Lizarrerria Bus

**Lizarrerria Bus** (**Tierra Estella Bus**, gaztelaniaz) Lizarrerrian autobus zerbitzua da, 50 000 pertsona Lizarrako Merindadeko pertsonari zerbitzatzen diena.

*Lizarrerria Bus* Lizarrerrian lan egiten duen hiri-garraioko zerbitzu bakarra da, Nafarroako Gobernuak zuzentzen eta koordinatzen du eta La Estellesa SA enpresak jarduten du.

Autobusak zuriak eta gorriak dira, eta horiek dira Lizarrako koloreak.

## Historia 
Lehenengo bi lineak ( eta  lineak) 2004ko irailean jarri ziren martxan. Bere helburua, Lizarra hiriari berari zerbitzua ematea zen, baita biztanle kopuru handia duten herri mugakideei ere, Aiegi eta Bilatorta kasu. Hori zen sare primitiboa:

2008an, zazpi herri berri gehitu zitzaizkion zerbitzuari: Arroitz, Urbiola, Lukin, Barbarin, Iguzkitza, Deiu eta Azketa,  linearen luzapen eran.

## Egungo sarea 
### Sarea osatzen duten lineak 
#### Lineak 
Sareak bi line ditu, biak iparraldetik hegoalderako ardatzak, nagusiki 08: 00etatik 20: 00etara aktibo daudenak.

#### Ibilbidea 
Bi lineek Lizarratik egiten dute ibilbidea, baina gero  lineak *Iruñetik Medinacelira errepide zaharra* edo  **&nbsp;NA-1110&nbsp;** doan hartzen du ekialderantz, Bilatortara iristeko, eta  lineak gauza bera egiten du, baina mendebalderantz, Aiegi eta Arroitz norabidean. Gainera,  lineak zerbitzu batzuetan jarraitzen du Lizarrako iparraldean, *Andia errepidea* edo  **&nbsp;NA-120&nbsp;** hartuz Abartzuzaraino.

| valign="top" |

|}

### Geldialdiak 
*Lizarrerria Bus*aren sarea 30 geldialdiak osatzen dute, sare osoan zehar banatuta. Izena bi modutan jasotzen dute: Lizarran, Aiegin, Bilatortan edo Arroitzen ote dauden edo beste edozein lekutan ote dauden arabera. Lehenengoan, herriaren izena jartzen da, eta ondoren, erreferentziazko leku bat. Hala, Lizarrako zezen-plazaren aurrean dagoen geltokia `Lizarra - Zezen-plaza` da, eta Bilatortako elizaren inguruetan dagoena `Bilatorta - Eliza` gisa iragartzen da. Gainontzeko herrientzat, berriz, beren izenarekin besterik ez zaie deitzen, Abartzuzan `Abartzuza` eta Lukinen `Lukin` geralekua izanik.

### Sarearen ustiapena 
Gaur egun, Nafarroako La Estellesa SA enpresak ustiatzen du sarea laburtua.

#### Ordutegia 
Oro har, goizeko 8etarako zirkulatzen ari dira bi lineak.  linearen lehen irteera 7: 45ean Oteitzatik da, Garcia Orcoyen ospitalerako noranzkoan, eta larunbat, igande eta jaiegunetan ordubete atzeratzen da.  lineari dagokionez, 7: 30ean irtengo da lehen autobusa Iratxetik, baita Garcia Orcoyen Ospitaleko norabidean ere.

Gauean, Lizarratik azken irteerak 20: 15ean dira  linearako, Ospitaletik, Bilatortako norabidean, eta 21: 00etan *autobus geltokitik*, Arroitzeko norabidean,  linearako.

Asteburuetan,  lineako azken irteera ordubete atzeratzen da, 21:15 arte, eta  lineakoa ez da ordu batetik bestera aldatzen, baina Garcia Orcoyen ospitaletik egiten da.

#### Maiztasunak 
Line bakoitza pasatzeko batez besteko maiztasuna 60 minutukoa da, Lizarratik bat urrundu ahala handituz.

|
|-
| align="center"|** linearen maiztasunak**
|
|-
|

|
|-
| colspan="2" | Deiurako zerbitzuak astearteetan eta ostegunetan bakarrik egiten dira
|}

#### Trafikoaren aldaketak 
Gaur egun, ez dago gorabeherarik *Lizarerria Bus* sarean.

### Flota 
Sareko autobus guztiak Scania markakoak dira, 12 metro luzekoak.

Autobusak zuriak eta gorriak dira, Lizarraren koloreak. Barrualdea argitsua da, eta bi koloretako eserlekuak ditu: urdinak eta gorriak. Eserleku gorriak mugikortasun arazoak dituzten pertsonei, adinekoei, haurdun dauden emakumeei eta gaixoei zuzenduta daude; urdinetan, berriz, edonor eser daiteke. Bi gune daude, bigarren atearen parean daudenak, besaulki edo gurpildun aulkientzat erreserbatuak, baita arrapala tolesgarri bat ere ate.

### Trafikoa 
*Lizarrerria Bus*aren sareko autobusek 162 000 bidaiariak 2014en erregistratu zen.

### Zerbitzuaren kalitatea 
#### Iruzurra 
Neurririk ez badago ere, *Lizarrerria Bus*aren sareko iruzur-tasa oso txikia da, bi faktore nagusirengatik: batetik, aurreko atetik bakarrik sartzea, gidaria dagoen tokitik; horri esker, arau-hausleak erraz detekta daitezke, eta, bigarrenik, autobus guztietan bideozaintza-kamerak egotea. Autobus bakoitzeko hiru kamera daude, eta ibilgailu artikulatuetan sei ere bai; horiek barnealdearen ikuspegi orokorra lortzen dute, bai eta atzeko ate bakoitzaren ikuspegi zabaldua ere, eta gidariak sarrera iraunkorra du horietara.

#### Irisgarritasuna 
*Lizarrerria Bus*ako flotako autobusen %100ak arrapala bikoitza du atzeko lehen atean, bat automatikoa eta bestea eskuzkoa. Gainera, altuera berean, autobus guztiek gurpildun aulkientzat gordetako bi gune dituzte, eta horiek besaulkiekin partekatzen dituzte. Gainera, itsuek aginte bat dute, eta, presioa egitean, autobus bat gertu badago, azken horrek megafonia bat aktibatuko du, zer lineatakoa den, zer norabidetan doan eta pertsonarengandik zer distantziatara dagoen adierazteko.

## *Lizarrerria Bus*aren etorkizuna 
### Sarea zabaltzea 
#### Hego Lizarrerrian 
2020ko otsailean, Lizarrerria hegoaldeko sei herrik *Lizarrerria Bus* ontzia bertako kaleetara iristea exijitu zioten Nafarroako Gobernuari. Allo, Arellano, Deikaztelu, Lerin, Morentin, eta Aberin udalerriak dira.

Handik egun batzuetara, Nafarroako Gobernuko Lurralde Antolaketa, Etxebizitza, Garraio, Paisaia eta Proiektu Estrategikoen Departamentuak iragarri zuen eskari hori sartzen ari dela garatzen ari den *Errepideko Bidaiarien Herriarteko Garraioaren Plan Integralean* (PITNA). Gainera, egunero bost pasarte izango zituztela adierazi zuen.

#### Deierrian 
2017an, Deierri ibarreko udalak iragarri zuen Nafarroako Gobernuari exijituko diola *Lizarrerria Bus* handitzeko, hango ibarrari zerbitzua emateko. Beste arrazoi batzuen artean, merindade-buruarekin (Lizarra) zein osasun-zentroarekin (Bilatorta) lotura ezartzea aipatu dute.

Era berean, Deierrik, Lizarrako udaletxearekin batera, Allozko urtegia Lizarrarekin lotuko zuen udako linea bat eskatu zuen, udan jende asko ibiltzen baitzen, Lizarrako erdigunetik 15 minutu baino gutxiagora dagoen hondartzaren alternatiba baita.

Kasu honetan, Nafarroako Gobernuko Lurralde Antolaketa, Etxebizitza, Garraio, Paisaia eta Proiektu Estrategikoen Departamentuak proposamena onartu zuen, Lizarra eta Lerateko badiaren artean linea bat sortuko zela iragarriz, uda batez proba moduan, mantentzen den ikusteko. Aurreikuspenen arabera, linea *Errepideko Bidaiarien Herriarteko Garraioaren Plan Integralean* (PITNA) sartuko da, beste proposamen batzuekin batera. Halaber, asteburuetan eta jaiegunetan funtzionatzea aurreikusten da.

#### Lizarran 
*Errepideko Bidaiarien Herriarteko Garraioaren Plan Integralak* (PITNA)  eta  lineetarako ordutegi aldaketak eta geltoki berriak ere aurreikusten ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lizarrerria

## Kanpo estekak 
*  Lizarrerria Busi buruzko informazioa.