Aldude Mendia (Kontserbazio Bereziko Eremua)

**Aldude Mendia** Nafarroa Garaiko naturagune babestu bat da, 2005ean kontserbazio bereziko eremu (KBE) izendatua izan zena. Nafarroako trantsizio atlantiko-piriniarreko eremuan kokatua, habitat naturalak eta basa flora eta fauna daude bertan, herrialdeko dibertsitate biologikoaren erakusgarri. Orreaga-Irati-Abodi hegaztien kontserbaziorako gune garrantzitsuaren parte da.

Ekologiaren ikuspuntutik, interes komunitarioko zenbait habitat daude, hala nola, pagadi azidofiloak, larre azidofiloak eta txilardi atlantiarrak. Eremu txikikoak izan arren, garrantzi handia dute zohikaztegiek, Nafarroan oso urriak diren landare eta animalien bizileku. Pagadietan aipagarriak dira okilak, saguzarrak eta baso ornogabeak. Erreketan, Pirinioetako desmana eta amuarrain arrunta bizi dira, eta ugatza elikatzen da soilgune eta larreetan.

## Kokapena 
Aldude Mendiak 9.028,6 hektarea ditu Baztan, Esteribar, Erroibar, Auritz eta Luzaideko udal mugapeetan, Naturagunearen ekialdea eskualde alpinoan dago, eta mendebaldea atlantikoan.
[thumb|280px|eskuinera|Pagadia [Kintoan]]
* Basoak. Pagadiak nagusi dira, 5.972 hektarea inguru, 100-125 urteko mozketa-txanden arabera ustiatzen direnak. Aipagarria da Odiako pagadia, Iturrunburu eta Adi mendietako uspelaldean, ustiatu gabe uzten dena.

* Sastrakadi eta zakardiak.
** Baso ertzeko sastrakadiak, elorri zuri, huntz arrunt, hostazuri, otsalizar edota ezpel arruntek osatutakoak.
** Txilardi lehor europarrak, interes komunitarioko habitata (EU kodea: 4030). *Erica cinerea*, *Erica vagans*, *Daboecia cantabrica*, *Calluna vulgaris*, otea (*Ulex europaeus*, *Ulex gallii*) eta ahabia agertzen dira, eta *Erica tetralix* hezetasun handiko guneetan.
** Zakardi basofiloak, interes komunitarioko habitata (EU kodea: 4090). Besteak beste, otabera, *Erica vagans*, *Teucrium pyrenaicum*, *Thymus praecox* eta *Brachypodium rupestre*.
** Aldapa handiko eremu harritsuetako ezpeldiak, interes komunitarioko habitata (EU kodea:5110). *Arnica montana*, *Galanthus nivalis*, *Gentiana lutea* subsp. *lutea*, *Gentiana burseri* subsp. *burseri*, *Orchis provincialis*, *Narcissus bulbocodium*, *Narcissus pallidiflorus* eta *Ruscus aculeatus*. eta *Tetropium castaneum* kakalardoak pagadi zaharretan bizi dira. *Coenagrion mercuriale* odonatuak, berriz, hezegune gutxi batzuetan behatu dira. Errekak dira amuarrain arruntaren (*Salmo trutta fario*), piriniotar uhandrearen (*Calotriton asper*), suge gorbatadunaren (*Natrix natrix*) bizilekua. Eskulapioren sugea (*Zamenis longissima*) oihan bazterretan ibili ohi da, eta hezeguneen inguruan sugandila bizierrulea (*Zootoca vivipara*). Ehizak garrantzi handia dauka, eta 150 usategi baino gehiago daude.

## Funtsezko elementuak 
Aldude Mendia kontserbazio bereziko eremua kudeatzeko funtsezko elementuak hauek dira:
* Pagadiak
* Zakardiak eta larreak
* Hezeguneetako habitatak: zohikaztegiak eta baltsak
* Turismorako ustiatu gabeko leizeak
* Okil gibelnabarra eta okil beltza
* Saguzarrak
* Ornogabe mehatxatuak
* Erreketako fauna: Pirinioetako desmana, igaraba arrunta, europar bisoia, amuarrain arrunta
* Ugatza
* Espezie migratzaileak: hegaztiak eta saguzarrak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Aldude Mendia*, espaciosnaturales.navarra.es
*  *Monte Alduide*, protectedplanet.net