Ángeles Egido León

**Ángeles Egido León** (Madril, 1956) historialaria eta irakaslea da, Historia Garaikideko katedraduna Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalean (UNED). Bere lanen artean dago *Cárceles de mujeres.*

## Bizitza 
Geografia eta Historian lizentziatu zen, Historia Garaikidea espezialitatean, Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta 1985. urtean doktoratu zen unibertsitate berean, "*Las ideas sobre política exterior durante la II República*" izeneko tesiarekin. José María Jover Zamorak zuzendu zuen, eta Bikain cum Laude kalifikazioa lortu zuen aho batez. Era berean, bekak lortu zituen Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitatean (1983), Cánovas del Castillo Fundazioan (1986) eta Nazioarteko Ikasketen Elkartean (1987). 

### Lan ibilbidea 
1980. urtean UNEDen hasi zen irakasten, 1990eko otsailean Irakasle Titularraren plaza hartu zuen eta 2010eko ekainean Historia Garaikideko Katedrarena, 2008. urtean, urrian, Egiaztatze Nazionalaren Ziurtagiria (ANECA) eskuratu ostean.

Bere ikerketak XX. mendean Espainian, bereziki Espainiako Bigarren Errepublikaren sasoian, Manuel Azañan eta 1939ko erbestean zentratu dira, eta gero gerraosteko errepresioan espezializatu zen genero ikuspegitik eta memoria historiko eta demokratikoaren zabalkundean. XX. mendeko Oroimen  historikoa katedraren sortzaileetako bat izan zen. Julio Arósteguik zuzendu zuen katedra hori Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta gai horri buruzko masterreko irakasgai bat ematen du.

2020an *Azaña, intelektuala eta estadista* erakusketako komisarioa izan zen, erbestean hil eta 80 urtera, Felipe VI.a Espainaiko erregeak Espainiako Liburutegi Nazionalean inauguratua eta Alcalán, Granadan, Zaragozan, Bartzelonan, Parisen, Toulousen eta Montaubanen hurrenez hurren ikusgai izan zena, eta Espainiako Gorteen eta Gorteen arteko oroitzapenezko programa ofizialaren koordinatzaile nagusia. Manuel Azañaren biografia bat idatzi zuen (1998), eta 2021ean hirugarren edizio berrikusi eta eguneratu bat egin zen.

Irakasle bisitaria izan da Sofiako (Bulgaria) Ohrideko St. Klement Unibertsitatean, Veszprémeko Pannon Unibertsitatean eta Szegedeko Unibertsitatean (Hungaria) eta ikastaro, mintegi eta hitzaldiak eman ditu Espainiako hainbat unibertsitatetan (Salamanca, Rovira Virgili, UCM, UC3M, Carlos III, Europako Unibertsitatea, La Palma, Vallado, Málaga, Cádiz, Málaga, La Palma, Cádiz, Málaga órdoba, Granada...) eta atzerriko unibertsitateak (Université de Toulouse 2-Jean Jaurès, Saint Louis University, Nova University of Lisboa, Tel-Aviv, Santiago de Chile, Bologna, Kapodistrian University of Athens...).

"*Historia del Presente e Historia y Comunicación Social* (euskaraz: Orainaren Historia eta Historia eta Gizarte Komunikazioa)" Erredakzio Kontseiluko eta Aholku Batzordeko kide izan zen, eta gero "*Espacio, Tiempo y Forma* (euskaraz: Espazioa, Denbora eta Forma)" Batzorde Zientifikoko eta "Cuadernos Republicanos" Erredakzio Kontseiluko kidea da. Era berean, Malagako Unibertsitateko Studia Malacitana Bildumaren Aholkularitza Batzordeko kidea da, baita Sanz y Torres argitaletxearen Historia Bildumaren Batzorde Zientifikoko kidea ere. Unibertsitateko Irakasle Titularren Kidegorako Akreditazio Batzordeko kide titularra izan zen, Artea eta Humanitateak adarrean, eta ANECAko aditu-taldean jardun zuen, adar berean. IIkerketa Errepublikanoen Zentroko (CIERE) presidenteordea izan da 2001. urtetik 2013. urtera. Iberiar Migrazio Garaikideak Aztertzeko Elkarteko (AEMIC), Nazioarteko Harremanen Espainiako Batzordeko (CEHRI) eta Demokraziaren Ikerketa Historikoen Zentroko (CIHDE) kide fundatzailea izan zen. UCM-Fundación Pablo Iglesias Gizarte Historiaren Institutuko ikertzaile elkartua eta ikertzailea da, eta UNEDeko Genero Ikasketen Zentroko kidea.

## Emakumeak historian 
Emakumeen historiarekiko zuen interesa bereziki islatu zen bere  "*El perdón de Franco. La represión de las mujeres en el Madrid de la postguerra"* (2009) monografian, ikerketa aitzindari eta berritzailea, eta *Franquismo y represión: una perspectiva de género* (euskaraz: Frankismoa eta errepresioa: genero ikuspegia) nazioarteko Kongresuaren norabidean (UNED, 2014), Espainian antolatu zen ezaugarri horietako lehena. 1939. urtean Madrilgo Cervantes Institutuan egin zen *Mujeres en el exilio republicano* nazioarteko biltzarreko zuzendarikidea ere izan zen. Bere ikerketa-esparruei buruzko 16 ikerketa-proiektutan parte hartu du, eta, bereziki, emakumeei buruzkoetan, Historia, Memoria eta Gizarte Digitalari buruzko HISMEDIO proiektuan.

## Lanak 
* 2025. Egido León, Á. eta Balado Insunza, F.M., *Un siglo de España (1923-2023)* (euskaraz: Espainiaren mende bat (1923-2023)). Madril, Ramón Areces Argitaletxea. 
* 2021. Egido León, Á., *Manuel Azaña. Entre el mito y la leyenda*. (euskaraz:  Mitoaren eta kondairaren artean). Madril, Guillermo Escolar Editor (3. arg. berrikusia).  
* 2021. Egido, Á., Eiroa, M., Lemus, E eta Santiago, M. (dirs. ), *Mujeres en el exilio republicano de 1939. Homenaje a Josefina Cuesta*  (euskaraz: 1939ko erbeste errepublikanoko emakumeak. Josefina Cuestari omenaldia). Lehendakaritza Ministerioa, Memoria Demokratikorako Estatu Idazkaritza, Madril,   
* 2020. Egido León, Á. (arg. ), *Azaña: intelectual y estadista. A los 80 años de su fallecimiento en el exilio* (euskaraz: Azaña: intelektuala eta estadista. Erbestean hil eta 80 urtera). Erakusketaren katalogoa Espainiako Liburutegi Nazionalean, Madril (2020-2021eko apirilak 4). Madril, Presidentetza Ministerioa.     2021ean: bigarren edizio berrikusia, ISBN: 978-84-17265-17-5-ISBN: 978-84-7471-149-3.
* 2018. Egido Á. eta Mendiak, J. J. (arg. ), *Mujer, franquismo y represión. Una deuda histórica*. (euskaraz: Emakumea, frankismoa eta errepresioa. Zor historiko bat). Madrid, Sanz y Torres,
* 2017. Egido León, Á. (arg. ), II Errepublika eta bere nazioarteko proiekzioa. Bestearen begirada. Madril, Catarata,  
* 2017. Egido León, Á. (arg. ), *Cárceles de mujeres. La prisión femenina en la posguerra* (euskaraz: emakumeen kartzelak. Emakumeen espetxealdia gerraostean). Madrid, Sanz y Torres, 
* 2005. Egido León, Á., *Españoles en la II Guerra Mundial. Prólogo de Alfonso Guerra* (euskaraz: Espainiarrak II. Mundu Gerran). Alfonso Guerraren hitzaurrea. Madril, Editorial Pablo Iglesias, 2005, 
* 2004. Egido León, M.A., eta Eiroa San Francisco, M. (arg. ), *Los grandes olvidados. Los republicanos de izquierda en el exilio* (euskaraz: Handi ahaztuak. Ezkerreko errepublikarrak erbestean). Madril, CIERE,
* 2001.  Egido León, Á. (arg. ), *Azaña y los otros* (euskaraz: Azaña eta besteak). Madril, Biblioteca Nueva, 2001,    .
* 2001. Egido León, Á. eta Núñez Díaz-Balart, M. (arg. ), *El republicanismo español. Raíces históricas y perspectivas de futuro* (euskaraz: Espainiako errepublikanismoa. Sustrai historikoak eta etorkizuneko aukerak). Madril, Biblioteca Nueva, 2001, 
* 2000. Egido León, Á., Francisco Urzaiz. *Un republicano en la Francia ocupada. Vivencias de la Guerra y el Exilio* (euskaraz: Errepublikano bat Frantzia okupatuan. Gerra eta Erbesteko bizipenak). Madril, Biblioteca Nueva, 2000, 
* 1998.  Egido León, Á., *Manuel Azaña. Entre el mito y la leyenda* (euskaraz: Manuel Azaña. Mitoaren eta kondairaren artean). Valladolid, Junta de Castilla y León, 1998,   
* 1997. *Historia Universal Contemporánea* (euskaraz: Historia Unibertsal Garaikidea) (Hipólito de la Torre eta Víctor Morales Lezcano, koordinatzaileak. ). Madril, CEURA, 
* 1996. Alted, A., Egido Á., eta Mancebo, M.F (arg. ), Manuel Azaña. Pensamiento y Acción. (euskaraz: Manuel Azaña. Pentsamendua eta Ekintza). Madril, Alianza Editorial, 1996, 
* 1996. Egido León, Á. (koord. ),  *La Historia contemporánea en la práctica* (euskaraz: Historia garaikidea praktikan). Madril, Ramón Areces Ikasketa Zentroa, 
* 1995. Tusell, J., Egido León, Á., Martínez Segarra, R., Rivas Lara, L. eta García Queipo de Llano, G.,  *Historia del Mundo Contemporáneo*  (euskaraz: Mundu Garaikidearen Historia). Madril, Universitas, 
* 1992. Egido León, Á., Sepulveda, I. eta Vidal, F., *Historia Universal* (euskaraz: Historia Unibertsala). XIX. mendea. Bartzelona, Editorial 92, Tomo IV, Vol. 1, 
* 1991. Tusell, J., Egido León, Á., Martínez Segarra, R., Rivas Lara, L. eta García Queipo de Llano, G., I*ntroducción a la Historia del Mundo Contemporáneo* (euskaraz: Mundu Garaikidearen Historiarako Sarrera). Madril, Universitas, 
* 1987. Tusell, J., Aviles, J., Egido, Á, Cabezalí, E., Alted, A. eta Gómez de las Heras, S., *En torno a la guerra civil española* (euskaraz: Espainiako gerra zibilaren inguruan). Madril, San Pablo Unibertsitate Fundazioa, C.E.U., 
* 1987. Egido León, Á., *La concepción de la política exterior española durante la II República* (euskaraz: Espainiako kanpo-politikaren ikuskera II. Errepublikan). Madril, UNED (Aula Abierta),  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Angeles Egido - Humanitate Fakultateko irakaslea. Geografia eta Historia
* Angeles Egido-ORCID
* Angeles Egido-Academia edu
* Dialnet-en ostatatutako erregistro bibliografikoak