Zarauzko nekropolia

**Zarauzko nekropolia** Zarauzko Andre Mariaren Zeruratzearen parrokiaren azpian eta inguruetan dagoen Erdi Aroko nekropoli garrantzitsuaren izena da. 1997an aurkitua, Zarautzen populazioaren sekuentzia eskaintzen du, eta Erdi Aroaren hasierako zein erdialdeko egoeraren lekuko da. Gaur egun bisitagarria da, museo moduan funtzionatzen duelako.

## Aztarnategia 
1997an Zarauzko dorrearen lurrean egindako zundaketa arkeologiko batek hainbat hezurdura aurkitu zituen, eta 1999an bigarren azterketa bat egin zen, jada museoan bilakatzeko ideia buruan zutela. Bertan aurkitutako Erdi Aroko aztarnek eta mugitutako erromatarren garaikoek bultzatu zuten ikerketa zabalagoa egitera. Hala ere, ikerketa hori ez zen burutu, laster Andre Mariaren Zeruratzearen parrokiaren zoruak obrak behar zituelako, eta aukera egon zelako ikerketa integrala egiteko. Ikerketa horri esker 2500 urteko okupazioa ziurtatu da, Burdin Aroan hasi, erromatarren garaian jarraitu, eta Erdi Aro osoan zehar Aro Garaikidean amaitzen dena. Hala ere, Zarauzko nekropoliaren azpiko eremua aztertuta, Burdin Arotik aurrerako hainbat elementu interesgarri daude, Zarautzen izandako jarraikortasunaren adibide direnak.

### Burdin Aroa 
[thumb|left|Zarauzko [Andre Mariaren Zeruratzearen parrokia (Zarautz)|Andre Mariaren Zeruratzearen parrokian aurkitutako Burdin Aroko sutondoa, gaur egungo elizaren azpian.]]
Aztarnategiaren elementu berezi bat Burdin Aroko etxe bat da. Aurkitutako eremuak 9 m2 ditu, eta bere ipar-mendebaldean sutondo baten marka du, 40 bat zentimetroko diametrokoa. Etxeko hormak material suntsikorrekin egin zituztela ematen du.

### Erromatarren garaia 
thumb|Erromatarren garaiko hormen arrastoak, ziurrenik eraikin publiko batenak.
Gipuzkoa erromatarren garaian itsasoari begira zegoen lurraldea zen. Baskoien porturik garrantzitsuena Oiasso zen, baina Via Maris izeneko bidetik itsasoz mugitzen ziren merkantziak. Iturri klasikoetan aipatutako portuen artean Menosca dago, barduliarren lurraldean, egile batzuek Zarautzekin lotu dutena, nahiz eta ez dagoen horren ziurtasunik. Parrokian egindako aurkikuntzen artean erromatarren garaiko eraikuntza nabarmenak daude, kalitate handiko I. mendeko eraikinak, kalitate ez hain oneko III. mendetik aurrerakoak, eta oso eskasak VI. mendetik aurrera. Erromatar Inperioaren lehen fasean plaza publiko bat izan zitekeenaren gainean jarduera ekonomikoa zuten eraikinak egin ziren III. mendetik aurrera. 

## Nekropolia 
Erromatar inperioaren gainbeherarekin jarraitu zuten bertan bizitzen, baina ziurrenik material galkorrak erabili zituzten, eta egurrezko zutoinak jartzeko V.-VI. mendeko egiturak daude esaten digu inguruan jarduera egon zela. Edonola, Inperioaren garaian izan zuen eraikuntza maila desagertu zen, baina ezerk ez digu esaten ez zirenik metro batzuk barnealderago mugitu, erromatar eraikuntzak albo batera utzita. Banako bat, emakume gaztea dena (UE 231), buruz behera lurperatuta dago. Presbiterioaren ondoan lurperatutako lau apaizen kasuan orientazioa mendebalde-ekialde da, ohikoa dena euren estatusa adierazteko, ez dago estelarik ez bestelako markarik hildakoa nor den identifikatu ahal izateko. Hilobiratzeko moduan ere aldaketak egon ziren denboraren poderioz. I. tenpluarekin lotutakoen artean gehiengoa murruko hilobiak ziren, eta II. tenpluan lauzetako hilobiak ziren gehiengoa. Ikertzaileen ustez, hasierako aniztasunak homogeneizazioari lekua egin zion, elizak hilobiratze errituak kontrolatzen joan ahala. Hasierako aniztasunak, horrela, familien ohiturei erantzungo zien, eta elizak ez luke interesik edo botererik horiek kontrolpean izateko, horietako batzuk gertuko memoriari lotuak.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Zarauzko museoaren webgunea