Catalina Fernández Llamazares

**Catalina Fernández Llamazares** (Canseco, León,  1780ko hamarkada – Leon, 1845) bankaria izan zen, eta merkataritza eta finantza negozioak kudeatu zituen. Urte luzeetan XIX. mendeko lehen emakume bankaritzat hartua izan da, baina azken ikerketetan beste hainbat emakume agertu dira, besteak beste Cathalina Lynch Bourman (1780 hamarkada-1845) eta María Teresa Acosta Toro (1777-1845).

## Bizitza 
Catalina Fernández-Llamazares Fernández-Getino Leongo Canseco herrian jaio zen, Carmenes udalerrian, 1780 urte inguruan. 1805ean Francisco Salinasekin ezkondu zen, Leonen finkatutako jatorri asturiarreko merkataria eta La Casa de Banca Salinas negozioaren jabea zena. Negozio horri Catalina Fernández-Llamazaresen ondarea gehitu zitzaion, bere osaba Juan Fernández-Getinok oinordeko unibertsal izendatu zuen eta. Senar-emazteen ezkontzako 29 urteetan elkarrekin kudeatu zituzten negozioak, eta senarra gaixotu zenean,emazteari botere osoa eman zion negozioa kudeatzeko. 1834an hil zen Francisco Salinas senarra.

### Finantza ibilbidea 
Catalina Fernández Llamazaresek, bere senarra hil zenean, negozioaren ardura hartu zuen eta Bankaren errendimendua handitu zuen. Senar-emazteek ondorengorik izan ez zutenez, eta XIX. mendeko gizartean emakumeak ezin zirenez bakarrik agertu negozioetan, hau da, aitaren, senarraren edo semearen figura maskulino barik, Catalina Fernándezek erabaki zuen bi iloba (Jose eta Felipe) negozioan sartzea, eta Viuda de Salinas y Sobrinos sozietatea eratu zuen, nahiz eta Catalina bera izan burua.

Francisco Salinas senarra hil baino lehen eta Catalinaren balioa ezagututa, negozioa kudeatzeko eta garatzeko ahalmen osoa eman zion Catalinari: Bere emazte Catalina Fernández-Llamazaresengan konfiantza du eta ez du zalantzarik, bere talentua, ezagutza eta berari ohoratzen dioten beste ezaugarri batzuk ikusita, Batzordea [Errege Amortizazio Funtsa] Errege Funtsaren zuzendariaren poztasunarekin beteko duela". Senarrak «bere ahalmen berezi zabala, eta legeak eskatzen duena, aipatutako Catalina Fernández-Llamazares, bere emazteari, ematen dio, bere izenean eta jasaten ari den gaixotasunean, kapital horretako Errege Amortizazio Funtsaren Batzordeari dagozkion negozio guztiak administratu, zuzendu eta kudeatu ditzan». Katalina bankaren buru zela egindako kudeaketak oparotasuna eman zion negozioari, eta 1838. urtean Probintziako Aldizkari Ofizialak iragartzen zuen Banca Viuda de Salinas y Sobrinos Espainiako Bankuaren (Banco Español de San Fernandoren) mandataria (gordailuzaina) zela, geroko Banco de Españaren (Espainiako Bankua) ernamuina. 1839an, Probintziako Aldizkari Ofizialean argitaratuz, Banca Viuda de Salinas y Sobrinosi baimena eman zitzaion Altxorreko billeteak saltzeko.

Banku-negozioa, senarraren sasoiarekin alderatuta, handitu eta modernizatu egin zen, eta ordezkaritzak eta artekariak ezarri zituen hainbat lekutan, Viuda de Salinas etxearekin era guztietako negozioetan bitartekari lanak egiten zituztenak. Elena Aguado Cabezas historialari leondarraren esanetan, Catalina Fernandez Llamazaresek egin zuen gremioen banku negoziotik banka modernorako trantsizioa.

Catalina Fernández Llamazaresek bere negozioen pisua eraman zuen eta ondarea nabarmen handitzea lortu zuen, horretako, etxeak erosi zituen hiriburuan, finkak probintzian, industriak, abalak ez ordaintzetik zetozen ondasunez gain. Ondareak aukera ematen zion bere merkataritza- eta banku-jarduera babesteko, banka pertsonalean ondare pertsonalarekin erantzuten baita, huts egindako negozioen kasuan. 

Viuda de Salinas y Sobrinos elkarteak, Mendizabalen desamortizazioaren ondorioz, lortu zuen lurrak eta etxeak beretzat eskuratzea eta, enkanteetara joanda, ordezkatzen zituzten bezeroentzat ere bai.

1845ean Catalina hil zenean, Banca Viuda de Salinasek martxan jarraitu zuen eta bere ilobek kudeatu zuten. 1895ean Sobrinos de *Fernández Llamazares* izena hartu zuen 1924ra arte, eta urte horretan Bilboko Bankuak xurgatu zuen.

Catalina Fernández Llamazaresek dohaintzak egin zituen Leonen behartsuenei laguntzeko, eta Ongintzaren sorreraren aitzindaritzat hartzen da.

## Aintzatespenak 
* Sierra Pambley Fundazioak Sierra Pambley Museoaren Hallean *Mujeres burguesas más importantes del siglo XIX leonés* (euskaraz: Leongo XIX. mendeko emakume burges garrantzitsuenei buruzko jardunaldiak) antolatu zituen, Catalina Fernández Llamazares barne.
* 2016an Catalina Fernandez Llamazaresen izena proposatu zuten Leon hiriko kale izendegian sartzeko.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Rodríguez, Juan José Iglesias; García, Rafael M. Pérez; Chaves, Manuel Francisco Fernández (2015). *Comercio y cultura en la Edad Moderna: actas de la XIII Reunión Científica de la Fundación Española de Historia Moderna. Comunicaciones.* Universidad de Sevilla argitaletxea. ISBN 978-84-472-1746-5. 

* Cabezas, Elena Aguado (2002). *La desamortización de Mendizábal y Espartero en la provincia de León (1836-1851).* Universidad de León. ISBN 978-84-9773-003-7. 

* *Las mujeres en distintos sectores de actividad en España. Evolución y liderazgo.* Emakumeak Espainiako hainbat jarduera-sektoretan. Bilakaera eta lidergoa. Silvia Carrascal Dominguez eta Laura Fernandez Castro koordinatzaileak.  EUNSA Edizioak Universidad de Navarra, S.A. (2022)

## Kanpo estekak