Solutre aldia

**Solutre aldia** hego-mendebaldeko Europan izandako Goi Paleolitoko kultura arkeologikoa izan zen. Izena Solutré-Pouillyko *Crôt du Charnier* leizetik datorkio.
erdian|thumb|Solutre aldiko edapena

## kronologia 
Antzinako Gravettiar kulturatik sortua, K.a. 22.000/18.000 eta K.a. 17.000/15.000 urteen artean iraun zuen. Bere industriak, kolpekatzearen bitartez, bi ahozko xaflak sortu zituen. Ipar Amerikako Clovis kulturak antzekotasun handia duenez, bion arteko harremanak aditzera eman dituzten adituak izan dira, eskimalak bitartekariak izanik.
[erdian|thumb|Dordoñako uroak erliebean egina. [Bordelha|Bourdeilhako Fourneau-du-Diable leizean aurkitua,]]

## Ezaugarriak 
Solutréko kulturan gizakiak harria lantzeko teknika berria asmatu zuen, presioaren teknika. Presioa eginez ezkata paraleloak egiten zituen harrizko punten bi aldeetan, eta forma berriak lortzen zituen horrela, xafla meheak lortuz, sarri "orri" edo "hosto" esanahi duten hitzekin izendatzen direnak hainbat hizkuntzatan, eta ijelki euskaraz, hain zuzen. Horri esker tresna eta arma berriak egin ahal izan zituen, era askotako lantza puntak eta azkonak. Aldi berean, hezurrez egindako tresnak ere asko hobetu ziren: orratz zulodunak eta zerra ahoko arpoiak sortu ziren eta era askotako eztenak, burilak eta larrua leuntzeko tresnak egin ziren. Arteak ere aurreramendu handia izan zuen aldi hartan (haitzuloetako horma irudiak). 

Solutréko kultura Frantzian eta Iberiar Penintsulan sortu eta hedatu zen, batez ere, baina Britainia Handian ere aurkitu dira haren aztarnak. Hala ere, Europako erdialdean (Szeletien kulturan) eta Afrikan aurkitu dira kultura horrekin antz handia duten aztarnak. Halaber, Madeleine aldian, Solutré kulturako tresnak eta arte moldeak aurkitu baitira, aditu askok uste du Madeleine aldia, arteari dagokionez batez ere, kultura horren jarraipena dela.

## Tresnen irudiak 

Fitxategi:Pointe à cran Silex MHNT PRE .2009.0.226.4 (3).jpg|Puntak. Tolosako museoa (''Muséum d'Histoire Naturelle de la ville de Toulouse*, MHNT)
Fitxategi:Solutrean tools 22000 17000 Crot du Charnier Solutre Pouilly Saone et Loire France.jpg|Frantzia iparraldean aurkitutako tresnak
Fitxategi:Conjunto de colgantes, Museo Nacional y Centro de Investigación de Altamira.jpg|Altamirako hezurrean tailatutako eta dekoratutako zintzilikarioak
Fitxategi:Puntas de flecha. Museu de Prehistòria de València 02.jpg|Gezi puntak. Valentziako Parpalló koba

## Euskal Herria 
Solutre aldiaren aztarnategiak mugatuagoak dira, Antoliña, Arlanpe, Amalda leizea, Aizpitarte IV, Azkonzilo, Ermittia eta Izturitzen. Solutre aldiko kultura orain dela 20.000 eta 15.000 bitartean hedatzen da, eta Europako hego-mendebaldean baino ez da existitzen, azken maximo glaziarrarekin bat eginez, bereziki lehorra eta hotza izan zen periodoa. Ikerketen arabera, mendebaldeko Pirinioetako eskualde altuenak eta ekialdeko mendikate kantauriarreko mendiguneak gutxi populatuta zeuden, glaziarrak oso altitude baxuetara jaitsi zirelako eta itsas mailaren erregresio maximoak inguruko plataforma kontinentalaren 5 eta 12 km (3,1 eta 7,5 milia) artean utzi zituelako agerian. Izan ere, badirudi giza populazioa handitu egin zela Euskal Herriko eta inguruko kostaldeko eremu horietan, Europako ipar-mendebaldeko lurraldeak utzi behar izan zituzten gizakiek hegoalderantz migratu baitzuten baldintza glaziar maximoak zirela eta. Mendi inguruetan dauden aztarnategiak pasabidetan egon ohi dira, baina kostaldekoek iraupen luzeagoa dutela ematen du. «Solutre aldiak aurrerapen teknologikoak irudikatzen ditu armamentuan, ehizaren eraginkortasuna eta efikazia areagotzeko, seguruenik, ingurumen-baldintzek okerrera egiten badute eta eskualdeko giza populazioaren dentsitatea handitzen bada. Euskal Herrian, Solutre aldiko puntak lehendik zegoen teknologia litiko bati gehitu zitzaizkion, normalean Noaillesko burilekin gravetiar gisa karakteriza daitekeena».

## Ikus, gainera 
* Frantziar-kantabriar eskualdea

## Erreferentziak 
## Bibliografia osagarria 
* Ripoll Perelló, E., & Ripoll López, S. (1990). «Gravetiense y Solutrense en la Península Ibérica.» *Espacio Tiempo y Forma. Serie I, Prehistoria y Arqueología'', (3). 

## Kanpo estekak