Maribi Ugarteburu

**Maribi Ugarteburu Markuerkiaga** (Amoroto, Bizkaia, 1968ko azaroaren 9a) euskal herritar kazetari eta ezker abertzaleko politikaria da.  Amorotoko alkate izan zen 1999-2005 urte bitartean. Udalbiltzaren bozeramailea ere izan zen. 2011 urtean ezker abertzalearen bozeramaile lanak egiten hasi zen Rufi Etxeberriarekin batera. 2012ko urriaren 21eko EAEko hauteskundeen ondotik, legebiltzarkidea da EAEko legebiltzarrean. 2012tik 2016ra Euskal Herria Bilduko diputatua izan zen Eusko Legebiltzarrean. Sorturen Bizkaiko koordinatzailea ere bai. 

## Bizitza 
Maribi Ugarteburu Markuerkiaga Bizkaiko Amoroto herri txikikoa da, baina 1968an jaio zen Lequeition, Lea-Artibai eskualdeko herri nagusietako batean. Informazio eta Komunikazio Zientzietan lizentziaduna da.

### Lan ibilbidea 
#### Politikari 
1999an Amorotoko alkate aukeratu zuten, E.K. hautagaitza independiente hautagai gisa, udal hauteskundeetara aurkeztu zen bakarra.

Amorotoko alkate gisa, Ugarteburuk Udalbiltzan parte hartu zuen, Lizarra-Garazik Hitzarmen akordioen ondoren alderdi abertzaleek 1999an sortu zuten Euskal Herriko udal eta udal hautetsien batzarrean. Udalbiltzaren krisia gertatu zenean, bi erakunde ezberdinetan banatu zuena, Ugarteburu ezker abertzaleko hautetsiak biltzen zituen Udalbiltzarekin lerrokatu zen, bera bezalako independente batzuekin batera. Erakunde horri *Udalbiltza-Kursaal* izena jarri zioten hedabideetan, Donostiako Kursaal Kongresu Jauregian egindako batzar batean eratu zelako. 2002ko otsailean, *Udalbiltza-Kursaal* eratu zenean, Ugarteburu batzorde exekutiboko kide eta erakunde horretako komunikazio-batzordeko arduradun izendatu zuten. 2003ko apirilaren 29an Espainiako Auzitegi  Nazionaleko Baltasar Garzon epaileak Udalbiltza-Kursaalen aurka egin zuen, erakunde horretako hainbat kide edota langile atxilotuz eta Udalbiltzaren aurkako prozesu judizialeko 6/03 sumarioari hasiera emanez, erakunde horri ETA erakunde terroristako kide izatea leporatuta.

Ugarteburuk Herri Batasuna, Euskal Herritarrok eta Batasunaren ilegalizazioei izkin egin ahal izan zien, baita 2003ko udal hauteskundeei begira ordezkatu nahi izan zituzten tokiko hautagaitza abertzaleei ere, berriro ere izaera kontinuistako hautagaitza baten buru izatean, *kutsatutako* hautagairik aurkezten ez zuena. Hori zela eta, 2003an berriro alkate hautatu zuten, ordukoan PP alderdiaren hautagaitza baten aurka lehiatuz, zinegotzi bakar bat ere lortu ez zuena eta boto gutxi jaso zituena. 2004an utzi zuen udal kargua, legealdia amaitu aurretik.

Ugarteburu izan zen azkenean *Udalbiltza* auzian auzipetutako 22 lagunetako bat. 2011ko urtarrilean, zortzi urteko izapidearen ondoren, epaia eman zen, eta auzipetu guztiak absolbitu egin zituzten. Prozesu judizialean zehar, auzipetuen bozeramailea izan zen Ugarteburu.

#### Ezker abertzaleko bozeramaile 
2011ko urriaren 20an ETAk jarduera armatua behin betiko utzi zuela iragarri ondoren, Ugarteburuk protagonismoa hartu zuen, garai hartan legez kanpo zegoen Batasunaren oinordeko ezker abertzaleko bozeramaile izendatu zutenean. Bera izan zen ETAk armak utzi zituela iragarri zuenean egin zituen balorazioak egiteaz arduratu zenetako bat, eta 2012an Batasuna ohiak ETAren biktimen saminarekiko bihozgabea izan zela aitortzen zuen agiriaz ere arduratu zen.

Euskal Herria Bildu koalizioko Eusko Legebiltzarrerako hautagai gisa aurkeztu zen, eta EH Bilduren Bizkaiko zerrendan bigarrena izan zen. 2012ko azarotik 2016ko abuztura bitartean Eusko Legebiltzarreko eserleku bat izan zuen.

#### Idazle 
2025ean, *Erein, borrokatu, bizi* liburua argitaratu zuen. Liburuak Bizkaiko hamar emakume baserritarren bizipenak biltzen ditu, EHNE-Bizkaiaren sorrera, bilakaera eta erronka berriak erakusten ditu, eta emakumeek nekazaritza mugimenduan izan duten garrantzia azpimarratzen du; kolektibo oso baten sentimendua islatzen du. 

Ikuspegi feministatik idatzita, liburuak emakume aitzindariak erakusten ditu: batzuei gizonezkoenak izan diren espazioetan mugitzea eta borroka egitea egokitu zitzaien (EHNE sindikatuko zuzendaritzan egon ziren batzuk, esate baterako, edo baserriak eta kontu korronteak gizonen izenean baino egon ezin zirenean, gizarte segurantzan izena emateko borrokatu behar izan zuten), eta beste hainbat azoketan, ekintzetan eta militantzia politikoan ibili ziren. Agian, feminismoa bera hitz edo kontzeptu bezala ezaguna ez zenean ere, hainbat eta hainbat emakume baserritarrek gorpuztu egiten zuten, euren bizi jarreretan eta aurrera egite horretan. 

Hamar emakume bizkaitar horiek ofizioz, eta bizi osorako, ortuzainak edo abeltzainak izan ziren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa *Argia*n