Estenosi mitral

**Estenosi mitrala** edo **balbula mitralaren estenosia** ezkerreko aurikularen eta bentrikuluaren artean kokatutako balbulak estugunea duenean izaten den balbulopatia da, diastolean odola bentrikulura iristea oztopatzen duena. Balbulopatia ohikoena da, eta hartua izaten da gehienetan. Larritasun-mailaren arabera, estenosi mitralak ezkerreko aurikularen presio-handitzea eta dilatazioa eragiten ditu, biriketako hipertentsio pasiboarekin eta eskuin-bihotzeko gainkargarekin. Balbula-zuloaren murrizketa hori hantura batek eragiten du, eta prozesu horrek balbula eusten duen aparatuari ere eragin diezaioke. Kasu gutxitan bada ere, sortzetiko jatorrikoa izan daiteke.

## Etiologia 
Estenosi mitralaren jatorri nagusia sukar erreumatikoa da. Gaixotasun honetan, balbula mitralaren hantura kronikoak komisuren fusioa eta balbularen loditzea eta kaltzifikazioa eragiten ditu.

Herrialde garatuetan, ordea, azken hamarkadetan etiologia aldatu egin da, eta gero eta ohikoagoa da jatorri degeneratiboa, hau da, balbularen kaltzifikazio progresiboa adineko pazienteetan. Bestalde, arraroagoak diren etiologiak daude ere: jaiotzetiko malformazioak, lupus eritematoso sistemikoa bezalako gaixotasun autoimmuneak edo erradiazio bidezko kaltea.

## Klinika 
Sintomak modu progresiboan agertzen dira eta estenosia larriagoa den heinean okertzen dira. Hasieran pazienteak asintomatikoak izan daitezke urte luzez. Estenosi mitralaren sintoma nagusiak hurrengoak dira: disnea, lehenik esfortzuan agertuko da eta ondoren atsedenaldian, nekea eta ariketa-tolerantzia murriztua edota palpitazioak, askotan fibrilazio aurikularrarekin lotuta agertuko dira. Hemoptisia eta ortopnea kasu aurreratuetan agertu daitezke ere.

Zeinu klinikoen artean, auskultazioan diastoleko murmuzika tipikoa nabarmentzen da, baita “opening snap” deritzona ere. Gainera, konplikazio gisa tronboen sorrera eta enboliak gerta daitezke.

## Fisiopatologia 
Estenosi mitralak ezkerreko aurikulatik ezkerreko bentrikulura igarotzen den odol-fluxua  murrizten du. Ondorioz, aurikulan presioa kronikoki handitzen da eta horrek hainbat eragin desiragaitz ekar ditzake: 

* Aurikularen dilatazioa eta fibrilazio aurikularra garatzeko joera.
* Biriketako zainetan presioaren igoerak birika kongestioa sor dezake.
* Birika hipertentsioa.
* Eskuineko bentrikuluaren gainkarga eta bihotz gutxiegitasuna.
* Odolaren geldialdiak aurikulan tronboak sortzeko arriskua handitzen du, batez ere fibrilazio aurikularrarekin batera ematen denean.

## Diagnostikoa 
Estenosi mitrala diagnostikatzeko, lehenik susmo klinikoa ezartzen da anamnesiaren eta azterketa fisikoaren bitartez, batez ere diastoleko murmuzika tipikoa eta “opening snap” soinua entzutean. Hala ere, baieztapen diagnostikorako funtsezko proba ekokardiografia  da , bereziki bular zeharreko ekokardiografia, balbularen anatomia, estenosiaren larritasuna eta ondorio hemodinamikoak aztertzeko aukera ematen duena. Gainera, hestegorri zeharreko ekokardiografia erabil daiteke aurikulan tronboak baztertzeko, batez ere fibrilazio aurikularra duten pazienteetan.

Bestelako proba osagarriak:

* Elektrokardiograma: aurikularen handitzea edo arritmiak identifikatzeko.
* Bular erradiografia: birika kongestioa dagoen ikusteko.
* Bihotz kateterismoa: presioak zehaztasun handiagoz neurtzeko.

Diagnostiko goiztiarra eta zehatza funtsezkoa da tratamendu egokia aukeratzeko eta pronostikoa hobetzeko.

## Tratamendua 
Tratamendua pazientearen sintomen, balbularen anatomia eta estenosiaren larritasunaren arabera erabakitzen da. 

### Tratamendu farmakologikoa 
* Diuretikoak: kongestio sintomak arintzeko. 
* Beta-blokeatzaileak edo kaltzio-antagonistak: bihotz maiztasuna kontrolatzeko 
* Antikoagulatzaileak: tronboen sorreraren prebentziorako.

### Tratamendu kirurgikoa 
* Baloi bidezko balbuloplastia perkutaneoa: aukerarik egokiena balbula egitura egokia duten pazienteetan. Azken urteetan gero eta garrantzi haundiagoa hartu duen teknika da.
* Balbula konponketa edo ordezkapena, aurreko tratamenduak egokiak edo eraginkorrak ez direnean.

## Pronostikoa 
Estenosi mitralaren bilakaera naturala motela eta progresiboa da. Sintomak agertu arte pazienteak egonkor egon daitezke urte askotan zehar, baina sintomak hasten direnean pronostikoa nabarmen okertzen da tratamendurik ipintzen ez bada. Tratamendu egoki eta goiztiarrak ipintzea, bereziki balbuloplastia perkutaneoak, bizi-itxaropena eta bizi-kalitatea nabarmen hobetzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak