Farahnaz Forotan

**Farahnaz Forotan** (arabieraz: فروان فرون‎; 1992ko abuztuaren 9a) Afganistango kazetaria eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea da. Iranera joan zen bizitzera bere familiarekin batera, mujahidinen erregimenean. Farahnaz 2001ean itzuli zen Afganistanera, baina 2020an Frantzian babestu zen, talibanen helburu-zerrenda batean sartu ondoren.

## Haurtzaroa 
1996an, Farahnazek hiru urte zituenean eta talibanak bere jaioterrira, Kabulera, iritsi zirenean, bera eta bere familia Iranera migratu ziren Afganistango gerra zibila zela eta.  Farahnazi eta bere ahizpei hezkuntza ukatu zieten agintariek, errefuxiatu estatusa zela eta. Azkenean, lehen mailatik laugarrenera arte jarraitu ahal izan zuen eskolan, Afganistango eskola pribatu batean, baliabide oso mugatuekin. Hasieran, ikasleak lurrean esertzen ziren, mahairik eta aulkirik ez zegoelako.

## Ibilbidea 
Farahnaz Forotan Afganistango telebista kate nagusietako hirutan aritu zen lanean 2012 eta 2020 artean,. Hainbat elkarrizketa-programa garrantzitsu egin ditu, hala nola Purso Pal for TOLOnews eta Goft-i Go-i Wehza (Special talk) eta Kabul Debate for 1TV asteroko programa.

Farahnaz herrialde osoan eta atzerrian ibili da Afganistanekin lotutako istorioen berri emateko; besteak beste, talibanek zeukaten gerra eremu arriskutsua zenean, Helmandeko Sangin barrutiaren berri eman du. Haren ausardia goraipatu zuen taldeko buru Bismillah Mohammadik, hark arrakastarik gabe atzean geratzeko agindu ostean.

Taliban presoen bizitzari buruzko ikerketa dokumental batekin nabarmendu zen, haien pentsamendu-prozesua eta arrazoia disekzionatu zituena, Afganistango eta nazioarteko indarrei ez ezik, Afganistango publiko orokorrari ere zuzentzeko.

2019tik aurrera, Farahnaz Kabulgo unibertsitate pribatu bateko ikaslea izan zen, baita praktiketako kazetaria ere. 2019an eta 2020an, Farahnazek kanpaina bat egin zuen sare sozialetan, eta herrialdean zehar ibili zen emakumeen testigantzak biltzen, talibanek Afganistango bake prozesua erabil ez zezaten, talibanak erori zirenetik eskuratutako emakumeen askatasunak atzera botatzeko.   Afganistango buruzagiei, atzerriko diplomatikoei eta gizarte zibileko taldeei presio egiteko erabili zituzten testigantzak, eta Farahnaz-en kanpainak NBE Emakumeak Afganistanen babesa izan zuen. 2019an, The *New York* Times-ek jakinarazi zuen bere sare sozialetako kanpainak, #myredline izenekoak, "emakumeek beren eskubideen alde altxatzera behartzen dituela" 2019ko apirilaren 4an, *Reuters-ek* jakinarazi zuen "mugimendua abiarazi zuela bere luma, bere lanbidearen sinbolikoa, bere marra gorria zela adieraziz". 2019ko apirilaren 21ean, Farahnaz-ek *AFP* agentziari esan zion Ashraf Ghani presidenteak txiokatu zuela emakumeen eskubideak "marra gorria" zirela bake prozesuan.

Shakila Ibrahimkhail bezalako beste emakume batzuen lanean inspiratu da. 2018ko uztailaren 24an, Farahnaz Afganistango hamahiru emakume liderretako bat izan zen, Kanadako Emakumeen Ministro Maryam Monsef-ekin bildu zirenak Afganistango emakumeen erronkei aurre egiteko.
2019an, Ferdous Samim-ekin batera, Taak Fundazioa sortu zuen, hezkuntza publikoaren eta konpromisoaren bidez oinarrizko eskubideak ezagutarazteko.

2020ko azaroaren 9an, Farahnaz-ek Afganistango Kazetarien Segurtasun Batzordearen deia jaso zuen, eta hark jakinarazi zion atzerriko inteligentzia-zerbitzuen arabera, talibanen pertsonen zerrenda beltzean zegoela, The *New York* Times-ek "helburu-zerrenda" gisa deskribatu zuela, eta horrek Parisen (Frantzia)    babestera behartu zuela.
Kazetarien, ekintzaileen eta beste eremu batzuetako emakume nabarmenen hilketa selektiboak areagotu egin dira talibanek eta AEBek 2020ko otsailean Donald Trump presidente ohiaren agintaldian negoziatutako bake akordiotik.
2020ko abenduko hilketa selektiboetan Enikass Radio eta TV-ko Malalai Maiwand eta Ghazniko Kazetarien Sindikatuko buru Rahmatullah Nikzad kazetariak izan ziren. 2021eko martxoaren 2ko eraso batek Mursal Hakimi, Sadia Shanat, eta Enikass Radio eta TV-ko Shanaz Raofi Raofi hil zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Ez dut inoiz amore emango Afganistanen]
* Farahnaz Forotan Twitterren