open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mari Karmen Arregi Agirre

**Mari Karmen Arregi Agirre** (1968ko abuztuaren 21a) 2023ko ekainaren 17an Aizarnazabalgo alkate bilakatu zen hirugarren aldiz, 2023ko maiatzaren 28ko udal hauteskundeetan, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.
## Biografia 
2007tik Aizarnazabalen bizi da Arregi, hasieratik "ondo egokitu" zen herrira. "Segituan hasi zen herriko hainbat mugimendutan parte hartzen: bertako produktuak kontsumitzeko azokak bultzatu zituen eta guraso elkartean sartu zen, besteak beste". Herri eskolako jangelan lan egindakoa da eta horrek ahalbidetu zion herritar gehiagorekin hartu-emana izatea eta herritarren beharrak ezagutzea.

## Politikari ibilbidea 
2011-2015 agintaldian zinegotzi lanetan aritu zen, eta ondoren herriko alkate jardun zuen. 2019ko urtarrilaren 31n jakitera eman zen EH Bilduk antolatutako parte-hartze prozesuan, Herriko Hauteskunde Batzordeak aho batez onartu zuela Arregiren hautagaitza maiatzeko hauteskundeetarako. Hark  "ilusioz eta indartsu" hartu zuen bozetara alkategai aurkezteko proposamena. Gainera, urteotan batutako esperientzia kontuan hartu eta erronka berriei aurre egiteko "gogoz" zegoela adinerazi zuen:*Herri parte-hartzaileagoa eta aktiboa eraikitzen jarraitzeko ahalik eta herritar gehienengana iritsi eta haien beharrei aurre egin nahi diogu.*2019ko ekainaren 15ean Udalbatza berria osatzeko eta alkatea aukeratzeko udalbatzarra egin zuten Aizarnazabalen. Kargu-hartzean ez zen ezustekorik izan eta Mari Karmen Arregi (EH Bildu) aukeratu zuten alkate, koalizioko sei hautetsien botoekin.

2023ko ekainaren 17an  Mari Karmen Arregik berrartu zuen alkate kargua Aizarnazabalen, EH Bilduren aldeko sei botorekin eta EAJren abstentzioarekin. Udalbatzarra amaitzean, azken agintaldiko zinegotziek prestatuta eta herritarren babesean, omenaldi hunkigarria egin zioten Arregiri. Bertsoz amaitu zuten  omenaldia:
thumb|250px|Mari Karmen Arregi, 2023.06.17
### Omenaldiko bertsoak 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Egoera honetan ikusi dugu herri txikietan bizi gaitezkeela Urola kostako hitza, 2020.06.04

* Mari Karmen Arregi alkatearen agurra
Spy/Master

***Spy/Master*** errumaniar telesail laburra da, 	Adina Sădeanuk eta Kirsten Petersek HBOrako sortua.

## Sinopsia 
Victor Godeanu pertsonaia dago istorioaren erdigunean, Nicolae Ceaușescu Errumaniako estatuburu izandakoaren eskuineko eskua. Hori bakarrik ez, Godeanu KGBko agente sekretu ere bada eta Ekialdearekin dituen lotura guztiak apurtzen ahaleginduko da, CIArekin kolaboratu eta AEBetara ihes egiteko.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Holding (telesaila)

***Holding*** hiberno-britainiar telesail laburra da, Dominic Treadwell-Collinsek ITVrako sortua.

## Sinopsia 
Hilketa misteriotsu bat ikertu behar duen Irlandako herri txiki bateko polizia agente bat da protagonista. Gizon atsegin bat da, baina jendearengandik ihes egiten du, eta nahiago du orduak jolas parke batean igaro, zorroko patata frijituak jaten, sobera motibatzen ez duen polizia lana egin baino.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fatal Attraction (telesaila)

***Fatal Attraction*** estatubatuar telesail erotikoa da,  Alexandra Cunninghamek eta Kevin J. Hynesek Paramount+erako sortua. 1987ko izen bereko filmean oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Bikote harremanak eta desleialtasun sentimentalak izan ziren lan haren ardatza. Orain, klasikoaren beste interpretazio bat egin dute, arretagunea emakume sendoengan, nortasun nahasmenduetan eta manipulazio psikologikoan jarrita.

## Aktoreak 
* Joshua Jackson: Dan Gallagher
* Lizzy Caplan: Alex Forrest
* Amanda Peet: Beth Gallagher
* Toby Huss: Mike Gerard
* Brian Goodman: Arthur Tomlinson
* Alyssa Jirrels: Ellen Gallagher
* Reno Wilson: Earl Booker

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adrienne Wilkinson

thumb|300px|Adrienne Wilkinson Renegades filmaren aurkezpenean, 2015ean.
**Adrienne Marie Wilkinson** (Memphis, Missouri, 1977ko irailaren 1a) estatubatuar aktore ezaguna da.

## Biografia 
Adrienne Wilkinson bi urte zituela hasi zen eskolan dantzaren munduan. Bigarren hezkuntzan, Adrienne antzerki-konpainian sartu zen, eta, horri esker, castingeko zuzendariek paper bat lortu zuten bi telesailetan. Orduan hasi zitzaion Adrienneri emanaldia gustatzen eta, graduatu eta bi egunera, Los Angelesera joan zen bizitzera bere ametsa egia bihurtzeko. Adrienne, antzezteko talentu handia izateaz gain, ekoizlea ere bada. 2008an estreinatu zen *Seconds* filmarekin.

## Filmografia 
* *Return* (1996)
* *Sweet Valley High* (1996)
* *Saved by the Bell* (1997)
* *Chicken Soup for the Soul* (2000)
* *Xena: Warrior Princess* (2000-2001)
* *Undressed* (2001)
* *As if*, telesaila (2002)
* *Alpha Force* (2002)
* *Angel*, telesaila (2003)
* *Days of Our Lives* (2003)
* *Kill.switch* (2003) - bideojokoa
* *Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed* (2004) - bideojokoa
* *EverQuest II* (2004) - bideojokoa
* *Pomegranate* (2005) - iragarkia
* *Dead to Rights II* (2005) - bideojokoa
* *Eyes* (2005)
* *ER*, telesaila (2005)
* *Charmed* (2005)
* *Neopets: The Darkest Faerie* (2005) - bideojokoa
* ''Let's Talk Puberty for Boys* (2006) - ahotsa
* *Let's Talk Puberty for Girls* (2006) - ahotsa
* *HBO: The Making of 'The Sopranos: Road to Respect'* (2006) - ahotsa
* *Yesterday's Dream* (2006)
* *Going Up!* (2006)
* *WalkAway* (2006)
* *Expectation* (2006)
* *Lakeshore Drive* (2006)
* *Saints Row* (2006) - bideojokoa
* *The Sopranos: Road to Respect* (2006) - bideojokoa
* *Bratz 4 Real* (2007) - bideojokoa
* *Reflections* (2008)
* *This Can't Be My Life* (2008)
* *Command & Conquer 3: La ira de Kane* (2008) - bideojokoa
* *Spike TV Segment 1: Play as Darth Vader* (2008)
* *Spike TV Segment 2: Amped-Up Force Powers* (2008)
* *Spike TV Segment 4: Wii Version and Duel Mode* (2008)
* *Spike TV Segment 3: Epic Battles* (2008) 
* *Star Wars: The Force Unleashed* (2008) - bideojokoa
* *X-PLay*: *The Making of the Upcoming Game 'Star Wars: The Force Unleashed''' (2008)
* Saints Row 2 (2008) - bideojokoa
* Alpha Protocol (2010) - bideojokoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Adrienne Wilkisonen webgune ofiziala.
Anhell69

***Anhell69*** 2022ko Theo Montoya kolonbiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Medellín distopiko batean biolentzia horren da handia, non hilerrian ez dagoen gorpu gehiagorentzako tokirik, eta izpirituak hiritik dabiltza, bizidunekin bizitzen. Testuinguru horretan hasiko dira ugaritzen espektrofilikoak deiturikoak: mamuekin sexu harremanak dituzten pertsonak. Narkoak, paramilitarrak eta Polizia gazte horiei jazartzen eta haiek hiltzen hasiko dira.

## Aktoreak 
* Camilo Najar 		
* Sergio Pérez
* Juan Pérez	
* Alejandro Hincapié
* Julian David Moncada	
* Camilo Machado
* Víctor Gaviria
* Alejandro Mendigana

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Pecera

***La Pecera*** 2023ko Glorimar Marrero puertoricar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Noeliak, minbiziak jota, ez du tratatu nahi, eta ihesbideak bilatzea erabaki du, Vieques jaioterrira itzuliz. Vieques Puerto Ricoko uharte paradisiakoa da, eta AEBetako armadak eragindako hondakin kutsagarrien tonak ezkutatzen dira bertako uretan. Noeliak bidaia eta borroka pertsonal bati ekingo dio.

## Aktoreak 
* Isel Rodríguez: Noelia 
* Magalí Carrasquillo
* Maximiliano Rivas
* Modesto Lacen
* Carola García
* Anamin Santiago
* Georgina Borri

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vieques

**Vieques** (gaztelaniaz  ahoskatua), ofizialki **Isla de Vieques**, Puerto Ricoren ekialdean dagoen uharte eta udalerria da. Birjina espainiar uharteak izeneko uhartediaren parte da eta ipar-ekialdeko Kariben dago.

## Banaketa administratiboa 
## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naphaleako lepoa

**Naphaleako lepoa** 541 metroko altuera duen mendatea da, Urdiñarbe eta Muskildi artean dagoena. Arbailako mendiguneko eremu karstikoan kokaturik, Biduze harana bitan bereizten ditu.

RD-348 errepideak eta GR78ren aldaera batek bertatik pasatzen dira.

## Historia 
Erdi Aroan (1146 baino lehen), lepoa Ospitalepeatik abiatzen zen Donejakue bidearen bigarren mailako bide baten igarobidean zegoen, Urdiñarbeko enkomiendatik pasatuz eta abadiaren menpeko Donaixti-Ibarreko erietxearekin bat eginez. Gero, bideak nafar bidearekin bat egiten zuen, Utziate edo Donazaharre aldera, Azkonzabalgo lepoa pasata.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Usotegiko lepoa

**Usotegiko lepoa** 337 metroko altuera duen mendatea da, Landibarre, Ainhize-Monjolose eta Suhuskune artean dagoena. Ipar-mendebaldean Elhorretako Gaina (453 m) eta hego-mendebaldean Pagaburu (543 m) mendiak ditu.

RD-518 errepideak bertatik pasatzen da. Toponimoa bertan egiten duten usategitik datorkio. Betidanik egin duten arren, ehiza-sareak nahiko modernoak (1920) dira..

## Geologia 
Kretazeo Berantiarreko flyscha nagusia da.

## Historia 
Lepotik, Donejakue bideko bigarren mailako bide bat pasatzen zen Haranbeltzko ermitatik eta Behauneko ospitaletik pasatuz, horrela «Oztibarreko bidesari txarrak» saihestuz..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errepublikako Jauregia (Khartum)

Sudango **Errepublikako Jauregia** (, '**) konplexua Sudango presidentearen egoitza ofiziala da, Khartum hiriburuan dagoena. Batez ere, 1830ean eraikitako **Errepublikako Jauregi Zaharrak** eta 2015ean eraikitako **Errepublikako Jauregi Berriak'* osatzen dute. Errepublikako Jauregiak garrantzi historikoa eta kulturala du Sudanen. Jauregia ez dago publikoarentzat irekita, baina atzean museo bat dago, bisitariek esploratu ahal izateko.

Errepublikako Jauregia Sudanen ikur politiko bat da. Posta zigiluek eta billeteek bere irudia eraman dute. Jauregiaren izena hegoaldetik bertara doan kale nagusiari ematen zaio, lehen *Victoria kalea'' izenez ezagutzen zena. Errepublikako Jauregia Khartumeko mugarri arkitektoniko nagusietako bat da, eta Nilo Urdinaren hegoaldeko ertzera begira dago, Nilo Urdin eta Zuriaren elkargunetik gertu.

Jauregian egiten dira atzerriko herrialdeetako enbaxadoreei kredentzialak aurkezteko ekitaldiak eta herrialdeetako ekitaldi ofizialak. Errepublikako Jauregiak  gertakari historikoz betetako historia du, Charles Gordon Britainiar Sudan agintaria hil zenetik hasita, Sudanen kolonizazio turko-egiptoarrean iraultza mahditarraren aldekoen eskutik, Sudan anglo-egiptoar kolonizaziotik independentzia eta administrazio kolonialaren banderak jaistea eta Sudango Errepublikako bandera igotzearen lehen ospakizunera arte, 1956ko urtarrilean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Soudeteko mendatea

**Soudeteko mendatea** 1.533 metroko altuera duen mendatea da, Atharratze-Sorholüze (Zuberoa) eta Ereta (Bearno) artean dagoena. San Martingo osinatik gertu dago eta mendatea zeharkatzen duen RD-132 errepidea San Martingo Harriaraino doa.

## Frantziako Tourra 
Frantziako Tourrak hainbat aldiz igaro du mendatea:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garateko lepoa

**Garateko lepoa** 1.218 metroko altuera duen mendatea da, Urdatx (Zuberoa) eta Baretos (Bearno) artean dagoena. Soudeteko mendatetik eta San Martingo osinatik gertu dago eta RD-113 errepideak mendatea zeharkatzen du.

2023ko Frantziako Tourreko 5. etapak bertatik pasa zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2015eko Frantziako Tourreko 10. etapa

**2015eko Frantziako Tourreko 10. etapa** 2015eko uztailaren 14an Tarben hasi zen eta San Martingo Harrian amaitu zuen, 2015eko Frantziako Tourrean. Etapak 167 kilometro zituen. Etapak Zuberoa zeharkatu zuen, Irurin (124. km) tarteko sprint bat ere izanda.

Frantziako Jaiegun Nazionalean, Sky taldeko Christopher Froome britainiarrak irabazi zuen.

## Profila 
600 px

## Etapako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Red Band Society

***Red Band Society*** Margaret Naglek sortutako telesail dramatikoa da (*Polseres vermelles* telesailaren berregitea), 2014ko irailaren 17tik 2015eko otsailaren 7ra Fox Broadcasting Companyk igorri zuena.

## Argumentua 
Telesaila ospitale bateko pediatria-aretoan bizi diren sei nerabez (Emma, Charlie, Kara, Leo, Jordi eta Dash) osatutako talde batean oinarritzen da. 2013ko azaroan, FOXek Margaret Naglek egindako proiektu berri bat iragarri zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El silencio (telesaila)

***El silencio*** () espainiar telesail laburra da,  Aitor Gabilondok Netflixerako sortua.

## Sinopsia 
Sergio Ciscar bere gurasoak erail eta sei urteko kartzela zigorra bete ostean aske geratzen den gaztea da. Justiziarekin kolaboratzeari uko egin, eta krimenaren inolako azalpenik eman gabe, haren arrazoiak eta nortasuna misterio bat dira.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
FCV Farul Constanța

**FCV Farul Constanța** Errumaniako futbol talde bat da Konstantza hirikoa. 2022-23an Liga irabazi zuen.

## Historia 
1920. urtean sortu zen *SPM Constanța* izenarekin, Serviciul Porturi Maritime Constanța. Itsasportuko langileek sortu zuten. 1949an *Dezrobirea Constanța* taldearekin bat egin eta *Locomotiva Constanța* bihurtu zen.

1955ean lehen mailara igo zen, urtebeterako. 1957-58 denboraldian *Farul Constanța* izena hartu zuen eta bigarren maila irabaziz lehen mailara itzuli zen. 1964an Balkandarren Kopa jokatzeko sailkapena lortu zuen eta finalera iritsi zen. Rapid Bucurestik garaitu zuen, etxean 3-3 egin eta kanpoan 2-0 galdu baitzuen. 1967an laugarren egin zuen ligan.

2016an taldea desegin zen porrot ekonomikoaren ondorioz. Zaleek *Suporter Spirit Club Farul Constanța* taldea sortu zuten Farulen jarraipena izan zedin. Koloreak eta logoa mantendu zituen, Konstantzako itsasargia eta kaioa hegan. 2021ean Gheorghe Hagi jokalari ezagunaren FC Viitorul Constanța taldearekin bat egin zuen. Gheorghe Hagi bera da taldearen jabea (%89an) eta entrenatzailea.

2022-23an Errumaniako Liga irabazi zuen.

## Palmaresa 
### Errumanian: 2 
* Errumaniako Liga (1): 2022-23.
* Errumaniako Kopa (0): finalista 2005ean.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
2020ko Frantziako Tourreko 9. etapa

**2020ko Frantziako Tourreko 9. etapa** 2020ko irailaren 6an Pauen hasi zen eta Larunsen amaitu zuen, 2020ko Frantziako Tourrean. Etapak 153 kilometro zituen. Etapak Zuberoa zeharkatu zuen, Izarbe eta Garate igota.

UAE Emirates taldeko Tadej Pogačar esloveniarrak irabazi zuen. Jumbo-Visma taldeko Primož Roglič esloveniarra lasterketako lider berria bihurtu zen.

## Profila 
## Etapako sailkapena 
## Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mathilda Beasley

**Mathilda Taylor Beasley**, jaiotzez **Mathilde Taylor**. 1869an, eliza katoliko batean bataiatu zen, beharbada 1877an hil zen Abraham Beasleyrekin ezkontzeko prestatzen zen bitartean.

Catherine eta Jane Deveaux-ekin, Beasleyk esklaboei irakatsi zien Savannahn (Georgia), Gerra Zibila baino lehen, nahiz eta garai hartan legez kanpokoa izan.

Geroago, Ingalaterran frantziskotar moja bihurtu ondoren, Estatu Batuetara itzuli zen eta 1889an moja afro-amerikar talde bat sortu zuen Georgian. Bere taldea Frantziskotar Ordenan lotzen saiatu zen, baina azkenean ez zuen arrakastarik izan.

Gainera, Ameriketako Estatu Batuetako neska afro-amerikarrentzako lehen umezurztegietako bat sortu zuen. 1895ean, umezurztegia erretzeko hainbat saiakera egin ziren. 1898an, hiru frantziskotar moja etorri ziren laguntzera, eta jatorrizko moja taldea desegin zen, baina Mathildak umezurztegian jarraitu zuen lanean.

1903ko abenduaren 20an hil zen. Savannahko hilerri katolikoan lurperatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karrikiri (argipena)

**Karrikiri** euskal deiturak hainbat artikulutara eraman gaitzake Wikipedia honetan:

* **Nazario Karrikiri** (1805-1884), Nafarroako enpresaburua.
* **Karrikiri elkartea,** Iruñeko euskara elkartea.
* **Karrikiri ganadutegia**, Nafar kastako zezenen ganadutegia.
* **Karrikiri saria**, Sanferminetako zezenketetako zezen suharrenaren ganadutegiari ematen zaion saria.
Shtisel

***Shtisel*** () Ori Elon eta Yehonatan Indurskyk sortutako telesail dramatikoa da, 2013ko ekainaren 29tik 2021eko otsailaren 14ra yes Oh eta Netflixek igorri zuena. Berritzailetzat jotzen da judu ultraortodoxoen benetako erretratua eskaintzen duelako.

## Argumentua 
Telesailak Jerusalemeko Geula auzoan bizi den fikziozko familia judu ultraortodoxo batez kontatzen du. Komunitateak ohitura zorrotzak jarraitzen ditu, eta arauak haustea askotan kaosa eragiten du familian.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arcyria denudata

***Arcyria denudata*** *Trichiidae* familiako onddo espezie bat da. Ez dago jangarri gisa sailkatuta, nahiz eta jateak ez duen ondorio larririk eragiten.

Sinonimoak: *Stemonitis denudata*, *Arcirya punicea*.

## Deskribapena 
**Esporangioa:** Estipitatua, kapitulua gorri-adreilu kolorekoa du, zilindriko samarra edo oboidea, 2 eta 6 mm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2 mm bitartekoa heldu aurretik. Heltzean gorri-adreilu koloreko sare fin bat du, eta, azkenean, okre-fuliginoso kolorera pasatzen da.

**Hanka:** 0,5 eta 1,5 mm bitarteko garaierakoa, zilindrikoa, goialdean kalikulu batez amaitua.

**Etimologia:** *Denudata* epitetoa latinetik dator, biluztua, esan nahi duen "denudatus" hitzetik. Bere itxuragatik 

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua 
Kolore gorri-arrosa duten beste *Arcyria* batzuekin. Bereizteko beti aztertu behar dira esporak eta harizpiak; hala ere, erraz identifikatzen diren *Arcyria*-etako bat da, eta arruntenetako  bat ere bai.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan, hildako edo deskonposatutako zurean; landare hondarretan ere aurki daiteke. Taldeetan ateratzen da, ale ugari bata bestearen kontra estututa.

### Banaketa eremua 
Kosmopolita. Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskara elkarte

**Euskara elkarteak** euskalgintzako tokiko erakundeak dira, 1980ko hamarkadatik sortu izan direnak, neurri handi batean Jose Maria Sanchez Carrion *Txepetxen* ideietan oinarrituta. Txepetxen formulazioan euskararen normalizazioa lortzeko hiru aldagai dira inportanteak: ezagutza, motibazioa eta erabilera. Euskara elkarteek azken bietan eragiten saiatzen dira batik bat. 

Elkarte hauen ezaugarri komun batzuk dira: herri edo eskualde mailan aritzea, herritarrek sortuak izatea, nornabako bazkidez osatuta egotea, antolaketa egituratua eta formalizatua izatea. Tokiko euskarazko hedabideen antolakuntzarekin ere egon dira lotuta kasu askotan 1980ko eta 1990eko hamarkadetatik aurrera.

Elkarteen arteko federazio gisa Euskaltzaleen Topagunea sortu zen 1996. urtean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tilikum

**Tilikum** (1981 - SeaWorld Orlando, 2017ko urtarrilaren 6a),  gatibu bizi izan zen orka arra izan zen. Bere bizitzaren zatirik handiena Floridako SeaWorld Orlandon eman zuen. Tilikum izenak, Pazifikoko Ipar-mendebaldeko Chinook hizkeran, esanahi zabal bat du:"lagunak, harremanak, tribua, nazioa, jende arrunta". 

## Bizialdia 
1983an Islandian harrapatu zuten; handik urtebetera, Columbia Britainiarreko Victoriako Sealand of the Pacific itsas-parkera eraman zuten.  Ondoren, 1992an Orlando-ko (Florida) SeaWorld-era egon zen zuten, non 21 kume hazi zituen bere bizitzan zehar (eta horiek beste hainbat ondorengo izan dituzte).  Gatibu dauden bitartean orkek egindako eraso hilgarrietan, Tilikumek hirutan parte hartu du: Keltie Byrne , orain desagertua dagoen Sealand of the Pacificeko entrenatzailea; Daniel P. Dukes, SeaWorld Orlandon baimenik gabe sartu zen gizon bat;  eta Dawn Brancheau SeaWorld-eko entrenatzailea.  Jendea hil arren, ez zuten sakrifikatu edo askatu, balio handia zuelako: kumeak egiteko baliagarria zen, eta hortxe zegoen itsas-parkeetarako negozioa, gatibu dagoen orka bakoitza milioika dolarreko inbertsio bat da. 6.9 metro luzea eta 5.7 tonako pisuarekin .  Bularreko hegatsak 2.1 metro luze ziren, eta 2 metroko bizkar-hegatsa zuen, ezkerraldera erabat erorita zegoena, naturan orken %1ari baino gutxiagori gertatzen zaiona, baina gatibu direnen artean ohikoa. 

## Bibliografia 
* Blackfish (2013), dokumentala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txondar-betiledun hori

**Txondar-betiledun horia** (*Anthracobia melaloma*) *Pyronemataceae* familiako onddo espezie bat da. Ez du sukalderako balio. Askomizete oso txiki bat da, eta batzuetan ia ez da ikusten lurrean.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 1 eta 5 mm bitarteko diametrokoa, ganbiletik disko formakora,

**Himenioa:** Hasieran laranja kolorekoa, gero hori-laranja kolorekoa; kanpoko aldeak ile arrexka argi koloreko oso laburrak izaten ditu.

**Etimologia:** *Melaloma* epitetoa grekotik dator, beltza, esan nahi duen "mela" hitzetik eta ertza, esan nahi duen "loma" hitzetik. Ziliatura beltzak dituelako karpoforoaren ertzean.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua 
*Anthracobia maurilabra* delakoarekin nahas daiteke, honek ile ilunagoak ditu eta hori zurbil koloreko himenioa.

## Sasoia eta lekua 
Ohikoa udaberritik aurrera, sua egondako lekuetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Ekuador, Txile, Argentina, Groenlandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Saudi Arabia, Japonia, Australia, Zeelanda Berria, Malawi eta Hegoafrika.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alba Teruel (txirrindularia)

**Alba Teruel Ribes** (Benigánim, Valentzia, 1996ko abuztuaren 17a) valentziar txirrindulari profesionala da. 2013an Espainiako Errepideko Txirrindularitza Txapelketan zilarra lortu zuen Junior mailan eta Munduko Txapelketan parte hartu zuen. Ziklo-krosean nabarmendu da.

## Txirrindulari ibilbidea 
[ezkerrera|thumb|310x310px|[Alba Teruel (txirrindularia)|Alba Teruel Ronde van Vlaanderen voor vrouwen, 2017]]
Beheragoko kategorietan, 2013. urtean Juniorren Errepideko Espainiako Txapelketan 2. postua lortzeak maila horretako mundialetan parte hartzeko aukera eman zion. 2 urte geroago profesional gisa hasi zen Lointek (Sopela Women's Team) euskal taldean. 

Hala ere, nazioartean ez da nabarmendu -15. postua lortu zuen Emakumezkoen Cholet-Pays de Loire 2015 Sari Nagusian, posturik onena - 10. postua lortu zuen Madrid Challenge by La Vuelta 2017. Movistarrek 2018an, sortu zen lehen urtean, fitxatu zuen.

Gero 2022 denboraldian Bizkaia Durango taldearekin aritu zen eta 2023 denboraldian Laboral Kutxa-Fundacion Euskadi taldearekin.

## Palmaresa 
**2013-14 **  
* 2. Junior mailan Espainiako Errepide Txirrindularitzako Txapelketan, Murtzian link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px
* 1. postua, **Txapelduna**, Ziklo-krosean, El Camp de Mirra (Valentzia Erkidegoa) link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px
* 2. Carleteko Ziklo-krosean, Carlet (Valentzia Erkidegoa) link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

**2014-15**
* 3. Valentziako Ziklo-krosean, Valentzia (Valentzia Erkidegoa) link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px

**2015-16**   
* 3. Valentziako Ziklo-krosean, Valentzia (Valentzia Erkidegoa) link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px

**2016-17**   
* 22. postua, 23 urtez azpiko Munduko ziklo-kros txapelketan Cyclo-cross, Heusden-Zolder (Limburg), Belgika 
* 2. Elorrioko ziklo-krosan (Bizkaia) Euskal Autonomia Erkidegoa link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

**2017-18**
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan, Valentzia (Valentzia Erkidegoa) link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

**2022-23**
* 3. Valentziako Ziklo-krosean, Valentzia (Valentzia Erkidegoa) link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px

**2023-24**
* 2. Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketan, (Abadiño) link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

## Bira handien eta munduko txapelketetako emaitzak 
Bere kirol-ibilbidean, postu hauexek lortu ditu emakumezkoen Itzuli Handietan eta Munduko errepideko TxirrindularitzaTxapelketetan:

—: ez zuen  parte hartu    Ab: abandonatzea        X: egin gabeko edizioak  

## Taldeak 
Talde hauetan parte hartu du:
* Bizkaia Durango (2022)
* Laboral Kutxa-Fundacion Euskadi (2023)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ficha de Alba Teruel (Movistar Team)
* Ficha de Alba Teruel (cqranking)
* Ficha de Alba Teruel (sitiodeciclismo)
*
Gishen lauhazka

[thumb|[Eugenie Carol Scott, **Gish-en asapala** edo **Gish-en lauhazka** eztabaida-teknikari izena eman zion antropologoa (Wisconsin, 1945- ).]]
**Gish-en lauhazka**, **Gishen galopa** edo **Gish-en asapala** () edo **falazien metrailadorea** eztabaida-teknika bat da. Aurkariari ahalik eta argudio gehien ematea da helburua, ahalik eta denborarik laburrenean, argudioen zehaztasuna edo sendotasuna kontuan hartu gabe. Eugenie Scottek asmatu zuen terminoa, Duane Gish kreazionistak erabilitako teknika izendatzeko. Duane Gishek maiz erabiltzen zuen eboluzionismoaren aurkako eztabaidetan.

Argudiatzeko edo eztabaidatzeko teknika bat da *Gish-en asapala* delako hau; aurkariari arrazoi asko denbora gutxian botatzen zaizkio aurkaria jokoz kanpo uzteko, nahiz eta denbora nahikoa izanez gero, arrazoi horiek ahulak edo falazia hutsak direla frogatzeko aukera egongo litzatekeen.

## Erantzuteko teknika eta teknika honi aurre egiteko neurriak 
[thumb|Eztabaida batean [Galdera erretoriko|galdera asko azkar botatzea, argudio asko azkar botatzea, funts handikoak ez badira ere, falaziak azkar botatzea... aurkaria gainetik pasatzeko teknika ona izan daiteke;  zaldi tropel bat legez, aurkaria zapaltzeko teknika ona.]]
Gishen lauhazka teknika erabiltzen denean, eztabaidaren helburua da ahalik eta argudio engainagarri, egia-erdia edo faktuen desitxuratzerik handiena egitea ahalik eta denbora laburrenean, ezinezko eginez aurkariak guztiei erantzutea txanda bakarrean (ikus Brandoliniren legea). Praktikan, debateetan lauhazka teknika erabiltzen ari denak planteatutako puntu bakoitzak askoz denbora gehiago eskatzen du gezurtatzeko edo egiaztatzeko, enuntziatzeko baino. Teknikak aurkariari denbora galarazten dio, eta zalantzan jar dezake teknikarekin ohituta ez dagoen publikoaren aurrean eztabaidatzeko duen gaitasuna, batez ere gertakarien egiaztapen independenterik ez badago edo ikusleek gaiak ez badituzte ondo ezagutzen.

Oro har, zailagoa da Gish-en asapalaren teknika erabiltzea eztabaida egituratu batean eztabaida libre batean baino. Zaila da teknika honi aurre egitea, baina tekniketako batzuk dira esandako gezur argi bat hartzea eta horretan zentratzea, ez jarraitzea beste gai batekin hori gezurra zela erakutsi arte eta, ahal bada, teknika hori erabiliko duela izenez ere esatea, falazien etengabeko erabilera horrek izen bat duela argi uzteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alemaniako Urria

**Alemaniako Urria** terminoak Internazional Komunistaren Batzorde Exekutiboak egindako plan iraultzailea izen zen, 1923an Weimarko Errepublikak bizi zuen estatu-krisia probestu eta Alemanian iraultza komunista bat lortzeko. 1917ko Errusiako Urriko Iraultzaren adibideari jarraituz, komunistek boterea hartu nahi zuten eta, hartara, Erdialdeko Europan iraultza segida berri batekin hasi. Helburua mundu-iraultza komunista abiatzea zen. Alemaniako Alderdi Komunista (KPD), "Fronte Batua" ezkertiarraren lemapean, 1923ko urrian Alemaniako Alderdi Sozialdemokratarekin (SPD) elkartu zen Turingia eta Saxonia estatuetan, eta iraultzaileek altxamendu bat egiteko une egokia ikusi zuten.  Iraultza 1923ko urrirako/azarorako aurreikusi zen, baina Reicheko gobernuak zapaldu zuen, Saxonia eta Turingiaren aurkako *Reichsexekution* delakoa erabili baitzuen, estatu-gobernu sozialisten agintea bertan behera utziz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1991ko Nafarroako Itzulia

**1991ko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XXX. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (bosgarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea San Adriánen hasi eta Iruñean bukatu zen.

## Taldeak
* Kaiku-Gurelesa
* AVSA
* Patxaran Zoco
* La Navarra
* Banesto
* Saltoki-Precisa
* SEUR
* Cafés Branik La Brasileña
* Cajamadrid
* G.S. Domus
* Belgikako selekzioa
* Sobietar Batasuneko selekzioa
* Txekiako selekzioa

## Etapak  
## Sailkapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jules Malou

**Jules Edouard Xavier Malou** (Ypres, 1810eko urriaren 19a - Woluwe-Saint-Lambert, 1886ko uztailaren 11) belgikar politikaria izan zen. Belgikako lehen ministroa izan zen 1874tik 1878ra eta 1884an.

Alderdi Katolikoko kide izan zen eta 1841ean Diputatuen Ganberako kide hautatu aurretik justizia departamentuko funtzionario gisa lan egin zuen. Ondoren Anberesko probintziako gobernadorea eta Finantza ministroa izan zen.

Lehen ministro karguaren lehen aldian, administrazio klerikal moderatu bat zuzendu zuen, merkataritza-neurrien mende. Bigarren etapan liberalen hezkuntzaren sekularizazioa indargabetu zuen eta eskola katolikoen aldeko legeak egin zituen. Neurri horiek istiluak eragin zituzten Bruselan, eta gobernua erori egin zen.

Anaia Jean-Baptiste Malou Brujasko apezpikua izan zen.
Juanita Morrow Nelson

**Juanita Morrow Nelson** (1923ko abuztuaren 17 &ndash; 2015ko martxoaren 9) estatubatuar eskubide zibilen eta erresistentzia fiskalaren aktibista bakezalea izan zen. 1948an *Peacemakers* taldea sortu zuenetako bat izan zen. Bere libururik esanguratsuena *A Matter of Freedom and Other Writings* izan zen, 1988an argitaratua. 

## Biografia 
Juanita Nelson eskubide zibilen aldeko ekintzaile estatubatuarra izan zen, gerra-zergen aurka erresistentea. 1923ko abuztuaren 17an jaio zen Clevelanden, Ohion. Hamasei urte zituela, tren batean egin arrazaren araberako bereizketa zegoela ikusi zuen, eta desafiatzea erabaki zuen, "zurien" bagoietan sartuz. Gertakari horrek eragin handia izan zuen bere kontzientzian, eta arraza-berdintasunarekiko konpromisoa hartu zuen.

Nelson Howard Unibertsitatean matrikulatu zen eta NAACPko Gazte Taldean sartu zen. 1943an atxilotu zuten Washington D.C.ko zurientzako kafetegi batean eserita egoteagatik. Geroago, Western Reservve Universityra joan zen, kazetaritza ikasi eta 1946an lizentziatu zen.

Arraza-berdintasunaren aldeko Biltzarraren (CORE) antolatzaile gisa, Clevelandeko Euclid Beach jolas-parkean beltzak sartzeko eskubidearen aldeko kanpainan lan egin zuen. Chicagora joan zen 1947an, eta han jarraitu zuen CORErekin lanean. 1948an Wally Nelson ezagutu zuen, COREko lehen landa-idazkaria, eta bizitza osorako aktibismo-lagun bihurtu ziren. Elkarrekin parte hartu zuten "askatasunaren aldeko bidaietan" eta gerra-zergen aurkako erresistentzian.

Bikotea Ohioko herri-etxe batean elkartu zen, eta atxiloketei egin behar izan zien aurre indarkeriarik gabeko ekintza zuzeneko kanpainetan. Georgiako Koinonia etxaldearen proiektuan ere parte hartu zuten. 1959an, gerra-zergak ordaintzeari uko egiteagatik atxilotu zuten garai modernoetako lehen emakumea bihurtu zen Nelson.

Urteak igaro ahala, Nelsontarrek borondatezko sinpletasuna hartu zuten eta Mexiko Berrian eta geroago Massachusettsen bizi izan ziren sare elektrikoarekin konexiorik gabe. Beren elikagaiak lantzen zituzten eta gutxieneko diru-sarrerekin bizi ziren. Aktibismoarekin jarraitu zuten, boto-emaileen erregistro-kanpainetan zigorrak zituzten estatubatuar beltzei lagunduz eta gerra-zergak ordaintzeari uko egiten zioten etxebizitzen IRSaren konfiskazioei aurre eginez.

Justizia sozialaren, indarkeriarik ezaren eta bakearen alde egindako lana aitortzeko, Juanitak eta Wally Nelsonek The Peace Abbeyren Kontzientzia Balioaren Saria jaso zuten. Juanita Nelson 2015eko martxoaren 9an hil zen, 91 urte zituela.

## Kanpo estekak
Artists and Models

***Artists and Models*** Lee eta JJ Shubert anaiek Shubert Theatren 1923 eta 1930 artean New Yorkeko The Shubert Organizationek kudeatutako beste antzoki batzuetan eskaini zen bost antzezlan sorta bat zen.

1923ko abuztuaren 20an estreinatu zen, New Yorkeko Ilustratzaileen Elkarteak Greenwich Villagen egindako emanaldien bidez. Broadwayko agertokian emakume biluziak edo toplessean aurkezten lehenak izan ziren. Hori baino lehen, Broadwayn onargarritzat zuten emakume biluziak egotea, Ziegfeld Folliesen bezala, hauek estatiko baldin bazeuden, *tableau vivant* bat osatuz. Antzezlan honetan, ordea, emakumeek modeloaren papera egiten zuten, eta janzkera etengabe aldatzen zen, biluztasuneraino. Ikuskizunek Jean Schwartz, J. Fred Coots, Sigmund Romberg, Al Goodman, Harry Akst eta Harry Warren bezalako konpositore errespetatuak erabili zituzten. Audientziak ondo erantzun zuen, baina kritikoak ez zituen asetu. 1923ko ekoizpena Frank Fay komedianteak aurkezten zuen, XIX. mendean vaudeville aktorerik ordainduena. Lucita Covera dantzaria 1926an bertan agertu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Henadz Mikhasevitx

**Henadz Madestavitx Mikhasevitx** edo **Gennadi Modestovitx Mikhasevitx** —, — (Ist, 1947ko apirilaren 7a – Minsk, 1987ko irailaren 25a) sobietar serieko hiltzaile eta bortxatzailea izan zen. 1971tik 1985era bitartean 36 emakume erail zituen Vitsebsken, Polotsken eta Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialistako inguruko eskualdeetan.

Mikhasevitxen krimenengatik, 14 pertsona errugabe kondenatu zituzten: horietako bat (Nikolai Terenia) exekutatu zuten, besteari (Vladimir Gorely) 12 urteko kartzela zigorra ezarri zioten, eta 6 urte bete ondoren itsu geratu zen.

## Bizitza 
Ist herrixkan (Vitsebskeko oblasta) jaio zen 1947an. Eskola ondoren, SESBeko indar armatuetan sartu zen eta itsas armadan zerbitzatu zuen, baina hepatitisaren ondorioz, laster enkargatu zuten, eta ondoren Bielorrusiera itzuli zen.

1971ko maiatzaren 14an egin zuen lehenengo hilketa Vitsebsketik Polotskerako bidean. Haren esanetan, garai hartan bere neska-lagunarekin hausturak etsita zegoen eta bere burua urkatzeko leku bakarti baten bila zebilen. Kasualitatez 19 urteko Liudmila Andaralova ezagutuz, iritziz aldatu zuen. Andaralovari eraso zion, bortxatu eta eskuekin ito zuen. Liudmilaren gorpua maiatzaren 16an aurkitu zen.

1971ko urrian berriro erail zituen, eta beste bi emakume ito zituen 1972an, Vitsebsk inguruan. Hiru errugabe epaitu zituzten hilketa honengatik.

1980ko hamarkadan hasi zen ikerketa aurreratzen. Nikolai Ignatovitx ikertzaile gazteak irmo uste zuen eskualdeko autobideetatik hurbil gertatu ziren emakumeen hilketa guztiak ez zirela kasu bereizi eta isolatuak izan aurreko ikertzaileek uste zuten bezala, baina, hain zuzen, serieko hiltzaile batek egin zituela. Poliziak ere susmatu zuen serieko hiltzaileak Zaporozhets gorri bat erabiltzen ari zela. Mikhasevitxek, poliziaren borondatezko laguntzaile gisa, ekintza horietan parte hartu zuen, funtsean, bere buruaren bila. Horrek ikerketari buruzko informazioa ematen zion. 1984. urtea bereziki «oparoa» izan zen hiltzailearentzat, 12 emakume hil baitzituen urte honetan bakarrik.

Ikerketa bidegabetzeko, gutun anonimo bat bidali zuen Mikhasevitxek tokiko egunkarira, Vitsebskeko Patriotak fikziozko erakunde baten izenean, bere kideei komunistak eta emakume «lizunak» hiltzeko borroka areagotzeko deia eginez. Adituek detektatu zuten Henadz Mikhasevitxen eskuz idatzitako laginak hiltzailearen oharretan eskuz idatzitakoaren antza nabarmena zuela.

1985eko abenduan atxilotu egin zen azkenean. Psikopatia diagnostikatu zioten). Hasieran ukatu ostean, aitortu egin zuen eta heriotza zigorra ezarri eta fusilatu zuten Minsken 1987ko irailaren 25ean (beste iturri batzuen arabera, 1988ko urtarrilaren 19an edo otsailaren 3an).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Konstantinoplaren okupazioa

**Konstantinopla** edo **Istanbulen okupazioa** (1918ko azaroaren 12a - 1923ko urriaren 4a) Lehen Mundu Gerraren osteko gertakaria izan zen. Otomandar Inperioaren hiriburua, britainiar, frantses, italiar eta greziar indarrek okupatu zuten, Mudroseko Armistizioarekin bat etorriz, Lehen Mundu Gerran Otomandar Inperioaren parte hartzeari amaiera emanez. Lehen tropa frantziarrak 1918ko azaroaren 12an sartu ziren hirian, eta ondoren britainiarrak hurrengo egunean. Tropa italiarrak Galatan lehorreratu ziren 1919ko otsailaren 7an.

Tropa aliatuek Istanbuleko banaketetan oinarritutako zonak okupatu zituzten eta administrazio militar aliatua ezarri zuten 1918ko abenduaren hasieran. Okupazioak bi etapa izan zituen: Armistizioaren araberako hasierako fasea 1920an akordio formalago batera igaro zen, Sèvresko Itunaren arabera. Azkenik, Lausanako Itunak, 1923ko uztailaren 24an sinatuak, okupazioa amaitu zuen, abuztuaren 23an erretiratzea hasita. Aliatuen azken gudarosteek 1923ko urriaren 4an utzi zuten hiria, eta Ankarako gobernuaren lehen tropak, Şükrü Naili Pasharen agindupean 1923ko urriaren 6an egin zuten zeremonia batekin sartu ziren hirian. Egun honi *Istanbulen Askapen Eguna* deritzo Turkian.

1918an lehen aldiz aldatu zen hiriaren jabetza Konstantinoplaren erorketatik (1453). Esmirnaren okupazioarekin batera, Turkiako Mugimendu Nazionalaren sorrera bultzatu zuen, Turkiako Independentzia Gerran amaitu zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tetriko I.a

**Gaius Pius Esuvius Tetricus** (Galia &ndash; Lukania) Galietako Inperioko enperadorea izan zen 271tik 274ra.

Galian jaio zen data ezezagunean, jatorri galiarreko familia noble batean. Senatari eta Galia Akitaniako eta gobernadorea izan zen. 271. urtean Viktorino enperadorea hil ondoren, Tetriko enperadore izendatu zuten, Viktorinoren ama Viktoriaren laguntzarekin. Erromatar tropek enperadore izendatu zuten udaberrian Burdigalan, eta Imperator Caesar Esuvius Tetricus Pius Felix Invictus Augustus Pontifex Maximus izena hartu zuen.

271., 272., 273. eta 274. urteetan kontsul izendatu zuen bere burua, eta 271etik 274ra tribunoa ere izan zen. Bere seme Tetriko II.a boterearekin lotu zuen eta kontsul izendatu zuen 274an eta zesar 273an.

Bere erronka nagusiak germaniar tribuak, Erromatar Inperioaren erasoak eta armadan eta gobernuan izandako desadostasunak izan ziren. Gainera, Galietako Inperioko probintzia batzuek ez zuten enperadoretzat hartu. 271ean Kolonia hiriburua Augusta Treverorumera eraman zuen germaniar erasoaldietatik babesteko.

274an Aureliano erromatar enperadoreak Galiari eraso zion eta 274ko otsailean edo martxoan Tetriko garaitu zuen Châlonseko guduan. Porrotaren ondoren, Galietako Inperioa Erromatarrarekin batu zen. Tetriko senatari eta Lukaniako edo Bruttiumeko gobernadore izendatu zuten, eta urte batzuk geroago hil zen.
Homi Sethna

**Homi Nusserwanji Sethna** (1923ko abuztuaren 24 &ndash; 2010eko irailaren 5) zientzialari nuklearra eta ingeniari kimiko indiarra izan zen, eta nazioarteko ospea lortu zuen Indiako Energia Atomikoaren Batzordearen lehendakari gisa, 1974an *Smiling Buddha* (Buda irribarretsua) izeneko lehen proba nuklearra egin zen garaian. Indiako programa nuklear zibilaren eta zentral nuklearren irudi nagusia izan zen. 1991n Bombayko sheriff izendatu zuten.

Bere ibilbidearen hasieran, Alwayeko (Kerala, India) torioa erauzteko instalazioa sortzearen arduradun teknikoa izan zen, monacita-hareetako lur arraroak bereizteko.

1975ean, Indiako Gobernuak bigarren kondekorazio zibil garrantzitsuena eman zion: Padma Vibhushan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katherina Hetzeldorfer

**Katherina Hetzeldorfer** (Nuremberg, ? - Speyer, 1477) homosexuala izateagatik exekutatu zuten lehen emakume erregistratua izan zen. Rhin ibaian ito zuten, Speyerren, gaur egungo Alemanian.

## Biografia 
Nurembergekoa zen jatorriz, eta 1475ean,ahizpatzat deskribatzen zuen emakume batekin batera, gizon gisa jantzita, Speyerrera aldatu zen. 1477an, homosexualitateagatik eta gizonarena egiteagatik epaitu zuten. Bera eta ahizpa gizon eta emakume gisa bizi zirela norbaitek salatu ondoren auzipetu zuten. Bi emakumeri ere sexua erosi ziela esan zuten, eta sexu-harremanetan ere sexu biologikoa ezagutu ez zutela adierazi zuten. Haietako batek larruz egindako uhaldun kontsolagailu gorri bat erabili zuela adierazi zuen. Hetzeldorfer Rhin ibaian itota exekutatu zuten.

## Historia 
Hetzeldorfer aurretik ez dago emakumeen homosexualitateagatiko exekuzioen erregistrorik (ekintza homosexual maskulinoengatik edo sodomiagatik egindako exekuzioak, berriz, arruntak ziren), eta ondorengo kasuen kopuru oso mugatua, nahiz eta emakumeen homosexualitatea ere "naturaren aurkako krimentzat" jo. Europan emakumeen homosexualitateagatik egindako ondorengo exekuzioen artean Catherine de la Maniere eta Francoise de l'Estrage, 1537an, Frantzian egindakoak daude. Jazarpen kasu ospetsu bat Agatha Dietschirena izan zen, 1547an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Celeste Rodrigues

**Maria Celeste Rebordão Rodrigues** (Fundão, 1923ko martxoaren 14a — Lisboa, 2018ko abuztuaren 1a) fado abeslari portugaldarra izan zen, Amália Rodriguesen ahizpa. 

## Bizitza 
1923ko martxoaren 14an jaio zen Fundãon. Gurasoekin Lisboara etorri zen 5 urte zituela; Vila Cândidan finkatu ziren lehenik, gero Campo de Ouriquen eta, geroago, Alcântaran.

## Diskografia 
58 disko grabatu zituen. Hona hemen horietako batzuk:
* *Celeste Rodrigues* (1955)
* ''Lisbon's Great Celeste Rodrigues* (1960)
* *L'Arte Del Fado Portoghese* (1974)
* *Celeste Rodrigues* (1974)
* *Fado Celeste* (2007)

## Filmografia 
* *Alfama em Si*
* *Xavier* (1992)
* *Fado Celeste* (2010)
* *Cabaret Maxime'' (2018)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1923ko Irlandako hauteskunde orokorrak

**1923ko Irlandako Estatu Askeko hauteskunde orokorrak** abuztuaren 27an egin ziren, estatu horretan egindako bigarrenak. Dáil Éireanneko 153 kideetatik 152 hautatu zituzten. Kide horiek irailaren 19an bilduziren, Kontseilu Betearazleko lehendakaria hautatzeko. Cumann na nGaedheal alderdi ofizialistak, Sinn Féinen Itunaren aldeko fakziotik sortutakoak, gehiengo soila lortu zuen 153 aulkietatik 63rekin, gehiengo absolututik nahiko urrun, baina gobernu-koalizio bat osatu ahal izan zuen. Bigarren, Éamon de Valeraren Alderdi Errepublikanoa geratu zen, Sinn Féinen Itunaren aurkako fakziotik sortua. Irlandako gerra zibila amaitu eta berehala hautatu zuten. Diputatu errepublikano askok, gerraren galtzailea ordezkatzen zutenek, kartzelan jarraitzen zuten hauteskundeetan eta hauteskundeen ondoren.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1990eko Nafarroako Itzulia

**1990eko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XXIX. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (hirugarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Lizarran hasi eta Iruñean bukatu zen. 

## Taldeak
* Kaiku-Gurelesa
* Beyena-AVSA
* Wigarma
* Mapfre-Danena
* Patxaran Zoco
* Banesto
* Saltoki-Precisa
* Cadalsa
* CAM
* Cafés Branik La Brasileña
* Cajamadrid
* Jamones Marcos
* Belgikako selekzioa
* System U

## Etapak  
## Sailkapen nagusia 
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Muneta (argipena)

**Muneta** izenak hainbat adiera du:

* **Muneta** Allingo kontzeju eta herria, Nafarroa Garaian.
* **Muneta (mendia)**, Gipuzkoako mendia, Karakate eta Kortazar izenekin ere ezaguna.

Euskal deitura ere bada Muneta, adibidez pertsona hauena:

* Jesus Maria Muneta (Larraga, 1929), nafar musikagilea.
* Antxon Muneta (Bilbo, 1986), futbolaria.
Eugenie Scott

**Eugenie Carol Scott** (1945eko urriaren 24a) antropologia fisikoan nabarmendu den estatubatuarra da, unibertsitateko irakasle ohia eta hezitzailea. Aktibo egon da Lur gaztearen kreazionismoa eta diseinu adimenduna eskoletan irakastearen kontra. "Gish-en lauhazka" terminoa asmatu zuen, kreazionistek erabili ohi zuten teknika erretoriko sasizko bat deskribatzeko, hau da, solaskide bati ahalik eta argudio gehien botatzea ahalik eta denbora gutxienean, argudioak ahul edo falazia hutsak izan arren, horrela argudio guztiak banan-banan gezurtatzeko denborarik eman gabe.

1986tik 2014ra, **Eugenie Scott** Zientzia Hezkuntzako Zentro Nazionaleko zuzendari exekutiboa izan zen. Hau irabazi-asmorik gabeko hezkuntza zientifikoko erakundea da, eta zientzia ebolutiboaren irakaskuntzari laguntzen dio. 2013az geroztik, Scott bere aholku-kontseiluan ageri da.

Scottek doktoretza bat du Missouriko Unibertsitateko antropologia biologikoan. Biologoa da, eta bere ikerketak giza antropologia medikoan eta biologia eskeletikoan egin ditu. Scott Amerikako Estatu Batuetako Sindiko Batzordean ari da, Eliza eta Estatua Bereizteko. Bestalde, *Scientific American* argitalpenerako Aholkularien Batzordeko kidea da Scott. Ikerketa Eszeptikoko Batzordeko (CSI) eta GWUPeko kidea ere bada.

thumb|left|Eugenie Scott jendaurrean hizketan, , *Freethought Day*, 2022.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Eugenie C. Scott, 2004, *Evolution vs. Creationism: An Introduction*, ISBN=978-0-520-24650-8 
*  Eugenie C. Scott & Glenn Branch, 2006, *Not in Our Classrooms: Why Intelligent Design Is Wrong for Our Schools*, ISBN=978-0-8070-3278-7

## Kanpo estekak 
* Eugenie Scott, Hezkuntza Zientifikoko Zentro Nazionalekoa
* Eugenie Scott irakaskuntzaren, liburuen eta ideien bilakaerari buruz
* Eugenie Scott's Talk: "Eboluzioa irakasteko eskubidea"
FUBAR (telesaila)

***FUBAR*** estatubatuar ekintzazko telesail komikoa da, Nick Santorak Netflixerako sortua.

## Sinopsia 
Erretiroa hartzeko atarian, bere alaba ere agente sekretu gisa dabilela jakin, Luke Brunnerrek azken misio bat martxan jarriko du.

## Aktoreak 
* Arnold Schwarzenegger: Luke Brunner
* Monica Barbaro: Emma Brunner
* Milan Carter: Barry
* Jay Baruchel: Carter
* Aparna Brielle: Tina
* Andy Buckley: Donnie
* Fortune Feimster: Ruth "Roo" 
* Barbara Eve Harris: Dot
* Gabriel Luna: Boro
* Fabiana Udenio: Tally
* Travis Van Winkle: Aldon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Platonic (telesaila)

***Platonic*** estatubatuar telesail komikoa da, Francesca Delbancok eta Nicholas Stollerrek Apple TV+erako sortua.

## Sinopsia 
Behinola lagun min izan ziren emakume baten eta gizon baten bizitzako bideek berriz ere bat egingo dute urte luzez elkarren berri jakin gabe egon ostean. Elkarren arteko laguntasuna platoniko bilakatuko da, bien bizitzak desorekatzeraino.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Georges Rochegrosse

**Georges Antoine Rochegrosse** (Versailles, 1859ko abuztuaren 2a - El Biar, 1938ko uztailaren 11) frantziar margolaria izan zen.

1882an egin zuen debuta Parisko Aretoan, eta gai historikoak estilo emozional eta naturalista batean eta eskala erraldoi batean margotu zituen.

Frantzia eta Aljeriaren artean banatu zituen bere azken urteak eta orientalismoaren gaiak erabili zituen.

## Iruditegia 

Le Chevalier aux Fleurs 2560x1600.png|Loreen zalduna
Marie Rochegrosse dans la Salle à Manger by Georges Rochegrosse.jpg|Marie Rochegrosse jangelan
Georges Antoine Rochegrosse - Sarah Bernhardt.jpg|Sarah Bernhardt
Rochegrosse Vitellius traîné dans les rues de Rome par la populace, 1883.jpg|Herria Vitelio Erromako kaleetan arrastaka
Andromaque Rochegrosse.jpg|*Andromaka* (1883)
Rochegrosse Salambo.jpg|*Salambô eta usoak* (1895)
Rochegrosse Odalisque.jpg|Odaliska
Les Héros de Marathon Georges Rochegrosse 1859.jpg|Maratongo heroiak

**Posterrak**

Poster Louise Opera By Charpentier.jpg|Gustave Charpentierren *Louise* opera (1900)
Georges Rochegrosse - Poster for the prèmiere of Claude Debussy and Maurice Maeterlinck's Pelléas et Mélisande.jpg|Claude Debussy eta Maurice Maeterlincken *Pelléas et Mélisande* opera (1902)
Georges Rochegrosse's poster for Jules Massenet's Don Quichotte.jpg|Jules Masseneten *Don Quichotte* (1910)
Georges Rochegrosse - Poster for Gabriel Fauré's Pénélope (1913).jpg|Gabriel Fauréren *Pénélope* (1913)

## Kanpo estekak
1989ko Nafarroako Itzulia

**1989ko Nafarroako Itzulia**, Nafarroako Itzuliko XXVIII. ekitaldia izan zen. Urte honetan, zazpi etapaz osatu zen Itzulia (hirugarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Tuteran hasi eta Iruñean bukatu zen. 

## Taldeak
* Saltoki
* Lubricantes Gulf
* Frinat-Cegasa
* Caja Rural-Orbea
* Cesaden-Otero
* G.D. Reynolds
* Alfa Romeo-Cafés Costafría
* Cabrera Cerámicas
* CAI
* CLAS
* Cafes La Brasileña-Manik
* Cajamadrid
* G.S. Ribar
* Leopoldsburg
* Sobietar Batasuneko selekzioa

## Etapak  
## Sailkapen nagusia 
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rebel (2022ko filma)

***Rebel*** 2022ko Adil El Arbi eta Bilall Fallah belgikar zinema zuzendarien film dramatikoa da.

## Sinopsia 
2010eko hamarkada. Bruselako Molenbeek auzoan bizi dira Kamal, haren anaia gazte Nassim eta haien ama Leila. Kamal oso haserre dago Siriako egoerarekin eta Baxar al-Assad lehendakariak egindako basakeriekin. Nolabait laguntzeko beharra du: ezin da Belgikako etxearen goxotasunetik begira egon. Eta, beraz, Siriara abiatuko da kamera bat hartuta, erresistentziaren zintzotasuna erretratatu nahian. Inozenteki, Kamal ez da Estatu Islamikoaren (EI) intentzioez ohartuko berandu den arte; eta ezinezkoa egingo zaio ihes egitea.

## Aktoreak
* Aboubakr Bensaihi: Kamal Wasaki
* Lubna Azabal: Leila Wasaki
* Amir El Arbi: Nassim Wasaki
* Tara Abboud: Noor
* Younes Bouab: Abu Amar

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak