open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oritz

**Oritza** ugaztunek jariatutako esne mota da, ernaldi amaierakoa eta erditze ondoko lehen egunetakoa (3 edo 4 egunetan). Oritzak antigorputz ugari ditu, jaioberria gaitzen aurka babesteko. Ohiko esneak baino koipe gutxiago du, baina proteina gehiago.

## Giza oritza 
Oritzaren osagai bioaktibo garrantzitsuenak faktore antimikrobianoak eta hazkuntzakoak dira. bertan dauden antigorputzek immunitate pasiboa ematen diote jaioberriari eta hazkuntza faktoreek hesteen garapena kitzikatzen. Faktore hauek jaioberriarengana igarotzen dira eta patogenoen aurkako lehen babesa ematen diote.

Jaioberriek oso digestio aparatu txikia dute eta oritzak beharrezkoak diren elikagaiak hornitzen dizkio oso modu kontzentratu eta bolumen txikian. Heste-libragarri efektu arina du, *mekonio* deitzen den lehen gorotza pasarazteko. Oritzak immunoglobulina izeneko antigorputzak ditu, hala nola IgA, IgG eta IgM, moldaerazko immunitate sistemako osagai nagusiak. Gainera, sortzetiko immunitate-sistemako osagai nagusiak ere baditu, hala nola laktoferrina, lisozima, laktoperoxidasa, konplementua, eta prolina ugariko polipeptidoak (PRP).

Oritzak gainera proteina, A bitamina eta sodio kloruro ugari du, baina esne arruntak baino karbono hidrato, lipido eta potasio gutxiago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Segundo Olaeta

**Segundo Olaeta Mugartegi** (Gernika, Bizkaia, 1896ko martxoaren 24a - Bilbo, Bizkaia, 1971) musikaria eta koreografoa izan zen. Euskal Herrian zehar herri musika eta dantzak biltzeari ekin zion. 1926 urtean Elai-Alai dantza-taldea sortu zuen. Espainiako Gerra Zibila dela eta erbesteratu behar izan zuen baina laster itzuli zen. 1950 urtean, Miren Teresa, Biktor eta Lourdes bere seme-alabekin Olaeta Balletak sortu zituzten, euskal dantza tradizionala eta ballet klasikoa uztartuz. Ballet horiekin 1967 urtean jira arrakastatsu bat egin zuten Ameriketako Estatu Batuetan.

## Bizitza 
Bere jaioterrian egin zituen musikako lehen ikasketak, Seber Altube idazle eta filologoa irakasle zuela. Bartzelonara joan zen ondoren eta kontrapuntu, fuga eta musika tresnen egokitzapenerako ikasketak egin zituen. 1920 urtean Gernikako Musika-Bandaren zuzendari izendatu zuten eta horretan hainbat sari irabazi zituen. Euskal Herri osoan zehar arrakasta handia izan zuen *Elai-Alai* dantza taldea sortu zuen. Taldeak antzezturiko obren artean baziren Olaetak berak konposatuak: *Meza Osteko Jaya, Donibane Gaba, Estei-taldea, Kandelario, Agate-Deuna* eta *Jaun Zurian Zinegitea*, besteak beste. Frantziako eta Belgikako hiri garrantzitsuenetan egin zituen emanaldiak Olaetaren *Elai-Alai* dantza taldeak. Geroago Miarritze, Baiona eta Donibane Lohizuneko Euskal Dantzetako Akademien zuzendaria izan zen. 1950. urtean, Victor eta Lourdes seme-alabekin, *Olaeta Balletak* dantza taldea eta eskola sortu zituen Bilbon. Taldeak Madril, Bartzelona, Bilbo eta Oviedon antzeztu ditu euskal musikagileen (Aita Donostia, Uruñuela, Aranbarri, Guridi) obrak eta euskal kutsuko musika: *Aurresku de anteiglesia, Cortejo suletino o Mascarada suletina, Sagar-Dantza* eta abar. Ballet honek Europako (Londres, Amsterdam) eta Ameriketako (Estatu Batuak, Kanada, Mexiko, Venezuela, Puerto Rico, Jamaika) hiri nagusietan jarduteko kontratuak izan zituen 1965 eta 1967 urteetan.

## Erreferentziak
Mikel Elgezabal

**Mikel Elgezabal Fernández** (Gernika-Lumo, 1979ko urriaren 8a -) euskal txirrindulari ohi eta triatloilaria da, 2004 eta 2005 artean txirrindulari profesionala izan zena. Ez zuen garaipenik lortu.

2007an txirrindularitza utzi eta triatloietara pasa zen, Spiuk-ek babestuta. 2008an Munduko Triatloi Txapelketan 22.a izan zen.

## Palmaresa 
**2001**
* Sollube Zirkuitua
**2002**
* Bizkaiko Bira
* San Pedro Saria
* 2. San Juan Sari Nagusian
**2003**
* Euskaldun Txapelketa
* San Bartolome Sari Nagusia
* San Bartolome Saria
* Eusebio Vélez Saria
* Andra Mari Sari Nagusia
* 2. Madrilgo Erkidegoko Itzulian
* 2. Oroko Andre Maria Sarian
* 2. Balentziaga Memorialan
* 2. Loinaz Proban
* 2. Urrakiko Igoeran
* 2. San Gregorio Sarian
* 3. San Juan Sari Nagusian
* 3. Txuma Txirrindulari Klasika Internazionalan
**2005**
* Kantabriako Itzulia
* San Roman Saria
* 2. San Martin Proban

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Costa de Almería-Paternina (2004)
* Atom (2006)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Webgune ofiziala
Erkaitz Elkoroiribe

**Erkaitz Elkoroiribe Zenikaonandia** (Abadiño, 1972ko otsailaren 21a -) euskal txirrindulari ohia da, 1995 eta 1996 artean Euskaltel-Euskadi taldean profesionala izan zena. Ez zuen garaipenik lortu.

Erretiratu ostean, Cafés Baqué taldeko kirol zuzendari lanetan aritu zen.

## Palmaresa
**1994**
* Sollube Zirkuitua

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Euskaltel-Euskadi (1995-1996)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lander Euba

**Lander Euba Ziarrusta** (Gernika-Lumo, 1977ko urriaren 15a -) euskal txirrindulari ohia da, 2002 eta 2004 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean garaipen bakarra lortu zuen.

## Palmaresa 
**2001** (amateurra)
* Euskaldun Txapelketa
* Dorletako Ama Saria
* Altzoko Igoera
* Arabako Itzulia eta etapa 1
* 2. San Bartolome Sarian
* 2. San Gregorio Sarian
* 2. Leongo Itzulian
* 3. Urrakiko Igoeran
* 3. Leintz Bailarari Itzulian
* 3. Andra Mari Sari Nagusian
* 3. Balentziaga Memorialan

**2003** (profesionala)
* 2. Joaquim Agostinho Garaikurran eta etapa 1

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Euskaltel-Euskadi (2002-2003)
* Paternina-Costa de Almería (2004)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Egoitz García

**Egoitz García Etxegibel** (Atxondo, 1986ko martxoaren 31 -) euskal txirrindulari ohia da, 2010ean debutatu zuena.

## Palmaresa 
### Amateurretan 
**2003**
* 3. Udaberri Sarian (junior)
* 3. Gipuzkoako Itzulian (junior)
**2004**
* Espainiako txirrindularitza Kopa (junior)
* San Isidro Sari Nagusia
* Gipuzkoako Itzulia (junior)
* 2. Udaberri Sarian (junior)
* 3. Gipuzkoa Klasikan (junior)
* 3. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (junior mailan)
**2005**
* 3. Gran Premio San Josén
**2007**
* Valladolideko Itzuliko etapa bat
**2008**
* Sollube Zirkuitua
* 2. San Gregorio Sarian
* 2. Andra Mari Sari Nagusian
**2009**
* Grand Prix Macario

### Profesionaletan 
**2011**
* 7. Turkiako Itzulian
**2012**
* Paris-Corrèze
**2013**
* 3. Getxoko Zirkuituan
**2014**
* 3. Tropicale Amissa Bongon

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak 
* 2010-2011: Caja Rural
* 2012-2014: Cofidis
* 2015: Murias Taldea
* 2016:  Al Marakeb Cycling Team
* 2017:  Equipo Bolivia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Bingen Fernández

**Bingen Fernández Bustintza** (Bermeo, 1972ko abenduaren 15a -) euskal txirrindulari ohia da, 1996 eta 2009 artean profesionala izan zena. 

Jubenil mailan, Bizkaiko Txapelduna izan zen Ziklo-Krossean eta afizionatu mailan, 3. izan zen Udaberriko Klasikoan, Zornotzan, Beyena-Mungia taldearekin.

Erretiratu zenean, Team Garmin-Cervélo taldean zuzendari lanetan aritu da. 

2017-an Team Dimension Data taldea zuzentzen hasi zen.

2021- an Cofidis taldea zuzentzera pasatu zen. 

## Palmaresa 
**1991**
* 2. Markina
* 1. Taldekako sailkapenean Markinan (Frinat Ascovalsa)
**1994**
* 2. Gorlako Igoeran
**1995**
* 8. Nafarroako Itzulian
**1997**
* 2. Nafarroako Sari Nagusian
* 5. Andaluziako Itzulian
**2000**
* 3. Aragoiko Itzulian
* 4. Euskal Herriko Itzulian
**2001**
* 7. Setmana Catalanan
**2002**
* 8. Miguel Indurain Sari Nagusian
**2003**
* 9. Miguel Indurain Sari Nagusian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Euskadi (1996-1997)
* Euskaltel-Euskadi (1998-2001)
* Cofidis (2002-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Andres Gandarias

**Andres Gandarias Albizu** (Ibarruri, 1943ko apirilaren 24a - Durango, ) bizkaitar txirrindularia izan zen, 1967 eta 1978 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean lau garaipen lortu zituen.

1976ko Italiako Giroan etapa bat irabazi zuen. Frantziako Tourrean 1968an eta 1969an amaitu zen sailkapen orokorreko lehenengo hamarren artean.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* KAS (1967-1971)
* Werner (1972)
* De Kova (1973)
* La Casera (1974)
* Monteverde (1975)
* Teka (1976-1977)
* Novostil-Helios (1978)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Enrique Gerrikagoitia

**Enrique Gerrikagoitia Meabe** (Gernika-Lumo, 1967ko ekainaren 3a -) txirrindulari bizkaitar ohia da, 1990 eta 1992 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa
**1989**
* Andra Mari Sari Nagusia

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* BH-Amaya Seguros (1990)
* Amaya Seguros (1991)
* Wigarma (1992)

## Erreferentziak
Gorka Gerrikagoitia

**Gorka Gerrikagoitia Arrien** (Gernika-Lumo, 1973ko abenduaren 7a -) euskal txirrindulari ohia da, 1997 eta 2003 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.

Erretiratu zenean, Euskaltel-Euskadiko kirol-zuzendari moduan hasi zen.

Afzionatu mailan, Gure-Ascovalsa taldean egon zen Iñaki Barrenetxearekin batera. 1992ean, Trutziozko sarian bostgarren izan zen eta 1993ean, 5., berriz ere, Balmasedan.

## Palmaresa 
**1993**

* 2. Iurreta
* 5. Balmaseda

**1996**
* Oñati Saria
* 3. Rodríguez Inguanzo Memorialean
**1997**
* Txuma Txirrindulari Klasika Internazionala
* 5. Nafarroako Itzulian
**2003**
* 3. Ordiziako Klasikan
* 6. Donostia Klasikoan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, erretiratu zen

## Taldeak 
* Euskadi (1997)
* Euskaltel-Euskadi (1998-2003)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jonathan González

**Jonathan González Ríos** (Lemoa, 1981eko otsailaren 13a -) euskal txirrindulari ohia da, 2002 eta 2005 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean bi garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1999**
* Gipuzkoa Klasika (junior)
**2000**
* Leioako Udala Saria
* Antzuola Saria
**2001**
* Bizkaiko errepideko txapelketa
* Insalus Saria
* Udaberri Saria
* Bidasoko Itzuliko etapa 1
* 2. Gorlako Igoeran
* 2. Pentekostes Sarian
* 3. Txuma Txirrindulari Klasika Internazionalan
**2003**
* 8. Urkiolako Igoeran
**2004**
* Asturiasko Itzuliko etapa 1 eta Mendiko sailkapena
* Errioxako Itzuliko etapa 1
* 5. Burgosko Itzulian
* 7. Urkiolako Igoeran

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* ONCE (2002-2003)
* Costa de Almería-Paternina (2004)
* Illes Balears-Caisse d'Epargne (2005)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ruben Gorospe

**Ruben Gorospe Artabe** (Mañaria, 1964ko ekainaren 1a -) euskal txirrindulari ohia da, 1985 eta 1994 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean bi garaipen lortu zituen.

Erretiratu zenean, kirol-zuzendari moduan hasi zen.

## Palmares 
**1983**
* Leintz Bailarari Itzulia

**1984**
* Santikutz Klasika
* 4. Bizkaiko Biran
* 9. Nafarroako Itzulian

**1985**
* 7. Nafarroako Sari Nagusian

**1987**
* 2. Masferrer garaikurran

**1989**
* Asturiasko Itzulia: etapa 1
* 2. Errioxako Itzulian

**1994**
* Txitxarroko Igoera

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Reynolds (1984-1988)
* Reynolds-Banesto (1989)
* Banesto (1990-1993)
* Euskadi (1994)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aurelio González

**Aurelio González Puente** (Turtzioz, 1940ko uztailaren 26a -) euskal txirrindulari ohia da, 1964 eta 1970 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

## Kirol ibilbidea 
Txirrindulari profesionala izan zen 1964 eta 1970 artean, beti Kas euskal txirrindulari talde indartsuan. Dauphiné Libérén (1966), Italiako Giroan (1967), Frantziako Tourrean eta Suitzako Itzulian (1968) etapak irabazi zituen.

Batez ere, etapakako lasterketetan Mendiko Sarian espezialista izateagatik gogoratzen da. Mendiko maillota irabazi zuen Italiako Giroan (1967) eta Frantziako Tourrean (1968), besteak beste.

Itzuli handietan, 1967ko Espainiako Itzulian lortu zuen hirugarren postua nabarmentzekoa da, proba honetan debutatu zuen urtean, Jan Janssen herbeheretarrarengandik 1m45era. 1968an erretiratu egin zen, 1969an 25.a izan zen eta 1970ean 11.a.

1967ko Italiako Giroan parte hartu zuen, non etapa bat eta mendiko saria irabazteaz gain, sailkapen nagusian 11.a amaitu zen. Frantziako Tourreko hiru ediziotan parte hartu zuen, 24.a 1966an, 13.a 1968an eta 25.a 1970ean izan zelarik.

1969ko Frantziako Tourreko 5. etapan eroriko larri bat izan ostean, ezin izan zuen berriz ere aurreko sasoia berreskaratu eta 1971n utzi behar izan zion lehiatzeari.

Txirrindularitzatik erretiratu ostean, ez du kirol honekin harremanik izan .

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Kas (1964-1970)

## Erreferentziak
Francisco Gutiérrez

**Francisco Gutiérrez Álvarez** (Barakaldo, 1980ko ekainaren 3a -) euskal txirrindulari ohia da, 2003 eta 2004 artean profesionala izan zena. 

2002ko Munduko errepideko txapelketan, zilarrezko domina lortu zuen (23 urtez azpiko mailan).
Afizionatuetan hainbat garaipen eskuratu arren, ibilbide profesionala nahiko laburra izan zen eta ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa 
### Afizionatuetan
**2001**
* 2. San Juan Sari Nagusian
* 2. Leintz Bailarari Itzulian
* 3. Aiala Zirkuituan
**2002**
* Espainiako txirrindularitza Kopa
* Arabako Itzuliko etapa 1 
* Santikutz Klasika
* 7. Nafarroako Itzulian eta etapa 1
* San Juan Sari Nagusia
* 2. Aragoiko Erkidegoko Itzulian eta etapa 1
* 2. Cursa Ciclista del Llobregaten
* 2. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)
* 2. 15px Munduko errepideko txapelketa (23 urtez azpikoa)n
* 3. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan (afizionatuetan)
* 3. Balentziaga Memorialan
**2005**
* Bizkaiko erlojupeko txapelketa
* Espainiako txirrindularitza Kopa
* Euskaldun Txapelketa
* Volta o Salnes eta etapa 1
* Ávilako Itzuliko etapa 1 
* Altzoko Igoera
* Andra Mari Sari Nagusia
* Altsasuko Saria
* 2. Laudio Sarian
* 2. Leintz Bailarari Itzulian
* 2. Goierriko Itzulian
* 3. Guerrita garaikurran
* 3. Nafarroako Itzulian
**2006**
* Espainiako txirrindularitza Kopa
* Euskaldun Txapelketa
* Loinaz Proba
* Santikutz Klasika
* Urrakiko Igoera
* Kantabriako Itzulia
* La Montaña Vasca
* Altzoko Igoera
* 2. Guerrita garaikurran
* 2. Eusebio Vélez Sarian
* 2. San Martin Proban
* 2. San Juan Sari Nagusian
* 2. San Antonio Sari Nagusian

### Profesionaletan
**2003**
* 7. Almeriako Klasikan
**2004**
* 8. Luis Puig Sarian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Labarca 2-Cafés Baqué (2003)
* Cafés Baqué (2004)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
We Are The Lions

**We Are The Lions** (euskaraz *Lehoiak gara*) 2011ko uztailean Blues 'n' Breakers bilbotar blues taldeak kaleratu zuen abesti bat da. Abesti hau Bilboko Athletic Kluba futbol taldea Europa Ligan animatzeko asmoz ingelesez idatzi eta moldatutako britainiar hooligan motako futbol ereserkia bat da.

## Hitzak 
¡¡Aupa Leones!!

We come from the Basque Lands
We're the bravest you've ever seen
We roll by the river
And just don't know what "give up" means

If you're still wondering
You have some possibilities
Maybe you're right
But we'll keep on working on our dream

Athletic!!

And here we are, here we go!!
Here we are, here we go!!
Here we are, here we go!!
Here we gooooooooooo!!

We are the lions, we are the lions, we are the lions from Bilbao
We are the lions, forever champions, we are the lions from Bilbao
We are the lions, we are all iron, lalaralala, Athletic!!
We are forever lions, and we're gonna bite this cup

We have our supporters
The most gentle you´ve ever seen
They roll by the river
Don´t know what give up shouting means
If you're still wondering
You have some possibilities
Maybe you´re right
But we´ll keep on working on our dreams.

Athletic!!

And here we are, here we go!!
Here we are, here we go!!
Here we are, here we go!!
Here we gooooooooooo!!

We are the lions, we are the lions, we are the lions from Bilbao
We are the lions, forever champions, we are the lions from Bilbao
We are the lions, we are all iron, lalaralala, Athletic!!
We are forever lions and we want this championship for us

And here we are, here we go!!
Here we are, here we go!!
Here we are, here we go!!
Here we gooooooooooo!!

We are the lions, we are the lions, we are the lions, we are the lions from Bilbao
We are the lions, forever champions, we are the lions from Bilbao
We are the lions, we are all iron, we are all iron, lalaralala, Athletic!!
We are the forever lions, and we're gonna bite this cup
We are forever lions, and we want this championship for us
We are forever lions and we're gonna bite this cup

Athletic!!

## Kanpo estekak 
* *We Are The Lions* abestia entzungai. Youtube. 
* *We are the Lions* abestiari buruzko artikulua irakurgai. Berria.info 
* Blues 'n' Breakers musika taldearen webgunea
Malcolm McDowell

**Malcolm McDowell**, jaiotzez **Malcolm John Taylor** (1943ko ekainaren 13a, Horsforth, Mendebaldeko Yorkshire) ingeles aktore bat da.

Bere ibilbide luzean antzeztu izan dituen filma nabarmenenak *If...., *A Clockwork Orange* eta *Caligula'' izan dira.

## Kanpo estekak 
* Malcolm McDowell aktorearen IMDBko fitxa ikusgai
Francisco Goenaga

**Francisco Goenaga** (Berriatua, 1913 -) euskal txirrindularia izan zen, 1934 eta 1943 artean profesionala izan zena. Bere palmaresean hainbat garaipen ditu.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen
X: Ez zuten egin

## Taldeak 
* Independente (1934)
* Umore Ona (1935-1938)
* Bilboko Txirrindulari Elkartea (1939-1943)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
José Antonio Garrido

**José Antonio Garrido** (Barakaldo, 1975eko azaroaren 28a -) euskal txirrindulari ohia da, 1999 eta 2008 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean hiru garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1998** (amateurra)
* Goierriko Itzulia
* 6. Bizkaiko Biran

**2000**
* Portugalgo Itzulia: etapa 1

**2002**
* 10. Kataluniako Voltan, Mendiko sailkapena 20px eta etapa 1

**2003**
* 4. Alcobendasko Klasikan eta etapa 1
* 6. Gaztela eta Leongo Itzulian
* 9. Asturiasko Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Benfica (1999-2000)
* Costa de Almería (2001-2003)
** *Jazztel-Costa de Almería* (2001-2002)
** *Paternina-Costa de Almería* (2003)
* Quick Step (2004-2006)
* LA-MSS (2007-2008)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Carlos González Salvador

**Juan Carlos González Salvador** (Bilbo, 1964ko urtarrilaren 28a -) euskal txirrindulari ohia da, 1987 eta 1995 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

Eduardo anaia nagusia txirrindulari profesionala ere bazen. Erretiratu zenean, Gorka Arrindarekin batera, txirrindulari askoren managerra izateari ekin zion.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Kas (1987-1988)
* Reynolds (1989)
* Banesto (1990)
* Puertas Mavisa (1991-1992)
* Eldor-Viner (1993)
* Euskadi (1994-1995)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eduardo González Salvador

**Eduardo González Salvador** (Bilbo, 1960ko maiatzaren 1a -) euskal txirrindulari ohia da, 1984 eta 1985 artean profesionala izan zena. 

## Biografia 
Santutxun jaio zen, baina oporrak Murgian pasatzen zituenez Arabako taldeetan ibili zen gaztetan, Vinos San Miguel taldean hain zuzen ere. Gero, afizionatuetan, Cafes La Brasileña-Manik taldean izan zen. Lehenengoz urtean, Lehendakari Txapelketako zenbait proba irabazi zituen. 1980ko denboraldia oso ondo hasi zuen lehenengo 3 lasterketatik bi irabazi zituen eta bestean bigarren postua eskuratu zuen eta. Profesionala bilakatu baino lehen eta talde honetan zenean Espainiako Txapelketa irabazi zuen. Profesionaletan ez zuen garaipenik lortu.

Juan Carlos anaia txikia txirrindulari profesionala ere bazen.

## Palmaresa
**1980**
* Loinaz Proba
* 4. Nafarroako Itzulian
**1981**
* Altsasuko Saria
* 5. Bizkaiko Biran
**1982**
* 2. Nafarroako Itzulian eta etapa 1
* 9. Bizkaiko Biran
**1983**
* 2. Toledoko Itzulian
* 4. Bizkaiko Biran
**1985**
* 9. Andaluziako Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Reynolds (1984-1985)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Alberto Leanizbarrutia

**Alberto Leanizbarrutia Abauntza**, (goitizenez ***Sanpete***), (Elorrio, 1963ko apirilaren 1a -) euskal txirrindulari ohia da, 1985 eta 1998 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean zazpi garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1982**
* Etxaniz Memoriala

**1984**
* 2. Santikutz Klasikan

**1986**
* 3. Luis Puig Sarian

**1987**
* Euskal Herriko Itzuliko etapa 1
* Joaquim Agostinho Garaikurra: etapa 1
* 3. Getxoko Zirkuituan

**1988**
* Vendéeko Tourra

**1990**
* Kantabriako Itzulia: etapa 1
* Joaquim Agostinho Garaikurra: etapa 1

**1991**
* Eje Atlántico-Tensai Sari Nagusia: etapa 1
* Italiako Giroko Intergiro sailkapena 20px

**1993**
* 3. Alcobendasko Klasikan

**1994**
* Zamudioko Klasika
* 2. Alcobendasko Klasikan

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Hueso (1985)
* Zahor (1986)
* Teka (1987-1990)
* CLAS-Cajastur (1991-1992)
* ONCE (1993-1997)
* ONCE-Deutsche Bank (1998)

## Erreferentziak
Gaizka Lejarreta

**Gaizka Lejarreta Martin** (Barakaldo, 1978ko otsailaren 16a -) txirrindulari bizkaitar ohia da, 1999 eta 2005 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**1996**
* 20px 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketa (junior mailan)
* 20px 16px Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa (junior mailan)
* 2. 16px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan (junior mailan)
* 2. Bizkaiko Itzulian
* 5. Munduko Errepideko Txirrindularitza Txapelketan (junior mailan)
**1998** 
* Laukiz
* 7. Bizkaiko Biran
**2003**
* Altzoko Igoera
* 2. Altsasuko Sarian
* 3. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
* 7. Nafarroako Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* ONCE (1999-2001)
* LA Pecol (2002)
* Alfus-Tedes (2003-2004)
* Catalunya-Ángel Mir (2005)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Ismael Lejarreta

**Ismael Lejarreta Arrizabalaga** (Berriz, 1953ko ekainaren 11 -) euskal txirrindulari ohia da, 1977 eta 1983 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean sei garaipen lortu zituen.

Marino (1957) anaia eta Iñaki (1983-2012) semea ere, txirrindulari profesionalak izan ziren.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Kas (1977-1978)
* Novostil-Helios (1979)
* Teka (1980 &ndash; 1982)
* Alfa Lum (1983)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Óscar López Uriarte

**Óscar López Uriarte** (Bilbo, 1970eko otsailaren 24a -) euskal txirrindulari ohia da, 1993 eta 2000 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa
**1992**
* 2. Bidasoko Itzulian
**1993**
* Nafarroako Itzulia eta etapa 1
**2000**
* 2. Portugalgo Itzuliko etapa batean

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Banesto (1992-1995)
* Euskadi (1996-1997)
* Euskaltel-Euskadi (1998)
* Benfica (1999-2000)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Pierre Cazaux

**Pierre Cazaux** (Donapaleu, 1984ko ekainaren 7a -) Nafarroa Behereko txirrindulari ohia da, 2008tik 2012ra profesionala izan zena.

## Palmaresa
**2007**
* 6. Pirinioetako Tourrean
**2008**
* 2. Baiona-Iruñean
* 3. Euskal Herriko Itzulia (lasterketa amateurra)n
* 4. Doubseko Tourrean
**2009**
* 4. Loire Atlantique Klasikoan
* 5. Boucles de l'Aulnen
* 8. Paris-Corrèzen
* 9. Trophée des Grimpeurs
**2013**
* Baiona-Iruñea

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Roubaix-Lille Metropole (2008-2009)
* FDJ (2010)
* Euskaltel-Euskadi (2011)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thierry Elissalde

**Thierry Elissalde** (Baiona, 1969ko apirilaren 5a -) euskal txirrindulari ohia da, 1994 eta 1995 artean profesionala izan zena. Bere ibilbide profesionalean ez zuen garaipenik lortu, nahiz eta amateur moduan 1993ko Circuito Montañés, Baiona-Iruñea edo Guerrita Garaikurra bezalako lasterketak irabazi.

Anaia gaztea Jean-Yves ere, txirrindularia izan da

## Palmaresa
**1993**
* Guerrita garaikurra
* Baiona-Iruñea
* Circuito Montañés
* Toledoko Itzulia
**1996**
* Lleidako Itzulia
* 3. Tour du Béarn

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Euskadi (1994-1995)

## Erreferentziak
Jean-Michel Basquiat

270px|thumb|eskuinera|Contract of fiction between Jean-Michel Basquiat and Helmut Diez

**Jean-Michel Basquiat** (New York, Ameriketako Estatu Batuak 1960ko abenduaren 22a - 1988ko abuztuaren 12a) estatubatuar graffitigile, margolari eta marrazkigilea zen. 27 urterekin hil bazen ere, haren lanak gaur egungo artistengan eragin handia izateaz gain, afroamerikar artelan kotizatuenak dira.
 
## Bizitza 
Basquiatek, haitiar baten eta puertorricar baten semeak, ikasketak bukatu gabe 1978an gurasoen etxea utzi zuen, New Yorkeko kaleetan bizitzeko. Artearen alorrean eman zuen lehen pausoa graffitia lantzea izan zen. Al Diaz lagunarekin batera, SAMO©-ren izenpean (*Same old shit*, "Betiko kaka zaharra" ingelesez) HegoManhattango hormak poesia eta sarkasmoa uztartzen zituzten gizarteari buruzko esaldi kritikoz bete zituzten. Horri esker, Manhattanen SAMO© izena ezagun bilakatu zen. Garai hartan, postalak eta elastikoak eskuz eginez eta salduz biziraun zuen. Lagun batzuekin, *Gray* musika taldea sortu zuen. New Yorkeko gau giroan murgiltzeari esker, bertako artearen munduko arte-areto jabeak eta artistak lagun egin zituen, besteak beste Andy Warhol eta Keith Haring. Haren lehen erakusketen arrakasta berehalakoa izan zen eta urte gutxitan haren lana Europara ere iritsi zen: izan ere, Kasselko *documenta 7*an parte hartu zuen. Gero, *New York Times* egunkariko azalean agertu eta kalean bizitzetik aberats izatera iritsi zen. Warholekin elkarlanean, koadro ugari egin zituen, baina lan haien erakusketak oso kritika txarrak jaso zituenez, harengandik urrundu eta bere buruarekiko konfiantza galdu zuen. Warhol hil zenean, lur jota geratu zen: bizitzako azken garaian droga-menpekotasunean erori eta gaindosi batez hil zen. Bere bizi laburrean, mila margolan eta bi mila marrazkitik gora sortu zituen.

## Lanaren ezaugarriak 
Haren lanak garaiko gizartea irudikatzen zuen eta haurren marrazkien indar eta askatasuna dutela esan izan da. Lehen garaian zaborretan jasotako ate, leiho, hozkailu... gainean marrazten zuen. Haren irudietan giza gorputza, garezurrak, gaztelania edo ingelesezko hitzak, erantsitako paperak... kolore biziz nahasten dira. Kritikari askok graffiti eta afrikar artearen eraginak azpimarratzen dituzte. Garaiko minimalismoari aurre egin zion eta neoespresionismoaren barruan sailkatu izan da haren lana. Alemaniako neoespresionistei *basati berriak* deitzen bazien ere, Basquiati bere lanari *basati* deitzea arrazista iruditzen zitzaion.

## Basquiat zineman 
1996ean Julian Schnabelek *Basquiat* filma egin zuen.

2010ean Tamra Davisek *Jean-Michel Basquiat: The Radiat Child* izeneko film dokumentala egin zuen.
Kataluniako Volta

**Kataluniako Volta** (ofizialki ) Katalunian egiten den etapakako txirrindularitza lasterketa da.

## Historia
Lehendabizikoz 1911n egin zutenez, munduan etapaz egiten duten hirugarren lasterketarik zaharrena da, Frantziako Tourra eta Italiako Giroaren ondoren.

*Unión Velocipédica Catalana* eta *Club Deportivo de Barcelona* elkarteek lehendabiziko ekitaldiak antolatu arren, bostgarrenetik Unió Esportiva Santsek antolatua da.

Sailkapen orokorreko liderrak, elastiko zuri bat marra berdeekin janzten du. Puntukako sailkapenekoak elastiko zuria marra urdinekin eta mendiko sailkapenekoak maillot zuria marra gorriekin.
[thumb|120px|left||Liderraren maillota: zuria hiru marra berdeekin, [Unió Esportiva Santsetik hartuta.]]

1941 eta 1994 artean proba irailean jokatzen zen, baina 1995ean, 75. edizioarekin batera eta UCIren egutegiaren berrantolaketa zela eta, ekainera pasatu zen. 2010ean berriro aldatu zen data, eta geroztik martxoan jokatzen da.

## Palmaresa 
**Oharra:** 2011ko ekitaldian, Alberto Contador txapelduna izan zen baina Dopin kontuak zirela deskalifikatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Teodoro Fernández

**Teodoro Oswaldo Fernández Meyzán** (San Vicente de Cañete, Peru, 1913ko Maiatzaren 20a - Lima, 1996ko irailaren 17a) futbolari perutarra.

## Ikus, gainera 
* Universitario de Deportes
Josep Maria Sert

**Josep Maria Sert i Badia** (Bartzelona, 1874ko abenduaren 21a – Bartzelona, 1945eko azaroaren 27a) kataluniar margolari bat izan zen. Grisaille teknika baliatuz, hainbat pintura egin zituen, eta nazioarteko ospea irabazi. Euskal Herrian, San Telmo Museoko horma-irudiak dira ezagunenak. Jarrera kontserbadoreetara lerratua, 1936ko Espainiako estatu kolpeko indarrekin bat egin zuen.

1930ean, Viceko katedraleko pinturak amaitu zituen. Horren ondoren, San Telmoko pinturak ontzeko kontratua eskuratu zuen. Besteak beste, Donostiako San Telmo museoko muralak egiteagatik da ezaguna. Lan hori bere Pariseko estudioan burutu zuen 1930-1932 urte bitartean, eta bertan Gipuzkoako eta euskaldunen historia irudikatzen da 11 margolanetan, era epiko batez. 

Salvador Madariagaren bitartekaritzaz, Genevako Nazioen Ligaren Jauregiko Kontseiluaren pinturak egin zituen, gerra eta bekaren, gizateriaren aurrerabidearen, justiziaren eta nazioarteko zuzenbidearen alegoriak zirenak; 1936an bukatu zituen.

1936an, gerra piztu zen Espainian. Une horretan, Viceko katedralak sua hartu zuen, eta bertako haren pinturak suntsitu. Horregatik edo bestela, kolpistenera lerratu zen 1936ko Espainiako Gerra Zibilean. Francoren kultura-gaietako mandatari bihurtu zen, eta Pradoko Museoko artelanen zaintzaren ardura hartu zuen Errepublikaren aldeko indarrek gerra galdu zutenean. 

Estatu Batuetan eta Europako beste herrialde batzuetan hainbat mandatu jaso zituen. 1931n, Rockefeller Centerko ezkaratzeko pinturak hartu zituen bere gain, eta 1941n amaitu.

Bere izena daraman plaza bat dago Donostiako Benta Berri auzoan.

## Plazak 
*  José María Sert plaza, Donostia

## Kanpo estekak
The Walking Dead (telesaila)

***The Walking Dead*** () Robert Kirkmanen komiki homonimoan oinarrituta eta Frank Daranbotek eratu eta produzitu zuen telesail estatubatuarra da. Mundu postapokaliptiko baten oinarrituta dago, non Rick Grimes bere familia eta taldea bizirik mantentzeko edozer gauza egingo du. Horretarako hainbat zonbiren (ibiltari deituak) eta beste giza talderen aurka egin beharko dute.

Telesaila 2010eko urriaren 31n hasi zen AMC katean. Harrera aparta gaitik, kateak beste denboraldi baterako berritu zuten. Bigarren denboraldiak 2011ko urriaren 11n ikusi zuen argia. Telesailaren arrakasta nazional zein internazionala dela eta, guztira hamaika denboraldi izan zuen.

*The Walking Dead* kritika gaitik oso txalotua izan da, izan ere Amerikako idazle gremioa eta "urre globoek" serie dramatiko hoberenaren kategorian izendatu izan zuten. Lehenengo denboraldian 5,3 milioi lagunek jarraitu zuten, eta zifra hori 16,1 milioietara handitu zen laugarren denboraldia.

## Sinopsia 
Telesailak zonbiak nagusi diren apokalipsiaren ondorioak kontatzen ditu. Bertan bizirik irautea lortu duten talde batek Estatu Batuetan zehar bidaiatuko du zonbiengandik ihes eginez eta leku seguru eta hobe baten bila. Taldearen burua Rick Grimes da, telesailaren hasieran ospitalean koma batetik esnatu eta berak ezagutzen zuen mundua jadanik ez dela existitzen ikusi duen polizia.

Hastapen haiek ezjakintasunez beteak izan ziren. Pertsonaiek beldurra zieten zonbiei, ez zeuden haiek akabatzeko trebatuta, eta birusa deuseztatzeko itxaropena zuten. Telesailean zehar, ordea, hildakoak baino are arriskutsuago bilakatu izan dira bizidunak. Shane, Gobernadorea, Terminuseko kanibalak, Otsoak, Alpha eta Beta... luzea da talde protagonistaren osotasuna kolokan jarri izan duten barne zein kanpo etsaien zerrenda.

## Pertsonaiak 
## Denboraldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  http://www.amctv.com/originals/The-Walking-Dead/
Kumulu

**Kumuluak** (latinez: *cumulus*, "pila", "mordoa") garapen bertikal nabarmena eta ertzak ongi definituak dituzten hodei bakartuak dira. Hodei kotoikarak dira eta gainaldeak, askotan, azalorearen antza izaten du. Zuri distiratsuak dira eguzkiaren argia islatzen dutenean. Azpialdea ilun eta horizontal samarra izaten dute. Bakarrik, lerrotan edo taldetan ager daitezke.

## Kumulu motak 
Hodei genero honetan lau espezie daude :
* *Humilis*: Garapen bertikal txikia. Altuak baino zabalagoak izaten dira. Eguraldi oneko hodeiak, ez dute euririk ekartzen.
* *Mediocris*: Garapen bertikal moderatua. Gainaldean konkor eta kimuak izan ditzakete. Altuak bezain zabalak ikusten dira. Ez dute euririk ekartzen.
* *Congestus*: Garapen bertikal handia. Gainaldea azalore itxurakoa. Zabalak baino altuagoak ikusten dira. Euri zaparrada laburrak eragiten dituzte.
* *Fractus*: Inguru irregular eta saretua. Euri-hodeien azpiko aire hezean sortzen dira.

Baldintza meteorologikoak egokiak direlarik (ezegonkortasuna, hezetasuna eta gradiente termikoa) *congestus* motako kumulua kumuluninbo bilakatzen ahal da.

## Sorrera 
Konbekzioz sortzen dira, hau da, aire masa bero eta hezea gorantz igotzen hasten da eta altueran hoztu ahala hezetasun hori kondentsatu egiten da. 45 minutu nahikoa dute eratzeko. Aire masa txikiak izaten dira eta ondorioz hodeiak ere txikiak izan ohi dira. Orokorrean hodei asko pilatzen dira eremu txiki batean.

## Prezipitazioak 
Ez dute prezipitaziorik ekartzen. Aire masa beroaren eta hotzaren arteko desberdintasuna oso handia bada masa handi bat azkar igoko da gora eta kumuluninbo erraldoi bat eratu dezake. Orduan trumoi-ekaitza sortuko da.

## Iruditegia 

Irudi:CumulusField-01.jpg|*Cumulus humilis*.
Irudi:Mt Eden, Auckland2.jpg|*Cumulus mediocris*. Auckland, Zeelanda Berria.
Irudi:Cahokia 1.jpg|*Cumulus congestus*. Collinsville, Illinois, AEB.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  The Cloud Appreciation Society: Cumulus
*  University of Richmond-en webgunea: Cumulus cloud
Oleta (Urruña)

**Oleta** edo **Olheta** Urruñako (Lapurdi) auzoa da, herrigunetik hego-ekialdera kokaturik dagoena, Azkaine eta Ibardin lotzen dituen bidean kokaturik dagoena.

## Kanpo estekak
Alfredo Irusta (argipena)

**Alfredo Irusta** aita eta semea diren txirrindulari bien izena da:
* Alfredo Irusta Irusta (1934)
* Alfredo Irusta Sampedro (1968)
Felix Malaxetxebarria

**Felix Malaxetxebarria** (Kortezubi, 1932ko abenduaren 3a -) euskal txirrindulari ohia da, 1953 eta 1957 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean errepidean ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**1955**
* Espainiako Ziklo-kros Txapelketa: 3.a 16px

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen
X: Ez zuten egin

## Taldeak 
* Independente (1953-1954)
* Añorga TE (1955)
* Independente (1956-1957)

## Erreferentziak
Inaxio Perurena

**Inaxio Perurena Zubitur** (Leitza, 1984ko urtarrilaren 10a) Euskal Herriko harri-jasotzailea da. Txikitatik ekin zion harriak jasotzeari, aita Iñaki Perurenaren urratsak jarraituz.

14 urterekin, lehen saio ofiziala egin zuen, Beasainen. 16 urterekin, 200 kiloko harria jaso zuen eta, 18 urterekin, 250 kilokoa jasotzea lortu zuen.

Haren markarik onena 300 kilo dira, bi eskuak erabilita; marka hori 2013ko otsailaren 10ean harri kubikoa altxatu zuenean ezarri zuen. Esku bakarrarekin, berriz, 234 kilo jasotzea lortu zuen, harri zilindrokoarekin.

2016ko otsailaren 27an Leitzako Amazabal pilotalekuan 305 kiloko harria jasotzea lortu zuen, honebestez bere aita, Mieltxo Saralegi herrikidea eta *Gibitegi* goiaztarrarekin batera 300 kilotik gorako harriak jaso dituzten harrijasotzaile taldean sartu zen.
São Pauloko arte museoa

**São Pauloko arte museoa** (portugesez eta ofizialki: *Museu de Arte de São Paulo*) São Paulon dagoen museo bat da, bertoko Avenida Paulista etorbidean kokatuta, hain zuzen ere. 1947an sortua, egungo egoitza 1968an inauguratu zuten. Egun Brasilgo eta Hego Amerika osoko museo garrantzitsuenetariko bat da.

Lau zutoin handiren gainean sustengatzen den kutxa baten itxura erradikala du eraikinak. Plaza batean eraiki zelarik, han jarraitzen du plazak, museoaren azpitik ere ibiltzea baitago. Lina Bo Bardi arkitektoaren lan nabarmenetako bat da. Hasiera batean eraikin/kutxaren hormak opakoak izan behar ziren, baina kristalarekin ordezkatzea erabaki zuten azkenean.

## Erreferentziak 
## Iruditegia 
Eraikina:

Image:At Avenida Paulista, São Paulo 2019 44.jpg|Eraikina Avenida Paulistatik ikusia.
Image:Arte do Brasil até 1900̠Eduardo Ortega.jpg|Brasilgo artearen galeria.
Image:MASP Subsolo 5.jpg|Barruko eskilarak.

Museoko artelanak:

Image:Perugino - ssebastiao03.jpg|Pietro Perugino.
Image:Ticiano - cardealmadruzzo05.jpg|Tiziano.
Image:Tintoretto - pieta02.jpg|Tintoretto.
Image:Portrait of the Count-Duke of Olivares - Google Art Project.jpg|Velázquez.
Image:Delacroix - outono01.jpg|Delacroix.
Image:Gypsy Girl with Mandolin, by Jean-Baptiste-Camille Corot.jpg|Corot.
Image:Holbein - henryhoward01.jpg|Hans Holbein.
Image:Vandyck - willianhoward01.jpg|Van Dyck.
Image:Van gogh - oescolar06.jpg|Van Gogh.
Image:Guidoreni - lucrecia02.jpg|Guido Reni.
Image:Almeida Júnior - Moça com Livro.jpg|Almeida Júnior.
Image:Victor Meirelles - Moema.jpg|Victor Meirelles.

erabaki zuten azkenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Martin Mancisidor

**Martin Mancisidor Bereciartua** (Basauri, 1924ko azaroaren 1a - Mundaka, 2011ko apirilaren 21a) euskal txirrindularia izan zen, 1953 eta 1957 artean profesionala. Bere ibilbidean 42 garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen
X: Ez zuten egin

## Taldeak 
* Independente (1940-1941)
* Osasuna (1942)
* U.D. Sans (1943)
* BH (1944)
* Independente (1945-1954)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
This Is the Life (Amy Macdonald)

**This Is The Life** (euskaraz *Hau Da Bizitza*) Amy Macdonald eskoziar abeslariaren abesti bat da. 2007ko otsailean *This Is the Life* diskoaren barnean merkaturatu zuen, berehala mundu mailan arrakasta handia izan zuelarik.

## Kanpo estekak 
* Amy MacDonalden *This Is the Life* abestia entzungai.
Wikimania

**Wikimania** nazioarteko kongresua da, Wikimedia Fundazioak kudeatzen dituen wikietan ekarpenak egiten dituzten erabiltzaileek parte hartzen dutena. Bertako aurkezpenen nondik-norakoek Wikimedia Fundazioaren proiektuak, beste wiki batzuk, kode irekiko softwarea, ezagutza eta eduki libreak, eta hainbat faktore sozial eta tekniko hartzen dituzte barne, besteak beste.

## Edizioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Poison Prince

**Poison Prince** (euskaraz *Pozoi Printzea*) Amy Macdonald eskoziar abeslariaren abesti bat da. 2007ko maiatzaren 7an *This Is the Life* diskoaren barnean merkaturatu zuen.

Hitzak Babyshambles eta Libertines musika taldeetako Pete Doherty abeslarian oinarrituta daude, musikari gatazkatsu honi eginiriko oda modukoa da.

## Kanpo estekak 
* Amy MacDonalden *This Is the Life* abestia entzungai.
Kristinestad

{{Finlandiako udalerri infotaula
| sorrera = 1649
| izena =  Kristiinankaupunki / Kristinestad
| kolorea = #4169E1
| berezko izena = Kristiinankaupungin kaupunki (fin.)Kristinestads stad (suedieraz)
| armarria = Kristiinankaupunki.vaakuna.svg
| nongo = Kristinestadeko
| kodea2 = FIN
| eskualdea = Ostrobotniako eskualdea
| barrutia = [[]]
| alkatea = Riitta El-Nemr
| kokapena = Kristiinankaupunki sijainti Suomi.svg
| koordenatuak = {{Koord|62|16|25|{}|21|22|40|{}|kodea=CN|display=inline,title}}
| azalera = 1.678,98 km² 
| ur-azalera = 996,45 km² (%59,34)
| biztanleria = 6.847 (2014.12.31) 
| dentsitatea = 10,47 bizt/km²
| urtea = (2010) 
| besterik7 = Suediera
| besterik7balioa = % 56,1 (ofiziala)
| besterik8 = Finlandiera
| besterik8balioa = % 42,1 (ofiziala)
| besterik9 = Besteak
| besterik9balioa = % 1,8
| besterik3 = Webgune ofiziala
| besterik3balioa =   
}}
**Kristiinankaupunki** edo **Kristinestad** Ostrobotnia eskualde finlandiarreko hiria da, Kristinestad 1649ean sortu zen. Herriak gaur egun dituen 6.847 %60 baino gehiagok suedieraz hitz egiten dute. Bertan, Ipar Europa osoko paleolitoko aztarnategi nagusiena dago, Otsoaren leizea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elbert Hubbard

**Elbert Hubbard** (Bloomington, Illinois, Estatu Batuak, 1856ko ekainaren 19a - RMS Lusitania itsasontzia, Ozeano Atlantikoa, 1915eko maiatzaren 7a) idazle eta filosofo estatubatuarra izan zen. Bere idazlanik ezagunena *A Message to Garcia* saiakera da.
Katalunia plaza (Donostia)

**Katalunia plaza** Donostia hiriko Gros auzoan dagoen plaza bat da. Plaza honetan San Inazio eliza kokatzen da.

2011ko ekainaren 1ean lurpeko aparkaleku berria iriki zen.

## Ondarea 
* San Inazio eliza

## Aparkalekua 
* Katalunia aparkalekua: Lurrazpiko aparkalekua.

## Ikus gainera 
* Gros
* Katalunia plaza (Bartzelona)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Katalunia plazari buruzko herri kontsultari buruzko orrialdea. Donostiako Udal webgunea 
* Donostiako Katalunia plazari buruzko herri kontsultaren emaitzak ikusgai.  
* Donostiako Katalunia plazari buruzko aldizkaria.
Nelson zutabea (Dublin)

**Nelson zutabea** (irlanderaz *Colún Nelson* eta ingelesez *Nelson Pillar*, ''Nelson's Pillar* edota *The Pillar'') Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuko O'Connell Street etorbidean kokatzen zen monumentu edo oroitarri bat izan zen, oroitarri honen gainaldean Horatio Nelson ingeles ofizial ospetsuaren estatua bat altxatzen zelarik, hortik oroitarriaren izena.

## Historia 
Oroitarri hau 1808an Horatio Nelson ingeles ofiziala eta Trafalgarko guduan lortutako garaipenaren omenez eraiki zen. Halere, 1966ean IRAk bonba baten bidez suntsitu zuen. Urte hartan bertan The Dubliners musika taldeak gertakari honi buruzko ''Nelson's Farewell* abestia konposatu eta argitaratu zuen.
erdian|thumb|350x350px|IRAren bonba batek suntsitu zuen zutabea 1966an.
Hortaz, gaur egun bertan ez da eraikin honen arrastorik gelditzen, aldiz, gaur egun leku honetan The Spire delako altzairu herdoilgaitzezko kono luze kokatzen da.

## Oroitarria 
Monumentua doriar estiloko 36,9 metroko garaiera zuen zutabe batek osatzen zuen, bere gainaldean 4 metro zituen Horatio Nelsonen estatua bat altxatzen zelarik, estatua hau Cork hiriko Thomas Kirk eskulturgilearen lana zen. Denera monumentuak 40,9 metroko garaiera zuen (Londres hirian kokatzen den Trafalgar Square plazako Nelson zutabea baino 10,7 metro motzagoa delarik). Zutabearen diametroa behealdean 4 metrokoa zen, aldiz goialdean 3 metrokoa zelarik.

Ikusgai zeuden zutabearen zati guztiak Wicklow konderrian dagoen Kilbride udalerriko granitoz eginak zeuden. Barnealdea berriz kareharri beltzez osatuta zegoen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Nelson's Farewell''
* Nelson zutabea (Londres)
* Horatio Nelson
* Wellington monumentua (Dublin)
* O'Connell Street

## Kanpo estekak 
* RTÉ - Scannal - Nelson zutabea: Jo ta bertan txikitu zuten eguna
Oilar-joko

[250px|thumb|Umeak Oilar jokoan jokatzen, [Elizondon, Nafarroa Garaia.]]
**Oilar-jokoa** soinu baten laguntzarekin, leporaino lurperaturik eta begiak estalirik dituen oilar bat aurkitzean datza, lehiakideek begiak ere estalita dituztelarik.

Euskal Herriko lehiaketarik ospetsuena Legazpin egiten da (ikusi Legazpiko oilar jokoa) eta bertan, oilarra ez dago lurperaturik eta lehiakideek ibilbide bat egin behar dute, oilarra dagoen tokira heldu baino lehen. Ibilbidetik irteten bada, lehiakidea kanporatua izaten da.

Egun hortan soilik jotzen den Tranka-Tranka partitura jotzen dute txistulariek, ehiztaria (lehiakidea) soketara hurbildu ahala ozenago eta ondo bideratuta badoa baxuago.

1936ko gerra eta gero, frankisten debekuz, oilar-jokoarekin erlazionatutako bi ohitura galdu ziren: irabazleari aurreskua dantzatzea eta San Joanetan irabazleak sua piztea.

## Kanpo estekak
Alfredo Irusta Irusta

**Alfredo Irusta Irusta** (Ampuero, Kantabria, 1934ko azaroaren 14a – Ortuella, 2018ko ekainaren 24a) euskal herritar txirrindularia izan zen. 1960 eta 1962 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean errepidean ez zuen garaipenik lortu, baina bai ziklokrosean eta Espainiako Ziklo-kros Txapelketan hirutan gailendu zen (1966, 1969 eta 1971).

Haren seme Alfredo Irusta Sampedro ere txirrindulari profesionala izan zen.

## Kirol lorpenak 
## Taldeak 
* Independente (1960)
* Gurelesa (1961-1962)
* Espumosos Gorbea (1963)
* Coral (1966)
* Karpy (1968-1971)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Alfredo Irusta Sampedro

**Alfredo Irusta Sampedro** (Trapagaran, Bizkaia, 1968ko urtarrilaren 8a) txirrindulari ohia da, 1992 eta 1996 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.

Haren aita Alfredo Irusta Irusta ere txirrindulari profesionala izan zen.

## Palmaresa 
**1988** (amateurra)
* 2. Santikutz Klasikan
* 3. Bidasoko Itzulian 
* Artxanda 
* 2. Busturia

**1990** 
* 8. Gorlako Igoeran

**1991**
* Nafarroako Itzulia
* Gorlako Igoera
* Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Saria

**1995** (profesionala)
* 9. Euskal Herriko Itzulian eta Mendiko sailkapena

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, erretiratu zen

## Taldeak 
* Seur (1992)
* Deportpublic (1993-1994)
* Caltellblanch-MX Onda (1995)
* MX Onda (1996)

## Historiazalea 
Irustak Euskal Herriko historiarekin zuen jakin-mina zela eta, hainbat urtetan Espainiako Gerra Zibileko eta Karlistaldietako jaurtigaiak eta bestelako piezak lurpean bilatzeari ekin zion. Muskizko bere etxean ehunka jaurtigai biltzera iritsi zen, eta garai haietako Euskal Herriko munizioaren arloan jakintza handia eskuratu zuen. Arlo horretan Aranzadi Zientzia Elkartearekin egiten zuen lana. 2014ko ekainean, etxean gordetzen zituen jaurtigaietako bat istripuz lehertu zitzaion; jasandako zaurien ondorioz, zangoa ebaki zioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Felix Iturriaga

**Felix Iturriaga** (Bizkaia, 1941 -) euskal txirrindulari ohia da, 1967 eta 1969 artean amateurra izan zena. Bere ibilbidean errepidean ez zuen garaipenik lortu baina bai ziklokrosean.

## Palmaresa 
**1962**
* 2. Altsasuko Sarian
**1969**
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 16px

## Taldeak 
* Karpy (Amateur) (1967-1969)

## Erreferentziak
La Carballeda

**La Carballeda** (astur-leoneraz *La Carbayeda*) Zamorako probintziaren iparraldean dagoen eskualdea da. 1,216.54 km2-ko azalera dauka eta 3.506 biztanle zituen 2008an (2.88 bz/km2).

Mombuey herriburua da, gaur egun udalerririk populatuena ez bada ere.

## Geografia 
Kokapen geografikoari dagokionez, mendebaldean Sanabria, iparraldean La Cabrera eskualdea (Leongo probintzia), ekialdean Benavente y Los Valles, hego-ekialdean Tierra de Tábara, hegoaldean Aliste eta hego-mendebaldean Bragançako barrutia (Portugal) eskualde mugakide ditu.

Tera ibaiak eta bere adarra den Negro ibaiak eskualdea zeharkatzen dute, Cabrera Baja eta Culebrako mendilerroen artean.

## Udalerriak 

## Kanpo estekak 
* Codesal (Sanabria-La Carballeda)
Juan Silloniz

**Juan Silloniz Atxabal** (Ispaster, 1942ko maiatzaren 25a -) euskal txirrindulari ohia da, 1968 eta 1972 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean 11 garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1963**
* 4. Nafarroako Itzulian

**1966**
* 4. Nafarroako Itzulian eta etapa 1

**1967**
* 2. Ordiziako Klasikan

**1968**
* Eibarko Bizikletako etapa 1
* 3. Ordiziako Klasikan

**1969**
* Tres Días de Leganés
* Mallorcako Itzulia: etapa 1
* Trapagaran

**1970**
* Aragoiko Itzulia: etapa 1

**1971**
* Porto
* Antonio Costa Saria
* Valadares-Porto
* Fagor Sari Nagusia (Angola): 3 etapa

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* La Casera-Peña Bahamontes (1968)
* Fagor (1969)
* Karpy-Licor (1970)
* Coelima (1971)
* Sangalhos (1972)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak