Tajo

**Tajo** (; ) Iberiar penintsulako ibairik luzeena da. 1.120 kilometro luze da eta 80.600 kilometro koadroko arroa hartzen du. 910 kilometro egiten ditu Espainiako lurretan, eta 210 kilometro Portugalen. Penintsulako ibairik emaritsuena, bestela, Ebro da.

Espainiako Aragoiko Mendi Unibertsaletan jaio eta Portugalgo Lisboa hirian itsasoratzen da, Ozeano Atlantikoan. Honako hiri hauetatik pasatzen da: Aranjuez, Toledo, Talavera de la Reina eta Alcántara Espainian; eta Santarém eta Lisboa Portugalen.

## Geografia 
Teruelgo probintziako Albarracín mendilerroan du iturburua, eta arroila estu eta sakonen artean hego-mendebalera egiten du. Entrepeñas, Buendia eta Bolarqueko urtegiek eten egiten dute ibaiaren ibilgua *Gaztelako itsasoa* izenaz ezagutzen den eremu zabalean. Aranjuezen, Jarama ibaiaren urak biltzen ditu, eta mendebalerantz hartzen du. Toledoko hiria inguratu ondoren Talavera de la Reinara iristen da; han Alberche ibaia batzen zaio. Extremaduran barneratzen da ondoren, eta Monfragueko natura parkea igarotzen du. Arroila sakonak zeharkatzen ditu gero. Ibar estu horietan urtegiak eta indarretxe handiak daude. 

44 km-tan zehar Espainiaren eta Portugalen arteko muga egin ondoren, Portugalen barneratzen da eta Zézere ibaiaren urak biltzen ditu. 178 kilometroren buruan, Lisboako hiriaren parean Paja itsasoa edo estuario zabala eratzen du, eta Ozeano Atlantikoan isurtzen du ura.

Espainian, lau autonomia erkidego (Aragoi, Gaztela-Mantxa, Madril eta Extremadura) eta sei probintzia (Teruel, Guadalajara, Cuenca, Madrid, Toledo eta Cáceres) zeharkatzen ditu.

Portugalen, Beira Baixa, Alto Alentejo, Lezíria do Tejo eta Lisboako Metropoli Eremua azpieskualdeetan eta Castelo Branco, Portalegre, Santarém eta Lisboa barrutietan zehar igarotzen da.

## Ibaiadarrak
Espainian, eskuinaldetik Jarama, Guadarrama, Alberche, Tiétar eta Alagón eta ezkerraldetik Guadiela, Algodor, Almonte eta Salor ibaiadar nagusiak ditu. 

Portugalen, berriz, Zêzere.

## Hidrometria 
Tajoren emaria 1915-1995 bitartean neurtu zen Alcántarako estazioan (Cáceresko probintzia). Ibaiak 51.958 kilometro koadroko eremua drainatua du gune horretan, arro osoaren % 64. Batez besteko emaria 236 m³/s da. Emari handiena otsailean du (489,3 m³/s), eta txikiena abuztuan (56 m³/s).

**Tajoren batez besteko emariak (m³/s) Alcántara neurtuak****Datuak:1915-1995 bitartean**
 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:20 bottom:20 top:10 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left
  bar:Jan from:0 till: 411.5
  bar:Fév from:0 till: 489.3
  bar:Mar from:0 till: 437.6 
  bar:Avr from:0 till: 304.6 
  bar:Mai from:0 till: 183
  bar:Jun from:0 till: 126.6 
  bar:Jul from:0 till: 77.4
  bar:Aoû from:0 till: 56 
  bar:Sep from:0 till: 66.7
  bar:Oct from:0 till: 114
  bar:Nov from:0 till: 249.8
  bar:Déc from:0 till: 312.2
  
PlotData=
  bar:Jan at: 411.5 fontsize:S text: 411,5 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 489.3 fontsize:S text: 489,3 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 437.6 fontsize:S text: 437,6 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 304.6 fontsize:S text: 304,6 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 183 fontsize:S text: 183 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 126.6 fontsize:S text: 126,6 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 77.4 fontsize:S text: 77,4 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 56 fontsize:S text: 56 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 66.7 fontsize:S text: 66,7 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 114 fontsize:S text: 114 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 249.8 fontsize:S text: 249,8 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 312.2 fontsize:S text: 312,2 shift:(-10,5)

## Ingurumena
Guadalajara eta Cuencako probintzien artean Alto Tajoko natura parkea, Cáceresekoan Monfragüekoa eta Lisboa aldean Estuário do Tejoko natura erreserba. Ibaiaren ibilbidean zehar, desagertzeko arriskuan dauden lau animalia-espezie bizi dira: Iberiar katamotza, iberiar eguzki-arranoa, zikoina beltza eta sai motza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Confederación Hidrográfica del Tajo webgunea.