open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1929ko Kontxako Bandera

thumb|270px|Tripulazio irabazlea.
**1929ko Kontxako Bandera** (Banderaren 37. ekitaldia) urte honetako iraileko bi igandetan jokatu zen, eta San Pedrok bere 7. Kontxako Bandera eskuratu zuen, hirugarrena jarraian.

## Kontakizuna 
Sei traineruk hartu zuten parte estropadan, lau gipuzkoarrek eta bi bizkaitarrek. San Pedrok jardunaldi biak irabaziz erraz lortu zuen Bandera eskuratzea. Aurten lehenengo aldiz ohorezko txanda lau traineru onenen artean jokatzea erabaki zen. Bigarren jardunaldian San Pedrok eta Santurtzik trukatu zituzten traineruak, baita San Juanek eta Getariak beraien artean ere.

Aipatzekoa da 1929an Sestaoko Kaiku elkarteak debuta egin zuela Kontxako Banderan.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* San Pedro
** Patroia: Manuel Arrillaga "Aita Manuel"
** Arraunlariak: Manuel Arrillaga (semea), Dionisio Arrillaga, Antonio Arrillaga, Saturnino Arrillaga, Paulino Arrillaga, Migel Arrillaga, Felipe Otazo, Gabino Otazo, Franzisko Betialde, Antonio Isasa, Santiago Korta, Bizente Etxeberria eta Karlos Mendizabal

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
1928ko Kontxako Bandera

thumb|Banderaren tripulazio irabazlea (1928)
**1928ko Kontxako Bandera** (Banderaren 36. ekitaldia) urte honetako irailaren 2an eta 9an jokatu zen, eta San Pedrok bere 6. Kontxako Bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian.

## Kontakizuna 
Sei traineru gipuzkoarrek hartu zuten parte. San Pedrok jardunaldi biak erraz irabazi zituen. Ohorezko txandan hondarribitarren bi traineruetako bat aritu zen, Manuel Goikoetxeak zuzendutako *Ama Guadalupekoa*.

## Parte-hartzaileak 
(1) Inskripzioan horrela agertu bazen ere, estropadan bere seme Raimundo aritu zen patroi.

## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* San Pedro
** Patroia: Manuel Arrillaga "Aita Manuel"
** Arraunlariak: Manuel Arrillaga (semea), Dionisio Arrillaga, Antonio Arrillaga, Saturnino Arrillaga, Paulino Arrillaga, Migel Arrillaga, Felipe Otazo, Gabino Otazo, Franzisko Betialde, Antonio Isasa, Santiago Korta, Bizente Etxeberria eta Karlos Mendizabal

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
1927ko Kontxako Bandera

thumb|270px|Kontxako Bandera (1927)
**1927ko Kontxako Bandera** (Banderaren 35. ekitaldia) urte honetako irailaren 11n eta 18an jokatu zen, eta San Pedrok bere bosgarren Kontxako Bandera eskuratu zuen, aurreko garaipenetik 10 urtetara, 1921eko Pasaiaren garaipena kontutan hartu gabe.

## Kontakizuna 
Sei traineruk hartu zuten parte, lau gipuzkoarrek eta bi bizkaitarrek. San Pedrok jardunaldi biak erraz irabazi zituen ohorezko txandan izan zuen San Juani minututik gorako aldea atereaz.

Aurreko urtean irabazi zuen Ondarroa indartsua zen faborito, baina, Oriorekin batera, tirabira bat izan zuten antolatzaileekin, sarietako diru-kopuruak zirela-eta. Hori dela eta, bi traineru horiek uko egin zioten parte hartzeari

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* San Pedro
** Patroia: Manuel Arrillaga "Aita Manuel"
** Arraunlariak: Manuel Arrillaga (semea), Dionisio Arrillaga, Antonio Arrillaga, Saturnino Arrillaga, Paulino Arrillaga, Felipe Otazo, Gabino Otazo, Gabriel Inda, Franzisko Betialde, Antonio Isasa, Santiago Korta, Bizente Etxeberria eta Karlos Mendizabal

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
1926ko Kontxako Bandera

270px|thumb|Jendetza Donostiako kaian estropadak ikusten.
**1926ko Kontxako Bandera** (Banderaren 34. ekitaldia) urte honetako irailaren 5ean eta 12an jokatu zen, eta Ondarroak bere bigarren Kontxako Bandera eskuratu zuen, aurreko garaipenetik 28 urtetara. 1954ko Sestaoko Iberiaren garaipenerarte bizkaitarren bi garaipen bakarrak izango ziren gainera.

## Kontakizuna 
Zazpi traineruk hartu zuten parte, lau gipuzkoarrek eta hiru bizkaitarrek. Ondarroak eta Hondarribiak bina traineru aurkeztu zituzten. Igande bietan Ondarroa nagusitu zen, ohorezko txandarako sailkatu zen San Juani 26 segundu atera zizkiolarik sailkapen orokorrean. Ondarroa oso ondo prestatu zen, kontserben industria indartsuaren laguntzaz arraunlari talde handi bat bildu baitzen, eta prestatzaile fisiko aitzindaien laguntzaz entrenamendu onak egiten aritu baitziren.

Portugalete debutaria izan zen Kontxako uretan.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
thumb|270px|Hondartzatik estropada ikusten (1926)

## Tripulazio irabazlea 
* Sociedad Deportiva Aurrerá
** Patroia: Juan Bautista Beitia
** Arraunlariak: Salvador Aldanondo, Jose Aldanondo, Jose Goenaga, Kasimiro Burgoa, Anjel Aulestia, Modesto Arakistain, Lorentzo Uribe, Juan Azpillaga, Bixente Akarregi, Jazinto Aizpiri, Meliton Bedialauneta, Jose Mari Iturriza eta Salvador Agirre.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1925eko Kontxako Bandera

thumb|270px|Traineruak hasierako txanpan.
**1925eko Kontxako Bandera** (Banderaren 33. ekitaldia) urte honetako iraileko bi igandetan jokatu zen, eta Oriok bere 7. Kontxako Bandera eskuratu zuen. Banderaz gain 12.000 pezetako saria eskuratu zuen.

## Kontakizuna 
Bost traineruk hartu zuten parte, lau gipuzkoarrek eta kantabriar batek, Santoñak. Hau izan zen traineru kantabriar bat Kontxan aritu zen lehen aldiz. Orio izan zen nagusi igande bietan eta ohorezko txanda Hondarribiak osatu zuen.

Hondarribiarrak kexatu egin ziren oriotarrek traineruaren azalean *plonbajina* erabili izanagatik; Komandantziako marinelek abantaila hori erabiltzea eragotzi zuten, trainerua garbitzera behartuz.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* Orio
** Patroia: Antonio Maria Uranga
** Arraunlariak: Domingo Mitxelena, Lorentzo Alkorta, Estanislao Sarasua, Ramon Solabarrieta, Inazio Manterola, Jose Mari Sarasua, Bernardo Otegi, Anbrosio Uranga, Remigio Lertxundi, Jose Mari Murgiondo, Jose Genova, Jose Huegun eta Jose Mari Urdangarin.

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PNL

PNL edo *Programazio Neurolinguistikoa* teknikaren laguntzarekin, pentsamendu negatiboak eduki beharrean kontzienteki kontrolatu daitekeen eta etekin handiagoak ematen dituen jarrera baikorragoa izan dezakegu komunikazio pertsonalean eta erakundeetako zuzendaritzetan zein enpresa munduan.
Jende askok lotzen du optimismoa ingurunearen ikuspegi inozo batekin, baina kontua da jarrera horrek bizitza errazten digula eta gure osasuna ere hobetu dezakeela. Lo hartzea kostatzen bazaizu buruari buelta gehiegi ematen dizkiozulako edo pentsamendu negatiboak darabiltzazulako buruan, jakin ezazu horrek baduela konponbidea.
PNLren aitzindariak Richard Bandler eta John Grinder izan ziren; horien arabera, gizakiok mundua modu bakar eta berezian ikusten dugu, errealitate objektiboa modu subjektiboan interpretatzen baitugu, gure esperientziak lengoaiaren erabilera jakin baten bitartez komunikatuz. Beraz, mundua ikusteko modua aldatzea lortzen badugu eta izan nahi dugun jarrera kontzienteki aukeratzen badugu, onura gehiago lortuko ditugu.

## Helburuak 
PNLren bidez, gehien erabiltzen duten pentsamendu eredua zein den eta zein emaitza lortzen dituzten jakin dezakete. Pentsamendu eredu hori aski probetxugarria ez dela pentsatzen badute, beren neurrira birmoldatu dezakete. Entrenamendu eta diziplina kontua da. Beraz, PNLren helburuak dira, pentsamendu txarrak alde batera uztea eta pentsamendu onei bidea irekitzea, gure osasun psikologikoa zaintzeko.

### Teknikak 
1.	Burujabetza

2.	Aldartea aztertzea eta aldatzea

3.	Helburu eta balio propioez jabetzea

4.	Fluxu-egoera versus estresa

5.	Pertsonen arteko eragina

6.	Estresa pertsonen arteko harremanen mende egon daiteke

7.	Tentsio-giroan hitz egitea

8.	Besteren emozioei aurre egitea

## Kanpo estekak
Pragako Geltoki Nagusia

**Pragako Geltoki Nagusia** (txekieraz "Praha hlavní nádraží") Txekiar Errepublikako Praga hiriburuan dagoen

1871an Frantzisko Josef I.a Austriakoaren omenez "Franz Joseph I" izenez inauguratu zen. Errepublika (1918-1939) garaian AEBko Woodrow Wilson presidentearen omenez "Wilson geltokia" izena jaso zuen. Bestalde, barnealdean art noveau estiloko apainketa du, 1909an Josef Fanta txekiarrak diseinatua.

## Iruditegia 

Irudi:Prag Prague Cafe im Hauptbahnhof Totale (2005).JPG|Barnealdeko art noveau apainketa.

## Kanpo estekak
Easy Rider

***Easy Rider*** 1969ko Dennis Hopper estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta aktorearen road movie generoko filma bat da. Bertan Dennis Hooperrez gain, Peter Fonda eta Jack Nicholson aktoreek ere antzeztu zuten.

Jatorrizko aurrekontua baino 100 bider etekin gehiago lortu zuen. Estreinatu eta lasterrera kultuzko filma bilakatu zen, estatubatuar kontrakultura eta motorzaleen erreferentziazko filma. Filmaren ezusteko arrakastak zuzendariari nolabaiteko ospea eman zion, baina honek ez zuen ospe hori ongi kudeatu.

Filmaren espiritua honako esaldi honek ongi laburbiltzen du:

## Argumentua 
Wyatt (Peter Fonda) eta Billy (Dennis Hopper) gazteek AEBak zeharkatzeko abentura edo bidai bati ekingo diote, euren azken helburua New Orleans hiriko Mardi Gras inauterira ailegatzea delarik (bidebatez droga kontrabandista gisa lan egiteko ere kontratatuak direlarik). Biek motozikleta bana erosi eta estatubatuar gizartearen aurpegi ezberdinak ezagutzeko beta emango dien bidaiari ekingo diote.

Bidean aurrera doazela ezohiko hainbat pertsonaia ezagutuko dituzte, tartean arrantxero bat eta bere familia, bai eta autoestopista hippie bat, azkenean herri batean baimenik gabe desfilatzeagatik atxilotuko dituztelarik. Han abokatu mozkorti bat (Jack Nicholson) ezagutuko dute, honek bi gazteak kartzelatik ateratzeaz gain, haiei elkartuz bidaia egiteko erabakia hartuko du.

## Aktoteak 
* Peter Fonda ... Wyatt
* Dennis Hopper ... Billy
* Jack Nicholson ... George Hanson
* Antonio Mendoza ... Jesús
* Phil Spector ... Connection
* Mac Mashourian ... Bizkarzaina
* Warren Finnerty ... Arrantxeroa
* Tita Colorado ... Arrantxeroaren emaztea
* Luke Askew ... Errepideko ezezaguna
* Luana Anders ... Lisa
* Sabrina Scharf ... Sarah
* Sandy Brown Wyeth ... Joanne (Sandy Wyeth gisa)
* Robert Walker Jr. ... Jack (Robert Walker gisa)
* Robert Ball ...1. mimoa
* Carmen Phillips ... 2. mimoa
* Ellie Wood Walker ... 3. mimoa (Ellie Walker gisa)

## Soinu banda 
Byrds, Steppenwolf, The Band taldeen eta Jimi Hendrix musikariaren abestiz osatutako soinu banda du, euren abestien eskubideak musu truk laga zituztelarik (zinema eta rock musikaren historiako kasu bakanenetakoa), honek filmari askatasun giro berezia ematen diolarik.

## Bitxikeriak 
* Zinema eta ekoizpen independientearen aitzindarietako bat izan zen.
* Bere ekoizpenaren kostuaren 100 bider diru etekin irabazi zuen.
* Filma ha "Ihesaldia" italiar filman oinarrituta dago.

## Kanpo estekak 
* "Easy Rider" filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Juan Migel Orkolaga

**Juan Migel Orkolaga Legarra** (Hernani, Gipuzkoa, 1863ko urriaren 13a - Igeldo, Gipuzkoa, 1914ko irailaren 22a) meteorologoa eta apaiz jesuita izan zen, Igeldoko behatokia sortzeagatik ospetsua. Meteorologo gisa, barometroari eman zion garrantzia bereziki, eta beste gailuen beharrik ez zela aldeztu zuen. Batzuek bere metodoa zientifiko-intuitiboa dela kritikatu izan dute.

## Bizitza 
Hernanin jaioa, osasun makala izan zuen haurtzaroan. Gaztetan Buenos Airesa joan zen bere osasunerako klima hobe baten bila, eta han hasi zituen apaiz-ikasketak. 1880 urtean Euskal Herrira itzuli eta Gasteizko apaiztegian jarraitu zituen ikasketak. Apaiztuta, Beizamako parrokiara bidali zuten.

1893. urteaz geroztik, Zarautzen jardun zuen apaiz, eta han egingo zituen bere lehenengo behaketa meteorologiko zorrotzak. Behatoki txiki bat eratu zuen, eta horri esker 1900 urteko azaroaren 15eko enbata aurreikusi ahal izan zuen; horri esker, bizitza asko salbatu ahal izan ziren.

1901. urtean, Gipuzkoan behatokia sortzearen aldeko txostena prestatu eta Gipuzkoako Foru Aldundian aurkeztu zuen. Azkenean, 1905. urtean eratu zen Igeldoko behatokia. 1912ko abuztuko enbata izugarria ere aurreikusi, ohartarazi eta horri esker Gipuzkoan arrantzale askoren bizitzak salbatu ziren.

## Ikus, gainera 
* Igeldoko behatokia

## Kanpo estekak 
*  Aitor Anduaga Egaña (2008): «Juan Miguel Orcolaga Legarra», *Auñamendi Eusko Entziklopedia*.
* Joseba Aurkenerena: Joan Migel Orkolaga eta Igeldoko Behatokia. https://zuzeu.eus/kultura/joan-migel-orkolaga-eta-igeldoko-behatokia/
Mundu iraunkor

Bideo-jokoetan, **munud iraunkorra** mundu birtual mota bat da, non jokalari jakin batek jokatzen aritu ez arren, mundua garatzen jarraizten duen, une oroz beste jokalariek burututako jokaldien arabera.

## Kanpo estekak
Presentación de María ikastetxea (Donostia)

**Presentación de María ikastetxea** Donostiako Egia auzoan dagoen ikastetxe pribatu katoliko bat da, haur hezkuntzatik Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzara bitarteko hezkuntza eskaintzen duena. Mariaren Aurkezpena erlijio ordenako ikastetxea da. Donostian sortu zen 1907 urtean, Mandasko Dukearen pasealekuan dagoen Villa Oteiza izeneko eraikinean, egun ere ikastetxeko egoitza dena.

## Ikasle ospetsuak 
* Gladys del Estal, ekintzaile ekologista.

## Kanpo estekak 
*  Presentación de María ikastetxea, ikastetxearen webgunea.
*  Aquellas monjas francesas, *www.diariovasco.com*, 2007-11-22.
Kalimantan

eskuinera|thumb|220px|Kalimantango mapa.
thumb|220px|Kalimantango herrixka

**Kalimantan** Borneo uhartearen indonesiar zatia da, indonesieraz uharte osoa izendatzeko erabiltzen den arren, uharte osoko biztanleriaren %69,5. Indonesiarrak ez diren Borneoko zatiak Brunei (400.000 biztanle) eta Ekialdeko Malaysia (5.625.000 biztanle) dira.

Kalimantan bost probintziatan banaturik dago:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seramgo itsasoa

**Seramgo itsasoa** () Indonesiako itsasoa da, Seram eta Buru uharteen artean kokatuta. Guztira 12.000 kilometro karratuko hedadura du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kasuario

**Kasuario** (*Casuarius*) hegan egiten ez duen *Struthioniformes* ordenako hegazti-generoa da.

Handiak dira, kolore beltzekoak, eta buruan ez dute lumarik. Ez dute hegan egiten eta hegoak oso txikiak dira. Ginea Berriko eta Moluketako oihanetan bizi dira. Gizakien aurrean defendatzeko eraso egiten dute eta "munduko hegazti arriskutsuena" dela esan izan da.

## Deskribapena 
Basoen barrenean bizi diren hegazti iheskorrak dira, horregatik ez daude asko ikertuak. 

Hegazti handiak dira, emeak handiagoak eta koloretsuagoak. Hegoaldeko kasuarioak 1'5 eta 1'8 metro arteko garaiera hartzen dute, baina bi metroko garaiera duen emerik ere aurkitu izan da. Eme horrek 58'5 kg-ko pisua zuen.

Kasuarioak hegazti ibiltariak dira, hego txikiak dituztenak eta isatsik gabeak. Gorputza luma beltzez estalita dute. Hiru hatz dituzten hanka gris indartsuak dituzte. Erdiko hatzak 125 mm-tako erpea du.

Fruitujalea da baina tarteka harrapakin txikiak ere ehizatzen ditu, hala nola, barraskiloak, intsektuak, igelak, saguak eta arrain eta txori txikiak. 26 familiatako landareen fruituak aurkitu dira kasuarioen dietan.

## Ugalketa 
250px|thumb|Kasuario gaztea.
Kasuarioen bizialdia 40 edo 50 urtetakoa izan ohi da.

Txitak marroiak dira eta marra zuriak dituzte. Ginea Berriko hainbat herrixkatan txitak etxekotzen dituzte, harik eta tamaina handia hartu eta arriskutsuak izaten diren arte.

## Taxonomia 
[350px|thumb|*[Casuarius casuarius|C. casuarius*, *C. unappendiculatus* eta *C. bennetti*.]]
Generoak hiri espezie ditu:
* *Casuarius casuarius* -Hegoaldeko kasuario
* *Casuarius unappendiculatus* -Iparraldeko kasuario
* *Casuarius bennetti* -Kasuario nano
* *Casuarius lydekki* (†)

## Kontserbazio egoera 
Hegoaldeko kasuarioa arrisku egoeran dago, bizi den habitata %20-25 arte gutxitu baita. Kasuarioak orduan hirien suburbioetara inguratzen dira elikagai bila. Queenslanden 140 kasuarioen hiltzearen arrazoiak aztertu zituzten eta %55-a ibilgailuek harrapatuta hil zirela ikusi zuten eta %18a txakurren erasoen ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raúl Arza

**Raúl Arza Vélez** (Laudio, 1963) arabar sindikalista da. Lan Zientziak ikasi zituen eta Lanbiden lan egiten du. 1984az geroztik UGT-Euskadiko afiliatua da, eta hainbat kargu izan ditu sindikatuaren barruan. PSEren barruan jaioterriko zinegotzi (1995-2002), Arabako batzarkidea (1983-1987) eta baita zenbait hilabetez legebiltzarkidea ere.

2013an Dámaso Casado ordezkatu zuen UGT-Euskadiren Idazkari Nagusi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Dámaso Casado

**Dámaso Casado Cuevas** euskal sindikalista da. 1981ez geroztik UGT-Euskadiko afiliatua da, eta hainbat kargu izan ditu sindikatuaren barruan. 2002 eta 2013 artean Carlos Trevilla ordezkatu zuen UGT-Euskadiren Idazkari Nagusi.

## Erreferentziak
Igeldoko behatokia

**Igeldoko Itsas Meteorologia Behatokia** Gipuzkoako Igeldo herrian dagoen meteorologia behatokia da.

## Historia 
1905 urtean zabaldu zen eta egun Espainiako Meteorologia Estatu Agentziak kudeatzen du. 1905an Juan Migel Orkolaga hernaniar apaiz eta meteorologoaren ekimenez eratu zen.

## Behatokia 
Meteorologia behaketak egiteko toki aproposean dago, bertatik Matxitxako lurmuturretik Landetako bitarteko itsas eta zeru zatia ikus daitekeelako.

## Behatokiko zuzendariak 
* Juan Migel Orkolaga, 1905-1914
* Mariano Doporto, 1927-1936
* Carlos Santamaria, 1940-1979
* Jose Ignacio Alvarez Usabiaga, 1979-2005
* Margarita Martin, 2005-2013

Irudi:Igeldo behatokia 0002.jpg|Behatokia.
Irudi:Igeldo behatokia 0003.jpg|1934an.
Irudi:Igeldo behatokia.jpeg|1905ean.

## Kanpo estekak 
*  Ehun urte eguraldiari begira, *zientzia.net* webgunean.
*  Observatorio de Igeldo, *Auñamendi Eusko Entziklopedia*.
*  Igeldo, un observatorio meteorológico para el golfo de Bizkaia, *www.divulgameteo.es*.
1924ko Kontxako Bandera

**1924ko Kontxako Bandera** (Banderaren 32. ekitaldia) urte honetako iraileko bi igandetan jokatu zen, eta San Juanek bere lehenengo Kontxako Bandera eskuratu zuen.

## Kontakizuna 
Hiru traineru baino ez ziren lehiatu, San Juan, San Pedro eta Donostia. Lehenengo egunean Donostia sartu zen sanjuandarren aurretik eta San Pedro hirugarrena izan zen. Bigarren jardunaldian elkarrekin traineruak trukatu eta San Juan nagusitu zitzaien donostiarrei.

## Bitxikeriak 
Lehen aldiz estropadak iragartzeko kartela argitaratu zen, Aurelio Arteta margolariak egindako irudi ezaguna. Ondorengo hainbat urteetan erabiliko zen irudi hori bera. Era berean, tripulazioek koloretako kamisetak erabiliko zituzten, jendeak hobeto bereiz zitzan taldeak. Koloreak ez ziren finkoak, eta estropada bakoitzerako aldatu egiten ziren zozketaz.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
## Tripulazio irabazlea 
* San Juan
** Patroia: Francisco Laboa "Matxet"
** Arraunlariak: Raimundo Laboa, Jose Laboa, Tomas Gereño, Franzisko Gereño, Angel Lizarraga, Rafael Garbizu, Gregorio Alzua, Bibiano Puy, Martin Manzisidor, Teodoro Makazaga, Eduardo Calafel, Franzisko Lujanbio eta Balentin Lujanbio.

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Shirakami-Sanchi

Honshun, Japoniako Akita eta Aomori prefekturen artean, dagoen basoa da.

Bertan irauten dute Japonia osoko baso epelen aztarnek eta baita asiar hartz beltzak (*ursus thibetanus*) ere. Bere 1.300&nbsp;km²-ko azaleran punturik garaiena 1.243 metroko Mukai-shirakami mendia da.

Bere ezaugarri naturalak zirela eta, UNESCOk 1993an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Kanpo estekak
Yakushima

Ekialdeko Txinako itsasoan dagoen uhartea da, Ōsumi uhartedian dagoena. Bere ezaugarri naturalak zirela eta, UNESCOk 1993an Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1993an.

## Historia 
Jomon Arotik populatua izan da uhartea. Lehenengo aipamena VI mendeko agiri txinatar batean dago. 702ko *Shoku Nihongi* liburu japoniarrean ere agertzen da. Aintzinako Tana probintziaren barnean zegoen eta Satsuma leinuak agindu zuen bertan Edo Aroan.

1980an Biosfera Erreserba izendatu zuten, 1993an Ramsarko hitzarmenean sartu zen eta urte ebrean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Urtero 300.000 bisitari hartzen ditu.

## Geografia 
Kyushu uharteko Ōsumi penintsulatik 61'3 kilometro hegoaldera dago, Kagoshima hiriburutik 135 kilometrotara. Nahiko zirkularra da, 28 kilometroko diametroa eta 89 kilometrotako zirkunferentzia dauka. Uharteko mendirik altuenak Miyanouradake (宮之浦岳, 1.935m) eta Nagatadake (永田岳, 1.886m), dena den beste 30 mendi baditu 1000 metrotik gorakoak. Ur-termal ugari daude uhartean.

Uhartea granitozkoa da eta beraz ez dauka sumendi aktiborik.

## Klima 

## Fauna eta flora 
Uharteko animalia handi bakarrak makako azpigorria (*Yakushima macaque*), espezie endemikoa, eta orainak dira. Japoniako erbinudea eta tanukia ere badaude. Itsasoan izurdeak, dortokak eta koral arrezifeak agertzen dira.

Baina Yakushima bere florarengatik da ezaguna. Basogintza jarduera oso handia izan zuen baina 1960tik aurrera basoaren kontserbazioari ekin zioten. Baso sekundarioa nagusi den arren oihan primarioaren zantzu batzuk mantentzen dira, japoniar zedroa kasu.  zuhaitza oso berezia da eta 2.300 urte dituela uste da. 50 lore endemikotik gora ere badaude, batez ere errododendroak eta goroldio arraro batzuk.

## Iruditegia 

Irudi:Yakushima.jpg|Yakushimaren satelite ikuspegia.
Irudi:Bouzuiwa in Yaku Island 001.jpg|Bouzuiwa.
Irudi:Kohananoego in Yaku Island 001.JPG|Kohananoego hezeguneak.
Irudi:Shiratanisuiunkyo in Yaku Island Japan 001.JPG|Shiratanisuiunkyo.
Irudi:Oko no Taki fall Yakushima Panorama.jpg|Oko no Taki ur-jauzia.
Irudi:Jomon Sugi Panorama.jpg|Jomonsugi.
Irudi:Wilsons Stump Yaku cedar 001.jpg|Oihan primarioa.
Irudi:Yaku10B.JPG|Oihan primarioa.
Irudi:Yakusaru_monkey.JPG|Yakushimako makakoa.
Irudi:YakuSika in Japan 001.JPG|Oreina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1923ko Kontxako Bandera

**1923ko Kontxako Bandera** (Banderaren 31. ekitaldia) urte honetako irailaren 16 eta 23an jokatu zen, eta Oriok bere 6. Kontxako Bandera eskuratu zuen. Banderaz gain 12.250 pezetatako saria eskuratu zuen.

## Kontakizuna 
Bost traineruk hartu zuten parte, lau gipuzkoarrek eta bizkaitar batek. Orio izan zen nagusi igande bietan hala ere Donostiak lanak eman zizkion. Lehenengo jardunaldia oso estua izan zen eta lehen bien artean segundu bakarra izan zen. Bigarren igandean aldiz zortzi segunduko tartea egon zen

Bitxikeriak:
Lehen aldiz tripulazioaren argazkia eskatu zen izen emateko orriarekin batera, aurreko urtean gertatu ziren iruzurrak saihesteko.
Orioren San Nikolas traineruak 370 Kg-tako pisua zeukan, gaur egun erabiltzen direnen bikoitza ia.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
* (R) Errekorra.

## Tripulazio irabazlea 
* Orio
** Patroia: Antonio Maria Uranga
** Arraunlariak: Jose Mari Murgiondo, Ramon Solabarrieta, Inazio Manterola, Eugenio Genova, Lorentzo Alkorta, Bernardo Otegi, Jose Mari Sarasua, Eusebio Solabarrieta, Domingo Mitxelena, Jose Mari Urdangarin, Antonio Urdangarin, Anbrosio Uranga eta Jose Genova.

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itsukushima santutegia

Japoniako Hiroshima prefekturan, dagoen jinja ezaguna da. UNESCOk 1996an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Itsukushima uhartean kokaturik dago, Misen mendiaren oinean eta administratiboki Hatsukaichi hiriari dagokio.

## Historia 
Santutegia sarritan suntsitua izan da baina pentsatzen da lehenengoa 593 urtean eraiki zela, hala ere 811tik aurrera agertzen da agirietan. Gaur egungo santutegiaren itxura 1168an finkatu zuen ordea Taira no Kiyomori gerlariak.

## Egitura 
Itsukushima santutegia kaietako nasen itxurako plataformen gainean eraiki zen Badian flotatzen ari den tenplua dela ematen du.

Jinja guztien sarrera markatzen duen *toriia* bera ere uretan sartuta dago, aintzina berau baitzen uharterako sarrera nagusia. Ate gorria 1168tik bertan izan bada ere gaur egungoa 1875ean eraikitakoa da. 16 metrotako garaiera du eta **Japoniako hiru ikuspegi ederrenen** artean dago Amanohashidate eta Matsushimarekin batera. Itsasbeheran ura atzera egin eta toriiraino hareatan oinez joan daiteke. Ohikoa izaten da ateari argazkiak ateratzen ari diren turisten artean bertakoak mariskoa batzen ikustea.

Eraikin nagusiaren ondoan 1590an eraikitako no antzokia dago.

## Erlijioa 
Santutegia xintoismoarentzako itsasoaren eta ekaitzen jainkosa den Susano-o no Mikotoren hiru alabei dedikatua dago.

Itsukushima uhartea bera sakratua da eta ezin da zuhaitzik moztu, eta bertan jaio edo hiltzea ere debekaturik dago. Hegaztientzat paradisua da eta oreinak libre dabiltza Mijayima herrian. 1555an Miyajimako borroka eman zen uharte horretan eta irabazleek den-dena garbitu zuten: hildako guztiak kontinentera eraman zituzten, eraikuntzak garbitu zituzten eta lurra bera ere aldatu zuten. Gaur egun hiltzeko eta jaiotzeko debekua mantentzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Miyajima Alex.jpg|Toriia egunsentian.
Irudi:Itsukushima Shrine Torii at night.jpg|Toriia gauez.
Irudi:Itsukushima Shrine at high tide.jpg|Santutegia itsasgoran.
Irudi:Itsukushima Shinto Shrine.jpg|Santutegia itsasbeheran.
Irudi:Itsukushima floating shrine.jpg|Eraikina uretan "flotatzen".
Irudi:Itsukshima Shrine.JPG|Santutegiko zutabeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1922ko Kontxako Bandera

**1922ko Kontxako Bandera** (Banderaren 30. ekitaldia) urte honetako irailaren 9 eta 24an jokatu zen, eta Donostiak bere 13. Kontxako Bandera eskuratu zuen, 1950eko garaipenaren aurretik azkenengoa izango zena. Ekitaldia ordea polemikaz josia egon zen.

## Konatkizuna 
Zazpi traineruk hartu zuten parte, sei gipuzkoarrek eta bizkaitar batek. Lehenengo jardunaldian Getaria nagusitu zen eta bigarren postuan berdinduta gelditu ziren Donostia eta Pasaia. Ohorezko txanda nork jokatu behar zuen erabakitzeko bien arteko desberdinketa estropada jokatu zuten eta Pasaiak erraz irabazi zuen. Hala ere donostiarrek protesta egin zuten, estropada honetarako pasaitarrek Hondarribiako bi arraunlari sartu zituztela esanez, eta epaileek Pasaia kanporatu egin zuten. Ohorezko txandan Donostia Getariaren aurretik sartu zen eta lau segunduren aldearekin irabazi zuten Bandera.

Kontsolazio txanda Santurtzik eta Hondarribiak jokatu zuten eta bizkaitarrek estropada irabazteaz gain eguneko denborarik onena egin zuten, errekor berria markatuz gainera.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
Bigarren igandean bi lehenek traineruak trukatu zituzten

* ¹ (R) Errekorra.
* ² Desberdinketan Pasaia deskalifikatua izan zen.

## Tripulazio irabazlea 
* Donostia
** Patroia: Soterotxo
** Arraunlariak: Juan Landaberea, Roke Landaberea, Javier Galdos, Antton Bakeriza, Sebastian Bakeriza, Eustakio Iraola, Paskual Vicuña, Valentín Bakeriza, Jose Landa, Ignazio Karril, Casimiro Galdos, Leon Zubiaurre, Tomas Agote, Fermin Aristigieta, Jose Juan Aldanondo, Leon Bakeriza

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Ez-ez belaunaldi

**Ez-ez belaunaldia** ikasi egiten ez duten eta lanik egiten ez duten gazteen taldea izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Gazte hauen fenomenoa Atzerakada Handiaz geroztik plazaratu zen bereziki, ikasketak amaituta gazte askok lanposturik aurkitu ezinda. Gizarte arazo larritzat jo da, besteak beste gazte hauek delinkuentzian jausteko aukera askoz ere handiagoak dituztela frogatu baita.

## Kanpo estekak
Natos y Waor

**Natos y Waor** Madrilgo (Espainia) rap talde bat da.

Natos (Gonzalo Cidre) 1991n Argentinako Buenos Aires hirian jaio zen, eta Waor (Fernando Hisado) 1988an Espainiako Móstoles hirian. Aluchen (Madril) hasi ziren musika egiten, eta 2010ean lehenengo aldiz elkartu ziren rap modu berri eta gogorra (hardcore) sortzeko. Beste rap kantari batzuekin talde bat sortu zuten 2011n, Devod Dealers deitua. Talde honek milioika bisita lortu ditu YouTuben azken urte hauetan. Twitterren 195.000 jarraitzaile baino gehiago dituzte; Instagramen, 325.000 baino gehiago; eta YouTuben, 718.000 baino gehiago.

Fernandok bi ikastetxeetan lan egin du monitore gisa arazoak dituzten haurrentzako laguntza eskaintzen, uste du beragaitik haurrek izan duten eragin txarra konpentsatzeko modu bat dela.

Gonzalo 10 urte zituenean heldu zen Espainiara, baina gero ikasketak utzi zituen.

Bere abestien letrak hitz lotsagabeak erabiltzen dituzte, baina gazteen erradiografia ere eskaintzen dute, inkesta instituzionalak baino fidagarriagoak. 

Taldearen estiloa oso berezia da, instrumental gogorrak erabiltzen dituzte eta beraz, lirikak oso basatiak dira. Hitzen gaiak ez dira asko aldatzen: jai, droga edo maitasunaren inguruan abesten dute. Kolaborazio asko egin dituzte: Recycled J, Iván Nieto, Chaman, Denom, Arce, Suite Soprano, Costa eta Ikki musikariekin, besteak beste.

## Beste ekintza batzuk 
Beren ospea aprobetxatuz, mota askotako arropa saltzen dute. Askotan, eurek erabilitako esaldiak idatzita daude saltzen dituzten kamiseta eta jertseetan.

Gaur egun, haien *Cicatrices* izeneko disko berriaren aurkezpenean murgilduta daude, Espainiako eta Latinoamerikako jaialdi onenak bisitatuko dituztela esan dute eta beraien bikoteekin egingo dute Maria, Waorren emaztea eta Sara Fructuoso, Natosen neskalaguna.

## Maketak eta diskoak 
* *Mal de amores*. 2024
* *Por la jeta*. 2011
* *Catarsis*. 2012
* *Hijos de la ruina*. 2012 (Natos,Waor y Recycled J)
* *Caja Negra*. 2014
* *Barras bravas 2014-act.*
* *Martes 13*. 2015
* *Hijos de la ruina Vol2*. 2016 (Natos,Waor y Recycled J)
* *Cicatrices*. 2018
* Hijos de la ruina Vol3 2021 (Natos,Waor y Recycled J)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://natosywaor.com/
Indartsuenaren legea

**Junglako legea** edo **indartsuenaren legea** hainbat egoeratan gizarte harremanak arautzen dituen ustezko printzipioa da, zeinaren arabera banako guztiak beste guztien aurka lehiatzen diren ingurune baztertzaile batean. Lehia horren ondorioz ahulak baztertu eta indartsuek irabazi egiten dute. *Junglako legea* terminoak jungla edo oihan itxiari egiten erreferentzia, non izaki guztiak beste espezieko harrapakari edo lehiakideen aurka egin behar duten etengabe.

## Ikus, gainera 
* Homo homini lupus

## Kanpo estekak
Minijob

***Minijob*** edo **minilanak** euskaraz soldata baxuko lanpostu mota bat izendatzeko erabilitako terminoa da. 2003 urtean ezarri ziren lehen aldiz Alemanian. Han 400 eurotik beherako lanpostuak dira, langileak bete beharreko ordu kopuruari buruz inongo murrizketarik gabe. Gizarte Segurantzako kuotarik ez dute ordaintzen. Milioika langilek jarduten duten Alemanian minijob motako kontratuekin eta Alemania 2008 urtean hasitako krisialdi ekonomikoari aurre egiteko neurri arrakastatsutzat jo izan da ekonomialari zenbaiten aldetik eta eredutzat hartu da beste herrialde batzuetan ezartzeko, hala nola langabezia tasa handiak jotako Espainian. Beste batzuen iritziz, ordea, langileen eskubideen aurkako kontratua da, esklabotzatik gertuko egoeretara eraman dezakeena.

## Kanpo estekak
Perbertsio

thumb|250px|Kartelean japonieraz zera dio: "Kontuz perbertituekin!".
**Perbertsioa** (latineko *pervertĕre* hitzetik dator) kultura eta garai bateko moralak ezartzen duen bide normaletik desbideratzen den jokabidea da, bereziki sexualitateari dagokionean, nahiz eta sexualitatean parafilia terminoa hobesten den psikologoen artean desbideratze horiek izendatzeko. Senen eta jokabidearen okerreko joera esaten zaio. Sexu jokabide ez ohikoa adierazteko erabiltzen da batez ere.

## Kontzeptuaren historia 
Ikuspegi desberdinak daude: batean perbertsio kontzeptua subjektiboa da, eta bere aplikazioa gizabanakoaren arabera aldatzen da. Beste ikuspegi batean perbertsioa objektiboki egiazko moralaren degradazioa da. 1660ko hamarkadan sortu zen jatorriz perbertsio kontzeptu bat, "egiazkotzat jotzen den doktrina edo sistema bat baztertu duena". Perbertituaren zentzua sexu termino gisa 1896an eratorria izan zen, eta jatorriz sexualitateen aldaerei aplikatu zitzaien. edo terminoa erabiliz norberak edo taldeak kaltegarritzat jotzen zen sexu portaera. 

## Kontzeptua psikoanalisian 
Giza sexualitatearen askotariko adierazpenak XIX. mendeko psikiatriak bildu zituen kontzeptu horrekin: besteak beste, fetixismoa, pedofilia, erakuskeria edo exhibizionismoa, sadomasokismoa, voyeurismoa eta beste perbertsio asko. Horietako batzuk gaur egungo psikiatriak bildu ditu, parafilia kontzeptuaren azpian, eta beste batzuk, hala nola homosexualitatea, ez dira aintzat hartu.

Psikoanalisian, perbertsioa entitate teknikoa da, orain arte indarrean egon dena, baina ez du gutxiespenezko konnotaziorik. Hasiera batean Sigmund Freudek erabili zuen terminoa, eta psikiatria klasikotik jaso zuen, baina kontzeptualki erabat birdefinitu zuen. Geroago, zenbait ñabardurarekin, psikoanalisi-eskoletan erabiltzen jarraitu da, Jacques Lacanen egitura-klinikan leku nagusi bat hartuz, hiru egitura-posizioetako bat baita, neurosiarekin eta psikosiarekin batera.

Era berean, psikoanalitiko terminoak sexu-lehentasunak ezarritako arauarekiko desbideratzeari egiten dio erreferentzia. Lan freudianoan, ez dago konnotazio iraingarririk edo irizpen balorikorik, batez ere 1905ean Sexu-teoriaren gaineko hiru saiakera argitaratu zirenetik; han, sintomak eratzeko mekanismoak azaltzeko testuinguruan, Freud-ek neurosia "perbertsioaren negatibo" gisa definitzen du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Parafilia
* Voyeurismo

## Kanpo estekak
Milan-Malpensa aireportua

**Milan-Malpensa nazioarteko aireportua** Milango hiria zerbitzatzen duen aireportuetako bat da Milan-Linate eta Il Caravaggio aireportuekin batera. 

2012an 18.537.301 pertsonek erabili zuten.

Aireportua Milandik 40 kilometro ipar-mendebaldera dago.

## Argazkiak 

Fitxategi:Malpensa Airport Olivati-1.jpg|
Fitxategi:In Malpensa Airport.jpg|
Fitxategi:Milan malpensa airport terminal.jpg|
Fitxategi:MalpensaTerminal2.jpg|
Fitxategi:Milano Malpensa.JPG|

## Ikus, gainera 
* Milan-Linate aireportua
* Il Caravaggio nazioarteko aireportua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgune ofiziala.
Il Caravaggio nazioarteko aireportua

**Il Caravaggio nazioarteko aireportua** edo **Bergamo Orio al Serio aireportua** Milango hiria zerbitzatzen duen aireportuetako bat da Milan-Malpensa eta Milan-Linate aireportuekin batera. 

2012an 8.890.720 pertsonek erabili zuten.

Milan zerbitzatzen duten hiru aireportuetatik hiritik urrunen dagoena da, 45 kilometro.

## Argazkiak 

Fitxategi:Aeroporto Orio al Serio.jpg|
Fitxategi:Ryanair Boeing 737-800 Berni-1.jpg|
Fitxategi:Wizz Air Airbus A320 Berni-1.jpg|
Fitxategi:Bergamo -Aerial photographs- 2010-by-RaBoe -80.jpg|
Fitxategi:DHL cargo loaders Orio al Serio.jpg|

## Ikus, gainera 
* Milan-Malpensa aireportua
* Milan-Linate aireportua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgune ofiziala.
Road movie

[thumb|200px|[Errepidea.]]

***Road movie*** (ingelesez literalki "errepide filma") bidai batean zehar jazo ohi den zinema genero bat da. Hastapen bidaiaren oinordekoak dira, jatorria Homeroren *Odisea* kontakizunan dute, errepide filmek bidaiaren metafora garapen gisa eta Bigarren Mundu Gerrako AEBko eta Mendebaldeko Gizarte oparoaren gizabanako mugimenduaren kultura uztartzen ditu, auto baten jabetza heldutasunaren parekidea zenekoa. Jack Kerouac idazle eta olerkariak ere genero honetan eragina izan du, bere eleberri ospetsuenetakoak diren *On the Road* edota *Big Sur* delakoan errepidean barna jazotako istorioak kontatzen dira.

## Filmak 
* *It Happened One Night*
* *Faster, Pussycat! Kill! Kill!*
* *Paris, Texas*
* *The Straight Story*
* *Little Miss Sunshine*
* *Road to Perdition*
* *Natural Born Killers*
* *Kalifornia*
* *Easy Rider*.
* *Thelma & Louise*.
* ''It's a Mad, Mad, Mad, Mad World*.
* *The Cannonball Run*
* *Rat Race*.
* *Airbag*.
* *O Brother, Where Art Thou?*
* *Into the Wild*
* *Wild at Heart*
* *Duel*
* *Vanishing Point*
* *Mad Max*
* *The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert*
* *Rain Man*
* *A Perfect World*
* *Green Book*
* *Nomadland''

## Kanpo estekak
Catania-Fontanarossa aireportua

**Catania–Fontanarossa nazioarteko aireportua** Cataniako hiria zerbitzatzen duen aireportua da. 

2012an 6.246.888 pertsonek erabili zuten.

Siziliako aireporturik garrantzitsuena da.

## Argazkiak 

Fitxategi:Catania-Aerial photograph (1).jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgunea.
Bolonia Guglielmo Marconi aireportua

**Bolonia-Guglielmo Marconi aireportua** (*Aeroporto di Bologna-Guglielmo Marconi* italieraz), Boloniako hiria zerbitzatzen duen aireportua da. 

2012an 5.958.648 pertsonek erabili zuten.

Aireportuan hegaldi gehien eskaintzen dituen airelinea Ryanair da.

## Argazkiak 

Fitxategi:Bologna Guglielmo Marconi Airport 2.jpg|
Fitxategi:Bologna Guglielmo Marconi Airport Terminal.jpg|
Fitxategi:Bologna Guglielmo Marconi Airport 3.jpg|
Fitxategi:Aeroporto BO 02.JPG|
Fitxategi:Bologna Guglielmo Marconi Airport 1.jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgunea.
Viena-Schwechat aireportua

**Viena-Schwechat aireportua** Viena hiria zerbitzatzen duen aireportu internazionala da. Austriako aireporturik garrantzitsuena da.

2012an 21.096.383 pertsonek erabili zuten.

Aireportuko airelinea garrantzitsuenak Austrian Airlines eta Niki dira.

## Argazkiak 

Fitxategi:VIE-Schengenebene.jpg|
Fitxategi:Wien Flughafen Schechat May 2007 011.jpg|
Fitxategi:Skylink-Nordseite.jpg|
Fitxategi:DSC 1828.VIE-Terminal1.jpg|
Fitxategi:Vienna International Airport - Terminal2.jpg|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgunea.
Paris-Orly aireportua

**Paris-Orly aireportua** Frantziako Orly eta Villeneuve-le-Roi udalerrien artean dagoen aireportu bat da, Paris hiriburutik 13 kilometro hegoaldera. Bertatik Europa, Afrika, Karibea, Iparramerika eta Hego-ekialdeko Asiara doazen hegaldiak ateratzen dira. Frantziako bigarren aireportu handiena da,

2011an 27.139.076 bidaiari izan zituen.

## Argazkiak 

Fitxategi:Orly Airport P1190137.jpg|Aireportuaren airetiko ikuspegia.
Fitxategi:Vue Orly Sud Tour VORDME Orly.jpg|Hegoaldeko kontrol dorrea
Fitxategi:RDC Aerogare Orly Sud.jpg|Hegoaldeko terminalaren barrualdeko ikuspegia
Fitxategi:Aérogare Ouest Orly.JPG|
Fitxategi:A320 CCM orly.jpg|

## Ikus, gainera 
* Paris-Charles de Gaulle aireportua
* Beauvais–Tillé aireportua

## Kanpo estekak 
* Paris-Orly aireportuaren webgunea
Action Directe

***Action Directe*** () 1979. urtean Frantzian sortu eta 1980ko hamarkadaren bukaerara arte herrialde horretan borroka armatuari ekin zion ezker iraultzaileko talde bat izan zen, mugimendu autonomoaren eragina nabarmena izan zuena. Lapurretak, leherketak eta polizia, militar eta enpresaburu zenbait erail zituen. 1987 urtean erakundeko kide gehienak atxilotu eta erakundea desegin egin zuen frantziar poliziak. Erakundeko kide nabarmenen artean Jean-Marc Rouillan, Nathalie Ménigon, Joëlle Aubron eta Georges Cipriani izan ziren.

## Kanpo estekak
Cold Mountain (filma)

***Cold Mountain*** () 2003ko Anthony Minghella ingeles zinema zuzendariaren filma bat da. Charles Frazier idazlearen *Cold Mountain* eleberrian oinarritua dago.

Renée Zellweger aktoreak Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria eta Emakumezko aktore onenaren Urrezko Palma eta BAFTA sariak irabazi zituen. Aldiz, Gabriel Yared eta T-Bone Burnett musikariek soinu banda onenaren BAFTA saria irabazi zuten.

Hasierako eszenetan benetan jazotako *Kraterraren gudua* (1964) eta mina leherketa handia agertzen da.

## Sinopsia 
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila (1861-1865) amaitzear dagoela, Inman (Jude Law), gerraren azken egunetan zauritua den gudari konfederatuak Ipar Karolinan dagoen Cold Mountain jaioterrira itzuli eta urteak zain daramatzan Ada (Nicole Kidman) emaztegaiarekin berrelkartzeko sekulako odisea iragaten du. Bera gerran dagoela, Adak bizirauteko zailtasun handiak jasan beharko ditu, baina Ruby (Renée Zellweger) izeneko emakume gazte izukaitz eta kementsuren laguntzaz aitaren etxaldea aurrera aterako du.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Cold Mountain* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Cold Mountain* filmaren webgunea
Napoli-Capodichino aireportua

**Napoli-Capodichino** Napoliko hiria zerbitzatzen duen nazioarteko aireportua da. 

2012an 5.801.836 pertsonek erabili zuten.

Napoliko Capodichino barrutian dago hiriaren erdigunetik 6 kilometro ipar-ekialdera.

## Bidaiariak 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgunea.
Mundo Nuevo

***Mundo Nuevo*** (euskaraz, *Mundu Berria*) Donostiako Amara auzoko aisialdiko elkartea da, 1960 urtean sortua eta hango Santiago parrokiari estu lotua. Sortu zenez geroztik bertako apaiza den Pablo Garcia Azpillaga eta Mari Pepa Martinez Apeztegia izan dira taldearen dinamizatzaile nagusiak.

Elkarteak antolatu dituen ekitaldien artean, Donostiako inauterien konpartsa, Aste Santuan Kristoren Nekaldiaren irudikapen antzeztua, haur eta gazteentzako aisialdi jarduerak eta auzoko irratia daude. Aisialdiko begirale eta zuzendarien eskola bat ere badute.

## Kanpo estekak 
*  El año que viene cumplen 50 años, *www.diariovasco.com*, 2010-02-19.
1921eko Kontxako Bandera

270px|thumb|Pasaitarrak Banderarekin.
**1921eko Kontxako Bandera** (Banderaren 29. ekitaldia) urte honetako irailaren 21 eta 28an jokatu zen, eta Pasaiak eskuratu zuen. Traineru hau Aita Manuelek gidatzen zuen eta San Juan eta San Pedroko arraunlariak zeuden bertan.

## Kontakizuna 
Aipatu beharra dago gaur egungo araudiarekin Donostiak irabaziko zuela bandera hau. Bi jardunaldiak batuz, banderako denbora onena egin zuten donostiarrek, baina ez zuten bandera irabazi, garai hartan bigarren jardunaldian ohorezko txanda jokatzen zutenek bakarrik zutelako bandera eskuratzeko aukera. Lehen jardunaldian hirugarren geratu zen Donostia, eta, nahiz eta bi egunetako denboren batura orokorrean zazpi segundoko aldea atera Pasaiari eta zortzikoa Oriori, Pasaiak eskuratu zuen bandera eta Orio izan zen bigarren, ohorezko txandan aritu zirenez bi hauek, eta Donostia, berriz, kontsolazioko txandan. 1943ko banderan gauza bera gertatu zitzaion Oriori, eta orduan araudia aldatu zuten: 1944tik aurrera bi jardunaldietako denborak batu eta edozein traineruk du bandera irabazteko eskubidea.

Zazpi traineru gipuzkoarrek hartu zuten parte. Pasaitarren garaipena estua izan zen, izan ere oriotarrek 15 segunduoko aldeaz irabazi baitzuten lehenengo jardunaldian eta 16 segunduko aldeaz pasaitarrek bigarren igandean. Historiako alderik txikienetakoa dugu hau.

Kontsolazio txanda Donostiak eta Getariak jokatu zuten eta etxekoak erraz nagusitu ziren, eguneko denbora onena markatuz gainera.

## Parte-hartzaileak 
## Emaitzak 
(*) Donostiaren denbora orokorra, bi igandean batuta, edizio hartako onena izan zen. Baina garai hartan, araudiaren arabera, Ohorezko Txandan aritzen zenak bakarrik irabaz zezakeen bandera.

## Tripulazio irabazlea 
* Pasaia
** Patroia: Manuel Arrillaga "Aita Manuel"
** Arraunlariak: Santiago Korta, Bizente Etxeberria, Gabriel Inda, Manuel Arrillaga, Blas Egitegi, Tiburtzio Saldias, Joakin Inda, Tomas Gereño, Raimundo Laboa, Ramon Goienetxea, Anjel Lizarraga, Nikolas Manzisidor eta Franzisko Gereño.

## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak
Ekintza zuzen (argipena)

**Ekintza zuzena** edo **Ekintza Zuzena** lokuzioak esanahi zenbait ditu:

* ekintza zuzena, aktibismo mota;
* Ekintza Zuzena, aldizkari anarkista;
* Action Directe edo *Ekintza Zuzena*, Frantziako talde armatu ezkertiar iraultzailea.
Milan-Linate aireportua

**Milan-Linate nazioarteko aireportua** Milango hiria zerbitzatzen duen aireportuetako bat da Milan-Malpensa eta Il Caravaggio aireportuekin batera. 

2012an 9.229.890 pertsonek erabili zuten.

Milan zerbitzatzen duten hiru aireportuetatik hiritik hurbilen dagoena da, zortzi kilometro hego-ekialdera.

## Argazkiak 

Fitxategi:2764 - Milano - Aeroporto di Linate - Foto Giovanni Dall'Orto - 3-Jul-2008.jpg|
Fitxategi:Linate Airport, internal.jpg|
Fitxategi:2762 - Milano - Aeroporto di Linate - Foto Giovanni Dall'Orto - 3-Jul-2008.jpg|
Fitxategi:2766 - Milano - Aeroporto di Linate - Foto Giovanni Dall'Orto - 3-Jul-2008.jpg|
Fitxategi:Alitalia Airbus A319 Olivati-1.jpg|

## Istripuak 
2001eko urriaren 8an Linate aireportuko hondamendia gertatu zen, lainoa dela eta Kopenhageerako Scandinavian Airlines airelinearen 686 hegaldiak izandako istripuan. Aireratzen ari zela, hegazkinak pistan zegoen beste hegazkin txikiago batekin talka egin, su hartu eta pistaren amaiera jo zuen. 118 pertsona hil ziren.

## Ikus, gainera 
* Milan-Malpensa aireportua
* Il Caravaggio nazioarteko aireportua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Aireportuaren webgune ofiziala.
Produktibismo

**Produktibismoa** ondasunen ekoizpena lehenesten duen sistema ekonomikoa da. Egungo sistema kapitalistaren ezaugarri nagusietakoa da; horren adierazgarri, lorpen ekonomikoen eta garapenaren neurri moduan BPG eta ekoizpen totala neurtzeko beste adierazle ekonomikoen erabilerada.

## Kanpo estekak
Fuksia

**Fuksia** kolore gorrixka bizia edo arrosa-kolore indartsua da. Haren izena fuksia izeneko landare batetik hartuta dago; honek, halaber, horrelaxe izendatuta dago Leonhart Fuch ikerlari alemaniarraren ohorez. Jende askok pentsatzen du magenta- eta fuksia-koloreak guztiz berdinak direla; hala eta guztiz ere, bi kolore hauek oso desberdinak dira kolore-paleta batzuetan. Izan ere, magenta fuksia baino marroixeagoa adierazi ohi da. Askotan magenta-kolorea lotuagoa dago morearekin eta fuksia, berriz, gorriarekin.

## Kanpo estekak
Garoña

**Garoña** Valle de Tobalinako herri bat da, Burgosko probintziakoa. Obarenes mendietan dago, eta toponimoa jada 967ko agirietan agertu zen.

## Kanpo estekak
Garoña (argipena)

**Garoña** izenak hainbat adiera ditu:

* Garoñako zentral nuklearra, Burgosko (Espainia) Santa María de Garoña herrian dagoen zentral nuklearra, Euskal Herriko mendebaldeko mugetatik hurbil kokatua.
* Garoña, Burgosko (Espainia) Valle de Tobalina udalerriko herri bat.
* Santa María de Garoña, Burgosko (Espainia) Valle de Tobalina udalerriko herri bat.
CBS

**Columbia Broadcasting System** AEBko telebista kate bat da. 1927ko irailaren 18an irrati kate gisa hasi zen, William S. Paley sortzailea izan zelarik. Aldiz, 1941ko uztailaren 1an telebista katea eratu zen.

Paramount Global taldeak CBS Entertainment Group enpresaren bitartez kontrolatzen du katearen jabetza. ABC eta NBCrekin batera, CBS Estatu Batuetako "Big Three" edo Hiru Handiak osatzen duen hiroketa egiten du, AEBrtako telebista kate tradizionaletako bat da alegia.

## Enpresa egitura 
20. mendearen zati osoan zehar nagusiki konpainia independentea izan bazen ere, Paramount Pictures-ek aldi baterako %49ko partaidetza izan zuen 1929tik 1932ra. Hala ere, 1995ean Westinghouse Electric Corporation enpresak erosi zuen, CBS Corporation bihurtuz (aktibo jakin batzuk saldu ondoren). 2000. urtean, CB berriro saldu izan zen Viacom enpresari (zeina, kurioski, 1971n CBS-ren spin-off gisa sortu zen eta 1994an Paramount Pictures erosi zuen). 2005ean, Viacom bi enpresa bereizitan banatu zen eta CBS Corporation berriro sortu zuen. Hala ere, National Amusements-ek CBS eta Viacom-en bigarren enkarnazioa kontrolatu zituen 2019ra arte, non bi konpainiek ViacomCBS bihurtzeko berriro batzea adostu zuten arte. 2022an, ViacomCBS izena aldatu zuten berriro Paramount Global bilakatuz.

## Jabetza intelektualak 
Viacom/CBS enpresen eraketen eta erosketa batzuen ondorioz, CBS (CBS Studios izengoitiarekin) ia mende bat luze den zinema eta telebistako bideoteka erraldoi baten jabe da, emisio eskubideen eta jabetza intelektual horren habe. Horien artean, Viacom eta CBS barneko ekoizpen eta sareko programetatik eskuratutako materiala daude, baita Paramount-ek ekoitzitako programak eta hasiera batean ABC eta NBC bezalako sare lehiakideetan emititutakoak ere. 

CBSren jabe den Paramount Global-ek 140.000 telebista-atal eta 3.600 film-titulu baino gehiago dituen liburutegi konbinatua du, *Star Trek* eta *Mission: Impossible* frankiziak barne. 

Bideoteka honetako telesailak eta beste material nabarmen batzuk honakoak dira: *I Love Lucy*, *The Honeymooners*, *The Twilight Zone*, *Hawaii Five-O* (jatorrizkoa eta 20. mendeko remakea), *Gunsmoke*, *The Fugitive*, *The Love Boat*, *Little House on the Prairie* (AEBko telebista-eskubideak), *Cheers*, *Becker*, *Family Ties*, *Happy Days* eta bere spin-off-ak, *The Brady Bunch*, *The Young Indiana Jones Chronicles* (banatzeko eskubideak Lucasfilm egile eskubideen jabearen izenean), *Evening Shade*, *Duckman*, *CSI: Crime Scene Investigation* eta bere spin-offak, CBS antzezlan biltegia ( *My Fair Lady* eta *Scrooge* barne), *Judy Judy*, *Judge Joe Brown*, *Judge Mills Lane* eta Terrytoons marrazki bizidunen katalogo osoa 1930etik aurrera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* CBS telebista katearen webgunea
Zuzentasun

**Zuzentasuna** egiaren arabera epaitzera eta aritzera, eta bakoitzari dagokiona ematera bultzatzen duen bertutea da. Kristautasunak, judaismoak, islamak, hinduismoak (*dharma*) eta zoroastrismoak bultzaturiko balio da. Biblian Jaungoikoaren ezaugarrietako bat dela diote (Lb 19:36; Deuteronomio 25:1; Salmoak 1:6; Esaera Zaharrak 8:20).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak