open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gonorrea

**Gonorrea** edo **gonokozia** *Neisseria gonorrhoeae* izeneko bakterioak eragindako patologia da, traktu urogenitala jotzen duena. Sexu bidez transmititutako gaixotasunen artean ohikoenetariko bat da.

Bakterio patogenoak (gonokoko izenarekin deituak) gizakia du gordailu bakarra. Gonokokoa mikrobio oso sentikorra da, bizkarroi-bizitzara moldatua, gizakiarengandik kanpo bizi ezin dena. Horrek azaltzen du (sifili kasuaren antzera) gaitzaren kutsapen-bidea, kontaktu zuzenaren bidez gertatzen dena.

Gaitza ugariagoa da garapen bidean dauden lurraldeetan Europan baino. Euskal Herrian aitortu beharreko gaixotasuna da, 2005ean 56 kasu agertuz Euskal Autonomia Erkidegoan.

## Infekzioa 
Gaitza harreman sexualen bidez transmititzen da. Kutsatutako emakume haurdunak umekia infektatu dezake halaber. *Neisseria gonorrhoeae*ak adhesina indartsuak ditu, traktu urogenitaleko epitelioan oso ondo atxikitzen direnak. Horiei esker mukosa urogenitalean finkatzen da, infekzioa sendotuz.

## Sintoma klinikoak 
Oso desberdinak dira sexuaren arabera. Hala ere, sexu bietan ugalketa-aparatua eta gernu-aparatua kaltetzen dira.

* Gizonezkoen kasuan, sintomarik ohikoena jario zornetsua da zakilaren puntan (*irudian*). Disuria ere agertzen da (erremina txiza egitean). Bi sintoma horiek gonokokoak sortzen duen uretritisaren ondorioak dira.

* Emakumezkoen kasuan, gaitzak kasu guztien erdian ez du inongo sintomarik eragiten, eta horrek infekzioaren transmisioa errazten du. Sintomak daudenean, bagina-jario zornetsua eta disuria azaltzen dira, eta baita zerbizitisa eta baginitisa ere.

Sexu bietan gonokokoak ugal-aparatua ere jo dezake: prostata (gizonezkoetan) eta uteroa eta Falopioren tronpak (emakumezkoetan) kaltetuak izan daitezke eta antzutasuna sortu.

Zenbait kasutan gonokokoa odolera pasatu eta septizemia sortzen du. Septizemia horren ondorioz artritisa eta larruazaleko exantema agertzen dira, baina bihotza eta gibela ere kalte ditzake.

Ama infektatuta dagoenean, ume jaioberriak konjuntibitis gonokozikoa harrapa dezake, tratatu ezean itsutasuna eragiten duena.

## Diagnostikoa 
Infekzio gonokozikoaren diagnostikoa egiteko jario zornotsuaren lagina aztertu behar da. Gram tindaketa eginez irudi mikroskopikoan diplokoko Gram negatiboak azaldu behar dira, sarritan leukozitoen barruan.

Hartutako lagina hazkuntza-inguru hautakorretan ereiten da. Hazkuntza-inguru horietatik gonokokoa isolatuz baieztatzen da diagnostikoa.

## Tratamendua 
Penizilina oso erabilia izan da gonokozia sendatzeko. Andui erresistenteak agertu eta zabaldu dira azken urteetan, baina. Hori dela eta, egun hirugarren belaunaldiko zefalosporinak aukeratzen dira gaitza tratatzeko.

## Kanpo estekak
Campbell uharteak

**Campbell uharteak** () Zeelanda Berriko uharte azpiantartiko multzoa dira. Multzo horretan badaude uharte nagusi bat (Campbell uhartea), eta beste txikiago batzuk (Dent, Folly eta Jaquemart).

## Geografia 
* Campbell uhartea ()
* Dent uhartea ()
* Folly uhartea
* Jacquemart uhartea ()

## Kanpo estekak
Auckland uharteak

**Auckland uharteek** () Zeelanda Berriko uhartedi azpiantartiko bat osatzen dute. Hego Uhartetik 465 kilometrotara daude (Bluffeko portua), 50° 30' eta 50° 55' S latitudeen eta 165° 50' y 166° 20' E longitudeen artean. Uharteek 510 km² azalera dute eta ez da bertan inor bizi.

## Uharte eta arroken zerrenda orokorra 
** Adams uhartea
** Adams arrokak
** Amherst arroka
** Archer arroka
** Auckland uhartea 
** Beacon arroka
** Blanche arroka
** Chapel arroka
** Column arrokak
** Compadre arroka
** Davis uhartea
** Disappointment uhartea
** Dundas uhartea
** Enderby uhartea
** Ewing uhartea
** Fabulous uhartea
** Figure of Eight I
** Five Sisters arroka
** Frenchs uhartea
** Friday uhartea
** Green uhartea
** Invercauld arroka
** Lantern arrokak
** Masked uhartea
** Monumental uhartea
** Ocean uhartea
** Pillar arroka
** Pinnacle arrokak
** Rose uhartea
** Shag arroka
** Shoe uhartea
** Sugar Loaf arrokak
** Yule uhartea

## Kanpo estekak
RAI

[thumb|RAIren [logotipo|logoa]]
**RAI** edo  Italiako irrati eta telebista kate publikoa da.

1954an sortu zuten, Erroman, *Radio Audizioni Italiane* (RAI) izenarekin.

## Irratiak 
# **Rai Radio 1:** albisteak eta informazio orokorra.
# **Rai Radio 2:** elkarrizketak eta musika.
# **Rai Radio 3:** musika klasikoa.
# **Rai Radio Tutta Italiana** (IV Canale): pop musika eta beste estilo garaikide batzuk.
# **Rai Radio 3 Classica** (V Canale edo Classica): musika klasikoa eta opera.
# **Rai Radio Techete**': irrati artxiboetako gaiak.
# **Rai Radio Live**: musika.
# **Rai Radio Kids**
# **Rai Gr Parlamento:** informazio politikoa, Lgebiltzarretik.
# **Rai Isoradio:** errepideei buruzko informazioa.
# **Rai Radio Trst A:** Friuli-Venezia-Julian bizi diren esloveniera hiztunei zuzendua.

## Telebistak 
* **Rai 1**: kate nagusia, orotarikoa
* **Rai 2**: orotarikoa.
* **Rai 3**: orotarikoa.
* **Rai 4**: telesailak, filmak eta ikuskizunak.
* **Rai 5**: kultura, musika eta dokumentalak.
* **Rai Gulp**: haur eta nerabeak.
* **Rai Movie**: filmak.
* **Rai News24**: albisteak.
* **Rai Premium**: fikzioa.
* **Rai Scuola**: hezkuntza.
* **Rai Sport**: kirolak.
* **Rai Storia**: historia.
* **Rai Yoyo**: haurrentzakoa.
* **Rai Italia**: atzerrian bizi diren italiarrei zuzendua (satelitez).
* **Rai World Premium**: italiar kultura (satelitez)
* **Rai Ladinia**: Trentino-Hego Tirolko ladino hiztunei zuzendua.
* **Rai Südtirol**: Trentino-Hego Tirolko alemaniera hiztunei zuzendua.
* **Rai 3 BIS FJK**: Friuli-Venezia-Juliako esloveniera hiztunei zuzendua.

## Kanpo estekak 
*  RAIren webgunea
Corriere della Sera

***Corriere della Sera*** () Italiako egunkaririk salduena da, Milanen argitaratua eta herrialde osoan hedatua dagoena. 1876an sortua, egun RCS MediaGroup taldekoa da.

Eugenio Montale, Gabriele D'Annunzio, Italo Calvino, Claudio Magris, Alberto Moravia, Amos Oz, Pier Paolo Pasolini, Giovanni Spadolini, Oriana Fallaci, Alessandra Farkas, Lando Ferretti, Brunella Gasperini, Enzo Biagi, Indro Montanelli, Paolo Brera, Tracy Chevalier edota Paolo Mieli bere zutabegileak izan dira.

## Kanpo estekak 
*  Egunkariaren webgunea
La Repubblica

***La Repubblica*** Italiako egunkaria da, Erroman argitaratua eta herrialde osoan hedatuta dagoena.

2018an batez besteko tirada 192.831 alekoa izan zen. Koloretan argitaratua, 96 orrialde eta era guztietako informazioa biltzen du: politika, ekonomia, naziokoa eta nazioartekoa. Edizio nazionalarekin batera, 32 orrialdeko hainbat eskualde-edizioak argitaratzen ditu Bari, Bolonia, Florentzia, Genova, Napoli, Milan, Palermo, Parma, Erroma eta Turinen.

## Kanpo estekak 
*  Egunkariaren webgunea
La Stampa

***La Stampa*** Italiako egunkaria da, Turinen argitaratua eta herrialde osoan hedatuta dagoena.

1867an sortua, hasieran ***Gazzetta Piemontese*** izena hartu zuen. Agnellitarrek erosi eta egun Fiat Chrysler Automobilesena da.

## Kanpo estekak 
*  Egunkariaren webgunea
Itziar Gurrutxaga

**Itziar Gurrutxaga Bengoetxea** (Elgoibar, Gipuzkoa, 1977ko apirilaren 4a) euskal futbolari ohia da. Erdilari postuan jokatzen zuen. Athletic Clubarekin lau Superliga irabazi zituen 2003, 2004, 2005 eta 2007an.

## Ibilbidea 
Elgoibarreko taldean hasi zen futbolean jolasten 1993an, 16 urterekin. 1999an Eibartarrak taldera pasa zen.

Athleticen emakume taldea 2002-03 denboraldian sortu zen, Leioa Futbol Taldeagaz batu zenean. Leioa Taldea bi urte lehenago sortua zen, 2000 urtean, lehenago Sondikako taldean aritzen zen jokalari batzuek klub berria sortu zutenean. Azkenean Sondikako jokalari gehienak talde berrira pasa ziren, eta hori izan zan lehenengo Athletic haren oinarria, hainbat fitxaketa egin baziren ere. Eta horietako bat izan zen **Itziar Gurrutxaga**.

Leioa taldeak ia partidu guztiak irabaziz zituen. Azken mailatik abiatuta nahiko izan ziren bi denboraldi gorengo mailara heltzeko. Eta ez hori bakarrik,azken urte horretan Superligan, jokatzeko aukera eskuratu zuten, eta Athleticek, ikusitakoarekin txundituta zegoena, talde biak batzeko eskaintza bat luzatu zien. Eta Leioak onartu zuen.

2002ko urriaren 6an debutatu zuen **Itziar Gurrutxagak** Athleticekin, 25 urterekin.

Ez zen bukatu hor bolada ona eta Superligako lehen denboraldi hartan txapeldun geratu ziren. Gainera, partida bi San Mamesen bertan jokatu zituzten, eta horietako azkenekoan, liga eskuratu zutenenean, bete-beteta egon zen estadioa. Ezin zen gehiago eskatu, behe-behe mailatik superligako txapeldunak izatera pasa ziren ia partida guztiak irabazita. Amets betean bizi zituzten urte haiek.

Geroago, beste hiru urtean jarraian irabazi zuten Superliga. Hala ere, emaitzak ez ziren hasierako denboraldian bezain ikusgarriak; lehen urteko gol festak ohikoak izan ziren, hurrengo bi urteetan berriro irabazi zuten baina nagusitasuna ez zen erabatekoa izan.

Guztira Athleticen 6 denboraldi egin zituen, 173 partida eta 30 gol.

## Talde ibilbidea 
* Elgoibar (1993-1999)
* Eibartarrak (1999-2002)
* Athletic Club (2002-2008)

### Palmaresa 
* 2002-03ko Superliga
* 2003-04ko Superliga
* 2004-05ko Superliga
* 2006-07ko Superliga

### Estatistikak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elixabete Capa
* Irantzu Castrillo
* Eba Ferreira Martínez
* Izaskun Gaztelu
* Julene Guarrotxena
* Elixabet Ibarra
* Iraia Iturregi
* Aitziber Juaristi
* Uguzne Mezo
* Nerea Onaindia
* Arrate Orueta
* Lorena Sanchez
* Leire Zabala

## Kanpo estekak 
* Itziar Gurrutxaga Bengoetxea Fitxa Athleticen webgunean.
* [https://www.youtube.com/watch?v=Ch-4yy4sCGM&t=420s ]. Youtube
Faltriqueira

**Faltriqueira** folk musikaren talde galiziarra da, Pontedeumeko (Coruña) emakume abeslari eta musikari batzuk sortutakoa. Ahotsa dute musika tresna nagusia, panderoarekin lagunduta.

## Ibilbidea 
*Faltriqueira* 1990. urtean sortu bazen ere aurreneko diskoa 2002an argitaratu zuten, taldearen izenarekin. Tarte horretan taldea galiziar musika tradizionalean murgildu zen baina hainbat talderekin kolaborazioak egin zituzten, Luar na lubre taldearekin bereziki. Honen ondoren Oskorri eta Kepa Junkerarekin ere aritu ziren eta baita Víctor Manuel abeslariarekin ere.

Bigarren diskoa *Efecto Faltriqueira* 2006ko maiatzean atera zuten. Gai aniztasun handiagoa du eta konponketa polifoniko konplexuagoak. Galizierazko abestiak dira geheinak baina gaztelerazko eta woloferazko bana ere badaude.

## O xogo da tradición 
*O xogo da tradición* ("tradizioaren jolasa") proiektua abiatu dute. Haurrekin elkarreragiteko diseinatutako proiektua da, instrumentu zaharrek eta belaunaldiz belaunaldi transmititu diren doinuek dituzten aukera mordoa modu hurbilean erakutsiz.

## Diskografia 
* *Faltriqueira* (2002, Resistencia)
* *Efecto Faltriqueira * (2006, Resistencia)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Galiziako musika

## Kanpo estekak 
* Faltriqueiraren webgunea
Pontedeume

**Pontedeume** Galiziako iparraldean dagoen udalerria da, A Coruñako probintzian eta O Eumeko eskualdean kokatutakoa.

2007an 8.635 biztanle zituen.

## Pertsonaia ezagunak 
Herrikoak dira "Faltriqueira" musika taldeko kideak, besteak beste.

## Ikus, gainera 
* A Coruñako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Pontedeumeko Udal webgunea
Ausazko musika

**Ausazko musika** konposatzerakoan askatasuna ematen duen musika mota bat da. Konpositoreak, gainerako partaideen esku uzten du obra eta besteek inprobisatu eta abestia ateratzen dute, aldiro desberdina, noski.

Ausazko musikaren interpretazio askatasuna lortzeko, testutxo oso txiki batzuk azaltzen dira, bat-batekotasunari deitzen diotenak. Adibidez: “jo nota bat oso luzea, bukatzean, jo beste nota bat.”

Batzuetan, interpretazioa ikuslegoaren eskuetan uzten da, eta beste batzuetan, ordea, musikagileen esku utzi ohi da.

## Historia 
Mugimendu hau 1960ko hamarkadan sortu zen, eta serialismoaren aurka erreakzionatzen du, musikari, konposatzeko askatasun handiagoa emateko.

Konpositoreak ez du obra guztia osorik idazten, baizik eta musikalariaren esku uzten du inprobisatzea. Horregatik deitzen zaio musika mota honi ausazko musika. Mentura ezaugarri nabarmena izaten 1950 aldera hasi zen.

## Konpositoreak 
Hauek dira ausazko musikaren AEBetako eta beste herrialde batzuetako konpositoreetariko batzuk eta beraien obretariko batzuk:

* John Cage: *Music of changes* (1951)
* Karlheinz Stockhausen: *Hymmen* (1967)
* Bruno Maderna
* Franco Donatoni
* Luis De Pablo
* Alberto Ginastera
* Mauricio kagel
* Pierre Boulez

## Modalitateak 
Ausazko musikaren modalitaterik aipagarrienak hauexek dira:

# Metodo mugikorra: Hemen soluzio interpretatibo parekagarriak azaltzen dira gehienbat.
# Metodo aldagarria: Metodo honetan inprobisazioa da nagusiki aipatu genezakeena, bera baita metodo aldagarriari bere kutsua eman diezaiokeena.
# Work in progress: Metodo honetan, izenak argi esan diezagukeenez, bat-batekotasunaren mailarik handiena lor dezakegu, beraz, inprobisazio maila handia behar da musika mota hau interpretatu ahal izateko.

Modalitate guztietan, musika tresna klasikoei ematen zaie, eta batez ere, pianoari. Baina, beste motatako instrumentuak ere erabiltzen dira modalitate honetan, hala nola, sintetizagailuak, distorsionagailuak eta zinta grabatuak.

## Kanpo estekak
Luar na lubre

**Luar na lubre** ("Ilargi zuria basoan") folk musikaren talde galiziarrik ezagunenetarikoa da, 1986an sortutakoa. Galiziera erabiltzen dute nagusiki abestiak egiteko, eta aldi berean irekita daude kultura zeltaren beste herrialde batzuetara eta Portugalera. Garai batean abeslaria Lisboakoa izan da.

Urteetan zehar estiloa joan dira aldatzen, sofistikazio handiko mailetara iritsiz. 1996an Mike Oldfield musikariak "O Son do Ar" abestiaren egokitzapena sartu zuen "Voyager" albumean eta taldea gonbidatu zuen birarako, Luar Na Lubre-ri nolabaiteko ospea ekarri zion nazioartean. 2003an "Memoria da noite" abestia konposatu zuten Prestige-ren hondamendia zela-eta.

2009an, taldearen 25. urteurrenagatik, zuzeneko lehendabiziko diskoa grabatu zuten A Coruñako Colón Antzokian, gonbidatutako musikarien aldetik Luz Casal, Pedro Guerra edo Diana Navarro egon zirelarik. 3 urte geroago bigarren diskoa atera zuten zuzenean grabatutakoa, 2012ko uztailaren 31an Santiago de Compostelako Praza da Quintanan, eta euren lan ibilbideko 45 kanta bilduz.

## Taldekideak 
* Paula Rey (ahotsa); Rosa Cedrón famatua (1996-2005) ordezkatu zuen Sara Louraço Vidalek 2011 arte.
* Xan Cerqueiro (flautak);
* Xulio Varela (bouzouki, tronpa, tarrañola eta pandeireta);
* Patxi Bermúdez (bodhran, danbor eta djimbek);
* Bieito Romero (gaitak, akordeoi diatoniko eta zarrabetea);
* Eduardo Coma (bibolina);
* Pedro Valero (gitarra akustikoa;
* Xavier Ferreiro (perkusioa eta efektuak).

## Diskografia 
# *O Son do Ar* (1988).
# *Beira Atlántica* (1990).
# *Ara Solis * (1993).
# *Plenilunio* (1997).
# *Cabo do Mundo* (1999).
# *XV Aniversario* (2001).
# *Espiral* (2002).
# *Hai un paraiso* (2004).
# *Saudade* (2005).
# *Camiños da Fin da Terra* (2007).
# *Ao vivo* (zuzenean, 2009)
# *Solsticio* (2010)
# *Mar Maior* (2012)
# *Sons da lubre nas noites de luar* (zuzenean, 2012)
# *Torre de Breoghán* (2014)
# *Extra Mundi* (2015)

## Ikus-entzunezkoak 
Bideoklipen aldetik, "Tu Gitana" (1997), "Chove en Santiago" (1999), "El derecho a vivir en paz" (2002) eta "Os animais" (2007) egin izan dituzte urte hauetan zehar.

Bestela, "Un bosque de música" dokumental luzemetraia egin zuen Ignacio Vilar-ek “Via Lactea Films” ekoiztetxearekin 2004an.

## Ikus, gainera 
* Galiziako musika

## Kanpo estekak 
* Luar na Lubreren webgunea
Xosé Manuel Budiño

**Xosé Manuel Budiño** (Moaña, Pontevedra-) gaita-jole galiziarra da.

Hinabt kolaborazio egin ditu beste musikari batzuekin, tartean Capercaillie, Oskorri, Kepa Junkera edo Uxia Senlle.

## Diskografia 
# 1997 - *Paralaia*
# 2000 - *Arredor*
# 2004 - *Zume de Terra*
# 2007 - *Home*
# 2010 - *Volta*

## Ikus, gainera 
* Galiziako musika

## Kanpo loturak 
* Budiñoren webgune pertsonala
Milladoiro

**Milladoiro** folk musikaren talde galiziar beteranoa da, herrialde hartako ezagunenetarikoa, 1978an eta A Coruñan sortutakoa. Ospe handia lortu dute nazioarte mailan. Gurean, birak egin izan dituzte Oskorrirekin batera.

Bestela, zinemarako musika ere egin dute.

## Taldekideak 
* Rodrigo Romaní (Harpak, bouzouki, gitarra akustikoa, ocarina eta ahotsa) 1978-2000
* Xosé V. Ferreirós (Gaita, mandolina, oboe, bouzouki, perkusioak) 1978-
* Nando Casal (gaita, klarinete, tin whistle, perkusiok, ahotsa) 1978-
* Antón Seoane (teklatuak, gitarra, zarrabete, akordeoi, ahotsa) 1978-
* Xosé A. Méndez (flautak) 1979-
* Moncho García Rei (Bodhran, perkusioak, danbolin eta ahotsa) 1978-
* Laura Quintillán (bibolin) 1979-1980
* Michel Canadá (bibolin) 1980-1993
* Antón Seijó (bibolin) 1993-1999
* Harry C. (bibolin) 1999-
* Roi Casal (Harpa, bouzouki, ocarina, perkusioak) 2000-
* Manú Conde (Gitarrak, bouzouki) 2000-

## Diskografia 
# *A Galicia de Maeloc* (1979).
# *O Berro Seco* (1980).
# *Milladoiro 3* (1982).
# *Solfafría* (1984).
# *Galicia no país das Marabillas* (1986).
# *Divinas Palabras* (1987).
# *Castellum Honesti* (1989).
# *Galicia no Tempo* (1991).
# *A Vía Lactea* eta *A Xeometria da Alma* (1993).
# *Iacobus Magnus* (1994).
# *Gallaecia Fulgit* eta *As Fadas de Estrano Nome* (1995).
# *No confín dos verdes castros* eta *Auga de Maio* (1999).
# *O niño do Sol* eta *Adobrica suite* (2002).
# *XXV* (2005).
# *Unha estrela como guía* (2006).

## Ikus, gainera 
* Galiziako musika

## Kanpo estekak 
* Milladoiroren webgunea
Heroi bizitza bat

***Heroi bizitza bat*** Richard Strauss konposatzaile alemaniarrak idatzitako olerki sinfoniko bat da. 1.898. urtean amaitu zuen. Musikalan hau Willem Mengelberg eta Concertgebouw Orchestra orkestrari eskeinitakoa izan zen.

## Instrumentazioa 
Musikalan hau, piccolo, 3 zehar txirula, 3 oboe, korno ingelesa, 3 klarinete Mi bemol eta Si bemolean, klarinete baxua Si bemolean, 3 fagot, kontrafagota, 8 korno Fa eta Mian, 5 tronpeta Si bemol eta Mi bemolean, 3 tronboi, tuba tenorea Si bemolean, tuba, tinbalak, bonboa, txindatak, erredobleko danborra, danbor talde tenorea, 2 harpa, tam-tama eta kordentzat idatzia dago.

## Zatien izenburuak 
# *Heroia
# *Heroiaren arerioak
# *Heroiaren konpainia
# *Heroia guduan
# *Heroiaren bake lanak
# *Heroiaren mundutikako erretiroa eta burutzapena.

## Kanpo estekak
Titiriteros de Binéfar

250px|thumb|Titiriteros de Binéfar
**Titiriteros de Binéfar** antzerki eta folk musikaren talde aragoiarra da, 1977an sortua eta Sobrarbeko eskualdean (Huesca) egoitza duena.

Ikuskizunak hala haurrentzat nola helduentzat egiten dituzte, eta munduko leku oso ezberdinetan mugitu izan dira.

## Ikus, gainera 
* Sobrarbe

## Kanpo estekak 
* Taldearen webgunea
*  Entzun Los Titiriteros de Binefar-ren *Euskal Itsasaldea* pieza
Guntram

**Guntram** Richard Strauss konposatzaile alemaniarrak hiru zatitan idatzitako opera bat da. Bere lehen opera izan zen, 1894. urtean idatzia. Bere lehen opera honetan, Wagnerren musika estiloaren eragina oso nabaria da. Operaren libretoa, konposatzaileak berak idatzi zuen. Opera honetako musika, *Heroi bizitza bat* izeneko bere olerki sinfonikoan oinarrituta dago.

## Istorioa 
Erdi Aroko Alemanian oinarrituta dago opera honetako istorioa. Richard Wagnerren opera estilo musikalean oinarritua, maitasun eta erredentzioaren istorioa hirukote honen inguruan doa: Guntram izeneko koblakaria, Duke Robert ankerra, eta, azken honen emazte ia santua, Freihild.

## Operako pertsonaiak 
* Duke Zaharra baxua
* Freihild (aurrekoaren alaba) sopranoa
* Duke Robert (aurrekoaren senarra) baritonoa
* Guntram (abeslaria) tenorea
* Friedhold (abeslaria baxua
* Dukearen bufoia tenorea
* Atsoa kontraltoa
* Agurea tenorea
* Bi gizon gazte baxuak
* Hiru basailu baxuak
* Mezulari bat baritonoa
* Lau koblakari alemaniar (Minnesinger) tenoreak, baxuak

## Kanpo estekak
Ortigueira

**Ortigueira** Galiziako iparraldean dagoen udalerria da, A Coruñako probintzian eta Ortegalgo eskualdean kokatutakoa. Bertan urtero Ortigueirako Mundu Zeltako Nazioarteko Jaialdia ospatu ohi da.

Ortigueirako itsasadarra elkarbanatzen du Cariño udalerriarekin.

2007an 7.406 biztanle zituen. San Xulián de Loiba parrokian Loibako itsaslabar ospetsuak daude.

## Parrokiak 
* As Neves
* Barbos
* Cuíña
* Céltigos
* Devesos
* Espasante
* Insua
* Ladrido
* Loiba
* Luama
* Luía
* Mera de Abaixo
* Mera de Arriba
* O Ermo
* O Mosteiro
* Ortigueira
* Os Freires
* San Claudio
* San Cristovo de Couzodoiro
* San Salvador de Couzodoiro
* Senra
* Veiga

## Demografia 

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:24000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:3000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:600 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2014 text:2014

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 17040
 bar:1877 from:0 till: 17598
 bar:1897 from:0 till: 18025
 bar:1910 from:0 till: 18807
 bar:1930 from:0 till: 20614
 bar:1950 from:0 till: 21801
 bar:1970 from:0 till: 17559
 bar:1991 from:0 till: 9925
 bar:2011 from:0 till: 6697
 bar:2014 from:0 till: 5997

PlotData=

 bar:1857 at: 17040 fontsize:s text: 17.040 shift:(-15,5)
 bar:1877 at: 17598 fontsize:s text: 17.598 shift:(-15,5)
 bar:1897 at: 18025 fontsize:s text: 18.025 shift:(-15,5)
 bar:1910 at: 18807 fontsize:s text: 18.807 shift:(-15,5)
 bar:1930 at: 20614 fontsize:s text: 20.614 shift:(-15,5)
 bar:1950 at: 21801 fontsize:s text: 21.801 shift:(-15,5)
 bar:1970 at: 17559 fontsize:s text: 17.559 shift:(-15,5)
 bar:1991 at: 9925 fontsize:s text: 9.925 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 6697 fontsize:s text: 6.697 shift:(-10,5)
 bar:2014 at: 5997 fontsize:s text: 5.997 shift:(-10,5)

## Kultura 
Uztailaren lehenengo hamabostaldian herrian antolatzen dute 1978tik *"Festival Internacional do Mundo Celta"* izeneko folk musika jaialdia.

## Ikus, gainera 
* A Coruñako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Ortigueirako Udal webgunea
* Ortigueirako jaialdiaren webgunea
Numidia

eskuinera|thumb|Numidiako mapa
**Numidia** (K.a. 202 – K.a. 46) antzinako erresuma berberea izan zen, gaur egungo Aljeria eta Tunisia artean kokatuta. Gero erromatar probintzia bihurtu zen, ekialdean Mauretania, mendebaldean Afrika prokontsularra eta hegoaldean Sahara zituena.

## Historia 
Lehendabizikoz Polibiok K.a. III. mendean erabili zuen Numidia izena Kartagoren mendebaldea izendatzeko. Eskualdean herri bi bizi ziren: ekialdean Masailiak eta mendebaldean Masaesiliak. Bigarren Gerra Punikoan mendebaldekoak Kartagoren aliatuak izan ziren eta ekialdekoak Erromarenak. Gerra bukatu eta gero, erreinua Erromako erreinu menperatu bihurtu zen.

Baina, Numidia Erromako arazoetan sartu zenez Luzio Kornelio Silak eskualdea menpean hartu zuen eta erregea akabatu. Gero Afrikako probintzien antolakuntzan sartu zen, azkenean, *Numidia Cirtensis* izateko.

428an, basamortutzeak, bandaloen okupazioarekin batera, bere beherakada hasi zuen.

## Hiri nagusiak 
Eskualdea erromatartua zenez, hiriz beteta zegoen. Nagusienak honako hauek ziren:
* Kartago, erreinuaren hiriburua
* Rusicada, Kartagoren portua
* Zirta
* Hipona, San Augustin Hiponakoaren gotzain-hiria
* Tipasa
* Lambessa, *Legio III Augustaren* kokapena
* Thibilis

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tronboi

**Tronboia** metal-familiako haize-instrumentua. Musika klasikoa eta jazz arloetan asko erabiltzen da.

## Deskribapena 
Hobako zati hauek ditu tronboiak:
* Aho-pieza: Tronboi jotzaileak putz egiteko erabiltzen duen pieza da.
* Bara: "U" itxurako hodia da eta zazpi posizio izan ditzake, bakoitzarekin hodiaren luzera desberdina finkatuz.
* Kanpaia: Tronboiaren amaierako pieza da, bertatik ateratzen da soinua.

## Ezaugarriak 
Tronboiak hiru oktaba inguruko hedadura du eta hots sendoa du.

## Historia 
Musikagileek efektu dramatikoa sortzeko erabili izan dute, adibidez Mozartek *Don Giovanni* operan edo Beethovenek bosgarren sinfonian.

Gaur egun tronboi-mota erabilienak tronboi tenorrak, si bemolean, eta tronboi baxuak, sol eta fa-n, dira. Barrokoan eliz musikan erabiltzen zen, batez ere, baina 1850. urtetik aurrera orkestrako tresna finko bihurtu zen. Gaur egun, musika eta banda militarretan erabiltzeaz gainera, jazzean ere oso erabilia da. Tutu lerrakora duen tronboiaz gainera, pistoiak dituen tronboia ere bada.

## Ikus, gainera 
* Orkestra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zefalosporina

**Zefalosporina** antibiotiko beta-laktamiko multzo baten izena da, penizilinaren familia kimiko berekoak. Lehenengo zefalosporinak *Cephalosporium* izeneko onddo batetik lortu ziren, 1948an; Giuseppe Brotzu zientzialari italiarrak somatu zuen onddo horrek ekoizten zuela substantzia bat, *Salmonella* bakterioaren hazkuntza eragozten zuena.

Zefalosporina guztiek penizilinaren antzeko mekanismoa erabiltzen dute bakterioen aurka: zelula hormari eraso egiten diote. Zehazki, zelula horma bakteriarra osatzen duten peptidoglikano molekulen lotura inhibitzen dute. Zelula horma osatu ezean bakterioak hiltzen dira.

Zefalosporina asko merkaturatu dira aken 50 urteotan. Gehien erabiltzen direnak 3. belaunaldiko zefalosporinak dira, lehenak baino eraginkorragoak. Zefalosporinak penizilinari erresistentzia garatu dioten bakterioen aurka erabiltzen dira batik bat.

## Kanpo estekak
Oboe

**Oboe** (frantsesetik, *hautbois*) zuraren familiako haize instrumentua da, mihi bikoitza eta tutu konikoa duena. Musika klasikoaren arlotik kanpo, folk eta jazzen ere erabiltzen da.

XVII. mendeko *shawn* edo xarameletik dator. Frantses eskulangileek mutur konikoa txikitzean hobetu zuten, eta orkestra barruko zurezko musika tresnarik garaiena izan zen. XVII. mendearen bigarren erdialdean orkestran onartu zen eta XVIII. mendean, fagotarekin batera, berebiziko garrantzia hartu zuen orkestraren barruan. Oboearen hedadura bi oktaba eta erdikoa da, gutxi gorabehera. Hotsa oso sarkorra eta atsegina du. Taldeko oboe bakoitzak hotsa desberdina izaten du, mihiaren zabaleraren arabera.

## Ikus, gainera 
* Orkestra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Collège de France

**Collège de France** (frantsesez) edo **Frantziako Ikastetxea** Marcelin-Berthelot plazan (Paris, Latin auzoa, 5. barrutia) kokaturiko irakaskuntza eta ikerketa etxe handia da. Zientzia, literatura eta arte arloetan goi-mailako ikastaroak eskaintzen ditu, diplomarik ematen ez duen arren. Irakaskuntza doakoa da, eta denei irekia, izen ematerik gabe. Frantziako bizitza intelektualeko leku nabarmena da. Frantziako goi mailako irakaskuntzan, Frantziako Ikastetxeko irakasle izendatua izatea oso da goragarria.

## Irakasle ospetsuak 
## Kanpo estekak 
*  Frantziako Ikastetxearen webgunea
*  1530 urteaz geroztiko irakasleen zerrenda
Massachusetts Institute of Technology

**Massachusettseko Teknologia Institutua** —ingelesez, **MIT** edo **Massachusetts Institute of Technology**— ikerketa unibertsitate pribatu bat da, Ameriketako Estatu Batuetako Cambrigde hirian dagoena, Massachusetts estatuan.

MITek sei fakultate eta unibertsitate eskola ditu, guztira 32 sail dituztenak. Zientzia eta teknologia ikerketetan nabarmentzen da unibertsitatea. Estatu Batuetako irakaskuntza eta ikerketako gune nagusietako bat da, batez ere ingeniaritzaren eta ekonomiaren arloan; izan ere, mundu osoko zientzia eta ingeniaritza arloko unibertsitaterik hoberenetariko bat dela jotzen da. Nobel saria irabazi dutenetako askok han ikasi dute edo han dihardute irakasle.

## Kanpo estekak 
* MITeko webgunea
* MITeko Nobel saridunen zerrenda
Romà Gubern

**Romà Gubern Garriga-Nogués** (Bartzelona, 1934ko abuztuaren 8a) kataluniar zinemaren ikerle eta ikasle ospetsua da.

Bertako Unibertsitate Autonomoan (UAB) Ikusentzunezko Komunikazioaren katedraduna, bertoko dekanoa izateaz gain.

**MIT** delakoan, Massachusetts Institute of Technology, ikerle bezala aritu zen eta Californiako University of Southern ezagunean zinemaren historiako irakasle bezala
1986an Fundesco erakundearen saria irabazi zuen. Italiako Erroman dagoen Cervantes institutuaren zuzendaria ere izan da.
Frantziako Liburutegi Nazionala

**Frantziako Liburutegi Nazionala** (frantsesez: *Bibliothèque nationale de France* **BnF**) Frantziako liburutegi nagusia da. Establezimendu publikozko estatutua dauka. Bere jarduerak gune desberdinetan banatuak dira, eta garrantzitsuena *François-Miterrand gune*-ko liburutegia da, Parisko 13. barrutian, Senaren ezker ibaiertzean dagoena.

Bere eraikinetan 13 milioi liburu eta irarki balioztatzen dira, baina liburutegi numerikoekin geroz eta gehiago ezaguna da: Gallicarekin hasiz eta Europeanarekin segituz. Munduko liburutegirik handienetakoa da.

## Informazio praktikoa 
* Helbidea: 25 Rue Émile Durkheim, 75013
* Ordutegia:
** 14:00 - 19:00 astelehenetan
** 9:00 - 19:00 asteartetik larunbatera
** 13:00 - 19:00 igandetan
* Geltokiak:
** 15px15px Bibliothèque François Mitterrand
** 15px15px Bibliothèque François Mitterrand

## Ikus, gainera 
* Gallica

## Kanpo estekak 
*  Frantziako Liburutegi Nazionalaren webgune ofiziala
*  Gallica liburutegi numerikoa
*  BN-Opale Plus katalogoa
*  Artxiboak eta eskuizkribuak
*  Richelieu gunearen bisita birtuala
*  Europeana webgune prototipoa
*  Europeanari buruz ARGIA astekarian
Kylie Minogue

**Kylie Ann Minogue** (Melbourne, Australia, 1968ko maiatzaren 28a - ) abeslari, aktore eta diseinatzaile australiarra da.

## Diskografia 
* *Kylie* (1988)
* *Enjoy Yourself* (1989)
* *Rhythm of Love* (1990)
* ''Let's Get To It* (1991)
* *Greatest Hits* (1992)
* *Kylie Minogue* (1994)
* *Impossible Princess* (1997)
* *Intimate and Live* (1998)
* *Light Years* (2000)
* *Fever* (2001)
* *Body Language* (2003)
* *Ultimate Kylie* (2004)
* *Showgirl Homecoming Live* (2007)
* *"X"* (2007)*

## Kanpo estekak 
*  Kylie Minoguen webgune ofiziala
Tenporak

**Tenporak** kristau liturgia egutegiko aldiak dira, urtaro bakoitzaren hasieran, bereziki otoitz eta penitentziarako. Tradizionalki, egun hauetako eguraldia urtaroko eguraldia iragartzeko erabili izan da herri meteorologian. Epe luzerako eguraldia iragartzeko herri metodoa da.

## Izena 
Jatorriz, tenporak latinezko *Tempora* hitzetik dator, *tempus* hitzaren plurala denbora edo aroa esan nahi duena. Jatorriz paganoak izanik Elizak tenporak hartu zituen bazkoaldiak egiteko, urtaro bakoitzaren hasiera eta bukaera ziren eta. Horrexegatik, Kalisto I.a aita sainduak *Quatrotemporas* sortu zituen penitentzia eta baraua egiteko.

## Noiz 
Antzinako tenporak zein *Quatrotemporas* aste bereko hiru egun daramatzate: eguaztena, barikua eta zapatua. Urtaro bakoitzak bere tenporak ditu:

* Udaberrikoak garizumaren bigarren astea izan ohi dira.
* Udakoak Mendekostetik lehenengo astea dira edo Mendekostetik zortzi egunetara.
* Udazkenekoak irailean izan ohi dira, mahats-biltzearekin lotura dutelako, irailaren 14tik hurrengo eguaztenean.
* Negukoak abenduan izan ohi dira, abendualdirekin lotura dutelako, abenduaren 13tik hurrengo eguaztenean.

Irailaren 14 edo abenduaren 13 eguaztena bada, hurrengo asterako uzten da.

Beste batzuen arabera, tenporetako eguaztena, barikua eta zapatua beti “garizumaren lehenengo astea, Mendekostearen astea, irailaren hirugarren astea eta abenduaren hirugarrena” direla.

## Eguraldiaren iragarpenerako fidagarritasuna 
Ez dago oinarri zientifikorik tenporek eguraldia iragartzeko baliozkoak direla baieztatzean. Epe luzeko iragarpenak egitea ia ezinezkoa izateaz gain, tenporen egunak ere aldakorrak dira, egutegi liturgikoan oinarrituta eta, lekuan leku, aldakorrak. Euskal Herrian, Pello Zabalak horiekiko interesa atxikitzen lagundu du. Jazinto Sagarna Gorbeiako artzainaren eta Miel Sukuntzaren iragarpenak famatuak izan dira eta egunkari askotan argitaratuak izan dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Pello Zabalaren *Baserriko meteorologia*
*  Herriko meteorologia
Mielina

**Mielina** axoiaren inguruko estaldura babeslea (**mielina geruza**) eratzen duen substantzia dielektrikoa (isolatzaile elektrikoa) da. Mielina geruzak nerbio-bulkadak modu egokian hedatzea eragiten du. Rudolf Virchowek 1854an deskribatu zuen aurrenekoz.

Lipido fosforodunez (%70-85) eta proteinez (%15-30) osaturik dago. Lipido nagusiak zerebrosidoa (glukolipido mota bat) eta esfingomielina dira. Azken hau esfingolipido mota bat da, osagai hauek dituena: alkohol bat -esfingosina-, gantz-azido bat, fosfatoa eta kolina.

Mielina, berez, kolore zurikoa izaten da. Horregatik, mielinizaturiko zatiari materia zuria esaten zaio. Neuronen gorputz ez mielinizatuari, berriz, materia grisa esaten zaio, kolore hori baitu. Axoiaren zati batzuk, Ranvierren nodoak deituak, mielinizatu gabe daude. Nerbio-sistema periferikoan mielina geruza Schwannen zelulek sortzen dute. Zelula hauen mintzean dago mielina hori. Nerbio-sistema zentralean, berriz, mielinaren sortzaileak oligodendrozitoak dira, gliaren beste zelula batzuk.

Mielinaren gutxitzeak, edo deuseztatzeak, hainbat gaixotasun ezberdin ekar ditzake. Horien artean, ezagunena, beharbada, esklerosi anizkoitza izango litzateke.

## Ikus, gainera 
* Esklerosi anizkoitza

## Kanpo estekak
Hamelin

**Hamelin** (alemanieraz *Hameln*) Alemaniako herri bat da, Saxonia Beherea estatuan kokatua, Ipar Renania-Westfalia estatuarekin duen mugatik gertu.

## Geografia 
Itsaso mailatik 68 metroko garaierara dago herria. Ibairik garrantzitsuena, Weser ibaia da. Bertatik igarotzen da Ipar Itsasoan itsasoratzen den ibai hau.

## Hamelingo txirularia 
ezkerrera|250px|thumb|Hamelingo txirularia
ezkerrera|250px|thumb|Hamelingo etxe tradizionala
Zerbaitegatik baldin bada ospetsua Alemaniako herri hau, Hamelingo txirulariaren ipuinagatik da. Berau, ipuin herrikoi bezala sortu zen hasieran. Ondoren, baina, Grimm anaiek, ipuin honen beste bertsio bat idatzi zuten, eta bertsio hau izan da mundu osoan ospetsu egin dena.

Gaur egun Hamelingo alde zaharra ikusteko modurik erakargarriena "txirulariaren bidea" jarraitzea da. Zuriz margoturiko arratoiak jarraitzea besterik ez dago.

## Historia 
Hamelinen historia 851 urtean sorturiko monasterio batekin hasten da. Monasterioaren inguruan herrixka sortuz joan zen eta XII mendean dagoeneko herri eskubideak jaso zituen. Txirulariaren istorioa 1284 urtean jazotako gertaera baten oinarrituriko kondaira dela diote.

XV eta XVI mendeetan Hansa Ligako partaide txiki bat izan zen. 1634 urtean, Hogeita Hamar Urteko Gerran suediarren armadak Hamelin setiatu zuen eta ondoren konkistatua izan zen. Hurrengo mendean lau gotorlekuk babesten zuten Hamelin eta Hanoverko erresumako hiri gotortuena bilakatu zen, "Iparraldeko Gibraltar" ezizena ere eman zitzaion. Hala ere Napoleonen tropek bereganatu zuten 1808an eta harresi eta gotorleku guztiak desegin zituzten. 1867an Prusiak eskuratu zuen eta 1871ean Alemaniako Inperioaren barnean gelditu zen.

Bigarren Mundu Gerran Hamelingo presondegia sozial-demokrata, komunista eta beste hainbat disidente politiko gartzelaratzeko erabili zen. Gartzelan bertan 200 pertsona inguru hil ziren, baina ondoren aliatuen aurrerapenak gerarazteko preso hauek erabili zituzten "heriotz martxa" izenekoetan eta hor oraindik eta jende gehiago hil zen. gerra ondoren britainiar tropen esku gelditu zen hiria eta alemaniako gerra kriminalak atxilotu eta gartzela hartan sartu zituzten 200 inguru urkatuak izan ziren.

## Ondasun nabarmenak 
* '*Alde zaharra (*Altstadt*):** Egurrezko sare egitura duten XVI eta XVII mendetako etxe ugari ikus daiteke bertan. Aipatzekoa da bereziki **Rattenfängerhaus** delakoa (arratoi ehiztariaren etxea), 1602an eraikitakoa. **Rattenfänger Glockenspiel** erlojuak txirulariaren irudien karrusela dauka, egunero dantza berezia erakusten duena.
* **Pizkundearen esperientzia museoa (*Erlebniswelt Renaissance*):** Pizkunde garaiari buruzko museoa da.
* **Beira lantegia (*Glashütte Hameln*):*' Beiraren lanketari buruzko tailer-museoa.

## Ikus, gainera 
* Saxonia Beherea

## Demografia 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Jean Vigo

**Jean Vigo** (Paris, 1905eko apirilaren 26a - Paris, 1934ko urriaren 5a) zinema zuzendari frantziarra zen. 1934an hil zen bi pelikula ospetsu egin ondoren:
* *Zéro de conduite* ikastetxe batean portaeran zero ateratzen duten ikasleak erakutsiz, eta
* ''L'Atalante*, 1934. urtean egina, maitasuna eta ametsak nahastuz.

## Filmografia 
* 1930 : *À propos de Nice*
* 1931 : *Taris, roi de l'eau* edo *La Natation par Jean Taris, champion de France*
* 1933 : *Zéro de conduite*
* 1934 : *L'Atalante''

## Kanpo estekak
Eugenio Etxebarria

**Eugenio Etxebarria Arroita** (Dima, 1920ko azaroaren 6a - 2008ko apirilaren 18a) albokari eta albokagile bizkaitarra izan zen. Batzuen hitzetan, "azken albokari tradizionala" izan da. Izan ere, arlo honetan Alejo Etxezarraga herrikidearekin batera Etxebarriaren lana oso nabarmentzekoa da.

Santuru izeneko baserrian jaio eta 9 neba eta arreba eduki zituen. Zaldibarrera ezkondu zen Edurne Garitazelaiarekinm eta 7 seme-alaba eduki zituzten. Azkenik familia Arrigorriagara bizitzera joan zen.

Alboka jotzen Jose Mari Bilbao eta Leon Artabe arratiarrekin ikasi zuen, bai eta musika tresna hauek egiteari ekin ere. Hainbat erromeriatan ibili zen. Geroxeago, Gipuzkoa aldean jotzen sarritan ibili zen.

Gaur egungo albokariekin ere harremana izan zuen, Juan Mari Beltran eta Ibon Koteronekin besteak beste.

## Kanpo estekak 
*  "Azken albokari tradizionala"
I2bask

**I2bask** Euskadi Informazio Gizartean Planaren barneko programa da, eta bere sormena ondorengo erakundeei zor zaie: Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailari. Programa honen xede nagusia Euskadin I+G+b finkatzea da, honela, Euskadiko Zientzia eta Teknologia Sareko eragileei IKT zerbitzua zein telekomunikazio azpiegituren berri emanez: unibertsitate publiko zein pribatuei, zientzia eta teknologia zentroak, ospitaleak eta biomedikuntzako ikerketa eta I+G kudeatzen duten erakundeak.

## Kanpo estekak 
*  Webgunea
Zope

**Zope**, kode irekiko aplikazio zerbitzaria da, bere programazio-lengoaia Python delarik. Zerbitzari hau ia era guztietan erabilia izan daiteke Web orrian oinarritutako interfaze erabiltzailea erabiliz.

## Abantailak 
Zope web guneak objektuz konposatuak daude artxiboen beharrean, bestelako web zerbitzarietan ohikoa den bezala. Objektuen sistema hau erabiltzearen abantailak ondorengoak dira:

* Datuak testu lauko artxiboetan baino modu naturalagoan konbinatzen dira.
* Web aplikazioak sortzen dituzten osagai estandarren erabilera sustatzen dute malgutasuna onartuz.
* Informazio gestio prozesu automatikoa ahalbidetzen du.

## Ezaugarriak 
Zope-ren ezaugarri bereziena bere datu-basea da objektuetara bideratua, ZODB edo Zope Object Database deitua. Datu-base honek, objektuak ordenaturik biltzen ditu fitxategi sistemaren antzera, baina baita ere, objektu bakoitzak propietateak, metodoak edo bestelako objektuak ditu.

Hurbilketa hau ohiko datu-baseren oso ezberdina da. Aldiz, Zopek datu-base ohikoentzako hainbat lokailu dauzka eta konexio sistema sinpleak eskaintzen ditu. Baita ere, kontsultatu egiten ditu objektuen antzera abstrakzioen bidez.

Gaur egun, bi ataletan bereizi daiteke, Zope2 eta Zope3. Azken hau, zope zerbitzuaren berregituraketa da, non zope2-ren esperientzian oinarritzen saiatu diren.

Zope2-rentzako eginiko osagaiak ez dute balio, horregatik zope3-k aurrekoekin ez du bateragarritasunik.
Oraindik ere, Zope berria moldaketa prozesu baten barnean dago, horretarako, five deituriko osagai bat erabiltzen ari dira. Five honekin, erraztasunak lortu ditzakete bi zoperen artean.

## Zope3 
Zope-ren bertsio berria, Zope 3, hainbat urtetan zehar garatzen egon da. Web aplikazioetan Zope2 oso erabilgarria izan da baina erabiltzeko orduan akatsak ere aurkitu dira. Akats hauek direla eta, hauek konpontzeko zope3 sortu da, Zope-ri famatua egin zioten abantailak mantenduz. Zope3 elementuen arkitekturan oinarritzen da non elementuen konbinazioa errazten duen Python-en idatzia. Lehenengo Zope X3 3.0.0 2004ko azaroak 6ean atera zen. Eta azkeneko Zope 3.3.1 2007ko urtarrilak 14an.

## Ikus, gainera 
* Software libre

## Kanpo estekak
Ranvierren nodoak

[thumb|250px|Neuronaren atalak:
1 Dendrita
2 Axoia
3 Ranvier nodoak
4 Axoi bukaera
5 Schwan zelula ([Mielina|Mielina zorroa)
6 Soma (Zelula gorputza)
7 Nukleoa]]
**Ranvierren nodoak** neuronaren axoian mielinarik ez duten zatiak dira. Mielina "leken" artean daude. Bere neurria, mikrometro batekoa da, hau da, metro baten milioigarren zatia. Axoiaren mintza, zelulaz kanpoko likidoaren eraginpean jartzen du. Louis Antoine Ranvier patologo eta anatomista frantziarrak aurkitu zituen

## Funtzioa 
Nerbio-bulkada azkarrago joan dadin balio dute, modu jauzkarian eta akatserako aukera txikiagoarekin. Schwannen zelulek ematen duten intsulazioak posible egiten du ekintza potentzialak nodo batetik hurrengora jauzi egitea. Mielina geruzarik ez balego, gutxinaka gehitzen joan beharko luke axoiaren luzera osoan. Nodo hauek, sodio eta potasiozko kanalez horniturik daude, neuronen beste zatietan gertatzen ez den bezala. Kanal horiek ahalbidetzen dute jauzi hori.

## Gaixotasunak 
Guillain-Barré Sindromea gaixotasun autoimmunea da, bere jatorria, gorputzeko babes sistemak nerbio ehunaren aurka eramandako erasoetan izan dezakeena, Ranvierren nodoak barne.

## Kanpo estekak
Shaggy Daddy & the Troublemakers

## Taldekideak 
* Josu (ahotsa ta gitarra)
* Ramon (baxua ta ahotsa)
* Ander (gitarra)
* Jokin (bateria ta koruak)
* Iraia (teklaua)

## Historia 
Shaggy Daddy & The Troublemakers talde Arrasatearrak 2002an ekin zion bere ibilbide musikalari. Lagun artean sortutako taldea da, hasiera batean Arrasaten bertan dagoen musika eskolan entsaiatzen zuten, baina urte bete beranduago 2003an gaztetxe berria eraiki zuten herrian eta gaztetxeko lokaletan entsaiatzen hasi ziren Never Surrender talde Arrasatearrarekin entsegu lokala konpartituz.

Boskote gazte hau, Josu "Garf" (gitarra eta ahotsa), Jokin "Twister"(bateria), Iraia (teklatua), Ramon (baxua), eta Ander "Shaggy" (gitarra) osatzen dute. Rock & Rolla sustatzen dute batik bat baina doinu eta erritmo bizi ezberdinak nahasten dituzte etengabe, emaitza bikainak lortuz.

2006az geroztik geldialdi luze bat izan dute baina 2008 urte berriarekin batera berriz ere Euskal Herriko eszenatokietan ikusteko aukera izango dugu, izanere taula gainera itzuliko dira gogotsu abesti berriak kaleratzeko irrikaz.

## Diskografia 
### Bildumak 
* 25 Hits of Mondra Underground Sounds Vol. 1 (2008, Mondra Underground Sounds)

### Bideoak 
## Kanpo estekak 
* Shaggy Daddy & the Troublemakers Taldearen MySpace gunea
Capercaillie

**Capercaillie** (ingelesez, "Basoilarra") Eskoziako folk musika taldea da, Karen Matheson eta Donald Shaw-k 1984an eta Argyll eta Buteko eskualdean sortua. Gaelikoz ere abesti batzuk dituzten arren, ingelesez nagusiki abesten dute.

## Taldekideak 
* Karen Matheson — ahotsa.
* Donald Shaw — teklatuak, akordeoia.
* Charlie McKerron — flautak.
* Michael McGoldrick — flautak, gaitak
* Manus Lunny — *bouzoukia*, gitarra
* Ewen Vernal — baxua.
* Che Beresford — perkusioak.
* David Chimp Robertson — perkusioak.

## Diskografia 
# 1984: *Cascade*
# 1987: *Crosswinds*
# 1988: *The Blood is Strong*
# 1989: *Sidewaulk*
# 1991: *Delirium*
# 1992: *Get Out*
# 1993: *Secret People*
# 1994: *Capercaillie*
# 1996: *To the Moon*
# 1997: *Beautiful Wasteland*
# 1998: *Glenfinnan* eta *Dusk Till Dawn: The Best of Capercaillie* (bilduma)
# 2000: *Nàdurra*
# 2002: *Capercaillie Live in Concert* (zuzenean)
# 2003: *Choice Language*
# 2004: *Grace and Pride: The Anthology 2004-1984* (bilduma)
# 2008: *Roses and Tears*

## Kanpo estekak 
* Capercaillieren webgunea
Gasolina

thumb|200px|Bentzina-hornigailu zahar bat.

**Gasolina** (Heg.), **ezantza** (Ipar.) edo **bentzina** hainbat hidrokarburoren nahastea den petrolioaren eratorri bat da.

720 g/L dentsitatea du (gasolioa baino % 15 gutxiago). Litro bat gasolinak 34,78 megajouleko energia du, gutxi-gorabehera gasolioa baino % 16 gutxiago.

## Osagaiak 
Gasolina petroliotik lortzen da findegi batean. Orokorrean, destilazio zuzeneko naftatik lortzen da, hau da, petrolioaren parterik arinetik (gasak kontuan izan gabe). Petrolioaren parte astunen (hutseko gasolioaren) beste prozesu-unitate (FCC) bihurtzetik lortzen da Nafta.

Gasolina ehunka hidrokarburo-moten nahastea da, C4tik (butanoak eta butenoak) C11ra, adibidez, metilnaftalenora.

Gasolinaren errekuntza osatugabeak gas pozoitsuak sortzen ditu, hala nola karbono monoxidoa edo oxido nitrikoa. Adibidez:

C_8 H_{18(l)} + 12.5O_{2(g)} + N_{2(g)} \rightarrow \; 6CO_{2(g)} + 2CO_{(g)} +2NO_{(g)} + 9H_2 O_{(l)} + beroa

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Leskarre

**Leskarre** Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da, Bearnon kokatua.

## Geografia 
* Gave de Pau errekaren ibaiadarrek herria zeharkatzen dute : Ousse des Bois, Lescourre eta Laou.
* Uzan, Bearnoko Luy errekaren ibaiadarra ere lurrak ureztatzen ditu.
* Gave de Pau errekak herria hegoaldean mugatzen du.
### Etxeak eta Auzoak 
* Fourcet
* Pesquit

## Udalerri mugakideak 
* Uzein, Serres-Castet eta Sauvagnon iparran
* Poey-de-Lescar mendebaldean
* Artiguelouve eta Laroin hegoaldean
* Lons ekialdean

## Toponimia 
Leskarreren aitzin izena **Beneharnum** da, beneharniarren hiriburua. Akitaniar populu horrek du Bearnori izena eman. 980an berriz, *Lascurris* izenpean ageri da, *Laschurris* (1128), *Laschar* (XII. mendea), *Lascaa* (XIII. mendea, Bearnoko foruan), *Lascurrensis* (1313) eta *Lesca* / *Lasca* (1538).

Toponimoa Laskʰur izen akitanikotik heldu da. Hizkuntzalariak "lats" euskal hitzetik sortua den toponimoa dela diote (Laskun bezalaxe), *gur*, *gorri* atzizkiarekin (Baigorri edo Calagurris bezalaxe).

## Politika 
## Demografia 
## Hiri senidetuak 
Leskarre ondorengo hiriekin senidetuta dago:

* 
* 
thumb|Donibaeneren Sua ospakizuna

## Ondasun nabarmenak 
* Leskarreko katedrala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* Katedralaren argazkiak
* Leskarre Google Mapsen
Josetxo Anitua

**Josetxo Anitua Aranzabal** (Eibar, 1964ko uztailaren 20a - Bilbo, 2008ko apirilaren 22a) hainbat rock taldetako kide izan zen 80. eta 90. hamarkadetan; hain zuzen ere, *La Logia, La tercera en Discordia*, *Jugos de otros*, *Cancer Moon* eta, 2005etik aurrera, *Josetxo Grieta*.

Bilboko Alde Zaharreko lehenengo "Loreak Mendian" jantzi denda sortu zuen 90. hamarkadaren erdialdean, eta Bilboko Kafe Antzokiko DJ izan zen 11 urtez.

## Diskografia 
### Jugos de Otros 
* *Salón Xanadu II* abestia (1987)
### Cancer Moon 
* *12 Stereo surgery mistakes* cassette (1989)
* *Hunted by the snake* CD/LP (1990, Polar Records)
* *Cruella Devil* + *Fame of Glory* ("The Worst Around comp" 1990, Romilar-D)
* *Look out* ("Beatnick Fly comp" 1991, Munster records / Muga)
* *Flock, colibri, oil* LP (1992, Munster Records)
* *Lurker* ("Navidades Furiosas comp" 1993, La Fábrica Magnética)
* *TV tape* cassette (1994)
* *Moor room* LP (1994, Radiation Records)
* *Cancer Moon* 7-inch single (1994, Goo Records)

### Josetxo Grieta 
* *Reminder of a Precious Life* CDr (2006, Audiobot)
* *Euskal Semea* CD (2006, w.m.o/r)
* *Sonrisas vendo, Donde nos llevan!* CDr (2008, Taumaturgia)
* *The art of distraction* LP (2008, Ozono Kids)

### Akauzazte 
* *Azalberritan* CD (2004, Cia. de Sueños Ilimitada)

### Atom Rhumba 
* *Con Tura Satana y Damo Suzuki* Hormonal Riot CD/LP (1997, Munster Records)
* *Gone-Remix* Maxi (2004, Munster Records)

### Josetxo Anitua & Atom Rhumba 
* *Anitua & Rhumba* CD (2005, Noizpop recordings)

### Solo / bakarrik 
* *Cry behind the loop* ogg (2006, Desetxea)
* *Reminder-Dreader than Dread - La Grieta remix* ogg (2006, w.m.o/r)

## Kanpo estekak 
* Cancer Moon
* Josetxo Grieta
* Jugos de Otros
* Ruta 66 Cancer Moon buruz
* 2007 urtean Rafa García Morenok egindako elkarrizketa
* Argiako web elkarrizketa 2007
* Josetxo Grieta zuzenean Artelekun 2006, bideoa
* Josetxo Grietak Artelekun 2006an egindako kontzertuko argazkiak
* Cancer Moon taldearen 1992ko bideo bat
* Bere heriotzari buruzko artikulua Berria egunkarian
* Atrapados por la serpiente, Josetxo Anituaren eta Cancer Moonen gaineko dokumentalaz kritika zinea.eus atarian