Herman Heijermans

**Herman Heijermans** (Rotterdam, 1864ko abenduaren 3a - Zandvoort, 1924ko azaroaren 22a) Herbeeretako antzerkigile, eleberrigile eta ipuingilea izan zen. Onartua dago Joost van den Vondel ondorengo Aro Garaikidearen antzerkigile nagusia gisa. Bere herritik kanpo ere arrakasta ezagutu du. Nederlanderaz idazten zuen. Marie Heijermans margolaria bere arreba zen.

## Biografia 
Heijermans Rotterdamen jaio zen, familia judu liberal batean. Hermanen eta Matildaren (Moses) 11 seme-alabetatik bosgarrena izan zen. Marie Heijermans margolaria bere arreba zen. 1891-92ko neguan, Heijermansek bere lehen antzezlana idatzi zuen, Henrik Ibsenen *Panpin baten etxea* antzezlanaren gaia erabiliz eta pertsonaia berriak, ekintza Holandako benetako ingurune bat kokatuz. 
*Dora Kremer*, ondoren, 1893ko apirilaren 25ean estreinatu zen Rotterdameko Groote Schouwburgen baina gaitzespen orokorra jaso zuen. Heijermansek, umiliazioa mendekatzeko irrikaz, holandar literatura modernoaren amarrurik ausartenetako bat asmatu zuen: holandarra ez zen edonork Holandako eszenatokian ongietorri beroa jasoko zuela frogatzera deliberatuta, "Ivan Jelakowitch" errusiar sonoritatea ezizena hartu zuen eta, bere nortasuna isilpean gordez, bere obra berria, *Ahasverus*, iragarri zuen. Lanak familia judu bat aurkezten zuen, 1880ko hamarkadako pogromen indarkerian harrapatuta. Antzezlanak arrakasta handia izan zuen. *De Telegraaf* egunkariko artikulu batean, Heijermansek, kritikoen mortifikazio handirako, bere sekretua argitu zuen, *Ahasverus*en kritikak eta *Dora Kremer*ri buruzko iruzkinak aipatuz. Gertaera horien ondoren, Heijermans Amsterdamera joan zen bizitzera.

Ivan Jelakowitch izenarekin garaipen bat lortu ondoren, Heijermansek beste ezizen bat hartzea erabaki zuen: "Samuel Falkland Jr. ", eta Amsterdamgo bizitzaren zirriborro batzuk argitaratu zituen *De Telegraaf*en eta, geroago, *Algemeen Handelsblad* egunkarian. Testu horiek, "Falklandjes" izenekoak, liburu moduan bildu eta argitaratu ziren, hemezortzi liburukitan.

Amsterdamen eman zituen lehen urteetan, Marie Sophia Peers kabaret abeslariarekin maitemindu zen Heijermans. Hamazazpi urterekin ezkondu zen, baina senarra Estatu Batuetara joan zen, eta atzean utzi zuen, bi seme-alaba txikiekin pobreziari aurre egiteko. Heijermansek berarekin bizitzera joateko konbentzitu zuen, emaztea bezala tratatuz eta azkenik berarekin ezkonduz. Haren zoriona, ordea, lausotu egin zuten auzokide buru itxiek, ezkontza gaizki ikusi baitzuten. Heijermansek 1896an 'Koos Habbema' ezizenarekin idatzitako *Sin in a Furnished Room* eleberri autobiografikoan erretratatu zituen bere lehen urteetako esperientziak; liburu horretan gizarte burgesaren ezkontza ustelen aurrean, maitasun librearen garbitasunaren defentsa egiten zuen.

1896an Heijermansek *De Telegraaf* eta Amsterdam utzi eta Marie Peersekin Wijk aan Zee-ra joan zen. Alderdi Langile Sozialdemokratarekin bat egin zen eta bere aldizkari propioa sortu zuen, *De Jonge Gids* (Gazteen gida), lau urtez mantendu ahal izan zuena.Bertan bere obraren zati handi bat agertu zen, ipuinak, ekitaldi bateko obrak eta iraupen luzeko antzezlanak zein eleberrien zatiak barne.

1900en *Op Hoop van Zegen* antzezlana plazaratu zuen, XX. mendearen amaieran Herbehereetako arrantzaleen ustiapenaren salaketa bat. Heijermansen lanik ezagunena bihurtu zen eta bere ospea bere aberriaz haratago, mundu osoko herrialdeetara zabaldu zuen.

Heijermans minbiziak jota hil zen 1924an, Zandvoorten, 59 urte zituela, eta Zorgvlied-eko hilerrian lurperatuta dago.

## Bibliografia 

* 1892 - '' 'n Jodenstreek?*
* 1892 - *Trinette*
* 1893 - *Ahasverus*
* 1893 - *Dora Kremer*
* 1893 - *Fleo*
* 1897 - *Sabbath*
* 1898 - *Diamantstad*
* 1898 - *Ghetto*
* 1898 - *Het antwoord*
* 1898 - *Kamertjeszonde* 
* 1898 - *Nummer tachtig*
* 1898 - *Puntje* 
* 1899 - *De machien* 
* 1899 - *De onbekende*
* 1899 - *Ego* 
* 1899 - *Het zevende gebod* 
* 1900 - *Eén mei* 
* 1900 - *Het pantser* 
* 1900 - *Op hoop van zegen* 
* 1901 - *Ora et labora* 
* 1903 - *Bloeimaand*
* 1903 - *Buren* 
* 1903 - *Het kamerschut* 
* 1903 - *Het kind*
* 1903 - *In de Jonge Jan* 
* 1903 - *Schakels*
* 1904 - *Kleine verschrikkingen* 
* 1904 - *Saltimbank* 
* 1905 - *Allerzielen* 
* 1905 - *Artikel 188*
* 1905 - *Biecht eener schuldige* 
* 1905 - *De meid* 
* 1905 - *Interieurs* 
* 1906 - *Feest* 
* 1906 - *Kleine vertelsels* 
* 1907 - *Uitkomst* 
* 1907 - *Vreemde jacht*
* 1907 - *Wat niet kon*
* 1908 - *Berliner Skizzenbuch* 
* 1908 - *De groote vlucht* 
* 1908 - *De opgaande zon*
* 1908 - *Joep's wonderlijke avonturen* 
* 1909 - *De roode Flibustier* 
* 1909 - *De schoone slaapster*
* 1910 - *Beschuit met muisjes* 
* 1910 - *Nocturne* 
* 1911 - *Gevleugelde daden* 
* 1911 - *Glück auf!* 
* 1912 - *Duczika*
* 1914 - *Brief in den schemer* 
* 1914 - *De buikspreker*
* 1914 - *Een heerenhuis te koop* 
* 1914 - *Robert, Bertram en Co.*
* 1916 - *Dageraad* 
* 1916 - *Eva Bonheur* 
* 1917 - *De wijze kater* 
* 1920 - *De vliegende Hollander* 
* 1923 - *Van ouds `De Morgenster'* 
* 1924 - *De moord in de trein* 
* 1924 - *Droomkoninkje* 
* 1925 - *Vuurvlindertje''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Herman Heijermans in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren.