open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1986ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1986ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** 1985eko urriaren 27 eta 1986ko martxoaren 23 bitartean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren IX. edizioa izan zen, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteak antolaturiko lehena, eta bertan, Euskal Herriko 90 bertsolarik hartu zuten parte. Txapelketak guztira 21 saio izan zituen, bakoitzean goiz eta arratsaldeko ekitaldiak izan ziren, horien artean 14 final-laurden, 6 finalaurreko (goiz eta arratsaldeko saioak) eta finala. Finala 1986ko martxoaren 23an jokatu zen Donostiako Belodromoan eta Sebastian Lizasok irabazi zuen.

## Parte-hartzaileak 
Guztira 90 bertsolarik eta 14 epailek hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
### Epaileak 
* Antton Mari Aldekoa-Otalora
* Joxe Ramon Arbe
* Joxe Mari Arrieta
* Trino Azkoitia
* Joxerra Garzia
* Patxi Goikolea
* Karlos Ibarzabal
* Rufino Iraola
* Andoni Iriondo
* Jesus Mari Mendizabal "Bizargorri"
* Fermin Mihura
* Eusebio Osa
* Iñaki Sarriugarte
* Nikolas Segurola

## Saioak 
* Final laurdenak (1985an): Gernika-Lumo, Azkoitia, Laudio, Beasain, Ondarroa, Oñati, Mungia, Hernani, Eibar, Oiartzun, Urretxu, Markina-Xemein, Zarautz eta Getxon.
* Final aurrekoak (1986an): Gasteiz, Sara, Bergara, Durango, Tolosa eta Bilbon. Bakoitzean bi saio izan ziren, goizekoa 11:30tan eta arratsaldekoa 17:00tan.

## Finala 
## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
*  Aiziak bidali du blogeko artikulua, 1986ko txapelketako bitxikeriak azaltzen dituena.
Kapitalismoaren urrezko aroa

**Kapitalismoaren urrezko aroa**, Frantzian ***Trente Glorieuses*** edo **hogeitamar loriatsuak** izenarekin ere deitua, 1945-1975 bitartean Lehen Munduan izan zen hazkunde ekonomiko biziko aldia izan zen. 

Bigarren Mundu Gerratik 1973ko petrolioaren krisiak eragindako atzeraldi ekonomikora arte iraun zuen, zeinean Mendebaldeko herrialdeetan ongizate-estatuak garatu ziren.

## Kanpo estekak
1982ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1982ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** maiatzaren 8 eta abenduaren 19 bitartean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren VII. edizioa izan zen, Euskaltzaindiak antolaturiko azkena, eta bertan Euskal Herriko 66 bertsolarik hartu zuten parte. Txapelketak guztira 13 saio izan zituen, horien artean 10 final-laurden, 2 finalaurreko (goiz eta arratsaldeko saioak) eta finala. Finala 1982ko abenduaren 19an jokatu zen Donostiako Karmelo Balda pilotalekuan eta Xabier Amurizak irabazi zuen, bere bigarren txapela izan zen.

## Parte-hartzaileak 
Guztira 66 bertsolarik eta 9 epailek hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
### Epaileak 
* Jose Antonio Arana Martija
* Joxe Mari Aranalde
* Antton Aranburu
* Jesus Mari Etxezarreta "Izazpi"
* Alfonso Irigoien
* Mixel Itzaina
* Emile Larre
* Abel Muniategi
* Antonio Zavala

## Saioak 
* Final laurdenak: Hernani, Markina-Xemein, Tolosa, Lesaka, Hendaia, Aramaio, Zornotza, Azkoitia, Oiartzun eta Gernika-Lumon.
* Final aurrekoak: Idiazabal eta Durangon. Bakoitzean bi saio izan ziren, goizekoa 11:30tan eta arratsaldekoa 17:00tan.

## Finala 
Finalistak honako zortzi bertsolari hauek izan ziren:
* Anjel Mari Peñagarikano
* Imanol Lazkano
* Jon Azpillaga
* Jon Enbeita
* Jon Lopategi
* Sebastian Lizaso
* Txomin Garmendia
* Xabier Amuriza

Emaitza:

## Kanpo estekak 
* Bertsolaritzaren Datu Basea
* Andoni Egaña: Txapelketen historia: 1982
1967ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1967ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** 1967ko ekainaren 11an ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren VI. edizioa izan zen eta Euskaltzaindiak antolatu zuen. Orduko 10 bertsolari onenek hartu zuten parte. Donostiako Anoeta pilotalekuan jokatu zen eta Manuel Olaizola "Uztapide"k irabazi zuen, bere hirugarren txapela izan zen.

Pio Caro Barojak TVErentzat grabatu zuen finala. Film dokumental honek *Fiesta. Bersolaris. Poetas populares vascos* izenburua izan zuen.

## Gai jartzailea 
* Alfonso Irigoien

## Epaileak 
* Akilino Izagirre "Zepai"
* Anbrosio Zararain
* Antonio Arrue "Urrea"
* Antonio Zabala
* Emile Larre
* Fernando Artola "Bordari"
* Jose Mari Satrustegi
* Juan Mari Lekuona
* Mariano Izeta
* Martzel Andrinua
* Mixel Itzaina
* Xabier Amuriza

## Sailkapena 
[thumb|200px|[Xalbador txapeldunordea izan zen arren, berak jasotako txistuak pasa dira historiara.]]

## Txistuak 
thumb|thumbtime=315|start=195|1967ko Bertsolari Txapelketa Nagusiko gertaera azaltzen duen bideoa.Bertsolaritzako pasarterik ezagunenetakoa eta zalantzarik gabe tamalgarriena gertatu zen. Arratsaldeko saiora Uztapide, Xalbador, Lopategi eta Lazkao Txiki sailkatu ziren eta epaileek buruz burukorako Uztapide eta Xalbadorren izenak eman zituztenean ikusleak haserretueta bost minutu eta erdiz txistuka arituz Xalbador sailkatu izanagatik protesta egin zuten.

Iskanbila baretu zenean Xalbadorrek honako bertso hau bota zuen.

*Anai-arrebak, ez, otoi, pentsa*
*neure gustora nagonik,*
*poz gehiago izango nuen*
*albotik beha egonik;*
*zuek ezpazerate kontentu*
*errua ez daukat, ez, nik:*
*txistuak jo dituzue bainan*
*maite zaituztet oraindik!*

## Iruditegia 

Fitxategi:Campeonato de bertsolaris celebrado en el frontón Anoeta (8 de 17) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Mikel Arozamena eta Txomin Garmendia lehen planoan.
Fitxategi:Campeonato de bertsolaris celebrado en el frontón Anoeta (5 de 17) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Jon Lopategi, Mikel Arozamena eta Txomin Garmendia.
Fitxategi:Campeonato de bertsolaris celebrado en el frontón Anoeta (7 de 17) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Mattin Treku.
Fitxategi:Campeonato de bertsolaris celebrado en el frontón Anoeta (4 de 17) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Xalbador.
Fitxategi:Uztapide Xalbador 1967ko txapelketan.png| Uztapide eta Xalbador 1967ko Bertsolari Txapelketa Nagusian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
*  Txistuak txalo bihurtzen dituen pertsularia (Argia aldizkaria)
*  1967ko txapelketari buruzko dokumentala
*  Auspoa bilduma: 1967ko Txapelketa
Jose Agustin Alberdi

**Jose Agustin Alberdi Astarloa** (Iurreta, Bizkaia, 1922ko abuztuaren 2a - Iurreta, Bizkaia, 2014ko abenduaren 15a) bertsolari bizkaitarra izan zen.

## Biografia 
1922ko abuztuaren 2an, Iurretako Ertzilurruti baserrian sortu zen Jose Agustin Alberdi Astarloa *Txo*.

Ama Mallabiako zuen eta Mañariara ezkondu zen. Lehen ikasketak Iurretako eskolan egin zituen. 1948an ezkondu eta 3 seme-alaba izan zituen. Iurretan ta Mañarian bizi ondoren Durangora joan zen. Ogibidez, tuerkagintzan ibili zen 41 urtez. Fabrikaren porrotaren ondoren, Kurutziaga Ikastolan zaintzaile izan zen jubilatu arte.

Martxoaren 19an, egin zuen aurreneko bertsolari gisa lehen aldiz agertu zen plaza batean, 36ko gerra osteko urte batean. Eibarren txapelketa bat zegoen eta Felix Bikandirekin joan zen bertara parte hartzeko. Gai-jartzaileak Basarri eta Uztapide ziren, eta irabazlea Joxe Lizaso izan zen.

Bizkaiko Bertsolari Txapelketan zazpi aldiz egon zen eta lehenengo lauetan, 1958an, 1959an, 1960ean eta 1961ean, finalista izan zen. Balendin Enbeita txapelduna izan zen 1958an, Juan Ormaetxe "Taket", Asentsio Bidaurrazaga, Eusebio Zubiaga, Pedro Kastrejana eta Florentzio Zarragari aurre hartuta eta Jose Agustin Alberdi *Txo* ere garaituta. 1959an, finalista izan zen berriz *Txo*, lehenago Urkiolako kanporaketan irabazi ondoren baina final hartan Balendin Enbeita izan zen berriz garailea. Hurrengo bi urteotan Juan Mugartegi eta Jon Azpillaga gailendu ziren. 1962, 1964 eta 1966ko txapelketetan ere ibili zen baina Jon Lopategi izan zen Bizkaiko Bertsolari Txapelketako garailea.

Bizkaiko Bertsolari Txapelketez gain, Inazio Eizmendi *Basarri*rekin bi aldiz abestu zuen, Iurretako plazan, 1949an eta 1951n.

1990ko Bertsolari Egunean, Basilio Pujanarekin batera omendu zuten, Donostiako Victoria Eugenia antzokian egindako ekitaldian. Omenaldiaren aurretik liburu bat argitaratu zuen: Bertsolari Eguna 1990 (Bertsozale Elkartea, 1989).

## Erreferentziak
Aire Ahizpak

**Aire Ahizpak** 1992an Urepelen (Nafarroa Beherea) sortutako musika taldea da, Fernando Aire *Xalbador*ren bilobek osatua. Miren, Amaia eta Paxkalin Aire dira taldekideak.

## Historia 
1992an sortu zen taldea. Geroztik, zenbait plazatan ibili ziren kantari. Ondoren, EHZrako abestiak grabatu zituzten Arrosako zolan. Txakun taldearekin, *Santxo Azkarra lo dago* kantua ere egin zuten. Niko Etxartekin ere aritu ziren grabatzen, baita Mikel Markezekin ere. *Indar bat dabil* diskorako grabatu zuten *Konplize ditut*.

2014an, Josu Zabalak bultzaturik eta Zenbat Gara elkarteak babesturik, *Bidexka* (Erroa) lehen diskoa argitaratu zuten.

## Diskografia 
* *Bidexka* (Erroa, 2014).

## Galeria 

File:Miren Aire-SD.webm|Miren Aire

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2014ko Peshawarko eskolako erasoa

**2014ko Peshawarko eskolako erasoa** 2014ko abenduaren 16an, talibanek Peshawarko eskola militarraren aurka egin zuten erasoa izan zen.

## Gertaerak 
Goizeko 09:00etan Peshawarko eskola militar batean, soldaduz jantzita eta armak eskuan zituztela sei taliban sartu ziren. 500 bat lagun bahitu zituzten. Ondoren, tiroketak entzun ziren ikastetxean. Guztira 141 hildako egon ziren, 132 umeak. 100dik gora zauritu zeuden.

## Erasoaren arrazoia 
Talibanek bahiketa eta justifikatu egin zuten. Adierazi zutenez, Pakistango Indar Armatuek euren familiei eraso zituztelako egin zuten eskola militarraren kontrako erasoa. Adingabeei erasorik ez egiteko agindua eman zutela ere esan zuten. Pakistango Armada Ipar Waziristango eta Khyberreko talibanen aurka egindako operazioen erantzuna zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Home Alone

***Home Alone*** (euskaraz *Etxean bakarrik*) Chris Columbus estatubatuar zuzendari eta ekoizlearen 1990reko umorezko filma da. Macaulay Culkin, Joe Pesci, Daniel Stern, John Heard eta Catherine O'Hara aktoreek antzeztu zuten.

Haren arrakasta itzelaren ondorioz, hainbat jarraipen izan zituen: *Home Alone 2: Lost in New York* (1992), *Home Alone 3* (1997), *Home Alone 4* (2002) eta *Home Alone: The Holiday Heist* (2012). Horretaz gain, film horri esker Macaulay Culkin aktorea, mutikotxoa izanik ere, nazioartean ospetsu eta haur zinemako izar bilakatu zen.

Bi Oscar Sarietarako izendapenok jaso zituen: Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (John Williams) eta Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria (*Somewhere in My Memory*, "Nonbait nire oroimenean", John Williams eta Leslie Bricusse).

## Argumentua 
AEBetan, Illinois estatuko Winnetka udalerria. Kevin McAllister (Macaulay Culkin) kide ugariko familia bateko zortzi urteko mutikoa ezustean etxean bakarrik geratu da, haren familia osoa Frantziara oporretara joan denean hantxe laga baitute. Bere kasa baliatzen ikasi behar du. Halaber, Harry eta Marv (Joe Pesci eta Daniel Stern) lapur aldrebesei aurre egin behar die, auzoko etxebizitza itxi guztietan ez ezik, harenean ere lapurtzeko asmoa baitute. Ama (Catherine O'Hara) semea falta dela ohartu bezain laster, Chicagorainoko hegaldia hartu du.

## Aktoreak 
## Jarraipenak 
* *Home Alone 2: Lost in New York* (1992)
* *Home Alone 3* (1997)
* *Home Alone 4* (2002)
* *Home Alone: The Holiday Heist* (2012)

## Kanpo estekak 
* *Home Alone* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Macaulay Culkin

**Macaulay Carson Culkin** (1980ko abuztuaren 26a, Manhattan, New York) estatubatuar aktore bat da. Nagusiki *Home Alone* eta *Home Alone 2: Lost in New York* filmetako protagonista izateagatik ospetsua da, *Richie Rich*, *Uncle Buck*, *My Girl*, *The Pagemaster*, *The Good Son* eta *Party Monster* filmak antzeztu, eta Michael Jackson abeslariaren "Black or White" kantaren bideoklipean ere agertu da.

Rory Culkin eta Kieran Culkin aktoreen anaia da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Soro-zirkulu

thumb|300px|Suitzan aurkitutako soro-zirkulua.
**Soro-zirkuluak** edota **soroetako zirkuluak** gari edo garagar soro nahiz artadietan agertu ohi diren marrazki edi irudiak dira.

## Historia 
[thumb|100px|eskuinera|[1678ko *Deabru Ereinlearen* folletoa.]]
Mota honetako zirkuluen erregistroa 1678ko abuztuaren 22an Ingalaterran «The Mowing-Devil» (‘Deabruaren Ereinlea’) izeneko folletoan agertu zen hartan deabrua soro batean zirkulu handi bat ebakiz agertzen da. Argitaratutako rtikulu hau burutzeko lekukotasuna eman zuen nekazariaren arabera Deabrua bera garia segatzen ikusi omen zuen, ondoren bere lanarengatik diru kopuru bat eskatuz.

Gaur egungo fenomenua ordea, 1976. urtean hasi zen, Erresuma Batuko Winchester konderrian marrazkiak agertzen hasi eta hedabideak gertakarien berri eman zutenean.

Lehenbiziko zirkulu hauek nahiko sotilak ziren, 9-10 metro inguruko diametrokoak, baina urteen poderioz konplexu eta ugariagoak izan ziren. Jada 1980ko hamarkadan fenomenua Alemania, Zeelanda Berria eta beste hainbat herrialdeetara ere hedatu zen.

## Kanpo estekak 
* The Beautiful World of Crop Circles
Aiete kultur etxea

**Aiete Kultur Etxea** Donostiako Aiete auzoan dagoen kultur etxea da. 2010ean inauguratu zen Aieteko Jauregiari egin zitzaion lurrazpiko solairuan dago.

Musika, kultura eta artearekin zerikusia duten jarduera, ikuskizun, ikastaro, hitzaldi eta kontzertuak egon ohi dira. Bestalde, bertan liburutegia, Gaztelekua eta Haurtxokoa ere badago. Bere berezitasunari dagokionez, Bakearen eta Giza Eskubideen Etxearekiko loturaren ondorioz, Aiete Kultur Etxea Bakearen eta Giza Eskubideen pedagogian espezializatua dago.

Donostia Kultura Enpresa Erakunde Publikoak (EEP) kudeatzen du.

## Ikus, gainera 
* Aieteko Jauregia
* Aieteko Parkea

## Kanpo estekak 
* Aiete Kultur Etxea  
* Bakearen eta Giza Eskubideen etxea
Ernest Lluch kultur etxea

**Ernest Lluch Kultur Etxea** Donostiako Amara auzoan dagoen kultur etxea da. 2001ean inauguratu zen eta Anoeta Estadioaren barruan kokatua dago. Izena Ernest Lluch politiko eta ekonomista katalanaren omenez jarri zioten.

Bi atal edo "fasetan" banatua dago. 1. fasean, liburutegia, Haurtxokoa, tailerrak eta administrazio bulegoak daude. 2. fasean Gaztelekua, Erakusketa aretoa eta areto nagusia dago.

Musika, kultura eta artearekin zerikusia duten jarduera, ikuskizun, ikastaro, hitzaldi eta kontzertuak egon ohi dira. Bere berezitasunari dagokionez, literatura eta, orokorrean, pentsamendu kritikoarekin lotutako gaiak daude.

Donostia Kultura Enpresa Erakunde Publikoak (EEP) kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
* Ernest Lluch Kultur Etxea
Urrezko aro (argipena)

**Urrezko aro** lokuzioa historiako oparotasun aldiak izendatzeko erabili izan den terminoa da. Erabilera zenbait ditu:
* Urrezko Aroa, greziar mitologian antzinako harmonizko aldia, Gizakiaren Aroetatik lehena;
* Islamaren Urrezko Aroa, VIII mendetik XIII mendera, kulturan eta zientzian oparotasun aldia izan zena;
* kapitalismoaren urrezko aroa, hazkunde ekonomiko biziko aldia, 1945-75 bitartean.
Guillermo Gómez Rivera

**Guillermo Gómez Rivera** (Iloilo, 1936ko irailaren 12a) filipinar idazle eta hizkuntzalaria da.

## Bizitza 
Filipinar idazlea, kazetaria, poeta, dramaturgoa, historialaria, hizkuntzalaria eta espainiera irakaslea. Filipinetako Akademiako zuzendaria da, Espainiako Errege Akademiako kidea eta hispanista sutsua. Dantza espainiarreko irakaslea ere bada eta flamenkoaren maisutzat dute Filipinetan.

Dinglen (Iloílo) sortu zen 1936ko irailaren 12an. Iloiloko San Agustin Unibertsitatean ikasi eta Merkataritza eta Hezkuntza Zientzietako lizentzia gradua erdietsi zuen. Geroago, San Juan Letrangoaren Ikastetxean Bachelor of Arts-eko gradua erdietsi zuen.

Espainieraren katedradun izan da 2001. urtea arte Adamson Unibertsitatean eta Filipinetako Konstituzio Konbentzioaren Hizkuntzen Batzorde Nazionaleko kide izan zen 1971tik 1973ra arte, Ferdinand Marcos Filipinetako presidente zenean –tagaloaren eta espainieraren ofizialtasunaren gainean zituen ideiak oso kontuan izan ziren garai horretan–.

Guillermo Gómez Windhamen ilobaren semea –espainieraz idazten zuen Filipinetako idazlea izan zen hura, Zóbel saria 1922an irabazi zuen lehena.

Zirkulu hispanofilipinarren artean, "Filipinetako On Kixote" moduan ezaguna da, espainiarrek uharteetan utzitako herentzia kulturala hedatzen egin zuen lanagatik.

Intelektual nazionalista beligerantetzat hartzen dute espainiera eta espainiarrek Filipinetako kulturan egindako ekarpena defendatzeko ideiengatik. Filipinetako gaur egungo kultura osorako ezinbesteko erreferentzia-puntutzat eta pertsonalitatetzat hartzen da.

Guillermori esker bere herrialdeko iragan hurbileko gertakari anitz oroimenetik berreskuratu dira. Halaxe badakigu 1930eko hamarkadan espainieraz egin zela zinema nazional filipinar hasiberri bezain arrakastatsua –horren adibidea da *Secretos de confesión* filma.

## Kanpo estekak
Ziad Fazah

**Ziad Youssef Fazah** (; Monrovia, ) Libanoko poliglota ezaguna da. Familian ikasi zuen arabieraz gainera, 58 hizkuntza hitz egiten dituela dio, horietako gehienak 20 urte bete aurretik ikasiak. Telebistan elkarrizketak egin dizkiote, esaterako, bata bestearengandik hain urrun dauden mongolieraz edo hungarieraz. Libanon hazi zen eta gaur egun Brasilen bizi da.

1997ko uztailaren 7an, Ziad Fazah Txileko Canal 13ko *Viva el Lunes* *talk show*ra gonbidatu zuten –programa hori Kike Morandek, Álvaro Salasek eta Cecilia Boloccok gidatzen dute–. Programa horren zuzendariek hizkuntza desberdinetako berezko zenbait hiztun gonbidatzea erabaki zuten, hizkuntzalariaren ezagutza frogatzeko. Hiztun horiek zenbait herrialdetako herritarrak ziren, Txilen enbaxadore zeudenak eta atzerriko hizkuntzak ongi menderatzen zituztenak.

Gonbidatuek beren buruen aurkezpena egin zuten eta bakoitzak bere hizkuntzan esaldi bat esan zuen, Fazah-ek esanahia asmatzen ote zuen. Poliglotak behin baino gehiagotan huts egin zuen persiera, finlandiera, errusiera, txinera, greziera eta hindia moduko hizkuntzak itzultzen saiatu zenean. Gero onartu zuen nahasita zegoela eta proba bera beste noizbait egiteko erronkari ez zion uko egin. Dena dela, bigarren aldi honetan ere emaitza ez zen lehena baino askoz hobea izan.
Dorre kobazulo­txoko hezurra

**Dorre kobazulo­txoko hezurra** Oiartzungo Dorre kobazulo­txoan aurkitutako Paleolitoko arte higigarri adibide bat da.

Zaz­pi irudi ditu kubito batean landuak, nahiz eta osoak ez izan, bi lerrotan kokatuak: goialdean, orein bat, zaldi bat eta ahuntz bat; behealdean, sarrio bat, uro bat, ahuntz bat eta antropomorfo bat.

Agerpen honen ondoan zeinu ugari azal­tzen dira animalia-irudiekin antolatuak. Pieza hau bere ingurune ar­keologikotik at azaldu da, kobazuloan historiaurreko aztarnategiren bat ba ote zegoen jakiteko azaleko miaketan ari zirela. Joxe Migel Barandiaranek eta Jesus Altunak bere azter­ketan adierazi zutenez, Az­ken Madeleine aldiari dagokiona omen dirudi eta Pirinioen gaineko eskolarekin hobeto uztar­tzen omen da Santander eta Asturiaskoekin baino. Juan Maria Apellanizen ustez Isturi­tzeko azagaia baten egile berarena izan daiteke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko artea Historiaurrean

## Kanpo estekak
Ekaingo xafla

**Ekaingo xafla** Ekaingo kobazuloan aurkitutako Paleolitoko arte higigarriaren adibide nabarmenetako bat da. Az­ken Madeleine mailan (K.a. 10.000) azaldutako hiru irudi grabatu dituen xafla da: basahuntz bat, trazu sakonean landua; orein baten burua, lepoa eta adarra, trazu finago batez landua; eta zaldi bat, muturra eta gorputz aurrealdea besterik markatzen ez zaiona. Gaur egun jakin ez dakigun esanahiren bat duen *hirukoa* zalan­tzarik gabe. Grabatu hauek ere Pirinioetako eskolarekin hobeto uztar­tzen dira.

Ikuspegi kronologiko batetik, esan daiteke Kantauri aldeko arte higikorraren ugaritasun handia Goi-Paleolitoaren az­ken bost milurtekoan eta Mesolitiko alderako trantsizioan koka­tzen dela, alegia, Madeleine III. alditik Azil aldera: K.a. 13.500etik 8.500era.

## Erreferentziak 
## Ikus, gaienra 
* Euskal Herriko artea Historiaurrean

## Kanpo estekak
Ernesto de la Peña

**Ernesto de la Peña Muñoz** (Mexiko Hiria,  - *ib.*, ) mexikar itzultzailea eta akademikoa izan zen.

Hogeita hamahiru bat hizkuntza hitz egiten zituen. Besteren artean: latina, greziera klasikoa, ingelesa, frantsesa, italiera, errusiera, hebreera, txinera eta sanskritoa.

Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan (UNAMen) Letra Klasikoen karrera egin zuen. Hartan, besteak beste, arabiarra, sanskritoa eta hizkuntzalaritza indoeuropearra ikasi zuen. Grekerara eta latinera itzultzen zuen.

Mexikoko Kolegioan ikasi zituen sanskritoa eta txinera eta Sinai Mendiko Eskolan hebreera. Bere kabuz, ekialde eta mendebaldeko hizkuntzen artean hogei eta hiru hizkuntza inguru ikasi zituen.
Interes orokor

**Interes orokorra** hiritar eta gizarteko erakundeen gehiengoari funtsezkoak edo garrantzi handikoak zaizkion jarduera, ekintza, erabaki eta erakundeen multzoa da. *Res publica*, *Commonwealth* edo *prokomun* izenak ere eman zaizkio kontzeptu berari, nahiz eta, batzuetan, Estatu arrazoiarekin nahasten den. Kontzeptua ez dago zeharo definitua, baina orokorrean Estatu batek edo instituzio batek herritar guztien (hau da, nazio bat edo instituzio baten azpian dauden herritar guztiak) ongizatea bilatzean datza, izan hau poztasuna, interesa, utilitatea, onura...

## Kanpo estekak
Ralph H. Baer

**Ralph Henry Baer** (jaiotzez **Rudolf Heinrich Baer**; 1922ko martxoaren 8a – 2014ko abenduaren 6a) "Bideo-jokoen aita" bezala ezaguna, Alemanian jaio eta estatu batuetan bizi izan zen bideo-joko garatzailea izan zen. Alemaniar judu familia batekoa zen baina II. Mundu Gerra hasi aurretik AEBetara joan ziren. Bertan ingeniaritza ikasketak egin zituen.

1968. urtean lehen kontsola prototipoa sortu zuen BrownBox (kutxa marroia) bezala ezagutzen dena. Eta handik lau urtera berriz (1972. urtean) Magnavox Odyssey historiako lehen kontsola asmatu zuen. Magnavox Odyssey AEBetan Philipsen bertako filialak merkaturatu zuen, eta oso denbora gutxian arrakasta handia izan zuen. Kontsolak 28 joko izan zituen guztira, tenisa tarteko, Atariren Pongaren oso antzekoa. Kontsolak ez zeukan ez prozesadore ezta RAM memoriarik. Dena transistore, erresistentzia eta kondentsadoreen bidez zegoen egina.

Beste asmakizun batzuen artean 1980ko hamarkadan oso ezaguna egin zen Simon joko elektronikoa dago. 4 koloredun botoi (eta hauei zegokien soinuak) sakatuz, jokoak sortutako patroi ezberdinak gogoratu eta jarraitu behar ziren. Honek ere arrakasta handia izan zuen bere momentuan.

Hil zen momentuan 150 patente baino gehiago zituen Ralph Baerrek.

## Kanpo estekak
Shalwar kameez

[thumb|Salwar kameez, [Max Tilken *Oriental Costume* (1922) lanean.]]
**Shalwar kameez** (**salwar kameez** edo **shalwar qameez** izenez ere ezaguna;  edo , *śalvār qamīz*, , ) Pakistango eta Asiako jantzi tradizionala da. Gizonezkoetan kolore bereko atorra luze edo tunikek eta galtza zabalek osatzen dute. Shalwar galtza eta kameez atorra dira eta biek batera shalwar kameez jantzia osatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kalma

**Kalma** Asia hegoaldeko musulmanek fedea adierazteko duten sei esaldik osatutako adierazpena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mucor

**Mucor** Zygomycota taldean sailkatzen den onddo mota bat da. Onddoak, orokorrean, hiru talde nagusitan sailka daitezke, morfologiari dagokionez: legamiak (onddo zelulabakarrak), lizunak (hifa izeneko filamentuak dituztenak) eta perretxikoak (gorputz fruitu-emaile handiak dituztenak, kapela itxurakoak, askotan jan egiten direnak). Mucor onddoa lizunen taldean sailkatzen da, hifa luzeak baititu.

Morfologiari dagokionez, Mucorrek antz handia du Rhizopusekin. Honen aldean, baina, ez du errizoiderik. Bere hifa luzeak zurixkak dira, eta bere esporangioak ilunak.

Genero honetako onddoak (3.000 espezie inguru) lurtarrak eta saprofitoak izan ohi dira. Janari askoren hondatze-prozesuetan parte hartzen dute, eta lurzoruan ere bizi ohi dira. Mucor indicus onddo oportunista da, eta immunitate-sistema ahula duten gizabanakoak infektatzen ditu.

Ugalketa sexuala eta asexuala txandakatzen ditu.

## Kanpo estekak
1980ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1980ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** 1979ko abenduaren 12 eta 1980ko urtarrilaren 6 bitartean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren VI. edizioa izan zen, Euskaltzaindiak antolaturikoa, eta bertan Euskal Herriko 20 bertsolarik hartu zuten parte. Txapelketak guztira 3 saio izan zituen, 2 kanporaketa eta finala. Finala 1980ko urtarrilaren 6an jokatu zen Donostiako Karmelo Balda pilotalekuan eta Xabier Amurizak irabazi zuen, bere lehenengo txapela izan zen.

## Parte-hartzaileak 
Guztira 20 bertsolarik eta 10 epailek hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
### Epaileak 
* Joxe Mari Aranalde
* Antton Aranburu
* Fernando Artola "Bordari"
* Jesus Mari Etxezarreta "Izazpi"
* Alfonso Irigoien
* Mixel Itzaina
* Juan Mari Lekuona
* Abel Muniategi
* Juan San Martin
* Antonio Zavala

## Finalaurrekoak 
Arrasaten (1979-12-12) eta Gernika-Lumon (1979-12-30), bakoitzean goizean eta arratsaldean izan ziren saioak.

## Finala 
Finalistak honako zortzi bertsolari hauek izan ziren:
* Anjel Larrañaga
* Jon Azpillaga
* Jon Enbeita
* Manuel Sein "Xanpun"
* Jose Luis Gorrotxategi
* Patxi Etxeberria
* Txomin Garmendia
* Xabier Amuriza

Emaitza:

## Kanpo estekak 
* Bertsolaritzaren Datu Basea
* Auspoa bilduma: 1980ko Txapelketa
Menditarrak (argipena)

**Menditarrak** hitzak adiera zenbait ditu:
* Menditarrak, Frantziako Iraultzako jakobinoen joera erradikala;
* Deustuko Menditarrak Taldea, Deustuko mendizaleen taldea;
* Menditarrak, Baztango rugby taldea.
* *Menditarrak*, Telesforo Monzonen antzezlana, (1957an, *Euzko Gogoa* aldizkarian argitaratuta.
* Menditarrak, Baigorriko kantu taldea.
Kenneth L. Hale

**Kenneth Locke Hale** (Evanston, Illinois, 1934ko abuztuaren 15a – 2001eko urriaren 8a) estatubatuar hizkuntzalaria izan zen.

## Biografia 
Massachusetts-eko Institutu Teknologikoko hizkuntzalari honek askotariko hizkuntzak ikasi zituen –oso gutxi aztertutakoak eta galbidean zeudenak–, bereziki Ipar Amerikako, Ertamerikako eta Australiako tokiko hizkuntzak. Halek hizkuntza hauek ikertu zituen: Navajo-a, Tohono O'odham-a, Warlpiri-a eta Ulwa, besteak beste.

Hale Evanston-en sortu zen, Illinoisen. Sei urte zituela bere familia Arizona hegoaldeko Canelotik hurbil dagoen arrantxo batera bizitzera joan zen. 1952. urtetik aurrera Arizonako Unibertsitatean ikasi zuen eta 1959an Indiana-Bloomingtoneko Unibertsitatean doktoretza lortu zuen "Papagoaren gramatika" izeneko tesiarekin. Illinoisko Unibertsitatean irakatsi zuen, Urbana-Champaign-en, 1961etik 1963ra arte, eta Arizonako Unibertsitatean, Tucson-en, 1963tik 1966 arte. 1967tik aurrera zenbait lan egin zituen MIT-Massachusettseko Institutu Teknologikoan 1999an erretiroa hartu zuen arte.

Poliglotatzat zuten, hizkuntza berriak ikasteko gaitasun paregabea zuelako –hizkuntzak oso azkar eta ongi ikasi zituen bizitza osoan zehar–. Txikia zelarik, jakina, ingelesa ikasi zuen, baita espainiera eta Tohono O'odham-a ere. Jemez-a eta hopi-a ere ikasi zituen Bigarren Hezkuntzako bere ikaskidearekin eta navajoa Arizonako Unibertsitateko bere ikaskidearekin. Australiako warlpiri hizkuntzan hain zen trebea ezen bere semeak Ezra eta Caleb hizkuntza horretan hezi zituen Estatu Batuetara itzuli ondoren.Ezrak bere aitaren gorespen-hitzaldia warlpiri hizkuntzan egin zuen.

Hizkuntzalaritzaren teoriari egindako ekarpenetan handienetako bat hipotesi hau da: zenbait hizkuntza ez dira konfigurazionalak, ez dute esaldien egitura bereizgarria, ingelesez gertatzen den bezala. Haleren arabera, hizkuntza ez-konfigurazionalek ezaugarri hauek dituzte: esaldi ordenaren askatasuna, ahoskatzen ez diren izenordainak edo esaldian hitzen dispertsio semantikoa izateko aukera.

Halek tokiko hiztun anitzi hizkuntzalaritza irakatsi zien beren hizkuntza azter zezaten. Besteak beste, tohono o'odhamaren hiztun Ofelia Zepedari, hopiaren hiztun Jeanne La Verne Masayesvari, navajoaren hiztun Paul Platerori eta beste askori.

1990. urtean Zientzietako Akademia Nazionaleko kide egin zuten.

Halek defendatu zuen hizkuntza guztiek garrantzi bera dutela, izan hamar hiztun nola ehun milioi. Fonema asko ez lirateke aurkituko hizkuntzarik hedatuenak soilik aztertu izan balira. Gutxiengoen hizkuntzen defendatzaile moduan ezaguna izan zen. Noam Chomsky MITeko lankideak hargatik esan zuen "ahotsik gabekoen ahotsa" izan zela.
Espainiako Enpresaburu Elkarteen Konfederazioa

**Espainiako Enpresaburu Elkarteen Konfederazioa** (, sigla **CEOE**) 1977an Espainiako enpresa publiko eta pribatuetako enpresariek sortutako konfederazioa da.

## Presidenteen zerrenda 
* Carlos Ferrer Salat (1977-1984), presidente sortzailea
* José María Cuevas Salvador (1984-2007)
* Gerardo Díaz Ferrán (2007-2010)
* Joan Rosell

## Historia 
2014ko abenduaren 17an erabaki zenez, Juan Rosellek izango zen berriz CEOEko presidentea. Antonio Garamendi bizkaitarra beste hautagaiak baino 33 boto gehiago lortu zituen. Berak 345 boto jaso zituen, eta Antonio Garamendi CEPYMEko presidenteak 320. Beraz, euskal patronalek ez zuten lortu euren kide bat CEOEko buruzagitzan egotea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anselm Strauss

**Anselm Leonard Strauss** (New York, 1916ko abenduaren 18a - Los Angeles, 1996ko irailaren 5a) soziologo estatubatuarra izan zen. Medikuntzaren soziologiaren alorrean lan egin zuen batez ere. Aitzindari izan zen gaixotasun kronikoen ikerketan. Ezaguna da, Barney Glaser-ekin batera, Oinarridun Teoriaren (*Grounded Theory*) sortzailea izan zelako, laginketa teorikoaren kontzeptua jatorrian garatu zuen korronte metodologikoa.

## Lanak 
* *Grounded Theory in Practice* (co-editor, 1997)
* *Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques* (co-author, 1990)
* *Unending Work and Care: Managing Chronic Illness at Home* (co-author, 1988. )
* *Qualitative Analysis for Social Scientists* (1987)
* *Field Research: Strategies for a Natural Sociology* (co-author, 1973)
* *The Discovery of Grounded Theory* (co-author, 1967)
* *Awareness of Dying* (co-author, 1965)
* *Mirrors and Masks: The Search for Identity* (1959)
1962ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1962ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** 1962an jokatu zen, finalaurrekoa ekainaren 13an eta finala abenduaren 30ean. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren IV. edizioa izan zen eta Euskaltzaindiak antolatu zuen. Orduko 10 bertsolari onenek hartu zuten parte. Finala Donostiako Anoeta pilotalekuan jokatu zen eta Manuel Olaizola "Uztapide"k irabazi zuen, bere lehen txapela izan zen.

## Gai jartzailea 
* Alfonso Irigoien

## Epaileak 
* Alfonso Irigoien
* Antonio Arrue "Urrea"
* Antonio Zavala
* Antton Valverde
* Emile Larre
* Fernando Artola "Bordari"
* Juan Mari Lekuona
* Juan San Martin
* Koldo Mitxelena
* Martzel Andrinua
* Pedro Diez de Ultzurrun

## Sailkapena 
## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
*  Auspoa bilduma: 1962ko Txapelketa
1960ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1960ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** 1960ko abenduaren 10ean, gerra osteko lehen Bertsolari Txapelketa Nagusia jokatu zen Donostiako Victoria Eugenia Antzokian. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren III. edizioa izan zen eta Euskaltzaindiak antolatu zuen aurreneko aldiz, Centro de Atracción y Turismo Donostiako turismo bulegoaren laguntzarekin. 1936an izan zen txapelketaren ondoren lehenengoa izan zen, 24 urte beranduago. Orduko 9 bertsolari onenek hartu zuten parte. Inazio Eizmendi "Basarri"k irabazi zuen, bere bigarren txapela izan zen. Uztapide geratu zen bigarren, eta 25 urteko Jon Azpillaga hirugarren.

## Saria 
Euskaltzaindiaren txapela eta hamar mila pezeta, gobernadore zibil jaunaren kopa eta Donostiako Joyería Astrain-ek emandako pattar-ontzi boltsan eramatekoa izan zen saria.  

## Gai jartzailea 
* Alfonso Irigoien

## Epaileak 
* Aingeru Irigarai
* Antonio Arrue "Urrea"
* Antonio Pagola
* Antonio Zavala
* Fernando Artola "Bordari"
* Juan Mari Lekuona
* Koldo Mitxelena
* Martzel Andrinua
* Migel Goitia
* Mixel Labéguerie
* Pedro Diez de Ultzurrun

## Sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
Rokpa International

**ROKPA International** batez ere Tibeten eta Nepalen lan egiten duen gizaldeko elkartea da. 1980. urtean sortua Akong Tulku Rinpoche, Lea Wyler eta Wyle doktorearen eskutik.

thumb|Rokpa Internacionalaren logoa

Rokpa Internationaleko helburu nagusia munduko pertsona txirotuenen bizi kalitatea hobetzea da, erlijio, kultura eta jatorriarekin zerikusia duten diskriminaziorik gabe. Rokpa Internationalek laguntza heltzea bereziki zaila den tokietan egiten du lan.

Rokparen bulego nagusiak Zurichen daude, Suitzan, eta munduan zehar 18 herrialdetan ditu ordezkaritzak. Urtero, Rokpa International 120 bat proiektutan murgilduta dago.

Gizaldeko elkarte honek ZEWO zigilua du (dohaintza bidez finantzatzen diren elkarteen Suitzako zertifikazio autoritatea) diruaren kudeaketa arduratsua bermatzen duena.

Espainiar estatuan Rokpa Internationalek bi ordezkaritza ditu: Rokpa Euskadi eta Rokpa España.

## Kanpo estekak
Jaime Giménez Arbe

**Jaime Giménez Arbe**, ezizenez *El Solitario*, (Madril, 1956ko urtarrilaren 12a) banku atrakatzaile bat da (bere esanetan, desjabetzailea). 30 lapurreta baino gehiago leporatzen zaizkio Espainia osoko bankuetan armak erabiliz. Orobat, bi goardia zibil hilik suertatu ziren Castejónen (Nafarroa) gertatutako tiroketaren egilea izatea ere egozten diote. Horretaz gain, La Vall d'Uixón (Castelló), tiroketa batean esku hartu zuen eta polizia baten bala galdu batek beste polizia bat hil zuen.

## Biografia 
Giménez Arbe maila ekonomiko oneko familia batean jaio zen eta gizon jantzia zen. Txikitatik agertu zuen nortasun indartsua eta inteligentzia handiko pertsona zen. Horrela definitzen du bere burua:

Harreman arazotsuak izan ditu bere bizitzan eta, adibidez, Batxilergoa egiten ari zen ikastetxetik bidali egin zuten, zuzendaria ostikoz jo zuelako. Era berean, koinata ohiak dioenez, lehenengo emaztea jotzeko ohitura handia zuen eta bizilagunek ere arazoak izan zituzten berarekin.

Eskizofrenia zuela-eta, soldadutzaz libratu zen. Berak ez du gaixotasuna onartzen:
.

Lehenengo lapurreta 1971n egin zuen, 15 urte besterik ez zuenean. José Antonio Martín Gardoqui izan zuen lagun, gero *Burning* rock bandako bateria-jole bilakatuko zena, eta Jorge Juan kaleko denda batean 4 gitarra eta bozgorailu ekipo bat lapurtu zituzten. Carabanchelen egon behar izan zuen preso, horregatik.

1976an, Stockholmen, Arja Viïsanen finlandiarra ezagutu zuen.
.
Bera izan zen Jaime Giménez Arberen emazte bakarra, ez baitzen Anita Sharrock irakasle britainiarrarekin sekula ezkondu. Azken honekin, bi seme izan zituen eta, atxiloketaren ondoren, harremana bertan behera geratuko zen.

.

Kartzelan egon zen Erresuma Batuan, droga trafikoa zela medio eta beste 8 epaiketa zeuzkan zain Espainian hainbat arrazoirengatik.

5 hizkuntza hitz egiteko gai da: gaztelera, ingelesa, italiera, frantsesa eta portugesa.

## Atxiloketa 
*Operación Gloria* deitu zitzaion 2007ko uztailaren 23an Figueira da Fozen *El Solitario* atxilotzea ekarri zuen polizia-ekintzari. Polizia espainiarrak eta portugaldarrak batuta aritu ziren eta beste banku-lapurreta bat egitekotan zegoela harrpatu zuten.

Bizarra, bibotea eta ileordeak erabili ohi zituen, balen aurkako txalekoa, eta 3 arma (2 motz eta automatiko bat). Etxean eta lokal batean, arma gehiago ere aurkitu zizkioten, munizioa eta nortasuna aldatzeko beste hainbat materialekin batera.
.

## Preso 
Uztailaren 27an gose greba bati ekin zion Lisboako segurtasun handiko kartzelara eraman zutelako.Bi egun geroago bertan behera utzi zuen.

Onartuta du atraku delituak, baina ez hilketak:
.

2009an, bere autobiografia argitaratu zuen: *Me llaman El Solitario. Autobiografía de un expropiador de bancos*.

## Epaiketa 
Jaime Giménez Arbek errugabea zela esan zuen, ez zituela guardia zibilak hil. Era berean, antisistema eta anarkistatzat jo zuen bere burua.

47 urteko kartzela zigorra esleitu zioten 2004an egindako hilketa horiengatik.

## Erreferentziak
My Generation

**My Generation** (*Nire Belaunaldia*) The Who britainiar rock taldearen abesti bat da. 1965eko izen berdineko *My Generation* diskoaren barnean argitaratua izan zen. The Rolling Stones aldizkariak bere rock abesti onenen zerrendan 11. postuan sailkatu zuen.

## Kanpo estekak 
* *My Generation* abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai. Youtube.com
Who Are You (abestia)

***Who Are You*** (*Nor Haiz?*) The Who britainiar rock taldearen abesti bat da. 1978ko izen berdineko *Who Are You* diskoaren barnean argitaratua izan zen.

Gaur egun, CSI: Crime Scene Investigation estatubatuar telesaila ospetsuaren sarrerako abestia izateagatik ospetsua da.

## Kanpo estekak 
* *Who Are You* abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai. Youtube.com
Xosé María Díaz Castro

thumb|270px|Xosé María Díaz Castroren omenezko estatua
**Xosé María Díaz Castro** (Guitiriz, Lugo, Galizia, 1914ko otsailaren 19a - Lugo, Galizia, 1990eko urriaren 2a) galiziar idazle eta itzultzailea izan zen.

## Biografia 
Lugoko Os Vilares herrixkan jaio zen eta Mondoñedoko apaizgaitegian ikasketak egin zituen (latina eta greziera bertan ikasi zituen), 1936ko gerrak oztopatu zuen arte. Gerra bukatzea seminariora itzuli baina jarraian utzi zuen Eliza eta Espainiako Barne Ministerioko itzultzaile bihurtu zen. Hamahiru hizkuntzatan moldatzeko gaitasuna zeukan. Teresa Zubizarreta Bengoetxea urretxuarrarekin ezkondu zen poeta, Urretxura (Gipuzkoa) joan zenean.

2014an, Real Academia Galegak antolatutako Galiziako Letren Egunean omendu zuten.

2014ko abenduaren 16an, *Nimbos / Argi-koroak* 1961eko poesia lana argitaratu zuten Xuntak eta Eusko Jaurlaritzak lankidetzan. Gerardo Markuletak itzuli zuen euskarara.

## Argitalpenak 
* *Nimbos* (1961).

## Erreferentziak
The Crow (1994ko filma)

**The Crow** (euskaraz *Belea*) 1994ko Alex Proyas greko-australiar zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko ekintza filma bat da. James O'Barr komikigilearen izenburu berdineko *The Crow* komikian oinarritua dago. Brandon Lee, Ernie Hudson eta Michael Wincott aktoreek antzeztu zuten.

Filmak nonbait ospea baldin badu, Bruce Lee kung-fu borrokalari eta aktore mitikoaren semea zen Brando Lee protagonistak antzeztutako azken filma izan zelako da, honetan tiro istripu tragiko baten ondorioz hil baitzen. Hasiera batean filma amaitua ez zegoenez, rduradun eta ekoizleek proiektua bertan behera lagatzea pentsatu zuten, baina azkenean aurrera segi eta zendutako aktorearen eszenak bikoizlari baten bidez eta eszenak ilundu eta ordenagailuz moldatuz amaitzea erabaki zen.

## Argumentua 
AEB, Detroit. Eric Draven eta Shelly Webster (Brandon Lee eta Sofia Shinas) bikote gazteea ezkontzekotan daude, baina ezkontza aurreko gauean bortizki erailak izango dira. Handik urte batera, Ericen arima mendeku egarriz Lurrera bele itxuraz itzuli da.

## Aktoreak 
* Brandon Lee: Eric Draven/Belea
* Michael Wincott: Top Dollar
* Ernie Hudson: Albrecht sarjentua
* Rochelle Davis: Sarah
* Bai Ling: Myca
* David Patrick Kelly: T-Bird
* Angel David: Skank
* Jon Polito: Gideon
* Tony Todd: Grange
* Sofia Shinas: Shelly Webster
* Michael Massee: Funboy
* Laurence Mason: Tin-Tin
* Anna Levine: Darla
* Bill Raymond: Mickey
* Marco Rodríguez: Torres

## Kanpo estekak 
* Filmaren webgunea 
* *The Crow* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Baba O'Riley

'''Baba O'Riley** (batzutan modu okerrean **Teenage Wasteland'* deitua, *Nerabetzaro Hutsala*) The Who britainiar rock taldearen abesti bat da. 1971ko izen berdineko *Who's Next* (*Nor Da Hurrengoa?*) diskoaren barnean argitaratua izan zen.

Rolling Stone aldizkariak historia guztiko 500 abesti onenen zerrendako 349 postuan ipini zuen, eta Time aldizkarik historia guztiko 100 abesti onenen zerrendaren barnean sartu zuen.

Gaur egun, CSI: NY estatubatuar telesaila ospetsuaren sarrerako abestia izateagatik ospetsua da. Bestalde iragarki ugaritan agertu eta musika talde ugarik abesti honen bertsioak moldatu izan ditute, tartean Pearl Jam eta Dropkick Murphys.

## Kanpo estekak 
* *Baba O'Riley'' abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai. Youtube.com
Aretako geltokia

**Areta** Euskal Herriko Arabako tren eta autobus geltoki bat da, Laudio udalerrian kokatuta dagoena.

Geltokia 1863ko martxoaren 2an ireki zen.

## Egoera 
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 229,200 kilometro-puntua

## Sarbideak 
*  Geltoki bidea, 4

### Irisgarritasuna 
Nahiz eta sarbidea irisgarria izan, geltokiaren erabilera ez da irisgarria. Arartekoak argitaratutako irisgarritasuna eta garrioaren ikerketa-diagnosiaren arabera, «*Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ezin du modu autonomoan nasa eta unitate mugikorraren plataformaren arteko desnibela libratu*», eta «*Burdinbide zerbitzuen eragileak ez du Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileari bermatu ibilgailutik igo edota jaistea*.»

2019an geltokia guztiz irisgarri egiteko lanak amaituko dira, eta dagoeneko nasa arteko aldaketa trenbideak azpitik gurutzatzen dituen tunela erabilita egiten da, trenbideen gaineko pasonibela ordeztuz.

## Historia 
Geltokia 1863ko martxoaren 2an ireki zen, Nafarroa eta Bizkaia Errioxa eta Araba bidez lotu nahi zituen trenbidearen Miranda Ebro-Bilbo zatia ireki zuenean, Castejondik Bilborako Burdinbide Konpainia delakoak, Castejon-Bilbo burdinbidea.

Berehala, konpainia hondatu egin zen eta Norteko Konpainiak bere gain hartu zuen. Iberiar Penintsulako Iparraldeko burdinbideen konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.

2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Geltokia 
Laudio udalerriko iparraldean kokatzen da. Geltokiaren instalazioak bidaiarien eraikin nagusi batez eta beste hiru eraikin txikiagoz osatzen da, horien artean markesina bat. Bidaiarien eraikinak oin laukizuzena eta bi solairu ditu, eta sarbide bakarra du, gorputzaren mendebaldetik, non zirkuluerdiko arku handia dagoen, zeharkatu ondoren trenbideetara jotzen duen estalpe funtzioa betetzen duena. Barrualdean itxaron-gela eta txartel salmenta makinak daude. Harlanduzko zokaloa eta luzituz estalitako harginlanezko hormak ditu, eta estalkia bi isurialde asimetrikoko teilatua da.

Bi trenbide eta bi alboko nasa ditu, nasa bakoitza markesinaz hornituta dagoela. Nasen arteko aldaketa trenbideen gaineko pasonibela gurutzatuta egiten da. Kanpoaldean aparkalekua dago.

2018ko urtarrilean lanak hasi ziren geltokian, irisgarritasun neurriak hartu eta nasen arteko pasonibela ezeztatzeko. 1,5 milioi euroko aurrekontuaz eta urte beteko epeaz, geltokia guztiz ixten ari dira eta bidaia txartela balioztatuta baino ezin izango da geltokian sartu. Bi igogailu instalatzen ari dira eta trenbideak azpitik gurutzatuko dituen pasabidea eraiki da, dagoeneko martxan dabilena. Gainera, nasen altuera handitu, argiztapena hobetu eta bidaiarien eraikinaren sarrera moldatu da.

## Zerbitzuak 
### Aldiriko tren 
### Hiriarteko autobus 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak 
* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
1965eko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1965eko Bertsolari Txapelketa Nagusia** 1964ko abenduaren 20an eta 1965eko urtarrilaren 1ean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren V. edizioa izan zen eta Euskaltzaindiak antolatu zuen. Orduko 10 bertsolari onenek hartu zuten parte. Donostiako Anoeta pilotalekuan jokatu zen eta Manuel Olaizola "Uztapide"k irabazi zuen, bere bigarren txapela izan zen.

## Historia 
1964ko abenduaren 20an Bilbon finalaurreko bat jokatu zuten bederatzi bertsolarik eta bertan Lazkao Txiki nagusitu zen Jose Joakin Mitxelenaren aurretik.

1965eko urtarrilaren 1ean jokatu zen finala Donostian. Goizean bederatzi bertsolari berdinak aritu ziren eta lauk sailkatu ziren arratsalderako, Lazkao Txiki, Xalbador, Jose Joakin Mitxelena eta Mattin, azken honek Jon Lopategirekin berdinketa hautsi behar izan zuen.

Arratsaldean lau bertsolari hauei 1962ko txapelduna gehitu zitzaien, Uztapide. Buruz burukora Uztapide bera eta Lazkao Txiki sailkatu ziren eta azkenean txapela Uztapidek eraman zuen. Hona hemen final horretako datuak:

### Gai jartzailea 
* Alfonso Irigoien

### Epaileak 
* Alfonso Irigoien
* Antonio Arrue "Urrea"
* Emile Larre
* Eusebio Eizmendi "Txapel"
* Fernando Artola "Bordari"
* Gabriel Aresti
* Jose Mari Satrustegi
* Juan San Martin
* Martzel Andrinua
* Mixel Itzaina
* Pedro Diez de Ultzurrun

### Sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
*  Auspoa bilduma: 1965eko Txapelketa
Arrankudiagako geralekua

**Arrankudiaga** Euskal Herriko Bizkaiko tren geraleku bat da, Arrankudiaga udalerrian kokatuta dagoena.

Geralekua 1863ko martxoaren 2an ireki zen.

## Egoera 
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 233,500 kilometro-puntua

## Sarbideak 
*  Ibarrelanda auzoa

### Irisgarritasuna 
Nahiz eta sarbidea irisgarria izan, geralekuaren erabilera ez da irisgarria. Arartekoak argitaratutako irisgarritasuna eta garrioaren ikerketa-diagnosiaren arabera, «*Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ezin du modu autonomoan nasa eta unitate mugikorraren plataformaren arteko desnibela libratu*», eta «*Burdinbide zerbitzuen eragileak ez du Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileari bermatu ibilgailutik igo edota jaistea*.»

## Historia 
Geralekua 1863ko martxoaren 2an ireki zen, Nafarroa eta Bizkaia Errioxa eta Araba bidez lotu nahi zituen trenbidearen Miranda Ebro-Bilbo zatia ireki zuenean, Castejondik Bilborako Burdinbide Konpainia delakoak, Castejon-Bilbo burdinbidea.

Berehala, konpainia hondatu egin zen eta Norteko Konpainiak bere gain hartu zuen. Iberiar Penintsulako Iparraldeko burdinbideen konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.

2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

2016ko apirilaren 12an irisgarritasuna hobetzeko lanak hasi ziren, 782.501,42 euroko aurrekontuaz eta 9 hilabeteko lan epeaz, eta 2017ko urtarrilaren 10ean amaitu ziren. Geltokira heltzeko bi arrapala eraiki, nasak handitu eta Urduñako noranzko nasan markesina berria eraiki ziren. Ordura arte nasak eskaileraz baino ez ziren irisgarri, gaur egun arrapalak ere erabil daitezkela. Bestalde, nasak 68 cm altuerara arte handitu ziren 100 metro luzetan zehar, eta zabalera ere handitu zen, 3 metrora, horretarako eustorma bat eraiki zela.

## Geralekua 
Arrankudiaga udalerriko Iberlanda auzoan kokatzen da. Burdinbide instalazioa oso soila da, bi trenbide eta bi alboko nasa baino ez ditu, nasa bakoitza markesina banaz hornituta dagoela. 2017an amaitutako lanen ondoren, nasen arteko aldaketa trenbideak azpitik gurutzatzen dituen pasabidea erabilita egiten da, arrapala bidez, ordura arte zegoen pasonibela ezabatuz.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak 
* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
Eduardo Torres-Dulce

**Eduardo Torres-Dulce Lifante** (Madril, Espainia, 1950eko maiatzaren 14a -) espainiar fiskala, irakaslea eta zine kritikoa da.

## Biografia 
Zuzenbidean lizentziatu zen Sevillan, Guadalajaran eta Madrilen aritu zen fiskal moduan. Eduardo Torres-Dulce y Ruiz Auzitegi Goreneko fiskala izan zenaren semea da.

Irakasle moduan ere aritu zen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan eta Salamancakoan. Madrilgo Erkidegoko Zinema eta Ikus-entzuneko Eskolarekin elkarlanean ere egon zen, zinema mutuari buruzko seminarioetan parte hartzen.

2011ean, Espainiako fiskal nagusi bihurtu zen eta Kataluniaren etorkizun politikoari buruzko galdeketarengatik desadostasunak izan zituen Espainiako Gobernuarekin. Ondorioz, 2014ko abenduaren 18an, dimisioa eman zuen.

Abenduaren 19an, Fiskal nagusi ohiak ez zuela Gobernuaren presiorik izana adierazi zuen PPko bozeramaileak. "Dimititzeko arrazoi bakarrak pertsonalak izan dira". 'Torresek aurrekoek baino independentzia handiagoa izan du' gaineratu zuen.

## Erreferentziak
Komunitate (argipena)

**Komunitate** hitzak adiera zenbait ditu:
* biologian, **komunitate** edo biozenosia, elkarrekin bizi diren animalia eta landareen multzoa (ikus, gainera, kolonia);
* **komunitate** edo gizataldea;
** **bizilagunen komunitatea** (ikus, jabetza horizontala);
** **komunitate autonomo** edo Erkidego Autonomoa;
** **komunitate** edo elkartea.