open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natal (Iparraldeko Rio Grande)

**Natal** ( ahoskatua, euskaraz Gabon eguna) Brasil ipar-ekialeko hiria da, Iparraldeko Rio Grande estatuko hiriburua. 2009an hiriak 950.820 biztanle zituen (1.363.547 inguruko metropolia kontuan harturik). Brasilgo hiriburutik (Brasilia) 2.227 km-ra dago.

1599an eraiki zuten, Potengi ibaiaren ertzean. Monumentu historiko ugari ditu; parkeak, museoak eta turismo-eremu asko.

Adibidez, Alberto Maranhão Antzokia, Newton Navarro zubia, Câmara Cascudo Museoa, Ponta Negra hondartza eta abar.

Hiriko ospakizun handienak Carnatal, Ekaineko jaiak eta Gabonetakoak dira.

Historiari dagokionez, oso garrantzitsua izan zen munduko bigarren gerran, 1942. urtean, Tocha operazioan. Estatu Batuetako hegazkinak han bertan erregaiz hornitu zituzten aliatuek. Horregatik, munduko lau eremu estrategikoenetakoen artean sailkatuta egon zen denbora luzez.

## Klima 

## Etimologia 
Gabon gauean eraiki zuten, abenduaren 25ean, 1599an eta hiriaren izenak latinezko jatorria du; *natale* ("jaiotze lekuan"). Idazleen arabera, lotura zuzena dauka hiriko sorkuntzaren datarekin. Badaude hiriaren sorkuntzari buruzko bi teoria: Lehenengoak leku oso primitiboa aipatzen du, Jerônimo de Albuquerquez mugatua, abenduaren 25ean, 1599an. Bestearen arabera Manuel Mascarenhas izena zuen kapitain bat leku hartara iritsi zen gotorleku bat eta hiri bat eraikitzeko asmoz, Portugalgo orduko egoera indartzeko eta etsaien balizko oldarkortasuna saihesteko.

## Historia 
ezkerrera|thumb|Erregeen gotorlekua - Gillis Peeters

### Lehenengo jentilak eta Europako kolonizazioa 
1000. urtera arte, Natalen inguruan tapuia tribukoak bizi ziren. Garai hartan, herrialde hori Amazoniako beste tribu batek, tupiek, inbaditua izan zen. Horiek tapuia tribukoak kontinente barrurantz bultzatu zituzten. Gero, XVI mendean, herrialde hori potiguara tribuko biztanleez beteta gelditu zen.

Rio Grande estatuko historia 1535ean hasi zen; Aires da Cunharen menpeko flota iritsi zenean, João de Barros nagusiaren eta Portugalgo erregearen (João III.a) zerbitzuan. Bertako Potiguara tribukoen erresistentziak eta han pau-brasil zurarekin trafikatzen zuten frantses piratek, portugaldarrek lur hura kolonizatzeko zuten asmoa oztopatzen zuten. Horrela, Hego Amerikako izkinan dagoen lurraldearen historia hasi zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Natalgo artxidiozesia

## Kanpo estekak
Historic Scotland

**Historic Scotland** (Eskoziako gaeleraz *Alba Aosmhor*, euskaraz *Eskozia Historikoa*) Eskoziako Gobernuaren agentzia exekutiboa da, Eskoziako ondare eta monumentu historikoen jagolea eta arduraduna.

1991an sortua izan zen, Edinburgh hiriko Longmore House eraikinean egoitza duelarik. Ingalaterrako English Heritage, Galesko Cadw eta Ipar Irlandako Environment and Heritage Service erakundeen parekidea da.

## Kanpo estekak 
* Historic Scotland erakundearen webgunea
English Heritage

**English Heritage** () Erresuma Batuko Gobernuaren erakunde publikoa da, Ingalaterrako ondare eta monumentu historikoen jagolea eta arduraduna.

1983an sortua izan zen. Eskoziako Historic Scotland, Galesko Cadw eta Ipar Irlandako Environment and Heritage Service erakundeen parekidea da.

## Kanpo estekak 
* English Heritage erakundearen webgunea
Cadw

**Cadw** () Galesko Gobernuaren Etxebizitza, Zaharberritze eta Ondare saileko erakunde publikoa da, Galesko ondare eta monumentu historikoen jagolea eta arduraduna.

1984an sortua izan zen, Rhondda Cynon Taf konderriko Treforest udalerrian egoitza duelarik. Ingalaterrako English Heritage, Eskoziako Historic Scotland eta Ipar Irlandako Environment and Heritage Agency erakundeen parekidea da.

## Kanpo estekak 
* Cadw erakundearen webgunea
Northern Ireland Environment Agency

**Northern Ireland Environment Agency** (euskaraz *Ipar Irlandako Ingurune Agentzia*) Ipar Irlandako Gobernuaren Ingurune saileko erakunde publikoa da, Ipar Irlandako natur ingurune, eta ondare eta monumentu historikoen jagolea eta arduraduna.

2008ko uztailaren 1an sortua izan zen. Ingalaterrako Environment Agency, Natural England eta English Heritage, Eskoziako Scottish Natural Heritage eta Historic Scotland, eta Galesko Countryside Council for Wales eta Environment and Heritage Service, eta Irlandako Errepublikako Dúchas erakundeen parekidea da.

## Kanpo estekak 
* Northern Ireland Environment Agency erakundearen webgunea
Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua

**Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua** (ingelesez *United Kingdom of Great Britain and Ireland*) ofizialki 1801eko urtarrilaren 1etik 1927ko apirilaren 12rarteko estatu bat izan zen, 1800eko Batasun Agiriaren ondorioz desagertu zen eta 1927ko Errege eta Legebiltzar Tituluen Aktaren ondorioz desegin zen, halere, aurretik 1922an Irlandako Estatu Askearen independentzia eta sorrerakin jada desegina zen.

## Erregeak 
* Jurgi III.a Erresuma Batukoa (1801–1820) (1760tik erregetzan)
* Jurgi IV.a Erresuma Batukoa (1820–1830)
* Gilen IV.a Erresuma Batukoa (1830–1837)
* Viktoria Erresuma Batukoa (1837–1901)
* Eduardo VII.a Erresuma Batukoa (1901–1910)
* Jurgi V.a Erresuma Batukoa (1910–1922) (1927. urterarte erabilitako titulua)

## Kanpo estekak
Perros callejeros

**Perros callejeros** (euskaraz *Zakur kaletarrak*) 1977ko José Antonio de la Loma espainiar zinema zuzendari eta gidoigilearen akziozko filma bat da. Bertan, Víctor Petit, Frank Braña, Xabier Elorriaga, Ángel Fernández Franco, Basilio Fernández Franco, Marta Flores, Carlos Tristán, Juan Patiño, Christa Leem, Miguel Hugal eta César Sánchez aktoreek antzeztu zuten.

Filma hau Espainiako trantsizio garaian ospetsua bilakatu zen kinki zinema generoaren barnean dago, bertako aktore gazte gehienak euren benetazko bizitzako paperak antzeztu zituztelarik, Ángel Fernández Franco, *El Torete* protagonistaren kasu. Eszena gehienak Bartzelonako Somorrostro auzoan filmatu ziren.

Izandako arrakastari esker hainbat jarraipen izan zituen: *Perros callejeros II* (1979) eta *Los últimos golpes de «El Torete»* (1980).

## Argumentua 
1970eko hamarkadaren bigarren erdialdea. Bartzelona hiriko kanpoaldeko langile auzune txiro batean *El Torete* eta bere lapurreta kideek delitu txikiak eta lapurretak burutu ohi dituzte, hain batezbestekoko adina hamabost urte besterik ez direlarik.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Perros callejeros* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Perros callejeros* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
A Day at the Races

***A Day at the Races*** (euskaraz *Egun Bat Lasterketetan*) 1937ko Sam Wood estatubatuar zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Bertan, Groucho Marx, Harpo Marx, Chico Marx, Allan Jones, Maureen O'Sullivan eta Dudley Dickerson aktoreek antzeztu zuten. Aurreko Marx anaien *A Night at the Opera* ("Gau Bat Operan") filmaren antzera honako honek ere sekulako arrakasta izan zuen.

Filma honek Dantza zuzendaritza onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (''All God's Children Got Rhythm'', Dave Gould).

## Argumentua 
Ospitale bateko jabea (Maureen O'Sullivan) finantza egoera larrian dago, hortaz emakume aberats baten (Margaret Dumont) diru laguntzaren mende egon edota aberats handigura bati ospitalea saltzeko derrigortua egongo da. Baina halako batean Marx anaiak agertuko dira, haien buru den Groucho Marx albaitaria medikuaren papera antzeztu eta ospitalea salbatzeko asmoz emakume aberats hipokondriakoa bertan sartzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Groucho Marx: Hugo Z. Hackenbush doktorea
* Chico Marx: Tony
* Harpo Marx: Stuffy
* Allan Jones: Gil Stewart
* Maureen O'Sullivan: Judy Standish
* Margaret Dumont: Emily Upjohn
* Leonard Ceeley: Whitmore
* Douglass Dumbrille: J. D. Morgan
* Esther Muir: Flo
* Sig Ruman: Leopold X. Steinberg doktorea
* Robert Middlemas: sheriffa
* Vivien Fay: dantzaria
* Ivie Anderson: abeslaria
* Crinolina abesbatza: musika taldea

## Kanpo estekak 
* *A Day at the Races* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *A Day at the Races* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
Antonio López-Istúriz

**Antonio López-Istúriz White** (Iruñea, 1970eko apirilaren 1a) nafar politikari eta abokatua da. Espainiako Alderdi Popularraren kidea, Europako Alderdi Popularraren idazkaria da.

Aita nafarra eta ama estatubatuarra ditu. CEU San Pablo Unibertsitatean ikasi ondoren, politikagintzan sartu zen. 2002tik aurrera Europar Legebiltzarrean izan da, non hainbat arlotan lan egin du.

## Erreferentziak
Zureak egin du

**Zureak egin du** Iñaki Friera idazle euskaldunak idatzitako nobela bat da, Susa argitaletxeak argitaratutakoa 2009 urtean. Thriller bat da, eta tratu txarrak ditu gai nagusitzat.

## Bibliografia 
Iñaki Friera: *Zureak egin du*. Susa, 2009. 285 or. ISBN: 978-84-92468-16-4.

## Kanpo estekak 
* [Gema Lasarte(https://eu.wikipedia.org/wiki/Gema_Lasarte)k Argian argitaratutako komentarioa, 2010/04/07.]
Rudolf Trebitsh

**Rudolf Trebitsch** , 1876ko urtarrilaren 28an, Viena hirian jaio zen austriar antropologoa izan zen. 1918ko urriaren 9an, Graz hirian hil zen; etnologiaren ikuspuntutik Europako hainbat hizkuntza gutxitu ikertu zituen eta tokian-tokiko soinu grabazioak bildu zituen ikertzeko.

## Biografia 
Leopol Trebitsch eta Malvina Singerren semea zen. Hasieran medikuntza ikasketak egin zituen eta 1900 urtean burutu. Gerora, antropologia, etnologia eta hizkuntzalaritza alorretan ikasketak egin zituen.
Ondoren, 1904tik 1913ra bitartean, Islandia (1904), Groenlandia (1906), Irlanda, Gales eta Eskozia (1908,1909) eta Euskal Herrian (1913)barrena ibili zen, desagertzeko zorian zeuden hizkuntzak ikertzeko.
Lehenengo Mundu Gerra hasi eta 1915ean mediku gisa jardutera bidali zuten armadako erietxe batera, Grazetik gertu; han hil zen hiru urte beranduago.

## Lanak 
Vienako Zientzietako Akademia Inperialeko kidea izan zen. Hizkuntz grabazioak eta grabazio musikalak egin zituen. Soinuez gain, argazkiak, lanabesak, arropak, oinetakoak, etab. bildu zituen. Bilduma horiek guztiak Zientzien Akademia Inperialaren Artxibo Fonografikoan (edo “Phonogrammarchiv”) eta Vienako Museo Etnografikoan jaso ziren.
1913ko udan Euskal Herrira etorri zen eta euskaldunen lekukotzak bildu zituen, hotsak eta musika.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Rudolf Trebtschen euskal grabazioak, http://www.ahotsak.com/erabiltzaileak/rudolf_trebisch
* Rudolf Trebitsch-en 1913ko Euskal grabazio Musikalak (II) Inaxio López de Arana Arrieta|http://lapurdum.revues.org/2285
* Austriako Artxibo Fonografikoaren katalogoa, non Trebitscheek bildutako grabazioak entzungai diren http://catalog.phonogrammarchiv.at/
Qalat al-Bahrain

**Qalat al-Bahrain** (), baita **Bahraingo gotorlekua** eta **Portugalgo gotorluekua** (*Qalat al Portugal*) ere, Bahrainen dagoen aztarnategi arkeologikoa da. 1954tik aurrera egindako indusketetan zazpi geruza topatu dituzte, K.a. 2300ean hasi eta XVIII. menderaino. Tartean kasitar, portugaldar eta pertsiar aztarnak topatu dituzte. Lehen Dilmun zibilizazioaren hiriburua izan zen.

UNESCOk 2005ean Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kepler-186

**Kepler-186** sekuentzia nagusiko M1 motako izarra da, Eguzki-sistematik 492 argi-urtetara kokatua Cygnus konstelazioan. Eguzkia baino hotzagoa da, bere metalizitatea erdia izanik. Bost planeta dauzka, azkena Lurraren adinako eta bizitzarako egokia den lehen planeta izanik: Kepler-186f.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bahraingo perla-biltzaileen bidea

**Bahraingo perla-biltzaileen bidea** Bahraingo Muharraq uhartean dagoen bidea da. Perla-biltzaileek 1930era arte erabili zuten, Japoniak perlak lantzeari ekin zionean. Jada K.a. 2000. urtean perlak biltzen zituzten Bahrainen.

UNESCOk 2005ean Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kontzientzia (argipena)

**Kontzientzia** hitzak adiera zenbait ditu:
* Kontzientzia, giza gogoak bere buruaz eta kanpoko errealitateaz duen ezagutza edo hautematea.
* Kontzientzia, norberaren egintzen zintzotasuna edo gaiztotasuna epaitzeko ahalmena; norberaren egintzen zintzotasuna edo gaiztotasuna epaitzea.
* Kontzientzia, pertsona batek bere existentziaz, izaeraz, sentsazioez, gogoetez eta ekintzez duen ezagutza berehalakoa eta zuzena.
Kristalezko burezurra

[thumb|[British Museumen dagoen kristalezko burezurra (ID Am1898C3.1), Mitchell-Hedges burezurraren antzeko neurriak ditu.]]

**Kristalezko burezurra** kuartzo gardenezko landutako burezur batzuk dira, artearen historian "kristalarri" izenez deituak, euren ustezko topatzaileek aurrekolonbiar mesoamerikako gailuak zirela baieztatzen zutelarik; halere zientzia ikerketak burutu ostean topatutako burezur horietako bat bakarra ere aurrekolonbiarra dela ezin izan da grogatu ahal izan. Ikerketa horiek burezurrak XIX. mendearen bigarren erdialdean landu zirela frogatu zute, ziurrenik Europan, hain zuzen ere, aurrekoloniar artearekiko berebiziko interesa zegoen garaian. Nahiz eta hainbat aldizkaritan burzezur hauek nolakabiteko botere mitikoak zituztela baieztatu izan, mota honetako kritalezko burezurren kondairak ez dute inoiz mesoamerikar indiarren edota gainontzeko amerindiarren mitologia osatu.

New Age mugimenduko hainbat kideek maiz burezur hauen inguruan naturazgaindiko fenomenuak jazotzen direla baieztatu izan dute, maiz fikziozko lanetan irudikatuak izan direlarik. Kristalezko burezur hauek oso gai ospetsua izan dira, hainbat zientzia-fikziozko telesaila, filma, eleberri eta bideo-jokoetan agertu izan direlarik, vodka marka batek ere bere izena darama.

## Zinema 
* *Indiana Jones eta Kristalezko Burezurraren Erresuma* (2008)

## Kanpo estekak
Ynys Môngo kostaldeko ibilbidea

thumb|200px|Anglesey kostaldeko 200 kilometro inguruko ibilbidea gorriz adierazita.

**Ynys Môngo kostaldeko ibilbidea** (galeseraz *Llwybr Arfordirol Ynys Môn* eta ingelesez *Anglesey Coastal Path*, formalki * Isle of Anglesey Coastal Path*) Galesko iparraldean dagoen Ynys Môn uharteko kostaldea zeharkatzen duen oinezkoen ibilbide luzea da. Era berean, Galesko kostaldeko ibilbidearen zati da.

Ibilbideak Anglesey uhartearen ia itzulinguru osoa burutzen du, bi lekutatik bakarrik igarotzen ez dituelarik: Plas Newydd eta Llanfachraeth. Nahiz eta itzulinguru bat burutu eta edonork nahi duen lekuan hasi eta amaitzen den, ofizialki Holyhead udalerrian hasi eta amaitzen da. Bidezidorra ibilbide osoan ongi adierazita dago.

## Ibilbidea 
200px|thumb|Anglesey kostaldeko ibilbideko seinalea.
[thumb|200px|[Porth Dafarch, Trearddur.]]
[200px|thumb|[Benllech inguruan.]]

Holyhead udalerrian hasi eta bidezidorra erlojuaren norantzaren aurkako zentzuan burutu ezkero, ibilbidea honako leku hauetatik igarotzen da:

* Holyheadeko portua, Angleseyko udalerririk handiena
* South Stackeko itsasargia, hegaztien behatokia
* Porth Dafarch
* Trearddur
* San Gwenfaen-en putzua
* Rhosneigr
* Barclodiad y Gawres, neolito aroko hil-ganbera
* Llangwyfan udalerriko uhartearen eliza
* Aberffraw
* Llangadwaladreko eliza, Cadfan ap Iago zenaren hilobia
* Ynys Llanddwyn
* Llanidan, Thomas Williams zenaren hilobia
* Britannia zubia
* Swellies
* Tysilio uhartea
* Menai Zubi Esekia, Thomas Telfordek eraikia
* Menai Bridge
* Beaumaris
* Penmon eta Puffin uhartea
* Traeth Coch (Marrazo Gorriaren badia)
* Benllech
* Moelfre
* Royal Charter ontziaren hondoratzearen oroitarria
* Bahía Dulas
* Porth Amlwch
* Llanbadrigeko eliza
* Cemaes
* Wylfaeko zentral-nuklearra
* Cemlyn badia eta zingira
* Llanrhwydryseko eliza
* Porth Swtan
* Stanley dikea, Menai Zubi Esekiaren antzera Thomas Telfordek eraikia
* Penrhos Landa Parkea
* Holyhead

## Kanpo estekak 
* Anglesey kostaldeko ibilbidearen webgunea  
* Anglesey Walking Festival - Angleseyko Ibiltarien Jaialdia 
* Anglesey kostaldeko ibilbidearen doaineko online webgunea 
* Anglesey kostaldeko ibilbidearen argazkiak geograph.org.uk webgunean 
* Anglesey Walking Network, Anglesey Konderriko Kontseiluaren babespean sortutako taldea, uhartean oinezko ibilbideekin loturiko turismoa bultzarazten du.
The Frighteners

***The Frighteners***, , 1996ko Peter Jackson zeelandaberriarrak zuzendutako beldurrezko komedia filma bat da. Michael J. Fox, Trini Alvarado, Peter Dobson, John Astin, Dee Wallace Stone, Jeffrey Combs eta Jake Busey aktoreek antzeztu zuten.

Sitgeseko Zinemaldian efektu berezi onenen saria irabazi zuen. Filma AEBetan girotua egon arren, Zeelanda Berriko Wellington hiriburuan eta Lyttelton udalerrian filmatu zen.

## Argumentua 
Frank Bannister (Michael J. Fox) sekulako ahalmen psikikoak dituela dioen hitzontzi lotsagabea da, baina ez ditu ongia egiteko erabiltzen, bai ordea bere mesederako, bere zerbitzura lan egiten duten mamuek bezeroak ikaratuarazi eta dirua barra-barra irabazten baitu. Egoera hau Bannister bizi den herrian azalpenik gabeko heriotzak jazotzen hasten direnean aldatuko da.

## Aktoreak 
* Michael J. Fox: Frank Bannister
* Trini Alvarado: Lucy Lynskey doktorea
* Peter Dobson: Ray Lynskey
* John Astin: epailea
* Jeffrey Combs: Milton Dammers
* Dee Wallace-Stone: Patricia Ann Bradley
* Jake Busey: Johnny Charles Bartlett
* Chi McBride: Cyrus
* Jim Fyfe: Stuart
* Troy Evans: Walt Perry komisarioa
* Julianna McCarthy: Bradley andrea
* R. Lee Ermey: Hiles sarjentua
* Elizabeth Hawthorne: Magda Rees-Jones
* Angela Bloomfield: Debra Bannister

## Kanpo estekak 
* *The Frighteners* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Frighteners* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
Ait-Ben-Haddou

**Ait-Ben-Haddou** (amazigeraz: *Ath Benhadu*, ) Marokoko ksar edo hiri gotortua da, Sahara eta Marrakex arteko ibilbidea egiten zuten karabanek erabilia. Souss-Massa-Drâa eskualdean, Ounila ibaiaren ondoan dagoen muino batean dago. Egun apenas ez ditu biztanlerik, zortzi familia baino ez.

UNESCOk 1987an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.. 

