open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Den

**Den** edo **Udimu**, Egiptoko I. dinastiako bosgarren faraoia izan zen. Jürgen von Beckerathen arabera, K.a. 2914tik K.a. 2867 arte gobernatu zuen.

Manetonek **Usafais** deitu zuen, Sexto Julio Afrikano eta Eusebio Zesareakoaren arabera, eta 20 urteko erregealdia ematen diote, Kaplonyk, 45 urteko erregealdia izan zuela uste duen arren.

Goi eta Behe Egiptoko errege titulua erabili zuen lehen faraoia izan zen. Bere aurreko faraoiek bezala, gerra espedizio ugari egin zituen, bereziki Sinaiko tribu nomaden aurka. Palermoko Harriak, bere erregealdian, herrialdearen errolda orokor bat eta jai erlijioso ugari egon zirela dio. Bere hilobian objektu ugari aurkitu ziren, koroaketa errepikatzeko, Heb Seda, eta, beraz, errege boterea berritzeko, egiten diren erritu erlijiosoak eginez agertzen den taulatxo bat barne.

Dreyerrek, Umm el-Qaabeko T hilobian, Abidosen, Narmer, Aha, Dyer, Dyet, Den eta Meit-Neit izenak, ordena horretan idatzita zituen idazkun bat aurkitu zuen, faraoi hauen izenak eta oinordekotza ordena baieztatuz.

Ezagutzen den papiro txatalik antzinakoena, *Hemaka*ren hilobian aurkitu zen, Den faraoiaren chatyarenean, Saqqarako nekropolian, bertan idatzitako balizko hieroglifoak mantendu ez diren arren.

## Bere garaiko testigutzak 
### Eraikuntzak 
Faraoi honi, Saqqarako hiru eraikin eta Abidosko bat ematen zaizkio.

* 3035 hilobia, aro aurredinastikoan dataturiko errege hilobirik handiena
* 3036 hilobia, beharbada erregina batena
* 3506 hilobia.
* T hilobia, lurperatua izan zen tokia, Umm el-Qaabeko nekropolian, Abidosen. Bere hilobiko lurzorua, granito gorriz zolatua dago, Egipton, harri gogor hau, eraikuntza material bezala erabiltzen den lehen aldia delarik.

### Idazkunak 
[eskuinera|thumb|180px|[Kairotik gertu dagoen Abu Roasheko hilobi batean aurkitutako bolizko etxetxoa, Den faraoiaren garaikoa. Louvre.]]
* T hilobia Abidosen (erregearen hilobia)
* Saqqarako 3035 hilobiko zigilu inprimaketa eta idazkunak (Emery)
* 3036 hilobiko zigilu inprimaketak (beharbada, Anjka izeneko funtzionario batena) Saqqaran (Emery)
* Saqqarako 3038 hilobiko zigilu inprimaketak (Emery)
* Saqqarako 3504 hilobiko idazkunak (Emery)
* Saqqarako 3506 hilobiko zigilu inprimaketak (Emery)
* Saqqarako 3507 hilobiko zigilu inprimaketak eta idazkunak (Emery)
* Saqqarako X hilobiko zigilu inprimaketak (Emery)
* Saqqaran, poto batetako tintazko idazkuna eta hilerri batetako zigilu idazkunak (Macramallah)
* Abu Roashen, hilobietako zigilu idazkunak
* Helwaneko zigilu inprimaketak (Saad)
* Semty izena daraman zurezko taulatxo txatala, Abidos, UC36720 (Petrie Museoa)
* Dyerren izena daraman kobrezko zeioa, Abidoseko 461 hilobian, UC16172 (Petrie Museoa)
Charles Willson Peale

**Charles Wilson Peale** (1741eko apirilak 15-1827ko otsailak 22) margolari eta naturalista estatubatuar bat izan zen.

AEBetako lehen museo handiaren sortzailetzat hartzen da, Baltimoreko Peale Museuma, alegia. Bere semeei, flandriar margolari ospetsuen izenak jarri zizkien: Rembrandt Peale (1778-1860) eta Rubens Peale (1784-1864).

## Kanpo estekak 
* Peale Museuma AEBetako Natur Zientzien Akademiaren arabera.
Annette Bening

**Annette Francine Bening** (Topeka, 1958ko maiatzaren 29a - ) aktore estatubatuarra da.

## Filmografia 
* *The Great Outdoors* (1988)
* *Valmont* (1989)
* *Postcards from the Edge* (1990)
* *The Grifters* (1990)
* *Guilty by Suspicion* (1991)
* *Regarding Henry* (1991)
* *Bugsy* (1991)
* *Love Affair* (1994)
* *Richard III* (1995)
* *The American President* (1995)
* *Mars Attacks!* (1996)
* *The Siege* (1998)
* *In Dreams* (1999)
* *American Beauty* (1999)
* *What Planet Are You From?* (2000)
* *Open Range* (2003)
* *Being Julia* (2004)
* *Mrs. Harris* (2005)
* *Running with Scissors* (2006)
* *14 Women* (2007)
* *The Women* (2008)
Enon

**Enon** 1999an AEBetan sortutako rock musika taldea da. Lehendabiziko osakideak John Schmersal (ahotsa eta gitarra), Rick Lee nahiz Steve Calhoon izan ziren. Toko Yasuda (Blonde Redhead) baxua joleak berehala egin zuen bat.

## Diskografia 
### Albumak 
* 1998 *Long Play*
* 1999 *Believo!*
* 2002 *High Society*
* 2003 *Hocus Pocus*
* 2004 *Onhold*
* 2005 *Lost Marbles and Exploded Evidence* (compilation album + DVD set)
* 2007 *Grass Geysers...Carbon Clouds*

### 7" 
* 1998 "Fly South"
* 1999 "Motor Cross"
* 2001 "Listen (While You Talk)"
* 2001 "Marbles Explode"
* 2001 "The Nightmare Of Atomic Men"
* 2002 Enon
* 2002 "Drowning Appointment"
* 2003 "In This City"
* 2003 "Evidence"
* 2003 "Because Of You"
* 2003 "Starcastic"

## Ikus, gainera 
* Blonde Redhead
* Brainiac
* Deerhoof
* Les Savy Fav
* The Lapse
* The Van Pelt

## Erreferentziak 
*  Allmusic.com Bio Enon

## Kanpo estekak 
*  *Enon* taldearen ataria
*  Myspace Enon
Naturalista

**Naturalista**, nagusiki XVII. eta XIX. mendeen artean, natura zientziak edo natura historiari buruz ikerketak egiten zituzten zientzialariak ezagutzen diren modua da, naturaren azterketa eta deskribapenari buruzko interesa, askoz antzinakoagoa den arren, erromatar eta greziarren garaikoa.

Naturalistek, nagusiki, botanika, zoologia, medikuntza, geologia, geografia eta ozeanografiari buruzko ezagutzak zituzten. Horietako batzuk, politikan eta diplomazian aritzen ziren pentsalari nabarmenak ziren. Bidaiari nekaezinak ziren, eta euren lanek, ohi, irismen eta ondorio orokorrak izaten zituzten.

## Naturalista ospetsuak 
* Plinio Zaharra, Erromatarra
* Jose de Acosta, Espainiarra
* Alexander von Humboldt, Prusiar-Alemaniarra
* Charles Darwin, ingelesa
* Andres Manuel del Rio Espainiar-mexikarra
* Jean-Baptiste Lamarck Frantziarra
* Carl von Linne edo Linneo, Suediarra
* George Luis Leclerc Buffon kontea, Frantziarra
* John Muir, eskoziar-estatubatuarra
* Antonio Jose de Cavanilles, Espainiarra.
* Edward O. Wilson, estatubatuarra. 

## Kanpo estekak
Berlin-Tegel aireportua

thumb
**Berlin-Tegel aireportua** (alemanez *Flughafen Berlin-Tegel Otto Lilienthal*) (NAZE: TXL, NAGE: EDDT) Berlingo Tegel barrutian kokaturiko aireportu internazionala da. Alemaniako hiriburuaren garrantzitsuena bidaiarien kopuruarekiko, 14 milioitik gora 2008an.

2013rako, Berlingo administrazioak aireportua ixteko asmoa du. 2008an, Berlin-Tempelhof aireportua itxi zuten eta Tegel ixten denean, Berlingo aire bitarteko trafiko guztia Berlin-Schönefeld aireportura bideratuko da. Orduan, Berlin-Brandenburg nazioarteko aireportua izena hartuko du.

Berlingo hirigunearekin (Berlin-Mitte) autobusez edo taxiz loturik dago, ez ordea, metro (U-Bahn) edo aldirietako trenez (S-Bahn).

2012an 18.164.023 pertsonek erabili zuten.

## Historia 
1909an sortu zuten Tegelgo aireportua, Von Zeppelin kondeak bere aireontziak bertan lurarrazi zituenean. 1937 arte, geroago Zeppelin deitu diren aireontziak, bidaiariak garraiatzeko erabili ohi ziren. Geroago, erregimen naziak erabili zituen Tegelgo lursailak kohete mota ezberdinak probatzeko.

Bigarren Mundu Gerraren ostean, gaur egungo aireportu bat bezala funtzionatzen hasi zen. Tegelgo aireportua, eremu frantsesaren menpe geratu zen.

Aireportua funtzionalagoa egiteko, 1948an, ordu arteko Europa osoko pistarik luzeena eraiki zuten Tegelen, 2.400 metrokoa. 1960an, aireportuaren administrazioa, aginte zibilari bueltatu zitzaion. Ordura arte, aireportua armada frantsesaren basea izan zen.

Hasiera batean, Air France, British Airways eta Pan Am konpainiek zituzten Tegelen hegaldiak. Alemaniako konpainiek debekatuta zutelako aireportuetan lan egitea. Urte batzuk geroago, 1970an, gaur egun dituen instalakuntzak eraiki ziren. Hasiera batean, urtean 5 milioi bidaiarientzako egin ziren eta gaur egun, 14 milioi bidaiari ditu urtean. 1975an, Berlin-Tempelhof-eko aireportuko trafiko guztia Tegelera bideratu zen. Azken hau, Ameriketako Estatu Batutako base bezala geratuz. 1990eko Alemaniaren bateratzearekin, konpainia alemanei debekua kendu eta operatzen hasi ziren, Lufthansaren kasu.

Aireportua 2020ko ekainean itxi behar bazen ere, COVID-19 pandemiaren aurkako neurriak zirela-eta, itxiera atzeratu zen.

## Airebide eta norakoak 
## Ikus, gainera 
* Berlin-Tempelhof aireportua
* Berlin-Schönefeld aireportua
* Berlin-Brandenburg nazioarteko aireportua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgunea.
Esploratzailearen Plaka

**Esploratzailearen Plaka**, Ozeano Barearen zati bat hartzen duen plaka tektoniko bat da, Vancouver uhartearen mendebaldean. Plaka mugakideak, hauek dira:

* Iparraldean, Pazifiko Plaka, honekin, esploratzailearen dortsala eratzen duen ertz dibergente bat duelarik.
* Hegoaldean, Juan de Fuca Plaka
* Ekialdean, Ipar Amerikar Plaka
* Mendebaldean, Pazifiko Plaka

## Kanpo estekak
7 dollari sul rosso

***7 dollari sul rosso***, Espainia eta Italiaren artean 1966an eginiko film bat da, spaghetti western generokoa. Alberto Cardonek zuzendu eta Antonio de Teffék eta Fernando Sanchok protagonizatu zuten.

## Sinopsia 
Johnny Ashley (Antonio de Teffé), urteetan, bere emaztea hil eta bere seme jaio berria bahitu zizkion gaizkilearen bila ari den gizon bat da. Gaizkilea, Jerry da (Roberto Miali). Azkenik, aurkitu eta hiltzen duenean, bere semea aurka jartzen zaio, Johnny Ashley zein den ez baitu ezagutzen. Aita-semeen arteko borroka, tragikoa izango da.

## Aktoreak 
* Antonio de Teffé: Johnny Ashley
* Fernando Sancho: Txakala
* Elisa Montés: Sybil
* Loredana Nusciak: Emily
* Gianni Manera: Gambler
* Roberto Miali: Jerry

## Kanpo estekak 
*  Fitxa - imdb.com
Meriwether Lewis

**Meriwether Lewis** (1774ko abuztuak 18-1809ko urriak 11), esploratzaile, soldadu, biltzaile botaniko eta administrari publiko estatubatuar bat izan zen. Lewis, Luisianaren Erostearen ondoren, William Clarkekin Luisianaren lurraldea esploratzea xede zuen espedizioaren buru izan zelako.

1803an, Lewisek, Thomas Jefferson presidentearen bultzadapean eratzen ari espedizioaren agintea banatzea proposatu zion, *Corps of Discovery* delakoa. Lewis eta Clarken espedizioak, hiru urte iraun zuen, eta, teknikoki, Clark, Lewisen agindupean zegoen arren, praktikan, biek banatu zuten agintea, bigarrenaren ekinaren ekinez. Clark, batez ere, mapen konfekzioaz, logistikaren eta hornikuntzen kudeaketaz eta tokiko animali eta landareen sailkapenaz arduratu zen.

## Espedizioko beste kide batzuk 
* Manuel Lisa

## Laburdura 
**Lewis** laburdura, landareen sailkapen zientifiko eta deskribapenean, Meriwether Lewis autoritate bezala adierazteko erabiltzen da.
Azpikontinente

**Azpikontinentea**, kontinente baten eremu zabal bat da. Azpikontinente bat zer den, ez dago adosturik, baina, orohar, kontinentearen gainontzeko lurretatik, plaka tektonikoen arteko muga edo mendikate bat bezalako elementu geografikoen bidez banatua dago.

## Azpikontinente geografiko eta geologikoak 
[eskuinera|thumb|Indiar plakari, eta hedaduraz [India berari, batzuetan *Indiar Azpikontinentea* ere deritzo.]]
Plaken tektonikan, plaka kontinental handiago batekin lotutako plaka txiki bat, azpikontinentetzat har daiteke, Indiako azpikontinentea Indiar Plakan eta azpikontinente arabiarra Arabiar Plakan. Arabia, geografian, ez da azpikontinentetzat hartzen, Asiarekin ez baitu muga geografikorik, eta, gainera, klima ezberdinak dituelako. Europa, bere aldetik, izatez, penintsula handi bat baino ez da, Eurasiar Plakaren barnean.

Geografian, Europa, batzuetan, Eurasiako azpikontinente bezala deskribatzen da. Aldi berean, kontinenterik txikiena den Australia eta uharterik handiena den Groenlandia, batzuetan azpikontinentetzat hartzen dira.

Munduko hainbat herrialdetan, Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika eta Hego Amerika, Amerikar kontinentearen azpikontinentetzat hartzen dira, istmo baten bidez lotuta baitaude. Afrika eta Eurasia, arrazoi beragatik, Eurafrasia kontinentearen azpikontinentetzat hartzen dira.

Hala ere, oro har, kontinentez osatutako superkontinentetzat hartzen dira Eurasia, Eurafrasia, eta ingeles hiztunen artean, Amerika ere bai (orduan, *Amerikak* deitua, bi kontinentetan banatua dagoela nabarmentzeko).

## Erreferentziak
## Kanpo loturak
Eurafrasia

**Eurafrasia**, **Eurasiafrika**, **Afrika-Eurasia** edo **Eurasiafrikar kontinentea**, Lurreko superkontinenterik handiena da. Ekialdeko hemisferioan dago, eta Afrika eta Eurasia hartzen ditu (azken hau, Europak eta Asiak osatzen duten kontinentea dena). **Mundu Zaharra** edo **Kontinente Zaharra** ere deritzonak, orotara, 90 milioi kilometro karratuko hedadura du (urazalera irtendako lur hedadura 150 milioikoa delarik). Bere biztanleria, munduko giza biztanleriaren %85a da (2008an, mundu osoko biztanleria, 6.700 milioi biztanletan estimatzen zelarik). Izena, neologismo geografiko bat baino ez da. Ez da Eurasia bezain masa kontinentaltzat hartzen, Afrika eta Asia, elkarren artean, Suezeko kanalaren bidez artifizialki banatuta baitaude.

Mundu Zaharra deitzen dena, Afrika, Asia eta Europak eta hauen inguruan aurkitzen diren uharteek osatzen dute.

* Eurasia
** Asia
*** Iparraldeko Asia
*** Erdialdeko Asia
*** Hegoaldeko Asia
*** Hego-ekialdeko Asia
*** Hego-mendebaldeko Asia
** Europa
*** Iparraldeko Europa
*** Mendebaldeko Europa
*** Erdialdeko Europa
*** Ekialdeko Europa
*** Hegoaldeko Europa
* Afrika
** Iparraldeko Afrika
** Saharaz hegoaldeko Afrika
*** Mendebaldeko Afrika
*** Erdialdeko Afrika
*** Ekialdeko Afrika
*** Hegoaldeko Afrika

## Kanpo estekak
Mundu Zaharra

[thumb|300px|[Fra Mauroren mapa. 1459.]]
**Mundu Zaharra** deritzona, europarrek Kristobal Kolonen bidaien aurretik ezagutzen zituzten lurraldeak dira, hau da, Asia, Afrika eta Europa (Eurafrasia), eta inguruko uharteak. Amerika aditzera ematen duen Mundu Berriaren kontrako izena da.

Garai hartako europarrek Asia eta Afrikaren barnealdea ezagutzen ez zuten arren, bere existentzia ezagutzen zen, Japonia eta Hegoafrikaraino. Honela, hauek ere Mundu Zahartzat hartzen dira. Australia eta Antartika, ez dira Mundu Zaharra, ezta Mundu Berria ere, Mundu Zahar eta Mundu Berri izenak, lurralde horiek aurkituak izan baino lehenagokoak baitira.

Biologiari dagokionez, Mundu Zaharreko bizidunak, Eurasia, Afrika eta Australasian aurkitutakoak dira, eta Mundu Berrikoak, Amerikan aurkitutakoak. Australasiak Mundu Zaharrean xede biologikoentzako duen kokapenak, eboluzioaren igaroan, espezieen sakabanaketaren eredu orokorra isladatzen du.

Mundu Zaharreko ardoak, mahatsa lantzen duten eskualde tradizionalei eta han ekoitzitako ardoei erreferentzia egiteko ere erabiltzen dira, Mundu Berriko ardoen oposizioz.

## Kanpo estekak
Juliette Binoche

**Juliette Binoche** (//; Paris, 1964ko martxoaren 9a - ) aktore frantziarra da. Hedabideetan askotan "La Binoche" diote. 

2022ko irailaren 18an Donostia saria jaso zuen Kursaal jauregian Isabel Coixeten eskuetatik, Eneko Sagardoik aurkezturiko ekitaldian.

## Biografia 
Artista familia batetik dator, eta nerabezaroan hasi zen antzezpenari buruzko lehen lezioak hartzen. André Téchinéren *Rendez-vous* (1985) filmean parte hartu zuen, eta ospea lortuta, Frantzian jaiotako aktorerik ospetsuenetako bat bihurtu zen. 1988an egin zuen debuta zinema anglosaxoian, *The Unbearable Lightness of Being* filmarekin, eta horrek nazioarteko ibilbide garrantzitsuaren hasiera markatu zuen.

1993an, Steven Spielberg zuzendariaren arreta erakarri zuen, *Jurassic Park* filmean paper protagonista eskaini baitzion, baina uko egin zion *Trois couleurs: Bleu* filmean izateko. Hura nazioarteko sariak eman zizkion saga bateko lehen filma izan zen, Volpi Kopa eta Cesar saria, besteak beste. Arrakasta handiagoa lortu zuen 1996an Anthony Minghellaren *The English Patient* drama britainiarrarekin, BAFTA bat eta Oscarra lortu baitzuen. 2000. urtean, *Chocolat* filmeko protagonista izan zen.

2000ko hamarkadan, bere karrerari eutsi zion kritikari zegokionez, interpretazioak frantsesaren eta ingelesaren artean tartekatuz. 2010ean, Cannesko Zinemaldian emakumezko aktore onenaren saria *Copie conforme* filmarekin lortu ondoren, «Emakumezko aktore onenaren koroa hirukoitza» jaso zuen Europako lehen aktorea izan zen, eta aurretik Berlinen *The English Patient* filmarekin eta Venezian *Trois couleurs: Bleu* filmarekin irabazi baitzuen.

Haren ibilbidea zinematik haratago hedatu du urteetan zehar. 1998an Luigi Pirandelloren *Naked* antzerki-obrarekin indarrez sartu zen tauletan, eta 2000. urtean Broadwayra iritsi zen Harold Pinterren *Betrayal* produkzioarekin. 2008an hasi zen *in-i* dantza modernoaren proiektu handinahia, Akram Khanekin elkarlanean. Haren filmografiako lan aipagarri batzuk hauek dira: 1986ko *Mauvais Sang*, 1991ko *Les Amants du Pont-Neuf*, 1992ko *Damage*, 1995eko *Le hussard sur le toit*, 2000ko *Code Unknown: Incomplete Tales of Several Journeys*, 2005eko *Caché*, 2006ko *Breaking and Entering*, 2008ko *Le Voyage du Ballon Rouge* eta 2013ko *Camille Claudel 1915*.

## Filmografia 
### Telebista 
### Antzerkia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naomi Watts

**Naomi Ellen Watts** (Shoreham, 1968ko irailaren 28a - ) Ingalaterrako aktorea da. Bi aldiz izan da izendatua Emakumezko aktore onenaren Oscar Sarira, *21 Grams* eta *The Impossible* filmeengatik. 

## Filmagintza 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Belinda mendia

**Belinda mendia** Montagu uhartean, Hegoaldeko Sandwich uharteetako uharterik handienean, dagoen sumendi bat da. Uhartearen erdian dago, 1370 metroraino altxatzen delarik.

Belinda, ez zen aktibo egon 2001 arte, orduan, eztanda egin zuelarik. Erupzioak, basaltozko laba kopuru handia eragin zuen. Irakiten zegoen labak, 3,5 kilometroko luzera eta 90 metroko zabalera zuen "ibai" bat eratu zuen, azkar mugitu zena, ziur asko zenbait metro segundoko, eta kostaldea hedatu zuen uhartearen iparraldean.

Belinda mendia, erupzio egoera iraunkorrean egon da 2001etik.

## Kanpo estekak
Hegoaldeko Sandwichetako itsas hobia

**Hego Sandwichetako itsas hobia**, batzuetan **Meteorreko fosa** ere deitua, Ozeano Atlantikoaren hegoaldeko zatian dagoen arku formako itsas hobi bat da. Gutxi gora-behera, Hego Sandwich uharteetatik 100 kilometro hegoaldera dago, uharte hauek, iparraldetik eta hego-ekialdetik inguratzen dituelarik, eta Scotiako itsasoaren muga abisala adierazten du. Fosa, Scotia Plaka txikia, Hego Amerikar Plakaren hegoaldeko zatian eta Antarktikako Plakan subduzitzean eratutakoa da. Hego Sandwich uharteak, Scotiako dortsaletik urazalera irtendako uharte arku bolkaniko bat da, subdukzio aktibo honetatik, lurrikara aktibitate handia eratzen delarik. Belinda mendia, Jurgi uhartean, sumendi aktibo bat da.

