Pedro Lemonauria

**Pedro Lemonauria Putx** (Deustu, 1804ko apirilaren 19a – Bilbo, 1874ko martxoaren 5a) bizkaitar idazle, politikari eta abokatua izan zen.

## Biografia 
1817 eta 1819 artean Oñatiko Unibertsitatean zuzenbide eta praktika juridikoarekin lotutako zenbait ikasgai ikasi zituen. Valladolideko Unibertsitatean jarraitu zituen ikasketak. Bizkaiko Abokatuen Elkargoko kide izan zen sortu zenetik, eta hainbat kargu bete zituen.

Liberalismo aurrerakoiaren aldekoa izan zen, konstituzionalismoaren defendatzaile sutsua. Milizia nazionaleko kide aktiboa Hirurteko Liberalean eta 1823an frantsesei aurre egin ondoren, aurtengo azaroaren 4an Santanderren Ingalaterrara joateko pasaportea jaso zuen.

1833ko Batzar Nagusietan Pedro Lemonauria Etxanoren ordezkari titularraren ordezkoa da, Gregorio Olaeta, Bizkaiko jabe handienetako bat. 1833ko urriaren 4ko altxamendu karlistaren ondoren, eta Sarsfielden tropak, 1833ko azaroaren 21ean, hiribilduan sartu eta kontrol karlistatik askatu zutenerako, Lemonauriak Bilboko milizia nazionalaren antolakuntzan parte hartu zuen, 1833ko azarotik 1841eko urrian desegin zen arte. 1833ko abenduaren 28an korrejidore izendatu zuen, "Bilboko probintziako" Espainiako Itsas Armadako aholkulari, eta kargu horretan aritu zen 1842ko abuztuaren 25ean kargua utzi zuen arte. 1835eko Bilboko setioan karlisten aurka borrokatu zen.

1841eko jazarraldiaren porrotaren ondorioz, bere protagonismo politikoa gailurrera iritsi zen, Bizkaiko administrazioa zuzendu baitzuen urte eta erdiz. Bizkaiko korrejidoreak batzorde ekonomikoko kide izendatu zuen, beste liberal aurrerakoi batzuekin batera, administrazio probintziala antolatzeko. 1848an Lanestosa ordezkatu zuen uztailaren 11n Gernikan egin ziren Batzar Nagusietan.

1855eko abuztuaren 5ean, liberal aurrerakoiek boterea berriro eskuratu zutenean, Habanako Zigor-Auzitegiko fiskalburuorde izendatu zuten. 1861eko urtarrilaren 28an magistratu-plaza bat hartu zuen auzitegi bereko 2. aretoan, eta 1863ko urriaren 9an auzitegiko 1. salako presidente izendatu zuten. Azkenean 1864ko abenduan erretiratu zen. Karga erromantiko-idealista sakona duen bere foruzaletasuna, diskurtso historizistaren bidez justifikatua, nabarmenagoa izen zen "*Bosquejo sobre el origen y naturaleza de los usos, costumbres y fueros de las Provincias vascongadas y rápido examen de la Constitución del Señorío de Vizcaya*" izeneko lanean, non Bizkaiko foruen aldeko alegatu historiko-juridikoa egiten zen.

Bere bizitzaren amaieran, berriro Bilbora itzuli zen, Kubako gerratik ihes egin zuen beste batean hiltzeko. 1874ko martxoaren 4an hil zen, Bilboko setio betean. Miliziano beteranoen konpainian izena emanda zegoen, eta ohorezko buru zen. 1874ko martxoaren 6ko *Irurac bat* egunkariko nekrologikoaren arabera, etxean izandako eroriko bortitz batek buruan lesio bat eragin zion eta, kolpearen ondorioz, hil egin zen.

## Lanak 
* *Bosquejo sobre el origen y naturaleza de los usos, costumbres y fueros de las Provincias Vascongadas y rápido examen de la Constitución del Señorío de Vizcaya"* (Habana, Imp. J. M. de Eleizegui, 1869).
* *Reseña histórica del memorable sitio de Bilbao* (1835).
* *Ensayo crítico sobre las leyes constitucionales de Vizcaya* Delmas, Bilbo, 1837.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak