open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hiodontiformes

**Hiodontiformes** nahiko berria den arrain ordena da. Egungo familia bakarrak, Hiodontidae, eta hiru genero iraungituak osaturik dago.

Lehen Osteoglossiformes ordenan sailkatzen zuten eta egungo aditu batzuk oraindik bertan kokatzen dituzte.

## Generoak 
* †*Plesiolycoptera* generoa
** †*Plesiolycoptera daqingensis*
* †*Yanbiania* generoa
** †*Yanbiania wangqingica*
* †*Eohiodon* generoa
** †*Eohiodon rosei*
** †*Eohiodon woodruffi*
* *Hiodon* generoa
** *Hiodon alosoides* (Rafinesque, 1819)
** *Hiodon tergisus* Lesueur, 1818
** †*Hiodon consteniorum*
** †*Hiodon roser*
** †*Hiodon woodruffi*

## Kanpo estekak
Coelurosauria

**Coelurosauria** dinosaurio harrapakarien kladoa izan zen. Carnosauria baino egungo hegaztiak ditu senide hurbilenak.

## Taxonomia 
* **Coelurosauria** kladoa
** *Coelurus*
** *Tanycolagreus*
** Compsognathidae familia
** Tyrannoraptora kladoa
*** Tyrannosauroidea superfamilia
*** Maniraptoriformes kladoa
**** Ornithomimiformes kladoa
***** Alvarezsauridae familia
***** Ornithomimosauria infraordena
**** Maniraptora kladoa
***** *Yixianosaurus*
***** *Scansoriopteryx*
***** *Epidendrosaurus*
***** Therizinosauria infraordena
***** Oviraptorosauria infraordena
***** Paraves kladoa
****** Deinonychosauria infraordena
******* Dromaeosauridae familia
******* Troodontidae familia
****** Aves kladoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Szilassiren poliedro

**Szilassi-ren poliedroa** poliedro ez-ganbila da, topologikoki, toru bat, zazpi aurpegi hexagonalekin.

Poliedro honetako aurpegi bakoitzak erpin bat partekatzen du beste aurpegietako bakoitzarekin. Ondorioz, zazpi kolore behar dira albo-aurpegi bakoitza margotzeko, beheko muga zazpi koloreen teoremarako (lau koloreen teoremaren orokortzea) eskainiz. 180 graduko simetria errotazionalaren ardatz bat du; 3 aurpegi-pare kongruenteak dira, poliedroaren simetria errotazional bera duen hexagono bat bikoterik gabe utziz. Szilassiren poliedroaren 14 erpinek eta 21 ertzek Heawood-en grafo bat eratzen dute toru baten gainazalaren gainean.

Tetraedroa eta Szilassiren poliedroa dira aurpegi bakoitzak ertz bat beste aurpegietako bakoitzarekin partekatzen duen bi poliedro ezagun bakarrak. Poliedro bat, f aurpegikoa, h zulo dituen gainazal baten gainean proiektatzen bada, aurpegi bakoitzak ertz bat beste aurpegietako bakoitzarekin partekatzeko moduan, Eulerren ezaugarriaren manipulazioaren bitartez hau lortzen da:

:h = \frac{(f - 4)(f - 3)}{12}.

Ekuazio hau betetzen da h = 0 eta f = 4-ko tetraedrorako, eta h = 1 eta f = 7-ko Szilassiren poliedrorako. Hurrengo balizko soluzioa, h = 6 eta f = 12, 44 erpineko eta 66 ertzeko poliedro bati dagokio, baina ez dakigu halako poliedrorik ba ote dagoen. Oro har, ekuazio hau bete ahalko da bakarrik f kongruente 0, 3, 4 edo 7 modulu 12 denean.

Szilassi-ren poliedroa du izena Lajos Szilassi hungariar matematikariaren omenez, 1977an aurkitu zuena. Szilassi-ren poliedroaren poliedro duala Császár-en poliedroa da, Ákos Császár-ek lehenago aurkitu zuena, 1949an; honek ditu 7 erpin, 21 ertz eta 14 aurpegi triangeluar. Szilassi-ren poliedroa bezala, Császár-en poliedroa topologikoki toru baten baliokidea da.

## Kanpo estekak
Zazpiki (argipena)

**Zazpiki** izenak adiera zenbait ditu:

* **zazpikia**, erditze goiztiarrean, bereziki haurdunaldiaren zazpigarren hilabetean, jaiotako haurra;
* Zazpiki Irratia, Elgoibarko irratia;
* Zazpiki, zinema eta bideo aldizkaria.
Megalosaurus

***Megalosaurus*** dinosauro teropodoen genero bat izan zen. Bere izenak narrasti erraldoia esan nahi du.
Jurasiko Ertainean bizi hegoaldeko Ingalaterran.

## Filogenia 
2012an, Matthew Carranok *Megalosaurus* eta *Torvosaurus* gero kideak zirela esan zuen, biek Megalosaurinae azpifamilian daudenak. Hona hemen proposatu zuen kladograma:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Distopia

[thumb|250px|[George Orwell eleberrigileak klasiko bihurtu den distopia bat sortu zuen: *1984*.]]
**Distopia** pertsonen askatasun, eskubide eta ongizatearen aurkakoa izateagatik nabarmentzen den gizarte eta taldea da, kontrola eta bortizkeria ezaugarri nagusi dituena. Utopiaren aurkakoa da. Terminoa bereziki proiektuzko, irudimenezko nahiz fikziozko gizarteei aplikatzen zaie; horrela, *1984*, *Fahrenheit 451*, *Bai mundu berria* eta *Laranja mekanikoa* eleberri distopikoak direla esaten da.

## Ikus, gainera 
* Post-apokalipsia

## Kanpo estekak
Carcheto-Brustico

**Carcheto-Brustico** (korsikeraz **Carchetu è Brusticu**) Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.

## Erreferentziak 
* INSEE

## Kanpo estekak
Jinpūkaku

Japoniako Tottori hirian dagoen jauregia da, Ikeda leinuari dagokiona. Frantziar Pizkundeko estiloko egoitza da.

## Historia 
Ikeda leinuko 14. jauna zen Nakahiro Ikeda (1877–1948) izan zen jauregia eraiki zuena eta Meiji Aroko arkitekto ospetsuena hartu zuen horretarako, Katayama Tōkuma. 1906an hasi zituten lanak eta 1907an bukatu.

Ikeda familiarentzako eraikina baze ere Taishō enperadoreak eta Yoshihito printzeak hegoaldera egindako bisitetan atseden hartzeko helburuaz ere eraiki zen.

Ondorengo urteetan Tottori hiriko harrera eraikin gisa erabili zen. 1943ko lurrikarak nabarmen kaltetu zuen eta b erreraikuntza lanakhasi zituzten 1973an bukatu zirenak. Ordutik bertan dago Tottori prefeturako museoa.

## Ingurua 
Tottoriko gazteluaren hondarren eta Ikeda familiaren Kōzen-ji tenpluaren artean kokaturik dago. Hanami garaian turista ugari etortzen da loretan dauden gereziondoak ikustera.

## Iruditegia 

Irudi:Jinpukaku05 1920.jpg|Sarrera.
Irudi:Jinpukaku42.JPG|Lorategi japoniarra.
Irudi:Jinpukaku07 1920.jpg|Jinpūkaku.
Irudi:Jinpukaku24 2048.jpg|Jangela.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
State of Grace

**State of Grace** (euskaraz *Grazia Egoera*, Hego Euskal Herrian *Irlandarren Klana* izenburuaz ere ezaguna) 1990eko Phil Joanou estatubatuar zinema zuzendariaren zinema beltzeko filma bat da. Bertan, Sean Penn, Ed Harris, Gary Oldman, Robin Wright, John Turturro eta John C. Reilly aktoreek antzeztu zuten.

New York hiriko Hell's Kitchen ("Inpernuko Sukaldea") eremuan girotua dago, 1970eko hamarkadan herrialde osoan ospetsu bilakatu zen *The Westies* irlandar mafia taldean oinarritua dagoelarik.

## Argumentua 
New York hiriko Hell's Kitchen eremuko irlandar-estatubatuar mafia talde baten buruzagia den Frankie-k (Ed Harris) Terry Noonan-i (Sean Penn) ongietorria egin dio, azken hau denboraldi batez auzotik nahiz erakundetik kanpo egon ondoren auzora itzuli berria baita. Baina taldeko inork ez dakiena zera da, denboraldi horretan Terry Bostongo polizia bilakatu dela. Terry taldean infiltratu eta irlandarrek italiar mafiarekin akordio batera iritsi aurretik bera bezala irlandarrak diren mafia kideak atzemateko asmoa du.

## Aktoreak 
* Sean Penn: Terry Noonan
* Ed Harris: Frankie Flannery
* Gary Oldman: Jackie Flannery
* Robin Wright: Kathleen Flannery
* John Turturro: Nick
* John C. Reilly: Stevie McGuire
* R. D. Call: Pat Nicholson
* Joe Viterelli: Borelli
* Burgess Meredith: Finn

* Marco St. John: Jimmy Cavello
* Mo Gaffney: Maureen
* Deirdre O'Connell: Irene
* Thomas G. Waites: Frankieren gizona
* Brian Burke: Frankieren gizona
* Michael Cumpsty: Frankieren gizona
* Michael Cunningham: Frankieren gizona
* Olivia Adams: Campbelle
* Paul-Felix Montez: Billar lekuko nagusia

## Kanpo estekak 
* *State of Grace* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *State of Grace* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Uradome kostaldea

thumb|350px|Uradome kostaldeko haitzak.
, Japoniako Tottori hiriaren ondoan dagoen kostalde zatia da, zehazki esanda Iwami herrian. Sanin Kaigan Parke Nazionalaren barnean dago.

## Geografia 
Japoniako itsasoaren ertzean kokatzen da eta kostaldeko haitzek, hareazko hondartzek eta pidudiek osatzen dute. 15 kilometrotako luzera dauka, Kugami lurmuturretik Shichiyama mendiraino. Itsasoaren higadurak haitzekan forma natural bitxiak eragin ditu, labarrak, barrak, tunelak, leizeak eta itxura bereziko haitzak.

## Iruditegia 

Irudi:浦富海岸、鴨ガ磯.jpg|Kamogaiso.
Irudi:Uradome Coast Sengan-Matsushima.JPG|Seganmatsu uhartea.
Irudi:Uradome kaigan03 1920.jpg

## Ikus gainera 
* Sanin Kaigan Parke Nazionala

## Kanpo estekak 
*  Iwamiko webgune ofiziala
Azal (liburugintza)

thumb|180px
Liburugintzan, **azala** liburuaren orriak biltzen dituen estalkiaren aurreko aldea da, liburuaren izenburua, egilea, argitaletxea eta ilustrazio adierazgarriaren bat izaten dituena. Larruzkoak eta oihalezkoak izan daitezke, baina egun paper-azalezko koadernaketak dira ohikoenak.

## Kanpo estekak
Sanbutsu-ji

Misasa herrian dagoen tenplu budista da, Tottori prefeturan. *Nageiri-dō* (投入堂), Heian Arokoa, Japoniako Altxor Nazional izendatua dago.

## Historia 
Asuka Aroko monje budista aszeta eta mistikoa zen En no Gyōja (ca. 634–701) izan omen zen tenplua sortu zuena. En no Gyōja bera izan zen Shugendō erijio budista sinkretikoaren sortzailea, hainbat budismo sekta japoniar xintoismo zaharrarekin elkartu zituena hain zuzen ere.

## Geografia 
Mitokusan mendian kokaturik dago eta *Nageiri-dō* eraikina horma garai batean "zintzilik" dago.

## Iruditegia 

Irudi:Sanbutsuji 01.JPG
Irudi:Sanbutsuji 05.JPG
Irudi:Sanbutsuji 09.JPG
Irudi:Sanbutsuji 04.JPG
Irudi:Mitokusan Nageiredo 01.JPG

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Flesh and Blood (1985eko filma)

***Flesh and Blood*** edota ***Flesh+Blood*** () 1985eko Paul Verhoeven herbeherear zinema zuzendariaren abentura filma bat da. Bertan, Rutger Hauer, Jennifer Jason Leigh, Tom Burlinson, Ronald Lacey, Susan Tyrrell eta Jack Thompson aktoreek antzeztu zuten.

Nahiz eta filma Italian girotua egon, berez Espainian filmatu zen, hain zuzen ere, Belmonte, Cuenca, Cáceres eta Ávilan.

## Sinopsia 
1501. urtea, Italia. Mertzenario talde bat harpilaketan dabil, haien buruzagia Martin gerlaria da (Rutger Hauer), talde honek bere iraganeko nagusia zen Arnolfini jauntxoari (Fernando Hilbeck) lapurreta egiteko asmoa duelarik. Asmo horrekin Martinek erlikia batzuen lapurreta burutu ondoren lortutako diruaz gudaroste bat osatuko du. Arnolfini alabaordea, Agnes printzesa (Jennifer Jason Leigh), bahitu eta bortxatu ondore, printzesak Martini betirako maitasuna zin egingo dio. Bitartean, Arnolfiniren Steven semeak (Tom Burlinson) Agnes askatzen saiatuko da.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Flesh and Blood* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Flesh and Blood* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Eoraptor

***Eoraptor*** dinosauro sauriskioen espezie bat izan zen, Sauropodomorpha kladoaren oinarrian sailkatua. Ezagutzen den dinosaurorik goiztiarrenetako bat da, baita sauropodoen familiako lehenengo espezieetako bat, orain dela 231 eta 238 milioi urte inguru bizi zen, Triasiko Berantiarrean, Gondwanako mendebaldean, gaur egungo Argentinako ipar-mendebaldean. Ezagutzen den espezie bakarra, *Euraptor lunensis* 1993an deskribatu zen, eskeleto ia oso batetik abiatuta, baina beste hainbat hezur zati ere aurkitu dira. *Euroaptor*rek hortz forma aniztasun handia zuen, eta horregatik uste da orojalea zela. Altueran 0,5 metro inguru neurtzen zuten eta luzeran metro bat baino pixka bat gutxiago. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nakaumi aintzira

Japoniako aintzira gazikara bat da, Shimane eta Tottori prefeturen artean dagoena. Japoniako bosgarren aintzira handiena da.

## Geografia 
Shimane eta Yumigahama penintsulek ixten diote itsasorako irteera. Hala ere badu ubide estu bat, Sakai kanala, itsasoarekin elkartzen duena eta horregatik ura gazikara da eta itsasaldiek ere eragina badute. Mendebaldetik Shinji aintzirari ere badago lotuta.

Bi uharte handi ditu, Daikon (大根島, *Daikonjima*) eta Eshima (江島), eta aintziraren ertzetik arikitako zubiek elkarlotzen dituzte.

## Kanpo estekak
Notacanthiformes

**Notacanthiformes** arrain hezurdunen ordena da. Bi familia besterik ez ditu: Halosauridae eta Notacanthidae hain zuzen ere.

Nahiko ordena berria da eta zenbait adituk Albuliformesen barneko **Notacanthoidei** subordenan sailkatzen dute.

Mundu osoko ozeanoetan bizi dira, 120 eta 4900 arteko sakoneran.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shinji aintzira

Japoniako aintzira gazikara bat da, Shimane prefeturan dagoena. Japoniako zazpigarren aintzira handiena da.

## Geografia 
Prefeturako hiriburua den Matsue hiriaren ondoan dago. Matsue eta Izumo lautaden 7.652 hektareatako hezegunea Ramsarko eremu izendaturik dago.

Japoniako itsasoarekin lotzen da Nakaumi aintziraren bidez. Horregatik dauka ur gazikara Shinji aintzirak.

## Ekonomia 
Garrantzi ekonomiko handia dauka inguruko herri eta hirientzat, izan ere bertan arrantza aukerak eta bainuetxeak ugari baitaude.

Gastronomiari dagokionez aipagarriena Shijimi bibalboa (Corbicula japonica) da, oso goxoa, baina munfduko eremu ugaritan espezie inbaditzailea dena. Aingira eta suzuki arraina ere ohikoak dira.

## Kanpo estekak
Agonomalus jordani

***Agonomalus jordani*** *Agonomalus* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Agonidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Agonomalus*
* Agonidae

## Kanpo estekak 
* FhisBase.org
Saccopharyngiformes

**Sakofaringiformeek** edo **lyomeroek** (**Saccopharyngiformes**) arrain hezurdunen ordena bat osatzen dute. Aingiren antzekoak dira eta batzuk biolumineszenteak dira.

## Sailkapena 
La familia ditu, bi subordenatan banaturik:

* Cyematoidei subordena
** Cyematidae
* Saccopharyngoidei subordena
** Eurypharyngidae
** Monognathidae
** Saccopharyngidae

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Euskal herritartasuna

Euskal Herrian bizi garen 3.193.000 herritarren ezaugarria, historikoki eta 1900. urte arte euskalduntasunarekin batera joan izan dena, ordurarte populazio gehiena euskalduna izan baita. Herritartasuna hitza euskaraz lehendabizi 1.891an idatzi zen, justu euskaldunok orduko populazioarekin erkatuta gutxiengo izateko bidean geundelarik. Hala ere oraindik orain euskalduna (euskaraz egiten duena) eta herritarra izatea gauza bera da.
Naziotasuna, euskaraz, lehendabizi 1.977an idatzita, herritartasunaren izenkidea da, sinonimoa.
Hadjer-Lamis

**Hadjer-Lamis** Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Massakory da. Hiru departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak
Wadi Fira

**Wadi Fira** Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Biltine da. 2009an 494,933 biztanle zituen. Hiru departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak
Akysis manipurensis

***Akysis manipurensis*** *Akysis* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Akysidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* FhisBase.org

## Ikus, gainera 
* *Akysis*
* Akysidae]
]
Borkou

**Borkou** Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Faya-Largeau da. Bi departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak
Barh El Gazel

**Barh El Gazel** Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Moussoro da. 2009an 260,865 biztanle zituen.Bi departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak
Alepisaurus brevirostris

***Alepisaurus brevirostris*** *Alepisaurus* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alepisauridae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Alepisaurus*
* Alepisauridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Alepocephalus agassizii

***Alepocephalus agassizii*** *Alepocephalus* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alepocephalidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Alepocephalus*
* Alepocephalidae

## Kanpo estekak 
* FhisBase.org
Ekialdeko Mayo-Kebbi

**Ekialdeko Mayo-Kebbi** Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Bongor da. 2009an 769,198 biztanle zituen. Lau departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak
Mendebaldeko Mayo-Kebbi

**Mendebaldeko Mayo-Kebbi** Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Pala da. 2009an 569,087 biztanle zituen. Bi departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak
Aboma etheostoma

***Aboma etheostoma*** *Aboma* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Aboma*
* Gobiidae

## Kanpo estekak 
* FihsBase.org
Flashdance

***Flashdance*** amodiozko film musikala da, 1983an Adrian Lyne ingeles zinemagileak zuzendua. Jennifer Beals eta Michael Nouri aktoreek antzeztu zuten.

Film honetako soinu banda hainbat abesti ospetsuz osatua zegoen, tartean Michael Sembello abeslariaren *Maniac* eta, batez ere, *Flashdance... What a Feeling* abestiaz, Irene Cara musikariak idatzi eta abestutakoa, eta Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria irabazi zuena; biak ere 1980ko hamarkadako abesti ospetsu eta entzuenetakoetakoen artean daude. Film onenaren Urrezko Globo Saria - Komedia edo musikala saileko izendapena ere jaso zuen.

## Argumentua 
Alexandra *Alex* Owens (Jennifer Beals) etorkizunean dantzari profesionala izatea amesten duen neska gazte bat da. Baina bere bizitza eta ametsak aurrera ateratzeko egunero altzairutegi batean gogor lanean jardun beharrean dago eta gauez kabaret taberna batean, bertako bezero gehienak ere altzairutegian lan egiten dutelarik. Bere nagusia Nick Hurley (Michael Nouri) da, Alex pertsonalki ezagutzen ez duelarik. Gau batez Nickek kabaretean dantzatzen ikusi eta Alexetaz maiteminduko da.

## Aktoreak 
* Jennifer Beals: Alexandra "Alex" Owens
* Michael Nouri: Nick Hurley
* Lilia Skala: Hanna Long
* Sunny Johnson: Jeanie Szabo
* Kyle T. Heffner: Richie
* Lee Ving: Johnny C.
* Ron Karabatsos: Jake Mawby
* Belinda Bauer: Katie Hurley
* Malcolm Danare: Cecil
* Phil Bruns: Frank Szabo
* Micole Mercurio: Rosemary Szabo
* Lucy Lee Flippin: Secretary
* Don Brockett: Pete
* Cynthia Rhodes: Tina Tech
* Durga McBroom: Heels
* Stacey Pickren: Margo
* Liz Sagal: Sunny
* Marine Jahan (krediturik gabe): Alexandra Owens dantza sekuentzietan

## Kanpo estekak 
* *Flahdance* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Cumann

**Cumann** (irlanderaz "*Elkarte*" esan nahi du, pluralez *cumainn*) irlandar alderdi politikoen tokian-tokiko unitate edo talde txikiena da. Cumann izendapenak beste elkarte ez-politikoak izendatzeko ere erabili ohi da, batez ere kultur eta kirol elkarteak, adibidez Cumann na nGaedhael edota Cumann na mBan.

Usadioz Sinn Féin eta Fianna Fáil alderdiek heuren tokian-tokiko taldeak izendapen honekin izandatu ohi izan dituzte. Fine Gael alderdiak ere Clare konderriko bere taldeak izandatzeko ere erabili ohi du.

## Kanpo estekak
Estalki (argipena)

**Estalki** hitzak zerbait estaltzen duen gainazal, gauza edo objektua adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* arkitekturan, **estalki** edo teilatua;
* ohe-estalkia, ohe gainean bereziki apaingarri gisa jartzen den oihala;
* estalkia, **atzeko estalkia** eta gaineko estalkia, liburu baten kanpoko atalak, bizkarrarekin batera koadernaketa osatzen dutenak;
* **estalkia** edo kartazala;
* **estalkia** edo pneumatikoa, hagunaren gaineko kautxuzko zerrenda biribila.
Ikus, halaber:

* Dosel (argipena)
* Estalpe
Laizismo

**Laizismoa** erlijioen eragin soziala mugatzearen aldeko pentsamendua, jarrera eta horren praktika politiko eta soziala da. Laizismoaren aldekoak **laizistak** dira. Bereziki, estatua erlijioekiko modu independentean jokatu behar duela aldezten du, ordenamendu juridikoan erlijio-jatorria duten arauak eta erakunde erlijiosoen pribilejioak deseginez. Moral erlijiosoen inposaketaren aurkakoa izateaz gainera, erlijioaren praktika eremu pribatuetan garatu behar dela dio.

## Ikus, gainera 
* Laiko

## Kanpo estekak 
* Laizismoa, Gizapedian.
Hagun

[thumb|280px|[Aluminiozko haguna.]]
**Haguna** gurpilaren atal zirkular zurruna da, gehienetan metalezkoa, pneumatikoari eusten diona. Gurpilaren kanpoko egitura zirkularra eratzen du, eta haren gainean pneumatikoaren barneko ertza muntatzen da. Bizikletetan, esaterako, uztai estu eta handi bat da, izpien bitartez gurpilaren ardatzari lotutakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argentiniformes

**Argentiniformes** arrain hezurdunen ordena da.

Nahiko ordena berria da eta lehen Osmeriformesen barneko **Argentinoidei** subordenan sailkatzen zuten.

## Familiak 
Ordenak 6-7 familia ditu, 60 generotan eta 200 espezietan banaturik. Hona hemen:

* Alepocephaloidei subordena
** Alepocephalidae (lehen espezie batzuk Bathylaconidae familian zeuden)
** Leptochilichthyidae
** Platytroctidae (tartean Searsiidae)
* Argentinoidei subordena
** Argentinidae
** Bathylagidae (batzutan Microstomatidae familian sailkaturik)
** Microstomatidae
** Opisthoproctidae

Pattersonellidae familia fosila ere ordena honetan sailkatzen dute batzuk.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ateleopodiformes

**Ateleopodiformes** arrain hezurdunen ordena da.

Ordena monotipikoa da, hau da, familia bakarrak osaturik: **Ateleopodidae**. Dozena bat espezie inguru ditu, lau generotan banaturik; baina arrain enigmatiko hauek berrikuspen taxonomiko baten beharrean daude

## Generoak 
* *Ateleopus*
* *Guentherus*
* *Ijimaia*
* *Parateleopus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antxoa beltz

**Antxoa beltza** (**Myctophidae**) arrain mesopelagiko txikien familia da. Myctophiformes ordena osatzen duten bietako bat, Myctophidae familiak 246 espezie ditu, 33 generotan banaturik, eta mundu osoko ozeanoetan bizi dira. Biolumineszenteak dira.

## Generoak 
*Benthosema*
*Bolinichthys*
*Centrobranchus*
*Ceratoscopelus*
*Diaphus*
*Diogenichthys*
*Electrona*
*Gonichthys*
*Gymnoscopelus*
*Hintonia*
*Hygophum*
*Idiolychnus*
*Krefftichthys*
*Lampadena*
*Lampanyctodes*
*Lampanyctus*
*Lampichthys*
*Lepidophanes*
*Lobianchia*
*Loweina*
*Metelectrona*
*Myctophum*
*Nannobrachium*
*Notolychnus*
*Notoscopelus*
*Parvilux*
*Protomyctophum*
*Scopelopsis*
*Stenobrachius*
*Symbolophorus*
*Taaningichthys*
*Tarletonbeania*
*Triphoturus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alestes ansorgii

***Alestes ansorgii*** *Alestes* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Alestes*
* Alestidae

## Kanpo estekak 
* FihsBase.org
The Lion in Winter

**The Lion in Winter** (euskaraz *Lehoia neguan*) 1968ko Anthony Harvey ingeles zinema zuzendariaren historia drama filma da, James Goldmanen izenburu bereko antzezlanean oinarritua. Bertan, Peter O'Toole, Katharine Hepburn, Anthony Hopkins, John Castle, Nigel Terry eta Timothy Dalton aktoreek antzeztu zuten.

2003an, izenburu bereko berregokitzapena izan zuen, Andrei Konchalovskyk zuzendu eta Patrick Stewart eta Glenn Close aktoreek antzeztua.

## Argumentua 
1183an, Henrike II.a Plantagenetek, Eguberriak direla eta, bere familia osoa bildu eta tronuan oinordekoa zein izango den hautatu behar du. Erregeak Leonor Akitaniakoa makiabelikoa, iraganean arbuiatu eta dorre batean espetxeratutako emaztea eta hiru semeak etortzeko agindu du: Godofredo azpijokozalea, Joan ziztrina eta Rikardo haserrekoia. Aurretik, 1173-1174 bitartean hiru semeok beren ama handigurak hala bultzatuta, aitaren aurka matxinatu zirela oroitzea komeni da.

## Aktoreak 
* Peter O'Toole: Henrike II.a Ingalaterrakoa
* Katharine Hepburn: Leonor Akitaniakoa
* Anthony Hopkins: Rikardo Lehoi Bihotza
* John Castle: Godofredo II.a Bretainiakoa
* Nigel Terry: Joan Lurgabea
* Timothy Dalton: Filipe II.a Frantziakoa
* Jane Merrow: Adela Frantziakoa
* Nigel Stock: William Marshal kapitaina
* Kenneth Ives: Leonorren zaindaria
* O. Z. Whitehead: Hugh Puisetekoa, Durhamgo apezpikua

## Sariak 
Filmak zazpi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, eta azkenean hiru irabazi: Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Katharine Hepburn), Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (James Goldman) eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (John Barry). Bi BAFTA Sari (Emakumezko aktore onenaren BAFTA saria eta Filma musikaren Anthony Asquith saria), eta Film onenaren Urrezko Globo Saria - Drama eta Aktore onenaren Urrezko Globo Saria ere irabazi zituen.

## Kanpo estekak 
* *The Lion in Winter* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Lion in Winter* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai
Biziklo (argipena)

**Biziklo** hitzak adiera zenbait ditu:

* bizikloa, belozipedo mota bat, bizikletaren aurrekaria;
* kimikan, **biziklo** edo konposatu biziklikoa;
* grafo teorian, bizikloa, grafo mota bat.
Don Tancredo

thumb|Jendea Don Tancredo egiten Casar de Cáceres zezen-plazan.
Tauromakian, **Don Tancredo** Espainian XX. mendeko lehen erdialdean egiten zen lantze bat da. Zezena ateratzean, zuriz eta era barregarrian jantzitako pertsona bat oinarri baten gainean jartzen zen zutik, zirkinik ere egin gabe. Horrela, zezenak ez zuen berarengan erreparatzen, estatua edo zelakoan, eta ez zen beraren aurka oldartzen. Lantze berriarekin ospetsu bihurtu nahi zuen Tancredo López toreatzailea izan zen, eta hortik datorkio izena. Gerora, dirua eta ospea nola edo hala irabazi behar zuten pertsona xumeak ziren tauromakia modaliatte honetan harduten zutenak, oso arriskutsua baitzen, harrapaketa ugariek erakutsi zutenez. XX. mendeko erdialdera debekatua izan zen. Lantzearen izenetik *dontancredismo* terminoa sortu zen gazteleraz, geldotasunezko jarrera adierazteko.

## Kanpo estekak
Zabaikalski kraia

**Zabaikalski kraia** () hego-ekialdeko Errusiako subjektu federal bat da, krai bat, Siberiako Barruti Federalean kokaturik dagoena. 2007an eratu zen, Txita oblasta eta Aga Buriatiako lurralde autonomoa elkartu zirenean. 431.500&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean 1.107.107 biztanle zituen. Zentro administratiboa Txita hiria da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Errusiako kraiak

## Kanpo estekak
Stavropol kraia

**Stavropol kraia** () Errusiako subjektu federal bat da, krai bat zehazki, Iparraldeko Kaukasoko Barruti Federalean kokaturik dagoena. 66.500&nbsp;km²ko eremua du eta 2010ean 2.786.281 biztanle zituen. Zentro administratiboa Stavropol hiria da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Errusiako kraiak

## Kanpo estekak
Alopias pelagicus

***Alopias pelagicus*** *Alopias* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alopiidae familian.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Alopias*
* Alopiidae

## Kanpo estekak 
* FihsBase.org
Lord Jim (1965eko filma)

***Lord Jim*** 1965eko Richard Brooks estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Joseph Conrad poloniar-ingeles idazlearen izen berdineko *Lord Jim* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Peter O'Toole, James Mason, Curd Jürgens eta Eli Wallach aktoreek antzeztu zuten.

Filma honek hiru BAFTA Sarietarako izendapenak jaso zituen.

## Argumentua 
Jim (Peter O'Toole), *Patna* musulman erromesak daramatzan ontzian doan britainiar fizial bat da. Itsas ekaitz batean ontzia hondoratzeko zorian da, Jim eta gainontzeko eskifaiak ontzia laga eta bidariariak bere hartan uzten dituztelarik. Baina zoritxarrez, kostaldera iristean, *Patna* ontzia erreskatatua izan dela ikusiko dute.

Honela bada, Jimek bere koldarkeria garbitu asmoz abentura arraiskutsuenak gauzatzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Peter O'Toole — Lord Jim
* James Mason — "Gentleman" Brown
* Curt Jürgens — Cornelius
* Eli Wallach — Jenerala
* Jack Hawkins — Marlow
* Paul Lukas — Stein
* Daliah Lavi — Neska (Jewel)
* Akim Tamiroff — Schomberg
* Juzo Itami — Waris
* Tatsuo Saito — Du-Ramin
* Marga Maitland: Atsoa
* Andrew Keir — Brierly, *Patna* ontziko ikerketaren arduraduna
* Jack MacGowran — Robinson, *Patna* ontziko eskifaiako kidea
* Eric Young — Malay
* Noel Purcell — Chester kapitaina
* Walter Gotell — *Patna* ontziko kapitaina
* Rafiq Anwar — Musulman buruzagia (Rafik Anwar gisa)

## Kanpo estekak 
* *Lord Jim* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Lord Jim* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Amarsipus carlsbergi

***Amarsipus carlsbergi*** *Amarsipus* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amarsipidae familian. Indiako eta Ozeano Bareko itsaso ekuatorialetan bizi den arrain hau bere genero eta familia monotipikoen kide bakarra da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Amarsipus*
* Amarsipidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ambassis agrammus

***Ambassis agrammus*** *Ambassis* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ambassidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ambassis*
* Ambassidae

## Kanpo estekak 
* FihsBase.org
Azurmendi

**Azurmendi** euskal abizena da.
## *Azurmendi* abizena duten pertsonaiak 
* Jose Felix Azurmendi, euskal kazetaria;
* Joxe Azurmendi, euskal filosofoa;
* Mikel Azurmendi, euskal idazle eta itzultzailea:

## Kanpo estekak
Biziklo (belozipedoa)

thumb|300px
**Bizikloa** 1870eko hamarkadan asmatutako belozipedo mota bat izan zen, bi gurpilez osatua, bata bestaren atzean, eta aurreko gurpila, eragilea dena, atzekoa baino askoz ere handiagoa duena, metrotik gorako diametroarekin. Erabilera praktiko mugatua izan bazuen ere, haren gainean lasterketak egiten ziren. Egun erabiltzen den biziklo txikiak edo bizikletak ordeztu zuen, bereziki erosotasun eta segurtasun arrazoiengatik.

## Historia 
Alanbrezko erradio-gurpil handi bat duen ibilgailu baten lehen patentea Frantzian erregistratu bazen ere, bizikloaren garapen industrialak Britainia Handian izan zuen garapen handiena, non penny-farthing (bi txanpon mota aipatuz, bata bestea baino askoz handiagoa), high wheel (gurpil altua), high wheeler (errodadore altua) eta ordinary (arrunta, orduan motarik arruntena izateagatik) izenak jaso zituen. "Bizikleta" izena jaso zuen lehen makina izan zen.

1870eko eta 1880ko hamarkadetan oso ezaguna zen, bere aurreko gurpil handiarekin, abiadura altuak (hanken errotazio bakoitzean egindako distantzia handia) eta erosotasuna (bideen irregulartasunak moteltzea gurpilaren bidez) ematen zituena. 1880ko hamarkadaren amaieratik aurrera zaharkituta geratu zen, bizikleta modernoaren garapenarekin, antzeko abiadura-garapena eman zuena transmisio-katearen bidez, aldaketa-mekanismoen bidez eta pneumatikoen erosotasunaren bidez, hasiera batean "segurtasun-bizikleta" gisa merkaturatuak erorketa larriak izateko arrisku txikiagoa zutelako, altuera txikiagoa zutelako. Bere erregealdiaren zatirik handienean, bizikloak, "bizikletak" bezala ezagutu ziren.

Belozipedoaren (*hezur-hausle* gisa ezaguna) hedapen gero eta handiagoaren ondorioz, Eugène Meyer frantziarrak gurpil altuko bizikletaren diseinua asmatu zuen 1869an eta alanbre-erradio tenkatuen gurpila sortu zuen. 1870 inguruan, James Starley asmatzaile ingelesa, Britainia Handiko bizikletaren industriaren aita bezala ezaguna, frantziar *hezur-hauslean* oinarritutako bizikletak egiten hasi zen, baina tamaina handiagoko aurreko gurpilekin, aurreko gurpil handiagoek, 1,5 metroko diametroa zutenak, aurreko gurpilaren ardatzari zuzenean lotutako pedal sistema bat erabiltzen zuten bizikletetan abiadura handiagoak lortzea ahalbidetzen zutelako. 1878an, Albert Augustus Pope estatubatuarra Columbia bizikleta ekoizten hasi zen Boston ondoko bere lantegian, Amerikan bi hamarkadako bere goren aldia hasiz.

Joera, iraupen laburrekoa izan zen arren, bizikloa, Viktoriar Aroaren amaieraren ikur bihurtu zen. Bere ospea txirrindularitza kirol gisa sortzearekin batera etorri zen.
Mayflower Ituna

[thumb|250px|[Mayflower Ituna (margolana)|Mayflower Itunaren sinaduraren margolana]]
**Mayflower Ituna** Plymoutheko koloniaren lehen gobernu-dokumentua izan zen. Bere sinatzaileak puritano separatistak izan ziren, askotan "Santuak" izena hartzen dutenak. Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoaren erlijio jazarpenetik ihes egiten zuten *Mayflower*eko bidaiariak ziren. Barku horretan, hala ere, bestelako bidaiariak ere baziren, Separatistek "Ezezagunak" deitzen zituztenak.

Mayflower Ituna 1620ko azaroaren 11n sinatu zuten adinez nagusiak ziren gizon gehienak, barkuan bertan. Erromesek juliar egutegia erabiltzen zuten, garaia hartan gregoriar egutegiarekin 10 eguneko desfasea zuena. Barkuko 101 bidaiarietatik 41k sinatu zuten, Cod lurmuturran ainguratuta zeudelarik.

## Itunaren zergatia 
*Mayflower*raren bidaia, jatorriz, Viginiako koloniara zen. Ekaitzen ondorioz Cod lurmuturran ainguratu behar izan ziren, gaur egungo Massachusettsen. Barkuan zueden bidaiari batzuek pentsatzen zuten iritsitako lurra ez zenez Virginiako koloniaren baitakoa, "euren askatasuna erabaliko zutela; ez dago inor botererik duena bertan agintzeko..." Honen aurka kolonizatzaileetako batzuek pentsatu zuten gobernu bat ezartzea hobe izango zela. Mayflower Itunak gehiengoa erabiltzn zuen arauak finkatzeko (emakumeek ezin zuten bozkarik eman) eta kolonoek erregearen aurrean erantzun behar zuten. Beraz kontratu bat zen, non sinatzaileek euren onarpena ematen zuten bertan agertzen ziren arauetara, kolonia osoaren biziraupena ziurtatu ahal izateko.

1620ko azaroan *Mayflower* itsasontziak ondoren Plymouth gisa ezagutuko zen lekura iritsi zen. Kolonoek euren lur berria "Plimoth Berria" dietu zuten.

## Testua 
Jatorrizko dokumentua galdu den arren, XVII. mendeko hiru bertsio daude: lehenengo bat ''Mourt's Relation*en inprimatua (1622), bigarrena horren berrinprimatzea *Purchas his Pilgrimes* (1625) liburuan eta hirugaarrena William Bradfordek bere *Journal of Plimoth Plantation*en idatzia. Hiru bertsioek ezbrdintasun txikiak dituzten hitzetan eta handiak idazkeran, kapitalizazioan eta puntuazioan. William Bradfordek *Mourt's Relation'' idatzi zuenez berak idatzi zituen hiru bertsioetatik bi.

### Jatorrizko testua 
## Sinatzaileak 
## Kanpo estekak
Yongeichthys thomasi

***Yongeichthys thomasi*** *Yongeichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Yongeichthys*
* Gobiidae

## Kanpo estekak 
* FhisBase.org
Tximista Gerra

**Tximista Gerra** () Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek asmatu zuten estrategia militarra bat izan zen, etsaia ustekabean eta mugitu ezinik harrapatzea zen, bertan txikitzeko. Horretarako su-ahalmen handia behar zen, bat-batean erabili, infanteriak etsaia aurretik eraman, haren lerroetan barruraino sartu, atzealdea nahasi eta gainerako defentsa lerroak inguratu.

Tximista Gerrak arma ezagunak erabili zituen, baina era berrian erabilita. Tankeak aldraka erabiltzen ziren eta, ehuneko taldeetan, fronte txiki bati erasotzen zioten, motordun artilleria eta infanteria lagun zituztela. Tankea edo gurdi korazatua izugarri hobetuta zegoen ingelesek Lehen Mundu Gerran asmatu zutenetik; alemanen tanke berriei Panzer esaten zitzaien eta pisu eta neurri handikoak ziren. 1942. urte erdialdean, Afrika iparraldeko basamortuan egin beharreko borroketarako, Kw IIIeta IV. fabrikatzen ziren, hogeita hamar toneladatik gorakoak eta Tigreak, ia hirurogeikoak. Alemaniako industriak milaka eraiki zituen: Sobietar Batasunaren inbasioan, Wehrmacht edo alemaniar armadak 8.000 tanketik gora zeuzkan Panzerdivisionen edo panzer sailetan. Horri esker, Alemaniako armadak lortu zituen su egiteko ahalmena eta azkartasuna jasanezinak ziren garai hartako armada guztientzat. Txoke indarrak osatzeko, injinerutza unitateak, transmisioetakoak eta aire erasoetarako artilleria ere bazituen. Airetik, lurrekoei aurrera egiten laguntzeko, eraso hegazkinek arerioen atzealdea suntsitzen zuten.

Gerora, Aliatuek ere ikasi zuten tximista gerra eta armada korazatua erabiltzen Afrikaren iparraldean eta Sobietar Batasunean. Alemaniar Tiger tankeak baino txikiagoak baziren ere, britainiarren Churchill VII (40 t) eta Cromwell VII.ak eta amerikarren Sherman M4-ak (30 t) alemanei nagusitu zitzaizkien Saharako areetan eta Errusiako estepetan.

## Tximista Gerraren lau elementuak 
Laburbilduz, lau elementuz osatutako gerra tresna bat izan zen:

1. Mekanizazioa. Haren bidez Panzerdivisionen edo dibisio blindatuak sortuko dira, etsaiaren lurraldeetan sartzeko.

2. Motorizazioa. Haren bidez, indarrak atzeguardian distantzia handira koka daitezke, eta horrela etsaiak ezin du jakin zenbat erasoko sektore dauden; behin Panzerdivisionenek bidea zabalduta, berehala bil daitezke unitateak aurrera egiteko.

3. Aireontziak. Hegazkinek erabateko nagusitasuna izango dute hautatutako sektorean, gudu-zelaia eta atzeguardia isolatuta utziko ditu eta tropak inmobilizatuko ditu.

4. Irrati-telefonia, aginduak berehala transmititzeko eta eraso-taldeen nahiz armen arteko lankidetza errazteko.

## Kanpo estekak
Plymoutheko kolonia

**Plymoutheko kolonia** (batzuetan **Plymouth Berria** edo **Plymoutheko Badiako kolonia**) 1620tik 1691ra bitarte iraun zuen Ameriketako Estatu Batuetan Ingalaterraren kolonia izan zen. Lehen herria bertan **New Plymouth** izan zen, John Smithek izendatua. Bere momentu gorenean gaur egungo Massachusettseko estatuaren hego-ekialdea zuen bere agintepean.

Brownistak eta anglikanoek sortu zuten, beranduago Erromesak izena hartuko zutenak. Jamestown eta Virginiako beste kolonia txiki batzuekin batera Ingalaterrak Ipar Amerikan sortutako lehen kolonia arrakastatsuen artean egon zen, eta lehenengo herri ingeles handia. Patuxet leinuko Squantok lagunduta akordioa isnatu zuten Massasoit Nagusiarekin, koloniaren egonkortasuna bermatuz. Felipe Erregearen Gerran leku garrantzitsua izan zuen, lehenengo Gerra Indioetako bat. Kolonia, 1691an Massachussettseko Badiako Probintzian integratu zen.

Leku garrantzitsua du Ameriketako Estatu Batuetako historian, eta bere folklore eta mitologian leku berezia hartu du. Beste kolonia batzuetako helburu ekonomikoaren ordez Plymouthekoek jazarpen erlijioari ihes egiten zioten, eta euren arau eta kode legalek erlijioa eta ingeles ohiturak hartu zituzten oinarri. Esker emate eguna edo Plymoutheko Arroka kolonia honen sorreratik datoz.

## Kanpo estekak
John Smith (kapitaina)

**John Smith** (Alford, Lincolnshire, 1580ko urtarrila - Londres, 1631ko ekainaren 21a) Ingalaterrako soldadu, esploratzaile eta idazlea izan zen, Ingalaterra Berriko amirala. Sigismundo Bathoryri, Transilvaniako Printzea, emandako zerbitzuagatik zaldun izendatu zuten. Ipar Amerikako lehenengo Ingalaterrako Koloniaren sorreran egiteko garrantzitsua bete zuen. Virginiako Koloniaren buruzagia izan zen 1608ko irailetik 1609ko abuztura arte, eta Chesapeake Badiaren eta Virginiako ibaien esplorazioan parte hartu zuen.

## Kanpo-estekak
Coelophysoidea

**Coelophysoidea** dinosaurio teropodoen goifamilia bat izan zen. Triasikoan eta Jurasikoan oso hedatuak ziren eta kontinente guztietan bizi ziren.

## Taxonomia 
* **Coelophysoidea** goifamilia
** *Sarcosaurus*
** *Halticosaurus*
** *Lophostropheus*
** **Coelophysidae** familia
*** *Podokesaurus*
*** *Gojirasaurus*
*** **Coelophysinae** subfamilia
**** *Coelophysis*
**** *Liliensternus*
**** *Megapnosaurus*
*** **Procompsognathinae** subfamilia
**** *Procompsognathus*
**** *Segisaurus*
** **Dilophosauridae** familia
*** *Dilophosaurus*
*** *Dracovenator*
*** *Zupaysaurus*

Hona hemen Martin D. Ezcurrak eta Gilles Cunyk 2007an proposaturiko kladograma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brownista

**Brownista**k Ingalaterrako Disidenteak izan ziren, Ingalaterrako Elizaren separatista goiztiarrak. Euren izena Robert Browneri zor zaio, XVI. mendean Tolethorpe Hallen, Rutlan, Ingalaterran jaioa. *Mayflower*en 1620an Ameriketako Estatu Batuetara bidaiatu zuten gehienak brownistak ziren, eta horren ondorioz bi mendez *Aita Erromesak* **Emigrazio Brownista** gisa izendatzen zituzten.

## Ikus, gainera 
* Kongregazionismo

## Kanpo estekak
Percopsiformes

**Perkopsiforme** (**Percopsiformes**) arrain hezurdunen ordena da. 9 espezie baino ez ditu, hiru familiatan banaturik.

Ipar Amerikako ur gezatan bizi dira. Kanpoaldetik itxura ezberdina izan arren, barnealdeko anatomiak batzen ditu espezieak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erreforma anglikanoa

[[Canterburyko katedrala|thumb|250px]]
**Erreforma anglikanoa** edo **Ingalaterrako Erreforma** Ingalaterran XVI. mendean izandako gertakari multzo bat izan zen, Ingalaterrako Eliza Eliza Katolikoarengandik eta aita santuaren autoritatetik bereizi zuena. Europako hainbat herrialdetan gertatu zen erreforma protestantearen parte da.

Erreforma anglikanoaren sorburua Henrike VIII.a Ingalaterrakoak bere ezkontza ezeztatu nahi izatea izan zen. Hasiera batean gatazka politiko bat izan zen, ez teologikoa, baina bietan ondorio handiak ekarriko zituen. Erromatik aldendu ostean, Erregearen Gorentasun Aktaren sinadurarekin, Ingalaterrako erregea bilakatu zen Ingalaterrako Elizaren arduradun gorena, eta eliza nazionala Vatikanotik independentea izango zen.

## Ikus, gainera 
* Anglikanismo
* Canterburyko artzapezpikua

## Kanpo estekak
Aequidens diadema

***Aequidens diadema*** *Aequidens* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Aequidens*
* Cichlidae

## Kanpo estekak 
* FihsBase.org
Coelophysis

***Coelophysis*** dinosauro teropodoen genero bat izan zen. Triasiko Berantiarrean eta Jurasiko Goiztiarren egungo Estatu Batuetan bizi ziren bipedo haragijale hauek 3 metroko altuera ere bazuten.

## Kanpo estekak
Cetomimiformes

**Cetomimiformes** arrain hezurdunen ordena da. Aditu batzuen arabera, Stephanoberyciformes ordenaren barruan dagoen **Cetomimoidea** superfamilia baino ez dute osatzen

Barnean bost familia, 18 generotan banaturik, ditu. Munduko osoko ur gazitan bizi dira, beti 3.500 metroko sakonera baino gehiagotan.

## Familiak 
* Cetomimidae
* Rondeletiidae
* Barbourisiidae

Gibberichthyidae, Stephanoberyciformes *sensu stricto* eta Rondeletiidae eta Barbourisiidae familien senide estuak direnak, askotan hemen ere sailkatu dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stephanoberyciformes

**Stephanoberyciformes** arrain hezurdunen ordena da. Barnean 45 espezie inguru ditu, gehienak (37) Melamphaidae familiakoak. Aditu batzuen arabera, Cetomimiformes osatzen duten hiru familiak Stephanoberyciformesen Cetomimoidea superfamilia baino ez dute osatzen

## Familiak 
* Melamphaidae (35 espezie inguru)
* Gibberichthyidae (2 espezie)
* Stephanoberycidae (3 espezie)
* Hispidoberycidae (espezie 1)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Herrerasaurus

***Herrerasaurus*** dinosauro teropodoen genero bat izan zen. Generoko espezie bakarra ***Herrerasaurus ischigualatensis*** famatua da, duela 231,4 milioi urte, Triasiko Berantiarrean egungo ipar-mendebaldeko Argentinan bizi zena.

## Kanpo estekak
Hispidoberyx ambagiosus

***Hispidoberyx ambagiosus*** Stephanoberyciformes ordenako arraina da, Indiako ozeanoan eta Ozeano Barean bizi dena. Gehienez, 18,1 cm.-ko luzera du. Bere familiako kide bakarra da, hau da, monotipikoa da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paracanthopterygii

**Paracanthopterygii** arrain hezurdunen goiordena da, gehienak itsasokoak. Barnean bost ordena ditu:

* Percopsiformes
* Batrachoidiformes
* Lophiiformes
* Gadiformes
* Ophidiiformes

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elopomorpha

**Elopomorpha** arrain teleosteoen goiordena da, gehienak itsasokoak.. Hona hemen sailkapena:

* Elopiformes
** Elopidae
** Megalopidae
* Albuliformes
** Albulidae
* Notacanthiformes
** Halosauridae
** Notacanthidae
* Anguilliformes
** Anguilloidei
** Nemichthyoidei
** Congroidei
** Synaphobranchoidei
* Saccopharyngiformes
** Cyematidae
** Saccopharyngidae
** Eurypharyngidae
** Monognathidae
* Crossognathiformes(†)

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Protacanthopterygii

**Protacanthopterygii** arrain teleosteoen goiordena da, gehienak itsasokoak. Jada Kretazeoan, edo agian Jurasiko Berantiarrean sortuak, bere fosilak 150 milioi urte inguru dituzte.

Bere taxonomia nahiko zalantzazkoa da. Hona hemen proposaturiko sailkapena:

'*Protacanthopterygii *sensu stricto***
* Argentiniformes
* Esociformes
* Osmeriformes
* Salmoniformes

**"Stenopterygii"**
* Ateleopodiformes
* Stomiiformes

**"Cyclosquamata"*'
* Aulopiformes

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apistogramma velifera

***Apistogramma velifera*** *Apistogramma* generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Apistogramma*
* Cichlidae

## Kanpo estekak 
* FihsBase.org
Ostariophysi

**Ostariophysi** arrain teleosteoen goiordena da. Oso talde zabala da, barnean 8.000 arrain espezie inguru dituena, hau da arrain espezie guztien %28a eta ur gezaren %68a. Kontinente guztietan bizi dira, Antartika izan ezik.

## Taxonomia 
Nahiko sailkapen zalantzazkoa du, baina hona hemen gehien onarturiko sailkapena:
* **Anotophysi** saila
** Gonorynchiformes
* **Otophysi** saila (Euostariophysi)
** Cypriniformes
** Characiformes
** Siluriformes
** Gymnotiformes

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rio Bravo (filma)

**Rio Bravo** 1959ko Howard Hawks estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. B. H. McCampbell idazlearen "Rio Bravo" eleberrian oinarritua dago. Bertan, John Wayne, Dean Martin, Angie Dickinson, Walter Brennan, Claude Akins, Ward Bond eta Ricky Nelson aktoreek antzeztu zuten. Technicolor sistemaz filmatua izan zen.

*El Dorado* (1966)eta *Rio Lobo* (1970) filmeekin batera trilogia osatzen du.

## Argumentua 
Chance sheriffak (John Wayne) inguruetako lursailen nagusia den Nathan Burdette (John Russell) arrantxo jauntxoaren anaia (Claude Akins) gizon baten hilketarengatik espetxeratuko du, baina jauntxo horrek anaia erruduna dela jakin arren hura nola edo hala askatzen saiatuko da. Hori ekiditeko, Chancek bi laguntzaile ditu: mozkorra (Dean Martin) eta agurea (Walter Brennan), haiei Colorado (Ricky Nelson) izeneko pistolari gazte trebe bat elkartuko zaielarik. Laukotea sheriffaren bulegoan sartuta presoa estatuko agintariei eman arte jauntxoa eta bere gizonen erasoaldiaren zain egongo dira.

## Aktoreak 
* John Wayne: John T. Chance sheriffa
* Dean Martin: Dude *Borrachón*, mozkortia
* Ricky Nelson: Colorado Ryan
* Angie Dickinson: Feathers
* Walter Brennan: Stumpy
* Ward Bond: Pat Wheeler
* John Russell: Nathan Burdette, jauntxoa
* Pedro Gonzalez-Gonzalez: Carlos Robante
* Estelita Rodriguez: Consuela Robante
* Claude Akins: Joe Burdette, Nathanen anaia
* Malcolm Atterbury: Jake (zaldi-gurdi gidaria)
* Harry Carey Jr.: Harold (ezabatutako eszena)

## Iruditegia 

Fitxategi:Howard Hawks'Rio Bravo trailer (33).jpg|Ricky Nelson
Fitxategi:Howard Hawks'Rio Bravo trailer (38).jpg|Angie Dickinson
Fitxategi:Howard Hawks'Rio Bravo trailer (37).jpg|Walter Brennan
Fitxategi:Howard Hawks'Rio Bravo trailer (36).jpg|Dean Martin
Fitxategi:Howard Hawks'Rio Bravo trailer (35).jpg|John Wayne
Fitxategi:Howard Hawks'Rio Bravo trailer (14).jpg|Eszena.
Fitxategi:Howard Hawks'Rio Bravo trailer (24).jpg|Eszena.

## Kanpo estekak 
* *Rio Bravo* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Rio Bravo* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Haplochromis nyererei

***Haplochromis nyererei*** Cichlidae familiako arrain espeziea da, Victoria aintzirako endemikoa. Izena Tanzaniako lehenbiziko presidente Julius Nyerereren omenezkoa da.

## Banaketa 
Victoria aintzira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Haplochromis*
* Cichlidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Atsuta santutegia

Nagoia hirian dagoen santutegi xintoista da, Japoniako bigarren garrantzitsuenetakoa Ise santutegi handiaren ostean.

## Historia 
Kojiki liburuak dio *Kusanagi-no-Tsurugi* (草薙の剣) ezpata gordetzeko eraiki zela eta tradizioak Keikō enperadorearen (71-130) garaian kokatzen du sorrera.

Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi eta Tokugawatarrek finantzatu zuten santutegia mendeetan zehar. 1872 eta 1946 artean lehen mailako santutegien multzoan sartu zuten 1893an tenplua berriztu egin zuten Ise santutegi handiaren estiloa eredu hartuz.

Bigarren Mundu Gerrako bonbaketen erruz erabat erre zen. 1955 urtean eraikin nagusiak berreraiki zituzten. Hurrengo urteetan ere lanek jarraitu zuten eta 1966an Altxorraren pabiloia bukatu zuten.

## Jaialdiak 
70 jaialditik gora ospatzen dira urtean zehar. Garrantzitsuenak honako hauek dira:
* Urtarrilean:
** Hatsu-Ebisu: Urtarrilaren 5ean izaten da eta jainkoei urte berrirako zorte ona eskatzen zaie.
** Yodameshi Shinji: Urte berrirako euria eskatzen da.
** Touka Shinji: Dantzak eginez uzta ona eskatzen da.
** Hosha Shinji: Gezi jaurtiketak iaten dira.
* Maiatzean:
** Bugaku Shinji: Dantzak egitren dira.
** Eyoudo Shinji: Tenji enperadorearen garaiko ezpata sakratuaren itzulera ospatzen da.
** Shinyo-Togyo Shinji: Prozesioak izaten dira eta errezuak egiten dira aire librean.
* Ekainean:
** Rei Sai: 1872ko proklamazio inperiala ospatzen da prozesioan 365 linterna eramaten direlarik.

## Iruditegia 

Irudi:Atsuta Shrine 08.JPG
Irudi:Atsuta Shrine 02.JPG
Irudi:Atsuta-jinguu shoumen.JPG
Irudi:Atsuta Shrine 06.JPG

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala