open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Unis

**Unis** (**Onnos** grezieraz), Egiptoko V. dinastiako azken faraoia izan zen, eta, Jürgen von Beckerathen arabera, K.a. 2342tik K.a. 2322 arte gobernatu zuen.

**Unis** deitzen da Abidoseko Errege Zerrendan eta Saqqarakoan. Turineko Errege Kanonak dioenez, 30 urteko erregealdia izan zuen. Manetonek, Sexto Julio Afrikanoren arabera, **Onnos** deitzen du eta 33 urteko erregealdia ematen dio.

Bere sendia ez da ondo ezagutzen, beharbada, bere aita Dyedkara Isesi izango zen. *Khenut* eta *Nebit*ekin ezkondua, ziuraski, Ptahshepses izeneko seme bat izan zuen. Dirudienez, ez zuen oinordekorik utzi bera hil ondoren.

Bere erregealdian, dirudienez, gosete garai bat egon zen, Saqqarako bere prozesio galtzadako baxuerliebe oso deskriptiboetan isladatua geratu zelarik.

Biblos eta Kushekin harreman diplomatikoen politikarekin jarraitu zuen.

## Bere garaiko eraikuntzak 
Piramidearen multzoa Saqqaran, honako hauekin:

* Piramidea (Jatorrizko altuera: 43 metro, oinarria 57,5 metro eta, malda: 56º18'35"), kareharri blokezko egeruzez eta kareharri zuri fineko estaldura batez osatua zegoen. Hiru biltegi zituen gela bat zuen, aurrekamera, eta, lehen aldiz, Piramideetako Testuak grabatuak izan ziren hil kamera, baita momia baten hondarrak zituen basaltozko sarkofago bat eta bi aizto txiki ere. Piramidearen kanpoaldeko estalduran, Ramses II.aren seme zen Khaemuasetek eginiko berriztapenean dataturiko idazkun bat dago.
* Hil tenpluak, harreragela (ofrenda emate irudikapenekin), deanbulatorioan palmaturiko granitozko zutabedun patio bat, gurtza piramidea, kapera eta biltegiak zituen.
* Bi *itsasontzi hobi*
* Haraneko tenplua, zutabe papiriformedun arkupe bat eta ontziraleku handi batekin.
* Prozesio galtzadak (700 metro ingurukoa), sabaiarekin, eguneroko bizitzako eskenak erakusten dituen erliebe ugari ditu: Asuanetik tenplura, granitozko zutabeak itsasontzian garraiatzea, merkatari asiarrak, ehizaldiak basamortuan eta gosetearen garaiko mehar-mehar egindako jendea.
* Erreginen Mastabak: Unisen bi emazteak, Khenut eta Nebit, piramidearen multzotik kanpoko mastabatan lurperatuak izan ziren.

Bere garaiko eraikuntzen hondakinak, Elefantinan ere badaude, animalia exotikoen baxuerliebeekin.

## Bere garaiko testigutzak 
### Objektuak 
* Kaltzitazko ontzia E32372 (Louvre Paris)
* Elefantinan aurkitutako kaltzitazko ontzia (Kaiser)
* Biblosen aurkitutako zenbait objektu (Dunand)
* Kaltzitazko ontzi baten txatala, UC13258 (Petrie Museoa)

### Honakoetan aipatua 
* Saburen biografian, Saqqarako bere hilobian (Sethe)
* Gemniren biografian, Saqqarako bere hilobian (Sethe)

### Idazkunak 
Asuandik gertuko harkaitz batean (Petrie, Sethe)

## Iruditegia 

Fitxategi:Pyramid of Unas.jpg|Unisen Piramidea, Saqqaran.
Fitxategi:Saqqara BW 8.jpg|Unisen prozesio galtzada, Saqqaran.
Fitxategi:Saqqarah Ounas 09.jpg|Prozesio galtzada: baxuerliebea.

## Kanpo estekak
Deanbulatorio

thumb|200px|Deanbulatorioa
**Deanbulatorioa** edo **girola**, fededunak ibil daitezkeen aldare nagusia inguratzen duen gune bat da.

Deanbulatorioa, arkitektura erromanikoko elementu bereizgarri bat da, ondoren, gotikora hedatu zena. Bere erabilgarritasuna, herri debozioko tokietarako erromesaldi masiboaren ondorioz sortu zen, fededun multzo handi bat eliza batetara joan eta bertan gordetzen ziren erlikiak gurtzeko prestatzen zenean. Korridore honek, guztiek erlikiak gurtu ahal izateko eta kapera nagusian ospatzen egon zitekeen elizkizuna ez eteteko haina zirkulazio fluidotasuna ematen zuen.
thumb|Baionako katedraleko deanbulatorioa.
Ohikoena, erdiko nabearen buruan, presbiterioa kokatzea da, eta, ondoren, kapera nagusia, aldare nagusiarekin oinplano erdizirkular edo poligonaldun abside bat eratuz. Kasu horretan, deanbulatorioa, alboetako nabeen luzapen bidez eratzen da, absidea, honen kanpoaldetik inguratzen dutena. Batzuetan, abside hau eta deanbulatorioa, ez daude harresi itsu baten bidez bananduak, multzoari iragazkortasuna ematen dion arku multzo baten bidez baizik. Gainera, ohikoa da, baita ere, deanbulatorioaren inguruan, absidiolo erradial batzuk kokatzea, horietako bakoitzak, kapera txiki bat duelarik.

## Kanpo estekak
Gurutzadura

300px|thumb|Tenplu baten oinplano ikuspegia, gurutzadura nabarmenduta duena.
**Gurutzadura**, gurutze latindar edo greziar formako oinplanoa duten elizetan, nabea eta transeptua gurutzatzen diren tokia da. Toki hau, arku toraletan eutsia dagoen danbor edo zinborio baten gainean altxatutako kupula baten bidez estaltzen da. Honela, bi efektu lortzen dira: kanpoaldera, bere gainean gailentzen den dorre antzeko hori nabeekin elkartzen den tokia nabarmendu, eta zinborioan bertan, edo, batzuetan, honen eta kupularen artean tartekatzen den linterna irekitako hutsuneen bidez argiztatzea mesedetzea.

Ez da arraroa, gurutzadura hitza, transeptuari erreferentzia egiteko erabiltzea, hau da, nabe nagusia gurutzatzen duen nabea, biak gurutzatzen diren tokiaren ordez, transeptu hitza, RAEko hiztegiak onartzen ez duenean.

## Kanpo estekak
Txita (argipena)

**Txita** hitzak adiera zenbait ditu:
* **Txita**, oiloaren eta antzeko hegazkien kumea;
* **Txita**, Donostiako garraio enpresa, hiriko ziklotaxiak kudeatzen dituena.
* **Txita**, Tarzan protagonista duten filmetako txinpanzea (ikus, **Jitts**).
Tudejengo Ituna

**Tudejengo Ituna** Leon eta Gaztelako errege Alfontso VII.aren eta Erramun Berenger IV.aren arteko hitzarmena izan zen, 1151ko urtarrilaren 27an Tudejenen, Fiterotik gertu zegoen herri hustuan, sinatutakoa, Iruñeko Erresuma banatzeko helburuarekin. Sinatzaileek Iruñeko Erresumari deklaratzea adostu zuten, eta 1137ko Carrióngo Ituna berrestea. Gainera, Júcarretik hegoalderantz zeuden lurrak eta Murtziako Taifa, Lorca eta Verako gazteluak izan ezik, Aragoiko Erresumarentzat konkistatzeko baimena ere adostu zuten. Lleidako (1157), Cazolako (1179) eta Almizrako (1244) itunen aurrekaria izan zen, eta Iberiar penintsulako erresuma biak Sortalderantz zabaltzeko erabili zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Olcoz, Serafín: *"Memorias del Monasterio de Fitero, del P. Calatayud"*, 2005, Iruñea, Vianako Printze Erakundea 

## Kanpo estekak
Fermin Herran

**Fermín Herrán y Tejada** (Añana, 1852ko uztailaren 7a - Bilbo, 1908ko irailaren 26a) idazle eta ikertzaile euskaltzale eta arabar mezenas hargin beltza izan zen.

Euskal Pizkundeko arabar egilerik nabarmenetarikoa da, *"Biblioteca Bascongada"* delakoaren sortzailea izan baitzen. Bestela, alde batetik, *Revista de las Provincias Euskaras* izeneko aldizkaria zuzendu zuen haren hiru urteko ibilbidean, 1878tik 1881era, Gasteizko Atenoaren bidez. Bestetik, 1896an *"Discurso de Moraza sobre los Fueros Vascos"* izenburuko bi liburukiak argitaratu zituen.

Zuzenbideko ikasketak egin bazituen ere ez zen abokatu lanetan aritu eta idazten hasi zen gaztetan. Foruen deuseztatzeak (1876) eragin handia izan zuen Herránengan eta foruen aldeko lanetan hasi zen handik aurrera. 1878. urtean *Revista de las Provincias Eúskaras* agerkaria sortu zuen Gasteizen. Urte berean *Biografía de don Mateo de Moraza* liburua eman zuen argitara, eta hurrengo urtean bibliografia artikuluz osaturiko bilduma bat plazaratu zuen *Estudios* izenburupean. 1880an *Echegaray, su tiempo y su teatro* argitaratu zuen eta 1888. urtean *Apuntes para una historia del teatro español antiguo*. 1896an *Biblioteca Vascongada* sortu zuen Bilbon (6 urteetan 60 liburu plazaratu zuen eta foruen alde azaldu zen haietan). Harenak dira, halaber, *Aplausos y censuras* (1898), *Bilbao Contemporáneo* (amaitu gabea) eta *Compendio de la Historia de Bizcaya* (1903) lanak. Idazle eta hizlari bikaina izan zen.
## Ikus, gainera 
* Arabar ezagunen zerrenda

## Bibliografia 
* Kintana Goiriena, Jurgi (2005): "Revista de las Provincias Euskaras (1878-1881): Euskal Pizkundeko aldizkari bat Gasteiz eta Madril artean".
* ''"Cartas a Unamuno de Emiliano y José E. de Arriaga, Fermín Herrán y Carmelo de Echegaray". José Ignacio Tellechea Idígoras. Eusko Ikaskuntza, 1992.

## Kanpo-loturak 
* "Revista de las provincias Euskaras" aldizkariaz
## Erreferentziak
Udabarri Dantza Taldea (Zornotza)

**Udabarri Dantza Taldea** Zornotzako dantza talde bat da. Bertan 200 pertsonak baino gehiagok egiten dute dantzan: 150 gizon-emakumek eta 85 neska-mutikok.

Dantza talde honek Euskal Herriko dantzak erakusten ditu, eta bereziki Bizkaikoak.

## Kanpo estekak 
* Udabarri Dantza Taldearen webgunea
Kobariantza

Estatistikan, **kobariantza** bi aldagai kuantitatiboren arteko korrelaziorako neurria da.

Korrelazio **lineala** neurtzen du eta honela interpretatzen da (ikus *Korrelazio*):

* Kobariantza positiboa bada, bi aldagaien arteko korrelazio lineala positiboa edo zuzena da (oso ahula izan daitekeelarik).
* Kobariantza negatiboa bada, bi aldagaien arteko korrelazio lineala negatiboa edo alderantzizkoa da (oso ahula izan daitekeelarik).

Kobariantzaren balioaz ezin da inoiz jakin korrelazio lineala ahula edo sendoa den. Horretarako, Pearson-en korrelazio koefiziente lineala kalkulatu behar da.

Kobariantza bi aldagaien unitateen biderkaduretan neurtzen da. Dimentsioak edo unitate hauek izateagatik hain zuzen da neurri desegokia korrelazioaren sendotasuna aztertzeko.

## Propietateak 
### Bere buruarekiko kobariantza 
Ausazko bi aldagai berdinen kobariantza bariantzaren berdina da

\operatorname{Cov}(X,X)=\operatorname{Var}(X)\equiv\sigma^2_X

### Konbinazio linealen kobariantza: 
Izan bitez X,Y,W,V ausazko aldagaiak eta a,b,c,d\in\mathbb{R}, orduan:

# \operatorname{Cov}(X,a)=0
# \operatorname{Cov}(X,X)=\operatorname{Var}(X), non \operatorname{Var}(X) X-ren bariantza den.
# \operatorname{Cov}(X,Y)=\operatorname{Cov}(Y,X) hau da, simetrikoa dela.
# \operatorname{Cov}(aX,bY)=ab\operatorname{Cov}(X,Y)
# \operatorname{Cov}(X+a,Y+b)=\operatorname{Cov}(X,Y)
# \operatorname{Cov}(aX+bY,cW+dV)=ac\operatorname{Cov}(X,W)+ad\operatorname{Cov}(X,V)+bc\operatorname{Cov}(Y,W)+bd\operatorname{Cov}(Y,V)
# \operatorname{Cov}(X,Y)=\operatorname{E}[XY]-\operatorname{E}[X]\operatorname{E}[Y] non \operatorname{E}[XY],\operatorname{E}[X] eta \operatorname{E}[Y] XY,X eta Y ausazko aldagaien espero diren balioak diren, hurrenez hurren.

## Kobariantza lagin datuetarako 
(x_1,y_1),(x_2,y_2),\ldots,(x_n,y_n) datuetarako honela izendatu eta kalkulatzen da:

s_{xy}=\frac{\sum_i(x_i-\overline{x})(y_i-\overline{y})}{n}=
\frac{\sum_ix_iy_i}{n}-\overline{x}\overline{y}

## Kanpo estekak
Viirelaid

**Viirelaid** (), Itsaso Baltikoan dagoen uharte txiki bat da, Estoniarena. Viirelaid, Muhu uhartetik hego-ekialdera dago. Muhu eta gertu dituen Kesselaid, Võilaid eta Suurlaidekin batera, Muhu parrokia eratzen du () Saare konderrian dagoen landa udalerri bat.

Uhartearen hedadura, 81 kilometro karratutakoa da. Itsasoaren mailatik 4,5 metroko garaieran dago, eta oso laua da. Uharteak, azkeneko garaietan, itsasontzi industriarentzat orientazio puntu bezala balio izan du. Uhartean, Viirelaiu tuletorn deituriko altzairuko itsasargi bat dago, 1882an eraikia eta 2004an berriztatua izan zena. Jatorrian, 1857an eraiki zen, zurez, eta, egitura, 11 metroko altuera duen dorre bat da.

## Kanpo estekak
Kuartil arteko ibiltarte erlatibo

Estatistikan, **kuartil arteko ibiltarte erlatiboa** kuartil arteko ibiltartetik eratortzen den sakabanatze neurri erlatiboa da, honela kalkula daitekeena:

::{Q_3 - Q_1 \over Q_3 + Q_1}

Sakabanatze neurri erlatiboa denez, datu multzo ezberdinen sakabanatze mailak erkatzeko erabil daiteke.

Abantaila gisa, jasankorra dela aipatu behar da, muturreko datuak baztertu eta kuartiletan bakarrik oinarritzen baita.

## Kanpo estekak
Zahi Hawass

**Zahi Hawass** (arabieraz زاهي حواس) (Damieta, Egipto, 1947ko maiatzak 28), munduko egiptologorik ospetsuenetako bat da, eta, azken urteetan, arkeologiatik kanpo ospe handia hartu du, Antzinako Egiptori buruzko dokumentaletan sarri agertu izan delako.

Gaur egun, egiptoar gobernuaren *Antigoaleko Gauzen Kontseilu Goren*eko idazkari gisan ari da. Aurretik, Gizako ordokian indusketa zuzendaria izan zen, eta Niloren deltako, mendebaldeko basamortuan eta Nilo Garaiko aztarnategi arkeologikoetan lan egin zuen.

Munduko beste toki batzuetan aurkitzen diren antzinako egiptoar objektu asko itzultzera zuzendutako mugimendu baten buru da halaber. 2003ko uztailean, Egiptok Rosetta Harria itzultzea exigitu zuen (egun, British Museumen dago). Une horretan, Hawassek honako hau adierazi zuen: "Britainiarrek gogoratuak izan nahi badute, euren ospe ona berreskuratu nahi badute, harria itzuli beharko lukete, gure egiptoar nortasunaren ikurra baita".

Hawass antzinateko astronauta eta beste jarrera historiko sasizientifikoen aurka agertzen da garbi. Telebistako haren agerpen asko teoria horiek gezurtatzera eta piramideak antzinako egiptoarrek eraiki izanaren frogak erakustera zuzendu dira.
Antioko XIII.a Asiarra

**Antioko XIII.a Asiarra** (K.a. 64an hila) Seleukotar erregea izan zen K.a. 69tik K.a. 64 arte. Antioko X.a Eusebioren semea, Tigranes II.a Handiaren porrotaren ondoren, Luzio Lizinio Lukulok errege izendatu zuen Antiokian. Hala ere, handik gutxira, Ponpeiok kargutik eraitsi zuen, Siria erromatar probintzia bihurtuz. Azken errege seleukotartzat hartzen da, haren ondoren Filipo II.a Filorromanok Siriako zati batean gobernatu zuen arren.

## Erreferentziak
Muturreko datu

Estatistikan, **muturreko datuak** gainerako datuen balioetatik urrun kokatzen diren datuak dira. Adibidez, gela bateko 10 objektuen tenperaturak jaso eta horietan labea 175&nbsp;°C gradutan bada, beste guztiak 20&nbsp;°C-25&nbsp;°C artean izanik, batez besteko tenperatura 35.5&nbsp;°C-40&nbsp;°C tartean izango da. Horrelako egoeretan mediana egokiagoa izaten da balio orokor edo zentro neurri bat emateko.

Muturreko datuak beste datuak barneratzen ez dituen beste populazio baten adierazgarri izan daitezke. Errore sistematiko, neurketa errore eta ikerketa oinarritzen duen teoriaren akats edo hutsuneengatik ere azal daitezke.

Besterik gabe suertatu direlako ere azal daitezke, ikerketan inongo okerrik egin gabe. Muturreko datuak eragin dituzten okerrak edo hutsuneak azaldu eta eragin dituzten muturreko datuak ezabatu direnean bakarrik jarrai daiteke aurrera. Ikerketan okerrik ez badago, ez dira ezabatuko, orduan berez suertatu baitira eta horrenbestez, kontuan hartzekoak izango baitira.

## Muturreko datuen maiztasuna 
Banaketa normalaren araberako datuetan, 22 datuetatik 1, batez bestekotik bi desbideratze estandar baino gehiago desbideratuko da. 370 datuetatik 1, batez bestekotik hiru desbideratze estandar baino gehiago desbideratuko da.

1000 datuetan, 5 datu espero da batez bestekotik 3 desbideratze estandar baino gehiago aldentzea. Lagin tamaina 100 denean, 3 datu espero da 3 desbideratze estandar baino gehiago urruntzea.

## Muturreko datuak nola antzeman 
Kaxa-diagramak muturreko datuak antzemateko irizpide bat ematen du. Badira ordea bestelako irizpide kuantitatiboak, Dixonen Q testa esaterako.

## Kanpo estekak 
* Datu atipikoak, Gizapedian.
Muhu

**Muhu** edo **Muhumaa** () Itsaso Baltikoan dagoen uharte bat da. Bere hedadura, 198 kilometro karratutakoa da, eta Estoniako hirugarren uharterik handiena da, Saaremaa eta Hiiumaaren ondoren.

Ondoan dituen Kesselaid, Viirelaid, Võilaid eta Suurlaid uharteekin, Muhu parrokia eratzen du (estonieraz *Muhu vald*), Saare konderriaren barnean dagoen landa udalerri bat. Udalerriko biztanleria, 2004ko urtarrilak 1eko erroldaren arabera, 1822 pertsonakoa da, eta 206,12 kilometro karratuko hedadura hartzen du. Dentsitatea, kilometro karratuko 8,8 biztanlekoa da.

Muhuko herri garrantzitsuak, Kuivastu, Liiva eta Koguva dira.

Uhartea, Estonia kontinentaletik, Moonsund itsasartearen bidez banandua dago, eta, Saaremaa uhartetik, Väike Väin itsasartearen bidez. Estonia kontinentaleko Virtsu herriarekin, transbordadore edo ferry bidez lotua dago, eta, Saaremaarekin, galtzada altxatu baten bidez, Väinatamm. Neguan, uhartea eta kontinentea, izotz errepide baten bidez lotuta daude.

1227an, Ezpataren Livoniar Anaien ordena militarrak (Gilen Modenakoak gidatutako 20.000 soldadu) itsasoa izotzezko errepidearen bidez zeharkatu zuen kontinentetik, eta Saaremaa uharteari eraso zion, estoniar jentilen azken gordelekua baitzen. Estoniarrek, Muhun, gotorleku zirkular bat utzi zuten. Horren hondakinak uharteen arteko galtzada altxatutik gertu mantentzen dira. Halaxe bukatu zen Estoniar Gurutzada.

Muhu, ospetsua da, baita ere, oraindik, Estonia osoan funtzionatzen jarraitzen duen haize errota bakarrarengatik, baita Moonsundeko guduagatik ere, 1917ko iraila-urrian gertatu zena, Errusia eta Alemaniako itsas armaden artean (baita hiru britainiar itsaspeko ausart ere).

## Kanpo estekak
Danbor (arkitektura)

thumb|200px|Kupula eta danbor baten eskema.

Arkitekturan, **danborra**, kupulentzat oinarri bezala balio duen elementu bat da. Kasurik gehienetan, zirkularra edo oktogonala da, eta, bere altuera, eusten duen kupularen altuerarekiko proportzionala da.

Danborrak, kupularen beste egitura elementu batzuetarako kargen banaketa eta trantsizioari lagun diezaioke. Aldi berean, argia sartzea ahalbidetzen duten bao edo leihoak izan ditzake, kupulari, arintasun edo "airean flotatzen egotea"ren efektua emanez.

Halaber, koloma klasikoen fustea osatzen duten atal bakoitzari **danbor** esaten zaio.

## Kanpo estekak
Sondako uharte txikiak

**Sondako uharte txikiak** edo **Nusa Tenggara** Insulindiako erdialde-hegoaldean dagoen uharte multzoa da. Sondako uharte handiekin batera, Sonda uharteak uhartedia eratzen dute.

## Administrazioa 
Bali, Mendebaldeko Nusa Tenggara eta Ekialdeko Nusa Tenggara indonesiar probintzietan eta Ekialdeko Timor estatu independentean banatzen dira.

## Uharte nagusiak 
* Adonara
* Alor
* Bali
* Flores
* Komodo
* Lombok
* Palu'e
* Pantar
* Roti
* Solor
* Sangeang
* Savu
* Sumba
* Sumbawa
* Timor

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Gray Race

**The Gray Race**, Bad Religion taldearen estudioko 9. diska da. 1996an argitaratu zuten Atlantic Records zigiluarekin. Diska honetan, Mr. Brettek ez zuen parte hartu lehen aldiz taldearen grabaketa batean. Bere ordezkoa, Brian Baker izan zen.

Diska honek gainera, 10 portada ezberdin izan zituen.

## Abestien zerrenda 
# The Gray Race – 2:06
# Them And Us – 2:50
# A Walk – 2:14
# Parallel – 3:19
# Punk Rock Song – 2:27
# Empty Causes – 2:51
# Nobody Listens – 1:57
# Pity The Dead – 2:56
# Spirit Shine – 2:11
# The Streets of America – 3:48
# Ten in 2010 – 2:22
# Victory – 2:36
# Drunk Sincerity – 2:13
# Come Join Us – 2:03
# Cease – 2:35
# Punk Rock Song (Alemanezko bertsioa)

## Kanpo estekak
Urre zuri

thumb|errodiozko kanpo geruza bat duen urre zuria.
**Urre zuria** edo **elektroa** (grezierazko ελεκτρον, anbarra) urre eta beste metal zuriren batekin, zilarra, platinoa, paladioa edo nikela kasu, eginiko aleazio bat da, askotan, dizdira handiko rodioz estalia (ispilu amaitua), nahasketa batzuetan emaitza bezala lortzen den metalaren dizdira leunki itzaliagatik. Aleazio hau, bitxigintzan asko erabiltzen da, bereziki platinoarentzako alternatiba merke bezala, platinoak, kopuru berean, hiru aldiz gehiago balioko bailuke. Denbora batez oso erabilia izan zen nahasketa batek, bi eta lau urre zati artean eta zilar zati bat du.

## Kilateak 
Urrea, berez, 24 kilatekoa da, baina maneiagarri eta bigunegia da, eta, beraz, bitxigintzarako ez da batere egokia. Bitxigile, Zilargile eta Erlojugileen Espainiar Elkartearen arabera, Espainian gehien erabiltzen dena, 18 kilatekoa da, "lehen legeko urrea" bezala ezagutzen dena, eta %75 urre purua du, beste %25a, beste metal batzuei dagokielarik. Aleaziorik noble eta garestiena, paladioarekin da, argitu eta kolore zurixka bat ematen diona, "urre zuri" bezala ezaguna, zilarra erabiltzen denean lortzen denaren antzerakoa. Urrea eta kobrearen arteko aleazioari, "urre gorri" deritzo.

## Azaleko narritadura 
Pertsona batzuk (gutxi gora-behera %13,5ak), urre zuriari alergia diote, edo oso minberak dira. Hau, aleazioren batzuk duten nikelaren erreakzioagatik gertatzen da. Erreakzioak, arinak izaten ohi dira eta erupzio batzuetara baino ez dira mugatzen. Hala ere, gaur egun, azala narritatzeko aukerak murrizten dituzten aleazioak egiten dira.

## Zaintzak 
Batzuetan, urre zuria, 0,05 eta 0,5 nanometro arteko sendoera duen errodiozko kanpo geruza batekin galbanizatua dago. Sendoera txiki horren ondorioz, geruz honetan marraduraren bat gertatuz gero, metala laster herdoil daiteke, eta honek, are gehiago ahulduko du errodiozko geruza. Egokiena, 2 nanometroko geruza bat izango litzateke, denbora gehiago iraun dezan. Errodioa duen urre zurizko bitxi bat, berriz birlandu daiteke bitxitegi batzuetan.
It's a Beautiful Feeling

## Kantuen zerrenda 
A aldea

# Political Destruction
# Not Guilty
# Adolescent Death
# Beautiful Feeling

B aldea

# Why?
# Tell Me The Truth
# I'm Locked Up

## Taldekideak 
* Jason Sears - Ahotsa
* Chris Rest - Gitarra
* Vince Peppars - Bajua
* Bomber Mazullo - Bateria

## Kanpo estekak
Kings of Punk

***Kings of Punk*** ("Punkaren erregeak") *Poison Idea*ren estudioko 3. lana da, LP formatuan kaleratu zuten lehena. 1986an argitaratu zuten, *Pusmort Records* zigiluaren laguntzaz.
## Kanten zerrenda 
# Lifestyles
# Short Fuse
# God Not God
# Ugly American
# Subtract
# Cop an Attitude
# Death Wish Kids
# Made to be Broken
# Tormented Imp
# One by One
# Out of the Picture

## Taldekideak 
* *Jerry A.* - ahotsa
* Tom *Pig Champion* Roberts - gitarra
* Chris Tense - baxua
* Dean Johnson - bateria

## Kanpo estekak
Mosketari

[eskuinera|thumb|Espainiako [tertzio bateko mosketaria, 1650 inguruan.]]

**Mosketariak**, Aro Modernoan, mosketez armaturiko soldaduek eraturiko unitate militarrak izan ziren, Europa eta Asiako armadetan erabili zirenak.

Frantzian, Antzinako Erregimenaren garaian, subirano eta agintarien guardia pertsonala osatu zuten.

## Mosketari taldea, Frantzian 
Mosketari taldea, Frantzian, Luis XIII.a Frantziakoak sortu zuen 1622an, eta bere jatorria haren aitaren erregimentu batean du, karabinak erabiltzen zituena.

Luis XIII.a, konpainia, mosketez hornitu zuen, honek, mosketari izen herrikoia eman ziolarik. Guardia berria, 100 mosketariz eta 3 ofizialez osatua zegoen, infanteria eta zalditeria formazioetan banatua.

Handik gutxira, guardia, Luis XIII.aren gerra ministroa zen Michel Le Tellierrek erreformatu zuen, nork, armadan, urte kopuru zehatz bat betetzea agindu zuen, mosketarien taldean sartu aurretik, eta, bereziki, nobleei, hauek ofizial maila lortu baino lehen. Noble askok zerbitzu hau egitea bilatu zuten, mosketarien konpainien zati izateak suposatzen zuen pribilegioagatik.
140px|eskuinera|thumb|Frantziar mosketaria, 1672 inguruan.
Errege Guardiaren zati izan ziren, hau, gainera, *Garde du Corps* edo guardia pertsonalaz eta Suitzar Guardiaz edo jauregiko guardiaz osatuta zegoelarik. Mosketarien betebehar zehatza zen erregea babestea, erregea jauregitik kanpo zegoenean.

Sortu eta gutxira, Richelieu Kardinalak bigarren mosketari konpainia bat sortu zuen, bere babes pertsonalerako. Kardinala, 1642an hil zenean, konpainia, haren ondorengo izan zen Julio Mazarino kardinalarengana pasa zen, honek, lau urte geroago, 1646an, taldea desegin zuelarik.

Mosketariak, berriz agertu ziren 1657an, 150 gizoneko konpainia bat bezala. Mazarino 1661ean hil zenean, kardinalaren mosketariak, orduan, Luis XIV.a Frantziakoagana pasa ziren.

Bi konpainiak, 1664an berrantolatu ziren. Batek *Mosketari Grisak* izena hartu zuen, eta besteak, Mosketari Beltzak, euren jantzien koloreagatik. Aldi berean, konpainia bakoitzeko partaide kopurua bikoiztu egin zen.

Mosketariak, Antzinako Erregimeneko konpainia militar ospetsuenen artean zeuden, eta, hasiera batean behintzat, konpainiak, nobleentzat erreserbaturik zeuden.

1776an, Luis XVI.a Frantziakoaren erregealdian, konpainia, desegina izan zen, arazo ekonomikoak medio. 1789an birmoldatua, handik gutxira berriz desegina izan zen Frantziako Berrezarpenak, mosketariak birsortzen ditu 1814an, ondoren, behin betirako desegiteko, 1816an.

Euren izena, ondoren, Alexandre Dumasen eleberri batzuetan ezaguna egin zen, *Hiru mosketariak* eta *Hogei urte geroago* eleberrietan bereziki.

## Kanpo estekak
Chau Say Tevoda

**Chau Say Tevoda** () Kanbodiako Angkorren dagoen tenplu bat da. Justu Angkor Thomen ekialdean dago, Garaipenaren Bidea Thommanonerantz zeharkatuz. XII. mendearen erdialdean eraikia, Angkor Waten estiloko tenplu hindu bat da. 2005etik, zaharberritze lanetan ari da Txinako talde bat, eta, bertara, sarrera, mugatua dago.

## Kanpo estekak
Pick Your King

***Pick Your King*** ("Hauta heure erregea") *Poison Idea* talde estatubatuarraren estreinako lana da, *Fatal Erection Records* diskoetxeak 1983an EP formatuan kaleratua.

## Kanten zerrenda 
# Think Twice
# It's An Action
# This Thing Called Progress
# In My Head Ache
# Underage
# Self Abuse
# Cult Band
# Last One
# Pure Hate
# Castration
# (I Hate) Reggae
# Give It Up
# Think Fast

## Taldekideak 
* *Jerry A*. - ahotsa
* Tom *Pig Champion* Roberts - gitarra
* Glen Estes - baxua
* Dean Johnson - bateria

## Kanpo estekak 
EPa hemen entzungai.
Dos hombres van a morir

***Dos hombres van a morir***, 1967an, Rafael Romero Marchent zine zuzendari espainiarrak zuzendutako film bat da. Spaghetti western generoko film bat da.

## Istorioa 
Gaizkile talde batek, etengabe, herri bat erasotzen du, alkate ustelaren baimenarekin. Horren ondorioz, konpainia batetako soldatapeko gizon bat, herriak kontratatutakoa, erabat ezezaguna den batekin aliatzen da, gaizkile talde hori suntsitzeko.

## Aktoreak 
* Pietro Martellanza
* Piero Lulli
* Dyanik Zurakowska
* Miguel del Castillo
* Alfonso Rojas
* Paolo Herzl
* Jesus Puente
* Armando Calvo
* Antonio Pica
* Jose Jaspe

## Kanpo estekak 
*  Fitxa - imdb.com
Erdialdeko Amerikako eta Karibeko I. Jokoak

**Erdialdeko Amerikako eta Karibeko I. Jokoak** 1926ko urriak 12tik azaroak 2 arte jokatu ziren, eta herrialde partaideetako federazioen arteko lehen kirol lehiaketetako lehena izan zen. Edizio honetan, une horretan partaideak ziren hiru herrialdeek, Mexiko, Guatemala eta Kubak parte hartu zuten. Orotara, 269 kirolarik parte hartu zuten, guztiak gizonak. Jokatu ziren kirolak, atletismoa, saskibaloia, beisbola, jauziak, esgrima, igeriketa tiroa eta tenisa izan ziren. Joko hauek, Mexiko Hirian ospatu ziren.

## Kanpo estekak
Zentsu (estatistika)

Estatistikan, **zentsua** populazio estatistiko bat osatzen duten elementu edo banako guztien zerrendaren osaketa eta zenbaketa da. Lagin kontzeptuarekin kontrajartzen da, non populazio osoari buruzko informazioa populazioko elementu batzuetatik bakarrik ateratzen den. Zentsua osatzeko erabakia, laginaren aldean, kostu eta denbora arrazoien mende izaten da. Bereziki efektu administratiboetarako udalerri batean bizi den pertsona zerrendari, berriz, errolda deritzo.

## Kanpo estekak
Komentu

[thumb|[San Pedroko Klaratarren Komentua|San Pedro komentua, Agurainen, Klaratarren ordenakoa.]]

**Komentua** fraideak eta mojak elkarkidetzan bizi diren eraikina da, batez ere Eliza Katolikoan eta Anglikanoan.

Hitza latinezko *conventus*etik dator ("biltzar"): erromatar biltzar haietan elkartzen ziren hiritarrak, arrazoi administratibo edo judizialen ondorioz.

Monasterioaren ordez, propioago aipatzen da komentua, honako hauetan:

* Elizkide erregularrek (gizon eta emakumeek) osatutako elkarte erlijioso ez monastiko baten bizitza tokientzat.
* Eskeko ordenetako (frantziskotarrak, dominikarrak, karmeldarrak, agustindarrak) erlijiosoak (fraide edo serorak) bizi diren, horrela, kongregazioa bera ere deitzen den arren.

Apaizetxe batean bezala, komentuak antolaketa arkitektoniko eta sozial zehatza du, sortu zuen ordena monastikoaren mende dagoena.

Tradizioan, komentu bateko eraikinak kapera edo eliza, erlijiosoen gelak, jangela edo errefektorioa eta biltzar gela edo kapitulu gela zituen, hori guztia klaustroizeneko patio itxiak inguratua, baita komuna, sukaldea, biltegia... ere.
[thumb|erdian|600px|[Brigiden komentua (Lasarte-Oria)]]

## Beste esanahi batzuk 
Erromatar zibilizazioan, lurralde auzitegia zen (*conventum juridicum*), hau da, euren lurraldearen banaketa administratibo bat.

## Kanpo estekak
Pragako gaztelua

**Pragako gaztelua** () txekiar hiriburu Pragaren iragan historiko, kultural eta sozialaren hondar enblematiko, arranditsu eta nabarmenetako bat da, bata bestearen jarraian etorri ziren sute eta inbasioak gora-behera.

IX. mendean sortua, Bohemiako erregeen, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadoreen, Txekoslovakiako presidenteen eta Txekiar Errepublikako presidenteen egoitza izan zen. Bertan, Bohemiako Koroaren Bitxiak daude. 570 metroko luzera eta 130 metroko batez besteko zabalerarekin, munduko Erdi Aroko gotorlekurik handientzat hartzen da.

Multzoaren barnean, Pragako katedrala, Bohemiako antzinako artea duen San Jurgiren komentua, San Jurgiren basilika, Errege Jauregia, eta pizkunde eta barroko garaiko margolan galeriak gazteluko antzinako zalditegietan ditu, beste gauza batzuen artean.

Jože Plečnik arkitektoak birmoldatu zuen 1920 eta 1934 bitartean, Tomáš Masaryk presidenteak eskatuta.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Torloju ponpa

**Torloju ponpa** bat, mugimendu positibokotzat hartutako ponpa hidrauliko mota bat da, ohikoetatik edo ponpa zentrifugoetatik ezberdintzen dena. Ponpa honek, atorra baten barnean mugitzen den eta likidoa torlojua eta atorraren artean mugiarazten duen torloju helikoidal eszentriko bat erabiltzen du.

Bereziki egokia da fluido likatsuak ponpatzeko, solido kopuru handiak dituztenak, mugitzerik behar ez dutenak edo astindutakoan, bitsak eratzen dituztenak. Torloju ponpak likidoa mugitzen duenez, honek ez du mugimendu zakarrik jasaten, mahats ale osoak ere ponpa ditzakeelarik.

Bere erabileretako bat, araztaileetako etapa ezberdinetako lokatzak ponpatzea da, iragazki-prentsetatik datozen %22tik 25era bitarteko lehortasuna duten deshidrataturiko lokatzak ere ponpa ditzakeelarik.

Halako ponpak, mundu osoan erabiltzen dira petrolioaren industrian, biziki likatsua den eta solido kopuru handia duen petrolioa ponpatzeko. Ponpa hauen garapen berriek, ponpaketa faseanitza ahalbidetzen dute.

Ponpa mota hauek, euren deskargarako isuri finkoekin lan egin dezakete, presio aldagarriko sare baten aurka ponpatzen badute ere, petrolio bilketa sareetan erabil daitezkeen ponpaketa ekipo bikain bihurtuz. Ponpa zentrifugoen kasuan, emandako isuria, bere deskargarako presioaren araberakoa da.

## Kanpo estekak
Piktograma (zeinu)

thumb|200px|Egungo piktograma bat: Zakurrik ez!
**Piktograma**, eskematikoki, benetako objektu bat irudikatzen duen zeinu bat da.

Marrazki esanguratsuetan oinarritutako sistema alfabetikoetako zeinuei ematen zaien izena da. (Ohi, irudi geometrikoak erabiltzen dira). Adibidez, maien artean, piramideetan irudikatuta dauden marrazkiak, piktografikoak dira: artaburuak, ez du bakarrik bere burua irudikatzen, baizik eta baita ugalkortasuna ere.

Gainera, piktograma bat, zerrenden ordez, maiztasunaren araberako irudi bat erabiltzen duen grafiko mota bat da. Orohar, aldagarri kualitatiboak irudikatzeko erabiltzen da.

"Piktograma bat, erabat ulergarria izan beharko litzateke, soilik hiru aldiz begiratuz".

"Piktograma baten diseinuan, funtsezkoak ez diren xehetasun guztiak ezabatu beharko lirateke". (Arntz, Tschinkel eta Bernath, 1930eko hamarkada).

Gaur egun, hizkuntzaren oztopoa gaindituz eta informatu edo abisatzeko xedearekin, mezu bat laburbiltzen duen zeinu argi eta eskematiko bat bezala ulertzen da.

Geometriaren bidez eginiko piktograma linealak eta keinu marrazkien bidez eginiko keinu piktogramak ezberdin daitezke.

## Ikus, gainera 
* Hieroglifo

## Kanpo estekak
Piktograma (estatistika)

thumb|300px|Trenbideei buruzko datuak erakusten dituen **piktograma**.

thumb|ezkerrera|250px|Aintzinako unibertsitateetan arlo ezberdinetan ikasitako titulatuak.

Estatistikan, **piktograma** informazio estatistikoa dakarren irudia da, irudiaren tamaina edo neurria erakutsi nahi diren datuetara egokitzen direlarik.

Ez dira egokiak txosten tekniko eta zientifikoetarako, piktograma marrazteko orduan sor daitezkeen zehazgatesunak direla eta. Jende arruntaren arreta piztu nahi denerako bakarrik erabiltzea gomendatzen da. Bere eraketan erakutsi nahi diren datuen neurriak irudira egokitzeko modua dela eta, piktograma engainagarria suerta daiteke ordea.

## Kanpo estekak
Piktograma

**Piktograma** terminoak esanahi ezberdin hauek izan ditzake:

* Piktograma (zeinu), objektu bat irudikatzen duen zeinua.
* Piktograma (estatistika), irudi bidezko datu diagrama mota bat.
Deep Space 1

thumb|300px|Zundaren irudikapena.
**Deep Space 1** NASAk jaurikitako zunda da. 1998ko urriaren 24ean jaurti zen, NASAren New Millenium programaren barnean. Misioaren helburua, espazio teknologiak frogatzeko erabili zen, etorkizuneko misioetan kostuak murrizteko.

## Kanpo estekak
Gure Belaunaldia

***Gure Belaunaldia***, Afonia taldearen lehen disko luzea da, CD formatuan kaleratua. Lehenago maketa eta EP bat kaleratu zuten. Disko honetako abesti batzuk, Ondarroako Santos Records estudioetan grabatu ziren, 2005eko Apirilean. Sesio hauetan, Ijurko izan zen ahotsak grabatu zituena. Grabatzeko falta ziren beste abestiak, 2006ko Maiatzean grabatu zituzten beraien entsegu lokalean. Abesti hauen grabaziorako ordea, Dani ibili zen ahotsak jartzen Ijurkoren ordez. Teknikari lanak, Valium Generation taldeko Aitorrek egin zituen.

## Abestien zerrenda 
# I don´t feel allright
# Zergatik
# Poker de jotas
# Jose Antonio el demonio
# Geriatrico 2059
# Zure esku
# Valium generation
# La mano del muerto
# Txakurra
# Odio en el asfalto
# Zakur zikin zaharra
# Lapurtu
# Hernani es una mierda

## Taldekideak 
* Ijurko - Ahotsa
* Dani - Ahotsa
* Pepino - Ahotsa
* Aratz - Bajua
* Bolbo - Bateria

## Kanpo estekak
Lixo Gara

***Lixo Gara***, Afonia talde Hernaniarraren eta Post Mortem talde Galiziarraren arteko elkarbanaturiko diska da, CD formatuan kaleratu zena. Bertan, Afoniak 7 abesti sartu zituen eta Post Mortemek ere, 7 abesti grabatu zituen. Diska honetarako, Negro sartu zen ahotsetara Afoniarekin.

## Kantuen zerrenda 
***Afonia***

# Guerra
# The End
# Babas Blancas
# Francotirador
# Complices
# Tu Funeral
# Ultimo Vagon

***Post Mortem***

# A Revolta
# Estas solo
# O Silencio Mudo
# La Senda del Perdedor
# Falsa Amizade
# Requiem
# Perder o Ganar

## Kanpo estekak
Denethor I.a

**Denethor I.a**, Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da.

Denethor I.a, Gondorreko hamargarren seneskal Erregeordea izan zen, gizaki bat. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2375ean jaio zen. Semerik izan ez zuen Dior Gondorrekoa seneskalaren iloba, seneskal honen arreba zen Rianen semea zen. Bere osabaren oinordeko bihurtu zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2435. urtean. Bere izena, sindarinezkoa da, eta "Arrano ikusmena" bezala itzul daiteke.

Bere gobernualdiaren zati handi batean, bakea nagusitu zen Gondorren, Kontzilio Zuriak lortutako Zaintzapeko Bakearen ondorioz, baina, azken urteetan, Uruk Hai orko arraza, Minas Morguletik irten eta Osgiliath hartu eta suntsitu zuen, Anorienekin lotzen zuten zubiak behera botaz.

Denethor I.ak, beranduago, bere seme bakarra zen Boromir Gondorrekoa bidali zuen, honek, garaipen handi bat lortuz, baina, Morguleko Sastakai batekin zauri bat jasoz.

Denethor I.a Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2477an hil zen.
Anorien

**Anorien** ("Eguzkiaren Lurraldea" sindarinez), Tolkienen legendariumeko fikziozko toki bat da. Ered Nimraisetik iparraldera eta Anduin ibaiaren mendebaldean zegoen Gondorreko eskualde bat da. Iparraldean eta mendebaldean, Rohanekin, Meringeko Korrontea eta Onodlo ibaiarekin muga egiten du.

Anorienen, gerra garaian pizten ziren zenbait sutzar zeuden, mendien tontorrean, baita Druadaneko Basoa ere, Gizaki Basatien bizilekua. Anorienetik igaro ziren Gandalf eta Pippin, zaldiz, bizkor, Minas Tiritherantz, eta Anorienetik igaro zen Rohirrimen armada, Gondorri, Pelennorreko Zelaietako guduan laguntzeko.
Aniztasun adierazle

Estatistikan, aldagai kualitatibo batek hartzen dituen kategorien arteko maiztasun eta banaketa eta kategoria kopurua bera neurtzen dituen ezaugarria da. Zenbat eta kategoria gehiago eta maiztasunak kategoria ezberdinen artean zenbat eta berdintsuagoak izan, orduan eta aniztasun handiagoa izango da. Aldagai kualitatiboen sakabanatzea dela esan daiteke. Biologian eta ekonomian batik bat erabiltzen den ezaugarria da.

Biologian, **aniztasun adierazleak** ekosistema baten bioaniztasuna neurtzen duen neurriak dira. Bioaniztasuna kontzeptu zabala, lausoa eta interpretazio ezberdinak dituena da. Hau dela eta, ez da sinplea bioaniztasunerako neurri bat ematea, zenbakizko balio batek murriztu egingo baitu bati bioaniztasun kontzeptuaren zabaltasuna.

Ekonomian ere erabiltzen dira aniztasun adierazleak, sektore ekonomiko bateko eraketa aztertzeko esaterako. Politikan ere, hauteskunde emaitzak aztertzeko erabil daitezke. Eskuarki, kontzentrazioa ez bezala, aniztasun adierazleak aldagai kualitatiboak aztertzeko erabiltzen dira.

Bioaniztasun kontzeptuaren ikuspegi ezberdinei jarraiki, aniztasun adierazle ezberdinak proposatu dira:

* Espezie ugaritasuna
* Simpson-en aniztasun adierazlea
* Shannon-en aniztasun adierazlea

Ekonomian, gainera, Herfindahl adierazlea erabiltzen da.

## Kanpo estekak
Arsinoe III.a

**Arsinoe III.a**, Juniano Justinok **Euridize** deitzen duena, eta, Tito Liviok **Kleopatra** (K.a. 246 edo K.a. 245-K.a. 204), Egiptoko erregina izan zen K.a. 220tik hil zen arte.

## Biografia 
Ptolomeo III.a Evergetes eta Berenize II.a Egiptokoaren alaba eta Ptolomeo IV.a Filopator, bere anaiaren emaztea zen, bertako ohituren arabera. Ptolomeo IV.arekin, Ptolomeo V.a Epifanes izan zuen, euren oinordekoa izan zena.

Bere senarrarekin batera gobernatu zuen hamasei urtez, berarekin, Rafiak Antioko III.a Handiaren aurkako garaipena ikusiz, K.a. 217an. Baina oso eragingarria zen Ptolomeo IV.ak, Sosibioren azpijokoei kasu egin, eta, Filamoni, Arsinoe hiltzeko agindu zion.

Arsinoeren lagunek, honen heriotza mendekatu zuten, handik gutxira Ptolomeo IV.a hil ondoren, Filamonen etxean sartu eta, gainontzeko familiarekin batera hilez.
Milo Goes to College

***Milo Goes to College***, 1982an Descendents taldeak kaleraturiko Punk diska da. New Aliance zigiluak kaleratu zuen, nahiz eta 1987. urtean SST Records zigiluak berrargitaratu egin zuen.

## Abestien zerrenda 
# Myage – 1:59
# I Wanna Be a Bear – 0:42
# I'm Not a Loser – 1:28
# Parents – 1:38
# Tonyage – 0:56
# M 16 – 0:43
# I'm Not a Punk – 1:04
# Catalina – 1:46
# Suburban Home – 1:40
# Statue of Liberty – 1:59
# Kabuki Girl – 1:10
# Marriage – 1:39
# Hope – 2:00
# Bikeage – 2:14
# Jean Is Dead – 1:33

## Kanpo estekak
Userkara

**Userkara**, Egiptoko VI. dinastiako bigarren faraoia izan zen, eta, Jürgen von Beckerathen arabera, K.a. 2312. urtetik K.a. 2310. urtera gobernatu zuen.

Izen honegatik bakarrik ezagutzen da eta *Raren izpiritua indartsua da* esan nahi du.

Bere titulua, Abidoseko Errege Zerrendan grabatua agertzen da, baina ez Saqqarakoan, ezta Manetonen epitomeetan ere. 1932an, Pepi II.aren piramidearen multzoko hilarri batean aurkitu ziren idazkun batzuk, faraoi honen existentzia baieztatu dute, eta bi eta lau urte arteko erregealdia ematen diote.

Zantzuren batzuk, Teti faraoiaren heriotzean zerikusia izan zuela diote, bere goardiak hil zuena, baita, eraildako faraoiaren semea adin txikikoa zela probestuz, tronua usurpatu zuela ere. Beste hipotesi bat, erregeordea izatea litzateke, Tetiren emazte zen *Iput*en onespenarekin, beranduago, Tetiren seme zen Pepi I.a tronuratzekotan.

Egiptologo batzuen arabera, Egiptoko V. dinastiako leinu nagusiko ondorengoa zen, ziuraski, aurretik ere, Tetirekin tronua leihatuko zuena, hau, bere ezkontzaren bidez legitimaturik zegoela. Egia esan, azken finean, Pepi I.ak, arrakastarekin antolatu zuen Userkara tronutik botatzea, bere eraildako aitaren oinordeko bihurtuz.

## Bere garaiko testigutzak 
Userkararen zerbitzura zeuden langile ugari aipatzen dituen idazkun batek, eraikuntza handiak egin nahi zituela dinosku. Hala ere, beretzako hil multzorik eraiki izanaren frogarik ez dago, beharbada, bere erregealdi laburraren ondorioz.
Filamon

Greziar mitologian, **Filamon**, Kioneren (Dedalionen alaba eta Eosfororen biloba) eta Apoloren seme bat da. Ondoren, Argiope lamiarekin ezkondu zen, eta, honekin, Tamiris izeneko seme bat izan zuen.

Filamon, beti, musikarekin lotua agertzen da, bai musikari bezala, baita dontzeilen abesbatzen sartzaile eta Lernan Demeterren misterioen sartzaile bezala ere.

Elezaharrak dionez, musekin lehiatu nahi zuenez, bere dohainak kendu zizkioten.

## Kanpo estekak
Dedalion

Greziar mitologian, **Dedalion**, Hesperosen semea eta Kioneren aita zen. Bere alaba hil zenean, Dedalionek, desesperaturik, bere burua Parnaso menditik bota zuen, baina Apolo jainkoak, Dedalionen heriotza eragotzi zuen, hau, gabirai bihurtuz.

## Jakingarriak 
* Daedalion musika talde baten izena ere bada.

## Kanpo estekak
I Don't Want to Grow Up

***I Don´t Want to Grow Up***, Descendents taldearen estudioko bigarren lana da. Nahiz eta 985ean New Aliance zigiluak argitaratu, 1987. urtean, SST Records zigiluak berrargitaratu egin zuen.

## Abestien zerrenda 
# Descendents – 1:44
# I Don't Want to Grow Up – 1:21
# Pervert – 1:47
# Rockstar – 0:37
# No FB – 0:36
# Can't Go Back – 1:44
# GCF – 2:00
# My World – 3:29
# Theme – 2:14
# Silly Girl – 2:25
# In Love This Way – 2:32
# Christmas Vacation – 2:39
# Good Good Things – 2:22
# Ace – 3:56

## Kanpo estekak
Eosforo

Greziar mitologian, **Eosforo** () edo **Hespero**, Eos eta Astreo, Perses, Atlas, Zefalo edo Eoloren seme bat zen, gaueko izarra (gaur egun Artizarra planeta) irudikatzen zuena. Argizagien joan-etorria antolatzen zuen, eta Heliosen zaldiak, Eguzkiaren gurdira lotu edo bertatik askatzen zituen.

Hesperideen, Zeixen eta Dedalionen aita izan zen. Bere anaia Fosforo izan zen.

Bere izena, Bibliaren itzulpen greziarrean agertzen da, San Jeronimok, Luzifer bezala itzuli zuen arren. Bere ama, Aurora, zeru gangatik iragartzen duen ile zuri eta luzeko agure bat bezala irudikatzen da.

Strega erlijioan, Dianarekin, Aradiaren aita da.

## Kanpo estekak
Enjoy!

Enjoy!, 1986an Descendents taldeak kaleraturiko Punk diska da. 1990ean, SST Records zigiluak berrargitaratu egin zuen.

## Abestien zerrenda 
# Enjoy – 2:10
# Wendy – 2:22
# Kids – 0:44
# Hürtin' Crüe – 2:34
# Sour Grapes – 3:47
# Get The Time – 3:12
# Cheer – 3:01
# 80's Girl – 2:15
# Green – 3:34
# Days Are Blood – 7:51
# Untitled - 1:26

### CD-ko kantu extrak 
# Orgofart – 2:18
# Orgo 51 – 1:20

## Taldekideak 
* Bill Stevenson - Bateria
* Milo Aukerman - Ahotsa
* Ray Cooper - Gitarra
* Doug Carrion - Bajua

## Kanpo estekak
Astreo

Greziar mitologian, **Astreo** (, *Astraios*, "izartua"), jainko astrologiko bat zen. Hesiodoren Teogonian eta Apolodoro Atenaskoaren Liburutegi mitologikoa lanetan, Astreo, bigarren belaunaldiko titan bat da, Krio eta Euribiaren semea. Hala ere, Higiniok, zuzenean Tartaro eta Gearen ondorengoa zela dio, eta Astreori, Erraldoietako bat bezala erreferentzia egiten zion.

Astreoren emaztea, Eos da, auroraren jainkosa, eta, bere semeen artean, lau Anemoi edo haizeetako jainko greziarrak, Boreas, Noto, Euro eta Zefiro, eta bost Astra Planetak (izar alderraiak, hau da, planetak), Fenonte (Jupiter), Faetonte (Saturno), Piroente (Marte), Eosforo (Artizarra) eta Estilbo (Merkurio) zeuden. Iturri gutxi batzuk, alaba bat ere aipatzen dute, Astrea izenekoa, baina, idazle gehienek, Astrea, Zeus eta Temisen alabatzat jotzen dute.

Batzuetan, Eolorekin, haizeen zaindariarekin lotzen da.

## Kanpo estekak
Cool To Be You

***Cool To Be You***, Descendents taldeak, Fat Wreck Chords zigiluaren laguntzaz 2004ean kaleraturiko diskoa da.

## Abestien zerrenda 
# Talking – 2:26
# Nothing With You – 2:31
# She Don't Care – 1:51
# 'Merican – 1:49
# Dog and Pony Show – 2:28
# Blast Off – 2:26
# Dreams – 2:55
# Cool to Be You – 2:25
# Maddie – 3:07
# Mass Nerder – 2:56
# One More Day – 3:35
# Tack – 2:21
# Anchor Grill – 3:04
# Dry Spell – 2:41

## Kanpo estekak
Gorrotoaren ahotsa

***Gorrotoaren ahotsa***, Anestesiaren estudioko lehen diskoa da. 1993an Esan Ozenki zigiluak kaleratu zuen.

## Abestien zerrenda 
# S.T.
# Egiaren Barkamena
# Begi Bat
# Ez Dut Nahi
# Etsai Ikustezina
# Droga Ta Boilentzia
# Basurdeaden Irrintzia
# Biztimak
# Gorrotoaren Ahotsa
# Bizitera Zigortuta
# Sentimendu Bakar Bat
# Gorpu Kiratsa
# Agur
# Eromena?

## Taldekideak 
* Mikel Kazalis - Ahotsa eta gitarra
* Nil - Ahotsa
* Dani - Bajua
* Beloki - Bateria

## Kanpo estekak
Ultra-komunikatzen (diskoa)

***Ultra-komunikatzen***, Anestesiaren estudioko lehen diskoa da. 2000. urtean Esan Ozenki zigiluak kaleratu zuen. Disko honetarako, Nilek ahots lanak utzi eta bajua jotzera pasa zen eta Atxantatu taldekoa zen Ibon hasi zen abesten.

## Abestien zerrenda 
# Iritzia
# Gaitzaspen Eguna
# Mila Modu
# Bidea
# Zenbaki Anonimo Bizidunak
# Ultra-Komunikatzen
# Harresia
# Hollywood
# Gatibutasunean
# Dimentsio Galdua
# Negarra Erabailiz
# Ez Naiz Existitzen

## Taldekideak 
* Mikel Kazalis - Ahotsa eta gitarra
* Ibon - Ahotsa
* Nil - Bajua
* Beloki - Bateria

## Kanpo estekak
Liburutegi mitologikoa

**Liburutegi mitologikoa** (antzinako grezieraz: Βιβλιοθήκη, *Bibliothēkē*, "liburutegi"), hiru liburutan, greziar mitologia tradizionalaren eta elezahar heroikoen bilketa handi bat da. Antzinaro klasikotik mantentzen de bere erako lan bakarra, *Liburutegia*, greziar mitologiaren gida bikain bat da, unibertsoaren hasieratik Troiako Gerraraino.

## Edukia 
*Liburutegi mitologikoa*, klasizistek, erreferentzia bezala erabili dute, bildu zen garaitik, K.a. I. eta K.a. II. mendeetatik egundaino, idazleengan eragina izanez, antzinarotik Robert Graveseraino. Greziar mitoen istorio sakon bat ematen du, mitologia heroikoko dinastia handi guztien eta heroi nagusien istorioak kontatuz, Jason eta Perseotik hasi eta Herakles eta Helena Troiakoara arte. Greziar mitoentzako jatorrizko iturri bezala, erreferentzia lan bezala eta antzinako idazle greziarrek eurek, euren ohitura mitikoak ikusten zituzten moduaren zantzu bezala, Liburutegi mitologikoa, mitologia klasikoa interesatzen zaion edonorentzako ezinbesteko lana da.

Kontserbatutako eskuizkribuetan, egile bezala, "Apolodoro" izeneko bat aipatzen da. Apolodoro hau, modu okerrean baina, Apolodoro Atenaskoarekin identifikatua izan da (K.a. 180an jaioa), Aristarko Samotraziakoaren ikasle bat, nagusiki, Homerori buruzko eskolio txikian agertzen diren erreferentziengatik, honek, mitologiari buruzko antzeko bilketa sakon bat egin zuela ezagutzen delako, hitz neurtu kronika eran. Testu honek, egile erromatar bat, Kastor Rodaskoa aipatzen du, Zizeronen garaikidea izan zen K.a. I. mendean. Emate oker hau, Konstantinoplako aitalehen izan zen Fozioren adituetatik aurrera egiten da. Arrazoi kronologikoen ondorioz, Apolodoro Atenaskoak liburu hau ezin izan zuenez idatzi, Liburutegi mitologikoaren idazlea, Sasi-Apolodoro deitzen ohi da, zorrozki zuzenak izan nahi dutenen aldetik. Erreferentzia tradizionalek, soilik "Liburutegia" eta "Epitomea" aipatzen dituzte.

Zoritxarrez, Liburutegi mitologikoa, lau liburutan, ez da, egundaino, osorik iritsi. Hirugarren liburuaren zati bat eta laugarren liburu osoa, galdu egin ziren. Beste alde batetik, edizio osotik abiatuta eginiko epitome bat dago, galdutako zatia barne, bere edukiaren laburpen on bat uzten duena.

## Kanpo estekak
Erantzun (diskoa)

***Erantzun*** Anestesiaren estudioko hirugarren diskoa da. 1995ean Esan Ozenki zigiluak kaleratu zuen.

## Abestien zerrenda 
# Kontraesanak
# Joku Demokratikoa
# Heriotza Bizia Truk
# T.V. Shop
# Bi Aukera
# Hilobia Lantzen
# Zaindu Nazazu
# Ukiezinak
# Erantzun
# Jainko Zakildunak
# Abiadura Handiko Burmuina
# Ispiluaren Beldur
# Alde Iluna
# Lur Azpiko Ahotsak
# B.U.F.

## Taldekideak 
* Mikel Kazalis - Ahotsa eta gitarra
* Nil - Ahotsa
* Txarly - Bajua
* Beloki - Bateria

## Kanpo estekak
Difusometro

thumb|300px|Difusometroa
**Difusometroa** edo **eskatometroa** gainazalen egoera kartografiko normala den jakiteko erabiltzen den tresna da. Mikrouhin sistema bat erabilita hauexek lurreko gainazalera bidaltzen dituzte. Honek ematen duen seinalearen arabera, bai oszilazioen zein soiruaren arabera normaltasuna epaitzen da. Adibidez, ozeanoetan dauden haize bolada handiek sortarazten dituzten mugimenduak neurtzeko erabiltzen ohi dira eskatometroak.

## Kanpo estekak
Autoliko

**Autoliko**, Hermes eta Kioneren semea, Antiklea eta Polimedesen aita eta Odiseo edo Ulisesen aitona izan zen.

Autoliko, lapurretan maisua zen. Heraklesek hil zuen. Bere aitagandik, lapurtzen zuen guztia eraldatu eta desitxuratzeko trebezia jaso zuen, lapurtutako gauzen jabeei, ezagutezin egiteraino. Sisifok, bere txahalen lapurreta deskubritu zuen, apatxetan eginiko ildo batzuengatik. Argonauten espedizioan parte hartu zuen. Thomas De Quinceyk aipatzen du *Del asesinato considerado como una de las bellas artes* lanean.

## Kanpo estekak