open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
FC Shakhtyor Soligorsk

**FC Shakhtyor Soligorsk** (bielorrusieraz ФК Шахцёр Салігорск) Bielorrusiako futbol talde onenetakoa da, Salihorsk hirikoa. Birritan irabazi du Bielorrusiako futbol liga eta beste bitan Kopa. Azken urtetan herrialdeko bigarren taldea izan da.

## Historia 
Taldea Salihorsk meatzari hirian sortu zen 1961ean. Sobietar Batasunaren garaian ielorrusiako ligatan ibili zen eta emaitza onak lortu zituen. 1971ean hiriko beste bi futbol talderekin (Khimik eta Gornyak) egin zuen bat.

Lehenengo titulua 2004 urtean lortu zuen, bielorrusiako Kopa. Hurrengo urtean irabazi zuen orain arteko Liga bakarra. 2006, 2008 eta 2009 urteetan Kopako finalera iritsi zen baina galdu egin zituen. 2010tik aurrera Ligako bigarren postua eskuratu du, beti ere BATE Borisov handiaren atzean.

2019an hirugarren Kopa irabazi zuen eta hurrengo hiru urtetan Liga.

2022an Liga irabazi zuen baina txapelduna eta txapeldunordea kanporatuak izan ziren partiduen emaitzak adosteagatik. 

## Palmaresa 
### Bielorrusian: 7 
* Bielorrusiako Liga:
** Txapelduna (3): 2005, 2020, 2021.
** Bigarrena (6): 2010, 2011, 2012, 2013, 2016, 2018.
* Bielorrusiako Kopa:
** Txapelduna (3): 2004, 2014, 2019.
** Finalista (4): 2006, 2008, 2009, 2015.
* Bielorrusiako Superkopa:
** Txapelduna (1): 2021.
** Finalista (2) 2015, 2016

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Pieter Brueghel Gaztea

**Pieter Brueghel Gaztea** ( ahoskatua; Brusela, 1564/1565 &ndash; Anberes, 1636ko urriaren 10a) flandestar margolaria izan zen. Brueghel Zaharraren seme zaharrena. Infernukoa deitu zuten infernuko garrak eta suteak pintatzeko zuen joeragatik. Haren obrarik gehiena aitaren koadroen errepikaz osatua da, batzuetan aldaketak sartzen bazituen ere. Forma bakunagoak erabili zituen, gertaerak gehiago nabarmenduz, baina aitaren antzetik urrun gelditu zen.

## Erreferentziak
Pirinioetako bulebarra

**Pirinioetako bulebarra** () Bearnoko Paue udalerriko kalea da. 1893 eta 1899 artean eraiki zuten Henri Faisans orduko alkateari esker.

Bulebarrak 1,8 kilometroko luzera du. Paueko gaztelutik Beaumont parkera doa eta mendien ikuspegi ederra du. Alphonse de Lamartine borgoinar poetak honela esan zuen ikuspegia ikustean: "Pauek munduko ikuspegirik ederrena du lurretik, Napolik itsasotik duen moduan."

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
HŠK Zrinjski Mostar

[thumb|250px|[FK Željezničar Sarajevo|Željezničarren aurkako partida.]]
**HŠK Zrinjski Mostar** (izen osoa *Hrvatski športski klub Zrinjski Mostar*) Bosnia-Herzegovinako futbol talde bat da, Mostar hirikoa. Bosnia-Herzegovinako lau liga eta kopa bat irabazi ditu.

## Historia 
Taldea 1905 urten sortu zen eta beraz Bosnia-Herzegovinako futbol tale zaharrena da. Kroaziarren taldea eratu nahi izan zuten eta beraz *Zrinjski* familia kroaziar historikoaren izena hartu zuen. 1941 urtean Kroaziako liga sortu zen eta bertan aritu zen Zrinjski.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren Jugoslaviako gobernu komunistak izen nazionalistak erabiltzea debekatu zuen eta taldea desegin zen.

1992an Bosnia-Herzegovina independizatzean Zrinjski birsortu zen. Lehenengo titulua 2005 urteko liga izan zen eta ondoren beste bost etorri ziren, azken hiruak jarraian. Kopa bat ere irabazia badu 2008an, jokaturiko final bakarra irabazi baitzuen. 2022an berriz izan zen ligako txapelduna eta 2023an Liga eta Kopa irabazi zuen.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Bosnian: 12 
* Lipa (9): 2005, 2009, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022, 2023, 2025.
* Kopa (3): 2008, 2023, 2024.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Section Paloise

**Section Paloise** Frantziako errugbi taldea da, 1902an sortutakoa, egoitza Bearnoko Paue hirian duena. Frantziako Top 14 txapelketan parte hartzen du. Hiru aldiz irabazi du  Frantziako txapelketa, 1928an, 1946an eta 1964an, eta beste hirutan Yves du Manoir, 1939an, 1952an eta 1997an. 2000. urtean Europako Challengea irabazi zuen. Etxeko partidak Hameau estadioan jokatzen ditu 1991z geroztik, 80 urtez (1910-1990) Croix Du Prince-n jokatu ondoren. 

Frantziako klub historikoa da, eta Bearnoko garrantzitsuena. Robert Paparemborde, François Moncla, Nano Capdouze eta Albert Cazenave errugbilari bikainek jantzi zuten Sectionen elastikoa; Euskal Herrikoen artean, berriz, Imanol Harinordoki eta Marc Etcheverry ditugu. 

Zale eta babesle ugariren laguntzaz, Frantziako txapelketa nagusian finkatzea du helburu. Egun TotalEnergies du babesle nagusia. Multinazional horrek pisu handia du Paueko enpleguan, lehengo Elf Aquitaine beretu baitzuen.

## Palmaresa 
* European Challenge Cup
** Txapelduna (1): 2000.
** Finalista (1): 2005.
* Top 14
** Txapelduna (3): 1928, 1946, 1964.
* Yves du Manoir Kopa/Frantziako Errugbi Kopa
** Txapelduna (3): 1939, 1952, 1997.
** Finalista (6): 1946, 1953, 1959, 1962, 1964, 1996.

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgune ofiziala
France 3 Aquitaine

**France 3 Aquitaine** France 3 Frantziako telebista katearen tokiko edizioetako bat da, Akitaniarako hain zuzen. Frantsesez, okzitanieraz eta euskaraz emititzen du. Euskarazko lehen emisioa 1972n izanik, euskaraz inoiz telebista batean egindako lehen saioa izan zen, ETBren sorrera baino 10 urte lehenago. Euskarazko lehen emisio hori France 3 Aquitaine-n eman zen, "France 3 Euskal Herri Pays Basque" tokiko edizioa 1992an sortu baitzen. Oraindik euskarazko sailak mantentzen ditu, *Txirrita* izeneko magazina hain zuzen ere.

Egoitza Bordelen dago baina Akizen, Mendi-Marzanan, Agenen, Arcachonen, Périgueuxen, Pauen eta Baionan bulegoak ere baditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* France 3 Aquitaine - Webgune ofiziala
Kumulu (argipena)

**Kumulu** hitzak adiera zenbait ditu:

* kumulu, hodei mota bat;
* geologian, kumulua, magmaren baitan kristalen akumulazioz sortutako arroka;
* astronomian,
** izar-kumulua,
** galaxia-kumulua.
Ousse (ibaia)

**Ousse** Frantziako ibaia da, Bearno eta Pirinio Garaiak zeharkatzen dituen Paueko uhaitzaren ibaiadarra.

## Zeharkatutako udalerriak 
* Pirinio Garaiak: Bartrès, Loubajac, Barlest,
* Bearno: Pontacq, Barzun, Livron, Espoey, Gomer, Soumoulou, Nousty, Artigueloutan, Ousse, Lée, Idron, Bizanos, Paue.

## Ibaiadar nagusiak 
* (Es) Badé
* (Ez) Oussère
* (Ez) Ourroû
** (Ez) Chourroû
** (Es) Saucet edo la Gabale
* (Ez) Banibà
* (Ez) Arriou

## Kanpo estekak
De Trevilleren azken hitzak

[thumb|Etxahun Iruri ([Pierre Bordazarre)]]
**De Trevilleren azken hitzak** euskal kantua da, Pierre Bordazarrek (Etxahun-Irurik) 1966an idatzia, bere pastoral baterako, hain zuzen ere Jean-Armand du Peyrer Iruriko Jaun Kuntea edo Le Compte de Treville. Pastorala Irurin eta Maulen egin zen 1966an.

Abesti honen hainbat moldaketa daude, esaterako: Imanol Larzabalena, Kalakan taldearena, Niko Etxartena ...

## Hitzak 
Herio latza hüllantzen ari hiz
Dolürik gabe orain nitarat
Othoizten haüt ixtant bat ützi nezak
Ene azken adioen egitera

Hori bera da denen istoria
Herioak bardintzen handi txipiak
Zeren ilüsione bat bera da
Lürren gaineko gure pasajea

Ene jauregi pare gabekoa
Hi altxatüz banüan fiertate
Hitan igaran denbora goxoa
Hain llabür nükeala ez nüan uste

O Basabürü amiragarria
Bortüz eta mendiz üngüratürik
Bostetan begistatü zütüet
Ürgüllürekin terraza hontarik

Adios arren Mari Maidalena
Zük ingana nezazü lotarik
Ene ondotik baratzen direnez
Izan ez nadiala ahatzerik

## Ikus, gainera 
* Azken hitzak
* Agur Xiberua
* Goizian argi hastian
* Oi Ama Eskual Herri

## Kanpo estekak 
* Imanol Larzabal abeslariaren "De Trevilleren azken hitzak" abestiaren bertsioa entzungai
Cuarto milenio

**Cuarto milenio** (euskaraz *Laugarren milurtekoa*) Espainiako telebista saio bat da, Iker Jiménez gasteiztarrak eta Carmen Porterek aurkezten dutelarik. 2005ko azaroaren 16an Cuatro katean estreinatu zen, gaur egun Energy katean ere aireratzen delarik. SER irrati katean aurkezle berak aurkeztutako Milenio 3 ("3 milurtekoa") deritzon irratsaio "anaia" du. Igandero gaueko 22:45etan hasi ohi da.

Saioak misterioa eta gai ezezagunak ukitu ohi ditu, tartean konspirazioak, okultismoa, kriminologia, astronomia, ufologia, psikologia, parapsikologia, demonologia, arkeologia, historia, zoologia eta fisika. Saioak gai horietako adituak, katedradunak, psikiatrak, fisikariak, historialariak, antropologoak, kriminologoak, astronomoak, naturalistak, idazleak eta kazetariak gonbidatu ohi ditu. Cuatro kateko saio zaharrenatoa da, baita ikuslego gehien duenetariko bat ere.

## Kanpo estekak 
* *Cuarto milenio* saioaren webgunea. Cuatro.com 
* *Cuarto milenio* saioko programa guztiak osorik > Mitele.es 
* *Cuarto milenio* saioren Facebook orrialdea 
* *Cuarto milenio* saioaren fitxa FormulaTV webgunean ikusgai 
* Iker Jimenezen webgunea 
* *La nave del misterio* irratsaioaren Facebook orrialdea 
* *La nave del misterio* irratsaioaren Twitter orrialdea 
* *La nave del misterio* irratsaioaren zaletuen webgunea
Uzan (ibaia)

**Uzan** Bearnoko ibaia da, ezkerraldetik Luy de Béarnren ibaiadarra.

## Geografia 
Pauetik iparralderantz dagoen Pont-Longen jaioa, Aïgue Longueren parean doa Luy de Béarnekin bat egin arte.

## Zeharkatutako udalerriak 
* Bearno: Beyrie-en-Béarn, Bougarber, Denguin, Larreule, Leskarre, Lons, Mazerolles, Paue, Poey-de-Lescar, Uzan, Viellenave-d'Arthez.

## Kanpo estekak
12 Angry Men (1957ko filma)

**12 Angry Men** (euskaraz *12 Gizon Sumindu*, Hego Euskal Herrian *Kupidarik Gabeko 12 Gizon*) 1957ko Sidney Lumet estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Reginald Rose antzerkigilearen izenburu berdineko *12 Angry Men* antzezlanean oinarritua dago. Bertan, Henry Fonda, Lee J. Cobb, E. G. Marshall, Martin Balsam, Jack Warden, John Fiedler, Jack Klugman, Edward Binns, Joseph Sweeney, Ed Begley, George Voskovec eta Robert Webber aktoreek antzeztu zuten.

1997an izenburu berdineko *12 Angry Men* berregokitzapena izan zuen.

Filmak 3 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen (Zuzendari onenaren Oscar Saria, Film onenaren Oscar Saria eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria), nahiz eta bakar bat bera ere irabazi ez izan, hiru kategorietan *The Bridge on the River Kwai* ("Kwai Ibai gaineko Zubia"). Aldiz, Berlingo Zinemaldian Urrezko Hartza irabazi zuen.

## Argumentua 
Istorio honetan hilketa epaiketa bateko 12 epaimahakideak epaitzen ari diren mutil bat erruduna edo errugabea den erabakotzeko bildu eta dituzten gogoetak agertzen dira. Mutil hori bere aitaren hilketarengatik epaitzen ari direlarik.

Frogek mutila erruduna dela adierazten dute, izatez, epaimahaiko 12 kideetako 11ek erruduna dela diote, baina 8. kideak (Henry Fonda) epaiketan zehar aipatu izan diren argumentu ezberdinak kontutan hartu eta mutilaren erruaren inguruko zalantzak ditu. Piskanaka-piskanaka 8. kideak gainontzekoen iritzia aldatu eta epaiketan hausnartu ez zituzten hainbat faktore kontutan har ditzaten jabetuaraziko die.

Filmean epaimahaiko kide bakoitzaren errol eta jarrera ezberdinak ikusi ahal litezke, euren izaerek akusatuaren errugabetasuna erabakitzeko unean duten garrantzia ere bai.

## Aktoreak 
Epaimahakideak:
* Martin Balsam: 1. kidea
* John Fiedler: 2. kidea
* Lee J. Cobb: 3. kidea
* E. G. Marshall: 4. kidea
* Jack Klugman: 5. kidea
* Edward Binns: 6. kidea
* Jack Warden: 7. kidea
* Henry Fonda: 8. kidea
* Joseph Sweeney: 9. kidea
* Ed Begley: 10. kidea
* George Voskovec: 11. kidea
* Robert Webber: 12. kidea

Krediturik gabe:
* Rudy Bond: epailea
* James Kelly: zaindaria
* Billy Nelson: fiskala
* John Savoca: akusatua

## Ikus gainera 
* *12 Angry Men*: Reginald Rose antzerkigilea antzezlana.

## Kanpo estekak 
* *12 Angry Men* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *12 Angry Men* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *12 Angry Men* filma osoki jatorrizko ingelesko bertsioan ikusgai. Youtube.com
There Was a Crooked Man...

**There Was a Crooked Man...** (euskaraz literalki *Iruzurgile bat bazen...*, Hego Euskal Herrian *Iruzurgileen Eguna* eta Ipar Euskal Herrian *Narrastia*) 1970eko Joseph L. Mankiewicz estatubatuar zinema zuzendariaren umorezko western filma bat da. Bertan, Kirk Douglas, Henry Fonda, Hume Cronyn, Warren Oates, Burgess Meredith, John Randolph, Lee Grant eta Arthur O'Connell aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Paris Pitman (Kirk Douglas) Arizonako basamortuaren erdi-erdian dagoen espetxe batean 10 urte isolatuta egoeta zigortu duten alproja jator bat da. Espetxea Woodward Lopeman (Henry Fonda) zaindari puritano, zintzo baina zorrotzaren zuzendaritzapean dago. Paris ihes egiten saituko da, kanpoan aurretik ezkutuan laga dituen 500.000 dolar zain baidauzka, horretarako bere inguruan dituen guztiak manipulatuko ditu, baina bere ihesaldi saiakera guztiak zaindariak zapuztuak izango dira.

## Aktoreak 
* Kirk Douglas: Paris Pitman Jr.
* Henry Fonda: Woodward W. Lopeman
* Hume Cronyn: Dudley Whinner
* Warren Oates: Floyd Moon
* Burgess Meredith: The Missouri Kid
* John Randolph: Cyrus McNutt
* Lee Grant: Bullard andrea
* Arthur O'Connell: Lomax jauna
* Martin Gabel: Francis E. LeGoff zaindaria
* Michael Blodgett: Coy Cavendish
* C.K. Yang: Ah-Ping
* Alan Hale Jr.: Tobaccy
* Victor French: Whiskey
* Claudia McNeil: Madam
* Bert Freed: Skinner
* Jeanne Cooper: emagaldua
* Barbara Rhoades: Jessie Brundidge andereinoa, eskolako andereinoa
* Gene Evans: Wolff kolonela
* Pamela Hensley: Edwina
* J. Edward McKinley: Gobernadorea
* Ann Doran: Lomax andrea

## Kanpo estekak 
* *There Was a Crooked Man...* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *There Was a Crooked Man...* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Ofita

thumb
**Ofita** solidifikazio eta kristalizazio prozesu mantsoa izan duen arroka igneoa da. Prozesu horrek egitura pikordun berezia ematen dio arrokari, eta hortik datorkio izena (antzinako grezieraz, *ὄφις* hitzak, «ofis», *suge* esan nahi du) ofiten azalera sugearen azalaren antzekoa delako. Ofita azalarazteak intrusioz gertatzen dira gehienetan. Euskal Herrian, Pirinio inguruetan azaltzen dira, Triasikoan.

Gipuzkoan mineral hau ateratzen den harrobi garrantzitsua Urretxun dago, Azkoitira doan errepidean. Baigorrin erauzten da, halaber.

## Kanpo estekak
Formazio (argipena)

**Formazio** hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:

* sorrera edo eratzearen adieran,
** formazioa edo heziketa;
** Eguzki sistemaren formazioa edo sorrera, adibidez;
* egituraren adieran,
** formazio politikoa edo alderdi politikoa,
** arlo militarrean, formazio militarra edo tropa antolatzeko modua,
** geologian, formazio geologikoa edo egitura geologikoa, oinarrizko unitate litoestratigrafikoa.
Heziketa (argipena)

**Heziketa** hitzak adiera zenbait ditu:

* **heziketa** edo hezkuntza;
* **heziketa** edo irakaskuntza;
* **heziketa** edo ikaskuntza;
* **heziketa** edo trebakuntza.
Literatura gris

[thumb|[Zientzia-artikuluak, literatura grisaren adibide.]]**Literatura grisa** ohiko argitarapen-bideetatik zabaltzen ez diren dokumentuen multzoa da, ale gutxikoak eta zabalkuntza mugatua dutenak, bereziki gai berezitu bati buruz eta gobernu, administrazio, enpresa eta erakunde akademikoen eskutik, hala nola doktorego-tesiak, txostenak, liburu zuriak, proiektuak, oroitidazkiak eta abar. Kontrol bibliografikotik kanpo argitaratu ohi direnez, liburutegi eta artxiboetan arazoak sortzen ditu horien bilketa eta katalogatze-lana.

## Kanpo estekak
Liburu zuri

**Liburua zuria** gai bati buruzko txosten teknikoa da, gehienetan arlo edo sektore bateko egoerari buruzkoa da, egoera horri buruzko arreta erabakarri, horri buruzko politika bat diseinatu edo erabaki bat hartzeko erabiltzen dena.

## Kanpo estekak
The Jazz Singer

***The Jazz Singer*** (euskaraz *Jazz abeslaria*) 1927ko Alan Crosland estatubatuar zinema zuzendariaren musikal filma bat da. Samson Raphaelson idazlearen *The Day of Atonement* ("Pekamen Eguna") istorio laburrean oinarritua dago.

Filma honek nonbait ospea baldin badu, aktoreen solasak entzungai zeuden zinemaren historiako lehenbiziko filma izan zelako da, ordura arteko filma guztiak filma mutuak baitziren. Filma hau estreinatu bezain azkar, zinemak sekulako aldaketa jasan zuen, musikalak biderkatzeaz gain, soinudun zinemaren hastapena izan baitzen.

## Argumentua 
Rabinowitz (Bobby Gordon) abeslari juduak bere seme Jakie-k (Al Jolson) familiaren kantagintza usadioaren jarrai dezan nahi du, Manhattango Lower East Side ghettoko abeslaria bilakatu dadin, baina 13 urteko mutikoak tabernan garai hartan puri-purian dagoen jazz abestiak abestu ohi ditu. Moisha Yudelson auzokideak Jakieren jardueren berri haren aitari eman eta aitak berarekin etxera arrastaka ekarriko, honakoa esanez: "Nik irakatsiko diat Jainkoak eman dian ahots hori alferrik ez xahutzen!", mutikoak aitari honakoa erantzunez: "Jotzen banauzu, joan eta ez naiz inoiz gehiago itzuliko!", ondoren aitak semeari ipurdikoak emango dizkiolarik. Aitaren ipurdikoen ondoren, Jakiek ama agurtu eta bere zina beteko du. Aldiz, aitak jasa semerik ez duela baieztatuko du.

Hamar urte beranduago, Jakie mutikoa zena, kabaretetan abestu ohi duen Jack Robin (Al Jolson) izeneko abeslaria da, Mary Dale (May McAvoy) dantzaria neskalagun duelarik. Aldiz, aitak abeslari gazte bati irakatsi ohi dio. Behinola Jack bakeak egiteko asmoz aitarenean agertuko da, baina alferrik, aitaren oihuak besterik ez baidituko jasoko, hortaz Jackek aitari honakoa erantzungo dio: "Noizbait amak (Eugenie Besserer) ulertzen nauen bezala ulertuko nauzu".

Jackek Broadwayen estreinaldian duen egunean, aita gaixo jarriko da, bere familia eta ekitaldi hartara joan edota bere fedearen arteko erabakia hartu beharko duelarik.

## Aktoreak 
* Al Jolson: Jakie Rabinowitz (Jack Robin)
* May McAvoy: Mary Dale
* Warner Oland: Rabinowitz abeslaria, Jakieren aita
* Yossele Rosenblatt: bere burua antzeztuz
* Eugenie Besserer: Sara Rabinowitz
* Otto Lederer: Moisha Yudelson
* Bobby Gordon: Jakie Rabinowitz mutikoa 13 urterekin
* Richard Tucker: Harry Lee

## Iruditegia 

Irudi:Al Jolson Jazz Singer.JPG|Al Jolson.
Irudi:JazzSingerJackMother.jpg|Al Jolson eta Eugenie Besserer.
Irudi:McAvoyJolsonJazzSinger.jpg|May McAvoy eta Al Jolson.
Irudi:JazzsingerPP.jpg|Iragarkia.

## Kanpo estekak 
* *The Jazz Singer* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Jazz Singer* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
XLR

thumb|eskuinera|XLR konektoreak, emea ezkerrean eta harra eskuinean.
**XLR** konektore mota baten izena da. Seinale simetrikoekin lan egin behar denean erabili ohi da eta audio-aplikazio profesionaletan gehien erabiltzen den konektore simetrikoa da. Horretaz gain, argiztapen eszenikorako instalazioetan, DMX kontrol digitaleko seinaleak trasmititzeko konektore estandarizatua da. Cannon goitizena asko erabiltzen da, ITT/CANNON enpresa izan zelako lehenengo XLR konektoreak ekoiztu zituena.

XLR ingelesezko siglak Xternal Live Return laburtzen du. Pin kopurua zehazteko 3 zenbakia gehitu zaio, estandarizatu ondoren 4,5,6,7 eta 8 pinetako konektoreak agertu zirelako.

XLR-3ak 3 pin dauzka. Audio-seinaleekin lan egiterakoan, XLR konektorea honela konektatu ohi da Europa:
# Masa
# Jatorrizko seinalea edo fasea, puntu beroa ere deitzen dena.
# Alderanzturiko seinalea edo kontrafasea, puntu hotza ere deitzen dena.

Duela gutxi arte, 2. eta 3. pinak alderantziz erabiltzen ziren Erresuma Batuan eta Estatu Batuetan. Horregatik, garrantzitsua da konektatu nahi dugun materialaren konexio estandarizatua ezagutzea, seinaleak trukatu eta faseak alderanzteko arriskua hartu gabe.

XLR akronimoaren bilakaeraren inguruko beste hipotesia bat ere bada. James H. Cannon , *Cannon Electrics* taldearen sortzailearen omenez, hasieran konektoreari *Cannon X* esaten zitzaion. Ondoren, segurtasun-mihiak gehitzerakoan (“Latch”), *Cannon XL* bilakatu zen. Kontaktuen inguruan kautxuzko geruza bat (“Rubber” ingelesez) txertatu zitzaien gero, *XLR* akronimoa osatuz. Hipotesi honen arabera, XLR izendapena ez litzateke kontaktuen pinekin erlazionatua (Rene Moris, Valparaísoko Unibertsitatea).

EIA Standard RS-297-A arauak honela deskribatzen du XLR-3 audio-seinale simetrikorako konektorea:

thumb|ezkerrera

Konektore emearen pinei dagokienez, ezkerrekoa 2.a da, eskubikoa 1.a eta azpikoa 3.a.
Konektore harraren pinei dagokienez, ezkerrekoa 1.a da, eskubikoa 2.a eta azpikoa 3.a.

## Ikus, gainera 
* Audio

## Kanpo estekak
Sentsazio

**Sentsazioa** edo **sentipena** estimulu baten aurrean zentzumen batek eragiten duen lehenengo erreakzioa da, ondoren burmuinek prozesatu eta hautemate bihurtuko dutena, transdukzio deritzon prozesu baten bitartez.

## Kanpo estekak 
* Sentsazioak, Gizapedian.
Kili-kili (argipena)

**Kili-kili** esamoldeak adiera zenbait ditu:
* **kili-kili** edo kilima, barrea eragin dezakeen ukimenak eragindako sentsazioa;
* Kili-Kili, euskarazko haurrentzako aldizkaria, 1960ko hamarkadan sortutakoa;
* *Kili-Kili : barre-ipuiñak*, Paulo Zamarripak idatzitako liburua.
Zirrara

**Zirrara** hitzak adiera zenbait ditu:
* **zirrara** edo sentsazioa, bereziki bizia;
* **zirrara** edo emozioa, bereziki bizia.

## Kanpo estekak
Kilima

thumb|300px
**Kilima**, **kilika** edo **kili-kilia** gorputzean egindako ukaldi arin batek eragiten duen sentsazioa da, egonezina eta barrea eragin dezakeena modu jarraituan eginez gero. Bereziki, oin, esku eta besapeetan sentitzen da. Pertsonen arteko jolas moduan egiten dira, atxikimendu ekintza moduan.

## Kanpo estekak
PFC Ludogorets Razgrad

[thumb|250px| Ludogorets [UEFA Europa League|Europa League txapelketan 2014ean.]]
thumb|250px| Ludogorets taldeko maskota, *Fortuna* arranoa.
**PFC Ludogorets Razgrad** (bulgarieraz *ПФК Лудогорец Разград*, "Beroe Stara Zagora Futbol Klub Profesionala"), Bulgariako futbol taldea da, Razgrad hirikoa. Bulgariako azken 13 ligak irabazi ditu eta bi Kopa ere bai.

## Historia 
### Bulgarian nagusi 
*Ludogorie Football Club* izenarekin sortu zen 2001 urtean. 2009-10 denboraldian bigarren mailara igotzea lortu zuen eta 2010an 1945ean sortua zen *Ludogorets Razgrad* taldearen lizentzia eskuratu zuen. 2012tik aurrera 13 liga (guztiak jarraian) eta 2 kopa irabazi ditu, Bulgariako talde onena bihurtu da beraz. Puntu kopuru handiko aldeaz irabazi ditu liga gehienak, 2021-22 denboraldian esate baterako 21 puntu atera zizkion bigarrenari.

### Europako txapelketak 
2013-14 denboraldian Txapeldunen Ligako ligaxkarako play-offetan kanporatu zuten eta ondoren UEFA Europa Leagueko ligaxkan sartu zuten PSV Eindhoven, Dinamo Zagreb eta Chornomorets Odesarekin. Ligaxkako lehen postua eskuratu zuen, ondoren Lazio kanporatu eta final hamaseirenetan Valentziak itxi zion bidea etxean 0-3 eta kanpoan 1-0 galduta.

2014-15 denboraldian hainbat kanporaketa pasa ondoren ligaxka fasean aritu zen Real Madril, Liverpool eta Baselekin. Partida bakarra irabazi zuen, 1-0 Baselen aurka etxean.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Bulgarian: 21 
* Liga (13): 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024.
* Kopa (3): 2012, 2014, 2023.
* Bulgariako Superkopa (5): 2012, 2014, 2018, 2019, 2021.

### Europan: 0 
* Txapeldunen Liga (0): ligaxka fasea 2014-15 eta 2016-17 denboraldian.
* UEFA Europa League (0): final hamaseirenak 2013-14 denboraldian.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Ludogorets Razgrad taldeak kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
2014ko Jos hiriko erasoak

2014ko maiatzaren 20an, Jos hirian, Nigerian, bi lehergailuk eztanda egin zuten eta 118 lagun hil eta 56 pertsona zauritu ziren. Lehen erasoa azoka batean gertatu zen eta bigarrengoa, autobus geltokian. Norbanako edo talde batek ez du erasoa beregain hartu.

## Aurrekaria 
Kristauak eta musulmanek hainbat konfrontazio izan dituzte Jos hirian aurreko urteetan lehergailu bidez. Boko Haram *militante taldea* ere hainbat erasoren erantzule izan da. 2012an, hainbat eliza lehergailu bidez suntsituz zituen Boko Haram taldeak eta kristauen eta musulmanen arteko gatazkak hasi ziren. Erasoaren aurreko hilabetean, Chibokeko bahiketa gertatu zen eta 200 emakume bahitu zituzten. 2012tik Jos hiriak hainbat eraso jasan ditu.

## Erasoa 
30 minutuko tartean, bi bonba autok eztanda egin zuten. Lehenengoak 3:00etan egin zuen eztanda eta bigarrenak 03.30etan. Lehen leherketa Terminus Merkatuan gertatu zen eta berrogeita hamar lagun inguru hil ziren . Terminusean, "ospitale irakaskuntza, dendak, bulegoak eta merkatua" zeuden eta erasoren helburu izan ziren. Bigarren eztanda ospitalearen inguruan gertatu zen. Bigarren eztandak hainbat sorosle hil zituen, lehenengo eztandako biktimak sorostera zihoazenean. Ke beltz ikusgarro bat sortu zuen eztandak .

### Ondorengoa 
Leherketak gertatu ziren lekuetara sorospen zerbitzuak eta suhiltzaileak joan ziren baina "milaka" pertsona joan ziren biktimei arreta ematea. Bonben helburua ahalik eta pertsona gehien hiltzea zen . Hasieran batean hildakoak 46 baziren ere segituan igo zuten kopurua 118ra.

## Erreakzioak 
Goodluck Jonathan presidenteak leherketak gaitzetsi zituen eta "gizakiaren askatasunaren aurkako eraso" bezala deskribatu zuen. Egileak "krudelak eta gaiztoak" zirela esan zuen. Nahiz eta inorrek ez zuen ekintza beregain hartu, Boko Haram talde islamista izan dela pentsatzen da .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xirrixta

**Xirrixta** 1992-1998 bitartean Euskal Kultur Erakundeak Ipar Euskal Herrian argitaraturiko haurrentzako aldizkaria izan zen. Komikiak, ipuinak, jolasak, eskulanak eta erreportaiak biltzen zituen bere orrialdeetan. Desagertu ondoren, Kometa aldizkariak eman zion jarraipena.

## Kanpo estekak
Pololo

thumb
**Pololoak** praka motz zabalak dira, XX. mendearen hasieran neska gazteak janzten zituztenak, maiz hondartzan egoteko. Hainbat jantzi folklorikoen ohiko osagarria da, gonen azpian janzteko.

## Kanpo estekak
Kili-Kili

**Kili-Kili** 1966-1968 bitartean (multikopistan) eta 1977-2003 bitartean (inprimategian ekoitzita) argitaratutako haurrentzako komiki-aldizkaria izan zen, Jose Antonio Retolazak sustaturikoa. Aldizkariaren pertsonaia nagusia *Kili-Kili* zen, mutiko euskaldun bat.

## Historia 
San Anton elizako katekesiko ekintzen artean sortutako egitasmoa izan zen. Berez, alfabetatzeko metodo bat zen, ume euskaldunek idazten eta irakurtzen ikasteko urruneko metodoa. Laster zabaldu zen herririk herri lurralde denetara, parrokietako sarearen bitartez, batez ere. Vianako Printzearen erakundearen laguntasuna izan zuen Nafarroan zabaltzeko eta Gipuzkoan, Eibarko Euskeralagunak erakundearena. Arabara, Arabako Foru Aldundiaren eskutik zabaldu zen. Orri solte batzuekin hasi bazen ere, gero hainbat agerpen izan zituen: argitalpen txukunak, ibilaldiak, lehiaketak, ikastaroak, irratia, Kili-Kili egunak, kili-jaiak, eta abar.

Kili-Kili Eguna Bilbon egin zen lehenengoz, 1977an. Egun horretan aurkeztu zuten komiki aren lehenengo zenbakia. Helburua euskararen garrantzia umeei zabaltzea zen, eta, batez ere, neska-mutilak alfabetatzea. Horrekin batera, haurrak ondo pasatzea zen oinarrizko helburu nagusi bat. Elkarrekin ondo pasatu, jaiak egin... hori dena euskaraz. 2001. urtean, 10.000 ale kaleratzen ziren, 5.000 euskara batuan eta beste 5.000 bizkaieraz. Harpidedunek etxean jasotzen zuten eta kiosko etan zeuden 200 pezetatan.

Euskarazaleak erakundeak hasieratik eta bere ibilbide osoan lagundu izan zion "Kili-Kili"ri.

2003an, "Kili-Kili" aldizkariak ateak itxi zituen. Aurretik, Irantzu Gallastegi ETAkidea den preso berangoztarra eta aitzineko kolaboratzailearen gutun bat argitaratu ostean, "Kili-Kili"k PPren eta Espainiako komunikabide batzuen kritikak eta balorazio zantarrak jaso zituen, besteak beste Interviu eta El Mundorenak. Gaia Bizkaiko Batzar Nagusietara eta Eusko Legebiltzarrera heldu zen eta Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Eusko Jaurlaritzaren diru-laguntzak kentzeko eskatu zuten alderdi unionistek. Besteak beste horren ondorioz eta dirulaguntzarik gabe, Kili-Kiliren proiektua bertan behera geratu zen. 2005ean, Kili-kili.net aldizkari elektronikoa ipini zuten martxan, baina ez zuen iraun.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Labayru Fundazioak(https://eu.wikipedia.org/wiki/Labayru_Ikastegia) zabaldutako *San Antonen Kili-Kili* dokumentala Youtuben.]
Habeko Mik

**Habeko Mik** HABE erakundeak sustaturiko komiki aldizkari-bihilabetekaria izan zen, 1982-1991 bitartean argitaraturikoa. 55 ohiko ale argitaratu zituen eta 18 ale berezik osatu zuten bilduma, ohiko aleen osagarri berezi bezala argitaratuak 1994 urte arte.
Aurrekari zuzena izan zen HABE Aldizkariak komikiei eskeintzen zizkien lau orrialdeak. Helburuen artean eginkizun pedagogikoa hizkuntzarekiko, euskara ikasleei irakurketa maialakatuak eskeintzea bazen ere, azpimarratzekoa da jatorrizko euskal komikiak bultzatzeko egitasmoa ere bazela, kanpokoak itzultzearen ordez. Horren ondorioz, Euskal Herriko gaiak eta pertsonaiak ugalduko dira komikigintzan, kalitatezko produktuekin batera. Bestalde, hizkuntzarekiko erronka propioak plazaratuko ditu komikien lengoaia (aipatuenak, onomatopeiak, interjekziok, etab) eta hizkuntza menperatzen ez duten egileen kasuan, zenbait komikien balibide komunikatiboak urriagoak direla aipatu da.
Izan ere, komiki lan hauen argitalpenak beste hizkuntzetan egiten zena euskaraz ere egin daitekela erakutsi zuen, hizkuntza modernizatzen..

## Kanpo lotura 
* Habeko Mik

## Bibliografia 
*  Juan Manuel Díaz de Guereñu: HABEKO MIK Euskal Komiki ahalegina, Astiberri, ISBN: 978-84-7485-962-1

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskararen Berripapera

**Euskararen Berripapera** 1992 urtetik Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Idazkaritza Nagusiak argitaratzen duen hilabetekaria da, euskararen inguruko berriak plazaratzen dituena. Doan banatzen da.

## Kanpo estekak 
* Euskararen Berripapera, ale guztiak online.
Pan-pin

**Pan-pin** hilabetekaria haurrentzako komiki-aldizkaria izan zen. Zeruko Argia aldizkariaren zortzi orriko eranskina bezala sortu zen 1960ko otsailean eta 1970. urte arte argitaratu zen.

Eragile nagusia Joseph Camino arnegiarra izan zen. Gipuzkera eta nafar-lapurterazko edizio bana argitaratzen ziren Pirineoetako alde bietara zabaltzeko, eta gutxira bizkaieraz idatzitako orri bat gehigarri gisa agertu zen aldizkarian. Han bertako egileen (Julen Zabaleta Barrenetxea "Yulen" eta Juan Antonio Letamendia "Leta") nahiz kanpokoen lanak argitaratzen zituzten. 1964tik aurrera, Bruguera argitaletxeko baimena eskuratu ostean, besteak beste Txorizo eta Txistorra (Mortadelo eta Filemon), Jangoluke Albaluke (Carpanta) eta Peru eta Txomin (Zipi eta Zape) azaltzen ziren komiki honen orrietan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pan-pin: 1960-1970. Azal guztiak
Irrien Lagunak

**Irrien Lagunak** Pirritx, Porrotx eta MariMotots pailazoen inguruan sortutako enpresa bat da, webgune bat, merchandising produktuen marka eta Irria haurrentzako euskarazko aldizkaria ekoizten dituena.
alt=|thumb|250x250px|Porrotx eta Ane Pirata pertsonaiak
Anabel Arraiza zen Ane Pirata pertsonaia jendaurreko emanaldietan eta, horrez gain, *Irrien lagunak* ekimenaren eta aldizkariaren kudeaketan ibili zen buru-belarri. Behar bereziak dituzten haurren familien Euskal Herri osoko 30 bat elkarterekin aritu ziren lanean irrizaleak, Bizipoza elkartasun sarea ehuntzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saratov oblasta

**Saratov oblasta** () Errusiako subjektu federal bat da, oblast bat zehazki, Volgako Barruti Federalean kokatua. 100.200&nbsp;km²ko azalera du, eta 2010ean 2.521.892 biztanle zituen. Zentro administratiboa Saratov hiria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jezebel (filma)

**Jezebel** (euskaraz *Jezabel*) 1938ko William Wyler estatubatuar zinema zuzendariaren maitasun drama filma bat da. 1933ko Owen Davis idazlearen *Jezebel* eleberrian oinarritua dago. Bette Davis, Henry Fonda, George Brent, Margaret Lindsay, Donald Crisp eta Fay Bainter aktoreek antzeztu zuten.

Bette Davis aktoreak Estatu Batuetako Hegoaldeko izaera zital eta gaiztoko emakumearen antzezpen bikaina burutu zuen.

Filmak 2 Oscar Sari irabazi zituen: Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Bette Davis) eta Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Fay Bainter).

## Argumentua 
Julie Marsden (Bette Davis) eta bere senargaiaren (Henry Fonda) patua elkarrekin ez bizitzea dela dirudi. Izaera txarreko emaztegaiak senargaiarekiko dituen gutxiespen eta itxuskeriek benetan maite duen gizona harengandik urruntzen amaituko dute. Senargaia bidai luzea baten ondoren hirira itzultzean, bere emazte berriarekin agertuko da (Margaret Lindsay). Julie guztiz sumindu eta bikotea banatzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Bette Davis: Julie Marsden
* Henry Fonda: Preston Dillard
* George Brent: Buck Cantrell
* Donald Crisp: Livingstone doktorea
* Fay Bainter: Izeba Belle Massey
* Margaret Lindsay: Amy Bradford Dillard
* Richard Cromwell: Ted Dillard
* Henry O'Neill: Theopholus Bogardus jenerela
* Spring Byington: Kendrick andrea
* John Litel: Jean La Cour
* Gordon Oliver: Dick Allen
* Janet Shaw : Molly Allen
* Theresa Harris: Zette
* Margaret Early: Stephanie Kendrick
* Irving Pichel: Huger
* Eddie Anderson: Gros Bat

## Iruditegia 

Irudi:JezebelTrailerBetteDavis2.jpg|Bette Davis.
Irudi:Henry Fonda in Jezebel trailer.jpg|Henry Fonda.
Irudi:George Brent in Jezebel trailer.jpg|George Brent.
Irudi:Donald Crisp in Jezebel trailer.jpg|Donald Crisp.
Irudi:Fay Bainter in Jezebel trailer.jpg|Fay Bainter.

## Kanpo estekak 
* *Jezebel* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Jezebel* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
Nanai (haurrentzako aldizkaria)

**Nanai** 2001-2005 bitartean Hendaian argitaraturiko haurrentzako aldizkaria izan zen. Hilabetekaria zen eta guztira 17 ale argitaratu zituen.

## Kanpo estekak
Firecreek

**Firecreek** (Hego Euskal Herrian *Firecreekeko maltzurrak*) 1968ko Philip Leacock eta John Mantley estatubatuar zinema zuzendarien western filma bat da. Bertan, James Stewart eta Henry Fonda aktoreek antzeztu zutelarik.

Filmak gaiztekeria eta bidegabekerien aurrean gizakiok erakutsi ohi dugun koldarkeria eta kemenaren arteko barne borrokaren gaia ukitzen du, bai eta jokamolde horien aurrean izan ohi diren pasibitate jarrerak ere.

## Argumentua 
Mendebalde Urruneko Firecreek herrira pistolari maltzurrez osatutako taldea iritsi berri da, herrian isituak sortu eta herritar guztiak izutzen dituztelarik. Talde horretako buruzagia are zitalagoa den Bob Larkin (Henry Fonda) pistolaria da.

Johnny Cobb (James Stewart) herriak sheriff izendatu eta eskuz egindako latoizko izartxoa duen nekazari bakezalea da, pentsamenduak beste gai batzuetan jarriak ditu, bere emazte Henriettak (Jacqueline Scott) haurra erditzera baidoa, gainera gaztaroan bizitako tiroketa eta liskarretatik at egon nahi du.

Larkinen taldekideak diren Earl (Gary Lockwood), Norman (Jack Elam) eta Drew (James Best) pistolariek herritarrak asaldatu eta gogaituko dituzte, baian Larkinek ez du haiek gelditzeko ezertxo ere egingo, aldiz Evelyn (Inger Stevens) alargun ederrarekin oheratzen saiatuko da.

Herrian Cobb sheriffari Larkin eta bere pistolarien aurka borrokatzen lagunduko dien bakarra Arthur (Robert Porter) ukilu garbitzaile gazte, baldar baina kementsua da. Larkinen gizonek Arthur erailtzean, Cobbek armak hartu eta herritar izuti eta kikilduen begiradapean pistolariei bakarrik aurre egitea erabakiko du.

## Aktoreak 
* James Stewart: Johnny Cobb
* Henry Fonda: Bob Larkin
* Inger Stevens: Evelyn Pittman
* Jacqueline Scott: Henrietta Cobb
* Gary Lockwood: Earl
* Dean Jagger: Whittier
* Ed Begley: Broyles predikatzailea
* Jay C. Flippen: Pittman jauna
* Jack Elam: Norman
* James Best: Drew
* Barbara Luna: Meli
* Brooke Bundy: Leah
* Robert Porter: Arthur
* Morgan Woodward: Willard
* John Qualen: Hall

## Kanpo estekak 
* *Firecreek* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Firecreek* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
Hagia Irene

**Hagia Irene** (; ) edo **Santa Ireneren eliza** bizantziar aroko eliza ortodoxoa da, Istanbulgo Topkapı jauregiaren barnean dagoena.

VI. mendean eraiki zuten, hiru tenpluak zituen eremu batean. IV. mendean Konstantino I.a Handiak lehenengo eliza eraiki zuen, Nika matxinadan suntsitua. Justiniano I.ak 548an eliza zaharberritu zuen eta Hagia Sofia bukatu arte Konstantinoplako patriarkatuaren egoitza izan zen.

Konstantinoplaren erorialdiaren ondoren, jauregiaren barnean geratu zen eta jenizaroek armategi moduan erabili zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hagia Sofia
* Hagia Sofia Txikia

## Kanpo estekak
Georgios Samaras

**Georgios Samaras** (,  ahoskatua; Heraklion, Grezia, 1985eko otsailaren 21a) greziar futbolaria da. Gaur egun Celtic taldean jokatzen du.

Nazioartean Greziako futbol selekzio nazionalarekin jokatzen du, guztira 70 partidatik gora dituelarik.

## Palmaresa 
### Taldean 
;Celtic FC
* Eskoziako futbol liga (4): 2007–08, 2011–12, 2012–13, 2013–14.
* Eskoziako futbol kopa (2): 2010–11, 2012–13.
* Eskoziako ligako kopa (1): 2008–09.
Hagia Sofia (İznik)

**Hagia Sofia** (, "Jainkotiar Jakinduria"; ) bizantziar aroko eliza da, Nizean (egungo İzniken) eraikia.

Justiniano I.ak VI. mendean Hagia Sofia eliza hiriaren erdian eraiki zuen. Bera baino handiagoa den Konstantinoplako Hagia Sofia hartu zuen eredu eta bertan, 787an, Bizantzioko eztabaida ikonoklastaren amaieran, Nizeako II. kontzilioa egin zuten.

Otomandar turkoek 1337an hiria konkistatu zutenean, meskita bilakatu zen eta erabilera hori izan zuen 1935ean museo izendatu zuten arte. 2011ko azaroan, berriro meskita bihurtu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hagia Sofia (Trabzon)

**Hagia Sofia** (, "Jainkotiar Jakinduria"; ) bizantziar aroko eliza da, Trebizondan (egungo Trabzonen) eraikia.

Manuel I.a Trebizondakoak 1238 eta 1263 artean Hagia Sofia eliza itsasertzean eta hiriaren erditik hiru kilometrotara eraiki zuen. Bera baino handiagoa den Konstantinoplako Hagia Sofia hartu zuen eredu.

Otomandar turkoek 1461ean hiria konkistatu zutenean, meskita bilakatu zen eta erabilera hori izan zuen 1964an museo izendatu zuten arte. 2013ko uztailean, berriro meskita bihurtu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amilotx

**Amilotxa** txori txiki bat da.

Gehienetan **amilotx urdina** (*Cyanistes caeruleus*) izendatzeko erabiltzen da.

Baina badira beste espezie batzuk ere amilotx izenekoak:
* Amilotx mottoduna (*Lophophanes cristatus*)
* Amilotx zuria (*Cyanistes cyanus*)
Chaca chaca

***Chaca chaca*** *Chaca* generoko animalia da. Arrainen barruko Chacidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chaca*
* Chacidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Acanthemblemaria aspera

***Acanthemblemaria aspera*** *Acanthemblemaria* generoko animalia da. Arrainen barruko Chaenopsidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Acanthemblemaria*
* Chaenopsidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Amphichaetodon howensis

***Amphichaetodon howensis*** *Amphichaetodon* generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Amphichaetodon*
* Chaetodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
El Jueves

**El Jueves** () Kataluniako Bartzelona hirian argitaratu eta Espainiar Estatu guztian saldu ohi den umorezko astekaria da. Aldizkariaren izenburua osoa *El Jueves, la revista que sale los miércoles* ("Osteguna, Asteazkenero ateratzen den aldizkaria"), baina hasiera batekoa *La revista que sale los viernes* zen ("Ostiralero ateratzen den aldizkaria").

1977ko maiatzaren 27an Espainiako trantsizio garaian lehenbizikoz argitaratu zen.

2023ko otsailetik aurrera aldizkaria hileroko maiztasunarekin argitaratzen hasi ziren.
### Zentsura eta autozentsura 
2007an Audientzia Nazionalak aldizkari bat "bahitu" zuen monarkia espainiarraren aurka omen zioalako. Aldi berean, RBA ediciones editorialak 2007an 60.000 ale banatu eta gero batu zituen ez omen zuelako Espainiako erregearen aurkakoko satirarik saldu nahi.

## Komikigileak 
Aldizkarian maiz lan egin duten komikigile, marrazkilari, gidoigile eta idazleak:

## Ikus gainera 
* TMEO

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *El Jueves* aldizkariaren webgunea
First Blood

**First Blood** (euskaraz *Lehen Odola*, halere *Rambo I* izenburuz ezagunagoa da) 1982ko Ted Kotcheff estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. David Morrell idazlearen izenburu berdineko *First Blood* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Sylvester Stallone, Richard Crenna eta Brian Dennehy aktoreek antzeztu zuten.

Filma honek lortutako arrakastari esker bi jarraipen izan zituen, *Rambo: First Blood Part II* (1984) eta *Rambo III*, bai eta *Rambo* (2008) berregokitzapen bat ere.

Filma Kanadako Columbia Britainiarran negualdean filmatu zen.

## Argumentua 
1981eko abendua, AEBetako Washington estatua, John Rambo (Sylvester Stallone) Vietnamgo Gerrako txapel berde beteranoa bere armakidea bisitatzera doanean gerra kalte psikologiko eta fisikoen ondorioz hil berri dela jakingo du. Egun batzuk geroago, Hope herriko poliziek noraezean ibiltzeagatik atxilotu, kartzelaratu eta jipoitu egingo dute. Orduan Johnek Vietnamen jasandako torturak berriz oroitu eta bortizki erantzungo die.

## Aktoreak 
* Sylvester Stallone: John Rambo
* Richard Crenna: Samuel Trautman kolonela
* Brian Dennehy: Will Teasle sheriffa
* Jack Starret: Arthur Gault sarjentua
* Patrick Stack: Clinton Morgan tenientea
* John McLiam: Orval
* David Caruso: Mitch laguntzailea
* Danny Vozna: mutila
* Bill McKinney: Dave Kern kapitaina

## Kanpo estekak 
* *First Blood* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *First Blood* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Thomas Ashe

**Thomas Ashe** (; 1885eko urtarrilaren 12a, Lispole, Kerry konderria &ndash; 1917ko irailaren 25a, Dublin) irlandar nazionalista bat izan zen. Liga Gaelikoa eta Irlandar Anaitasun Errepublikarra erakundeetako kide izan zen, azken horretan John Devoy, Roger Casement eta Joe Mac Garrity irlandar errepublikarren adiskide egin zelarik. Irlandar Boluntarioak erakundeetako kide sortaileetako bat ere izan zen.

1916ko Pazko matxinadan Irlandar Boluntarioen Dublingo V. Brigada zuzendu eta Meath konderriko Ashbourn udalerrian Irlandako Errege Poliziari aurre egin zion, bertan zortzi pertsona hil eta 5 zauritu zirelarik, azkenean Patrick Pearsen aginduz errenditu zelarik. Éamon de Valerarekin batera heriotza zigorra jaso zuen matxinada hartako buruzagietako bat izan zen, baina azken unean heriotza zigorra bizi guztirako espetxeaz ordezkatu zioten, Ingalaterrako Lewes espetxean preso sartu zutelarik.

1917an aske laga zuten, baina hitzaldi independentistak emateagatik berriz ere atxilotua izan zen. Oraingoan Dublingo Mountjoy espetxean preso sartu zuten, bertan preso politiko estatusa eskatzeko hil arterako gose-greba burutu zuelarik.

Bitxikeria gisa, Thomas Ashe eta Gregory Peck aktorearen amaren aldeko Catherine Ashe amona senideak ziren, XIX. mendean Catherine Ashe AEBtara emigratu zuelarik.

## Kanpo estekak
Irlandako Herritar Armada

**Irlandako Herritar Armada** (;  edota *ICA*) Eireko langile-erakunde iskiludun errepublikazale eta ezkertiarra izan zen, 1916ko Pazko Matxinadan berebiziko papera jokatu zuena. Erakunde honen egoitza Dublingo Liberty Hall eraikinean zegoen. 1913an James Larkin eta Jack White sindikalistek eiretar langileen buru babeserako herri-gudaridi gisa sortu zuten. James Connolly erakunde honetako kide karismadun eta ezagunena izan zen.

Eireren Independentzia Gudaren amaieran erakunde honetako kide gehienak Anglo-irlandar Itunaren aurka azaldu ziren. 1930eko hamarkadan oraindik erakundearen osaketa atxikitzen zen arren, kide gehienak Irlandako Armada Errepublikazalean sartu ziren. 1947an erakundea behin betiko desegin zen.

## Kanpo estekak
Izapide-aldiko soldata

**Izapide-adiko soldata** kaleratze-datatik kaleratzea bidegabea dela adierazten duen epaia jakinarazten denera arteko aldiari dagokion soldata da, langilea berriz hartu artekoa, edo langilea beste lan bat aurkitu artekoa.

## Kanpo estekak
St. Johnstone FC

**St. Johnstone Football Club** Eskoziako futbol talde bat da, Perth hirikoa. Eskoziako lehen mailan jokatzen du eta 2014ko kopa. Etxeko partiduak McDiarmid Park estadioan jokatzen ditu.

## Historia 
Eskoziako talde zaharrenetakoa bada ere, 1884an sortu zen, 2014ean lortu du lehenengo titulu handia, Eskoziako kopa hain zuzen ere.

Ligan lorturiko posturik onena hirugarrena izan da 1970-71 denboraldian Willie Ormond entrenatzaile zuela. 2010 hamarkadan goiko postuetan ibili da, titulua lortzetik urrun hala ere.

## Irabazitako txapelketak 
### Eskozian: 1 
* Eskoziako Liga (0)
* Eskoziako Kopa (2): 2014, 2021.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
The Boys from Brazil (filma)

**The Boys from Brazil** (euskaraz *Brasilgo Mutikoak*) 1978ko Franklin J. Schaffner estatubatuar zinema zuzendariaren zieentzia-fikziozko drama filma bat da. Ira Levin idazlearen izenburu berdineko *The Boys from Brazil* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Gregory Peck, Laurence Olivier eta James Mason aktoreek antzeztu zuten.

Filmak 3 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Laurence Olivier), Muntatze onenaren Oscar Saria (Robert E. Swink) eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (Jerry Goldsmith). Drama aktore onenaren Urrezko Globo Sariaren izendapena ere jaso zuen (Gregory Peck).

## Argumentua 
Josef Mengelek (Gregory Peck) Adolf Hitleren 94 kopia klonatu eta haur jaio berri bakoitzak Hitleren haurtzaroko bizipen berdinak izan ditzan saiatuko da, modu horretan harien psikean eragin eta Nazien Errejimena berrezarriko duen Hitler berria sortzeko asmoz.

Ezra Lieberman (Laurence Olivier) nazi-ehiztari judu zaharrak Mengeleren asmoak argitara atera eta zapuztea helburu izango du.

## Aktoreak 
* Gregory Peck: Josef Mengele doktorea
* Laurence Olivier: Ezra Lieberman
* James Mason: Eduard Seibert
* Lilli Palmer: Esther Lieberman
* Uta Hagen: Frieda Maloney
* Steve Guttenberg: Barry Kohler
* Denholm Elliott: Sidney Beynon
* Rosemary Harris: Doring andrea
* John Dehner: Henry Wheelock
* John Rubinstein: David Bennett
* Anne Meara: Curry andrea
* Jeremy Black: Jack Curry / Simon Harrington / Erich Doring / Bobby Wheelock
* Bruno Ganz: Bruckner irakaslea
* Walter Gotell: Mundt
* David Hurst: Strasser
* Wolfgang Preiss: Lofquist
* Joachim Hansen: Fassler
* Monica Gearson: Gertrud Mundt
* Prunella Scales: Mrs. Harrington

## Kanpo estekak 
* *The Boys from Brazil* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Boys from Brazil* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Jimmy's Hall

'''''Jimmy's Hall''''' () 2014ko Ken Loach britainiar zinema zuzendariaren drama filma bat da. 2014ko maiatzaren 22a Canneseko Zinemaldian estreinatu eta Urrezko Palma sariarengatik lehiatu zen. Bertan, Barry Ward, Simone Kirby eta Jim Norton aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia 
1932. urtea, AEBetan 10 urte igaro ondoren, Jimmy Gralton Irlandako jaioterrira amari baserrian laguntzeko itzuli da. Irlandako Gerra Zibila ondoren Irlandako Estatu Askean gobernu berri bat dago. Jimmyk Leitrim konderriko gazteen grinak asetu asmoz eta nahiz eta bere antzinako etsaien (Eliza eta irlandar jauntxoak) sumina piztu nahi ez izan, denoi irekia eta askea den 'Aretoa' berrirekitzea erabaki du, bertan eskualdeko gazteak dantzatzera, ikastera edota solasera biltzen direlarik. Aretoaren arrakasta berehalakoa izango da, baina Jimmyk gazteengan duen eragina eta bere ideia erradikalak ez dira herritar guztien gustukoak izango.

## Aktoreak 
* Barry Ward: James Gralton
* Simone Kirby: Oonagh
* Andrew Scott: Aita Seamus
* Jim Norton: Aita Sheridan
* Brían F. O'Byrne: O'Keefe
* Francis Magee

## Kanpo estekak 
* ''Jimmy's Hall* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Jimmy's Hall'' filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Emil von Behring

thumb|260px|Emil Adolf von Behring

**Emil Adolf von Behring** (Hansdorf, Ekialdeko Prusia,  - Marburg, ) alemaniar bakteriologoa izan zen. Medikuntza eta fisiologiako Nobel saria eskuratu zuen 1901ean, seroterapiaren alorrean eginiko lanei esker, eta batez ere, bere aurkikuntzak difteriaren kontrako borrokan erabili ahal izan zirelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Peter Henlein

**Peter Henlein** (baita Henle edo Hele ere) (Nurenberg, 1485 - *ibidem*, 1542ko abuztua) alemaniar artisaua izan zen. Pertsona batek berarekin leku batetik bestera eraman zitezkeen lehen ordulariak egin zituen. Berak asmatua da patrikan erabiltzeko lehen ordularia (1511).

## Erreferentziak