open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vitóriako artxidiozesia

**Vitóriako artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar artxidiozesia da. 1895eko azaroaren 15ean ezarri zen Espírito Santoko elizbarruti gisa eta 1958ko otsailaren 16an artxidiozesi mailara igo zen, gaur egungo izena hartuz. Artzapezpikuaren egoitza Vitórian dago. Egun artzapezpikua Ângelo Ademir Mezzari da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
#### Espírito Santoko apezpikuak 
* João Batista Correia Néri (1896-1901)
* Fernando de Souza Monteiro (1901-1916 )
* Benedito Paulo Alves de Sousa (1918-1933)
* Luiz Scortegagna (1933-1951)
* José Joaquim Gonçalves (1951-1957)
* João Batista da Mota e Albuquerque (1957-1958)

#### Vitóriako artzapezpikuak 
* João Batista da Mota e Albuquerque (1958-1984)
* Silvestre Luís Scandián (1984-2004)
* Luiz Mancilha Vilela (2004-2018)
* Dario Campos (2018-2024)
* Ângelo Ademir Mezzari (2024-)

### Apezpiku lagunkidea 
* Luiz Scortegagna (1932-1933)

### Artzapezpiku lagunkideak 
* Silvestre Luís Scandián (1981-1984)
* Luiz Mancilha Vilela (2002-2004)

### Apezpiku laguntzaileak 
* José Joaquim Gonçalves (1951)
* Luís Gonzaga Fernandes (1965-1981)
* Geraldo Lyrio Rocha (1984-1990)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Catupiry

**Catupiry** Brasilgo "requeijão" motako gaztarik ezagunena da. Minas Gerais estatuan sortu zen 1911n, Mario Silvestrini etorkin italiarrak garatuta. Izena tupi-guarani jatorrizko hitz batetik dator eta "bikaina" esan nahi du.

Catupiry Brasil eta Paraguaiko produkturik tradizionalenetako bat da. Etiketa eta bilgarri biribilak "amonaren sukaldea" gogorarazten du eta brasildarren arteko nostalgia sentimenduak ekartzen ditu gogora. 15 milioi katupiry kontsumitzaile daude Brasilen, eta berehala ezagutzen dituzte XX. mende hasierako diseinu grafikoa eta koloreak, dekorazio elementuak eta art déco mugimendua gogorarazten duen estiloa.

Catupiry gazta leuna da, eta ogi txigortu eta *crackerren* gainean igurtzi daiteke, edo sukaldean erabili. Garraztasun maila baxua dela eta, katupirya plater askoren funtsezko osagai bihurtu da. Pasta, arrain eta oilasko errezeta ugarik erabiltzen dute gazta hau Brasilen. *Ao* Catupiry (al catupiry) esamoldea asko erabiltzen da eta osagai garrantzitsua den otorduei dagokie, pizzaren osagaietan edo mokaduetan bezala, adibidez, coxinha, pastel eta xipen betegarrietan. Rio de Janeiro estatuan, catupirya maiz hartzen da guaiaba-patearekin konbinatutako postre gisa.

Paraguain, bertako gastronomian oso ohikoa den osagaia da. Pizzetan erabiltzen da batez ere, eta oilaskoarekin, haragiekin, enpanadetarako betegarri gisa, tarta gaziekin, ogietan igurtzita eta askotariko platerekin konbinatzen da. Paraguaiko industriako hainbat esne-markek ekoizten dute, eskaera handia dela eta.

## Kanpo estekak
Cachoeiro de Itapemirimgo elizbarrutia

**Cachoeiro de Itapemirimgo elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1958ko otsailaren 16an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Cachoeiro de Itapemirimen dago. Egun apezpikua Luiz Fernando Lisboa da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Luís Gonzaga Peluso (1959-1985)
* Luiz Mancilha Vilela (1985-2002)
* Célio de Oliveira Goulart (2003-2010)
* Dario Campos (2011-2018)
* Luiz Fernando Lisboa (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Colatinako elizbarrutia

**Colatinako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1990eko apirilaren 23an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Colatinan dago. Egun apezpikua Lauro Sérgio Versiani Barbosa da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Geraldo Lyrio Rocha (1990-2002)
* Décio Sossai Zandonade (2003-2014)
* Joaquim Wladimir Lopes Dias (2015-2021)
* Lauro Sérgio Versiani Barbosa (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Geoi

Erlatibitate orokor teorikoan, **geoi** bat uhin elektromagnetiko edo grabitatorio ez-singularra da, eskualde konfinatu batean bere eremu grabitazionalak lotuta mantentzen duena. J. A. Wheeler-ek  ikertu zuen lehen aldiz teorikoki 1955ean, eta *gravitational elektromagnetic entity* (grabitazio entitate elektromagnetikoa) terminoa uzkurtuz jarri zion izen hori.

## Ikuspegi orokorra 
Erlatibitate orokorra eremuen teoria klasikoa denez, Wheeler-en geoi kontzeptuak ez ditu entitate mekaniko kuantikotzat hartzen, eta gaur egun ere hori egia da. Hala ere, Wheelerrek espekulatu zuen erlazioa egon zitekeela geoien eta oinarrizko partikulen artean. Ideia horrek arreta pixka bat erakartzen jarraitzen du fisikarien artean, baina oraingoz grabitate kuantikoaren teoria bideragarririk ez dagoenez, ideia horren zehaztasuna ezin da proban jarri.

Wheeler-ek ez zuen geoi esplizituen soluziorik aurkeztu Einstein-en hutseko eremuaren ekuaziorako, eta Brill eta Hartle-k 1964an partzialki konpondu zuten hori Brill-Hartle-ren geoiarekin. 1997an, Anderson eta Brill-ek Einstein-en hutsaren ekuazioari geoien soluzioak existitzen direla frogatu zuten era zorrotzean, forma itxi sinple batean ematen ez diren arren.

Geoiei buruzko galdera garrantzitsu bat egiteke dago: egonkorrak diren edo denborarekin deuseztatzen diren, uhinaren energia gradualki ihes egiten doan heinean. Galdera horren erantzuna ez da behin betiko lortu, baina badirudi adostasuna dagoela eta ziurrenik ez direla egonkorrak izango. Honek Wheeler-en hasierako itxaropena zapuztuko luke, eta geoiak ezin lirateke oinarrizko partikula egonkorrentzako eredu klasiko gisa erabili. Hala ere, horrek ez luke baztertuko geoiak efektu kuantikoen bidez egonkortzeko aukera. Izan ere, energia baxuko grabitate kuantikoa erabiliz geoi grabitazionalaren orokortze kuantiko batek erakusten du geoiak sistema egonkorrak direla efektu kuantikoak aktibatuta daudenean ere. Geoi kuantikoa (*graviball* deiturikoa) bere grabitazio elkarrekintzaren bidez lotutako grabitoi gisa deskribatzen da. Geoiek (klasikoak edo kuantikoak) masa dutenez baina elektromagnetikoki neutroak direnez, materia iluna izateko hautagai posibleak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
São Mateusko elizbarrutia

**São Mateusko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1958ko otsailaren 16an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza São Mateusen dago. Egun apezpikua Paulo Bosi Dal’Bó da.

## Ordinarioen zerrenda 
* José Maria Dalvit (1959-1970)
* Aldo Gerna (1971-2007)
* Zanoni Demettino Castro (2007-2014)
* Paulo Bosi Dal’Bó (2015-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fortalezako artxidiozesia

**Fortalezako artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar artxidiozesia da. 1854ko ekainaren 6an ezarri zen elizbarruti gisa eta 1915eko azaroaren 10ean artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Fortalezan dago. Egun artzapezpikua Gregório Paixão da.

## Ordinarioak 
### Fortalezako apezpikuak 
* Luis Antônio dos Santos (1860-1881)
* Joaquim José Vieira (1883-1912)
* Manuel da Silva Gomes (1912-1915)

### Fortalezako artzapezpikuak 
* Manuel da Silva Gomes (1915-1941)
* Antônio de Almeida Lustosa (1941-1963)
* José de Medeiros Delgado (1963-1973)
* Aloísio Lorscheider (1973-1995)
* Cláudio Hummes (1996-1998)
* José Antonio Aparecido Tosi Marques (1999-2023)
* Gregório Paixão (2023-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Manuel Antônio de Oliveira Lopes (1908-1910)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Manuel da Silva Gomes (1911-1912)
* Elizeu Simões Mendes (1950-1953)
* Expedito Eduardo de Oliveira (1953-1959)
* Raimundo de Castro e Silva (1957-1991)
* Miguel Fenelon Câmara Filho (1970-1974)
* Manuel Edmilson da Cruz (1974-1994)
* Geraldo Nascimento (1982-1997)
* Adalberto Paulo da Silva (1995-2004)
* Plínio José Luz da Silva (2001-2003)
* Sérgio da Rocha (2001-2007)
* José Luiz Ferreira Salles (2006-2012)
* Rosalvo Cordeiro de Lima (2011-2020)
* José Luiz Gomes de Vasconcelos (2012-2015)
* Valdemir Vicente Andrade Santos (2018-2024)
* Júlio César Souza de Jesus (2018-2024)
* Jânison de Sá Santos (2025-)
* Antônio Carlos do Nascimento (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Requeijão

thumb|347x347px|**Requeijão** krematsua.
Portugalen, Brasilen eta Uruguain egiten den krema da **Requeijão**, behi, ardi edo ahuntz esnearekin egina. Ez da beste herrialde batzuetako gaztanberaren baliokidea, Italiako ricottarena, alegia. **Queijo creme** esaten zaio europar portugesean, eta **requeijão cremoso** brasildar portugesan. 

Esneki zuria da, testura trinkoa du eta ez du zulorik. Gazta honen trinkotasuna solidotik krematsura doa. Zapore berezia du, garratz samarra eta gazia. *Requeijãoaren* elaborazioa duela mende askotatik ezagutzen da. Ricottaren barietate bat da, denboran atzera egin dezakeena artzainek zartaginetan suaren gainean bazkaltzen zutenean Mediterraneo aldean, bereziki Italian. Garai kolonialean portugaldarrek eraman zuten "requeijão"-a Brasilera, nahiz eta herrialde horretan Minas Gerais estatuari lotuago egon. Bere barietateen artean, Brasil iparraldean ekoizten den *requeijão do Sertão*, gosaltzeko erabili ohi dena, eta São Paulo, Minas Gerais eta Rio de Janeiron ekoizten den *requeijão comum*, ogi gaineko gurin edo postre gisa erabiltzen dena aipa daitezke. *Errekeijão krematsua* da haren aldaera arruntena, oso berezia eta krematsua baita; normalean, plastikozko edalontzi edo kopetan saltzen da.
Portugalen, Serra da Estrela-ko "requeijão"-a oso goraipatua da, nahiz eta manufaktura hau herrialde osoan ekoiztua izan.

## Kanpo estekak
2025eko Italiako Giroa

**2025eko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 108. edizioa izan zen. 2025eko maiatzak 9 eta ekainak 1 bitartean egin zuten, 21 etapatan banatutako 3.443,3 kilometroko ibilbidea osatuz, Durrës eta Erroma artean.

Ekitaldi honetako lehenbiziko hiru etapak Albanian jokatu ziren, Grande Partenza deitu zuten irteera promozionalean. Ibilbidean, 2 erlojupeko eta 200 km-tik gorako 4 etapa izan ziren.
Proba hau UCI World Tour 2025eko egutegiaren barnean zegoen, 2.UWT mailan.

Garailea Visma–Lease a Bike taldeko Simon Yates britainiarra izan zen.

## Taldeak 
## Parte-hartzaileak
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Gazteen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sean's Bar

'''Sean's Bar''', Irlandako Athlone udalerrian dagoen taberna bat da, Roscommon konderrian. Kale Nagusiko 13. zenbakian dago.

Jabeen eta bertakoen arabera herrialde osoko taberna antzinakoena omen da, 900 inguruan ireki zela aipatuz. Dena dela, eraikinaren arkeologia eta arkitektura erregistroek XVII. edo XVIII. mendean datatzen dute.

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Koloniako gazta

**Koloniako gazta** (portugesez: **queijo de colônia**) Brasilgo Hegoaldeko Rio Grande estatuko goi-ordokietan  eta Uruguain egiten den gazta mota bat da. Brasilgo hegoaldeko sukaldaritzako ikonoetako bat da, Santa Catarinan ere ekoizten baita, jatorriz Uruguaikoa izan arren.

## Ekoizpena 
Gazta hau artisau-ekoizpenean egiten da, normalean goi-lurraldeetako landa-eremuetan, batez ere alemaniar eta italiar etorkinek finkatutako eskualdeetan, duela ia berrehun urte gazta egiteko tradizioak ekarri baitzituzten. Ekoizpen-kostu txikia du, bere fabrikazio-prozesu soilaren ondorioz, batez ere esne, gatz eta esne-entzimez osatua. Normalean, zenbait hilabete iraun dezakeen heltze-prozesu batetik igarotzen da. Zahartzeak ematen dio gaztari bere ezaugarririk deigarriena: biguna, barrutik min samarra, zapore konplexua eta zarakar hori sendo batez inguratua. Gazta zenbat eta zaharragoa izan, orduan eta handiagoa eta gogorragoa da haren azala, eta, ondorioz, produktu horren zaporea pungenteagoa eta deigarriagoa da.

Kanpotik lizun zuri txiki bat sor daiteke, baina horrek ez dio eragiten produktuaren kalitateari. Arazo hori konpontzeko, hezetasun erlatibo txikiko inguruneetan gorde daiteke. Normalean gazta hau ardo beltzekin lagunduta kontsumitzen da, edo kozinatzeko ere erabil daiteke, batez ere pizzetan, lasagnetan eta beste pasta batzuetan.

## Ezaugarriak 
Deskribapena: oso pikantea, laktiko-dastatzailea, ore hurbila, kolore hori zurbila. Koloratzailerik edo kontserbagarririk erabili gabe ekoitzia. Sendotasuna: gogorra edo erdi gogorra kanpoan. Biguna, nahiko krematsua barrutik, elastikotasun ona erakutsiz. Erraz xerratzen da eta ondo urtzen da beroa jasaten duenean.

Forma: zilindrikoa eta laua, 800 g-tik 4 kg-ra pisatzen duena.

## Historia 
Juan Teófilo Karlenek jatorriz Nueva Helvecia kolonia suitzarrera eraman zuen gazta hau, Kolonia Uruguain kokatua, beraz bere izena.

## Erreferentziak 
* https://www.wikidata.org/wiki/Q28777824

## Kanpo estekak
Crosskeys Inn

**Crosskeys Inn**, Ipar Irlandako Portglenone herrian dagoen taberna bat da, Antrim konderrian. Landa eremu batean dago eta usadiozko lastozko teilatua du.

Etxea 1740 aldera eraiki zen eta 2000ko otsailean sute batek asko kaltetu zuen.
Crateúsko elizbarrutia

**Crateúsko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1963ko irailaren 28an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Crateúsen dago. Egun apezpikua Ailton Menegussi da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Antônio Batista Fragoso (1964-1998)
* Jacinto Furtado de Brito Sobrinho (1998-2012)
* Ailton Menegussi (2013-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irina Txastxina

**Irina Viktorovna Txastxina** (Omsk, Errusia, 1982ko apirilaren 24a) gimnasta erritmiko profesional ohia da, Atenasko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuena.

## Kirol ibilbidea 
Olinpiar Jokoetan lehen postua Alina Kabaevarentzat izan zen eta brontzea Anna Bessonovarentzat. 2005 urtean Moskuko Europako Txapelketa irabazi zuen. 2001 urtean Brisbanen (Australia) egindako Goodwill Games (Borondate Oneko Jokoak) txapelketan, urrea izan zen pilotan, mazaetan eta sokan, eta zilarra banakako lehiaketan eta uztaian.

### Positiboa 
Irinak eta bere taldekidea zen Alina Kabaevak positiboa eman zuten debekatuta zegoen diuretiko batean (furosemida), eta, hortaz, zigortu egin zituzten urtebetez lehiatu barik, eta domina horiek eta ondorengo hilabeteetakoak kendu egin zizkieten, Madrilgo Munduko Txapelketan lortutakoak barne.

Entrenatzaileak Vera Shteilbaums, Elena Arais eta Irina Viner izan ziren. Komunikabideek malgutasuna, dotorezia eta jauzian zuen indarra nabarmendu ohi zuten. Moskuko CSKA klubean entrenatzen zuen 12 orduz egunean (egun bat libre zuen arratsaldean). 

Errusiera, ingelesa eta italiera pixka bat hitz egiten ditu. Bere aparatu gogokoenak uztaia eta pilota izan ziren. Gero, Errusiako Gimnasia Erritmikoko Federazioko presidenteordea izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cratoko elizbarrutia

**Cratoko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1914ko urriaren 20an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Craton dago. Egun apezpikua Magnus Henrique Lopes da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Quintino Rodrigues de Oliveira e Silva (1915-1929)
* Francisco de Assis Pires (1931-1959)
* Vicente de Paulo Araújo Matos (1961-1992)
* Newton Holanda Gurgel (1993-2001)
* Fernando Panico (2001-2016)
* Gilberto Pastana de Oliveira (2016-2021)
* Magnus Henrique Lopes (2022-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iguatuko elizbarrutia

**Iguatuko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1961eko urtarrilaren 28an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Iguatun dago. Egun apezpikua Geraldo Freire Soares da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
* José Mauro Ramalho de Alarcón Santiago (1961-2000)
* José Doth de Oliveira (2000-2009)
* João José da Costa (2009-2014)
* Edson de Castro Homem (2015-2021)
* Geraldo Freire Soares (2022-)

### Apezpiku lagunkidea 
* José Doth de Oliveira (1991-2000)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itapipocako elizbarrutia

**Itapipocako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1971ko martxoaren 13an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Itapipocan dago. Egun apezpikua Rosalvo Cordeiro de Lima da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Paulo Eduardo Andrade Ponte (1971-1984)
* Benedito Francisco de Albuquerque (1985-2005)
* Antônio Roberto Cavuto (2005-2020)
* Rosalvo Cordeiro de Lima (2020-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Limoeiro do Norteko elizbarrutia

**Limoeiro do Norteko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1938ko maiatzaren 5ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Limoeiro do Norten dago. Egun apezpikua André Vital Félix da Silva da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Aureliano de Matos (1940-1967)
* José Freire Falcão (1967-1971)
* Pompeu Bezerra Bessa (1973-1994)
* Manuel Edmilson da Cruz (1994-1998)
* José Haring (2000-2017)
* André Vital Félix da Silva (2017-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
IV motako hipersentiberatasun

**IV motako hipersentiberatasuna**, **hipersentiberatasun berantiarra** ere deitua, immunitate-sistemaren zelulak kanpoko antigenoekin lotzean agertzen den hipersentiberatasunaren erreakzioa da. Beste hipersentiberatasun moten aldean (I, II, eta III motako hipersentiberatasunak), IV motako hipersentiberatasuna ez da antigorputzen ondorioa, immunitate-sistemaren zelulena baizik (T linfozito laguntzaileena, zehazki).

Kontaktu bidezko dermatitisa da IV motako hipersentiberatasun erreakzioen ondorioz agertzen den patologietako bat. Antigenoarekin bigarren kontaktua izandakoan agertzen dira sintomak . Gaitza pizten duten antigenoen artean larruazalari lotzen zaizkion substantzia batzuk daude: huntzen pozoiak, bitxiak, kosmetikoak...Larruazaleko proteinekin lotzean, substantzia horiek konplexu antigenikoa sortzen dute, CD4+ linfozitoak aktibatzen dituena (linfozito horien klon bat agertuz). Substantzia horrekin bigarren kontaktua edukitzerakoan, T linfozito horiek interleukina eta gamma interferoia askatzen dituzte, makrofagoak erakarriz. Makrofagoen erasoaren ondorioz larruazaleko zelula epitelialak kaltetzen dira, dermatitisaren sintoma deserosoak azalduz. 24-48 orduetan agertzen dira sintoma horiek, hortik hipersentiberatasun honen izena (berantiarra).

