open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mutinus elegans

***Mutinus elegans*** *Phallaceae* familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena 
**Kapela:** (Errezeptakulu emankorra): 0,5-1 x 4-6 cm. Ez da ondo bereizten oinetik, kono itxurakoa, ia puntaduna, gorria, oinean lausotzen oinarrirantz; oliba antzeko edo oliba-arrexka koloreko glebaz estalita, delikueszentea, usain higuingarri indartsu samarra dariona.

**Hanka:** 0,5 eta 1 cm bitarteko diametrokoa eta 8 eta 12 cm bitarteko garaierakoa. Zilindrikoa, barnehutsa, oinarrira mehetua, zuria, baina arrosaz zikinduta ia denean.

**Haragia:** Zuri-arrosa, hauskorra, zulatua.

**Bolba:** Gaztetan arrautza luzanga bat bezala, zuria edo izokin kolore argikoa.

**Exoperidioa:** Lodia, muzilagotsua.

**Etimologia:** *Mutinus* terminoa latinetik dator, zakila esan nahi duen “muto” hitzetik. Zakilaren txikigarritik. *Elegans* epitetoa ere latinetik dator, dotorea esan nahi duen “elegans” hitzetik. Bere itxuragatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Mutinus caninus*-ekin nahasten den espeziea da.

## Sasoia eta lekua 
Udan. Basoetan edo soilgune belartsuetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Hawaii, Guatemala, Costa Rica, Kolonbia, Brasil, Azoreak, Kanariak, Europa, Taiwan, Ruanda, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leanda Hendricks

**Leanda Hendricks** (Johannesburg, 1963ko maiatzaren 3a) arkularia da. Hegoafrika ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mycena niveipes

***Mycena niveipes*** *Mycenaceae* familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 6 cm bitarteko diametrokoa. Koniko-ganbila, gero lautua, gris-hur zurbil kolorekoa gero zurixkara pasatzen da. Ildaskatua.

**Orriak:** Zabal, lodi samarrak, zuriak.

**Hanka:** Tutu antzekoa, zurruna baina hauskorra, zuria.

**Haragia:** Nitroso usain pixka batekin.

**Etimologia:** *Mycena* terminoa latinetik dator, perretxikoa, onddoa, “vitis” hitzetik, xirmendu, esan nahi du. *Niveipes* epitetoa latinetik dator, zuri apal esan nahi duen “niveus” hitzetik eta hanka esan nahi duen “pes” hitzetik. Hankaren koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua 
*Mycena galericulata* delakoaren antzekoa da.

## Sasoia eta lekua 
Udan. Hostozabalen motzondoetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Japonia, Brasil.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Estonia Olinpiar Jokoetan

**Estoniak** parte hartzen du **Olinpiar Jokoetan** Estoniako Batzorde Olinpikoak (Eesti Olümpiakomitee delakoak) antolatzen duen ordezkaritzarekin. Batzorde Nazional hau 1923an sortu zen eta IOC-ek 1924an onartu zuen.  Estonia 1918ko otsailean bilakatu zen independente, 1941etik 1944ra, II. Mundu Gerran, Alemania naziak okupatu zuen, eta ondoren Sobietar Batasunaren parte izan zen 1991. urtean berriz independentzia aldarrikatu arte. Bi independentzia aroetan estatu subirau gisa izan da partaide olinpiko, lehenbizi 1920tik 1936ra, eta Sobietar Batasuna desegin ondoren, 1992tik aurrera.

Neguko Jokoetan Estoniak parte hartu zuen 1928an eta 1936an, eta berriro 1992tik. 

## Aro sobietarra 
1952tik 1988ra Sobietar Batasunaren taldean egon ziren kirolari estoniarrak. 

Aro sobietarrean, halaber, 1980ko Moskuko Udako Olinpiar Jokoetan, Estoniako Tallinn hiriburua bela lehiaketen egoitza izan zen.

1992ko Jokoetan Bartzelonan, Sobietar Batasuna desegina, haren herrialde gehienek Talde Bateratua izan zenean integratu ziren, baina Estonia, Lituania eta Letonia herrialde independente gisa ordezkaritza propioekin egon ziren.

## Lehen dominak 
Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen lehen estoniarra Teotan Lebedev tiratzailea izan zen 1912ko ekainaren 29an, Errusiako Inperioa ordezkatuz orduan. Beste hamar atletak parte hartu zuten Stockholmeko joko haietan, Errusiako taldeko kide gisa. Martin Klein borrokalariak zilarra irabazi zuen pisu ertaineko greko-erromatar estiloan, eta olinpiar domina irabazi zuen lehen estoniarra izan zen.

Estoniako talde olinpikoa Anberesen lehiatu zen lehen aldiz 1920an. Olinpiar Jokoetan bere herrialdea ordezkatu zuen lehen estoniarra Johannes Villemson distantzia ertaineko korrikalaria izan zen 1920ko abuztuaren 15ean. Maratoian, Jüri Lossmannek Estoniaren lehen domina irabazi zuen (zilarra), abuztuaren 22an. Abuztuaren 29an, Alfred Neuland Estoniako historiako lehen txapeldun olinpikoa bihurtu zen halterofiliako pisu arineko urrea irabazita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Myrnohrad

**Myrnohrad** (, ), **Dimitrov** modura ezaguna 2016ra arte, Donetsk Oblasteko hiri bat da, Ukrainako ekialdean kokatutakoa. Eskualde-mailako garrantzia duen hiria izan zen, 2020. urtera arte. Biztanleria: 46,098 (2022rako estimazioa).

Dimitrov izen zaharra Georgi Dimitroven omenez eman zen, politikari komunista bulgariar eta sobietar nabarmena; aipatu bezala, hirian 2016an berrizendatua izan zen, Ukrainako deskomunizazio-legeen ondorioz.

## Erreferentziak
Pokrovsk (Ukraina)

**Pokrovsk** (, ) historikoki **Krasnoarmiisk** (2016ra arte) eta **Grixino** (1934ra arte) modura ezaguna, Pokrovsk Raionean kokaturiko hiri eta administrazio-zentroa da (Donetsk Oblasta, Ukraina). Donetsketik 56 kilometrora dago kokaturik, ipar-mendebalderantz. 2020ra arte, oblast-mailako hiri garrantzitsuaren estatusa zuen. Gutxi gorabeherako biztanleria 60,127koa zen, 2022rako estimazioen arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
George Rhoden

**George Vincent Rhoden** (Kingston, 1926ko abenduaren 13a – 2024ko abuztuaren 24a) jamaikar atleta izan zen.

Jamaikan jaio zen eta ondoren San Frantziskora joan zen bizitzera. 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, baina ez zuen dominarik lortu. 1950ean munduko errekorra ezarri zuen 400 metroko lasterketan 45,8 segundoko denborarekin. 1952ko Jokoetan urrezko bi domina irabazi zituen atletismoan, 400 metroko eta 4 x 100 metroko erreleboko probetan. Lasterketa honetan talde jamaikarrak munduko errekor berri bat ezarri zuen.
Boris Stürmerren kabinetea

**Stürmerren gobernua** Errusiako Inperioko seigarren gobernua izan zen, bere agintaldia 1916ko otsailaren 2tik azaroaren 23ra bitartean izan zen. Gobernuan Boris Stürmer lehen ministroa zen.

## Kabinetea 
## Kanpo estekak
Dominique Bulamatari

**Dominique Bulamatari Kizayakana** (Kinshasa, 1955eko ekainaren 4a – *ibidem*, 2024ko abuztuaren 26a) kongoar elizgizon katolikoa izan zen, 2009tik 2023ra Molegbeko apezpikua izan zena.

## Bizitza 
1980ko apirilaren 20an apaiztu zen Kinshasako artxidiozesian. 1987tik 1989ra Joan XIII.a apaizgaitegiko errektorea izan zen.

1999ko urriaren 29an, Joan Paulo II.a aita santuak Kinshasako apezpiku laguntzaile eta *Elephantaris in Mauretania*ko apezpiku titular izendatu zuen. 2000ko urtarrilaren 30ean Frédéric Etsou-Nzabi-Bamungwabi kardinalak apezpiku ordenatu zuen. 2024ko abuztuaren 26an hil zen Kinshasan, 69 urte zituela.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñaki Kerejazu Gonzalez de Aspuru

**Iñaki Kerejazu Gonzalez de Aspuru** (Gasteiz, Araba, 1995eko urtarrilaren 19a) ezizenez "Kere" Gasteizko jaiei hasiera ematen dien Zeledon da 2024. urtetik gaurdaino, Gorka Ortiz de Urbina ordezkatuta. Historian bosgarren Zeledon da, eta Hegotarrak blusa taldeko kide.

2023ko abenduaren 12an jakin zen zein izango zen Gorka Ortiz de Urbina ordezkatuko zuena, eta hura agertu zen hautagai, beste kuadrilletako lagun askoren artean.

2004an Zeledon txikia gorpuztu zuen, eta, horrekin batera, urte askoan ibili da Zeledon Elkartean laguntzaile.

## Biografia 
Adurtzan jaio zen, eta Olabide Ikastolan ikasi zuen txikitatik. Gaur egun, berriz, Lehen Hezkuntzako irakasle aritzen da Gasteizko San Viator ikastetxean, EHUn Lehen Hezkuntzako Gradua ikasi ondoren. Era berean, Ttek elektrotxarangako abeslaria da, eta Disk jockey lanetan ere aritzen da, DJ Malandro izenez. 

## Erreferentziak
Cho Youn-jeong

**Cho Youn-jeong** (Seul, 1969ko irailaren 29a) arkularia da. Hego Korea ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura Martínez de Carvajal

**Laura Martínez de Carvajal y del Camino** (Habana, Kuba, 1869ko abuztuaren 27a - 1941eko urtarrilaren 24a) Kubako lehen emakume medikua eta lehen oftalmologoa izan zen.

## Biografia 
Kuban bizi zen familia espainiar aberats bateko alaba zaharrena izan zen. Lehen hezkuntza Manuela de Concha y Duvalen andereñoen eskolan egin zuen. Lau urterekin irakurtzen ikasi zuen, eta bederatzirekin San Francisco de Paula ikastetxean hasi zuen batxilergoa. Hamahiru urte bete zituenean graduatu zen, nota bikainekin.

## Ibilbidea 
1883an, San Felipe eta Santiago ospitalean ekin zion bere prestakuntza klinikoari, espetxeko gainetan, non presoak artatzen zituzten. XIX. mendean, emakumeei buruzko gizarte-aurreiritziak ageri ziren unibertsitatearen zuzendaritzan ere, eta unibertsitate horrek ez zion utzi Laurari gorpuak disekzionatzen bere ikaskide gizonezkoekin batera. Hori dela eta, Laura Martínez de Carvajalek bakarrik egin zituen bere praktikak, asteburuetan, giza anatomia ezagutzeko eta ondoren medikuntzan aritzeko ezinbesteko ikaskuntza alde batera utzi gabe. 

Handik San Francisco de Paula ospitalera joan zen, eta bertan lan-baldintzak hobetu eta obstetrizia eta emakumeen eta haurtzaroko gaixotasunak ikasi zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jaiotzaren 150. urteurrena dela eta, aipamena
Malcolm Todd

**Malcolm Todd** (1941eko abenduaren 13a) arkularia da. Hegoafrika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Choi Won-tae

**Choi Won-tae** (1967ko azaroaren 11) arkularia da. Hego Korea ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ourém (Portugal)

**Ourém** (portugesez  eta tokiko hizkeraz  ahoskatua), lehen **Vila Nova de Ourém** deitua, Santarém barrutiko hiri portugaldarra da, Erdiko lurraldean eta Médio Tejo azpieskualdean kokatua.

## *Freguesia*k 
Bere 416,50 km²-ko azalera 13 *freguesia*tan banaturik dago:

## Historia 
Udalerriak 1180an jaso zuen bere forua, Teresa Portugalgoa infantak, Flandriako kondesak, Alfontso I.a Portugalgoaren alabak, esleituta. Hiri-gutunean latinez *Auren* deitzen zen herria aipatu zuten. Gune historikoa Ourémgo gazteluaren inguruan dago, Ourémgo konde eta Valençako markes Alfontso Bragantzakoaren garaian eraikia.

Teresa Portugalgoa andreak 1183an egindako eliza-dohaintzaren agirian adierazten zuenez, gaztelua eraiki zen lokalak Abdegas izena zuen lehen: (lit.) *"Aprouve-me fazer testamento do eclesiástico de Ourém, que antes se chamava Abdegas"*. 1142ko Leiriako hiri-gutunean, Ourém (Portus de Auren) toponimoa agertzen zen, eta jada Leiriako termen lurralde-muga gisa aipatzen zuten. 1159an, Castelo de Cerasen dohaintza egin zuten, eta 1167an, Lisboako gotzainak Alfontso I.a Portugalgoa erregeari (Alfonso Enriquez jauna) Tenpluko Zaldunekin izandako lurralde-eztabaida bati buruzko dokumentu batean agertu zen.  1991ko abuztuaren 16an hiri mailara igo zen. Ordura arte, Vila Nova de Ourém bezala ezagutzen zuten.

