Yodel

**Yodel-a** —alemanez, austro-bavarieraz, *jodeln-a* (ahoskatua, [ˈjoːdl̩n]), "jo silaba ahoskatzea" esan nahi duena)— kantu-forma bat da, non interpreteak bat-bateko aldaketak egiten baititu bere ahots-erregistroaren tonuan, bularreko ahots-tonu baxutik faltsete-tonu zorrotzera bizkor igaroz, eta alderantziz, eta, hala, soinu melodiko bat sortzen du, goi eta behe tonu bereizgarriekin. Bere hastapena antzinako Alpeetako artzainen artean izan zuen, abesteko modu hau ardi eta ahuntzei deitzeko erabiltzen baitzituzten.

2025ean, Unescok Kultura Ondare Immaterialaren zerrenda sartu zuen.

*H*itzik gabeko kantua da, eta ohotsarekin egindako soinuak baino ez ditu onartzen. Ahoskatzen diren elementuen izenak onomatopeikoak dira, eta abeslariak erabiltzen dituen esanahirik gabeko adierazpenetatik dator, hala nola, «hodaro» (h ez da inoiz mutua, beti aspiratua baizik), *yohodraehó*, *iohodraehó*, *holadaittijó*, eta beste batzuk.

Alpeetako eskualdeko Europako herrialdeetan ohikoa da, eta bertan tradizio handia duen arren, beste kantu-estilo batzuk aurki daitezke antzeko teknika batekin mundu osoko kultura ezberdinetan, hala nola Eskandinaviako sami herriak eta Erdialdeko Afrikako pigmeoek egiten dutena.

Donn Reynolds izeneko kanadiar batek du *jodelnen* iraupeneko munduko marka, 7 ordu eta 29 minutuz kantatzea lortu baitzuen.

thumb|Jugend-Jodel-Projekt abeslari taldea 2017ko Unspunnenfest jaialdian.
## Yodel Alpeetan 
"Tirolgo kantua", edo *jodeln* kantua Alpeetako herrialdeetakoa da jatorriz (Suitza, Austria, Liechtenstein, Alemaniako hegoaldea, Frantziako hego-ekialdea eta Italiako iparraldea). Mendikatetik kanpo, Alemanian, Harz mendilerroan (Saxonia Beherea) eta Erzgebirgean ere badago. Mendietako abeltzainek beren artaldeekin edo inguruko herriekin komunikatzeko jaulkitzen zituzten dei-garrasietan du jatorria. Kantu horiek, denborarekin, musika adierazteko modu bihurtu ziren, eta inguruko folklorearen parte izatera pasa ziren. da horietako bat, ostinato teknika erabiltzen duena, esanahirik gabeko soinuak. Erdialdeko Afrikan, pigmeoek teknika hori erabiltzen dute abesti polifonikoak egiteko. Artzain norvegiarrek abereentzako deia erabiltzen dute, *külning-a*, kantuaren antzekoa.

Sarritan erabiltzen da bluegrass eta country doinu iparramerikarretan, baita blues eta hillbilly kantuetan ere. Jazzean Leon Thomasek erabili du. Soul Aaron Neville musika abeslariak ezohiko bibrato estiloarekin erabiltzen zuen. 

## Egungo musikan eragina 
Pop abeslari btzuek yodel teknikaren estiloaren eragina izan dute bere kantuetan, hala nola: Jewel, Shania Twain, Elizabeth Fraser (Cocteau Twins), Sinead O'Connor, Gwen Stefani, Dolores O'Riordan, Alanis Morissette, Meredith Brooks, Sarah McLachlan, Avril Lavigne, Marina and the Diamonds, Andrea Corr, Sheryl Crow, Shakira eta Dido.

Thijs van Leer (Focus), Alex Band (The Calling), Chris Martin (Coldplay), Brett Anderson (Suede) eta Kurt Cobain (Nirvana) rock taldeetako abeslari batzuek tiroldar erako kantua erabili dute bere abesti batzuetan. Bollywoodeko zinema munduan ezaguna den Kishore Kumar abeslari indiarrak estilo horretan kantatzen du bere zenbait kantutan.

## Ikus, halaber 
* Doo-wop
* Irrintzi

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Yo De Lay Ee Ooo (2004) The Secret History of Yodeling Around the World, New York: Routledge, ISBN 0-415-93990-9.
* *Josef Pommer (1902) 444 Jodler und Juchezer*

## Kanpo estekak