open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Betty DeGeneres

**Elizabeth Jane DeGeneres** sortzez ***Pfeffer*** (New Orleans, 1930eko maiatzaren 20a) LGBT komunitatearen eskubideen aldeko estatubatuar ekintzailea da. Ellen eta Vance DeGeneresen ama eta Human Rights Campaign erakundeko bozeramailea. 1997an, Ellen alabak bere homosexualitatea jendaurrean onartu ostean lortu zuen ospea.

## Biografia 
DeGeneres Violeten (Louisiana) jaio zen, 1930ean, Depresio Handiaren unerik gorenean. Aita alemaniarra zuen, eta ama, irlandarra. Louisianako Estatu Unibertsitatean izan zen bi urtez, hizkuntzaren patologia ikasten, logopeda bihurtzeko. Unibertsitatean zegoela, hainbat antzezlanetan parte hartu zuen Joanne Woodward aktorearekin, eta aktore ezagun bilakatu zen.

Elliott DeGeneresekin ezkondu zen 1952an. Bikotea 1974an dibortziatu zen. Handik gutxira, Roy Gruessendorfekin ezkondu zen, eta hark Texasera eraman zuen familia. DeGeneresi bigarren aldiz ezkondu eta gutxira diagnostikatu zioten bularreko minbizia. 2005ean, Ellen alabak nerabe zela aitaordearengandik jasan zuen sexu abusuaz hitz egin zuen jendaurrean lehen aldiz. Louisianako Unibertsitatera itzuli zen 50 urte bete ondoren, hizketaren patologiari buruzko maisutasuna osatzeko.

DeGeneresek bi liburu idatzi zituen: *Love, Ellen: A Mother Daughter Journey* eta *Just a Mom*. Lehenengoan, Bettyk bere alaba armairutik atera izanaren aurrean izandako erreakzioa deskribatzen du, eta onarpen pasibotik LGBT komunitatearen eskubideen defendatzaile sutsu bihurtu arteko bidea. Horrez gain, Ellenek bere aitortza egin ostean jaso zuen komunikabideen mihaketa ere deskribatzen du. *Just a Mom* bere bigarren liburuak gai horiek azpimarratzen jarraitzen du.

## Argitalpenak 
* *Love, Ellen: A Mother Daughter Journey*
* *Just a Mon*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flurazepam

**Flurazepam**a konposatu organikoa da, C21H23ClFN3O formula duena eta bentzodiazepinen familiakoa. Solido kristalino zuria da. 

Flurazepama botika gisa baliatzen da bere ezaugarriak medio, insomnioa tratatzeko usatzen da bereziki. Pilula gisa hartzen da. Espainian *Aldosomnil* makararekin merkaturatzen da. Frantzian ez da merkaturatzen.

Beste bentzodiazepinak legez aisiadirako droga moduan ere kontsumitzen da. Mendekotasuna sor dezake eta abstinentzia-sindromea eragin dezake.

## Albo-ondorioak 
Albo-ondorio ohikoenak logura, ahuldadea, ezinegona, koordinazio-arazoak, kontzentratzeko-arazoak eta memoria-arazoak izaten dira.

## Kontraindikazioak 
Flurazepama ez da hartu behar botikarekiko hipersentikortasuna, alkohol-kontsumoa, droga-mendekoatasuna, miastenia larria edo arnasteko arazo larriak baldin badaude. Haurdunaldian eta edoskitzean flurazepama hartzea ebitatuko da.

## Erreferentziak
Alex Renfroe

**Gregory Alexander "Alex" Renfroe** (Savannah,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Antolatzaile dabil LEB Ligako Real Betis Baloncesto taldean.

## Biografia 
Nashvilleko Hume-Fogg High School-en egon zen, 2004an Trevecca Nazareneko Unibertsitatera joan aurretik. Han egon zen 2006 arte, NAIAn jokatzen. Ondoren, Belmont Bruinsera transferitu zuten, eta han egon zen 2007tik 2009ra (2006-2007 denboraldian ez zuen jokatu NCAAren arauak ez betetzeagatik). Bruinsekin jokatutako 67 partidetan batez beste 12,5 puntu, 5,6 errebote, 4,3 asistentzia eta 1,7 baloi lapurreta izan zituen. 2008an Atlantic Sun Conferenceko txapeldun izan zen (taldearen ondoz ondoko hirugarren titulua zen) eta 2009an Atlantic Sun Conferenceko Urteko Jokalari aukeratu zuten. 2008ko NCAA txapelketako finalean, lehen kanporaketan ezustekoa emateko zorian egon ziren eta Duke Blue Devils taldea kanporatu zuten. Puntu bategatik galdu zuten eta Renfroe izan zen Bruinsen saskiratzaile nagusia 15 punturekin.

## Ibilbidea 
* VEF Rīga (2009-2010)
* KK Zagreb (2010-2011)
* New Basket Brindisi (2011-2012)
* Blancos de Rueda Valladolid (2012-2013)
* Brose Baskets (2013)
* BC Enisey Krasnoyarsk (2013-2014)
* Laboral Kutxa (2014)
* ALBA Berlin (2014-2015)
* Bayern Munich (2015-2016)
* FC Barcelona (2016-2017)
* Galatasaray (2017-2018)                                                                                   
* Leones de Ponce (2018)
* BAXI Manresa (2018)
* KK Partizan (2018-2019)
* BC Zenit San Petersburgo (2019-2020)
* San Pablo Burgos (2020-2021)
* Leones de Ponce (2021)
* San Pablo Burgos (2021- 2022)
* Coviran Granada (2022 - 2023)
* Surne Bilbao Basket (2023-2024)
*  Real Betis Baloncesto (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sacha Killeya-Jones

**Sacha Liam Killeya-Jones** (Highland Park,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Pibot dabil B.Leagueko Kawasaki Brave Thunders taldean.

## Biografia 
Virginiako Woodberry Foresteko Woodberry Forest School-en eta Lynchburgeko Virginia Episcopal School-en hezitako jokalaria da, 2016an Kentuckyko Unibertsitatean sartu aurretik, non 2016tik 2018ra NCAAko I. mailako Wildcatsen jokatuko zuen.

2018an, Ipar Carolinako Estatu Unibertsitatean sartu zen, baina National Collegiate Athletic Association (NCAA) erakundearen transferentzia-arauak zirela eta, ez zen NC State Wolfpackekin jolastera iritsiko.

2019ko otsailaren 28an, jokatzeko hautagai izan aurretik, Killeya-Jonesek NC State Wolfpack utzi zuen bere ibilbide profesionala hasteko.

## Ibilbidea 
* BC Sparta Praha (2019)
* Kalev/Cramo (2019-2020)
* MKS Dąbrowa Górnicza (2020-2021)
* Hapoel Galil Gilboa (2021-2023)
* Surne Bilbao Basket (2023-2024)
* Kawasaki Brave Thunders (2024-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2025eko Tibeteko lurrikara

thumb|250px|Erreskate talde bat.

**2025eko Tibeteko lurrikara** 7,1 (Mw) magnitudeko lurrikara izan zen, 2025eko urtarrilaren 7ko 09:05tan gertatua. Epizentroa lurrazaletik hamar kilometrora izan zuen, Shigatse hirian, zeina Tibeteko goi lautadako hiri «sakratu nagusietako bat» baita; Tibeteko eskualde autonomoko Tingri konderrian izan zen. 2023tik izan den lurrikararik hilgarriena izan da, eta 2021etik izan den hirugarren gogorrena. Txinako Sarearen arabera, aurreko bost urteetako lurrikararik handiena izan da.

Lurrikarak Ikertzeko Txinako Sarearen arabera, lurrikara Richter eskalako 6,8 gradukoa izan da; AEB Ameriketako Estatu Batuetako Geologia Zerbitzuak, berriz, esan du lurrikara 7,1 gradukoa izan dela.

Tibet eskualde autonomoa den arren, Txinaren menpe dago 1951. urtean anexionatu zuenetik. Horiek hala, Xi Jinping Txinako presidenteak adierazi zuen «izugarrizko ahalegina» egiten ari direla ahalik eta biktima gutxien izan daitezen, eta, aldi berean, nabarmendu zuen lan egin beharko zela beste ezbeharrik ez egoteko eta kalteak jasan dituzten herritarrak beste nonbaitera eramateko. 1.500 langile baino gehiago ari dira horretan; izan ere, hotz handia espero zuten gauean: zero azpitik hamasei gradura arteko tenperatura.

Lurrikararen epizentroa Everest mendiaren iparraldetik 80 kilometrora dago. Beste sasoiekin alderatuta, neguan ez da hainbeste jende biltzen munduko mendirik garaiena igotzeko bidean, baina, halere, bertan behera utzi dituzte, behin-behinean, Everestera eta Himalaiako beste mendietara egitekoak ziren igoera guztiak.

## Kalteak 
Lurrikarak gutxienez 126 pertsona hil, 350 baino gehiago zauritu eta 3600 etxebizitza baino gehiago eraitsi zituen Tibeten. Heriotzak Tingri, Lhatse eta Sa'gya konderrietan eman ziren. Nepalen eta Indian kalteak izan ziren ere bai.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adam Smith (saskibaloi jokalaria)

**Adam Smith** (Jonesboro,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da.

## Biografia 
UNC Wilmington, Virginia Tech Hokies eta Georgia Tech Yellow Jackets unibertsitateetako taldeetan aritu zen, eta 2016an draftean sartu ez zenean, Europako saskibaloian hasi zuen bere ibilbidea Lega Duen, Roseto Sharks taldean, eta 37 partida jokatu zituen zenbaki onak egiten.

2017ko ekainean Élan Sportif Chalonnais frantziarrak kontratatu zuen.

## Ibilbidea 
* Roseto Sharks (2016–2017)
* Élan Sportif Chalonnais (2017)
* Socar Petkim Spor Kulübü (2017-2018)
* Pallacanestro Orzinuovi (2018)
* Orlandina Basket (2018)
* Basket Ravenna (2018-2019)
* PAOK Salonika BC (2019-2020)
* Ionikos Nikaias B.C. (2020-2021)
* Stelmet Zielona Gora (2021)
* Merkezefendi Belediyesi (2021)
* Hapoel Holon (2021-2022)
* Bilbao Basket (2022-2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Denzel Andersson

**Denzel Andersson** (Njurunda, Sundsvall,  -) suediar saskibaloi jokalaria da. Hegal-pibot dabil Polska Liga Koszykówkiko Dziki Warszawa taldean.

## Biografia 
2015ean egin zuen debuta Basketliganen BC Luleå taldean, eta 2020ra arte jokatuko du bertan. Bere azken denboraldian BC Luleån, batez beste partidu bakoitzeko  14.7 puntu, 6.9 errebote eta 1.7 tapoi egin zituen.

Suediako taldean bost denboraldi eman ondoren, 2020-21 denboraldian, Polska Liga Koszykówkiko Stal Ostrów Wielkopolski taldeak sinatu zuen. Polonian egin duen lehen denboraldian, Liga eta FIBA Europe Cupeko azpitxapelduna irabaztea lortu du.

2021-22 denboraldian, batez beste 8.5 puntu, 3.5 errebote eta 1.2 tapoi bildu ziren Basketball Champions Leaguen.

2022ko uztailaren 26an, ACB Ligako RETAbet Bilbao Basket taldeak sinatu zuen.

2024ko ekainaren 18an Poloniako PLKko Dziki Warszawak fitxatu zuen.

## Ibilbidea 
* BC Luleå (2015-2020)
* Stal Ostrów Wielkopolski (2020-2022)
* RETAbet Bilbao Basket (2022-2024)
* Dziki Warszawa (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arhantze-Inhasi

**Arhantze-Inhasi** (gaskoiz: *Ansa e Hiars*; frantsesez eta ofizialki: *Ance - Féas*) Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da, Baretetze ibarrean (Bearno) kokatutakoa, Okzitanian.

2017ko urtarrilaren 1ean sortu zen, Arhantze eta Inhasi udalerri-ohietako batuketarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Muhammad-Ali Abdur-Rahkman

**Muhammad-Ali Abdur-Rahkman** (Allentown,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Antolatzaile dabil ACB Ligako Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
Lau denboraldiz jokatu zuen Michigango Unibertsitateko Wolverines taldean, eta batez beste 9,1 puntu, 2,8 errebote eta 2,0 asistentzia lortu zituen partidako.

Bere azken denboraldian NCAA Txapelketako finalera iritsi zen, non Villanovaren aurka galdu zuten, bere taldeko saskiratzaile onena izan zen 23 punturekin, bere ibilbidea Wolverinesen historian partida gehien jokatu zituen jokalari bezala amaituz.

## Ibilbidea 
* Canton Charge (2018-2020)
* Legia Varsovia (2021-2022)
* Victoria Libertas Pesaro (2022-2023)
* Darüşşafaka S.K. (2023-2024)
* Bilbao Basket (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marvin Jones

**Marvin Jermaine Jones** (Chicago,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Pibot dabil ACB Ligako Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
Highland College, Kent State Golden Flashes eta Texas Southern Tigers artean hezitako pibota da. 2017ko NBAko Draftean hautatua izan ez zenez, Kolossos Rodou BC taldeak fitxatu zuen A1 Ethniki txapelketan jokatzeko.

2022-23 denboraldian, Hapoel Holon israeldarrak sinatu zuen.

2023ko uztailaren 13an, Montenegroko Saskibaloi Ligako KK Budućnost Podgoricak sinatu zuen.

2024ko uztailaren 11n, ACB Ligako Bilbao Basket taldeak sinatu zuen.

## Ibilbidea 
* Kolossos Rodou BC (2017-2018)
* Union Olimpija (2018-2019)
* Socar Petkim (2019)
* KK Krka Novo Mesto (2019-2020)
* Promitheas Patras B.C. (2020)
* Peristeri B.C.  (2020-2021)
* PAOK Tesalonika BC (2021-2022)
* Hapoel Holon (2022-2023)
* KK Budućnost Podgorica (2023-2024)
* Bilbao Basket (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Keith Hornsby

**Keith Randall Hornsby** (Williamsburg,  -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Bruce Hornsby musikariaren semea da.

## Biografia 
Bi denboralditan jokatu zuen Ipar Carolinako Unibertsitateko Bulldogsekin, 9,2 puntu, 3,0 errebote eta 1,8 asistentzia partidako batez beste. 2013an, Louisianako Estatu Unibertsitateko Tigers taldera transferitu zuten, eta han, NCAAren araudiak agindutako urtea pistetatik kanpo bete ondoren, beste bi denboralditan jokatu zuen; batez beste, 13,3 puntu, 3,7 errebote eta 1,9 asistentzia lortu zituen partida bakoitzeko.

2016ko NBAko Draftean hautatua izan gabe, Dallas Mavericksek uztailaren 27an fitxatu zuen. Urriaren 22an agurtu zuten denboraldiaurreko bost partida jokatu ondoren.

