William Bernbach

**William “Bill” Bernbach** (1911ko abuztuaren 13a – 1982ko urriaren 2a) publizitate modernoaren aitzindarietako bat izan zen, eta publizitatearen historian eragin handia izan zuen. New Yorkeko Bronx auzoan jaioa, Bernbach-ek sormenaren indarra aldarrikatu eta publizitatearen ikuspegi tradizionala eraldatu zuen. Produktuan zentratutako mezu arrazionaletatik haratago, ikuslearen emozioak eta adimena suspertzea zuen helburu nagusitzat, hurbiltasun eta zintzotasunaren bidez komunikatzeko. 1949an, James Edwin Doyle eta Maxwell Dane-rekin batera, Doyle Dane Bernbach (DDB) agentzia sortu zuen; bertatik publizitatearen eredu berri bat garatu zuen, sormenaren bidez markek pertsonen bizitzetan benetako lotura bat sortzea bilatzen zuena.
## Bizitza eta hezkuntza 
William Bernbach 1911ko abuztuaren 13an jaio zen New Yorkeko Bronx auzoan, Jacob eta Rebecca Bernbach-en semea. Txikitatik artearekiko interesa erakutsi zuen eta bertsoak idazten zituen. New Yorkeko eskola publikoetan hezi zen eta 1932an New Yorkeko Unibertsitatean Ingelesezko Literaturako lizentziatura eskuratu zuen. Gainera, enpresen administrazioa, filosofia eta musika ere ikasi zituen, piano jotzaile gisa ere trebatuz.

## Ibilbide profesionala 
1933an, Bernbach-ek Schenley Distillers enpresako posta-gelan hasi zuen bere ibilbide profesionala. Bertan zegoela, enpresarentzat iragarki bat idatzi zuen bere kabuz, eta iragarki hori *The New York Times* egunkarian argitaratu zen. Honek enpresako publizitate sailera igarotzea ekarri zion.

1939an, Schenley utzi eta 1939ko Munduko Azokako burua zen Grover Whalen-entzat idazten hasi zen. Bigarren Mundu Gerranbi urteko zerbitzua eman ondoren, Grey Advertising agentzian sartu zen *copywriter* gisa, eta 1947rako zuzendari kreatiboa izendatu zuten. Hala ere, publizitatearen ikuspegi tradizionalarekiko erakutsi zuen desadostasuna zela eta, 1949an DDB agentzia sortu zuen Doyle eta Dane-rekin batera.

## Sormen Iraultza 
Bernbach-en filosofiaren arabera, publizitatearen arrakasta ez zegoen soilik mezuaren edukian, baizik eta transmititzeko eran ere. Ikuslearen arreta bereganatzeko, mezuak modu originalean eta hunkigarrian aurkeztu behar zirela uste zuen. Hori dela eta, publizitate-mezuen sormenari lehentasun berezia eman zion, ikuspegi arrazionaletik haratago joanez eta ikuslearen emozioak eta arrazoia ukituz.

## Lan Nabarmenak 
DDB agentziaren bidez, Bernbach-ek hainbat kanpaina ospetsu sortu zituen, besteak beste:

* **Volkswagen Beetle:** “Think Small” kanpaina, non auto txiki baten abantailak nabarmentzen ziren, garai hartako joera handiagoen aurka eginez.
* **Avis Rent a Car:** “We Try Harder” leloa, enpresaren bigarren postua abantaila bihurtuz, bezeroei zerbitzu hobea eskaintzeko konpromisoa azpimarratuz.
* **Levy’s Jewish Rye Bread:** “You don’t have to be Jewish to love Levy’s” esaldia erabiliz, produktuaren unibertsaltasuna azpimarratu zuen.
* **Life Cereal:** “Mikey likes it” esaldia erabiliz, haurrentzako zerealaren onarpena eta gogobetetasuna erakutsi zuen.

## Ondare eta Eragina 
Bernbach-en eragina publizitatearen munduan nabarmena izan da. Sormenaren eta ikuspegi berritzailearen aldeko apustuak publizitate-kanpainen garapenean paradigma aldaketa ekarri zuen. Bere filosofiak eta lanak inspirazio-iturri izan dira komunikazioaren arloko profesionalentzat. Bernbach-ek iragarki albisteak eta arte-zuzendariak bi pertsonako taldeetan konbinatutako lehenengoa izan zen, gaur egun publizitate-agentzietan oraindik erabiltzen den eredua ezarriz.

William Bernbach 1982ko urriaren 2an hil zen New Yorken, baina bere ondarea bizirik dirau publizitatearen historian eta egungo praktikan.

## Erreferentziak 
# Levenson, Bob. Bill Bernbach’s Book: A History of Advertising That Changed the History of Advertising (PDF). Villard Books, 1987. https://web.archive.org/web/20250331090429/https://ftp.aflegal.org/textbook-solutions/book-search/fetch.php/Bill_Bernbachs_Book_A_History_Of_Advertising_That_Changed_The_History_Of_Advertising.pdf
# Academia.edu (nd). Bill Bernbach Said (PDF). https://www.academia.edu/3826053/Bill_Bernbach_said
# Encyclopedia.com. William Bernbach (s.f.). https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/william-bernbach
# Harvard Business School. 20th Century Leaders: William Bernbach. https://www.hbs.edu/leadership/20th-century-leaders/details?profile=william_bernbach
# Wikipedia (2024). William Bernbach. Euskarazko bertsioa. https://eu.wikipedia.org/wiki/William_Bernbach
# Wikipedia (2024). William Bernbach. Ingelesezko bertsioa. https://en.wikipedia.org/wiki/William_Bernbach

## Bibliografia 
* Levenson, Bob (1987). Bill Bernbach’s Book: A History of Advertising That Changed the History of Advertising. Villard Books. PDF eskuragarri hemen.
* Willens, Doris (2009). Nobody’s Perfect: Bill Bernbach and the Golden Age of Advertising. CreateSpace.
* Wells Lawrence, Mary (2003). A Big Life In Advertising. Touchstone Books.
* Ogilvy, David (1985). Ogilvy on Advertising. Vintage Books.
* Fox, Stephen (1997). The Mirror Makers: A History of American Advertising and Its Creators. University of Illinois Press.

Testu hau Wikipedia baterako prestatuta dago, baina hala nahi baduzu, beste formatu akademiko batean ere presta dezaket (APA, MLA, Chicago…). Gainera, nahi baduzu, atal hau infotaula, oin-ohar eta kategoria egokiekin batera prestatzen lagun zaitzaket. Prest?