Barskunes

**Barskunes** ()  edo **Baskunes** () K.a. I. eta II. mendeetan Euskal Herrian izandako txanpon-etxe bat izan zen. Oro har, baskoiena izan zela uste da. Hiri igorlea Bengoda zen, kokapen ezezagunekoa, baina Iruñea bera izan litekeena. Txanpona K.a. 105etik  K.a. 89. urte ondoreneraino jaulki zen.

## Ezaugarriak 
*Bentian* txanpon-etxearekin erlazionatuta dago nolabait, bi etxe horietako txanponetan, Be.n.ko.ta legenda agertzen baita. Agian, *Bentian* txanpon-etxeak Baskunesen lekua hartu eta baskoien txanpon-etxe garrantzitsuena izatera pasa zen.

K.a. II. mendearen bigarren erdian, burdingorriz eta brontzezko unitate txikiak jaulki zituen zeltiberiar-beroi metrologia erabilita. K.a. I. mendearen hasieran, zilarrezko denarioak ekoitzi zituen, asekin batera. Txanpon asko aurkitu direnez, eta batez ere zilarrezkoak agertu direlako, pentsatzen da txanpon-etxe hori izango zela baskoien hiriburua. Denarioek Sertorioren gerrarekin zerikusia dutela ematen du, beste txanpon batzuekin batera, "altxortxoetan" (gordetzen ziren txanpon multzoak) agertu baitira.

Ikonografia hau da:

* Aurrealdean, eskuinerantz begiratzen duen burua. Bizarra eta ile kizkurra du eta torkesa lepoan. Ezkerrean, *Benkota* (Bengoda) legenda zeinu iberriarrez idatzia du: BENKOTA ().
* Atzealdean edo ifrentzuan, eskuan ezpata edo beste arma jaurtigarri bat duen zalduna, eskuinerantz begira. Zaldiaren hanken azpian txanpon-etxearen izena ageri da: *baŕśkunes* (Barskunez edo Barskunes) batzuetan, eta *baśkunes (*Baskunez edo Baskunes) besteetan, eta ez dirudi aldaketa kronologikoa denik.

Legenda ipar-ekialdeko iberiar zeinuez idatzita dago eta irakurketa ohikoena hau da:
thumb|erdian|*Baśkunes* (goian) eta *Baŕśkunes* (behean) idazkuna, iberiar zeinuez idatzitaZabalkunde handia izan zuen, eta haren moldea prototipoa bihurtu ziren Belgikako galiar ambianen brontzezko imitazio batzuetarako Gallia Belgikan K.a. I. mendean.

## Kokapena 
Txanponetan agertzen den *Ba(r)skunes* hiri baten izena omen da, baina zaila da haren kokapen zehatza esatea:
* José María Blázquez Madrilgo Complutense Unibertsitatearen katedradunaren ustetan, Iruñea da.
* Alicia M. Cantoren ustetan, Rocaforte da, arabiarrek bere pasabideari *Fayy al-Baskuns* («Baskoien pasabidea») eta gertuko herriari *Baskunsa* deitzen zietelako.
* Juan Cruz Labeagak dio La Custodia dela, bertan 52 txanpon topatu dituztelako. Hala ere, oraindik dudatan dago aztarnategia beroiena edo baskoiena zen.

Edonola ere, litekeena da Ebrotik gertu izatea. Txanpon asko Nafarroako museoan gordetzen dira.

## Non aurkitu diren 
A. M. Cantorren arabera, gehienak La Custodian (Viana), Alagónen eta Tafallan topatu dituzte (Iruñean, hiru). Miguel Ibáñezek, ordea, beste datu hauek ematen ditu: Ataungo Usategi kobazuloan, lau aurkitu ziren; Larrabetzun, 60; Barkoxen, 105; Borjan, 31; Tarazonan, hiru; Alagónen, 39; Naiaran, bederatzi; eta La Custodian, 36 as eta 16 denario. K.o. I. mendeko imitazioak aurkitu dira Galia Belgikako santutegi batzuetan, adibidez, Digeon gunean (Sommen)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
Baskoien txanponak

## Kanpo estekak 
* Tesorillo.com: Cecas vasconas. Zona del Pirineo occidental. Antzinako numismatikari buruzko web gunea.