open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Soledad Bacarreza

**María Soledad Bacarreza Trudgett** (Santiago, 1969ko maiatzaren 17a) psikologoa, kirol-iruzkingilea eta Txileko telebistako aurkezlea da. Canal 13, DirecTV Sports, Radio Concierto eta Publimetro bezalako hedabideetan lan egin du.

## Biografia 
Santiagoko Aliantza Frantseseko Ikastetxean egin zituen ikasketak, eta 8 urte zituela atletismo-txapelketetan lehiatzen hasi zen.
Txileko Unibertsitate Katoliko Pontifizioan psikologo gisa titulatu eta gutxira, La Red-en , eta Punto albistegian hasi zen kirol-iruzkingile gisa lanean.

Hamabost urtez, Canal 13ko kirol-eremuaren ohiko aurpegia izan zen,  Atlantako Joko Olinpikoak zirela eta, debuta egin zuenetik. Teniseko, atletismoko eta igeriketako txapelketak kontatzeaz gain, iruzkinak egin zituen *Teletrece* albistegirako eta beste zenbait saiotarako, hala nola *Pantalla abierta* eta *En boca de todos-*erako.

2008ko Viñako Jaialdian, Diana Boloccoren ordez *Alfonbra Gorria* gidatu zuen . Hala hasi zen Canal 13ko entretenimendu-programetan parte hartzen, baina inoiz ez zituen utzi kirol-transmisioak.

2009an, Txile (talentuen herrialdea) izarretako epaimahaikide izan zen, *Got Talent* britainiarrean inspiratuta, Edgardo Hartley dantzariarekin, Jorge López libretistarekin eta gonbidatu batekin.

2012an, DirecTV Sports-era iritsi zen Londresko Joko Olinpikoei buruz hitz egiteko Latinoamerikako hainbat herrialdetarako, Juan Pablo Varsky eta Bruno Vain profesionalekin batera. 2020 arte jarraitu zuen.

Publimetro eta El Gráfico bezalako idatzizko komunikabideetan zutabegile izan da.

Gainera, AIEP Lanbide Institutuko Kirol Eskolako zuzendari izan zen.

## Telebista-programak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pannus

thumb|*Pannus,* hodei ilunak***Pannus***, edo hodei ilunak, lurzoruaren gainean altuera txikian sortzen diren  *fractus* hodei mota bat da, askatua eta irregularra, nimbostratus, cumulonimbus, altostratus eta kumulu-hodeien azpian egoten dena. Hodei horiek, askotan, itxura irregularrekoak dira.  Ekaitz baten azpian irteera-fluxuan harrapatuta gelditzen direnean, hodei ilunak ekaitz-hodeiak baino azkarrago mugitzen dira maiz.

## Nola sortzen diren 
*Pannus* hodeiak ekaitz bateko gorako korronte beroenaren (eta, sarritan, hezeena) bultzadaz eratzen dira, aire epela jasotzen dute lurraren gainazaletik gertu.  Hodei horiek kondentsatu egiten dira aire bero eta hezea gorantz igo eta ekaitzaren kanporantz bultzatzen den heinean.  *Pannus* hodeiak ekaitz-fronte baten ertz nagusian egoten dira.

## Iruditegia 

Fitxategi:Pannus an einem Böenkragen, Zoom.jpg|*Pannus*.
Fitxategi:Funnel oder pannus - schwer zu sagen. Texas panhandle.jpg|*Pannus*.
Fitxategi:Fractus und pannus unter dem Aufwind bzw. Inflowbereich eines Schwergewitters im Texas Panhandle.jpg|*Pannus*. batzuk ikusten dira beste *fractus* motatako hodei batzuen azpian.
Fitxategi:Scud clouds before thunderstorm.jpg|*Pannus* hodei ilun batzuk lehen planoan.
Fitxategi:Funnel bzw. multivortex-Tornado oder pannus - schwer zu sagen. Texas panhandle V.jpg|*Pannus*.
Fitxategi:Clouds 03.jpg|*Pannus* ilun batzuk lehen planoan, kumuluninbo batzuen azpian.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera
Dabney Coleman

**Dabney Wharton Coleman** (Austin, Texas, 1932ko urtarrilaren 3a – Santa Monica, Kalifornia, 2024ko maiatzaren 16a) estatubatuar aktorea izan zen.

"On Golden Pond", "Tootsie", "WarGames", "The Beverly Hillbilies", "You've Got Mail" eta "Inspector Gadget" bere film ezagunenak dira.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Ivette María Tato

**Ivette María Tato** (Bartzelona, Katalunia, 1975eko uztailaren 27a) igerilari ohia da, bizkar-estiloko probetan espezializatua. 1995eko Igeriketa Laburreko Munduko Txapelketan, 100 metroko bizkarreko proban, brontzezko domina lortu zuen.

## Biografia 
Ivette María Tato Bartzelonan jaio zen. Goi mailako igerilaria izan da, erretiratua dago. 
Kataluniako Igeriketa Elkartean lehiatu zen 1993tik 2000ra, eta Espainiako txapelduna izateko hamazazpi titulu lortu zituen hiru distantzia ezkutuetan (50 m, 100 m eta 200 m). 1995etik 1999ra, estatuko hamaika errekor gainditu zituen. Europako Txapelketetan, 1995ean brontzezko domina lortu zuen 4 × 100 metroko estiloko espainiar errelebuaren parte izanik  eta 2000. urtean 200 metro bizkarreko  finalista izan zen.

1995eko Igeriketa Laburreko Munduko Txapelketan, 100 metroko bizkarreko proban, brontzezko domina lortu ostean, Atlantako 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan eta Sidneyko 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan Espainiaren ordezkaria izan zen.

### Olinpiar Jokoak 
1996ko Udako Olinpiadetan lehiatu zen Atlantan, Georgian. Georgiako Tech Ur Zentroan, hogeita hirugarren postuan amaitu zen 200 metroko proban. Handik lau urtera, Sydneyko Udako Jokoetan parte hartu zuenean, hamaseigarren postuan amaitu zuen ekitaldi berean, eta Emakumeen Errelebo Taldeko kide izan zen 4 × 100 metroko proban, hamabost postuan gelditu zirela.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Porodaedalea pini

***Porodaedalea pini*** *Hymenochaetaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da egokia kontsumitzeko, baina gaixotutako egurraren degradatzaile eraginkorra da, usteldura zuria sortzen du. Okilak erakartzen ditu.

Sinonimoa: *Polyporus pini*, *Daedalea pini*, *Fomes pini*, *Phellinus pini*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** 25 cm arteko garaierakoa eta 20 cm arteko zabalerakoa, apatx triangeluar formakoa, azalaren gainditze hutsa dirudiena. Kapelaren gainazala tomentuduna eta glabroa (ilerik gabea, baina estaldura kotoitsuarekin). Egur estratifikatuaren kolore ilunekoa. Likenek partzialki estalia egoten da. Ez du ez orririk eta ez hankarik.

**Poroak:** Angelutsuak eta luzangak eta labirintikoak, gris-horixka kolorekoak.

**Etimologia:** *Phellinus* terminoa grekotik dator, kortxozkoa esan nahi duen “phellinos” hitzetik. Pini epitetoa pinu artean hazten delako du.

## Jangarritasuna 
Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua 
*Fomitopsis pinicola* delakoak, kapelaren gainazala, zarakar erretxinatsu eta laranja kolorekoz estalita izaten du.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan. Oso ugaria mundu osoan. Pinu zaharren enborrak parasitatzen ditu (izeiak ere bai), basoetan edo landaketetan, altitude ezberdinetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Bahamak, Kolonbia, Europa, Turkia, Zipre, Siria, Errusia, Kaukasia, Uzbekistan, Himalaiako eremua, Mongolia, Txina, Japonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itziar Sapsootham

**Itziar Sapsootham Arévalo** (Eibar, Gipuzkoa, 1986ko ekainaren 1a) geografoa eta ikerlaria da.

## Bizitza 
Aita thailandiar eta ama eibartarren alaba, lehen ikasketak jaioterrian egin zituen. Gero Euskal Herriko Unibertsitatean Geografia ikasi zuen, eta 2010. urtean lizentziatu zen. Hurrengo urtean Granadako Unibertsitateak eskainitako master bat egin zuen, Lurralde Ordenamendua Analizatzeko eta Informazio Geografikoa kudeatzeko teknologien gainekoa.

## Lan ibilbidea 
Ikerketa historiko-geografikoak egitera eta ondare inmateriala jasotzera hedatu du bere lan esparrua. Ildo horretatik 2017an Ermuko Udal Liburutegiaren enkarguz hiribildu bizkaitarrak 1965-1985 urteen artean demografia eta hirigintzan izandako hazkundearen gaineko ikerketa burutu zuen. 

Liburutegi lanetan aritutakoa da Derioko Politeknika Txorierrin, eta baita Eibarko, Ermuko, Getariako eta Arrasateko Udal Liburutegietan ere. 

Eibarko Udaleko Egoibarra Batzordearen proiektu desberdinen harira elkarrizketak egin izan ditu, bideo euskarrian, eta baita ondorengo kodifikazioa eta sareratzea ere. Hauen artean daude, besteak beste: Eibarko Ondare Industriala, Eibarko ermitak, Eibarko Trantsizioa, Euskara Ikasgelan… Bestalde, Egoibarraren ekimenez herritar esanguratsu ugariren biografiak osatu ditu. Besteak beste, Alejandro Telleria alkatearen gaineko biografia sakonki aztertu du, dokumental baten oinarri bihurtuz bere ikerketa.

2020tik Deba ibarreko Badihardugu Euskara Elkartean lanean ari da, www.ahotsak.eus egitasmoan. Jasotako ahozko testigantzak oinarri hartuta, ikus-entzunezkoen gidoiak ere egin izan ditu. Horrez gain, Badiharduguren Gerrako Ahotsak proiektuan gerrarekin lotutako ibilbideen arduraduna da.

Boluntaritzatik kolaboratu izan du Eibarren ingurumen tekniko eta aholkulari bezala. Horrez gain, Eta kitto! aldizkariko zutabegilea ere bada eta luzaroko urteetan Euskal Udalekuetako sukaldari ere izandakoa da.

## Sariak 
* 2008an Debegesak, Debabarreneko Garapen Agentziak bultzatutako ekimen jasangarriak proposatzeko lehiaketa irabazi zuen, kontsumo arduratsua suspertzen duen egitasmo bati esker.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cédric O

**Cédric O** (1982ko abenduaren 18a) La République En Marche-ko frantziar politikaria da. (LREM), 2019tik 2022ra, Édouard Philippe eta Jean Castex lehen ministroen gobernuetan Ekonomia Digitalerako Estatu Idazkari gisa (ministro txikia) izan zena.

O adimen artifizialeko Mistral AI startup-aren sortzaileetako bat da.

Lycée du Parc-en graduatu ondoren, HEC Parisen matrikulatu zen eta 2006an graduatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Big Cigar

***The Big Cigar*** 2024ko estatubatuar telesail dramatikoa da, Jim Hechtek Apple TV+entzat egina.

## Sinopsia 
1965ean hil zuten Malcolm X, eta hiru urte geroago Martin Luther King Jr. Bi gertakari horien tartean, 1966an, sortu zuten Pantera Beltzak alderdia, AEBetako beltzen komunitatearen bizimodua eta eskubideak hobetzeko erakunde politikoa. Alderdiaren sortzaileetako bat izan zen Huey P. Newton. FBIk estu hartu zuen Newton hastapenetik, eta hark indarrak batu zituen Hollywoodeko ekoizle batekin, jazarpen nazionalari izkin egin eta Kubara ihes egiteko. Lehen eszenetan, Newton eta gainerako alderdikideak tinko ageri dira, eskopetak zerura zuzenduta, militarren tankeran. Aurrerago, ordea, liderrak armak albo batera utzi, eta telebista saioetan parte hartzen hasiko da, hezkuntza, etxebizitza eta osasungintza alorretan baldintza hobeak eskatzen komunitate beltzarentzat. Protagonistak polizia indarkeriari modu oldarkorrean aurre egingo die lehendabizi, baina, gero, agintean daudenei izkin egiten hasiko da, Hollywoodeko trikimailuak baliatuta.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Drag king

**Drag king**a gizonez jantzi eta maiz handizkatutako maskulinitatearen estereotipoekin edo gizon rolekin jarduten duen pertsona da, sarritan emakumezkoa. Normalean entretenitu edo antzeztea da euren xedea, perfomanceko artistak dira. Nahiz eta lesbiana kulturarekin uztartzen den, sexualitate ezberdinetako drag king artistak daude. Ez da transexualitatearekin nahasi behar, transexualitate terminoak nortasun sexual eta jaiotzako anatomia sexualaren arteko desadostasun bat adierazten baitu. Kontrajarri bezala *drag queen* terminoa dago, emakume jantzi eta rolekin antzesten duten gizonak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Drag queen
* Mari-mutil
* Queer
* Transformismo
* Transgenero

## Kanpo estekak 
* https://www.berria.eus/bizigiro/feminismoari-lotuta-dago-drag-king-a_1314196_102.html Olaia L. Garaialde: «Feminismoari lotuta dago 'drag king'-a», *Berria*, 2022/05/19.
Patricia Roberts Harris

**Patricia Roberts Harris** (Mattoon (Illinois), 1924ko maiatzaren 31a - Washington, 1985eko martxoaren 23a) abokatu, diplomatiko eta politikari estatubatuarra izan zen. Estatu Batuetako Kabineteko kide izan zen lehen emakume afroamerikarra izan zen, eta Estatu Batuetako Lehendakaritzarako ondorengotza-lerroan parte hartu zuen.

## Biografia 
Harris Estatu Batuetako enbaxadore izendatu zuten lehen emakume afroamerikarra izan zen, Lyndon B. Johnson presidenteak Luxenburgon herrialdea ordezkatzeko izendatu zuenean 1965ean, eta Estatu Batuetan zuzenbide fakultate bateko dekano izan zen lehen afroamerikarra, 1969an Howard Unibertsitateko kargurako izendatu zutenean.

Jimmy Carter presidentearen administrazioan (1977-1981) Etxebizitza eta Hiri Garapeneko idazkari eta Osasun, Hezkuntza eta Ongizateko idazkari izan zen. Agintaldi horretan, sail hori zatitu egin zen, eta, beraz, Osasun eta Giza Zerbitzuetako lehen idazkaria izan zen Robert Harris.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :https://www.blackpast.org/african-american-history/harris-patricia-roberts-1924-1985/ Biografia Black Past webgunean.
Pablo de Rojas Sánchez-Franco

**Pablo de Rojas Sánchez-Franco**, jaiotzez **Pablo Rojas Sánchez**, (Linares, 1981eko abuztuaren 20a) eskuin muturreko apaiz eskumikatua Pía Unión Sancti Pauli Apostoliren sortzailea da. 

