Trisul

**Trisul** Kumaun mendebaldean, Uttarakhand-en, dagoen hiru Himalaiako mendi-tontorrez osatutako multzoa da, altuena (**Trisul I**) 7.120 metrokoa delarik. Hiru tontorrek hiruhortz baten antza dute - sanskritoz, Trishula, hiruhortza, Shivaren arma da. Trishul taldeak Nanda Devi erreserba inguratzen duen gailur-eraztunaren hego-mendebaldeko izkina osatzen du, 15 km Nanda Deviren mendebalde-hego-mendebaldera. Gailur nagusia, Trisul I, 7.000 m gorako igo zen lehen gailurra izan zen, 1907an.

## Mendigunearen eta inguruko gailurren deskribapena 
Hiru gailurrei Trisul I, Trisul II eta Trisul III izena ematen zaie. Mendigunea iparralde-hegoaldeko gandorra da, Trisul I mendia iparraldeko muturrean eta Trisul III mendia hegoaldean dituela. Mendigunea gutxi gorabehera iparraldetik hegoaldera doa, eta beraz, hegoaldetik ikusita konprimituta agertzen da (Ranikhet, Kausani), eta hego-ekialdetik luzatuago (Chamoli, Bedini Bugyal).

Nanda Ghunti ipar-mendebaldera kilometro batzuk dago, eta Mrigthuni, berriz, hego-ekialdean.

## Eskaladaren historia 
### Trisul I 
TG Longstaffek Trisulen lehen eskalada-azterketa egin zuen 1905eko irailean, mendebaldeko eta hegoaldeko aldeetan arreta jarriz.  1907an itzuli zen Charles Granville Bruce, Arnold L. Mumm; Moritz Inderbinnen hiru gidari alpinoekin eta Henri eta Alexis Brocherel anaiekin; eta hainbat Gurkharekin, Karbir Burathoki barne. Rishiganga haranetik igo ziren, gailurraren iparraldera, ekialdean dagoen Trisul glaziarrean zehar. Handik ipar-ekialdeko hegala igo zuten iparraldeko gandorreraino, ekainaren 12an gailurrera iritsiz.  Garai hartan, Trisul zen ziurrenik igotako mendirik altuena,  1911n Pauhunri igo zen arte mantendu zen errekorra.  Igoera, gainera, oxigeno osagarria lehen aldiz erabili izanagatik ere ezaguna zen igoera handi batean. 

Bigarren igoera arrakastatsua Peter Roderick Oliverrek egin zuen 1933an. Ezohikoa den bezala, bi igoera arrakastatsu egin ziren jarraian egunetan 1951ko ekainean. 1951ko ekainaren 23an, gailurrera iritsi zen Gurdial Singh-ek, Doon Eskolako irakasleak, eta Roy Greenwood-ek, Dehraduneko irakasleak. Biak Himalaia Klubeko kideak ziren. 1951ko ekainaren 24an, Robert Walter izan zen gailurrera iritsi zen lehen frantziarra, Nyima Tensing sherpa-arekin batera. Walter Pondicherryko Calve Collegeko zuzendaria zen. (Bere ezagutza medikoengatik, askotan mediku gisa aipatzen da garaikideko idazkeran.)  Trisulen izandako esperientziei buruz idatzi zuen *Alpinisme* aldizkarirako  eta *Point de Vue Images du Monde aldizkarirako artikuluetan.*  1949ko ekainean, Walterrek Pauhunriren hirugarren igoera lortu zuen. Pauhunri eta Trisul igoeren ondorioz, 1954an Groupe de Haute Montagne -ko kide bihurtu zen, Maurice Herzog eta Robert Tézenas du Montcel- ek babestuta. https://ghm-alpinisme.fr/data/archives/felix_germain/GHM-CONVOCATION_AG-19540323.pdf

Trisul I-ren mendebaldeko aurpegiko eta hegoaldeko gandorreko bideak ere eskalatu dira. Hegoaldeko aldea lehen aldiz 1976an igo zuen Jugoslaviako espedizio batek, Andrej Graseli eta Štefan Marenče esloveniar eskalatzaileek maiatzaren 15ean iritsi baitzuten gailurrera, eta hurrengo egunean Vanja Matijevecek.  Indiako Eski eta Mendizaletasun Institutuak (Gulmarg) eski espedizio aipagarri bat egin zuen Trisulera, N. Kumar teniente koronelaren buru zela.

### Trisul II eta III 
Trisul II eta Trisul III lehen aldiz 1960an igo zituen Jugoslaviako JAHO taldeak. Bidalgwar glaziarretik igo ziren, Trisul II-ren gailurra hegoaldeko gandorretik eta Trisul III-ren gailurra iparraldeko gandorretik lortuz. 

Beste Jugoslaviako espedizio batek hiru gailurren lehen zeharkaldia egin zuen 1987an, eta bi kidek parapenteaz egin zuten salto gailurretik. 

## Sarbidea 
Trisul mendigunera honako bide honetatik sar daiteke: Almora - Kausani - Garur - Gwaldam - Debal - Bagargad - Wan - Bedini Bugyal - Kalu Vinayak - Roopkund - Trisul.

## Argazkiak 

Fitxategi:Trisul_1_and2.jpg|alt=Trisul 1 and 2 as seen from Brahma Tal trek| Trisul I eta II Brahma Tal trekkingetik ikusita
Fitxategi:Trisul_peak_from_bedni_bugyal.jpg|alt=Trisul on the way to Roopkund from Bedni Bugyal| Trisul Bedni Bugyaletik Roopkundera bidean
Fitxategi:Mount_Trishul_-_1.jpg|alt=Trisul 1 from Kausani| Trisul I Kausanetik
Fitxategi:Trisul_mountain_(00283).JPG|alt=Trisul from Kausani, Uttarakhand| Trisul Kausanitik, Uttarakhand
Fitxategi:Trisul.jpg|alt=Sunset on Trisul| Ilunabarra Trisulen
Fitxategi:Trisul1.JPG|alt=Trishul seen from Junargali| Trishul Junargalitik ikusita
Fitxategi:Trishul_peak_in_the_golden_hour.jpg|alt=Sunset on Trishul Peak, photographed from Ranikhet, India| Ilunabarra Trishul Peak, Indiako Ranikhet-etik ateratako argazkia
Fitxategi:Trisul_Peak_Ratanpur_kalan.jpg|alt=Trisul Peak view from Ratanpur Kalan dist. Moradabad during lockdown on 10 May 2020 I.S.T 6.55 pm. Approx aerial distance of the peak is 216 km.| Trisul gailurraren ikuspegia Ratanpur Kalan barrutitik, Moradabad-etik, itxialdian, 2020ko maiatzaren 10ean, IST, 18:55ean. Gailurretik airera iristeko distantzia gutxi gorabehera 216 km-koa da.

## Erreferentziak 
## Beste iturri batzuk 
* *This My Voyage,* T. G. Longstaff-ek idatzia.
* *Across Peaks and Passes of Kumaun Himalayas,* Harish Kapadia-ren eskutik.

## Kanpo estekak