Athletic

**Athletic** (ofizialki **Athletic Club**, askotan Bilboko Athletic edo **Athletic de Bilbao** ere deitua) Bilboko eta Bizkaiko futbol klub nagusia da, 1898. urtean sortua. Artikulu hau Athletic klubeko gizonezkoetako talde nagusiari buruzkoa da. Talde hori, Real Madril eta Bartzelona klubetakoekin batera, 1928an Liga sortu zenetik Espainiako lehen mailako edizio guztiak jokatu dituen talde bakarra da. Aldi berean, kirol elkarte anonimoa ez den Espainiako ligako lau klub profesional bakarretakoa da; beraz, klubaren gobernua haren bazkideei dagokie. Athletic klubaren talde nagusiaren berezitasunik nabarmenena da Euskal Herrian jaiotako edo futbolean trebatutako jokalariekin bakarrik jokatzeko tradizioa. Tradizio hori 1911n sortu zen, eta ordutik mantendu da. Historikoki, harrobiko kluba izateagatik eta futbolari gazteen prestakuntzan lan egiteagatik ere ezaguna da, hori baita lehen taldea jokalariz hornitzeko iturri nagusia.

Athleticen lorpen guztiak Espainiako txapelketetan izan dira. Espainiako futbolaren barruan, klub historikotzat hartzen da. Bere izen onaren zati handi bat Errege Kopan lortu du, hogeita lau aldiz irabazi baitu (klubaren arabera hogeita bost dira, bere jabetzan duen 1902ko Koroatzearen Kopa ere zenbatzen duelako). Txapelketa horretako talderik sarituenetan bigarren izan zen XX. mendean; horregatik, *kopetako errege* ezizena bereganatu zuen, 1998an Barçak gainditu zuen arte. Gaur egun, Espainiako Kopa txapelketa gehien duten taldeetan bigarrena da; hirugarrenak —Real Madrilek— baino bost gehiago ditu.

Titulu ofizial gehien dituen Espainiako Ligako taldeetan hirugarrena da (37), eta bosgarren postuan dago Lehen Mailako sailkapen historikoan, hirugarren izan zelarik 2009-10 denboraldira arte, une horretan Valentzia taldeak gainditu zuelarik, eta laugarren 2013-14 kanpainara arte, kasu honetan, Atletico Madrilek baztertuz. Era berean, ligako historiako gol-zaparradarik handienaren errekorra du; 1930-31 denboraldian, 12-1 irabazi zion F. C. Bartzelonari.

Espainiako lehiaketetatik kanpo, taldearen lorpen handienak 1976/1977 eta 2011/2012 denboraldietan lortutako UEFAko Europa Ligako bi txapeldunordetza eta 1956ko Latindar Kopako txapeldunordetza izan dira. 

## Historia 
### Ingalaterratik Bilbora (1890-1910) 
[thumb|1903ko [Futboleko Espainiako Errege Kopa|Errege Kopako talde txapelduna.]]1890eko hamarkadan ezagutarazi zen futbola Bizkaian, Bizkaiko portuetan lan egiten zuten marinel ingelesek *football* partidiloak jokatzen zituztelako tarte libreetan. Handik gutxira, zale bizkaitarrak batu zitzaizkien. Bizkaitarrek kirol berritzaile honekiko zuten interesa handituz joan zen, eta historia ofizialak dio 1898an Bilboko Zamacois gimnasioko gazte batzuek *football* talde bat sortzeko ideia izan zutela, Ingalaterran zeudenak bezala; talde honi *Athletic Club* izena jarri zioten, nahiz eta taldea 1901eko apirilaren 5era arte ez zen legez eratu On Diego Lopez Haroko kale nagusia eta Berastegi kalearen kantoian zegoen Café Garcían egindako batzarrean. Garai hartan, Athleticek Lamiakoko zelaietan jokatzen zituen partidak, Bizkaiko udalerriko hipodromoko lurretan. Eta gaur egun badakigu Lamiakoko zelai horietan lehenago jokatu zirela partidak: Orain arte, klubak berak barne, 1898 urtea eman izan dute fundazio data ofizialtzat, baina zenbait ikerketek data horren aurretik *Athletic* izeneko klub baten existentziaren eta honek jokatutako zenbait futbol partiden testigantza ematen dute. Alta, Bilbon jokatu zen lehen futbol partida, 1889an, ekainaren 29an jokatu zen, Barmston Rangers eta hainbat barkutako marinelen artean. Garai hartan Lamiakoko hipodromoan jolasten zituzten partidak.

1900ean Bilbao Football Club sortu zen. Bi taldeek adiskidantzazko partidak jokatu ohi zituzten, gero eta garrantzi handiagoa zutenak Bizkaiko zaleen artean, bi taldeen artean nahiko lehia egotera iritsiz. 1902ko udaberrian Alfontso XIII.aren adin nagusitasuna ospatzeko futbol txapelketa nazional bat jokatu zen. Garaikur hau Koroatzearen Kopa izenarekin bataiatu zen, eta Errege Koparen aitzindaritzat hartua dago. Athletic Clubek eta Bilbao F. C. taldeak Bizcaya izeneko talde konbinatu bat sortu zuten, eta titulua lortu zuten, F.C. Bartzelonari 2-1 irabazi baitzioten Castellanako hipodromoan, Madrilen.

1903an, Bilbao Football Club elkarteak elkartea desegitea erabaki zuen Batzar Nagusian, bazkide guztiak Athletic Cluben sartuz. Krisi instituzional gogorra gainditu ondoren, Athleticek urte horretan bertan egin zuen debuta Errege Kopa sortu berrian, eta txapeldun izan zen, hurrengo urtean errepikatu zuen titulua. [thumb|[Lamiako futbol zelaia 1900ean, Athleticen lehendabiziko jokalekua.]]Lamiakoko zelaia, Leioan, Athletic Cluben lehen zelaia zela kontsideratzen da. 1887ko irailaren 18tik hipodromo bezala funtzionatzen zuen, baina azalera Santa Eugenia zelaia baino hobeto egokitua zegoen. 1901etik 1911ra jokatu zuen, nahiz eta beste klub batzuekin batera aritu (Bilbao Football Club kasu). Denbora horretan, Athleticek 58 partida jokatu zituen, eta gutxienez 41 irabazi zituen. Lamiakotik igaro ziren arerioen artean Real Madrid C. F. (1904) eta F. C. Barcelona (1906) daude. Zelaia 3.000 eserlekutara iristen zen ia, eta Bilbotik joateko trena hartu behar zen San Nikolaseko geltoki zaharrean, eta Lamiakoko zelaiaren parera iristen zenean, geltokirik edo geralekurik ez zegoenean, tren-gidariak trenaren martxa moteltzen zuen bidaiariak trenetik jaitsi ahal izateko.

Kopako lehen edizioan lortutako arrakastaren ondorioz, Madrilen zeuden euskal ikasle batzuek, Enrique Allende edo Ricardo Gondra gisa, Athletic Club (Madrilgo sukurtsala) sortu zuten, gaur egungo Atlético de Madrid dena¡; baina erakunde desberdin gisa funtzionatu zuten, presidente eta batzar orokor propioekin. Hala ere, sukurtsala zenez, madrildarrek ezin zuten Athleticen aurka jokatu txapelketa ofizialean (klub bera ziren).. Era berean, ohikoa zen Errege Kopako partidetan Athleticek Madrileko sukurtsaleko jokalariak zelairatzea. 1904ko eta 1905eko Kopako finalak jokatzeko Athleticek Madrileko sukurtsaleko jokalariengana jo behar izan zuen, ez baitziren hamaikakoa osatzeko nahikoa jokalari joan. 1907ko otsailaren 20an, *Athletic Club de Madrid* Elkarteen Erregistroan inskribatu zen, eta nortasun juridiko propioa eta Athletic Clubaren nortasunetik bereizia lortu zuen; beraz, sozietate-mailako sukurtsala izateari utzi zion. Hala ere, kirol arloan bi taldeen arteko lotura izaten jarraitu zuen, eta talde bizkaitarrak Athletic Clubeko jokalariei Espainiako Txapelketa jokatzeko deia egiten jarraitu zuen. Adibidez, Manuel Garnica Serrano madrildarra izan zen golegileetako bat Athleticek 1911n irabazi zuen finalean. Hala ere, deialdiak bertan behera geratu ziren 1911n, Athletic Cluben filosofia delakoaren lehen bertsioa sortu zenean, honen arabera jokalari bizkaitarrak bakarrik lehiatu zitezkeelarik. Gainera, Julian Ruete Madrilgo taldeko presidenteak independentzian aurrera egin zuen. 1917an, Madrilgo Athletic Clubek bazuen armarri propio bat, Madrilgo hartza eta gurbitza zituena, eta, azkenean, 1921ean, Madrilgo taldea Athletic Clubetik bereizi zen. Prozesua 1924ko urriaren 4an egin zen, Madrilgo Athletic Clubeko Bazkideen Batzar Nagusian, eta bertan Madrilgo taldeak estatutuak eta araudiak erabat aldatu zituen, Bilboko klubarekiko menpekotasunari buruzko aipamen guztiak ezabatuz.

### 1910-1922: San Mamesen eraikuntza eta *Pitxitxi* 
thumb|Athleticen armarria, 1913an.
[thumb|Athleticen hamaikakoa 1921ean. Ezkerretik eskumara: Hurtado, [Rafael Moreno|*Pitxitxi*, Laka, Acedo, Rivero, Sabino, Ramón Belauste, Villabaso, Allende, Beguiristain eta J. M. Belauste.]]
Taldea sortu zenetik urte batzuk igaro ziren eta Athletici txiki geratzen hasi zitzaion Lamiakoko zelaia. Bizkaian futbolarekiko zaletasuna izugarri hazi zen azken urteetan, eta gero eta beharrezkoagoa zen zelai aldaketa bat. 1911n, egungo txapelduna zenez, klubari Errege Koparen hurrengo edizioa antolatzea zegokion. Lamiakoko zelaiak horrelako ekitaldi bat hartzeko baldintza egokiak betetzen ez zituenez, Athleticek Neguri auzoko (Getxo) Jolaseta zelai berrira joatea erabaki zuen. Futbol zelai honen neurriak, zaletu kopurura hobeto egokitzen ziren, eta garai hartan, zaleentzako estalitako tribuna bat bezalako berrikuntza garrantzitsu batzuk sartu zituen, preferetnzia bat (tribunaren aurretik korritutako bi banku ilara), eta sarrera orokor bat (gainontzeko zelai zatian, zutikako ikusleek okupatua). Athleticek 48 partida jokatu zituen Jolasetan. Horietatik lau ofizialak izan ziren (garaipenak) eta beste 44 lagunartekoak, 23 garaipen, sei berdinketa eta 15 porrotekin.

Hala ere, garai hartarako estadio modernoa izan arren, Bilbotik urrun zegoen eta kluba, hazten ari zela, Bilbon bertan zelai propioa izatea bilatzen ari zen. Hazkunde justifikatua izan zen; izan ere, 1910ean, elastiko zuri-gorria jantzita, Athletic berriz ere Kopako txapeldun izan zen, hainbat urteko lehortearen ondoren, eta hurrengo urtean ere arrakasta bera izan zuen. Urte horietan, hurrengo urteetan zeresan handia emango zuen jokalari gazte baten figura nabarmentzen hasi zen: Rafael Moreno Aranzadi, "Pitxitxi" ezizena ematen ziotena, muturreko azkarra, jaurtiketa indartsua eta oparoa zuena.

Jada txapeldun zen talde bati ginga jartzeko, 1910ean klubaren historiako lehen entrenatzailea zen Mr. Shepherd ingelesa kontratatu zen., taldea handik gutxira utzi zuena eta 1914ra arte William Barnes ingelesak ordezkatu ez zuena.. 1913an, Athleticek, azkenean, Manuel Maria Smith arkitektoak egindako bere zelai desiratuaren eraikuntza amaitu zuen, eta San Mameseko asiloaren ondoko lurretan altxatu zen. Urte bereko abuztuaren 21ean inauguratu zen, Athletic eta Irungo Racing Club taldeen arteko lagunarteko partida batekin, gol bateko berdinketarekin amaitu zena. "Pitxitxi" izan zen San Mameseko historiako lehen gola sartu zuena. Klubaren webgune ofizialaren arabera, 89 partida jokatu zituen eta 83 gol sartu zituen, Kopako lau titulu eta eskualdeko bost txapelketa irabazteaz gain. Iturri batzuen arabera, erretiratu ondoren, arbitrajean aritu zen. Handik gutxira, 1922ko martxoaren 1ean, tifusaren ondorioz hil zen, 29 urte baino ez zituela.

1977an Athletic UEFA Kopako finalera ailegatu zen, kanpoan lortutako golei ezker Juventusek menderatua izana. Hamarkada honetan ere *Athletic Bilbao* jatorrizko izena berreskuratu zuen.

### 1980ko hamarkada 
[thumb|Zaleak [Real Sociedad|Errealaren aurkako derbiaren aurretik.]]
[thumb|Athletic [Real Club Celta de Vigo|Celta Vigoren aurka, 2005ean.]]
[thumb|Mosaikoa [San Mamesen.]]

#### Kopa galdua 
San Mames berrizteko lanak egin ziren hamarkada honen hasieran. Bertan, Iñaki Barrenetxea Espiga (arkitekto teknikoa eta Athletic Club-aren bazkidea) lan egin zuen eta harmaila pean zegoen gela baten kopa bat aurkitu zuen, lurrean botata. Momentu bat begiratu ostean mendeko hasierako errege kopa bat zela ohartu zen eta Athletic Club-aren bulegoetara eraman zuen errekalde kalean.Kopa hura, Ibaigane jauregira eraman zen museoa han egin zenean. Museoa San Mamesera mugitu zenean, kopa beste kopa guztiekin batera jarri zen. 2018. urtean, Iñakiren semea museoko gida bihurtu zenean istorioa kontatu zion eta honek kopei argazkiak atera zizkien bere aitak ze kopa zen esateko. Ondo atera zen eta istorio ikaragarria zenez, Asier Athletic Club-aren bokal batekin hitz egin zuen eta omenaldi bat egiteari buruz hitz egin zuten 2019. urtean. Tamalez, Iñaki omenaldia egin baino lehen zendu zen.

#### Taldea 
1981ean Athleticek Javier Clemente sinatu zuen entrenatzaile gisa. Honek laster osatu zuen historiako talderik onenetariko bat, Urkiaga, De Andres, Urtubi, Argote edo Zubizarreta bezalako harrobiko jokalari gazteak Dani edo Goikoetxea bezalako beteranoekin uztartuz. Bere lehendabiziko denboraldian, Clementek Ligako laugarren postua lortu zuen. 1983an klubak Liga bat eta 1984an beste Liga/Errege Kopa *doblete*a lortu zituen. 1983an, lehen aldiz Athleticen gabarra atera zen titulua ospatzeko. 1985 eta 1986an Athleticek 3.a eta 4.a hurrenez hurren bukatu zuen txapelketa. Clementeren estilo oldarkor, defentsa eta eraginkortasuna bultzatu zituen.

Ordutik Athleticek ez du garaipen handirik izan. Jose Angel Iribar, Howard Kendall, Jupp Heynckes edo Javier Irureta bezalako entrenatzaileek ezin izan dute garaipenak lortu.

### 1990eko hamarkada 
Clemente ondorengo entrenatzaile arrakastatsuena Luis Fernández izan zen, 1996an sinatuta. 1998an Ligan bigarrena izan zen, Champions League parte hartzeko sailkatuz. Fernandezek harrobiaren ikuspegi zabalaren onurak izan zuen: Athleticen jokatzeko ez zen beharrezkoa Euskal Herrian jaioa izan baizik eta Euskal Herrian hezia izatea. Horrela Salamancan jaiotako Patxi Ferreira edo Brasilen jaiotako Biurrun debutatu zuten. Roberto López Ufarte edo Benjamín, ostera, guraso euskal herritarrak izanda ere, ez ziren aukeratuak.

Klubak beste harrobian hezitako jokalariak, Euskal Herriko harrobikoak ez baziren ere, fitxatu zituen. Horrela Bixente Lizarazu (klubeko lehendabiziko Ipar Euskal Herriko jokalaria) Ismael Urzaiz edo José Mari fitxatu zituen. Politika berri honek 1995ean eztabaida sortu zuen Athleticek Real Sociedadetik Joseba Etxeberria fitxatu zuenean. Jokalari hauek, Rafael Alkorta, Julen Guerrero edo Patxi Ferreira bezalako Athleticen harrobiko jokalariekin batera 1998ko arrakasta lortu zuten.

### 2000ko hamarkada 
XXI. mende hasierako lehendabiziko urteak, Athletic historiaren txarrenetariko batzuk izan dira Errege Kopa emaitza txarrak izan ez ezik Ligako lehendabiziko postuetatik at geratu ere izan du. *Lehen Mailan* mantentzea lortu badu ere, Athletic bere historiako kirol-krisialdi nagusietariko batean sartuta dago, beti sailkapeneko azken postuetatik irten ezinda. Adibidez, 2006/07 denboraldian bere historiako sailkapen posturik txarrena lortu zuen, 17.a izanda.

Hala ere, klubak bazituen berri pozgarriak ere: alde batetik, 2002an sinatutako itun bati esker, emakumezkoen taldea sortu zuen, lau liga irabazi dituena; bestetik, harrobiak jokalari inportateak ere sortu ditu, tartean Yeste, Amorebieta, Iraola edo Llorente.

### 2010eko hamarkada 
[thumb|250px|eskuinera|[San Mames estadioa 2013ko abenduaren 28an.]]

Joaquín Caparrós sevillarra Athletic entrenatzen hasi zenetik taldearen emaitza juxtuak alde batetara utzi eta Ligan eta Kopan paper ona egitera ohitu da. 2009ko Errege Kopako finala izan zen inflexio-puntua. Bertan Athleticek Bartzelonaren aurka galdu bazuen ere zaletuak ilusionatzen hasi ziren eta taldearen mailan jauzia egon zen. Hurrengo urtean UEFA Europa League jokatu zuen emaitza onik lortu ez bazuen ere. 2010-11 denboraldian Liga bikaina egin zuen eta 6. sailkatzea lortu zuen, berriz ere Europan jokatzeko aukera eskuratuz.

Hauteskundeetan Josu Urrutia lekittarra bihurtu zen lehendakari eta honek Marcelo Bielsa argentinarra ekarri zuen. Bielsaren eskutik Athletic joko ikusgarria egiten hasi zen, eta hasieran jokalariei ohitzea kostatu bazitzaien ere denboraldi zoragarria egin zuen, Errege Kopako eta UEFA Europa Leagueko finalak jokatzera iritsi baitzen. Hurrengo urtea oso gorabeheratsua izan zuen baina 2013-14 urtea berriz ere bikaina izan zen eta Ernesto Valverderen eskutik 4. eginez Txapeldunen Ligarako sailkatu zen.

2014-15 denboraldia makal hasi zuen eta Txapeldunen Ligan liga fasera iritsi bazen ere hirugarren egin eta kanporatua izan zen. Europa Leaguen jarraitu zuen baina kanporaketa bakarra jokatu zuen. Denboraldiak aurrera egin ahala maila hobetu zuen eta Ligan 7. postua eskuratzeaz gain Errege Kopako finalera iritsi zen, baina ezin izan zuen Bartzelona gainditu.

2015-16 denboraldia bikain hasi zuen, 31 urteko lehorraldiaren ondoren, titulu bat eskuratu baitzuen: Espainiako Superkopa. Modu harrigarrian gainera, etxean Bartzelonari 4-0 irabazi eta Nou Camp zelaian 1-1 berdinduz. Adurizek sartu zituen Athleticen bost goletatik lau eta finaleko izarra izan zen. Europan txukun aritu zen eta Europa Leagueko final laurdenak jokatu zituen. Ligan 5. postuan sailkatzea lortu zuen. 2016-17an apalago ibili zen baina zazpigarren eginda, Europa Leaguera sailkatu zen. 2017-18 denboraldia oso txarra izan zen, 16. postuan amaituta eta euskal taldeen artean okerrena izanik. 2018-19 denboraldian, azaroan Berizzo entrenatzaile berria bota izan behar zen eta Garitanok hartu zuen lekua. Jaitsiera postuetan hartu zuen taldea eta Europara sailkatzear egon zen, baina azken jardunaldian Sevillan galdu eta saririk gabe geratu zen. 2018aren amaieran Aitor Elizegi aukeratu zuten lehendakari.

### 2020ko hamarkada 
2019-20 denboraldian Errege Kopako beste final bat jokatzera iritsi zen, Bartzelona eta Granada kanporatu ondoren. COVID-19 pandemiak finala atzeratu arazi zuen eta 2021eko apirilaren 3an jokatu zen. Realak 1-0 garaitu zuen Athletic. Hamabost egun beranduago eta toki berean hurrengo urteko Errege Kopako finala jokatu zuen berriz ere, eta oraingoan Bartzelona izan zen zurigorriak 4-0 garaitu zituen. Aurrez Superkopa jokatu zen 2021eko urtarrilean Andaluziako zelaietan. Finalerdietan Real Madril gainditu zuen eta finalean Bartzelona luzapenean 3-2 gainditu ondoren Espainiako Superkopa irabazi zuen hirugarren aldiz. Hurrengo urteko Superkopa Saudi Arabian jokatu zen eta finalera iritsi zen Athletic, baina Real Madrilek garaitu zuen 2-0 emaitzaz. 53 urte pasa ziren talde bien artean txapelketa bateko finala azkenengo aldiz jokatu zutenetik, 1958ko Kopa finala hain zuzen ere.

2023-24 denboraldia bikaina izaten ari da. Liga guztian zehar Txapeldunen Ligarako postuetatik gertu ibiltzeaz gain Errege Kopako finalera iritsi zen Bartzelona eta Atlético Madril kanporatu ondoren. Azkenean 2024ko Errege Kopako finala Mallorcari irabazi zion, 40 urte beranduago Kopa titulu berria eskuratuz, 25.a. 

2024-25 denboraldia maila bikainarekin jarraitu du. Txapeldunen Ligako postuetan egon da denboraldi guztian zehar eta Europa Leagueko finala Bilbon jokatuko dela hauspotuta denboraldi bikaina egin du. Finalerdietara iritsi da eta Manchester Unitedek utzi du finalik gabe San Mamesen 0-3 eta Old Trafforden 4-1 eginda. 

## Palmaresa 
thumb|Zaleak udaletxe aurrean 2009ko kopa galdu ondoren.
### Nazioartekoak 
* **UEFA Kopa:**
** Txapelduna (0)
** Txapeldunordea (2): 1976-77, 2011-12.
* **Kluben arteko Munduko Kopa txikia:**
** Txapelduna (1): 1967
* **Latindar Kopa:**
** Txapelduna (0)
** Txapeldunordea (1): 1956.
* **Iberiar Kopa**
** Txapelduna (0)
** Txapeldunordea (1): 1983.

### Espainiakoak 
* **Liga Txapelketak:**
** Txapelduna (8): 1929-30, 1930-31, 1933-34, 1935-36, 1942-43, 1955-56, 1982-83, 1983-84.
** Txapeldunordea (7): 1931-32, 1932-33, 1940-41, 1946-47, 1951-52, 1969-70, 1997-98.
* **Errege Kopa:**
** Txapelduna (25): 1902, 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1945, 1950, 1955, 1956, 1958, 1969, 1973, 1984, 2024.
** Txapeldunordea (17): 1905, 1906, 1907, 1913, 1920, 1942, 1949, 1953, 1966, 1967, 1977, 1985, 2009, 2012, 2015, 2020, 2021.
* **Superkopa:**
** Txapelduna (3): 1984, 2015, 2021
** Txapeldunordea (3): 1983, 2009, 2022
* **Eva Duarte Kopa:**
** Txapelduna (1): 1950
** Txapeldunordea (1): 1945

### Herrialde txapelketak 
* **Iparreko Txapelketa / Bizkaiko Txapelketa (17)**: 1913-14, 1914-15, 1915-16, 1919-20, 1920-21, 1922-23, 1923-24, 1924-25, 1925-26, 1927-28, 1928-29, 1930-31, 1931-32, 1932-33, 1933-34, 1938-39, 1939-40
* **Copa Vasca (1)**: 1934-35
* **Euskal Herriko Txapela (3)**: 2017-18, 2021-22, 2023-24

### Lagunarteko txapelketak 
* **Morocco Summer Cup (1)**
* **Ramón de Carranza Trofeoa (1)**: 1972.
* **Colombino Trofeoa (3)**: 1981, 1990, 1999.
* **Costa del Sol Trofeoa (2)**: 1961, 1978.
* **Teresa Herrera Trofeoa (3)**: 1947, 1983, 2018.
* **Villa de Gijón Trofeoa (1)**: 2005
* **Lasesarre Trofeoa (1)**: 2007
* **Ibérico Trofeoa (1)**: 1977.
* **Ciudad de Vigo Trofeoa (1)**: 1979.

## 2025/2026 taldea 
2025ko abuztuaren 18an eguneratua.

 

## Lehen taldea denboraldika 
Athletic 2014-15

Athletic 2015-16

Athletic 2016-17

Athletic 2017-18

Athletic 2018-19

Athletic 2019-20

Athletic 2020-21

Athletic 2021-22

Athletic 2022-23

Athletic 2023-24

Athletic 2024-25

Athletic 2025-26

## Jokalariak 
#### Pichichi Saria 

#### Zamora Saria 

#### Gol gehien egin dituzten jokalariak 
#### Partida gehien jokatu dituzten jokalariak 
### Denboraldi gehien lehen taldean 
### Jokalari ezagunenak 
## Emaitzak 
* 1 parte hartze Latindar Kopan
* 6 parte hartze Txapeldunen Ligan
* 2 parte hartze Europako Errekopan
* 24 parte hartze UEFA Kopan
* 1 parte hartze Intertoton
* 93 denboraldi (2023-24 barne(ligak izan dituen guztiak) Espainiako ligan.

## Errekorrak eta estatistikak 
* **Bazkideak:** 35,479
* **Aurrekontua:** 61.100.000 €
* **Irekiera** - 1913
* **Azalera** - 103 x 68 m

### San Mames 
Athleticek San Mames barrian jokatzen ditu bere partidak 2013ko irailaren 16an inauguratu zenetik eta 53 289 eserleku ditu. César Azcárate arkitekto bilbotarrak diseinatu zuen, eta San Mames zaharra zegoen tokitik metro gutxira dago.  2017an *Venue of the Year* saria jaso zuen, futboleko kirol-instalazio onenaren kategoria duena, World Football Summiten iritziz . Aurrekoak bezala, San Mameseko asilotik hartu zuen izena, garai bateko estadioa eraiki zen lursailak hartzen zituena. Izen horretatik datorkio «San Mameseko lehoiak» ezizena, edo, besterik gabe, «Lehoiak», zeinarekin ezagutzen baitira Athleticeko jokalariak; izan ere, mitologia kristauaren arabera, San Mames santua (San Mames) erromatarrek lehoiei jaurtitako martiri kristaua izan zen.

Esparruaren jabetza San Mames Barría S. L. da. Bost bazkidek osatzen dute, besteak beste, Athletic Clubek ( % 23,58), Eusko Jaurlaritzak ( % 23,58), Kutxabankek ( % 23,58), Bizkaiko Foru Aldundiak ( % 23,58) eta Bilboko Udalak ( % 5,68). Beraz, kapital publikoaren gehiengoa dago, nahiz eta Athleticek erabiltzeko eskubideak dituen, beste udal-erabilera batzuetarako partekatu behar du, esango den bezala, edo Athletic Clubetik kanpoko beste kirol-ekitaldi batzuetarako. Bere instalazioei dagokienez, estadioak udal kiroldegi bat dauka igerileku, gimnasio, fitness, spa eta beste sail batzuekin, vip guneak jatetxearekin eta klubaren museoarekin.

Estadioan Europako Txapeldunen Kopako eta Europako Errugbiko Desafio Kopako finalak jokatu ziren 2018an eta 2024-25ean.  Era berean, hainbat musika-ekitaldiren anfitrioi izan da, hala nola MTV Europe Music Awards 2018 sariena eta nazioarteko eta bertako banda eta artisten kontzertuena
* **Izena** - San Mames Barria
* **Edukiera** - 53.289
* **Hasiera** - 2010eko maiatzaren 26a
* **Bukaera** - 2014ko abuztuaren 15a
thumb|Lezama

### Lezama 
Izen bereko udalerrian dauden Lezamako (Bizkaia) instalazioak dira Athleticen maila guztiak entrenatzen dituzten kirol-gunea, eta 1971n inauguratu ziren. Instalazioak honako hauek osatzen dituzte: 8 futbol-zelai, jokalarientzako egoitza bat, zentro mediko bat, gimnasio bat, pabiloi estali bat, frontoi bat eta prentsa-areto bat. 1. futbol-zelaiak, non emakumezkoen taldeak eta Bilbao Athleticek euren partidak jokatzen dituzten, bi tribuna ditu, guztira 2000 ikuslerentzako lekua dutenak, eta antzinako San Mameseko arkuarekin apainduta dago. 1., 2., 3. eta 5. zelaiak belar naturalekoak dira, eta 4., 6., 7. eta 8. eremuek soropil artifiziala dute. Gainera, azken hau futbola 7 praktikatzeko baino ez da. 

## Uniformea 
* **Lehenengoa:** Zamarra txurigorria, praka eta galtzerdi beltzak.
erdian
* **Bigarrena:** Zamarra urdina, praka txuria eta galtzerdi urdinak.
* **Hirugarrena:** Zamarra txuria lerro gorri eta berdez (ikurrina bezala), praka txuriak eta galtzerdi gorriak.

### Historia eta bilakaera 
thumb|150px|Urzayk diseinatutako zamarra.
Historiako bere lehendabiziko partidatan, Athletic Clubek edozein motako uniformea erabili zuen lagun arteko partidak jokatzeko normalean, zamarra eta praka txuriak eta galtzerdi beltzak.

1902-03 denboraldian, lehendabiziko Kopan parte hartzeko, uniforme berria behar zuen. Horrela Blackburn Roversen talde ingelesak erabili zuen uniformea aukeratu zuten, Athletic Clubeko ordezkariek Ingalaterran erositakoa. Uniformeak zamarra txuri-urdina eta praka eta galtzerdi urdinak zituen.

1910ean, Athleticeko ordezkariek, Blackburn Roversen uniformeak agortuak zirelako, Southamptonen uniformeak (zamarra txurigorria, praka eta galtzerdi beltzak) erosi zituen. Athletic Clubekoek Atlético de Madrideko jokalarie prestatu zieten uniformea, baina azkenek praka urdinak erabiltzea erabaki zuten.

1950ean Athleticek galtzerdi txuri-gorriak erabiltzea erabaki zuten. 1970eko hamarkadan berriro galtzerdi beltzak erabiltzera pasa zuten.

1980ko hamarkadan, Athleticek 10 urteko kontratua sinatu zuen Adidas enpresarekin. 1990eko hamarkadan Kappa enpresarekin sinatu zuen, 1998-1999 denboraldia arte. 1999-2000 denboraldian berriro 2 urteko kontratua sinatu zuen Adidas enpresarekin. 2001ean Athleticek bere marka propioa sortu zuen: *100% Athletic*.

2004an, zamarra berezi bat aurkeztu zuen taldeak, zuri-gorria baina marra zuzenik gabea, Dario Urzay margolariaren diseinuarekin, hurrengo denboraldian UEFA lehiaketako partiduetan erabiltzeko. Baina polemika baten ondoren, lagunarteko partida batean bakarrik erabili zen, eta asmoa atzera bota zuen klubak.

2008ean Athleticek lehendabizikoz zamarran enpresa pribatu baten publizitatean izateko kontratua sinatu zuen, Petronor enpresarekin. Publizitatearen truke, hiru denboraldirako 6 milioi euro lortu zituen. Lehenago, publizitate instituzionala erabilia zuen: lehenengo taldeak Europan "Euskadi" eta beste taldeek (tartean, emakumezkoena) "Bizkaia".

#### Etxeko uniformearen bilakaera 
erdian

#### Kanpoko uniformearen bilakaera 

## Entrenatzaile ezagunenak 

*  Mr. Shepherd: 1910-1911
*  William Barnes: 1914-1916, 1920-1921
*  Mr. Burton: 1921-1922
*  Juan Arzuaga: 1921-1922
*  Frederick Pentland: 1922-1925, 1929-1933
*  Ralph Kirby: 1925-1926
*  Máximo Royo: 1925-1926, 1928-1929
*  Lippo Hertzka: 1926-1928
*  Patricio Caicedo: 1933-1935
*  José María Olabarria: 1935-1936
*  William Garbutt: 1936
*  Perico Birichinaga: 1938-1939
*  Roberto Etxebarria: 1939-1940
*  Juan Urkizu: 1940-1947
*  Henry John Bagge: 1947-1949
*  Jose Iraragorri: 1949-1952,1964-1965
*  Antonio Barrios: 1952-1954
*  Ferdinand Daučík: 1954-1957
*  Baltasar Albeniz: 1957-1958
*  Martim Francisco: 1958-1960
*  Juan Antonio Ipiña: 1960-1962,1964
*  Angel Zubieta: 1962-1963
*  Juan Otxoantezana: 1963-1964
*  Agustín Gaintza: 1965-1968
*  Rafael Iriondo: 1968-1969, 1974-1976
*  Ronnie Allen: 1969-1971
*  Salvador Artigas: 1971-1972
*  Milorad Pavić: 1972-1974
*  Koldo Agirre: 1976-1979
*  Helmut Senekowitsch: 1979-1980
*  Iñaki Sáez 1980-1981, 1986, 1991-1992
*  Javier Clemente: 1981-1986, 1990-1991, 2005-2006
*  Jose Angel Iribar: 1986-1987
*  Howard Kendall: 1987-1989
*  Txetxu Rojo: 1989-1990, 2000-2001
*  Txutxi Aranguren: 1992
*  Jupp Heynckes: 1992-1994, 2001-2003
*  Javier Irureta: 1994-1995
*  José María Amorrortu 1995, 1996
*  Dragoslav Stepanović: 1995-1996
*   Luis Fernández: 1996-2000
*   Ernesto Valverde: 2003-2005, 2013-2017, 2022-Gaur egun
*  José Luis Mendilibar: 2005
*  Félix Sarriugarte: 2006
*  José Manuel Esnal "Mané": 2006-2007
*  Joaquín Caparrós: 2007-2011
*  Marcelo Bielsa: 2011-2013
*  "Kuko" Ziganda: 2017-2018
*  Eduardo Berizzo: 2018
*  Gaizka Garitano: 2018-2021
*  Marcelino García Toral: 2021-2022

## Presidenteak 
## Harrobia 
Athletic Clubeko harrobia Euskal Herriko emankorrenetariko bat da, lehenengo taldean ez ezik, Europako klub nagusietan ere jokatutako jokalariak sortu baititu. Harrobiaren egoitza nagusia 1971an Lezamako instalazioetan dago. Hantxe 11 urte baino gehiago dituzten jokalari asko ari dira.

Hona hemen harrobiaren organigrama:
* Bilbao Athletic (Athletic B)
* Baskonia Kirol Kluba (Athletic C)
* Gazteak (Ohorezko Maila eta Gazteen Liga Nazionala)
* Kadeteak (Euskal Liga eta Ohorezko Maila)
* Haurrak (Gorena eta 1. maila)
* Kimuak (lau talde).

Harrobiaren egungo metodologi arduraduna Eduardo Estibariz da.

## Ereserkia 
Athletic Clubeko lehenengo herri ereserkia *Alirón* abestia zen. Jatorrian 1913an Aquino eta Retanak moldatutako kuplea zen. Teresita Zazá izeneko kupletistak Bilbora abestia eraman eta Athleticzaleek errepika aldatu zuten: *Alirón, alirón, el Athletic campeón* abesteko. Abestiaren hitzak gaztelaniaz zeuden eta honela zioten:

1950eko hamarkadan beste abesti bat zabaldu zen herria, Timoteo Urrengoetxeak moldatu eta Los Cinco Bilbaínos abestutakoa. Abestiaren leloak honela zioen:

1982an, Carmelo Bernaola musikagile eta Athleticzaleak ereserki berria egin zuen: *Alirón* kuplearen leloa eta 1928an Feliciano Beobidek moldatutako *Altza Gaztiak* biribilketa erabili zituen abesti berria moldatzeko. Bernaolaren moldaketek txistu eta danbolin erabiltzen zituzten. Hitzak Juan Anton Zubikaraik paratu zituen, Bernaolak berak proposatua. Gaztelania alde batera utzita, bizkaieraz idatzi zuen, eta Espainiaren ordez, Euskal Herria aipatu. Beobideren izenburuari eutsi zion: *Altza gaztiak*. Leloak honela dio:

Ereserkia 1983an ABAOaren abesbatzak eta Bilboko Udal Bandak grabatu zuten. San Mameseko estadioan lehendabizikoz 1983ko martxoaren 30ean entzun zen, FC Barcelonaren aurkako Kopa partida hasi baino lehen.

## Peñak edo kirol-lagunarteak 
eskuinera|250px|thumb|Athleticzaleak San Mameserako bidean partida baten aurretik

Athleticen webgune ofizialaren arabera, 2006-09-23an Athleticek 373 peña edo kirol-lagunarte zituen munduan zehar, honela banatuak:
* Euskal Herrian: 155. Hauetatik:
** Bizkaian : 123 (horietatik, 43 Bilbon)
** Gipuzkoan: 14
** Nafarroan: 9
** Araban: 7
** Lapurdin: 2
* Espainiako autonomia erkidegoetan: 213:
** Gaztela eta Leonen: 40
** Valentziako erkidegoan: 33
** Andaluzian: 29
** Gaztela-Mantxan: 29
** Extremaduran: 16
** Murtzian: 15
** Madrilen: 9
** Errioxan: 8
** Galizian: 8
** Kantabrian: 8
** Asturiasen: 5
** Balear Uharteetan: 4
** Katalunian: 4
** Aragoin: 3
** Kanarietan: 2
* Beste herrialdeetan: 7:
** Argentinan: 1
** Erresuma Batuan: 1
** Estatu Batuetan: 1
** Italian: 1
** Japonian: 1
** Mexikon: 1
** Venezuelan: 1

1973tik aurrera, urtero peñen kongresu bat egiten da.

## Emakumezkoen taldea 
eskuinera|220px|thumb|Emakumezkoen taldea bere laugarren liga txapelketa ospatzen San Mamesen

Athletic emakumezkoen taldea 2002an sortu zen. Haren jatorria Leioa EFT izan zen. Lehoi emeek 2001-2002 denboraldian Superligara igotzea lortu zuten. 2002-2003 denboraldian Athletic Superligako taldeetatik Euskal Herriko bakarra izan zen, baina haren estreinaldia ohorezko mailan ezin hobea izan zen, txapeldunak izan baitziren, apirilaren 27an San Mames bete-betean Sevillako Hispalis gainditu zutenean. “Lehoi emeek” hurrengo bi denboraldietan titulua ere lortu zuten, 2004-2005 denboraldian partida bat ere galdu barik. Denboraldi hartako titulua jokalariek Bilboko kaleetan zehar ospatu zuten, milaka eta milaka zaleren artean. 2005-2006 denboraldia hasi baino lehen, Iñigo Juaristik (hiru tituluetako entrenatzailea) eta zenbait jokalarik taldea utzi zuten, zuzendaritzarekiko desadostasunak zirela kausa. Horren ondorioz, Athleticek ezin izan zuen aurreko denboraldietako arrakasta berdindu. 2006-2007 denboraldian, Juaristi itzuli zen taldera eta "Lehoi emeek" titulua berreskuratu zuten.

Superliga irabazteak Europako Txapeldunen Liga jokatzeko aukera eman zion taldeari, eta bigarren faseraino heltzea lortu zuten. Erregina Kopa ere jokatu du, baina lorpen aipagarririk barik.

Athletic Club Femenino B taldea ere sortu zen 2002an.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Athleticen ereserkia MP3an
* Athleticen webgune ofiziala
*  aupaAthletic.com Athleticzaleen webgune ez-ofiziala
*  San Mamés zelaiaren webgune ez-ofiziala