open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estiriako Dukerria

**Estiriako Dukerria** (alemanez: *Herzogtum Steiermark*; eslovenieroz: *Vojvodina Νtajerska*) Austriako hegoaldean eta Esloveniako iparraldean kokatutako dukerria izan zen. Germaniako Erromatar Inperio Santuko parte izan zen 1806an desegin zen arte, eta Inperio austrohungariarreko parte gero, 1918an hura desagertu zen arte, non Austria eta Jugoslavia artean banatu zen.

## Historia 
Frederiko I ak sortu zuen Dukerria 1180. urtean, ordura arte Estiriako Marka zeritzona mailaz igoz. Lurralde hartako buruzagi Otakar IV.a duke izendatuz egin zuen hori. Otakar hura Otakar dinastia zaharreko lehen eta azken dukea izan zen.

thumb|250px|ezkerrera|Dukerria zena, 21. mendeko Austria eta Eslovenian zatiturik.
Dukerriaren 1918ko zatiketa eta desagerketarekin Estiria eskualdea osatu zuen Austria barnean iparraldeko zatiak, eta Estiria Beherea, hegoaldeko zatia, Esloveniako beste lurraldeetan integratua geratu zen, Jugoslaviaren estatu forma desberdinen artean, Esloveniaren independentziara arte.

## Kanpo estekak
Alba María Cabello

**Alba Maria Cabello Rodilla** (Madril, Espainia, 1986ko apirilaren 30a) igerilaria da. Igeriketa sinkronizatuan aritzen da.

Bi Olinpiar Jokotan parte hartu du, igeriketa sinkronizatuko taldekako proban. 2008ko Pekingo Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen eta 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan brontzea.

## Ibilbidea 
22 urte zituela, 2008ko Pekingo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, non zilarrezko domina irabazi zuen taldekako proban. 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan, brontzezko domina irabazi zuen taldeen modalitatean.

Bere ibilbidean zehar bost domina irabazi ditu Munduko Igeriketa Txapelketan, horietako bat urrezkoa, eta zortzi Europako Igeriketa Txapelketan, horietatik lau urrezkoak.

## Sariak 
Brontzezko 2 domina taldean eta konboa 2005eko Montrealgo Munduko Txapelketan

Zilarrezko 2 domina taldean eta konboa 2006ko Budapesteko Europako Txapelketan

Zilarrezko domina bat (librea) 2007ko Montrealgo Munduko Txapelketan

Zilarrezko 2 domina taldean eta konboa 2008ko Europako Eindhoven txapelketan

Zilarrezko domina bat Pekingo Olinpiar Jokoetan

Urrezko domina bat konboan 2009ko Erromako Munduko Txapelketan

Zilarrezko 2 domina taldean eta konboa 2010eko Budapesteko Europako Txapelketan

2 brontzezko domina 2011ko Shanghaiko Munduko Txapelketan

Urrezko 2 domina taldean eta konboa 2012ko Europako Debrecen Txapelketan

Brontzezko domina bat Londresen 2012ko Olinpiar Jokoetan

Zilarrezko 3 domina taldeetan (teknikoa eta librea) eta konboa Bartzelonako 2013ko Munduko Txapelketan

Zilarrezko domina bat konboan 2014ko Berlingo Europako Txapelketan

Brontzezko domina bat taldean 2014ko Berlingo Europako Txapelketan

Brontzezko domina bat taldean (librea) 2015eko Kazango Munduko Txapelketan

5 en combo 2015eko Kazango Munduko Txapelketan

Zilarrezko domina bat konboan 2016ko Londresko Europako txapelketan

4 konboan 2016ko Londresko Europako txapelketan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kirolariaren fitxa, Espainiako Olinpiar Batzordearen webgunean.
Aitzurrea

**Aitzurrea** (behe-nafarreraz: *Aitzurria*) Luzaide udalerriko auzo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.

Bertako biztanleak *luzaidarrak* dira.

## Izena 
Aitzurrea edo Aitzurria toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Ayçurra* (1284)
* *Aitzurre* (1886)
* *Aizurre* (1892)
* *Aitzurre* (1914)
* *Aiturre* (1914)
* *Aitzurre* (1966)
* *Aitzurrea* (1973)

## Geografia 
Aitzurrea edo Aitzurria Luzaideko ibarran dago.

### Ingurune naturala eta klima 
Luzaide Pirinioen iparraldeko isurialdean dago. Egoera horrek, orografia gorabeheratsu baten erdian, Ibañetaren oinean eta altuera handiko mendiz inguraturik, Iruñarekin komunikatzea zailtzen du, errepide bihurgunetsu eta korapilatsu batean barrena egiten baitira. Klima epela eta hotza da. Luzaiden prezipitazio nabarmenak daude, Nafarroako gainerako zonalde piriniar ozeanikoan bezala. Hilabeterik lehorrenean ere euri asko egiten du. Hemengo klima Cfb gisa sailkatzen da Köppen-Geiger sistemaren bidez. Urteko batez besteko tenperatura 10,7°C da. Urtebetean, prezipitazioa 1 577 milimetrokoa da.

Luzaiden dagoen itsasoaren mailatik 320 metrora Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
## Kultura 
### Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Luzaide sailkatu zituen, behe-nafarrera euskalkian, Baigorri, Arberoa eta Ortzaize ibarretan hitz egiten zena.

Koldo Zuazok, 2010ean, Luzaidek nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Luzaide
* Pirinioak
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak 
* Luzaideko Udalako webgune ofiziala Luzaideko Udalako webgune ofiziala
Kanami Nakamaki

**Kanami Nakamaki** (Osaka, Japonia, 1992ko ekainaren 5a) igeriketa sinkronizatuko igerilari japoniar bat da, 2016ko joku olinpikoetan brontze domina lortu zuen taldekako lehiaketan.

## Kirol ibilbidea
Rio de Janeiroko Joko Olinpikoetan (2016) brontzezko domina irabazi zuen taldekako lehiaketan, 189 punturekin, errusiarren (196 punturekin urrea) eta txinatarren (192 punturekin zilarra) atzetik, eta taldekideak hauek izan ziren: Aika Hakoyama, Kei Marumo, Risako Mitsui, Mai Nakura, Kano Omata, Kurumi Yoshida eta Aiko Hayashi.

Brontzezko bost domina irabazi zituen Munduko Igeriketa Txapelketan, 2015 eta 2017 urteetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trokanter txiki

**Trokanter txikia** izterrezurraren lepoaren eta diafisiaren artean kokatutako prominentzia edo irtengunea da, muskulu psoasiliakoak txertatzeko baliatzen duena. Trokanter txikia trokanter nagusiari lotuta dago, izterrezurraren lerro intertrokanterikoaren bidez.

## Patologia
Eskeletoaren osifikazio-prozesua osatu gabe duten haur eta nerabeen kasuan, trokanter txikia erauztearen ondoriozko hausturak gerta daitezke, psoas iliakoaren muskulu-uzkurdura bortitz baten ondorioz. Hala ere, helduetan trokanter txikiaren hausturak oso gutxitan gertatzen dira, eta gertatzen direnean, hezurrean metastasia eragin duen minbizi-prozesu baten bigarren mailakoak izaten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kabwe 1

thumb|Kabwe 1 burezurraren erreplika.
**Kabwe 1** (**Broken Hill burezurra** edo **Rhodesiako Gizona** izenez ere ezaguna) Paleolito Ertaineko fosil bat da, Arthur Smith Woodwardek 1921ean *Homo rhodesiensis* fosilari esleitua. Gaur egun *Homo heidelbergensis*en sinonimotzat hartzen da. 

Burezurra Broken Hilleko zink meatzean aurkitu zen, Ipar Rhodesian, gaur egun Zambia, 1921eko ekainaren 17an. Aurkitzaileak Tom Zwiglaar suitzar meatzaria eta izena gorde ez zen afrikar meatzari bat izan ziren. Burezurraz gain, beste ale baten goiko baraila, sakro bat, tibia bat eta bi femur aurkitu ziren. Burezurrari "Rhodesiako Gizona" izena eman zitzaion garai hartan, baina gaur egun ohikoagoa da Broken Hill edo Kabwe izenak ematea. 

Londresko Historia Naturalaren Museoan dago gordeta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trokanter

**Trokanterrak** izterrezurreko goialdeko muturreko hiru prominentzia edo irtenguneak dira: nagusia, txikia eta hirugarrena. Intsektu eta armiarmen hankan, koxa eta femurraren arteko segmentu txikia.  Hainbat muskuluk txertatzeko baliatzen dute. Hitzak grezierazko jatorria du, "trokhos" gurpil esan nahi du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Falange proximal

**Falange proximala** edo **hurbileko falange** (**F1**) Hatzetako eta behatzetako lehenengo falangea da. Hatz-koskor izeneko artikulaziorik nabarmenenetan hasten dira, eta horien burua metakarpoak (eskuan) eta metatartsoak (oinean) dira. Falange horien oinarria erdiko falangeekin artikulatzen da, erpuruan eta behatz lodian izan ezik, horiek falta direnean distalekin artikulatzen baitira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erdiko falange

**Erdiko falangea** edo **falangina** (**F2**) hatzetako eta behatzetako bigarren falangea da. Eskuko erpuruan eta oineko behatz lodian, falta da. Beste falangeekin alderatuta, erdiko tamaina ere badu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Falange distal

**Falange distala** edo **urruneko falangea** (**F3**) hatzetako eta behatzetako hirugarren falangea da, guztietan txikiena. Erdiko falangeekin artikulatzen dira, behatz lodian eta erpuruan izan ezik; horiek falta direnez, hurbilekoekin artikulatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hatz-koskor

**Hatz-koskorra** edo **behatz-koskorra** giza eskua itxita dagoenean hatzen oinaldean eta giltzaduretan eratzen diren konkorduretako bakoitza da. Artikulazio horren sentikortasuna nabarmendu behar da, plano dermikoan eta hezurrean etengabe eta luzaroan narriatuta dagoelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sinartrosi

**Sinartrosia** edo **giltzadura higiezina** mugimendu nabaririk gabeko giltzadura-mota da; zuntz konektibo oso laburrez edo kartilago hialinoz estu-estu lotutako hezurren gainazalek elkar ukitzen dute ia, josita baleude bezala, batetik bestera tarterik utzi gabe. Garezurreko josturak dira sinartrosien adibide. Hala ere, badaude beste mota batzuk: sindesmosiak, gonfosiak, sindokondrosiak edota sinostosiak,

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fibrokartilago

**Fibrokartilagoa** zuntz-ehunaz eta kartilago-ehunaz osatutako kartilago-mota da. Fibrokartilagoa pubiseko sinfisian, Eustakioren tronpan, ornoarteko diskoen eraztunetan eta lotailu batzuetan aurkitzen da.

Fibrokartilagoa ehun konektibo trinkoko eremuetatik dator. Ehun konektiboa denez, zelularteko matrizea du. Matrize hori glikosaminglukano sulfatatuetan (keratan sulfatoa eta, batez ere, kondritin sulfatatua) aberatsa den funtsezko substantzia amorfoak eta proteina ez-kolagenoek osatzen dute, proteoglizanoak eratuz, eta azido hialuronikoarekin batera proteoglikanoen agregatuak osatzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Osloko fiordoa

**Osloko fiordoa** 107 km-ko fiordo bat da, Norvegiako hego-ekialdean dago, eta haren atzean Oslo hiria dago, estatuko hiriburua, izena ematen diona. Norvegiako bosgarren fiordo handiena da azaleran.

## Ezaugarriak 
Hegoaldetik iparralderako ibilbidean, fiordoak Oslo, Østfold, Akershus, Buskerud eta Vestfold konderriak bustitzen ditu. Azkenean, Skagerrak itsasartearekin bat egin du, Fιrderreko itsasargiaren parean.

Fiordoaren zati bat barrukoa da (*Indre Oslofjord*), eta bestea kanpokoa (*Ytre Oslofjord*). Drøbaksundet izeneko hamazazpi kilometroko itsasarte batek lotzen ditu Drøbak eta Hurum artean. 

Edvard Munch pintore norvegiarrak etxola eta estudio bat zituen Åsgårdstrand-en, halako moldez non fiordoa bere koadro gehienetan agertzen den, besteak beste, *Oihuan*.

## Kanpo estekak
Azazkal inkarnatu

**Azazkal inkarnatua** edo **erpurukoa** larruazaleko inflamazio mingarria da, azazkal-ohearen alboaldean kokatua, azazkala inguruko ehunetan sartu eta sakontzen delako. Inflamazioaz gain zorne-jarioa ere ager daiteke. Normalean oineko behatz lodiaren azazkalean gertatzen da.

## Etiologia 
Horien agerpenaren arrazoiak anitzak izan daitezke, besteak beste, azazkalak modu desegokian moztea, onikofagia, gehiegizko izerditzea (hiperhidrosia), oinetako desegokiak, traumatismoak, martxaren alterazio biomekanikoak, gehiegizko pisua, anomalia anatomikoak, adibidez oin luzeegiko hatz lodia. Batzuetan, badirudi gaitza agertu aurreko dispozisio genetikoa dagoela.

## Klinika 
Edozein hatzetako azkazalari eragin diezaiokeen arren, bai eskuetan, bai oinetan, ohikoagoa da oineko hatz lodian. Nagusi da 20 urtetik beherako nerabeetan; ohikoagoa da gizonezkoetan ( % 62) emakumezkoetan baino ( % 38). Prozesuaren bilakaeran hiru fase bereizten dira: lehenengo edo hasierako fasean mina, tumefakzioa eta eritema dago; bigarren fasean, abzesu-fasea ere esaten zaio; sintomak areagotu egiten dira, eta, horren ondorioz, azazkal-tolesturak azazkal-xafla gainditzen du. Granuloma bat sortzen da, exudatua, hasiera batean serosoa dena, baina infektatzeko joera du, eta, horren ondorioz, exudatu egiten da pazientea, purulentuz, eta gaizki usaintzen da. Hirugarren fasean, hantura kronikoko prozesu bat gertatzen da, ungeo-ildoa estaltzen duen granulazio-ehuna eratuz. Azkenik, kasurik larrienetan, onikolisi partziala edo osoa gertatzen da, eta azpiko hezurra infektatu daiteke, osteomielitisa eta, salbuespen gisa, sepsia eraginez. Gaixotasuna, tratatzen ez bada, kronifikatzeko joera dago, ziklo-aldiekin hobetzen eta larriagotzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Onikolisi

Dermatologian eta podologian, **onikolisia** azazkala bere lekutik mingabe irtetea da. Arrazoi askorengatik izan daiteke; akutua denean, traumatismoen, sendagaien edo substantzia kimikoen ondorioz izaten da. Kasu kronikoetan, onddoek edo azazkaletako psoriasiak eragindako infekzioak dira kausarik ohikoenak. Batzuetan traumatismo txiki errepikatuek eragiten dute; adibidez, kirolariengan edo dantza egiten duten pertsonengan; batzuetan, gaixotasun larriak izaten dira, edo kausa ezezaguna izaten da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olkhon

**Olkhon** (buriateraz Oikhon) laku bateko munduko hirugarren uharterik handiena da. Baikal lakuko uharterik handiena da Siberiako ekialdean. Uhartea 71,5 km luze da eta 20,8  zabal. 

Uharte populatua da, buriatiarrez eta errusiarrez.

## Kanpo estekak
Trokanter nagusi

**Trokanter nagusia** izterrezurraren lepoa gorantz luzatzen duen prominentzia edo irtengunea da, hainbat muskuluk txertatzeko baliatzen dutena. Trokanter nagusiaren konbexitate nabarmena aldakaren eremuaren kanpoaldeko zatia da.

## Patologia 
Trokanteritisa trokanter nagusiko poltsa serosaren hantura da. Aldakaren inguruan mina eragiten duen ohiko afekzioa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itsuei buruzko gutuna ikusleek erabil dezaten

***Itsuei buruzko gutuna ikusleek erabil dezaten*** () Denis Dideroten saiakera bat da, 1749an Londresen argitaratu zena. Gutun formatuko idazki filosofiko bat da, non autoreak, lehen aldiz, jarrera materialista eta ateoa erakusten baititu.

Eskutitza jasoko duen emakumearen izena agertzen ez bada ere, suposatzen da Madeleine de Puisieux idazle feminista dela, Diderot-ek 1745 eta 1750 artean maitasun-harremana izan zuena, eta ondoren adiskidetasun eta korrespondentzia luzea, 1768tik aurrera.

## Gaia eta edukia 
Itsutasunaren gaia, zeinaren inguruan eraikitzen baita saiakera honetan garatutako argudio filosofikoa, ez da inola ere jatorrizkoa Diderotentzat, eta «argien mendean» behin eta berriz landu zen.

Gutunaren testuak hiru zati ditu. Diderot Puisauxeko itsua bisitatzen hasten da. Jaiotzez itsua da Puisaux. Gutunaren bigarren zatian, Nicholas Saunderson matematikariaren kasua aztertuko da, Oxfordeko irakasle ezaguna eta asmatzaile itsua. Hirugarren eta azken zatian, Molyneuxen arazoari buruzko eztabaidari buruzko bere posizioa azaltzen du. 

Bere eduki filosofikoan eta fisikaren, moralaren eta itsutasunaren metafisikaren alderdiei buruzko proposamen zentzudunez betetako gutuna izateaz gain, Diderot-ek Molyneuxen arazo famatuari buruzko irtenbide zehatzagoa, eta, aldi berean, orokorragoa lortzen du saiakera horretan, Hobbes eta Condillac-ek adierazi zituenak baino. Hala ere, zentsura erlijiosoa eskandalizatu zuena zera izan zen: Saunderson, jaiotzez itsua, apaizak heriotzaren aurrean zituen hitzak entzuteari uko egin ziola, bere pertzepzioetatik kanpoko zerbait zela uste baitzuen.

Horrekin batera, saiakera osoan aldeztutako jarrera materialistarekin batera, idatzia Dideroten jarrera eskandalagarri eta agerikotzat hartu zen, eta haren kontra atxilotzeko agindua eman zen ondorioz. Bastillara eraman zuten, eta hiru hilabete eta hamar egun eman zituen kartzelan. 29 egunez komunikatu gabe eduki zuten, libururik, irakurketarik eta argirik gabe, eta itaundu ugari egin zituen.  Azkenik, eta Gobernuak *Encyclopédie* argitaratzea onartu zuenez, eta Diderot atxilotzeagatik haren inpresioa atzeratzen ari zenez, aske utzi zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buruko ezkabia

**Buruko ezkabia** *Microsporum* eta *Trichophyton* generoetako onddo dermatofitoek eragindako buruko eta ileko larruazalaren azaleko infekzioa da. Beste eremu batzuetan, hala nola bekainetan eta betileetan, eragina izan dezake.

Buruko ezkabia dermatofitosi pediatriko ohikoena da munduan, batez ere 5-10 urte bitartekoen artean. Pubertaro ondoko urteetan infekzioaren beherakada *Pityrosporum orbiculare* eta adin horietan ilearen gantz-azidoen propietate antifungikoak agertzearen ondorio da.

Buruko ezkabiak Amerika osoan du hedapena, baita hirietan ere, baita Afrikan eta Indian ere. Azken 50 urteetan, hego-ekialdeko Asian buruko ezkabiaren prebalentziak nabarmen egin du behera, osasun-baldintzak eta ohitura higieniko pertsonalak hobetu direlako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ma Yibo

**Ma Yibo** (Dalian, Txinako Herri Errepublika, 1980ko abuztuaren 5ean) Txinako hockey jokalari ohia da, 2008ko Olinpiar Jokoetan bigarren izan zena.

## Karrera 
Ma Yibok Txinako selekziorako jokatu zuen 2001etik 2012ra. Guztira, nazioarteko 200 partida baino gehiagotan jokatu zuen.

Bere lehen txapelketa handia 2002ko Asiako Jokoak izan ziren, Busanen, non txinatarrek titulua irabazi zuten hegokorearren aurretik. Hilabete eta erdi geroago, gutxi gorabehera, 2002ko Munduko Kopa hasi zen Perthen. Atariko txandan, txinatarrak bigarren izan ziren argentinarren atzetik. Holandarren aurka finalerdietan 1-0 galdu ondoren, txinatarrek 2-0 garaitu zuten Australiako selekzioa brontzezko domina lortzeko borrokan.

2004ko Atenaseko Olinpiar Jokoetan, txinatarrek euren atariko multzoa irabazi zuten Argentinako taldearen aurretik. Finalerdietan Alemaniako selekzioaren aurka galdu zuen luzapenean eta penaltietan. Argentinarrek brontzea 1-0 irabazi zuten.

2006ko udazkenean, Madrilgo Munduko Txapelketan, emakume txinatarrek bosgarren postua besterik ez zuten lortu euren atariko multzoan, eta hamargarren postua lortu zuten sailkapen orokorrean. Asiako Doha Jokoetan, txinatarrek japoniarren aurretik irabazi zuten.

## 2008ko Olinpiadak 
2008an, Beijing Joko Olinpiko egoitza izan zen. Bere atariko multzoan, txinatarrek bigarren postua bakarrik ziurtatu ahal izan zuten australiarren aurretik gol alde onenari esker. Txinatarrek 3-2 irabazi zioten Alemaniako taldeari finalerdietan. Finalean, 2-0 galdu zuten holandarren aurka, zilar domina irabziz.

## Azken Txapelketak 
2010eko Rosarioko Munduko Txapelketan, emakume txinatarrak zortzigarren izan ziren. Hilabete geroago, 2010eko Asiako Jokoak Guangzhoun egin ziren. Tokiko ikusleen aurrean, txinatarrek hirugarrenez jarraian irabazi zuten titulua. 2012an, Fu Baorongek hirugarren aldiz parte hartu zuen Olinpiar Jokoetan. Londreseko txapelketa olinpikoan txinatarrek multzoko hirugarren postua bakarrik lortu zuten atariko kanporaketan eta azkenean seigarren postua lortu zuten sailkapen orokorrean.

## Kanpo estekak
Onikomikosi

Dermatologian eta podologian, **onikomikosia** edo **azazkaletako ezkabia**

Onikomikosiak itxurari, lodierari eta koloreari eragin diezaieke modu anormalean, bai eskuetako bai oinetako azazkaletan, nahiz eta oinetako hatz lodiaren azazkala izan gehien kaltetzen dena.

*Trichophyton rubrum* dermatofitoak (*Trichophyton* generokoa) eragiten du nagusiki, baina baita *Trichophyton mentagrophytes* eta *Epidermophyton floccossum*ek ere.

*Microsporum*, legamiak (*Candida albicans* pertsona immunosuprimituetan) eta lizun ez-dermatofitoak ere sor ditzakete. Gorputzeko beste eremu batzuetan, hala nola larruazalean, izterrondoan edo esku eta oinetan, organismo horiek eragina izan dezakete, eta oso ohikoa da eremu batetik bestera edo pertsona batetik bestera transmititzea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizarreko ezkabia

**Bizarreko ezkabia** *Microsporum* eta *Trichophyton* generoetako onddo dermatofitoek eragindako aurpegi eta lepoko larruazalaren azaleko infekzioa da. Europan, Australian, Estatu Batuetan eta Zeelanda Berrian tipikoa da, batez ere behien hazten duten eremuetan. Oro har, koadroa bakterio-inpetigoarekin lotzen da, eta pazienteak adenopatiak izan ditzake.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Esku-ezkabia

**Esku-ezkabia** edo **eskuetako ezkabia** *Trichophyton* (*T. rubrum*, % 80; *T. mentagrophytes*, % 15) generoko onddo dermatofitoek eragindako esku-azpiko larruazalaren azaleko infekzioa da. Hasiera besikular-eritematosoa du ahurretan, eta apurtzean plaka eritemo-ezkatatsuak sortzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gorputzeko ezkabia

**Gorputzeko ezkabia** *Microsporum*, *Epidermophyton* y *Trichophyton* generoetako onddo dermatofitoek eragindako ilerik ez duten gorputzeko eremuetako larruazalaren azaleko infekzioa da. Eskualde bero eta epeletan dermatofitosirik ohikoena da eta bi sexuetako ume eta helduek jasaten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joniako Uharteak (periferia)

**Joniako Uharteak** (, *Periféria Ioníon Níson*) Greziako 13 periferia edo unitate administratiboetako bat da. Herrialdearen mendebaldean dago, eta Joniako Uharteak hartzen ditu, Zitera izan ezik. 2.307 kilometro koadroko eremua dauka, eta 207.855 biztanle zituen 2011n. Hiriburua Korfu da.

Eskualdea bost barrutitan banaturik dago:
* Korfu, 641,1 kilometro koadro, 104.371 biztanle 2011n
* Itaka, 117,8 kilometro koadro, 3.231 biztanle 2011n
* Zefalonia, 786,5 kilometro koadro, 35.801 biztanle 2011n
* Leukada, 355,9 kilometro koadro, 23.693 biztanle 2011n
* Zante edo Zazinto, 405,6 kilometro koadro, 40.759 biztanle 2011n

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Penaia Ganilau

Ratu Sir **Penaia Kanatabatu Ganilau** (Taveuini, 1918ko uztailaren 28a - Washington, 1993ko abenduaren 15a) fijiar politikaria izan zen. Fijiko lehenbiziko presidentea izan zen 1987tik hil zen arte.

1939an, Zeelanda Berrira joan zen Fijiko errugbi selekzioko kide izan zen. Bigarren Mundu Gerran konpainia bateko komandante izan zen. Fijin Administrazio Kolonialeko Zerbitzuko kide izan zen 1948tik 1953ra. 1953tik 1956ra, Finlandiako armadan egon zen, eta Malaysiako Larrialdietan borrokatu zen.

1963an Fijiko Kontsultarako Kontseiluko kide hautatu zuten. 1970eko independentziaren ondoren, ministro izan zen hainbat aldiz. 1983an Fijiko Gobernadore Orokor izendatu zuten. 1987an bi estatu-kolpe izan ziren eta Ganilau gobernu konstituzionala berrezartzen saiatu zen. Errepublika aldarrikatu zuen urriko kolpearen ondoren dimititu zuen.

1987ko abenduan, Fijiko lehenbiziko presidentea izendatu zuten. 1990ean konstituzio berria aldarrikatu zen eta 1992an hauteskundeak egin ziren.
Bob Bondurant

**Robert "Bob" Bondurant** (Evanston, Illinois, 1933ko apirilaren 27a &ndash; Phoenix, 2021eko azaroaren 12a)   Shelby eta Ferrari kirol prototipoan lehiatu zen lasterketa-gidari estatubatuarra izan zen, eta NART, Reg Parnell., Bernard White, Eagle 1 Formulan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jussieu (Parisko metroa)

**Jussieu** Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 5. barrutian kokatuta dagoena.

## Ikus, gainera 
* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 7. linea (Parisko metroa)
* 10. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak 
*  RATPko web gunea
*  Île-de-France Mobilitésko web gunea
FC Hegelmann

**Futbolo klubas Hegelmann Litauen** Lituaniako futbol taldea da, Raudondvaris hirikoa.

## Historia 
Taldea 2009an sortu zuen alemaniar jabea zuen Hegelmann Transporte logistika konpainiak. Hegelmann jabearen izena da eta *Litauen* Lituania alemanieraz. 2020an Pirma Lygan (2. mailan) bihgarren eginda igo zen maila gorenera eta 2022an txapeldun ordea izan zen.

## Palmaresa 
### Lituanian: 0 
* **Lituaniako Liga:**
** 2. postua: 2022an eta 2024an
* **Lituaniako Kopa:**
** Txapelduna (0)
** Finalista (2): 2022, 2024.

## Uniformea 
**Etxekoa**

## Denboraldiak 
## Jokalari ezagunak 
; Lituaniako
*  Nauris Petkevičius (2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala (fchegelmann.com)
* FC Hegelmann: *alyga.lt*
* FC Hegelmann: *Soccerway*
FK Nevėžis

**Futbolo klubas Nevėžis** Lituaniako futbol taldea da, Kėdainiai hirikoa.

## Palmaresa 
### Lituanian: 0 
* **Pirma lyga (D2):**
** 1.a postua: 2020
* **Kopa:**
** Txapelduna (5): 1967, 1968, 1970, 1972, 1973
** Finalista (–2: 1961, 1982

## Uniformea 
**Etxekoa**

## Denboraldi 
## Jokalari ezagunak 
; Lituaniako
*  Julius Kasparavičius (2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala (fknevezis.lt)
* Soccerway
* alyga.lt ofiziala
* Globalsportsarchive
Life or Something Like It

***Life or Something Like It*** (euskaraz *Bizitza ala Gustatzen Zaidana*), 2002ko Stephen Herek estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama-komedia film bat da. Angelina Jolie, Edward Burns, Tony Shalhoub eta Stockard Channing aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Seattle, Lanie Kerrigan (Angelina Jolie) hiriko telebista kate bateko erreportari eta berriemaileak mundua eta bere burua arrosa kolorezkoak direla uste du. Etxe perfektua, oso gustukoa duen lanbidea, senargai ederra eta arropa-altzari zoragarria dauzka. Baina Jack (Tony Shalhoub) profetak aurreiragarritako ezusteko egoera baten ondorioz Lanniek bere bizitzako baloreak eta lehentasunak aldatzea pentsaraztera bultzaraiko dute.

## Aktoreak 
* Angelina Jolie: Lanie Kerrigan
** Amy Esterle: Lanie Kerrigan, 15 urterekin (krediturik gabe)
** Marika Anuik: Lanie Kerrigan, 10 urterekin
** Ashlyn Morgan Williams: Lanie Kerrigan, 5 urterekin
* Edward Burns: Pete Scanlon
* Tony Shalhoub: Jack profeta
* Christian Kane: Cal Cooper
* James Gammon: Pat Kerrigan
* Melissa Errico: Andrea
* Stockard Channing: Deborah Connors
* Lisa Thornhill: Gwen
** Kasey Stevens: Gwem, 5 urterekin
* Gregory Itzin: Dennis
* Veena Sood: Doktorea
* Jesse James Rutherford: Tommy

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
She's the One (1996ko filma)

'''''She's the One'''* (euskaraz *Bera Da*), 1996ko Edward Burns estatubatuarrak zuzendu eta antzeztutako amodiozko komedia film bat da. Edward Burnsez gain, Jennifer Aniston, Maxine Bahns, Cameron Diaz, John Mahoney eta Mike McGlone aktoreek antzeztu zuten.

Filmak izenburua Bruce Springsteen kantautorearen *izenburu berdineko abestiari'' zor dio.

## Argumentua 
AEB, New York, Mickey (Edward Burns) taxi gidaria eta Francis Fitzpratrick (Mike McGlone) Wall Streeteko brokerra anaiak dira eta beren aita den Franken (John Mahoney) eraginez emakumeekin dituzten harremanei buruz iritzi ezberdinak izan eta nahastuak daude. Bi anaiek badute zerbait amankomunean: Heather (Cameron Diaz) Mickeyren emaztegai ohia eta ezkondua dagoen Francisen maitale sekretua da, eta bien bizitzetan sartuz ezusteko amaiera ekarriko duen anaien arteko lehia sortaraziko du.

## Aktoreak 
* Edward Burns: Mickey Fitzpatrick
* Mike McGlone: Francis 'Franny' Fitzpatrick
* Cameron Diaz: Heather Davis
* Jennifer Aniston: Renee Fitzpatrick
* Maxine Bahns: Hope
* John Mahoney: Fitzpatrick jauna
* Leslie Mann: Connie
* Amanda Peet: Molly
* Frank Vincent: Ron
* Anita Gillette: Carol
* Malachy McCourt: Tom
* Robert Weil: DeLuca jauna
* Beatrice Winde: Emakume adindua
* Tom Tammi: Aita John
* Raymond De Marco: Atezaina
* Ron Farrell: Scott

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Escuminac

**Escuminac** Kanadako hainbat lekuri lotutako izena da, euskal jatorrikoa.

* Escuminac (Quebec)
* Escuminac (Brunswik Berria)
** Escuminac lurmuturra
* Escuminac Formazioa
* 1959ko Escuminaceko desastrea
El crack II

***El crack II***, 1983ko José Luis Garci espainiarrak zuzendutako zinema beltzako film bat da. Alfredo Landa, María Casanova, Miguel Rellán, José Bódalo, Rafael de Penagos, Agustín González, Arturo Fernández, José Manuel Cervino, María Adánez eta José Yepes aktoreek antzeztu zuten.

*El crack* (1981) film arrakastatsuaren jarraipena da.

## Argumentua 
Madril, Germán Areta (Alfredo Landa) gizaseme adimentsua, buruargia eta printzipio irmoetakoa da. Ustez errutinarioa dirudien kasu bat ikertzen ari da, baina gero eta nahasiagoa bilakatuko da. Polizia iristen den ondorioekin desados egonik, Aretak kasu oso arriskutsua bere kaxa ikertu eta amaierarte ailegatzea erabakiko du.

## Aktoreak 
* Alfredo Landa: Germán Areta, *Zorria*
* María Casanova: Carmen.
* Miguel Rellán: Cárdenas, *Mairua*
* José Bódalo: On Ricardo, *Aitona*
* Manuel Lorenzo: Rocky
* Rafael de Penagos: Miguel Sampedro
* Agustín González: Bombilla
* Arturo Fernández: On Gregorio
* José Manuel Cervino: Frutos
* María Adánez: Neskatoa
* José Yepes: Makarra

## Ikus, gainera 
* *El crack* (1981)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Nadia de Santiago

**Nadia de Santiago Capell** (Madril, 1990eko urtarrilaren 3a)  espainiar aktorea da. Batez ere, telebistan egindako lanagatik da ezaguna, esaterako *Amar en tiempos revueltos* edo *Las chicas del cable* telesailengatik. 2021ean Netflix plataformarako *El tiempo que te doy* izeneko telesaila sortu zuen. Zineman egindako lanak urriagoak badira ere, *Las 13 rosas* edo *Musarañas* bezalako filmeetan lan egin zuen. 2007an, emakumezko aktore berri onenaren Goya sarirako izendatu zuten *Las 13 rosas* filmean egindako lanagatik. 

## Filmografia hautatua 
### Filmak 
### Telesailak 
### Telebistako filmak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jonah Hex (filma)

***Jonah Hex***, 2010eko Jimmy Hayward kanadarrak zuzendutako superheroi western film bat da. DC Comics argitaletxearen *Jonah Hex* komikian oinarritua dago. Josh Brolin, John Malkovich, Megan Fox, Michael Fassbender, Will Arnett eta Michael Shannon aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Mendebalde Urruna, Jonah Hex (Josh Brolin) aurpegian duen zauria eta Armada Konfederatuaren uniformea jazteagatik ezaguna den gizasemea da. Haurra zela bere aitak apatxeei saldua izan eta mundu latz batean hazi beharra izan zuen, batzutan pistolari gisa eta besteetan sari-ehiztari moduan bakarka lan eginez. Munduarekin duen kontaktu bakarra Lilah (Megan Fox) ederraren bidez da. 

## Aktoreak 
* Josh Brolin: Jonah Hex
* John Malkovich: Quentin Turnbull
* Megan Fox: Lilah Black
* Michael Shannon: Cross Williams doktorea
* Michael Fassbender: Burke
* Will Arnett: Grass tenientea
* Aidan Quinn: Ulysses S. Grant, AEBetako presidentea
* Lance Reddick: Smith
* David Patrick Kelly: Urre bilatzailea
* Brandi Coleman: Olean.
* Julia Jones: Cassie.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pai slash

thumb|Bost emakumezko poltsa baten uhala pai slash moduan dutela. Sokak bi bularrak bereizten ditu.
Japoniako kulturan, **π/** (パイスラッシュ edo パイスラ, paisurasshu, pai sura, paisura edo **pai slash** gisa erromanizatua) uhal diagonal batek emakume baten bularrak bereizten dituenean esaten da, hala nola segurtasun gerriko batek edo poltsa baten sokak. Terminoak japonierazko bular hitzarekin joko bat egiten du, oppai deitzen baitira. Terminoa 2006ko ekainean hasi zen agertzen Interneten.

Fetitxismo mota bat da, bularrak bereizi eta itxura hobetzen dutela proposatzen duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madeleine de Puisieux

**Madeleine de Arsant de Puisieux** (Paris, 1720 – Paris, 1798) idazle eta feminista frantsesa izan zen.
thumb|Argitalpenaren estalki ezaguna,
''La Femme n'est inférieure à el homme* Puisieuxek argitaratua 1750ean.

## Bizitza 
Madeleine de Puisieux Parisen jaio zen 1720ko azaroaren 28an. Haurtzaroa eta gaztaroa asko ezagutzen ez diren arren, Puisieuxek bere lana argitaratzeko lan egin zuen. 1745. urtean bere helburua lortu zuen eta Denis Diderot lagunaren laguntzarekin *Las Caractères* lana argitaratu zuen 1750. urtean.

Puisieux Bere lanik ezagunenetako bat ere argitaratu zuen urte hartan bertan: *La Femme n'est inférieure à el homme* ("emakumea ez da gizona baino gutxiago"). Puisieuxek itzuli egin zuen lan britainiar bat, anonimoki argitaratua, ziur aski Mary Wortley Montaguk idatzia, sexuen berdintasunari buruzko gaiak jorratzen zituena. Gaia Christine de Pisanen *La Cité des dames* (*Damen hiria*) 1405eko argitalpenean oinarritu zuen. Hurrengo urtean, *Le Triomphe des dames* (*Damen garaipena'') izenburuarekin berrargitaratu zen. Zenbaiten ustez, Madeleineren senarrak, Philippe-Florent de Puisieuxek (1713–1772), azken argitalpenean erabilitako itzulpenekin lagundu zion.

## Lorpenak 
Puisieuxek ez zuen seme-alabarik izan; hala ere, emakume belaunaldi gazteei laguntzeko aukerak bilatu zituen, neskentzako aholku-liburuak argitaratuz. Madeleinek neskei genero-berdintasunari eta feminismoa buruz irakasteak, bere izena oso ezagun egin zen herritarren artean.

Bere lanen arrakasta ezaguna zela, Luis XVI.ak Puisieux aipatu zuen. 1774an erregea hil ondoren, senarrarekin finkatu zen eta 1795ean estatu-pentsioa eman zioten.

## Heriotza 
1798ko apirilaren 12an, Madeleine de Puisieux 78 urte zituela hil zen Parisen.

## Denis Diderotekiko harremana 
Madeleine de Puisieuxek harreman luzea izan zuen bere lagun Denis Diderot filosofo eta entziklopedistarekin, 1746tik 1755era. Garai hartan maitaleak izan ziren eta, inoiz ezkondu ez ziren arren, Diderotek bere harremanean zehar mantendu zuen. Garai hartan, elkarrekin lan egin zuten Puisieuxen lan batzuetan, argitaratzen lagunduz. Puisieux ez zen izan Dideroten maitale bakarra. Sophie Vollandekin eta Mme de Mauxekin partekatu zuen titulua.

## Lanak 
* Alzarac, ou La nécessité d'être inconstant, Colònia, Paris, Charpentier, 1762
* *Conseils à une amie*, Amsterdam, Aux dépens de la Compagnie, 1751
* *Histoire de Mademoiselle de Terville*, Amsterdam, Veuve Duchesne, 1768
* Le Goût de bien des gens, ou, Recueil de contes, tant en vers qu'en prosa, Amsterdam, Changuion, 1769
* *Le Plaisir et la volupté* : conte allégorique, Paphos, [s.n.], 1752
* L'Éducation du Marquès de *** ou Mémoires de la comtesse de Zurlac, Berlín, Fouché, 1753
* *Les Caractères*, Londres [París], S.n., 1750–1751
* ''Mémoires d'un Homme de Bien*, Paris, Delalain, 1768
* *Réflexions et avis sur les défauts et les Ridiculitza un la mode. Aboca servir de suite aux conseils à une amie'', Paris, Brunet, 1761
* Zamor et Almanzine, ou L'inutilité de l'esprit et du bon sens, Amsterdam, Hochereau l'aîné, 1755

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aurpegian esertze

thumb|320x320px|*Facesitting*. Heinrich Lossow-en irudia (1840-1897).
**Aurpegian esertzea** () sexu-praktika bat da,  bikoteko kideetako bat bestearen aurpegiaren gainean esertzen da, aurrez aurre edo alderantziz. Jarrera hori BDSMren parte izan daiteke, dominazio eta sumisioa adierazteko modu bat.

Menderatze- eta sumisio-harremanetan BDSMren parte gisa praktikatzen denean, rol horiek iraunkorrak (menderatzailea eta otzana) edo aldizkakoak izan (switch), kontrola, umiliazioa eta nagusitasuna erakusteko erabiltzen da.

Sexu-erakarpen oso boteretsutzat hartzen dituzte praktika hau egiten dutenek, gorputz osoaren sostengua eta presioa, pubisak, ipurmasailak, aldakak eta izterrak (goragoko planoan dagoenak) azpian duelako burua, hezetasuna, usaina eta iluntasuna handia delarik.

Gainean dagoen pertsonak, hankak besoen gainean tolestuta jarrita, azpian dagoenaren immobilizazioa osatzen badu, eta, gainera, batek edo biek bestearen organo genitalak eskuz eta/edo ahoz estimulatzen badituzte, sortutako plazeraren eta orgasmoaren intentsitatea maximoa izatera hel daiteke.

## Kanpo estekak
Barbora Krejčíková

**Barbora Krejčíková** (1995eko abenduaren 18a) Txekiar tenislari profesionala da. 2021eko azaroaren 1ean lortu zuen munduko bakarkako sailkapeneko posturik gorena 3. postua lortuz, eta 2018ko urriaren 22an munduko 1. postua lortu zuen binakakoan.

Krejčíková zazpi aldiz Grand Slameko txapelduna da, 2021eko Frantziako Irekiko bakarkako titulua eta 2018ko Frantziako Irekian, 2018ko Wimbledon Txapelketan eta 2021eko Frantziako Irekian, emakumezkoen binakako titulua irabazi baitzuen, guztiak Kateřina Siniaková herrikidearekin batera Binakako titulu mistoak, Australiako Irekia 2019an eta 2021ean Rajeev Ram-ekin lortu zituen, eta 2020an Nikola Mektićekin. Serena eta Venus Williams eta Samantha Stosurren atzetik hiru diziplina ezberdinetan Grand Slam titulua irabazi duten lau emakume tenislari aktiboetako bat da.

Krejčíkovák hiru banakako eta bederatzi binakako titulu irabazi ditu WTA Tourrean, tartean bi WTA 1000 mailan binakako proban. Siniakovárekin, 2018ko WTAko finalean eta 2021eko Australiako Irekian txapeldunorde geratu zen, eta bikoteak binakako urre olinpikoa irabazi zuen 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan. Krejčíkovák 2018ko Fed Cup irabazi zuen Txekiar taldearekin.
eskuinera|thumb| Krejčíková 2021eko Frantziako Irekian

## Estatistikak 
### Grand Slam txapelketak 
#### Bakarka 
#### Binaka 
#### Bikote mistoak 
## WTA tituluak (14; 3 + 11) 
### Banaka (3) 
### Binaka (11) 
### WTA 125s tituluak 
#### Binaka (1) 
## Olinpiar Jokoak 
#### Binakakoa: 1 (urrezko domina) 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gjoa Haven

**Gjoa Haven**,inuiteraz **Uqsuqtuuq**', silabikeraz ᐅᖅᓱᖅᑑᖅ, Kanadako iparraldeko Gilen Erregearen uhartean dagoen inuit herri bat da, Nunavut lurraldean. 2016an 1.324 biztanle zituen.

Zirkulu polar artikoaz gain dago eta Gilen Erregearen uharteko giza kokaleku iraunkor bakarra da.
Wellington mendia (Tasmania)

**Wellington mendia**, Australiako Tasmania uhartean dagoen mendi bat da, Wellington mendilerroan eta Wellington Parkearen barnean. 1.271 metroko garaiera du eta Hobart uharteko hiriburua bere oinean dago.
Escuminac lurmuturra

**Escuminac Lurmuturra** Brunswick Berriko (Kanada) ekialdean dagoen lurmuturra da. Haren koordenatu geografikoak 47º04'N, 64º48'W dira.

Northumberlandeko itsasartearen mendebaldeko mugak ezartzeko zatiketa-puntua da.  Escuminac arrantza-komunitatetik gertu dago, Miramichiko badiaren ahoan.

## Kanpo estekak
Urko Olazabal

**Urko Olazabal** (Bilbo, 1978) euskal aktore, zuzendari eta gidoilaria da. Zineman nahiz telebistan lanean ibili ondoren, ospea Iciar Bollainen *Maixabel* filmaren eskutik etorri zitzaion, 2021an. Lan honengatik Taldeko gizonezko aktore onenaren Goya Saria jaso zuen.

## Ibilbidea 
Euskal Herriko Unibertsitatean Arte Ederrak ikasi eta gero, antzezpen eta zuzendaritza esparruetan jaso zuen prestakuntza, Bizkaiko Antzerki Ikastegian (BAI). Horrezkeroztik bere ibilbide profesionala zinema nahiz telebistan jorratu du, gehienbat Euskal Herrian. Aktore moduan egindako lanez gain, bi laburmetrai idatzi eta zuzendu ditu: *Anujin* (Medina del Campoko zinema jaialdian gidoi onenaren sariaren irabazlea) eta *Mithyabadi*. 

## Filmografia 
### Aktore bezala 
#### Zinema 
#### Telebista 
### Zuzendari eta gidoilari bezala 
## Sariak eta izendapenak 
### Goya Sariak 
### Feroz Sariak 
### CEC sariak 
### Forqué Sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Urko Olazabal aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
El tiempo que te doy

***El tiempo que te doy***  Nadia de Santiago aktoreak sortutako telesaila da, lehen aldiz 2021ean Netflix plataforman argitaratua. 10 atalez osatutako telesail honek Lina (Nadia de Santiago) eta Nico (Álvaro Cervantes) ditu protagonista, eta euren harremanaren nondik norakoak aztertuko ditu, egitura ez-kronologikoa jarraituz. Atal guztiak 11 minutu ingurukoak dira.

## Antzezleak 
### Protagonistak 
* Nadia de Santiago - Lina Ruiz
* Álvaro Cervantes - Nico Torres

### Bigarren mailako pertsonaiak 
* David Castillo - Santi
* Mariví Carrillo - Mavi
* Cala Zavaleta - Inés
* Carla Linares - Laura
* Luisa Vides - Doctora
* Eloi Costa - Nicolás
* Violeta Mateos - Mireia
* Prince Ezeanyim - Pedro
* Dariam Coco - Clara
* Marcelo Carvajal - Jon
* Stephan Eitner - Víctor
* Sara Vidorreta - Ariadna Castro
* Moussa Echarif - Samir
* Ramón Rados - Vicente
* Nico Romero - Julio
* Julián Villagrán - Richi
* Denis Gómez - Luis Miguel
* Blanca Parés -  Mar
* Isabel Ampudia - Doctora
* Inma Cuevas - Elvira

## Atalak 
## Sariak 
### José María Forqué Sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Álvaro Cervantes

**Álvaro Cervantes Sorribas** (Bartzelona, 1989ko irailaren 12a), zinema eta telebistako aktorea da. Bi aldiz izan da Goya Sarietarako izendatua, *El juego del ahorcado* eta *Adú* filmeengatik.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Sariak eta izendapenak 
;Goya Sariak

;Zilarrezko Fotograma Sariak

;Malagako Zinema Jaialdia

;Unión de Actores y Actrices

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Artozkibar

**Artozkibar** (nafar erromantzez: ''Val d'Artozquy*) Nafarroako Erresumako banaketa administratibo bat izan zen eta gaur egun Euskal Herriko Artzibar udalerrian kokatuta da, Nafarroa Garaia lurraldean. Zangozako merindadean dago, Iruñea hiriburutik 40,3 kilometrora. Altuera 535 eta 1335 metro artekoa da, eta 77,26 km²-ko azalera hartzen du.

Bertako biztanleak *artozkibartarrak'' ziren. Ibarburua Artozki herria izan zen.

Ez da lortu zehatz-mehatz zehaztea banaketa administratibo horren independentzia-maila; izan ere, udalerri independente bat edo Artzibarren barruko eremu berezi bat izan zitekeen, nahiz eta Artzibarren integratu zen XIII. mendearen amaieran.
erdian|thumb|500x500px|Artozkibarreko azalera

## Historia 
XIII. mendean, zergen ordainketen lehen zerrendekin, egitura berezi bat ikusten da, Artozkibar, zeinaren hedadura besterik ez dakigun, Artzibarko egungo zenbait herri, Orotz-Betelu barne. Artozkibar testu baten arabera osatzen zuten, besteak beste, Artozki, Arizkuren, Uliberri, Saratsu, Txipua, Orai, Azparren, Orotz-Betelu, Olaldea, Usotz, Muniain eta Urdazi herriek. Ez dakigu ibar independentea edo banaketa administratiboa zen, XIX. mendeko bidezidorraren antzekoa, zergak biltzeko balio zuena. Antzeko kasu bat gertatzen da ondoko Urraulgoitin, iparraldeko zatia garai berean Aietxuibar deitzen zena, eta gero ibarrean integratu zena, baina hasierako uneetan independentea ere izan zitekeen.

## Banaketa 
* **Artozki** (ibarburua)
* Arizkuren
* Azparren
* Muniain
* Olaldea
* Orai
* Orotz-Betelu
* Saratsu
* Txipua
* Uliberri
* Urdazi
* Usotz

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Artzibar
* Zangozako merindadea
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak
El Tigre de Chamberí

***El Tigre de Chamberí*** (euskaraz *Chamberíko Tigrea*), 1957ko Pedro Luis Ramírez espainiarrak zuzendutako kirol komedia film bat da. José Luis Ozores, Tony Leblanc, Hélène Rémy, José Marco Davó, Julia Caba Alba, Antonio Garisa, Leo Anchóriz, Juana Ginzo, Julio Goróstegui eta Carmen Martínez Sierra aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1950eko hamarkada, Madril, futbol partidu batean zehar, Miguel "El Tarta" Oréganok (José Luis Ozores) Espainiako boxeo txapeldunari ukabilkada bat eman eta lurreratu egingo du. Ekintza honek Miguelen bizitzan sekulako aldaketa ekarriko du, denek haren boxeorako potentziala bereganatu eta hartaz aprobetxatu nahiko baidute. On Románek (José Marco Davó) boxeo profesionalean has dadin konbentzitu eta horretarako beharrezkoa den sozio baten bila hasiko da. Honela, Peter Rodríguez managerrarekin elkartu eta Miguelen ospe uneaz baliatuko dira. Boxeo munduan "Chamberíko Tigrea" ezizenez ezaguna egingo da, Miguel betidanik maitemindua dagoen Marisaren (Hélène Rémy) harreta bereganatu nahi baitu, hain zuzen re, Románen alaba dena.

## Aktoreak 
* José Luis Ozores: Miguel Orégano, "El Tarta" edo "Chamberíko Tigrea"
* Tony Leblanc: Manolo
* Hélène Rémy: Marisa
* José Marco Davó: On Román
* Julia Caba Alba: Miguelen ama
* Miguel Ángel Rodríguez: Quique
* Antonio Garisa: Entrenatzailea
* José Ramón Giner: Zerbitzaria
* Leo Anchóriz: Carlos
* Aníbal Vela: Miguelen laguna
* Juana Ginzo: 3. pisuko bizilaguna
* Julio Goróstegui: Molinaren apoderatua
* Goyo Lebrero: Gurpildun-eserlekuaren alokatzailea
* Ángel Calero: Boxeo borrokaldiko epailea
* Emilio Orozco: Pedro Molina
* Aníbal Vela: Migueli ordaintzen dion gizona
* Carmen Martínez Sierra
* Juan Cazalilla: Esataria

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jan Matejko

**Jan Alojzy Matejko** (Krakovia, 1838ko ekainaren 24a - *ibidem*, 1893ko azaroaren 1a) poloniar margolaria izan zen.

Hamalau urterekin Krakoviako Arte Ederren Akademian sartu zen eta gai historikoen margolaritzan espezializatu zen. 1859an graduatu ondoren, Municheko Arte Ederren Akademian ikasteko beka bat jaso zuen. Margolaritza-estudioa familiaren etxean ezarri zuen, eta handik urte batzuetara lortu zuen errekonozimendua eta arrakasta.

1863ko Urtarrileko altxamendua diruz lagundu zuen. 1865etik aurrera nazioarteko ospea lortu zuen. 1872an Arte Ederren Akademiako eta Krakoviako zuzendari izendatu zuten.

## Iruditegia  

Fitxategi:Rodzeństwo Matejki.jpeg|Bere aita Franciszek erretratua bere hiru seme-alabekin, 1853
Fitxategi:Jan Matejko, Stańczyk.jpg|Jan Matejko, *Stańczyk*
Fitxategi:Matejko-Dzieci.jpg|Artista lau seme-alaben erretratua1879
Fitxategi:Treny normal.jpg|*Jan Kochanowski eta alabaren gorpua*, 1862
Fitxategi:Samuel Zborowski śmierć.jpg|*Samuel Zborowski exekuziorako bidean*
Fitxategi:Wladyslaw I Lokietek (76841156) (cropped).jpg|*Wladyslaw I.a Lokietek*
Fitxategi:Konstytucja 3 Maja Sejm Czteroletni Komisja edukacyjna Rozbior.jpg|Maiatzaren 3ko Konstituzioa
Fitxategi:Nikolaus Kopernikus 2.jpg|Koperniko astronomoa edo Jankoarekiko elkarrizketak, 1873.
Fitxategi:Jan Matejko, ritratto di donna.jpg|1861
Fitxategi:Jan Matejko - Ociemniały Wit Stwosz z wnuczką.jpg|Veit Stoss itsua bere bilobarekin (1865)
Fitxategi:Carowie Szujscy by Jan Matejko 18th century painting.jpeg|Szujscy printzeak Sigismundo III.a erregearekin
Fitxategi:Kazanie Skargi.jpg|Skargaren sermoia
Fitxategi:Rejtan Upadek Polski Matejko.jpg|*Rejtan*
Fitxategi:Unia Lubelska.JPG|*Lublingo Batasuna*
Fitxategi:Stephen Báthory at Pskov by Jan Matejko (1872).png|Esteban Báthory Pskoven
Fitxategi:Matejko Hanging of the Zygmunt bell.jpg|Sismgismundoren kanpaia zintzilik
Fitxategi:Śmierć króla Przemysła II.jpg|*Przemysl II.a erregearen heriotza*
Fitxategi:Jan Matejko, Bitwa pod Grunwaldem.jpg|Grunwaldemgo gudua
Fitxategi:Rok 1863 Polonia.JPG|1863. urtea
Fitxategi:Prussian Homage.jpg|Prusiako omenaldia
Fitxategi:King John III Sobieski sending Message of Victory to the Pope, after the Battle of Vienna 111.png|Joan III.a Sobieski Viena
Fitxategi:Matejko Wernyhora.jpg|Wernyhora
Fitxategi:JMatejko Akademia Lubrańskiego.JPG|Lubranski Akademiaren fundazioa Poznanen
Fitxategi:The Maid of Orléans.PNG|Orleanseko dontzeila
Fitxategi:Bitwa pod Raclawicami.jpg|Raclawiceko gudua
Fitxategi:Baptism of Lithuania.PNG|Lituaniako bataioa
Fitxategi:Matejko Christianization of Poland.jpg|Poloniaren kristautzea
Fitxategi:Konstytucja 3 Maja.jpg|1791ko maiatzaren 3ko konstituzioa
Fitxategi:Bracia Szujscy na Sejmie Warszawskim.jpg|Szujscy printzeak Sigismundo III.a erregearekin
Fitxategi:Matejko Self-portrait.jpg|Autoerretratua
Fitxategi:Sluby Jana Kazimierza 2.jpg|Jan Kazimierzen zina

## Kanpo estekak
Ljubljanica

**Ljubljanica** Esloveniako ibaia da, Europa erdialdean kokatua. 41 km luze da, eta 20 km baino gehiago lurpekoak ditu. Esloveniako hiriburua, Ljubljana, igartzen du, eta Sava ibaian husten du ura, Sava halaber Danubio ibaiaren adarra delarik.
Jaioberriaren onfalitis

**Jaioberriaren onfalitisa** haur jaioberrien zilborraren infekzioa da. Onfalitisa gutxi gorabehera % 0,7koa da herrialde garatuetan jaiotako haurren kasuan, eta % 2,3raino igotzen da garapen bidean dauden herrialdeen kasuan.

Erditu ondoren, zilbor-hestea moztu behar da. Gorputzean geratzen denak infekzioa izan dezake. Ingurunearen eraginpean geratzen diren odol-hodiak germenak organismora sartzeko ate bat izan daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nando de Colo

**Nando Bruno Alfred Andre de Colo**, Sainte-Catherine-lès-Arras, Pas-de-Calais Frantzia 1987ko ekainaren 23a, nazioarteko saskibaloi jokalari frantziarra da. Nando de Colok lider eta atzeko postuetan jokatzen du.

Cholet Basket klubarekin egin zuen debuta profesionaletan, eta, horrekin, bere lehen titulua irabazi zuen 2008ko Semaine des As-en; lehiaketa horretan MVP (Jokalari Baliotsuenaren Saria) ere izendatu zuten. Denboraldi horretan bertan, Pro A denboraldiko Frantziako JBS titulua irabazi zuen. 2009ko NBAko aurreikuspenetan San Antonio Spurs-ek 53. postuan hautatua, bere ibilbidea Europan jarraitu zuen NBAn, rol txiki batekin, bi urte eman aurretik. 2014an, CSKA Moskun, Europan paper garrantzitsu batera itzuli zen, eta, klub honekin, 2015-2016ko Euroliga irabazi zuen, denboraldi erregularreko JBS eta Lauko Finala; gero, 2018-2019ko Euroliga irabazi zuen.

2008tik, Frantziako selekzioarekin, zilarrezko domina irabazi zuen 2011ko Lituaniako Europako Txapelketan. 2013ko irailean, 2013ko Europako Txapelketa irabazi zuen Frantziako selekzioarekin; gero, brontzea, 2015eko Europako Txapelketan. Tokioko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen 2021ean.

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabazi zuen Frantziako taldearekin AEBko taldearekin (urrezkoa) galduz eta Australiako taldea (brontzezkoa) garaituz. Hauek osatzen zuten taldea: Andrew Albicy, Nicolas Batum, Petr Cornelie, Nando de Colo, Moustapha Fall, Evan Fournier, Rudy Gobert, Thomas Heurtel, Timothé Luwawu-Cabarrot, Frank Ntilikina, Vincent Poirier eta Guerschon Yabusele-k.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
«Nando de Colo» Wikipedia