Paraná hiriko Urrundik Euskal Etxea

**Paraná hiriko Urrundik Euskal Etxea**, ofizialki **Asociación Vasco Argentina Urrundik**, Argentinako Paraná hirian dagoen euskal etxe bat da, Entre Ríos probintzian. 2000. urtean inauguratu zen. España kalearen 430 zenbakian dago.
## Historia 
Paranan euskaldunak izan ziren ia La Bajadako hiribildua sortu zenetik, edo are lehenagotik ere. Gaur egun hiriko lurrak eta ia departamendu osoarenak Juan Garai bizkaitarrarenak izan ziren, eta bere ondorengoenak gero (horien artean Hernando Arias de Saavedra eta Larramenditarrak). Bertako jatorrizko jabeak, indiarrak, kanporatuak izan zirenean.

Herrialde modernoaren independentziatik eta osaketatik aurrera, asko izan ziren tokiko, probintziako eta nazioko historiari eta toponimiari lotuta geratu ziren abizen euskaldunak; besteak beste hauek azaltzen dira: Vera Mugica, Ezpeleta, Urdinarrain, Barrenetxea, Ortiz, Galarza, Txurruarin, Etxague, Basabilbaso, Laurencena, batzuk aipatzearren. Justo José de Urquiza,  Urkiza hainbat aldiz Entre Ríos probintziako gobernadore izan zen, Alderdi Federaleko buruzagia eta Argentinako Konfederazioko presidentea 1854 eta 1860 artean. Haren aita, Joseph de Urquiza, 11 urte besterik ez zituen ailegatu zen Argentinara.

Hala ere, Paranako euskaldun ugariek ez zuten XX. mendea ondo sartu arte bildu eta identifikatuko zituen entitaterik sortu.

Lehen saiakera 1950.eko hamarkadan izan zen, Santa Feko 'Gure Etxea' Euskal Etxearen babesarekin (XXI. mendena berrinauguratua, Ibai Gurenen babesarekin) Bidasoa Euskal Etxea sortu zenean. Bizitza laburra izan zuen, baina hazia erein zuen. 1954ko urrian sortu zen.

1960. urtearen amaieran eta 1961. urtearen hasieran Euskal Etxe bat sortzeko bilera batzuk antolatu ziren. Orduan, Raul Lucio Uranga Micheltorena doktoreak gobernatzen zuen probintzia, euskaldunen biloba zen bera. Hark kudeaketak babestu zituen, eta aurreko bileretan parte hartu zuen. 

1961eko otsailaren 19ko goizean, leku berean, "Ibai Guren" Euskal Argentinar Etxea sortzeko batzar eratzailea egin zuten. Euskal Astea antolatzea ere programatzen da eta Zentroaren helburuak ezarri ziren.  Izenak Parana hiria kokatuta dagoen tokiari erreferentzia egiten dio.

Hamabost urte baino gehixeago lanean aritu ondoren, Zentroko bizitza ahultzen hasi zen, ia jarduerarik gabe geratu arte. 1985eko irailean talde ugari bildu ziren batzarrean elkartea berrantolatzeko. Walter Diaz Larrañagaren zuzendaritzapean dantzari-taldea osatu zen. Eusko Jaurlaritzak euskara irakasteko lehen bekaduna hartu zuen: Maria Lilia Bournisen Echaniz., Bournisen euskara ikasteko gaitasuna lortu eta gero, euskara eskolak ematen hasi zen egoitza horretan. Geroago Maria Noel Ballak eta Victoria Faminek ordezkatu zuten.

Paranan 2025ean bi euskal etxe dira. 2000. urtera arte Ibai Guren zen elkarte bakarra, baina 2000.urte horretan sortu zen **Urrundik** euskal etxea. Urrundik elkarteak bere 25 urteak ospatu zituen 2025eko maiatzaren 11n Círculo Hoteleko aretoetan egindako bazkari batekin. Aldi berean ospatu ziren “Euskal Presentzia” Irratsaioaren 35 urteak. Eguna emozioz eta alaitasunez bete zen, eta euskal dantzak ere izan ziren. Txiki, gazte eta helduen taldeek euskal dantza tradizionalen erakustaldia eskaini zuten. Elba Mocoroa FEVAko idazkariak ere parte hartu zuen ospakizunean. Hernando Pico Rubio eta Cristian Dappen gitarra-jotzaile ezagunen emanaldia ere izan zen. Euskal Etxeko arraunlariak, elkarteko kide eta lagunek ekarrita, desfile batean bildu ziren ekitaldira.

## Jarduerak 
2025ean jarduera anitz antolatu ziren euskal etxe honetan, besteak beste hauek:

* Euskal dantzak. Hiru talde aritzen dira, txikiak, gazteak eta helduak. Ignacio Borrás da arduraduna.
* Antzerkia. Augusto Carballal da arduraduna
* Xakea. Raúl Acosta zen arduraduna larunbatetan antolatzen diren saioetan.
* Tangoa. Sebastián Balcaza-ren ardurapean
* Dantza folklorikoak. Hasiberri eta Aurreratuentzat. IADF irakaslearekin Federico Del Valle eta Juan Mileseren ardurapean.

## Munduko Euskal Etxeen mapa 
[[Fitxategi:Munduko_euskal_etxeak_-_Mapa_-_Wikidata_-_2025.png|erdian|thumb|380x380px|Ikus Munduko euskal etxeen mapa interaktiboa (Wikidatako datuekin, 2025)]]

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal etxeak
* Euskal diaspora
* Paraná hiriko 'Ibai Guren' Euskal Etxea

## Kanpo estekak 
* *www.euskaletxeak.eus*