En defensa do mestrado de Matemáticas da USC

**En defensa do mestrado de Matemáticas da USC** 2025ean sortutako plataforma bat izan zen, Santiago de Compostelako Unibertsitatean matematika masterra mantentzea defendatzeko.

## Testuingurua 
Galiziako hiru unibertsitate publikoek adostutako 2011ko Gradu Dekretuak ezarri zuen unibertsitate artekoak ez diren masterretarako gutxieneko matrikula 16 ikaslekoa izango zela.

Matematika masterrak ez du muga horretara iritsi azken hiru urteetan. Legeak, ordea, bere salbuespena barne hartzen du: programaren berezitasuna. Hori gertatzen da hiru agindu hauetako bat betetzen denean: masterra zuzenean lotuta egon behar da nazioarteko bikaintasun egiaztatuko ikerketa-lerro batekin, Galiziako unibertsitate-sistemako ikerketa-zentroen sarearekin lotuta egon behar da edo "Galiziako Gobernuak estrategikotzat jotzen dituen sektoreekin" lotuta egon behar da.

2025eko maiatzaren 12an, Galiziako Xuntako Unibertsitateen Idazkaritza Nagusiak erabaki zuen matematikako masterraren berezitasunik ez ematea, eta horrek masterra 2025/26 ikasturterako eten zuen.

## Mobilizazioak 
Santiago de Compostelako Matematika Fakultateko ikasleek eta irakasleek hiru asanblada antolatu zituzten Matematika Masterraren egoeraren aurkako protesta gisa.

Lehena 2025eko maiatzaren 20an egin zen, unibertsitateko komunitatearen parte-hartze aktiboarekin. Bigarrena 2025eko maiatzaren 26an egin zen, Matematika Fakultatean bertan ere, masterraren defentsan, datorren urtean ez baitu plaza berririk eskainiko.

Bigarren asanblada honetan, ikasleek, ikertzaileek eta irakasleek gogor kritikatu zuten Galiziako Xunta titulua "ebaluazio tekniko gardenik" gabe etetea. Azpimarratu zuten master hau doktoretzarako bidea dela eta "Galizia osoan matematikako goi-mailako hezkuntzarako aukera bakarra". Neurria bertan behera uzteko eskatu zuten, ikasleak herrialdetik kanpora bidaiatzera behartuko zituela ohartaraziz, eta horrela ikerketaren jarraitutasuna, irakasleen prestakuntza eta Galiziaren proiekzio zientifikoa arriskuan jarriz.

Presio neurri gisa, sinadurak biltzeko kanpaina bat abiarazi zuten, eta 2.500 atxikimendu baino gehiago lortu zituzten, estatu mailako ikertzaile ospetsuenak barne. Parte-hartzaileek ez dute baztertzen mobilizazio berriak egitea.

Hirugarren batzar bat egin zen 2025eko ekainaren 4an Matematika Fakultateko Aula Magnan, komunitate osoarentzat irekita. Bertan, azken aurrerapenen, jasotako babesaren —Galiziako eta estatuko hainbat elkarte matematikoren babesa barne— eta Xuntak 2025/26 ikasturtean masterra ez dela emango iragarri zuenetik sortutako kezkaren berri eman zen.

Bileran, masterrak duen garrantzi estrategikoa azpimarratu zen, komunitatean matematikako goi-mailako hezkuntzarako bide bakarra eta doktoretzarako sarbidea baita, eta jarraitutasuna bermatzeko borondate politiko falta salatu zen.

Ekainaren 11n, Galiziako Parlamentuaren aurrean manifestazio bat iragarri zen, osoko bilkura batekin batera, graduaren desagerpenaren aurkako protesta gisa. Eskualdeko gobernuak bakartasun estatusa ez emateko erabakiak masterra hurrengo ikasturterako eskaintza publikotik kanpo utzi zuen, eta hori atzerapauso larritzat hartzen da Galiziako ikerketa matematikoarentzat eta prestakuntza zientifikoarentzat.

Ehun pertsona baino gehiago, ikasleak, irakasleak eta ikertzaileak barne, bildu ziren 2025eko ekainaren 11n Galiziako Parlamentuaren aurrean Galiziako Xuntari Santiagoko Unibertsitateko Matematika masterra bertan behera uzteko erabakia zuzentzeko eskatzeko, "matematikarik gabe ez dago unibertsitaterik", "ez egin matematikarik Matematikarik", "Román, joan, matematika ez dago salgai" edo "emigratu gabe ikasi nahi dugu" bezalako leloekin. Protesta bat etorri zen BNG eta PSdeG taldeek masterra bertan behera uzteari buruzko galdera bat egin zioten ministroari parlamentuko saioarekin, Galiziako komunitate akademikoan errefusa zabala sortu zuena, eta 2024/25 matematika masterraren graduazio ekitaldiarekin. Ana Pontónek eta José Ramón Gómez Besteirok agurtu zituzten manifestariak. 100 pertsona baino gehiagok parte hartu zuten manifestazioan.

Ekainaren 23an, plataformak, USCko Ikasle Kontseiluarekin batera, "morte das matemáticas en Galicia" deitoratu zuen, Santiagoko Unibertsitateko masterra desagertu ondoren, 2025/26 ikasturterako aurre-matrikulazioa ireki ondoren. Testuinguru honetan, Matematika Masterraren Defentsarako Plataformak, ikasleen babesarekin, Unibertsitateetako idazkari nagusiaren, José Alberto Díez de Castroren, dimisioa eskatu zuen, prozesu honetan duen "erantzukizun zuzenagatik".

Ekainaren 25ean, Alberto Cabadak, Santiagoko Unibertsitateko Matematika Fakultateko dekanoak, plataformaren esparruan, "premiazko bilera" bat eskatu zion Román Rodríguez Hezkuntza, Zientzia, Unibertsitate eta Lanbide Heziketako ministroari, hurrengo ikasturterako Matematika Masterra katalogotik ezabatzeko erabakia bertan behera uzteko. Horri batu zitzaizkion ia 5.000 herritarren sinadurak.

Uztailaren 1ean, Santiago de Compostelako Unibertsitateak adierazi zuen datozen asteetan Gobernu Kontseilu ezohiko bat egingo zela, erakundearen beraren ekimenez deituta, irakasleen, Ptxaren (Langile teknikoak, kudeaketakoak eta administrazio eta zerbitzuetako langileak) eta ikasleek osatzen zuten erroldaren erdiak baino gehiagok plataformak sustatutako eskaera bat sinatu ondoren.

Uztailaren 5ean, Matematika Fakultateko dekanoaren inaugurazio ekitaldian, adierazi zuen erabakitasunez lan egingo dutela "egoera hau iraultzeko".

Uztailaren 12an, matematika zabaltzeko jarduerak antolatu zituzten Lalínen, "Ez hil matematika" lelopean.

Uztailaren 18an, mobilizazioak amaitu ziren aholkularia eta dekanoa bildu ondoren, masterra 2026-2027 ikasturterako jarraitzea adosteko, master proposamen berri batekin.

## Euskarriak 
### Politikariak 
Sumar Galiciak Xuntari eskatu dio USCko Matematika Masterra mantentzeko.

Galiziako Alderdi Sozialistak Xuntari eskatu zion USCn matematika masterra jarraitzeko "berehala" baimena emateko. Talde honek gaiari buruzko galdera bat sartu zuen Galiziako Parlamentuko osoko bilkurako ekainaren 10ean (8.5 puntua, 12/PUP-000116), Julio Ernesto Abalde Alonsok eta taldeko beste kide batzuek aurkeztuta.

Erguer - Estudantes da Galiza elkarteak plataforma babesten du.

Ana Miranda Paz, Bloke Nazionalista Galiziarrakoak, plataforma babesten du. Ekainaren 4an, Galiziako Parlamentuko BNGk USCko matematika irakasleekin bildu zen masterra ixtea eztabaidatzeko. Horrez gain, Daniel Castro García diputatuak galdera parlamentario bat erregistratu zuen Galiziako Parlamentuko osoko bilkurako ekainaren 10eko gai-zerrendan (8.6 puntua, 12/PUP-000117), Xuntak 2025/26 ikasturtean matematika masterraren eskaintzari buruz dituen aurreikuspenak ezagutzeko. BNGk ekainaren 11n esan zuen bere webgunean salatu zuela USCko Matematika Masterra ixtea "unibertsitate publikoaren aurkako eraso gisa".

Santiago de Compostelako alkate Goretti Sanmartínek ekainaren 24an iragarri zuen matematikako masterraren defentsa "hurrengo udal osoko bilkuran eztabaidatuko diren gaietako bat" dela, ekainaren 26an, ostegunean, egin zena. Alkateak espero du udal taldeen artean "aho batez" ados egongo dela aipatutako graduondoko programaren "berreskurapena" eta "iraunkortasuna" eskatzerakoan. Santiago de Compostelako Udalbatzaren osoko bilkurak aho batez onartu zuen Santiago de Compostelako Unibertsitateko Matematikako Masterraren jarraitutasunaren aldeko adierazpen instituzionala. Mozioari babesa eman zioten Galiziako Bloke Nazionalistak, Compostela Abertak, Alderdi Sozialista Langileak, Alderdi Popularrak eta atxiki gabeko zinegotziek.

### Beste batzuk 
Victoria Otero Espainiako Matematikako Errege Elkarteako presidenteak eta USCko irakasleak plataforma babesten du, matematikaren garrantzia aitortuz.

Santiago de Compostelako Matematika Fakultateko dekanoak, Alberto Cabadak, duela hilabete baino gutxiago hautatuak, Xunta de Galiciaren erabakia kritikatu du, kualifikazioa "beti berezia" izan dela uste baitu. Santiago de Compostelako Unibertsitateko Matematika Fakultateko Batzarrak jendaurrean agierazi du Xunta de Galiciaren erabakiaren aurkako jarrera, 2025-2026 ikasturterako Matematikako Unibertsitate Masterrean sarrera berriko eskaintza bertan behera uzteagatik. Erakunde-adierazpen batean, fakultateko gobernu-organoak masterraren jarraitutasunari "babes argia eta sendoa" eman dio, "Galiziarentzat estrategikoa" den prestakuntzatzat jotzen baitu.

USCren aldetik, María José López Couso Titulazioen errektoreordeak erabaki hori deitoratu du, Santiagoko Matematika Fakultateko beste bi masterrekiko "desberdina" den titulazio bat galtzea dakarrelako, ikerketara gehiago bideratuta dagoena.

2025eko ekainean, Matematika Ikasleen Elkarte Nazionalako elkarteak erabakia salatu zuen, bere buruari galdetuz ea ez ote zen berezia izango graduatu gehienak nazioartean onartutako matematikariak edo saridunak izatea, eta plataformari babesa emanez.

Santiagoko Unibertsitateko Ikasle Kontseilua plataformaren eta masterraren jarraitutasunaren alde agertu zen. Deklaratu zuenez, "Galiziako Gobernuaren erabaki honek ez dio erantzuten gure unibertsitate-sistemaren plangintzari buruzko irizpide estrategiko edo arrazional bati, baizik eta azken urteotan gure unibertsitate publikoa eraisteko ikusitako joeraren isla da".

María do Carme García Negrok iritzi-artikulu bat idatzi zuen El Correo Gallegon, "Burokraziak matematikak nola irentsi zituen" izenburupean, Masterraren eta plataformaren alde.

Eduardo García Río irakasleak gutun ireki bat idatzi zuen masterraren desagerpena kritikatuz.

2025eko Estatistika eta Ikerketa Operatiboko XLI. Kongresu Nazionalean, Begoña Vitoriano Ikerketa Operatiboko Espainiako Elkarteko presidenteak, Alfonso Gordaliza Ramos Espainiako Matematika Batzordeako presidentea eta Maria Dolores Martinez Ikerketa Operatiboko Espainiako Elkarteko presidente hautatuak euren babesa erakutsi zuten.

Nicolás Atanes matematikako dibulgatzaileak Diario de Navarrako zuzendariari idatzitako gutun batean ("Matematika gehiago behar dugu" izenburupean) esan zuen "gaur egun, badirudi oraindik ezjakin asko dagoela, matematikak axola ez zaizkiela diruditenak […] orain, hori gutxi balitz, Galiziako autonomia-erkidegoak prozesu berezi horietako bat bizi izan du, gobernu autonomoak Santiago de Compostelako Unibertsitateko Matematika masterra desagertzea baimendu duenean".

Sinatzaile ezagunenetako batzuk Eduardo Sáenz de Cabezón, Marina Díaz eta Martín Padrón dira, besteak beste.

Antonio López Díaz Santiagoko Unibertsitateko errektoreak, ekainaren 24an komunikabideen aurrean egindako adierazpenetan horri buruz galdetu ziotenean, esan zuen USCk errekurtsoa aurkeztu duela Unibertsitate Idazkaritza Nagusiaren aurrean, datorren urtean Matematika Masterra ez emateko erabakiaren kontra. Epeak "estuak" direla eta "denbora oso gutxi" geratzen dela onartu bazuen ere, Xuntak bere erabakian atzera egiteko aukerari irekita jarraitzen du: "Ikasturte honetarako, 2025-26rako, mantendu dezakegun ikusteko zain gaude".

Aipatutako guztiez gain, plataformak ekainaren 25eko komunikatu batean nabarmendu zuen kausa honek hainbat erakunderen "aurrekaririk gabeko babesa" duela, besteak beste, USCko Dekanoen Kolegioa, Espainiako Matematika Dekanoen Konferentzia, eta Juan José Nieto Roig matematikari ezaguna, Galiziako Unibertsitate Sistemaren Kalitaterako Agentziako presidentea dena.

2025eko uztailaren 25ean, Matematika Ikasleen Elkarte Nazionaleko presidente gisa emandako lehen hitzaldian, Javier Polok nabarmendu zuen arazo hori konpontzeko lan egingo zuela; izan ere, konponbidea badu ere, plataformako kideekin izandako ondorioengatik garrantzitsua izaten jarraitzen du.

## Xuntaren erantzuna 
thumb|Román Rodríguez Galiziako Parlamentuan 2025eko ekainaren 11n
Xunta de Galiciak, Hezkuntza, Zientzia, Unibertsitate eta Lanbide Heziketako sailburu Román Rodríguez Gonzálezen bidez, 2025eko ekainaren 11n Galiziako Parlamentuan iragarri zuen prest zegoela Santiago de Compostelako Unibertsitatearekin batera lan egiteko Matematika Masterraren proposamena hobetzeko, 2026/27 ikasturtetik aurrera eskaintza akademikoan berriro sartzeko asmoz. Sailburuak nabarmendu zuen bere asmoa titulazioa birmoldatzea dela, ikasleentzat erakargarriagoa izan dadin, bai kalitatea bai espezializazioa hobetuz.

Rodríguezek adierazi zuen, halaber, 2025/26 ikasturterako plaza berririk ez eskaintzeko erabakiak irizpide teknikoei erantzuten diela, bereziki 2011ko Titulazioen Dekretua betetzeari, master bat eskaintzeko gutxieneko ikasle kopurua ezartzen baitu. Kasu honetan, USCko Matematika Masterrak 12 ikasle izan ditu batez beste azken hiru urteetan, eskatzen den gutxienekoa 16 ikasle denean. Hala ere, azpimarratu zuen titulazioa ez dela itxi eta gaur egun ikasten ari diren ikasleek euren ikasketak arazorik gabe amaitu ahal izango dituztela.

Xuntak nabarmendu zuen, halaber, azken urteetan gutxieneko ikasle kopurura iritsi ez den arren, masterrak hainbat salbuespen-ikasturte izan zituela 2018/19 eta 2022/23 artean, USCri datuak hobetzeko eta ikasle gehiago erakartzeko denbora emateko asmoz. Nolanahi ere, Galiziako Unibertsitate Sistemaren Kalitaterako Agentziaren txostenaren arabera, fakultateak aurkeztutako hobekuntza-planak ez du sarrera berriko ikasle kopurua handitzeko ekintza zehatzik jasotzen.

Bestalde, Román Rodríguezek gogorarazi zuen azken bi urteetan Matematika Masterrarentzat berezitasun-adierazpena ukatu izana ezarritako baldintzak ez betetzeagatik izan zela. Azkenik, azpimarratu zuen USCk Matematikako beste bi master eskaintzen jarraitzen duela, Matematika Industrialeko Masterra eta Estatistika Teknika Masterra, ikasleen artean harrera ona dutenak, eta arlo horretako ikerketa doktoretza-programen bidez bermatuta dagoela.

Xuntak berretsi zuen Matematika Masterra hobetzen laguntzeko prest dagoela, etorkizunean lehiakorragoa eta bideragarriagoa izan dadin eta titulua "birmoldatzea" beharrezkoa dela azpimarratu zuen, erakargarriagoa izan dadin eta ikasle gehiago erakar ditzan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak