Zulma Brandoni de Gasparini

**Zulma Nélida Brandoni de Gasparini** (1944ko maiatzaren 15a) Hego Amerikako Mesozoiko eta Zenozoikoko narrastiak aztertzen dituen paleontologo argentinarra da. La Platako Unibertsitate Nazionaleko irakasle emeritua eta CONICETeko goi-mailako ikertzailea da.  La Platako Museoko Paleontologia Ornodunen Dibisioan dihardu.
## Biografia 
### Hastapenak 
Lehen mailako ikasketak 19. Eskolan egin zituen, General José de San Martín, La Loma auzoan, La Plata hiriaren hegoaldean.  Bigarren mailako ikasketak La Platako Unibertsitate Nazionaleko Victor Mercante Lizeoan egin zituen.

Natur Zientzietan Doktore graduatu zen 1973an, Triasikotik Pleistozenorako Argentinako Crocodilia fosilei buruzko tesi batekin. Izenburua *Revisión de los Crocodilia (Reptilia) fósiles del Territorio Argentino: su evolución, sus relaciones filogenéticas, su clasificación y sus implicancias estratigráficas* izan zen, eta Rosendo Pascualen zuzendaritzapean egin zen. Horretarako, UNLPren eta CONICETen bekak izan zituen. Bere karrera zientifikoa emakumeen garapen profesionala mugatzen zuten akordioak eta arauak saihestuz igaro zuen, garai hartan etxeko lanetarako eta etxea eta seme-alabak zaintzeko baitzeuden. Rosendo Pascualek eta José Bonapartek, bere aholkulariek eta bere prestakuntzan izandako mugarri nagusiek, profesionalki prestatu eta babestu zuten aldi berean, itsas narrasti fosilen azterketan aurrera ez egitea gomendatu zioten, bere konplexutasunagatik, ez baitzen emakume batek egin zezakeen gai bat. Bere gurasoen eta senarraren laguntzarekin mugak gainditzea lortu zuen, bere karreraren garapenak familia bat osatzea eragotzi ez zion bitartean.

## Ekarpen zientifikoak 
Zulmak Paleoherpetologia (desagertutako espezieen herpetologia) du espezializazio-eremu. Argentina, Kuba, Kolonbia, Venezuela, Brasil, Txile eta Antartikako narrasti desagertuen ikerketak burutu eta zuzendu ditu.

Brandoni de Gasparini (Zulma Gasparini bezala ezagunagoa) Argentinako krokodilo meso eta zenozoikoei buruzko ikerketengatik eta Patagonian eta Antartikako penintsulan itsas narrasti mesozoikoak aurkitu zituen talde bati hasiera emateagatik eta talde horretako buru izateagatik da ezaguna. Gasparinik Antartikan aurkitutako lehen plesiosauroak, mosasaurioak eta lehen dinosauro kretazeoa aztertu zituen. Era berean, Karibeko korridorean itsas narrasti jurasikoak (148 ma) izan zirela interpretatzen lan egin zuen.

Bere espezialitateko ekoizpen zientifiko zabalagatik nabarmentzen da, ikerketa zientifikoko giza baliabideen prestakuntzagatik.

## Kidegoak, sariak eta aintzatespenak 
Zulma Gasparini Zientzien Akademia Nazionaleko, Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Akademia Nazionaleko eta The World Academy of Sciences (TWAS) erakundeko kidea da. Argentinako Paleontologia Elkarteko (APA) Presidentea izan zen, eta *Ameghinianako* eta *Andean Geology*ko Komite Editorialeko kidea.

La Plata Hiriko *Herritar Ospetsu* izendatu zuten, *Bernardo Houssay Saria* jaso zuen (1987), eta Argentinako Paleontologia Elkarteak, Argentinako Geologia Elkarteak eta Zientzia Zehatz Fisiko eta Naturalen Akademia Nazionalak *ibilbide saria* eman zioten. Besteak beste, Buenos Airesko Unibertsitateak emandako *Pellegrino Strobel saria* jaso zuen.

2023an, *Konex Sarietako Merezimendu Diploma* jaso zuen, azken hamarkadan Paleontologian egindako lanagatik.

2024an, Rio Negroko Unibertsitate Nazionalak *Honoris Causa doktore* titulua eman zion.

### Omenaldiak 
Zulma Gaspariniri eskainitako bederatzi taxon daude. Mundu mailan ezagunenen artean *Gasparinisaura cincosaltensis* dinosauro belarjale txikia dago. Rodolfo Coriak eta Leonardo Salgadok aztertu zuten, eta egileek Zulma Brandoni de Gaspariniren omenez izendatu zuten, Patagoniako narrasti mesozoikoak aztertzen laguntzeagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Egilearen bibliografia