Emma Louise Ashford

**Emma Louise Ashford,**  sortzez **Hindle** (Newark, Delaware, Ameriketako Estatu Batuak, 1850eko martxoaren 27a – Nashville, Tennesee 1930eko irailaren 22a) Estatubatuar organojolea, konpositorea eta musika editorea izen zen. Seirehun konposizio baino gehiago idatzi zituen.1894tik  1930era editorea  Lorenz Publishing Company  izan zen, eta bere aldizkarienak *The Choir Leader* and *The Organist*. [Koroko zuzendaria eta Organojolea]

## Haurtzaroa 
Emma Louise Ashford (sortzez Emma Louise Hindle) Newark-en (Delaware) jaio zen, guraso ingelesen alaba bakarra. Bere lehen musika-prestakuntza txiki-txikitan jaso zuen bere aitarengandik, James Hindle, kantu-irakaslea zena. Zortzi urterekin bere herriko Gotzon Elizako abesbatzan onartu zuten, alto gisa. "Koruko ikusmen irakurlerik onena" bezala ezagutua izatera iritsi zen. Koruko zuzendariaren eskutik, pianoari eta organoari buruzko heziketa ere jaso zuen. 1864an, hamalau urte zituela, bere familia Ballard Vale-ra (Massachusetts) joan zen bizitzera. Bertan James Ramsey Murray konpositorea ezagutu eta tratoa zuen (Away in a Manger [Aska baten urrun] gabon kantari egindako musikagatik ospetsua).

Hurrengo urtean, bere familia Connecticut-era joan zen bizitzera, eta Connecticut-eko Seymour-ren dagoen St. Peter's Episcopal Church-eko organo-jotzaile postua hartu zuen. Garai hartan pianoa ere ikasi zuen Mrs. Street batekin, eta tubo-organoa St. Paul's Church, New Haven, CTko Anderson doktorearekin.

## Ezkontza 
Bere familiaren musika-gaualdi batean, Hindle-k, orain hamazazpi urte, John Ashford (1837–1930) ezagutu zuen, Bath-etik (Ingalaterra) Connecticut-era bizitzera etorri berria zen ingeniari gazte eta abeslari amateurra. 1867an ezkondu ziren, eta, azkenean, Chicago-ra (Illinois) joan ziren bizitzera. Ashford andrea hogeita zortzi hautagairen artean aukeratu zuten St. John's Episcopal Church-eko bakarkako ahots alto kargua betetzeko, bere zuzendaria Dudley Buck ospetsua zelarik. Elizako organo-jotzaile eta harmonia-irakasle ere izan zen. Emmak Buck irakaslearen gidaritzapean igaro zuen urtea bere musika garapenerako esanguratsuena eta eragingarriena zela uste zuen.

1884an, Ashford-ak Nashville-ra (Tennessee) joan ziren, non John Ashford Vanderbilt Unibertsitateko Eraikin eta Lurren Superintendente izendatu zuten. Hemen Vanderbilt Glee Club sortu zuen.[ Vanderbilt Glee Club, unibertsitateko gizonen abesbatza, Vanderbilt Unibertsitateko lehen ikasle erakundeetako bat izan zen, 1891ko otsailean sortua. Musika talde nabarmena izan zen, herrialde osoan zehar bira eta emanaldiak eginez hamarkada askotan zehar.] Bikotea 2105 Dixie Place-n bizi izan zen, baina geroztik eraitsi egin dute eta garaje batekin ordezkatu dute.

Ashford-tarrek elkarrekin zuzendu zituzten Nashville-ko eliza handienetako batzuetako koruak. Gainera, Emmak indar handiagoa ematen dio bere musika konposatzeari. Gaztetatik harmonia eta kontrapuntua ikasi zituen hainbat irakaslerekin, batez ere Henri Weber eta R. H. Peters Mus.D [Musikan doktore]ekin, ., "musikako gauzei buruzko ikuspegi sakon eta argia" nabaritu zuen, eta txundituta geratu zen bere "izaera musikal biziarekin".

## Ondorengo bizitza eta garapen musikala 
Nashville-n Emma musikagile gisa nabarmentzen hasi zen. Unibertsitateko dekanoak, Herbert Tolman-ek (1865–1923), honako hau esan zuen berari buruz: "Gure herriko emakumeetatik, batzuk literaturan eta beste batzuk artean nabarmendu dira, baina musika-konposizioaren arloan izen nagusi bat dago. Emma L Ashford andrearen izena da. .

Urte askotan zehar Emma eta John musika zuzentzen aurki zitezkeen First Cumberland Presbyterian Church eta Ohabai Sholom tenplu juduan eta hainbat urtez Emmak organista lekua bete zuen hainbat elizetan, besteak beste, First Baptist, Tulip Street (metodista), eta Christ Church (apezpikua).

Denbora guztian, Emma bere ikasketak ere egiten ari zen harmonia, kontrapuntu, kanon eta ihesean Christian Heinrich Weber-ekin (jaioa1812– hilda? ), Nashville-ko Musika Akademiako-liderra, eta R.H. Peters doktorea, Converse College-ko Musika zuzendaria. Spartanburg-en. Peters-ek geroago esango zuen: *Bere lana bikaina* zen alderdi guztietan, eta zalantzarik gabe erakusten zuen guztiaren atzean burmuinak zeudela, baita izaera musikal bizia eta estimua ere.  Ashford andreak musika kontuetan duen gaitasunagatik, sakonarekin muga egiten duen errespetu bat sentitzen dut. 1894, 1897 eta 1904an Emmak ikasketa-bidaiak egin zituen Europara.

Emma Ashford Mount Olivet hilerrian lurperatuta dago, Nashville-n.

## Musika-editorea 
1894an, Emma Ashford editore izendatu zuten Lorenz Publishing Company - The Choir Leader (editore elkartua, eta, azkenean, editorea), eta *The Organist* - Organoei zuzendutako Bihilabeteroko aldizkaria (Editorea) argitaratutako bi aldizkaritarako. Bere ereserki asko The Choir Leader aldizkarian argitaratu ziren, tamaina txiki-ertaineko elizako abesbatzen hilabetekari luze batean. Urteetan zehar, Ashford-en organo lan asko The *Organist* aldizkarian agertu ziren, baita Ashford-ek Lorenz Publishing Company argitaletxearentzat prestatutako bilduma ugarietan ere. Bilduma horietako batzuek Ashford-en musika zuten soilik; beste batzuek organo-konpositore klasiko eta garaikide ugariren musika zuten, Ashford-ek bilduma bakoitzerako berariaz idatzitako piezez gain.

## Argitaratutako musikagilea 
1890ean, Ashford-en ahots-musika batzuk, abestiak, kuartetoak eta trioak, John Church Company-k argitaratu zituen. 1893an, E. O. Excell musika argitaratzaile, konpilatzaile eta editore ezaguna Ashford-en ereserkiak argitaratzen hasi zen, ''17 Excell's Anthems*, *Volumen IV* (1893) eta beste *4 Excell's Anthems, Volumen V* (1896) lanetan barne. Argitalpen horietan AEBetako beste 20 konpositoreren baino gehiagoren ereserkiak ere bazeuden. Hiru bidaia egin zituen atzerrira, 1894an, 1897an, eta 1904an, Ingalaterran ikasi zuen garaiko maisu nagusiekin. Atzerrian egon zen bitartean, 1894an, bere denboraren zati handi bat eliz musika ikasten eman zuen. 1896an, Ashford Lorenz Publishing Company-rekin argitaratzen hasi zen, eta 1902an kontratu esklusibo bat sinatu zuen Lorenz-ekin bere musika guztia argitaratzeko.

## Hautatutako lanak eta argitalpenak 
Ashford-ek 600 obra baino gehiago konposatu zituen, 21 kantata, 250 ereserki baino gehiago, bakarlari, dueto, hirukote eta ahots laukoterako ahots musika, kantu zikloak, eta organo eta pianorako lanak barne. Vanderbilt Unibertsitaterako propio idatzitako lanen artean, *Vanderbilt Ode* izan zen txalotuena, 1901ean Vanderbilten 25. urtebetetze ospakizunerako idatzia.

### Ereserkiak 
#### Bildumak 
Ashfordek 250 ereserki baino gehiago idatzi zituen korurako, E.O.Excell- k argitaratutakoetatik hasita. 1893an. Ereserkiak eta beste lan koral batzuk konposatzen jarraitu zituen bere ibilbidean zehar.

* Excell-en ereserkiak
** 1893 4. liburukia, Ashford-en 17 ereserki biltzen ditu.
** 1896 5. liburukia, Ashford-en 4 ereserki biltzen ditu. 
** gorde, urrundu, utzi nire espirituak atseden har dezan,
** O, bat okertuta, esan ez oso berandu (Ez, Ez Beranduegi)
** Badago beste mundu bat, hobea (A Better World)
* 1894
** Zatoz, eta entzun ipuina (Ipuin miragarria)
** Jesus zurekin erreguka ari da (Zatoz, Sinner, Zatoz) (pub. E.O. Excell)
** *Weary and heavy laden* (O God Be Merciful) (pub. E.O. Excell) [Zama nekagarria eta astuna]
* 1896 Many stories quaint and olden (Gabonetako kanpaiak) (pub. E.O. Excell)[Ipuin kutunak,zaharrak eta ugariak]
* 1898 Soldaduak gara Jaunaren armadan (Soldadu kristaua)
* 1900 
** Ezagutzen al duzu bihotz bat ehiztari (Hitz Atsegin Bat Esan)
** Jesusekin eskuz esku otoitz egin dut joan nadin (Jesusekin eskuz esku)
** Out on the barren mountain (Jesus Saves) [Mendi barrenean Jesusek salbatzen du]
* 1903 
** Kristo munduratu zen Gabonetako jaiotegunean (The Christmas Birthday Song)
** Norbait egunetik egunera garestiago maitatzeko
* 1905
** *Evelyn* (Haiek graziaren tronua bilatzen dutenak)
** Entzun orain Salbatzailearen ahotsa (Gaztetasunaren Urrezko Dirdiran)
** [Ur tragu fresko batekin geratuko naz] (The Drink for Me)
** Kristo gure Jaunaren leialtasunean atseden hartzen (Resting on the Lord)
** Gabonetako kanpai alaiak jo (Eguberrietako kanpaiak)
** *Sutherland* (Jaun santu, eta egiazko, eta zuzena) (pub. Jennings & Graham Pub.)
* 1906
** Bizia zerbitzurako da, Jesusen izen maitean (Nik egin dezakedan ongia)
** Jauna, bedeinkazio zaparradak entzuten ditut (Blessings)
** Soldaduak gudu-zelaian (Fight to Win)
* 1911 [Buelta seguru bat, eserkia, koroa] (pub. Lorenz)
* 1913 Crossing the Bar (Ilunabarra eta gaueko izarra)
* 1921/1926 *Scarritt''

### Organoak 
Ashford-ek organorako ehunka lan konposatu zuen, baita beste konpositore batzuen lanak moldatu eta editatu ere, 1898tik 1927ra bereizita edo hainbat bildumatan argitaratu zirenak.

#### Bildumak 
### Ahots-musika 
Ashford-ek 100 abesti baino gehiago konposatu zituen 1, 2 edo 3 ahotsetarako eta pianorako (edo organorako), hainbat kantu ziklo eta abesti bilduma barne.

* 1903
** Labor and love (2 solo), ahotsa eta pianoa [Ashforden "My Task" abesti ezagunena biltzen duena]
** Moods (7 abesti), ahots altua eta pianoa ["abesti sorta bat"]
* 1905 Springtime, kantu zikloa (5 abesti), haurrentzako korua eta pianoa bateratzen (1905)
* 1911 Love's Dial, kantu zikloa (5 abesti), ahots altua eta pianoa
* 1812 Irriak (8 abesti), ahotsa eta pianoa ["Encore umorezko abestien bilduma, etab."]
* 1913 
** Bi Pazko Solo, ahotsa eta pianoa
** Nere andrearen lorategian, kantu zikloa (5 abesti), ahots baxua eta pianoa
* 1914 Love Lyrics, kantu zikloa (3 abesti), ahots baxua eta pianoa (1914)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* E.L. Ashford Melody in B-flat: allegretto ma non troppo’ (1898) organorako, Andrew Rose-k interpretatua (2022).
* 'Emma Louise Ashford'. *Amerikako grabazio historikoen diskografia*. (Online baliabidea, 2022ko maiatzaren 24an kontsultatua).