open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Allan Quatermain and the Lost City of Gold

**Allan Quatermain and the Lost City of Gold** (euskaraz *Allan Quatermain eta Urrezko Hiri Galdua*) 1986ko Gary Nelson ingeles zinema zuzendariak zuzendutako abentura film bat da. Richard Chamberlain, Sharon Stone, James Earl Jones, Henry Silva eta Robert Donner aktoreek antzeztu zuten.

1887ko H. Rider Haggard ingeles idazlearen *Allan Quatermain* eleberrian oinarritua dago.

1985eko ''King Solomon's Mines* filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
Salomon erregearen meatzetara egindako espedizioari biziraun ostean, eta Jesse Huston neskalagunarekin ezkontzeko asmoz Amerikata doan ontzia hartzen doanean, Allan Quatermain (Richard Chamberlain) ingeles ehiztariak ohianean hiltzorian dagoen eta afrikar misteriotsu batzuk jarraika dituen Dumont (Rory Kilalea) deritzon laguna erreskatatuko du.

Dumontek, erailda hil aurretik, Quatermaini haren anaia Robeson Quatermain (Martin Rabbett) kondairazko "Urrezko Hiria" delakoan dagoela jakinaraziko dio. Hortaz, Quatermainek AEBetarako bidaia atzeratu eta anaia topatzeko espedizioari ekingo dio, bidai honetan Jesse (Sharon Stone), Umslopogaas (James Earl Jones) zulu gerlari erraldoia eta Swarma (Robert Donner) hindu beldurtia lagun izango ditu.

Mota guztietako arriskuz besterik basamortu eta oihanak zeharkatu eta Eshowe basatiei aurre egin ondoren, taldea Urrezko Hirira ailegatuko da. Alegia, Nyleptha eta Sorais erreginen (Aileen Marson eta Cassandra Peterson) agindupeko gizon zurien herri primitibo baten bizilekua. Quatermainek bere anaia Robeson topatuko du, honek hiriko benetazko tiranoa Agon (Henry Silva) azti nagusia dela aipatuko dio, Sorais zitalaren aliatua eta "lehoiaren kultua" delakoaren ezartzailea, honetan giza sakrifizio izugarriak burutzen dira.

## Aktoreak 
* Richard Chamberlain: Allan Quatermain
* Sharon Stone: Jesse Huston
* James Earl Jones: Umslopogaas
* Henry Silva: Agon
* Robert Donner: Swarma
* Doghmi Larbi: Nasta
* Aileen Marson: Nyleptha erregina
* Cassandra Peterson: Sorais erregina
* Martin Rabbett: Robeson Quatermain
* Emily Eby: Orblah
* Rory Kilalea: Dumont
* Andy Edwards as Stand-in for Richard Chamberlain

## Ikus gainera 
* *King Solomon's Mines (1985eko filma)''

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Fornix (burmuina)

**Fornix**, **burmuin-trigono**, **4 zutabeen bobeda** edo **zakuondoa** burmuinean dagoen C itxurako azao nerbiotsua da. Hipokanpotik hipotalamora eramaten ditu seinaleak, hemisferio batetik bestera eramateaz gain.

## Egitura 
Fornixa gai zuriz egindako egitura bat da. 4 zutabetako bobeda ere deitzen da aurreranzko bi luzakin eta atzeranzko beste bi luzakin dituelako, zutabeak deiturikoak.

Fornixaren funtzioaren aldetik, egitura haritsu honek eskuineko hemisferioaren sistema linbikoaren egitura guztien eta ezkerreko hemisferioaren sistema linbikoaren egitura guztien arteko loturan parte hartzen du. Aurreko gune kortikalak atzeko area kortikal kontralateralekin lotzen ditu. Hau da, informazioa gurutzatzen du.

Fornixaren aurreko zutabeak gorputz mamilarrak deituriko atzeko nukleo hipotalamikoekin komunikatzen dira. Atzeko zutabeak, aldiz, nukleo edo gorputz amigdaloide deituriko atzeko eta beheko hipokanpoaren sektoreetan kokatutako telentzefaloaren nukleoekin komunikatzen dira. Laburbilduz, fornixak gorputz mamilarrak nukleo edo gorputz amigdalinoekin konektatzen ditu.

Alde kaudalerantz, hipokanpotik ateratako zuntz batzuekin jarraitzen du, hipokanpoaren finbriak osatuz. Azken hauek fornixaren atzeko zutabeen luzapena izango dira.

Era berean, gorputz mamilarrak aurreko nukleo talamikoekin komunikatuko dira traktu mamilo talamikoaren bidez. Talamoaren ostean, lobulu frontalaren kortexarekin komunikatuko da, hamargarren Brodmann gunean zehazki.

Fornixaren erdialdean fornixaren gorputza deituriko egitura bat aurkituko dugu, eta baita ezkerreko eta eskuineko zutabeak elkartuko dituen zuntz-talde bat, komisura, alegia.

## Funtzioa 
Trauma kirurgikoen ondorioz fornixak memorian daukan eragina aurkitu zen. Fornixa funtsezkoa da funtzionamendu kognitibo arrunterako, bereziki Papez zirkuituan parte hartuz memoriaren eraketan jardunez. Honen endekapenak amnesia anterogradoa sortuko du. Hainbat egoera patologikok egitura honetan eragina izan dezakete, hala nola linea mediako minbizietan edo herpes sinple batek sorturiko entzefalitisean. Funtzio globalean daukan garrantzia, esklerosi anizkoitza bezalako hantura-egoeretan duen parte hartzean islatzen da.

## Bibliografia 
* Latarjet, Michel; Ruiz, Alfredo. «Sistema nervioso central». *Anatomía Humana, Volumen 1* (4ª edición). Buenos Aires (Argentina): Editorial Médica Panamericana. pp. 178-180. ISBN 9500613689. Consultado el 11 de noviembre de 2012.
* http://radiographics.rsna.org/content/31/4/1107.abstract
* Neuroanatomía. A.R. Crossmann y D. Neary Tercera Edición. 2007. Editorial Elsevier Masson.

## Kanpo estekak
The Diary of Alicia Keys

**The Diary of Alicia Keys** Alicia Keys abeslari estatubatuarraren bigarren diskoa da. Estatu Batuetan argitaratu zen 2003ko abenduaren 2an, J Records-en.

Billboard 200 zerrendan lehen postuan estreinatu zen, lehen astean 618.000 ale saldu zituelarik.

## Kanpo estekak
Puturrú de Fuá

**Puturrú de Fuá**, Espainiako umorezko musika talde bat da. La Orquesta Mondragón euskal taldea edota La Trinca kataluniar taldearen umore satiriko ildo berekoa da.

## Ibilbidea 
1985ean Aragoiko Zaragoza hiriburuan Francisco Fatás, José Gros eta Juan Manuel Labordeta (José Antonio Labordeta aragoiar kantautorearen hiloba) musikariek sortu zuten. *No es una marca de fuagrás* (1985) beren lehen diskoa argitaratu eta Espainia guztian ezagun egin ziren. *Ni fu ni fuá* (1986) diskoarekin jada sekulako arrakasta izan eta irrati eta telebistetan ohiko bilakatu ziren, beren *No te olvides la toalla cuando vayas a la playa* edo *Los chicos de Plan* doinu itsaskorreko beren abestiak udako abesti bihurtuz. Datozen urteetan diskoak argitaratzen jarraitu zuten, baina jada ohiartzun askoz ere txikiagoz.

## Diskografia 
* *No es una nueva marca de fuagrás* (1985).
* *Ni fú ni fuá* (1986).
* *Menage a truá* (1987).
* *Úsame y tírame* (1990).
* *Lo mejor de Puturrú de Fuá* (1993).
* *Finas hierbas* (1996).
* *20 años tiene mi humor* (2000).
* *Peligroso para la salud* (2009).

## Kanpo estekak
Lunes Lilas

**Lunes Lilas** (Astehelen Lilak) Iruñeako kolektibo feminista bat da. 2008 urtean sortu zen hileko lehen astelehenean emakumeak elkartzeko.

FaceBookeko orrialdean adierazten dutenez, "indarkeria matxista guztien kontra eta berdintasunaren alde borrokatzen duen kolektiboa da".

## Historia 
Astelehen Lilak 2008an jaio zen. ,Indarkeria matxista esplizitua jasaten ari ziren zenbait emakumek Andrea kolektiboarengana jo zuten indarkeria matxista publikoki salatzeko Nafarroan ez zelako esistitzen.Teresa Saez, beste emakume batzuekin batera, Argentinako Maiatzeko Plazako Amonen ideiari jarraiki, hasi ziren hilero Gazteluko Plazan elkartzen indarkeria matxistaren errealiatea eta zifrak bistaratzeko asmoz..

Sortu eta gutxira Nagore Laffageren hilketa gertatzen da: gertaera hau bere egiten du Lunes Lilas elkarteak eta Nagoreren familia laguntzen du prozesu osoan zehar.

2017an euren ibilbideko 10 urteak biltzeko dokumental bat ekoiztu zuten, eta Youtuben dago ikusgai.

2017an ere SABICAS saria jaso zuten "egunoro emakumeen defentsan eta berauen eskibideen alde borrokatzeagatik" .

## Ekintza soziala 
2011 urtean Sanferminetan genero perspektiba kontutan izateko komunikatua kaleratu zuten. Eraso sexistarik gabeko jaiak izan daitezen "partaidetza eta eskubideak bermatzeko emakumeentzat ere aukera berdintasunean".

2018ko Apirilaren 26an, La Manada bezala ezagutzen den erasoaren sententzia irakurtzen zen ordu berean prentsaurreko bat deitu zuen Lunes Lilas kolektiboak "XXI. gizaldiko epai bat eskatzeko eta ez XIX. gizaldikoa, kalean gertatzen ari dena lagundu dezala. Ebazpen hau erreferente bat izango da eta inflexio puntu bat izan daiteke, Nagore Laffage-rena izan zen bezala, eta epai hau bihurtu daiteke ere". 

2018ko Apirilaren 27an Magaly Rodriguez, Lunes Lilas elkartearen buruak, bere haserrea azaldu du La Cuatro telebista katearen kamaren aurrean: epaia abusuagatik kondenatu dutelako "La Manada" eta ez bortxaketa bat bezala. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chigi jauregia

**Chigi jauregia** () Italiako Erroma hiriburuko Colonna enparantzan kokatua dagoen jauregi bat da, Colonna *rionean*. Gaur egun Italiako Errepublikako Lehen ministroaren egoitza ofiziala da.

## Historia 
K.o. 193 urtean Marko Aurelioren zutabea ezarri zen. XVI mendean zutabearen inguruan sortu zen enparantzaren inguruan etxeak eraikitzen hasi ziren. Chigi jauregiaren lanak 1562 urtean hasi zituen Giacomo della Porta arkitektoak eta 1580an amaitu zituen Carlo Maderno arkitektoak. Aldobrandini familia izan zen aurreneko jabea baina 1659an Chigi familiak erosi zuen eta honen izena hartu zuen jauregiak. XVII mendean bertan liburutegi handi bat eraiki zen barruan Flavio Chigi kardinalaren liburu bilduma gordetzeko. *Chigiana* izena eman zitzaion eta milaka eskuizkribu baliotsu zituen, hauetariko asko Alexandro VII.a Aita Santuarenak, kardinalaren osaba zenarenak.

1878an Austria-Hungariako Inperioak Italian zuen enbaxadorearen bizilekua bihurtu zen baina 1916an, Lehen Mundu Gerra garaian, Italiako estatuak eskuratu zuen. Hasieran Kolonietako arazoen ministerioa ezarri zen bertan eta 1961etik aurrera Italiako Lehen Ministroaren egoitza da.

## Deskribapena 
Bost solairutako eraikina da. Eskailera zabal batek egongela ugaritara eramaten zaitu. Giacomo della Portak diseinaturiko barne patio bat ere badu, iturri eta guzti.

## Kanpo estekak 
*  Chigi jauregiaren historia
Hangul

thumb|eskuinera|320px|Hangul alfabetoko letrak eta haien ahoskatzea
**Hangul**a (hangulez, 한글; koreeraren erromanizazio berrituan, *hangeul* ; McCune-Reischauer sisteman, ''han'gŭl*), Ipar Korean *'Chosŏn'gŭl''' deitua, korear alfabetoa da, koreeraz idazteko erabilia. Egun, hogeita lau letra ditu: 14 kontsonante eta 10 bokal.

XV. mendean asmatu zen, Sejong Handiaren agintaldian. Ordu arte, hanja izeneko txinatar karaktereak erabiltzen ziren. Aristokraziak hanjari eutsi zion denbora luzean, baina XX. mendean hangula gailendu zen koreeraz idazteko. Gaur egun, hanja erabat bazterturik dago Ipar Korean, baina Hego Koreako ikastetxeetan irakasten da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Montecitorio jauregia

**Montecitorio jauregia** () Italiako Erroma hiriburuan kokatua dagoen jauregi bat da, Colonna *rionean*. Gaur egun Italiako Legebiltzarra dagoen egoitza da.

## Historia 
Izena *Mons Citatorius*-etik dator. Erromatarren garaian Marteren Zelaia lautzen ibili zirenean bertako hondarrak pilatu eta aipaturiko Citatorius muinoa sortu zen.

XVII. mendean muino honen gainean jauregia eraikitzen hasi ziren. Gian Lorenzo Berninik eraiki zuen Ludovico Ludovisi kardinalarentzat, Gregorio XV.aren iloba zen hau. 1623an Gregorio XV.a hil zenean lanak bertan behera gelditu ziren eta 1691ean Inozentzio XII.a Aita Santuak lanei berrekin zien Carlo Fontana arkitektoaren gidaritzapean. 1696an *Curia apostolica* delakoa ezarri zen bertan, Aita Santuaren epaitegia. 1789an Montecitorioko obeliskoa ezarri zuen eraikinaren aurrean Pio VI.a Aita Santuak.

1861ean Italiaren bateratzea gertatu zen eta 1870an Erroma hiriburu izendatu zutenean Italiako gobernuak Montecitorio jauregia hautatu zuen Legebiltzarra ezartzeko, izan ere Paolo Comottok diseinaturiko barneko patioak zirkulu erdiaren itxura baitu. Jauregiaren akustika oso txarra zen eta 1900 urtean urak hartu zuenean bertan behera utzi zuten. Hurrengo urteetan konpontze lanei ekin zioten eta 1918an Legebiltzarra Montecitorio jauregira itzuli zen.

## Iruditegia 

Irudi:Palazzo Montecitorio.JPG|Aurrealdea.
Irudi:Obelisk of montecitorio arp.jpg|Obeliskoa.
Irudi:Camera dei deputati Aula Palazzo Montecitorio Roma.jpg|Italiako Legebiltzarra.

## Kanpo estekak 
*  Tour birtuala
La Trinca

**La Trinca**, Kataluniako umorista hirukote bat da. 1969an Josep Maria Mainat, Toni Cruz eta Miquel Àngel Pascual kideek Maresme eskualdeko Canet de Mar udalerrian sortu zuten.

Hasiera batean Nova Cançó kataluniar kultura-musika mugimenduarekin loturik sortu arren, ondoren bere hainbat abesti gaztelaniara itzuli zituzten.

La Trinca 1989an desegin zen eta ondoren taldekideek Gestmusic ikuskizun ekoiztetxea sortu zuten.

## Diskografia 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
The Island (2005eko filma)

**The Island** (euskaraz *Uhartea*) 2005eko Michael Bay estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia fikziozko thriller film bat da. Ewan McGregor, Scarlett Johansson, Djimon Hounsou, Sean Bean, Michael Clarke Duncan eta Steve Buscemi aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
2019. urtea. Lincoln Seis-Echo (Ewan McGregor) eta Jordan Dos-Delta (Scarlett Johansson) barneratze esparru itxurako eremu batean dauden ehundaka gizakietako bi dira. Harretaz zaindua dagoen leku honetan, beren ohiko bizitza gainontzekoena bezalakoa da, zorrozki kontrolatua eta debekuz josia. Beren aterabide bakarra - eta denek elkarbanatzen duten itxaropena - "Uhartea" deritzonara joateko hautatuak suertatzean datza, está rigurosamente controlada y llena de restricciones. La única salida -y la esperanza que todos comparten- consiste en ser elegidos para ir a "La isla", dirudienez, eremu horretakoak ez beste, gainontzeko gizateria guztiarekin akabatu zuen hondamendi ekologikoaren efektu kutsakorrek eragin ez duten munduko leku bakarra. Lincoln bere azalpenik gabeko amesgaiztoez atsekabetua bizi da, gero eta ezinegon handiagoa du, bai eta sekretu ikaragarri bat topatzera bultzaraziko duen jakinmina ere.

## Aktoreak 
* Ewan McGregor: Lincoln Six Echo
* Scarlett Johansson: Jordan Two Delta
* Djimon Hounsou: Albert Laurent
* Sean Bean: Merrick jauna
* Michael Clarke Duncan as Starkweather Two Delta
* Steve Buscemi: James "Mac" McCord
* Kim Coates: Charles Whitman

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Santa Maria del Popolo basilika

**Santa Maria del Popolo basilika** () Erroman kokaturiko basilika agustindarra da. Piazza del Popoloren iparraldean dago, Marteren Zelaia *rionean*.

## Izena 
Aurelianoren Harresietako ateetako bat zen Porta del Popoloren ondoan eraiki zenez honek eman zion izena basilikari eta azkenik enparantza guztiari.

## Historia 
XI. mendean Paskoal II.a Aita Santuak kapera bat eraiki zuen Neron enperadorearen hilobia zegoen tokian. 1227an Gregorio IX.ak handitu egin zuen baina gaur egungo basilikaren itxura XV mendean hartu zuen Sixto V.aren bultzadari esker. Argi ez badago ere, badirudi Andrea Bregno arkitektoa izan zela pizkunde itxurako diseinua egin eta lanak aurrera eraman zituena.

XVI. mendean Donato Bramante eta Rafael Sanziok koro absidiala egin zuten eta XVII. mendean Gian Lorenzo Berninik aurrealdean aldaketa nabarmenak egin zituen, bai eta barnealdeko dekorazio berria ere.

XIX. mendean Piazza del Popolo berrantolatzea erabaki zen eta basilikaren ondoan zegoen komentua eraitsi egin zen. Komentu hortan izan zen XV. mendean Martin Lutero, Erromara egindako bidai famatuan.

## Arkitektura 
Arkitektura aldetik aipagarriak dira honako elementu hauek:
* Koroa (XVI mendekoa)
* Chigi kapera (XVI mendekoa)
* Cybo kapera (XVII mendekoa)

## Kanpo estekak
Aala Kaf Ifrit

***Deabru baten ahurrean*** () 2017ko Kaouther Ben Hania tunisiar zinema zuzendariaren filma da. Filmak 2018ko Giza Eskubideen Zinemaldiaren sari nagusia irabazi zuen.

## Sinopsia 
Egiazko gertakizun batean oinarritua, xehetasunez ageri da Mariam protagonistak jasaten duen "urraketa fisiko eta moral larria". Bortxaketa izan ondorengo "gau luzea" nola doan ageri da, hura salatzen saiatzen denean.

## Aktoreak 
* Mariam Al Ferjani : Mariam
* Ghanem Zrelli : Youssef
* Noomane Hamda
* Mohamed Akkari
* Chedly Arfaoui
* Anissa Daoud
* Mourad Gharsalli

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trinità dei Monti

**Trinità dei Monti** edo **Santissima Trinità dei Monti** Erromako eliza ezagun bat da, Piazza di Spagna enparantzaren ikono bihurtu dena.

## Historia 
1494an Frantzisko Paolakoak, Calabriatik etorritako erromesak, mahasti bat erosi zuen eta Alexandro VI.ari baimena eskatuta monastegi bat eraiki zuen. 1502an Luis XII.a Frantziakoak abiatu zituen lanak Napoliko Erresumaren inbasio arrakastatsua ospatzeko. Eliza frantziar gotiko estiloan diseinatu zen beraz. Sixto V.ak sagaratu zuenerako Italiar pizkundeko estiloan eraikia zegoen.

1789an *Sallustiano* obeliskoa ezarri zen elizaren aurrean.

## Kanpo estekak
Piazza di Spagna

**Piazza di Spagna** Erromako enparantzarik ezagunenetako bat da. Espainiaren enbaxadaren egoitza den Spagna jauregiak ematen dio izena. Marteren Zelaia *rionean* kokaturik dago.

## Deskribapena 
Enparantzaren erdian Fontana della Barcaccia iturria dago eta enparantzaren ekialdean espainiar eskailera, Pinzio muinoan gora Trinità dei Monti elizara igotzen dena. Eskaileraren eskuineko ertzean Sortzen garbiaren zutabea dago, 12 metrotako altuera duena eta 1857an ezarri zena.

## Eraikinak 
Enparantza inguratzen honako jauregi hauek daude:
* Palazzo Spagna
* Palazzo di Propaganda Fide

## Iruditegia 

Irudi:P1260926 ambulanti a piazza di spagna.JPG|Palazzo Spagna.
Irudi:881RomaPalazzoPropagandaFide.JPG|Palazzo di Propaganda Fide.
Irudi:Piazza di Spagna 001.JPG|Sortzez garbiaren zutabea.
Irudi:Fontana della Barcaccia restaurata, lato Scalinata Trinità dei Monti.jpg|Fontana della Barcaccia.
Irudi:Piazza di Spagna (Rome) 0004.jpg|Trinità dei Monti eta espainiar eskailera.

## Kanpo estekak
Hacerse mayor y otros problemas

***Hacerse mayor y otros problemas*** 2018ko Clara Martínez-Lázaro espainiar zinema zuzendariaren amodiozko filma da.

## Sinopsia 
Emmak haurrentzako ipuinak idazten ditu, baina 30 urte beteta, ez du lan egonkorrik edo bikotekiderik haurrak izateko. Haren bizimodua anabasa hutsa da, eta, gainera, haren lagunik onenak iragarriko dio haurdun geratu dela, eta umearen ama besoetakoa izatea eskatuko dio.

## Aktoreak 
* Silvia Alonso: Emma
* Barbara Goenaga: Lola
* Vito Sanz
* María Esteve
* Antonio Resines
* Mariona Terés
* Javivi
* Lucía Delgado: dendaria
* Usun Yoon: Lina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Westworld (filma)

**Westworld** (euskaraz *Mendebaldeko Mundua*) 1973ko Michael Crichton estatubatuar idazle eta zinema zuzendariak zuzendu eta idatzitako zientzia-fikziozko film bat da. Yul Brynner, Richard Benjamin eta James Brolin aktoreek antzeztu zuten.

*Futureworld* (1976) jarraipena izan zuen, bai eta *Beyond Westworld* (1980) telesaila ere. Gainera, 2016ean HBO telebista kateak film honetan oinarritutako *izenburu berdineko telesaila* ere estreinatu zuen.

## Argumentua 
Etorkizun hurbil batean, 1983. urtean (filma 1973an estreinatu zen), hiru eremutan banatutako erakustazoka eta aisi parke erraldoi bat dago: Antzinako Erroma, AEBetako Mendebalde Urruna eta Erdi Aroa. Bakoitzak bere garaia fideltasun osoz islatzen du. Gainera, ekonomikoki ahal duenak hautatutako garaian bere abenturak bizitzeko aukera ere badu. Parkera bi adiskide oporrak pasatzera etorri berri dira, Peter Martin (Richard Benjamin) eta John Blane (James Brolin). Guztia ederki kontrolpean dago, bertan antzezpenak burutzen dituen robot batek akatsa duen arte, bere biktimei atzetik nekagaitz jarraitzeko diseinatua dagoen Pistolari gupidagabea (Yul Brynner).

## Aktoreak 
* Yul Brynner: Pistolaroa
* Richard Benjamin: Peter Martin
* James Brolin: John Blane
* Norman Bartold: Erdi Aroko zalduna
* Alan Oppenheimer: Arduradun nagusia
* Victoria Shaw: Erdi Aroko erregina
* Dick Van Patten: Bankaria
* Linda Scott: Arlette, frantziar emagaldua
* Steve Franken: Deloseko teknikaria, Pistolariak tiroz hila
* Michael Mikler: Zaldun Beltza
* Terry Wilson: Sheriffa
* Majel Barrett: Carrie andereinoa, Westworld putetxeko madama
* Anne Randall: Daphne, Erdi Aroko Zaldunaren aholkuei jaramonik egiten ez dien anderea
* Nora Marlowe: Gonbidatua
* Robert J. Hogan (*krediturik gane*): Deloseko gonbidatu elkarrizketatua

## Ikus gainera 
* *Westworld (2016ko telesaila)*

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
McCune–Reischauer

**McCune–Reischauer erromanizazio-sistema** (hangul: 매큔•라이샤워 표기법) da koreera latindar alfabetora letraldatzeko dauden bi sistema nagusietako bat; bestea koreeraren erromanizazio berritua da. George M. McCune eta Edwin O. Reischauerrek sortu zuten 1937an. Hego Korean ofiziala izan zen 1984-2000 bitartean. Baina sistema hau ez da egokia ordenagailuz idazteko, ikur diakritikoak erabiltzen dituelako; hori dela-eta, koreeraren erromanizazio berritua ofizialdu zen. Ipar Korean, McCune–Reischauer sistemaren aldaera bat erabiltzen dute, ikur diakritikorik ez duena; zehazki, kontsonante hasperendunak adierazteko *h* letra erabiltzen du, apostrofoaren ordez.

## Oinarrizko McCune–Reischauer sistema 
### Bokalak 
*  *ë* idatzi ohi da  eta -ren atzetik.

### Kontsonanteak 
:* Digrafo kontsonanteak () amaieran baino ez dira existitzen.

::# Silaba hasierako ㅇ kontsonanteak bokalaren aurretik hotsik ez dagoela adierazten du.
::# 쉬 *shwi* erromanizatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azukre-koxkor

[eskuinera|thumb|[Azukre zuriko koxkorrak]]
**Azukre-koxkorra**, **azukre-mokorra** edo **azukre-tontorra** kubo itxurako azukrea da, azukre-jaraberekin azukre kristalak lotuz lortzen dena. Batez ere, edari beroak gozatzeko balio dute, zeinetan disolbatzen diren. Beraz, azukre-koxkorra azukrearen kontu-unitate bat da.

XIX. Mendearen erdialdera, azukrea azukre-bolumen moduan banatu zen batez ere. Azukre-koxkorraren aurkitzailetzat, Jakub Kryštof Rad hartzen da, Dačice-ko azukre-findegiaren zuzendaria izan zena. Hark azukre-koxkorra patentatu zuen 1843. urtean. Bere lehen kuboek 1,2 cm eta 1,5 cm arteko ertzen dimentsioak zituzten. Geroago, hainbat fabrikatzailerekin hasi ziren diferentzia bat egiteko eta kubo forma beste forma geometriko batzuetara aldatu zuten. Kolore desberdinekoak ere izan daitezke, baina gehienetan kolore zurikoak dira, hau da, azukre finduaren erabilerak eragiten duena, kolorerik gehitu gabe.

## Kanpo estekak
Planet 51

***Planeta 51*** 2009ko Jorge Blanco espainiar zinema zuzendariaren marrazki bizidunetako filma da. 70 milioi dolarreko aurrekontua izanik, ordura arteko espainiar filmerik garestiena izan zen. Espainian, filma 2009ko azaroaren 27an estreinatu zen zinema aretoetan, eta hiru hizkuntzatara bikoiztu zuten (gaztelarra, katalana eta euskara). Filmaren banaketa DeAPlaneta arduratu zen.

## Sinopsia 
Planet 51n estralurtarren familia bat lasai bizi da arrotz bat ailegatu arte, Charles "Chuck" Baker estatubatuar astronauta hain zuzen ere.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Koreeraren erromanizazio berritu

**Koreeraren erromanizazio berritua** (hangul: 국어의 로마자 표기법, *gugeoui romaja pyogibeop*, “hizkuntza nazionalaren latindar notazioa”) da koreera latindar alfabetora letraldatzeko dauden bi sistema nagusietako bat; bestea McCune–Reischauer da. Digrafoak erabiltzen ditu McCune–Reischauer sistemako ikur diakritikoen ordez. Hori dela-eta, erosoagoa da, eta azkar zabaltzen ari da. Hego Koreako sistema ofiziala da 2000. urtetik aurerra.

## Oinarrizko arauak 
### Bokalak 
### Kontsonanteak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fernando González Molina

**Fernando González Molina** (Iruñea, 1975eko azaroaren 10a) nafar telebista eta zinema zuzendaria da. Nafarroako Unibertsitatean Ikus-entzunezko komunikazioa ikasi eta laster hasi zen telebistan lan egiten.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Tengo ganas de ti

***Tengo ganas de ti*** 2012ko Fernando González Molina nafar zinema zuzendariaren amodiozko filma da. *Tres metros sobre el cielo* filmaren jarraipena, Federico Mocciaren *Ho voglia di te* eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Hache, bi urte bertan pasa eta gero, Londrestik Bartzelonara itzuli da. Hala ere, ezin izan du bere iragana atzean utzi: ez Pollo, ezta bere familia eta ezta Babi ere.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Materia barioniko

[thumb|Materia osatzen duten [oinarrizko partikulen izena eta karga elektrikoa. ]]
Kosmologian, **materia barionikoa** barioiez eta leptoiez osaturiko edozein materia-forma da (neutrino mota batzuk izan ezik). Hau da, inguruan dugun eta ikusi dezakegun guztia osatzen duen materia da, gu geu barne.

Azken ikerketen arabera, materia barionikoak unibertsoaren guztizko masaren %4a baino ez du osatzen. Beste %96a ondorengo elementuek ordezkatzen dute: %23 materia ilunak eta %73 energia ilunak.

## Ikus, gainera 
* Kosmologia
* Energia eta materia iluna
* Unibertsoa
* Partikulen fisika

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sinuiju Eskualde Administratibo Berezia

**Sinuiju Eskualde Administratibo Berezia** (, ''Sinŭiju T'ŭkpyŏl Haengjŏnggu'') Ipar Koreako hiru eskualde administratibo berezietako bat da. Herrialdearen ipar-mendebaldean dago, Txinako mugan. 2002an eratu zen, kanpoko inbertsioak erakartzeko asmoz. 132 kilometro koadroko eremua du, eta 349.500 biztanle zituen 1998an. Sinuiju hiria da zentro administratiboa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fuga de cerebros 2

***Fuga de cerebros 2: Ahora en Harvard*** 2011ko Carlos Therón espainiar zinema zuzendariaren umorezko filma da. *Fuga de cerebros* filmaren jarraipena izan zen.

## Sinopsia 
Alfonso Emilioren anaia txikiak Saraz maitemindurik dago eta hau Harvardera doanean, bere bila joango da lagunekin batera.

## Aktoreak 
* Adrián Lastra: Alfonso Carbajosa Benito.
* Patricia Montero: Marta.
* Alberto Amarilla: José Manuel Sánchez Expósito "Chuli".
* Gorka Lasaosa: Rafael Garrido Calvo "Ruedas".
* Pablo Penedo: Felipe Roldán Salas "Corneto".
* Canco Rodríguez: Raimundo Vargas Montoya "Cabra".
* El Langui: Vicente.
* Paula Prendes: Sara.
* Mariano Peña: Julián Roldán.
* Loles León: Rita Calvo.
* Paco Tous: Adrián.
* Hannah New: Nancy.
* David Hasselhoff: bera.
* Flor Garribia: bera.

## Kanpo estekak
La familia y uno más

***La familia y uno más*** 1965eko Fernando Palacios espainiar zinema zuzendariaren umorezko filma da. *La gran familia* filmaren jarraipena izan zen.

## Sinopsia 
Carlos Alonsoren familiak hamasei seme-alaba ditu. Denbora berriek gertaera berriak ekarri dituzte: aitona hilda dago, baita emaztea ere.

## Aktoreak 
* Alberto Closas
* José Luis López Vázquez
* Julia Gutiérrez Caba
* María José Alfonso
* Margot Cottens
* María Isbert
* Rafaela Aparicio
* Maribel Martín
* Erasmo Pascual
* José María Prada
* Elisa Ramírez
* José Sacristán
* Soledad Miranda
* Víctor Valverde
* Carlos Piñar
* Elena María Tejeiro
* Rosanna Yanni

## Kanpo estekak
Jakub Kryštof Rad

**Jakob Christof Rad** (Rheinfelden, gaur egungo Suitza, 1799ko martxoaren 25a — Viena, gaur egungo Austria, 1871ko urriaren 13a) Suitzan jaiotako fisikaria eta industria zuzendaria izan zen. Batzuetan, **Jacob Christoph Rad** bezala idazten da. Beste jarduera profesional askoren artean, 1843an, Dačice-ko azukre-fabrika baten zuzendaria izan zen, Moravian. Prozesua eta beharrezko makineria asmatu zituen azukre bloke handiak ebakitzeko pieza erabilterraz berdinetan (eta, beraz, Azukre-koxkorren "asmatzailetzat" hartzen da).
La Grande Vadrouille

***La Grande Vadrouille*** 1966ko Gérard Oury frantziar zinema zuzendariaren umorezko filma da. *La gran familia* filmaren jarraipena izan zen.

## Sinopsia 
Bigarren Mundu Gerran hiru hegazkinlari ingeles Alemania bonbardatu eta gero okupaturiko Frantzian erori dira. Bertan margolari eta orkestra-zuzendari baten laguntza izango dute Frantzia Askera ihes egiteko.

## Aktoreak 
* Bourvil: Augustin Bouvet
* Louis de Funès: Stanislas Lefort
* Terry-Thomas: Sir Reginald ("Bigotudo")
* Claudio Brook: Peter Cunningham
* Mike Marshall: Alan MacIntosh
* Marie Dubois: Juliette
* Pierre Bertin: Julietteren aitona
* Andrea Parisy: Marie-Odileren ahizpa
* Mary Marquet: ama nagusia
* Benno Sterzenbach: Aschbach maiorra
* Paul Préboist: marinela

## Kanpo estekak
Ponte (Erroma)

**Ponte** Erroma hiriko alde historikoa (*I municipioa*) osatzen duten hogeita bi *rionietan* bosgarrena da.

## Geografia 
Tiber ibaiaren ertzean kokaturik dago, eskuinaldean hain zuzen ere. *Ponte* izenak zubia esan nahi du, Sant'Angelo zubiak ematen dio auzoari izena.

## Historia 
Hadriano enperadoreak k.o. 134 urtean *Pons Aelius* zubia eraiki zuen bere mausoleoa hiriarekin lotzeko, hau da gaur egungo Sant'Angelo zubiaren jatorria. Garai hartan rione honek *Circus Flaminius* izena zuen eta Marteren zelaiaren parte zen. Neronek bigarren zubi bat altxatu zuen, *Neronianus* edo *Triumphalis* izenekoa eta bertatik etortzen ziren general erromatarrak garaipen handia izan eta hirian desfilea egitera.

Erdi Aroan bizitza aktiboa izan zuen auzoak eta erromatarren aztarnak erabat ezabatu ziren. Hiritar asko etorri ziren bertara bizitzera, beste auzoetan uraren eskasia nabaria baitzen. Honetaz gain Vatikanora erromes zetozenek ere hemendik pasa behar zuten eta lokal, jatetxe eta dendaz bete zen.

XVI mendean Via Giulia eta Via dei Coronati Erromako kale famatuenak bihurtu ziren eta hiriko familia aberatsek bertan eraiki zituzten jauregiak. Auzo aberatsa bihurtu zen arren Tiber ibaiaren uholdeek sarritan kaltetzen zuten. 1870an Erroma Italiako hiriburu bihurtu zenean uholdeei aurre egiteko lanak hasi zituzten ibaiertzak erabat itxuraldatuz.

## Ondasun nabarmenak 
* Sant'Angelo zubia (berez Borgo rioneari dagokio)
* Pons Neronianus
* Hunberto I zubia
* Vittorio Emanuele II zubia
* San Giovanni dei Fiorentini eliza
* Santa Maria della Pace eliza

## Iruditegia 

Irudi:Roma Andělský most 1.jpg|Sant'Angelo zubia.
Irudi:Ponte Umberto a Roma 102 2054.jpg|Hunberto I zubia.
Irudi:Puente Vittorio Emanuele II - Roma.jpg|Vittorio Emanuele II zubia.
Irudi:San Giovanni dei Fiorentini Rome.jpg|San Giovanni dei Fiorentini.
Irudi:Santa Maria della Pace, Rome.jpg|Santa Maria della Pace.
Irudi:Ponte - corso Vittorio a ferragosto 00799.JPG|Vittorio Emanuele II kalea.
Irudi:L re d Altoviti tra i 2 ponti P1140010.jpg|Tiber ibaiertza.

## Kanpo estekak
Hunberto I zubia

**Hunberto I zubia** () Erroman dagoen zubi bat da. Tiber ibaia zeharkatzen du Ponte eta Prati *rioneak* lotuz.

## Historia 
Angelo Vescovali arkitektuak diseinatu eta eraiki zuen 1885 eta 1895 artean. Orduko erregea zen Hunberto I.a Italiakoak inauguratu zuen.

## Kanpo estekak
Vittorio Emanuele II.a zubia

**Vittorio Emanuele II.a zubia** () Erroman dagoen zubi bat da. Tiber ibaia zeharkatzen du Ponte eta Borgo *rioneak* lotuz.

## Historia 
Ennio De Rossi arkitektuak diseinatu zuen 1886an baina lanen hasiera asko atzeratu zen eta 1911 urtean inauguratu zen.

## Deskribapena 
108 metrotako luzera du eta hiru arku ditu. Eskultura ugari ditu, aipagarrienak garaipen hegodunenak.

## Kanpo estekak
Sant'Angelo zubia

'''Sant'Angelo zubia** (), aintzina **Pons Aelius'* Erroman dagoen zubi ezagun bat da. Tiber ibaia zeharkatzen du Borgo eta Ponte *rioneak* lotuz.

## Historia 
Hadriano enperadoreak k.o. 134 urtean *Pons Aelius'' zubia eraiki zuen bere mausoleoa hiriarekin lotzeko, gaur egun Sant'Angelo gaztelua dagoen tokian. Neronek bigarren zubi bat altxatu zuen, *Neronianus* edo *Triumphalis* izenekoa eta bertatik etortzen ziren general erromatarrak garaipen handia izan eta hirian desfilea egitera. Hau hobetsita Hadrianoren zubia baztertua izan zen.

Erdi Aroaren hasieran Neronen zubia oso egoera txarrean aurkitzen zen eta *Pons ruptus* ("zubi apurtua") ezizena hartu zuen. Vatikanora zihoazen erromesek Hadrianoren zubi zaharra erabiltzeko joera hartu zuten. VI. mendean Gregorio I.a Aita Santuak zubia eta Hadrianoren mausoleoari izen berria eman zion, Sant'Angelo ("aingeru santua"), izan ere bazen kondaira bat gazteluaren gainean ingeru bat azaldu zela zioena eta honi esker izurrite baten amaiera iritsi zela.

San Petri basilikara zihoazen erromesen kopurua handituz joan zen mendez mende eta 1450 urtean hainbestekoa zen jendea zubiaren zutabeek eutsi ezin eta behera erori zela. Erromes ugari hil ziren.

1535 urtean Klemente VII.ak ordainsari bat ezarri zuen zubin eta lortutako diruarekin eskulturak ezarri zituen: San Petri, San Paulo, lau ebangelistak, Adan, Noe, Abraham, Moises eta hainbat aingerurenak. Hurrengo mendeetan erabilera berri bat ere eman zitzaion, zubiaren ondoan zegoen Ponte enparantzan exekutaturikoen gorpuak ibaira jaurti ohi ziren bertatik.

## Iruditegia 

Irudi:0 Tibre - Ponte Sant'Angelo - Rome (1).JPG|Sant'Angelo zubia.
Irudi:0 Tibre - Ponte Sant'Angelo - Rome (2).JPG|Sant'Angelo zubia.
Irudi:St Peter Lorenzetto Ponte Sant Angelo Rome.jpg|San Pauloren eskultura.
Irudi:Ponte sant'angelo, san paolo 01.JPG|San Pauloren eskultura.
Irudi:Angel Ponte Sant Angelo whips.jpg|Aingeru baten eskultura.

## Kanpo estekak
Kumgangsan Eskualde Turistikoa

**Kumgangsan Eskualde Turistikoa** (, ''Kŭmgangsan Kwan'gwang Chigu'') Ipar Koreako hiru eskualde administratibo berezietako bat da. Herrialdearen hego-ekialdean dago, Hego Koreako mugan. 2002an eratu zen, Kumgangsan mendiak erakartzen duen turismoa kudeatzeko asmoz. 1998-2008 bitartean, 1,9 milioi turista jaso zituen, hegokorearrak gehienak. 530 kilometro koadroko eremua du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaesong Eskualde Industriala

**Kaesong Eskualde Industriala** () Ipar Koreako hiru eskualde administratibo berezietako bat da. Herrialdearen hego-mendebaldean dago, Hego Koreako mugan, Kaesong hiritik 10 kilometro hego-ekialdera, eta Seuletik 50 kilometro ipar-mendebaldera. Aipagarria da bertako *Korea arteko industria gunea*, bi Koreen arteko lankidetzaz eraikia, 66 kilometro koadroko eremua hartzen duena. 2012an 123 hegokorear enpresa zeuden Kaesongen, Ipar Koreako 50.000 pertsonari lana ematen zietenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hego Pyongan

**Hego Pyongan** (, ''P'yŏngan-namdo'') Ipar Koreako erdi-mendebaldeko probintzia da. 12.330 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 4.051.696 biztanle zituen 2008an. Hiriburua Pyongsong da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mission: Impossible 2

**Mission: Impossible 2**, ** Mission: Impossible II** edo **M:I-2**, 2000ko John Woo txinatar zinema zuzendariak zuzendutako espioitza eta ekintza film bat da. izenburu berdineko *Mission: Impossible* telesailan oinarritua dago. Tom Cruise, Dougray Scott, Thandie Newton, Ving Rhames, Richard Roxburgh, John Polson, Brendan Gleeson eta Rade Šerbedžija aktoreek antzeztu zuten.

*Mission: Impossible* (1996) filmaren jarraipena da. Era berean, *Mission: Impossible III* (2006), *Mission: Impossible – Ghost Protocol* (2011), *Mission: Impossible – Rogue Nation* (2015) eta *Mission: Impossible – Fallout* (2018) jarraipenak izan ditu.

## Argumentua 
Ethan Hunt (Tom Cruise) espioiaren misio berria nazioarteko terrorista bilakatu den Sean Ambrose (Dougray Scott) agente ohia biru hilkor batez jabetuko eta Australian sartuz miloika biktima eragin ez ditzan galeraztea izango da. Horretarako, Luther Stickell (Ving Rhames) genio informatikaria, Billy Baird (John Polson) gidari bikaina eta Nhye (Thandie Newton) emakume lapur trebe eta erakargarriaren laguntza baliotsua izango du, azken honek iraganean Ambrosekin maitasun harreman bat izan zuen, baina orain Huntetaz erakarria sentitzen da.

## Aktoreak 
* Tom Cruise: Ethan Hunt
* Thandie Newton: Nyah Nordoff-Hall
* Ving Rhames: Luther Stickell
* Dougray Scott: Sean Ambrose
* Brendan Gleeson: John C. McCloy
* Richard Roxburgh: Hugh Stamp
* John Polson: Billy Baird
* Radé Sherbedgia: Nekhorvich doktorea
* William Mapother: Wallis
* Dominic Purcell: Ulrich
* Mathew Wilkinson: Michael
* Anthony Hopkins: Swanbeck, misioaren burua (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ipar Pyongan

**Ipar Pyongan** (, ''P'yŏng'anbuk-to'') Ipar Koreako erdi-mendebaldeko probintzia da. 12.191 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2.728.662 biztanle zituen 2008an. Hiriburua Sinuiju da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nampo

**Nampo** (, *Nampho*) Ipar Koreako mendebaldeko hiri eta portua da, *hiri berezi* estatusa daukana. 1.180 kilometro koadroko eremua du, eta 310.531 biztanle zituen 2008an.

## Geografia 
Nampo Ipar Piongan probintzian dago, Koreako badian, Taedong ibaiaren bokalean.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Giovanni dei Fiorentini

**San Giovanni dei Fiorentini** Erromako basilika bat da, Ponte *rionean* kokaturik dagoena. Florentziako patroia den Joan Bataiatzailearen izenean sagaraturik dago, hortik datorkio izena. Erroman dagoen Florentziako komunitatearentzako erreferentziazko eliza da.

## Historia 
San Pantaleon eliza zaharra zegoen tokian eliza berria eraiki behar zela erabakita Florentziako Medici familiakoa zen Leon X.a Aita Santuak proiektu lehiaketa bat antolatu zuen 1518an. Garaiko arkitekto onenek hartu zuten parte eta Jacopo Sansovinok irabazi zuen baina eraikuntza lanak Antonio da Sangallo Gazteak eta Giacomo della Porta gidatu zituzten 1583 eta 1602 artean.

Hasiera batean oin zentralizatua ardatz bazuen ere gurutze latindarra hartu zuten oinarri. 1602an Carlo Maderno arkitektoak hartu zuen kupula egiteko ardura eta eliza 1620an gelditu zen itxuratuta.

1634an Pietro da Cortona arkitekto barrokoak aldare nagusia eraiki zuen eta Alessandro Galileik diseinaturiko aurrealdea bukatzeko beste 100 urte behar izan ziren, 1734an amaitu baitziren lanak.

Koroa Francesco Borromini arkitektoak diseinatu zuen eta 1669an bere bazkidea zen Ciro Ferrik amaitu zuen, Borromini 1667an hil baitzen.

## Iruditegia 

Irudi:Vatikan, Blick vom Petersdom zur Kirche Saint Giovanni of Fiorentini.JPG|San Giovanni dei Fiorentini eliza.
Irudi:Fachada S. Giovanni.JPG|Aurrealdea.
Irudi:962RomaSGiovanniFiorentini.JPG|Absidea.
Irudi:Church of San Giovanni Battista dei Fiorentini - interior HDR.jpg|Habeartea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elizaren webgunea
Hego Hwanghae

**Hego Hwanghae** (, *Hwanghaenam-do*) Ipar Koreako hego-mendebaldeko probintzia da. 8.450 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2.310.485 biztanle zituen 2008an. Hiriburua Haeju da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Maria della Pace

**Santa Maria della Pace** Erromako eliza bat da, Ponte *rionean* kokaturik dagoena.

## Historia 
Sant'Andrea de Aquarizariis eliza zaharra zegoen tokian berria erakitzen hasi ziren 1482an Sixto IV.ak hala eskatuta. 1480 urtean Amabirjinaren irudi bat odoletan hasi zela eta miraria gogoratzeko eraiki zen eliza eta Andre Mariaren izenean sagaratu zen. Ez da ezagutzen nork egin zuen diseinua baina Baccio Pontelli izan zitekeela uste da. Donato Bramante arkitektoak egin zuen bere izena daraman klaustroa 1500 eta 1504 artean. Bramante klaustroak zutabedun bi solairu ditu, azpian arkuek lotzen dituzte zutabeak. Aldare nagusia 1614koa da eta Carlo Madernok diseinatu zuen.

1656 eta 1667 artean Alexandro VII.a Aita Santuak eliza berrizteko agindua eman zion Pietro da Cortona arkitektoari eta honek aurrealde barrokoa gehitu zion. Toskanar ordenako zutabeekin antzoki itxura eman zion. Erromako nobleziari gustatu eta inguruko eraikinei antzeko itxura eman nahi izan zien aurreko plaza txikian batasun arkitektonikoa lortuz.

## Iruditegia 

Irudi:Ponte- Chiesa di S.Maria della Pace.jpg|Aurrealdea.
Irudi:S Maria della Pace 005.jpg|Sarrera semizirkularra.
Irudi:Santa Maria della Pace.jpg|Habeartea.
Irudi:2013-06-04 ROMA S. MARIA DELLA PACE.JPG|Kupula.
Irudi:Santa Maria della Pace September 2015-1a.jpg|Klaustroa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elizaren webgunea
Master of None

***Master of None*** estatubatuar telesaila da, 2015ean Netflixen igorri zutena.

## Sinposia 
Dev New Yorken bizi den 30 urteko aktorea da. Oraindik ez du argi zer egin nahi duen bere biziarekin. Atal bakoitzean, haren biziaren aspektu bat aztertzen du telesailak: etorkin gisa bizi duena, jatetxe italiarrik onena topatzeko abentura... dena komedia ukituarekin lantzen dute.

## Pertsonaia nagusiak 
* Aziz Ansari: Dev Shah
* Noël Wells: Rachel
* Eric Wareheim: Arnold Baumheiser
* Kelvin Yu: Brian Cheng
* Lena Waithe: Denise
* Alessandra Mastronardi: Francesca

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Room 104

***Room 104*** estatubatuar telesaila da, 2017an HBOn igorri zutena.

## Sinposia 
New Yorkeko kanpoaldeko hotel bateko 104. gela da telesaileko protagonista. Atal bakoitzean, gelatik pasatzen diren pertsonen istorioak kontatzen ditu. Komedia eta drama nahasten ditu telesailak. Hilketak eta beldurrezko pasadizoak ere badaude.

## Atalak 
### 1. denboraldia 
# '**
# **'
# '**
# **'
# '**
# **'
# '**
# **'
# '**
# **'
# '**
# **'

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
12 Strong

***12 Strong*** (baita ***12 Strong: The Declassified True Story of the Horse Soldiers*** ere) 2018ko Nicolai Fuglsig daniar zinema zuzendariaren gerra-filma da.

## Sinopsia 
Protagonista nagusiak indar berezietako eta CIAko kideak dira. 2001eko irailaren 11ko erasoen ondoren, Afganistanen sartuko dira, eta talibanen kontra borrokatuko dira.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ozark (telesaila)

***Ozark*** estatubatuar telesaila da, 2017 eta 2022 urteen artean Netflixen eman zutena. Lau denboraldi izan ziren, azkena bi partetan banatua.

## Sinopsia 
Marty Byrde finantza aholkularia da. Familia bat du, errutinan bizi da itxura batez, eta, haren familiarentzat, bizitza arrunta du. Haren emazteak eta seme-alabek, ordea, ez dakite Byrderen sekretua: Mexikoko droga talde baten dirua zuritzeaz arduratzen dela.

Chicagon arriskuan daudelarik, Ozarkera joango dira bizitzera, baina ere Mexikoko narkoentzako dirua zuritzen jarraitu beharko dute, eta bertako pertsonaiekin nahastuko dira: Langmore familia txiroa (non Ruth gaztea ezin azkarragoa nabarmentzen den), eta Snell familiako lurjabeak, heroina bertan ekoizten dutenak. Guztiekin tratuetan, familiak ere egia jakingo du, eta negozio arriskutsuetan sartuko dira guztiak. 

Halaber, Byrde familiak gero eta erlazio zuzenagoa izango du Mexikoko Omar Navarro narkoaren kartelarekin, eta azken bi denboraldietan, bere iloba arriskutsuarekin, Javi Elizondro (horrela idatzia, tarteko R horrekin), eta baita ere, joko bikoitza eginez, FBIko agenteekin.

## Pertsonaia nagusiak 
* Jason Bateman: Martin "Marty" Byrde
* Laura Linney: Wendy Byrde
* Sofia Hublitz: Charlotte Byrde
* Skylar Gaertner: Jonas Byrde
* Julia Garner: Ruth Langmore
* Jordana Spiro: Rachel Garrison
* Jason Butler Harner: Roy Petty
* Esai Morales: Del
* Peter Mullan: Jacob Snell
* Lisa Emery: Darlene Snell.
* Marc Menchaca: Russ Langmore
* Charlie Tahan: Wyatt Langmore 
* Janet McTeer: Helen Pierce abokatua
* Tom Pelphrey: Ben Davis 
* Felix Solis: Omar Navarro 
* Alfonso Herrera: Javi Elizondro,
*Jessica France: Maya Miller
* Joseph Sikora: Frank Cosgrove Jr. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blockers (filma)

***Blockers*** 2018ko Kay Cannon estatubatuar zinema zuzendariaren umorezko filma da.

## Sinopsia 
Beren alaben graduazio dantzaldiaren gaua ailegatzear dela, hiru guraso helburu bakar batekin elkartuko dira: gau horretan, beren alabek harreman sexualak izan ez ditzaten.

## Aktoreak 
* John Cena: Mitchell
* Leslie Mann: Lisa
* Kathryn Newton: Julie
* Graham Phillips: Austin
* Ike Barinholtz: Hunter
* Ramona Young: Angelica
* Rhoda Griffis
* Jake Picking: Kyler
* Sarayu Blue: Marcie

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santu-irudien iruzur

thumb|Biktimaren paper zatiak.
**Santu-irudien iruzurra** leku publikoetan egiten duten iruzurra da. 1910ean sortu zuen Julián Delgado espainiarrak.

## Iruzurra 
Buruko ezintasun bat duelako itxura egiten ari den iruzurgilea biktimarengana hurbiltzen da, billetez beteriko gutun-azal batekin, eta barrukoa santu-irudiak direla esaten dio. Une horretan, konplize bat hurbilduko da, eta biktima konbentzituko du elkarrekin dirudun gutun-azala duen pertsonari iruzur egiteko, hau da, bere "santu-irudien" truke diru apur bat eskaintzeko. Dirua eman ondoren, biktimak gutun-azala jasoko du, baina hura irekitzean, dirua beharrean paper zatiak baino ez daudela ikusiko du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tokomotxo

**Tokomotxo** leku publikoetan egiten duten iruzur tradizionala da.

## Iruzurra 
Pertsona bat biktimarengan hurbiltzen da, eta presaka dabilelako kobratu ezin duen loteria-txartel bat duela esaten dio. Orduan, iruzurgilea loteria-txartela saltzen saiatuko da, tokatu zaion sariaren balioa baino merkeago. Egoerari sinesgarritasun handiagoa emateko, bertatik pasatzen ari den pertsona batek (apeua) saria benetakoa dela berresten du, egunkari zahar bateko loteria-txartel saridunen zerrenda erakutsiz. Biktimak loteria-txartela erosten du, baina loteria-bulegora hura kobratzera doanean, txartela faltsua dela jakiten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Parione (Erroma)

**Parione** Erroma hiriko alde historikoa (*I municipioa*) osatzen duten hogeita bi *rionietan* seigarrena da. Navona enparantzaren inguruan kokaturik dago.

## Geografia 
Tiber ibaiaren eskuinaldean kokaturik dago, Domizianoren Stadiuma egon zen eremuan.

## Historia 
Aintzinako Erroman *Circo Flaminio* auzoa zen eta bertan Domizianok *Stadium* handi bat eraiki zuen. Estadio honen horma sendoek eman zioten eremuari izena, *Parietone* ezizena baitzuen honek ("horma lodia") eta hortik sortu omen zen *Parione*. *Odeum* bat ere eraiki zuen, musika eta poesia lehiaketak egiteko. Aisialdirako auzoa bihurtu zen horrela.

1200 eta 1400 artean populazioak nabarmen egin zuen gora. Garai hortan Campo de' Fiori enparantza pabimentatu zen eta Erromako erdigune ekonomiko garrantzitsua bihurtu zen. Sixto IV.a Aita Santuak kaotikoa bihurtuta zegoen eremu hau ordenatzeko hainbat lan agindu zituen, kaleak zabaldu, eraikinak berriztu eta Trastevere auzoarekin lotuko zuen zubi berria eraiki zuen, *Ponte Sisto*. 1500 urterako merkatari jarduera Campo de' Fiori enparantzatik handiagoa zen Navona enparantzara aldatu zen. 1574 eta 1674 artean Navonaren itxura ere erabat aldatu zen Bernini, Borromini eta Bramanteren arkitektura lanei esker.

## Ondasun nabarmenak 
* **Navona enparantza**
** Sant'Agnese in Agone eliza
** Pamphilj jauregia
** Neptunoren iturria
** Lau Ibaien Iturria
** Moroaren iturria
* Campo de' Fiori enparantza
* San Lorenzo in Damaso basilika
* Massimo alle Colonne jauregia
* Aintzinako Eskulturaren Barracco museoa
* Pasquino eskultura

## Iruditegia 

Irudi:Piazza.navona.in.rome.arp.jpg|**Navona enparantza**.
Irudi:Sant'Agnese in Agone (Rome) esterno.jpg|Sant'Agnese in Agone eliza.
Irudi:Vierstroemebrunnen Piazza Navona Rom.jpg|Lau Ibaien Iturria.
Irudi:Fountain of Neptune, Rome.jpg|Neptunoren iturria.
Irudi:Moor Fountain.jpg|Moroaren iturria.
Irudi:Roma 2011 08 07 Palazzo Pamphilj.jpg|Pamphilj jauregia.
Irudi:Campo dei Fiori.jpg|Campo de' Fiori enparantza.
Irudi:Palazzo Massimo alle Colonne.jpg|Massimo alle Colonne jauregia.
Irudi:Parione - Palazzetto Le Roy o Piccola Farnesina 2130.JPG|Aintzinako Eskulturaren Barracco museoa.
Irudi:Pasquino 2018.jpg|Pasquino.

## Kanpo estekak
Salmenta piramidal

thumb|thumbtime=128||300px|Eskema piramidal baten estruktura klasikoa.
**Salmenta piramidala** besteak erakartzearen truke mozkinak hitzematen dituen negozio-eredua da. Eskema hauek eutsiezinak dira eta iruzurtzat jotzen dira, izan ere, parte-hartzaile berriak dauden heinean baino ez dute funtzionatzen.

Piramide-formako eskema bat mantendu ahal izateko, beharrezkoa da parte-hartzaile berrien jario jarraikortua.

Batzuetan maila anitzeko marketin planak eskema piramidalak dira.

## Iruzur piramidala 
thumb|thumbtime=129|start=0|**Iruzur piramidala** azaltzen duen bideo azalpena.
Biktima produktu esklusibo baten saltzaile bihurtzen da, eta produktu hori merkatuan atzeko produktuek balio dutena baino askoz garestiago saldu behar du. Iruzurgileek proposatzen duten negozioa ez da biktimak produktuak zuzenean saltzea, baizik eta biktimak saltzaile gehiago aurkitzea, eta biktima berri horiek saltzaile gehiago aurkitzea; horretarako, gainerako saltzaileek lortzen dituzten etekinen ehuneko bat hitzematen diete biktimei.

## Legez kanpokoa 
Sistema mota hau legez kanpokoa da hurrengo herrialdeetan: 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Maila anitzeko marketina
* Kriptodiru
* Ponzi eskema
* Iruzurra

## Kanpo estekak
Mairuaren iturria

***Mairuaren iturria*** () Erromako Piazza Navonan dagoen eskultura ezaguna da. Mairu (edo afrikar bat) dago erdian eta honek ematen dio izena.

## Ezaugarriak 
Giacomo della Porta arkitektoak diseinatu zuen 1575 urtean inguruan lau tritoi zituen iturria. Gian Lorenzo Berninik *mairuaren* eskultura gehitu zion 1653an. Horrela esaten zaion arren badirudi Neptunoren eskultura bat izan zitekeela, enparantzaren beste aldean dagoen iturriaren gisakoa.

1874an iturria berriztu zen eta jatorrizko eskulturen ordez kopiak ezarri ziren bertan. Originalak Galleria Borghese museoan daude ikusgai.

## Kanpo estekak