Elise Ottesen-Jensen

**Elise Ottesen-Jensen**, **Ottar** izenez ere ezaguna (Høyland, Norvegia, 1886ko urtarrilaren 2a  – Stockholm, Suedia, 1973ko irailaren 4a) suediar-norvegiar sexu-hezitzailea, kazetaria eta anarkista izan zen. Bere helburua emakumeek beren gorputza eta sexualitatea ulertu eta kontrolatzeko duten eskubidearen alde borrokatzea izan zen. Sveriges Arbetares Centralorganisation (Suediako Langileen Erakunde Zentrala) sindikatu anarko-sindikalistako kidea izan zen.Haren jarraitzaileek aitzindaritzat jotzen dute emakumeen eskubideen eta feminismoaren eremuan.

Hauxe zen bere lelo pertsonala: *«Jaioberri guztiak ongi etorriak izango diren egunarekin egiten dut amets, baita gizonak eta emakumeak berdinak izango diren egunarekin, eta sexualitatea intimitatean, atseginean eta maitasunean adierazpide izango den egunarekin.»*.

## Bizitza eta ibilbidea 
Elise Ottesen Emanuel Ottesen artzain protestante eta Karen Essendrop gotzain baten alabak osatutako senar-emazteengandik jaio zen, Høylandeko barrutian (1965ean Sandnesen sartua), Rogaland probintzian, Norvegian. Geroago, aitak 16 urteko ahizpa txikia, Magnhild, Danimarkara bidali zuen, han erditu eta semea ematera behartzeko. Magnhildi ez zioten inoiz haurdunaldiari edo erditzeari buruz ezer esan, beraz, bederatzi hilabetez bizi izan zen urdaila lehertuko zitzaion beldurrez. Bere buruaz beste egin zuen esperientziak eragin zion tristeziagatik eta semea adopzioan eman behar izan zuelako. Ottesen-Jensenek ez zion inoiz hori barkatu aitari, eta ahizparen patua indar eragile garrantzitsu bihurtu zen emakumeen eskubideen aldeko borrokarekiko konpromisoan.

Ottesen-Jensenen ametsa dentista bihurtzea zen, baina institutuko kimika-laborategian gertatutako leherketa batek hatzak kaltetu zizkion eta eremu horretan karrera bat egiteko aukerak hondatu zituen. Baina egunkari batean hasi zen lanean eta azkenean kazetari bihurtu zen. Beti jarri zituen zalantzan aitaren sermoiak, eta berehala konturatu zen ez zela kristau sentitzen. Sozialistekin sinpatizatzen zuela ikusi zuen, eta haiekin batera borrokatu zen bizitza osoan.

Hainbat saio egin zituen langile-klaseetako emakumeak antolatzeko, baina laster ohartu zen sexu-hezkuntza behar zutela; maiz, sexu-gaiei buruzko aholkuak eskatzen zizkioten, hala nola "Egin behar dut [sexua izan behar dut] senarrak nahi duen guztietan?". edo "Zer egin dezaket haurdun ez geratzeko? ".

Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren, Ottesen-Jensenek adiskidetasun estua izan zuen Albert Jensen anarkosindikalista suediarrarekin, eta harekin ezkondu zen. Ezkontza horren ondorioz, Elise Ottesen abizena Ottesen-Jensenenera aldatu zuen. Albert Jensen Norvegiatik bota zutenean, Ottesen-Jensen berarekin joan zen Danimarkara bizitzera. Han erditu zen lehen semeaz, eta umea jaio eta gutxira hil zen.

Senar-emazteak Suediara joan ziren bizitzera, eta han mediku bat ezagutu zuen. Besteak beste, diafragma (antisorgailua) nola erabili erakutsi zion. Ondoren, Ottesen-Jensenek bere lehen bira nazionala antolatu zuen Suedia osoan zehar. Skånetik Norrlandera joan zen, emakume langileei haurdunaldia nola saihestu erakusten. Borroka egin zuen emakumeek plazer sexuala  sentitzeko duten eskubidea eta abortu askea izateko aukeraren alde, antisorgailuen aurkako legeak indargabetzearen alde eta homosexualen eskubideen alde, besteak beste. Bere ekintzak legez kanpokotzat jotzen ziren garai hartan; zigor gogorrak jazatzera arriskatzen zen.

1920an, Ottesen-Jensen idazle erregularra zen Suediako Arbetaren egunkarian, gai feministak jorratzen zituen zutabe batekin. 1925ean egunkari bereko beste editore batzuekin desadostasunak izan ondoren bere egunkaria argitaratu zuen, *Vi kvinnor* ("Gu emakumeok"), baina ez zuen asko iraun. Urte batzuk geroago, *Brand* aldizkari anarkistarako ere idatzi zuen.

1933an, Ottesen-Jensenek, sindikatuko ordezkariekin eta mediku erradikalekin batera, Sexu Irakaskuntzarako Elkarte Suediarra sortu zuen (suedieraz, *Riksförbundet för Sexuell Upplysning*, RFSU). Lehen lehendakaria izan zen eta 1956ra arte eutsi zion postuari. Ottesen-Jensen ere Familia Plangintzako Nazioarteko Federazioaren (*International Planned Parenthood Federation*, IPPF) sortzaileetako bat izan zen 1953an. RFSU argitaratzen zuen egunkariak, lehenago "RFSUren buletina" izenarekin ezagutzen zenak, 2001az geroztik, "Ottar" du izena, Ottesen-Jensen haren omenez ezagutzen zen ezizena.

## Lanak 
: *Zerrenda honek 50 orrialde baino gehiagoko argitalpenak ditu.*

* *Ovälkomna barn: ett ord till kvinnorna* ("Nahi ez diren haurrak: hitz bat emakumeentzat") (1926)
* Människor i nöd: Det sexuella mörkrets offer ("Beharrean dauden pertsonak: sexu-iluntasunaren biktimak") (1932)
* *ABC för ett lyckligt äktenskap* ("Senar-emazte zoriontsuen ABC") (Nils Nielsen, 1947)
* *Och livet skrev* ("Eta bizitza idatzi zuen") (1965)
* *Livet skrev vidare* ("Bizitza ere idatzi zuen") (1966)
* *Arbetarrörelsen - männens eller mänsklighetens rörelse?* ("Langileen mugimendua: gizakiena ala gizateriarena?") (Ottesen-Jensenen artikuluen hautaketa *Arbetaren* eta *Brand* egunkarietan 1920an, Ingrid Primander, 1980)

## Erreferentziak 
##  Ikus, gainera 
* Anarkismoa
* Sexu-hezkuntza
* Feminismoa
* Sveriges Arbetares Zentralisation

## Kanpo estekak