open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roberto Accornero

**Roberto Accornero** (Ivrea, Italia, ) aktorea eta bikoizlea da, Italian oso ezaguna Daniele Aloisi kapitainaren rola jokatu zuelako *Il Maresciallo Rocca* telesailean, Guido Geller giza baliabideetako zuzendariarena egiteagatik *Camera Café* sitcomean, eta Angelo Dell'Acqua monsinorearena *Papa Giovanni - Ioannes XXIII* miniseriean.; 

## Lanak 
### Zinema 
* *Il diavolo sulle colline*, zuzendaria Vittorio Cottafavi (1985)
* *Le due vite di Mattia Pascal*, zuzendaria Mario Monicelli (1985)
* *Remake*, zuzendaria Ansano Giannarelli (1987)
* ''L'aria serena dell'ovest*, zuzendaria Silvio Soldini (1990)
* *Pasolini, un delitto italiano*, zuzendaria Marco Tullio Giordana (1995)
* *Tutti giù per terra*, zuzendaria Davide Ferrario (1997)
* *L'educazione di Giulio*, zuzendaria Claudio Bondi (2000)
* *Non ho sonno*, zuzendaria Dario Argento (2001)
* *Ma che colpa abbiamo noi*, zuzendaria Carlo Verdone (2003)
* *La meglio gioventù*, zuzendaria Marco Tullio Giordana (2003)
* *De reditu - Il ritorno*, zuzendaria Claudio Bondi (2004)
* *I giorni dell'abbandono*, zuzendaria Roberto Faenza (2005)
* *La doppia ora*, zuzendaria Giuseppe Capotondi (2009)
* *Io, Don Giovanni*, zuzendaria Carlos Saura (2009)
* *Noi credevamo*, zuzendaria Mario Martone (2010)
* *I nostri ragazzi*, zuzendaria Ivano De Matteo (2014)

### Antzerkia 
* 1985 *La Gaviota*, Anton Txekhov, zuzendaria Mario Maranzana
* 1986 * El misántropo*, Molière, zuzendaria Carlo Cecchi
* 1987 *La cenere di Vienna'', Jean-Paul Sartre, zuzendaria Paola D'Ambrosio
* 1988 ''L'uomo, la bestia e la virtù*, Luigi Pirandello, zuzendaria Carlo Cecchi
* 1991 *Gli ultimi giorni dell'umanità*, Karl Kraus, zuzendaria Luca Ronconi
* 1995 *La dama del mar*, Henrik Ibsen, zuzendaria Beppe Navello
* 1995 *Occupandosi di Tom*, Lucy Gannon, zuzendaria Massimiliano Troiani
* 2004 *Errepublika*, Platon, zuzendaria Italo Spinelli

### Bikoizketa 
#### Zinema 
* Zack Ward en *Devil's Tomb - A caccia del diavolo*
* Kevin Durand en *The Captive*
* Richard Jenkins en "Eddie" (Carl Zimmer)
* Jacek Koman en "Son of a Gun" (Sam)
* Benoît Poelvoorde en "Il prezzo della gloria"
* Jean-Marc Roulot en "Ritorno in Borgogna"
* Michel Vuillermoz en "Le Grand Partage"
* Valéry Zeitoun en *Backstage*
* Stephen Hogan en *Le jeune Karl Marx*
* Yehuda Almagor en *Foxtrot*
* Fatih Al en *Torna a casa, Jimi!*
* Toshirô Yanagiba en "Space Battleship Yamato"
* Ryō Iwamatsu en "Tokyo Ghoul"

#### Telenobelak 
* Jerónimo Gil in *Mi gorda bella*
* Horacio Roca in *I due volti dell'amore*
* Fabián Mazzei in *Una famiglia quasi perfetta*

### Irratia 
* *Sam Torpedo* (2001) - radioteatro - Radio 3
* *La fabbrica di polli'' (2008) - radioteatro - Radio 3

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* «Roberto Accornero», IMDb.
Borja Uribesalgo

**Borja Uribesalgo Iza** bizkaitar aktore eta abeslari bat da.

## Filmografia 
### Film laburrak 
* *Octubre*, Zuzen. Maria Zabala. Pertsonaia: Aita (Protagonista), ECPV. (2015).
* *Apatia*, Zuzen. Erlantz Miragaya. Pertsonaia: Iker (Protagonista). Bomba Va Prod. (2015).
* *Dulce*, Zuzen. Gracia Cuadrado. Pertsonaia: Tomás. Universidad De Navarra (2015).

### Telebista 
* *La Que Se Avecina*. Zuzen. Miguel Albaladejo. Pertsonaia: Rafa. Contubernio, 2016.
* *Go!azen.* Zuzen. Jabi Elortegui. Pertsonaia: Peter Mcgowan. Pausoka/ETB, 2016.
* *El Impostor*. Zuzen. Javi Vicuña. Pertsonaia: Mikelatz (Protagonista). Pausoka/ETB, 2014.
* *Gran Hotel*. Zuzen Silvia Quer. Pertsonaia: Pedro. Bambú, 2013.
* *Goenkale* Zuzen. Olatz Beobide, Pertsonaia: Henry Hinton. Pausoka/ETB, 2012.
* *Homicidios*. Zuzen. Alberto Ruiz Rojo. Pertsonaia: Jon Chico. Big Bang, 2011.

### Zinema 
* *Argi*. Zuzen. Iratxe Mediavilla. Pertsonaia: Francisco, 2016.
* *Patria*. Zuzen. Algis Arlauskas. Pertsonaia: Robert Sheldon, 2011.

## Antzerkia 
* *Trampantojo* (Mafecabo). Zuzen. Miguel Ángel Gea. Pertsonaia: Iñigo Sorolla. C.O.W., 2015.
* *La Creación del Mundo* (José Piris). Zuzen. José Piris. Pertsonaia: Adán. Mimox, 2013.
* *Degustación De Titus Andronicurs* (Pep Gatell). Zuzen. Pep Gatell. Pertsonaia: Mucio Andrónicus. La Fura Dels Baus, 2011.
* *La Máscara de las Bodas* (Colectiva). Zuzen. José Piris. Pertsonaia: Pantalone. Mimox, 2010.
* *La Vida Según Aurelia* (Fermín Cabal). Zuzen. Fermín Cabal. Pertsonaia: Federico. CABAL, 2009.
* *En Alta Mar* (Slawomir Mrozek). Zuzen. Karol Wisniewski. Pertsonaia: Cartero y Lacayo. Faro Teatro, 2009.
* *Hamlet* (William Shakespeare). Zuzen. Algis Arlauskas. Pertsonaia: Laertes. ARTB. 2009.
* *El Jardín de los Cerezos* (Anton Chejov). Zuzen. Marina Shimanskaya. Pertsonaia: Lopajin. ARTB. 2008.
John Snow

**John Snow** (1813ko martxoaren 15a - 1858ko ekainaren 16a) Ingalaterrako medikuntzako historiara igaro den medikua. Anestesia eta higiene kontuetan ekarpen handiak egin zituen. Gainera, epidemiologia modernoaren sortzaileetariko bat da, 1854an Sohoko Londresen, kolera izurrite baten jatorria bilatzen egindako lanagatik ospetsu egin zen. Oxford Unibertsitateko ikertzaileek diote Snowren aurkikuntzek anestesia onartzea eta hedatzea ekarri zutela eta Londresko edateko ur eta ur-hondakin sistemetan funtsezko aldaketak egitea eragin zutela. Londreseko ereduari jarraiki, geroago, beste hirietan antzeko aldaketak egin zituzten eta, azkenik, mundu osoko osasun publikoan higiene hobekuntza nabarmenak etorriko ziren.

## Kanpo estekak
Germà Colón

**Germà Colón i Doménech** (Castelló de la Plana,  - Bartzelona, ) valentziar filologo eta lexikologoa izan zen, hizkuntza erromantzeen filologian eta katalan lexikografian egondako autore garrantzitsuenetako bat. 1963tik 1997ra bitarte Basileako Unibertsitateko katedraduna izan zen, eta, ondoren, katedradun emeritoa.

Bere 20.000 liburuak Jaume I.a Unibertsitateari eman zizkion, eta bere izena darama bertako liburutegiak. 2020an hil zen COVID-19 gaixotasunaren 2019-2020ko pandemiaren ondorioz.

## Kanpo estekak
Wad-Raseko ituna

**Wad-Raseko ituna**, Tetuanen, Marokon, 1860eko apirilaren 26an, sinatu zen. Ituna Espainiak eta Marokok sinatu zuten eta horren bitartez Espainia-Maroko Gerra bukatutzat eman zen. Ituna Mohammed IV.a Marokokoak sinatu behar izan zuen desegigo ugari pairatu ondoren, azkena Wad-Raseko guduan; azkenean, Espainiako Elisabet II.a Borboikoari bakea eskatu behar zitzaion.

## Klausulak 
Itun horren bitartez klasula hauek onartu ziren:
* Gerra kalte-ordain gisa, Marokok Espainiari larehun milioi erreal ordaindu zizkion.
* Ordaindu bitartean Espainiak Tetuan hiria okupatuko luke.
* 1859ko abuztuaren 24an sinatutako ituna berretsi zen; horren arabera Melilla, Vélez de la Gomera haitza eta Alhucemetako haitzaren inguruan gotorlekuetatik kanpoko perimetroak handitzen ziren. Melillako muga «El Caminante» izeneko kainoi batek botatako tiro batez markatu zen.
* Ceuta inguruko alde espainiarra handitu zen, Bullones mendikatetik Angherako sakanaraino.
* Maroko Espainiari betirako Santa Cruz de la Mar Pequeña gotorlekuaren inguruan, gero Ifni izena izan zuen, ematen zion. Horrekin inguruan arrantza egiteko eskubidea berreskuratzen zuen.
* Fezen betirako misiolari espainiarren etxea onartzen zuen Marokok.
* Bi aldeetan presoak libre geldituko ziren.
* Merkataritza hitzarmen batzuk sinatu ziren, Espainia estatu mesedetu gisa geldituz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Haritz Morras

**Haritz Morras Arregi** (Aiegi, Nafarroa) euskal aktorea da.

## Filmografia 
### Telebista 
### Zinema 
## Antzerkia 
* Go!azen, dantzatu ta abestera (2016)

## Erreferentziak
Louise Hammarström

**Louise (Lovisa) Katarina Hammarström** (Hosjö, 1849ko maiatzaren 25a - Stockholm, 1917ko azaroaren 5a) Suediako kimikaria izan zen. Suediako lehen emakume kimikari formatu eta trebatua izan zen.

## Biografia 
### Haurtzaroa 
Bere aita apaiza izan zen, eta medikuntza ikasketak egin zituen. Gaztea zenean mezurtz geratu zen, eta Dalarnako burdinola batean hazi zen, Suediako erdialdean dagoen probintzia batean, non substantzia kimikoengatik interesatzen hasi zen.

### Ikasketak eta lana 
Konstfack-en egin zituen ikasketak, eta klase pribatuetan kimika ikasi zuen. 1875ean Werner Cronquist ingenieariaren laborategian lan egiten hasi zen, Estokolmo -n, non geroago laguntzaile moduan aritu zen 1876tik 1881eraino. Urte haietan, artsenikoa aztertu zuen.

1881tik 1887raino kimika mineral bezala hasi zen lanean Bångbro-n, 1887tik 1891raino Fagersta-n eta 1891tik 1893raino Schisshyttan -en.

1893an, bere laborategi propioa zabaldu zuen, non batez ere mineraletan,metaletan eta ikasketa geologikoetan interesa piztu zuen.
Yago Mateo

**Yago Mateo Velasco** (Gasteiz, Araba, 1993) arabar aktorea eta zinemagilea da.

## Filmografia 
### Aktore lanetan 
#### Telebista 
### Zuzendari lanetan 
#### Film-laburrak 
#### Zinema 
## Erreferentziak
Zulai Plazaola

**Zulai Plazaola Acosta** (Oñati, 1992ko azaroaren 27a) gipuzkoar aktorea da.

## Filmografia 
### Telesailak 
* *Go!azen* (ETB 1, 2008-2009)

## Erreferentziak
Makila erdira

[thumb|300px|Zeelanda Berriko bandera makila erdira igota, [Edmund Hillaryren heriotzaren ondorengo dolua adierazteko.]]
thumb|300px|Indiako bandera makila erdian jarrita.
**Makila erdira** edo **haga erdira** jeistea, dolua adierazteko bandera bat makila goraino igo gabe uztea da. Dolua ofiziala izan daiteke (udalarena, gobernuarena, instituzioeena) baina baita ere elkarte edo erakunde pribatu batena. Horrela, Presidente izandako norbait hil edo gertaera lazgarria gertatu ondoren, estatu bateko instituzio guztiek bandera makila erdira jeitsi dezakete; baita ere elkarte baten partaide bat hiltzen bada, elkarteko bandera jaitsi dezakete.

## Bandera goititzea 
Herrialdeen arabera bandera goititzeko protokoloa desberdina da. Ohikoena goraino igotzea eta, ondoren, jaisteko eta makilaren ia erdian lotzeko izaten da. Herri anglosaxoietan, aldiz, bandera ez da hainbeste jaisten, bakarrik banderaren zabaleraren antzeko distantzia. Distantzia horrekin galdu den pertsonaren hutsunea sinbolizatu nahi da.

Sarritan, bandera makila erdian jasatzen denean dolu ofizialarekin batera egiten da eta, kasu horietan, militarrek, ekitaldi ofizialetan, gorbata beltza daramate. Batzutan, bestetik, fisikoki ezin da bandera jaitsi; kasu horietan dolua dolu xingola batez jarrita adieraz daiteke. Dena dela, biak batera egitea, hau da, xingola jarri eta bandera makila erdian ez da zuzena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sophie Wilmès

**Sophie Wilmès** (Ixelles, Brusela, 1975eko urtarrilaren 15a) belgikar politikaria da. 2015ean Aurrekontu ministro izendatu zuten Charles Michelen gobernuan. 2019an Michel Europako Kontseiluko lehendakaria izendatu zuten eta Wilmès ordezkatu zuen, gobernua osatzeko erregearen enkarguarekin. 2020ko martxoan koronabirusen krisia kudeatzeko gobernua osatu zuen. Herrialdeko lehen lehen ministro emakumea izan zen. 2020ko Urriaren Alexander De Crook ordezkatu zuen eta Wilmès Kanpo Azaroetarako ministro izendatu zuten.

## Kanpo estekak
Gustave-Roussy Institutua

**Gustave-Roussy Institutua** Frantzian Villejuifen dagoen minbiziaren aurkako zentroa da.

2019ko apirilean, esku-hartze erradiologiako hiru gela berri inauguratu ziren, Europako mota honetako lautada handiena bihurtuz, onkologiari eskainita.

Gustave-Roussy Europako eskala da onkologian arreta, ikerketa eta irakaskuntzako lehen zentroa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fundazioaren webgunea
Benito Joanet

**Benito Joanet Jiménez** (Esplugues de Llobregat, Katalunia, 1935eko irailaren 16a - Alacant, Espainia, 2020ko martxoaren 22a) kataluniar futbol-atezaina eta entrenatzailea izan zen.

## Taldeak 
### Entrenatzaile-lanetan
The Innocents (1961eko filma)

***The Innocents*** (euskaraz *Errugabeak*), 1961eko Jack Clayton britainiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Henry James idazlearen *Koxka bat estuago* (1898) eleberrian oinarritua dago. Deborah Kerr, Peter Wyngarde, Megs Jenkins, Michael Redgrave, Pamela Franklin eta Martin Stephens aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1898, Ingalaterra, Giddens andereinoa (Deborah Kerr), lanbidez etxe-irakaslea, lurjabe aberats batek (Michael Redgrave) kontratatua izan da, landa eremuko Bly jauretxe isolatuan bizi eta haren hilobak diren Miles (Martin Stephens) eta Flora (Pamela Franklin) anai-arreba umezurtzen heziketaz ardura dadin. Laister iraganean jauretxean lan egindako zerbitzariez susmatzen hasiko da, jada aspaldi hilak, Giddensen ustez haurren bizitzetan oraindik eragin kaltegarria omen baidute.

## Aktoreak 
* Deborah Kerr: Giddens andereinoa
* Michael Redgrave: Osaba
* Peter Wyngarde: Peter Quint
* Megs Jenkins: Grose andrea
* Martin Stephens: Miles
* Pamela Franklin: Flora
* Clytie Jessop: Jessel andereinoa
* Isla Cameron: Anna

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Super-Azeri

**Super-Azeri****,** **Azeri harrigarria** edo **A zer azeria!** (ingelesez eta jatorrizkoan, *Fantastic Mr Fox*) Roald Dahlek idatzitako ipuina da, eta Quentin Blakek ilustratutakoa. Haur eta gazteei (HGL) zuzendutako istorioa da, inglaterrako landa eremuko azeri baten eta haren inguruko baserritarren arteko gorabeherak kontatzen dituena. Heziketari dagokionez, jorratuko diren gaiak abentura, ekologia eta elkarbizitza dira

* **Eskuzabaltasuna:** Azeri familia beti dago prest animaliekin janaria partekatzeko.
* **Elkartasuna:** Animalia denek beraien arteko laguntza behar dutenez, kasu askotan elkartu egiten dira arazoari aurre egin eta irtenbide bat aurkitzeko

* **Hiru baserritarrak**: Hauek kontsidera daitezke balore desegokiak bezala, nagusiki beren izaera da horren adibide nagusiena: zikinak eta beti aserre daudelako. Gainera, Azeri aitaren aurka izango duten jarrerak indartu besterik ez du egingo beren ezaugarriak.

## Euskarazko itzulpenak 
Euskarara hiru aldiz itzuli da Roald Dahlen ipuin hau:

* **Izenburua: "Azeri Harrigarria"**
** Itzultzailea: Luigi Anselmi
** Argitaletxea: Alfaguara-Desclee
** Urtea: 1988
* **Izenburua: "Super-Azeri"**
** Itzultzailea: Mikel Garmendia
** Argitaletxea: Alfaguara-Zubia
** Urtea: 1998
* **Izenburua: A zer azeria!**
** Itzultzailea: Amets Sanchez
** Argitaletxea: Begiko
** Urtea: 2018

## Filmaren egokitzapena 
Nahiz eta hasiera batean liburu bezala sortu, egokitzapen desberdinak egin dira, horien artean pelikula izanik garrantzitsuena. Filma 2009an aurkeztu zuten, "Fantastic Mr. Fox" izenarekin eta Wes Andersonen zuzendaritzapean. Aipatu behar da Stop-motion teknika erabiliz egin zutela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blood Alley

***Blood Alley*** (euskaraz *Kalezulo Odoltsua*), 1955eko William A. Wellman estatubatuarrak zuzendutako abenturazko film bat da. John Wayne, Lauren Bacall, Paul Fix, Joy Kim, Anita Ekberg, Mike Mazurki eta Berry Kroeger aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Tom Wilder (John Wayne) merkatalontzi bateko kapitainak Txina komunistako herri bateko biztanleei lagunduko die, Hong Kongera iritsi eta askatasuna lortu arte.

## Aktoreak 
* John Wayne: Tom Wilder kapitaina
* Lauren Bacall: Cathy Grainger
* Paul Fix: Tso jauna
* Joy Kim: Susu
* Berry Kroeger (Berry Kroger): Feng Zaharra
* Mike Mazurki: Han Handia
* Anita Ekberg: Wei Ling
* Henry Nakamura: Tack
* James Hong: Soldadu komunista (krediturik gabe)
* Lowell Gilmore: Britainiar ofiziala (krediturik gabe)

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Karioka (jokoa)

**Karioka** ( ahoskera :  ) Jatorriz Txileko karta jokoa da karioka. Bertan, jokalari guztiek, 12 karta jasotzen dituzte eta joko ezberdinak sortu beharko dituzte.

Partida puntuazio sisteman oinarritzen da, helburua puntu gutxien sortzea da.

Bi karta-sortekin jokatzen da (54 karta dituen karta-sortarekin)naipe ingelesekin, alegia. 2 edo 3 jokalarik ere joka dezakete, partida aurreikusgarriagoa eta sinpleagoa den arren; edo 5, 6, 7 edo 8, baina zenbat eta gehiago izan, orduan eta konplexuago izango da.

Helburua karta guztietaz desegitea litzateke. Kartak berrantolantzeko baldintza bakarra, bere jokaldia burutu baino lehen egitea da.

Jokalari baten bat, karta gabe geratzen bada, bera ezik jokoan parte hartzen ari diren guztiei puntuak gehituko zaizke. Guztiek ez dute berbera gehituko. Bakoitzak, bere kideak partida amaitu duen jokaldi horretan zituzten karta guztien artean batura egingo litzateke.

Hori horrela, puntuak papel batean idatzi ondoren, partida gehiago jokatuko dira. Zenbat partida jokatuko diren argitu ondoren, horiek guztiak amaitzean, tanto gutxien lortu dituen jokalaria izango da garaile.

## Txartelen balioa 
Txartelak balio desberdina dute, kentzen saiatzean, deskargatu ezin dituzunean zeure buruari gehitzea bezala. Aho batez irakasten den jokoa denez, karten balioa alda daiteke jokatzen den eremuaren arabera. Balio ohikoenak hauek dira:

* 122x122pxlink= = 2 puntu
* 122x122px= 3 puntu
* 122x122px = 4 puntu
* 122x122px = 5 puntu
* 122x122px = 6 puntu
* 122x122px = 7 puntu
* 122x122px = 8 puntu
* 122x122px = 9 puntu
* 122x122px = 10 puntu
* 122x122px = 10 puntu
* 122x122px = 10 puntu
* 122x122px = 10 puntu
* 122x122px = 20 puntu
* 122x122px = 30 puntu
Dick Nanninga

**Dirk Jacobus Willem "Dick" Nanninga** (Groningen, 1949ko urtarrilaren 17a - Maaseik, 2015eko uztailaren 21a) herbeheretar futbolaria izan zen, aurrelari moduan ibili zena. SC Veendam, Roda JC eta MVV Maastricht taldeetan jolastu zuen. Herbehereetako futbol selekzio nazionalarekin 15 aldiz jolastu zuen eta 6 gol sartu zituen. Selekzioarekin 1978ko Munduko Futbol Txapelketan parte hartu zuen eta gol bat sartu zuen finalean.
Exam (2009ko filma)

***Exam*** (euskaraz *Azterketa*), 2009ko Stuart Hazeldine britainiarrak zuzendutako thriller psikologiko bat da. Colin Salmon, `Chris Carey, Jimi Mistry, Luke Mably, Gemma Chan, Chuk Iwuji, John Lloyd Fillingham, Pollyanna McIntosh, Adar Beck eta Nathalie Cox aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Erresuma Batu alternatibo batean, zortzi hautagaiez osatutako talde bat lanpostu bikain bat lortzeko azterketa batera aurkeztu dira. Arauak sinpleak dira: galderarik ez, gelatik ateratzerik ez, eta azkenik, azterketa orria ez hondatzea (erabat zuri dagoen orria). Azterketa amaitzeko 80 minutu dauzkate...

## Aktoreak 
* Nathalie Cox: Ileoria
* Adar Beck: Ilebeltza
* Luke Mably: Zuria
* Gemma Chan: Txinatarra
* John Lloyd Fillingham: Gorra
* Chukwudi Iwuji: Beltza
* Pollyanna McIntosh: Beltzarana
* Jimi Mistry: Gaztain-kolorekoa
* Colin Salmon: Azterketazaina
* Chris Carey: Zaindaria

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sarubobo

thumb|300px|Saruboboak.
thumb|300px|Kolore desberdinetako saruboboak.
 kutun japoniarra da, bereziki Takayama hiriarekin lotuta, Gifu Prefekturan. Panpin hauek gorriak izaten dira, gizaki itxurakoak, baina aurpegiaren ezaugarririk gabe. Azken datu horren zergatia ez dago oso garbi baina, esaten da, horrela jabeak nahi duena irudikatu dezakeela. Tamainuak oso desberdinak izan daitezke. Tradizionalki saruboboak amonek bilobientzako papinak bezala egiten zituzten, eta alabeentzako ezkontzarako eta familiarako sorgingarri gisa.

## Etimologia 
Sarubobo "haurtxo tximinoa" gisa itzultzen da. Japonieraz tximua "saru" da, baita "en" ere. "Bobo" hitzarekin kontuz ibili behar da zeren eta Kyushun "bobo" alua edo koito baita. Arrazoi desberdinak daude kutun honi izen hori emateko. Saruboboak hiru nahiekin lotuta baitaude:
* Elementu negatiboen aurkako babesa.
* Bikote eta etxe zoriontsua.
* Erditze errazarekin.
Saruboboen aurpegia tradizionalki gorria da, tximuen kumeena bezala.

## Egungo saruboboak 
Gaur egun saruboboak Takayamako oroigarri gisa bertako denda guztietan saltzen dira. Tamainuak, koloreak eta formak egun oso aldakorrak dira. Badago baita ere Hello Kittyren bertsio bat sarubobo bezala jantzita.

Saruboboen koloreak gogo desberdinekin lotzen dira:

* Sarubobo urdin - ikasketetan eta lanean zorte izateko.
* Sarubobo arrosa - maitasunean zorte izateko.
* Sarubobo berde - osasunean zorte izateko.
* Sarubobo hori - diruarekin zorte izateko.
* Sarubobo beltz - zorte txarra uxatzeko.
* Sarubobo laranja - haurrei zorte emateko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Open (sistema-deia)

Fitxategia programaren esku jartzeko erabiltzen da sistema-dei hau. Unix eta antzeko sistematan zenbaki bat itzultzen du bestelako sistema-deietan erabilia ahal izateko. Irekitzean fitxategiarekin lotutako baliabideak eskuratzen dira sistema eragiletik (fitxategiaren deskribatzailea esaterako). Programen hasieran erabili ohi da behin fitxategi bakoitzeko.

`int open(const char *pathname, int flags);

int open(const char *pathname,int flags, mode_t mode);
`

Fitxategi baten izena emanik fitxategi deskribatzaile bat itzultzen du, zenbaki positibo txiki bat. Hau beste sistema-deietan (read(), write(), lseek() etab.) erabiltzen da fitxategia atzitzeko.

**Parametroak:**
* pathname: fitxategiaren izena
* flags: fitxategia nola erabiliko den adierazten dute.
* mode: fitxategiaren gaineko baimenak.

**Emaitza:**
* Erabili gabe dagoen lehen fitxategi deskribatzailea den zenbaki oso bat. Lehenengo irekiera baldin bada orokorrean 3 izango da; 0, 1 eta 2 erreserbatuta baitaude- sarrera estandarra, irteera estandarra eta errore estandarra.
* -1 errore bat egon bada.

Flagek sarbide modu bat adierazi behar dute: O_RDONLY, O_WRONLY, edo O_RDWR. Soilik irakurri, soilik idatzi edo irakurri/idatzi, hurrenez hurren. Beste hainbat flag daude bestelako ezaugarriak adierazten dituztenak. Aipagarriena, O_CREAT, hau erabiliz fitxategia ez bada existitzen sortu egiten du, beraz sistema-dei hau fitxategia irekitzeko nahiz sortzeko erabiltzen da. Fitxategi bat sortzeko kodearen adibidea:

`
int fd = open("foo", O_CREAT|O_WRONLY|O_TRUNC, S_IRUSR|S_IWUSR);
`

* O_TRUNC: jada dagoen edukia ezabatu.
* S_IRUSR: erabiltzaileak irakurri dezake.
* S_IWUSR: erabiltzaileak idatzi dezake.
Abuita

**Abuita** mineral bat da.

## Ezaugarriak 
Abuita mineralaren formula kimikoa hau da: CaAl2(PO4)2F2. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Achalaita

{{mineral infotaula
| izena = Achalaita
| formula = (Fe^{2+},Mn)(Ti,Fe^{3+},Ta)(Nb,Ta)2O8
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| distira = metaliko
| kolorea = beltza
| marra = beltza
| esfoliazioa =
| dentsitate = 6,285 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 9,422(4) Å; b = 11,427(3) Å; c = 5,120(1) Å; β = 90,12(4)°
| talde-optikoa =
| gogortasuna = 5,5
| pleokroismoa = non-pleochroic
| IMA = IMA2013-103
| erreferentziak = 
}}
**Achalaita** mineral bat da eta wodginite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Achalaita mineralaren formula kimikoa hau da: (Fe^{2+},Mn)(Ti,Fe^{3+},Ta)(Nb,Ta)2O8. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Achavalita

**Achavalita** sulfuro motako minerala da eta nickeline taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Achavalita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: (Fe,Cu)Se. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Compsothespis

***Compsothespis*** Mantidae familiako mantis genero bat da.

## Espezieak 
Genero honen espezieak hauek dira:
* *Compsothespis abyssinica*
* *Compsothespis anomala*
* *Compsothespis australiensis*
* *Compsothespis brevipennis*
* *Compsothespis cinnabarina*
* *Compsothespis ebneri*
* *Compsothespis falcifera*
* *Compsothespis hispida*
* *Compsothespis kilwana*
* *Compsothespis marginipennis*
* *Compsothespis michaelseni*
* *Compsothespis natalica*
* *Compsothespis occidentalis*
* *Compsothespis zavattarii*

## Erreferentziak
Adranosita-(Fe)

{{mineral infotaula
| izena = Adranosita-(Fe)
| formula = (NH4)4NaFe^{3+}2(SO4)4Cl(OH)2
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| dentsitate = 2,18(1) g/cm3 (neurtuta); 2,195 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = tetragonala
| simetria = 4/*mmm (*4/*m *2/*m *2/*m)* - ditetragonal dipyramidal*
| zelda = a = 18,261(2) Å; c = 11,562(1) Å; 
| talde-optikoa = uniaxial (-)*
| errefrakzio_indizea = *n*ω = 1,580() *n*ε = 1,570(1)
| ezpurutasuna = K, Al
| IMA = IMA2011-006
| erreferentziak = 
}}
**Adranosita-(Fe)** mineral bat da.

## Ezaugarriak 
Adranosita-(Fe) mineralaren formula kimikoa hau da: (NH4)4NaFe^{3+}2(SO4)4Cl(OH)2. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eskinita-(Ce)

{{mineral infotaula
| izena = Eskinita-(Ce)
| formula = (Ce,Ca,Fe,Th)(Ti,Nb)2(O,OH)6
| kategoria =
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.DF.05
| dana = 8.3.6.1
| heys = 18.2.13
| distira = erretxinadun, argizari, sub-metallic*
| kolorea = beltza, marroia, light brown to yellow*
| marra = nearly black to brown*
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa = imperfect/fair - on {100}, interrupted*
| fraktura = maskor-itxura
| dentsitate = 5,19 g/cm3 (neurtuta); 5,617 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = ortoerronbikoa
| simetria = *mmm (*2/*m *2/*m *2/*m)* - dipiramidala
| zelda = a = 7,538 Å; b = 10,958 Å; c = 5,396 Å; 
| ezpurutasuna = REE, Sn
| gogortasuna = 5 - 6
| erreferentziak = 
}}
**Eskinita-(Ce)** oxido motako minerala da eta aeschynite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Eskinita-(Ce) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: (Ce,Ca,Fe,Th)(Ti,Nb)2(O,OH)6. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Creat (sistema-deia)

Fitxategi bat sortzeko eta programaren esku jartzeko erabiltzen da sistema-dei hau. open deiaren antzekoa da, baina existitzen ez den fitxategi bat irekitzeko balio du.

`int creat(const char *pathname, mode_t mode);
`

Ikusi berri bezala fitxategi bat sortzeko open() erabili daiteke, baina lan hau egiteko creat() sistema deia dago.

**Parametroak**
* pathname: fitxategiaren izena
* mode: modua
**Emaitza**
* Erabili gabe dagoen lehen fitxategi deskribatzailea.
* -1: errore bat egon bada.

Deia hau:Aurreko adibidearen baliokidea:

`int fd =creat("foo", S_IRUSR|S_IWUSR);`

open dei honekin da baliokidea:

`
int fd = open("foo", O_CREAT|O_WRONLY|O_TRUNC, S_IRUSR|S_IWUSR);
`
Afmita

**Afmita** fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Afmita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Al3(OH)4(H2O)3(PO4)(PO3OH) * H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eskinita-(Y)

{{mineral infotaula
| izena = Eskinita-(Y)
| formula = (Y,Ln,Ca,Th)(Ti,Nb)2(O,OH)6
| kategoria '*mineral oxidoak|oxido]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.DF.05
| dana = 8.3.6.3
| heys = 18.2.15
| distira = erretxinadun, argizari, nakar-itxurako, sub-metallic*
| kolorea = laru, yellow-orange*, pale greenish yellow*, beltza, brownishblack*
| marra = zuria, laru, reddish yellow*
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa = perfect - on {100}, {010} and {001}*
| fraktura = irregularra, malkartsu
| dentsitate = 4,82 a 4,93 g/cm3 (neurtuta); 5,5 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = ortoerronbikoa
| simetria = *mmm (*2/*m *2/*m *2/*m)* - dipiramidala
| zelda = a = 7,47 Å; b = 10,98 Å; c = 5,18 Å; 
| talde-optikoa = biaxial (+)*
| errefrakzio_indizea = *n*α = 2,190 a 2,280 *n*β = 2,210 a 2,300 *n''γ = 2,340 a 2,500
| gogortasuna = 5 - 6
| 2v= neurri: 70° to 80°
| dispertsioa = r > v, strong*
| erreferentziak = 
}}
**Eskinita-(Y)** oxido motako minerala da eta aeschynite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Eskinita-(Y) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: (Y,Ln,Ca,Th)(Ti,Nb)2(O,OH)6. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agaita

{{mineral infotaula
| izena = Agaita
| formula = Pb3CuTeO5(OH)2(CO3) 
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| distira = adamantino
| kolorea = urdina
| marra = urdin argia
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa = perfect - on {010}*
| fraktura = irregularra, malkartsu
| dentsitate = 6,987 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = ortoerronbikoa
| simetria = *mm*2 - pyramidal*
| zelda = a = 10,6522(7) Å; b = 9,1630(5) Å; c = 9,6011(7) Å; 
| talde-optikoa = biaxial (-)*
| errefrakzio_indizea = *n*α = 2,015 *n*β = 2,065 *n*γ = 2,070
| 2v= neurri: 34° (5)
| pleokroismoa = visible
| IMA = IMA2011-115
| erreferentziak = 
}}
**Agaita** mineral bat da.

## Ezaugarriak 
Agaita mineralaren formula kimikoa hau da: Pb3CuTeO5(OH)2(CO3) . Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agakhanovita-(Y)

**Agakhanovita-(Y)** mineral bat da eta osumilite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Agakhanovita-(Y) mineralaren formula kimikoa hau da: (YCa)\square2KBe3Si12O30. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agricolaita

**Agricolaita** karbonato motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Agricolaita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: K4(UO2)(CO3)3. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Agrinierita

{{mineral infotaula
| izena = Agrinierita
| formula = K2(Ca,Sr)[(UO2)3O3(OH)2]2 * 5H2O
| kategoria **mineral oxidoak|oxido]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.GB.05
| dana = 5.5.1.1
| heys = 7.16.13
| kolorea = laranja
| esfoliazioa = distinct/good - on {001}*
| dentsitate = 5,7 g/cm3 (neurtuta); 5,55 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = ortoerronbikoa
| zelda = a = 14,04 Å; b = 24,07 Å; c = 14,13 Å; 
| talde-optikoa = biaxial (-)*
| makla = sector twins with composition plane {110}*
| dispertsioa = ahul samarra
| IMA = IMA1971-046
| erreferentziak = 
}}
**Agrinierita''' oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Agrinierita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: K2(Ca,Sr)[(UO2)3O3(OH)2]2 * 5H2O. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aiolosita

**Aiolosita** sulfato motako minerala da eta hedyphane taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Aiolosita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: Na4Bi(SO4)3Cl. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Albertiniita

{{mineral infotaula
| izena = Albertiniita
| formula = Fe^{2+}(SO3)*3H2O
| kategoria '*mineral oxidoak|oxido]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.JE.X
| distira = beira
| kolorea = colorless to yellowish*
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa = perfect - {010}*
| fraktura = irregularra, malkartsu
| dentsitate = 2,458 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 6,633(1) Å; b = 8,831(1) Å; c = 8,773(2) Å; β = 96,106(8)°
| talde-optikoa = biaxial (+)*
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,612(2) *n*β = 1,618(2) *n''γ = 1,632(2)
| ezpurutasuna = Mn
| 2v= neurri: 40°, kalkulu: 66°
| pleokroismoa = non-pleochroic
| IMA = IMA2015-004
| erreferentziak = 
}}
**Albertiniita** oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Albertiniita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: Fe^{2+}(SO3)*3H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ama Ata Aidoo

**Ama Ata Aidoo**, jaiotzez **Christina Ama Aidoo** (Abeadzi Kyiakor; Ghana, Afrika, 1942ko martxoaren 23a - Akkra, 2023ko maiatzaren 31) afrikar idazlea izan zen. Eleberriak eta antzezlanen egilea. Literatur sari ugari irabazi zituen, 1992ko Commonwealth Saria barne. *Mbaasen* ("emakumeen gaiak" esan nahi duena) erakundeko zuzendari exekutiboa izan zen, Afrikako emakume autoreak ikusarazteko lan egiten duen erakundea.

## Biografia 
Christina Ama Aidoo Fantien errege etxean hazi zen eta Bigarren Hezkuntza egitera Cape Coasten zegoen Wesleyko andereñoentzako ikastetxera (Wesley Girls' High School) bidali zuten 1961etik 1964ra. Ondoren, Ghanako Unibertsitatean lizentziatu zen ingeles hizkuntzan. Graduatu ostean, Kaliforniako Stanford Unibertsitatean Idazlan Sortzailearen beka bat lortu zuen. 1964an idatzi zuen bere lehen antzezlana, *Fantasmaren dilema* (The Dilemma of a Ghost), eta urtebete geroago argitaratu zuen Longman argitaletxeak.

Bere karrera literarioaz gain, Aidoo Hezkuntza ministro izendatu zuten 1982an. 18 hilabete geroago ostera, kargua utzi egin zuen. AEBetan, Ingalaterran, Alemanian eta Zimbabwen bizi izan zen eta irakasle lanetan jardun zuen. Irakasle bisitaria izan zen Afrikako Ikasketen Departamentuan, Brown Unibertsitatean.

## Idazle ibilbidea 
Ama Ata Aidooren lanak Mendebaldeko zibilizazioaren eta haren gaineko ikuspuntu afrikarraren arteko tentsioaren gaia ukitzen du. Bere pertsonaietako asko andreen rol estereotipoari desafio egiten dioten emakumeak dira. Gainera, olerkari ospetsua da eta haurrentzako hainbat liburu idatzi ditu. Bere lanik ezagunenetako bat Our Sister Killjoy da (1977), bertan, Alemanian ikasteko beka bat jasotzen duen neska afrikar baten istorioa eta bertan bizi duen egoera zaila kontatzen ditu. Horrek Europan dagoen diaspora beltzari eta kolonialismoaren ondorioei buruz hausnartzeko balio dio, bereziki emakumeei buruzkoak, bere obretako benetako protagonistak emakumeak baitira.

Florence Strattonen hitzetan eta Maria Friasek Ama Ata Aidoori egindako elkarrizketan jasotzen duenaren arabera, idazlearen obran errepikatzen diren gaiak honako hauek dira; "ezkontza, amatasuna, mendekotasun ekonomikoa eta emozionala, emakumeen hezkuntza, haien bazterketa ekonomiko eta politikoa eta zapalkuntzaren aurrean duten erresistentzia".

Hainbat literatur sari irabazi zituen, tartean Mankomunitateko Idazleen Liburu Onenaren Saria 1992an Aldaketak (Changes, 1991) eleberriagatik, non Afrikako emakumearen inguruko topikoetatik aldentzen diren emakumeen hainbat istorio biltzen dituen.

## Lanak 
ezkerrera|thumb|229x229px
* *The Dilemma of a Ghost*, (1964)
* *Anowa* (1970)
* *No Sweetness Here: A Collection of Short Stories* (1970)
* *Our Sister Killjoy* (1977)
* *Someone Talking to Sometime* (1986), poema sorta
* *The Eagle and the Chicken*, (1986)
* *Birds and Other Poems*, (1988)
* *Changes: A Love Story*, (1991)
* *An Angry Letter in January* (1992), poesia.
* *The Girl Who Can and Other Stories* (1997)
* *Diplomatic Pounds & Other Stories* (2012)

## Euskaraz 
* *Bi ahizpa*, itzul.: Mikel Elorza, *armiarma.eus*, 2024.

## Erreferentziak
Alcaparrosaita

{{mineral infotaula
| izena = Alcaparrosaita
| formula = K3Ti4+Fe^{3+}(SO4)4O(H2O)2
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| distira = beira
| kolorea = laru
| marra = zuria
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa = none observed*
| fraktura = maskor-itxurapeko
| dentsitate = 2,80(3) g/cm3 (neurtuta); 2,807 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 7,5594(1) Å; b = 16,7923(3) Å; c = 12,1783(9) Å; β = 94,076(7)°
| talde-optikoa = biaxial (+)*
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,643(1) *n*β = 1,655(1) *n*γ = 1,680(1)
| gogortasuna = 4
| 2v= neurri: 70° (2), kalkulu: 70,3°
| pleokroismoa = non-pleochroic
| dispertsioa = strong parallel dispersion, r K3Ti4+Fe^{3+}(SO4)4O(H2O)2. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diaethria phlogea

***Diaethria phlogea*** edo **89/98 tximeleta** Nymphalidae familiako tximeleta espezie bat da. Kolonbian aurki daiteke, Hego Amerikan.

**89/98** izena eman zaio bere hegaletan laurogeita bederatzi edo laurogeita hemezortzi zenbakien antza duen marrazkia dutelako.

Egile batzuek uste dute ***Diaethria euclides phlogea*** azpiespezie bezala izendatu behar dela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Allanita-(Nd)

{{mineral infotaula
| izena = Allanita-(Nd)
| formula = {CaNd}{Al2Fe^{2+}}(Si2O7)(SiO4)O(OH)
| kategoria =
| irudia =
| irudiaren testua =
| egoera IMA = 1
| dana = 58.2.6.4
| kolorea = dark brown to black*
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 8,8897(5) Å; b = 5,7308(2) Å; c = 10,1010(6) Å; β = 115,166(7)°
| ezpurutasuna = Al, Ca, Ce, Fe, La, Mg, Mn, Pr, Sm, Ti
| IMA = IMA2010-060
| erreferentziak = 
}}
**Allanita-(Nd)** mineral bat da eta allanite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Allanita-(Nd) mineralaren formula kimikoa hau da: {CaNd}{Al2Fe^{2+}}(Si2O7)(SiO4)O(OH). Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alofano

**Alofano** silikato minerala da. Bere formula (Al2O3)(SiO2)1.3-2 * 2.5-3H2O da. Ordena atomikoa laburra duenez, ez da mineral bat bere horretan, baizike ta mineraloide bat. X-izpien difrakzioan sortzen duen espektro infragorriarengatik identifika daiteke. 1816an deskribatu zen lehen aldiz Gräfenthalen, Alemania. Alofanoa beira bolkanikoaren eta feldespatoen alterazio hidrotermal bat da, eta orokorrean kaolinitaren antzeko konposizioa du, baina Al:Si = 2 arrazoi molarrarekin. Normalki pH neutraletik azidora bitarte osatzen da (5-7). Bere egitura eztabaidagarria da, baina buztin mineralen antzekoa da, eta aluminak oktaedro kurbatuz eta silikatoen tetrahedroz osatuta dago.

Alofanoa alderatu daiteke halloysita sortzeko egoera akuoso zehatzetan, eta silikatoak galtzen dituen egoeratan gibbsita sortu daiteke. 

## Ezaugarriak 
Alofano silikato mineralaren formula kimikoa hau da: (Al2O3)(SiO2)1.3-2 * 2.5-3H2O. Kristal amorfoak sortzen ditu. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alluaivita

**Alluaivita** silikato motako minerala da eta eudialyte taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Alluaivita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: Na19(Ca,Mn)6(Ti,Nb)3Si26O74Cl * 2H2O. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alokalkoselita

{{mineral infotaula
| izena = Alokalkoselita
| formula = Cu+PbCu2+5(SeO3)2Cl5O2
| kategoria '*mineral oxidoak|oxido]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 4.JG.40
| distira = adamantino
| kolorea = marroi iluna
| esfoliazioa = perfect - on {100}*
| dentsitate = 4,653 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m'' - prismatiko
| zelda = a = 18,468 Å; b = 6,1475 Å; c = 15,314 Å; β = 119,284°
| gogortasuna = 3 - 4
| IMA = IMA2004-025
| erreferentziak = 
}}
**Alokalkoselita** oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Alokalkoselita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: Cu+PbCu2+5(SeO3)2Cl5O2. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Almeidaita

{{mineral infotaula
| izena = Almeidaita
| formula = PbZn2(Mn,Y)(Ti,Fe^{3+})18O37(OH,O)
| kategoria = 
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| distira = sub-metallic*
| kolorea = beltza
| marra = marroia
| sistema = 
| simetria = 3 - rhombohedral*
| zelda = a = 10,4359(2) Å; c = 21,0471(4) Å; 
| ezpurutasuna = Fe, Y, Sr, (Ca, La)
| makla = multiply twinned, with non-planar contact surfaces that are approximately parallel to the c axis.*
| IMA = IMA2013-020
| erreferentziak = 
}}
**Almeidaita** mineral bat da eta crichtonite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Almeidaita mineralaren formula kimikoa hau da: PbZn2(Mn,Y)(Ti,Fe^{3+})18O37(OH,O). Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alpersita

**Alpersita** sulfato motako minerala da eta melanterita taldearen kidea da.  Charles N. Alpers geokimikari estatubatuarraren izena darama.

## Ezaugarriak 
Alpersita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: (Mg,Cu)[SO4] * 7H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alsakharovite-Zn

**Alsakharovite-Zn** mineral bat da eta gutkovaite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Alsakharovite-Zn mineralaren formula kimikoa hau da: NaSrKZn(Ti,Nb)4(Si4O12)2(O,OH)4 * 7H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aluminoceladonita

{{mineral infotaula
| izena = Aluminoceladonita
| formula = K(Mg,Fe^{2+})Al(Si4O10)(OH)2
| kategoria **silikato mineralak|silikato]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 9.EC.15
| kolorea = colorless when pure*, grass green when ferrous iron-bearing*
| sistema = monoklinikoa
| erreferentziak = 
}}
**Aluminoceladonita''' silikato motako minerala da eta celadonite family taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Aluminoceladonita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: K(Mg,Fe^{2+})Al(Si4O10)(OH)2. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aluminokopiapita

{{mineral infotaula
| izena = Aluminokopiapita
| formula = Al2/3Fe^{3+}4(SO4)6(OH)2 * 20H2O
| kategoria '*sulfato mineralak|sulfato]]
| irudia =
| irudiaren testua =
| egoera IMA = 1
| strunz = 7.DB.35
| dana = 31.10.5.7
| heys = 25.11.25
| distira = beira
| kolorea = pale lemon-yellow to deep yellow*
| marra = no data*
| irmotasuna = fragile*
| esfoliazioa = perfect - perfect on {010}; imperfect on {1*
| dentsitate = 2,163 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = triklinikoa
| simetria = 1 - pinacoide
| zelda = a = 7,3(1) Å; b = 18,8(2) Å; c = 7,31(1) Å; α = 91,5(2)°; β = 102,3(1)°; γ = 98,7(1)°
| talde-optikoa = biaxial (+)*
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,525 *n*β = 1,535 a 1,540 *n''γ = 1,585 a 1,590
| gogortasuna = 2 - 3
| 2v= neurri: 45°, kalkulu: 40°
| pleokroismoa = visible
| dispertsioa = none*
| erreferentziak = 
}}
**Aluminokopiapita** sulfato motako minerala da eta copiapite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Aluminokopiapita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: Al2/3Fe^{3+}4(SO4)6(OH)2 * 20H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aluminomagnesiohulsita

{{mineral infotaula
| izena = Aluminomagnesiohulsita
| formula = (Mg,Fe^{2+})2(Al,Mg,Sn)(BO3)O2
| kategoria '*borato mineralak|borato]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 6.AB.45
| distira = adamantino
| kolorea = beltza
| marra = marroi iluna
| dentsitate = 3,84 g/cm3 (neurtuta); 
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m'' - prismatiko
| zelda = a = 5,334 Å; b = 3,03 Å; c = 10,5 Å; β = 94,46°
| makla = common*
| gogortasuna = 6
| IMA = IMA2002-038
| erreferentziak = 
}}
**Aluminomagnesiohulsita** borato motako minerala da eta pinakiolite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Aluminomagnesiohulsita borato mineralaren formula kimikoa hau da: (Mg,Fe^{2+})2(Al,Mg,Sn)(BO3)O2. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alum-(K)

{{mineral infotaula
| izena = Alum-(K)
| formula = KAl(SO4)2 * 12H2O
| kategoria '*sulfato mineralak|sulfato]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 7.CC.20
| dana = 29.5.5.1
| heys = 25.6.17
| distira = beira
| kolorea = koloregabe, white; colourless in transmitted light*
| esfoliazioa = poor/indistinct - {111}, traces.*
| fraktura = maskor-itxura
| dentsitate = 1,757 g/cm3 (neurtuta); 1,753 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = *m*3* (*2/*m *3*)'' - diploidal*
| zelda = a = 12,157(3) Å; 
| talde-optikoa = isotropic*
| makla = on {111}, very rare.*
| gogortasuna = 2
| erreferentziak = 
}}
**Alum-(K)** sulfato motako minerala da eta alum taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Alum-(K) sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: KAl(SO4)2 * 12H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alumoåkermanita

{{mineral infotaula
| izena = Alumoåkermanita
| formula = (Ca,Na)2(Al,Mg,Fe^{2+})(Si2O7)
| kategoria '*silikato mineralak|silikato]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 9.BB.10
| dana = 55.4.1.5
| distira = beira
| kolorea = marroi argia
| marra = zuria
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa = none observed*
| fraktura = irregularra, malkartsu
| dentsitate = 2,96(2) g/cm3 (neurtuta); 3,00 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = tetragonala
| simetria = 4* *2*m* - scalenohedral*
| zelda = a = 7,766(4) Å; c = 5,0297(4) Å; 
| talde-optikoa = uniaxial (-)*
| errefrakzio_indizea = *n*ω = 1,635() *n''ε = 1,625(2)
| gogortasuna = 4,5 - 5
| pleokroismoa = non-pleochroic
| IMA = IMA2008-049
| erreferentziak = 
}}
**Alumoåkermanita** silikato motako minerala da eta melilite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Alumoåkermanita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: (Ca,Na)2(Al,Mg,Fe^{2+})(Si2O7). Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alumotantita

**Alumotantita** oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Alumotantita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: AlTaO4. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alvanita

{{mineral infotaula
| izena = Alvanita
| formula = (Zn,Ni)Al4(V5+O3)2(OH)12 * 2H2O
| kategoria '*fosfato mineralak|fosfato]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 8.FE.05
| dana = 42.13.13.1
| heys = 21.3.2
| distira = beira, nakar-itxurako
| kolorea = pale bluish green to bluish black*
| marra = zuria
| esfoliazioa = perfect - on {010}*
| fraktura = micaceous*
| dentsitate = 2,49 g/cm3 (neurtuta); 2,492 g/cm3 (kalkulatuta)
| sistema = monoklinikoa
| simetria = 2/*m* - prismatiko
| zelda = a = 17,808 Å; b = 5,132 Å; c = 8,881 Å; β = 92,11°
| talde-optikoa = biaxial (-)*
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,658 *n''γ = 1,714
| makla = polysynthetic, parallel to {010}*
| gogortasuna = 3 - 3,5
| 2v= neurri: 80° to 85°
| dispertsioa = r (Zn,Ni)Al4(V5+O3)2(OH)12 * 2H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ambrinoita

**Ambrinoita** sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak 
Ambrinoita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: [K,(NH4)]2(As,Sb)6(Sb,As)2S13 * H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alumohidrokaltzita

{{mineral infotaula
| izena = Alumohidrokaltzita
| formula = CaAl2(CO3)2(OH)4 * 4H2O
| kategoria '*karbonato mineralak|karbonato]]
| irudia = 
| irudiaren testua = 
| egoera IMA = 1
| strunz = 5.DB.05
| heys = 11.7.7
| kolorea = chalky white to pale blue*, laru, krema kolorea, gray; pale rose or brownish pink to dark violet in chromian varieties*
| irmotasuna = ahula
| esfoliazioa = perfect - on {100}; on {010} imperfect.*
| sistema = triklinikoa
| simetria = 1 - pinacoide
| zelda = a = 5,71(5) Å; b = 6,54(4) Å; c = 14,6(2) Å; α = 81,8(3)°; β = 83,9(3)°; γ = 86,5(7)°
| talde-optikoa = biaxial (-)*
| errefrakzio_indizea = *n*α = 1,485 a 1,502 *n*β = 1,553 a 1,562 *n''γ = 1,570 a 1,585
| ezpurutasuna = Cr
| gogortasuna = 2,5
| 2v= neurri: 64°, kalkulu: 50° to 60°
| dispertsioa = r > v sendo
| erreferentziak = 
}}
**Alumohidrokaltzita** karbonato motako minerala da eta dresserite taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak 
Alumohidrokaltzita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: CaAl2(CO3)2(OH)4 * 4H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ammineita

**Ammineita** mineral bat da.

## Ezaugarriak 
Ammineita mineralaren formula kimikoa hau da: [CuCl2(NH3)2]. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Eraketa eta meatokiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak