open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gardalain

**Gardalain** Bizkaia ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean. Ezporogi udalerrian da.

XX. mendean despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Nafarroako Gobernuko finka batara pasa ziren.

Bertako biztanleak *gardalaindarrak* ziren.

## Izena 
Gardalain toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Gardelayn* (1343)
* *Gardelaynn* (1366)
* *Gardelain* (1534)
* *Gardalain* (1800)
* *Gardalain* (1945)
* *Gardelain* (1975)
* *Gardalain* (1998)

## Geografia 
Gardalain Bizkaia ibarran dago, Ezporogi udal-barrutian, Oibar ibarrean, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.

### Klima eta landaredia 
Ezporogiko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.

Ezporogiko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.

#### Estazio meteorologikoa 
Ezporogin ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Oibar pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
Bertan, aire zabaleko asentamendu primitibo bat aurkitu da, Eneolitiko-Brontzearen hondarrekin; bildutako laginen artean, trapezoide laua leuntzeko tresna erabilgarri bat nabarmentzen da.

1802an 33 biztanle zituen, 7 etxetan banatuta. Historia Akademiaren Hiztegiak honako hau zioen: «Oibar ibarreko Bizkaia izeneko lurra osatzen duten 7 herrietako bat da». Garai hartan Beorlegiko baroiaren jaurerria bazen ere, errege gisa gobernatzen zuen bere burua: diputatu bat zegoen buru, izan berria zenak izendatua, eta auzotarren artean aukeratutako errejidoreak.

1842ko erroldan udalerri independente gisa agertzen da; beranduago bat egin zuen Moriones eta orduan Ezporogi izena zeramanekin eta harrezkero azken honen barruan dago. Azken hamarkadetan eskualdeak pairatu duen despopulazio-prozesu larriak eraginda, gaur egun herri hustua da; zehatzago esanda, Nafarroako Gobernuaren menpeko etxaldea da, Bizkaia ibar osoan biztanlerik gabe geratu ziren beste herrietan bezala.

59 biztanle zituen 1858an, 33 1887an, 54 1900ean, 44 1910ean, 43 1920an, 30 1930ean, 26 1950ean eta 9 1960an. Ez da ondorengo populazio-izendegietan agertzen. Sabaitza, Usunbeltz, Getadar, Julio, Arteta, Loia eta Irangoitirekin, Nafarroako Baso Ondareko Ezprogui finka osatzen du, 3465 Ha-koa (basoberritzeko larizio pinua eta basoko pinua, haritza).

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezporogi
* Zangozerria
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Arteta (Ezporogi)

**Arteta** Bizkaia ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean. Ezporogi udalerrian da.

XX. mendean despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Nafarroako Gobernuko finka batara pasa ziren.

Bertako biztanleak *artetarrak* ziren.

## Izena 
Arteta toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Arteeta* (1087)
* *Arteta* (1145)
* *Artheta* (1366)
* *Arteta* (1534)
* *Arteta* (1800)
* *Arteta* (1945)
* *Arteta* (1996)

## Geografia 
Arteta Bizkaia ibarran dago, Ezporogi udal-barrutian, Oibar ibarrean, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.

### Klima eta landaredia 
Ezporogiko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.

Ezporogiko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.

#### Estazio meteorologikoa 
Ezporogin ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Oibar pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
San Andres bere eliza 1185ean Leozko jaunek Iruñeko Santa Mariari itzuli zioten, eta gero Ganberako arkitanerriari atxiki zioten. 1366an lau su kapare eta laborari bat zituen. 1427an azken hau bakarrik geratzen zen, erregearen petxeroa. 1646 eta 1678an hiru familia bizi ziren, eta hogeita sei biztanle 1786an.

1802an esaten da Oibar ibarreko Bizkaia ibarran dioten lurreko 7 herrietako bat dela, eta, Usunbeltz, Getadar eta Juliorekin batera, Mendinuetako maiorazkokoa dela. Hiru etxetan 27 pertsona zeuden. XIX. mendearen lehen erdiko udal-erreforma liberalarekin udal independentea osatu zuen, aipatutako hiru tokiekin batera, eta horiek guztiak eta Arteta, hala ere, Ezporogin integratu ziren geroago.

Handik gertu, Getadarrerantz, San Salbatore baseliza zegoen. 1858 (23 biztanle), 1887 (14), 1920 (18), 1930 (7), 1940 (9) eta 1950eko (biztanlerik gabe) populazio-izendegietan bakarrik agertzen da. Sabaitza, Usunbeltz, Getadar, Julio, Loia, Gardalain eta Irangoitirekin *Getadar* izeneko Nafarroako Baso Ondarearen finkak 3465 Ha ditu (basoko pinua eta basoberritzeko larizioa, haritza).

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezporogi
* Zangozerria
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Julio (Ezporogi)

**Julio** Bizkaia ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean. Ezporogi udalerrian da.

XX. mendean despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Nafarroako Gobernuko finka batara pasa ziren.

Bertako biztanleak *juliotarrak* ziren.

## Izena 
Julio toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Jurio* (1534)
* *Sulio* (1679)
* *Julio* (1802)
* *Julio* (1930)
* *Julio* (1998)

## Geografia 
Julio Bizkaia ibarran dago, Ezporogi udal-barrutian, Oibar ibarrean, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.

### Klima eta landaredia 
Ezporogiko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.

Ezporogiko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.

#### Estazio meteorologikoa 
Ezporogin ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Oibar pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
1845ean bi su egiten zituen, 19 biztanle 1852an, 17 biztanle 1887an, ez zen agertzen 1900 eta 1910eko izendegietan, bizi gabe agertzen zen 1920koan, 4 biztanle 1930ekoan, 1 1940koan, 1950ekoan bizi gabe, eta ez zen aipatzen 1960koetan. Nafarroako Baso Ondarekoa da; Sabaitza, Usunbeltz, Getadar, Arteta, Loia, Gardalain eta Irangoitirekin batera Ezporogiko finka osatzen du, 3465 Ha-koa (basoberritzeko larizio pinua, basoko pinua, haritza).

Berezitasun administratiboak izan zituen XIX. mendearen lehen erdira arte, jaurerria zelako. Oibar ibarreko Bizkaiako zazpi lekuetako bat zen 1802n; Mendinuetako maiorazkoaren jabetzakoa zen -Usunbeltz, Getadar eta Artetarekin batera-. 18 arimadun bi etxe besterik ez zituen orduan. Gobernua, hala ere, erregeordeena zen: ibarreko diputatuaren eta bertako errejidoreen mende zegoen, eta horiek herritarren artean aukeratzen ziren. 1835-1845eko udal-berrikuntzekin, Oibarko harana unitate administratibo gisa banatu zen, eta Julio udalerriaren parte izatera igaro zen, zeinak, zenbait eraldaketarekin, Ezporogi izena hartu zuen.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezporogi
* Zangozerria
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Getadar

**Getadar** Bizkaia ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean. Ezporogi udalerrian da.

XX. mendean despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Nafarroako Gobernuko finka batara pasa ziren.

Bertako biztanleak *getadartarrak* ziren.

## Izena 
Getadar toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Guetadarr* (1366)
* *Guetadar* (1534)
* *Guetadar* (1721)
* *Guetadar* (1802)
* *Guetadar* (1945)
* *Getadar* (1996)
* *Getadar* (2019)

## Geografia 
Getadar Bizkaia ibarran dago, Ezporogi udal-barrutian, Oibar ibarrean, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.

### Klima eta landaredia 
Ezporogiko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.

Ezporogiko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.

#### Estazio meteorologikoa 
Ezporogin ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Oibar pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
XII. mendearen amaieran dokumentatuta dago, Leireko monje baten abizen lokatibo gisa. Bertako biztanle guztiak, hurrengo mendeetan, gizarte kapareak ziren. 1427 eta 1553an 2 su zituen eta 1646an 4. 82 biztanle zituen 17116an eta 61 1857an.

Oibar ibarraren parte izan zen 1835-1845 bitartean, non banandu eta Ezporogi udalerrian sartu zen. 1847an Arteta, Julio eta Usunbeltzekin erregidore bat izendatu zuen. XIX. mendearen lehen erdira arte, Getadar jaurerri izan zen; 1802ko Hiztegiaren arabera, Oibar ibarreko Bizkaia ibarran duten eta Mendinuetako maiorazkoaren kide diren Usunbeltz, Julio eta Artetakoekin batera osatzen duten lurreko zazpi lekuetako bat da. Orduan, 10 etxe zituen 63 arimarekin, eta, jaurerri-administrazioa izan arren, erregeordetzatik hurbil zegoen haren gobernua: serio amaitu zuenak izendatutako diputatu batek eta herriko bizilagunen artean aukeratutako errejidoreek zuten agintea. 1847an eskola bat zuen, zortzi ikasle ibiltzen ziren eta 38 pizu zituen.

62 biztanle zituen 1858an, 36 1887an, 37 1900ean, 46 1910ean, 33 1920an, 28 1930ean, 15 1940an, 5 1950ean eta 7 1960an. Ez da agertzen data horren ondorengo Biztanleriaren Izendegietan. Sabaitza, Usunbeltz, Julio, Arteta, Loia, Gardalain eta Irangoitirekin Nafarroako Baso Ondareko Ezprogui finka eratzen du, 3465 Ha neurtzen duena (larizio pinua, basoko pinua, haritza).

Gaur egun, herri hustuan gazte-aterpetxe bat da.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezporogi
* Zangozerria
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Maresme

[eskuinera|thumb|Maresme [Katalunian]]
thumb|Canet de Mar

**Maresme** Bartzelonako kostaldean dagoen eskualdea da, Katalunia osoko laugarren populatuena dena. Mendebaldean Barcelones, ekialdean Selva, iparraldean Valles Oriental eta hegoaldean Mediterraneo itsasoa mugakide ditu.

Hiriburua eta udalerri populatuena Mataró da (124.280 biztanle 2014an). Honen ondoren, Premià de Mar (28.163), Pineda de Mar (25.948), El Masnou (22.742), Vilassar de Mar (20.185), Malgrat de Mar (18.417),Calella (18.307), Tordera (16.345), Arenys de Mar (15.307) eta Canet de Mar (14.123) udalerriek osatzen dute eskualdeko 10 populatuenak.

## Udalerriak 
# Alella
# Arenys de Mar
# Arenys de Munt
# Argentona
# Cabrera de Mar
# Cabrils
# Caldes d'Estrac
# Calella
# Canet de Mar
# Dosrius
# Malgrat de Mar
# El Masnou
# **Mataró**
# Montgat
# Orrius
# Palafolls
# Pineda de Mar
# Premia de Dalt
# Premia de Mar
# Sant Andreu de Llavaneres
# Sant Cebria de Vallalta
# Sant Iscle de Vallalta
# Sant Pol de Mar
# Sant Vicenç de Montalt
# Santa Susanna
# Teia
# Tiana
# Tordera
# Vilassar de Dalt
# Vilassar de Mar.

## Kostaldea 
Aipatzekoak dira hurrengo hondartzak, bandera urdinarengatik: Platja de s'Abanell (Blanes), Platja de Malgrat centre (Malgrat de Mar), Platja de Pineda de Mar, Platja Gran de Calella eta P. de Garbí (Calella), Platja de Canet (Canet de Mar), Platja dels Tres Micos (Caldes d'Estrac) eta Platja d'Ocata eta P. d'El Masnou (El Masnou).

## Herritar ezagunak 
* Francesc Ferrer (1859-1909), politikari anarkista.
* Lluís Millet i Pages (1867-1941), musikagilea.
* Josep Puig i Cadafalch (1867-1956), arkitektoa.
* "Peret" (1935-2014), abeslaria.
* Ernest Lluch (1937-2000), politikari sozialista.
* Francesc Buscató (1940-), saskibaloi jokalaria.
* Josep Cuní (1953-), kazetaria.
* Josep Maria Margall (1955-), saskibaloi jokalaria.
* Silvia Abril (1971-), aktorea eta umorista.
* Miquel Buch (1975-), politikari nazionalista.
* Daniel Brühl (1978-), aktorea.
* Cesc Fàbregas (1987-), futbolaria.
* Ricky Rubio (1990-), saskibaloi jokalaria.

## Ikus, gainera 
* Kataluniako eskualdeak

## Kanpo estekak 
* Eskualdearen webgune ofiziala
* Turismo informazio guztiak, erosketak eta zerbitzuak Maresme
Aizpun (Goñerri)

thumb|Aizpun 21-1-29
thumb|Aizpun 21-1-29
**Aizpun** Goñerriko kontzejua eta herriburua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 26 biztanle ditu.

1857ko errolda baino lehen berezko udalerria izan zuen.

## Demografia eta biztanleria 
## Kanpo estekak
Goñi (kontzejua)

thumb|San Ziriako eliza-gotorlekua
thumb|Goñi
**Goñi** Goñerriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 38 biztanle ditu.

1857ko errolda baino lehen berezko udalerria izan zuen. Iruñeko merindadean kokatuta dago, Andia ibarran, hiriburutik 30&nbsp;km-tara.

thumb|300px|erdian|Goñi herrigunean dagoen landetxea.

Euskal Udalekuetako egoitzetako bat bertan egoteagatik ezaguna da herria. Udalekuetako egoitza Dorrekoa izeneko eraikin berritua da.
thumb|eskuinera|Dorrekoa etxea neguan

## Demografia eta biztanleria 
## Iruditegia 

Irudi:Escudo de Goñi.svg|Goñiko armarria.
Irudi:Goñi2.JPG|Goñiko irudia.

## Kanpo estekak
Munarritz

thumb|Amunarritz 21-1-28
thumb|Amunarritz 21-1-28
**Munarritz** edo **Amunarritz** historikoki Goñerriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 51 biztanle ditu.

1857ko errolda baino lehen berezko udalerria izan zuen.

## Izena 
*Munarritz* da gaur egungo izena euskaraz, Euskaltzaindiaren arabera. Hala ere, tradizionalki, *Amunarritz* forma erabili izan da. Hori zen forma bakarra XV. mendean, eta harrezkero pisua galtzen joan da pixkanaka, gaur egungoaren alde.

## Demografia eta biztanleria 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Goñerri
* Elimendi

## Kanpo estekak 
* Amunarritz kontzejuaren ikuspegia Google Street View-n.
Urdotz

thumb|Urdotz 21-1-28
thumb|Urdotz 21-1-28
**Urdotz** Goñerriko kontzejua da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 18 biztanle ditu.

1857ko errolda baino lehen berezko udalerria izan zuen.

## Demografia eta biztanleria 
## Ikus, gainera 
* Goñerri

## Kanpo estekak 
* Urdotz NA-7020 errepidetik ikusia Google Street View-n.
Xuban

**Xuban** Commingesko Arbast aldeko erromatarren garaiko Akitania zaharreko jainkoetako bat da. Ematen duenez bertako mendi bati lotutako jainkoa da. Aldare bat topatu zen berari eskainita Arbasten honako inskripzioarekin: "*Xuban Jainkoari. Acan-ek bere botoa bete du bidezkoa den esker onarekin"**.* Ez dugu bere ezaugarririk ezagutzen.

## Xuban izena 
* Egun Xuban Euskaltzaindiak onartutako euskal mutil-izena da, egun gero eta gehiago erabiltzen dena.

## Idazkuna 
Esan bezala, Garona Garaian dagoen Arbast/Arbasen XIX. mendean agertu zen aldare batean irakur daiteke. Arbast Lugdunum Convenarum hiriaren lurretan zegoen Antzinaroan, eta inskripzioa K.o. I-III. mendeen artekoa da. Aldarea Saint-Raymond museoan gordetzen da gaur egur.Idazkunaren testua latinez hau da:

*XVBAN*

*DEO*

*ACAN*

*V(otum) S(oluit) L(ibens) M(erito)*

Identifikazio kodeak: CIL XIII, 130 (4, 2 or.) = CAG-31-02, 104 or.  

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Barandiaran,Jose Miguel*: Obras completas*. Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbo, 1976.
* *Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco*, *Historia General de Euskal Herria*. Auñamendi, Zarautz, 1978.
* Marlieve, Olivier: *Pequeño diccionario de mitologia vasca y pirenaic*a. Alejandria, Bartzelona, 1995.
* Julien Sacazeren lanak:
:* *Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique*. Extrait de la *Revue de Comminges* (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
:* *Inscriptions antiques des Pyrénées*. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena faksimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
:* *Inscriptions antiques du Couserans*. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena faksimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpo estekak 
*  Auñamendi entziklopedia
*  Xuban izena, Euskaltzaindia
Gheorghe Craioveanu

'''Gheorghe 'Gică' Craioveanu''' (Hunedoara, 1968ko otsailaren 14a) errumaniar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena. Errealeko jokalari izan zen hiru denboraldiz, 1995ean hasi eta 1998. urtera arte.

## Kirol ibilbidea 
* 1988-1990: Metalurgs Slatina (Errumania)
* 1990-1991: FC Drobeta-Turnu Severin (Errumania)
* 1991-1995: FC Universitatea Craiova (Errumania)
* 1995-1998: Real Sociedad (Euskal Herria)
* 1998-2002: Villarreal Club de Fútbol (Espainia)
* 2002-2006: Getafe Club de Fútbol (Espainia)

## Kanpo estekak
Palau-solità i Plegamans

**Palau-solità i Plegamans** Kataluniako udalerria da, Vallès Occidental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 14.070 biztanle zituen. 15&nbsp;km²-ko azalera du.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Baix Llobregat

[eskuinera|thumb|Baix Llobregat [Katalunian]]
thumb|Sant Vicenç dels Horts
**Baix Llobregat** Bartzelonako kostaldean dagoen eskualdea da. Hiriburua Sant Feliu de Llobregat da.

## Mugakideak 
Iparraldean, Bages; ekialdean, Vallès Occidental; hego-ekialdean, Barcelonès; hegoaldean, Mediterraneo itsasoa; hego-mendebaldean, Garraf; mendebaldean, Alt Penedès; eta ipar-mendebaldean, Anoia mugakide ditu.

## Udalerriak 
Abrera, Begues, Castelldefels, Castellví de Rosanes, Cervello, Collbato, Corbera de Llobregat, Cornellà de Llobregat, Esparreguera, Esplugues de Llobregat, Gava, Martorell, Molins de Rei, Olesa de Montserrat, Palleja, La Palma de Cervelló, El Papiol, El Prat de Llobregat, Sant Andreu de la Barca, Sant Boi de Llobregat, Sant Climent de Llobregat, Sant Esteve Sesrovires, **Sant Feliu de Llobregat**, Sant Joan Despí, Sant Just Desvern, Sant Vicenç dels Horts, Santa Coloma de Cervelló, Torrelles de Llobregat, Vallirana eta Viladecans udalerriek eskualdea osatzen dute.

## Inguru naturala 
* Llobregat (ibaia)
* Montserrat (mendia)

## Pertsonaia ezagunak 
* Josep Tarradellas (1899-1988), politikari nazionalista eta Generalitateko presidentea izandakoa.
* Juan Carlos Navarro (1980-), saskibaloi jokalaria.

## Kanpo estekak 
* Eskualdeko webgune ofiziala
Direktorio

Informatikan, **direktorioa** edo **katalogoa** fitxategien multzo antolatua da. Ingurune grafikoetan direktorioari *karpeta* ere deitzen zaio. Izan ere, karpeta batekin irudikatzen dira, bulego bateko fitxategiak gordetzen dituen karpeta bat bailitzan.

## Antolaketa eta atzipena 
Fitxategien kontrola eta antolaketa burutzeko ezinbestekoak dira direktorioak (sistema batzuetan direktorioak fitxategi bereziak dira). Direktorio batek fitxategi bakoitzeko sarrera bat dauka. Han bere izena, mota, tamaina, sortze edo aldatze data, jabea (multierabiltzaile sistemetan) eta abar daude.

Direktorio egiturarik sinpleena, direktorio bakar bat izatea da erabiltzaile guztien fitxategi guztientzako. Sistema honen desabantailak asko dira (izen bereko fitxategiak, antolaketa eza...). Gaur egun (2007) ez da existitzen halakorik.
Ideia honi hobekuntza bat eginez erabiltzaile bakoitzeko direktorio bat izatea da. Fitxategien izenen gatazka konpontzen du baina ez da ona fitxategi asko dituen erabiltzaileentzako.

Orduan behar dena, egitura orokor bat da, zuhaitz-direktorio bat hain zuzen. Nahi adina behar ditugun direktorioak, hierarkikoki antolatuta.

## Direktorioen eta fitxategien bide-izenak 
Fitxategi-sistema zuhaitz-direktorio bat bezala antolatzen bada, fitxategiak deitzeko moduren bat egon behar da. Ohizkoenak bi dira.

Lehenengoan fitxategi bakoitzari bere bide absolutuarekin deitzen zaio. Hau bakarra izan behar da eta direktorio nagusitik (erroko direktoriotik) fitxategira doazen direktorioen izenez osatzen da, azkenik fitxategia dagoelarik. Adb:”/usr/liher/egiteko.txt” . Bide absolutua beti hasten da direktorio nagusitik eta bakarrak dira.

Beste modua, bide erlatiboa da. Berton kontzeptu berri bat daukagu, lan-direktorioa. Erabiltzaileak direktorio bat lan-direktorio bezala finkatzen du. Honela erro direktoriotik hasten ez diren bide-izenak, lan-direktorioaren barruan egongo balira hartzen dira, bide-izen absolutua osotuz. Lan-direktorioa esleitzeko beste era bat dago, uneko direktorioa hartzea lan-direktorio bezala, Windows-ek, MSDOS-ek eta UNIX-ek egiten duten legez. Adb: “/usr/liher” direktorioan baldin bagaude lanean (orduan lan-direktorioa = “/usr/liher” da) eta “egiteko.txt” tekleatzen badugu ”/usr/ liher/egiteko.txt” bide-izen absolutua bezala hartzen du sistema eragileak. Bide-izenak bereizteko bai zatiketa ikurra “/” (UNIX-en), bai alderantzizko barra “\” (Windows eta MSDOS-en) erabiltzen dira.

Zuhaitz-direktorio hierarkikodun sistema duten sistema eragile gehienek direktorio bakoitzean sarrera berezi bi dute: “.” lan-direktorio adierazten du eta “..” lan-direktoriotik ze direktorio dagoen zintzilikatuta adierazten du.

## Direktorioen eragiketak 
Direktorioekin lan egiteko agindu bereziak ematen dizkigute sistema eragileek:
CREATE, DELETE, OPENDIR, READDIR (UNIX), CLOSEDIR (memoriatik direktorioaren indizeak askatzen ditu) RENAME, LINK (UNIX) ETA UNLINK (UNIX).

## Ikus,Gainera 
* Fitxategi (informatika)

## Kanpo estekak
Sabaitza

**Sabaitza** Bizkaia ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean. Ezporogi udalerrian da.

XX. mendean despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Nafarroako Gobernuko finka batara pasa ziren.

Bertako biztanleak *sabaiztarrak* ziren.

## Izena 
Sabaitza toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Sauayça* (1366)
* *Sabaiza* (1534)
* *Sabaiz* (1800)
* *Sabaiza* (1829)
* *Sabaiza* (1945)
* *Sabaitza* (1998)
* *Sabaitza* (2019)

## Geografia 
Sabaitza Bizkaia ibarran dago, Ezporogi udal-barrutian, Oibar ibarrean, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.

### Klima eta landaredia 
Ezporogiko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.

Ezporogiko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.

#### Estazio meteorologikoa 
Ezporogin ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Oibar pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
74 biztanle zituen 1858an, 56 1887an, 62 1900ean, 51 1910ean, 33 1920an eta 1930ean, 50 1940an, 36 1950ean eta 17 1960an; ez da agertzen ondorengo Biztanleriaren Izendegietan. Nafarroako Baso Ondarearen Ezporogiko finkakoa da, eta Usunbeltz, Getadar, Julio, Arteta, Loia, Gardalain eta Irangoitik osatzen dute, 3465 Ha guztira.

Udalerriaren barruan, Izkoko mendilerroaren hegoaldeko isurialdean, Eneolitiko-Brontzearen aire zabaleko aztarnategi bat dago. Jaurerriaren lekua zen, eta jaurerrien kargak honako hauek ziren: 1280. urtean 18 sause 4 diru saldutako ardoagatik, 12 kahitze 1 lapurreta eta erdi gari eta beste horrenbeste garagar, gehi 4 kahitze gari, ardoaren truke. Bular hau Luis I.a Nafarroakoa erregeak 1307n Oger Maulekoari eman zion. Herria, 1366an 5 bizilagun kapare eta 4 nekazari zituena, 1427an jenderik gabe zegoen.

1802an, Granada Egako dukearen jaurerria zen, eta Oibar ibarran sartzen zen. Barruti honen banaketarekin 1846n Ezporogin sartu zen.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezporogi
* Zangozerria
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Mairu (mitologia)

[alt=Egiar, mairubaratza|thumb|287x287px|Egiar, [Harrespil|mairubaratza]]
**Mairuak** (ekialdeko euskalkietan, *mairiak*; Bidasoa inguruan *intxisuak*), Euskal Herriko toki askotan dauden harrespilak eraiki omen zituzten euskal mitologiako erraldoiak dira. Horregatik eraikin horiei mairu-baratzak deritze. *Mairu* esaten zitzaien bataiatu gabeko antzinako gizonei, eta toponimo anitzetan aurkitzen da. Gipuzkoako, Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako kondairetan azaltzen dira mairuak: gizonak dira, eta laminak haien bikotekideak.

Cerquandek bildu kondaira batean, mairuak gizon eder, handi eta aberats batzuk dira, eta aste oroz laminekin biltzen ziren libertitzera Mendikolandara (Zuberoan, Mendi eta Mendikota herrien artean). Errolanek kanporatu zituen Mairuak inguru haietatik.

## Izena 
*Mairi* da *mairu* hitzak deklinabideko bokalaren aitzinean hartzen duen forma, ekialdeko euskalkietan, bukaera bera daukaten beste hitzek bezalaxe (esku/eskia; buru/buria; leku baten ederra/lekiaren ederra...).

## Mairuen eraikinak 
Nafarroa Beherean, mairuek harritzar izugarriak eramaten zituzten Arradoi menditik, gazteluak, trikuharriak eta bestelako eraikinak altxatzen ziren lekuetara, herri esanek diotenez. Bai Marietxeren edo Gaxteeniako (Mendibe) trikuharria, bai Armiagaren (Behorlegi) harrizko estalki handiak mairu batek eraman omen zituen hara.

## "Mairu" toponimian 
Asko dira "mairu" hitza erakusten duten lekuen izenek:
* *Mairumendia* (Artaxonan, Nafarroan, ¿año 1300?) (gaur egun "Marinundia") Jose Maria Jimeno Jurioren arabera.
* *Mairubide* (Manurgan, Araba).
* *Mairuelegorreta* (Gorbeiako lezeak).
* *Mairuburueta* (Akostan, Araba).
* *Mairubaratz* (Oiartzun, Guipúzcoa).
* *Mairuillarri* (Zugarramurdi, Nafarroa).
* *Mailarreta* edo *Mairuilarrieta* (Otsondo-Mondarrain, Nafarroa).
* *Mairuetxe* (Buluntsa mendian eta Okaben).

## "Mairu" hiztegian 
* *Mairu-artxan*.
* *Mairu-beso*.
* *Mairu-ilar*
* *Mairukeria*.
* *Mairu baratza*

## Bibliografia 
* Olivier de Marliave: *Pequeño diccionario de mitología vaca y pirenaica*. Palma Mallorcakoa: Olañeta, 1995.

## Ikus, gainera 
* Lamia
* Amilamia
* Mairu-beso

## Kanpo estekak 
* 'Mairu' *Auñamendi Eusko Entziklopedia*
Leiria (barrutia)

**Leiriako Barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Coimbrako barrutia, ekialdean Castelo Brancoko barrutia eta Santaremgo barrutia, hegoaldean Lisboako barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

3515 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 459.450 biztanle zituen. Hiriburua Leiria bera da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 16 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Alcobaça
* Alvaiázere
* Ansião
* Batalha
* Bombarral
* Caldas da Rainha
* Castanheira de Pera
* Figueiró dos Vinhos
* **Leiria**
* Marinha Grande
* Nazaré
* Óbidos
* Pedrógão Grande
* Peniche
* Pombal
* Porto de Mós

## Gizateriaren ondarea 
* Alcobaçako monasterioa
* Batalhako monasterioa

## Iruditegia 

Irudi:Leiria castelo.jpg|Leiriako gaztelua.
Irudi:Leiria Sé.jpg|Leiriako katedrala.
Irudi:Mosteiro de Alcobaça (Portugal).jpg|Alcobaçako monasterioa.
Irudi:BatalhaFacade1.jpg|Batalhako monasterioa.
Irudi:Óbidos October 2014-6.jpg|Óbidosko alde zaharra.
Irudi:Obidos April 2009-4b.jpg|Óbidoseko gaztelua.
Irudi:Nazare 001.jpg|Nazaréko hondartza.
Irudi:Peniche beach 3.jpg|Penicheko hondartza.

## Ikus, gainera 
* 2017ko Portugalgo suteak

## Kanpo estekak
Soziedad Alkoholika

**Soziedad Alkoholika** (**SA** ere deitzen zaio) 1988an Gasteizen (Araba) sortutako crossover thrash musika taldea da. Juan (ahotsa), Jimmy (gitarra), Oskar (gitarra), Roberto (bateria) eta Iñaki (baxua) izan ziren taldearen hasierako partaideak. Militarismo, faxismo, arrazakeria edo sexismoa dira euren letretan gogor kritikatzen dituzten gaietako batzuk. Disko kopuru ederra saldu dute Espainia osoan (350.000 baino gehiago) eta 1995ean, *Ratas* zuzeneko albuma Urrezko Diskoa izatera iritsi zen, hau da, Espainian 50.000 ale bahino gehiago saldu zituen.

*Explota Zerdo* eta *Síndrome del Norte* kantuen letrak direla kausa, 2004an Asociación Víctimas del Terrorismok (AVTk) SA salatu zuen, ustezko terrorismoaren goraipamena egiten zuelakoan. Urte bereko irailean, Baltasar Garzón epaileak bertan behera utzi zuen kasua. http://www.diariodenoticias.com/ediciones/2004/09/08/mirarte/cultura/d08cul82.100983.php. 2005eko otsailean berriro taldearen kontrako elegitea ez zuen onartu. Hala ere, AVTk, berriz, beste elegite bat aurkeztu zuen Espaniako Auzitegi Nazionalean 2005eko abenduan, Fernando Grande-Marlaska epaileak onartu zuena. http://www.europapress.es/europa2003/noticia.aspx?cod=20060125175640&tabID=1&ch=68.

SAk behin baino gehiagotan adierazi du ETA babesten ez duela, https://web.archive.org/web/20061117054243/http://www.soziedadalkoholika.com/Noticias/00Titulares.htmhttps://web.archive.org/web/20061117054314/http://www.soziedadalkoholika.com/Noticias/Comunicados.htm baita AVTk euren kantuen letrak gaizki ulertzen dituela.

AVTren zein beste elkarte batzuen (esate baterako Partido Popularrena) presiopean, taldeak kontzertu andana bertan behera utzi behar izan du. El Corte Ingles merkataguneak SAren diskoak salmentatik at kendu egin ditu. https://web.archive.org/web/20070218093626/http://www.noticiasdealava.com/ediciones/2005/09/22/mirarte/cultura/d22cul61.209920.php.

2008. urtean, Roadrunner ziliguarekin sinatzen dute diska berria ateratzeko, azkenin **Mala Sangre** deituko zena

2009. urtean, Javi gitarra-jotzaileak taldea uzten du, SAk laukote moduan sesion #2 diska grabatuz bere martxa eta gero. Diska grabatu ostean, Iñigo sartzen da taldean 2. gitarra-jotzaile bezala.

## Gaur egungo partaideak 
* Juan (ahotsa)
* Jimmy & Iñigo (kitarrak)
* Pirulo (baxua)
* Alfred (bateria)

## Diskografia 
250px|thumb|SA 2008ko Viñarock jaialdian.
* Intoxikazion etilika (Demo) (DDT, 1990)
* Soziedad Alkoholika (Overdrive, 1991)
* Feliz Falsedad (EP) (Overdrive, 1992)
* Y ese que tanto habla, esta totalmente hueco, ya sabeis que el cantaro vacio es el que mas suena (Oihuka Diskak, 1993)
* Ratas (Mil A Gritos, 1995)
* Diversiones......? (Mil A Gritos, 1996)
* No intente hacer esto en su casa (Mil A Gritos, 1997)
* Directo (Mil a Gritos, 1999)
* Polvo en los ojos (Mil a Gritos, 2000)
* Tiempos oscuros (Locomotive, 2003)
* Corrosiva (DVD) (Locomotive, 2006)
* Mala sangre (Roadrunner, 2008)
* Sesion #2, (2009)
* Cadenas de Odio, (BOA Music, 2011)
* Caucho ardiendo, (Noise, 2013)
* sistema antisocial (2017)

## Kanpo estekak 
*  Soziedad Alkoholika taldearen webgunea
Castelo Branco (barrutia)

**Castelo Brancoko barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Guardako barrutia, ekialdean Cáceresko probintzia (Espainia), hegoaldean Portalegreko barrutia, Santaremgo barrutia eta Badajozko probintzia (Espainia) eta mendebaldean Coimbrako barrutia eta Leiriako barrutia.

6675 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 208.069 biztanle zituen. Hiriburua Castelo Branco bera da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 11 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Belmonte
* **Castelo Branco**
* Covilhã
* Fundão
* Idanha-a-Nova
* Oleiros
* Penamacor
* Proença-a-Nova
* Sertã
* Vila de Rei
* Vila Velha de Ródão

## Iruditegia 

Irudi:15-DEZ-2008 C.BRANCO 01.jpg|Castelo Branco.
Irudi:Jardim do Paço Episcopal.jpg|Castelo Brancoko artzapezpikuaren jauregiko lorategiak.
Irudi:Pt-cb-castelo-miradouro.jpg|Castelo Brancoko gaztelua.
Irudi:Vista da Covilhã 01.jpg|Covilhã.
Irudi:Covilha-CCBY.jpg|Covilhãko Andre Mariaren eliza.
Irudi:Conjunto arquitectónico e arqueológico de Idanha-a-Velha Inclui a denominada Catedral de Idanha-a-Velha (12).jpg|Idanha-a-Velhako multzo arkitektonikoa.
Irudi:Pelourinho de Belmonte2.jpg|ko udaletxe zaharra.
Irudi:HPIM0085.JPG|Torre mendia (1993m), Portugalgo garaiena.

## Kanpo estekak
Evora (barrutia)

**Evorako Barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da, erdialdean dagoena. 7.393 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 173.408 biztanle zituen. Hiriburua Évora bera da.

## Mugakideak 
Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Santaremgo barrutia eta Portalegreko barrutia, ekialdean Badajozko probintzia (Espainia), hegoaldean Bejako barrutia eta mendebaldean Setubalgo barrutia.

## Kontzejuak 
Ondorengo 15* kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Alandroal
* Arraiolos
* Borba
* Estremoz
* **Évora** (Gizateriaren Ondarea)
* Montemor-o-Novo
* Mora
* Mourão
* Portel
* Redondo
* Reguengos de Monsaraz
* Vendas Novas
* Viana do Alentejo
* Vila Viçosa

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Evora42.jpg|Évorako tenplu erromatarra.
Irudi:Karinecyril evora cathedrale1.JPG|Évorako katedrala.
Irudi:Evora-StFrancisView.jpg|San Frantzisko eliza (Évora).
Irudi:Anta Grande do Zambujeiro I.jpg|Zambujeiroko trikuharri handia (Évora).
Irudi:Cromeleque dos Almendres1340.JPG|Almendrondoetako harrespila (Évora).
Irudi:Estremoz-FlickrCCby-PhillipC.jpg|Estremoz.
Irudi:Castillo de Olivenza.jpg|Olivenza.

## Kanpo estekak 
*  Evorako barrutiaren gobernua
Setubal (barrutia)

**Setubalgo barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Santaremgo barrutia eta Lisboako barrutia, ekialdean Evorako barrutia, hegoaldean Bejako barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

5064 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 788.459 biztanle zituen. Hiriburua Setúbal bera da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 13 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Alcácer do Sal
* Alcochete
* Almada
* Barreiro
* Grândola
* Moita
* Montijo
* Palmela
* Santiago do Cacém
* Seixal
* Sesimbra
* **Setúbal**
* Sines

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Fuerte de San Felipe, Setúbal, Portugal, 2012-05-11, DD 08.JPG|Setúbal.
Irudi:Setubal.Igreja de Jesus12.jpg|Jesusen monasterioa.
Irudi:Forte S Filipe.JPG|San Felipe gotorlekua.
Irudi:Santa Maria da Graca Church.JPG|Setúbalgo katedrala.
Irudi:Sesimbra vista geral edited.JPG|Sesimbra.
Irudi:Espichel2.JPG|Espichel lurmuturra (Sesimbra).
Irudi:Sines houses.JPG|Sinesko alde zaharra.
Irudi:Grândola Vila Morena.jpg|*Grândola, Vila Morena* abestiaren monumentua (Grândola).
Irudi:Praia Grande (6875627667).jpg|Setúbal eta Sines arteko kostalde laua.

## Pertsonaia ezagunak 
* Vasco da Gama (1469-1524), esploratzailea.
* Dulce Pontes (1969-), abeslaria.
* José Mourinho (1963- ), futbol entrenatzailea.

## Kanpo estekak
Beja (barrutia)

**Bejako barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Evorako barrutia, ekialdean Huelvako probintzia (Espainia), hegoaldean Faroko barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

10225 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 161.211 biztanle zituen. Hiriburua Beja bera da.

Baixo Alentejo azpieskualdean dago kokatuta.

## Kontzejuak 
Ondorengo 14 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Aljustrel
* Almodôvar
* Alvito
* Barrancos
* **Beja**
* Castro Verde
* Cuba
* Ferreira do Alentejo
* Mértola
* Moura
* Odemira
* Ourique
* Serpa
* Vidigueira

## Iruditegia 

Irudi:Castelo de Beja 2.JPG|Beja.
Irudi:Beja01.jpg|Bejako gaztelua.
Irudi:ConceiçaoConvent-Beja-CCBY.jpg|Leonor erreginaren museoa (Beja).
Irudi:Aqueduct in Serpa.JPG|Serpako akueduktua.
Irudi:Castelo de Serpa 1.JPG|Serpako gaztelua.
Irudi:Royal Basilica of Castro Verde- Alentejo - Portugal.jpg|Castro Verdeko Errege Basilika.
Irudi:Mértola.JPG|Mértola.
Irudi:Safara - Moura.JPG|Moura.
Irudi:V. Nova de Milfontes.JPG|Odemirako hondartzak.

## Kanpo estekak
Faro (barrutia)

**Faroko Barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da, herrialdeko hegoaldean dagoena eta Algarbeko eskualdearekin bat egiten duena.

4.960 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 395.208 biztanle zituen. Hiriburua Faro bera da.

## Mugakideak 
Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Bejako barrutia, ekialdean Huelvako probintzia (Espainia) eta hegoaldean eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

## Kontzejuak 
Ondorengo 16 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Albufeira
* Alcoutim
* Aljezur
* Castro Marim
* **Faro**
* Lagoa
* Lagos
* Loule
* Monchique
* Olhão
* Portimão
* São Brás de Alportel
* Silves
* Tavira
* Vila do Bispo
* Vila Real de Santo António

## Iruditegia 

Irudi:FaroKesklinn.jpg|Faroko katedrala.
Irudi:Faro Igreja do Carmo Fachada-bis.jpg|Carmo eliza (Faro).
Irudi:Cidade de Silves.jpg|Silves.
Irudi:Porta e Arco de S. Gonçalo em Lagos.jpg|Lagos hiriko harresiak.
Irudi:Beach at Albufeira.JPG|Albufeirako hondartza.
Irudi:Olhao Marina.jpg|Olhão.
|Algarbeko kostaldea.
Irudi:Fortaleza - The end of the world - Sagres - The Algarve, Portugal (1388529722).jpg|San Bizente lurmuturra (Vila do Bispo).
Irudi:Praia da Luz.jpg|Praia da Luzeko itsaslabarrak.
Irudi:Ria Formosa 6.JPG|Ria Formosa aintzira.
Irudi:Beach Praia do Barril near Tavira Portugal 1.JPG|Barril hondartza.
Irudi:Praia de Faro R03.jpg|Faroko hondartza.

## Kanpo estekak 
*  Faroko barrutiaren gobernua
World Wide Web Consortium

**World Wide Web Consortium** (**W3C**) World Wide Weberako estandarrak sortzen dituen erakundea da. Zuzendaria Tim Berners-Lee da, *Web*ean oinarrizkoak diren URL, HTTP eta HTML bezalakoen asmatzailea.

Estandar batek hurrengo egoerak pasatzen ditu:
* *Working Draft* (Lan egiteko zirriborroa)
* *Last Call* (Azken deialdia)
* *Proposed Recommendation* (Proposatutako gomendioa)
* *Candidate Recommendation* (Gomendio hautagaia)

Azkenik, *Gomendio*aren onarpenarekin amaitzen da, hau da, estandar publiko eta ireki baten sorrerarekin. Gomendio hauetako gehienak erreminta eta teknologien sortzaileek bultzatzen dituzte. Oso garrantzitsua da estandarren sorreraren prozesu hau, edozein garatzailek monopolioa eskuratu ez dezan.

## W3C/IETFeren estandarrak 
## Kanpo estekak 
*  W3Cren webgune ofiziala
Guarda (barrutia)

**Guardako barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Bragançako barrutia, ekialdean Salamancako probintzia (Espainia), hegoaldean Castelo Brancoko barrutia eta mendebaldean Coimbrako barrutia eta Viseuko barrutia.

5518 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 173.716 biztanle zituen. Hiriburua Guarda bera da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 14 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Aguiar da Beira
* Almeida
* Celorico da Beira
* Figueira de Castelo Rodrigo
* Fornos de Algodres
* Gouveia
* **Guarda**
* Manteigas
* Meda
* Pinhel
* Sabugal
* Seia
* Trancoso
* Vila Nova de Foz Côa

## Iruditegia 

Irudi:Paços do Concelho 002.jpg|Guardako alde Zaharra.
Irudi:GuardaCathedral2.jpg|Guardako katedrala
Irudi:Torre de Menagem do Castelo da Guarda.jpg|Guardako gazteluko dorrea.
Irudi:Forte Almeida - Porta S. Francisco.jpg|Almeidako gaztelua.
Irudi:Pinhel.JPG|Pinhel.
Irudi:Estancia vodafone.JPG|Vodafone ski resort, Serra da Estrelan.

## Kanpo estekak
Coimbra (barrutia)

**Coimbrako barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Aveiroko barrutia eta Viseuko barrutia, ekialdean Guardako barrutia eta Castelo Brancoko barrutia, hegoaldean Leiriako barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

3847 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 441.245 biztanle zituen. Hiriburua Coimbra bera da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 17 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Arganil
* Cantanhede (urbe)
* **Coimbra** (cefurde){urbe}) (Gizateriaren Ondarea)
* Condeixa-a-Nova
* Figueira da Foz (urbe)
* Góis
* Lousã
* Mira
* Miranda do Corvo
* Montemor-o-Velho
* Oliveira do Hospital (urbe)
* Pampilhosa da Serra
* Penacova
* Penela
* Soure
* Tábua
* Vila Nova de Poiares

## Ondasun nabarmenak 

Fitxategi:Coimbra from River.jpg|Coimbra hiria.
Fitxategi:Coimbra University Tower 2.jpg|Unibertsitatea eta dorrea.
Fitxategi:Coimbra BW 2018-10-06 14-33-51 stitch.jpg|Coimbrako katedral zaharra.
Fitxategi:Conimbriga.jpg|Conimbriga.
Fitxategi:PraiaFigueiradaFoz.JPG|Figueira da Foz.
Fitxategi:Câmara Municipal da Lousã.jpg|Lousãko udaletxe barrokoa.
Fitxategi:Puente Coimbra2.jpg|Mondego ibaia.

## Kanpo estekak
Aveiro (barrutia)

**Aveiroko barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da, herrialdeko iparraldean kokatua. 2808 km² ditu, eta 2001ean 713.578 biztanle zituen. Hiriburua Aveiro bera da.

## Mugakideak 
Mugakide hauek itu: iparraldean Portoko barrutia, ekialdean Viseuko barrutia, hegoaldean Coimbrako barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

## Kontzejuak 
Ondorengo 19 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Águeda [urbe]=(cidade)
* Albergaria-a-Velha
* Anadia [urbe]
* Arouca
* **Aveiro** [urbe;cefurdo]=(capital distrital)
* Castelo de Paiva
* Espinho [urbe]
* Estarreja [urbe]
* Ílhavo [urbe]
* Mealhada [urbe]
* Murtosa
* Oliveira de Azeméis [urbe]
* Oliveira do Bairro [urbe]
* Ovar [urbe]
* Santa Maria da Feira [urbe]
* São João da Madeira [urbe]
* Sever do Vouga
* Vagos
* Vale de Cambra [urbe]

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Ria de Aveiro.jpg|Aveiroko Kanalak.
Irudi:Barcos de todos os santos (2239889343).jpg|Aveiroko txalupa tipikoak.
Irudi:Aveiro-Moliceiros-1967 08 29.jpg|Aveiroko itsasadarra.
Irudi:Aveiro-Marais salants-1967 07 29 29.jpg|Gatzagak.
Irudi:Farol da Barra Ílhavo.jpg|Barrako itsasargia.

## Pertsonaia ezagunak 
* Jose Afonso (1929-1987), abeslaria.

## Kanpo estekak
Viseu (barrutia)

**Viseuko barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Portoko barrutia, Vila Realgo barrutia eta Bragançako barrutia, ekialdean Guardako barrutia, hegoaldean Coimbrako barrutia eta mendebaldean Aveiroko barrutia.

5007 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 394.927 biztanle zituen. Hiriburua Viseu bera da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 24 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Armamar
* Carregal do Sal
* Castro Daire
* Cinfães
* Lamego
* Mangualde
* Moimenta da Beira
* Mortágua
* Nelas
* Oliveira de Frades
* Penalva do Castelo
* Penedono
* Resende
* Santa Comba Dão
* São João da Pesqueira
* São Pedro do Sul
* Sátão
* Sernancelhe
* Tabuaço
* Tarouca
* Tondela
* Vila Nova de Paiva
* Viseu
* Vouzela

## Iruditegia 

Irudi:ViseuLandscape.jpg|Viseu.
Irudi:Igreja da Misericórdia de Viseu.jpg|Viseuko Miserikordiaren eliza.
Irudi:ViseuCathedral.jpg|Viseuko katedrala.
Irudi:Lamego - Castelo de Lamego (1).jpg|Lamegoko gaztelua.
Irudi:Lamego, Sé-PM 33447.jpg|Lamegoko katedrala.
Irudi:Lamego remedios.jpg|Remediosko Andre Mariaren santutegia (Lamego).
Irudi:Castelo de Penedono1.jpg|Penedonoko gaztelua.
Irudi:Largo Dr. Couto - Mangualde.JPG|Mangualde.
Irudi:CM-nelas.jpg|Nelas.
Irudi:CampoBesteiros.JPG|Tondela.

## Kanpo estekak
Santarém (barrutia)

**Santarém** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Leiriako barrutia eta Castelo Brancoko barrutia, ekialdean Portalegreko barrutia, hegoaldean Evorako barrutia eta Setubalgo barrutia eta mendebaldean Leiriako barrutia eta Lisboako barrutia.

6747 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 475.344 biztanle zituen. Hiriburua Santarém da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 21 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:

## Gizateriaren Ondarea 
* Kristoren Ordenaren komentua (Tomar)

## Iruditegia 

Irudi:Muralhas de Santarém e rio Tejo.jpg|Santarém.
Irudi:Santarém - Igreja do Seminário.jpg|Santarémgo katedrala.
Irudi:Tomartemplarschurch2.jpg|Kristoren Ordenaren komentua (Tomar).
Irudi:Tomar December 2008-17.jpg|Tomarreko gaztelua.
Irudi:Aqueduto de Pegões.jpg|Aqueduto dos Pegões (Tomar).
Irudi:Santuário de Fátima (3) - Jul 2008.jpg|Fatimako santutegia.
Irudi:Almourol 034.jpg|Almourol gaztelua (Vila Nova da Barquinha).
Irudi:Abrantes-chateau 01 082006.JPG|Abrantesko gaztelua.
Irudi:Ourem-CCBYSA.jpg|Ourémgo gaztelua.
Irudi:SantaremTejo.jpg|Tajo ibaia.

## Pertsonaia ezagunak 
* Jose Saramago (1922-), idazlea.
* Cristina Branco (1972-), abeslaria.

## Kanpo estekak
Porto (barrutia)

**Portoko barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Hiriburua Porto bera den arren udalerri handiena Vila Nova de Gaia da.

## Geografia 
Barruti mugakideak hauexek ditu: iparraldean Bragako barrutia, ekialdean Vila Realgo barrutia, hegoaldean Aveiroko barrutia eta Viseuko barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

2395 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 1.781.826 biztanle zituen.

## Kontzejuak 
Ondorengo 18 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Amarante
* Baião
* Felgueiras
* Gondomar
* Lousada
* Maia
* Marco de Canaveses
* Matosinhos
* Paços de Ferreira
* Paredes
* Penafiel
* **Porto** (Gizateriaren Ondare)
* Póvoa de Varzim
* Santo Tirso
* Trofa
* Valongo
* Vila do Conde
* Vila Nova de Gaia

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:O Porto (visto da Ponte Dom Luis I).jpg|Porto hiria Duero ibaiaren ertzean.
Irudi:Terreiro Se (Porto).JPG|Portoko katedrala.
Irudi:Clerigos.jpg|Torre dos Clérigos (Porto).
Irudi:Dom Luís Bridge, Porto (10247552584).jpg|Don Luis I.a zubia (Porto).
Irudi:Vila Nova de Gaia seen from Porto.jpg|Vila Nova de Gaia.
Irudi:Old Rabelos (7872306978).jpg|Portoko ardoa garraiatzen zuten txalupak (Vila Nova de Gaia).
Irudi:Edificio Transparente 2 (Porto).JPG|Matosinhos.
Irudi:Igreja de Matosinhos Portugal 02.jpg|Jesus onaren eliza (Matosinhos).
Irudi:Porto Leixoes (Matosinhos).jpg|Leixões kaia (Matosinhos).
Irudi:Jardim Paços.jpg|Paços de Ferreira.

## Kanpo estekak
Portalegre (barrutia)

**Portalegreko Barrutia** Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Castelo Brancoko barrutia, ekialdean Badajozko probintzia (Espainia), hegoaldean Evorako barrutia eta mendebaldean Santaremgo barrutia.

6065 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 127.018 biztanle zituen. Hiriburua Portalegre bera da.

## Kontzejuak 
Ondorengo 15 kontzejuak (*concelhos* edo *municípios*) hartzen ditu barne:
* Alter do Chão
* Arronches
* Avis
* Campo Maior
* Castelo de Vide
* Crato
* Elvas
* Fronteira
* Gavião
* Marvão
* Monforte
* Nisa
* Ponte de Sor
* **Portalegre**
* Sousel

## Gizateriaren ondarea 
* Elvasko muga garnizio-hiria eta gotorlekuak

## Iruditegia 

Irudi:Panoramica (Portalegre).jpg|Portalegre.
Irudi:Sé Catedral de Portalegre.jpg|Portalegreko katedrala.
Irudi:Porta do Castelo de Elvas.jpg|Elvasko gaztelua.
Irudi:Elvas aqueduct.jpg|Amoreirako akueduktua (Elvas).
Irudi:Largo de Santa Clara - Elvas.jpg|Elvas.
Irudi:CastillodeMarvao.jpg|Marvãoko gaztelua.
Irudi:Castelo de Vide - Igreja Matriz de Santa Maria da Devesa.jpg|Castelo de Vide.

## Kanpo estekak