Bertha Benz

**Bertha Benz**, Bertha Ringer jaioa ( Pforzheim, Alemaniako Konfederazioa, 1849ko maiatzaren 3a - Ladenburg, 1944ko maiatzaren 5a ) automobilgintzako alemaniar industriaren aitzindaria eta automobilen balazta-pastillen asmatzailea izan zen.

Carl Benz automobilaren asmatzailearen emaztea eta negozio bazkidea izan zen, 1886ko urtarrilaren 29an 37.435 patentea eskatu zion Alemaniako gobernuari hiru gurpileko ibilgailu motorizatu batentzat, Benz Patent-Motorwagen deituz..1888ko abuztuan autoa distantzia luzean gidatzen zuen lehen pertsona bihurtu zen. Horrela, senarraren asmakizuna mundu osora katapultatu zuen, ibilgailuaren lehen salmentak beren enpresarentzat ziurtatuz. 

ezkerrera|thumb| Bertha Benz, 18 urte zituenean.

### Bizitza goiztiarra eta ezkontza 
Bertha Ringer 1849an jaio zen Pforzheimen, Badeneko Dukerri Handian, familia aberats batean.

Karl Benzekin ezkondu baino bi urte lehenago, bere ondarearen zati bat burdinazko eraikuntza enpresa batean inbertitzeko erabili zuen. Emakume ezkongabea zenez, hala egin zuen, baina 1872ko uztailaren 20an Benzekin ezkondu ondoren, garai hartako alemaniar legediaren arabera, Berthak inbertsore gisa jarduteko legezko ahalmena galdu egin zuen. Bere senarra Benz &amp;amp; Cie fabrikazio enpresa berri batera joan zenean, Bertharen ondarea erabiltzen jarraitu zuen diru laguntzetarako. 1885eko abenduan amaitu zuen bere lehen zaldirik gabeko bagoi baterako proiektua. Emazteak garapen prozesua finantzatu zuen eta lege modernoaren arabera patenteak izateko eskubidea mantenduko zuen arren, ezkondutako emakumeak ez zuen patentea eskatzeko baimenik. Bere hiru gurpileko autoa barne-errekuntzako 2,5 zaldiko zilindro bakar batek propultsatzen zuen lau aldiko motor bat erabiliz, eta orduko 40 kilometroko gehienezko abiadura har zezakeen (orduko 25 milia).

Elkarrekin bost seme-alaba izan zituzten: Eugene (1873), Richard (1874), Clara (1877), Thilde (1882) eta Ellen (1890).

### Lehenengo auto bidaia herrialdean zehar 
thumb| 1886ko 3 zenbakiko Benz Patent-Motorwagen zenbakia, Bertha Benz-ek erabilitako lehenengo kilometro luzeko motorizazioko 106 kilometroetan.
1888ko abuztuan, senarrari esan gabe eta agintarien baimenik gabe, Benzek hamahiru eta hamabost urteko Richard eta Eugen seme-alabekin gidatu zuen Mannheimetik Pforzheimera Benz Patent-Motorwagen berrian, auto bat distantzia handi batean gidatu zuen lehen pertsona bihurtuz. Hau baino lehen motorizatutako bidaiak zirkuitu oso motzez osatuta zeuden, abiapuntura itzultzen ziren ibilbideak eta laguntzaile mekanikoen laguntzarekin. Zalgurdientzako kaleak erabiliz, Bertha Benzek 106 kilometro inguruko (66 milia) joaneko distantzia egin zuen.

Bidaiaren itxuraz ama ama bisitatzea zen arren, Berthak beste arrazoi batzuk zituen: bere asmakizunaren komertzializazioa aztertzeari utzi zion senarrari erakusteko, biek inbertitu zuten autoa behin eta berriz arrakasta ekonomikoa izango zela. publiko orokorrarentzat zein erabilgarria izan daitekeen erakusteko eta senarrari bere asmakizunek etorkizun itxaropentsua izan zutelako konfiantza emateko. 

Bera eta bere seme-alabak Mannheim-etik irten ziren egunsentian, bidaian zehar arazo ugari konpontzeko. Gas depositurik gabe eta karburadorean 4,5 litroko gasolina hornidura besterik ez zuenez, ligroina aurkitu behar zuen, autoak funtzionatzeko beharrezkoa den petrolio disolbatzailea. Nahasketa likido hori botiketan bakarrik zegoen, beraz, Wiesloch hiriko farmazia batean gelditu zen erregaia erostera. Autoak motorra hozteko termosifono sistema bat erabiltzen zuenez, ur hornidura kezka handia izan zen bidaian zehar. Arazo hori konpontzeko, Bertha eta bere seme-alabek aurkitu zituzten iturri guztietako ura gehitu zuten. Ile-klip bat erabili zuen pizte sistema konpontzeko eta bere gomazko banda bat ere erabili zuen hari elektriko biluzi bat estaltzeko. Geroago errementari baten laguntza behar izan zuen transmisio kate bat konpontzeko. Txanoaren pin bat, luzea eta zuzena, erabili zuen erregai-linea bat blokeatuta gelditzeko. Gurutzatu behar zituzten maldetan aurkitu zuten bi abiadura eta motorraren potentzia txikia ez zirela nahikoa igotzeko, beraz Richard eta Eugen atera eta ibilgailua bultzatu behar izan zuten. Benz Pforzheimera iritsi zen ilunabarra eta handik gutxira, eta telegramaz jakinarazi zion senarrari bira arrakastatsua. Handik egun batzuetara Mannheimera itzuli zen.

Bidean hainbat pertsona izutu ziren autoarekin eta bidaiaren kontuek publizitate handia jaso zuten, Benzek bilatu bezala. Bidaia funtsezko gertaera izan zen autoaren garapen teknikoan. Bikote aitzindariak hainbat hobekuntza egin zituen Bertha eta bere seme-alaben esperientzien ondoren. Bidean gertatu zitzaien guztiaren berri eman zuen eta iradokizun garrantzitsuak egin zituen, hala nola: muinoak eta larruzko forruak igotzeko engranaje osagarriak balazta indarra hobetzeko. Bere bidaiak hasierako auto industriari frogatu zion negozio-aurrera egiteko ezinbestekoak zirela probaldiak.

## Ohoreak 
[thumb| Bertha Benzi monumentua [Wieslochen hiriko farmazian erregaia erosteko geldialdia egin zuen lekua. Gaur egun "munduko lehen zerbitzugunea " deitzen zaio. ]]
2008an, Bertha Benz Memorial Ibilbidea ofizialki onartu zen gizateriaren industria ondarearen ibilbide gisa. Honek aurretik deskribatutako munduko distantzia luzeko lehen bidaian Bertha Benz-ek hartu zuen bidea jarraitzen du. Posible da 194 kilometroak berreskuratzea Mannheim-etik (Heidelberg- etik barrena) Pforzheim-era (Baso Beltzean barrena) eta dagokion itzulerako bidea adierazten duten seinaleei jarraituz. 

2011n, lehenengo *Bertha Benz Challenge* egin zen ibilbide honetan, garatzen ari diren teknologia berriak dituzten autoentzako (hibridoak, elektrikoak, hidrogenoa) eta 'mugikortasun iraunkorra munduko autoen pistarik zaharrenean leloarekin. ». 2011n ere bere istorioa film batean jaso zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak