open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nottinghamshire

**Nottinghamshire** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Mugakide hauek ditu: South Yorkshire, Lincolnshire, North Lincolnshire, Leicestershire eta Derbyshire.

Hiriburua Nottingham du. Konderria 2.160 kilometro karratuko area du eta 2003an 1.029.293 biztanle zituen.

Konderria arbolaz betetako muino asko dituenez, Sherwood Oihana famatua (Robin Hooden etxea) hemen dago. Konderriko muinorik altuena Newtonwood Lane da, 204 metrokoa.

## Hiri nagusiak 
* Blyth
* Gotham
* Harworth
* Nottingham
* Retford
* Worksop
* Mansfield

## Kanpo estekak
Lincolnshire

**Lincolnshire** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Konderria Ipar Itsasoaren ondoan dago. Hiriburua Lincoln du. 6.959 Kilometro karratuko area du eta 2003an 977.727 biztanle zituen. Ekialdeko Midlandsko eskualdean dago.

thumb|eskuinera|200px|Lincolnshire konderriaren kokapena.

Mugakide hauek ditu: Norfolk, Cambridgeshire, Rutland, Leicestershire, Nottinghamshire, South Yorkshire, East Yorkshire eta, nahiz eta 19 metroko muga izan, Northamptonshire.

Lincoln hiri nagusia oso inportantea izan da historian zehar, Erromatarrek sortua, Lindum Kolonia, Witham ibaiaren bazterrean. Erdi Aroan Lindsey errenuaren burua zen.

Konderriaren biztanleak "Yellow Bellies" ("Sabel Horiak") ezizena daukate. Ezizenaren jatorria oraindik argitzeke dago.

## Hiri nagusiak 
* Lincoln
* Gainsborough
* Boston (Lincolnshire)
* Stamford
* Sleaford
* Louth
* Skegness

## Kanpo estekak
Rutland

**Rutland** Ingalaterrako konderririk txikiena da, Erresuma Batuan.

Mugakide hauek ditu: mendebaldean eta iparraldean Leicestershire, ipar-mendebaldean Lincolnshire eta hego-mendbaldean Northamptonshire.

Konderriko hiri nagusi biak Oakham hiriburua eta Uppingham dira. Konderriko lekurik altuena Cold Overton Parkea da, 197 metrokoa.

## Historia 
Saxoiek Rutland zeritzoten Nottinghamshire zati honi baina, 1159reko jadanik konderri independientea zen.

XIX. mendean Alstoe, East, Martinsley, Oakham eta Wrandike barrutietan banatu zuten.

1974ko erreformak Leicestershireren barnean kokatu arren, 1997ko apirilaren 1ean herriak eskatuta berriro konderri askea zen.

## Kanpo estekak
Leicestershire

**Leicestershire** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Glenfield du. 2.156 kilometro karratuko area du eta 2003an 903.160 biztanle zituen.

thumb|eskuinera|200px|Leicestershire konderriaren kokapena.

Leicestershire mugakide hauek ditu: Lincolnshire, Rutland, Northamptonshire, Warwickshire, Staffordshire, Derbyshire eta Nottinghamshire.

Konderria iparraldetik hegoaldera zeharkatzen duen Soar ibaiaren bazterrean eta konderriaren erdian Leicester hiria dago. Hantxe dago Richard III.aren hilobia.

## Hiri nagusiak 
* Glenfield
* Leicester
* Loughborough
* Ashby-de-la-Zouch
* Coalville
* Melton Mowbray

## Kanpo estekak
Staffordshire

**Staffordshire** edo *Staffs* Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Stafford du.

Mugakide hauek ditu Cheshire, Derbyshire, Leicestershire, Warwickshire, West Midlands eta Shropshire. 2.713 kilometro karratuko area du eta 1.048.973 biztanle.

IX. mendean danimarkarrek eskualdea inbaditu zutenean, hantxe bataila asko egin zituen.

## Hiri nagusiak 
* Stoke-on-Trent
* Burton-upon-Trent
* Lichfield
* Newcastle-under-Lyme
* Tamworth
* Stafford

## Kanpo estekak
Shropshire

**Shropshire** (baita ere *Salop* edo *Shrops*) Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Shrewsbury du.

Mugakide hauek ditu: Ingalaterrako Cheshire, Staffordshire, Worcestershire eta Herefordshire konderriak, eta Galesko Powys eta Clwyd.

Galesko mugaren ondoko konderri honetan Industria Iraultza hasi zen, Shropshire baita Erresuma Batuko hiriburu geologikoa.

## Kanpo estekak
Herefordshire

**Herefordshire** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan.Mendebaldeko Midlandsko eskualdean dago. Mugakide hauek ditu: iparraldean Shropshire, ekialdean Worcestershire, hego-ekialdean Gloucestershire, mendebaldean Galesko Gwent eta hego-mendebaldean Galesko Powys.

thumb|eskuinera|200px|Herefordshire konderriaren kokapena.

2.180 kilometro karratuko area du eta 2003an 176.912 biztanle zituen. Hiriburua Hereford du. Beste hiri nagusiak Leominster, Ledbury, Roos On Wye, Kington eta Bromyard dira.

1974an Worcestershire konderriarekin batera Hereford eta Worcester konderria eratu zuen, baina 1998ko apirilaren 1ean berriro konderri independente bihurtu zen.

## Hereford arraza 
Britainia Handiko behi arraza da, Herefordshire konderrian jatorria duena. Haragitarako behi gorriak dira, hanka eta buru zurikoak. Haragitarako behi-arrazetan zabalduena da munduan, anglosaxoi herrialdeetan eta Hego Amerikan batez ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Worcestershire

**Worcestershire** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Mendebaldeko Midlandsko eskualdean dago. Mugakide hauek ditu: Herefordshire, Shropshire, Staffordshire, West Midlands, Warwickshire eta Gloucestershire. Konderriko ibai nagusiak Severn eta Avon dira. Worcester hiriburuaz gain, konderriko beste hiri nagusiak Kidderminster eta Bromsgrove dira.

Erresuma Batuko historian oso inportantea izan da konderria, hantxe egin baitzuten Ingalaterrako Gerra Zibileko
1651eko Worcesterko gudua. 1974an Herefordshire konderriarekin batera Hereford eta Worcester konderria eratu zuen, baina 1998ko apirilaren 1ean berriro konderri independente bihurtu zen.

## Kanpo estekak
Mendebaldeko Midlands (konderria)

**Mendebaldeko Midlands** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Konderri zeremoniala ez ezik, konderri metropolitarra ere bada.

Mendebaldeko Midlandsko eskualdean dago eta batzuetan konderriaren izena eskualde osorako erabiltzen da.

West Midlands mugakide hauek ditu: ekialdean Warwickshire, hegoaldean Worcestershire eta iparraldean Staffordshire.

Konderriak ia 2.300.000 biztanle ditu.

1974an West Midlands sortu zuten, Warwickshire, Staffordshire eta Worcestershire konderrien zenbait zati batuz.

## Hiri nagusiak 
* Birmingham
* Coventry
* Wolverhampton
* Meriden
* Solihull

## Kanpo estekak
Warwickshire

**Warwickshire** (baita *Warks* edo *Warwicks*) Ingalaterrako konderria da, herrialdeko erdialdean kokatutakoa, Erresuma Batuan. Hiriburua Warwick du.

2004an hiri nagusiak Nuneaton (77.500 biz.), Rugby (62.700 biz.), Leamington (45.300 biz.) eta Bedworth (32.500 biz.) ziren.

Konderriko muinorik altuena Ebrington Hill da, 261 metrokoa.

Warwickshire Mercia antzinako erreinutik banatu zen XI. mendean.

## Mugakideak 
Warwickshirek mugakide hauek ditu: ipar-ekialdean West Midlands eta Staffordshire, hego-ekialdean Northamptonshire eta mendebaldean Worcestershire.

## Barrutiak 
Konderriaren barrutiak honako hauek dira:

# North Warwickshire
# Nuneaton and Bedworth
# Rugby
# Stratford-on-Avon
# Warwick

## Pertsonaia ezagunak 
Warwickshireko hirritar nagusien artean Strafford-upon-Avongo William Shakespeare, Nuneatongo George Eliot eta Ken Loach edo Sareholen txikitan bizi izandako J. R. R. Tolkien ditugu.

## Kanpo Loturak 
* Konderriaren web orrialdea

## Kanpo estekak
Northamptonshire

**Northamptonshire** (edo *Northants*) Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. 629.676 biztanle ditu eta hiriburua Northampton du.

Mugakide hauek ditu Warwickshire, Leicestershire, Rutland, Cambridgeshire (Peterborough barne), Bedfordshire, Buckinghamshire (Milton Keynes barrutia barne), Oxfordshire eta 19 metroko muga Lincolnshirerekin.

## Historia 
Zelta-aurreneko eta zeltar herriak eskualdean bizi ziren. Badaude erromanatar koloniak eta galtzadak ere, nagusiena "Watling Street".

Gero Mercia erreinu saxoiaren zati bat zen eta IX. mendean bikingoek hartu zuten berriro saxoiek berreskuratu zuten arte.

Ingalaterrako William I.ak Rockingham gaztelua eraiki zuen eta Fortheringhay gaztelua, Maria Stewarten kartzela izan zen. 1460an, Ingalaterrako Gerra Zibilan, Northampton batailan Ingalaterrako Henry VI.a gatibu hartu zuten.

## Hiri nagusiak 
* Corby
* Northampton
* Kettering
* Wellingborough

## Kanpo estekak
Ljouwert

**Ljouwert** (nederlanderaz *Leeuwarden*) Friesland probintziako hiriburua da, Herbehereetako iparraldean kokatua.

2018an Europako kultura-hiriburua izan zen, Valleta (Malta)rekin batera.

## Historia 
Ljouwertek 1435an lortu zuen hiri estatutua, baina 1000 urtea baino lehen ere bizi zen bertan jendea. Egin diren indusketetan K.a. II. mendeko aztarnak agertu dira Oldehove dorrearen inguruetan. Middelzee ondoan kokatua, merkataritza-gune garrantzitsua izan da XV. mendea arte.

## Klima 

## Ondasun nabarmenak 
Hona hemen zenbait monumentu:
* Kantzileria (Kanselarij)
* de Waag, merkatalgune zaharra
* Oldehove dorre okerra, Pisako dorrea baino inklinatuagoa.
* San Bonifazioren eliza (Sint Bonifatiuskerk), Herbehereetako eraikin neogotiko garrantzitsuenetako bat.

Ljouwerten bada antzoki bat(De Harmonie) eta zenbait museo, esaterako: frisiar museoa (Het Fries Museum), Natur museoa (Natuurmuseum Fryslân) eta literatura-museo frisiarra (Frysk Letterkundich Museum). Hiriaren inguruentan kokatzen da Herbehereetako aire-armadaren basea ere.

Ljouwerten egiten da Herbehereetako ganadu-feria handiena; Asentzio egunean lore-merkatu handia egiten da. Bestalde, izotz gaineko patinaje-lasterketa ezagun bat (Elfstedentocht) bertan egiten da.

## Leeuwardengo herritar ospetsuak 
* Maurits Cornelis Escher (1898-1972), artista

* Mata Hari (Margaretha Geertruida Zelle) (1876-1917), dantzaria eta ustezko espioia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  webgune ofiziala
* San Bonifazio elizaren webgunea
Alcocero de Mola

**Alcocero de Mola** Burgosko udalerri txikia da, Burebako eskualdean dagoena. Emilio Mola konspiratzaile militarra bertan hil zelako da ezaguna.

2014an 33 biztanle zituen.

## Herriaren izena 
1938rarte Alcocero deitzen zen baina 1938ren ekainaren 3tik aurrera eta BOEn agertu zen bezala "de Mola" gehitu zioten. Emilio Mola, Espainiako Errepublikaren aurkako buruzagi handienetariko bat, bertan hil eta bere omenez herriari bere izena gehitu zioten.

Nahiz eta gaur egungo Espainiako legearen kontra joan (besteak beste, Frankismoko izenak kendu behar dira) izenak horrela dirau XXI. mendean.

## Molaren aldeko oroitarria 
Hainbeste harrizko eskailera igo eta gero, 20 metroko hormigoizko laukizuzen baten itxura duen oroitarria dago. Barrutik eskailerak daude eta gora igo ahal zen (gaur egun atea tapiatuta dago). Diktadura faxistetako arkitekturaren adibide on bat da, handia eta ikusgarria. Erorien Haran txiki batekin konparatu ahal da, eta baita Mussolinik eta Hitlerrek hain gustukoak zituzten eraikinekin.

Behealdean bost gurutze daude. Bertan agertu ziren Mola eta berarekin zihoazen lau lagunak. Beraz hilerri baten itxura eman zioten "gune sakratua" deituz. Bertan, harritzar handi batean, Molaren aldeko hainbat esaldi idatzita daude.

Gaur egun ere eztabaidatzen da ea benetan istripu bat izan zen edo Mola nahita erail ote zuten Francoren aldekoek. XXI. mende honetan, faxista melankoliko batzuk bisitatzen dute noizean behin eta baita, antifaxistek, gune honen aurkako ekintza ugari egin dituzte. Baina orokorrean, gune hau erdi ahaztuta dago Burgoseko herri txiki honetan.
ezkerrera|thumb

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herriari buruzko informazioa Burgosko diputazioaren webgunean.
Altable

**Altable** Burgosko udalerri txikia da, Ebroko eskualdean dagoena. 2006ko erroldaren arabera, herriak 58 biztanle ditu.

Itsasoaren mailatik 710 metrora dago.

## Demografia 
## Biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Bañuelos de Bureba

**Bañuelos de Bureba** Burgosko udalerri txikia da, Burebako eskualdean dagoena.

2004an 41 biztanle zituen.

## Demografia 
## Biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Burgosko udalerrien zerrenda
* Antoni Benaiges
* El mestre que va prometre el mar

## Kanpo estekak
Cambridgeshire

**Cambridgeshire** Ekialdeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. 3.389 kilometro karratuko azalera du. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen. Hiriburua Cambridge (123.867 biztanle 2011an) eta hiri nagusia Peterborough (184.500) ditu.

## Geografia 
### Mugakideak 
Mugakide hauek ditu: iparraldean Lincolnshire eta Norfolk, ekialdean Suffolk, hego-ekialdean Essex, hego-mendebaldean Hertfordshire, mendebaldean Bedfordshire eta ipar-mendebaldean Northamptonshire.

### Datu interesgarriak 
Konderriko lekurik altuena Great Chishill herria da, 146 metrotara. Zenbait muino baditu, Little Trees Hill edo Wandlebury Hills adibidez.

## Hiri nagusiak 
* Peterborough: 164.000 biztanle (2008).
* Cambridge: 122.800 bz.
* Huntingdon: 19.830 bz.
* Soham: 9.102 bz. (2001)

## Pertsonaia ezagunak 
* Oliver Cromwell (1599-1658), politikari eta militarra.
* John Maynard Keynes (1883-1946), ekonomialaria.

## Kanpo estekak 
* Cambridgeshire County Council
Norfolk

**Norfolk** Ingalaterrako ekialdean dagoen konderria da, Erresuma Batuan. Izan ere, Ekialdeko Ingalaterra izeneko eskualdean kokatuta dago.

5.371 kilometro karratuko area du, 2003an 810.695 biztanle zituen eta 859.400 2014an. Konderriko lekurik Beacon Hill mendixka da, 100 metrokoa. Hiriburua eta hiri nagusia Norwich du (213.000 biztanle 2011an), eta hurrengo udalerri populatuenak Great Yarmouth (63.000), King's Lynn (46.000) eta Thetford (25.000) dira.

## Geografia 
Mugakide hauek ditu: iparraldean Lincolnshire, mendebaldean eta hego-mendebaldean Cambridgeshire, eta hegoaldean Suffolk. Iparraldean eta ekialdean Ipar Itsasoa du.

The Broads izeneko Parke Nazionala ibai eta lakuen esparru natural babestua da, Suffolken ere zabaltzen dena hegoalderantz.

## Barrutiak 
thumb|Norfolkeko barrutiak.

1. Norwich

2. South Norfolk

3. Great Yarmouth

4. Broadland

5. North Norfolk

6. King's Lynn and West Norfolk

7. Breckland

## Historia 
V. mendean angloak lurralde honetan bizi zirenean, Norfolkek eta Suffolkek Ekialdeko Anglia sortu zuten. Gero, Norfolk "the north folk" bihurtu eta Suffolk "the south folk" bihurtu ziren.

1785 eta 1786 urteetan Norfolko Quantrell hiriaren ondoan zenbait globo aerostatiko aireratu zituzten, aeronautika aroa hasiz.

## Kanpo estekak 
* Norfolk County Council
* Enjoy The Broads (turismo gunea)
Suffolk

**Suffolk** Ekialdeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan.

Hiriburua Ipswich du eta beste hiri nagusiak Lowestoft, Bury St Edmunds, Newmarket and Felixstowe, Europako itsas-portu nagusietako dena. 3.798 km2-ko azalera dauka eta 2003an 678.074 biztanle zituen (2014an 730.100).

Hiritar ezagunen artean Ralph Fiennes aktorea dugu.

## Geografia 
Mugakide hauek ditu: iparraldean Norfolk, mendebaldean Cambridgeshire eta hegoaldean Essex. Ekialdean Ipar Itsasoa du.

Lurraldea oso laua da orografiari dagokionez, oso altuera gutxirekin, izan ere konderriko lekurik altuena Great Wood muinoa da, 128 metrokoa. The Broads Natura Parkea iparraldean dago, eta kostaldea "edertasun natural nabarmeneko eremu"-tzat hartuta dago.

## Historia 
Suffolk konderria Anglia erreinuako ekialdetik sortu zuten. Erreinua angloek egin zuten V. mendean. Konderria bikingoek inbaditua zen eta Wedmore Ituna eta gero, Danelagh erreinuaren zati bihurtu zen. 1173an Leicesterko kondeak Waltonen Ingalaterrako Henry II.aren armada borrokatu zuen. Konderriak apenas ez zuen parte hartu Ingalaterrako Gerra Zibilan.

1525an, bertoko artisauek matxinada bat egin zuten rey Ingalaterrako Henry VIII.ak asmatutako zerga baten kontra.

1889 eta 1974 artean, konderria bitan zatituta izan zen: East Suffolk eta West Suffolk. East Suffolko Hiriburua Ipswich zen eta West Suffolkoa Bury St.Edmunds.

1939an, Sutton Hooko aztarnategian, hil itsasontzi bat topatu zuten, saxoien garaikoa (VII. mendea). Bertan aurkitutakoa British Museumen dago, Londonen.

## Kanpo estekak 
* Suffolk County Council
Essex

**Essex** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Ingalaterrako ekialdeko eskualdean dago eta hain zuzen ere bertako konderririk populatuena da.

Konderriaren hiriburua Chelmsford da (110.000 biztanle) eta 3.670 kilometro karratuko area du eta 2003an 1.627.647 biztanle zituen, eta 1.396.600 2011an. 3.465 km2-ko azalera dauka.

Londresetik gertu dagoenez, konderria hiriburuko hedapena da gaur egun. Konderrian ere Stansted aireportua dago, Londresko hirugarrena.

Konderriaren izena antzinako Essex erreinutik dator K.a. 500an sortua.

## Geografia 
Mugakide hauek ditu: Londres Handia, Hertfordshire, Cambridgeshire eta Suffolk. Kent konderriarekin bere muga Tamesis ibaia da.

Konderriaren lekurik altuena "Chrishall Common"en dago, 147 metrotara.

## Barrutiak 
left|thumb|Essexeko barrutiak.

# Uttlesford
# Braintree
# Colchester
# Tendring
# Harlow
# Epping Forest
# Chelmsford
# Maldon
# Brentwood
# Basildon
# Rochford
# Castle Point
# Southend-on-Sea
# Thurrock

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Essex County Council
Hertfordshire

**Hertfordshire** (askotan *Herts* bezala laburtua) Ingalaterrako erdialdean dagoen konderria da, Erresuma Batuan. Ekialdeko Ingalaterrako eskualdearenbarruan dago kokatuta.

1.643 kilometro karratuko area du, 2003an 1.400.925 biztanle zituen eta 1.119.800 2014an. Hiriburua Hertford eta hiri nagusia Watford ditu.

## Geografia 
Mugakide hauek ditu: hegoaldean Londres Handia, ekialdean Essex, mendebaldean Buckinghamshire eta iparraldean Bedfordshire eta Cambridgeshire.

Konderriko lekurik altuena Hastoe herrian dago, 245 metrokoa. Konderriaren lema "Trust and fear not" ("Sinistu eta ez beldurrik izan") da.

## Hiri nagusiak 
* **Watford**: 90.301 biztanle 2001ean.
* Hemel Hempstead: 82.074
* Stevenage: 80.973.
* St Albans: 64.038.
* Welwyn Garden City: 43.252.
* Cheshunt: 38.726.
* Bishop's Stortford: 34.929.
* Letchworth: 32.746.
* Borehamwood: 31.616.
* Hitchin: 30.769.
* Harpenden: 27.959.
* Hatfield: 27.883.
* Hertford: 24.180.

## Pertsonaia ezagunak 
* Cecil Rhodes (1853–1902), politikaria eta enpresaria Afrikako hegoaldean.
* Graham Greene (1904– 1991), eleberrigilea, XX. mendeko idazle hoberenen artean hartua.
* Cicely Saunders (1918-2005), zainketa aringarrietan erreferentea izan den erizaina.

## Kanpo estekak 
* Hertfordshire County Council
Hispania Tarraconensis

**Hispania Tarraconensis** Hispaniako probintzietako bat zen erromatarren garaian.

Hispaniako hegoalde eta ekialdea menperatu zituztenean erromatarrek (K.a. 197an) bi probintzia antolatu zituzten: Hispania Citerior eta Hispania Ulterior (hau da, Hispania hemengo aldetik eta hango aldetik, Erromatik ikusita). Lehenengoa ipar-ekialdean eta bigarrena hegoaldean. Hispania Citerioreko hiriburua Tarracon kokatu zuten (gaurko Tarragonan). Hori dela eta, *Hispania Citerior Tarraconensis* bihurtu zen (K.a. 27an). Probintzia hau enperadorearen kontrolpean zegoen (ez Senatuaren menpean) *legatus* baten bidez.

Azkenean penintsula osoa menperatu zuten erromatarrek, eta *Hispania Tarraconensis* egungo Galiziaraino heldu zen. Zabalegia zenez, hiru probintziatan banatu zuten: Gallaecia (K.o. 212an), Carthaginensis (K.o. 293an) (antzinako probintziako hegoaldea) eta Tarraconensis (ipar-ekialdea).

Justiziaren arloan, probintziaren azpieskualde bakoitzari *conventus* deitu zioten; Tarracon, Caesaraugustan (gaurko Zaragozan) eta Clunian (Burgosko probintziako ekialdean) kokatu zituzten *conventus-etako* hiriburuak, bakoitzak *legatus iuridicus* batekin. Caesaraugustako *conventusean* baskoiak zeuden (hau da, Euskal Herriko hego-ekialdea) eta, agian, barduliarrak, eta Cluniakoan *barduliarrak agian*, *karistiarrek* eta *autrigoiak* (hau da, Euskal Herriko hego-mendebala).

III. mendearen amaieran Diokleziano enperadoreak *diocesis-etan* antolatu zuen Inperioa, eta Hispania Tarraconensis Hispaniaren barruan geratu zen. Geroxeago Konstantinok Galietako prefektoaren menpean jarri zituen Galia eta Hispania.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buckinghamshire

**Buckinghamshire** (edo *Bucks*), Hego-ekialdeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Aylesbury du. 1.874 kilometro karratuko area du eta 2003an 693.675 biztanle zituen.

Lau barrutitan zatituta dago: Aylesbury Vale, Chiltern, South Bucks eta Wycombe. Konderri zeremonialean ere Milton Keynes barrutia dago.

Lekurik altuena Coombe Hill muinoa da, 267 metrokoa.

Buckinghamshire izena anglosaxoia da eta "Buccaren etxeko barrutia" esan nahi du.

## Mugakideak 
Mugakide hauek ditu: Oxfordshire mendebaldean, Northamptonshire iparraldean, Bedfordshire hego-ekialdean, Hertfordshire ekialdean, Berkshire hegoaldean eta Londres Handia hego-ekialdean.

## Hiri nagusiak 
* **Aylesbury**: 56.392 biztanle (2001).
* Chesham: 20.343 bz.
* Marlow: 14.000 bz.
* Buckingham: 11.572 bz.

## Kanpo estekak
Bedfordshire

**Bedfordshire** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Bedford du. 1.234 kilometro karratuko area du eta 2003an 573.765 biztanle zituen.

Mugakide hauek ditu Cambridgeshire, Northamptonshire, Buckinghamshire eta Hertfordshire. Konderriaren lema *Constant Be* ("Izan iraunkor") da.

Bedfordshireko lekurik altuena Chilterns muinoetan dago eta 243 metrokoa da.

## Hiri nagusiak 
* Bedford
* Biggleswade
* Dunstable
* Eversholt
* Kempston
* Luton

## Pertsonaia ezagunak 
* Harold Abrahams (1899-1978), atleta.

## Kanpo estekak
Gloucestershire

**Gloucestershire** Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen kostaldeko konderria da, Erresuma Batuan, Ingalaterra hego-mendebaldea izeneko eskualdean hain zuzen ere.

## Udalerriak 
thumb|ezkerrera|Konderriko barrutiak.

Konderria Gloucester (1) du hiriburu eta beste hiri nagusiak Tewkesbury (2), Cheltenham (3), Cirencester (4) eta Stroud (5) dira. Forest of Dean (6) eta South Gloucestershire (7) dira mapan agertzen diren beste bi barrutiak.

## Mugakideak 
Hauek dira mugakideak: Mendebaldean Monmouthshire (Gales), iparraldean Herefordshire, Worcestershire eta Warwickshire, ekialdean Oxfordshire eta hegoaldean Wiltshire eta Somerset konderriak.

Hegoaldean, halaber, Bristol hiria eta konderria dugu.

## Pertsonaia ezagunak 
* Edward Jenner (Berkeley, 1749-1823), txertoa erabili zuen lehenengo medikua.

## Ikus, gainera 
* Ingalaterrako konderriak

## Kanpo estekak 
* Konderriko kontseiluaren webgunea
Somerset

**Somerset** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Taunton du.

Mugakide hauek ditu: ipar-mendebaldean Gloucestershire, hego-ekialdean Dorset eta hego-mendebaldean Devon. Iparraldean Bristolgo itsasartea du.

Konderriaren izena *Somersæte* hitzatik dator eta "Udako jendearen lurra" esan nahi du. Hortik dator konderriaren lema *Sumorsaete ealle* edo "Somerseteko herri guztia".

Somerseteko muinoak famatuak dira eta baita Glastonbury hiria, mitologiaz betea. Konderriaren iparraldea administratiboki independentea da eta hortxe dago Bath hiria, Gizateriaren Ondarea.

## Hiri nagusiak 
* Bath
* Taunton
* Wells
* Cheddar

## Ikus, gainera 
* Somerset uhartea

## Kanpo estekak
Oxfordshire

**Oxfordshire** Hego-ekialdeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Oxford du. Mugakide hauek ditu: Northamptonshire, Buckinghamshire, Berkshire, Wiltshire, Gloucestershire eta Warwickshire.

Bost barrutitan banatuta dago: Oxford, Cherwell, Vale of the White Horse, West Oxfordshire eta South Oxfordshire.

Konderriko lekurik altuena Whitehorse Hill da, White horse haranean, 261 metrokoa. 2.605 kilometro karratuko area du eta 2003an 615.204 biztanle zituen.

## Hiri nagusiak 
* Oxford
* Woodstock, Winston Churchillen jaioterria.
* Faringdon.

## Kanpo estekak
Wiltshire

**Wiltshire** (edo *Wilts*) Ingalaterrako hegoaldean dagoen konderria da, Hego-mendebaldeko Ingalaterraren eskualdean, Erresuma Batuan.

Hiriburua Trowbridge du, baina udalerririk populatuena Swindon da. 3.476 kilometro karratuko area du, eta 455.500 biztanle zituen 2008an (140/km2).

## Geografia 
### Mugakideak 
Mugakide hauek ditu: iparraldean Gloucestershire, ipar-ekialdean Oxfordshire, ekialdean Berkshire, hego-ekialdean Hampshire, hegoaldean Dorset eta mendebaldean Somerset.

### Udalerri nagusiak 
* Swindon: 155.432 biztanle (2001).
* Salisbury: 50.000 bat bz.
* Trowbridge: 28.163 bz.
* Chippenham: 28.065 bz.
* Warminster: 17.379 bz.
* Calne: 13.606 bz (2001).
* Devizes: 11.296 bz.
* Westbury: 11.135 bz.
* Malborough: 8.009 bz.
* Malmesbury: 4.631 bz.

## Ondarea 
Wiltshiren Stonehenge famatua eta Avebury aztarna arkeologikoak daude, UNESCOk Gizateriaren Ondaretzat izendatu duena.

## Kanpo estekak 
* Konderriaren webgune ofiziala
Ohol

thumb|250px|Oholak
**Ohola** zurezko zati lau eta luzea da, luzera zabalera baino handiagoa duena, baita zabalera lodiera baino handiagoa ere. Aurpegi paraleloak ditu eta zurgintzan erabiltzen dira, besteak beste.

### Etimologia 
Aitzineuskara zaharrez **nol* ⇒ **no-nol*; aitzineuskaraz **onoL* Joseba Lakarraren ikerketen arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berkshire

**Berkshire** Ingalaterrako hegoaldean dagoen konderria da, Hego-ekialdeko Ingalaterrako eskualdean (Erresuma Batua) kokatuta. 1930 urtetik, *Royal County of Berkshire* izena ere izan da, hortxe baitago Windsorreko gaztelua.

1.262 kilometro karratuko area du eta 2003an 803.657 biztanle zituen. Hiriburua Reading du.

## Geografia 
Mugakide hauek ditu: iparraldean Oxfordshire eta Buckinghamshire, ekialdean Londres Handia, hego-ekialdean Surrey, hegoaldean Hampshire et mendebaldean Wiltshire.

Konderriko lekurik altuena Walbury mendixka da, 297 metrokoa, Salisbury lautadako lekurik altuena.

## Hiri nagusiak 
# **Reading**: 232.662 biztanle (2001).
# Slough: 119.070 bz.
# Maidenhead: 78.000 bz.
# Bracknell: 50.131 bz.
# Wokingham: 30.403 bz.
# Windsor: 26.885 bz.

## Barrutiak 
thumb|Berkshireko barrutiak.

# West Berkshire
# Reading
# Wokingham
# Bracknell Forest
# Windsor and Maidenhead
# Slough

## Pertsonaia ezagunak 
* Katalina Cambridgekoa (1982-), britainiar printzesa.

## Kanpo estekak 
* Berkshireko albisetak BBCko webgunean
* Konderriko argazkiak
Ekialdeko Sussex

**Ekialdeko Sussex** (ingelesez *East Sussex*) Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Mugakide hauek ditu: Kent, Surrey eta West Sussex. Hegoaldean Mantxako kanala dago.

Sussex antzinako erreinua bitan zatitu zen: mendebaldea eta ekialdea. Konderriaren hiriburua Lewes du. East Sussexek hiru barruti dauzka: Brighton, Eastbourne eta Hastings.

## Pertsonaia ezagunak 
* Steve Ovett (1955-), atleta.

## Kanpo estekak
Mendebaldeko Sussex

**West Sussex** edo **Mendebaldeko Sussex** Hego-ekialdeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Mugakide hauek ditu: East Sussex (Brighton eta Hove barne), Hampshire eta Surrey. Nahiz eta antzinako Sussex konderria 1888an bitan zatitu, 1974 arte banaketa ez zen benetazkoa.

thumb|eskuinera|200px|West Sussex konderriaren kokapena.

Konderriaren lekurik altuena Black Down da, 280 metrokoa.

## Kanpo estekak
Surrey

**Surrey** hego-ekialdeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan.

Mugakide hauek ditu: Hampshire, Berkshire, Londres Handia, Kent, East Sussex eta West Sussex.

Surrey ia milioi bat biztanle ditu. Antzinako hiriburua, Kingston upon Thames konderriaz kanpo dagoenez, hiriburu berria Guildford da.

Surrey izena antzinako ingelesetik dator (*suther-ge*) eta "hegoaldeko barrutia" esan nahi du.

## Barrutiak 
* Elmbridge
* Epsom and Ewell
* Guildford
* Mole Valley
* Reigate and Banstead
* Runnymede
* Spelthorne
* Surrey Heath
* Tandridge
* Waverley
* Woking.

## Kanpo estekak
Hampshire

**Hampshire** Hego-ekialdeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Winchester du. 2003an 1.660.818 biztanle zituen.

Mugakide hauek ditu: Dorset, Wiltshire, Berkshire, Surrey eta West Sussex. 3.769 kilometro karratuko area du. Barruan Portsmouth eta Southampton hiriak daude.

Konderri honetan Jane Austen eta Charles Dickens idazleak jaio ziren.

Southampton portutik zenbait itsasontzi famatuak itsasoratu dira, adibidez, Mayflower edo Titanic.

Konderrairen kostaldetik hegoaldera Wight uhartea dugu.

## Kanpo estekak
Devon

**Devon** edo **Devonshire** Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Mugakide hauek ditu: mendebaldean Cornwall eta ekialdean Dorset eta Somerset. Hiriburua Exeter du.

## Historia 
Historiaurretik jendea Devonen bizi izan da. Izena erromatarrek Britaniako hegoaldean bizi zen zeltar herriari emandakoa datorkigu.*Dumnonii* hitza *sakoneko haranako biztanleak* esan nahi du.

Erromatarrek hogeita bost urtez lurraldea okupatu zuten. Geroago, *Brythonic Dumnonia* eta Wessex saxoiaren arteko muga zen.

IX. mendean, bai bikingoak bai normandiarrak lurraldea menpean hartu zuten. Oraindik jatorrizko eskandinaviar izenak daude Devonen.

Devonek Ingalaterrako Gerra Zibilan hartu zuen parte. Ziur asko, bere historiako gertaera nagusiena Orangeko Willema Torquayra 1688ko Iraultza hasteko etorri zenekoa da.

Devongo hiritar nagusiak itsasgizonak ziren, sir Francis Drake edo sir Walter Raleigh hain zuzen ere.

Konderriak bere bandera ez-ofiziala du, San Petroc-en omenez egina. San Petroc bertoko santua da eta sinesle asko dauzka bai Devonen bai gertuko konderrietan. Bandera 2003an BBCek antolutako lehiaketa sortua zen.

## Hiri nagusiak 
* **Exeter**
* Plymouth
* Torquay
* Ivybridge
* Princetown

## Iruditegia 

Devon-38-Forda-2004-gje.jpg|Forda
Devon-10-Bradnich-Dorf-2004-gje.jpg|Bradnich
Exeter-Kathedrale-06-2004-gje.jpg|Exeter
Exeter-Kathedrale-16-Chorsaenger-2004-gje.jpg|Exeter
Dartmoor-44-Kirchturm-2004-gje.jpg|Dartmoor
Dartmoor-30-Rinder-2004-gje.jpg|Dartmoor
Cullompton-04-St Andreas-2004-gje.jpg|Cullompton
Cullompton-06-St Andreas innen-2004-gje.jpg|Cullompton
Tavistock-08-Grabsteine-2004-gje.jpg|Tavistock

## Ikus, gainera 
* Devon uhartea (Kanada)

## Kanpo estekak
Skama la Rede

**Skama la Rede** ska-punk musika talde asturiarra da, asturieraz kantatzen duena. 2003ko irailean sortu zen

## Historia 
Taldearen izena Asturiasko arrantzaleek erabiltzen duten "Escama la rede" (beste arrantzale baten saretik arrainak ostu) esamoldetik dator.

2004ko otsailaren 27an debutatu zuten Cangasen.

2006an, ''Premiu al Meyor Cantar n'Asturianu d'Asturies.com*, Asturies.com-eko Asturierazko Abestirik Onenaren saria, irabazi zuten.

## Taldekideak 
* Míguel Fernandi "Burilo": ahotsa
* Eduardo Fernández: gitarra
* David Xuárez: baxua
* José Ángel Rodríguez "Llou": bateria
* Kike Prendes: gaita
* José Serrano: tronpeta
* Sergio Fernández: teklatua

## Diskografia 
* ***Hestories absurdes***
Maqueta, 2004

# *Menudu país*
# *Día de comedia*
# *Coses de la edá*
# *El dueñu'l mundiu*
# *Campu de batalla*

* ***La nuesa hestoria**''
LP, L'Aguañaz, 2005

# *Los suaños, suaños son*
# *Internacionalista*
# *Sonia*
# ''El dueñu'l mundiu*
# *¿Onde ta?*
# *Hai que siguir*
# *Campu de batalla*
# *Dexa que...*
# *Asturies borracha*
# *La Pita de la Xunta*
# *Día de comedia*
# *La nuesa hestoria*

* ***Echaos a la mar**''
LP, L'Aguañaz, 2007

# *Echo a correr*
# ''Mierdina d'or*
# *Nin un pasu atrás*
# *Llatinoamerica*
# *El cantar de la banda*
# *Querémoste equí*
# *Nun ye tarde*
# *La música nun va a parar*
# *Un destín*
# *Nunca llovió que nun abocanare*
# *Villaska*
# *Odio al presidente*

* ***Ye Too Mentira**''
LP, L'Aguañaz, 2010

# *Sarxentu Retonda*
# *Albo-rada Impopular*
# *Ye Too Mentira*
# *La Resaca Ya Vendra*
# *Yes Mongol*
# *S.O.S Fame En Tapia*
# *Nieva Sobre Moyao*
# *Na Nuestra Realida*
# *Pa Bien O Pa Mal*
# *Condenau*
# *Nunca Vais Poder*
# *Si Lo Diz Mio Güela*

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
NOFX

**NOFX** 1983. urtean Fat Mike (Mike Burkett), Erik Sandin eta Eric Melvinek sortu zuten punk-rock musika taldea da. Taldeak oihartzun handia hartu zuen 1994 urtean Punk in Drublic diskoarekin.

Talde independenteen artean arrakastatsuenetarikoa da; estudioko 11 disko, 15 EP, eta hainbat single kaleratu dituzte. Sei milioi disko saldu dituzte mundu osoan, eta irrati handietan eta MTV katean agertu gabe lortu dute hori; elkarrizketak medio independenteei bakarrik eskaintzen dizkiote.

## Kanpo estekak 
*  NOFX taldearen webgune ofiziala
Dorset

**Dorset** edo **Dorsetshire** Hego-mendebaldeko Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Mantxako kanalaren itsasertzean dago. Hiriburua Dorchester du (18.000 biztanle inguru 2009an).

2.653 kilometro karratuko area du.

## Mugakideak 
Mugakide hauek ditu: hegoaldean, Mantxako kanala; mendebaldean, Devon; ipar-mendebaldean, Somerset; ipar-ekialdean, Wiltshire; eta ekialdean, Hampshire.

## Barrutiak 
* Weymouth and Portland
* West Dorset
* North Dorset
* Purbeck
* East Dorset
* Christchurch
* Bournemouth
* Poole

## Pertsonaia ospetsuak 
Dorseteko hiritar famatuena Thomas Hardy (1840-1928) idazlea da, Dorchester hirian jaioa.

## Kanpo estekak 
*  Konderriaren webgune ofiziala
Fuenlabrada

**Fuenlabrada** Madrilgo Erkidegoko udalerria da, hiriburutik hegoalderantz 22,5 kilometrora kokatuta dagoena. Erkidegoko laugarren udalerri jendetsuena da, 195.131 biztanlerekin, Madril, Mostoles eta Alcala de Henaresen ondoren.

## Klima 

## Herritar ezagunak 
* Fernando Torres (1984- ) futbolaria.
* Roberto Dueñas saskibaloi jokalaria.

## Ikus, gainera 
* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fuenlabradako Udalaren webgunea

eskuinera|thumb|250px|Fuenlabradako tren eta metro geltokia
Loinatz Abesbatza

{{abesbatza infotaula
| izena = Loinatz Abesbatza
| irudia = 
| irudi testua = 
| irudi zabalera = 200
| jatorria = Coral Loinaz (1939- 1976)
| egoitza = Beasain, Gipuzkoa
| musika mota =  
| zuzendaria = Aitor Garitano
| ahotsak    = Ahots mistoak
| taldekideak =35-40 
| diskoetxeak = 
| urteak = 1986 - ...
| fundatzailea = Pedro José Iguain (1939), Xabier Sarasola (1986)
| webgunea = www.loinatzabesbatza.net
|}
}}
**Loinatz Abesbatza** Beasaingo (Gipuzkoa) abesbatza bat da, 1986. urtean sortua. 40 kide ditu, eta ahots mistokoa da. Polifonia eta folklorea dira Loinatz Abesbatzaren ohiko errepertorioa. Coral Loinaz 1939an Pedro Joxe Iguainek sortu zuen, eta 1970eko hamarkadan desegin zen. Gizonezkoez soilik osatua zegoen, hastapenean.

Hamar urteko etenaldiaren ondoren berpiztu zen abesbatza, orain Loinatz Abesbatza izenarekin, Xabier Sarasolaren gidaritzapean. 1986ko maiatzaren 9an egin zuten aurkezpena, Andre Mariaren Jasokundearen parrokian. 96 kide zituen hasieran.

## Zuzendariak 
### Coral Loinaz 
* Pedro Joxe Iguain (1939 - )
* Javier García
* Cayetano Etxeberria
* Rafael Briz
* Juan Miguel Irizar

### Loinatz Abesbatza 
* Xabier Sarasola Lasa (1986 - 2011)
* Junkal Guerrero (2012 - 2017)
* Jon Aizpuru (2017 - 2023)
* Aitor Garitano Agirreola (2023 - )

## Sariak 
### Kantu sariak 
* 1990. Hirugarren saria, Avilesen.
* 1992. Lehen saria, Ejean.
* 1999. Lehen saria, Ejean.
* 2003. Bigarren saria, III. Noveldako Hiria musika erlijiosoko abesbatza lehiaketan.
* 2007. Lehen saria, *VI Concurso Nacional de Masas Corales Antonio José* lehiaketan, Burgosen.
* 2025. Bigarren saria eta entzuleen saria, *XXII Concurso Nacional de Corales Antonio José*, Burgosen.

### Eskerron sariak 
* 2004ko Urrezko Barea.

## Diskografia 
* Loinatz Abesbatza - *Beasainen kantuan*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Loinatz Abesbatzaren webgunea
* «Loinatz abesbatza», *Auñamendi Eusko Entziklopedia*.
Barruti

**Barrutia** bat munduko leku askotan erabiltzen den zatiketa administratiboa da. Barruti bat sortzeko arrazoiak administratibo edo juridikoak izan litezke.

Badaude barruti desberdinak segun eta zertarako sortu zituzten:

* Frantses hiztun diren herrialde batzuetan, *arrondissement* terminoa erabiltzen dute, lurralde azpizatiketak izendatzeko.
* Herrialde batzuk barrutiak erabiltzen dituzte zerbitzuak hobeto partitzeko edo bere gobernua antolatzeko, adibidez, Portugalen, Austrian, Kolonbian, Bangladeshen.

* Hiri batzuk barrutiak erabiltzen dute barneko azpisaila moduan, adibidez, Belgikan.

* Hauteskunde-barrutiak: Barruti bakoitzean hautagaiak hautatzen dituzte, adibidez, AEBetan, Australian.

* Anarkista ideologian, barrutiak dira oinarrizko unitateak autogobernua sortzeko.

## Ikus, gainera 
* Ermandade.
* Kontzeju.
* Kuadrilla.
* Merindade.

## Kanpo estekak
Urrezko Barea

**Urrezko Barea** Beasaingo Beti-Bizi elkarteak Beasaingo herriaren alde lan egin duen elkarte edo pertsona bati ematen dion eskerron saria da.

## Historia 
1992. urtean banatu zen lehen aldiz eta hasieran urtero banatzen zen. 

1998. urtetik aurrera saria bi urtean behin banatzen da.

## Sarituak 
* 1992 - Segundo Dorronsoro, kapilaua.
* 1993 - Karlos Argiñano, sukaldaria.
* 1994 - José Martínez, enpresaria.
* 1995 - CAF
* 1996 - Cesáreo Ugarte, medikua.
* 1997- Ixabel Olano, irakaslea.
* 1998 - Odol Emaileen Elkartea
* 2000 - Jose Zufiaurre
* 2004 - Loinatz Abesbatza
* 2006 - Aizkorri mendizale kluba
* 2008 - La Salleko fraideak eta karitateko alabak
* 2010 -  Odolki kofradia
* 2013 - Paco Etxeberria auzitegiko medikua eta Josetxo Martinez misiolaria.
* 2016 - Martin Garcia, historialaria.
* 2019 - Mikel Aiestaran kazetaria
* 2024 - Aurtzaka dantza taldea

## Erreferentziak 
## Argazki galeria 

Fitxategi:Ixabel Olano 1.jpg|Ixabel Olano,  1997ko Urrezko Barea.
Klaustrofobia

thumb|Igogailuek klaustrofobia eragin diezaiokete klaustrofobikoei.

**Klaustrofobia** toki itxietan egoteko beldurra da.

Klaustrofobikoek, berez ez diote toki itxiari beldurra, baizik eta bertan gerta daitekeenari (itxita gelditu, asfixia, etab.). Ondorioz, ikara eta antsietatea senti dezakete. Baita bihotz-taupaden eta arnasaren frekuntzien igoera.

## Ikus, gainera 
* Agorafobia

## Kanpo estekak
Peninoak

**Peninoak** edo **Penino mendiak** () Ingalaterran dagoen mendikatea da. Batzuetan "Ingalaterrako bizkarrezurra" deitzen diete.

Peninoak Midlandsen hasten dira, Yorkshire haranetatik, Manchestertik, Lancashire mendebaldetik eta Cumbriatik igarotzen, Cheviot Mendixketan hiltzeko, Eskoziako mugan. Guztira ia 400 kilometroko luzera dute.

## Etimologia 
*Pennines* izena zeltiarra dela uste dute: *"pennioroches"*, edo "muinoak". Nahiz eta lehendabizikoz XVIII. mendean idatzi zuten, izenaren hedapena nobleteria ingelesari zor diogu, garai hartan, Italiako Apeninoak bisitatu zituztenez. Hala ere, Apeninoen hitzak erro bera du.

## Garaiera 
Peninoak ez dira mendi garaiak, egi esateko normalean muinoak baino ez dira. Mendirik garaiena, Cross Fell da, 893 metrokoa. Beste mendi nagusiak 585 metroko Mickle Fell eta 415 metroko Whernside dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apeninoak

**Apeninoak** edo **Apenino mendiak** ( edo ; ) Italiako mendilerro luzea da, penintsula haren ardatz nagusia osatzen duena. 1.200 kilometroko luzera du iparraldetik hegoaldera, ekialdeko itsasertzaren parean, hasi Liguriatik eta Calabriaraino. Mendilerro meharra da, gunerik gorenean ehunka kilometro zabal izateraino, eta inguru gorabeheratsua da oso. Corno Grande (2.912 metro) da gailur nagusia.

## Geografia 
Hiru zati bereizten dira Apeninoetan:
* Iparraldeko Apeninoak, Liguria, Toscana, Emilia eta Romagna eskualdeetan hedatuak. Ipar-mendebaldean Alpeekin loturik daude. Buztinak eta hareharriak dira nagusi. Garaierari dagokionez, ozta-ozta iristen dira 2.000 metroraino (Monte Cimone, 2.165 metro), eta askotariko paisaia motak ageri ditu. Erdialdean, Po ibaiaren arroa inguratzen dute. 
* Erdialdeko Apeninoak, Abruzzo eta Umbria eskualdeetan. Kareharrizko mendigunea, 2.500-2.900 metro bitartekoa gailurrak dituena. Bertan daude Gran Sassoko Corno Grande (2.912 metro), Apeninoetako gailurrik gorena, eta Calderone glaziarra, Europako hegoaldekoena. 
* Hegoaldeko Apeninoak, Campania, Molise, Apulia, Basilicata eta Calabrian. Oso mendialde heterogeneoa da, Siziliako iparraldeko mendietan jarraipena duena.

## Gailurrik gorenak 
## Historia 
Bigarren Mundu Gerran, alemaniarrek Apeninoak defentsarako harresi gisa (*Linea Gótica*) erabili zituzten. 1944ko irailean aliatuek eraso egin zuten, arrakasta handirik lortu gabe.

Ilargian ere badaude *Apeninoak*, Mare Imbriumen ondoan. Bertan ilargiratu zen Apollo 15a.

## Iruditegia 

Fitxategi:CordilleraDeLosApeninos.svg
Fitxategi:Apennines - Villa Minozzo, Reggio Emilia, Italy - June, 15, 2019.jpg
Fitxategi:Monte Meta, versante Nord.jpg
Fitxategi:Oricola piana del Cavaliere view.jpg
Fitxategi:Croce di Monte Rotondo d'inverno.jpg
Fitxategi:Afocal image of the Apennine Mountains.png

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Astrafobia

thumb|300px|Tximista.

**Astrafobia** edo **astrapofobia** (latinetik *astrum*, *"argizagi"*, eta grekeratik —φοβία, *"beldurra"* hitzetatik dator), tximista, trumoi edota ekaitzei beldurra da. Fobia hau beste izen batzuez ere ezaguna da: **brontofobia**, **zeraunofobia** edo **tonitrofobia**.

Sintomak ikara, arnasteko zailtasunak, bihotz-taupada bizkorrak, izerdia eta goragalea izan daitezke.
## Kanpo estekak 
*  Fobiak, beldur kontrolaezinak
Agorafobia

**Agorafobia** (αγορά "plaza publikoa" eta φοβία "beldurra" grekerazko hitzetatik dator) toki irekiei beldurra da. Ondorioz, antsietatea sortzen dioten egoerak saihesten ahalegintzen da gaixoa. Normalean etxetik irteteko, bakarrik egoteko edo jende asko biltzen den lekuetara joateko beldurra izaten da.

Orokorrean, agorafobikoak babesgabe eta berehala berak "seguru" bezala edo laguntza jasoko duen leku batetara ihes egiteko aukerik gabe dagoen leku edo egoerei beldur die.

Agorafobiak berarekin batera ekartzen ditu edo garatzen ditu eragindako pertsonan beste fobiak espezifikoagoak, hala nola: bakarrik egoteari, itxitako espazioei (klaustrofobia), altuerei (akrofobia), urari (hidrofobia, jendeaz inguraturik egoteari (fobia soziala), gaixotasunei (hipokondria), gauari (niktofobia) edo sexuari (erotofobia).

Agorafobikoak berarentzako antsiogenoak izan daitezkeen egoerak saihesten saiatzen da, hala nola: etxetik irten, garraio publikoa erabili, erosketak egin, jatetxeetara joan, zinemara joan, kirola egin, bidaiatu, leku publikoetan egon, eremu zabaletan egon, etb. Honek arazo larri bat suposatzen dio bere bizitzarako, ia inoiz ez baita etxetik irteten, eta hori egiten duenean, izuak eragindako antsietate izugarria izaten du.

Agorafobiak intzidentzia handiagoa du emakumeetan gizonezkoetan baino.

Beste fobia batzuetan gertatzen den antzera, ohiko tratamendua kondutuala edo kognitibo-konduktuala izaten da.

## Ikus, gainera 
* Klaustrofobia

## Kanpo estekak 
*  Osanet: Agorafobiarentzako Praktika Arautua
Behe-nafarrera

[eskuinera|300px|thumb|Euskalkien eremuak, [Luis Luziano Bonaparteren XIX. mendeko sailkapenari jarraituz.]]
**Behe-nafarrera** edo **behe nafarrera** euskararen euskalki bat da, ia Nafarroa Beherea osoan eta Nafarroa Garaiko iparraldeko herri batzuetan mintzatzen dena, Luis Luziano Bonapartek XIX. mendean egindako sailkapenaren arabera.

Alabaina, hizkuntzak aldatuz doaz, eta hizkuntza aztertzeko tresnak hobetuz; hala, bada, Koldo Zuazoren sailkapenaren arabera, eremu horren zatirik handienean nafar-lapurtera egiten da.

## Bi multzo 
Bi talde bereizten dira:
* **Ekialdeko behe-nafarrera**
** Amikuzekoa
** Arberoakoa
** Garazikoa

* **Mendebaldeko behe-nafarrera**
** Baigorrikoa

## Ezaugarriak 
### Ezaugarri fonologikoak 
* Goranzko diptongoak ditu (bokal itxi batez hasi eta bokal ireki batez amaitzen direnak: *mendian* /mendjan/ ahoskatzen da) eta zenbait triptongo eta kuatriptogo (lau bokal elkarren segidan: *joanen* > *joain* /jwajn/ ahoskatua).
* **/tt/** fonema markatua.
* /**h/** ahoskatzen da.
* Errotazismoa: *beste* > ***bertze***; *esan* > ***erran***.

### Ezaugarri morfologikoak 
* Aldaketak deklinabidean: -*ra* > '*-*rat***, **-*lat'''*; -*tik* > *'-*tikan***; -en > **-*n*'*; -*raino* > **-**dino.
* Nominatibo plurala (*'-*ak***) eta ergatibo plurala (**-*ek*'*) bereizten dira.
* ****-iro-*** erroa erabiltzen da aditzetan, ahalezkoa adierazteko: ***erran diro*** ("erran dezake").
* Baldintzazko perpausetan, *ba-* aurrizkia erabili beharrean**,** ***baldin ba**'' erabiltzen da.

## Kanpo estekak 
*  Fonoteka: Behe-nafarrera
*  Hiru.com: Euskalkien egungo sailkapena
Sokorri (argipena)

**Sokorri** izenak «sorospen, laguntza» esan nahi du. Batez ere Ipar Euskal Herrian erabiltzen da, eta, izen arrunta izateaz gainera, hainbat erabilera ditu izen berezi gisa:

* **Sokorri**: andrezkoen euskal ponte izena.
* Sokorri: Urruñako (Lapurdi) baseliza, arrantzaleei babesa emateko tradizioa duena.
* Sokorri: Donapaleuko (Nafarroa Beherea) erietxea, Ipar Euskal Herriko barnealdeko inportanteena.
* *Sokorri*: Emile Larre euskal idazlearen ezizena.
* Sokorri Katolikoa: irabazteko asmorik gabeko erakunde katolikoa, Caritasen adarra.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Claude Socorri*: Maryse Ducazau frantsesezko idazle baionesaren ezizena.
Kent

**Kent** Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen konderria da, Erresuma Batuan.

Canterburyko katedrala bertako artzapezpikuaren egoitza da, Ingalaterrako Elizaren buruzagiarena, Erreforma anglikanoaren garaietatik. Bestela, Leeds gaztelua bake elkarrizketen egoitza izan zen 1978an Egipto eta Israel artean eta 2004an Ipar Irlandarekin. Ingalaterrako Guduan ere garrantzitsua izan zen konderria Munduko Bigarren Gerran.

3.736 kilometro karratuko area du eta 2003an 1.599.912 biztanle zituen. Hiriburua eta udalerririk populatuena Maidstone du (113.137 biztanle 20110an).

thumb|eskuinera|200px|Kent konderriaren kokapena.

## Mugakideak 
Mugakide hauek ditu: Hegoaldean East Sussex, mendebaldean Surrey eta Londres Handia eta iparraldean Essex. Itsasoan bestaldean Frantziarekin ere muga du ekialdean (Nord-Pas-de-Calais), eta bi bidetik lotuta dago lurralde horrekin: Mantxako kanalatik Dover eta Calais lotuta daude eta Eurotunelaren bidez Folkestone eta Coquelles.

## Hiri nagusiak 
Konderriaren hiri biak Rochester (62.982 biztanle (2011an) eta Canterbury (54.880) dira. Hala ere, 1998an Rochester-rek hiriaren titulua galdu zuen.

## Barrutiak 
* Dartford
* Gravesham
* Sevenoaks
* Tunbridge and Malling
* Tunbridge Wells
* **Maidstone**
* Swale
* Ashford
* Shepway
* Canterbury
* Dover
* Thanet
* Medway

## Pertsonaia ezagunak 
Kent konderriko biztanle famatuenak Charles Dickens idazlea eta Charles Darwin biologoa ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Kenteko webgune ofiziala
Lancashire

**Lancashire** (antzina *"Lancasterko Konderri Palatinatua"*) Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Hiriburua Preston du. Ingalaterra ipar-mendebaldeko eskualdean dago. 3.075 Kilometro karratuko luzera du eta 2003an 1.429.212 biztanle zituen.

Mugakide hauek ditu: Cumbria, North Yorkshire, Manchester Handia eta Merseyside.

Konderriaren barnean Peninoak daude.

Konderria 1183 urtean sortu zuten. Nahiz eta antzinean sei barruti izan, gaurko konderria antzinakoa baino txikiagoa da.

## Hiri nagusiak 
Preston hiriburuaz gainera, Lancashiren badaude beste hiri nagusiak:

* Blackpool
* Lancaster
* Nelson
* Upholland

## Kanpo estekak
Tyne

**Tyne** (ingelesez   ahoskatua) Ingalaterrako ibaia da. Bi ibaietako bilguneak sortzen du: North Tyne edo Iparraldeko Tyne eta South Tyne edo Hegoaldeko Tyne. Ibai biak Warden Rocken elkartzen dira, Hexham ondoan Northumberlanden.

North Tyne Eskoziako mugan jaioa da, Kielder Watertik iparraldean. Kielder Basoa zeharkatzen du, eta ez du zeharkatzen herri nagusirik Hexham heldu arte.

South Tyne Alstonen jaioa da, Cumbrian. Ibaiak Haltwhistle eta Haydon Bridge zeharkatzen du Hadrianoko harresia iparraldean uzten. South Tynek iturburua ondoan ditu beste bi ibai nagusien iturburua: Tees ibaiarena eta Wear ibaiarena.

## Kanpo estekak
Juan Jose Telleria Aiesta

**Juan Jose Telleria Aiesta** (Astigarreta, Beasain, 1857ko uztailaren 14a - 1895eko urtarrilaren 16a) musikagile beasaindarra izan zen. Gaztetan Madrilen aritu zen ikasten, eta Felipe Gorriti maisuarekin osatu zituen ikasketak.

## Erreferentziak 
* Jose Zufiaurre (2006): *Beasaingo musikak*, Beasaingo Paperak bilduma, 14. zenbakia, Beasaingo Udala, 2006.

## Kanpo estekak 
*  Aipamena Euskomedia Fundazioaren webgunean.