Ozeano Atlantikoaren hegoaldeko fosarik sakonena da, eta Ozeano Atlantiko osoko bigarren sakonena, Puerto Ricoko fosaren ondoren.

Fosak, 965 kilometroko luzera eta 8428 metroko gehienezko sakonera du, Meteor osinean, 55º40'H eta 25º55' M koordenatuetan dagoena, Zavodovski uhartetik 122 kilometro ipar-mendebaldera.

Fosa honetako hegoaldereneko zatia, 60º Hegoaldean dago, eta, beraz, Hego Ozeanoan dago, honen sakonerarik handiena delarik, 60º 00' H eta 24º M koordenatuetan dagoena, 7.235 metroko sakonerarekin.

## Kanpo estekak
Zababa-shuma-iddina

**Zababa-shuma-iddina**, Babiloniako errege bat izan zen. K.a. 1160an gobernatu zuen. Bere aita Marduk-apla-iddinaren oinordekoa izan zen hau hil zenean.

Urte beteren ondoren, Ashur Dan I.aren erregealdian, asiriarrek, Zab txikiaren eskualdea inbaditu zuten, ibaitik gertuko Babiloniaren subirautzapean zeuden zenbait hiri okupatuz (Zaban, Irria, etab...) eta Sallu lurraldea.

Hurrengo urtean, herrialdea, Elameko Shutruk-Nahhuntek inbaditu zuen, erabat hartu zuena Babilonian bertan sartuz. Zababa-shuma-iddina erregea, tronutik kendua izan zen, eta Shutruk-Nahhuntek berak izendatu zuen bere burua Babiloniako errege bezala (Babilonia eta Sumerreko erregea), jarraian, bere herrialdera itzultzean, bere seme eta oinordeko zen Kudur-Nahhunte III.ari emanez.
Italia Plaza

thumb|250px|eskuinera|Giuseppe Garibaldiren omenezko monumentua Italia Plazan.
**Italia Plaza**, Buenos Aireseko Palermo auzoko Santa Fe etorbidean dago, Sarmiento etorbidea amaitzen den tokia adieraziz. Hain zuzen ere, azken honekin dituen izkinetan daude Buenos Aireseko Zoorako eta La Rural erakusketagunerako sarrerak. Buenos Aires osoko garraio eta jende mugimendu gehien duen tokietako bat da.

## Deskribapena 
Bere erdian dago Giuseppe Garibaldi iraultzaile italiarraren omenezeko monumentua, 1904ko ekainak 19an inauguratua. Plazaren inguruan gelditzen dira mateoak, ibilaldi turistikoak egiten dituzten zalgurdiak. Gainera, zenbait kolektibo edo autobus ibilbideren geltokia da.

Bertan dago Italia Plaza geltokia, Buenos Aireseko metro sarearen D ibilbidearen zati den geltoki bat.
thumb|200px|ezkerrera|Sarmiento etorbidea Italia Plazatik
200px|thumb|ezkerrera|Hiriko lehen tranbia elektrikoaren abiatzea gogoratzen duen mosaikoa
## Historia 
Antzina, *Atetzarren Plaza* deitzen zen, egungo Sarmiento etorbidean aurkitzen ziren bi atetzarrengatik, baina, Buenos Aireseko udalerriaren arau baten ondorioz, 1909an egungo izena jaso zuen.

Bertatik abiatu zen, 1894an, Buenos Airesek izan zuen lehen tranbia elektrikoa. Gertaera hau, Tranbiaren Lagunak Elkarteak, Santa Fe etorbidearen iparrekialdeko zatian jarritako mosaiko baten bidez gogoratzen da.

## Ikus, gainera 
* Buenos Aireseko Zooa
* La Rural
* Italia Plaza
* Italia Plaza geltokia
* Mateo

## Kanpo estekak
Rusa I.a

**Rusa I.a** Urartuko errege bat izan zen. K.a. 730etik K.a. 714 arte gobernatu zuen.

Sardur II.aren seme eta oinordekoa, idazkunek, gerlari ausart eta eraikitzaile handi bezala deskribatzen dute, Rusakhinli hiri berriaren sortzailea. Siriaganako subirautza nahiak alde batera uzten ditu, baina kontrakoa egiten du Tabal, manearren herrialdean eta Musasirren, Asiriarekin leihatzen duen mugalerroa. Zenbait matxinada probintzial baretzera behartua, gobernarien boterea murrizten du, estuago kontrolatzeko.

Bere erregealdian, lehen aldiz aipatzen dira zimeriarrak, Kaukasia zeharkatu eta iparraldea eta Urmia aintziraren ingurua erasotzen dutenak. Eraso hauen ondorioz, Urartu eta Asiriaren arteko oreka, behin betiko aldatzen da azken honen mesedetan, Sargon II.ak K.a. 714an erasotzen baitu, garaipen erabakigarri bat lortuz, eta Rusa I.ari, bere buruaz beste egitea beste erremediorik ez zitzaion geratu.
Colin Farrell

**Colin James Farrell** (Castleknock, Dublin, Irlanda, 1976ko maiatzaren 31 - ) aktore irlandarra da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebistan
Modest Mouse

**Modest Mouse** indie rock estiloko musika taldea da, Isaak Brock abeslari, gitarra jotzaile eta kanta idazleak, Jeremiah Green bateria jotzaileak eta Eric Judy baxu jotzaileak Ameriketako Estatu Batuetako Issaquah herrian (Seattletik 27 kilometro ekialdera) 1993an sortua. Hasieratik hirukote horrek osatu du taldearen muina.

Grunge musika gorenean zegoela sortua, lehendabiziko albuma *This Is a Long Drive for Someone with Nothing to Think About* 1996an kaleratu zuen, Up Records diskoetxearekin. Bigarrena, *The Lonesome Crowded West*, hurrengo urtean iritsi zen.

Epic Records diskoetxearekin sinatu ondoren, *The Moon & Antarctica* diskoa plazaratu zuten 2000n. 2003an Jeremiah Green-ek taldea utzi zuen. Gehiegi nabaritu gabe, laugarren albuma *Good News for People Who Love Bad News* 2004an atera zuten. Arrakasta handia lortu zuten, batik bat "Float On" eta "Ocean Breathes Salty" kantekin.

Disko hori zabaltzeko bira luze baten ostean, 2006an estudiora itzuli zen Modest Mouse bosgarren albuma, *We Were Dead Before the Ship Even Sank*, kaleratzera. Aurrekoak arrakasta adina eskuratu zuten, "Dashboard" kanta nagusia zela. REM eta The Nationalekin urtebeteko bira egindakoan hurrengo diskoa prestatu dute.

## Diskoak 
## Kanpo estekak
Gong Li

**Gong Li** (; Shenyang, Txina, 1965eko abenduaren 31 - ) aktore txinatarra da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Estela (argipena)

**Estela** hitzak adiera zenbait ditu:
* estela, monumentu mota bat, zabala baino luzeagoa, hala nola hilarria, monolitoa edo zutarria);
** Eskultura, Rikardo Ugarteren eskultura;
* estela, Portugalgo udalerria;
* Estela, Buenos Aires probintziako herria.
Shubiluliuma II.a

**Shubiluliuma II.a** azken errege hitita izan zen, eta, beraz, berarekin, hititen inperioaren historia amaitu zen.

## Biografia 
Tudhalia IV.aren semea eta Arnuanda III.aren anaia, azken honen heriotza goiztiarraren ondorioz tronuratu zen. Bere erregealdiaren hasieran, bere hurbileneko aurreko erregeen arazo berberei aurre egin behar izan zien, Arzawa, Tarhuntassa, Alasiya eta Sirian matxinada batzuk egon zirelarik. Itxura batean, matxinada guzti hauek baretzeko gai izan zen.

Baina, laster geratu zen Itsasoko herrien mehatxupean, Ekialde Hurbil osoa suntsitu zutenak. Hititen inperioa, ziur aski, barne borrokengatik eta basailuek ematen zizkien indarren gehiegizko beharraren ondorioz ahulduta, ez zen erasoa jasateko gai izan, eta historiatik desagertu zen, Karkemisheko erregeordetza eta Tarhuntassako erresuma, oraindik denbora batez mantendu ziren arren.

## Familia 
## Kanpo estekak
Adad-nirari II.a

**Adad-nirari II.a**, orohar, Asiriako Inperio Berri garaiko lehen erregetzat hartzen da. K.a. 911tik K.a. 891 arte gobernatu zuen. Asurbanipalen erregealdiaren erdialdean, K.a. VII. mendean, bere erregealdiaren zerrenda osoak daudenez, bere erregealdiko lehen urtea K.a. 911n, Ekialde Hurbileko antzinako historiako zehazki datatutako lehen urtetzat hartzen da, Asiriako erregeen zerrenda orokorrean, Adad-nirari II.aren aurreko mende askotan hedatzen dela uste den arren, eta, eskola ikasleek nahiago dute Ashur-resh-ishi I.arengandik hasten den zerrenda, K.a. XII. mendearen amaieran hasten den zerrenda.

## Bizitza 
Adad-nirarik, kanpaina ugari bidali zituen Asiriaren etsaien aurka, Asiriako mugak babesteko bere aitak egin zuen lana jarraitu guran. Adad-nirari II.ak, Babiloniaren aurka borrokatu zuen hegoaldean, non Kadmuh eta Nisibis hiri aramearrak menderatu zituen. Bildutako altxor ugariekin, Khabur eskualdea ere segurtatu zuen.

Adad-nirari, bere aita Ashur Dan II.aren oinordekoa izan zen, eta, bere oinordekoa, Tukulti-Ninurta II.a izan zen.
Samuel L. Jackson

**Samuel Leroy Jackson** (Washington D.C., Ameriketako Estatu Batuak, 1948ko abenduaren 21a - ), **Samuel L. Jackson** gisa ezaguna, aktore eta zinema-ekoizle estatubatuarra da. Oscar sarietako, Urrezko Globo sarietarako eta Aktoreen Sindikatuaren sarirako hautagaia izan da, eta BAFTA sari bat irabazi zuen bigarren mailako aktore onenari.

OSo filmografia  luzea da, baina ezaguna da *Coming to America* (1988), *Goodfellas* (1990), *Jurassic Park* (1993), *Pulp Fiction* (1994), *Die Hard with a Vengeance* (1995), *A Time to Kill* (1996), *Changing Lanes* (2002), *S.W.A.T.* (2003), *Django Unchained* (2012) eta Marvelen unibertsoan S.H.I.E.L.D.eko Nick Fury zuzendari izateagatik; *Star Wars* sagan, Mace Windu izan zen (1999, 2002 eta 2005) eta *The Hateful Eight*en (2015), Marquis Warren.

Ahots-aktore gisa, *The Incredibles* (2004), *Turbo* (2013), *Astro Boy* (2009) filmetan eta *Grand Theft Auto San Andreas* bideo-jokoan hartu du parte (2004).

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Kanpo loturak 
*  Samuel L. Jackson (IMDb)
Basketball Hall of Fame

**Naismithen Oroimenezko Saskibaloiaren Ospearen Gela** (**Naismith Memorial Basketball Hall of Fame** ingeleraz), Springfielden kokatua dago, Masachusets estatuan, Ameriketako Estatu Batuetan. James Naismithen izena darama. Saskibaloilari trebeak, entrenatzailerik, epailerik onenak eta saskibaloian lagundu dutenak omentzen ditu.

## Ikus, gainera 
* Saskibaloiaren Ospearen Gelaren kideak
* Emakumezkoen Saskibaloiaren Ospearen Gela

## Kanpo estekak
81. Oscar Sariak

**81. Oscar Sarien ekitaldia** 2009ko otsailaren 22an Hollywoodeko Kodak Antzokian egin zuten 2008. urtean zinemagintzan egindako lanik onenak saritzeko. Aurkezlea Hugh Jackman izan zen eta Estatu Batuetan ABC telebistak eman zuen.

## Sari eta izendapen laburpena 
## Izendapen eta Sariak 
Garaileak letra lodian agertzen dira.

### Jean Hersholt Humanitario Saria 
* **Jerry Lewis**

## Sari aurkezleak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
NBAko finalak

**NBAko finalak** (*NBA Finals* ingeleraz) NBA saskibaloi-ligaren txapelduna erabakitzen duen finala da. Bertan NBAren ekialdeko konferentziaren txapeldunak mendebaldeko konferentziaren txapeldunaren aurka jokatzen du.

1985a geroztik, zazpi partiduetako onenak irabazten du 2-3-2 formatuan. Ligan zehar garaipen-porrot balantze altuagoa duen taldeak izango du kantxa-faktorea.

1986 urtera arte, finalak **NBAren Mundu Txapelketa Seriak** (*NBA World Championship Series* ingeleraz) zuen izena.

## Finalak 
## Kanpo estekak
Tukulti-Ninurta II.a

**Tukulti-Ninurta II.a** Asiriako errege bat izan zen. K.a. 891tik K.a. 884 arte gobernatu zuen. Adad-nirari II.a erregearen seme eta oinordekoa izan zen, baita Asiriako inperio berriaren garaiko bigarren erregea ere. Bere oinordekoa, bere seme Asurnasirpal II.a izan zen. Bere aitaren politika bizia jarraitu zuen inguruko erresumekiko. Assurreko harresia berreraiki zuen eta bere aitak berriki konkistatutako lurraldeetatik bira bat egin zuen, herri bakoitzari ordaina eskatuz, lortutako lurralde berriak egonkortzeko

## Erreferentziak
Saskibaloiaren Ospearen Gelaren kideak

**Naismithen Oroimenezko Saskibaloiaren Ospearen Gela** (**Naismith Memorial Basketball Hall of Fame** ingeleraz), Masachusets estatuko Springfielden kokatua dagoenak, saskibaloilari trebeak, entrenatzailerik, epailerik onenak eta saskibaloiari babesa eman diotenak omentzen ditu.

## Saskibaloiaren Ospearen Gelaren kideak 
## Kanpo estekak
Dyedefra

**Dyedefra**, Egiptoko IV. dinastiako hirugarren faraoia izan zen, K.a. 2556tik K.a. 2547 arte gobernatu zuen, Jürgen von Beckerathen arabera.

Dyedefra bezala aipatzen da Abidoseko eta Saqqarako Errege Zerrendetan. Turingo Errege Kanonak, Dyedefrak zortzi urteko erregealdia izan zuela dio, bere izena irakurrezina den arren.

Sexto Julio Afrikanoren arabera, Manetonek Ratoises deitzen zuen, eta 25 urteko erregealdia eman zion. Bere erregealdiko datarik berantiarrena, hamaikagarren abere errolda da. Honek, Dyedefrak, behintzat 21 urteko erregealdia izan zuela esan nahi du, abere erroldak bi urtetik behin egiten baziren.

Keopsen seme eta oinordekoa izan zen. Bere arrebaorde Hetepheres II.arekin ezkondu zen, beharbada beharrezko izango zena, bere tronuratzea legitimatzeko bere ama Keopsen bigarren mailako emazteetako bat baldin bazen. Beste emazte bat ere izan zuen, Jentetenka izenekoa, honekin, gutxienez, hiru seme izan zituelarik: Setka, Baka eta Hernet, baita alaba bat ere, Neferhetepes.

Dinastia honetako faraoien artean, Ra jainkoaren izena bere tronu izenaren zati bezala erabili zuen lehena izan zen, honek, hazi eta hazi zihoan Raren gurtzaren ospea adieraziko lukeelarik, baita jainko honen kleroaren hazi eta hazi ari zen eragina ere.

## Bere garaiko testigutzak 
eskuinera|thumb|300px|Dyedefraren Abu Roasheko piramidearen hondakinak
Bere piramidea, gaur egun hondakinetan dagoena, Abu Roashen eraikitzea agindu zuen, Gizatik zortzi kilometro iparraldera, Menfiseko nekropoliaren iparraldereneko zatian.

* Erregearen estatua baten burua, kuartzitaz egina, Abu Roashen aurkitua (egun Louvren.
* Erregearen estatua baten burua, Abu Roashen (New Yorkeko Arte Museo Metropoliarra 249)
* Erregearen izena daraman erliebe txatala, UC14305 (Petrie Museoa)

Honako hauetan aipatzen da:

* Nisutpunecherren hilobian, Giza (Sethe)
* Idazkun bat, Uadi Hammamaten
Batukari

**Batukaria** zenbaki batzuen batuketa adierazten duen ikurra da, \Sigma hizki grekoaz (Sigma maiuskula) irudikatzen dena. Oso erabilia da estatistikan eta matematikan.

## Erabilera 
Honelakoa da batukari baten adierazpen osotua, bere esanahiarekin batera:

:\sum_{i=m}^n x_i = x_m + x_{m+1} + x_{m+2} +\cdots+ x_{n-1} + x_n 

*i* aldagaiari **indize** deritzo eta batuketan aurrera egin ahala gehitzen da, bat aldi bakoitzean, *m* behe mugatik abiatuz eta *n* goi mugara heldu arte (m \leq n).

Adibidez, lehenengo 10 zenbaki naturalen batuketa egin behar bada, hau idatziko dugu:

:\sum^{10}_{i = 1} i

Ohartu behar da ez dela derrigor indizerako *i* hizkia erabili behar, ohizkoa bada ere:

:\sum_{k=2}^6 k^2 = 2^2+3^2+4^2+5^2+6^2 = 90

Batukariaren beste adierazpen batzuk hauek dira, zalantzarik sortzen ez bada modu informalean erabil daitezkeenak :

:\sum_{i=1}^{n}{x_i}=\sum_i{x_i}=\sum{x_i}

## Propietateak 
* *k* konstante izanik,
:\sum_{i=1}^{n}k=\overbrace{k+k+\cdots+k}^{n\ aldiz}=nk

* *k* konstante izanik,
:\sum_{i=1}^{n}{kx_i}=kx_1+kx_2+\cdots+kx_n=k(x_1+x_2+\cdots+x_n)=k\sum_{i=1}^{n}{x_i}

*: \sum_{i=m}^n {x_i+y_i} = \sum_{i=m}^n {x_i}+\sum_{i=m}^n {y_i}

* *k* konstante izanik,
:\sum_{i=m}^n {x_i+k} = \sum_{i=m}^n {x_i}+nk

## Ikus, gainera 
* Batuketa

## Kanpo estekak
Shutruk-Nahhunte

**Shutruk-Nahhunte** Hallutush-Inshushinaken seme eta oinordekoa izan zen Elamitar Inperioko errege bezala, shutrukidar dinastiako bigarrena. Babiloniako tronua aldarrikatu zuen, eta Mesopotamiaren aurkako lehen espedizioak zuzendu zituen. Idazkunengatik, Akad, Babilonia eta Eshnunna arpilatu zituela ezagutzen da, horietatik azkenekotik, Manishtushuren estatuak ekarri zituelarik. Errege honek, Susara, Hammurabi Kodea eta Naram-Simen hilarria eraman zituen. K.a. 1158 inguruan, Zababa-shuma-iddina Babiloniako errege kasitarra hil zuen, eta Babiloniako errege bezala izendatu zuen bere burua, bere herrira itzultzean, erregetza, bere seme Kudur-Nahhunte III.ari eman ziolarik.

Hiltzean, Kudur-Nahhunte izan zen Shutruken oinordekoa Elamen.
Hessengo Lurralde Polizia

**Hessengo Lurralde Polizia** (alemanez *Hessische Polizei*) Hessengo autonomia estatu alemaniarraren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Wiesbaden hirian dago.

## Antolaketa 
Hessengo Lurralde Polizia, zazpi barruti ezberdinetan banatzen da:

* Kassel
* Giessen
* Fulda
* Frankfurt
* Wiesbaden
* Offenbach
* Darmstadt

## Kanpo estekak 
* Hessengo Lurralde Poliziaren webgune ofiziala

ezkerrera|thumb|300px|Poliziaren autoa.
Ipar Renania-Westfaliako Polizia

**Ipar Renania-Westfaliako Polizia** (alemanieraz *Polizei Nordrhein-Westfalen*) Ipar Renania-Westfaliako autonomia estatu alemaniarraren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Dusseldorfen dago.

## Antolaketa 
Polizia taldea hau, honela banatzen da:
* **Udal poliziak**: Udaltzaingo erako polizia barrutietan.
* **Lurralde Ikerketa Bulegoa**
* **Ur Polizia**: Ibaien eta uren segurtasuna.
* **Autobide Patruila**: Autobideak eta bestelako errepideak zaintzeko.

## Kanpo estekak 
* Ipar Renania-Westfaliako Poliziaren webgune ofiziala

300px|ezkerrera|thumb|Poliziaren helikoptero bat
Aldagai kualitatibo

Estatistikan, **aldagai kualitatiboa** edo **aldagai kategorikoa**, **datu kualitatiboak** edo **datu kategorikoak** ere deituak, kualitate edo nolakotasun huts bat, eta ez kopuru bat, adierazten duten aldagaiak dira, elementuak kategoria ezberdinetan sailkatuz. Adibidez, "sexua" (gizon, emakume) eta "egindako kalteak" (arinak, ertainak, larriak) aldagai kualitatiboak dira.

Aldagai kualitatiboak nominalak edo ordinalak izan daitezke, kategoriak ordenatu daitezkeen edo ez. Horrela, sexua aldagai kualitatibo nominala da, bi sexuak ezberdinak soilik baitira. "Egindako kalteak" (arinak, ertainak, larriak) aldagaia, berriz, aldagai kualitatibo ordinala da, kategoria ezberdinetan ordena edo mailakatze bat definitzen delako.

## Adibidea 
Langileei egindako inkesta batean egindako galderetan, aldagai kualitatiboak nominalak edo ordinalak diren sailkatu dira:

::::

## Kanpo estekak
Lullubitar

**Lullubitar**ren tribua, gaur egungo Irak eta Irango Zagros mendietan, Kurdistanen bizi zen herri bat zen. Herri gerlari bat zen, bereziki, akadtar dinastiako Naram-Sim erregearen erregealdian, nork gudu batean garaitu zituen, garai hartako hilarri batek, Naram-Simen hilarriak erakusten duen lez.

## Kanpo estekak
Renania-Palatinatuako Lurralde Polizia

**Renania-Palautinatuako Lurralde Polizia** (alemanez *Polizei Rheinland-Pfalz*) Renania-Palatinatuako autonomia estatu alemaniarraren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Mainzen dago.

## Kanpo estekak 
* Renania-Palatinatuako Lurralde Poliziaren webgune ofiziala

ezkerrera|thumb|300px
Sarreko Polizia

**Sarreko Polizia** (alemanez *Polizei im Saarland*) Sarreko autonomia estatu alemaniarraren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Saarbrücken hirian dago.

## Kanpo estekak 
* Sarreko Poliziaren webgune ofiziala

thumb|300px|ezkerrera|Poliziaren auto bat
Polizia Federal Kriminala

**Polizia Federal Kriminala** (alemanieraz *Bundeskriminalamt*) edo **BKA** Alemaniako ikerketa eta segurtasun nazionalaz arduratzen den polizia agentzia da. Alemaniako Barne Ministerio Federalaren agindupean jarduten du.

## Dibisioak 
Alemaniako Polizia Federal Kriminala, honako 8 dibisioetan banatzen da:

* Nazioarteko Koordinazioa (IK)
* Estatu Segurtasuna (ST)
* Krimen Antolatuak (SO)
* Babes Dibisioa (SG)
* CID Zerbitzu Nagusiak (ZD)
* Segurtasun Indarren Ikasketa eta Entrenamendurako Institutua (KI)
* Forense Institutua (KT)

## Zuzendariak 
thumb|Jörg Ziercke (2013)
* Dr. Max Hagemann (1951–1952)
* Dr. Hanns Jess (1952–1955)
* Reinhard Dullien (1955–1964)
* Paul Dickopf (1965–1971)
* Horst Herold (1971–1981)
* Heinrich Boge (March 1981–1990)
* Hans-Ludwig Zachert (1990–1996)
* Klaus Ulrich Kersten (1996–2004)
* Jörg Ziercke (2004-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Polizia Federal Kriminala - Bundeskriminalamt webgune ofiziala
Europatik NBAra Joandako Jokalari nagusienak

Hau, Europako ligetatik [Ameriketako Estatu Batuetako [NBA txapelketara joandako Europar saskibaloi jokalari nagusienen zerrenda da.

## Zerrenda 
{|border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%;"
!Jokalaria
!ACB taldea
!NBA taldea
!Urtea
|-
|Drazen Petrovic
|Real Madrid
|Portland Trail Blazers
|1989
|-
|Arvydas Sabonis
|Real Madrid
|Portland Trail Blazers
|1995
|-
|Pau Gasol
|F.C Bartzelona
|Memphis Grizzlies
|2001
|-
|Andres Nocioni
|Tau Baskonia
|Chicago Bulls
|2004
|-
|Jose Calderon
|Tau Baskonia
|Toronto Raptors
|2005
|-
|Luis Scola
|Tau Baskonia
|Houston Rockets
|2007
|-
|Rudy Fernandez
|DKV Joventut
|Portland Trail Blazers
|2008
|-

## Ikus, gainera 
* NBA

## Kanpo estekak
Polizia Katalan Herrietan

**Katalan Herrietako** segurtasunaz Andorra, Espainia, Frantzia eta Italiako estatuak arduratzen dira. Bakoitza beren lurraldean.

## Espainian 
### Kataluniako Autonomia Erkidegoan 
* Mossos d'Esquadra: Kataluniar polizia
* Bartzelonako Udaltzaingoa

### Valentziako Erkidegoan, Balear Uharteetan, Sartaldeko Zerrendan eta Carxen 
* Espainiako Polizia Nazionala
* Goardia Zibila

## Frantzian 
### Ekialdeko Pirinioetan/Ipar Katalunia 
* Frantziako Polizia Nazionala
* Frantziako Jendarmeria

## Italian 
### Alguer 
* Carabinieri
* Italiako Estatu Polizia

## Andorran 
* Andorrako Polizia Zerbitzua

## Kanpo estekak
Oklahoma City Thunder

**Oklahoma Thunders** taldea NBAn jokatzen duen Ameriketako Estatu Batuetako Oklahoma estatuko Oklahoma Hiriko saskibaloi talde bat da. Talde berria da, baina, bere egitura Seattle Supersonics talde ohiarena da.

2011-12ko denboraldian NBAko finalera iritsi ziren, Miami Heaten aurka 1–4 galduz.

2024-25eko denboraldian, ordea, txapeldunak izan ziren. Indiana Pacers garaitu zituzten 4-3.

## Jokalari nabarmenak
*Carmelo Anthony
*James Harden
*Russel Westbrook
*Serge Ibaka
*Shai Gilgeous-Alexander

### 2009/10 denboraldiko taldea 
Gaurkoratua: 2010-02-19

|}
|style="vertical-align:top" |

|}
|-

|}
|}
|}

## Kanpo estekak 
* www.nba.com/thunder
Hetepheres II.a

200px|thumb|Abu Roashen, Dyedefraren hil multzoan aurkitutako Hetepheres II.aren izena daraman esfingea.
**Hetepheres II.a** Antzinako Egiptoko erregina bat izan zen, Dyedefra faraoiaren emaztea eta Egiptoko IV. dinastiako partaideetatik, gehien bizi izan zenetako bat.

## Bizitza 
Keopsen alaba zen, eta bere aitona Snefru faraoiaren erregealdian, edo bere aitaren erregealdiko lehen urteetan jaio zen. Meretitesen hilobian aurkitutako idazkun txataldu batek, dirudienez, hau bere ama zela adierazten du.

Keopsen erregealdian, Hetepheres II.a bere anaia Kauab oinordeko printzearekin ezkondu zen, honekin, seme-alaba bat behintzat izan zuelarik, Meresankh III.a izeneko alaba bat. Kauab hil ondoren, bere beste anaia batekin ezkondu zen, faraoi izango zen Dyedefrarekin, Keopsen oinordekoa izan zena Egiptoko tronuan. Bigarren aldiz alargun Dyedefra hil ondoren, Ankhaf chatyarekin ezkondu zen, errege familiako beste kide bat, Keopsen anaia. Bere alaba Meresankh III.a, Dyedefraren anaia eta oinordekoa izan zen Kefrenekin ezkondu zen.

Errege familiaren barnean ezkontza ohikoa zen arren, kasu honetan azaltzen den moduko ezkontza ugariak ez ziren hain ohikoak. Arrazoia, ziuraski, eskubide dinastikoen gordetzailea zela zen, *Erregearen Ama* izan ez zen arren, baina honek ez du bere hirugarren ezkontzaren zergatia azaltzen, bere estatusa mantentzeko izan zela iradoki den arren.
200px|thumb|G7350 hilobia, jatorrian Hetepheresentzako zena eta honen alaba Meresankh III.a lurperatuta dagoen tokia.
Hirugarren aldiz alargundu zen, Ankhaf hil ondoren, eta bere alaba Meresankh ere bere aurretik hil zen, honi, bere hilobia utzi ziolarik, Gizako mastaba bat, G7350 bezala katalogatua. Shepseskafen erregealdiaren hasieran hil zen, Mizerinoren seme eta oinordekoa zena, eta, beraz, Egiptoko IV. dinastiako bost (edo sei, Snefru oraindik bizi zela jaio bazen) faraoiren erregealdien lekuko izan zen. Non lurperatu zuten ez da ezagutzen, bere lehen senarraren hilobian, sekula amaitu ez zen hil kamera bat zuen arren, G7110-7120 mastaban. Abu Roashetik gertu, bere izena daramaten objektuak aurkitu izanak, bere hilobia, Dyedefraren piramidearen multzotik gertu egon daitekeela adieraz lezake.

## Bere garaiko testigutzak 
* Hetepheres eta Meresankh besarkatuta aurkitzen diren irudiak, G7350 hilobian aurkituak. (Bostongo Arte Ederren Museoa)
* Abu Roashen aurkitutako bere izena daraman esfingea. Aurkitutako esfingeen artean antzinakoena da.
Columbia Unibertsitatea

**Columbia Unibertsitatea**, ofizialki **Columbia Unibertsitatea New York Hirian** (), heziketa unibertsitarioko instituzio pribatu bat da, munduko ospetsuenetako bat. Ivy League delakoaren partaidea da. 1754an sortua izan zen, Jurgi II.a Erresuma Batukoaren dekretu baten ondorioz, Columbia, lotutako 14 eskola eta fakultate hartzeraino hazi da

Campus nagusiak, sei auzo hartzen ditu Manhattan uhartean.

## Kirolak 
Bertako kirol taldea, Columbia Lions da.

## Lotutako eraikinak 
* Low Memorial Liburutegia
* Butler Liburutegia
* Hamilton Hall

## Fakultateak 
* Columbia Fakultate Nagusia
* Fu Fundazioaren Ingeniaritza eta Zientzia Aplikatuen Eskola
* Columbia Unibertsitateko Ikasketa Orokorren Eskola
* Columbia Lege Eskola
* Columbia Negozio Eskola
* Columbia Unibertsitateko Hortz Medikuntzaren Fakultatea
* Columbia Unibertsitateko Fisikari eta Zirujauen Fakultatea
* Columbia Unibertsitateko Erizaintza Eskola
* Osasun Publikoaren Mailman Eskola
* Kazetaritzako Eskola Graduatua
* Nazioarteko Harreman eta Harreman Publikoen Eskola
* Arkitektura, Plangintza eta Kontserbazioko Eskola Graduatua
* Columbia Unibertsitateko Arte Eskola
* Columbia Unibertsitateko Gizarte Lanen Eskola
* Columbia Unibertsitateko Heziketa Iraunkorreko Eskola

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apries

[thumb|260px|Apriesen [obeliskoa, Erromako Minervaren plazan]]
[thumb|260px|Jauregiaren hondakinak, [Menfis.]]

**Haaibra Uahibra** edo **Apries** (K.a. 589-K.a. 570, Egiptoko XXVI. dinastiako laugarren faraoia izan zen.

**Apries** (grezieraz Απριης), Herodotok eta Diodoro Sikulok ematen dioten izena da. Manetonen **Uafris** (Ουαφρης)ekin lotzen da, hark, errege honek 19 urteko erregealdia izan zuela esan zuelarik, Sexto Julio Afrikanoren epitomearen arabera, edo 25, Eusebio Zesareakoaren arabera. Biblian, Jeremias 44:30en, **Hofra** deitua da.

Apriesek, bere aita Psametiko II.aren tronua heredatu zuen, bere arrakastarik gabeko kanpaina militarra jarraituz. Judako erreinuan parte hartzeko zapuztutako saiakeren jarraian, Asuango bere soldaduen matxinada bat gertatu zen. Libia greziarren erasoetatik babesteko kanpaina batek ere porrot egin zuen, eta itzulian zetozen tropek, errege boterearen aurka borrokatu zuten.

Ekialdeko erregeei lagundu zien hazi eta hazi ari zen Babiloniako inperioaren boterearen aurka, garai honetan oso boteretsua izan zena. Juduen presoaldia eta Jerusalemen hartzea, biztanleria, Babiloniara bidaliz, Apriesen erregealdian gertatu zen, K.a. 586an. Askok, Egiptora ihes egin zuten, beste herri batzuen artean, Elefantinan finkatuz.

K.a. 570ean, faraoiak, Zireneko tokiko buruzagi bati lagundu zion, greziarren aurkako bere borrokan. Erregeak, bere jenerala zen Ahmose bidali zuen, baina honek, bere burua errege izendatu zuen. Apries erbesteratu egin zen, eta babiloniar armada batekin itzuli zen arren, garaitua izan zen.

Apries, bere oinordeko izan zen Ahmose II.aren aurkako gatazkan hila izan zen, bere burua faraoi izendatu zuen antzinako jenerala. Ahmosek berak lurperatu zuen, errege gisa, Saisen.

Eusebio Zesareakoak, Tales Miletokoaren eklipsea K.a. 585ean kokatu zuen, Apriesen erregealdiaren zortzi edo hamabigarren urtean.

## Bere garaiko testigutzak 
Apriesek, bere errege jauregia, Menfisen eraiki zuen.

* Jauregia eta tenplua Saisen (Arnold)
* Anaten tenplua, Saanumek Tanisen eraikia, eraikin berri bategatik ordezkatu zen (Arnold)
* Erregeak, Mendes edo Tell el-Ruban, tenpluaren erdiko eraikina eraiki zuen (Arnold)
* Naosa Hermopolis Parvan (Arnold)
* Esfingeak Heliopolisen (Arnold)
* Obeliskoa, gaur egun Erromako Minerva plazan dagoena
* Atribisen aurkitutako kareharrizko zutabeak (Arnold)
* Granitozko blokea Deir el-Abyaden (Arnold)
* Zenbait tokitan aurkitutako blokeak: Fuah, Gunâg, Mahalla El-Kubra eta Menfis (Arnold)
* Egiptoko I. dinastiako faraoia izan zen Dyerren hilobian zaharberritze lanak, Abidosen (Arnold)
* Harkaitzean eginiko idazkun batean aipatua, Knossosetik gertu, Kretan
* 570 zenbakia duen ushebtia (Petrie Museoa)

## Kanpo estekak
Ankhaf

[200px|thumb|Ankhafen soingaina. [Bostongo Arte Ederren Museoa.]]
**Ankhaf** Egiptoko IV. dinastiako faraoia izan zen Snefruren semea zen, Keopsen anaia txiki bat, eta chatya izan zen bere iloba Kefrenen erregealdian, *Bere Maiestatearen lan guztiak gainbegiratu*z, K. a. 2550 inguruan. Gizako Esfinge Handiaren eraikuntzaz arduratu zen.

Beretzako mastaba bat eraikiarazi zuen Gizan, G7510a, bere anaiaren piramidetik ekialdera dagoen nekropolian, ordokiko hilobirik handiena, piramideez gain. Bere hil kameran, idatzitako dioritazko txatalak eta bere busto bat aurkitu ziren, azken hau, Bostongo Arte Ederren Museoan kontserbatua dagoelarik. Irudi hau, kareharri polikromatuan egina, estilo errealistakoa da, ohiko kanonetik aldendu zen Egiptoko Antzinako Inperioko maisu batek egina.

Bere arreba Hetepheres II.aren hirugarren senarra izan zen, aurretik, Kauab eta Keopsekin ezkonduta egon zena, eta ez zaizkio seme-alabarik ezagutzen.
Silencio roto

***Silencio roto*** 2001. urtean Montxo Armendarizek eginiko film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Pelikulak makiek frankismoaren garaian egindako ekintzak islatzen ditu, 1944. urtean kokatutakoa.

## Pertsonaiak 
* Lucía Jiménez - Lucía
* Juan Diego Botto - Manuel
* Mercedes Sampietro - Teresa
* Álvaro de Luna - Don Hilario
* María Botto - Lola
* Rubén Ochandiano - Sebas
* María Vázquez - Sole
* Joseba Apaolaza - Teniente
* Pepo Oliva - Cosme
* Jordi Bosch - Sarjentua

## Kanpo estekak
Las cartas de Alou

***Las cartas de Alou*** 1990. urtean Montxo Armendarizek eginiko filma da.

## Sinopsia 
Itsas-bidaia ikaragarri latza egin ondoren, afrikar talde bat Espainiako itsasertzeraino iritsi da, ezkutuan. Haien artean Alou dago, 28 urteko senegaldarra. Aspalditik Katalunian bizi den Mulai lagunak migratzeko adoretu du, lan on baten aukera eskainiz.

## Aktoreak 
* Mulie Jarju: Alou
* Eulàlia Ramon: Carmen
* Ahmed El-Maaroufi: Moncef
* Akonio Dolo: Mulai
* Albert Vidal: Carmenen aita
* Rosa Morata: Mulairen emaztea
* Mamadou Lamine: Kassim
* Ly Babali: Ibrahima
* M'Barick Guisse: Lami
* Joaquín Notario: Antonio

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak