Ocho apellidos vascos

***Ocho apellidos vascos*** () 2014ko komedia film bat da, Emilio Martínez-Lázaro espainiar zinema zuzendariarena, Borja Kobeaga eta Diego San José gidoigileek idatzia, eta Clara Lago, Dani Rovira, Carmen Machi, Karra Elejalde eta Alfonso Sánchez aktoreek antzeztua. 2014ko martxoaren 14an estreinatu zen Hego Euskal Herrian.

## Argumentua 
Rafa (Dani Rovira), Andaluziatik inoiz atera ez den sevillarra da: bere jaioterria lagatzea erabaki eta Amaia (Clara Lago) izeneko neska euskalduna ezagutu du baina hura, beste emakume batzuk ez bezala, ez da Rafaz maitemindu. Ondoren, eta andaluziar adiskideen aholkuei jaramonik egin gabe, neska haren jaioterrira joan da, "Vascongadetako" bihotzeko udalerri guztiz abertzalera. Hainbat gaizki ulertuen ondoren, Rafak Antxon izena eta zortzi euskal deitura dituen (Argiñano, Igartiburu, Erentxun, Gabilondo, Urdangarin, Otegi, Zubizarreta eta… Clemente) "benetako" euskalduna bilakatzea erabaki du. Asmatu berri duen pertsonaiaren rolean bere asmoak lortzeko ibilbidea gero eta gehiago nahastu du.

## Aktoreak 
* Clara Lago: Amaia.
* Dani Rovira: Rafa.
* Carmen Machi: Mertxe.
* Karra Elejalde: Koldo.
* Lander Otaola: Borroka.
* Alberto López: Joaquín.
* Abel Mora: Pedro.
* Aitor Mazo: Aita Naxio apaiza.
* Alfonso Sánchez: Curro.
* Aitziber Garmendia: Iratxe.
* Miriam Cabeza: Edurne.
* Los del Río: beren buruak antzeztuz.

## Filmazio lekuak 
Filma Euskal Herriko fikziozko Argoitia udalerrian girotuta dago, eta honako udalerri hauetan filmatu zen::
* Zumaia (manifestaldiaren eszenak, Koldok Rafa ezagutzen duen jatetxea, ezkontzarako darabilten San Telmo baseliza).
* Leitza (manifestaldia, herriko taberna eta Amaiaren etxearen eszenak, bai eta Amaia emaztegaiez jantzita egiten duen lasterketa eta zabor-ontziaren erretze eszenak).
* Getaria (portua eta itsasoko eszenak).
* Zarautz (Rafa protagonistaren sevillar etxearen barnealdea eta kartzelako eszenak; Meagatik Elkanora doan bidean, Mertxeren baserria).
* Arrasate (Sevillako flamenko taberna eta dantzalekua).

## Arrakasta eta kritikak 
Marka guztiak hautsi zituen: 56 milioi euro baino gehiago bildu zituen eta ia hamar milioi lagunek ikusi zuten. Espainiar zinemaren historian arrakastarik handiena izan duen filma da.

Hego Euskal Herrian, filmak jarrera kontrajarriak izan zituen, eta kasu batzuetan, umorearen inguruko hausnarketak eragin.

Uxoa Anduaga soziologoak bere doktore tesian ondorioztatu zuenez, *Ocho apellidos vascos* pelikularen arrakastak erakusten du euskal gizarteak umore prozesuekiko eta bere buruarekiko espainiar kultura nazionalaren biolentzia sinbolikoa jasan eta onartu duela, eta neurri batean estatuaren kosmobisio hegemonikoa bereganatu duela haren bitartez.

Indarkeria sinboliko hori hainbat elementuren bidez agertzen da film osoan zehar: lurraldearen izendapenaren bidez (*País Vasco* izena «espainiar ikuspegitik» emandako izentzat azaltzen da); banaketa geopolitikoaren bidez (Espainiak euskal nazioaren kokapenerako erreferentzia geografiko nagusitzat funtzionatzen du), ezaugarri jakin batzuen bidez (klimatologia euritsua, hiztunen fonologia), euskal kolektibokoaren ezaugarrien bidez (zakarkeria, maskulinotasun negatiboa, umorerik eza, espainiar izan nahi ez izatearen inkoherentzia), eta generoaren ikuspegiaren bidez (sexualki erreprimitu gisa azaltzen dira emakumeak).

Beñat Garaio soziolinguista eta ikertzaileak, berriz, filma umore neotxominregatistaren barnean kokatu zuen.

## Ondorengoak 
thumb|Zumaiako San Telmo ermita ezaguna egin zen Espainian, filmaren bidez.
Arrakastaren ondorioz, bertsio berriak egin ziren: *Ocho apellidos catalanes*, 2015ean, hainbesteko arrakasta izan ez zuena. Atresmediak *Allí abajo* telasaila ekoitzi zuen, eta Antena 3en ematen hasi ziren 2015eko apirilaren 7an, Jon Plazaola eta María León aktoreekin 2015ean, halaber, *EITB*k *Tú al norte y yo al sur* reality showa ekoitziu zuen Andaluziako eta Hego Euskal herriko biztanleekin. Halaber, *Ocho apellidos marroquís* 2023an filmatu zen, Álvaro Fernández Armerok zuzendua eta Michelle Jenner, Julián López eta Elena Irureta aktoreek antzeztua. 

2025eko urriaren hasieran, *Desperta Ferro Historia* dibulgazioko espainiar aldizkarian, filmeko aktoreen irudia erabili zuten baskoiei buruzko zenbakiaren azalean baskoi familia bat irudikatzeko. Aitak, Dani Rovira aktorearen ilustrazioko itxura zuen pertsonaiak, Irulegiko Eskua zintzilikario moduan eskegita zuen lepoan, baina eskuko testuan, beste hizki batzuen artean, *ESPAÑA* idatzita zegoen; horrez gain, haren ondoan neska bat ageri zen, filmeko beste protagonista Clara Lagoren antza handikoa. Eskuko testuko anakronismoek —garai hartan ez zegoen Espainiarik, ez gaztelaniarik, ezta eñe letrarik ere— polemika piztu eta aldizkariko zuzendaritzak marrazkigilearekiko lan harremana etetea erabaki zuen eta saldu gabeko aleak liburudenda eta kioskoetatik kentzea: ez zirela horretaz ohartu jakinarazi zuten eta irakurleei barkatzeko eskatu, "zorroztasunik ezagatik". Azaroaren hasieran, aldizkaria berriz kaleratu zuten, azalean Irulegiko Eskuaren irudi bat ageri zela, jatorrizko testuarekin.

## Ikus, gainera 
* *Ocho apellidos catalanes*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Ocho apellidos vascos* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Ocho apellidos vascos* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai