Felipa Tolosakoa

**Felipa Tolosakoa** (frantsesez: *Philippa de Toulouse*; c. 1073 –  Fontevraulteko abadia, Fontevraud-l'Abbaye, Frantzia, 1118ko azaroaren 28a) Tolosako kondesa titularra izan zen, baita Akitaniako dukesa ezkontidea ere, Gilen IX.a Akitaniako dukearekin ezkontzean.

## Bizitza 
### Lehen urteak eta ezkontza 
Felipa 1073 urte inguruan jaio zen. Gilen IV.a Tolosako kondearen eta Emma Mortaingo emaztearen alaba zen, bizirik iraun zuen haur bakarra, eta beraz, Tolosako legeen ondorioz, oinordekoa. 1088. urtean, Gilen Palestinara joan zen erromesaldian, bere anaia Raimundo de Saint-Gilles (Raimundo IV.a Tolosako) erregeorde utzita. Alde egin baino lehen, esan ohi da, alaba Antso V.a Ramiritz Aragoiko erregearekin ezkondu zuela oinordetza kentzeko; hala ere, ezkontza hau apokrifoa da, gaur egungo ebidentziak erakusten baitu Antso bere aurreko emaztearekin ezkonduta zegoela 1094an hil zen sasoian.

Feliparen lehen urteak —Aragoiko Antso Ramirezekin ezkonduta ez bazegoen— ez dira asko ezagutzen. Gauza jakina da Gilen IX.a Akitaniakoarekin ez zela ezkondu 1094. urtera arte, bere aita hil eta osabaren ondorengotza eta gero, aita hil baino lehen bizi zituen egoerak, oinordegabetua izan zen modua eta bere ezkontzaren konponketa, hortaz, ezezagunak dira. Antso Ramirezekin ezkonduta egon zela argudiatzen duten historialariek argudiatzen dute Tolosatik aldentzeak bere herentzia erreklamatzea eragozten ziola, eta Antso hiltzean, bere hautuan oinarrituta berriro ezkontzeko libre zela. Garbi dago, ordea, Gilen IX.a Akitaniako kondea hil zenean, Feliparen nahiei ez zitzaiela kasurik egin eta Raymondek hartu zuela titulua oinordetzan.

### Bizitza politikoa 
Raimundo IV.a Tolosakoak 1096. urteko udazkenean lehenengo gurutzadara alde egin zuenean, seme Beltran utzi zuen konderria gobernatzen. Hala ere, 1098. urteko udaberrian, Gilen eta Felipa Tolosa hirira joan ziren, eta kontrola hartu zuten bizitza bakar bat galdu barik. Hurrengo urtean, bere lehen semea erditu zuen hirian: Gilen Tolosarra, gero Gilen X.a Akitaniakoa. 1099. urtean, senarra gurutzadetara joan zen eta bera utzi zuen erregeorde lanak egiteko Poitoun.

Roberto Arbrisselekoaren mireslea izan zen eta bere senarra konbentzitu zuen Poitoun lurra eman ziezaion, Ama Birjinari eskainitako komunitate erlijiosoa ezartzeko. 1100. urteean Fontevraud abadia sortu zuen bertan.

#### Tolosa hipotekatu 
1100. urtean harrituta geratu zen bere senarrak Beltran lehengusuari Tolosa hipotekatu zionean diru kopuru handi baten truke, dukeak berak gurutzadara joateko erabili zuena. Felipa, bere etxetik aterata, senarraren hiriburura, Poitiersera, bidali zuten, handik Akitania gobernatzen baitzuen senarraren izenean, hura kanpoan zen bitartean. 

Gilen itzuli ostean, Felipa eta biak aldi batez pozik bizi izan ziren bata bestearekin, beste bost alaba eta seme bat, Raimundo, izan zutelarik. Berak ere ez zion jaramonik egin dukeak hitzez eta kantuz egindako sexu-lorpenez harro zegoela esaten zuenean, eta aurpegiratu beharrean, erlijioan jarri zuen arreta (bereziki Fontevrault-eko abadian, zeinaren defendatzaile leiala izaten jarraitu zuen), bereziki haren sortzailearen irakaspenetan, hark emakumeen nagusitasuna aldarrikatu baitzuen gizonen aurrean. Garai hartako gizon askok iraingarritzat jotzen zuten doktrina batekin zuen obsesioak, Gilenek berarekin zuen gero eta asegabetasun handiagoarekin konbinatuta, eta bere txantxen ondorioz (prostituten abadia bat fundatu zuela esaten zion), bikotearen arteko liskarrak hasi ziren.

#### Tolosa berreskuratu 
1113. urtean Guilenek Tolosa berreskuratu zuen bere emaztearentzat. Beltran Sirian 1112. urtean hil ostean: bere oinordekoa bederatzi urteko anai erdia zen, Alfonso Jordan, beraz, Gilenek ez zuen oposiziorik izan berreskuratzeko. Horrela, Felipak bere denbora gehiena hantxe ematen zuen gobernatzen. 1114. urtean Tolosatik Poitiersera itzultzean, senarrak bere maitalea, Dangerosa de L'Isle Bouchard bizkondesa, jauregira eraman zuela jakin zuenean, haserretu zen. Senarraren maitalea botatzen lagun ziezaioten eskatu zien Felipak lagunei eta elizari, baina alferrik: dukea ez zuen inork konbentzitu maitalea utz zezan.

### Geroko bizitza 
1116. urtean, Felipa umiliatuak, bere senarrak hainbeste urteko zerbitzuaren ondoren, lur jota, gortea utzi eta Fontevraulteko abadian babestu zen. Han bere senarraren lehen emaztearen, Ermengarda Anjoukoaren, lagun mina izatera pasatu zen, eta biek denbora asko eman zuten Gilenen mugei buruz hitz egiten. Hala ere, Felipak abadiarekiko eta bere idealekiko zuen debozio guztia gorabehera, bake gutxi aurkitu zuen han, bai haserrearengatik, bai senarrak bere maitalea babestu eta bera etxetik bota izanaren erresuminarengatik. Hantxe hil zen, arrazoi ezezagunen ondorioz, 1118. urteko azaroaren 28an, senarra alargun utzita, eta Ermengarda, handik gutxira Felipa mendekatzen saiatu zen Dangereuse Akitaniatik kanporatu nahian.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Erdi Arokoa Lands Project on Philippa of Toulouse