Homofobiaren, Transfobiaren eta Bifobiaren Aurkako Nazioarteko Eguna

**Homofobiaren, Transfobiaren eta Bifobiaren Aurkako Nazioarteko Eguna** maiatzaren 17ro ospatzen da nazioarteko hainbat herrialdetan. Egun horren helburua pertsona LGBTek jasaten dituzten eskubide urraketak salatzea eta LGBT eskubideen aldeko lanarekiko interesa munduan zehar piztea da. Sortzaileek data hori hautatu zuten 1990ean, egun berean, Munduko Osasun Erakundeak homosexualitatea despatologizatzea eta Gaixotasunen Nazioarteko Sailkapenetik ateratzea erabaki zuelako.

## Egunaren xedea 
Homofobia, Transfobia eta Bifobiaren aurkako Nazioarteko Egunak LGTBI+ kolektiboarekiko eskubide berdintasuna eta errespetua aldarrikatzen ditu. Horrez gain, helburua da gizartea sentsibilizatzea, hausnarketa bultzatzea eta pertsonek sexu-orientazioagatik, identitateagatik edo genero-adierazpenagatik jasaten dituzten diskriminazioak eta eraso fisiko, intelektual edo moralak salatzea. Bestalde, gogorarazten da herrialde batzuetan homosexualitateak espetxe-zigorra izaten jarraitzen duela, baita heriotzarekin ere; eta sexualitateagatiko gorroto- eta diskriminazio-delituek presentzia handia izaten jarraitzen dutela Europa osoan.

## LGTBIfobia: zer da? 
LGTBIfobia eraikuntza sozial eta kultural bat da, hezkuntzak eta sozializazioak indartzen dutena. Continuum gisa adierazten da: sotila den gaitzespenetik indarkeriaraino. Adierazpen guztiek ez dute izaera eta ondorio bera, baina guztiak eraikuntza sozial eta kultural beraren parte dira. Sexu-orientazioaren, genero-adierazpenaren eta sexu- edo genero-identitatearen aniztasunaren arbuio moduan agertzen da, heteroaraua indartzeko estrategia gisa. Erasoak askotarikoak izan daitezke baina guztiak bat datoz LGTBI+ pertsonenganako aurreiritzi sozialetik eratorritako indarkerian. LGTBIfobiaren helburua dasexu-/genero-sistematik, familia-sistematik eta lagunarteko-sistematik kanpo daudenen aurka egitea. Sorkuntza kultural eta soziala den heinean, dibertsitatea aitortzearen aurkako erasoa da eta giza askatasun eta balio zibilen arbuio estrukturaltzat hartu behar da.

## LGTBIfobiari buruzko datuak mundu mailan 
Oinarrizko Eskubideen Europako Agentziaren arabera, Europan 10 LGBTIQ+ pertsonatik 7k sexu-orientazioa edo genero-identitatea ezkutatzen dute eskola-garaian. 2008tik 2023ra, 4.500 trans baino gehiago hil zituzten mundu osoan. 2023an eraildako trans pertsonen % 94 trans emakumeak ziren eta 2023an eraildako biktimen % 80 emakume trans arrazializatuak ziren. 

Espainian FELGTBI+ek bildutako datuen arabera, jazarpen, diskriminazio edo erasoren bat jasan duten pertsonen % 80,7k ez zuen bere kasua Poliziaren aurrean salatu. Pertsona horien % 23,7k salaketa jarri zuen LGTBI+ elkarteen aurrean, eta % 56,9k ez zuen inon salatu.

Ikerketa Soziologikoen Zentroak (CIS) 2023an egindako "Pandemiaren osteko harreman sozial eta afektiboei buruzko inkesta (III)" azterlanaren datuen arabera, Espainian LGTBI+ biztanleria % 7tik % 8ra bitartekoa da. Ondorioz, Estatistikako Institutu Nazionalaren datuen arabera, Espainian bizi diren 3.300.000 eta 3.800.000 pertsona inguru LGTBI+ dira eta horietako 1.025.000 pertsona inguruk jasan dute sexu-orientazioa edo genero-identitateagatiko jazarpena, 975.000 pertsonak diskriminazioa eta 304.000 pertsonak eraso fisikoa edo sexuala. Sexu-orientazioagatik edo genero-identitateagatik, trans pertsonak dira jazarpen, diskriminazio edo eraso fisiko edo sexuala gehien jasaten dutenak, eta horien atzetik lesbianak daude. Adin-taldeei dagokienez, 25 eta 34 urte bitartekoek izan dute jazarpenik handiena. Diskriminazio eta eraso fisiko edo sexual gehien jasan duen taldea 18 eta 24 urte artekoa da.

## LGTBIfobiari buruzko datuak Euskal Herrian 
* 2024an, 24 eraso LGTBIfobo izan ziren Donostian, homofobia izanik 19tan. Aurreko hiru urteetan zegoen beherantzako joera aldatu da. Eraso motarik hedatuena, hitzezkoena (% 41,9). Emakumeek tratu iraingarria jasotzen dute gehiagotan eta eraso gehienak gizonen eskutik datoz, % 62,5a.  
* 2024an Gasteizen, 24 eraso LGTBIfobo dokumentatu dituzte.Aurreko urteari begiratuta behera egin dute baina ekintza motari dagokionez, zuzeneko erasoek gora egin dute. Irainak eta gorroto mezuak dira gertakaririk ohikoenak, gehienak espazio publikoan.Sare sozialetako erasoetan erasotzaileek eskuin muturreko tesiak eta sinbologia ere zabaltzen dituztela aldi berean.
* 2024an Nafarroan LGTBIfobiagatik 32 gertakari erregistratu ziren, bai aurrez aurre, bai beste bide batzuetatik (telefonoa, posta elektronikoa eta sare sozialak) eta horietatik 25 Iruñean gertatu ziren. 25 gertakari horietatik, 22 2024an gertatu ziren, eta gainerakoak 2023an.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* LGBT
* LGBT Harrotasunaren Nazioarteko Eguna

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
* *Berria*: LGTBIfobiaren aurkako nazioarteko eguna
* *Argia*: LGBTIfobiaren aurkako nazioarteko eguna