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Im Dong-hyun

**Im Dong-hyun** (Cheongju, 1986ko maiatzaren 12a) arkularia da. Hego Korea ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Villuerca

**La Villuerca**, **Villuercas Haitza** ere deitua, Navezuelas herrian (Cáceres) dago, eta errepidez iristen den Extremadurako tontorrik handiena da, baita Toledoko mendien goragune handiena ere, 1601 metro inguru izanda. Tontorrean base militar ohi bat eta heliportu bat daude.

Guadalupeko mendilerroan dago, Toledoko mendien azken adarrean, Cáceresko probintziaren ekialdean, eta probintzia horretako gailurrik garaiena ere bada.

Gailurrera igotzeko bidea irregularra da, asfaltatuta egon arren, eta geoturistek, mendi-ibiliek, txirrindulariek eta astronomo afizionatuek bisitatzen dute gehienbat.

Villuercas Haitza Guadiana ibaiaren arroaren punturik altuena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Valgrande-Payares

**Valgrande-Payares** () Kantauriar mendikatean dagoen eski estazioa da, Asturiasko Ḷḷena udalerrian dagoena. Bere kotak 1450 metrotatik (Brañillín) 1890 metrotaraino (Cuitunigru) iristen dira. 1954ko urtarrilaren 17an ireki zuten eski-estazio zahar hori Payaresko mendatearen goialdean dago, Asturias eta Leon probintzien arteko mugan. Hori dela eta, Asturiasko eta Leongo hirigune nagusietara iristeko moduan dago.

## Zerbitzuak 
Ohiko eski-zerbitzuak eskaintzen ditu. Bi ostatu (unibertsitarioa barne, Oviedoko Unibertsitatearena) eta Telesilla kafetegian hotel-erregimeneko logelak ditu. Gainera, kafetegiko oinarrizko zerbitzuak ditu (bata 1890 metrotan eta bestea 1450 metrotan), jatetxeak, klinika medikoa, eski-eskola, ekipoen alokairua, megafonia, etab. Payaresko mendatearen gainean bertan dagoen paradorea berreraikitze-egoeran dago.

## Kanpo estekak
Barking (Londres)

**Barking**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen auzo eta udalerri bat da, Barking eta Dagenham barrutian.

2011n 59.068 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
Zerrenda:Londresko auzoak
Fontes d'Iviernu

'''Fontes d'Iviernu''' () Kantauriar mendikatean dagoen eski estazioa da, Asturiasko Aller udalerrian dagoena. Bere kotak 1.487 metrotatik 1.950 metrotaraino iristen dira. 2007ko martxoaren 31n ireki zuten eski-estazio zahar hori San Isidro mendatearen goialdean dago.

Kontzejua berreskuratzeko pizgarri gisa inauguratu zuten, meatzaritzaren birmoldaketak eragindako krisi larrian murgilduta. Hiru teleaulki, teleskopio bat eta erremontatzeko zinta batez osatutako instalazioak ditu, guztira 8.200 pertsona/orduko garraiatzeko gaitasuna dutenak, eta guztira 8,7 kilometro eskiagarri balizatuta daude.

## Kanpo estekak
San Isidro mendatea

**San Isidro mendatea** (; ) 1.520 metroko kota maximora iristen den mendatea da. Asturias eta Leongo probintzia lotzen ditu Espainiako iparraldean, AS-112 (Asturiasko isurialderantz) eta LE-331 (Leongo isurialderantz) errepideen bidez, Kantabriar mendikatea zeharkatuz.

Bertan bi eski-estazio daude, San Isidro Leongo isurialdean eta Fontes d'Iviernu Asturiaskoan.

## Klima 
## Txirrindularitza 
Espainiako Itzuliak eta Asturiasko Itzuliak San Isidro mendatea, zuzenean edo Fontes d'Iviernuren bidez, hainbat aldiz zeharkatu dute.

Hona hemen Espainiako Itzuliaren datuak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barkingside

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen auzo bat da, Redbridge barrutian.

2011n 12.602 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Barking Riverside

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen auzo bat da, Barking eta Dagenham barrutian.

## Erreferentziak 
Zerrenda:Londresko auzoak
Aperfield

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen herrixka bat da, Bromley barrutian.

## Ikus gainera 
* Londresko auzoen zerrenda
Barwell (Londres)

**Barwell**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da, Kingston upon Thames barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bayswater

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren erdialdean dagoen auzo bat da, Westminster Hiria barrutian.

2020ean 12.313 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Beam Reach

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen eremu bat da, London Riverside inguruan eta Havering barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Beckenham

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen auzo bat da, Londres Handiko Bromley barrutian. Garai batean Kent konderrian zegoen.

2011n 46.844 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
London Riverside

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen eremu bat da, Newham, Barking eta Dagenham eta Havering barrutiaen artean dago. East London eta Tamesis ibaiaren iparraldeko ertzean dago.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Chen Yiwen

**Chen Yiwen** () (Hengyang, Hunan, 2005eko azaroaren 12a) jauzietan lehiatzen den kirolari txinatarra da. 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan urrezko bi domina eskuratu zituen.

## Ibilbidea 
Bederatzi urte zituela hasi zen jauziak entrenatzen Guangdong probintziako Chikan barrutiko kirol eskolan. 2008an Zhongshan jauzilari taldean sartu zen. 2010ean Guangdongeko jauzilari taldera pasa zen eta 2014an profesional bihurtu zen, 15 urte zituela.

2017an Txinako txapelketa irabazi zuen 1m-ko tranpolinean. 2018an Wuhango Munduko Kopako guztirako txapelketa irabazi zuen eta 2019an Munduko txapelketa 1 m tranpolinean. 2021ean Chang Yanirekin bikotea osatu eta Tokion jokaturiko Munduko Kopako garaileak izan ziren 3 metroko sinkronizatuan, eta bakarka 3 m tranpolineko proba irabazi zuen. 2022, 2023 eta 2024an Munduko txapelduna izan da bakarka zein bikoteka.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen proba bietan, bakarka eta bikoteka. Sinkronizatuko garaipen guztietan Chang Yanirekin osatu du bikotea.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Becontree

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen auzo bat da, Barking eta Dagenham barrutian.

2011n 95.862 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Beddington

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hegoaldean dagoen auzo bat da, Sutton barrutian.

2011n 21.004 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bedfont

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo bat da, Hounslow barrutian.

2011n 12.701 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bedford Park (Londres)

**Bedford Park**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo bat da, Ealing eta Hounslow barrutietan.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bell Green (Londres)

**Bell Green**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen auzo bat da, Lewisham barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bellenden Road

'*** edo **Bellenden*', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen kale bat da, Peckham, Camberwell eta East Dulwich auzoen artean. Southwark barrutian dgo.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Cornelis Pietersz Bega

**Cornelis Pietersz Bega** edo *Cornelis Pietersz Begijn* (Haarlem, 1631/1632 – 1664ko abuztuaren 27a) herbeheretar margolari eta grabatzailea izan zen.

Pieter Jansz Begijn eskultore eta urregilearen semea eta Cornelius van Haarlem margolariaren biloba izan zen. Adriaen van Ostaderen ikasle izan zen, eta generoko eszenak eta barrualdeko nekazari taldeak margotu zituen. 1853tik 1854ra Alemanian, Suitzan eta Frantzian ibili zen zaldiz eta itsasontziz, Dirk Helmbreker, Vincent van der Vinne eta Guillam Dubois margolariekin. 1854an, Haarlemgo San Lukasen gremioan sartu zen.

## Iruditegia 

Cornelis Pietersz. Bega - De Alchemist.jpg|*Alkimista*, 1663
Ungt par på ett värdshus - Hallwylska museet - 89003.tif|*Bikote gaztea taberna batean*

## Kanpo estekak
King's Road

'''**, **Kings Road** edo **King's Road''', Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen kale bat da, Chealsea eta Fulham auzoen artean.
Bond Street

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen auzo bat da, Westminster Hiria barrutian.

Oxford Street eta Piccadilly kaleak elkarlotzen ditu.
Biktimismo

**Biktimismoa** bere burua biktimatzat hartzen edo erakusten duenaren jarrera. Biktima ezusteko kasuagatik edo besteren erruagatik kalte pertsonalizatua jasaten duena da. Biktimista, aldiz, biktimaz mozorrotzen da, kontzienteki edo inkontzienteki, existitzen ez den eraso edo galera bat simulatuz eta inguruari edo gainerakoei modu okerrean erantzukizuna egotziz.

Logikari dagokionez, biktimismoa erretorika demagogikoa da, aurkariaren argudiaketa modu faltsu batean desprestigiatu nahi duena, inposatua edo autoritarioa dela adieraziz. Horretarako, subjektu biktimistak bere aurkaria erasotzaile gisa kokatzen du inplizituki, biktimaren jarrera hartzen baitu eztabaidaren testuinguruan.

Psikologian, pertsonalitate biktimista edo joera psikologiko biktimista bat — jokabide patologiko batera irits daitekeena, — norberak pairatzen dituen gaitzen errua besteei egozteko eta inoren errukian babesteko joera bat da. Joera horren ezaugarria errealitatearen deformazio ezkorra da; izan ere, subjektuak atsekabea sentitzen du eta ezin du autokritikarik egin. Kexaren kulturaren oinarrietako bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Piccadilly

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen kale bat da, Westminster Hiria barrutian.

Hyde Park Corner eta Piccadilly Circus artean hedatzen da.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Hyde Park Corner

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburun dagoen kale eta bidegurutze bat da, Westminster Hiria barrutian.

Hyde Parken hego-ekialdeko izkinan dago.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Hamartia

***Hamartia*** () Aristotelesen *Poetikan* erabilitako termino bat da, normalean "errore tragiko", "zorigaiztoko errore", akats, huts edo bekatu bezala itzultzen dena. "Heroi tragikoak" egiten duen zorigaiztoko akatsa da, "zuzena dena egiten" saiatzen baita, zuzena dena, besterik gabe, egin ezin den egoera batean.

Grezieraz, *hamartia* hitzak bere erroak tiroa huts egitearen ideian ditu, itua ez jotea (ἁμαρτάνειν *hamartanein*), eta esanahi-espektro zabal bat barne hartzen du, istriputik aktseraino, mina edo bekatua bezala. Istripu bat bera ere *hamartia*rako itzulpen egokitzat jo daiteke, "kasu bietan batek ez baitu ituan jo". *Nikomakorentzako etika*n *hamartia* honela deskribatu zuen Aristotelesek: gizon batek beste bati egin diezazkiokeen hiru laido-motetako bat. *Hamartia* ezjakintasunez egindako iraina da (eragindako pertsona edo emaitza agentearen ustez zirenak ez direnean). Horrek esan nahi du pertsonaia zorigaiztoko errore batean erortzen dela, osatu gabeko autoezagutzan oinarrituta. Adibidez, Ediporen *hamartia* bere aita hiltzea izan zen, hilketa bat egiten ari zela jakin arren, gizona erregea eta bere aita zirela ez zekielako. Hilketan "huts egin" zuen, arrotz bat hil nahi zuelako eta lotura estua zuen norbait hil zuelako.

## Heroiaren *hamartia* 
Greziar tragedian protagonista da *hamartia*n erortzen dena, publikoak katarsia esperimentatzea eragiten duena. Heroiak bere erorketa merezi ez duelako gertatzen da hori, eta publikoak errukitu egiten du. Heroia publikoaren antzekoa denez, egoera bera gerta dakiekeen beldur da.

Obraren gertaerak heroiaren bitartez bikarioki esperimentatzean, errukia eta beldurra sortzen dira ikusle bakoitzaren barruan; hala ere, purgatuta geratzen dira obra amaitzen denean eta publikoa konturatzen da imitazio bat baino ez zela.

Hamartarra osatzen duen akatsa edo akatsa aldatu egiten da; ezjakintasunaren ondoriozko akatsa izan daiteke, zentzuzko akatsa, heroiaren izaerari datxekion akatsa edo arau-haustea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pearl Kong Chen

**Pearl Kong Chen** (; Guangzhou, 1926ko ekainaren 12a – Hong Kong, 2014ko uztailaren 21a) txinatar-estatubatuar sukaldari eta idazlea izan zen.

## Bizitza 
Chenen aitona, Kong Hungyun, Qing dinastiako funtzionarioa zen eta 1900eko hamarkadaren hasieran *gourmet* ezaguna zen Guangzhoun, baina Pearlek ez zuen bere sukaldaritza karrera hasi 1967an Ameriketako Estatu Batuetara iritsi arte. New Yorken eta Kalifornian bizi izan zen, non sukaldaritza eta etxeko ekonomia irakatsi zituen San Joseko Estatu Unibertsitatean. Bere egilekideak bere senarra, Tien Chi Chen irakaslea (j. 1928), eta Rose Y. L. Tseng dietista izan ziren.

Chen 2014ko uztailaren 21ean hil zen Hong Kongen, 88 urte zituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shinbutsu-shūgō

[thumb|[Inari (Japonia)|Inari kami sintoistaren azeri sakratuak, Kamakuran dagoen *torii*a.]]
,  ere deitua, sintoismoaren eta budismoaren sinkretismoa da, Meiji Arora arte Japoniako erlijio ofizial bakarra izan zena. 1868tik aurrera, Meiji gobernu berriak *Shinbutsu bunri* izeneko zenbait lege onartu zituen, alde batetik kamien gurtza natibo japoniarra eta bestetik budismoa bereizten zituztenak.

Budismoa Txinatik Asuka Aroan (VI. mendea) sartu zenean, japoniarrak sinismen berriak sintoismoaren zaharrenekin bateratzen saiatu ziren, biak egiazkoak zirela onartuz. Ondorioz,  bertako  batu ziren, eta alderantziz, eta bai kamiei bai budei eskaini zitzaizkien. Bertako erlijioa eta kanpoko budismoa ez ziren inoiz erabat fusionatu (Tibeteko bön tradizioarekin gertatu ez zen bezala), baina elkarrekintzaren bidez gaur egunera arte hertsiki lotuta egon ziren. Budismoak tokiko erlijio-sinesmenetan duen eraginaren sakontasuna sintoismoaren kontzeptu-hiztegiaren zati handi batean ikus daiteke, baita gaur egun ikusten diren santutegi sintoista motetan ere. Kultu-areto handiak eta irudi erlijiosoak, era berean, jatorri budistakoak dira. Budismoaren eta sintoismoaren arteko banaketa formala ez zen XIX. mendearen amaierara arte gertatu; hala ere, alderdi askotan, bien arteko nahasketak jarraitu egiten du.

*Shinbutsu shūgō* terminoa bera aro modernoaren lehen urteetan sortu zen (XVII. mendea) kami eta buden amalgama orokorrean aipatzeko, gauza bera egiten zuten budismoaren barruko korronte espezifikoei kontrajarrita, adibidez *Ryōbu Shintō* eta *Sannō Shintō*. Terminoak sasikotasunaren eta ausazkotasunaren konnotazio negatiboa izan dezake, hau da, yojijukugo motako esaldi bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Azuzena Dorado

**Azuzena Dorado**, jaiotzako izena **Azucena Martín-Dorado Calvo** zuena, (Madril, 1955ko abenduak 12 - 2005eko urtarrilak 31), rock abeslari espainiar ezaguna izan zen eta Santa musika taldeko abeslaria izateagatik, Espainiako heavy metaleko ahots ezagunena bihurtu zen 1980ko hamarkadan.

## Biografia 
Azucena Martín-Dorado Calvo flamenko musikan aritzen zen familia bateko kidea zen. Txikitatik, bere gurasoen aktuazioetan agertzen zen, arrakasta handiz, 6 urte zituenetik ahots indartsua baitzuen. Denborarekin ahotsa hausten joan zitzaion, bere ezaugarri berezia bihurtu arte.

Nerabezaroan ikasketak utzi zituen eta benetan gogoko zuen musikan aritu zen. 

*Rhythm and blues* estiloan hasi zen, baina rock and rollera aldatu zen eta 1980eko hamarkadan Espainiako heavy metalaren emakume irudi nagusia bihurtu zen.

2005eko urtarrilaren 31n, Madrilgo bere etxean aurkitu zuten hilda biriketako edema larri batengatik.

## Musika ibilbidea 
Izen artistiko moduan *Azuzena* ezizena errabiltzen duen eta Azuzena Dorado moduan egin zen musika munduan ezaguna, nahiz berak ez zuen abizen hori erabili nahi.

*Heavy metal* espainiarraren urrezko aroan, *Santa* musika bandarekin egin zen musikaren izarra. Banda hori historikoa bihurtu zen Espainiako rock musikan. 1983an sortu zuten taldea eta 1984an atera zuten lehen diska: *Reencarnación*. Diska horren 17.000 kopia saldu zituzten eta oso ezagunak bihurtu ziren, bai Espainian, bai eta Hispanoameriketan. 1986an arazoak hasi ziren taldekideen artean, batik bat, kitarra jotzen zuen Jerónimo Ramiro eta besteen artean, taldeko liderra izan nahi baitzuen. Ramiroren bidetik bigarren diska izatez komertzialagoa egin zuten, *heavy metal* klasikoaren ordez, *No hay piedad para los condenados*, baina jarraitzaileak galdu zituzten. Horregatik, hirugarren diskoa are komertzialagoa egitean tematu zen Ramiro, *Arena rock* edo AOR deitutako estiloa jarraiki. Hori zela eta, Azuzenak erretiroa hartzeko erabakia hartu zuen eta bakarlari moduan hasi zuen bere karrera.

Bakarlari lanetan, talde desberdinak izan zituen lagun *Polvo Magico*, *Esfinge* eta *Cráneo* eta *Labanda* eta *Raza* taldeetako hainbat musikari. ===

* La estrella del rock (Luna, 1988).

* Liberación (Luna, 1989).

### Beste talde eta musikariekin egindako kolaborazioak 
* *Alto Standing* (MUZAK taldearen 12"an. Backing Vocals in "Marsella Puerto") NeonDanza/DRO.1986.

* *Diversión A Control Remoto* (MUZAKen LPan. Backing Vocals in "Marsella Puerto" -Hard Mix-). NeonDanza/DRO. 1987.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Azuzena Doradoren biografia musikala *La Factoria del Ritmo* orrian.

* Santazuzena eta omenaldial
* TVE1ean "A Tope" programan elkarrizketa.
Inari Ōkami

edo  ugalkortasunaren, arrozaren, nekazaritzaren, azerien, industriaren eta, oro har, arrakastaren  kamia da. Jainko maskulino, femenino edo androgino gisa irudikatzen da, eta, batzuetan, 3 edo 5 jainkoren multzo gisa irudikatzen da. Jainko hau ezaguna da bai erlijio sintoistan bai budistan. Inariren azeriak, edo kitsune, zuri garbikoak dira eta bere mezulariek bezala jokatzen dute.

Inari jainko maskulino zein femenino gisa irudikatu dute. Irudikatzeko modurik ezagunena, Karen Ann Smyersen ikerketen arabera, emakume jainko gazte bat bezalakoa da, gizon zahar bat arroz-gurdi bat edo bodhisattva androgino bat eramaten. Errepresentazio hauetako bat ere ez da bakarra edo egiazkoa, generoa eta errepresentazioa eskualdeko tradizioaren arabera aldatzen baitira. Kitsuneekin duen harremana dela eta, batzuetan Inari azeri gisa irudikatzen da, nahiz eta monje budistek edo sintoistek ez duten azken irudikapen hori onartzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kitsune

Japoniar folklorean, 
 zaharrago eta jakintsuago izatean areagotzen diren gaitasun paranormalak dituen azeria da, basoak eta herrixkak zaintzen dituena. 
Gainerakoan, kitsune baten adina, jakinduria eta boterea ere handiagoak dira isats-kopuruak gora egin ahala, eta indartsuena bederatzi isatseko kitsunea da.

Gainera, kitsunea hertsiki lotuta dago Inari  sintoistarekin, ugalkortasunaren, nekazaritzaren, arrozaren eta azerien jainkoa, haren mezulari edo zerbitzari gisa; funtzio horiek naturaz gaindiko boterea indartzen dute.

Bere gaitasun nabarmenetako bat giza forma hartzekoarena da, emakume gazte gisa, hain zuzen ere. Ipuin tradizional batzuetan, eta, oro har, folklorean, kitsunea bere metamorfosia pertsonekin bihurrikeriak egiteko baliatzen duen izaki bat da; beste batzuetan, animaliak zaindari, lagun, maitale edo emazte leialaren funtzioak betetzen ditu. Atributu magiko horien guztien ondorioz, kitsuneari opariak eskaintzen zaizkio jainko bat balitz bezala.

Japoniar folklorean azeriak izan zuen paper nagusi honen jatorri historikoa antzinako Japonian gizakiarekin izan zuen elkarbizitza harmonikoan dago, eta hortik kondaira-corpus gero eta handiagoa eratorri zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arrakasta

[thumb|Nigeriar gizon bat 1969ko otsailean [baztangaren txertoa hartzen, hau gaixotasuna desagertzeko erabateko arrakasta izan zen.]]
**Arrakasta** egiteko, erabaki edo gertaera sail baten ondorio ona da. Porrotaren aurkakotzat har daiteke. Arrakastarako irizpidea testuinguruaren araberakoa da, eta behatzaile jakin bati edo sinesmen-sistema bati buruzkoa izan daiteke. Pertsona batek arrakastatzat jo dezake beste batek porrottzat joko lukeena, batez ere zuzeneko lehiaren kasuetan edo batura zero den jokoaren kasuan.

Ikaskuntza-prozesua arrakastaren mende dago erabat. Iragarpen bat egitea eta gertaera baten emaitzari arreta jartzea eskatzen du. Diziplina edo industria baten arrakastak itxaropenen normalizazioa dakar.

Arrakasta neurtzea konplexua da. Zailtasuna itxaropenak formulatzetik eta emaitzekin alderatzetik dator, baita lotuta dauden egiaztatzetik ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marcelline Aboh

**Marcelline Aboh**, jaiotzez **Akinocho**, (Porto Novo, 1940 – *ibidem*, 2017ko abuztuaren 20a) benindar aktorea izan zen, ***Détin Bonsoir*** izen artistikoz ere ezaguna.

## Bizitza 
Ez zuen ikasketa profesionalik egin arte eta kulturaren alorrean eta hasieran jostun gisa lan egin zuen. Talde horretako aktore nagusia izan zen.

Zortzi seme-alaben ama zen.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Escualdoniscus

***Escualdoniscus***  krustazeoen generoa da, taxonomikoki Trichoniscidae familian kokatua. Generoa Albert Vandel bioespeleologoak deskribatu zuen 1948an, Sarako leizeetan jasotako lagin batetik.

"Catalogue of Life" databasearen arabera, hauxe da bere kladograma  :

## Erreferentziak  
## Kanpo estekak
Maria Jesus Agirregoitia

**Maria Jesus Agirregoitia** (Uribarri, Begoña, Bilbo) Artxandape ikastolako langilea da, eta Bilbon antolatu zen bigarren Aste Nagusiko  txupinera izan zen 1979an.  

## Txupinera 
thumb|Txupinera iozan diren beste emakume mahatsorriak**.**
Bilboko Aste Nagusiko Txupinera izan zen 1979an Uribarri konpartsaren izenean. 

Beste urte batzuetan txupinera izan direnak urtero biltzen dira aste nagusiko ostegunean. Urtero parte hartzen du Maria Jesus Agirregoitiak egun horretan. 

## Sariak eta aitortzak 
*1979: Bilboko Aste Nagusiko Txupinera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Escualdoniscus coiffaiti

***Escualdoniscus coiffaiti***   Albert Vandelek 1948an Sarako leizeetan deskribatutako krustazeo-espezie bat da. *Escualdoniscus* generoan eta Trichoniscidae familian sartzen da.
## Erreferentziak
Nazio-nortasun

rak bere nazio-eguna ospatzen]]
**Nazio-nortasuna** gizarte-, kultura- eta lurralde-baldintza batean oinarritzen da. Nazioaren kontzeptuan oinarritutako identitatea da, hau da, ezaugarri desberdinekin definitutako kolektibitate historiko-kultural bateko kide izatearen sentimendua, lokalismo edo unibertsaltasun handiagoarekin edo txikiagoarekin definitutako mundu-ikuskera ezaugarriak (kulturatik zibilizaziora), interakzio-ohiturak, antolaketa sozial eta politikoa (bereziki, Estatua, berarekin identifikatzen bada edo haren aurka identifikatzen bada). Nazio batekin identifikatzeak esan nahi du ezaugarri horiek hartzen dituzten forma zehatzak bere gain hartzen dituela, sentimendu mota eta maila desberdinekin (norberarenganako maitasuna, besterenarekiko gorrotoa edo beldurra, harrokeriaa, fatalismoa, biktimismoa, besteak beste). Aldi berean, beste edozein faktoretan (hizkuntza, arraza, erlijioa, klase soziala eta gehiago) oinarritutako banako identitateei edo talde-identitateei ematen zaie, eta horiek beren gain hartzen, gainjartzen, alde batera uzten edo ukatzen dira. Elementu esplizituak hartzen ditu erreferentziatzat, hala nola aberri-sinboloak, sinbolo naturalak eta zeinu bereizgarriak (banderak, armarriak, ereserkiak, kirol-selekzioak, txanponak, besteak beste).

Liah Greenfelden arabera, nazio-nortasuna «funtsezko identitatea» da mundu modernoan, beste identitate batzuen aldean, «gizabanakoaren esentziaren beraren definitzailetzat» jotzen baita. Hala, Greenfeldek «nazionalismo» terminoa honela definitzen du zentzu orokorrean: «nazio-nortasunaren esparru kontzeptuala osatzen duten ideien eta sentimenduen multzoa». Nazio-nortasunak noiz sortu ziren galdetuta, Greenfeldek honako hau dio: «eratu zen lehen nazioa Ingalaterra izan zen, XVI. mendean. Frantzia eta Errusia XVIII. mendean definitu ziren. Beste nazio gehienek XIX. eta XX. mendeetan egin zuten».

Historikoki, nazio-nortasuna imajinatutako komunitate bat da, Europako eta Amerikako estatu-nazioetan XIX. mendeko nazionalismoek nazioa eraikitzeko erabili zuten modua; inperialismoaren eta kolonialismoaren aurkako erresistentzia-mugimenduek mundu osora zabaldu zuten, eta XX. mendearen bigarren erdian deskolonizazioak eta hirugarren-mundismoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Alvarez

**Mikel Alvarez Menor** (Otxarkoaga, Bilbo, 1960ko abuztuaren 24a) Everesteko gailurra zapaldu zuen lehen mendizale bizkaitarra izan zen 2001ean, bost kontinenteetako mendirik altuenetara igotzeko programa baten barruan, bi kasko polarrak barne.

Iruñean bizi da eta  Anaitasuna klubeko kidea da.

Mendizale hau Zazpi Gailurren desafioa gainditzea lortu zuen bigarren euskal mendizalea izan zen (Joxe Ramon Agirre gipuzkoarra izan zen lehena 1994an) 1985ean ezarri zenetik.
Fitxategi:Mikel Alvarez Berton aldizkaria Begoña 1998-2003 030.jpg
Fitxategi:Mikel̠Alvarez Berton aldikaria 2001.jpg

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko alpinismoaren historia
* 1980ko Everest Euskal Espedizioa

## Kanpo estekak 
*
Polaris Dawn

**Polaris Dawn**, SpaceXek kudeatu eta Shift4ko Jared Isaacman enpresaburua buru duen gizakidun espazio-misio planifikatu bat da, Polaris programan aurreikusitako hiru misioetako lehena ere bada. 

Misioan zehar Dragon 2 kapsulak Isaacman eta eskifaiaren beste hiru kideak (Scott Poteet, Sarah Gillis eta Anna Menon) orbita eliptiko oso altu batera jaulkiko ditu, Lurretik 1.400 kilometrora ipiniz, NASAren Apollo programa garaitik gizaki bat Lurretik egon den urrutiena, Van Allenen gerrikoaren zenbait ataletatik igaro eta espazio-erradiazioa eta espazio-hegaldiek gizakien osasunean duten eragina ikertzeko helburuz. 

Misioa aurrera doan heinean, Isaacman eta Gillisek lehen ontziz kanpoko ibilaldi komertziala egiten ahalegintzea aurreikusi da. 2024ko uztailaren 27a ondoren burutzea aurreprogramatu da.
Belmont (Harrow)

**Belmont**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ipar-mendebaldean dagoen eremu auzo bat da, Harrow barrutian.

2011n 11.343 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Belmont (Sutton)

**Belmont**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hegoaldean dagoen eremu auzo bat da, Sutton barrutian.

2011n 10.048 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Belsize Park

**Belsize Park**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ipar-mendebaldean dagoen eremu auzo bat da, Camden barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Belvedere (Londres)

**Belvedere**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen herri bat da, Bexley barrutian.

2011n 11.830 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Benhilton

**Belhilton**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hegoaldean dagoen auzune bat da, Sutton barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Berry's Green

'''Berry's Green''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen herrixka bat da, Bromley barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Berrylands

**Berrylands**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da, Kingston upon Thames barrutian.

2011n 9.437 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bethnal Green

**Bethnal Green**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo bat da, Tower Hamlets barrutian.

2011n 27.849 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Besley Riverside

**Belmont**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen eremu bat da, Bexley barrutian.

2011n 11.343 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bickley

**Bickley**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-mendebaldean dagoen barruti bat da, Bromley barrutian.

2011n 15.098 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Devonport (Plymouth)

**Devonport**, formalki **Plymouth Dock** edo **Dock**, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen Plymouth hiriko auzo bat da, Devon konderrian.

Bertan Britainiar Itsas Errege Armadaren HMNB Devonport base militarra dago, Mendebaldeko Europako itsas base militar handiena dena.

## Auzotar ezagunak 
* Robert Falcon Scott (1968-1912), britainiar esploratzailea.

## Kanpo estekak
HMNB Devonport

'''His Majesty's Naval Base, Devonport** (**HMNB Devonport''') Ingalaterrako hego mendebaldean dagoen Plymouth hiriko Britainiar Itsas Errege Armadaren itsas base militar bat da, Devon konderrian. Devonport auzoan dago. Mendebaldeko Europako itsas base militar handiena da.

## Kanpo estekak
Bampton (Devon)

**Bampton**, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian.

2011n 1.260 biztanle zituen.
Beachy lurmuturra

**Beachy lurmuturra** edo **Beachy Head**, Ingalaterrako hegoaldeko kostaldean dagoen lurmutur bat da, Ekialdeko Sussex konderrian, eta Eastbourne udalerritik hurbil. Seven Sisters itsaslabarretatik ekialdera dago.

Lurmuturra klerazko itsaslabarrez osatua dago, eta punturik garaiena itsas mailatik 162 metroa dago. Bertan, Belle Tout itsasargia dago.
Snainton

**Snainton**, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen herri bat da, Iparraldeko Yorkshire konderrian. Scarborough eta Pickering udalerrien artean dago.

2011n 744 biztanle zituen.

## Herritar nabarmenak 
* Ben Kingsley (1943-), aktorea.
Im Hui-sik

**Im Hui-sik** (1968ko otsailaren 24a) arkularia da. Hego Korea ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jang Yong-ho

**Jang Yong-ho** (Hego Jeolla, 1976ko apirilaren 4a) arkularia da. Hego Korea ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joo Hyun-jung

**Joo Hyun-jung** (1982ko maiatzaren 3a) arkularia da. Hego Korea ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mycena strobilicola

***Mycena strobilicola*** *Mycenaceae* familiako onddo espezie bat da. Autore batzuen arabera, *Mycena strobilicola* eta *Mycena plumipes* sinonimoak dira.

## Deskribapena 
**Kapela:** 1 eta 3 cm bitarteko diametrokoa. Koniko kanpai itxurakoa, ildaskatu gabea, gris-arre ilun samar kolorekoa.

**Orriak:** Zurixka-grisaxkak.

**Hanka:** 3 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 0,2 eta 0,3 cm bitarteko diametrokoa. Kapelaren kolore berekoa.

**Haragia:** Hutsala.

**Etimologia:** *Mycena* terminoa latinetik dator, perretxikoa, onddoa, “vitis” hitzetik, xirmendu, esan nahi du. *Strobilicola* epitetoa latinetik dator, pinaburu, esan nahi duen “strobilus” hitzetik eta biztanlea, esan nahi duen “incola” hitzetik. Bere habitat bereziagatik.

## Jangarritasuna 
Interes gastronomikorik gabea.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian (martxoa-apirila). Koniferoen eroritako pinaburuetan.

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Euskal Herria, Frantzia, Espainia, Austria, Eslovenia, Estonia, Alpeak, Norvegia, Suedia, Polonia, Belgika, Finlandia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tallinngo Bela Zentro Olinpikoa

**Tallinngo Bela Zentro Olinpikoa** (, TOP laburtua; baita *Piritako Bela Zenttoa*) Pirita auzoan dago, Tallinnen, Estoniako hiriburuan. Bela egiteko kirol-gune bat da.

Moskuko Udako Olinpiar Jokoetarako bela azpiegitura gisa eraiki zuten 1980an, Sobietar Batasunak antolatu baitzituen joko haiek, eta Estonia estatu haren parte zen garai hartan. Gunean pebetontzi olinpikoa ere badago, tarteka suz pizten dena ekitaldi jakin batzuetarako.

Henno Sepmann, Peep Jänes, Ants Raid eta Avo-Himm Looveer arkitektoek proiektatu zuten gunea. 1997tik Estoniako ondare arkitektoniko babestuta gisa sailkatua dago gunea.
erdian|thumb|480x480px|Tallingo pebetontzia piztuta 1980ko jokoen 40. urteurreneko ekitaldian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mycenastrum corium

***Mycenastrum corium*** *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Gaztetan, gleba zuria eta trinkoa duen bitartean kontsumi daiteke. Hainbat modu daude prestatzeko: zezen-barrabilak balira bezala, arrautza-irinetan pasatuta eta arroza ontzeko. Entsaladetan. Labean erreak, patatak balira bezala.

Sinonimoak: *Bovista suberosa*, *Scleroderma olivaceum*,

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Handia (20 cm artekoa), patata itxurakoa, hasieran kolore arrekoa baina adinarekin argitu egiten da, zurixka bihurtu arte. 

**Exoperidioa:** Paper itxurakoa. 

**Peridioa:** Lodia, gogorra, larrukara, helmuga zean izar forman irekitzen da.

**Gleba:** Hasieran gogorra, trinkoa eta biguna, baina heldu ondoren marroi koloreko hauts bihurtzen da.

## Jangarritasuna 
Jangarria baina kontuz.

### Nahasketa arriskua 
Bere ezaugarri makroskopiko bereziek nahastezina egiten dute.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Eremu irekietan. Arteen, pinuen, eukaliptoen soilguneetan. Lurzoru hareatsuetan eta simaurtuetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Ekuador, Galapagoak, Hawaii, Txile, Argentina, Europa, Errusia, Turkia, Israel, Kaukasia, Tajikistan, Txina, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Réunion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Willi Ritschard

**Willi Ritschard** (Deitingen, 1918ko irailaren 28a – Grenchenberg, 1983ko urriaren 16a) suirzar politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1978an.

Zapatari ezkertiar baten semea izan zen eta hamasei urterekin umezurtz geratu zen. Berokuntzako ingeniari ikasketak egin zituen, baina berehala sindikalismoan hasi zen. Langileen eskubideen defentsa defendatu zuen, kaleetako borroka baino eraginkorragoa den Alderdi Sozialdemokratarekin elkartuta. Langileen hezkuntza eskola bat ezarri zuen eta langile eskolen garapen elkarteko buru izan zen.

1955ean Kontseilu Nazionaleko kide hautatu zuten. 1963ra arte egon zen han, eta langileen eskubideak eta langile atzerritarren mugak defendatu zituen. Energia nuklearra ere defendatu zuen. 1964an Solothurn kantonamenduko gobernuko kide hautatu zuten.

1974tik hil zen arte Kontseilu Federaleko kide izan zen eta Suitzako gobernuko lehen langile-klaseko kidea izan zen. 1978an herrialdeko presidente kargua bete zuen. Mendi txango batean hil zen.

## Kanpo estekak
Sammi Hanratty

**Samantha Lynn Hanratty** (Scottsdale, 1995eko irailaren 20a) aktore estatubatuarra da. Showtimeko *Yellowjackets* telesailean Misty Quigley nerabearen papera egiteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
### Zinema
### Telebista 
## Kanpo estekak 
*Sammi Hanratty — IMDb
Kim Bub-min

**Kim Bub-min** (Daejeon, 1991ko maiatzaren 22a) arkularia da. Hego Korea ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salwa Eid Naser

**Salwa Eid Naser** (Onitsha, Nigeria, 1998ko maiatzaren 23a) nigeriar atleta nazionalitatez Bahraingoa da, abiadura lasterketetan aditua, 2019an munduko txapelduna 400 metrotan.

## Kirol ibilbidea 
2015eko Gazteen Munduko Atletismo Txapelketan urrea lortu zuen 400 metroetan, 51.50 segundoko denborarekin, Lynna Irby estatubatuarraren eta Catherine Reid britainiarraren aurretik.

Bi urte geroago, 2017ko Londresko Munduko Txapelketan zilarrezko domina eskuratu zuen 400 metrokoan, eta podiumean geratu zen Phyllis Francis estatubatuarraren atzetik eta Allyson Felix estatubatuarraren aurretik.

2019ko Dohako Munduko Txapelketan urrezko domina lortu zuen 400 metroetan. Hala ere, gerora, dopinaren aurkako hiru kontrol ez egiteagatik zigortu zuten, eta, ondorioz, 2019ko azarotik aurrera emaitzak baliogabetu zizkioten, eta 2023ko otsailera arteko zigorra ezarri zioten.

Parisen, 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarra lortu zuen.
## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blackwall (Londres)

**Blackwall**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen auzo bat da, Tower Hamlets barrutian. East London eremuan dago.

2011n 19.461 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Blendon (Londres)

**Blendon**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen auzo bat da, Bexley barrutian.

2011n 10.910 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
West London

'*** edo **Mendebaldeko Londres*', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldeko eremua da, Tamesis ibaiaren iparraldeko ertzea eta Londres Hiriaren mendebaldean hedatzen da.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Bounds Green

**Bounds Green**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren iparraldean dagoen auzo bat da, Haringey eta Enfield barrutietan.

2011n 14.972 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Brackenbury Village

**Brackenbury Village**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo bat da, Hammersmith eta Fulham barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Brentford End

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo txiki bat da, Hounslow barrutian.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Brentham Garden Suburb

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo bat da, Ealing barrutian. Pitshanger auzotik hurbil dago.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Escualdoniscus triocellatus

***Escualdoniscus triocellatus***   Albert Vandel bioespeleologoak 1948an deskribatutako krustazeo-espezie bat da, lurpeko barrunbeetan bizi dena. *Escualdoniscus* generoan eta Trichoniscidae familian sartzen da.  
## Iturriak
Botany Bay (Londres)

**Botany Bay**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren iparradean dagoen auzo bat da, Enfield barrutian.

200 biztanle inguru ditu.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
East London

'*** edo **Ekialdeko Londres*', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ipar-ekialdeko eremua da, Hackney, Barking eta Dagenham, Newham, Tower Hamlets eta Waltham Forest barrutietan.

Antzina Londres Hiriaren ekialdeko eremua izateagatik izena jaso zuen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Enfield (Londres)

**Enfield**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren iparraldean dagoen auzo et udalerri bat da, Enfield barrutian.

2018n 156.858an biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak