open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Typhlopidae

**Tiflopido** (**Typhlopidae**) ezkatadunen ordenako izen bereko familiako suge motez esaten da. Zizare baten edo ziraunaren itxurakoak eta 20-80 cm luzeak izaten dira. Burualdea eta isatsaldea ia bereiz ezinak dituzte. Gorputza eta begiak berak ere ezkata gardenez estaliak dituzte. Hortzak (goiko barailean) eta ahoa oso txikiak dituzte. Lurpean edo hostopean ibiltzen dira. Bost kontinenteetako eskualde bero eta epel guztietan bizi dira.

## Generoak 
* *Acutotyphlops* Wallach, 1995
* *Afrotyphlops* Broadley & Wallach, 2009
* *Cyclotyphlops* Bosch & Ineich, 1994
* *Grypotyphlops* Peters, 1881
* *Letheobia* Cope, 1869
* *Megatyphlops* Broadley & Wallach, 2009
* *Ramphotyphlops* Fitzinger, 1843
* *Rhinotyphlops* Fitzinger, 1843
* *Typhlops* Oppel, 1811

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Typhlops

***Typhlops*** Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Europa, Afrika, Asia, Hego Amerika eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Ramphotyphlops

***Ramphotyphlops*** Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean eta Ozeanian bizi dira, *Ramphotyphlops braminus* ezik, munduan zehar erruz aurki daitekela.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Acutotyphlops

***Acutotyphlops*** Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Salomon Uhartetan, Filipinetan eta Bismarck uhartetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Acutotyphlops banaorum* Wallach, Brown, Diesmos & Gee, 2007
* *Acutotyphlops infralabialis* (Waite, 1918)
* *Acutotyphlops kunuaensis* Wallach, 1995
* *Acutotyphlops solomonis* (Parker, 1939)
* *Acutotyphlops subocularis* (Waite, 1897)

## Kanpo estekak
Gerbera

***Gerbera*** Asteraceae familiako landare batzuen izena da. Generoak ere izen berbera du.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Calendula

***Calendula*** generoko Asteraceae familiako landare batzuen izen arrunta da. Ere *illen* izena du.

## Espezieak 
* *Calendula arvensis* (Vaill.) L.
* *Calendula denticulata* Schousb. ex Willd.
* *Calendula eckerleinii* Ohle
* *Calendula incana* Willd.
* *Calendula lanzae* Maire
* *Calendula maritima* Guss.
* *Calendula maroccana* (Ball) Ball
* *Calendula meuselii* Ohle
* *Calendula officinalis* L.
* *Calendula palaestina* Boiss.
* *Calendula stellata* Cav.
* *Calendula suffruticosa* Vahl
* *Calendula tripterocarpa* Rupr.

## Kanpo estekak
Tagetes

***Tagetes*** generoa Asteraceae familiako landare batzuen izen arrunta da.

## Espezieak 
* *Tagetes argentina* Cabrera
* *Tagetes biflora* Cabrera
* *Tagetes campanulata* Griseb.
* *Tagetes dianthiflora* Kunth
* *Tagetes elliptica* Sm.
* *Tagetes erecta* L.
* *Tagetes filifolia* Lag.
* *Tagetes foetidissima* DC.
* *Tagetes hartwegii* Greenm.
* *Tagetes heterocarpha* Rydb.
* *Tagetes laxa* Cabrera
* *Tagetes lemmoni* A.Gray – Mt. Lemmon marigold
* *Tagetes lucida* Cav.
* *Tagetes mendocina* Phil.
* *Tagetes micrantha* Cav.
* *Tagetes minuta* L. – wild marigold
* *Tagetes mulleri* S.F.Blake
* *Tagetes multiflora* Kunth
* *Tagetes nelsonii* Greenm.
* *Tagetes parryi* A.Gray
* *Tagetes patula* L.
* *Tagetes pectinata* Turcz.
* *Tagetes perezii* Cabrera
* *Tagetes pringlei* S.Watson
* *Tagetes remotiflora* Kunze
* *Tagetes riojana* M.Ferraro
* *Tagetes rupestris* Cabrera
* *Tagetes stenophylla* B.L.Rob.
* *Tagetes subulata* Cerv.
* *Tagetes tenuifolia* Cav.
* *Tagetes terniflora* Kunth
* *Tagetes verticillata* Lag. & Rodr.
* *Tagetes zypaquierensis* Humb. & Bonpl.

## Kanpo estekak
Halloween (1978ko filma)

***Halloween***, 1978kl John Carpenter estatubatuarrak zuzendutako slasher film bat da. Bertan, Donald Pleasence, Jamie Lee Curtis, P. J. Soles eta Nancy Loomis aktoreek anteztu zuten.

*Halloween saileko* lehenbiziko filma da.

Oso aurrekontu baxuko filma independentea izan zenez, aktoreen soldatak ere txikiak izan ziren, horregatik, Samuel Loomis doktorearen papera antzezteko lehen eta bigarren aukerek (Christopher Lee eta Peter Cushing aktoreak) filmean antzezteari uko egin zioten. Azkenean, Donald Pleasencek, hirugarren aukera zenak, baiezkoa eman zuen. Urteen buruan, Christopher Leek John Carpenter zuzendariari film horretan parte ez hartu izana bere lan ibilbide osoko akats handiena izan zela aitortu zion.

Filmak lortutako arrakasta itzelaren ondorioz, jarraipen ugari izan zituen: *Halloween II* (1981), *Halloween III: Season of the Witch* (1982), *Halloween 4: The Return of Michael Myers* (1988), *Halloween 5: The Revenge of Michael Myers* (1989), *Halloween: The Curse of Michael Myers* (1995), *Halloween H20: 20 Years Later* (1998), *Halloween: Resurrection* (2002), bai eta *Halloween* eta *Halloween II* berregokitzapen filmak ere.

## Argumentua 
AEBetako Illinois estatuko Haddonfield udalerrian, Halloween gau batez, Michael, sei urteko mutikoak, bere familia osoa sukaldeko laban batez hil zuenez, eroetxe batean sartu dute. Baina handik hamabost urtera, Halloween bezperan, ihes egitea lortu du. Hiltzaile psikopata jaioterrira itzuli eta hilketak egiten segitu du. Bitartean, eroetxean bere mediku Loomis doktoreak arrastoari jarraitu eta hura atzemateko asmoz udalerrira iritsi da.

## Aktoreak 
* Donald Pleasence: Sam Loomis doktorea
* Jamie Lee Curtis: Laurie Strode
* Nancy Kyes: Annie Brackett
* P.J. Soles: Lynda Van Der Klok
* Nick Castle: Michael Myers (21 urteko adinarekin / mozorrotuta)
* Charles Cyphers: Leigh Brackett komisarioa
* Kyle Richards: Lindsey Wallace
* Brian Andrews: Tommy Doyle
* John Michael Graham: Bob Simms
* Nancy Stephens: Marion Chambers
* Tony Moran: Michael Myers (21 urteko adinarekin / mozorrorik gabe)
* Will Sandin: Michael Myers (sei urterekin)
* Sandy Johnson: Judith Margaret Myers

## Kanpo estekak 
* *Halloween* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Halloween* sailaren webgunea
Letheobia

***Letheobia*** Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrika, Ekialde Hurbila eta Asiako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Saturday Night Fever

***Saturday Night Fever*** (euskaraz 'Larunbat gaueko sukarra') John Badham estatubatuar zinema zuzendariaren 1977ko musikal filma da, Nik Cohn idazlearen *Tribal Rites of the New Saturday Night* eleberrian oinarritua.

Filmak John Travolta aktorea nazioartean ospetsu bilakarazi zuen, bai eta Bee Gees ingeles talde aski ezagunaren ''Stayin' Alive* ("Bizirauten") eta *Night Fever* ("Gaueko sukarra") kantak ere. Gaur egun kultuzko filma da, batez ere, 1970eko hamarkadako herri kultura eta estetika nahiz disco musika zaleen artean.

1983an Sylvester Stallonek zuzendu eta gidoia idatzi eta Travolta berak antzeztutako *Staying Alive* jarraipena izan zuen, baina jada jatorrizko filmaren arrakastarik gabe.

## Argumentua 
1977an, New York hiria: mundu osoko gazteria disco musikaren doinu erakargarriarekin dantzan dabil. Aste osoz Brooklyn auzoko margodenda baten lanean jardun ondoren, Tony Manero (John Travolta) gaztea larunbat gauaz gozatzeko tentuz prestatu da: Brut koloniaz busti, loredun ator estua, telazko kanpai-galtzak eta plataforma-zapatak jantzi ditu. Hirian moda-modan dagoen diskotekan, Tony dantzalekuko oilarra da, bertaratzen diren guztiak ongien dakien gauza egiten txunditurik lagatzen dituelako: dantza.

## Aktoreak 
* John Travolta: Anthony "Tony" Manero
* Karen Lynn Gorney: Stephanie Mangano
* Barry Miller: Bobby C.
* Joseph Cali: Joey
* Paul Pape: Double J.
* Donna Pescow: Annette
* Bruce Ornstein: Gus
* Val Bisoglio: Frank Manero, Sr.
* Julie Bovasso: Flo Manero
* Martin Shakar: Aita Frank Manero, Jr.
* Nina Hansen: Tonyren amona
* Lisa Peluso: Linda Manero
* Sam Coppola: Dan Fusco
* Denny Dillon: Doreen
* Robert Weil: Becker
* Fran Drescher: Connie
* Monti Rock III: DJa
* Ann Travolta: Pizza neska (John Travoltaren ahizpa)
* Helen Travolta: margodendako bezeroa (John Travoltaren ama)

## Ikus, gainera 
* *Staying Alive* (1983, "Bizirauten")
* *Saturday Night Fever*: filmaren soinu-banda

## Lanpo loturak 
* *Saturday Night Fever'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai 

## Kanpo estekak
Las Torcachas

**Las Torcachas** Karrantza haraneko El Suceso herriko auzune bat da, Bizkaiko mendebaldean kokatua. 2008an 81 biztanle zituen. Bi tramo duzka; bata zenbaki bakoitia eta bestea zenbaki bikoitiarekin. Itsas-mailaren 380 metrotara dago. Posta kodea 48891. Piko Sal mendiaren oinean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afrotyphlops

***Afrotyphlops*** Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Afrotyphlops angolensis* (Bocage, 1866)
* *Afrotyphlops bibronii* (Smith, 1846)
* *Afrotyphlops blanfordii* (Boulenger, 1889)
* *Afrotyphlops congestus* (Duméril & Bibron, 1844)
* *Afrotyphlops fornasinii* (Bianconi, 1847)
* *Afrotyphlops gierrai* (Mocquard, 1897)
* *Afrotyphlops kaimosae* (Loveridge, 1935)
* *Afrotyphlops lineolatus* (Jan, 1864)
* *Afrotyphlops nanus* Broadley & Wallach, 2009
* *Afrotyphlops nigrocandidus* (Broadley & Wallach, 2000)
* *Afrotyphlops punctatus* (Leach, 1819)
* *Afrotyphlops rondoensis* (Loveridge, 1942)
* *Afrotyphlops schmidti* (Laurent, 1956)
* *Afrotyphlops steinhausi* (Werner, 1909)
* *Afrotyphlops tanganicanus* (Laurent, 1964)
* *Afrotyphlops usambaricus* (Laurent, 1964)

## Kanpo estekak
Rhinotyphlops

***Rhinotyphlops*** Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhinotyphlops boylei* (Fitzsimons, 1932)
* *Rhinotyphlops lalandei* (Schlegel, 1839)
* *Rhinotyphlops leucocephalus* (Parker, 1930)
* *Rhinotyphlops schinzi* (Boettger, 1887)

## Kanpo estekak
Megatyphlops

***Megatyphlops*** Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Megatyphlops anomalus* (Bocage, 1873)
* *Megatyphlops brevis* (Scortecci, 1929)
* *Megatyphlops mucruso* (Peters, 1854)
* *Megatyphlops schlegelii* (Bianconi, 1847)

## Kanpo estekak
Typhlops andasibensis

***Typhlops andasibensis*** *Typhlops* generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Typhlopidae

## Kanpo estekak
Kros (argipena)

**Kros** hitzak, ingelesezko *cross* hitzetik, adiera zenbait ditu:

* krosa (ingelesez *cross-country*), landan zehar egiten den oinezko lasterketa;
* ziklo-krosa, landan zehar egiten den bizikletazko lasterketa;
* hiri-krosa, hiri barneko oinezko lasterketa.
* moto-krosa, landan zehar egiten den [motozikletazko lasterketa;
* cross-country (ingelesez *cross-country cycling*), mendiko txirrindularitzako espezialitatea.
Myriopholis yemenicus

***Myriopholis yemenicus*** *Myriopholis* generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Leptotyphlopidae

## Kanpo estekak
Acutotyphlops banaorum

***Acutotyphlops banaorum*** *Acutotyphlops* generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Typhlopidae
Fantasia (psikologia)

thumb|300px

Psikologian, **fantasia** edo **ameskeria**, batzuetan **txakur-amets** ere deitua, pertsona batek irudikatzen duen egoera, asmo edo ideia da, errealitatearekin neurri handi batean bat ez datorrena eta pertsona irrazionaltasunez jokatzera eramaten duena. Ikuspuntu positibo batetik, errealitatearen gordintasunari aurre egiteko estrategia moduan interpretatu da. **Txakur-ametsa** esamoldeak, berriz, lortzen zailak diren helburuekin sinestea da.

## Ikus, gainera 
* Sexu fantasia

## Kanpo estekak
Txakur-amets (argipena)

**Txakur-amets** hitza, gehienetan gaitzesgarri moduan erabiltzen dena, adiera zenbait ditu:

* psikologian, fantasia;
* etorkizunean aldeko egoera izango delako uste irrazionala edo gehiegizko baikortasunezko sinesmena.
Baikortasun

thumb|«Edalontzia erdi hutsik edo erdi beteta dago?» galdera hori pertsona batek jarrera ezkorra edo baikorra duen zehazteko egiten da.
**Baikortasuna** egoera baten alde ona ikusteko jarrera da. Etorkizuneko gertaerek emaitza positiboa ekarriko dutelako sinesmena ere bada. Gehiegizko baikortasuna irrazionala izan daiteke eta nekez beteko ez diren aukeretan oinarritzen denean ameskeriatzat jotzen da.

## Kontzeptua 
Optimismoa jarrera psikologiko eta filosofikoa da, artean isla ere baduena. Era moderatuan, giza pentsamenduak erakutsi du ona dela gizabanakoaren osasun fisiko eta psikologikoa babesteko.

## Historia 
Optimismo hitza latinezko *optimum* hitzetik dator: "onena". Terminoa lehen aldiz  Gottfried Wilhelm Leibniz filosofo alemanak erabili zuen Jainkoaren ontasunari, gizakiaren askatasunari eta gaizkiaren jatorriari buruzko *Teodicearen* saiakeran (Amsterdam, 1710); haren arabera, bizi garen mundua izan daitekeen mundurik onena da. William Godwin, Ralph Waldo Emerson eta Friedrich Nietzsche filosofoek antzeko jarrera dute, zenbait ñabardurarekin. Bestalde, mugimendu espiritual batzuen espiritua, hala nola Errenazimentua eta Ilustrazioa, optimista eta fedeaz betea izan zen gizakiarengan eta haren ahalmenetan, Erdi Aroa eta Barrokoa bezalako garai kontrajarri eta ezkorren aurrean.

## Ikuspuntuak 
[thumb|220x220px|*Baikorra eta ezkorra*, [Vladimir Makovsky margolariaren koadroa, 1893]]

### Ikuspuntu filosofikoa 
Filosofiaren ikuspegitik, optimismoa da mundu posiblerik onenean bizi garela adierazten duen doktrina, zenbait filosofiarekin bat datorren zerbait da:

* Epikurea edo Epikuroarena, oinazetik ihesi eta plazer intelektual eta fisikoa bilatuz ataraxia bilatzen duena
* Leibnizko sistema arrazionalista eta aurrez ezarritako harmonia.
* Ralph Waldo Emerson-en transzendentalismoa
* Nietzscheren nihilismo positiboa eta bizizalea.

### Ikuspuntu artistikoa eta literarioa 
Pinturan eta literaturan, baikortasunaren eta ezkortasunaren arteko aurkakotasuna Heraklito eta Demokrito topikoan adierazten da. Filosofo horiek ezkortasuna eta baikortasuna adierazten dituzte negarrez eta barrez. 

## Ikus, gainera 
* Ezkortasun

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lamprophiidae

**Lamprophiidae** suge familia bat da. Lehen Colubridae barruan **Lamprophiinae** gisa sailkatzen zen. Afrika, Asia, Amerika eta Europan bizi dira.

## Generoak 
*Incertae sedis*

Aparallactinae Bourgeois, 1968

Atractaspidinae Günther, 1858

Lamprophiinae Fitzinger, 1843

Prosymninae Kelly, Barker, Villet & Broadley, 2009
* *Prosymna* Gray, 1849
Psammophiinae Dowling, 1967

Pseudaspidinae Cope, 1893

Pseudoxyrhophiinae Dowling, 1975

## Kanpo estekak
Zubi Zaharra (Ortheze)

**Zubi Zaharra** (; ) Orthezen Paueko uhaitza zeharkatzen duen zubia da, 1875etik Frantziako monumentu nazionala dena.

XII. eta XIV. mende artean eraiki zuten, Gaston VII.a Biarnokoak hala agindurik. Bi setio nagusiak aurre egin zituen: 1569an Gabriel I.a Montgommerykoarena eta 1814an Wellingtongo dukearena.

Hasieran bi dorreak zituen baina egun erdialdeko dorre gotortua besterik ez du.

## Kanpo estekak
Homoroselaps

***Homoroselaps*** Atractaspidinae subfamiliaren barruan sailkatutako suge genero bat da. Hegoafrika eta Swazilandian bizi dira.

## Espezieak 
* *Homoroselaps dorsalis* (Smith, 1849)
* *Homoroselaps lacteus* (Linnaeus, 1758)

## Kanpo estekak
Atractaspis

***Atractaspis*** Atractaspidinae azpi-familian sailkatutako narrasti genero bat da. Afrikan eta Arabiar penintsulan bizi dira.

## Espezieak 
* *Atractaspis andersonii* Boulenger, 1905
* *Atractaspis aterrima* Günther, 1863
* *Atractaspis bibronii* Smith, 1849
* *Atractaspis boulengeri* Mocquard, 1897
* *Atractaspis congica* Peters, 1877
* *Atractaspis corpulenta* (Hallowell, 1854)
* *Atractaspis dahomeyensis* Bocage, 1887
* *Atractaspis duerdeni* Gough, 1907
* *Atractaspis engaddensis* Haas, 1950
* *Atractaspis engdahli* Lönnberg & Andersson, 1913
* *Atractaspis fallax* Peters, 1867
* *Atractaspis irregularis* (Reinhardt, 1843)
* *Atractaspis leucomelas* Boulenger, 1895
* *Atractaspis magrettii* Scortecci, 1928
* *Atractaspis microlepidota* Günther, 1866
* *Atractaspis micropholis* Günther, 1872
* *Atractaspis phillipsi* Barbour, 1913
* *Atractaspis reticulata* Sjöstedt, 1896
* *Atractaspis scorteccii* Parker, 1949
* *Atractaspis watsoni* Boulenger, 1908

## Kanpo estekak
Corinne Touzet

**Corinne Touzet** (Ortheze, 1959ko abenduaren 21a - ) bearnotar aktore, ekoizle eta telebista-aurkezlea da. 1996 eta 2007 artean ''Une femme d'honneur* izeneko telesaila egin zuen TF1ean.

## Filmagintza 
* 1982 : *Tir groupé*, Jean-Claude Missiaenena.
* 1983 : *S.A.S. à San Salvador*, Raoul Coutardena.
* 1983 : *Ça va pas être triste*, Pierre Sisserrena.
* 1984 : *Le Cowboy*, Georges Lautnerrena.
* 1984 : *Viva la vie*, Claude Lelouchena.
* 1985 : *L'Amour propre (ne le reste jamais très longtemps)*, Martin Veyronena.
* 1987 : *La Rumba*, Roger Haninena.
* 1988 : *La Sorcière*, Marco Bellocchiorena.
* 1988 : *Prisonnières*, Charlotte Silverarena.
* 1991 : *Génération oxygène*, Georges Trillatena.
* 1993 : *L'homme qui marche '', Roland Moreaurena.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Atractaspis andersonii

***Atractaspis andersonii*** *Atractaspis* generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Lamprophiidae
Con Air

***Con Air*** 1997ko Simon West estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma da, Nicolas Cage, John Cusack, John Malkovich, Steve Buscemi eta Colm Meaney aktoreek antzeztua.

Bi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen: Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria eta Soinu edizio onenaren Oscar Saria (Kevin O'Connell, Greg P. Russell eta Art Rochester), baina azkenean biak *Titanic*ek irabazi zituen.

## Argumentua 
Preso oso arriskutsu batzuk hegazkin batean goreneko segurtasuneko espetxe batera lekualdatu behar dituzte. Haien artean herrialde osoko gaizkile eta hiltzaile ankerraak daude, tartean Garland Greene (Steve Buscemi), serieko hiltzaile handiena. Hegazkin horretan Cameron Poe (Nicolas Cage) ere badoa, berriki aldi baterako askatasuna lortu eta emazte eta alabarekin elkartzeko beste asmorik ez duen presoa. Halere, hegaldian, Cyrus *Birusa* Grissom (John Malkovich) preso buruargiak antolatutako bahiketa bat gertatu denez, Poek horretan ezinbestean hartu behar du. Cyrusek eta presokideek eskifaia guztia hil ondoren, Poek hegazkinak Las Vegas hiria jo ez dezan saihestu behar du. Bitartean, Vince Larkin (John Cusack) polizia judizialak bere buruzagiak konbentzitu behar ditu, hegazkina misilez leherreraz ez dezaten: Poe soldadoa izan zenez, arazoa dezakeelakoan baitago.

## Aktoreak 
* Nicolas Cage: Cameron Poe
* John Cusack: Vince Larkin, AEBtako marshalla
* John Malkovich: Cyrus Grissom edo "Cyrus the Virus"
* Steve Buscemi: Garland Greene edo "The Marietta Mangler", serieko hiltzailea
* Ving Rhames: Nathan Jones edo "Diamond Dog"
* Nick Chinlund: William Bedford edo "Billy Bedlam"
* Rachel Ticotin: Sally Bishop zaindaria
* Colm Meaney: Duncan Malloy, DEAko agentea
* M. C. Gainey: "Swamp Thing"
* Brendan Kelly: Conrad
* Mykelti Williamson: Mike O'Dell edo "Baby-O"
* Danny Trejo: Johnny Baca edo "Johnny-23"
* Renoly Santiago: Ramon Martinez edo "Sally Can't Dance" (kredituetan "Renoly").
* Jesse Borrego: Francisco Cindino
* Dave Chappelle: Joe Parker edo "Pinball" (kredituetan "David Chappelle").
* John Marshall Jones: "Gator"
* Steve Eastin: Falzon zaindaria
* José Zúñiga: Willie Sims, DEAko agentea
* Kevin Gage: Billy Joe (krediturik gabe)
* Jeris Lee Poindexter: hegazkineko presoa
* Monica Potter: Tricia Poe
* Landry Allbright: Casey Poe
* Mike Howell: Rim Feagles
* Don S. Davis: Volvo kamioiaren gidaria
* Dabbs Greer: kamioi azpiko gizon zaharra

## Kanpo estekak 
* *Con Air* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Pseudaspidinae

**Pseudaspidinae** Lamprophiidae barruan sailkatzen den narrasti subfamilia bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudaspis* Fitzinger, 1843
* *Pythonodipsas* Günther, 1868

## Kanpo estekak
Aparallactinae

**Aparallactinae** Lamprophiidae familiaren barruan sailkatzen den suge subfamilia bat da. Afrika eta Ekialde Hurbilean bizi dira.

## Generoak 
* *Amblyodipsas* Peters, 1857
* *Aparallactus* Smith, 1849
* *Brachyophis* Mocquard, 1888
* *Chilorhinophis* Werner, 1907
* *Elapotinus* Jan, 1862
* *Hypoptophis* Boulenger, 1908
* *Macrelaps* Boulenger, 1896
* *Micrelaps* Boettger, 1880
* *Polemon* Jan, 1858
* *Xenocalamus* Günther, 1868

## Kanpo estekak
Amblyodipsas

***Amblyodipsas*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Amblyodipsas concolor* (Smith, 1849)
* *Amblyodipsas dimidiata* (Günther, 1888)
* *Amblyodipsas katangensis* de Witte & Laurent, 1942
* *Amblyodipsas microphthalma* (Bianconi, 1852)
* *Amblyodipsas polylepis* (Bocage, 1873)
* *Amblyodipsas rodhaini* (de Witte, 1930)
* *Amblyodipsas teitana* Loveridge, 1936
* *Amblyodipsas unicolor* (Reinhardt, 1843)
* *Amblyodipsas ventrimaculata* (Roux, 1907)

## Kanpo estekak
Euklidesen teorema

**Euklidesen teorema**k honakoa dio:

Honakoa frogatzeko absurdura murriztearen metodoa erabili zuen. Metodo honek frogatu nahi denaren kontrakoa suposatzean datza. Honela frogatu zuen Euklidesek:
Demagun p azken zenbaki lehen dela. Hori ezinezkoa dela frogatuko dugu.
q zenbakia sortuko dugu orain. Horretarako, hurrengoa egingo dugu:
:(2\times 3 \times 5 \times 7 \times... \times p)+1
q zenbakia zenbaki lehen guztien biderkadura gehi 1 eginez lortu dugu. Argi dago q ezin dela zenbaki lehen batekin ere ez zatitu, hondarra beti 1 izango delako. Hortaz, q 1ez eta bere buruaz baino ezin da zatitu, hau da, lehena da. Gainera, q p baino handiagoa da, beraz p ez da zenbaki lehenik handiena eta horrekin frogatzen dugu ezin dela egon zenbaki lehen bat handiena dena eta hortaz, zenbaki lehen infinitu daude.

## Erreferentziak 
* La prueba de Euclides 

## Kanpo estekak
FC BATE Borisov

thumb|300px|BATE Borisov taldea, 2008an.

**FC BATE Borisov** (bielorrusieraz ФК БАТЭ Барысаў) Bielorrusiako futbol talde onena da palmaresari dagokionez, Borisov hirikoa. 12 aldiz irabazi du Bielorrusiako futbol liga, azkenengo bederatzirak jarraian.

## Historia 
Taldea 1973an sortu zuten "Borisoveko autoentzako osagai elektronikoak" egiten dituen lantegiaren babespean, hortik bere BATE izena (Борисовский завод автотракторного электрооборудования, ***B**orisovski zavod **A**vto**T**raktornogo **E**lektrooborudovaniya*).

1996an Bielorrusiako lehen mailara igo zen eta ordutik emaitza harrigarriak izan ditu. 1999an lortu zuen lehenengo liga, 2002an bigarrena eta 2006tik aurrera jokatu diren liga guztiak irabazi ditu, herrialdeko talde indartsuena bihurtu delarik.

Europan ere ondo ibili da eta Txapeldunen Ligako taldekako fasea jokatu duen talde bielorrusiar bakarra da. 2008-09an lortu zuen hori eta 2011-12 denboralditik aurrera urtero izan da bertan.

2014ko udaberrian Borisov Arena estadio modernoa inauguratu zuen.
## Uniformea 
## Palmaresa 
### Bielorrusian: 24 
* Liga (15): 1999, 2002, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.
* Kopa (5): 2006, 2010, 2015, 2020, 2021.
* Bielorrusiako Superkopa (7): 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017.

### Europan: 0 
* UEFAko Txapeldunen Liga (0):
** Multzokako fasea (7): 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2011-12, 2012-13, 2014-15, 2015-16.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
BATE Borisovek partida hauek jokatu ditu euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ponte (kristautasuna)

thumb|Altsasuko Jasokundeko Andre Mariaren elizako pontea.

**Pontea** ur bedeinkatua duen ontzi bat da, elizaren sarreran egoten dena, kristauek handik eskuko hatzamarrak busti eta aitarena egin dezaten.

## Materialak 
Harrizkoak izan ohi dira ponteak, baina beste material batzuetakoak ere izan daitezke, baita elementu naturalak erabili ere, hala nola maskor handiak, esate baterako Santa Eugenia elizan, Biarritzen; Burlatan, Hondarribian, Donostiako Artzain Onaren katedralean eta hainbat elizatan.

## Erabilpena 
Elizaren sarreran, kanpoaldean (elizatarian) edo barruan (atetik gertu), horma edo zurabe batean egon daiteke. Ohikoena, eskuineko hatz luzea bertan bustitzea da.

Nafarroan, agoten bazterketaren garaian, elizetan ponte berezia izaten zuten eliza batzuetan. Ponte diskriminatzaile hori egon ezean, ezin zuten guztien ponteko ura atzamarrekin ukitu eta makila bat erabili behar izaten zuten.

Batzuetan egitura beregain eta handiagoa da, bataioak egiteko erabiltzen den eta horri ponte harri edo bataiarri ere esaten zaio.

Etxeko ur bedeinkatu ontziak ere badaude, elizatik hartutako ur bedeinkatuz bete eta bereziki etxeko ate edo ohearen ondoan, etxetik atera baino lehen edo oheratu nahiz jaikitzean aitarena egiteko.

## Iruditegia 

Fitxategi:Agote_ur_pila_oloreneko_katedralean.jpg|Agoten pontea Oloroeko katedralean.
Fitxategi:Fuenterrabia - Iglesia de Santa María de la Asunción y del Manzano 03.jpg|Maskor erraldoia ponte gisa, Hondarribian.
Fitxategi:Azkoitia_-_Iglesia_de_Santa_Maria_la_Real_18.jpg|Eliza kanpoaldeko adibide bat, Azkoitian.
Fitxategi:Catálogo de los productos fabricados en baquelita por la empresa Niessen en Errenteria (Gipuzkoa)-36.jpg|Errenteriako Niessen enpresak komertzialki egin eta saldutako ponteak, 1931.
Fitxategi:Antezana - San Miguel Arcángel, interior, 'Pinturas para la Vida' (Xabier Egaña) 25.jpg|21. mendeko ponte bat, Xabier Egaña artistaren lana, Antezanako elizan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bataiarri

## Kanpo estekak
Aparallactus

***Aparallactus*** Aparallactinae subfamiliako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Aparallactus capensis* Smith, 1849
* *Aparallactus guentheri* Boulenger, 1895
* *Aparallactus jacksonii* (Günther, 1888)
* *Aparallactus lineatus* (Peters, 1870)
* *Aparallactus lunulatus* (Peters, 1854)
* *Aparallactus modestus* (Günther, 1859)
* *Aparallactus moeruensis* Witte & Laurent, 1943
* *Aparallactus niger* Boulenger, 1897
* *Aparallactus nigriceps* (Peters, 1854)
* *Aparallactus turneri* Loveridge, 1935
* *Aparallactus werneri* Boulenger, 1895

## Kanpo estekak
Bielorrusiako futbol liga

[thumb|270px|[FC BATE Borisov da txapeldun nagusia.]]
**Bielorrusiako futbol liga** edo **Vysheyshaya Liga** (bielorrusieraz Вышэйшая ліга) Bielorrusiako futbol txapelketa nagusia da. 1992an abiarazitako txapelketa da eta gaur 12 taldeek hartzen dute parte, hala ere talde kopurua eta txapelketa-sistemak sarritan aldatu dira bere historia laburrean zehar.

Urte naturaletan jokatzen da, negu gogorrak direla eta.

## Historia 
2022ko Liga txapeldunik gabe gelditu zen. Shakhtyor Soligorsk (1.a) eta Energetik-BGU Minsk (2.a) kanporatu egin zituzten partiduaetako emaitzak adosteagatik.

## Podiuma 
## Palmaresa 
* ¹ 2017an BATE Borisov txapelduna izan zen Dinamo Minsk taldearekin jokaturiko partida biak irabazteagatik.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Bielorrusiako futbol kopa

## Kanpo estekak
Micrelaps

***Micrelaps*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan eta Ekialde Hurbilan bizi dira.

## Espezieak 
* *Micrelaps bicoloratus* Sternfeld, 1908
* *Micrelaps boettgeri * Boulenger, 1896
* *Micrelaps muelleri* Boettger, 1880
* *Micrelaps tchernovi* Werner, Babocsay, Carmely & Thuna, 2006
* *Micrelaps vaillanti* (Mocquard, 1888)

## Kanpo estekak
Chilorhinophis

***Chilorhinophis*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Chilorhinophis butleri* Werner, 1907
* *Chilorhinophis carpenteri* (Parker, 1927)
* *Chilorhinophis gerardi* (Boulenger, 1913)

## Kanpo estekak
FC Dinamo Minsk

**FC Dinamo Minsk** (bielorrusieraz Дынама Мінск) Bielorrusiako futbol talde onenetakoa da, Minsk hiriburukoa. 7 aldiz irabazi du Bielorrusiako futbol liga eta Sobietar Batasuneko Liga bat ere irabazi zuen.

## Historia 
1927an sortu zen Dinamo Minsk izenarekin baina historian zehar izena sarritan aldatu izan du. *Spartak Minsk* izenarekin 1954an hirugarren egin zuen Sobietar Batasuneko Ligan. *Belarus Minsk* bihurtu zen 1959an eta berriz *Dinamo Minsk* 1962n. 1963an berriz egin zuen hirugarren ligan.

Lehenengo bolada ona 80. hamarkadan hasi zuen 1982an irabazitako Sobietar Batasuneko Ligarekin. 1987an Kopako finalera iritsi zen baina 3-3 egin ondoren Dinamo Kiev-ek penaltietan garaitu zuen. Bielorrusiako txapelketak 1992an jarri ziren abian eta Dinamo Minskek lehenengo bost ligak irabazi zituen. XXI. mende hasieran 2003ko Kopa eta 2004ko liga lortu zituen. Bi hamarkadaren ondoren 2023an Liga berri bat irabazi zuen.

1992 eta 1998 artean Dinamo Minsk-en bigarren taldea goi mailan aritu zen, 1992an *Dinamo-2 Minsk* izenarekin eta 1993tik aurrera *Dinamo-93 Minsk* izenarekin. Emaitza onak lortu zituen gainera, 1993-94 denboraldian Ligan bigarren egin zuen eta 1992-93, 1994-95 eta 1995ean hirugarren. Horretaz gain bi aldiz jokatu zuen Bielorrusiako Kopako finala, 1995ean irabazi eta 1997an galdu egin zuelarik.

## Uniformea 
2016 artean urdina izan zen eta 2017tik aurrera zuria da.

## Palmaresa 
### Sobietar Batasunean: 1 
* Liga (1): 1982.
* Kopa (0): finalista 1987an.

### Bielorrusian: 13 
* Liga (9): 1992, 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1995, 1997, 2004, 2023, 2024.
* Kopa (4¹): 1992, 1994, *1995*¹, 2003.
** ¹ 1995eko Kopa garaipena Dinamoren bigarren taldea zen *Dinamo-93 Minsk*-ek lortu zuen.

### Nazio artean: 0 
* Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa (0): finalista 1993an (*Dinamo-93 Minsk*).

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Dinamo Minskek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Polemon (generoa)

***Polemon*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Polemon acanthias* (Reinhardt, 1860)
* *Polemon barthii* Jan, 1858
* *Polemon bocourti* Mocquard, 1897
* *Polemon christyi* (Boulenger, 1903)
* *Polemon collaris* (Peters, 1881)
* *Polemon fulvicollis* (Mocquard, 1887)
* *Polemon gabonensis* (Duméril, 1856)
* *Polemon gracilis* (Boulenger, 1911)
* *Polemon griseiceps* (Laurent, 1947)
* *Polemon leopoldi* (de Witte, 1941)
* *Polemon neuwiedi* (Jan, 1858)
* *Polemon notatus* (Peters, 1882)
* *Polemon robustus* de Witte & Laurent, 1947

## Kanpo estekak
Xenocalamus

***Xenocalamus*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Xenocalamus bicolor* Günther, 1868
* *Xenocalamus mechowii* Peters, 1881
* *Xenocalamus michellii* Müller, 1911
* *Xenocalamus sabiensis* Broadley, 1971
* *Xenocalamus transvaalensis* Methuen, 1919

## Kanpo estekak
Micrelaps boettgeri

***Micrelaps boettgeri*** *Micrelaps* generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lamprophiidae

## Kanpo estekak
Prosymna

**Prosymna** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da, bere azpifamilian bakarra. Afrika ia osoan bizi dira, iparraldean ezik.

## Espezieak 
* *Prosymna ambigua* Bocage, 1873
* *Prosymna angolensis* Boulenger, 1915
* *Prosymna bivittata* Werner, 1903
* *Prosymna frontalis* (Peters, 1867)
* *Prosymna greigerti* Mocquard, 1906
* *Prosymna janii* Bianconi, 1862
* *Prosymna lineata* (Peters, 1871)
* *Prosymna meleagris* (Reinhardt, 1843)
* *Prosymna ornatissima* Barbour & Loveridge, 1928
* *Prosymna pitmani* Battersby, 1951
* *Prosymna ruspolii* (Boulenger, 1896)
* *Prosymna semifasciata* Broadley, 1995
* *Prosymna somalica* Parker, 1930
* *Prosymna stuhlmanni* (Pfeffer, 1893)
* *Prosymna sundevalli* (Smith, 1849)
* *Prosymna visseri* Fitzsimons, 1959

## Kanpo estekak
Azitrai

**Azitraia** (*Satureja*) Lamiaceae familiako landare genero bat da.

## Sukaldaritzan 
Pikante puntu bat du  eta  marinatuak eta ehiza ontzeko erabiltzen da.

## Espezieak 
* *Satureja acinos*
* *Satureja alpina*
* *Satureja coerulea*
* *Satureja cuneifolia*
* *Satureja douglasii*
* *Satureja gillesii*
* *Satureja hortensis*
* *Satureja mexicana*
* *Satureja montana*
* *Satureja multiflora*
* *Satureja palmeri*
* *Satureja rumelica*
* *Satureja spicigera*
* *Satureja subspicata*
* *Satureja thymbra*
* *Satureja viminea*
* *Satureja viminea*
* *Satureja vulgaris*

## Kanpo estekak
Psammophiinae

**Psammophiinae** Lamprophiidae familiako narrasti azpi-familia bat da. Afrikan bizi dira.

## Generoak 
* *Dipsina* Jan, 1862
* *Hemirhagerrhis* Boettger, 1893
* *Malpolon* Fitzinger, 1826
* *Mimophis* Günther, 1868
* *Psammophis* Fitzinger, 1826
* *Psammophylax* Fitzinger, 1843
* *Rhagerhis* Peters, 1862
* *Rhamphiophis* Peters, 1854

## Kanpo estekak
Psammophis

***Pasmmophis*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrika eta Asian bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Malpolon

***Malpolon*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Sudan, Hego Sudan eta Ekialde Hurbilean bizi dira, Saudi Arabian izan ezik.

## Espezieak 
* *Malpolon insignitus* (Geoffroy De St-hilaire, 1809)
* *Malpolon monspessulanus* (Hermann, 1804)

## Kanpo estekak
Rhamphiophis

***Rhamphiophis*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhamphiophis oxyrhynchus* (Reinhardt, 1843)
* *Rhamphiophis rostratus* Peters, 1854
* *Rhamphiophis rubropunctatus* (Fischer, 1884)

## Kanpo estekak
Funtzio homogeneo

Analisi matematikoan, **funtzio homogeneoa**, aldagai independenteak faktore konstante batez bidertzean, aldagai dependentea faktore horren berredura batez biderkaturik suertatzen denean. Zehatzago, f funtzio bat \alpha mailako funtzio homogeneoa dela esaten da, baldin eta:

\forall k \in K,\quad
\forall x \in E:\qquad
f(kx)=k^\alpha f(x).

## Kanpo estekak
Olivier Truc

**Olivier Truc** (Akize, Landak, Frantzia, 1964ko azaroaren 22a) frantsesezko kazetaria eta idazlea da. Ikasketak Parisen egin zituen. Ondoren Montpellierren eta 1994tik gaur egun arte Stockholmen (Suedian) bizi izan da. Herrialde Baltikoei buruzko *Le Monde* eta *Le Point* aldizkarien berriemailea da, bereziki politika eta ekonomia gaietan. Aurretik, 1998tik 2005ra, *Libération* egunkarian lan egin zuen. Lan horri esker Laponia ezagutzeko aukera izan du. 2012an *Le dernier Lapon* best-sellerra argitaratu zuen. Telebistarako zenbait kolaborazio egin ditu; ezagunenak, Laponiari zein nazismoari buruzko erreportajeak.

## Bibliografia 
* ''L'Imposteur*. Calmann-Lévy (2006) ISBN : 2702137202
* *Le dernier Lapon*. Paris: Éditions Métailié, 2012. 
 
## Sariak 
*Le dernier Lapon* eleberriak sari asko jaso ditu:
* Prix des Lecteurs de Quais du Polar-20 Minutes (2013)
* Prix Mystère de la critique (2013)
* Prix Thierry Jonquet (2013)
* Prix Robinsonnais (2013)
* Prix Inter polar du festival polar de Reims (2013)
* Prix polar Michel Lebrun (2013)
* Prix Sang d’Encre de la Ville de Vienne (2013)
* Prix Goutte de Sang d’Encre (2013)

## *L'Imposteur* 
Richard Douchenique-Blostin militar frantziarraren historia kontatzen du liburu honek. Doucehniquek bigarren mundu gerran naziek harrapatu zuten; ihes egitea lortu zuen, eta erresistentzian aritu zen gerra bukatu arte. Orduan sobietikoek, espioiaren akusaziopean, Tamboveko kontzentrazio-esparruan itxi zuten. Ikerketa hori Estoniako Frantziako enbaxadoreak eskatu zion Olivier Truci eta berak militar horren biografia gezurraren gainean eraikitako historia zela deskubritu zuen: frantsesa omen zen sarjentua berez 1907an Polonian jaiotako Ryszard Blausztajn zen.

## *Le dernier Lapon* 
Funtsean trhiller bat da, eta, halaxe, ohiko argumentua du, agian horrelako eleberrietan ohikoa ez den abentura kutsu handiz. Baina eleberria ez da nobela beltz bat bakarrik: gertaeren atzean sami herriaren kultura eta historia daude, eta horrek ematen dio liburuari berezitasuna. Orrialde horietan azken artzain nomaden irudiak, ohiturak, arazoak eta gatazkak azaltzen dira, samien egungo egoera, haien aurka egindako genozidio kulturala, Herrialde Baltikoetan nozitzen duten bazterkeria, arrazismoa... Eleberriaren protagonistak *elur-oreinen poliziak* izenaz ezaguna den polizia taldeko bi agente dira. Polizia horiek mugen gainetik egiten dute lan, artzainen arteko liskarrak eta arazoak zuzentzen. Norvegiako Laponiako museo etnografiko batean sami herriaren danbor historikoa desagertu da. Handik gutxira, sami artzain bat hilda agertzen da. Hasieran desberdinak ziruditen bi gertaera horiek beren artean lotura estua zuten; eta biek, Bigarren Mundu Gerra hasi baino lehen egin zen espedizio zientifiko batekin. Aferaren gakoa danborrean ageri diren sinbolo batzuei lotuta dago.

## Bibliografia 
* *Le dernier Lapon*. Paris: Éditions Métailié, 2012. 456 or. 

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* *Le dernier Lapon'' liburuari buruzko iruzkina.
* Olivier Truc-en bideo-elkarrizketak.
Atractaspidinae

**Atractaspidinae** suge subfamilia bat da. Lamprophiidae familiaren barruan sailkatzen da. Afrika eta Ekialde Hurbilean bizi dira. Batzuetan familia izaera ematen zaie, **Atractaspididae** izenarekin.

## Generoak 
* *Atractaspis* Smith, 1849
* *Homoroselaps* Jan, 1858

## Kanpo estekak
Ur bedeinkatu

[thumb|Ur bedeinkatua [Santa Marina eliza (Bergara)|Bergarako Santa Marina elizako bataiarrian.]]
**Ur bedeinkatua** kristau erlijio batzuetan liturgiarako erabiltzen den ura da, kleroko pertsona batek bedeinkatua. Besteak beste, bataioan eta bedeinkapenetan erabiltzen da eta.m

Beste erlijio batzuetan, ere, hinduismoan esaterako, ura kultuko elementu garrantzitsua da.

## Erabilpena 
Gehienetan, ponte edo ur bedeinkatu ontzietatik hartu eta banatzen da. Katolikoen artean, eliza batera sartzean, eskuineko hatz luzea bertan bustitzen da aitaren egiteko.

Nafarroan, agoten bazterketaren garaian, elizetan ponte berezia izaten zuten eliza batzuetan. Ponte diskriminatzaile hori egon ezean, agotek ezin zuten guztien ur bedeinkatua atzamarrekin ukitu eta makila bat erabili behar izaten zuten.

## Historia 
Tradizioaren arabera San Alexandro I.ak, (106tik 115ra seigarren aita santua), ezarri omen zuen. Ur horretan kristauen etxeak purifikatzeko gatza bota behar zen (constituit cum aquam sparsionis vente benedici dans habitaculis hominum). aita santu bera izan omen zen Eukaristian ogi legamiagabea eta ardoa urez nahastuta sartu zituena. Dena dela, gaur egun datu horiek jasotzen dituen idazkiak apokrifotzat hartzen dira eta ur bedeinkatuaren erabileraz dagoen testigantza zaharrena V. mendekoa da.

Ez da ur bedeinkatua, esaterako, Lurdako ura, ustez mirariak egiteko ahalmena duen ura besterik ez baita, bedeinkatu gabea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Isipu edo ihinztailua

## Bibliografia 
*  Marc-Antoine Fontelle: ''L'eau bénite, Histoire et spiritualité*, Paris: Téqui, 2009, 168 or., .
*  Amédée Gastoué: *L'Eau bénite, ses origines, son histoire, son usage'', Paris: Bloud, 1907, 62 or.

## Kanpo estekak 
* : Enciclopedia Católica Online
Miguel de Cervantes saria

**Miguel de Cervantes saria** () Espainiako Kultura Ministerioak, Espainia eta Iberoamerikako Gaztelaniaren Akademiek proposaturik, urtero ematen duen gaztelaniazko literatura saria da. Saria hizkuntza honetan idatzitako literatura-ondarea modu nabarmenean aberastu duen obraren idazleari ematen zaio, eta gaztelaniazko idazleen sormen-lanari ematen den saririk gorenentzat hartzen da.

## Saridunen zerrenda 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David Doblas

**David Jesús Doblas Portilla** (Santander, Kantabria, Espainia, 1981eko abuztuaren 6a) saskibaloi jokalaria da. Hegaleko postuan jokatzen du ACB Ligako Lagun Aro GBC taldean. Euskalduna da, eta gipuzkoartzat du bere burua.

## Taldeak 
* Club Baloncesto Solares (Espainia): 1994/1995.
* Saski Baskonia juniorra (Euskal Herria): 1995/1999.
* Melilla (Espainia): 1999/2000 (Baskoniak lagata).
* Ulla oil Rosalia (Espainia): 2000/2002 (Baskoniak lagata).
* CB Granada (Espainia): 2002/2004.
* CB Algeciras (Espainia): 2004/2005.
* Bruesa GBC (Euskal Herria): 2005/2007.
* ViveMenorca (Katalan Herriak): 2007/2008 denboraldiaren hasiera (bost partida jokatu zituen).
* Donostia Gipuzkoa Basket (Euskal Herria): 2007az geroztik.

## Erreferentziak
Kalkulu (matematikaren adarra)

**Kalkulu** hitzak, adiera zabalean, zenbaki eta beste objektu matematiko eta logikoekin egindako eragiketa bat da. Erabilera zehatzago batzuk ere baditu:

* kalkulu diferentziala,
* kalkulu integrala,
* kalkulu infinitesimala;
* logikan, kalkulu proposizionala;

## Kanpo estekak
Muga (argipena)

**Muga**, jatorrizko adieran, bi gune bereizten dituen lerroa edo gunea da, erreala nahiz irudizkoa. Zerbait amaitzen den puntua, gunea edo balioa ere bada. Erabilera zenbait ditu:

* muga, bi herrialde bereizten dituen lerroa edo gunea;
* matematikan, goi-muga eta behe-muga;
* geologian, muga konbergentea eta muga dibergentea;
* medikuntzan, muga hematoentzefalikoa.

Beste adiera zenbait ere baditu:

* Muga, 1979-1986 bitartean argitaratu zen Euskal Herriko aldizkaria, EAJ alderdiaren ingurukoa;
* Muga, Kataluniako ibaia;
* Bodegas Muga, Errioxako ardogintza enpresa.
John Cusack

**John Paul Cusack** (Evanston, Illinois, 1966ko ekainaren 28a) estatubatuar aktore, zinema ekoizle eta gidoigile bat da. *Say Anything...*, *Grosse Pointe Blank*, *High Fidelity*, *Stand by Me*, *City Hall*, *Con Air*, *Midnight in the Garden of Good and Evil*, *The Thin Red Line*, *Being John Malkovich*, *1408*, *Must Love Dogs*, *2012*, *Martian Child*, ''America's Sweethearts* eta *The Butler'' filmeetan antzeztu izan du.

## Filmografia 
[thumb|[2006an.]]
[thumb|[2007an.]]
[thumb|[2011an.]]

## Kanpo estekak 
* John Cusack aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Psammophylax

***Psammophylax*** Lamprophiidae familiako narrasti generoa da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Psammophylax acutus* (Günther, 1888)
* *Psammophylax rhombeatus* (Linnaeus, 1758)
* *Psammophylax tritaeniatus* (Günther, 1868)
* *Psammophylax variabilis* Günther, 1893

## Kanpo estekak
Kalkulu (argipena)

**Kalkulu** hitzak, adiera zabalean, zenbaki eta beste objektu matematiko eta logikoekin egindako eragiketa bat da. Erabilera zenbait ditu:

* kalkulua, aldaketa aztertzen duen matematikaren adarra,
** kalkulu diferentziala,
** kalkulu integrala,
** kalkulu infinitesimala;
* logikan, kalkulu proposizionala;
* kalkulu-orria, zutabe eta errenkadetan antolatuta dauden datuak maneiatzeko software mota bat.
Cueto (Turtzioz)

**Cueto** Turtzioz udalerriko (Enkarterri, Bizkaia) herri bat da. 62 biztanle ditu. Itsas mailatik 242,80 metro gorago dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hemirhagerrhis

***Hemirhagerrhis*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Hemirhagerrhis hildebrandtii* (Peters, 1878)
* *Hemirhagerrhis kelleri* Boettger, 1893
* *Hemirhagerrhis nototaenia* (Günther, 1864)
* *Hemirhagerrhis viperina* (Bocage, 1873)

## Kanpo estekak
David Warner

**David Warner** (Manchester, 1941eko uztailaren 29a - Londres, 2022ko uztailaren 24a) ingeles antzerki, telebista eta zinemako aktore bat izan zen. ''A Midsummer Night's Dream*, *The Ballad of Cable Hogue*, *Straw Dogs*, *The Omen*, *Time Bandits*, *Tron*, *Star Trek V* and *Star Trek VI*, *The Lost World*, *Titanic* eta *Planet of the Apes* filmeetan antzeztu zuen, bai eta *Masada'' telesailan ere.

## Filmografia 
[thumb|eskuinera|250px|[2008an.]]

## Kanpo estekak 
* David Warner aktorearen webgunea 
* David Warner aktoreare IMDBko fitxa irakurgai
Bielorrusiako futbol kopa

**Bielorrusiako futbol kopa** (bielorrusieraz Кубак Беларусі) Bielorrusian 1992 urtetik aurrera jokatzen den kanporaketa bidezko futbol txapelketa da. Garaipenak oso sakabanatuak daude, dagoeneko 13 taldek irabazi baitute kopa. Garaipen gehien bost taldek izan dituzte, hiruna kopa hain zuzen ere.

### Palmaresa 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Bielorrusiako futbol liga

## Kanpo estekak
The Nephew

**The Nephew** (euskaraz *Iloba*) 1998ko Eugene Brady zinema zuzendariaren drama filma bat da. Bertan, Donal McCann, Pierce Brosnan, Hill Harper, Aislín McGuckin eta Niall Tóibín aktoreek antzeztu zuten.

Filma Irlandako Wicklow konderriko Roundwood eta Wicklow udalerrietan eta Wicklow lurmuturran filmatu zen

## Argumentua 
AEBtan bizi eta irlandar etorkina zen bere amaren heriotzaren ondoren, Chad Egan-Washington (Hill Harper) estatubatuar nerabea Irlandara bidaiatzea erabaki eta Irlandako uhartetxo galdu batean dagoen amaren jaioterriko Tony Egan osabaren etxean aurkeztuko da, hura baita gelditzen zaion senide bakarra. Osaba (Donal McCann) hura ikustean zur eta lur gelditzen da, arraza beltzeko mutila baita eta duela hogei urte AEBtara emigratutako arrebak Harlem auzoan gizonezko beltz batekin ezkondu zenik inoiz ez baitzion kontatu. Bestalde, Chad herriko Aislin (Aislin McGuckin) neska gazteaz maitemindu eta biak elkarrekin ateratzen hasiko dira. Zoritxarrez, Aislinen aita, Joe Brady (Pierce Brosnan), Chaden amaren mutilagun ohia da, Tony osabarekin oso harreman txarra duen gizona, gaztaroan Tonyk Joeri ez baitzion laga bere arrebarekin ezkontzea, ondorioz Chaden ama AEBra emigratuz eta Joe herrian atsekabeturik geldituz.

## Aktoreak 
* Donal McCann: Tony Egan
* Pierce Brosnan: Joe Brady
* Hill Harper: Chad Egan-Washington
* Aislin McGuckin: Aislin Brady
* Lorraine Pilkington: Rachel
* Sinead Cusack: Brenda O'Boyce
* Phelim Drew: Patsy
* Niall Tóibín: Sean postaontzilaria

## Kanpo estekak 
* *The Nephew* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Malpolon insignitus

***Malpolon insignitus*** *Malpolon* generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lamprophiidae

## Kanpo estekak
Kautxuzko bota

**Kautxuzko botak**, **gomazko botak** edo **katiuskak** kautxu edo plastikozko bota luzeak dira, gehienetan lokarririk gabekoak. Bereziki euripean eta lokatzetan ibiltzeko janzten dira.

*Katiuskak* hitza *Katiuska, la mujer rusa* zarzuelatik dator.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lamprophiinae

**Lamprophiinae** Lamprophiidae familiaren barruan sailkatzen den suge subfamilia bat da. Afrikan eta Ekialde Hurbilean bizi dira.

## Generoak 
* *Boaedon* Duméril, Bibron & Duméril, 1854
* *Bothrophthalmus* Peters, 1863
* *Chamaelycus* Boulenger, 1919
* *Dendrolycus* Laurent, 1956
* *Gonionotophis* Boulenger, 1893
* *Hormonotus* Hallowell, 1857
* *Inyoka*
* *Lamprophis* Fitzinger, 1843
* *Lycodonomorphus* Fitzinger, 1843
* *Lycophidion* Fitzinger, 1843
* *Pseudoboodon* Peracca, 1897

## Kanpo estekak
Boaedon

***Boaedon*** Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan eta Arabiar penintsulan bizi dira.

## Espezieak 
* *Boaedon fuliginosus* (Boie, 1827)
* *Boaedon lineatus* Duméril, Bibron & Duméril, 1854
* *Boaedon maculatus* Parker, 1932
* *Boaedon olivaceus* (Duméril, 1856)
* *Boaedon virgatus* (Hallowell, 1854)

## Kanpo estekak
Lycophidion

***Lycophidion*** Lamprophiidae] familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Lycophidion acutirostre* Günther, 1868
* *Lycophidion albomaculatum* Steindachner, 1870
* *Lycophidion capense* (Smith, 1831)
* *Lycophidion depressirostre* Laurent, 1968
* *Lycophidion hellmichi* Laurent, 1964
* *Lycophidion irroratum* (Leach, 1819)
* *Lycophidion laterale* Hallowell, 1857
* *Lycophidion meleagris* Boulenger, 1893
* *Lycophidion multimaculatum* Boettger, 1888
* *Lycophidion namibianum* Broadley, 1991
* *Lycophidion nanus* (Broadley, 1958)
* *Lycophidion nigromaculatum* (Peters, 1863)
* *Lycophidion ornatum* Parker, 1936
* *Lycophidion pygmaeum* Broadley, 1996
* *Lycophidion semiannule* Peters, 1854
* *Lycophidion semicinctum* Duméril, Bibron & Duméril, 1854
* *Lycophidion taylori* Broadley & Hughes, 1993
* *Lycophidion uzungwense* Loveridge, 1932
* *Lycophidion variegatum* Broadley, 1969

## Kanpo estekak