Elizabeth Lowe Watson

**Elizabeth Lowe Watson** (Solon, Ohio, AEB, 1842ko urriaren 6a – Santa Clara konderria, Kalifornia, AEB, 1927ko urriaren 7a) erreforma moral, sozial eta erlijiosoei eta emakumearen aurrerapenari buruzko hizlari estatubatuarra izan zen. Kaliforniako Sufragio Berdintasuneko Elkarteko presidentea izan zen, eta estatuko emakumeentzako bozketa irabazi zuen lana zuzendu zuen. Temperantziaren (moderazioa eta neurritasunaren aldeko pentsakera) eta bake lanaren kausan ere aktibo zegoen. Watson-ek fruta-arbola etxaldea zuen Cupertinon, Kalifornian. 

## Bizitza 
Elizabeth Low Solon-en jaio zen, Ohion, 1842ko urriaren 6an. Low zuen ezkongabe izena, eta familiako kide gazteenek aldatu zuten Lowe-ra. Bere gurasoak Abraham eta Lucretia (Daniels) Low ziren. Aita teutonikoa zuen, New York hirian jaioa, eta aitonak, Knickerbocker motakoak, ondasun handiak zituen "Old Manhattan Town"en. Ama eskoziarra zuen. Bere amona, Mary Daniels, emakume argia zen, izaera poetiko eta erlijiosoa zuena. 

Bere gurasoak laster joan ziren Leonera, New Yorkera, non Elizabeth-ek eskola heziketa arrunta jaso zuen eta laster bihurtu zen hizlari inspiratzaile, erlijio ildo liberaletan, anti-esklabistetan, temperantzian, bakean eta emakumearen eskubideetan.

### Ibilbidea 
thumb|Elizabeth Lowe Watson, 1911Hamalau urte zituela hasi zen bere ministerio publikoa, jende multzo handia erakarriz bere erlijioari eta etika sozialari buruzko eztabaida entzuteko. Berak orduan, ondorengo urteetan bezala, publikoaren galdera mota guztiei erantzun zien maiz, eta, gehienetan, batzorde batek aukeratzen zuen bere hitzaldiaren gaia. 

1861ean, Jonathan Watsonekin ezkondu zen, Titusvilleko (Pennsylvania) petrolio-baroietako batekin. Hamahiru umeko familiako bederatzigarren haurra zen Watson. Etxe bat ezarri zuten Rochesterren, New Yorken, eta laster bihurtu zen jarduera intelektual, espiritual eta erreformarako gune bat. Bere senararen bost seme-alabak zaintzeaz gain, Watsonek lau seme-alaba propio eduki zituen. Horietako bi difteriak jota hil ziren. Handiena, Will Watson, 25 urte zituela hil zen. Alaba bakarra gelditu zen bizirik, Lucretia.

Ezkondu eta urte batzuetara, bere lan publikoa eten zuen, hileta-elizkizunetarakoak izan ezik.  Chicagon eta ekialdeko beste toki batzuetan egin zituen hitzaldiak arrakastatsuak izan ziren. Bere lana batez ere espiritualtasunari eskaini zion, baita erreforma moral, sozial eta erlijiosoari ere, emakumearen aurrerapena barne. 

### Kalifornia 
1878an, finantza arazo batzuen ondoren, senarra utzi eta Kaliforniara joan zen bizitzera, "Sunny Brae" fruta etxaldean etxe bat eginez, gero Cupertino den lekuan, Santa Clara Countyn, Kalifornian. Urtean AEBko 4.000 eta 5.000 dolar arteko diru-sarrera ekarri zuen. Watson andreak negozioa kudeatu zuen. 
thumb|*Metropolitan Temple*, San Frantzisko (Tenplu Metropolitanoa)
1882an, lau hilabeteko hitzaldi konpromezua osatu zuen Australian. Watson jauna 1892an hil zen. 1890eko hamarkadatik, zazpi edo zortzi urtez, ia igandero hitzaldiak eman zituen San Frantziskon, Tenplu Metropolitanoan, eta handik hazi zen Elkarte Filosofiko Erlijiosoa, Watson bere artzain zuela. 1.500 eserlekuko edukiera zuen Tenpluak, eta izen guztietako pertsonez osatutako audientziarekin beteta egoten zen sarritan ateetaraino.

Ondorengo urteetan, Watson Saratogara (Kalifornia) joan zen, baina Sunny Braeren jabe izaten jarraitu zuen, eta, bere bizitzako azken 30 urteetan, zerbitzu erlijiosoak egin zituen ekaineko azken igandean. Maileguen liburutegi bat ere ezarri zuen, "Sunny Brae Free Library (Sunny Brae doako liburutegia)" izenekoa. 

30 urtez baino gehiagoz, Watson Amerikako Bakearen Elkarteko kidea izan zen. 1906an, *Song and sermons*  (Kanta eta sermoiak) argitaratu zuen, bere poema eta sermoi batzuk ere zituen. Kaliforniako Sufragio Berdintasuneko Elkarteko presidentea izan zen, 1910-1912, eta estatuko emakumeentzako bozketa irabazi zuen lana zuzendu zuen.

Santa Clara konderrian hil zen, 1927ko urriaren 7an, bi hilabeteko gaixotasunaren ondoren, bi neba bizirik atera ziren, Eugene eta Alvin. Elizabeth Lowe Watson Oak Hill Memorial Park hilerrian lurperatuta dago.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Artikulu hauek iturri honetako sartzen du eta jabari publikoan dago: Leonard, John William; Marquis, Albert Nelson (1908).  ''Who's Who in America (Nor da Nor Amerikan)*
* Artikulu hauek iturri honetako sartzen du eta jabari publikoan dago: Potter, Marion E., . (1907). *The Monthly Cumulative Book Index* (Hileroko Liburuen Indize Metagarria )( editatua). Minneapolis: H. W. Wilson.
* Artikulu hauek iturri honetako sartzen du eta jabari publikoan dago:  Willard, Frances Elizabeth; Livermore, Mary Ashton Rice (1893). "Elizabeth Lowe Watson".  *A Woman of the Century: Fourteen Hundred-seventy Biographical Sketches Accompanied by Portraits of leading American Women in All Walks of Life'' ( Mendeko emakume bat: mila laurehun eta hirugeitahamar  biografi eskemak, bizitzako esparru guztietan lider diren emakume estatubatuarren erretratuez lagunduta) (dominio público ed.). Charles Wells Moulton

## Kanpo estekak 
* Works related to  ( Mendeko emakumea/ Elizabeth Lowe Watson lanekin lotuta Wiki-iturrian)
* Works by or about Elizabeth Lowe Watson at the Internet Archive (Lanak Elizabeth Lowe Watson-i buruz edota berak egindakoak Interneteko artxiboetan)