Jenara Vicenta Arnal Yarza

[eskuinera|thumb|260px|Jenara Vicenta Arnal Yarza [zink eta lantano persulfatoen lorpen elektrolitikoa ikertzen aritu zen.]]

**Jenara Vicenta Arnal Yarza** (Zaragoza, 1902ko irailaren 19a &ndash; Madril, 1960ko maiatzaren 27a) kimikaria, ikertzailea eta Espainiako Zientzia Kimikoetako lehen emakume doktorea izan zen.

Unibertsitate bereko Kimika Saileko Zientzia Fakultateko Doktore Gradua lortzeko ikasten jarraitu zuen, eta hori 1929ko abenduaren 13an lortu zuen titulua ematean. Hala, Jenara Vicenta Espainiako Zientzia Kimikoetako lehen emakume doktorea izan zen, eta ondoren Ángela García de la Puerta eta María Antonia Zorraquino katedradunak.

1929an Espainiako Fisika eta Kimika Elkartean sartu zen, Espainian eta atzerrian ikerketa-lan nabarmena egin zuelako.

Gerra piztu zenean, Madrilen zegoen eta 1937an Espainiatik atera eta Frantzian egon zen, handik itzuli eta berriz eremu nazionalean sartzeko. Gerraren ondoren, zigorrik jaso gabe jardun ahal izan zuen.

Francoren garaian ikerketa zientifikoan interesatuta jarraitu zuen, eta hainbat lan egin zituen Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenarentzat (CSIC). Horrez gain, Calasanzeko San José Pedagogia Institutuko kide izan zen eta CSICeko Aldizkari Bibliografikoan kolaboratu zuen. Bere pentsamendu zientifikoak aztarna handia utzi zuen eta liburutegiaren bidez, Lehen Hezkuntzako irakasle eta ikuskatzaileentzako argitalpenetan agerian geratu zen. Espainiara itzuli zenean, Jenara Vicenta Arnalek hitzaldiak eman zituen, eta CSICen argitalpenen eta Japoniako unibertsitate eta goi-mailako ikerketa-zentroen arteko trukea erraztu zuen (bi urte geroago Japoniako herrialde batera joan zen, eta hantxe zabaldu zituen kimikako ikasketak).

## Irakasle gisa egindako ibilbidea 
1926an hasi zen irakasle lanetan, Zaragozako Unibertsitateko Zientzia Fakultateko Kimika Analitikoko katedrarako klase praktikoetako laguntzaile gisa, 1927ko maiatzaren 4ra arte, eta orduan utzi egin zuen. Aldi berean, Kimika ez-organikoa irakasgaiaren lehen mailako arduraduna izan zen, katedraduna legez kanpo baitzegoen. 1927an bertan, Elektrokimika eta Fisika Handitze katedrako aldi baterako laguntzaile gisa kontratua lortu zuen fakultate berean, eta 1930eko apirilaren 9an utzi zuen. Une horretatik aurrera, institutuko katedradunaren oposizioak gainditu ondoren, Espainiako hamaikagarren emakumea bihurtu zen horixe lortzen, eta zientzietako bigarren katedraduna, Ángela García de la Puertaren atzetik, bigarren hezkuntzako institutuetan aritu zen .

* *Lecciones de cosas/ Gauzen ikasgaiak* (1958), eta
* *El mundo del saber (ciencias y letras)/ Jakintzaren mundua (zientziak eta letrak)* (1968 eta 1970), 1982an Ramón Sopena argitaletxeak berrargitaratu zuen.

Hugo Bauer-en *Kimikaren Historia* bezalako liburu espezializatuen itzulpenak ere egin zituen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Espainiako aitzindariak zientzietan. Fisika eta Kimikako Institutu Nazionaleko emakumeak. Carmen Magallón Portolés. Argitaletxea: Consejo Superior de Investigación Científica. 2004. Orrialde kopurua: 408. ISBN ά00-07773-0
* Analfabeto zientifikoetatik Espainiako Institutuko Fisika eta Kimikako katedradunengana: emakume-talde batek aintzatespen profesional eta zientifikoa lortzeko egiten duen ahalegina. Delgado Martínez, Mª Ángeles eta López Martínez, J. Damián. Revista de Educación 255-268, 333. zk. (2004)
* Ehun urteko politika zientifikoa Espainian. María Jesús Santesmases eta Ana Romero de Pablos. BBVA Fundazioa 2008. 424 orrialde. Gaztelaniaz. 

## Kanpo estekak