open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tboli herria

thumb|200px|Tboli emakumea
thumb|Tboli txabola nipa bat.
thumb|Tboli tribuaren artikulu historikoa, Tboli museoaren erakustaldia, Sebu lakua, Hego-Cotabato .
**Tboli herria** Tabato hegoaldeko herri indigenetako bat da Mindanao hegoaldean, Filipinetan. 

Mindanaoko etnografiako eta literaturako gorputz nagusia den herri honek izen- aldaera asko hartzen ditu: T'boli, Tböli, Tagabili, Tagabilil, Tagabulul eta Tau Bilil, Eurek Tboli izena ematen diote beren buruari. Haien kokalekua eta nortasuna ez dira zehatzak egin diren ikerketetan; zenbait argitalpenek Tboliak eta Tagabiliak herri ezberdin gisa aurkezten dituzte; batzuek Tboliak kokatzen dituzte Buluan lakuaren inguruan, Cotabatoren arroan edo Ipar Agusan. Tboliak, orduan, mendi-mazeletan bizi dira, Alahko goi-ibarraren bi aldeetan, eta Maitum, Maasime eta Kiambaren kostaldean. Garai batean, Alah haraneko goiko solairuan ere bizi ziren Tboliak. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, hau da, Filipinetako beste leku batzuetako kolonoak iritsi zirenetik, pixkanaka mendi-hegaletara bultzatu dituzte. Orain arte, bailara emankorretik ia kanporatuta daude.

Inguruko tribuetan bezala, Úbûs, Blàan, Blit, Tà-Segél eta Tasaday tribuak muinoz, paganoz, animistez eta abarrez osatutako tribu izendatu dituzte, herri musulman indigenen edo kolono kristauen aurka. Testuinguru politikoetan, ordea, Lumad taldeak terminoa (Cebuano terminotik eratorria indigenentzat) termino generiko gisa zabaldu da Mindanaoko herri indigenentzat.

## Musika 
Tboliek hainbat agung multzok osatzen duten musika-ondarea dute: zintzilikario handien multzoak, zintzilikatuak edo sostengatuak, gongak, inongo tresna melodiko akonpainamendurik gabeko droi gisa jarduten dutenak.

Beste tresna batzuen artean hegelung delakoa ere sartzen da.

## Tboli erlijio indigena 
thumb|''T'nalak'' telak lo-ehuleek T'bolik ametsetan oinarritutako patroiak dituzte, eta Fu Dalu abakaren jainkoak bedeinkatzen ditu.
T'boli herriak erlijio tradizional oso konplexu batean sinesten du, eta erlijio hori bakarra da eskualdean. Bere erlijioa eskualde mailan konplexua da, eta Tboli psikeari dagozkion bizimoduek eta sineste-sistemek osatzen dute. Hala ere, garai modernoetan, bere erlijioa neurri bateraino degradatu da katolizismo erromatarra, protestantismoa eta islama sartu direlako. Hala ere, komunitate batzuek beren arbasoen praktika erlijiosoak babesten eta mantentzen jarraitzen dute, duela milaka urte ezarri zirenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sebu lakuko Tboliekin bidaiari batek pasatutako astebeteko argazki eta idatzizko kontaketa
* T'boli handia eta umea
* Kulturaren zaintza: Mindanaoko T'boli tribua, Filipinak Alan Geoghegan & Ursula Schloer
Zaur Uguiev

**Zaur Rizvanovitx Uguiev**, errusieraz Заур Ризванович Угуев, Khasaviurt, 1995eko martxoaren 27a), dagestandar jatorriko kirolari errusiarra da, eta borroka librean lehiatzen da. 

Tokio 2020ko Joko Olinpikoetan parte hartu zuen, eta 57 kg-ko kategorian urrezko domina lortu zuen. Minsk 2019ko Europako Jokoetan brontzezko domina lortu zuen kategoria berean.

Urrezko bi domina irabazi zituen Munduko Borroka Txapelketan, 2018 eta 2019an, eta bi domina Europako Borroka Txapelketan, zilarra 2018an eta brontzea 2017an.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blanquilla (udarea)

thumb
**Blanquilla** udarea (edo **Agua de Aranjuez**) Europako udareondoaren (*Pyrus communis*) kultibarra da. Gaur egun, udare mota honen ustiategi handiak daude Errioxan, Katalunian eta Aragoin.

Haren jatorria ez da ezagutzen, baina Aranjuez izena izanik, baliteke egun desagertuta dauden Aranjuezko lorategi botanikoetan lortzea, XVIII. mendean.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Jauziak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 3 metro tranpolina

**Gizonezkoak 3 metro tranpolina** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokioko Ur-kirolen zentroan egin zen 2021eko abuztuaren 2an eta 3an. 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan lehen aldiz egin zenetik, 26. lehiaketa izan zen.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Johana García Cardona

**Johana García Cardona** kolonbiar modeloa eta telebista aurkezlea da.

2021ean Miss Internazionala Trans emakume transentzako nazioarteko edertasun-lehiaketa irabazi zuen Kolonbiako ordezkari gisa.

2021az geroztik Telemedellín telebista kate publikoko aurkezlea da, non albistegietako aisialdi tartea aurkezten duen. Aurretik *Te recomiendo* dokumental-saila aurkeztu zuen Teleantioquia telebista katean, baita Stonewall Kultura Korporazioak ematen dituen León Zuleta sarien aurkezlea ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bosc udare

**Bosc** udarea (**Beurré Bosc** edo **Kaiser**) Europako udareondoaren (*Pyrus communis*) kultibarra da, jatorria Frantzian edo Belgikan duena, XIX. mendearen hasieran. Izena Louis Bosc frantziar baratzezainarengandik hartu du.

Udare mota hau ezaguna da haren kanela kolorearengatik. Lepo luzea du, eta azala, hauskorra. Mamia zuria da, trinkoa, kurruskaria eta leuna.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Lucas Platero

**Lucas Platero** ( Madril, 1970 ) irakaslea eta ikertzailea eta aktibista da LGBT (lesbiana, gay, transexual, bisexual) eskubideen aldeko borrokan. Bigarren Hezkuntzako irakaslea eta unibertsitateko ikerlaria, bazterretan daudenen errealitateak ikertzen ditu.

Ikasle garaian, ekintzaile izan zen hainbat talde feminista eta lesbianoetan; 1994an RQTR (Erre Que Te Erre) taldeko fundatzaileetariko bat izan zen, Espainia Estatuko lehen unibertsitate LGTB elkartea, Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean.  Bere aktibismoa ikerketa akademiko mailan garatzeko hainbat an ildo jorratzen ditu: sexualitate ez-normatiboak, intersekzionalitatea eta pedagogia eraldatzaileak, besteak beste.

Argitalpen ildo bikoitza du: batetik, publiko akademiko espezializatuari zuzendutako argitalpenak, ikerketa-aldizkarien bidez: arreta bereziaz aztertzen ditu Espainiako testuinguruan transexualitatea eta genero harremanak, baita desgaitasunaren, generoaren, sexualitatearen eta politika publikoen arteko harreman intersekzionalak; bestetik, publiko orokorrari zuzendutako hainbat argitalpen informatibo argitaratzen ditu. Denok izan dugu eskolara joatearen bizi esperientzia, eta eskolak egiten duen gauzetariko bat da harremanen geografia bat sortzea. Komunak banatuta daude, uniformeak ere bai... Ikasten duzu mundua bitarra dela, bi rol posible daudela, eta bien tarteko gunea, berriz, estua dela. (Lucas Platero, 2015) 

## Argitalpenak 
* 2007 – *Herramientas para combatir el bullying homofóbico*. Talasa Ediciones. 
* 2008 – *Lesbianas. Discursos y representaciones*. Melusina. 
* 2012 – *Intersecciones. Cuerpos y sexualidades en la encrucijada*. Edicions Bellaterra.
* 2014 – *Trans*exualidades. Acompañamientos, factores de salud y recursos educativos*. En colaboración con la ilustradora Isa Vázquez. Edicions Bellaterra.
* 2015 – *Por un chato de vino. Historias de travestismo y masculinidad femenina*.
* 2017 – *Barbarismos queer y otras esdrújulas.* Edicions Bellaterra. 

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2006an, Madrilgo Unibertsitate Complutenseko Emakumearen eta Generoaren Ikerketako Berrikuntza Zientifikoaren lehen María Ángeles Durán saria María Bustelo, Emanuela Lombardo, Silvia López eta Elin Paterson-ekin batera *Las Políticas de Igualdad de Género en España y Europa: un análisis de marcos interpretativos* lanagatik*.* 
* 2007an, Huelvako Foru Aldundiak Genero Berdintasunaren Ikerketarako bigarren saria eman zion *Género y orientación sexual: ¿desigualdades que intersectan en las políticas centrales y autonómicas? un análisis de la representación de los problemas en la agenda política española de igualdad (1995-2005)* lanagatik*.* 

* 2020an, Flax Fundazioaren Emma Goldman saria jaso zuen bere ibilbide zientifiko eta hezitzaileagatik.  
* 2020 Luma FELGTB trans aktibismoa eta politika *queer* eta intersekztionaletan erreferente izateagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ¿Qué es la pedagogia queer? 10 min con Lucas Platero [Bideoa, 2021]
* El género en el aula, Lucas Platero [Bideoa, 2016]
Steve Wijler

**Steve Wijler** (1996ko irailaren 19a) Herbehereetako arkularia da. 2017an, brontzezko domina irabazi zuen gizonezkoen kurbatu banakako proban, Mexiko Hirian (Mexiko) ospatutako 2017ko Munduko Arkularitza Txapelketan. 2021ean, Wijler-ek eta Gabriela Schloesser-ek zilarrezko domina irabazi zuten talde mistoaren proban 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion (Japonia).

## Ibilbide profesionala 
2018an, urrezko domina irabazi zuen gizonezkoen taldekako proban, Yanktonen (Estatu Batuak) ospatu zen 2018ko Areto Estaliko Munduko Txapelketan. Legnicako (Polonia) 2018ko Europako Arkularitza Txapelketan urrezko domina irabazi zuen gizonezkoen kurbatu banakako proban.

Herbehereetako ordezkaria izan zen Minsken (Bielorrusia) ospatutako 2019ko Europako Jokoetan eta zilarrezko domina irabazi zuen banakako kurbatu proba eta taldekako kurbatu probetan.

2021ean, urrezko domina irabazi zuen Antalyan, Turkian, egin zen 2021 Europako Arkularitza Txapelketan gizonezkoen taldekako proban. Zilarrezko domina ere irabazi zuen Tokioko (Japonia) 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, talde mistoan. Gizonezkoen banakako eta gizonezkoen taldekako probetan ere lehiatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Butirra Precoce Morettini (udarea)

thumb
**Butirra Precoce Morettini** udarea Europako udareondoaren (*Pyrus communis*) kultibarra da.

Jatorria Florentzian du (L'Istituto di coltivazioni arboree dell'Università di Firenze). Hor, Alessandro Morettini biologoak 'Williams' eta 'Coscia' udare motak nahastu zituen kultibar hau lortzeko. 1956tik aurrera merkaturatzen da.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Ksenia Perova

**Ksenia Vitalievna Perova** –  – (Lesnoi, 1989ko otsailaren 8a) errusiar arkularia da. 2012ko, 2016ko zein 2020ko Udako Joko Olinpikoetan emakumezkoen bi kategorietan (emakumezkoak banaka eta emakumezkoak taldeka) parte hartutakoa. 

## Kirol-jarduera 
2012ko Joko Olinpikoetan, 5. geratu zen emakumeak banaka kategorian, bai eta laugarren emakumeak taldeka kategorian. 2016ko Joko Olinpikoetan 17. geratu zen bakarkako kategorian, baina zilar-domina eskuratu zuen emakumeak taldeka kategorian, Hego Korearen aurka finalean galdu ostean.

2021ean, urrezko domina irabazi zuen ere 2021eko Europako Arkularitza-Txapelketan, Turkiako Antalya hirian ospatutakoa.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alejandra Valencia

**Alejandra Valencia Trujillo** (Hermosillo, Sonora, Mexiko, 1994ko urriaren 17a) arkulari mexikarra da. Brontzezko domina bana lortu zuen Tokyo 2020ko Olinpiar Jokoetan, zilarrezkoa 2017ko Munduko Txapelketan eta sei domina 2011,2015 eta 2019ko Joko Panamerikarren artean.

### Kirol ibilbidea 
Nazioarteko lehen lehiaketa 9 urterekin izan zen Phoenixen, Estatu Batuetan. 2011ko Panamerikako Jokoetan egin zuen debuta, eta bertan errekor bikoitza hautsi zuen, bat 50 metrotan, eta horretarako 338 puntu lortu zituen 1999an Winnipeg-en Erika Reyes-ek 327 punturekin zuen marka hausteko eta bigarrena 144 gezitan Jennifer Nichols estatubatuarra 1335 punturekin irabazita, Rio de Janeiron 2007an. 2012an eta 2013an FITA Munduko Kopako Finalerako sailkatu zen. Rio de Janeiroko 2016ko Olinpiar Jokoetan 4. sailkatu zen eta 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan 17. sailkatu zen sailkapen fasean eta bigarren txandan Cheng Ming txinatarrak kanporatuta.

2016ko abuztuaren 11n, Alejandrak garaipen historikoa lortu final laurdenetan munduko 1. zenbakia eta urrezko dominarako faboritoa zen Choi Misun korearra garaituz eta kanporatuz. Azkenean, laugarren postua lortu zuen Ki Bo Bae korearrak kanporatu ondoren. 2021eko uztailaren 24an, Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan, arkularitzaren lehiaketa mistoan brontzezko domina irabazi zuen Luis Álvarez Murillorekin batera, horrela Mexikoren lehen domina lortu zuten 2020ko Olinpiar Jokoetan  eta Mexikoren olinpiar partaidetzen historian 70. domina.

2024ko Parisko Jokoetan brontzezko domina berri bat eskuratu zuen taldeka.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Black Worcester udare

**Black Worcester** udarea (edo **Warden** udarea) Europako udareondoaren ("Pyrus communis") kultibarra da. Antzinako kultibarra da Ingalaterran, 1388rako jasota baitago Wordengo abadian hazten zela.

Fruitu beltzak ematen ditu, ohi baino handixeagoak eta ongi gordetzen direnak neguan. Mami gogorrekoa izanik, ez da fresko jaten, baina Ingalaterrako konpota tradizionaletan erabiltzen da, su mantsoak fruitua aldatzen duelako. Udareardo egiteko ere erabiltzen da. 

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Philip Larkin

**Philip Arthur Larkin** (Coventry, 1922ko abuztuaren 9a - Hull, 1985eko abenduaren 2a) ingeles olerkari, eleberrigile, liburuzain eta jazz-kritikaria izan zen.

Ingeles literatura ikasi zuen Oxfordeko Unibertsitatean. Hogeita hamar urtez Hulleko Unibertsitateko liburuzaina izan zen.

*The North Ship*, bere lehen poesia liburua 1945ean argitaratu zuen eta bi eleberri jarraitu zizkion 1946 eta 1947an *Jill* eta *A Girl in Winter*. 1955ean lortu zuen arrakasta *The Less Deceived* bere bigarren olerki liburuarekin. Jazz kritikaria izan zen *The Daily Telegraph* egunkarian 1961 eta 1971 artean.

Bere olerkiak emozioez, lekuez eta harremanez ari dira.

## Lanak 
### Olerkigintza 
* The North Ship. The Fortune Press. 1945. .
* XX Poems. Privately Printed. 1951.
* The Less Deceived. The Marvell Press. 1955. .
** "Church Going"
** "Toads"
** "Maiden Name"
** "Born Yesterday" (written for the birth of Sally Amis)
** "Lines on a Young Lady's Photograph Album"
* The Whitsun Weddings. Faber and Faber. 1964. .
** "The Whitsun Weddings"
** "An Arundel Tomb"
** "A Study of Reading Habits"
** "Home is So Sad"
** "Mr Bleaney"
* High Windows. Faber and Faber. 1974. .
** "This Be The Verse"
** "Annus Mirabilis"
** "The Explosion"
** "The Building"
** "High Windows"
* Thwaite, Anthony, ed. (1988). Collected Poems. Faber and Faber. .
** "Aubade" (first published 1977)
"Party Politics" (last published poem)
** "The Dance" (unfinished & unpublished)
** "Love Again" (unpublished)
* Thwaite, Anthony, ed. (2003). Collected Poems. Faber and Faber. .
** The North Ship
** The Less Deceived
** The Whitsun Weddings
** High Windows
** Two appendices of all other published poems, including XX Poems
* Burnett, Archie, ed. (2012), The Complete Poems, Faber and Faber, 
### Fikziozkoa 
* Jill. The Fortune Press. 1946. .
* A Girl in Winter. Faber and Faber. 1947. .
* James Booth, ed. (2002). "Trouble at Willow Gables" and Other Fiction 1943–1953. Faber and Faber. .
### Ez-fikziozkoak 
* All What Jazz: A Record Diary 1961–1971. Faber and Faber. 1985. .
* Required Writing: Miscellaneous Pieces 1955–1982. Faber and Faber. 1983. .
* Further Requirements: Interviews, Broadcasts, Statements and Book Reviews 1952–1985. Faber and Faber. 2001. .
* Larkin, Philip (1979). "The Brynmor Jones Library 1929–1979". In Brennan, Maeve (ed.). 'A Lifted Study-Storehouse': The Brynmor Jones Library 1929–1979, updated to 1985. Hull University Press (published 1987). .
* Larkin, Philip, ed. (1973). The Oxford Book of Twentieth Century English Verse. Oxford University Press. .
* Thwaite, Anthony, ed. (1992). Selected Letters of Philip Larkin, 1940–1985. Faber and Faber. .
* Thwaite, Anthony, ed. (2010). Letters to Monica. Faber and Faber. .

## Kanpo estekak
Jessica Rossi

**Jessica Rossi** (Cento, 1992ko urtarrilak 7) Italiako tiratzaile eta polizia-ofizial italiarra da, urre-dominaren irabazlea 2012ko Londreseko Udako Joko Olinpikoetan, plater-tiroketa gaitasunean. 20 urte zituela, 2012ko abuztuaren 4an, 100 tirotatik 99 asmatzeagatik garaiko errekor olinpikoa hautsi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tafnako ituna

**Tafnako ituna** 1837ko maiatzaren 30ean sinatu zen Abdelkader emirraren eta Bugeaud jeneralaren artean.

Itunaren hitzetan, Abdelkaderrek Frantziako subiranotasun inperiala onartzen zuen Aljerian. Hala ere, aintzatespena lortzeko, Frantziak  Abdelkaderri   Aljeriaren bi heren inguru eman behar zizikion (hau da, Oran, Kolea, Medea, Tlemcen eta Aljerreko departamenduak).

Emirrak ituna erabili du barruko tribuekiko bere boterea sendotzeko, hiri berriak ezarriz frantses kontroletik urrun. Frantziako kontrolpean zeuden herritarrak modu baketsuen eta militarren bidez aurre egitera bultzatzeko lan egin zuen. Frantsesei berriro aurre egin nahian, itun bidez Aljer eta Konstantina arteko bide nagusia hartzen zuen lurraldea erreklamatzen zuen. Frantziako tropek 1839ko amaieran aldarrikapen hori zalantzan jarri zutenean Burdinazko Ateak izeneko mendi haitzarte batean zehar joanez, Abdelkaderrek hitzarmena hautsi zuela aldarrikatu zuen, eta jihaderako deia berritu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jauziak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak sinkronizatuta 10 metro plataforma

**Gizonezkoak 10 metro plataforma sinkronizatua** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokioko Ur-kirolen zentroan egin zen 2021eko uztailaren 26an. 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan lehen aldiz egin zenetik, 6. lehiaketa izan zen.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Smala

thumb|Jean-Antoine-Siméon Fort, A*bdelkaderren smalaren hartzea,  1843*
***Smala*** (زمالة zmāla magrebtar arabieratik), Iparraldeko Afrikan, tribu bat ezartzen den kanpadenda talde bat da, hau da, tribu-buruzagi bat buru duen klan bat, bere familia zabal osoa, soldaduak, zerbitzariak... artaldeaz eta beste ondasun batzuez gain.

Izena Abdelkaderren Smala ospetsutik sortu zen, Aljeriako frantziar kolonizazioan heroikoki aurre egin zuenetik. Orleanseko Henrikek, Aumaleko dukeak, Luis Filipe Frantziako erregeraren semeak, europar erasoaldiaren buru izan zenak, smala "30.000 pertsonako benetako hiri ibiltari bat" bezala deskribatu zuen.

## Etimologia 
Smala (subst. fem.) زمالة zmāla magrebtar arabieratik dator, eta, aldi berean, amazig tazzmaltetik ( ⵜⴰⵣⵣⵎⴰⵍⵜ tifinag hizkuntzan), "bilera" , "jendetza" esan nahi duena

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak eulia

**Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak eulia** 2021eko uztailaren 26tik abuztuaren 7ra ospatu zen Ryōgoku Kokugikanen. 28 herrialdetako 28 boxeolarik hartu zuten parte. Eulian 48 eta 52 kilogramo arteko boxeloariek hartzen dute parte.

## Txapelketa 
### Goiko erdia 
### Beheko erdia 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Master Amaierako Lana

**Master Amaierako Lana** (**MAL**) (''master's thesis* ingelesez eta *Masterarbeit'' alemanez) unibertsitate-master titulua eskuratu ahal izateko ikasleak gai baten inguruan burutu behar izaten duen txostena da, zuzendari baten ahokularitzapean eta hura ebaluatzen duen epaimahai baten aurrean aurkezten dena. MALa bera master tesia edo tesina da.

## Kanpo estekak
Maria Rodés

**Maria Rodés** (Bartzelona, 1986ko maiatzaren 20a) musikari eta idazle kataluniarra da. Kantautore estiloa eta esperimentazioa nahasten ditu.

Lan ugari argitaratu ditu bere izenarekin bai eta *Oníric* izenarekin beste bat. 

Gainera, hainbat musikarirekin ere kolaboratu du: Nacho Vegas, Refree, Anímic, Jorge Drexler, Espaldamaceta, Coque Malla edo José Domingo. Zenbait omenladi lanetan ere parte hartu du konpositore gisa:*Ojos de mil años* Miguel Hernándezi omenezkoa eta *Cançons de la veritat oculta* Pere Caldersi omenes.

2016an, bere arbasoa zen Lluís Rodés astronomoari buruzko ikerketarekin Puig-Porret saria irabazi zuen eta, horri esker, *Eclíptica* albuma eta espektakulu eszenikoa egin ahal izan zuen 2018an.

## Diskografia 
### Estudioko albumak 
* *Sin Técnica* (Cydonia, 2009),  Andy Poole gitarra jolearekin *Oníric* taldea osatuz.
* *Una forma de hablar* (BCore, 2010)
* *Sueño Triangular* (BCore, 2012)
* *Maria canta copla* (Chesapik, 2014)
* *Eclíptica* (Satélite K, 2018)
* *Lilith* (Satélite K, 2020)

### EP 
* Creo que no soy yo (Chesapik, 2016)

### Kolaborazioak 
* *Tinieblas, por fin* (The New Raemon)
* *Matilda* ( Refree)
* *El Partisano,* de Leonard Cohen (Espaldamaceta)
* *Himalaya* ( Anímic)
* *Hablo poco* (José Domingo)
* *Déjate Llevar* (Coque Malla)
* *Hey - Spanish version* (Mist)
* *Ser Árbol* (Nacho Vegas)
* *El cel de les cançons* (Julio Bustamante)

### Argitaratu gabeko kantuak eta bildumentakoak 
* *El més valent del món* (minimúsica Vol. 4 - La educación)
* La toupie (Tants caps, tants joguets - Orquesta Fireluche)
* El sortós lladre, con Refree (Tradicionarius 2011)
* Bona nit, de Els Pets (Perversions)

## Zinea 
* *Villaviciosa de al lado* (Nacho G. Velilla, 2016) jatorrizko soinu banda.
* *No culpes al karma de lo que te pasa por gilipollas* (Maria Ripoll, 2016) jatorrizko soinu banda.
* *Un país extraño* (Laura Ponsa, 2018) zuzenean jotzen.

## Literatura 
* RODES, Maria (2015): Duermevela Bartzelona:Alpha Decay.

## Bideoklipak 
* *Busy* (2008)
* *Lies* (2009)
* *Una forma de hablar* (2010)
* *Lo que hay que oir* (2010)
* *Desorden* (2010)
* *Mirall* (2012)
* *Haz lo que te dé la gana* (2012)
* *Cae lo que fuego fue* (2013)
* *Fui a buscar al Sol* (2018)

## Bibliografia 
*https://www.timeout.cat/barcelona/ca/noticies/david-byrne-se-declara-fan-de-rosalia-y-de-maria-rodes-080118
*https://jenesaispop.com/2014/03/27/182829/maria-rodes-maria-canta-copla/
*https://www.lavanguardia.com/edicion-impresa/20180608/444220331285/el-pop-astral-de-maria-rodes.html
*https://elpais.com/cultura/2018/05/14/actualidad/1526295713_778551.html

## Kanpo estekak 
* Web orri ofiziala
* Bandcamp orria
Gabriela Schloesser

**Gabriela Schloesser Bayardo** (Tijuana, 1994ko otsailaren 18a) nazioarteko arkulari mexikarra da.

## Ibilbide profesionala 
2016ko Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan Mexikoko taldeko kide izan zen. Bigarren errondara iritsi zen Lisa Unruh alemaniarrak kanporatu aurretik. Brontzezko domina irabazi zuen Medellínen, Kolonbian, egin zen 2016ko Munduko Arkularitza Kopako taldeen lehiaketan. 2017an, herbeherar batekin ezkondu ondoren, "Gabriela Schloesser Bayardo"  izena hartu zuen eta nazionalitatea lortu zuen. Ordundik Herbehereak ordezkatzen ditu lehiaketetan, horretarako nazioarteko lehiaketetatik derrigorrezko urtebeteko etenaldia bete behar izan zuen. 2018ko Munduko Arkularitza Kopako hirugarren jardunaldian egin zuen debuta Herbehereetako atleta gisa.

2019ko ekainean, zilarrezko domina irabazi zuen Munduko Arkularitza Txapelketako banakako proba mistoan, Sjef van den Bergekin batera, Lee Woo-seok eta Kang Chae-Young hego korearrek garaitu eta gero. Handik gutxira, 2019ko Minskeko Europako Txapelketan Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetara joateko pasaportea lortu zuen finalaurrekoetara iritsiz, 1996az geroztik olinpiar proban postu bat irabazi zuen lehen arkulari holandarra bihurtuz. Finalerdietan Tatiana Andreoli italiarraren aurka galdu arren, brontzea lortu zuen Anna Balsukova errusiarra garaituta.

2021eko maiatzaren 23an, Van Den Berg-ekin batera, arku errekurbatu mistoko proban lehen postua lortu zuen 2021eko Munduko Arkularitza Kopan, bikoteak Diya Siddique eta Ruman Shana bangladeshtarrei irabazi ondoren. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, talde mistoen lehiaketan zilarrezko domina irabazi zuen Steve Wijlerrekin batera, Herbehereek arkularitzan egindako historiako emaitzarik onena lortu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Perfil en el sitio de la Federación Mundial de Tiro con Arco.
Michelle Kroppen

**Michelle Kroppen** (Kevelaer, 1996ko apirilaren 19a) alemaniar arkularia da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan emakumezkoen banakako proban lehiatu zen. Halaber, taldekako sailean, Charline Schwarz eta Lisa Unruh herrikideekin batera, brontzezko domina irabazi zuen.

Legnican (Polonia) egin zen 2018ko Europako Arku Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen emakumezkoen taldearen proba errepikatuan. 2021ean, Antalyan (Turkia) ospatutako Europako Arku Tiro Txapelketan, zilarrezko domina irabazi zuen emakumezkoen taldekako proba errepikatuan.

2019an, Kroppen eta Cedric Riegerrek brontzezko domina irabazi zuten Minsken (Bielorrusia) ospatutako 2019ko Europako Jokoetan, talde mistoen proba errepikatuan. [4] Emakumezkoen banakako arku makurrean (recurve) eta emakumezkoen taldean ere lehiatu zen.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
*Michelle Kroppen Olympedia-n
*Michelle Kroppen World Archery-n
Lisa Unruh

**Lisa Unruh** (1988ko apirilaren 12a) arkulari alemaniarra da.

## Kirol ibilbidea 
Lisa Unruh 2006an hasi zen nazioartean lehiatzen, 2006an Europako Txapelketan laugarren postua lortu zuen Alemaniako taldearekin. Unruh-k taldekako dominak irabazi ditu Europako eta Munduko Pista Estaliko Txapelketan eta Munduko Kopako jardunaldietan, eta banakako domina 2012ko Pista Estaliko Munduko Txapelketan. 2014an, Lausanako Munduko Kopako finalerako sailkatu zen lehen aldiz.

Unruh-k Alemania ordezkatu zuen Rio de Janeiroko 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabaziz. Zilarrezko domina bere herrialdeak Olinpiar Jokoetan irabazi duen Banakako lehen domina izan zen. 2017an, Unruh-k urrezko domina irabazi zuen Wroclaw-en (Polonia) 2017ko Munduko Jokoetan.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Alemania ordezkatu zuen, eta brontzezko domina irabazi zuen taldekako ekitaldian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Álvarez (arkularia)

**Luis Antonio Álvarez Murillo** (Mexicali, 1991ko apirilaren 13a), **El Abuelo** (Aitona) izenarekin ere ezaguna, arkulari Mexikarra da.

## Kirol ibilbidea 
Alvarez Mexikoko gizonezkoen taldeko arkulari gisa hautatu zuten 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan Londresen lehiatzeko, Estatu Batuetako Ogdenen 2012ko Munduko Arkularitza Kopa irabazi ondoren. Hau izan zen arkulari mexikarraren lehen olinpiar jokoak. 2012ko Olinpiar Jokoetan, gizonezkoen banakako proban, 30. postuan sailkatu zen sailkapen fasearen ostean. Ondoren, Yavor Khristovi irabazi zion lehen kanporaketan, bigarren txandan Oh Jin-Hyek kanporatu zuen, gero urrezko domina lortzea lortu zuen arkulariak. Gizonezkoen taldekako proban, Mexikok Malaysia eta Frantzia irabazi zituen finalerdietan Italiaren aurka galdu aurretik. Mexikok brontzezko domina galdu zuen. Brontzezko domina Hego Korearen aurka 215-219 emaitzarekin galdu zuen.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Alejandra Valenciarekin batera, talde mistoaren proban brontzezko domina lortu zuten.

## Kanpo estekak
Islyko gudua

**Islyko gudua** 1844ko abuztuaren 14an izan zen, Aljeria eta Marokoko mugatik gertu dagoen Islyen, Frantziak Marokoko armadaren aurka egin zuen azken borroka izan zen, Marokoko armada, batez ere Beni-Snassentarren tribu berbereen konfederazioko bolondresez osatuta dago, baina, baita  Ahl Angad eta Bni Oukil tribuak ere. Marokok gerra deklaratu zion Frantziari, beharrezkoa baitzen Frantziak Aljeria kolonizatzea eragozteko, Tafnako ituna gorabehera, eta Thomas Robert Bugeaud mariskalaren agindupeko frantses armadaren garaipenarekin amaitu zen.

## Kanpo estekak
Lester Bird

Sir **Lester Bryant Bird** (New York, 1938ko otsailaren 21a - Antigua, 2021eko abuztuaren 9a) Antigua eta Barbudako 2. lehen ministroa izan zen 1994tik 2004ra. 

New Yorken jaio eta Antiguako uhartean hezi zen. Kriket jokalaria eta luzera jauzilaria izan zen. Michigango Unibertsitatean ikasi zuen eta Britainia Handiko zuzenbideko ikasketak osatu zituen. 1969tik 1976ra abokatu gisa lan egin zuen Antiguan.

Antiguako Alderdi Laboristako kide izan zen eta senatuan sartu zen 1971n. 1971tik 1983ra alderdiaren buru izan zen. Bere aita, Vere Bird, Antigua eta Barbudako lehenbiziko lehen ministroa izan zen 1981 eta 1994 artean. Lesterrek 1994ko hauteskundeak irabazi zituen eta bere aitaren oinordekoa izan zen. 1999an berrautatu zuten, baina bere alderdia 2004an oposiziora pasa zen.
Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak light erdiastuna

**Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak erdiastuna** 2021eko uztailaren 26tik abuztuaren 4ra ospatu zen Ryōgoku Kokugikanen. 22 herrialdetako 22 boxeolarik hartu zuten parte. Ertaina kategorian 75 eta 81 kilogramo arteko boxeolariek hartzen dute parte.

## Txapelketa 
### Goiko erdia 
### Beheko erdia 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak astuna

**Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak astuna** 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 6ra ospatu zen Ryōgoku Kokugikanen. 17 herrialdetako 17 boxeolarik hartu zuten parte. Astuna kategorian 81 eta 91 kilogramo arteko boxeolariek hartzen dute parte.

## Txapelketa 
### Goiko erdia 
### Beheko erdia 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak ertaina

**Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak ertaina** 2021eko uztailaren 26tik abuztuaren 7ra ospatu zen Ryōgoku Kokugikanen. 25 herrialdetako 25 boxeolarik hartu zuten parte. Ertaina kategorian 69 eta 75 kilogramo arteko boxeolariek hartzen dute parte.

## Txapelketa 
### Goiko erdia 
### Beheko erdia 
### Finala 
{{#invoke:RoundN|N2
|bold_winner=high
|team-width=210
|3rdplace=no

||||||
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aintzane Muguruza

**Aintzane Muguruza** **Mendarte** (Herrera, Donostia, 1969) informatikari eta ekintzaile euskaldun eta feminista da.

Enpresa aholkulari eta informatikari gisa hasi zuen ibilbide profesionala, eta gero gizarte ekintzara bideratu zen, koordinatzaile gisa lan eginez Gehitu eta Mugen Gainetik elkarteetan. Lankidetza sozialeko zenbait proiektutan komunikazio lanak ere egin ditu. 2021ean aholkularitza zerbitzu propioa antolatu duela jakinarazi du (Telelandu). 

Autismoa duen seme baten ama da Muguruza, eta autismoaren espektroan dauden pertsonen zaintzan eta pertsona ez neuro-normatiboen eskubideen defentsan ekintzaile gisa ere azaldu da hedabideetan 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aintzane Muguruza Twitterren: @aintzanemug
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak maratoia

**2020ko Udako Olinpiar Jokoetako emakumezkoen maratoia** 2021eko abuztuaren 7ko goizeko 6:00etan hasi zen Sapporon, Japonia. Peres Jepchirchir kenyarrak irabazi zuen urrea 2:27:20ko markarekin, jarraian munduko errekorraren jabe den Brigid Kosgei kenyarra iritsi zen eta, hirugarren Molly Seidel estatubatuarra iritsi zen, bere bizitzan egiten zuen hirugarren maratoia izanda ere. 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan lehen aldiz ospatu zenetik 10. maratoi olinpikoa izan zen emakumeentzat.

Lasterketa Tokiotik Sapporora mugitu zen, batez beste 4ºC hotzagoa delako abuztuan. Ordua ere aurreratu zen, arrazoi berberagatik. Hala ere, bi hiriek tenperatura oso antzekoa izan zuten amaieran, 25ºC egiten baitzituen lasterketa hasieran eta 29ºC 8:30ean helmugara iristen ari zirenean. 

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isabella Springmühl Tejada

**Isabella Springmühl Tejada** (Guatemala, 1997ko otsailaren 23a) moda diseinatzailea da.

Londresko Moda Astean parte hartu duen lehen Down sindromedun diseinatzailea da (2016an) eta urte berean BBCko 100 emakumeen zerrendan aipatua izan zen.

## Biografia 
Isabella Springmühl lau neba-arrebetan gazteea da eta bere amona ere diseinatzaile ezaguna izan zen.

Txikitatik agertu zuen bere talentua bere panpinentzat arropa diseinatuz eta josiz.

Zientzia eta Letra batxilergoa egin ostean, moda ikasi nahi izan zuen, baina Down sindromea izateagatik ez zuten unibertsitatean onartu eta josten ikasteko eskola batean izena eman behar izan zuen.

## Lana 
Gutemalako jantzi tradizionalen eragin handia dute bere lanek eta artista indigena ugarirekin egin du lan. Arropa eta akzesorioak bere herriko kulturan inspiratuta egiten ditu, bereziki, lore brodatu koloretsuekin eta *Down to Xjabelle* markaren bidez ematen ditu ezagutzera.

Down sindromedun pertsonentzat egokitutako arropa ere diseinatu du. Urte horretako urrian Erroman aurkeztu zituen bere diseinuak.

Azkenik, 2016an ere, bere lanagatik BBCko 100 Emakumeen zerrendan sartu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wei Chun-heng

**Wei Chun-heng** (; 1994ko ekainaren 6a) Taiwango lehiaketako arkularia da. Brontzezko domina irabazi zuen 2015eko Asiako Txapelketan, arku makurreko (recurve) gizonezkoen taldean, eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan ere Taipeiko Txinako arku-tiro taldeko kide gisa lehiatu zen.

Wei, Rio de Janeiroko 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Taiwango taldean lehiatzeko hautatu zuten, banakako zein taldekako txapelketetan, tiro egiteko. Kontuan izan, Txinak jarritako baldintzak direla eta, 1979an NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) Nagoia-n (Japonia) hartutako erabakiak Taiwanek Olinpiar jokoetan (bere izenean eta bere banderapean) esku hartzea galarazten duela; beraz, Taipei txinatarraren izenean aritzen da. 

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
*Wei Chun-heng World Archery Federation-en
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak gorako jauzia

**Gizonezkoen gorako jauzia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 30etik abuzturen 1era bitarte ospatu zen. Mundu osoko 32 atletek hartu zuten parte. Gianmarco Tamberi italiarrak eta Mutaz Essa Barshim qatartarrak berdinketa ortu zuten 2.37 metro saltatu eta gero. Tamberik eta Barshimek adostu zuten urrezko domina partekatzea, bi herrialde desberdinetako atleten arteko adostasun arraroa.

## Txapelketa 
### Sailkapena 
### Finala 
**o** Baliozkoa | **x** Ez-baliozkoa | **-** Ez egindakoa | **NR** Errekor nazionala | **SB** Denboraldiko onena | **=NR** Errekor nazionalaren berbera | **=SB** Denboraldiko onenaren berbera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoen C-1 slaloma

**Gizonezkoen C-1 slaloma** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Kasai Kanoa Slalom Bidean egin zen 2021eko uztailaren 25ean eta 26an. 18 kanoalarik hartu zuten parte, tartean Ander Elosegi euskalduna.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pan Cheng-tsung

**Pan Cheng-tsung** (Chinese, 1991ko azaroaren 12a), profesionalki **C.T. Pan** izenarekin ezaguna, Taiwango golf jokalari profesionala da eta gaur egun PGA Tourrean lehiatzen da.

## Afizionatuetako garaipenak 
* 2011 Azalea Invitational, Prestige PGA West-en
* 2012 Kikkor Golf Husky gonbidapena
* 2013 NCAA Tallahassee Regional, Kikkor Golf Husky Gonbidapena
* 2015 The Amer Ari Invitational, Querencia Cabo Collegiate, Lamkin Grips SD Classic (tie), NCAA Bremerton Regional

## Garaipen profesionalak (4) 
### PGA Tour-eko garaipenak (1) 
### PGA Tour Kanada-ko garaipenak (2) 
### Beste garaipen batzuk (1) 
## Olinpiar Jokoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nelly Korda

**Nelly Korda** (Bradenton, Florida, 1998ko uztailaren 28a) golf jokalari profesional estatubatuarra da, LPGA Tourrean jokatzen du eta bertan sei aldiz irabazi du. 2019ko Solheim Kopan jokatu zuen. Halaber, urrezko domina olinpikoa irabazi zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan emakumezkoen golf banakako proban.

### 2021: Olinpiar urrea 
2021eko abuztuaren 5ean, Japoniako Udako Olinpiar Jokoetako Emakumeen Golfeko 2. txandan, Korda 18. tee-an zegoen -11-ko markagailuarekin, bere txandan.  18an double bogey-a egin zuen eta 62 kolperekin bukatu zuen eguna. Abuztuaren 7an Kordak urrezko domina irabazi zuen. Urrea irabazi zuen AEBetako bigarren emakumea bihurtu zen, Margaret Abbott-ek 1900eko Joko Olinpikoetan lortutakoaz geroztik lehena.

## Garaipen profesionalak (9) 
### LPGA Tour-eko garaipenak (6) 
### Emakumezkoen Europako Tour-a (1) 
## Olinpiar Jokoak 
## Munduko sailkapena 
Emakumeen Munduko Golf Sailkapenetan posizioa urte natural bakoitzaren amaieran.

^ 2021eko abuztuaren 2an eguneratua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caquiaviriko eliza

thumb|300px|*Infernua*ren margolanaren zehaztasuna.
**Caquiaviriko basilika nagusia**, Caquiaviri herrian dago, Pacajes probintzian, La Paz barrutian, Bolivian. Arkitektura kolonialaren tenplu katolikoa da. Monumentu nazionalaren izendapena du. Eraikina 1570ean amaitu zen. Anton Abadeari eskainita, festa urtarrilaren 17ero ospatzen da. Goi ordokiaren eliza zaharrena da. 

## Historia 
Eraikuntza 1560ean hasi zen, hamar urte beranduago bukatzeko. Frantzizkotarrek agindu zuten eraikuntza. Eraikitzeko material desberdinak erabili ziren: harria, ladreilu, egurra, adobe... Tenpluaren sarreran ikusten den komantxe motako harriak kolonoek eman zituzten 1944an.

1945eko urtarrilaren 14an Gualberto Villarroel presidenteak eliza monumentu nazionala izendatu zuen. 1991ko abenduaren 11an basilika nagusia izendatu zen.

## Artea 
Elizaren monumentua barrokoa da baina frontis pizkunde estilokoa da. Barrualdean margo desberdinak aipatu behar dira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mone Inami

(1999ko uztailaren 29a) golfari profesional japoniarra da. Japoniako LPGA Tour-ean jokatzen du, non zazpi garaipen lortu ditu.

Inami 2020ko Udako Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen. Olinpiar Jokoetan, Lydia Ko garaitu zuen kanporaketan, zilarrezko domina irabazteko, berdinduta iritsi bait ziren 64 zulo eta gero.

## Garaipen profesionalak 
### Japoniako Tourreko LPGA garaipenak (7) 
* 2019ko Century 21 Ladies Golf Txapelketa
* 2020ko Stanley Ladies Golf Txapelketa
* 2021 Meiji Yasuda Life Ladies Yokohama Tire Golf Txapelketa, Yamaha Ladies Open Katsuragi, Fujifilm Studio Alice Ladies Open, Fujisankei Ladies Classic, Chukyo TV Bridgestone Ladies Open

## Udako Olinpiar Jokoak (1) 
### Bakarka: 1 (zilarrezko domina) 
## Kanpo estekak
Koroliov

**Koroliov** () Moskuko oblasteko industria hiri bat da, sobietar eta errusiar espazioaren esplorazioaren sorgunetzat ezaguna. 2010eko erroldaren arabera 183.402 biztanle zituen, eta horrenbestez zientzia hiririk handiena zen. 2018an 220.000 biztanletik gora zituen.

1938 eta 1996 bitartean **Kaliningrad** () izenez ezaguna, tankeen aurkako eta aireko defentsarako sobietar armagintzaren hiria izan zen. 1946an, Bigarren Mundu Gerraren ondoren, artilleria-fabrika eraberritu zuten suziriak, espazio-anezkak eta espazio-ontziak eraikitzeko. Sergei Koroliov sobietar ingeniari eta akademikoak zuzendu zituen zaharberritze-lanak. Sergei Koroliov berak irudikatu, gauzatu eta zuzendu zuen Sobietar Batasuneko espazio programa. Vostok espazio ontzia garatzen ari zirenean, fabrikak RKK Energia izena hartu zuen.

Roscosmosen Misioen Kontrol Zentroa ere Koroliov hirian dago. Gaur egun misioen kontrola deszentralizatuta dago segurtasun-arrazoiak direla medio, eta Errusiako hainbat tokitatik egiten da. Hala ere, hori da  Koroliovekoa da egoitzarik historikoena.

1996an hiriak Koroliov izena hartu zuen Sergei Korolioven omenez, sobietar espazio programaren aita, 1966an hildakoa. 1997az geroztik Koroliovek Nazioarteko Espazio Olinpiadak izeneko lehiaketa antolatzen du urtero gazteen artean espazioaren ikerketa sustatzeko.

## Hiri senidetuak 
Koroliov ondorengo hiriekin senidetuta dago: 
*  Zhukovski, Errusia
*  Mosku, Errusia
*  Khimki, Errusia
*  Baikonur, Kazakhstan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgube ofiziala
Òscar Mingueza García

**Òscar Mingueza García**, (Santa Perpètua de Mogoda, Katalunia, 1999ko maiatzaren 13a), **Òscar Mingueza** izenez ezagunagoa, defentsa-futbolari katalana da. Espainiako Lehen Mailako Vigoko Real Club Celtan jokatzen du defentsa gisa. Ariadna Mingueza futbolariaren anaia da.

## Kirol-ibilbidea 
Mingueza FC Bartzelonan hasi zen, beheko kategoriatan. 2016. urtean iritsi zen gazte-taldera, eta UEFA Youth League 2017-18ean jokatzea lortu zuen.

2018a Bartzelona B futbol klubaren filialari lotu zitzaion, eta senior gisa 2018ko abuztuaren 26an debuta egin zuen, Barça B taldeak 3-1 irabazi baitzuen CE Alcoyanoren aurka.

2020ko azaroaren 24an, Bartzelona Futbol Klubarekin hasi zen profesional gisa, UEFA 2020-21eko Txapeldunen Ligako partida batean, Dinamo Kieven aurka; Barçak partida 0-4 irabazi zuen.

Lehen Mailan 2020ko azaroaren 29an debutatu zuen, Barçak 4-0 irabazi zuen Osasuna futbol klubaren aurka, eta ohikoa izan zen 2021. urtearen hasieran lerrokatzea, Ronald Araujo zentral-bikotea eginez, Gerard Piquéren lesioagatik eta Samuel Umtiti eta Clement Lenglet frantsesen forma apalagatik. 2021eko martxoaren 15ean, Minguezak lehen gola markatu zuen Barçarekin ligan, 3-1, SD Huescaren aurka, 4–1 amaitu zen partidu batean. Ligako bigarren gola lortu zuen Madril eta Barçaren arteko klasikoaren 60. minutuan, 2021eko apirilaren 10ean (Madrilek 2-1 irabazi zuen). Errege Koparen amaieran, Athleticen aurka jokatu zuen, 0-4 amaitu zuen partida batean, eta profesional gisa lehen titulua irabazteko aukera eman zion.

2022ko uztailaren 30eanBartzelona eta R.C. Celta de Vigok aurre-akordioa iragarri zuten, osasun azterketa gainditu ondoren gauzatuko zena. Hiru egun geroago lau urterako kontratu bat sinatu eta F. C. Bartzelonak berrerosteko aukera bat eta etorkizuneko salmenta baten %50 adostu zuen. Abuztuaren 13an egin zuen debuta, azken minutuak jokatuz Espanyolen aurka eta penaltia egin zuen, taldeari hiru puntuak gehitzea galarazi ziona.

## Nazioarteko ibilbidea 
Mingueza sub-16, sub-17 eta sub-21 izan da Espainiako futbol-selekzioarekin. 2021eko martxoaren 15ean, Espainiako sub-21 selekzioarekin deitu zuten lehen aldiz, kategoriako Eurokopako talde-faseko partidak jokatzeko. Italiako selekzioaren aurkako bigarren jardunaldiko partida jokatu zuen, eta kanporatu egin zuen. Urte bereko ekainaren 8an, Lituaniaren aurkako lagunartekoan selekzio absolutuarekin debuta egin zuen. Espainiako selekzioak 4-0 irabazi zuen.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), parte hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen futbolean Espainia ordezkatuz; Brasilgo taldearen (urrezko domina) atzetik, eta Mexikoko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen Espainiako taldea.

Tokion, honako hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Unai Simón, Óscar Mingueza, Marc Cucurella, Pau Torres, Jesús Vallejo, Martín Zubimendi, Marco Asensio, Mikel Merino, Rafa Mir, Dani Ceballos, Mikel Oyarzabal, Eric García, Álvaro Fernández, Carlos Soler Jon Moncayola, Pedri, Javi Puado, Óscar Gil, Dani Olmo, Juan Miranda, Bryan Gil eta Iván Villarrek.
 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Josefa Aedo

**Maria Josefa Aedo González** (Ermua, Bizkaia, 1766ko azaroaren 3a - Santiago de Compostela, Coruña,1805eko uztailaren 9a), erlijioan sor Maria Josefa del Rosario, Mesedeetako Ordeneko lekaimea izan zen, santa iritzian hildakoa eta herritarren artean *A santiña das Madres* bezala ezagututakoa.

## Biografia 
Ermuan jaio zen 1766ko azaroaren 3an Manuel Aedo Ermoso eta Francisca González de la Matanza bikote turtzioztarraren alaba bakar hau eta bertan biziko zen, aita hilda, 1780an ama eta biak Coruñara alde zuten arte.  Gerora, Santiago de Compostelan Mesedeetako klausurako moja-etxean sartu eta 1788ko urriaren 31an Mesedeetako Abitu Santua hartu zuen, sor Maria Josefa del Rosario erlijio izenarekin. Hileta-elizkizuna jendetsua izan zuen eta moja-etxean bertan izan zen lurperatua. Denboraldi batera, uholde batzuen ondorioz hilobia leku-aldatu behar izan zenean, gorpua usteldu gabe zegoela ikusi zen. 

Bere bataio agirian Ermuan, data gabeko ohar batean zera jasotzen du Agustin Ortuzar abadeak: *Esta niña fue religiosa profesa en el convento de Mercedarias descalzas de la Ciudad de Santiago de Galicia y murió en opinión de Santa en el mismo convento el día 9 de julio de 1805. Su cuerpo está incorrupto. Su vida prodigiosa esta escrita en Compendio por D. Marcos Parcero y reimpresa en Santiago en 1842.*Bere heriotzaren mendeurrenaren harira, sor Maria Josefa del Rosarioren gorpuzkiak hilobi berri baten sartu zituzten, lehentasunezko leku baten, eta Tránsito da Mercé kalean kokatutako komentu hartako kanposantuan jarraitzen dute.

## Beatifikazioa 
Hil ostean, *A santiña das Madresen* ospea Galizia, Asturias eta Gaztelaraino hedatu zen. Elizak, berari buruzko guztiak zehatz-mehatz aztertu ostean, txosten bat prestatu zuen, Erroman haren beatifikazioa bultzatzeko. Dokumentazio hori baina, galdu egin zen 1836-1855 urteen artean Mendizabalen Desamortizazioaren ondorioz Elizaren ondasunak saldu eta dokumentu ugari espoliatu zirenean. Moja-komunitateak alde egin behar izan zuen Compostelako Mesedeteako Amen komentutik; hau militarren kuartel gisa erabili zen, harik eta erlijio-ordenak berreskuratu zuen arte. 

Bere garaian Bizkaiko erakundeetatik sor Mª Josefa del Rosarioren beatifikazioaren prozesua bultzatzea proposatu zen, horrek ekarriko zituen gastuei herritarren arteko diru-bilketa batekin aurre eginez, baina hori ere asmo hutsean geratu zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Santiago de Compostelako Mesedetako komentua
Khrustxovka

[thumb|Panelezko khrustxovka [Errusiako Tomsk hirian.]]
**Khrustxovka** () 1960ko hamarkadaren hasieran, Nikita Khrustxoven agintaldian, Sobietar Batasunean eraiki ziren kostu txikiko etxebizitza-eraikin mota bat da. Hormigoizko panelez zein adreiluz eginak, hiru eta bost solairu arteko eraikinak dira.

## Diseinua 
Khrustxovkak aurrefabrikatutako eraikin industrialak ziren. Eraikinen elementuak edo panelak hormigoi-fabriketan egiten ziren eta kamioiz garraiatzen ziren orubetara. Eraikitzaileek igogailuak jartzea baztertu ohi zuten, zeren eta eraikitze-lanak luzatzen eta garestitzen baitzuten. Gainera, garaiko Sobietar Batasuneko osasun/segurtasun estandarren arabera bost solairura arte eraiki ahal zen igogailurik gabe.

Ivan Zholtovski sobietar arkitektoak bainugela konbinatuak sartu zituen lehenengo aldiz *Bolxaia Kaluzhskaia* kaleko zazpigarrenean. Ordura arte, bainuontziak eta komunak bereizi ohi ziren.

K-7 saileko ohiko etxebizitzek 30 m²-ko azalera (gela batekoak) dute, 44 m² (bi gelakoak) eta 60 m² (hiru gelakoak). Hurrengo diseinuetan, etxebizitzen tamaina txikiagotu zuten.

## Iruditegia 

Fitxategi:К-7 В этом доме мусоропровод есть.jpg|thumb|K-7 saileko khrustxovka.
Fitxategi:Vilnius Energy and Technology Museum 48.JPG|thumb|Khrustxovka baten barrualdeko erreplika Vilniusko Energiaren eta Teknologiaren Museoan.
Fitxategi:EU-EE-Tallinn-PT-Kopli-Kopliranna 24.JPG|thumb|Zaharberritutako khrustxovka bat Tallinnen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Panelák
* Panelház
* Plattenbau

## Kanpo estekak
San Joan udare

**San Joan** edo **Castell** udarea Europako udareondoaren *(Pyrus communis)* kultibar bat da, txikienetakoa eta goiztiarrenetakoa dena. Izan ere, zenbait tokitan, San Joan egunerako (ekainak 24) dago onduta, eta hortik datorkio izena.

Jatorria ez da ongi ezagutzen. Zenbaitek Katalunian kokatzen dute (Sant Boi de Llobregat), hara eraman omen baitzuen Castells familiak Hego Amerikatik XIX. mendearen erdialdera. Horrek izena azalduko luke. Beste batzuek Mallorcan kokatzen dute

## Erreferentziak
## Kanpo estekak