Ana Lucía Moncayo

**Ana Lucía Moncayo Benalcázar** (Quito, Ekuador, XX. mendea) zientzialaria, epidemiologoa eta irakaslea da, Osasun Zientzien arloan egindako ikerketengatik ezaguna, eta "*Epidemiología de enfermedades infecciosas y evaluación de políticas públicas en salud* (euskaraz: Gaixotasun infekziosoen epidemiologia eta osasunari buruzko politika publikoen ebaluazioa)" izeneko ikerketan jardun du.  Latinoamerikako Osasunerako Ikerketa Zentroko (CISeAL) ikertzaile lanetan aritu da. Zentro hori Ekuadorreko Unibertsitate Katoliko Pontifizioaren barruan dago, Quiton. 

## Bizitza 
Ekuadorreko hiriburuan, Quiton jaio zen. Ekuadorreko Unibertsitate Katoliko Pontifizioan hasi zituen ikasketak, Biologia Zientzietako Lizentziaturaren barruan. Gero, Osasun Komunitarioko Maistratza egin zuen Salvadorreko (Brasil) Bahia Unibertsitate Federalean.

Zientzia Biologikoetan lizentziatura lortu zuen Ekuadorreko Unibertsitate Katoliko Pontifizioan, 2001. urtean. 2013. eta 2014. urteetan, fellow doktoretza-ondokoa (doktoretza osteko bekaduna) egin zuen Ameriketako Estatu Batuetako Ohioko Unibertsitateko “Tropical Diseases Institute” institutuan.

Lau urte geroago, 2018an, Osasun Komunitarioko Masterra egin zuen Epidemiologiako Espezializazioaren arloan, Osasun Kolektiboko Institutuan, Salvadorren (Brasil) dagoen Badiako Unibertsitate Federalaren barruan. Geroago, hiru urte geroago, Ana Lucia Moncayok Osasun Publikoko Doktoretza lortu zuen Epidemiologiako Espezializazio arloan, unibertsitate berean.

Lan ibilbidea

Ikerketa eta zientziarekiko zuen interesa bere ikasketa urteetan garatu zen, non deskubritzeko aukera bakoitzak bere ikasketekin jarraitzera bultzatu zuen.

Bere esperientzia eremua Osasun Komunitarioan eta Ikerketa Zientifikoan oinarritzen da. Latinoamerikako Osasunaren Ikerketa Zentroan ikertzaile gisa lan egiteaz gain, Ekuadorreko Unibertsitate Katoliko Pontifizioan, Quiton, Zientzia Zehatzen Fakultateko Biologia Zientzien Eskolako Osasun Publikoko, Epidemiologiako eta Bioestatistikako irakasle nagusia da.   

Lortutako tituluez gain, Ana Lucia Moncayok hainbat trebakuntza-saiotan, zientzia-ekitalditan eta osasunari buruzko elkarrizketa-saiotan hartu du parte. Erakunde eta ikertzaile hauen laguntza izan zuen ekitaldiak: Ekuadorreko Unibertsitate Katoliko Pontifizioa, Ohioko Unibertsitatea (OU), Institut de Recherche pour le Développement (IRD-Frantzia), Gaixotasun Infekzioso eta Tropikaletako Ikertzaileen Batzorde Nazionala (CONIEIT) eta Ekuadorreko Zientzien Akademia (ACE).

* *Ekuadorko Unibertsitate Katoliko Pontifizioa*

Ana Lucía Osasun Publikoaren, Epidemiologiaren eta Bioestatistikaren arloko irakasle nagusia.

* *Ekuadorreko Nazioarteko Unibertsitatea*

2014 urtean Ana Lucia epidemiologia arloko irakaslea izan zen.

## Ikerketa arloa 
Ana Lucia Moncayoren ikerketa arlo nagusia Osasun Publikoa da. Latinoamerikako Osasunaren Ikerketa Zentroan, non ikertzaile nagusia den, gaixotasun infekziosoen determinatzaileak eta eragileak ikertzen dituzte, osasun publikoko funtzionarioei komunitateko zerbitzua hobetzen laguntzeko eta, gainera, osasun-politikak eta -programak hobetzeko.

Gainera, hainbat arlotan ikertzen du, hala nola gaixotasun infekziosoen epidemiologian, osasun-arloko politika publikoen ebaluazioan eta haurren malnutrizioa baldintzatzen duten arloetan. Gainera, determinatzaileak ikertzen ditu (biologikoak, sozioekonomikoak, ingurumenekoak, etab.) gaixotasun infekzioso eta kronikoak eragiten dituztenak, osasun publikoko funtzionarioek ebidentzia zientifikoa izan dezaten erabakiak hartu eta kudeatzeko, politikak garatzeko eta programak ezartzeko. Haren lana osasun publikoko politikak eta programak ebaluatzera ere bideratzen da, agintariek programa horien jardunaren berri izan dezaten eta, hala, prozesuak hobetzeko ekintzak bidera ditzaten.

## Proiektuak 
Ana Lucia Moncayok garatu dituen proiektuen artean aurki daitezke: “*Transmisión Dinámica de la enfermedad Chagas en el sur del Ecuador* (euskaraz: Chagas gaixotasunaren Transmisio Dinamikoa Ekuador hegoaldean)” eta “*Transmisión Dinámica de la enfermedad Chagas en Costa Central del Ecuador*  (euskaraz: Chagas gaixotasunaren Transmisio Dinamikoa Ekuador Erdialdeko Kostan)”.

Proiektu horien erakusten dute Chagas-en gaixotasuna kutsatzea oso arriskutsua dela, etxe-inguruneetan triatominoak daudelako. 

## Argitaratutako lan eta lanak 
* *Infecciones por helmintos y estado nutricional transmitidas por el suelo en Ecuador: hallazgos de una encuesta nacional e implicaciones para las estrategias de control* (euskaraz: Helmintoek eragindako infekzioak eta lurzoruak transmititutako nutrizio-egoera Ekuadorren: inkesta nazional baten aurkikuntzak eta kontrol-estrategietarako inplikazioak), BMJ Open aldizkaria. (2018).
* *Encuesta exhaustiva de especies de triatominos domiciliarios capaces de transmitir la enfermedad de chagas en el sur de Ecuador* (euskaraz: Ekuador hegoaldeko txagas delakoen gaixotasuna transmititzeko gai diren etxeko triatomino-espezieen inkesta zehatza), Plos Negleted Tropical Disease aldizkaria. (2015).
* *Distribución de especies de triatominos en ambientes domésticos y peridomáticos en la costa central del Ecuador* (euskaraz: Triatomino-espezieen banaketa etxe-giroetan eta ingurune peridomatikoetan Ekuadorreko erdialdeko kostaldean), Plos Negleted Tropical Diseases aldizkaria. (2017).
* *Efectos de la infección por geohelmintos y la edad en las asociaciones entre el ige específico del alérgeno, la reactividad de la prueba cutánea y la sibilancia: un estudio de casos y controles* (euskaraz: Geohelmintoen bidezko infekzioaren eta adinaren ondorioak alergenoaren ige espezifikoaren, larruazaleko probaren erreaktibotasunaren eta sibilantziaren arteko elkarteetan: kasuen eta kontrolen azterketa bat), Revista Clinical and Experimental Allergy. (2013).
* *Los tratamientos antihelmínticos periódicos a largo plazo están asociados con un aumento de la reactividad cutánea de los alérgenos* (euskaraz: Asma atopiko eta ez-atopikorako arrisku-faktoreak Ekuadorreko landa-eremu batean), Curriculum ikertzailea, 2. orrialdea, Thorax aldizkaria. (2010).
* *Los tratamientos antihelmínticos periódicos a largo plazo están asociados con un aumento de la reactividad cutánea de los alérgenos* (euskaraz: Epe luzeko tratamendu antihelmintikoak alergenoen larruazaleko erreaktibotasunaren areagotzearekin lotuta daude, Revista Clinical and Experimental Allergy). (2010).
* *Los tratamientos repetidos con albendazol mejoran las respuestas th2 a ascaris lumbricoides, pero no a los aeroalergenos, en niños de comunidades rurales en los trópicos* (euskaraz: Albendazolarekin errepikatutako tratamenduek aszaris lumbrikoidei ematen zaizkien erantzunak hobetzen dituzte, baina ez aeroalergenoei ematen zaizkienak, tropikoetako landa-komunitateetako haurretan), *The journal of infiltrious diseases* aldizkaria (2008).
* *Estimación de la tasa de prevalencia ajustada en datos epidemiológicos agrupados de sección transversal,* (euskaraz: Doitutako prebalentzia-tasaren zenbatespena zeharkako sekzioko datu epidemiologikoetan, Revista bmc medical research methodology). (2008).
* *Efecto de los tratamientos con albendazol sobre la prevalencia de atopia en niños que viven en comunidades endémicas para parásitos helmintos: un ensayo aleatorizado por grupo* (euskaraz: Albendazolarekin egindako tratamenduen eragina, parasito helmintoentzako komunitate endemikoetan bizi diren haurren atopiaren prebalentzian: taldekako saiakuntza ausazkoa), *The Lancet* aldizkaria   (2006).
* *Infecciones por geohelmintos: impacto en enfermedades alérgicas* (euskaraz: Geohelmintoek eragindako infekzioak: inpaktua gaixotasun alergikoetan), The international journal of biochmemestry & cell biology aldizkaria (2006).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak