open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anana

**Anana** (*Ananas comosus*) berez Ameriketako tropikokoa den landarea, fruituagatik landatzen dena. Gastronomian oso estimatua da.

## Deskribapena 
Bromeliazeoen familiako espezie gehienak epifitoak diren arren anana lurrean hazten da. Hosto berde argiak ditu, ezpata itxurakoak eta gogorrak, errpseta itxuran hazten direnak. 30-100 cm-ko luzera dute eta ertzetan arantza txiki zorrotzak dituzte. Gainaldea ahurra dute, euri ura erdigunera eramateko.
Landarearen zurtoina gorrixka da eta 3 urte dituenean hasten da ikusgarria izaten . 1-1'5 metrotako altuera har dezake. Zurtoinetik infloreszentziak ateratzen dira buruxka itxuran eta loreak moreak dira.

Fruitua handia da, pinaburuaren antzekoa, oso mamitsua eta gozoa, jateko oso aintzat hartua.

## Banaketa eta habitata 
Landare tropikala da eta Hego Amerikan du jatorria. Sorleku zehatza ezagutzen ez bada ere Brasil, Paraguai eta Argentinak bat egiten duten eremuan sortuko zela iradokitzen dute ikerketek. Ondoren Amazonas ibaiak eramanda Venezuelara ere iritsiko zen. K.a. 1200-800 urtearen landatu zen Perun eta K.a. 200 - K.o. 700 artean Mexiko aldean maiek eta aztekek. XVII. mendean Europara eraman zen eta handik Afrika eta Asiako eremu tropikaletara pasa zen.

## Erabilera 
### Gastronomia 
Fruitua gordinik kontsumitzen da gehien bat. Postreak egiten dira eta entsaladatan ere jaten da. Fruitua galkorra denez bestelako produktuak ere merkaturatzen dira, zukuak, jogurtak, marmeladak, izozkiak... Koktel edari batzuetako osagaia ere bada, *piña colada* esate baterako.

### Medikuntza 
Ananak duen sustantzia aipagarriena bromelina da. Elikagaiak metabolizatzen laguntzen du eta bestelako ezaugarriak ere baditu: diuretikoa da, antiseptikoa, destoxifikatzailea...  Artritisa, reuma eta ziatika tratatzeko erabiltzen da.

## Ekoizpena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karim Benzema

**Karim Benzema** —abizenaren ahoskera: — (Lyon, Frantzia, 1987ko abenduaren 19a) futbolaria da.

## Bizitza 
Benzema Lyonen bizi izan zen, zortzi anaiekin eta aitarekin.

Olympique Lyonnais taldera joan baino lehen, Bron Terraillon SCan entrenatu zuen. Gazteen taldearekin zeukan jokatzeko eragatik, Olympiqueren begiraleen arreta erakarri zuen, eta 9 urterekin Olympique Lyonnais Akademian hasi zen. Benzema Lyonnaisen mailetan arin egin zuen gora; denboraldi batean, 38 gol sartu zituen 16 urtez azpiko taldearekin, eta 12 gol 14 partidatan 18 urtez azpiko taldearekin. Hori gertatu ondoren, Paul Le Guenak, lehenengo taldearen entrenatzaileak, Benzema deitu zuen haiekin jokatzeko. Olympique Lyonnaisekin Frantziako lau liga, kopa bat eta bi superkopa irabazi zituen.

2009ko uztailaren 1ean, Olympique Lyonnaisek Real Madrili Benzema saldu ziola iragarri zen. Prezioa 35 milioi eurokoa izan zen. Benzemak Real Madrilen debuta egin zuen uztailaren 20an, Shamrock Roversen aurka. 2010eko denboraldiaurrean bost gol sartu zituen, eta pitxitxia izan zen Raulekin batera.

## Estatistikak 
**Oharra**: 2010eko otsailaren 16an eguneratua

## Palmaresa 
### Taldeka 
### Banaka 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Chieftains 5

***The Chieftains 5*** 1975an The Chieftains irlandar folk taldeak kaleratu zuen diskoa da, bere bilduma osoko bosgarren diskoa delarik.

## Abestiak 
# "The Timpán Reel" – 3:12
# "Tabhair dom do Lámh (Give me your Hand)" – 2:37
# "Three Kerry Polkas" – 2:54
# "Ceol Bhriotánach (Breton Music)" – 5:08
# "The Chieftains' Knock on the Door" – 7:16
# "The Robber's Glen" – 3:51
# "An Ghé agus Grá Geal (The Goose & Bright Love)" – 3:23
# "The Humours of Carolan" – 8:26
# "Samhradh, Samhradh (Summertime, Summertime)" – 4:07
# "Kerry Slides" – 3:45

## Kanpo estekak 
* The Chieftains 5 diskako abestiak entzungai
The Chieftains 6: Bonaparte's Retreat

'''''The Chieftains 6: Bonaparte's Retreat'''* (euskaraz *The Chieftains 6: Bonaparteren Erretreta'') 1976an The Chieftains irlandar folk taldeak kaleratutako diska da, bere bilduma osoko seigarrena delarik.

## Abestiak 
# "The Chattering Magpie" – 4:47
# "An Chéad Mháirt den Fhombar (The First Tuesday of Autumn) and Green Grow the Rushes O" – 3:12
# "Bonaparte's Retreat" – 14:37
# "Away with Ye" – 4:26
# "Caledonia" – 5:28
# "Iníon Nic Diarmada (Miss MacDermott) or The Princess Royal Máire Dhall (Blind Mary) and John Drury" – 7:00
# "The Rights of Man" – 3:21
# "Round the House and Mind the Dresser" – 3:12

## Kideak 
* Paddy Moloney – uilleann pipe, tin whistle eta bodhrana
* Seán Potts – tin whistle
* Martin Fay – biolina
* Michael Tubridy – txirula, kontzertina eta tin whistle
* Derek Bell - harpa, oboea eta dultzemerra
* Seán Keane - biolina

## Kanpo estekak
RAL

**RAL** Europan erabiltzen den kolore kodetze sistema da, 197an Alemaniako Kalitate Ziurtatzearen eta Hornidura Baldintzen Estatu Batzordeak sortua. Batzorde honek ematen dio izena: ***R**eichs**a**usschuß für **L**ieferbedingungen und Gütesicherung*. Kolore sistema hau margoak izendatzeko erabiltzen da batik-bat.

Sortzean, sistemak 40 kolre kode zituen, eta egun 1687 ditu. Gehienetan, koloreak haizemaile itxuran banatzen dira Pantone sisteman bezala.

RAL sistema ugari daude, baina bi dira ohikoenak: klasikoa (*Classic*) eta diseinua (*Design*).

## RAL Classic 
Koloreak 9 ñabarduretan banatzen dira eta bakoitzean 001 eta 099 artean kodetzen. Kolore kodeak ausaz banatzen dira ñabarduraren barnean.

Oro har, ohiko hizkeran RAL sistema erabiltzean RAL Classic sistemari buruz da.

## RAL Design 
7 zifrekin kodetuak, RAL desginek koloreak xehetasun handiagoz definitzea ahalbidetzen du, batez ere ausazko sistema alboratuz:

* Ñabardura 3 zifrekin kodetzen da, 001 eta 360 artean.
* Distira 2 zifrekin kodetzen da.
* Asetasuna 2 zifrekin kodetzen da.
Adibidez: RAL 180 50 45 ur berdea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* RAL koloreen zerrenda euskaraz
* RAL kolore guztiak (www.ralcolor.com)
* RAL kolore atlasa
Araztegi

[thumb|250px|eskuinera|Araztegia [Ripoll ibaiaren ondoan Katalunian.]]

**Hondakin-uren araztegia** hiri eta industrietan sortutako ur zikinak tratatzeko hirien inguruan sortutako azpiegiturak dira. Bertan prozesu ezberdinen bidez, ur-zikin horiek garbitu eta berriz ere ibai edo itsasoetan isurtzen dira.

## Arazteko prozesuaren faseak 
### Aurretratamendua 
Eragiketa fisikoak eta mekanikoak dira eta horien bidez nahi izaten da ur zikinetik ahalik eta materia gehien bereiztea, berez edo duten tamainagatik ondorengo tratamenduetan arazoak eragin ditzaketen materiak hain zuzen.

Aurretratamenduko eragiketen bidez, gehien ikusten eta molestatzen duen kutsaduraren parte bat eliminatu egiten da (solido lodiak, harea, koipea...).

### Lehen mailako tratamendua 
Helburu nagusia da ur zikinen gainean dauden solidoak gutxitzea. Solido horietako batzuk materia organikoak direnez, OEBa (oxigeno-eskari biologikoa) murrizten da.

Prozesu hori lehen mailako dekantagailuetan egiten da normalean. Horietan, banaketa grabitatearen ondorioz gertatzen da.

### Tratamendu biologikoa 
Tratamendu biologikoaren xedea da materia organikoa eta oinarrizko elikagaiak degradatzea, mikroorganismoen bidez. Materia organikoaren edukia murrizten da batez ere eta, instalazio askotan, elikagaiak, bereziki nitrogenoa eta fosforoa.

### Ibaira edo itsasora isurtzea 
Ur araztuak ibaira edo itsasora isurtzen dira. Desinfektatu egiten dira aurrena, ibaian edo itsasoan inolako aldaketarik eragin ez dezaten. ==

## Edateko Uren Araztegiak (E.U.A.) 
E.U.A.-etan, prozesu hau burutzen da ura edateko ur bihurtzeko:

### Oxidazioa 
Lehendabizi, ozonoa eransten zaio ur gordinean heltzen diren elementuak herdoildu daitezen, batez ere burdina eta manganesoa.

### Sedimentazioa eta dekantazioa 
Oxidazio fasearen ostean, partikulen tamaina eta pisua handitzen duten substantziak eransten zaizkio. Ura koagulatzailearekin eta malutatzailearekin nahasten da, dekantazio fasean dituen solido organikoen nahiz ez-organikoen banaketa errazteko.

### Iragazketa 
Iragazketan, aurreko fasean kendu ez diren pisu eta tamaina gutxiko partikulak ezabatzen dira. Iragazketa silize hareaz osatutako material baten gainean egiten da. Zaporeak eta usainak kentzeko, ikatz aktiboa ere erabil daiteke.

### Fluorazioa 
Fluorra disolbatzen da, haurren txantxarra aurrezaintzeko.

### Desinfekzioa 
Kloroa eta ozonoa dosifikatzen dira, ura desinfektatzeko. Zenbait instalaziotan izpi ultramoreak ere erabiltzen dira, eginkizun horretarako. 

## Ikus, gainera 
* Hondakin-uren tratamendua
* Hondakin-uren araztegi
* Uraren kutsadura

## Kanpo estekak
CB Estudiantes

**Club Baloncesto Estudiantes, S.A.D.**, egun **Movistar Estudiantes** dena, ACB Ligan jokatzen duen talde madrildarra da.

Etxeko partiduak Madrilgo Erkidegoko Kirol Jauregian jokatzen ditu.

## 2019-20 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
O'Sullivan's March

'''O'Sullivan's March'* (irlanderaz *Marcshlua Uí Shúilleabháin*, euskaraz *O'Sullivanen Martxa'') antzineko irlandar doinu herrikoia da.

Talde ugarik doinu honen bertsioak moldatu izan dituzte, beharbada denetan ospetsuena The Chieftains taldearen bertsioa delarik, The Chieftains 7 diskaren barnean argitaratu zutelarik. Hainbat filmetako soinu banda ere osatu izan du, adibidez, 1995ko Rob Roy eta 2003ko Master and Commander: The Far Side of the World.

## Kanpo estekak 
* "O'Sullivan's March" abestia osorik entzungai
Mens Sana Basket

**Mens Sana Basket**, lehen **Montepaschi Siena** Italiako Legan jokatzen duen saskibaloi talde toskanarra da.

## Palmaresa 
* Euroliga:
** Final Four (4): 2003, 2004, 2008, 2011
* Europako Errekopa (1): 2002
* Italiako Liga (8): 2003–04, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2012–13
* Italiako Kopa (5): 2009, 2010, 2011, 2012, 2013
* Italiako Superkopa (7): 2004, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013

## Kanpo estekak
Kuartil

Estatistikan, **kuartilek** 4-koantilak dira, eta beraz, datu multzoa edo banaketa 4 zati berdinetan banatzen dute. Beraz 3 kuartil daude, Q1, Q2, Q3 (lehenengo, bigarren eta hirugarren koartila), bat etorriz hurrenez hurren 25., 50. eta 75. pertzentilekin. Adibidez, Q3 hirugarren kuartiletik behera datuen %75 dago (eta gora %25). Kuartil jakin bat kalkulatzeko dagokion pertzentila kalkulatzen da.

## Ikus gainera 
* Kalkulurako, koantil.
Macadamia

**Macadamia** intxaurrak usain gozoko loreak dituzten zuhaitz altu batzuen fruituak dira. Euren sorterrikoek “kindal kindal” ala *jindili* izenekin ezagutzen dituzte.

Jatorriz Australiako alde subtropikalekoak dira baina Hawaiin, Kalifornian eta Floridan hazten dira.
Lur bero horietan euria maiz egiten du. Gastronomia munduaren ateak zabaldu ditu, nahiz eta %51 eta %73 artean gantzez osatuak dauden. Alegia, fruitu lehorraren gramo bakoitzak 5’6 eta 6’4 kilokaloria artean ditu.
  
## Ezaugarriak 
Macadamiaren fruituak forma esferikoa du, egitura bigun krematsua eta zapore oso gozoa. Haren diametroa bi zentimetro ingurukoa da, oskolak azal gogorra eta lisoa du, kolore berde distiratsukoa.

Gantz monoinsaturatuak bereziki landare-jatorriko elikagaietan daude, esaterako ahuakateetan, oliba-olioan eta fruitu lehor askotan, besteak beste, Macadamia intxaurretan. Gantz edukiera hori %75 baino gehiago izaten da eta odolean triglizerido eta kolesterol mailak kontrolatzen laguntzen du. Horrez gain, %9 proteina, %9 karbohidrato, %2 zuntz dietetiko eta %4 azukre dute.

Bitamina iturri onak dira, besteak beste, A1, B1 eta B2 bitaminak, kaltzioa, potasioa, zuntz dietetikoa eta sodio apur bat dituzte. Hurrekin gertatzen den moduan, macadamiek %40 azido oleiko dute. Gantz mota hori oliba-olioaren antzekoa da eta kolesterol maila jaisten laguntzen du.

## Sukaldean 
Oso fruitu preziatua da, zapore arinki gozoa du eta almendrena oroitarazten du. Gordinik, txigortuta edo gazituta kontsumitu daitezke. Zapore delikatua duenez, asko eskatzen den aperitiboa da, gazta pastarekin edo patearekin konbinatuta.

Baina kontuz ibili behar da, izan ere, gehiegi txigortzen badira euren zapore mingotsa areagotzen da.

## Kosmetikan 
Azido palmitoleiko dosi altuak ditu. Macadamia olioarekin, gainera, azalarentzako krema hidratatzaileak, xaboiak eta masajerako olioak egiten dira.

## Kanpo estekak 
* Flora of Australia: *Macadamia*
*  Australia's most delicious bush nut
*  Hawaii Macadamia Nut Association webgune ofiziala
Google Buzz

**Google Buzz** Google-en produktu izan zen bere zebitzariek berilen pribazitatea galtzea egiten duena hauek jakin gabe.

Zerbitzu hau, publikoki erakusten ditu bakoitzaren Gmail-eko kontaktuak, erabiltzaileak jakin gabe.

Honetatik aparte, erabiltzaileen artean hiperbinkulo, argazki, bidio eta aktualizazioen aldaketa eskaintzen du.

Google Buzz, Gmail-en erabili daiteke.

Google Buzz 2011ko Urriaren 14an itxi zen, izan ere Google+ zerbitzua sortu zen urte berberan, beste sare-sozial bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Google eta sare sozialak
2. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 2. linea** 1999ko urriaren 28an zabaldu zen, eta Shanghaiko metroan eraikitako bigarren tartea izan zen. 2010. urtean zehar Shanghai Hongqiao nazioarteko aireportua eta Shanghai Pudong nazioarteko aireporturako luzapenak zabalduko dira.

Gaur egun, 1. linearekin batera hiriko metroan erabilera handiena duen linea da eta egunero milioi bat pertsona baino gehiagok hartzen dute. 2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, bigarren linea 1,23 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|People's Square geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 1999ko urriaren 28an, metroaren bigarren linea inauguratu zen Zhong Shan parkearen eta Long Yang kalearen artean (16,4 kilometro eta 12 geltoki).
* 2000ko abenduaren 26an, Long Yang kalea - Zhang Jiang tartea zabaldu zen (2,8 kilometro eta 2 geltoki).
* 2006ko abenduaren 30ean, Zhong Shan parkea - Song Hong kalea tartea zabaldu zen (6,8 kilometro).
* 2010eko otsailaren 24an, Zhangjiang Hi-Tech Park - Guanglan kalea tartea zabaldu zen, bi geltoki berri zabaldu zirelarik. (3,8 kilometro).
* 2010eko martxoaren 15ean, Songhong Road - Xujing tartea zabaldu zen, (8 kilometro eta bi geltoki).
* 2010eko apirilaren 8an, Guanglan kalea - Pudongeko aireportua, (26,8 kilometro eta 8 geltoki).

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 3 minutukoa da, eta gainontzeko orduetan 4 minutukoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  2. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
3. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 3. linea** 2000ko abenduaren 26an zabaldu zen, eta gaur egun hiria iparraldetik hegoaldera zeharkatzen duen 40 kilometroko luzerako linea da. Erabilera txikiagoko iparraldeko adarrean trenak igarotzeko maiztasunak txikiagoak dira.

2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, hirugarren linea 0,54 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|Caoxi kaleko geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2000ko abenduaren 26an, Shanghai Hegoaldeko tren geltokia - Jiang Wan Herria tartea zabaldu zen (24,6 kilometro).
* 2006ko abenduaren 18an, Jiang Wan Herria - Iparreko Jiang Yang kalea tartea zabaldu zen (15,7 kilometro).

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamaikak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 5 minutukoa da, eta linearen iparraldeko adarrean 16 minutukoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  3. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
The Chieftains 7

***Chieftains 7*** edo ***The Chieftains 7*** 1977an The Chieftains irlandar folk taldeak kaleratutako diskoa da. Gerora oinarrizko kide bilakatuko zen Kevin Conneff musikariaren lehenbiziko partaidetza suposatu zuen. Era berean, *Rob Roy* filmako soinu bandaren barnean zihoan "O'Sullivan's March" abestia ere agertzen da.

## Abestiak 
# "Away We Go Again" – 6:22
# "Dochas" – 3:47
# "Hedigan's Fancy" – 3:47
# "John O'Connor And The Ode To Whiskey" – 2:38
# "Friel's Kitchen" – 4:41
# "No. 6 The Coombe" – 3:50
# "O'Sullivan's March" – 4:00
# "The Ace And The Deuce of Pipering" – 3:23
# "The Fairies' Lamentation And Dance" – 6:52
# "Oh! The Breeches Full of Stitches" – 4:21

## Kideak 
* Paddy Moloney – uilleann pipe, tin whistle eta bodhrana
* Seán Potts – tin whistle
* Seán Keane - biolina
* Martin Fay – biolina
* Michael Tubridy – txirula, kontzertina eta tin whistle
* Derek Bell - harpa, oboea eta dultzemerra
* Kevin Conneff - bodhrana

## Kanpo estekak 
*  The Chiefatins 7 diskaren argibidea eta abestiak entzungai
4. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 4. linea** 2005eko abenduaren 30ean zabaldu zen, eta hiriko metroan eraikitako lehen ingurabide linea da. Bi zatitan eraiki zen, lehena 2005ean zabaldu zen eta bigarrena 2007an. Hiriko arduradunek hiriaren erdigunetik urrunagu bigarren ingurabide linea bat eraikitzeko asmoa dute.

2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, laugarren linea 0,73 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|Yangshupu kaleko geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2005eko abenduaren 31an, Bao Shan kalea - Lan Cun kalea - Da Mu Qiao kalea - Yi Shan kalea tarteak zabaldu ziren.
* 2007ko abenduaren 29an, Lan Cun kalea - Da Mu Qiao kalea tartea zabaldu zen.

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 5 minutukoa da, eta gainontzeko orduetan 5 minutu eta erdikoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  4. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
The Chieftains 8

***The Chieftains 8*** 1978an The Chieftains irlandar folk taldeak kaleratutako diskoa da. Hasieran batean 1978an Claddagh Records diskoetxerako argitaratu zen, gero Columbia Records diskoetxean birkaleratu zelarik. Seán Potts eta Michael Tubridy kideek taldea utzi aurreko azken diskoa izan zen. Taldeak disko honetako "If I Had Maggie In The Wood" abestia 1979ko martxoan Estatu Batuetako NBC kateko "Saturday Night Live" saioan jo zuen.

## Abestiak 
# "The Session"
# "Doctor John Hart"
# "Seán Sa Cheo"
# "An tSean Bhean Bhocht/The Fairies' Hornpipe"
# "Sea Image"
# "If I Had Maggie In The Wood"
# "An Speic Seoigheach"
# "The Dogs Among The Bushes"
# "Miss Hamilton"
# "The Job Of Journeywork"
# "The Wind that Shakes the Barley/The Reel With The Beryle"

## Kideak 
* Paddy Moloney – uilleann pipe, tin whistle eta bodhrana
* Seán Potts – tin whistle
* Seán Keane - biolina
* Martin Fay – biolina
* Michael Tubridy – txirula, kontzertina eta tin whistle
* Derek Bell - harpa, oboea eta dultzemerra
* Kevin Conneff - bodhrana

## Kanpo estekak 
* *The Chieftains 8* diskoaren argibidea eta abestiak.
5. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 5. linea** 2003ko azaroaren 25ean zabaldu zen, eta gaur egun Minhuang eta Minhang garapen gunea elkartzen ditu. 1. linea hegoalderago luzatzea ezinezkoa zelako eraiki zen eta ibilbide guztia lurgainekoa da.

2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, bosgarren linea 0,15 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|Minhang garapen guneko geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2003ko azaroaren 25ean, Xin Zhuang - Min Hang garapen gunea tartea zabaldu zen (17,2 kilometro eta 11 geltoki).

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 4 minutu eta erdikoa da, eta gainontzeko orduetan 6 minutukoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  5. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
6. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 6. linea** 2007ko abenduaren 29an zabaldu zen, eta iparraldetik hego-ekialderantz zeharkatzen du hiria, Pudong Barrutian zehar.

2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, seigarren linea 0,22 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|Gangcheng kaleko geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2007ko abenduaren 29an, Gang Cheng kalea - Hegoaldeko Ling Yang kalea tartea zabaldu zen (31,5 kilometro eta 25 geltoki).

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 6 minutukoa da, eta gainontzeko orduetan 12 minutukoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  6. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
Les Cinq écus de Bretagne

**Les cinq écus de Bretagne**, (euskaraz *Bretaniako bost txanponak*), Evelyne Brisou-Pellenek frantzesez idatzia, 1993an Hachette Jeunesse argitaletxean argitaratua.

Frantziako collège mailan irakurtzen den gazteentzako idazlan ospetsua da.

## Ikus, gainera 
* Évelyne Brisou-Pellen
* Frantsesezko literatura

## Kanpo estekak 
*  Eleberriari buruzko informazioa.
7. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 7. linea** 2009ko abenduaren 5ean zabaldu zen, Meilanhu eta Huamu kalea elkartuz. 2009an zabaldu arren, linea luzatzeko lanak martxan dira.

2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, zazpigarren linea 0,17 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|Zazpigarren linean erabilitako trena.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2009ko abenduaren 5ean, Qihua Kalea - Huamu kalea tartea (34,4 kilometro eta 28 geltoki).

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 5 minutukoa da, eta gainontzeko orduetan 6 minutukoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  7. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
9. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 9. linea** 2007ko abenduaren 29an zabaldu zen, eta 2008 eta 2009ko luzapenen ondorioz 45 kilometro ditu gaur egun Pudongen dagoen Erdialdeko Yanggao kalea eta Songjiang Xincheng elkartuz.

2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, bederatzigarren linea 0,25 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|Bederatzigarren lineako geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2007ko abenduaren 29an, Gui Lin kalea - Song Jiang Xin Cheng tartea zabaldu zen.
* 2008ko abenduaren 28an, Gui Lin kalea - Yi Shan kalea tartea zabaldu zen.
* 2009ko abenduaren 31an, Yishan kalea - Yanggao kalea tartea (14,5 kilometro eta 10 geltoki).
* 2010eko apirilaren 7an, Century Avenue - Erdialdeko Yanggao kalea tartea zabaldu zen.

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Trenen igarotzeko maiztasuna berdina da egun osoan zehar 6 minutu eta 25 segundoro igarotzen dira.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  9. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
11. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 11. linea** 2009ko abenduaren 31an zabaldu zen, eta Jiading iparraldea Jiangsu kalearekin batzen du. Zabaldu zenetik lineak ordutegi mugatua zeukan, metroaren arduradunek trenekin frogak egin nahi zituztelako, horrela, 09:00etatik 16:00etara bakarrik ibiltzen dira trenak. 2010eko martxoaren 29an, linearen iparraldeko bigarren tartea zabaldu zenean, ordutegi normala ezarri zen goizeko seietatik gaueko hamarrak arte.

2010eko martxoaren amaieran zabaldutako tarteari esker, hiriaren erdigunea eta Shanghaiko 1 formulako zirkuitoa elkarturik geratu ziren. 2012an linearen hirugarren zatia zabalduko da Jiangsu kaletik Luoshan kaleraino.

## Bidaiariak 
2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, hamaikagarren linea 36.000 pertsonek erabili zuten (linea martxan jarri zen lehen eguna).

thumb|250px|11. linean erabilitako tren baten barruko argipena.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2009ko abenduaren 31an, Jiading iparraldea - Jiangsu kalea tartea (33 kilometro eta 17 geltoki).
* 2010eko martxoaren 29an, Jiading Hiri Berria - Anting tartea (12,8 kilometro eta 3 geltoki).

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko bederatzietatik arratsaldeko laurak arte ibiltzen dira. Trenen igarotze maiztasuna berdina da egun osoan zehar, bederatzi minutu eta erdiro igarotzen dira trenak.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  11. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
Matakan

[250px|thumb|Matakana [Caengo ate nagusiaren gainean.]]
thumb|250px|Matakanetik jaurtigaiak botatzen.
**Matakana** harresi edo dorre baten goiko aldean kanpotik kokatzen den eraikuntza da, eraso edo setio batean leku seguru eta etsaiari gauzak botatzeko erabiltzen zena. Berez, zuloak dituen plataforma bat da, murru aurreratu bat duena fatxadatik kanpo. Murru horretan gezi-leihoak eta almenak egon daitezke.

Erdi Aroaren hasieran matakanak behin-behineko zurezko eraikuntzak ziren, eraso baten aurretik eraikitzen ziren. Baina XIII. mendetik aurrera harrizkoak egin ziren. Matakanek gotorlekuaren oinarria babestea zuten helburu. Plataforman dauden zuloetatik etsaia ikusi ez ezik, gauza beroak, harriak edo edozein jaurtigailu bota zitekeen.

## Ikus, gainera 
* Ingurabide

## Kanpo estekak
Juan Perurena

**Juan Perurena Narbarte** (Goizueta, 1930eko abenduaren 12a - Orabidea, Arizkun, 2010eko otsailaren 20a) nafar bertsolaria izan zen. Baztanera ezkondu zen, eta han egin zuen saio gehien. Bigarrena izan zen 1960ko Nafarroako Bertsolari Txapelketan, eta urte hartan Euskal Herrikoan ere kantatu zuen. Hemeretzi urte geroago, 1979ko Nafarroako Bertsolari Txapelketan, berriro ere txapeldunordea izan zen. 2006ko Nafarroako Txapelketan, berak jarri zion txapela Xabier Silveirari. 

## Txapelketak
* Nafarroako Bertsolari Txapelketa 
** Txapeldunordea (2): 1960 eta 1979 
** Finalista (2): 1961 eta 1962
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** Parte hartze (1): 1960

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Juan Perurena*, BDB Bertsolaritzaren datu-basea, bdb.bertsozale.eus
* *Agur Juanito*, Baztango Haizegoa, 2010eko otsaila, baztangohaizegoa.wordpress.com
10. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 10. linea** 2007an eraikitzen hasi zen Shanghaiko metro sarearen linea da. Eraikuntza lanak 2010eko Shanghaiko nazioarteko erakusketaren aurretik amaitu zituzten, 2010eko apirilaren 10ean:

* Jiangwan Hiri Berria - Hongqiao Tren geltokia tartea (36 kilometro eta 28 geltoki).
* Longxi kalea - Hanghua Xincun tartea.

## Geltokiak 
* Hangzhong kalea (航中路)
* Ziteng kalea (紫藤路)
* Longbai Xincun (龙柏新村)
* Longxi kalea )龙溪路)
* Shuicheng kalea (水城路)
* Yili kalea (伊犁路)
* Songyuan kalea (宋园路)
* Hongqiao kalea (虹桥路)
* Jiaotong Unibertsitatea (交通大学)
* Shanghaiko liburutegia (上海图书馆)
* Shaanxi hegoaldeko kalea (陕西南路)
* Xintiandi (新天地)
* Laoximen (老西门)
* Yuyuan Garden (豫园)
* Nanjing ekialdeko kalea (南京东路)
* Tiantong kalea (天潼路)
* Sichuan iparraldeko kalea (四川北路)
* Hailun kalea (海伦路)
* Youdian Xincun (邮电新村)
* Siping kalea (四平路)
* Tongji Unibertsitatea (同济大学)
* Guoquan kalea (国权路)
* Wujiaochang (五角场)
* Jiangwan estadioa (江湾体育场)
* Sanmen kalea (三门路)
* Yingao ekialdeko kalea (殷高东路)
* Xinjiangwancheng (新江湾城)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  10. lineako trena.
12. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 12. linea** 2008an eraikitzen hasi zen eta Qixin kalea eta Jinsui kaleak elkartuko dituen Shanghaiko metro sarearen linea da. Eraikuntza lanak 2012rako amaitzea espero da, eta urte hortan, ondoko tartea zabalduko da:

* Qixin kalea - Jinsui kalea tartea (40,4 kilometro eta 31 geltoki)

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  Shanghai Daily egunkariko albistea.
13. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 13. linea** 2007an eraikitzen hasi zen Shanghaiko metro sarearen linea da. Eraikuntza lanak 2010eko Shanghaiko nazioarteko erakusketaren aurretik amaitzea espero da eta lau geltokiko lehen tarteak erdigunea eta erakusketa gunea batuko ditu. Linea hiru zatitan zabalduko da:

## Luzapenak 
* 2010eko apirilaren 20an, Lupu zubia - Changqing kalea tartea zabaldu zen (4 kilometro eta 3 geltoki).

### Etorkizuna 
* 2012an, linearen lehen fasea Huajiang kalea - Nanjing kalea bitartean (15,9 kilometro eta 15 geltoki).
* 2020rako, linearen bigarren fasea Nanjing mendebaldeko kalea eta Sunqiao bitartean (22,5 kilometro eta 17 geltoki).

## Lotuneak 
## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  Shanghai Daily egunkariko albistea.
Union Olimpija

[250px|thumb|[Maccabi Tel Aviv Basketball Club|Maccabiren aurkako partida.]]
**Košarkarski klub Union Olimpija** Eurocup, Esloveniako Liga eta Adriatikoko Liga jokatzen dituen saskibaloi talde esloveniarra da (Ljubljana).

Saporta kopa irabazi zuen 1994ean, finalean Saski Baskonia talde euskalduna 91-81 gaindituta.

## Palmaresa 
### Eslovenian: 43 
* Esloveniako Liga (16): 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2017
* Esloveniako Kopa (20): 1992, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2017
* Esloveniako Superkopa (7): 2003, 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2013

### Jugoslavian: 6 
* Jugoslaviako Liga (6): 1957, 1959, 1961, 1962, 1966, 1970

### Nazio artean: 2 
* Euroliga (0):
** Final Four (2): 1967, 1997
* Saporta kopa (1): 1994
* Adriatikoko Liga (1): 2002

## Union Olimpija 2009/10 
:*Gaurkoratua 2009-09-22*

## Kanpo estekak
James Moriarty

**James Moriarty irakaslea** edo **Moriarty irakaslea** 1893an Arthur Conan Doyle idazleak bere Sherlock Holmes pertsonaia nagusiaren pareko etsai buruargi eta maltzurra bezala sortu zuen fikziozko pertsonaia da. Sarritan literaturako lehenbiziko superetsai edo superbilautzat jo izan da, Moriarty krimenaren nagusietan nagusia da, Holmes berak "Krimenaren Napoleona" ezizenez deitzen du. Doylek esaldi hori Scotland Yardeko inspektore batengandik hartu zuen, honek izendapen horrekin Adam Worth zenari deitzen ziolarik, hau dirudienez Moriartyren benetako eredua izan zitekelarik. Alegia, Holmesen etsai handiena da, Moriarty eleberri saila guztiko aurkari nagusia da.

Holmes berak Moriarty honela deskribatzen du:

## Biografia 
James Moriarty irakaslea paregabeko matematikaria da, gizartean ospe bikainaz gozatzen du, halere jendeaurrean ohartarazi gabe iragateko joera du. Alabaina, itxura honen atzean victoriar garaiko Europa osoko kriminal adimen handiena ezkutatzen da. Moriartyk itzalpean nazioarteko krimen sindikatu konplexu bat zuzentzen du, hau dena oraindik zaputz eta zuhurragoa den Sebastian Moran koronelaren bitartekaritzari esker. Holmesek Moriarty "Krimenaren Napoleona" ezizenaz deitzen du.

Moriarty argala, ilezuri, itxura aszetiko eta hizkera galant eta irmokoa da. Garaiera handia du. Bere burua harat-honat astiro mugitzen du, honek narrasti itxura ematen diolarik. La Jeune à l'Agneau izeneko Jean-Baptiste Greuze margolari frantziarraren margolan baten jabe da, nahiz eta bere soldata ofizialaren arabera, hau erostea ezinezkoa izango litzaiokeen. "Asteroide baten dinamika" ("The Dynamics of an Asteroid") liburuaren egilea da, honetan erabat konplexuak diren matematika prozesuak garatu ditu, horrenbesteraino, zer horiei aurka egin diezaiokenik ez baitago.

## Sorrera 
Sherlock Holmes detektibe apartarekin amaitu zezakeen etsai bakar gisa sortua izan zen, Doyle idazleak Sherlock Holmes pertsonaiaz nekaturik hain bikaina zen etsaiari aurrean nolabaiteko heriotz duina eman nahi izan zion. "The Final Problem" (1893) kontakizunean, Holmesek Moriarty irakaslea Reichenbach urjauzietan topatu eta borroka baten ostean biak amildu egiten dira, Watsonek biak hiltzat jotzen dituelarik. Handik urte batzutara, Doylek pertsonairen itzulera eskatzen duten jarraitzaile eta zaletu ugariren eskakizunak jaso ostean Sherlock Holmesen abenturak berridazteari ekiten dio. Nahiz eta Moriarty ondorengo kontakizunetan agertu, adibidez "The Valley of Fear" eleberria, urjazuietako gertakizunaren aurretik jazotako abenturetan izango da, dirudienez azken honetan irakasle zitalaren bizitzak amaiera topatzen baitu.

## Kanpo estekak 
* "The Final Problem" (1893) eleberri osoa irakugai 
* Sherlock Holmes Vs James Moriarty bideoa ikusgai
Hondakin-uren araztegi

**Hondakin-uren araztegia** edo **ur zikinen araztegia** ingurunera isuri aurretik, hondakin-uren -etxekoen zein industrialen- kutsatzaileak kontzentrazio onargarri bateraino kentzeko edo degradatzeko prozesuak egiteko instalazio-multzoa da.

Oro har, hondakin-uren araztegiek tokiko hondakin-ura tratatzen dute, gehienbat herritarren kontsumotik datorrena, bai eta eremu urbanizatuetako drainatzearen azaleko jariatzetik datorrena ere, baita hiri txikietako ura ere, prozesu eta tratamendu gutxi-asko estandarizatu eta konbentzionalen bidez. Enpresa handientzat diseinatzen eta eraikitzen diren hondakin-uren araztegiak ere badaude, sortzen den hondakin-urari tratamendu espezializatua emanez.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Hondakin-uren tratamendu

## Kanpo estekak
Zazpi urte zuzenean

***Zazpi urte zuzenean*** Ken Zazpi taldearen 5. diskoa da 2009an Argiak Diskak (Elkar) diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa.

Donostiako Victoria Eugenia antzokian zuzenean grabatutako diskoa da, 2009ko urtarrilaren 3an taldeak eskaini zuen kontzertuan. Diskoa DVD batekin merkaturatu zen.

Lan honek taldearen hainbat abesti kuttun jasotzen ditu, Argiak eta Bidean aurreko diskoetakoak batez ere. 2009. urteko grabazio honek arrakasta handia lortu zuen Euskal Herriko bazterretan.

## Kantuen zerrenda 
# Ez nau izutzen
# Iluntzean
# Nire lurrari
# Itxaropena
# Gutuna
# Olatuz olatu
# Gernikan
# Ilargia
# Malen
# Bihar
# Gaueko argiak
# Haizea
# Zapalduen olerkia
# Noizbait

## Kanpo estekak 
* Entzun!: Zazpi urte zuzenean
Nekronomikon

***Nekronomikon*** () fikziozko grimorio (aztikeria liburu) bat da, beldurrezko eta zientzia-fikziozko literaturan maisu handienenetakoa izan zen Howard Phillips Lovecraft estatubatuarrak asmatu eta idatzia.

## Deskribapena 
H.P. Lovecraft idazlearen arabera, *Nekronomikon* arkanoen jakintzaren, magia erritualaren eta aztikeriaren liburu bat da, eta irakurleari eromena eta heriotza ekar diezazkioke. Liburuan, ahaztutako formulak ageri dira, haien bidez botere izugarriko naturaz gaindiko izakiekin harremanetan jarri daiteke. Izaki horiei *antzinakoak* deritze, eta formulen bidez euren lozorrotik esnaraztea eta behin batean eurena izan zen munduaz birjabetzea eragin daiteke.

Liburua bera beste lau liburutan banatuta dagoela adierazten da:

Lovecraften narrazioan, *Nekronomikon*eko esaldirik ezagunena honako hau da, beharbada:

*Nekronomikon* liburua Lovecraften idazki gehienetan agertzen da, eta ustezko beste aztikeria liburu batzuk ere aipatzen dira, esate baterako *De vermis mysteriis* (latinezko esaldia, "Harraren misterioez" esan nahi du) eta *Le culte des goules* (frantsesez, "Gulen gurtza"). Azken hori, ustez D'Erlette konteak idatzia (Lovecraft Zirkuluko kide zen August Derlethi eginiko keinua). Benetakoak edo fikziozkoak diren beste liburu batzuk, Lovecraften idazlanetan agertzen direnak, ondorengo hauek dira: *Pnakotikos eskuizkribuak*; Gauthier de Metzen *Image du Monde*; eta Arthur Machenen *Pan jainko handia*.

## Kanpo estekak
1. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 1. linea** 1993eko maiatzaren 28ean zabaldu zen, eta lau urteko lanen ondoren Shanghaiko metroaan eraikitako lehen tartea izan zen.

Gaur egun, hiriko metroan erabilera handieneko linea da eta egunero milioi bat pertsona baino gehiagok hartzen dute. 2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, lehen linea 1,40 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|Xujiahui geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 1993eko maiatzaren 28ean, metroaren lehen linea zabaldu zen, Shanghaiko tren geltokia eta Jin Jiang parkearen artean (16,1 kilometro eta 13 geltoki).
* 2004ko abenduaren 28an, Shanghaiko tren geltokia - Gong Fu Xin Cun tartea zabaldu zen (12,4 kilometro eta 9 geltoki).
* 2007ko abenduaren 29an, Gong Fu Xin Cun - Fu Jing kalea tartea zabaldu zen (4,3 kilometro eta 3 geltoki).

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 3 minutukoa da, eta gainontzeko orduetan 4 minutukoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  1. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
Malgaxe (hizkuntza)

**Malgaxe**a (,  ahoskatua) Madagaskarko berezko hizkuntza nagusia da, Afrikan hitz egiten den autronesiar hizkuntza bakarra. 24.000.000 hiztun inguru ditu.

Madagaskar geografiaz Afrikari dagokion arren, malgaxea ez da afrikarra, hau da, ez da hizkuntza afrikarren familien barnean sartzen: familia austronesiarraren kide da, zehazki, adar malaysiar-polinesiarrarena, malaysiera, javera, tagaloa, hawaiiera eta samoera bezalaxe.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Real Betis (saskibaloia)

**Real Betis Baloncesto S.A.D.**, normalean **Coosur Real Betis**, ACB Ligan jokatzen duen saskibaloi talde sevillarra da.

## Sponsorren zerrenda 
* Caja San Fernando (1987–2007)
* Cajasol (2007–10)
* Cajasol Banca Cívica (2010–2011)
* Banca Cívica (2011–2012)
* Cajasol (2012–2014)
* Baloncesto Sevilla (2014–2016)
* Real Betis Energía Plus (2016–2019)
* Coosur Real Betis (2019–egun)

## 2019-2020 denboraldiko taldea 
## Kanpo estekak
Aldosterona

**Aldosterona** giltzurrungaineko guruinaren azalak jariatzen duen hormona esteroidea da, mineralokortikoideetako familiakoa. Giltzurrunetan potasioaren kanporatzea eta ur eta sodioaren birxurgapena eragiten du, organismoaren oreka hidrikoa mantenduz. 1953. urtean Simpson eta Tait ikerlariek isolatu zuten lehenengoz.

## Egitura kimikoa eta biosintesia 
Aldosterona hormona esteroidea da, hots, talde ziklopentano-perhidrofenantreno du egitura nagusitzat (17+3 C). Liposolugarria da eta kolesteroletik abiatuta sintetizatzen da, hormona esteroide guztien antzera. Hormona adrenokortikotropikoak (ACTH-k, hipofisiak jariaturiko hormonak) aldosteronaren sintesia bultzatzen du. Potasioaren gehiegizko kontzentrazioak ere efektu bera du aldosteronarekiko.

## Funtzioa 
Aldosteronak presio arteriala igotzen du. Hau jaisteko erabiltzen diren zenbait botikak, aldiz, aldosteronaren jarduera eragozten dute.

## Addisonen gaixotasuna 
Aldosteronaren odol-kontzentrazioa txikia da Addisonen gaixotasuna dagoenean, eta handia Connen gaitzan. Addisonen gaixotasunean, hain zuzen, hipofisiak ACTH hormona gehiago ekoizten du aldosteronaren eza konpensatzeko; ACTH-k melaninaren sintesian ere parte hartzen duenez, gaitz horrek jota dauden gaixoek melanina ugari dute azalean (hortik datorkie Addisonen gaixotasunaren eriei azalaren kolorazio berezia)

## Kanpo estekak
Georgetown (Guyana)

**Georgetown** Guyanako hiriburua eta hiririk handiena da, 239.227 biztanlerekin. Ozeano Atlantikoaren kostaldean dago eta *Garden City of the Caribbean* izendatu zuten hiria.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
Georgetown ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yaren

**Yaren** Pazifikoko Nauru herrialdeko hiriburua eta barrutia da, 1.100 biztanle ingururekin (2003). Bertan gobernuaren egoitza eta parlamentua daude.

Garraiobideei dagokienez, bertan Nauruko nazioarteko aireportua dago, Australia eta Salomon Uharteetara hegaldiak eskaintzen dituena.

## Kanpo estekak
Sri Jayawardenapura Kotte

**Sri Jayawardenapura Kotte** (sinhalaz ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ eta tamileraz ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம் கோட்டை) Sri Lankako hiriburua da, 115.826 biztanlerekin. Sri Lankako Kolonbo hiri nagusiaren ekialdean dago. 1982an lortu zuen hiriburutza, baina oraindik gobernuko hainbat eraikin ez dira hiriburu berrira eraman.

Haren metropolitar guneak 2.234.289 biztanle ditu.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
8. linea (Shanghaiko metroa)

**Shanghaiko metroaren 8. linea** 2007ko abenduaren 29an zabaldu zen, eta azken luzapena urte eta erdi beranduago zabaldu zen Shanghaiko aeroespazio museoraino, 2009ko uztailean.

2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, zortzigarren linea 0,53 milioi pertsonek erabili zuten.

thumb|250px|People's Square geltokia.

## Lotuneak 
## Luzapenak 
* 2007ko abenduaren 29an, Shi Guang kalea - Yao Hua kalea tartea zabaldu zen.
* 2009ko uztailaren 5ean, Yao Hua kalea eta Aeroespazioaren museoa tartea zabaldu zen.

## Ordutegia eta maiztasuna 
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 4 minutukoa da, eta gainontzeko orduetan 12 minutukoa.

## Ikus, gainera 
* Shanghaiko metroa

## Kanpo estekak 
*  8. linearen ordutegi eta maiztasunak Shanghaiko metroaren webgunean.
Wanzhou Wuqiao aireportua

**Wanzhou Wuqiao Aireportua** (txineraz: 万州五桥机场), (NAGE: WXN, NAZE: ZULP), Txinako Herri Errepublikako Chongqing udaltasuneko Wanzhou Barrutian dago.

1997ra arte aireportu militarra izan zen eta gaur egun honako hegaldiak eskaintzen ditu:

* Air China (Guangzhou)
* Shanghai Airlines (Shanghai-Hongqiao)
* Sichuan Airlines (Beijing-Capital, Kunming)

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak
Longyan aireportua

**Longyan Aireportua** (txineraz: 龙岩冠豸山机场), (NAGE: LCX, NAZE: ZSLD), Txinako Herri Errepublikako Fujian probintziako Longyan hirian dago.

Aireportua 2004ko apirilaren 25ean zabaldu zuten eta gaur egun honako hegaldiak eskaintzen ditu:

* Shenzhen Airlines (Shenzhen)
* Xiamen Airlines (Fuzhou, Xiamen)

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Aireportuari buruzko informazioa.
Quanzhou Jinjiang aireportua

**Quanzhou Jinjiang Aireportua** (txineraz: 泉州晉江機場), (NAGE: JJN, NAZE: ZSQZ), Txinako Herri Errepublikako Fujian probintziako Quanzhou hirian dago.

## Hegaldiak 
### Txina barrukoak 
* Air China (Beijing-Capital)
* China Southern Airlines (Guangzhou, Shenzhen, Wenzhou)
* Okay Airlines (Nanjing)
* Shenzhen Airlines (Guangzhou, Shanghai-Pudong, Shenzhen, Zhoushan)
* Xiamen Airlines (Beijing-Capital, Changsha, Guangzhou, Hangzhou, Nanchang, Nanjing, Shanghai-Hongqiao, Shenzhen, Wuhan, Zhoushan)

### Nazioartekoak 
* Shenzhen Airlines (Hong Kong, Manila)

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Aireportuaren webgunea.
Port-of-Spain

**Port-of-Spain** () Trinidad eta Tobagoko hiriburua da, 49.031 biztanle ingururekin. Herrialdeko hirugarren hiririk handiena da Chaguanas eta San Fernandoren atzetik. Gertueneko aireportua Piarco nazioarteko aireportua da, hiritik 10 kilometrora dagoena.

Trinidad uhartearen mendebaleko kostaldean dago, Pariako golkoaren ertzean (Karibe itsasoa), Venezuelako kostaldearen aurrean.

## Ezaugarriak 
Trinidad eta Tobagoko merkataritza eta industria hiri (janari industria, kimika industria, tabakogintza, eraikuntzako gaiak, ehungintza, azukre findegiak) nagusia da. Portuak jarduera handia du (azukrea, kakaoa). Turismoa.

Aipagarriak dira, besteak beste, gobernariaren jauregia, apezpikuaren egoitza, Artzapezpiku egoitza. Errenazimentuko etxeak, meskita musulmana eta tenplu hindu eta juduak.
thumb|erdian|500px|Port-of-Spainen ikuspegi panoramikoa.

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
Port-of-Spain ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Ikus, gainera 
* Trinidad eta Tobago
* Trinidad

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Port-of-Spaingo Udalaren webgunea
Azido zitriko

**Azido zitrikoa** (elikagai kodea **E-330**) azido organiko ahul bat da. Elikagaietan asko erabiltzen da kontserbatzaile modura. Alkoholik gabeko edari batzuei ere eransten zaio, edariari zapore garratza emateko, adibidez gaseosaren kasuan (aldiz, koladun edarietan azido fosforikoa erabiltzen da). 

Biokimikan garrantzi berezia dauka izaki bizidun gehienen metabolismoan egiten den azido zitrikoaren zikloaren (Krebs zikloaren) tarteko metabolito gisa. 

## Iturri naturalak 
Fruitu eta barazki askotan agertzen den arren, azido zitriko gehien dutenak fruta zitrikoak dira, adibidez limoietan 0,005 mol/l eta laranjetan 0,30 mol/l  azido zitriko aurki daiteke.

## Ezaugarriak 
thumb|ezkerrera|Azido zitrikoaren kristalak (argi polarizatuarekin ikusia)
Giro-tenperaturan, azido zitrikoa hauts zuri kristalinoa da, bere urtze-puntua 175&nbsp;°C-ekoa baita. Anhidro forman ekoitz daiteke (urik gabe), ur berotan kristalizatuz. Forman monohidratatuan ere ekoitz daiteke, horretarako ur hotzetan kristalizatu behar da. Azido zitrikoa uretan disolbagarria izateaz gain, alkoholetan (etanol, metanol...) ere disolba daiteke.

## Historia 
Uste da VIII. mendean Abu Musa Jabir Ibn Hayyan alkimista pertsiarrak aurkitu zuela.Carl Wilhelm Scheelek (1784an) azido zitrikoa isolatzea lortu zuen. 1893an hasi ziren azido zitrikoaren produkzio industriala egiten, Italiako zitrikoetan oinarrituta. C. Wehmer (1917an) izan zen *Penicillium* onddoen kultiboetan azido zitrikoa sintetizatzen zela aurkitu zuena.

XX. mendearen hasieran *Aspergillus niger* onddoarekin azido zitrikoaren produkzio industriala lortu zitekeela aurkitu zuten, eta gaur egun oraindik, onddo horren bidez sintetizatzen da azido zitrikoa.

## Produkzioa 
2007an azido zitrikoaren munduko ekoizpena 1.700.000 tonakoa izan zen, eta kopuru horren erdia edarietan erabili zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* NextBio 
* Citric Acid MSDS Sheet
Watson Doktorea

**John H. Watson Doktorea** Sir Arthur Conan Doylen eskutik sorturiko fikziozko Sherlock Holmes detektibearen lagunmin, laguntzaile eta pisukide bilakatzen den britainiar sendagilea da. Holmes detektibea 58 abenturetan zehar lagunduko du, gainera lautan izan ezik gainontzeko kontakizun guztien ahots narratzailea da.

Jatorrizko istorioek ez zuten 1914 urte aurreko bere bizitzaren xehetasunik agertzen (Watson doktorea Holmesi "His Last Bow" izeneko bere istorioan lagundu zion unerarte hain zuzen ere).

## Kategoria 
* Sherlock Holmes Museoaren webgunea 

## Kanpo estekak
Dražen Petrović

**Dražen Petrović** (Šibenik, Jugoslavia, 1964ko urriaren 22a- Denkendorf, Alemania, 1993ko ekainaren 7a) saskibaloi jokalari ospetsua izan zen, askorentzat Europak eman duen jokalaririk handiena.

## Biografia 
Bere fama 84-85. denboraldian hasi zen, herriko taldean jokatu eta gero Zagrebko Cibonak fitxatu zuen. Cibona taldearekin Europako txapelketan 40 puntuko partidak egin zituen, ez zen batere ohikoa jokalari batek hainbeste puntu sartzea, eta horregatik urte horretatik aurrera Europako talderik garrantzitsuenak bere atzetik fitxatzeko nahairekin zeuden, ez hori bakarrik NBA ligako taldeak ere ezagutzen zuten Petrovic eta horregatik 1986 Draftean aukeratua izan zen (60 posizioa), garai horretan ez zen gauza normala NBAk jokalari europar bat Drafteatzea, baina bazirudien jokalari honek NBAn jokatzeko kalitatea zuela.
Petrovicek Cibonan jarraitu zuen Real Madrilek 1988ko Udan fitxatu arte.
Real Madrilekin Errege Kopa eta Europako Errekopa irabazi zituen (Errekopako finalean 62 puntu eskuratu zituen) baina ezin izan zuen ACB Liga irabazi Bartzelonaren kontrako finalean 3-2 galdu eta gero.
Hurrengo urtean, 1989an, NBAra joatea erabaki zuen Portland Trail Blazersen jokatu zuen, Oregongo Taldean urte gogorra izan zuen (gutxi jokatu zuen) baina hurrengo denboraldian New Jersey Netsekin sinatu zuen, eta bertan erakutsi zituen dohai guztiak (Taldeko saskiratzaile nagusia zen).
Baina 1993ko ekainaren 7an Zagreberako bidean Kroaziako selekzioarekin partida bat jokatzera zihoala, Denkendorfen (Alemania) auto istripua izan eta hil zen.
New Jersey Nets-ek Petrovicen omenez, taldean eraman zuen zenbakia (3) kendu zuten eta NBAk 2002an Petrovic Basketball Hall of Fameko kidea izendatu zuen.

## Taldeak 
* 1979/84. Sibenka Sibenik, 
* 1984/88. Cibona Zagreb, 
* 1988/89. Real Madril, 
* 1989/90. Portland Trail Blazers, 
* 1990/93. New Jersey Nets, 

## NBAko estatistikak 
*JP*: Jokatutako Partidak, *MIN*: Minutuak, *BER*: Berreskurapenak, *TAP*: Tapoiak,*ERREB*: Erreboteak, *ASIS*: Asistentziak, *PUNTU*: Puntuak

### Palmaresa 
### Selekzioarekin
Nanping Wuyishan aireportua

**Nanping Wuyishan Aireportua** (txineraz: 武夷山机场), (NAGE: WUS, NAZE: ZSWY), Txinako Herri Errepublikako Fujian probintziako Nanping hirian dago. Gertuen dauden beste aireportuak Shangrao Sanqingshan Airport, Shaxian Airport, Quzhou Airport, Longyou Air Base eta Jingdezhen Luojia Airport dira. Nanping Wuyishan Aireportuak ez du METAR argitaratzen, gertuen dagoen estazio meteorologikoa Fuzhou Changle International Airport da, 256 kilometroko distantzian dagoena. Hegaldi informazio eskualdea (FIR) Shanghai da. Nanping Wuyishan Aireportua Asia/Shanghai ordu-eremuan dago. UTCrekiko aldea +8 ordukoa da.

## Hegaldiak 
* China Eastern Airlines (Shanghai-Pudong)
* China Southern Airlines (Changsha, Xiamen, Zhengzhou)
* Shanghai Airlines (Xiamen)
* Shenzhen Airlines (Shenzhen)
* Xiamen Airlines (Beijing-Capital, Fuzhou, Xiamen, Zhoushan)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Aireportuaren webgunea.