open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Assumpta Roura

**Assumpta Roura** (Bartzelona,  1952 – 2014ko urtarrilaren 21a) kazetari eta idazle katalana izan zen.

Bartzelonako Unibertsitatean Filosofia eta Letretan lizentziaduna, Montpellierreko Paul Valerie Unibertsitatean komunikazioaren *soziologian* diplomaduna ("*Sociología y comunicación en los albores del siglo XXI: pautas mediáticas y nuevos comportamientos sociales*"), kazetaritzaren munduan hasi zen Mundo Diarion, eta ondoren, besteak beste, La Vanguardia, Avui, El Mundo Cataluña, Interviú, Tiempo eta La Voz de Galician.

## Ibilbidea 
Hainbat liburu idatzi zituen, itzultzaile eta argazkigintzan ere aritu zen. Bere liburu ezagun eta hunkigarrienetako bat "*Hasta luego, tristeza. Autobiografía de una depresión*", gaixotasun larri horretan zuen esperientzian oinarritua. Bere harreman sentimental zailez ere idatzi zuen liburuan.

Sozialki konprometitutako pertsona bat izan zen. 70eko hamarkadan Bandera Rojako militantea izan zen. Urte batzuk geroago, beste inplikazio batzuen artean, M-15 Mugimenduarekin bat egin zuen. Prentsa inprimatuan ez ezik, hainbat hedabide birtualetan ere argitaratu zituen artikuluak, eta aktiboa izan zen sare sozialetan.

Idazle bikaina izan eta argitaletxe handietan (Planeta, Plaza & Janés, Gedisa...) argitaratu ondoren, bere bizitzaren amaieran, osasun- eta ekonomia-arazo larriak zituela, Caritasen laguntzari esker bizi izan zen.

## Argitalpenak 
* Isabel Preysler: el triunfo de una mujer(1986)
* Contigo ¡pan y caviar!: tú, yo y el dinero (1990)
* La radio de Julia (1992)
* Protagonistas. Luis del Olmo, la radio y yo (1993, Luis del Olmorekin batera)
* Nosotros, que nos quisimos tanto: el libro de los que fuimos jóvenes (1996)
* La mujer ante el espejo: apuntes sobre el amor (1997)
* Mujeres para después de una guerra: una moral hipócrita del franquismo (1998)
* El misterio de la mujer del Pardo (2000)
* Hasta luego, tristeza. Autobiografía de una depresión (2000)
* Entre nosotras: de mi madre a mi hija (2001)
* El bolero de Caperucita (2002)
* Un inmenso prostíbulo. Mujer y moralidad durante el franquismo (2005)
* Telenovelas, pasiones de mujer: el sexo del culebrón (2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Entrevista a l'Assumpta Roura.
* La moral franquista contra la dona. Avui, 28-1-2005.
* http://espiritualidadypolitica.blogspot.com.es/2009/01/consume-o-muere-por-assumpta-roura.htmlConsume o muere.
* Assumpta Roura, dues fotos..
Argaraieta

**Argaraieta**, Nafarroa eta Huesca eta Zaragoza probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 

Mendi hau nahiko ezezaguna da: EHko bazter urrun batean egonik, eta mendi garaiagoz eta ikusgarriagoz inguraturik, bisita gutxi jasotzen duelakoan nago.

Baina merezi du bisitatxoren bat egitea, batez ere tontorretik izanen dugun ikuspegiagatik.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Argaraieta, *http://www.euskal-herria.org/*.
Argibel

**Hargibele** edo **Argibel**, Iparraldea eta Bearno probintzian topa dezakegun euskal mendia da.

Argibel mendia, 795 altuera duen eta Iparraldea eta Bearno probintzietan topatzen den mendi bat da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Montori.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
*Argibel, *http://www.euskal-herria.org/*.
Argible

**Argible**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Atuzkarratz mendilerroak adar bat luzatzen du hegoalderantz Santa Barbara-Kakuetatatik, Ezka eta Binies ibaien erroak bereiziz.
Adar horretako gainak ez dira Atuzkarratzekoak bezain garaiak, baina erakargarriak dira: Arain, Elizarena, Gazteluzarra...
Haien artean   Argible dugu mendirik garaiena, erpin geodesikoa bertan baitago.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Argible, *http://www.euskal-herria.org/*.
Armikelo

**Armikelo**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Aldapa leuneko mendia da Armikelo, ibiltzeko erosoa eta atsegina.
Doi-doi harrotzen da gainaldeko ertza, mendebaldeko isurialdearen gainean, baina larrea da nagusi bestela gainaldean.
Altura beretsuko beste gain bat ageri da Iparrekialdean: Arrato, bere buzoi eta erpin geodesikoarekin.
Gorabehera txikia dago bien artean eta erraz joan daiteke hara ere.
Ibiltzeko inguru egokiak dira eta merezi du ibilbidea luzatzea.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Armikelo, *http://www.euskal-herria.org/*.
Armotoa

**Armotoa**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Armotoa oso mendi ezkutua dugu, inguruko erraldoiek itzaldu egiten baitute.
Hala ere, oso ezaguna da haren amildegiek Izaba gainean eskaintzen duten itxura harroa.
Merezi du mendi honen tontor harritsua bisitatzea, batez ere inguruko mendien ikusmira ederragatik.
Ibilbide gomendagarriena Mintxate harroilean hasten da, Kaxauren bordara iritsi baino aurreraxeago.
Ekialderantz joz berehala iritsiko gara mendilerroko gainaldera, non Merke eta Pioren borden hondakinak ikusiko baititugu.
Handik aurrera bidexka estu baina garbi batean gora egin besterik ez dugu.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Armotoa, *http://www.euskal-herria.org/*.
Arralde

**Arralde**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Arralde mendia, Larralde bezala ere ezagutua, 945 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.035830 eta -2.724990 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Ubide, Barazar.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Arralde, *http://www.euskal-herria.org/*.
Iramendi (Adi)

**Iramendi** edo **Amutz**, Nafarroa topa dezakegun euskal mendia da. 
Pagadiz jantzitako mendia, Adi handiaren hegoaldeko saihetsetik luzatzen den kate luzeko tontorretako bat.
Zilbeti aldetik igo nahi izanez gero herriko lehenengo etxeen paretik gora abiatzen den pista zabala hartu eta Gurutxagako lepora igota gandorrari jarraitu besterik ez dago tontorrera heltzeko.

Nahi izanez gero, Atzegi ere lepo beretik ordu erdira dago, hego-mendebaldera luzatzen den egiaren muturrean.
Iparralderago, berriz, Zotalar, zerrendatik at gelditutako tontorra, 50 m inguru altuagoa, pagadiaren azpian Adiraino luzatzen den gandor luzearen erdian.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Iramendi / Amutz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Arrayuelas

**Arrayuelas**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Arrayuelas Karria eta Recuenco arteko gandor luzearen erdialdean dago eta ez du beste bi horien aldamenean nabarmentzeko motibo askorik.
Recuencora egindako igoeraren osagarri egokia izan daiteke.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Arrayuelas, *http://www.euskal-herria.org/*.
Artzanburu

**Artzanburu**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Artzanburu mendia, 1368 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 42.981377 eta -2.366589 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Arantzazu, Brinkola, Udana.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Artzanburu, *http://www.euskal-herria.org/*.
Arranoaitz

ezkerrera|thumb|312x312px|Arranoaitz eta mugarria.

**Arranoaitz** (899 metro) Satui mendilerroko mendietako bat da, Arrolamendi inguruan duela. Antzuola, Legazpi eta Oñatiko udalerriek partekatzen duten mugarria ere bertan dago; buzoia, berriz, zertxobait aldenduta dago, muino baten gainean, eta dagoeneko Legazpiko udalerrian.
thumb|283x283px|Satui mendilerroa Satui mendilerroa (By This image has been made by Zorion).
Aizkorri, Gorbeia, Udalatx, Andarto, Kurutzeberri, Anboto eta inguruko mendiak ikus daitezke Arranoaitzetik.

Oñati, Legazpi eta Antzuolatik ditu igoerak. Oñatitik posible da Koroso gaineraino joatea eta bertatik Arranoaitzera igotzea. Herrigunetik igotzeko, Larraña auzotik du igoera. Antzuolatik, berriz, herrigunetik Koroso gainera igota joan daiteke gailurrera, edo Deskarga gainetik. Legazpitik**,** berriz, Urtatzako urtegitik gora igo daiteke. Posible da Arranoaitzetik Arrola edo Gorostiaga gainetara ere joatea. Bertatik gertu dago Irikortako iturria, Arrola gainaren azpian.ezkerrera|thumb|335x335px|Arrola elkarteak 1991eko urteberria (urtarrilak 1) ospatzen.

Eremu honetan Satui-Arrolamendiko estazio megalitikoa edo gune arkeologikoa aurkituko dugu, batez ere tumuluekin osatuta.

Garai batean, buzoia jarri aurretik, burdinazko gurutzea zegoen; gaur, baina, desagertuta dago. Arranoaitzen albotik gertu daude Argilekuko txabolak eta Korosoko lepoa eta baserri eraberritua. Lehena ezaguna da, bertan elkarte bat kokatzeaz gain, Arrolamendiko elkartekoek jaia ospatzen zutelako urteberrian, salda eta txorizoa eskainiz. Korosoko lepoan, berriz, finalista eguna ospatzen zuten.

Lur eremu honetan ere 2007-8an Bergaratik Irunera doan gas bidea pasatzen da lurpetik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arraldegaña

**Arraldegaña**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Mendi apala da Arraldegaña, 300 m eskas besterik ez dira Lizaso aldetik abiatuta, eta are gutxiago hegoaldeko isurialdetik abiatuz gero.
Mendi gehiena basoak estaltzen du, baina tontorra bera oraindik aldatu berria den baso eremu batean dago, zuhaitz bakan batzuen aldamenean.
Gain aldea nahiko laua da eta ez da erraz antzematen zein den gunerik garaiena; gaina zeharkatzen duen gurdibide belartsua ere ez da buzoiak kokatuta dauden lekutik bertatik pasatzen: arretaz begiratu beharra dago buzoiak topatzeko, ibiltarien arrastoa ere ia ikusi-ezina baita (2007).
Ibilbidea osatzeko Lizaso aldean dagoen Orgiko basora jo dezakezue, urrutira gabe.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Arraldegaña, *http://www.euskal-herria.org/*.
Soporro

**Soporro**, lehen *atxulegi*, Lapurdi probintzian topa dezakegun euskal mendia da.

Mendi txikia da, inongo zailtasunik gabea.
Errepidea ere badu nahiko gora iristen dena.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Soporro, *http://www.euskal-herria.org/*.
Oronimo

**Oronimo**a (grezieratik, *ρος oros*, 'Mendia' eta *oνομα ōnoma*, 'Izena') mendi bat edo erliebearen beste elementu bat izendatzeko erabiltzen den izen propioa da. **Oronimia** oronimoen azterketa sistematiko eta zientifikoa da, erliebearen elementuek, mendi-muinoek, nola hartzen duten izena eta nola transmititzen diren historian zehar. 

Oronimiak aztertzen du orografiako izen bereziek zelako bilakaera historikoa duten, eta oronimoek zelako aldaerak izan dituzten inguruko herrialdeetan historian zehar.

## Ikus, gainera 
* Onomastika

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskal Herriko mendiak (izenak, altuerak...).
Arxuria

**Arxuria** edo **Peñaplata** mendi bat da, Baztan eta Sararen arteko mugan dagoena eta, beraz, Nafarroa Garaiaren eta Lapurdiren artean. Gaina 758 metroko garaieran dago. 

Sarako aldea Natura 2000 sarearen parte da, Larrun Xoldokogaina kontserbazio bereziko eremuaren barnean. Ipar-mendebaldeko magalean Sarako leizeak daude, eta hego-ekialdean Ibainetako zohikaztegia. 

## Igoera 
Zugarramurdiko plazatik (210 metro) abiaturik, PR-NA 90 Sorginen bidea jarraitu behar da Ibainetako leporaino (506 metro). Trikuharria eta zenbait aztarna arkeologiko daude bertan. Lurrera begiratzen badugu, lurzorua heze eta iluna dela ikusiko dugu, zohikaztegia baita. Arxuria parez pare izanen dugu, eta gailurreraino doan xenda oso nabarmena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arxuria, euskal-herria.org
Azegia

**Azegia**, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da. 
Igoera errazeko mendia, Eugi eta Zilbeti artean.
Gurutxagako lepora heltzeko pista zabal bat eta handik aurrera larre ederrak, abereek dotore inausitako ezpel multzoak eta elorriak.
Zailtasun bakarra tontorra inguratzen duen ezpeldia zeharkatzea.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Azegia, *http://www.euskal-herria.org/*.
Azkonabieta

**Azkonabieta**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Porlanezko pista batek lotzen du tontorreko antena instalazioa eta Karobietako mendatea eta bide hori gomendatzen dute gehienek bertara heltzeko.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Azkonabieta, *http://www.euskal-herria.org/*.
Gorabea

**Gorabea** edo **Astobitza**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da.

Gorabea mendia, Astobitza bezala ere ezagutua, 577 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Baranbio, Bergantzagoiti, Astobitza mt.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Gorabea, *http://www.euskal-herria.org/*.
Aztio

**Aztio**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Basoz inguratutako mendia (eta basoa ez bada, otadi eta sasia).
Txartelontzia bera ote, txilar eta sasiz ingurutatuta dago, hautsitako erpin geodesiko baten oinean.
Bista ederrak Aizkorri aldera.
Lastima da hainbesteko mendiaren gailurra egoera tamalgarri horretan egotea.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Aztio, *http://www.euskal-herria.org/*.
Azkua

**Azkua** (786 m) Nafarroako probintzian topa dezakegun euskal mendia da, Etxalar gain-gainean dagoen tontorra.

Gandor luze batek jarraitzen dio Aizkolegiraino eta ez da gandor horretako gain altuena, baina bai nabarmenena, Etxalar edo Sunbilla aldetik begiratuz gero.

## Ikus, gainera
* Zerrenda:Nafarroa Garaiko mendiak

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Azkua, *http://www.euskal-herria.org/*.
* "Mendikat" webgunean.
Bargondiako atxa

**Bargondiako atxa**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Cumbre de fácil acceso, jalonada por dos buzones.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Bargondiako atxa, *http://www.euskal-herria.org/*.
Baldaburu

**Baldaburu** edo **Baldako Txuntxurra**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 

Baldaburu mendia, 468 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Etxebarri, Markina.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Baldaburu / Baldako Txuntxurra, *http://www.euskal-herria.org/*.
Baxa

**Baxa**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Batzuetan ilunak dira EHko Mendien Katalogoaren erabakiak.
Inguruan Urrizkain edo Lareki bezalako gailur garbi eta panoramikoak izanik, Baxa aukeratu zuten, ibilbide motz eta gailur itxiko mendia.
Nolanahi ere, katalogoa aitzaki ederra da mendi ezezagun hau igotzeko.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Baxa, *http://www.euskal-herria.org/*.
Puntabarrena

**Puntabarrena**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Mendi askoz ere erakargarriagoek inguraturik, Puntabarrena nahiko mendi bakartia da.
Igoera luzea eta batzuetan deserosoa gorabehera, gailur honen balio nagusia inguruko erraldoien talaia izatea da.
Paraje hauetan Camille, gure Pirinioko azken hartza ibiltzen omen da, beste garai batzuen lekuko.
Guk geuk haren oinatzak ikusi genituen orain urte batzuk Iñariko lepoan.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Puntabarrena, *http://www.euskal-herria.org/*.
Babio

**Babio** Arabako ipar-mendebaldeko Izoria udalerrian dagoen mendi bat da. Gorobel mendikatearen oinean, altuera apaleko mendixka batzuk daude, hego-ekialde ipar-mendebalde norabidean lerrokatuta; horietako bat da Babio. Iparraldeko eta ekialdeko aurpegiak aldapatsuak ditu; tontorretik gertu, malkartsuak. Hego-mendebalderantz, aldiz, malda leuna du.

erdian|thumb|297x297px|Babio mendiko tontorretik dagoen ikuspegia.

Tontorrean, Burdin Aroko herri harresitu baten aztarnak daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babio, *Euskal-herria.org*.
Bedarbide

**Bedarbide**, Bizkaia eta Burgos probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Bedarbide mendia, 1037 altuera duen eta Bizkaia eta Burgos probintzietan topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.003970 eta -3.063450 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Urduña, Lendoño Goitia.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Bedarbide, *http://www.euskal-herria.org/*.
Begaña

**Begaña**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Beharbada garai baten, ez oso aspaldi, behientzako larreak izango ziren mendi honen gainaldean eta hortik datorkio izena, baina egun pagoz estalia dago gainalde guztira.
 Ingurune ederra eta ibiltzeko atsegina, Otzola aldeko goi larreak biltzen dituen bailara txikia bereziki.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Begaña, *http://www.euskal-herria.org/*.
Beiegu

**Beiegu**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Aretako mendien azken gain garrantzitsua dugu ekialdean Beiegu.
Gain zabal eta laukoa da eta bere gailur ez oso irekia izateak puntuak kentzen dizkio mendizalearen begietan.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Beiegu, *http://www.euskal-herria.org/*.
Beguz

**Beguz**, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Beguz mendia, Begousse bezala ere ezagutua, 767 altuera duen eta Iparraldea probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.089630 eta -0.831785 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Hauze, Montori.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Beguz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Beillurti

**Beillurti**, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Laurinaga-Adartza mendilerroaren paraleloan, beste kate apalago bat luzatzen da ekialdean, Leizateka mendia eta Arnostegiko lepoa abiapuntu duena.
Behean, oso behean  gelditzen dira Luzaide eta Arnegiko herriak, mendi-mazela erraldoiek estuturik.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Beillurti, *http://www.euskal-herria.org/*.
Astxiki

**Astxiki**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Astxiki mendia, Aitz Txiki bezala ere ezagutua, 791 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.117428 eta -2.629218 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Abadiño, Urkiola, Atxarte.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Astxiki, *http://www.euskal-herria.org/*.
Askuren

**Askuren**, **Beratza** edo **Urkabustaiz**, Bizkaia eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da.

Askuren mendia, 708 altuera duen eta Bizkaia eta Araba probintzietan topatzen den mendi bat da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Aloria, La Barrerilla, Uzkio Urkabustaiz. (B.)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Beratza / Askuren, *http://www.euskal-herria.org/*.
Bikirrio (Beraskola)

**Bikirrio (Beraskola)**, Bizkaia eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Bikirrio (Beraskola) mendia, 665 altuera duen eta Bizkaia eta Araba probintzietan topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.156737 eta -3.061202 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Gordexola, Okondo. (B.)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Bikirrio (Beraskola), *http://www.euskal-herria.org/*.
Burbona

**Burbona**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Burbona mendia, 935 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.023193 eta -2.844264 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Altube, Sarria.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Burbona, *http://www.euskal-herria.org/*.
Bohokortea

**Bohokortea**, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Arbailako mendimultzo malkartsuan Bohokortea salbuespena dugu bere bizkar luze, leun eta belartsuarekin.
Haren oinetan Ahuzkiko iturri ospetsua aurki dezakegu.
Haren uraren ahalmen diuretikoak aspaldidanik dira ezagunak, kondaira ugari lekuko.
Iturrian bertan Xubererazko esaldi hau irakurtzen ahal da: "Bortian Ahüzki hur honak osoki" (Ahüzkiko larretokian ur guztiz ona, batuaz)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Bohokortea, *http://www.euskal-herria.org/*.
Aizarbil

**Aizarbil**, 1062 topa dezakegun euskal mendia da.

Pagadiak inguratutako mendia da hau; tontorra bakarrik gelditzen da agerian.
Ez dirudi mendizale asko erakartzen duenik, ez da behintzat arrastorik nabari ez bizkarretan eta ez buzoiaren inguruan.

Belatetik datorren mendikate luzetik eta berau zeharkatzen duten bideetatik bereizita gelditzen da, hegoaldera luzatzen den adar batean.

Soratxipirekin batera igo daiteke, Urrotz edo Leurtza aldetik abiatuta, Uztakortako lepotik joanda, edo Mtik, Saldias eta Orokieta arteko errepidetik abiatuta.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Aizarbil, *http://www.euskal-herria.org/*.
Burga

**Burga**, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da.

Beartzun eta Iñarbegi errekek urraturiko ibar sakonen artean gain belartsuz osaturiko mendi-multzo txiki bat zabaltzen da, Elizondo eta bere auzo Beartzun bereiziz.

Haien hegietan hainbat baserri aurki ditzakegu, bizirik gehienak, baita azken aldi honetan onddoak bezala sortzen ari diren landa etxeak ere.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Burga, *http://www.euskal-herria.org/*.
Cerro

**Cerro**, Trebiñun topa dezakegun euskal mendia da. 
Cerro mendia, 901 altuera duen eta Araba eta Burgos probintzietan topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 42.709917 eta -2.748332 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Caricedo, Dordoniz, Taravero.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Cerro, *http://www.euskal-herria.org/*.
Corona/Errazu

**Corona/Errazu**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Gain zabaleko mendia, basoz inguratua.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Corona/Errazu, *http://www.euskal-herria.org/*.
Alto del Corral

**Alto del Corral** edo **Estuñaga** Arabako ipar-mendebaldeko mendi bat da.  

Alto del Corral mendia, 842 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da.

Mendi honetara ondorengo herri hauetatik igo daiteke: Abezia, Izarra, Untza.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Alto del Corral / Estuñaga, *http://www.euskal-herria.org/*.
Burretxagana

**Burretxagana**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Artadiak estalitako mendia, Urdaibai aldeko beste hainbat bezala.
Tremoia aldetik abiatzen da biderik erabiliena eta ez da jarraitzen erraza.
Estu hartzen du sastrakak bide hau tarte batzuetan, eta gora egin ahala aldapa areagotu egiten da.
Haitzari oratu behar zaio pasarte batzuetan.
Marka ugari dago bidean (pintura markak, plastiko zintak, harripilak), baina bakanduta daude (2007-07) eta tarte batzuetan arrastoa nahasgarria da, jaitsieran batipat.
Gain aldea gora-behera gutxiko bizkar luze batek osatzen du.
Bi buzoi ikus daitezke bertan, harriari lotuta, sastrakaren itzalean.
Ez da ume eta hasi-berrientzako egokiena.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Burretxagana, *http://www.euskal-herria.org/*.
Countendé

**Countendé** Mendebaldeko Pirinioetan dagoen mendia da, Bearnoko lurraldean. 2.338 metroko garaiera du eta (42.949671, -0.710208) koordenatuetan du kokapen zehatza.

Larrako mendiguneko mendirik garaienetakoa den arren, itzal egiten dio Auñamendik (2507 m.), eta beraz ez da hain ezaguna. Countendé gailur-lerro nahasi eta zorrotza da, eta Auñamendiri dago lotua Anieseko lepoaren (2080 m.) bitartez.

Abiapuntu ohikoenak Ernazko lepoa (1760 m.), Aretteko eskigunea (1605 m.) eta Laskun (905 m.) dira.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Countendé, *http://www.euskal-herria.org/*.
* https://www.mendikat.net/com/mount/1624, *http://www.mendikat.net*.
Durako gain

**Durako gain**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Basogintzaren mendean gelditutako mendia da Durako gaina eta jarduera horrek atondu ditu mendi honen bazter guztiak.
Ikusmira polita du halere Aramaio aldera.
Tontorraren inguruko hegoaldeko isurialdea oraintsu (2007) soildu dute eta oso itxura eskasa erakusten du alde hartatik begiratuz gero.
Kurtzetako mendatetik abiatuz gero berehala heldu daiteke gainera, baina ibilbidea entretenigarriagoa da Azkoaga (Ip.) edo Eskoriatza (Ek.) aldetik abiatuz gero.
Ekialdean apalagoak diren beste gain batzuk ditu: horietako bat da Asensiomendi, burdinazko gurutze batez gailentzen dena.
Ekialdeko lepoko bidegurutzean San Andresen ermita dago, aterpea eskainiz eta iturria aldamenean duela.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Durako gain, *http://www.euskal-herria.org/*.
Albiturri (Elgeamendi)

**Albiturri (Elgeamendi)**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Marieta herritik ateratzen den pista jarraitu besterik ez dago.
Ordu erdi inguruan Santa Marina baseliza kokatua dagoen pagadian agertuko gara, hemen atseden txiki bat hartu ondoren, pista gorantza jarraitu behar da.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Albiturri (Elgeamendi), *http://www.euskal-herria.org/*.
Elorreta

**Elorreta**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Elorreta mendia, 1146 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 42.997783 eta -2.496463 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Bolibar, Mendiola, Urkulu urtegia

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Elorreta, *http://www.euskal-herria.org/*.
Elixato

**Elixato**, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da.

Olaibar eta Esteribar bereizten dituen mendikateko gainik altuena da Elixato eta basoak eta sastrakak estaltzen dute gehiena, pinudiak eta ezpelak batik bat.

