Cristina Castagna

**Cristina Castagna** (Valdagno, 1977ko abenduaren 23a - Broad Peak, 2009ko uztailaren 18a) alpinista italiarra izan zen, Makalu mendia eskalatu zuen lehen emakumea. 2009an hil zen, Broad Peaken, gailurrera iritsi ondoren.

## Lehen urteak 
Castagna San Quirico di Valdagno inguruan jaio zen, Valdagno udalerriko parrokian, Vicenza probintzian (Veneto eskualdea). Lau anai-arreben artean gazteena zen, eta, haurtzaroan, mendiak deskubritzen hasi zen aitarekin eta osabarekin. Titulu tekniko bat lortu ondoren, erizain bihurtu zen.

Haurtzaroan, Castagna oso aktiboa zen, eta, beraz, aitak «Grio» (kilkerra) ezizena jarri zion. Hainbeste gustatu zitzaion bere helduaroan gorde zuen ezizena («El Grio»), askotan «acchiappasogni» (atrapasuar) izenarekin batera. Irakurle eta idazle amorratua ere bazen. Makalua eskalatu zuen lehen emakume italiarra izan ondoren, Italiako hedabideetan agertzen hasi zen. Hala ere, erizain lanetan jarraitu zuen, aisialdian eskalatzen.

Boleibolarekiko interes txiki baten ondoren, hogei urterekin eskalada eta mendiko eskia praktikatzen hasi zen Alpetar Club Italiarra (CAI) taldearekin. Hainbat babesle zituen eta Salewa AlpineXtrem taldeko kidea zen arren, ez zen inoiz eskubide osoko eskalatzaile profesionala izatera iritsi. Alpinitarrekin erizain gisa ere lan egin zuen eta Alpini Elkarte Nazionalean eta Italiako Alpetar Klubean izena emanda zegoen.

## Eskaladako lorpenak 
Castagna izan zen Makalua eskalatu zuen lehen emakume italiarra, eta, hil zen unean, zortzimilako bat (Shisha Pangma) eskalatu zuen emakume trasalpino gazteena izaten jarraitzen zuen 27 urterekin. 2003an, Tarcisio Bellók Mario Vielmorekin batera zuzendutako espedizio batean, Giampaolo Casarotto ezagutu zuen, geroago espedizio askotan bere eskalada laguna izango zena. Everestera igotzeko saiakera 7.800 metrora amaitu zen.

2004an berriro eskalatu zuen Vielmorekin, oraingoan Shisha Pangmaren gailurreraino, Michele Faitekin batera, 2009an K2 jaisten ari zela hil zena. 2005ean Gasherbrum II eskalatu zuen, Gerlinde Kaltenbrunner austriarrarekin batera. 2006an Lhotse eskalatzen saiatu zen, berriz ere Silvio Mondinelli, Marco Confortola eta Giampaolo Coroarekin. Hala ere, hotzak eta izozteak 8120 metrora bira egitera behartu zuten. 2008an iritsi zen Makaluren saiakera arrakastatsua, Casarottorekin. 8.000 metrora hotzak jo zuen, baina Waldemar Niclevicz eta Irivan Burda aurkitu zituen, lagundu ziotenak. Maiatzaren 11n, Makaluko gailurrera iritsi zen lehen emakume italiarra izan zen, baina oinetan izozte larriak jasan zituen, eta hainbat astez ospitaleratuta eduki zuten.

Bere azken bidaian, Broad Peak eta Gasherbrum I eskalatzeko asmoa zuen Casarottorekin batera, baina jaitsieran hil zen, Broad Peakeko gailurrera iritsi ondoren. ANSA Italiako prentsa agentziak bere heriotza aipatu zuen Italiako 2009ko gertaera nabarmenen artean. 

## Broad Peak-eko gertakaria 
Castagnak eta Giampaolo Casarottok Broad Peak eta Gasherbrum I eskalatzeko asmoa zuten 2009ko espedizioan. Etxetik irten aurretik, senideek geroago aurkitu zuten ohar batean, Castagnak istripu larriren bat gertatuz gero mendian uzteko eskatu zuen. Egun horretan bertan, Dynafit Gore-Tex taldeko Fabrizio Zangrilli, Benedikt Böhm eta Sebastian Haag mendia eskalatzen ari ziren, eta hainbat aldiz gelditu ziren bikote italiarrarekin. Uztailaren 18an, arratsaldeko 15:00etan (bertako ordua), Castagna eta Casarotto gailurrera iritsi ziren, bi eskalatzaileak ia hamar orduz mantsotu zituzten baldintza meteorologiko gogorrak gorabehera.

Jaitsieran, 7.800 metrora, Castagnak irrist egin zuen, bulkada irabazi zuen eta zenbait metro beherago gelditu zen pitzadura batean. Giampaolo Casarottok azkenean harrapatu eta erreskatatzea lortu zuen, baina alferrik izan zen. Gorputza geratu zitzaion altueran, helikopteroz berreskuratzea ezinezkoa izan zen. Familiak, bere azken nahiei jarraiki, ez berreskuratzea erabaki zuen, beste alpinista eta garraiolari batzuen bizitza arriskuan jartzea saihestuz.

Paolo Franco eta Gianvittore Vaccari Ipar Ligako senatariek Italiako Senatuaren bilera batean gogoratu zuten Castagna. Castagna hil eta hilabetera, Hindu Kusherako espedizio italiar baten ondoren, Tarcisio Bellók bakarrik eskalatu zuen izenik gabeko tontor bat, eta haren izena eman zion.

2024ko abuztuan Pakistanen Cristina Castagna Zentroa inauguratu zen, Ghotoltin, Ishkoman bailaran, Gilgit-Baltistan eskualdean kokatutako egitura, abegi turistikorako eta mendiko tekniketan prestatzeko eraikia.

## Eskalada nabarmenak 
* **2003**: Aconcagua, Argentinan
* **2004**: Shisha Pangma, Tibeten, 27 urterekin zortzimilako bat arrakastaz eskalatu zuen italiar emakumerik gazteena bihurtu zen
* **2005**: Gasherbrum II, Pakistan-Txinan
* **2006**: Lhotse, Nepalen, ez zen gailurrera iritsi
* **2007**: Dhaulagiri, Nepalen
* **2008**: Makalu, Nepal eta Tibet artean, mendi hau eskalatu zuen lehen emakume italiarra izan zen
* **2009**: Broad Peak, Pakistan eta Txina artean, jaitsieran hil zen

## Lan humanitarioa 
1999an, Castagnak erizain gisa lan egin zuen Valonan, Italiako Gobernuaren «Missione Arcobaleno» misio humanitarioan, Albanian. Harrezkero, ur-jauzien tratamendu goiztiarrean espezializatutako zerbitzu oftalmologiko bat sortu da Boli Kostako Aleperen, Castagnaren oroimenez.

## Erreferentziak