open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Susana Sanches Arins

**Susana Sanches Arins** (Villagarcía de Arosa, Pontevedra, Galizia, 1974ko maiatzaren 11) idazlea, poeta da. 

## Bizitza 
### Ikasketak 
XI. mendeko Erdi Aroko literatura erotikoan eta Portugaldar Filologian lizentziatu zen.

### Lan ibilbidea 
Santiagoko Unibertsitatean. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan irakasten du. A Sega kritika feministarako plataformako kidea da, eta Jardunik gabeko Inplikatuak gobernuz kanpoko erakundeko presidentea.

## Lanak 
### Poesia 
* *[de] construçom*, Espiral Maior, 2000.   
* *Aquiltadas*, Astillero, 2012.
* *A noiva e o navío*, A través argitaletxea, 2012.
* *Carne da minha carne,* 2018.

### Narratiba 
* *Dicen*, De Conatus argitaletxea, 2019.

### Poesia / narratiba 
* *Tu contas e eu conto*, Através argitaletxea, 2018.

### Lan kolektiboak 
* *Letras nómades.* *La movilidad femenina en la literatura gallega*, 2014, Frank & Timme.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro*, 2015.
* *De Cantares Hoxe. Cantares Gallegos de Rosalía de Castro en el siglo XX*, 2015, Rosalía de Castro Fundazioa/ Radio Galega.
* *1975 -2015 Moncho Reboiras Live!*, 2015, Arredista argitaletxea.
* *Verbo na arria.* *Homenaje literario a Xohan Xesus González*, 2016, Fervenza.
* *Abadessa, oí dizer*. Emakume idazleen kontakizun erotikoak, 2017, Através.
* *Pico Sacro.Ferido polo lóstrego e a lenda*, 2017, Alvarellos .

## Sariak eta aintzatespenak 
* Xosémaría Pérez Parallé XXI. Poesia Sari Nazionala, 2008an, *[de]* construçom lanarekin.
* 2019. urteko Fikziozko Libururik Onenaren Saria, Madrilgo Liburu-denden Elkarteak bere 19. edizioan emandakoa, *Dicen* lanarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa *Vieiros* egunkari digitalean .
* Atari Galego da Linguan elkarrizketa
* Montse Dopicoren elkarrizketa Praza Público saioan.
Haut Valromey

**Haut Valromey** Frantziako Ain departamenduko udalerri bat da, 2016an sortua. Lehenago udalerri ziren Le Grand-Abergement, Hotonnes, Le Petit-Abergement eta Songieu batuz sortu zen. 2025etik Ruffieu herria ere udalerriaren parte da. Azken zentsuaren arabera  biztanle ditu.

## Kanpo estekak
Natalia Beristáin Egurrola

**Natalia Beristáin Egurrola** (Mexiko Hiria, 1981) mexikar zinema zuzendaria da.

## Ibilbidea 
Argazkilaritza finkoa eta antzerki-zuzendaritza ikasi zituen. Ondoren, CCCn sartu zen (Centro de Capacitación Cinematográfica). Hainbat proiektutan hartu zuen parte, zuzendari, produktore exekutibo eta zuzendaritza-laguntzaile gisa. 

Moreliako Nazioarteko Zinema Jaialdian film labur onenaren saria eman zioten 2006an, *Animales Plátano* filmarengatik. Film labur horrek Canneseko Zinemaldian ere parte hartu zuen kritikaren hautaketa ofizialean.

2009an Chamaca Films ekoiztetxea sortu zuen, eta 2012an, berriz, Mexikoko Film Luze Onenaren saria jaso zuen Moreliako Jaialdian, *No quiero dormir sola* filmagatik. 

Bere beste film ezagun bat *Los adioses* (2017) da, 2018ko Ariel sarietarako izendatua, zuzendaritza onenaren sarirako. 

Telebistarako ere hainbat kapitulu zuzendu ditu, *Luis Miguel: La serie* (2019) telesailean eta Netflix-en *Historia de un crimen: Colosio* (2019) lanean.''''

2022an bere Ruido filmak Zinemaldiko Espainiako Lankidetza Saria irabazi zuen.

## Filmografia 
## Sariak 
## Familia 
Julieta Egurrola aktorearen eta Arturo Beristáin aktorearen alaba da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mars Hill

**Mars Hill** honakoa izan daiteke:

* Mars Hill (Ipar Carolina)
* Mars Hill (Maine)
* Mars Hill-Blaine (Maine)
Ikuspen zuzeneko hedapen

**Ikuspen zuzeneko hedapena** (, *LOS*) erradiazio elektromagnetikoaren (irratia, laserra edo infragorria) edo uhin akustikoen hedapenaren ezaugarri bat da, uhinek zuzenean bidaiatzen dutela iturritik hartzailera esan nahi duena. Transmisio elektromagnetikoak lerro zuzenean bidaiatzen duten argi-emisioak barne hartzen ditu. Izpiak edo uhinak difraktatu, errefraktatu, islatu edo atmosferak xurga ditzake, bai eta materialarekin buxadurak ere, eta, oro har, ezin dute horizontean edo oztopoen atzean bidaiatu.

Zuzeneko ikuspena duen hedapenean ez bezala, behe-maiztasunean (gutxi gorabehera 3 MHzetik behera difrakzioa dela eta, irrati-uhinek lurrazaleko uhinak bezala bidaiatu dezakete, Lurraren inguruari jarraitzen diotenak. Horri esker, AM irrati-estazioek zerumugatik haratago transmititzen dute. Gainera, 1 eta 30 MHz arteko uhin laburreko bandetako frekuentziak ionosferak errefraktatu ditzake Lurrera bueltan. Horri uhin ionosferikoaren hedapena edo "errebote ionosferikoa" esaten zaio, eta horrek maila horretako irrati-transmisioei irismen potentzialki globala ematen die.

Antena igorlearen (transmisorea) eta antena hartzailearen (hargailua) arteko edozein buxadurak seinalea blokeatuko du, begiak senti dezakeen argiak bezala. Hala ere, 30 MHz-etik gorako maiztasunetan VHF (300 MHz arte) eta UHF (900 MHz arte) irrati-loturek eta atmosferako maila baxuagoetan nolabaiteko tolerantzia dute oztopoekiko, eta, beraz, NLOS (*non-line-of-sight* edo ikuspen zuzenik gabeko) loturak izan daitezke. 900 MHz-etik gorako maiztasunekin funtzionatzen duten mikrouhinen irrati-loturetan, ezinezkoa da lotura egonkorra eta portaera onekoa izatea antena hartzailearen eta antena transmisorearen artean oztopoak badaude Fresnelen eremuan. Beraz, antena transmisore baten ikusmen-gaitasuna (begiaren bereizmenaren mugak kontuan hartu gabe), gutxi gorabehera, haren irrati-seinale bat jasotzeko gaitasunari dagokio. Beraz, maiztasun horietan, hedapen-ezaugarriari "ikuspen-linea" esaten zaio. Ahalik eta hedapen-punturik urrunenari "irrati-horizonte" esaten zaio.

Praktikan, irrati-uhin horien hedapen-ezaugarriak nabarmen aldatzen dira transmititutako seinalearen maiztasun zehatzaren eta indarraren arabera (transmisorearen eta antenaren ezaugarrien funtzio bat). FM irrati-transmisioek, 100 MHz inguruko maiztasun konparatiboki baxuetan, eragin txikiagoa dute eraikinen eta basoen presentziaren ondorioz.

Wifi bezalako komunikazio digital batean, loturek datu ugari garraiatu behar dituzte (kbps/s), eta, beraz, banda-zabalera handia behar dute. Horrek esan nahi du irrati-eramailearen maiztasun handiagoa (2,4 GHz edo 5,8 Ghz). Horregatik, teknologia horietan oso garrantzitsua da LOSen existentzia kontuan hartzea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emakumearen zubia (Buenos Aires)

**Emakumearen zubia**, , Argentinako Buenos Aires hiriburuan dagoen zubi bat da, Puerto Madero auzoko 3 Dikean.

1998-2001 artean eraiki zen eta Santiago Calatrava espainiar arkitektoak eraiki zuen. 170 metro luze eta 6,20 metro zabal ditu.
 
## Kanpo estekak
Lara Rozados

**Lara Rozados Lorenzo (**Poio**,** Pontevedra, Galizia, 1982ko urriaren 22a) kazetari, irakasle eta idazlea da.

## Bizitza 
Pontevedran bizi izan zen sei urte bete arte, gero Ferrolen, eta zazpirekin Santiago de Compostelara joan zen bizitzera. Kazetaritza ikasi zuen Santiago de Compostelako Unibertsitatean eta doktoretza egin zuen Literaturan 2018. urtean, *Prácticas performativas nas poetas galegas contemporáneas. O corpo e a voz como espazos de resistencia* (euskaraz:  Poeta galego garaikideen praktika performatiboak. Gorputza eta ahotsa erresistentzia gune gisa) tesiarekin. 

### Lan ibilbidea 
*Vieiros* eta *A Nosa terra* antzezlanean jardun zuen eta gero Berrobambán antzerki konpainian. Literaturaren Teorian eta Literatura Konparatuan maistratza bat egin zuen. *Sérmelos Galician* eta Dezako *Faro de Vigo* argitalpenean egin zuen lan. Itaca, Cineclub de Compostela eta histeria Teatro elkarteetan ere egin du lan Konpostelako Zineklubak kaleratu zituen Bateratugabeak eta *Pirata* liburuetan argitaratu zuen. Bigarren Hezkuntzako irakasle hasi zen 2020an.

## Lanak 
Besteak beste, lan hauexek idatzi ditu:
* *O caderno amarelo*, 2014.

### Lan kolektiboak 
* *Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González*, 2016, Fervenza.  

## Sariak eta aintzatespenak 
* Victoriano Taibo poesia saria 2014. urtean, *O caderno amarelo*  (euskaraz: El cuaderno amarillo ) lanarekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* A Sega Galiziako literatur kritika feministaren plataforma

## Kanpo estekak 
* Biografia Letraz Obretan
* lara Rozados Lorenzoren “El cuaderno amarok” irabazi du Victoriano Taibo VII. Poesia Saria - Morgadanseko Toki Erakundea.
* Elkarrizketa  artxibatu zen . *sérmelos Galicia*
Senlis

**Senlis** Frantziako bi udalerriren izena da:
* Senlis, Oise departamentuan.
* Senlis, Pas-de-Calais departamentuan.
Aspremont

**Aspremont** hainbat lekuren izena da:

* Aspremont, Alpe Garaietako udalerria.
* Aspremont, Itsas Alpeetako udalerria.
* Aspremonteko gaztelua, Landetan.
Buenos Aires Hiriko Legislaturaren Jauregia

**Buenos Aires Hiriko Legislaturaren Jauregia** edo **Aiertza Jauregia**,  edo *Palacio Ayerza*, Argentinako Buenos Aires hiriburuan dagoen jauregi bat da, Monserrat auzoan.

1926-1931 artean eraikia izan zen eta Héctor Ayerza eta Edouard Le Monnier arkitektoek diseinatu zuten.
Clamecy

**Clamecy** leku hauetako bat izan daiteke:

* Clamecy, Frantziako Aisne departamenduko udalerria
* Clamecy, Frantziako Nièvre departamenduko udalerria
Grundig

**Grundig** (turkieraz  eta alemanez  ahoskatua) irrati eta telebista aparatuak fabrikatzen zituen enpresa alemaniarra da, egun Arçelik A.Ş. turkiar taldearen marka bat dena. Radio Vertrieb Fürth Bigarren Mundu Gerraren ondoren sortu zen. Max Grundigi zor dio izena, 1945ean bere lehen irrati aparatuak sortu zituenari. Enpresa sortu eta hamar urtera, 10.000 pertsona baino gehiago ari ziren lanean hainbat lantegitan. 1955ean, Grundig irrati-hargailuen Europako fabrikatzaile handiena bihurtu zen.

1972an, Grundig sozietate anonimo (*aktiengesellschaft*) bihurtu zen, Philips herbeheretar taldearen partaidetzarekin. Talde horrek bere gain hartu zuen enpresa-zuzendaritza 1984tik, eta 1996an utzi zion industria-zuzendaritzari. Grundigek independentzia berreskuratu zuen 1997an, eta enpresa berregituratzeko programa zabal bat jarri zuen martxan.

Gaur egun, telebistak, irratiak, musika-erreproduzitzaile eramangarriak, etxetresna elektrikoak, DVDak eta bestelakoak fabrikatzen ditu. 2003an porrot egin ondoren, hurrengo urtean turko-britainiar *joint venture*ak erosi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buenos Airesko Kabildoa

**Buenos Airesko Kabildoa**, , Argentinako Buenos Aires hiriburuan dagoen eraikin bat da. Monserrat auzoan dago, 

Buenos Aires Hiriko Legislaturaren Jauregiaren aldamenean dago.

Katorrizko eraikina 1725-1751 artean eraiki zen, 1748an inauguratuz. 1580an Juan Garai euskaldunak sortutako kabildo kolonialaren egoitza izan zen. 1940-1960 artean xaharberritua izan zen.
Mars 1

***Mars 1*** (1962 arte, **Beta Nu1**; ; batzuetan *Sputnik 23* edo *Sputnik 30*) 1962ko azaroaren 1ean, Mars 1960A eta Mars 1960B saiakeren ondoren, Sobietar Batasunak jaurtitako planeten arteko esploraziorako zunda automatikoa izan zen, Martetik 11 000 km-ko distantzian hegan egiteko asmoz. Erradiazio kosmikoari, mikrometeoritoen inpaktuei eta Marteren eremu magnetikoari, inguruko erradiazio eta egitura atmosferikoari eta konposatuburuzko datuak neurtzeko eta bidaltzeko diseinatuta zegoen. Lurraren orbita utzi ondoren, 1963ko martxoaren 21ean, Lurretik 106.760.000 km-ra zegoenean, komunikazioak eten egin ziren, segur aski zundaren antenen orientazio-sisteman izandako akats baten ondorioz. 1963ko ekainaren 19an, *Mars 1* ontzia gutxi gorabehera 193.000 km-ra hurbildu zen Martera, orbita heliozentriko batean sartu aurretik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Béon

**Béon** honakoa izan daiteke:

* Béon, Frantziako Ain departamenduko udalerria ;
* Béon, Frantziako Yonne departamenduko udalerria;
* Aste-Béon, Pirinio Atlantikoetako udalerria.
Buenos Airesko Metropolitar Katedrala

**Hirutasun santuaren metropolitar katedrala**, , Argentinako Buenos Aires hiriburuan dagoen katedral katoliko bat da, San Nicolás auzoan dago, 

1618an eraikia eta 1754-1852 artean berreraikia izan zen.
Mars 2

***Mars 2*** () Sobietar Batasunak 1971ean Marte esploratzeko jaurtitako espazio-zunda bat izan zen. *Mars 2*ren diseinua eta *Mars 3*rena berdinak ziren, eta bakoitzak bere orbita-modulua eta jaitsiera sistema zuen.

Bi zunden helburua Marten lurrartzeko leuna egitea zen, baina jaitsiera-sistemak akatsak izan zituen eta gainazalaren aurka abiadura handian egin zuen talka. 

## Kanpo estekak
Mars Society

**Mars Society** irabazi-asmorik gabeko erakundea da, Marteren esplorazioaren eta kolonizazioaren alde egiten duena. Robert Zubrinek sortu zuen 1998an, eta haren printzipioak Mars Direct filosofian oinarritzen dira. Filosofia horren helburua da Marterako giza misioa ahalik eta arinena eta egingarriena izatea. Mars Societyren helburua Mars programan interesa sortzea da, publikoaren babesa lortuz eta lobbyaren bidez. Mars Societyko egungo eta aurreko kide askok eragin handia dute espazioko hegaldien komunitatean, hala nola Buzz Aldrin eta Elon Muskek.

Sortu zenetik, Mars Societyk aktiboki hartu du parte ekitaldiak eta ikerketa-jarduerak antolatzen. Marteren Nazioarteko Elkartearen urteroko Konbentzioaren egoitza izan da, eta hainbat ikerketa-proiektutan parte hartu du, hala nola Flashline Mars Arctic Ikerketa Estazioan eta Mars Desert Ikerketa Estazioan, biak Marteko habitat analogoak erabiliz. Bi estazioak urruneko kokalekuetan daude eta Marterako benetako ikerketa misio bat erreplikatzea dute helburu. Estazioetako eskifaiako kideek jarduera simulatuak egin behar dituzte, ikerketa-lanak egin behar dituzte eta zorrotz arrazionatutako hornikuntzetatik bizi behar dute. Erakundeak robotika-desafioak ere antolatzen ditu, unibertsitate lehiakideekin: University Rover Challenge eta European Rover Challenge.

## Kanpo estekak
Mars (txokolatea)

**Mars** edo **Mars barra** Mars, Incorporated enpresak ekoizten duen txokolatezko gozoki bat da. Txokolatez estalitako karamelu eta nogat barra bat da. 1932an sortu zuen Ingalaterran Forrest Mars Sr.ek, bere aitaren Milky Way barran oinarrituta. 

Ameriketako Estatu Batuetan beste barra mota bat egin zen, nogatarekin eta arbendol txigortuekin, baina beranduago karamelua ere gehitu zitzaion, eta krema koloreko paketetan saltzen zen. 2002an utzi zitzaion produzitzeari, baina 2003an antzeko formula zuen berria ekoizten hasi zen, "Snickers Almond" izenarekin. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Athie

**Athie** Frantziako bi lekuren izena da:

* Athie, Montbard kantonamenduko udalerria, Côte-d'Or departamenduan dagoena,
* Athie, L'Isle-sur-Serein kantonamenduko udalerria, Yonne departamenduan dagoena.
Warcq

**Warcq** Frantziako leku hauen izena da:

* Warcq, Ardenak, Ardenak departamenduko komuna bat
* Warcq, Meuse, Meuse departamenduko komuna bat
Eskoziako Lehen Independentzia Gerra

**Eskoziako Lehen Independentzia Gerra** Ingalaterraren eta Eskoziaren arteko independentzia gerren lehenengoa izan zen. 1296an Ingalaterrak Eskozia inbaditu zuenetik 1328ko Edinburgo–Northampton Itunarekin Eskoziaren independentzia juridikoki berrezarri zen arte iraun zuen. 1314an, Bannockburneko guduan ingelesen porrotaren ondoren, *de facto* independentzia ezarri zen. Gerrak Ingalaterrako erregeek Eskoziarekiko burujabetza aldarrikatuz lurraldea bereganatzeko saiakeren ondorioz piztu ziren, eta eskoziarrek, berriz, Ingalaterraren menpekotasuna eta agintea beren lurraldetik kanpo mantentzeko borroka egin zuten.

Eskoziako Lehen Independentzia Gerra ezin da gatazka isolatu bat bezala ikusi, garai bereko Gaskoniako eta Frantzia-Flandriako gerrak honi lotuta baitzeuden; izan ere, Frantziako Filipe IV.ak eta Ingalaterrako Eduardo I.ak aliatuak bilatu zituzten Eskozian eta Flandrian bere gatazka propiorako laguntza lortzeko asmoz. Eskoziako Joanes Balliol Filipe IV.a Frantziakoarekin aliatu zen 1295ean, eta Flandriako kondea zen Guido, berriz, Eduardo I.a Ingalaterrakoarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kongresuaren plaza (Buenos Aires)

**Kongresuaren plaza**, , Argentinako Buenos Aires erdigunean dagoen plaza bat da, Monserrat auzoan.

Hiru plazez osatutako multzoa da, Mariano Moreno plaza eta Lorea plazarekin batera.

Plaza honetan Argentinako Kongresu Nazionalaren Jauregia dago.
Margny

**Margny** honakoa izan daiteke:

* Margny, Ardenetako komuna, Frantzian.
* Margny, Marneko komuna, Frantzian.

## Ikus, gainera 
*Margny-aux-Cerises, Oiseko komuna, Frantzian.
*Margny-lès-Compiègne, Oiseko komuna, Frantzian.
*Margny-sur-Matz, Oiseko komuna, Frantzian.
Faramans

**Faramans** honakoa izan daiteke:
* Faramans, Frantziako Ain departamenduko udalerria
* Faramans, Frantziako Isère departamenduko udalerria
Berlancourt

**Berlancourt** honakoa izan daiteke:
* Berlancourt, Aisneko Frantziako udalerria.
* Berlancourt, Oiseko Frantziako udalerria.
Girolles

**Girolles** honakoa izan daiteke:
* Girolles (Loiret), Loireteko udalerria, Frantzian.
* Girolles (Yonne), Yonneko udalerria, Frantzian.
Spoy

**Spoy** honakoa izan daiteke:
* Spoy, Aubeko udalerria, Frantzian.
* Spoy, Côte-d'Orreko udalerria, Frantzian.
Saint-Martin-du-Mont

**Saint-Martin-du-Mont** Frantziako hainbat lekuren izena da:

* Saint-Martin-du-Mont (Ain), Ain departamentuan.
* Saint-Martin-du-Mont (Côte-d'Or), Côte-d'Or departamentuan. 
* Saint-Martin-du-Mont (Saône-et-Loire), Saône-et-Loire departamentuan.
Canchy

**Canchy** honakoa izan daiteke:
* Canchy, Calvados departamentuan, Frantzia.
* Canchy, Somme departamentuan, Frantzia.
Mialet

**Mialet** honakoa izan daiteke:
* Mialet, Dordoinako udalerria.
* Mialet, Gardeko udalerria, Okzitanian.
Teontzi elektriko

**Teontzi elektrikoa** likidoak irakiteko erabiltzen den etxetresna elektriko txikia da, normalean tea edo kafea prestatzeko ura. Altzairuzko edo plastikozko ontzi bat da, pitxer moduko helduleku bat eta barruan Ohiko teontzietatik bereizten da, etxeko korronte elektrikoaren bidez irakiten baitu ura, eta ez gasezko sukalde baten bidez.

1890eko hamarkadan, Carpenter Electric Co enpresa estatubatuarrak eta Crompton & Co. britainiarrak lehen teontzi elektriko primitiboak abiarazi zituzten. Bi teontziek berogailu bat zuten bereizitako konpartimentu batean, eta biek 10 minutu baino gehiago behar zituzten irakiteko.

1955ean, Russell Hobbs enpresa britainiarrak lehen irakingailu elektriko automatikoa jarri zuen salgai, Russell Hobbs K1 hain zuzen ere. Orduz geroztik, diseinua munduko beste fabrikatzaile batzuek hartu dute.

1980ko eta 1990eko hamarkadetan, sare elektrikora konektatutako base batera konektatzen ziren kablerik gabeko egosgailuen erabilera zabaldu zen, irakingailua mahaira lekualdatzea erraztuz. Denborarekin, erresistentzia egituran txertatu zen, aparatuko kare-deposituak errazago garbitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uhin labur

Satellit&nbsp;400 uhin laburreko irrati digitala, ]]

**Uhin laburra** (, *SW*) 3 kilohertzetik 30 kilohertzera bitarteko maiztasun-tartea hartzen duen espektro elektromagnetikoaren banda da. Terminoa historikoa da, XX. mende hasierakoa, irrati-espektroa uhin luzeko (LW), uhin ertaineko (MW) eta uhin laburreko (SW) irratiek osatzen zutela uste izan zenean. Irrati-sistema eta gailu moderno gehienek uhin-luzerak erabiltzen dituzte, gero "ultra-labur" gisa hartuko zirenak (hau da, VHF, UHF eta mikrouhin).

Uhin laburreko irrati-uhinak isladatu edo errefraktatu daitezke ionosfera deritzon atmosferan elektrikoki kargatutako atomo geruza batetik. Horregatik, zeruan angelu batera zuzendutako uhin laburrak Lurrera itzuli daitezke distantzia handietara, zerumugatik haratago. "Skywave" edo "skip" izeneko hedapena da. Horrela, uhin laburreko irratiak oso distantzia luzeetan erabil daitezke komunikaziorako, maiztasun handiagoko irrati-uhinen aldean, lerro zuzenetan ibiltzen direnak (ikuspen zuzeneko hedapena) eta, oro har, ikusmen-horizonteak mugatzen dituenak, 64 km inguru.

Irratsaioen emanaldi laburrek garrantzi handia izan zuten hamarkada askotan nazioarteko irratigintzan, bai albisteak eta informazioa emateko, bai nazioarteko entzuleen propagandarako tresna gisa. Nazioarteko uhin laburreko irratien urrezko aroa Gerra Hotza izan zen, 1960 eta 1990 artean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Despicable Me 2

***Despicable Me 2***, 2013ko Chris Renaud estatubatuarrak zuzendutako animaziozko komedia film bat da. Steve Carell, Kristen Wiig, Benjamin Bratt, Miranda Cosgrove, Russell Brand, Steve Coogan eta Ken Jeong aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Oraingoan, Gru nekagaitzak gaiztakeriak egitean zetzan bizimodua atzean utzi eta Margo, Edith eta Agnes neskatoak hezitzean haiekin, Nefario doktorea eta miniondarrekin egoteko denbora asko du. Baina justu familia gizon izatera egokitzen ari zela, gaiztakeriaren surka bortokatzea helburu duen mundu mailako erakunde sekretua bere ate joka etorriko da. Lucy Wilde abentura kide berriarekin batera Gruk plan zital eta ikusgarri baten arduraduna zein den jakin, atzeman eta Justiziaren aurrera eraman beharko du. Bere iraganeko kargua bereganatu nahi duen hautagaia atzemateko munduko gaizkile ohi handienaren laguntza beharko da.

## Aktoreak 
* Steve Carell: Felonius Gru
* Kristen Wiig: Lucy Wilde
* Benjamin Bratt: Eduardo "El Macho" Perez
* Miranda Cosgrove: Margo
* Dana Gaier: Edith
* Russell Brand: Nefario doktorea
* Ken Jeong: Floyd Eagle-san
* Steve Coogan: Silas Ramsbottom
* Moisés Arias: Antonio Perez
* Nasim Pedrad: Jillian
* Kristen Schaal: Shannon
* Pierre Coffin: Kevin the Minion
* Chris Renaud: Miniondarren ahotsak, minion gaiztoak eta italiar txefa
* Vanessa Bayer: Vooko azafata

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Notre-Dame-d'Estrées-Corbon

'''Notre-Dame-d'Estrées-Corbon''' Frantziako udalerri bat da, Calvados departamentuan eta Normandia eskualdean. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen. 2015ean sortu zen, Notre-Dame-d'Estrées eta Corbon batuta. Sena-Normandia arroan dago

## Kanpo estekak
Nolay

**Nolay** honako herrien izena da:
* Nolay (Côte-d'Or), Frantziako udalerria.
* Nolay (Nièvre), Frantziako udalerria.
* Nolay (Soria), Espainiako udalerria.
Sobekhotep VIII.a

**Sekhemre Seusertawy Sobekhotep** (**VIII.a)** Antzinako Egiptoko faraoia izan zen Egiptoko Tarteko Bigarren Aroan, nahiz eta bere kokapen kronologiko zehatza ez dagoen argi. Baliteke Egipto Garaiko Tebas inguruan agindu izan zuela. Adituek eztabaidatzen dute  XIII., XVI. edo XVII. dinastiakoa ote zen. Sobekhotep VIII.a XVI. dinastiako erregea izan bazen, Turingo Kanonak (11:2) zerrendatu zuela uste da, eta 16 urteko erregealdia egotziko zitzaizkion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lassy

**Lassy** honakoa izan daiteke:
* Lassy, Frantziako Ille-et-Vilaine departamenduko udalerria ;
* Lassy, Frantziako Calvados departamenduko antzinako udalerria ;
* Lassy, Frantziako Val-d'Oise departamenduko udalerria.
Corbon

**Corbon** honakoa izan daiteke:
* Corbon, Orneko udalerria, Frantzian.
* Méry-Corbon, Calvadosko udalerria.
* Notre-Dame-d'Estrées-Corbon, Calvadosko udalerria.
** Corbon, Calvadosko udalerri ohia, Frantzian.
Gasezko sukalde

**Gasezko sukaldea** gas erregaizez (sintesi-gasez, gas naturalez, propanoz, butanoz, Petrolio gas likidotuaz edo beste gas sukoi batez) elikatutako sukaldea da. Gasezko sukaldeak barneko airearen kutsadura-iturri garrantzitsuak dira, eta aireztapen ona behar dute airearen kalitate onargarria mantentzeko sukaldearen barruan. Gasezko sukalde moderno gehienek pizte elektronikoa, laberako tenporizadore automatikoak eta keak kentzeko ke-kanpaiak dituzte.

## Historia 
Gasa iritsi aurretik, sukaldeak erregai solidoekin funtzionatzen zuten, hala nola ikatza edo egurra. Lehen gasezko sukaldea 1802ko martxoaren 8an garatu zuen Zachäus Winzlerrek Alemanian, baina honek, beste saiakera batzuekin batera, esperimentu isolatuak iraun zuen. 

Lehenengo gasezko sukalde praktikoak 1820ko hamarkadan garatu zituzten. James Sharp asmatzaile britainiarrak gasezko sukalde patentatu zuen Northamptonen, Ingalaterran, 1826an, eta gasezko sukaldeen fabrika bat ireki zuen 1836an. Smith & Philips enpresak merkaturatu zuen bere asmakizuna 1828tik aurrera. Teknologia berri honen onarpen goiztiarrean garrantzitsua izan zen Alexis Soyer, Londresko Reform Clubeko chef ezaguna. 1841etik aurrera, bere sukaldea hiri-gasarekin funtzionatzeko prestatu zuen, gasa normalean merkeagoa zela argudiatuz, sukaldea erabiltzen ez zenean hornidura moztu egin zitekeelako.

1851ko Londresko Erakusketa Unibertsalean gasezko sukalde bat erakutsi zuten, baina 1880ko hamarkadara arte ez zen teknologia arrakasta komertzial bihurtu Ingalaterran. Etapa horretan, hoditeria bidezko garraio-sare handi eta fidagarri bat Britainia Handiko hiri eta herri handi askotara hedatu zen, gasa nahiko merkea eta etxeko erabilerarako eraginkorra izan zedin. Europako gainerako herrialdeetan eta Estatu Batuetan, gasezko sukaldeak ez ziren XX. mendearen hasierara arte hedatu. Denborarekin gasa bihurtu zen bero-iturri gogokoena, sukaldeak txikiagoak eta arinagoak izatea ahalbidetzen baitzuen. Egosketa-teknologia berri horrek abantaila bat zuen: erraz erregulatzeko modukoa zen, eta, erabiltzen ez zenean, itzali egin zitekeen. Gasezko lehen sukaldeak maneiatzeko nahiko zailak ziren, baina laster labea oinarrian sartu zen eta tamaina murriztu egin zen sukaldeko gainerako altzariekin hobeto ahokatzeko. 1910eko hamarkadan, fabrikatzaileak gasezko sukaldeak esmalteztatzen hasi ziren, garbiketa errazteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sukalde (tresna)

**Sukaldea** janariak berotzeko, egosteko edo frijitzeko erabiltzen den tresna da. 

Elikagaiak prestatzeko moduaren arabera, sukaldeak irakiteko, egosteko, frijitzeko, erretzeko edo urtzeko balio du. Elikagaiak, oro har, sukaldeko tresnen bidez prestatzen dira (eltzeak, zartaginak, kazolak edo parrilak).

## Historia 
Elikagaiak egosteko teknika zaharra da, eta gizakiek sua maneiatzeko hasierarekin erlaziona daiteke. Animaliak urruntzeko eta berotzeko balio zuen suaren gainean, testura (bigunduz), zaporea eta gizakiek erabilitako elikagaien itxura hobetzeko modua sortzen joan zen, baita elikagai askoren digerigarritasuna hobetzen ere.

Etxeko beheko suak, berotzeko ez ezik, elikagaiak prestatzeko ere balio zuen. Ohikoena lapiko bat txingarren gainean kate batetik zintzilik edukitzea zen. Horretarako, beste sukaldatzeko modu batzuetarako, parrilak, eltzeak edo zartaginak hanken gainean (treberak, independenteak edo zartaginaren beraren parte direnak) eta abar erabiltzen zituzten.

Denborak aurrera egin ahala, tresna bereziak agertu ziren, eta sua itxita geratu zen, janaria prestatzeko zuten ahalmen guztia hobeto aprobetxatzeko.

Erregaien eboluzioa, hasiera primitiboetatik, egurretik eta, ondoren, ikatz mota desberdinetatik, bereziki begetaletatik, gasera (hiri-gasa, butanoa edo gas naturala), eta elektrizitatearen aprobetxamendua, sukaldaritzaren forma aldatuz joan ziren, gaur egunera arte.

Sukaldea su txiki baten formako altzari gisa ezagutzen dute erromatarrek, eta horren lekuko dira Herkulano eta Ponpeian aurkitutako brontzezko ale ederrak, Napoliko Museoak gordetzen dituenak. Baina benetako sukalde oso eta eramangarria ez dago XVIII. mendearen amaierara arte, eta XIX. mendetik aurrera bakarrik ezagutzen da burdinazko lau angeluko sukaldea, gainean kobrezko edo burdinazko plantxak dituena, eltzeak jasotzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Banderatxo

thumb|San Diegoko yate klubeko banderatxoa, hiruki formakoa.
**Banderatxo** hagan puntan baino zabalagoa den bandera bat da. Hau da, bandera bere formaren arabera definitzen da, eta ez bere esanahiaren arabera.

Bere formarik ohikoenak banderatxo triangeluarra, trapezio formakoa edo bi puntako banderatxoa dira.

Ez dago arrazoi formalik, baina ohikoak izan dira itsasontzietan eta itsas klubek erabilitako banderetan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bi puntako banderatxo

[thumb|[Royal Navyko bi puntako banderatxoa. Puntu gorriak adierazten du bigarren mailako itsasontzia dela.]]
**Bi puntako banderatxo** deitzen zaio hiruki forma baino, bi punta dituen banderatxoari. Ohikoa izan da itsas armaden banderetan eta aisialdiko itsasontzietan. Lehorrean erabiltzen denean, maila altueneko ofizial bat bertan dagoela adierazten du, adibidez Royal Navyko komodoro bat. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anderatz auzoko antzinako eskola

thumb|300px|Anderatz auzoko eskola zenaren eraikina.

**Anderatz auzoko eskola** 1922an eraiki zuten, Abartzuzako Anderatz auzoan, eta moja eskolapioek barnetegi gisa kudeatu zuten 2019ra arte. Anderatzeko ikastetxe ohia talde ultraeskuindar batek erosi zuen 2025ean. Presentzia horrek Abartzuza, Deierri eta Gesalatzeko bizilagunen ezinegona eragin du; gaur egun 142 pertsona daudela hamabi herritan eskuin muturrekoari lotuta. Gesalatzen, Maestro Ávila fundazio ultraeskuindarrari lotutako pertsonak bailarako biztanleriaren % 15,5 dira. 

Ikastetxea 2025. urtearen hasieran erosi zuen Errioxako funts batek, eta 700.000 euro ordaindu zituen. Funts horren atzean Sociedad de Investigación y Estudios Generales taldea dago, Logroñon helbideratutako irabazi-asmorik gabeko elkartea, baina Errioxako Elkarteen Erregistroan inskribatuta ez dagoena. Espainiako Barne Ministerioaren elkarteen erregistroan agertzen da Anderatz erosi baino hilabete batzuk lehenago eratu zela.  Errioxako elkarteak 2009an Deierrin eta Gesalatzan finkatu zen Maestro Ávila fundazio nafarraren antzeko helburuak dituela dio SIEG elkarteak.

## Rosi omenaldiaren afera 
Urtero, inguruko bizilagunek Fernando Ros Amnistiaren Aldeko Batzordeetako militantea gogoratzen dute. Abartzuzako gaztea 1986an hil zen Hernanin, erbesteratuen aldeko ekintza bat egiten ari zela. Ekitaldia duela ia 40 urtetik egiten da, baina 2025eko uztailaren 28an, Anderatzeko ikastetxea erosi duten ultraeskuindarrek omenaldia egin behar zuten inguru batera igarotzea galarazi zuten. Hesiak jarri zituzten sarrera eragozteko. Guardia Zibila bertaratu zenean, ultraeskuindarren jarrera defendatu zuen. Fernando Ros oroitzeko ekitaldia galarazi zutenen artean José Ramón Brustenga Fuerza Nuevako militante ohia zegoela egiaztatu zuen Ahoztar Zelaieta kazetariaren ikerketak.  Ultraeskuindarrek erabilitako «argudioa» zen omenaldia ikastetxeko lurretan egingo zela; bizilagunek, ordea errefusatu egin zuten hori.

José Ramón Brustengarekin batera Brustenga familiako kide batzuk zeuden, 1936an Montserrateko Andre Mariaren Tertzioan borrokatu zuen Ramon Brustenga erreketearen oinordekoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Martxelo Diazen artikulua Naiz.eus agerkari digitalean, 2025/10/11.
* Isabel Jaurena: "Herri Antifaxistak plataformak mobilizaziora dei egin du, Estellerrian hedatzen ari den sekta ultrakatolikoaren kontra", *Berria*, 2025/11/09.
HMS Mars (1759)

'*HMS *Mars''''' 74 kanoiko Royal Navyren hirugarren mailako itsasontzia izan zen. 1759ko martxoaren 15ean itsasoratu zen Woolwicheko ontziolatik. Quiberon badiako guduan hartu zuen parte 1759ko azaroaren 20an, James Young komodoroaren bi puntako banderatxoarekin.

1778tik aurrera portuan egon zen, eta 1784an suntsitu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaio Kasio Regaliano

**Gaio Kasio Regaliano** K.o. 200 urtearen inguruan politikan parte hartu zuen erromatar senataria izan zen. 202. urtean *consul suffectus* izendatu zuten, Tito Murenio Severo bere kide zuela.

Bai Regaliano bai bere kidea ezezagunak ziren historialarientzat 2001ean diploma militar baten argitalpen arte. Aurkikuntza horrek, eta bereziki Regalianoren existentziak, arreta piztu zuen, izan ere, lehen ezagutzen zen “*Regal(l)ianus*” kognomenaren erabilera bakarra usurpadore bati zegokion: Regaliano, zeinak 260. urtean Galieno enperadorearen aurka matxinatu baitzen Danubio inguruan. Regaliano soilik ezagutzen da bere izenean egindako txanponen bidez eta *Historia Augusta* iturri ez oso fidagarri batean agertzen den pasarte baten bitartez. Usurpadorearen txanponetan bere izena honela agertzen da: *P C REGALIANVS.* Bere *nomen-*a normalean Kornelio (*Cornelius)* gisa ulertzen da, nahiz eta beste aukerak ere baztertu ezin diren.

III. mendearen hasieran Regaliano kognomen arraroa zuen kontsul baten presentziak, eta gainera “C” hizkiarekin hasten den familia batekoa izateak, hainbat aukera interesgarri zabaltzen ditu. Baliteke kontsul honen ondorengoren bat Mesia edo Pannoniako gobernadore izendatua izatea eta Galienoren aurka altxatzea. Honek gainera *Historia Augusta*-k planteatutako arazo bat ere konpon lezake, bertan esaten baita Regaliano ekiteen mailakoa zela, nahiz eta gobernadore karguak (eta kontsulgoak beraiek) senatari maila eskatzen zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chen Shui-bian

**Chen Shui-bian** (; Taiwan konderria, 1950eko urriaren 12a) taiwandar politikaria da. Taiwango presidentea izan zen 2000tik 2008ra.

Chenek zuzenbidea ikasi zuen eta 1980an sartu zen politikan Taosiung gertakariaren ondoren. 1981ean Taipeiko zinegotzi hautatu zuten. 1985ean *New Taipei* demokraziaren aldeko astekariaren editorea zen eta difamazioa leporatuta espetxeratu zuten. Askatu ondoren, Alderdi Demokratiko Berriaren sortzaileetako bat izan zen, eta 1989an diputatu eta 1996an Taipeiko alkate hautatu zuten.

2000. urtean presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen, eta berrogeita hamabost urtez gobernatu zuen Kuomintangek. 2004an berriz hautatu zuten.

2019an hemeretzi urteko kartzela-zigorra ezarri zioten ustelkeriagatik, baina 2015ean askatu zuten.
Wayuunaikizko Wikipedia

**Wayuunaikizko Wikipedia** (*Wikipeetia süka wayuunaiki*) wayuunaikiz idatzitako Wikipediaren edizioa da. 2023ko otsailaren 27an sortu zen. **Wayuunaikizko Wikipedia** proiektua Wikimedia Inkubagailuan egon zen 2008tik eta wayu herriko ekintzaile, irakasle, zuzendari eta liderrek garatu zuten Wayu Sare Digitalaren laguntzarekin.

## Historia 
thumb|ezkerrera|180x180px|Wikilari taldea.2008ko abuztuan Venezuelako ekintzaile talde batek wayuerazko Wikipedia eta Wikiztegia proiektuak aurkeztu zituen Wikimedia Fundazioko hizkuntzen batzordearen aurrean. Bi proiektuak onartu ziren eta Wikimedia Inkubagailuaren babesean sartu ziren.

## Gertaera gogoangarriak 
* 2008ko abuztuaren 7a: wayu proiektua sortu zen Wikimedia Inkubagailuan
* 2023ko otsailaren 27a: Wayuerazko Wikipediaren  hasiera 459 artikulurekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Wikipeetia
* Wikiakua’ ipa, tejiendo ancestralidad en Wikipedia *Revista de Divulgación Científica* aldizkarian (2020), Kolonbia: Universidad del Rosario, pp. 44-47)
Max Badenen kabinetea

**Max Badengoaren kabinetea** () Alemaniako Inperioko azken *Reichsregierung* edo Gobernu Inperiala izan zen. 1918ko urriaren 4an Max Badengo printzeak eratu zuen, Gilen II.a enperadoreak aurreko egunean *Reichskanzler* (kantziler) izendatu zuena. Inperioko lehen kabinetea izan zen Alemaniako Alderdi Sozialdemokratako (SPD) kideak barne hartzen zituena. 1918ko urriaren amaieran konstituzioa aldatu ondoren, Kantzilerra eta bere gobernua lehen aldiz *Reichstag*-aren (parlamentua) aurrean erantzule izan ziren. Aurreko gobernuek Enperadorearen aurrean bakarrik erantzule izan ziren.

Kabinetea 1918ko azaroaren 9ra arte bakarrik egon zen lanean. Alemaniako Iraultzaren ondorioz, Max Badengoek egun hartan dimisioa eman zuen, Enperadorearen abdikazioa iragarri ondoren. Friedrich Ebert sozialdemokratak hartu zuen kantziler kargua.

## Kabinetea 
## Kanpo estekak
Quiberon badiako gudua

**Quiberon badiako gudua** (; ) Zazpi Urteko Gerrako itsas-gudu nabarmena izan zen. 1759ko azaroaren 20an Royal Navyko eta Frantziako Itsas-armadako itsasontziak elkarren aurka jardu zuten Frantziako kostan, Saint-Nazaire aurrean. Britainiarrentzat, guduaren helburua Frantziaren itsasoko abantailarekin amaitzea zen, eta horrela Frantziari zailtzea Erresuma Batua inbaditzeko zituzten planak. 

Guduan 24 lerroko itsasontzi britainiar gidatu zituen Sir Edwar Hawkek Frantziak zituen 21 lerroko itsasontzien aurka, Hubert de Briennek gidatuak. Britainiarrek sei itsasontzi frantziar hondoratu zituzten, beste bat bahitu eta gainontzekoek ihes egin zezatela lortu zuten. Royal Navyrentzat garaipen nabarmena izan zen, Frantziaren inbasio planekin amaitu baitzuen. Era berean, Royal Navyaren itsasoko gailentasunaren hasiera izan zen, eta 1759ko garaipenen segidako beste bat. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Enara Garmendia

**Enara Garmendia Ricón** (Olaberria, Gipuzkoa, 1993) idazlea eta irakaslea da. Umetan marrazki batzuk egiten zituen hasieran eta esaldi motzen bidez kontatzen zituen istoriotxoak. Gero ipuin motzak idazten hasi zen, hazi ahala gaiak eta luzera aldatzen zirelarik, azkenean, nerabezaroan, nobelak idazten hasi zen arte. Batez ere haur eta gazte literatura idaztea gustatzen zaio. Irakurtzeko, ordea, ia denetik irakurtzen du; gehien gustatzen zaizkionak thrillerrak eta nobela historikoak dira. Normalean koadernotxoren bat eramaten du aldean eta inspirazioa etortzen zaionean idatzi egiten du, bestela, ideia nagusia apuntatu eta aukera duenean idazten du.

## Argitalpenak 
* *Hiru Gara Baina Niri Bost!* (2021). Ilustrazioak: Leire Urbeltz ISBN 978-84-9109-711-2 
* *Etxetik Ameriketara* (2021). Perzebal bilduma. ISBN 978-84-9109-629-0

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Susana Barragués Sainz

**Susana Barragués Sainz** (Bilbo, Bizkaia, 1979) idazlea da, poeta eta narratzailea. 

## Bizitza 
Susana Barragués Sainz Bilbon jaio zen 1979an, baina bere bizitza emozionalki eta literarioki León hiriari lotua dago. Zientzietan lizentziatu zen 2001ean Leongo Unibertsitatean eta Humanitateetan osatu zituen lizentziatura ikasketak Burgosko Unibertsitatean 2006an. Leon eta Palentzia (Espainia) hirietan bizi da.

### Lan ibilbidea 
Energia eoliko sektoreko jarduera profesionala uztartzen du, poeta eta narratzaile lanarekin, baita haur, gazte zein helduentzako idazketa eta komunikazio tailerrekin irakurzaletasuna bultzatzeko. 2002an, bizi zen herrian, Iruñean, IPES Elkartean Idazketa Sortzailea taillerra ematen hasi zen.
* *La rebelión de los nenúfares y otros seres* (Eolas, 2023). Hitzaurrea: Francisca Noguerol Jiménez
* *Los ladrones de cerezas* (Bilaketa fundazioa, 2007).
* *Los hipódromos del corazón* (Jorge Guillén fundazioa, 2002).
* *La campesina fascinada* (INJUVE, 2007).
* *Los amántopos* (Leongo diputazioa, 2010), 
* *Surfing Ecstasy* (Ediciones Leteo, 2016).
* *La perla de la poesía y poemas para mi hermano Älvaro* (Ediciones El que no duerme, 2017 eta 2018) 
* *Cabeza de cisne sobre almohada floral* (Eolas, 2021).
* *El mar a rayas.* Haur literatura (5-6 urte)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Felicity Palmateer

**Felicity Palmateer** (Perth, Mendebaldeko Australia, 1992ko abuztuaren 4a) australiar surflaria da, World Surf Leaguen parte hartzen duena. Australiar emakumezko baten surfeatu duen olatu handiena surfeatu zuen.

## Kirol ibilbidea 
Perth hiriko Hillarys barrutian jaio zen. Aita Warrick Palmateer keramikagile ezaguna du. Haurtzaroan aitarekin Mendebaldeko Australiako hondartza ugaritan aritu zen surfean. Guraso biak artistak izanik alabarengan artea eta surfa sustatu zituzten.

12 urte zituela hartu zuen parte lehenengo aldiz txapelketa batean. 2007an, hamabost urte zituela, hiru txapelketa irabazi zituen. Hurrengo urteetan ere garaipenak lortuz jarraitu zuen, 2008an hiru eta 2009an lau.

2010tik aurrera World Surf Leaguen aritzen da. Emaitza onenak lehen hiru denboralditan egin zituen, hainbat podium lortuz.

2015ean Margaret Riverreko *Cowaramup Bombora* olatua surfeatu zuen, Australiar emakumezko baten surfeatu duen olatu handiena da.

## Palmaresa 
### Australian irabazitako txapelketak 
**2007**
*  Margaret River Open Women's Classic
*  Rip Curl Gromsearch – (under 16) - Trigg Beach
*  Volcom Stones Cuttlefish Surf Series - Scarborough
**2008**
*  Taj's Small Fries - (under 16)
*  Rip Curl Gromsearch - (under 16) - Mandurah
*  Margaret River Open Women's Classic
**2009**
*  Rip Curl Gromsearch National Final - Bells Beach
*  Chill Pro Junior - Trigg Beach
*  Open and Junior State Champion - Western Australia
**2013**
*  1st Margaret River Pro Trials

### World Surf Leagueko postuak 
**2010**
*   The Drug Aware Pro
**2011**
*   Billabong Women's Azores Island Pro
*   The Drug Aware Pro
**2012**
*   Cabreiroa Pantin Classic Pro
**2021**
*   Cape Naturaliste Pro

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iria Misa

**Iria Misa Peralba** (Gondomar, Pontevedra, Galizia, 1983ko otsailaren 23a) idazle eta bigarren hezkuntzako irakaslea da.

## Bizitza 
Ingeles Filologian lizentziatu zen Vigoko Unibertsitatean, eta bertan egin zituen graduondoko ikasketak ere. 2016 urtean, *Xa non estou aquí* (euskaraz: Dagoeneko ez nago hemen) bere lanak gazte literaturako Jules Verne saria jaso zuen, Ediciones Generales argitaletxeak ematen duena.

2020. urtean Agustin Fernandez Paz Saria irabazi zuen *A cidade do Átomo* (euskaraz: Atomoaren hiria) lanarekin. XIX. Frei Martín Sarmiento Saria jaso zuen 2023. urtean, 4. kategorian Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBH) 1. eta 2. mailak).

## Argitalpenak 
* *The transnational story hub: between self and other* (2016, Centre d'Estudis Australians, Universitat de Bartzelona, liburu elekketronikoa)
* *Xa non estou aquí* (2016), Xerais argitaletxea, 216 or. ISBN 978-84-9121-103-7.
* *Segredos no Solpor* (2018), Edicións Xerais, 200 or. ISBN 978-84-9121-327-7.
* *Mamá, quero ser Ziggy Stardust* (2018), Edicións Xerais, 224 or. ISBN 978-84-9121-415-1.
* *A cidade do átomo* (2021), Edicións Xerais, 168 or.  
* *Unha veciña de película* (2023). Vigo: Xerais, col. Merlín. Laura Suárezen ilustrazioak. 192 or. ISBN 978-84-1110-329-9. ePub: ISBN 978-84-1110-345-9.
* *Mamá, quiero ser Ziggy Stardust* (2023), Editorial Dos Bigotes. 184 or. .
* *A excursión a Cans. Unha veciña de película* (2025). Vigo: Xerais. Ilustracións de Laura Suárez. 160 or. ISBN 978-84-1110-632-0. ePub: ISBN 978-84-1110-637-5.

### Lan kolektiboak 
* *Soños de Cajamarca,* (Antela argitaletxea 2020)

## Sariak eta aintzatespenak 
* Gazte literaturako Jules Verne saria 2016, Sha no estoy aquí lanagatik (Xerais, 2016)
* 2018ko haur liburu onenaren Cascadas Literarias saria, *Mamá, quero ser Ziggy Stardust*, (Xerais, 2018)
* Haur eta gazte literaturako IV. Agustin Fernandez Paz Saria berdintasunaren alde, *A cidade do átomo* (Xerais, 2021) lanarengatik
* XIX. Frei Martín Sarmiento Saria 2023an, 4. maila (DBHko 1. eta 2. maila) *A cidade do átomo* (Xerais, 2021) lanarengatik

## Erreferentziakak 
## Kanpo estekak 
* «Ya no estoy aquí», Iria Misa, 2016ko Gazte Literaturako Jules Verne saria
Aintzane Atela

**Aintzane Atela Gurrutxaga** (Pasaia, Gipuzkoa, 1969) itzultzailea eta zuzentzailea da.

## Argitalpenak 
* *Konkorduna.* 

* Hi haiz hi, pirata! Erein argitaletxea. José Ángel Lopetegi Britekin batera itzulia, José Ángel Lopetegi Briten  ilustrazioak. 

* Nire turbantearen sekretua, Agnès Rotger; Nadia Ghulamen lana. Aintzane Atela Gurrutxagak itzulia. ISBN 9788497466769

* 200 recetas para comer sano y rico, Arantxa Lorenzo Zubillaga eta Miren Arratibel Garmendiaren lana, Aintzane Atela Gurrutxagak itzulia.  
* *Euskal mini hiztegia* (1996) Lur argitaletxea.  Koro Navarro eta Ibon Sarasola Errazkinekin batera. ISBN 978-84-7099-396-1

* *Angelita Alfaroren sukaldea*. Tartalo argitaletxea. Angelita Alfaro, Miren Arratibel Garmendiaren lana , eta Aintzane Atela Gurrutxagak itzulia, Xabier Landa Goicoechea (col.) ISBN 9788498434002

* *Problemak ebazteko lantegia LH 3-4,* Luis Pereda Ortiz del Río; Luis Pereda, Aintzane Atela Gurrutxaga (itzulpena) ISBN 9788475688923

* *Ane eta Moon Zabor uhartean*, Noelia Lorenzo Pino, Aintzane Atela Gurrutxaga (itzultzailea), Alicia Cebrián (ilustrazioak) ISBN 9788491094869

## Sariak 
* *Konkorduna* lanagatik, 2018ko Euskararen Egunean Gasteizko udalak itzulpen onenaren saria eman zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
James Gunn

**James Francis Gunn Jr.** (Saint Louis,  Missouri, ) estatubatuar zinema eta telebista zuzendaria, gidoigilea eta ekoizlea da. 

*Guardians of the Galaxy* trilogia (2014-2023), *The Suicide Squad* (2021) eta *Superman* (2025) filmak idazteagatik eta zuzentzeagatik ezaguna da; baita HBO Maxen *Peacemaker* (2022-2025) eta *Creature Commandos* (2024), eta Disney+en *The Guardians of the Galaxy Holiday Special* (2022) sortzeagatik ere.

2022an, Warner Bros. Discoveryk Gunn eta Peter Safran kontratatu zituen DC Studioseko presidentekide eta zuzendarikide exekutibo izateko. DC Studiosen bere agintaldian, Gunnek DC Unibertsoko (DCU) frankiziako film eta telesail guztien ekoizle exekutiboa izango zen Safranekin batera, eta aldi berean gidoiak idazten eta DCUrako proiektuak zuzentzen jarraituko zuen.

1990eko hamarkadaren erdialdean ekin zion gidoiak idazteari, Troma Entertainmenten *Tromeo and Juliet* (1997) lanarekin hasita. Gero zuzendari lanetan hasi zen, *Slither* (2006) beldurrezko komedia filmarekin eta *Super* (2010) superheroien generora igaroz. Beste proiektu ezagun batzuetan ere parte hartu du: *Dawn of the Dead* (1978) lanaren 2004ko bertsio berriko gidoia, *Scooby Doo* (2002) egokitzapena idaztea eta haren jarraipena zen *Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed* (2004) idaztea eta *The Belko Experiment* (2016) akziozko eta beldurrezko filma idaztea eta ekoiztea, *Brightburn* (2019) beldurrezko superheroi-filma ekoiztea.

## Filmografia 
### Filmak
### Telebista
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cubaoko elizbarrutia

**Cubaoko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren filipinar elizbarrutia da. 2003ko ekainaren 28an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Quezon Hiriko Cubao barrutian dago. Egun apezpikua Elias Ayuban da.

## Ordinarioak 
* Honesto Ongtioco (2003-2024)
* Elias Ayuban (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Peyrehorade Sports Rugby Pays d'Orthe et Arrigans

'''Peyrehorade Sports Rugby Pays d'Orthe et Arrigans''' Peirahoradako hamabosteko errugbi taldea da, egun Fédérale 2 mailan dabilena.

1904an sortu zutenetik, kluba beti goi mailan egon da, gehienetan bigarren mailan. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan behin baino gehiagotan sartu zen lehen mailan. Horrela, Frantziako lehen 40 klubetako kide izan zen 1990eko hamarkadaren erdialdean.

Kluba ezaguna da bere errugbi eskolagatik, 1967an sortua eta bere garaian eskola bilketa zerbitzu bat antolatuz nabarmendu zena.

Peirahoradan hezitako jokalari batzuk maila gorenean aritu dira, batzuk Frantziako selekzioan. Aipagarrienak Michel Taffary, Christophe Lamaison, Jean-Frédéric Dubois eta Julien Peyrelongue dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errugabeen sarraskia

[thumb|350px|[Zuria Nafarroakoa (1133-1156)|Zuria Nafarroakoa printzesaren hilobia, bertan errugabeen sarraskia irudikatu zuten.]]
**Errugabeen sarraskia** lau ebanjelio kanonikoetatik Mateoren Ebanjelioan () baino ez den agertzen gertakaria izan zen. Hala ere, ebanjelio apokrifoetan agertu da, hala nola, Jakueren protoebanjelioan edota Tomasen haurtzaroaren ebanjelioan. 

Herodes I.a Handiak Betleemen jaiotako bi urtetik beherako haurrak hiltzeko emandako aginduari buruzkoa da kontakizuna. Mateoren pasartearen arabera, Herodesek agindu hori eman zuen sortaldeko jakintsuek engainatu zutenean, Jesusen jaiotzaren leku zehatza emango ziotela agindu baitzioten. Mateok dio gertaera honek Jeremiasen profezia betetzen duela ().

Bibliak honela azaltzen du:

Jakueren protoebanjelioan kontatzen da Herodes Zakarias apaizaren semearen bila zebilela, errege izan zitekeenaren bila. Baina ama Elisabetek kobazulo batean ezkutatu zuen umea. Liburu apokrifo horren arabera, Joanes Bataiatzailea izango zen Herodesen herraren benetako kausa.

Ebanjelioaren kontakizunak arte-lan ugari inspiratu zituen, pinturan eta eskulturan bereziki, eta kultura unibertsalean hedatu izanak Herodesen figura zapaltzaileen arketipo bihurtu zuen, boterea galtzeko beldurrez krimenak — baita biktima babesgabeen hilketa anizkoitza ere — egiteko zalantzarik ez dutenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mars 4

***Mars 4*** () edo **3MS No.52S** sobietar espazio-zunda bat izan zen, Marteren esploraziorako diseinatua. Mars programaren parte zen, eta 1974an Marteko orbitan sartzeko helburua zuen. Hala ere, arazo informatikoek ez zuten baimendu bere helburua lortzea. 

Mars 4 espazio-ontziak hainbat tresna zeramatzan Marte aztertzeko. Kamerez gain, irrati-teleskopioa, IR erradiometroa, hainbat fotometro, polarimetroak, magnetometro bat, plasma tranpak, analizatzaile elektrostatiko bat, gamma izpien espektrometroa eta irrati zunda zituen.

*Mars 4* 1973an Martera jaurtitako bi 3MS espazio-ontzietako lehena izan zen, eta ondoren *Mars 5*. 3MS bat ere jaurti zen 1971ko jaurtiketa leihoan zehar Kosmos 419 bezala. Hala ere, jaurtiketan izandako akats baten ondorioz, ez zuen Lurraren orbitatik irtetea lortu. Orbitatzaileez gain, 1973ko leihoan zehar 3MP, *Mars 6*eta *Mars 7* lurreratzeko misio bi jaurti ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak