Magic: The Gathering

***Magic: The Gathering*** (**Magic** laburtua; eusk. 'Magic: Biltzarra') fantasiazko karta-jokoa da, egun Wizards of the Coastek argitaratzen duena. Jatorrizko jokoa Richard Garfieldek diseinatu zuen 1993an eta berrogeita hamar milioi jokalari inguru zituen 2023ko Otsailean.

Partida bakoitzean bi (edo gehiago) mago indartsuk (*planeswalker* izenekoak) hartzen dute parte. Partidetan erabiltzen den karta bakoitzak sorginkeria (spell) magiko bat irudikatzen du, eta borrokarako erabiltzen dira. Karten artean, Bat-batekoek (Instant) eta Konjuruek (Sorcery) behin funtzionatzen duten efektuak egiten dituzte; bestalde, Izakiak (Creature), Artefaktuak (Artifact), Aztikeriak (Enchantment), *Planeswalkerrak,* eta Batailak (Battle) borroka eremuan geratzen dira, eta epe luzeko abantaila ematen dute. Gainera, jokalariek, baliabideak irudikatzen dituzten Lur (Land) kartak erabili behar dituzte, sorginkeriak erabiltzeko behar duten mana puntuak emateko.

Partida irabazteko, etsaiaren bizitza puntuak zerora jaistea da erarik arruntena. Horretarako, izakiekin eraso-mina egitea da ohikoena. Hala ere, jokoan badaude mina eragiteko beste hainbat forma, eta bizitza kontuan hartzen ez duten irabazteko erak ere existitzen dira.

Hasiera batean Magicen kontzeptua fantasiazko rol-jokoetan oinarritu bazen ere, *Dungeons & Dragonsen*, batez ere, jokatzeko modua oso desberdina da roleko mahai-joko tradizionalekin alderatuz. Gainera, halako jokoetan ohikoa dena baina karta eta aukera askoz gehiago ditu.

*Magic* bi pertsona edo gehiagoren artean jolastu daiteke, aurrez-aurre, karta fisikoak erabiliz eta baita Internet bitartez ere, ordenagailu, tablet edo smartphoneak erabiliz. Bigarren aukera honen adibide dira Magic: The Gathering Online, Magic: The Gathering Arena, Magic Duels eta beste hainbat. Jokatzeko moduak bi kategoriatan banatzen dira: eraikiak (constructed) eta mugatuak (limited). Formatu eraikietan, jokalariek beraien kartak erabiliz karta-sorta propioak sortu ditzakete, aurrez. Normalean, 60 kartako sortak erabili ohi dira, nahiz eta jolasteko modu desberdinetan hau aldatu daitekeen (esaterako, Commander deritzon formatuan 100 kartako sortekin jolasten da). Formatu mugatuetan, ordea, momentuan sortzen dira karta-sortak, ausazko karta-multzo batetik abiatuz. Kasu honetan, 40 karta ingurukoak izan ohi dira sortak.

Aldian-aldian, karta berriak kaleratzen dira espantsio bilduma berrietan. Karten prezioa oso desberdina izan daiteke, beraien arrarotasunaren eta baita jokoan duten ahalmenaren arabera. Prezio hauek zentimo gutxi batzuetatik milaka eurotara iristen dira.

## Gameplaya https://media.wizards.com/2022/downloads/MagicCompRules%2020221118.pdf 
*Magic*eko ohiko partida batean Planeswalker deritzen bi jokalari edo gehiagoren arteko borroka egiten da. Jokalari bakoitzak bere karta-sorta propioa izan ohi du, bere aldetik erosi eta eraikia, aukeran dauden karta guztien artetik. Partidaren hasieran, 20 bizitza ditu jokalari bakoitzak, eta galdu egiten du zero bizitzara iristen bada. Partidaren hasieran, 7 karta hartzen ditu jokalari bakoitzak, eta ondoren, beste karta bat hartuko du txanda bakoitzaren hasieran. Partidaren edozein momentutan jokalariak ezin badu kartarik hartu ez zaiolako sortan bat ere geratzen, galdu egingo du. Bestalde, karta batzuek partida irabazteko era berriak definitzen dituzte. Sorginkeriak jaurti ahal izateko, mana deritzona behar da; hau lortzeko Lurrak deritzen kartak erabiltzen dira, bakoitza biratzean mana lortzeko, besteak beste.

Txanda bakoitza bost fasetan banatzen da:

* Hasierako fasea
* Lehen fase nagusia (borroka	aurrekoa)
* Borroka fasea
* Bigarren fase nagusia (borroka	ostekoa)
* Amaierako fasea

### Hasierako fasea 
Fase honek 3 azpifase ditu barruan: lehenik, **zuzentze fasean**, jokalariak biratuta dituen kartak zuzen jartzen ditu, hala nola Lurrak edo Artefaktuak, beraien funtzionamendua berriz erabili ahal izateko. Bigarren, **mantenu fasean,** karten mantenu faseko abileziak gertatu daitezke. Azkenik, **hartze fasean**, jokalariak karta bat hartuko du bere sortatik.

### Lehen fase nagusia 
Lehen fase nagusian, jokalariak gehienez Lur karta bat jolastu dezake eskutik bertatik. Gainera, dituen karten artetik sorginkeriak jolastu ditzake, hala nola, Artefaktuak, Izakiak, Konjuruak eta abar. Nahibeste sorginkeria jolastu daitezke, beti hauek jolasteko behar den mana kontuan izanda, manarik gabe ezin baitira kartak jolastu. Gainera, karten lehen fase nagusiko abileziak gertatu daitezke.

### Borroka fasea 
Borroka faseak bost azpifase ditu barruan: lehenik, **borrokaren hasiera fasean**, ezer egiten ez abda ere, erasotzailea nor den eta defenditzen ari dena nor den definitzen da. Bigarren, **erasotzaileak adierazteko fasean**, jokalari erasotzaileak bere zein izakirekin eraso nahi duen definitzen du; erasotzaileak ez du aukeratzen bere zein izakik zein izakiri eraso, beste jokalariari soilik apuntatu diezaioke (baita Planeswalkerrei ere). Hirugarren, **blokeatzaileak adierazteko fasean**, defenditzen ari den jokalariak bere zein izakirekin erasotzailearen zein izaki defenditu nahi duen esango du. Posible da erasotzaile bat blokeatzaile bat baino gehiagorekin defenditzea, eta baita ez defenditzea ere. Laugarren, **borrokako min fasean**, erasotzaileek blokeatzaile eta beste jokalariari min egingo diote. Fase honetako min guztia instante berean egiten da, ez sekuentzialki. Azkenik, **borrokaren amaiera fasean**, hil diren izaki eta planeswalkerrak mahaitik kentzen dira. Karten borroka fase amaierako abileziak gertatu daitezke.

### Bigarren fase nagusia 
Bigarren fase nagusia lehen fase nagusiaren berdina da forman. Fase honetan ere Lur karta bat jolastu dezake jokalariak (jada txanda honetan jolastu ez badu). Mana geratzen bazaio, bestelako sorginkeriak ere jolastu daitezke. Gainera, karten bigarren fase nagusiko abileziak gertatu daitezke.

### Amaierako fasea 
Amaierako faseak, amaierako pausua eta garbitze pausua ditu barruan. **Amaierako pausuan** azken akzioak egin daitezke beste jokalariari txanda eman aurretik. Garbitze pausuan, jokalari aktiboak 7 karta baino gehiago baditu eskuan, deskartatu egin behar ditu soberakinak, 7 izan arte. Ondoren, karta egonkorrek (izakiak, planeswalkerrak…) dituzten min kontagailuak kentzen dira.

*Magic* joko konplexua bada ere, fase horietan laburtzen da jokatzeko modua. Zehaztasun handiagoko gameplaya ezagutzeko, ikus https://mtg.fandom.com/wiki/Ending_phase eta https://media.wizards.com/2022/downloads/MagicCompRules%2020221118.pdf.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* MagicTheGathering.com