María Esther Aguilar Cansimbe

**Maria Esther Aguilar Cansimbe** (Mexiko, 1977-kazetari mexikarra 2009ko azaroaren 11n desagertu zen). *El Diario de Zamora* eta El Cambio de Michoacán egunkarietarako egiten zuen lan, Mexikon. Bere desagerpena Mexikoko narkotrafikoaren aurkako gerrarekin lotuta ote dagoen ez dakigun arren, Article 19 eta Reporteros Sin Fronteras prentsa askatasunaren alde dauden nazioarteko bi erakundek desagerpena behartutako desagertze ekintza bezala sailkatu dute. 2006 eta 2010 artean *Michoacan* estatuan desagertutako lau kazetarietako bat da (eta emakume bakarra), bertan hasi zen drogen aurkako gerra.

## Biografia 
### Bizitza pribatua 
Maria Esther Aguilar Cansimbe Zamora hirian bizi zen, Michoacanen, Mexikon. David Silvarekin, Jaconako segurtasun publikoko zuzendari ohiarekin, ezkonduta zegoen, eta hamaika eta hamahiru urteko bi alaba zituen.

### Ibilbidea 
*El Diario de Zamorako* (Organización Editorial Mexicanaren jabetzakoa) polizia-erreportari gisa lan egiten zuen, eta El Cambio de Michoacán egunkariarentzako (Moreliako egunkari bat, Michoacan estatuko hiriburua) korrespontsala zen Zamoran. Kazetaria izan zen 10 urtez, eta polizia-erreportaria 4 urtez. Egindako lanagatik, sarritan tokatu zitzaion hanparekin eta tokiko gobernuaren ustelkeriarekin borrokatzea. Desagertu aurreko hilabeteetan, tokiko talde kriminalekin batera lan egiten zuten militar eta polizia ustelen berri eman zuen, baita *La Familia Michoacana* izeneko Mexikoko kartel bateko zenbait kideren kartzelaratzearen berri ere.

72 orduren ostean, bere familiak desagertutzat jo zuen agintarien aurrean. Beste kazetari batzuek beren ikerketak alde batera utzi zituzten bitartean, dela gobernuko funtzionarioek eta droga-trafikatzaileek erosi zituztelako, dela larderiatu zituztelako, Aguilarrek bere artikuluak idazten jarraitu zuen.

## Eragina 
Mexikon droga trafikoa estali ondoren hil edo desagertutzat jo dituzten hogeita hamabi idazleetako bat da Aguilar. Bere kasua behartutako desagertze gisa sailkatu zen eta, estiloz beste batzuk bezala, prentsa askatasunaren aldeko erakunde askoren protestak eragin zituen. Kasu horiek guztiak Nazio Batuen Batzar Nagusiak onartutako Derrigorreko desagertzeen aurka pertsona guztiak babesteko Nazioarteko Konbentzioak babesten ditu. Konbentzioa 91 naziotatik 26k berretsi zuten.

Mexikoko estatu horretan hil dituzten edo desagertu gisa beren burua desagertuta bezala azaldu duten Michoacango lau kazetarietako bat da (eta emakume bakarra). Aguilar desagertu aurretik, Jose Antonio Garcia Apac 2006ko azaroaren 20an desagertu zen eta Mauricio Estrada Zamora 2008ko otsailaren 12an desagertu zen. Aguilar desagertu eta bost hilabetera desagertu zen Ramon Angeles Zalpa,honek ere El Cambio de Michoacán taldearentzat lan egiten zuen.

## Erreakzioak 
Aguilar desagertu eta hurrengo astean, Kazetarien Babeserako Batzordea agintariekin harremanetan jarri zen, modu seguruan aurkitzeko laguntza eskatuz. Berarekin lan egin zuten kazetari batzuek esan zuten bere desagerpenak lotura zuzena zuela bere lanarekin. Jesus Montejano Ramirez herriko fiskalak Milenio egunkariari jakinarazi zion ikerketa bat egiten ari zirela, baina ezin zituela susmagarri potentzialen izenak jakinarazi. Fiskaltza federalaren menpe dagoen kazetarien aurkako delituetarako fiskaltza bereziaren bulegoak hartu zuen ikerketaren ardura.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak