Sofia Parnok

**Sofia Iakovlevna Parnok**, sortzez **Parnoj**, ezizena '**Andréi Polianin**' (errusieraz: *София Яковлевна Парнок;* Taganrog, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1885eko abuztuaren 11 – Mosku, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1933ko abuztuaren 26a) idazlea, poeta, kazetaria eta itzultzailea izan zen,  ezezaguna eta poesia errusiarraren lehen ahots lesbiana.

## Bizitza 
ezkerrera|thumb|200x200px|Parnoj-en jaiotetxea Taganrog hirian.

### Familia 
Sofia Parnok Taganrog hirian jaio zen, lanbide farmazeutikoko errusiar sefardi baten familian. Ama medikua izan zuen eta aita botikarioa. Haurride izan zituen bikiak, Valentín Parnaj poeta eta Yelizaveta Tarajovskaia haur-literaturaren idazlea. 

### Ikasketak 
Jaioterriko Emperatriz María neskatoentzako lizeoan ikasi zuen 1894 eta 1903 urteen artean. Europan zehar bidaiatu zuen eta gero Genevako Kontserbatorioan ikasi zuen, nahiz eta diru faltak 1904. urtean Taganrog-era itzultzera behartu zuen. 1904. urtearen bukaeran San Petersburgoko Musika Kontserbatorioan sartu zen, baina ikasketak utzi eta Genevara itzuli zen
  
### Lan ibilbidea 
Genevan izan zuen lehen antzerkigile esperientzia, *Ametsa* lanarekin. 1906. urteko ekainean, Taganrog-era itzuli zen. 1907. urtean, Vladímir Volkensteinekin ezkondu eta San Petersburgora joan zen bizitzera. 1909. urteko urtarrilean, Parnok senarrarengandik banandu eta Moskura joan zen bizitzera.

Lehen Mundu Gerraren hasieran, Marina Tsvetaieva poeta gaztea ezagutu zuen. Harekin maitasun-harreman sutsua izan zuen, eta arrasto garrantzitsuak utzi zituen bi emakumeen poesian. Parnoken lehen bertso-liburu berantiarra, *Poemak*, 1916. urtean Tsvetaievarengandik banatu eta gutxira kaleratu zen. Poemen lirikak desira lesbikoa aurkezten zuen lehen aldiz modu ez dekadentean errusiar poesia liburu batean.

Parnok 1917. urteko uda bukaeran joan zen Moskutik eta Errusiako Gerra Zibileko urteak Krimeako Sudak hirian eman zituen. Hantxe idatzi zuen bere maistralanetako bat, Aleksandr Spendiaryán armeniar musikariaren lau ekitalditako *Almast*-en («Алмаст») operarako poema dramatiko eta libretoa, arrakasta handia izan zuena Bolshói Antzokian, Moskun, 1930. urtean, eta gero Odesa, Tiflis, Taskent, Ereván eta Parisen (1952).

1910. urtetik 1917. urtera bitartean, Parnok kazetari jardun zuen Andréi Polianin izengoitiarekin, bere literatur lana kazetaritzatik bereizteko berariaz aukeratua.

#### Poemak idaztea debekatu 
Sofia Parnok hainbat poema bildumen egilea da, *Rosas de Pieria* (1922), *La viña* (1923), *Música* (1926) eta *A media voz* (1928). Sobietar zentsurak berehala erabaki zuen Parnoken *ahots* poetikoa «ez-zilegia» zela, eta 1928. urtetik aurrera ezin izan zuen kaleratu. Charles Baudelaireren poemak eta Romain Rolland, Marcel Proust, Henri Barbusse eta besteren nobelak itzuliz atera zuen bizimodua. 

### Heriotza 
Parnok 1933. urteko abuztuaren 26an hil zen, bihotzekoak jota, Moskutik hurbil dagoen herri batean. 1930. urteko hamarkadaren bukaeran, Idazle Sobietarra argitaletxeak bere poemen bilduma bat kaleratu zuen.

## Lanak 
Besteak beste poema bilduma hauexek kaleratu dira:

* *Rosas de Pieria* (*Rozy Pierii*, 1922)
* *La vid* (*Loza*,1923)
* *Música* (*Muzyka*, 1926)
* *A media voz* (*V polgolosa*, 1928).

## Aintzatespenak 
* 2012. urtean, plaka bat eskaini zioten familiari Taganrogeko jaiotetxeko horma batean.
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Diana Lewis Burgin (1994). *Sophia Parnok*. NYU Press. ISBN 9780814712214. 

* 

*  Burgin, Diana Lewis (1998). «Laid out in Lavender: Perceptions of Lesbian Love in Russian Literature and Criticism of the Silver Age, 1893-1917».  En Costlow, Jane T.; Sandler, Stephanie; Vowles, Judith, eds. Sexuality and the Body in Russian Culture. Stanford, California: Stanford University Press. or. 177-205. ISBN 978-0-8047-3155-3. 

*  Burgin, Diana Lewis (2003). «Parnok, Sophia (1885-1933)».  En Haggerty, George; Zimmerman, Bonnie, eds. Encyclopedia of Lesbian and Gay Histories and Cultures. New York City, New York: Taylor & Francis. or. 570-571. ISBN 978-1-135-57870-1. 

*  Burgin, Diana (1994). «Parnók, Sofíia Iákovlevna (Parknokh)».  En Ledkovsky, Marina; Rosenthal, Charlotte; Zirin, Mary Fleming, eds. Dictionary of Russian Women Writers. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group. or. 485-488. ISBN 978-0-313-26265-4 . 

* 

*  Burgin, Diana Lewis (2002). «Sophia Parnok and Soviet-Russian Censorship, 1922-1933».  En Eaton, Katherine Bliss, ed. Enemies of the People: The Destruction of Soviet Literary, Theater, and Film Arts in the 1930s. Evanston, Illinois: Northwestern University Press. or. 31-52. ISBN 978-0-8101-1769-3.   

*  Burgin, Diana Lewis (1994). Sophia Parnok: The Life and Work of Russia's Sappho. The Cutting Edge: Lesbian Life and Literature. New York, New York: New York University Press. ISBN 0-8147-1190-1   – vía Project MUSE. (bazkidetzaz)

*  Feiler, Lily (1994). Marina Tsvetaeva: The Double Beat of Heaven and Hell. Durham, North Carolina: Duke University Press. ISBN 0-8223-1482-7 . 

* 

*  Герцык (Gertsyk), Евгения Казимировна (Eugenia Kazimirovna) (1973). Воспоминания [Memoirs] (en ruso). Paris, France: YMCA Press. OCLC 490046355. 2017ko ekainaren 11n artxibatua. 

* 

* 

* McCorkle, Karina (Spring 2015). Those Strange Moscow Ladies: Queer Identity in the Poetry of Tsvetaeva and Parnok (Bachelor of Arts). Chapel Hill, North Carolina: University of North Carolina at Chapel Hill. 2016ko maiatzaren 11n artxibatua. 

*  McVicker, Mary F. (2016). Women Opera Composers: Biographies from the 1500s to the 21st Century. Jefferson, North Carolina: McFarland. ISBN 978-0-7864-9513-9. 

* 

* 

* 

* 

*  Shrayer, Maxim D. (2015). An Anthology of Jewish-ru Literature: Two Centuries of Dual Identity in Prose and Poetry. 1–2: 1801–2001. Londres, England: Routledge. ISBN 978-1-317-47696-2. 

*  Walker, Barbara (2004). Maximilian Voloshin and the Russian Literary Circle: Culture and Survival in Revolutionary Times. Bloomington, Indiana: Indiana University Press. ISBN 0-253-11043-2 . 

*  «*A memorial plaque inaugurated in honor of three members of Parnokh family*». Taganrog City. Taganrog, Rusia: Taganrog Local Government. 2012ko azaroaren 24a. 2016ko martxoaren 4an artxibatua. 2017ko ekainaren 1ean kontsultatua. 

## Kanpo estekak 
* Bere bertsoak errusieraz
* Sofia Parnok-en gune bat (errusieraz)
* Sofia Parnok-en beste leku bat (errusieraz)