Donostiako Renfe Aldiriak

**Donostiako Renfe Aldiriak** Euskal Herriko Gipuzkoa lurraldean dagoen aldiriko tren sarea da. Sarea line bakarrak osatzen du. Aldiriko trena izan arren, toki askotan linearen maiztasun handiak metropolitar burdinbidea batekin parekatzea ahalbidetzen du.

Aldiriko trena 1989. urtean inauguratu zen linearekin, egungoaren antzeko egoeran.

Renfe Aldiriak eta marka komertzialan pean jarduten du, Iberiar Penintsulako hiri nagusietako garraiobide guztiak biltzen dituen Renfe Operadoraren barruan.

## Historia 
1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Donostia dagoelarik. 1989an, Javier Bustinduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.

Orduan, line bat inauguratu ziren: linea. Linea hori Brinkola eta Irun arteko geltokien artean zihoan, orain gertatzen den bezala.

2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

2011ko maiatzaren 12an, Intxaurrondoko geralekua martxan jarri zen, aurretik Herrera eta Ategorrieta zeuden geralekuan artean.

### Euskal Y-aren eraikuntza 
2017ko apirilaren 18tik eta 2018ko uztailaren 10era arte, Euskal Y-a eraikitzeko lanak direla eta, ADIFek Lezo–Errenteria eta Irungo geltokien arteko zerbitzuak mugatu ditu. Hirugarren erraila ezartzeko, bi trenbideetariko bat zerbitzuz kanpo dago 10 kilometroko luzeran, eta horren eraginez aldirikoen zerbitzu askok Lezo–Errenteriako geltokia dute geltoki-buru. Gainera, 22:30etatik 6:30etara trenbidea moztuta mantentzen da. Egoerari aurre egiteko, hurrengo baliabideak jarri zaizkie bidaiariei lanak irauten duten bitartean:

* Renfe Operadora eta Eusko Trenbideak sozietateen arteko hitzarmenari esker Irun eta Bentak geltokietako bidaiariek Euskotrenen Topo zerbitzua erabil dezakete, Irun Colón eta Pasaiako geltokien artean, Renfeko Aldirien bidaia-txartela erabiliz.
* Topo zerbitzuarekin loturarik ez dagoen kasuetan, bidaiariek autobusa izango dute Irungo geltokitik Lezo-Errenteriakora.
* Aldirikoen bidaia-txartelarekin Renfe Distantzia Ertaina zerbitzuak erabil daitezke, Donostiako Renfe Aldirien sarearen barruan.
* Renfe Alvia eta Renfe Distantzia Ertaina zerbitzu guztiek Donostiako geltokian dute geltoki-burua.

## Sarea 
### Geltokiak 
Dauden 30 geltokiak hurbileko erreferentzia herri edo auzo baten izena jasotzen dute. Hala, Legazpi udalerrian ondoan dagoen geltokiak *Legazpi* du izena, eta Martutene auzoan dagoen tokian dagoenak, *Martutene*.

## Ustiapena 
Sarea Renfe Operadorak ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

### Maiztasunak 
### Batez besteko denborak 
Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

### Flota 
Sarean 13 ibilgailuk egiten dute lan guztira.

### Tarifikazioa 
Sareak tarifa propioak ditu, lineari aplikatzekoak.

### Guneak 
Lineak Donostiako Renfe Aldiriaren 6 gune zeharkatzen ditu:

* 1. gunea (Pasaiatik Urnietara)
* 2. gunea (Irundik Pasaiara eta Urnietatik Billabonara)
* 3. gunea (Billabonatik Alegiara)
* 4. gunea (Alegiatik Beasainera)
* 5. gunea (Ormaiztegitik Legazpira)
* 6. gunea (Legazpitik Brinkolara)

## Bidaiariak 

2007an, Donostiako Renfe Aldiriak sareak 6 milioi bidaiari izan zituen, eta hurrengo urtean% 18 baino gehiago jaitsi zen. 2011. urtean, zerbitzuak gora egin zuen berriro, 7 milioi bidaien muga gaindituz.

## Etorkizuna 
### Geltoki berriak sortzea 
#### Loiolako Erriberak 
Donostiako Renfe Aldiriak, Topoarekin batera, Gipuzkoako garraiobide nagusia da. Honako geltoki hauek partekatzen dituzte: Irun (Kolon Euskotrenentzat), Irungo Bentak (Bentak Euskotrenentzat), eta Herrera (Herrera Euskotrenentzat). Hala ere, guztiak Donostia ekialdean daude, eta Errenteriatik kanpo ez dago bakar bat ere. Beraz, gaur egun, Gipuzkoatik etorri eta Donostiako mendebaldera joan nahi duten bidaiariek Errenteriatik igaro behar dute. Hori konpontzeko, Eusko Jaurlaritzak, ADIF -ekin batera, Loiolako Erriberak auzoan trukagailu bat sortzea bultzatu zuen, eta  lineen artean. Gaur egun azterketa-fasean dago.

#### Astigarraga 
Astigarraga sareko bi geltokiren inguruan dago, Martutene eta Hernanin. Egia da ez duela geltoki propiorik, eta hori trena udalerritik igarotzen dela. Hasiera batean, Euskal-Y eraiki zenean, Donostiako abiadura handiko geltokia udalerri horretan kokatzea erabaki zen, baina azkenean proiektua baztertu egin zen, Donostiako geltokiaren kaltetan. Hala ere, Eusko Jaurlaritzak udalerrian geltoki bat eraikitzeko konpromisoa hartu zuen, nahiz eta Madril—Hendaia burdinbidean izan, azkenean gertatuko den bezala. Donostiatik gertu geltoki bat egongo da, baina abiadura handiko trenbideak ere izango ditu, trenak Euskal Y-tik Donostiako geltokiraino eta alderantziz sartu ahal izateko.

### Geltokiak egokitzea 
Sareko geltoki askoren antzinatasuna dela eta (XIX. mendearen amaiera), geltoki batzuk ez daude mugikortasun urriko pertsonentzat egokituta edo ez dute lurpeko pasabiderik trenbideak gainditzeko. Hori dela eta, ADIF sareko geltokiak prestatzen ari da, egungo beharretara egokitzeko.

### Trenak ordeztea 
Gaur egun sarean dauden trenak Renfe 447 dira, nahiz eta unean-unean Renfe 446 trenak erabiltzen diren. Hala ere, RENFEk Renfe Civia trenekin lan egin nahi du. Horretarako, geltoki batzuetako nasak egokitu behar dira. Behin egokiak direnean, apurka-apurka Renfe 447 -en ordez Renfe Civiak jarriko dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Renfe Aldiriak

## Kanpo estekak 
*Donostiako Renfe Aldirietako webgunea
*Mugi sistemaren webgunea