## Zineman 
Bere kasbah ospetsua da, bertan hainbat film ospetsu grabatu dituztelako:
* *Sodom and Gomorrah* (1963)
* *Edipo re* (1967)
* *The Man Who Would Be King* (1975)
* *The Message* (1976)
* *Jesus of Nazareth* (1977)
* *Time Bandits* (1981)
* *Marco Polo* (1982)
* *The Jewel of the Nile* (1985)
* *The Living Daylights* (1987)
* *The Last Temptation of Christ* (1988)
* *The Sheltering Sky* (1990)
* *Kundun* (1997)
* *The Mummy* (1999)
* *Gladiator* (2000)
* *Alexander* (2004)
* *Kingdom of Heaven* (2005)
* *Babel* (2006)
* *Prince of Persia* (2010)
* *Game of Thrones* (2011-)
* *Son of God* (2014)

## Iruditegia 

Image:Young girl working.jpg
Image:Ait Benhaddou Pano.jpg
Image:Ait_benhaddou_from_above.JPG
Image:Aït_Benhaddou_along_river bank.JPG
Image:Aït_Benhaddou,_a Kasbah.JPG
Image:Aït Benhaddou1 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou2 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou3 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou4 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou5 (js).jpg
Image:Aït Benhaddou6 (js).jpg
Image:Ait Ben Haddou Kasbah.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heaven Can Wait (1978ko filma)

**Heaven Can Wait** (euskaraz *Zeruak Itxaron Dezake*) 1978ko Warren Beatty eta Buck Henry estatubatuar zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Bertan, Warren Beatty, Julie Christie, James Mason, Jack Warden, Charles Grodin eta Dyan Cannon aktoreek antzeztu zuten. Harry Segall antzerkigilearen izenburu berdineko *Heaven Can Wait* antzezlanean oinarritua dago, 1941eko *Here Comes Mr. Jordan* ("Hemen Dator Jordan Jauna") eta 1943ko *Heaven Can Wait* filmeen berregokitzapena da, 2001an *Down to Earth* ("Beheruntz Lurrera") izeneko beste berregokitzapen bat ere izan zuelarik.

Filma honek 9 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, azkenean bakarra irabaziz: Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Paul Sylbert, Edwin O'Donovan, George Gaines).

## Argumentua 
Joe Pendleton (Warren Beatty) Los Angeles Rams futbol amerikarreko quarterback ospetsua Super Bowl partidurako gogor entrenatzen ari da. Baina txirrinduan doalarik kamioi baten jo eta bertan akatuko du. Aingeru batek Pendletonen heriotza ziurtatu aurretik arima bere gorputzetik ateraraziko du. Baina aingeruaren akats horren ondorioz, Pendletonek bere gorputz fisiko berria topatu arte hainbat pertsona ezberdinetan berreragagiztatu beharko da.

## Aktoreak 
* Warren Beatty: Joe Pendleton
* Julie Christie: Betty Logan
* Jack Warden: Max Corkle
* James Mason: M. Jordan
* Charles Grodin: Tony Abbott
* Dyan Cannon: Julia Farnsworth
* Buck Henry: bizkarzaina
* Vincent Gardenia: Tinent Krim
* Joseph Maher: Sisk
* Hamilton Camp: Bentley
* Arthur Malet: Everett
* Stephanie Faracy: Corinne
* Jeannie Linero: Lavinia
* Harry D.K. Wong: lorazaina
* R.G. Armstrong: zuzendari nagusia

## Kanpo estekak 
* *Heaven Can Wait* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Heaven Can Wait* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Ghadames

**Ghadames** () Libiako hiria da, egungo Nalut barrutian dagoena. Aljeria eta Tunisiako mugetatik gertu kokaturik, oasi-hiria da.

Erromatarren garaian *Cydamus* izena zuen. UNESCOk 1986an bere antzinako hirigunea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sabratha

**Sabratha** () Tripoli osatzen zuten hirietako bat da, mendebaldekoa hain zuzen ere. Zawiya barrutian kokaturik, UNESCOk gizateriaren ondare izendatu zituen 1982an.

Feniziarrek, numidiarrek eta erromatarrek hiria zabaldu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tadrart Acacus

**Tadrart Acacus** edo **Acacus mendiak** (, *Tadrārt Akākūs*) mendebaldeko Libiako mendikatea da, Ghat barrutian dagoena. *Tadrart* amazigeraz mendiaren emakumezko izena da, gizonezkoa *Adrar* delarik.

Saharako eskualde elkorrenetako bat izan arren, landareria badu (tartean *Calotropis procera* ospetsua) eta baita iturburu eta putzu mendietan.

Eskualdeko historiaurreko labar-artea ospetsua da. 1985ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Qasr Amra

**Qasr Amra**, **Quseir Amra** edo **Qusair Amra** (, *Qaṣr ‘Amrah*) ekialdeko Jordanian dagoen basamortuko gaztelua da. VIII. mendearen hasieran, 723 eta 743 inguruan, Walid Ibn Yazidek, gero Al-Walid II.a omeiatar kalifa izango zena, eraiki zuen. Lehenengo islamiar arkitekturaren adibide finentzat hartzen dute.

UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen 1985ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lolita (1962ko filma)

**Lolita** 1962ko Stanley Kubrick estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Vladimir Nabokov idazlearen *Lolita* eleberrian oinarritua dago. Bertan, James Mason, Shelley Winters, Sue Lyon eta Peter Sellers aktoreek antzeztu zuten.

Filma honek Oscar Sarietarako izendapen bat (Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria, Vladimir Nabokov) eta Urrezko Globo Sarietarako lau izendapen jaso zituen.

Filma honek oinarritua dagoen eleberriak bezala adin ertaineko gizon batek neska nerabe batenganako duen erakarpenaren gaia ukitzen du, gaur egun ere oso tabua eta korapilatsua den gaia baldin bada, are eta gehiago filma burutu zen garaian. 1997an izenburu berdineko *Lolita* berregokitzapena izan zuen, honako honetan Jeremy Irons, Melanie Griffith, Dominique Swain eta Frank Langella aktoreek antzeztu zutelarik.

## Argumentua 
Humbert Humbert (James Mason) berrogei urtetik gorako adina duen idazlea da, Ramsdale (New Hampshire) udalerrira iritsi eta Charlotte Haze (Shelley Winters) alargunaren etxeko gela bat alokatzuko du. Haze andreak Lolita (Sue Lyon) izeneko hamalau urtetako alaba bat du, Humbertek hura ezagutu eta txora-txoratuta hartaz maiteminduko da, egitasmo bat buruan duelarik: amarekin ezkondu eta honela Lolita erakargarriaren alboan betiko egon.

## Aktoreak 
* James Mason: Humbert "Hum" Humbert
* Shelley Winters: Charlotte Haze-Humbert
* Sue Lyon: Dolores "Lolita" Haze
* Peter Sellers: Clare Quilty
* Gary Cockrell: Richard "Dick" Schiller
* Jerry Stovin: John Farlow
* Diana Decker: Jean Farlow
* Lois Maxwell: Mary Lore erizaina
* Cec Linder: Keegee doktorea
* Bill Greene: George Swine
* Shirley Douglas: Starch andereinoa
* Marianne Stone: Vivian Darkbloom
* Marion Mathie: Lebone andereinoa
* James Dyrenforth: Frederick Beale, Sr.
* Maxine Holden: Fromkiss andereinoa
* John Harrison: Tom
* C. Denier Warren: Potts

## Ikus gainera 
* *Lolita*, Vladimir Nabokov idazlearen eleberria.

## Kanpo estekak 
* *Lolita* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Lolita* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Bonnie and Clyde (filma)

***Bonnie and Clyde*** (euskaraz, *Bonnie eta Clyde*) Arthur Penn estatubatuar zinema zuzendariaren 1967ko ekintza film bat da, XX. mendearen hasierako Bonnie eta Clyde banku-lapurren bizitza eta ekintzetan oinarritua. Bertan, Warren Beatty, Faye Dunaway, Michael J. Pollard, Gene Hackman eta Estelle Parsons aktoreek antzeztu zuten.

Filmak hamar Oscar Sarietarako izendapen jaso zituen, eta azkenean bi irabazi: Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Estelle Parsons) eta Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Burnett Guffey).

## Argumentua 
1930eko hamarkada, Depresio Handiaren garaia. Clyde Barrow (Warren Beatty) espetxetik irten berri den banku-lapur eta negoziogizon eskas bat da. Laster bere aurreko jarduerara itzuli da. Bonnie Parker (Faye Dunaway) neska ezagutu eta biak lapurretan elkarlanean hasi dira.

Bien arteko maitasuna piztuz doan heinean, bien banku lapurreta eta krimenak gero eta bortitzagoak dira, ihesaldietan barrabaskeria handiak egin baitituzte.
## Iruditegia 

|Gene Hackman eta Estelle Parsons.
|Warren Beatty.
|Warren Beatty eta Faye Dunaway.
|Warren Beatty eta Faye Dunaway.

## Aktoreak 
* Clyde Barrow: Warren Beatty
* Bonnie Parker: Faye Dunaway
* Buck Barrow: Gene Hackman
* Blanche Barrow: Estelle Parsons
* C. W. Moss: Michael J. Pollard
* Frank Hamer: Denver Pyle
* Ivan Moss: Dub Taylor
* Velma Davis: Evans Evans
* Eugene Grizzard: Gene Wilder

## Ikus gainera 
* Bonnie eta Clyde

## Kanpo estekak 
* *Bonnie and Clyde* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Bonnie and Clyde* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Populismo

thumb|ezkerrera|"% 99aren" (herriaren) erretorika "% 1" (eliteen) aurka, nazioarteko okupazio mugimendua gizarte mugimendu populistaren adibidea izan zen.
thumb|Nolan Chart-ek definitzen duen moduan, populismoa (eta totalitarismoa) ezkerraldean dago.
thumb|1896ko marrazki biziduna. Bertan, William Jennings Bryanek, populismoaren aldekoa, Ameriketako Alderdi Demokrataren sinboloa irentsi du.
**Populismoa** herritargoaren ongizatea eta interesak Estatuak bermatzea baieztatzen duen ideologia eta gobernatzeko modua da. Ikuspuntu baikor batetik, gizarte klase xume eta apalen aldeko politika lehenesten duen gobernua, baina era gaitzesgarrian ere erabili da, gizarte-klase dirudun eta aberatsak arazo sozioekonomikoen erruduntzat jotzen dituen jarrera politikoa adierazteko.

Era gaitzezgarrian erabiltzen denean, demokraziaren azaleko molde batzuei eusten dion arren, egiatan erregimen autoritarioa da. Herriaren gehiengoaren babesa duen buzuzagi karismatiko bat izan ohi du. Politikaren arloan, modu demagogikoan interes nazionalak eta herri-klaseen interesak defendatzeko joera du.

thumb|left|Juan Perón Argentinako presidentearen peronismoa mugimendu populistatzat hartu dute.
## Ikus, gainera 
* Argumentum ad populum
* Demagogia
* Egia-oste
* Elitismo
* Eskuindar populismoa
* Haitzuloaren alegoria
* Lunpenproletariotza
* Ongizate-estatu
* Oportunismo
* Paternalismo
* Pertsonaganako kultu
* Populares
* Pragmatismo

## Kanpo estekak 
* Populismoa, Gizapedian.
Lalande 21185

**Lalande 21185** edo **Gliese 411** Hartz Handia konstelazioan dagoen nano gorri bat da, Eguzki-sistematik 8,31 argi-urtera kokatua. Nahiz eta erlatiboki hurbil egon, bere itxurazko magnitudea 7koa besterik ez da, eta, ondorioz, ezin da begi hutsez ikusi. Hala ere, teleskopio txiki baten laguntzaz ikus daiteke.

## Historia 
Lalande 21185en koordenatuak 1801ean argitaratu zituen Jérôme Lalande-k, Pariseko Behatokian lan egiten zuen astronomo frantziar batek, *Histoire Céleste Française* izar-katalogoan. Izar hau gaur egun Lalanderen sailkapenaren arabera izendatzen den izar gutxietako bat da.

## Ezaugarri fisikoak 
Lalande 21185 nano gorri arrunt bat da, Eguzkiaren masaren %46 daukana eta hau baino hotzagoa dena, bere gainazaleko tenperatura 3.828 K-ekoa izanik. Oso argitasun urrikoa da, 10,48ko magnitude absolutua izanik eta bere energia gehiena espektro infragorrian igortzen duelarik.

BY Draconis motako izar aldakorra da, Izar Aldakorren Katalogo Generalaren arabera. Lalande 21185ek X izpiak ere igortzen ditu.

## Planeta-sistema posiblea 
1930 eta 1980 urteen artean argazki-plakei egindako analisi astrometrikoek izar honen inguruan bi gasezko erraldoi egon daitezkeela adierazten dute. Hala ere, gerora egindako abiadura erradialaren neurketek ez dute hau baieztu.

Lehenengo planeta hipotetikoa, Lalande 21185 b, izarrarengandik 2,2 UAra egongo litzateke, eta bere gutxieneko masa 0,9 MJ-koa izango litzateke. Bigarrena, Lalande 21185 c, 11 UAra egongo litzateke eta 1,6 MJ izango lituzke.

## Kanpo estekak
Izkira (eskultura)

thumb|420px|Izkira.
**Izkira** (katalanez ***La gamba***) edo **Gambrinus** Javier Mariscalek diseinatutako eskultura bat da, berez zigala irudikatzen duena. 1989an aurkeztu zuten eta hasiera batean Bartzelonako Fusta pasealekuan kokaturiko jatetxe batzuentzat publizitate moduan jarri zuten. Baina 1992ko Udako Olinpiar Jokoen ondoren jatetxeak itxi egin ziren eta eskultura Bartzelonako udaletxearen eskuetara pasatu zen. 2004an berriztatu egin zen.

## Kanpo estekak
Ouadane

**Ouadane** edo **Wadan** () Mauritaniako herria txikia da, erdialdeko basamortuan dagoena.

1487an portugaldarrek bertan komertzio-gune ezarri zuten gatz-meategiak aprobetxatzeko asmotan, baina laster utzi egin behar izan zuten. 1996an UNESCOk bere *ksar* Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chinguetti

**Chinguetti** (, *Šenqīṭ‎*) Mauritaniako herria txikia da, erdialdeko basamortuan dagoena.

XIII. mendean eratu zuten Sahara zeharkatzen zuten karabanen abiapuntua izateko. 1996an UNESCOk bere *ksar* Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tichit

**Tichit** edo **Tichitt** () Mauritaniako herri txikia da, hegoaldeko basamortuan dagoena.

Bere ekonomiaren ardatza datil-palmondoaren nekazaritza du. 1996an UNESCOk bere *ksar* Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oualata

**Oualata** edo **Walata** () Mauritaniako herri txikia da, hego-ekialdeko basamortuan dagoena.

XIII. eta XIV. mendeetan Sahara zeharkatzen zuten karabanen abiapuntu nagusia izan zen. 1996an UNESCOk bere *ksar* Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Agony and the Ecstasy (filma)

**The Agony and the Ecstasy** (euskaraz *Hiltzoria eta Estasia*) 1965eko Carol Reed estatubatuar zinema zuzendariaren historia eta biografia filma bat da. Irving Stone idazlearen izenburu berdineko *The Agony and the Ecstasy* eleberrian oinarritua dago, hura era berean Michelangelo eskulturgile eta margolariaren bizitzan oinarritua dagoelarik. Bertan, Charlton Heston, Rex Harrison, Diane Cilento, Harry Andrews eta Alberto Lupo aktoreek antzeztu zuten.

Filma honek 5 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan.

## Argumentua 
Filma Berpizkunde garaiko Italian girotua dago. Julio II.a Aitasantu gerlariak Michelangelo eskulturgile eta margolariari Kapera Sixtinoko sapaila apaindu eta margotzeko mandatua emango dio, hasierako bien arteko desadostasun ugarien ondoren 1508-1512 bitartean artelan zoragarri hori gauzatua izango delarik.

## Aktoreak 
* Charlton Heston - Michelangelo Buonarrotti
* Rex Harrison - Julio II. Aitasantua
* Diane Cilento - Contessina Medicikoa
* Harry Andrews - Donato Bramante
* Alberto Lupo - Urbinoko dukea
* Adolfo Celi - Giovanni de Medici
* Venantino Venantini - Paris De Grassis
* John Stacy - Giuliano da Sangallo
* Fausto Tozzi - langileburua
* Maxine Audley - emakumea
* Tomas Milián - Rafael Sanzio

## Kanpo estekak 
* *The Agony and the Ecstasy* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Agony and the Ecstasy* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Banc d'Arguin Parke Nazionala

'''Banc d'Arguin Parke Nazionala''' (; ) Mauritaniako mendebaldeko kostaldean dagoen parke nazionala da, Arguingo badian dagoena.

Hegazti migratzaile ugarien haziera-lekua da, batez ere flamenkoena, txirri hankalaburrena, pelikanoena eta txenadena. Urteko iparraldeko Europatik, Siberiatik edo Groenlandiatik etorritako bi milioi espezimenek negua igarotzen du parke inguruan. 1989an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Crocodylus suchus

***Crocodylus suchus*** *Crocodylus* generoko animalia da. Narrastien barruko Crocodylidae familian sailkatuta dago.

Afrikako krokodilo hau askotan Nilotar krokodiloarekin (*C. niloticus*) nahasten dute.

## Hedapena 
Krokodilo espezie hau Mauritanian, Beninen, Nigerian, Nigerren, Kamerunen, Txaden, Afrika Erdiko Errepublikan, Ekuatore Ginean, Senegalen, Malin, Ginean, Gambian, Burkina Fason, Ghanan, Togon, Boli Kostan, Kongoko Errepublika Demokratikoan, Kongoko Errepublikan eta Ugandan bizi da (Ugandak nilotar krokodiloak ere baditu). *C. suchus* espezimen bat Floridako "St. Augustine Alligator Farm Zoological Park"ean eta bikote bat Kopenhageko zoologikoan bizi dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Glenavon F.C.

**Glenavon F.C.** (izen osoa *Glenavon Football Club*) Ipar Irlandako futbol taldea da, Lurgan hirikoa. 3 Liga eta 6 Kopa eskuratu ditu.

## Historia 
Taldea 1889an sortu bazen ere talde apala izan zen 50. hamarkadaraino. Belfastekoa ez zen lehen taldea izan zen liga irabazten (1952) eta liga eta kopa urte berean irabazi zituen lehenengo talde "probintzianoa" ere bai (1957). Garai hartan hiru liga eta beste hiru kopa eskuratu zituen.

90. hamarkadan loraldi berria izan zuen. 1990an Ligako Kopa eta 1992 eta 1997an Kopak irabazi zituen. 1994an Liga irabaztear egon zen baina azken partidan galdu zuen.

Azken tituluak 2014 eta 2016an lortu ditu, Ipar Irlandako Kopak hain zuzen ere.

## Palmaresa 
* Liga **(3)**: 1952, 1957, 1960.
* Kopa **(7)**: 1957, 1959, 1961, 1992, 1997, 2014, 2016.
* Ligako Kopa **(1)**: 1990.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Memoirs of a Geisha (filma)

***Memoirs of a Geisha*** () 2005eko Rob Marshall estatubatuar zinema zuzendariaren amodiozko drama bat da. Arthur Golden idazlearen *Memoirs of a Geisha* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Zhang Ziyi, Ken Watanabe, Gong Li eta Michelle Yeoh aktoreek antzeztu zuten.

Filma Japonian girotua dago, Kalifornia, Kyoto hiriko hainbat kokalekutan filmatu zelarik, tartean Kiyomizu-dera eta Fushimi Inari-taisha.

Sei Oscar Sarietarako izendapenak jaso eta hiru irabazi zituen: Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Dion Beebe), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (John Myhre eta Gretchen Rau) eta Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Colleen Atwood). Bi Urrezko Globo Sarietarako izendapenak ere jaso zituen, bat irabaziz: Jatorrizko musika onenaren Urrezko Globo Saria (John Williams). Sei BAFTA Sarirako izendapenak ere jaso zituen, hiru irabaziz: Argazkigintza, Zuzendaritza Artistiko eta Jantzi-diseinu onenaren BAFTA Sariak.

## Sinopsia 
1929. urtea Japonia. Chiyo, 9 urteko neskatoa, Nitta Okiya geisharen etxean lan egin dezan saldua da. Satsu anai zaharrak bere arreba putetxe batera bidaltzea ez du onartuko. Okiyaren etxean dagoela, Chiyok Kalabaza ezagutuko du, bera bezala gheisa izateko irakasten ari zaien neskatoa, bai eta Hatsumomo (Gong Li) geisha eta haren arerioa den Mameha (Michelle Yeoh) geisha ere. Chiyoren (Zhang Ziyi) hastapenak latzak izango dira, baina bere bizitza laztana izango dena ere topatuko du, Presidentea (Ken Watanabe), une hartatik harengandik hurbilago egoteko asmoz Chiyo geisha ospetsua bilakatzen saiatuko delarik.

## Aktoreak 
* Zhang Ziyi: Sakamoto Chiyo/Nitta Sayuri
* Ken Watanabe: Iwamura Ken presidentea
* Gong Li: Hatsumomo
* Michelle Yeoh: Mameha
* Kōji Yakusho: Nobu
* Youki Kudoh: Kalabaza
* Kaori Momoi: Ama/Nitta andrea/Okasan
* Tsai Chin: Izeba
* Cary-Hiroyuki Tagawa: Baroia
* Suzuka Ohgo: Sakamoto Chiyo gaztea
* Kenneth Tsang: Jenerala
* Karl Yune: Koichi

## Kanpo estekak 
* Filmaren webgune ofiziala 
* *Memoirs of a Geisha* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Memoirs of a Geisha* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
Páirc Uí Chaoimh

**Páirc Uí Chaoimh** Irlandako Cork hirian dagoen joko gaelikoetako estadio bat da, bertan futbol gaeliko nahiz hurling kiroletako partiduak jokatu ohi direlarik. Cork GAA taldearen egoitza da.

## Kanpo estekak
Umm ar-Rasas

**Umm ar-Rasas** () edo **Kastrom Mefaa** ekialdeko Jordanian dagoen aztarnategi arkeologikoa da, erromatar, bizantziar eta islamiar aztarnak dituena. Bertan gotorleku militar bat eta zenbait eliza topatu dituzte. Aurkikuntza nagusia San Eztebe elizaren 785. urteko mosaikoa da.

UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen 2004an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bienvenue chez les Ch'tis

'''''Bienvenue chez les Ch'tis'''* (euskaraz *Ongi etorri Iparraldera*, hitzez hitz *Ongi etorri Ch'tisenera*) 2008ko Dany Boon frantziar zuzendari, gidoigile eta aktorearen komedia film bat da. Bertan, Dany Boon, Alexandre Charlot eta Franck Magnier aktoreek antzeztu zuten.

*Ch'tis* delako izenburua Frantziako iparraldeko Nord-Pas-de-Calais departamenduan mintzatzen den pikardieraren aldaeraren izena da, baita bertakoena ere, hortik *Bienvenue chez les Ch'tis* izenburua, hots, *Ongi etorri Nord-Pas-de-Calaisa*. Filmak Frantziako iparraldearen eta hegoaldearen arteko ezberdintasunak umorez erakusten ditu.

Frantziako inoizko filma arrakastatsuena da, denera herrialde hartan 20,5 milioi lagunek ikusi baitute; Belgikan ere ikusle kopuru handia izan zuen. Bitxikeria gisa, Italian tankera bereko *Benvenuti al Sud* ("Ongi etorri Hegoaldera") eta *Benvenuti al Nord* ("Ongi etorri Iparraldera") filmak ere egin ziren, eta *Mission Pays Basque'' film frantsesa, antzeko gaia jorratzen duen, Ipar Euskal Herrian girotuta.

## Argumentua 
Phillippe Abrams (Kad Merad) Frantziako hegoaldeko Proventzako Salon-de-Provence udalerriko postaria bere gogoz kontra iparraldeko Bergues udalerrira lan egitera bidalia da, Belgikako mugako Nord-Pas-de-Calais departamendura. Hegoalde eguzkitsua ez bezala, iparraldea euritsua da eta ch'tis (hegoaldean "cheutimi") delako hizkuntza arrotzean mintzatzen den jende hotzez beterik dagoela pentsatzen du, baina bertaratutakoan, jende zoragarria ezagutu du. Emaztea (Zoé Félix) nahiko aldendua duenez eta haren arreta piztu nahian, leku hartan sekulako infernua pairatzen ari dela diotso. Egun batez, emaztea bisitan doakio: orduan, Abramsek bere adiskide berriei emazteari sinestarazi dizkion gezur errukitsuak aitortu eta espos-lagun harremana salbatzen lagun diezaioten eskatu die.

## Aktoreak 
* Kad Merad: Philippe Abrams
* Dany Boon: Antoine Bailleul
* Zoé Félix: Julie
* Lorenzo Ausilia-Foret: Raphaël Abrams
* Anne Marivin: Annabelle Deconinck
* Philippe Duquesne: Fabrice Canoli
* Guy Lecluyse: Yann Vandernoout
* Patrick Bosso: A7ko polizia
* Zinedine Soualem: Momo
* Jérôme Commandeur: Lebic inspektorea
* Line Renaud: Antoinen aita
* Michel Galabru: Julieren osaba
* Stéphane Freiss: Jean
* Alexandre Carrière: Tony
* Jenny Clève: P'tit quinquin (Iparraldeko Frantziako ereserkia) abestia abesten duen duen gizona.
* Fred Personne: M. Vasseur

## Kanpo estekak 
* ''Bienvenue chez les Ch'tis* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Bienvenue chez les Ch'tis'' filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Chaetodon flavirostris

***Chaetodon flavirostris*** *Chaetodon* generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chaetodon*
* Chaetodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Cliftonville F.C.

**Cliftonville F.C.** (izen osoa *Cliftonville Football & Athletic Club*) Ipar Irlandako futbol taldea da, azken bi ligak irabazi dituena. Guztira 5 Liga eta 8 kopa lortu ditu.

Jokalekua eta egoitza Solitude estadioan du.

## Historia 
Taldea 1879 urtean sortu zen *Cliftonville Association Football Club* izenarekin, egunkarietan jarritako iragarki bati erantzunez. Berehala hasi zen emaitza onak izaten 1881ean Kopako finalera iritsi baitzen eta 1910 artean bi liga (1906koa Lisburn Distilleryrekin batera) eta 7 kopa lortu baitzituen.

Taldea ez zen profesional bihurtu 70. hamarkadararte eta 1979an bere zortzigaren kopa irabazi zuen, orain arteko azkena. Orduan jokalari izan zen Tony Bell 1998an entrenatzailea izan zen eta 88 urteren ondoren berriz liga irabazi zuen.

2011ean Tommy Breslin entrenatzailea hartu zuen eta 2013 eta 2014 urteetan Liga eta Ligako Kopa irabazi ditu

## Palmaresa 
* Liga **(5)**: 1906 (elkarbanatuta), 1910, 1998, 2013, 2014.
* Kopa **(9)**: 1883, 1888, 1897, 1900, 1901, 1907, 1909, 1979, 2024.
* Ligako Kopa **(3)**: 2004, 2013, 2014.
* Superkopa (Charity Shield), (1): 1999.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Champsodon capensis

***Champsodon capensis*** *Champsodon* generoko animalia da. Arrainen barruko Champsodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Champsodon*
* Champsodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Maite zaitut

**Maite zaitut** esaldiak, beste pertsona bati maitasuna adierazteko erabiltzen denak, beste zenbait adiera ere baditu:

* Maite zaitut, Pirritx eta Porrotxen diskoa eta abestia;
* Maite zaitut, Mägo de Oz musika taldearen abestia.
Anjar

**Anjar** (; ) edo **Haoush Mousa** ( / *Ḥawsh Mūsá*) Libanoko herria da, Bekaa haranean dagoena. Guztira 2.400 biztanle inguru ditu, ia guztiak armeniar etniakoak. Udan 3.500 lagun inguru bizi dira, armeniar diaspora etxera itzultzen da eta.

Al-Walid I.a omeiatar kalifak VIII. mendean bertan Gerrha izeneko gotorlekua eraiki zuen. Bere aztarnategiari esker, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu du herria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hapoel Ironi Kiryat Shmona FC

**Hapoel Ironi Kiryat Shmona FC** (hebreeraz מועדון כדורגל הפועל עירוני קרית שמונה‎ ) Israelgo futbol taldea da, Kiryat Shmona hirikoa. Israelgo futbol liga bat eta kopa bat irabazi ditu.

2000 urtean sortu zen hiriko Hapoel (1. mailakoa) eta Maccabi (2. mailakoa) taldeek bat egin zutenean.

## Palmaresa 
### Israelen: 4 
* Liga (1): 2012.
* Kopa (1): 2014.
* Toto Kopa (2): 2011, 2012.
## Euskal taldeen aurkako partidak 
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Juventusek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Uadi Qadisha

**Uadi Qadisha** edo **Qadisha harana** () Libanoko Iparraldeko eskualdean dagoen harana da. Qadisha ibaiak sortutako arroila estua da. Qadisha hitzak arameraz "sakratu" esan nahi duenez, Haran Sakratua ere diote. Bertan hainbat monasterio kristau daude

1998an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Herri, herrixka eta monasterioak 
* ** Bsharri barrutia**
Bsharri, Dimane, Bane, Tourza, Hasroun, Bazaoun, Bqarqasha, Bqaa Kafra, Brissate, Hadchit, Blaouza, Hadath, Qannoubine monasterioa, Hawqa monasterioa, Mar Elisha monasterioa

* **Zgharta barrutia**
Arbet Qozhaya, Ehden, Kfarsghab, Hawqa, Aintourine, Sereel, El Fradiss, Mazraat En Nahr, Beit Balais, Qozhaya monasterioa, Mar Sarkis Ras Al Nahr monasterioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jainkoaren zedroak

**Jainkoaren zedroak** (, *Horsh Arz el-Rab*) Libano mendian zegoen Libanoko zedroen basoaren aztarna da. Feniziarrek, asiriarrek, babiloniarrek, egiptoarrek, erromatarrek, persiarrek, israeldarrek eta otomandarrek ustiatu zuten basoa. Feniziar itsasontziak egiteko edo Jerusalemgo tenplua eraikitzeko erabili zituzten. Egiptoar momiek ere bere erretxina zuten behar-beharrezkoa.

Egun babesturik dago. 1998an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Ikus, gainera 
* Zedroen basoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chaenocephalus aceratus

***Chaenocephalus aceratus*** *Chaenocephalus* generoko animalia da. Arrainen barruko Channichthyidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Chaenocephalus*
* Channichthyidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Channa amphibeus

***Channa amphibeus*** *Channa* generoko animalia da. Arrainen barruko Channidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Channa*
* Channidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Listowelgo gaztelua

**Listowelgo gaztelua** (ingelesez *Listowel Castle*) Irlandako Kerry konderriko Listowel udalerrian dagoen gaztelua da. XV. mendean eraikia, Elisabet I.a Ingalaterrakoaren aurkako Lehen Desmond Matxinadaren lekuko izan zen.

## Kanpo estekak 
* Listowelgo gaztelua. Heritage.ie
Vienako Estatu Opera

**Vienako Estatu Opera** (alemanez *Wiener Staatsoper*) Austriako Viena hiriburuko opera antzoki bat da. 1869ko maiatzaren 25an ireki zen, diseinatzaileak Eduard van der Nüll eta August Sicard Sicardsburg izen zirelarik.

## Iruditegia 

Irudi:Wien - Staatsoper (1).JPG|Aurrealdea.
Irudi:StateOperaViennaNightBackside.jpg|Gauez.
Irudi:Vienna State Opera - Inside.jpg|Areto bateko sapaila.
Irudi:Vienna state opera stairs.jpg|Marmolezko eskailerak.
Irudi:Staatsoper Vienna 006g.jpg|Erdialdeko eskailerak.
Irudi:WSO-Interior.JPG|Barnealdea.
irudi:Wien - Staatsoper, Zuschauerraum.JPG|Armailak.
Irudi:Wien - Staatsoper, Zuschauerraum mit Bühne.JPG|Eszenatokia 2023an.

## Ikus gainera 
* Vienako Orkestra Filarmonikoa
* Volksoper
* Theater an der Wien

## Kanpo estekak 
* Vienako Estatu Operaren webgunea
* Vienako Estatu Operako bisita birtuala
* Vienako Estatu Operaren programa ikusgai
* Vienako Filarmonikaren webgunea
Vienako Doneztebe katedrala

**Vienako Doneztebe katedrala** (alemanez *Domkirche St. Stephan*, maiz *Stephansdom* gisa laburtua) Austriako Viena hiriburuko katedral katolikoa da, hiri horretako artxidiozesia eta artzapezpikuaren egoitza delarik.

1137-1160 artean eraikia izan zen. Erromaniko eta Gotiko arkitektura estilokoa da.

## Iruditegia 

Irudi:0181-0183a - Wien - Stephansdom.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Wien - Stephansdom (2).JPG
Irudi:Wien Stephansdom Altar 01 2006.jpg|Aldarea.
Irudi:Carl Pippich Stephanskirche in Wien.jpg|1831ean.
Irudi:StephansdomCatacombsLabeledPlan-en.png|Oinplanoa.

## Kanpo estekak 
* Vienako Doneztebe katedralaren webgunea ofiziala 
* Museoaren webgunea
Vienako udaletxea

**Vienako udaletxea** (alemanez *Wiener Rathaus*) Austriako Viena hiriburuko udaletxea da, lakteak bertan erabakiaz hartzeaz gain udal erakundeen egoitza delarik. Viena hiria izateaz gain estatu federala (*Bundesland*) ere badenez, alkateak gobernadore (*Landeshauptmann*) eta udalbatzeko burua denez legebiltzarrak (*Landtag*) zuzentzeko ardura ere badu.

Innere Stadt barrutian dago.

## Eraikina 
Eraikina gotiko estilokoa da, Friedrich von Schmidtek diseinatu eta 1872-1883 artean eraiki zelarik. Dorrearen gainaldean *Rathausmann* delako 3,5 metroko estatua urreztatua dago, estandarte-eramaile bat irudikatuz, Viena hiriko ikur bilakatu delarik (hiriak urtero *Rathausmann* itxurako saria eman ohi du). Eraikinaren aurrealdean *Rathauspark* ("Udal Parkea") izeneko parke bat dago.

## Garraioa 
Vienako udaletxera ailegatzeko Vienako metroko U2 linea hartu eta "Rathaus" izeneko geltokian jeitsi beharra dago.

## Kanpo estekak 
* Vienako Udala eta Gobernuaren webgunea
Karlskirche

**Karlskirche** edota **San Karlos Borromeoren eliza** Austriako Viena hiriburuan dagoen barroko estiloko eliza katolikoa da.

1713an Vienako hiria izurriak gogoz jo zuen, horregatik Karlos VI.ak 8.000 hiritar hil zituen hondamendi hura amaiatu bezain azkar 1576ko Milango izurriaren aurkako heroia eta hiri hartako artzapezpikua izan zen San Karlos Borromeoren omenezko eliza eraikiko zuela zin egin zuen. Hortaz, Vienako izurria desagertu eta hurrengo urtean Johann Bernhard Fischer von Erlach arkitektoak eraikina diseinatu eta eraikitzeari ekin zion, baina hura amaitu aurretik hil zenez, bere seme Joseph Emanuel Fischer von Erlachek eraikuntza lanekin jarraitu zuen, azkenean 1737an eliza maitu zelarik.

## Iruditegia 

Irudi:Karlskirche Vienna June 2006 475.jpg|Aurrealdea eta atari nagusia.
Irudi:Viena 1073.jpg|Aldarea.
Irudi:Intercession of Charles Borromeo supported by the Virgin Mary - Detail Rottmayr Fresco - Karlskirche - Vienna.JPG|Gangako freskoa.
Irudi:Karliskrirche Wien nicht.JPG|Gauez.

## Kanpo estekak 
* karlskirche.at Karlskirche elizaren webgunea
Hundertwasserhaus

**Hundertwasserhaus** (euskaraz *Hundertwasser etxea*) Austriako Viena hiriburuan dagoen eraikina da. 3. barrutian dagoen Kegelgasse kaleko 34-38 zenbakietan kokatzen da. 1983-1985 artean eraiki zen, aurretik 1977an Leopold Gratz hiriko alkateak Friedensreich Hundertwasser artista polifazetikoari eraikina diseinatzeko proiektuaren eskeintza luzatu ziolarik.

## Iruditegia 

 Wien - Hundertwasserhaus (01).JPG
 Wien - Hundertwasserhaus (02).JPG
 Hundertwasserwiendetail.jpg
 Haus Hundertwasser 01.jpg
 A-Wien-Hundertw-Hs-4.JPG

## Kanpo estekak 
* Hundertwasserhaus eraikinaren webgunea