Liburutegien Elkarte eta Erakundeen Nazioarteko Federazioa

**Liburutegien Elkarte eta Erakundeen Nazioarteko Federazioa** edo **IFLA** (siglak ingelesezko izenetik datoz: International Federation of Library Associations and Institutions**)**  nazioarteko organo bat da, liburutegien mende dauden pertsonen eta informazio profesionalen interesak ordezkatzen dituena. IFLA irabazi asmorik gabeko gobernuz kanpoko erakunde bat, Eskozian sortu zen 1927an eta Hagako Herbehereetako Liburutegi Nazionalean du egoitza nagusia. IFLAk Munduko Liburutegiaren eta Informazioaren Urteko Biltzarra babesten du, eta informazioa, ideiak eta proiekzioak eskuratzea sustatzen du, gizartea, hezkuntza, kultura, demokrazia eta ekonomia ahalduntzeko. IFLAk hainbat argitalpen ere ekoizten ditu, besteak beste, *IFLA Journal*delakoa.

IFLAk UNESCOrekin lankidetzan dihardu, eta elkarrekin sortutako hainbat manifestu sortu ditu.  IFLA Blue Shielden sortzaileetako bat ere bada. Blue Shield munduko kultura-ondarea babesteko lan egiten du, gerra eta hondamendi naturalek mehatxatzen dutenean.

## Historia 
thumb|2011ko IFLAren bilera Hagan.
IFLA Edinburgon (Eskozia) sortu zen 1927ko irailaren 30ean, Europako eta Estatu Batuetako 14 herrialdetako liburutegi-elkarteek ebazpen bat sinatu zutenean Erresuma Batuko Liburutegien Elkartearen 50. urteurrenean. Isak Collijn, Suediako Liburutegi Nazionaleko burua, lehen lehendakaria aukeratu zuten. Lehen estatutuak 1929an onartu ziren Erroman, Bibliotekonomia eta Bibliografiaren Mundu Biltzarrean.

1950eko hamarkadan, Europatik eta Estatu Batuetatik kanpoko lehen liburutegi-elkarteak elkartu ziren: Txina, India, Japonia, Mexiko eta Filipinak. 1958an, taldea 42 herrialdetako 64 elkartetara zabaldu zen. 1962an idazkaritza iraunkor bat sortu zuten. 1970ean, 52 herrialdetako 250 kide zeuden. Idazkaritza Hagara eraman zuten 1971n. 1974an, IFLAko kideen kopurua 600koa zen, 100 herrialdetan banatua.

Afiliazio-irizpideak liburutegi-elkarteetatik haratago zabaldu ziren 1976an, erakundeak, liburutegiak, eskola liburutegiak eta institutu bibliografikoak sartzeko. Une horretan, «erakunde» hitza gehitu zitzaion erakundearen izenari. Ordutik, kide kategoria berriak sortu ziren, norbanakoak barne.

IFLAk 1.700 kide baino gehiago ditu 155 bat herrialdetan. Koninklijke Bibliotheeken, hots, Herbeheretako Liburutegi Nazionalean du egoitza, Hagan.

2021ean, lehen aldiz, IFLAk Liburutegiaren eta Informazioaren Mundu Biltzarra (WLIC) online egin zuen, mundu mailako pandemia ondorioz.

IFLAren helburuak hauek dira:

* Bibliotekonomia ordezkatzea nazioarteko intereseko gaietan.
* Liburutegietako langileen etengabeko prestakuntza sustatzea.
* Liburutegiko zerbitzuetarako jarraibideak garatu, mantendu eta sustatzea.

### IFLAko idazkari nagusiak 
## Atalak 
[thumb|*Nola* *identifikatu [Albiste faltsu|albiste faltsuak*, IFLAren argitalpena (2017)]]
60 azpiatal, programa estrategiko eta interes bereziko talde baino gehiago bost ataletan antolatzen dira, IFLAren jarduera eta programa ugari gauzatzeko.

Hona hemen atal horiek:

* **Liburutegi-motak** **(I. Atala)** - azpiatal hauek ditu: liburutegi akademikoak, ikerketakoak, publikoak, bereziak eta eskolakoak; Arau Batzordearentzako programa estrategikoa; eta interes bereziko taldeak, Munduko Osasunerako Ebidentzia eta Hondamendietarako Taldea (E4GDH) barne.
* **Liburutegi Bildumak** **(II. Atala)** - bildumak, liburu bitxiak eta bilduma bereziak eta komunikabideak eskuratzeari eta garatzeari buruzko azpiatalak ditu; kontserbazioari eta kontserbazioari buruzko programa estrategikoak (PAC) eta Arauen Batzordea; eta LGBTQ erabiltzaileei eta liburutegien argitalpenari buruzko interes-talde bereziak.
* **Liburutegi-zerbitzuak** **(III. Atala)** - bibliografiari, katalogazioari eta gai herri indigenei buruzko azpiatalak; UNIMARCri eta Arauen Batzordeari buruzko programa estrategikoak; eta makrodatu eta humanitate digitalei buruzko interes-talde bereziak.
* **Lanbidearen laguntza (IV. Atala)** - azpiatal hauek ditu: eraikinei eta liburutegi-ekipoei buruzko azpiatalak, teoria eta ikerketa, eta estatistikak eta ebaluazioa; programa estrategikoak Informazioa eta Adierazpen-askatasuna Eskuratzeko Askatasunerako Batzorderako (FAIFE), Egile Eskubideen eta beste gai juridiko batzuei buruzko Batzorderako (CLM) eta Arauen Batzorderako; eta interes-taldeak, horien barne Emakumeak, Informazioa eta Liburutegien   interes-talde bereziak eta Hezkuntza Garapen bidean dauden herrialdeetan.
* **Eskualdeak (V. Atala)** - azpiatal hauek ditu: Afrika, Asia eta Ozeania, Latinoamerika eta Karibe; Liburutegiak Garatzeko Programarako (LDP) eta Arauen Batzorderako programa estrategikoak; eta Informazioa Eskuratzeko Sarerako interes bereziko Afrikako taldea (ATINA).

## Programa estrategikoak 
IFLAk sei programa estrategiko gauzatzen ditu:

* Arau Batzordea
* Egile eskubidea eta beste gai juridiko batzuren Aholkularitza Batzordea (CLM)
* Informazioa Eskuratzeko eta Adierazpen-askatasunerako Aholkularitza Batzordea (FAIFE)
* Liburutegiak Garatzeko Programa (IEP)
* Kontserbatzeko eta zaintzarako programa estrategikoa (PAC)
* UNIMARCen programa estrategikoa.

## Manifestuak 
IFLAk hainbat manifestutan sustapena eman eta lagundu du, liburutegiekin zerikusia duten hainbat gairen inguruan. Adierazpen horien artean daude:

* IFLA/UNESCO Liburutegi Publikoaren Manifestua 1994 (1994)
* IFLA/UNESCO Eskola Liburutegiaren 1999ko Manifestua (1999)
* Liburutegiei, informazioaren gizarteari buruzko Alexandriako Manifestua (2005)
* IFLAren manifestua, gardentasunari, gobernantza onari eta ustelkeriaren aurkako askatasunari buruzkoa (2008)
* IFLA/UNESCO Kultura Anitzeko Liburutegiaren Manifestua (2009)
* IFLA Liburutegi Estatistikoa Manifestua (2010)
* Liburutegi digitaletarako IFLA/UNESCO manifestua (2010)
* IFLA manifestua, inprimatutako ezgaitasuna duten pertsonak zaintzen dituzten liburutegietarako (2012)
* Interneteko manifestua 2014 (2014)
* Liburutegiko manifestua Europarentzat (2019)
* IFLAko Eskola Liburutegiaren Manifestua (2021)

## Lehendakariak 
IFLAko lehendakaria Vicki McDonald da egun.

## Ikus, halaber 
* Vancouvereko Liburutegi Publikoa

## Erreferentziak