open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Destination Moon

***Destination Moon*** zientzia fikzio filma da, 1950ean George Palek ekoitzi eta Irving Pichelek zuzendutakoa. Robert A. Heinlein idazlearen istorio batean oinarritu zen, gerora *Rocketship Galileo* izenburupean argitara eman zena. Palen osteko ekoizpenak *When Worlds Collide* (1951), *The War of the Worlds* (1953), eta *The Time Machine* ere (1960) izan ziren.

## Argumentua 
Lau astronauta ilargira bidean dira. Hainbat arazoren ondoren behar baino erregai gehiago kontsumitu dute, eta haien egonaldia satelitean trabaz beterikoa da, Lurrera zelan itzuli ezbaian jarrita.

Filmaren abiapuntuak espazioko konkista ekimen pribatuen ondorio izango dela azaltzen du; Ameriketako Estatu Batuetako industriek bat egin zuten sasoiko sobietarrei lehiatze aldera, nork lorpen handiena lortuko.

## Aktoreak 
* John Archer ... Jim Barnes
* Warner Anderson ... Charles Cargraves doktorea
* Tom Powers ... Thayer jenerala
* Dick Wesson ... Joe Sweeney
* Erin O'Brien-Moore ... Emily Cargraves

## Kanpo estekak 
*  ***Destination Moon*** **IMDB** atarian
* [*Destination Moon* filma osorik ikusteko aukera YouTube(https://eu.wikipedia.org/wiki/YouTube) atarian]
Darwin mendikatea

**Darwin mendikatea** izotz-kaskoaz estalitako mendikate labur bat da, Suaren Lurraldeko Uharte Handian dagoena, erabat Txileko lurraldean. Andeetako hegoaldeko zatia da eta Suaren Lurraldeko tontorrik handienak ditu, horien artean Darwin mendia garaiena delarik. Bertako batez besteko altuera 2.500 metro ingurukoa da.

Mendikateko ipar magalak seno Almirantazgo deritzonera jeisten dira. Osorik dago Alberto de Agostini Parke Nazionalean.

## Tontorrik garaienak 
* Darwin mendia
* Sarmiento mendia
* Italia mendia
* Bove mendia
* Roncagli mendia
* Luis Savoiakoa mendia
* Della Vedova mendia
* Buckland mendia

## Ikus, gainera 
* Txileko geografia

## Kanpo estekak 
* Jon Artano Darwin mendikatean. (Bideoa).
Harri eltzekaria

***Harri eltzekaria*** (jatorrizko frantsesez *Une soupe au caillou*) Anaïs Vaugelade idazlearen liburua da.

## Istorioa 
Otso zahar bat animalien herrira heldu da harri eltzekari baten egiteko : bakoitzak osagai bat gehitzea proposatzen dio saldaren hobetzeko. Denek arrats goxoa pasatzen dute. Ororen buru, otsoa bizkarkin ala ongilea da ?

## Ikus, gainera 
* Galtzagorri elkartearen aurkezpena
* Albumaren fitxa argitaletxearen gunean

## Kanpo estekak
Izotz-kasko

[thumb|300px|[Vatnajökull, Islandia]]
[thumb|299px|[Grímsvötn|Grímsvötn lakua Vatnajökull glaziarrean, Islandia.]]
[thumb|299px| [Penny izotz-kaskoa en la Baffin uhartean, Kanada.]]
**Izotz-kasko** izotz-kontinentalen zenbait masak jasotzen duten izena da. Izotz-zelaiak izotz-kasko batez estalitako eremu ordokitsu eta harritsu handiak dira, bere ertzek elur-lekuak eratzen dituztelarik, eta fiordo eta kanalen bidez itsasoan edo lakuren batean itsasoratzen direnak. Izotz zelaiak nagusiki eremu polar eta patagonikoetan daude, eta zenbait elementu geografiko estaltzen dituzte, lakuak edo mendikate luzeak kasu.

Geografoek *izotz-zelaiak* izotzak edo elurrak estalitako hedadura 50.000 kilometro karratu edo gehiagokoa denean aipatzen dituzte, eta *inlandsisak* (edo izotz kontinentala bera) estalki glaziarrek milioi bat kilometro karratu baino gehiagoko hedadura dutenean (gaur egun bi *inlandsis* daude, Antartikakoa eta Groenlandiakoa.

Azterketa geologiko eta glaziologikoen arabera, izotz zelaiak azken glaziazioan zehar eratu ziren askoz tamaina handiagoko glaziartutako guneen hondarrak izango lirateke. Izotz zelai hauek mundu ur edangarrizeko erreserba nagusiak dira, eta beraz, balio estrategiko handia dute.

## Izotz zelairik garrantzitsuenak 
* Stikine izotz-kaskoa, (Kanada eta Ameriketako Estatu Batuak), 21.876 kilometro karratu.
* Patagonia Hegoaldeko Izotz-Zelaia (Argentina eta Txile), 16.800 kilometro karratu
* Austfonna (Svalbard, Norvegia), 8.120 kilometro karratu.
* Vatnajökull (Islandia), 8.100 kilometro karratu.
* Penny izotz-kaskoa (Baffin uhartea, Kanada) 6.000 kilometro karratu
* Patagonia Iparraldeko Izotz-Zelaia (Txile), 4.200 kilometro karratu
* Juneau Izotz-Zelaia (Alaska, Estatu Batuak) 3.900 kilometro karratu
* Darwin mendikateko Izotz-Zelaia (Suaren Lurraldea, Txile) 2300 kilometro karratu
* Kolunbia Izotz-Zelaia (Alberta, Kanada) 325 kilometro karratu
* Zelai Elurtu Handia (Txile) 200 kilometro karratu.

## Ikus, gainera 
* *Inlandsis*
* Izotz plataforma

## Kanpo estekak
Buxia

thumb|Gasolina-motor baten buxia.
**Buxia** edo **txinparta ziria** motorren atal bat da. Erregaiaren eta airearen arteko nahastea txinparta baten bidez piztea du helburu, eta barne-errekuntzako motorretan erabiltzen da. Bere funtzioa ezinbestekoa da konbustio/espantsio prozesuaren garapen onerako, bai bi denborakoa ( 2T ), bai laukoa ( 4T ), eta motorra piztearen sistemaren barnean dago.

Buxia patenteen lehenengoa, komertzialki eta ekonomikoki bideragarria eta tentsio handikoa zena, Robert Boschen Gottlob Honold ingeniariak asmatu zuen 1902. urtean. Asmakuntza hark, motorren barne-errekuntza egin zuen posible.
Buxiak bi oinarrizko funtzio ditu:

•	Airearen eta errekuntzaren arteko nahastea piztu.

•	Errekuntza-ganberan sortutako beroa motorraren hozte-sistemara bidaltzea.

### Buxien egoera desberdinak 

Image:Zündkerze_rehbraun.jpg|egoera normala
Image:Zündkerze_glasiert.jpg|beiratuta
Image:Zündkerze_verschlissen.jpg|higatuta
Image:Zündkerze_verkrustet.jpg|inkrustatuts
Image:Zündkerze_verölt.jpg|koipeztuta
Image:Zündkerze_verkohlt.jpg|kedarrez zikinduta

## Kanpo estekak
Marasma Saretzen

thumb|300px|**Marasma Saretzen** ekimenaren aldeko oihala.

**Marasma Saretzen** ekimena Hego Euskal Herrian 2011 urtean sortutako gazte mugimendu bat da. Gazteen problematika jaso, euren kontzientzia piztu eta egunez eguneko jarrera iraultzaile bati ekitea dira bere xedeak . Herriz herriko antolakuntzan oinarriturik, gazteen arazoak eta iritziak jasotzeko kanpaina bati ekin zioten 2011ko udaberrian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Marasma saretzen ekimeneko IMAJINA bideoa, *www.youtube.es*.
Eosinofilo

**Eosinofiloa** globulu zuri mota bat da, granulozitoen taldekoa. Odoleko milimetro kubiko batean 800 eosinofilo inguru daude, eta leukozito guztien %&nbsp;1-4 izan ohi dira. Nukleo polilobulatua dute, eta zitoplasmako pikorrak laranjaz tindatzen dira eosina bezalako koloratzaile azidoekin.

Hezur-muineko zelula ametatik sortzen dira, eta handik odolera igarotzen. Mugikorrak dira eta substantzia kimiotaktikoek erakartzen dituzte infekzio guneetara. Fagozitosia egiteko ahalmena badute ere, exozitosia da beren ekintza-modu nagusia, zitoplasmako pikorren edukia parasitoen aurka isuriz. Horrezaz gain, histaminasa izeneko entzima dute, histamina hidrolizatzen duena; horrenbestez, alergia-prozesuak mugatzen dituzte (alergia-prozesuetan histamina ugari askatzen da, eta horrek eragiten du alergiaren sintomatologia).

Alergia edo parasitosietan eosinofilo kopuru handia izaten da. Infekzioa pasatutakoan, edo kortikosteroideak edo beste immunosupresore batzuk erabilitakoan, kopuru hori murrizten da. Odolean eosinofiloen kopurua handitzeari eosinofilia izena ematen zaio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1315 Bronislawa

**1315 Bronislawa** asteroide gerrikoan aurkitutako 1315. asteroidearen izena da. 1933ko irailak 16an aurkitu zuen Sylvain Arendek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1933 SF1** zen.

## Kanpo estekak
Jevgeni Slutski

**Jevgeni Jevgenievitx Slutski** (errusieraz, *Евгений Евгениевич Слуцкий*), (Novoie, Jaroslavl oblasta, Errusiar Inperioa, 1880ko apirilaren 19agreg./apirilaren 7ajul. - Mosku, SESB, 1948ko martxoaren 10a) errusiar ekonomialari eta estatistikari bat izan zen. Ekonomian, ezaguna da mikroekonomian egin zituen ekarpenengatik; izan ere kontsumitzailearen teorian errenta eta ordezpen-efektuak bereizi zituen. Estatistikan, konbergentzia estokastikoaren arloan Slutskiren teorema asmatzeagatik da ezaguna.
1316 Kasan

**1316 Kasan** asteroide gerrikoan aurkitutako 1316. asteroidearen izena da. 1933ko azaroak 17an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1933 WC** zen. Bere izena Errusiako Kazan hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1318 Nerina

**1318 Nerina** asteroide gerrikoan aurkitutako 1318. asteroidearen izena da. 1934ko martxoak 24an aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1934 FG** zen. Bere izena Nerine genero botanikoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Cyril Jackson

**Cyril Jackson** (1903ko abenduak 5-1988ko otsaila) hegoafrikar astronomo bat izan zen, Ingalaterrako Ossett herrian jaioa baina bere gurasoekin batera 1911n Hegoafrikara bizitzera joan zena.

Johannesburgoko Union Observatory behatoki astronomikoan lan egin zuen 1928 eta 1947 bitartean. Johannesburgoko Yale-Columbia Hego Behatokiaren zuzendaria izatera iritsi zen. Gertu zuen Johannesburgoko argi kutsaduraren ondorioz behatokia 1951n itxi ondoren, Jacksonek bertako teleskopio nagusia Australiako Stromlo Mendiko Behatokiranzko bere garraioa gainbegiratu zuen. Yale-Columbia Hego Behatokia El Leoncito behatokian, gaur egun Félix Aguilar Behatokia, Argentinan ireki ondoren, bertako zuzendari izan zen 1963tik 1966an erretiratu zen arte.

Asteroideak eta kometak aurkitu zituen, azken hauen artean 47P/Ashbrook-Jackson eta 58P/Jackson-Neujmin nabarmentzen direlarik.

## Aurkitutako kometak
Harry Edwin Wood

**Harry Edwin Wood** (1881eko otsailak 3-1946ko otsailak 27) astronomo ingeles bat izan zen.

Wood Ingalaterrako Manchester hirian jaio zen, 1902an Manchestergo Unibertsitatean fisika karreran lehen mailako ohorearekin graduatu zelarik, 1905ean masterra eginez. 1906an Transvaaleko Behatoki Meteorologikoko arduradun laguntzaile izendatua izan zen, teleskopioak erosi zituena eta Union Observatory bezala ezagutzen denean bihurtu zena. Behatokiko zuzendari izan zen 1928 eta 1941 bitartean, Robert Innesen ordezko bezala.

1909an Mary Ethel Greengrassekin ezkondu zen, hau ere Manchesterreko Unibertsitatean graduatua (1905ean. Ez zuten seme-alabarik izan.

Hegoafrikako Elkarte Astronomikoko presidentea izan zen 1929 eta 1930 artean.

Woodek 12 asteroide aurkitu zituen bere kabuz.

1660 Wood asteroidea bere omenez izendatua da.

## Aurkitutako asteroideak
Veintiquatro

[thumb|Pedro Fernández de Laiguarda, Hogeita lau zalduna, [Jerez de la Frontera (Espainia).]]
***Veintiquatro*** (gaztelerazko egungo grafiaz ***Veinticuatro***) edo ***Caballero Veintiquatro*** (euskaraz *Hogeita lau* edo *Hogeita lau zalduna*) Andaluziako zenbait hiritako udaletako kargu propio bat zen, Antzinako Erregimenekoa, Úbeda, Baeza, Jaén, Kordoba, Sevilla, Jerez de la Frontera eta Granadakoetan kasu. Erregidore edo zinegotziaren pareko kargua zen eta kargu hori zuenaren noblezia eta posizio sozialarekin lotua zegoen. *Veintiquatro* kargu edo lanbideari *veintiquatria* zeritzon.

## Veintiquatro ezagunak 
* Pero Mexia historialaria, Sevillan

## Kanpo estekak
Anaïs Vaugelade

**Anaïs Vaugelade** (1973, Saint-Ouen, Frantzia) haur eta gazte literaturako idazle eta ilustratzailea da. Gaur egun Parisen bizi da. Bere obra nagusiak ''L'école des Loisirs* argitaletxearekin argitaratu ditu.

= Literatura sariak =
2004ean, Bernard Versele haur literatura saria lortu zuen, *Le Déjeuner de la petite ogresse* (*Neska haur-jalearen bazkaria*) liburuarengatik.

= Lanak =
## Autore eta Ilustratzaile 
## Ilustratzaile 
## Animazio sekuentzien zuzendari 
## Euskaratu dizkioten lanak 
* *Harri eltzekaria* (jatorrizko izenburua: *Une soupe au caillou*), 2009, Ikas euskal pedagogia zerbitzua
* *Neska haur-jalearen bazkaria* (jatorrizko izenburua: *Le déjeuner de la petite ogresse''), 2010, Ikas euskal pedagogia zerbitzua
Placci Kopa

**Placci Kopa** () Italiako Imola hiria eta San Marino artean korritzen zen txirrindularitza lasterketa bat izan zen.

1923an sortua, bere izena Antonio Placcigatik jasotzen du, Imolan jaio zen txirrindulari italiar bat, 1921ean hil zena. Lasterketa hau ospatu ez den periodo ugari izan ditu, 1929tik 1945 arte lehena eta 1954tik 1961 arte bigarrena.

