open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toyota Land Cruiser

**Toyota Land Cruiser**, Toyota japoniar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo bat da. 1951 urtez geroztik ekoizten da.

## Iruditegia 

Irudi:Toyota_Landcruiser_model_FJ25L.jpg|1955-1960 arteko modeloa.
Irudi:1980_Toyota_Land_Cruiser_(FJ40)_hardtop_(26042130985).jpg|1960-1984 arteko modeloa.
Irudi:1990-1992_Toyota_Land_Cruiser_(FJ80R)_GXL_wagon_(2011-10-25).jpg|1990-1997 arteko modeloa.
Irudi:2011_Toyota_Land_Cruiser_(UZJ200R)_Sahara_wagon_(2011-11-18)_01.jpg|2011ko modeloa.

## Kanpo estekak
Force 10 from Navarone (filma)

***Force 10 from Navarone*** (euskaraz *Navaroneko 10 Indarra*), 1978ko Guy Hamilton ingeles zinema zuzendariaren gerra film bat da. Alistair MacLean idazlearen *1968ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Robert Shaw, Harrison Ford, Barbara Bach, Edward Fox eta Franco Nero aktoreek antzeztu zuten.

*The Guns of Navarone* (1961) filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
Navarone uharteko kanoiak suntsitu ondoren, Keith Mallory (Robert Shaw) maioarrak eta Dusty Miller (Edward Fox) sarjentuak Jurgoslavian burutu beharreko misio berri baten ardura jaso dute: alemaniarren hornidurarako ezinbestekoa den zubi baten suntsiketa gauzatzea, horretarako nazien patrulei eta beren artean infiltratua duten traidore bati aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* Robert Shaw: Keith Mallory maiorra
* Harrison Ford: Mike Barnsby teniente kolonela
* Edward Fox: John "Dusty" Miller sarjentua
* Barbara Bach: Maritza Petrović
* Franco Nero: Lescovar kapitaina/Von Ingorslebon kolonela
* Carl Weathers: Weaver sarjentua
* Richard Kiel: Dražak kapitaina
* Alan Badel: Petrović maiorra
* Michael Byrne: Schroeder maiorra
* Philip Latham: Jensen komandantea
* Angus MacInnes: Doug Reynolds tenientea
* Michael Sheard: Bauer sarjentua
* Petar Buntic: Marko
* Paul Humpoletz: Bismark sarjentua

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Land Rover Defender

**Land Rover Defender**, Land Rover britainiar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo bat da. 1983-2016 artean ekoitzi zen.

## Iruditegia 

Irudi:White Land Rover 90 TD front left (cropped).jpg|Land Rover 90 Turbo Diesel
Irudi:Defender_110_Number_233_in_Washington_DC.jpg|1993ko NAS Defender 110
Irudi:2001 Land Rover 110HCPU Heritage Motor Centre, Gaydon.jpg|2001eko Land Rover Defender Tomb Raider
Irudi:Land_Rover_Defender_110_Station_Wagon_2016_-_front.jpg|2016ko Defender 110 Station wagon

## Kanpo estekak
And the Band Played On (filma)

***And the Band Played On*** (euskaraz *Eta Bandak Jotzen Jarraitu Zuen*), 1993ko Roger Spottiswoode kandar-britainiar zinema zuzendariaren telebistarako drama film bat da. Randy Shilts kazetari eta idazlearen *1987ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Matthew Modine, Alan Alda, Ian McKellen, Lily Tomlin eta Richard Gere aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1980ko hamarkadaren hasieran HIESaren aurkikutzak gizartean izan zuen eragina eta bera ikertzen duten profesional eta mediuek jasan zuten tentsioa islatzen da.

## Aktoreak 
* Matthew Modine ..... Francis doktorea
* Saul Rubinek ..... Jim Curran doktorea
* Alan Alda ..... Robert Gallo doktorea
* Ian McKellen..... Bill Kraus
* Glenne Headly ..... Mary Guinan doktorea
* Richard Masur ..... William Darrow
* Lily Tomlin ..... Selma Dritz doktorea
* Jeffrey Nordling ..... Gaëtan Dugas
* Donal Logue ..... Bobbi Campbell
* BD Wong ..... Kico Govantes
* Patrick Bauchau ..... Luc Montagnier doktorea
* Nathalie Baye ..... Françoise Barre doktorea
* Phil Collins ..... Eddie Papasano
* Steve Martin ..... Anaia
* Richard Gere ..... Koreografoa
* David Marshall Grant ..... Dennis Seeley
* Ronald Guttman ..... Jean-Claude Chermann doktorea
* Anjelica Huston ..... Betsy Reisz doktorea
* Ken Jenkins ..... Dennis Donohue doktorea
* Richard Jenkins ..... Marc Conant doktorea
* Tchéky Karyo ..... Willy Rozenbaum doktorea
* Peter McRobbie ..... Max Essex doktorea
* Charles Martin Smith ..... Harold Jaffe doktorea
* David Clennon ..... Johnstone jauna
* Swoosie Kurtz ..... Johnstone andrea
* Lawrence Monoson ..... Chip

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Haunted Honeymoon

***Haunted Honeymoon*** (euskaraz *Eztei-bidai Sorgindua*), 1986ko Gene Wilder estatubatuar zinema zuzendari eta aktorearen beldurrezko komedia film bat da. Wilderrez gain, Gilda Radner, Dom DeLuise, Jonathan Pryce eta Paul L. Smith aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Larry Abbotek (Gene Wilder) "Manhattango Misterioaren Antzokia" drama irratsaioari esker arrakasta lortu du. Arazoak bere lankide Vickyrekin (Gilda Radner) ezkontzekotan denean hasiko dira. Une horretatik aurrera, Larry modu bitxian jokatzen hasiko da, horrek audientzia handiko irratsaioa pikutara bidal dezake. Larryren osaba den Paul Abbot (Paul L. Smith) psikiatraren ustez, dena Larryk berehalako ezkontzari dion izuaren ondorioz omen da, eta hiru egunen burua arazoa konponduko duela ziurtatuko du, horretarako epe horretan bikotea familiaren etxalde batean egonaldia egin dezan gonbidatuko du. Osaketa Larryri izuikara dosi jasangaitz bat emanez jazoko omen da.

## Aktoreak 
* Gene Wilder: Larry Abbot
* Gilda Radner: Vickie Pearle
* Dom DeLuise: Izeba Katherine "Kate" Abbot
* Jonathan Pryce: Charles "Charlie" Abbot
* Eve Ferret: Sylvia
* Bryan Pringle: Pfister, maiordomoa
* Peter Vaughan: Osaba Francis Abbot Sr.
* Paul L. Smith: Paul Abbot doktorea, osaba
* Jim Carter: Montego, magoa
* Roger Ashton-Griffiths: Lehengusu Francis Jr.
* Ann Way: Rachel, Pfisterren emaztea
* Sally Osborne: Abbot jauna (Larryren ama)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Made in America (1993ko filma)

***Made in America*** (euskaraz *Amerikan Egina*), 1993ko Richard Benjamin estatubatuar zinema zuzendariaren komedia film bat da. Whoopi Goldberg, Ted Danson, Nia Long, Jennifer Tilly eta Will Smith aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Zora Mathews (Whoopi Goldberg) egun batez bere aita semen emale anonimo bat dela jakingo duen afro-amerikar neska gazte bat da. Sarah amak (Whoopi Goldberg), alargundu ondoren, haurdun gelditzeko prozedimendu hori erabili zuela aitortuko dio. Baina Zorarentzat okerrena emalea Hal Jackson (Ted Danson) bigarren eskuko auto saltzaile zuria dela jakitea izango da.

