Plexu brakial

**Plexu brakiala**, **beso-plexua** edo **besoko sarea** azkeneko lau nerbio zerbikalen eta lehenengo nerbio torazikoaren aurreko adarren artean sortzen diren anastomosi edo loturek osatutako sarea da. Goiko gorputz-adarraren inerbazio osoaz arduratzen da. Lepo, besape eta beso artean kokatzen da.

## Egitura 
Plexu brakiala 5 erro, 3 enbor, 6 dibisio (3 aurreko eta 3 atzeko), 3 korda (faszikulu)  eta 5 adarkaduratan dago banatuta. 5 adar terminal eta hainbat adar “pre-terminal” edo “kolateral” dauzka, nerbio subeskapularra, torakodorsala eta toraziko luzea adibidez. Disekzioetan plexu brakilaren identifikazioa burutzeko M edo W karratua bilatu behar da, zeina nerbio muskulokutaneo, alboko adarra, nerbio mediala (erdiko nerbioa) eta alboko adarra burutzen duen.

### Erroak 
5 erro izango ditu. Horiek nerbio espinalen aurreko adarrak izango dira , lepoko inerbazioa burutzeko segmentuak eman ostean. Plexu brakiala bizkar-muinaren segmentu ezberdinetatik dator: C5, C6, C7,C8 eta T1. C5 eta C6 goiko enborra eratuko du, C7 erdiko enborra eta C8 eta T1 beheko enborra. Batzuetan C4 eta T1 parte har dezakete. Nerbio eskapulodortsala goiko enborretik aterako da eta erronboide muskulua inerbatuko du. Nerbio subklabioa C5 eta C6 - tik eratuko da eta muskulu subklabioa inerbatuko du, zeina arnasketan parte hartzen duen. Nerbio toraziko luzea C5, C6 eta C7 tik eratzen da. Azken nerbio honek gihar serratoa inerbatuko du.

### Enborrak 
thumb|393x393px
Aurreko erroek enborrak eratuko dituzte:

* Goiko erroa → C5-C6
* Erdikoa erroa → C7
* Beheko erroa → C8-T

### Dibisioak 
Goiko enborrak banatuko dira eta bitan , beraz 6 dibisio edukiko ditugu:
* Aurreko dibisioak
* Atzeko dibisioak

### Faszikuluak 
Aurreko sei dibisio agrupatuko dira eta 3 faszikuluak eratuko dituzte. Faszikulu hauek bere posizioaren arabera izendatuko dira (besapeko arteriarekiko):
* Atzeko faszikulua →  enborrek eraturiko atzeko 3 dibisioetatik dator (C5,C8, T1).
* Alboko faszikulua → goiko eta erdiko enborrek eraturiko aurreko dibisotik (C5-C7).
* Faszikulu mediala → beheko enborraren aurreko dibisioaren jarraipena da.

### Adarrak 
Adarrak behekaldan  agertzen dira. Gehiengoak faszikuluetatik eratuko dira; baina batzuk (*letra etzandaz* indikatuta) oso goiz eratuko dira.  Horietariko bost, adar terminalak dira: Nerbio Muskulokutaneoa, Besapeko Nerbioa, Nerbio Erradiala, Erdiguneko nerbioa eta Ulnar Nerbioa.

### Adar espezifikoak 
**Letra lodiak** nerbio espinalaren jatorria irudikatzen du , zeina nerbioa eratuko duen.

*Letra etzandak,* aldiz, normalean (ez beti) parte hartzen duen nerbio espinala irudikatzen du.

erdian|thumb|631x631px|Plexu brakialaren egituraren diagrama.thumb|406x406px|Aurrekoaren berdina baina eskema eginda.|alt=|erdian

## Funtzioa 
Plexu brakialak inerbazio motorea eta sentsitiboa eskaintzen du, goiko eremukoa. Bi salbuespen daude: trapezioa (nerbio akzesorioa) eta besapeko azalaren eremua (nerbio interkostala).

thumb|Plexu braquialaren kokapena funtzioak ulertzeko.

## Klinika 
Plexu brakialaren kalteak goiko gorputz-adarren mugimenduei eta hauen azaleko sentikortasunari eragiten die. Kaltea lepoaren lateral aldeko (atzeko triangelu) zein besapeko traumatismo, tumore edo hanturatik eratorri daiteke. Kaltearen kokapenaren arabera, zeinu eta sintomak aldatu egiten dira: beso, eskumutur eta eskuko muskuluen paralisia, kontrol-eza, eta eremu horretako azalaren sentikortasun galera eragin ditzake. Paralisi-maila ezagutzeko metodoa, kaltea jasan duen aldeko besoaren mugikortasuna pazienteak ondo duen besoaren mugikortasunarekin alderatzea da.

Plexu brakialaren kalte totala ezohikoa da, eta normalean traumatismo larriek eragindakoa izaten da; lepoaren alboranzko edo besoaren goranzko luzapen bortxatu eta bortitzak kausarazitako plexua osatzen dute nerbio-zuntzen gehiegizko tenkaketa eta ondoriozko apurketa, edo beraien sustraien bizkar-muinetiko erauzketa.
Klinikoki paralisi totala goiko gorputz-adarreko muskulu guztien paralisiari deritzo, eta arazoa preganglionarra baldin bada, gerri eskapularreko gihar guztien paralisia ere barne jasotzen du, muskulu zerradun eta erronboideari eragingo dielarik, eta goiko gorputz-adarra pendular bihurtu, hemengo higidura-erreflexuak abolitu, eta sorbaldatik beherako azalaren sentsibilitatea galarazi.

### Plexu brakialaren goiko enborraren lesioa (Erb-Duchenne motakoa) 
Goiko enborraren lesioak, C5-C6 sustraiei eragiten dienak, deltoide, goi eta beheko espinotsu, aurreko brakial, bizeps, korakobrakial, eta supinatzaile luzearen paralisia eragiten du. Hau da, besoaren abdukzioa eta kanporazko biraketa, ukondoaren flexioa, eta besaurrearen supinazioa burutzea ezinezkotuko du. Hau horrela izanik, pazientearen gorputz-jarrera ondorengoa izango da: besoa adukzioan eta barrurantz biratuta, besaurrea hedatuta eta pronazioan, eta esku ahurra atzealdera begira. Sentikortasuna inhibituta egongo da besoaren lateral aldeko aurpegian, besaurrean, atzamar lodian eta bigarren atzamarrean. Honetaz gain, arreflexia bizipitala eta estiloradiala agertuko dira.

### Plexu brakialaren erdiko enborraren lesioak 
C7aren sustraiaren aurreko adar edo erdiko enborraren lesioak eragindakoa da. Hagitz arraroa da lesio mota hau, erdiko enborra kaltetuta agertzen denean goiko edo behekoa ere berdin egoten baitira. Eremu hau baino ez denean kaltetzen, ebaki sakonak izaten dira lesio-eragileak. Nerbio erradialeko lesioetan ikusten den antzeko kuadro klinikoa da hau, desberdintasuna bakarra izango delarik: C5-C6-ko inerbazioa jasotzen duen gihar supinatzaile luzean ez da arazorik agertuko lehenengoan, bigarrenean aldiz bai. Besaurreko eta eskuaren atzealdeko eremu erradialaren azaleko sentikortasun galera ere agertuko dira, eta trizipitalaren gihar-erreflexua abolituta egongo da. Atzamarren toleste-erreflexua abolituta egongo da.

### Atzeko sokaren lesioa 
Lesioa atzeko sokaren mailan gertatzen bada, nerbio subeskapularrak inerbatutako muskuluen paralisia emango da, honek besoaren barruranzko biraketa ezinezkotuko duelarik. Era berean, nerbio torakodortsalak inerbatutako dortsal zabalaren paresia (paralisi partzial edo arina) agertuko da eta ezingo da adukzioa eta besoaren barruranzko biraketa burutu. Bestetik, besapeko nerbioak inerbatutako besoaren abduktoreak ere paresia izango du. Honekin batera, besaurrearen alde lateralaren sentikortasuna galduta egongo da.

thumb|alt=|erdian

## Irudi galeria 

Fitxategi:Brachial plexus 2.jpg|Plexu brakialren adarren disekzioa hildakoan.
Fitxategi:Slide3ZEO.JPG|Plexo brakialaren kokapena
Fitxategi:Spinal-myoclonus-following-a-peripheral-nerve-injury-a-case-report-1749-7221-3-18-S1.ogv|Plexo brakialaren nahi gabeko mugimendua

## Disekzioa 
- Lehenengo azala eta gantza ekentzen dugu (azalaren azpian dagoena)

- Ondoren, besape mailan irekitzen dugu eta han besapeko arteriaren ondoan "pakete baskulonerbiosoan" aurkituko dugu plexu brakiala.

- Azkenik, horri jarraituz bere bukaerazko nerbioak urki ditzazkegu.

erdian|thumb

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak