open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Barcelona en Comú

**Barcelona en Comú**, sorreran, **Guanyem Barcelona** deitua, Kataluniako Bartzelona hirian aurkezten den ezkerreko koalizio bat da. En Comú Podem koalizioa osatzen duten alderdietako bat da. 2015eko otsailaren 5ean sortu zen, Equo, EUiA, ICV, Podemos eta Procés Constituent alderdien laguntzaz. Alderdiko idazkari nagusia Ada Colau da, Bartzelonako alkatea.

## Eserlekuak 
Barcelona en Comúk, Bartzelonako udalean 11 zinegotzi ditu bere mende eta baita Bartzelonako alkatetza ere, alderdiaren idazkari nagusia, Ada Colau, Bartzelonako alkatea da eta. Alderdi honek, Gorte Nagusietan ere 5 eserleku ditu bere mende, Podemos alderdiaren barruan.

## Ideologia 
Ada Colauk, Kataluniako krisialdian garrantzia handia izan du. Askotan ez du posizio oso zehatza eduki gai honen inguruan, baina Kataluniako independentzia lortzeko Carles Puigdemonten prozesua kritikatu du. Esan beharra dago, Mariano Rajoyk Kataluniako krisialdia gelditzeko erabili dituen neurrien kontra agertu dela beti ere.

## Ikus, gainera 
* 2017ko Espainiako krisialdi konstituzionala
* Podemos/Ahal Dugu
* Espainiako Gorte Nagusiak

## Kanpo estekak 
* https://barcelonaencomu.cat/Barcelona en Comú alderdiaren webgune ofiziala
Maud Wagner

**Maud Stevens Wagner** (1877ko otsaila - 1961eko urtarrilaren 30a) zirkuko artista izan zen. Ezagutzen den Ameriketako Estatu Batuetako lehenengo emakume tatuatzaile profesionala izan zen.

## Biografia 
Wagnerrek zirkuan kontortsionista eta akrobata gisa lan egiten zuen. 1904an Louisianan zegoela bere senarra ezagutu zuen, Gus Wagner tatuatzailea. Berarekin zita bat izan zuen tatuatzen irakastearen truke, eta urte batzuk geroago ezkondu ziren. Euren alaba Lotteva ere tatuatzaile izan zen gerora.

Tatuajeak egiteko makina jada erabiltzen bazen ere, berak eskuz egiten zituen. Bere senarrarekin batera teknika hau erabiltzen zuten azkenetakoak izan ziren.

## Erreferentziak
Fadumo Dayib

**Fadumo Dayib** (Thika, Kenya, 1972) Somaliako politikaria da. Herrialde horretako lehendakari izateko aurkezten den lehen emakumea izan zen 2016ko Somaliako parlamenturako hauteskundetan. Nazio Batuen Erakundean lan egiten du, laguntza humanitarioa ematen, eta aditua da osasungintza alorrean. "Emakumea, segurtasuna eta bakea" gaian aditua da, eta Helsinkiko Unibertsitatean doktoretza aurkeztu zuen gai horretan.

## Erreferentziak
Jessica Watson

**Jessica Watson** (Gold Coast, Australia, 1993ko maiatzaren 18a) australiar nabigatzailea, esploratzailea, idazlea, blogaria, autobiografialaria, diplomazialaria eta bidaiaria da. Hamasei urte zituenean mundu osotik bakarrik nabigatzea erabaki zuen. Ezaguna da 2010ean hamasei urterekin mundua inguratzeko egin zuen balentria dela eta. Ibilbide hori eskalarik eta laguntzarik gabe egin duen pertsonarik gazteena da.

## Biografia 
### Lehen urteak eta prestakuntza 
Jessica Watson Australiako Gold Coasten jaio zen eta Buderim-en, Queensland estatuan hazi zen. Gaztetatik, nabigaziorako eta abenturarako interes handia izan zuen. Hamahiru urte zituela hasi zen munduaren inguruko bidaia planifikatzen, izen handiko beste nabigatzaile batzuek inspiratuta.

Bidaiatzen hasi baino lehen, ozeanoetako nabigazioan eta itsas segurtasunean trebatzeko programa zorrotza osatu zuen. Haren determinazio eta prestakuntza xehearen ondorioz, esperientzia sendoa eskuratu  zuen bakarkako nabigazioan, eta trebetasun erabakigarriak garatu zituen ozeanoetako erronkei aurre egin ahal izateko.

### Zeharbidea 
ezkerrera|thumb|247x247px|Ella's Pink Lady ontzia, zeharbidean erabilia.

2009ko urriaren 18an, Jessica Watson Sidneyko portutik atera zen «Ella's Pink Lady» (Ella Dama arrosa) izeneko belaontzi arrosan. Munduko itsasorik desafiatzaileenetako batzuetan zehar ibili zen, Hornos lurmuturra eta Esperantza Oneko lurmuturra barne.

Ibilbidean zehar, Watsonek muturreko baldintza meteorologikoak, olatu erraldoiak eta bakardade- eta neke-tarteei aurre egin behar izan zien. Hala ere, haren ausardiak oztopo bakoitza gogor eta erresilientziaz gainditzea lortu zuen.

Itsasoan 210 egun eman ostean, Jessica Watson arrakasta handiz itzuli zen Sidneyra 2010eko maiatzaren 15ean, eta eskalarik eta laguntzarik gabe, bidaia hori egindako munduko pertsonarik gazteena bihurtu zen.

## Aintzatespenak eta ondarea 
* Jessica Watsonen lorpenak mundu mailako arreta erakarri zuen, hainbat pertsona ospetsuren gorespenak jasota. 
* 2011n, «Young Australian of the Year» ( Australiako urteko gaztea) izendatu zuten, bere ibilbideari esker ona adierazteko.
* Australiako Ordenaren Urrezko Dominarekin kondekoratu zuten, eta haren arrazoietan Australiako gazteriarentzat eredu zela aipatu zen.
* 2023ko otsailaren 3an estreinatu zen Netflixen bere *«True Spirit»* (Benetako espiritua) ibilbideari buruzko filma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mary Kom

**Chungneijang Mary Kom Hmangte** edo **Mary Kom** (India, 1983ko martxoaren 1ean) boxeolari famatua da. Bost aldiz izan da Munduko Boxeo Lehiaketa Amateurreko txapeldun eta munduko emakume boxeolari bakarra da munduko sei txapelketatan domina bat irabazi duena. 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Indiako emakume boxeolari bakarra izan zen, 51 kiloz azpiko kategorian lehiatu zuen eta brontzezko domina irabazi zuen. 2014ko Asiako Jokoetan Urrezko Domina irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joan Coscubiela

**Joan Coscubiela Conesa** (Bartzelona, 1954ko abuztuaren 16a) kataluniar politikari eta sindikalista bat da. 1995 eta 2008 urteen bitartean Langile Komisioak sindikatuko buruzagia izan zen eta Iniciativa per Catalunya-Verds (ICV)ko diputatua 2008 eta 2015 urteen bitartean, Espainiako gorteetan. Gaur egun, Catalunya Sí que es Pot alderdiko bozeramaile eta diputatua da Kataluniako parlamentuan.

## Ikus, gainera 
* Podemos
* Catalunya Sí que es Pot
* Langile Komisioak

## Kanpo loturak 
Coscubielaren webgune pertsonala
Bilboko saskibaloi taldeen ibilbide historikoa

**Bilboko saskibaloi taldeen ibilbide historikoa** maila gorenean ibilitako hainbat klubek osatzen dute. Klub hauetan azkena Bilbao Basket da.

## Taldeak 
* 1958-1976: *Águilas Escolapios*
* 1968-1974: *KAS Bilbao*
* 1983-1994: *Caja Bilbao*
* 1995-1999: *Patronato Bilbao*
* 2000-egun: *Bilbao Basket*

## Ibilbide historikoa 
### Águilas Escolapios 
### KAS Bilbao 
### Caja Bilbao 
### Patronato Bilbao 
Lehen maila hainbat aldiz irabazi bazuen ere dirurik ez zuen lortu ACB Ligara igotzeko.

### Bilbao Basket 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Formigues uharteak

thumb|300px|eskuinera|Formigues uharteak Cala Estretatik ikusita.
**Formigues uharteak**, , Kataluniako Palamós udalerriko portutik 3 miliatara dauden lau uhartetxo dira, Girona probintziako Costa Bravan. Palamós eta Palafrugell udalerrien artean daude, Planes lurmuturratik 800 metrora. Itsasargi zuri batekin adierazia dago.

1285ean aragoiar eta frantziar itsas armadak elkar borrokatu ziren Formigues uharteetako guduaren lekuko izan ziren.

## Kanpo estekak
Émile Temime

**Émile Temime** (Baiona,  - Marseilla, ) lapurtar historialaria izan zen, Espainiako Gerra Zibilean aditua.

## Lanak 
* ''La Révolution et la guerre d'Espagne* (Pierre Brouérekin batera), Paris, Minuit, 1961
* *Histoire de l'Espagne contemporaine* (Albert Broder et Gérard Chastagnaretekin batera), Paris, Aubier, 1979
* *1936, La Guerre d'Espagne commence*, Complexe, 1986
* *Migrance. Histoire des migrations à Marseille*, Aix-en-Provence, Edisud : 1. *La préhistoire de la migration, 1482-1830*, 1989; 2. (Renée Lopezekin batera), *L'expansion marseillaise et l'invasion italienne, 1830-1918, *1990; 3. (Marie-François Attard-Maraninchirekin batera), *Le cosmopolitisme de l'entre-deux-guerres (1919-1945), 1990; * 4.** **(Jean-Jacques Jordi eta Abdelmalek Sayadekin batera), *Le choc de la décolonisation (1945-1990)*, 1991; rééd., Marseille, Jeanne Lafitte, 2007.
* *Marseille transit : les passagers de Belsunce*, Autrement, 1995
* *Les camps sur la plage, un exil espagnol* (Geneviève Dreyfus-Armandekin batera), Autrement, 1995
* *Voyages en Provence, Alpes, Côte d'Azur*, coll. «Découvertes Gallimard» (309), Gallimard, 1997
* *Histoire de Marseille: De la Révolution à nos jours*, Perrin, 1999
* *France, terre d'immigration*, coll. « Découvertes Gallimard]» (380), Gallimard, 1999
* *Le camp du Grand Arénas : Marseille, 1944-1966* (Nathalie Deguignérekin batera), Autrement, 2001
* *Les Hommes de Renault Billancourt'', Autrement, 2004
Henri Lutz

**Henri Lutz** (Biarritz,  - Paris, ) lapurtar musikagilea izan zen, sinfonietan aditua.

## Lanak 
* *La cœur de Hialmar*, UA 1895
* *Stella*, UA 1897
* ''L'Île engloutie*, UA 1914
* *Poème pour orchestre et violon principal*
* *Fantaisie japonaise*
* *Lumen*
* *Conte symphonique*
* *Rapsodie havanaise*
* *Emeraude*
* *Rêveries*
* *Chanson de l'eau*
* *Le Bois sacré*
* *Inès de las Sierras*, opera
* *Rolande*, opéra
* *Vlasta*, opéra
* *La Bonne Etoile'', opera
Jean de Maleplane

**Jean de Maleplane** lapurtar automobil gidaria izan zen. 1928an Bucciali bat, 1929an Bugatti Type 35C bat eta 1931n Maserati Tipo 26 M bat gidatu zituen.
Cecilia Chung

**Cecilia Chung** (Hong Kong, Britainiar Hong Kong, 1965) eskubide zibilen aldeko liderra eta LGBT pertsonen eskubideen alde, HIESari buruz kontzientziazioan eta justizia sozialaren alde borrokan diharduen ekintzailea da. Bere bizitza 2017an ABC telebistak eman zuen *When We Rise* minitelesaileko lau istorio nagusietako bat izan zen.

1965ean Hong Kongen sortua, 1984an Los Angelesera joan zen bere familiarekin batera. Urte bat geroago San Frantziskora joan zen City College of San Franciscon ikastera. 1987an Golden Gate Unibertsitatera joan zen nazioarteko kudeaketa ikastera. Ondoren, Santa Clara konderriko auzitegi batean interprete eta finantza-enpresa batean salmenta entrenatzaile egin zuen.

1993an emakumerako trantsizioa egiteari ekin zion. Hasi eta gutxira, familiak Chung baztertu zuen erabakia ulertzen ez zuelako. Gainera, finantza-enpresako lanpostuari uko egitera behartu zuten. Ondorioz, auzitegiko inteprete lana baino ez zitzaion geratu. Alabaina, berehala kaleratu zuten bere aldaketa fisikoa zela eta. Kalean bizitzen amaitu zuen eta prostituziora jo zuen bizitzeko. Sexu-langile ziharduela, indarkeria sexual eta fisikoak pairatu zituen. Gainera, urte berean hiesa atzeman zioten.

1995ean, kalean ia hiru urte bizitzen zeramatzala, sexu-eraso baten biktima izan zen Chung. Sastatu zuten eta erietxera eraman behar izan zuten. Erietxean amarekin bakeak egin zituen. 1998an sexua berresleitzeko ebakuntza egitera joan zen Bangkokera, era horretan trantsizioari bukaera emanez.

Chung LGBT komunitatearengan eragin nabaria duten osasun-arazoak konpontzeko alde aritu da borrokan
Karahi

[thumb|300x300px|Wok bat eta karahi bat [sukaldean]]
**Karahi-a** (batzuetan **karai** ere deitzen da) Pakistanen eta Indian erabiltzen den zartagin zirkularra eta sakona (wok-aren antzekoa irekieran) antzekoa da. Bere ezaugarriak ezin hobeak dira haragia eta patatak frijitzeko, gozokiak edo ahamenak egiteko, hala nola, samosak, arrainak, eltzekoak egiteko (horietako batzuei "karahi" deitzen zaie).

## Ezaugarriak 
Karahi-a tradizionalki burdinurtuz egina izan da, eta gaur egun altzairu herdoilgaitzez eta kobrez, eta teflonez estalita ere. woketik desberdintzen dira heldulekuak izateagatik eta Karahi-k hondoa laua du wok-ak ez bezala.

## Kanpo estekak
Miguel Sanz Lafuente

**Miguel Sanz Lafuente** (San Martin Unx,  - Madril, ) nafar teologo eta apaiza izan zen. Karlista sutsua, Lehen Karlistaldian *Gaceta de Oñate* aldizkarirako idatzi zuen. Oñatiko Unibertsitateko erretore eta Zaragozako erretoreordea izan zen.
Juan Villela

**Juan Villela Olabarrieta** (Arrigorriaga, 1563ko martxoaren 13a - Madril, ) bizkaitar politikaria izan zen. Oñatiko Unibertsitatean zuzenbide kanoniko ikasi ondoren, bertoko erretore bihurtu zen. 1591n Perura joan zen eta bertan aritu zen 1611n penintsulara itzuli arte. Handik aurrera Indietako Batzordean lan egin zuen.
Melanokortina 1 errezeptorea

**Melanokortina 1 errezeptorea** (**MC1R**), **melanozitoen kitzikatzeko hormona errezeptorea** (**MSHR**), **melanina-aktibazio peptido errezeptorea** edo **melanotropinaren errezeptorea** G proteina errezeptore akoplatu bat da, melanokortina izena duten pituitariako hormona peptido batzuei lotzen zaiona, hala nola hormona adrenokortikotropikoari (ACTH) eta melanozitoen kitzikatze hormonaren edozein fomari.

MC1R ugaztunen larru eta ile-kolorea erregulatzen duen proteina garrantzitsua da. Melanozito deitzen diren zelula espezializatuetako zelula mintzean aurki daiteke, melanogenesi deitutako prozesuaren bidez melanina izeneko pigmentua ekoizten duena. Proteina honek zein melanina mota sortzen den erregulatzen du, eta bere aktibazioak melanozitoei feomelanina hori edo gorriaren ordez eumelanina marroi edo beltza ekoiztea dakar.

MC1R hainbat minbiziren eragile izan daitekela ere aurkitu da, larruazalaren kolorearekin harremanik ez dutenak. Garapen-prozesuen eta hainbat gaixotasun infekzioso eta mina sentitzeko gaitasunari ere lotuta legoke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Philippe Petit

**Philippe Petit** (Nemours, 1949ko abuztuaren 13a) frantziar funanbulista da. Ospe handia erdietsi zuen 1974ko abuztuaren 7an, World Trade Centerko dorre bikien arteko tartea, 61 metro luze, lurretik 417 metroko altueran, altzairuzko kable baten gainean oinez egin zuelarik. 2008ko *Man on Wire* dokumentalak eta 2015eko *The Walk* film dramatikoak zinemaratu zuten Petiten balentria hori.

## Erreferentziak
SG-1000

**SG-1000** edota **Sega Computer Videogame SG-1000**, 1983an Sega japoniar enpresaren bideokontsola bat da. Kontsolak ez zuen merkatuan arrakasta gehigirik izan, halera Asian 1985. urterarte salgai egon zen.

1984an SG-1000 II modeloa merkaturatu zen, eta SC-3000 ordenagailu itxurako kontsola modeloa ere bai, azken honek SG-1000 modeloak baina salmenta gehiago izan zituen.

1986an Sega Master System kontsolak ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak
Sega Dreamcast

**Sega Dreamcast**, 1998an Sega japoniar enpresaren 32 biteko bideokontsola bat da. Sega Saturn kontsola ordezkatzeko diseinatua izan zen. Sega etxeak merkaturatutako seigarren eta azken kontsola izan zen, 2001ean enpresaren finantza arazoen ondorioz, barne berregituraketa bat egin eta kontsolak ekoitzitzeari laga eta soilik bideo-jokoak programatzeari ekin baitzion.

Sonyren PlayStation eta Nintendoren Nintendo 64 kontsolekin lehiatu zen.

## Kanpo estekak
Sega Saturn

**Sega Saturn**, 1994an Sega japoniar enpresaren 32 biteko bideokontsola bat da. Sega Mega Drive kontsola ordezkatzeko diseinatua izan zen. 3DO Interactive Multiplayer, Atari Jaguar, Neo Geo CD, PlayStation eta Nintendo 64 kontsolekin lehiatu zen.

## Kanpo estekak
PlayStation 2

**PlayStation 2**, 2000an Sony japoniar enpresaren bideokontsola bat da. PlayStation modeloa ordezkatu zuen. Kontsola honentzako 10.900 bideo-joko merkaturatu ziren, ondorioz merkatuan denbora gehien salgai egon den kontsola bilakatu zen (2000–2013). 2006an PlayStation 3 modeloak ordezkatu zuen.

Sega Dreamcast, Nintendo GameCube eta Xbox kontsolekin lehiatu zen.

## Kanpo estekak
Sega Master System

**Sega Master System** edota **Sega Mark III**, 1985ean Sega japoniar enpresaren bideokontsola bat da. Nintendo etxeko NES kontsolarekin lehiatu zen.

1989an Mega Drive kontsolak ordezkatu zuen.

Fitxategi:Sega-Master-System-Set.jpg|Master System
Fitxategi:Master_System_II.jpg|Master System II
Fitxategi:Sega_Mark_III.jpg|Master System III

## Kanpo estekak
Victor Txabarriren monumentua

**Victor Txabarriren monumentua** Portugaleten (Bizkaia) dagoen monumentu bat da. Victor Txabarri portugaletetar enpresaburu eta politikariaren omenez altxatu zen Orube plazan udaletxearen ondoan. Miguel Blay eskultoreak diseinatu zuen 1903an eta Parisko 1905eko Nazioarteko Erakusketan urrezko domina irabazi zuen.

## Argazki galeria 

Irudi:Portugalete - Monumento a Víctor Chávarri 2.JPG|Monumentua eta Portugaleteko udaletxea.
Irudi:Portugalete Guia barrenadores.jpg|Harri zulaketa erakustaldia monumentuaren ondoan.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Victor Txabarri
* Evaristo Txurrukaren monumentua (Getxo)

## Kanpo estekak
Dick McKee

**Richard “Dick” McKee**,  (1893ko apirilaren 4a, Dublin &ndash; 1920ko azaroaren 21a, Dublingo gaztelua) irlandar errepublikar bat izan zen.

Irlandako Independentzia Gerran irlandar mugimengu errepublikarreko buruzagi nabarmenetakoa izan zen, Éamon de Valera, Austin Stack eta Michael Collinsekin batera.

IRAko kide egin eta denbora laburrean mailaz igo eta erakunde armatu honetako buruzagitzako kide izatea lortu zuen, Michael Collins, Richard Mulcahy eta Seán Russellekin batera. Bera izan zen IRAren zutabe ibiltarien (flying columns) gerrilla taldeen ideia berritzaile eta eraginkorraren sortzailea.

1919an Collinsek IRAren Hamabi Apostuluak edo "Eskuadroia" izeneko soldatapeko hiltzaile talde espezializatua sortzeko ardura eman zion.

James "Shankers" Ryan, soldadu ohi britainiarrak traizionatua izan zen, ondorioz britainiarrek atxilotu zuten.

1920ko azaroaren 21ean, Igande Odoltsuan IRAk akabatutqako britainiar espioi eta ofizialak mendakatzeko asmoz, britainiar soldaduek bera, Peadar Clancy eta Conor Clune irlandar preso errepublikarrak Dublingo gazteluan exekutatu zituzten.
Atari 7800

**Atari 7800**, AEBetan **Atari 7800 ProSystem**, 1986an Atari estatubatuar bideo-joko enpreasak merkaturatutako bideokontsola bat da. Atari 5200 modeloaordezkatzeko diseinatua izan zen.

Atarik kontsolen nagusitasuna berreskuratu eta Intellivision eta Colecovision estatubatuar kontsolei Sega Master System eta Nintendo NES japoniar kontsolei aurre egiteko saiakera izan zen.

1987an Atari XEGS modeloak ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak
Atari XEGS

**Atari XEGS** edota **Atari XE Video Game System**, 1987an Atari estatubatuar bideo-joko enpresak merkaturatutako 8 biteko bideokontsola bat da. Teklatua, joysticka eta Atari XG-1 pistola gehigarriak zituen.

1993an Atari Jaguar kontsolak ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak
Atari Jaguar

**Atari Jaguar** 1993an Atari estatubatuar bideo-joko enpresak merkaturatutako 32 biteko bideokontsola bat da. Aurreko Atari XEGS modeloa ordezkatu zuen. Super Nintendo eta Sega Mega Drive konsolekin lehiatu zen.

Atari Jaguar kontsolak salmentei dagokionez porrot egin zuen, 2,5 milioi unitate inguru bakarrik saldu zituelako. Ordurako jada, Atarik 1980ko hamarkadan kontsolen munduan izandako nagusitasina aspaldi galdua zuen, Nintendo eta Sega enpresen kontsolen nagusitasunaren aurrean.

Atari Panther kontsolak ordezkatuko zuela aurreikusia zegoen, baina azkenean proiektua ezeztatu egin zen.

## Kanpo estekak
Sega Game Gear

**Sega Game Gear**, 1991n Sega japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da.

Nintendoren Game Boy, Atari Lynx eta NECen TurboExpress kontsolekin lehiatu zen.

1995ean Genesis Nomad modeloak ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak
Flying column

[300px|thumb|[Seán Hoganen Tipperaryko Hirugarren Brigadaren 2. Zutabe Ibiltaria, Irlandako Gerra Zibilan zehar.]]
**Flying column**, irlanderaz **slua reatha** edota **colún reatha**, euskaraz literalki "zutabe ibiltaria", Irlandako Independentzia Gerra eta Irlandako Gerra Zibilan zehar IRAk Irlanda osoan eta batez ere landa eta baserri eremuetan erabilitako ohiko unitate militarra izan zen. Gerrilla gerra burutzen zuten.

Konderri bakoitzak bere zutabe ibiltariak zituen. Ziurrenik, Irlanda osoan ospe gehien bereganatu zuen zutabe ibiltaria Tom Barryren gidaritzapeko Mendebaldeko Corkeko 3. Zutabe Ibiltaria izan zen.

Zutabe ibiltari hauek taldekidez oso handiak izan ez arren, beren abantaila nagusia beren mugikortasun izugarria eta tokian-tokiko jendez osatuak egotea zetzan, ondorioz, ekintza bate egiteko beti prest izateaz gain, hura burutu eta berehala desagertzeko erraztasun handia zuten. Gainera, tokian-tokiko jendez osatuak egonik, ekintzak burutzen zituzten eremuak inork baino hobekiago ezagutzen zuten, bertakoak lagunak edo senideak izanik beren laguntza zutelarik, bai ekintzak burutu, ostatu hartzeko edota britainiar soldaduen mugimenduen berri izateko.

## Ikus gainera 
* Tom Barry

## Kanpo estekak
La Rábidako monasterioa

**Santa Maria La Rábidako monasterioa**, Espainiako Andaluzia autonomia erkidegoko Palos de la Frontera udalerrian dagoen frantziskotar monasterio bat da, Huelvako probintzian.

XIV-XV. mendeetan gotiko-mudejar estiloan eraiki zen. Bertan, Daniel Vázquez Díaz margolariaren freskoak ikusgai daude.

Usadioaren arabera, Kristobal Kolon itsasgizonak Amerikara burututako lehen bidaia aurretik monasterio honetan ostatu hartu omen zuen.

## Kanpo estekak
Eltz gaztelua

**Eltz gaztelua**, , Alemaniako Renania-Palatinatua estatuan dagoen gaztelu bat da, muino batean, 320 metroko garaieran eta Mosela ibaiaren gain, Koblentza eta Treveris hirien artean.

XII. mendean eraiki zen, eta 33 belaunaldiz Eltz familiaren jabetzakoa izan zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Lissingen gaztelua

**Lissingen gaztelua**, , Alemaniako Renania-Palatinatua estatuan dagoen gaztelu bat da, Kyll ibaiaren bazterrean eta Gerolstein udalerriaren kanpoaldean.

1212-1280 artean eraikia izan zen. Bürresheim gaztelua, Eltz gaztelua eta Lissingen gaztelua Renania-Palatinatuan Rhin ibaiaren ezkerraldean dauden hiru gaztelu bakarrak dira.

## Kanpo estekak
Bürresheim gaztelua

**Bürresheim gaztelua**, Alemaniako Renania-Palatinatua estatuan dagoen gaztelu bat da, Mayen udalerritik hurbil. Mendi, baso eta errekez osatutako lurralde isolatu batean dago. Maiz, Eltz gazteluaren "anaia" dela esan ohi da, bi gazteluek duten antzeko itxura dela eta.

XII-XIII. mendeen artean eraikia izan zen.

## Ikus, gainera 
* *Indiana Jones and the Last Crusade* (1989)

## Kanpo estekak
Tetris

**Tetris** (,  ahoskatua) Aleksei Pazhitnov errusiar programatzaileak sortutako puzzle bideo-joko bat da. 1984ko ekainaren 6an lehenbizikoz merkaturatu zen. *Pentamino* jokoan oinarrituta dago. Sobietar Batasunak beste herrialdeetara arrakasta handiz esportatutako lehenbiziko bideo-jokoa izan zen. Mendebaldean berehala Spectrum HoloByte, Commodore 64 eta IBM PC ordenagailuetarako bertsioak merkaturatu ziren.

1980ko hamarkadan etxeko ordenagailuetarako eta bideokontsoletarako bideo-joko gisa saldu zen; bertsiorik arrakastatsuena 1989an Game Boy kontsolarako egokitzapena izan zen. Gaur egun bertsio ugari daude, mugikorretarakoak barne.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
En Comú Podem

**En Comú Podem-Guanyem el Canvi**, kataluniar ezkerreko koalizio politiko bat da, Podemosen alderdi kataluniarrek osatzen dutena. Besteak beste, Iniciativa per Catalunya Verds, Esquerra Unida i Alternativa, Equo eta Barcelona en Comúk osatzen dute. 2015ean sortu zen alderdia, urte horretan ospatu ziren hauteskundeetara aurkezteko, Espainiako gorteetan. Alderdiko zerrendaburua Xavier Domènech da.

## Ideologia 
Koalizioa, Podemos osatzen dituzten alderdi guztien antzera, ideologia eta pentsamendu ezkertiarrekoa da. Bestalde, katalanismoan ere sinisten du eta burujabetzaren alde dagoen alderdi bat da. Esan beharra dago, Kataluniako krisialdi politikoan, hainbat aldiz agertu dela independentziaren kontra Kataluniako parlamentuan, Catalunya Sí que es Pot alderdia, En Comú Podemekin batera, Podemos osatzen duen beste alderdi bat.

## 2015ean izandako emaitzak 
2015ean alderdi hau Espainiako gorte nagusietarako hauteskundeetara aurkeztu zen eta 350 diputatutik, 12 lortu zituen. Bestalde, Senatuan, 3 ordezkari ditu, 265etik. 927.940 boto lortu zituen guztira, gehienak Bartzelonako probintzian, guztizko botoen %26 inguru.

## Ikus, gainera 
* 2017ko Espainiako Krisialdi kostituzionala
* Ahal Dugu
* 2015eko hauteskundeak

## Kanpo estekak 
* encomupodem.catAlderdiaren webgune ofiziala
Austin Stack

**Austin Stack**, jaiotzez **Augustine Mary Moore Stack**,  (Tralee, Kerry konderria, 1879ko abenduaren 7a - Dublin, 1929ko apirilaren 27a) irlandar errepublikar bat izan zen.

1908an Irlandar Anaitasun Errepublikarra erakundeko kide egin zen eta 1916rako Kerry konderriko Irlandar Boluntarioen buruzagia zen. 1916ko Pazko matxinadan Roger Casement eta hark ontzi batean errepublikarrentzat zekartzan arma kargaren lehorreratzea saiakeraren antolatzailea izan zen. Halere, ez zuen britainiarrek Casement atzematea eragozterik izan.

1918. urterako Sinn Féin alderdiko politikaria zen. Irlanda bitan banatu zuen Anglo-irlandar Itunaren aurka agertu zen, ondorioz Irlandako Gerra Zibilan itunaren aurkako aldean ipini zen. 1923an Irlandako Estatu Askeko soldaduek atzeman eta espetxeratua izan zen. Espetxean 42 eguneko gose greba burutu zuen. Ondoren, 1924ko uztailea aske utzi zuten.

Halere, gose greba hark bere osasunari betiko kalte egin zion, eta ez zen inoiz guztiz osatu. 1929ko apirilaren 27an, Dublingo ospitalean zendu zen.
Jess Herbst

**Jess Herbst** (Greenville, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1958ko urriaren 14a) estatubatuar politikari eta pertsona transgeneroen aldeko ekintzailea da. 2016ko maiatzetik Texas estatuko New Hope hiriko alkatea da. Horiek horrela, Herbst alkate hautatutako lehen pertsona transgeneroa izan zen Texasen.

New Hopen bizi da 1999tik. Aurretik, zinegotzi, errepide-komisario eta aldi baterako alkate izan zen. 2016ko maiatzean hiriko alkatea bihurtu zen, bere burua berrautaketarako aurkeztu behar zuen aurreko alkatea hil ostean, 2017ko urtarrilaren 23an Herbstek gutun ireki batean adierazi zuen transgeneroa zela.
Elizabeth Coffey

**Elizabeth Coffey** (Ameriketako Estatu Batuak) estatubatuar emakumezko aktore transgeneroa da. John Waters zinemagilearen lehendabiziko bi filmetan antzeztu zuen.

## Filmografia 
### Zinema
Juan de Landa

**Juan Crisóstomo Pisón Pagoaga Landa** (Mutriku,  - *ib.*, ), **Juan de Landa** izen artistikoz ezaguna, gipuzkoar abeslari eta aktorea izan zen.

Zenbait emanaldi egin ondoren, Metropolitan Opera Housen abestu zuen. Soinudun zinemarekin batera hasi zen Hollywooden, gaztelaniazko bertsioak egiten. Espainiako Gerra Zibila eta gero, Europara joan eta Luchino Viscontiren *Ossessione* filmean aritu zen.

## Filmografia hautatua 
* *En cada puerto un amor* (1931)
* *Il pirata sono io!* (1940)
* *Il peccato di Rogelia Sanchez* (1940)
* *Santa Rogelia* (1940)
* *Ossessione* (1943)
* *La fiesta sigue* (1948)
* *El tambor del Bruch* (1948)
* *En un rincón de España* (1949)
* *Una mujer cualquiera* (1949)
* *La familia Vila* (1950)
* *Alina* (1950)
* *La esfinge maragata* (1950)
* *Il Sogno di Zorro* (1952)
* *Redenzione* (1952)
* *Beat the Devil* (1953)
* *Faustina* (1957)

## Erreferentziak
Juan Antonio Aznárez

**Juan Antonio Aznárez Cobo** (Eibar, ) gipuzkoar apaiz katolikoa da. Zaragozako Unibertsitatean eta Iruñeko apaiztegian ikasi eta gero, 1990ean apaiztu zen. Nafarroako Unibertsitatean irakaslea, 2012an Iruñeko eta Tuterako artxidiozesiko apezpiku laguntzaile izendatu zuten.

2021eko azaroan Juan Antonio Aznárez Espainiako artzapezpiku militar izendatu zuen Frantzisko aita santuak.

## Erreferentziak
Joan Jauregi

**Joan Jauregi** (Bilbo, 1562 &ndash; Anberes, ) bizkaitar morroia izan zen. 1582an Anberesen lan egiten zuen Gaspar Añastro gasteiztar merkatariarentzat. Espainiar agintariek Añastrori diruaren truke Gilen Isila erailtzea proposatu zuen eta honek Joani agindu zion. Martxoaren 18an Joanek Gilen tirokatu zuen eta alabardariek Joan hil zuten. Gilen larri zauritu zuen baina bizirik atera zen. Urte berean, Christopher Plantinek saiakeraren istoria azaldu zuen ''Bref recueil de l'assassinat, commis en la personne du Très Illustre Prince, Monseigneur le Prince d'Orange, Conte de Nassau, Marquis de la Vere, etc par Iean Iauregui Espaignol'' bere liburuan.

[thumb|eskuinera|200px|Joan Jauregiren heriotza [Gilen I.a Orange-Nassaukoa|Gilen Isila tirokatu ondoren.]]

## Erreferentziak
Francisco Javier Fernández Casas

**Francisco Javier Fernández Casas** (Bilbo, 1945) bizkaitar botanikaria da. Bartzelonako Unibertsitatean lizentziatua, Madrilgo Errege Lorategi Botanikoan lan egiten du.
Xavier Domènech

**Francesc Xavier Domènech Sampere** (Sabadell, 1974ko abenduaren 2a) Kataluniar historialari eta politikari bat da. Bartzelonako unibertsitateko historiako irakaslea da eta M-15 mugimenduko aktibista bat. Horretaz gain, Procés Constituent a Catalunyako kidea da, Barcelona en Comu alderdiko zuzendaritzako kide bat eta gaur egun, Espainiako gorte nagusietako diputatu bat, En Comú Podem alderdiaren aldetik. En Comú Podem alderdiko bozeramailea ere bada, gaur egun.

## Sariak 
* UABko doktoretza sari berezia
* Bartzelona hiriko historiaren saria (2006)

## Argitarapenak 
Jarraian Xavier Domènechek argitaratu dituen liburuak.
* 2014 *Hegemonías, crisis, movimientos de resistencia y procesos políticos (2010-2013)*, Akal, Madril 
* 2011 *Lucha de clases, dictadura y democracia (1939–1977)*, Icaria, Bartzelona
* 2009 *Quan plovien bombes. Els bombardeigs i la Guerra Civil*,
* 2008 *Clase obrera, antifranquismo y cambio político*
* 2007 *Temps d’interseccions. Una història de les Joventuts Comunistes, 1970-1980*
* 2002 Quan el carrer va deixar de ser seu. moviment obrer, societat civil i canvi polític, Sabadell (1966-1976) Montserrateko Abadia.

## Ikus, gainera 
* Ahal Dugu
* Gorte Nagusiak (Espainia)
* M-15 mugimendua
* Barcelona en Comu

## Kanpo estekak 
* https://twitter.com/XavierDomenechs Xavier Domènechen twitter ofiziala.
Francisco José Arnaiz

**Francisco José Arnaiz Zarandona** (Bilbo,  - Santiago de los Caballeros, ) bizkaitar apaiz katolikoa izan zen. Jesusen Lagundiaren kidea, Habanako Unibertsitatean eta Comillasko Pontifize-Unibertsitatean ikasi eta gero, 1955ean apaiztu zen. 1988an Legesko apezpiku eta Santo Domingoko apezpiku laguntzaile izendatu zuten.
José Cantón

**José Cantón Landazuri** (Basauri,  - San Fernando, Cádiz, ) bizkaitar futbolari eta entrenatzailea izan zen, aurrelari moduan aritu zena.

## Ibilbidea 
### Futbolaria 
### Entrenatzailea 
## Kanpo estekak
Eva Garcia Saenz de Urturi

**Eva Garcia Saenz de Urturi** (Gasteiz, 1972ko abuztuaren 20a) arabar eleberrigilea da. Hamabost urte bete zituenetik Alacanten bizi da eta bertan ikasi zuen optika. 2016an *El silencio de la ciudad blanca* argitaratu zuen eta izugarrizko arrakasta izan zuen.

2019an *"El silencio de la ciudad blanca"* filmarekin Eva Garciaren eleberria zinemara eraman zuen Daniel Calparsorok, eta Belen Rueda eta Javier Rey dira egokitzapenaren protagonistak, hain zuzen ere.

## Biografia 
Hamabost urterekin Alicantera lekualdatu zen. Optika eta optometrian lizentziatu ondoren, optika sektorean eta Alicanteko Unibertsitatean lan egitera igaro zen.

Literaturan interesatua, hainbat argitaletxeekin kontaktuan jarri zen. Halere, erantzunik jaso ez zuenez, 2012an *La saga de los longevos: la vieja familia* eleberria Amazon bidez salgai jarri zuen, honetan bere burua ezagutzera eman zuen eta bere lehenbizko eleberriak gainontzeko usadiozko best sellerrekin parekatuz gero literatur fenomeno batean bilakatu zen.

## Lanak 
* *La saga de los longevos: la vieja familia* (2012)
* *Los hijos de Adán* eta *Pasaje a Tahití* (2014): Eleberri biek biek ere irakurleen erantzun bikaina jaso zuten.
* *El silencio de la ciudad blanca* (2016): Gasteiz jaioterrian girotutako nobela beltza. Proiektu hau egoki girotzeko, polizia akademia batekin kontaktuan jarri eta behaketa teknika eta hatz-aztarnen errebelaketa ikastaroak burutu zituen.
* *Los ritos del agua* (2017) eta *Los señores del tiempo* (2018): Beste bi liburu hauekin trilogia osatu zuen, milioi bat aletik gora saldu dituena. Espainiako eleberrigile arrakastatsuena da.
* *Aquitania* (2020).
* *El libro negro de las horas* (2022) eta *El ángel de la ciudad* (2023).

## Sariak 
* 2016an *"Premio alavesa del mes"* saria eman zion El Correo egunkariak.
* Araba 2017 SER saria jaso zuen. Urte berean, Andre Maria Zuriaren jaietan txupinera izan zen.
* 2018an *"500 poderosas Yodona"* aitortza jaso zuen, "kulturaren munduan eragin handiko emakumeen artean" sariturik.
* 2019an *"Libro ficción del año"* (El Corte Inglés), «Los Señores del Tiempo» liburuagatik.
* 2020an *"Golden Bullet" saria (Urrezko bala): *"Zloty Pocisk Best Foreign Crime Fiction"''.

## Itzulpenak eta zabalkuntza 
Ingeles, frantses, aleman, italiera, herbeerera, greziera, errusiera, txekiera, portuges, poloniera, bulgariera, serbiera, hungariera eta kroaziera dira itzulpenetan erabilitako hizkuntzak orain arte.
 
Halaber, argitaratu izan dira euren liburuak AEB, Kanada, Australia, Britainia Handia, Frantzia, Alemania, Italia, Herbehere, Grezia, Errusia, Txekia, Brasil, Portugal, Polonia, Bulgaria, Serbia, Hungaria, Kroazia, Paraguai, Txile, Argentina, Peru, Kolonbia eta Mexikon.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Euskal Herriko erdal idazleak

## Kanpo estekak 
*   Webgune ofiziala
El silencio de la ciudad blanca

***El silencio de la ciudad blanca*** Eva Garcia Saenz de Urturik idatzitako nobela beltza da, bere jaioterrian girotutakoa eta 2016an Planeta argitaletxeak kaleratu zuena. Liburuak izugarrizko arrakasta izan zuen eta 2019an Daniel Calparsorok zinemarako egokitu zuen.

Proiektu horretan girotzeko, polizia-akademia batekin harremanetan jarri zen, eta begi-ikuskapen teknikoko eta aztarnen errebelazioko bi ikastaro egin zituen. Bere hitzetan: "Okerrena begietako ikuskapen teknikoa izan zen, krimen argazki asko ikusi behar dituzula eta bi hilabete oso bizi eta teknikoak izan zirela, baina nobela sinesgarriagoa egiteko eta ikuslearen urdaila irauliko ez zuen zerbait idazteko balio izan zidan, odolik zipriztinduko ez zuen istorio bat nahi nuen, dotoreagoa.

## Sinopsia 
1980ko hamarkadan krimen erritual batzuek Araba osoa ikaratu zuten. Arkeologo bat espetxeratu eta presondegitik ateratzekotan dagoela modus operandi bereko hilketak izango dira. Unai Lopez de Ayalak hiltzailea bilatu beharko du.

## Pertsonaiak 
* '*Unai López de Ayala (*Kraken)***, protagonista, polizia-inspektorea.
* **Alba Díaz de Salvatierra**, Gasteizko komisariorde berria, Unairen maitalea.
* **Estíbaliz *(Esti)* Ruiz de Gauna**, Unairen laikide eta laguna.
* **Anastasio *(Tasio)* Ortiz de Zárate**, arkeologoa, hilketengatik kondenatua.
* **Ignacio Ortiz de Zárate**, Tasioren anaia bikia, polizia.
* **Germán López de Ayala**, abokatua, Unairen anaia.
* **Lutxo**, kazetaria, Unairen laguna.
* **Eneko Ruiz de Gauna (*Hierbas*** edo ***Eguzkilore'*)*, Estíbalizen neba. 35 urterekin hil zuten.
* **Martina**, Germánen neska-laguna. 35 urterekin hil zuten Enekorekin batera.
* '*Venancio *(Nancho)* Lopidana,** Tasio eta Ignacioren anaia, haiengandik banandua jaio eta berehala. ***Mario Santos*** izenarekin itzuli zen Gasteizera, kazetari lanetan hasi eta Albarekin ezkondu zen.
* **Blanca Díaz de Antoñana**, Tasio, Ignacio eta Venancioren ama.
* **Javier Ortiz de Zárate**, enpresaburua eta Blancaren senarra.
* **Álvaro Urbina*', ginekologoa, Blancaren maitalea eta haren hiru semeen aita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Makiyakinabe

thumb|150x150px|**Makiyakinabe**: Ezkerrekoa: Kansai motakoa Eskuinekoa: Kanto motakoa
**Makiyakinabe-a** (japonieraz: 巻 き や き 鍋; literalki: biribilkatu-labekatu-zartagina) edo **tamagoyakiki-a** (玉 子 焼 き 器; た ま ご き き literalki: arrautzopilak egiteko tresna) *Tamagoyaki* izeneko japoniar estiloko arrautzopilak egiteko errektangular edo lauki-formako zartagina da.

## Neurriak 
Zartaginak 10 eta 35 cm arteko zabalera dute normalean, eta kobrez, aluminioz edo burdinurtuz eginda daude. Zartagin mota onena eztainu-bitsetan sarturiko kobrezkoa da, nahiz eta zaragin honekin arreta handiz ibili behar den eztainuaren urtze-puntu baxua dela eta. Teflonez estalitako zartagina, merkeagoa, denda askotan eskura daiteke. Zartaginen sakonera 3 cm-tik 4 cm-ra izan ohi da. Bere pisua 0.5 kg-tik 2.5 kg-ra bitartekoa da.

Hiru makiyakinabe mota daude : Kanto motakoa, Kansai motakoa eta Nagoia motakoa. Kanto motako zartaginak lauki-formakoak dira; Kansai motakoak angeluzuzenak dira, luzeak eta meheak; Nagoya motakoak angeluzuzenak dira, laburrak eta lodiak.

## Tapa 
*Makiyakinabea* normalean egurrezko tapa lodi batekin erabiltzen da, arrautzopila iraultzen laguntzeko. Aukeran, egurrezko erretilua tapa gisa ere erabil daiteke.

## Kanpo estekak
Manas poema

***Manas poema*** (Kirgizeraz: Манас дастаны, ماناس دستانی, Azerbaijaneraz: Manas Dastanı, Turkieraz: Manas Destanı) poema epiko luze eta zaharra da. Manas XI. mendean Uigur etniaren aurka borrokatu zuen Kirgizistango herriaren heroi mitikoa da. Poema hau Odisea baino hogei aldiz luzeagoa da. XV. mendean poemari eskainitako lehenengo erreferentzia idatziak aurkitu dira baina 1885 arte ez zen idatzi; bitartean ahozko usadioz zabaldu zen. Poemaren zatien 65 bertsio idatziak ezagutzen dira gaur egun. 2009an Gizateriaren Kultura Ondare Immaterial izendatu zuen UNESCOk.

## Manas 
Heroi honen biografia kondairarekin nahasten da. Borrokalari abertzalea, XI. mendean Uigur etniaren aurka borrokatu zuen. Historialari batzuen ustez Manasen historia benetako anabasa da, mende desberdinetako gertaeren nahasketa. Esan ohi da Manas Ala Too mendietan jaio zela, Talas probintzian, Kirgizistango ipar-ekialdean. Talastik 60 kilometrotan dagoen mausoleo batean lurperatuta omen dago.

## Manaschiak 
Poema hau festa tradizionaletan Manaschi izeneko errezitatzaileek errezitatzen dute. Horretarako erritmo melodiko zehatza erabiltzen dute, musika-tresnen laguntzarik gabe. Manaschiak ametsen bidez aukeratuak izaten dira: ametsetan goi mailako pertsonaia epikoak agertzen zaizkie lan horretarako deitzeko. Eskaerari ez badiote baiezko erantzunik ematen, zoritxar handiak etor zatzaizkie, esaterako mutilazioak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Manaschi poema errezitatzen Youtubuen.
* :Poemaren ingelesezko bertsioa.
Nerbio hazkunde-faktore

**Nerbio hazkunde-faktore** (**NGF**) faktore neotrofiko eta neuropeptido bat da, neurona zehatz batzuen hazkuntza, mantenu, hedatze eta biziraupenean parte-hartzen duena. Ziurrenik hazkunde-faktore prototipoa da, eta deskribatu zen lehenetako bat izan zen. Rita Levi-Montalcini eta Stanley Cohenek 1956an isolatu eta Medikuntzako Nobel Saria eskuratu zuten. Garai hartatik hainbat prozesu biologiko aurkitu dira NGFk parte-hartzen duena, horietako bi pankreako beta-zelulen biziraupena eta sistema-immunitarioaren erregulazioa izanik.

Azken urteotako ikerketak aurkitu du NGFren kontzentrazioa odol plasman handiagoa dela harreman erromantiko bat izan dutenen artean 12 hilabete baino gehiagoz, izan ez dutenengan baino.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
MAME

**MAME**, **Multiple Arcade Machine Emulator** izendapenaren laburdura, *Arkade Anitzen Makina Emulatzailea*, ordenagailu eta beste zenbait gailuetan arkade bideo-jokoak doanik jokatzeko, beren hardware programak erreplikatzen dituen kode irekiko arkade makinen emulatzaile bat da. MAME emulatzailearen helburua 1980ko hamarkada eta 1990eko hamarkadako arkade bideo-jokoak gorde eta gaur egun ere haietan jokatzeko aukera ahalbideratzea da. Emulatzaile honen abantaila nagusia jokagarritasunaz gain, garai batean arkade aretoetan edo tabernetan bidejokoak diruaren truk jokatu beharrean, doain, etxean edo nonnahi eta noiznahi jokatzeko aukera ematen duela da.

Nagusiki, 40-50 urte arteko erabiltzaileak ditu (2017. urtean), Arkade bideo-jokoen urrezko aroan nerabe edo haurrak ziren jendea, modu apalagoan adin horretatik berako gazteak.

1997ko otsailaren 5ean Nicola Salmoria italiar programatzaileak 0.1 bertsioa sortu zuen. Ordudanik, MAME emulatzailea bertsio berriak argitaratuz eta hobetuz joan da.

MAME emulatzailean bidejokoetan jokatzeko ROM informazio artxiboak behar dira, horietan bideo-joko bakoitzaren datuak daude. Artxibo hauek irakurriz ordenagailuak bideo-jokoa erreplikatu dezake. MAME emulatzaileak milaka eta milaka arkade bideo-joko erreplikatzeko gai da.

## Ikus gainera 
* Arkade makina
* Arkade

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* Mameworld.info
Adventures of Don Juan

**Adventures of Don Juan** (euskaraz *Don Juanen Abenturak*) 1948ko Vincent Sherman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako abentura eta amodiozko film bat da. Errol Flynn, Viveca Lindfors, Robert Douglas, Alan Hale, Ann Rutherford eta Robert Warwick aktoreek antzeztu zuten.

Juan Marañakoa, pertsonaia nagusiaren izena, Don Juan fpertsonai herrikoi ospetsua eta hura sortzeko ziurrenik oinarritutako Miguel Mañara espainiar aristokrataren hitz-elkarketa bat da.

1949ko Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
Don Juan Mañarakoa (Errol Flynn) espainiar zaldunaren amodio abentura berriak Espainiako erreginak (Viveca Lindfors) ezarritako ezkontza bat hankaz gora uztean eskandalua eragingo du, horregatik Espainiatik atzerriratua izango da.

Berriz ere Espainiara itzuli eta Goardia Nobleen Erege Eskolako esgrima maisu gisa lan egiten hasiko da, horrek denen begitara bere izen ona berreskuratu eta haren iragan ilunaren xehetasunak ezkutatuaraziko ditu. Baina bere izaera alproja eta bazter-nahastailearen ondorioz arazo berrietan sartuko da.

## Aktoreak 
* Errol Flynn: Don Juan Marañakoa
* Viveca Lindfors: Margarita Austriakoa, Espainiako erregina
* Robert Douglas: Lorcako dukea
* Alan Hale: Leporello
* Romney Brent: Filipe III.a Espainiakoa
* Ann Rutherford: Dona Elena
* Robert Warwick: Don Jose, Polango dukea
* Jerry Austin: Don Sebastian
* Douglas Kennedy: Don Rodrigo
* Jean Shepherd (Jeanne Shepherd) Donna Carlotta Shepherd
* Mary Stuart: Catherine
* Helen Westcott: Lady Diana
* Fortunio Bonanova: Don Serafino Lopez
* Aubrey Mather: Lord Chalmers
* Una O'Connor: Duenna
* Raymond Burr: Alvarez kapitaina
* Nora Eddington: Helbidea galdetzen duen neska gaztea
* Tim Huntley: Cecil (Catherinen senarra)
* Leon Belasco: Don de Cordoba
* David Leonard: Ostalaria
* Barbara Bates: Micaela (ostalariaren alaba)
* Monte Blue: Turnkey
* David Bruce: Orsiniko kondea

## Kanpo estekak 
* *Adventures of Don Juan* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ines Rau

**Inès-Loan Rau**, nazioartean **Ines Rau** izenez ezaguna, (Nancy, Frantzia, 1990eko martxoaren 18a) frantziar emakumezko modelo transgeneroa da. *Playboy* aldizkariak hileko playmate izendatutako lehenengo emakume transgeneroa da.

## Bizitza 
Frantziako Nancy hirian jaio zen 1990eko martxoaren 18an. Gurasoak ipar-afrikar jatorrikoak ditu: aita aljeriarra eta ama franko-marokoarra.

Ines Rau emakume transgeneroa da. Jaiotzean gizonezko generoa esleitu bazioten ere, bere burua emakumetzat dauka. 16 urte zituenean gizonetik emakumerako trantsizioa hasi zuen eta sexua berresleitzeko ebakuntza egin zioten.

2017an *Playboy* aldizkariaren historian zehar hileko playmate izendatutako lehen emakume transgeneroa bihurtu zen.

2018an *Femme* izenburuko liburu autobiografikoa argitaratu zuen.

## Liburuak 
### Autobiografiak 
* *Femme* (2018, Flammarion argitaletxea, ISBN: 9782081420854)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Game Boy Light

200px|eskuinera|thumb|Game Boy Light kontsola.
**Game Boy Light**, 1998an Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Japonian bakarrik egon zen salgai. Modelo honen berezitasuna argi gutxiko baldintzetan jokatzeko ondo urdinxka duen pantaila izatean datza.

Garai beretxuan, Japoniaz gain, beste herrialdeetan aldiz, merkatuan Game Boy Color kontsola merkaturatu zen.

## Ikus gainera 
* Game Boy saila

## Kanpo estekak
Game Boy Color

**Game Boy Color**, 1998an Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Modelo honen berzeitasunetako bat, koloredun pantaila izateaz gain, bere aurreko modeloaren bateragarria izatea eta Game Boy modelo zaharragoen bideo-jokoak ere jokatu ahal izatean datza. Mundu osoan 118,69 milioi unitate saldu ziren.

Grafikoei dagokionez, bere garai beretxukoak diren Neo Geo Pocket Color eedo Atari Lynx kontsolak baina zertxobait beheragoxeago zegoen, baina gaitasun teknikoei zegokionez Sega Game Gear kontsola baina hobexeagoa zen. Dena den, tamaina eta praktikotasunari zegokionez, Atari Lynx edo Sega Game Gear kontsolak baina hobeagoa zen.

2001ean Game Boy Advance modeloak ordezkatu zuen.

## Ikus gainera 
* Game Boy saila

## Kanpo estekak
Geraldine Roman

**Geraldine B. Roman** (Filipinak, 1967a) filipinar emakumezko kazetari eta politikari transgeneroa da. 2016ko Filipinetako hauteskundeetan Bataan probintziako 1. hautesbarrutiko ordezkari hautatu zuten, Filipinetako Kongresurako hautatutako lehen emakume transgeneroa bihurtuz.

## Kanpo estekak
Game Boy Advance SP

**Game Boy Advance SP**, 2003an Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Game Boy Advance modeloaren berdiseinaketa bat zen, hark ez bezala bateria eta pantaila argiztatuarekin. Aurreko modeloarekin erabat bateragarria da.

2004ean Nintendo DS modeloak eta 2005ean Game Boy Micro aldaera berdiseinaituak ordezkatu zuten. Game Boy Advance SP modeloa 2010. urterarte ekoitzi zen.

## Ikus gainera 
* Game Boy saila

## Kanpo estekak
Game Boy Micro

**Game Boy Advance Micro**, 2005ean Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Aurreko Game Boy Advance eta Game Boy Advance SP modeloen berdiseinaketa bat da, haiek baino neurriz txikiagoa eta arinagoa, gainera mugikorren antzera bere kanpo estalkia aldagarria zen (zilar, arroxa, urdin eta berdea).

## Ikus gainera 
* Game Boy saila

## Kanpo estekak
Game Boy Advance

**Game Boy Color**, 2001ean Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako 32 biteko kontsola bat da. Aurreko Game Boy eta Game Boy Color modeloetako kontsolen bideo-jokoekin bateragarria zen.

2003an Game Boy Advance SP modeloak ordezkatu zuen. Game Boy Advance modeloa 2008. urterarte ekoitzi zen.

## Ikus gainera 
* Game Boy saila

## Kanpo estekak
Ahora Madrid

**Ahora Madrid**, , Espainiako Madril hiriburuko ezkerreko koalizio bat da. 2015eko martxoaren 6an sortu eta Podemos, CpM, PCE-PCM, Equo eta PUM+J alderdiek osatzen dute.

2015eko Espainiako Udal Hauteskundeetan aurkeztu eta Madrilgo Udalan bigarren gelditzeaz gain, 20 eserleku bereganatu zituen. Alkate izendatzen bozketan Manuela Carmena hautagaiak bozka gehien lortzean Madrilgo alkate bilakatu zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Muhammed VII.a Granadakoa

**Muhammed VII.a Granadakoa** (1370–1408) Granadako sultana izan zen 1392 eta 1408 artean.

## Biografia 
1391ean, Granadan, Yusuf II.a Granadakoa erresuma nazariko errege izendatu zuten Muhammed V.a Granadakoa hil eta gero. Agintaldi laburrean arteak eta zientziak bultzatzen ahalegindu zen, baita barne gatazkak itzaltzen ere. Hainbat senitarteko giltzapetu eta hil zituen konspirazioak itzaltzeko asmoz. Baina tronuan eseri eta berehala Muhammed seme gazteena buru zuen matxinadak zalantzan jarri baitzuen bere agintaldia. Ozta-ozta lortu zuen semearen saiakera bertan behera uztea.

Hurrengo urtean, 1392an, sultana modu misteriotsuan hil zen (ziurrenik, pozoituta), eta Muhammedek aukera baliatu zuen bere burua errege izendatzeko. Aitak egin bezala, Muhammed VII.aren lehen lana familia eta gortea mehatxuetatik garbitzea izan zen. Zerrendan lehena bere anaia zaharrena zen, Yusuf, aitak ondorengo izendatu zuena. Salobreñako gazteluan giltzapetu zuen anaia nagusia, Granada hiriburutik 50 bat kilometrora. Hantxe eman zituen Yusufek hurrengo hamasei urteak, Muhammed VII.ak agintean eman zituen berberak.

1408an Granadako sultana gaixorik zegoen eta, heriotza gertu ikusita, ondorengotza ondo lotzea erabaki zuen. Bere semea errege izan zedin beste hautagai nagusia, Yusuf, garbitu behar zuen. Ez zen nahikoa gaztelu batean giltzapean sartuta egotea, eta anaia hiltzeko agindu zuen.

Heriotza-agindua idatzita zeraman mezularia Salobreñara iritsi zenean, Yusuf xakean ari zen alkaidearekin. Alkaideak gutuna irakurri zuen, Yusufi erakutsi zion, eta agindua bete beste erremediorik ez zuela esan zion. Yusufek, hil baino lehen emaztea ikusi nahi zuela esan zuen. Baina azken nahi hori ukatu zioten. Kondenatuak, orduan, jokatzen ari ziren xake partida hura behintzat bukatzeko eskatu zuen. Eta alkaideak beste nahi hori onartu zion.

### Kondaira 
Asko luzatu omen zen partida eta kondairak dio azkenean Yusufek irabazi zuela, alfil bat mugitu eta xake matea lortuta. Orduantxe, anaiaren agindua betetzea besterik geratzen ez zenean, beste mezulari bat iritsi omen zen Granadatik, oso bestelako mezua eskuetan: Muhammed VII.a hilda zegoen, eta Yusuf III.a Granadakoa nazarien dinastiaren 14. errege izendatu zuten.

## Erreferentziak
Game Boy Pocket

**Game Boy Pocket**, 1996an Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Berez, aurreko Game Boy modeloaren aldaera bat da, hura baina neurriz txikiagoa, eta hark zuen berde-beltzezko pantaila benetazko zuri-beltzeko pantaila batez ordezkatuz. Nintendo 64 kontsolarekin batera merkaturatua izan zen.

1998an Game Boy Light modeloak ordezkatu zuen.

## Ikus gainera 
* Game Boy saila

## Kanpo estekak