Rafael Moreno

**Rafael Moreno Arantzadi** (Bilbo, Bizkaia, 1892ko maiatzaren 23a – *ib.*, 1922ko martxoaren 1a), ***Pitxitxi*** —— izengoitiz ezaguna, futbolaria izan zen, Athleticeko jokalaria.

## Bizitza 
Pitxitxi 1892ko abuztuaren 8an jaio zen, Bilboko Andra Maria kaleko 10.en zenbakian. Bere aita Joaquín Moreno Goñi izan zen, 1896 eta 1897 artean Bilboko alkatea izandakoa. Gainera, Euskal Herriko bi intelektual handiren iloba zen: Miguel Unamunorena eta Telesforo Aranzadirena. Hala ere, Rafael kirolean nabarmendu zen. Xabalina-jaurtiketan Bizkaiko txapeldun izan zen, eta futbolean gailurrera heldu zen, Athleticeko jokalari bezala.

11 urte zituela futbolean berekin jokatzen zuten mutil handiagoengandik jaso zuen bere euskal goitizen hori: izan ere, euskaraz *pitxitxi* esaten zaie ume txikiei, txeraz. Raimundo bere anaiak horrela izendatu zion. Eskolapioetan ikasi ondoren, Deustuko Unibertsitatean sartu zen, zuzenbidea ikasteko asmotan. Alta, ez zuen irakasgai bat ere gainditu, eta aitak Udalean lanpostu bat bilatu zion. Hala ere, handik gutxira, Merodio anaien siderometalurgian lanari ekin zion.

Ordurako 1911ko Errege Kopako finalean jokatu zuen, Athletic Club eta Bilboko beste talde batzuetako jokalariak biltzen zituen Bilbao FCek (nolabaiteko Athleticeko filial bat) 4 eta 1 irabazi zuenean. Pitxitxik bere taldearen gol bakarra sartu zuen. 1911n jada Athletic Clubean jokatzen zuen, baina 1913ko martxoaren 17ra arte ez zuen partida ofizial batean debutatu. Egun hartan Athleticek Errege Kopako partida batean Real Madridi 3 eta 0 irabazi zuen. Pitxitxik bi gol sartu zituen partidako lehen hamaika minutuetan.

Handik gutxira, urte hartako abuztuaren 21ean San Mames inauguratu zuen partidan lehen gola lortu zuen. Partidan Athletic Club eta Racing de Irún bana gelditu ziren. Bi hilabete beranduago, Atotxako futbol zelaiaren estreinako partidan lehen gola ere eskuratu zuen. 1915eko Kopako finalean hat-trick bat lortu zuen (Athleticek RCD Espanyoli 5 eta 0 irabazi zion). 1921eko maiatzaren 8an bere azken partida jokatu zuen. Urte hartako Errege Kopako finala zen eta, Athleticek Atlético de Madridi 4 eta 1 irabazi zion. Pitxitxik ohitura bitxia zuen: buruan beti zapi zuri bategaz jokatzen zuen.

1913. urtean egin zuen Athletic taldearekin debuta. Guztira, zortzi denboraldi egin zituen taldean, 1912tik 1920. urtera bitarte. Lau Errege Kopa irabazi zituen, eta Anberesko Joko Olinpikoetan zilarrezko domina lortu zuen. Espainiako selekzioarekin bost aldiz jokatu zuen. Athleticerako 83 gol eskuratu zituen 89 partidatan, Iparraldeko Eskualdeko Txapelketan eta Kopan. Anberesko Jokoetatik itzultzerakoan kritika latzak jasan zituen, zaleek bere maila izar bati zegokiona ez zela esaten baitzuten.

Aurelio Artetaren *Idilioa kirol zelaian* margolan ospetsu batean Pitxitxi eta bere neska-lagun (eta gerora emazte) Avelina Rodríguez ageri dira..

Pitxitxi orduko golegilerik onenetakoa izan zen, eta, bere lorpenen errekonozimendu bezala, *Marca* espainiar kirol egunkariak, jada desagertua zegoen *Arriba*rekin batera, bere izena eman zion denboraldi bakoitzean Espainiako futbol Ligako golegile nagusiari emandako garaikurrari, geroztik Pitxitxi saria deitua. Lucio del Álamok izendaturiko garaikur hau lehen aldiz 1952-53 denboraldian eman zuten,

### Espainiako selekzioa 
Espainiako selekzioarekin bost aldiz izan zen internazionala. Bere debuta 1920ko abuztuaren 28an izan zen, Foresten jokatu zuten Danimarkaren aurkako partida batean (Espainiak 1 eta 0 irabazi zuen). Joko Olinpikoetako partida hau espainiar selekzioaren lehen nazioarteko partida ofiziala izan zen. Txapelketan Espainiak zilarrezko domina lortu zuen eta Pitxitxik gol bat sartu zuen Herbehereetako selekzioaren aurkako bigarren postua lortzeko finalean.

## Ibilbidea 
### Tituluak 
### Eskualdeko Txapelketak 
### Errege Kopak 
## Iruditegia 

Irudi:Rafael Moreno.jpg|Pitxitxi 1910-1920 artean.
Irudi:Busto a Pichichi en San Mamés.JPG|Pitxitxiren sorbalda San Mames zaharrean.
Irudi:Selección española - Amberes 1920.jpg|Pitxitxi (erdialdean, buruan zapi zuria zeramala) 1920ko Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak