Zinema kamera

thumb|Sony FX6 zinema kamera
**Zinema-kamera** argazki-kamera mota bat da, argazki-*film*eko edo filmeko zinta batean argazki-sekuentzia bat segida azkarrean hartzen duena. Behin errebelatutakoan, jatorrizko mugimendua erreproduzitzeko proiekta daiteke, eta emaitza zinemako film bat da.

Giza begia hainbat iruditan mugimendua hautemateko gai da erretinaren iraunkortasunaren efektuari esker, edo azterketa berrienen arabera, beta mugimenduaren eta phi fenomenoaren eraginei esker. 

Gaur egun, hainbat zinema-kamera daude, konbentzionalenetatik hasi eta optika eta prozesu aldetik sofistikatuenetaraino.

## Zinema-kameraren aitzindariak 
thumb|1958ko zinema kamera
Zinema-kameraren garapena proiekzio-eremuen, argazkigintzaren eta optikaren asmakizunetatik sortu zen. Lehen zinema-kamerek 1873ra garamatzate, Jules Janssen astronomo frantsesak “argazki-errebolberra” diseinatu zuenean, Artizarraren ibilbidea behatzeko asmoz. Aparatu horri esker, fotogramak maiztasun erregularrean jasotzen ziren. Geroago, 1882an, Jules Mareyk eskuz funtzionatzen zuen kamera bat asmatu zuen, halako moldez non kamarografoak biradera bat birarazten baitzuen irudiak bere trebetasunaren araberako abiaduran erreproduzitzeko. Argazki-fuskil izenez ezagutzen den tramankulu honek segundoko 12 fotograma erregistratzen zituen beirazko plaka berean. Urte batzuk beranduago, kristalezko plaka paperezko zinta batengatik aldatu zuen, kamera “kronofotografiko” bat sortuz.

1888an, Louis Aimé le Princek aparatu berri bat garatu zuen, proiekzio gailu batetik eta argazki gailu batetik abiatuta. Diseinu horrek inspiratu zuen William Friese-Greene, zeluloidea erabiliz kamera bat patentatu zuena. Hala ere, Thomas Edisoni “zinemaren aita” aitortu zioten Ipar Amerikan 1891tik, berak asmatu baitzuen *Kinetoskopio* ezaguna; filmetako proiektore modernoaren aitzindaritzat jotzen den kameraren beste bertsio bat.  

Garai honetan, Lumière anaiak nabarmendu behar dira, zinematografoaren sortzaileak, kalitatezko mugimenduan dauden irudiak eskaintzen baitizkio publiko zabalari. Horrela, 1895eko abenduaren 28a jotzen da zinema jaio zen eguna, Lumière-tarrek beren asmakizuna Parisen egindako saio publiko batean erakutsi zutenean. Tramankulu honen mekanismoa, arrastatze eta obturazio sistema bat zen; bi tresna hauek, filmeko sekuentzia argi eta arintasunez hornitzen zutenez, ospea irabazten hasi zen eta merkataritza munduan sartu zen.

Hala ere, makina honek zulaketa bakarreko 35 mm-ko zeluloidea erabiltzen zuen. Hori arazo bat zen arraste-metodoari zegokionez, zinta erraz hausten baitzen. Hori dela eta, Edisonen proiektuak arrakasta lortu zuen fotograma bakoitzean lau zulaketa sartu zituenean. Une horretatik aurrera, zinema-kameren merkatua handituz joan zen, hobekuntzekin aldaera berriak eskainiz, konplexuago bihurtuz. Hala, arraste-sistema zehatzagoak, biraderarekin jolastuz abiadura desberdinak, kanpoko eta barruko eszena aurreikusteko bisoreak... eta helburu berritzaileak sartu zituzten, argitasun eta zehaztasun egokiagoarekin lan egiteko aukera ematen zutenak, gaur egungo zinema-kamerara iritsi arte.

## Kamera eta bere osagarriak 
Kamera zinematografikoa, funtsean, argazki-kamera bat da, eta filma arrastatzeko mekanismo bat du, irudiak abiadura jakin batean eta modu intermitentean hartzeko aukera ematen duena; horrela, segundo batean 24 fotograma inpresionatu ditzake. Zinema-kameraren funtsezko osagaiak hauek dira:

* Helburua: Argia kanpotik pelikula dagoen inprimatze-leihatilaraino garraiatzen duen lente-multzoa.
* Kamara gorputza: Bertan daude pelikula inprimatzeko gailurik garrantzitsuenak: Obturadorea (argia emultsiorantz tarteka pasatzen uzten duen mekanismoa), inprimatzeko leihatila (pelikula argitan jartzen den lekua) eta pelikula arrastatzeko sistemak edo engranajeak (modu progresibo, leun eta seguruan garraiatzen dutenak).
* Film-xasisa: Bertan, inpresionatzeko filma duen bobina (elikatze-bobina) eta ikusgai dagoen filma duen beste bobina bat (harrera-bobina) gordetzen dira.
* Bisorea: osagai optiko bat da, zeinaren bidez operadoreak helburua osatzen duen irudia ikus baitezake.
* Tripodea edo tripiea: hiru hankako eta goiko alde zirkular edo triangeluarra duen gailua da, objektu bat egonkortzeko eta haren berezko mugimendua saihesteko aukera ematen duena. Hitza tripous-etik eratorria da, ‘hiru oin’ esan nahi duen grezierazko hitza
* Elikatze-sistema: Kamerari bere osagai guztiei eragiteko behar duen energia emateaz arduratzen da. Kamera-motaren arabera, mekanikoki egiten da, energia elektrikoaren bidez (korronte zuzenarekin edo alternoarekin) edo baterien bidez.

## Oinarrizko funtzionamendua 
Emultsio sentikorra edo mintz erabili gabea elikatze-bobina batetik ateratzen da (ganberaren xasisa), eta, engranaje baten bidez, objektiboaren atzetik foku-planoraino eramaten da; han, argiak inpresionatuko du aldizkako obturazio-sistema baten bidez. Behin inpresionatuta, filmaren arrastatze-mekanismoak aurrera jarraituko du, jasotze-bobinaraino, han gordeta geratzen baita. Sekuentzia:

# Lehenik eta behin, obturadorea itxi egiten da, eta argiaren iragaitea oztopatu.
# Engranajeak, kizkur-sistema baten bidez (kakoa eta kontraerasoa), filmaren zuloetara posizio altuan hurbildu eta beherantz arrastatzen dute, inprimatze-leihatilaraino. Leihatilak filmaren kanalizazio-sistema bat du. Sistema horrek laua mantentzen du objektiboaren plano fokalean, eta argia mozten du, halako moldez non fotogramari dagokion laukizuzena baino ez baita inpresionatzen.
# Une horretan, filma gelditu egiten da, obturadorea ireki egiten da eta kakoak baztertu egiten dira. Une horretan, objektibotik datorren argiak fotograma inpresionatzen du (filma geldirik dagoenean bakarrik gertatzen da esposizioa)
# Obturadorea itxi egiten da, filmak aurrera egiten du eta prozesua behin eta berriz errepikatzen da, fotograma guztiak inpresionatuz, 24 segundoro sistema estandar profesionalean
# Inpresionatutako filma modu jarraituan eta dagokion xasiseko bobinaren arrastearen sistemaren bidez jalkitzen da. Arrabolaren eta inprimatze-leihatilaren goiko eta beheko aldearen artean, begizta malgu batzuk sortzen dira, eta, hala, filmaren tentsio-aldaketa ezabatzen da, eta ez da hausten kameraren barruan. Kamera batzuek bigarren motor bat dute zinta birbobinatzeko.