1879

## Gertaerak 
* Urtarrilaren 22a &ndash; Zululandian tropa britainiarren eta gerlari zuluen artean Isandlwanako gudua gertatu zen, herrialde horren kontrolagatik.
* Maiatzaren 2a &ndash; Pablo Iglesias politikari galiziarrak PSOE alderdia sortu zuen Madrilen.
* Uztailaren 4a &ndash; Ulundiko guduan britainiar armadak Cetshwayo kaMpande zuluen erregea harrapatu eta Anglo-Zulu Gerra irabazi zuen.

## Arte eta kultura 
## Zientzia eta teknologia 
## Kirolak 
* Kontxako Bandera estropadaren lehen edizioa.

## Jaiotzak 
#### Urtarrila 
* Urtarrilaren 1a &ndash; Edward Morgan Forster, ingeles idazlea (h. 1970).
* Urtarrilaren 3a &ndash; Grace Coolidge, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama (h. 1957).
* Urtarrilaren 4a &ndash; Manuel Maria Smith Ibarra, bizkaitar arkitektoa (h. 1956).
* Urtarrilaren 7a &ndash; Enrique Díez Canedo, espainiar idazle eta itzultzailea (h. 1944).
* Urtarrilaren 9a &ndash; Beatrix Borboi-Parmakoa, italiar noblea (h. 1946).
* Urtarrilaren 11 &ndash; Esteban Bilbao, euskal herritar politikari karlista eskuindarra (h. 1970).
* Urtarrilaren 12a - Juan de la Cruz Elizondo, gipuzkoar kazetaria (h. 1940).
* Urtarrilaren 16a &ndash; Benigno Belaustegigoitia, bizkaitar futbolaria (h. 1946).
* Urtarrilaren 18a &ndash; Henri Giraud, Frantziako Armadako jenerala (h. 1949).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Jose Begiristain, gipuzkoar medikua, Gipuzkoan X izpiak erabili zituen lehen sendagilea (h. 1952).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Francis Picabia, frantziar margolaria, diseinatzailea eta poeta (h. 1953).
* Urtarrilaren 27a &ndash; Fermin Imaz, donostiar bertsolaria eta bertso-jartzailea (h. 1929).
* Urtarrilaren 28a &ndash; Julian Elortza, gipuzkoar politikari karlista (h. 1964).
* Urtarrilaren 31 &ndash; Georges Lakonbe, hizkuntzalari euskaltzalea (h. 1947).
* Urtarrilaren 31 &ndash; Boris Savinkov, errusiar eserista (h. 1925).

#### Otsaila 
* Otsailaren 4a &ndash; Jacques Copeau, frantziar antzerki-zuzendari eta antzezlea (h. 1949).
* Otsailaren 6a &ndash; Othon Friesz, frantziar margolaria eta diseinatzailea (h. 1949).
* Otsailaren 8a &ndash; Maud Slye, estatubatuar patologoa, ikertzailea eta poeta, minbiziaren ikertzaile aitzindaria (h. 1954).
* Otsailaren 9a &ndash; Santiago González Tablas, nafar militarra eta Zeutako erregularren teniente-kolonela (h. 1922).
* Otsailaren 13a &ndash; Sarojini Naidu, *Indiako Urretxindorra*, Indiaren independentziaren aldeko ekintzaile eta poeta (h. 1949).
* Otsailaren 20a &ndash; Pedro Muñoz Seca, Noucentisme edo 14 Belaunaldiaren espainiar idazlea (h. 1936).
* Otsailaren 22a &ndash; Norman Lindsay, australiar artista, idazle eta boxeolari amateurra (h. 1969).
* Otsailaren 23a &ndash; Kazimir Malevitx, ukrainiar margolaria eta artearen teorikoa (h. 1935).
* Otsailaren 26a &ndash; Henri Fauconnier, frantziar idazlea (h. 1973).

#### Martxoa 
* Martxoaren 3a - Amado Arana, bizkaitar futbolaria.
* Martxoaren 4a &ndash; Rosa Sevilla de Alvero, Filipinetan emakumeen sufragioaren alde egin zuen filipinar aktibista, hezitzailea eta kazetaria (h. 1954).
* Martxoaren 5a &ndash; William Beveridge, britainiar ekonomialaria eta gizarte erreformagilea (h. 1963).
* Martxoaren 8a &ndash; Otto Hahn, alemaniar fisikaria eta kimikaria, 1944ko Kimikako Nobel Saria (h. 1968).
* Martxoaren 10a &ndash; Hans Luther, Alemaniako kantzilerra (h. 1962).
* Martxoaren 13a &ndash; Adolf Anderssen, alemaniar xake jokalaria, 1950eko eta 1960ko hamarkadetako jokalari hoberentzat hartua (j. 1818).
* Martxoaren 14a &ndash; Albert Einstein, alemaniar fisikari eta matematikaria, inoizko zientzialari handienetariko bat (h. 1955).
* Martxoaren 17a &ndash; Ramon Illarramendi, gipuzkoar antzerkigilea (h. 1927).
* Martxoaren 18a &ndash; André de Chastenet, lapurtar eskultorea (h. 1961).
* Martxoaren 19a &ndash; Aram Manukian, armeniar iraultzailea (h. 1919).
* Martxoaren 20a &ndash; Maude Menten, kanadar kimikaria (h. 1960).
* Martxoaren 27a &ndash; Sándor Garbai, Hungariako estatuburua (h. 1947).
* Martxoaren 27a &ndash; Edward Steichen, luxenburgoar estatubatuar argazkilaria (h. 1973).
* Martxoaren 28a &ndash; Terence MacSwiney, irlandar nazionalista, idazlea, politikaria, Cork hiriko alkate ohia eta gose grabalaria (h. 1920).
* Martxoaren 29a &ndash; Alan Gardiner, XX. mende hasierako egiptologo ezagunenetakoa (h. 1963).

#### Apirila 
* Apirilaren 4a &ndash; Aimo Cajander, Finlandiako lehen ministroa (h. 1943).
* Apirilaren 11 &ndash; Ixaka Lopez, euskal idazle, kultura eragile, euskaltzale eta politikari abertzale eta jeltzalea (h. 1977).
* Apirilaren 11 &ndash; Bernhard Schmidt, estoniar jatorriko alemaniar astronomo eta optikaria (h. 1935).
* Apirilaren 13a &ndash; Hermenegildo Itza, *Frai Hermenegildo de la Asunción*, bizkaitar apaiz hirukoiztarra (h. 1936).
* Apirilaren 20a &ndash; Paul Poiret, frantziar moda diseinatzailea (h. 1944).
* Apirilaren 21a &ndash; Maurice Walsh, irlandar idazlea (h. 1964).
* Apirilaren 26a &ndash; Owen Willans Richardson, britainiar fisikaria, 1928ko Fisikako Nobel Saria (h. 1959).
* Apirilaren 29a &ndash; Thomas Beecham, britainiar orkestra zuzendaria (h. 1961).

#### Maiatza 
* Maiatzaren 6a &ndash; Bedřich Hrozný, txekiar hizkuntzalaria (h. 1952).
* Maiatzaren 6a &ndash; Celestino Peralta, *Celestino María de Caparroso*, nafar apaiz eta hizkuntzalaria (h. 1929).
* Maiatzaren 14a &ndash; Henry Sewell, Zeelanda Berriko lehen ministroa (j. 1807).
* Maiatzaren 20a &ndash; William Barnes, ingeles futbolaria eta entrenatzailea, eta Athletic Clubeko entrenatzailea (h. 1962).
* Maiatzaren 22a &ndash; Symon Petliura, Ukrainako Herri Errepublikako 3. presidentea (h. 1926).
* Maiatzaren 23a &ndash; Sofia Quintino, portugaldar medikua, emakumeen eskubideen defendatzailea eta ekintzaile errepublikano eta bakezalea (h. 1964).
* Maiatzaren 25a &ndash; Max Aitken (Beaverbrook I. baroia), kanadar-britainiar argitaratzaile eta politikaria (h. 1964).
* Maiatzaren 27a &ndash; Karl Bühler, alemaniar psikologo eta filosofoa (h. 1963).
* Maiatzaren 28a &ndash; Milutin Milanković, serbiar ingeniari zibil eta geofisikaria (h. 1958).
* Maiatzaren 29a &ndash; Eric Marshall, britainiar zirujaua, kartografoa eta Antartikako esploratzailea (h. 1963).
* Maiatzaren 30a &ndash; Vanessa Bell, ingeles artista postinpresionista (h. 1961).

#### Ekaina 
* Ekainaren 5a &ndash; René Pottier, frantziar txirrindularia, Frantziako Tourreko lehen eskalatzailetzat hartzen da (h. 1907).
* Ekainaren 6a &ndash; León Carrasco, gipuzkoar militarra (h. 1936).
* Ekainaren 7a &ndash; Knud Rasmussen, daniar esploratzailea (h. 1933).
* Ekainaren 10a &ndash; Rafael Erich, Finlandiako lehen ministroa (h. 1946).
* Ekainaren 13a &ndash; Jose Iturria, nafar idazlea eta apaiz kaputxinoa (h. 1952).
* Ekainaren 13a &ndash; Lois Weber, estatubatuar zinema aktorea, ekoizlea eta zuzendaria, film luze bat zuzendu zuen lehen emakumea (h. 1939).
* Ekainaren 15a &ndash; Mustafa el-Nahhas, Egiptoko lehen ministroa (h. 1965).
* Ekainaren 16a &ndash; Marcelino Lardizabal, gipuzkoar misiolaria (h. 1958).
* Ekainaren 23a &ndash; Angelina Beloff, errusiar-mexikar artista (h. 1969).
* Ekainaren 23a &ndash; Huda Sha'arawi, egiptoar poeta, kazetaria, aktibista feminista eta nazionalista (h. 1947).
* Ekainaren 26a &ndash; Agrippina Vaganova, ballet errusiarreko maistra, dantzaria, koreografoa eta zuzendaria (h. 1951).
* Ekainaren 27a &ndash; Martin Uriarte, bizkaitar predikaria eta euskal idazlea (h. 1960).
* Ekainaren 29a &ndash; Zsigmond Móricz, hungariar idazlea (h. 1942).

#### Uztaila 
* Uztailaren 1a &ndash; Léon Jouhaux, frantziar sindikalista, 1951ko Bakearen Nobel Saria (h. 1954).
* Uztailaren 1a &ndash; Aeneas Mackintosh, britainiar esploratzaile eta nabigatzailea (h. 1916).
* Uztailaren 5a &ndash; Wanda Landowska, estatubatuar klabe-jotzailea (h. 1959).
* Uztailaren 9a &ndash; Zenon Aranburu, gipuzkoar misiolari eta apezpiku jesuita (h. 1969).
* Uztailaren 9a &ndash; Ottorino Respighi, italiar musikagilea eta orkestra zuzendaria (h. 1936).
* Uztailaren 12a - Margherita Piazzola Beloch, italiar matematikaria, geometria aljebraikoan, topologia aljebraikoan eta fotogrametrian aditua (h. 1976).
* Uztailaren 17a &ndash; Seamus O'Sullivan, *The Dublin Magazine* aldizkariko editore eta poeta irlandarra (h. 1958).
* Uztailaren 27a &ndash; Serafín Ajuria, arabar enpresaburua (h. 1937).
* Uztailaren 27a &ndash; José Iruretagoyena, nafar militarra (h. 1960).
* Uztailaren 28a &ndash; Gabriel Miró, espainiar idazlea (h. 1930).

#### Abuztua 
* Abuztuaren 3a &ndash; Mrinalini Sen, India britainiarreko idazle eta sufragista bengaliarra (h. 1972).
* Abuztuaren 8a &ndash; Emiliano Zapata, Mexikoko Iraultzaren buruzagi nagusietakoa (h. 1919).
* Abuztuaren 13a &ndash; John Ireland, ingeles musikagilea (h. 1962).
* Abuztuaren 15a &ndash; Ricardo Bastida, bilbotar arkitektoa (h. 1953).
* Abuztuaren 15a &ndash; Ethel Barrymore, estatubatuar aktorea (h. 1959).
* Abuztuaren 15a - Eduardo Montejo, bizkaitar futbolaria (h. 1962).
* Abuztuaren 17a &ndash; Samuel Goldwyn, estatubatuar enpresaria eta zinema ekoizlea (h. 1974).
* Abuztuaren 18a &ndash; Manuel Artze, nafar kardinala (h. 1948).
* Abuztuaren 22a &ndash; Valentin Zubiaurre Agirrezabal, bizkaitar margolaria (h. 1963).
* Abuztuaren 23a &ndash; Jevhenia Box, ukrainar militante komunista (h. 1925).
* Abuztuaren 31 &ndash; Alma Mahler, austriar musikagile eta *socialité*a (h. 1964).
* Abuztuaren 31 &ndash; Taishō enperadorea, Japoniako 123. enperadorea (h. 1926).

#### Iraila 
* Irailaren 6a &ndash; Johan Nygaardsvold, Norvegiako lehen ministroa (h. 1952).
* Irailaren 6a &ndash; Joseph Wirth, Alemaniako kantzilerra (h. 1956).
* Irailaren 13a &ndash; Annie Kenney, ingeles sufragista (h. 1953).
* Irailaren 14a &ndash; Margaret Sanger, estatubatuar erizaina, kontrazepzioaren onarpenaren aldeko ekintzailea (h. 1966).
* Irailaren 15a &ndash; Joseph Lyons, Australiako 10. lehen ministroa (h. 1939).
* Irailaren 20a &ndash; Victor Sjöström, suediar zinemagilea eta antzezlea, zinemaren aitzindarietako bat (h. 1960).
* Irailaren 27a &ndash; Hans Hahn, austriar matematikaria (h. 1934).
* Irailaren 28a - Luis Silva, bizkaitar futbolaria (h. 1946).
* Irailaren 29a &ndash; Marius Jacob, frantziar anarkista ilegalista (h. 1954).

#### Urria 
* Urriaren 2a &ndash; Wallace Stevens, estatubatuar olerkaria (h. 1955).
* Urriaren 4a &ndash; Benjamín Zeledón, nikaraguar politiko liberal eta militarra (h. 1912).
* Urriaren 5a &ndash; Francis Peyton Rous, estatubatuar medikuntza-ikertzailea, 1966ko Medikuntzako Nobel saria (h. 1970).
* Urriaren 7a &ndash; Joe Hill, estatubatuar sindikalista (h. 1915).
* Urriaren 8a &ndash; Chen Duxiu, txinatar idazlea eta politikaria (h. 1942).
* Urriaren 9a &ndash; Max von Laue, alemaniar fisikaria, 1914ko Fisikako Nobel Saria (h. 1960).
* Urriaren 14a &ndash; Miles Franklin, australiar idazle eta feminista (h. 1954).
* Urriaren 15a &ndash; Jane Darwell, estatubatuar aktorea (h. 1967).
* Urriaren 15a &ndash; Tomás Meabe, bizkaitar idazle eta politikaria (h. 1915).
* Urriaren 22a &ndash; José Giral, espainiar kimikari eta politikari errepublizalea (h. 1962).
* Urriaren 28a &ndash; Luisa Capetillo, puertorricar anarkista, feminismoaren eta unionismoaren aitzindaria bere herrialdean (h. 1922).
* Urriaren 29a &ndash; Franz von Papen, Alemaniako kantzilerra (h. 1969).

#### Azaroa 
* Azaroaren 1a &ndash; Pál Teleki, Hungariako lehen ministroa (h. 1941).
* Azaroaren 4a - Zakarias Bizkarra, bizkaitar apaiz katolikoa, *Hispanitatea* kontzeptuaren zabaltzailea (h. 1963).
* Azaroaren 6a &ndash; Kazimieras Būga, Lituaniako hizkuntzalaria (h. 1924).
* Azaroaren 7a &ndash; Austin Stack, irlandar errepublikarra (h. 1929).
* Azaroaren 7a &ndash; Leon Trotski, jatorri juduko errusiar-ukrainar iraultzaile komunista (h. 1940).
* Azaroaren 8a &ndash; Seber Altube, arrasatear idazlea, filologoa eta musikaria (h. 1963).
* Azaroaren 10a &ndash; Patrick Pearse, irlandar maisu, olerkari, idazle, nazionalista eta ekintzaile politikoa (h. 1916).
* Azaroaren 15a &ndash; Juan Usabiaga, gipuzkoar politikari eta ingeniaria (h. 1953).
* Azaroaren 24a &ndash; Eli Heckscher, suediar ekonomista (h. 1952).
* Azaroaren 29a &ndash; Mateu Morral, kataluniar anarkista, Alfontso XIIIaren eta Viktoria Eugenia Battenbergekoaren aurkako atentatuagatik ezaguna (h. 1906).
* Azaroaren 30a &ndash; Laura Dreyfus Barney, Bahá'í fedearen irakasle eta filantropo nabaria (h. 1974).

#### Abendua 
* Abenduaren 2a &ndash; Aurelio Arteta, bilbotar margolaria, Euskal Herriko margolaritzak eman dituen artistarik garrantzizkoenetakoa (h. 1940).
* Abenduaren 4a &ndash; Antti Tulenheimo, Finlandiako lehen ministroa (h. 1952).
* Abenduaren 10a &ndash; E. H. Shepard, ingeles artista eta liburuen ilustratzailea (h. 1976).
* Abenduaren 15a &ndash; Rudolf Laban, austro-hungariar dantza-modernoko maisu, koreografo eta teorikoa (h. 1958).
* Abenduaren 17a - Manuel Ansoleaga, bizkaitar futbolaria.
* Abenduaren 17a &ndash; Francisco Llano de la Encomienda, espainiar jenerala (h. 1963).
* Abenduaren 18a &ndash; Paul Klee, Suitzan jaiotako alemaniar margolaria (h. 1940).
* Abenduaren 21a &ndash; Matxin Irabola, lapurtar bertsolaria (h. 1935).
* Abenduaren 24a - Alexandrine Danimarkakoa, Danimarkako erregina ezkontidea eta Islandiako azken erregina ezkontidea (h. 1952).
* Abenduaren 27a &ndash; Sydney Greenstreet, antzerki eta zinemako ingeles aktorea (h. 1954).
* Abenduaren 29a &ndash; Ellen Gleditsch, erradiokimikan aitzindaria eta Norvegiako bigarren emakume irakaslea (h. 1968).
* Abenduaren 29a &ndash; Witold Wojtkiewicz, poloniar margolaria, sinbolismo mugimendukoa (h. 1909).
* Abenduaren 30a &ndash; Ramana Maharshi, eragin handiko erlijioso hindua (h. 1950).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
* Daniel Irezabal, bizkaitar militarra (h. 1937).
* Luis Urrengoetxea, euskal politikari ezkertiar eta abertzalea, Eusko Abertzale Ekintzaren (EAE-ANV) sortzailetako bat.
* Miguel Intxaurrondo, euskal idazle eta apaiza (h. 1979).
* Vicente Abreu, arabar miltarra (h. 1974).
* Alexandros Othonaios, Greziako lehen ministroa (h. 1970).
* Herabai Tata, indiar sufragista eta emakumeen eskubideen ekintzailea (h. 1941).
* José Cantero Ortega, espainiar militarra (h. 1936).
* Tatiana Slovatinskaia, errusiar militante boltxebikea (h. 1957).

## Heriotzak 
#### Urtarriletik ekainera 
* Urtarrilaren 8a &ndash; Baldomero Espartero, espainiar militar eta politikaria (j. 1793).
* Urtarrilaren 11 &ndash; Miguel Loredo, bizkaitar hizlari eta publizista neokatolikoa (j. 1838).
* Urtarrilaren 13a &ndash; Jakob Dubs, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1822).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Henriette von Bissing, alemaniar idazlea (j. 1798).
* Urtarrilaren 26a &ndash; Julia Margaret Cameron, britainiar argazkilaria (j. 1815).
* Otsailaren 1a &ndash; Policarpo Baltzola, euskal herritar matematikari eta asmatzailea, XIX. mendeko euskal asmatzaile bikainenetarikoa (j. 1813).
* Otsailaren 6a &ndash; Miķelis Krogzemis, letoniar olerkaria, Letoniako poesia nazionalaren aitzindaria (j. 1850).
* Otsailaren 10a &ndash; Honoré Daumier, frantziar marrazkigile, litografo eta margolaria (j. 1808).
* Otsailaren 21a &ndash; Pieter Philip van Bosse, Herbehereetako lehen ministroa (j. 1809).
* Martxoaren 1a &ndash; Joachim Heer, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1825).
* Martxoaren 3a &ndash; William Kingdon Clifford, ingeles matematikari eta filosofoa (j. 1845).
* Martxoaren 6a &ndash; Jean-Baptiste-Pierre Lafitte, lapurtar antzerkigile, eleberrigile, eta kazetaria (j. 1796).
* Martxoaren 30a &ndash; Thomas Couture, frantziar margolaria (j. 1815).
* Apirilaren 8a &ndash; Antonio Panizzi, italiar idazlea (j. 1797).
* Apirilaren 12a &ndash; Manuel Cortina, espainiar politikaria (j. 1802).
* Apirilaren 16a &ndash; Bernadette Soubirous, okzitaniar santua, Lurdako Ama Birjinaren agerpenen lekukoa (j. 1844).
* Maiatzaren 7a &ndash; Charles de Coster, frantsesezko nobelagile belgiarra (j. 1823).
* Maiatzaren 14a &ndash; Epameinondas Deligeorgis, Greziako lehen ministroa (j. 1829).
* Maiatzaren 14a &ndash; Henry Sewell, Zeelanda Berriko lehen ministroa (j. 1807).
* Maiatzaren 15a &ndash; Gottfried Semper, alemaniar arkitektoa (j. 1803).
* Maiatzaren 15a &ndash; Jakob Stämpfli, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1820).
* Maiatzaren 21a &ndash; Arturo Prat, txiletar abokatu eta marinel ofiziala, eraila (j. 1848).
* Maiatzaren 30a &ndash; Juan Etxamendi "Bordel", luzaidetar bertsolaria (j. 1792).
* Ekainaren 1a &ndash; Luis-Napoleon Bonaparte, Frantziako printze inperiala (j. 1856).
* Ekainaren 24a &ndash; Manuel de la Serna y Hernández Pinzón, espainiar militarra, Euskal Herrian karlisten aurka aritutakoa (j. 1804).

#### Uztailetik abendura 
* Uztailaren 7a &ndash; George Caleb Bingham, estatubatuar margolari, militar eta politikaria (j. 1811).
* Uztailaren 7a &ndash; Béla Wenckheim, Hungariako lehen ministroa (j. 1811).
* Uztailaren 15a &ndash; Johann Friedrich von Brandt, alemaniar naturalista (j. 1802).
* Irailaren 17a &ndash; Eugène Viollet-le-Duc, frantziar arkitektoa eta teorialaria (j. 1814).
* Irailaren 28a &ndash; Karl Friedrich Mohr, alemaniar kimikaria eta botikaria (j. 1806).
* Urriaren 8a &ndash; Miguel Grau, *El Caballero de los mares*, perutar politikari eta militarra (j. 1834).
* Urriaren 26a &ndash; Angelina Grimké, estatubatuar politikari aktibista, emakumeen eskubideen defendatzailea (j. 1805).
* Azaroaren 3a &ndash; Joseph Poelaert, belgikar arkitektoa (j. 1817).
* Azaroaren 5a &ndash; James Clerk Maxwell, eskoziar fisikaria, XIX. mendeko zientzialari handienetakoa (j. 1831).
* Azaroaren 22a &ndash; Catherine Dickens, Charles Dickens eleberrigilearen emaztea eta bere hamar haurren ama (j. 1815).
* Abenduaren 9a &ndash; Pedro Prudentzio Hualde Maio, euskal idazle, itzultzaile eta Bidankozeko erretorea (j. 1823).
* Abenduaren 21a &ndash; Vicente Masarnáu, bizkaitar farmazialaria (j. 1803).
* Abenduaren 26a &ndash; Vicente Urrabieta, bizkaitar marrazkilari eta ilustratzailea (j. 1813).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
* Annette Abigael Hamilton, norvegiar folklorista, idazle eta aktorea (j. 1806).
----

## Kanpo estekak