open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rick Buckler

**Richard Paul Buckler** (Woking, 1955eko abenduaren 6a – *ibidem*, 2025eko otsailaren 17a) ingeles bateria-jotzailea izan zen, *The Jam* taldeko kide sortzailea.

1970eko hamarkadaren hasieran, Paul Weller eta Bruce Foxton ikaskideekin bat egin zuen *The Jam* taldea sortzeko. Taldea, *The Clash*, *The Damned* eta *Sex Pistols* punk rock taldeen garai berean sortu zen. Bucklerrek taldean segitu zuen, 1980ko hamarkadaren hasieran desegin zen arte.

1983an, *Time UK* taldea sortu zuen eta Bruce Foxtonekin *Sharp* izeneko taldean jo zuen. Ondoren, musika ekoizpenean eta zurgintzan aritu zen. 2005ean musikara itzuli zen, *The Gift* taldearekin. 2015ean ''That's Entertainment: My Life in the Jam* izeneko autobiografia argitaratu zuen.

## Idazlanak 
* *The Jam: Our Story* (1994)
* *The Jam Unseen* (2007)
* *That's Entertainment: My Life in the Jam* (2015)
* *Dead Straight Guide to the Jam* (2017)
* *The Start to '77* (2017)
* *This Day in Music's Guide to the Jam'' (2018)

## Kanpo estekak
J-M267 haplotalde

thumb|J-M267 haplotaldearen hedapen mapa.
**J-M267 haplotaldea** edo **J1 haplotaldea** J haplotaldearen subklado bat da, bere klado anaia den J-M172 haplotaldearekin batera, normalki J2 ere deitua. Haplotaldearen ordezkari ezagunik zaharrena Georgiako Satsurblia leizean aurkitutako Kaukasoko Ehiztari-Biltzaile bat zen. Haplotaldearen sorrera orain dela 17.000 eta 24.000 urte artean kalkulatu da, Iranen, Kaukasoan edo Mesopotamian.

Lerro honetako gizonek aitaren bideko arbaso komun bat dute, Y kromosoma berberarekin, nukleotido bakarreko polimorfismoaren mutazioa berberarekin, M267 izenekoa. Haplotaldea oso ugaria da Arabiar penintsulan eta Mendebaldeko Asian. Asiatik kanpo Sudanen presentzia nabarmena du. Kaukasoan, Etiopian eta Ipar Afrikan ere nabarmena da. Sortaldean bizi direnen artean, juduen artean ere hedatuta dago, bereziki Cohen abizena dutenen artean. Hegoaldeko Europan eta Erdialdeko Asian badaude agerpen nabarmen gutxi batzuk.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
R1 haplotalde

thumb|R1 haplotaldearen banaketa.
**R1 haplotaldea** edo **R-M173** Y kromosomako DNA haplotalde bat da. R haplotaldearen (R-M207) haplotalde nagusiaren subklado bat da, M173 nukleotido bakarreko polimorfismoak markatuta. R haplotaldearen beste subkladoa R2 haplotaldea (R-M479) da. 

R1 eta R2 R haplotaldearen ondorengo zuzenak dira, eta hau P1 haplotaldearena (P-M45), eta Q haplotaldearen anaia. R1en jatorria ezin da oraindik frogatu, baina uste da orain dela 25.000 eta 23.000 urte artean garatu zela Uralen eta Balkhash aintziraren artean, Siberiako mendebaldean. 

R-M173 duten arrak bi subkladotan banatzen dira gaur egun, R1a haplotalde eta R1b haplotaldean, batez ere Eurasian aurki daitezkeenak. R1b haplotaldearen barruan dagoen R-DF27 haplotaldea bereziki ugaria da euskaldunen artean. R-M173 da R haplotaldearen subkladorik handiena.

## Kladograma 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nirmal Puwar

**Nirmal Puwar** soziologoa da, Londresko Unibertsitateko Goldsmiths Fakultateko Soziologia Sailean irakasle dihardu, eta Methods Lab-eko zuzendarikidea da.

Feminist Review argitaletxe kolektiboko kidea da 2000tik.

## Argitalpenak 
Puwarrek 17 bilduma argitaratu ditu, honako hauek barne: 

* Post-koloniala Bourdieu;
* Orientalism and Fashion;
* Intimacy in Research;
* Live Methods;
* South Asian Women in the Diaspora.

Puwarrek postkolonialismoaren, arrazen eta generoaren instituzioei buruzko saiakerak eta ikerketak idatzi ditu, baita metodologia kritikoak eta bi liburu ere:

* *Space Invaders: race, gender and bodies out of place* (2004), non argudiatzen baitu aniztasunak zuritasunaren pertzepzioekin duela zerikusia, zuritasunak nola funtzionatzen duen beharrean.
* *Fashion and Orientalism* (2003).

2007an, Coventry Ritz filma zuzendu zuen, eta "*arkitektura hutsaren aztarna kezkagarriak eta erabili gabeko espazioa*" azpimarratu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rabateko artxidiozesia

**Rabateko artxidiozesia** () Erromatar Eliza Katolikoaren marokoar artxidiozesia da. Pio XI.a aita santuak ezarri zuen 1923ko uztailaren 2an Rabateko bikariotza apostoliko gisa, eta 1955eko irailaren 14an artxidiozesi bilakatu zen Pio XII.a aita santuaren aginduz. Artzapezpikuaren egoitza Rabateko San Petri katedralean dago. Egun artzapezpikua Cristóbal López Romero salestarra da, 2017ko abenduaren 29an izendatua.

## Historia 
1950eko hamarkadan, apezpikuak eta apaiz gehienek Marokoren independentziaren alde egin zuten, frantses kolonialisten gehiengoaren kontra. 1952an, Louis Lefèbvre apezpikuak gonbidatuta, Frantziako En-Calcateko abadiako hogei monje beneditarrek monasterio bat ezarri zuten Toumliline herrian.

1988ko urtarrilaren 26an, Hubert Michon artzapezpikuak gonbidatuta, bi fraide trapistek komunitate bat sortu zute Fezen, gero Mideltera lekualdatu eta Atlaseko Andre Mariaren priore-etxe bihurtu zena. 2015ean, artxidiozesia Tazerteko monasterioaren jabe bihurtu zen, bertako moja klaratarrek alde egin ostean. 2019an, San Frantzisko Asiskoaren kongregazioko mojek monasterioa jaso zuten Cristóbal López Romero artzapezpikuaren ardurapean.

Fitxategi:La Cathédrale de Rabat.jpg|Rabateko San Petri katedrala
Fitxategi:Toumliline Monastery 35.jpg|Tazerteko monasterioko eliza
Fitxategi:Chapelle Prieuré ND de l'Alats Midelt Maroc.jpg|Atlaseko Andre Mariaren priore-etxeko eliza

## Apezpikuak 
### Ordinarioak 
#### Rabateko bikario apostolikoak 
* Victor Dreyer (1923-1927)
* Henri Vielle (1927-1946)
* Louis Lefèbvre (1947-1955)

#### Rabateko artzapezpikuak 
* Louis Lefèbvre (1955-1968)
* Jean Chabbert (1968-1982)
* Hubert Michon (1983-2001)
* Vincent Landel (2001-2017)
* Cristóbal López Romero (2017-)

### Apezpiku lagunkideak 
* Jean Chabbert (1967-1968)
* Vincent Landel (1999-2001)

### Apezpiku laguntzailea 
* Pierre-Jean-Marie-Louis Peurois (1936-1946 eta -1959)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lyn Jacenko

**Lyn Jacenko** (1953ko abuztuaren 15a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrew Jachno

**Andrew Jachno** (1962ko apirilaren 13a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hugh Jack

**Hugh Jack** (1929ko abenduaren 19a - 2018ko abenduaren 19a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lois Jackman

**Lois Jackman** (1937ko abenduaren 4a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zainab Fasiki

**Zainab Fasiki** (Fez, Maroko, 1994ko uztaila) marokoar marrazkilari eta ilustratzaile feminista da.

## Biografia 
2014ko irailean Casablancara bizitzera joan ondoren, Zainabek hainbat kultura-erakunderen arteko aliantzak sortu zituen, artearekiko eta teknologiarekiko grina garatzeko.

Casablancako Elektrizitate eta Mekanikako Eskola Nazionalean graduatu zen eta Industria Ingeniaritza Mekanikoko titulua lortu zuen.Marrazkilari autodidakta da

Skefkef aldizkaria argitaratzen duen kolektiboaren kolaboratzailea da Zainab, Marokoko hainbat artistaren lanak bildu dituen tira komikoa.

Bere lehen komikia, Omor ("Gauzak") izenekoa, 2017an argitaratu zuen. Bertan, Marokoko emakume baten bizitzako zailtasunak aztertzen ditu eta genero-desberdintasunak salatzen ditu gazte marokoarrak diren hiru pertsonaiaren bitartez.  Ingeniaritzan dituen ezagutzak fab lab-etan brikolajea fabrikatzeko erabiltzen ditu, eta jaialdiak instalazio elektroniko interaktiboak egiteko. Zainaben helburua da munduari erakustea emakumeek gizonek bezala gauza ederrak egin ditzaketela eta genero guztiak mundu honetan bakean bizi daitezkeela.

“Hchouma” proiektuaren abiarazlea da, diskriminazioa eta genero indarkeria bezalako arazo sozialak prebenitzea helburu duen doako hezkuntza plataforma parte-hartzailea. Fasiki horrela mintzo zen 2018an: “Tabu bat apurtzeko modu bakarra horretaz hitz egitea da. Proiektu honek eskolan eta familiako kideen artean dagoen sexu heziketa falta eta tabuak ordezkatu nahi ditu. Gai hauek oso garrantzitsuak dira eta merezi dute tabu hauei buruzko plataforma bat izatea, anbiguotasunak eta gaizki-ulertuak ekiditeko”

2019an Hshouma (Lotsa) izenburuarekin konprometitutako tira komiko bat argitaratu zen, "moralaren askatasunaren, sexualitatearen, maitasunaren aldeko alegatu bat, gizarte hesitu, frustrazio eta indarkeria sortzaile batek salatzen duena". Obrak “gorputzen beldur den maskulinismo hipokrita bati iseka egiten dio, beste batzuek (gizonezkoek) ezarritako edertasun kanonei muzin eginez”. Aldi berean, Feyrouz versus mundua liburua sortu zuen Fasikik, "munduan zehar bidaiatzearekin amesten duen neska gazte baten istorioa, bere familia kontserbadoreari aurre egin behar diona".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*
Chelsea Jaensch

** Chelsea Jaensch** (Adelaide, 1985eko urtarrilaren 6a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tim Jackson

**Tim Jackson** (Sydney, 1969ko uztailaren 4a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Soumaya Naamane Guessous

**Soumaya Naamane-Guessous** (1955) soziologo eta ekintzaile feminista marokoarra da. Marokoko emakumeen sexualitateari buruz idatzitako *Más allá de todo pudor: la sexualidad femenina en Marruecos* liburuagatik da ezaguna.

## Biografia 
Pariseko Paris-VIII Unibertsitatean egin zuen tesia eta Casablancako Hassan II Unibertsitateko Ben M 'Sik Letren eta Giza Zientzien Fakultatean irakasten du. Bere ikerketa-gaiak emakumeen eskubideei, familia-eskubideei, emakumeen sexualitateari eta ama ezkongabeen gizarte-egoerari buruzkoak dira. 1988an argitaratu zuen bere libururik ezagunena, *Más allá de todo pudor: la sexualidad femenina en Marruecos*. Liburua emakume marokoarren sexualitateari buruzko doktore-tesiaren egokitzapena izan zen eta laster lortuko zuen arrakasta handia Marokon.

2001ean, Marokoko emakume batek senar-emazte misto batzuen seme-alabei nazionalitatea transmititzeko kanpaina abiatu zuen, egoera horrek eragindako arazoak komunikabideetan salatuz. Zentzu horretan 2007ko martxoaren 8an nazionalitate marokoarraren kodea aldatu zen. Editorialak eta saiakerak idazten ditu aldizka emakumeen aldizkarietan, hala nola *Femmes du Maroc*, *Ousra*, *Citadine*, *Famille Actuelle* eta berrikiago *illi*. Bere argitalpenak M'Sur aldizkari espainiarrean ere argitaratzen dira.

## Sariak 
* 1996: Kultura Merezimenduaren Domina, Lankidetzako Institutu Luso-Arabiarraren eskutik.
* 2005: Frantziak Marokon duen enbaxadoreak Ohorezko Legioaren Ordena Nazionaleko zaldun izendatu zuen
* 2009: Ouissam alaouiteren ordenako komandante izendatua.

## Argitalpenak 
* *Au-delà de toute pudeur*: la sexualité féminine au Maroc, Casablanca: Eddif, 10th edition, 1997
* *Printemps et automne sexuels*: puberté, ménopause, andropause au Maroc, 2000
* Avec Chakib Guessous, *Grossesses de la honte*: étude sur les filles-mères et leurs enfants au Maroc, 2011
* Nous les femmes, vous les hommes, 2013
* ''Les femmes dans le Maroc d'hier et d'aujourd'hui'', 2016

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa bideoan Hamid Berradak aurkezten duen Mais Encore?
Robert Bolt

**Robert Oxton Bolt** (Sale, 1924lo abuztuaren 15a – Chichester, 1995eko otsailaren 20a) ingeles antzerkigile eta gidoigilea izan zen.

Erlijio metodistako familia batean jaio zen eta aitak altzari-denda bat zuen. Hamasei urterekin ikasketak utzi eta aseguru-bulego batean lan egin zuen. Ondoren, Manchesterreko Unibertsitatean sartzea lortu zuen. Urtebete geroago RAFen sartu zen gerra garaian. Gerraren ondoren, Mendebaldeko Afrikan egon zen 1947ra arte, eta Manchesterrera itzuli zen historian lizentziatzera. Ingeleseko eta historiako irakaslea izan zen Millfield eskolan, eta 33 urte zituenetik, idazteari bakarrik ekin ahal izan zion.

Antzezlanak eta gidoiak idazten zituen. Bere lanen protagonistak gizartearekin tentsioan zeuden pertsonak izaten ziren. *Lawrence of Arabia*, *Doctor Zhivago* eta *A Man for All Seasons* filmen gidoien egilea izan zen, eta Oscar saria irabazi zuen azken bi filmengatik.

Erresuma Batuko Alderdi Komunistako kide izan zen eta Txekoslovakiaren inbasio sobietarraren ondoren utzi zuen. Bi hilabete egon nintzen kartzelan nuklearren ugaritzearen aurka protesta egiteagatik.

## Lanak 
### Antzezlanak 
* *The Last of the Wine* (1955)
* *Flowering Cherry* (1958)
* *The Tiger and the Horse* (1960)
* *A Man for All Seasons* (1960)
* *Vivat! Vivat Regina!* (1971)
* *State of Revolution* (1977)

### Gidoiak 
* *Lawrence of Arabia*
* *Doctor Zhivago*
* *A Man for All Seasons* (1966)
* *The Red Tent* (1969)
* ''Ryan's Daughter* (1970)
* *Lady Caroline Lamb* (1972) (zuzendaria ere bai)
* *The Bounty* (1984)
* *The Mission* (1986)
* *A Man for All Seasons* (1988)
* *A Dry White Season* (1989)
* *Without Warning: The James Brady Story'' (1991) (telebista)

## Kanpo estekak
Bram Stoker Saria

**Bram Stoker Saria**, , 1987. urteaz geroztik AEBetan urtero beldurrezko eta fikziozko kontakizunei Beldurrezko Idazleen Elkarteak ematen dien literatura sari bat da.

Bram Stoker idazlearen omenezko izena darama.

## Saritu nabarmenak 
## Kanpo estekak
Athyma perius

thumb|left|Hegalak itxita.
***Athyma perius*** Nymphalidae familiako tximeleta espezie bat da, Hegoaldeko Asian eta Hegoekialdeko Asian bizi dena. 

Arrak hego beltzak ditu marka zuriekin, eta emeak marroi ilunak. Hegoen beheko aldea, ordea, hori-laranja dute, lerro zuriekin eta puntu beltzekin. Toraxa eta abdomena zuriak dira, baina emeek puntu beltz ñimiñoak dituzte gorputzean. 

## Kanpo estekak
Ibn Abi Zar

**Abū al-Hassan ‘Alī ibn Abī Zar‘ al-Fāsī** (; ? - 1310ko hamarkada) Marokoko Erdi Aroko historia kontatzen duen *Rawd al-Qirtas* liburu ospetsuaren ustezko idazlea izan zen. Abi Said Uthman II.a sultanak eskatutako idatzi zuen liburua. Bere izena ere ez da guztiz ezaguna, modu askotan idatzi baita, Erdi Aroan zirkulazioan egon ziren eskuizkribu kopuru handiaren ondorioz. Fezen ikasi zuela ere badakigu.

## Kanpo estekak
Castle Rock (Stephen King)

**Castle Rock**, batzutan **the Rock** deitua, AEBetako Maine estatuan dagoen eta Stephen King idazlearen kontakizun eta eleberri ugari girotuak dauden fikziozko udalerri bat da. 

Lehenbiziko aldiz *The Dead Zone* (1979) eleberrian agertu zen, orduz geroztik Stephen Kingen kontakizun ugarietako kokaleku nagusia bilakatu zen, baina ez bakarra.

1959an Castle Rock udalerriak 1.280 biztanle zituen eta  *Needful Things* (1991) eleberrian aipatzen denez 1.500 biztanle inguru. Kingen webgune ofizialaren mapan Oxford konderrian kokatua dago, Woodstock udalerriaren aldamenean eta Portland hiritik 37 milistara eta Bangor udalerritik 79 miliatara eta Boston hiritik 188 miliatara.
Javi Montoya

**Javier Montoya Monente** (Logroño, Errioxa, 1991eko apirilaren 16a-) errioxar futbolaria da.

## Biografia 
Atezain lanetan aritzen da. Alavesen harrobian hezi zen, eta lehen taldearekin jokatzea lortu zuen. 2025eko otsailean Amorebietarekin sinatu zuen sei hilabeterako. Maila galdu eta gero, talde zornotzarrak ez zuen bere kontratua berritu.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila
Falmouth (Cumberland konderria)

**Falmouth** Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cumberland konderrian dago, Maine estatuan.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera 
* Cumberland konderria

## Kanpo estekak
Brad Jamieson

**Brad Jamieson** (1978ko martxoaren 16a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jane Jamieson

**Jane Jamieson** (Sydney, 1975eko ekainaren 23a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarah Jamieson

**Sarah Jamieson** (1975eko martxoaren 24a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kerry Johnson

**Kerry Johnson** (1963ko urriaren 23a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Verna Johnston

**Verna Johnston** (1930eko martxoaren 18a - 2010eko apirilaren 4a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brenda Jones

**Brenda Jones** (Leongatha, 1936ko azaroaren 17a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1960ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bob Joyce

**Bob Joyce** (1936ko azaroaren 3a – 2025eko uztailaren 11) atleta izan zen. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Selma Kajan

**Selma Kajan** (Sydney, 1991ko uztailaren 30a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mitchell Kealey

**Mitchell Kealey** (Brisbane, 1984ko urtarrilaren 28a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donald Keane

**Donald Keane** (Perth, 1930eko azaroaren 12a - 2016ko azaroaren 10a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wilfrid Kent Hughes

**Wilfrid Kent Hughes** (East Melbourne, 1895eko ekainaren 12a - Kew, 1970eko uztailaren 31) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pam Kilborn

**Pam Kilborn** (Melbourne, 1939ko abuztuaren 12a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joyce King

**Joyce King** (Sydney, 1920ko irailaren 1a - Willoughby, 2001eko ekainaren 10a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
George Knott

**George Knott** (1910eko abuztuaren 19a - 2001eko martxoaren 22a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brooke Krueger-Billett

**Brooke Krueger-Billett** (Tailem Bend, 1980ko uztailaren 9a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mark Ladbrook

**Mark Ladbrook** (1972ko otsailaren 6a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Regan Lamble

**Regan Lamble** (Melbourne, 1991ko urriaren 14a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jenny Lamy

**Jenny Lamy** (Wagga Wagga, 1949ko otsailaren 28a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charles Lane

**Charles Lane** (1905eko martxoaren 19a - 1954ko abenduaren 14a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Europar Batasunaren zabalkuntza potentziala

thumb|285x285px|

## EBean sartzeko hautagaiak 
Gaur egun, bederatzi estatu daude Europar Batasuneko  izateko hautagai gisa onartuak: Albania, Bosnia eta Herzegovina, Georgia, Moldavia, Montenegro, Ipar Mazedonia, Serbia, Turkia eta Ukraina. Kosovok (EBko bost estatu kidek ez dute aintzatesten ) 2022an aurkeztu zuen formalki kide izateko eskaera eta Europar Batasunak *hautagai potentzialtzat* hartzen du. Faktore anitzak direla eta, Turkiarekin izandako elkarrizketak geldialdi eraginkor batean daude 2016ko abendutik 

Hauetako sei estatu negoziazio aktiboetan ari dira gaur egun: Montenegro (2012tik), Serbia (2014tik), Albania (2020tik), Ipar Mazedonia (2020tik), Moldavia eta Ukraina (2024tik). Negoziazioen faserik aurreratuena Montenegrok du.  Montenegroren helburu politikoa 2026 amaierarako bere negoziazioak amaitzea da, eta 2028rako EBko kide izatea  

## Estatu kideko lurralde berezien eransketa posiblea 
Estatu kideko lurralde berezi batzuek ez dira EBaren parte. Baliteke honetako herrialde edo lurralde batek bere egoera aldatzea EBri edo itun edo lege-xedapen jakin bati dagokionez. EBean dagoen eskualde batek bere egoera alda dezake honetatik irtetera, edo kanpoan dagoen lurralde batek sartu daiteke.
thumb||erdian

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Europar integrazioa
* Europar Batasuna
* Europako Esparru Ekonomikoa
* Europa
* Brexit
* EEEko Kideen lurralde bereziak

## Kanpo estekak
Catalogue of Life

**Catalogue of Life** (euskaraz: Bizitzaren katalogoa) interneteko datu-base bat da, animalia, landare, onddo eta mikroorganismo espezie ezagunen zerrenda eskaintzen duena. 2001ean sortu zen Species 2000 eta amerikako Integrated Taxonomic Information System-en arteko kolaborazio gisa.

Gaur egun *The Catalogue* (katalogoak) 165 datu-base taxonomikoren datu egiaztatuak biltzen ditu, mundu osoko erakunde espezializatuek mantentzen dituztenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teobromina

**Teobromina** edo **3,7-dimetilxantina** konposatu organikoa da, C7H8N4O2 formula duena, alkaloidea, base purikoen klasekoa eta xantinaren deribatua. Solido kristalino zuria da. Uretan disolbagaitza da.

Teobromina produktu naturala da eta kakaoan (*Theobroma cacao*) aurkitzen da nagusiki. Beste hainbat landaretan ere badago, te-landarean (*Camelia sinensis*) etsenplurako.

## Iturriak 
Teobromina *azido 3-metilurikotik* abiatuz sintetiza badaiteke ere, industrian baliatzen dena kakao-landaretik erauzten da nagusiki.

Teobromina-iturri handienak hauek dira:

* *Theobroma cacao* – hazia eta haziaren azala

* *Theobroma* *bicolor* – haziaren azala
* *Ilex* *paraguariensis* – hostoa
* *Ilex* *guayusa* – hostoa
* *Ilex* *vomitoria* – hostoa
* *Camellia* *sinensis* –  hostoa

## Erabilera 
Teobromina batez ere kafeina egiteko eta kosmetikan usatzen da.

## Erreferentziak
Rkiya Talbensirt

**Raïssa Rkiya Talbensirt** edo **Rkiya Demsiriya** (, ;) emakumezko poeta eta musikari amaziga da, Marokoko ishelhiyen komunitatekoa, taxelhiyt hizkuntzan mintzatzen dena.  

1948an jaio zen Demsiran, Imintanoutetik gertu dagoen eskualde batean. Haurtzaro zaila izan zuen, 4 urterekin ama galdu zuen, aitaren emazteak tratu txarrak eman zizkion eta ezkontzera behartu zuten. Hamalau urte bete baino lehen, Casablancara ihes egin zuen. 

Casablancan zegoela, 1960ko hamarkadaren erdialdean hasi zen abesten, garai hartan ezagunenak ziren amazigh rwaiss artista batzuekin, Mohamed Demsiri eta Said Achtoukekin, esaterako. Bere lehen albuma 1967an grabatu zuen eta handik gutxira, oso ezaguna egin zen Marokon eta marokoarren artean Europan. 

Amarg izeneko poesia lirikoa abestu izan du, Maroko hegoaldeko Souss eskualde amazigeko forma tradizionala, eta hortaz *raiss* edo *taraisst* (femeninoz) poeta tradizional bat da komunitate horretan.Rkia Damsiriak diskografia aberatsa du, 800 abesti inguru biltzen dituena. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Shilha language
* Fatima Tabaamrant
* Aicha Tachinwit
Sky-Map.org

**Sky-Map.org** (edo **WikiSky.org**) wiki eta zeru-mapa interaktiboa da,  milioika zeruko gorputz hartzen dituena.  WikiSky, nolabait, wiki gisa diseinatuta dago. Erabiltzaileek izar ezberdinei buruzko informazioa editatu dezakete artikuluak idatziz, Interneteko estekak gehituz, irudiak igoz edo interes talde berezi bat sortuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Souss-Massa

**Souss-Massa** (; ) Marokoko eskualde administratibo bat da,  2015eko lurralde-zatiketaren ondorioz sortua, 6 prefektura edo probintzia dituena. Eskualdeko hiriburua Agadir da.

Biztanleria nagusiki amazigeko bi eskualde izen hartzen ditu: Massa edo Masst (amazigeraz) kostaldeko zonalde txikiagoa, eta Souss delako eskualde zabalagoa (amazigeraz Tamazirt n Sus), ishelhiyen komunitateko amazigen lurra, taxelhiyt hizkuntzaren eremu tradizionala.

## Kanpo estekak
Ray Land

**Ray Land** (1930eko azaroaren 14a - 2020ko maiatzaren 14a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rainer von Fieandt

**Berndt Rainer von Fieandt** (Turku, 1890eko abenduaren 26a – Helsinki, 1972ko apirilaren 28a) finlandia bankaria izan zen.

Ez zen alderdi politiko bateko kide izan. 1955ean Finlandiako Bankuko gobernadore izendatu zuten. Urho Kekkonen presidentearen agindua jaso zuen gobernu bat zuzentzeko 1957ko azaroan eta 1958ko maiatzean kargua Reino Kuuskoskiri eman zion.
Elias Anton Murgiondo

**Juan Elias Anton Murgiondo** Araba, 1947 - Iruñea, Nafarroa Garaia, 2025eko otsailaren 18a) ezker abertzaleko militante historikoa izan zen. HBko Iruñeko zinegotzi eta militante nekaezina, hainbat aldiz torturatu zuten bere militantzia independentistagatik. Iruñeko Udalak Argentinako Kereila babesteko aukeratutako 17 pertsonetako bat izan zen.

## Bizitza 
Tapizatzailea lanbidez, lantegia Iruñeko Donibane auzoan zuen. Oso gazte hasi zen bere militantzia politikoa. 1966an, 19 urte zituela, atxilotu zuten ikurrin bat zabaltzera zihoanean, Errenteriako Beraun auzoan, eta Melitón Manzanasek torturatu zuen. Ondoren, «sadiko» gisa deskribatu zuen polizia; baina, geroago esan zuen bezala, tratu txarren gertaera hura ez zen okerrena izan. 1968an berriro atxilotu zuten Urbasan, EGIko ikurrina jartzen saiatzeagatik, eta Olatzagutiako polizia etxera eraman zuten. Han tratu txarrak jasan zituen berriro. 1970eko hamarkadaren amaieran, Nafarroan Amnistiaren Aldeko Batzordeak erakundearen sortzaileetako bat izan zen. 

HBko zinegotzi gisa Madrilen hondakin solidoei buruzko sinposio batean parte hartzen ari zela —Hirigintza eta Ingurumen arloko arduraduna baitzen—, 1981ean, atxilotu zuten. Atxiloketa horren ondoren, Bidasoko mugatik haratago babestu behar izan zuen bere burua. 1986an Frantziako poliziak Espainiaratu zuen, eta orduan, haren hitzetan, bere bizitzaren tortura lazgarrienak pairatu zituen. 1989an, urte hartako Sanferminei hasiera eman zien txupinazoa pizteko ohorea izan zuen. Metxa piztu zuen HBko hirugarren zinegotzia izan zen, Patxi Zabaletaren eta Iñaki Beorlegiren ondoren.

Iruñeko Udalak Frankismoaren krimenen aurkako Argentinako Kereila babesteko aukeratu zuenetako bat izan zen Melitonek Eliasi egindako torturen testigantza.

2025ean hil zen, 77 urte zituelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Heriotzaren albistea, *Noticias de Gipuzkoa* egunkarian.
*  Sufritutako torturen testigantza, *Gara* egunkarian.
Rabat-Sale-Kenitra

**Rabat-Sale-Kenitra** (; ) Marokoko eskualde bat da, herrialdearen ipar-mendebaldean. 18.194 kilometro koadro ditu eta, azken zentsuaren arabera,  biztanle. Hiriburua Rabat da, baina Sale hiria ere garrantzitsua da. 

## Probintziak 
* Rabat probintzia
* Sale probintzia
* Skhirate-Temara probintzia
* Kenitra probintzia
* Sidi Kacem probintzia
* Sidi Slimane probintzia
* Khemisset probintzia

## Kanpo estekak
Ayşe Hatun

**Ayşe Hatun** edo **Âise** **Hatun** (turkiar otomandarrez: عایشه خاتون; Bahçesaray, Krimeako khanerria, 1476 — Edirne, 1539) printzesa izan zen, Krimeako Meñli I. Giray Khanen alaba eta Selim I.aren ezkontideetako batena. 

## Bizitza 
Ayşe Hatun 1476 inguruan jaio zen, Krimeako Kanatoan, Krimeako Meñli I Giray khanaren alabetako bat izan zelarik. 

### Ezkontza 
Ayşe Hatun lehen aldiz ezkondu zen Selim-en anaiarekin, Şehzade Mehmed, Feodosiako *Sanjak Bey*. Litekeena da 1504an bere senarra hil ostean, bera gero Selim I.a izan zenaren haremean sartu izana, baina ez dira ezagutzen gertaera horren inguruabarrak.

Nekdet Sakaoarren historialari turkiarrak, *"Los sultanes de esta propiedad"*  (euskaraz: Propietate honen sultanak) izeneko liburuan, idatzi zuen otomandar batek, bere "La estructuras de la dinastía otomana" (euskaraz: Otomandar dinastiaren egiturak) lanean, 1511n Ayşe Hatun eta Selim-en ezkontzari buruzko iruzkin interesgarria egiten zuela.

## Ondorengotza 
Selimek eta Ayşek alaba ezagun bakarra izan zuten:

* **Şah Sultan** (1500. k. — 1572. k.), 1523an *Damat* Lütfi Pasharekin ezkondua, gero Otomandar Inperioaren bisir handia izan zena (1539 – 1541). Seme-alabak izan zituen.

## Heriotza 
1520an Selim I.a hil ostean, tradizioak agintzen zuen bezala, Edirnen erbesteratu behar izan zuen, hiriburutik urrun zegoen hiri batean. Harantz abiatu zen, eta normalean alabak egiten zion bisita.

Ayşe 1539an hil zen, eta Istanbulen lurperatu beharrean, bere jaioterrira, Krimeara, aberriratu zuten, non bere familiarekin batera lurperatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tetsu Katayama

1947tik 1948ra Japoniako lehen ministro izan zen politikari japoniarra izan zen. Japoniako lehen ministro izan zen lehen sozialista izan zen, eta Alderdi Liberal Demokratikoko edo bere aitzindarietako kide ez zen azkena 1993ra arte.

## Kanpo estekak
Kayra Zabci

**Kayra Aleyna** **Zabci** (Istanbul, Turkia, 2001eko abuztuaren 21a) aktore eta modeloa da.

## Bizitza 
Malatyar jatorriko Kayra Aleyna Zabci 2001ean jaio zen Turkiaren hiriburuan, Istanbulen.

### Hezkuntza 
Mimar Sinan arkitekto eta ingeniariaren izeneko bigarren mailako arte eskolan graduatu ostean, Mimar Sinan Unibertsitateko arte ederren fakultatean jarduteko ikasketak egitea erabaki zuen eta gero Istanbuleko Unibertsitateko Estatu Kontserbatorioko jarduera sailean matrikulatzea erabaki zuen. 2006an hasi zen aktore lanetan, bost urte zituela.  

### Ibilbidea 
2017an eta 2018an, Canal D katean emandako *Vatanínm Sensin* telesailaren zerrendara batu zen. 2018an eta 2019an Gülperi interpretatu zuen gaztetan Show TV *Gülperi* telesailean. 2019an eta 2020an, Yaseminen papera egiteko aukeratu zuten TV8-ko *Doğduğun Ev Kaderindir* (Nire etxea nire patua) seriean, non Demet Özdemir eta Ibrahim Çelikkol aktoreekin batera aritu zen. 2022an, TV8n emandako *Canínm Annem* telesailean (Oya izan zen) eta Netflixeko *Another Self* web-seriean (Zehra pertsonaia) parte hartu zuen. Urte berean TRT 1 *Alparslan: Büyük Selçuklu* telesailean parte hartzen hasi zen.

2013an, Fox katean emandako *Harem* telesaileko protagonista izan zen. Hurrengo urtean, 2014an, Canal D *Küçük Amuga-*ren eta Star TV kateko ''Can't run from love* (*Aşktan Kaçínlmaz*) seriean parte hartzen hasi zen. 2015ean Adaren papera antzeztu zuen Planet Çocu kateak emandako *Aydamayan*  telebista saioan. Hurrengo urtean, 2016an, TRT 1 katean emititutako *Seddülbahir 32 Saat* telesaileko aktoreetako bat izan zen. 2017an, Elif Agman i interpretatu zuen Burak Serbestek zuzendutako *Yeni Başlayanlar Için Hayatta Kalma Sanatí* filmean.

2006an, bost urte zituela, aktore lanetan hasi zen, Durul Taylanek eta Yagmur Taylanek zuzendutako Küçük Kinen Yamet filmean parte hartzeko hautatua izan eta gero. 

2012an eta 2013an, Ayşe Hümaşah Sultanen otomandar printzesaren papera egin zuen Star TV kateak emandako *Muhteşem Yüzyin'' telesailean. 

Bederatzi eta hamalau urte bitarteko haurrek parte hartu zuten Best Model Child Turkey edertasun lehiaketan parte hartzen lehena izan zen, eta 2013an, berriz, Best Child Model of the World edertasun lehiaketan parte hartu zuen lehena.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Web TB 
## Telebista saioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Houda Abouz

**Houda Abouz**, **Khtek** izenez ezagunagoa (arabiera marokoarrean «zure ahizpa» esan nahi du), marokoar rapera da.

## Biografia 
1995ean Khemisset-en jaio zen,  zinema ikasketak egin zituen Abdelmalek Essaâdi Unibertsitatean, Tetuanen, bere jaioterriaren iparraldean (Maroko), mendebaldeko Rifen, Yebala Herrialdea ere deituan.

Lagunek animatuta eta hip-hopean interesatuta, abestiak grabatu zituen. Bideo batean, ElGrandeToto, Don Bigg eta Draganov ageri dira Marokoko rap-eko hiru gizonezko izarrekin batera. Bideoa 16 bat milioi aldiz erreproduzitu zuten YouTuben, eta horrek animatu zuen musikara dedikatzera.

Nagusiki arabiera marokoarra erabiltzen du bere abestietan, baina frantsesa eta ingelesarekin nahastuta. Nazioarteko errekonozimendua lortu zuen 2020ko otsailean, Marokoko gizartearekin eta emakume marokoarraren egoerarekin oso kritikoa den «KickOff» abestiari esker.

2020ko azaroaren 23an, BBCren urteko 100 emakume eraginkorrenen zerrendan sartu zuten abeslaria.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rita el Khayat

**Ghita/Rita el Khayat**  (, Rabat, 1944) marokoar idazle, psikiatra eta antropologo da.

## Biografia 
Medikuntza ikasi zuen Rabaten, psikiatria Casablancan eta ikasketak Parisen amaitu zituen. 350 artikulu eta 30 liburu baino gehiago idatzi ditu, “Tradizioen Maroko arranditsua” edo “Emakumea mundu arabiarrean”, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leila Denmark

**Leila Alice Denmark** (Portal, Georgia, 1898ko otsailaren 1a - Athens, Georgia, 2012ko apirilaren 1a) pediatra estatubatuarra izan zen. Kukutxeztularen aurkako txertoan lan egin zuen. Denbora luzez aritu zen pediatra gisa, izan ere 103 urterekin erretiratu zen lanbidetik 2001eko maiatzean, eta ehun urtetik gora bizi izan den pertsona gutxienetako bat da bere adinagatik ez den arrazoiren batengatik ezaguna. Erretiratu zenean, bere lehen umeen bilobak ari zen artatzen. Hil zenean, bizirik zegoen munduko laugarren pertsonarik zaharrena zen, eta inoiz izan diren 85 pertsona zaharrenetako bat.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Georgiako Portal herrian jaio zen 1898ko otsailaren 1ean, eta hamabi seme-alaben artean hirugarrena izan zen. Bere aitaren aldeko osaba James Alexander Daugherty biltzarkide missouriarra izan zen. Forsytheko (Georgia) Tift Collegera joan zen. Hasiera batean irakasle izan nahi zuen, baina azkenean mediku eskolara joan zen bere senarra izango zenarekin, John E. Denmarkekin. Leila Denmark 1928an Georgiako Medikuntza Eskolan graduatutako emakume bakarra izan zen.

Leila Denmark graduatu eta gutxira ezkondu zen John Eustace Denmarkekin. kukutxeztularen aurkako txertoaren laguntzailea izan zen 1920ko eta 1930eko hamarkaden artean.

### Karrera medikoa 
Graduatu ondoren, Atlantako (Georgia) Grady Memorial Ospitalean kontratatu zuten, eta Morningside-Lenox Parkeko auzora joan zen bizitzera senarrarekin. Henrietta Eggleston ospitalean aritu zen lehen emakume pediatra ere izan zen Denmark, Emoryko Unibertsitateko ospitale pediatriko batean. 2000ko martxoaren 9an, Georgiako Batzar Nagusiak domina bat eman zion.

### Azken urteak 
1998ko apirilaren 1ean, bere ehungarren urtebetetzean, tarta errefusatu zuen azukre gehiegi zuelako. Bere 103. urtebetetzean tarta berriro errefusatu zuenean, zerbitzariari azaldu zion 70 urte zeramatzala azukrerik (produktu naturaletan datorrena kenduta, adibidez frutan) hartu gabe.

Alpharettan (Georgia) bizi izan zen 106 urte bete arte. Orduan Athensera joan zen bizitzera bere alaba Maryrekin. 2008ko otsailaren 1ean 110. urtebetetzea ospatu zituen. Mary alabaren arabera, Denmarken osasunak okerrera egin zuen 2008ko udazkenean, baina berehala suspertu zen. Denmarkek alaba bat, bi biloba (Steven eta James) eta bi birbiloba (Jake eta Hayden) izan zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frances Oldham Kelsey

**Frances Kathleen Oldham Kelsey** (Cobble Hill, Columbia Britainiarra, Kanada, 1914ko uztailaren 24a - London, Ontario, 2015eko abuztuaren 7a) Kanadako farmazialaria eta medikuntzan doktorea izan zen, Elikagai eta Sendagaien Administrazioaren gainbegiralea izateagatik ezaguna. 1960 eta 1961 artean ez zuen onartu talidomida farmakoa merkatura ateratzea Estatu Batuetan, zalantzak baitzituen haren segurtasunaz. Bere beldurrak justifikatuta zeudela frogatu zuten hilabete batzuk geroago, sendagaiak sortzetiko akats larriak eragin zituela 10.000 haur baino gehiagotan, 46 herrialdetan.

Talidomidaren onarpenari jarritako blokeoaren ondorioz, John F. Kennedy presidenteak President's Award for Distinguished Federal Civilian Service eman zion, AEBetako gobernuak langile zibil bati ematen dion ohorezko sari gorena. Bere karreran, farmazia-produktuen gaineko FDAren ikuskapena eta kontrola indartzeko legeen onarpenean eta aplikazioan ere parte hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fabrice Lapierre

**Fabrice Lapierre** (Moka, 1983ko urriaren 17a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Peter Larkins

**Peter Larkins** (1954ko ekainaren 22a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Al Lawrence

**Al Lawrence** (Punchbowl, 1930eko uztailaren 9a - Houston, 2017ko maiatzaren 15a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1960ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David Lean (atleta)

**David Lean** (Launceston, 1935eko abuztuaren 22a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bob Lay

**Bob Lay** (Glebe, 1944ko martxoaren 20a - 2022ko abuztuaren 5a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pat Leane

**Pat Leane** (North Melbourne, 1930eko urtarrilaren 11 - 2018ko urriaren 12a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alison Lever

**Alison Lever** (Manchester, 1972ko urriaren 13a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Greg Lewis

**Greg Lewis** (Victoria, 1946ko urtarrilaren 16a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ray Lazdins

**Ray Lazdins** (Hamilton, 1964ko irailaren 25a) atleta da. Kanada ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Bonaventura eliza (Casablanca)

**San Bonaventura eliza** Marokoko Casablanca hiriko medinan kokatutako eliza katoliko ohia da, espainiar frantziskotarrek 1890 inguruan ezarria. Hassan I.a sultanak Alfontso XII.a Espainiako erregeari eman zion lurraldean eraiki zen, eta Espainiako Eliza Katolikoaren egoitza izan zen hirian XIX. mendearen amaieraz geroztik.

1968an, eliza gisa funtzionatzeari utzi zion eta familia behartsuentzako aterpe bihurtu zen.

400px|thumb|erdian|Casablancako San Bonaventura elizaren kanpoaldea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raymond Mastrotto

**Raymond Mastrotto** (Auch, Gers, 1934ko azaroaren 1a - Labatut (Landak), 1984ko martxoaren 11) txirrindulari frantziarra izan zen, profesionala 1958tik 1968ra.

## Kirol ibilbidea 
Amateurretan, 1956ko eta 1957ko Route de France proba entzutetsua irabazi zuen. 1958ko ekainean profesionaletara pasatu zen. Frantziako Tourrean zortzi aldiz hartu zuen parte, 1960ko ekitaldian seigarren sailkatu zen eta 1967koan etapa bat irabazi zuen. 
Garaipenik nabarmenena, 1962ko Dauphiné Libéré izan zen.

1968an txirrindularitza utzi behar izan zuen, auto batek harrapatuta entrenatzen ari zelarik.

1984an hil zen, 49 urte besterik ez zituela, aneurisma baten ondorioz, txirrindulaz ibiltzen ari zenean.

## Palmaresa 
### Amateurretan 
### Profesionaletan 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Nancy Snow

**Nancy E. Snow** estatubatuar akademiko eta filosofo da, jarduera akademiko eta zientifikoak egiten ditu *filosofiako* irakasleekin eta Oklahomako Unibertsitateko Giza Sorrera Aztertzeko Institutuko zuzendaria da.Normanera bizitzera joan aurretik, Marquette Unibertsitatean filosofiako irakasle eta ikertzaile jardun zuen. Bere ikerketak asko aldatu dira; eta, batez ere, psikologia moralean eta bertuteen etikan jarri du arreta. Hainbat aldizkari garrantzitsutako editore lanetan aritu da edo kontseilu editorialetan, eta lau libururen editore nagusi izan da baita berrikusitako artikulu ugariren arduraduna ere.

## Hezkuntza eta ibilbidea 
1980an, filosofian maisutasuna lortu zuen Marquette Unibertsitatean, eta, 1988an, doktoretza-tesia defendatu zuen Notre Dameko Unibertsitatean.

1987an Arizonako Estatu Unibertsitatean filosofiako irakasle laguntzaile postu bat onartu zuen, 1989an Marquetten filosofiako irakasle laguntzaile gisa kontratu bat onartu aurretik, eta ordutik bertan jardun du. *The Journal of Moral Education* egunkariko etika eta filosofia editore elkartua da, eta gaur egun *Ethical Theory and Moral Practice* eta *The Journal of Value Inquiry* bietako kontseilu editorialetan dihardu. Era berean saiatu da, posible izan duen guztietan, psikologia filosofiarekiko elkarrizketara eramaten, argudio filosofikoen alde egiteko.

#### Egilea 
* *Virtue as Social Intelligence: An Empirically Grounded Theory* *(Bertutea adimen sozial gisa: enpirikoki oinarritutako teoria*).

#### Editore 
* *Stem Cell Research: New Frontiers in Science and Ethics (Zelula amei buruzko ikerketa: muga berriak zientzian eta etikan)*,

* *Legal Philosophy: Multiple Perspectives*,

* *In the Company of Others: Perspectives on Community, Family, and Culture (Besteen Konpainian: Komunitateari, Familiari eta Kulturari buruzko ikuspegiak)*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marokoko zinema

thumb|Marokoko Cla zinema-estudioak.
[thumb|250px|[Marrakexeko Nazioarteko Zinemaldiaren logoa.]]
thumb|200px|Hamid Bénani zuzendaria.

**Marokon zinema** laster hasi zen. Herrialde exotikoa zela eta, Europako zuzendariak laster hasi ziren Marokoko paisaiak eta giroak filmatzen. XX. mendearen azken hamarkadetan berezko ekoizpenak hasi ziren sortzen, zuzendari marokoarren eskutik.

## Historia 
Lehen filma Louis Lumièrek 1897an Ouarzazate herrian, egin zuen,  *Le chevrier Marocain* («Marokoko ahuntzaina»). Garai horretatik 1944ra, atzerriko film asko herrialdean filmatu ziren. 1944an, Marokoko zentro zinematografikoa (CCM) ezarri zen, nazioko zinemaren organo arautzailea. Rabaten ere zinema estudioak ireki zituzten. 1952an, Orson Wellesen *Otelo* filmak Urrezko Palma irabazi zuen Cannesko Zinemaldian, Marokoko banderaren pean. Sei urte geroago, Mohammed Ousfourrek Marokoko lehen filma sortu zuen, *Le fils maudit* («Seme mamadrikatua»). 1968an, lehen Mediterraneoko Zinemaldia Tangerren egin zen. Ondoren, 1982an, lehen Zinemaldi Nazionala egin zen Rabaten. 2001ean, Marrakexeko lehen Nazioarteko Zinemaldia (FIFM) ere hiri horretan egin zen.

## Zuzendariak 
Marokok 70-90 hamarkadetan zuzendarien lehen belaunaldi ezagutu zuen. Nolabait, estatuko lehen benauldia izan zen. Hauek dira garrantzitsuenak:
* Hamid Bénani (*Wechma*, *Traces*, 1970)
* Souheil Ben Barka (*Les Mille et une Mains*, 1974) 
* Moumen Smihi (*El Chergui ou le Silence violent*, 1975) 
* Ahmed El Maânouni (*Alyam, Alyam*, 1978; *Transes (Al Hal)*, 1981; *Les Cœurs brûlés*, 2007)
* Jilali Ferhati (*Poupées de roseau*, 1981; *La Plage des enfants perdus*, 1991) 
* Mustapha Derkaoui (*Les Beaux Jours de Shéhérazade*, 1982) 
* Farida Benlyazd (*Une porte sur le ciel*, 1988)
* Saâd Chraïbi (''Chronique d'une vie normale*, 1990)
* Mohamed Abderrahmane Tazi (*Badis*, 1989; *À la recherche du mari de ma femme*, 1993) 
* Abdelkader Lagtaâ (*Un amour à Casablanca*, 1992; *La Porte close*, 1998) 
* Hakim Noury (*Le Marteau et l'Enclume*, 1990) 
* Hassan Benjelloun (*La Fête des autres'', 1990)

## Zinemaldiak 
Ugari dira; hauek ezagunenak:
* Zinemaldi Nazionala, Rabaten 1982an sortua.
* Marrakexeko Nazioarteko Zinemaldia (FIFM), 2001ean sortua.
* Rabateko Autore Zinemaren Nazioarteko Jaialdia, 1994an sortua.
* Emakumeen Nazioarteko Zinemaldia, 2004an Salen sortua. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Marokoko zinemari buruzko webgune turistikoa.
Tamara Tenenbaum

**Tamara Tenenbaum** (Buenos Aires, 1989ko martxoaren 19a) argentinar filosofoa, idazlea, kazetaria, unibertsitateko irakaslea eta abeslaria da.

## Bizitza 
Etxe judu ortodoxo batean hezi zen, baina handik urrundu egin zen. Bere haurtzaroa Buenos Aireseko Once auzoan eman zuen. Bere ama, mediku pediatra oraindik bertan bizi da. Aita abokatua zen eta AMIAren aurkako atentatuan hil zen, berak bost urte zituela.

Bigarren Hezkuntzako Institutu Librean egin zituen bigarren mailako ikasketak. Filosofian lizentziaduna da Buenos Aireseko Unibertsitatean, eta bertan lan egiten du irakasle.

Literatur eta kultur kazetari gisa aritzen da hainbat hedabidetan, besteak beste, Radio Urbana Play-n Sebastian Wainraichek gidatutako Vuelta y Media programan genero zutabea, Infobae, La Nación, Revista Anfibia, Los Angeles Review of Books, Words Without Borders eta Vice komunikabide grafikoetan. Argentinako El Diario aldizkarirako *Algo Prestado* podcast-a gidatzen du, eta asteroko iritzi-zutabe bat ere badu hedabide horretarako. Gainera, *Rosa Iceberg* argitaletxe independentearen sortzailea da, Marina Yuszczuk eta Emilia Erbettarekin batera. Argitaletxe horrek emakumeek idatzi eta argitaratutako liburuak argitaratzeko apustua egiten du.

2019an *El fin del amor* liburua argitaratu zuen, harreman sexoafektibo modernoei buruzko saiakera bilduma, eta arrakasta handia lortu zuen salmentetan. 2022an, izen bereko telesail batera egokitu zuten Amazon Prime Video plataformarako. Gidoilarietako bat egilea bera da, eta protagonista, berriz, Lali Espósito aktore eta abeslaria.

2020an *Nadie vive tan cerca de nadie* ipuin-liburua argitaratu zuen, eta horregatik, 2018an Nazioaren Kultura Ministerioak antolatutako *Fikzioak* sariaren lehen postua lortu zuen, oraindik publikora argitaratu gabe zegoenean. 

2021ean eleberri generoko bere lehen lana argitaratu zuen, *Todas nuestras maldiciones se cumplieron*, elementu autobiografiko ugari dituena.

Stephanie Galliazzi kazetariak El Observador hedabide uruguaitarrarentzat egindako profil batean, "feminismoaren laugarren olatuaren ahots freskoetako bat" dela dio.

## Lanak 
* *Reconocimiento de terreno*. Buenos Aires: Pánico el Pánico. 2017. 
* *Nadie vive tan cerca de nadie*. Buenos Aires: Emecé. 2020. 
* *Todas nuestras maldiciones se cumplieron*. Buenos Aires: Emecé. 2021. 
* *La última actriz*. Buenos Aires: Seix Barral. 2024.

## Sariak 
* 2018: Nazioaren Kultura Ministerioaren Ficciones Saria *Nadie vive tan cerca de nadie* lanagatik.
* 2025: Paidos Saria *Un millón de cuartos propios* lanagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Constance Verluca

**Constance Verluca** (Paris, 1975) frantziar abeslari eta idazlea da. 

## Biografia 
Constance Verlucak solfeoa eta biolontxeloa ikasi zituen Parisko XVI. Musika Kontserbatorioan. 2003an,  A.S. Dragon taldearen *Spanked* albumeko *Mais pas chez moi* abestiaren hitzak idatzi zituen Julien Hirsinger-ekin batera.

Kantugile gisa, 2007an bere lehen diskoa kaleratu zuen Julien Hirsinger-ekin batera, *Adieu Pony*, Parisen eta Los Angelesen grabatu zutena. Diskoa Noah Georgeson-ek (gitarra-jotzailea eta Devendra Banhart eta Joanna Newsom-en ekoizlea) ekoitzi zuen, hamabi abestiz osaturik dago eta 2007ko maiatzean kaleratu zen. Diskoa aurkezteko, Verlucak Christophe Miossec-en kontzertuetako lehen zatietan jokatu zuen, eta, horren ondoren, promozio bira bat egin zuen Frantzian zehar. Birako kontzertuen artean, batez ere 2007ko martxoaren 9an Festival des Vieilles Charrues jaialdian jokatutakoa nabarmendu behar da.

2001ean, Laurent Tuel-en ''Un jeu d'enfants* filmaren gidoilaria izan zen. 

2012an *Club Pop'' musika eskola sortu zuen Parisen. (L'École des loisirs, 2016) eta *Toubien Toumal* (Gallimard, 2018). Geroago, Toubien Toumal bildumako beste liburu batzuk agertuko ziren: ''Toubien Toumal à l'école* (2021) eta *Toubien Toumal* *en vacances* (2023). 2022an, Iris de Moüy-k ilustraturiko *L'enfant invisible* argitaratu zuen. 

*Longtemps*, Verlucaren bigarren diskoa eta Julien Baer-ekin batera egina, 2019ko apirilaren 5ean kaleratu zen.

## Diskografia 
* 2007 : *Adieu Pony* - Warner Music

# *C'est faux*
# *Les trois copains*
# *Tu es laide*
# *Je simule*
# *Majeure*
# *Le clown et le soldat*
# *Ding Dang Dong*
# *C’est le moment de mourir*
# *Judas*
# *Donne-moi ta vie*
# *Matt Dillon*
# *Blues*

* 2019 : *Longtemps -* Varenne Varenne

# *Longtemps*
# *Comme un adulte*
# *Petit frère*
# *La fille la plus triste du monde*
# *J'ai goûté*
# *Abandonne*
# *Sans doute*
# *Ohé Ohé Ohé*
# *Président noir*
# *Pas de haine*

### Partaidetzak 
* 2006 : Emmanuel Santarromana - *Fab4ever*. *Across the Universe* (The Beatles) kantatzen du.
* 2009 : *All I Do Is Dream of You*-ren bertsioa Hermès moda etxe frantziarrarentzat
* 2009 : Séverin - *Cheesecake*. *Johnny* kantatzen du.
* 2018 : BO de Grégoire Hetzel Cédric Anger zuzendariaren *L'amour est une fête'' filmean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Discogs
* MusicBrainz
* Songkick
* Le Club Pop