Badu Hegoaldean haitz nabarmen bat, Berrondo izenekoa, buzoi eta guzti, urrutitik ikus daitekeena eta gainak berak baino ikusmira hobeak eskaintzen dituena.
Hobe, beraz, Hegoaldetik igotzea, paisaiaz gozatu nahi baduzue.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Elixato, *http://www.euskal-herria.org/*.
Kukutza (Arrola)

**Kukutza** edo **Elorritxugana**, Bizkaia eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 

Kukutza mendia, Elorritxugane, Kukutzako atxa bezala ere ezagutua, 721 altuera duen eta Bizkaia eta Araba probintzietan topatzen den mendi bat da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Laudio, Pagatzandu, Zubiaur. (B.)

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Kukutza / Elorritxugana, *http://www.euskal-herria.org/*.
Argarai (mendia)

**Argarai**, Nafarroa eta Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da, Argarai mendilerroan. 
Lindusen hasi eta Donibane Garazi aldean bukatzen den mendi kate luzeko tontorretako bat (ibilbide polita da gainez gain doana).

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Argarai, *http://www.euskal-herria.org/*.
Bunaniarri

**Bunaniarri**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Zariatik oso gertu dago, gainik altuena Bianditzen duen kate berean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Bunaniarri, *http://www.euskal-herria.org/*.
Bizkailuz

**Bizkailuz**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Mendi lau eta zuhaitzez josia dugu Bizkailuz, nahiko nahasketa txarra mendizaleak erakartzeko.
Gailurra, beraz, ez da beste munduko gauza.
Nolanahi ere, inguruko parajeak ederrak dira, pagadi zabalak, belardi goxoak, ur putzuak eta abar.
Gainera, zuhaitzek eragozten ez dutenean, paisaia zabalak ikus ditzakegu Bizkailuzeko inguruetatik.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Bizkailuz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Burdindogi

**Burdindogi**, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da.

Ingurune ederrean kokatuta dago Burdindogi, basoak, gehienetan pagadiak, menderatutako eremu zabal baten erdian.

Baditu inguruan beste hainbat gain bere artean babesten dutenak, hainbat mendikateren elkargunea baita. HE.an Leateko Gaina eta Goitiko Gaina (Goitean), azken hau gain nabarmen eta borobila, Katalagoan egon ez arren buzoia duena. H.ko katean Urdanatz eta Baratxueta / Usetximendi hurrenez hurren, Katalogoko mendiak biak eta ibilbide berean bisitatzeko moduan.
IMan, berriz, Eride Gaina, eta Zuriain aldera abiatzen den bizkar luzea.
Tontorretik gertu dagoen Santo Kristoren Ermitak eman dio seguraski gainontzekoen artean nabarmentzeko aukera.

Mendekosteko astelehenean ospatzen da (zen?) bertan erromeria.
Pagadiak eta han hemenka sakabanatutako haritz zaharrek estaltzen dute erabat tontorra eta honen ingurua.
Gandorrean iparraldera jausten den aldapak agerian utzitako haitz bakan batzuk, tontorraren pare gelditzen direnak.
Tontorra atzemateko hildako mendizale baten oroimenez ezarritako buzoia jasotzen duen haitza bilatu beharko duzue, gandorreko haitz lerroari jarraituz.
Inguru horretan ibiltzeko komenigarria da iparrorratza edo GPSa eskura izatea, inguruko basoak eta orografia apalak orientazioa zailtzen baitute.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Burdindogi, *http://www.euskal-herria.org/*.
Elosta

**Elosta** edo **Trontxaleku**, Nafarroako mendia da.

Pagadiak estalita dago ia osorik eta ez da basoa besterik ikusten tontorretik, baina itzuli polita egin daiteke gainaldean, Ekialdeko bizkarrean barrena lehendabizi, Aralarko Malloen ikuspegiaz gozatuz eta Ekialdeko bizkar basatian gero, pagadiaren itzalean. Tontorraren ingurua nahiko laua denez, ez da erraza izaten txartelontzia topatzea.

Neke handirik gabe heltzen da Gorrititik abiatuz gero, baina Arribe aldetik abiatuz gero, beste 500 metroko igoera erantsi behar zaio ibilbideari, atsedenik gabeko aldapa gogorrean gora, Gorritiko bide zaharretik.

Malkorraundi oso gertu dago, ibilbidea osatu nahi izanez gero. Aspaldian Gorritiko Gaztelua egon zen gailurrean, gaur egun Santa Barbara ermita dago hor.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Elosta, *http://www.euskal-herria.org/*.
Erretzü

**Erretzü**, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Erretzü mendia, 700 altuera duen eta Iparraldea probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.122532 eta -0.828902 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Atharratze, Züztarri, Montori.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Erretzü, *http://www.euskal-herria.org/*.
Ertxiña

**Ertxiña**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Ez dira nonbait Aizarna aldean mendi honen oso zaleak (Santangraziko kanpaiak beti harako deia egiten ari direlako beharbada), izan ere ez da tontorraren inguruetan zaletasun horren arrastorik: eremu latza da, lahar, elorri eta kideko landare ugariz gain, kili-kolo dabilen karaitzez inguratuta dago.
 Gandorra luzeska da, Aizarnatik hasi eta Zestoa alderaino luzaten dena, eta hainbat gain bereiz daitezke bertan (Aizarnatik gertuen dagoena altuena), baina ez da erraza, esan bezala, bertan ibiltzea.
 Santangrazi gertu gelditzen da, Aizarna jasotzen duen bailararen beste muturrean, ibilbidea osatu nahi izanez gero.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Ertxiña, *http://www.euskal-herria.org/*.
Eskorieta

**Eskorieta** edo **Ungila**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 

Eskorieta, 642 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Arespalditza, Kexaa, Menoio.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Eskorieta / Ungila, *http://www.euskal-herria.org/*.
Eskintza

**Eskintza**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
500 metroko aldeaz bananduta dauden bi gainek osatzen dute mendi honen gailurra, gora-behera handirik gabe, eta bietan dago jarria erpin geodesikoa, nahiz eta ekialdekoa metro batzuk garaiagoa izan.
Ekialdeko gain zabalean, erpin geodesikoaz gain, bada ermita eta aterpe txukuna gordetzen dituen eraikin bat, otordutarako mahai ugariz inguratua.
Mendebaldeko gainean lurrean sakondutako aterpe zatar bat dago, ehizarako egokitutako lubaki baten aldamenean.
Pista zabal bat heltzen da gain alderaino eta kotxe arruntek erabiltzeko modukoa da.
Oinez igotzeko ere pista hori bera baliatzea da errazena, bidez kanpo sastraka baita nagusi gehienean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Eskintza, *http://www.euskal-herria.org/*.
Esparatz

**Esparatz**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Badu mendi mendi honek zer ikusia inguruetan, iparraldeko isurialdean batez ere.
Bi haitz nabarmen zutitzen dira isurialde honetan, zein baino zein zorrotzago, baina ohiko igoera bidetik aparte gelditzen dira eta badute beren zailtasuna.
Tontorra bera muino erraza da, pinuz inguratua, artadian barrena eta ezpel eta ipuru artean igotzen den senda polit batek zailtasunik gabe menderatzen duena, IEko lepotik abiatuta.
Ibilbidea luzatu nahi izanez gero Oiakarizketa ez da urruti gelditzen, IEan.
Gatzagak ikusteko aprobetxatu dezakezue bestela, baina gauza kuriosoa izanagatik oso hondatua dago beren ingurua.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Esparatz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Ezkaurretxikia

**Ezkaurretxikia**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Tamainak, batzuetan, garrantzia dauka.
Ezkaurreko mendilerroa luze eta zabala izan arren, mendizale gehienek ekialdeko gailurra besterik ez dute ezagutzen, horixe baita 2000 metroak gainditzen dituen bakarra.
Gailur nagusi hau interesgarria izanik ere, lau eta gazgabe agertzen da mendilerroko beste tontorren aldean: Baines eta Ezkaurretxikia.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Ezkaurretxikia, *http://www.euskal-herria.org/*.
Etxauriko haitzak

**Etxauriko haitzak**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Nafarroako mendebaldeko mendi estimatuenetako bat dugu hau, bai mendizale eta bai eskalatzaileen artean, bere Hegoaldeko eta Mendebaldeko amildegi ikusgarriak direla eta.
IEko isurialdea sastrakaz jositako hegi luze bat baino ez da,  baina Hegoaldean eskalatzaile askoren arreta erakarri duen karaitzezko horma luze bat dauka, errepidea urruti ez duena.
Hori dela eta eskalatzaile asko ibiltzen da inguru horretan.
Oinezko mendizaleentzat horma hori gainditzeko aukerak urriak dira, baina bada bide egoki bat Ziritza parean zailtasun handirik gabekoa, Ekialdeko bizkarreraino igotzen lagunduko gaituena.
Beste aukera bat Santa Luzia ermita dagoen lepotik edo Muniain aldetik abiatzea da, basoan barrena, arrasto nabarmenak jarraituz.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Etxauriko haitzak, *http://www.euskal-herria.org/*.
Galarregi

**Galarregi**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Galarregi mendia, 600 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.338580 eta -2.576427 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Ereño, Nabarniz.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Galarregi, *http://www.euskal-herria.org/*.
Gaintxipia

**Gaintxipia**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Mutur zorrotzeko mendia da Gaintxipia, baina zailtasunik gabe igo daiteke bere karaitzezko muturrera.
Mendebaldeko isurialdea garbiagoa eta samurragoa da, larre berrituaz estalia, eta bide ugari biltzen duen lepoa ere bada bertan.
Ekialdean sasiak eta oteak hartzen ari diren larre zaharrak eta pinudia dira nagusi, sastraka artean galtzen den karaitzezko ertz baten inguruan.
Ekialdetik abiatuz gero hobe da ertzari jarraitu beharrean hegoaldetik inguratzen duen bidea jarraitzea, Erentza baserritik aurrera (seinalatuta dago).
Tontorrean karaitzean sartutako buzoia eta ikuspegi zabalak.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Gaintxipia, *http://www.euskal-herria.org/*.
Enaitz

**Enaitz**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Arantzazu aldeko Urbiako sarbidea zaintzen duen mendia da, ermitaren gainaldean zutitzen dena eta Aizkorriko mendikate luzearen erdialdean duen kokapenagatik begiratoki paregabea.
Behin Urbiara igoz gero erraza da bere gandorra zeharkatzea, gorabehera txikia baita.
Bi tontor bereizi ditu, buzoi banarekin.
Ez da zaila inguruko mendiekin batera ibilbide berean sartzea, beti bide bazterrean gelditzen da eta.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Enaitz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Garallutz

**Garallutz**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Garallutz mendia, 572 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.252852 eta -2.362543 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Mendaro.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Garallutz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Gantzorrotz

**Gantzorrotz**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Bere mutur zorrotzari zor dio izena mendi honek, piramide baten itxurakoa baita gainaldea, baina gain erraza da, nonahitik igotzeko modukoa, arreta pixka bat jarriz gero, haitz eta elorri artean ez trabatzeko.
Ikuspegi zabala eskaintzen du Legarmendiko karstaren gainean, izan ere karst eremuaren erdian gelditzen da eta ez dago goien bista galarazten duen zuhaitzik.
Bertara joanez gero, antzeko beste tontor batzuk ere nahikoa gertu gelditzen dira, Urtemondo esaterako Man, eta Betzuenburu eta beste asko Ean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Gantzorrotz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Gazteluaitz

**Gazteluaitz**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Bada Arantzazuko hegoaldean karaitzezko haitz zerrenda ikusgarri bat, Begiolatza eta Urkulu erreken artean.
Ez dira handiak, baina bai harroak eta malkartsuak.
Gazteluaitz horietako bat da eta bere iparraldeko horma zutagatik nabarmentzen da bereziki, Arantzazutik Urbiara abiatzen den ohiko bidetik begiratuta.
Alde hartatik ezinezkoa ematen badu ere, zailtasunik gabe igo daiteke ekialdetik inguratu eta bere hegomendebaldeko isurialdean gora eginez.
Ibilbidea osatu nahi izanez gero gertu gelditzen dira Arriona (933 m) hegoaldean eta Erbizaskun (882 m), Bellostegi (792 m) eta Aitzabal (766 m) ekialdean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Gazteluaitz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Gerinda

**Gerinda**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Nafarroako erdialdeko beste hainbat mendilerrotan bezala, parke eolikoa eraiki zuten Gerindan, eta harrezkeroztik mendizale gehienen arreta galdu zuen.
Nafarroako erdialdeko paisaia zabalak dira bertan aurki dezakegun gauzarik interesgarriena.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Gerinda, *http://www.euskal-herria.org/*.
Guratz

**Guratz**, Nafarroako mendia da. Pagadi zabalek inguratzen dute magala, baina tontorra bera alertze-baso eta larreen artean dago. Bizkar luze batek lotzen du Uitziko mendatearekin eta huraxe da mendi honetara igotzeko biderik erosoena, basoan barrena, gora-behera handirik gabe.

Gorriti, Areso, Leitza eta Uitzi udalerrien arteko mugak biltzen dira muga honetan.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Guratz, *http://www.euskal-herria.org/*.
Sanmigelbizkar

**Sanmigelbizkar**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. **Gongolatz** ziena ere ematen zaio eta izen hori ematen dio dagoen mendilerroari, Gongolazko mendilerroa, alegia, baina Euskaltzindia Sanmigelbizkar onartu du.

Itzaga inguratzen duen mendi zerrenda apal horretako tontorretako bat da Sanmigelbizkar, Iriso herriaren gainean. Ingurunea itxuraz lehorra izanagatik, landaretza oparoak menderatzen du mendi osoa.

Tontorra bera haritz eta ezpelez osatutako basoak estaltzen du eta ez dago besterik ikusterik. Landaretza horrek berak estu hartzen ditu tontorraren inguruko bidezidorrak eta arretaz ibili beharra dago arrastoa ez galtzeko.Igoera errazena hegoaldeko isurialdean dagoen Iriso herritik abiatzen da, pista nabarmen batean gora. Erpin geodesiko batek markatzen du tontorra.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Handiaga

**Handiaga**, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Mendi apala izanagatik bere tontorrean batzen diren hegi luzeek lurralde zabala hartzen dute eta nahikoa bananduta gelditua da.
Esterenzubi da tontorretik gertuen dagoen herria eta bertatik Donibane Garazira joateko igotzen den GR10 bideak asko errazten du igoera.
Gainaldean larrea eta artzantzari dagokion paisaia da nagusi, han-hemenka sakabanatuta ageri diren haitz muturrekin batera.
Ekialdean tontorra bera bezala haitzez koroatutako beste muino bat nabarmentzen da eta, bien artean, Buluntzako trikuharria.
Gatarre izenaz ere ageri da mapatan.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Handiaga, *http://www.euskal-herria.org/*.
Hornillo

**Hornillo**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Harrotu egiten da Hornillo Kanpezuri begira eta artadiak estali ezin izan dituen karaitzezko horma biluziak erakusten ditu Hegoaldera.
Haien babesera etorrita zegoen Pierolako konbentua, baina gaur egun hutsik dago eta hondakin eta sasi artean zutitutako eliz ataria eta horma batzuk besterik ez dira gelditzen zutik.
Haren aldamenetik abiatzen da ohiko igoerabidea, artadi trinkoan barrena gora eginez, buzoia eta bi antena handi jasotzen dituen tontorrera heldu arte.
Goi aldean artadia bakandu eta larre eremuan sakabanatzen da, inguruko mendiak ikusteko abagunea eskainiz.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Hornillo, *http://www.euskal-herria.org/*.
Hoxahandia

**Hoxahandia**, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Gutxitan esaten dut horrelakorik, baina inguru honetan politagoak dira beheko lurrak (baserri txurigorriak, larreak, baratzak, basoak), goi aldekoak baino.
Goi aldea larre soila da eta behe aldeko paisaiaz gain ikusteko gutxi dago.
Bailara ederra gordetzen du bere aldapen atzean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
Hoxahandia, *http://www.euskal-herria.org/*.
Eltxumendi

**Eltxumendi**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 

Oteitza eta Saratsa aldeko gari soro eta larreek itxura lehorra ematen badiote ere baso eremu zabalak ditu Eltxumendik goi aldean; hori bai, baso zakarrak, arantza ugariko landaretza eta artadia.

Hainbat lekutan higadurak egindako urratuak ere ikus daitezke eta bideak hauts bihurtuta eta larreak lastotuta gelditzen dira uda aldian.
Ez dauka bereizgarri nabarmenik, tontorrean doi-doi harrotzen den ertz harritsua ez bada.
Bertan, larreak estali ezin duen eremu harritsuan, erpin geodesikoarekin batera, buzoi parea.
Ez du ematen halere gunerik altuena hori denik, aldapak gora egiten du oraindik iparralderago dagoen pinudiaren aldera.
Bista hobeak zeudelako jarriko zituzten dauden lekuan.
Dena dela, aldeak txikiak dira oso.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Eltxumendi, *http://www.euskal-herria.org/*.
Erdella

**Erdella**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Pinua da nagusi Erdellako isurialde gehienetan eta horrek asko murrizten du paisaiaren aberastasuna.
Gauza bera gertatzen inguruko mendietan ere.
Tontorra bera zuhaitzez inguratuta dago eta ez dago zerikusi handirik.
Iparraldeko bizkarretik nahiz Mendebaldekotik dago eginda bidea.
Elgetako mendateko errepidetik abiatzea da errazena, baina ibilbideari berari interes gehiago erantsi nahi izanez gero, Elorrio aldetik abiatzea gomendatzen dizuet, bidean hango baserri eta ermitak ikusteko, eta Intxorta edota Santamarinazar aldera luzatzea ibilbidea osatzeko (hirurak batera egin daitezke neke handirik gabe).

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Erdella, *http://www.euskal-herria.org/*.
Idubaltza

**Idubaltza**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Idubaltza mendia, 691 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.140356 eta -3.079127 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Iratzagorria, Okondo.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Idubaltza, *http://www.euskal-herria.org/*.
Amiñagain

**Amiñagain** edo **Lartzabal**, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da. 

Pirenioetatik Iruñea aldera datorren mendi zerrenda luze bateko azken tontorra.

Pinudiak inguratzen du tontorra, baina nahiko ingurune garbia da, iparraldeko isurialdea batez ere.

Atarrabiatik abiatzen den pista bat heldu da tontorrera eta antza denez motorzaleak ere bai, arrasto ugari ikus daiteke.

Tontorrean ez dago zerikusi handirik: erpin geodesikoa pinu artean.

Ibilbidea luzatzeko Antxoritz gertu gelditzen da, iparralderago, eta bide garbiak daude bien artean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Amiñagain / Lartzabal, *http://www.euskal-herria.org/*.
Iraututurru

**Iraututurru**, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Iraututurru mendia, Iraukotontorra bezala ere ezagutua, 1152 altuera duen eta Iparraldea probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.058103 eta -1.132271 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Beherobia, Irati, Burdinkurutzeta.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Iraututurru, *http://www.euskal-herria.org/*.
Isterbegi

**Isterbegi**, Nafarroa eta Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Adi erraldoiaren itzalpean, mendi ahantzi samarra dugu Isterbegi.
Bere apalatasunean ere, muino belartsu honek badu bere xarma.
Gailurretik gozatuko ditugun paisaia ere arras ederra da.
Mendi honen izenari dagokionez, M.
Belaskok bere hiztegi topominikoan dio Isterbegi = Izterbegi "Etsai, arerio" adiera ez dela onargarria, eta "hegi" edo are "begi" hitzetatik askoz ere hurbilago ikusten du.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Isterbegi, *http://www.euskal-herria.org/*.
Irutontorreta

**Irutontorreta**, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Kanpazarretik Bergararaino luzatzen den bizkar luzearen ekialdeko muturrean dago Irutontorretako gaina.
Pinudiak estaltzen ditu ia erabat mendi honen isurialde guztiak eta bada pista ugari pinudi horietan barrena, baina bidetik kanpo sasia eta otea dira nagusi gehienean; nahiko monotonoa da paisaia alde horretatik.
Nahiko erraz egin daiteke ordea bizkarreko bidea gasbidearen arrastoa jarraituz, Intxorta aldetik etorri eta bizkar guztia zeharkatzen baitu, bizkarra osatzen duten muino guztiak erdiz-erdi gaindituz.
Tontorrean erpin geodesikoa, haitz bakan batzuk eta buzoia, gasbidearen aldamenean.
Udalaitzen itzala nabarmentzen da Kanpazar aldean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Irutontorreta, *http://www.euskal-herria.org/*.
Ituiñomendi

**Ituiñomendi**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Pinudiak mendean hartutako mendia, interesik gabea, zerrendan egotearena ez bada.
Tontorrean haize-errota baten itxurako buzoia eta erpin geodesikoa, pinuz inguratuta.
Bide arrasto handirik ere ez da nabaritzen tontorraren inguruan, baina nabarmenena ekialdeko bizkarrean gora dator.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Ituiñomendi, *http://www.euskal-herria.org/*.
Jandolamendi

**Jandolamendi**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Jandolamendi mendia, 700 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da.
Kokapen zehatza 43.215823 eta -2.620740 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Durango, Garai, lurreta.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Jandolamendi, *http://www.euskal-herria.org/*.
Jaunden

**Jaunden**, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Basoaren erdian galdutako haitz bat baino ez da tontor hau eta arretaz jarraitu behar da arrastoa buzoiak markatzen duen tontorra topatzeko.
Erpin geodesikoa Iparmendebaldeko bizkar batean dago, kilometro eta erdira gutxi gora-behera, ikusmira zabalagoekin, eta hura ere ez da topatzen erraza, sastraka artean baitago.
Ibilbidea osatzeko edo entretenigarriago egiteko, Laño inguruko haitzulo artifizialak bisitatu ditzakezue, urrutira gabe.
Las Cruces izeneko lekutik abiatuz gero, berriz, Semendia ere gertu gelditzen da, errepidearen beste aldean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Jaunden, *http://www.euskal-herria.org/*.
Jaun Done Jakue

**Jaun Done Jakue**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Nondik begiratzen diogun, Jaun Done Jakuek arras itxura desberdina azaltzen du.
Gorraitz aldetik ezpelez jositako bizkar lau bat besterik ez da.
Zanatz lepotik ordea, piramide erako itxura zirragarria dauka.
Ohiko igoerak Imizkotz edo Gorraitz aldetik abiatzen dira, eta Batia lepora iristen dira.
Ez dago bide markaturik tontorreraino, baina ezpelek ixteko mehatxua egiten badute ere, bidexkak aurki ditzakegu arazorik gabe tontor harritsuraino eramanen gaituenak.
Gailur irekia denez, paisaia zabalak ikusiko ditugu bertatik, bereziki hurbileko Korona-Errazu, Pausaran eta Labiako mendilerroaren gainean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Jaun Done Jakue, *http://www.euskal-herria.org/*.
Egietako gain

**Egietako gain**, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Izen asko ditu mendi honek: Egietako Gain izendatzen du EHMKak, Tiratun izenaz ageri da kartografia ofizialean, Oiartzuri izenarekin aipatzen du Alpinaren mapak eta Iretako gain izenarekin ageri zen hemen lehenago.
Gainean, alambre hesiak banatutako bizkar luzean, erpin geodesikoa eta buzoia.
Ibiltzeko leku garbia da, baina ez da oin harrasto handirik nabari gain alde horretan.
Eskas irudituz gero, aski da Adira jotzea, Lizartzuko lepotik gora.
Eta gehiago nahi izanez gero, Zilbetiko bailara osoa inguratu dezakezue, bizkarrez-bizkar, aspertu arte.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Egietako gain, *http://www.euskal-herria.org/*.
Kalamendi

**Kalamendi**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 
Mendi apala da eta pinudia nagusi da gehienean, baina seinalatutako bide sare txukuna dauka inguruan eta ibilbide politak egin daitezke.
Tontorrean buzoia eta erpin geodesikoa daude, eta IEko ikuspegi zabala.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Kalamendi, *http://www.euskal-herria.org/*.
Larragorri

**Larragorri**, **Jesuri** edo **Kastillo**, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da.

Larragorri mendia, 749 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Laudio, Zubiaur.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Larragorri, *http://www.euskal-herria.org/*.
Elosumendi

**Elosumendi**, **Kerexeta** edo **Kerexeta Goiegia**, Gipuzkoako probintzian topa dezakegun euskal mendia da. 878 metroko altuera du.
 
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Bergara, Elosu, Soraluze

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
* Elosumendi / Kerexeta Goiegia, *http://www.euskal-herria.org/*.