Tuberkulinaren aurkako erreakzio positiboa, tuberkulosi-infekzioa duten gizabanakoetan, IV motako hipersentikortasunaren beste erreakzio bat da. Larruazalean Mycobacterium tuberculosisaren antigenoak injektatzean, bazilo tuberkulosoarekin aldez aurretik kontaktua izan duten T linfozitoak aktibatu egiten dira, makrofagoak erakartzen dituzten zitokinak askatuz eta hanturazko erreakzio lokal bat sortuz, larruazaleko injekziotik 48-72 ordutara agertzen dena. Proba honek balio diagnostiko handikoa da, haren bidez jakiten baita Mycobacterium tuberculosis-arekin kontaktua egon den ala ez.

Organoen transplanteetan ager daitezkeen errefusaren fenomenoaren atzean IV motako hipersentiberatasuna ere badago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Quixadáko elizbarrutia

**Quixadáko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1971ko martxoaren 13an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Quixadán dago. Egun apezpikua Aurélio Pinto de Sousa da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Joaquim Rufino do Rêgo (1971-1986)
* Adelio Tomasin (1988-2007)
* Ângelo Pignoli (2007-2021)
* Aurélio Pinto de Sousa (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sobralgo elizbarrutia

**Sobralgo elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1915eko azaroaren 10an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Sobralen dago. Egun apezpikua José Luiz Gomes de Vasconcelos da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
* José Tupinambá da Frota (1916-1923, 1924-1959)
* João José da Mota e Albuquerque (1961-1964)
* Walfrido Teixeira Vieira (1965-1998)
* Aldo di Cillo Pagotto (1998-2004)
* Fernando Antônio Saburido (2005-2009)
* Odelir José Magri (2010-2014)
* José Luiz Gomes de Vasconcelos (2015-)

### Apezpiku lagunkidea 
* Aldo di Cillo Pagotto (1997-1998)

### Apezpiku laguntzailea 
* José Bezerra Coutinho (1956-1961)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tianguáko elizbarrutia

**Tianguáko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1971ko martxoaren 13an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Tianguán dago. Egun apezpikua Francisco Edimilson Neves Ferreira da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Timóteo Francisco Nemésio Cordeiro (1971-1990)
* Francisco Javier Hernández Arnedo (1991-2017)
* Francisco Edimilson Neves Ferreira (2017-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maceióko artxidiozesia

**Maceióko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar artxidiozesia da. 1900eko uztailaren 2an ezarri zen Alagoasko elizbarruti gisa, 1917ko abuztuaren 25ean Maceióko elizbarrutia izena hartu zuen eta 1920ko otsailaren 13an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Maceión dago. Egun artzapezpikua Carlos Alberto Breis Pereira da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
#### Alagoasko apezpikuak 
* Antônio Manuel de Castilho Brandão (1901-1910)
* Manuel Antônio de Oliveira Lopes (1910-1917)

#### Maceióko apezpikua 
* Manuel Antônio de Oliveira Lopes (1917-1920)

#### Maceióko artzapezpikuak 
* Manuel Antônio de Oliveira Lopes (1920-1922)
* Santino Maria da Silva Coutinho (1923-1939)
* Ranulfo da Silva Farias (1939-1963)
* Adelmo Cavalcante Machado (1963-1976)
* Miguel Fenelon Câmara Filho (1976-1984)
* José Lamartine Soares (1985-1985)
* Edvaldo Gonçalves Amaral (1985-2002)
* José Carlos Melo (2002-2006)
* Antônio Muniz Fernandes (2006-2024)
* Carlos Alberto Breis Pereira (2024-)

### Artzapezpiku lagunkideak 
* Adelmo Cavalcante Machado (1955-1963)
* Miguel Fenelon Câmara Filho (1974-1976)
* José Carlos Melo (2000-2002)
* Carlos Alberto Breis Pereira (2023-2024)

### Apezpiku laguntzailea 
* Eliseu Gomes de Oliveira (1968-1974)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berta Veiga Vila

**Berta Veiga Vila** (Bartzelona, Katalunia Autonomia Erkidegoa,  1960ko azaroaren 3a) Kataluniako entrenatzailea eta gimnastika erritmikoko nazioarteko epailea da. 

## Bizitza 
Giza Motrizitatean doktoretza egin zuen Bartzelonako Unibertsitatean.

## Lan ibilbidea 
Kataluniako eta Espainiako selekzioen entrenatzaile izan da hainbat urtez. Sant Cugateko Errendimendu Handiko Zentroan entrenatzailea izan zen. 1989 urtean Estatuko junior selekzioko teknikaria izan zen, Europako Txapelketan eta Joko Iberoamerikarretan parte hartu zuen, eta igeriketa sinkronizatuko estatuko selekzioarekin ere aritu zen. Espainiako Gimnasia Federazioko gimnasia erritmikoko epailea da. 2013an Mediterraneoko Jokoetako epaimahaikide izan zen. Espainiako Taldeen Gimnasia Estetikoko Elkarteko (AEGEG) presidentea izan zen. 2010ean, Sant Cugaten gimnasia estetikoko Munduko Kopa bultzatu zuen, eta 2013an, Bartzelonan. 2015ean, Espainiako Gimnasia Federazioko Erritmikako Epaileen Batzordeko presidentea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palmeira dos Índiosko elizbarrutia

**Palmeira dos Índiosko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1962ko otsailaren 10ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Palmeira dos Índiosen dago.

## Ordinarioak 
* Otávio Barbosa Aguiar (1962-1978)
* Epaminondas José de Araújo (1978-1984)
* Fernando Iório Rodrigues (1985-2006)
* Dulcênio Fontes de Matos (2006-2017)
* Manoel de Oliveira Soares Filho (2018-2026)
** Aulki hutsa (2026-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Penedoko elizbarrutia

**Penedoko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1916ko apirilaren 3an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Penedon dago. Egun apezpikua Valdemir Ferreira dos Santos da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Jonas de Araújo Batinga (1918-1940)
* Fernando Gomes dos Santos (1943-1949)
* Felício César da Cunha Vasconcelos (1949-1957)
* José Terceiro de Sousa (1957-1976)
* Constantino José Lüers (1976-1994)
* Valério Breda (1997-2020)
* Valdemir Ferreira dos Santos (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
150 West Jefferson

**150 West Jefferson** edo **Madden Building**, AEBetako Detroit hiriko etxe orratz bat da, Michigan estatuan.

1987-1989 artean eraiki zen eta 138 metro (147 metro antenaraino) eta 26 solairuko garaiera du.
Hudson's Detroit

'''''', AEBetako Detroit hirian eraikitzen ari den etxe orratz bat da, Michigan estatuan.

2025ean amaitzea aurreikusi da eta 208,9 metroko garaiera du.
Ally Detroit Center

'*** edo **One Detroit Center*', AEBetako Detroit hirian dagoen etxe orratz bat da, Michigan estatuan.

1991-1993 artean eraiki zen eta 184,9 metroko (188,7 metro antenaraino) eta 43 solairuko garaiera du.
Penobscot Building

**Greater Penobscot Building** edo '''''', AEBetako Detroit hirian dagoen etxe orratz bat da, Michigan estatuan.

1927-1928 artean eraiki zen eta 172,2 metroko (202,4 metro antenaraino) eta 47 solairuko garaiera du.
Caicóko elizbarrutia

**Caicóko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1939ko azaroaren 25ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Caicón dago. Egun apezpikua Antônio Ranis Rosendo dos Santos da.

## Ordinarioen zerrenda 
* José de Medeiros Delgado (1941-1951)
* José Adelino Dantas (1952-1958)
* Manuel Tavares de Araújo (1959-1978)
* Heitor de Araújo Sales (1978-1993)
* Jaime Vieira Rocha (1995-2005)
* Manoel Delson Pedreira da Cruz (2006-2012)
* Antônio Carlos Cruz Santos (2014-2024)
* Antônio Ranis Rosendo dos Santos (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guardian Building

'*** edo **Union Trust Building*', AEBetako Detroit hirian dagoen etxe orratz bat da, Michigan estatuan.

1929an eraiki zen eta 151 metroko (192,6 metro antenaraino) eta 40 solairuko garaiera du.
Book Tower

'*** edo **Union Trust Building*', AEBetako Detroit hirian dagoen etxe orratz bat da, Michigan estatuan.

1916-1926 artean eraiki zen eta 144,78 metroko (152 metro antenaraino) eta 38 solairuko garaiera du.
Fisher Building

'''''', AEBetako Detroit hirian dagoen etxe orratz bat da, Michigan estatuan.

1928an eraiki zen eta 130 metroko (135 metro antenaraino) eta 30 solairuko garaiera du. Albert Kahn arkitektoak diseinatu zuen.
Mossoróko elizbarrutia

**Mossoróko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1934ko uztailaren 28an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Mossorón dago. Egun apezpikua Francisco de Sales Alencar Batista da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
* Jaime de Barros Câmara (1935-1941)
* João Batista Portocarrero Costa (1943-1953)
* Elizeu Simões Mendes (1953-1959)
* Gentil Diniz Barreto (1960-1984)
* José Freire de Oliveira Neto (1984-2004)
* Mariano Manzana (2004-2023)
* Francisco de Sales Alencar Batista (2023-)

### Apezpiku lagunkidea 
* José Freire de Oliveira Neto (1973-1979)

### Apezpiku laguntzailea 
* José Freire de Oliveira Neto (1979-1984)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afogados da Ingazeirako elizbarrutia

**Afogados da Ingazeirako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1956ko uztailaren 2an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Afogados da Ingazeiran dago. Egun apezpikua Limacêdo Antônio da Silva da.

## Ordinarioen zerrenda 
* João José da Mota e Albuquerque (1957-1961)
* Francisco Austregésilo de Mesquita Filho (1961-2001)
* Luís Gonzaga Silva Pepeu (2001-2008)
* Egidio Bisol (2009-2023)
* Limacêdo Antônio da Silva (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fitzroy Tavern

**Fitzroy Tavern**, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen pub historiko bat da, Camden barrutian, Fitzrovia auzoko Charlotte Street kalean.

## Historia 
1883an eraikina Fitzroy Coffee House kafetegia bezala eraiki eta 1887an pub bat bulakatu zen. Tabernak ospea 1920ko hamarkada eta 1950eko hamarkadaren erdiaren artean bereganatu zuen.
BT Tower

**BT Tower**, aurrez **GPO Tower**, **Post Office Tower** eta **Telecom Tower**, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen komunikazio dorre bat da, Camden barrutiko Fitzrovia auzoan.

1966-1980 artean hiriko eraikin garaiena izan zen. Gainaldetik hiriaren ikuspegi bikainak dituen behatokiax gain, 360°ko LED pantaila bat du.

## Eraikina 
1961-1964 artean eraiki zen, Eric Bedford arkitektoaren diseinuari jarraiki.

Teilaturaino 177 metroko garaiera du eta antenaraino 189 metro.

Eraiki zenean Londresko eraikin altuena bilakatu zen, ordurarte titulu horten jabe zen Millbank Tower etxe orratza gaindituz. 1980ean Tower 42 etxe orratz eraiki berriak gainditu zuen.
Devilert Arsene Kimbembe

**Devilert Arsene Kimbembe** (Brazzaville, 1984ko irailaren 14a) atleta da. Kongoko Errepublika ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Françoise M'Pika

'''Françoise M'Pika''' (1956ko maiatzaren 21a) atleta da. Kongoko Errepublika ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donkey Kong eta bere herrialdea

***Donkey Kong eta bere herrialdea*** (, , ) 1994ko Donkey Kong Country bideo-jokoaren oinarritutako marrazki bizidunetako kanadar-frantziar telesaila da, Nelvana kanadiar animazio enpresak argitaratua. Lehen sasoia Medialab frantziar enpresak ekoitzi zuen 1997tik 1998ra, mugimendu-harrapaketa erabiliz. Bigarren sasoia Nelvanak iragarri zuen 1999an.

Euskal Herrian Euskal Telebistan eman zen, Frantzian France 2-en eta Kanadan Teletoonen.

## Argumentua 
Donkey Kong protagonista Kongo Bongo uhartean bizi da, bere adiskidea Diddy Kongekin eta zaintzailea Cranky Kongekin. Donkeyek Crankyren etxolan gorde duen Kristalezko Kokoa babestu behar du Kongo Bongoko geroko buruzagia izateko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fitzroy Square

**Fitzroy Square**, Ingalaterrako Londres hiriburuan dagoen plaza bat da, Camden barrutiko Fitzrovia auzoan.

XVIII. mendearen amaiera eta XIX. mendearen artean eratu zen.

## Leku nabarmenak 
Plaza honen inguruan leku nabarmen hauek daude:
* Fitzroy Tavern
* BT Tower
Erreginaren Orraztokia

**Erreginaren Orraztokia** (gaztelaniaz **Peinador, Mirador** edo **Tocador de la Reina** izenekin ezaguna) Granadako Alhambra jauregiko 16. mendeko belvedere bat da, aurretiazko dorre nazaritar baten gainean eraikia (Abu-l-Hayyay-ren dorrea ), Karlos V.aren agintaldian, haren emazte Elisabet Portugalgoak erabiltzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tutubia

thumb|Tutubia
**Tutubia** mihi bikoitzeko aerofonoa da, oboe erakoa. Dultzaina baten antzeko hodi koniko bat da, gaztainondo-azalezko zinta luze batez osatua. Goiko muturrean mihi bikoitzeko pita bat sartzen zaio. Pita ahoan sartu eta putz egiten da, bi mihiak dardararaziz, horrela soinua sortuz.

## Historia 
Nafarroako Araitz haranean sunprinuaren antzeko beste tresna bat erabiltzen zen, tutubi edo tronpeta izenekoa. Gaztainondo-azalarekin egiten zen , eta ez zuen zulorik. Beraz, nota bakarra ematen du. Zulorik ez edukitzean, tutubiak, sortutako soinu bibrazioak berdinak edo antzekoak dira, ondorioz nota bakarra jotzeko aukera ematen du.
thumb

Tutubiaren antzeko instrumentu bat da sunprinua. Tutubian, pita sortzeko modua da desberdintasun handiena. Tresna osatzen duen hodi konikoa esan bezala gaztainondo-makila luze batetik ateratako azalarekin egiten da, eta ahoan sartzen den zatia beste makilatxo batetik ateratako azal-zati batekin egiten da (txulubitan bezala). Zati txikia estutu egiten da, mihi bikoitza osatuz, eta hodi nagusiaren goialdean txertatzen da.
thumb|Errazkingo Zelestino Artola tutubia jotzen

Bi instrumentuen arteko beste ezberdintasun garrantzitsu bat da sunprinua helduentzako tresna dela, eta tutubia haurrentzako soinu-jostailua dela. Sunprinua partiturekin irakurtzen da erritmo eta nota ezberdinekin eta, bestalde, tutubia erritmo ezberdinekin baina nota berdinarekin joten da.

## Erreferentziak
Olinda eta Recifeko artxidiozesia

**Olinda eta Recifeko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar artxidiozesia da. 1614ko uztailaren 15ean ezarri zen Pernambucoko lurralde prelatutza gisa, 1676ko azaroaren 16an Olindako elizbarruti bilakatu zen, 1910eko abenduaren 5ean artxidiozesi mailara igo zen eta 1918ko uztailaren 26an gaur egungo izena hartu zuen. Artzapezpikuaren egoitza Olindan dago. Egun artzapezpikua Paulo Jackson Nóbrega de Sousa da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
#### Olindako apezpikuak 
* Estêvão Brioso de Figueiredo (1676-1683)
* João Duarte do Sacramento (1685-1686)
* Matias de Figueiredo e Melo (1687-1694)
* Francisco de Lima (1695-1704)
* Manuel Álvares da Costa (1706-1721)
* José de Fialho (1725-1738)
* Luís de Santa Teresa (1738-1757)
* Francisco Xavier Aranha (1757-1771)
* Francisco da Assumpção e Brito (1773)
* Tomás da Encarnação da Costa e Lima (1774-1784)
* Diego de Jesus Jardim (1785-1794)
* José Joaquim da Cunha Azevedo Coutinho (1794-1806)
* José Maria de Araújo (1806-1809)
* Antônio de São José Bastos (1815-1819)
* Gregório José Viegas (1821-1822)
* Tomás Manuel de Noronha e Brito (1828-1830)
* João da Purificação Marques Perdigão (1831-1864)
* Manuel do Rego Medeiros (1865-1866)
* Francisco Cardoso Ayres (1867-1870)
* Vital Maria Gonçalves de Oliveira (1871-1878)
* José Pereira da Silva Barros (1881-1891)
* João Fernando Tiago Esberard (1891-1893)
* Manuel dos Santos Pereira (1893-1900)
* Luís Raimundo da Silva Brito (1901-1910)

#### Olindako artzapezpikuak 
* Luís Raimundo da Silva Brito (1910-1915)
* Sebastião Leme da Silveira Cintra (1916-1918)

#### Olinda eta Recifeko artzapezpikuak 
* Sebastião Leme da Silveira Cintra (1918-1921)
* Miguel de Lima Valverde (1922-1951)
* Antônio de Almeida Morais Júnior (1951-1960)
* Carlos Gouveia Coelho (1960-1964)
* Helder Câmara (1964-1985)
* José Cardoso Sobrinho (1985-2009)
* Fernando Antônio Saburido (2009-2023)
* Paulo Jackson Nóbrega de Sousa (2023-)

### Apezpiku lagunkideak 
* Francisco Xavier Aranha (1754-1757)
* João Fernando Tiago Esberard (1890-1891)

### Artzapezpiku lagunkidea 
* João Batista Portocarrero Costa (1953-1959)

### Apezpiku laguntzaileak 
* João Irineu Joffily (1914-1916)
* José Lamartine Soares (1962-1985)
* Hilário Moser (1988-1992)
* João Evangelista Martins Terra (1988-1994)
* Fernando Antônio Saburido (2000-2005)
* Antônio Tourinho Neto (2014-2017)
* Limacêdo Antônio da Silva (2018-2023)
* Josivaldo José Bezerra (2024-)
* Nereudo Freire Henrique (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Florestako elizbarrutia

**Florestako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1964eko otsailaren 15ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Florestan dago. Egun apezpikua Gabriel Marchesi da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Francisco Xavier Nierhoff (1964-1988)
* Czesław Stanula (1989-1997)
* Adriano Ciocca Vasino (1999-2012)
* Gabriel Marchesi (2013-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garanhunsko elizbarrutia

**Garanhunsko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1918ko abuztuaren 2an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Garanhunsen dago. Egun apezpikua Agnaldo Temóteo da Silveira da.

## Ordinarioen zerrenda 
* João Tavares de Moura (1919-1928)
* Manoel Antônio de Paiva (1929-1937)
* Mário de Miranda Vilas-Boas (1938-1944)
* Juvéncio de Brito (1945-1954)
* Francisco Expedito Lopes (1954-1957)
* José Adelino Dantas (1958-1967)
* Milton Corrêa Pereira (1967-1973)
* Tiago Postma (1974-1995)
* Irineu Roque Scherer (1998-2007)
* Fernando José Monteiro Guimarães (2008-2014)
* Paulo Jackson Nóbrega de Sousa (2015-2023)
* Agnaldo Temóteo da Silveira (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nazaréko elizbarrutia

**Nazaréko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1918ko abuztuaren 2an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Nazaré da Matan dago. Egun apezpikua Francisco de Assis Dantas de Lucena da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
* Ricardo Ramos de Castro Vilela (1919-1946)
* Carlos Gouveia Coelho (1948-1954) 
* João de Souza Lima (1955-1958) 
* Manuel Pereira da Costa (1959-1962) 
* Manuel Lisboa de Oliveira (1963-1986) 
* Jorge Tobias de Freitas (1986-2006)
* Severino Batista de França (2007-2015) 
* Francisco de Assis Dantas de Lucena (2016-)

### Apezpiku laguntzailea 
* Jaime Mota de Farias (1982-1986)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natalgo artxidiozesia

**Natalgo artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar artxidiozesia da. 1909ko abenduaren 29an ezarri zen elizbarruti gisa eta 1952ko otsailaren 16an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Natalen dago. Egun artzapezpikua João Santos Cardoso da.

## Ordinarioak 
### Natalgo apezpikuak 
* Joaquim Antônio de Almeida (1910-1915)
* Antônio dos Santos Cabral (1917-1921)
* José Pereira Alves (1922-1928)
* Marcolino Esmeraldo de Souza Dantas (1929-1952)

### Natalgo artzapezpikuak 
* Marcolino Esmeraldo de Souza Dantas (1952-1967)
* Nivaldo Monte (1967-1988)
* Alair Vilar Fernandes de Melo (1988-1993)
* Heitor de Araújo Sales (1993-2003)
* Matias Patrício de Macêdo (2003-2011)
* Jaime Vieira Rocha (2011-2023)
* João Santos Cardoso (2023-)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Antônio Soares Costa (1971-1993)
* José Silvio de Brito (2026-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palmaresko elizbarrutia

**Palmaresko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1962ko urtarrilaren 13an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Palmaresen dago. Egun apezpikua Fernando Barbosa dos Santos da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
* Acácio Rodrigues Alves (1962-2000)
* Genival Saraiva de França (2000-2014)
* Henrique Soares da Costa (2014-2020)
* Fernando Barbosa dos Santos (2021-)

### Apezpiku lagunkidea 
* José Doth de Oliveira (1989-1991)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Petrolinako elizbarrutia

**Petrolinako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1923ko azaroaren 30ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Petrolinan dago. Egun apezpikua Antônio Carlos Cruz Santos da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Antônio Maria Malan (1924-1931)
* Idílio José Soares (1932-1943)
* Avelar Brandão Vilela (1946-1955)
* Antônio Campelo de Aragão (1956-1975)
* Gerardo de Andrade Ponte (1975-1983)
* Paulo Cardoso da Silva (1984-2011)
* Manoel dos Reis de Farias (2011-2017)
* Francisco Canindé Palhano (2018-2024)
* Antônio Carlos Cruz Santos (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pesqueirako elizbarrutia

**Pesqueirako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1910eko abenduaren 5ran ezarri zen Florestako elizbarruti gisa eta 1918ko abuztuaren 2an gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Pesqueiran dago. Egun apezpikua José Luiz Ferreira Salles da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
* Augusto Álvaro da Silva (1911-1915)
* José Antônio de Oliveira Lopes (1915-1932)
* Adalberto Accioli Sobral (1934-1947)
* Adelmo Cavalcante Machado (1948-1955)
* Severino Mariano de Aguiar (1956-1980)
* Manuel Palmeira da Rocha (1980-1993)
* Bernardino Marchió (1993-2002)
* Francesco Biasin (2003-2011)
* José Luiz Ferreira Salles (2012-)

### Apezpiku lagunkidea 
* Bernardino Marchió (1991-1993)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salgueiroko elizbarrutia

**Salgueiroko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 2010eko ekainaren 16an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Salgueiron dago. Egun apezpikua José Vicente Pinto de Alencar da Silva da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Magnus Henrique Lopes (2010-2022)
* José Vicente Pinto de Alencar da Silva (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paraíbako artxidiozesia

**Paraíbako artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar artxidiozesia da. 1892ko apirilaren 17an ezarri zen elizbarruti gisa eta 1914ko otsailaren 6an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza João Pessoan dago. Egun artzapezpikua Manoel Delson Pedreira da Cruz da.

## Apezpikuak 
### Ordinarioen zerrenda 
#### Paraíbako apezpikua 
* Adauto Aurélio de Miranda Henriques (1894-1914)

#### Paraíbako artzapezpikuak 
* Adauto Aurélio de Miranda Henriques (1914-1935)
* Moisés Sizenando Coelho (1935-1959)
* Mário de Miranda Vilas-Boas (1959-1965)
* José Maria Pires (1965-1995)
* Marcelo Pinto Carvalheira (1995-2004)
* Aldo di Cillo Pagotto (2004-2016)
* Manoel Delson Pedreira da Cruz (2017-)

### Artzapezpiku lagunkidea 
* Moisés Sizenando Coelho (1932-1935)

### Apezpiku laguntzaileak 
* Manuel Pereira da Costa (1954-1959)
* Marcelo Pinto Carvalheira (1975-1981)
* Alcivan Tadeus Gomes de Araújo (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caruaruko elizbarrutia

**Caruaruko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1948eko abuztuaren 7an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Caruarun dago. Egun apezpikua José Ruy Gonçalves Lopes da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Paulo Hipólito de Souza Libório (1949-1959)
* Augusto Carvalho (1959-1993)
* Antônio Soares Costa (1993-2002)
* Bernardino Marchió (2002-2019)
* José Ruy Gonçalves Lopes (2019-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cajazeirasko elizbarrutia

**Cajazeirasko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1914ko otsailaren 6an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Cajazeirasen dago. Egun apezpikua Francisco de Assis Gabriel dos Santos da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Moisés Sizenando Coelho (1914-1932)
* João da Matha de Andrade e Amaral (1934-1941)
* Henrique Gelain (1944-1948)
* Luís do Amaral Mousinho (1948-1952)
* Zacarias Rolim de Moura (1953-1990)
* Matias Patrício de Macêdo (1990-2000)
* José González Alonso (2001-2015)
* Francisco de Sales Alencar Batista (2016-2023)
* Francisco de Assis Gabriel dos Santos (2025-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Campina Grandeko elizbarrutia

**Campina Grandeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1949ko maiatzaren 14an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Campina Granden dago. Egun apezpikua Dulcênio Fontes de Matos da.

## Ordinarioak 
* Anselmo Pietrulla (1949-1955)
* Otávio Barbosa Aguiar (1956-1962)
* Manuel Pereira da Costa (1962-1981)
* Luís Gonzaga Fernandes (1981-2001)
* Matias Patrício de Macêdo (2001-2003)
* Jaime Vieira Rocha (2005-2011)
* Manoel Delson Pedreira da Cruz (2012-2017)
* Dulcênio Fontes de Matos (2017-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Matias Patrício de Macêdo (2000-2001)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guarabirako elizbarrutia

**Guarabirako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1980ko urriaren 11n ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Guarabiran dago. Egun apezpikua Aldemiro Sena dos Santos da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Marcelo Pinto Carvalheira (1981-1995)
* Antônio Muniz Fernandes (1998-2006)
* Francisco de Assis Dantas de Lucena (2008-2016)
* Aldemiro Sena dos Santos (2017-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patosko elizbarrutia

**Patosko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1959ko urtarrilaren 17an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Patosen dago. Egun apezpikua Eraldo Bispo da Silva da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Expedito Eduardo de Oliveira (1959-1983)
* Gerardo de Andrade Ponte (1983-2001)
* Manoel dos Reis de Farias (2001-2011)
* Eraldo Bispo da Silva (2012-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konstantza Antiokiakoa

**Konstantza** (1127 – 1163) Antiokiako Printzerriko printzesa izan zen 1130etik hil zen arte.

Bohemundo II.a Antiokiakoa eta Alizia Jerusalemgoaren alaba izan zen. Bi urterekin bihurtu zen printzesa, aita guduan hil eta gero, eta ama erregeordetzaz arduratu zen. Hala ere, printze nobleek berehala ordezkatu zuten Alizia haren aita Balduin II.a Jerusalemgoagatik. Hurrengo urtean Balduin hil zenean, Fulko Anjoukoa erregeorde izendatu zuten.

Konstantza 1132an ezkondu zen, zortzi urterekin, Raimundo Poitierskoarekin. Hurrengo urteetan lau seme-alaba izan zituzten Raimundok printzerria gobernatzen zuen bitartean. Raimundo batailan hil zen 1149an, eta Balduin III.a Jerusalemgoa arduratu zen erregeordetzaz.

1153an Konstantza Renaud de Châtillonekin ezkondu zen. 1161ean Renaud harrapatu ondoren, Konstantzak gobernuaz arduratu nahi izan zuen, baina Balduino III.ak Bohemundo III.a legezko gobernari izendatu zuen. Bohemundo Konstantzaren semea zen, eta hamabost zituen orduan. Konstantzak boterea mantentzea lortu zuen Emanuel I.a Komneno Bizantzioko enperadorearen laguntzarekin. Konstantza tronutik kendu zuten hil baino lehentxeago, bere seme Bohemundoren alde.

## Genealogia 
## Kanpo estekak
Jay Vine

**Jay Vine** (Townsville, Queensland, 1995eko azaroaren 16a) txirrindulari australiarra da, gaur egun profesionala UAE Team Emirates taldean.

## Kirol ibilbidea 
Txirrindulari guztiek bezala, Jay Vinek makina bat ordu egin zituen arrabolean COVID-19aren pandemiak lehiaketa guztiak eten zituen bitartean. Egin, eta nabarmendu. Munduko eSports Txapelketa irabazi zuen, eta, horri esker, Alpecin taldeak kontratua eskaini zion.

2020ko Herald Sun Tourrean bosgarren sailkatu zen. Australian Tour de Tweeden bigarren amaitu zen eta bi etapa garaipen lortu zituen. Honen ondorioz, Zwift Akademiaren bitartez, kontratu profesionala sinatu zuen Alpecin-Fenix taldearekin.

2021eko Turkiako Itzulian debutatu zuen, non sailkapen orokorreko bigarren postuan amaitu zen, José Manuel Díaz Gallegoren atzetik.

2021eko Vueltan parte hartu zuen, bere lehenbiziko UCI WorldTour proba eta baita bere lehenbiziko Itzuli Handia ere.

2022ko Vueltan dagoeneko nabarmendu zen, bi etapa irabazi baitzituen eta 2023ko denboraldirako UAE Team Emirates taldearekin fitxatu zen.

## Palmaresa 
## E-Sports 
**2022**
* 20px 15px Munduko E-Sports txapelketa 

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jean-Lucien Savi de Tové

**Jean-Lucien Kwassi Lanyo Savi de Tové** (Lomé, 1939ko maiatzaren 7a) togoar politikaria da. Togoko presidentea da 2025eko maiatzaren 3tik.

Bordeleko Unibertsitatean graduatu zen zuzenbidean, eta 1967ko estatu-kolpearen ondoren, estatu-idazkari izendatu zuten kanpo-arazoetako ministerioan, 1974an ordezkatu zuten arte. 1979ko uztailean atxilotu zuten estatu-kolpe bat ematea egotzita, eta hamar urteko espetxe-zigorra ezarri zioten.

Alderdi-aniztasuna legeztatu ondoren, 1993an Batasunerako Demokraten Alderdia sortu zuen. 1999an alderdiak beste batzuekin bat egin zuen Edem Kodjok zuzendutako Konbergentzia Patriotiko Panafrikarra eratzeko eta Savi Tové presidenteorde izateko. Merkataritza, Industria eta Artisautza ministroa izan zen Edem Kodjo eta Yawovi Agboyiboren gobernuetan 2005 eta 2007 artean.

Konstituzioa aldatu ondoren, parlamentuak funtzio zeremonialak zituen Errepublikako presidente aukeratu zuen 2025eko maiatzean. Bitartean Faure Gnassingbé botereari eutsi zion lehen ministro kargutik.

## Kanpo estekak
Aracajuko artxidiozesia

**Aracajuko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar artxidiozesia da. 1910eko urtarrilaren 3an ezarri zen elizbarruti gisa eta 1960ko apirilaren 30ean artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Aracajun dago. Egun artzapezpikua Josafá Menezes da Silva da.

## Ordinarioak 
### Aracajuko apezpikuak 
* José Tomas Gomes da Silva (1911-1948)
* Fernando Gomes dos Santos (1949-1957)
* José Vicente Távora (1957-1960)

### Aracajuko artzapezpikuak 
* José Vicente Távora (1960-1970)
* Luciano José Cabral Duarte (1971-1998)
* José Palmeira Lessa (1998-2017)
* João José da Costa (2017-2023)
* Josafá Menezes da Silva (2024-)

## Artzapezpiku lagunkideak 
* José Palmeira Lessa (1996-1998)
* João José da Costa (2014-2017)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Nivaldo Monte (1963-1965)
* Luciano José Cabral Duarte (1966-1971)
* Edvaldo Gonçalves Amaral (1975-1980)
* Hildebrando Mendes Costa (1981-1986)
* João Maria Messi (1988-1995)
* Dulcênio Fontes de Matos (2001-2006)
* Henrique Soares da Costa (2009-2014)
* Jefferson Santos Pinheiro (2026-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Estânciako elizbarrutia

**Estânciako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren brasildar elizbarrutia da. 1960ko apirilaren 30ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Estâncian dago. Egun apezpikua José Genivaldo Garcia da.

## Ordinarioen zerrenda 
* Francisco de Assis Portela (1960)
* José Bezerra Coutinho (1961-1985)
* Hildebrando Mendes Costa (1986-2003)
* Marco Eugênio Galrão Leite de Almeida (2003-2013)
* Giovanni Crippa (2014-2021)
* José Genivaldo Garcia (2022-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lasius californicus

***Lasius californicus*** *Lasius* generoko inurri mota bat da (eta, horren barruan, Acanthomyops azpigenerokoa, lehen aparteko generotzat hartzen zena). *L. californicus* espeziea Estatu Batuetakoa da. Wheelerrek deskribatu zuen 1917an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak