Leptospermum

**Leptospermum** zuhaixka genero bat da Myrtaceae familiakoa, te zuhaitz izenarekin ezagunagoa da baina batzuetan izen hau Malaleuca landare batzuk izendatzeko ere erabiltzen da. Leptospermum espezie gehienak Australiako endemikoak dira, gehienbat hegoaldekoak baina batzuk Zelanda Berrian eta Asia Hego-ekialdean dute jatorria.

*Deskribapena*

**Leptospermum** generoko landareak neurri desberdinetakoak izan litezke zuhaixka abailduetatik zuhaitz txikietaraino. Azal zartatua dute paper itxurakoa. Hostoak txikiak dira, zurrunak eta maiz usain ona dute txikitu ondoren.

Loreak bakarka edo taldeka ager litezke, brakteolak eta sepaloak erortzen dira lorea zabaltzean. 5 petalo nabarmen ditu zuri, arrosa edo gorri kolorekoak. Lorezil asko egoen dira, petaloak baino txikiagoak. Pistilo bakarra agertzen da hiru eta bost atal artean dituena eta atal bakoitzean hainbat obulu dituena. Fruitua kapsula zurkara bat da.

*Taxonomia eta izena*

1776ko Characteres Generum Plantarum liburuan (Johanna Reinhold Forster eta Johann Georg Adam Forster) leptospermumaren deskribapena argitaratu zen lehen aldiz. 1876Ean George Benthamek 20 espezie deskribatu zuen baina bata bestearengandik bereizteko zailtasunak aipatu zituen. Gaur egun 90 inguru leptospermum espezie onartzen dira.

Te zuhaitza izenaren jatorria dator Australiako lehen kolonoek landare honen hostoekin infusioak egiten zituztelako. **Leptospermum** “hazi liraina” esan nahi du.

*Distribuzioa*

**Leptospermum** espezie gehienak Australian dute sorlekua, batez ere hegoaldean. Gehienbat lurzoru heze eta pobreetan bizi dira baina batzuk, adibidez Leptospermum Laevigatum hondartzetako harean hazten da eta Leptospermum riparium Tasmaniako oihan euritsuan. L. Amboinense Queenslandetik Asiako Hego-ekialdera bitartean hedatzen da. L. Javanicum, L. Parviflorum eta L. Recurvum Asiako Hego-ekialdeko endemikoak dira. L. Scoparium New South Wales, Victoria, Tasmania eta Zelanda Berrian bizi da.

*Erabilera*

**Leptospermum** gehienak lorategietarako landare egokiak dira. Lurzoru gehienak onartzen dituzte baina ongi drainatutakoak eta eguzkitsuak nahiago dituzte. Hesiak eta bonsaiak egiteko erabili ohi dira.

Loreak floristerian erabili ohi dira baina behin moztu ondoren loreak laster hondatzen dira. 

**Leptospermum** loreekin egindako eztia Manuka ezti bezala ezagutzen da, hori baita maorierazko izena zuhaixka honentzat.

*Espezieak*

Azpiko hauek 2024ko Plants of the World Onlinen onartutako leptospermum motak dira. Ingelesezko orrietarako estekak azaltzen di

Leptospermum amboinense Blume - Qld, Malesia

Leptospermum arachnoides Gaertn. spidery tea-tree - Qld, NSW

Leptospermum argenteum Joy Thomps. Mt Royal tea-tree - NSW

Leptospermum barneyense A.R.Bean - Qld

Leptospermum continentale Joy Thomps. prickly tea-tree - NSW, Vic, SA

Leptospermum crassifolium Joy Thomps. - NSW

Leptospermum deuense Joy Thomps. - NSW

Leptospermum emarginatum H.L.Wendl. ex Link - NSW, Vic

Leptospermum epacridoideum Cheel - NSW

Leptospermum glabrescens N.A.Wakef. - Vic

Leptospermum grandiflorum Lodd. G.Lodd. & W.Lodd. - Tas

Leptospermum grandifolium Sm. - NSW, Vic

Leptospermum gregarium Joy Thomps. - Qld, NSW

Leptospermum hoipolloi L.M.H.Schmid & de Lange - New Zealand

Leptospermum javanicum Blume - Myanmar, Thailand, Malaysia, Indonesia, Philippines

Leptospermum juniperinum Sm. - Qld, NSW

Leptospermum lanigerum (Sol. ex Aiton) Sm. - Qld, NSW, Vic, SA, Tas

Leptospermum liversidgei R.T.Baker & H.G.Sm. - Qld, NSW

Leptospermum macrocarpum (Maiden & Betche) Joy Thomps. - NSW

Leptospermum micromyrtus Miq. - NSW, Vic

Leptospermum minutifolium C.T.White - Qld, NSW

Leptospermum morrisonii Joy Thomps. - NSW

Leptospermum myrtifolium Sieber ex DC. - NSW, ACT, Vic

Leptospermum nitidum Hook.f. - Tas

Leptospermum novae-angliae Joy Thomps. - Qld, NSW

Leptospermum obovatum Sweet - NSW, Vic

Leptospermum oreophilum Joy Thomps. - Qld

Leptospermum parvifolium Sm. - Qld, NSW

Leptospermum petersonii F.M.Bailey - Qld, NSW

Leptospermum petraeum Joy Thomps. - NSW

Leptospermum polygalifolium Salisb. - Qld, NSW, Lord Howe Island

Leptospermum recurvum Hook.f. - Sabah, Sulawesi

Leptospermum repo de Lange & L.M.H.Schmid - New Zealand

Leptospermum riparium D.I.Morris - Tas

Leptospermum rotundifolium (Maiden & Betche) F.A.Rodway - NSW

Leptospermum rupestre Hook.f. - Tas

Leptospermum rupicola Joy Thomps. - NSW

Leptospermum scoparium J.R.Forst. & G.Forst. - Vic, NSW, Tas, NZ

Leptospermum sejunctum Joy Thomps. - NSW

Leptospermum spectabile Joy Thomps. - NSW

Leptospermum sphaerocarpum Cheel - NSW

Leptospermum squarrosum Gaertn. - NSW

Leptospermum tairawhitiense G.J.Atkins, de Lange & M.A.M.Renner - New Zealand

Leptospermum thompsonii Joy Thomps. - NSW

Leptospermum turbinatum Joy Thomps. - Vic

Leptospermum variabile Joy Thomps. - Qld, NSW

Leptospermum wooroonooran F.M.Bailey - Qld

*Erreferentziak*

 1."Leptospermum". Australian Plant Census. Retrieved 19 March 2020.
 2."Leptospermum". Dictionary.com Unabridged (Online). n.d. Retrieved 2016-01-21.
 3.Sunset Western Garden Book, 1995:606–607
 4.Wrigley, John W.; Fagg, Murray (1993). Bottlebrushes, paperbarks & tea trees, and all other plants in the Leptospermum alliance (1181–183 ed.). Pymble, N.S.W.: Angus & Robertson. ISBN 978-0207168673.
 5."Genus Leptospermum". Royal Botanic Gardens Sydney: plantnet. Retrieved 21 February 2017.
 6."Leptospermum and its Relatives - Background". Australian Native Plants Society (Australia). Retrieved 21 February 2017.
 7."Leptospermum". APNI. Retrieved 21 February 2017.
 8.Forster, Johann Reinhold; Forster, Johann Georg Adam (1776). Characteres Generum Plantarum. London: Prostant apud B. White, T. Cadell, & P. Elmsly. p. 71. Retrieved 21 February 2017.
 9.Bentham, George (1867). "Orders XLVIII. Myrtaceae- LXII. Compositae". Flora Australiensis. 3: 100–111. Retrieved 21 February 2017.
 10.Briggs, Barbara Gillian (1979). "Evolution in the Myrtaceae - Evidence from inflorescence structure". Proceedings of the Linnean Society of New South Wales. 102 (4): 157–256. Retrieved 21 February 2017.
 11.Thompson, Joy (1989). "". Telopea. 3 (3): 301–449. Bibcode:1989Telop...3..301T. doi:.
 12.O'Brien, Marcelle M.; Quinn, Christopher J.; Wilson, Peter G. (2000). "Molecular systematics of the Leptospermum suballiance (Myrtaceae)". Australian Journal of Botany. 48 (5): 621. Bibcode:2000AuJB...48..621O. doi:. ISSN 0067-1924.
 13.Thornhill, Andrew H.; Ho, Simon Y.W.; Külheim, Carsten; Crisp, Michael D. (December 2015). "Interpreting the modern distribution of Myrtaceae using a dated molecular phylogeny". Molecular Phylogenetics and Evolution. 93: 29–43. Bibcode:2015MolPE..93...29T. doi:. hdl:. ISSN 1055-7903. PMID 26211451.
 14."Leptospermum - family Myrtaceae Commonly known as "teatrees"". Australian National Botanic Garden. Retrieved 21 February 2017.
 15.Sharr, Francis Aubi; George, Alex (2019). Western Australian Plant Names and Their Meanings (3rd ed.). Kardinya, WA: Four Gables Press. p. 92. ISBN 9780958034180.
 16.Leptospermum scoparium". "Royal Botanic Gardens Sydney; plantnet. Retrieved 21 February 2017.
 17.Stephens, Jonathan M.C.; Molan, Peter C.; Clarkson, Bruce D. (January 2005). "[A review of Leptospermum scoparium (Myrtaceae) in New Zealand](http://A%20review%20of%20https://doi.org/10.1080%2F0028825X.2005.9512966%20scoparium%20(Myrtaceae)%20in%20New%20Zealand)". New Zealand Journal of Botany. 43 (2): 431–449. Bibcode:2005NZJB...43..431S. doi:10.1080/0028825X.2005.9512966. S2CID 53515334.
 18."https://web.archive.org/web/20200125064535/https://www.mpi.govt.nz/growing-and-harvesting/honey-and-bees/manuka-honey/(https://eu.wikipedia.org/wiki/Growing_and_harvesting_M%C4%81nuka_honey)". New Zealand Ministry for Primary Industries. Archived from the original on 25 January 2020. Retrieved 5 December 2019.
 19.http://www.australiangeographic.com.au/journal/native-honey-a-sweet-antibacterial.htm/(https://eu.wikipedia.org/wiki/Native_honey_a_sweet_antibacterial)Archived 2011-03-06 at the Wayback Machine, Australian Geographic, March 3, 2011.
 20."Leptospermum". Plants of the World Online. Retrieved 15 August 2024.