Migrazioen garaia

**Migrazio garaia** (300 aldean - 800 aldean) Europako historiaren aldi bat izan zen, eskala handiko giza-migrazioek markatu zutena. Garai hartan, ipar-ekialdeko herri batzuk, hunoak, godoak, bandaloak, bulgariarrak, alanoak, sueboak, frisiarrak eta frankoak besteak beste, gainbeheran zegoen Erromatar Inperioaren lurretan kokatu ziren.

Bi aldi bereizi ohi dira Migrazio garaian. Lehenbizikoan, 300 eta 500 urteen artean, germaniar herriek mendean hartu zituzten Mendebaldeko Erromatar Inperioaren eskualde gehienak. Inperioaren lurretan formalki sartu ziren lehenbizikoak bisigodoak izan ziren, hunoengandik ihesi, 376an. Erromatar agintariek beren lurraldean onartu zituzten Danubio ibaiaren muga defendatzeko baldintzapean, baina handik gutxira matxinatu ziren: Italiar penintsula inbaditu zuten eta 410ean Erroma bera arpilatu.

III. mendearen hasieran, godoak Itsaso Beltzaren ertzera iritsi ziren; handik abiaturik, urtea joan, urtea etorri, arpilatze espedizioak egin zituzten Balkanak, Anatolia eta Ziprera, 269an erromatarrek garaitu zituzten arte. 258an, alamanak eta frankoak Rhinen eskuineko bazterrean kokatu ziren, eta harrezkero maiz sartu ziren, bai Galian, bai Italian. Egoera hori zela eta, Inperioko hiriak gotortu behar izan zituzten, Erroma barne. Horretaz gain, erromatar armadak gero eta germaniar soldadugai gehiago errekrutatu zituen. 

[thumb|280px|[Bisigodoen migrazioak.]]
375ean, hunoek ostrogodoei eraso zieten Dnieperren haranean. Gertaera horrek asaldura handia eragin zuen ekialdeko germaniarren artean. Hunoek germaniar herri gehiago azpiratu ahala, bisigodoek eta beste tribu batzuek ihes egin zuten Erromatar Inperioaren mugarantz. 376an, Danubio zeharkatzeko baimena galdegin zioten Valente enperadoreari. Honek onartu zituen ibaiaren hegoaldean, baina godoek oso bizi baldintza latzak eta umiliazioak jasan zituzten. Horiek horrela, Erromaren aurka matxinatu ziren, eta Gerra Gotikoa (376-382) piztu zen. 378an, erromatar armada garaitua izan zen Hadrianopolisen. 

Hadrianopolisko desegigoaren ondoren, bisigodoek hitzarmen bat adostu zuten Teodosio I.a enperadorearekin, Dazian eta Trazian *foederati* izaerarekin kokatzeko. Izan ere, Erromak ez zuen ahalmenik germaniar sarkinak inperioaren lurraldetik egozteko. Beraz, beste tribu batzuk ere kokatu ziren inperioaren barnean *foederati* moduan. Dirua edota lurrak jasotzen zituzten eta, trukean, armada tropez hornitzen zuten. Era horretan, armada germanizatuz joan zen, eta baita inperioa bera ere.

[thumb|280px|[Erromaren arpilatzea (410)|Erromaren arpilatzea (410), XV. mendeko irudi batean.]]
395ean, Teodosio I.a hildakoan, inperioa bere bi semeen artean banatu zen: Ekialdea Arkadiorentzat eta Mendebaldea Honoriorentzat. Bisigodoek, Alariko I.a erregea buru, Teodosiorekin egindako ituna hautsitzat emanik, Balkanetatik Italiarantz jo zuten. 402an Milan setiatu zuten, eta 410ean Erroma bera arpilatu. 418an, Honoriok haien esku utzi behar izan zuen Akitania Bigarrena *foedus* baten bidez.

457an Lugdunum hartu ostean, burgundiarrak  Rhôneren eta Saonaren haranetan hedatu ziren hurrengo urteetan. 476an, germaniar tribuen batasun batek Romulo Augustulo enperadorea eraitsi eta Odoakro izendatu zuen Italiako errege.

[thumb|240px|[Anglo-saxoien migrazioak.]]
Mertzenario anglo-saxoiak urte luzez borrokatu ziren Britanian, erromatar armadaren barnean, eta, beraz, ez ziren erabat ezezagunak uhartean. V. mendearen hasieran, erromatar legioak Britainia Handitik irten zirenean, angloak, jutoak, saxoiak eta frisiarrak iristen hasi ziren kontinentearen ipar-mendebaldetik uhartearen ekialdera, gero eta multzo handiagotan. Horren ondorioz, britainiera eta latina desagertu ziren Britainia Handiko lur behereetatik, antzinako ingelesak ordezturik.

## Bigarren aldia 
Migrazioen garaiaren bigarren fasean, 500-700 bitartean, eslaviar tribuak  erdialdeko eta ekialdeko Europan kokatu ziren, batez ere Germania Magnaren ekialdean. Pixkanaka, eslaviar hizkuntzak nagusi bilakatu ziren ekialdeko Europan. 567an, avarek eta lombardiarrek Gepidiarren Erresumaren zati handi bat suntsitu zuten. Lombardiarrak Italiako iparraldean kokatu ziren, gaur egun Lombardia deritzan eskualdean.

Bulgariarrak eslaviartutako herri bat ziren, jatorria erdialdeko Asian zutenak. II. mendetik estepa pontikoan kokaturik zeuden, Kaukaso mendilerrotik iparraldera. Geroago, khazariarrek bultzaturik, gehienek mendebalderantz emigratu, eta Bizantziar Inperioaren ekialdeko Balkanetako lurraldea konkistatu zuten VII. mendean.

Herrien migrazioek, Migrazioren garaiaren parte izan ez arren, Goi Erdi Aro osoan jarraitu zuten. Bikingoak, magyarrak, mairuak, turkiarrak eta mongolak iritsi ziren, eta horrek ondorio garrantzitsuak izan zituen, batez ere erdialdeko eta ekialdeko Europan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak