open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Crash (1996ko filma)

***Crash*** 1996ko David Cronenberg kanadar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Hogeita hamar urte bete dituztenean, James Ballard eta honen emaztea, Catherine, elkarren maitasuna adierazteko modu berrien bila dabiltza. Trafiko-istripu batek mundu arraro eta bihurgunetsu batera eramango ditu. Lanetik etxerako bidean, Jamesek Helen Remington eta honen senarra doazen autoaren kontra jo du. Helenen senarra istripuan hilik eta neska eta James larri zaurituta geratu dira. Lehen unetik, elkar erakarrita sentituko dira eta auto-istripuekiko nolabaiteko fetitxismoa dutela konturatuko dira.

## Aktoreak 
* James Spader: James Ballard
* Deborah Kara Unger: Catherine Ballard
* Elias Koteas: Vaughan
* Holly Hunter: Dr. Helen Remington
* Rosanna Arquette: Gabrielle
* Peter MacNeill: Colin Seagrave
* Judah Katz: saltzailea
* Nicky Guadagni: tatugilea
* Boyd Banks: Grip

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heraklides (osaba)

**Heraklides** (antzinako grezieraz: Ἡρακλείδης) Sirakusako gizonezkoa zen, eta Agatokles Sirakusakoaren senidea, beharbada osaba. Berari buruz ezer gutxi dakigu.
Garai hartan, bazegoen *Seirehun Nobleak* izeneko taldea. Talde hau eragin handiena zutenen artean osatuta zegoen, hauen buruzagiak Sosistrato eta Heraklides ziren. Aditu batzuen arabera, Heraklides hau Agatoklesen osaba izan zitekeen. Hori erlazionatuta egongo zen Agatoklesen behe mailako jatorriaren mailarekin.
eskuinera|200px|thumb|Magna Graecia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sirakusako tiranoak
Nagnataeak

**Nagnataeak** (Ναγναται) edo **Magnatae** (Μαγναται) Irlandako herri tribal bat izan ziren. Klaudio Ptolomeok haiengan hitz egin zuen. Egungo Connacht-en bizi ziren. Ptolomeok ere hiri bati buruz hitz egin zuen Nagnata (Ναγνατα) edo Magnata (Μαγνατα) haien lurraldean.

Theodore Moody historialariak estaten du Nagnataeen eta Fir Ól nÉcmachten (talde bat, Connachtko hasieran) bi izen hauen arteko aldaketak esaten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Happiness (1998ko filma)

***Happiness*** 1998ko Todd Solondz estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
New Jerseyko auzo dotore batean eroso asko bizi diren Jordan familiako hiru ahizpak, zoriontasunaren bila dabiltza beti. Joyek 30 urte ditu eta oraindik ez du gizon perfektua aurkitu. Trish, ezkondutako haren ahizpa zaharrena, Joy bera bezain egoki ezkonduko ez den beldur da; eta azkenik, Helen dago, best-sellerrak idazten dituena, bere larritasunean pixkanaka hondoratzen ari dena.

## Aktoreak 
* Jane Adams: Joy Jordan
* Elizabeth Ashley: Diane
* Dylan Baker: Bill Maplewood
* Lara Flynn Boyle: Helen Jordan
* Ben Gazzara: Lenny Jordan
* Jared Harris: Vlad
* Philip Seymour Hoffman: Allen
* Louise Lasser: Mona Jordan
* Jon Lovitz: Andrew "Andy" Kornbluth
* Camryn Manheim: Kristina
* Rufus Read: Billy Maplewood
* Cynthia Stevenson: Trish Maplewood
* Justin Elven: Timmy Maplewood
* Lila Glantzman-Leib: Chloe Maplewood
* Gerry Becker: psikiatra
* Arthur J. Nascarella: Berman detektibea
* Molly Shannon: Nancy
* Ann Harada: Kay
* Douglas McGrath: Tom
* Anne Bobby: Rhonda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Batman & Robin

**Batman & Robin** (euskaraz *Batman eta Robin*) 1997ko Joel Schumacher estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Bob Kane komikigilearen DC Comics argitaletxeko Batman superheroiaren komikietan oinarritua dago. Arnold Schwarzenegger, George Clooney, Chris O'Donnell, Uma Thurman, Alicia Silverstone, Robert Swenson, Michael Gough eta Pat Hingle aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Victor Fries (Arnold Schwarzenegger) doktoreak hiltzorian dagoen bere emaztea kriogenikoki bizirik mantentzeko burutu dituen esperimentuak porrot egin eta berau Freeze jauna izeneko gaizkilean bilakatuko dute. Honek bizirik jarraitzeko bere gorputza etengabe izoztua mantendu beharrean duenez, Gotham hiria nahiz hiritar guztiak izozteko asmoa du. Bienbitartean, Pamela Isley (Uma Thurman) botanika lotsatiak burutu duen esperimentu baten zehar Poison Ivy gaizkilea bilakatu da, bere asmoa Lurrean landareen nagusitasuna berreskuratu eta gizaki guztiak pozoiturik hiltzea izango da. Batman (George Clooney) eta bere adiskide leial Robinek (Chris O'Donnell) gaizkile horiei aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* Arnold Schwarzenegger: Victor Fries doktorea / Freeze jauna
* George Clooney: Bruce Wayne / Batman
* Chris O'Donnell: Dick Grayson / Robin
* Uma Thurman: Pamela Isley doktorea / Poison Ivy
* Alicia Silverstone: Barbara Wilson / Batgirl
* Michael Gough: Alfred Pennyworth
* Pat Hingle: James Gordon komisaria
* John Glover: Jason Woodrue
* Elle Macpherson: Julie Madison
* Vivica A. Fox: B. Haven andereinoa
* Vendela Kirsebom: Nora Fries
* Elizabeth Sanders: Gossip Gerty
* Robert "Jeep" Swenson: Bane
* Michael Paul Chan: Lee doktorea

## Kanpo estekak 
* *Batman & Robin* filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Hundstage

***Hundstage*** 2001eko Ulrich Seidl austriar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Asteburu beroa da hipermerkatu, autopista eta urbanizazioz inguratutako Vienako aldiri batean. Udamina goren aldian dago eta egun txakurrak egiten ditu, bero handikoak. Elkar lotutako sei istorioek etsipen, frustrazio eta arima bakartien mundu bat erakusten dute.

## Aktoreak 
* Maria Hofstätter
* Alfred Mrva
* Franziska Weisz
* Christine Jirku
* Viktor Hennemann
* Georg Friedrich
* Claudia Martini
* Victor Rathbone
* Erich Finsches
* Gerti Lehner

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Marinoko lira

*Artikulu hau San Marinoko dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lira».*

**San Marinoko lira** (italieraz *lira sammarinese*, plural *lire sammarinesi*) San Marinoko txanpon ofiziala izan zen 1865tik euroa iritsi zenera arte (2002. urtea).

San Marinoko lira Italia osoan zen baliozkoa, eta San Marino hirian legala zen Italiako eta Vaticanoko lirarekin batera. Europar Batasuneko partaidea ez izan arren, San Marinok euroa hartu zuen txanpontzat.

## Kanpo estekak
Beruwala

**Beruwala** ( tamil: பேருவளை) hiri bat da Sri Lankakoa

## Geografia 
10 metrora dago uraren gainetik eta 58 kmra dago Colombotik, Hiri garrantzitsuena.

Ordu eremua UTC +5:30 da.

## Demografia 
2011an 35 068 biztanle gutxi gorabehera zituen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Artikulu hau dauka datu geografikoen ateratako Google Earth*.
Saumurko gaztelua

**Saumurko gaztelua** () Frantziako Loirerria eskualdeko Maine eta Loira departamentuko Saumur hiriko alde zaharrean dagoen gaztelua da. Loira eta Thouet ibaien elkargunean dago.

Jatorrizko eraikina X. mendean eraiki zen, eta 1026an Fulko III.a Anjoukoaren eskuetara igaro zen, Plantagenet etxeko jabeei kendu baitzien. 1067an suntsitua izan zen eta XII. mendean Henrike II.a Ingalaterrakoak berreraikia zuen.

1964ko azaroaren 2an Frantziako Monumentu Historiko izendatu zuten.

Fitxategi:Château_de_Saumur_2008_PD_10.JPG|Gazteluaren ikuspegia.
Fitxategi:Château_de_Saumur_2008_PD_14.JPG|Ataria.

## Kanpo estekak 
* Saumurko gazteluari buruzko informazioa
I'm No Angel

'''''I'm No Angel''''' 1933ko Wesley Ruggles estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Tira neska joriak zirkuko dantzari eta lehoi-hezitzaile moduan dihardu. Dirua behar duenez, saio berri batekin arriskatzea onartuko du: burua lehoi baten ahutzetan sartzea. Ikuskizun berri honi esker, zirkua New Yorkera doa lehenengoz eta Tirak gehien atsegin duena egin ahal izango du: opari garestiak egiten dizkioten gizon aberatsak limurtzea, alegia.

## Aktoreak 
* Mae West: Tira
* Cary Grant: Jack Clayton
* Gregory Ratoff: Benny Pinkowitz
* Edward Arnold: "Big Bill" Barton
* Ralf Harolde: "Slick" Wiley
* Kent Taylor: Kirk Lawrence
* Gertrude Michael: Alicia Hatton
* Russell Hopton: "Flea" Madigan
* Dorothy Peterson: Thelma
* William B. Davidson: Ernest Brown
* Gertrude Howard: Beulah Thorndyke
* Libby Taylor: Libby
* Hattie McDaniel: Tiraren manikura-egilea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lemavoak

thumb|160x160px|Lemavoen antzinako lurraldea
Lemavoak Gallaeciako tribu zeltiar bat ziren, haien lurraldea gaur egungo Tierra de Lemos da, Lugoko probintziaren hegoaldean

## Iturriak 
Pliniok aipatzen ditu Naturalis Historia liburuan, IV, eta Klaudio Ptolomeoren Geographia liburuan ere agertzen dira, honek Dactonium haien hiriburua zela esan zuen,

## Kultura 
Lemavoak Kastroen kulturaren parte ziren, Iberiar penintsulako iparraldeko kultura

## Militarra 
Erromatarrekin parte hartu zuten eta Ala I Levamorum eta Cohors I Lemavorum civium romanorumsortu zen, idatzizko aztarnak geratzen direnak

## Etimologia 
Lemavo izena  galiako Lemovizetik etorri ahal da *limos / *lemos hitztik, olmo esan nahi duena

## Ikusi ere 
* Monforte de Lemos
* Monasterio de San Vicente del Pino
* Dactonium.
* Cohors I Lemavorum civium romanorum

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Cuevillas, Florentino L., *Historiaurrea*, Otero Pedrayo, Ramón, *Historia Galiza*, t. I., inprima Akal. Madrid. 1980.
* Moralejo Lasso, Abelardo, Toponimia galizia eta leon. Pico Sacro. Santiago de Compostela. 1977
* *Historia Monforte eta bere Lur Lemos*, Germán Vázquez, 
* "Nik lehen poboadores galizia, edo paleolitoko, Cadernos egin mintegia sargadelos 73" - Hainbat Autore

## Kanpo estekak
Stahleck gaztelua

**Stahleck gaztelua** () Alemaniako Renania-Palatinatua estatuko Bacharach hirian dagoen gaztelu bat da, Erdialdeko Rhingo Goi Ibarrean. Itsas mailatik 160 metroko garaieran dago, Rhin ibaiaren ezkerraldeko bazterrean eta Steeg Haranaren sarebidean, Koblentzatik 50 kilometro hegoaldera.

XII. mendean Koloniako Artzapezpikuaren aginduz eraiki zen. XVII. mendearen amaieraldean suntsitua izan zen, eta XX. mendean berreraikia.

Fitxategi:Stahleck_top.jpg|Rhin ibaia eta gaztelua.
Fitxategi:BurgStahleckBergfried.jpg|Dorrea.
Fitxategi:BurgBacharachInnenhof.jpg|Barnealdea.
Fitxategi:BurgStahleckEingangSchildmauer.jpg|Atari Nagusia.

## Kanpo estekak
Auteiniak

**Auteiniak** () edo **Uaithni ** antzinako Irlandako herri tribal bat zen, Klaudio Ptolomeok haiei buruz hitz egin zuen. Gaur egungo Galwayko konderrian zeuden kokatuta. Erdi Aroaren hasieran Limericken eta Tipperarinen ere aurkitu ziren.

Badira bi Autenien adarrak: Uaithni Cliach, Owneyko herriakoak eta Uaithni Tire Tipperaryko konderrian. Irlandako kronologian agertzen dira:

* Ainleren hila, Uaithni Cliach-en erregea, Bikingoengan 914. urtean
* Dubhdabharc, Maelmordharen semea, Uaithni Tireen erregea, 949. urtean
* Eochaidh Ua Loingsigh, Uaithni Tireen erregea 1080. urtean
* Cuilen Ua Cathalan,Uaithni Cliach-en erregea 1107. urtean

## Etimologia 
Bere izena proto-zeltiar hizkuntzatik etortzen da *Autēniī

## Erreferentziak 
http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/_Texts/Ptolemy/2/2*.html

## Kanpo estekak
Hohensalzburg gaztelua

**Hohensalzburg gaztelua** () Austriako Salzburgo hiriko muino batean dagoen gaztelu bat da.

1077an Gebhard von Helffenstein printze-artzapezpikuaren aginduz eraikitzen hasi eta gaur egungo itxura XV. mendean Leonhard von Keutschach printze-artzapezpikuaren agintaldian hartu zuen. Gotolekua hainbat alditan setiatua egon arren ez da inoiz hartua izan.

Gaztelu honi buruzko «salzburgotar zezen garbitzailearen» kondaira ezaguna badago, honek setio luze batetan zehar, gazteluan zegoela egunero-egunero kolore zezen berdina kolore ezberdinez margotu eta defentsa harresian zehar etsaiek ikus zezaten paseatzen qzuen, egunaren amaieran berriz ere kolorea ezabatu eta biharamunean beste kolore batez margotzeko. Honela erasotzaileak engainatu eta gazteluko defendatzaileek sekulako elikagai biltegia zutela sinistearazten zien, ondorioz setiatzaileek lur jota setioa altxatu eta alde egin zuten.

Fitxategi:12-10-31-salzburg-by-RalfR-01.jpg|Gaueko ikuspegia.
Fitxategi:Hohensalzburg_Castle.jpg|Gaztelua.
Fitxategi:Hohensalzburg_Castle_43.jpg|Barnealdea.
Fitxategi:Salzburg Festung hohensalzburg 04.JPG|Printze-artzapoezpikuaren kapera.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
C'est arrivé près de chez vous

'''''C'est arrivé près de chez vous''''' (eusk. 'Haren etxetik hurbil gertatua') 1992ko Rémy Belvaux, André Bonzel eta Benoît Poelvoorde zinema zuzendarien filma da.

## Argumentua 
Dokumental faltsu honek Benen bizitza erakusten digu, gazte alai, atsegin, sukaldaritza onaren, ardoaren, pinturaren... eta hilketen maitale. Bere jardunbidea jarraituko dugu Rémy, André eta Patrick, hari buruzko erreportaje bat egiten ari den telebista taldeko partaideen irudien bitartez.

## Aktoreak 
* Benoît Poelvoorde : Ben
* Rémy Belvaux : Rémy
* André Bonzel : André
* Jacqueline Poelvoorde-Pappaert : Benen ama
* Nelly Pappaert : Benen amama
* Hector Pappaert : Benen aita
* Jenny Drye : Jenny
* Malou Madou : Malou
* Willy Vandenbroeck : Boby
* Rachel Deman : Mamie Tromblon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Devil Wears Prada (filma)

***The Devil Wears Prada*** () 2006ko David Frankel estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama-komedia film bat da.

2003an Lauren Weisberger estatubatuar kazetariak idatzitako izen bereko eleberrian oinarritua da. Eleberrian kazetariak Vogue moda aldizkarian lan egiten zueneko bizipenak kontatu ditu, tartean bere nagusi Anna Wintour "gaiztoa" ere Miranda Priestly argitaratzailearen pertsonaia irudikatu zuen.

## Argumentua 
New Yorkeko modaren mundu zorabiagarrian, arrakastaren gailurra *Runway* moda aldizkariak irudikatzen du, Miranda Priestly (Meryl Streep) argitaratzaileak burdinazko eskuaz zuzendua. Haren laguntzaile gisa lan egiteak Andy Sachs (Anne Hathaway) kazetari hasiberriari etorkizunean edonongo ateak irekitzea ekar liezaioke, baina gazte horrek jada aldizkarian dauden kazetari xarmagarri eta oso ederren artean narras samar dabil. Berehala, Andyk negozio horretan arrakasta izateko ekimena eta prestakuntza izateaz gain zerbait gehiago ere beharko duela bistaratu dio: froga garbia bere aurrean du, Pradaz oinetatik bururaino jantzia, alegia, bere nagusia berbera.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *The Devil Wears Prada* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Wit

***Wit*** ( eta ) AEBetako filma da, 2001ean egindakoa telebistarako eta 1999eko izenburu bereko antzezlanean oinarritua, Margaret Edsonek idatzitakoa.

Berlingo Zinemaldian aurkeztu zuten 2001ean, baita Edinburgh eta Varsoviako zinemaldietan ere urte hartan bertan.

## Sinopsia 
Vivian Bearing (Emma Thompson) Ingelesezko literatura irakaslea da, poesia metafisikoan espezializatuta. Bere bizitza errotik aldatuko da zabaldutako minbizia metastasiekin daukala diagnostikatuko diotenean. Tratamenduarekin eta osasungileekin izandako bizipenak azalduko ditu, baita bizitzaren amaierakoak ere, errukiaren garrantzia ikasten duenean.

## Aktoreak 
* Emma Thompson — Vivian Bearing
* Christopher Lloyd — Dr. Harvey Kelekian onkologoa
* Eileen Atkins — Evelyn Ashford, Vivianen irakaslea
* Audra McDonald — Susie Monahan erizaina
* Jonathan M. Woodward — Dr. Jason Posner
* Harold Pinter — Mr. Bearing

## Sariak 
* 2001 Humanitas Prize
* 2001 Peabody Award
* Mike Nichols: Berlingo Zinemaldia (epaimahaiaren sari berezia) eta 2 Emmy sari.

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* IMD Fitxa
Idioterne

***Idioterne*** 1998ko Lars von Trier daniar zinema zuzendariaren filma da, Dogma 95 mugimenduan oinarri duena. Mugimendu zinematografiko abangoardista hau, 1995.urtean sortu zen Parisen. eta film hau mugimenduaren menpe sortutako bigarren filma izan zen. 

*Los corazones de oro* trilogiaren parte da; lehenik, *Breaking the Waves (*1996), ondotik *Idioterne* (1998) eta azkenik, *Dancer in the Dark* (2000). Arrakastatsua izan zen arren, *Los idiotas*, Lars Von Trier-ek *Dogma 95*-eko arauak jarraiki egindako film bakarra izan zen.
## Argumentua 
Neska-mutilez osatutako gazte-talde bat ergelenarena egiten arituko da, gizarteak ezarritako arauekin hautsi nahian. Landako etxe bat bilgune dutela, beren aisialdia elkarrekin igaroko dute tentelkeriaren ezkutuko eta gutxi preziatutako balioak arakatuz.

Izan ere, guztiek adimen-urritasuna dutelaren itxurakeriak egiten dituzte, gizartearen loturetatik askatzeko asmoz. Karen, emakume bakartia, taldearen kide bihurtuko da nahigabe ekintzetako baten parte izaten delarik.

## Ezaugarriak 
Filme honen ezaugarriak Dogma 95 mugimenduak ezarritakoak dira.
* Inprobisazioa. Alderdi desberdinetan antzematen da ezaugarria hau. Hasteko, pertsonaiek ez dute gidoirik eta ezta entsegurik ere. Zuzenekoan sentitzen dituzten burutazioen bidez jokatzen dute. Era berean, inprobisazioak ere muntaketan eragiten du; esaterako, postprodukzio prozesuko aldaketak debekatuta daude. Momentuan burutu beharreko muntaia da, kamarografoaren esku geratzen dena. Lokalizazioei dagokienez, prestatu gabeko txokoak izango lirateke.
* Kamera eskuan grabatuta. Inprobisazio edo aktoreen ekintzei azkar aurre egiteko asmoz, kamera eskuan grabatuta dago. Ondorioz, etengabeko kamera mugimendu zein dardarak antzematen dira.
* Eremuz kanpoa ikustarazi. Kamera mugimendu anitz horien artean, berez eremuz kanpoaren parte diren elementuak ikusten ditugu; kamera edota mikrofonoa batik bat.
* Kredituetan zuzendariaren izendapenik ez, zuzendariaren izena ez da inolaz ere kredituetan agertzen. Hala ere, promozioa egiterako orduan zuzendariaren izena erabili zuten oihartzun mediatiko handiagoa lortzeko asmoz.
* Formatua. Nahiz eta *Dogma 95-*eko baldintzetako bat 35mm-ko (1.37:1) formatua erabiltzea izan, Lars Von Trierrek arau honekin hautsi egiten du; hain zuzen ere, 1:1.33-ko formatua darabil.

## Aktoreak 
* Bodil Jørgensen: Karen
* Jens Albinus: Stoffer
* Anne Louise Hassing: Susanne
* Troels Lyby: Henrik
* Nikolaj Lie Kaas: Jeppe
* Louise Mieritz: Josephine
* Henrik Prip: Ped
* Luis Mesonero: Miguel

## Erreferentziak 
* https://elpais.com/diario/1998/05/21/cultura/895701601_850215.html
* https://www.encadenados.org/rdc/todo-lo-demas/6200-los-idiotas-idioterne-1998-de-lars-von-trier
* https://sarargallardo.wordpress.com/2014/01/31/los-idiotas/
* http://cinestonia.blogspot.com/2011/09/idioterne-1998-lars-von-trier.html
## Kanpo estekak
Patch Adams

***Patch Adams*** AEBetako filma da, 1998ean egindakoa eta *"Gesundheit: Good Health is a Laughing Matter"* liburu autobiografikoan oinarritutakoa, Dr. Hunter "Patch" Adamsek idatzitakoa. Kritika eskasak gora-behera, publikoaren aldetik harrera oso ona izan zuen, salmenta kopuru handiak lekuko.

## Sinopsia 
Hunter "Patch" Adams (Robin Williams) bere buruaz beste egiten saiatu ondoren ingresatuko da ospitale psikiatriko batean. Bertan, deskrubituko du umorea oso baliagarria dela bizitzaren zentzua topatzeko, hala berarentzat nola hango kideentzat.

## Aktoreak 
* Robin Williams — Dr. Hunter "Patch" Adams
* Monica Potter — Carin Fisher, Medikuntza ikaslea
* Philip Seymour Hoffman — Mitch Roman, Patchen gelakidea
* Bob Gunton — Dean Walcott, Medkiuntza Fakultateko dekanoa
* Daniel London - Truman Schiff, Patchen lagunik onena eta fakultate kidea

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* IMD Fitxa
* The Real Patch Adams webgunea
Roque Mesa

**Roque Mesa Quevedo** (Telde, Las Palmas, 1989ko ekainaren 7a) **Roque** izen-deiturez ezagunagoa, futbolari espainiarra da. Erdilaria da eta bere aurtengo taldea Leganes da, Espainiako lehenengo mailakoa. Hemen Sevillak utzita dago, talde honek fitxatu baitzuen 2018an Las Palmasek.

## Taldeak 
Roquek hurrengo taldeetan jokatu du:

## Sariak 
* Bigarren dibisioko jokalari onena 2015eko urtarrilean.
* 2016ko Germán Dévora saria.

## Kanpo estekak
Lock Up (filma)

**Lock Up** (euskaraz *Giltzaperatua*) 1989ko John Flynn (zuzendaria)!John Flynn estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da. Sylvester Stallone, Donald Sutherland, John Amos, Darlanne Fluegel, Frank McRae eta Sonny Landham aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Frank Leone (Sylvester Stallone) delitu txiki batengatik eman zioten espetxe zigorra betetzear dago. Halere, askatzear dagoela, Warden Drumgoole (Donald Sutherland) delakoa espetxe zuzendari berria izendatuko dute. Drumgoole espetxe zuzendari berrizendatua izatearen arrazoia iraganean Leonek haren kudeaketa zalantzan jarri izana izan zen, hortaz, orain Drumgoole mendeku bila dabilenez, Leone berriz aske gelditu ez dadin arduratuko da.

## Aktoreak 
* Sylvester Stallone: Frank Leone
* Donald Sutherland: Warden Drumgoole
* John Amos: Meissner kapitaina
* Sonny Landham: Chink Weber
* Tom Sizemore: Dallas
* Frank McRae: Eclipse
* Darlanne Fluegel: Melissa
* William Allen Young: Braden
* Larry Romano: Lehen basea
* Jordan Lund: Manly
* John Lilla: Wiley
* Dean Duval: Ernie
* Jerry Strivelli: Louie Munafo
* David Anthony Marshall: Mastrone
* Kurek Ashley: Chinkenen taldekidea
* Michael Petroni: Chinkenen taldekidea
* Danny Trejo: Chinkenen taldekidea
* Frank Pesce: Johnson

## Kanpo estekak 
* *Lock Up* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Hohenwerfen gaztelua

**Hohenwerfen gaztelua** () Austriako Salzach haraneko Werfen hirian dagoen gaztelu bat da, Salzburgo hiritik 40 kilometro inguru hegoaldera eta itsas mailatik 623 metroko garaieran. Hohensalzburg gazteluaren "bikia" da, biak ere XII. mendean eraiki baitziren.

1075-1078an Gebhar Salzburgokoa Artzapezpikuaren aginduz eraiki zen.

Fitxategi:Burg Hohenwerfen Innenhof.JPG|Barnealdea.
Fitxategi:Burg Hohenwerfen 05.jpg|Ataria.
Fitxategi:Castle clock tower (26765356826).jpg|Erloju-dorrea.
Fitxategi:Hohenwerfen_gardens.JPG|Gazteluaren behealdeko lorategiak.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Alicia Silverstone

**Alicia Silverstone** (1976ko urriaren 4a, San Frantzisko, Kalifornia) estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktore bat da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Bestelakoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Hot Shots! Part Deux

**Hot Shots! Part Deux** (euskaraz *Tiro Beroak! Bigarren Zatia*) 1993ko Jim Abrahams estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko komedia film bat da. 1980ko hamarkadako *Rambo: First Blood Part II* eta *Rambo III* filmeen parodia bat da. Charlie Sheen, Lloyd Bridges, Valeria Golino, Richard Crenna, Brenda Bakke, Miguel Ferrer, Rowan Atkinson eta Jerry Haleva aktoreek antzeztu zuten.

1991ko *Hot Shots!* filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
Topper Harley (Charlie Sheen) monasterio budista batean erdipurdiko lanak eginez topatu dute. CIAk Iraken erreskate misio bat burutu dezan behar du: Basamortuko Ekaitza Operazioko bahitu batzuk erreskatatzera joandago erreskate misio talde bat erreskatatzea. Tug Benson (Lloyd Bridges) AEBetako presidenteak gai honetan paper garrantzitsua jokatuko du.

## Aktoreak 
* Charlie Sheen: Topper Harley
* Lloyd Bridges: Thomas "Tug" Benson preisdentea
* Valeria Golino: Ramada Rodham Hayman
* Brenda Bakke: Michelle Huddleston
* Richard Crenna: Denton Walters kolonela
* Miguel Ferrer: Arvid Harbinger komandantea
* Rowan Atkinson: Dexter Hayman
* Jerry Haleva: Saddam Hussein
* David Wohl: Gerou
* Mitchell Ryan: Gray Edwards senataria
* Michael Colyar: Williams
* Ryan Stiles: Rabinowitz
* Gregory Sierra: Kapitaina (krediturik gabe)
* Clyde Kusatsu: Soto lehen ministroa (krediturik gabe)
* Martin Sheen: Benjamin L. Willard (krediturik gabe)
* Bob Vila: Bere burua antzeztuz

## Kanpo estekak 
* *Hot Shots! Part Deux* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Vanity Fair (aldizkaria)

**Vanity Fair** () AEBetako kultura eta moda aldizkari bat da. Hilabetero Condé Nast argitaletxeak argitaratzen du eta bere zuzendaria Graydon Carter da. Hasiera batean 1913-1936 artean argitaratu zen, ondorengo etenaldi luze baten ostean, 1983ko otsailean berrargitaratzeari ekin zitzaion.

## Kanpo estekak 
* Vanity Fair aldizkariaren webgunea
Five Easy Pieces

**Five Easy Pieces** (euskaraz *Bost Pieza Erraz*) 1970eko Bob Rafelson estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. Jack Nicholson, Karen Black, Susan Anspach, Ralph Waite eta Sally Struthers aktoreek antzeztu zuten.

Lau Oscar Sarietarako izendapena jaso zitue: Film onenaren Oscar Saria (Bob Rafelson eta Richard Wechsler), Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Jack Nicholson), Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Karen Black) eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Carole Eastman eta Bob Rafelson).

## Argumentua 
Bobby Dupea (Jack Nicholson) petrolio plataforma batean lan egin eta bere aisialdia garagardoa edanez eta pokerrean jokatzen igarotzen duen gizasemea da. Atsekabetua, gonazalea eta zakarra, Rayette (Karen Black) ederra baina inozoa den neskalaguna mespretxatu eta bere haur pianojole dohaitsua zeneko iraganetik ihesi. Hiltzorian dagoen Nicholas (William Challee) aita bisitatzera jaiotetxera itzultzen denean, Carl (Ralph Waite) anaiaren emaztea den Catherine (Susan Anspach) ezagutu, eta hartaz maiteminduko da.

## Aktoreak 
* Jack Nicholson: Robert "Bobby" Eroica Dupea
* Karen Black: Rayette Dipesto
* Susan Anspach: Catherine Van Oost
* Lois Smith: Partita Dupea
* Ralph Waite: Carl Fidelio Dupea
* Billy "Green" Bush: Elton
* Irene Dailey: Samia Glavia
* Toni Basil: Terry Grouse
* Helena Kallianiotes: Palm Apodaca
* William Challee: Nicholas Dupea
* John Ryan: Spicer
* Fannie Flagg: Stoney
* Marlena MacGuire: Twinky
* Sally Ann Struthers: Shirley "Betty"
* Lorna Thayer: Zerbitzaria
* Richard Stahl: Grabaketa ingeniaria

## Kanpo estekak 
* *Five Easy Pieces* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
The Running Man (1987ko filma)

**The Running Man** (euskaraz *Gizon lasterkaria*) Paul Michael Glaser estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak 1987an zuzendutako zientzia fikziozko eta akziozko film bat da, Stephen King idazleak 1982an *Richard Bachman* ezizenaz idatzitako *The Running Man* eleberrian oinarritua. Arnold Schwarzenegger, María Conchita Alonso, Jesse Ventura, Jim Brown eta Richard Dawson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
2017, AEBak edozein kultur jarduera debekatuta daukan estatu polizia bilakatu da. Etorkizuneko gizartean telebista lehiaketa kontzeptua bere muturrik ankerrerena eramana da. Lehiakideek, gehienak partehartzera derrigortutako presoak, eremu mugatu batean beren jarraitzaileengandik ihes egin beharrean daude, eta unero kamerez eta odol egarriz dauden ikusleez jarraituak dira. Partaideetako bakar bat ere ez da amaiera arte bizirauteko eta saria bereganatzeko gai izaten, Ben Richards (Arnold Schwarzenegger) preso errugabea agertu arte: horrek hiltzaileei irabazten hasi eta ikusleen babesa bereganatu du. Haren azken helburua saioa nahiz aurkezlearen atzean dauden ankerkeria eta gezurra denen agerian uzti eta azaleratzea da.

## Aktoreak 
* Arnold Schwarzenegger: Ben Richards
* Maria Conchita Alonso: Amber Mendez
* Richard Dawson: Damon Killian
* Yaphet Kotto: William Laughlin
* Marvin J. McIntyre: Harold Weiss
* Jesse Ventura: Freedom kapitaina
* Mick Fleetwood: Mic
* Jim Brown: Fireball
* Erland van Lidth de Jeude: Dynamo
* Gus Rethwisch: Buzzsaw
* Karen Leigh Hopkins: Brenda
* Kurt Fuller: Tony
* Professor Toru Tanaka: Subzero
* Sven-Ole Thorsen: Sven
* Edward Bunker: Lenny
* Ken Lerner: Ben Richardsen agente artistikoa
* Dweezil Zappa: Stevie
* Kim Pawlik: Telebistako kazetaria
* Thomas Rosales Jr.: Chico

## Kanpo estekak 
* *The Running Man* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Beautiful Joe (filma)

**Beautiful Joe** (euskaraz *Joe Ederra*) 2000ko Stephen Metcalfe estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Sharon Stone, Billy Connolly, Ian Holm, Dann Florek eta Gil Bellows aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Joe (Billy Connolly) bizitzan zorte handiegirik izan ez duen irlandar jatorriko New York hiriko loresaltzaile bat da, zoritxarrez kolpe latza jasoko du: emazteak adarrak jarri dizkio eta medikuak minbizi terminala duela iragarri dio. Halere, behingoz lasterketa batean apostua egin eta dirutza bat lortuko du. Bere bizitza aldatzeko asmoz, Kentucky estatuko Louisville hirira lekualdatuko da. Bertan, Hush (Sharon Stone) izeneko striptease dantzari ohia eta ama ezkongabea ezagutuko du. Husheren apostuzalekeria eta diru zorren ondorioz mafia atzetik ate joka izango du. Hortaz, Joek, ausarki, emakumea laguntzea erabaki, eta bera ere nahas-mahasean sartuko da.

## Aktoreak 
* Sharon Stone: Hush
* Billy Connolly: Joe
* Gil Bellows: Elton
* Jurnee Smollett: Vivien
* Dillon Moen: Lee
* Jaimz Woolvett: Mouse
* Alan C. Peterson: Howdy
* Dann Florek: Happy
* Ian Holm: George The Geek
* Sheila Paterson: O'Malley andrea
* Frank C. Turner: Frank
* Gina Chiarelli: Pauline
* Ben Johnson: Gino
* Connor Widdows: Anthony
* Norman Armour: Doktorea
* J.K. Simmons (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *Beautiful Joe* filmaren iragarkis ikusgai. youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Garrotea

***Garrotea***, () Ramon Casas margolari katalanaren lan ospetsua da. 1894an egina, Madrilgo Sofia Erregina Museoan ikus daiteke. Bertan, 1893an publikoki egin zen preso baten garrote bidezko hilaraztea, Aniceto Peinadorrena alegia, jasotzen da, kronika historikoaren moduan.

## Historia 
Lan hau margolari katalanak Arte Ederren Espainiako Erakusketan aurkeztu zuen, 1895an. Erakusketa horretan hirugarren domina eskuratu zuen eta, arauen arabera, estatuak erosi zuen. Hasiera batean Arte Modernoaren Museoan kokatu zen. Handik, 1971an, Pradoko Museora eraman zuten eta, azkenik, 1995ko Erret Dekretuaren arabera Sofia Erregina Museora.

Gaia historikoa da. 1892an Aniceto Peinador, hemeretzi urteko gaztea, garrote sistemaren bidez, publikoa hilarazia izan zen. Peinador enkuadernatzaile eta poesiazalea zen; beste lagun batekin ezagun bati lapurtu nahi izan zioten eta horretarako, 1890eko azaroaren 9, atari batean sartu zuten. Borrokoan Peinadorrek nahi gabe bere laguna eta biktima, Ramon Roig, sastakatu zituen. Peinadorri heriotza zigor ezarri zioten eta hori da margolanean ikusten dena. Garrotea Bartzelonako Reina Amalia espetxearen ondoan kokatu zuten, gaur egungo Folch i Torres plazan, eta han 1892ko uztailaren 12an hil zuten hiltzaile gaztea. Hilarazteak erreperkutsio handia izan zuen zeren eta hamasei urtetan garrotea ez zen erabili Bartzelonan eta urte hartan bi pertsona hilabete gutxi batzuen aldean hil egin zituzten.

Casasek zuzeneko apunteak hartu zituen. Une hartan 24 urte zituen eta auzitegi medikuaren laguna zen. Azken hilarazi publikoa 1897an egin zen; handik aurrera heriotza zigorra intimitaten aplikatu zen.

## Azterketa 
Azkeneko urtetan margolariak batez ere erretratuak eta emkumeak margotu bazituen ere, lan honekin jendetzaren irudietara itzuli zen. Margolan honetan gertaera zehaztasun handiaz erreproduzitu zuen, benetako kronika eginez. Lan honetan ez dago salaketa egiteko inongo asmorik, gertaerak haien gogortasun guztiaz ondo jasotzeko asmoa baizik, ia argazki bat izango balitz bezala. Adibidez, kondenatuari, borrero eta apaizen artean, ez zaio bereziki ikusten eta erdian dagoen zuhaitza hortxe mantendu zuen nahiz eta eszena ondo ikusteko oztopo bat izan; dena dela, zuhaitz horrek erreferentzia espaziala ondo markatzen du, bestetik. Azken buruan, margolariaren asmoa gu gertaeren testigu izatea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
ː [Sofia Erregina Museoa(https://eu.wikipedia.org/wiki/Sofia_Erregina_Museoa)ren webguneko fitxa.]
Traslaviñako dorrea

**Traslaviñako dorrea** Traslaviñan (Artzentales, Bizkaia) dagoen dorretxea da. **Miranda**, **Mendoza** edo **Puente dorrea** izenekin ere ezaguna da . Traslaviña erdian dago kokaturik, Andra Maria parrokiatik hurbil.

2002ko urtarrilaren 14ean, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak 
Ederki bereiztutako bi zatiz osatzen da, dena den, kronologikoko eta estilo aldetik oso gertukoak dira biak, XVI. mendean egin baitziren. Gotor-etxe bat da eta bertan bizitzeko zati bat gehitu zitzaion eraiki zen unea baino beranduago.

Lau angeluko oinplanoa eta itxura kubiko nabarmena ditu dorreak, lau isurkiko estalkia duelarik. Beheko solairua, bizitzeko solairua eta ganbara ditu, eta harlanduzkoz, hareharriz eta kareharriz aparejatua dago, harri txikiz betetako horma-atal bikoitza eratuz. Ertarotik aldaketa garrantzitsuak jasan ditu eta ondorioz, material eskasagoz konpondutako gune ugari ditu.

Beheko solairuak ez du jatorrizko baoetatik bat bera ere kontserbatzen, ustez, argi-zuloak eta kortako sarrera besterik ez zirenak. Argi-patio bat zeharkatuz goiko sarrera batera irits daiteke lehen solairuko fatxada nagusian, eta gainerako fatxadetan, saieterak eta beranduagoko bao dintelduak daude. Baina, bizitzeko solairu horretako bao zaharretan daude eraikinaren dekorazio-motibo urriak.

Eskuineko fatxadari atxikita jauregia dago eta horren ardatz handia gotor-etxea bera baino handiagoa da.

Bere horma-atalak entokatutako harlangaitzez eginak daude, tamaina aldetik oso irregularrak dira eta hareharria eta kareharria konbinatzen dituzte. Ertzetan berriz, hareharrizko harlanduzkoz eginiko kate bikoitzak ditu luze-zeharka ipinita. Harlanduzkoak dira ere baoetako ertzak eta ganbarako almenatua.

Beheko solairuak, kortak, dinteldutako bi sarrera moderno ditu eta ez dago jatorrizkoen arrastorik. Lehenengoa da solairu garrantzitsuena eta 88 bat metro karratuko gela batek osatzen du. Gaur egun, kanpotik irits daiteke bertara argi-patio zabal bat zeharkatuta. Horretan eta atzealdeko fatxadan lau arku konopial daude, zertxobait desberdinak eta triangelu alderantzikatuak osatzen dituzten harlanduzko sailen gainean finkatuta. Hormen lodiera dela eta, kanoiak eskartzanoak dira leihoen barnealdean.

Solairu horren gainean, nekazaritza-erabilerako ganbara bat dago. Horren gainaldea zabaldu egiten da soroko produktuak aireztatu ahal izateko.

Arkitektura militar eta etxebizitza-arkitekturako ale ikusgarria de Traslaviñako multzoa. Estilo gotiko-errenazentista du eta XVI. mendean egindakoa da. Goiko areto edo sala duen dorreen tipologiakoa da bere tamainagatik, garitak eduki izana agiri bidez frogatuta egoteagatik eta fatxada berezituetan bi sarrera izateagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Angel Fire (Mexiko Berria)

**Angel Fire ** Mexiko Berriko herrixka bat da. Colfax konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Colfax konderria

## Kanpo estekak
Alamogordo (Mexiko Berria)

**Alamogordo** Mexiko Berriko hiri bat da. Otero konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

Ezaguna da aldameneko eremu batean bota zutelako bonba atomikoa lehendabiziko aldiz, Trinity delako proban.

## Ikus, gainera 
* Otero konderria

## Kanpo estekak
Zimmermannen Telegrama

[thumb|[Mexikoren lurraldea 1916an (berde iluna), Zimmermannen telegraman Mexikori eskainitako lurraldea (berde argia), 1836 hasierako Mexikoko lurraldea (lerro gorria)]]
**Zimmermannen Telegrama**, sekretupean eta telegrafoz 1917an Alemaniako atzerri ministroak Mexikori eskainitako aliantza militar bat izan zen. Britaniar inteligentziak deskodetutako mezu honetan, Lehen Mundu Gerran Mexiko Alemaniarekin bat egin eta AEBren aurka borrokatzeko eskatzen zitzaion.

Telegraman, antzinako Mexikar lurraldeak ziren eta orduan (eta gaur egun) AEBko lurraldeak ziren lurraldeak Mexikori bueltatuko zizkiotela ziurtatzen zuen. Arthur Zimmermannek publikoki aitortu zuen mezuaren igorlea izan zela martxoaren 3an. Ondorioz, AEBko biztanleen zati handi bat sutan jarri zen eta egoera honek AEBk zuen neutraltasuna bertan behera gera zedin lagundu zuen.

Arthur Zimmermann Irlandako independentistei lagundu zien baita ere Erresuma Batuaren aurka egiteko eta baita ere Errusiako komunistei Errusiako estatuaren aurka egiteko. Azkenengo bi ekintza hauek ondo atera baziren ere, Zimmermannen Telegrama hanka sartzea izan zela hobesten dute historialari gehienek. Izatez, Estatu Batuak gerran sartzea eragin handia izan zuen, errefortzu beliko eta baliabide askoren iturri izan baitzen gerran garaian bere ekonomia oparoari esker. Aldi berean AEBn gerran sartu nahi zuten gutxienei indar moral izugarria eman zien telegrama sekretu honek.

## Zimmermannen telegrama 
## Kanpo estekak
Poesiaren Venusa

***Poesiaren Venusa*** (espainieraz *La Venus de la poesía*) Julio Romero de Torres margolari andaluziarraren lana da. 1913an margotua. Erretratu alegoriko hau egile andaluziarraren ospetsuenetariko bat da. Obraren jabetza BBVA banketxearena da baina Bilboko Arte Ederren Museoan ikus daiteke. Tizianoren margolaritzan inspiratuta dago, zehatz-mehatz bere *Venus organista batekin* margolanean.
thumb|Antza, Tizianoren margolan honetan inspiratu zen Kordobako margolaria.

## Azterketa 
Margolan honek Romero de Torresen estiloa oso garbi adieratzen du. Protagonismoa emakume biluzik batengan zentratuta dago beraren gainean argi gehiena erortzen baita. Haren ondoan poeta dago baina askoz presentzia ilunagoa da berea, bai jazten dituen arropengatik baita ere haren aurpegiagatik; poeta orri bat irakurtzen duen bitartean, emakumeak ikusleari begira dago, blondazko mantelina buruaren gainean altxatzen duen aldi berean. Emakumearen ondoan arrosa gorria ikus daiteke, edertasunaren eta pasioaren sinboloa.

Atzealdean, paisaia ikusten da, Zubiko Ate errenazentista agertzen da; atzean, Guadalquivir ibaia eta Kordobako hiria. Paisaia oso modu irrealean dago jasota, ametsetakoa izango balitz bezala.

Erretratua egiteko Romero de Torresek modelo desberdinak erabili zituen. Aurpegirako Raquel Meller kupletistarena erabili zuen. Poeta, bestetik, geroago Mellerren senarra izango zen, Enrique Gómez Carrillo idazle guatemalarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Margolanari buruzko komentarioa Museoaren webgunean.
Taos (Mexiko Berria)

**Taos ** Mexiko Berriko herri bat da. Taos konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

Pueblo kultura amerindiarraren hiriburua da Taos, Unescok munduko ondare gisa aitortu duena.

## Ikus, gainera 
* Taos konderria

## Kanpo estekak
Adams (New York)

**Adams ** New York estatuko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Jefferson konderria

## Kanpo estekak
Amsterdam (New York)

**Amsterdam ** New York estatuko hiri bat da. Montgomery konderrian dago. 2010ean,  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Montgomery konderria

## Kanpo estekak
Roswell (Mexiko Berria)

**Roswell** ( ahoskatua) Mexiko Berriko hiri bat da. Chaves konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta. 1947ko Roswell aferagatik ezaguna da.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bergistanoak

**Bergistanoak** () edo **bargusiak** (latinez: *Bargusii*, antzinako grekoz: Βαργουσίοι) iberiar herri bat izan ziren, ilergeteekin lotuta. Saiarra ibaiaren ibarrean bizi izan ziren. Haien kopurua oso txikia zen. 

Bergistanoek Llobregat Garaiko eskualdea hartu zuten bizileku. Hanibalek gainditu zituen Italiarako bidean. Ezagunak dira erromatarren kontra altxatu zirelako, baina Katon Zaharrak garaitu zituen. Haien gaztelu garrantzitsuena, *Castrum Bergium*, egungo Berga dela esaten da, baina Aragoin dagoen Berge herria ere izan daiteke.

## Erreferentziak 
Martínez Gázquez, José (1992). La campaña de Catón en Hispania. Publicacions i Edicions UB. .

## Kanpo estekak 
http://www.mac.es/ruta_dels_ibers(http://Museu%20d'arqueologia%20de%20Catalunya.%20La%20rut%20adels%20ibers.)
Ausetanoak

**Ausetanoak**, **Ausetaniak** edo **Ausetaniarrak** (eta latinez, *Ausetanii*), bi herri iberiar desberdin izendatzeko izen etnikoa da, iturri klasikoek bi herriri eman baitzieten izen hori bera. Horietako herri bat Bartzelona probintziako Osona eskualdean zegoen, hots, Pirinioaurrean, "Auso" hiriko ausetanoak hain zuzen. Besteak, Teruel ingurunean, Ebro bailaran, beraz, alde batetik Osicerdako ausetaniak zeuden eta bestetik ositanoak. Osonako ausetanien lurraldean sortu zen hiri erromatar bat: *Ausa* (Ptolomeorentzat) edo *Auso* (epigrafian agertzen den izena), gaur egun Vic hiria dena.

Iturri klasikoetako *Ausetanii i*zenaren esanahia "Auso-ko biztanleak' da . Iberieraz, txanponetan *auśesken* legenda agertzen da, beti ere, iberierazko izenaren forma genitiboan (Noren).

Iberiar garaian, Osonako ausetanien hiriburua Aura, Asua zen, gaur egungo Vic. Ter ibaiaren erdiko eta goiko arroan biltzen ziren, eta bere mugakideak Indigeteak ziren, arro horren behealdea eta bokalean zeudenak.

Euren izena indoeuroparra dela proposatu da, beste hipotesiekin batera. Antonio Tovarrek, adibidez, Ausci etnonimoarekin duen antzekotasuna nabarmendu zuen. Posiblea da zeltikoa izatea, Bergistanoak izena bezala. 

## Txanponak 

Fitxategi:Ausesken 1b dels Ausetans.jpg|Ausesken. Ausetanoen zilarrezko txanponaren ifrentzua.
Fitxategi:Ausesken 1 dels Ausetans.jpg|Ausesken; ausetanoen zilarrezko txanponaren aurrealdea.

Anibalek menderatu zituen Italiarako bidean (K.a. 218), eta ondoren, Katon Zaharrak konkistatu zituen Antzinako Erromarentzat K.a. 195ean.

AUSESKEN = 
 

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ibilbidea Iberiarrak Ausetanos (femturisme.cat).
Elisizeak

**Elisizeak **(, , ) Narbona eta Roselloko lurraldeak okupatu zituen herria izan zen. Idazle zaharren arabera Liguriarrak edo Iberiarrak izango ziren, edo bi herri horien nahasketa bat; batzuentzat iberiartutako liguriarrak.

Elisizeak merkataritza jardueretan aritu ziren Antzinako Grezia eta Feniziarrekin. Euren hiri garrantzitsua Pech Mahogo aztarnategian aurkitutako hiri komertziala izan zen, Sigeanen, Auden.

## Txanponak 
Beren txanponak ezagunak dira. *Neronken* (Narbona) eta *Birikantin* (*Kurukuruatin*) eta *Selonken* (Roselló) ziren haien txnpon-etxeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pech Maho aux VIe-Ve s. av J.-C. *Une Site d bueltan ere territoire élisyque*, Eric Gailledrat, Pierre Rouillard, Revue archeologique de Narbonnaise ez 35, orriak. 401-410, 2003. Suppléments ISSN 0153-9124. *Elkartea revue archeologique de Narbonnaise*, Montpellier
Bergiumeko gudua

**Bergiumeko gudua** k.a 197an izandako gudu bat izan zen, gaur egungo Berga hirian, erromatarrek alde batetik eta bergistaniarrek eta lazetaniarrek bestetik hartu zuten parte. Iberiar herriek erromatarren menpetik askatzearren egindako matxinadan gertatu zen.

## Aurrekariak 
[thumb|[Katon Maior|Marcus Porcius Cato, *Adintsua*.]]
Kartago garaitzean Erroma iberiar penintsulako indar nagusi bihurtu zen. Berehala ezarri zituen aldaketa administratiboak, eta batez ere, aldaketa fiskalak. Iberiar tribuek ez zuten *stipendium* zeritzon zerga ongi hartu eta matxinatu egin ziren.

Matxinada K.a 197an hasi zen. Istiluak geldiarazteko asmoz, Erromatar errepublikak Cayo Sempronio Tuditano bidali zuen Hispania Ziteriorrera eta Marko Helvio Blasion Hispania Ulteriorrera. Cayo Sempronio Tuditanio K.a 197 bukaeran hil zen gudaldi batean jasotako zauriengatik. Edonola ere, Ka. 197 eta 196 urteetan erromatarrek iberiar osteak garaitu zituzten Turdako guduan eta Iliturgiko guduan.

Matxinada ez zen oraindik zapaldua ordea, eta Marko Portzio Katon kontsula heldu arte ez zuten erromatarrek kostaldearen kontrola atxiki. Katonek Rhoden eta Emporion garaitu zituen matxinoak.

## Bataila 
K.a. 195ean, Katonek egun gutxitan lazetaniarrak, suesetaniarrak eta ausetaniarrak menperatu zituen eta azken erresistentzia ere zapaldu zuen, lazetaniarrak eta bergistaniarrak garaitu baitzituen Castrum Bergiumen.

## Ondorioak 
Erromatarrek iberiarrei harresiak eraisteko agindu zieten eta horregatik egungo Katalunian zeuden herrixkak desagertu ziren.

## Kanpo estekak
Margarita y el lobo

***Margarita y el lobo*** (eusk.: 'Margarita eta otsoa') 1969ko Cecilia Bartolomé espainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
1969. urtea. Margaritak elizako epaileari aurka egiten dio bere ezkontza-bereizketaren epaiketan. Gorputz eta ondasunen bereizketa soila, gehitzen du epaileak, ezkontza bizitza osorako baita. Eta egun neketsu horretan zehar, urte horietan bere bizitza nolakoa izan den ikusiko dugu.

## Aktoreak 
* Julia Peña: Margarita
* José Antonio Amor: Lorenzo
* Ernesto Martín: Andrés
* Paloma Guzmán: Natalia
* Luis Porcar: Alejandro
* Lola Lemos: Lorenzorena ama
* Andrés del Río: Lorenzo aita
* Miguel Buñuel: elizako epailea
* Elena Escobar: Elenita lehengusina
* Luis Fernando Amor: arte-kritikaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aktore-Sarea teoria

Azken hamarkada hauetan gizarte pentsamenduan jaio den teoriarik bereziena dela esan liteke. Bere ezaugarri propioak direla medio, gizartea pentsatzeko modu berria garatu du, Bruno Latour moduko pentsalarien lanari esker, besteak beste.
Zientzia eta teknologiari buruzko ikerketa garaikidearen emaitza dugu, eta bere ekarpen interesgarrienak, hiru kokapen kritiko dituela azpimarratu genezake:

1 - Gizarte gaietara hurbiltzeko historian zehar egon izan den mikro-makro dikotomia gainditzen saiatzen da. Aktoreek euren ekintzak burutzen ditutzen momentuan bertan ikertzea du jopuntu, alegia, teknozientziaren ekoizle eta produktuak ikertzeak berehalakotasuna eskatuko du.

2 -
Hetereogeneoak diren harreman sareetan murgildurik gaudela diosku; era honetan, geure eguneroko jarduerak ulertzeko ez du egitura sozial handietan azalpenik bilatzen, geure harreman sareek (izan norbanako edo materiarekin) osatzen dituzten objektu edo muntaketetan baizik. Muntaketa horietan egongo da gizarte errealitatea hobeto ulertzeko funtsa.

3 -
Azkenik, esango digu aktore-sareen teoriak, gizarte zientziek gizarte errealitatea azaltzeko erabili izan dituzten "azalpen kausalak", aktoreen artean dauden harreman jakin batzuen ondorio dira. Horrenbestez, gizarte zientzietatik eman zaizkigun azalpen hauek arazo dira bere horretan, aztertu eta xehetu beharreko zerbait, azalpena bainoago.
## Kanpo estekak
Club Deportivo Toledo

**Club Deportivo Toledo** futbol talde gaztela-mantxarra da, 1939an Toledo hirian sortutakoa.

## Historia 
Toledon Infanteriaren akademia egonik XX mende hasieratik izan ziren futbol partidak hirian eta hainbat talde sortu ziren, hala nola, *Sociedad Gimnástica*, *Racing Club de Toledo*, *Fábrica Nacional de Armas*, *Academia de Infantería*, *Academía de Ingenieros*... Guztiak bateratu nahian 1928an *Sociedad de Foot-ball Toledo* sortu zen. 1932an federatu zenean *Toledo Foot-ball Club* izena hartu zuen eta 1941 urtean *Club Deportivo Toledo* bihurtu zen.

XX mendean zehar hirugarren mailan aritu zen harik eta 1989an bigarren B mailara igotzea lortu zuen arte. 1993an bigarren mailara igo zen eta lehenengo denboraldian 4. postua eskuratu zuen. Zazpi urte egin zituen bertan. 2000 urtean maila galdu zuenetik bigarren B maila eta hirugarren mailaren artean ibili da.

## Uniformea 
## Datuak 
2022-23 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 0
* **Denboraldiak 2. mailan**: 7
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 14
* **Denboraldiak Lehen maila RFEFn**: 0
* **Denboraldiak Bigarren maila RFEFn**: 1
* **Denboraldiak 3. mailan**: 41
* **Denboraldiak Hirugarren maila RFEFn**: 1
* **Ligako posturik onena**: 4.a Bigarren mailan (1993-94)

### Azken denboraldiak 
## Irabazitako txapelketak 
### Espainiako txapelketak: 7 
* **Bigarren maila: 0** laugarren 1994an.
* **Bigarren B maila: 0** hirugarren 1993 eta 2014an.
* **Hirugarren maila: 7** 1950, 1989, 1992, 2008, 2009, 2011, 2013

## Kanpo estekak 
*  Toledoren webgune ofiziala
Fayetteville (New York)

**Fayetteville ** New York estatuko herri bat da. Onondaga konderrian kokatua dago. 2010ean  biztanle zituen,  kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera 
* Onondaga konderria

## Kanpo estekak