La Cangreja parke naturala

**La Cangreja parke nazionala** eremu babestua da, Chires eta Mercedes Sur barruti menditsuen artean kokatua dagoena, Puriscal kantoian, Costa Rican. 2002ko ekainaren 5ean sortu zen.

Tamaina txikia duen arren, La Cangreja hegazti migratzaileen babeslekua da eta *Corcovado parke nazional*ekoa baino flora aberatsagoa du. 

Parke natural honen barruan, fruitua enborrari itsatsita ematen duen Plinia Puriscalensis zuhaitza dagoen leku bakarra da. Gainera, Puriscaleko azken basoko gordelekua babesten du.

## Sorkuntza 
Kontserbazio Eremuen Sistema Nazionalaren (SINAC) parte da. 1984an sortu zen, eremu babeslearen kategoria eman zitzaionean. 

Geroago, 2002ko ekainaren 5eko 30479-MINAE Dekretu Betearazlearen bidez, La Cangreja parke nazional izendatu zen, 2.519,23 hektareako azalerarekin.

1.305 metroko altuerako La Cangreja muinoak duen forma berezitik datorkio izena. Muinoak parkea menderatzen du eta nolabait airetik ikusten den krustazeo horren antza du, hanka gisa alboetara irteten diren hainbat muinorekin. 

Bertako herri indigenen historiek Karramarro erraldoi bati buruz hitz egiten dute. Antzinako garaietan muinoan finkatu zen eta bertakoak beste herrixketara pasatzea eragozten zuen. Halako batean, gerlari ausart batek haren aurka borroka egin zuen, eta hanka bat moztea lortu zuen. Ondorioz, amorrua menderatu zuenean, harri bihurtzea erabaki zuen. Horregatik, muinoaren goialdea harritsua da orain.

## Ezaugarriak 
alt=La Cangreja erreserba naturalaren argazki bat|thumb|La Cangreja parke naturalaren argazki bat
Karramarroak Puriscal eskualde osoko azken zati natural aldatugabeak ditu. Inguruko zenbait komunitatek (Mastatal, San Vicente, San Miguel eta Zapaton lurralde indigena, besteak beste) ura hornitzeko iturri nagusia da, eta tokiko klima egonkortzeko balio du. 

Parke natural honetan daude Negro eta Quebrada Grande errekak.
Parkean zehar, ur-jauzi ikusgarriak ere badaude, eta bi bizi-eremu ditu: oso baso hezea, aurremontanorako trantsizioa, eta euri aurreko basoa.

1988az geroztik, Puriscaleko biztanle-talde bat (gaur egun, Ekotropia Fundazioa) sortu zen parkea eraginkortasunez babesteko xedearekin, gobernua eta boluntarioen artean kudeatu eta babestua

## Kokalekua 
Administratiboki, parkea San Jose probintziako Puriscal kantoiko Chires eta *Mercedes Sur* barrutietan dago. Hauek dira haren koordenatuen batez bestekoa: 9°43–01–N 84°22–23–O

Geografikoki, PNLC Santiago de Puriscal hiritik 42 km hegoaldera dago eta San Jose hiritik (Costa Rica) 85 km hego-mendebaldera dago. Kartografia-orria 3345 III da, Geografia Institutu Nazionalarena, 184000 - 192000 N eta 492000 - 498000 O koordenatuen artean (ACOPAC-ONCA NATURAL, 2005).

## Erliebea 
Erliebe malkartsua duen eskualde baten barruan dago PNLC. Parkeak altitudinala du: 300 msnm parkearen hegoaldeko mugan (Mastatal komunitatea) eta 1.305m La Cangreja muinoaren gailurrean (ACOPAC-ONCA NATURAL, 2005). Parkearen altimetriak hegoalderantz jaisteko joera du.

## Klima 
Ez dago euri-prezipitazioen erregistro ofizialik  parkean zuzenean, nahiz eta prezipitazioa, parkea dagoen eskualdean, 2.000 eta 4.250 mm bitartekoa izan daitekeen urtean. 

Prezipitazio ofizialak erregistratzeko estazioa, parketik hurbilen dagoena eta La Gloria de Puriscalen dagoena, 7,6 km-ra. parkearen hego-mendebaldean, gutxi gorabehera, urteko batez besteko prezipitazioa 3.539 mm-koa dela adierazten du (ACOPAC-ONCA NATURAL, 2005). 

Urtaroen aldaketak, oro har, ondo markatuta daude prezipitazioari dagokionez: urtaro euritsua apiriletik azarora bitartekoa da eta urtaro lehorra abendutik martxora bitartekoa.

Batez besteko tenperatura 20 ºC eta 24 ºC bitartekoa izan ohi da, baina altueraren eta Ozeano Baretik datozen haize hezeen arabera aldatzen da.

## Bizi-eremuak 
L.R. munduko bizi-eremuak sailkatzeko sistemaren arabera. Holdridge, Bolaños, Watson eta Tosik (1999) Costa Ricako mapa ekologikoan irudikatua, parkean bi bizi-eremu daude: baso oso heze tropikala eta Premontano baso oso hezea, Plubioserako trantsizioa. (ACOPAC-ONCA NATURALA, 2005).

La Cangreja parke nazionalak Montano bajo motako baso bat du. 1.000 flora-espezie inguru ditu, eta horietatik 44 endemikoak dira. 

Hauek dira adierazgarrienak: kokboloa, ron rona, nazarenoa, baratxuria, pochotea, sabana-haritza, txortena, kaimila, kakobila, zedro horia, kristobala, zenizaroa, espavela, fruta urrekara, guakhipelina, zur beltza eta mastatea.

## Aipamen historikoa 
Lasta-errepide zaharrari jarraitzen zaio Parritara, eta, gero, ekialdera desbideratzen da (seinaleak daude). 

Sartzeko, trakzio bikoitzeko ibilgailua erabiltzea gomendatzen da eurite-garaian, bide gehiena lasta eta lokatza baita.

Ez legearen bidez sortu zen. 6975 art. 93, 03-12-84 Dekretuaren sorrera Ez. 17455-MAG 31-03-87 (eremu babeslea) eta parke nazional izendatua 2002an. 2.240 hektareako azalera du.

Tamaina txikia izan arren, La Cangreja hegazti migratzaileen babeslekua da eta Corcovado parke nazionalekoa baino flora aberatsagoa du. 

Munduan dagoen leku bakarra da *Plinia puriscalensis* zuhaitza, fruitua enborrari itsatsita ematen duena. Gainera, Puriscaleko azken basoko gordelekua babesten du.

### Aurrekariak 
La Cangreja izena La Cangreja muinoaren forma bereizgarriari dagokio, 1.305 metroko altuerakoa eta parkea menderatzen duena. 

La Cangreja muinoa, goitik ikusita, karramarro bati begira egotearen itxura da, eta alboetara ateratzen diren muinoek haren hankak osatuko lituzkete. Bestalde, historia indigenak Karramarro handi bati buruz hitz egiten du. 

Antzina-antzinako muinoan finkatu zen eta bertakoak beste herrixketara igarotzea eragozten zuen, harik eta harkaitz batek menderatu arte.

### Ezaugarriak 
Eremu lehorren eta euritsuen arteko trantsizio-basoa da, eremu higatu baten erdian. Bi bizi-eremu ditu: baso oso hezea, aurremontanorako trantsizioa eta euri aurreko basoa. Urteko batez besteko prezipitazioa 2.700 mm-koa da eta gutxieneko altitudea 350 msnm-koa eta gehienekoa 1.305 msnm-koa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* SINACen orria
* Costa Rica Explorer
* Costa Rica **National Parks**: official La Cangreja National Park website
* La Iguana Chocolate — *Costa Rican* owned chocolate farm next to the park.
* Costarican family mastatal community, eta Karramarroari buruzko informazioa.