Lumen (unitatea)

**Lumena**, \mathrm{lm} sinboloa, Nazioarteko Unitate Sistemaren (SI) unitatea da \Phi argi-fluxurako. 

**Lumen** bat (sinboloa: **lm**) Nazioarteko Unitate Sistematik eratorriko argi fluxu unitatea da, giza begiak antzeman dezakeen argiaren potentziaren neurketa bat. Argi-fluxua ez da erradiazio fluxua bezalakoa, gizakiaren pertzepzioa sartzen delako. Hau da, bakarrik uhin-luzera batzuk neurtzeko sortua da.[thumb|[André Blondel 1888an.]]Haren balioa estereoradian baten angelu solidoaren bidez (1 \, \mathrm{sr}) intentsitateko kandela baten (1 \, \mathrm{cd}) foku puntual batek igortzen duen argi-fluxuaren baliokidea da. Lumen eta kandelaren arteko erlazioa honakoa da. :

1 \, \mathrm{lm} = 1 \, \mathrm{cd} \cdot 1 \, \mathrm{sr}

Esfera solido oso baten angelua 4·π estereorradian denez, uniformeki norabide guztietan candela bat irradiatzen duen argi iturri baten argi fluxua 1 cd·4π sr = 4π ≈ 12,57 lumen izango da.

Bere izena eta ikur berezia duen unitate eratorria bat da. Giza begiaren sentikortasuna kontuan hartzen du argia atzemateko orduan; izan ere, begiak sentikortasun desberdinak ditu espektro ikusgaiaren erradiazio elektromagnetikoaren uhin-luzeren arabera. *Lumen* hitza latinezko *lūmen, -ĭnis* hitzetik dator,  ‘argia’. Izen hau André Blondel ingeniari frantsesak (1863-1938) proposatu zuen 1894an, artikulu batean, non fotometriako neurketa unitateen sistema berri bat aurkeztu zuen, garai hartan erabiltzen ziren unitateekin zeuden arazoak gainditzeko. Ofizialki 1919an adoptatu zen lehenengoz Frantzian.
thumb|5 W-ko LED bonbilla, 345 lm eskaintzen dituena.
Unitate horrek 1946an "lumen berria" izena hartu zuen definizioa aldatu zelako, baina 1948an "lumen" gisa geratu zen berriro.
[thumb|7 W-ko [LED lanpara bat, 470 lumeneko argi-fluxua sortzeko gai dena.]]
Lumen eta lux unitateak kandela oinarri-unitatetik eratortzen dira eta giza ikusmenari buruzko informazioa ematen dute. [6] Askotan, ordu-lumen edo bigarren lumen deritzona erabiltzen da argi-kantitatearen unitate gisa; lumen baten fluxuari dagozkio, ordubetez edo segundo batez emititutakoa, hurrenez hurren.

## Multiploak eta azpimultiploak SI Nazioarteko Unitate Sisteman 
thumb|Autoen itsasargiek 2.000 eta 4.000 lumen (2 eta 4 klm artean) arteko argi-fluxuarekin argiztatzen dute.
thumb|Eguzkiaren argi-fluxua 2,56 ×&nbsp;1028 lm  edo  2,56 ×&nbsp;104 Ylm da.

## Argiztapena 
Lumenetan adierazitako argi-fluxua bonbillen ontzietan dagoen informazioa da, eta argiztatu nahi den eremurako egokienak aukera daitezke.

thumb|Argi artifizialarekin argiztatutako logela.
Barrualdeetako diseinuan, gela bakoitzerako behar diren LED lumenak kalkulatzen jakitea funtsezkoa da argiztapen egokia, erosoa eta espazio eta erabiltzaile bakoitzaren beharretara egokitua lortzeko. Ez dago erantzun zehatzik zenbat LED lumen erabili behar diren jakiteko, baina badira zenbait gomendio etxe baten eremu bakoitzerako, metro koadroko lumen kopuruaren arabera:

* Sukaldea: 300-400 lm/m²
* Sukaldea (lan eremua): 700-800 lm/m²
* Egongela: 400-500 lm/m²
* Ataria: 300 lm/m²
* Logela: 300-400 lm/m²
* Logela (tailerra): 700-800 lm/m²
* Bainugela: 500-600 lm/m²
* Bainugela (konketa): 700-800 lm/m²
* Irakurketa eremua: 400 lm/m²

## Fotometriako unitateak SI Nazioarteko Sisteman 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*   
* 

## Ikus, gainera 
* Lux

## Kanpo estekak