Nikolai Adlerberg

**Nikolai Vladimirovitx Adlerberg kondea** () errusiar politikari eta buruzagi militarra izan zen, laguntzailea (1857ko abuztuaren 30a), infanteriako jenerala (1870eko apirilaren 17a), Kaukasoko konkistan parte hartu zuena eta Finlandiako gobernadore nagusia (1866-1881). Alexei Tolstoiren gaztaroan lagun mina izan zen, haren poema eta gutun umoretsuen hartzailea.

## Biografia 
Vladimir Fedorovitx Adlerberg kondearen semea, kristau ortodoxoa, 1819ko maiatzaren 31n jaio zen San Petersburgon; ekainaren 6an bataiatu zuten Anitxkov jauregiko Alexander Nevski elizan, eta Nikolas I.a enperadorearen eta bere amonaren Julia F. Adlerbergen aitabitxi-semea zen.

1830eko abenduaren 30ean Ordei Gorputzean sartu zen eta, 1837ko uztailaren 27an graduatu ondoren, alferez izendatu zuten eta Preobrazhensky Bizitza Guardia Erregimentuan sartu zuten; 1838ko abenduaren 6an, Bere Maiestatearen laguntzaile izendatu zuten eta 1840ko apirilaren 1ean, bigarren teniente izendatu zuten.

1841ean, Kaukasoko Gorputz bereizira bidali zuten eta Kaukasoko operazio militarretan parte hartu zuen. Apiriletik aurrera, Karl Fezi teniente jeneralaren destakamenduan egon zen, Chirkey herri gotortua konkistatu zuen, eta ondoren Evgeni Golovin gorputzeko komandantearengana bidali zuten eta Pavel Grabbe teniente-jeneralaren destakamenduan sartu zen eta Aktash-Aukh-en eta Zakhan-Yurt-eko lehen guduan parte hartu zuen. Adlerberg, Ivan Labyntsev teniente jeneralari esleitua, etsaiaren aldean egur moztua garraiatzen aritu zen, eta gero Zakhan-Yurt-eko bigarren guduan izan zen. 1841eko kanpainan lortutako bereizgarriagatik, Adlerberg teniente izendatu zuten 1842ko apirilaren 19an, eta ondoren Errusiako erdialdeko probintzietara bidali zuten goarnizio-batailoietatik maila baxuagoak errekrutatzera eratzen ari zen 3. Kaukasoko Lerro Batailoirako. 1842an eta 1843an, Poloniako Erresuman eta Tula probintzian soldaduak erreklutatzen aritu zen, eta 1844ko otsailean berriro joan zen Kaukasora. Maiatzean, Alexander Neidhardt jeneralak bidali zuen destakamendu txiki batekin mendietan ingeniaritza lanak egiteko, eta ondoren, Robert Freytag, I. M. Labyntsev eta Alexander Liders jeneralekin batera eginkizun berezietan aritu zen, eta kanpainaren amaieran, Diomid Passeken destakamenduko kide izan zen Saltyko aulerako espedizioan. Mendizaleen aurkako borroketan nabarmendu zelako, uztailaren 1ean kapitain izendatu zuten, eta ekainaren 22an Temir-Khan-Shuratik San Petersburgora bidali zuten txostenak ekartzera. Iritsi eta bere gaiak entregatu ondoren, urtebeteko baimena hartu zuen, eta 1845eko irailean itzuli zenean, Gerra Ministerioan lan egin zuten; 1847ko apirilaren 21ean kapitain izendatu zuten. Kaukasoko kanpainetarako, Adlerbergi Santa Ana Ordena eman zioten, 3. graduko arku batekin (1842ko urriaren 31n), eta urrezko ezpata bat "Ausardiagatik" inskripzioa zuena (1844ko abuztuaren 2an).

1849ko Hungariako kanpainan, Adlerberg 3. Infanteria Gorputzeko komandantearekin, Fiodor Ridiger teniente jeneralarekin, egon zen, eta honek Adlerberg Anton Lisetsky teniente jeneralaren destakamendura izendatu zuen. Hungariarrekin izandako tratuan egindako nabarmentasunagatik, abuztuaren 7an koronel izendatu zuten eta abuztuaren 22an Santa Ana Ordena eman zioten, 2. gradukoarekin (ordena honen koroa inperiala 1851eko uztailaren 25ean eman zioten).

1852an, gaixotasun baten ondorioz, zerbitzu militarretik kanporatu zuten zerbitzu zibilera joateko, Barne Arazoetako Ministeriora bidali zuten eta Bere Maiestatearen Gorteko Ganberero maila eman zioten. Urte berean, apirilaren 12tik aurrera, Errusiako Geografia Elkarteko kide oso bihurtu zen.

1853ko ekainaren 10etik aurrera, Adlerberg kondea Taganrogeko alkate izendatu zuten, gero berriro zerbitzu militarrera aldatu zuten eta Krimeako kanpainan zehar, 1854ko azaroaren 4tik 1856ko maiatzaren 15era, Simferopol hiriko gobernadore militar eta Taurida probintziako gobernadore zibil kargu arduratsu eta garrantzitsua izan zuen. 1855eko apirilaren 17an, Adlerberg kondea jeneral nagusi izendatu zuten eta Bere Maiestatearen segizioan sartu zuten, Ibai Beltzeko guduan parte hartu zuen anglo-frantsesekin eta behin eta berriz bisitatu zuen Sebastopol setiatua; San Vladimirren Ordena, 3. gradukoa (1854ko urriaren 13an), San Stanislav, 1. gradukoa (1855) eman zioten, eta bi urte geroago, 1857ko abuztuaren 30ean, jeneral laguntzaile izendatu zuten.

1856ko irailean Taurida gobernadore kargua utzi ondoren, Berlingo Errusiako Misio Inperialean aritu zen; Kargu honetan, Santa Ana Ordena jaso zuen, ezpatekin lehen mailakoa (1859ko irailaren 8a). 1861eko abuztuaren 30ean teniente jeneral izendatu zuten, eta 1870eko apirilaren 17an infanteriako jeneral. Adlerberg kondeak Finlandiako Dukerri Handiko gobernadore nagusi eta Finlandiako Barruti Militarreko komandante izan zen hamasei urtez, 1866ko apirilaren 20tik 1881era, eta Estatu Kontseiluko kide izendatu zuten 1881eko maiatzaren 22an.

1872ko apirilaren 16an, Adlerberg kondeak San Alexandro Nevsky Ordena jaso zuen, eta 1875eko apirilaren 16an, ordena horren diamantezko intsignia. 1876ko uztailaren 5ean, San Vladimir Ordena eman zioten, lehen mailakoa. Beste sari batzuen artean, Adlerbergek San Vladimirren Ordena, 4. gradukoa (1848ko abenduaren 6a), San Vladimirrena, 2. gradukoa (1865eko apirilaren 4a) eta Arrano Zuria (1867ko apirilaren 16a) zituen. Horrez gain, atzerriko ordena askoren zaldun izan zen.

Naturaz dohain handikoa eta heziketa bikaina zuen Adlerberg kondeak bi bidaia egin zituen Palestinara. Lehenengo bidaiaren deskribapena, 1845ean egina, non Adlerberg kondeak Grezia eta Egipto bisitatu zituen bidean, 1853an agertu zen San Petersburgon, izenburu honekin: "*Erromatik Jerusalemera*". Liburu hau kritikarien aldetik harrera ona izan zuen (urte berean Sovremennik aldizkarian kritika solidario bat argitaratu zen) eta ospea izan zuen berrogeita hamarreko hamarkadan. Kondeak bigarren bidaia bat egin zuen Jerusalemera 1860an; deskribapena bi liburukitan agertu zen San Petersburgon 1867an, frantsesez, "*En Orient, impressions et reminiscences*" izenburu honekin: 1892ko abenduaren 25ean hil zen Munichen. Bere oinordekoei 626 mila errubloko gobernu-bonuak utzi zizkien.

## Kargu politikoak 
## Kanpo estekak