Marian Anderson

**Marian Anderson** (Filadelfia, Ameriketako Estatu Batuak, 1897ko otsailaren 27a - Portland, Oregon, Ameriketako Estatu Batuak, 1993ko apirilaren 8a) abeslaria izan zen. Kontraltoa zen. Toscaniniren iritziz, XX. mendeko ahotsik onena zen.

## Bizitza 
Sei urte zituela hasi zen abesten, bere herriko elizan. 1925ean, 300 hautagairen artean aukeratu zuten New Yorkeko Orkestra Filarmonikoaren bakarlari izateko. 1931n beka bat jaso eta Europara joan zen ikastera eta abestera. Arrakasta handia izan zuen, Alemanian eta Eskandinavian, batik bat; Jean Sibelius musikagileak *Solitude* abestia eskaini zion. Opera gutxi kantatu zituen, eta oratorioek, liederrek, Bach, Händel, Mahler eta Sibeliusen musikak eta kantu espiritualek osatzen dute bere errepertorioa. Federico Garcia Lorca eta Carlos Morla Lynch Madrilen egindako kontzertuan egon ziren, eta abeslariarekin miresturik geratu ere.

[thumb|ezkerrera|Lincolnen monumentuaren eskaileretan eman zuen kontzertua, 1939. Aurretik, beltza zelako, [Constitution Hallen kantatzeko betoa ezarri zion Daughters of the American Revolution emakume-elkarteak.]]

Aipagarria da Schuberten *Heriotza eta neskatxa* edota Schumanen *Stille Tränen* (*Malko isilak*) obren interpretazioa. 

Pertsona beltzen eskubide zibilean aldeko ekintzailea izan zen, 1939an, esate baterako, Daughters of the American Revolution (Estatubatuar Iraultzaren Alabak) emakume-elkarteak Washingtongo Constitution Hallen kantatzeko betoa ezarri zion; protesta gisa, elkarte horretako kide izateari utzi zioten askok, besteak beste Roosevelt presidentearen emazte Anna Eleanor Rooseveltek. Roosevelt anderea, Harold LeClair Ickes Barne Idazkari Nagusiaren esku-hartzearekin batera, urte bereko apirilaren 9an, Pazko igandean hiri hartako Lincoln Memorial monumentuaren eskaileretan eman ahal izan zuen kontzertua Andersonek, eta berealdiko arrakasta izan zuen, "askatasunaren aldeko kontzertua" bezala ezagutzen delarik. 

1936an, Etxe Zurian abestu zuen, bertan abesten zuen lehenengo beltza izanik.

## Argitalpenak 
* 1956an My Lord, *What a morning!: An Autobiography* autobiografia liburua argitaratu zuen. 

## Sariak eta Aitortzak 
* 1991n Grammy saria eman zioten bere karreragatik.
* 1986an, Arteen Domina Nazionala.

### Filmak 
* 2022an, Rita Coburn zuzendariak, *Marian Anderson: The Whole World in Her Hands dokumentala plazaratu zuen.*

### Opera 
* 2020an, Houstongo Opera Handian, Damian Sneed sortzailearen *Marian´s Song* opera estreinatu zen.

## Irudi Galeria 

Fitxategi:Marian Anderson 1933 (121327138).jpg|alt=
Fitxategi:MarianAnderson20.jpg|alt=
Fitxategi:Marian Anderson 1951.JPG|alt=
Fitxategi:1980 Marian Anderson Half-Ounce Gold Medal.jpg|alt=
Fitxategi:Marian Anderson in Japan 3.jpg
Fitxategi:Marian Anderson in Japan 1.JPG|alt=
Fitxategi:MarianAnderson.jpg
Fitxategi:M Anderson House Philly.jpg
Fitxategi:M Anderson Eden Cemetery Delco PA.JPG

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Anna Eleanor Rooseveltek
* Martin Luther King
* Leontyne Price

## Kanpo estekak 
* [Bideoa] Marian Anderson sings three songs, a 1951 concert
* [Bideoa] Marian Anderson & the Music of the Civil Rights Movement
* [Bideoa] Lincoln Memorial Concert | Voice of Freedom | American Experience | PBS