open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nansa

**Nansa** iparraldeko Espainiako ibaia da, Kantauriar mendilerroan jaioa eta Kantabria zeharkatzen duena. Peña Labra mendiko iparraldeko magalean iturria du, 1.800 metroko altueran. Tudanca zeharkatu ondoren, La Cohilla urmaelak bere urak presatzen ditu. Puentenansa herrian Vendul ibaia hartzen du. Bokalean Tina Menor itsasadarra sortzen du.

Bere ibaiadar nagusiak Vendul, Tanea, Espinal, Collarín eta Quivierda ibaiak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Colpomenia peregrina

***Colpomenia peregrina*** Phaeophyceae klaseko alga da. Ozeano Barean jatorria duen arren, XX. mendearen hasieran ostrak hartzen zituzten arrantzaleak Bizkaiko golkora zabaldu zuten. Harrezkero, Ozeano Atlantikoan bizi da. Kostaldeko ur putzuetan, gehienez 3 metroko sakoneran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ortegal lurmuturra

**Ortegal lurmuturra** () Galizian dagoen puntua da. 43º 46' eta 20" ipar latitude eta 7º 52' eta 5" mendebalde longitudea dira bere koordenatuak. Cariñoko udalerrian dago, Coruñako probintzian.

Iberiar penintsula osoan iparraldeen dagoen bigarren lekua da, Estaca de Baresek bakarrik gailenduta. Bere ezaugarri geologiko, morfologiko, ornitologiko eta paisajistikoak direla eta Batasunaren Garrantzizko Leku izendatu zuten.

Nazioarteko Erakunde Hidrografikoaren arabera, Bizkaiko golkoaren mendebaldeko muturra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txileko futbol liga

[thumb|260px|[Colo-Colo taldea da txapelketa gehien irabazi dituen taldea.]]
**Txileko futbol liga** (*Primera División*) Txileko kluben artean jokatzen den futbol txapelketa garrantzitsuena da.

## Historia 
1933an abiatu zen liga. 1997an Apertura eta Clausura txapelketak jokatu ziren froga gisa. 2002an erabaki zen ordutik aurrera horrela jokatzea. 2010an Apertura bakarrik jokatu zen Clausura garaian Lurrikara handia izan baitzen eta horregatik suspenditu egin zen txapelketa.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### Primera División (1933-2001) 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

### Apertura eta Clausura torneoak (2002-2017) 
### Lehen maila (2017- ) 
* (T) Trantsiziozko urtea
* ¹ 2020ko liga 2021eko otsailean amaituko da COVID-19 pandemiaren eraginez.

## Garaipenak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Club Deportivo Universidad Católica

thumb|250px|1949an lehenengo liga irabazi zuen taldea.

**Club Deportivo Universidad Católica** Txileko futbol talde ezaguna da, Santiago hiriburukoa. Herrialdeko 11 liga irabazi ditu.

2018 denboraldian Beñat San Jose entrenatzaile donostiarrarekin irabazi zuen liga.

## Palmaresa 
### Txilen: 21 
* Txileko futbol liga (14): 1949, 1954, 1961, 1966, 1984, 1987, 1997(A), 2002(A), 2005(C), 2010, 2015-16(C), 2016-17 (A), 2018, 2019
** *(A) Apertura, (C) Clausura*.
* Txileko futbol kopa (5): 1983, 1983, 1991, 1995, 2011.
* Txileko Superkopa (2): 2016, 2019

### Nazio artean: 1 
* Libertadores Kopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 1993.
* Amerika arteko Kopa
** Txapelduna (1): 1994.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Takbir

[thumb|250px|[Musulman batek bi eskuak altxatzen ditu Takbir errezitatzean.]]

**Takbir** (), baita *Tekbir* edo *Takbīr* ere, '** () arabierazko esaldiaren izena da, euskaraz "Jainkoa nagusiena da" edo "Jainkoa nagusia da". Islamaren errezitazio tradizionala da, bai otoitz egitean, bai otoitzera deitzean (Adhan), bai fedea adieraztean edo ospakizunetan.

**' *Allah* izenaren nominatiboa da eta "Jainko" esan nahi du. '** hitza **' adjektiboaren elatiboa da eta "nagusi" esan nahi du. ''''  esaldian erabiltzen dutenean, normalean "nagusiena" itzultzen dute.

Jihadistek askotan gerra-garrasi moduan erabiltzen dute, Badreko guduan Mahomak berak esaldia erabili omen zuelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Club de Deportes Cobreloa

**Club de Deportes Cobreloa** Txileko futbol talde ezaguna da, Calama hirikoa. Herrialdeko 8 liga irabazteaz gain bi aldiz jokatu du Libertadores Kopako finala.

## Palmaresa 
### Txilen: 40 
* Txileko futbol liga (8): 1980, 1982, 1985, 1988, 1992, 2003(A), 2003(C), 2004(C).
** *(A) Apertura, (C) Clausura*.
* Txileko futbol kopa (1): 1986.

### Nazio artean: 0 
* Libertadores Kopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (2): 1981, 1982.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Vilaine

**Vilaine** () Bretainiako ibaia da. Ibaiak lau departamendu (Mayenne, Ille eta Vilaine, Loira Atlantikoa eta Morbihan) eta lau hiri nagusi (Rennes, Vitré, Redon y La Roche-Bernard) zeharkatzen ditu. Évran udalerrian Rance ibaiak berarekin bat egiten du, Ille-et-Rance ubidea sortuz.

## Ibaiadarrak 
* Ille
* Meu
* Seiche
* Semnon
* Chère
* Don
* Oust
* Isac

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sexu industria

[thumb|200px|[Jessica Jaymes 2004ean Hustler Honey izendatu zuten.]]

**Sexu industria** izenak gaur egun indar handiko negozio esparrua definitzen du. Entretenimendu industriarekin lotuta, erotismo eta sexuarekin erlazionatutako aktibitateak eta ikuskizunak eskaintzen ditu. Industria mota hau mundu mailako ekonomian paper handia hartzen ari da. Modu eta euskarri askoren bitartez agertu daiteke eta aukera horiek Internet zabaltzearekin batera ugaldu egin dira. Horrela, betiko argazkiekin eta aldizkari erotikoekin eta zuzeneko ikuskizunekin batera oso formato desberdinen bidez aurkeztu daiteke: DVDak, webguneak, telefonoen bidez, bideo-jokuak...

Esparru horretan indar handiko enpresak aurki daitezke: Hustler (gizoneei zuzendutako hilabetekaria); SexTV: The Channel (kable bidezko telebista digitala); Artemis (putetxe), Alemaniako mega putetxea), edo Ann Summers (Britania Handiaren sex shop katea). Euskal Herrian sex shopen eskaintza gora egin du azken urtetan. Industria honetan magnate ezagunetarikoa Hugh Hefner dugu, Playboy aldizkariaren sortzailea. Pornoaren industriak urtean 60.000 milioi dolar sortzen ditu.
thumb|Hustler katearen denda bat.
## Negozio motak 
* Helduentzako filmak eta bideoak
* Internet
* Helduentzako sexu zerbitzuak. Sexu-langileek, gehienak emakumeak, mota askotako zerbitzuak eskaintzen dituzte:
** Laguntza
** Prostituzioa
** Sex show
** Dantza erotikoa eta striptease ikuskizunak
** Telefono beroak
** Bideotxatak
** Festa liberalak, esaterako bikoteak trukatzeko
* e.a.
[thumb|Prostituta bat [putetxe baten erakuslehioan.]]
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Sexu industriaren inguruko datu harrigarriak.
* : [Sexu industria Rebelión (aldizkaria)(https://eu.wikipedia.org/wiki/Rebeli%C3%B3n_%28aldizkaria%29)ren artikulu batean.]
Borno (Nigeria)

**Borno estatua** () Nigeriako estatuetako bat da.

## Ezaugarriak 
Lau milioi biztanle baino gehiago ditu Borno estatuak. Islama da bertako erlijio nagusia eta xaria lege islamikoa jarrita dago, Nigerian musulmanak nagusi diren lurralde guztietan bezala. Nigeriako biztanleen erdiak musulmanak dira, eta iparraldeko estatuetan nagusi dira. Lurralde honetan ibiltzen da Boko Haram, eta indar gehiagorekin Bornon, bere jatorria estatu hau delako. Nigeriako Gobernuak 2013an larrialdi legea ezarri zuen Bornon.

## Udal Gobernuak 
## Ikus gainera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Polizia Hungarian

eskuinera|thumb|200px|Hungariako poliziaren egoitza nagusia
**Rendőrség** segurtasunaz Hungariako polizia nazionala arduratzen da. 2008an ordura arteko polizia kidego guztiak bakar batean bateratu ziren Hungaria Schengen eremuan sartu zelako. Barne Arloetako Ministerioaren ardurapean diharduten du eta ia 45.000 langileek osatzen dute polizia.

## Agentziak 
* Terrorismoaren Aurkako Zentroa (*Terrorelhárítási Központ*)
* Babes Zerbitzu Nazioanala (*Nemzeti Védelmi Szolgálat*): korrupzioaren aurkako agentzia.
* Segurtasun Zerbitzu Nazionala (*Nemzetbiztonsági Szakszolgálat*): zerbitzu sekretua.
* Konstituzionaren Babes Zerbitzua (*Alkotmányvédelmi Hivatal*): inteligentzia agentzia.
* Udaltzaingoak
## WWW 
* http://www.police.hu/

## Kanpo estekak
Sargazo

**Sargazo** (*Sargassum*) Fucales ordenako alga arreen genero bat da. Itsaso beroetan igeri egiten dute eta Ozeano Atlantikoan eremu handi bat estaltzen dute, hori zela eta Sargazoen itsasoa izenekoa. Itsasoan flotatzen dute, libre, eta hedadura handiko multzoak osatzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Landetar zezenketa

eskuinera|thumb|Errekortari bat
**Landetar zezenketa** () zezen plaza biribiletan egiten duten tauromakia mota da, odol isurketa ez duena. Zezenak baino behiak, Landetako behiak hain zuzen ere, erabiltzen dituzte, adar handiak eta 2 eta 14 urte artean dituztenak. Zezen suhar hauek Landetan haziak dira, batez ere Akize eta Aire-sur-l'Adour inguruan. Gaskoinian ikuskizun tradizionala da, urtero 600 ekitaldi baino gehiago dituena.

Toreatzaileak bi motakoak dira:
* Errekortariak (), errekorteak egiten dituztenak.
* Saltokariak (), behiaren gainean jauziak egiten dituztenak.

Landetan ez ezik, Gersko mendebaldean, Pirinio Atlantikoetako Garlin udalerrian, Girondako Captieux udalerrian eta Pirinio Garaietako Maubourguet eta Castelnau-Rivière-Basse udalerrietan ere zezenketa mota hau egiteko plazak daude..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vigipirate

**Vigipirate plana** () Frantziako segurtasunerako alerta sistema da.

## Historia 
1978an sortu zuten eta lehen aldiz 1991n erabili zuten, Golkoko Gerragatik. Hala ere, formalki eta publikoki 1995ean jarri zen plantan, Batzorde Islamiko Armatuak Parisen atentatuak egin eta gero.

2014ean zorroztu egin zuten zuten plana. 2005eko Londreseko atentatuen ondoren, izan ere, Frantzia beti arrisku maila gorenean egon zen.

2015ean, Charlie Hebdoren aurkako atentatuarengatik maila gorena ezarri zen.

## Arrisku mailak 
Mehatxuaren neurriaren eta ahulezien araberakoa da Vigipirate plana. Hiru maila ditu: zaintza, zaintza azkartua eta atentatu alerta. Azken maila, denbora labur batean bakarrik erabiltzen da.

## Ikus gainera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ahur (argipena)

**Ahur** hitzak esanahi zenbait ditu:
* ahurra: eskuaren barruko aldea.
* ahurra: matematikan eta geometrian, barruraka dauden azalerak eta objektuak izendatzeko erabiltzen da.
** funtzio ahurra.

### Ikus, gainera 
* Ganbil
Unai López

**Unai López Cabrera** (Errenteria, Gipuzkoa, 1995eko urriaren 30a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Bopgrafia 
Erdilari antolatzaile lanetan aritzen da, kalitate teknikoan nabarmenduz. Antiguokon bi denboraldi jokatu eta gero Errealera heldu zen 2010ean. Hurrengo Denboraldian Athleticen harrobira batu zen. Lehen talde zurigorrian estreinatu zen 2014/15 denboraldian Ernesto Valverderen eskutik. Denboraldia ondo hasi zuien, biana garrantzia galtzen joan zen apurka apurka. Madrilen bi denboraldi lagatua egon ondoren, Athleticera bueltatu zen. 2021ean Marcelino García Toral teknikari asturiarrak leku gabe utzi zion eta Rayo Vallecanora joan behar izan zen. 2024/25 denboraldian Iñigo Pérez entrenatazile izanik, talde vallekarrarekin Conference League lehiaketarako sailkapena lortu zuen, bigarren parte hartzea madrildarren historian europear lehiaketetan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2021 Superkopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Ganbil (argipena)

* Ganbila.eus, euskarazko antzerkiaren ataria da.

* Matematikan, **Ganbil** edo **Konbexu** hitzak erabilera zenbait ditu, beti behatzailearen aldetik *kanporaka* dauden azalerak eta objektuak izendatzekobi kontzeptu desberdinetarako erabiltzen da:
** multzo konbexua: espazio euklidearreko multzo bat, non bere barruko bi puntuak zuzen batez loturik, zuzeneko puntu guztiak multzoaren barruan dauden (ikus, gainera, poligono ganbil eta poliedro ganbila, kontzeptu beretik eratorritako nozioak);
** funtzio ganbila: funtzioaren irudi grafikoaren kurbako bi puntu lotuta sortzen den segmentua kurbaren gainetik dagoenean.
* Optikan, ispilu ganbila, azalera kanpo aldera kurbatua duen ispilua.

### Ikus, gainera 
* Ahur edo konkaboa, aurkako kontzeptua.
Unai Bustinza

**Unai Bustinza Martínez** (Bilbo, Bizkaia, 1992ko otsailaren 2a) Euskal Herriko futbolari ohia da. Lezaman hezia, Athletic-en jokatu zuen. Erdiko edo eskuin atzelari postuetan jokatzen zuen.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Hego Amerikako Errekopa

**Hego Amerikako Errekopa** Libertadores Kopako txapeldunaren eta Hego Amerikako Kopako txapeldunaren artean jokatzen den futbol txapelketa da, Europako Superkoparen parekoa.

## Historia 
1988an *Supercopa Libertadores* txapelketa abiatu zen. Hainbat formatu izan zituen, gehienetan hainbat talderen arteko kanporaketa bidezko txapelketa izan zen. Orduan 1989an *Hego Amerikako Errekopa* sortu zen Libertadores Kopa eta Superkopako irabazleen arteko partida jokatu eta txapelduna aukeratzeko. 1998 arte iraun zuen sistema honek.

Hego Amerikako Kopa bitan banatu zen 1998an, Mercosur eta Merconorte, eta txapelketa gehiegi zirenez Errekopa bertan behera utzi zen. 2003an abiatu zen berriz, gaur egungo formatuarekin.

## Palmaresa 

### Supercopa Libertadores (1988-1997) 
* (pen), penalti jaurtiketak.

### Hego Amerikako Errekopa (1989-1998) 
* (pen), penalti jaurtiketak.

### Hego Amerikako Errekopa (2003- ) 
* (L) Libertadores, (K) Hego Amerikako Kopa.
* (pen), penalti jurtiketak.

## Hego Amerikako Errekopako garaipenak (1989- ) 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ager Aketxe

**Ager Aketxe Barrutia** (Bilbo, Bizkaia, ) bizkaitar futbolari ezkertia da. Puntaerdi moduan aritzen da.

## Biografia 
Bederatzi urteetatik Lezaman dago, eta Athletic futbol taldeko kategoria guztietatik pasatu duen gutxienetariko bat da. Cadiz futbol taldean jokatzen du erdilari posizioan jokatzen du eta Isaac Aketxe futbolariaren anaia da. Ager, 2003an hasi zuen Athletic-rako jokatzen. 2012 urtean, Baskoniatik pasatu ondoren, Bilbao Athletic taldera heldu zen, hau da Athletic-en bigarren taldera. Bertan bi urte eman zituen bigarren b mailan. 2014-2015 denboraldian lehenengo taldera heldu zen denboraldi bikaina egin ondoren Zigandaren esku. UEFA Champions League-eko partidu batean debutatu zuen, Shakhtar Donetsk-en aurka, zoritxarrez partidu horretan oina apurtu zuen eta sei aste egon zen zelaietatik kanpo. Honen ondoren lesio muskular batzuk izan zituen eta azkenean hilabete batzuk eman zituen zelaietara itzultzeko. Itzultzerakoan geratzen ziren 7 partiduetatik 5 jokatu zituen eta denboraldia ondo bukatzeko bere lehenengo gola sartu zuen Elcheri 2-3 irabazteko 2015eko maiatzaren 17an. Urte horretan, Espainiako Superkopa irabazi zuen Bartzelonaren kontra baina ez zuen jokatu. Hurrengo denboraldian, Ernesto Valverderen egitasmotan sartzen eta horren ondorioz Bilbao Athletic-ra bidali zuten denboraldia bukatu arte. Bertan, 10 gol sartu zituen eta hat-trick bat lortu zuen otsailaren 27an Ponferradinaren aurka. Agerri beste ez behar larria pasatu zitzaion, honetan, lotailuetako lesio bat izan zen Alaves taldearen kontra eginikoa, 8 hilabete eman zituen guztiz berreskuratuta izan ahal izateko. 2017ko otsailean Athletic Kluba eta Cadiz futbol taldea sinatu zuten urte bateko mailegu akordioa, Agerren zerbitzuekin egiteko. Espainiar selekzioaren parte izan zen Turkiako 20 urte azpiko munduko txapelketan. 2016an, Agerri, autoritatearen kontrako kargu batzuk leporatu dizkiote Erromoko jaietan gertatutako arazo baten ondorioz.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2015eko Espainiako Futbol Superkopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa: Athletic Club
Larru artifizial

**Larru artifiziala**, batzuetan **larru imitazio** eta **eskai** (ingelesezko *skai* hitzetik) ere deitua, arrazoi praktiko nahiz etikoengatik (animalien larrua ez erabiltzeagatik, zehazkiago) larrua ordezten duten materialen multzoa da, hala nola larru imitazio poromerikoa, eskaia bera eta pegamoidea.

## Kanpo estekak
Juan Urkizu

**Juan José Urkizu Sustaeta** (Ondarroa, 1901eko ekainaren 24a - 1982ko azaroaren 22a) euskal herritar futbolaria izan zen, Osasunan eta Athleticen jokatu zuena.

## Palmaresa 
* 3 Liga (1929-30, 1930-31 eta 1934-35)
* 4 Errege Kopa (1930, 1931, 1932 eta 1933)

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.net
Ispilu ganbil

thumb|200px
**Ispilu ganbila** azalera kanpo aldera kurbatua duen ispilu bat da, non fokoa *ispiluaren barruan* dagoen puntu bat da. Ispilu ganbilek automobiletan eta oro har ikuspegi zabala hartu nahi den egoeretan erabiltzen dira; hala ere, irudi deformatua ematen dute, objektuak benetan baino gertuago ispilatzen dituztelako.

## Kanpo estekak
Kurt Tucholsky

**Kurt Tucholsky** (Berlin, Alemaniako Inperioa, 1890eko urtarrilaren 9a – Gothenburg, Suedia, 1935eko abenduaren 21a) eleberrigile eta poeta alemaniarra izan zen. Antimilitarista izan zen eta bere idazkiak bakezaletasunaren ikur moduan erabiltzen dira gaur egun.

## Biografia 
Ignaz Wrobel, Peter Panter, Theobal Tigel edo Kaspar Hauser ziren idazle moduan erabiltzen zituen ezizenak. Ezizen horiek erabiliz, maitasun poesia egin zuen baita kazetaritza politikoa eta literatur kritika ere.

Diktaduratik ihesi hainbat herrialdetara joan zen. 1924an Frantziara joan zen eta geroago Suediara. Hitlerren tropak zabaltzen ari zirenean, erbestean liskarra izan zuen. 1932an, militarren kontra egiteagatik auzipetua izan zen baina kargutik kendu zuten.

Diktadurarekiko kritiko, bere buruaz beste egin zuen 1935ean, Suedian.

### Bere eragina 
Gerraren aurkako protesta egiteko lelo moduan erabili izan dira Tucholskyren esanak. 1990ean, Irakeko gerraren kontrako manifestazio batean, pertsona bat epaitu zuten idazlearen esaldi baten bitartez militarizazioaren aurka egiteagatik.

## Ikus gainera 
## Erreferentziak
Methanomicrobium

**Methanobacterium** arkeoen genero bat da, Methanomicrobiaceae familiakoa. Anaerobio hertsia da eta metano gasa sortzen du arnasketa anaerobioa burutzerakoan.

## Kanpo estekak
Moonstruck

**Moonstruck** (euskaraz: *Ilargiaren lilura*) amodiozko komedia filma da, Norman Jewison kanadar zinemagileak 1987an zuzendu zuena. Cher, Nicolas Cage, Olympia Dukakis, Vincent Gardenia eta Danny Aiello izan ziren antzezle nagusiak.

Oscar Sarietarako sei izendapen jaso zituen, eta hiru irabazi: emakumezko aktore onenarena (Cher), taldeko emakumezko aktore onenarena (Olympia Dukakis) eta jatorrizko gidoi onenarena (John Patrick Shanley). Hiru Urrezko Globo ere jaso zituen, eta Berlingo Zinemaldian zuzendari onenaren Zilarrezko Hartza (Norman Jewison) bereganatu zuen.

## Argumentua 
New York hiriko Brooklyn auzoa. Loretta Castorini (Cher) estatubatuar-italiar emakumea Johnny Cammareri (Danny Aiello) izeneko estatubatuar-italiar gizonareekin ezkontzeko hitzemana dago, azken hau ezkontza ospatu aurretik Siziliako Palermo hirian hiltzorian dagoen bere ama bisitatzekotan da. Lorettaren aita ez dago ezkontzarekin oso gustura, bere alabak ezkontzarako batere zorte onik ez duela pentsatzen baitu, lehenbiziko ezkontzako senarra autobus batek jota hil baitzen.

Siziliara joan aurretik, Johnnyk emaztegaiari bere anai Ronny (Nicholas Cage) ezkontzara gonbidatu dezan eskatuko dio, bost urtetik Johnnyren erruz Ronnyk esku bat galdu eta bi anaiak elkar hitzegin gabe baizeuden. Ilargi beteko gau batez Lorettak Ronny bisitatu eta ustekabean biak elkar maiteminduko dira, baina hasiera batean, Lorettak ez du maitemindua dagoela onartuko. Egun horretan berta, Lorettaren gainontzeko senideak ere ilargiaren liluraren eragina jasan eta euren bizitzek bapateko aldaketa jasango dute.

## Aktoreak 
* Cher: Loretta Castorini
* Nicolas Cage: Ronny Cammareri
* Olympia Dukakis: Rose Castorini
* Vincent Gardenia: Cosmo Castorini
* Danny Aiello: Johnny Cammareri
* Julie Bovasso: Rita Cappomaggi
* Louis Guss: Raymond Cappomaggi
* John Mahoney: Perry
* Feodor Chaliapin, Jr.: Aitona Castorini
* Anita Gillette: Mona

## Kanpo estekak 
* *Moonstruck* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Isiltasunaren espiral

thumb|Elisabeth Noelle-Neumann-en Isiltasunaren espirala

**Isiltasunaren espirala** Elisabeth Noelle-Neumann-ek 1974an formulatu zuen teoria soziologiako eta politologikoa da. Iritzi publikoak eta komunikabideek gizabanakoaren aukeraketa prozesuan duten eragina azpimarratzen du.

## Teoria 
Elisabeth Noelle-Neumann-ek 1974an argitaratu zuen tesia, gizabanakoak gizarte-ingurumenaren aurrean duen menpekotasunean oinarritzen da. Gizabanako baten iritziak, masa-komunikabideen bitartez hedatutako iritzi publikoaren kontra badoaz, gizabanakoak bere iritzia ezkutatzeko joera izango du, bere gizarte-ingurumenean isolaturik geratzeko beldurrez.

Bere teoria bermatzeko, egileak batez ere Alemaniako Errepublika Federaleko 1972ko hauteskundeak aztertu zituen. Demostratu zuen hedabideetan nagusien agertzen zen iritziaren aldeko aldaketa bat egon zela boto-asmoetan, batez ere emakumeengan, izan ere, "orokorrean politikaren inguruan bere buruarengan segurtasun gutxiago zutela" irizten baitzen. Beste ikertzaile batzuk isolamendua taldekideen onarpen maila baxua eta errefusa maila handia bezala ere definitu izan dute.

Bestalde, interneten oinarritu diren ikerketak bi dinamika aztertzen dituzte:

* Internet isolatzaile bezala. Saiatzen dira azaltzen nola sareak pertsonak geroz eta antisozialagoak bihurtzen dituen.
* Internet sozializatzaile bezala. Pertsona batzuk gizartekoiagoak bihurtzen dira, gizarte-sareetan garatzen dute beren burua eta lagun eta familiartekoekin harreman jarraitua mantentzen dute.

Tradizionalki, gizarte-isolamenduaren ikuskera modu unidimentsionalean eraikia izan da. Hala, gizarte-isolamendua, talde baten kanpoan dagoen pertsonaren kokapenean eta talde horretatik baztertua izatearen ondorio bezala ikustearen nozioan oinarritzen da. Jendeak, haurrak zein helduak, ondo ulertzen ditu isolamendua eta kide den taldetik kanporatua izatearen arriskuak. Isolamenduari beldur izanik, pertsonak ez dira gai izaten ikuspuntu desberdinak dituztenekin hitz egiteko, eta horrek ideia antzekoak dituzten pertsonekin bakarrik aritzera mugatzea ditu; edo inongo hizketaldirik ez dutenekin.

Autore askok internet isiltasunaren espirala hausteko aukera ezin hobea ikusten duten bitartean, beste batzuk, kontrako fenomenoa gertatzen ari dela usten dute gizarte-sareen hazkundearekin. Pascual Serranoren arabera, "hasieran akaso balio zezakeen, internet oraindik masiboa ez zen garaian eta jendeak elkartu eta komunitateak sortzeko erabiltzen zuenean, baina orain ez [...] Gaur egun, jarraitzaileak eta txaloak bilatzen ditu erabiltzaileak eta horrek kalte egiten dio isiltasunaren espiralari”.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gehiengoaren tirania
* Konformismoa

## Kanpo estekak
Juan Arratiakoa

**Juan Arratiakoa** XVI. mendeko itsas-gizon bilbotarra izan zen.

Fernando Magallaesen agindupean zeuden 234 itsas-gizonekin batera, Sevillan 1519ko abuztuaren 10ean munduari bira osoa eman zion lehenbiziko espedizioan parte hartu zuen. Juan Arratiakoa itsasmutil zebilen *Victoria* ontzian.

1521ean, Juan Sebastian Elkano Filipinetan buruzagi bihurtu zen eta beste 18 gizonekin (tartean Juan Arratiakoa) espedizioa bukatu zuen. 1522ko irailaren 6an *Victoria* ontzia Sanlúcar de Barramedara heldu zen.

Juan Zubileta barakaldarrarekin batera, itsasaldi osoan itsasontziz aldatu ez zen bakarra izan zen. Elkanok berak zenbait aldiz egin zuen.

## Erreferentziak
Juan Akurio

**Juan Akurio** XVI. mendeko itsastar bermeotarra izan zen.

Fernando Magallaesen agindupean zeuden 234 itsasgizonekin batera, Sevillan 1519ko abuztuaren 10ean munduari bira osoa eman zion lehenbiziko espedizioan parte hartu zuzen. Juan Akurio *Concepción* ontzian kontramaisu zuten.

1521ean, Juan Sebastian Elkano Filipinetan buruzagi bihurtu zen eta beste 18 gizonekin (tartean, Juan Zubileta eta Juan Arratiakoa) espedizioaren bidea aldatu, eta bide berdinetik itzuli beharrean munduari bira ematea erabaki zuten. 1522ko irailaren 6an *Victoria* ontzia Sanlúcar de Barramedara heldu zen. Bidaia bukatu zutenen itsastarren zerrendan, Juan Akurio pilotu gisa agertzen da.

## Erreferentziak
Supositorio

thumb|250px|Glizerinazko supositorioak.

**Supositorioak** ondeste-bidetik hartzera zuzenduta dauden dosifikazio forma solidoak dira. Itxura eta tamaina aldakorra dute eta bere pisua 1-3 gramo artekoa da. Printzipio aktiboa eszipiente base batean formulatuta egoten da, ondestean urtu edo disolbatzeko gai dena. Eragin sistemikoak, lokalak edo mekanikoak ditu.

## Abantailak eta desabantailak 
### Abantailak 
* Gaizki onartzen diren farmako batzuk emateko aproposak dira.
* Asaldura gastrikoak sortzen dituzten farmakoentzako (goragalea) egokiak dira.
* Zapore desatseginaren ondorioz bere administrazioa zaila egiten denean erabili daitezke.
* Farmakoaren gibeleko lehen iragaite efektua neurri batean saihestea (bioerabilgarritasuna handitzen da).
* Irensteko arazoak dituzten gaixo, ume eta zaharrentzat egokiak dira.
* Digestio-urinetan degradatzen diren farmakoentzako egokiak dira.

### Desabantailak 
* Onarpen txarra dute helduen aldetik.
* Xurgapena geldoa eta ez osoa izaten da batzuetan.
* Aldakortasun intra eta interindibidual handia dute.
* Eskala handian prestatzeko zailtasunak.

## Motak 
Helburu terapeutikoaren arabera 3 motatakoak bereizten dira.

### Efektu mekanikoa 
Efektu libragarrirako/laxanterako erabiltzen dira. Ez dute printzipio aktiborik eta eszipiente hidrofiloak erabiltzen dira, glizerogelatina adibidez. Gizerogelatinak ura erakartzen du supositorioa dagoen gunera, eta ur honek ondestea beteta dagoenaren sentsazioa eragiten du efektu libragarria sortuz. 

### Efektu lokala 
Farmakoaren askapen geldoa izatea nahi da. Hau da, farmakoa pixkanaka askatu behar da, eragin iraunkorra lortzeko eta xurgapen sistemikorik ez emateko. Hau lortzeko supositorioaren konposaketan eszipiente oliotsuak erabili behar dira. Adibidez: Hemorroideen tratamendurako edo parasitoen aurkakoak.

### Efektu sistemikoa 
Printzipio aktiboaren xurgapena odol zirkulaziora ematen da. Eszipiente hidrofilo zein oliotsuak erabiltzen dira. Printzipio aktiboak: Antiasmatikoak, anti-reumatikoak, analgesikoak…

## Eszipienteak 
Eszipienteak hidrosolugarriak zein liposolugarriak dira.
thumb|Eszipiente liposolugarriak.
Ezaugarri orokorrak: 

* Inerteak izatea (laxanteak izan ezik).
* Ondesteko mukosak ondo toleratzea.
* Kanpo-faktoreekiko egonkorrak.
* Farmakoekin bateragarriak eta egonkorrak izatea.
* Ezaugarri organoleptiko egokiak.

Ezaugarri espezifikoak: 

* Urtze-puntua ko ekipoa (fluxu jarraituko zelulak)

* 37ºC. Laginak hartu T jakinetara
* Supositorioa ganbara moduko batean sartzen da eta pieza osoa 37ºC-tako bainuan sartu. Fluxu konstante bat pasatzen da ganbaratik denbora tarte jakinean. Laginak hartu eta farmako kontzentrazioak neurtu.

## Kanpo estekak
Victoria (itsasontzia)

***Victoria*** karraka motako itsasontzi bat izan zen, Fernando Magallaes buru zela 1519ko abuztuaren 10ean Espezieen uhartedira abiatutako lehendabiziko espedizioan erabilitako bost itsasontzietatik bat. Bidaia hartatik Sanlúcar de Barramedara itzuli zen bakarra izan zen 1522ko irailaren 6an; eta, beraz, baita munduari bira eman zion lehena ere, Juan Sebastian Elkano buru zuela.

## Historia 
### Eraikuntzari buruzko bi teoria 
*Victoria* naoaren eraikuntza non egin zen ez da ezaguna, eta eztabaidan dago. Bi bertsio nagusi daude gaur egun: Ondarroan egindako itsasontzia direla diotenak, eta Zarautzen egindakoa dela diotenak. Edonola ere, litekeena da euskal kostaldeko lekuren batekoa izatea.

#### Ondarroako bertsioa 
1518ko irailaren 23an, Sevillan, Magallaesen espedizioa irten baino urtebete lehenago, Gradas kaleko notario-bulego batean, Pedro Arizmendik, Ondarroako bizilagun bizkaitarrak, erregea *Victoria* ontziaren jabe nola egin zen kontatzen zuen. Pedrok bere aita Domingo de Apalluaren izenean hitz egiten zuen, eta esaten zuen garai hartan *Santa Maria* izendatu zuten itsasontziak ez zuela bere borondatez entregatu, baizik eta Kontratazio Etxearen indarrez, *Yndia*k aurkitzeko, armada hori Fernando Magallaes komendadorea eta Ruy Falero komendadorea kapitain direla. Errege ofizialek ezarritako prezioa 800 urrezko dukat izan zen. Ontziko jabeak kexu ziren askoz gehiago kostatu zitzaielako eta, gainera, Sevillatik Londresera merkantziak eramateko eta ekartzeko konprometitutako pleita galtzen zutelako, Zarauzko Urteta auzoko San Sebastian elizan, ontziolatik kilometro eta erdira baino gutxiagora. Sinadura horretan, Elizamendi baserriko Lope de Irure jaunak egon ziren, aipatutako elizaren ondo-ondoan kokatua, eta bertako basoetako egurra antolatzeaz arduratu zena; Santorun de Retén, Debako arotz maisua, ontzia eraiki zuena; eta Andrés Pérez de Indañeta, Zumaiako bizilaguna, hura eraikitzeko ardura eman zuena. Indañeta ezaguna zen bere ontziekin errege-armadetan zerbitzatzeagatik eta hainbat espediziotarako itsasontziak eskaintzeagatik. Zarauzko ikerlaria den Sebas Martijak dioenez, ontzia Getariako portuan utzi zioten, Santa Maria izenarekin, «Indañetaren itsasontzietan ohikoa den izena». Itsasontzia Arizia baserriaren lurretan eraiki omen zen

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* https://web.archive.org/web/20220922105520/http://arizia.eus/wp-content/uploads/2022/08/Zarauzko-Victoria-Itsasontzia85400.pdf 

## Kanpo estekak
Ikuskizungintza

thumb|Ikuskizungintzak aisia negozio-sorburu bihurtu du.
**Ikuskizungintza** edo ***Show business*** irabazteko asmoz sortutako lantegiak eta erakunde-multzoa dira. Ekimen ekonomiko hauetan kultura ere egon dago, baina etekinak lortzea eta kontsumoa dira helburu nagusiak. Gaur egun zabalkunde handia izaten ari den esparrua da.

## Aisia eta entretenimendua 
Aisia eta entretenimendu kontzeptuak askotan nahastu egiten dira baina desberdindu behar dira. Aisia lanetik eta bizitzaren funtsezko ekintzetatik at dauden ekintzak dira eta hor barruan ere entretenimendu aktibitateak kokatuko lirateke: entretenimendua, modu batez, aisia barruan aztertuko da, aisia-denbora erabiltzeko modu bat izanik, baina ikuskizun eta negozio osagaiak ditu. Adibidez, hondartzan bainatzea aisia da; akuapark batera joatea, entretenimendua; azken honetan, finean, negozioa dago antolatuta eta helburu nagusia hara joaten direnak ahalik eta diru gehiago gastatzea da. Neurri handia batean negozio mota honen zabaltze prozesua kontsumo-gizartearen ondorioa da.
[thumb|Industria hau gora doa azken hamarkadetan. Argazkian Disney World [Jolas-parke|jolas-parkea.]]

## Industria mota desberdinak 
* Telebista
* Irrati (hedabidea)
* Kazetak eta aldizkariak
* Zinema
* Bideo-jokoak
* Argitaletxeak
* Antzokiak
* Musika
* Jolas parkeak
* e.a.
 
## Ikus, gainera 
* Kontsumo-gizarte
* Aisia

## Kanpo-estekak 
* Entretenimendu digitalaren industria Espainian.
*  Entretenimendu industria eta sare sozialak.
*  Negozioak entretenimendu industrian.
Unai Medina

**Unai Medina Pérez** (Basauri, Bizkaia, 1990eko otsailaren 16a) Euskal Herritar futbolaria da.

## Biografia 
Eskuin atzelari moduan aritzen da. Athleticen harrobian hezi zen 2000tik 2009ra. Bere aro zurigoprria bukatuta Barakaldo taldean denboraldi paregabea egin eta gero Alavesek fitxatu zuen. Talde babazorroan ondo aritu eta gero Soriako Numancia taldeak fitxatu zuen. UD Ibiza-Eivissan kapitaina izatera heldu zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Topkapi (filma)

***Topkapi*** 1964ko Jules Dassin estatubatuar zinema zuzendariaren thriller komedia filma bat da. Eric Ambler idazlearen *The Light of Day* (*Egunaren Argia*) eleberrian oinarritua dago. Mélina Mercouri, Peter Ustinov, Maximilian Schell eta Robert Morley aktoreek antzeztu zuten.

Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Peter Ustinov) irabazi zuen.

## Argumentua 
Harribitxien zalea den Elizabeth Lipp (Melina Mercouri) izeneko emakumeak Istanbulgo Topkapı jauregian dagoen Mahmud I.a sultanaren diamante eta esmeraldadun aiztoa lapurtzeko Arthur Walter Harper (Peter Ustinov) izeneko erdipurdiko lapur alferra kontratatuko du. Lipp eta Harperek ere berean akrobata bat (Gilles Ségal), morrosko bat (Jess Hahn) eta elektronika aditu bat (Robert Morley) kontratatuko dituzte. Ondoren, lapur taldea Greziako iparraldeko Kavala hirian elkartu eta Turkiako muga lapurreta gauzatzeko behar duten materialarekin batera igarotzen saiatuko dira...

## Aktoreak 
* Melina Mercouri: Elizabeth Lipp
* Peter Ustinov: Arthur Simon Simpson
* Maximilian Schell: Walter Harper
* Robert Morley: Cedric Page
* Jess Hahn: Hans Fisher
* Akim Tamiroff: Gerven the Cook
* Gilles Ségal: Giulio, *giza eulia*
* Titos Vandis: Harback
* Joe Dassin: Joseph
* Ege Ernart: Major Ali Tufan

## Kanpo estekak 
* *Topkapi* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Walt Dohrn

**Walter "Walt" Dohrn** () Estatu Batuetako ahots-aktore eta gidoigilea da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
### Bideo-jokoak
Liam Howlett

**Liam Paul Paris Howlett** (Essex Erresuma Batua, 1971ko abuztuaren 21a - ) The Prodigy musika elektronikoa jotzen zuten bandako kide garrantzitsuena da.

## Biografia 
thumb|ezkerrera|200px|Moog Prodigy sintetizatzailea
thumb|ezkerrera|200px|The Prodigy 2009ko Rock&Ring festibalean
Liam Howlett 1971ko abuztuaren 21ean jaio zen Essex-en. Piano klasikoa zuen gustuko eta 14 urteko gaztea irratitik grabatutako abestiak mezklatzen aritzen zen, jada.

Txikitatik piztu zion arreta musika elektronikoak eta *breakdancing* ikasi zuen. Clubetara joan ohi zen eta, behin, Keith Flint eta Leeroy Thornill ezagutu zituen. Liamen musikak txunditu egin zituen eta The Prodigy sortzeko pausua eman zuten. *Prodigy* izena Liamek Keithi emandako zintatik etor daiteke edo, agian, Liamen sintetizadorearen izenetik, *Moog Prodigy* baitzen hau.

1998an, Marie Anne Hobbsen irrati saioan nahasketa bat egiteko aukera eskaini zioten Liami. 2006ko urtarrilaren amaieran, *Back To Mine* konpilazio albuma atera zuen salmentara. Liamen abesti gogokoenak biltzen ziren bertan, *Wake the fuck up* barne, Prodigyren zuzeneko kontzertuen introa egiteko aukeratu zutena 2005/2006ko udazken-neguetan.

2002ko ekainaren 6an, All Saints bandako abeslari ohia zen Natalie Appletonekin ezkondu zen.
Dark Victory

***Dark Victory*** drama-filma da, Edmund Goulding britainiar zinemagileak 1939an zuzendua. Bette Davisek jokatu zuen rol nagusia, eta Casey Robinsonek idatzi zuen gidoia, George Brewer eta Bertram Blochek egindako antzezlan batean oinarruturik; antzezlana 1934an eman zen lehen aldiz, arrakastarik gabe. 1963an, film honen remakea egin zen, *Stolen Hours* izenburuarekin; Daniel Petriek zuzendu zuen, eta Susan Hayward eta Michael Craig izan ziren aktore nagusiak.

## Istorioa 
Judith Traherne, goi mailako gizartearen emakume gaztea da, zaldiekin, auto azkarrekin eta bilera ludikoetan dabilena. Buruko min gogor eta sarriek bakarrik mugatzen dute. Hainbat abisuren ostean, Dr. Frederick Steelerekin kontsultatzen du eta buruko tumorea diagnostikatzen dio. Kirurgia aholkatzen dio, azkenean onartzen du eta arrakastatsua da. Eurean artean harremanetan hasiko dira eta ezkontzea ere erabakitzen dute. Hala ere, egia osoa ezkutatu dio Frederickek Judithi, eta honek azkenean topatuko ditu adituen gutunak bere terminaltasunaren informazioarekin.

Haserre, Frederickekin apurtu nahi du, pentsatuz berarekin errukiagatik zegoela. Maitasuna benetakoa zela jabetuta, azkenean ezkonduko dira, eta lasai eta ausardiaz biziko da amaieraren zain.

## Protagonistak 
* Bette Davis: Judith Traherne
* George Brent: Dr. Frederick Steele
* Geraldine Fitzgerald: Ann King
* Humphrey Bogart: Michael O'Leary
* Ronald Reagan: Alec Hamin
* Henry Travers: Dr. Parsons
* Cora Witherspoon: Carrie Spottswood
* Dorothy Peterson: Miss Wainwright
* Virginia Brissac: Martha
* Charles Richman: Coronel Mantle

## Sariak 
Hiru izendapen eduki zituzten Oscar Sarietarako, bat ere lortu ez zuten arren. Bestela, "The New York Times" eta "Film Daily" hedabideek pelikula izendatu urte hartako 10 onenen artean, eta National Board of Review-ek Bette Davis eta Geraldine Fitzgerald jo zuten urte hartako aktore onenentzat.

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* "Internet Movie Database"-n.
Iker Guarrotxena

**Iker Guarrotxena Vallejo** (Getxo, Bizkaia, 1992ko abenduaren 6a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Bere anai gaztea Lander futbolaria da ere. Biak Athleticeko jokalari ohi Endika-ren ilobak dira. Bere jaioterriko Getxo eta Athleticen harrobietan hezia, Bilbao Athleticekin jokatu zuen Bigarren mailan, Tenerifen lagatua ere.. Bere aro zurigorria bukatuta Mirandesek fitxatu zuen. 2021ko udan UD Logroñesek fitxatu zuen Lehen Federazioan. Indian maila osoa ona erakutsi du ere.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Ordinary People

***Ordinary People*** (euskaraz *Jende Arrunta*) 1980ko Robert Redford estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak zuzendutako drama filma bat da. Judith Guest idazlearen izenburu berdineko *Ordinary People* eleberrian oinarritua dago. Donald Sutherland, Mary Tyler Moore, Judd Hirsch eta Timothy Hutton aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako sei izendapen jaso zituen, lau irabaziz: Film onenaren Oscar Saria, Zuzendari onenaren Oscar Saria (Robert Redford), Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Alvin Sargent) eta Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Timothy Hutton). Bost Urrezko Globo Sari ere irabazi zituen.

## Argumentua 
Jarrettarrak itxuraz alai bizi diren erdi mailako senitartea osatzen dute. Aitak (Donald Sutherland) soldata ona irabazi eta amak (Mary Tyler Moore) etxeko lanak egiten ditu. Baina gauzak ez dira diruditenak eta guztiaren atzean drama bat dago.

Conrad (Timothy Hutton) seme nerabeak Michigan aintziran jazotako txalupa istripu batean bere anaia nagusiari (Scott Doebler) bizirautearen erruduntasun sentipena du. Bere buruaz beste egiten saiatu ondoren, ospitaletik ateratzean psikiatra batengana joatea erabakiko du. Baina sentipena ez da desagertuko eta amarekin harreman txarra izanik, familian arazoak sortuko dira.

Beth amak aldiz, istripua jazo aurreko portaeratik guztiz ezberdina eta hotza du, hil berri den seme nagusia bere gogokoena zenez, seme txikiari babesa erakustea zail egiten baitzaio, aita berriz alai egoten eta familia batuta mantentzen saiatuko da.

Halere, Conradek neska bat ezagutu (Elizabeth McGovern) eta elkarrekin ateratzen hasten direnean gauzak aldatu egingo dira.

## Aktoreak 
* Donald Sutherland: Calvin Jarrett
* Mary Tyler Moore: Beth Jarrett
* Timothy Hutton: Conrad Jarrett
* Judd Hirsch: Tyrone C. Berger doktorea
* Elizabeth McGovern: Jeannine Pratt
* M. Emmet Walsh: Salan entrenatzailea
* Dinah Manoff: Karen Aldrich
* Fredric Lehne: Joe Lazenby
* James B. Sikking: Ray Hanley
* Basil Hoffman: Sloan
* Quinn Redeker: Ward
* Mariclare Costello: Audrey
* Meg Mundy: Amona
* Elizabeth Hubbard: Ruth
* Adam Baldwin: Kevin Stillman
* Richard Whiting: Aitona
* Scott Doebler: Jordan "Buck" Jarrett, istripuan hildako anaia (flashback edo denboran atzera eginda)

## Kanpo estekak 
* *Ordinary People* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Iraultzaileen Bilguneak

**Ibil** edo **Iraultzaileen Bilguneak** ezker abertzalearen baitan 2013ko maiatzean abiatutako joera minoritarioa da, ETAk borroka armatua utzi eta horrekin batera ezker abertzaleak ondorioz hartutako ildo politiko berriaren kritika egiten duena. Zehatzago, "estrategia iraultzaile politko-militarra" deuseztu zuen "praxis kontrairaultzailea" eta "desarme teoriko-ideologikoa" salatzen ditu, Euskal Errepublika Sozialista baten alde. Amnistia orokorra ere aldarrikatzen dute. Fermin Sanchez Agurruza da joera horren ustezko liderra. Euren logoa barruan lauburu bat duen izar gorri bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskal Iraultza Sozialista, Iraultzaile Bilguneen bloga.
Methanococcus

**Methanococcus** arkeoen genero bat da, Methanococcaceae familiakoa. Anaerobio hertsia da eta metano gasa sortzen du arnasketa anaerobioa burutzerakoan. Archae hauek koko itxura dute, eta batzuk termofiloak dira.

## Kanpo estekak
Thierry Lepaon

**Thierry Lepaon** (Caen, Frantzia, 1960ko urtarrilaren 31 -) CGT Frantziako sindikatu nagusiko idazkaria da. 2014ko martxotik da bertako idazkaria eta 2015ko urtarrilaren 12an, idazkari ohi bihurtuko zen.

## Biografia 
*Le Canard enchaîné* astekariaren arabera, CGTk 130.000 euro gastatu zituen Lepaonen etxea eraberritzen eta 50 metro koadroko bulegoa eraberritzen ere beste 62.000 euro gastatu zituen. Gainera, Normandiako CGTk ustez emandako kalte-ordain handi batek ere iskanbila sortu zuen.

5.200 euroko soldata garbia zuen eta handiegia iruditzen zitzaiolako 4.000ra jaisteko eskatu zuen. Jaitsi zioten nahiz eta aurreko 20 hilabetetan 5.200 euro kobratu zituen. Dena bere eta CGTren aurkako komunikazio kanpaina izan zela esan zuen eta dimisioa eman zuen, eta kontrol batzorde nazionalak oniritzia ematea espero zen.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera
Danbolinzulo

**Danbolinzulo** Zestoan dagoen haitzuloa da. Bertatik gertu Erlaitz eta Ekaingo haitzuloak daude.

## Historia 
1980an Antxieta taldeak bertan historiaurreko hainbat material zeramiko aurkitu zituen. 2014ko abenduaren 14an, taldeko zenbait kidek pigmentu gorriko aztarnak eta animalienak ziruditen irudiak biltzen zituen panel bat aurkitu zuten kobazuloan.

Aurkikuntzegantik Gipuzkoako Foru Aldundiak haitzuloa itxi egin zuen, ondo zainduta egoteko eta margoak babes neurriekin aztertzeko.

### Labar artea 
2015eko urtarrilaren 12an, gutxienez bost animalia irudi aurkitu zituztela eman zuten jakitera, orein emeenak eta ahuntzenak, eta beste hiru irudi ere bazeudela baina egoera kaskarrean. Irudiak burdin oxidoz eginak daude eta gorriak dira. Irudi batzuetan trazatua ikus daiteke.

Irudiak Paleolito garaiko labar artearen bilakaeraren antzinako denbora batekoak direla dio ikerketak, izan ere, pinturak duela 18.000 urte baino lehenagokoak dia; agian duela 33.000 urtekoak.

## Garrantzi zientifikoa 
Trazatu gorriak, irudien barrualde batzuk beteta egoteak, klima hotzeko animaliak ez egoteak eta anatomiaren trazatu laburrak erabiltzeak beste horma-irudi multzo batzuekin jartzen ditu harremanetan Danbolinzuloko irudiak, esaterako Arenazako leizea, La Hazako leizea, Covalanasko leizea, Arco B, El Castillo kobazuloa, La Pasiegako leizea, Llonin eta Tito Bustilloko leizeakoekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zitologia (argipena)

**Zitologia** hitzak adiera zenbait ditu:
* **zitologia** edo zelulen biologia;
* **zitologia** edo zitodiagnostikoa, organismo batetik zelulak erauzita eta horiek aztertuz egiten den proba analitikoa; bereziki, gizakiaren kasuan,
** **zitologia baginala** edo Papanicolau proba.
Johns Hopkins Unibertsitatea

**Johns Hopkins Unibertsitatea** () ikerketa unibertsitaterik ospetsuenetariko bat da, Baltimoren kokatua.

Johns Hopkins filantropoak sortu zuen, ospitale batekin batera. Egun bere fakultate nagusiak Medikuntza, Ingenieritza, Ekonomia, Musika (Peabody Institute), Osasun Publikoa eta Nazioarteko Harremanak (Paul H. Nitze School of Advanced International Studies) dira.

## George Peabody Liburutegia 
George Peabody Liburutegia unibertsitate honi lotua dago.

## Kirolak 
Unibertsitate honetako kirol taldea, Johns Hopkins Blue Jays da.

## Unibertsitatearekin lotura duten Nobel Saridunak 
* Peter Agre - kimika, 2003
* Christian B. Anfinsen, kimika, 1972
* Richard Axel - medikuntza, 2004
* Nicholas Murray Butler, bakea, 1931
* J.M. Coetzee, literatura, 2003
* Joseph Erlanger - medikuntza, 1944
* Andrew Fire - medikuntza, 2006
* Robert Fogel - ekonomia, 1993
* James Franck, fisika, 1925
* Herbert Spencer Gasser - fisiologia, 1944
* Riccardo Giacconi - fisika, 2002
* Maria Goeppert-Mayer, fisika, 1963
* Paul Greengard - medikuntza, 2000
* Haldan Keffer Hartline - medikuntza, 1967
* Simon Kuznets, ekonomia, 1971
* David H. Hubel, medikuntza, 1981
* Merton H. Miller - ekonomia, 1990
* George Hoyt Whipple, medikuntza, 1934
* Thomas Hunt Morgan - medikuntza, 1933
* Robert Mundell - ekonomia, 1999
* George Richards Minot, medikuntza, 1934
* Daniel Nathans, medikuntza, 1978
* Lars Onsager, kimika, 1968
* Martin Rodbell - medikuntza, 1994
* Francis Peyton Rous - medikuntza, 1966
* Hamilton O. Smith - medikuntza, 1978
* Richard Stone, ekonomia, 1984
* Harold Clayton Urey, kimika, 1934
* Vincent Du Vigneaud, kimika, 1955
* George Hoyt Whipple - medikuntza, 1934
* Torsten Wiesel, medikuntza, 1981
* Jody Williams - bakea, 1997
* Woodrow Wilson - bakea, 1919

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
San Juan (ibaia)

**San Juan** (), **Desaguadero** ere deitua, Nikaragua aintziran jaio eta Karibe itsasora isurtzen den Erdialdeko Amerikako ibaia da. 192 km luze da. Nikaraguako hegoaldea zeharkatzen du, eta ibilbidearen behealdean herrialde horren eta Costa Ricaren arteko muga egiten du. Ibaiadar nagusiak San Carlos eta Sarapiquí dira.

## Hidrometria 
San Juan ibaiarenn emaria hiru urtez,1976 eta 1978 bitartean, neurtua izan zen El Castilloko estazio hidrometrikoan (Río San Juango departamendua, Nikaragua); ibilbidearen erdialdean). Gune horretan, drainatutako eremuak 32.818 km² ditu, arro osoaren %&nbsp;90 baino gehiago. Urteko batez besteko emaria 338 m³ segundoko da. Urtean zehar emaria nahiko erregularra da; handiena abuztuan du (419 m³/s), eta txikiena apirilean (207 m³/s).

 
**San Juan ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), El Castillon neurtuak ****Datuak: 1976 eta 1978 artean**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:450
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 364 
  bar:Fév from:0 till: 312 
  bar:Mar from:0 till: 257 
  bar:Avr from:0 till: 207 
  bar:Mai from:0 till: 235 
  bar:Jun from:0 till: 275 
  bar:Jul from:0 till: 380 
  bar:Aoû from:0 till: 419 
  bar:Sep from:0 till: 405 
  bar:Oct from:0 till: 407 
  bar:Nov from:0 till: 406 
  bar:Déc from:0 till: 394 
  

PlotData=
  bar:Jan at: 364 fontsize:S text: 364 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 312 fontsize:S text: 312 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 257 fontsize:S text: 257 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 207 fontsize:S text: 207 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 235 fontsize:S text: 235 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 275 fontsize:S text: 275 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 380 fontsize:S text: 380 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 419 fontsize:S text: 419 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 405 fontsize:S text: 405 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 407 fontsize:S text: 407 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 406 fontsize:S text: 406 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 394 fontsize:S text: 394 shift:(-10,5)
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Río San Juan Riosanjuan.com.ni