open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joseba Rezola

**Joseba Rezola Arratibel** (Ordizia, Gipuzkoa, 1900eko apirilaren 18a - Donibane Lohizune, Lapurdi, 1971ko abenduaren 26a) euskal politikari abertzalea eta abokatua izan zen, Eusko Alderdi Jeltzalean.

Euzko Jaurlaritzaren lehendakariordea izan zen erbestean 1963 eta 1971 artean.

## Bizitza 
1914an Euzko Alderdi Jeltzalean sartu zen. Zuzenbidean lizentziatu ondoren bere jaioterrian abokatu gisa lan egingo du, aldi berean Donostiako Euzko Idazkaritzan ere ibiliko da, 1932-1935 urteen bitartean Gipuzko Buru Batzarreko hautatua izango delarik.

[thumb|250px|ezkerrera|Rezolaren [Ordiziako jaiotetxean dagoen oroigarria.]]

1936an Espainiako Gerra Zibila hastearekin bat EAJren Gipuzkoako Defentsa Biltzarreko polizia etxeaz arduratzen da. Urte honetako uztailean Irujo, Lasarte eta Amilibiarekin batera Loiolako donostiar kuartelen errendizioaren negoziaketetan esku hartzen du. Kandido Sasetarekin Euzko Gudarostearen lehen batailoien antolamendu lanetan hasiko da.

1936ko urrian lehen Euzko Jaurlaritza osatzean Defentsa Kontseilaritzako idazkari nagusi izendatzen dute, honela Jose Antonio Agirre Lehendakariarekin gerra amaitu arteko lankidetza hasiko duelarik.

1937an Rezola Santoñan preso hartu zuten; gerra preso gisa hasiera batean heriotza zigorrera kondenatua izan zen baina ondoren zigorra bizitza osorako kartzelarengatik aldatu zioten. Hainbat espetxetatik igaroko da, azkenik 1943an aske utziko dutelarik.

Ordizian bizitzea debekatu ziotenez Madrilera mugituko da, han hiru urtez bertako euskal erresistentziaren buru nagusia izango delarik. Peio Irujo, Jesus Insausti eta Koldo Mitxelenarekin elkarlanean ibiliko da. Baionako Itunaren (1945) ondoren Kontseilu Ordezkaritza eta Erresistentzia Biltzarraren lehendabiziko presidentea bilakatuko da. Bere jarduera klandestinoengatik hainbat alditan atxilotuko dute. 1945ko urte horretan bertan Donostian atxilotuko dute, ihes egitea lortuko du eta Iparraldera joango da.

Berriz ere etxetik kanpo zen, halere bere jarduerei gogo eta indar berriz ekin zien nahiz eta bere osasuna presondegian egondako denboraldiaren ondorioz txarrera joan. 1946 eta 1951 urte bitartean "Euskadi Irratiko" lankide nagusienetakoa bilakatuko zen, irrati klandestinoa eta Iparraldeko erresistentziaren irrati erakundea. Julio Jauregiren kargu-uztearen ondoren EAJko Idazkari Nagusi izendatuko dute, kargu honetan 12 urtez egongo delarik. 1963an Landabururen heriotzaren ondorioz, Joseba Rezola Euzko Jaurlaritzako Lehendakari-orde izendatuko dute. Rezolak "Euskal Kulturaren Alde" eta "Sabindar Batza" kultur elkarteen buru zelarik lan bikaina egin zuen. Gizon aurrerakoi eta europazalea, EAJ eta Eusko Jaurlaritza ordezkatuz Europar Mugimendua eta Demokrazia Kristauaren erakunde eta biltzarretan parte hartu zuen.

## Bibliografia 
* Joseba Rezola. Gudari de Gudaris. Sabin Arana Elkargoa.

* San Sebastián, K.: José de Rezola, "Euskadi", 157 (1984).

## Kanpo estekak 
*  Joseba Rezolaren biografia. Euskomedia.
St Stephen's Green

'''St Stephen's Green'* parkea, (irlanderaz *Faiche Stiabhna'') Dublin hiriaren erdigunean dagoen parke publikoa da, hain justu ere Grafton Street kalearen alboetako batean, azken hau Irlandako Errepublikako merkatal kale garrantzitsuenetakoa da.

## Egitura 
thumb|250px|ezkerrera|St Stephen's Green parkea
Parkeak itxura laukizuzena du, luzeran 550m eta zabaleran 450m dituena. Eraiki zen garaian inguratzen zuten kaleek hiriaren erdiguneko trafikoa bideratzen zuten, nahiz eta 2004an udalak kaleratutako araubidearen ondorioz aipatutako kaleetako trafikoa (St Stephen's Green North, St Stephen's Green South, St Stephen's Green East eta St Stephen's Green West hurrenez hurren) era nabarmenean murriztu den.

## Historia 
1663 arte padura bat izan zen abel hazkuntzarako erabiltzen zena. Urte horretan udalak parkea hesitu eta inguratzen zuten lurrak saltzea erabaki zuen. Georgiar estiloko etxeak eraikitzen hasi ziren inguruan eta XVIII mende bukaerarako Dublingo klase altuen auzo bihurtu zen. Arthur Guinnessen ekimenez 1877an St Stephen's Green parkeak dublindar guztiendako irekia izan behar zuela erabaki zuen parlamentuak.

## Erreferentziak 
## Enlaces externos 
* Stephen's Green parkean zehar osteratxo edo ibilaldia

## Kanpo estekak
Grafton Street

**Grafton Street** Irlandako Errepublikaren hiriburua den Dublin hiriko erdigunean kokatzen da. Hiriko bizi eta herrikoienetakoa, irlandarren artean oso ezaguna da, batez ere bertan dauden denda kopuru handiarengatik.

## Historia 
Inguru honen jabea zen Henry FitzRoy, Graftoneko I Dukearen izena darama. O'Connell zubia eraiki zenean arrakasta handia hartu zuen eta denda ugari ezarri ziren bertan. 1980an oinekoentzako izatera igaron zen kalearen zatirik handiena eta ordutik musikariak, poetak eta mimo antzezleak egoten dira bazterretan.

## Aipatzekoak 
Bereziki aipagarria da 1927an ireki zen Bewley's Oriental Café kafetegia. 2004an, itxiko zela iragarri zelarik, kanpaina handia hasi zuten dublindarrek, Catherine Byrne alkatea buru zela, hori gerta ez zedin; berriz irekitzea lortu zuten, azkenean.

Bestalde, Dublin osoko estatuarik famatuena ere kalearen hasieran dago: Molly Maloneren estatua, hain zuzen ere.

## Iruditegia 

Irudi:Dublin Grafton street1.jpg|Grafton kalea jendez lepo.

## Kanpo estekak 
* Grafton Streeteko eraikinak, Archiseek webgunea.
Edinburgheko Jaialdia

thumb|250px|Jaialdiaren kaleko ikuskizun bat

**Edinburgheko Jaialdia** (ingelesez **Edinburgh Festival**) Eskoziako Edinburgh hiriburuan urtero ospatu ohi den nazioarteko arteen jaialdi bat da, zeina abuztuan zehar ospatzen den. Nagusiki musika eta antzerkigintza arteen inguruko jaialdia da.

Jaialdia hau Rudolf Bingek 1947an sortu zuen, udaro hiru asteetan zehar ospatzen da. Bertan mundu guztiko antzerki taldeek beren antzezlanak antzezten dituzte; antzerki munduan hasiberriak direnak ere jaialdian parte hartzen dute, adibide gisa T. S. Elioten *The Cocktail Party* (1949) eta Thornton Wilderen *The Matchmaker* (1954) antzezlanak dira.

Aldibereko Edinburgh Fringe ekitaldiak antzerki talde amateurrak erakartzen ditu, adibide gisa Tom Stopparden *Beyond the Fringe* (1960) eta *Rosencrantz & Guildenstern Are Dead* (1966). Musikari dagokionez, jaialdiak hainbat eta hainbat kontzertu, emanaldi eta nazioarteko konpainien operak, orkestra eta bakarlarien parte hartzeak izan ohi ditu.

Bestalde, jaialdi honen barnean, 1947an sortu zenetik Edinburgheko Zinemaldia ospatu ohi da.

## Ikus gainera 
* Edinburgheko Zinemaldia
* Celtic Connections

## Kanpo estekak 
* Edinburgheko Jaialdiaren webgunea
Nora (aldizkaria)

***Nora*** bidaiak, mendia eta kultura uztartzen zituen euskarazko hilabetekaria zen, Euskal Herriko bazterrak deskribatzen zituena. Bost urtez argitaratu zen: 2008tik 2013ra.

*Euskal Herria* aldizkariak ekoitzitako hedabidea zen, *Berria* egunkariarekin batera sustatua (hil bakoitzeko lehen igandeko *Berria* egunkariarekin batera banatzen zen).

2009ko azarotik, ale zaharrak eskuragarri daude Interneten, PDF formatuan.

## Ikus, gainera 
* Euskarazko aldizkarien zerrenda

## Kanpo estekak 
* *Nora* aldizkariaren webgunea
* *Euskal Herria* aldizkariaren web gunea
Guangzhouko metroa

thumb|Metroak 2010. urtean metroak zuen ibilbidearen mapa.

**Guangzhouko metroa** (txinera sinplifikatuz: 广州地铁, pinyineraz: Guǎng Zhōu Dìtiě), Guangzhouko lur azpiko edo gaineko garraiobidea da. Metroa 1997ko ekainaren 28an zabaldu zen eta ordutik etengabe hazi da zabaldutako linea berriekin. Gaur egun metroak lau linea, 157 kilometro eta 88 geltoki dauzka.

## Historia 
Metroaren eraikuntza lanak 1993an hasi ziren eta lehen linea lau urte beranduago zabaldu zen Xilang eta Huangsha bitarteko ibilbidearekin. Bi urte beranduago Ekialdeko Geltoki berria zabalduz ibilbidea handitu zen. Bigarren linea 2002an zabaldu zen, eta hirugarrena eta laugarrena 2005ean.

2009ko abenduaren 29an, bosgarren linea zabaldu zen, hasieran aurrikusitako data baino hilabete batzuk beranduago.

## Lineak 
Gaur egun metroak bost linea dituen arren, gaur egun bi linea berri eraikitzen ari dira, eta beste lau proiektuan daude. 2010. urterako metro-sarea 190 kilometro luze izango da eta Guangzhouko gobernuaren asmoak metro sarea 600 kilometrora handitzea da. Etorkizunean baliteke Perla ibaiaren deltako hiri handiak gero eta gehiago haztean, Guangzhouko metroak Shenzhen eta Hong Kongeko metroekin bat egitea.

### Linea berriak 
350px|thumb|Metro sareak etorkizunean izango duen itxura.
#### 2012 
* Guangfo linea: Linearen Xilang—Lijiao tartea zabalduko da. Zazpi geltoki guztira.

#### 2013 
* 7. linea: Guangzhouko trenbide geltoki berria eta Dashadi arteko linea berria zabalduko da. 15 geltoki guztira.
* 9. linea: Feieling eta Gaozeng arteko 14 geltokidun linea berria zabalduko da (17,4 kilometroko luzera).

## Estatistikak 
2008an 601 milioi pertsonak bidaiatu zuten Guangzhouko metroan, urte hartan erabilera handieneko eguna 2008ko maiatzaren 1a izan zen, egun hartan metroa 2,47 milioi pertsonek erabili zutelarik.

2010eko urtarrilaren 1ean 3,69 milioi bidaiarik erabili zuten, ordura arteko errekorra hautsiz.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Guangzhouko metroaren webgunea.
*  Guangzhouko metroari buruzko informazioa Urbanrail.net webgunean.
Banaketa hipergeometriko

Probabilitate teorian eta estatistikan, **banaketa hipergeometrikoa** *N* elementuko multzo edo populazio batean, elementu guztiak *bai* eta *ez* (emakume/gizon, akastun/akasgabe, ...) motakoak direlarik kontuan hartutako ezaugarria zein den, *x* elementu zoriz erauzten badira **itzulerarik gabe**, *x* elementu laginean dauden *bai* motako elementu kopuruaren probabilitate banaketa da. Itzulerarik gabeko laginketa ebazkizunetan erabiltzen da.

Elementuak hartzen diren multzoko osaketa taula honetan azaltzen da, *x* lagineko baiezkoak izanik banaketa hipergeometrikoak aztertzen duen kopurua:

Banakuntza hipergeometrikoaren probabilitate funtzioa hau da, koefiziente binomialak erabiliz eta Laplaceren erregelan oinarrituz:

 P(X=x;N,m,n) = {{{m \choose x} {{N-m} \choose {n-x}}}\over {N \choose n}}\ ; \ x= \max{(0,\, n+m-N)},\, \ldots,\, \min{(m,\, n )}.

Labur, *X* zorizko aldagai batek banaketa hipergeometrikoari jarraitzen diola, *N,m,n* parametroak izanik, honela adierazten da:

:X \sim H\big(N,m,n\big)

Adibidez, 200 unitateko ontzi batean (*N=200*) 30 unitate akastun (*m=30*)eta 170 unitate akasgabe (*N-m=170*) daude. Zoriz 10 unitate aukeratzen dira itzulerarik gabe.

10 unitatetan dauden akastunen kopurua honela banatzen da:

:X \sim H\big(N=200,m=30,n=10\big)

2 akastun izateko probabilitatea hau da:

: P(X=2;N=200,m=30,n=10) = {{{30 \choose 2} {{170} \choose {8}}}\over {200 \choose 10}}=0.284

Akastun kopuru posibleak 0tik 10era bitartekoak dira.

## Propietateak 
*H(N,m,n)* banaketa hipergeometriko baten itxaropen matematikoa, batez bestekoa alegia, hau da:

:\mu=E[X]=\frac{nm}{M}.

Bariantza berriz, hau da:

:\sigma^2=var[X]=\frac{nm}{M}\Big(1-\frac{m}{M}\Big)\Big(\frac{M-n}{M-1}\Big).

## Kanpo estekak
Hazi edo obuluen dohaintza

**Hazi edo obuluen dohaintza** edo donazioa semeak izan ezin ez dituzten bikoteentzat egina dago. Adibidez obuluen donazioa fertilitate arazoak dituzten emakumeei haurdun geratzen laguntzen die eta gero umea edukitzera. Aldiz gizonen kasuan antzuak badira eta espermatozoideak ez baldin badira aktiboak emakumeari haurdun gelditzen lagundu ahal dio. Donantea edo hartzailea izatea oso garrantzitsua da eta aldaketa oso handia izan daiteke norberarentzat.

## Ikus, gainera 
* In vitro ernalkuntza

## Kanpo estekak 
*  Hazi eta oboluen dohaintzari buruzko webgunea.
Angel Celada

**Angel Celada Brizuela** (Gasteiz, 1953ko irailaren 20a) arabar bateria-jotzailea da. Urteetan zehar hainbat musikari ospetsurekin lan egin du: Joan Manuel Serrat, Oskorri, Ruper Ordorika, Itoiz, Golpes Bajos, Miguel Bosé, La Orquesta Mondragón, El Último de la Fila, Mecano...

## Diskografia 
* *Blue limbo* (1987) (*La Noche* taldekin egindakoa)
* *Angelitos negros* (1995)

## Kanpo estekak 
* ISP Música
* Egilearen Myspacea
God Save Ireland

"**God Save Ireland**" (euskaraz *Jainkoak Salba Beza Irlanda*). 1870-1910 urteen artean Irlandako ereserki ez-ofizial eta herrikoia izan zen.

* Wolfe Tones taldeak moldatutako *God Save Ireland* abestia entzuteko sakatu hemen.

## Hitzak 
Ingeleraz

:*High upon the gallows tree swung the noble-hearted three.*
:*By the vengeful tyrant stricken in their bloom;*
:*But they met him face to face, with the courage of their race,*
:*And they went with souls undaunted to their doom.*

:*"God save Ireland!" said the heroes;*
:*"God save Ireland" said they all.*
:*Whether on the scaffold high*
:*Or the battlefield we die,*
:*Oh, what matter when for Erin dear we fall!*1

:*Girt around with cruel foes, still their courage proudly rose,*
:*For they thought of hearts that loved them far and near;*
:''Of the millions true and brave o'er the ocean's swelling wave,*
:*And the friends in holy Ireland ever dear.*

:*"God save Ireland!" said the heroes;*
:*"God save Ireland" said they all.*
:*Whether on the scaffold high*
:*Or the battlefield we die,*
:*Oh, what matter when for Erin dear we fall!*

:*Climbed they up the rugged stair, rang their voices out in prayer,*
:*Then with England's fatal cord around them cast,*
:*Close beside the gallows tree kissed like brothers lovingly,*
:*True to home and faith and freedom to the last.*

:*"God save Ireland!" said the heroes;*
:*"God save Ireland" said they all.*
:*Whether on the scaffold high*
:*Or the battlefield we die,*
:*Oh, what matter when for Erin dear we fall!*

:*Never till the latest day shall the memory pass away,*
:*Of the gallant lives thus given for our land;*
:*But on the cause must go, amidst joy and weal and woe,*
:*Till we make our Isle a nation free and grand.*

:*"God save Ireland!" said the heroes;*
:*"God save Ireland" said they all.*
:*Whether on the scaffold high*
:*Or the battlefield we die,*
:*Oh, what matter when for Erin dear we fall!''

1Baita ere: 'Oh, no matter when for Ireland dear we fall!'

## Kanpo estekak
Eneko Abrego

**Eneko Abrego Txopeitia** (Andoain, Gipuzkoa, 1965 - ) Inoren Ero Ni taldean abesten duen euskal abeslaria da. Bere ibilbide musikala BAP!! taldearekin hasi zen 1980ko hamarkadan. Bi talde hauetan jotzeaz gain, Dut, Anari edota Negu Gorriak taldeekin ere kolaboratu izan du.

## Bizitza 
Karrera musikala BAP!! taldean hasi zuen 1984an, abeslari gisa.

Bartzelonan emandako kontzertu batean agertokitik salto egin eta bizkarrez erortzean lesio bat izan zuen, eta kontzertua bertan bera utzi behar izan zuen.

Xabier Ansa eskalatzailearekin zuen harremana oso estua zen, hainbat kanta elkarrekin sortuak ziren. Baina Xabier Ansaren heriotza ustekabean iritsi zen, eta horregatik BAP!!-en azkeneko kontzertua berari eskaini zioten.

1996an taldea desegin zen Jomes-ek (gitarra) belarrian arazoak zituela eta.

2002an Andoainen Inoren Ero Ni taldea sortu zuen Drake, Mikel Abrego (anaia) eta Borjarekin batera. Egun oraindik talde honetan dabil abeslari gisa.

## Diskografia 
### Bap!! 
* Babarruna ta Aza Popularra (Autoekoizpena, 1986).
* Bidehuts eta Etxehuts (Basati diskak, 1988).
* Zuria Beltzez (Basati Diskak, 1992).
* Lehertzeko garaia (Esan Ozenki, 1994).
* Bazen (Metak, 2003)

### Inoren Ero Ni 
* *Inoren Ero Ni* (Metak, 2004)
* *Gronhölm* (Bidehuts, 2008)
* *Fosbury* (Bidehuts, 2009)
* *Fregoli* (Bidehuts, 2011)
* *IENNEI* (Bidehuts, 2016)
Bizi artifizial

**Bizi artifiziala** ikerketa alor interdiziplinarioa da, informatika eta biologia uztartzen dituena, baina beste hainbatetan aplikazioa duena, hala nola ekonomian edo arkeologian. Helburu nagusia sistema artifizialak sortzea da, izaki bizidunetan oinarritzen direnak, azkenean software edo robot itxura izango dutenak.

Bizi artifiziala, bizitza sortu nahi du izaki bizidunen jarrera eta prozesuen mugatzearen bitartez, hau guztia, munduan sortzen diren arazoak konpontzeko asmoz. Bizitza artifiziala, "bizi" terminoaren funtzionamenduaren ezarpena azaltzea du helburutzat, hainbat teknologiaren inbestigazioa eta garapenean. Hau araubide berri bat da, non printzipio biologikoak ezartzen diren sistema konputazionaletan arazoen konponketarako; bereziki, entitate bakarreko kooperazioei buruz.

1995ean, John Maynard Smith britainiarrak kritikatu zituen bizi artifizialaren hainbat lan, "egitate gabeko zientzia" bezala sailkatuz. Bizi artifizialari buruzko artikuluak, "Science" eta "Nature" aldizkarikoak adibidez, dira gehien ziurtatu dutenak bizitza artifiziala gero eta zientifiko gehiago baieztatzen dutela, gutxienez eboluzioaren ikasketen metodo bat bezala.

## Ikus, gainera 
* Adimen artifiziala

## Kanpo estekak
Dixonen Q test

Estatistikan, **Dixonen Q testa** muturreko datuak hauteman eta baztertzeko testa da. W. J. Dixon estatistikariak 1950ko hamarkadan muturreko datuak hautemateko sei testetatik bat da. Testa erabiltzeko baldintzak hauek dira:

* aldagai bakarreko datu multzoa txikia izatea (3-100 datu bitartean), datu kopuru handiagoetarako ez baita dago testa burutzeko taularik eskura;
* testa datu bakar baterako erabiltzea; beraz, testa ezin da errepikatu lehenengo muturreko datu bat ezabatu eta gero;
* datuek banaketa normalari jarraitzea.

Hipotesi nuluaren pean, ustezko muturreko datuaren eta bere gertuenaren arteko aldea banaketa normalak dakarren berariazko aldakortasunari dagozkiola ezartzen da.

Testa burutzeko, datuak txikienetik handienera ordenatu behar dira lehendabizi. Ondoren, ustezko muturreko datutik gertuen dagoen daturako aldea balio absolutuan kalkulatu eta ibiltarteaz zatitzen da:

:\hat{Q}=\frac{aldea}{ibiltartea}

Kalkulaturiko \hat{Q} balioa tauletan bilatzen den Q_{taula} balio kritiko batekin erkatzen da, datu kopurua eta konfiantza maila kontuan hartuz. Kalkulaturikoa taulakoa baino handiagoa bada, datua muturrekotzat hartu eta horrenbestez ezaba daiteke.

## Bibliografia 
## Kanpo estekak 
*  VERMA, S.P., QUIROZ-RUIZ, A., [*Critical values for six Dixon tests for outliers in normal samples up to sizes 100, and applications in science and engineering*](http://satori.geociencias.unam.mx/23-2/(3)Verma.pdf), non 100 daturainoko taulak agertzen diren, testaren historia eta aplikazioekin batera.
Marmitako

**Marmitako** Bizkaiko golkoko arrantzaleek asmatutako platera da, hegalabur edo hegaluze, piper txorizeroak, tomateak, baratxuriak, tipulak eta patatak osatua. Batzuetan, bero eta buztin-kazola batean zerbitzatzen dute.

## Izena 
*Marmitako* izena arrantzaleek erabilitako marmita edo lapikotik datorkio. Kantabrian, *sorropotún*, *marmita* edo frantsesetik mailegatutako *marmite* izenak ditu; hala ere, batzuek San Vicente de la Barquerako *sorropotún* izeneko platera beste zerbait dela diote.

## Zabalkuntza 
Jatorrian plater xumea izan arren, egun euskal sukaldaritzako nagusietakoa da. Hegaluzea, arrain urdina izanda, estimatua da oso, elikatze-balioagatik. Bizkaiko golkoaren kostaldeko herri askotako jaietako protagonista izaten da, txapelketa gastronomikoak direla eta. Herri askok aldarrikatzen dute haren jatorria izatea, benetako jatorria ezezaguna den arren.

## Erreferentziak
ATP

**ATP** siglak adiera hauek ditu:

* Adenosina trifosfatoa: adeninaz, desoxirribosaz eta hiru fosfato taldez osaturiko nukleotidoa.
* Association of Tennis Professionals (*Tenislari Profesionalen Elkartea*): gizonezko tenislarien nazioarteko erakundea.
* *Automated theorem proving* (Teoremen frogapen automatikoa), programa informatikoen bidez teorema matematikoak frogatzeaz arduratzen den arrazonamendu automatikoaren azpialorra.
Jiaozhou Badiako zubia

**Jiaozhou Badiako zubia** izen bereko badia zeharkatzen duen Txinako Herri Errepublikako zubia da. Bidesaridun zubi hau, 2005an hasi zen eraikitzen eta 2009. urtearen amaierarako amaitzea espero da. Zubiak, Qingdao-Lanzhou autobidean hasten da eta badia zeharkatzen du.

## Proiektua 
* Luzera: 35,4 kilometro (horietatik 27,45km itsaso gainean).
* Zabalera: Zortzi errei, lau norantza bakoitzeko.
* Altuera: Itsasoaren gainetik 50 metro
* Kostua: 9.938 milioi yuan.

## Ikus, gainera 
* Hangzhou Badiako zubia

## Kanpo estekak 
* Zubiaren ordenagailu bidezko irudia.
Hong Kong-Zhuhai-Macau zubia

**Hong Kong-Zhuhai-Macau zubia** ( eta ) izen bereko hiru hiriak zeharkatzen dituen Txinako Herri Errepublikako zubi sarea da. Zubia 55 kilometro luze da. Eraikitze-lanak 2009an hasi eta 2017an amaitu ziren, baina hurrengo urtean inauguratu zuten.

## Historia 
Zubiaren eraikitze-lanak 2009ko abenduaren 15ean hasi ziren ofizialki. Perla ibaiaren deltaren mendebaldean dagoen zubi honen eraikuntzan 5.470 milioi dolar inguru gastatu dira.

2018ko urrian inauguratu zutenetik, gaur egun arte, munduko itsas-zubirik luzeena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Proiektuari buruzko informazioa Hong Kongeko gobernuaren webgunean.
Kapadozia

**Kapadozia** (grezieraz *Καππαδοκία/Kappadokía* eta turkieraz *Kapadokya*) Turkiako erdialdean dagoen eskualdea eta Anatoliako antzinako lurraldea da. Gaur egun Aksaray eta Nevşehir probintzien barruan dago nagusiki, izandakoaren zatia besterik ez delarik.

Historia eta kultura aberatsekoa izanda, herrialdeko turismoaren baliabide nagusietakoa da. Naturaren aldetik, erdi basamortuko paisaia ikusgarriak daude eskualdean, haizeak eta erosioak sortutako harri eta hondarrezko forma bitxiak erakusten dituena.

Hau guztia dela eta, UNESCOk 1985ean Gizateriaren Ondaretzat hartu zituen Kapadoziako inguruneak.

## Historia 
thumb|ezkerrera|Turkiako antzinako eskualdeak.

Persiar Inperioa desagertu ondoren, Ariarates I.a (K.a. 405-K.a. 322), lurraldeko errege eta gobernari bihurtu zen, eta Kapadoziako Erresuma zabaldu zuen Itsaso Beltzeraino. Bakean bizi izan ziren Alexandro Handia hil arte, gainbehera hasi zenean.

Erromatar Inperioaren probintzia izan zen I. mendean, *Cappadocia* izenarekin, bi mende geroago *Armenia Prima* eta *Armenia Secunda* lurraldeetan banatu zuten eta VI. mendean *Cappadocia Prima* eta *Cappadocia Secunda*tan.

Jesukristoren ondorengo lehendabiziko mende horietan kristautasunaren hastapeneko komunitateak sortu zituzten bertan, erdi ezkutuan eta hainbat lekutan lur azpiko hiriak eraikiz, gaur egun ere orduko aztarnak ikus daitezkelarik.

Azkenik, Otomandar Inperioaren garaian Nevşehir hiria sortu zuten, XVIII. mendearen hasieran, eta gaur egun ere eskualdeko hiri nagusia da.

## Kultura ondarea 
thumb|Ihlara Tal.

Eskualdea arras aberatsa da eremutarren kobazulo eta antzinako labar-monasterioei dagokienez, munduko ingurune zabalenetarikoa mota honetakoa barne hartzen duelarik. IV. mendean lehenengo eremitak joan ziren ingurune honetara, eta gaur egun **Göreme** eremuan haitz kontzentrazio handiena dago, eskualdean zehar beste hainbat sakabanatuta badago ere. Tokalı, Elmalı, Barbara, Yilanlı, Karanlık eta Çarıklı elizak nabarmentzekoak dira Göremen, XI. mendekoak direnak eta haitzen barruan egindakoak daudenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aksarayko gobernazioaren webgunea
Txinako autobideak

[thumb|300px|G030 edo Jingshi Autobideko Zhaoxindian/Changxindiango irteera [2004. urtean.]]

**Txinako Herri Errepublikako Autobide sarea** munduko luzeenetarikoa da. 2008. urtearen amaieran 60.300 kilometro autobide zeuden herrialdean, Ameriketako Estatu Batuek bakarrik gainditzen duten luzera. 2012. urtean bakarrik 12.409 kilometro autobide amaitu ziren Txina osoan.

Txina eraikitako lehen autobidea Jiangshi Autobidea izan zen, Beijing eta Shijiazhuang hiriak elkartzen dituena. Autobide hau gaur egun Jiangzhu Autobidearen zati da, herrialdean gaur egun dagoen luzeenetarikoa (2.000 kilometrotik gora dauzka).

## Ezaugarriak 
thumb|380px|Txinako Herri Errepublikako Autobide sarea.

|}
Autobideek izen propioa duten arren, gobernuak "G" hizkia erabiltzen du, autobideak desberdintzeko. 2005eko urtarrilaren 13an komunikabide ministro zen Zhang Chunxianek, gobernuak hogei urtean 85.000 kilometro autobide eraiki nahi zituela esan zuen. Egun hartan, bost urterako autobide plangintza berria aurkeztu zuen gobernuak, Txinako Herri Errepublikako probintzia-hiriburu guztiak 200.000 biztanletik gorako hiri guztiekin autobide bidez elkartzeko asmoarekin.

Autobide berrien artean, hiri handienen inguruan eraikitako ingurabide autobideak ere daude (esaterako Beijing hiriko ingurabide autobideak). Gaur egun herrialdean 60.000 kilometro autobide dituen arren, etorkizunean askoz gehiago handituko da kopuru hori, 85.000km 2020an, 120.000km 2030ean, eta 175.000km 2050ean.

### Autobideen bilakaera 
Azken urteetan milaka milioi yuan inbertitu dira errepide eta autobide berriak eraikitzen. 1988. urtean herrialde osoan autobide kilometro bakar bat ez zegoen arren, hogei urteren buruan Txinako Herri Errepublika munduan autobide kilometro gehien dituen bigarren herrialdea da gaur egun, Ameriketako Estatu Batuek bakarrik gainditua.

Hurrengo urteetan gainera, milaka kilometro gehiago eraikiko dira, eta horretarako Txinako gobernuak, autobideen plangintza bat kaleratu zuen 1990eko hamarkadaren hasieran. Plangintza bost urtero berritzen da, eta gaur egun bostgarren plangintzan zehaztutako autobideak ari dira eraikitzen.

## Ikus, gainera 
* Txinako autobideen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Txinako autobide plangintzaren zehaztapena.
Rocky Road to Dublin

thumb|250px|Christopher Nolte abeslariak moldatu eta abestutako *Rocky Road to Dublin* abestiaren bertsioa entzungai.

"**Rocky Road to Dublin**" (euskaraz "*Dublinerako Bide Harritsua*") Irlandan oso ospetsua den abesti herrikoia da. Dirudienez XIX. mendean idatzi omen zen. Bertan Tuam bere jaioterritik Dublin hirirako bidaiaren nondik-norakoak kontatzen dira. Doinua irlandar erritmo ohikoa du, jiga azkar bat bezala sailkatzen da eta sarritan musika-tresnez laguntzen da.

Hitzak D. K. Gavanek idatzi zituen, ezizenez "The Galway Poet" edo "Galwayko Olerkaria", Harry Clifton (1824-1872) musikari ingelesarentzat, azken honek abestia herrikoi bihurtu zuen.

The Dubliners taldeak jo eta Luke Kelly abeslariak abestutako abesti honen bertsioa 2009ko Sherlock Holmes filmaren borrokaldiko eszenan nahiz amaierako kredituetan zehar entzun liteke.

## Hitzak 
## Abestiaren bertsioen grabaketak 
* Bert Jansch
* Blaggards, 2005an.
* Brobdingnagian Bards, 2002an.
* Christy Moore, 2000an.
* The Clancy Brothers taldea Tommy Makemekin, 1964an.
* Clandestine, 1996an.
* Cruachan, 2002an.
* Damien Dempsey, 2008an.
* Dropkick Murphys, in 2001 and 2002.
* Fiddler's Green, 1992an.
* Orthodox Celts, 1999an.
* The Dubliners, 1964an.
* Luke Kelly, 1973an.
* Gaelic Storm, 1998an.
* The Pogues taldea, *If I Should Fall from Grace with God* diskako medley abestiko zati batean.
* Paddy Reilly, 1985an.
* The Rolling Stones taldeak The Chieftains taldearekin, 1995an.
* Ryan's Fancy, 1973an.
* The Young Dubliners, With All Due Respect - The Irish Sessions bilduman, 2007an.
* The High Kings, 2008an.
* The Tossers, 2008an.
* The Permanent Cure, 1996an.

## Kanpo estekak 
* The Clancy Brothers taldearen "The Rocky Road to Dublin" abestiaren bertsioa
* The Chieftains eta The Kelly Family taldeen abestiaren bertsioa
* Ryan´s Fancy taldearen abesti honen bertsioa, zuzeneko tabernako saioan
* The Dubliners irlandar talde ezagunaren bertsioa
* The Dubliners taldea abestia antzoki jendetsu baten aurrean abestuz.
* The Pogues talde irlandarraren bertsioa
* Abestia entzungai. Orthodox Celts taldearen bertsioa
* The High Kings taldearen "The Rocky Road to Dublin" abestiaren bertsioko bideoklipa ikusgai.
Against All Flags

***Against All Flags*** George Sherman zuzendariaren 1952ko filma da, Errol Flynn, Maureen O'Hara eta Anthony Quinn aktoreek antzeztua.

## Argumentua 
1700. urtea. Brian Hawke (Errol Flynn) kapitain britaniarrak Madagaskar aldean dabiltzan piraten artean ezkutuan jardun nahi du, Indiarako bidean haien ekintza, lapur-saio eta triskantzak gutxitze aldera. Hawkeren bidean Prudence "Spitfire" Stevens kapitain anderea (Maureen O'Hara) gurutzatuko da, eta haien arteko maitasuna piztuko da, Patma printzesak liskartuko duen harremana, Hawkek piraten artetik askatzen duenean.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
*  Filma **IMDB** atarian
Dialisi

thumb|Hemodialisiaren makina bat.

**Dialisia** uretan disolbatutako bi substantzia banatzeko prozesua da, betiere bi substantzia horiek pisu molekular desberdina izanik. Horretarako, mitz erdi-iragazkor berezia erabiltzen da: mintzak pisu molekular txikiko molekulak uzten ditu pasatzen baina pisu molekular handikoak ezin dira beste aldera pasa.

Adibide batekin azal daiteke dialisia. Ontzi bete ur mintz erdi-iragazkor bereziaz erdibituta daukagu. Mintzaren alde batean bi sustantzia uretan disolbatuta daude; beste aldean, berriz, ur purua solik. Pisu molekular txikia duten molekulek mintzean zehar igarotuko dira ingurune hipertonikotik (hau da, kontzentrazio handia duen lekutik) ingurune hipotonikora (kontzentrazio txikia duen lekura) bi kontzentrazioak berdintzeko. Pisu molekular handia duten molekulek, aldiz, ezingo dute pasatu mintz erdi-iragazkorra eta dauden lekuan geratuko dira.

Prosezu biologiko hau hala nola nefronetan gertatzen da, hau da, giltzurrunetako unitate funtzionaletan. Dialisiak odola substantzia toxikoak (urea batez ere) garbitzeko balio du. Giltzurrunen dialisia ondo gertatzen ez denean, arazo larriak sor daitezke. Kasu hauetan, odola hemodialisi makina batetik pasarazi behar da. Tramankulu honek egiten duena gaixoaren nefronek ezabatu ezin dituen toxinak kentzea da. Prozesu hau, logela esterilizatu batean burutu behar da, prozesua egiten den bitartean odol infekzioen trasmisioa saihesteko. Historikoki, 1924an Georg Haas alemaniarrak teknika hau lehenengo aldiz erabili zuen.

## Ikus, gainera 
* Giltzurrun-transplantea

## Kanpo estekak 
* "Global Dyalisis"
Txagatai Khanerria

**Txagatai Khanerria** (mongolieraz: *Tsagadai Khan Uls*/Цагадайн улс) Genghis Khanen bigarren semea zen Txagatai Khan eta haren ondorengoak buru zituen khanerri mongola, eta geroago hizkuntzaren aldetik turkiartua, izan zen. Hastapenean Mongolen Inperioaren zatia zen, baina geroago guztiz independente bilakatu zen.

Une gorenean, XIII. mendearen bukaera aldean, khanerria Amu Dariatik Altai mendietaraino zihoan. Nola edo hala, 1220ko hamarkadatik XVII. mendera arte iraun zuen khanerriak, nahiz eta mendebaldeko erdia Tamerlanen aurrean galdu zen 1360ko hamarkadan. Ekialdeko erdia txagatai agintarien menpean jarraitu zuen, baina, azkenean, XVII. mendean Apaq Khoja aginte teokratikoaren azpian amaitu zen.

## Kanpo estekak
General Dynamics F-16 Fighting Falcon

**General Dynamics F-16 Fighting Falcon** General Dynamicsek Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadarentzat diseinaturiko laugarren generazioko erabilera anitzeko ehiza-hegazkina da.

## Kanpo estekak
ESS Bilbao

**ESS Bilbao** Europako Neutroien Espalazio Iturriaren egoitza izango dena Bilbon kokatzeko ekimenaren izena izan zen. Egoitzaren kokalekua 2009. urtean erabakiko zuten, eta gainontzeko hautagaiak Lund eta Debrecen hiriak dira. Azkenean Lunden atera zen garaile. Bilbok, hala ere, talde bat sortu zuen europar proiektuan lan egiteko.

## Finantziazio eta Kudeaketa 
ESS Espainian kokatzeko ekimenak gobernu zentral eta autonomikoen zein zientzia-erakunde eta enpresa nagusien babesa jaso du hasiera-hasieratik. Azken hauek elkarlanean arituko dira logistika eta finantza-arloetan behar den babesa bermatzeko.

## Ingurunea 
250px|thumb|Euskal ekonomiaren egoera Europar Batasuneko herrialdeekin alderatuta
Euskal Autonomia Erkidegoak Bilbo du finantza-hiriburutzat. Aipatzekoak dira:
 
### Ekonomia 
Hedadura txikia eta Espainiaren biztanleriaren %4,9 izan arren, Euskadik Espainiako BPGaren %6,2 ekartzen du, industri BPGaren %10,45 eta esportazioen %9,2.

Euskal Autonomia Erkidegoak industria bolumen handia du eta Europako lurralderik aberatsenetakoa da: Eustaten datuen arabera, 1990ean zuen Europako per capita errentaren batezbestekoaren %89,6tik %117,1ra igaro zen 2002an, eta %125,6ra 2005ean (industriak eta eraikuntzak BPGaren %38,18 osatzen dute). Hazkunde hau Luxemburgok eta Irlandako Errepublikak baino ez dute gainditu Europar Batasunean.
250px|thumb|Bilboko aireportua

### Komunikazioak 
Euskadik errepide, tren eta hegazkin bidezko garraio eta komunikazio azpiegitura modernoak ditu, eta konexio erosoak eta arinak ahalbidetzen ditu Espainiako gainerako Autonomia Erkidegoekin eta Europarekin. Bilboko aireportua Lisboa – Stockholm nazioarteko euroatlantiar ardatzean kokatuta dago, eta Espainiako iparralde osoko bidaiarien trafiko gunerik garrantzitsuena da.

Loiu (Bilbo), Foronda (Gasteiz) eta Hondarribiko (Donostia) aireportuak elkarren oso hurbil daude, 60 kilometroko erradioan, eta 2006an 4,41 milioi erabiltzaile izan zituzten.

### Hezkuntza 
Eskulan produktiboaren kualifikazioa euskal enpresa-sarearen sendotasunetako bat da, eta pertsonen trebakuntza, berriz, politika publikoen lehentasunetako bat. Azken 10 urteetan hezkuntza-sistematik irten direnen artean goi-mailako tituludunen ehunekorik handiena duen Autonomia Erkidegoa da Euskadi (%65,8), Europako batezbestekoaren gainetik.

Euskal Autonomia Erkidegoak 5 unibertsitate ditu, eta 28 fakultate edo eskola, 3 goi-eskola tekniko eta 11 unibertsitate ikastegi, publikoak zein pribatuak. Guztira 70.000 ikasle inguru dituzte

## Proiektua babesten zuten enpresak 
* BBVA
* Iberdrola
* ESB
* Petronor
* Red Eléctrica de España
* Gamesa
* OHL
* FCC
* ThyssenKrupp
* Telecom Italia
* Mondragon
* IBV
* Garrigues

## Kanpo estekak
Hiru (argipen)

**Hiru** hitzak adiera ezberdinak ditu:

* Hiru, zenbakia.
* Hiru, garraiolarien sindikatua.
* Hiru, Hondarribiako argitaletxea.
2009ko maiatzaren 21eko greba orokorra

[thumb|220px|Greba orokorrerako deia egiten duen pankarta, [Donostiako Ibaetako campuseko ikasleek egindakoa.]]

**2009ko maiatzaren 21eko greba orokorra** hainbat sindikatuk eta erakundek Hego Euskal Herrirako dei egin zuten lan uzte eta mobilizazio orokorra zen. Hasierako deialdia ELA, LAB, ESK, STEE-EILAS, EHNE eta Hiru sindikatuek egin zuten 2009ko martxoaren 31n, orduko krisialdi ekonomikoak ekarritako enplegu galera salatuz, eta "administrazio publikoen egungo gizarte eta aurrekontu politiken kritika" gisa eta "Euskal Herritik bertatik krisia gainditzeko tresna eske" . Geroago, greba deialdiak beste erakunde batzuen atxikimendua jaso zuen, hala nola Aralar, Ezker Abertzalea, CNT sindikatua, Herria Abian plataforma, Eusko Alkartasuna, Nafarroako CGT sindikatua, Alternatiba, etab. Greba bezperarako, mila enpresa-komitetik gora eta hainbat gizarte eragilek, zenbait talde feminista barne, bat egin zuten greba deialdiarekin.

## Kritikak 
CCOO eta UGT-Euskadi sindikatuek greba orokorraren aurka azaldu ziren, hurrenez hurren "deialdia frontekeria sindikal eta politikoa dela" eta "langileen eskubideak ez direla urratzen ari"  argudiatuz, besteak beste. LSB-USO ere aurka azaldu zen, antzeko argudioak erabiliz.

EAJ alderdiak ere, artean eta 2009ko maiatzaren 5era arte Euskal Autonomia Erkidegoko gobernuko kide zelarik, kritikatu zuen deialdia, "Euskadi greba orokorrak egiteko ez dagoela" eta ekimen "arduragabea" zela adieraziz .

Bere aldetik, Patxi Lopezek, PSEko idazkari nagusia eta artean Euskal Autonomia Erkidegoko lehendakaritzarako hautagaia 2009ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak eta gero, greba orokorrerako deialdiaren erabakia berriz ere aztertu eta "elkarrizketari aukera bat emateko", zabaltzeko asmoa zuen gizarte elkarrizketarako mahaiaren inguruan, eskatu zien greba deitu zuten sindikatuei .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Grebaren jarraipenerako prestatutako webgunea
Anne of the Indies

***Anne of the Indies*** 1951ko ekoizpena da, Jacques Tourneurrek zuzendutakoa eta Jean Peters, Louis Jourdan, Debra Paget, Herbert Marshall, Thomas Gomez eta James Robertson Justice aktoreek antzeztua. Benetan izandako Anne Bonny pirataren bizitza du oinarri film honek. 1946an *Saturday Evening Post* egunkariak Herbert Sass idazlearen kontakizun bat argitaratu zuen *"Queen Anne Of The Indies"* izenburupean. Hollywoodetik zinemarako egokitzapen bat eskatu zioten handik gutxira, baina egitasmoak ez zuen biderik izan 1951ra arte; dena den, Sassek proposatutako ikuspegitik nahiko aldendu zen filma. Ekoizleek aurrenik Susan Hayward izan zuten gogoan pirataren pertsonaia gorpuzteko; azkenean Jean Petersek osatuko zuen.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
*  Filma **IMDB** atarian
Etnohistoria

**Etnohistoria** zenbait diziplina zientifikoren konfluentzia gisa uler daiteke: giza taldeen ikerketa historikoa eta antropologikoa, batetik, eta berauen elkarbizitza beste talde batzuekin, bestetik, nortasunarekiko eta politikarekiko hartu-emanak kontuan izanik.

Zenbait kasutan, baztertuta egon diren ikuspegiak kontuan izan ditu etnohistoriak, hala nola emakumeen etnohistoria edo etorkinen etnohistoria.

Historiaren, antropologiaren eta etnologiaren batuketak, etnohistoriaren ikuspegitik, "bestea" delakoaren mundua argitzea ahalbideratzen du.

## Ikus, gainera 
* Historia
* Antropologia
* Etnologia
* Gizarte zientziak

## Kanpo estekak
The Irish Rover

"**The Irish Rover**" (*"Irlandar Ibiltaria"*) irlandar folk abesti herrikoia da eta itsasontzi bikan , baino ziurrenik izaterik gabea, baten inguruko nondik-norakoak azaltzen dizkigu. Zoritxarrez amaiera zoritxarrekoa du. Abesti honi buruz hainbat eta hainbat musika taldeek egin dituzte beren bertsioak, zenbaitek beren hitzetako aldaketak ere bai.

* The Pogues eta The Dubliners irlandar telebistako saio batean "The Irish Rover" abestia abestuz. Hemen ikusgai dago
* The Dubliners taldeko kontzertuaren "The Irish Rover" abestiaren bideoa ikusgai

## Jatorrizko hitzak 
Azken aurreko bertsoa "nahiko" lizuna edo desegokia denez ohiko musika bildumetatik hat utzi ohi da.

## Bideoak 
* The Dubliners taldeko kontzertuaren "The Irish Rover" abestiaren bideoa ikusgai
* The Pogues eta The Dubliners irlandar telebistako saio batean "The Irish Rover" abestia abestuz. Hemen ikusgai dago

## Kanpo estekak 
* "The Irish Rover" abestia entzungai. The Dubliners eta The Pogues taldeek elkarrekin eginiriko abestiaren grabaketan.
Luke Kelly

**Luke Kelly** (irlanderaz *Lúcás Ó Ceallaigh*), (1940ko azaroaren 17a - 1984ko urtarrilaren 30a) Irlandako Dublin hiriko irlandar abeslari eta folk musikaria izan zen, The Dubliners taldearen sortzaileetako bat izan zen.

Bere ahots garbi eta ozena eta nahiko gazterik hil izanak irlandar folk musikaren abeslari mitikoenetako bat bilakatu dute.

## Ikus, gainera 
* Irlandako musika
Silicon Valley

**Silicon Valley** () Estatu Batuetako Kalifornia estatuaren iparraldean kokatzen den San Frantziskoren Badia dago. Santa Klara Harana eta San Frantzisko Penintsularen erdi-hegoaldea barne hartzen ditu, gutxi gora-behera Menlo Parketik San Josera zabalatzen da eta bere erdigunea Sunnyvalen dago.

## Bertan kokatzen diren enpresak 
Silicon Valleyen nazioartean ospetsuak diren goi mailako teknologia ekoizten duten enpresa hauek daude:

Adobe Systems | Advanced Micro Devices | Agilent | Altera | Apple Inc. | Applied Materials | BEA Systems | Cadence Design Systems | Cisco Systems | eBay | Electronic Arts | Google | Hewlett-Packard | Intel | Intuit | Juniper Networks | Knight-Ridder | Maxtor | National Semiconductor | Network Appliance | Oracle Corporation | Siebel | Sun Microsystems | Symantec | Synopsys | Veritas Software | Yahoo!| Informatica Corporation

Beren egoitzak Silicon Valleyen kokatzen dituzten beste enpresa batzuk:

Adaptec | Atmel | Cypress Semiconductor | Handspring | Intermedia.NET | Kaboodle | McAfee | NVIDIA Corporation| Infolink | Palm, Inc. | PayPal | Rambus | Silicon Graphics | Tivo | Verisign

## Hiriak 
Silicon Valleyko zenbait hirien zerrenda (alfabetikoki sailkatuta):

* Alviso
* Atherton
* Belmont
* Burlingame
* Campbell
* Cupertino
* Foster City
* Fremont
* Hillsborough
* Los Altos
* Los Gatos
* Menlo Park
* Millbrae
* Monte Sereno
* Mountain View
* Milpitas
* Newark
* Palo Alto
* Redwood City
* San Carlos
* San Mateo
* San Jose
* Santa Clara
* Saratoga
* Sunnyvale
* Union City
* Woodside

## Kanpo estekak 
* Kaliforniako Silicon Valley Historikoa
* Don Hoeflerren oharrak
* Silicon Valleyri buruzko albisteen webgunea
Paddy

Paddy izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:
    
* Paddy. Irlandar Patrick edo Padraig deituren izen txikitzaile edo lagunkoia.
* Paddy. Britainia Handiko hizkera herrikoian irlandarrak deitzeko (batzuetan gutxiesteko asmoz) ohiko ezizena.
* Paddy Whiskey. Irlandar whiskey marka bat.
* Paddywaggon. Polizi ibilgailuei ingeles hizkera herrikoian deitzeko modua. Estatu batuar jatorria du.
A Nation Once Again

[thumb|250px|eskuinera|[The Clancy Brothers taldearen *A Nation Once Again* abestiaren bertsioa entzungai.]]

**A Nation Once Again** (euskaraz *Nazio Bat Berriz Ere*) irlandar abesti errebeldeen azpi-generoko adibide on bat da. Abestiko narratzaileak Irlanda aske izan zen garai batekin amets egiten du, izenburuak iradokitzen duen bezala, herrialde aske bat, Abestiak irlandarrak bere herrialdearengatik zutik mantendu eta borrokatzera bultzatzen ditu: "And righteous men must make our land a nation once again" ("Eta gizon zintzoek gure lurra berriz ere nazio bat bihurtuko dute").

Abestia 1840. hamarkadaren erdialdera Thomas Osborne Davisek (1814-1845) idatzi zuen. Davis Irlandaren independentziaren aldeko laguntza ematen zuen mugimendu baten sortzailea izan zen.

Irlandar abeslari eta musika talde askok abesti honen bertsio ugari grabatu izan dituzte, horien artean John McCormack, The Clancy Brothers, The Dubliners, 1972an The Wolfe Tones (nabarmenki errepublikar eta abertzalea zen irlandar musika taldea), Poxy Boggards eta The Irish Tenors taldeak beren 2007ko singlean (John McDermott, Ronan Tynan, Anthony Kearns) eta Sean Conway.

## Hitzak 
When boyhood's fire was in my blood
I read of ancient freemen,
For Greece and Rome who bravely stood,
Three hundred men and three men;
And then I prayed I yet might see
Our fetters rent in twain,
And Ireland, long a province, be.
A Nation once again!

A Nation once again,
A Nation once again,
And lreland, long a province, be
A Nation once again!

And from that time, through wildest woe,
That hope has shone a far light,
Nor could love's brightest summer glow
Outshine that solemn starlight;
It seemed to watch above my head
In forum, field and fane,
Its angel voice sang round my bed,
A Nation once again!

It whisper'd too, that freedom's ark
And service high and holy,
Would be profaned by feelings dark
And passions vain or lowly;
For, Freedom comes from God's right hand,
And needs a Godly train;
And righteous men must make our land
A Nation once again!

So, as I grew from boy to man,
I bent me to that bidding
My spirit of each selfish plan
And cruel passion ridding;
For, thus I hoped some day to aid,
Oh, can such hope be vain ?
When my dear country shall be made
A Nation once again!

## Kanpo estekak 
* The Wolfe Tones taldearen "A Nation Once Again" abestiaren moldaketa entzungai.
* The Dubliners taldearen "A Nation Once Again" abestiaren moldaketa entzungai.
Whiskey In The Jar

"**Whiskey in the Jar**" (euskaraz *Whiskeya Edalontzian*) irlandar folk abesti herrikoi eta ospetsu bat da, Cork eta Kerry konderrien arteko mendien artean kokatutako kontakizuna azaltzen digu, emazteak traizioa egin dion bide lapur batena. Munduan zehar zabalduenetako irlandar abestia da hau, eta 1950. urtetik aurrera sarritan hainbat musikari profesionalek jo eta abestu izan dute. Horien artean hiru talde hauek adibide gisa: 1960ko hamarkadan The Dubliners folk taldeak nazioartean hedatu zuen, Thin Lizzy irlandar rock taldeak 1970eko hamarkadan bere bertsio bat grabatu zuen, eta 1998an Metallica estatubatuar heavy metal talde ospetsuak ere abesti honen bertsioa egin zuen.

Abestiaren sarreran lehen zatiak honela dio:

As I was a-walkin round Kilgary MountainI met Colonel Pepper and his money he was countin',I rattled me pistols and I drew forth me saber,
Sayin' "Stand and deliver, for I am the bold deceiver!"*Musha rig um du dda, / Whack fol the daddy O,*''Whack fol the daddy O, / There's whiskey in the jar.

The Dubliners taldearen hasierako bertsioa zeozer ezberdina da:

As I was goin' over the far famed Kerry mountains
I met with Captain Farrell and his money he was countin'
I first produced me pistol and I then produced me rapier
Saying "Stand and deliver, for you are a bold deceiver!"

## Hitzak 
As I was going over the far famed Kerry mountains
I met with captain Farrell and his money he was counting.
I first produced my pistol, and then produced my rapier.
Said stand and deliver, for I am a bold deceiver,

::musha ring dumma do damma da
::whack for the daddy 'ol
::whack for the daddy 'ol
::there's whiskey in the jar (bis)

I counted out his money, and it made a pretty penny.
I put it in my pocket and I took it home to Jenny.
She said and she swore, that she never would deceive me,
but the devil take the women, for they never can be easy

I went into my chamber, all for to take a slumber,
I dreamt of gold and jewels and for sure it was no wonder.
But Jenny took my charges and she filled them up with water,
Then sent for captain Farrel to be ready for the slaughter.

It was early in the morning, as I rose up for travel,
The guards were all around me and likewise captain Farrel.
I first produced my pistol, for she stole away my rapier,
But I couldn't shoot the water so a prisoner I was taken.

If anyone can aid me, it's my brother in the army,
If I can find his station down in Cork or in Killarney.
And if he'll come and save me, we'll go roving near Kilkenny,
And I swear he'll treat me better than me darling sportling Jenny

Now some men take delight in the drinking and the roving,
But others take delight in the gambling and the smoking.
But I take delight in the juice of the barley,
And courting pretty fair maids in the morning bright and early

## Kanpo estekak 
* The Dubliners taldearen "Whiskey In The Jar" abestiaren bideoa ikusgai
* Thin Lizzy taldearen "Whiskey In The Jar" abestiaren bideoklipa ikusgai
* Metallica taldearen "Whiskey In The Jar" abestiaren bideoklipa ikusgai
* "The Pogues" eta "The Dubliners" irlandar taldeek elkarrekin batera "Whiskey In The Jar" abestia abestuz
Gizonen antzutasun

**Gizonezko-antzutasuna** gizonek ugaltzeko duten ezintasuna da. Antzutasunaren eragileak asko dira, organo sexualetako arazoak edo gameto akastunak esaterako.

## Eragileak 
Gero eta gizon gehiagok sufritzen dute gaur egun antzutasuna. Jendearentzat honek arrazoi ezberdinak izan ditzake. Hauetako arazo bat arropa estuegia eramatearena da, organoak arropa estuz estalita badaude tenperatura handiak egon daitezke eta hori dela eta espermatozoideak hil daitezke.
Badago jendea, baita ere, pentsatzen duena kutsadurak zerikusia daukala arazo honetan.

## Antzutasun motak 
* Lehenengo mailako antzutasuna: Bikoteak inoiz ez du modu naturalean haurdunaldirik lortu.
* Bigarren mailako antzutasuna: Lehenengo haurdunaldia eta gero bikoteak ez du lortzen bigarren bat izatea. Lehenengo haurdunalditik 12 hilabete pasa behar dira bigarren mailako antzutasuna dela esateko.

## Kanpo estekak
Bremengo Polizia

**Bremengo Polizia** (alemanieraz *Polizei Bremen*) Alemaniako Bremengo autonomia estatu-hiriaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Bremen hirian dago.

## Kanpo estekak 
* Bremengo Poliziaren webgune ofiziala

thumb|200px|ezkerrera|Poliziaren autoa
Saxoniako Polizia

**Saxoniako Polizia** (alemanez *Polizei Sachsen*) Alemaniako Saxoniako autonomia estatuaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo *landspolizei* da. Egoitza Dresden hirian dago.

## Antolaketa 
Saxoniako Polizia, Saxoniako Barne Ministerioak kudeatzen du. 8 eremutan banatzen da polizia-zereginak hobeto banatzeko:
* Dresden
* Leipzig
* Chemnitz-Erzgebirge
* Elbe Harana-Ekialdea
* Lusazia Garaia-Silesia Beherea
* Hego-mendebaldea
* Saxonia mendebaldea

## Kanpo estekak 
* Saxoniako Poliziaren webgune ofiziala

[thumb|300px|ezkerrera|Poliziaren egoitza nagusia [Dresdenen.]]
All the Brothers Were Valiant (1953ko filma)

***All the Brothers Were Valiant*** 1953ko filma da, Richard Thorpek zuzendutakoa, Ben Ames Williams idazlearen izen bereko eleberrian oinarrituta. Antzezle nagusiak hauexek izan ziren: Robert Taylor, Stewart Granger, Ann Blyth eta Betta St. John. Aurretiaz beste film bik istorio bera jasoa zuten, 1923ko bertsio isila batak -galdutzat jo denak- eta 1928ko Across To Singapore delakoak.
Koloretako argazki onenaren Oscar sarietarako izendatua izan zen.

## Argumentua 
Baleak ehizatzen dituen familia bateko anaia bik (Taylorrek eta Grangerrek) neskato beraren atzetik jardungo dute (Blyth). Anaietako bat itsasoan desagertutzat jo ostean, neskatoa bestearekin ezkonduko da; ez zen, ordea, hil eta berriro agertzean bien arteko liskarra sortuko da. Tartean abenturak, bata bestearen atzetik.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
*  Filma **IMDB** atarian