Ana Denicola

**Ana Denicola** (Montevideo, Uruguai, 1959ko irailaren 30a) zientzialaria, farmaziako kimikaria, irakaslea  eta ikertzailea da, eta Errepublikako Unibertsitateko Zientzia Fakultateko (UdelaR) irakasle titularra (5. gradua). Era berean, Oinarrizko Zientzien Garapen Programako (PEDECIBA) 5. mailako ikerlari gisa eta Uruguaiko Ikerketa eta Berrikuntza Agentzia Nazionaleko (ANII) Ikertzaileen Sistema Nazionaleko III. mailako ikertzaile gisa ere lan egin du. 2000 eta 2002 artean Uruguaiko Biozientzien Elkarteko (SUB) presidentea izan zen. 2005etik 2010era Zientzia Fakultateko Kimika Biologikoko Institutuko zuzendaria izan zen. 2009an L'Oréal-UNESCO Sari Nazionala irabazi zuen, «Por las mujeres en la ciencia», polifenol berrien sintesian eta ebaluazioan egindako ikerketarengatik, sirtuinen aktibatzaile gisa, sindrome metabolikoaren modulatzaile potentzial gisa. 

## Bizitza 
Ana Denicola Uruguaiko hiriburuan, Montevideon jaio zen, baina Tacuarembókoa da, bertan hazi eta egin zituen unibertsitate aurreko ikasketak (lehen eta bigarren hezkuntza). 1978 eta 1984 urteen artean Errepublikako Unibertsitateko Kimika Fakultatean ikasi zuen, Kimikako Batxilergoan graduatuz eta ondoren Kimika Farmazeutikoan. 1989 urtean doktoretza lortu zuen Virginiako Institutu Politeknikoan eta Estatu Unibertsitatean, "Studies on the pyridine nucleotide-dependent processes in Haemophilus influenzae" tesiarekin. 1990 eta 1991 urteen artean PEDECIBAko doktoretza ondorengo bat egin zuen UdelaRko Medikuntza Fakultatean. 

### Lan ibilbidea 
1983 urtean Zientzia Fakultatean hasi zuen bere irakasle ibilbidea. 1991 urtean, irakasle laguntzaile efektiboa izatera pasatu zen (3. gradua), eta 1998 urtean, aldiz, irakasle agregatu efektiboa izatera. 2008 urteaz geroztik, Kimika fisiko biologikoko Institutuko Fisikokimika Biologikoko Laborategiko irakasle titularra da (5. gradua), eta bi urtez zuzendu zuen. Ikastaro hauetako irakaslea izan da, besteak beste: Biokimika Orokorra, Kimika Analitikoa, Fisikokimika Biologikoa, Entzimologia, Biologia Parasitarioa, Erradikal askeak, egoera kitzikatuak eta defentsa antioxidatzaileak sistema biologikoetan, Proteinen tolespenaren degradazioa eta Metalak sistema biologikoetan. Graduko eta graduondoko tesi askoren orientatzailea izan da. Era berean, nazioko eta nazioarteko hainbat proiektu irabazi ditu. Bere ikerketa-ildoa erradikal askeen eta antioxidatzaileen, estres oxidatiboaren eta horri lotutako patologien biokimika da. Haren ikerketa-ildoak oxigenoaren eta nitrogenoaren espezie erreaktiboen bioekoizpena eta erreaktibotasuna dira, bereziki proteinen oxidazio-aldaketen karakterizazio estrukturala eta funtzionala.

Ikertzaileen Sistema Nazionaleko III. mailako (maila altueneko) ikertzailea da. 2000 eta 2002 urteen artean Uruguaiko Biozientzien Elkarteko (SUB) presidentea izan zen. 2003 eta 2004 urteen artean, PEDECIBAko Biologia Arloko koordinatzailea izan zen, eta Alorreko Zientzia Kontseiluko kide. 2009 urtean L'Oréal-UNESCO Sari Nazionala jaso zuen, «*Por las mujeres en la ciencia*», polifenol berrien sintesian eta ebaluazioan egindako ikerketarengatik, sirtuinen aktibatzaile, sindrome metabolikoaren modulatzaile potentzial gisa». 2014 urtean Zilarrezko Morosoli Saria jaso zuen Zientzia eta Teknologia arloan. Uruguaiko Zientzien Akademia Nazionaleko kidea da (ANCiU)

60 argitalpen baino gehiago ditu aldizkari arbitratuetan. 

## Argitalpenak 
* Denicola, A., Batthyány, C., Lissi, E., Freeman, B.A., Rubbo, H., and Radi, R. (2002) “Diffusion of nitric oxide in low density lipoprotein”. J. Biol. Chem 277, 935-936.
* Radi, R., Denicola, A., Alvarez, B., Ferrer-Sueta, G., and Rubbo, H., The biological chemistry of peroxynitrite, in Nitric Oxide. Biology and Pathobiology, Ignarro, Louis., Arg.,E. Eta., Academic Press, or. 57-82 (2000).
* Cerecetto, H., Di Maio, R., González, M., Risso, M., Saenz, P., Seoane, G., Denicola, A., Peluffo, G., and Quijano, C. (1999) “1,2,5-Oxadiazole N-oxide deribatiboak eta konposatu erlazionatuak antitrypanosomal drugs potentzialki erlazionatuak. Structure-activity relationships”. J. Med. Chem 42, 1941-1950.
* Radi, R., Denicola A., and Freeman, B.A (1998) “Peroxynitrite reactions with carbon dioxide/bicarbonate” Methods Enzymol., 301, 353-367.
* Denicola, A., Souza, J.M:, and Radi, R. (1998) “Diffusion of peroxynitrite across erythrocyte membranes” Proc. Natl. Akad. Sci., 95, 3566-3571.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2009, L'Oréal-UNESCO sariak.
* 2014, Morosoli saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak