Giltzurruneko koliko

thumb|261x261px|Pelbisaren erradiografia da, non gernu-maskurian izar formako kalkulo bat agertzen den.
**Giltzurruneko kolikoa** harri bat (litiasia) edo harri-hondarra gernu-bideetatik barrena mugitzeak eragindako min-koadroari deitzen zaio; askotan, harria ureterretik (giltzurruna maskuriarekin lotzen duen hodia) igarotzean sortzen da min hori. Atsedenak ez du hobetzen eta harria bota ondoren mina desagertzen da.
## Sarrera anatomikoa 
[thumb|1. Giltzurrun kortexa 2. Muina 3. Pirámide erpina 4. Piramidea 5. [Bertin zutabea 6. Giltzurrun kapsula fibrotsua 7. Kaliz txikia 8. Kaliz handia 9. Ureterra 10. Giltzurrun pelbisa 11. Giltzurrun hiloa]]
Giltzurrunak ornoen bi aldeetan kokatzen diren indaba itxurako organoak dira. Horiek, barrunbe abdominalean daude, peritoneo barrunbearen atzeko espazioan. Helduetan, 12. orno torazikoaren mailatik, 3. gerri ornora arte hedatzen dira, 11 zentimetroko luzera. Giltzurrunak gernu-aparatuaren organoak dira, beraz, giltzurrun arteria eta zainetatik datorren odola iragazi eta gernua ekoiztuko dute.
### Kanpo morfologia ,  
Giltzurrunek honako atalak dituzte:
* 2 mutur: goikoa eta behekoa
* 4 ikuspegi:
** Aurre alboko ikuspegia
** Ikuspegi mediala
** Kanpoko ikuspegia
** Erdialdeko ikuspegia edo sinua: Hemen giltzurrun hiloa kokatzen da. Horretan egitura ezberdina agertzen dira, hala nola, giltzurrun arteria eta zaina, pelbisa...
Giltzurrunak kapsula fibrotsu batez estalita daude eta horren inguruan giltzurrun inguruko gantza dago. Gantza horren kanpoko aldean, giltzurruneko faszia kokatzen da.
Giltzurrun parenkiman bi atal nagusi bereizten dira:
thumb|Txerri baten giltzurrun irekia
* Muina: piramideetan antolatzen da. Piramide horiek oinalde bat dute kanporalderantz zuzenduta eta erpina giltzurrun sinura abiatzen da.
* Kortex edo zati kortikala: 2 lekutan agertzen da bereziki
** Piramideen oinaldeen eta kapsularen barnean arku kortikalak sortuz.
** Muineko piramideen artean Bertin zutabeak edo giltzurrun zutabeak sortuz.
Giltzurrunen unitate funtzionalak nefronak dira. Giltzurrun bakoitzean 1-3 milioi artean aurkituko ditugu eta horien atalak muinean eta kortexean agertuko dira. Nefronetan giltzurrunen sistema iraizlea eta biltzailea jarraiak dira. Sistema iraizlean, odola iragazi eta gernua ekoiztuko da, sistema biltzailean berriz, gernua bilduko da.

## Etiologia ,  
thumb|Kristalezko harriek ureterra oztopatu eta mina eragiten dute.
Giltzurrunetako kolikoen mina kristalezko harriak ureterrean sartzearen ondorioz sortzen da. Hau da, kristalezko harri horiek sortzen duten ureterraren buxadurak mina sorraziko du, nahiz eta buxadura hori ez osoa izan eta fluxu guztia ez eten. Buxadura horrek, ureterreko hobi barnean sortzen duen presioaren ondorioz, prostaglandinak sortu eta askatuko dira. Honek ureterreko muskulu lisoetan espasmoak sortuko ditu, mina sortuz.
Harri horien jatorria odoletik etor daiteke, giltzurrunetatik iraiztean, gernuan prezipitatzen direnak harri horiek eratuz. Hau kasuen %90aren kausa izango da. Sustantzia hauek ondorengoak izan daitezke :
* Kaltzio oxolatoa (%75-%80): Honen kausak Hiperkaltziuria, deshidratazioa eta Heste narritakorraren sindromea izan daitezke.
* Estruvita (%10-%15): Kausa gernu bidearen infekzio bat izan daiteke.
* Azido urikoa (solidifikatua, %5-%8). Kausa hezueria izan daiteke (urato monosodikoa gorputzeko hainbat tokitan)
* Xantina (solidifikatua, en efektu babeslearen jaitsieragatik).
Errekurrentzia-tasa %26 eta 53 artean kokatzen da 10 urterekin , eta %60 eta 80 artean bizitzan zehar, aurrekari familiar eta arrisku-faktoreekin erlazionatuta egoten da.
## Galeria 

Fitxategi:Urinary System Large Unlabeled.jpg|Gernu aparatua
Fitxategi:Physiology of Nephron es.svg|Nefronaren fisiologia
Fitxategi:Nefrolit.jpg|

## Erreferentzia-zerrenda 
## Kanpo estekak