Ethel Browne Harvey

**Ethel Nicholson Browne Harvey** (Baltimore, AEB, 1885eko abenduaren 14a-Falmouth, AEB, 1965eko irailaren 2a) enbriologo estatubatuarrra izan zen. Ezaguna da zelula-zatiketaren inguruan egindako aurkikuntza nabarmenengatik, itsas trikuen enbriologia erabiliz, eta enbrioien zelula-zatiketa aztertzen egindako hasierako lanagatik.

## Biografia 
Bennett Barnard Browne eta Jennifer Nicholson Browneren alaba izan zen, bere bost seme-alabetako bat izan zen, hain zuzen ere. Bere neba-arreben artean hiru mediku bihurtu ziren, bere bi ahizpa barne (Jennie eta Mary), eta bere neba bat metalurgiko bihurtu zen.

Gurasoek *Bryn Mawr School*era bidali zituzten hiru alabak, Estatu Batuetan emakumezkoen lehen goi-mailako eskola izan zena. Bertan graduatu zen 1902an eta geroago *Goucher College*ra joan zen (garai horretan ''Woman's College of Baltimore* bezala ezagutzen zena). Columbian lan egin zuen Thomas Caza Morganekin eta Edmund Beecher Wilsonekin. Bere doktore-tesia uretako intsektu baten hozi-zelula maskulinoetan zentratu zen, herentzian eta garapenean zelulen mekanismoak sakonago lantzera eraman zuena. Garai horretan, emakumeei zientzian laguntzeko hainbat bekaren laguntza jaso zuen, horien artean, Emakumearen Unibertsitate Hezkuntza Sustatzeko Elkartearen beka bat.

Columbian graduondoko ikasketak egiten zegoen bitartean, hauxe frogatu zuen "hipostoma hidratik hidrara transplantatzeak bigarren mailako ardatza induzituko lukeela hidra ostalarian". Lan hori, 1909an egina, 1924an Hans Spemann eta Hilde Mangoldek egindako esperimentuen aurretik egin zen, zeinei "antolatzailea" deskubritzea egozten zaien; lan hori, Spemanni emandako Nobel Sari baten oinarria izan zen. Howard M. Lenhoffek defendatu duenez, Brownek Spemannen Nobel Saria partekatu behar zuen, Brownek egin zuelako lehenengo esperimentua, ulertu zuelako haren esanahia, eta, hain zuzen ere, Spemanni bidali ziolako bere lana, zeinak azpimarratu baitzuen bere proiektuaren garrantziari zegokion zatia.

1915ean beste zientzialari batekin ezkondu zen, E. Newton Harveyrekin hain zuzen ere, bioluminiszentziaren inguruan egindako lanagatik ezaguna den fisiologoarekin. Brownek senarraren abizena hartu zuen. Bi seme-alaba izan zituen berarekin, Edmund Newton Harvey, Jr. (1916an jaioa, geroago kimikaria izango zena) eta Richard Bennet Harvey (1922an jaioa, medikua izango zena) Idazlan horrek "gurasorik gabeko bizitzaren sorkuntza" bezala ezaguna izan zen eta ospe handia jaso zuen. 1950ean, Ethel Browne Harvey aukeratu zuten Itsas Laborategi Biologikoko patronatuko bigarren emakumea izateko.

Urte askotan zehar egin zuen lan *Woods Holeko Itsas Laborategi Biologiko*an, Massachusettsen. Hainbat erakundetan irakatsi zuen, esate baterako, New Yorkeko *Bennett Emakumeen Eskola*n (Millbrook), Massachusettseko *Dana Hall School*en (Wellesley),  eta *Washington Square College*n (New Yorkeko Unibertsitatean). Ikerketa zientifikoak egin zituen sail ugaritan, besteak beste, *Princetongo Unibertsitate*an eta *Cornell Medical College*n. Napolietako *American Women's Table*rekin elkartuta egon zen, Ida Henrietta Hydek eta beste emakume zientzialari batzuek ezarritako erakundean.

Peritonitisak jota hil zen 1965ean.

## Bibliografia 
* *The American Arbacia and Other Sea Urchins* (1956).
* "A Study of the Male Germ Cells in Notonecta", *Journal of Experimental Zoology,* 1913ko urtarrilean.
* "A Review of the Chromosome Numbers in the Metazoa",  *Journal of Morphology*, 1916ko abenduan eta 1920ko ekainean.
* "Parthenogenetic Merogony or Cleavage Without Nuclei in *Arbacia puntulata* ", *Biological Bulletin*, 1936ko abuztuan.
* "Fertilization", *Encyclopædia Britannica*, 1946 eta 1961.

## Sariak 
* 1956 - Honorary D.sc. Goucher Unibertsitatea.
* Elkarte Estatubatuarreko Zientziaren Aurrerapenerako kidea.
* *Utrechteko L'Institut International d'Embryologie*ko kidea.
* *New Yorkeko Zientzia Akademiako'' kidea
* Woods Holeko Itsas Laborategi Biologikoko fideikomisoduna.

## Erreferentziak 
## Bibliografia osagarria 
* Donna J. Haraway, "Ethel Browne Harvey", Barbara Sicherman eta Carol Hurd Verde, editoreak, Mujeres americanas Notables: El Periodo Moderno: Un Diccionario Biográfico. 4. liburukia (Harvard Prensa Universitaria, 1980).

## Kanpo estekak