Henrik Kellgren

**Jonas Henrik Kellgren** (Alingsås , 1837ko azaroaren 24 -  Jönköping 1916), Suediako fisioterapeuta eta enpresari ospetsua izan zen. Bere ikasleen laguntzarekin osasun-etxeak sortu zituen Berlinen, Frankfurten, Lyonen, Vienan, Dresdenen, Ottawanen eta New Yorken .

## Hastapenak Suedian 
Gurasoak Jonas Henrik Kellgren kapitaina eta Beata Carolina Sjöberg zituen. Aitaren aldetik, Johan Henric Kellgrenen iloba zen (suedierazko lehen idazle esanguratsutzat hartzen dena).

1855ean Lunden graduatu ondoren, Kellgren Suediako Armadan sartu zen eta Västgöta-Dals erregimentuko destinuan zerbitzatu zuen, non hiru urtera lotinant gradura iritsiko zen. Beste militar askok bezala, izena eman zuen Stockholmeko Kungliga Gymnastiska Central Institutet (GCI) ikastetxean (Gimnastikako Errege Institutu Zentrala). Ikastetxe hau, 40 urte lehenago sortu zuen Pehr Henrik Lingek, eta 1862a arte haren oinordeko Lars Gabriel Branting irakasleak zuzendu zuen, fisioterapiaren praktika bide zientifikoagoetatik eramanez; Kellgren 1963an sartu zenean, zuzendaria G. Nyblæus zen; ikasketak 1865 arte egin zituen eta gero Linköpingen eta Eksjön gimnasia irakasle bezala jardun zuen. Baina emaztea eta semea hil zitzaizkion, eta arazo ekonomikoak izan zituen; horren eraginez, 1869an Suediatik atera zen. Bere asmoa Aljeriara joatea eta Frantziako Atzerritar Legioan sartzea bazen ere, azkenean Alemanian gelditu zen.

## Familia 
Arvid Ludvig izeneko anai gazteago bat izan zuen (1856-1944), bera bezala fisioterapeuta izango zena. Londreseko suediarren artean oso ezaguna bihurtu zen, eta bere "gimnasia institutu" propioa zuzendu zuen 1887-1917 artean. Sorterriarekin harreman estua mantendu zuen, bertako hainbat gizarte ekimen eta kirol talde sustengatuz. medikuntza ikasketak egin zituen. Londresen anai batekin klinika bat izan zuen, Eaton Squaren;  1918ko gripe pandemian hil zen. Bere seme Jonas Henrik "Yonky"  ere (Hindhead 1911-2002) medikua izan zen, Erresuma Batuko lehen erreumatologia irakaslea (Manchesterko Unibertsitatea, 1953-1976) eta minaren fisiologiaren ikerketan nabarmendu zen. bikoteak James izeneko semea izan zuen, gero mediku ospetsu bihurtuko zena.

## Alemania eta metodoaren garapena 
Suediatik atera zenean, Jonas Henrik Kellgren *lotinanta* -gradu horrekin aurkezten omen zen- lehenik Bremenen kokatu zen. Han Siegfried Ulrich (1826-1886) ez zuen bere metodoari buruzko argitalpen zehatzagorik egin. Kellgren metodoari buruz idatzi zuten bakarrak hiru mediku izan ziren: E. W. Wretlind (lehen aipatu dugun txostena, Suediako gobernuarentzat eginikoa); bai bere lagunen apologiak -Edgar Cyriaxena bereziki-. Kellgrenismoaren emaitza onak ez ziren esanguratsutzat jo; eta nerbioen tratamendu espezifikoaz gain, metodoak ezer berririk ekartzen ez zuela argudiatu zen. Batetik horrek, eta bestetik osagileen artean izan ziren zenbait interes-mugimenduk (ikus beherago) Kellgrenen metodoa ahanzturara eraman zuten; ez ordea berak eta bere ondorengoek sorturiko enpresa-ekimenak, sozialki arrakastatsu izaten jarraitu zutenak.

## Aitortu gabeko oinordetza 
Zenbait autorek seinalatu dutenez, XX. mendean zehar mugimendu korporatiboak izan ziren osasun munduan, terapia fisikoaren garapenean eskandinaviarrek jokatutako papera estaltzeko. Horrela, arrazoi ezberdinak zirela medio (medikuntzaren eta fisioterapiaren arteko gatazka korporatiboa, zientziari atxikimendua, negozio-lehia... nagusiki) zenbait metodologia "berri" agertu ziren ezerezetik. Nolabait esateko, metodologia hauek epifaniaz sortuak bezala aurkeztu ziren, Hipokrates eta Galenoren garaitik inolako influentziarik jaso gabe.

Kasu esanguratsuena Medikuntza Ortopedikoarena (MO) izan daiteke, Henrik Kellgrenen biloba James Cyriax medikuak berak sortu baitzuen 1929ean. Berri bezala aurkeztu zen, eta bere baitan terapia fisikoa hartu zuen; hortaz gain, Cyriaxek terapia fisikoaren historia berridatzi zuen, Erresuma Batuan medikuek fisioterapeutei erakutsia zela adieraziz; bertsio hau asko hedatu zen XX. mendean zehar, nagusi bihurtu arte. Errebisio bibliografikoak, ordea, alderantziz izan zela erakusten du: ordurako fisioterapiak ibilbide zientifiko independente luzea egina zuen, Suedian batez ere, eta medikuak gerora hurbildu ziren diziplina honetara. Mende bat baino gehiago iraun zuen prozesu batean, hasieran fisioterapeutekin kolaboratu zuten, eta gero haiek menpean hartu zituzten. James Cyriaxek ondo zekien hau, fisioterapeuta artean hazia baitzen (aita, ama, osabak eta aitona); bere aurrekarien "ezkutatze" nahi hau lehia korporatiboen testuinguruan ulertu behar da; zehazki, Ameriketako Estatu Batuetatik zetozen diziplina berri eta arrakastatsuen aurrean (osteopatia eta kiropraxia nagusiki) terapia fisikoaren eskumenari eusteko. Henrik Kellgrenen ondorengo diren beste mediku ospetsu batzuen biografietan ere, bere erreferentzia ia oharkabean pasatzen da, adibidez Jonas Henrik "Harry" Kellgren semea (1876-1919), eta Jonas Henrik "Yonky" Kellgren biloba (1911-2002).

Ameriketako Estatu Batuetatik etorritako aipatu diziplinen kasuan ere "aurrekari-garbiketa" hau burutu zela dirudi; kasu hauetan, formakuntza ofizialik gabeko terapeuten aldetik. Andrew T. Still-ek (1828-1917) osteopatia 1874ean izandako argitasun momentu batean sortu zuela adierazi zuen; Daniel D. Palmer (1845-1913) kiropraxiaren sortzaileak, berriz, 1895ean, "beste mundutik etorritako" errebelazio bidez. Halere, diziplinon azterketa batek argi erakusten du zati handi batean kellgrenismoan oinarritu zirela.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Fisioterapia Suedian

## Kanpo estekak