## Aktoreak 
* Whoopi Goldberg: Sarah Mathews
* Ted Danson: Hal Jackson
* Nia Long: Zora Mathews
* Will Smith: Tea Cake Walters
* Jennifer Tilly: Stacy
* Paul Rodriguez: Jose
* Peggy Rea: Alberta
* Clyde Kusatsu: Bob Takashima
* David Bowe: Teddy
* Jeff Joseph: James
* Shawn Levy: Dwayne

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
A Long Way Down (filma)

***A Long Way Down*** (euskaraz *Gainbehera Luzea*), 2014ko Pascal Chaumeil frantziar zinema zuzendariaren umore beltzeko film bat da. Nick Hornby idazlearen *2005eko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Pierce Brosnan, Toni Collette, Imogen Poots eta Aaron Paul aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Londres, Urteberri-egun bezperan, lau pertsona hiriko eraikin garaienetako batean bilduko dira, bertatik jauzi eta bere buruaz beste egiteko asmoz: Martin Sharp (Pierce Brosnan) zoritxarrean eroritako telebistako aurkezle ospetsua, Maureen Thompson (Toni Collette) arazoak dituen ama ezkongabea, Jess Crichton (Imogen Poots) neska nerabea eta J.J. Maguire (Aaron Paul) pizza banatzaile gisa nola edo hala bizi den musikari gaztea. Lauak etsituak daude, baina akordio batera iritsiko dira: jauzirik ez egin eta elkarri laguntzea, gutxienez San Valentin eguna arte, honela bere bizitzetako larrialdi une hori elkarrekin batera igarotzeko.

## Aktoreak 
* Pierce Brosnan: Martin Sharp
* Toni Collette: Maureen Thompson
* Imogen Poots: Jess Crichton
* Aaron Paul: J.J. Maguire
* Rosamund Pike: Penny
* Sam Neill: Jessen aita
* Tuppence Middleton: Kathy Miller
* Joe Cole: Chas Johnson
* Josef Altin: Matty

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Zabriskie Point

**Zabriskie Point**, AEBetako Kalifornia estatuaren ekialdean eta Nevada estatuko mugatik hurbil dagoen eremu bat da, Heriotzaren Haranaren Parke Nazionalan, Heriotzaren haranaren ekialdean eta Amargosa mendikatean. Higaduraren ondorioz itxura berezia duen parajea da.

600px|thumb|erdian|Zabriskie Pointen ikuspegi panoramikoa.
600px|thumb|erdian|Zabriskie Pointen ikuspedia, ilunabarrean.

## Kanpo estekak
Halloween III: Season of the Witch

***Halloween III: Season of the Witch*** (euskaraz *Halloween III: Sorgin Garaia*), 1982ko Tommy Lee Wallace estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko film bat da. Tom Atkins, Stacey Nelkin eta Dan O'Herlihy aktoreek antzeztu zuten.

*Halloween sailaren* filmeetako bat da, Michael Myers serieko hiltzaile agertzen ez den bakarra, eta gainontzeko filmeetan ez bezala, honetako kontakizun independientea da eta istorioak ez du Michael Myers eta sailaren istorio nagusiarekin zerikusirik.

## Argumentua 
1982ko urriaren 23ko gauean, Kaliforniako iparraldean, Conal Cochran (Dan O'Herlihy) jotailu-denda bateko jabeak haurren arima eta gorputzak deabruzko izakietan bilakatzen dituzten mozorro batzuk ekoizten hasiko da.

## Aktoreak 
* Tom Atkins: Daniel Challis doktorea
* Stacey Nelkin: Ellie Grimbridge
* Dan O'Herlihy: Conal Cochran
* Michael Currie: Rafferty
* Ralph Strait: Buddy Kupfer
* Jadeen Barbor: Betty Kupfer
* Brad Schacter: Buddy Kupfer Jr
* Garn Stephens: Marge Guttman
* Al Berry: Harry Grimbridge
* Wendy Wessberg: Teddy
* Essex Smith: Walter Jones
* Nancy Kyes: Linda Challis
* Jonathan Terry: Starker
* Maidie Norman: Agnes erizaina
* Paddi Edwards: Idazkaria
* Joshua John Miller: Willie Challis
* Michelle Walker: Bella Challis
* Dick Warlock: Androide hiltzailea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Barbizongo eskola amerikarra

thumb|300px|William Morris Huntek eskola berriaren aintzindaria izan zen.
**Barbizongo Eskola Amerikarra** Frantziako eredua jarraituz sortu zen. Margolari hauek paisaien eta nekazari munduko margolaritzan zentratu ziren, Frantziako ezaugarriak erabiliz.

## Historia 
William Morris Hunt Milleten ikaslea izan zen Barbizonen, 1851tik 1853ra. Modu batez bera izan zen mugimendu amerikarraren aintzindaria. Berriro Estatu Batuetan, William Morris Huntek Bostonen sortu zuen bere tailerra.

Mugimenduan oso margolari desberdinak biltzen ziren: Morrisekin batera, Hudson Ibaiaren Eskolaren partaide batzuk zeuden, esaterako George Inness, naturalistak, esaterako Winslow Homer, sinbolismoaren jarraitzaileak, esaterako Henry Ossawa Tanner, inpresionistak, Childe Hassam...

Barbizon estilo honek Estatu Batuetan denbora behar izan zuen indarra hartzeko. 1890. hamarkadan zabalkunde handia lortu zuen, dena dela.

## Artistak 
* Henry Golden Dearth
* Thomas Eakins
* Winckworth Allan Gay
* Childe Hassam
* Winslow Homer
* William Morris Hunt
* Wilson Irvine
* George Inness
* William Keith
* Edward Mitchell Bannister
* John Francis Murphy
* Henry Ward Ranger
* Henry Ossawa Tanner
* Horatio Walker
* Alexis Jean Fournier
* Joseph Foxcroft Cole
* Homer Watson

## Iruditegia 

File:George Inness 003.jpg|George Inness: *Lackawanna harana* (1855).
File:The Veteran in a New Field 1865 Winslow Homer.jpg|Winslow Homer: *Segalari zaharra* (1865).
File:The Seine - Henry Ossawa Tanner.jpg|Henry Ossawa Tanner: *Sena* (1902).
File:Childe Hassam - The South Ledges, Appledore - Google Art Project (576052).jpg|Childe Hassam: *The South Ledges, Appledore* (1913).
File:George_Inness_002.jpg|George Inness: Summer Landscape, 1894.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak
Erromatar sarkofago

thumb|300x300px| Ludovisiren Sarkofagoa, III. mendeko borroka eszenen adibidea: "Erromatarrek eta gotikoak" konposizio klasikoa eta antzinakoa betetzen dute.
[thumb|300x300px| III. mendeko sarkofagoa, [Heraklesen hamabi lanak irudikatzen ditu, sarkofagoetan ohiko gaia. ]]
[eskuinera|thumb| [Porfiroz egindako Helenaren sarkofagoa. ]]
**Erromatarren sarkofagoak** antzinako Erromako hiletetan erabiltzen ziren eta, beraz, erromatarren hileten artelanetan. II. mendetik IV. mendera ohikoak ziren marmolezko eta kareharrrizko erliebean egindako sarkofagoak goi mailako ehorzketak  egiteko. Gutxi gorabehera 10.000 erromatar sarkofago iraun dute gaurdaino eta zatiak kontuan izanik 20.000 inguru.  Eszena mitologikoak oso erabiliak izan arren,  sarkofagoen erliebea "erromatarren ikonografiaren iturri aberatsena»" izendatua izan da ; hildakoaren bizitza, eszena militarrak eta beste hainbat gai ere irudikatzen ziren.

Judu eta kristauek sarkofagoak ere egiten zituzten ; izan ere, hirugarren mendearen amaieratik sortutako sarkofago kristauak, kristau eskulturaren lehendabiziko formak adierazten dute eta arte paleokristauaren ikerketarako garrantzitsuak dira.
thumb| Dionisoren garaipena duen sarkofagoa erromatar estiloko adibide aparta; goiko estalia laua, hiru aldetan dekorazioa eta greziar mitologiako eszenak.

## Erreferentziak 

## Bibliografia 
* Awan, Heather T. (2007). «Sarkofago erromatarrak» . Heilbrunn Art History. New York: Metropolitan Museum of Art.
* Elsner, Jaś (2011). Bizitza, heriotza eta errepresentazioa: Sarkofagoen erromatar lan berri bat (ingelesez) . Gruyter-en.
* Henig, Martin (1983). Anthony Bonanno-ek «eskultura». Erromatarren eskuliburu bat (ingelesez) . Phaidon.  .
* Kleiner, Fred S. (2007, 2010). Erromatarren historia (ingelesez) . Wadsworth.
* Strong, Donald (1995). Arte erromatarra (ingelesez) . Yale University Press (Penguin / Yale Art of History).  .
* Newby, Zahra (2011). «Mitoa eta heriotza: Sarkofago mitologikoak». Greziar mitologian laguntzailea (ingelesez) . Blackwell.
* Toynbee, J.   M.   C. (1996). Heriotza eta ehorzketa mundu erromatarrean . Baltimore, MD: JHU Press.
* Zanker, Paul; Ewald, Bjorn C. (2012). Mitoekin bizitzea: Sarkofago erromatarren irudiak . Julia Slaterrek egindako itzulpena. Oxford: Oxford University Press.
## Kanpo estekak
Lisikratesen monumentua

**Lisikratesen monumentua** () Atenasen Akropoliatik gertu dago eta, koruak antolatzen zituen Lisikratesen (K.a.335 - 334) omenez eraiki zen. Monumentua (K.a. 335-334) Evaneto arkontearen garaian eraiki zen, Dionisioren teatroan lehendabiziko aldiz gizonezko koru batek sari nagusia irabazi zuela ospatzeko.

## Deskribapena 
Idulki karratu baten gainean hamar metro inguruko monumentu zilindrikoa eraiki zen, korintoar tenplu sasi monoptero modura. Marmolezko teilatuan, hasiera batean brontzezko tripode bat zegoen, hots, Lisikratesek irabazi zuen saria.

Garai hartan, hainbat harri mota erabiltzea ohikoa zen, sortzen zuen efektu optikoagatik. Kanpoko aldean korintoar ordena erabiltzen zen lehendabiziko aldietako bat izan zen, hala ere, ondorengo monumentu handietan erabiliko ziren korintoar kapitelekin alderatuta, zutabe hauen kapitelak oso xumeak dira.

## Indusketa, zaharberritzea 
1821. urtean aurkitu zen eta 1876an erabat zaharberritu zuten Frantziako gobernuaren babespean. 

## Bibliografia 
* J. R. McCredie, *The Lantern of Demosthenes and Lysikrates, Son of Lysitheides, of Kikynna*, en "Studies Presented to Sterling Dow on his eightieth birthday", Durham 1984, pp. 181-183

## Kanpo estekak
Ibi (arkitektura)

[thumb|Ibia [Valladoliden.]]

**Ibi** edo **igarobidea** bide edo espaloi batean hertz beheratua da, hala bada, ibilgailuak garajeetara edo ondoko lursailetara sartzea ahalbidetuko du.

## Kanpo estekak
The Devil's Rain

'''''The Devil's Rain'''* (euskaraz *Deabruaren Euria''), 1975eko Robert Fuest ingeles zinema zuzendariaren beldurrezko film bat da. William Shatner, Tom Skerritt, Ernest Borgnine, Eddie Albert, Ida Lupino, Keenan Wynn eta John Travolta aktoreek antzeztu zuten.

Kredituetan Anton LaVey satanista ezaguna aholkulari gisa agertzen da eta kameo bat ere egin zuen.

## Argumentua 
Mexiko, bere biktimak desegiteko ahalmena duen eta Jonathan Corbis (Ernest Borgnine) buruzagiaren zuzendaritzapeko sekta Sataniko batek herrixka batean jarduten du. Sektak Preston familiari jazarpena egin eta Steve Preston (George Sawaya) aita hilko du, orduan Mark (William Shatner) semeak aita mendekatu eta sekta suntsitzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Ernest Borgnine: Jonathan Corbis
* Eddie Albert: Sam Richards doktorea
* William Shatner: Mark Preston
* Ida Lupino: Emma Preston
* Tom Skerritt: Tom Preston
* Joan Prather: Julie Preston
* Keenan Wynn: Owens sheriffa
* John Travolta: Danny
* George Sawaya: Steve Preston
* Anton LaVey: Satanen Elizaren apaiz nagusia
* Woodrow Chambliss: John

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
1986ko Eurovision Abesti Lehiaketa

**1986ko Eurovision Abesti Lehiaketa** urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 31. edizioa izan zen. Bergengo Grieghallen aretoan ospatu zen, Norvegian, maiatzaren 3an. Aurkezlea Åse Kleveland izan zen.

Garailea Belgikako Sandra Kim izan zen, "J'aime la vie" kantuarekin. Belgikaren lehen garaipena izan zen. Kim hamairu urteko neska zen, eta Eurovision Abesti Lehiaketa irabazi duen artista gazteena da. 1990etik aurrera, partaide guztiek gutxienez hamasei urte bete behar dituzte lehiaketari dagokion urtean, eta arauak aldatu ezean ez da Kimen errekorra hautsiko.

Hogei herrialdek hartu zuten parte, 1978ko, 1981eko eta 1983ko errekorra berdinduz. Islandiak lehen agerraldia egin zuen. Bestalde Italiak partaidetza eten zuen, eta Greziak ere bai, nahiz eta aldez aurretik ordezkaritza bat aukeratu izan (Polina-ren "Wagon-lit").

## Lehiaketa 
## Kanpo estekak 
*  Eurovision webgune ofiziala
Monoptero

[thumb| Monopteroa [Esch-sur-Alzette|Esch-sur-Alzette-n, Luxenburgo . ]]
[thumb| Monoptero eta monoptero-periptero tenplua, [Vitruvio*-*ren *De architectura* liburuan, Amati edizioa (1829). ]]
Arkitekturan **monoptero [tenplua]**  (, "hegal bakuna" ) eraikuntza soil bat da, teilatua eusten duen hormarik gabeko kolomadi zirkular bat hain zuzen ere. Periptero tenpluaren mota berezi bat da; bertan cellaren inguruan kolomadi bat zirkunferentzia bat osatzen du. Tenplua zirkularra izateaz gain cella zilindrikoa duenean monoptero-periptero esaten zaio.

*Tholos* (zentzu zabal batean "tenplu zirkularra") batean ordea, ez dago cellarik. Antzinako Grezian eta, batez ere Antzinako Erroman, eraikin monopteroak, beste eginkizun batzuen artean baldakino modura erabiltzen zen, gurtzako irudiari estalpea emateko, esaterako Atenaseko Lisicrates-ren monumentua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Morgade

**Ana María Morgade Pérez** (Madril,  - ) espainiar umorista, telebista aurkezle eta aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia 
### Telebista saioak 
### Telesailak 
### Zinema
Legorretako udaletxea

**Legorretako udaletxea** Gipuzkoako Legorreta udalerriko Udaleren egoitza da. Eraikin modernoa da, 1996an ireki zen. Herriko Kale Nagusian dago, eta herriko plaza nagusira ematen du, aurrean Legoretako San Salbador eliza duelarik.

Eraikina nabarmentzen da bere balkoia apaintzen duen eskulturagatik, Koldobika Jauregik harriz eta egurrez egindako *Baserriaren barneko zuhaitza* pieza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Legorretako Udal webgunea
Haranako udaletxea

**Haranako udaletxea** Harana udalerriko Udalaren egoitza da, Arabako Mendialdea kuadrillan. Haraneko lau kontzejuen arteam, Aldakoan dago kokatua, harana mendebaldetik ekialdera zeharkatzen duen errepidearen ipar bazterrean, Aldan.

## Kanpo estekak 
* Udal webgunea
Nathaniel de Rothschild

**Nathaniel de Rothschild** (Londres, 1812ko uztailak 2 - Paris, 1870eko otsailaren 19a) ingeles enpresaburua, bankaria eta enologoa izan zen. Château Mouton Rothschild ezarri zuen.

## Biografia 
Nathan Mayer Rothschilden eta Hannah W. Cohen emaztearen laugarren semea izan zen. Ingalaterrako Rothschild bankuko familiako kide zen, Frantziako Rothschild banku familiarekin estuki lotuta.

1850ean Parisera joan zen bizitzera bere osabarekin, James Mayer Rothschildekin, bankuaren sektorean lan egiteko. 1853an, Château Brane Mouton erosi zuen, Pauillacko mahastia, Parisko bankari baten eskutik. Rothschildek 1.175.000 franko ordaindu zituen Brane-Moutonen 65 akrengatik (263.000 m²) eta izena aldatu zuen Château Mouton Rothschild-era. Munduko ekoizle ezagunenetako bat bihurtuko zen.

1842an, Charlotte de Rothschildekin (1825-1899) ezkondu zen, James Mayer Rothschilden alabarekin. Lau seme-alaba izan zituzten:

* Nathalie de Rothschild (1843-1843)
* James Nathan de Rothschild (1844-1881)
* Mayer Albert de Rothschild (1846-1850)
* Arthur de Rothschild (1851-1903)
Urteberri-eguneko asmo

thumb|eskuinera|350px|XX. mende hasierako urteberri-eguneko asmoko txartela
**Urteberri-eguneko asmoarena** Gabonzaharreko tradizioa da, Mendebaldean ohikoa dena. Asmoak portaera txar bat aldatzea, norbanakoen helburua lortzea edo bizitza hobetzea izan daitezke.

## Ohitura 
Babiloniarrek urteberriaren hasieran objektuak itzuliko zituztela edota zorrak kitatuko zituztela zin egiten zuten. Era berean, erromatarrak urteberria Janori promesak eginez hasten ziren eta Erdi Aroan zaldunek "Les Voeux du paon" edo hegazterrenen zina egiten zuten bere konpromisoa berresteko. eta urteko beste garaietan baino hamar aldiz gehiago egiten dute. nahiz eta hasieran %52ak lortuko zuela uste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jacob Rothschild

**Nathaniel Charles Jacob Rothschild, Rothschildgo IV. baroia**, (Cambridge, 1936ko apirilaren 29a – Londres, 2024ko otsailaren 26a) bankari eta politikari britainiarra izan zen. Juduen Politiken Ikerketarako Institutuko ohorezko presidentea ere izan zen.

## Biografia 
1936an jaioa, Victor Rothschilden seme zaharrena izan zen.

Jacob Rothschild-ek bere haurtzaroko gerra urteak Tring-en pasatu zituen Eton eta Oxford-en ikasi aurretik. Hugh Trevor-Roper eta Isaiah Berlin lagunak zituen. 1980an, Isaiah Berlinek Rothschild-ek National Gallery-n parte hartzera bultzatu zuen. Geroago loteria nazionaleko presidentea bihurtu zen.

1990ean, bere aita ordezkatu zuen Lorden Ganberan.
Hamabi mahatsak

thumb|Hamabi mahatsak
**Hamabi mahatsarena** Gabonzaharreko tradizioa da. Gaueko 12ak jotzean, Hego Euskal Herrian hamabi mahats-ale jan ohi ditu jendeak, banan banan eta irratiz edo telebistaz igortzen diren kanpai-kolpeak jarraituz. Tradizioaren arabera, horrela egileak urteberrian zortea izango du. Hamabi mahatsen esanahia ezezaguna da, litekeena da hurrengo «hamabi hilabeteak» edo «hamabi kanpai hotsak» irudikatzea.

Jatorriz, Espainiako tradizioa da eta handik Euskal Herrira ez ezik Filipinetarantz eta Hispanoamerikarantz ere (Mexiko, Venezuela, Bolivia, Ekuador, El Salvador, Peru, Kolonbia, Puerto Rico, Nikaragua edo Costa Rica) zabaldu da. Nabarmena da urtero Madrilgo Puerta del Sol enparantzan egiten duten festa, non urte amaierako kanpai hotseko saioak emititzen dituztenean.

## Jatorria 
1894ko urtarrilaren 2an, *El Siglo Futuro* egunkariak aurreko eguneko *El Imparcial*eko artikulu bat aipatzen du, non ohitura Frantziatik ekarria zela zioen. Izan ere, garai haietan Madrilgo burgesen artean ohikoa zen Gabonzaharreko afarian mahatsak eta xanpaina hartzea.

Madrildik tradizioa beste lekuetara zabaldu zen: 1903an Tenerifen mahatsak jaten zituzten eta baita Bartzelonan ere. Urte gutxi batzuen buruan, estatu osora zabaldu zen.

Kondairaren arabera, 1909an Alacanteko nekazariek mahats soberakin handia izan zuten eta emaitza osoa merkaturatzeko asmotan tradizioa jendarteratu eta bermatu zuten.

## Telebista 
Espainiako telebista 1962. urtean hasi zen zuzenean Urte Zahar gaueko kanpaikadak ematen Madril erdiguneko Puerta del Sol plazatik. Euskal Telebistak azken urteetan Euskal Herriko toki esanguratsetatik eman ditu kanpaikadak, hala nola, Zumaiako San Telmo baselizatik, Mundakako Santa Katalina baselizatik, Guardiatik eta Izabatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizertako krisialdia

**Bizertako krisialdia** (; ) 1961eko uztaileko gatazka izan zen, noiz, bere ebakuazioa bultzatzeko asmotan, Tunisiak Bizertako frantziar basearen blokeoa bultzatu zuen. Krisialdiaren amaierako gudua hiru egunekoa izan zen eta bertan 630 tunisiar eta 24 frantziar hil ziren. 1963an, Aljeriako Independentzia Gerra amaitu eta gero, frantziarrek hiria eta itsas-basea hustu eta Tunisiari laga zizkioten.

## Aurrekariak 
1956an Tunisia Frantziatik independizatu zenean, metropoliak hiria eta itsas-basearen jabetza mantendu zuen. Bizerta Mediterraneoko portu estrategikoa zen eta, bertatik, Frantziak operazioak egin zituen Aljeriako Independentzia Gerran zehar. Independentzia garaian, Frantziak basearen etorkizunaz negoziatzea hitzeman arren, ez zuen inolako pausurik eman. Gainera, aire-basea hedatzeko planek Tunisia haserrarazi zuten.

## Krisialdia 
1961ean, tunisiar gudarosteek itsas-basea inguratu eta blokeatu zuten Frantziaren azken subiranotasuneko lurrak bereganatzeko asmoarekin. Tunisiak bere aireko espazioan indarrez sartzeko oharpena emanda ere, frantziarrek helikoptero bat bidali zuten. Frantziar armadak abisu-tiroak egin zituen eta Frantziako Gobernuak 800 paraxutista bidali zituen bere indarra azaltzeko.

Paraxutistak abiazio-zelaian lurreratu zirenean, tunisiarrek metrailadorez tirokatu zieten. Erantzuna berehalakoa izan zen: frantziar hegazkinez suziriz eta 105 mm-ko obusez tunisiar errepideak eztandarazi zituzten. Frantziar tanke eta ibilgailu astunak Tunisian sartu eta Menzel Bourguiba hirian 27 soldadu eta zibil hil zituzten.

Hurrengo egunean, frantziarrek Bizerta hiria inbaditu zuten. Hegazkinek suziriz suntsitu zituzten tunisiar artilleria-piezak. Hegoaldetik tankeak eta paraxutistak hirian sartu ziren, marineek lehorreratze-txalupaz portua hartzen zuten bitartean. Itsas zabalean hiru gurutze-ontzik posizioak hartu zituzten. Tunisiar soldadu, paramilitar eta boluntario zibil lasterka antolatu ziren eta kale borrokari ekin zioten. Hala ere, frantziar indarrak hain handiagoak ziren ezen atzera egin zuten. 1961eko uztailaren 23an hiria frantziarren eskuetan zegoen.

## Ondorioak 
izquierda|thumb|ezkerrera|200px|Bizertako martirien omenezko monumentua
Hasieran, Nazio Batuek ez zuten frantziarren aurkako inolako ebazpenik hartu, tunisiarren sumindurako. 1963ko urriaren 15ean, Aljeriako Independentzia Gerra amaituta zegoela, frantziarrek tunisiarrei Bizerta itzuli zieten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andra Mari tenplua (Uribarri Harana)

**Andra Mari tenplua** Uribarri Haranan (Harana, Araba) dagoen ermita erromaniko bat da, XII. mendekoa. XXI. mendean berriztua dago, inguruko zelai zaindu batean kokatzen da.

Plano laukizuzena du, eta abside erdi-zirkularra. Erdi-puntuko arku baten bidezko sarrera du, hegoaldera ematen duena, eta arkibolta xakeztatu batekin apaindua dago. EAEko ondare kultural izendatuta dago 1997. urtetik.

## Iruditegia 

Fitxategi:Andra Mari Ermita, Uribarri Harana, alboa.jpg|Absidea kanpotik.
Fitxategi:Andra Mari Ermita, Uribarri Harana, atea (cropped).jpg|Atea, erdi puntuko arkuarekin; arkiboltan, Jakako xakeztatua.
Fitxategi:Andra Mari Ermita, Uribarri Harana, Cross.jpg|Leiho eta gurutze botoiduna.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko basiliken zerrenda
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo estekak
Wad Madani

**Wad Madani** () Sudango hiria da, Al Jazirah estatuko hiriburua dena.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jon Lazkano Alzaga

**Jon Peli Lazkano Alzaga** (Leioa, Bizkaia, 1961) bizkaitar filosofo, irakasle eta politikaria da.

## Bizitza 
Filosofian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean.

Leioako Udaleko zinegotzi izan zen (2007-2015) eta Leioako Udaleko gobernuko kide, bigarren alkateorde eta Kultura, Kirol eta Gazteria zinegotzi eskuordetu moduan (2011-2015). Gainera EAJ-PNV Udal Taldeko bozeramailea izan zen Leioako Udalean (2011-2015).

Asti-Leku Ikastolan filosofia eta bertso irakaslea da.

## Liburuak 
* Martin Aurrekoetxea Olabarri, Xabier Axpe Osa, Jon Lazkano Alzaga. *Filosofia. ESPO 1*. Ibaizabal. 2005. 222 orri.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jesús Castro Romero

**Jesús Castro Romero** (Vejer de la Frontera,  - ) andaluziar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Al-Qadarif

**Al-Qadarif** () Sudango hiria da, izen bereko estatuko hiriburua dena.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ipar Khartum

**Ipar Khartum** () Sudango hiria da, Khartum estatuan dagoena. Nilo Urdinaren iparraldeko ertzean dago, Nilo Zuriaren lotunetik gertu.

## Demografia 
## Auzoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cella (arkitektura)

thumb|200x200px| Tenplu baten oinplanoan *cella* nabarmendua
***Cella*** (latinezko “gela”) arkitektura klasikoan tenplu baten barruko aretoa da. Greziar arkitekturan *naos* deritzo.

## Greziar eta erromatar tenpluak 
[thumb|200x200px| [Paestum|Apoloko tenplua , Paestumen; erdigunean cella. ]]
[thumb|200x200px| [Maison Carree|Maison Carrée (Nîmes) portiko hexastiloaren atzeko aldean du cella. ]]
Greziar eta erromatar tenpluetan, eraikinaren erdian dago *cella*; *cellan* gurtzaren estatua dago (hasierako kristauek "idolo" modura gaitzesten zutena) eta, tenpluaren jainko berezia adierazten du.

Cellak zinopariak jasotzeko mahai bat edo plinto bat izan zezakeen, esaterako zinopari estatuak , harribitxiak, kaskoak, lantzak, geziak eta ezpatak . Metatutako eskaintzak altxor birtual bihurtu zituzten greziar eta erromatarren tenpluak, eta horietako asko altxor publiko gisa erabiltzen ziren antzinatasun klasikoan.

Gela sinple eta laukizuzena da *cella*, leihorik gabekoa eta ate bat edo sarrera bat du fatxadaren portikoaren kolomadiaren parean. Tenplu handiagoetan *cella* bi kolomadiren bidez banatu zen, alde banatan korridore bat sortuz. Cellak adyton bat ere izan zezakeen, hots, apaizentzako edo tenpluaren zaintzaileentzako sarrera mugatuko eremua.

Salbuespen gutxi batzuk alde batera utzita, greziar tenpluak diseinu peripteroa zuten, beraz cella oinplanoaren erdialdean kokatzen zen, adibidez Partenoia eta Apoloren tenpluak.

Erromatarrek, aldiz, sasiperiptero (koloma asko horman itsatsita zeuden) ziren tenpluak nahiago zuten, portiko baten atzean cella jarriz, esaterako Maison Carree tenplua.

Venus eta Erromaren tenplua, Hadrianok Erroman eraikia, kanpo peristilo bakun baten barruan bi cella itxi zituen.

## Antzinako Egiptoko tenpluak 
Antzinako Egiptoko Ptolomeotar dinastian, cella tenpluko *sancta sanctorum*-en ("ganbera sakratua") barnean ezkutatuta dago, iluntasun osoan, horrela bada, unibertsoaren sorreraren aurreko egoera adierazten du.

## Tenplu etruriarrak 
Vitruviok ( IV.7 liburua ) dioenez, tenplu etruriarrak (esaterako Portonaccion ) hiru cella zituen, bata bestearen ondoan, fatxadan zutabe bikoitza zituela. Honako hau konfigurazio erabat berria da, Etruria eta Italiako Tirrenian dauden beste eraikin batzuekin alderatuta, hots, cella bakarrekoak edo zutabe gabekoak, Greziakoen eta Ekialdekoen antzekoak.

## Kristau elizak 
Kristautasunaren hasieran eta bizantziar arkitekturan, eliza erdian liturgiarentzat erreserbatutako eremua zen.

Geroago zelula monastikoari ere izen hori eman zitzaion.

## Kanpo estekak 
* Vitruvius, *De architectura*, IV. liburua. 7
Yellow (Coldplayren abestia)

***Yellow*** (euskaraz *Hori*), 2000ko Coldplay britainiar rock taldearen abesti bat da. *Parachutes* (2000, *Paratxutak*) diskoan argitaratu zuten.

## Kanpo estekak 
* *Yellow* abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai, Youtube.com
Arabiartze

thumb|Arabiar konkistak 622 eta 750 artean|292px
**Arabiartzea** ( '''') arabiarrek mendean hartu zituen herrietan izandako akulturazio-prozesua da, arabiera, erlijioa eta kulturaren bereganatuz, hala nola bertakoei arabierazko izenak jarriz eta ohiturak baliatuz. Helenizazioak eta erromanizazioak egin zuten moduan, VII. eta VIII. mendeko arabiar konkistek ez zuten ordezkapen biologiko bat eragin baina bai kulturala. Pertsian ez ezik, munduko beste lekuetan horrelakorik gertatu zen eta belaunaldi batzuk geroago, herriaren gehiengoak bere jatorrizko sustraiak erabat galdurik zituen.

Konkista ondoren, prozesua aurrera egin zuen eta egun oraindik arabiar nazionalistek Iraken, Sirian, Sudanen, eta Libian arabiartzea bultzatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jeep Wrangler

**Jeep Wrangler**, Jeep estatubatuar lur orotako ibilgailu modelo bat da. 1986. urteaz geroztik ekoitzia da.

Irudi:1992_Jeep_YJ.JPG|1992ko modeloa
Irudi:Protective sufa1.jpg|Ail Storm edo "Sufa", Israelgo Armadaren modeloa
Irudi:TJ-Jeep-Wrangler-X.jpg|TJ modeloa
Irudi:Jeep_Wrangler_Unlimited_front_20080521.jpg|JK modeloa
Irudi:2018_Jeep_Wrangler_Unlimited_Sport_4-door_front_6.10.18.jpg|JL modeloa

## Kanpo estekak
Land Rover series

**Land Rover series**, Land Rover britainiar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo sail bat da. **I Seriea**, **II Seriea** eta **III Seriea** modeloek osatzen dute. 1948-1985 artean ekoitzia da.

Irudi:Land_Rover_Series_I_1948_(HUE_166).jpg|1945eko Land Rover R01
Irudi:Land Rover Series 1 HT (cropped).jpg|I Seriea
Irudi:Land_Rover_swb_registered_October_1958_2286cc.JPG|II Seriea
Irudi:LandRoverIIALWB.jpg|IIA Seriea
Irudi:Land_Rover_(3915503448).jpg|III Seriea

## Kanpo estekak
Land Rover Freelander

**Land Rover Freelander**, Land Rover britainiar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo sail bat da. 1997-2014 artean ekoitzi zen. 2007an modeloaren bigarren belaunaldia merkaturatu zen, Europan **Freelander 2** eta Ipar Amerikan **LRF2** deitua.

Irudi:2007_Land_Rover_Freelander_TD_2.0_facelift_Front.jpg|Lehen Belaunaldia (L314)
Irudi:2008_Land_Rover_Freelander_HSE_TD4_Automatic_2.2_Front.jpg|Bigarren Belaunaldia (L359)

## Kanpo estekak
Urduliz Futbol Taldea

**Urduliz Futbol Taldea** Urdulizko (Bizkaia) futbol taldea da. 1996an sortu zen, eta gaur egun RFEF – 4. Taldeko Hirugarren Mailan dihardu. Ipar Euskal Herrian jokatzen ditu bertako partidak, 2.000 ikuslerentzako edukierarekin. 

## Historia 
### Momentu onenak 
1996an sortua, Urdulizek Espainiako futboleko zazpigarren eta seigarren maila jokatu zuen 2014. Urtera arte, taldeak Preferente Maila irabazi eta Ohorezko Mailara igotzea lortu zuen arte. 2019ko maiatzaren 27an lortu zuen klubak lehen aldiz Hirugarren Mailara igotzea. 

2020-2021 denboraldian, klubak Bigarren B Mailara igotzeko play-offak jokatzea lortu zuen, baina Sestao Riverren aurka galdu zuten.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 2
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 4
* **Denboraldiak Bizkaiko Ohorezko Maila**: 5
* **Denboraldiak Bizkaiko Lurraldeko Preferentea**: 8
* **Denboraldiak Lehenengo Lurraldekoa**: 4
* **Denboraldiak Bigarren Lurraldekoa**: 4

## Azken urteetako ibilbidea 
## Taldeak 
Urduliz futbol taldeak, 14 talde ditu guztira, talde guztiak maskulinoak dira, beherantz doazen benjamin baino gutxiago, mistoak baitira.

* **Senior:** bi talde 
* **Jubenil:** bi talde 
* **Kadete:** bi talde 
* **Infantil:** bi talde 
* **Benjamin:** bi talde 
* **Alebin:** lau talde

## Kanpo estekak
Jeep Cherokee

**Jeep Cherokee**, Jeep estatubatuar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo sail bat da. 1974. urteaz geroztik ekoitzi da.

Irudi:1974_Jeep_Cherokee_S_-_Beach_(cropped).jpg|1974ko Jeep Cherokee S (US)
Irudi:Jeep_Cherokee_2-door.jpg|1984-2001 arteko modeloa
Irudi:2003_Jeep_Cherokee_(KJ_MY03)_Limited_Edition_wagon_(2015-07-09)_01.jpg|2003ko modeloa
Irudi:Jeep_Cherokee_Liberty_2.8_CRD_2012_(16733352286).jpg|Jeep Cherokee Liberty

## Kanpo estekak
Mallrats

***Mallrats*** ("Merkataritza guneko arratoiak", hau da, aisialdia leku haietan ematen duen jendea) Kevin Smith estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariaren 1995eko amodiozko komedia filma da, Jason Lee, Jeremy London, Shannen Doherty, Claire Forlani, Ben Affleck, Jason Mewes, Joey Lauren Adams, Michael Rooker eta Kevin Smithek berak antzeztua.

Antzeko beste zenbait komediatan bezala, horretan ere Jay eta Bob Isila bikotea ageri da.

## Argumentua 
Brodie Bruce (Jason Lee) eta T.S. Quint (Jeremy London) mutil gazteak Rene Mosierr (Shannen Doherty) eta Brandi Svenning (Claire Forlani) neskalagunek utzi berri dituzte. Abagune latz horretatik zertxobait ihes egiteko merkataritza-gune batera joatea erabaki dute. Bertan, eta Jay (Jason Mewes) eta Bob Isila (Kevin Smith) adiskideen laguntzaz, neskalagunak berreskuratu eta nesketako baten aitak antolatutako *Truth or Date* ikuskizuna zapuzten saiatu dira.

## Aktoreak 
* Jason Lee: Brodie Bruce
* Jeremy London: T.S. Quint
* Shannen Doherty: Rene Mosier
* Claire Forlani: Brandi Svenning
* Ben Affleck: Shannon Hamilton
* Joey Lauren Adams: Gwen Turner
* Renee Humphrey: Tricia Jones
* Jason Mewes: Jay
* Kevin Smith: Bob Isila
* Ethan Suplee: Willam
* Michael Rooker: Jared Svenning
* Priscilla Barnes: Ivannah andereñoa
* Stan Lee: bere burua antzeztuz
* Sven-Ole Thorsen: LaFours
* Scott Mosier: Roddy
* Walt Flanagan: Walt "Fanboy" Grover
* Bryan Johnson: Steve-Dave Pulasti
* Brian O'Halloran: Gill Hicks, 3, hautagaia
* Art James: Bob Summers, *Truth or Date* saioko gonbidatua

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Atxispeko San Pedro ermita

**Atxispeko San Pedro baselizaren** hondakinak Gamiz-Fikan daude, mendixka bateko tontorrean, alde bietan aldapa bortitzak dituena. Gaur egun inor gutxi igotzen da hondakin abandonatu horiek ikustera, baina Erdi Aroan bide zaharrak igarotzen ziren bertatik. 

Inguruan dauden haitzetan induskatutako Erdi Aroko bi hilobi antropomorfo daude, Kantauri isurialdean bakarrak edo bakarrenetakoak direnak. 2025ean, Erlapiku izenarekin izendatu duten beste aztarna arkeologiko garrantzitsu bat aurkitu zuten bertan, hipogeo bat.

## Historia 
Bere sorrera antzinakoa da oso eta horren adierazle dira harrian zabaldu diren hainbat zulo, aurretik baseliza bat zegoela, beharbada harrian induskatua. Gaur eguneraino heldu diren eraikinaren aztarnak gotiko eta errenazimentu bitartekoak dira, eskualdean ezohikoa den bolaz apaindutako arku zorrotza duela. Baseliza gerra zibilaren bonbardaketa frankistek suntsituta geratu zen eta tamalez ez da berreraikia izan.

Halaber, ermita inguruko haitzetan X. eta XI. mende bitartekoa diren bi hilobi antropomorfoak dira, trapezoide formakoak eta ingerada zehatzak dituztenak. Harkaitzetaninduskatutako hilobi horiek Bizkaiko ale bakarrak izateaz gain, isurialde kantauriarrean aurkitutako bakanetakoa ere bada. Espainiako mesetan asko dira harkaitz bizian dauden hilobiak, baina Kantauri itsasoko ertzean bakarrak Gamiz-Fikakoak dira. Kultura mozarabiarretakoa izan daitekeela uste izan da. Harriak Atxispe urruneko garaietan sarritan bisitatutako igarolekua izan zela adierazten du.

Historikoki inportantzia handia duen ondarea da. 1937ko ekainaren 12an erasotu zuten frankistek eta hortik sartu ziren Bilboko Burdin Hesira. Ordutik ukitu barik egon da, orduko hondakinez beteta, teilatu eta hainbat horma erorita. 2013an 3 egunetan herriko hainbat gazte eta helduk auzolanean garbitu zuten. Herrian antolatutako hitzaldi batean Euskal Herri osoko ermita berezietako bat gisa azaldu zen (paganoak, kobazuloen barruan daudenak...).

## Argazkiak 

Fitxategi:Atxispeko San Pedro 19 35 56 776000.jpeg|Haitzean induskatutako hilobi bat (urez beteta)
Fitxategi:Atxispeko San Pedro 19 10 05 012000.jpeg|Auzokoek jarritako oharra, 2013an garbitu ondoren
Fitxategi:Atxispeko San Pedro 19 28 54 563000.jpeg|Ermita barrutik

## Erreferentziak 
## Sakontzeko bibliografia 
* Sánchez Zufiaurre, Leandro  eta Renedo, Blanca  (2018) «Estudio arqueológico en el paraje de San Pedro de Atxispe (Gamiz-Fika, Bizkaia). Un nuevo enclave para ahondar en la historia de Bizkaia desde la tardoantigüedad». KOBIE SERIE PALEOANTROPOLOGÍA, ISSN 0214-7971 , 36 zk. Bilbo: Bizkaiko Foru Aldundia. 75-98 or.
* Román Rodríguez Calleja; Leandro Sánchez Zufiaurre (2017-2018) «B.11.1. Atxispeko San Pedro baseliza». *Arkeoikuska, Arkeologi Ikerketa,* ISSN 0213-8921, 17 zk. Gasteiz : Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia. 274-279 or.

## Kanpo estekak 
* «Atxispeko San Pedro eta bere Erdi Aroko hilobia». *Uribe*
Jeep Grand Cherokee

**Jeep Grand Cherokee**, Jeep estatubatuar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo sail bat da. 1992. urteaz geroztik ekoitzi da.

Irudi:1993-1995_Jeep_Grand_Cherokee_--_03-30-2012.JPG|1993-1998 arteko modeloa
Irudi:2004_Jeep_Grand_Cherokee_(WG_MY04)_Overland_wagon_(2015-05-29)_01.jpg|1999-2004 arteko modeloa
Irudi:2006_Jeep_Grand_Cherokee_CRD_Limited_Automatic_3.0_Front.jpg|2006ko modeloa
Irudi:Jeep_Grand_Cherokee_3.0_CRD_Overland_(WK)_–_Frontansicht,_31._März_2012,_Düsseldorf.jpg|2012ko modeloa

## Kanpo estekak
Mercedes-Benz G-Klasea

**Mercedes-Benz G-Klasea**, Mercedes-Benz alemaniar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo sail bat da. 1979. urteaz geroztik ekoitzi da.

Irudi:Mercedes-Benz 300 GD (W463).jpg|300 GD
Irudi:1984 Mercedes-Benz 230 GE Automatic 2.3 Front.jpg|460 / 461
Irudi:Mercedes-Benz_G500.jpg|463
Irudi:Mercedes-Benz_G_4x4-2_-_prawy_bok_(MSP17).jpg|G500 / G550 4×4²

## Kanpo estekak
Willys MB

**Willys MB**, Jeep estatubatuar enpresaren lur orotako ibilgailu modelo sail bat da. 1940-1945 artean ekoitzi zen.

Bigarren Mundu Gerran zehar erakutsitako sendotasunarengatik ibilgailu mitiko bilakatu zen, Ameriketako Estatu Batuetako Armadan nahiz Herrialde Aliatuek erabili zuten.

Irudi:These_soldiers_go_up_in_the_air_to_prove_that_the_Army's_new_quarter_ton_truck_can_take_it._-_NARA_-_195336.jpg|1941eko probak.

## Kanpo estekak
Al-Fashir

**Al-Fashir** () Sudango hiria da, Ipar Darfur estatuko hiriburua dena. Karabansarai ospetsua izandakoa, 2012an 263.243 biztanle zituen.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gurutze botoidun

[thumb|Gurutze botoiduna 12. mendeko [Andra Mari tenplua (Uribarri Harana)|Andra Mari tenplu erromanikoan, Uribarri Haranan (Araba).]]

**Gurutze botoiduna**, batzuetan **hirusta-gurutzea**, **Lazaroren gurutzea**, edo **Brabanteko gurutzea**, gurutze kristauaren diseinuaren aldaera bat da, zeinean beso bakoitzaren amaieran botoi edo biribil batzuk irteten diren, hirusta baten eran.

## Iruditegia 

Fitxategi:Lazarus Cross1.svg|Lazaroren gurutzea.
Fitxategi:Lazarus Cross2.svg|Brabanteko gurutzea.
Fitxategi:DEU Duelmen COA.svg|Alemaniako Dülmen hiriko armarria.
Fitxategi:Andra Mari Ermita, Uribarri Harana, Cross.jpg|Andra Mari tenplu erromaniko arabarreko gurutzearen kokapena.
Fitxategi:OSSML_Commandeur.jpg|Lazaro eta Maurizio Santuen ordenaren ikurra.

## Kanpo estekak
Iñigo Urrutia

**Iñigo Urrutia Libarona** (Jatabe, 1966ko martxoaren 29a) Euskal Herriko Unibertsitateko Administrazio-Zuzenbideko irakasle euskalduna da eta EHUko aldezlea.

Deustuko Unibertsitatean zuzenbide lizentziatura lortu zuen 1989. urtean eta doktoretza EHUn 2004an.

2017. urtetik EHUko aldezlea da. Eusko Legebiltzarrak eta Nafarroako Parlamentuak aditu moduan deitu dute askotan.

2018. urtean EAEko *Estatutu berria* egingo duten bost legelarietako bat da, Alberto Lopez Basaguren eta Mikel Legardarekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Iñigo Urrutiaren curriculuma
Mike Hoare

**Thomas Michael "Mad Mike" Hoare** (Kalkuta, Britainiar Raj, 1919ko martxoaren 17a - Durban, 2020ko otsailaren 2a) britainiar mertzenario eta abenturazalea izan zen.

Indian jaio zen, guraso irlandarrez. Bigarren Mundu Gerran Indian eta Birmanian London Irish Riflesekin borrokatu zen eta komandantea mailaz igo zuen. 1948ko kontabilitatean lizentziatu ondoren Hegoafrikara emigratu zuen.

## Kongoko krisialdia (1961-1965) 
Bi mertzenario talde liderra izan zen Kongoko krisialdia zehar.
### Katanga 
Katango probintziaren sezesioko saioan parte hartu zuen. Bere taldeari deitzen zion "4 Commando".
### Simba matxinada 
1964 Moïse Tshomberen 5 Commando Armée Nationale Congolaise zuzentzeko kontratatu zuen. Taldea hiruehun kidek osatuta zegoen, gehiengoa hegoafrikarrak.

Geroago lagundu zien paraxutista belgikarrei, erbesteratutako pilotu kubatarrei eta CIAko kideei zibilak (Europako eta misiolari) erreskatatzeko. Misioa Operation Dragon Rouge edo Operazio Herensuge Gorri deitu zen.

Commando 5a zuzendu zuen 1964ko uztailetik 1965eko azarora arte.

### *The Wild Geese* 
*The Wild Geese* filmeko aholkulari bezala lan egin zuen. Marlon Brandok interpretatutako Koronel Alan Faulkner papera hartatik inspirazioa hartu zuen. Gutxienez aktoreen bat, Ian Yuleren, bere taldeko mertzenarioa izan zen.
## Seychelleak afera (1981) eta ondoko zigorra 
1981ean estatu-kolpe saioa zuzendu zuen France-Albert René Seychelleetako presidentearen aurka. James Manchamen aldekoek kolpea prestatu zuten laguntza hegoafrikarrarekin eta Washingtonen erabaki zen. Estatu-kolpeak porrot egin zuen eta Hoare hamar espetxe urtetara zigortu zen.
## Lanak 
* *Congo Mercenary*, 1967
* *Congo Warriors*, 1991
* ''The Road to Kalamata: a Congo mercenary's personal memoir*, 1989
* *The Seychelles Affair*, 2008
* *Three Years with Sylvia*, 2010
* *Mokoro - A Cry for Help!*, 2007
* *Mike Hoare's Adventures in Africa*, 2010
* *The Last Days of the Cathars*, 2012

## Biografia 
* *"Mad Mike" Hoare: The Legend'', Chris Hoare bere semeagatiko idazkia.
Administrazio-zuzenbide

**Administrazio-zuzenbidea** edo **zuzenbide administratiboa** (latin forman ad "honen ondoan" eta ministrare "gauza komunak kudeatzea") Administrazio Publikoaren edo Herri-Arduralaritzaren antolakuntza, funtzionamendua, botereak eta betebeharrak eta Administrazioaren beste batzuekiko harremanak arautzen duen zuzenbide publikoaren adarra da.

## Administrazio-zuzenbidearen adarrak 
Administrazio-zuzenbideak eremu handia arautzen du eta adar hauek ditu:

* Administrazio-zuzenbide organikoa
* Administrazio-zuzenbide funtzionala
* Administrazio-zuzenbide prozesala
* Estatuaren erantzukizuna / Administrazioaren ondare-erantzukizuna
* Udal Zuzenbidea
* Ingurugiro Zuzenbidea
* Hirigintza Zuzenbidea
* Bide Zuzenbidea
* Aduana Zuzenbidea
* Migrazio Zuzenbidea
* Kontratazio Publikoa

## Administrazio-zuzenbidea Espainian 
Espainian Administrazio-Zuzenbideak lege asko ditu, baina oinarrizkoak hauek dira:

* 39/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena
* 40/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jakako xakeztatua

[thumb|Xakeztatuaren adibideak, [San Juan de la Peña monasterioa|San Juan de la Peña monasterioan, Aragoin, Jakatik gertu.]]

**Jakako xakeztatua** arkitektura erromanikoan, XI. mendean eta ondorengoetan, garatutako harrizko apaindura mota bat da. Frisoak (zuzen) eta arkiboltak (arkuaren forman) apaintzeko erabiltzen da.

Xakeztatua izanik xake-taularen lauki zuri eta beltzak imitatzen dituen artezko apaindura, arkitektura molde honetan laukiak ez dira bereizten kolorean baizik eta bolumenean: harri irtenak eta zuloak txandakatzen dira lerroz lerro, eta bi lerroko zabalera da gutxienekoa efektua igar dadin.

Jakako xakeztatua edo, gaztelaniaz, *taqueado jaqués*, esaten zaio, Aragoiko Jakako katedralean oso erabilia delako, eta bertatik, Iberiako iparraldean, Done Jakueren Bidearen eremuan errepikatzen delako, baita Euskal Herrian ere, esate baterako Leireko monasterioan (Nafarroa) edo 12. mendeko Andra Mari tenpluan (Uribarri Harana, Araba).

## Iruditegia 

Fitxategi:Monasterio de Leyre, porta Speciosa detalle 1.JPG|Porta Speciosa, Leireko monasterioan: gain-gaineko arkibolta xakeztatua dago.
Fitxategi:Abside de la Catedral de Jaca.JPG|Absidea Jakako katedralean.
Fitxategi:Fromista,_Iglesia_de_San_Martín_de_Tours-PM_32810.jpg|* San Martin Tourskoaren eliza (Frómista, Palentzia).
Fitxategi:Andra Mari Ermita, Uribarri Harana, atea (cropped).jpg|Andra Mari tenpluaren atea, Uribarri Haranan (Araba).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baserriaren barneko zuhaitza

***Baserriaren barneko zuhaitza*** Koldobika Jauregi artista euskaldunaren 1996. urteko eskultura da, Legorretako udaletxe orduan egin berriaren balkoi eta aurrealdean kokatua izan zedin egina. Han jarraitzen du, Legorretan, 21. mendean.

Lasturgo harri grisezko oinarriak ditu eta haritzezko zurez egina dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak