open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fano

**Fano** Italiako erdi-ekialdean dagoen Pesaro eta Urbinoko probintziako (Markak eskualdea) udalerria da. 121,8&nbsp;km²ko eremua du eta 2015eko maiatzean 61.062 biztanle zituen.

## Klima 
Fanok klima azpitropikal hezea du, *Cfa* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Demografia 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:65000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from:0 till: 19161
 bar:1871 from:0 till: 20053
 bar:1881 from:0 till: 21737
 bar:1901 from:0 till: 24730
 bar:1911 from:0 till: 27067
 bar:1921 from:0 till: 28806
 bar:1931 from:0 till: 30560
 bar:1936 from:0 till: 31617
 bar:1951 from:0 till: 36329
 bar:1961 from:0 till: 41033
 bar:1971 from:0 till: 47857
 bar:1981 from:0 till: 52116
 bar:1991 from:0 till: 53909
 bar:2001 from:0 till: 57529
 bar:2011 from:0 till: 62901

PlotData=

 bar:1861 at: 19161 fontsize:S text: 19161 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 20053 fontsize:S text: 20053 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 21737 fontsize:S text: 21737 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 24730 fontsize:S text: 24730 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 27067 fontsize:S text: 27067 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 28806 fontsize:S text: 28806 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 30560 fontsize:S text: 30560 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 31617 fontsize:S text: 31617 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 36329 fontsize:S text: 36329 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 41033 fontsize:S text: 41033 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 47857 fontsize:S text: 47857 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 52116 fontsize:S text: 52116 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 53909 fontsize:S text: 53909 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 57529 fontsize:S text: 57529 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 62901 fontsize:S text: 62901 shift:(-10,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:iturria ISTAT

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vilvoorde

**Vilvoorde** (nederlanderazko ahoskera: , , historikoki ingeleses *Filford* bezala ezaguna) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. 2013ko urtarrilaren 1ean 41.005 biztanle zituen.

## Hiritar ospetsuak 
* Jean-Luc Dehaene (1940-2014), Belgikako lehen ministro ohia.
* Francis Heylighen (j. 1960), zientzialaria.
* Pascal Duquenne (j. 1970), aktorea.

## Hiri senidetuak 
* : Ennepetal (Alemania)
* : Maubeuge (Frantzia)
* : Middelburg (Herbehereak)
* : Peñarroya-Pueblonuevo (Espainia)
* : Komatsu, Ishikawa (Japonia)

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Makila (argipena)

**Makila** hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:
* **makila**, oinez ibiltzen laguntzeko tresna;
** **euskal makila**;
** **aginte-makila**, agintaritzaren sinboloa.
* **Makila (trekking)**, ibiltariei euren erritmoarekin laguntzeko eta lur zailetan egonkortasuna emateko erabiltzen den bidezidor kirolaren osagarria.

* **makila**, begiko erretinako zelula;
* Mäkilä, suomierazko abizena.

## Ikus, gainera 
* Maquila, Hirugarren Munduan dagoen industria modalitate bat.
La vuelta al mundo de Willy Fog

***La vuelta al mundo de Willy Fog*** () 1983an ekoitzitako marrazki bizidunen espainiar telesail bat izan zen. Jules Verne frantziar idazlearen *Munduari bira 80 egunetan* eleberri ospetsuan oinarritua zegoen, baina hartan ez bezala, telesail honetako pertsonaia guztiak antropomorfoak ziren. BRB Internacional ekoiztetxeak ekoitzia, 1984ko urtarrilaren 8tik abuztuaren 8ra TVE1 espainiar telebista katean igandero arratsaldeko 15:30etan aireratzen zen.

Telesailaren soinu banda ezaguna Mocedades euskal herritar folk musika taldeak konposatu eta abestu zuen.

Sekulako arrakasta izan zuen, batez ere haurren artean. Horregatik, 1993an, hamargarren urteurrena ospatzeko *Willy Fog 2* izeneko jarraipena aireratu zen.

## Sinopsia 
Ingalaterra, Londres. Willy Fog ingeles zaldun fin eta xelebreak (Phileas Fogg pertsonaian oinarritua) Reform Club elkarteko solasaldi bateko beroaldian banku zuzendari batekin munduari 80 egunetan bira eman baietz bere aberastasun guztia (20.000 libra) apustu egingo du. Rigodón zerbitzari leiala (Jean Passepartout pertsonaian oinarritua) eta haren lagun Tico hamster hitzontziarekin batera munduari bira ematearen abenturari ekingo diote, apustua irabazteko tartean gorabehera eta oztopo ugariei aurre eginez.

## Pertsonaiak 
### Nagusiak 
* Willy Fog, ingeles jauna, lehoia
* Rigodón, Fogen frantziar zerbitzari prestua, katua
* Tico, andaluziar ahoskera duen hamster hitzontzia
* Romy, indiar printzesa, pantera

### Gainontzekoak 
* Dix inspektorea, Scotland Yardeko britainiar polizia, ehiza txakurra
* Bully agentea, bulldog txakurra
* Transfer, sabotatzaile zitala, txakala edo otsoa
* Sulliva jauna, banku zuzendaria, otsoa

## Kanpo estekak 
* *La vuelta al mundo de Willy Fog* marrazki bizidun telesailaren sarrerako doinua entzungai, Mocedades. Youtube.com 
* *La vuelta al mundo de Willy Fog* marrazki bizidun telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Heliobletus

***Heliobletus*** Furnariidae familiaren barruan sailkatzen den hegazti genero bat da. Momentuz espezie bakarra du barruan, *Heliobletus contaminatus*, baina 2005ean Serras das Lontrasen (Brasil) espezie berria aurkitu zen. Hala ere espezie hori ez dute, oraindik, formalki deskribatu.

## Kanpo estekak
Pilar Ganuza

**Pilar Ganuza Goñi** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1948ko urriaren 11) alpinista da, zortzimilako batera igo zen lehendabiziko nafar emakumea. Izan ere, Cho Oyu (Himalaia, 8.201 m) tontorrera igo zen 1992an. Donibane mendi-taldeko kidea da, eta senarra eta mendilaguna du Gregorio Áriz.

## Dhaulagiriko espedizioa 
Dhaulagiri (Himalaia, 8.167 m) izan zen lehenengo zortzimilakoa euskal herritar alpinistentzat. 1979an izan zen eta espedizioan, Pili Ganuzarekin eta Gregorio Arizekin batera, Xabier Garaioa, Trini Cornellana, Javier Garreta, Mari Abrego, Pitxi Eguillor, Iñaki Aldaia, Agustin Setuain, Angel Irigoien, Jose Ignacio Ariz, Angel Martinez, Gerardo Plaza eta Javier Sorozabal nafarrak eta Jordi Pons, Ramon Bramona, Joan Massons eta Jordi Colomer katalanak joan ziren.

Tontorrera, azkenik, Gerardo Plaza, Xabier Garaioa, Iñaki Aldaia, Jordi Pons eta Ang Rita xerpa iritsi ziren maiatzaren 12an.
thumb|250px|Cho Oyu mendia
## Cho Oyuko konkista 
Hiru urte geroago, Gregorio Ariz, Pili Ganuza, Joxe Artetxe, Joxe Manuel Goñi, Alfonso Ballano, Javier Bermejo, Juan Beroiz eta Agustin Pagola abiatu ziren Cho Oyura igotzeko asmoz. Orduko horretan helburua lortu zuen Pilik, Joxe Artetxerekin batera. 1992ko irailaren 20an izan zen, eta 3 egun lehenago beste euskal herritar batzuek ere tontorreraino iristea erdietsi zuten: Amaia Aranzabalek eta Josu Bereziartuak alegia.

## Tontorrez tontor 
Europatik kanpo, Cho Oyuz gain, Muztag Ata (Txina, 7.509 m), Mc Kinley (Alaska, 6.190 m), Aconcagua (Argentina, 6.961 m), Kilimanjaro (Tanzania, 5.895 m) eta Tubkal (Maroko, 4.165 m) besteak beste, eta geure kontinentean Cervino (Alpeak, 4.478 m), Mont Blanc (Alpeak, 4.809 m) eta Kluchevskoy (Siberia, 4.750m) izan dira igotako tontorretako batzuk.

## Erakusketa 
* 2024ko urtarrilean *Gailurretan izan gaitun* erakusketa zabaldu zuten Iruñeko Planetarioan 1924tik bidea urratu duten Euskal Herriko emakume alpinista eta eskalatzaile aitzindariei buruzkoa.Pili Ganuzak esker oneko hitzak izan zituen erakusketaren irekiera saioan eta hasiera haietako zailtasunak ekarri zituen gogora: 
*«Hamalau urterekin mendian hasi nintzenean jendeak esaten zidan ea erotuta nengoen, nola joan nintekeen praka haiekin, zertarako eta nekatzeko. Nire artean pentsatzen nuen: ‘ez naute batere ulertzen’. Niretzat mendia bizitzako gauzarik inportanteenetako bat izan da. Orain, 75 urterekin, mendian jarraitzen dugu Gregoriok [Ariz] eta biok, txikitan igotzen nintzen mendi berberetara igotzen, eta munduko pertsonarik zoriontsuenak gara. Beraz, gora mendia».*

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendiak

* Euskal Herriko alpinismoaren historia
* Iruindar ospetsuen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pilar Ganuzak 11 espediziotan parte hartu zuen
Zotz (hortzetako higienea)

thumb|200px
**Zotza** zurezko edo plastikozko ziri txikia da, hortzen artean geratzen diren janari hondarrak ateratzeko erabiltzen dena. Ohikoa da taberna eta jatetxeetako mahaietan, bezeroen eskuragarri. Zotzen erabilera desegokiak hortzak nahiz hortzoiak kaltetu ditzake.

## Kanpo estekak
Shigella dysenteriae

**Shigella dysenteriae** Shigella generoko bakterio patogenoa da, disenteria bakteriarra sortzen duena. Kiyoshi Shiga japoniarrak 1896an lehenbizikoz deskribatu zuen bakterio hau, Japonia astindu zuen disenteriaren izurrite latz batean.

## Ezaugarriak 
Shigella dysenteriae bakterio Gram negatiboa da, bazilo txikiaren itxura duena. Anaerobio fakultatiboa da eta ez da mugikorra. Ez du esporarik sortzen eta glukosa hartzitzen du, baina ez laktosa . Glukosa hartzitzen duenean ez du gasik sortzen.

Bakterioak gizakiaren heste-traktua besterik ez du kolonizatzen; animaliengan ez dago. Sortzen duen disenteria, beraz, giza gaitza da.

Exotoxina indartsua ekoizten du, enterotoxina eta neurotoxina dena (Shiga toxina). Toxina horrek kalte izugarriak egiten ditu hesteetako zeluletan, beherako bortitzak sortuz (odola eta mukiarekin) .

## Patogenia 
Shigella dysenteriaek disenteria eragiten du. Gaitza mikrobioz kutsatutako elikagai eta urak hartzean harrapatzen da (kutsadura fekala duten ur eta elikagaiak). Salmonelosiaren aldean, disenteria harrapatzeko infekzio dosia oso txikia da: Shigella gutxi batzuk (10-200 bakterio) gai dira gaixotasuna sortzeko .

Euliek bektore moduan dihardute: elikagaietan jartzerakoan gorotz-kutsadura eragiten dute, oso arriskutsua izan daitekeena gorotzetan bakterio patogenoak egonez gero.

Bakteriar disenteriaren sintoma nagusiak sabeleko mina, ondoeza, sukarra eta beherako ugariak dira, sarritan muki eta odolarekin. Gaitzak egun batzuk irauten du eta ondo tratatzen da antibiotikoekin (andui erresistenteak agertu arren). Infekzioa hesteetan kokatzen da eta ez du bakteriemia eragiten.

Gaitzaren diagnostikoa laborategian burutzen da koprokultibo baten bidez: bakterioa isolatu behar da hazkuntza-ingurune egokiak erabiliz, eta froga biokimiko eta antigenikoekin konfirmatu behar da.

Gehienetan bakteriar disenteria arazorik gabe sendatzen bada ere, haurrengan konplikazio larriak ekar ditzake.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Linkebeek

**Linkebeek** (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. 2013ko urtarrilaren 1ean 4.787 biztanle zituen. Flandriako Brabanteko Hageland izeneko eskualdean dago, Leuvenen ekialdean.

## Herri senidetuak 
*  Saint-Lambert-du-Lattay (Frantzia) 1981tik
*  Kenton (Ingalaterra) 1996tik.

## Herritar ospetsuak 
* Herman Teirlinck, idazlea (1879-1967)
* Audrey Hepburn, aktorea

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hizkuntza erraztasunak dituzten udalerriak

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Barra

**Barra** izan daiteke:

* Palankaren sinonimoa.
* Geografian, barra, hondar pilatze bat.
* *Barra brava*, Latinoamerikako futbolzaleak.
* Bihurdura-barra, auto osagaia.
* Barra ekaitza, 2021eko behe presio gune indartsua.

## Toponimoak 
* Barra, Napoliko auzoa
* Barra de Mira, Portugal
* Barra (Gambia)
* Barra Beach, Mozambike
* Barra, Eskoziako uhartea
* Barra (Bahia), Brasigo udalerria.

## Pertsonak 
* Francisco León de la Barra (1863–1939), mexikar politikaria
Gatzontzi

thumb|200px
**Gatzontzia** gatza gordetzeko ontzi txikia da, gainean tapaki zuloduna duena, gatzontzia azpikoz gora astinduta, janariei gatza xeheki botatzeko erabiltzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sugar (argipena)

**Sugar** hitzak adiera zenbait ditu:
* sugarra, errekuntza-erreakzioa;
* **Sugar** edo Sugaar, euskal mitologiako pertsonaia;
* astronomian, Sugar Nebulosa;
* Sugar, haurrentzako softwarea;
* Sugar, 2008ko filma.

## Ikus, gainera 
* Sugar Sugar
* Su Ta Gar
Gar (argipena)

**Gar** hitzak adiera zenbait ditu:
* **garra** edo sugarra errekuntza-erreakzioa;
* **Gar**, euskal mitologiako Jainkoa.
* **Gar**, Virgo konstelazioko izarra, **Gliese 486** eta **Wolf 437** izenez ezaguna, euskal izena da kasu honetan, orbitan duelarik Su planeta.
* **GAR** edo Grupo de Acción Rápida, Espainiako Guardia Zibilaren unitate berezia.
* **GAR**, Durangoko musika taldea.

## Ikus, gainera 
* Su Ta Gar
El Álamoko gudua

**El Álamoko gudua** (1836ko otsailaren 23tik martxoaren 6ra) Texasko Independentzia Gerran berebiziko garrantzia izan zuen 13 eguneko setioa izan zen. 1836ko otsailaren 23ean hasi eta martxoaren 6ko El Álamo misioaren aurkako azken erasoarekin amaitu zen. Gatazka militar honetan Antonio López de Santa Anna jenerala buru zuen mexikar gudarostea eta nagusiki estatubatuar kolonoez osatutako texastar milizia bat San Antonion borrokatu ziren. Bi pertsona ez beste, Texasko Errepublikaren alde borrokatu ziren gainontzeko guztiak setioan hil ziren. Ondoren zabaldu ziren Santa Anna jeneralaren ustezko ankerkerien zurrumurruek texastar kolono eta estatubatuar abenturazale ugari Texasko Gudarostera batzera bultzarazi zituen. Azkenerako, 1836ko apirilaren 21ean San Jacintoko guduan Texasko Gudaroste eratu berriak Mexikoko Gudarostea garaitu zuen, gertaera honek Texasko Errepublikaren behin-betiko independentzia ziurtatu zuen.

Denborarekin gudu hau AEBtako folklorean sakonki txertatu eta gaur egun estatubatuarrek, eta bereziki texastarrek, sekulako balentria gisa oroitarazten dute, batez ere *"Remember The Alamo"* (*"Gogoratu El Álamo"*) esaldi ospetsuaz. Gaur El Álamo misioa turismogunea da.

## Kanpo estekak 
* El Álamoko guduaren webgunea
Zotz (argipena)

**Zotz**, adiera arruntean, adar zati txiki bat da. Erabilera zenbait ditu:
* zotza, hortzetatik janari-hondarrak kentzeko ziri txikia;
* txotx, sagardotegietako ohitura;
* zotzak, bereziki txinatarrek jateko darabilzkiten mahai-tresnak;
* **zotz egin**, **zotzak bota** edo **zotzetara jokatu**, zozketa egitea;
* musika, **zotz** edo makilak, perkusio-instrumentu batzuk jotzeko tresnak.

## Ikus, gainera 
* Txotx
Kisimul gaztelua

**Kisimul gaztelua** (, ) Eskoziako Barra uharteko Castlebay udalerrian dagoen gaztelu bat da. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
Kisimul gazteluaren lehenengo aipamena 1549ko agiri batean dago eta *Kiselnin* izenaz agertzen da. 1838an uhartea saldua izan zen eta orduan bertan behera utzi zuten gaztelua. 1937an Robert Lister MacNeil-ek erosi zuen, MacNeil leinuko burua zenak, eta berrizteari ekin zion.

2001ean Historic Scotlandi 1000 urtetarako alokatu zion, libra bat eta whisky botila baten truke.

## Iruditegia 

Irudi:2014 Scotland Inselhopping QP 041.JPG
Irudi:Kisimul.jpg
Irudi:Kisimul Castle - Panorama.jpg
Irudi:Caisteal Chiosmuil - inside the walls - geograph.org.uk - 36474.jpg
Irudi:Inside Kisimul Castle - geograph.org.uk - 1367519.jpg

## Kanpo estekak
Boutersem

**Boutersem** (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Boutersem bera, Kerkom, Neervelp, Roosbeek, Vertrijk eta Willebringen. 2013ko urtarrilaren 1ean 7.792 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ontziratze

[thumb|250px|Lehendabiziko ontziratze lantegietako bat, Weiss anaiena, [Budapest (1885).]]
**Ontziratzea** janari edo edari bat, iraunarazteko batez ere, ontzian sartzea da. Bertan produktuak gordetzen dira denbora batez gero horiek taldekatu, eta ondoren manipulatu, garraiatu edo biltegiratzeko. Ontziratzeak beste funtzio batzuk ere baditu: produktua babestu, manipulazioa erraztu, osagaiak adierazi etab.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Callanish harriak

thumb|250px|Callanish harriak
thumb|250px|Planoa
**Callanish harriak** (, ) Eskoziako Kanpoko Hebridetako Lewis uhartean dauden harrespila batzuk dira. Callanish herrixkan daude.

## Geografia 
Roagh aintziraren gaineko muino apal batean daude, Great Bernerako mendiak atzean dituztela.

## Historia 
K.a. 3000 urtean nkazal eremua zela ikusi da eta harrizko zirkulua k.a. 2900-2600 artean eraiki zen. Zirkuloaren barnean ekialdeko zatian hilobia eraiki zen, dirudienez zirkuloa egin baino beranduago.

K.a. 1500-1000 artean erabiltzeari utzi zioten eta Brontze Aroko nekazariek bertako harriak erabili zituzten eraikin berriak egiteko. k.a. 1000-500 artean zohikatzak estali zuen.

1857an zohikatza kendu zen eta hilobia aurkitu zuten. 1885ean Estatuaren babesean gelditu zen.

## Egitura 
Hamahiru harriekin 11'4 metrotako diametroa duen zirkulua osatzen da. Erdian monolitoa dago, zentrutik 0'8 metrotara mendebaldera desbideratua, hilobiarengatik. 4'8 metrotako altuera dauka, 1'5 metrotako zabalera eta 0'3 metrotako sendoera.

Zirkulotik bost harrizko lerro ateratzen dira puntu kardinaletara, hauetatik bi paralelo dihoaz iparralderantz, 83'2 metro luzera duen etorbide antzeko bat osatuz. Lerro bien artean 6'7 metrotako zabalera du, konstantea ez den arren. Zirkulutik urrundu ahala altuera ere jeisten dihoa.

## Iruditegia 

Irudi:Calanais Standing Stones 20090610 01.jpg|Erdiko zirkuloa.
Irudi:Calanais.jpg|Harri tenteak.
Irudi:Calanais Standing Stones 20090610 03.jpg|Etorbidea.
Irudi:Calanais - geograph.org.uk - 1348206.jpg|Lerroak.
Irudi:Calanais Stones - geograph.org.uk - 1236575.jpg|Airetiko ikuspegia.

## Kanpo estekak
Latorrizko danborra

**Latorrizko danborra** (alemanez *Die Blechtrommel*) Günter Grass alemaniar idazleak idatzitako eleberri bat da. 1959an argitaratu zen eta "Danzig trilogia"ren lehenbiziko eleberria da, "Katua eta sagua" eta "Zakur urteak" liburuek osatutakoa.

Errealismo magikoaren adibidea da estiloaren aldetik.

## Argumentua 
Oskarrentzat bere hamahirugarren urtebetze eguna bizitzako une garrantzitsua izan zen. Ez haztea erabakitzeaz gain bere lehenbiziko latorrizko danborra jaso zuen eguna baita, hain zuzen ere, bere bizitza osorako bere alboan edukiko zuen objektua.

## Zinema 
1979an eleberrian oinarritutako izenburu berdineko filma estreinatu zuen Volker Schlöndorff zuzendari eta gidoigile alemaniarrak.

## Ikus, gainera 
* Literatura unibertsala
* Eleberri ospetsuen zerrenda

## Kanpo estekak 
* "Gunter Grass discusses The Tin Drum" (BBC)
Mendi magikoa

***Mendi magikoa*** (alemanez *Der Zauberberg*) Thomas Mann alemaniar idazleak idatzitako Bildungsroman generoko eleberri bat da. 1924an argitaratu zen. XX. mendean Alemanezko literaturan eragin handiena izan duen eleberria izan da.

## Argumentua 
Istorioa Zauberberg hiriko tuberkulosi gaixoentzako osasunetxean girotua dago, bertan izaera ezberdineko bi lehengusuk elkar topo egingo dute. Gertakarietan baino (Claudia Chauchatek elkarren etsai diren pentsalari bitxien bikotea ezagutzea, jatorri ezberdineko pertsonaien eguneroko elkarbizitza, edota osasunetxean etengabe jazotzen diren heriotzak, eta abar), istorioaren interesa idazleak irakurlearen begirada aurrean aurkezten dituen pertsonaia ugarietan eta heuren barne bizitza, nahiz amodio eta bizitza intelektualean datza.

## Zinema 
1982an eleberrian oinarritutako ''izenburu berdineko filma estreinatu zen.

## Kanpo estekak
Do Androids Dream of Electric Sheep?

***Do Androids Dream of Electric Sheep?*** (Amesten al dute androideek ardi elektrikoekin?) 1968an argitaratutako zientzia fikziozko eleberri laburra da. Argumento postapokaliptikoa du. Egilea Philip K. Dick estatubatuarra zen. 1982an Ridley Scottek *Blade Runner* izenburuaz zinemara eraman zuen. Liburua zein filma kultuzko lanak dira gaur egun.

## Argumentua 
Argumentua 1992an kokatzen da, 2021an edizio berriagotan), San Francisco hirian. Amaierako Mundu Gerrak eragindako euri eta hauts erradioaktiboa Lurraren zonalde handiak txikitu egin ditu. Hauts horren presentzia liburuaren konstante bat da, nonahi agertzen baita. Egoera horren ondorioz, Nazio Batuen Erakundeak, gizakia iraunarazteko, jendea Lurratik kanpoko beste kolonietara joateko kanpaina zabaldu du. Erabaki hori hartzen duten familiei, haien arabera egindako androide morroia oparituko zaie. Androideak antolaketa eta konposizio biologikoa duten izaki artfizialak dira, liburuaren arabera, "androide organikoak". Horren aurrean dagoen beste aukera Lurran gelditzearena da baina panorama ez da erraza: erradiakzioak gaixotasun ugari eragiten ditu, hiriak kaosean murgilduta daude, animalia gehienak desagertzeko zorian daude... egoera postapokaliptikoa laburrez esanda.

Protagonista Rick Deckard, polizia ohia da, androide arnegatuak bilatzen espezialista. Eleberrian azken belaunaldiko horrelako androide talde bat, Nexus 6 izenekoak, bilatu beharko ditu gizartetik erretiratzeko. Androide horiek ia gizaki antzekoak izatea lortu dute eta kolonia batetik han pairatzen zituzten egoerak sahiesteko Lurrera ihes egin dute. Androide horiek Lurrean egotea debekatuta dute eta horregatik ezkutuan gizakiak izango balira bezala bizi dira, poliziarengandik ihes egiteko.

## Sariak 
* (1968)an Nebula sarietarako izendatua izan zen eleberri onena bezala.
* (1998)an ere bai 1990 baino lehen idatzitako zientzia fikzio eleberri onenaren «Locus Poll Award» saria jaso zuen.

## Eleberria zineman 
1982an Ridley Scott zuzendariak liburu honetan oinarritutako filma estrenatu zuen, *Blade Runner* izenburuarekin. Idazleak ordurako hilda zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :The Philip K. Dick bookshelf, bibliografia.
* :Speculative Fiction Database
* Amesten al dute androideek ardi latx elektrikoekin? 2015eko Informatikari Euskaldunen Bilkura, Donostia, 2015/Azaroa/12
Ergelen batzarra

**Ergelen batzarra** (ingelesez *A Confederacy of Dunces*) John Kennedy Toole estatubatuar idazleak idatzitako eleberri bat da. 1980ean argitaratu zen. 

*Ergelen batzarra* izan zen Toolek idatzi zuen eleberri bakarra, eta argitaletxez argitaletxe ibili ondoren, inork ez ziola argitaratu nahi eta bere buruaz beste egin zuen. Handik hamar urtera Thelma D. Toolek, Johnen amak, Walker Percy idazlearen bidez, lortu zuen argitaratzea, eta arrakasta itzela izan zuen. 1981ean Pulitzer saria eman zioten.  

Izenburua satiraren klasikoetako bat den Jonathan Swift idazlearen aipamen batean oinarritua dago:

## Argumentua 
thumb|250px|Ignatius pertsonaiaren mozorroa.

Ignatius J. Reilly gizarteari egokitu gabeko izaki anakronikoa da, Erdi Aroko bizimoduak, bere moralak bezala, munduan berriro nagusi izango zela amesten zuen. Horretarako, eta munduan entzuna izatearen asmoarekin, egia esan, ulertezin batek, bizitzarenkiko duen bertsioa irudikatzen duen milaka koaderno idazten ditu. Koaderno hauek betetzen dituen bitartean, bere logelatik banatzen zituen, egunen batean ordenatzeko itxaropenarekin eta horrela handigura handiko bere maisulana sortzeko. Jainkosa, bitartean, bere borondatearen aurka berak gorrotatzen zuen mundu kapitalista batean murgiltzen du eta berak esklabotza dela petsatzen duen modu bati men egitea behartuta sentitzen da: Lana. Etsita, bere burua Boeciorekin alderatzen du (zeinek bere hilaraztea kexarik gabe onartu zuen) eta lan bila ateratzen da. Bere lan eta bizi jarduera bere lanari zentzua ematen dion haria da eta Ignatius bezain kutun eta xelebreak diren beste pertsonai batzuk ezagutzeko aukera ematen du.

## Eragina 
Hainbatetan pantaila handira eramatea saiatu dira, baina arrazoi ezberdinengatik asmo horiek porrot egin dute.

*Get a Life* telesailaren kritikari ezberdinek pertsonaia nagusia (Chris Elliott aktorea) Ignatiusengan oinarritua dagoela diote. Telesaila honetan John Kennedy Tooleren eleberrian jazotako hainbat une eta gertakizun agertzen omen dira. Bestalde, eleberri honek *Silvio José, el buen parásito* (2005) izeneko umorezko komikian eragina izan omen zuen, komikigileak berak (Paco Alcázar) aitortu duenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Affligem

**Affligem** (nederlanderazko ahoskera: ; antzina **Afflighem** idatzia) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Essene, Hekelgem eta Teralfene. 2013ko urtarrilaren 1ean 12.615 biztanle zituen.

Historikoki, herria ezaguna izan da bertako benediktaren Affligem abadiagatik, 1062an eraikia.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Bildungsroman

( ahoskatua) eleberri bateko protagonistaren haurtzarotik helduaroko bilakaera psikologikoki eta moralki deskribatzen duen literatura generoa da. Alemanezko izendapen honek *heziketa eleberria* edota *irakaspen eleberria* esan nahi du eta Johann Karl Simon Morgenstern alemaniar filologoak sortu zuen. Ilustrazioaren garaian genero honek gorakada izan zuen.

## Kanpo estekak
Rustam Kasimdzhanov

**Rustam Maxrukovitx Kasimdzhanov** (; ; Taxkent, 1979ko abenduaren 5) uzbekistandar xake jokalaria da, Nazioarteko Maisu Handia eta FIDEren Munduko xake txapelduna 2004tik 2005era.

Ezustean irabazi zuen 2004ko FIDEren Munduko Xake Txapelketa. Txapelketan zehar Vasil Ivantxuk, Alexandr Gristxuk eta Veselin Topalov kanporatu zituen besteak beste, eta finalean Michael Adams ingelesa hartu zuen menpean.

## Kanpo estekak 
*  FIDE
*  Chessgames
Lochboisdale

**Lochboisdale** () Eskoziako Kanpoko Hebridak uhartediako South Uist uharteko herri handiena da. 300 biztanle inguru ditu.

## Etimologia 
Izenak "Boisdale aintzira" esan nahi du.

## Historia 
XIX mendeko sardintzarraren boom-ak eraginda garatu zen herria bai eta 1880an lurrun bidezko itsasontzientzako nasa eraiki zuenean. 1953rako Oban, Castlebay, Mallaig eta Lochmaddyrekin itsaso bidezko lourak eratu zituen. XIX mendekoa da Lochboisdale Hotela ere.

## Iruditegia 

Irudi:Shops, Housing and Lobster Pots - geograph.org.uk - 1374714.jpg|Lochboisdale.
Irudi:Lochboisdale Hotel - geograph.org.uk - 1374724.jpg|Lochboisdale Hotela.
Irudi:Leaving Lochboisdale - geograph.org.uk - 942762.jpg|Ferria Lochboisdaletik aldentzen.
Irudi:Beinn Ruigh Choinnich - geograph.org.uk - 823336.jpg|Beinn Ruigh Choinnich mendia.
Irudi:Summit of Stulabhal - geograph.org.uk - 15964.jpg|Stulabhal mendiaren tontorra.
Irudi:Sheltered inlet at the top of Loch Boisdale - geograph.org.uk - 480967.jpg|Boisdale aintzira.
Irudi:Lazybeds by Loch Aineort - geograph.org.uk - 200780.jpg|Aineort aintzira.

## Kanpo estekak
Machelen

**Machelen** (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Diegem eta Machelen bera. 2013ko urtarrilaren 1ean 13.738 biztanle zituen.

Bruselako Aireportuaren zati bat Diegemen dago, Machelen

## Ekonomia 
[thumb|ezkerrera|[Brussels Airlines bulego nagusiak Diegemen, Machelen]]
Brussels Airlinesek bete bulego nagusiak Bruselako Aireportuko eta Diegemeko lurretan ditu Brussels Airlines 2006an sortu zen SN Brussels eta Virgin Express konpainien elkarketaren ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
John Landis

**John David Landis** (Beverly Hills, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1950eko abuztuaren 3a) zinema zuzendaria, ekoizlea, gidoigilea eta aktorea da. Nagusiki umorezko zinema eta komedia filmak egin ditu.

## Filmak 
### Zuzendari 
* *Schlock* (1973) (baita gidoigilea ere)
* *The Kentucky Fried Movie* (1977)
* ''National Lampoon's Animal House* (1978)
* *The Blues Brothers* (1980) (Dan Aykroydekin elkarlanean idatzia)
* *An American Werewolf in London* (1981) (baita gidoigilea ere)
* *Trading Places* (1983)
* *Into the Night* (1985)
* *Spies Like Us* (1985)
* *¡Three Amigos!* (1986)
* *Coming to America* (1988)
* *Oscar* (1991)
* *Innocent Blood* (1992)
* *Beverly Hills Cop III* (1994)
* *The Stupids* (1996)
* *Blues Brothers 2000* (1998) (Dan Aykroydekin elkarlanean idatzia)
* *Susan's Plan* (1998) (baita gidoigilea ere)
* *Burke and Hare* (2010)

Landisek beste norbaitekin elkarlanean zuzendua:
* *Twilight Zone: The Movie* (Steven Spielberg, George Miller eta Joe Danterekin elkarlanean zuzendua, eta Steven Spielbergekin elkarlanean ekoiztua) (1983)
* *Amazon Women on the Moon *(Joe Dante, Carl Gottlieb, Peter Horton eta Robert K. Weissekin elkarlanean zuzendua, eta Robert K. Weissekin elkarlanean ekoiztua) (1987)

### Gidoigile 
* *Clue* (1985) (Jonathan Lynnekin elkarlanean)

### Aktore 
* *Kelly's Heroes* (1970): Ahizpa Rosa Stigmata
* *Battle for the Planet of the Apes* (1973): Jaken laguna
* *Death Race 2000* (1975): Mekanikaria
* *The Muppet Movie* (1979): Grover
* *1941* (1979): Mizerany
* *The Muppets Take Manhattan* (1984): Leonard Winesop
* *Darkman* (1990): Medikua
* *Sleepwalkers* (1992): Laborategiko teknikaria
* *The Stand (telesaila)* (1994): Russ Dorr (kameoa)
* *Spider-Man 2* (2004): Doktorea
* *Attack of the 50 Foot Cheerleader* (2012): White irakaslea
* *Wrestling isn't Wrestling'' (2015): Terapeuta
Zopa-ontzi

thumb|300px
**Zopa-ontzia** zopak, gisatuak eta antzekoak burruntzali batez zerbitzatzeko erabiltzen den ontzia da, portzelanazkoa gehienetan. Arte dekoratiboetan apaingarritzat erabili izan den objektua da; hala, museoetan maiz aurki daitezke eta egun ere ekoizten dira arte-motiboekin apaindutako zopa-ontziak.

## Kanpo estekak
Eskreszentzia

[thumb|180px|**Eskreszentzia** bat, [aluan.]]
**Eskreszentzia** organismo, organo edo ehun baten azaleran sortzen den tontor edo koskor mamitsu edo haragitsua da, bere testura normala aldatzen duena.

## Ikus, gaimera 
* Protuberantzia

## Kanpo estekak
Protuberantzia (argipena)

**Protuberantzia** azalera batean sortzen den tontorgune edo irtengunea da. Erabilera zenbait ditu:
* Eguzkiko protuberantzia, Eguzkiko kromosferako plasma-eiekzioa;
* anatomian, **protuberantzia anular** edo entzefaloaren enborreko zubia.

## Ikus, gainera 
* Eskreszentzia
Amsterdam Centraal

'''''' (kodea: Asd;  ahoskatua; eusk. 'Amsterdango Geltoki Nagusi') Herbehereetako Amsterdam hiriburuko tren geltoki nagusia da.

1881 eta 1889 artean eraikia, Pierre Cuypers arkitektoak eta Dolf van Gendt ingeniariak diseinatu zuten. Egunero 260.000 bidaiari baino gehiago hartzen ditu, herrialdeko bigarren geltokirik erabiliena- Utrecht Centraal eta gero- eta monumentu nazional bisitatuena izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Nederlandse Spoorwegen-en webgunea: Fitxa
Utrecht Centraal

'''''' (kodea: Ut; eusk. 'Utrechteko Geltoki Nagusi') Herbehereetako Utrecht hiriko tren geltoki nagusia da.

1843an eraikia, 1936an zeharo zaharberritu zuten eraikina. Egunero 285.000 bidaiari baino gehiago hartzen ditu, herrialdeko geltokirik erabiliena izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tervuren

**Tervuren** (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Duisburg, Tervuren, Vossem eta Moorsel. 2013ko urtarrilaren 1ean 21.236 biztanle zituen.

## Twin towns 
*  Dachau, Alemania
*  Oosterbeek, Herbehereak 
*  Kloster Lehnin, Alemania.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Magnus VI.a Norvegiakoa

**Magnus Haakonsson** (; ; Tønsberg,  – Bergen, ) Norvegiako erregea izan zen, Legegilea (; ) deitua. Håkon Håkonsson eta bere emaztea zen Margrét Skúladóttirren seme gazteena izan zen.

1263-1280 bitarteko urteetan izan zen errege. Aginpidean izan zen garaian Norvegiako erresuma osorako lege arautegia eman zuen (1274-76).

## Erreferentziak
Amstel

**Amstel** (nederlanderaz  ahoskatua) Herbehereetako ibaia da, Amsterdam zeharkatzen duena. Izena antzinako nederlanderazko *Aeme-stelle* hitzetik dator, euskaraz "ur-eremu" esan nahi duena.

Amstel garagardoak bere izena du, garagardoa ekoizteko bere ura erabiltzen zuten eta.

Hasieran bi ibai txikien, Drecht eta Kromme Mijdrecht, lotunean iturria zuen, Uithoorndik hegoaldean. Baina Amstel-Drecht ubidea eraiki zutenean, Drecht ibaia eta Aarkanaal ubidearen lotunean, Nieuwveen herritik gertu, jaioa da. Ibaiadar nagusiak Kromme Mijdrecht, Bullewijk eta Waver ibaiak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magreb Arabiarraren Batasuna

**Magreb Arabiarraren Batasuna** (**MAB**;  ''*; , *UMA'') Afrika iparraldeko Magreb lurraldeko zenbait estatu biltzen dituen erakunde politikoa da.

## Ezaugarriak 
1989an sortu zuten, lurralde hartako egoera ekonomiko, politiko, militar, kultural eta soziala sustatzeko, eta etorkizunean Ipar Afrikako merkatu komun bat sortzeko. Estatu sortzaile eta kideak Aljeria, Libia, Maroko, Mauritania eta Tunisia dira. Erakundearen egoitza Tunisiako hiriburuan, Tunisen, dago. Erakundearen organorik gorena Presidentzia Kontseilua da; bost herrialde kideetako buruzagiek osatzen dute, eta bi urtetik behin biltzen dira. Presidentzia Kontseiluaren bilerak prestatzea, Atzerri Ministroen Kontseiluaren betebeharretako bat da. Aholkularitza talde bat ere sortu dute, Aholkularitzarako Kontseilua, herrialde bakoitzeko hamarna ordezkariz osatua. Administrazio lanak Idazkaritza Nagusiaren esku daude. Justizia Auzitegi bat ere bada, herrialde bakoitzeko bina epailez osatua. Erakundearen Presidentzia txandakakoa da. Magreb lurraldeko arazo politiko eta ekonomikoak direla-eta, sorrerako helburuak betetzeko zailtasunak sortu dira. 1994 arte onartuta zeuden egitasmo batzuk: merkataritza librerako eremu baten sorrera, garraiobideen hobekuntzak, airelinea komunak sortzea, mugen batasun baten sorrera eta kanpo merkataritzarako eta inbertsiotarako Magrebeko banku bat osatzea. Lorpen nagusiak izan dira batetik, inbertsiotako magrebiar banku baten sorrera, eta bestetik, Europar Batasunarekiko itun bat, etorkizunean (behin herrialde kideen artean merkataritza eta diru batasuna lortutakoan) negoziaziotan hasteko. Hori lortzeko, ordea, lehendabizi lurralde hartako zenbait arazo konpondu beharko dituzte, Sahara mendebaldekoa eta Aljeriako Gerra Zibila esate baterako.

## Kideak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
3003 Konček

**3003 Konček** asteroide baten izena da.  abenduaren 28an aurkitu zuen A. Mrkos-ek Kleť Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1983 YH izena zeraman. Ondoren Mikuláš Konček omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3003 Konček asteroidearen orbitak batez beste 3,025 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,68 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,37 distantziara. Eszentrikotasuna 0,114 da, eta makurdura orbitala 11,6ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 11.2 da.

## Kanpo estekak
3004 Knud

**3004 Knud** asteroide baten izena da.  otsailaren 27an aurkitu zuen R. M. West-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1976 DD izena zeraman. Ondoren Knud Rasmussen (1879-1933), daniar esploratzailea omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3004 Knud asteroidearen orbitak batez beste 2,593 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,908 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,279 distantziara. Eszentrikotasuna 0,264 da, eta makurdura orbitala 30,11ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 15.1 da.

## Kanpo estekak
3005 Pervictoralex

**3005 Pervictoralex** asteroide baten izena da.  abuztuaren 22an aurkitu zuen C.-I. Lagerkvist-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1979 QK izena zeraman. Ondoren Pervictoralex omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3005 Pervictoralex asteroidearen orbitak batez beste 2,369 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,933 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,804 distantziara. Eszentrikotasuna 0,184 da, eta makurdura orbitala 2,36ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 13.7 da.

## Kanpo estekak
3006 Livadia

**3006 Livadia** asteroide baten izena da.  irailaren 24an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1979 SF izena zeraman. Ondoren Livadia omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3006 Livadia asteroidearen orbitak batez beste 2,434 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,975 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,892 distantziara. Eszentrikotasuna 0,189 da, eta makurdura orbitala 3,05ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 14.1 da.

## Kanpo estekak
3007 Reaves

**3007 Reaves** asteroide baten izena da.  urriaren 17an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1979 UC izena zeraman. Ondoren Gibson Reaves omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3007 Reaves asteroidearen orbitak batez beste 2,368 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,051 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,685 distantziara. Eszentrikotasuna 0,134 da, eta makurdura orbitala 8,33ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.6 da.

## Kanpo estekak
3008 Nojiri

**3008 Nojiri** asteroide baten izena da.  azaroaren 17an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1938 WA izena zeraman. Ondoren Hōei Nojiri omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3008 Nojiri asteroidearen orbitak batez beste 3,178 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,768 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,588 distantziara. Eszentrikotasuna 0,129 da, eta makurdura orbitala 0,81ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.3 da.

## Kanpo estekak
3009 Coventry

**3009 Coventry** asteroide baten izena da.  irailaren 22an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1973 SM izena zeraman. Ondoren Coventry, 1955etik Volgograd hiriarekin senidetua dagoen ingalaterrako hiria omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3009 Coventry asteroidearen orbitak batez beste 2,196 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,745 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,648 distantziara. Eszentrikotasuna 0,206 da, eta makurdura orbitala 4,56ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 13.7 da.

## Kanpo estekak
3010 Ushakov

**3010 Ushakov** asteroide baten izena da.  irailaren 27an aurkitu zuen L. I. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1978 SB izena zeraman. Ondoren Ushakov omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3010 Ushakov asteroidearen orbitak batez beste 3,229 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,682 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,776 distantziara. Eszentrikotasuna 0,169 da, eta makurdura orbitala 2,04ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.7 da.

## Kanpo estekak
3011 Chongqing

**3011 Chongqing** asteroide baten izena da.  azaroaren 26an aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1978 WM izena zeraman. Ondoren Chongqing, Txinako hiria omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3011 Chongqing asteroidearen orbitak batez beste 3,196 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,542 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,85 distantziara. Eszentrikotasuna 0,204 da, eta makurdura orbitala 6,22ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.4 da.

## Kanpo estekak
3012 Minsk

**3012 Minsk** asteroide baten izena da.  abuztuaren 27an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1979 QU izena zeraman. Ondoren Minsk, Bielorrusiako hiriburua omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3012 Minsk asteroidearen orbitak batez beste 3,224 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 3,01 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,437 distantziara. Eszentrikotasuna 0,066 da, eta makurdura orbitala 18,23ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 11.0 da.

## Kanpo estekak
3014 Huangsushu

**3014 Huangsushu** asteroide baten izena da.  urriaren 11n aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1979 TM izena zeraman. Ondoren Huang Su-Shu omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3014 Huangsushu asteroidearen orbitak batez beste 2,364 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,823 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,904 distantziara. Eszentrikotasuna 0,229 da, eta makurdura orbitala 0,99ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 13.0 da.

## Kanpo estekak
3001 Michelangelo

**3001 Michelangelo** asteroide baten izena da.  urtarrilaren 24an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1982 BC izena zeraman. Ondoren Michelangelo omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3001 Michelangelo asteroidearen orbitak batez beste 2,356 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,192 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,521 distantziara. Eszentrikotasuna 0,07 da, eta makurdura orbitala 18,35ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.0 da.

## Kanpo estekak
3015 Candy

**3015 Candy** asteroide baten izena da.  azaroaren 9an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1980 VN izena zeraman. Ondoren Michael P. Candy omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3015 Candy asteroidearen orbitak batez beste 3,386 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,8 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,972 distantziara. Eszentrikotasuna 0,173 da, eta makurdura orbitala 17,4ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 11.1 da.

## Kanpo estekak
3016 Meuse

**3016 Meuse** asteroide baten izena da.  martxoaren 1ean aurkitu zuen H. Debehogne, G. DeSanctis-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1981 EK izena zeraman. Ondoren Mosa, Mendebaldeko Europako ibaia omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3016 Meuse asteroidearen orbitak batez beste 2,833 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,706 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,96 distantziara. Eszentrikotasuna 0,045 da, eta makurdura orbitala 2,9ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.3 da.

## Kanpo estekak
3017 Petrovič

**3017 Petrovič** asteroide baten izena da.  urriaren 25ean aurkitu zuen A. Mrkos-ek Kleť Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1981 UL izena zeraman. Ondoren Štefan Petrovič omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3017 Petrovič asteroidearen orbitak batez beste 2,608 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,275 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,941 distantziara. Eszentrikotasuna 0,128 da, eta makurdura orbitala 11,83ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 11.6 da.

## Kanpo estekak
3019 Kulin

**3019 Kulin** asteroide baten izena da.  urtarrilaren 7an aurkitu zuen G. Kulin-ek Konkoly Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1940 AC izena zeraman. Ondoren Kulingo behatokia omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3019 Kulin asteroidearen orbitak batez beste 2,864 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,715 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,014 distantziara. Eszentrikotasuna 0,052 da, eta makurdura orbitala 3,22ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 11.9 da.

## Kanpo estekak
3018 Godiva

**3018 Godiva** asteroide baten izena da.  maiatzaren 21ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1982 KM izena zeraman. Ondoren Lady Godiva, XI. mende-hasierako dama anglosaxoia omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3018 Godiva asteroidearen orbitak batez beste 2,368 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,926 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,811 distantziara. Eszentrikotasuna 0,187 da, eta makurdura orbitala 4,73ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.6 da.

## Kanpo estekak
3020 Naudts

**3020 Naudts** asteroide baten izena da.  abuztuaren 2an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1949 PR izena zeraman. Ondoren Ignace Naudts omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3020 Naudts asteroidearen orbitak batez beste 2,761 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,596 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,926 distantziara. Eszentrikotasuna 0,06 da, eta makurdura orbitala 6,28ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 12.2 da.

## Kanpo estekak
3021 Lucubratio

**3021 Lucubratio** asteroide baten izena da.  otsailaren 6an aurkitu zuen P. Wild-ek Zimmerwald Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1967 CB izena zeraman. Ondoren Lucubratio omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3021 Lucubratio asteroidearen orbitak batez beste 3,196 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,409 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,982 distantziara. Eszentrikotasuna 0,246 da, eta makurdura orbitala 16,54ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 11.9 da.

## Kanpo estekak
Hermetismo (literatura)

[thumb|[Salvatore Quasimodo poeta hermetikoa]]
**Hermetismo** () XX. mendeko Italiako poesia mugimendua da; Frantziako poesia sinboliko eta postsinbolismoaren (Mallarmé, Rimbaud, Valéry, etab.) ondorioz sortu zen. Poesia hutsa lantzen zuten hermetismoaren jarraitzaileen iritziz, poesia bera da garrantzitsua, bestelako asmorik gabe. Mugimendu honetako poeta garrantzitsuenen artean, Quasimodo, Gatto, eta Giuseppe Ungaretti aipa daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
3023 Heard

**3023 Heard** asteroide baten izena da.  maiatzaren 5ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1981 JS izena zeraman. Ondoren John Frederick Heard omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3023 Heard asteroidearen orbitak batez beste 2,216 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,029 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,404 distantziara. Eszentrikotasuna 0,085 da, eta makurdura orbitala 3,99ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 13.4 da.

## Kanpo estekak
3024 Hainan

**3024 Hainan** asteroide baten izena da.  urriaren 23an aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1981 UW izena zeraman. Ondoren Hainan, Txinako probintzia omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3024 Hainan asteroidearen orbitak batez beste 3,427 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,998 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,856 distantziara. Eszentrikotasuna 0,125 da, eta makurdura orbitala 14,79ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 10.70 da.

## Kanpo estekak
3025 Higson

**3025 Higson** asteroide baten izena da.  abuztuaren 20an aurkitu zuen C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1982 QR izena zeraman. Ondoren Roger Higson omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3025 Higson asteroidearen orbitak batez beste 3,198 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,921 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,475 distantziara. Eszentrikotasuna 0,087 da, eta makurdura orbitala 21,02ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 10.2 da.

## Kanpo estekak
3026 Sarastro

**3026 Sarastro** asteroide baten izena da.  urriaren 12an aurkitu zuen P. Wild-ek Zimmerwald Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1977 TA izena zeraman. Ondoren Sarastro omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3026 Sarastro asteroidearen orbitak batez beste 3,029 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,956 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,102 distantziara. Eszentrikotasuna 0,024 da, eta makurdura orbitala 9,64ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 11.6 da.

## Kanpo estekak
3027 Shavarsh

**3027 Shavarsh** asteroide baten izena da.  abuztuaren 8an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena 
Hasiera batean asteroideak 1978 PQ izena zeraman. Ondoren Shavarsh omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak 
3027 Shavarsh asteroidearen orbitak batez beste 2,677 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,092 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,261 distantziara. Eszentrikotasuna 0,218 da, eta makurdura orbitala 1,97ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak 
Magnitude absolutua 13.2 da.

## Kanpo estekak