Alba Rosa Viëtor

thumb|Alba Rosa Viëtor 1919an (argazkilari ezezaguna)
**Alba Rosa Viëtor** (Milan, Italia 1889ko uztailaren 18a - Fort Lauderdale, Florida, AEB, 1979ko apirilaren 15a) Italian jaiotako biolinista eta musikagilea izan zen, 1919an Estatu Batuetan finkatu zena.

Biolin-jotzaile gisa ibilbide arrakastatsua egin ondoren, 1916an Camille Saint-Saëns-ekin batera pianoan jo zuen Argentinan egindako bira batean, honi amaiera ematea erabaki zuen eta konposatzen jardun zuen erabat.

Dibortziatu ondoren (ezkontza 1940an desegin zen; Jan 1953an hil zen Panama-n) Amerikako Konpositore eta Zuzendarien Elkarte Nazionaleko kide egin zen. Orkestrarako, ahotserako eta bakarkako hainbat instrumentutarako konposatu zuen modu emankorrean.

1979an hil zenean, haren konposizioak ahanzturan erori ziren. Hendrik Viëtor semeak amaren lanak digitalizatzeko zuen ekimena dela eta, 2003tik aurrera maizago antzeztu dira haren lanak.

Bere lanak Miamiko Unibertsitateko Marta & Austin Weeks Music Library-k artxibatu ditu.
[thumb|Alba Rosa Viëtorrek, Saint Saëns-ekin interpretatu zuen Argentinan [1916|1916an]]

## Alba Rosa Viëtor Fundazioak eta Alba Rosa Bizirik! ganbera musika jaialdia 
Alba Rosa Viëtor Fundazioa Mary van Veen-Viëtorrek, Hermance Viëtor-ek eta Maarten van Veenek sortu zuten 2009an, Rosa Viëtorren musikaren ezagutza sustatzeko eta inprobisazioa eta konposizioa bultzatzeko, batez ere emakume konpositoreen aldetik. Fundazioak liburu bat argitaratu du, *The Story of Alba Rosa Viëtor: Violinist and Composer 1889–1979 (2009)*, [Alba Rosa Viëtor: Biolinista eta Musikagilea 1889-1979 (2009)] Paul Janssen eta Peter Fraser MacDonalden bere lanei buruzko saiakerak biltzen dituena, baita konposizioen zerrenda bat ere. Fundazioak CD bat ere argitaratu du, bere Piano Trio Op. 8-en grabazio batekin Storioni Trio taldearen eskutik.

2014an, Fundazioak bi urtean behin egiten den ganbera musikako jaialdi bati hasiera eman zion, Alba Rosa Bizirik! Jaialdi honek, Alba Rosaren lanak entzunarazteaz gain, beste emakume konpositore batzuengan ere atentzioa jarri nahi du, musika klasikoko aretoetan gutxitan entzuten baitira haien lanak. Konposizio berri batzuk beti dira jaialdiaren egitarauaren parte. Reinild Mees zuzendari artistikoaren ideia da Jaialdia, Amsterdamgo Concertgebouw-eko Emakumeen Musika Maratoian Alba Rosa Viëtorren musika jarria baitzuen jomugan.

Fundazioak, gainera, bi urtean behin antolatzen du Alba Rosa Viëtor Konposizio Lehiaketa, 35 urte arteko konpositoreentzat, Willem Jeths konpositorea buru duen epaimahaiarekin. Finalisten konposizioak jaialdian zehar interpretatzen dira.
thumb|Alba Rosa Vietor biolina jotzen

## Konposizioak 
thumb|Alba Rosa Vietor-en biografia eta memoriaren argazkia

Iturria:

### Piano solorako lanak 
* *Capriccio* 1914 [Kapritxoa]
* *Piccolo Danza* 1914 [Dantza txikia]
* *Gavotte Rococo* 1916 [Gavota rokokoa:Gavotte edo gavota, jatorriz Frantziakoa den dantza folkloriko bat da, jatorriz korroan dantzatzen zena. XVI. mendearen amaieran gorteko dantza bihurtu zen eta XVIII. mendera arte pieza instrumental askoren oinarria izan zen. Musikalki, 2/2ko konpas bitarra du, denbora neurritsuarekin eta anakrusazko esaldi musikalekin. ]
* *Tema Fugato* 1916 [gai iheskorra]
* *Valse Lente* 1916 [Bals motela]
* *Studio (Etude)* 1917 [aztertzea]
* *Allegro Appassionato* 1918 [Zoriontsu Sutsu]
* *Barcarola (A Jan*) 1918 [Barkarola Jan-entzat : Veneziako gondolarien kanta tipikoa.]
* Eileen’s Refrain 1935  [Eileen-en errefraua]
* *Indian Dance* 1935  [Indiar dantza]
* *Calma* 1936 [ Lasaitasuna]
* *Nocturne* 1936 [Gauekoak]
* *Tin Soldiers*1936 [Berunezko soldadutxoak] 
* *Truitje Danst op Klompies*1936 [Truitje dantza zurezko eskalapoi-ekin]
* *Scherzo* 1937 [Txantxa]
* *Incertezza* 1939 [Ziurgabetasuna]
* *Danse Grotesque* 1946 [Dantza groteskoa]
* *Sonata* 1948 [Sonata]
* Variations On London Bridge 1950  [Londoneko Zubian aldaketak: "London Bridge is Falling Down" abestiak aldaera ugari ditu bere letretan eta musika moldaketetan. Bertsio arruntenak "London Bridge is falling down, falling down, falling down down..." letra du. Beste aldaera batzuk ere badaude: "Londresko zubia xehatuta dago, xehatuta, xehatuta...". Musikalki, askotan, estilo sinple eta errepikakorrean jotzen da, haurrentzako abestietarako egokia, baina konpositoreek pianorako eta beste instrumentu batzuetarako aldaera konplexuagoak ere sortu dituzte. ]
* *Plainte Chromatique I+II*1951 [Salaketa kromatikoa]
* *Playground*1951[Jolastokia]
* *Preludio*1951 [Preludioa]
* *Five Sketches* 1953 [Bost zirriborro]
* *Children Singing* 1965 [Umeak abesten]
* *Making Money* 1965 [Dirua egiten]
* *Dreams*1965 [Ametsak]
* ''Billy's Prayer* 1966 [Billy-ren otoitza]
* *Frolics* 1966 [ Froliak]
* *Richiamo [Remembrance]* 1972 [Oroitzapena] 
* *Pezzi* 1973
* *Dialogue* 1977 [Dialogoa]

### Biolin eta pianorako obrak 
* *Giuochi 1916*
* *Valse Romantique* 1939  [ Bals erromantikoa]
* *Canzonetta 1939* [Abestia] 
* *Elegie 1941*  [Jan Kubelik-en oroimenez] 
* *Rhapsody* 1952 [Raphsodia]

### Ganbera musika obrak 
* *Canzonetta* [Abestia]1939 piano, biolina, biolontxeloa
* *Quintetto in  La Minore* [La minorreko kintetoa] 1940, piano, hari laukotea
* *Duetto Fugato all’ Antica* [Dueto Iheslaria Antikoari]1950 2 pianoak
* *Piano Trio in A minor* [Piano Trioa La minorrean],piano, biolin, biolontxelo
* *Intermezzo* [Interludioa] 1952 biolina I, biolina II, biola, biolontxeloa, kontrabaxua
* *Little Suite* [Suite txikia] 1952 pianoa, biolina I, biolina II
* *Evening Bells* [Iluntzeko kanpaiak]1956 carillon
* *Chimes at Dusk* [Txirrinak iluntzean] 1956 biolina, biola
* *Four [Humoristic] Sketches* [Lau [umorizko] zirriborro] *1957* piano, biolina I, biolina II
* *Little Poem* [Poema Txikia]1958 biolina I, biolina II, biola
* *Recitativo* [Errezitatiboa]1959 violina I, biolina II, biola
* *Serenade In Pre-Modern Style* [Serenata estilo premodernoan] 1961timpani, harpa, biolina I, biolina II
* *Duet* [Bikotea] 1962 flauta, klarinetea
* *Toddler at Play* [Haurra jolasean] flauta, biolina, pianoa, perkusioa
* *Billy’s Prayer* [Billy-ren otoitza] 1967 flauta, klarinetea Bb, fagota
* *Four Pieces* [Lau pieza] 1968 2 instrumentu
* *Suite*  1969 pianoa, flauta, biolina, biolontxeloa
* *Ritornello*  [koroa]1976 oboe, pianoa
* *Tarantella* [Tarantela: Italia hegoaldeko dantza eta musika tradizionala da, batez ere Puglia, Calabria eta Campania eskualdeetakoa. Erritmo azkarra eta alaia du ezaugarri, askotan kantuz lagunduta. Bere izena tarantela dantzatzeak tarantularen ziztadak eragindako eromena senda zezakeelako uste herrikoiarekin lotzen bada ere, dantza, gaur egun, adierazpen kultural dardarti eta festazalea da.]1976 oboe, pianoa
* *Popolino*  [Herrikoia] 1979 klarinetea, piano

### Orkestrarako obrak 
* *Primavera Lombarda* [Udaberria Lombardian]1949
* *Mediolanum 1950*
* *The Blue Bird Suite*  [Txori urdinaren suitea]1951
* Sinfonietta [Sinfonietta]1959
* Ballet Suite (Tabloid) 1960
* Five Symphonic Sketches [Bost zirriborro sinfoniko] 1962

### Ahots-lanak 
* *To A Violinist*  [Biolinista bati] 1940
* *Wall Street* [Burton-en testua]1940
* *High Flight* [Hegaldi altua, Magee-ren testua]1941
* *Virgilian Spring* [ Virgilioren udabarria: Virgilio-ren testua]1941
* *Invocation*  [Inbokazioa] 1945
* *Forget Me Not* [Ez eidazu ahaztu] (Emily Bruce Roelofson-en testua) 1945
* *Dedication* Dedikazioa] [Roche-ren testua]1945
* *Chiusa* [Itxita] (*Longing*) (Nahian) 1947
* *Rimpianto* [Damua] 1947
* *Malia* 1955
* *To My Darling* [Nire maiteari]1957
* *The Meadow Lark* [Belar-laratza] 1958
* *Nostalgia* 1959
* *Little Refrain*  [Estribillo txikia] 1960
* *Two Choral Songs* [Bi abesbatza-kanta] 1961
* *My Birthday Song* [Nire urtebetetzeko abestia] 1962
* *L’orgoglio* [Harrotasuna] 1963
* *Rhythm Song*   [Erritmo abestia]1963
* *Goodbye To Naples* [Agur Napoli] 1967
* *Two Poems* [Bi poema] 1973

### Pianorako herri lanak 
* *Valse De Salon* [Saloiko balsa] 1936
* *Tango Habernera* 1949
* *Noche De Verano* [Udako Gaua] (Tangoa) 1949
* *Paraphrase On “South Pacific”''[ Hego Pazifikoa parafrasia]1949

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alba Rosa Viëtoren konposizioen partiturak
* CD Piano hirukotea Storioni hirukotearen Alba Rosa Viëtor
* Alba Rosa Viëtor Fundazioaren webgunea* Miamiko Unibertsitatea: Marta & Austin Weeks Music Library: Alba Rosa Vietor Archive