The House of the Spirits

***The House of the Spirits*** (euskaraz *Arimen Etxea*), 1993ko Bille August daniarrak zuzendutako drama film bat da. Isabel Allende txiletar idazlearen *La casa de los espíritus* (1982) eleberrian oinarritua dago. Meryl Streep, Jeremy Irons, Glenn Close, Winona Ryder, Antonio Banderas, Armin Mueller-Stahl, María Conchita Alonso eta Vanessa Redgrave aktoreek antzeztu zuten. 

Filma mundu osoan estreinatu zen eta bere edizioa Oscar, Golden Globe eta BAFTA sari izendapenetan nabarmendu zen, batez ere Meryl Streepen eta Jeremy Ironsen interpretazioengatik. Filmak hainbat herrialdetan izan zuen harrera positiboa, batez ere aktoreen lanarengatik eta istorioaren sakontasuna eta nazioarteko garrantzia azpimarratzen zituelako. 

## Argumentua 
Truebatarren istorioa hiru belaunalditan zehar kontatzen da, goi klaseko txiletar familia gorabeheratsua, beren herrialdeko gertaera nabarmenak biziz. Patriarka bortitza eta emakume buruargiak, beren familiaren historia XIX. mendearen amaieraldetik 1973an Salvador Allende presidentea kargugabetu zuen Estatu kolperarte doa. Familia honen esperientzia eta sinesmenak herrialdeko eta munduko gertaera historikoen eta sozialen kontraegonak dira, eta horrek eraikitzen du filmaren drama, borroka eta mendekuaren ardatza. 

Istorioaren ardatza Patriarka Esteban Trueba eta bere emazte Clara del Valle-ren artean dabil, zeinak familia anitz eta korapilatsu bat dutelarik. Clara del Valle, berez, espiritualitate handiko emakume bat da, eta bere bihotza eta burmuina, maitasunaren eta gertakari mistikoen bidez kargatuta daude. Esteban, berriz, gizartearen oinarrizko egituretan sartzen den gizon indartsua eta geroz eta desberdintasun handiagoak sortzen dituen gizona da. Haien arteko gatazka eta maitasunaren historia, Txileko gizarte eta politika etengabe aldatzen ari den giroan, familia honek hainbat etapa eta zailtasun pasatzen ditu, eta horrek ere herrialdeko historia politikoak zeharkatzen ditu.

Esteban eta Clara-ren seme-alabak eta inguruko pertsonaiek ere protagonismo handia dute: Blanca Trueba, Esteban eta Clara-ren alaba, eta bere harremanak, maitasunak eta galbideek istorioaren beste alderdiak azaleratzen dituzte. Horrez gain, Pedro Tercero García eta Esteban Garcia-ren pertsonaiak ere gatazka politikoetan sartzen dira, beti ere gerra eta zapalkuntzaren testuinguruan.

## Aktoreak 
* Meryl Streep: Clara del Valle Trueba
* Glenn Close: Férula Trueba
* Jeremy Irons: Esteban Trueba
* Winona Ryder: Blanca Trueba
* Antonio Banderas: Pedro Tercero García
* Vanessa Redgrave: Nívea del Valle
* Armin Mueller-Stahl: Severo del Valle
* Maria Conchita Alonso: Transito
* Jan Niklas: Jean de Satigny kondea
* Vincent Gallo: Esteban Garcia
* Teri Polo: Rosa del Valle
* Grace Gummer: Clara gaztea

## Zinema eta produkzioa 
Zuzendari Bille August-ek The House of the Spirits filmaren ekoizpena bideratu zuen. Warner Bros. eta FilmFour Productions izan ziren ekoizpeneko partaideak. Filmak estilo epiko bat du eta historiaren nahasteak, iraganeko samurtasun eta une tragikoekin uztartzen ditu. Filma eta literatur lanaren artean estuki lotuta dagoen abiapuntua, Isabel Allende-ren mundu ikuskera eta bere pertsonaiak, harreman korapilatsuak eta politika-giroa errespetatzen ditu.

Hans Zimmerren musika soinu banda eleberriaren emozioak indartzen ditu, momentu dramatikoen eta giro ilunaren momentuak azpimarratuz. Filmak hainbat herrialdetan estreinatu zen, eta ikusleek harrera ona egin zioten, ez soilik aktore taldeen eraginkortasuna, baizik eta istorioaren sakonera eta pasioan ere. Filmak hainbat jatorri eta kultura elkartzen dituen familia baten historia lantzen du, eta horrek unibertsalitatea ematen dio, mundu osoko ikusleen konektatzeko gaitasuna handitzen duelarik.

## Kritika eta arrakasta 
Filma kritiketan ondo baloratu zen, izan ere, aktoreek eta zuzendariak istorioaren emozionaltasun eta drama handia ondo islatu zituzten. Hala ere, zenbait kritikek pelikula luze eta batzuetan nahasia izan zela adierazi zuten. Hala ere, Meryl Streep eta Jeremy Ironsen interpretazioak nabarmendu ziren, eta hainbat sari eta izendapen lortu zituzten. Filmak nazioarteko arrakasta handia izan zuen eta hainbat nazioetan erakusgai izan zen, baita Hego Ameriketan ere, filmaren eta eleberriaren jatorrizko kokalekuan.

Zenbait kritikok filmaren egiturak eta narratiba estiloaren ohiko elementuak goraipatu zituzten, bereziki, hainbat belaunaldik betetzen duten perspektiba eta istorioaren arteko aldaketen arteko oreka, baina baita ere prozesuak eta pertsonaiak denbora luzez garatzen direla nabarmentzen zuten. Filmak hainbat emakumezkoen ikonozko ahots eta perspektiba eskaintzen ditu, garai hartako Txileko gizartearen desberdintasunak eta indarkeria erakusten dituelarik. 

## Sariak eta izendapenak 
Filma hainbat sari eta izendapenekin nabarmendu zen. Hona hemen zenbait:
* Golden Globe sarietako bi izendapen, aktore onenaren atalean.
* BAFTA saria onenaren makillaje eta soinu bandan.
* César Award saria film onenaren atalean.
* Goya sarietan, film onenaren atalean izendapena.
* Saturn Award sarietako izendapenak.
* Critics' Choice Movie Awards sarietako hainbat kategorietan izendapena.

Filmak nazioarteko arrakasta ekarri zuen, eta askok goraipatu zuten egileek emakumezkoen esperientziak eta historiaren eraldaketa politikoak erakusteko duten gaiaren aldetik filmaren indarra. 

## Bitxikeriak 
* Filmak Meryl Streep eta Jeremy Ironsen arteko harreman dramatikoak eta konplikatuak ezagutzea ahalbidetzen du, pertsonaien arteko tentsioa eta emozioak garrantzitsu bihurtzen dira. 
* Oso garrantzitsua izan zen Isabel Allenden eleberriaren jatorrizko testua filmaren egiturari eta bere esperientzia historiko eta politikoari eragiteko.
* Filma egileak garatutako hainbat zati daude, hala nola, filmaren esanahiari lotutako sinbolismoak eta objektuak. Clara del Valle-ren espirituaren eta bere indar mistikoaren zati nagusia bilakatzen da.

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai 
* Official Warner Bros. page