Matilda (1996ko filma)

***Matilda***, 1996ko Danny DeVito estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak zuzendu eta antzeztutako fantasiazko komedia film bat da. Roald Dahl galestar idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. DeVitoz gain, Rhea Perlman, Embeth Davidtz, Pam Ferris eta Mara Wilson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Matilda Wormwood bere familiak gaizki tratatzen duen sei urteko neska da. Bere aita Harry auto kaltetuen saltzaile iruzurtia da, ama Zinnia oso azaleko emakumea da eta bere anaia zahar Michaelek aldiro zirikatzen du. Argia eta burujabea, Matilda liburutegi publikoan irakurtzea du gustukoen. Gurasoek Matildari eskolara joateko nahiari uko egitean, aitaren ile-botikan hidrogeno peroxidoa jarri eta bere txapela itsasten dio burura. Nazkaturik, afarian Harryk Matildaren *Moby-Dick* liburua hausten du eta telebista ikustera behartu. Matilda, bere haserrearekin soilik, telebista leherrarazten du. 

Harryk auto bat saltzen dio Agatha Trunchbulli, Crunchem Hall eskolaren zuzendaria, Matilda bertan ikastearen truke. Bertako ikasleek Trunchbull eta bere gehiegizko zigorrei buruz ohartarazten dute Matilda, izan ere gustuko baitu ikasleak leihotik jaurtitzea edota burdinazko hesolak dituen gelaxka arnastezin batean giltzaperatzea. Jennifer Honey, Matildaren irakasleak, erraz hautematen du Matildari oso ondo doakiola klasean bere adinerako, eta maila bat edo beste aurreratzea eskatzen du. Hala ere Trunchbullek uko egiten dio proposamenari eta Wormwoodtarrek ez dute inolako interesik ageri. Egun batean Trunchbullek Bruce Bogtrotter ikaslea txokolatezko tarta erraldoi bat jatera behartzen du eskola guztiaren aurrean, puska bat lapurtu izanagatik. Matildak beste ikasleak bultzatzen ditu Bruce animatzera, baina Trunchbullek bost orduz zigortzen ditu denak. Handik gutxira, Matildak FBIa bere aitaren salmenta ilegalak ikertzen ari dela aurkitzen du. Gurasoek ez diote sinisten ezta agenteak bere etxera datozenean ere, Zinnia beraiekin ligatzen saiatzen delarik.

Harryk emandako autoa kaltetuta dagoela ohartzean Trunchbullek Matilda gelaxka itogarrian zigortzen du. Honeyk erreskatatzen du, eta Matildaren lagun Lavenderrek uhandre bat jarri Trunchbullen ur-kopan, mendekatzeko. Trunchbullek Matilda epaitzen du, baina berak, bidegabekeriez haserre, telekinesiaren bidez uhandrea jaurtitzen dio. Matilda Honeyrekin saiatzen da botere hau berriro erabiltzen, baina kale egiten du aldiro. Honeyren etxean daudela tea hartuz, bere iragana kontatzen dio: bere ama bi urte zituela hil zen, eta bere aita Magnusek bere emaztearen ahizpaordea, Trunchbull, gonbidatu zuen beraiekin bizi zedin. Trunchbullek Honey gaizki tratatzen zuen arren bere kargu geratu zen bost urterekin Magnusek itxuraz bere buruaz beste egin zuenean, jaraunspen guztia jasoz. Mugiturik, Matilda eta Honey Trunchbullen etxean sartzen dira bere ondasun batzuk berreskuratzeko, ozta-ozta harrapatzen dituelarik.

Behin eta berriro praktikatuz, Matildak telekinesia menperatzen du eta FBIko agenteak saihestu bere aitak denbora irabaz dezan. Matilda Trunchbullen etxera itzultzen da Honeyren umetako panpina berreskuratu eta Trunchbull botatzeko telekinesiarekin Magnusen mamu mendekariaren itxura eginez. Hala ere, Trunchbull iruzurraz ohartzen da Matildaren begizta aurkitzean. Hurrengo egunean, Matildak panpina itzultzen dio Honeyri eta bere botereekiko duen trebetasuna erakutsi. Trunchbull gelara sartzen da Matildari egindakoa aitorrarazteko. Honeyk bere sekretua aitortzen dio gelari eta Matildak Magnusen mamuaren itxura egiten du, arbelean telekinesiaren bidez Trunchbulli bere hiltzailea dela egotziz, etxea eta dirua Honeyri osorik itzultzeko eskatuz, hilko duelaren mehatxuan hiritik alde egiten ez badu. Trunchbull ikasleak ausaz erasotzen hasten da, baina Matildak bere botereekin babesten ditu eta betirako alde egiten du.

Honey, bere etxea berreskuratuta, tea hartzen dago Matildarekin. Bat-batean, Matildaren familia agertzen da, adieraziz Guamera joan behar dutela ahalik eta lasterren FBIak atxilotu ez ditzan. Matildak ez du joan nahi eta Honeyk adoptatua izateko paperak aspaldidanik prest dituela adierazten du. Gurasoek paperak sinatzen dituzte eta Matilda betirako agurtu ia hunkipenik gabe. Matilda eta Honey pozik bizitzen dira elkarrekin, azken hau Crunchem Halleko zuzendari bilakatzen delarik.

## Aktoreak 
* Mara Wilson: Matilda Wormwood
** Alissa eta Amanda Graham, Trevor eta James Gallagher: Matilda – jaioberria
** Kayla eta Kelsey Fredericks: Matilda – 9 hilabeteko haurtxoa
** Amanda eta Caitlin Fein: Matilda – 1-3 urte artean
** Sara Magdalin: Matilda – 4 urteko neskatoa
* Danny DeVito: Harry Wormwood
* Rhea Perlman: Zinnia Wormwood
* Embeth Davidtz: Jennifer Honey andereinoa
** Amanda eta Kristyn Summers: Honey andereinoa – 2 urterekin
** Phoebe Pearl: Honey andereinoa – 5 urteko neskatoa
* Pam Ferris: Trunchbull andereinoa
* Brian Levinson: Michael Wormwood
** Nicholas Cox: Michael – 6 urteko mutikoa
* Paul Reubens: Bob, FBIko agentea
* Tracey Walter: Bill, FBIko agentea
* Kiami Davael: Lavender
* Jacqueline Steiger: Amanda Thripp
* Kira Spencer Hesser: Hortensia
* Jimmy Karz: Bruce Bogtrotter
* Jean Speegle Howard: Phelps andereinoa
* Marion Dugan: Cookie
* Emily Eby: Maggie

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai