AppImage

**AppImage** Linuxen software eramangarria pakete unibertsaletan banatzeko formatua da, aplikazioa instalatzeko super-erabiltzailearen baimenik gabe. Formatu honen bidez, aplikazioen garatzaileek Linux-en banaketatik independentea den software bitarra banatu ahal izatea bilatzen da, upstream paketatzea ere deitzen zaiona. **Klik** izenarekin merkaturatu zen lehen aldiz 2004an, eta etengabe garatu zen; gero, 2011n, PortableLinuxApps-i eman zitzaion izena, eta, gero, 2013an, AppImage-ri.

## Deskribapena 
### Helburuak 
AppImage Linuxen aplikazioak ezartzeko sistema gisa sortu da. Sistema horren helburuak hauek dira: sinpletasuna, bateragarritasun bitarra, banaketaren independentzia, instalaziorik eza, super-erabiltzailearen baimenik gabe, eramangarria izatea eta azpian dagoen sistema eragilea bere horretan mantentzea. 

### Propietateak 
AppImage-k ez du aplikazioa Linux-en era tradizionalean instalatzen. Aplikazioaren fitxategiak artxibo-sistemaren leku egokietan jarri beharrean, AppImage fitxategia aplikazioaren irudi konprimitua besterik ez da. Exekutatzen denean, fitxategia fitxategi-sistemaren bidez muntatzen da erabiltzailearen espazioan.

Formatu horrek artxibo bat erabiltzen du aplikazio bakoitzeko. Artxibo bakoitza autonomoa da: oinarrizko sistemaren parte ez diren aplikazioaren mende dauden liburutegi guztiak biltzen ditu. 1.0 bertsioko AppImage aplikazio bat ISO 9660 arauaren Rock Ridge fitxategi bat da, AppDir (Aplikazioen direktorioa) minimoa eta exekuzio-ingurune txikia dituena. AppImage formatuaren 2. bertsioak fitxategi-sistemaren beste irudi-formatu batzuk erabil ditzake, hala nola SquashFS. AppImage aplikazio bat gehi dakioke CDVari fitxategi bakar bat gehituta.

AppImage artxiboak aplikazio baten instalazioa baino sinpleagoak dira. Ez da erauzketa-tresnarik behar, eta ez da beharrezkoa sistema eragilea edo erabiltzailearen ingurunea aldatzea. Linux banaketa arruntetako ohiko erabiltzaileek deskargatu, exekutagarri bihurtu eta exekutatu egin dezakete. Hala ere, Microsoft Windows sistema eragileetan exekuta daitezkeen fitxategiek ez bezala, AppImage formatuko artxiboak ez daude sisteman erregistraturik, eta horrek esan nahi du, aplikazio horren bidez ordenagailuan dauden eta ireki daitezkeen fitxategiak badaude, horiek ez direla irekiko klik bikoitza egitean. Arazo hori konpontzeko, Linux testu-terminal batean exekutatzen diren aplikazio batzuk sortu dira, hala nola appimaged. Beste kasu batzuetan, AppImage fitxategiak egiten dituzten programatzaileek aplikazioaren erregistro automatikoaren funtzionalitatea gehitu dute.

#### Erabilera 
Appimage aplikazioak ez dira instalatzen. Erabili ahal izateko ez da administratzailea izan behar, deskargatu, exekutatzeko baimena eman (elementuaren menuan: propietateak > Baimenak > Exekutatu) eta klik bikoitza egin fitxategian. 

## Historia 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ab/Klik.png|thumb|klik aplikazio bat instalatzen
klik, AppImage formatuaren aurrekoa, 2004an diseinatu zuen Simon Peter ekonomialari eta programatzaile alemanak. Bezeroaren aldeko softwareak GPL lizentzia zuen. **Klik** artxiboak erabiltzailearen ordenagailuko web nabigatzaileekin integratzen ziren. Erabiltzaileek **klik://** eginez hasten zen URL bat idazten zuten softwarea deskargatu eta instalatzeko. Horrekin .cmg fitxategi bat sortzeko erabiltzen zen "errezeta"ko klik fitxategi bat deskargatzen zen. Osagai nagusietarako, oro har, Debianen biltegi egonkorretan aurrez eraikitako .deb paketeak "errezeta" .cmg fitxategia sortzeko prozesuan sartzen ziren. Hala, "errezeta" bat erabil liteke hainbat plataformetan. **Klik** bidez, zortzi programa bakarrik exekuta zitezkeen aldi berean, Linux nukleoarekin irudi konprimituak muntatzeko muga zela eta, FUSE erabili ezean. Programa exekutatzen zen bakoitzean birmuntatzen zen fitxategia; horrek esan nahi du erabiltzaileak programa ezaba dezakeela .cmg fitxategia ezabatuta. Formatuaren hurrengo bertsioa, **2**, garatzen ari zen; eta jatorriz FUSE kernel modulua izango zuen, baina inoiz ez zen iritsi beta softwarearen etapatik haratago. 2011. urtearen inguruan, **klik** proiektua geldirik geratu zen, eta hasierako orria denbora batez deskonektatu zen.

### LinuxApps eramangarria 
Simon Peterrek PortableLinuxApps izeneko proiektu bat hasi zuen, antzeko helburuak zituena. Teknologia, adibidez, "portablelinuxgames.org" biltegiaren bidez egokitu zen; biltegi horrek ehunka bideojoko eskaintzen ditu, gehienak kode irekikoak.

### AppImage 
2013. urtearen inguruan,  portableLinuxApps softwareakAppImage izena hartu zuen eta lizentzia MIT lizentzia hartu zuen. AppImage formatua da, eta *AppImageKit* kode irekiko ezarpen zehatz bat da. Garapena GitHubeko biltegi batean lekutu da, 2018az geroztik izan diren azken aldaketekin.

## Appimage aplikazio eramangarrien adibideak 
Klik izan zen 2007an inspirazioa Alexander Larsson-en *glick* proiekturako, 2016. urtean merkaturatu zen Flatpak-en aitzindariarentzat.

Linux-en sortzailea, Linus Torvalds, Subsurface urpekaritzako erregistroetarako aplikazioa AppImage formatuan aurkezten hasi zen 2015 inguruan. 

MuseScore musika-partituren softwarea 2016ko apirilean hasi zen banatzen AppImage-ren konpilazio gisa, Linux banaketa guztietarako softwarea ezartzeko. 

Krita, software librea eta kode irekikoa den pintura digitaleko software bat, AppImage erabiliz inplementatzen da, 3.0 bertsiotik hasita, 2016ko maiatzean. 

DigiKam, kode irekiko argazkiak kudeatzeko aplikazio bat, 5.3.0 bertsioko AppImage-ren pakete bat ere badu, 2016ko azaroan merkaturatua.

LMMS kode irekiko audio-estazio digitala AppImage gisa banatzen hasi zen 1.2.0-RC5 bertsiotik.

Antonio Faccioli italiar aditu informatikoak 5.4.7 bertsiotik eskaintzen du LibreOffice bulegotika-suitea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak