open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blackpink

**Blackpink** (; **BLACKPINK** edo **BLΛƆKPIИK** letrekin idatzia) Hego Koreako neskez osatutako musika taldea da. YG Entertainment agentziaren eskutik sortua, ondorengo taldekideek osatzen dute: Jisoo, Jennie, Rosé eta Lisa. Taldeak 2016ko abuztuan hasi zuen ibilbidea *Square One* izeneko single-diskoarekin eta berehalako arrakasta lortu zuten, *Whistle* abestia Hego Koreako abesti-zerrendaren lehen postuan sailkatuz.

Blackpink Hego Koreako emakumezko musika-taldeen artean Billboard Hot 100 abesti-zerrendan posturik onena lortu duena da, 13. egin zuen *Ice Cream* izeneko abestiarekin.

## Taldekideak 
* Jisoo () – abeslaria
* Jennie () – rapeatzailea, abeslaria
* Rosé () – abeslaria, dantzaria
*Lisa () – dantzaria, rapeatzailea, abeslaria

## Diskografia
**Koreako EP**

* *Square one* (2016)

* *Square two* (2016)

* *Square up* (2018)

* *Kill This Love* (2019)

**Koreako disko osoak**

* *The Album* (2020)

* *Born Pink* (2022)

**Japoniako diskoak**
* *Blackpink in Your Area* (2018)

* *The album JP version* (2021)

## Kanpo estekak 
*   Blackpinken webgune ofiziala
C-5a linea (Asturiasko Renfe Aldiriak)

**Asturiasko Renfe Aldirien C-9f linea** (estilitzatua) sareko bederatzi lineetako bat da. Lineak 11 geltoki eta 48 kilometro ditu guztira eta Gijón/Xixón geltokia, Gijón/Xixón udalerrian dagoena, Trubiako geltokiarekin lotzen ditu, Oviedo/Uviéu udalerrian.

2013. urtean inauguratu zen, Gijón/Xixón eta Trubia geltokien artean.

## Historia 
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, linea Asturiasko Renfe Aldiriak sarean sartu ziren, Renfe enpresaren menpe.

## Ibilbidea 
## Ustiapena 
Gaur egun, Renfe Feve enpresak ustiatzen du linea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Asturiasko Renfe Aldiriak

## Kanpo estekak 
* Asturiasko Renfe Aldirietako webgunea
Coradion

***Coradion*** Chaetodontidae edo tximeleta-arrain familiako Tropikoko arrain-generoa da. Indiako ozeanoan eta Ozeano Barean aurkitzen dira. Haren itxura tximeleta-arrainen ohikoa da. Luzeraz, asko jota, 15 zm.koa da.

## Espezieak 
WoRMSek eta FishBasek hiru espezie jasotzen dute genero honetan: 
* *Coradion altivelis* (McCulloch, 1916)
* *Coradion chrysozonus* (Cuvier, 1831)
* *Coradion melanopus* (Cuvier, 1831)

## Iruditegia 

Coradion altivelis, Tailandia.jpg|*Coradion altivelis*
Coradion chrysozonus1.jpg|*Coradion chrysozonus*
Coradion melanopus.jpg|*Coradion melanopus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itzy

**Itzy** (; **ITZY** letrekin estilizatua) Hego Koreako neskez osatutako musika boskotea da. JYP Entertainment agentziaren eskutik sortua, ondorengo taldekideek osatzen dute: Yeji, Lia, Ryujin, Chaeryeong eta Yuna. Taldeak 2019ko otsailaren 12an hasi zuen ibilbidea ''It'z Diferent* izeneko single-diskoa argitaratzearekin batera

## Taldekideak 
* Yeji () ― taldeburua, dantzaria, abeslaria, rapeatzailea
* Lia () ― abeslaria, rapeatzailea
* Ryujin () ― rapeatzailea, dantzaria, abeslaria
* Chaeryeong () ― dantzaria, abeslaria, rapeatzailea
* Yuna () ― dantzaria, rapeatzailea, abeslaria

## Diskografia
### EPak 
* *It'z Icy* (2019)
* *It'z Me* (2020)
* *Not Shy* (2020)
* *Guess Who'' (2021)

## Kanpo estekak
GFriend

**GFriend** () Source Music disko-etxeak 2015ean sortutako neskez osatutako musika seikotea izan zen. Taldea ondorengo kideek osatzen zuten: Sowon, Yerin, Eunha, Yuju, SinB eta Umji. 2015eko urtarrilaren 15ean argitaratu zuen estreinako diskoa, *Seasons of Glass* izenburuko EPa.

Taldea 2021eko maiatzaren 22an banandu zen Source Music disko-etxearekin zuten 6 urteko kontratua iraungi ondoren. 

## Taldekideak 
* Sowon ()
* Yerin ()
* Eunha ()
* Yuju ()
* SinB ()
* Umji ()

## Diskografia
### Koreako diskoak
**LOL* (2016)
**Time for Us* (2019)
*回:*Walpurgis Night* (2020)

### Japoniako diskoak
*''Fallin' Light'' (2019)

## Kanpo estekak
Juan Pablo Echagüe

**Juan Pablo Echagüe** (San Juan, 1875eko azaroaren 16a &ndash; Buenos Aires, 1950eko irailaren 5a), **Jean Paul** izenaz ere ezaguna, argentinar idazlea izan zen .

Echagüe, Historian doktorea eta bere lana emankorra eta errentagarria, "argentinar kritikarien maisutzat"  eta "historiaren margolaritzat" ere hartua izan zen. Kazetaria izan zen, *La Nación* egunkariko Frantzian ordezkari, 1910 inguruan. 

## Biografia 
Juan Pablo Echagüe Pedro Echagüe heroi, poeta eta kazetariaren eta Epifania de la Barreraren semea zen. San Juan hirian jaio zen 1875eko ekainaren 30ean, bere bataioa azaroaren 16an erregistratu zuten, jaio eta 4 hilabete eta 12 egunera.  1918ko urriaren 5ean Dolores Naón Peraltarekin ezkondu zen. 

Aitarekin batera, denbora asko eman zuen *El Zonda* egunkarian idazten. Karrera militarra utzi eta *El Argentino* egunkarian sartu zen, eta han antzerki kritikak egiteari eman zitzaizkion. Bertan, "Jean Paul" ezizena ezagun egin zen eta espiritualki aipatzen zen, eta irakurleak bere epaiketa zehatzak eta zorrotzak, estilo kementsua eta burdinazko ironia gidatzen zituen. Argentinako antzerki nazionalak, kritikaren beharra zuen orduan, kronika onenak zor dizkio; eta bere sintesi estua eta diskriminazio irizpide garbiko artikuluak estreinaldien biharamunean espero ziren. Ondoren, *El Argentino* utzi zuen *El País-en* lan egiteko, Paul Groussac, Francisco Grandmontagne, Ricardo Rojas, Monteavaro, Duhau, Ingenieros, Becher eta beste idazle entzutetsu batzuekin batera.

*El País-eko* antzerki kronikak, eta gero *La Nación-en* *, gerora* *Prosa de combate*, *Un teatro en formación* o *Una época del teatro argentino* bezalako liburukietan bilduko ziren. *Bere kritikak El Diario*, *La Razón eta* *Caras y Caretas* aldizkari ezagunean kolaborazio gisa ere agertzen dira. Baina *La Nación-*en argitaratzen dira bere antzerki kritikarik ospetsuenak, 1912 eta 1918 artean.

Bere nortasuna filosofoaren ikuspegiaren eta kritikariaren ikuspegiaren artean artikulatu zen. Kultura handiko eta talentu eklektikoko gizona zen, eta ipuin eta eleberrietako batzuk saritu zituzten. Bere lana plurala da, kritika, historia eta irudimena nahasten dira bertan.

Echagüe ezaguna da Argentinan eta atzerrian, bereziki Latinoamerikan . Baina Paris nolabait, bere bigarren aberria zen, Europara bidaiatu zuen hainbat aldiz, non bere kultura autodidakta handitu zuen eta han ohorezkoak jaso zituen, eta horrek bere literatura lana bultzatu zuen. Echagüe Buenos Airesen hil zen 1950eko irailaren 5ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Very Small Orchestra

**The Very Small Orchestra** Baiona ardatz zuen musika taldea zen. 2010ean sortu zen eta hasieran bi taldekide bazituen ere, 3 musikarirekin finkatu zen taldea (nahiz eta noizbehinka jende gehiagok ere parte hartu).

Taldearen oinarrian honako hiru musikari zebiltzan: Kiki Graciet (harmonika), Vincent Bosler (gitarra, ahotsak) eta 2011an elkartu zitzaien Don Rivaldo Tutti Corto (biola).

Beste musikari batzuek ere hartzen zuten parte, eta batzuetan 6 musikari ere aritu izan dira taula gainean (*The Very BIG Small Orchestra* izen ironikoa erabiliz). Musikari hauen artean dira Denis Barthe (bateria), Jérôme Bertrand (kontrabaxua) eta Pascal Lamige (akordeoia). Willis Drummond-eko taldekideek ere parte hartu izan dute.

## Diskak 
* *Wahou!* (2012)
* *II* (2016)
* *Gagarine* (2018)

## Erreferentziak
Kadavar

**Kadavar** Alemaniako rock taldea da, 2010ean Berlinen sortua. Christoph Lindemann, Christoph Bartelt eta Simon Bouteloup musikariek osatzen dute. Hard Rock estiloa jorratzen dute bereziki, rock psikodelikoa eta stonerra ere jotzen duten arren.

## Taldekideak 
### Oraingoak 
* Christoph "Lupus" Lindemann (gitarra, ahotsa eta baxua).
* Christoph "Tiger" Bartelt (bateria).
* Simon "Dragon" Bouteloup (2013tik, baxua)

### Taldekide ohiak 
* Philipp "Mammut" Lippitz (2013 arte, gitarra eta baxua)

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* *Kadavar* (2012, Tee Pee Records)
* *Abra Kadavar* (2013, Nuclear Blast)
* *Berlin* (2015, Nuclear Blast)
* *Rough Times* (2017, Nuclear Blast)
* *For the Dead Travel Fast* (2019, Nuclear Blast)
* *The Isolation Tapes* (2020, Robotor Records)

### Zuzenekoak 
* *Live in Antwerp* (2014, Nuclear Blast)
* *Live in Copenhagen* (2018, Nuclear Blast)

### Elkarlanean 
* *White Ring* (2012, This Charming Man Records), Aqua Nebula Oscillator taldearekin.

## Kanpo estekak
Girls' Generation

'''Girls' Generation** (), **SNSD'* izenez ere ezaguna, SM Entertainment disko-etxeak sortutako neskez osatutako musika taldea da. Zortzi lagunek osatzen dute taldea: Taeyeon, Sunny, Tiffany, Hyoyeon, Yuri, Sooyoung, Yoona eta Seohyun. Hasieran bederatzikote bat zen, Jessicak 2014ko irailean taldea utzi zuen arte.

*Into the New World* izeneko singlearekin egin zuen debuta 2007ko abuztuaren 5ean. 2009ko *Gee* singlearekin ospetsu egin ziren.

## Taldekideak 
* Taeyeon
* Sunny
* Tiffany
* Hyoyeon
* Yuri
* Sooyoung
* Yoona
* Seohyun

### Taldekide ohiak 
* Jessica (2007-2014)

## Diskografia
### Koreako diskoak
* *Girls' Generation* (2007)
* *Oh!* (2010)
* *The Boys* (2011)
* *I Got a Boy* (2013)
* *Lion Heart* (2015)
* *Holiday Night* (2017)

### Japaniako diskoak
* *Girls' Generation* (2011)
* *Girls & Peace* (2012)
* *Love & Peace'' (2013)

## Kanpo estekak
Marc Bloch

**Marc Léopold Benjamín Bloch** (Lyon, 1888ko uztailaren 6a - Saint-Didier-de-Formans, 1944ko ekainaren 16a) frantziar historialaria izan zen.

## Bizitza 
Lyonen jaio zen, Alsaziar familia judu batean. Parisen École normale supérieure ikasi zuen. Lehen Mundu Gerran borrokatu zuen.

Gerra ostean Estrasburgoko Unibertsitatean irakatsi zuen. Lucien Febvrerekin batera Annaleen eskola sortu zuen. Historiako diziplina anitzeko azterketa bat aplikatu zuen, bere ikerketan geografia, soziologia eta ekonomia elkartuz.

Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen, eta Frantziaren porrotaren ondoren, Erresistentziarekin bat egin zuen. Naziek exekutatu zuten 1944an.

## Aipuak 
Paisaiak ere, bere erara, dokumentuak dira.

## Lanak 
* ''Rois et Serfs, un chapitre d'histoire capétienne*, 1920. online.
* *Réflexions d'un historien sur les fausses nouvelles de la guerre* 1921
* *Les Rois thaumaturges*, 1924
* *Les Caractères originaux de l'histoire rurale française*, Armand Colin, 1931 online, online.
* *La Société féodale*, 2 vol., 1939-1940 online.
* *L'Étrange Défaite*, 1940 online.
* *Apologie pour l'histoire ou Métier d'historien*, 1941
* *La France sous les derniers Capétiens (1223-1328)*, 1958, online.
* *Seigneurie française et manoir anglais*, 1960.
* *Souvenirs de guerre, 1914-1915*, 1969.
* *La Terre et le Paysan. Agriculture et vie rurale aux s. XVIIe et XVIIIe*, Armand Colin, 1999, 
* *Mélanges historiques'', CNRS éd., 2011.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Marc Bloch zentroa Berlinen
C-7 linea (Asturiasko Renfe Aldiriak)

**Asturiasko Renfe Aldirien C-7 linea** (estilitzatua) sareko bederatzi lineetako bat da. Lineak 21 geltoki eta 51 kilometro ditu guztira eta Oviedo/Uviéu geltokia, Oviedo/Uviéu udalerrian dagoena, San Estebango geltokiarekin lotzen ditu, Pravia udalerrian.

2013. urtean inauguratu zen, Oviedo/Uviéu eta San Esteban geltokien artean.

## Historia 
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, linea Asturiasko Renfe Aldiriak sarean sartu ziren, Renfe enpresaren menpe.

2023ko uztailaren 17an, Renfe Feveren aldiriko lineen eta Renferen lineen tarifen integrazioa gauzatu zen. Horrela, Renfe Feveren lineek denominazioan aldaketa izan zuten, linea izatetik izendapenera pasatu zelarik.

## Ibilbidea 
## Ustiapena 
Gaur egun, Renfe Feve enpresak ustiatzen du linea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Asturiasko Renfe Aldiriak

## Kanpo estekak 
* Asturiasko Renfe Aldirietako webgunea
San Joan Akrekoaren Ospitalea (Navarrete)

**San Joan Akrekoaren Ospitalea** () Navarrete herriaren sarreran egon zen erromesen aterpe bat izan zen, gaur egun hondarretan aurkitzen dena. 

Hondarrak La Serna eremuan aurkitzen dira, Río Mayor ibaiaren eta "Pasada de la Orden" bidearen arteko bidegurutzean. 

## Historia 
1185ean eraiki zen Donejakue bidean Konpostelara zihoazen erromesen atsedenleku izateko. Doña María Ramírezek fundatu zuen eta Akreko setioaren omenezko izena eman zion. Ospitalearen ondoan eliza altxatu zuen Martín de Baztán apezpikuak, Doña María Ramírezen seme zenak. Baztan abizena izan arren Navarreten jaioa zen eta Zamorako eta Osmako (Soria) apezpikua izatera iritsi zen. Jerusalemgo San Joan Ospitaleko Zaldunen Ordenaren babesean utzi zuten ospitalea. 

XIII eta XIV. mendeetan eraikin aipagarria izan zen Donejakue bidean zehar baina XV. mendetik aurrera gainbeheran sartu zen, izan ere goiko solairua galdu zuen eta hiru ohe soilik izatera pasa baitzen.

Atearen alboetan bi leiho agertzen dira, atearen estilo berean eraikiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
I.O.I

**I.O.I** (), **IOI** eta **Ideal of Idol** izenez ere ezaguna, Hego Koreako neskez osatutako musika taldea izan zen, CJ E&M entretenimendu-enpresak sortua. Hainbat musika-etxetako 101 hautagai artean, honako hamaika abeslariekin osatu zuten taldea: Yoo Yeon-jung, Lim Na-young, Kang Mina, Kim Do-yeon, Jung Chae-yeon, Zhou Jieqiong, Kim So-hye, Kim Chung-ha, Choi Yoo-jung, Kim Se-jeong eta Jeon So-mi.

2016ko maiatzaren 4an egin zuen debuta *Chrysalis* izenburuko EParekin. Taldea 2017ko urtarrilaren amaieran banandu zen, azken kontzertuak urtarrilaren 20a eta 22a bitartean egin ziren *Time Slip – I.O.I* izenekoak izanik. Taldea desegitearekin batera, abeslariak euren agentziekin lanera itzuli ziren.

## Taldekideak 
* Nayoung ()
* Chungha ()
* Sejeong ()
* Chaeyeon ()
* Jieqiong ()
* Sohye ()
* Yeonjung ()
* Yoojung ()
* Mina ()
* Doyeon ()
* Somi ()

## Diskografia
### EPak
* *Chrysalis* (2016)
* *Miss Me?* (2016)

## Kanpo estekak
Galiziako Renfe Aldiriak

**Galiziako Renfe Aldiriak** (galizieraz: *Proximidades Galiza*) Espainiako Galiziako Ferrolgo eta Ortegal eskualdeetan dagoen aldiriko trenen sarea da. Sarea line bakarra osatzen du, Ferrol eta Ortigueira udalerrien arteko kostalde atlantikoa zeharkatzen du.

Aldiriko trena 2013ko urtarrilaren 1a urtean inauguratu zen linearekin, egungoaren antzeko egoeran.

Renfe Feve marka komertzialaren pean jarduten du, Iberiar Penintsulako ADIFen menpeko zabalera metrikoko trenbide biltzen dituen Renfe Operadoraren barruan.

## Historia 
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, Ferrol eta Ortigueira arteko linea Ferrolgo Renfe Aldirien linea bihurtu zen, Renfe enpresaren menpe.. Geroago, 2023ko uztailaren 17an, Galiziako Renfe Aldirien linea bihurtu zen.

## Sarea 
## Ustiapena 
Sarea Renfe Fevek ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Renfe Aldiriak
* Renfe Feve

## Kanpo estekak 
*Ferrolgo Renfe Aldirietako webgunea
Garrafeko geltokia

**Garrafe** Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da,  udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera 
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* 

## Zerbitzuak 
### Aldiriko tren 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak 
#BIRZUZENDU Garrafko geltokia
Leongo Renfe Aldiriak

**Leongo Renfe Aldiriak** (leoneraz: *Cerquenías Llión*) Espainiako Leongo eskualdean dagoen aldiriko trenen sarea da. Sarea line bakarra osatzen du, Leon eta Guardo udalerrien arteko Kantauriar mendikateko ibarrak zeharkatzen du.

ADIFen zabalera metrikoko trenbideak dira Renfek ustiatuak.

## Historia 
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Hortaz, León eta Guardoko arteko linea Leongo Renfe Aldirien linea bihurtu zen, Renfe enpresaren menpe.

2025ean, Ministerioak linea Leongo geltoki nagusira helduko zela argitaratu zuen. 

## Sarea 
## Ustiapena 
Sarea Renfek ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Renfe Aldiriak
* Renfe Feve

## Kanpo estekak 
*Leongo Renfe Aldirietako webgunea
Aketegi (argipena)

**Aketegi** hitzak hainbat adiera ditu:

## Geografia 
### Mendiak 
* Aketegi edo urte batzuetan **Aitxuri** bezala ezagutu dena (1.551 m): Aizkorriko mendilerroko mendia, Gipuzkoan.
* Aketegi erpina (1.548 m): Aizkorriko mendilerroko mendia, Gipuzkoan.

### Mitologia 
* Aketegi : Euskal mitologiaren lekua.
Angelo Schiavio

**Angelo Schiavio** (Bolonia, 1905eko urriaren 15a - *ibidem* 1990eko irailaren 17a) italiar futbolari eta entrenatzailea izan zen.

Bere ibilbide osoa Bologna FC taldean jokatu zuen, bere jaioterriko taldean. Italiako lau liga irabazi zituen eta taldearen historiako golegilerik onena da. Italiako futbol selekzio nazionalarekin 1934ko Munduko Futbol Txapelketa eta 1928ko Olinpiar Jokoetako brontzezko domina irabazi zituen.

Erretiratu ondoren Bolonia eta Italiako selekzioa zuzendu zituen.

## Palmaresa 
### Taldea 
;Bologna
* Serie A: 1924–25, 1928–29, 1935–36, 1936–37
* Mitropa Kopa: 1932, 1934
* Parisko Erakusketa Unibertsalaren Nazioarteko Garaikurra: 1937
### Selekzioa 
;Italia
* 1928ko Udako Olinpiar Jokoak: brontzezko domina
* 1934ko Munduko Futbol Txapelketa: txapelduna k
* Erdialdeko Europako Nazioarteko Kopa 1927–30, 1933–35
### Banakoa 
* Serie Ako goleatzaile nagusia: 1931-32 (25 gol)
* 1934 Munduko Txapelketa: zilarrezko bota

## Kanpo estekak
Trollywood

**Trollywood** Trollhättango (Suedia) zinema-instalazioei ematen zaien izen informala da. Han filmatutako filmen artean daude, besteak beste, *Fucking Åmål*, *Dancer in the Dark*, *Manderlay* eta *Dogville*. Han zentratutako Film i Väst zinema-estudioak iraupen luzeko film suediarren erdiak ekoizten ditu.

## Kanpo estekak
C-4 linea (Murtziako eta Alacanteko Renfe Aldiriak)

**Murtziako eta Alacanteko Renfe Aldiriak sarearen C-4 linea**  Espainiako Murtziako Eskualdean dagoen aldiriko trenen linea bat da. Burdinbidea Cartagena eta los Nietos udalerrien arteko Itsas Txikiko kostaldea zeharkatzen du.

Renfe Aldiriak marka komertzialaren pean jarduten du,Renfe Operadoraren barruan., Iberiar Penintsulako ADIFen menpeko trenbideen gainean.

## Historia 
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren.

## Sarea 
## Ustiapena 
Sarea Renfek ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Renfe Aldiriak
* Ferrocarriles de Vía Estrecha

## Kanpo estekak 
*Cartagenako Renfe Aldirietako webgunea
Vladimir Menxov

**Vladimir Valentinovitx Menxov** (; Baku, SESB, 1939ko irailaren 17a - Mosku, 2021eko uztailaren 5a) sobietar eta errusiar aktore eta zinema zuzendaria izan zen.

Bakun jaio zen, non bere aita NKVDko ofiziala zen. Gaztetan fabrika batean, Vorkutako meategi batean eta marinel gisa lan egin zuen. 1961ean Moskuko Antzerki Eskolan sartu zen. 1970ean, Mosfilmak kontratatu zuen eta zinemako aktore ibilbidea hasi zuen. Bost film zuzendu zituen, horien artean *Moskuk ez du malkoetan sinesten* (), nazioarteko film onenaren Oscar Saria irabazi zuena.

## Kanpo estekak
Los Nietos

**Los Nietos** Cartagenako herri bat da, Cartagena udalerriaren barruan, Murtziako Eskualde Autonomoan.

2022. urtean, 1.320 biztanle zituen. Bi biztanle gune ditu: Los Nietos eta Los Nietos Viejos.

## Aztarnategi arkeologikoak 
Inguruan aurkitutako aztarnek antzinako populazioak adierazten dituzte. Aztarnategi desberdinak aurkitu dira:
* nekropoli iberiar bat, Las mateas inguruan.
* zeramika greziarra El Escorial inguruan.
* erromatarren aztarnak Lengua de Vaca inguruan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Pescador. Los Nietos.jpg|Arrantzaleari monumentua.
Fitxategi:Recuperemos el futuro de nuestros hijos y nuestros nietos (20220107 110500).jpg|Mural bat.
Fitxategi:Casa en Los Nietos.jpg|Itsas Pasealekuaren etxea.
Fitxategi:Club_Náutico_Los_Nietos.jpg|Klub nautikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Los Nietosi buruzko bideoa Youtuben.
Xeber Alkain

**Xeber Alkain Mitxelena** (Hondarribia, Gipuzkoa, 1997ko ekainaren 26a) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Eskuin hegalean jokatzen du normalean, golegile aditua izanik. 2022/2023 denboraldian Alavesek fitxatu zuen, 1.mailarako igoera lortuz denboraldi horretan. Lehen mailan urtebete egin eta gero, minutu faltaren ondorioz, 2024ko udan Eibarrera joan zen, bi denboralditarako sinatuz. 2026ko otsailean talde armagina utzi eta Ukraniako Karpaty Lvivera joan zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila
* Profila
Aragvi

**Aragvi ibaia** eta bere arroa Georgian daude, Kaukaso mendilerroaren hegoaldeko magaletan. Ibaiak 112 kilometro ditu. Arroak 2.724 km² lurreko geruzaz osatuta dago, batez ere hareharriz, harri metamorfikoz eta kareharriz osatuta. Ibaian eraikitako zentral hidroelektrikoak Georgiak kontsumitzen duen energia gehiena ekoizten du. Presa 1986an eraiki zuten eta Zhinvali urtegia sortu zuten.  Urtegiaren ondoan Ananuri gaztelua Jasokundearen elizarekin dago.

Aragvi ibaia Mtkvari ibaiarekin batzen da (Kurá ibaiaren georgierazko izena) urtegiaren presaren azpian, Mtsjeta parean. Ananuriko gorotlekua Aragvi presaren ondoren ibaian gora dago.
Fitxategi:Zhinvali reservoir.jpg|Zhinvali presa
Fitxategi:Ananuridc.jpg|Ananuri gaztelua
Fitxategi:Zhinvali Dam.jpg|Aragvi presa hidroelektrikoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wassily (aulkia)

**Wassily aulkia** edo **Model** **B3** aulkia diseinuzko altzari pieza bat da, Marcel Breuerrek diseinatua 1925-1926an. Garai hartan Breuer ebanisteria lantegiko burua  zen Bauhausen (Dessau, Alemania). 

Ustea zabaldu izan da aulkia diseinatu zela Vasili Kandinski margolariaren omenez, zeina aldi berean Bauhaus fakultatean aritzen zen, baina istorioa beste bat da: aulkia ikustean, Kandinskik bere diseinua miretsi zuen, eta Breuerrek kopia bat egin zuen Kandinskiren gela pertsonalerako. Hamarkada batzuk geroago, Wassily izena hartu zuen aulkiak, Gaviota izeneko altzarigile italiar batek fabrikazioa berrabiarazi zuenean; Kandinski konexio anekdotikoari buruz jakin eta Wassily izenarekin merkaturatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Mari Agirregabiria

**Juan Mari Agirregabiria Agirre** euskal fisikaria da. EHUko irakaslea Zientzia eta Teknologia Fakultatean.

## Ibilbide profesionala 
Zientzia Fisikoetan doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatetik. Zientzia eta Teknologia Fakultatean ikasi zuen. Ikerkuntza alorrari dagokion Azkue Saria lortu zuen bere doktorego-tesiagatik.

Jose Ramon Etxebarriarekin hainbat liburu idatzi zituen eta doktore-tesia zuzendu zion.  Hau izan zen tesiaren izenburua: "*Ekuazio jaraunskorrak: I. Erradiazio elektromagnetikoa; II. Osin-muga fraktalak // Ecuaciones hereditarias: I. Radiación electromagnética; II. Fronteras fractales entre cuencas de atracción".*

### Liburuak 
Bere euskarazko liburu aipagarrienak hauek dira:

* 2008: *Mekanika teorikoa*. UPV/EHU arg 
* 2004: Mekanika klasikoa . UPV/EHU arg
* 2003: Fisika orokorra (2. argitalpena, zuzendua eta berregokitua)  Joseba Andoni Duoandikoetxea Zuazo, Martxel Ensunza Lekunberri, Jose Ramon Etxebarria Bilbao, Oskar Ezenarro Artolazabal, Jose Mari Pitarke de la Torre, Alberto Trancho Elorriaga, eta Patxi Ugalde Lorda-rekin. UEU arg
* 2000: Fisika ikasleentzako ekuazio diferentzial arruntak. UPV/EHU arg
* 1992: Fisika Orokorra. Joseba Andoni Duoandikoetxea Zuazo, Martxel Ensunza Lekunberri, Jose Ramon Etxebarria Bilbao, Oskar Ezenarro Artolazabal, Jose Mari Pitarke de la Torre, Patxi Ugalde Lordarekin. UEU arg
* 1988: Mekanika analitikoa , Jose Ramon Etxebarria Bilbao-rekin. UEU arg
* 1986: Fisika Orokorra (II) , Joseba Andoni Duoandikoetxea Zuazo, Martxel Ensunza Lekunberri, Jose Ramon Etxebarria Bilbao, Oskar Ezenarro Artolazabal, Jose Mari Pitarke de la Torre, Alberto Trancho Elorriaga, Patxi Ugalde Lorda-rekin. UEU arg
* 1980: Mekanika Erlatibista Aurresankorrerako sarrera. UEU arg
* 1979: Mekanika analitikoa. Jose Ramon Etxebarria Bilbao-rekin. UEU arg

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 1982: Ana Zubiaga biologoarekin batera euskarazko ikerlanetarako Resurrección Maria Azkue saria jaso zuen. Bilboko Aurrezki Kutxa. *Tetramomentu lineala eta angeluarra ingurune jarraien eta interakzionatzen ari diren partikulen sistemen mekanika erlatibistan*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Juan Mari Agirregabiriaren web orria Euskal Herriko Unibertsitatean
* Juan Mari Agirregabiria Ingumaren datu-basean
* "Agirregabiria" bilaketa UEUk argitaratutako liburuetan. (5 liburu)
Laixiar Irrati Librea

**Laixiar Irrati Librea** Iurreta herrian kokatua dagoen eta era autogestionatuan antolatua dagoen irrati libre bat da, bertako herrikideek sorturikoa, herriak erabili ahal izateko.    

*Kokalekua: Iurreta, Bizkaia
*Sorrera: 2020. Urtea
*Emisio formatua: Sarean eta zuzenekoak
*Antolakuntza: Autogestionatua eta askea
*Sarea: Arrosa Irrati Sarea
*Emisiogunea: Abadetxea

## Sorkundea 
2020-an Iurretako gazte talde batek sorturiko plataforma da. 2006-ko abenduaren 31 batean, Iurretako gaztetxea zen Abadetxea erre egin zen tamalez. 2019. urtean, Iurreta Plazaratu izeneko herri ekimenak, Abadetxea zenaren errautsetan kultur eskaintzaren hazia landatu izan zuen eta honekin batera, herriko espazio soziokultural hau berreskuratu zuen, herriari berriro ateak irekiz. Laixiar Irrati Librea, errauts hauetan landatutako hazien kimu bat da, herriko gazteen nahietatik abiatuta eta herrian dauden baliabide sozialak erabilita sortutako proiektua. Irrati hau era guztiz librean eraikia izan da, eta ateak parez pare zabalik ditu herriak erabili dezan. Laburbilduz, irrati herrikoi bat da, herritik eta herriarentzat sortua.

## Formatua 
ezkerrera|thumb|320x320px|Laixiar Irratiko grabaketa saioa

Haisera batean Laixiar Irratia sare bidezko irrati bat izan zen, hau da, materiala grabatu eta ondoren sareetara igotzen zen, jendeak gozatu zedin. Gaur egun, sareen bidezko formatua mantentzen da, baina zuzenekoen bidezkoa, hau da, sareetara igotzeaz gain eta diferituan entzuteaz gain, zuzenean materiala entzun eta jarraitzeko aukera dago. Etorkizun batean ohiko irrati baten funtzionamendua izatea du helburu Laixiar Irratiak.

## Saretzea 
thumb|Arrosa Irrati Sarearen ekitaldia Iurretako abadetxean
Laixiar Irrati Librea, berez modu autonomoan abiatu zen mundura, ilusioz beteriko proiektua zen hau baina inongo babes eta laguntza gabekoa. Gauzak honela, Arrosa Irrati Libreen Sarera batzea erabaki izan zuen, eta gaur egun sare honetako kide da Laixiar Irratia, beste hainbat eta hainbat irrati bezala. Ikus https://www.arrosasarea.eus/

## Eskaintza 
*Laixiartzen Magazina 
*Kantu Emanak 
*Hik Hop 
*Teilatuan 
*Trikitilari 
*Laixiar Olgantzak 
*Orri Zurixe 
*Nik Baditut Sei 
*Zintzo Gara Mintzo 
*Estolderria

## Kanpo estekak 
*https://laixiarirratia.wordpress.com/home/
*Zuzenekoak bertan entzungai: halabedi.eus:8000/laixiar.mp3
Dezidua

**Dezidua** umetokiko mukosak (endometrioak) haurdunaldia bitartean bereziki hartzen duen izena da; bertatik sortzen da karenaren amaren zatia. Erditze ostean askatu egiten da, eta karenarekin batera kanporatua izango da.

Enbrioiaren ezarpenaren ondoren fetuarekin duen harreman anatomikoan, hiru sektore aurki ditzakegu:

* Dezidua basala: non blastozito berantiarra ezartzen den
* Dezidua kapsularra: trofoblasto-blastozistoa estaltzen duena
* Dezidua egiazkoa edo parietala: umetokia estaltzen duen deziduaren gainerakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amnios

**Amniosa** edo **zaku amniotikoa** mintz fetaletatik barnekoena da, likido amniotikoa gordetzen duen zorroarentzat eta zilbor-hestearentzat estalki bat osatzen dituena. Bi geruza bereiz daitezke bertan: kanpokoa (edo amnios aizuna), mesoblastotik datorrena, eta barnekoa (edo egiazko amniosa), epiblastotik datorrena. Amniosak, korion, zaku bitelino eta alantoidearekin batera, enbrioia babesten du. Hegazti, narrasti eta monotrematan, oskol batean babesturik dago; martsupial eta ugaztun karendunetan, berriz, umetokiaren barnean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Korion

**Koriona** giza enbrioia estali eta inguratzen duen kanpo-mintza da, karenaren sorreran parte hartzen duena. Amniosarekiko zentrokidea da, eta gainerako mintz fetalekin gertatzen den bezala hark estali eta inguratzen du. Bilo korionikoak korionetik ateratzen dira, endometrioa inbadituz, eta amaren eta fetuaren arteko mantenugaien elkartrukea ahalbidetzen dute. Bi geruza bereizten dira korionean: kanpokoa bata, ektodermo primitiboak osatua, eta barrukoa bestea, amniosarekin kontaktuan dagoen mesodermo somatikoak osatua. Ektodermo primitiboa edo trofoblastoa, zitotrofoblasto edo Langhansen geruza izeneko barne zelula, kubiko edo prismatikoez osatuta dago, eta, era berean, zitoplasma jarraitu batekin, sintzitiotrofoblasto deiturikoa.

Intsektuetan arrautza-oskolaren estalki gogortua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blastozele

thumb|300px|Blastozelea.
**Blastozelea** edo **segmentazio-barrunbea** animalien lehen barrunbe orokorra da enbrioi-garapenean zehar; orokorra, kanpora irekita ez dagoelako, eta lehen mailakoa, enbrioian agertzen den lehen gorputz-barrunbea delako. Blastozelea blastularen (edo blastosferaren) erdigunea da, fluidoz beteta dagoena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rovensko (Senicako barrutia)

**Rovensko** Eslovakiako udalerri bat da, Senicako barrutian kokatuta. 10,4 km²ko azalera du eta 446 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia 
Idatzizko lehen aipamena 1439. urtekoa da.

## Demografia 
### Bilakaera demografikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgunea
Shannon Elizabeth

**Shannon Elizabeth Fadal** (Houston, Texas, 1973ko irailaren 7a - ) estatubatuar aktore, poker jokalari eta modelo ohia da. *American Pie*, *Scary Movie* edota *Jay and Silent Bob Strike Back* komedietan agertzeagatik sex symbol bilakatu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
## Kanpo estekak
Bilo korioniko

**Bilo korionikoa** korioneko luzakin baskularretako bakoitza da. Haurdunaldian, ikuspegi histerorfologiko batetik, funtsezkoak dira eta sorkuntzaren emaitza dira definizioz. Zilbor-arterien biloei adarrek odol enbrionikoa dakarkiote. Biloen kapilauetan barrena zirkulatu ondoren, odola enbrioira itzultzen da zilbor-zainaren bidez. Horrela, biloak amaren eta fetuaren arteko mugaren parte dira haurdunaldian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jay and Silent Bob Strike Back

***Jay and Silent Bob Strike Back*** 2001eko Kevin Smith estatubatuar zinema zuzendariaren film komikoa da.

Filmak izandako arrakastaren ondorioz 2019an *Jay and Silent Bob Reboot* grabatu zuten.

## Argumentua 
Jay eta Bob isila beren lagun zaharrak, Banky Edwardsek, saldu egin dituela ohartu dira. Dirudienez, Hollywoodera joan da bataren eta bestearen alter egoari buruzko komikian oinarritutako film bat ekoiztera, *Bluntman & Chronic*, bikotearen paperean Hollywoodeko bi aktore gazte (Biggs eta Van Der Beek) protagonista dituena. Jay eta Bob harrituta geratuko dira albistearen aurrean, eta gero lur jota, Internetek euren istorioa saltzeagatik kritikatzen dituela jakitean. Bere ospe zikina salbatzeko modu bakarra dago: Hollywoodera jo ekoizpena saboteatzeko

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Amy Weber

**Amy Marie Weber** (Peoria, Illinois, 1970eko uztailaren 2a - ) estatubatuar aktore, WWE borrokalari eta modelo ohia da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
## Kanpo estekak
Adinaton

thumb|Bibliako adinaton ezagunaren ilustrazioa: gamelua orratzaren begitik igarotzen.
**Adinatona** hiperbole formako figura erretoriko bat da, ezintasun guztizkoa iradokitzen duen hiperbole osoa. Hitza grezieratik dator: ἀδύνατον (*adynaton)*, "ezin, ezinezkoa" ( *a-*, "gabe" + *dynasthai*, "posible edo indartsua"). 

## Adibideak 
Ezinezko zerbait adierazteko erabiltzen da adinatona, esate baterako *Soñé que la nieve ardía* jota nafarrean bezala: maitatua zela amets egin zuen maiteminduak, elurrak su hartzen zuela amets egitea bezalakoa zelarik sentipena.

Ebanjelioetako adinaton ezaguna da Jesusen esaldi bat, orratzaren begiari eta gameluari erreferentzia egiten diona: 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Idris Elba

**Idrissa Akuna Elba** (Londres, 1972ko irailaren 6a - ) ingeles aktore eta DJ da. Telebistan eta zineman egindako lanagatik ezaguna da oso.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Juan Espejo Asturrizaga

**Juan Espejo Asturrizaga** (Lima, 1895eko uztailaren 8a - Lima, 1965eko urriaren 29a) Peruko olerkaria, ipuin kontalaria, kazetaria eta hezitzailea izan zen. Trujillo Grupo Norte taldeko kidea, César Vallejoren adiskide handia izan zen, eta haren Peruko garaiko biografia aipagarria idatzi zuen, hau da, 1892 eta 1923 bitartean, Europara bidaia egin aurretik.

## Biografia 
Liman jaioa, Trujillo hirira joan zen bizitzera (Peru iparraldea), eta han amaitu zituen bigarren hezkuntzako eta unibertsitateko ikasketak. Bere etxea *Bohemia Trujillana* deiturikoan eta geroago *Grupo Norte* (Ipar Taldea) ospetsuan sortu zen gazteen talde baten topagunea zen, Peruko iparraldeko intelektualtasun gaztea biltzen zuena. Lagun estua izan zuen Cesar Vallejo, 1915 eta 1923 artean Limara eta Santiago de Chucora egin zituen bidaietan lagun izan zuena. Ondoren, Huamachucon irakasle bezala bizi eta lan egin zuen, hiri horretako San Nicolás Ikastetxeko ereserkiaren egilea ere izan zelarik.

## Argitalpenak 
Honako liburu hauek argitaratu zituen:

* *Breve Antología de la Poesía India* (1956).
* *Montaña Iris* ( 1959 ), Peruko ipuinen multzoa.
* *César Vallejo: Itinerario del hombre. 1892-1923* (1965 eta 1989). César Vallejo poetaren biografia Peruko garaian. 1945ean argitaratzeko prest zegoen baina hainbat egoera zirela eta 1965era arte atzeratu zen, urte berean bere egilea hil zen. Informazio aberatsa eta baliotsua biltzen du iturri dokumentalen ikerketa zehatzean eta poema ezezagunen bildumetan edo bertsio goiztiarrei esker, kritikariek Vallejoren poetikaren bilakaerari buruzko ikerketak egin ahal izan dituzte. Garai hartan, lan hau ez zen oso zabaldua izan, pixkanaka-pixkanaka gertatu zen, Vallejori buruzko ikasketak berritzen lagundu zuten arte. Gaur egun nahitaezko erreferentzia da Vallejoren bizitzako eta laneko ikasleentzat.

Bigarren Hezkuntzako edo batxilergoko testuliburuak ere idatzi zituen. Bere artikulu asko hainbat lan eta aldizkarietan sakabanatuta egon dira.

## Kanpo estekak
Gasteiz Hoy

**Gasteiz Hoy**, Gasteizen sortutako lehen egunkari digitala da. Batez ere, hiriburuari, auzoei eta herritarrentzat interesgarriak diren hainbat eremu garrantzitsuren gaurkotasunari buruzko informazioa ematen du. "Gaur gara"/ “Somos hoy” da bere eslogana. Gasteiz Hoy 2011 irailean sortu zen.

## Edukiak 
Web-orri osoko informazio eguneratua du azalak. Sei atal nagusi ditu webguneak:
***Gasteiz:** hemen, hiriarekin, mugikortasunarekin, udalarekin, obrekin eta abarrekin zerikusia duen guztiaz hitz egiten da. Hemen agertzen den informazioa herritar guztiei interesatzen ahal zaien informazio orokorra da.
***Araba:** hemen probintziari buruzko datuak eta informazio orokorra agertzen dira. Baina eremuak eskaintzen dituen ibilbide eta interesguneez ere hitz egiten du.
***Gertakariak:** suteak, lapurretak eta trafikoa. Kategoria honetako atalik erabilgarriena trafikoa da.
***Kirolak:** hemen, hirian egiten diren kirol guztiak daude banatuta. Eguneratuenak futbola eta saskibaloia dira. 
***Gasteizko aisialdia:** kulturarekin, musikarekin eta artearekin zerikusia duen aparatua da.
***Zerbitzuak:** Hemen eguraldiari, turismoari buruzko informazioa agertzen da.
Gasteiz Hoy hedabideak ez du bere ildo editoriala zein den argi esaten. Egunkariak eskaintzen dituen eduki guztiak gaztelaniaz idatzita daude. Egunkari guztietan bezala, futbola (Alaves) eta saskibaloia (Baskonia) dira gai aipatuenak eta gizonezkoen kirola da nagusi.

## Egitura eta hedapena 
2018an irudi aldaketa bat egitea erabaki zuten. Zazpi urtez edukia sortu ondoren, nortasun korporatibo  berria sortzea erabaki zuten. Aldaketa "gaur" kontzeptua eguneratzean hasi zen, hitzaren garrantzia azpimarratu nahian. Egunkari digitala denez, etengabe ari dira eguneratzen. Hurrengo urratsa logotipoa berritzea izan zen. Eguneratze berri horri esker, orain errazagoa da egunkaria edozein plataforma digitaletan ezagutzea. Aukeratu zituzten koloreak hizki berdeak izan ziren Gasteiz hitzarentzat eta zuriak Gaur hitzarentzat, azpimarra gorri batekin. Logotipoa  Monte Rey Estudiok sortutakoa da. 

Hilean 400.000 irakurle inguru dauzkate. Goranzko bilakaera hori areagotu egin da Koronavirusaren osasun-krisiarekin. 

## Erreferentziak
José María Eguren

**José María Eguren Rodríguez** (1874ko uztailaren 7a, Lima - 1942ko apirilaren 19a, Lima) Peruko idazlea izan zen. Bere poesiagatik ezaguna izan arren, Eguren kazetaria, margolaria, argazkilaria eta asmatzailea ere izan zen.

Idazle postmodernista izandakoa da, eta aipagarriak dira Simbólicas (1911) eta *La canción de las figuras* (1916).

## Biografia  
Eguren Liman jaio zen 1874ko uztailaren 7an.  Gurasoak Eulalia Rodríguez Hercelles eta José María Eguren y Cáceda ziren , Limako San Sebastian parrokian jaiotako egun berean bataiatu zuten. Osasun arazoak zirela eta, txikia zenetik ahula eta gaixorik zegoen. Haurtzaroan eta nerabea zela, bere denboraren zati handi bat landetan ematen zuen, hala nola, aitak kudeatzen zituen Chuquitanta eta Pro ganadutegietan,  eta non bere familiak ihes egin zuen lekuan, Pazifikoko Gerra, eta batez ere, Limako Okupazioaren ondorioz. Baliteke esperientzia horiek naturarekiko hurbiltasuna eskaintzea bere zentzumenak findu zituena, gerora bere poesian islatu zena.  Gaztetan, Eguren berandu hasi zen eskolara joaten, 1884an hasi zituen ikasketak hamar urte zituela Jesuitak zuzentzen zuen Inmaculada ikastetxean, eta Limako Institutu Zientifikoan. Handik denbora batera, ohiko ikasketak alde batera utzi eta bere burua irakasten hasi zen, bere anaia zaharraren eta Jorge tutorearen laguntzarekin.

1897an, gurasoak hil eta familia banatu ondoren, Barranko barrutira joan zen bizitzera Susan eta Angelica erreba zaharrenekin (bizitza osoan zehar ezkondu gabe egon ziren), norekin bizitzen jarraituko zuen bizitza osoan. Barranco Limatik hurbil dagoen itsasaldeko herri lasaia zen, eta Eguren lasai eta lasai bizi izan zen hogeita hamar urte baino gehiago, non bere lagunak eta ikastunak, hala nola Martín Adán eta Emilio Adolfo Westphalen poeta lagunak etorriko ziren.

Osasun arrazoiengatik,  Egurenek hezkuntza formalik eza konpentsatu zuen, hasieran Julio Herrera y Reissig bezalako idazle eta poeta  eta modernisten lanak sakonki irakurrita eta, geroago, Europako dekadenteen lanak. eta poeta sinbolistak, batez ere frantsesak,  Baudelaire, Verlaine, Mallarmé, baina baita D'Annunzio eta Edgar Allan Poe ere .  Haur literatura (irakurri zuen, halaber Brothers Grimm, Andersen ), eta lanen maisu Preraphaelism eta ingelesez estetizismo ( Ruskin, Rossetti, Wilde ). Idazle horietako bakoitzak nolabaiteko inpresioa utzi zuen Egurenengan, baina oso xurgatua eta oso pertsonala, hala ere, bere sormenean eta sinesmen estetikoan eragina izan zuen.

## Sinbolismoaren ezaugarriak 
José María Eguren sinbolismoaren ordezkari bikaina da Perun.

* **Musikaltasuna** : hitzak gehiago balio dute zarata mailagatik, eduki semantikoagatik baino.
* **Iradokizuna:** Hitzak konnotatu ez ezik adierazi behar du.
* **Exotismoa.**
* **Bertso libreak hartzea.**
* **Sinbolo poetikoa.**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trofoblasto

**Trofoblastoa** blastozistoaren kanpoko geruza osatzen duten zelulen multzoa da. Umetokiko mukosaren lisia gertatu ondoren arrautza ernalduaren ezarpena ahalbidetzen duen geruza fin horrek mantenugaiak ematen dizkio enbrioiari, eta gerora, karena garatzen denean, plazentaren zati bilakatuko da. Haurdunaldiaren lehen etapan sortzen da, eta ernaldutako arrautzatik bereizten diren lehen zelulak dira. Trofoblastoa plazentaren zelula inbaditzaileek, higatzaileek eta metastasikoek osatzen dute. Trofoblastoaren bidez, blastozistoa umetoki-endometrioan ezartzea lortzen da, amaren gorputzean edo fetuan txertatzen ez diren arren.

## Anatomia 
Berez bi kapa ditu:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baskofobia

**Baskofobia** mendez mende euskal ezaugarrien edo hizkuntzaren kontra agintariengandik, eskola sistemen kudeatzaileengandik edo pertsonaia publiko eta gizabanako batzuengandik izan den pertsekuzioa eta etsaigoa da. Euskaldunen etsaigoa Goi Erdi Aroan agertzen da esplizituki agirietan, Isidoro Sibiliakoaren idazlanetan nabarmenen (VII. mende hasieran). XII. mende erdialdean, *Codex calixtinus* idazlaneko V. atalean gogor gaitzetsi eta trufa egin zitzaien euskaldunei (baskoak zein nafarrak) haien ohitura eta hizkuntzagatik.

thumb|Espainia eta Frantziako hainbat eskola sistemek euskararen kontrako lana egin izan dute denbora luzean. Euskara eskolan gutxietsiz edota debekatuz.

Bereziki hizkuntzaren aurkako jarrera denean, euskarafobia deitzen zaio. Honek debekuen, jazarpenaren edo bestelako neurrien zein adierazpenen forma hartu du historikoki. 2021eko uztailean, gizon batek kolpeak jasan zituen Donibane Lohizunen pertsona talde batengandik euskaraz mintzatzearren, Frantziako hizkuntza frantsesa dela esaten zuten bitartean. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Joan Mari Torrealdai. *El libro negro del euskera* (1998, *Ttarttalo*). ISBN: 9788480913959. Euskarak mendeetan zehar jasandako erasoei buruzko liburua.
*  Joan Mari Torrealdai. *Asedio al euskera. Más allá del libro negro* (2018, *Txertoa*).

## Ikus, gainera 
* Menderatze (soziolinguistika).
* Euskarafobia

## Kanpo estekak
Gabriela Aberastury

**Gabriela Aberastury** (Buenos Aires, 1943ko otsailaren 11) argentinar margolaria, marrazkilaria, ilustratzailea, hezitzailea, irakaslea eta grabatzailea da. 1980an *Marrazketako Sari Nagusia* irabazi zuen Argentinako Saloi Nazionalean. 1989an *Musika Klasikoko Konex Sarian* epaimahaikidea izan zen. 

## Jardunbidea 
Buenos Airesen jaio zen. *Mugimendu teknikarako Sistema Kontzientearen* sortzailea izan zen Fedora Aberastury pedagogoaren eta Marcelo Aberasturyren alaba da.

New Yorken hamar urte bizi izan zen eta Alemanian bizi izan zen 1967-70 artean. Azken herrialde horretara urtero Kassel hirian grabaketa irakasle bezala gonbidatuta itzultzen da.

Prilidiano Pueyrredón Arte Ederretako Eskola Nazionalean lizentziatutako irakaslea da. **Fondo Nacional de las Artes-** ek emandako beka (1966), Pintura eta Grabatuko Kassel beka (Alemania, 1967-70) eta Daad Litografia beka (Alemania, 1990) lortu zituen.

AXA - Tailer litografikoko zuzendaria, Arte Ederretako irakaslea eta *Buenos Aireseko Radio Clásica-* ko (Argentina) zuzendari artistikoa izan da. 

Idazle garrantzitsuen lanen edizioetarako ilustrazioak egin ditu: *16 Poema*, André Breton-ena ( 1973 &ndash; 4); Alfonsina Storniren *antologia* ( 1976 &ndash; 7); *El Bautismo*, Miguel Ángel Semán-ena (1982); Jorge Luis Borgesen *Ficciones* y El Aleph (1986) eta *Campo Nuestro*, Oliverio Girondorena (1986).

Buenos Airesen bizi eta lan egiten du eta gaur egun Aberastury tailerreko zuzendaria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Malariko

**Malariko** sueboen buruzagi militarra izan zen. Audeka sueboen tronutik bota ondoren, erregegai gisa aurkeztu zuen bere burua; eta erregetza formalki eskuratu ez zuen arren, sueboen errege-zerrendetan haien azken ordezkari gisa ageri ohi da. Leovigildo bisigodoaren tropek garaitu eta harrapatu zuten 586. urtean. Azken saiakera horrekin amaitu zen erresistentzia sueboa Galizia aldean zuren erresuman, eta bisigodoen erresuma iberikoan integratu zen lurraldea. Handik aurrera, *dux* bisigodo batek gobernatu zuen Gallaecia, nahiz eta indarrean eutsi zieten sueboen legeari eta erresuma zaharraren berezko beste ezaugarri batzuei.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bziphe

**Bziphe** edo **Bzib** Abkhaziako ibai bat da. Kaukasoan jaio eta itsasoan amaitzen du bere ibilgua. Ibai laburra izan arren, garrantzitsua da herrialdearen iparraldeko muga ezartzen duelako. 110 kilometrorekin, 1.510 kilometro koadroko arroa du.

## Kanpo estekak
Valle Realgo geltokia

**Valle Real** Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da,  udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera 
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* 

## Zerbitzuak 
### Eskualdeko tren 
### Aldiriko tren 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak
Cero a la Izquierda

**Cero a la Izquierda** Iruñean, Nafarroa Garaian 2011n sortutako rock taldea da. 20019an Javi Roblesek taldea utzi zuen beste proiektu batean aritzeko. 

## Ibilbidea 
Cero a la Izquierda rock taldea Iruñean sortu zen, 2011n. Lehen LP Aberinen grabatu eta autoedizioan plazaratu zuten, 2012an: *La Vela Muda*; ondoren 60 kontzertu eman zituzten. 2014an bigarren lana, *No Ha Dejado de Llover*,  Londresen Konk Studiosetan egin zuten eta 2015eko otsailan atera zuten, El Dromedario Records zigiluarekin. Penintsula osoan kontzetuak eman zituzten, tartean 2016ko Viña Rock jaialdian, eta San Adrian saria irabazi zuten. Hirugarren lana Galesen grabatu zuten, Powyseko Giant Wafer Studiosetan. Lana, *Campo de Minas*, urte bereko urrian atera zen. Ekoizpena Iñaki Llarena eta Leire Arangurenena izan zen. Azkenik, 2017an, Javi Robles abeslariak taldea utzi zuen bere ibilbide propioari ekiteko, tartean ​The Bad Moys hardcore punk taldean.

## Partaideak 
* Javi Robles: ahotsa
* Sergio Pérez Ugarte: Gitarra
* Dani Lafuente: baxu elektriko
* Lucas Nicolay: bateria

## Diskografia 
### Estudio albumak 
* *La Vela Muda* (2012)
* *No Ha Dejado De Llover* (2015)
* *Campo de Minas* (2016)

### Singleak 
* *Mis Lamparones* (2015)
* *Se Refugia* (2015)
* *Vale la Pena* (2016)
* *Huellas* (2016)
* *Solo un Espejo* Kutxi Romerorekin (2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*:Webgune ofiziala.
*:Taldearen "No te va a gustar" bideoklip Youtuben.
Brassaï

**Brassaï**, **Gyula Halasz**-en izengoitia (Brassó, 1899ko irailaren 9a - Beaulieu-sur-Mer, 1984ko uztailaren 7a) franko-hungariar argazkilari, eskultore, dominen-egile, idazle eta zinemagilea izan zen.

Aita hungariara zuen eta ama armeniarra. Gyula hazi egin zen hungarieraz eta errumanieraz hitz egiten. Margolaritza eta eskultura ikasi zituen Budapesten, Hungariako Arte Ederren Akademian. Lehen Mundu Gerran austro-hungariar armadako zaldun-errejimendu batean parte hartu zuen.

1920tik 1924ra Berlinen egon zen, kazetari lanetan eta artea ikasten. 1924an Parisen kokatu zen eta Montmartreko artisten zirkuluan ibili zen. Parisko argazkiak egiten hasi zen bere artikuluak ilustratzeko, baina laster espezializatu zen argazkigintzan André Kertészen laguntzarekin. Hiriaren esentzia islatu zuen 1932ko *Paris de nuit* liburuan. Bere lagun artistei ere argazkiak atera zizkien. Nazioarteko ospea lortu zuen bere argazkiekin eta nazioarteko erakusketak egin zituen.

## Idazlanak 
* *Paris de nuit* (1932).
* ''Marcel Proust sous l'emprise de la photographie*.
* *Henry Miller grandeur nature*.
* *Henry Miller rocher heureux*.
* *Conversations avec Picasso*.
* *Histoire de Marie*.
* *Paroles en l'Air*.
* *Séville en fête*, Dominique Aubierrekin, Henry de Montherlant-en hitzaurrea, Robert Delpire, Paris, 1954. 
* *Graffiti*, 1960. 
* *Le Paris secret des années 1930*.
* *Voyage aux États-Unis*.
* *Transmutations* (1967)
* *Paris Tendresse'' (1990), Pariseko argazkiak, 1930-40 hamarkadakoak, Patrick Modianoren testu batekin

## Kanpo estekak
Jovenel Moïse

**Jovenel Moïse** (Trou-du-Nord, 1968ko ekainaren 26a &ndash; Port-au-Prince, 2021eko uztailaren 7) Haitiko enpresaria eta Haitiko presidentea izan zen 2017ko otsailaren 7tik,  2016ko azaroko hauteskundeak irabazi ondoren. 2019tik, desadostasun politikoak eta dimisioa eskatu zuten protestek krisia eragin zuten. 2021eko uztailaren 7ko gauean hil zuten, tiroz, bere etxean zela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak