Datu-basearen administratzaile

**Datu-basearen administratzailea** edo ***ABD*** (ingelesez database administrator edo *ABD*) informazioaren eta komunikazioaren teknologiak administratzen dituen profesionala da, eta alderdi teknikoen, teknologikoen, zientifikoen, negozio-adimenaren eta datu-baseen legalitateen eta datuen kalitatearen arduraduna da.

Bere zereginak honako hauek dira:

* Datu-base korporatiboak inplementatzea, horiei euskarria ematea eta kudeatzea.
* Datu-base erlazionalak sortzea eta konfiguratzea.
* Datuen osotasunaren eta eskuragarritasunaren erantzule izatea.
* Datu-baseen zerbitzariak diseinatzea, hedatzea eta monitorizatzea.
* Datuen banaketa eta biltegiratze-soluzioak diseinatzea.
* Datu-baseen segurtasuna bermatzea, segurtasun-kopiak egitea eta hondamendiak berreskuratzea.
* Datuen eta aplikazioen hornikuntza planifikatzea eta ezartzea.
* Arrisku-planak diseinatzea.
* Irtenbide aurreratuen datu-base korporatiboak diseinatzea eta sortzea.
* Negozio-adimenean erabakiak hartzen lagunduko duten datu korporatiboak aztertzea eta jakinaraztea.
* Erlazio-entitateen diagramak eta datu-fluxuen diagramak egitea, normalizazio eskematikoa, datu-baseen lokalizazio logikoa eta fisikoa eta taulen parametroak.

Datu-basearen administratzaileek datu-baseak kudeatzeko sistema batean edo gehiagotan dituzte eskumenak eta ahalmenak, adibide batzuk: Microsoft SQL Server, IBM DB2, Oracle MySQL, Oracle database, IBM Informix eta SQL Anywhere.

Ingeniaritza estatistikoan, azpian dagoen kualifikazioetako bat da, informazioa tratatzen duena hura biltegiratzeko, oso ustiagarri eta erabilgarri bihurtzeko. Gainera, biltegiratzearen eraginkortasun teknologikoa zaintzen du ikerketetan, inferentzia sendoak eta trinkoak bilatuz, emaitzak bideratzeko, tartean dauden zientzien eta enuntziatuaren beraren (konputazio-zientzien ingeniaritza estatistikoa) arteko orekari eutsiz.

Datu-baseen teknologiak eta matematika kontrolatzeak aukera ematen dio ABDri txostenak egiteko, edozein industria-prozesuri buruzko txostenak egiteko eta modu aktiboan parte hartzeko garapen-prozesu aurreratuetan, informazioaren teknologietako profesional baten eta ingeniari espezialista baten gaitasunak sendotuz.

ABDren karrerako arrakasta-faktoreak hauek dira: biltegiratzea kudeatzeko teknologien aurrerapenen kualifikazioak, datu-baseak kudeatzeko sistemen aurrerapenak eta proiektu bakoitzerako kualifikazio-eskakizunak, esleitu beharreko rolean beharrezkoa den kalitate-berme gisa; azpiegitura teknologikoak kudeatzeko teknika aurreratuak, protokoloen eta sare-zerbitzuen kudeaketa, programazio-kodearen optimizazioa, informazioaren prozesamendu eraginkorra bermatzea, kudeaketa-aldaketa objektiboen kudeaketa integralak. ABDren lanbideak barne hartzen dituen alderdi batzuk definitzen dira:

* Fabrikatzailearen software profesionala - Datu-baseen eta teknologia espezifikoen administrazioan akreditatutako profesionalak: teknologoak, ingeniariak, graduondokoak, masterrak eta doktoretzak (ikerketa-proiektuetan, hala nola bioteknologietan eta genomikako datu-tratamenduan).
* Softwarea garatzeko metodologia - Lan totalari buruzko diseinu zehatzak eskainiz eta partekatuz, jarduerak estandarizatuz, garapen-faseetatik erabilera bakarrean partekatutako arkitekturak definituz eta datuak kontrolatzeko behar diren inplementazioak eginez, entrega-epeak betetzen direla bermatuz, softwarearen kalitate-eskakizunak trukatuz eta enpresa-helburuarekin bat datozen kontratu-akordio guztiak betez, adibidez SOA.
* Softwarea optimizatzea - Hobekuntza-lanak egitea eta inplikatutako zerbitzuen mailetan arazoak konpontzea.
* Software ingeniaritza eta CASE tresnak - Diseinua, plangintza, inplementazioa eta arkitektura eta software azpiegituren kudeaketa.
* Eskakizunen ingeniaritza - Funtzionaltasun- eta bateragarritasun-azterketak negozioaren analitikan.
* Biltegiratze-teknologiak Rack-en koordinazioa, sistema eragileen hardware- eta software-plataformak, biltegiratze-kabinak, partizionamendu-sistemak, datuak eta komunikazioak prozesatzeko zentroa.
* Hondamendiak eta leheneratzea Segurtasun-kopien eta babes-zentroen inplementazioa.
* Datuen osotasuna - Formatuko proiektu bateragarriak integratzea, datuen sendotasuna kontrolatuz, garapenaren eskakizunetatik hasi eta sistemak negozio-lerroekin integratu arte.
* Segurtasun teknologikoa - Arriskuak kudeatzeko azterketetan eta azterketa aurreratuetan (gerra informatikoa, gerra digitala edo zibergerra) irtenbideak ematea.
* Erabilgarritasuna - "full time, 24x7, non stop database, open 369" datu-baseen zerbitzuen jarraitutasuna ziurtatzea.
* Sistemen analisia - Negozio-geruza guztien prozesamendu-zikloak eta itzulkin funtzionala aztertzea.
* Software- eta hardware-probak egitea.
* Proiektuen kudeaketa.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Business Database Systems
* Proiektuaren kudeaketa eraikuntzarako 14.4 euskarria
* Database Systems: Design, Implementation eta Management
* Datu-administrazioaren aitzindaritza eta master ofiziala
* Bachelor Degree in Database Administration

## Kanpo estekak 
* Oracle ABD experts Ardurak
* Oracle ABD erantzunak
* mcABD
* DB2 ABD
* Database Systems from MIT OCW