## Biografia 
Bilbon bizi da luxuzko etxebizitza batean. frankista amorratua, 2005 eta 2006 urteen artean Derek Schell jesuita ohiak (1976an Palmar de Troyan gotzain izendatua) abade eta gotzain ordenatu zuela esaten du. Mario Iceta Burgosko egungo artzapezpikuak eskumikatu zuen, Bilboko gotzain zela. Rojasek dio 1958tik Vatikanoaren egoitza hutsik dagoela, eta, beraz, ondorengo aita santuen zilegitasuna ukatzen du. Bere biografian zabaldu diren datu asko gezurrezkoak dira, berak asmatutakoak; esaterako, ez du aitorensemearen jatorria edo bere abizeneko "de" hori. Ikaskideek "Pablito Terrores" deitzen zioten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Santa Klara monasterioa (Belorado)

## Kanpo estekak 
* :https://www.naiz.eus/eu/info/noticia/20240516/el-padrino-de-las-monjas-de-urduna-se-jacta-de-admirar-a-franco-y-negar-el-holocausto Rojasi buruzko erreportaia Naiz.eus agerkari digitalean, 2024/05/16.
Colonel Sanders

**Colonel Harland David Sanders** (1890eko irailaren 9a - 1980ko abenduaren 16a) estatubatuar enpresaburua eta Kentucky Fried Chicken (KFC izenez ere ezaguna) janari azkarreko oilasko jatetxe katearen sortzailea izan zen. Geroago, konpainiaren markaren enbaxadore eta ikur gisa jardun zuen. Bere izena eta irudia konpainiaren ikur dira oraindik.

Sanders-ek hainbat lan egin zituen bere hasierako bizitzan, hala nola, lurrun-makinen saltzailea, aseguru-saltzailea eta gasolindegien operadorea. Depresio Handian Kentuckyko North Corbin-eko bere errepideko jatetxetik oilasko frijitua saltzen hasi zen. Garai hartan, Sandersek bere "errezeta sekretua" eta oilaskoa presio frijigailu batean prestatzeko metodo patentatua garatu zuen. Sanders-ek jatetxeen frankizia kontzeptuaren potentziala aitortu zuen, eta KFC lehen frankizia South Salt Lake-n (Utah) ireki zen 1952an. Bere jatorrizko jatetxea itxi zenean, lanaldi osoa eman zuen bere oilasko frijitua herrialde osoan frankiziatzera.

Konpainiak Estatu Batuetan eta atzerrian izan zuen hedapen azkarra erabatekoa bihurtu zen Sandersentzat. 1964an, orduan 73 urte zituela, John Y. Brown Jr. eta Jack C. Masseyk zuzendutako inbertitzaile talde bati saldu zion konpainia 2 milioi dolarren truke (19,6 milioi dolar gaur egun). Hala ere, Kanadako eragiketen kontrola mantendu zuen, eta soldatapeko markaren enbaxadore bihurtu zen Kentucky Fried Chicken. Bere azken urteetan, oso kritiko bihurtu zen KFC jatetxeek zerbitzatzen zuten janariarekin, kostuak murriztu eta kalitatea hondatzen utzi zutelakoan.
## Kanpo estekak
Ahuntzen mendi lasterketa

**Ahuntzen mendi lasterketa** Elgetan jokatzen den mendi lasterketa da. Intxortako-Ahuntzak Trail taldeak antolatzen du eta 2022an izan zuen lehenengo ekitaldia.

## Egitura 
Bi lasterketa izaten dira; *Ahuntzen lasterketa* 16 urtetik gorakoentzat, 21 kilometroko luzera duena, eta *Antxumeen lasterketa* 12-16 urte artekoentzat, 4 kilometrotakoa.

Lehenengo bi ekitaldietan 15 kilometroko distantzia egin osatu zen eta 2024an maratoi erdia bihurtu zen, 21 km.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lasterketaren webgune ofiziala
Mandé Sidibé

**Mandé Sidibé** (Bafoulabé, 1940ko urtarrilaren 20a – Paris, 2009ko abuztuaren 25a) maliar ekonomialari eta politikaria izan zen. Mali lehen ministroa izan zen 1990etik 1992ra.

1965ean Ekonomia Zientzietan graduatu zen Parisko Unibertsitatean. Bere herrialdera itzulita, Maliko Bankuan lan egin zuen. 1967an Nazioarteko Diru Funtsaren Afrikako dibisioan sartu zen eta George Washington Unibertsitatean Enpresa Administrazioko Masterra lortzeko aprobetxatu zuen. 1975etik 1977ra Txadeko Funtsaren aholkularia izan zen. 1985ean Afrika Mendebaldeko Estatuetako Banku Zentralean sartu zen. 1992tik 1995era Bankua Malin zuzendu zuen. 1996an Alpha Oumar Konaré presidenteak kontseilari berezi izendatu zuen.

1990etik 1992ra Maliko lehen ministroa izan zen.
Acushnet Center (Massachusetts)

**Acushnet Center** zentsuak esleitutako leku bat da Acushnet herriaren barruan, Massachusettsen, Ameriketako Estatu Batuak, 2020ko zentsuaren arabera 3.030 biztanle zituen, herri osoaren %28,7.

## Kanpo estekak
Acushnet (Massachusetts)

**Acushnet** Massachusettseko Bristol konderriko herria da, Ameriketako Estatu Batuetan. 2020ko zentsuaren arabera 10.559 biztanle zituen.

Estatuko Hego Kostaldearen parte da, Buzzards Badiaren inguruan dauden herri eta hiriekin batera. 

## Kanpo estekak
Arlington (Massachusetts)

**Arlington** Massachusettseko Middlesex konderriko herria da, Ameriketako Estatu Batuetan. 2020ko zentsuaren arabera 46.348 biztanle zituen, 14,235 kilometro koadrotan. 

## Kanpo estekak
Provincetown (Massachusetts)

**Provincetown** Ingalaterra Berriko herri bat da Cod lurmuturran, Massachusettseko Barnstable konderrian, Ameriketako Estatu Batuak. 3.664 biztanle zituen 2020ko zentsuaren arabera, baina udan 60.000 biztanle arte dituen gune turistikoa da. LGBT komunitatearentzako opor-leku ezaguna da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gloeophyllum odoratum

***Gloeophyllum odoratum*** *Gloeophyllaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Trametes odorata*, *Anisomyces odoratus*, *Osmoporus odoratus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 8 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, erdizirkularra edo zaldi apatxen formakoa, batzuetan irregularki luzanga alborantz, erresupinatua, zarakarrekin, oso zimurra eta belusatua. Lehoi kolorekoa eta gero lehoi-adreilu-arrexka kolorekoa eta amaieran beltzaxkara arte.

**Tutuak:** Luzeak, arre-lehoi kolorekoak pruina zuriarekin.

**Poroak:** Borobilak edo angelutsuak, Okre-kanela kolorekoak edo lehoi-kanela kolorekoak.

**Haragia:** Lehoi kolorekoa eta gero adreilu bizi kolorekoa, larrukara, oso gogorra. Usain atseginekoa, ia anisarena, tipikoa, oso nabarmena eta iraunkorra.

**Etimologia:** *Odoratus* epitetoa latinetik dator, usaintsua esan nahi duen “odoratus” hitzetik. Bere usain atseginagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria, larrukara delako.

### Nahasketa arriskua 
Usain atsegina duelako eta bere laranja koloreagatik erraz ezagutzen da, nahiz eta forma oso desberdinak dituen.

## Sasoia eta lekua 
Urte osoan. Koniferoen moztutako motzondoetan, eguraldi hezearekin.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Kaukasia, Uzbekistan, Txina, Japonia, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mashpee (Massachusetts)

**Mashpee** Ingalaterra Berriko herri bat da Cod lurmuturraren puntan, Massachusettseko Barnstable konderrian, Ameriketako Estatu Batuak. 15.060 biztanle zituen 2020ko zentsuaren arabera. Herrian Mashpee Wampanoag Leinuaren parte diren gehienak bizi dira, Wampanoag bi taldeetako bat. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ou Xiaobai

**Ou Xiaobai** (, 1983 edo 1984) txinatar informatikari eta LGBT ekintzailea da. iHomo mugikorretarako aplikazioa garatzeagatik ezagun egin zen, homosexualak kontrako generoko pertsonekin lotzen dituena ezkontza heterosexuala izateko helburuarekin ().

## Bizitza 
Ou Pekinen bizi zen emakumezko bikotearekin. Familiaren presioa gero eta handiagoa zela eta, gizon batekin ezkondu zen 2012an. Haren senarra ere homosexuala da eta gizonezko bikodekidea du. Ezteian, Ouren neska-laguna bere ohorezko-dama gisa jardun zuen. Jaialdietan, Ouk eta senarrak gurasoak bisitatzen dituzte ezkondutako bikote gisa, baina egunerokoan bakoitza bere bikotekidearekin bizi da.

## iHomo aplikazioa 
Sare sozialen bidez, Ouk iHomo zerbitzua abiarazi zuen, presio soziala jasaten zuten homosexualei komenentziazko ezkontzak egiten laguntzeko. 2016ko datuen arabera, 80 ekitaldi baino gehiago antolatu omen zituen eta 100 komenentziazko ezkontza egiten lagundu zuen.

### Kritika 
Ouk esan zuen bezala, pertsona batzuentzat komenentziazko ezkontzak konpontzen dituenak baino arazo gehiago sor ditzake, batez ere norbaiten gurasoak hiri berean bizi badira. Gainera, txinatar bikote askok gurasoen presioa jasaten dute ezkondu eta laster seme-alabak izateko. Komenentziako senar-emazteak haur bat badute, *in vitro* ernalketaren edo beste metodo baten bidez, orduan zein bikotek eta zein etxetan hazten duen haurra arazo bihurtzen da.

## Sariak eta omenaldiak 
2016an, BBCk 100 Emakumeen zerrendan sartu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Truro (Massachusetts)

**Truro** Ingalaterra Berriko herri bat da Cod lurmuturran, Massachusettseko Barnstable konderrian, Ameriketako Estatu Batuak. 2.454 biztanle zituen 2020ko zentsuaren arabera. Turismo gune garrantzitsua da, Bostonetik 160 kilometro ingurura errepidez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cheshire (Massachusetts)

**Cheshire** Ingalaterra Berriko herri bat da, Massachusettseko Berkshire konderrian, Ameriketako Estatu Batuak. 3.528 biztanle zituen 2020ko zentsuaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
North Attleborough (Massachusetts)

**North Attleborough** Massachusettseko Bristol konderrian dagoen hiri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. 30.834 biztanle zituen 2020ko zentsuaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stanislas Guerini

**Stanislas Guerini** ( ahoskatua; Paris, ) frantziar politikaria da. 2022az geroztik, Élisabeth Borne eta Gabriel Attal lehen ministroen gobernuan Eraldaketa eta Zerbitzu Publikoen ministroa da.

Gobernuan sartu aurretik, Guerini La République En Marche-ko zuzendari exekutiboa izan zen 2018az geroztik. Christophe Castanerren oinordekoa izan zen, Emmanuel Macron presidenteak Barne ministro izendatu ostean dimisioa eman zuenak. 2017tik 2022ra, Guerini 17. eta 18. barrutiko zatiak hartzen dituen Parisko 3. barrutiko Asanblea Nazionaleko kidea izan zen.

Stanislas Guerini HEC Parisen graduatu zen 2006an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hopkinton (Massachusetts)

**Hopkinton** Ingalaterra Berriko herri bat da, Middlesex, Ameriketako Estatu Batuetako Massachusetts estatuan. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Kanpo estekak
The Collection (Modern Talkingen albuma)

***The Collection*** ("Bilduma") bilduma albuma da, 1984tik 1987ra Modern Talkingen ibilbidea laburtzen duena. 1991n merkaturatu zuten, 1987an banandu eta lau urtera. BMG Berlin Musik zigiluarekin editatzen da eta Dieter Bohlenek ekoitzi, konposatu eta konpontzen du, Luis Rodriguezekin batera ekoiztuta.

## Abestien zerrenda 
## Kanpo estekak
Inma Rubiales

**Inma Rubiales** (Almendralejo, Badajoz, Extremadura, 2002ko martxoaren 26a) badajoztar idazlea da. 2012, hainbat kontakizun-lehiaketa irabazi ondoren, Wattpad plataformarekin bat egin zuen. Sarean jarritako istorioei esker, Rubialesek ospe handia lortu zuen eta irakurle asko.

## Biografia 
Nerabea zela idatzi zituen lehen lanak. Kontserbatorioa ikasten ari zenean sortu zitzaion ikastetxeko liburuekiko zaletasuna. Wattpad plataformaren bidez, beste pertsona batzuekin istorioak partekatzeko plataforma informatikoaren bidez, zabaltzen hasi zen. 

2022an *Hasta que nos quedemos sin estrellas* argitaratu zuen, eta 2023an *El arte de ser nosotros*. Ondoren idatzi zuen *Todos los lugares que mantuvimos en secreto,* 2024an argitaratua. 

2024an, Crush Fest-en parte hartu zuen, publiko gazte batentzako lehen literatura-jaialdian.

## Lanak 
* *Un amigo gratis* (Wonderbooks, 2019)
* *Cántame al oído* (Wonderbooks, 2021)
* *Mi conquista tiene una lista* (Wonderbooks, 2022)
* *Hasta que nos quedemos sin estrellas* (Planeta de Libros, 2022)
* *El arte de ser nosotros* (Planeta de Libros, 2023)
* *Todos los lugares que mantuvimos en secreto* (Planeta de Libros, 2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Véronique Ahoyo

**Véronique Ahoyo**, jaiotzez **Véronique Gbédjinon**, (Cotonou, 1939ko ekainaren 29a – Bassila, 2008ko abenduaren 14a) benindar gizarte-langile, politikari, diplomazialari eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea izan zen.

## Bizitza 
François Gbédjinon sukaldariaren eta Justine Adjovi Kpehountonen alaba, Cotonou hirian jaio zen 1939an.

Lehen eta bigarren mailako ikasketak jaioterrian egin zituen, eta 1961eko ekainean batxilergoa lortu zuen, herrialdea urtebetez independentea izan zenean. Administrazio zibila Parisen eta Abidjanen ikasi zuen, eta gizarte-langile moduan Tolosa Okzitanian trebatu zen. 1963an ezkondu zen. 1966an hasi zen lanean Tolosako gizarte-zerbitzuan. Beninera itzuli ondoren, 1967tik 1970era gizarte-langile gisa lan egin zuen. Gero bi urtez ikasi zuen Abidjango Unibertsitatean, eta 1972an  masterra lortu zuen gizarte-zientzia aplikatuetan. Lehengo kargura itzuli zen hiru urterako, eta 1975etik 1990era Funtzio Publiko, Lan eta Gizarte Gaietako Ministerioko Gizarte Gaietako Saileko zuzendari izatera iritsi zen.

1990aren hasieran utzi zuen kargu hori. Garai hartan, aldaketa politiko handiak gertatu ziren. 1990eko martxoan bi emakume ministro izendatu zituzten trantsizio-gobernurako, Véronique Lawson eta Véronique Ahoyo, bata osasun publikoaren ministro eta bestea lan eta gizarte saietako ministro.

1991ko martxoko hauteskundeen ostean, Ahoyok jarraitu zuen karguan, eta 1991ko apiriletik 1993ko irailera arte izan zen ministro.

1994an, Beningo enbaxadore bihurtu zen Kanadan.

1996an Beninera itzuli zen, eta erretiroa hartuta, emakumeen eskubideak defendatzen dituzten elkarte eta mugimenduetan hasi zen. Afrikako Emakume Ministroen eta Parlamentarien Sareko (REFAMP) kidea izan zen. Neska gazteen hezkuntzaz arduratu zen bereziki. Errepide istripu batean hil zen 2008ko abenduan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miss International Queen 2019

**Miss International Queen 2019** emakume transgeneroentzako Miss International Queen nazioarteko edertasun-lehiaketaren 14. edizioa izan zen. Thailandiako Pattaya hiriko ''Tiffany's Show Pattaya* antzokian egin zen 2019ko martxoaren 8an. Ameriketako Estatu Batuetako Jazell Barbie Royalek irabazi zuen, koroa aurreko edizioko Nguyễn Hương Giang erreginarengandik jasoz.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Sari bereziak 
### Talentudunenak 
## Lehiakideak 
Nazioarteko 20 lehiakidek edo erreginagaik hartu zuten ederrenaren koroa eskuratzeko lehian.

### Itzulerak 
2010ean parte hartu zuen azkenekoz:
* *'**

### Uzteak 
Aurreko edizioan ordezkaritza izan zuten herrialdeak eta 2019koan parte ez zutenak:

* ****
* ****
* ****
* ****
* ****
* ****
* ****
* ****
* ****
* ****
* **'''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Reckya Madougou

**Reckya Madougou** (1974ko apirilaren 30a) benindar politikari eta enpresaburua da. 

## Bizitza 
Madougou 1974ko apirilaren 30ean jaio zen. Lehen hezkuntzan zegoela, eskautismoa interesatzen zitzaion. Heldu zenean, Jeune Chambre Internationale erakundeko Beningo adarrean sartu zen, azkenean presidenteorde bihurtuz.

1997an Ekonomia Institutu Nazionalean graduatu zen (gaur egun Ekonomia eta Kudeaketa Aplikatuko Eskola Nazionala) eta 2000n nazioarteko negozioetako doktoretza Nazioarteko Goi Ikasketen Institutuan. 2007an Benin ordezkatu zuen International Visitor Leadership Programen.

2004tik 2006ra, *Touche pas à ma Constitution* () kanpaina abiatu eta zuzendu zuen. Horrek antzeko kanpainak bultzatu zituen Senegalen, Burkina Fason eta Kamerunen. Beningo gobernua utzi ondoren, Togoko gobernuko aholkulari berezi bihurtu zen. 2021eko apirilaren 4an, erbestera joandako benindar epaile batek Radio France Internationaleri esan zion Madougouren atxiloketa politikoa zela.

2021eko abenduaren 11n, Porto Novoko Krimen Ekonomikoen eta Terrorismoaren Auzitegiak 20 urteko espetxe-zigorra ezarri zion «ekintza terroristengatik».

## Lanak 
* ''Mon combat pour la parole : les défis d'une mobilisation citoyenne pour la promotion de la gouvernance démocratique* (2008)
* *Soigner les certitudes'' (Stephens Akploganekin batera, 2020)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bryony Pitman

**Bryony Pitman** (Brighton, 1997ko martxoaren 13a) arkularia da. Britainia Handia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Capel Pownall

**Capel Pownall** (1868 - 1933ko otsailaren 8a) arkularia zen. Britainia Handia ordezkatu zuen 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Richard Priestman

**Richard Priestman** (Liverpool, 1955eko uztailaren 16a) arkularia da. Britainia Handia ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pleurotus eryngii var. ferulae

***Pleurotus eryngii var. ferulae*** *Pleurotaceae* familiako onddo espezie bat da. Espezie tipoak (*Pleurotus eringii*) duen kalitate antzekoa du.

Sinonimoa: *Pleurotus ferulae*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 22 cm arteko diametrokoa, ganbiletik laura eta inbutu formara, ertza beherantz inkurbatua. Kapelaren azala zuri-krema-okre kolorekoa, arre koloreko orbanekin, gaztetan leuna baina zahartzean tolesturak agertzen zaizkio.

**Orriak:** Oso dekurrenteak eta estu, zuriak krema kolorera biratuz, kapelaren kolorekoak baino pixka bat argiagoak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** Erdian edo eszentrikoa, sustrai antzekoekin, zuria okrez zikindua, oinarri aldera argiagoa.

**Haragia:** Zuria, trinkoa eta lodia. Espora-jalkina zuria.

**Etimologia:** *Pleurotus* terminoa grekotik dator, “pleuron”, “otós” hitzetatik, belarriaren antzeko kapela alboan jarrita, esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua 
Espezie nominalarekin alderatua, tamaina handiagoa du, kapelaren azala argiagoa, eta ez da karduen sustraiak saprofitoa, kanaberarena baizik. Bere ahaide *Nebrodensis* aldaera are argiagoa da. Kontuz, ez nahastu *Paxillus involutus* toxikoarekin edo *Clitocybe* zuriekin.

## Banaketa eremua 
Udan eta udazkenean. Mediterraneoko kliman. Atzeraka dagoen espeziea. Landare unbelifero handien (*Genus* *ferula*, etab,) edo lezkadien sustrai saprofitoak. Basoen soilguneetan, soroetan, ibaien ibarretan … Korroetan ateratzen da, urrutitik ikusten dira.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Espainia, Frantzia, Italia, Austria, Grezia, Ukraina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pleurotus columbinus

***Pleurotus columbinus*** *Pleurotaceae* familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, barraskiloaren itxuran, leuna; urdin-arbel kolorekoa edo gris- berdexka; ertza beherantz biribildua.

**Orriak:** Estu, desberdinak, ez oso zabalak, aurreko muturrean mehetuak oso dekurrenteak; zurixkak, ertza osoa.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 6 eta 12 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 1,4 cm bitarteko diametrokoa,. Betea, laburra, zeiharra, eszentriko edo alboan, oso gutxitan erdian, goiko aldea loditua edo ia tuberkulu bereizezin batera murriztua, biluzik edo iletsua oinarrian.

**Haragia:** Zuria, lodia, zaila. Usain arin samarrarekin, ez oso atsegina, zapore gozokoa.

**Etimologia:** *Pleurotus* terminoa grekotik dator, “pleuron”, “otós” hitzetatik, belarriaren antzeko kapela alboan jarrita, esan nahi du. *Columbinus* epitetoa latinetik dator, usoa esan nahi duen, “columba” hitzetik. Bere koloreagatik

## Jangarritasuna 
Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua 
Zalantzarik gabe, *Pleurotus ostreatus* tipikoaren aldaera gisa onar daiteke, arre edo gris marroi kolorekoa inoiz ez gris-urdin kolorekoa.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Zuhaitzen enborretan, batez ere koniferoen egurretan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cristina Ruiz Ortega

**Cristina Ruiz Ortega** (1970) espainiar ekonomialaria eta exekutiboa da, Minsait enpresa teknologikoaren sortzaile eta kontseilari delegatua (CEO) izan zen, eta Ibex 35eko bost emakumezko exekutiboetako bat, 2022ra arte, dimisioa aurkeztu zuen arte.

## Biografia 
Cristina Ruiz Ortega Ekonomia eta Enpresa Zientzietan graduatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. Enpresen Administrazioko MBA masterra, MIT-Sloan School of Management-en egin zuen.

### Ibilbide profesionala 
Bi urtez aholkulari estrategiko lanetan jardun zuen. Gero, Andersen Consulting enpresan lan egin zuen, Frantzian. Ondoren, Accenture España enpresan sartu zen, gerente senior gisa, eta sei urtez aritu zen bertan, Parisko eta Erromako bulegoan. Boston Consulting Group enpresan lan egin zuen lau urtez, eta energia- eta industria-sektoreko aholkularitza estrategikoan espezializatu zen. 2011n, ekipoen eta negozioen kudeaketan ezagutza eta esperientzia handia metatu ondoren, Indran hasi zen lanean.

2014. urtean Minsait-en sortzailea eta arduraduna izan zen, eta Indra enpresaren informazio teknologien eta eraldaketa digitalaren dibisioaz arduratu zen, zeharkako proiektu bat erabiliz, eraldaketa kulturalaren buru izateko. 2017an, enpresak administrazioko kontseilari exekutibo hautatu zuen.

2020an eta 2021ean Ibex 35eko bost emakumezko exekutiboetako bat izan zen, Ana Botín, María Dolores Dancausa, María José García Beato eta Vanisha Mittalekin batera.

2021ean Indraren kontseilari delegatu izendatu zuten. 2022ko apirilean dimititu egin zuen, arrazoi pertsonalak argudiatuz.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2018an Lider exekutiborik onena, European Digital Mindset Sarietan.
* 2022an Finantza-sektoreko eraldaketa digitalaren buru ziren Espainiako 10 zuzendarietako bat, Forbes Espainia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María Dolores Dancausa

**María Dolores Dancausa Treviño** (Burgos, 1959) burgostar bankaria eta exekutiboa da. 2024ko martxoan Bankinter kreditu-etxe espainiarreko presidente ez-exekutibo postua bete zuen, eta 2020an kontseilari delegatua (CEO) izan zen.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Burgosen jaio zen, 1959an. Diktadura frankistan Burgosko alkate izan zen Fernando Danporen alaba da. Concepción Dancausaren ahizpa gazteena da. Zuzenbidean lizentziatu zen CEU San Pablo Unibertsitatean. Zenbait kudeaketa-programa ere egin zituen Harvard Negozio Eskolan, eta kudeaketa aurreratuko programa bat amaitu zuen Fontainebleauko (Frantzia) INSEAD negozio-eskolan.*

### Ibilbidea 
Bere ibilbide osoa finantza-sektorearen barruan egin du, eta Bankinter kreditu-etxera heldu baino lehen, Banco exterior delakoan hasi zen. 1994an Linea Directa izeneko aseguratzailea eratu zenean, Zuzendaritza Batzordeko idazkari nagusia eta Zuzendaritza Batzordeko idazkaria izan zen 2008ra arte, konpainiako zuzendari exekutibo kargua hartu arte. 2010eko urriaren 21ean Bankinterreko kontseilari delegatu izendatu zutenetik, Linea Directako Zuzendaritza Batzordeko kide izaten jarraitu du, eta Zuzendaritzaren Aurrerapenerako Elkarteko aholku-batzordeko kide ere bada. 2013an, Erresuma Batuko Esure aseguru-etxeko zuzendari independente lanetan hasi zen.

2020an, Ibex 35eko bost emakumezko exekutiboetako bat zen, Ana Botín, Cristina Ruiz Ortega, María José García Beato eta Vanisha Mittalekin batera.

2022ko abuztuaren 21ean, osteguna, adierazi zuen "legezko zirrikituak bilatuko zituela Gobernuak iragarritako bankuari zerga ez ordaintzeko".

2024ko martxoan  Bankinter erakundeko presidente ez-exekutibo lanetan hasi zen.

## Sariak 
* «Espainiako CEO onena», *Forbes* aldizkariak emana (2013an lehen postuan eta 2016an hirugarrenean).
* «Urteko exekutiboa», *Emprendedores* aldizkariaren eskutik.
* 2013an «AED saria urteko zuzendariari», Espainiako Zuzendarien Elkarteak emana.
* 2022an Finantza-sektoreko eraldaketa digitalaren buru diren Espainiako 10 zuzentarietako bat. Forbes Espainia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profil ofiziala web-ean bankinter.com
* María Dolores Dancausa: "Ez dago gure beldurrak baino kristalezko sabai handiagorik" (2018ko martxoaren 8a)
María José García Beato

**María José García Beato** (Kordoba, 1965eko maiatzaren 27a) kordobar legelaria eta bankaria da,  Banco Sabadell eta Iberpapel erakundeetako kanpo kontseilaria.

## Biografia 
Zuzenbidean lizentziatu zen Kordobako Unibertsitatean, eta Estatuko Abokatuen Kidegoko kidea da.

### Lan ibilbidea 
Administrazio Publikoan lan egin zuen Espainiako Auzitegi Nazionaleko Zerbitzu Juridikoko zenbait kargu koordinatzailetan, Datuak Babesteko Espainiako Agentziako Kabinete Juridikoaren arduraduna eta Estatuko Zerbitzu Juridikoko Zuzendaritzako zerbitzu aholku-emaileen zuzendariordea. 2000. urtean, Justizia Ministeriora pasatu zen zuzendari nagusi gisa, eta bi urte geroago Departamentu horretako idazkariorde izendatu zuten.

2005ean Sabadell Bankuan sartu zen aholkularitza juridikoko zuzendari gisa. 2008ko apirilean erakundeko idazkari nagusi eta zuzendaritza batzordeko kide izendatu zuten. Hiru urte geroago, idazkariordetzari uko eginda, Kontseiluko sailburuorde izendatu zuten. 2018ko maiatzean jakinarazi zen Banco Sabadelleko kontseilari exekutibo izendatu zuela.

2020an, Ibex 35eko bost emakumezko exekutiboetako bat izan zen, Ana Botín, María Dolores Dancausa, Vanisha Mittal eta Cristina Ruiz Ortegarekin batera.

2021ean, Banku horretako kanpo-aholkulari izatera pasatu zen. Kredituen eta Estrategia eta Jasangarritasunaren Batzorde Delegatuetako kide  gisa. Banco Sabadell Fundazioaren patronatuko kidea da. Espainiako Bankuen Elkarteko patronatuko kidea ere bada, eta Cajasur Fundazioaren patronatuko aholku kontseiluko kidea.

2022an Iberpapel erakundeko kontseilari independentea izendatu zuten.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2020an, Ibex 35eko bost emakumezko exekutiboetako bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dehradun

**Dehradun** () edo **Dehra Doon** Indiako hiri bat da, Uttarakhandeko behin-behineko hiriburua, eta Dehradun barrutiarena. Dun ibaiaren bailaran dago. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Frédéric Lordon

**Frédéric Lordon** ekonomialari eta filosofo frantsesa da, Parisko *Centre européen de sociologie et de science politique*-ko CNRSko ikerketa-zuzendaria. Eragin handiko pertsonaia da Frantziako *Nuit debout* mugimenduan eta maiz lagundu izan du Frantziako eta Europako politikari buruzko prentsa-komunikabideetan, eta *Le Monde diplomatique*-n ohiko iritzi-zutabe bat ere idazten du.

Komunismoa kapitalismoaren alternatiba gisa defendatu du liburu, artikulu eta komunikabideetako agerraldietan, eta gizarte zientziak Spinozaren inspiraziozko materialismo batean birmoldatzeko proiektuan parte hartu du. Gaur egungo Frantzian ezker erradikalaren ahots intelektual nabarmenenetakotzat hartzen da.

Frédéric Lordon Zubien eta École nationale des ponts et chaussées, HEC Parisen eta EHESSen lizentziatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marie-Elise Gbèdo

**Akuavi Marie-Elise Christiana Gbèdo** (Mankono, 1954ko abenduaren 29a) benindar abokatu eta politikaria da. 2012tik 2013ra Beningo Justizia Ministroa izan zen, eta lau aldiz aurkeztu da presidentetzarako.

## Bizitza 
Marie-Elise Gbèdo 1954ko abenduaren 29an jaio zen Mankonon, gaur egungo Boli Kostan. Lehen eta bigarren mailako ikasketak Beninen egin zituen eta gero Frantziara joan zen Paris-Sorbona Unibertsitatean ikastera. Zuzenbidean lizentziatu zen, eta 1983an enpresa zuzenbideko masterra lortu zuen. Hurrengo urtean abokatu izateko gaitasun-ziurtagiria eman zioten. Hainbat abokatu bulegotan lan egin zuen. 1987an Beninera itzuli zen eta herrialdeko bosgarren emakume abokatu bihurtu zen. Bi urte geroago bere bulegoa ireki zuen. Emakumeen eskubideak defendatu zituen eta Beningo Emakume Abokatuen Elkartearen buru izan zen.

### Politikari ibilbidea 
1998ko maiatzean Mathieu Kérékou presidenteak Merkataritza, Artisautza eta Turismo ministro izendatu zuen. 1999ko ekainean kargu horretatik kendu zuten SONACOP petrolio-enpresa nazionalizatuaren eta enpresa pribatu baten arteko negozio-akordio bati buruzko eskandalua konpontzen saiatu ostean. Ondoren, gobernuaren kritikari zorrotza bihurtu zen, eta negozioak betiko moduan amaitzeko erabakia hartu zuen. Sarritan agertzen zen telebista eta irrati nazionaletan presidentearen administrazioa kritikatzen.

2001eko otsailean, presidentetzarako hauteskundeetarako hautagaitza iragarri zuen, herrialdeko eta Mendebaldeko Afrikako lehen emakumezko presidentetzarako hautagaia bihurtuz. Hori eginda, Gbèdok, bi seme-alaben amak, jarrera kontserbadore batzuei aurre egin zien. Bereziki, gaitzespena jaso zuen dibortziatu zelako. Emakumeengandik gizonengandik baino gaitzespen gehiago jaso zuen. Hautagai independente gisa hauteskundeetan parte hartuz, *Hwenusu* leloa hartu zuen («Iritsi da garaia» foneraz). Hauteskundeetan, 11. postuan geratu zen botoen %0,36rekin.

2005eko azaroan, *Le destin du roseau* liburua idatzi zuen, Beninen eta, oro har, Afrikaren garapenari buruzko elkarrizketa autobiografikoak eta saiakerak biltzen zituena. 2016ko martxoko presidentetzarako hauteskundeetan ere parte hartu zuen arrakastarik gabe. Elektrizitatea eskaintzean eta gazteen langabeziari aurre egitean zentratu zen.

## Sariak 
2000n Beningo Ordena Nazionaleko Komandante titulua jaso zuen. Ohorezko Legioaren Ordena Nazionaleko Zalduna ere bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sasimarrubi

***Potentilla indica***, baita ere **Indimarrubi** eta **Sasimarrubi**, gure baso eta parkeetan oso ohikoa bihurtu den landare exotikoa da. *Rosaceae* familiako landare belarkara iraunkorra da. Hostotza eta fruta antzekoak diren arren, ez da benetako marrubia, eta oso ondo bereiz daiteke bere lore horiengatik, zuriak edo arrosak dituen benetako marrubiarekin alderatuta.

## Deskribapena 
Hostoak trifoliatuak eta berde ilunak dira. Loreak horiak dira. Fruituak, berez eterio izeneko fruitu faltsuak, kolore gorri biziko ontzi haragitsu eta loditua dira, marrubi baten antzekoak, baina esferikoak -marrubia konikoa da-, zeinaren gainazalean akeniar batzuk dauden, kolore gorrikoak horiek ere, benetako fruituak direnak. Helduaroan erraz askatzen dira, eta ontzia biluzik geratzen da. Zapore gozoa du, baina gusturik gabea.

## Banaketa 
Asiako ekialdean eta hegoaldean bizi da, baina beste leku batzuetan landatzen da, hala nola landare apaingarrietan. Hainbat eskualdetan espezie inbaditzailetzat jotzen da zeren eta nahi gabe zabaldu baitira eta bertako landareen espazioak betetzen baitute.

## Taxonomia 
*Potentilla indica* (Andrews) Th.Wolfek deskribatu zuen eta *Synopsis der Mitteleuropäischen Flora* aldizkarian argitaratu zen. 6(1[34,35]): 661. 1904.

### Etimologia 
* Potentilla: latin posklasikotik dator, potentilla, -ae, potens, -entis (indartsua, ahaltsua) hitzatik eratorria; azkenik illa, -illae, atzizki txikigarria. Izen horrekin, antza, landare horrek dituen ahalmen idorgarria aipatu nahi dute.
* Indica: latinetik, "Indiarra".

### Sinonimia 
Hauek dira sinonimo zabalduenak:

* *Duchesnea indica* var. *major*  Makino
* *Potentilla wallichiana* Ser. *in* DC., 1825
* *Potentilla denticulosa* Ser. *in* DC., 1825
* *Fragaria roxburghii* Wight & Arn., 1839
* *Fragaria nilagirica* Zenker, 1835
* *Fragaria malayana* Roxb., 1814
* *Duchesnea major* (Makino) Makino, 1921
* *Duchesnea fragiformis* D.Don, 1825
* *Potentilla indica* (Andrews)
* *Fragaria indica* Andrews, 1897
* *Duchesnea fragarioides* Sm.
* *Duchesnea fragiformis* Sm.
* *Fragaria arguta* Lindl.
* *Fragaria indica* Jacks.
* *Potentilla denticulosa* Ser.
* *Potentilla durandii* Torr. & A.Gray
* *Potentilla fragariifolia* Klotzsch
* *Potentilla trifida* Lehm.

## Iruditegia 

Image:
Mockstrawberry.jpg|Lorea.
Duchesnea_indica,_Duchesnée_des_Indes,_Faux-Fraisier.jpg|Fruituaren itxura duen eterioa.
2023-05-21 15 37 53 False strawberries along Mountain View Road in the Mountainview section of Ewing Township, Mercer County, New Jersey.jpg|Sasimarrubia oso ohikoa bihurtu da gure basoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Diario (Bolivia)

***El Diario*** Boliviako egunkari bat da. 1904ko apirilaren 5ean sortu zen eta egoitza La Paz hirian du. Boliviako egunkaririk zaharrena da, oraindik indarrean dagoena, eta estatuko egunkari nagusietako bat. Ideologikoki kontserbadorea da. Haren sortzaileak, Carrasco familia, XX. mendean La Paz eragin handienetakoa izan zuen.

## Zuzendariak 
Hauek izan dira:

* 1904 - 1908 José Carrasco Torrico
* 1908 - 1912 Benigno Lara
* 1913 Franz Tamayo
* 1913 Luis Espinoza y Saravia
* 1915 Ernesto Careaga Lanza
* 1916 - 1920 Casto Rojas
* 1918 Federico Gutiérrez Granier
* 1919 Claudio Peñaranda
* 1920 Octavio Limpias
* 1920 José Santos Quinteros
* 1920 - 1926 Fabián Vaca Chávez
* 1926 Carlos Romero
* 1926 Manuel Carrasco Jiménez
* 1926 - 1927 Alberto Ostria Gutiérrez
* 1927 - 1930 Manuel Carrasco Jiménez
* 1927 Fernando Guachalla
* 1930 - 1945 Manuel Carrasco Jiménez
* 1946 Julio César Canelas
* 1946 - 1948 Mario Carrasco Villalobos
* 1948 - 1955 José Carrasco Jiménez
* 1955 Luis Carrasco Jiménez
* 1955 - 1957 Oscar Cerruto
* 1957 - 1961 José Carrasco Jiménez
* 1961 - 1963 Mario Rolón Anaya
* 1964 - 1970 Jorge Carrasco Villalobos
* 1967 Carlos Romero Álvarez García (interino)
* 1970 - 1971 Pablo Arrieta
* 1971 Guillermo Céspedes Rivera
* 1971 - 1988 Jorge Carrasco Villalobos
* 1988 - 1992 Elena Jahnsen de Carrasco
* 1993 - 2002 Jorge Carrasco Jahnsen
* 2002 - 2015  Antonio Carrasco Guzmán

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :https://www.eldiario.net/portal/ Egunkariaren webgune ofiziala.
Tony O'Reilly

'''Anthony Joseph Francis O'Reilly'* (Dublin, 1936ko maiatzaren 7a – *ibidem'', 2024ko maiatzaren 18a) irlandar errugbilari eta negozio-gizona izan zen.

Belvedere Collegen hezi zen eta hainbat kirol jokatu zituen, futbola, kriketa, tenisa eta errugbia barne. Ondoren, zuzenbidea ikasi zuen University College Dublinen.

1955 eta 1970 artean 29 partida jokatu zituen Irlandako errugbi selekzioarekin eta lau entsegu lortu zituen. 1955eko urtarrilean egin zuen debuta, Bost Nazioen Txapelketako Frantziaren aurkako partida batean. British and Irish Lions taldearen bi biratan parte hartu zuen, 1955ean Hegoafrikara eta 1959an Australiara eta Zeelanda Berrira. 1955etik 1963ra ere 40 partida jokatu zituen Barbarians FC taldearekin. 1997an Nazioarteko Errugbi Ospearen Aretoan sartu zen.

Independent News & Media Group zuzendu zuen 1973tik 2009ra, eta Heinz enpresako presidentea izan zen. Dirutza handi baten jabe, porrot egin zuen Independent News enpresaren jabetzari eusten saiatu ondoren.
Vanisha Mittal

**Vanisha Mittal Bhatia** (India, 1980ko abuztuaren 23a) ArcelorMittal S.A. enpresa multinazional siderurgikoaren zuzendari ez-independentea da, Lakshmi N. Mittal altzairuzko enpresaburu eta presidentearen alaba. 2004az geroztik, LNM Holdings (Mittal taldearen holdinga), ArcelorMittal, Mittal Steel, Temirtau JSC zuzendu ditu.  

2007an, *Forbes* aldizkariak munduko aberatsenen alaben zerrendan lehen postuan jarri zuen. 

## Biografia 
Vanisha Mittal Indian jaio zen. Aita Lakshmi N. Mittal Mittal taldearen holdingaren presidentea, Vanisharen nebak, Aditya Mittalek ordezkatu zuen 2024an. Europako Negozio Eskolako Zientzietako lizentziatura du. Londresko Unibertsitateko Ekialdeko eta Afrikako Ikasketen Eskolan graduatu zen, eta bertan Hegoaldeko Asiako Negozioak eta Ikasketak ikasi zituen, hurrenez hurren.

### Lan ibilbidea 
2004ko ekainean izendatu zuten MGHko Zuzendarien Batzordeko kide eta Zuzendaritza Batzordea izendatu zuten 2004ko abenduan, eta Erosketa Sailean lan egin zuen hainbat ekimenen buru, "jabetza-programaren kostu osoa" barne. 2011ko apirilean hasi zen lanean Aperamen, eta ordutik Estrategiako zuzendaria izan da. 

## Aintzatespenak 
* 2007an, *Forbes* aldizkarian munduko aberatsenen alaben zerrendan lehen postua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stir of Echoes

***Stir of Echoes***, 1999ko David Koepp estatubatuarrak zuzendutako beldurrezko eta naturaz gaindiko film bat da. Richard Matheson idazlearen *1958ko izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Kevin Bacon, Kathryn Erbe, Illeana Douglas eta Kevin Dunn aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Chicago, Tom (Kevin Bacon) eta Maggie Witzky (Kathryn Erbe) bere 7 urteko Jake semearekin langile klaseko auzo batean bizi diren senar-emazte gazteak dira. Tom gizaseme arrunta eta telefonoen kableatua jartzen lan egiten du, bizilagunen festa batean naturazgaindiko fenomenoei buruz eszeptiko agertzen denez lagunarteko txantxa gisa Maggieren ahizpa Lisak (Illeana Douglas) hipnotizatzea onartuko du. Une hartatik aurrera Tomen bizitza nahasten hasiko da, ahots arraroak entzun eta azalpenik gabeko ikusmenak iango baiditu, guztiak krimen bat konpontzeko buruhauste baten piezak diruditelarik. 

## Aktoreak 
* Kevin Bacon: Tom Witzky 
* Kathryn Erbe: Maggie Witzky
* Zachary David Cope: Jake Witzky
* Illeana Douglas: Lisa 
* Jennifer Morrison: Samantha Kozac
* Liza Weil: Debbie Kozac
* Kevin Dunn: Frank McCarthy 
* Lusia Strus: Sheila McCarthy
* Chalon Williams: Adam McCarthy
* Conor O'Farrell: Harry Damon
* Steve Rifkin: Kurt Damon
* Eddie Bo Smith Jr.: Neil

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai