Eranskina:Gerra garaiko trabestismoa

[thumb|303x303px|[Katalina Erauso Katalina Erauso Perez de Galarraga —Moja alfereza deitua— (Donostia, Gipuzkoa, 1585 - Cuitlaxtla, Mexiko, 1650) abenturazalea, moja eta soldadua izan zen.]]

Jende asko sartu da **trabestismoan** **gerra** garaian, hainbat egoeratan eta hainbat arrazoirengatik. Hori bereziki egia izan da emakumeen kasuan, dela soldadu gisa arituz gainerakoan maskulino hutsak diren armadetan, egoera arriskutsuetan beren identitatea babesten edo mozorrotzen zuten bitartean, dela beste helburu batzuetarako. 

Aitzitik, gizonezkoak emakume gisa janzten dira errekrutatuak ez izateko. Horretarako aurrekari mitologikoa da Akiles bere amak Licomedeseko gortean ezkutatu zuela, neskaz mozorrotuta, Troiako gerran parte har ez zezan.

## Pertsonaia historikoak 
### Antzina 
* Epipole Karistokoa, Ptolomeo Keno-k Troiako gerran parte hartzeko identitate maskulinoa hartu zuela esaten zen neska gazte grekoa izan zen.
* Akiles, Troiako gerrako heroi greziarra. Orakulu batek semea batailan hilko zela iragarri zionean, Tetis amak ezkutatu egin zuen, neskaz jantzita, gerrara joan ez zedin.

### Goi Erdi Aroa 
* Hua Mulan, Txinako poema famatu baten arabera, bere aita zaharraren lekuan Txinako armadan sartu zen neska gaztea  izan zen.

[thumb|330x330px|[Joana Arc-ekoa Orléansen sartu zen (J.J. Sherer, 1887)]]

###  XII. mendea 
* Ximena Blázquezek Avilaren defentsa zuzendu zuen musulmanen aurrean, bere senarra, Avilako alkatea, iheslariekin atera ostean hiriko gobernadore karguan geratu zenean.

### XIV. mendea 
* Joana Flandriakoak Montfortiar fakzioa zuzendu zuen Bretainian 1340ko hamarkadan, bere senarraren harrapaketak bere familiako buru bezala utzi ostean. Gizonez janzten zen borroketan, Hennebonten setioan, esaterako.

### XV. mendea 
* Onorata Rodiani (1403–1452), italiar mertzenarioa.
* Jacqueline Bavariakoa (1401-1436), Henao, Herbehere eta Zeelandako kondesa, Herbeheretan Hoeck fakzioa (aristokratikoa) zuzendu zuena. Jacqueline eta bere neskamea soldadu jantzi ziren Ganteko konfinamendutik ihes egiteko.
* Joana Arc-ekoa (1412–1431) Ingalaterraren aurkako frantziar armada errealaren buru izan zen Ehun Urteko gerraren bukaeran.
* Juana Garcia de Arintero, hainbat ahizpetako zaharrena izan zen. Aginduz, derrigorrean etxe bakoitzeko gizonezko bat joan behar zuen Gaztelako Ondorengotzaren Gerran borroka egitera Isabelen alde, portugaldarren mugako eremuak defendatuz. Aita zaharregia zenez, bera joan zen gizonezko jantzita. Fernando II.a Aragoikoak behar zituen pribilegio guztiak eman zizkion, baina etxera itzularazi zuen.

### XVI. mendea 
* Brita Olofsdotter, finlandiarra, Nils Simmonsonen alarguna, Suediako zalditerian sartu zen Livoniako gerran eta batailan hil zen 1569. urtean. Erregeak bere soldata familiari ordaintzeko agindu zuen.
* Eleno de Céspedes, gizonez jantzita, Arcosen altxatu zen, Alpujarretako matxinadan (1568-1571) moriskoen matxinadak zapaltzea helburu zuten guduetan parte hartzeko. Frontean Arcosko II. Dukea izan zen buru. Lehenengo aldian bere abizenarekin baino ez zuen sinatu, Céspedes, batailoia galdu eta itzuli zen arte. Bigarren aldiz eman zuen izena, kintada jaso zuen eta joan nahi izan ez zuen bizilagun bat ordezkatu zuen, eta haren izena erabili zuen.
* María la Bailadora, arkabuzari bezala sartu zen identitate maskulino baten pean eta Lepantoko guduan borrokatu zuen.

### XVII. mendea 
* Katalina Erauso, (1592–1650), *Moja Alferez*, komentutik ihes egin eta Hispanoamerikan soldadu jardun zuen emakume euskalduna.
* Christian Davies, (1667-1739) armada britainiarrean dragoi-taldean lan egin zuena.
* Aal de Dragonderrek (1710ean hil zen) denbora asko eman zuen dragoien konpainian eta soldaduen arteko borroka batean hil ostean, emakumea zela jakin zen. Bere gorputza zientziari eman zioten, eta bere eskeletoa ezpata bati eutsiz zaldi baten eskeletoaren gainean jarrita ehun urte baino gehiago egon zen ikusgai.

### XVIII. mendea 
* Charles Edward Stuart (1720-1788), 1746an Cullodengo gudutik ihes egiteko neskame mozorrotu zen.
* Deborah Sampson (1760-1827), Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia gerran borrokan jardu zuen gizon jantzita.
* Anna Maria Lane (1755-1810), Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia gerran borrokan jardun zuen, gizon jantzita bere senarrarekin batera izena eman zuenean.
* Joanna Zubr (1770-1852), Poloniako armadan Napoleonen garaiko gerretan soldadu izandakoa, eta Virtuti Militari, Poloniako maila goreneko Ordena militarra, jaso zuen lehen emakumea.
* Ana María de Soto (1777-1798), Itsas Infanteriako lehen militar espainiarra. Ingelesen aurka borrokatu zen San Bizente lurmuturreko guduan eta Cadizko blokeoan. Karlos IV.a Borboiko erregeak saria eta sarjentu maila eman zizkion, itsas batailoien koloreak eta sarjentu dibisa bere emakume arropetan erabili ahal izateaz gain.
* Hannah Snellek (1723–1792) armada britainiarrean zerbitzatu zuen eta bere historia oso zabaldua izan zen.
* Ulrika Eleonora Stalhammar (1688-1733), suediar soldadua, emakumea zela jakin ostean, gizon plantak egiteagatik epaitua izan zen.
* Charles de Beaumont (Chevalier d'Eon), E'on-go Zaldun/Andereñoa (1728-1810), gizon eta emakume bezala zerbitzatu zuen espioi frantsesa, eta hil ostean baino ez zen argitu gizonezkoa zela.
* Phoebe Hesselek (1713-1821) gizon jantzita armada britainiarrean zerbitzatu zuen infanterian.

###  XIX. mendea 
* Maria Quitéria de Jesus (1792- 1853) Brasilgo independentziako heroia izan zen, Bahian tropa portugaldarren aurka borroka egin zuen. Geroago, Petri IV.a Portugalgo erregeak kondekoratu zuen.
* Nadezhda Durova (1783-1866), errusiar zalditeriako soldadua. Napoleonen garaiko gerretan borrokatu zen, bederatzi urtez gizonez mozorrotuta egon ondoren.
* Eleonore Prochaska (1785-1813), Napoleondar gerretan borroka egin zuen eta borrokan hil zen gazte alemaniarra izan zen.
* Friederike Krüger (1789-1848) Prusiako armadako soldadua izan zen.
* Anna Lühring (1796-1866), alemaniar soldadua Napoleonen garaiko gerretan.
* Nathaniel Lyon (1818-1861), Ameriketako Estatu Batuetako Sezesio gerran Batasuneko jenerala, ustez emakume jantzi zen etsaien kanpamentuan zelatatzeko.
* Maria Lebstük (1831-1866), hungariarren ofiziala izan zen Hungariako Independentzia Gerran, Karoly Lebstük izenaz.
* Albert Cashier (1843-1915), sortzez **Jennie Irene** AEBko Ameriketako Estatu Batuetako gerra zibilean Batasuneko armadan borrokatu zuen emakume irlandarra zian zen.
* Frances Clayton, AEBko Sezesio gerran bere senarrarekin batera Batasuneko zalditerian sartu zen.
* Sarah Emma Edmonds (1841-1898), Frank Thompson izenarekin Batasunean soldadu eta espioi bezala borroka egin zuen emakume kanadarra.
* Mary eta Molly Bell, AEBko sezesio-gerran armada konfederatuan borrokn jardun zuten ziren lehengusinak.
* Mollie Bean, Melvin Bean izenaz jardun zuen armada konfederatuan AEBko Sezesio gerran.
* Cathay Williams (1844-1892), Ameriketako Estatu Batuetako armadan zerbitzatzeko gizon jantzi zen antzinako esklaboa, eta hori egin zuen lehen emakume afroamerikarra izan zen.
* Jane Dieulafoy (1851–1916) frantziar emakumea izan zen, Prusiako gerra frankoa hasi zenean bere senarrarekin izena eman zuena.
* James Barry (K. 1792-1795 – 1865eko uztailaren 25a) mediku militar britainiarra. Heriotzaren unean, emakumea zela jakin zen.

### XX. mendea 
* Viktoria Savs, gizon jantzi eta Victor Savs izenaz Austriako armadan sartu zen Lehen Mundu Gerran.
* Flora Sandes, Serbiako armadarekin bat egin zuen Lehen Mundu Gerran.
* Wanda Gertz (1896-1958) Poloniako Legioarekin batu zen ekialdeko frontean Kazimierz Zuchowicz bezala borrokatzeko Lehen Mundu Gerran. Gero, Emakumeen Legio Boluntariora batu zen eta Bigarren Mundu Gerran, armada nazionaleko sabotaje unitate baten burua izan zen.
* Zoya Smirnow (1897/1898-1916tik aurrera) Moskuko eskolatik ihes egin zuen beste hamaika ikaskiderekin batera, Lehen Mundu Gerraren hasieran gizonez mozorrotu eta armadan izena emateko. Galitzian eta Karpatoetan borrokatu zuten, bat hil eta beste batzuk zauritu egin zituzten, Smirnow ere bai, eta tratatua izan zenean aurkitu egin zuten. Ingalaterrako prentsari kontatu zion bere istorioa.
* Dorothy Lawrence (1896-1964), Lehen Mundu Gerraren hasieran soldaduz mozorrotu zen kazetari ingelesa.
* Frieda Belinfante (1904–1995) Bigarren Mundu Gerrako musikari eta erresistentziako borrokalaria izan zen. Sei hilabetez gizonez mozorrotu zen, Gestapotik ihes egiteko.
* Hed Jonker (1912-2002), Bigarren Mundu Gerran Holandako Erresistentziako kidea, emakumez mozorrotu zen.
* Ehud Barak (1942- ), gero Israelgo lehen ministro izan zena, emakumez mozorrotu zen Beiruten Palestinaren Askapenerako Erakundeko kideak hiltzeko, 1973ko Gazteriaren Udaberriko Operazioa misio estalian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekka