulian
* 2. Jose Mari Anza Memorialan
* 3. Xanisteban Sarian

**2003** (profesionala)
* Burgosko Itzuliko bosgarren etapa.
* 5. Urkiolako Igoeran
**2006**
* 6. Valentziako Erkidegoko Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* 2000-2006 &ndash; Euskaltel-Euskadi

## Kanpo estekak 
* 
* Gorka Gonzalez - Urtekaria.com
Melcior Mauri

**Melcior Mauri Prat** (Vic, Katalunia, 1966ko apirilaren 8-) txirrindulari kataluniarra da, 1987 eta 2002 artean profesionala izana. 2002an erretiratu zen eta 2004tik 2006ra arte Txirrindularitza Amateurreko FC Barcelonako kirol zuzendaria izan zen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Reynolds (1987 &ndash; 1989)
* ONCE (1990 &ndash; 1992)
* Amaya Seguros (1993)
* Banesto (1994)
* ONCE (1995 &ndash; 1998)
* Benfica (1999)
* Milanezza-MSS-Maia (2000 &ndash; 2002)
* Spiuk - Tau Ceramica (2007) Mountain Bike

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Aitor Pérez Arrieta

**Aitor Pérez Arrieta** (Zegama, 1977ko uztailaren 24a -) euskal txirrindulari ohia da, profesionala 2004tik 2012ra.

## Palmaresa 
### Amateur mailan 
**1999**
* Eusebio Vélez Saria
**2000**
* Segoviako Itzuliko etapa 1
**2001**
* San Martin Proba
* San Bartolome Saria
* 2. Cursa Ciclista del Llobregaten
**2002**
* Pascuas Zirkuitua
* Loinaz Proba
* Gervais Memoriala
* 2. Galiziako Itzulian
* 3. Leongo Itzulian
* 3. Macario Sari Nagusian
* 3. Leintz Bailarari Itzulian
**2003**
* Pascuas Zirkuitua
* Loinaz Proba
* 3. Eusebio Vélez Sarian
* 3. Altzoko Igoeran

### Profesional mailan 
**2005**
* 2. Valentziako Erkidegoko Itzulian
* 2. Gran Premio Internacional del Oeste RTPn eta etapa 1
* 3. Trofeo Solleren
* 3. Mallorcako Challengean
**2007**
* Mediterraneoko Tourreko etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* 10. Ordiziako Klasikan
**2008**
* 2. Mallorcako Challengean
**2010**
* 2. Errioxako Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartuUT: utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak 
* 2004 &ndash; Cafés Baqué
* 2005 - Spiuk-Semar
* 2006-2007 &ndash; Caisse d´Epargne-Illes Balears
* 2008 &ndash; Extremadura-Ciclismo Solidario
* 2009 &ndash; Contentpolis-AMPO
* 2010 &ndash; Footon-Servetto
* 2011 &ndash; Lampre-ISD

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joan Horrach

**Joan Horrach Ripoll** (Deià, Mallorca, 1974ko martxoaren 27-) txirrindulari espainiar ohia da, profesionala 2000tik 2012ra.

## Palmaresa 
**2001**
* Jornal de Noticias Sari Nagusia eta etapa 1 
* 2. Asturiasko Itzulian eta laugarren etapa

**2002**
* 2. Portugalgo Itzulian eta 2 etapa.
* 2. Gaztela eta Leongo Itzulian
* Setmana Catalanako Mendiko sailkapena

**2003**
* Joaquim Agostinho Garaikurreko bigarren etapa eta Puntukako sailkapena.
* 3. Mitsubishi Sari Nagusian

**2006**
* Italiako Giroko hamabigarren etapa.

## Taldeak 
* Milaneza-Maia (2000 &ndash; 2003)
* Illes Balears (2004 &ndash; 2006)
* Caisse d´Epargne (2007)

## Kanpo estekak
*
Izotz

thumb|Izotz pusketa bat.
[thumb|[Izotz-hauslea Antartikan.]]

**Izotza**, ur solidoaren 15 faseak izendatzeko hitza da. Egoera hau 0&nbsp;°C-tik behera agertzen da.

Antartika, "izoztutako kontinentea", izotzaren eremu handiena da munduan.

## Etimologia 
Aitzineuskaraz «karroin» (**karrone*) esaten zen Koldo Mitxelenaren ikerketen arabera.

Hitz honek euskalki ezberdinetan baditu hainbat izen. Izenetako batzuk hemen agertzen dira:

**Horma**, **karroina**, **leia**  (gipuzkeraz: **jela**), urdaibaialdean **edurre**...

## Naturan 
thumb|Ur tanta baten izozketa prozesua
Mendietako glaziarretan topa ditzakegu izotz eta elurraren metaketak, urte osoan desagertzen ez direnak.

Itsasoetan, Hego eta Ipar Polo inguruetan bankisa eta izozmendiak ikus ditzakegu.

## Izotz kirolak 
Elurretanretan gizakiak eskia moduko kirol praktikak asmatu dituen moduan, izotzean ere izotz hockeya eta izotz patinajea burutzen ditu.

## Gastronomian 
Sukaldaritzan ere erabilgarria da izotza, edariak prestatzeko edo izozkiak egiteko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Izozmendi
* Izotz geruza

## Kanpo estekak
Ion Ansotegi

**Ion Ansotegi** **Gorostola** (Berriatua, Bizkaia, 1982ko uztailaren 13a -) futbolari profesional ohia da. Atzealdeko erdialdean jokatzen zuen. Eibar KE eta Sanse taldeetan ibili ondoren, 2006an debuta egin zuen lehen mailan, Real Sociedadekin. Gaur egun, Realeko 3. entrenatzailea da.

## Estatistikak 
*2015eko maiatzak 24an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Ikus, gainera 
* Errealeko futbolarien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Jokalariaren profila Errealaren webgunean
Gari Uranga

**Garikoitz Uranga Luluaga** (Ibarra, 1980ko ekainaren 21a -) futbolari gipuzkoarra da.

2001ean egin zuen debuta Real Sociedaden taldean. Tartean, Eibar KE eta Getafe CF taldeetan ibili izan da. 2008an erreala utzi ondoren CD Castellónen jokalaria bilakatu zen. 2010ean futbola utzi zuen.

## Klubak 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
*  Jokalariaren profila Errealaren webgunean
Iñigo Diaz de Cerio

**Iñigo Diaz de Cerio Conejero** (Donostia, Gipuzkoa, 1984ko maiatzaren 15a -) futbolari gipuzkoar ohia da. Aurrelari lanetan aritzen zen eta*Iñigol* ezizenez deitzen zioten. 2006an egin zuen debuta Real Sociedad taldean. 2008ko azaroaren 8an lesio larria egin zuen Zigor Goikuria Eibarreko atezainarekin izandako jokaldi zoritxarrekoan. 

## Estatistikak 
*2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Jokalariaren profila Errealaren webgunean
*  Fitxa - www.athletic-club.eus
Xabi Prieto

**Xabier Prieto Argarate** (Donostia, Gipuzkoa, 1983ko abuztuaren 29a -) gipuzkoar futbolari ohia da. Erdilari moduan aritzen zen, eskuin aldetik zein puntaerdi gisa.

2003an debuta egin zuen Real Sociedaden taldean, aurtengoa zazpigarren denboraldia du Realean eta gaur egun taldeko izarretako bat da. Besteak beste, 2006-07 urtean Errealeko goleatzaile nagusia izan zen. 2018ko udan, kontratua amaitzean erretiratu zen, nahiz eta oraindik nahiko sasoi ona erakusten zuen.

Bestela, Euskal Selekzioarekin bost aldiz jokatu du 2007 arte.

## Estatistikak 
*2019ko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Ikus, gainera 
* Errealeko futbolarien zerrenda
* Donostiar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Jokalariaren profila Errealaren webgunean
Midi d'Ossau

'''Midi d'Ossau'* (*Pic du Midi d'Ossau'' frantsesez) Frantziako mendia da, Erdialdeko Pirinioetan; 2.884 metroko altuera du. Pirinio Atlantikoetako Ossau haranean dago, eta Pirinioetako mendi ezagun eta ikoniko nagusietako bat da.

## Lehen igoera 
Saiakerak 1552an hasi baziren ere, lehen igoera ezaguna 1797ko urriaren 2an izan zen.
ezkerrera|thumb|Midi d'Ossau Ayous lakuetatik
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gran Facha

**Gran Facha** ( edota *Punda de ra Faixa*, ) Frantzia eta Espainiaren artean dagoen mendia da, Erdialdeko Pirinioetan kokatutakoa eta 3.005 metroko altuera duena.

1874an Henry Russell mendizaleak lehenbizikoz igo zuen.

## Ikus gainera 
* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak
Formigal

**Formigal** (*O Fornigal* aragoieraz) Huescako iparraldeko herria da, Sallent de Gallego (Tenako ibarra) udalerriaren barruan. Bertan, eski estazioa dago.

## Iruditegia 

Irudi:Formigal-poblacion.jpg|Formigal elurpean.

## Kanpo estekak 
* Eski estazioaren webgunea
Lanuza

**Lanuza** Huescako iparraldean dagoen herria da, Sallent de Gallego (Tenako ibarra) udalerriaren barruan dagoena.

## Historia 
Lanuzak 1488an 20 etxe eta 1863an 39 zituen.

Urtegia egin zutenean herria hustu egin zuten 1978an, 141 biztanleak kanporatuz.

Gaur egun berriro birpopulatzen hasi dira, eta 1992tik uda partean "Pirineos Sur" musika jaialdiarekin bisitari gehien edukita.

## Kanpo estekak 
* Pirineos Sur jaialdiaren webgunea
Tramacastilla de Tena

**Tramacastilla de Tena** (*Tramacastiella de Tena* aragoieraz) Huescako iparraldean dagoen herria da, Sallent de Gallego (Tenako ibarra) udalerriaren barruan dagoena. Itsasoaren mailatik 1.224 metrora dago.

## Ondarea 
Herriko XII. mendeko eliza erromanikoaren barruan, San Martinen omenezko erretaula pizkundetarra dago.

## Ikus, gainera 
* Sallent de Gallego

## Kanpo estekak
Al Gore

**Albert Arnold Gore, Jr.** (Washington Hiria, 1948ko martxoaren 31) Ameriketako Estatu Batuetako 45. presidenteordea izan da, Bill Clinton presidentea zelarik (1993-2001).

2007an Bakearen Nobel Saria jaso zuen NBEko Klima Aldaketaren Gobernuarteko Taldearekin batera.

## Politikako ibilbidea 
Politikan, presidenteordea izan aurretik, AEBetako Ordezkarien Etxean (1977-1985) eta Senatuan (1985-1993) aritu zen, Tennessee estatua ordezkatuz. Clintonen agintaldia amaitu zenean, AEBetako presidenterako hauteskundetan hautagai demokrata izan zen, George W. Bush lehiakide errepublikanoa zuela. Historiako hautaketa polemikoenetako baten ostean, AEBetako Auzitegi Gorenak garaipena Bushi eman zion.

## Nobel Saria 
Horren ondoren, berotze globalaren inguruan hitzaldiak ematen hasi zen munduan zehar. Hori oinarri hartuta, *Egia deseroso bat* (*An Inconvenient Truth*) izeneko dokumentala plazaratu zen; harekin, 2007an Oscar Saria irabazi zuen. Filmean, berotze globalaren arriskuen eta horren eragile nagusien berri ematen da. "Gizakiak eragindako klima-aldaketaren eta horri aurre egiteko beharrezkoak diren neurrien gaineko ezaguera handiagoa hedatzeagatik" Bakearen Nobel Saria jaso zuen.

## Kritikak 
Zenbait arrazoi direla eta biztanleriaren sektore batek Al Gore kritikatzen du. Alde batetik, aldaketa klimatikoa bere onura pertsonalerako erabili izan duela leporatzen diote, bere aberastasunak 2 milioitik 25 milioi eurora egin baitzuen salto 2008.urtean. Zazpi urtetan 70 milioi irabazi zituen, izan ere, berak emandako hitzaldi bakoitzagatik 100.000 euro inguru bereganatzen zituelako. Horrez gain, bestelako arrazoiengatik ere auzitan jarri dute. Nahiz eta naturarekin konpromisoa duten enpresen alde egin, horietako enpresa batzuk ezkutuan efizientziaren handitzea besterik ez dute bilatzen, hau da, pribatutasunean eta mozkina ateratzean jartzen dute arreta. Horrek ez du Gorek defendatutako 'politika berdea'rekin zerikusirik. Salaketa garrantzitsuena elektrizitatearen erabilpena eta efizientziaren handitzea helburua duen enpresa baten alde dirua inbertitu zuenean jaso zuen. Enpresa horrek hardwarea eta softwareak sortzean egiten du lan, eta produktu hauek Ipar Amerikako elektrizitate arloko enpresetan arrakasta handia dute.

Gainera, kritika gehiago ere jasan izan ditu. Clintonekin batera eta presidente orde kargua izanik, arma kimikoak lantzen zituen Khartumgo (Sudan) enpresa bati eraso zion, aurrez behar bezalako ikerketarik egin gabe. Gertaera hori zela kausa, zalantzan jarri izan da Gorek irabazitako Bakearen Nobel Saria.

Bestalde, hipokritatzat hartzen dute askok, bere gomendioak ez dituelako guztiz betetzen. Ipar Amerikako edozein familiak baino 20 bider energia gehiago erabiltzeaz salatu dute. Klimatizatua den igerilekua, gasezko kale-argiak lorategian eta ate elektrikoak izatea ere leporatzen diote.

Azkenik, kutsatzaileak diren zenbait mineral metalikozko meatzeren jabea izateagatik ere salatu izan dute.

## Ikus, gainera 
* *Egia deseroso bat (*An Inconvenient Truth'')

## Kanpo estekak 
*  Webgune pertsonala
*  "An Inconvenient Truth" filmaren webgunea
Balaitus

**Balaitus** (okzitanieraz: *Vathleitosa*; gaztelaniaz: *Balaitus*; frantsesez: *Balaïtous*; aragoieraz: *Pico Os Moros*) Frantzia eta Espainiaren artean dagoen mendia da, Erdialdeko Piriniotan kokatutakoa eta 3.144 metroko altuera dituena.

Zehazki, Val d'Azun (Pirinio Garaiak) eta Tenako ibarra (Huesca) haranen artean dago.

## Lehen igoerak 
Lehen igoera erregistratua 1825eko abuztuaren 8an izan zen, Peytier eta Hossard teknikari geodesiko frantziarrek egindakoa. Tontorrera iritsi ziren, Pico Palasera nahastuta igo eta gero, behelainoa zela-eta.

1864an bigarren igoera egin zuen Charles Packe pirineistak, arrakastarik gabeko saiakerak egin ostean. Lehenengo pertsona hara igotzen izan zela pentsatu arren, ustekabez aurreko igoeraren aztarnak topatu zituen.

## Ibilbideak 
1.500 metroko desnibela edo handiagoa dute ibilbideek. Iparraldetik, ohikoena da Las Neous glaziarra zeharkatzen duena, Larribet (2.060 m), Balaïtous (G. Ledormeur) (1.970 m) edo Arrémoulit (2.305 m) aterpetxeetatik. Arrens e Marçós (Argelès-Gazost) udalerririk gertuena da abiatzeko leku moduan.

Hegoaldetik, La Sarrako aparkalekua da abiapuntua, Sallent de Gállegon (Huesca). Gero, hala Arrieleko lakuetara Gran Diagonaletik, nola Respomusoko laku eta aterpetxera jo dezakegu. Igotzeko eskalada pausuren bat egin behar da (II+), eta jaisteko esperientzia eta material egokia. Latourreko bretxa da gainditu beharrekoa.

Badaude beste bide batzuk ere: Frondellako glaziarrekoa, Costerillouko bretxakoa eta Cresta del Diablokoa.

## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Pirinioetako hirumilakoak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Mendikat" webgunean.
László Bodrogi

**László Bodrogi** (), (Budapest, Hungaria, 1976ko abenduaren 11 -) txirrindulari Hungarian jaiotako frantziar txirrindularia da. 2000az geroztik profesionala da eta Mapei-Quick Step taldean debutatu zuen.

## Palmaresa 
**1997**
* 2. 15px 23 urtez azpiko erlojupeko mundu txapelketan

**2000**
* Argentinako Itzuliko etapa bat
* Normandiako Tourreko etapa bat
* Esloveniako Itzuliko etapa bat
* Etorkizuneko Tourreko etapa bat
* 3. Munduko Errepideko Txirrindularitzako Txapelketan
* 3. Chrono des Herbiersean

**2001**
* Riviera Ligure Ponente Itzuliko etapa bat
* Riviera Ligure Ponente Itzuliko Sailkapen Nagusia
* Postgirot Open-eko etapa bat
* Alentejoko Itzulia eta etapa bat
* Etorkizuneko Tourreko bi etapa
* Hungariako Bakarkako Erlojupekoko Txapelketa
* 2. Chrono des Herbiersean

**2002**
* Paris-Nizako etapa bat
* Danimarkako Itzuliko etapa bat
* Hungariako Bakarkako Erlojupekoko Txapelketa
* Eddy Merckx Sari Nagusia (Fabian Cancellararekin)
* 2. Flandrian Zehar

**2003**
* Hungariako Bakarkako Erlojupekoko Txapelketa
* 2. Eddy Merckx Sari Nagusian (Michael Rogersekin)
* 2. Paris-Bruselan

**2004**
* La Panneko Hiru Egunetako etapa bat

**2005**
* Luxenburgoko Itzuliko etapa bat
* 2. Vendéeko Tourrean

**2006**
* Austriako Itzuliko seigarren etapa
* Hungariako Errepideko Txirrindularitzako Txapelketa
* Hungariako Bakarkako Erlojupekoko Txapelketa

**2007**
* Hungariako Bakarkako Erlojupekoko Txapelketa
* Chrono des Nations
* 2. Munduko Errepideko Txirrindularitzako Txapelketan

**2010**
* 3. Frantziako erlojupeko txirrindularitza txapelketan

## Taldeak 
* Saint-Quentin-Oktos-MBK (1999)
* Mapei-Quick Step (2000-2002)
* Quick Step-Davitamon (2003-2004)
* Crédit Agricole (2005-2008)
* Team Katusha (2009-2010)
* Team Type 1-Sanofi Aventis (2011)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* 
*  László Bodrogiren profila
Gállego (ibaia)

**Gállego ibaia** () Ebroren ezkerraldeko ibaiadarra da, Aragoiko Erdialdeko Pirinioetan sortu eta Zaragozatik hurbil Ebrora isurtzen dena. 215 km luze da, eta 4.009 km²ko arro hidrografikoa drainatzen du.

## Geografia 
Gállegoren iturburua Col d'Aneun dago, 2.200 kmo garaieran, Sallent de Gallegotik iparraldera (Huesca). Tenako ibarra zeharkatzen du, Sallent, Panticosa eta Biescastik barrena igaroz. Goi-ibilgu honetan hartzen ditu ibaiadarrik emaritsuenak: Aguas Limpias (La Sarrako urtegiak erregulatua), Caldares eta Escarra.

Sabiñanigotik aurrera, eta Aurín errekako urak jaso ostean, harana estutzen da eta, hego-mendebalderako norabidea hartuta, kanpoaldeko mendilerroetarantz doa. Tarte honetako ibaiadarrak (Basa, Guarga, Garona eta Asabón) emari txikikoak dira. Kanpoaldeko mendilerroak mesozoikoko kareharrietan zulatutako arroila batean zehar zeharkatzen ditu, Riglosko malloen oinetatik igaroz. Ebroren sakongunean sarturik, hegoalderako norabidean jarraitzen du, Zaragozatik hurbil Ebrora isurtzen den lekuraino. Azken tarte honetan Sotón ibaia hartzen du.

### Ibaiadarrak 
* Aguas Limpias.
* Caldares.
* Escarra.
* Aurín.
* Guarga.
* Río seco.
* Asabón.
* Sotón.

### Urtegiak 
Sallent de Gállego (0,2 Hm³), Lanuza (24,9 Hm³), Búbal (66 Hm³) eta Sabiñanigoko (0,8 Hm³) urtegiek erabilera hidroelektrikoa dute. Ureztatzeko erabilera dute La Peña (25 Hm³) eta Ardisakoak (5 Hm³); azken honetatik abiatzen den ubideak La Sotonerako urtegiraino (189 Hm³) eramaten du ura. Ur desbideratze hauen ondorioz, Gállegok Ebrora isurtzen duen ur-emaria asko murrizten da: horrela Santa Eulalian urteko batez besteko emaria 28,8 m³/s bada, Zaragozan 12,7 m³/s besterik ez .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Viñamala

**Viñamala** edo **Vignemale** (okzitanieraz: *Vinhamala*; aragoieraz: *Comachibosa*) Frantzia eta Espainiaren artean dagoen mendia da, Erdialdeko Piriniotan kokatutakoa eta 3.298 metroko altuera dituena.

Zehazki, Huescako probintzia eta Pirinio Garaiak departamenduaren artean kokaturik dago, eta Frantziako Pirinioko gailurrik altuena da.

## Lehen igoera erregistratua 
1837ko urriaren 8an izan zen, Henri Cazauz eta Bernard Guillembet-ek egindakoa.

## Ikus gainera 
* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda
* Ordesa eta Perdidoko Parke Nazionala
* Pirinioetako Parke Nazionala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak