open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ingude altxatze

[200px|thumb|Ingude altxatzea [Barakaldon.]]
**Ingude altxatzea** edo **ingude jasotzea** herri kirol bat da, Ipar Euskal Herrian tradizio handia duena. Epe mugatu batean Ingudea ahalik eta aldi gehienetan altxatzean datza.

Ingudea tresna bat da, errementariek erabiltzen zutena. Errementariek ingudea bizkarrean eraman ohi zuten norabait lan egitera zihoazenean. Beraz, haien artean lehiaketa sortu zen. Hasieran ingude handiak mugitu arren, laster probetarako ingude txikia erabiltzen hasi ziren zuten, ea nork altxaldi gehiago egin.

Arauzko ingudeak 18 kg dauzka gizonentzat, eta 10 emakumeentzat. Altxaldiak egiteko "U" itxura duen metalezko zutoin bat erabiltzen dute, eta probak minutu bat eta hogeita hamar segundo irauten du. Jose Lapatzaran bizkaitarrak du errekorra, ehun altxaldi eginda.

## Arauak 
*1. art.- Ingudeak, txapelketetarako, 18 kiloko pisua izan behar du. Puntatik oinarrirako altuera 320 mm-koa izango da. (+ – 20), eta bere luzera 600 mm-koa izango da. (+ – 20). Heldulekuak leunak izango dira eta 40 mm-ko diametroa izan behar dute. (+ – 2), eta gutxienez 160 mm-ko luzera. Emakumezkoen txapelketetan, ingudearen pisua 10 kilokoa izango da. Heldulekuak gomaz estaliko dira, inola ere ezingo du haien diametroak aipatutako neurria gainditu.
*2. art.- Ingudea kolpatuko den oinarria biserarekin paraleloan kokatuko da, eta elondo egur trinkozko laukizuzena izan beharko du, 1.000 mm-koa. luze x 200 mm. zabalera (+ – 20 mm.), bere altuera osoa 200 mm (+ – 20 mm) izango da. Zutoinetik oinarriaren puntarainoko distantzia 1000 mm-koa izango da (+ – 50 mm). Oinarriaren goiko aldea 500 mm-ko luzera x 200 mm-ko zabalera x 10 mm-ko lodiera duen “U” itxurako altzairuzko xafla arrunt batek estaliko du.
*3. art.- Goiko plaka, bisera ere deitua, 500 mm-ko plaka laukizuzena izan behar du. gutxieneko luzera x 400 mm. (+ – 10 mm.) zabalera. Haren eta kirolariaren (burua) alderik altuenaren arteko distantzia 30 cm-koa izango da. Zutoinetik biseraren puntarainoko distantzia 1000 mm-koa izango da (+ – 50 mm).
*4. art.- Kirolariak plataformari eusteko pertsona bat behar badu, pertsona hori uneoro egongo da epaileak agindutako aginduetara.
*5. art.- Proba-denbora 1,30 minutukoa izango da, gizonezko zein emakumezkoen txapelketetan. Berdinketa gertatuz gero, irabazlea lehen jokatu duena izango litzateke.
*6. art.- Igogailua baliozkotzat jotzeko, ingudeak oinarria eta goiko plaka edo bisera jo beharko du, goian baliozko igoera emanez.
*7. art.- Kirolariaren eskuak edozein produktutatik garbi egongo dira.
*8. art.- Kirolariak laguntzaile bat ekarri ahal izango du, zeinak inolaz ere epailearen lana oztopatu ahal izango du, ezta kirolaria edo materiala ukitu ere proba egiten den bitartean.
*9. art.- Ingudea edo egitura hausten bada, beste bat ordezkatuko da eta proba berriro hasiko da atseden-denbora baten ondoren, epailearen erabakiz.

## Kanpo estekak
Jimmy Hoffa

'*James Riddle *Jimmy* Hoffa*' (1913ko otsailaren 14a, Brazil, Indiana &ndash; 1975eko uztailaren 30ean desagertua, Bloomfield, Michigan) estatubatuar sindikalista bat izan zen. 1932 eta 1975 bitartean International Brotherhood of Teamsters estatubatuar garraio sindikatu boteretsuaren antolatzailea izan zen.

## Ibilbidea 
1929. urtean Hoffa kamioi zamalari gisa lanean hasi zen, Depresio Handia hasteko zorian zegoenean, hala zebilela negozio hartako nagusien gehiegikeriei aurre egiten saiatu zen. 1931an, 18 urte zituela, sindikatuburu bilakatu eta 1933an Ameriketako Estatu Batutako kamioilarien aldeko erregulazio legal bat lortu zuen, hasiera batean Mendebalde Erdialderako izan zen, 1940ean herrialde osoan ezarri zelarik. Honela, karismadun sindikatuburua bilakatu zen.

Halere, 1950ean Hoffari bere sindikatuarekin negoziatzeari uko egiten zioten nagusi txikiak mehatxatzeko mafiako kideak erabili zituela leporatu zioten, trukean Hoffak mafiaren diru iturri ilegalak bere sindikatu sarearen bidez *garbituko* lituzke.

Azkenik Hoffa berak mafiako hainbat buruzagiekin zituen loturak ikertzen ari zen epaimahai bat erosi nahi izateagatik kondenatu zuten. Ondorioz, 7 urteko espetxera zigortu zuten. Halere, 1971ko abenduaren 23an Richard Nixon presidenteak Hoffaren ezpetze zigorra ezeztatu eta Hoffak gutxienez hamar urtez garraio sindikatuetan parte ez hartzeko baldintzarengatik ordezkatu zuen.

## Desagerpena 
Hoffak azken erabaki horren aurkako helegitea aurkeztea prestatzen ari zen, baina 1975eko uztailaren 30eko 14:45etan Michigan estatuko Detroit hiriko Bloomfield Township aldirian dagoen Machus Red Fox jatetxeko aparkalekuan desagertu zen. Han Anthony "Tony Jack" Giacalone (Detroit) eta Anthony "Tony Pro" Provenzano (New York) mafiako buruzagiekin hitzordua izana zuen. Hura izan zen Jimmy Hoffa bizirik ikusi zuten azken eguna, ordudanik ez da inoiz bere arrastorik izan, ez eta inon bere gorpurik topatu ahal izan.

## Hiri kondaira 
Azken gertakari honek estatubatuar kultura herrikoian nolabaiteko aztarna bat utzi izan du. Ameriketako Estatu Batuetan nahiko hedatuta dagoen hiri kondaira baten arabera, mafiako kideek Hoffa hil ondoren bere gorpua Giants Stadium beisbol zelaiaren zementuzko zutabe baten azpira bota eta desagertarazi omen zuten.

## Literatura eta zinema 
Bere bizitza eta desagerpena liburu eta film askoren gaia izan dira, nabarmenki 1992an Jack Nicholsonek eta Danny De Vitok, hurrenez hurren, antzeztu eta zuzendu zuten *Hoffa* filma, eta 2019an Martin Scorsesek zuzendu zuen *The Irishman* filma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jimmy Hoffari 1960ean eginiriko elkarrizketa ikusgai. Youtube.com 
* Zer gertatu zen Jimmy Hoffarekin? 
* Jimmy Hoffaren desagerpena
Tute

thumb|Kartak eskuetan.
**Tute** espainiar kartekin jokatzen duten karta jokoa da, briskaren antzekoa. Gehienetan 40 karta erabiliz jokatzen dute (zortziak eta bederatziak baztertzen dituzte), baina modalitate batzuetan bikoak ere kentzen dituzte.

Jokoaren helburua ahalik eta puntu gehien lortzea da, konbinazio batzuetan kantatuz. Batekoak 11 puntu, hirukoak 10, erregeak 4, zaldiak 3 eta txotak 2 puntu balio ditu.

## Ikus, gainera 
* Julepe

## Kanpo estekak
Larruntza

**Larruntza** honakoa izan daiteke:
* Larruntza errota, Ataunen dagoen errota, *monumentu multzo* izendatua.
* Larruntza, Altsasuko dermioa.
Briska

**Briska** italiar edo espainiar kartekin jokatzen den karta jokoa da, italian asko jokatzen dena. Ohikoena bi bikote aritzea izan arren, bi edo sei jokalarik ere jokatu dezakete. 40 karta erabiliz jokatzen da (zortziak eta bederatziak baztertzen dituzte). Bazak eginez jokatzen da, karta altuenek txikiagoei irabazten dietelarik, eta "*briska*" deritzon makilak besteak gaindi ditzake.

Jokoaren helburua ahalik eta puntu gehien lortzea da, eskualdiak irabaziz. Bildutako karten balioak batzen dira, baina zenbait kartak soilik ematen dituzte, ordea, puntuak: batekoak, hirukoak, erregeak, zaldiak eta txotak.

## Arauak 
### Prestaketa 
Jokalariei hiruna karta banatzen zaizkie, eta mazoaren gainontzekoa ahozpez utziko da mahaiaren erdian. Hala ere, mazoaren azpian karta bat ahoz gora utziko da, karta horren makilak zehaztuko du *briska*.

### Mekanika 
Aurrez adostutako jokalaria hasiko da, karta bat mahai gainera botaz. Beste jokalariek txandaka karta bat botaz erantzungo dute, guztiek bota dutenean erronda bukatuz. Altxaldia edo erronda bukatzean, karta irabazlea bota duenak jokatu diren kartak (eta haien puntuak) bilduko ditu. Altxaldia irabazi duenak hasiko du hurrengo erronda, baina hasi aitzin jokalari bakoitzak karta bat hartuko du mazotik, azken altxaldia irabazi duen jokalaria hasita. Ohar bedi mazoko azken karta *briska* adierazten duen karta dela.

Karta botatzen duenjokalaria ez da behartua hasierako jokalariaren makila bereko karta botatzera.

#### Erronda irabaztea 
Jokatzen den lehen kartak adierazten du altxaldiko makila nagusia, eta altxaldia irabazteko makil horretako karta handiena bota behar da. Karten jerarkia honakoa da: batekoa (onena), hirukoa, erregea, zaldia, eta handik aurrera beheranzko progresioan, bikora heldu arte (karta ahulena).

frameless|134x134px frameless|132x132px frameless|134x134px frameless|133x133px frameless|134x134px

Salbuespena jokoaren hasieran zehazturiko *briska* makilari dagozkion kartak dira, beste makilak gainditzen baitituzte.

#### Karta aldaketa 
Erronda bat irabazi berri duen jokalariak briska adierazten duen karta eskura dezake eta makil bereko zazpikoagatik ordeztu, beti ere briska adierazten duen karta zazpikoa baino hobea baldin bada.

### Puntuaketa eta partida irabaztea 
Altxaldi guztiak jokatu eta jokalariek karta gehiagorik ez dutenean, lortu dituzten kartak aztertuko dituzte guztira zenbat puntu dituzten jakiteko. Hauek dira puntuak ematen dituzten kartak:

* Batekoa: 11 puntu
* Hirukoa: 10 puntu
* Erregea: 4 puntu
* Zaldia: 3 puntu
* Txanka: 2 puntu

Lau makilak kontuan hartuta, partidako 120 puntu dira jokoan. Partida puntu gehien dituen jokalariak edo taldeak irabazten du. Askotan puntu kopuru zehatz batera heltzea da helburua, eta itzuli bat baino gehiago egin behar izaten da partidaren garailea erabakitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arabako Fournier Karta Museoa

**Arabako Fournier Karta Museoa** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen kartei buruzko museo bat da. XV. mendetik gaur egun arte kartek izan duten bilakaeraren inguruko ibilbide historikoa, teknikoa eta tematikoa eskaintzen du. Museoaren bildumak kontinente guztietako karta-sortak ditu.

Museoa Gasteizko Alde Zaharreko Aiztogile kaleko 54. zenbakian dago, Bendaña jauregian. Jauregiari erantsitako eraikinean dagoen Arkeologia museoarekin batera, Bibat museo multzoa osatzen du, 2009. urtean eraikia.

## Erakusketa 
thumb|ezkerrera|Fournier Karta Museoko erakusketaren zati bat.
[thumb|ezkerrera|Museoaren egoitza den [Bendaña jauregiko patioa.]]

Ibilbidea Bendaña jauregiko patioan hasten da, non kartak inprimatzeko teknika ezberdinak aurkeztu eta azaltzen baitira.

Bertan, bildumako karta zaharrenetako batzuk ikus ditzakegu, Proventzako karta-sorta edota Rhin garaiko paper orria kasu, Erdi Arokoak biak, baita Espainian XIX. mendean litografiatutako lehen karta-sortak ere.

Museoan arreta berezia eskaini behar zaio Vitoria-Gasteizen Heraclio Fournier Gonzálezek sortu eta haren iloba Félix Alfaro Fournierek jarraitutako Karta-enpresaren historia eta garapenari. Bigarren hau izan zen museo honen bildumaren sustatzailea.

Bigarren solairuko aretoak gaika antolatuta daude: jokoak, literatura, geografia, musika, magia, tarota...

## Eraikina 
1994az geroztik, Arabako Fournier Karta Museoko egoitza Bendaña jauregian dago. Arrieta-Maestu edo Bendaña jauregia Vitoria-Gasteizko alde zaharraren ekialdean dago. Juan López de Arrietak agindu zuen eraikitzea, 1525ean, Maestuarren Erdi Aroko dorre zaharraren orubean. Haren eraikitzea 1560an bukatu zen.

Hiru solairuko harlanduzko eraikinean Pizkunde bete-beteko antolaketa eta apaingarriak dira nagusi, batez ere, patioko ibilguan. Dena dela, eraikinak gotiko berantiarreko ezaugarri batzuk ere baditu, hala nola: fatxada nagusian dagoen arku zorrozdun atea eta barruko eskaileraren gainean dagoen izar formako ganga oktogonala. Fatxadako dorre zilindrikoa jauregiaren jabeen harrokeriaren sinboloa da.

Arrieta-Maestu jauregia 1886. urtean saldu zuen urte horretan Arrietatarren oinordekotza zuen Bendañako markesak; harrezkero markesaren izenaz ezagutzen da eraikina. Urte batzuk geroago Teodoro de Aguirrek erosi zuen, eta altzarien fabrika eta erakusketarako erabili zuen, harik eta Arabako Foru Aldundiak erosi zuen arte, bai eta zaharberritu eta Fournier Karta Museo bihurtu ere.

## Ordutegia 
* Asteartetik larunbatera: 10:00–14:00 eta 16:00–18:30
* Igande eta jaiegunetan: 11:00–14:00
* Astelehenetan itxita (jaiegunetan izan ezik)
* Astelehena jaieguna izan bada, asteartean itxita

## Ikus, gainera 
* Bibat Arkeologia museoa
* Bibat
* Bendaña jauregia

* Jokoenea
* Karta-jokoen Frantziako Museoa
* Jostailu eta Automaten Museoa (Katalunia)
* Verdú

## Kanpo estekak 
* Arabako Fournier Karta Museoaren webgunea
* Arabako Fournier Karta Museoaren nabarmendutako piezak
* Museotik. Arabako Fournier Karta Museoaren online katalogoa
* Google bisita birtuala
* Bideoa ikusi
* Naipes Heraclio Fournier S.A
Okendo

**Okendo** euskal abizena da.
* Donostiako familia noble baten izena da. Gros auzoan dago Okendo jaiotetxea. Okendotar ezagunean artean daude:
** Antonio Okendo
*** Haren omenez dira Okendo kalea eta Okendo plaza
** Miguel Okendo

* Donostian dagoen Okendo etxea XVI. mendearen bukaeran Miguel Okendok eraiki zuena.
* Arrasaten (Gipuzkoan) dagoen jauregi bat da.

* Sopuertan (Bizkaian) ere badira Okendo izeneko jauregi bi:
** Okendo Behekoa
** Okendo Goikoa

## Ikus, gainera 
* Okondo (Aiaraldeko herria, Araba)
Heaven's on Fire

"'''Heaven's on Fire'*" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, beraien 1984ko *Animalize'' albumean argitaratua. Paul Stanley abeslari/gitarjoleak eta Desmond Child musika idazleak idatzia, "Heaven's on Fire" argitaratu zen albumeko lehen singlea da.

1984an internazionalki single moduan kaleratua, "Heaven's on Fire" hainbat herrialdetako zerrendetan sartu zen, nahiz eta ez zen single moduan argitaratutako herrietako Top Ten zerrendetan sartu. *Billboard*eko Hot Mainstream Rock Tracks zerrendan 11. postua lortu zuen Gainera, taldeak makillajea berriro jarri zutenetik jotzen duten makillajerik gabeko garaiko abestietako bat da.

Singlerako musika bideo bat grabatu zuten MTV musika katean emateko; bideoa David Lewisek zuzendu eta John Weaverek produzitu zuen. Mark St. John gitarjole nagusia agertzen den promozio bideo bakarra da, Reiterren Sindrome izeneko artritis mota batek jota taldea utzi baino lehen. Handik gutxira Bruce Kulickek ordeztuko zuen.

Abestiaren zuzeneko bertsioa bat grabatu zuten 1984ko abenduaren 8an Cobo Hall aretoan, *Kiss: Animalize Live Uncensored* bideoan agertuko zena, eta geroago Hear 'n Aid albumean kaleratuko zuten. It is one of only two live tracks with longtime drummer Kissek Eric Carr bateriarekin inoiz ofizialki kaleratu dituen zuzeneko abesti bietako bat da.https://web.archive.org/web/20110927151501/http://www.kissfaq.com/discography/hearnaid.html

## Bertsioak 
Star neska-talde suediarrak eta Daiquiri talde kanadarrak abestia bertsionatu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lunpenproletariotza

**Lunpenproletariotza** (edo *azpiproletarioak*) inoiz klase kontzientzia lortuko ez duten behe-mailako kidez osatutako gizarte klasea da, ondorioz baliorik gabekoak direnak borroka iraultzailerako, marxismoaren arabera.

Hitza alemanezko ***lumpenproletariat*** hitzetik dator, Karl Marx eta Friedrich Engelsek beren "Alemaniar idelogia" (1845-46) lanean lehen aldiz erabilia.

Lunpenproletarioek ez dute inolako zergatirik iraultzan parte hartzeko, eta beharbada interesa izan dezakete egungo klase egitura mantentzen, normalean burgesiaren eta aristokraziaren beharra dutelako beren bizimoduari eusteko. Marxek lunpenproletarioak indar kontra-iraultzaile gisa ikusten zituen.

## Ikus, gainera 
* Proletarioa
* Langilea

## Kanpo estekak
Telletxea

**Telletxea** (gaztelaniaz *Tellechea* eta frantsesez *Telletchea*) Nafarroa Garaiko Malerreka eta Bortziriak eskualdeetan jatorria duen euskal abizen bat da.

Era berean, bada abizen hori duen jende ugari Euskal Herriko beste leku batzuetan ere: Gipuzkoako Bidasoaldea, Oiartzualdea eta Donostialdea eskualdean (bereziki, Irun eta Oiartzun udalerrietan); Nafarroa Garaiko Baztanen nahiz Iruñea hiriburuan; eta Lapurdiko hegoaldean.

Bestalde, Euskal Herritik kanpo, Argentina, Uruguai eta Txile aldean badira Telletxea abizena duen euskal jendea edota haien ondorengoak.

Ez da Bizkaiko Tellaetxe abizenarekin nahasi behar.

Telletxea abizena (Telletxea anaiak) enpresari esker euskal herrian zehar entzun da. Egurra salten eta mozten duten empresa. Anaiak: Miguel Javier Telletxea eta Juan Antonio Telletxea.
Herria: Eratsun, Nafarroa, Euskal HERRIA.

2 zati ditu abizenak:tell:tejado eta etxea:casa

Ain zuzen ere abizen hau Euskal herrian zehar nahiko entzuten da.

## Jende ospetsua 
* Manuel Tellechea (????-1974), argentinar naturalista, geologoa eta paleontologoa.
* Joseph Tellechéa (1926-), euskal jatorriko frantziar futbolaria.
* Jose Ignacio Telletxea, (1928-2008), idazlea, historialaria, teologoa eta apaiza.
* Raphaël Tellechéa (1930-), euskal jatorriko frantziar futbolaria.
* Domingo Tellechea (1935), argentinar eskuturgilea eta taxidermista.
* Jean Telletxea, politikaria.
* Txomin Perurena Telletxea, (1943-), txirrindulari ohia eta irrati eta telebistako kirol esataria.
* Fernando Telletxea, (1948-), artista polifazetikoa, idazlea, abeslaria eta aktorea.
* Patxi Telletxea, (1964-), politikaria.
* Alaitz Telletxea, (1976-) trikitilaria, Alaitz eta Maider taldeko soinujolea.
* Arturo Alonso Tellechea (1983-), argentinar jatorriko espainiar belaontzi nabigatzailea.
* Fernando Telechea (1982-), argentinar futbolaria.
* Emiliano Tellechea (1987-), uruguaitar futbolaria.

## Kanpo estekak
Mariezkurrena (argipena)

**Mariezkurrena** euskal abizen bat da, jatorria Nafarroa Garaiko Malerreka eskualdean duena.

## Abizen hau duen jendea 
* Pablo Sorozabal Mariezkurrena, (1897–1988), musikagilea.
* Idoia Mariezkurrena (1970–), atleta.
* Judit Mariezkurrena (1978–), aktorea.
* Jon Mariezkurrena (1999–), esku huskako pilotaria.

## Kanpo estekak
Montreux

**Montreux** Suitzako Vaud kantonamenduko udalerria da. Hiriak 2010. urtean 24.771 biztanle zituen. Geneva aintziran kokatzen da, Alpeen oinpean. 25.000 biztanle inguru ditu.

1967tik uztailean jazz jaialdi ezaguna antolatzen dute bertan.

## Klima 

## Demografia 
Biztanleriaren bilakaera demografikoa honakoa da:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize = width:1140 height:210
PlotArea = height:150 left:100 bottom:50 right:100
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:23000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1416 from:start till:800
  bar:1416 at:810 fontsize:S text: "200 Hearths"  shift:(8,5)
  bar:1453 from:start till:1200
  bar:1453 at:2000 fontsize:S text: "300 Hearths"  shift:(8,5)
  bar:1764 from:start till:2103 text:"2,103"
  bar:1798 from:start till:2527 text:"2,527"
  bar:1850 from:start till:3006 text:"3,006"
  bar:1860 from:start till:4092 text:"4,092"
  bar:1870 from:start till:6173 text:"6,173"
  bar:1880 from:start till:6513 text:"6,513"
  bar:1888 from:start till:8907 text:"8,907"
  bar:1900 from:start till:13519 text:"13,519"
  bar:1910 from:start till:17850 text:"17,850"
  bar:1920 from:start till:16007 text:"16,007"
  bar:1930 from:start till:17662 text:"17,662"
  bar:1941 from:start till:14482 text:"14,482"
  bar:1950 from:start till:16730 text:"16,730"
  bar:1960 from:start till:17729 text:"17,729"
  bar:1970 from:start till:20421 text:"20,421"
  bar:1980 from:start till:19685 text:"19,685"
  bar:1990 from:start till:22917 text:"22,917"
  bar:2000 from:start till:22454 text:"22,454"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udalaren webgune ofiziala
Estratokumulu

**Estratokumuluak** (*stratocumulus*) azpialdea ongi definitua duten behe-hodei multzo zabalak dira. Orokorrean zati argiak eta zati gris ilunak izaten dituzte. Batzuetan hodei geruza etengabea izaten da baina beste batzuetan hutsarteak izaten ditu.

## Motak 
* *Stratocumulus stratiformis*: multzotxoen geruza zabala osatzen dute baina prezipitaziorik ez dute izaten.
* *Stratoculumus lenticularis*: hazi zapal eta luzeen itxurako hodei geruzak dira. Polo inguruetako herrialde hotzetan agertzen dira.
* *Stratocumulus castellanus*: aire ezegonkorragoak sorturiko kumuluz osaturiko geruzak dira, balditza zehatzetan kumuluninbo bihur daitezkeenak.

## Sorrera 
Konbekzio korronte ahulek sortzen dituzte. Gainaldean aire lehorra aurkitzen dute eta garapen bertikala izatea eragozten diete. Horren ondorioz muga ongi definiturik duten hodei geruza zatikatuak agertzen dira.

## Prezipitazioak 
Normalean ez dute prezipitaziorik ekartzen, eta, ekartzekotan, euri, elurbusti edo elur arina besterik ez. Baina prezipitazio handiagoak etorriko direla iragatzen dute.

## Kanpo estekak 
*  The Cloud Appreciation Society: Stratocumulus
Egurbide Burdinola eta Errota multzoa

**Egurbide monumentu multzoa** Azkoitian (Gipuzkoan) dagoen XVI-XVIII. mendeko eraikin multzoa da, honakoek osatua:
* Egurbidetorrea baserriaren eraikin nagusiak eta eranskinak (XVII. mende hasierakoak)
* Aingeru Zaintzaile Santuaren ermitak (XVIII. mendekoa)
* Egurbideko errotak eta burdinola, bertako instalazioekin (1568).

2008ko maiatzaren 15an, Eusko Jaurlaritzak *monumentu-multzo* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Historian gertakari garrantzitsu baten hasiera bertan eman zen: 1766ko matxinada.

## Egurbidetorrea baserria 
Egurbidetorrea baserria XVII. mende hasierako eraikina da. Gerora, fatxadan bao batzuk egin eta handitu zaizkio. Berrikuntza horiek jatorrizko eraikina egoera onean babesten dute, eta eraikinaren elementurik nabarmenena zurajea da. 2008tik aurrera zaharberritze handi bat egin zitzaion.

## Aingeru Zaintzaile Santuaren baseliza 
thumb
Aingeru Zaintzaile Santuaren baseliza XVIII. mendeko eraikina da. Hegoaldeko fatxadan dago sarrera, eta bertan erdi-puntuko arku inpostaduna dago. Barnealdean, espazioa bi ertz-gangak estaltzen dute eta erretaula barrokoa dago. Hormak, berriz, margotutako armarriz apainduta daude.

## Egurbideko burdinola eta errota 
thumb
Egurbideko burdinolari buruzko dokumentazioa 1568koa da. Nahiz eta burdinolako eraikin nagusia ez egon, goratutako deposituaren instalazioek, ur-jauziak eta atxikitako eraikinek osatua, bisitatzeko modukoa 21. mendean.

## 1766ko matxinada 
Apirilaren 13an Azkoitiako apaizak bere igandeko sermoian aberatsei eskatu zien ez ateratzeko garaurik ezta jakirik kanpoan saltzeko, eta herritarrei ez baimentzeko janaririk kanpora atera zedin. Hurrengo egunean, bi emakumek gidatutako gurdi batek Leturiondo etxean alea bildu eta Azkarateko bidea hartu zuen. Laster iritsi ziren Egurbide Burdinolara. Bertan, buelta emateko eta ale guztia hartutako lekuan uzteko eskatu zien gizon talde batek. Gizonak herrira jaitsi ziren, eta goiz hartan bertan adostu zuten alearen prezio berria jauntxoekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ramón Agirresarobe

**Ramón Agirresarobe** (Lasarte, ? - ) euskal txirrindulari ohia da. 1926 eta 1931 artean txirrindulari profesionala izan zen eta ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**1931**
* Espainiako Ziklo-kros Txapelketa: 3.a 16px

## Taldeak 
* Biyak Bat (1926-1931)

## Erreferentziak
Josu Agirre

**Josu Agirre Aseginolaza** (Tolosa, 1981eko maiatzaren 23a - ) euskal txirrindulari ohia da. 2004 eta 2009 artean txirrindulari profesionala izan zen eta garaipen bakarra lortu zuen. Lehen etapa irabazi zuenez lidertza ere lortu zuen, 2006ko Madrilgo Erkidegoko Itzulian.

## Palmaresa 
**2003**
* Gervais Memoriala
**2004**
* Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Saria
* Eusebio Vélez Saria
* Altzoko Igoera
* Giro delle Valli Cuneesiko etapa 2
* 2. Gervais Memorialan
**2005**
* Pentekostes Saria
* 2. Altzoko Igoeran
* 3. Altsasuko Sarian
**2006**
* Madrilgo Erkidegoko Itzulia: etapa 1
**2007**
* 5. Nafarroako Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Team L.P.R.-Piacenza Management SRL (2004)
* Orbea (2006-2007)
* Euskaltel-Euskadi (2008-2009)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fermin Apalategi

**Fermin Apalategi** (Ataun, 1915 - ?) euskal txirrindulari ohia da. 1930 eta 1936 artean txirrindulari profesionala izan zen eta sei garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1934**
* Azpeitia
* Lazkao

**1935**
* Loinaz Proba
* Abanto-Zierbenako Zirkuitua
* Tafallako Itzulia
* 20px 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketa

**1936**
* 3. Pascuas Sari Nagusian

## Taldeak 
* Villafranca U. C. (1930)
* Umore Ona-Orbea (1935-1936)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ponciano Arbelaitz

**Ponciano Arbelaitz Oiarbide** (Oiartzun, 1931ko azaroaren 13a - Oñati, 2008ko abuztuaren 30a) euskal txirrindularia izan zen. 1951 eta 1959 artean txirrindulari profesionala izan zen eta bederatzi garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Independente (1951-1954)
* Añorga KKE (1955)
* Independente (1956-1957)
* Caobania-Beasain (1958)
* Beasain (1959)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jesús Aranzabal

**Jesús Aranzabal Ojanguren** (Bergara, 1939ko abenduaren 25a - *ibidem*, 2023ko irailaren 27a) euskal txirrindularia izan zen. 1964 eta 1972 artean txirrindulari profesionala izan zen eta hainbat garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Inuri (1964)
* GAC-Mobylette (1965)
* Fagor (1966-1969)
* Bic (1970-1972)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Maria Azkarate

**Juan Maria Azkarate Begiristain** (Ataun, 1955eko uztailaren 11 - ) euskal txirrindulari ohia da. 1980 eta 1981 artean txirrindulari profesionala izan zen eta ez zuen garaipenik lortu.

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Equipos 
* Reynolds (1980-1981)

## Erreferentziak
Eusebio Bastida

**Eusebio Bastida** (Azpeitia, 1908ko abenduaren 16a - Zarautz, 1986ko urriaren 18a) euskal txirrindularia izan zen. 1928 eta 1935 artean profesionala izan zen eta hainbat garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1929**
* Azpeitia
* 3. 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketan

**1930**
* Eibarko Zirkuitua
* 8. Euskal Herriko Itzulian

**1931**
* Donostia - Tolosa - Donostia
* Leintz Bailarari Itzulia
* Levanteko Itzuliko etapa 1
* 20px 16px Espainiako Ziklo-kros Txapelketa
* 3. Ordiziako Klasikan

**1933**
* Azkoitia, Santa Cruz Zirkuitua
* 2. Bizkaiko Sari Nagusian
* 2. Galiziako Itzulian
* 3. Guadarramako Mendateetako Klasikan
* 3. Santikutz Klasikan

## Taldeak 
* Unión Azpeitiana (1928)
* Lagun Onak (1929)
* Dilecta-Lagun Onak (1930)
* Lagun Onak-Fortuna (1931)
* Unión de Irun-Orbea (1932-1935)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Bihan

**Le Bihan** Bretainian jatorria duen abizen bat da. Berez, bretainieraz *Bihan* hitzak "Txiki" esan nahi du.

## Jendea 
* Adrien Le Bihan, idazlea eta itzultzailea
* Cécile Le Bihan, erresistentziako kidea, Henri Rol-Tanguyren emaztea
* Christophe Le Bihan, triatleta
* Clarisse Le Bihan, futbolaria
* Denis Le Bihan, medikua
* François Le Bihan, ziklista
* François Le Bihan, sindikalista, PCFren sortzaileetako bat, Auschwitzera deportatua
* Jacky Le Bihan, futbolaria
* Jean Le Bihan, informatikaria
* Jean Le Bihan, abadea
* Jean-Marc Le Bihan, kantaria
* Jean-Claude Le Bihan, idazlea eta ardogintzan aditua
* Jean-Claude Le Bihan, judoka
* Johann Le Bihan, igerilaria
* Joseph Le Bihan, Institut de Locarnen sortzailea
* Manon Le Bihan, eskubaloi jokalaria
* Marcel Le Bihan, politikaria
* Mickaël Le Bihan, futbolaria
* Pierre Le Bihan, bretoierazko idazlea eta olerkilaria
* René Le Bihan, museo kontserbatzailea
* Samuel Le Bihan, aktorea
* Sylvie Le Bihan, idazlea

## Kanpo estekak
Portugalgo Itzulia

**Portugalgo Itzulia** (portugesez eta ofizialki: *Volta a Portugal em bicicleta*) Portugalen egiten duten txirrindularitza lasterketa profesionala da. Proba betetzeko aste bi ematen dituzte.

## Palmaresa 
**Oharra:** Raúl Alarcónen 2017ko eta 2018ko garaipenak deuseztauak izan ziren Dopinaren ondorioz.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sergio de Lis

**Sergio de Lis de Andrés** (Donostia, 1986ko maiatzaren 9a - ) euskal txirrindulari ohi eta arraunlaria da. 2008 eta 2010 artean txirrindulari profesionala izan zen eta ez zuen garaipenik lortu. 2010eko abenduan Sanpedrotarra Arraun Elkartean sartu zen.

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Orbea (2008)
* Euskaltel-Euskadi (2009-2010)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tomás de Sosa

**Tomás de Sosa** (Lasarte, ? - ) euskal txirrindulari ohia da. 1932 eta 1941 artean txirrindulari profesionala izan zen eta errepidean ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**1933**
* Donostia, Ategorrieta Saria

**1940**
* Espainiako Ziklo-kros Txapelketa: 3.a 16px

## Taldeak 
* Umore Ona (1932)
* Caddies Club de Lasarte (1933-1934)
* C.D. Espanyol (1935)
* Independente (1946-1941)

## Erreferentziak
Manuel Delgado

**Manuel Delgado de Andrés** (Donostia, 1965eko azaroaren 17a - ) euskal txirrindulari ohia da. 1989 eta 1991 artean txirrindulari profesionala izan zen eta ez zuen garaipenik lortu.

## Palamresa
**1988**
* Altsasuko Saria

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Puertas Mavisa (1989-1991)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ignacio Esnaola

**Ignacio Esnaola** (Gipuzkoa, XX. mendearen hasiera - ) euskal txirrindularia izan zen. 1947 eta 1950 artean txirrindulari profesionala izan zen eta hamazazpi garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Independiente (1947)
* Real Sociedad (1948-1950)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Ninbostratu

**Ninbostratuak** (*ninbostratus*) geruza asko dituzten hodei gris eta ilunak izaten dira, forma berezirik gabeak. Prezipitazio ugari eta iraunkorrak eragiten ditu, baina inoiz ez tximista edo trumoirik. Latitude epeletan azpialdea 300 eta 2.000 metro artean izaten da eta 3.000 metro inguruko lodiera izaten du.

## Sorrera 
Fronte beroarekin edo okluituarekin lotzen dira. Aire masa beroa poliki poliki igotzen hasten da aire masa hotzaren gainean. Airea igo ahala hezetasuna kondentsatu egiten da eta geruza finak sortzen ditu, hostopilaren antzera. Lodiera handia hartzen duenean eguzki izpiek nekez zeharkatu dezakete eta grisak izaten dira.

## Prezipitazioak 
Azalera handian zabaltzen den hodeia izaten da, forma definiturik gabea, eta prezipitazio ugari eta iraunkorrak ekartzen ditu, ez ordea oso bortitzak. Zirimiria, euri langarra... Hainbat egun iraun ditzake.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  The cloud appreciation society: Nimbostratus
Francisco Expósito

**Francisco Expósito Kamio** (Usurbil, 1921eko martxoaren 25a - *ib.*, 1975eko uztailaren 31) euskal txirrindularia izan zen. 1942 eta 1953 artean txirrindulari profesionala izan zen eta hamalau garaipen lortu zituen  

Usurbilgo Udarregi baserrian jaioa  txirindularia izan zen 1940koen hamarkadan eta 1950koen hasieran. Kiroletik erretiratu ostean taxi gidari lanetan aritu zen herrian bertan. 

1975eko uztailaren 31n ETAk eraila izan zen , Usurbilgo taxi geltokian zegoelarik, bezeroen zain. Hil zuten egunean, esku-paperak bota zituzten herrian, Guardia Zibilaren ustezko salataria zela leporatuz, hilketa justifikatzeko asmoz. 

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Fortuna (1942)
* Independente (1943-1947)
* Michelin (1948)
* Independente (1949-1953)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rafael González Tercero

**Rafael González Tercero** (Zegama, 1950eko maiatzaren 31 - ) euskal txirrindulari ohia da. 1977 eta 1982 artean txirrindulari profesionala izan zen eta ez zuen garaipenik lortu.

## Palmaresa 
**1979**
* Espainiako Ziklo-kros Txapelketa: 2.a 16px

## Taldeak 
* Super Ser (1977-1978)
* CR Colchon (1979)
* Peña Hermanos Manzaneque (1980)
* Independente (1981-1982)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Gorostidi

**Juan José Gorostidi Etxebarria** (Donostia, 1945eko irailaren 30a - ) euskal txirrindulari ohia da. 1972 eta 1981 artean txirrindulari profesionala izan zen eta zenbait garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Xey (1972)
* Independente (1973-1976)
* Leku Eder (1977)
* Independente (1978-1981)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Valentziako Erkidegoko Itzulia

**Valentziako Erkidegoko Itzulia** (valentzieraz eta ofizialki: *Volta a la Comunitat Valenciana*) Valentziako Erkidegoan egiten duten txirrindularitza lasterketa da. Lehendabizikoz 1929an egin zutenetik hainbat izen ezberdin izan ditu: Levanteko Itzulia, Valentziako Itzulia edo Hiru Probintzietako Itzulia.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Altostratu

**Altostratuak** (*altostratus*) erdi-mailako hodei estratiformeak dira. 2.000 eta 5.000 metro arteko garaieran eratzen dira eta 500-3000 metroko lodiera izaten dute. Gris koloreko geruza zabal uniformeak dira, apur bat ildoxkatuak, muga lausoak dituztenak. Eguzkiaren argia beira esmerilatuan zehar bezala iragaten da, lurrean itzalik sortu gabe.

## Motak 
Ez dira espezieak sailkatu baina mota desberdin batzuk izendatu dira:

* Altostratus undulatus: uhin antzerako egitura ikusten zaie
* Altostratus fibratus: zatikaturiko geruza da eta zeru tarteak agertzen dira.

## Sorrera 
Fronte beroaren edota okluituaren aurrean eratzen diren hodeiak dira. Aire masa egonkor bat gorantz igotzen hasten denean sortzen da. barnean duen hezetasuna kondentsatu egiten da eta hainbat geruza dituen hodei zabala eratzen da, ongi definitu gabea. Oso goian eratzen denez izotz kristalez osaturik egoten dira.

## Prezipitazioak 
Prezipitazio arinak sortzen dira, askotan virga itxurakoak, hau da, lurrera iristen ez direnak.

Altostratuak trinkotu egiten badira ninbostratuak eratzeko arriskua dago.

## Kanpo estekak 
*  The Cloud Appreciation Society: Altostratus
Asier Guenetxea

**Asier Guenetxea Sarain** (Aretxabaleta, 1970eko maiatzaren 15a - ) euskal txirrindulari ohia da. 1992 eta 1996 artean txirrindulari profesionala izan zen eta hamahiru garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1991** (amateurra)
* Pascuas Zirkuitua
* Altsasuko Saria
* Almeriako Klasika
**1992**
* Portugalgo Itzuliko 2 etapa
* Gaztela eta Leongo Itzuliko etapa 1 
* 5. Masferrer garaikurran
**1993**
* Sabiñanigoko Klasikoa
* Gaztela eta Leongo Itzuliko etapa 1 
* Portugalgo Etorkizuneko Itzuliko 2 etapa
**1994**
* Alcudia Garaikurra
* Joaquim Agostinho Garaikurrako etapa 1 
**1995**
* Algarveko Itzuliko 2 etapa
* Jornal de Noticias Sari Nagusiko etapa 1
**1996**
* Alentejoko Itzuliko etapa 1
* 2. Almeriako Klasikan

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak 
* Artiach (1992-1994)
* Euskadi (1995-1996)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Altokumulu

**Altokumuluak** maluta edo almendra formako hodeiak dira, elkarri erantsita edo erantsi gabe, geruzak, orbanak edo zerrendak osatuz troposferaren erdi mailan (2 eta 6 km arteko garaieran) hedatzen direnak.

## Sorrera 
Kumulu egiturako hodei guztiak bezala hauek ere konbekzioz eratzen dira baina altuera handitan, hortik datorkie izena. Kumuluak izanda zirrokumuluak edo estratokumuluak baino lodiagoak izaten dira eta kolore ilunagoa izaten dute.

## Prezipitazioak 
Askotan fronte hotz baten etorrera iragartzen dute. Altokumuluak garaiak badira (*altocumulus castellanus*) oso litekeena da arratsaldean ekaitza izatea.

## Altokumulu motak 
Hodei genero honek lau espezie ditu:
* *Altocumulus stratiformis*
* *Altocumulus lenticularis*
* *Altocumulus castellanus*
* *Altocumulus floccus*

## Iruditegia 

Irudi:Altocumulus str un.jpg|*Altocumulus stratiformis undulatus*.
Irudi:Lenticularis cloud above gletscher Skaftafell Iceland 26jun05.JPG|*Altocumulus lenticularis*. Skaftafell, Islandia.
Irudi:Altocumulus-Castellanus.jpg|*Altocumulus castellanus*.
Irudi:Hiranandani-Gardens-3.jpg|*Altocumulus floccus*. Mumbai, India.

## Kanpo estekak 
*  The Cloud Appreciation Society: Altocumulus
Sistemen diseinua

* Sistemen Diseinua* hardwarearen eta softwarearen arkitektura, osagaiak, moduluak eta zenbaketa-sistema baten datuak definitzeko artea da, zenbait eskakizun asetzeko . Sistemen analisien hurrengo etapa da.

Sistemen diseinuak rol errespetatuago eta erabakigarriago bat dudatu-prozesaketaren industrian. Multiplataforma softwarearen garrantziak softwarearen ingeniaritza hazi du sistemen diseinuei esker.

Objektuetara zuzendutako analisi eta diseinuen metodoak, gehien erabiltzen diren metodoak bihurtzen ari dira sistemen diseinuetarako . UMLa (Modelaketarako lengoaia bateratua) Objektuetara zuzendutako analisi eta diseinuen estandar bat izatera heldu da. Oso erabilia da softwarearen sistemen modelatuarentzat eta bere erabilera handitu da softwarea ez den diseinuentzat ere, hala nola erakundeentzat.

= Ikus, gainera =
* Diseinu elektronikoen automatizazioa
* Sistemaren maila elektronikoa
Sistemen Diseinuen sarrera.
Sistemen diseinua da sistemen garapenaren alde irudimentsu eta erronkatsuena. Berak ematen ditu, erabiltzaileen beharretan, sistema gomendioak inplementatzeko ulermena eta prozedura-xehetasunak. Diseinua, garapen-fase logiko eta fisikoen artetik doa. Sistema berri bat diseinatzean, sistemaren analistak, bete nahi den diseinuaren helburuen ulermen garbi bat izan behar du. Lehenengo pausoa, irteera nola eta ze formatutan ekoiztua izango den zehaztea da. Bigarrena, sarrera datuak eta fitxategi nagusiak, proposatutako irteeraren beharrak bete ahal izateko moduan diseinatu behar dira. Eragiketa-faseak programen eraikitze eta probekin garatzen dira.

Sistema baten diseinua definitua izan daiteke , zenbait teknika eta oinarri aplikatzearen prozesu bezala, gailu bat definitzeko asmoarentzat , prozesu bat edo sistema bat, aski zehaztua, bere gauzatze fisikoa baimentzeko. Honela sistemen diseinua, soluzio bat da, sistema berri baten eraketara hurbiltzeko nondik norakoetan. Honela, fase garrantzitsuek hornitzen dituzte beharrezko ulermen eta prozedura xehetasunak, sistema gomendioak inplementatzeko bideragarritasun azterketan. Diseinu pausoak, datu-diseinu bat, diseinu arkitektonikoa, eta prozedura-diseinu bat ematen ditu.

## Kanpo estekak
Andrés Arriaga

**Andrés Arriaga** (Pasaia, XX. mendearen hasiera - ) euskal txirrindularia izan zen. 1924 eta 1934 artean txirrindulari profesionala izan zen eta bost garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
**1927**
* Eskoriatza

**1929**
* Gasteiz

**1930**
* Altsasuko Saria

**1932**
* Ansongo Itzulia
* 3. Leintz Bailarari Itzulian

**1934**
* Loiu

## Taldeak 
* Independente (1924)
* Unión Deportiva Eibarresa (1925-1928)
* C.C. Eibarres - GAC (1929-1930)
* Real Unión (1931-1932)
* Unión de Irun-Orbea (1933)
* Independente (1934)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joaquín Iturri

**Joaquín Iturri** (Gipuzkoa, 1906 - ?) euskal txirrindularia izan zen. 1924 eta 1946 artean txirrindulari profesionala izan zen eta zenbait garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Real Sociedad (1924-1927)
* Dilecta (1928-1929)
* Fortuna KE (1930-1931)
* Unión de Irún-Orbea (1932-1933)
* Fortuna KE (1934-1935)
* Veloz Club (1936-1939)
* Fortuna KE (1940-1946)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Vicente Iza Narbarte

**Vicente Iza Narbarte** (Oiartzun, 1958ko otsailaren 16a - ) euskal txirrindulari ohia da. 1980 eta 1981 artean txirrindulari profesionala izan zen eta ez zuen garaipenik lortu. Erretiratu zenean, fisioterapeuta bilakatu zen.

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Reynolds (1980-1981)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Vicente Iza - *FirstCycling.com*
Santiago Lazkano

**Santiago Lazkano Labaka** (Errezil, 1947ko martxoaren 8a - Donostia, 1985eko otsailaren 3a) euskal txirrindularia izan zen. 1969 eta 1976 artean txirrindulari profesionala izan zen eta hainbat garaipen lortu zituen. 

## Ibilbidea
Gazte mailan korritu ondoren, afizionatuetara pasa zen Kas taldearekin eta 1969an profesionaletara igo zen, talde berean. Freskagarrien eskuadran egon zen 1975 arte, orduan Super-Ser taldera pasa zen, non beste bi urtez korritu zen.

Eskalatzaile trebea izan zen. Euskal txirrindularitzako figura nagusietako bat izan zen 1970eko hamarkadan, garai hartako Kas talde indartsuan parte hartuz. Bere garaipenak, oro har, bigarren mailako probetan izan ziren, batez ere Kataluniako Voltako emaitzak eta 1974ko Italiako Giroan lortutako etapa garaipena dira emaitzarik azpimarragarriak.

Itzuli handietan, errendimendu bikaina izan zuen eta Giroan egindako emanaldiak nabarmentzekoak izan ziren: 10. sailkatu zen 1972an, 5. 1973an eta 16. 1974an, azken urte honetan ere etapa bat irabazi zuelarik. Espainiako Vueltan nabarmentzekoa da 1975eko 9. postua. Frantziako Tourrean erakustaldi apalagoak burutu zituen, beti taldearen zerbitzura aritu zelako. 1972ko Munduko txapelketan ere parte hartu zuen.

1976ko Herbehereetako Itzulian izandako istripu baten ondorioz, txirrindularitza profesionala utzi behar izan zuen.

Erretiratu ostean, Radio Euskadi eta Euskal Telebistarako lan egin zuen. 1985eko otsailean, Euskadiko Sei Orduak erretrasmititzen aritu ostean eta etxerako bidean zihoalarik, Aizarnazabalen inguruan izandako moto istripu batean hil zen. 

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* KAS (1969-1974)
* Super Ser (1975-1976)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Xabier Lazpiur

**Xabier Lazpiur Artabe** (Bergara, 1970eko otsailaren 2a -) euskal txirrindulari ohia da. 1991 eta 1995 artean txirrindulari profesionala izan zen eta ez zuen garaipenik lortu.

1990ean Bergaran antolatzen den Gorlako txirrindularitza igoera irabazi zuen. Urte berean, Nafarroako itzuliaren sailkapenean bigarren postua lortu zuen, Banesto txirrindularitza taldearekin debuta egin zuen, eta hiru denboraldi eman zituen bertan. Ondoren, Euskadiko txirrindularitza fundazioan sinatu zuen. 1995eko denboraldiaren amaieran erretiratu egin zen txrrindularitzatik.

## Palmaresa
**1990**
* Gervais Memoriala
* 2. Nafarroako Itzulian
* Gorlako igoera

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Banesto (1991-1993)
* Euskadi (1994-1995)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
*https://www.euskariana.euskadi.eus/euskadibib/eu/media/group/1590883.do
Roke Montpellierkoa

:**San Roke** *hitzek hona dakarte. Donostiako San Roke kaleari buruzko artikulua, berriz, hau da: San Roke kalea (Donostia)*.

**Roque Montperllierkoa** (Montpellier, Mallorcako Erresuma, 1295 edo 1348/50 - Montpellier edo Voghera, 1327 edo 1376/79), okzitaniar erromesa izan zen, Erromatar Eliza Katolikoak 1584an santu izendatu zuena. Jaieguna abuztuaren 16an ospatzen da.

Alegia ugari sortu dira haren bizitzaren inguruan. Erromesaldi ugari egin bide zituen, Erromara, batez ere, eta bidean topatzen zituen legendunei laguntzen omen zien. XV. mendean zehar hedatu zen Europan santu horren gurtza. Erromesen, legendunen eta eritasun kutsakorrak dituztenen babeslea da. Hanka zauriturik eta Melanpo izeneko txakur batez lagundurik irudikatzen da.

## Erreferentziak
Roque (argipena)

**Roque** hitzak erabilera zenbait ditu:

* Roque, gaztelaniazko abizena;
* Roque, gaztelaniazko izena;
* *roque*, arkaitza adierazteko Kanariar Uharteetan ohikoa den toponimoa,
** Roque de los Muchachos;
* hainbat herri eta hirietako izena;
** San Roque, Cadizko udalerria,
** Roque Pérez, Argentinako hiria.

## Ikus, gainera 
* Roke
* San Roque
Zirrokumulu

**Zirrokumuluak** (*cirrocumulus*) goi mailako hodei zuri kotoikarak dira, orbanak edo geruzak osatuz hedatzen direnak. 6 eta 14 kilometro arteko garaieran egoten baitira, hodei hauetako elementu bakoitza ñimiño ageri da, gatz edo arroz aleen itxurakoa. Altokumuluak ez bezala, zuri-zuriak dira, gune ilunik gabe. Askotan tarte erregularretan antolaturik egoten dira, uhinak eratuz (*undulatus* aldaera).

## Motak 
### Zirrokumulu espezieak 
Hodei genero honetan lau espezie daude :
* *Cirrocumulus stratiformis*. Hodei geruza zabala denean.
* *Cirrocumulus lenticularis*. Leiar edo almendra formako eta azal homogeneoko hodeia.
* *Cirrocumulus castellanus*. Hodeitxoek gainalde almenaduna dutenean.
* *Cirrocumulus floccus*. Hodeitxoak azpialde irregularrekoak eta kumulu formakoak direnean.

### Zirrokumulu aldaerak 
* *Cirrocumulus lacunosus*. Hodei geruza abaraska baten antzera saretua dagoenean.
* *Cirrocumulus undulatus*. Hodeitxoak uhinen moduan antolatzen direnean.

## Sorrera 
Zirruak edo zirrostratuak azpitik konbekzioz berotzen direnean aire masa igotzen hasten da eta hodeiek kumulu itxura hartzen dute. Horregatik sarritan zirruak, zirroestratuak eta zirrokumuluak elkarrekin ikusten dira. Zirruen taldekoak direnez izotz kristal txikiz osaturiko hodeiak dira.

Ilunabarretan argi gorria eta horia isladatzen dute eta argazkilarientzako hodeirik ederrenak dira.

## Prezipitazioak 
Ez dute prezipitaziorik izaten. Sarritan ekaitzaldien ondoren agertzen dira eta prezipitazio aldia amaitu dela iragartzen dute.

## Iruditegia 

Irudi:Cirrocumulus 20040830.jpg|*Cirrocumulus stratiformis*.
Irudi:Cirrocumulus undulatus in various directions.JPG|*Cirrocumulus undulatus*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  The Cloud Appreciation Society: Cirrocumulus
Hermannsdenkmal

**Hermannsdenkmal** (alemanaz *Hermannen monumentua*) Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen munumentu bat da. Teutoburg basoaren hegoaldean kokatzen da, Lippe barrutian dagoen Detmold hiriaren hego-ekialdean. Gune hau basoz beteriko eremu bat da, 386 metroko garaieran dago, Teutoburgen dagoen eraztun oinplanoko gotorleku batean, honek Grotenburg izena du.

Monumentua keruskoen buruzagia zen Arminio eta Teutoburgoko oihaneko guduaren omenez eraikia dago, bertan K. o 9. urtean germaniar tribuek Publius Quinctilius Varus buruzagiaren agindupean zeuden hiru erromatar legio sarraskitu eta garaipen erabakikor bat lortu baizuten: ondorioz, Erromatar Inperioaren limes edo muga Elba ibaiatik Rhin ibaira atzeratu eta behin betiko bertan berrezarri zen.

Arminioren estatuaren ezpatak honako idazki hau du:

## Historia 
53.46 metroko garaiera duen estatua honen eraikitze lanak 1838an hasi ziren, baina ez ziren 1875. urterarte erabat osatu, gainera Prusiaren laguntza ekonomikoari esker izan zen. Ernst von Bandel eskulturgilearen egitasmoen arabera eraiki zen.

Eskulturaren hastapena XIX. mendean alemaniar estatuen testuinguruan kokatu behar da. Frantziarren aurrean jasandako porroten ondoren eta alemaniar estatuek jasaten zuten neutraltasun egoera ahulean, alemaniarrek bakardadean sentitzen zirelarik euren harrotasun nazionala bilatu nahirik antzinako historiara begiratu ohi zuten. Nortasun nazional honen bilaketa garai hartako Alemaniako monumentu ugaritan topa daiteke, horien barne Ratisbona udalerritik hurbil dagoen Walhalla tenplua eta Arminioren estatua hau daude.

Halere, estatua hau ez zen 1870-1871ko Frantzia-Prusia Gerra eta 1871an Otto von Bismarckek zuzendutako Alemaniaren bateratzea jazo arte eraiki ahal izan. Bestalde, denboraz gain azaleratu berria zen Alemania Berriaren ikur modura ere ulertu behar da.

Ironikoki, Arminio (handik mende batzuetara *Hermann* izenez germanizatua) Teutoburgoko oihaneko guduan garaile izan zen germaniar buruzagiak bere gaztaroan erromatarren zerbitzupean izan zenean bereganatu zuen latindar izena da. Bere benetako germaniar jaiotze izena ezezaguna baita.

## Turismoa 
Estatua edo monumentu hau Alemaniako turismo helmuga ospetsuenetako bat da, urtero 2 milioi bisitari bertaratzen direlarik. Ospe berdintsuarekin eta monumentu honetatik hurbil Externsteine megalito multzoa dago. Estatuaren oinarria irudia bera baino maila bat lehenago goratzen da, honela inguruko paisaien gain altxatuz.

Ameriketako Estatu Batuetako Minnesota estatuko New Ulm udalerrian antzeko monumentu bat ere badago: Hermann Heights Monument, udalerri hau alemaniar inmigranteen kokalekua garrantzitsua baita. Alemanian *Hermann Alemaniarra* izendapena Hermannsdenkmal izendatzeko estimuzko izen gisa edota hizkera herrikoian edozein alemaniar gizonezko izendatzeko ezizen modura ere erabili ohi da.

## Ikus gainera 
* Arminio
* Teutoburgoko oihaneko gudua
* Publius Quinctilius Varus
* Teutoburg basoa

## Kanpo estekak 
* Hermannsdenkmal monumentuaren webgunea 
* Hermannsdenkmal monumentuari buruzko argazkiak
Hirurehun eta hamasei

**Hirurehun eta hamasei** (316) hirurehun eta hamabostaren ondoren eta hirurehun eta hamazazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Luitré

**Luitré** (bretainieraz *Loezherieg*) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hamazazpi

**Hirurehun eta hamazazpi** (317) hirurehun eta hamaseiaren ondoren eta hirurehun eta hemezortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Marcillé-Raoul

**Marcillé-Raoul** (bretainieraz ''Marc'helleg-Raoul'') Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak
Hirurehun eta hemezortzi

**Hirurehun eta hemezortzi** (318) hirurehun eta hamazazpiaren ondoren eta hirurehun eta hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Isuntza baserriak

**Isuntza baserriak** Berrizen (Bizkaian) dauden bi baserri dira:
* Isuntza Goikoa baserria
* Isuntza Bekoa baserria

Biak *monumentu* izendatuak daude, Sailkatutako Kultura Ondasuna.