Placci Kopa UCI Europe Tourraren zatia zen 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik, 1.HC mailan, eta 2010etik 1.1 mailan. 2010ekoa izan zen lasterketa honen azken edizioa.

## Palmaresa 
**Oharra:** 2009ko lasterketa, urte horretako Italiako errepide txirrindularitzako txapelketa izan zen

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Asturias, patria querida

***Asturias, patria querida*** (euskaraz *Asturias, aberri maitea*) 1984ko apirilaren 27an onartutako 1984/1 Legeari jarraikiz Espainiako Asturias erkidego edo printzerriaren ereserkia da. Berez asturiarren artean oso sustraitua zegoen abesti herrikoi bat zen, eta horregatik hautatu zuten hango ereserki.

## Historia 
Fernando de la Puente Hevia ikertzaileak buruturiko azken ikerketen arabera, abesti honen jatorria Kuban legoke. Ignacio Piñeiro kubatar musikariak abesti honekin bere asturiar aita omenduko nahiko luke, hau hil aurretik bere jaioterrira itzulia zelarik. XX. mendearen hasieran Mehatz ibarretan dauden Caudal ibaia eta Mieres udalerrietako mehatzetan lan egiten zuten silesiar meatzariek abestutako doinuen moldaketa bat izango litzatekeela uste da.

ereserkia Asturiasko Gobernuaren ekitaldietan nahiz kultur, musika, jai, eta abarren inguruko ospakizunetan ere erabiltzen da. Urtero legez Asturiar Letren Egunean jo ohi da. Nahiz eta onarpen legearen ondoren oso hedatua egon, asturiarzale mugimenduen barnean dauden pertsonek «festa izaera gehiegi eta borroka konpromiso gutxi» duela diote, hortaz, teorikoki, ereserkia nazional bat proposatu beharko litzateke.

## Hitzak 
Ereserki edo abesti honek bi aldaera ditu, bata gaztelaniaz (hedatuena) eta bestea asturieraz:

## Kanpo estekak 
* "Asturias, patria querida" ereserkiari buruzko orrialdea
Narbal

**Narbala** (*Monodon monoceros*) Monodontidae familiako zetazeoa da, Artiko eta Atlantiko ozeanoetako itsasoetan bizi dena. *Monodon* generoko espezie bakarra da, eta belugarekin batera monodontidae bakarrak.

Arrek letagin kiribildu eta luzea dute, bi metrokoa eta hamar kilogramokoa izan daitekeena. Adituek zentzumen-errezeptore bat dela uste dute. Nahiz eta ezpainetatik ateratzen zaien letagina izan, adarra dirudi. Horregatik esaten diote, itsasoko adarbakarra.

Itsas ugaztun haragijaleak dira. Dieta murritza dute eta neguan elikatzen dira, batez ere. Bakailua, txibiak eta fletana dira bere dietaren oinarria. Horiek harrapatzeko uretan murgiltzen dira; oso urpekari onak dira.

Bibiparoak dira. Emeak 15,3 hilabetez izaten dira kumedun. Aldiro, kume bakarra jaio ohi da, gutxi batzuetan bizkiak ere jaio arren.

## Erreferentziak
Felipe VI.a Espainiakoa

**Felipe Borboi eta Greziakoa** (Madril, 1968ko urtarrilaren 30a) Espainiako Erresumako erregea da, Juan Carlos I.a Espainiakoaren eta Sofía Greziakoaren semea. **Felipe VI.a** errege izena du. Konstituzioaren arabera, Espainiako errege denez, estatuburu kargua ere badu, bai eta Indar Armatuetako komandante gorenarena ere.

## Bizitza 
1968an, bataiatzean,  izena ezarri zioten. Espainiako Armadan karrera egin ondoren, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan Zuzenbidea ikasi zuen. 1992an Bartzelonako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, non belako *soling* klasean 6.a izanik diploma lortu zuen. 2004ko maiatzaren 22an Letizia Ortiz Rocasolano ezkondu zuen. Bi alaba izan dituzte; nagusiena, Leonor printzesa, Feliperen ondorengoa izango da tronuan.

2014ko ekainaren 19an bere aita Juan Carlos I.a ordezkatu zuen Espainiako Errege gisa, Juan Carlosek abdikatu ostean.

## Genealogia
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José María Benito del Valle

**José María Benito del Valle Larrinaga** (Bilbo, 1927ko urtarrilaren 16a - Algorta, 2011ko maiatzaren 15a) Ekin taldearen eta ETAren sortzaileetako bat izan zen, ekonomialaria ikasketez, eta enpresaburua ogibidez.

## Bizitza 
1952an, ikasle zela, *Ekin taldea* sortu zuen beste ikasle abertzale batzuekin batera (Julen Madariaga, Jose Luis Alvarez Enparantza *Txillardegi*, Manu Agirre, Iñaki Gaintzarain, Alfontso Irigoien, Rafael Albisu eta Iñaki Larramendi, besteak beste). Talde honen zeregin nagusia Euskal Herriko historia, hizkuntza, kultura eta tradizio politikoa ikasketan zetzan, Europako mugimendu intelektual berrien informazioa biltzean, eta garai hartako giro abertzale apalaren sugarra pizturik mantentzean (bilerak eta ikastaroak antolatuz). Urte batzuk geroago Ekin EAJren gazte erakundearekin (EGIrekin) batu zen, Euzko Gaztedi izeneko taldea sortuz.

Ekin eta EAJaren arteko harremanek, ordea, gaizki bukatu zuten 1958an, Ajuriagerraren aginduz José María Benito del Valle gazte erakundeetatik eta alderditik kanporatuta izan zenean. Honi bere elkartasuna adierazteko, *Ekin*eko militante historikoak ere (Julen Madariaga, Txillardegi, Rafa Albisu...) EAJ utzi eta 1959an erakunde berri baten sorrera bultzatu zuten (ETAren sorrera, hain zuzen ere).

Benito del Vallek 1956an Parisen antolatu zen Euskal Batzar Nagusian parte hartu zuen, eta Jose Antonio Agirre lehendakariarekin harremana egin zuen.

1961ean, frankismotik ihesi, Ipar Euskal Herrira abiatu zen. Urte askotan erbesteraturik bizi zen Iparraldean, Parisen eta Venezuelan. Hego Euskal Herrira 1977an itzuli zen. Atzerrian zein Euskal Herrian enpresa asko sortu zituen, enpresa-gizonaren sen handia erakutsiz.

1967an, *Txillardegi* eta Xabier Imazekin batera, ETArekin apurtu zuen, erakundea hartzen ari zen joera marxista-leninistarekin bat ez zetorrelako. Era berean, bere sustrai katolikoak zirela-eta, desadostasun sakonak izan zituen erakunde armatuarekin, batez ere 60ko hamarkadaren erdialdean ETAk borroka armatuaren hautua egin zuenetik.
Lepantoko gudua

**Lepantoko gudu**a berebiziko garrantziko itsas gudua izan zen, 1571ko urriaren 7an gertatu zena Lepantoko golkoan, Naupakto hiriaren parean (modu erratuan, Lepanto deitua), Peloponeso eta Epiro artean, Grezia kontinentalean.

Gudu horretan, Espainiako Erresumak, Veneziako Errepublikak, Genovako Errepublikak, Maltako Ordenak, Savoiako Dukerriak eta Aita Santuen Lurraldeek osatu zuten Liga Santua izeneko kristau koalizioaren aurka borrokatu ziren turkiar otomandarrak. Kristauak garaile irten ziren, 30 galera turkiar soilik salbatu baitziren. Horrela, turkiarren espantsionismoa geldiarazi zen mendebaldeko Mediterraneo itsasoan. Miguel de Cervantesek bertan parte hartu zuen: zauritua izan zen eta ezkerreko eskuaren mugikortasuna galdu (horren ondorioz, "Lepantoko besomotza" ezizena jaso zuen), baina han borrokatu izanaz oso harro zegoen, *iraganeko mendeek ikusi zuten eta datozenek ikusiko duten aldirik gailen eta gogoangarrien*tzat jo zuen.

## Aurrekariak 
### Liga Santuaren aurrekariak 
1570ean lasaitasunezko zenbait urteren ondoren, turkiarrek Mediterraneoko Ekialdeko zenbait veneziar porturi eraso egin zieten. Zipreri 300 ontzirekin eraso egin eta Nikosia setiatu zuten.

Veneziak potentzia kristauei laguntza eskatu zien, baina soilik Pio V.a aita santuak erantzun zion. Aita santuak Espainiako erregea ere konbentzitu zuen lagun zezan, eta turkiarren aurka borrokatzeko armada osatu zen: gerraontziak Sudako portuan elkartu zen, Kretako Kandia uhartean.

* Veneziaren aldetik, 136 galera, hamaika galeaza eta hamalau ontzi zeuden, Jeronimo Zanne, Antonio de Canale eta Jacobo Celsiren agindupean.
* Aita santuaren armada Marco Antonio Colonnaren agindupeko hamabi galeraz osatuta zegoen.
* Filipe II.a Espainiakoak Joan Andrea Doriak (Andrea Doria hilaren iloba zena) zuzendutako 50 galera eman zituen, Colonnaren aginduetara jarri behar zuena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nerbio-sistema parasinpatiko

**Nerbio-sistema parasinpatikoa** borondatezkoak ez diren ekintza eta funtzioak kontrolatzen dituena da. Berau osatzen duten nerbioak entzefaloan jaiotzen dira, garezur nerbioen zati izanez, nerbio okulomotorea, aurpegi nerbioa, glosofaringear nerbioa eta nerbio bagoa. Bizkarrezur muinean S2 eta S4 sakroko erroen mailan dago.

Gorputzeko energia ekoizteaz eta berrezartzeaz arduratzen da.

Sistema honen neuroigorlea neurona aurregoingoldar eta posgoingoldarretan azetilkolina da (neuroigorle endogenoa). Sistema parasinpatikoko zuntz aurregongoildarrak sortzen dituzten nerbio guneak entzefaloan zein sakroan daude bizkarrezur muinean. Nerbio zuntz hauek garezur nerbio batzuen eremuan zehar hedatzen dira, halanola aurpegi nerbioa, nerbio nagia edo sakroko nerbio pelbikoak.

## Nerbio sistema parasinpatikoko neurona motak 
Nerbio sistema parasinpatikoak bi neurona mota ditu:

### Neurona zentralak edo aurregongoildarrak 
Garun-bizkarrezur nukleo batetik gertu daude, euren zilindroardatzak bizkarrezurreko edo garuneko bat jarraitzen duen bitartean, nerbio periferikoetara iritsiz, non sinapsiak egin ditzaketen, edo organo efektore parasinpatikoaren barnean egiten dute. Zuntz aurregongoildarrak luzeak dira, antigongoildarrak laburrak diren bitartean (sinpatikoan ez bezala). Nerbio-sistema parasinpatikoko zuntzek ez dute faszikulurik eratzen, eta ezin dira jarraitu, nerbio nagia eta nerbio pelbikoak izan ezik.

### Neurona periferiko edo pos-gongoildarrak 
Neurona hauen gorputza helburu den organoan bertan dagoen nerbio gongoilean dago, eta sortzen duen axoia oso laburra da organo honetan lan egiten duelako. Eta hor igortzen dute azetilkolina. Azetilkolina nerbio-sistema parasinpatikoan sinapsi espazio aurregongoildarretan zein posgongoildarretan askatzen da eta hemen helburu den organoan lan egiten dute.

## Kanpo estekak
Zuntz aurregongoildar

Neurologian, **zuntz aurregongoildarrak** nerbio-sistema zentraletik datozen eta gongoil autonomikora doazen nerbio zuntz autonomikoak. Zuntz aurregongoildar guztiak, nerbio-sistema sinpatikokoak zein nerbio-sistema parasinpatikokoak izan, kolinergikoak dira, hau da, neuroigorle bezala azetilkolina erabiltzen dutenak.

Zuntz aurregongoildar sinpatikoak ohi parasinpatikoak baino laburragoak dira, gongoil sinpatikoak bizkarrezur muinetik gertuago baitaude gongoil parasinpatikoak baino.

## Kanpo estekak
50P/Arend

**50P/Arend** izenekoa gure eguzki-sistemako aldikako kometa bat da. 1951ko urriak 4an aurkitu zuen Sylvain Arendek Ucclen dagoen Belgikako Errege Behatokitik. Gutxi gora-behera 14ko magnitudea du, eta bere nukleoak komarekin batera 14 arku segundoko luzera du. Aurkitu zenetik zazpi perihelio izan ditu, Lurretik igaro den azken aldia 2007ko azaroak 1ean izan zelarik. Lurretik igaro zuen hurrengo aldia 2016an izan zen.

## Kanpo estekak
Boko II.a

**Boko II.a** Mauritaniako Erresumako erregea izan zen K.a. I. mendean, Boko I.aren seme eta oinordekoa.

## Bizitza 
Bere aita hiltzean, K.a. 49an, bere erresuma bere bi semeen artean banatu zen. Boko II.ak Mauritaniako ekialdeko zatia gobernatzen zuen, Muluya ibaiaren ekialdeko zatia, eta mendebaldeko zatia bere anaia Bogud Ben Bokok gobernatzen zuen.

Erromatar Senatuko alderdirik kontserbadoreenak etsaitzat jo zituen. Julio Zesarrek euren tituluak errekonozitu zituen K.a. 49an. Horren eta kontserbadoreekin zuen etsaitasunaren ondorioz, Erromatar Errepublikako Bigarren Gerra Zibilean bi anaiak Zesarren alderdian sartu ziren, Numidia erresuma inbaditu eta Zirta konkistatuz, kontserbadoreen aliatua zen Juba I.aren erresumako hiriburua zena. Juba I.a bere hiriburuari laguntzera behartua izan zen, eta Kinto Zezilio Metelo Eszipioni Zesarren aurka laguntzeko ideia baztertu behar izan zuen. Gerra amaituta, Zesarrek Bokori Hiponatik mendebaldera zeuden lurraldeak eman zizkion, Numidiari zegozkionak, Numidiaren gainontzeko lurraldea denbora laburrez Afrika prokontsularra erromatar probintziara gehitua izan zen.

Erromatar Errepublikako Hirugarren Gerra Zibilean, K.a. 32 eta K.a. 30 bitartean, Boko II.a Oktavioren aldekoa izan zen, bere anaia Bogud Marko Antonioren alde jarri zen bitartean. Gerra Zibila amaitu ondoren Bokok bere anaiaren aurka borrokatu zuen, Augustoren laguntza militarrarekin, bere leialtasunagatik sari bezala haren lurrak bere lurraldera erantsiz eta Mauritania berbateratuz.

K.a. 33an hil ondoren, seme-alabarik edo oinordekorik ez zuenez, erresuma zuzenean Erromak administratu zuen, kostaldean beteranoen koloniak ezarri zituelarik.

K.a. 25ean Numidiako jatorrizko herritarren matxinadak gertatu ziren, Juba II.ak hartutako erromatartze biziaren ondorioz. Matxinadek Juba II.a tronutik kentzea lortu zuten, eta ondorioz Oktaviok Mauritaniako erresuma eman zion, non bere hiriburu berria, Iol, Zesarea izenarekin berbataiatu zuen, enperadorearen omenez.
Fallières kostaldea

**Fallières kostaldea** () Loubet kostaldetik banatzen duen Bourgeois fiordoa eta Palmer Lurraldeko Rymill kostaldearekin muga den Jeremy lurmuturraren artean dagoen penintsula antartikoaren mendebaldeko kostalde zatia da, Graham Lurraldean. Antartandeek Fallières kostaldea penintsula antartikoaren ekialdeko kostaldeak diren Bowman kostaldea eta Wilkins kostaldetik banatzen dute.

Margarita badia Bellingshausen itsasoaren sarrera handi bat da, Fallières kostaldeak Adelaida uhartearekin iparraldean eta Alexandro I.a uharteak hegoaldean eratzen dutena. Kostaldearen hegoaldeko zatian Wordie badia dago, Wordie izotz hesiak hartzen duena. Fallières kostaldearen ondoan zenbait uharte eta uhartexka ikus daitezke.

Fallières kostaldea 1905ean esploratu zuen Jean-Baptiste Charcotek lideratutako Frantziar Espedizio Antartikoak *Pourquoi-Pas ? IV* itsasontzian, Frantziako presidentea zen Armand Fallièresen omenez izendatu zuena, espedizioaren sustatzailea.

Jeremy lurmuturra John Rymillek lideratutako Graham Lurralderako Britainiar Espedizioak aurkitu zuen 1934 eta 1937 bitartean, Jeremy Scotten omenez izendatu zuena.

Fallières kostaldean dauden uhartexka edo Debenham uharteetan Argentinako Armadak 1951ko martxoak 21ean Barry (edo San Martín) uhartexkan San Martín basea inauguratu zuen. 1960an desaktibatua izan zen, eta erabilera iraunkorrerako berrirekia 1976ko martxoak 21ean. Ondoko Barbara uhartexkan Hernán Pujato generalaren eta beste aitzindari antartiko baten hondarrak dituen mausoleo bat dago.

Argentinar Armadak zenbait babesleku ezarri zituen Fallières kostaldean eta ondoko uhartexketan: El Plumerillo babeslekua (1953ko apirilak 23an Rymill badiako Babesleku uhartexketan), Yapeyú babeslekua (1956ko azaroak 4an Molinero mendikatean), Chacabuco babeslekua (1956ko azaroak 21ean Bills Gulch glaziarraren inguruan), Maipú babeslekua (1956ko abenduak 14an Bills Gulch glaziarraren inguruan), 17 de Agosto babeslekua (1957ko abuztuak 17an Millerand uhartean), Granaderos babeslekua (1957ko abuztuak 17an Terra Firma uhartexketan), Nogal de Saldán babeslekua (1958ko irailak 26an Jeremu lurmuturretik hegoekialdera).

Ona babeslekua 1995ean ezarri zuen Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako gobernuak San Martín basearen ondoko glaziarretan.

## Lurralde aldarrikapenak 
Argentinak Fallières kostaldea Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamendu barnean sartzen du, Txilerentzat Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hiriaren zati da, eta Erresuma Batuarentzat Britainiar Antartikaren zati. Aldarrikapen hauek Itun Antartikoaren baldintzek mugatzen dituzte

Herrialde aldarrikatzaileen izendapenak:

* Argentinak *costa Fallières* deitzen du.
* Txilek *Costa Fallières*
* Erresuma Batuak *Fallières coast*

## Kanpo estekak
Cesar (departamendua)

**Cesar** Kolonbiako 32 departamenduetako bat da, herrialdearen ipar-ekialdean dagoena, Karibeko eskualdean. Iparraldean La Guajira eta Magdalena departamenduekin du muga, ekialdean Norte de Santander departamenduarekin eta Venezuelarekin, hegoaldean Norte de Santander eta Santanderekin eta mendebaldean Bolívar eta Magdalenarekin. 22.905 kilometro koadroko eremua du, eta 2016ean 1.041.203 biztanle zituen. Hiriburua Valledupar da (403.414 biztanle 2010ean).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pero Mexia

**Pero Mexia** (gaztelerazko egungo era arautuan **Pedro Mejía**) (Sevilla, 1497 – *ibidem*, 1551ko urtarrilaren 11) Pizkunde garaiko idazle, historialari eta humanista bat izan zen.

## Biografia 
Humanitateak eta zuzenbidea ikasi zituen Sevillan eta Salamancan. Sevillako *Veintiquatro* izan zen eta beste zenbait kargu bete zituen bere jaioterrian. Gutun bidezko harremana izan zuen Erasmo Rotterdamgoa, Juan Luis Vives eta Juan Ginés de Sepúlvedarekin. Fray Antonio de Guevara hil ondoren 1548an Karlos I.a Espainiakoa erregearen kronista ofizial izendatua izan zen.

Bere lanik ezagunena eta irakurriena den *Silva de varia lección*ekin (1540) Europa osoan arrakasta lortu zuen, ondorioz, lan honen bigarren edizio bat argitaratu zelarik urte berean, amaiera aldera, hirugarren zatiari gehitutako hamar atal eta laugarren zati batekin, 1551ko Valladolideko edizioan agertua, Pedro Mejiak gehitu eta zuzendutako azkena. 17 aldiz berrinprimatu zen XVI. mendean zehar, eta italierara 1542an, frantsesera 1552an eta ingelesera 1571n itzulia izan zen. Orotara, *Silva*k 31 edizio izan zituen gaztelaniaz eta beste 75 atzerriko hizkuntzetan mende baten epean. Zizka-mizkazko entziklopedia bat da, edo interes ezberdineko gai nahasketa bat, garaiko jakintza humanistiko interesgarrienaren bilketa bat dena. Aulo Gelioren *Atikar gauak* lanetik materiala hartzen duen lana da, baita Ateneo Naukratiskoaren *Sofisten oturuntza*, Makrobioren *Saturnalia*, Valerio Maximoren *Gertaera eta esaera gogoangarriak*, Polidoro Virgilioren *Gauza guztien asmatzaileak*, Plutarkoren *Moralia* eta *Bizitza Paraleloak*, eta, batez ere, Plinio Zaharraren *Naturalis Historia*tik, Erasmo Rotterdamgoaz gain ere. Zizka-mizkazko lan honen arrastoak Mateo Alemán, Miguel de Cervantes, William Shakespeare eta Michel de Montaignen lanetan ikus daitezke, batzuk bakarrik aipatzeagatik.

*Historia Ymperial y Cesárea* izeneko lan bat idatzi zuen (Sevilla, 1545), zenbait enperadoreren bizitza errepasatzen zuena Julio Zesarrengandik hasi eta Maximiliano I.a Habsburgokoaganaino. 1547an Sevillan bere sei *Coloquios y diálogos* argitaratu zituen, kontu ezberdinei buruz ikuspegi interesgarri bat erakusten duen elkarrizketak, astronomiatik hasi eta garaiko ohitura eta sinesmenetara. Enperadorearen kronista ofizial bezala, 1548an *Historia de Carlos V* izeneko lan bat idazten hasi zen, 1551n hil izanagatik amaitu gabe utzi zuena. Geratzen dena 1520an Alemanian egin zen koroatzera iristen da.
1321 Majuba

**1321 Majuba** asteroide gerrikoan aurkitutako 1321. asteroidearen izena da. 1934ko maiatzak 7an aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1934 JH** zen.

## Kanpo estekak
1324 Knysna

**1324 Knysna** asteroide gerrikoan aurkitutako 1324. asteroidearen izena da. 1934ko ekainak 15ean aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1934 LL** zen. Bere izena Knysna hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1320 Impala

**1320 Impala** asteroide gerrikoan aurkitutako 1320. asteroidearen izena da. 1934ko maiatzak 19an aurkitu zuen Cyril Jackson astronomo hegoafrikarrak Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1934 JG** zen. Bere izena impala izeneko animaliagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Sanabria

**Sanabria** gazteleraz, **Senabria** leonesez eta **Seabra** galizieraz Zamorako probintziaren (Gaztela eta Leon, Espainia) ipar-mendebaldean dagoen eskualdea da. 1.215'89 km²-ko azalera dauka, eta 2008an 7.270 biztanle zituen (5'98 hab/km²). Puebla de Sanabria hiriburua eta udalerririk populatuena da (1.565 bz 2010ean). 15 udalerri barne hartzen du, batzuk La Carballedako eskualdekoak direnak. Jentilizioa *sanabrés/sanabresa* da.

Eskualde honek, identitate sen handia eduki arren, amankomuneko ezaugarri geografiko, ekonomiko, sozial, kultural eta historikoekin, ez dauka legearen aldetik behar bezalako aitortzarik garapen administratiboa izateko. Hori dela eta, bertako udalerriak mankomunitateetan bildu dira udal zerbitzu batzuen kudeaketa hobetu ahal izateko.

## Geografia 
Iparraldean Leongo probintzia, hegoaldean Bragançako barrutia, ekialdean La Carballeda eta mendebaldean Ourenseko probintzia mugakide ditu.

Bi azpieskualdetan banatuta dago. Alde batetik **Sanabria Beherea**, hiru haran barne hartzen dituena: Requejadako harana, Negro ibaiarekin, Cabrera Bajako mendilerroan sortutakoa eta Tera ibaian amaitzen dena, Rionegro del Puenteren ondoan; Tera ibaiko harana, Segunderako mendilerrotik Cernadillako urtegirantz, Atalayako eta Culebrako mendilerroetarantz; Castro ibaiko harana, Segunerako mendilerrotik Puebla de Sanabriaraino, Tera ibaiarekin bat eginez.
     
Bestetik, **Sanabria Garaia** Padornelo eta Canda mendateen artean kokatuta dago, Lubiángo harana Tuela ibaiarekin eta Segunderako mendilerroa Bibey ibaiarekin barne hartzen dituena.
 
Herri txiki ugari ditu (89), mendi eta basoko paisaia harkaiztsuan zabaltzen direnak. Klima hotza da neguan eta epela baina freskoa udan, eta bestela euritsua da eskualdea. Sanabriako lakuaren Natura Parkea lekurik ezagunena da.

## Udalerriak 

## Kultura 
### Hizkuntzak 
Eskualdea tradizionalki elehiruduna izan da, gaur egun gaztelera hizkuntza nagusia bada ere. Bestela, astur-leonesaren aldaera bat (*senabrés*) izan da bertako hizkera propioa, bestaldeko mirandesarekin senidetuta dagoena. "Furmientu" izeneko erakundeak, "Zamoranos pola Llingua" eta "Facendera pola Llingua de Zamora" elkarteen bat egitean sortua 2002an, hala hizkuntzaren batasuna nola bertako aldaera sustatzen ditu.

Azkenik, Sanabria Garaian eta Calabor herrian galiziera izan da orain arteko hizkuntza tradizionala.

### Monumentuak 
thumb|Etxe tradizionalak Pueblan.

# San Martín de Castañedako monasterioa(Galende): Nabarmena da Sanabriako monumentu guztien artean, Zamorako agerpen erromaniko bikaina dena. X.-XII. mendekoa.
# Nuestra Señora del Azogueko eliza (Puebla de Sanabria).
# Virgen de La Alcobillako santutegia (Rábano de Sanabria, San Justo): Eraikin neogotikoa da (XVI. mendekoa).
# Santiago de los Coutoseko eliza (Terroso, Cobreros).
# Nuestra Señora de Los Remedioseko santutegia (Otero de Sanabria, Palacios de Sanabria).
# Virgen de la Tuizako santutegia (Chanos, Lubián).

## Kanpo estekak 
* Zamorako diputazioaren webgunea
* Webgune ez ofiziala
* Furmientuko webgunea
Sanabriako lakuaren Natura Parkea

**Sanabriako lakuaren Natura Parkea** (leonesez: *Llagu de Senabria*) Zamorako probintziako (Espainia) naturagune babestua da, izen bereko eskualdean kokatutakoa, Segundera eta Cabrerako mendilerroen ingurunean. 22.365 hektareako azalera dauka, eta barne hartzen du Iberiar penintsula osoan glaziarrek sortutako lakurik handiena. Natura Parke izendatu zuten 1978an.

Lakua 997 metroko altueran dago, inguruan Pena Trevinca (2.124 m) duelarik.

Galende, Cobreros, Trefacio eta Porto de Sanabriako udalerrietan zabaltzen da. Interpretazio zentroa San Martín de Castañedako monasterioan dago, Galenden.

## Kanpo estekak
Margarita badia

**Margarita badia** () Antartikako penintsulako mendebaldean dagoen badia zabal bat da, iparraldean Adelaida uhartearekin eta hegoaldean azken aldian gutxitua dagoen Wordi izotz hesiarekin, Jurgi VI.a kanala eta Alexandro I.a uharte handiarekin. Badia Jean-Baptiste Charcotek zuzendutako Frantziar Espedizio Antartikoak aurkitu zuen, espedizioaren zuzendariak bere emaztearen omenez izendatu zuelarik.

Badia barnean Pourquoi Pas uharteak, Horseshoe uhartea eta Lagotellerie uhartea daude.

Barry edo San Martín uhartexkan, Margarita Badiako Mottet pasabideko Sanavirón senaditxoan, Fallières kostaldearen parean dauden Debenham uharteen zati dena, Argentinako Armadaren San Martín basea dago. 1951ko martxoak 21ean sortu zuen Hernán Pujato koronelak, honen errautsak ondoko Barbara uhartexkako mausoleo baten daudelarik. 1960a desaktibatua izan zen, modu iraunkorrean 1976ko martxoak 21ean berriz funtzionatzen hasiz.

## Kanpo estekak
Alexandro I.aren uhartea

**Alexandro I.aren uhartea** Antartikako uharte handia da, Bellingshausen itsasoaren hego-ekialdean eta penintsula antartikoaren hego-mendebaldean kokatua, azken honetatik Jurgi VI.a kanalak banatzen duelarik, ia urte osoan izotz iraunkorrez estalia. 435 kilometro luze eta 200 zabal da, eta 43.250 kilometro koadroko hedadura du, azalerari dagokionez, Antartikako uharterik handiena, Hego Antilletako handiena eta munduko 28. handiena bihurtzen dutena.

Toki hau biziki malkartsua da, Jurgi VI.a kanalean zehar Douglas mendikatea hedatzen da, 2.987 metroko altuerara iristen dena. Uharteak goilara forma du iparraldetik hegoaldera 200 milia baino gehiago neurtzen dituelarik.

Uhartearen ipar muturrari Cabo Arauco deitzen dio Txilek, eta Cabo Ruso Argentinak. Kostaldearen zati gehiena izotz hesiek blokeatzen dute. Mendebalderantz Wilkens badia dago. Uhartearen hego-mendebaldean Beethoven penintsula nabarmentzen da.

## Historia 
Fabian Gottlieb von Bellingshausenek zuzendutako errusiar espedizioak aurkitu zuen 1821eko urtarrilaren 28an, baina kontinentearen zatitzat hartu zen, eta, ondorioz, garai hartan Errusiar Inperioko tsarra zenaren omenez izendatu zen: *Alexandro I.aren Lurraldea*. Finne Ronnek zuzendutako AEBetako espedizioak, 1940ko azaroa eta 1941eko urtarrila bitartean uharte bat zela frogatu zuen. Kartaren batzuetan *Margarita uhartea* bezala agertu zen.

1950eko hamarkadan Fossil Bluff britainiar basea ezarri zen, gaur egun babesleku eta zentro meteorologiko bezala erabiltzen dena.

## Lurralde aldarrikapenak 
thumb|ezkerrera|250px|Aldarrikapenak Antartikan: Alexandro I.aren uhartea Argentinak, Txilek eta Erresuma Batuak aldarrikatzen dute.
Uhartea Argentinak, Txilek eta Erresuma Batuak aldarrikatzen dute, hiru aldarrikapenak Itun Antartikoak jartzen duenari lotuta daudelarik.

* Argentinarenak uhartearen zatirik handiena hartzen du, Alexandro I.a deitzen duena (74ª mendebal longitudetik mendebaldera dagoen Beethoven penintsularen zatia izan ezik) Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamenduaren barnean.

* Txilek ere uharteari Alexandro I.a deitzen dio, eta Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hirian hartzen du.

* Erresuma Batuak uhartea Britainiar Antartikako lurraldearen barnean hartu eta *Alexander Island* deitzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bellingshausen itsasoa

**Bellingshausen itsasoa** Ozeano Antartikoko kostaldeko itsasoa da, Antartikako penintsularen mendebaldean dagoena, ekialdean duen Alexandro I.aren uhartea eta mendebaldean duen Thurston uhartearen artean.

Bere izena Fabian Gottlieb von Bellingshausengatik jasotzen du, eskualde hau 1821ean esploratu zuena.

Pliozenoaren amaieran, duela 2,15 milioi urte, itsaso honetan Eltanin asteroideak talka egin zuen. Mundu osoan ezagutzen den itsas hondoko asteroide talka bakarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gante-Wevelgem

[thumb|200px|[Daniel Lloyd 2009ko edizioan, Kemmel mendian, pabesezko zatian.]]
**Gante-Wevelgem** () egun bakarreko txirrindularitza lasterketa klasikoa da, Belgikan korritzen dena apirila hasieran. Galtzada-harrien klasikoak osatzen duten lau lasterketako bat da. Astelehenetik ostiralerako egunetan ospatzen den klasikoa urrietako bat da, zehazki Flandriako Tourra eta Paris-Roubaix proben arteko asteazkenean.

2005etik lasterketa hau UCI ProTourraren barnean dago.

## Historia 
Lasterketa honen lehen edizioa 1934ko irailak 9an ospatu zen 120 kilometroko ibilbide batean lasterketa junior bat bezala. Bere jatorria Wevelgemen jaiotako Gaston Rebryri eginiko omenaldi batean dago, urte horretan Flandriako Tourra eta Paris-Roubaix klasikoak irabazi zituena. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, jada profesionalentzako, 1945eko uztailak 29an ospatu zen 200 kilometroko ibilbide batean, eta, egundaino, "Het Vliegend Wiel" txirrindularitza klubak antolatuta.

1947an "udaberriko klasiken" egutegira batu zen, 1957-1959 tarterako "Trofee van Vlaanderen" (Flandriako Saria) osatuz Omloop Het Volkekin batera.

### Ibilbidea 
Proba honetako oztopo nagusiak, bertan oso ohikoak diren haizea eta euriaz gain, Monterberg eta Kemmelbergeko pabes zatiak dira. Alabaina, bere profil lauaren ondorioz, sprinterrentzako klasikotzat hartzen da, probaren garaile gehienak hala izan direlarik.

### Euskaldunak 
Ez dira inoiz euskaldunik izan podiumean. Hala ere, euskaldun batzuk lasterketan parte hartu dute. Adibidez, Iñaki Barrenetxea lasterketa bukatu zuen 90eko hamarkadan. Urte batzuk geroago, 2006, 2009, 2010, 2011, 2012 eta 2013. urteetan Euskaltel-Euskadi taldeak lasterketan parte hartu zuen. Talde honetako Koldo Fernández de Larreak 6. postua eskuratu zuen 2009. urtean.

## Palmaresa 
## Palmaresa herrialdeka 
## Ikus, gainera 
* klasikoak (txirrindularitza)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Palmer kostaldea

**Palmer kostaldea** edo **Davis kostaldea** () Trinidad penintsulatik banatzen duen Kjellman lurmuturra eta Danco kostaldetik banatzen duen Sterneck lurmuturraren artean dagoen Antartikako penintsularen mendebaldeko kostalde zatia da.

Antartikako Izenen Batzorde Aholkulariak (, ACAN) John Davis kapitainaren omenez izendatu zuen, «Cecilia» estatubatuar itsasontziko kapitaina zen foka ehiztaria, Antartika kontinentean dokumentatua dagoen lehen lehorreratzea egin zuela zioena, Hughes badian, kostalde honetan, 1821eko otsailak 7an.

## Lurralde aldarrikapenak 
Argentinak Palmer edo Davis kostaldea Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamendu barnean sartzen du, Txilerentzat Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hiriaren zati da, eta Erresuma Batuarentzat Britainiar Antartikaren zati. Aldarrikapen hauek Itun Antartikoaren baldintzek mugatzen dituzte

Herrialde aldarrikatzaileen izendapenak:

* Argentinak *costa Palmer* deitzen du.
* Txilek *Costa de Palmer*
* Erresuma Batuak *Davis coast*

## Kanpo estekak
Sable horzdun tigre

**Sable horzdun tigrea** (*Smilodon fatalis*) Amerikan Pleistozenon bizi eta duela 8.000 urte inguru iraungi zen felido-espeziea izan zen. Kuaternarioan bizi zen Machairodontinae subfamiliako kidea izan zen eta baita inoiz izandako felidorik handiena ere.

Nahiz eta beldurgarria eman, egungo lehoi baten duen indarraren herena besterik ez zuen

## Erreferentziak
Anahit

[130 px|thumb|Anahit, armeniar [zigilua (1992) — British Museumean kontserbatutako Anahiten estatuaren burua.]]
**Anahit** () emankortasunaren eta jaiotzaren jainkosa izan zen Armenia jentilean (greziar mitologiako Afroditaren parekoa), edertasunaren eta uraren jainkosa ere bazen, baita gerrarena ere askoz urrunagoko garaietan. I. menderako armeniar panteoiko jainkorik garrantzitsu eta gurtuenetako bat bihurtu zen Mitrarekin batera. IV. mendearen hasieran Armenia kristautua izan ondoren bere gurtza desagertu egin zen, jainkosa emankor eta kastaren irudia Kristoren ama izan zen Mariagan islatu zen arren. Gaur egun, bere izena oso ezaguna da armeniar emakumeen artean.

## Kanpo estekak
Aurpegi motzeko hartz

**Aurpegi motzeko hartza** (*Arctodus simus*) Amerikan Pleistozenon bizi eta duela 12.500 urte inguru iraungi zen hartz-espeziea izan zen. Izotz Aroko haragijale handiena izan zen eta baita azken 800.000 urtekoena ere. Zutik 6,5 metroko altuera zuen hartz honek 745 kilo inguru zituen.

## Erreferentziak
Gliptodonte

**Gliptodontea** (*Glyptodon clavipes*), antzinako grezieraz "hortz zirrikitua" esan nahi duena, Hego Amerikan Pliozenon bizi eta duela 8.500 urte inguru iraungi zen armadilo-espeziea izan zen. Seniderik hurbilenak egungo armadiloak ditu, hala ere, erraldoi honek 3 metroko luzera eta 3.000 kilo inguru zituen.

## Erreferentziak
Armadilo

**Dasypodidae** edo **armadiloa** ugaztun karedunez osatutako familia bat da (*Chlamydophorus truncatus* edo *Chlamyphorus truncatus)*, Cingulata ordenaren barruan. Gorputzaren kanpoaldean, plakaz osaturiko oskol bat dute. Buztan luzea eta hanka motz eta iletsuak izaten dituzte, eta, aurreko hanketan, azkazal sendoak.

13 cm inguru luze izaten da armadiloa, eta 3,5 cm-ko isatsa izaten du. Bizkarreraino, 5 cm-ko altuera izaten du. Kopeta, burua eta bizkar osoa adarkizko oskol kolore horiko batez estalirik edukitzen du. Zuloak egiten ditu lur hareatsuetan. Hego Amerikan eta, bereziki, Argentinan bizi da. Sustraiak eta intsektuak jaten ditu.
## Erreferentziak
A Rianxeira

[thumb|[Rianxo udalerrian dagoen *A Rianxeira* eskultura, egilea Manuel García de Buciños.]]

**A Rianxeira** (euskaraz *Rianxeiratarra*) Espainiako Galizia erkidego autonomoko abesti herrikoi bat da, gaur egun galiziar kultur ikurretako bat bilakatu da, bereziki galiziar diasporan. Galizieraz abestu ohi da.

Testuak jatorria XIX. mendetik aurrera Rianxo udalerrian burutu ohi diren Guuadalupeko Ama Birjinaren gurtze elizbira edo prozesioetan du, izenburuak aldiz, udalerri honetako emakumezkoen deiturari lotua dago. Halere, hasiera batean abestiaren izenburua *Ondiñas da nosa ría* zen.

Halere, azkenean Rianxoko musikariek nahiz Argentina eta Kubako galiziar etorkinek XX. mendearen erdialdera moldatutako bertsioetako bat izango zen ospetsu bilakatu zena, aldiz, 1950ko hamarkadan orkestratua izan zen eta irratiari esker entzulegoaren artean hedapen handia izan zuen.

Bere jatorria ez bezala, testuak ez du erlijio izaerarik, halere Ama Birjina itsasoko galiziar emakumearen parekide egiteko erabilia da.

A rianxeira abestia izaera pribatuko ospakizun eta jaietan abestu ohi da, ohitura hau 1990ko hamarkadan galiziar futbol taldeen jendaurreko kirol ospakizunetan ere hedatu izan da (nagusiki Real Club Celta de Vigo taldearen ospakizunetan).

## Hitzak 
## Ikus gainera 
* Rianxo

## Kanpo estekak 
* A Rianxeira abestiaren historia 
* A Rianxeira abesti entzun. Youtube.com
Liberté, égalité, fraternité

[eskuinera|150px|thumb|"Askatasuna, berdintasuna, senidetasuna edo heriotza" (Frantzia, [1793)]]
***Liberté, egalité, fraternité*** (euskaraz «askatasuna, berdintasuna, senidetasuna») Frantziako eta Haitiko nazio goiburua da, frantsesez idatzia. Frantziako Logia Handiaren zigilua ere bada.

Goiburua Frantziar Iraultzan sortu zen, baina ez zuen izaera ofizialik hartu beste zenbait goibururen artean bat gehiago baino ez baitzen. Gerra iraunkorreko egoeraren ondorioz *Liberté, egalité, fraternité ou la mort* ("Askatasuna, berdintasuna, senidetasuna edo heriotza") formula erabiltzen zen, berehala baztertu zena Izualdiaren kutsua baitzuen. XIX. mendean, errepublikar eta liberalen oihua izan zen demokraziaren eta mota orotako gobernu zanpatzaile eta tiranikoak kentzearen alde. Uztaileko Iraultzako iraultzaileek *Liberté, egalité, fraternité* goiburua berrartu zuten, Uztaileko Monarkiak hartu gabe. Estatuko goiburu ofizialtzat 1848an ezarri zuen lehen aldiz Frantziako Bigarren Errepublikak. Frantziako Bigarren Inperioak debekatua, Frantziako Hirugarren Errepublikak herrialdeko goiburu ofizialtzat 1880an hartu zuen. Goiburua 1946 eta 1958ko konstituzioetan agertzen da (bi kasuetan Lehen Tituluan, *Subirautzari buruz*, 2. artikulua).

Bigarren Mundu Gerran Frantziaren alemaniar okupazioan, Vichyko gobernuak *Travail, famille, patrie* ("Lana, familia, aberria") goiburura aldatu zuen, gobernuaren norabide berria adierazteko.

## Ikus, gainera 
* Frantziaren nazio ikurrak
* Errepublika
* Jakobinismo
* Marianne

## Kanpo estekak
Moa

**Moa** (Dinornithiformes) hegan egiten ez zuten sei generoko hamaika espezieren izena da: Zeelanda Berrian bizi ziren eta 1400. urtearen inguruan iraungi. 3,7 metroko altuera zuen belarjale endemiko hori māoriek akabatua izan zen.

## Erreferentziak
Gongoil autonomiko

Anatomia eta neurologian, **gongoil autonomiko** bat nerbio gongoil mota bat da, neuronen gorputz eta dendriten elkarketa bat, non nerbio-sistema zentraletik datozen nerbioak periferian dauden organo helburuetara doazen nerbio-sistema autonomoko nerbioekin elkartzen diren.

## Sailkapena 
Bi maila nagusiak honakoak dira:

* Gongoil sinpatikoak
* Gongoil parasinpatikoak

## Kanpo estekak
Soma

**Soma** neurona baten gorputza da, non neuronaren nukleoa eta nukleoloak dauden. Beste honako hauek ere badaude bertan:

* Nisslen gorputzak, erretikulu endoplasmatiko zimurraren aglomerazioak direnak; lotutako erribosomekin (proteinen biosintesiaren arduraduna); zitosolean disoluzioan dauden erribosomak eta polierribosomak ere agertzen dira.
* Erretikulu endoplasmatiko lau bat.
* Golgi aparatu nabarmen bat (materiala bexiketan paketatzen duena zelularen toki ezberdinetara garraiatzeko).
* Mitokondria ugari.
* Elementu zitoeskeletikoak (mikrotubulu eta mikrofilamentuak)

## Ikus, gainera 
* Neurona

## Kanpo estekak