Elena García Armada

**Elena García Armada** (Santander, Kantabria, 1971) ingeniari industriala, CSIC taldeko burua eta munduko lehen exoeskeleto bionikoa garatu duena bizkarrezurreko atrofia muskularra duten haurrentzat. Mundu mailan ezaguna da.

## Biografia 
Ingurune zientifikoan hazi zen. Bere ama Fisikan doktorea eta Unibertsitateko irakaslea da eta aita Elektromagnetismoko irakaslea, Santanderreko Telekomunikazio Ingeniaritza Eskolaren sortzailea. Elena robotikan doktorea 2009an Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan eta zientzialari titularra CSIC-UPM Automation and Robotics Center (CAR) zentroan. Industriarako roboten diseinuan espezializatuta hasi zuen bere ibilbide profesionala.

2009an Daniela izeneko neska bat ezagutu zuen, trafiko istripu baten ondorioz tetraplegia egoera larrian geratu zena. Momentu horretatik aurrera, bere lana fakultate fisikoak hobetzera, errehabilitazioan lagundu eta endekapenezko gaixotasun neuromuskularrak dituzten haurren mugikortasuna handitzera bideratutako gailuak fabrikatzera bideratu zuen. Izan ere Espainian 2.000 adingabe ingururi eragiten dien endekapenezko gaixotasuna da bizkarreko atrofia muskularra.

Bere ikerketa-lerro nagusiak honako hauek ere badira ibiltzeko arintasuna hobetzeko *quadrupeds* ; muturreko beheko exoeskeletoak eta ortesi aktiboak sortzea; egonkortasun dinamikoa robot ibiltarietan eta ingurune asaldurekin lur konplexuetara egokitzea.

Marsi Bionics-en sortzailea ere bada Elena, CSICetik eta UPM-tik sortutako enpresa. Helburua haurren exoeskeletoak ikertzea eta sortzea da, haurraren hankak eta enborra egokitzen diren euskarrietan oinarritutako egiturak. Giharren funtzioa imitatzen duten motorrak sartuz, oinez eta zutik ibiltzeko indarra emateko.

Bere lehenengo proiektuetako bat SILO 4 izan zen, 30 kiloko robot bat, non makinaren kontrola eta egonkortasuna hobetzeko algoritmoa probatu zen eta horrek robotaren autonomia handiagoa ahalbidetu zuen, horrela gizakien gainbegiratzeari uko egin zion. Robotak lurrera duen moldagarritasuna hobetuz (hankak egokituz asaldurak eta alterazioak hautematen dituen heinean), oreka handitzen du eta iraularaztea eragozten du, ezinbestekoa baita atoiak eramateko edo karga garraiatzeko zereginetarako. SILO 4 hondamendien errekonozimendu eta salbamendu lanetan eta desminatze lanetan erabiltzeko ere pentsatuta dago.

Exoeskeleto pediatrikoak sortzeko eremuan, proiektu aipagarriena eta sarituena ATLAS 2020 izan da,   9 kiloko exoeskeleto bat, zurruntasuna kontrolatzeko gai dena, bere mugimendu arinen eta artikulatuagoa ahalbidetuz. indar, presio eta tenperatura sentsoreak. Gaixoaren mugimenduak interpretatzen dituzten artikulazio adimendunez hornituta dago, nahi direnak eta nahi ez direnak antzematen dituena, funtsezkoa baita kasu askotan gaizki interpretatuta dauden gaixoarentzako segurtasun arrisku larriak dituzten mugimendu astunak daudelako.

## Argitalpenak 
### Liburuak 
* *Robots. Al servicio del ser humano* (2015). Argitaletxea: CSIC y Catarata. 
* *QUADRUPEDAL LOCOMOTION: An Introduction to the Control of Four-Legged Robots*, Springer, Londres, 2006. (P. Gonzalez de Santos, E. Garcia eta J. Estremera)

### Argitalpenak Aldizkari Zientifikoetan 
* *Analyzing energy-efficient configurations in hexapod robots for demining applications,* Industrial Robot, An International Journal, Vol. 39, No. 4, 2012. (Sanz-Merodio,D.,Garcia, E., eta Gonzalez de Santos, P.,)
* *Impedance Control for Legged Robots: An insight into the Concepts Involved, IEEE Transactions on Systems Man and Cybernetics, March 2012*. (Arévalo, J.C and García, E.,)

## Sariak eta aitorpenak 
* Hipatia-Emakumeak Zientzian Saria 2019 Karrera Zientifikoarengatik. Sari hau El Economistak sortu du Pfizer, PharmaMar eta Banco Santanderren laguntzarekin "Espainiako ikerketan edo aurrerapen zientifikoan aurrerapenean urtean gehien lagundu duten emakumeak aitortzeko".

* Madrilgo Urrezko Domina, 2018.
* Elena García, 2016ko 10 zientzialari bikainenen artean.
* Osasun Teknologia Onena. ABC Salud Sariak 2016.
* Ekintzailetzarik onena. CEPYME Saria 2015. 
* Innova eVIA 2014 Lehen Saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Elena García Armadari, ATLAS 2020ren sortzaileari
* Marsi bionikoa