Nadia Myre

**Nadia Myre** (Montreal, Kanada, 1974) Algonkin jatorriko kanadar artista da, Kitigan Zibi Anishinaabe nazioko kidea, Montrealen bizi eta lan egiten du. Diziplina anitzeko lanak egin izan ditu eta publikoaren parte-hartzean inspiratu izan da; gainera, identitatea, hizkuntza, desira eta galeraren gaiak landu izan ditu.

## Bizitza 
Nadia Myre Victoriako Camosun Collegen, Vancouverreko Emily Carr Unibertsitatean eta Montrealgo Concordia Unibertsitatean graduatu zen. Ottawa hiritik gertu dagoen I. Nazio Anishnabe eta Kitigan Zibi komunitateko kidea da.

Myrek «indiar» estatusa (legegintzako izendapen ofiziala) berreskuratu zuen bere nazioan, 1985ean Indiarren Legean egindako aldaketen ondorioz. Artistaren amak eta bere seme-alabek estatusa galdu zuten indigena ez zen gizon batekin ezkondu zelako, eta 1876ko Kanadako lege kolonial horren arabera utzi behar izan zuten komunitatea.

Bere lanek Lehen Nazioen historia eta borroka politiko eta sozialak berrikusteko aukera eskaintzen zuten. Teknika indigena tradizionaletan inspiratzen zen bereziki, ale txikiekin egiten diren lepoko edo gerrikoak egiteko, adibidez.

Quebec-eko artista indigenen lehen zentroaren sortzaileetako bat izan zen, Centre d'art Daphne. Izen hori jarri zioten odawa - potawatomi jatorriko Daphne Odjig margolariaren omenez. Skawennati, Hannah Claus eta Caroline Monnet artistekin batera sortu zuen zentroa.

Artistak egindako artelan publiko batek apainduko du datozen urteetan (2029an), Montrealgo Metroko Anjou geltokia.

## Lanak 
### *Indigenen Legearen proiektua (Indian Act Project)* 
Nadia Myre, batez ere, aleekin egindako lanengatik da ezaguna. Brodatzeko teknika horretan beirazko aletxoak sartzen dira hari batean gero oihal baten gainean josteko. Teknika hori Anishnabe artisautza femeninoaren parte da, horrela apaintzen zituzten larru onduak. 2000. urtean hasi zuen *Indian Act Project* (2000-2003) delakoa, Indiarren Legearen 56 orrialdeak kristal zuri-gorrizko milaka perlaz estalita. Proiektu luze hori hiru urteko epean egin zen (2000-2003). Myrek boluntarioengana jo zuen dokumentua zulatzen laguntzeko, horien artean hasi berriak zein eskarmentu handiko artisauak zeuden. Obra hori osorik erakutsi zuten *Sakahan* erakusketan, Kanadako Arte Ederren Museoan.

Normalean zuriz utzitako espazioa estaltzen zuten perla gorriek kolonizazioak jatorrizko nazioen aurka erangidako odolari eta indarkeriari egiten zioten erreferentzia. Normalean beltzez idatzitako testua, berriz, perla zuriek ordezkatzen zuten, guztiz irakurtezin bihurtuz. Bi koloreek arraza izendapen zaharkituak aipatzen dituzte «zuriak» eta «azal gorriak» (irain arrazista, indigenak definitzeko). Myrek testu zati batzuk irakurgarri eta estali gabe uztea aukeratu zuen, oraindik indarrean zegoen lege horretan erabiltzen zen hiztegiaren biolentzia irakurtzeko aukera emanez eta, aldi berean, deskolonizazio lana amaitu gabe zegoela frogatuz.

### *Orbain Proiektua (Scar Project)* 
Betiere parte-hartzearen ikuspegiari jarraituz, Myrek bere orbain (edo trauma) propioetan inspiratu zen *Scar Project* (2005-2013) izeneko lankidetza-proiektua sortzeko; horrela, hainbat pertsona gonbidatu zituen beren orbainak mihise txikietan irudikatzera, haria, artilea eta arkatza erabilita. Lan horrek 300 elementu ezberdin baino gehiago zituen eta Quebeceko Arte Ederren Museo Nazionalaren bildumaren parte da.

### *Hitz egin ezin dutenentzat: lurra, ura, animaliak eta etorkizuneko belaunaldiak (For Those Who Cannot Speak: the Land, the Water, the Animals and the Future Generations)* 
2013an, lan monumental bat sortu zuen, Kanadako Galeria Nazionalaren bilduma iraunkorrean sartu zena. *For Those Who Cannot Speak: the Land, the Water, the Animals and the Future Generations* wampumei (Ipar Ekialdeko Nazioentzat itun gisa balio zuten bi koloretako maskorrezko lepokoak) egiten zien erreferentzia. Lan hori egiteko, Myre bere komunitateko emakume nagusi eta aktibista talde baten borrokan inspiratu zen; izan ere, lurraldea babestu eta  deforestazioaren aurka egiten zutenak. Museoan jarri zuten lana, Theresa Spence buruzagiak gose grebari ekiten zion bitartean, Stephen Harperren gobernuaren aurkako presio bide gisa.

### *Erretratua mugimenduan (Portrait in Motion)* 
Myrek  bideoa ere landu zuen hainbat lanetan (*Inkanatation*, 2004, *Rethinking Anthem*, 2008, *Wish*, 2002). *Portrait in Motion* (2000-2001) bideo laburra da eta artista kanoa batean erakusten du, tonu laranjak dituen paisaia lanbrotsu batean arraunean ari den bitartean. Horrekin, Myrek Edward S. Curtis argazkilariari egiten zion erreferentzia, komunitate indigenei egindako argazkiengatik ezaguna eta hainbatek kritikatua, identitate autoktonoen estigmatizazioan laguntzeagatik.

### Banakako erakusketak 
* 2002 : 
** Cont[r]act, Galerie Oboro, Montreal, QC, Kanada.
** Indian Act, Grunt Gallery, Vancouver, BC, Kanada.
* 2004: Cicatrice ou Poésie pour les aveugles, Art Maturr, Montreal, QC, Kanada.
* 2005 : 
** Skin Deep or Poetry for the Blind, Union Gallery, Queen's University, Kingston, ON, Kanada.
** Cicatrices: Histoires partagées, Art Mûr, Montreal, QC, Kanada.
* 2006 : 
** The Scar Project, Third Space Gallery, Saint-John, NB, Kanada.
** We Want Ads and Other Scars, Urban Shaman, Winnipeg, MA, Kanada.
* 2008 : 
** À fleur de peau, Laurentideseko Arte Garaikideko Museoa, San Jeronimo, QC, Kanada.
** Nadia Myre: Works on Paper, St. Francis Xavier University Art Gallery, Antigonish, NS, Kanada.
** Nadia Myre - Othered Women, Redshift Gallery Saskatoon, SK, Kanada. PAVED Arts eta AKA artist-run centrerekin elkarlanean egina.
* 2009 : 
** Rethinking Anthem and Other New Work, Toronto International Art Fair, Toronto, ON, Kanada.
** Landscape of Sorrow and Other New Work, Art Mûr, Montreal, QC, Kanada.
* 2010 :
** The Scar Project, Gallery 114, Kendall College of Art and Design, Grand Rapids, MI, AEB.
** Nadia Myre: Scar Tissue - Hide: Skin as Material and Metaphor, George Gustav Heye Center, Ameriketako Estatu Batuetako Museo Nazionala, New York City, NY, AEB.
* 2011 : 
** The Forgiveness Project and Other Work - Pardonnez-moi, La Maision des artistes visuels francophones, Saint-Boniface, MA, Kanada.
** Nadia Myre: Symbology, Carleton University Art Gallery, Ottawa, ON, Kanada.
** Nadia Myre: Rencontres : Encounters, Laurentidoen Arte Garaikideko Museoa, San Jeronimo, QC, Kanada.
* 2014 : 
** Oraison/Orison, Oboro Galeria, Montreal, QC, Kanada.
** Nadia Myre: Needle Works, McLaren Art Centre, Barrie, ON, Kanada.
* 2016: Decolonial Gestures or Doing it Wrong? Refaire le chemin, McCord Museoa, Montreal, QC, Kanada.
* 2017 : 
** Tout ce qui reste / Scattered Remains, Montrealgo Arte Ederren Museoa, Quebec, QC, Kanada.
** Code Switching, Art Mûr, Leipzig, Alemania.
* 2018 : 
** Acts that Fade Away, Ryerson Image Centre, Toronto, ON, Kanada.
** Code Switching and Other New Works, The Briggait (Glasgow International), Glasgow, Erresuma Batua.

## Erakusketa kolektiboak (aukeraketa) 
* 1998 : 
** Here and Now: First Peoples Perspectiva 1964-1997, Emily Carr Institute of Art and Design, Vancouver, BC, Kanada, Judy Chartrand komisarioa.
* 1999 :
** 48 Hours / 48 Rooms, 4004 rue St. Denis, Montreal, QC, Kanada.
** Uh... Ummmm... Ahh... Stop, Montreal Telegraph, Montreal, Qc, Kanada.
** Artistes Autochtones -1999-Native Artists, Montrealgo Unibertsitatea, QC, Kanada, Alice Cerdan komisarioa.
* 2001 :
** Signes et Terre : Métissage et Sacré, Centre de la créativité du Gésù, Montreal, QC, Kanada.
** Mukwa Geezis, Association for Native Development in the Performing and Visual ArtsUniversity of Toronto, Toronto, ON, Kanada, Maria Hupfield komisarioa.
** Ni-Ensembles, Amerindiar Kulturen Etxea, Mont-Saint-Hilaire, QC, Kanada.
* 2002 :
** Animate Objects, Sakewewak Gallery, Regina, SK, Kanada, Reona Brass komisarioa.
** Seeing Red, Woodland Cultural Center, Brantford, ON, Kanada, Tom Hill komisarioa.
** Memoria vive, Montrealgo Historia Zentroa eta Dare-Dare, Montreal, Qc, Kanada, Raphaëlle de Groot komisarioa.
** Présence autochtone, Terres en vues, projections vidéo, Cinéma ONF, Montreal, QC, Kanada.
* 2003 : 
** thinking textile, Richmond Art Gallery, Vancouver, BC, Kanada, Deborah Koenker komisarioa.
** Path Breakers: The Eiteljorg Fellowship of Native American Fine Arts, Eiteljorg Museum of American Indians and Western Art, Indianapolis, Indiana, AEB, Jennifer McNutt komisarioa.
** Beyond Words, Mount Saint Vincent University, Halifax, NS, Kanada, Ingrid Jenkner komisarioa.
** Le personnel est politique: une perspective autochtone, Suite du lieutenant-gouverneur, Queen's Parkeko Biltzar Legegilearen eraikina, Ottawa, ON, Kanada, Clara Hargittay komisarioa.
** La salle des Premiers Peuples, Kanadako Zibilizazioen Museoa, Hull, QC, Kanada.
** Sprawl, Museum London, London, ON, Kanada, Patricia Deadman komisarioa.
* 2010 :
** Drawing time / le temps du dessin, Galerías Poirel, Nancy, Lorraine, Frantzia.
** Vantage Point, Ameriketako Estatu Batuetako Museo Nazionala, Washington, DC, AEB.
** Femmes artistes. L’éclatement des frontières, 1965-2000, Quebeceko Arte Ederren Museo Nazionala, Quebec, QC, Kanada, Esther Trérier komisarioa.
* 2011 :
** Ce hasard qui crée des choses, Biennale de Montreal, Montreal, QC, Kanada.
** Pour une république des rêves, CRAC - Centre réhnan d’art contemporain, Altrick, Alsazia, Frantzia.
* 2012: Sydneyko 18th Biennale, Sydney, Australia, Catherine de Zegher eta Gerald McMaster komisarioak.
* 2013 :
** Sakahàn, Kanadako Arte Ederren Museoa, Ottawa, Ontario, Kanada.
** Water Diary: A dialogo between artist videos and amateur films, Normandie-Rouengo Arte Garaikideko Eskualde Funtsa, Sotteville-lès-rouen, Seine-Maritime, Frantzia.
* 2014 :
** Shanghaiko 10. Biurtekoa, Shangai, Txina.
** Formes et paroles, Dapper Museoa, Gorée uhartea, Senegal.
* 2017: Canada Now: The tip of the iceberg/La pointe de l’Iceberg, Art Bermondsey Project Space, Londres, Ingalaterra, Anaïs Castro
* 2019 :
** Si petits entre les étoiles, Si grands contre le ciel, Manif d’art 9 - Biennale de Quebec, Quebec, QC, Kanada.
** May you live in interesting times, *Volume 0*, Nadia Myre eta Alan Michelson, Veneziako Biurtekoa, Venezia, Italia, Max Carocci komisarioa.

## Formazioa 
2002: Arte Bisualetan Masterra (MFA), Universidad Concordia (Montreal)

1997: Diplomatura, Emily Carr University of Art and Design (Vancouver)

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2025: Paul-Émile Borduas saria
* 2021: Louis-Comtois saria
* 2019: Quebeceko Arte eta Letren Laguna, Quebeceko Arte eta Letren Ordena
* 2019 : Gizarte, zientzia eta kultura arloetan nabarmentzen diren hogeita bat Montrealgo emakume bikainen artekoa
* 2019: ''Dans l'attente'' izeneko lana sortzeko Montrealgo Arte Publikoaren Bulegoak gonbidatuta pancanadiar lehiaketa bat irabazi zuen.
* 2016: Banff Centre-ko Walter Phillips Gallery-ren Batzorde Indigenaren saria
* 2014: Sobey sari artistikoa irabazi zuen, 40 urtetik beherako artistentzat Kanadako sari garrantzitsuena. 2011n, 2012an eta 2013an ere sarirako izendatu zuten.
* 2012: Kanadako Arteen Errege Akademiako kide egin zen.
* 2011: Artearen Les Elles saria
* 2009: CALQen sorkuntza artistikoari saria Laurentidesen

## Museo eta bilduma publikoak 
* Kanadako Arte Kontseiluko Obra Bankua
* Quebeceko liburutegi eta artxibo nazionala
* Lorrenako Arte Garaikidearen Eskualde Funtsa
* "MacKenzie Art Gallery"
* Montrealgo Arte Garaikideko Museoa
* Zibilizazioaren museoa
* Montrealgo Arte Ederren Museoa
* Kanadako Arte Ederren Museoa
* Quebeceko Arte Ederren Museo Nazionala
* Ameriketako Estatu Batuetako indiar amerikarraren museo nazionala
* Pointe au Callière, Montrealgo Arkeologia eta Historia Museoa

## Iturriak 
* .
* Dyck, Sandra eta Graham, Amanda Jane eta Lanthier, Rhéal Olivier et al. «Nadia Myre: Encounters. » Montreal, Qc: Arte Heldua; San Jeronimo Qc: Laurentides-eko Arte Garaikideko Museoa; Ottawa, Ont. : Carleton University Art Gallery, 2011. (ISBN )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak