open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peter's Friends

'''Peter's Friends'* (euskaraz *Peterren Lagunak'') 1992ko Kenneth Branagh ipar irlandar zinema zuzendariaren umorezko filma bat da. Bertan, Stephen Fry, Kenneth Branagh, Emma Thompson, Hugh Laurie, Imelda Staunton, Rita Rudner, Tony Slattery, Phyllida Law, Alex Lowe eta Alphonsia Emmanuel aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Gurasoak kanpora joan direnez, Peterrek (Stephen Fry) orain dela urte asko ikusi ez dituen bere adiskideak Urtezahar gaua bere etxaldean igarotzera gonbidatu ditu: duela hamar urte Cambridgeko Unibertsitatean antzerkilanak eta musikalak antzeztu ohi zituzten adiskideminak dira. Elkarrekin dibertitu, baina haien bizitzako arazoak, ametsak, frustrazioak eta itxaropen edo ilusio apurtuak ere azaleratuko dira, baina gonbidatuetako inorri ez zaio burutik ere pasatzen Peterrek festa amaierarako gordea dien ustekabekoa zein izango den. Izan ere, Peter HIESak jota dago eta heriotzaren aurrean dago.

## Aktoreak 
* Stephen Fry: Peter
* Kenneth Branagh: Andrew
* Hugh Laurie: Roger
* Imelda Staunton: Mary
* Emma Thompson: Maggie
* Alphonsia Emmanuel: Sarah
* Rita Rudner: Carol
* Tony Slattery: Brian
* Phyllida Law: Etxaldeko langilea

## Soinu Banda 
* You´re my Best Friend (Queen)
* Everybody Wants To Rule The World (Tears For Fears)
* My Baby Just Cares For Me (Nina Simone)
* Hungry Heart (Bruce Springsteen)
* What´s Love Got To Do With It (Tina Turner)
* Río (Michael Neswith)
* Wherever I Lay My Hat (That´s My Home), (Paul Young)
* I Guess That´s Why They Calll It The Blue, (Elton John)
* Don't get me wrong (The Pretenders)
* Girls just wanna have fun (Cyndi Lauper)

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* ''Peter's Friends'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Arte Ederrak (argipena)

**Arte Ederrak** izenak adiera zenbait ditu:
* **Arte Ederrak**, arte eder guztiak biltzen dituen terminoa (ikus, gainera, artea);
* Arte Ederrak, arteari buruzko unibertsitate-ikasketak;
* Arte Ederrak antzokia, Donostian.
Crotalinae

**Crotalinae** Viperidae familiaren barruan sailkatutako narrasti subfamilia bat da. Asiako hego-ekialdean eta Ipar Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* *Agkistrodon* Palisot de Beauvois, 1799
* *Atropoides* Werman, 1992
* *Bothriechis* Peters, 1859
* *Bothrocophias* Gutberlet & Campbell, 2001
* *Bothrops* Wagler, 1824
* *Calloselasma* Cope, 1860
* *Cerrophidion* Campbell & Lamar, 1992
* *Crotalus* Linnaeus, 1758
* *Deinagkistrodon* Gloyd, 1979
* *Garthius* Malhotra & Thorpe, 2004
* *Gloydius* Hoge & Romano-Hoge, 1981
* *Hypnale* Fitzinger, 1843
* *Lachesis* Daudin, 1803
* *Mixcoatlus* Jadin, Smith & Campbell, 2011
* *Ophryacus* Cope, 1887
* *Ovophis* Burger, 1981
* *Porthidium* Cope, 1871
* *Protobothrops* Hoge & Romano-Hoge, 1983
* *Sistrurus* Garman, 1883
* *Trimeresurus* Lacepede, 1804
* *Tropidolaemus* Wagler, 1830

## Kanpo estekak
Azemiops kharini

***Azemiops kharini*** *Azemiops* generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Viperidae

## Kanpo estekak
Daboia siamensis

***Daboia siamensis*** *Daboia* generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Viperidae
The Remains of the Day (filma)

**The Remains of the Day** (euskaraz *Egunaren Hondarrak*) 1993ko James Ivory estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. 1989ko Kazuo Ishiguro japoniar idazlearen *The Remains of the Day* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Anthony Hopkins, Emma Thompson, James Fox, Christopher Reeve, Hugh Grant, Peter Vaughan eta Ben Chaplin aktoreek anteztu zuten.

Zortzi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, nahiz eta bat bera ere ez irabazi izan.

## Argumentua 
1958, Stevens (Anthony Hopkins), maiordomo perfekzionista eta leiala Ingalaterrara itzuli da. Orain Lewis (Christopher Reeve) estatubatuar aberatsarentzat lan egiten du, azken hau orain dela hogei urte Stevensek maiordomo eta pertsona gisa bere urterik onenak bizi izan zituen Darlington Hall etxaldeko nagusi berria delarik. Garai zaharretan etxalde hartan 1930eko hamarkadako politikari eta pertsonaia nabarmenenak bildu ohi ziren, Europan garrantzizko gertakariak izango zirenei buruz mintzatzera. Abagagune horrek Stevensi garai hartako eztabaida politiko garrantzitsu askoren lekuko izateko aukera eman zion. Era berean, bere bizimodu errutinarioak sekulako aldaketa jaso zuen, giltzazain berria den Kenton andereinoaren (Emma Thomson) ailegatzea. Stevens hartaz isilpean maiteminduko da, Kenton andereinoa ere hartaz maiteminduko da, baina Stevensek bere lanari erabateko lehentasuna eman eta bere sentimenduak sekretuan gordeko ditu, horrek ekarriko dion frustrazioarekin.

## Aktoreak 
* Anthony Hopkins: Stevens
* Emma Thompson: Kenton andereinoa
* James Fox: Lord Darlington
* Christopher Reeve: Lewis
* Michael Lonsdale: Dupont d'Ivry
* Peter Vaughan: William Stevens, Stevensen aita
* Hugh Grant: Kardinala, Lord Darlingtonen semea
* Lena Headey: Lizzie

## Kanpo estekak 
* *The Remains of the Day* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Agkistrodon

***Agkistrodon*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerika eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Agkistrodon bilineatus* Günther, 1863
* *Agkistrodon contortrix* (Linnaeus, 1766)
* *Agkistrodon howardgloydi* Conant, 1984
* *Agkistrodon piscivorus* (Lacépède, 1789)
* *Agkistrodon russeolus* Gloyd, 1972
* *Agkistrodon taylori* Burger & Robertson, 1951

## Kanpo estekak
Pull and Bear

**Pull and Bear** Inditex taldeko arropa katea da, 1991n sortua. Hasieran, mutilentzako arropak baino ez ziren saltzen baina 1998. urtean emakumeentzako bilduma sortu zen.

thumb|erdian|342px|Pull & Bear munduan.

## Kanpo estekak
Bothrops

***Bothrops*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerika, Hego Amerika eta Karibean bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Imaginarium

**Imaginarium** jostailuetan espezializatutako enpresa espainiar bat da. 1992. urtean jaio zen Zaragozan eta diseinu eta marka propioak ditu.

## Kanpo estekak
Ekialdeko Asiriar Eliza

**Ekialdeko Asiriar Eliza** (), ofizialki **Ekialdeko Asiriar Eliza Katoliko Apostoliko Santua** ( *ʻIttā Qaddishtā w-Shlikhāitā Qattoliqi d-Madnĕkhā d-Āturāyē*), antzinako Asirian oinarrituriko siriar eliza kristaua da. Bere burua antzinako Ekialdeko Elizaren jarraitzailetzat duen egungo elizetako bat da baina ez dago beste elizekin komunioan.

Teologikoki, nestorianismoaren jarraitzailea da eta ekialdeko siriar erritu jarraitzen du.

## Kanpo estekak
Bershka

**Bershka** Coruñan sortutako Inditex espainiar kateko arropa denda da. 1998ko apirilean ireki zituen ateak lehen aldiz eta kontsumitzaileak moda jakitunek osatzen dute.

## Kanpo estekak
Atropoides

***Atropoidea*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Atropoides indomitus* Smith & Ferrari-Castro, 2008
* *Atropoides mexicanus* (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* *Atropoides nummifer* (Rüppell, 1845)
* *Atropoides occiduus* (Hoge, 1966)
* *Atropoides olmec* (Pérez-Higareda, Smith & Juliá-Zertuche, 1985)
* *Atropoides picadoi* (Dunn, 1939)

## Kanpo estekak
Sistrurus

***Sistrurus*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Sistrurus catenatus* (Rafinesque, 1818)
* *Sistrurus miliarius* (Linnaeus, 1766)

## Kanpo estekak
Barlaam eta Josafat

**Barlaam eta Josafat** Erdi Aroko eleberria, grekoz idatzia eta Europan X. mendetik aurrera hedatu zena. Josafat printze hinduaren historia kontatzen du eleberriak eta *Lalitavistara* liburuan agertzen den Budaren elezaharra dirudi duela oinarri. Astrologo batek Abenner erregeari bere seme Josafat kristau egingo dela igartzen dio. Hori gerta ez dadin, eritasunak, zahartzaroa eta herioa ezagutu ez ditzan, jauregian gordetzen du Josafat; baina itsu batekin, legenak jotako gizon batekin eta zahar batekin topo egin ondoren eta Barlaamen laguntzari esker kristau erlijioaren egiatsunaz ohartu eta kristau egiten da. Josafatek bere aita ere kristau egitea lortzen du. Budaren elezaharretiko pasarte batzuk falta dira eta horren ordez, indiar jatorriko parabolak eta apologiak eta atal teologiko bat gehitu zizkioten. Eragin handiko lana izan da Barlaam eta Josafaten elezaharra, hainbat hizkuntzatara itzuli da eta beste hainbat bertsio idatzi dira; antzerkian ere landu da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ovophis

***Ovophis*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Asian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Ovophis monticola* (Günther, 1864)
* *Ovophis okinavensis* (Boulenger, 1892)
* *Ovophis tonkinensis* (Bourret, 1934)
* *Ovophis zayuensis* (Jiang, 1977)

## Kanpo estekak
Kritizismo

[thumb|[Immanuel Kant ]]
**Kritizismoa** Kantek 1770. urtetik aurrera, eta batez ere  (*Arrazoi hutsaren kritika*) liburuan (1781) azaldu zuen pentsaerari eman zaion izena. Ezagutzari eta berorren mugez egin zituen azterketetatik, gizonak gauzen izate osoz ezin beretu zuela atera zuen ondorioz, eta printzipio horretatik abiaturik, filosofiazko azterketa zuzena, dogmatismorik eta eszeptizismorik gabea, egin ahal izateko, lehendanaz ezagutzaren beraren kritika egin behar dela jarri zuen oinarri gisa; kritika jakintzaren alor guztietara zabaldu behar dela beraz, eta kritika horren bahetik igaro ezin duen jakintzarik edo pentsamendu alorrik ezin aintzat har dezakeela arrazoimenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jamie Lee Curtis

**Jamie Lee Curtis** edo **Lady Haguen-Guest** (Santa Monica, Kalifornia, 1958ko azaroaren 22a) estatubatuar aktorea da, Tony Curtis eta Janet Leigh alaba. *Halloween*, *The Fog*, *Prom Night*, *A Fish Called Wanda*, *Forever Young* eta *Terror Train* filmetan lan egin du.

## Filmografia 
Taula honetan film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta gaztelaniazko eta frantsesezko izenburuak ageri dira:

### Pertsonaiak 
## Kanpo estekak 
* Jamie Lee Curtis aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Tropidolaemus

***Tropidolaemus*** Viperidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Tropidolaemus huttoni* (Smith, 1949)
* *Tropidolaemus laticinctus* (Kuch, Gumprecht & Melaun, 2007)
* *Tropidolaemus philippensis* (Gray, 1842)
* *Tropidolaemus subannulatus* (Gray, 1842)
* *Tropidolaemus wagleri* (Boie, 1827)

## Kanpo estekak
Porthidium

***Porthidium*** Viperidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerika eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Porthidium arcosae* Schätti & Kramer, 1993
* *Porthidium dunni* (Hartweg & Oliver, 1938)
* *Porthidium hespere* (Campbell, 1976)
* *Porthidium lansbergii* (Schlegel, 1841)
* *Porthidium nasutum* (Bocourt, 1868)
* *Porthidium ophryomegas* (Bocourt, 1868)
* *Porthidium porrasi* Lamar, 2003
* *Porthidium volcanicum* Solorzano, 1995
* *Porthidium yucatanicum* (Smith, 1941)

## Kanpo estekak
Hypnale

::*Ez nahastu Hypnales goroldio ordenarekin*

***Hypnale*** Viperidae familiaren barruan dagoen narrasti genero bat da. Sri Lankan eta Indiako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Hypnale hypnale* (Merrem, 1820)
* *Hypnale nepa* (Laurenti, 1768)
* *Hypnale zara* (Gray, 1849)

## Kanpo estekak
Hypnales

:*Ez nahastu *Hypnale'' suge generoarekin

**Hypnales** goroldio ordena zabal bat da. 40 bat familia eta 4.000 espezie deskribatuak izan dira.

## Familiak 
Oraindik eztabaida handia badago ere sailkapenarekin, hau litzateke behin-behineko familia zerrenda bat:

## Kanpo estekak
Lachesis

***Lachesis*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Lachesis acrochorda* (Garcia, 1896)
* *Lachesis melanocephala* Solórzano & Cerdas, 1986
* *Lachesis muta* (Linnaeus, 1766)
* *Lachesis stenophrys* Cope, 1876

## Kanpo estekak
Mixcoatlus

***Mixcoatlus*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Mexikoko Guerrero, Oaxaca eta Pueblo estatuetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Mixcoatlus barbouri* (Dunn, 1919)
* *Mixcoatlus browni* (Shreve, 1938)
* *Mixcoatlus melanurus* (Müller, 1923)

## Kanpo estekak
Gloydius

***Gloydius*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Errusia, Japonia eta Pakistanen bizi dira.

## Espezieak 
* *Gloydius blomhoffii* (Boie, 1826)
* *Gloydius brevicaudus* (Stejneger, 1907)
* *Gloydius halys* (Pallas, 1776)
* *Gloydius himalayanus* (Günther, 1864)
* *Gloydius intermedius* (Strauch, 1868)
* *Gloydius lijianlii* Jiang & Zhao, 2009
* *Gloydius liupanensis* Liu, Song & Luo, 1989
* *Gloydius monticola* (Werner, 1922)
* *Gloydius saxatilis* (Emelianov, 1937)
* *Gloydius shedaoensis* (Zhao, 1979)
* *Gloydius strauchi* (Bedriaga, 1912)
* *Gloydius tsushimaensis* (Isogawa, Moriya & Mitsui, 1994)
* *Gloydius ussuriensis* (Emelianov, 1929)

## Kanpo estekak
Cerrophidion

***Cerrophidion*** Viperidae familiaren barruan sailkatua dagoen narrasti genero bat da. Mexikon eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Cerrophidion godmani* (Günther, 1863)
* *Cerrophidion petlalcalensis* López-Luna, Vogt & Torre-Loranca, 1999
* *Cerrophidion sasai* Jadin, Townsend, Castoe & Campbell, 2012
* *Cerrophidion tzotzilorum* (Campbell, 1985)
* *Cerrophidion wilsoni* Jadin, Townsend, Castoe & Campbell, 2012

## Kanpo estekak
Protobothrops

***Protobothrops*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Protobothrops cornutus* (Smith, 1930)
* *Protobothrops dabieshanensis* Huang, Pan, Han, Zhang, Hou, Yu, Zheng & Zhang, 2012
* *Protobothrops elegans* (Gray, 1849)
* *Protobothrops flavoviridis* (Hallowell, 1861)
* *Protobothrops himalayanus* Pan, Chettri, Yang, Jiang, Wang, Zhang & Vogel, 2013
* *Protobothrops jerdonii* (Günther, 1875)
* *Protobothrops kaulbacki* (Smith, 1940)
* *Protobothrops mangshanensis* (Zhao, 1990)
* *Protobothrops maolanensis* Yang, Orlov & Wang, 2011
* *Protobothrops mucrosquamatus* (Cantor, 1839)
* *Protobothrops sieversorum* (Ziegler, Herrmann, David, Orlov & Pauwels, 2000)
* *Protobothrops tokarensis* (Nagai, 1928)
* *Protobothrops trungkhanhensis* Orlov, Ryabov & Nguyen, 2009
* *Protobothrops xiangchengensis* (Zhao, Jiang & Huang, 1979)

## Kanpo estekak
Bothriechis

***Bothriechis*** Viperidae familiaren narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Bothriechis aurifer* (Salvin, 1860)
* *Bothriechis bicolor* (Bocourt, 1868)
* *Bothriechis guifarroi* Townsend, Medina-Flores, Wilson, Jadin & Austin, 2013
* *Bothriechis lateralis* Peters, 1862
* *Bothriechis marchi* (Barbour & Loveridge, 1929)
* *Bothriechis nigroviridis* Peters, 1859
* *Bothriechis rowleyi* (Bogert, 1968)
* *Bothriechis schlegelii* (Berthold, 1846)
* *Bothriechis supraciliaris* (Taylor, 1954)
* *Bothriechis thalassinus* Campbell & Smith, 2000

## Kanpo estekak
Bothrocophias

***Bothrocophias*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Bothrocophias andianus* Amaral, 1923
* *Bothrocophias campbelli* (Freire-Lascano, 1991)
* *Bothrocophias colombianus* (Rendahl & Vestergren, 1940)
* *Bothrocophias hyoprora* (Amaral, 1935)
* *Bothrocophias microphthalmus* (Cope, 1876)
* *Bothrocophias myersi* Gutberlet & Campbell, 2001

## Kanpo estekak
Tropidophiidae

**Tropidophiidae** suge familia bat da. Hego Amerika eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* *Trachyboa* Peters, 1860
* *Tropidophis* Bibron *in* de la Sagra, 1840
* *Xenophidion* Günther & Manthey, 1995

## Kanpo estekak
Crotalus

***Crotalus*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Amerika osoan zehar aurki daitezke.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Agkistrodon howardgloydi

***Agkistrodon howardgloydi*** *Agkistrodon* generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Viperidae

## Kanpo estekak
Trachyboa

***Trachyboa*** Tropidophiidae familiako narrasti genero bat da. Panama, Ekuador eta Kolonbian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Trachyboa boulengeri* Peracca, 1910
* *Trachyboa gularis* Peters, 1860

## Kanpo estekak
What Women Want

***What Women Want*** (euskaraz *Emakumeek Nahi Dutena*) 2000ko Nancy Meyers estatubatuar zinema zuzendariaren umorezko amodio filma bat da. Bertan, Mel Gibson, Helen Hunt, Marisa Tomei, Alan Alda, Lauren Holly, Ashley Johnson eta Bette Midler aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Nick Marshall (Mel Gibson) Chicagoko iragarkigile berekoi, harroputz eta gonazale bat da. Etxeko bainugelan lehorgailu batekin izandako istripu baten ondorioz emakumeen pentsamenduak irakurtzeko gaitasuna bereganatu duela jabetuko da, hots, telepatia. Gaitasun honi esker emakumeek, berak uste ez bezala, asko ez dutela estimatzen ohartuko da, baina gaitasun honen bidez bere lantoki eta enpresan gora egiten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Mel Gibson: Nick Marshall
* Helen Hunt: Darcy McGuire
* Marisa Tomei: Lola
* Alan Alda: Dan Wanamaker
* Lauren Holly: Gigi
* Ashley Johnson: Alexandra 'Alex' Marshall
* Mark Feuerstein: Morgan Farwell
* Delta Burke: Eve
* Valerie Perrine: Margo
* Judy Greer: Erin
* Sarah Paulson: Annie
* Ana Gasteyer: Sue Cranston
* Diana-Maria Riva: Stella
* Lisa Edelstein: Dina
* Loretta Devine: Flo
* Eric Balfour: Cameron
* Logan Lerman: Young Nick Marshall gaztea
* Bette Midler: J.M. Perkins doktoreak (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *What Women Want* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
4. Sinfonia (Beethoven)

Ludwig van Beethovenen **laugarren sinfonia si bemol nagusian op.60** Beethovenek idatzitako bederatzi sinfonietako bat da. 1806an idatzi zuen. Hogeitamairu minutu inguru irauten du. Franz von Oppersdorff kondeari eskeinia izan zen.

## Sarrera 
Batzuen esanetan, Beethovenen sinfonien artean zenbaki bakoitia dutenak maiestatetsuak dira, bikoitia dutenak lasaiak diren bitartean. Hauxe da, hain zuzen ere, si bemol nagusiaren idatzitako laugarren sinfoniaren kasu berezia, mi bemol nagusian idatzitako Hirugarren Sinfonia biziki heroikoarekin eta do minorrean idatzitako Bosgarren Sinfoniarekin kontrastatzen duena. Robert Schumannek Beethovenen laugarren sinfonia "bi eskandinaviar erraldoiren arteko greziar dontzeila lirain bat" zela esan zuen. Hau azal daiteke, Beethovenek 1806an sinfonia hau idatzi zuenean bere bizitzako garairik lasaiena bizi baitzuen.

## Historia eta eskeintza 
Franz von Oppersdorff kondea Beethovenen nagusia zen Lichnowsky printzearen senidea zen. Gorteak Lichnowskyren udako etxera bidaiatu zuenean kondeak Beethoven ezagutzeko topaketa bat antolatu zuen, honek ere bere lagunarekin opor batzuk hartu zituelarik. Von Oppersdorffek re nagusian idatzitako Bigarren Sinfonia entzun zuen eta horrenbeste gustatu zitzaion Beethoveni dirutza mordo bat eman ziola beretzat beste sinfonia bat idatz zezan. Beethoven bere bigarren sinfoniako modu alaia erabiliz lanean hasi zen. Eskeintza "Franz von Oppersdorff silesiar konde nobleari" egina izan zen.

## Mugimenduak 
Honakoak dira sinfonia hau osatzen duten lau mugimenduak:

# Adagio-Allegro vivace
# Adagio
# Allegro molto e vivace-Trio. Un poco menos allegro
# Allegro ma non troppo

## Mugimendu bakoitzaren deskribapen laburra 
* Lehen mugimendua
*: Sonata forma du. Sarrera bezala balio duen adagio zatiak giro misteriotsu eta erreserbatu bat ematen du. Alabaina, allegro vivacea hasten denean, umorea berehala bihurtzen da aktibo eta alaiagoa. Mugimendua oso erritmikoa da, eta laburtutako errepikapenean mugimendua koda loretsu batekin amaitzen da.
* Bigarren mugimendua
*: Honek ere sonata forma du. Melodia lasai eta ederrak giro liriko bat ematen dio mugimendu osoari, emozio dotore eta bikain batean harrapatzen gaituena. Melodia lehen biolinen sekzioan agertzen da, bigarren gaia klarineteen artean agertzen den bitartean. Klarinetearentzeko bi bakarkako ere badaude, mugimenduaren hasieran bat eta erdian bestea.
* Hirugarren mugimendua
*: Scherzo bat da. Mugimendua umoretsua eta librea da. Ondorioz, indar handikoa.
* Laugarren mugimendua
*: Sonata forma du. Tempo azkar batekin, mugimendu honek ospakizuna eta giro alaia maila altu batera daramatza. Bizitasunak eta muturreko zoriontasunak kodaraino jarraitzen dute.

## Kanpo estekak
Xenophidion

***Xenophidion*** Tropidophiidae familiako narrasti genero bat da. Malaysian bizi dira.

## Espezieak 
* *Xenophidion acanthognathus* Günther & Manthey, 1995
* *Xenophidion schaeferi* Günther & Manthey, 1995

## Kanpo estekak
Tropidophis celiae

***Tropidophis celiae*** *Tropidophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Tropidophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tropidophiidae

## Kanpo estekak
Tropidophis

***Tropidophis*** Tropidophiidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan eta Antilletan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tropidophis battersbyi* Laurent, 1949
* *Tropidophis canus* (Cope, 1868)
* *Tropidophis caymanensis* Battersby, 1938
* *Tropidophis celiae* Hedges, Estrada & Díaz, 1999
* *Tropidophis feicki* Schwartz, 1957
* *Tropidophis fuscus* Hedges & Garrido, 1992
* *Tropidophis grapiuna* Curcio, Sales Nunes, Suzart Argolo, Skuk & Rodrigues, 2012
* *Tropidophis greenwayi* Barbour & Shreve, 1936
* *Tropidophis haetianus* (Cope, 1879)
* *Tropidophis hendersoni* Hedges & Garrido, 2002
* *Tropidophis maculatus* (Bibron, 1843)
* *Tropidophis melanurus* (Schlegel, 1837)
* *Tropidophis morenoi* Hedges, Garrido & Díaz, 2001
* *Tropidophis nigriventris* Bailey, 1937
* *Tropidophis pardalis* (Gundlach, 1840)
* *Tropidophis paucisquamis* (Müller, 1901)
* *Tropidophis pilsbryi* Bailey, 1937
* *Tropidophis preciosus* Curcio, Sales Nunes, Suzart Argolo, Skuk & Rodrigues, 2012
* *Tropidophis semicinctus* (Gundlach & Peters, 1864)
* *Tropidophis spiritus* Hedges & Garrido, 1999
* *Tropidophis taczanowskyi* (Steindachner, 1880)
* *Tropidophis wrighti* Stull, 1928
* *Tropidophis xanthogaster* Domínguez, Moreno & Hedges, 2006

## Kanpo estekak
Uropeltis

***Uropeltis*** Uropeltidae familiako narrasti genero bat da. Indian eta Sri Lankan bizi dira.

## Espezieak 
* *Uropeltis arcticeps* (Günther, 1875)
* *Uropeltis beddomii* (Günther, 1862)
* *Uropeltis bicatenata* (Günther, 1864)
* *Uropeltis broughami* (Beddome, 1878)
* *Uropeltis ceylanicus* Cocteau, 1833
* *Uropeltis dindigalensis* (Beddome, 1877)
* *Uropeltis ellioti* (Gray, 1858)
* *Uropeltis liura* (Günther, 1875)
* *Uropeltis macrolepis* (Peters, 1862)
* *Uropeltis macrorhynchus* (Beddome, 1877)
* *Uropeltis maculatus* (Beddome, 1878)
* *Uropeltis melanogaster* (Gray, 1858)
* *Uropeltis myhendrae* (Beddome, 1886)
* *Uropeltis nitidus* (Beddome, 1878)
* *Uropeltis ocellatus* (Beddome, 1863)
* *Uropeltis petersi* (Beddome, 1878)
* *Uropeltis phillipsi* (Nicholls, 1929)
* *Uropeltis phipsonii* (Mason, 1888)
* *Uropeltis pulneyensis* (Beddome, 1863)
* *Uropeltis rubrolineatus* (Günther, 1875)
* *Uropeltis rubromaculatus* (Beddome, 1867)
* *Uropeltis ruhunae* Deraniyagala, 1954
* *Uropeltis smithi* (Gans, 1966)
* *Uropeltis woodmasoni* (Theobald, 1876)

## Kanpo estekak
Melanophidium

***Melanophidium*** Uropeltidae familiako narrasti genero bat da. Indian bizi dira.

## Espezieak 
* *Melanophidium bilineatum* Beddome, 1870
* *Melanophidium punctatum* Beddome, 1871
* *Melanophidium wynaudense* (Beddome, 1863)

## Kanpo estekak
Bera Bera (argipena)

**Bera Bera** edo **Bera-Bera** izenak adiera zenbait ditu:

* Bera-Bera, Donostiako auzunea, Aiete auzoan;
* Bera-Bera baserria, Aieteko baserri historikoa, inguruko auzuneari izena eman diona;
* Bera Bera Rugby Taldea, Donostiako errugbi taldea;
* Bera Bera, Donostiako eskubaloi taldea.
Bikirrio

**Bikirrio** edo **Beraskola** Bizkaiko mendia da. 665m-ko altuera du eta Gordexolako herriaren inguruan dago.

## Igoera 
* Okondo ( 1o 15 m )
* Gordexola ( 1o 15 m )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Platyplectrurus

***Platyplectrurus*** Uropeltidae familiako narrasti generoa da. Indian eta Sri Lankan bizi dira.

## Espezieak 
* *Platyplectrurus madurensis* Beddome, 1877
* *Platyplectrurus trilineatus* (Beddome, 1867)

## Kanpo estekak
Uropeltis bicatenata

***Uropeltis bicatenata*** *Uropeltis* generoko animalia da. Narrastien barruko Uropeltidae familian sailkatuta dago. Indian bizi dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* *Uropeltis*
* Uropeltidae
Errotaburu

**Errotaburu** Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen auzo bat da. Hain zuzen ere, Ibaeta, Lorea, Igara auzoak eta N-1 errepidearen artean kokatua dago.

Gaur egungo auzoaren hegoaldean, muino bat zegoen (jada desagertua), *Errotaburu* izenekoa; muinoaren ekialdeko hegalean *Errotaburu* baserria zegoen.

## Eraikinak 
* Errotaburuko dorreak: Gipuzkoako Foru Aldundia eta FREMAP aseguruetxearen egoitzak dauden bi bulego eraikin dira.
* Espiritu Santuaren eliza: 2001ean eraikitako eliza garaikidea.
* Errotaburu baserria (eraitsita).

Fitxategi:Errotaburuko dorreak, Donostia. Gipuzkoa, Euskal Herria.jpg|Errotaburuko dorreak.
Fitxategi:Ibaetako parrokia.jpg|Espiritu Santuaren eliza.
Fitxategi:Errotaburu baserria.jpg|Errotaburu baserria (eraitsita).

## Plazak 
* Amerika plaza edo Errotaburuko biribilgunea

## Parkeak 
* Orio edo Errotaburuko parkea

## Museoak 
* Jokoenea museoak munduko bost kontinenteetako jokoak biltzen ditu, bai eta horien arau, argazki, historia, artikulu eta hainbat ezaugarri ere.

## Iruditegia 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jokoenea

## Kanpo estekak
Leptotyphlopidae

**Leptotyphlopidae** sugeen barruko narrasti familia bat da. Amerika, Afrika eta Asian bizi dira.

## Generoak 
* Epictinae Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009
** *Epictia* Gray, 1845
** *Mitophis* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009
** *Rena* Baird & Girard, 1853
** *Rhinoleptus* Orejas-Miranda, Roux-Estève & Guibé, 1970
** *Siagonodon* Peters, 1881
** *Tetracheilostoma* Jan, 1861
** *Tricheilostoma* Jan, 1860
** *Trilepida* Hedges, 2011
* Leptotyphlopinae Stejneger, 1892
** *Epacrophis* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009
** *Leptotyphlops* Fitzinger, 1843
** *Myriopholis* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009
** *Namibiana* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009

## Kanpo estekak
Epictinae

**Epictinae** Leptotyphlopidae familiako narrasti subfamilia bat da. Amerika eta Afrikan bizi dira.

## Generoak 
* *Epictia* Gray, 1845
* *Mitophis* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009
* *Rena* Baird & Girard, 1853
* *Rhinoleptus* Orejas-Miranda, Roux-Estève & Guibé, 1970
* *Siagonodon* Peters, 1881
* *Tetracheilostoma* Jan, 1861
* *Tricheilostoma* Jan, 1860
* *Trilepida* Hedges, 2011

## Kanpo estekak
Epictia

***Epictia*** Leptotyphlopidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Epictia albipuncta* (Jan, 1861)
* *Epictia alfredschmidti* (Lehr, Wallach, Köhler & Aguilar, 2002)
* *Epictia australis* (Freiberg & Orejas-Miranda, 1968)
* *Epictia borapeliotes* (Vanzolini, 1996)
* *Epictia clinorostris* Arredondo & Zaher, 2010
* *Epictia collaris* (Hoogmoed, 1977)
* *Epictia columbi* (Klauber, 1939)
* *Epictia diaplocia* (Orejas-Miranda, 1969)
* *Epictia goudotii* (Duméril & Bibron, 1844)
* *Epictia magnamaculata* (Taylor, 1940)
* *Epictia melanurus* (Schmidt & Walker, 1943)
* *Epictia munoai* (Orejas-Miranda, 1961)
* *Epictia nasalis* (Taylor, 1940)
* *Epictia peruviana* (Orejas-Miranda, 1969)
* *Epictia rubrolineata* (Werner, 1901)
* *Epictia rufidorsa* (Taylor, 1940)
* *Epictia signata* (Jan, 1861)
* *Epictia striatula* (Smith & Laufe, 1945)
* *Epictia subcrotilla* (Klauber, 1939)
* *Epictia teaguei* (Orejas-Miranda, 1964)
* *Epictia tenella* (Klauber, 1939)
* *Epictia tesselata* (Tschudi, 1845)
* *Epictia tricolor* (Orejas-Miranda & Zug, 1974)
* *Epictia undecimstriata* (Schlegel, 1839)
* *Epictia vellardi* (Laurent, 1984)

## Kanpo estekak
Poltergeist (1982ko filma)

***Poltergeist*** 1982ko Tobe Hooper estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Steven Spielbergek ekoizle eta gidoigileetako bat izan zen.

Filmak hiru Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria, Efektu berezi onenen Oscar Saria eta Soinu edizio onenaren Oscar Saria, nahiz eta azkenean haietako bakar bat bera ere irabazi ez.

Filma honek ikuslego aldetik arrakasta handia izan zuenez, bi jarraipen izan zituen: *Poltergeist II: The Other Side* (1986), *Poltergeist III* (1988), bi hauek lehenbiziko filmak baina arrakasta gutxiagoz, gainera 2014an izen berdineko *Poltergeist* berregokitzapena ere filmatu zen.

## Argumentua 
Kaliforniako erdi mailako estatubatuar familia arrunt bat giro atsegineko auzo batetara bizitzera lekualdatu berri da, baina ustezko ametsezko etxean gauza arraro eta beldurgarriak gertatzen hasten dira, azalpen normaletik at dauden naturaz gaindiko fenomenoak, hots, poltergeist bat.

## Aktoreak 
* Craig T. Nelson: Steven Freeling
* JoBeth Williams: Diane Freeling
* Heather O'Rourke: Carol Anne Freeling
* Dominique Dunne: Dana Freeling
* Oliver Robins: Robbie Freeling
* Zelda Rubinstein: Tangina Barrons
* Beatrice Straight: Lesh doktorea
* Martin Casella: Marty
* Richard Lawson: Ryan
* James Karen: Teague jauna

## Kanpo estekak 
* *Poltergeist* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Rena (generoa)

***Rena*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Rena affinis* (Boulenger, 1884)
* *Rena boettgeri* (Werner, 1899)
* *Rena bressoni* (Taylor, 1939)
* *Rena dissectus* (Cope, 1896)
* *Rena dulcis* Baird & Girard, 1853
* *Rena humilis* Baird & Girard, 1853
* *Rena maxima* (Loveridge, 1932)
* *Rena myopica* (Garman, 1884)
* *Rena unguirostris* (Boulenger, 1902)

## Kanpo estekak
The Fog

***The Fog*** (euskaraz *Lainoa*) beldurrezko filma da, 1980an John Carpenter estatubatuar gidoilari eta zinemagileak zuzendua. Adrienne Barbeau, Jamie Lee Curtis, John Houseman, Janet Leigh, Tom Atkins eta Nancy Loomis aktoreek antzeztu zuten. Beldurrezko zinemazaleen artean, kultuzko film estatusa bereganatu du.

2005ean izenburu bereko berregokitapena izan zuen.

## Argumentua 
Kaliforniako kostaldeko Antonio Bay udalerri eta turismogunean girotua dago. Herritarrak udalerriaren ehungarren urteurrenaren ospakizuna prestatzen ari diren bitartean, itsasontzi zahar batetako eskifaia era basatian eraila da. Une berean, itsasoan, laino misteriotsu batek gauero etengabe kostalderuntz doan sekretu hilkor bat ezkutatzen du. Herriko kondaira baten arabera, gertakizun arraro hauek duela ehun urte jazotako gertakari izugarri batekin lotura dute. Udalerriaren ehungarren urteurrenaren eguna hurbilduz doan einean laino misteriotsua, izuikara giroa eta herritarren erailketak areagotzen joango dira.

## Aktoreak 
* Adrienne Barbeau: Stevie Wayne
* Jamie Lee Curtis: Elizabeth Solley
* Janet Leigh: Kathy Williams
* John Houseman: Machen jauna
* Tom Atkins: Nick Castle
* James Canning: Dick Baxter
* Charles Cyphers: Dan O'Bannon
* Nancy Loomis: Sandy Fadel
* Ty Mitchell: Andy Wayne
* Hal Holbrook: Aita Malone
* John F. Goff: Al Williams
* George 'Buck' Flower: Tommy Wallace
* Darwin Joston: Phibes doktorea
* Rob Bottin: Blake
* John Carpenter: Bennett

## Kanpo estekak 
* *The Fog* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Fog* filma John Carpenterren webgunean ikusgai
FK Sarajevo

**FK Sarajevo** (izen osoa *Fudbalski Klub Sarajevo*) Bosnia-Herzegovinako futbol talde bat da, Sarajevo hiriburukoa. Jugoslaviaren garaian Bosniako talderik onena izan zen eta Bosnia-Herzegovina sortu zenetik ere titulua irabazi ditu, 3 liga eta 5 Kopa eskuratu baititu.

## Historia 
Taldea 1946ko urriaren 24an sortu zen *Udarnik* (abangoardia) and *Sloboda* (askatasuna) taldeek bat egin zutenean. *SD Torpedo* izena jarri zioten hasieran baina 1949an gau ergungo izenera aldatu zuen. 1950 urtean Jugoslaviako Ligako lehen mailara igo zen eta bertan aritu zen beti (1957-58 denboraldian ezik).

1952an Asim Ferhatović *Hase* aurrelaria fitxatu zuen eta 1967 arte bertan aritu zen. 1967an gainera taldeak Jugoslaviako Liga irabazi zuen eta Kopa finalera ere iritsi zen. Hajduk Split izan zen txapelduna ordea.
 
1983an berriz ere Kopako finala jokatu zuen, baina Kroaziako beste taldeak, Dinamo Zagrebek, 3-2 garaitu zuen. Hala ere bolada on baten hasiera izan zen eta 1985ean Liga bigarren liga irabazi zuen.

Bosnia-Herzegovinak independentzia lortu zuenean bertako txapelketak eratu ziren. FK Sarajevok 1998ko Kopa irabazi zuen, 1999ko Liga (eskualdekoa) eta 2002ko Kopa. Ondoren 2007ko Liga. 2011 eta 2013 denboraldietan bigarren gelditu zen ligan. 2014an Kopa berri bat eta 2015ean hirugarren Liga eskuratu zituen. 2016-17 denboraldian hirugarren egin zuen Ligan eta Kopako finala penalti jaurtiketatan galdu zuen. Azken urteetan herrialdeko talde indartsuena izan da.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Jugoslavian: 2 
* Jugoslaviako Liga (2): 1966-67, 1984-85
* Jugoslaviako Kopa (0): 1966-67 eta 1982-83an finalista.
### Bosnia-Herzegovinan: 12 
* Bosnia-Herzegovinako futbol liga (5): 1998-99, 2006-07, 2014-15, 2018-19, 2019-20
* Bosnia-Herzegovinako futbol kopa (7): 1996-97, 1997-98, 2001-02, 2004-05, 2013-14, 2018-19, 2020-21
* Superkopa (1): 1996-97

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
NK Široki Brijeg

**NK Široki Brijeg** (izen osoa *Nogometni Klub Široki Brijeg*) Bosnia-Herzegovinako futbol talde bat da, Široki Brijeg herrikoa. Bosnia-Herzegovinako 2 liga eta 2 Kopa eskuratu ditu.

## Historia 
1948an sortu bazen ere hamarkada luzetan ez du aparteko emaitzarik izan. Bosnia-Herzegovinak independentzia lortu zuenean bertako txapelketak sortu ziren. *NK Široki Brijeg* lehen mailara igo eta XXI mendean bere lehenengo tituluak lortu ditu, bi liga eta hiru kopa hain zuzen ere.

## Palmaresa 
### Bosnia-Herzegovinan: 5 
* Liga (2): 2004, 2006.
* Kopa (3): 2007, 2013, 2017.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mitophis

***Mitophis*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Hispaniola uhartean bizi dira.

## Espezieak 
* *Mitophis asbolepis* (Thomas, McDiarmid & Thompson, 1985)
* *Mitophis calypso* (Thomas, McDiarmid & Thompson, 1985)
* *Mitophis leptipileptus* (Thomas, McDiarmid & Thompson, 1985)
* *Mitophis pyrites* (Thomas, 1965)

## Kanpo estekak
NK Čelik Zenica

**NK Čelik Zenica** (izen osoa *Nogometni Klub Čelik Zenica*) Bosnia-Herzegovinako futbol talde bat da, Zenica herrikoa. Bosnia-Herzegovinan titulurik eskuratu ez duen arren bi Mitropa Kopa irabazi zituen.

## Historia 
17 urtetan aritu zen Jugoslaviako lehen mailan eta titulurik lortu ez bazuen ere 70. hamarkadan nazio arteko garaipenak izan zituen, 1971 eta 1972an Mitropa Kopan eta 1975ean UEFA Intertoto Kopa.

Gaur egun Bosnia-Herzegovinako lehen mailan ari da eta 2011 eta 2014 urteetan Kopako finala jokatu zuen.

## Palmaresa 
### Jugoslavian: 0 
* Bigarren maila (5): 1966, 1968, 1980, 1983, 1985.

### Bosnian: 0 
* Kopa (0): finalista 2011an eta 2014an.

### Nazio artean: 3 
* Mitropa Kopa (2): 1971, 1972
* UEFA Intertoto Kopa (1): 1975

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Rhinophis

***Rhinophis*** Uropeltidae familiako narrasti genero bat da. Sri Lankan bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhinophis blythii* Kelaart, 1853
* *Rhinophis dorsimaculatus* Deraniyagala, 1941
* *Rhinophis drummondhayi* Wall, 1921
* *Rhinophis erangaviraji* Wickramasinghe, Vidanapathirana, Wickramasinghe & Ranwella, 2009
* *Rhinophis fergusonianus* Boulenger, 1896
* *Rhinophis goweri* Aengals & Ganesh, 2013
* *Rhinophis homolepis* Hemprich, 1820
* *Rhinophis lineatus* Gower & Maduwage, 2011
* *Rhinophis oxyrhynchus* (Schneider, 1801)
* *Rhinophis philippinus* (Cuvier, 1829)
* *Rhinophis porrectus* Wall, 1921
* *Rhinophis punctatus* Müller, 1832
* *Rhinophis sanguineus* Beddome, 1863
* *Rhinophis travancoricus* Boulenger, 1892
* *Rhinophis tricolorata* Deraniyagala, 1975
* *Rhinophis zigzag* Gower & Maduwage, 2011

## Kanpo estekak
Leptotyphlops

***Leptotyphlops*** Leptotyphlopidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Leptotyphlops aethiopicus* Broadley & Wallach, 2007
* *Leptotyphlops conjunctus* (Jan, 1861)
* *Leptotyphlops distanti* (Boulenger, 1892)
* *Leptotyphlops emini* (Boulenger, 1890)
* *Leptotyphlops howelli* Broadley & Wallach, 2007
* *Leptotyphlops incognitus* Broadley & Watson, 1976
* *Leptotyphlops jacobseni* Broadley & Broadley, 1999
* *Leptotyphlops kafubi* (Boulenger, 1919)
* *Leptotyphlops keniensis* Broadley & Wallach, 2007
* *Leptotyphlops macrops* (Broadley & Wallach, 1996)
* *Leptotyphlops mbanjensis* Broadley & Wallach, 2007
* *Leptotyphlops merkeri* (Werner, 1909)
* *Leptotyphlops nigricans* (Schlegel, 1839)
* *Leptotyphlops nigroterminus* Broadley & Wallach, 2007
* *Leptotyphlops pembae* Loveridge, 1941
* *Leptotyphlops pitmani* Broadley & Wallach, 2007
* *Leptotyphlops pungwensis* Broadley & Wallach, 1997
* *Leptotyphlops scutifrons* (Peters, 1854)
* *Leptotyphlops sylvicolus* Broadley & Wallach, 1997
* *Leptotyphlops telloi* Broadley & Watson, 1976

## Kanpo estekak
Tropidophis xanthogaster

***Tropidophis xanthogaster*** *Tropidophis* generoko animalia da. Narrastien barruko Tropidophiidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tropidophiidae

## Kanpo estekak
Plectrurus

***Plectrurus*** Uropeltidae familiako narrasti genero bat da. Indian bizi dira.

## Espezieak 
* *Plectrurus aureus* Beddome, 1880
* *Plectrurus canaricus* (Beddome, 1870)
* *Plectrurus guentheri* Beddome, 1863
* *Plectrurus perroteti* Duméril, Bibron & Duméril, 1854

## Kanpo estekak
Bosnia-Herzegovinako futbol kopa

**Bosnia-Herzegovinako futbol kopa** (bosnieraz *Kup Bosne i Hercegovine*) Bosnia-Herzegovinan jokatzen den kanporaketa bidezko futbol txapelketa da. Željezničar eta FK Sarajevo dira garaipen gehien lortu dituzten taldeak. 1994an sortu bazen ere gerraren erruz txapelketa ez zen 1997 arte abiatu.

## Palmaresa 
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ 1999an hiru eskualdetako txapeldunak izan ziren.
* ² 2000an hiru talde egin ziren eta hauen arteko ligaxka Željezničar taldeak irabazi zuen.
* ³ 2010an Borac Banja Luka taldeak kanpoan sarturiko golari esker irabazi zuen.

## Garaipenak 
### Bosnia-Herzegovinako Kopan 
### Garai guztietan 
Bosnia-Herzegovinako Kopa eta Jugoslaviako Kopako palmaresak batera hartuta.

## Ikus, gainera 
* Bosnia-Herzegovinako futbol liga

## Kanpo estekak
Tetracheilostoma

***Tetracheilostoma*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tetracheilostoma bilineatum* (Schlegel, 1839)
* *Tetracheilostoma breuili* (Hedges, 2008)
* *Tetracheilostoma carlae* (Hedges, 2008)

## Kanpo estekak
Epacrophis

***Epacrophis*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Ekialdeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Epacrophis boulengeri* (Boettger, 1913)
* *Epacrophis drewesi* (Wallach, 1996)
* *Epacrophis reticulatus* (Boulenger, 1906)

## Kanpo estekak
Myriopholis

***Myriopholis*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Afrika eta Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Myriopholis adleri* (Hahn & Wallach, 1998)
* *Myriopholis albiventer* (Hallermann & Rödel, 1995)
* *Myriopholis algeriensis* (Jacquet, 1895)
* *Myriopholis blanfordi* (Boulenger, 1890)
* *Myriopholis boueti* (Chabanaud, 1917)
* *Myriopholis braccianii* (Scortecci, 1929)
* *Myriopholis burii* (Boulenger, 1905)
* *Myriopholis cairi* (Duméril & Bibron, 1844)
* *Myriopholis dissimilis* (Bocage, 1886)
* *Myriopholis erythraeus* (Scortecci, 1929)
* *Myriopholis filiformis* (Boulenger, 1899)
* *Myriopholis ionidesi* (Broadley & Wallach, 2007)
* *Myriopholis longicauda* (Peters, 1854)
* *Myriopholis macrorhyncha* (Jan, 1860)
* *Myriopholis macrura* (Boulenger, 1899)
* *Myriopholis narirostris* (Peters, 1867)
* *Myriopholis natatrix* (Andersson, 1937)
* *Myriopholis nursii* (Anderson, 1896)
* *Myriopholis perreti* (Roux-Estève, 1979)
* *Myriopholis phillipsi* (Barbour, 1914)
* *Myriopholis rouxestevae* (Trape & Mane, 2004)
* *Myriopholis tanae* (Broadley & Wallach, 2007)
* *Myriopholis wilsoni* (Hahn, 1978)
* *Myriopholis yemenicus* (Scortecci, 1933)

## Kanpo estekak
Rhinoleptus

***Rhinoleptus*** Leptotyphlopidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhinoleptus koniagui* (Villiers, 1956)
* *Rhinoleptus parkeri* (Broadley, 1999)

## Kanpo estekak
Elena Poniatowska

**Elena Poniatowska** (Paris, Frantzia, 1932ko maiatzaren 19a) mexikar idazle, aktibista eta kazetaria da. 2013an Miguel de Cervantes saria jaso zuen.

## Bizitza 
Gurasoak, Jean Evremont Poniatowski Sperry, Poloniako koroaren oinordekoa, eta Dolores (Paulette) Amor Parisen erbesteraturik bizi ziren. Hiri horretan jaio ziren Hélène (1932an), eta honen ahizpa Sofía. 1941ean, Paulette eta bere bi alabak Mexikora joan ziren, Bigarren Mundu Gerratik ihesi. Elenaren aita frantziar armadan sartua zenez gero, gerra amaitu arte ez zen familiarekin elkartu ahal izan. Bi neskek Magdalena Castillo haurtzainarekin ikasi zuten gaztelaniaz.

1949-1952 bitartean Elenak AEBetako barnetegi katoliko batean ikasi zuen. 1953an, Mexikora itzulitakoan, kazetari aritzea erabaki zuen. *Excelsior* egunkarian urte batez lan egin ostean, 1955ean *Novedades* egunkarira igaro zen, arrakasta handia lortuz. Garai hartan mugimendu ezkertiar eta feministan engaiatu zen.

1955ean *Lilus Kikus*, bere lehenbiziko eleberria, argitaratu zuen. *Todo empezó el domingo* (1963), Mexiko Hiriko biztanleen igandeetako bizimodua agertzen duen kontakizun-bilduma da. *Hasta no verte Jesús mío* (1969) andre garbitzaile baten peripeziei buruzko ohitura-eleberria da, eta *La noche de Tlatelolco* (1971), 1968ko urriaren 2an Mexiko Hirian gertatutako ikasle-sarraskiaren inguruko kronika. *Querido Diego, te abraza Quiela* liburuan (1978), Diego Rivera eta Angelina Beloff margolarien arteko harremana birsortu zuen. Hamar urte behar izan zituen *Tinísima* (1992), Tina Modotti argazkilariaren omenezko eleberria, idazteko. *El tren pasa primero* liburuarekin (2005) Rómulo Gallegos saria irabazi zuen eta *Leonora* eleberriarekin 2011ko Biblioteca Breve saria.
 
## Idazlanak 
* *Lilus Kikus*. 1955. Eleberria.
* *Todo empezó en domingo*. 1960
* *Los cuentos de Lilus Kikus*. 1967. Ipuinak.
* *Hasta no verte, Jesús mío*. 1969. Eleberria.
* *La noche de Tlatelolco*. 1971. Kronika.
* *Querido Diego, te abraza Quiela*. 1978
* *Gaby Brimmer*. 1979
* *De noche vienes*. 1979
* *Fuerte es el silencio*. 1980
* *El último guajolote*. 1982
* *Querido Diego, te abraza Quiela y otros cuentos*. 1984. Ipuinak.
* *La flor de lis*. 1988
* *Nada, nadie*. 1988
* *Tinísima* 1992. Eleberria.
* *La piel del cielo*. 2001. Eleberria.
* *El tren pasa primero*. 2005. Eleberria.
* *Leonora*. 2011. Eleberria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Autoreak plazara: Elena Poniatowska Elearazi.org
Baranosauro

**Baranosauroa** (*Varanosaurus*) Teromorfoen generoko narrasti fosila da. Ia metroa neurtzen zuen luzetara eta gaur egungo muskerren antzeko itxura zuen. Texasen aurkitu dituzte narrasti honen aztarnak, Permiarreko aztarnategi batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tricheilostoma

***Tricheilostoma*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan eta Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tricheilostoma bicolor* (Jan, 1860)
* *Tricheilostoma broadleyi* (Wallach & Hahn, 1997)
* *Tricheilostoma dimidiatum* (Jan, 1861)
* *Tricheilostoma greenwelli* (Wallach & Boundy, 2005)
* *Tricheilostoma jani* Pinto & Fernandes, 2012
* *Tricheilostoma sundewalli* (Jan, 1862)

## Kanpo estekak
Herpetologia

[thumb|[Doris Mable Cochran herpetologoak suge bat ikertzen.]]
**Herpetologia** (grezierazko , *herpeton* "arrastaka doana" eta  *-logia*, "zientzia" hitzen lotunea) narrastiak eta anfibioak, **herpetofauna** alegia, aztertzen dituen zoologiaren atala da. Herpetofauna ingurumenaren aldaketei buruz oso sentikorra dela frogatu da. Beste alde batetik, animalia hauek ekoiztutako zenbait toxina eta pozoi erabilgarriak dira sendagintzan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Iñaki Sanz Azkue

## Kanpo estekak
2187 La Silla

**2187 La Silla** Marte eta Jupiter artean dagoen asteroide gerrikoan aurkitutako 2187. asteroidearen izena da. 1976ko urriak 24an aurkitu zuen Richard Martin Westek Europako Hegoaldeko Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1976 UH** zen. Bere izena La Silla Behatokiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Namibiana

***Namibiana*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Namibiana gracilior* (Boulenger, 1910)
* *Namibiana labialis* (Sternfeld, 1908)
* *Namibiana latifrons* (Sternfeld, 1908)
* *Namibiana occidentalis* (FitzSimons, 1962)
* *Namibiana rostrata* (Bocage, 1886)

## Kanpo estekak
Leptotyphlopinae

**Leptotyphlopinae** Leptotyphlopidae familiako narrasti azpi-familia da. Afrikan eta Asian bizi dira.

## Generoak 
* *Epacrophis* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009
* *Leptotyphlops* Fitzinger, 1843
* *Myriopholis* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009
* *Namibiana* Hedges, Adalsteinsson & Branch, 2009

## Kanpo estekak
Epictia alfredschmidti

***Epictia alfredschmidti*** *Epictia* generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Leptotyphlopidae

## Kanpo estekak
Bernard Germain de Lacépède

**Bernard Germain Étienne de Laville-sur-Illon**, **Lacépèdeko kondea** (Agen, 1756ko abenduaren 26a - Épinay-sur-Seine, 1825eko urriaren 6a), frantziar zoologo, politikari eta musikaria izan zen.

## Biografia 
Gaztetan filosofia eta musika ikasi ondoren, Buffonen "*Histoire Naturelle*" irakurri ondoren izadi-jakintzak ikasteari lotu zion. Musikagilea ere izan zen eta bost opera sortu zituen: *Armide* (1777), *Omphale* (1783), *Scanderbeg* (ca. 1785), *Cyrus* (ca. 1785) eta *Alcine* (1786). Gluckek ere lan hauek goraipatu zuen.

Frantziar Iraultzan, biltzarrerako hautatu zuten. Robespierreren kontrakoa, Izu garaian 1795era arte erbesteratu zen. 1799an Napoleón Bonapartek barne-arazoetako ministro izatea proposatu arren, senatari bilakatu zen. Ohorezko Legioa sortu zuen.

## Bibliografia hautatua 
* ''Essai sur l'électricité naturelle et artificielle* (1781)
* *Physique générale et particulière* (1782-1784)
* *Théorie des comètes, pour servir au système de l'électricité universelle* (1784)
* *La poétique de la musique*, 2 vols. (1781 y 1785)
* *Histoire naturelle des quadrupèdes ovipares et des serpens*, 2 lib. (1788-1789)
* *Vues sur l'enseignement public* (1790)
* *Histoire naturelle des poissons*, 5 lib. (1798-1803)
* *Tableau des divisions, sous-divisions, ordres et genres des mammifères* (1798)
* *La Ménagerie du Muséum national d'histoire naturelle* (1801)
* *Histoire naturelle des cétacées* (1809)
* *Ellival et Caroline* (1816)
* *Charles d'Ellival et Alphonsine de Florentino* (1817)
* *Vue générale des progrès de plusieurs branches des sciences naturelles, depuis la mort de Buffon...* (1818)
* *Histoire générale, physique et civile de l'Europe, depuis les dernières années du Viéme siècle jusque vers le milieu du XVIIIiéme*, 18 lib. (1826)
* *Histoire naturelle de l'homme, précédée de son éloge historique par M. le Baron G. Cuvier* (1827)
* *Les âges de la nature et l'histoire de l'espèce humaine'' (1830)
2188 Orlenok

**2188 Orlenok** Marte eta Jupiter artean dagoen asteroide gerrikoan aurkitutako 2188. asteroidearen izena da. 1976ko urriak 28an aurkitu zuen Liudmila Zhuravliovak Krimeako Astrofisika Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1976 UL4** zen. Bere izena Errusiako Orlyonok tokiagatik jasotzen du, haurrentzako esparru bat dena.

## Kanpo estekak
Siagonodon

***Siagonodon*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Siagonodon acutirostris* Pinto & Curcio, 2011
* *Siagonodon borrichianus* (Degerbøl, 1923)
* *Siagonodon cupinensis* (Bailey & Carvalho, 1946)
* *Siagonodon septemstriatus* (Schneider, 1801)

## Kanpo estekak
Trilepida

***Trilepida*** Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerika eta Panaman bizi dira.

## Espezieak 
* *Trilepida anthracina* (Bailey, 1946)
* *Trilepida brasiliensis* (Laurent, 1949)
* *Trilepida brevissima* (Shreve, 1964)
* *Trilepida dugandi* (Dunn, 1944)
* *Trilepida fuliginosa* (Passos, Caramaschi & Pinto, 2006)
* *Trilepida guayaquilensis* (Orejas-miranda & Peters, 1970)
* *Trilepida joshuai* (Dunn, 1944)
* *Trilepida koppesi* (Amaral, 1955)
* *Trilepida macrolepis* (Peters, 1857)
* *Trilepida nicefori* (Dunn, 1946)
* *Trilepida salgueiroi* (Amaral, 1955)

## Kanpo estekak