open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Opor fiskalak

**Opor fiskalak** 1993an Jose Antonio Ardanza buru zuen EAJ-PSE gobernuak erabilitako zerga politika izan zen, atzerriko inbertsioak erakartzeko. Neurriok diputazioek martxan jarri zituzten, zerga kontuak haiei zegozkielako.

## Opor fiskal motak 
Hiru motatako opor fiskalak zeuden. Lehenengoa izan zen ia milioi erdi euroko inbertsioa egin eta, gutxienez, hamar lanpostu sortzen zituztenei sozietate zerga barkatzea hamar urtez. Bi urtez izan zen indarrean. Pare bat urte geroago, beste bi pizgarri eman zituzten diputazioek: hamabost milioitik gorako inbertsioen % 45 berreskuratzeko aukera eman zitzaien enpresei. Bestalde, etekinak zituzten lehen lau urteetan kenkari oparoak jaso behar zituzten enpresek: % 99, % 75, % 50 eta % 25.

## Enpresak 
Daewoo enpresak etxetresnak egiteko fabrika jarri zuen Gasteizen (jada itxita dago). Beste kasu sonatua Ramondinena izan zen. Botiletarako tapoi fabrika Errioxatik kilometro batzuk mugitu zuen, Guardian (Araba) jartzeko. Uste denez, 300 enpresak jaso zituzten laguntzak.

## Opor fiskalen amaiera 
Lehiakideek Daeworen kasua auzitegira eraman zuten, eta Errioxako Gobernuak Ramondinena. Auzitegiek Europara eraman zuten afera, eta Bruselak 1999an legez kanpokotzat jo zituen Daewook eta Ramondinek jasotakoak, eta araudi osoa ikertzeari ekin zion.

## Erreakzioak 
### Euskal erakundeak 
Hasieran, ez zioten garrantzi handirik eman, kontzertuak aitortzen duen zerga burujabetasunak halako neurriak hartzera baimentzen zituelakoan. EBko funtzionarioei jarritako trabek haien mesfidantza handitu zuten.

### Espainiako gobernuaren erreakzioak 
PPren menpe zegoela, opor fiskalak salatu zituen EAEko Justizia Auzitegi Nagusian. 2000. urtean, baina, akordio bat sinatu zuen Jaurlaritzarekin: salaketa kentzearen truke, opor fiskal mota guztiak bertan behera geratu ziren.

Europako makineriak bere bide motelari jarraitu zion, eta legez kanpokotzat jo zituen laguntzak, ez zitzaizkiolako Batzordeari jakinarazi eta lehia librearen aurkakoak zirelako. EAEko erakundeen lasaitasunerako, onartu zuen kontzertu ekonomikoaren sistema bat zetorrela EBren araudiekin.

## Isunaren ordainketa 
Opor fiskalengatik Europak jarritako 30 milioi euroko isunaren % 70 Eusko Jaurlaritzak ordaindu zuen. Hala, Eusko Jaurlaritzak 21 milioi ordaindu zituen guztira. Gainerako % 30 aldundiek ordaindu zuten, Ekarpen Legearen arabera: Arabak % 16,6 (1,4 milioi), Gipuzkoak % 33 (ia hiru milioi) eta Bizkaiak erdia (4,5 milioi).

Gainera, opor fiskalen defentsan 80.000 euro baino gehiago gastatu zituen Jaurlaritzak. 76.200 euro arlo judizialari lotutako gastuetan erabili ziren, eta beste 5.000 euro bidaietan edo bileretan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Die Fälscher

***Die Fälscher*** () 2007ko Stefan Ruzowitzky austriar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Adolf Burger idazlearen *Die Fälscher* eleberrian oinarritua dago, hartan Bigarren Mundu Gerran Sachsenhausen kontzentrazio esparruan benetan jazotako Bernhard operazioaren antolamendua kontatzen da. Karl Markovics, August Diehl eta Devid Striesow aktoreek antzeztu zuten.

Benetako gertaeretan oinarritutako filma da eta 2008ko ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
1936, Berlin. Salomon Sorowitsch (Karl Markovics), hiriko moneta iruzurgileen artean nagusi da, "dirua irabazteko erarik errazena dirua bera ekoiztea dela" uste duen eskrupulurik gabeko judua, Alemanian nazismoa gailentzen ari den arren ez dio bere inguruan gertatzen den ezerk axola, ezta juduen aurkako jazarpenak ere. Honela nada, Bigarren Mundu Gerra hasi eta naziek Salomon atxilotuko eta Sachsenhausen kontzentrazio esparruan preso sartuko dute, bertan beste iruzurgile batzuekin batera talde lanean jardutera derrigortuko dutelarik. Heuren misioa: libra esterlina eta estatubatuar dolarrak barra-barra eekoiztea. Horren truk, heuren bizi baldintzak gainontzeko presoenak baina hobeagoak izango dira. Baina egoera honeek zalantza morala sortuaraziko die: heuren borreroentzako lan egitea gerra luzarazi eta Alemania Naziak garaipena lor dezan erraztea baita, hortaz, iruzurgile talde honek Bernhard operazioaren bidez ezkutuan eta beren kaxa aurkako lanari ekingo diote: Alemaniar ekonomia zapuzteko marko alemaniarrak barra-barra ekoiztea.

## Aktoreak 
* Karl Markovics: Salomon "Sally" Sorowitsch, Bernhard operazioa antolatzeko ardura izan zuen iruzurgilea
* August Diehl: Adolf Burger, operazioa zapuztu nahi duen fotograbatzailea
* Devid Striesow: Sturmbannführer Friedrich Herzog, Sachsenhausen kontzentrazio esparruko komandante burua
* Martin Brambach: Hauptscharführer Holst, kontzetrazio esparruko 2. komandante zitala
* August Zirner: Klinger doktoreea
* Veit Stübner: Atze, naziek juduen artean izendatutako arduraduna
* Sebastian Urzendowsky: Kolya Karloff, jatorriz Odesakoa den preso gaztea
* Andreas Schmidt: Zilinski, Burgerrek operazioa zapuzteko burutzen dituen ahaleginak jasaten ez dituen presoa
* Tilo Prückner: Viktor Hahn doktorea
* Lenn Kudrjawizki: Loszek, bere semeen heriotzarekin atsekabetua dagoen presoa
* Norman Stoffregen: Abramovic

## Kanpo estekak
Kapital aldakorreko inbertsio-sozietate

**Kapital aldakorreko inbertsio-sozietatea (SICAV)** dirudunek erabilitako tresna bat da, dagozkienak baino zerga gutxiago ordaintzeko. Inbertsio-sozietate mota horren helburu bakarra finantza aktibotan inbertitzea da, eta oso zerga gutxi ordaindu behar dira. Finantza elkarte mota hau oso ohikoa da Europan, dirudunen eta inbertsio funtsen artean, onura fiskal ugari dituelako.

## SICAV bat sortzeko baldintzak 
Baldintza batzuk bete behar dira: sozietate hauek gutxienez 100 bazkide eta 2,4 milioi euroko kapitala izan behar dituzte. Inbertsio mugak ere badituzte, kapitala burtsan kotizatzen duten balioetara bideratu behar delako. Gainera, hainbat sozietatetan dibertsifikatu behar da.

## SICAVen onurak 
SICAV sozietateek lortutako mozkinen %1 baino ez dute ordaintzen zergetan.

## SICAVen dauden edo egon diren pertsonak 
Espainiako SICAV inportanteenetako bat Morinvest da, eta Alicia Koplowitz enpresaburua da horren partaideetako bat. Bai Espainian, bai atzerrian, SICAV ugari egoitza Luxenburgon duten inbertsio funtsek kudeatzen dituzte.

### SICAV eta Europako Parlamentua 
Europako Parlamentuaren esanetan, pentsio funts hori 1990. urtean sortu zuten hainbat Europako Parlamentuko diputaturik, eta harrezkero beste hainbatek egin dute bat. Urte horretan bertan, Europako Parlamentuko Mahaiak funts horrekin kolaboratzea erabaki zuen, eta "guztiz legezkoa" dela eta pentsio sistemen "osagarri gisa ohikoak" direla esan du. 2009. urtean, Parlamentuak funtsa utzi zuen, Eurodiputatuaren Estatutua onartu zutelako.

2014 ekainean, polemika piztu da, hainbat Europako Parlamentuko diputaturik SICAV batek kudeatutako pentsio funts pribatua dutela jakinarazi baitu hedabide batek. Parlamentari horien artean Willy Meyer (IU) zegoen, eta dimisioa eman zuen. Cristobal Montoro Espainiako Ogasun ministroak ere Europako Parlamentuak eskaintzen duen SICAV bati lotutako borondatezko pentsio-funtsa zuela esan zuten zenbait hedabidek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Intouchables

***Intouchables*** (euskaraz *Ukiezinak*) 2011ko Olivier Nakache eta Éric Toledano frantziar zinema zuzendarien drama-komedia filma bat da. François Cluzet eta Omar Sy aktoreek antzeztu zuten.

2011ko irailaren 23a Donostiako Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua 
Frantzia, Paris. Philippe (François Cluzet) parapente egiten ari zela tetraplegiko gelditu den frantziar aristokrata bat da, bera zaintzeko Driss (Omar Sy) izeneko gaztea kontratatu berri du, espetxetik atera berri den hiriko auzo marginal bateko arraza beltzezko gaztea. Nahiz eta lehen biztadizoan elkarren artean arrats ezberdinak diren pertsonak diruditen, denborarekin biek Vivaldi eta Earth, Wind & Fire, hitz jarioa eta txantxa zalekeria, eta etiketa eta txandalak elkar bizi daitezen lortuko dute. Biak zeharo ezberdinak diren giro eta munduetatik datoz: Philippe ikasia eta serioa da, Driss aldiz mutil sendoa eta eroskoa, baina apika-apika lagun egingo dira, Philipek Drisseri gustuko zaletasuna eta lanbidea topatu eta bizitzan aurrera egiten lagunduko dio, aldiz, Drissek Philiperi bizipoza eta alaitasuna berreskuratzen lagunduko dio. Azkenen biek gauza bera topatu eta elkarbanatuko dute: adiskidetasuna.

## Aktoreak 
* François Cluzet: Philippe
* Omar Sy: Driss Bassary
* Audrey Fleurot: Magalie
* Clotilde Mollet: Marcelle
* Anne Le Ny: Yvonne
* Alba Gaïa Kraghede Bellugi: Elisa
* Cyril Mendy: Adama
* Christian Ameri: Albert
* Grégoire Oestermann: Antoine
* Marie-Laure Descoureaux: Chantal
* Absa Dialou Toure: Mina
* Salimata Kamate: Fatou

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* *Intouchables* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Adagioa Sol minorrean

**Adagio Sol minorrean** edota **Albinoniren adagioa** 1945an Remo Giazotto (1910-1998) italiar musikagileak konposatutako musikalana da. Musikalan hau konposatzeko Tomaso Albinoni (1671-1751) italiar musikagilearen beste musikalan batean oinarritu omen zen, hortik bere izenburua. Organo edota harizko instrumentuz jo ohi da.

Meza, elizkizun eta ekitaldi serioetan entzutea oso ohikoa da. Zineman aldiz hainbat filmetako soinu bandan agertu izan da, este baterako 1981an Peter Weir zuzendariak zuzendu eta Mel Gibsonek antzeztutako *Gallipoli* filmaren amaierako eszenan entzun liteke.

## Kanpo estekak 
* Albinoniren adagioa entzungai. Youtube.com
Hartzekodunen pilaketa

**Hartzekodunen Pilaketa** (*Concurso de Acreedores*, gazteleraz), edo **Hartzekodunen konkurtsoa**, pertsona fisiko edo juridiko bat kaudimengabe geratzean, hartzekodun asko pilatzen (gaztelerazko *concurrir*) direnean eta bere zorrei aurre egiteko gai ez denean martxan jartzen den prozedura juridikoa da. Horregatik esaten zaio Hartzekodunen Pilaketa, hartzekodunak pilatu egiten direlako (*los acreedores concurren*, gazteleraz).

Kaudimengabezia horren ondorio kaltegarriak saihesteko erabiltzen den tresna da, ahulenak babestea baitu helburu, hots, langileak (kobratzen lehenengoak dira). Hala, tankerako konkurtso bat abiatzen denean enpresaren egoera kaskarra eragin dutenak kanpo geratzen dira (enpresaren kudeatzaileak). Hau da, zorrei aurre egin ezin dieten enpresek justiziarengana jotzen dute, honek egoera bere onera eramateko eta zorrak kitatzen laguntzeko. Enpresak porrota edo ordainketen etetea iragartzean martxan jartzen den prozedura da hartzekodunen pilaketa.

## Hartzekodunen Pilaketa motak 
Bi motatakoa izan daiteke konkurtsoa: borondatezkoa edo beharrezkoa, hau da, zordunak hala eskatuta edo hartzekodunek galdegindakoa. Lehen kasuan, enpresak behea jo duela iragartzen duenetik bi hilabete ditu konkurtsoa eskatzeko.

### Hartzekodunen aurrepilaketa 
Hala ere, Konkurtso-legearen 2009ko erreforman jasotzen den beste aukera batek hauspo apur bat gehiago ematen die egoera zailetan dauden enpresei. Mekanismo hau hautatzen duen zorduna ez dago hartzekodunen konkurtsoa aurkeztera behartuta, eta hartzekodunekin negoziatzen has daiteke lehenago. Horrela, hiru hilabete gehiago izaten ditu egoera onbideratzeko. Epe hori bukatutakoan, epaitegian konkurtsoa deitzeko eskakizuna hurrengo hilabetean egitera behartuta dago, legez. Enpresak sei hilabeteko epea du orotara, beraz, konpainia hondotik ateratzeko. Bide hau hartu zuen Fagor Etxetresnak.

## Hartzekodunen konkurtsoko faseak 
Hartzekodunen konkurtsoak bi fase nagusi ditu: enpresaren egoera ekonomikoaren ebaluazioa eta hitzarmen edo kitapena.

### Lehen fasea 
* **Pilaketa adieraziko da**. Behar izatekotan, prebentziozko neurriak hartuko dira.
* **Pilaketako Administratzailea izendatuko da**, eta horrek egoera ekonomikoaren inguruko txostena egingo du. Erabakiaren aurka egiteko eskariak aurkezteko eta kontuak emateko unea da.
* **Masa aktiboa zehaztuko da**.
* **Masa pasiboa zehaztuko da**.

### Bigarren fasea 
Urrats hauek eginda, zordunak pilaketa eta haren bide luzea amaitzeko aukera bat izaten du: hartzekodunen konkurtsoaren proposamena aurretiaz egin. Hartzekodunen erdiek baino gehiagok eta ordezkari judizialek onartu behar dute pauso hori, eta, bidea amaitutzat emateko, bete egiten dela bermatu behar da.

Hartzekodunekin akordiorik lortu ezean, hitzartutakoa betetzen ez bada edo konkurtsoan dagoenak ondasunak kitatu eta zorra ordaintzea erabakitzen badu, enpresa kitatu egingo dute.

## Datuak 
2013an bildutako datuen arabera, hartzekodunen konkurtsoen %94ren amaieran enpresa itxi egiten da, eta %6n soilik lortzen dute sozietatearen zerga berrantolatzeko akordio bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizimeta

**Bizimeta** Uribe Kostako hiri-arteko bizikletak mailegatzeko zerbitzu publikoa zen. Uribe Kostako Zerbitzu Mankomunitateak eta *Koopera* kooperatiba taldeko *Rezikleta* erakundeek martxan jarri zuten 2009ko uztailaren 30ean, eta geroztik 32.000 bidaia baino gehiago egin dituzte erabiltzaileek.

Bizkaiko lehenengo hiri-arteko bizikleta mailegu zerbitzua izan zen, eta 110 bizikleta eskaintzen zituen18 puntu ezberdinetan, ohikoak zein elektrikoak.

2019ko azaroaren 27an zerbitzua bertan behera uztea erabaki zuen Uribe-Kostako Mankomunitateak, eta hala, 2020ko urtarrilaren 1etik aurrera desagertu egin zen. Arrazoitu zutenez, zerbitzuaren erabilera asko jaitsi zen azken urteetan, baina jasangarritasun politika berriak martxan jarriko zituztela agertu zuten. Erabaki honek kritika ugari sortu zituen, baita mankomunitate barruko oposizioko alderdienak ere.

## Mailegu puntuak 
### Barrika 
* **Eskola**, Goierri errepidea.
* **Kultur etxea**, Udaletxeko errepidea, 2.

### Berango 
* **Axgane**, Simon Otxandategi etorbidea, 128. Bizkaibusen geltoki parean.
* **Berango**, Sabino Arana kalea, 21-25. Berangoko geltokiaren ondoan.

### Gorliz 
* **Hondartzako Sorosleak**, Astondo pasealekua.
* **Turismo bulegoa**, Errementari bidea.
* **Uresarantze**, Landabarri estrata, 3.

### Lemoiz 
* **Armintza**, Atalaia kalea.

### Plentzia 
* **Plazatxoa**, geltokiko zubiaren muturrean, Plentziako geltokitik hurbil.
* **Ondarreta**, Ondarreta pasealekua.

### Sopela 
* **Urgitxieta**, Urgitxieta plaza. Larrabasterrako geltokiaren ondoan.
* **Polikiroldegia**, Etxebarri kalea, 9.
* **Udaletxea**, Sabino Arana kalea, 1.
* **Kurtzio Kulturetxea**, Mendieta kalea, 10.
* **Arriatera hondartza**, Arriatera etorbidea, 113.
* **Atxabiribil hondartza**, Atxabiribil etorbidea, 71. Aparkalekuaren ondoan.

### Urduliz 
* **Landa**, Aita Gotzon kalea, 26. Urdulizko geltokiaren ondoan.
* **Udaletxea**, Elortza kalea, 1.

## Tarifak 
Bizimetak ezarritako sistemaren arabera, kontaktu gabeko txartela pasa behar zen bizikleta mailegu puntuko pantailatik, pantailako jarraibideei kasu eginez bizikleta bat esleituko zitzaigularik.

Erabilera arruntean bizikleta hartu eta bi orduz erabil zitekeen, hurrengo tarifekin 2018an:

* Hasierako 60 minutuak: *Ohiko bizikleta: 0,15€; Elektrikoa: 0,30€.*
* Hurrengo 60 minutuak: *Ohiko bizikleta: 0,30€; Elektrikoa: 0,60€.*

Bi ordutik gora hurrengo zigorra ezartzen zen orduko:

* *Ohiko bizikleta: 2,00€/h; Elektrikoa: 3,00€/h.*

Urteko abono-txartela:

* *12,00€/urte.*

Erabilera noizbehinkakoa bazen, zerbitzuak irauten zuen egun osoan erabil zitekeen bizikleta, hau da, azarotik martxora goizeko 7:00etatik arratsaldeko 19:00etara; eta apiriletik urrira goizeko 7:00etatik arratsaldeko 21:00etara, eta hurrengo tarifak ezartzen ziren2018an:

* *Ohiko bizikleta: 5,00€/egun; Elektrikoa: 6,00€/egun.*

### Bidaiariak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Uribe Kosta
* Bizikletak mailegatzeko zerbitzu publiko
* Jasangarritasun

## Kanpo estekak 
* Bizimetaren webgunea
* Uribe Kostako Zerbitzu Mankomunitatearen webgunea
* Kooperaren webgunea
Switfair

Espainiako **Swiftair** enpresa 1986 urtean sortu zen, baina hasieran kargako hegaldiak besterik ez zituen egiten. 2002 urtetik, bidaiariei zuzendutako hegaldiak ere egiten ditu. Europan, Afrikan eta Ekialde Ertainean egiten du lan. Horrez gain, Grezian eta Marokon ere enpresak ditu.

Gaur egun, guztira 400 langile eta 30 hegazkin dauzka, tartean Boeing 727 eta 737, MD83, ATR72/42, Embraer 120 eta Metroliner motakoak. Konpainiak bi hegazkin besterik ez zituen hasieran, baina, 90eko hamarkadaz geroztik, hegazkin, norako eta operazio kopuruak igo ditu.

## Ikus gainera 
* Air Algérieren 5017 hegaldia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jamaikako gutuna

**Jamaikako gutuna** () Simón Bolívarek Jamaikan erbesteratua zegoela idatzi zuen gutuna. Espainiako erreinuaren mendean zeuden Ameriketako lurraldeen independentziari buruzko ideiak plazaratu zituen bertan. Lurralde horien askatasuna aldezten zuen eta, errepublika hobetsi ondoren, Hego Ameriketako herri guztien arteko batasuna eskatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Mummy Returns

**The Mummy Returns** (euskaraz *Momiaren itzulera*) 2001eko Stephen Sommers estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Brendan Fraser, Rachel Weisz, John Hannah, Freddie Boath, Arnold Vosloo, Oded Fehr, Patricia Velásquez eta Dwayne "The Rock" Johnson aktoreek antzeztu zuten.

Filma *The Mummy* 1999ko filmaren jarraipena da, eta bigarren atal honek ere hainbat jarraipen izan ditu: *The Scorpion King* (2002) eta *The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor* (2008).

## Aktoreak 
* Brendan Fraser: ''Rick O'Connell*
* Rachel Weisz: *Evelyn Carnahan O'Connell/Nefertiri printzesa*
* Freddie Boath: *Alex O'Connell*
* John Hannah: *Jonathan Carnahan*
* Arnold Vosloo: *Imhotep*
* Oded Fehr: *Ardeth Bay*
* Patricia Velásquez: *Meela Nais/Anck-Su-Namun*
* Dwayne "The Rock" Johnson: *Eskorpioi erregea (Mathayus of Akkad)*
* Alun Armstrong: *Baltus Hafez*
* Adewale Akinnuoye-Agbaje: *Lock-Nah*
* Shaun Parkes: *Izzy Buttons*
* Bruce Byron: *Red*
* Joe Dixon: *Jacques*
* Aharon Ipalé: *Pharaoh Seti I*

## Kanpo estekak 
* *The Mummy Returns'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
Vespertilionidae

**Vespertilionidae** chiropteraren barruko animalia familia da, saguzaren 300 espezieak sailkatuta dago.

## Taxonomia 
* Vespertilioninae subfamilia
** Eptescini leinua
*** *Arielulus*
*** *Eptesicus*
*** *Hesperoptenus*
** Lasiurini leinua
*** *Lasiurus*
** Nycticeiini leinua
*** *Nycticeinops*
*** *Nycticius*
*** *Rhogeessa*
*** *Scoteanax*
*** *Scotoecus*
*** *Scotomanes*
*** *Scotophilus*
*** *Scotorepens*
** Nyctophilus leinua
*** *Nyctophilus*
*** *Pharotis*
** Pipistrellini leinua
*** *Glischropus*
*** *Nyctalus*
*** *Pipistrellus*
*** *Scotozous*
** Plecotini leinua
*** *Barbastella*
*** *Corynorhinus*
*** *Euderma*
*** *Idionycteris*
*** *Otonycteris*
*** *Plecotus*
** Vespertilionini leinua
*** *Chalinolobus*
*** *Eudiscopus*
*** *Falsistrellus*
*** *Glauconycteris*
*** *Histiotus*
*** *Hypsugo*
*** *Ia*
*** *Laephotis*
*** *Mimetillus*
*** *Neoromicia*
*** *Niumbaha*
*** *Philetor*
*** *Tylonycteris*
*** *Vespadelus*
*** *Vespertilio*
* Antrozoinae subfamilia
** *Antrozous*
** *Bauerus
* Myotinae subfamilia
** *Cistugo*
** *Lasionycteris*
** *Myotis*
* Murininae subfamilia
** *Harpiocephalus*
** *Murina*
* Kerivoulinae subfamilia
** *Kerivoula*
** *Phoniscus''

## Kanpo estekak
Chris Hadfield

**Chris Austin Hadfield** (Sarnia, Ontario, Kanada, 1959ko abuztuaren 29a -) astronauta erretiratu kanadarra da. Espaziora joandako lehen kanadarra da. Ingeniari mekanikoa da eta Kanadako Errege Aire Armadan zerbitzatu zuen borroka-pilotu bezala. Hadfieldek bi transbordadore gidatu ditu eta Nazioarteko Espazio Estazioaren komandantea izan zen.

Nahiko ezagun bihurtu zen Nazioarteko Espazio Estaziotik bideoak, argazkiak eta iruzkinak Interneteko sare sozialetan zabaltzeagatik.

## Liburuak 
* ''An Astronaut's Guide to Life on Earth'' (2013)

## Kanpo estekak 
*  Chris Hadfielden webgunea
*  Chris Hadfield Twitterren
Belize City

**Belize City** Belizeko hiri nagusiena da. Inguruko herriekiko harremanak bideratzen dituen portua du. 1931. urtean, zikloi batek suntsitu zuen hiria.

Britainiar Hondurasko antzinako hiriburua, herrialdeak independentzia lortu zuenean Belmopanek ordezkatua izan zen.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Ann Arbor, Estatu Batuak
*  Kaohsiung, Taiwan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raising Arizona

**Raising Arizona** (euskaraz *Arizona Haziz*, Hego Euskal Herrian *Arizona Baby* eta Ipar Euskal Herrian *Arizona Junior*) 1987ko Coen anaiak estatubatuar zinema zuzendarien komedia filma bat da. Nicolas Cage, Holly Hunter, John Goodman, William Forsythe, Frances McDormand, Randall "Tex" Cobb, Trey Wilson eta Sam McMurray aktoreek antzeztu zuten.

Zinemaratu zen garai edo unean arrakasta komertzial handiegirik ez izan arren, denborarekin kultuzko filma bilakatu zen, nagusiki bere sinbolismoa, musika, ezohiko pertsonaiak eta heuren solasaldietan erabilitzen duten hizkerari esker.

## Argumentua 
Arizona. H.I. (Nicolas Cage) eta Edwina (Holly Hunter) haurrik izateko gai ez den bikotea da, baina kosta ala kosta familia bat osatzeko asmoa dutenez, boskiak dituzten familia baten haurtxoa bahitu eta harekin batera ihes egingo dute, hura heuren semetxoa balitz bezala haziz.

## Aktoreak 
* Nicolas Cage: Herbert "H.I."/"Hi" McDunnough
* Holly Hunter: Edwina "Ed" McDunnough
* Trey Wilson: Nathan Arizona Sr.
* John Goodman: Gale Snoats
* William Forsythe: Evelle Snoats
* Sam McMurray: Glen
* Frances McDormand: Dot
* Lynne Dumin Kitei: Florence Arizona
* Randall "Tex" Cobb: Leonard Smalls (Apokalipsiko motorlari bakartia)
* T.J. Kuhn: Nathan Jr.
* Warren Keith: FBIko agente gaztea
* Henry M. Kendrick: FBIko agente zaharra
* Charles 'Lew' Smith: Whitey (convenience store clerk)
* M. Emmet Walsh: Machine Shop Ear-Bender
* Patrick McAreavy: Whitetail Ferguson

## Kanpo estekak 
* *Rising Arizona* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Jon Garaño

**Jon Garaño** (Ergobia, Donostia,  1974ko azaroaren 18a) euskal zinemagilea da, zuzendari eta gidoigile moduan aritutakoa.

EHUn kazetaritza eta publizitatea ikasi zuen eta zinema, San Diegon (AEB). 2001ean, Xabier Berzosa, Jorge Gil, Aitor Arregi eta Jose Maria Goenaga lagunekin batera Moriarti ekoiztetxea sortu zuen. Horren bidez, ikus-entzunezko hainbat egitasmo aurrera atera ditu. Haren film laburrak 90 aldiz baino gehiagotan saritu dituzte; halaber, telebistarako haren dokumentalak 15 herrialdetan baino gehiagotan eman dituzte. Horrez gain, *80 egunean* film luzeak hainbat sari lortu ditu eta *Loreak* Zinemaldiko Sail Ofizialean historia guztian hautatutako bigarren euskarazko pelikula luzea da. Bi filmok Jose Maria Goenagarekin batera egin izan ditu.

## Filmografia 
* *Despedida* (film laburra, 2001)
* *Sáhara Marathon* (laburra, 2004)
* *The Dragon House* (2005)
* *Tex Norton* (laburra, 2006)
* *Miramar Street* (laburra, 2006)
* *Asämara* (laburra, 2008)
* *FMG* (laburra, 2008)
* *On the Line* (laburra, 2008)
* *Perurena* (2010)
* *El método Julio* (laburra, 2010)
* *80 egunean* (film luzea, 2010)
* *Urrezko Eraztuna* (laburra, 2011)
* *Loreak* (luzea, 2014)
* *Renovable* (laburra, 2016)
* *Handia* (luzea, 2017)
* *La trinchera infinita* (luzea, 2019)

* *Marco, la verdad inventada* (luzea, 2024)

## Sariak 
### *80 egunean* filmarekin 
Filma hainbat jaialditan programatu da, ez bakarrik LGBT gaiaren inguruan, eta hogeita hamar sari baino gehiago jaso ditu:

#### Donostiako Zinemaldia 2010 
* Donostia Film Commission VI. Saria
* Sebastiane 2010 Saria homosexualitateari buruzko film onenari

#### Nantesko zinema jaialdia 
* Borau Fundazioa Saria - Opera prima

#### Mezipatrako Queer Film Festival 
* Epaimahaiaren saria film onenari

#### Hamburg-eko Queer Zinemaldia 
* Publikoaren saria

#### Amsterdameko LGTB Zinemaldia 
* Publikoaren saria, "emakumeak" kategorian
* Epaimahaiaren saria "Senior" kategorian

#### EHGAM sariak 
* Urrezko hirukia 2010

#### Sarien zerrenda osoa 
### *Loreak* filmarekin 
### *Handia* filmarekin 
#### Donostiako zinemaldia 
Epaimahaiaren sari berezia jaso zuen.

#### Goya sariak 
2017ko abenduaren 13an 32. Goya Sarien izendapenak jakinarazi zituzten eta *Handia* izendapen gehien lortu zituen filma izan zen., Hona hemen 2018ko otsailaren 3ko galan lortutako emaitzak.

Sari kopuru horrekin, Goyen historian sari gehien jaso zituen hirugarren filma bihurtu zen, *Mar adentro* eta *¡Ay, Carmela!*ren atzetik.

#### Feroz Saria 
### *La trinchera infinita* filmarekin 
### Marco filmarekin 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko zinema
Elizabeth (filma)

**Elizabeth** (euskaraz *Elisabet*) 1998ko Shekhar Kapur indiar zinema zuzendariaren biografia filma bat da. Izenburuak ongi adierazten duen bezala Elisabet I.a Ingalaterrakoari buruzko filma da. Cate Blanchett, Geoffrey Rush, Christopher Eccleston, Joseph Fiennes, John Gielgud, Richard Attenborough eta Kenny Doughty aktoreek antzeztu zuten.

Cate Blanchett aktoreak filma honetan burututako antzezpen bikaina oso txalotua eta goraipatua izan zen, sari ugari irabazi zituelarik.

Zazpi Oscar Sarietarako izendapenak jaso eta Makillaje onenaren Oscar Saria (Jenny Shircore) irabazi zuen. Hamabi BAFTA Sarien izendapenak jaso eta sei irabazi zituen. Hiru Urrezko Globo Sarietarako izendapenak ere jaso eta Emakumezko aktore onenaren drama filmako Urrezko Globo Saria (Cate Blanchett) irabazi zuen. Mundu osoko Zinemaldietan ere sari ugari bereganatu zituen.

## Argumentua 
1558, Ingalaterra. Maria Tudor (Kathy Burke) erreginaren heriotzaren ondoren Ingalaterrako Erresuma ezegorkortasun ekonomiko eta erlijio liskar egoeran gelditu da, une hartantxe Elisabet I.a (Cate Blanchett) tronura igotzen delarik. Herri hizkeran "Erregin Birjina" ezizenez ezaguna, nahiz eta Francis Drake itsasgizonak Espainiar Inperioko kostaldeak harpilatu ondoren jasotako diru eta altxorrak bere eskuetara iritsi zirenetik bere etsaiek eta bereziki espainiarrek "Erregin Pirata" deitu izan. Ingalaterrako erregin eta monarka garrantzitsuenetako bat bilakatu zen, bere erreginaldian herrialde hark urrezko aroa bizitu izan baizuen.

## Aktoreak 
* Cate Blanchett: Elisabet I.a Ingalaterrakoa
* Geoffrey Rush: Francis Walsingham
* Joseph Fiennes: Robert Dudley, Leicesterreko 1. kondea
* Richard Attenborough: William Cecil, Burghleyko 1. baroia
* Christopher Eccleston: Thomas Howard, Norfolkeko 4. dukea
* Kathy Burke: Maria I.a Eskoziakoa
* Fanny Ardant: Marya Guisekoa
* Vincent Cassel: Henrike III.a Frantziakoa
* Emily Mortimer: Kat Ashley
* Kelly Macdonald: Isabel Knollys
* John Gielgud: Pio V.a Aitasantua
* Daniel Craig: John Ballard
* James Frain: Álvaro de la Quadra
* George Yiasoumi: Filipe II.a Espainiakoa
* Edward Hardwicke: Henry FitzAlan, Arundeleko 19. kondeea
* Kenny Doughty: Thomas Elyot
* Terence Rigby: Stephen Gardiner apezpikua
* Angus Deayton: Waad, Ogasun kantzilerra
* Eric Cantona: Foixeko Jauna
* Alfie Allen: Arundelen semea

## Kanpo estekak 
* *Elizabeth* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Elizabeth* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Bilboko Athletic Club 2014-2015

* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.
*  25 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Bilbao Athletic taldeko jokalariak dira, eta beraz bigarren edo lehen taldearekin jokatu dezakete partidak. LFP-ko arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 25-erako dortsalak eraman beharko dituzte. 

#### Lagatakoak 
### Neguko merkatua 2014/15 
### Fitxaketa merkatua 2014/2015 
### Estatistikak 
### Hamaikakoak 
*Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.*

350px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Athletic 2013-14
* Athletic 2015-16
Amorebieta Kirol Elkartea 2014-2015

Entrenatzailea:  Jose Felix Gallastegi (2015-Egun 21.jardunalditik)  Josué Atela (2014-15 20.jardunaldirarte)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

#### Bajak 
### Neguko merkatua 2014/15 
### Fitxaketa merkatua 2014/15 
## Kanpo estekak
Lasa eta Zabala (filma)

***Lasa eta Zabala*** 2014. urtean Pablo Malok zuzendutako euskal filma da.

2014ko Donostiako Zinemaldiaren Sail Ofizialean izango da, baina lehiaketatik kanpo

Baionan eta Tolosan grabatu zuten.

## Sinopsia 
Filmak Lasa eta Zabalaren hilketa eta haren ondorengo ikerketa eta epaiketako gorabeherak kontatzen ditu.

## Ezaugarri teknikoak 
## Pertsonaiak 

* Unax Ugalde: Iñigo Iruin
* Aitor Mazo
* Ricard Sales: Enrique Dorado
* Oriol Vila: Felipe Bayo Leal
* Román Reyes: Ángel López Carrillo
* Francesc Orella: Enrique Rodríguez Galindo
* Pep Tosar
* Pedro Morales
* Cristian Mercha: Joxi Zabala
* Iñigo Gastesi: Fede
* Jon Anza: Joxean Lasa
* Xabier San Sebastianː Paco Etxebarria
* Javier Mora
* Andrés Gertrúdix
* David Pinilla
* Iñaki Rikarte: Miguel Mari Lasa
* Iñaki Ardanaz
* Itziar Ituño: Amaia
* Sergi Calleja: Jesús García
* Carlos Olalla
* Xabi Ortuzar: Juan Mari Zabala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Real Unión 2014-2015

Entrenatzailea:  Aitor Zulaika (2014-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

### Fitxaketa merkatua 2014/15 
### Estatistikak 
## Kanpo estekak
The Pride of the Yankees

***The Pride of the Yankees*** () biografia filma da, Sam Wood estatubatuar zinemagileak 1942an zuzendu zuena. Gary Cooper, Teresa Wright, Walter Brennan, Dan Duryea eta Babe Ruth beisbolari mitikoa izan ziren aktore nagusiak.

Alboko esklerosi amiotrofikoaren ondorioz 37 urteko adinaz zendu zen New York Yankees taldeko Lou Gehrig beisbol jokalariaren bizitzari buruzko filma da. Oscar sarietarako 19 izendapen jaso zituen, eta bat irabazi, muntatze onenaren (Daniel Mandell).

## Argumentua 
Lou Gehrig (Gary Cooper) estatubatuar beisbolari mitikoa da. Urte franko Liga Nagusiko partidu bat bera ere galdu gabe daramanean, ezohiko gaixotasuna duela iragarri diote: alboko esklerosi amiotrofikoa.

## Aktoreak 
* Gary Cooper: Henry Louis *Lou* Gehrig
* Teresa Wright: Eleanor Twitchell Gehrig
* Walter Brennan: Sam Blake
* Babe Ruth: bere burua antzeztuz
* Dan Duryea: Hank Henneman
* Ludwig Stossel: Pop Gehrig
* Elsa Janssen: Mom Gehrig
* Harry Harvey: Joe McCarthy
* Ernie Adams: Miller Huggins
* Bill Dickey: bere burua antzeztu
* Mark Koenig: bere burua antzeztu
* Bob Meusel: bere burua antzeztu

## Kanpo estekak 
* *The Pride of the Yankees* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Samantha Cristoforetti

**Samantha Cristoforetti** (Milan, Italia, 1977ko apirilaren 26a -) astronauta italiarra da. Europako Espazio Agentziaren hirugarren eta Italiako lehen emakumezko astronauta da. Nazioarteko Estazio Espazialeko 42/43. Espedizioetako kide da eta gaur egun espazioan dago.

Samantha Italiako Aire Armadaren kapitaina da. 500 ordutik gorako esperientzia pilatu du ondorengo hegazkin militarrak pilotatzen: SF-260, T-37, T-38, MB-339A, MB-339CD and AM-X.

Samanthak italieraz, ingelesez, alemanez, frantsesez eta errusieraz daki.

## Biografia 
Samantha Milanen jaio zen 1977ko apirilaren 26an. Trentoko *Liceo Scientifico* zentroan burutu zituen bere bigarren hezkuntzako ikasketak 1996an, non ikasle-truke programari esker urte bat igaro zuen Ameriketako Estatu Batuetan.

2001ean graduatu zen Municheko Teknologia Unibertsitatean, non ingeniaritza mekanikoan master titulua lortu zuen propultsio aeroespazial eta egitura arinen espezializioetan. Gainera, bere ikasketen parte bezala, lau hilabete igaro behar izan zituen Frantzian, Toulouseko Aeronautikaren eta Espazioaren Goi Eskola Nazionalean aerodinamikako proiektu esperimental batean lan egiten. Koheteentzako propultsatzaile solidoen inguruko master-tesia idatzi zuen Moskuko Teknologia Kimikoen D. Mendeleiev Unibertsitatean egin zuen 10 hilabeteko egonaldian zehar.

2001ean Italiako Aire Armadan sartu zen Pozzuolin. Italiako Aire Armadaren akademian egindako entrenamenduen parte bezala, 2005ean zientzia aeronautikoetan graduatu zen Napoliko Federico II.a Unibertsitatean.

2005etik 2006ra Sheppard Aire Armadaren Basean egon zen Texasen, AEBtan. Bertan Euro-NATOren jet pilotuentzako baterako entrenamendua burutu zuen, borroka-pilotua bilakatu zen eta Italiako Istranako basera bidali zuten 51. hegazkin bonbaketarien hegalaren 132. eskuadroira.

2007an Samanthak borroka-hegazkinen oinarrizko entrenemandua burutu zuen. 2007tik 2008ra MB-339 hegazkina pilotatu zuen.

2008an Foggian basea duen 32. hegazkin bonbaketarien hegalaren 101. eskuadroian sartu zen.

2009ko maiatzean hautatu zuten ESAren astronauta. 2009 irailean ESAn sartu zen eta 2010eko azaroan astronautentzako oinarrizko entrenamendua egin zuen. 2012ko irailean Italiako Espazio Agentziak 2014an Nazioarteko Estazio Espazialera joateko misioa esleitu zioten.

## Kanpo estekak 
*  Samantha Cristoforettiren profila ESAren wegunean
*  Samantha Cristoforetti Twitterren
*  Samantha Cristoforetti Flickerren
Boys Don't Cry

'''Boys Don't Cry'* hau izan daiteke:

# *Boys Don't Cry (abestia)*, 1979ko The Cure ingeles musika taldearen abestia.
# *Boys Don't Cry (diskoa)*, 1980ko The Cure ingeles musika taldearen diskoa.
# *Boys Don't Cry (filma)'', 1999ean Kimberly Peirceek zuzendu eta Hilary Swank, Chloë Sevigny, Peter Sarsgaard, Brendan Sexton III, Alicia Goranson, Jeanetta Arnette eta Matt McGrath aktoreek antzeztu zuten filma.
Boys Don't Cry (filma)

'''Boys Don't Cry'* (euskaraz *Mutilek Ez Dute Negarrik Egiten*) 1999ko Kimberly Peirce estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Hilary Swank, Chloë Sevigny, Peter Sarsgaard, Brendan Sexton III, Alicia Goranson, Jeanetta Arnette eta Matt McGrath aktoreek antzeztu zuten.

Hilary Swank burututako antzezpen bikainari esker Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria eta Emakumezko aktore onenaren Urrezko Globo Saria - Drama irabazi zituen.

Izenburua The Cure ingeles rock-pop musika taldearen *Boys Don't Cry* abestiari zor dio. David Bowie ingeles abeslariak cameo edo agerpen labur bat egin zuen.

## Argumentua 
Nebraska, Falls City. Teena Brandon (Hilary Swank) betidanik mutila izatea nahi izan duen neska da. Hortaz, egun batez ilea moztu, bularrak uhal estu batean pean ezkutatu eta bere izena ordenaz aldatuko du, Brandon Teena izatera pasatuz.

## Aktoreak 
* Hilary Swank: Brandon Teena
* Chloë Sevigny: Lana Tisdel
* Peter Sarsgaard: John Lotter
* Brendan Sexton III: Tom Nissen
* Lecy Goranson: Candace
* Jeanetta Arnette: Lanaren ama
* Matt McGrath: Lonny

## Kanpo estekak 
* Filmaren webgunea 
* *Boys Don't Cry'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Devil (2010eko filma)

***Devil*** edota ***The Night Chronicles: Devil*** (euskaraz *Deabrua* edota *Gaueko Kronikak: Deabrua*) 2010eko John Erick Dowdle estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko suspense filma bat da. Chris Messina, Logan Marshall-Green, Geoffrey Arend, Bojana Novakovic, Jenny O'Hara eta Bokeem Woodbine aktoreek antzeztu zuten, narratzailea Jacob Vargas aktorea izan zelarik.

## Argumentua 
Bost pertsona, zein baina zein ezberdinagoak, Philadelphiako orratz-etxe bateko igogailu baten ez gora eta ez behera atera ezinik gelditu dira: Vince McCormick (Geoffrey Arend), iruzur fiskalagatik ikertuta dagoen eskrupulurik gabeko negoziogizona, Sarah Caraway (Bojana Novakovic), bere senarraren dirua eskuratu eta bertan behera utzi nahi duen familia aberatseko emakume kutizizalea, Ben Larson (Bokeem Woodbine), bortizkeriaz beteriko iragana duen orratz-etxeko zaintzaile liskarzalea eta Jane Kowsky (Jenny O'Hara), adineko ustezko emakume lapurzalea. Igogailuan aurkezten den bosgarren pertsona Tony (Logan Marshall-Green) misteriotsua da. Txoko estu horretan gauza bitxi eta azalpenik gabekoak jazotzen hasiko dira, eta pixkanaka bost pertsonek haietako bat Deabrua berbera dela pentsatzen hasiko dira, honela bata besteaz susmatzen hasiz.

## Aktoreak 
* Chris Messina: Bowden detektibea
* Logan Marshall-Green: mekanikaria (Anthony "Tony" )
* Jenny O'Hara: adineko emakumea (Jane Kowski)
* Bojana Novakovic: emakume gaztea (Sarah Caraway)
* Bokeem Woodbine: zaintzailea (Ben Larson)
* Geoffrey Arend: saltzailea (Vince McCormick)
* Jacob Vargas: Ramirez
* Matt Craven: Lustig
* Joshua Peace: Markowitz detektibea
* Caroline Dhavernas: Elsa Nahai
* Joe Cobden: Dwight
* Zoie Palmer: Cheryl
* Vincent Laresca: Henry

## Kanpo estekak 
* *Devil* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Gunfight at the OK Corral

***Gunfight at the OK Corral*** () 1957ko western filma da, John Sturges estatubatuar zinemagileak zuzendu zuena. George Scullinen *Gunfight at the OK Corral* liburuan oinarriturik dago, eta O.K. Corraleko tiroketa ospetsuaren kontakizuna da.

Burt Lancaster, Kirk Douglas, Rhonda Fleming, Jo Van Fleet eta John Ireland izan ziren antzezle nagusiak. Bestalde, garai hartan hasi berriak ziren Dennis Hopperrek eta Lee van Cleefek ere lan egin zuten. Bi Oscar saritarako izendapenak jaso zituen: muntatze onenarena (Warren Low) eta soinu onenarena (George Dutton).

## Argumentua 
Mendebalde Urruna, Kansas. Wyatt Earp (Burt Lancaster), Dodge Cityko sheriffa, Doc Holliday (Kirk Douglas) tuberkulosiak jotako jokalari mozkortiarekin berrelkartu da.

Honako honetan, Clantondarren taldeari egin beharko diote aurre, Arizonako Tombstone herria izuturik duen abeltzain familia boteretsuari. Azkenean, bi aldeen arteko liskarra  O.K. Corraleko tiroketan amaituko da, 30 segundu besterik iraun ez arren Estatu Batu guztietan ospetsu bilakatuko dena.

## Aktoreak 
* Burt Lancaster - Wyatt Earp marshalla
* Kirk Douglas - Doc Holliday
* Rhonda Fleming - Laura Denbow
* Jo Van Fleet - Kate Fisher
* John Ireland - Johnny Ringo
* Lyle Bettger - Ike Clanton
* Frank Faylen - Cotton Wilson sheriffa
* Earl Holliman - Charlie Bassett sheriffa
* Ted de Corsia - Shanghai Pierce
* Dennis Hopper - Billy Clanton
* Whit Bissell - John P. Clum
* George Mathews - John Shanssey
* John Hudson - Virgil Earp
* DeForest Kelley - Morgan Earp
* Martin Milner - James 'Jimmy' Earp
* Lee Van Cleef - Ed Bailey
* Jack Elam - Tom McLowery
* Peter Lawman - Jack Morgan

## Kanpo estekak 
* *Gunfight at the OK Corral* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Iñigo Iruin

**Iñigo Iruin Sanz** (Donostia, Gipuzkoa, 1953ko ekainaren 26a) Euskal Herriko ezker abertzaleko politikari eta abokatua da. Ezker abertzalearen historian paper garrantzitsua jokatu du, gehienetan bigarren lerroan.

Zuzenbidean eta enpresatan lizentziatua, Herri Batasunaren Mahai Nazionalean parte hartu zuen Jon Idigoras, Rufi Etxeberria eta Iñaki Esnaolarekin batera. Ezker abertzalearen epaiketetan aritu da: Lasa eta Zabalarena, Jose Miguel Etxeberria "Naparra"rena, Mikel Zabaltzarena, Batasunaren ilegalizazioarena, Egunkaria auzia, 18/98+ auzia edo Bateragune auzia. Gainera, Sortu alderdiaren estatutuak idatzi zituen eta Amaiur eta Bilduren defentsan aritu zen.

## Erreferentziak
Cross of Iron

**Cross of Iron** (euskaraz *Burdineko Gurutzea*) 1977ko Sam Peckinpah estatubatuar zinema zuzendariaren gerra filma bat da. Bigarren Mundu Gerran girotua dago eta Willi Heinrich alemaniar idazlearen *Das Geduldige Fleisch* ("Gaixoaren Haragia") eleberrian oinarritua dago. James Coburn, Maximilian Schell, James Mason, David Warner eta Senta Berger aktoreek antzeztu zuten.

Errusian girotua egon arren Jugoslavian filmatua izan zen. Gerraren aurkako filma da, gerretan izan ohi den ankerkeri eta basakerian diren bezalakoak eta modu latzean erakusten dituelarik. Ordurarteko Bigarren Mundu Gerrari buruzko filma gehienek ez bezala, honako hau alemaniaren ikuspuntutik ikusitako istorioa zinemaratu zuen lehenbiziko filmeetako bat izan zen.

## Argumentua 
Bigarren Mundu Gerra (1939-1945), Ekialdeko Frontea. Alemaniar eskuadroi bat sobiertar batasuneko gudaroste beldurgarriari aurre eegiten ari zaio. Eskuadroi honen burua izaera gogorreko Steiner sarjentu da (James Coburn), baina nola edo hala loriaren bila dabilen Stransky kapitainaren (Maximilian Schell) erabaki suizidei ere aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* James Coburn: Rolf Steiner sarjentua
* Maximilian Schell: Stransky kapitaina
* James Mason: Brandt kapitaina
* David Warner: Kiesel kapitaina
* Klaus Löwitsch: Krüger kaporala
* Vadim Glowna: Kern soldadu arrunta
* Roger Fritz: Triebig tenientea
* Dieter Schidor: Anselm soldadu arrunta
* Burkhard Driest: Maag soldadu arrunta
* Fred Stillkrauth: Schnurrbart kaporala
* Michael Nowka: Dietz soldadu arrunta
* Véronique Vendell: Marga
* Arthur Brauss: Zoll soldadu arrunta
* Senta Berger: Eva
* Igor Galo: Meyer tenientea
* Slavko Štimac: errusiar mutikoa
* Demeter Bitenc: Pucher kapitaina
* Vladan Živković: Wolf

## Kanpo estekak 
* *Cross of Iron* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Espainiako Kontseilu Ekonomiko eta Soziala

**Kontseilu Ekonomiko eta Soziala** (), **CES** bezala ezagunagoa, Gobernuaren eta Parlamentuaren kontsultarako entitatea da. Helburua interes ekonomiko eta sozialek herrialde bakoitzeko politika ekonomikoan duten partaidetza efektibo egitea da.

Lau urterako hautatzen da CES kontseilua, eta kide hauek izaten ditu: sindikatuen eta enpresen ordezkariak, hainbat sektore ekonomiko eta finantzariotako ordezkariak eta pertsonalitate aditu eta independenteak.

Kontseiluak pertsonalitate juridiko propioa du, autonomia erkidegoko administrazioarenaz bestelakoa (EAE eta Nafarroa), eta erabateko gaitasuna eta independentzia du bere funtzioak egikaritzeko. Egiteko horiek, besteak beste, hauek dira:
* Prezeptiboki informatzea politika ekonomiko eta sozialarekin zerikusia duten lege-proiektuak.
* Aurrekontu orokorrak izan ezik; Gobernuari bere eskumeneko gaiei buruzko proposamenak egitea.
* Prezeptiboki informatzea politika ekonomiko eta sozialarekin zerikusia duten eta Gobernuaren aburuz ardurazkoak diren dekretu-proiektuak.
* Parlamentuak egiten dituen kontsultei erantzutea.
* Autonomia erkidegoko sektore publikoaren jarduera ekonomikoaz gobernuak egiten duen planifikazioan parte hartzea.
* Urteko memoria egitea komunitatearen egoera ekonomiko eta sozialari buruz dituen kontsiderazioekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kontuen auzitegia

**Kontuen Auzitegia** diru publikoa defendatzeaz eta hura botere publikoek kudeatzeaz arduratzen den organismoa da. Horregatik, estatu bakoitzean ez ezik, badira Kontuen Auzitegiak autonomia bakoitzean eta Europako Batasunean ere Europako Kontuen Auzitegia. Haiek ongi funtzionatuz gero, behar bezala funtzionatuko du estatuetako, gobernu autonomikoetako edo organismo publikoetako jarduera ekonomiko eta finantzarioak.

## Eginkizunak 
Kontuen Auzitegiak bi eginkizun ditu: fiskalizatzea eta auzipetzea. *Fiskalizatzeko funtzioa*ren funtsa da begiratzea ea jarduera ekonomiko eta finantzario publikoa legalitatearen, efizientziaren eta ekonomiaren printzipioei lotzen zaien sarrera eta gastu publikoen programak gauzatzean. Bestetik, *auzipetzeko egitekoa*ren funtsa da determinatzea ea kontabilitateko zer erantzukizunetan sartzen diren ondasun publikoen gestioa beren kargura dutenak. Kontuen Auzitegiek subentzioak, kredituak, abalak, kontratuak, ondareen bariazioak, eta abar aztertzen dituzte.

Kontuen Auzitegi bakoitzak bere antolamendua du. Organismo hori, teknikariez gain, parlamentu bakoitzak erabakitako kontseilariek gobernatzen dute. Espainiako kasuan, hamabi dira kontseilariak, horietatik sei Kongresuak izendatuak eta beste seiak Senatuak. Hego Euskal Herriko kasuan, kontseilariak EAEko eta Nafarroako parlamentuek izendatzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baztan (filma)

***Baztan*** 2012. urtean Iñaki Elizaldek idatzi eta zuzendutako euskal filma da.

## Sinopsia 
Baztango bi istorio kontatzen dira, bi garaitakoak: Joxe XVII. mendeko agote gaztea da, diskriminazioa jasaten duena; XX. mendean, film bat grabatzeko asmotan, aktore-talde bat haranera doa.

## Ezaugarri teknikoak 
## Pertsonaiak 
* Ramon Agirre
* Joseba Apaolaza
* Jose Ramon Argoitia
* Patxi Bengoetxea: Antxo
* Txema Blasco
* Mirentxu Goienetxe
* Carmelo Gómez: inkisidorea
* Jone Lizartza
* Juainas Paul
* Unax Ugalde: Joxe
* Kandido Uranga
* Felipe Saharrea (Xegone)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kapital gehikuntza

**Kapital gehikuntza**, **kapital zabalkuntza** edo **kapital emendatzea** enpresek jaulkitzen dituzten akzio berriak inbertitzaileei nahiz lehentasunezko eskubidea duten beren akziodunei eskaintzeko operazioa da. Bi helburu izan ohi ditu: enpresaren proiektuetarako finantzazio bide berriak aurkitzea, batetik, eta akziodunen konposizioa aldatzea, bestetik.

Kapitala gehitzean, ez dira salgai jartzen bazkide akziodunen akzioak, baizik eta titulu berriak ateratzen dituzte konpainiek. Adibidez, demagun enpresa batek 20 milioi euroko kapital soziala duela, hura 1.000 euroko 20.000 akziotan banatua dagoela eta, halatan, Akziodunen Batzarrak bost milioi euroko kapital gehikuntza egitea erabaki duela. Bada, kontu horrek esan nahi du enpresak bost milioitan handituko dituela bere errekurtsoak eta finantzatzeko gaitasuna, akzio berrien salmentaren bidez.

## Tramiteak 
Operazioa burutzeko, hainbat tramite egin behar izaten dira: balioen merkatuko Nazio Batzordeari komunikatzea, jaulkitzeko erabakia egiaztatzen duten dokumentuak erregistratzea eta abar. Akzio zaharren —gehikuntzaren aurrekoen— eta berrien arteko diferentzia, berriz, batzuek eta besteek dibidendua kobratzeko duten eskubidean eta negoziatzen pasatutako denboran dago oinarritua.

## Kapitala gehitzeko moduak 
Bi modutan egin daitezke kapital gehikuntzak: akziodunentzako gastua dutela edo gabe (akzio liberatuak edo doakoak). Ohikoena da titulu edo akzio berriek zaharrek baino dibidendu apalagorako eskubidea izatea, hau da, jaulki ostean zirkulazioan ibilitako denborari buruz proportzionala izatea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Neguko eguzki hotza

***Neguko eguzki hotza*** 2004. urtean Pablo Malok zuzendutako filma da.

Gipuzkoa eta Portugal artean grabaturik, film honengatik Pablo Malok zuzendari berri onenaren Goya Saria irabazi zuen.

## Sinopsia 
Buruko gaixotasunen ondorioz, Adrian ospitalean sartu behar izaten dute aldian-aldian. Hogeita bost urteko gizon erakargarria da, familia onekoa eta umezurtza, ama galdu zuenetik. Aita emakume batekin bizitzera joan eta familiaren etxe hutsa bere izenean utzi duela esan dio haren abokatuak. Minduta eta zer esan ez dakiela hartu du albistea.

## Ezaugarri teknikoak 
## Pertsonaiak 

* Unax Ugalde: Adrián
* Javier Pereira: Gonzalo
* Marisa Paredes: Raquel
* Marta Etura: Mimo
* Raquel Pérez: Carmen
* Andrés Gertrúdix: Lehengusua
* Iñake Irastorza: Amelia
* José Manuel Cervino: Txatar-biltzailea
* María Jesús Valdés: Amama
* Jorge Carrero: Abokatua
* Ramon Agirre
* Francisco Larrañaga

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBren fitxa
Sestao River Club 2014-2015

Entrenatzailea:  Ángel Viadero (2013-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

#### Bajak 
### Neguko merkatua 2014/15 
### Fitxaketa merkatua 2014/15 
### Estatistikak 
## Kanpo estekak
Centro Nacional de Tecnología y Seguridad Alimentaria

**Centro Nacional de Tecnología y Seguridad Alimentaria (CNTA)** Laboratorio del Ebro erakundeari dagokio. Centros Tecnológicos de Navarra entitatearen parte da. San Adrianen dauka egoitza, eta bi hamarkada baino gehiagoko esperientzia nekazaritzako elikagaien sektorean ekarri zientifiko tekniko integralak egiten.

Laborategien arloan, elikagaien industrian planteatzen den zeinahi behar analitikori erantzutea du helburu; besteak beste, produktuen kalitateko eta segurtasuneko espezifikazioen kontrola garantizatzeko. Jardun-eremu horrek alderdi hauek hartzen ditu: urak, mikrobiologia, enbaseak eta ingurumena, produktuaren kalitatea, aspektu fisiko-kimikoa eta bioteknologia.

Bestalde, asistentzia teknikorako arloa ere badauka, transformazioko prozesuak optimizatzeko eta kalitatea segurtatzeko.

CNTAren I+G arloan, xede hau dute: nekazaritzako elikagaien sektoreko eskari teknologikoak identifikatzea eta beharrei erantzuteko proiektuak eta ekintzak garatzen laguntzea. Ikerketaren eta zerbitzuen arloko enpresentzako eskaintza teknologikoan, sei departamentu dauzka, eta nekazaritzako elikagaien industriaren behar analitiko guztiak hartzen ditu kontuan: analisi fisiko-kimikoa, mikrobiologia, kalitatearen kontrola, enbaseak eta ingurumena, bioteknologia eta urak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Opzio

Finantzetan, **opzioa** edo **aukera** da etorkizuneko egun jakin batean aurrez itundutako prezioan aktibo bat erosteko edo saltzeko eskubidea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Akzioen gaineko opzio (ordainsaria)

## Kanpo estekak