Aleksandar Mašin

**Aleksandar J. Mašin** (, txekieraz: Aleksandár Mašín) txekiar jatorriko serbiar militar bat izan zen. Serbiako Armadako koronel gisa, 1903ko maiatzeko estatu kolpea eman zuten ofizialetako bat izan zen, Serbiako Alexandro I.a erregearen aurka.

## Biografia 
### Lehen urteak eta formazioa 
Mašin Bohemiako Erresumako Cerheniceko etorkinen semea zen, 1846an Serbiako printzerrian kokatu zirenak, Alexander Karađorđević printzearen erregealdian. Bere aita, Jovan Mašin mediku trebea zen, printzearen gortean lan egin zuena eta beti leial izan zitzaion Karađorđević dinastiari . Hala ere, eta bere adimenari esker, Mašinek Milan I.a erregearen babesa jaso zuen, ofizial gaztea zela, Obrenović dinastia arerioaren aurka. Monarkaren laguntzaile bihurtu zen.

Milanen faboreari esker, bere seme Alexandro I.a erregeak Montenegroko Printzerrira ordezkari ahalguztidun gisa bidali zuen 1897an. Aditu militar gisa parte hartu zuen 1899ko Hagako Hitzarmenera bidalitako Serbiako ordezkaritzan.

Mašin Svetozar Mašinen anaia zen, Draga Mašinen lehen senarra, geroago Serbiako erregina izango zena Alexandro erregearekin ezkonduz.  Mašinen eta bere koinataren arteko harremanak, beti txarrak izan zirenak, are gehiago okertu ziren 1900ean subiranoarekin ezkondu ondoren, Mašin, orduan Estatu Nagusiko koronela, erreserbara pasa baitzen.

Dragutin Dimitrijević Apis kapitainak gidatutako errege bikotearen aurkako konspiratzaileek bera aukeratu zuten Errege Jauregiaren aurkako erasoaren buruzagi.  Ekainaren 7an jauregiaren aurkako erasoa erabaki zuen bilera zuzendu zuen. 

### Maiatzaren estatu-kolpean parte hartzea 
Ekainaren 10–11, konspiratzaileek bi egun lehenago amaitutako planen arabera, Mašinek arratsaldea Belgradoko Ofizialen Klubean eman zuen. Gauerdi aldera, uniforme militarra jantzi ondoren, 7. Erregimentuaren egoitzara joan zen, han agintea hartu eta Errege Jauregira eraman zituen. Erregimentuak jauregia inguratu eta beste konspirazio ofizial batek zuzendutako erregimentu baten etorreraren zain egon zen.
eskuinera|thumb|232x232px|Lazar Petrović jenerala, Alexandro I.aren laguntzaileordea, errege bikotea defendatzen saiatu eta jauregiaren aurkako erasoan hil zena.
Mašin jauregiaren kanpoaldean itxaron zuen errege-bikotea jauregi zaharrean bilatzeko arrakastarik gabe, eta Lazar Petrović jeneralaren, erregearen laguntzailearen, trikimailua eragotzi zuen, erasotzaileen arreta jauregi berrira desbideratzen saiatzeko, bikotea jauregi zaharrean aurkitu ez zutenean. Jauregiaren bigarren miaketan parte hartu zuen, eta horrek logelari atxikitako ganbera sekretu batean ezkutatutako bikotea aurkitzea ekarri zuen.
Goizeko lauretan Errusiako ordezkaria hartu zuten ofizial taldearen buru izan zen, eta honek bikotearen gorpuak jauregiko lorategitik (gaur egungo Aitzindarien Parkea ) kentzeko eskatu zuen.

Vojislav Tankosić tenienteari Draga erreginaren bi anaia gazteagoak hiltzeko agindu zion. Biak fusilatu zituzten beren dibisioko egoitzan. Velja Todorović Barne Arazoetako ministroa hiltzeko agindua ere eman zuen, eta honek bizirik iraun zuen, hilda zegoela uste baitzen. Errege bikotearen lehen eta bigarren bilaketaren arteko tartean, gobernuko kideak atxilotzeko agindua eman zuen, bikoteari laguntza ematea eragozteko eta estatu-kolpearen arrakasta bermatzeko.

### Azken karrera 
Estatu-kolpearen ondoren, Mašin konspiratzaileetako bat izan zen, behin-behineko gobernu berriaren parte bihurtu zena, Eraikuntza ministro gisa. Errepublika aldarrikatzearen aurka egin zuen, konspiratzaile batzuek horren alde egin baitzuten.

1905 eta 1906 artean, Serbiako Estatu Nagusiko buruorde izan zen. Britainiarrek harreman diplomatikoak berrezartzeko beren lanpostu publikoak galtzea eskatu zieten 6 konspiratzaile nagusietako bat izan zen. 1906ko maiatzean, Serbiako gobernua prest zegoen britainiarren eskakizunak betetzeko eta Mašin, beste militar batzuen artean, erretiratu egin zen, eta horrek Serbiaren eta Erresuma Batuaren arteko harreman diplomatikoak berrezartzea ahalbidetu zuen maiatzeko estatu-kolpearen hirugarren urteurrenean 1906ko ekainaren 11n.

## Kargu diplomatikoak 
## Kanpo estekak