Bide (eskalada)

[thumb|400px|[Grandes Jorassesko iparraldeko maldaren bideak]]
Eskaladan, **bidea** () eskalatzailea mendi edo mendi-horma, arroka edo izotz baten gailurrera iristeko bidea da. Bideak nabarmen alda daitezke zailtasunean, eta zaila izan daiteke iritzia aldatzea igoera baten erdian. Beraz, ibilbide bat aukeratzea oso garrantzitsua da, eta eskalada topogidek sailkapena, mapa zehatzak eta bideen argazkiak barne hartzen dituzte.

## Aurrekariak 
Mendizaletasunaren hasieran, eskalatzaileek gailurrera iristea besterik ez zuten nahi, edozein bide erabiliz, eta informazio gutxi zegoen nola lortzen zuten jakiteko. Baina XIX. mendean, alpetar esploratzaileek gero eta gailur zailagoak bilatzen zituzten heinean, argi geratu zen, adibidez, hego-ertzaren ekialdeko aurpegiaren aukeraketa arrakastaren eta porrotaren arteko aldea zela. Adibiderik ezagunetako bat Cervinoren lehen igoera da, hainbat aldiz errepikatu dena hegoaldeko aurpegitik arrakastarik gabe; iparraldeko mendikateko harkaitzak, berriz, (Zermattetik hurbilen dagoenak), nahiz eta aldapatsuagoa izan, eskailera bat baino ibilbide seguruagoa eta ez askoz zailagoa eskaintzen zuen.

## Garapena 
Teknika garatu eta munduko mendiak beren bide erraz eta bistakoenen bidez konkistatu ahala, eskalatzaileak beren buruari desafio egiten hasi ziren, beste ibilbide neketsuago batzuk bilatuz eta probatuz, hala nola izotz artean nabigatzen duten bide harritsuak edo oinarriaren alde batetik gailurreraino hedatzen diren pitzadura finak. Elementu estetiko bat ere agertu zen: ibilbide erraz baina nahasi bat, ezkerretik eskuinera alde batean nabigatzea, ez da aireko gailur batean zehar ibilbide zuzen bat bezain desiragarria. Kokapen onak dakartzaten bide seguruak ere egokiagoak dira harrapakin deserosoak dituen arroka pitzatuzko pista bat baino.

Bistakoak edo adimendunak ez ziren eskalada-ibilbideek argi eta garbi adierazten zuten eskalatzaileek sortzeko zuten gaitasuna. Ezinbestean, eskalatzaile indartsuek hainbat bide zeharkatu behar izaten dituzte mendi edo itsaslabar bakar batean, eta, horren ondorioz, ibilbide baten sortzaileak izen bat aukeratzen du harentzat. Horrek sormenaren alderdi berri bat ekarri zuen, eta eskalatzeko gune modernoek ibilbide bitxi eta dibertigarrien izen aniztasun harrigarria dute, askotan inguruko gaietan edo tokiko kulturan inspiratuak. Izenek, askotan, hitz-jokoak izaten dituzte.

Goi-mendiko ibilbideetan, harrizko eta izotzezko ur-jauziek mendia hainbeste aldatzen dute, non ia ezinezkoa baita bidearen gutxi gorabeherako ideia bat baino gehiago ematea (adibidez: "gailurra dorre beltz bateraino igo eta azpian eskuinaldetik igaro, eta elurtutako korridore batetik igo tontorreraino").

Bestalde, eskalada-ibilbideak askoz egonkorragoak dira, baina pitzadura bat gaizki aukeratzeak eskalatzaile bat posizio arriskutsuan jar dezake. Horregatik, eskalada-topogidek argazkiak erabiltzen dituzte marraztutako lerroekin edo mapa topografikoekin, harkaitzaren eta bidearen ikuspegi eskematikoa erakusten dutenak, hainbat ikurrekin pitzaduraren norabidea adierazteko, ainguraketa-puntuen kokapena adierazteko, etab. Hainbat luze dituzten bideetarako, topogidak bilguneen kokapen gomendatua ere adierazten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak