Metxa (antzezlana)

thumb|382x382px|Metxa antzezlana Euskaldunon Egunkarian.
***Metxa*** 2002an TENTAZIOA taldeak AEKrentzat ekoiztu zuen antzezlana izan zen. Zuzendaria Eneko Olasagasti izan zen.  2003ko Korrikaren inguruko ekitaldi kultural bat izan zen.

Koldo Izagirrek 1991n argitaratutako *Metxa esaten dioten agirretar baten ibili herrenak* ipuin liburuan oinarritutako antzezlana da. Liburua 2002an berriro argitaratu zen antzezlanarekin batera.

Izagirrek bigarren liburu bat argitaratu zuen 1999an Agirre'tar Nikola "Metxa" pertsonaia berreskuratuta,  "Agirre zaharraren kartzelaldi berriak" eleberria.
Fitxategi:Koldo Izagirre.png|Koldo Izagirre
Fitxategi:EnekoOolasagastiArgia.jpg|Eneko Olasagasti
Eneko Olasagasti zuzendariak berak egin zuen lehen liburuaren antzerkirako egokitzapena, Izagirrek parte hartu zuen horretan eta liburuan ez zeuden elementu batzuk gehitu ziren.

## Istorioa 
Metxa gizon zaharra ibiltari nekaezina eta ipurtarina da, han-hemenka muturra sartzeko eta bazterrak nahasteko prest dagoena. Agureak babesgabea dirudien arren, zuhurtzia eta umorea ditu arnasbide. Hartara, Metxak anbiguo bihurtzen du edozein egoera eta edozein adierazpide. Metxa agure erretiratua da, baina ez du bizitzatik dimititu, adarjolea eta erretxina da, gerran ibilia, gogor itxurakoa baina minbera du barrena; memoria pertsonal ahulekoa da, baina memoria historiko handia du. Agirretarra dugu; izan ere, beti erorian dabiltzan gizajoak dira agirretarrak. Eta oraindik ere min hartzeko prest da Metxa egoskor maitagarria. Haren bizipenak, gezurrak, tramankuluak ikusten dira jokaleku gainean; hala nola, boza ematera doanekoa, euskaltegian izena ematen duenekoa, herriko ilunpe orokorra sabotatzen duenekoa... Ikuskizuna  aurrera egin ahala, ikusleak gero eta gertuago sentituko du Metxa, eta irribarrea aterako dio behin baino gehiagotan.

Honela definitzen Metxak berak: “Agirretartasuna ez baitu sorlekuak ematen, baizik eta erorikoen minak”  Hortaz, agirretartasunak nolabait sorlekuak emaniko tasunak (eta mugak) ezeztatzen ditu, eta, era berean, sorlekuaren ideia du abiaburu. Ondorioz, agirretartasunaren kontzepzioak euskalduntasunaren eta abertzaletasunaren diskurtso zenbait jartzen ditu auzitan.

Pertsonaiak herrenka ibiltzen dira; euskaldunen topikoei jarraiki, sudur eta belarri luzeak dituzte. Exageratu egin zituzten pertsonaien ezaugarri fisikoak, distantzia lortze aldera. Arropak, aldiz, 2003koak ziren, gertutasuna islatu nahian. Liburua 80ko hamarkadan kokatua badago ere, 2003ra egokitu zuten lana.

## Eszenaratzea 
Antzerkiko hainbat elementu oso garrantzitsuak ziren ikuskarian: musika, txotxongiloak... Musikari dagokionez, Joseba Tapiak zuzenean jotzen zituen sei kantu eta aktoreek abestu egiten zituzten. Horietatik lau kanta Joseba Tapiak eta Koldo Izagirrek  apailatutako «*Agur Intxorta Maite*» diskokoak dira. 2002an kaleratu zen disko horretan Gerra Zibileko hainbat kantu bildu zituzten eta musikatu. Metxarengan gerrak eragin handia izan zuenez, abestiok bere bizipenen oihartzunaz direla esan daiteke. Ikuskizunaren hasierako eta bukaerako abestia, «Agirretarren Bandera», Koldo Izagirrek idatzi zuen eta Oskorrik musikatu zuen urte batzuk.lehenago. Okasiorako, musika berria jarri zion Tapiak.
Agirretarren mundu imaginarioa islatze aldera, modulo tolesgarriak zituen eszenografia osatu zuen Iñigo Altolagirrek. Metxaren gela urdinetik, haren mundu partikularretik miniaturazko agirretarren herria, Casablanca baserria... sortuko dira. Eskuinaldean Metxaren mundua azaltzen zen, mundu onirikoa, urdinarekin sinbolizatua. Eta ezkerrean, mundu publikoa zegoen, eta hori gorriak irudikatzen du. Pastoraletik hartutako sinbolo horiekin jokatu zuten, nahiz eta eszenaratzeak pastoralekin zerikusirik ez izan.

## Metxa eta Euskaldunon Egunkariaren itxiera 
Euskaldunon Egunkaria itxi eta hamar kulturgile atxilotu ondorengo egunean estreinatu zen «Metxa». Gertakari hori antzezlanean islatu nahi izan zuten eta «Euskaldunon Egunkaria» bera fisikoki bi pasartetan gehitu zuten. Metxak ere egiten zuen komentario agirretarrik auziaren inguruan: «Debekatzen gaituzten bitartean libreak gaituk». Horrez gain, emanaldi bakoitza bukatu ostean, «Egunkaria»rekiko elkartasuna adierazten zuen pankarta ateratzen zuten taldekideek.   

*

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskarazko literatura idazlan nagusien zerrenda
* Euskal literatura
* Euskal antzerkigintza
* Euskal Herriko zinema
* Euskal antzerki berria

## Kanpo estekak 
* Metxa Liburuaren kritikak Literaturaren Zubitegian