Marie-Aude Murail

**Marie-Aude Murail** (Le Havre, 1954ko maiatzaren 6a) frantziar idazlea da. Bereziki gazteei zuzendutako eleberriengatik da ezaguna, lehen irakurleengandik hasi eta heldu gazteetaraino. Genero guztiak saiatu ditu idatzitako ehundik gora liburutan: bizitza tartea, polizia, thrillerra, fantastikoa, fikzio historikoa, zientzia fikzioa, biografia...

Bere liburuetan, askotariko gaiak jorratzen dira: norbere-bilaketa eta helduarora igarotzea, bokazioa (*Miss Charity, Maïté Coiffure*), desgaitasuna (*Simple*), osasun mentala (*Sauveur & Fils*), haurrideak eta familia berrosatuak, militantzia politikoa, paperik gabeko errefuxiatuen kausa (*Vive la République!*), homosexualitatea (*Oh, boy!*, bere nobela ezagunena), transidentitatea, desberdintasun sozialak...

## Biografia 
### Familia 
Bere aita, Gérard Murail, poeta izan zen, eta ama, Marie-Thérèse Barrois, kazetaria; bere anaietako bat, Lorris Murail, eta bere ahizpa gazteena, Elvire Murail (Moka deitua) ere idazleak dira. Tristan Murail musikagilea bere anaia nagusia da.

1973an, Pierre-Michel Robert INSEEko funtzionarioarekin ezkondu zen, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen: Benjamin (1977), Charles (1987) eta Constance (1994).

### Idazle ibilbidea 
Hamabi urte zituenetik idazten du Marie-Aude Murailek.

Sorbonan letra modernoen ikasketak egin ondoren, eleberri klasikoa haur-publikoari egokitzeari buruzko tesi bat egin zuen. Mondiales Edizioetan osatu zuen bere "ikaskuntza", non 1980 eta 1987 artean ehun ipuin inguru argitaratu zituen emakumezkoen prentsan (*Intimité*, *Nous deux*).

1980ko hamarkadaren erdialdean argitaratu zituen bere lehen bi eleberriak (helduentzat) Pierre-Marcel Favre editore suitzarrarenean: *Passage* (1985) eta *Voici Lou* (1986).

1985eko irailean *Astrapi* aldizkarian argitaratutako ''C'est mieux d'être bleu* lehen istorioaz geroztik, gazteentzako 80 testu baino gehiago idatzi zituen, eta, tartean, lau serie: *Émilien*, *Nils Hazard*, *L'Espionne* eta, azkenaldian, *Sauveur & fils''.

Bere eleberri gehienak L'École des loisirs, Bayard, Pocket eta berrikiago Albin Michel argitaletxeetan argitaratuak dira.

2018an, L'Iconoclaste argitaletxean ''En nous beaucoup d'hommes respirent* argitaratu zuen, familia giroko autobiografia.

2021-2022an, bere anaia Lorris Murailekin batera Havraise trilogia bat sinatu zuen: *Angie!*, *Souviens-toi de septembre!* eta *À l'hôtel du Pourquoi-Pas?*, zeinaren azken atala bakarrik amaitu zuen anaia hil eta gero.

2023an, *Sauveur & fils* serieko zazpigarren liburukia Constance Murail alabarekin batera idatzi zuen.

* 2004: Ohorezko Legioko zalduna, gazteentzako bere obra osoagatik
* 2017: Ohorezko Legioko zalduna, "Kulturaren bidez Frantzia argitzen" egindako ekarpenagatik
* 2022: Arte eta Letren Ordenako zalduna

## Argitalpenak 
### Gaika 
#### *Émilien* seriea 
Marie-Aude Murailek Émilien Pardini protagonista duen serie egin zuen: hasieran hamalau urte dituen mutila, bere ama Sylvierekin bakarrik bizi dena. Serieak nerabezaroan zehar jarraitzen du. Marie-Aude Murailek gaur egungo familia gurasobakarren baliabide komiko eta dramatiko guztiak arakatzen ditu.

* *Baby-sitter blues* (1989)
* *Le Trésor de mon père* (1989)
* *Le Clocher d'Abgall* (1989)
* *Au bonheur des larmes* (1990)
* *Un séducteur né* (1991)
* *Sans sucre, merci* (1992)
* *Nos amours ne vont pas si mal* (1993)

Neuf bilduman berrargitaratu zuten seriea (2006).

#### *Nils Hazard* seriea 
*Émilien-*ekin batera, Marie-Aude Murailek abentura serie bat hasi zuen. Nils Hazard Sorbonako etruskologia-irakasleak polizia-enigmak argitzen ditu, Catherine Roque idazkari bilakatutako ikasle ohiaren laguntzarekin, zeinarekin bikote harreman bat hasten duen.

* *Dinky Rouge Sang* (1991)
* *L’assassin est au collège* (1992)
* *La Dame qui tue* (1993)
* *Tête à rap* (1994)
* *Scénario catastrophe* (1995)
* *Qui veut la peau de Maori Cannell ?* (1997)
* *Rendez-vous avec M. X* (1998)

#### «Fantastikoak» 
Marie-Aude Murailek bere ekoizpena dibertsifikatu zuen apur bat fantasiara lerraturiko egunerokotasuna arakatuz, lehenik *Ma vie a changé* (1997) lanarekin, zeinak etxeko elfo batekin hartuemanak dituen liburuzain bat eszenaratzen duen, eta, gero, areago egunerokotasun horretan banpiroekin (*Amour, vampire et loup-garou*, 1998) edo estralurtarrekin (*Tom Lorient*, 1998) topo egiten duenean. Nerabeek bideo-jokoekiko duten grinak inspiratu zuen 2002an *Golem*, birtuala mundu errealean sartzeari buruz. Hiru eskutara idazteari buruzko esperientzia ere bada *Golem*. Anai-arrebek, bakoitzak bere erara, hura nola bizi izan zuten adierazi zuten. Marie-Audek bere anaia Lorrisekin idazketa proiektu berri bat partekatu zuen hurrengo urtean (*L'Expérienceur*, 2003).

* *Ma vie a changé* (1997)
* *Amour, vampire et loup-garou* (1998)
* *Tom Lorient* (1999)
* *L'Expérienceur* (Lorris Murailekin idatzia) (2003)
* *Golem* (Elvire eta Lorris Murailekin idatzia) (2002)

2002an,bost tomotan argitaratu zuen *Magic Berber*, *Joker*, *Natacha*, *Monsieur William* eta *Alias* (*Pocket* argitaletxea); *Golem* formatu handiko liburukian atera zen 2003ko urrian (berrargitalpen berrikusia eta zuzendua, 2010eko otsaila). *Golem* ingelesera, italierara, portugesera, serbo-kroazierara, lituanierara, txinerara, koreerara eta japonierara itzuli zen.

#### Historia, istorioen iturri 
*Jésus, comme un roman...* liburuaren ondoren (1997), Marie-Aude Murailek *Je Bouquine* aldizkarirako sei ataleko nobela bat idatzi zuen, bigarren milurtekoaren azken hilabeteetan argitaratua. Historiaren sei garai ezberdinetan murgildu zituen irakurleak orduan (*D'amour et de sang*, 1999). Ondoren, Charles Dickens bere eleberrigile gogokoena omendu zuen (2005), eta, 2012an, berriz egin zion omenaldia, *Grandes espérances* egokitzapenarekin. XIX. mendeko Ingalaterrara eraman zituen irakurleak, Beatrix Potterren bizitzan oinarritutako ilustratzaile viktoriar baten biografiarekin (*Miss Charity*, 2008). *Malo* *de Lange* egiteko, Eugène Sueren Paris bisitatu zuen berriro, eta Vidocqek jazarritako *marmartien* argota ikasi zuen.

* *Jésus, comme un roman...*(1997, berrargitalpena 2021)
* *D'amour et de sang* (1999)
* *Charles Dickens* (2006)
* *De grandes espérances* (egokitzapena) (2012)
* *Miss Charity* (2008)
* *Malo de Lange, fils de voleur* (2009)
* *Malo de Lange, fils de Personne* (2011)
* *Malo de Lange et le fils du roi* (2012)

#### *Sauveur & fils* seriea 
2016an, itxuraz ondo ez dagoen gazteria garaikidearen kexei, arazoei eta oinazeei erantzun nahian, Marie-Aude Murailek *Sauveur'' seriea estreinatu zuen, Orleansen bizi zen psikologo kliniko antillar alargun bat eta bere seme Lazaro dituela protagonista. Bere kontsultan jasotzen dituen adin guztietako pazienteen bidez, baita bere bizitza pertsonalean sartzen diren pertsonaien bidez ere, Sauveurrek gai sozial kopuru oso handi bati aurre beharrean aurkitzen da (homofobia, depresioa sexismoa, pederastia, ziberjazarpena, mutilazioa, arrazakeria, nahasmendu obsesibo-konpultsiboak, trauma osteko estresa, itxuraren gurtza, adikzioak, genero-disforia edota familia birkonposatuak), eta horietako batzuk izugarri aktualak dira, serieko gertaerek errealitateari jarraitzen baitiote (1. liburukia 2015eko urtarrilaren 13an). Trama, gehienbat, Salvadorren ingurukoa da, eta etengabe malabarismoak egiten ditu bere familia-bizitzaren (bere kideak azkar hazten joaten dira tomoetan zehar), entzuten duenagatik batzuetan eramateko astuna den bere lan-bizitzaren eta bere iragan atsekabetuaren artean: bere haurtzaroa adopziozko familia zuri batean, bere lehen emaztearen suizidioa.

* Sauveur & fils, 1. denboraldia, éd. L'École des loisirs (2016)
* Sauveur & fils, 2. denboraldia, éd. L'École des loisirs (2016)
* Sauveur & fils, 3. denboraldia, éd. L'École des loisirs (2017)
* Sauveur & fils, 4. denboraldia, éd. L'École des loisirs (2018)
* Sauveur & fils, 5. denboraldia, éd. L'École des loisirs (2019)
* Sauveur & fils, 6. denboraldia, éd. L'École des loisirs (2020)
* Sauveur & fils, 7. denboraldia, éd. L'École des loisirs (2023) (Constance Robert-Murail alabarekin batera idatzia)

#### Dibertsifikatu duen obra 
Hogeita hamar urtean, bere irakurleak zertxobait hazi badira ere, oraindik ere Émilien, Martine-Marie edo Nilsen ipuinak eskatu ohi dizkiote irakurleek, eta Marie-Aude Murail genero eta garaiko nobela bakoitzera egokitzen da. Nahiz eta bere liburuen muinean beti nerabezaroa eta haren ibilbideak dauden, familia, gogoeta sozial eta politikoak, baita moralak ere (''Tu t'es vu quand tu triches*?, 2000) gero eta gehiago sartzen ditu bere obran: eskarmentuaren eta gaurkotasunaren indarraz dihardu, eta paperik gabeko haurren auziaz, eta Eskolaren, enpresaren edo haurreskolaren beharrezko santutzeaz (*Vive la République!*, 2005), zeintzuk gaur egun globalizazioaren eta *gehiago lan egitearen* agindu berberen menpe dauden (*Aita eta ama itsasontzi batean daude*, 2009ko udaberria), baina inoiz ez umorerik gabe.

Marie-Aude Murail nerabeentzako literaturan homosexualitatea jorratu zuen lehenetarikoa izan zen. Honela mintzatu zen elkarrizketa batean: «Niretzat, jakina, *Oh, boy!'' eleberri guztiz militantea da, kasu honetan homofobiaren aurkakoa, batez ere, beraiek ere 'gaizki identifikatuak izateko beldurrez' homosexualen arbuio instintiboa erakusten duten gazteena».

Gai batzuk larriak izan arren, bere "bizitzaren pedagogia dramatikoa" ez da ez beltza ez astuna: Marie-Aude Murailen ustez, gazteriari zuzendutako fikziozko lan batek ez du gaizki amaitzeko arrazoirik. Dagokion aldetik, zinez uste du hutsegite profesionala litzatekeela. Horixe da, beharbada, eleberrigileak defendatzen duen printzipio etiko bakarra, bere pertsonaien existentziak berak eta pertsonaiok idazketari ezartzen dioten dinamikak hala aginduta. Hala, «bizitza, Bizitza» dira *Miss* *Charity*ren azken hitzak. 2010eko udaberrian argitaratutako *Le Tueur à la cravate* thriller-ean heriotza ere agertzen da. Jean Perrotek honela idatzi ahal izan zuen: «Bere benetako helburua da emozio garbitzaile baten bidez bihotzak ukitzea, nobelagilearen moralaren azken objektua».

* ''Tu t'es vu quand tu triches?* (saiakera) (2000)
* *Oh, boy!* (2000)
* *Simple* (2004)
* *Maïté Coiffure* (2004)
* *La Fille du docteur Baudoin* (2006)
* *Vive la République! *(2005)
* *Papa et maman sont dans un bateau* (2009)
* *Le Tueur à la cravate* (2010)
* *3 000 façons de dire je t'aime'', éd. L'École des loisirs (2013)
* *Angie!*, éd. L'École des loisirs (2021) (Lorris Murailekin batera idatzia)

#### Bere lehen irakurleentzat 
Irakurle gazteenentzako bere lehen eleberria ipuinen parodia bat da, Gallimard-en argitaratua:

* *Mystère* (1987)

Bi liburu:

* *Funiculaire* (1989)
* *Son papa est le roi* (1993)

Ondoren, hamahiru *Mouche* eta bi *Neuf*, L'École des Loisirsen argitaratuak:

* *Le Chien des Mers* (1988)
* *Le hollandais sans peine* (1989)
* *Les Secrets véritables* (1990)
* *Mon bébé à 210 francs* (1990)
* *Un dimanche chez les dinosaures* (1991)
* *Le Changelin* (1994)
* *Qui a peur de madame Lacriz?* (1996)
* *Souï Manga* (Elvire Murailekin idatzia) (1999)
* *Peau-de-rousse* (1999)
* *Patte-blanche* (2005)
* *22!* (2008)
* *La Bande à Tristan* (2010)
* *Zapland* (2016)

* *MythO* (2001)
* *Nonpareil* (2007)

*Astrapi*n agertutako bost istorio laburrez gain, Marie-Aude Murailek hogei bat kontakizun ilustratu argitaratu zituen ''J'aime lire* hilabetekarian ("7 urtetik aurrera"), eta gehienak liburuetan jaso zituen (Bayard).

* *Graine de monstre* (1991)
* *L'Oncle Giorgio* (1990)
* *Le Visiteur de minuit* (1993) (berridatzia, Christel Espiék ilustratua eta Albin Michel jeunessen argitaratua) (2018)
* *Les Secrets du docteur Magicus* (1993)
* *L'Or des mages* (1996)
* *Noël à tous les étages* (2001)
* *Il était trois fois* (Elvire Murailekin idatzia) (2008)

; *L'Espionne* seriea, Frédéric Joosek ilustratua (Bayard)

* *L'espionne fonde son club* (2001)
* *L'Espionne* (2001)
* *L'espionne joue à l'espion* (2001)
* *L'espionne sauve la planète* (2003)
* *L'espionne arrête d'espionner* (2003)
* *L'espionne allume son robot* (2003)
* *L'espionne s'énerve* (2003)
* *L'espionne se méfie* (2004)
* *L'espionne veut la vérité* (2004)
* *L'espionne cartonne* (2005)
* *L'espionne déclone* (2006)
* *L'espionne est occupée* (2007)
* *L'espionne réfléchit* (2009)
* *L'espionne s'emmêle* (2010)
* *L'espionne ment énormément* (2011)
* *Temps de canard pour l'espionne* (2011)
* *L'espionne frissonne* (2012)
* *L'espionne s'étonne* (2013)
* *L'espionne à l'école* (2018)
* *L'espionne est sur une piste* (2019)
* *L'espionne se croit tout permis* (2019)

*Je bouquine*-k (editore berekoa) maiz argitaratzen ditu bere kontakizunak, luzeagoak eta 10-15 urtekoentzat.

* *Le Défi de Serge T.* (1993)
* *Moi, le zoulou* (1994)
* *Devenez populaire en cinq leçons* (1995)
* *La Peur de ma vie* (2000)
* *Le Gène zinzin* (2002)
* *Jeu dangereux* (2003)
* *Maïté Coiffure'' (2004) (revu et augmenté pour L'École des loisirs)
* *Le Baron de Nonpareil* (2006)
* ''2000 ans pour s'aimer* (2021)

#### Gazteentzako idazlearen ofizioa 
Marie-Aude Murailek etengabe hausnartu du, letretako tesia egin zuenetik, gazteentzako idazlearen jardunari buruz, eta horri buruz idatzi ditu artikuluak, hitzaldiak eta baita liburuak ere. Lehenengo liburua 1993an argitaratu zuen, non bere publikoarekin izandako topaketen balantzea egiten zuen, eta, hamar urte geroago, bigarren bat, gehiago bideratua hartara eraman duten konbikzioei, bere tesiaren ondorio gisa idatzi zuen bezala, «haurtzaroan irautea». Hogeita bost urte zituela geratu zen jarrera hartatik, ez dio, hala ere, audientzia zabaltzeari utzi, bere irakurleek harekiko fidelak izaten jarraitu baitute, haurtzaroa eta nerabezaroa igaro eta gero ere. 2010ean, bere irakurleek hainbestetan egiten dioten galderari erantzuteko, hots, "Nondik ateratzen zaizkizu ideiak?", bere "sortze-egunerokoa" erantsi zuen *Le tueur à la cravate* liburuan, eleberria idatzi aurreko sei hilabeteetan izan zuen egunerokoa.

* *Continue la lecture, on n'aime pas la récré* (1993)
* *Auteur jeunesse - Comment le suis-je devenue, pourquoi le suis-je restée* (2003)
* *Comment naît un roman (ou pas)* in *Le Tueur à la cravate* (2010)

#### Irakurtzea gustatzen ez zaienentzat 
Gazteentzako idazlea sarritan gonbidatzen dute Lehentasunezko Hezkuntza Eremuetara (ZEP). Urte asko dira, izan ere, maisu-maistrek gazteentzako literatura erabiltzen dutela ikasleak irakurketaren plazerean hasteko. JAdanik, Eskolan eskubide osoko literaturaren estatusa lortua du, Hezkuntza Nazionaleko Ministerioak gomendatutako gazte-lanen zerrendekin. Ikastetxeetan eta liburutegietan egiten dituen milaka topaketetatik indartuta, Marie-Aude Murailek irakurle ez direnengana zuzenean jotzeko apustua egin zuen, bereziki haiei zuzendutako liburu bat idatziz. Eta konbentzitu zituenentzat, bigarren liburu bat idatzi zuen, maite zituen liburuak aurkeztuz, umorez, maitasunez edo beldurrez.

* *Nous on n'aime pas lire* (1996) (réédition 2002)
* *Je ne sais pas quoi lire* (1998)

#### Irakurtzen ikasten ari direnentzat 
Marie-Aude Murail irakurketaren ikaskuntzan ere interesatu zen. Bost urtez, Christine Thiéblemont LH1eko Orleanseko irakaslearekin eta Patricia Bucheton irakasle aholkulariarekin elkartua, 2008an irakurketa metodo bat argitaratu zuen Lehen Hezkuntzako lehen mailarako: Bulle metodoa (Bordas argitaletxea). Charte des auteurs et des illustrateurs jeunessen (zeinen partaide baita) webgunean argitaratutako elkarrizketan, Marie-Aude Murailek hiruen artean egindako abentura pedagogiko honetan azaltzen du gaztentzako idazteko dituen motibazioak eta idazle gisa duen tokia. Haur iruditeriaren garapenean gazte-literaturari eta ahots goran irakurtzeari ematen dion papera da *Bulle* metodoaren ezaugarria. Hala azaldu zuen Marie-Aude Murailek bideo batean.

* *Bulle*, irakurketa metodoa, LH1erako - 2. zikloa (2008).

### Hamarkadaka 
#### 1980ko hamarkada 
#### 1990eko hamarkada 
#### 2000ko urteak 
#### 2010eko urteak 
#### 2020ko urteak 
* *Francoeur - À nous la vie d’artiste!*, 2024 (Constance Robert-Murailekin batera idatzia)

## Obra aitortua 
*Oh, boy!'' da bere libururik sarituena eta itzuliena. Thierry Binistik telebistarako egokitzapen bat egin zuen (K'ien Productions ekoiztetxea), *On ne choisit pas ses parents* (2008) izenburuarekin. Italierazko itzulpenak Paolo Ungari-Unicef 2008 saria eta Premio LIBER 2009 saria jaso zituen.
Haren beste liburu gehienek ere jaso dituzte sariak, Frantzian zein atzerrian, Europara eta harago esportatzen baitira: hogei bat hizkuntzatara itzuliak. *Simpel*, *Simple* lanaren Tobias Scheffel-en alemanezko itzulpenak, ''* saria jaso zuen 2008ko urriaren 17an, Frankfurteko liburu azokan, nerabe alemanen epaimahai batek emana. Frantsesezko bertsioak Alemaniako Batxilergoko Ikasleen Saria jaso zuen 2006an Leipzigeko Azokan. Frantzian, *Simple* liburuarekin, Ivan Calbéracek zuzendutako telefilm bat egin zuen.
*Oh, Boy!* antzerkirako ere egokitu zuen Catherine Verlaguetek, eta Olivier Letellierrek taularatu zuen. Lionel Erdoganek antzeztutako antzezlanak Publiko Gaztea ikuskizunaren 2010eko  jaso zuen. *Ma vie a changé* lana ere antzerkirako egokitu zuten.

2022an, Marie-Aude Murailen lanak 30 bat hizkuntzatara itzuli ziren.

2022rako, zortzigarren urtez jarraian (2015etik) hautatu dute Suediako sari ospetsurako, Astrid-Lindgren Oroimenezko Sarirako.

Hainbat urtez izendatua izan ondoren, eta 2020an finalista izan ondoren, 2022ko martxoaren 21ean, Marie-Aude Murailek Hans-Christian Andersen saria jaso zuen Idazketa kategorian, International Board on Books for Young people-ko (IBBY) epaimahaiaren eskutik.

## Literatur sariak 
### Obraka 
; *Le Chien des Mers*

* Prix Sorcières 1990,

; *Le Hollandais sans peine*

* Prix Sorcières 1989

; *Baby-sitter blues*

* 1992ko Bernard Versele saria, Haur Literaturako Saria (Familien Liga - Belgika)

; *Oh, boynbsp;!*

; *Maïté Coiffure*

; *Simple*

; *Jésus, comme un roman...*

* Erlijio Literaturako Liburu Saltzaileen Sindikatuaren 1998ko Gazteria Saria.

; *Golem'' (Elvire eta Lorris Murailekin batera idatzia)

* Grand Prix de l'Imaginaire 2003,
* Prix des Incorruptibles 2003

; *Vive la République!*

* Lire-SNCF saria 2006 (Parisko Liburu Azoka, 2006ko martxoaren 22a),
* Gayant Lecture saria 2007, 4. kategoria (Douai, 2007ko otsailaren 6a)

; *Miss Charity*

* 2010eko IBBYren ohorezko zerrenda
* Migliore libro del 2013 - Italiako LIBER aldizkaria.

; *Malo de Lange, fils de voleur*

* Tatoulu Saria 2011

; *Le Tueur à la cravate*

* Gavroche Saria 2011
* Mordus du polar saria 2012

; *Sauveur & Fils, 1. denboraldia*

* Pépite France Télévisions 2016 (catégorie Grands)
* Prix Ados de la ville de Rennes/Ille-et-Vilaine 2017
* Premio Mare di Libri 2020 (Rimini, Italie) (sous le titre : Lupa bianca lupo nero)

### Bere obra osorako 
*  2015. urtetik 2022. urtera (zortzi urtez jarraian) prix commémoratif Astrid-Lindgren sarirako hautatua 

## Gidoiak 
Marie-Aude Murail *Baby-sitter blues* filmaren gidoilaria da, Williams Crépinek zuzendutako telefilma.

Gilles Legrand-ek (2004) zuzendutako *Malabar Princess* filmaren gidoigilea ere bada.

## 2022ko Hans Christian Andersen Saria onartzeko hitzaldia 
Hitzaldi hura Marie-Aude Murailek eman zuen, 2022ko irailaren 6an, Hans-Christian Andersen Sariaren domina eta diplomaren karietara, IBBYren 38. Nazioarteko Kongresuan, Putrajayan (Malaysia).

* 

## Bere obraren egokitzapenak 
### Telebistan 
* 1997: *Baby-sitter blues*, Williams Crépin, 1987an argitaratutako izen bereko eleberrian oinarrituta.
* 2008: *On ne choisit pas ses parents*, Thierry Binisti, *Oh, boy!* eleberrian oinarrituta. 2000n argitaratua.
* 2011: *Simple*, Ivan Calbérac, 2004an argitaratutako izen bereko eleberrian oinarrituta.

### Antzerkian 
* *Oh, boy!* Lionel Erdoganek sortutako Oliver Letellier-ek antzeztutako Catherine Verlaguet-ek izen bereko liburutik moldatua.

## Bibliografia 
* Sophie Chérer, Mon écrivain préféré, Marie-Aude Murail, L'École des loisirs, 2007.
*  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Artikulua: "Leire Errandoneak irabazi du Minaberri beka", 2025eko ekainaren 6ko Berria