open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stolperstein

thumb|Tupustarri bat Zarautzen.
[thumb|[Gunter Demnig, *stolperstein* bat jartzen.]]
***Stolperstein*** (hitzez hitz, "estropezu-harria" alemanez; plurala, ***Stolpersteine***) galtzada-harri baten tamainako oroigarria da, kalean jartzen den memoria historikoari dagokiona. Bertan nazismoak kontzentrazio-esparruetan jazarri edo hildako biktimen izen-deiturak eta bizitzari buruzko datuak ageri dira. *Stolperstein*ak Gunter Demnig alemaniar artistak 1992an hasitako arte-proiektua dira, oraindik garatzen ari dena. Pertsona haien azken etxebizitzan edo, kasu batzuetan, lantokian oroimena pizteko helburua dute. Biktima horiek nazismoaren jazarpena jaso zuten moduren batean, izan kontzentrazio-esparruetara deportatuz, eutanasia, eugenesia edo ihes egiteko beren buruaz beste eginez. 2018ko martxoaren 29an, 67.000 *stolperstein* zeuden jada 22 herrialdetan, munduko memorial deszentralizaturik handiena.

*Stolperstein* gehienek Holokaustoaren biktima juduak oroitzen dituzte. Badaude beste batzuk sinti eta ijitoen aurkako jazarpenaren oroitzapenetan, homosexualak, ezgaituak, Jehovaren Lekukoak, beltzak, Alemaniako Alderdi Komunista zein Alemaniako Alderdi Sozialdemokratako kideak, Europako nazismoaren aurkako Erresistentzia, masoiak edo Espainiako Gerra Zibileko Nazioarteko Brigadak gogoratzekoak, desertatu zuten militarrak, kontzientzia-eragozleak... orokorrean, nazismoa pairatu zuten kolektibo guztiak.

Euskal Herrian ere badira deportatutakoak gogoratzeko tupustarriak, eta frankismoaren biktimak omentzeko jarri izan dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tupustarri

## Kanpo estekak
Patxi Xabier Lezama Perier

**Patxi Xabier Lezama Perier** (Zalla, Bizkaia, 1967ko ekainaren 20a) eskultorea da. Euskal mitologia du gai nagusi.

## Sariak 
* Brontzezko Nazioarteko Domina *Valle de los Sueños* (Ametsen Harana) IV. Bienalean, Puebla de la Sierra (Madrilgo Erkidegoan), 2012.

## Idazkiak 
* *Mitología Vasca* / *Euskal Mitologia* / *Basque Mythology*. Egilea argitaratzaile.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sociedad Española de Construcción Naval

**Sociedad Española de Construcción Naval** (**SECN**) espainiar ontziola izan zen, 1909 eta Gerra Zibila artean monopolistikoa izan zena. Tomás Zubiria bere lehen presidentea izan zen eta britainiar jabetzakoa (John Brown & Company eta Vickers-Armstrong) izan zen. Lehen Mundu Gerra zela eta, hazkunde handia izan zuen eta 1914an gero La Naval ontziola izango zena eraiki zuen.

1969an, Astilleros de Cádiz eta Euskalduna ontziolarekin batera, Astilleros Españoles sortu zuen.

## Kanpo estekak
Saint Pee Union Club Rugby

**Saint Pee Union Club Rugby** edo **SPUC** Senpereko errugbi taldea da. Régionale 2 ligan jokatzen du.

## Azken urteak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Iñigo Vicente

**Iñigo Vicente Elordui** (Derio, Bizkaia, 1998ko urtarrilaren 6a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Aurrelari lanetan aritzen da, bere kalitate teknikoa nabarmenduz. Danok Bat eta Athleticeko harrobietan hazia da. Bilbao Athleticekin bikain aritu zen, eta baita Mirandeseko bi lagapenetan 2.mailan, baina ez zuen lortu ia aukerarik izan lehen talde zurigorriarekin. Santandergo Racingekin sinatu zuen, igoberria bigarren mailara. Oso laster talde kantabriarraren izarra bilakatu zen, 2030erarteko kontratua sinatuz.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2021 Superkopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Peru Nolaskoain

**Peru Nolaskoain Esnal** (Zumaia, Gipuzkoa, 1998ko urriaren 25a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Erdilari edo erdiko atzelari lanetan aritu ohi da. 2018-19 denboraldiko Lehen mailako lehen jardunaldian Eduardo Berizzoren eskutik egin zuen debuta Athleticen lehen taldean, gainera garaipeneko goletako bat sartu zuen, erdiko atzelari lanetan arituz. Lesioengatik ezin izan zuen lekurik irabazi, eta zenbait lagapenen ondoren 2024ko urtarrilean Eibarrekin sinatu zuen kontratua 2027rarte.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30 eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2021 Superkopa
* 23-24 Kopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Santa Maria degli Angeli e dei Martiri basilika

**Santa Maria degli Angeli e dei Martiri basilika** (, ) Erromako basilika bat da, Castro Pretorio *rionean* kokaturik dagoena.

## Historia 
Dioklezianoren termetako *frigidarium*-aren hondarretan eraiki zen. Antonio del Duca monje siziliarrak 1541 urtean bertan bisio bat izan zuen nola esklabu kristauak izan ziren termak eraiki zituztenak eta Pio IV.a Aita Santuari eskatu zion eliza bat eraiki zezala haien omenez. Michelangelo Buonarrotik egin zuen diseinua termen hondarrak erabiliz eta bertan aritu zen lanean 1563 eta 1564an. 1749an Luigi Vanvitelli arkitektoak barnealdea dekoratu eta eraikin gehigarriak egin zizkion.

## Deskribapena 
Greziar gurutzeko oinarria du, transeptu nagusi bat eta kubo itxurako kaperak alboetan. Transeptuak 90'8 metrotako luzera du eta lurrean eguzkiaren meridianoa irudikatu zuen Francesco Bianchinik, Klemente XI.a Aita Santuak hala eskatuta.

Ez dago benetako aurrealderik, termen gelako horma batean egindako sarrera sinple bat baizik.

## Iruditegia 

Irudi:Roma09 flickr.jpg|Elizaren ikuspegia.
Irudi:Basilica S Maria degli Angeli e dei Martiri.JPG|Sarrera.
Irudi:3222 - Roma - Santa Maria degli Angeli - Interno - Foto Giovanni Dall'Orto 17-June-2007.jpg|Habeartea.
Irudi:Mariadosanjos3b.jpg|Aldare nagusia.
Irudi:0 Méridienne de S. Maria degli Angeli.jpg|Eguzkiaren meridianoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Bernardo alle Terme

**San Bernardo alle Terme** (, ) Erromako eliza bat da, Castro Pretorio *rionean* kokaturik dagoena.

## Historia 
Dioklezianoren termen hondarretan eraiki zen eliza 1598 urtean, honek zeukan dorre zirkular bietako bat aprobetxatuz. Caterina Sforzak Frantziako zistertar talde bati eman zion eliza, *Feuillants* taldeari. Frantziako Iraultzaren ondoren Feuillantak desegin ziren eta eliza Bernardo Clairvauxkoaren kongregazioari eman zitzaion eta honek bere izena eman zion.

## Deskribapena 
Panteoiaren itxura du, kupula eta *oculus* batekin. Kupulak 22 metrotako diametroa du eta dekorazioa oktogonala da. Zortzi santuren estatuak daude barnean, bakoitza bere nitxoan sartua. Hauei kapera aparte batean San Frantziskoren estatua gehitzen zaie.

## Iruditegia 

Irudi:995RomaSBernardoTerme.JPG|Elizaren ikuspegia.
Irudi:SanBernardoTerme-Facciata03-SteO153.jpg|Sarrera.
Irudi:San Bernardo alle Terme (Roma) - Interior.jpg|Barnealdea.
Irudi:Castro Pretorio - Bernardo alle Terme Interno.jpg|Barnealdea.
Irudi:Cupola San Bernardo alle Terme.jpg|Kupula eta *oculus*-a.

## Kanpo estekak
Iparraldeko Kontseiluaren Literatura Saria

**Iparraldeko Kontseiluaren Literatura Saria** 1961tik Iparraldeko Kontseiluak sortutako saria da. Lehen aldiz 1962an eman zen. Eskandinaviako eta Finlandiako fikziozko liburuak saritzen dira. Lanak bertako hizkuntzetan idatzia egon behar du. Kontseiluko herri bakoitzak (Danimarka, Finlandia, Islandia, Norvegia eta Suedia; barruan ere Groenlandia, Feroe uharteak eta Laponia daude) bi liburu aukeratzen ditu; ondore, estatu bakoitzak bi pertsonak izendatzen ditu epamahaia sortzeko. Saria 350.000 koroa danimarkakoa da (47.000 euro inguru).

## Irabazleak 
## Kanpo estekak 
* :Sariei buruzko informazioa.
Jurassic World: Fallen Kingdom

**Jurassic World: Fallen Kingdom** 2018ko J. A. Bayona espainiar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. 2015eko *Jurassic World* filmaren jarraipena da eta bigarrena *Jurassic World* trilogian.

## Argumentua 
Parke tematikoa desagertuta, dinosauroak berriro libre daude Nublar irlan. Orain, beste arrisku bati egin beharko diote aurre: sumendi batek irla osoa suntsitzen ahal baitu.

## Aktoreak 
* Chris Pratt : Owen Grady
* Bryce Dallas Howard : Claire Dearing
* Jeff Goldblum : Ian Malcolm
* B. D. Wong : Henry Wu
* James Cromwell : Benjamin Lockwood
* Ted Levine : Ken Wheatley
* Rafe Spall : Eli Mills
* Justice Smith : Franklin Webb
* Daniella Pineda : Zia Rodriguez
* Toby Jones : Gunnar Eversol
* Geraldine Chaplin
* Isabella Sermon
* Kevin Layne

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El fútbol o yo

***El fútbol o yo*** 2017ko Marcos Carnevale argentinar zinema zuzendariaren film komiko erromantikoa da.

## Sinopsia 
Pedrok gehiegizko pasioa du futbolekiko: hain da handia futbolarekiko duen pasioa, lanetik botako dute, lanorduetan partida bat ikustera alde egiteagatik. Horrek guztiak kolokan jarriko du Verónicarekin duen harremana.

## Aktoreak 
* Adrián Suar: Pedro
* Julieta Díaz Verónica
* Rafael Spregelburd: Martín
* Federico D'Elía: Juan
* Alfredo Casero: Roca
* Carolina Levi: Martínen neska-laguna
* Martín Tecchi: Jefe
* Julieta Vallina: Liliana
* Marcelo D'Andrea: Castro
* Javier De Nevares: Batista
* Peto Menahem: Luis
* María Zamarbide: Mechi
* Natalia Santiago: Flor
* Mario Moscoso: Mario
* Silvia Trawier: Elsa
* Dalia Gutmann: Marcela
* Miriam Odorico: Esther

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
In Zeiten des abnehmenden Lichts

***In Zeiten des abnehmenden Lichts*** 2017ko Matti Geschonneck alemaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Eugen Rugeren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Ekialdeko Berlinen dago girotuta istorioa. 1989. urtea da. Wilhelm Powileitek 90 urte bete ditu, eta festa bat egin diote senitartekoek eta lagunek. Nazien garaian erbesteratua, militante komunista izana da bizi guztian. Ez du oso gogo onez hartuko festa, kezkaz ikusten baitu erregimen komunistaren egoera.

## Aktoreak 
* Bruno Ganz: Wilhelm Powileit
* Sylvester Groth: Kurt Umnitzer
* Hildegard Schmahl: Charlotte Powileit
* Yevgeniya Dodina: Irina Umnitzer
* Alexander Fehling: Alexander "Sascha" Umnitzer
* Gabriela Maria Schmeide: Lisbeth
* Angela Winkler: Stine Spier
* Natalia Belitski: Melitta
* Stephan Grossmann: Harry Zenk
* Nina Antonova: Nadeshda Iwanowna
* Inka Friedrich: Vera
* Thorsten Merten: Tabbert

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jurassic World

**Jurassic World** 2015eko Colin Trevorrow estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma da. Lehendabizikoa izan zen *Jurassic World* izeneko trilogian.

Pelikulak *Jurassic Park* frankizia berpiztu zuen. Nublar irla parke tematiko bihurtuta, genetikoki sortutako dinosauro batek hankaz gora jarriko du bertako lasaitasuna.

Colin Trevorrow izan zen mundu jurasikoari hats berria eman ziona, baina askok Steven Spielbergen beraren eskua ikusi zuten haren atzean. Nolanahi ere, eta askoren harridurarako, laugarren pelikulak egundoko arrakasta eskuratu zuen, eta sail osoko errentagarriena bihurtu zen.

## Aktoreak 
* Chris Pratt: Owen Grady
* Bryce Dallas Howard: Claire
* Vincent D'Onofrio: Vic Hoskins
* Ty Simpkins: Gray Mitchell
* Nick Robinson: Zach Mitchell
* Omar Sy: Barry
* B. D. Wong: Henry Wu
* Irrfan Khan: Simon Masrani
* Jake Johnson: Lowery
* Lauren Lapkus: Vivian
* Brian Tee: Hamada
* Katie McGrath: Zara
* Judy Greer: Karen Mitchell
* Andy Buckley: Scott Mitchell
* Eric Edelstein: langilea
* Colby Boothman: langilea
* Jimmy Fallon: bera
* James DuMont: Hal Osterly
* Jimmy Buffett: bera
* Colin Trevorrow (ahotsa)
* Brad Bird (ahotsa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gtichavank monasterioa

**Gtichavank** () XIII. mendeko Armeniako Eliza Aposotolikoaren monasterio baten erorkinak dira.

## Kokapena 
Hadrut barrutian dago, Artsaj Errepublikan, lehen Nagorno-Karabakh-en Errepublika. Lurralde hori Azerbaijanek erreklamatzen du. Monasterioaren erorkinak bisitatzeko Himnakan Janapar bitartez bide-sare bat dago.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mauka Gorri

**Mauka Gorri**, jatorrizko izena **La-choy Ko-kun-nost** (; ;  - 1863ko urtarrilaren 18a) edota **Dasoda-hae** (*Hortxe Eseria*) apatxe herriko txihende (euskaraz *gorrizkoak*) taldeko kide eta buruzagi bat izan zen.

Cochise eta Victorio buruzagien senidea izan zen.

Mauka Gorri Apatxe herriko talde ezberdinen arteko konfederazio bat sortzen saiatu zen, beste amerindiar herri batzuekin ere aliantzak lortuz. Herrien arteko adiskidetasun loturak sortzeko bere alabak beste herrietako buruzagiekin ezkonduarazi zituen. Cochise txirikahua txokonen herriko buruzagiarekin modu horretan adiskidetu zen, eta aliantza honek gehien iraun zuen.
Zentsura mozio

**Zentsura mozioa** parlamentu batek duen legezko figura bat da, gobernuaren politikarekiko desadostasuna adierazteko egiten dena, eta onartuz gero, gobernuaren dimisioa dakarrena. Parlamentari kopuru jakin batek aurkeztu behar du (sarri hamarrenak gutxienez) eta gehiengo absolutuak onartu (herrialde batzuk bi heren eskatzen dute, gobernuen estabilitatea bermatzeko).

Herrialde batzuetan, zentsura mozioak gobernuburu berria proposatu behar du, onartua izan nahi badu. Horrela da Alemanian, Armenian, Belgikan, Espainian, Polonian eta Tunisian. Beste herrialde batzuetan, Kanadan esaterako, "zentsura bikoitza" aplikatzen da, hau da, zentsura-mozioa onartzeak parlamentuaren disoluzioa ere dakar, diputatuen grina baretzeko asmoarekin.

Zentsura mozioak estatu mailako parlamentuetan ageri den legezko figura da, baina baita ere eskualde mailakoetan, hala nola Espainiako Autonomia Erkidegoetan edo Alemaniako Land-etan.

## Zentsura mozioak Euskal Herrian 
### Nafarroan 
* 2013ko Yolanda Barcinaren aurkako zentsura mozioa
* 2014ko Yolanda Barcinaren aurkako zentsura mozioa

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Impeachment*

## Kanpo estekak
San Pedro Alcántara

**San Pedro Alcántara** Marbellako herria da, Costa del Solen dagoena. 1860an Manuel Gutiérrez de la Concha jeneralak bertan nekazal-kolonia bat eratu zuen, egun 27.000 biztanle inguru ditu.

## Kanpo estekak
Puerto Banús

**Puerto José Banús**, **Puerto Banús** izenaz ezagunagoa, Marbellan dagoen luxuzko kirol-portua da, Nueva Andalucía barrutian dagoena. 1970eko maiatzean sortua, Costa del Solgo turismo-gune nagusienetariko bat da, nazioartean ospatsua dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marbella Club Hotel

**Marbella Club Hotel Golf Resort & Spa** Marbellan dagoen luxuzko hotela da, hirigunetik eta Puerto Banústik gertu dagoena. Alfontso Hohenlohe-Langenburgekoaren egoitzan 1954an eraikia, nazioarteko jet set hartu du bere geletan. Egun 37 luxuzko gela, 78 suite eta 14 andaluziar villa ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ritz hotela (Madril)

**Ritz** Madrilen dagoen luxuzko hotela da, Canovas del Castillo enparantzan eta Pradoko Museotik gertu dagoena. 1910ean Alfontso XIII.a Espainiakoak hala aginduta eraikia, Gerra Zibilean ospitale bilakatu zen. Egun Mandarin Oriental Hotel Groupek kudeatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hostal dos Reis Católicos

**Hostal dos Reis Católicos** () Santiago de Compostelan dagoen hotela da, Obradoiro enparantzan dagoena. 1486an Errege-erregina Katolikoek hala aginduta eraikia, munduan etengabe martxan dagoen hotelik antzinena da eta, baita "Europako hotelik ederrena" ere. Paradoreen sarean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paradore

**Paradore** (;  ahoskatua) Espainiako estatuan, erakunde ofizialen mendeko ostatu-establezimendua da. Interes berezia duen eraikin edo ingurune batean egon ohi da. Sareak 97 eraikin ditu, horietatik 45 kultura ondasun izendatuak. Paradores de Turismo de España, S.A. enpresa publikoak kudeatzen ditu.

## Paradoreak Hego Euskal Herrian 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argomaizko paradorea

**Argomaizko paradorea** Burguko herri horretako hotela da. Larreatarren antzinako pizkundetar jauregian eraikia, 1978tik aurrera paradoreen sareak kudeatzen du.

## Kanpo estekak
Costa Cálida

**Costa Cálida** (gaztelaniaz  ahoskatua; ) Mediterraneoko Levanteko kostari, Murtziako Eskualdean dagoenari ematen zaion izen turistikoa da, hondartza eta kalazko 250 kilometro inguruz osatua. El Mojón eta Águilas artean hedatua, mikroklima berezia du, urtero 34&nbsp;cm-ko prezipitazio baino gutxiago duena. Cartagena eta Mazarrón ditu hirigune nagusienak.

## Kanpo estekak
Costa de Almería

[thumb|Mónsul hondartza, [Gata (lurmuturra)|Gatan.]]
**Costa de Almería** (gaztelaniaz  ahoskatua; ) Mediterraneoko Andaluziako kostari, Almeríako probintzian dagoenari ematen zaion izen turistikoa da, hondartza eta kalazko 217 kilometroz osatua. Pulpí eta Adra artean hedatzen da eta Vera, Mojácar, Roquetas de Mar eta Almerimar herriak, Cabo de Gata-Níjar Natura Parkea, Punta Entinas-Sabinar Erreserba Naturala eta San Andrés uhartea ditu turismo-gune nagusiak.

## Kanpo estekak
Palace hotela

**The Westin Palace**, **Palace hotela** izenaz ezaguna, Madrilen dagoen luxuzko hotela da, Canovas del Castillo enparantzan eta Pradoko Museotik gertu dagoena. 1912an Alfontso XIII.a Espainiakoak hala aginduta eraikia, 1940ko hamarkadan beheko solairuan zinema-areto bat eta gero Starbucks eta VIPS bat izan ditu. Egun Starwood Hotels & Resorts Worldwidek kudeatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giuseppe Conte

**Giuseppe Conte** (Volturara Appula, Foggiako probintzia; 1964ko abuztuaren 8) italiar legelari eta zuzenbideko irakaslea da. Conte, Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakari izateko proposatu zuen 5 Izar Mugimenduko Luigi Di Maiok eta Ipar Ligako Matteo Salvinik. 2018ko maiatzaren 23an, Sergio Mattarella Italiako lehendakariak Conteri gobernua osatzeko ardura eman zion, honek ordea ez zuen bere helburua lortu. Maiatzaren 28an, Mattarella lehendakariak gobernua osatzeko ardura eman zion Carlo Cottarelliri, honek ordea, mandatuari uko egin zion handik hiru egunera, beraz, estatuko lehendakariak Conte berriz ere Ministroen Kontseiluko Lehendakari izendatu zuen. 2018ko ekainaren 1ean egin zuen karguaren zina.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Italia
* 5 izar Mugimendua
* Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakaria
* Ipar Liga
Joseba Barandiaran Urkola

**José Ignacio "Joseba" Barandiaran Urkola** (Astigarraga, Gipuzkoa,  - Donostia, Gipuzkoa, ) poliziaren biktima bat izan zen, Espainiako poliziak tiroz hila. 1978ko sanferminetan Iruñean Espainiako poliziak LKI alderdiko kide German Rodriguez erail ondoren, greba orokorrerako deia egin zen, eta, Joseba Donostiako Aldapeta kaleko istiluetan zegoela, Armadun Poliziak tiro eginda, bala batek Joseba Barandiaran hil zuen.

## Gertaerak 
Uztailaren 11tik aurrera, tentsio handiko egunak izan ziren Euskal Herrian, batez ere Gipuzkoan. Iruñetik Donostiara eta Errenteriara zabaldu zen polizien indarkeria; hein batean, erantzule nagusia, Logroñoko Polizia unitate berezia, harantz zuzendu zelako.

Hiru egun lehenago, sanferminetan German Rodriguez hil zuen poliziak Iruñean, eta hori salatzeko protestak zeuden deituta Euskal Herriko hainbat lekutan. Donostiako Aldapeta inguruan barrikadak altxa zituzten manifestariek; Armadun Poliziaren kuartelaren ingurutik poliziek tiro egin zuten, eta Barandiaran bularrean jo. Agenteek elkar babestu eta kasua artxibatzea lortu zuten, eta ez dute inoiz inor epaitu hilketa honegatik, nahiz eta tiro egin zuen polizi baten argazkia publikoa izan. Lurralde Auzitegiak onartu zuen, hain zuzen ere, «Barandiaran hil zuen tiroa poliziarengandik abiatua» zela, baina Barandiaran kasua zazpi urte geroago artxibatu zuten behin-behinean, 1985ean.

## Oroigarriak 
thumb|300px|Donostian jarritako oroigarria.
Astigarragako herritar askok eskatuta, 1980ko martxoaren 14an herri horretako plaza bati Joseba Barandiaran izena ematea erabaki zen. Donostiako Udalak Joseba Barandiaranen omenezko plaka bat jarri zuen hil zuten lekuan, San Bartolome kaleko 12. zenbakian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://www.berria.eus/paperekoa/1961/035/001/2018-07-13/beste-gazte-bat-hilik-donostian.htm Joxerra Senarren artikulua *Berria*n, 2023ko uztailak 10ean.
Celio (Erroma)

**Celio** Erroma hiriko alde historikoa (*I municipioa*) osatzen duten hogeita bi *rionietan* hemeretzigarrena da. Koliseoa eta Konstantinoren arkua daude bertan.

## Geografia 
Zelio muinoaren magaletan kokatzen da eta berak ematen dio izena rioneari.

## Historia 
Erromako zazpi muinoetako bat da Zelio. Antzinaroan etruriarrak bizi ziren bertan. I mendean Koliseoa eraiki zen eta ondoan Ludus Magnus, gladiadoreen eskola.

Historian zehar populazio txikia izan zuen. Hainbat eliza zeuden mahasti eta baratzeen artean. 1870 urtean Italia bateratu eta Erroma hiriburu izendatzean eremua urbanizatzeko planak diseinatu ziren. 1885 eta 1891 artean ospitale militarra eraiki zen eta hauen esku gelditu zen rionearen zati handi bat.

Aurretik Monti eta Campitelli rionietan zeuden hainbat lursail 1921 urtean bateratu eta hirugarren rione bat eratu zen, *Celio* izenekoa.

## Ondasun nabarmenak 
* **Koliseoa**
* **Konstantinoren arkua**
* San Joan eta San Pauloren basilika
* San Giovanni a Porta Latina basilika
* Porta San Sebastiano

## Iruditegia 

Irudi:Colosseo 2020.jpg|**Koliseoa**.
Irudi:Arch of Constantine (Rome) - South side, from Via triumphalis.jpg|**Konstantinoren arkua**.
Irudi:Caelian Hill.jpg|Zelio muinoa.
Irudi:RomaSanGiovanni&PaoloCelio dalPalatino.jpg|San Joan eta San Pauloren basilika.
Irudi:DSC09436 MSan Giovanni a Porta Latina (Rome).jpg|San Giovanni a Porta Latina basilika.
Irudi:Santa Maria in Domnica - esterno.jpg|Santa Maria in Domnica.
Irudi:Celio - Porta san Sebastiano 1973.JPG|Porta San Sebastiano
Irudi:Porta Metronia 28 09 2019.jpg|Porta Metronia
Irudi:Villa Celimontana 283.jpg|Villa Celimontana.
Irudi:240ClivioDiScauro.JPG|Clivus Scauri.

## Kanpo estekak
Polizia Gorputz Nazionala

**Polizia Gorputz Nazionala** () Espainiako trantsizioaren garaian izandako segurtasun erakundea da. 1978an Trafikoko eta Armadun Polizia-Gorputza ordezkatzeko sortu eta 1986an, Espainiako Polizia Nazionalak ordezkatua, desegin zuten. Espainiako Barne Arazoetako Ministerioaren agindupean ziren eta, bere uniformea zela eta, «madero» ezizenaz ezagunak ziren.

## Uniformeak 
## Kanpo estekak
Spilocuscus wilsoni

***Spilocuscus wilsoni*** kuskusen generoko animalia da. Martsupialen barruko Diprotodontia ordeneko animalia da. Phalangerinae subfamilia eta Phalangeridae familian sailkatuta dago.

Mendebaldeko Papuan dauden Biak eta Supiori uharteetan baino ez da bizi.

## Ikus, gainera 
* Phalangeridae

## Kanpo estekak
Tarsius tumpara

***Tarsius tumpara*** *Tarsius* primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da. Indonesiako Siau uhartean baino ez da bizi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trafikoko eta Armadun Polizia-Gorputza

**Trafikoko eta Armadun Polizia-Gopurtza** () Espainian frankismoaren garaian izandako segurtasun erakundea da. 1938an, Gerra Zibilean, sortu eta 1978an, Espainiako trantsizioan, desegin zuten. 1968an 20.000 lagunek osatzen zuten Espainia osoan banaturik, bere uniformea zela eta, «grisak» ezizenez ezagunak.

## Uniformeak 
## Kanpo estekak
Frankismo soziologiko

[thumb|250px|Madrilgo [Sortaldeko plaza (Madril)|Sortaldeko plaza. Frankismoaren manifestaldi handienak bertan egin zituzten.]]
**Frankismo soziologiko** Francisco Francoren ondorengo espainiar gizarteak gaurdaino mantendutako ezaugarri sozial frankistak adierazten dituen esapidea da.

Ezaugarri anakroniko hauek ez dira ekonomikoki, sozialki eta politikoki garatutako gizarte moderno batenak, baizik eta industriaurreko gizarte batenak. Diktaduran jasandako errepresio-politikak, Espainiako Gerra Zibilaren errepikapenaren beldurrak edo garapen-plan ekonomikoen eraginak frankismo soziologikoa sortu eta bultzatu zuten. Diktaduran, gehiengo sozialak- tartean hasieran frankismoaren alde egin zutenek- kontserbazio eta biziraupen aldeko jarrera izan zuen, autoritateari era konformista batean makurtzen. José Luis López Arangurenen esanetan, "frankismoa, hasieran sistema politiko bat izanda, espainiarrentzat bizimodu bilakatu zen"

Espainiako trantsizioaren ondoren, espainiar gizartearen talde batzuk jarrera honi eutsi zioten, adibidez eskuin-muturrak azaroaren 20aren inguruan manifestazioak antolatutuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Voalavo antsahabensis

***Voalavo antsahabensis*** Voalavo generoko animalia da. Karraskarien barruko Nesomyinae subfamilia eta Nesomyidae familian sailkatuta dago.

Madagaskarreko Anjozorobe basoan baino ez da bizi.

## Ikus, gainera 
* Voalavo
* Nesomyidae

## Kanpo estekak
Bubalus arnee

***Bubalus arnee*** *Bubalus* generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Bovinae subfamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago. Asiar bufaloaren balizko arbasoa, 3.400 espezimen baino ez dira geratzen (horietatik %91a Indian, eta gehienak Assamen).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bovidae

## Kanpo estekak
Bubalus cebuensis

***Bubalus cebuensis*** Bubalus generoko animalia izan zen. Artiodaktiloen barruko Bovinae subfamilia eta Bovidae familian sailkatuta, Filipinetan aurkitu zuten fosil bat.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bovidae

## Kanpo estekak
Tokudaia tokunoshimensis

***Tokudaia tokunoshimensis*** Tokudaia generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae subfamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.

Ryukyu uharteetako Tokunoshima uhartean baino ez da bizi. Y kromosoma ez duten ugaztunetako bat da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tokudaia
* Muridae

## Kanpo estekak
Sapajus flavius

***Sapajus flavius*** *Sapajus* generoko animalia da. Primateen barruko Cebinae subfamilia eta Cebidae familian sailkatuta dago. Brasilgo ipar-ekialdean baino ez da bizi. Arriskuan dagoen espeziea da, 2006an berriro ere aurkitu zena. 150 banako dituzten taldetan bizi daitezke, eta beste tximino kaputxino batzuk bezala, bizi-sozial handia dute. Habitat galera handia dute, nekazaritzaren ondorioz, azukre-kanabera landatzeko. Horren ondorioz, euren dietan fruta geroz eta gutxiago eta azukre-kanabera geroz eta gehiago sartu dute. 

Lehenago *Cebus flavius* gisa sailkatzen ziren, baina 2011n Jessica Lynch Alfarok eta bere taldeak proposatu zuten *Cebus apella* taldea eta bere subespezie guztiak *Sapajus* generoan sartzea. 

## Ikus, gainera 
* Cebidae

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Estetizismo

**Estetizismoa**, Ingalaterran, XIX. mendearen amaieran sorturiko mugimendu artistikoa da. Edertasunarekiko pasioan oinarritzen da, "artea arteagatik". Filosoﬁa espiritual batean oinarrituriko korrontea da estetizismoa, Immanuel Kanten ﬁlosoﬁan hain zuzen ere; honen arabera arau estetikoak moralitatetik, plazeretik edota erabilgarritasunetik aldendu behar dira. Estetizismoaren arabera artea edertasuna goraipatzeko erabili behar da, edozein gai sozialaren gainetik dagoen zerbait da. Frantzian garaturiko dekadentismoaren eta sinbolismoaren eraginak jasan zituen. Mugimenduaren izaerak ﬁlosoﬁa utilitaristaren aurka eta industrializazioak ekarritako estetika itsusiaren eta materialismoaren aurka azaldu zen.
Estetizismoak edertasunaren kontzepzio superﬁziala defendatzen du, estetikaren inguruko hausnarketen gainetik dagoena.

## Sorrera eta garapena 
Modernismoaren aurrekaritzat har genezakeen mugimendua, XIX. mendearen amaieran naturalismoaren kontrako korronte bezala agertu zen, William Morrisek arte kontzeptu berri bat proposatu zuenean: denontzat izango zen artea eta edonon aurkituko zena, industrializazioaren korrontearen inbasioa saihestuz. Ideia utopiko honen inguruan beste hainbat mugimendu garatu ziren estetizismoarekin batera, sinbolismoa adibidez. Korronte hauek ateak irekiko zizkioten Art Nouveau korronteari. XIX. mendearen amaieraren ezinegonetik ihes egiteko ahalerak izan ziren estetizismoa, dekadentismoa eta sinbolismoa. Eguneroko errealitatetik ihes egin nahi zuten korronte hauek edertasuna gurtzeko interesa partekatzen zuten. Hala ere, mugimendu hauen artean desberdintasun nabarmenak zeuden, ad. estetizismoaren "artea arteagatik" dekadentismoaren izaeraren aurka jotzen zuen bortizki.

## Ezaugarriak 
Tematika ﬁguratiboen aldetik, gotikoaren aspektu naturalistak erabili zituen estetizismoak: elementu naturalak (landareak gehien bat) era uhintsu batean plasmatzen adibidez, helburua edertasuna gurtzea zelarik. 80'. hamarkadan korronte estetizistak sintetizatu ziren, tematika begetala konposizioen oinarritzat hartuta ia beti. Alde intelektualaren ikuspegitik, estetizismoa ﬁlosoﬁa espiritual bat zen bere oinarrian. Edertasunaren gorespena orduko sozietatearen arrunkeriaren aurka azaldu behar zen, aspektu eta diziplina guztietan. Literatura izango zen ideia honen bozeramailea Europan zehar, Walter Paterren lanekin kontsolidatu zena. Saiogilearen *Mario epikureoa* obran argi geratzen dira estetizismoaren helburu eta nahiak: bizitza era intentsoan bizi behar dela, edertasuna idealtzat jarraituz. Ikuspegi hauek, errenazimenduaren inguruko hausnarketa eta azterketekin batera, izango ziren orduko idazleen eredu, (Oscar Wilde adibidez). Orokorrean Paterren lanek gazteria ingelesaren estilo bohemioa bizi-ﬁlosoﬁa batean bilakatu zuten. Mugimenduaren amaiera 1895an, Oscar Wilderen aurkako epaiketa gertatzean ailegatu zen.

## Mugimenduaren hainbat autore 
· Oscar Wilde idazlea. · Aubrey Beardsley margolari eta ilustratzailea. · Mary Lizzie Macomber margolaria. · James McNeill Whistler margolaria. · Dante Gabriel Rossetti idazle, ilustratzaile eta margolaria. · Edward Coley Burne-Jones margolari eta diseinatzailea.

## Kanpo estekak
Álvaro de Mendaña

**Álvaro de Mendaña y Neira** edo **Neyra** (Congosto, Bierzo eskualdea, Leongo probintzia, egungo Gaztela eta Leongo autonomia erkidegoa, 1542 - Nendo uhartea (Santa Cruz uharteak), 1595eko urria), *Adelantado*, nabigatzaile espainiarra izan zen. Pazifikora bi espedizio egin zituen Salomon Uharteak eta Markesak uharteak aurkituz.
Abasiofilia

thumb|Oscar Pistorius hegoafrikarrak korrika egiteko protesiak erabiltzen ditu.
**Abasiofilia** mugimenduak egiteko gaigabezia duten pertsonekiko sexu parafilia bat da. Bereziki erakargarriak ibiltzeko tresna ortopedikoak edo aulki-gurpildunak erabiltzen dituztenak izaten dira. Parafilia hau duten pertsonak objektu horien erabiltzaileengatik sexualki erakarriak sentitzen dira. Johns Hopkins Unibertsitatean irakaslea zen John Money irakasleak 1990ean kontzeptua lehen aldiz erabili zuen.

## Abasiofilia kulturan 
* Michael Connellyren *The Scarecrow* eleberrian (“Txorimaloa”, 2009), serieko hiltzaile batek parafilia horretan oinarritzen da.
* J. G. Ballard 1973an argitaratutako Crash eleberrian protagonistek abasiofilia antzeko den sinforofilia parafilia erakusten dute. Eleberria zinemara eraman zen 1996an, Crash.

## Erreferentziak 
## Ikus, baita ere 
* Parafilia
* Sexu-fetixismo

## Kanpo estekak 
* :Zer da abasiofilia?
Lap dance

thumb|Dantza mota hau modan dago.
**Lap dance** edo **Dantza magalean** dantza erotiko mota bat da non dantzaria mugimendu erotikoak egiteko ikuslearen gainean jartzen den. Publikoan egiten denean ikusleak ez du ezer egiten; pribatuan beste motatako ekintza sexualetara eraman dezake. Dantza mota hau Europako zein Ameriketako Estatu Batuetako klubetan oso modan jarri da. Euskal Herrian ez dago oso zabalduta.

## Deskribapena 
Dantzaria musika baten erritmoaren arabera mugitu egiten da. Ikuslearen gainean jarrita haren mugimenduak oso sexualak eta probokatzaileak dira. Dantzariak gehien batean emakumeak dira. pribatuan egiten denean bezeroak luzeera aukera dezake eta sexu zuzenean bukatu daiteke; beraz, [[prostituzio] mota bat da.

Dantza mota hau Las Vegasen sortu zen. Hiri horretan egindako ikerketa baten arabera urtean 150.000 dantzari milioi ingurko ikusleen aurrean dantzatzen dute.

Lap dance, bestetik, stripteasearekin lotu daiteke. Ohikoa da dantzaria, dantzatzen duen bitartean, arropa kentzen joatea, azkenean biluzik gelditzeko. Pole dancerekin era konbinatu daiteke, hau da, dantzariak metalezko barra baten inguruan dantzatzen duenean.

## Zineman 
Zinema izan da dantza mota hau zabaltzeko bidea. Lap dance filme askotan agergu da:
* 1995: *Showgirls*, Zack Carey (Kyle MacLachlan). Hemen Nomi Maloneren (Elizabeth Berkley) lap dance azaltzen da.
* 1999: *Go*.
* 2001: *The Center of the World* Wayne Wang zuzendariaren filma.
* 2007: *Death Proof* Quentin Tarantinoren filma.
* 2010: *Welcome to the Rileys*.
* 2014: *Lap Dance*.

## Kanpo estekak 
* :Lap dance parodia bat.
Kaunakes

[thumb|200px|[Narunteren irudia, kaunakesa soinean duela. Susa, K. a. 2100 aldean]]
**Kaunakesa** ( edo ; , TÚGGU-NAK-KU) artilezko jantzia zen, antzinako Mesopotamia eta Persian erabiltzen zena. Gizonek gona itxurakoa jantzi ohi zuten, eta emakumeek longain itxurakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Longain

**Longaina** edo **kapotea** gainjantzi mahukaduna da, epaileek erabiltzen dutena bezalakoa. Ohitura da nolabaiteko sendotasuna duen barne-estalki bat eranstea. Eskuarki, mahukak ditu eta kapak baino lasaiera txikiagoa du. Badira, ordea, mahuken ordez alboetako irekidura hutsak jartzen dituztenak, besoak lasai ateratzeko.

Herrialde askotan, belaun azpitik iristen diren berokiak eta longainak mendeetan zehar erabili izan dira, askotan erabilera formaletarako, estatus soziala ezarriz edo uniforme profesional edo militar baten zati gisa. XVII. mendean, longaina asko estilizatu zen eta klase desberdinetarako erabilgarri egon zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Xenila

## Kanpo-estekak
Gainjantzi

[thumb|eskuinera|Gainjantzi edo kapa, *Costume Parisien*, [1823]]
**Gainjantzi** edo **kapa** jantzi luzea da, mahukarik gabea, soina eta besoak estaltzen dituena eta soinekoaren gainean ipintzen dena.

## Euskal Herriko kapak 
Euskal Herrian, inguruko Europako herrialdeetan bezala, kapa erabili izan da jantzietan, baina 20. mendetik aurrera modaz kanpo geratu da.

Euskal erabilpen tradizionaletan, Erronkariko gizonezko zantzu tradizionalaren parte zen kapa, azpildura gorridun eta txano beltzeko kapa. Gipuzkoako mikeleteen polizia-indarraren parte ere bazen kapa, eguraldi kaskarra egiten zuenerako: kapa urdin iluna izan ohi zen, barrutik gorria.

## Iruditegia 

Fitxategi:A Basque of the Valley of Baigorry - Fonds Ancely - B315556101 A HARDING 016.jpg|Baigorriko biztanle bat, gainjantzia sorbaldan duela, 1830 inguruan.
Fitxategi:Mikeleteak Donostian.jpg|Mikeleteak, bi izan ezik besteak kaparekin.
Fitxategi:The Kinsale Cloak on an Irish Colleen.jpg|*Kinsale* kapa, Irlandako emakumezkoen jantzi bat.
Fitxategi:José Romero Font.jpg|Jose Romero Font mediku espainiarra, kapa espainiar tradizionalarekin.
Fitxategi:BSHS Cape Mannequin.jpg|Maniki bat kaparekin, superheroi baten tankeran.
Fitxategi:Fernando VII con el manto de la Orden de Isabel la Católica.jpg|Fernando VII.a Espainiakoa Isabel Katolikoaren Ordenaren kapa zeremonialarekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kapa (argipena)

## Kanpo estekak
Fahrenheit 451 (1966ko filma)

**Fahrenheit 451**, 1966ko François Truffaut frantziar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko distopia film bat da. Ray Bradbury idazlearen *1953ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Oskar Werner, Julie Christie eta Cyril Cusack aktoreek antzeztu zuten.

Fahrenheit 451 liburuen papera kiskaltzen den tenperatura da.

## Argumentua 
Distopia gizarte batean, jakintza arriskutzat jotzen da eta liburuan debekatuta daude.

Guy Montagen (Oskar Werner) lanbidea liburuak topatu eta erretzean datza. Baina egun batez Clarissekin (Julie Christie) topo egin eta haren eraginez bere lanbideaz gogoeta egiten hasiko da. Aldiz, Linda Montagen (Julie Christie) emazteak ez ditu bere senarraren kezkak elkarbanatzen, telebistako saio batean harreta jarria baitu.

Hortaz, Montag ikertzen hasi eta irakurketa errebindikatzen duen jende mugimendu bat topatuko du. Bere liburutegia uzteari uko egin dion emakume bat sutan nola erretzen duten ikusi ondoren, bere lanbidea bertan behera uztea erabakiko du, baina ez diote halakorik egiten lagako, gainera bere aurkako jazarpen bati ekingo diote. Bere emazteak ere utzi egingo du, ondorioz Guyk hiritik ihes egin eta matxinatuekin elkartuko da.

## Aktoreak 
* Oskar Werner: Guy Montag
* Julie Christie: Linda Montag/Clarisse
* Cyril Cusack: Kapitaina
* Anton Diffring: Fabian
* Jeremy Spenser: Sagardun emakumea
* Bee Duffell: Liburudun emakumea
* Noel Davis: Lehengusu Midge telebistan

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pornopedia

**Pornopedia** Internet bidezko pornografia, erotismo eta sexualitatearen inguruko sareko entziklopedia da. Gaia modu zabalean azaltzen da: zuzendariak, artistak, jostailu erotikoak... Euskaraz ez dago artikulurik. Entziklopediak wiki formatua erabiltzen du. Pornopedia Till Kraemer aktore porno eta telebista aurkezle alemanarra sortu zuen eta 2010eko otsailean *Bild* Alemaniako egunkarian ezagutzera eman zen.

## Edukiak 
Entziklopedia honen gaiak pornografiaren mundura begira daude antolatuta. Berez, ez da wiki pornografikoa, ez ditu elementu pornografiko adierazgarriak erakusten; gehiago da pornoaren munduan aritzen diren edukiei buruzkoa.

Bestela, antolaketa, edozein wiki antzekoa da. Dena dela, desberdintasunak badira. Esaterako, honetan ez dago nabarmentasun irizpiderik; ondorioz, edozein aktore, nahiz eta ibildide oparo ez izan, jaso daiteke. Beste desberdintasuna editatzeko garaian ezartzen dituen kontrolak dira zeren eta, bestela, bandalismoa eta spam handia izan liteke.

## Ezaugarri teknikoak 
Pornopedia Ameriketako Estatu Batuetako San Diego dagoen OpenBSD zerbitzarian egiten da. Nginx web zerbitzari erabiltzen du eta MySQL. Software MediaWikirena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Entziklopediaren ataria.
Zakilaren leize-gorputz

**Zakilaren leize-gorputza** belaki baten moduko egitura duen zutitze-ehun bat da, **zakilaren leize-gorputzetan** dagoen bietako bat. Erekzio batean zakilean sartzen den odol gehiena, bertan metatzen da. Leize-gorputz hau emeen klitoriaren leize-groputzaren homologoa da. Emeen klitoriak egitura berbera du leize-gorputz pare batekin.

## Anatomia 
Zakilaren leize-gorputz bikotea eta bien ondoan dagoen zakilaren gorputz arola (*corpus spongiosum* edo *corpus cavernosum urethrae* testu zientifikoetan) giza zakil osoan zehar hedatzen diren hiru zutitze-ehun dira, erekzioa ematen denean odolez betetzen direnak. Bi leize-gorputzak zakilaren alboetan daude, pubis-hezuretik zakilaren burura. Buruan elkartzen dira biak. Egitura hauek belaki baten antzeko itxura dute, trabekulaz beteta; trabekulak odolez betetzen diren hutsuneak dira, endotelioarekin lerrokatuta eta euren artean ehun konektibo septoekin. Gizonen anatomian ez dago bestibuluaren erraboilik, baizik eta zakilaren gorputz arola, zakilaren beheko aldean. Honen barrutik igarotzen da uretra.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Baginoplastia

**Baginoplastia** bagina egitea edota berregitean datzan edozein prozedura kirurgikori deritzo. Genitoplastia mota bat da. Emakumezkoen prolapso genitala gutxienez ebakuntza baten bidez tratatu ohi da. Batzuetan tumore gaiztoak edo abzesuak erauzi edo tratatu ondoren baginoplastia prozedura beharrezkoa da baginaren egitura eta funtzionamendu normala berriro emateko.

## Kanpo estekak
Hilondoko zutitze

**Hilondoko zutitzea**, **hilondoko tentetzea** edo **hilondoko erekzioa** hil osteko zakilaren erekzioa da; zehazkiago priapismo mota bat da, batez ere exekutatutako gizonezkoen hilotzetan ikusia, baina ororen gainetik urkamendian eraildako gizonen gorpuetan.

## Kanpo estekak
Graham Hughes

**Graham David Hughes** britainiar abenturazalea, zinemagilea, telebista aurkezlea eta Errekorren Guinness Liburuan agertzen da. Hughesek 193 Nazio Batuen estatu kide guztiak eta beste hainbat lurralde bisitatu zituen hegan egin gabe. Lau urteko epean egin zuen eta 2012ko azaroan burutu zuen zeregina.
Hauxa 2 (telebista saioa)

***Hauxa 2*** ETB 1en emititzen den telebista saioa da. Onintza Enbeita bertsolariak eta Ana Goitia kazetariak aurkezten dute eta bi lagunen istorioak kontatzen ditu igandero 22:00ak aldera.

*"Hauxa 2"* izena du Anak eta Onintzak osatzen duten bikoteak eta *"hau parea"* esan nahi du. Bikote hau lehenengo aldiz Gure kasa saioan agertu zen batera eta "Hauxa 2" izeneko atala egiten zuten programa hartan. Astero-astero gai baten inguruan iritzia ematen zuten bi aurkezleek. Orain, spin-off bat egin eta sekzioa zena, programan bihurtu da.

Lehenengo emisioa 2018ko uztailaren 1an izan zen eta 10 atal izan zituen denboraldiak.

= Saioaren azalpena =

Gure kasan egiten zuten atalean oinarrituta dago, baina beste formatu bat dauka. Hau bertsio luzeagoa da. Fikzioarekin jokatuko dute Ana Goitiak eta Onintza Enbeitak. Uda pasatzeko Lekeitiora joango dira biak. Bertan etxe bat hartuko dute eta elkarrekin bizitzen jarriko dira.

Programak beraien eguneroko bizimodua erakutsiko du eta astero gai bat planteatuko da (musika, maitasuna, edertasuna, sare sozialak, elikadura...). Anak eta Onintzak ez dituzte iritzi berdinak izango beti eta beraien ikuspegia erakutsiko dute.

Horretarako, atal bakoitzean gonbidatuak ere izango dituzte gaia hobeto lantzeko. Gai bakoitzaren arabera gonbidatu batzuk edo besteak izango dituzte. Batzuk ezagunak ikuslearentzat eta besteak ez.

= Denboraldiak =

= Atalak eta audientziak =

= Erreferentziak =

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ester Capella

**Ester Capella i Farré** (La Seu d'Urgell, 1963ko apirilaren 3a) kataluniar abokatu eta politikari bat da. Kataluniako Ezker Errepublikanoa (ERC) alderdiko kidea da eta Kataluniako Parlamentuko legebiltzarkidea. 2018ko maiatzaren 19az geroztik, Kataluniako Generalitatearen justizia-kontseilaria da.

La Seu d'Urgell-en (Katalunia) jaioa, 1968an, Capellak zuzenbidea ikasi zuen Bartzelonako Unibertsitatean, abokatu izateko helburuarekin. 2007 eta 2011 artean Bartzelonako Udaleko zinegotzi izan zen. 2013an Espainiako Senatuko senatari izan zen hautatua, 2016. urtera arte, Diputatuen Kongresuko diputatu bihurtu zen arten. 2018ko ekainean, Kataluniako justizia-kontseilari izan zen izendatua.

## Hauteskunde-historia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teresa Jordà

**Teresa Jordà i Roura** (Ripoll, Ripollès, 1972ko ekainaren 19a) kataluniar politikari bat da. Ripoll udalerriko alkate ohia eta Espainiako Diputatuen Kongresuan diputatua ere izan da. ERC alderdiko kidea da

2018ko maiatzaren 19az geroztik Kataluniako Generalitatearen Nekazaritza, Abeltzaintza eta Arrantza Kontseilaria da.
Haurren heriotza tasa

**Haurren heriotza tasa** haur txikien heriotza tasa da. Bizirik jaiotako 1000 haur bakoitzeko urtebete egin baino lehen hiltzen diren haur kopurua adierazi ohi du.

## Kanpo estekak
Jordi Puigneró

**Jordi Puigneró i Ferrer** (Sant Cugat del Vallès, 1974ko otsailaren 2a) IKT ingeniari eta politikari katalana da, 2021eko maiatzetik Kataluniako Generalitateko Gobernuko presidenteordea eta Politika Digitalen eta Lurraldearen kontseilaria. Aurretik, 2018ko maiatzetik 2021eko maiatzera Kataluniako Generalitateko Gobernuko Politika Digitalen eta Administrazio Publikoaren kontseilari izan zen. "Kataluniako Errepublika Digitalaren" proiektuaren ideologotzat hartzen da.

## Ibilbide politikoa 
Bere ibilbide politikoa 1999an hasi zuen, Convergencia Democratica de Catalunyako  gazteak-en (JNC) militatuz. Urte batzuk geroago, 2009an, Puigneró CDCko presidente hautatu zuten Sant Cugaten. 2016ko uztailean, Alderdi Demokrata Katalanaren biltzarrean parte hartu zuen, eta 2020an Junts per Catalunyako kide izatera pasa zen.

## Bizitza pertsonala 
Sant Cugaten jaioa, Ribatallada etorbidean. Bi alabaren aita. 2009 urtean haur bat galdu zuen minbiziak jota. Goi-mendiko ibilbide zalea. 2020ko uztailean *El 5è Poder, La República Digital a les teves mans* liburua argitaratu zuen.
RoboCop (2014ko filma)

**RoboCop**, 2014ko José Padilha brasildar zinema zuzendariak zuzendutako cyberpunk ekintza film bat da. *1987ko izenburu berdineko filmaren* berregokitzapena da. Joel Kinnaman, Gary Oldman, Michael Keaton, Samuel L. Jackson, Abbie Cornish eta Jackie Earle Haley aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
2028. urtea. OmniCorp konpainia multinazionala robotikaren teknologiaren jaun eta jabe da. Bere robotek AEBetatik kanpo jazotako mota guztietako gerrak irabazi dituzte eta orain herrialdean bertan frogatu nahi dituzte. Bestalde, Alex Murphy (Joel Kinnaman), Detroit hiriko poliziak, hiriaz jabetu den kriminal andana geldiarazi nahi du. Alex zerbitzu ekintzan larriki zauritzen dutenean, OmniCorp bere robotika zientzia ezagutzak berau salabatzeko erabili eta bidebatez ohikoak ez diren arazoak konpontzeko gaitasun harrigarriak gehituko dizkiote.

## Aktoreak 
* Joel Kinnaman: Alex James Murphy detektibea / RoboCop
* Gary Oldman:. Dennett Norton doktorea, Omni Fundazioko zientzialari burua
* Michael Keaton: Raymond Sellars, OmniCorp. enpresako burua
* Samuel L. Jackson:Patrick "Pat" Novak
* Abbie Cornish: Clara Murphy, Alexen emaztea
* Jackie Earle Haley: Rick Mattox
* Michael K. Williams: Jack Lewis sarjentua
* Jennifer Ehle: Liz Kline
* Jay Baruchel: Tom Pope
* Aimee Garcia: Jae Kim
* John Paul Ruttan: David Murphy, Alex eta Clararen semea

## Ikus gainera 
* *RoboCop* (1987, Paul Verhoeven)

## Kanpo estekak 
* Webgunea 
* IMDBko fitxa irakurgai
Argazkilaritza erotikoaren modelo

thumb|Modelo erotikoa.
[thumb|[Rudolf Koppitz argazkilariaren lana (1927).]]
**Argazkilaritza erotikoaren modeloa** biluzik edo ia biluzik paratzen den pertsona da. Gizonezkoa zein emakumezkoa izan daiteke eta argazkiek eduki erotikoa izaten dute. Horrelako modelo izateko ez dira ikasketak izan behar baina bai erakartasun fisikoa.

## Argazkien erabilera 
Oso euskarri desberdinetan erabil daitezkeen argazki horiek:
* Erakusketak
* Liburuak
* Aldizkariak
* Egutegiak
* Publizitatean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fama (argipena)

**Fama** hainbat kontzepturen adierazle izan daiteke.

Izen arrunt gisa:

* **Fama** edo **ospea**, pertsona ospetsuen izen eta ezagutzaren gakoa.

Mitologia eta literaturan:

* **Fama**, ospearen eta zurrumurruen jainkosa, Greziako eta Erromako mitologietan.
* ***Famak***, Julio Cortazarrek asmatutako izaki mitologiko zital eta gogaikarriak, ***Kronopioen eta famen istorioak*** liburuko ipuinetan agertzen direnak.

Pertsonaiak:

* **Eugene Fama**, ekonomilaria eta Nobel sariduna.

Leku-izenak:

* **Fama**, Brasilgo hiri bat.

*Fame* edo *Fama* izenarekin musika eta dantza akademia batean kokatutako ikus-entzunezko zenbait produktu izendatu izan dira. Besteak beste:

* **Fame (telesaila)**: 1982 eta 1987 urteen arteko AEBetako telebistako produktua.
* **Fame (filma)**: 1980ko filma, Alan Parkerrek zuzendua.

*
Alargun eta umezurtzak

[thumb|330px|Lerro alargun baten adibidea, [Lorem ipsum adibideko testuarekin.]]

**Alargunak eta umezurtzak** tipografian erabili ohi diren terminoak dira, inprimatzera doazen orrialde maketatuen itxura okertzera doazen lerro solteei esaten zaie horrela.

Alarguna paragrafo bukaerako lerro labur bat da, eta, testua inprimatzean, hurrengo orrialdeko goialdean agertzen da bakarrik. Umezurtza, aldiz, paragrafo baten lehen lerroa da, aurreko orrialdearen bukaeran bakarrik inprimatzen dena.

Testu-editoreekin, horrelakoak automatikoki ez agertzea aukera dezakezu, hautatutako paragrafo-estiloan oinarrituta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fama (mitologia)

**Fama** edo **Feme** jainkosa, erromatar eta greziar mitologian ageri den pertsonaia da, fama edo ospearen pertsonifikazioa. Erromatarren bertsioan, Jupiterren mezularia da. Tronpeta jotzen ari den emakume hegodun baten gisa irudikatzen da.

Greziar mitologian, Gaia edo Elpis (*itxaropena*) jainkosen alaba gisa azaldu izan da. Zurrumurru eta esamesen hedatzailetzat hartzen zen: ospea, ospetsuak eta txutxu-mutxuak antzinatik elkarlotuta daudelako seinale.

Erromatar mitologian, Fama "zurrumurruaren" sinonimo pertsonifikatua zen batik bat. Virgiliok zioen mihi, begi, belarri eta luma asko zituen izakia zela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Longoria jauregia

**Longoria jauregia** () XX. mendeko jauregi modernista bat da. Madril hiriko erdigunean eraikia izan zen Fernando VI kalean. Gaur egun SGAE (Sociedad General de Autores y Editores) elkartearen egoitza da. Longoria Jauregia Espainiako hiriburuko arkitektura modernistaren adibide onena da Gallardo etxearekin batera.

Eraikin hau eraiki zezaten eskatu zuen Francisco Javier González Longoria politikari eta finantzariak 1902an. Enkargua, berriz, José Grases Riera katalanak hartu zuen nahiz eta arkitekto hau ez izan estilo modernistaren jarraitzaile.

Longoria jauregiaren ezaugarri garrantzitsuenetako bat eraikuntzaren aurrealde modernista da, aurretik pasatzen diren guztientzat ikusgarria. Bertan hauteman daitezke forma ondulatuak nahiz landaredia elementu dekoratibo modura, arkitektura modernistaren funtsezko bi ezaugarri.

Longoria jauregiak, ia bere inaugurazio egunetik, berreraikitze eta aldaketa prozesu anitz jasan ditu. Hori dela eta, bere barrualdeak ez du ia zerikusirik diseinu originalarekin.

Izan ere, 1992ko bere azken berreraikitze prozesuan, ia bere barrualde guztia eraitsi zen.

## Kanpo estekak