open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Walter Huston

**Walter Thomas Huston** (York County, Ontario, 1883ko apirilaren 5a - Hollywood, Kalifornia, 1950eko apirilaren 7a) Kanadan jaiotako aktorea izan zen, John Huston zuzendariaren aita eta Anjelica Hustonen aktorearen aitona.

Antzerkian hasi zen lanean (1924), eta handik gutxira Hollywoodera joan zen. 1929an aurreneko lan garrantzitsua egin zuen (*The Virginian*, Gary Cooperen ondoan). Hurrengo urteetan antzerkian zein zineman aritu zen, eta bere garaiko aktore bikainetako bat izan zen. Oscar saria jaso zuen 1948an, gizonezko bigarren aktore onenarena hain zuzen: semeak zuzendutako filmean aritu zen hartan (*The Treasure of the Sierra Madre*).

## Filmografia 
## Oscar sarietarako izendapenak 
* 1937 - *Dodsworth*: gizonezko aktore onenaren Oscar sarirako izendatua.
* 1942 - *The Devil and Daniel Webster*: gizonezko aktore onenaren Oscar sarirako izendatua.
* 1943 - *Yankee Doodle Dandy*: gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar sarirako izendatua.
* 1949 - *The Treasure of the Sierra Madre*: gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar sariaren irabazlea .
Josetxo Mayor

**Josetxo Mayor** **Mateo** (1934 &ndash; 2017ko apirilaren 26a) donostiar pertsonaia izan zen, 1986 urtetik Ulia mendiko bideak garbitu eta bide berriak zabaltzeagatik ezaguna, bere kabuz, inoren laguntzarik gabe eta musu-truk. Egindako lan itzela eskertzeko, Donostiako Hiritar Merezimenduaren Domina jaso zuen 1995 urtean. Club Vasco de Campingek eta Cangrejo Elkarteak ere omenaldiak antolatu zizkioten.

thumb|300px|Josetxo bidea
1986ko irailaren 16an hasi zen lan horretan. Intxaurrondo bizi zen. Hasieran asteburuetan bakarrik, baina 1997an jubilatu zenetik egunero aritzen zen Uliako bideak zaintzen. Berreskuratu zituen bide nagusiak hauek dira:
* Pasai San Pedrotik atera eta Donostiaraino doan GR-121 ibilbidearen zatia,
* Uliako tirotik itsasaldera jaisten den *Axeri Erreka*ko bidea,
* eta, nola ez, *Josetxo bidea* ("*Josetxoren etorbidea*" ere deitua), berak kasualitatez aurkitu zuen galtzara moduko bidea, aspaldiko Arrese harrobiko harriak Donostiara eramateko erabiltzen zena (esate baterako, Groseko San Inazio eliza harri horrekin egina da).

2014an **Josetxo Mayorri** eskainitako erakusketa bat antolatu zuen Cristina Enea Fundazioak Ulia Interpretazio Zentroan. Erakusketan argazkiak eta dokumental bat erakusten ziren, bere lanari omenaldi izan nahi zutenak.

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 1995: Donostiako Hiritar Merezimenduaren Domina jaso zuen 1995 urtean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ulia mendia
* Uliako parkea
* Uliako Mintegietako parkea
* Soroborda ur-biltegia

## Kanpo estekak 
* Uliako argazki zaharrak Gure Gipuzkoa argazkigunean (2017-06-04)
* Ulia auzo-elkartea
Javier Etxepare

**Javier Etxepare Mendigaldu** (Asteasu, Gipuzkoa, 1940 - ) Arabako Errioxako pertsonaia da, Toloñoko mendilerroan 200dik gora iturri paratzeagatik ezaguna, boluntario lan gisa eta musu truk. Lan hori eskertzeko, Pipaon udal ohiaren eta Urizaharrako udalaren omenaldiak jaso ditu.

## Erreferentziak
Pablito Sanz

**Pablito Sanz** (c. 1945 - ) Azketako pertsonaia da, ezaguna handik pasatzen diren Done Jakue bideko erromesei makilak oparitzeagatik. 1985 urtean hasi zen berak egindako makilak eskaintzen eta geroztik hogei bat mila makila oparitu dituela zenbatetsi da, urtean mila gutxi gorabehera.

## Erreferentziak
Jan Battitt Millox

**Jan Battitt** edo **Batista Millox Ameztoi**, ezizenez ***Lou Kaskoin*** (Zuraide, 1870eko irailaren 27 - Senpere, 1940ko urtarrilaren 28) bertsolaria izan zen.

## Biografia 
Zuraiden jaio eta Senperera ezkondu zen Koxefina Dagerrerekin. Bertako Goantenea etxean bizi izan zen.

*Lou Kaskoin* ezizena hibridoa da eta familia jatorria adieraz lezake; *lou* (okzitaniera normalizatuan *lo*) artikulua da eta *kaskoin* (euskara batuan *gaskoi*) hitzak "euskalduna ez dena, arrotza" zentzua zeukan garai horretan.

## Bertsotan 
Bat-batekoan eta bertso jarrietan aritu zen. Hainbeste herritan ibili zen, sarritan Matxin Irabolarekin.

Euskaltzaleen Biltzarrak 1913an Urruñan antolatutako lehiaketan hirugarren saria erdietsi zuen.

Bere bertso sail ezagunena *Huna kantu berriak nik orian emanak* hasten den *Elizondoko partida* sorta da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Matxin Irabola
* Gaskoi (argipena)
Kiro Gligorov

**Kiro Gligorov** (,  ) (Štip, Serbiako Erresuma (geroago Bulgariako Erresuma), 1917ko maiatzaren 3a - 2012ko urtarrilaren 1a) Ipar Mazedoniako Errepublikako lehenengo Presidente hautatua izan zen. Vladimir Gligorov semea Serbiako Alderdi Demokratikoaren sortzailea da.
Jorge Andrés Martínez Boero

**Jorge Andrés Martínez Boero** (San Carlos de Bolívar, 1973ko uztailak 3 &ndash; Necochea, 2012ko urtarrilaren 1a)) Argentinako motoziklista bat izan zen, Jorge Martínez Boero pilotuaren semea.

2011ko Dakar Rallyaren 5. etapan erretiratu zen. Bere helburuetako bat bere aitari omenaldia egitea zen, bere lehen lasterketaren 30. urteurrenean. 2012ko Dakar Rallyan erori eta toraxean traumatismo larria izan zuen. Helikopteroan garraiatzen ari zirela hil zen, 38 urte zituela.

## Erreferentziak
Léon Scieur

**Léon Scieur** (Florennes, 1888ko martxoak 19-Ebenda, 1969ko urriak 7) txirrindulari profesional belgiar bat zen.

1921eko Frantziako Tourra irabazi zuen, Tourreko edizio honetan bi etapa garaipen ere lortu zituelarik. Bere lehen garaipena 1920an lortu zuen, Lieja-Bastogne-Lieja klasikoa irabaziz. 1920ko Frantziako Tourra 4. postuan eta etapa garaipen batekin amaitu zuen, 1919koan bezala.

## Palmaresa 
**1913**
* Belgikako Itzuliko etapa 1
**1919**
* 4. Frantziako Tourrean
* 9. Paris-Bruselan
**1920**
* Lieja-Bastogne-Lieja
* 4. Frantziako Tourrean eta etapa 1
**1921**
*  Frantziako Tourra eta 2 etapa
* 3. Paris-Roubaixen
* 6. Lieja-Bastogne-Liejan
**1922**
* 8. Paris-Roubaixen
**1923**
* 5. Lieja-Bastogne-Liejan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Kanpo estekak
Loxodonta

***Loxodonta*** edo **Afrikar elefanteak** bi espezie ezberdin dituen elefante generoa da, Elephantidae barruan dauden bi generoetako bat. Gaur egun dauden bi espezieak *Loxodonta africana* eta *Loxodonta cyclotis* dira. Pliozenoko fosilak ere badaude Afrikako hainbat lekutan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Finlandiako hizkuntzak

thumb|250px|eskuinera|
**Finlandiako hizkuntza** nazionalak bi dira: finlandiera eta suediera. Hizkuntza gutxitu onartuak, aldiz, sei dira: ipar samiera, inariko samiera, skolt samiera, romania, zeinu hizkuntza eta kareliera.

## Kanpo estekak
Blackbird Raum

**Blackbird Raum** Santa Cruz hiriko (Kalifornia) talde bat da. 

## Estiloa 
Hiriko kaleetan jotzen dute (beste zenbait lekutan ere bai) eta ijito punka edo pirata-punka jorratzen dute beste musika genero batzuek ere eragiten dietelarik (Irlandar, Estatu batuar edo Balkanetako folka oinarritzat hartuz ikutu punka, hardcorea edo metalzaleak somatzen dira beren musikan). Beren letrak *anarkia berdea* deritzoten korrontearen ideiez beterik daude (progresismoaren aurkakoak, naturaren suntsipenarekin kritikoak, ...). Zenbait idazle eta poeten eragin garbia dute, zeinola William Blake, George R. Stewart, Sir Thomas Mallory eta Black Elk, eta askotan abestien izenburuak izaki mitologiko, ikono kultural eta gertaera historikoetan oinarritzen dira.

## Diskografia 
* *Purse-Seine* – 2007, Quiver Distro
* *Swidden* – 2008, Quiver Distro
* *Under the Starling Host* – 2009, Black Powder Records
* *Split 7-inch w/ Hail Seizures –* 2011, Go Records
* *False Weavers* – 2013, Silver Sprocket
* *Destroying* – 2015, Silver Sprocket
* *Nevermind the Ballads* – 2016, No Time Records
* *Come into your power* – 2023, CPNPC

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune Ofiziala
* Nortzuk dira Blackbird Raum? ingeleraz
;Audio/video media
* "Blackbird Raum Silent Spring Santa Cruz", "Courant Times", *YouTube*, January 3, 2009.
Teleosteo

**Teleosteoak** (*Teleostei*) arrain aktinopterigioen infraklaseetako bat da. 33.200 espezie inguru ezgutzen dira 40 ordenatan banatuak. Teleosteoak arrain espezie guztien %86 eta %95 artean dira eta ornodun espezie guztien erditsua. Fosilik zaharrenak Behe Triasikokoak dira.

## Ezaugarriak 
Teleosteoek behe-baraila eta hezur premaxilar mugikorrak dauzkate. Isats-hegala homozerkoa (simetrikoa) da.

## Sailkapena 
Teleosteoak 12 goiordenatan banatzen dira. Ziur aski sailkapen hau ez da erabat zuzena eta oraindik ikertzen ari da.

* **Osteoglossomorpha goiordena**
** Osteoglossiformes ordena
** Hiodontiformes ordena
* **Elopomorpha goiordena**
** Elopiformes ordena
** Albuliformes ordena
** Notacanthiformes ordena
** Anguilliformes ordena (ibai-aingira, itsas aingira)
** Saccopharyngiformes ordena
* **Clupeomorpha goiordena**
** Clupeiformes ordena (sardinzarrak, antxoak)
* **Ostariophysi goiordena**
** Gonorynchiformes ordena (esne arraina)
** Cypriniformes ordena (ezkailua, barboa, loina, zarboa)
** Characiformes ordena (pirañak)
** Gymnotiformes ordena (aingira elektrikoa)
** Siluriformes ordena (silurua)
* **Protacanthopterygii goiordena**
** Argentiniformes ordena(lehenago Osmeriformesen)
** Salmoniformes ordena (amuarrainak, izokinak)
** Esociformes ordena (lutxoa)
** Osmeriformes ordena (zilar-arraina, eperlanoa)
* **Stenopterygii goiordena** (Protacanthopterygiiren barnean egon liteke)
** Ateleopodiformes ordena
** Stomiiformes ordena
* **Cyclosquamata goiordena** (Protacanthopterygiiren barnean egon liteke)
** Aulopiformes ordena
* **Scopelomorpha goiordena**
** Myctophiformes ordena (antxoa beltza)
* **Lampridiomorpha goiordena**
** Lampriformes ordena
* **Polymyxiomorpha goiordena**
** Polymixiiformes ordena
* **Paracanthopterygii goiordena**
** Percopsiformes ordena
** Batrachoidiformes ordena
** Lophiiformes ordena (zapoak)
** Gadiformes ordena (bakailaoa, liba)
** Ophidiiformes ordena
* **Acanthopterygii goiordena**
** Mugiliformes ordena (korrokoia)
** Atheriniformes ordena
** Beloniformes ordena arrain hegalariak
** Cetomimiformes ordena
** Cyprinodontiformes ordena
** Stephanoberyciformes ordena
** Beryciformes ordena
** Zeiformes ordena
** Gobiesociformes ordena (ahate-lapatia)
** Gasterosteiformes ordena (arrain hiruarantza, xista)
** Syngnathiformes ordena (itsas zaldiak)
** Synbranchiformes ordena
** Tetraodontiformes ordena (puxika arraina)
** Pleuronectiformes (platuxak, erreboiloa)
** Scorpaeniformes ordena (burtaina, krabarroka)
** Perciformes ordena, arrainen %40

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Holosteo

**Holosteoak** (*Holostei*) arrain aktinopterigioen infraklaseetako bat da. Zortzi espezie dira, bi ordenatan banatuak, Amiiformes (bizi den espezie bakarra *Amia calva* da), eta Lepisosteiformes. Erregistro fosilean espezie gehiago dago.

Kondrosteoen eta teleosteoen arteko ezaugarriak dituzte. Eskeletoa ia erabat osifikatua daukate, ezkata ganoideak eta notokorda.

## Kanpo estekak
Polipteriforme

**Polipteriformeak** (*Polypteriformes*) oso itxura arkaikoa duten arrain aktinopterigioen ordena da. Familia bakarra da, Polypteridae, eta espezie guztiak Afrikako ibai eta aintziretan bizi dira.

## Sailkapena 
* ***Polypteridae*** familia
** *Erpetoichthys* Smith, 1865 generoa
** *Polypterus* Lacepède, 1803 generoa

## Kanpo estekak 
*    *Polypteriformes* Système d'Information Taxonomique Intégré
*  *Polypteriformes* Animal Diversity Web
*  *Polypteriformes* NCBI
Gainsbourg Confidentiel

***Gainsbourg Confidentiel*** Serge Gainsbourg-en bosgarren estudioko diskoa da, 1963an kaleratua.

## Historia 
Albuma 1963an hamabi hazbeteko diskoan plazaratu zen. Hauxe Serge Gainsbourg-ek sortutako jazz-eko azkeneko diskoa izango zen, izan ere nahiz eta albumak kritika apartak jaso salmenta oso urriak izan zituen, 1500 ale baino ez salduz hasiera batean. Ondoren Gainsbourg-ek musika-molde berriak bilatuko zituen.

Hala ere, Gainsbourg-ek bere ibilbidearen hasieran jorratu zituen gaiekin alderatuz disko honen abestien hitzak berrikuntza nabarmena dira. Gainsbourg-ek bere lehenengo diskoetan gai sozialagoak lantzen ditu, Boris Vian-en eragina agerikoa izanez. Album honetan, berriz, eguneroko bizitzako objektuak agertzen dira, maitasunarekin erlazioa dutenak eta modernotasun handiko estetika eta hitz-jolasak egiteko erabiltzen direnak.

## Abestien zerrenda 
Abesti guztiak Serge Gainsbourg-ek idatzi eta konposatu zituen. *La saison des pluies* abestia, hala ere, Elek Backsik-rekin konposatu zen.

## Kredituak 
* Claude Dejacques - zuzendaritza artistikoa
* Michel Gaudry - kontrabaxua
* Elek Bacsik - gitarra elektrikoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charlie Rivel

**Josep Andreu i Lasserre**, ezagunagoa **Charlie Rivel** ezizenaz (1896ko apirilaren 23a, Cubelles, Garraf &ndash; 1983ko uztailaren 26a, Sant Pere de Ribes, Garraf) kataluniar pailazo bat izan zen. Izatez, zirkuaren historiako nazioarteko pailazorik ospetsuenetako bat izan zen, sarritan *Munduko Pailazorik Onena* deitu zitzaiolarik. Josep Andreuk bere pailazo ezizena Charlie Chaplin britainiar umorista eta aktorearen omenez hartu zuen.

Aita Pedro Andreu Pausas Rivels (kataluniarra) eta ama Marie-Louise Lasserre (frantziarra) ere zirkuko artistak izan ziren. 1954an Price Zirkuko izarretako bat bilakatuko zen. 1973an Federico Fellini italiar zinema zuzendariak bere *I Clowns* filman omendu zituen pailazoetako bat izan zen.

## Iruditegia 

Irudi:Charlie Rivel series - Vienna - ATA 1972.jpg|Vienako ekitaldia.
Irudi:CharlieRivel1.JPG|Charlie Rivelen omenezko monumentua Montjuïc mendian.
File:Charlie rivel by kurt moser 0704.JPG|Munich hiriko estatua.
|Eskultura.

## Kanpo estekak 
* Charlie Rivel museoa 
* Charlie Rivel pailazoari buruzko webgunea
Telehit (Espainia)

**Telehit** telebista kate mexikar bat izan zen. Bere tematika musika zen eta bere jabea Televisa Networks izan zen.

2006ko ekainaren 18an hasi ziren beren emisioak LTD bidez, laSextako bigarren katean eta emisioak 2007ko uztailaren 31an amaitu ziren, eta bere lekuan Hogar 10 hasi zen, baita LaSextaren bigarren katean ere. Orainaldian Gol Televisión badago frekuentzia honetan, LTD Premiumen barnean..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Telehit
* LaSexta
La 7 (Gaztela eta Leon)

**La 7** (Lehen **CyL7** edo **CyLTV**) Gaztela eta Leongo Castilla y León Televisión korporazio publikoaren telebista kate nagusia da. Katea 2009ko martxoan jarri zen martxan. Ordura arteko *Canal 4 Castilla y León* ordezkatu zuen bai analogikoan, bai LTDn.

## Logotipoak 
## Ikus, gainera 
* FORTA

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Mimo

thumb
thumb|Mimo Pablo Zibes
thumb|300px|Askotan kaleko antzerki moduan garatu da.
**Mimoa** aurpegi-adierazpenez, keinuz eta gorputzaren mugimenduz soilik, **mimika** baliatuz alegia, jokatzen duen antzezlea da, ahozko hizkuntza erabili gabe. Mendebaldeko antzerki-tradizioaz gainera, mimoen teknika berdinak erabiltzen dira beste antzerki-tradizio batzuetan ere, hala nola Japoniako no antzerkian. Zinema mutuaren garaian garatu zen bereziki mimoen artea; esaterako, Charlie Chaplin mimikan bereziki trebea zen aktorea izan zen. Zinemara soinua heldu arren, mimika antzerki-genero garrantzitsua izaten jarrait zuen; zinema mutuaren ondorengo garai horretako mimo ezagunena Marcel Marceau izan zen askoren iritziz.

## Jatorria 
Antzerki mota honen jatorria mendebaldean Antzinako Grezia preklasikoan egiten zen *mimo*an () ikusi izan da. Mimo hori errealista eta satirikoa zen eta beste generoekin lotzen zen, esaterako komediarekin, non imilazioak eta akrobaziak inprobisazio giroan nahasten ziren. Fartsatik hurbil, mimo grekoerromatarrak bat egiten zuen berarekin gaian, orohar arina, alaia eta lizuna. Genero honekin lotura izan zuten lehen egileak Koseko Epikarmo eta Sirakusako Sofron izan ziren, biak K.a. V. mendean.

Zenbait iturriren arabera, Ziliziako Pulades da mimo tragikoaren sortzaileetako bat, eta Alexandriako Bathulo, mimo komikoaren sortzailea.

Erroman boterearen jarrera mimoaren aurrean aldakorra izan zen. Horrela, Trajanok debekatu zuen bitartean, Kaligula oso zalea zen; Marko Aureliok Apoloren apaiz egin zituen mimoak eta Neron bera mimo-aktore gisa aritu zen. Erromatar Inperioan oso herrikoia egin zen eta drama kultuaren garrantzia gutxitu zuen. Hala ere, V. mendean, Elizak aktoreak eskumikatu zituen eta lortu zuen enperadoreek antzokiak mende bat geroago ixtea.

Erdi Aroan mimoen aldeko zaletasuna berpiztu egin zen, batez ere herriz herri ibiltzen ziren konpainiei esker. Horren adierazpena ''Commedia dell'Arte'' antzerkiaren arrakasta eta zabalkundea izan zen.

Gaur egungo teknikak modu batez, Parisen, XIX. mendean zehar ezarri ziren, bereziki Jean-Gaspard Deburau akrobatari esker. Deburauk irinarekin aurpegia erabiltzea eta isiltasunean aritzeko ohitura zabaldu zuen. Jacques Copeauk, haren jarraitzailea, eta Étienne Decrouxek garatu zuten teknika horiek. Geroago Jacques Lecoqek mimoa eta antzerki fisikoa lotu zituen. Joera horretan Marcel Marceau izan zen azken ordezkari frantses handia.

## Mimoa Euskal Herrian 
Gurean ez bada gehiegi zabaldu ere, badugu izen handiko artistak teknika hauek lantzen dituztenak. Agian, ezagunena, Peter Roberts dugu; jaiotzez Roberts eskoziarra da baina aspalditik Donostian bizi da. Zornotzan, bestetik, Markeline Mimo Taldeak maila altua lortu du antzerki mota honetan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pantomima
* Pailazo
* Pierrot
* Harlequinade

## Kanpo loturak 
* :Mimo antzerkiaren mundua.
* :Organisation Mondiale des Mimes-World Mime Organisation.
Kondrosteo

**Kondrosteoek** (*Chondrostei*) Actinopterygii arrain klasearen bi azpiklaseetako bat osatzen dute. Eskeleto kartilaginosoa baina zati batean osifikaturik dute. 52 espezie inguru dira, bi ordenatan banatuak: acipenseriformes eta polypteriformes.

Talde parafiletikoa da. Izan ere, acipenseriformeak filogenetikoki hurbilago daude teleosteoengandik polipteriformeengandik baino. Horregatik, gaur egun azpiklase hau eztabaidan dago.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *Chondrostei* Fauna Europaea
*    *Chondrostei* Système d'Information Taxonomique Intégré
*  *Chondrostei* Animal Diversity Web
*  *Chondrostei* NCBI
ISAPI

## Internet Services API 
Interfaze bat da, API aplikazioak programatzekoa Microsoften web zerbitzarirako, IIS (Internet Information Server).

ISAPI-ak aukera ematen die programatzaileei CGI programak baino arinago prozesatuko diren web-aplikazioak egiteko. Horrela da hobeto integratuta daudelako web zerbitzariarekin.

IIS-z gain, ISAPI jasaten duten beste web zerbitzari batzuk ere badaude.
2012ko Frantziako Tourra

**2012ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 99. edizioa izan zen. Belgikako Lieja hirian hasi zen ekainak 30ean eta, ohi bezala, Parisen amaitu zen, uztailak 22an. 3442 kilometroko ibilbidea bete zen.

Garailea Sky taldeko Bradley Wiggins britainiarra izan zen. Sailkapen orokorrean gailentzeaz gain, bi etapa garaipen lortu zituen. Honekin batera, talde bereko Chris Froome britainiarra eta Liquigas-Cannondale taldeko Vincenzo Nibali italiarra igo ziren podiumera.

Lehenbiziko euskalduna, RadioShack-Nissan taldeko Haimar Zubeldia gipuzkoarra izan zen, sailkapen orokorreko seigarren postuan amaitu zelarik.

## Parte-hartzaileak
## Ibilbidea 
Tourra bigarren aldiz hasiko da Liejan, 2004ko edizioan bezala. Orduan bezala, 6 kilometroko sarrerako etapa batekin hasi zen hiri erdialdetik. Edizio honetan, Tourrak hiru etapa egin zituen Belgikan. 2012ko Tourra, azken urteetan ohi zen bezala, amaiera Parisko Eliseo Zelaien hiribidean izan zuen etapa batekin amaitu zen. Edizio honetako ibilbidea 2011ko urriaren hasieran filtratu zen Tourraren webgunearen akats informatiko baten ondorioz.

## Sailkapenak 
### Sailkapen nagusia 
### Mendiko sailkapena 
### Puntukako sailkapena 
### Gazteen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
### Saiatuenaren saria 
## Kanpo estekak
2001eko Burgosko Itzulia

**2001eko Burgosko Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 23. edizioa izan zen. 2001eko abuztuaren 20tik 24ra bitartean jokatu zen. 782 kilometroko ibilbidea egin zen 5 etapatan banaturik, Burgosen hasi eta amaituta. Proba UCI Rankingaren barnean zegoen, zenbait etapatan banatutako itzulientzako gorengo mailan: 2HC, hain zuzen ere Itzuli Handien atzetik.

18 taldek parte hartu zuten: Espainiar estatuko lehen mailako laurak (ONCE, iBanesto.com, Euskaltel-Euskadi eta Comunidad Valenciana-Kelme, eta bigarren mailako biek, Relax Fuenlabrada eta Jazztel-Costa de Almería. Atzerriko taldeei dagokienez, honako 12ek parte hartu zuten. Lotto-Adeco, Vlaanderen-T Interim, CSC Tiscali, Saeco Longoni Sport, Team Deutsche Telekom, Team Coast, Domo-Farm Frites, Festina Watches, Mercatone Uno-Stream TV, Tacconi Sport-Vini Caldirola, Mapei-Quick Step eta US Postal. Hala, 141 txirrindulariko pelotoi bat osatu zuten, talde bakoitzeko 8 txirrindularirekin (CSC, Telekom eta Team Coast izan ezik, hauek 7rekin hasi baitzuten itzulia). Proba 121ek amaitu zuten.

Garailea Juan Miguel Mercado izan zen. Podiumean, berarekin batera, José Luis Rubiera bigarren postuan eta Eladio Jiménez hirugarrenean egon ziren.

Gainontzeko sailkapenetako garaileak honakoak izan ziren: José Luis Rubiera mendikoan, Óscar Freire puntukakoan, José Antonio Garrido tarteko helmugetakoan eta iBanesto.com taldekakoan.

## Etapak 
## Amaierako sailkapenak 
|}
 

|}

|}

|}

|}

## Kanpo estekak
12 Monkeys

***12 Monkeys*** Terry Gilliamek 1995ean zuzendu zuen zientzia fikzioko filma da. Chris Markeren *La jetée* film laburrean oinarrituta dago, eta protagonistak Bruce Willis, Madeleine Stowe, Brad Pitt, eta Christopher Plummer dira.

Universal Studios etxeak *La Jetée* film laburraren eskubideak erosi zituen "remake" bat egiteko, film luze gisa. David eta Janet Peoples kontratatu zituen gidoia idazteko. Terry Gilliamen zuzendaritzapean, Universal etxeak 29,5 milioi dolarreko aurrekontua finkatu zuen eta grabaketak 1995eko otsailetik maiatzera bitarte iraun zuen. Batez ere Philadelphian eta Baltimoren grabatu zen, istorioaren kokapenetan.

Filmak 168,9 milioi dolar batu zuen mundu mailan. Brad Pitt izendatua izan zen bigarren mailako aktoreko Oscar sarirako.

## Pertsonaiak 
* Bruce Willis: James Cole
* Madeleine Stowe: Kathryn Railly
* Brad Pitt: Jeffrey Goines
* Christopher Plummer: Dr. Goines
* Jon Seda: Jose
* Christopher Meloni: Lt. Halperin
* David Morse: Dr. Peters
* Frank Gorshin: Dr. Fletcher
* Vernon Campbell: Tiny
* Lisa Gay Hamilton: Teddy
* Bob Adrian: geologoa
* Simon Jones: zoologoa
* Carol Florence: astrofisikoa/Jones
* Bill Raymond: mikrobiologoa
* Thomas Roy: kaleko predikatzailea

## Kanpo estekak
John Forden filmak

Jarraian datozenak **John Ford**ek zuzendutako lanak dira. Aro mutuan *Jack Ford* izen-deitura erabili ohi zuen kredituetan; 1923an hasi zen 'John' izenarekin sinatzen (*Cameo Kirby*, 1923).

## Film mutuak 
## Film soinudunak 
### Forden gaineko erreportajeak 
* *Directed by John Ford* (1971). Zuzendaria: Peter Bogdanovich. Narrazioa: Orson Welles
* *Directed by John Ford* (2006). Aurreko lanaren bertsio berritua.

## Kanpo estekak
Neopterigio

**Neopterigioek** (*Neopterygii*) Actinopterygii arrain klasearen bi azpiklaseetako bat osatzen dute. Oso talde handia da, arrain gehienak eta ornodunen erdiak biltzen dituena.

## Sailkapena 
'*Infraklasea *Holostei'''*
* Ordena *Amiiformes*
* Ordena *Lepisosteiformes*
*'Infraklasea *Teleostei***
* **Superordena *Acanthopterygii*'*
** Ordena *Atheriniformes*
** Ordena *Beloniformes*
** Ordena *Beryciformes*
** Ordena *Cetomimiformes*
** Ordena *Cyprinodontiformes*
** Ordena *Gasterosteiformes*
** Ordena *Gobiesociformes*
** Ordena *Mugiliformes*
** Ordena *Perciformes*
** Ordena *Pleuronectiformes*
** Ordena *Scorpaeniformes*
** Ordena *Stephanoberyciformes*
** Ordena *Synbranchiformes*
** Ordena *Syngnathiformes*
** Ordena *Tetraodontiformes*
** Ordena *Zeiformes*

* *'Superordena *Clupeomorpha*'*
** Ordena *Clupeiformes*

* *'Superordena *Cyclosquamata*'*
** Ordena *Aulopiformes*

* *'Superordena *Elopomorpha*'*
** Ordena *Albuliformes*
** Ordena *Anguilliformes*
** Ordena *Elopiformes*
** Ordena *Notacanthiformes*
** Ordena *Saccopharyngiformes*

* *'Superordena *Lampridiomorpha*'*
** Ordena *Lampridiformes*

* *'Superordena *Ostariophysi*'*
** Ordena *Characiformes*
** Ordena *Cypriniformes*
** Ordena *Gonorynchiformes*
** Ordena *Gymnotiformes*
** Ordena *Siluriformes*

* *'Superordena *Osteoglossomorpha*'*
** Ordena *Hiodontiformes*
** Ordena *Osteoglossiformes*

* *'Superordena *Paracanthopterygii*'*
** Ordena *Batrachoidiformes*
** Ordena *Gadiformes*
** Ordena *Lophiiformes*
** Ordena *Ophidiiformes*
** Ordena *Percopsiformes*

* *'Superordena *Polymyxiomorpha*'*
** Ordena *Polymixiiformes*

* *'Superordena *Protacanthopterygii*'*
** Ordena *Esociformes*
** Ordena *Osmeriformes*
** Ordena *Salmoniformes*

* *'Superordena *Scopelomorpha*'*
** Ordena *Myctophiformes*

* *'Superordena *Stenopterygii*'*
** Ordena *Ateleopodiformes*
** Ordena *Stomiiformes*

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *Neopterygii* Fauna Europaea
*    *Neopterygii'' Système d'Information Taxonomique Intégré
*  *Neopterygii* Animal Diversity Web
*  *Neopterygii* NCBI
Nizhnekamsk urtegia

**Kama beheko urtegia** edo **Nizhnekamsk urtegia** (errusieraz: Нижнекамское водоранилище; tatarera zirilikoz: Түбән Кама сусаклагычы; tatarera latinez: *Tübän Kama susaqlağıçı*) Kama ibaiko ur-jauzi hidroelektrikotik urtegirik beherena da. Errusiar Federazioko Tatarstanen, Udmurtia, Baxkortostan eta Permeko Kraitik pasatzen da. Urtegia 1978-81an itsas mailatik 62 metrotara heldu zen, Kama zentral hidroelektrikoa egin eta gero. Ur maila ibaian gora dauden uharkenen araberakoa da (Kama eta Votkinsk urtegiak). Urtegi honek 1084 km² dauka eta 2,8 bilioi metro kubikoa. Bere luzera Kama ibaian 185&nbsp;km-koa eta Belaian 157&nbsp;km-koa. Urtegia ere ur hornikuntzarako, ureztatzeko eta arrantzatzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak
2002ko Burgosko Itzulia

**2002ko Burgosko Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 24. edizioa izan zen. 2002ko abuztuak 12 eta 16 artan ospatu zen, 682 kilometroko ibilbidea eginez 5 etapatan banatuta. Proba UCI Rankingaren barnean egon zen, zenbait etapatan banatutako itzulientzako mailarik gorenean: 2.HC, hain zuzen ere Itzuli Handien atzetik.

15 taldek parte hartu zuten: Espainiar estatutik: 1. mailako laurak ziren ONCE, Banesto, Euskaltel-Euskadi eta Kelme, eta bigarren mailako Relax-Fuenlabrada eta Jazztel-Costa de Almería. Atzerrikoak honakoak izan ziren: Alessio, Fassa Bortolo, US Postal, Phonak Hearing Systems, De Nardi-Montegrappa, Saeco Longoni Sport, Lotto Adeco, Vlaanderen-T Interim eta CSC Tiscali. Hala, 119 txirrindulariko pelotoi bat osatu zuten, talde bakoitzeko zortzi txirrindularirekin (Alessio izan ezik, proba 7 txirrindularirekin hasi zuena). 92k amaitu zuten proba.

Garailea Francisco Mancebo izan zen. Podiumean, berarekin batera, José Luis Rubiera bigarren postuan eta Mikel Zarrabeitia hirugarrenean egon ziren.

Gainontzeko sailkapenen garaileak honakoak izan ziren: Alessandro Bertolini mendikoan, Salvatore Commesso erregulartasunarenean, Gerrit Glomser tarteko helmugetakoan eta US Postal taldekakoan.

## Etapak 
## Amaierako sailkapenak 
|}
 

|}

|}

|}

|}

## Kanpo estekak
Edmond Perron

**Edmond Perron** (Baiona, 1855eko apirila - 1924ko iraila) musikagile, kantari eta ileapaintzailea izan zen. Bere garaian pertsonaia oso ezaguna izan zen Baionan.

## Biografia 
Santizpirituko Sainte Catherine pasabidean (okzitanierazko herri izena *la Balène dou Guignou* duena) jaio zen 1855ean. Lanbidez ileapaintzailea izan zen, Baiona Handiko Thiers karrikako 5 zenbakian aritu zena.

Musikagile, konpositore eta kantari lirikoa ere izan zen. Oso ahots ona zuen eta Udal Antzokiko abesbatzeko burua izan zen. Orkestra zuzendaria ere izan zen. Baionan musikarekin zerikusia zuten hainbeste ekimenetan parte hartu zuen: Uztailaren 14ko dantzaldiak, fanfarreak, Besta Berri, kontzertuak, Harmonie bayonnaise...Kantari liriko gisa pertsonaia askorena egin zuen; ***Baionako Figaro*** ezizena ipini zioten.

Aldian behin artikuluren bat idatzi zuen, adibidez *Eskualduna* aldizkarian. Baiona gaskoi-hiztunaren ordezkari, 1902ko hiriko ihauteriak berari dedikatuak izan ziren.

## Lanak 
150 musika obra baino gehiago konposatu zituen. Ospetsuenen artean ''Marche de l'Aviron* dago, Aviron Bayonnais taldeak 1913an Frantziako errugbi txapelketa irabazi zuelako egina.

## Iturriak 
Iturri nagusitzat Léon Herranen *Nouvelles Chroniques Bayonnaises* liburua (*Édition-Librairie Limarc'', Baiona, 1980) da; ikus 174-177.or.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Aviron Bayonnais
Euskal-Erria

***Euskal-Erria*** 1880an Jose Manterola gazteak sortutako aldizkari euskaltzale bat izan zen. 1918an argitaratzeari laga zion, denera 79 ale argitaratu zituelarik. Aldizkari honek garrantzi handia izan zuen XIX. mendearen amaiera eta XX. mendearen hasierako mundu euskaltzaleak behar zuen azpiegitura eman eta euskal idazleei hedabidea eskeinez.

## Historia 
[thumb|250px|ezkerrera|[Euskal-Esnalea aldizkariaren 13. zenbakia eta Euskal-Erria aldizkariaren alea ikusgai, Donostiako San Telmo museoa.]]

Manterola oso gazterik eta gogo biziz euskal literatura eta kultura lantzen hasi eta bere burua Gipuzkoa nahiz gainontzeko Euskal Herriko pentsalari onenez inguratzea lortu zuen.

Euskal-Erria aldizkariak bere aurkezpenean zioenez: *zazpi euskal herrialde hauetako ezaugarriak jaso eta zabaltzeko asmoa dago, herrialde hauei "Heptarkia Euskara" dei geniezaioke"; bere antzinako hizkuntza, jatorrizko abesti eta ohiturak, historia, bere lege eta usadioak ezagutzera eman, euretatik bitxiena den guztia bilduz, gure idazleen argitaratu gabeko, akitutako, ezezagunak diren edota interes handiena duten idazlanak argitaratuz eta gure aldizkaria benetako bilduma bat, herrialdearen bitxikerien eskugida bat gauzatzeko asmoz, gaur egun euskal letrei kultua eta izena ematen dieten horien babesa jaso guraz.*

Euskal-Erria aldizkaria Donostiako Euskal Lore Jokoen Udal Organua izan zen, baita Gipuzkoako Monumentuen Elkartea, Euskal Batzarre, Nafarroako Euskal Elkargoa, Euskal-Nafar Folklore eta Arte Ederretako elkarteen batzorde lanak ere egin zituen.

## Zuzendariak 
Euskal-Erria aldizkariak bere ibilbidean zehar honako zuzendari hauek izan zituen:
* Jose Manterola (1880-1884)
* Antonio Arzak (1884-1904)
* Francisco López Alén (1904-1910)
* Adrian Loiarte (1910-1918)

## Kolaborazioak 
Aipatutako izenez gain beste pertsona nabarmen hauel aldizkaria bultzatu nahiz bertan ere idatzi zuten: Karmelo Etxegarai, Martzelino Soroa, Biktoriano Iraola, Ramon Artola, Juan Carlos Guerra, Serafin Baroja, Pedro Soraluze, Manuel Antonio Antia eta Gregorio Arrue.

## Iruditegia 

Irudi:Euskal-Erria (1880).jpg|Euskal-Erria aldizkariaren azal nagusia.

## Ikus gainera 
* Euskal Esnalea aldizkaria
* Euskalerriaren Alde aldizkaria
* Yakintza aldizkaria

## Kanpo estekak 
* Euskal-Erria aldizkaria. Auñamendi entziklopedia. Euskomedia.org 
* Euskal-Erria aldizkariaren ale guztiak Atzoko Prentsa Digitalean irakurgai
* Euskal-Erria aldizkariaren ale guztiak Euskal Memoria Digitalean irakurgai
Hex

**Hex** bi jokalarientzako joko abstrakto bat da, erronbo bat osatzen duten gelaska hexagonalez osaturiko taula batean jokatzen dena. Aldi bakoitzean eta txandaka, jokalari bakoitzak bere koloreko pieza bat jartzen du libre dagoen gelaska batean eta beste jokalariak baino lehen erronboan dagozkion bi aurkako aldeak lotu behar ditu irabazteko. Gehienetan, jokoa 11x11 gelaska hexagonaleko tauletan jlasten da, 9x9, 13x13, 14x14 eta 19x19ko taulak ere ohikoak badira ere. Jokoa Piet Hein matematikariak asmatu zuen 1942 urtean eta geroztik ikerketa matematiko askoren gaia izan da, bere itxurazko sinpletasunaren azpian dagoen konplexutasuna dela eta.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jokoenea

## Kanpo estekak
2012ko Olinpiar Jokoak eman zituzten telebista kateak

Hauek dira 2012ko Olinpiar Jokoak bota zituzten nazioarteko telebista kateak:

## Telebista kateak 
## Kanpo estekak
Euskal Herria (aldizkaria)

**Euskal Herria** Euskal Herriari buruzko kultura, mendiak, historia, etnografia eta txangoei buruzko aldizkari bat izan zen, Sua argitaletxearen eskutik. 2002. urtean Bilbon argitaratzen hasi eta 2013ko abendura arte 67 ale kaleratu zituen. Gaztelaniaz argitaratzen zen, nahiz eta testu batzuk euskaraz ere argitaratuak egon. Euskarazko bertsioa argitaratzeko saialdia egon zen (Nora (aldizkaria)), baina gastu ekonomikoen ondorioz ekimena alboratu egin zen.

2013 urtean kaleratu zuen azken alea.

## Kanpo estekak 
*  Euskal Herria mendiaren webgunea
Hannover 96

**Hannover 96** (izen osoa *Hannoverscher Sportverein von 1896*) Alemaniako futbol taldea da, Hannover hirikoa, 1896an sortu eta bi liga eta kopa bat irabazi dituena.

## Historia 
*Hannover 96* 1896an sortu zen *Hannoverscher Fußball-Club 1896* izenarekin. Hasiera batean atletismoan eta errugbian aritu zen baina 1899an futbola hartu zuen bere baitan. Hasierako urte haietan hiriko beste bi klubekin (*Germania 1902 Hannover*-ekin 1902an eta *Ballverein 1898 Hannovera*-ekin 1913an) bat egin zuten gaur egungo taldea sortzeko.

Lehenengo garaipen handia 1938an lortu zuten, Alemaniako txapelketa irabaziz garai hartan dominatzaile argia zen FC Schalke 04 finalean gainditzean. Partidan hirunako emaitza lortu zuten eta desberdintzeko partidan 4-3 irabazi zuen Hannover 96-k.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren taldeak garai zailak bizi izan zituen baina berriz aurrera egin eta 1954ean bigarren liga eskuratu zuten, aurreko urteko txapeldunak izandako Kaiserslautern 5 eta 1 gaindituz. Urte hortan bertan Suitzako Munduko Txapelketa irabazi zuen Alemaniako selekzioan Hannoverreko hainbat jokalari aritu ziren. Ordutik aurrera ordea bigarren mailan gehiago aritu izan dira lehenengo mailan baino.

1992an orain arteko Alemaniako Kopa bakarra eskuratu zuen Bundesligako hainbat talde kanporatu ondoren. Bigarren mailan zebilen lehenengo taldea izan zen Kopa irabazten zuena. 1996 eta 1998 artean eskualde mailako ligan aritu zen, inoiz izan den baxuen, baina 2002an berriro Bundesligako lehen mailara igotzea lortu zuen. 2010-11 denboraldian 4. postuan amaitzea lortu zuen. Hurrengo denboraldietan apalago ibili zen eta 2016an maila galdu zuen, dena dela 2017an berriro itzuli da goren mailara.

## Uniformea 
## Palmaresa 
* Alemaniako Txapelketa (2): 1938, 1954
* Alemaniako Kopa (1): 1992

## Kanpo estekak 
*   Webgune ofiziala
Pakito Arriaran

**Pakito Arriaran Arregi** (Arrasate, 1955eko apirilaren 22 &ndash; El Salvador, 1984ko irailaren 30) El Salvadorko Gerra Zibilean logistika arloan FMLNren alde gerrillari ari zelarik hil zuten ETAko kidea izan zen.

## Biografia 
Arrasaten jaio zen familia abertzale ezagun batean; gurasoak Kristina Arregi eta Pako Arriaran zituen. Sendian pilotari profesional batzuk zeuden: Felix osaba "Arriaran I.a" deitu zuten, aita "Arriaran II.a eta Francisco beste osaba bat "Arriaran III.a". Jesus Mari Zabarte lehengusua du.

1973an Zuzenbide ikasketak hasi zituen Donostian. 1975eko apirilaren 27an Arrasaten atxilotu zuten ETAko kide izateagatik; Basauriko eta Carabancheleko kartzeletan sartu zuten. 1977ko Espainiako Amnistia Legearen ondorioz askatu zuten. 1978ko azaroan berriro atxilotu nahi izan zuten baina **Arriaranek** Iparraldera egin zuen ihes. Urtebete geroago Venezuelara joan zen eta han erbesteratu talde batekin kooperatiba bat sortu zuen. Euskal Erbesteratuak Laguntzeko Komitean parte hartu zuen; bertan BVEk hil zituen Espe Arana eta Jokin Etxebarria ezagutu zituen eta Arriaran bera tirokatu zuten.

Euskal Herrira itzuli eta denbora laburra pasatu eta gero El Salvadorko gerrillara joateko erabakia hartu zuen. 1982ko maiatzean Nikaraguara heldu eta gero irailean El Salvadorrera jo zuen. Chalatenango aldeko mendietan egon zen eta logistika arloan egin zuen lan. FMLNren urriko erasoaldi orokorraren barruko borrokaldi batean -parte hartzen zuen lehenean- zangoan zauritu zuten; zauria oso larria ez bazen ere, armadarengandik ihes egin behar izan zutenez behar bezala zaindu ez, zangoa infektatu eta moztu behar izan zioten. Hala ere gerrillaren aldeko lanean segitu zuen. 1984ko irailean armadak eraso oldea egin zuen; FMLNk eremutik ateratzea proposatu zion baina **Pakitok** ez zuen onartu. Armadak bere taldea El Zapotalen topatu zuenean bakarrik geratu zen eta borrokaldian hil egin zuten; soldadoak erretiratu zirenean bere gorpua erreskatatu zuten, balaz josita eta oso hondatuta. Bertan lurperatu zuten.

## Omenaldiak 
* Arrasate jaioterrian bi omenaldi egin zaizkio: 1984ko urriaren 27an hileta eta omenaldia plazan eta 1985ean Monterron parkean. Parke honetan dagoen zuhaitz aparteko batean, 40 metro baino altuagoa duen Sekuoia baten azpian hain zuzen ere bere omenezko oroitarri bat dago. 2020ko urriaren 9an Ernesto Che Guevara militante internazionalista argentinarra Bolivian erail zuten 53. urteurrenean, Arrasateko Ezker Abertzaleak omendu zuen Monterron parkeko oroitarrian. 
* El Salvadorren oroitarria jarri zuten Las Vueltas udalerrian, Chalatenangoko departamenduan; horrez gain gerrilla urteetan hildakoak gogoratzen direnean **Pakitoren** figura ere gogoan izaten dute.
*

## Bibliografia 
* Ricardo Castellón, Nicolás Doljanin: *Pakito Arriaran, de Arrasate a Chalatenango*, Txalaparta Tafalla, 2008. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* El Salvadorko Gerra Zibila
* Joxepa Arregi
* Arriaran I.a
* Arriaran II.a
* Arriaran III.a

## Kanpo estekak 
* Pakito Arriaran.org.
* Pakito Arriaran Argitaletxea.
* Biografia *45-rpm.net* webgunean.
Pedralbes

**Pedralbes**, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen auzo bat da,Les Corts barrutian. Bertako biztanleria orokorrean oso maila ekonomiko handiko jendea da, horregatik auzo honek hirian aberatsen bizilekua izateko ospea du. Bestalde, bertan unibertsitateak ere kokatzen dira.

## Eraikinak 
* Pedralbesko monasterioa
* Pedralbes Errege Jauregia
* Pedralbesgo gurutzea
* Predralbesgo zirkuitua
* Bartzelonako Unibertsitate Publikoa

## Iruditegia 

Irudi:Avinguda de Pedralbes.jpg|Pedralbes etorbidea.
Irudi:RCTB 1899 - 01.jpg|Bartzelonako Tenis Errege Kluba, *Reial Club de Tenis de Barcelona*.
Irudi:UPC.CampusNorte.Edificio.Nexus2.jpg|Bartzelonako Unibertsitate Publikoa, iparraldeko kampusa.
Irudi:Palau de Pedralbes (Barcelona).jpg|Pedralbes Errege Jauregia.

## Ikus gainera 
* Neguri
* La Moraleja
* Somosaguas
* Cervantes parkea
* Bel Air
* Beverly Hills

## Kanpo estekak 
* Pedralbes auzoa Bartzelonako Udal webgunean
Michael Nyman

**Michael Laurence Nyman** (Stratford, Londres, 1944ko martxoaren 23a-) musikagile minimalista eta piano-jotzaile ingelesa da. Ezaguna egin da batez ere Peter Greenaway zinemagilearekin egindako elkarlanarengatik, baina bereziki famatua izan da *The Piano* filmerako (Jane Campion, 1993) egindako soinu-banda.

Bere operen artean *The Man Who Mistook His Wife for a Hat*, *Letters*, *Riddles and Writs*, *Noises*, *Sounds & Sweet Airs*, *Facing Goya*, *Man and Boy: Dada*, *Love Counts* eta *Sparkie: Cage and Beyond* ditugu, eta bestela sei kontzertu, lau hari-laukote eta beste hainbat ganbera-musikarako lan.

1976an Michael Nyman Band taldea sortu zuen.

## Ikus, gainera 
* Musika klasikoa

## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala
Château Frontenac

**Château Frontenac** (euskaraz *Frontenac gaztelua*) baita **Fairmont Le Château Frontenac** izenez ezaguna ere, Kanadako Quebec probintziako Quebec Hirian dagoen eraikin bat da. Hiri honetako eraikin ezagun eta nabarmenetako bat da, muino baten gainean egonik toki askotatik ikus baidaiteke, berez luxuzko hotel bat da.

## Historia 
Bruce Price arkitektoak diseinatu eta 1893an ireki zen. Canadian Pacific Railway konpainiak Kanada osoan zehar eraiki zituen *château* erako lehenbiziko eraikina izan zen. Tren konpainia honek eraikin hauek eraikitzean turista aberatsak erakarri eta bertaratzea asmoa zuen.

## Zinema 
1953an eraikin honetan Alfred Hitchcock ingeles zinema zuzendariaren *I Confess* filma filmatu zen, bertan Montgomery Clift, Anne Baxter eta Karl Malden aktoreeek antzeztu zutelarik.

## Kanpo estekak 
* Château Frontenac hotelaren webgunea (eleanitza)
GPX

**GPX**, edo **GPS eXchange Format** *XML schema* bat da. GPS datu formatu arrunta izateko, eta software aplikazioetan erabiltzeko sortu zen.

Puntuak (Waypoint) eta ibilbideak (track edo routes) deskribatzeko erabiltzen da. Formatu irekia eta doanekoa da, ez dago ezer ordaindu beharrik. Etiketetan kokapena, altuera eta ordua gordetzen dira, horrela GPS hartzaile eta software aplikazio baten artean informazioa trukatzeko balio du. Software aplikazioen laguntzarekin erabiltzaileak gauza asko egin ahal ditu: ibilbide bat ikusi, ibilbide bat satelite irudietan edo mapetan proiektatu, eta argazkiak geolokalizatu Exif metadatuekin.

## Ikus, gainera 
* Geolokalizazio.

## Kanpo estekak 
* Librezale: Geolokalizazioa aplikazio libre batzuk.
Gens du pays

**Gens du pays** (euskaraz *Herrialdeko jendea*) Kanadako Quebec probintziako ereserki ez ofiziala da. Gilles Vigneault olerkari eta kantautoreak konposatu zuen. 1975eko ekainaren 24ean estreinatu zen.

## Hitzak 

Le temps qu'on a pris pour se dire «je t'aime»
C'est le seul qui reste au bout de nos jours
Les vœux que l'on fait les fleurs que l'on sème
Chacun les récolte en soi-même
Aux beaux jardin du temps qui court

{bertsoa}

Gens du pays, c'est votre tour
De vous laisser parler d'amour
Gens du pays c'est votre tour
De vous laisser parler d'amour

Les temps de s'aimer, le jour de le dire
Fond comme la neige aux doigts du printemps
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires
Ces yeux où nos regards se mirent
C'est demain que j'avais vingt ans

{bertsoa}

Le ruisseau des jours aujourd'hui s'arrête
Et forme un étang où chacun peut voir
Comme en un miroir l'amour qu'il reflète
Pour ces cœurs à qui je souhaite
Les temps de vivre leurs espoirs

{bertsoa}

## Kanpo estekak 
* *Gens du pays* ereserkia entzungai
Estrategia joko abstrakto

[thumb|300px|[Mancala Afrikan jatorria duen **estrategia joko abstraktoa** da, txandaka piezak zulo batetik bestera eramatean datzana.]]

**Estrategia joko abstraktoa** giroturik ez dagoen estrategia joko bat da. Estrategia terminoak jokoaren azken emaitza (nork irabazten duen eta, balitz, zenbat) batik bat jokalariek hartutako erabakien mendean dagoela adierazten du, zoriaren eragin nabarmenik gabe. *Abstrakto* terminoak, berriz, jokoa gai baten inguruan giroturik ez dagoela adierazten du. Gainera, erregela sinpleak izaten dituzte, baina aldi berean konplexutasun handiko jokoak dira, trebetasunez jokatzeko jokalariei adimen handia eskatzen diena. Abstraktoak izanda jokatu ahal izateko elementu gehigarririk gaineratzen ez dutenez, jokoen azterketa matematikorako aukeratzen diren jokoak dira, joko-teoriaren baitan hain zuzen. Joko hauen azterketa matematikoan, gainera, konbinatoria erabili ohi da, jokalarien estrategiak konbinatuz sor daitezkeen aukera kopuru handia aztertzeko.

Horrela, xakea, go eta hex jokoak estrategia joko abstraktoen adibideak dira. Dadoekin jolasten diren jokoak eta partxisa, adibidez, joko abstraktoak dira, baina ez dira estrategikoak, zoriak eragin handia duelako. Bi edo lagun gehiagoren artean jokatzen diren bideo-joko gehienak, berriz, estrategia dute osagai nagusi, baina ez dira abstraktoak, gehienetan giro batean murgildurik (gerra, fantasiazko munduak eta abar) jokatzen baitute jokalariek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oton IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

**Oton IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa** (1175 - Harzburg, Brunswick-Lüneburg, **Oton IV.a Brunswickekoa** ere deitua, 1218ko maiatzaren 19a) 1209 eta 1215 artean Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea izan zen. Honetaz gain, Italiako erregea (1208-1212), Erromatarren erregea (1198-1209) eta Burgundiako erregea (1908-1215) ere izan zen.

## Biografia 
Otonen gurasoak Henrike Lehoia, Saxonia eta Bavariako dukea, eta Matilda Ingalaterrakoa izan ziren. 1175ean jaio zen, baina sorlekua ez da ezagutzen. 1198an Guelfoek erromatarren errege izendatu zuten; gibelinoen taldeko Filipe Suabiakoa izan zuen aurkari, eta haren kontra borrokatu zen luzaroan. 1209ko urriaren 21ean, Inozentzio III.a aita santuak enperadore izendatu zuen Akisgranen, baina, trukean, Siziliako erresuma aitasantutzaren mendeko lurraldea zela onartu behar izan zuen. Hala ere, 1210ean Siziliako erresuma inbaditu zuen; orduan, aita santuak eskumikatu egin zuen, eta Filipe II.a Frantziakoari eskatu zion Oton IV.aren aurka egin zezan.

2011n, Nurembergeko Dietak Oton kargugabetu zuen, eta Frederiko Hohenstaufen hautatzea sustatu zuen; Frederiko Hohenstaufen, Frederiko II.a izango zena, Aita Santuaren alde jarri zen. Gerra zibila hasi zen, eta 1214an Filipe II.a Frantziakoaren gudarosteek Oton garaitu zuten Bouvinesko guduan. Koloniara ihes egin zuen, eta praktikan Frederiko II.aren esku utzi behar izan zuen aginpidea 2015ean.

1218an hil zen Brunswick-Lüneburgeko hauteslerriko bere lurretan. Brunswickeko katedralean hilobiratua dago.

## Erreferentziak
Guillermo Larregi

**Guillermo Isidoro Larregi Ugarte** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1885eko azaroaren 27 &ndash; Argentina, 1964ko ekainaren 9) euskal jatorriko argentinarra izan zen, Patagoniatik Buenos Airesera oinez eskorga batekin bidaia egin zuelako oso ezagun egin zena. Hori dela eta *El Vasco de la Carretilla* ezizena jarri zioten.

## Bizitza 
1885ean Iruñean jaioa, Arrotxapea auzoan bizi izan zen. Hamabost bat urterekin —1900ean edo— Argentinara heldu baino lehen, Ipar Afrikan eta Hego Amerikako hainbeste herrialdetan ibili zen. Hastapenetan itsasgizon aritu zen. 1918an Patagoniara jo zuen eta Cerro Bagualen (Santa Cruz) petrolioa ustiatzen egin zuen lan. Hor zegoela eta lagunartean apustua egin zuelako hasi ziren bidaiak:
* Lehena: ospetsu bihurtu zuena, beste guztietan hainbeste arrakastarik lortu ez zuelako. 1935eko martxoaren 25ean Comandante Luis Piedrabuena (Santa Cruz) hirian hasi eta Buenos Aireseraino. Hiriburura 1936ko maiatzaren 24an heldu zen. Hamalau hilabetetan 3400 bat kilometro egin zuen.
* Bigarrena: Coronel Pringlesetik (Buenos Airesko probintziako hegoaldea) La Quiacaraino (Jujuy, Boliviako mugan), 1936ko urriaren 10etik 1938ko abenduaren 28ra. Zazpi probintzia zeharkatu zituen: Buenos Aires, Córdoba, La Rioja, Catamarca, Tucumán, Salta eta Jujuy, 2.900 bat kilometro.
* Hirugarrena: Villa Maríatik (Córdoba) Santiagora (Txile). 1940ko uztailaren 1etik 1941eko ekainaren 5era. Etsita amaitu zuen, Txilen ez baitzuten bat ere ezagutzen; 1.100 bat kilometro egin zituen eta Txilez gain Córdoba, San Luis eta Mendozako probintziak zeharkatu zituen.
* Laugarrena: Trenque Lauquenen (Buenos Aires) 1943ko maiatzaren 20an hasi eta Iguazu ur-jauzietatik hurbil 1945ean amaitu zena. Buenos Aires, Entre Ríos, Corrientes eta Misiones zeharkatu zituen.

Oro har 22.000 kilometro baino gehiago egin eta hamahiru urte ibiltzen pasatu eta gero, Misionesen egin zuen etxea eta 1964an Puerto Iguazún hil zen. Bidaiak egiteko babesleak lortzen eta irudia saltzen aitzindaria izan zen, egunkariei hiri bakoitzera sartzen zeneko berriak saldu eta argazkiak postal moduan saltzen zituelako.

## Bibliografia 
thumb|Gillermo Larregiren omenez eraikitako panteoia.
* Txema Urrutia: *El Vasco de la Carretilla*, Txalaparta, Tafalla, 2001. 

## Bere omenez 
* Chacabucoko (Buenos Airesko probintzia) 1990ean zabaldutako Euskal etxeak *Centro Vasco Guillermo Larregi* du izena.
* Bere lehen bidaian erabili zuen eskorga Luján hiriko museoan utzi zuen; hortxe dirau, egun *Complejo Museográfico Provincial "Enrique Udaondo"* izena duen museoan.
* 1985ean, jaiotzaren mendeurrenean, Puerto Iguazúko Mbororé Museoan bere omenezko erakusketa antolatu zen.
* 1986an Piedra Buenako plazatxo bati bere izena eman zioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Guillermo Larregiren biografia EITBren webgunean.
* Larregi La Nación egunkariaren webgunean.
Kreditu sailkapen

Finantzetan, **kreditu-sailkapena** zor baten itzulketari buruzko ziurgabetasuna neurtzeko sailkapen metodo bat da, kreditu edo maileguaren hartzailearen kaudimena, zorraren epea eta koiuntura ekonomikoa zein diren kontuan hartuz burutzen dena. Kreditu-sailkapenak diseinatu eta garatzeko, kreditu sailkapenerako agentziak daude, enpresa pribatu, gobernuz kanpoko erakunde zein gobernuko erakunde izan daitezkeenak.

## Kanpo estekak