open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mertxikondo

**Mertxikondoa** (*Prunus persica*) Rosaceae familiako fruta-arbola bat da. Fruitua **mertxika** da.

## Terminologia 
Mertxikondoaren fruituak izen ugari hartzen ditu: *mertxika*, *muxika*, *muxurka*, *melokotoia*, *tuaxa,* *peska, fresku, prixku*... Blanca Urgell hizkuntzalariaren arabera, Ibarguen-Cachopin kronikak (XVI. mendea) esaera hau jasotzen du: «*Madaria eta Muxika, frutu on bi dira»*.

## Ezaugarriak 
Hosto erorkorreko eta adaburu zabaleko fruta-arbola da mertxikondoa; 3-6 m garai izan daiteke.

### Zurtoina – Azala 
Enborra txikia, zimurra eta gorrixka izaten da.

### Hostoak 
Hostoak leunak, lantza-formakoak eta meheki zerradunak dira.

### Loreak 
Martxotik maiatzera loratzen da mertxikondoa.
Hostoak baino lehen ateratzen dira loreak -galtzarbetan-, eta zuriak edo arrosak dira.

### Fruitua 
thumb|ezkerrera|200px|Mertxika baten irudia eta barne itxura.
Mertxikondoaren fruitua drupa da; pubeszentea, horia edo morea, eta kolore bereko mamia duena. Hazia hezur gogor batez inguratuta dago.

Mertxika bizitza luzearen eta hilezkortasunaren sinbolo dira. Mertxikak Txinan eta herrialdeko portzelana ezagunak horien marrazkiekin apaindu ohi dituzte.

#### Nutrizio informazioa 
Nutrizio informazioa (100g)

* Ura %87
* Kaloriak - 37
* Karbohidratoak - 9 g
* Zuntza - 1,4 g
* Potasioa - 140 mg
* Magnesioa - 9 mg
* Iodoa - 3 mcg
* C bitamina - 8 mg

## Historia eta habitata 
Mertxikondoa jatorriz Txinakoa da eta badira 3.000 urte landatzen dutela. Mendiko merkatari-bideetatik eraman zuten Pertsiara (Iran). K. a. 330 urtean, Greziara iritsi zen mertxikondoa eta Erdi Aroan bere ekoizpena Europa osora hedatu zen. Gaur egun, munduko fruta arbola hedatuena da eta ekoizle nagusiak hauek dira: Txina, Ameriketako Estatu Batuak, Argentina, Txile, Grezia, Frantzia eta Espainia.

Iraila udaren eta udazkenaren arteko igarotze hila da. Euriak hasten dira, eta mertxikak, maiatzaren lehen hamabostaldiaz geroztik Iberiar penintsulako hego-ekialdetik iritsi direnak, orduan Lleidan eta Aragoin agertzen dira.

## Barietateak 
thumb|upright|Nektarina mertxikaren kultibar bat da
* Paviak
* Nektarinak/Brinoiak
* Paraguaioak/Mertxika zapalak
* *Pentoo* edo *Pan Tao* (txinatarra)
* Mami zuria: *Charles roux* - *May flower* - *Redwing* - *Ribet* - *Robin*
* Mami horia:* Cardinal* - *Dixie Red* - *Early Red* -''Early O'Henry* - *Red Haven* - *Sun Haven* - *Spring crest''

## Galeria 

Image:Peach flowers.jpg|Loreak
Image:PeachesInSyrup.jpg|Azukre-uretan
File:Yellow nectarine and cross section.jpg
Image:Pfirsiche.jpg|Mertxikak
File:Peachblossoms3800ppx.JPG|Loreak
File:Nectarine branch surachit.jpg|Nektarinondoko loreak
File:Pfirsichbaum 01.jpg|

## Erreferentziak 
* Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak
Zedro

**Zedroak** pinazeoen familiako eta *Cedrus* generoko hosto iraunkorreko zuhaitzak dira. Faszikuluetan elkartutako orratzen formako hostoak eta faszikulu horiexen erdian hazten diren kono arrak ditu. Zuhaitz handia da, kopa koniko edo bertikalekoa, zur usaintsuzkoa, parkeetako ornamentaziorako oso erabiliak. Distribuzio disjuntua daukate: Afrikako iparraldean, Ekialde Hurbilean eta Himalaian.

Zedro hitza latinezko «cedrus» hitzetik dator, eta hori grezierazko κέδρος (kedros) hitzetik zetorrena, ipurua izendatzeko ere erabiltzen zena.

Zedroa Libanoren zuhaitz nazionala da, eta herrialde horren banderan azaltzen da.

## Espezieak 
Generoak bost taxon ditu, taxonomiaren ikuspegitik lau espezie ezberdinetan edo bakar baten artean sailkaturik:
* *Cedrus deodara* (Himalaiako zedroa)
* *Cedrus libani* (Libanoko zedroa)
** *C. libani*&nbsp;var. *libani*
** *C. libani*&nbsp;var. *stenocoma*
** *C. libani*&nbsp;var. *brevifolia*
** *C. libani*&nbsp;var. *atlantica*
* *Cedrus atlantica* (Atlasko zedroa)
* *Cedrus brevifolia* — Zipreko zedroa

**Irudi-galeria**

Fitxategi:Groesste Zeder Deutschlands.jpg|Libanoko zedroa
Fitxategi:Cèdre du Liban Barouk 2005.jpg|Libanoko zedroa
Fitxategi:Cedre-large.jpg|Libanoko zedroa
Fitxategi:Cedrus atlantica.jpg|Atlasko zedroa
Fitxategi:Pedrengo cedro nel parco Frizzoni.jpg|Himalaiako zedroa
Fitxategi:Cedres Chypre.jpg|Txipreko zedroa

## Erreferentziak
Picea

**Picea** (lat. *picea*) pinazeoen familiako zuhaitz genero bat da. Piramide itxurako zuhaitzak dira 20-60 metrokoak, orri isolatu lau eta tetragonal puntadunekin, eta heldu arte zabaltzen ez diren pinaburu eskegiekin.

Izei gorria da familia honetako zuhaitz ezagunena. Generoko espezie gehienak urtetsuak dira, bizitza luzea izaten dute, eta apurka-apurka hazten dira. Biolina edo gitarra bezalako musika-tresnak egiteko balio dute.[ezkerrera|thumb|*[Picea mariana*]]
[ezkerrera|thumb| *[Picea sitchensis* (estrobiloa)]]
Genero honek 35 espezieak ditu

## Espezieak 
1 sectio ***Picea***
:* *Picea abies* Europa;
:* *Picea asperata* Txina.
:* *Picea koraiensis*. Korea, Txina.
:* *Picea koyamae*
:* *Picea meyeri*.

1b
:* *Picea orientalis*
:* *Picea morrisonicola* . Taiwan.
:* *Picea wilsonii* Txina.
:* *Picea obovata*
* *Picea schrenkiana*
:* *Picea smithiana*
:* *Picea alpestris*

:1c
:* ''Picea maximowiczii'
:* *Picea torano* .
:* *Picea neoveitchii*
:* *Picea martinezii*
:* *Picea chihuahuana* Mexico

2 Sectio ***Omorika***
:2a
:* *Picea breweriana*
:* *Picea brachytyla*
:* *Picea farreri* Birmania eta Txina.
:* *Picea omorika* Serbia

:2b
:* *Picea mariana* Ipar Amerika.
:* *Picea rubens*
:* *Picea glehnii*
:* *Picea alcockiana* ("*P. bicolor*") .
:* *Picea purpurea*
:* *Picea balfouriana*
:* *Picea likiangensis*
:* *Picea spinulosa*

3 Sectio '**Casicta**'
:* *Picea glauca* Ipar Amerika.
:* *Picea engelmannii
:* *Picea sitchensis* Sitka (Alaska)
:* *Picea jezoensis* Kamchatka.
:* *Picea pungens''

## Kanpo estekak 
* Arboretum de Villardebelle Picea cone photos Cones of selected species (page 1)
* Arboretum de Villardebelle Picea cone photos Cones of selected species (page 2)
* Gymnosperm Database - Picea
Ntdetect.com

**Ntdetect.com** Microsoft Windows NT oinarritzat duten eta x86 arkitektura duten sistema eragileen osagaia da. Windows NT abiarazten ari denean erabiltzen den prozesua da, eta sistema eragilea abiarazteko behar den oinarrizko hardwarea detektatzea du helburu.

## Kanpo estekak
Muxurka

**Muxurka** bi fruta antzekoan izen arrunta da:
* Mertxikarena, mertxikondoaren fruta.
* Abrikotarena, abrikotondo bat baino gehiagoren fruta.
Collazos de Boedo

**Collazos de Boedo** Palentziako udalerria da, Boedo-Ojeda eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 138 biztanle zituen.

thumb|280 px|Santa Maria eliza|erdian

## Ikus, gainera 
* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
Erasure

**Erasure** Londresen 1985an sortutako Ingalaterrako pop musika taldea da. Lehendabiziko osakideak Andy Bell (ahotsa eta teklatua), Vince Clarke (gitarra eta ahots laguntzailea). New Wave mugimenduko ikurra, kritika zein salmenten aldetik 1980ko hamarkadako talderik arrakastatsuenetakoa izan zen, eta eragin handia izan zuen etortzekoak ziren taldeengan.

Horrez geroztik, berriz, taldekideek bere kabuz jarraitzea hobetsi dute, eta Erasure proiektua geldo dago.

## Diskografia 
* *Wonderland* - 1986
* *The Circus* - 1987
* *The Two-Ring Circus* - 1987
* *The Innocents* - 1988
* *Crackers International* (EP) - 1988
* *Wild !* - 1989
* *Chorus* - 1991
* *Abba-Esque* (EP) - 1992
* *Pop ! The First 20 Hits* - 1992
* *I Say I Say I Say* - 1994
* *Erasure* - 1995
* *Cowboy* - 1997
* *Loveboat* - 2000
* ''Other People's Songs* - 2003
* *Hits ! The Very Best Of Erasure* - 2003
* *Nightbird* - 2005
* *The Erasure Show* - 2005
* *Union Street* - 2006
* *Acoustic Live* - 2006
* *Light At The End Of The World* - 2007
* *Live At The Royal Albert Hall* - 2007
* *Pop ! Remixed* - 2009
* *Total Pop ! The First 40 Hits* - 2009
* *Tomorrow's World* - 2011
* *Tomorrow's World Tour (Live at the Roundhouse)* - 2011
* *Snow Globe* - 2013
* *The Violet Flame* - 2014
* *Always - The Very Best of Erasure* - 2015
* *World Be Gone* - 2017
* *World Beyond* - 2018
* *World Be Live* - 2018
* *The Neon* - 2020

## VHS 
* *Live At The Seaside* - 1987
* *The Innocents Live* - 1989
* *Wild ! Live* - 1990
* *Pop ! The First 20 Hits* - 1992
* *Abba-Esque* - 1992
* *The Tank, The Swan & The Balloon* - 1993
* *Erasure EPK* - 1996
* *The Tiny Tour* - 1998

## DVD 
* *Sanctuary - The EIS Christmas Concert 2002* - 2003
* *Hits ! The Videos* - 2003
* *The Tank, The Swan & The Balloon* - 2004
* *Great Hits Live - Live At Greatwoods* - 2005
* *The Erasure Show - Live In Cologne* - 2005
* *On The Road To Nashville* - 2007
* *Live At The Royal Albert Hall'' - 2008

## Kanpo estekak
Antso III.a Mitarra Gaskoiniakoa

**Antso III.a Gaskoiniakoa**, *Mitarra* (arabieraz "ikaragarria"), *Menditarra* edo *Handia* ezizenez ezaguna, (830 – 893) Baskoniako dukea (872–887) izan zen.

## Biografia 
Kondaira eta misterioan murgildutako pertsonaia, karolingiarrek baskoiak moteltzeko aukeratutako errekonkistaren gudari handitzat hartzen da.

Bere genealogia iluna da oso baina litekeena da Antso II.a Antsoren semea izatea. Era berean, iturriek bere ezizena batzuetan Antso II.ari eta bestetan Antso III.ari ematen zieten. Gehienetan Antso II.ari *Mitarra Antso* deitzeaz gainera, lehenengoaren semea dela esaten dute. Batzuetan bere arbasoak gaztelarrak zirela esaten zuten

Bere erreinaldian, Baskoniako dukerria estatu *de facto* burujabe bilakatu zen, Frantziako erregearekin loturarik ez zuena. Bikingoak Aturriko bokalean finkatu eta kontrolatu zituen. Oinordekoa bere semea (ziur asko) edo bere anaia, Gartzia II.a Antso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berotegi

thumb|200px|Plastikozko tunel berotegiak, nekazaritzan erabiliak.
[thumb|200px|Espainiako [Almería|Almeriako berotegien satelite-irudia ().]]
**Berotegiak** espazio itxi batzuk dira, alde bat edo gehiago beira edo plastiko gardenezkoak dituztenak, eguzkiaren beroa igarotzen utziz eta barnean gordez landareek mikro-klima onuragarri batez goza dezaten. Tamaina ugarikoak izan daitezke, babestoki txikietatik eraikin handiak arte.

Berotegiak bi motakoak izan daitezke: beirazkoak eta plastikozkoak. Plastikozkoak PE, PC edo PMMA mintzezkoak izan daitezke. Beirazko berotegi komertzialak barazkiak edo loreak landatzeko teknologia handiko instalazioak dira. Berotegi hauek ekipamendu ugari izaten dute, hala nola, itzaltze instalazioak, berogailuak, girogailuak eta argiztapena, denak ordenagailu bidez kontrola ahal direnak.

## Oinarrizko mekanismoa 
Gauzaki bat gardena dela esaten dugunean, haren zehar ikusi dezakegulako, ez dugu esan nahi izpi guztiak zeharkatuko dezakeela. Adibidez, beira gorri baten zehar ikusi daiteke, beraz, gardena da, baina izpi urdinak ez du zeharkatzen. Beira gardena da kolore guztietako argiarentzako, baina oso gutxi ultramorea eta infragorria erradiaziorako.

Pentsatu dezakegu beirazko etxe batean eguzki izpien aurrean. Eguzkiaren argi ikusgaia beira zeharkatzen du eta etxe barruan dauden gauzakietatik xurgatua izango da. Gauzakiak berotuko dira, kanpoan dauden gauzakiak eguzkiaren argiari aurrez-aurre dauden bezalakoak.

Berotu diren gauzakiak eguzki izpien bidez, berriro bero hori ematen dute erradiazio moduz. Baina eguzkiaren tenperaturan ez daudenez, ez dute argi ikusgaia igortzen, erradiazio infragorria baizik, energetikoki askoz gutxiago dena. Denbora pasa ahala, hartzen duten eguzki argi energia kopuru berdina infragorri moduan igortzen dute, beraz, haien tenperatura konstante dihardu.

Aire askean dauden gauzakiek ez dute inolako zailtasunik erradiazio infragorria kentzeko, baina kasua oso ezberdina da beirazko etxe barruan dauden gauzakientzat. Erradiazio infragorrien zati txiki batek lortzen du beira zeharkatzea. Beste guztia horman islatzen da eta barruan metatuko da.

Hauxe izango da arrazoia berotegi batean landareak hazteko, nahiz eta kanpoko tenperatura izoztuko lukete. berotegi barruan metatzen den bero gehigarria berotegi-efektua deritzo.

## Berotegi efektua 
thumb|350px|Eskema honek energia elkartrukea adierazten du, Lurreko eguratsa, Lurrazala eta Espazioaren artean.

Berotegi-efektua klima berotzen duen prozesu natural bat da, Lurraren hartu-eman erradioaktiboan parte hartzen duena. Atmosferan dauden berotegi-efektu gasek (BEG) sortzen dute, batez ere ur lurrunak (eragin gehien duena), karbono dioxidoak CO2 eta metanoak CH4.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* The Crystal Palace (Londres, 1854-1936)

## Kanpo estekak 
* Berotegi Harluxet hiztegi entziklopedikoan
Gartzia II.a Antso Gaskoiniakoa

**Gartzia II.a Antso**, *Okerra* ezizenaz ezaguna, (850 – 930) Baskoniako dukea (887-930) izan zen.

## Biografia 
Litekeena da Antso II.a Antso edo Antso III.a Mitarraren semea izatea, baina zenbait iturrik gaztelarra zela diote

Arnaldo Gaskoiniakoaren lehengusua ere izan liteke, iturri batzuen arabera dukeorde izan zen 864an bere aita hil eta adintxikikoa zenean. Besteek, berriz, Arnaldo Antsoren oinordekotzat hartzen dute eta urte berean hil zutela diote. Edonola ere, Gartziak 887an boterea lortu zuen.

Urte hartan Akitaniako beste handikien artean zegoen Bourgesko biltzarrean, Karlos Lodiaren erreinaldiaren hasieran eskualdeko jarrera finkatzeko egina. 904an *comes et marchio in limitibus oceani*, hau da, "konde eta margrave ozeanoaren mugetaraino" titulua erabiltzen zuen. Gartziak Bordeleko konderria dukerrian barneratu zuen. Gartziaren alaba Andregotok Gilen Antso Gaskoiniakoa ezkondu zuen.

## Ezkontza eta seme-alabak 
Gartziak Amuna ezkondu eta sei seme-alabak izan zituzten:
* Antso bere oinordekoa
* Gilen, Fézensaceko kondea (tartean Armagnacekoa)
* Arnaldo, Astaraceko kondea
* Andregoto, Gilen Antso Gaskoiniakoa Bordeleko kondea ezkondu zuena.
* Garsinda, Raimundo Pons Tolosakoa Tolosako kondea ezkondu zuena.
* Azibela, Garindo II.a Azearitz Aragoiko kondea ezkondu zuena.

## Erreferentziak
Perales

**Perales** esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:

## Herriak 
* Perales, Palentziako probintziako udalerria.
* Perales del Alfambra, Teruelgo probintziako udalerria.
* Perales del Puerto, Caceresko probintziako udalerria.
* Perales de Tajuña, Madrilgo Erkidegoko udalerria.

## Ibaiak 
* Perales ibaia, Madrilgo Erkidegoan dagoen ibaia.

## Pertsonaiak 
* José Luis Perales, abeslari eta musikari espainiarra.
Antso IV.a Gartzia Gaskoiniakoa

**Antso IV.a Gartzia** (?-950 edo 955) Baskoniako dukea (930-950 edo 955) izan zen.

## Biografia 
Bere agintaldian Gaskoinia asko murriztu zen, bere anaiek eskualde nagusiak jarauntsi zituztelako eta *de facto* eta agian *de jure*zko dukerri burujabea ia ahaztu zen.

Aucheko eskutitzetan Gartzia Antsoren semetzat eta *Rodako kodexa*n Gaskoiniako oinordekotzat hartzen dute. Aita hiltzean dukerria ez ezik Lomagen, Gavarret, Tursan eta Bruilloisko bizkonderriak ere jarauntsi zituen. Gilen eta Arnaldo bere anaiek Fézensac (tartean Armagnac) eta Astarac hurrenez hurren jarauntsi zituztenez Baskoniako dukerria oso murriztua izan zen.

932an, Flodoardok Ermengol Rouerguekoa eta Raimundo Pons Tolosakoa anaiek eta Septimaniako printzeek Raul Frantziakoa omentzeko *"Lupus Aznar Vasco"* eraman zutela berarekin. Batzuen ustez, *"Lupus Aznar Vasco"* hau Antso izan zen

## Seme-alabak 
Aucheko eskutitzetan Antsok bi sasikume izan zituela agertzen da: Antso bere oinordekoa eta honen oinordekoa izan zen Gilen. Gombaldo ere, artzapezpiku pluralista zena, semea zuen. Honek zenbait diozesitan izan zen Gaskoinian Bordeleko artzapezpiku bilakatu arte. Udalriko edo Odulriko izeneko laugarren semea ere izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PC

**Pc** edo **PC** akronimoak esanahi ugari ditu:

* Ordenagailu pertsonala ()
** PC - 1512
* Plaid Cymru (euskaraz, Galesko Alderdia) Galeseko alderdi abertzale garrantzitsuena
* Polikarbonatoak (ingelesezko *Polycarbonates*)
* Alderdi Komunista ugariren lehen letrak (*Partido Comunista* edo *Parti Communiste*)
** PCE
** PCF
** PCTV (EHAK)
Pozo de Urama

**Pozo de Urama** Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.

2022ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 20 biztanle zituen.

## Toponimia 
Zenbait autoreek aipatu duten jatorri iberiar posiblea, baina bere toponimia Puteo de Abdurama bezala agertzen da jada X. mendean, Pozaduramara eramango zuena. Beraz, latinezko *puteus*-etik dator, hau da, putzu esan nahi duena, eta Abdurama bere jabeari erreferentzia egiten dion antroponimoa da, jatorri mozarabiarra duena. 

## Geografia 
Cueza haranetik gertu dagoen ondulazio leunean kokatua, probintziako hiriburuaren ipar-mendebaldean. Herrirako sarbidea Palentziatik Cisnerosera doan C-613 eskualde- errepidetik egiten da, non herriarekin lotzen duen P-971 errepidea hasten den. N-120 errepidetik ere sar daiteke, Donejakue Bidearen paraleloa den errepidetik, eta Cervatosen P-972 errepidea hartuz, Villadaraino iristen dena eta Pozo de Uramara sarbidea ematen duena.

## Historia 
Pozo de Uramako lehen dokumentu historikoa 946koa da, Puteo de Abduramaren dohaintza San Félix de Cisneros-i egin zitzaionean.

Sebastián Miñanok  XIX. mendearen hasieran deskribatzen du Carriongo barrutiko jaurerri bezala, Leongo gotzaindegian, alkate arrunta, 107 auzokide, 708 biztanle eta parrokia dituena.

Antzinako Erregimenaren erortzean, herria udalerri konstituzional bihurtu zen orduan Pozo de Brama  izenez ezagutzen zen Frechillako barrutian eta 1842ko erroldan 48 etxe eta 250 biztanle zituen.

## Ondarea 
Herrian, Gazteluko Andre Mariari eskainitako parrokia-eliza dago. 

## Demografia 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
Revenga de Campos

**Revenga de Campos** Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena, Gaztela eta Leonen. Ucieza erreka txikia alboan du.

158 biztanle bizi dira bertan, baina, urtero, uda ailegatzen denean, jendez bete egiten da honako bi arrazoiengatik; bata, han bizi direnen senitartekoak hara joaten direlako (oporraldiak igarotzera, normalean); eta bestea, herriaren erditik Santiagoko Bidearen ibilbide bat dagoelako, Frantziakoa hain zuzen. Horrexegatik, jende asko geratzen da bertan lo egiten.
Leku paregabea da lasaitasunaz eta isiltasunaz, hala nola, bere basoaz gozatzeko.

## Elizak 
Revengak duen lekurik politena San Lorenzo deituriko eliza da, harriz eta adreiluz eginda dago eta bost piezatan bananduta dagoena. Barruan, XVII. mendeko erretaula bat nabarmentzekoa da eta bi XVIII. mendekoak. Egunero elizako apaizak eguerdiko hamabietan meza egiten du.

Existitzen diren agiri batzuei esker, badakigu beste eliza bat zegoela, San Llorente deiturikoa, hain zuzen. Berau, herriaren irteeran kokatua omen zegoen.

## Demografia 
XIX. mendearen erdialdean Revenga 572 biztanle zituen baina poliki-poliki biztanleria murrizten joan da.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 162 biztanle zituen.

## Festak 
* San Lorenzo: abuztuaren 9 eta 10ean.
* San Antonio de Padua : ekainaren 13an.

## Ikus, gainera 
* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
*  Revenga de Campo posta kodea.
La Serna

**La Serna** hainbat tokiren izena izan daiteke:

## Udalerriak 
* La Serna, Palentziako probintziako udalerria.
* La Serna del Monte, Madrilgo Erkidegoko udalerria.

## Herriak 
* La Serna, Kantabriako Valderredible udalerriko herria.
* La Serna, Kantabriako Hermandad de Campoo de Suso udalerriko herria.
* La Serna, Kantabriako Arenas de Iguña udalerriko herria.
Mihura

**Mihura** (*Viscum album*), **bigura**, **bizka**, **migura**, **puhure** edo **utzuri** izenez ere ezagutua, Europa eta Asiako mendebaldean eta hegoaldean hedatua dagoen Santalaceae familiako landare-parasitoa da.

## Taxonomia 
Azpiespezie batzuk bereizi dira:
* *Viscum album* azpiesp. *abietis*, Erdialdeko Europan
* *Viscum album* azpiesp. *album*, Europa eta Hego-mendebaldeko Asian
* *Viscum album* azpiesp. *austriacum*, Erdialdeko Europan
* *Viscum album* azpiesp. *meridianum*, Hego-ekialdeko Asian
* *Viscum album* azpiesp. *creticum*, Kretan
* *Viscum album* azpiesp. *coloratum*, Txinan.

## Bitxikeriak 
* Istrian *biska* izeneko likorea egiteko erabiltzen dute.
* Druidek bere errituetan erabiltzen omen zuten.
* Herrialde jakin batzuetan, Eguberriko ohituretan erabiltzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tariego de Cerrato

**Tariego de Cerrato** Palentziako udalerria da, El Cerrato eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 535 biztanle zituen.

## Tariego de Cerratoar ospetsuak 
* Antton Troitiño, Etakidea.

## Ikus, gainera 
* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
Torquemada

**Torquemada** esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:

* Torquemada, Palentziako probintziako udalerria.
* Tomás de Torquemada, Aragoi eta Gaztelako inkisidore nagusia.
* Juan de Torquemada, Mondoñedoko apezpikua eta aurrekoaren osaba.
Valle del Retortillo

**Valle del Retortillo** Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena. Herria 1970eko hamarkadaren amaieran sortu zen, Abastas, Añoza, Villalumbroso eta Villatoquite udalerriek bat egitean.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 174 biztanle zituen.

## Auzoak 
* Abastas eta Abastillas
* Añoza
* Villalumbroso
* Villatoquite

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
Villada

**Villada** esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:

## Lekuak 
* Villada, Palentziako probintziako udalerria.
* Villada, Argentinako Santa Fe probintziako Caseros departamentuko herria.
* Lerma de Villada, Mexikon dagoen herria.

## Pertsonaiak 
* José Vicente Villada, Mexikoko Estatuko gobernadore izandako politikaria.
* Mercedes Villada Achaval, Eduardo Lonardi Argentinako presidente izandakoaren emaztea.
Bless Me Father

***Bless Me, Father*** (euskaraz *Bedeinka Nazazu, Aita*) ITV britainiar telebista etxearen komediazko telesaila da. Bertan Arthur Lowe, Daniel Abineri, Gabrielle Daye, Patrick McAlinney, David Ryall, Derek Francis eta Sheila Keith aktoreek parte hartu zuten. ITV kateak Britainia Handian 1978-1981 urteen artean emititu zuen. Euskal Herrian aldiz, ETB1ean euskaraz eta ETB2an gaztelaniaz 80eko hamarkada erdi eta amaiera aldera *Aita Bedeinka Nazazu* izenburupean emititu zuen.

## Kontakizuna 
Telesailak bere 21 ataletan zehar Aita Charles Duddleswell (Lowe) irlandar parroko katolikoa eta bere apaiz laguntzaile gazteak (Abineri) Londres hiriko erdi-mailako eta fikziozko St. Jude auzunean dituzten abenturak azaltzen dizkigu. Telesaila 1950eko hamarkadan girotzen da.

Gidoia Peter De Rosak idatzi zuen (hau apaizondoa zen). De Rosak gidoia Neil Boyd ezizenez idatzi zuen, hots, hori telesaileko parrokoaren apaiz gazte laguntzailearen izena zen. Gainera Boydek telesaila honetan oinarritutako hainbat eleberri argitaratu zituen. ITV network ekoiztetxeak London Weekend Television etxearentzat gauzatu zuen.

## Pertsonaiak 
* Aita Charles Duddleswell (Arthur Lowe), parroko katoliko irlandarra, umoretsua eta "axeria" oso, beti ateraldi xelebrez erantzuteko prest.
* Neil Boyd, parrokoaren apaiz laguntzaile gazte eta zintzoa (Daniel Abineri), Aita Charlesen laguntzaile nekagaitza, sentipen onez beteriko apaiz hasi berria.
* Mrs Pring (Gabrielle Daye), bi elizgizonen bizilekuko etxekoandrea da.
* Daley doktorea (Patrick McAlinney), maizegi erre nahiz zurrut egiteko zaletasuna duen sendagilea, Aita Charlesen pareko "axeria". Biak ume-umetatik lagunak dira.
* Billy Buzzle (David Ryall), fedean nahiz erlijioan batere sinisten ez duen bizilaguna.
* Ama Stephen (Sheila Keith), goi-lekaime edo monja.
* O' Reilly artzapezpikua (Derek Francis), Aita Charles eta Neil Boyden burua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bless Me Father telesaila IMDB webgunean
A Arnoia

**A Arnoia** Ourenseko udalerria da, El Ribeiro eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.147 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
QFP

[thumb|230px|QFP formatuko 44 orratzeko Z80 mikroprozesadorea ([LQFP kategoriakoa).]]

**Quad Flat Package** (**QFP** edo *kapsulatu karratu laua*) azaleko muntaiarako zirkuitu integratuen kapsulatuetako bat da. Lau aldeetan konektoreak ditu eta hauek, erlojuaren orratzen aurkako noranzkoan zenbakitzen dira marka batetik hasiz.

QFP kapsulatuek 44 eta 200 pin edo orratz artean dituzte, hauen artean 0,4 eta 1 mm bitarteko tartea utziz.

## Aldaerak 
[thumb|230px|[BQFP|Bumpered Quad Flat Package kapsulatuko Cyrix Cx486SLC mikroprozesadorea.]]
Nahiz eta QFP guztiak laukizuzen (edo lauki) lau formakoak izan, hainbat aldaera erabiltzen dira. Aldaera horiek orratz kopuruagatik, pinen arteko tarteagatik, neurriengatik edota erabilitako materialengatik bereizten dira.

* BQFP: Bumpered Quad Flat Package
* BQFPH: Bumpered Quad Flat Package with Heat spreader
* CQFP: Ceramic Quad Flat Package
* FQFP: Fine Pitch Quad Flat Package
* HQFP: Heat sinked QFP
* LQFP: Low Profile Quad Flat Package
* MQFP: Metric Quad Flat Package
* PQFP: Plastic Quad Flat Package
* SQFP: Small Quad Flat Packag
* TQFP: Thin Quad Flat Package
* VQFP: Very small Quad Flat Package
* VTQFP: Very Thin Quad Flat Package

## Kanpo estekak
TO92

thumb|250px|TO-92 kapsulatudun transistoreen bistak.
thumb|150px|TO-92 kapsulatuaren aurreko bista.
thumb|150px|TO-92 kapsulatuaren atzeko bista.
**TO-92** transistoreak eraikitzeko gehien erabiltzen den kapsulatua da. Kapsulatua epoxiz edo plastikoz egin ohi da. Kapsulatu honek kostu gutxiko eta tamaina txikiko osagai elektronikoak eskaintzen ditu.

## Historia eta jatorria 
Kapsulatuaren siglak ingelesezko izenetik datoz: *Transistor Outline Package, Case Style 92*.

## Kapsulatu hau erabiltzen dituzten transistore arruntenak 
* BC548, NPN
* BC558, PNP
* 2N3904, General purpose NPN
* 2N3905, PNP
* 2N3906, xede orokorreko PNP
* 2N7000, N-kanaleko FET
* PN2222A, 2N2222 NPN

## Ikus, gainera 
* TO220

## Kanpo estekak
Antso V.a Santxitz Gaskoiniakoa

**Antso V.a Santxitz** —; — (?-961) Baskoniako dukea (950 edo 955-961) izan zen.

## Biografia 
Antso Gartziaren sasikume eta oinordekoa, honen heriotzatik, 950 eta 955 artean, bere heriotzara iraun zuen bere agintaldiak. Oinordekoa Gilen Santxitz bere anaia zuen.

Adituen artean gai eztabaidatsua da Antso IV.aren oinordekoaren izenarena. Iturri batzuen arabera seme bi izan zituen: nagusia Gartzia eta gazteena Antso. Gartzia aita baino lehen hil omen zen. Ziur asko izenen nahasketa besterik ez zen: Antsoren oinordekoa Gartzia edo Antso zuen izena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Avion

**Avion** Pas-de-Calais departamenduko udalerria da, Lens ondoan kokatua.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Beade

**Beade** Ourenseko (Galizia) mendebaldeko udalerri bat da, El Ribeiro eskualdekoa. 2008ko erroldan, 525 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
Polen

Polen-garau batzuk|thumb
**Polena** edo **lore-hautsa** (grezierazko *palé*, euskaraz *irina* edo *hautsa*) landare hazidunen anteretako zelula amen meiosiaren ondorioz eratutako gorputz txiki eta forma aldakorrekoa da. Polena gametofito bat da

Hiru geruzaz osatuta dago eta barnekoan ernalketa burutuko duten nukleoak eratzen dira.

Polenek landareen gameto arrak dituzte barnean, eta 10-60 mikroi inguru neurtzen dute.

Landare-espezie bakoitzaren polena berezia da, eta ikertzaileek polen-garau bat hartuta zalantzarik gabe jakin dezakete zein landareri dagokion. Ondoren, ontzia eraiki zenean landare-espezie hori non hazten zen ikertzen dute.

## Polenari alergia 
[thumb|*[Hemerocallis lilioasphodelus* lore baten estamine bat, lorezil bat mikroskopioaren azpian (handitzea: 9x).]]
Alergikoek badakite noiz egoten den polen gehien: aspaldi euririk egin ez duenean, tenperatura epeltzen denean eta hego haizea dagoenean. Orduan polen ugari egoten da airean, eta hura ez arnasten saiatu behar dute. Sintomak azaltzea saihesteko, sendagileek hainbat gomendio eman dituzte: leihoak ondo ixtea, betaurrekoak janztea, polinizazio-maila handiko orduetan ez irtetea —goizean goiz eta iluntzean—, ahal bada itsas ondoan ibiltzea.
 

Irudi:Helianthus annuus pollen 1.jpg|Ekilore polena
Irudi:Pollen Ricinus communis sanguineus.jpg|Akain-belarra (*Ricinus communis*)
Irudi:Oenothera fruticosa pollen01.jpg|*Oenothera fruticosa*
Irudi:Ipomoea purpurea pollen.jpg|*Ipomoea purpurea*

## Ikus, gainera 
* Polinizazioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Réseau National de Surveillance Aérobiologique (RNSA)
Otxar

**Otxarrak** (*Rubia*) Gentianales ordeneko eta Rubiaceae familiako genero bat osatzen duren landare loredunak dira. Europa, Afrika, Asia eta Amerikako ingurune epeletan hazten da.

## Deskribapena 
80 bat espezie ezagutzen dira, guztiak belarkarak edo sasi itxurakoak. 1,5 metroko altuera lor dezakete, hostoak urte osoan zehar mantentzen dituzte, eta 5-10 zentimetroko luzera eta 2-3 zentimetroko zabalera dute. Loreak 4-7ko taldetan sortzen dira, zurtoin zentral baten inguruan, 3-5 mm inguru dituzte, kolore hori apalekoak, eta ekain eta abuztu artean sortzen dira. Fruitua drupa txiki bat da.

## Espezieak 
Hauek dira espezie nagusiak:
* Europan:
** Otxar basatia (*Rubia peregrina* L.) frutarbolen inguruan hazten den landarea, kentzen zaila
** Tindu-otxarra (*Rubia tinctorum* L.) sustraietatik ekoizten den tindu gorriagatik landatua
* Asian:
** *Rubia cordifolia* L.

### Espezie guztiak 
## Ikus, gainera 
* Rubiá, Galiziako udalerria
Gilen Santxitz Gaskoiniakoa

**Gilen II.a Santxitz** (?-996) Baskoniako dukea —; — (961-996) izan zen.

## Biografia 
Antso IV.aren sasikumea, seme-alabarik gabe hil zen bere anaia Antso V.aren oinordeko bilakatu zen. Bordeleko konderria Baskoniako dukerrian barneratu zuen. Bere erreinaldiko agiriek bere aitona Iberiatik zetorrela zioen, bere genealogia nahasiz eta Gartzia Santxitz Pirinioz haraindikoa bilakatuz.

970. urte inguru, Gilen konde titulua besterik ez zuen erabiltzen noiz "Gilen Antso jauna, gaskoien kondeak" Saint Vincent-de-Lucqeko monasterioari "Luco Deo" herrixkan lurralde batzuk eman zionean. Entregodis bere izeko eta Raimundoren semea zen Gilen Ona bere lehengusuaren partez Bordeleko konderria jarauntsi zuen eta behin betiko lotu zuen Gaskoiniara. Gero duke titulua aldarrikatu zuen. Aimoin kronikalariak San Abonen biografian "Bordeleko konde eta Gaskoinia osoko dukea" zela esan zuen. 977 baino lehen, Gilenek Agen eta Vasats inguruko eskualdeak ere lortu zituen. Hala ere, litekeena da hau zabalpena baino jadanik beste dukeek lortutako eta guk ez dakiguna izatea, 840ko hamarkadan bikingoek egindako erasoak eta gerokoa garai iluna da eta egungo arkeologian.

977an, Gilenek La Réoleko priorerria berreratu zuen, *dux Wasconum* titulua erabiliz. Garai hartan ez zuen Bordeleko kondearen titulua erabiltzen. 988an Bordeleko jauna izan zen, urte hartan bertoko jaunen (*seniores*) aholkua eskatu baitzuen Saint-Severreko abadia berreraikitzeko. Gaskoinia Frantziako erregeen boterepean luzaroan egonda ere, Bordele ez. Bordele lortzean, Gilenek Hugues Capeten erreinaldiaren urteak erabiltzeari ekin zion bere eskutitzak datatzeko, "Hugues erregea erreinatzen" () klausula erabiliz.

Bere erreinaldia Gombaldo bere anaia, "gaskoien apezpikua" titulua zuena, Gaskoiniako elizbarrutiak kontrolatzen zituen eta Bordeleko artzapezpiku bilakatu zen. Horrela Gilenen senideek Gaskoiniako hierarkia osoa kontrolatzen zuten. Nafarroara errekonkistan aritzeko bidaia egin zuenean Gombaldoren eskuetan utzi zituen bere lurraldean. Iruñean ezkondu zuen baina Gaskoiniara itzuli behar zuen bikingoek berriro bere lurrak erasotzen ari zirelako. 982an Taller inguruan bikingoak mendean hartu ondoren, mehatxua behin betiko desagertu zen. Aturriko bokalean zuten basea Landetara mugiarazi zien.

## Familia 
Gilenek Gartzia I.a Nafarroakoaren alaba eta Fernán González Gaztelako kondearen alarguna zen Urraka Gartzia (?-1008) ezkondu zuen. Bost seme-alabak izan zituzten:
* Bernart, bere oinordekoa.
* Antso, Baskoniako dukea baita ere.
* Briska (Priska), Gilen V.a Akitaniakoa ezkondu zuena
* Gersenda (bere osaba ere izan zitekeen), Henrike I.a Borgoniakoa ezkondu zuena.
* Tota, Bernart I.a Besalukoa ezkondu zuena.

## Erreferentziak
Avión

**Avión** Ourenseko udalerria da, El Ribeiro eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.664 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
Gamueko gaztelua

**Gamueko gaztelua** Nafarroa Beherean, izen bereko herrian kokaturik dagoen gaztelua da. XVII. mendeko etxe-gotorlekua da, XII. mendekoa zen beste baten gainean eraikia. Beraren ondoan, iparraldera, Borda izeneko baserria dago eta biek multzoa osatzen dute. 1993ko urriaren 8an Frantziako monumentu historiko izendatu zuten.

## Historia 
Historikoki, gaztelua, Gamue leinuari lotuta egon den eraikina da. Leinu honetako burua zen inguruko nekazari eta lurren jabe. Leinuaren lehen aipamena XI. izanik, jakina da era nahiko jarraituan Frantziar Iraultzara arte euren etxea zenean. Iraultza garaian kanpora joanik, gaztelua eta ondasunak, Zuberoako Ithorrots leinukoa zen Joan d'Abbadiek erosi zituen.

1850. hamarkadan gaztelua erre egin zen, eraikina erdira murriztuz. Ordutik, aletegi gisa erabili izan da gaztelua eta ez da inoren bizileku izan.

Aiziritze-Gamue-Zohaztiko udalak, libera baten truke, 1983an erosi zion gaztelua orduko jabeari, Michel d'Abbadieri. Baina gazteluaren eremuari soilik zegokion salmenta. 1997an inguruko lurrak eta beheko aldean dagoen Borda baserria ere erosi zituen udalak. Borda etxea XIV. mendekoa da nahiz eta XIX. mendean berriz zabaldu zutela eta 1856 data agertu ateburu batean. Etxe horretan gazteluko zerbitzariak bizi ziren eta gaur egun, udal bulego batzuk kokatu dituzte bertan.

Ekintza kulturalak bertan antolatu nahirik, "Gamue Jauregia" deritzon elkartea sortu zuen. 1993an Monumentu historiko izendatu zuten eta 1995. urtean hiru zundaketa egin zituzten bertan, oinarriak ikertzeko.

## Kanpo estekak
Saint George's (Grenada)

'''Saint George's'* (grenadar frantziar kreoleraz: *Sen Jòj'') Grenadako hiriburua da. 1999an 7.500 biztanle zituen, 33.000 biztanleko metropolitar eremuarekin. Esportazio nagusiak kakaoa eta intxaurrak dira. Saint George's britainiar Haizealdeko uharteetako hiriburua izan zen. Frantziar kolonial estilodun hiririk ederrenetakoa da, kale estu, eliza eta gotorlekuekin. Hiria alde batetik sumendi baten kraterrak inguratzen du.

Karibeko hiririk bisitatuenetarikoa da turismoari dagokionez.

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
Saint George's ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

## Ikus, gainera 
* Grenada

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Magnoliopsida

thumb|300px|Magnolio baten loreak
**Magnoliopsida** edo **dikotiledoneoak** landare klase nagusi bat da. Hauen enbrioiak bi kotiledoi izaten ditu.

170.000 espezie inguru dira.

## Sailkapenak 
----

## Kanpo estekak
Rokabruna gaztelua

**Rokabruna gaztelua** Gamarten (Nafarroa Beherea) kokaturiko gaztelua da, Gaztelharri tontorrean. Nafarroan Rokabruna izeneko gaztelu bat bazela jakina da eta nahiz eta gaur egun, gaztelu hori, artikulu honetan deskribatzen den aztarnek osatzen dutena onesten den, ez dago agiririk Gaztelharri tontorrean dagoen gaztelu hau eta idatzietako Rokabruna gaztelua lotzen dituena. Dena den, beste, kokagune alternatibo batzuk ere planteatu dira, hala nola Suhuskune ondoan.

## Eraikina 
Harresiz inguraturiko oin ia angeluzuzena zuen eta dorre zilindriko bana erpin bakoitzean, XII.mendean Nafarroako Erresuman egin ohi zen bezala. Karratua izan zitekeen dorre angeluzuzen nagusia zegoen gaztelu barruan. Erabilera desberdinak izango zituzten beste zenbait eraikinen aztarnak aurkitu dira gaztelu barruan baita gangadun ur biltegi baten aztarnak ere.

## Historia 
XII. mendean gaztelua Nafarroako erregearen esku zegoen eta hortik aurrera, hainbat gazteluzain eta jaun izan zituen gazteluak, 1460. urtera arte. Orduan, Karlos Agirre zen gazteluzaina, baina ordutik aurrera ez dago gazteluaren idatzizko aipamen gehiagorik. Itxura guztien arabera, bazterturik geratu zen gaztelua.

1194an, Nafarroako Koroak Donibane Garazi hartu zuen kontrolpean, eta posizio horren erregeordetza Martin Txipiari esleitu zitzaion, Rokabrunarekin batera.

## Kanpo estekak 
*  Gaztelua hiru.com webgunean
Forget Cassettes

**Forget Cassettes**, Nashvillen (Tennessee, Estatu Batuak) sortutako Rock taldea zen. 2001ean hasi ziren jotzen eta bere ibilbide guztian iraun zuen pertsona bakarra Beth Cameron izan zen. Bi diska kaleratu zituzten Theory Records zigiluaren laguntzaz.

Taldeak, Estatu Batuetan eta Europan zehar bira ugari egin izan zituen, gehienbat ...And You Will Know Us by the Trail of Dead taldearekin, Doni Schroader bertako kidea ere bazen eta.

Taldea bikote moduan hasi ziren Beth eta Doni. Baina Instruments of Action diska kaleratu ostean eta bira batzuk egin eta gero, Donik taldea uztea erabaki zuen. Honen ondorioz, Beth Cameron, Aaron Ford eta Jay Leo Phillipsekin jarraitu zuen taldean. Honela, Salt bigarren diska kaleratu zuten 2006an. Bigarren diska hau kaleratu ondoren, Doni Schroader taldera itzuli, kontzertu gutxi batzuk emanez.

2007ko Martxoan eta Ekainean Europar bira bat burutu zuten Jason Milan Dietz baxujolearekin batera.

2008. urtean Beth Cameron eta Doni Schroader berriz elkartu ziren baina taldeari izena aldatu zioten, Eliza the Arrow bilakatuz.

## Taldekideak 
* Beth Cameron - Ahotsa eta gitarra
* Doni Schroader - Bateria eta perkusioa
* Jay Leo Phillips - Bajua eta gitarra
* Aaron Ford - Bateria
* Jason Milan Dietz - Bajua

## Diskografia 
* Instruments of Action (Theory Records, 2003)
* Salt (Theory Records, Tangled Up! Recordings, 2006)

## Kanpo Loturak 
## Kanpo estekak 
*  Forget Cassettes taldearen webgunea
*  Forget Cassttes taldearen Myspacea
Bernart I.a Gilen Gaskoiniakoa

**Bernart I.a Gilen** (?-1009ko apirilaren 3a baino lehen) Baskoniako dukea (996-1009) izan zen.

## Biografia 
Gilen Antso eta Urraka Gartziaren seme nagusia, anai txikia eta oinordekoa Antso Gilen zuen. Ademar Chabanneskoaren esanetan, bere heriotza "emakumeen konplotek" sortua izan zen

Ez zuen seme-alabarik izan.

## Erreferentziak
Pinaburu

thumb|220px|*Pinus virginiana*ren pinaburua.
**Pinaburu** (**estrobilo**) Pinuren infloreszentzia da. Zurezko ardatz baten inguruan ezkata-moduko pieza babesleak daude eta hauen eta ardatzaren artean hazi-hasikinak dituzten ezkata hazi-emaileak daude tartekatuta.

[thumb|ezkerrera|[intsinis pinuren pinaburua]]
thumb|ezkerrera|*Pinus sylvestris*, pinaburuak.
thumb|*Pinus coulteri*

## Kanpo estekak
Vilar de Barrio

**Vilar de Barrio** Ourenseko erdialdean kokatuta dagoen udalerria da, Limia eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.736 biztanle zituen.

## Parrokiak 
A Alberguería (Santa María) | Arnuíde (Santa María) | Bóveda (Santa María) | As Maus (San Pedro) | Padreda (San Miguel) | Prado (Santa Cruz) | Rebordechau (Santa María) | Seiró (San Salvador) | Vilar de Barrio (San Pedro Fiz)

## Ikus, gainera 
* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Rokafort gaztelua

**Rokafort gaztelua** Nafarroa Behereko Izturitze eta Donamartiri udalerrien arteko mugan kokaturik dagoen gaztelua da. Gaur egun, aztarnak nahiko suntsiturik daude.

## Eraikina 
Hiruki zuzen baten formadun oina zuen, dorre nagusi bat, zenbait dorre laguntzaile eta bi ataridun harresi batez inguraturik. Harresiaz gain, jakina da XV. mendean oholesi bat ere bazuela eta harresien gainean, egurrezko egiturak zituela. Hormarik luzeenak 30 metroko luzera zuen eta beste biek, 28 metrotakoa. Harrizko egitura guztia bertako kareharria erabiliz eraiki zen.

Gaur egun, gazteluko dorre nagusiaren aztarnak ikusi daitezke, oin biribila zuena, 7,40 metro diametroduna. Murruaren lodiera oinean 1,80 metrotakoa da eta barruan zorua, kanpoaldean baino 1,4 metro sakonago dago. Egun duen altuera 8 metrotakoa da.

Oraindik ikusgai dago baita, mendebaldeko muturreko dorrea eta hegoaldeko harresiaren zati bat, azken honen lodiera metro bat ingurukoa zelarik.

## Historia 
Nahiz eta Arberoa Nafarroako erresumaren zati zen XII. mendearen bukaeratik, gazteluaren lehen idatzizko aipamena 1249. urtekoa da. Behe Erdi Aroan, hainbat gazteluzainek izan zuten gotorlekua eta inguruko lurrak babestu eta kudeatzeko ardura eta askotan aldatu zen eskuz.

Nafarroako Gerra Zibilak ordea, gazteluaren suntsiketa ekarri zuen. 1456. urtean, Foixko kondea zen Gaston IV.ak gaztelua suntsitu zuen, aurretik Zuberoa eta Lapurdi Frantziar koroarentzat harturik.

XX. mendeko 50. hamarkadan zenbait indusketa egin zituzten, ikerketak egiteko, dorre nagusian eta hiru dorre laguntzailetan. 1996an gazteluaren plano on bat egitea lortu zen, A. Turcq eta Ch. Normand-en gidaritzapean.

## Kanpo estekak 
*  Gaztelua hiru.com webgunean
Friol

**Friol** Lugo udalerria da, Comarca de Lugo eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.430 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Lugoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
Amalvinus

**Amalvinus**, **Amauvin** edo **Amauguin** IX. mendeko bukaeran eta X. mendeko hasieran Bordeleko kondea izan zen.

## Biografia 
887ko abuztuan Bourgesko kontzilioan Bordeleko kondea titulua zuela Gilen I.a Auverniakoa, Odon Tolosakoa, Antso III.a Gaskoniakoa eta Frotario Bordeleko artzapezpikuarekin batera hartu zuen parte. Beraz, orduko Akitaniako agintarienetariko bat izan zen.

Alfontso III.a Asturiaskoa, *rex Hispaniae*k San Martin Toursekoaren kalonjeei idatzitako eskutitz batean "duke" izena eman zion. Kalonjeek erregeari urrezko koroa eskaini eta honek erostea erabaki zuen. Horretarako bere ordezkariak eta itsasontziak Bordelera 906ko maiatzean bidali zituen Amalvinusek koroa zuelako.

## Erreferentziak
Samos (Lugo)

**Samos** Lugoko hegoaldean dagoen udalerria da, Sarriako eskualdean kokatuta dagoena. Frantziar Done Jakue bidea herri honetatik igarotzen da.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.743 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Lugoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
Ribas de Sil

thumb|Ribas de sileko udaletxea

**Ribas de Sil** Galiziako Lugo probintziako udalerri espainiarra da. Quirogako eskualdean dago. San Clodio udalerriaren hiriburua da, hainbat zubietarako bateratua, Quirogara,horietako bat burdin zubia da (Galizieraz Ponte de Ferro).
Jarduera ekonomiko nagusiak nekazaritza, abeltzaintza eta meatzaritza dira(Rairos inguruan harrobi bat dago).
Turismoarentzat azpimarragarria izan arren, Ribeira Sacra hurbiltasuna dela eta.

## Biztanleria 
2016ko biztanleria: 992 pertsona INEren arabera.

## Kokapena 
Ribas de Sil udalerria mugatzen du iparraldean Quirogarekin (Lugo probintzian),Sil ibaiaren bereizten du eta hegoaldean Orense probintziarekin,mendebaldean Monforte de Lemos eta
Pobra de Brollon-ekin. Sil ibaia San Clodioen Sequeiros urtegira igaro baino lehenago gordetzen da.
## Hondartza Fluviala 
Ribas de Sil ezaguna da ibaiaren hondartzagatik, Galiziako onenetakoa.

## Komunikazioak 
### Trenbidea 
Adifeko trenbidea zeharkatzen du udalerriak, San Clodio erdian dagoen geltokia, San Clodio-Quiroga geltokia. Geltoki honek Bartzelona, Bilbo, Leon, Madril, Ponferrada, Monforte de Lemos, Orense eta Vigo zerbitzuak eskaintzen ditu.
### Autobusa 
Autobus geltokia Quiroga inguruko herrixkan dago.
Udan autobus bat bilbora joaten da astero.

### Errepideak 
N-120 errepideak Rairos eta Nogueira zeharkatzen ditu.

LU-P-5303 errepidea Castro Caldelas joaten da.

## Parrokiak 
* Torbeo (Santa María)
* Nogueira (Nosa Señora das Neves)
* Peites (San Martiño)
* Piñeira (San Cristovo)
* Rairos (Santa Lucía)
* Ribas de Sil (San Clodio)
* Soutordei (Santiago)

## Ikus, gainera 
* Lugoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
O Saviñao

**O Saviñao** Lugoko udalerria da, Terra de Lemos eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.638 biztanle zituen.

## Ondarea 
* Santo Estevo eliza erromanikoa

## Ikus, gainera 
* Lugoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala.
Abezames

**Abezames** Zamorako probintziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 710 biztanle zituen.

## Ikus, gainera 
* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
Liliopsida

**Liliopsida** edo **monokotiledoneo** angiospermoen dibisioko zenbait landarez esaten da. Hauen enbrioiak kotiledoi bakarra izaten du. Bal eroaleak sakabanatuta daude eta ez daukate kanbiumik. Hostoak zorrodunak, bakunak eta luzangak dira eta nerbiazio paraleloa dute. Galtzarbeko kimuek profilo bakarra dute. Lore-bertiziloak trimeroak dira gehienetan eta forma belarkara nagusi da.
## Taxonomia 
## Erreferentziak
Antso VI.a Gilen Gaskoiniakoa

**Antso VI.a Gilen** (?-1032ko urriaren 4a) Baskoniako dukea (1009-1032) izan zen.

## Biografia 
Gilen Antso eta Urraka Gartziaren semea izan zen, eta Bernart Gilen zuen anaia nagusia. Amaren partez, Antso III.a Nagusiaren senidea zen eta Iruñean eman zuen bere bizitzaren zati handi bat, euskal erregearen basailu gisa. 1010ean, egungo Itsas Charente departamenduan dagoen Saint-Jean d'Angély herrixkan, Roberto II.a Frantziakoa eta Gilen V.a Akitaniakoarekin elkartu zen. Inoiz ez zion Frantziako erregeari gorazarre egin.

1027an Blayen Gilen V.a Akitaniakoarekin batera elkartu eta Geoffroi frankoa hautatu zuten Bordeleko artzapezpiku. Gilen koinatua zuen, Briska bere arrebarekin ezkondu baitzen. 1032an oinordekorik gabe hiltzean, Akitaniako dukearen semeek Baskoniako dukerria jarauntsi zuten.

## Herri kulturan 
Kondairaren arabera, Obanosko Misterioan aipatzen diren Santa Feliziaren eta Gilen Arnotegikoaren aita zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Benavente (Zamora)

**Benavente** Zamora udalerria da, Los Valles eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 19.093 biztanle zituen.

## Monumentuak 
Hauek dira ezagunenak:
* Barraskiloaren dorrea, antzinako Motako gazteluaren azken aztarna
* Cervatoren etxea
* Plaza Nagusia
* Udaletxe Zaharra
* Santa María del Azogue eliza
* San Juan del Mercado eliza
* Erromesen Ospitalea

## Senidetutako hiriak 
Hauekin ditu harreman kultural eta turistikoak:
* : Vila Real
* : Puebla de Zaragoza

## Iruditegia 

Fitxategi:Torre_del_Caracol_-_Benavente_(Zamora).JPG|Barraskiloaren dorrea.
Fitxategi:Iglesia de Santa María del Azogue (Benavente-Zamora).jpg|Santa Maria del Azogue eliza.
Fitxategi:Benavente - Iglesia de San Juan del Mercado, exterior 03.jpg|San Juan del Mercado eliza.
Fitxategi:Benavente - Plaza Mayor, Ayuntamiento 1.jpg|Plaza Nagusia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Benaventeko udalaren webgune ofiziala.
Benavente

**Benavente** hainbat tokiren izena izan daiteke:

* Benavente, Zamorako probintzian dagoen udalerria.
* Benavente, Badajozko probintzian dagoen udalerria.
* Benavente y Los Valles, Zamorako probintziako eskualdea.
* Benavent de Segrià, Lleidako probintzian dagoen udalerria.
* Benavent de la Conca, Lleidako probintzian dagoen udalerria.
Cabañas de Sayago

**Cabañas de Sayago** Gaztela eta Leongo autonomi erkidegoko eta Zamorako probintziako udalerri eta herria da. Sayago eskualdean kokatuta dago eta Tierra del vino jatorri deitura babestuko barena dago.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 151 biztanle zituen.

## Historia 
Herriaren lehengo aipamen historikoa 1269koa da, hain zuzen ere, Zamorako katedralako *Tumbo Blaco*n agertzen da. 1561ko erroldaren bidez herriaren berriz dugu berriz ere.

## Demografía 
## Ikus, gainera 
* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
Corrales

**Corrales** hainbat tokiren izena izan daiteke:

## Espainian 
* Corrales de Duero, Valladolideko probintzian dagoen udalerria.
* Corrales del Vino, Zamorako probintzian dagoen udalerria.
* Los Corrales de Buelna, Kantabriako probintzian dagoen herria.
* Los Corrales, Sevillako probintziako udalerria.

## Ameriketako Estatu Batuetan 
* Corrales, AEBetako Mexiko Berriko herria.

## Kolonbian 
* Corrales, Kolonbiako herria.
Cubillos

**Cubillos** hainbat tokiren izena izan daiteke:

* Cubillos, Zamorako probintzian dagoen udalerria.
* Cubillos del Sil, Leongo probintziako herria.
* Cubillos de Losa, Burgosko probintziako Junta de Traslaloma udalerria osatzen duten auzuneetako bat.
* Cubillos del Rojo, Burgosko probintziako Valle de Valdebezana udalerria osatzen duten auzuneetako bat.