open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nouveau Stade de Bordeaux

**Matmut-Atlantique estadioa** edota **Nouveau stade de Bordeaux** (euskaraz *Bordeleko Estadio Berria*) Frantziako Gironde departamenduko Bordele hiriaren iparraldean eraikitzen ari den futbol estadio bat da.

## Historia 
Lehen harria 2013ko apirilaren 15an jarri eta 2015eko maiatzaren 18an inauguratu zen. Girondins de Bordeaux futbol taldearen egoitza eta jokalekua da, aurreko Stade Jacques Chaban-Delmas estadioa ordezkatuz.

Irudi:Match de football Bordeaux Liverpool le 17 septembre 2015 01.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Bordeleko Estadio Berriari buruzko webgunea 
* Bordeleko Estadio Berriaren facebookeko orrialdea 
* Estadioari buruzko orrialdea Girondinsen webgunean ikusgai 
* Girondins futbol taldearen webgunea
Bretainiako kantorea

**Bretainiako kantorea**, **Bretañako jornadaren bertsoak** edo **Salinasgoa konde** izenburuarekin izendatu da ahozko tradiziotik datorkigun balada hau. XV. mendearen azken hamarkadako kontakizunen narrazioa dela uste da. Koldo Biguri, Joseba Lakarra eta Blanca Urgellen edizioari begira egin da honako bertsio hau:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Duran Duran

**Duran Duran** Ingalaterran 1978ean sortua aldeko new wave musika taldea da. 1980ko geroztik, 14 banakako jartzen dute Top 10 batean UK Singles Chart eta 21 Billboard Hot 100. Birminghamko taldeak 100 milioi disko baino gehiago saldu ditu arabera *Sunday Mercury*. Oro hartzen ziren bitartean New Romantic eszena esaterako banda batera Spandau Ballet, Visage, Culture Club eta Japan denean lehen sortu dute, taldeko geroago irudi hori ederki. Lehenengo taldekideak honako hauek izan ziren: Simon Le Bon (ahotsa, geroztik 1980ez), Nick Rhodes (teklatua), John Taylor (baxua) eta Roger Taylor (bateria). Andy Taylor (gitarra) taldea utzi zuen 1986an eta 2006ek.
## Taldekideak 
### Egungo taldekideak 
* Simon Le Bon - Ahotsa (1980-)
* John Taylor - Baxua, Ahotsa (1979-1997, 2001-), Gitarra (1978-1979)
* Nick Rhodes - Teklatua (1978-)
* Roger Taylor - Bateria (1979-1985, 1994, 2001-)
### Lehenagoko taldekideak 
* Andy Taylor - Gitarra (1980-1986, 2001-2006)
* Warren Cuccurullo - Gitarra (1989-2001)
* Sterling Campbell - Bateria (1989-1991)
* Stephen Duffy - Ahotsa (1978-1979)
* Andy Wickett - Ahotsa (1979-1980)
* Alan Curtis - Gitarra (1979-1980)
* Jeff Thomas - Ahotsa (1979)
## Diskografia 
### Estudio lanak 
* Duran Duran (1981)
* Rio (1982)
* Seven and the Ragged Tiger (1983)
* Notorious (1986)
* Big Thing (1988)
* Liberty (1990)
* The Wedding Album (1993)
* Thank You (1995)
* Medazzaland (1997)
* Pop Trash (2000)
* Astronaut (2004)
* Red Carpet Massacre (2007)
* All You Need Is Now (2010)
* Paper Gods (2015)
*Future Past (2021)
### Konpilazioak 
* Decade: Greatest Hits (1989)
* Night Versions (1998)
* Greatest (1998)
* Strange Behaviour (1999)
* Duran Duran: The Essential Collection (2000)
* Singles Box Set: 1981-1985 (2003)
* Singles Box Set: 1986-1995 (2004)
### Diskak zuzenean 
* Arena (1984)
* Live from London (2005)
* Live at Hammersmith 82! (2009)
* A Diamond in the Mind: Live 2011 (2012)
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *Duran Duran online*, taldearen ataria
*  Taldea Last.fm atarian
*  Duran Duran Wiki
Aldaztorrea

thumb
***Aldaztorrea***, ***Aldaztorrean nengoanean*** edo ***Aldaztorrean*** izenburuarekin izendatu da ahozko tradiziotik datorkigun balada hau. Ezagutzen diren bertsioak iturri bakarra omen daukate: Azkue

Baladaren gaia amaginarreba gaiztoaren gaia da, Europako hegoaldeko hainbat ahozko literaturatan jorratua, *Frantziako anderea* baladan bezala.

Hona Azkuek berak *Euskalerriaren Yakintza*n, IV. alean, (169 eta 170. orrialdeetan) kopiatu zuen bertsioaren aldaera bat egungo grafiara egokitua. (Koldo Biguri, Joseba Lakarra eta Blanca Urgellen edizioari begira ere egin da honako bertsio hau):

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Cancionero Popular Vasco

## Kanpo estekak
A Walk in the Clouds

**A Walk in the Clouds** (euskaraz *Paseoa Lainoetatik*) 1995eko Alfonso Arau mexikar zinema zuzendariaren amodiozko drama filma bat da. 1942ko *Quattro passi fra le nuvole* (*Lau Pausu Lainoetatik*) italiar filmean oinarritua dago. Keanu Reeves, Aitana Sánchez-Gijón, Giancarlo Giannini, Anthony Quinn, Angélica Aragón, Evangelina Elizondo, Freddy Rodriguez eta Debra Messing aktoreek antzeztu zuten.

Maurice Jarre frantziar musikagile ospetsuaren soinu bandak Jatorrizko soinu banda onenaren Urrezko Globo Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, Paul Sutton (Keanu Reeves) soldadu gaztea AEBetako San Frantzisko hirira itzuli, eta bertan, haurdun dagoen eta ondorioz Kaliforniako Napa haraneko bere jaiotetxera itzultzeko beldur den Victoria Aragón (Aitana Sanchez-Gijon) izeneko mexikar-estatubatuar neska gazte eder bat ezagutu du. Paulek neskaren jenio biziko aitari aurre egiteko eta neskari etxera laguntzeko asmoz bere burua larrialdi konponbide baterako aurkeztuko du: biak senar-emazteak direlako itxura egin, ondoren inorri esan gabe hanka egin eta berau gaizto gisa gelditu.

Baina gauzak ez dira bikoteak espero bezala jazoko, Victoria inguruko mahastietako nagusiaren (Anthony Quinn) hiloba da eta familiaren egoera ezegonkorra eta neskarengatik sortu zaion maitasunaren ondorioz, mutilak hura lagatzea ezinezkoa egingo zaio. Bien arteko pasioa uztaren errituaren sentsualitatearekin batera piztean, elkarrekin batera egoteko denen aurka borrokatu beharko diren harreman bati ekin diotela jabetuko dira, aurretik mutila jada ezkondua dagoela jakin arren.

## Aktoreak 
* Keanu Reeves: Paul Sutton sarjentua
* Aitana Sánchez-Gijón: Victoria Aragon
* Giancarlo Giannini: Alberto Aragon
* Anthony Quinn: Pedro Aragon jauna
* Angélica Aragón: Maria Jose Aragon
* Evangelina Elizondo: Guadalupe Aragon
* Freddy Rodriguez: Pedro Aragon, Jr.
* Debra Messing: Betty Sutton
* Febronio Covarrubias: Jose Manuel
* Roberto Huerta: Jose Luis
* Juan Jiménez: Jose Marie
* Ismael Gallegos: Joseren semea
* Alejandra Flores: Consuelo
* Gema Sandoval: Maria
* Don Amendolia: Aita Coturri

## Kanpo estekak 
* *A Walk in the Clouds* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
2015 Ameriketako Estatu Batuetan

Jarraian, **2015k Ameriketako Estatu Batuetan** eman duena kontatzen da.

## Gertaerak 
### Urtarrila 
Urtarrilaren 6an, Barack Obamak Etxe Zurian bisitan hartu zuen Enrique Peña Nieto Mexikoko presidentea, Kubaz, energiaz eta immigrazioaz hitz egiteko.

Urtarrilaren 7an, AEBetako Defentsa idazkariak adierazi zuen itxi egin zituztela Europan zeuzkaten hamabost base militar.

Urtarrilaren 12an, Pentagonoaren Twitter kontua erasotu zuen Estatu Islamikoak. AEBko soldaduen aurkako mehatxuak idatzi zituzten, “bizkarrak zaindu, zuen aurka egingo dugu” modukoak eta Pentagonoko kideen datu pertsonalak ere zabaldu zituzten.

Urtarrilaren 15ean, pertsona bat atxilotu zuten Kongresuaren aurka erasoa prestatzea leporatuta. Etxean egindako lehegailuak AEBko Kongresuan lehertu eta ihes egiten saiatzen zirenei tiroatzeko asmoa omen zuen.

Urtarrilaren 21ean, Barack Obamak klase ertainari zuzendutako neurriak proposatu zituen 2015erako helburuen berri ematean eta ezberdintasunen inguruko kezka adierazi zuen. Gainera, Kubari blokeoa kentzeko urratsak eskatu zizkion.

## Ikus gainera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nazioarteko Ikus-entzunezko Programen Jaialdia

**Nazioarteko Ikus-entzunezko Programen Jaialdia** ( edo *FIPADOC*) urtero urrian Biarritzen antolatzen den dokumental zinemaldia da. Antolatzaileek «ingurumenaren, giza eskubideen eta justizia sozialaren alde konprometitua den jaialdi» gisa aurkezten dute. Dokumentalaren betekizuna nola ikusten duten laburbildu dute Fipadoceko buru Anne Georgetek eta Christine Campdessusek. «Ahaztuei, isilduei, oldartuei hitza ematen dielarik, dokumentala kontrabotere bilakatzen da», adierazi dutenez.

1987an Canneseko Zinemaldian sortua, 1995ean Nizara eta 1997an Biarritzera mugitu zuten. Proiekzio batzuk Miarritzetik kanpo egiten dira: Baiona, Donibane Lohizune...

## Programak 
Programa hauek ditu:
* Telefilmak
* Telesailak
* Dokumentalak eta saiakerak
* Erreportaje handiak
* Musika eta ikuskizunak
* Saio laburrak

## Sariak 
* Urrezko FIPA
* Zilarrezko FIPA
* Gizonezko aktore onenaren Urrezko FIPA
* Emakumezko aktore onenaren Urrezko FIPA
* Gidoi onenaren Urrezko FIPA
* Jatorrizko musika onenaren Urrezko FIPA
* Mitrani Saria
* Europar Gazteen Epaimahaiaren Saria

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko zinemaldiak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Stéphane Charbonnier

**Stéphane Charbonnier** (Conflans-Sainte-Honorine, Frantzia, 1967ko abuztuaren 21a – Paris, Frantzia, 2015eko urtarrilaren 7a), **Charb** bezala ezaguna, frantziar karikaturista eta kazetaria izan zen.

## Biografia 
2009an 1990ko hamarkadan aldizkaria berpiztu zuen Philippe Val marrazkilariaren zuzendari lekua hartu zuen eta geroztik, adierazpen askatasunaren defentsa gogorra egin zuen.

2011tik bizkartzainak zeramatzan; izan ere, Charlie Hebdo astekariko egoitzari su eman zioten Mahomaren karikaturak argitaratzeagatik. Astekariko zuzendaria zen eta bazekien bizia arriskuan zuela, baina atzera egingo ez zuela eman zuen aditzera, “belauniko bizi baino zutunik hiltzea” nahiago zuela esan baitzuen.

2015eko urtarrilaren 7an, Charlie Hebdoren aurkako atentatuan hil zen.

## Argitalpenak 
* *Je suis très tolérant*, MC Productions / Charb , 1996
* *Maurice et Patapon*, tomes I (2005) II (2006), III (2007), IV (2009) éditions Hoebeke
* *Attention ça tache*, Casterman, 2004
* ''Charb n'aime pas les gens : chroniques politiques, 1996-2002*, éditions Agone, 2002
* Collectif, *Mozart qu'on assassine*, Albin Michel, 2006, junto a Catherine Meurisse, Riss, Luz, Tignous y Jul.
* *J'aime pas les fumeurs*, Hoëbeke, 2007
* *J'aime pas la retraite*, 2008 (junto a Patrick Pelloux)
* *C'est la Faute à la société*, éditions 12 bis, 2008
* *Dico Sarko*, éditions 12 bis, 2008
* *Le Petit Livre rouge de Sarko*, éditions 12 bis, 2009
* *Eternuer dans le chou-fleur et autres métaphores sexuelles à travers le monde*, textos de Antonio Fischetti, éditions Les Échappés, 2009
* *Marx, mode d'emploi*, éditions La Découverte, 2009 (junto a Daniel Bensaïd)
* *Le Cahier de vacances de Charlie Hebdo*, éditions Les Échappés, 2009, junto a Catherine Meurisse, Riss y Luz.
* *Les Fatwas de Charb*, éditions Les Échappés, 2009
* *C'est pas là qu'on fait caca! Maurice et Patapon pour enfants*, éditions Les Échappés, 2010
* *Les dictons du jour, agenda 2011*, éditions Les Échappés, 2010
* *Sarko, le kit de survie*, éditions 12 bis, 2010
* *Marcel Keuf, le flic*, éditions Les Échappés, 2011
* *La salle des profs'', éditions 12 bis, 2012

## Erreferentziak 
## Ikus gainera
Forza Italia (2013)

**Forza Italia** (**FI**) zentro-eskuineko alderdi italiarra da eta Italiako lehen ministro lau aldiz izandako Silvio Berlusconik zuzentzen du. Alderdia, Askatasunaren Herria (*Il Popolo della Libertà*, PdL) alderdi ohiaren kideez osatua eta 1994 eta 2009 bitarte indarrean egon zen Forza Italiaren gaurkotzea da, Aliantza Nazionala (AN) eta beste alderdi txikirekin PdL sortzeko elkartu zenean.

## Kanpo estekak
Georges Wolinski

thumb|260px|eskuinera|Georges David Wolinski 2007an

**Georges David Wolinski** (Tunis, Tunisiako Protektoratu Frantsesa, 1934ko ekainaren 28a - Paris, Frantzia, 2015eko urtarrilaren 7a) frantziar marrazkilaria izan zen.

## Biografia 
Alderdi Komunistaren jarraitzailea izan zen nahiz eta bertako militantea ez izan. ''L'Humanite* argitalpen komunistan ohiko marrazkilaria izan zen eta Hara-Kiri aldizkari eta astekariaren kolaboratzailea ere izan zen.

2015eko urtarrilaren 7an, Charlie Hebdoren aurkako atentatuan hil zen.

## Lan hautatuak 
* *Paulette*, Georges Pichardekin batera
** *Paulette* 1. lib., 1971
** *Paulette* 2. lib., 1972
** *Le mariage de Paulette*, Le Square, 1974
** *Paulette en Amazonie*, Le Square, 1975
** *Ras-le-bol-ville*, Le Square, 1975
** *Le cirque des femmes*, Le Square, 1977
** *Les Pensées*, Le Square, 1981
** *Paulette'', Dargaud, 1984

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean Cabut

**Jean Cabut** (Conflans-Sainte-Honorine, Frantzia, 1938ko urtarrilaren 13a – Paris, Frantzia, 2015eko urtarrilaren 7a), ***Cabu*** moduan ezaguna, frantziar marrazkigilea izan zen.

## Biografia 
16 urterekin lehen marrazkiak argitaratu zituen. Gero, bi urte egon zen Aljeriako Independentzia Gerran eta 1960an Frantziara itzuli zen. Hara-Kirin eta Piloten lanean aritu zen. Charlie Hebdoren kolaboratzailea izan zen, berau sortu zenetik (1970). 2006an islamiar haserrarazi zituen hiru komikietako bat egin zuen.

2015eko urtarrilaren 7an, Charlie Hebdoren aurkako atentatuan hil zen.

## Lan hautatuak 
* *Le grand Duduche* saila :
** *Le grand Duduche* (1972) Dargaud
** *Il lui faudrait une bonne guerre !..* (1972) Dargaud
** *Les aventures de madame Pompidou* (1972) Square
** ''L'ennemi intérieur* (1973) éd. du Square et Dargaud
** *Le grand Duduche en vacances* (1974) éd. du Square
** *Passe ton bac, après on verra !* (1980) éd. du Rond Point
** *Maraboud'ficelle*, William Leymergieren gidoia, (1980) Dargaud
** *À bas la mode !* (1981) Dargaud
** *Le Grand Duduche et la fille du proviseur* (1982) Dargaud
* *Le journal de Catherine* (1970) - éd du Square
* *Mon beauf* (1976) éd du Square
* *Catherine saute au Paf* (1978) éd du Square
* *Inspecteur la bavure* (1981) Albin Michel
* *Le Gros blond avec sa chemise noire* (1988) Albin Michel
* *À consommer avec modération* (1989) Albin Michel
* *Mort aux vieux !* (1989) Albin Michel
* *Cabu au Canard Enchaîné* (1989) Albin Michel
* *Tonton la-terreur* (1991) Albin Michel
* *Adieu Tonton* (1992) Albin Michel
* *Les Abrutis sont parmi nous* (1992) Albin Michel
* *Responsables mais pas coupables !* (1993) Albin Michel
* *Secrets d'État* (1994) Albin Michel
* *Les Aventure épatantes de Jacques Chirac* (1996) Albin Michel
* *Vas-y Jospin !* (1999) Albin Michel
* *À gauche toute !'' (2000) Albin Michel

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Charlie Hebdo

***Charlie Hebdo*** ( ahoskatua; euskaraz "Asteroko Charlie") Frantzian argitaratzen den aldizkari satirikoa da.

## Historia 
1969 eta 1981 artean egon zen *Hara-kiri hebdo* aldizkariaren jarraipen moduan 1992an sortu zuen François Cavanna idazle eta kazetariak.

2006ko otsailean Mahomaz argitaratu zituen karikatura batzuek haserrea sortu zuten.

2011ko azaroan, Tunisian Ennahda alderdi islamistaren garaipenagatik ale berezia prestatu zuten, baina molotov koktelekin erasotu zuten egoitza, egindako karikaturengatik.

2013ko urtarrilaren 3an, bere webguneak eraso informatikoa eduki zuen, aurreko egunean Mahomaren biografiaren komikiarekin gehigarri berezi bat argitaratu ostean.

2015eko urtarrilaren 7an, Charlie Hebdoren aurkako atentatua gertatu zen eta 12 lagun hil ziren.

## Ikus gainera 
* *Le Canard enchâiné*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bernard Verlhac

thumb|260px|*Tignous* 2008an

**Bernard Verlhac**, ***Tignous*** moduan ezaguna, (Paris, 1957ko abuztuaren 21a – *ibidem*, 2015eko urtarrilaren 7a) frantziar marrazkilaria izan zen.

## Biografia 
*Marianne*, ''L'Echo des Savanes* eta *Fluide glacial* komunikabideetan aritu zen lanean.

2015eko urtarrilaren 7an, Charlie Hebdoren aurkako atentatuan hil zen.

## Lanak 
* 1991 : *On s'énerve pour un rien*
* 1999 : *Tas de riches*
* 2006 : *Le Sport dans le sang*
* 2008 : *C'est la faute à la société*
* 2008 : *Le Procès Colonna*
* 2010 : *Pandas dans la brumes*
* 2010 : *Le Fric c'est capital*
* 2011 : *5 ans sous Sarkozy''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cry Freedom

***Cry Freedom*** () 1987ko Richard Attenborough ingeles zinema zuzendari eta ekoizle eta aktoreak zuzendu eta ekoiztutako biografia filma bat da. Apartheiden aurkako Steve Biko hegoafrikar ekintzaileareen bizitzan eta Donald Woods kazetari eta ekintzailearekin zuen adiskidetasuna kontatzen duen Woodsen eleberrian oinarritua dago. Denzel Washington, Kevin Kline, Penelope Wilton eta Kevin McNally aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako hiru izendapen jaso zituen, Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Denzel Washington), Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (George Fenton eta Jonas Gwangwa) eta Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria(George Fenton eta Jonas Gwangwa), baina ez zuen bat bera ere irabazi ahal izan. BAFTA Sarietarako zazpi izendapen jaso eta bat irabazi zuen, Jatorrizko soinu onenaren BAFTA Saria (Jonathan Bates, Simon Kaye eta Gerry Humphreys). Urrezko Globo Sarietarako ere lau izendapen jaso zituen. 1988ko 38. Berlingo Zinemaldian bi sari irabazi zituen.

Filmaren iragarkian Peter Gabriel ingeles abeslari eta musikariaren *Biko* abestia erabili zen.

## Sinopsia 
Donald Woods (Kevin Kline) izeneko Hego Afrikako kazetari zuri eta aurrerakoiak herrialdeak bizi duen une ganrrantzitsu hartan Apartheidaren aurkako Steve Biko (Denzel Washington) ekintzaile beltzaren jardueren jarraipen eta berri ematea burutuko du. Donaldek Stephen ezagutu eta elkarren lagun egindo dira, 1977an Biko hegoafrikar poliziaren esku torturatua eta eraila izan zen arte. Bere lagunaren erailketak atsekabeturik, Donaldek munduari haren benetazko bizitza eta erailketaren berri ematea erabakiko du. Ondorioz, Woods nahiz bere familiak trukean oso garesti aterako zaie, maite duten oro lagatzera derrigortuko baidituzte.

## Aktoreak 
* Denzel Washington: Steve Biko
* Kevin Kline: Donald Woods
* John Thaw: Jimmy Kruger, Hego Afrikako Justizia ministroa
* Josette Simon: D. Ramphele
* Wabei Siyolwe: Tenjy
* John Matshikiza: Mapetla
* Juanita Waterman: Ntsiki Biko
* Zakes Mokae: Aita Kani
* Nick Tate: Richie
* Evelyn Sithole: erizaina
* Xoliswa Sithole: erizaina
* James Coine: gaztea

## Esaldi aipagarriak 
* Epailea: *Zer dela eta zeuren buruei «beltzak» deitzen diezue? Beltzak baino marroiak dirudizue eta.*
* Biko: *Zer dela eta deitzen diozue zeuren buruei «zuriak»? Zuriak baino larrosak dirudizue eta.*
* Biko: *Jendearen pentsamoldea aldatu eta ezer ez da berriz berdina izango.*
* Anonimoa: *Beltzak gorroto zenituen baina koxk egingo zizutelakoan haiengandik ezkutatzen zinen; ez dira mustruoak, gu mustruagoak gara, basapiztien antzera erabiltzen baiditugu.*

## Kanpo estekak 
* *Cry Freedom* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Cry Freedom* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Scent of a Woman

**Scent of a Woman** (euskaraz *Emakumearen Esentzia*) 1992ko Martin Brest estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Giovanni Arpino idazlearen *Il buio e il miele* (*Iluntasuna eta Eztia*) eleberrian oinarritua dago, era berean, hartan oinarritu zen 1974ean Dino Risik zuzendutako *Profumo di donna* (*Emakumearen Perfumea*) italiar filmaren berregokitzapena ere bada. Al Pacino eta Chris O'Donnell aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako lau izendapen jaso zituen, azkenean bat irabaziz: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Al Pacino). Hiru Urrezko Globo Saria ere irabazi zituen.

## Argumentua 
Charlie Simms (Chris O'Donnell) familia txiro bateko senidea den ikasleak unibertsitaterako prestaketa ikastetxe pribatu batean ikasteko beka bat jaso berri du.

Eguberrietan jaiotetxera itzultzeko hegaldia hartzeko dirua lortzeko asmoz, Charliek AEBtako ofizial erretiratua den Frank Slade (Al Pacino) teniente kolonela zaintzeko lana onartuko du: adin ertaineko gizon itsu eta ozpindua. Sladek New York hiria bisitatzea erabaki duenez, Charlie Simms bidai lagun izatea nahi izan du. Baina jada hasieratik kolonelak Charlieri oztopoak jarriko dizkio, gaztearen harekiko hurbiltze edo laguntze saiakerak zapuztuz eta aldi berean bizitza lezioa emanez.

Charliek Frank Slade tenientea New Yorken barna gidatzen duen bitartean, ikastetxean arazo handi bati aurre egin beharko dio, bere ikaskideek ikastetxeko zuzendaria dn Trask jaunari (James Rebhorn) gustu txarreko txantxa bat egin ondoren txantxaren ardura berari leporatu nahi baidiote. Arazoa txantxarn egileen nortasuna Charlie eta George Willis, Jr. ikaskideak (Philip Seymour Hoffman) bakarrik ezagutzen dutela da, azken hau ikastetxearen ongile edo diru-emailearen semea. Zuzendariak bi ikasleak ikastetxetik kaleratzeaz mehatxatuko ditu, Charlie abagune estuan jarriz, bere Unibertsitaterako sarrera gai onek baldintzatua izango dela adierazten baidio. Ikaslearen ezezkoak Trask zuzendaria sumindu eta ikasleari zintzoa izan edota ondoriok jsngo dituela aipatuko dio. Bidean, bai ikasleak nahiz ofizial erretiratuak gura duten aukera zuzena hautatuz lor dezaketela jabetuko dira.

## Aktoreak 
* Al Pacino: Frank Slade teniente kolonela
* Chris O'Donnell: Charlie Simms
* James Rebhorn: Trask jauna
* Gabrielle Anwar: Donna
* Philip Seymour Hoffman: George Willis, Jr.
* Gene Canfield: Manny
* Richard Venture: William "W.R." Slade
* Bradley Whitford: Randy Slade
* June Squibb: Hunsacker andrea
* Frances Conroy: Christine Downes
* Rochelle Oliver: Gretchen Slade
* Tom Riis Farrell: Garry Slade
* Nicholas Sadler: Harry Havemeyer
* Todd Louiso: Trent Potter
* Matt Smith: Jimmy Jameson
* Ron Eldard: Gore ofiziala
* Margaret Eginton: Gail
* Sally Murphy: Karen Rossi
* Michael Feldman: Donny Rossi
* Julian eta Max Stein: Willie Rossi

## Kanpo estekak 
* *Scent of a Woman* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
2015 Turkian

Jarraian, **2015k Turkian** eman duena kontatzen da.

## Gertaerak 
### Urtarrila 
Urtarrilaren 6an, ekintzaile suizida batek lehergailuak zartarazi eta polizia bat hil zuen Istanbulen.

Urtarrilaren 7an, Turkiako Poliziak adingabe kurdu bat tirokatu eta ondorioz, hil egin zen.

Urtarrilaren 15ean, Turkiako lehen ministroak "palestinarrak hiltzea normal bihurtu izana" leporatu zion Israelgo gobernuburuari.

Urtarrilaren 20an, bake negoziazioak hautsi nahi izatea lepiratu zion Erdoganek Fethullah Guleni (PKK).

## Ikus gainera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Millonarios FC

thumb|250px
**Millonarios Fútbol Club** Kolonbiako talde ezaguna da, Bogotá hiriburukoa. Kolonbiako 14 liga irabazi ditu baina nazioarte mailan Kluben arteko Munduko Kopa txikian lortu zuen garaipena baino ez du.

## Palmaresa 
### Kolonbian: 20 
* Kolonbiako futbol liga (15): 1949, 1951, 1952, 1953, 1959, 1961, 1962, 1963, 1964, 1972, 1978, 1987, 1988, 2012 (F), 2017 (F)
** *Finalización* (F)
* Kolonbiako futbol kopa (4): 1952-53, 1963, 2011, 2022.
* Kolonbiako Superliga (1): 2018.

### Nazio artean: 3 
* Kluben arteko Munduko Kopa txikia:
** Txapelduna (1): 1953.
** Finalista (1): 1952.
* Libertadores Kopa:
** Final erdiak (3): 1960, 1973, 1974.
* Hego Amerikako Kopa:
** Final erdiak (2): 2007, 2012
* Merconorte Kopa (1): 2001.
* Simon Bolivar (1): 1972

## Kanpo estekak 
*  Millonariosen webgunea
Donibane Lohizuneko Zuzendari Gazteen Zinemaldia

**Donibane Lohizuneko Zuzendari Gazteen Zinemaldia** () urtero urrian Donibane Lohizunen antolatzen den zinemaldia da.

1996an sortua, bertan mundu osoko zinemagileek parte hartzen dute, bi film luze baino gehiago egin ez badituzte. 2010. urtetik aurrera, film laburren sail bat ere badu.

## Zuzendariak 
* 2006: Sandrine Bonnaire
* 2007: Gabriel Aghion
* 2008: Ariel Zeitoun
* 2010: Claude Brasseur
* 2011: Catherine Jacob
* 2012: Audrey Fleurot
* 2013: André Dussolier

## Palmaresa 
### Film onenaren *chistera* 
### Zuzendari onenaren *chistera* 
### Gizonezko aktore onenaren *chistera* 
### Emakumezko aktore onenaren *chistera* 
### Publikoaren *chistera* 
### Epaimahai gaztearen *chistera* 
### Epaimahaiaren *chistera* - Film laburrak 
### Publikoaren *chistera* - Film laburrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko zinemaldiak

## Kanpo estekak 
* Donibane Lohizuneko Zuzendari Gazteen Zinemaldiaren webgune ofiziala
América de Cali

**América de Cali** (izen osoa: *Sociedad Anónima Deportiva América de Cali S.A*) Kolonbiako talde ezaguna da, Santiago de Cali hirikoa. Kolonbiako 14 liga irabazi ditu eta Libertadores Kopan sarritan izan da finalista.

## Palmaresa 
### Kolonbian: 15 
* Kolonbiako futbol liga (15): 1979, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1990, 1992, 1997, 2000, 2001, 2002(A), 2008(F), 2019(F), 2020(A).
** *Apertura (A), Finalización (F)*

### Nazio artean: 1 
* Libertadores Kopa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (4): 1985, 1986, 1987, 1996.
* Merconorte Kopa (1): 1999.

## Kanpo estekak 
*  Atlético Nacionalen webgunea
Once Caldas SA

thumb|250px
**Once Caldas SA** Kolonbiako talde ezaguna da, Manizales hirikoa (Caldas departamentuan). Kolonbiako 4 liga irabazi ditu eta Libertadores Kopa bat ere bai.

## Palmaresa 
### Kolonbian: 4 
* Kolonbiako futbol liga (4): 1950, 2003(A), 2009(A), 2010(F)
** *Apertura (A), Finalización (F)*

### Nazio artean: 1 
* Kontinente arteko Futbol Kopa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2004.
* Libertadores Kopa: (1): 2004.
* Hego Amerikako Errekopa (0): finalista 2005ean.

## Kanpo estekak 
*  Once Caldasen webgunea
Fibrobacter

***Fibrobacter*** bi espezie besterik ez dituen bakteria-generoa da, bakterio Gram negatiboz osatua. Bazilo itxura dute eta anaerobioak dira. Genero honetako bakterioek hausnarkarien errumenean bizi dira, eta animaliak jaten duen landareen zelulosa degradatzen dute.

Hasiera batean bakterio hauek Bacteroides generoan sailkatzen ziren, baina 1988an hortik atera eta genero berria sortu zuten mikrobiologoek: Fibrobacter.

Genero honetako bi espezieak *Fibrobacter intestinalis* eta *Fibrobacter succinogenes* dira (2014an). Hausnarkarien errumenez gain, beste animalien digestio-aparatuan ere daude, baita termitenean ere.

## Taxonomia 
* Fibrobacteres klasea
** Fibrobacterales ordena
*** +**Fibrobacteraceae** familia
**** *Fibrobacter* generoa Montgomery et al. 1988
***** *F. intestinalis* Montgomery et al. 1988
***** *F. succinogenes* (Hungate 1950) Montgomery et al. 1988
****** *F. s. elongatus* Montgomery et al. 1988
****** *F. s. succinogenes* (Hungate 1950) Montgomery et al. 1988

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Garmendia (argipena)

**Juan Garmendia** euskal herritar hauen izen-deiturak dira:
* Juan Garmendia Kortadi (1898–1989), euskal idazlea eta euskaltzain urgazlea.
* Juan Garmendia Larrañaga (1926–2015), etnografoa eta historialaria.
Coworking

[thumb|250px|Coworking gunea [Berlinen.]]
**Coworking** enpresa txikiek, ekintzaileek edo euren kabuz lan egiten duten langileek partekatzen duten lekua da. Bakoitzak bere proiektuak modu aske batean garatzen ditu, baina gune horretan elkarlana ere bultzatzen da. Gero eta hedatuago dago, izan ere, lan egiteko beste modu bat biltzen du.

## Ikus gainera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Masaya

**Masaya** Nikaraguako mendebaldeko udalerria eta Masayako departamenduko hiriburua da. Granadatik 14&nbsp;km mendebaldera eta Managuatik 31&nbsp;km hego-ekialdera dago. 142,6&nbsp;km²ko eremua du eta 2012an 166.588 biztanle zituen.

## Hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Austriako Askatasunaren Alderdia

**Austriako Askatasunaren Alderdia** () eskuin muturreko alderdi politiko nazionalista da. 1986 eta 2005 bitartean Jörg Haider izan zen alderdiko buruzagia. 2005 urtea geroztik Heinz-Christian Strache da alderdiko presidentea. Gaur egun, Austriako hirugarren indar politikoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Etika protestantea eta kapitalismoaren izpiritua

***Etika protestantea eta kapitalismoaren izpiritua*** (jatorriz ), Max Weber soziologo eta ekonomialari alemaniarraren obrarik ezagunena da. 1904. eta 1905. urteetan egina, bere lanik bikainena, ospetsuena eta bere pentsaera hoberen biltzen duen lana da. Liburu honetan protestantismoaren ideologia eta kapitalismoa nola dauden uztarturik aztertzen da aurreko pentsamoldearen iraulketa erakarri zuen. Bere iritziz eta oso era zabalean onartuta dagoena, kapitalismoak izan zuen gorakada eta garapen itzela argituz.

Luteroren iraultzan txertaturik dagoen azpiegitura ideologikoa aztertzea izan zen Weberren liburuaren helburua. Eta horretarako Erdi Arotik zetorren pentsaeraren ("behartsuarentzat errazagoa da jostorratz baten zulotik igarotzea, aberatsa Jainkoaren erresuman sartzea baino") porrota ikertzen du, horren aurrean luteranismoak sortutako berria (alegia, gizaki lurtarak zerua mundu honetan irabazi behar duela, eta horretarako bere enpresetan arrakasta izan behar duela, horrek Jaungoikoaren grazian dagoela esan nahi duelako) aztertuz.

1996an Gaiak argitaletxeak euskaratu zuen.

## Kanpo estekak 
* Jatorrizko testua alemanez
Club Atlético Nacional

**Club Atlético Nacional** (izen osoa: *Corporación Deportiva Club Atlético Nacional*) Kolonbiako futbol klub ospetsu bat da, Medellín hirikoa. Kolonbiako 14 liga irabazi ditu, eta Libertadores Kopa bat ere bai.

## Palmaresa 
### Kolonbian: 22 
* Kolonbiako futbol liga (18): 1954, 1973, 1976, 1981, 1991, 1994, 1999, 2005(A), 2007(A), 2007(F), 2011(A), 2013(A), 2013(F), 2014(A), 2015(F), 2017 (A), 2022 (A), 2024 (F).
** *Apertura (A), Finalización (F)*
* Kolonbiako futbol kopa (8): 2012, 2013, 2016, 2018, 2021, 2023, 2024, 2025.
* Kolonbiako Superkopa (2): 2012, 2016, 2023, 2025.

### Nazioartean: 7 
* Kontinente arteko Futbol Kopa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 1989.
* Libertadores Kopa:
** Txapelduna (2): 1989, 2016.
** Finalista (1): 1995.
* Amerika arteko Kopa (2): 1990, 1995.
* Hego Amerikako Kopa (0):
** finalista 2002, 2014 eta 2016an.
** 2016an ez zen finala jokatu Chapecoense aurkariak izandako hegazkin istripuarengatik.
* Hego Amerikako Errekopa:
** Txapelduna (1): 2017.
** Finalista (1): 1990.
* Merconorte Kopa (2): 1998, 2000.

## Kanpo estekak 
*  Atlético Nacionalen webgunea
Alostorrea

thumb
thumb|Alostorrean nengoanean goruetan...
**Alostorrea** edo **Etxe eder leiho bage honetan** izenburuarekin izendatu da ahozko tradiziotik datorkigun balada hau. Baladan kontatzen diren gertakizunak, kondairak dioenez, Erdi Aroaren azkeneko urteetan gertatu omen ziren, XV. mendean-edo.
## Kondaira 
Kondairak zioenez Beltran Perez Alonso, Alostorreko jauna, zazpi urtez mairuen kontra gerran aritu ondoren sorterriratu zenean bere etxean gertaturiko seme bort, hau da, sasiko seme baten jaiotzaren berria heldu omen zitzaion. Emazteak, bere infideltasuna ezkutatzeko asmoz, Beltranen lehendabiziko ezkontzako alaba zen Usuari (edo, bertsioren batean, Uxue izenekoari) leporatu omen zion umea. Beltran Perez Alonso jaunak, egia jakiteko, hilarena egitea erabakiko du eta hilotz plantak eginez egia jakingo du. Horrela, alaba errugabea dela jakingo du eta emaztearen amorantea nor den ere bai. Amorante hori berton hilko du, Erdi Aro balore kanonikoei jarraiki: ohorea odolez besterik ezin garbitu.

Azkuek, *Euskalerriaren Yakintza*n, bigarren alean, "Ipuin eta lrakurgaiak" izeneko atalean alegia, 30 orrialdean, Alostorreko gertaera hau prosaz kontatu zuen:

## Bertsioak 
Gorago jasotako lau lerro horiek dira Alostorrea baladako bertsiorik ezagunena, baina baladaren beste zenbait aldaera ere jaso dira, gehienak Gipuzkoako lurraldean. Jaso zen lehen bertsioa Arakistain deiturako kondairen ikerlariak jaso zuen 1865. urtean eta Juan Carlos Guerra historialari arrasatearrari igorri zion gutun batean. Juan Carlos Guerrak, beraz, izan zuen balada hau ezagutarazten protagonismo handia, baina baladaren aldaera gehiago edo zati galduak topatu zituzten baita Azkuek, Aitzolek eta Orixek ere. Azkuek kondairaren berri eman zuen bere *Euskalerriaren Yakintza*n, baladaren aldaera baten zati berriekin batera.

Hona ekarri ditugun lehen bi bertsioak Koldo Biguri, Joseba Lakarra eta Blanca Urgellen edizioan oinarritu dira. Lehenengoa Arakistainek Juan Carlos Guerrari igorritakoaren kopiaren kopia da. Bigarrena Euzkadi egunkarian argitaratu zen 1932. urteko abuztuan. Lazkaoko semea zen Gorrotxategi'tar Eulogik sinatu zuen eta honek ez zuen berri-emailearen izenik aipatu. Grafia aldaketa batzuk egin ditugu EIMAren aholkuei jarraitzeko borondatez. Antonio Zavalaren edizioa ere begiratu dugu.

### Arakistain-Guerraren bertsioa: 

### Lazkaoko Gorrotxategi'tar Eulogik Euzkadi egunkarian 1932an argitaraturikoa: 

## Beste aldaera eta zati batzuk 
thumb|Bele beltza...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ekuadorko futbol liga

**Ekuadorko futbol liga** (*Serie A de Ecuador*) Ekuadorko kluben artean jokatzen den futbol txapelketa garrantzitsuena da.

## Historia 
Liga profesionala 1957an sortu zen. 2005 urtean bi txapelketa jokatu ziren Argentinan egiten zen bezala, Apertura eta Clausura, baina ez zuen arrakastarik izan eta txapelketa bakarreko ligara itzuli zen. Talde nagusiak Barcelona SC, CD El Nacional eta CS Emelec dira baina Liga de Quito da Libertadores Kopa irabazi duen bakarra.

## Txapelketaren formatua 
Hainbat formatu izan ditu. Gaur egun bi fase jokatzen dira eta aurrean sailkatu direnen arteko kanporaketak izaten dira.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### Categoria Primera A (1948-2001) 
|valign="top"|

|valign="top"|

|}

### Azken ligak 
* (pen), penalti jaurtiketak
* ¹ 2005ean Apertura (A) eta Clausura (C) txapelketak jokatu ziren.
* ² 2005 Apertura txapelketan eta 2009tik aurrera kanporaketak jokatzen dituzte eta hauek finaleko emaitzak dira.
* ³ 2012an aurreko bi faseak Barcelonak irabazi zituenez txapeldun izendatua izan zen eta bigarren posturako izan ziren kanporaketak. Emelec taldeak 2-1 eta 1-0 gainditu zuen Liga de Quito. Berdina gertatu zen 2013an CS Emelec taldearekin, eta 2016an Barcelonarekin berriz.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Hirika 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Barcelona Sporting Club

**Barcelona Sporting Club** Ekuadorko talde ezaguna da, Guayaquil hirikoa. Ekuadorko 14 liga irabazi ditu eta birritan izan da Libertadores Kopako finalean.

## Palmaresa 
### Ekuadorren: 21 
* Ekuadorko futbol liga (16): 1960, 1963, 1966, 1970, 1971, 1980, 1981, 1985, 1987, 1989, 1991, 1995, 1997, 2012, 2016, 2020.
* Guayaquilgo futbol txapelketa (5): 1955, 1961, 1963, 1965, 1967.

### Nazio artean: 0 
* Libertadores Kopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (2): 1990, 1998.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Club Deportivo El Nacional

**Club Deportivo El Nacional** (izen osoa *Club Especializado de Alto Rendimiento El Nacional*) Ekuadorko talde ezaguna da, Quito hiriburukoa. Ekuadorko 13 liga irabazi ditu.

## Palmaresa 
* Ekuadorko futbol liga (13): 1967, 1973, 1976, 1977, 1978, 1982, 1983, 1984, 1986, 1992, 1996, 2005(C), 2006.
** *(C) Clausura txapelketa*

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Liga Deportiva Universitaria de Quito

thumb|250px
**Liga Deportiva Universitaria de Quito** edo **Liga Quito** Ekuadorko talde ezaguna da, Quito hiriburukoa. Ekuadorko 10 liga irabazi ditu eta nazioartean Libertadores Kopa bat eta Hego Amerikako Kopa bat ere bai. Nazio arteko tituluak irabazi dituen talde ekuadortar bakarra da.

## Palmaresa 
### Ekuadorren: 18 
* Ekuadorko futbol liga (11): 1969, 1974, 1975, 1990, 1998, 1999, 2003, 2005 Apertura, 2007, 2010, 2018.
* Ekuadorko futbol kopa (1): 2018-19
* Ekuadorko Superkopa (1): 2020
* Txapelketa interandinoa (5): 1954, 1958, 1960, 1961, 1966, 1967.

### Nazio artean: 4 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2008.
* Libertadores Kopa
** Txapelduna (1): 2008.
* Hego Amerikako Kopa
** Txapelduna (1): 2009.
** Finalista (1): 2011.
* Hego Amerikako Errekopa
** Txapelduna (2): 2009, 2010.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Breakdown (1997ko filma)

**Breakdown** (euskaraz *Matxura*) 1997ko Jonathan Mostow estatubatuarrak zuzendutako road movie thriller filma bat da. Kurt Russell, J. T. Walsh, Kathleen Quinlan eta M. C. Gainey aktoreek antzeztu zuten. Basil Poledouris musikagileak soinu banda konposatu zuen.

Filma AEBtako Utah, Arizona eta Kalifornia estatuetan filmatu zen.

## Argumentua 
Jeff eta Amy Taylor senar emazteak (Kurt Russell eta Kathleen Quinlan) Bostondik San Diego hirirako bidai luzean AEBetako mendebaldeko basamortuan barna euren Jeep Grand Cherokee ibilgailu berrian doaz. Ohiko gasolidegiko bateko geldialdian Jeffek ibilgailuaren aurreko kapota irekia lagako du.

Honela bada, ilbigailuari gasolina bota eta bidaiari berrekingo diote. Bapatean, basamortuaren erdian ibilgailuak matxura bat jasango du, eta handik gutxira inor igarotzen ez den errepidean kamiolari jator bat iritsi (J. T. Walsh) eta handik kilometro gutxira dagoen jatetxe batera hurbilduko dituela esango die. Jeffek ibilgailua bertan bakarrik ez lagatzea erabakiko du, hortaz Amyk kamiolariarekin jatetxera joan eta bertan grua bati deitzea erabakiko du.

Handik gutxira, Jeff ibilgailuaren ustezko matxura kable solte bat besterik ez zela jabetu eta bere eskuz konponduko du, ondoren emaztearen bila jatetxera zuzenduko da, baina bertaratzean han bere emaztearen arrastorik ez ez dagoela jabetu eta ez zeru eta ez lur geldituko da. Beharbada emaztea eta bera elkar ulertu ez eta hurrengo herrira joango zela usteko du, hortaz ibilgailuan hurrengo herriraino gidatuko du. Han Red Barr izeneko aurreko kamiolariarekin topo egingo du, baina Jeffen harridurarako kamiolariak poliziaren aurrean hura eta bere emaztea inoiz ikusi ez dituela baieztatuko du. Erabat etxitu eta haserreturik, Jeff azpijoko arrikustsu batean barneratua dagola ohartuko da, bai eta kamiolariak bera txantaiatu nahizik Amy emaztea bahitu duela. Bidean Belle's tabernara joatean, bertako auto-garbitzaile batek bere susmoak baieztatzen dituen frogak aipatuko dizkio. Auto-garbitzaileak ibilbide bat jarrai dezan iradokiko dio eta Jeffek aholkuari kasu eginez ibilgailuz ibilbidearen amaierararte iritsiko da, orduan ezezagun bat beste ibilgailu batean bere atzetik jarraika hasiko da, une honetatik aurrera Jeffek bere bizitza salbatu nahiz emaztea topatzeko drama eta bilaketa hasiko da.

## Aktoreak 
* Kurt Russell: Jeff Taylor
* J. T. Walsh: Warren "Red" Barr
* Kathleen Quinlan: Amy Taylor
* M. C. Gainey: Earl
* Jack Noseworthy: Billy
* Ritch Brinkley: Al
* Moira Harris: Arleen Barr
* Rex Linn: Boyd sheriffa
* Kim Robillard: Len Carver konderriko sheriffa
* Jack McGee: Belle's taberna-ostatuko zerbitzaria
* Steven Waddington: bankuko cowboya
* Thomas Kopache: Calhoun

## Kanpo estekak 
* *Breakdown* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Breakdown* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ikiru

1952ko japoniar film dramatikoa da, Akira Kurosawak zuzenduta eta idatzita. Pelikulak aztertzen du burokrata baten borroka existentziala Tokion bere gaixotasun terminalaren aurrean, bizitzaren esanahiaren bila azken finean.

Gidoia partzialki dago inspiratuta Lev Tolstoiren 1886ko eleberria "Ivan Ilitxen heriotza".

1954ko Berlinalen saritu zuten.

## Istorioa 
Kanji Watanabe ertaineko adina duen gizona da, lan monotonoa eduki izan duena 30 urtez. Emaztea hilda dago eta alabaordearekin bizi da, eta dirudienez arduratzen da etorkizunean berak utzitako pentsioarekin.

Urdaileko minbizia antzeman eta gero, bizi-itxaropen oso laburra dauka aurretik. Saiatzen da bere semeari kontatzen baina ez dio kasurik egingo. Saiatuko da ihesbideak bilatzen Tokioko gaueko plazeren bila, ezagutu berri duen eleberrigile batekin batera. Ez da gogobeteta aterako, eta ondoren Oyo izeneko emakumea ezagutuko du eta beraz maitemindu. Andreak ez dio gauza bera sentitzen, baina aholkatzen dio bizitzeko beste zio bat topatzea.

Umeentzat jolas-parkea sortzea lortuko du, eta bizitzaren azkena pasioz biziko du. Hil-beilan, bere lankide ohiak harrituta azalduko dira Kanjiren jarreraren aldaketagatik. Edanda, eurek ere horrelako filosofia euren bizitzetan aplikatzea erabakiko dute, baina biharamunean ez dute nahikoa kuraiarik horretarako.

## Protagonistak 
* Takashi Shimura, Kanji Watanabe.
* Shinichi Himori, Kimura
* Haruo Tanaka, Sakai
* Minoru Chiaki, Noguchi
* Bokuzen Hidari, Ohara
* Miki Odagiri, Toyo Odagiri (enplegatua)
* Kamatari Fujiwara, azpiatalaren burua
* Nobuo Nakamura, alkateordea
* Yanosuke Ita, eleberrigilea

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
*Imdb webgunean.
Pedro Muguruza

**Pedro Muguruza Otaño** (Madril,  - Madril, ) jatorri gipuzkoarreko arkitektoa izan zen, batez ere Francoren diktadura hasieran egindako lanengatik ezaguna. , Ospea jaso zuen, batez ere, *Valle de los Caídos* Francoren proiektua aurrera eraman zuelako arkitekto gehiagorekin batera. Besteak beste Donostiako Jesusen Bihotza eskultura erraldoiaren, Bilboko Jesusen Bihotzaren eta Elgoibarko Morkaiko mendiko gurutzearen exekuzioan parte hartu zuen.

Elgoibarren hiribide batek bere izena izan zuen 2022 arte, frankismoarekin hain estu lotutako arkitektoaren izena kendu eta Toletxe izena eman zitzaionean.

## Datu biografikoak 
Domingo Muguruza Ibarguren ingeniari elgoibartarraren semea, Euskal Herriarekin harreman handia mantendu zuen. Athletic Futbol Klubaren jarraitzaile sutsua, Madrilen arkitektura ikasle zela, Domingo anaiarekin eta beste euskaldunekin batera, Atlético de Madrid taldea sortu zuen Espainiako arkitektura-zuzendari orokor izan zen 1939 eta 1946 artean. Gorteetan prokuradorea izan zen. 1946ean Elgoibarko seme kutun izendapena jaso zuen, eta herrian ikastetxe bati eta kale bati bere izena eman zitzaion.
* Karlos V.aren eraikuntza (1940-1942), Hondarribia
* Bilboko Jesusen Bihotza (1921-1925), Bilbo
* Donostiako Jesusen Bihotza (1950), Donostia
* Valle de los Caídos (1939-1959), Madrilgo Erkidegoa
* Morkaiko gurutzea Elgoibarren.

## Iruditegia 

Image:
Morkaiko gailurra 1599.jpg|Morkaiko gailurra gurutzearekin Indalecio Ojangurenek egindako argazki batean.
Bilbao - Monumento al Sagrado Corazón 6.jpg|Bilboko Jesusen Bihotza Bilbon.
San_Sebastian_05.JPG|Jesusen Bihotza Donostian.
Monumento_a_Francisco_Navarro_Villoslada.jpg|Francisco Navarro Villosladaren monumentua Iruñean.
SPA-2014-San Lorenzo de El Escorial-Valley of the Fallen (Valle de los Caídos).jpg|*Valle de los Caídos* eraikina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Pedro Muguruza, el arquitecto vasco que proyectó el Valle de los Caídos». *Diario Vasco*
* Sola, Ramon (2019-10-06) «Elgoibar da pasos para quitar su  calle al arquitecto del Valle de los Caídos». *Gara*
Prebiotiko

**Prebiotikoak**, elikagaigintza eta nutrizioan, hesteetako bakterio onuragarrien hazkundea areagotzen duten substantziak dira, elikagai moduan hartzen direnak eta digeritzen ez direnak.

Prebiotikoek ihes egiten diote digestio-aparatuaren entzimen jarduerari, eta ez dira heste meharrean xurgatzen. Horrela, heste-florako bakterioek erabil ditzakete.

Prebiotiko gehienak gluzidoak dira: oligosakaridoak eta polisakarido txikiak. Haien artean laktulosa eta inulina aipa daitezke. Substantzia horiek elikagaietan, berez, egon daitezke, edo modu artifizialean gehitu (elikagai funtzionalak).

Probiotikoen aldean, beraz, elikagai prebiotikoek ez dituzte mikroorganismorik, mikroorganismoen hazkundea errazten duten substantziak baizik.

Bifidobakterioak eta laktobaziloak dira prebiotikoei esker gehien hazten diren hesteetako bakterioak. Bakterio onuragarri horien hazkundeak eragin positiboa du ostalariaren osasunean (immunitate-sistema bizkortzen du eta koloneko minbiziaren agerpenaren aurka babesten du).

Prebiotikoak landare-jatorrizko elikagaietan daude modu naturalean (baratxuria, alkatxofak, txikoria, zerealak...)

## Ikus, gainera 
Probiotiko

## Kanpo estekak
Club Sport Emelec

thumb|250px
**Club Sport Emelec** Ekuadorko talde ezaguna da, Guayaquil hirikoa. Ekuadorko 12 liga irabazi ditu.

## Palmaresa 
### Ekuadorren: 19 
* Ekuadorko futbol liga (14): 1957, 1961, 1965, 1972, 1979, 1988, 1993, 1994, 2001, 2002, 2013, 2014, 2015, 2017.
* Guayaquilgo futbol txapelketa (5): 1956, 1957, 1962, 1964, 1966.

### Nazio artean: 0 
* Merconorte Kopa (0): Finalista 2001ean.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Club Universidad de Chile

[thumb|250px|2011ko [Hego Amerikako Kopa irabazi zuen taldea.]]

**Club Universidad de Chile** Txileko futbol talde nagusietakoa da, Santiago hiriburukoa. Herrialdeko 17 liga irabazi ditu.

## Palmaresa 
### Txilen: 28 
* Txileko futbol liga (18): 1940, 1959, 1962, 1964, 1965, 1967, 1969, 1994, 1995, 1999, 2000, 2004(A), 2009(A), 2011(A), 2011(C), 2012(A), 2015(A), 2017(C).
** *(A) Apertura, (C) Clausura*.
* Txileko futbol kopa (6): 1979, 1998, 2000, 2012–13, 2015, 2024.
* Txileko Superkopa (1): 2015.
* Torneo Metropolitano de Chile (2): 1968, 1969
* Francisco Candelor Kopa (1): 1969

### Nazio artean: 1 
* Hego Amerikako Kopa
** Txapelduna (1): 2011.
* Hego Amerikako Errekopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2012.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgunea
Methanobrevibacter

**Methanobrevibacter** arkeoen genero bat da, Methanobacteriaceae familiakoa. Anaerobio hertsia da eta metano gasa sortzen du arnasketa anaerobioa burutzerakoan. Genero honetako espezieak animalia eta gizakiaren digestio-aparatuan bizi dira.

## Kanpo estekak
Matagalpa

**Matagalpa** Nikaraguako udalerria eta Matagalpako departamenduko hiriburua da. Managuatik 140 km iparraldera dago. 675 km²ko eremua du eta 2012an 150.643 biztanle zituen.

Herrialdeko udalerri menditsuetako bat da. Gailurrik aipagarrienak Palcila (1.478 m), El Picacho (1.750 m), San Salvador (1.247 m) eta Buena Vista (1.442 m) dira. Laborantza (kafea, artoa eta babarrunak), abelzaintza (behi-esnearen ekoizpena) eta merkataritza dira ekonomiaren oinarriak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Danubio FC

**Danubio Fútbol Club** Uruguaiko futbol talde ezaguna da, azken hamarkadan 3 liga irabazi dituena.

## Palmaresa 
### Uruguaien: 4 
* Uruguaiko futbol liga (4): 1988, 2004, 2007, 2014.

### Nazio artean: 0 
* Libertadores Kopa (0): final erdiak 1989an.
* CONMEBOL Kopa (0): final laurdenak 1997an.

## Kanpo estekak 
*  Danubioren webgunea
Defensor Sporting Club

**Defensor Sporting Club** Uruguaiko futbol talde ezaguna da. Uruguaiko lau liga irabazi ditu, azkena 2008an.

## Palmaresa 
### Uruguaien: 4 
* Uruguaiko futbol liga (4): 1976, 1987, 1991, 2008.

### Nazio artean: 0 
* Libertadores Kopa (0): final erdiak 2014an.
* Hego Amerikako Kopa (0): final laurdenak 2007an eta 2015ean.

## Kanpo estekak 
*  Defensorren webgunea
Fonsecako golkoa

**Fonsecako golkoa** () Ozeano Bareak Erdialdeko Amerikan, Honduras, El Salvador eta Nikaraguaren artean, egiten duen golkoa da. 3.200&nbsp;km²ko eremua hartzen du. Itsasbazterrak 261 kmko luzera du: 29&nbsp;km El Salvadorren, 185&nbsp;km Hondurasen eta 47&nbsp;km Nikaraguan. Ahoan 32&nbsp;km zabal da, Amapala (El Salvador) eta Cosigüina (Nikaragua) lurmuturren artean, baina barnealdean 80 kmko zabalerara iristen da. Bertara isurtzen diren ibai nagusiak Hondurasko Goascorán, Choluteca eta Negro, eta Nikaraguako Estero Real dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Capbretongo hobia

thumb|Kokapena ()
**Capbretongo hobi**a (frantsesez, *gouf de Capbreton* edo *fosse de Capbreton*) ur-azpiko fiordo edo arroila da. Capbreton hirixkako portuaren aurrean dago eta 2.100 metroko sakonera eta 150 km-ko luzera du. Pirinioetako eremua eta Landetako ordokia bereizten ditu. Arroila, luzaroan adituentzat jatorri ezezagunekoa zena, Iberiar penintsula eta Frantzia lotu zituzten plaken tektonika mugimenduek sortu zuten. Horrela, golko natural bat sortu zen, eguraldi txarrean itsasontziak babesten dituena.

Arroilaren eskuinaldean, Aturriko bokaleak arrada bat sortu zuen. Hossegor eta Moïsan aintzirak haren aztarnak dira.

Gaskoiniako Landetako kostaldean zehar sortzen dituzten jalkinak ipar-mendebaldeko uhin nagusien ondorioz, Bizkaiko golkoko ordoki abisalean galtzen dira. Capbretongo hobiak kostaldea higaduratik gorde du.

## Kanpo estekak
UVB-76

**UVB-76** irrati-amateurrek 4625 kHz-ko frekuentzian igortzen duen uhin motzeko irrati-estazio bati ematen dioten izena da. Irrati estazio honek 25 aldiz minutuko errepikatzen den  labur eta monotonoa igortzen du, egunero. Noizbehinka burrunba horiek eteten dira errusierazko ahots bat igortzeko.

## Ikus, gainera 
* Zenbaki-irrati

## Kanpo estekak
Hego Amerikako Kopa

**Hego Amerikako Kopa** (; ) edo **Hego Amerikako CONMEBOL Kopa** CONMEBOLek 2002an abiatu zuen futbol txapelketa da, Libertadores Koparen ondoren garrantzitsuena. Irabazleak Hego Amerikako Errekopa jokatzen du Libertadores Kopako txapeldunaren aurka.

## Historia 
Txapelketa 2002an abiatu zen baina aurretik ere izan ziren txapelketak Libertadores Kopara sailkatu gabeko talde hegoamerikarren artean.

CONMEBOL Kopa, Mercosur Kopa eta Merconorte Kopak bat egin zuten 2002an Hego Amerikako Kopa sortzeko.

2004 eta 2008 artean CONCACAFeko taldeak ere gonbidatu gisa aritu ziren.

2016an finala  Atlético Nacional eta  Chapecoense taldeen artean jokatzekoa zen baina azaroaren 28an brasildarrak Kolonbiara zihoazela hegazkina erori eta taldeko jokalari eta agintariak hil ziren. Ondorioz finala bertan behera gelditu zen. Hala ere kolonbiarrek eskatuta CONMEBOL-ek **Chapecoense** izendatu zuen txapeldun.

## Aurreko txapelketak 
### CONMEBOL Kopa (1992-1999) 
* (pen), penalti jaurtiketak

### Merconorte (1998-2001) 
* (pen), penalti jaurtiketak

### Mercosur (1998-2001) 
* (pen), penalti jaurtiketak

## **Hego Amerikako Kopa (2002- )** 
* (pen), penalti jaurtiketak.

## Kanpo estekak 
*  CONMEBOLen Webgunea