Microsoft Azure

**Microsoft Azure**, arrunki **Azure** deitutakoa, hodei informatizatuan aplikazioak kudeatzeko Microsoft-kudeaketa zentroen bidezko zerbitzu bat da. Honek programazio-lengoaia, tresna eta framework ugari jasan ditzake, Microsoft eta gainerako banatzailekoenak. 2008ko urrian aurkeztu zen eta 2010eko otsailean merkaturatu, Windows Azure izenarekin 2014ko martxoan Microsoft Azurera berrizendatu zen.

## Zerbitzuak 
Azurek eskala-handiko birtualizazioa erabiltzen du , mundu osoko Microsoft datu-guneetan eta 600 zerbitzu baino gehiago eskaintzen ditu.

### Konputazio-zerbitzuak 
* Makina birtualak: Azpiegiturak zerbitzuaz (infrastructure as a service, ‘IAAS’) erabiltzailei deseinu-orokorreko Windows eta Linux makina birtualak exekutatzeko ahalmena ematen du, eta beste hainbeste prekonfiguraturiko makinen irudiak software pakete popularrentzako.
* Erabiltzaile gehienek Linux erabiltzen dute, Linuxen distribuzionetariko bat edo Microsoft beraren Azure Esfera, Linuxen oinarritua.

* App zerbitzuak: Plataforma zerbitzu gisa (PaaS) garatzaileei webguneak erraz argitaratzen eta kudeatzen uzten die.

* Webguneak: Azure Web Sitesek garatzaileei ASP.NET, PHP, Node.js, Java edo Python erabiliz guneak eraikitzeko aukera ematen die eta FTP, Git, Mercurial, Team Foundation Server edo erabiltzailearen atariaren bidez igo daitezke.

* WebJobs: App Service ingurune batera zabaldu daitezkeen aplikazioak dira, ordutegi batean, enkarguz edo modu jarraituan alega daitezkeen prozesu-aurrekariak inplementatzeko. Blob, Table eta Queue zerbitzuak WebApps, XYZ, iOS Software eta WebJobsen artean komunikatzeko erabil daitezke.

* Azure Kubernetes Zerbitzuak (AKS): Azurren kuberneteen klusterrak azkar hedatzeko aukera ematen du. Azure kontrol-hegazkina kudeatzeaz arduratzen da eta bezeroek malgutasuna lortzen dute datuen lekua aukeratzeko/eskalatzeko, kubernetes langile-nodoen bidez.

### Identitatea 
* Azure Active Directory  ‘on-premises’ direktorioak sinkronizatzeko eta SSO (Single Sign On) gaitzeko erabiltzen da.

### Zerbitzu mugikorrak 
* Mobile Engagementek erabiltzaileen portaera nabarmentzen duten denbora errealeko analitikak biltzen ditu. Gainera, gailu mugikorretara bulkada-jakinarazpenak bidaltzen ditu.
* HockeyApp aplikazio mugikorrak garatzeko, banatzeko eta beta-testak egiteko erabil daitezke.

### Komunikazio-zerbitzuak 
* Azure Communication Servicesek SDK bat eskaintzen du SMSak, bideo-deiak, VOIP eta PSTN deiak eta web bidezko txata dituzten web eta mugikorretarako komunikazio-aplikazioak sortzeko balio du.

### Datu-kudeaketa 
* Azure Data Explorerek datuak analizatzeko eta datuak esploratzeko gaitasun handiak ematen ditu.
* Azure Searchek testu-bilaketa eta ODataren iragazki egituratuen azpimultzo bat eskaintzen ditu, REST edo SDK APIak erabiliz.
* Cosmos DB NoSQL datu-base zerbitzu bat da, JSON dokumentuei buruzko SQL SELECT adierazpenaren azpimultzo bat inplementatzen duena.

* Azure Cache for Redis Redisen aplikazio kudeatu bat da.
* StorSimple etxeko gailuen eta hodeiko biltegiratzearen arteko biltegiratze-lanez  arduratzen da.

* Azure SQL Databasek hodeian aplikazioak sortzeko, eskalatzeko eta hedatzeko balio du, Microsoft SQL Server teknologia erabiliz, baita Active Directory, Microsoft System Center eta Hadoop ere.

* Azure Synapse Analytics hodeiko datuen biltegia da.

* Azure Data Lake datu-biltegiratze eta analitika zerbitzu bat da datu-analitika handiko lan-kargetarako. Garatzaileek kontsulta paralelo masiboak egin behar dituzte.
* Azure HDInsight  zerbitzu garrantzitsu bat da, Hortonworks Hadoop Microsoft Azuren hedatzen duena, eta Hadoop klusterrak sortzen laguntzen duena Linux erabiliz Ubunturekin.
* Azure Stream Analytics gertaerak prozesatzeko gailu bat da, ez hain eskalagarria, erabiltzaileei aukera ematen diena denbora errealean analitikak garatzeko eta exekutatzeko iturrietako hainbat datu-fluxutan, hala nola: gailuetan, sentsoreetan, web guneetan, sare sozialetan eta beste aplikazio batzuetan besteak beste.

### Mezularitza 
* Microsoft Azure Service Busak Azure lokaletan edo lokaletik kanpoko gailuetan funtzionatzen duten aplikazioei Azurerekin komunikatzeko aukera ematen die. Horrek aplikazio zabalgarri eta fidagarriak eraikitzen laguntzen du zerbitzuetara bideratutako arkitektura batean (SOA). Azure zerbitzuko autobusak lau komunikazio-mekanismo mota ditu:
** **Gertaeren hubak**, gertakizunak eta telemetriak hodeiari eskala handian, latentzia gutxirekin eta fidagarritasun handiarekin ematen dizkiotenak. Adibidez, gertaeren zentro: GPS batekin denbora errealean koordinatzea.
** **Ilarek**, norabide bakarreko komunikazioa ahalbidetzen dute. Aplikazio igorle batek mezua zerbitzuko autobusaren ilarara bidaliko luke, eta hargailu batek irakurriko luke ilaratik. Nahiz eta irakurle asko egon, batek bakarrik prozesatuko luke mezu bakar bat.
** **Gaiek**, norabide bakarreko komunikazioa eskaintzen dute, harpidedun-eredu baten bidez. Ilara baten antzekoa da, baina harpidedun bakoitzak gai batera bidalitako mezuaren kopia bat jasoko du. Harpidedunak mezuak iragaz ditzake harpidedunak zehaztutako irizpide espezifikoetan oinarrituta.
** **Erreleboek**, bi norabideko komunikazioa eskaintzen dute. Ilarek eta gaiek ez bezala, errelebo batek ez ditu mezuak bere oroimenean gordetzen. Horren ordez, helmugako aplikaziora pasatzen ditu.

### Komunikabide-zerbitzuak: 
*PAAs bat kodifikaziorako, edukien babeserako, streamingerako edo analitikarako erabil daiteke.

* CDN (Content Delivery Network):
* Edukiak banatzeko sare globala (CDN) da; audio, bideo, aplikazio, irudi eta beste artxibo estatiko batzuetarako. Erabiltzaileengandik hurbilen dauden webguneen aktibo estatikoak cachean gordetzeko erabil daiteke, errendimendua handitzeko. Sarea REST-eko API batek kudea dezake.

### Garatzailea 
* Application Insights

* Azure DevOps

### Zuzendaritza 
* Azure Automationek bide bat ematen die erabiltzaileei eskuzko zereginak automatizatzeko, ibilbide luzekoak, errore-joerakoak eta maiz errepikatutakoak, hodeian eta enpresa-ingurunean egin ohi direnak. Denbora aurrezten du, administrazio-lan arrunten fidagarritasuna handitzen du, eta, are gehiago, denbora-tarte erregularretan automatikoki egiteko programatzen du. Prozesuak automatizatu daitezke runbookak erabiliz edo konfigurazioaren kudeaketa automatizatu Desiratutako Estatuaren konfigurazioa erabiliz.
* Microsoft SMA

### Azure AI 
* Microsoft Azure Machine Learningek (Azure ML) tresnak eta ML esparruak eskaintzen dizkie garatzaileei beren makina-ikaskuntza eta adimen artifizialeko zerbitzuak sor ditzaten.
* Microsoft Azure Cognitive Services garatzaileentzako aurrez eraikitako API, SDK eta zerbitzu pertsonalizatuen multzo bat da, adimen pertzeptiboa eta kognitiboa, berbaldiaren ezagutza, hizlariaren ezagutza, diskurtso neuronalaren sintesia, aurpegiaren ezagutza, ikuspen informatikoa, OCR/formaren ulermena, hizkuntza naturalaren prozesamendua, itzulpen automatikoa eta enpresa-erabakiak hartzeko zerbitzuak barne hartzen dituena. AIren ezaugarri gehienak Microsoften produktu eta zerbitzuetan agertzen ziren (Bing, Office, Teams, Xbox eta Windows), eta Azure Cognitive Servicesek bultzatzen ditu.

### Azure Blockchain Workbench 
* Azure Blockchain Workbanken bidez, Microsoftek behar den azpiegitura eskaintzen du partzuergo-sare bat eratzeko hainbat topologiatan, hainbat adostasun-mekanismoren bidez. Microsoftek blokeo-katearen plataforma horien integrazioa eskaintzen die Microsoften beste zerbitzu batzuei, banatutako aplikazioen garapena bizkortzeko. Microsoftek helburu orokorreko blokeo kate askori eusten die, Ethereum eta Hyperledger Fabric eta Corda bezalako blokeo kateak barne.

### Functions 
* Azure Functions konputazio arkitektura serverlessean erabiltzen dira, non harpidedunek kodea exekutatu ahal izango duten Function As-a-Service (FaaS) gertaera bultzatzaile gisa, zerbitzariaren azpiko baliabideak kudeatu gabe. Azure funtzioak erabiltzen dituzten bezeroak baliabideen kontsumoan eta exekuzioetan oinarrituta fakturatzen dira.

### Gauzen Internet (IoT) 
* Azure IoT Hubek milaka milioi IoT aktibo konektatzen, monitorizatzen eta kudeatzen uzten du. 2016ko otsailaren 4an, Microsoftek Azure IoT Hub zerbitzuaren erabilgarritasun orokorra iragarri zuen.
* Azure IoT Edge erabat kudeatutako zerbitzu bat da, IoT Huben eraikitakoa, IoT ertzeko gailuetan hodei-inteligentzia hedatzen duena.
* Azure IoT Central erabat kudeatutako SaaS aplikazio bat da, IoT aktiboen konexioa, monitorizazioa eta kudeaketa errazten duena. 2017ko abenduaren 5ean, Microsoftek Azure IoT Central enpresaren aurrestreinaldi publikoa iragarri zuen; Azure IoT SaaS zerbitzua.

### Azure Orbital 
* 2020ko irailean merkaturatua, Azure Orbital lurreko estazio zerbitzu bat da, bezeroei satelite bidezko datuak hodeira eramaten eta mundu mailako hodeien konektibitatea ematen laguntzeko. Industria pribatuek eta sateliteek bildutako datuak erabiltzen dituzten agentzia ofizialek zuzenean konekta ditzakete sateliteak hodeiko sare informatikoekin datuak prozesatu eta aztertzeko. Lurreko azpiegiturarik (energia, nekazaritza eta armada, esaterako) ez duten bezeroentzako hodei-konputazioko lurreko estazio mugikorrek konexio puntuala emango diete hirugarrenen satelite bidezko sistemak erabiltzen dituzten urruneko kokapenei – SpaceX 's Starlink konstelazioak Lurreko orbita baxuan (LEO) eta SESen O3b Lurreko Orbita Ertaina (MEO) konstelazioa. SESek sateliteak kontrolatzeko eta lurretik altxatzeko estazioak zabalduko ditu, Microsoften datu-zentroekin batera, azken belaunaldiko O3b mPOWER MEO sateliteetarako, urruneko lekuetatik hodeira konektatzeko. Microsoftek iradokitzen du sateliteak hodeira egiten badu abiadura abantaila bat eskain dezakeela. Adibidez, etxetik hodeiko datu-zentro batera konektatzea, online komunikabideetarako, entretenimendurako edo jokoetarako. Gaur egun, zuntzezko ibilbide konplexuak erabil daitezke, satelite bateraino hopa bat baino luzeagoak direnak. Microsoftek Xbox hodeia erabiliz egindako esperimentuek munduko zati batzuk aurkitu dituzte (AEBko zatiak barne) non satelite bidez lurreko sareetan baino azkarrago dagoen.

## Diseinua 
Microsoft Azurek sistema eragile espezializatu bat erabiltzen du, Microsoft Azure izenekoa, bere "oihal geruza" exekutatzeko: Microsoften datu zentroetan dagoen kluster bat, ordenagailuen informatika eta biltegiratze-baliabideak kudeatzen ditu eta baliabideak (edo horien azpimultzo bat) Microsoft Azure gainean exekutatzen diren aplikazioetara bideratzen ditu. Microsoft Azure "hodei-geruza" bezala deskribatu da Windows Server sistema batzuen gainean, Windows Server 2008 eta Hyper-V bertsio pertsonalizatua erabiltzen dute, Microsoft Azure Hipervisor bezala ezagutzen dena zerbitzuen birtualizazioa eskaintzeko. 

Eskalatzea eta fidagarritasuna Microsoft Azure ehun-kontrolatzaileak kontrolatzen ditu, eta horrek bermatzen du zerbitzuek eta ingurumenek ez dutela hutsik egiten zerbitzarietako batek edo batzuek Microsoften datu-zentroaren barruan huts egiten badute, eta erabiltzailearen web-aplikazioaren kudeaketa ere ematen du, esate baterako: memoria esleitzea eta kargak orekatzea.

Azurek REST, HTTP eta XMLren gainean eraikitako API bat eskaintzen du. Garatzaile batek Microsoft Azurek ematen dituen zerbitzuekin elkarreragiteko aukera ematen du. Microsoftek, gainera, bezeroekin kudeatutako ikasgelako liburutegia eskaintzen du, zerbitzuekin elkarreragiteko funtzioak biltzen ditu, baita Microsoft Visual Studio, Git eta Eclipse ere.

Zerbitzuekin APIren bidez elkarreraginean aritzeaz gain, erabiltzaileek Azure zerbitzuak kudea ditzakete sarean oinarritutako Azure Ataria erabiliz, zeina erabilgarritasun orokorrera iritsi baitzen 2015eko abenduan. Atariak aukera ematen die erabiltzaileei baliabide aktiboetan nabigatzeko, konfigurazioak aldatzeko, baliabide berriak kaleratzeko eta oinarrizko monitorizazioko datuak ikusteko makina eta zerbitzu birtual aktiboetatik.

## Pribazitatea 
Microsoftek adierazi du, AEBetako Patriot Act delakoaren arabera, AEBetako Gobernuak datuak eskuratu ahal izango lituzkeela, nahiz eta hartutako enpresa amerikarra ez izan eta datuak AEBtik kanpo egon. Pribatutasuna eta segurtasunarekin lotutako kezkak kudeatzen ditu Microsoftek, Microsoft Azure Trust Center bat sortu du, eta Microsoft Azurek hainbat zerbitzu ditu, besteak beste, ISO 27001:2005 eta HIPAA. Zerrenda osoa eta eguneratua aurki daiteke Microsoft Azure Trust Center Compliance orrian. Bereziki, Microsoft Azureri eman zaio JAB Provisional Authority (P-ATO) Estatu Batuetako Gobernuaren eskutik Arrisku eta Baimenen Kudeaketa Programa Federalaren (FedRAMP) arabera jarduteko. AEBetako Gobernuaren programa bat da, Gobernu Federalak erabiltzen dituen hodei-zerbitzuen segurtasuna ebaluatzeko, baimentzeko eta etengabeko monitorizaziorako ikuspegi estandarizatua emateko.

## Harrapaketa esanguratsuak: 
## Ziurtagiriak: 
Azureren ziurtagiri ugari lor daitezke, eta bakoitzak azterketa bat edo bat baino gehiago behar ditu. Ziurtapen-mailak hasiberriak, ertainak eta adituak dira.

Hona hemen ziurtagiri komunen adibideak:

* Azure Fundamentals
* Azure Developer Associate
* Azure Administrator Associate
* Azure Data Engineers Associate
* Azure Security Engineer Associate
* Azure Solutions Architect Expert
* Azure DevOps Engineer Expert

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Azure Dokumentazioa
* Microsoft Azure