## Ibilbidea 
* Texas Legends (2016-2019)
* Twarde Pierniki Toruń (2019-2020)
* EWE Baskets Oldenburg (2020-2021)
* Levallois Metropolitans (2021-2022)
* Nanterre 92 (2022-2023)
* BC Rytas (2023)
* Surne Bilbao Basket (2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flunitrazepam

**Flunitrazepama** konposatu organikoa da, C16H12FN3O3 formula duena eta bentzodiazepinen familiakoa. Konpostu organofluoratutzat har daiteke. Solido zuri-hoirxka da. 

Flunitrazepam botika gisa baliatzen da bere ezaugarriak medio. Insomnioa tratatzeko usatzen da bereziki. Pilula gisa hartzen da. Frantzian eta Espainian ez da merkaturatzen.

Beste bentzodiazepinak legez aisiadirako droga moduan ere kontsumitzen da. Mendekotasuna sor dezake eta abstinentzia-sindromea eragin. 

## Sintesia 
Fluntrazepama sei urratsetako prozesu baten bidez sintetizatzen da beheko eskeman ikus daitekeen legez. 

515x515px|Flunitrazepam synthesis 01

## Albo-ondorioak 
Albo-ondorio ohikoenak logura, ahuldadea, ezinegona, koordinazio-arazoak, kontzentratzeko-arazoak eta memoria-arazoak izaten dira.

## Kontraindikazioak 
Flunitrazepma ez da hartu behar botikarekiko hipersentikortasuna, alkohol-kontsumoa, droga-mendekoatasuna, miastenia larria edo arnasteko arazo larriak baldin badaude. Haurdunaldian eta edoskitzean flunitrazepama hartzea ebitatuko da.

## Erreferentziak
Olatz Pereda Bados

**Olatz Pereda Bados** (Alonsotegi, Bizkaia, 1993) artista, eskultorea eta diseinatzailea da.

## Ibilbidea 
Euskal Herriko Unibertsitatean Sorkuntza eta Diseinuan graduatua da, eta, ondoren, Zeramika: Artea eta Funtzioa Masterra egin zuen unibertsitate berean. Ondoren Arteterapian eta terapia sortzaileetan masterra egin zuen ISPEDUC Instituto Superior de Psicología y Educación izenekoan eta Fabricademy izeneko graduondokoa Basque BioDesign Centerren.

Aita ebanista zuen eta Olatz txikia zenean zurezko jostailu asko egiten zizkion. Horren eraginez material horretara oso gaztetatik hurbildu zen eta material horrek ekar ditzakeen milaka aukerak erakutsi zizkion, gaur egun portzelanarekin batera bere obra gehienetan erabiltzen duen materialetako bat  izanik.

Karreran zehar eta ondoren masterrean, bere obran bereizgarria den materiala deskubritu zuen, portzelana. Hau berarentzat preziatua den materiala da, ez bere zuritasunagatik bakarrik, baizik eta baita argiarekin batera obrei bizia ematen dietela sentitzen duen transluzitatea eta sonoritatea bezalako ezaugarriengatik ere.

Masterrean zehar serigrafiaren teknikan ere sakondu zuen. Normalean zeramikari aplikatzen zaion teknika honek simetrian eta origamian oinarritutako diseinuak sortzeko aukera ematen dio, piezei interes bisual handiagoa ematen diena.
* *Bendita Dulzura* & *Bendita Dulzura II* , 2017.
* *Muztin-min*.

## Erakusketak 
* 2025ean *Eskuahaldunak elkarteak* Bilbon Bizkaiko Batzar Nagusien erakusketa aretoan antolatu zuen erakusketan parte hartu zuen. Zurezko moduluz osatutako pieza bat jarri du ikusgai, *Eta orain ERRALDOI izan nahi dut* izenekoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Calixto Ochoa

**Calixto Antonio Ochoa Campo** (Valencia de Jesús, Valledupar, 1934ko abuztuaren 14a - Sincelejo, Sucre, 2015eko azaroaren 18a) Vallenatoko kolonbiar abeslari, konpositore eta soinujolea izan zen.

## Familia 
Calixto Ochoa Dulsaides Bermudezekin ezkondu zen, eta Calixto, Cesar, Rolando, Adonay, Jackelyn, Katia, Alba eta Maria Ochoa Bermudez izan zituen seme-alabak.

## Ibilbide musikala 
Valencia de Jesusen (Valledupar) jaio zen, 1934ko abuztuaren 14an. 19 urte zituela, etxetik alde egin zuen, eta inguruko herrietan ibili zen, gehien gustatzen zitzaiona egiten: abesten. Herriz herri, 1956an iritsi zen Sincelejora, eta bertan egin zuen lehen grabazioa, «El lirio rojo» izenekoa, desagertutako Eco zigiluarentzat. Kantu horrek harrera oso ona izan zuen Kostalde osoan, eta herrialdeko disko-etxe handietako ateak ireki zizkion. Disco Fuentes izan zen izen hori eman zion lehena, eta hamarkada bat baino gehiagoz artista esklusiboa izan zen. Hamahiru urtez Disco Fuentesentzat lan egin ondoren, beste enpresa batzuekin probatu zuen, baina beti itzuli zen hainbeste garaipen lortu zituen konpainiara.

Cesar Castroren taldearekin batera, Antonio Fuentesek deskubritu zuenean lotu zen Disco Fuentesekin; berehala, herrialde osoan arrakasta izan zuten hainbat abesti konposatu zituen, eta horrek disketxearekin esklusibotasun-kontratua izatea ekarri zion. Geroago Calixto Ochoak Los Corraleros de Majagualen egoteko ohorea izan zuen, Antonio Fuentesek sortu zuenean. Ondoren, Calixto Ochoa eta bere Taldea sortu zituen, eta azkenik, *Calixto Ochoa y Los Marimberos* taldea sortu zuen. Azken horren izena Venezuelan egindako aurkezpen batetik sortu zen, non eskualdeko jauntxoak izen hori eraman zuen.

Calixto Rey Vallenato koroatu zen 1970eko Zinemaldian, «El gavilán marimbero» eta «La puya regional» abestiekin. Calixtoren lanak kostaldeko bizitzaren parte diren pertsonaien eta egoeren bizipenak dira, bere obran marihuana maiz kontsumitzeagatik eta bertako jendearen tradizio fiestariagatik nabarmentzen direnak. Los Corralerosekin «El Marimberito», «El amigo Chan» eta «Sobrga de yerba» bezalako arrakastak konposatu zituen. Bere taldekatzeekin gai aipagarriak «Charanga marimbera», «El niño inteligente», «El arbolito de marimba», «Mata e´caña y traba» eta kontinentea zeharkatu zuten beste hainbat izan ziren.

Los Corraleros de Majagual taldearekin zein bere taldeekin, kanpoko hainbat herrialdetan egin zituen emanaldiak, besteak beste, Venezuela, Estatu Batuak, Costa Rica, Panama, Ekuador, Nikaragua, Dominikar Errepublika eta Mexikon. Azken herrialde horretan, 90eko hamarkadaren hasieran eta Aniceto Molinak gonbidatuta, grabazio bat egin zuen *Luz roja de San Marcos* taldearekin, *Huevo sin sal y marimba* izenburukoa eta aurretik bere taldeekin grabatutako abestiak biltzen dituena.

## Heriotza 
2015eko azaroaren 18an hil zen, goizeko 6:45ean, Sincelejoko Santa Maria klinikan. 81 urteko konpositoreak iskemia eta giltzurrunetako arazoak izan zituen, familiako iturriek baieztatu dutenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Calixto Ochoa Vallento.com
* Calixto Ochoa Vallenato.net
Bradley Stoke

'''''', Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Gloucestershire konderrian.

2021ean 20.690 biztanle zituen.
Sedbury

'''''', Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Gloucestershire konderrian.

2021ean 3.535 biztanle zituen.

Wye ibaiaren bazterrean dago, Galesko Chepstow udalerriaren parean.
Zoran Dragić

**Zoran Dragić** (Ljubljana,  -) esloveniar saskibaloi jokalaria da. Hegaleko dabil ACB Ligako Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
KD Ilirija hasi zuen bere ibilbide profesionala, 2004an, eta hurrengo denboraldian Janče STZn. 2006tik 2010era Liublianako Geoplin Slovan taldean jokatu zuen. 2010eko urrian, Novo Mestoko KK Krkarekin sinatu zuen.

2012an Zoranek NBA Summer Leagueko Houston Rockets taldean jokatu zuen ACB Ligako Unicaja Málagarekin bi urteko kontratua sinatu aurretik. 2012tik aurrera, jokalaria Unicaja Malaga taldean arituko da. 2014ko abuztuan, Unicajarekin zuen kontratua beste bi urtez luzatu zuen. Baina 2014ko irailean, Unicaja Malagarekin zuen kontratua eten zuen, 750.000 euroko klausula ordainduta, NBAko Phoenix Sunsekin kontratua sinatzeko.

2015eko otsailaren 19an, Miami Heat taldera pasa zen Phoenix Suns eta New Orleans Pelicans taldeen arteko akordio batean, non Goran bere anaiarekin batera jokatu zuen taldean, Phoenixen elkartu baitziren.

## Ibilbidea 
* KD Ilirija (2004-2005)
* Janče STZ (2005-2006)
* Geoplin Slovan (2006-2010)
* KK Krka (2010-2012)
* Unicaja Málaga (2012-2014)
* Phoenix Suns (2014)
* Miami Heat (2015)
* Khimki BC (2015-2016)
* Olimpia Milano (2016-2017)
* Anadolu Efes S.K. (2017-2018)
* Pallacanestro Trieste (2019)
* ratiopharm Ulm (2019-2020)
* Kirolbet Baskonia (2020-2021)
* BC Žalgiris (2021)
* Cedevita Olimpija Ljubljana (2022-2024)
* Bilbao Basket (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isabel Clifton Cookson

**Isabel Clifton Cookson** (Hawthorn, Australia, 1893ko abenduaren 25a - 1973ko uztailaren 1a) australiar botanikari, paleobotanikari, palinologo, mikologo, briologo eta algologoa izan zen. 58 urteko ibilbidean, 93 artikulu zientifikoren egilea edo egilekidea izan zen, 110 genero berri, 557 espezie eta 32 taxon fitofosil eta palinomorfo inguru deskribatuz.

## Biografia 
Hawthornen jaio zen, Victorian, eta Damas de Kew unibertsitate metodistara joan zen. Bertan, gradua lortu zuen, ohorez, anatomian, fisiologian eta botanikan (goi mailako azterketa publiko batekin). Ondoren, Melbourneko Unibertsitatera joan zen ikastera eta bertan lizentziatu zen 1916an botanikan eta zoologian. Ikasketak amaitu zituenean, irakasle laguntzaile izan zen unibertsitatean, eta 1916 eta 1917 artean gobernuaren ikerketa-beka bat eta biologiako MacBain ikerketa-beka jaso zituen, Ipar Lurraldeko flora aztertzeko.  Alfred J. Ewart eta O. B. Daviesen 1917ko *The Flora of the Northern Territory* libururako ilustrazioekin lagundu zuen.

## Ibilbidea 
Melbourneko Unibertsitatean jarraitu zuen lanean, 1925 eta 1926 artean Imperial College of Science and Technology bisitatu zuen arte, eta 1926 eta 1927 artean Manchesterreko Unibertsitatera egindako  itzuleran. Manchesterren harreman akademiko luze eta emankorrari ekin zion W.H. Langekin, eta, ondoren, *Cooksonia* generoa izendatu zuen haren omenez. 1929tik aurrera bere ikerketa paleobotanikan zentratu zen, landare fosilei buruzko hainbat artikulu idatzi zituen, Devoniar eta Siluriar hasierako landare baskularrak barne, landareek Lurrean izan zuten eboluzio goiztiarraren teoriei forma ematen lagunduz. Ikatz-hobien formazio berriagoak ere aztertu zituen. Victoriako lurreko landareen lehen fosilekin eta grafolito eta landareen laginekin egindako landa-lanarekin 1932an Melbourneko Unibertsitateko Zientzietako doktore eta ikerketa-tesia osatu zuen.

1930ean, botanikako irakasle izendatu zuten Melbourneko Unibertsitatean. 1940ko hamarkadatik aurrera espora fosilekin, polenarekin eta fitoplanktonarekin lan egin zuen, baita paleogeografiarekin izan zuen harremanarekin ere, eta petrolio-esploraziorako landareen mikrofosilen erabilgarritasuna defendatu zuen.

* (Orchidaceae) × *Gastrophaius* cooksonii (Rolfe) J.M.HShaw.
**Cookson** egilearen laburdura estandarra erabiltzen da pertsona hori egile gisa adierazteko izen botaniko bat aipatzerakoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Huntley (Gloucestershire)

**Huntley**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen herri bat da, Gloucestershire konderrian.

2011n 1.102 biztanle zituen.
Harald Frey

**Harald Eika Frey** (Oslo,  -) norvegiar saskibaloi jokalaria da. Antolatzaile dabil ACB Ligako Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
Frey bere herrialdeko Baerum Basket taldean hezitako joko-antolatzailea da, 2012-2013 denboraldian 16 urte besterik ez zituela debutatu zuen eta 2013-14 eta 2014-15 denboraldietan jokatu zuen. 2015-16 denboraldian Centrum Tigers Oslo taldean jokatu zuen, eta talde horrekin 16,91 puntu, 4,7 errebote, 4,57 asistentzia eta 2,57 lapurreta lortu zituen partidako.

2016an, joko-antolatzailea Estatu Batuetara joan zen Montana State Bobcatsen sartzeko, eta lau denboraldiz jokatu zuen harekin. Bere azken denboraldian, Bobcatsekin, Freyk 16,6 puntu lortu zituen partidako batez beste, 4,3 errebote, 4,6 asistentzia eta 1,5 lapurreta bataz beste.

2020ko abuztuaren 9an, Espainiara iritsiko da, LEB Oroko Oviedo Club Baloncesto taldean denboraldi batez jokatzeko.

2022ko urtarrilaren 25ean, Basketball Bundesligako BG 74 Göttingenek jokalariaren klausula ordaindu zuen eta joko-antolatzaile norvegiarrak denboraldi eta erdirako sinatu zuen talde germaniarrarekin.

2023ko uztailaren 3an, Basketball Bundesligako Telekom Baskets Bonn taldeak sinatu zuen.

2024ko ekainaren 4an, Endesa Ligako Bilbao Basket taldeak sinatu zuen.

## Ibilbidea 
* Baerum Basket (2012-2015)
* Centrum Tigers Oslo (2015-2016)
* Oviedo Club Baloncesto (2020-2022)
* BG 74 Göttingen (2022-2023)
* Telekom Baskets Bonn (2023-2024)
* Bilbao Basket (2024-egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tomasz Gielo

**Tomasz Gielo** (Szczecin,  -) poloniar saskibaloi jokalaria da. Hegal-pibot dabil ACB Ligako Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
Institutu-garaian, SMS Cetniewo Sports Academyn trebatu zen, bere jaioterriko herrialdean. Azken urtean, bere belaunaldiko 25 europar onenen artean sartu zuten, eta AEBra egin zuen salto unibertsitateko lehen urtean, Libertyko Unibertsitatearekin Virginian jokatzeko. Bertan lau denboraldi eman zituen eta Enpresen Administrazioan lizentziatu zen. Laugarren urtean estresak eragindako haustura batek denboraldiko lehen 6 neurketak bakarrik utzi zizkion jokatzen, eta NCAAk bosgarren urtea utzi zion *college*n. Lizentziatu zenez, Master bat egiteko aprobetxatu nahi izan zuen urte hura, eta, beraz, 2015-16 denboraldian jokatzeko beka eskaini zioten Ole Miss Institutuan, eta, aldi berean, Justizia Kriminalean master bat lortu zuen.

2016ko abuztuan, Badalonako Joventutek sinatu zuen.

## Ibilbidea 
* Club Joventut de Badalona (2016-2018)
* Iberostar Tenerife (2018-2020)
* Morabanc Andorra (2020-2021)
* s.Oliver Würzburg (2021-2022)
* Peristeri BC (2022)
* Merkezefendi Belediyesi Denizli (2022-2023)
* Casademont Zaragoza (2023-2024)
* Stal Ostrów Wielkopolski (2024)
* Bilbao Basket (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sergio García Martín

**Sergio García Martín** (Donostia, 1983ko otsailaren 23a) gipuzkoar saskibaloi entrenatzailea da. Egun ACB Ligako Bilbao Basket taldean laguntzaile moduan dabil.

## Ibilbidea 
2004. urtean hasi zen aulkien munduan, Lehen Maila Nazionaleko Bera-Bera taldea bi denboraldiz zuzenduz eta EBA Ligako CNB Torrevieja taldea 2006tik 2008ra zuzenduz.

Sergio Garciak zazpi denboraldi eman zituen Club Deportivo Maristas Palenciaren Natxo Lezkanoren talde teknikoan LEB Platan eta LEB Oron, eta 2008an CB Torreviejatik etorri zen. Urte batzuk geroago, Natxo Lezkano eta Porfirio Fisac Palentziako taldetik irten ondoren, donostiarra Maristas Palenciako lehen entrenatzailea izan zen 2015-16 eta 2016-17 denboraldietan LEB Oron, 2015-16 Printzesa Kopa eta ligako titulua lortuz (bulegoetan berretsi gabeko igoera).

2017ko udan, 2016-17 denboraldian, kanporaketako finala lortu ondoren, Porfirio Fisac entrenatzailearen deia jaso zuen ACB Ligako Delteco GBCren entrenatzaile laguntzaile izateko.

2019ko ekainean ofizial egin zen Coruñara iritsi zela, Urrezko LEB ligako Leyma Coruñaren proiektuaren buru izateko.

2019-20 denboraldia, taldeak 3. postuan amaituko du, denbora baino lehen amaitutako denboraldia, pandemiaren arrazoiengatik.

Hurrengo denboraldian, 2020-21ean, Leyma Coruñak klubaren historiako sailkapenik onena lortu zuen, 3. postuan amaituz.

2022ko uztailaren 29an, Endesa Ligako Bilbao Basket taldearen entrenatzaile laguntzaile gisa sinatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Valencia de Jesús

Kolonbiako Valledupar udalerriko 26 korregimenduetako bat da Valencia de Jesús. Udalerriaren hego-mendebaldean dago, Santa Marta mendilerroko mendien eta Cesar ibaiaren artean, Cesar departamenduan.

Valentzia de Jesusek espainiar eliza kolonial historikoa du, Kolonbiako monumentu nazionala, eta Aste Santuko ospakizun erlijiosoengatik ere ezaguna da.

## Geografia 
Iparralderantz, Azúcar Buena korregimenduarekin egiten du muga; mendebalderantz, Valledupar hiriko landa-eremuarekin. Hegoaldean San Diego udalerriarekin egiten du muga eta mendebaldean Aguas Blancas korregimenduarekin.

Korrejimenduak Cesar ibaiaren arroaren zati bat egiten du, ibai horrekin egiten baitu muga hegoaldean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Klorazepato

**Klorazepatoa** edo **azido klorazepikoa** konposatu organikoa da, C16H11ClN2O3 formula duena, bentzodiazepinen familiakoa eta azido karboxilikoen klasekoa. Konposatu organokloratutzat jo daiteke. Solido horixka da. Uretan disolbagarria da, baina disolbaezina ohiko disolbatzaile organikoetan.

Klorazepatoaren potasio-gatza, *dipotasio klorazepatoa* (C16H10ClKN2O3·KOH), botika gisa baliatzen da bere ezaugarriak medio: antsietatea, epilepsia eta insomnioa tratatzeko usatzen da bereziki. Pilula gisa hartzen da. Espainian *Traxilium* makararekin merkaturatzen da. Frantzian *Tranxène* eta *Traxilium* markekin merkaturatzen da.

Beste bentzodiazepinak legez aisiadirako droga moduan ere kontsumitzen da. Mendekotasuna sor dezake eta abstinentzia-sindromea eragin dezake.

Nordazepama eta oxazepama klorazepatoaren metabolito gisa eratzen dira.

## Sintesia 
Klorazepatoaren sintesia abiatzen da *2-amino-5-klorobentzonitriloa*, fenilmagnesio bromuroarekin tratatuz. Ondoren beheko eskemari jarraitzen zaio sintesia.

501x501px|Chlorazepate synthesis

## Albo-ondorioak 
Albo-ondorio ohikoenak logura, ahuldadea, ezinegona, koordinazio-arazoak, kontzentratzeko-arazoak eta memoria-arazoak izaten dira.

## Kontraindikazioak 
Klorazepatoa ez da hartu behar botikarekiko hipersentikortasuna, alkohol-kontsumoa, droga-mendekoatasuna, miastenia larria edo arnasteko arazo larriak baldin badaude. Haurdunaldian eta edoskitzean Klorazepatoa hartzea ebitatuko da.

## Erreferentziak
Solidago virgaurea

***Solidago virgaurea*** Asteraceae familiako landare espezie bat da. Europa guztian hedaturik dago. Euskal Herrian ordea hareatzetan aurkitzen da eta bi populazio baino ez dira ezagutzen.

## Taxonomia 
Lineok deskribatu zuen Zientziarako 1753. urtean, *Species Plantarum* liburuan.

Generoaren *Solidago* izena latinezko *solido* hitzetik dator eta "denetarako balio duena" edo "sendatzeko balio duena" esan nahi du. Espeziearen *virgaurea* izenak latinez "urrezko makila" esan nahi du, landarearen infloreszentziei egiten die erreferentzia.

Sinonimoak:

* *Solidago macrorrhiza* Lange in Willk. & Lange, Prodr. Fl. Hispan. 2: 39 (1865)
* *Solidago virga-aurea* L.
* *Solidago virgaurea subsp. alpestris* (Willd.) Hayek & Hegi in Hegi, Ill. Fl. Mitt.-Eur. 6: 410 (1917)
* *Solidago virgaurea subsp. fallit-tirones* (Font Quer) Rivas Mart. & al. in Opusc. Bot. Pharm. Complutensis 2: 118 (1986)
* *Solidago virgaurea subsp. macrorrhiza* (Lange) Nyman Consp. Fl. Eur.: 388 (1879)
* *Solidago virgaurea subsp. minuta* (L.) Arcang. Comp. Fl. Ital.: 339 (1882)

## Deskribapena 
Errizoma horizontal laburra du, 14-64 mm luzerakoa, adarkatua eta hainbat sustrai dituena. Handik zurtoin tenteak ateratzen dira, 7-84 cm arteko luzera hartzen dutenak eta hostoz beteak. Oinarriko hostoak eliptikoak dira eta ertz zerratua dute. Erdiko nerbioa nabarmena da.

## Habitata 
Itsas mailatik hasi eta 3.000 metrotako altuerarainoko tokietan bizi da. Txilardiak, larreak, glerak, erreka ertzak, dunak, sasi arteko argiuneak eta hainbat baso mota (pinudi, artadi, harizti, pagadi) ditu bizileku. eta Orioko hareatzan soilik aurkitzen dugu.Toki hartan uztaila eta iraila artean ikusten da loretan.

Antzeko banaketa eremua duten beste landare batzuekin (*Galium arenarium*, *Astragalus baionensis*, *Silene uniflora* subsp. *thorei* eta *Alyssum loiseleurii*) landare multzo garrantzitsua eratzen du.

Espezie hau mundu arabiarreako medikuntza sisteman erabilia izan zen. XV. eta XVI. mendeetan Europan agertu zen, zauriak hobetzeko. Astringentea, diuretikoa eta antiseptikoa eta beste propietate batzuk ere baditu.

Iraizketa-aparatuari loturiko gaixotasunak prebenitzeko erabiltzen da, nefritisa, giltzurruneko kalkulua, zistitisa, uretritisa... Erreumatismoa eta hezueria tratatzeko ere erabiltzen da.

Digestio-aparatuari dagokionez dituen taninoek astrigente bihurtzen dute eta beherakoa mozten du. Larruazalean idorgarria eta orbaintzailea zaurietan eta ultzeretan, baina batzuetan dermatitisa eragin dezake.

## Iruditegia 

Irudi:Solidago virgaurea Nawłoć pospolita 2018-07-28 Ślęża 01.jpg|Landarea.
Irudi:Solidago virgaurea ENBLA04.jpg|Infloreszentzia.
Irudi:Gullris.jpg|Loreak kapituluak dira.
Irudi:Solidago virgaurea kz07.jpg|Fruituak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bassala Bagayoko

**Bassala Bagayoko** (Bamako,  -) maliar saskibaloi jokalaria da. Pibot dabil ACB Ligako Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
Kanariar Uharteetako Santa Lucía Basketeko beheko mailetan trebatutako jokalaria da, eta 2019an Espainiako Haur Mailako Txapelketa eta Endesa Minikopa jokatuko lituzke, Iberostar Tenerifek gonbidatuta. 2019-20 denboraldian, Madrilera iritsi zen Baloncesto Alcalán jokatzeko. 

2020-21 denboraldian, Baloncesto Fuenlabradako harrobian sartu zen eta bere junior taldea EBA Ligakoarekin txandakatu zuen, Endesa Ligako lehen taldearekin entrenamenduetan parte hartzeaz gain.

2021eko apirilaren 25ean, debuta egin zuen Baloncesto Fuenlabradarekin Endesa Ligan, 14 urte, zazpi hilabete eta 15 egunekin. Pibotak 9 minutu eta 11 segundo jokatu zituen eta 2 puntu sartu zituen, Real Madriden aurka 76-90 galdu zuelarik 2020-21 denboraldiko 33. jardunaldian. Bagayokok 2005ean ezarritako Ricky Rubioren errekorra hautsi zuen, ACB Ligako historiako jokalari gazteena bihurtuz, 5.341 egunekin.

## Ibilbidea 
* Santa Lucía Basket (-2019)
* Baloncesto Alcalá (2019-2020)
* Baloncesto Fuenlabrada B (2020-2021)
* Baloncesto Fuenlabrada (2021-2023)
* Bilbao Basket (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Silvela Casado

**Luis Silvela Casado** abokatu, kazetari eta politikari espainiarra izan zen, Instrukzio Publiko eta Arte Ederretako ministroa, Agintaritza ministroa eta Itsas Armada ministroa Alfontso XIII.aren erregealdian. 1923an Marokon Espainiako goi komisario kargua ere bete zuen eta Madrilgo alkate bi aldiz.

## Biografia 
1865eko ekainaren 3an Madrilen jaioa, Manuel Silvelaren semea eta Francisco Silvelaren iloba zen.

Alderdi Liberaleko kide izan zen. Bere ibilbide politikoa Gorteetan hasi zuen 1898ko hauteskundeetan, Kubako Santa Klara barrutian eserleku bat lortuz. 1901eko hauteskundeetan Granadako Alhama barrutian lortu zuen. 1905ean Verak (Almeria) aukeratu zuen, eta 1907an, 1910ean, 1914an, 1916an, 1918an, 1919an, 1920an eta 1923an Almeriak.

Instrukzio Publikoko eta Arte Ederretako ministro izan zen 1918ko martxoaren 2tik martxoaren 22ra bitartean. Urte horretan bertan, Agintaritza ministro izan zen azaroaren 9tik abenduaren 5era bitartean, eta, azkenik, Itsas Armadako ministro izan zen 1922ko abenduaren 7tik 1923ko otsailaren 16ra bitartean, betiere Manuel García Prieto buru zuen kabineteetan. Halaber, Madrilgo alkate izan zen birritan. 1917ko apirilaren 26an izendatu zuten lehen agintaldirako, eta ekainaren 16an ordezkatu zuten; bigarren agintaldia, berriz, 1918ko apirilaren 30ean hasi zen, eta azaroaren 27an Luis Garrido Juaristik ordezkatu zuen.

1923ko otsailaren 17an Espainiaren Marokoko goi komisario izendatu zuten, eta zibilek protektoratuan emandako aginduetako bat izan zen.

*La Mañana* (1909) egunkaria sortu eta zuzendu zuen, 1908an José Ortega y Gassetek proposatutako Alderdi Liberal Sozialistaren organoa, eta kolaboratzaileen artean Luis de Armiñán, José Téllez eta Eduardo Haro Delage izan zituen. Bere zerbitzuak gogoan, Alfontso XIII.a erregeak Zurgenako markes titulua eman zion bere alaba bakarrari. Madrilgo kale batek bere izena darama.

1928ko apirilaren 22an hil zen, Madrilen.

## Kanpoe estekak
María Paz Jiménez Escudero

thumb|Tres Manolas. 1950.

**María Paz Jiménez Escudero** (Valladolid, Espainia, 1906 - Donostia, Gipuzkoa, 1975) abangoardiari lotutako margolaria izan zen, hasieran estilo surrealistan, harik eta, 60ko hamarkadan espazioaren abstrakzio hutsean amaitu zuen arte.

Bere figura eta obra erreferentetzat har daitezke Euskal Herriko arte garaikideko protagonista gehienentzat. XX. mendeko euskal artearen panoraman garrantzia hartzen duen lehen emakumea da. Carlos Bizcarrondo margolariaren ama eta Rafael Ruiz Balerdi bezalako artisten irakaslea. XX. mendeko euskal artearen panoraman lehen emakumea izan zen.

## Biografia eta ibilbide profesionala 
María Paz Jiménez Valladoliden jaio zen XX. Mendearen hasieran.  Haurtzaroan Donostian bizi zen familiarekin, eta han piztu zitzaion pinturarekiko interesa,  modu autodidaktan ikasi eta praktikatuz.

30 urte baino gehiagoko ibilbide artistikoan, banakako 25 erakusketa egin zituen, Madrilgo Biosca galerian, Donostiako San Telmo Museoan edo Bilboko Ederti galerian, besteak beste. 1960ko hamarkadan *Gaur* taldeari lotuta egon zen, Chillida, Oteiza eta Nestor Basterretxearekin batera, besteak beste.

Bere pinturak etapa ezberdinak igaro zituen, kutsu espresionistako lehen aldi figuratibo batetik, informalismo materikotik pasatuz, bere bizitzaren amaieran forma organikoen abstrakzio mota bati helduz amaitu arte.

## Sariak eta aintzatespenak 
Hainbat sari jaso zituen bizitzan zehar:

* Buenos Airesko Udalaren Bigarren Saria (1942);

* Gipuzkoako Ateneoaren Saria (1954);

* Donostiako Gabonetako Lehiaketan Ohorezko Saria (1955);

* Marrazketa Saria Espainiak La Pazen (Argentinako Errepublika) duen enbaxadan,

* Donostiako Gabonetako Lehiaketan bigarren saria (1960).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mari Paz Jiménezi Edorta Kortadik egindako elkarrizketa Zeruko Argia, 1975.03.23
* Ainhoa Sarasola: "Maria Paz Jimenez, misterioak gidatutako pintzela", Berria, 2025/03/30.
Ian Campbell

**Ian Campbell** (Victoria, 1957ko apirilaren 18a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
John Cann

**John Cann** atleta da. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Judy Canty

**Judy Canty** (Sydney, 1931ko urriaren 5a - Canberra, 2016ko uztailaren 9a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iram Haq

**Iram Haq** (Oslo, Norvegia, 1976) aktore, gidoilari eta zinema zuzendaria da, jatorri pakistanderrekoa. *Jeg er din* (2013) eta *Hva vil folk si* (2017) film luzeei esker da ezaguna.

## Biografia 
14 urte zituela bere familiak, bere sustrai kulturalak ez ahazteko asmoarekin, Pakistanera eraman zuen bahituta. Esperientzia horretan oinarritu zuen *Hva vil folk si* filmerako zuzendaritza gero, nahiz eta trama bera ez zela zehaztu zuen.

Iram Haqek arte eta zinematografia zuzendaritza ikasi zuen Osloko Westerdals Komunikazio Eskolan.

Haq urte luzez aritu zen aktore lanetan, eta antzerkian, zineman eta telebistan agertu zen. *Old Faithfull* film laburra ere idatzi eta protagonizatu zuen, 2004ko Veneziako Zinema Jaialdian film laburren lehiaketarako aukeratua izan zena. *Little Miss Eyeflap* film laburrarekin egin zuen debuta zuzendari gisa, eta Sundanceko Zinema Jaialdian estreinatu zen 2010ean.

2013an Torontoko Nazioarteko Zinema Jaialdian estreinatu zen *Jeg er din* filmarekin egin zuen debuta Haqek film luzeetan. Filma, hasiera batean, Norvegiako ordezkari gisa hautatu zuten, ingelesez ez den film onenaren Oscar sarirako, baina ez zuen azken galbahea igaro.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amar Sylla

**Amar Sylla** (Dakar,  -) senegaldar saskibaloi jokalaria da. Pibot dabil ACB Ligako Bilbao Basket taldean.

## Biografia 
2016an Real Madrid Baloncestoko kadete taldera iritsi zen jokalaria da. Klub horretan bere prestakuntza osatuko zen junior mailara arte. 2018-19 denboraldian, talde zuriko beheko mailetako jokalaririk garrantzitsuenetako bat izango litzateke, NBA Draft 2020ko lehen kanporaketara iristeko ondoen kokatuta daudenetako bat. 

2019ko udan, 18 urterekin, talde madrildarra uztea erabaki zuen Pro Basketball Leagueko BC Oostenderen eskaintza bat onartzeko, orduan Belgikako ligako egungo txapelduna zena, eta hiru denboraldirako kontratua sinatu zuen, NBAko frankizia batek eskatzen bazion ateratzeko aukerarekin.

## Ibilbidea 
* Real Madrid Baloncesto, harrobia.
* BC Oostende (2019-2021)
* BC Nevėžis (2021-2022)
* Real Betis Baloncesto (2022-2023)
* Basketball Löwen Braunschweig (2023-2024)
* Bilbao Basket (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Simon Otxandategi

**Simon Pedro Otxandategi Aretxabaleta** (Berango, 1818; Bilbo 1880) arkitektoa, eta meatze eta trenbideetako enpresaria izan zen. 

## Biografia 
Arkitektura titulua San Fernandoko Arte Ederren Akademian lortu zuen, Madrilen, 1848an. Trenbideen sorkuntzan eta kudeaketan inplikatu zen profesionalki, lehenbizi Tutera-Bilbo trenbidean 1862an, eta gero Triano-Sestao trenbide proiektuan, 1870ean. Azken honen eraketarako Urigüen, Vildósola, Coste y Compañía enpresan bazkide bilakatu zen Otxandategi, eta enpresa honen bidez Galdames eta San Pedro Abantoko meatze batzuetan kontzesioak lortu zituzten, Bizkaiko Ezkerraldean.

Simon eta bere arreba Ageda Otxandategi Berangoko ongileak izan ziren. Ez Simonek ez Agedak ez zuten seme-alabarik izan eta horregatik, hil zirenean, bere herentzia herriari utzi zioten. Herentziaren dirua administratzeko patronatu bat sortu zen, gotzaitegia, Ikazako markesa eta Agirreko jaunak patronatuko administratzaile izendatu ziren. Herentziarekin, beste gauzen artean, udaletxea eta eskolak eraiki zituzten, elizako kanpandorrea berriztu, herri-lanak egin ziren eta berangarrentzat bekak sustatu eta soldadutzatik askatzeko ordainketa-fondo bat ezarri ere bai.

Berangon etorbide batel batek bere izena du, eta haren mutur batean, elizaren parean, monumentu bat dago Simon Otxandategiren omenezkoa, 1911an inauguratua, eta Jose Maria Basterra arkitektoak proiektatua.

Herriko dantza taldeak ere Simon Otxandategiren izena du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ischnoderma resinosum

***Ischnoderma resinosum*** *Ischnodermataceae* familiako onddo espezie bat da. Udazken amaierako *Poliporo* erretxinatsua. 1794an Heinrich Schrader botanikari alemaniarrak *Boletus resinosus* bezala deskribatu zuen espeziea. Bere historia taxonomikoan sinonimia zabala lortu du, hainbat generoen artean nahasia egon baita. Petter Karsten-ek *Ischnoderma*-ra eraman zuen 1879an, gaur egun ezagutzen den izenera.

Sinonimoak: *Boletus fuscus*, *Polyporus resinosus*, *Polyporus confluens*, *Placodes resinosus*, *Ochroporus resinosus*, *Fomes resinosus*, *Polyporus fuscus*, *Ganoderma resinosum*, *Polyporus nigrorugosus*, *Ischnoderma resinosum f. fusca*, *Fomitopsis resinosa*, *Lasiochlaena anisea*.

## Deskribapena 
Apalategiko onddo honek 7 eta 25 cm bitarteko zabalera du, belusatua, gorri ilun edo marroi kolorekoa, eta ilundu eta eremuak eratzen ditu zahartzean. Bere mamia harroa baina irmoa da eta usain gozokoa, gaztetan likido gorri bat dario.

## Jangarritasuna 
Ale gazteak eta bigunak jan daitezke, baina gero gogorra eta desatsegina bihurtzen da.

### Nahasketa arriskua 
*Ischnoderma benzoinum* antzekoa da eta haragi ilunagoa du.

## Sasoia eta lekua 
Ondo hau udazken amaieran enborretan eta motzondoetan hazten da.

### Banaketa eremua 
Oso hedatua dagoen espeziea da, Afrikan, Asian, Europan eta Ipar Amerikan erregistratu dena. Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Panama, Brasil, Sao Tome eta Principe, Kanariak, Europa, Errusia, India, Himalaiako eremua, Hego Korea, Japonia, Txina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Omloop Mandel-Leie-Schelde

**Omloop Mandel-Leie-Schelde**, egun bakarreko txirrindularitza lasterketa klasiko bat da, Flandriako Meulebeke hiriaren inguruan jokartzen dena.

1945ean sortua, 2017etik aurrera, UCI Europe Tourraren barnean dago, 1.1 mailan. 

## Palmaresa 
## Garaipen gehien lortu duten txirrindulariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofizialal
* Omloop Mandel-Leie-Schelde - *Sitiodeciclismo.net*
* Omloop Mandel-Leie-Schelde - *Memoire-du-cyclisme.eu*
* Omloop Mandel-Leie-Schelde - *Cyclebase.nl*
Wilfried David

**Wilfried David**, (Brujas, 1946ko apirilaren 22a - Wingene, 2015eko ekainaren 15a), txirrindulari belgikarra izan zen, profesionala 1968tik 1976ra.

## Ibilbidea 
1968an, Flandria-De Clerck-Krueger taldean, Belgikako Itzulia irabazi zuen, baita Paris-Nizako etapa bat. 1969an, Suitzako Itzulian laugarren sailkatu zen. 1971an, Espainiako Vueltako etapa bat irabazi zuen eta sailkapen orokorreko bigarren postuan amaitu zen, Ferdinand Brackeren atzetik. 1972an, Suitzako Itzulian hamargarren sailkatu zen, etapa bat irabazi zuelarik. Hurrengo urtean, Romandiako Tourra, Brusela-Ingooigem klasikoa eta Dauphiné Libéréko etapa bat eskuratu zituen. 

Kirol ibilbidean zehar, zazpitan hartu zuen parte Frantziako Tourean eta 1973an etapa bat irabazi zuen. 1976an, bigarren sailkatu zen Belgikako Itzulian eta txirrindularitza utzi zuen.

Erretiratu ostean, emaztearekin Café-restaurant Munckenhove zabaldu zuen Ruddervoorden, tamalez jatetxea erabat kixkali zen 2011ko abenduan. 2015eko ekainaren 15ean, Wilfried eta emaztea trafiko-istripu batean hil ziren, ibilgailua errepidetik atera eta zubi baten hormigoizko zutabea jo ondoren..

## Palmaresa 
### Amateurretan 
**1965**
* 3. Namurreko Tourrean
**1966**
* Namurreko Tourreko etapa 1
**1967**
* Belgikako Itzulia amateur
* 2. Belgikako taldekako txapelketan
### Profesionaletan 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Mireia Izagirre

**Mireia Izagirre** **Goienetxea** (Gernika-Lumo, Bizkaia, 1961eko uztailaren 21ean) Zornoza eta AbesKimu abesbatzetako zuzendaria da eta  Zornotzako ahots grabeen Korala ere zuzentzen du .

## Ibilbidea 
Mireiak jaio zenetik beti entzun izan ditu abesten bere ingurokoak. Gurasoek asko abesten zuten, eta zaletasun handia zuten familian. Etxetik eta familiatik datorkio musika zaletasuna.  Zortzi urteekin pianoa jotzen hasi zen. Hizkuntza Musikala eta pianoa ikasketak Bilboko Juan Crisóstomo de Arriaga Musika Kontserbatorioan egin zituen, horrez gain abesbatzak zuzentzeko ikasketak ere eginak ditu. 1994 Euskal Herriko Abesbatzan Elkartean (bere sasoian Musikene ez zegoan), 3 kurtso ziren eta ohikoa zenez 1ngo maila urte bitan egin zuen.  Musika Terapiako masterra ere egin zuen [https://www.musicoterapiabilbao.org/ ] zentroan Bilbon.

Euskal Herriko Unibertsitateko Sarriko fakultatean Enpresa Zientziak hiru urtetan ikasi zuen.

Zornotzan nesken koral bat zegoela jakin zuenean, bertara jo zuen. Hasieran hamar bat neska ziren, Carmelo ikastetxean aita Eliseo zuzendari zutela abesten zuten. Zuzendariak adinarengatik taldea utzi zuenean, ordea, haren lekukoa hartu zuen, eta nesken taldea izatetik koral mistoa izatera pasatu zen. 1998tik zuzentzen du AbesKimu, eta 2004tik Zornoza abesbatza.

2023an Zonotzatik Tour-a abiatu zeneko egitarauan Abeskimuk eta Zornoza koralak ere parte hartu zuten.
thumb|Mireia Izaguirre eta Iban Ibarretxe Zornotzako Txistularien 25. kontzertuan.
2024 Begoñan egin zen Bizkaiko Aste Koralaren 50. edizioan parte hartu zuen Abeskimu abesbatzak 

2024an Bilboko Koral Elkarteak antolatutako *Organo kontzertuak, Bizkaia kantuan* ekitaldian izan ziren. 

2024ko gabonetan Zornotzan Aita Eliseori omenaldi egin zioten, besteak beste, Abeskimuk eta Zornoza koralak.

2025ko uztailaren 18an Udazken Txistularien Taldeak antolatutako kontzertuan parte hartu zuen eta Iban Ibarretxe zuzendaria omentzen ere lagundu zuen.

### Bestelakoak 
2016ko azaroaren 25ean, Emakumeen aurkako Indarkeriaren kontrako Nazioarteko Egunerako Zornotzako Udaleko Berdintasun sailak antolatutako programaren barruan, "Emakumeak eta musika" berbaldian hitz egiten zuen Miren Eeles-ekin batera Zornotza Aretoan. . Bertan Mireia-k azaldu zuen nola beste langa bat ere zeharkatu zuen, Zornoza koral bihurtu zenean, gizonez bakarrik osatua zen baina,"Esperientzia zoragarria, hasieratik oso erraz jarri zidatena. Poz-pozik nago”.

## Legatua 
Mireiaren hiztetan:"Instrumentu bat jotzeko orduan eta progresioa egiteko orduan eta nola aurrera egin duen ikusteko orduan, liluragarria da, esanezina. Nik, irakaslea naizen aldetik, transmititu egiten dut zer den, nire emozioak transmititzen ditut, musika emozio hutsa delako; orduan, ikasleengan hori ikustea oso liluragarria eta pozgarria da."

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aupa gaztiak! (Abeskimu Korala & Zornotzako Musika Banda) YouTube
* Elkarrizketa.“Transmito mis emociones porque la música es emoción pura” Urritxe.prentsa
Peter Brown (errugbilaria)

**Peter Currie Brown** (Troon, 1941eko abenduaren 16a – 2025eko urtarrilaren 12a) eskoziar hamabosteko errugbilaria izan zen, hirugarren lerroko erdi eta bigarren lerroko postuetan aritzen zena.

West of Scotland FC eta Gala RFC taldeetan jokatu zuen eta probintzia mailan Glasgow District taldearekin. Eskoziako errugbi selekzioarekin 27 partida jokatu zituen 1964 eta 1973 artean, eta horietako hamarretan kapitaina izan zen. 67 puntu lortu zituen eta taldeko kapitaina izan zen Ingalaterraren aurkako hiru garaipenetan.

Sei Nazioen Txapelketan eta Europako Errugbi Txapeldunen Kopan diziplina batzordeko kide izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak