Martin Elola Berasategi

**Martin Elola Berasategi**, (Idiazabal, Gipuzkoa, 1867an - Bilbo, Bizkaia, 1935eko urtarrilaren 17a) Begoñako Udaleko azken txistularia, maixu, zuzendari eta txistu-egilea ere izan zen. Euskal Herriko Txistulari Elkartea sortzeko lan egin zutenetako bat. Hari zor zaio inoizko txistu grabaziorik zaharrena,1905ekoa.
## Bizitza 
thumb|Martin Elola Berasategi|ezkerrera1887-1908 urte tartean Zumarragako udal txistulari bandaren zuzendaria izan zen. 1888an Eustakia Albisurekin ezkondu zen eta gutxienez hamar seme-alaba izan zituzten. Bata, Enrike, umetan atabalari eta gero txistulari lagun.

1908an Begoñako udal txistulari lanpostua lortu zuen.

1915eko urriaren 14an Bilboko Club Deportivok antolatu pregoilari-txapelketa irabazi zuen. Biharamunean pregoia euskaraz eta gazteleraz irakurri zuen.

1925ean Bilbok Begoñako Errepublika anexionatu zuenean Bilboko udal txistulari bihurtu zen eta horretan aritu zen harrezkero. Martin Elola txistulari nagusia izan zen BIlbo, eta ezaguna da Bilboko familia askoren egun seinalatuen errolda eramaten zuela beti soinean libreta batean. 

1934ko abenduaren 8an auto istripua izan zuen Bilboko Epaltzaren Alargunaren kalean. Larri, Basurtuko Ospitalera eraman zuten. Hurrengo hilabetean hil zen, urtarrilaren 17an, auto istripuan izandako zaurien ondorioz.

## Txistularia 
[thumb|Txistu doinuarekin egindako grabazio zaharrena. Fandango - Martin Elola - 1905 - Eresbil

Lehenengo zazpiak **Martin Elolak** interpretatutakoak dira. Dantzarako doinu hauek) grabatu zituen: *[Fandango|fandangoak, kontradantza, arin-arina, iriyarena, aurreskua, Hiru damatxo eta Oñateren baltsa*.

Francisco Arzuaga Bilboko Danbolintero Nagusiaren kargua bete zuen 56 urtez jarraian 1828tik 1884a arte. ‘Txango’ ezizenarekin ezaguna zen ia sumatu ere egiten ez zen herrentasun batengatik, eta ‘Sorgin’ atabalariarekin batera aritzen zen. Biak, *Txango* eta *Sorgin* hilezkortu zituen Manuel Losada margolariak Sociedad Bilbainaren aretoetan ikus daitekeen “pastel” batean. Tolosan jaioa zen Txango, 1800eko abuztuaren 14an, eta 28 urterekin aldatu zen Bilbora, euskal txirula eta danbolina erabiltzen zuen trebetasunagatik Hiriko Danbolintero Nagusiaren kargua irabazi zuenean. ‘Txango’k presentzia izugarria zuen eta ezagutza musikal handia. Hori dela eta, txistu, txistu, bigarren txistu, silbote eta atabalerako hainbat konposizio sortu zituen, eta horien artean *Sua-Dantza* nabarmentzen da. Oso ospetsua izan zen. Bilbon hil zen, 1881ean. Hamarkada askotan zehar Bilboko Txistulari Bandaren eta Bilboko Txistulari Akademiaren zuzendaria izan zen. Atzerrian Etorki eta Gaztedi taldeekin batera txistu emanaldiak eskaini zituen,  Victor Olaeta balleta eta Ondarreta Abesbatzarekin batera ere bai.

Txelu Etxebarria txistulariak txistu metalikoaren asmatzailea eta bizkaitar dantzen inguruko liburuen egilea izan zen. Garaizar auzoan Ramon Etxebarria, Joseba Pinilla, Iñaki Monge edo Tomas Sarazibar bezalako txistulariekin jotzen zuen.

Javier Leiva txistularia Indautxuko koruko zuzendaria ere izan zen, akordeoia ere jotzen zuen, eta akuarela margotzen zuen. Frankismo-garai latzetan folklorearen alde gogor borrokatu zuten Dindirri taldeko txistularik (Elías Pradera, Beni Ayastui eta Jon Egiguren) eta Gaztedikoek (‘Piti’ Andoio, Lejarzatar anaiak, ‘Txutxu’ Basterra, Javi Valencia eta Isusi).

Bilboko Zazpi Kaleetan nagusi ziren ‘Txistulito’ eta Jon Ajuria. Auzoetako ekitaldi ugaritan aritu ziren zenbait txistulari "nekaezin": Gerva Bilbao (Mallona-Begoña),  Patxi Zorrozua, Gotzon Tueros, Pedrín Aróstegi, Jose Jauregi, Joseba Resines...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «‘Txango’ y los txistularis» K-Toño Frade Villar, Bilbao aldizkaria: 51.. (2011-12-01).