Elizabeth Carvajal Millan

**Elizabeth Carvajal Millán** (Empalme, Sonora, Mexiko, 1972ko urriaren 20a) zientzialaria, kimikaria, janari ikertzailea eta akademikoa da, biopolimeroetan espezializatua. 1 motako diabetesa tratatzeko intsulina ahotik emateko metodo aitzindari bati buruz egindako ikerketarengatik da ezaguna.

## Bizitza 
### Ikasketak 
Kimika biologikoan lizentziatu zen, elikagaien teknologian espezializatuta, Sonorako Unibertsitatean. Mexikoko Chihuahuako Elikadura eta Garapenaren Ikerketa Zentroan lortu zuen zientzietako maistra gradua. Gero, Frantziako Montpellier-eko Goi Eskola Nazional Agronomikoan (*École nationale supérieure agronomique de Montpellier*) lortu zuen elikagaien zientzietako doktoretza (Science des Aliments), *Estudio de geles de arabinoxilanos de trigo: relación entre la estructura, las propiedades reológicas y la liberación controlada de proteínas* (euskaraz: Gari-arabinoxilanoen gelen azterketa: egituraren, propietate erreologikoen eta proteinen askatze kontrolatuaren arteko erlazioa) tesi-lanarekin.

## Ikerketa eta goraipamenak 
Ikerketa egiteko, arabinoxilanoak erabili dira, artoaren zuntzetik erauzitako polisakaridoak, batez ere intsulina garraiatzaile gisa, substantzia hori kolonean askatzeko. Bere lanari esker, intsulina digestio-traktuan barrena garraiatzeko ibilgailua hobetu egin da, intsulina xurgatzen den koloneko eremuetara heldu baino lehen gal ez dadin. Intsulina emateko metodo hori 1 motako diabetesa tratatzeko erabil liteke fase goiztiarretan, baita umeekin ere.

INMujeres, CONACyT, erakundeak antolatutako Emakume asmatzaile eta berritzaileen Sarian bigarren eta hirugarren postua lortu zituen estatuan, 2007an eta 2008an, hurrenez hurren. Ikertzaileen Sistema Nazionaleko kidea da, III. mailakoa, CONACyTn; gainera, Mexikoko Zientzien Akademiako kidea da, eta TECNOCIENCIA Chihuahua aldizkariaren Nazioarteko Argitalpen Kontseiluko kidea.

Gainera, graduondoko ikasleen ikerketak zuzendu ditu. Ikasle horiek lan onenaren saria jaso zuten Tijuanako VII. Nazioarteko Ikerketa Kongresuan, eta Gastón Madrid Sánchez doktorearen sariaren lehen saria, biomedikuntzaren eta kimikaren arloan, 2020 urteko Osasun arloko Ikerketa Sarietan.

## Patenteak 
* Adriana Morales Ortega, Elizabeth Carvajal Millan, Francisco Brown Bojorquez, Agustín Rascón Chu, Patricia Torres Chavez, Yolanda Leticia López Franco, Jaime Lizardi Mendoza, Ana Luisa Martínez López, Alma Rosa Toledo Guillén. *Gel de arabinoxilanos ferulados acarreador de probióticos y proceso para su obtención* (euskaraz: Arabinoxilano hartzituen gela, probiotikoak garraiatzen dituena, eta hura lortzeko prozesua). 363115 zenbakiko patentea (MX/2019/7447). Industria Jabetzaren Mexikoko Institutuak ematen du, 2018ko urriaren 31n, 2034ko otsailaren 13ra arte.
* Elizabeth Carvajal Millán, Agustín Rascón Chu, Jorge Alberto Márquez Escalante. *Método para la obtención de goma de maíz a partir del líquido residual de la nixtamalización del grano de maíz*  (euskaraz: Arto-alearen nixtamalizazioaren hondar-likidotik abiatuta arto-goma lortzeko metodoa). 278768 zenbakiko patentea (PA/a/2005/008124). Industria Jabetzaren Mexikoko Institutuak emana, 2010eko irailaren 7an, 2025eko uztailaren 29ra arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak