Elviñako kastroa

**Elviñako kastroa** Iberiar penintsulako ipar-mendebaldeko kastroen kulturaren ezaugarri den herrixka gotortu bat da. San Vicente de Elviña parrokian dago, Coruñako Unibertsitateko egungo Elviña Campusetik hurbil, "Os curutos" izeneko muino txiki batean, Coruñako udalerrian (Coruñako probintzia, Galizia, Espainia), Elviña eta Mesoiro haranetako lurrak menperatzen dituena. 1962an Kultura Intereseko Ondasun izendatu zuten.

## Indusketa arkeologikoak 
ezkerrera|thumb|Kroarako sarbidea.
Lehen indusketak 40ko hamarkadakoak dira, eta hainbat etapa ezar daitezke horiek aztertzeko:

* **1947 - 1952**: José María Luengo Martínezek eta Luis Monteagudok zuzendutako indusketak egin ziren.
* **1980 - 1985**: urte horietan indusketak egin ziren, Felipe Senén López Gómezek zuzenduta eta "Padre Sarmiento" Galiziar Ikerketen Institutuak sustatuta. Indusketa horiek aurkikuntza berriak baino gehiago aurkitutakoa berreskuratzera eta balioa handitzera bideratuta zeuden. Kanpaina horiek amaitzean, kastroa egoera ezin hobean zegoen.
* **2002 -** : indusketa berriak.

## Egungo etapa 
ezkerrera|thumb|Goi-tentsioko dorrea kendu ondoren, Elviñako Kastroa.
2015ean, aldaketa-aro bat hasi zen kastrorako, hainbat urtez ahaztuta eta geldituta egon ondoren, eta horrek agerian zegoen ingurunea degradatzea ekarri zuen.

Urte horretako martxoaren 12an, kastroko tontorrean dagoen goi-tentsioko dorrea eraitsi zuten, eta horrek multzo arkeologikoa behar bezala kontserbatzea eragotzi zuen. Mende erdia eta 1965eko epai judizial baten ondoren, dorrea martxoaren 16an kendu zuten. 

Apirilaren 7an, dorrea kendu eta egun batzuetara, tokiko gobernu-batzarrak onartu zuen kastroa hondeatzeko proiektua lehiaketara ateratzea. Proiektuak 824.777 euroko aurrekontua du, eta zortzi hilabeteko egikaritze-epea, leku horretara bisitak egitea errazteko. Hala, ikusgai dauden eremuen indusketa amaituko da, eta publikoarentzat erakargarria den testuinguru arkeologiko koherente bat emango zaie.

Horretarako, belar-sastrakak kendu dira inguru osoan, eta inguruko bideak txukundu dira. Neurri horiei esker, proiektua amaitu ondoren, aztarnategiaren balioa handitu ahal izango da jendearentzat.

## Deskribapena 
ezkerrera|thumb|Hego-ekialdeko sarbidea kroara.
thumb|Uharka.
Hiru harresik banatzen dituzten terraza batzuek osatzen dute gotorlekua. Harresien artean, kroa inguratzen duena nabarmentzen da (barrunbe garaiagoa eta zentralagoa). Sarrera monumentala du, eta alboetan bi defentsa-dorre erdizirkular. Horien artean, arrapala bat eta harrizko eskailerak daude.

Bere zati batzuetan, mantendu den harresiak lau metrotik gorako zabalera eta altuera du. Terraza itxurako eremuan, hego-ekialdean, hainbat eraikin ikus daitezke, horietako batzuk kastroen kulturaren barruan bereziak, hala nola iturri-uharka eta idolo falikoaren tenplua; zenbait eraikin ere kontserbatzen dira, batez ere forma karratukoak. Gainera, kastroan Elviña altxor ospetsua aurkitu zen (San Anton Gazteluko Arkeologia eta Historia museoan gordeta dago). 

2002-2003 urteetan egindako indusketetan, kastroa uste baino dezente handiagoa zela erakusten zuten frogak aurkitu ziren, K.o. 50. urtean gutxi gorabehera 7-8 hektareako hedadura eta 2000 biztanle inguru zituena. 

Indusketa desberdinen emaitzetatik abiatuta, K.a. III. mendetik K.o. VI. mendera arte, kastroa behin betiko abandonatua izan zen arte, luzatzen den okupazio aldi bat kalkulatu da. Suposatzen da bertako biztanleria Brigantium-era aldatzen joan zela pixkanaka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak