Mónica Naranjo

**Monica Naranjo Carrasco**, ezizenez **La pantera de Figueres** (Figueras, Girona, Katalunia, 1974ko maiatzaren 23a) gironar abeslaria, konpositorea, musika ekoizlea eta aurkezlea da. Ezaguna da ahots trebe eta boteretsuarengatik, estudioko zazpi album eta zuzeneko sei album argitaratu ditu, eta 10 milioi disko baino gehiago saldu ditu mundu osoan. Laurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran hasi zuen bere ibilbidea, eta nazioarteko ospea lortu zuen *Palabra de mujer* izenburuko albumarekin: bi milioi eta erdi kopia baino gehiago saldu zituen, eta Espainiako musikaren historian gehien saldutako diskoetako bat bihurtu zen. Bere sari eta aintzatespen musikalen artean, hiru World Music Awards nabarmentzen dira, kategoria horretan sari gehien zituen emakumezko abeslari espainiarra bihurtu zutenak.

## Bizitza 
Gurasoak Francisco eta Patricia andaluziarrak dira. Montejaque herrian (Malaga) jaio zen aita, eta Sevillan ama.* Geroago, 1960ko hamarkadan Kataluniara emigratu zuten, non Monica Naranjo jaio zen 1974an, familia xume baten baitan. Hiru haurridetan nagusiena da, beste biek Enrique eta Raquel dute izena.*

Lau urte zituenetik sentitu zuen musika zela berak benetan egin nahi zuena, beraz, hamalau urterekin, bere amak kantu eskola batean apuntatzea, eta ahots grabagailu bat oparitzea erabaki zuen, bere lehen grabaketak egin ahal izateko. Familiarentzat garai zailak izan baziren ere, amak beti babestu zuen Monica bere erabakietan. Artistak gogoratu izan du, bere amak laguntzaile lan egiten zuela Salvador Dalí artista margolariarekin harremana zuten mediku batzuen etxean, eta harekin bat egin zuela behin baino gehiagotan. Gogoan du artistak errezeloz begiratzen ziola, baina behin Monicaren amak Daliri aipatu zion alabak kantatu nahi zuela. Aholku bat eman zion margolariak, pasioari men egin behar ziola. Baina Monicak ez zuen aholku hura ulertu urte batzuk geroagora arte.

## Musika ibilbidea 
#### Musikaren hastapenak, arrakasta Mexikon eta Espainian (1994 - 2007) 
1991n, Cristobal Sano musikagile eta ekoizlearekin egin zuen topo, eta Espainian zehar hainbat bira egin zituen harekin; baina espero zuen arrakasta ez zuenez  izan, Mexikora emigratzea erabaki zuen. Bertan, Monica Naranjok 20 urte zituela egin zuen bere debut diskografikoa, 1994an *Mónica Naranjo* lana kaleratuta Sony Music diskoetxearekin. Cristóbal Sansanok ekoitzi zuen eta izen bereko albumak "*El amor pon*e", "*Sola*", "*Sólo se vive una vez*" eta "*Óyeme*" abestien singleak sortu zituen.

1995ean dueto bat interpretatu zuen Ricardo Coccianterekin batera *Sobre tu piel* abestian, *Un hombre feliz* izeneko albumerako. Abestia Naranjoren single batean kaleratu zuten 1999an eta 2019ko *Renaissance* bilduma albumean sartu zen.

1995ean *La princesa cisne* filmaren soinu bandan ere parte hartu zuen "*Hasta el final del mundo*" abestiarekin, Mikel Herzog abeslariarekin batera.
eskuinera|thumb|Monica Naranjo *Tour Minagean*.
1997an *Palabra de mujer* izan zen kaleratutako hurrengo albuma, Cristóbal Sano-k berriro ekoitzia, arrakasta handiko beste lan erraz batzuk sortu zituena: "*Desátame*", "*Pantera en libertad*", "*Las campanas del amor*" eta "*Pensar el amor*", esaterako.

Naranjoren hirugarren albuma, *Minage* (2000), Mina Mazzini diva italiarrari egindako omenaldia izan zen. Nahiz eta bere diskoetxea ez egon oso pozik horrelako album bat kaleratzeko erabakiarekin,  eta bere jarraitzaileetako batzuk ere pop komertzialetik alden zedin gogo handirik ez zutenez, *Minage* lan horrek milioi bat kopia baino gehiago saldu zituen mundu osoan. Arrakasta batzuk sortu zituen, batez ere "*Sobreviviré*" abestia.

Album horretan, Monicak bere irudia aldatzea erabaki zuen: ile beltz luzea, eta janzkera batez ere iluna, rock eta gotiko eraginarekin. Urte berean (2000) Pavarotti and Friends galan parte hartu zuen, Luciano Pavarottirekin "*Agnus Dei*" abestia kantatuz. 2001eko hasieran, *Mónica Naranjo, Grandes Éxitos* bere bilduma diskoa kaleratu zuen Mexikon.

*Minage*, *Chicas malas* (2001) Naranjoren laugarren albuma dance-pop albuma da. "*Chicas malas*", "*Sacrificio*", "*No voy a llorar*" eta "''Ain't It Better Like This*" singleak biltzen ditu. Urte hartan, *Marujas asesinas* filmean ere parte hartu zuen.

2002an kaleratu zen *Bad Girls*, *Chicas malas* lanaren ingelesezko bertsioa, diskoa merkatu anglosaxoian zabaltzeko asmoz, "*I Ain't Gonna Cry*" single bakarrarekin. Horren osagarri, 2002ko Munduko Futbol Kopako abestia grabatu zuen Korean eta Japonian; "*Santa Señal*", eta ingelesez, "*Shake The House*".*

Diskoetxeak jasaten zuen berregituraketa zela eta, *Chicas malas / Bad Girls* proiektuak ez zuen espero zen mundu mailako arrakasta lortu, inbertsio handia egin arren. David Massey exekutiboa arduratu zen hura zuzentzeaz eta martxan jartzeaz, eta harengan jarri zuen konfiantza, Monicak artistikoki diskeran izan zuen aldi bakarrean. Bestalde, Monicak une pertsonal zailak bizi zituen, neba Enrique hil berri baitzitzaion. Adierazpenen arabera, neba gaixorik egon arren, konpainiak presio egin zuen proiektua bukatzeko, eta salaketa jartzeko mehatxua ere egin zioten, bukaera onik ez bazuen. Horren ondorioz, Monika denbora luzez urrundu zen musikaren industriatik, kolaborazio berezi batzuetan baino ez zuen parte hartu.

Urte batzuk geroago, arrakasta handiko bilduma bat atera zen, *Colección privada* (2005), single berri batekin: "*Enamorada de ti*". Urte horren bukaeran Rocío Juradoren omenezko kontzertuan parte hartu zuen, *Rocío..*. *siempre*, 2007an album bat sortu zuen, "*Punto de partida*" koplaren duetoarekin.*

#### Musikara itzulera eta etapa sinfoniko/elektrorockerako trantsizioa (2008 - 2014) 
2008an, *Chicas malas* diskoa kaleratu eta zazpi urtera, *Tarántula* diskoa kaleratu zuen, "*Europa*" bakuna buru zuela, eta sei astez jarraian Espainiako zerrenden buru izan zen.
ezkerrera|thumb|Monica Naranjo *Adagio* Tourrean.|272x272px
Bira musikala CD/DVD *Stage* albumean erregistratu zen eta urtebete geroago jarri zen salgai. Album hori salmenta-zerrenden buruan kokatzea lortu zuen, bederatzi aste baino gehiago iraun zuen, platinozko disko bat lortuta.* Ondoren, bira sinfoniko bat egin zuen, *Adagio* lana, CD/DVDan egindako kaleratze lana, birako grabazioekin.

2011n "*Emperatriz de mis sueños*" abestia interpretatu zuen, *Emperatriz* telenobela mexikarraren hasierako kanta. Urte horretan bertan, *Madame Noir* Birari ekin zion, zinema beltzaren 40-50eko hamarkadetako backstage-an oinarritutako musika lanari. "Dream Alive" eta "*Crying for Heaven*" ere grabatu zituen BRIAN Cross-ekin. Irailean *Tu cara me suena* saioan epaimahaikide izan zen eta urte horren bukaeran *La más perfecta colección* bilduma kaleratu zuen bere arrakastarik onenekin, Mexikon.

2012an Monicak Antena 3 kateko *El número uno* saioan parte hartu zuen epaimahai lanetan. "*Make You Rock*" xumea atera zen. Urte horren bukaeran, *Tu cara me suena* saioaren bigarren edizioan parte hartu zuen berriz, epaimahaikide lanetan. Urte berean, Sexu Aniztasunaren Maguey Saria jaso zuen, Mexikoko Guadalajarako Nazioarteko Zinemaldian lehen aldiz ematen zena. Haren aukeraketak kritikak jaso zituen, ibilbide zinematografiko eskasarengatik.

2013ko ekainean, beste bira bati ekin zion Hugo Mejutok ekoitzitako *Ídolos en concierto* izenekoari, eta Marta Sánchezekin eta María José mexikarrarekin partekatu zuen agertokia. "*Hasta el fin*" abestu zuten elkarrekin.  Urriaren 29an bere lehen liburua aurkeztu zuen, *Come y calla* izenekoa, eta artistak berak baieztatu zuen 40.000 ale inguru saldu zituela.*
thumb|Monica Naranjo *4.0* Tourra
2014an, 4.0 kaleratu zuen. Rock elektroniko berrelaborazioen bilduma, egindako nahasketak, arrakastetako batzuk. Kaleratze horrekin #40 urteurrena eta 20 urteko ibilbide artistikoa ospatu zituen.* 2014ko martxoan  telebistako aurkezle estreinatu zeneta urte bereko apirilera arte aritu zen Antena 3 kateko musika talentuen *¡A bailar!* saioan.

#### Aro sinfonikoa eta telebistako aurkezle lanak (2015 - ...) 
2016ko urtarrilaren 29an, *Lubna* izeneko albuma kaleratu zuen abeslariak, eta, estudioko album bat kaleratu zuenetik zazpi urte igaro ondoren, musika jarduerara itzuli zen. "*Jamás*" eta "*Fin*" bi single kaleratu zituen, biak *Qué tiempo tan feliz* saioan estreinatuak. Kaleratu zuten egun berean, Monicak diskoak sinatzeko lau datetatik lehena hasi zuen, eta horietako batean 14 orduz egon zen sinatzen. Astebete baino gutxiagoan lortu zuen Urrezko Diskoa.*

Urte horretan bertan, LR Health & Beauty Systemseko enbaxadore izendatu zuten, eta hilabete batzuk geroago kaleratu zuen bere lehen perfumea, *Monica Naranjo*. *Eau de perfum.** 2016ko urrian argitaratu zen *Avui Vull Agrair*, berak katalanez abestutako lehen kantua, eta TV3ko *La Marató* albumean dago. 2016ko azaroaren erdialdean "*Perdida*" bideoklip berria kaleratu zen, lehen asteetan 200.000 erreprodukzio baino gehiago lortu zituen, eta berriro agertu zen salmenta-zerrendetan bere remix berriarekin batera. Egun batzuk geroago, *Lubna* diskoaren berrargitalpena kaleratu zen, abestiak modu sinfonikoan, remix berriak, etapa horretako bideoklipak biltzen zituen DVDa eta liburu bat bildu zituena. 

Abenduan, *Gala de los 60 años de TVE* aritu zen, Camilo Sestoren "*Vivir así es morir de amor*" kantua abestuta.*

2017ko urritik 2018ko otsailera bitartean *Operación triunfo 2017* saioko epaimahaikidea izan zen. Urte hartan, *Minage* lanaren 18. urteurrena zela eta, Picture Disc diskoa kaleratu zen. Urrian, *Grandiosas Sinfonico* lan horretan parte hartzera  gonbidatu zuten, Marta Sanchez, Ángela Carrasco, Manoella Torres eta Dulce abeslariekin batera. Urte amaieran baieztatu zen senarrarekin banandu ostean sexu programa bat grabatzen hasi zela, *Monica y el sexo* izenburupean.*

2019an musikara itzuli zen *Mes Excentricités* lanarekin. Hainbat lan, lehenengoa urte horretan kaleratu zen, *Mes Excentricités, 1: “Le Psychiatrique*” eta soinu berri ezberdinez osatua. Urte berean baieztatu zen *Monica y el sexo* lanaren estreinaldia Mediaset Españan, eta beste bira bat, *Renaissance Tour*, non, artistaren esanetan, iragana, une hori eta etorkizuna elkarten ziren. 2020ko urtarrilean eta otsailean, *La isla de las tentaciones* saioa aurkeztu zuen Mediaset España, Cuatro taldearen kanalean.

2023an, *Mask Singer; adivina quién canta* saioaren hirugarren denboraldiko epaimahaikidea izan zen.

## Bizitza pertsonala 
1993an harremana hasi eta 1998an Cristóbal Sano produktore eta aurkitzaile artistikoarekin ezkondu zen. 2002an banandu egin zen, baina 2010era arte elkarrekin jarraitu zuten lanean. 

2003an Oscar Tarruellarekin harreman bat hasi zuen, bera *mosso d'esquadra* (Kataluniako polizia kidegoko kriminalista) zenean. Artistaren etxean gertatutako lapurreta bat ikertzen ari zirela ezagutu zuten elkar. Tarruella 2008an utzi zuen mossoen taldea bere borondatez, eta, horrela, Naranjoren management lanez arduratu zen denbora osoz, urte horretan agertokietara itzultzeko. Hamabost urteko harremanaren ostean, 2018ko uztailaren 9an, Monica Naranjok Oscarrekin banandu zela iragarri zuen. Hasiera batean, Tarruellak abeslariaren managerra izaten jarraituko zuela esan bazuten ere, hilabete batzuk geroago jakin zen lan harremana ere moztu zela, biek batera sortu zuten Alaia Productions management agentzia deseginez. Bitxia bada ere, Alaia izena jartzekoak ziren komunean izango zuten lehen alabari, baina ez zen inoiz une hori iritsi.

Bere burua bisexual gisa argi eta garbi definitzen ez duen arren, Monica Naranjok emakumeekin harremanak izan dituela aitortu du publikoki; gainera, LGBT komunitatearen eskubideen aldeko nazioarteko ekintzailea da.

## Diskografia 
*1994: *Mónica Naranjo*
* 1997: *Palabra de mujer*
* 2000: *Minage*
* 2001: *Chicas malas*
* 2002: *Bad girls*
* 2008: *Tarántula*
* 2016: *Lubna*
* 2022: *Mimétika*

**EPak**

* 2019: *Mes Excentricités, 1*
* 2020: *Mes Excentricités, 2*

**Zuzeneko albumak**

* 2005: Tour Minage
* 2009: Stage
* 2010: Adagio
* 2011: Madame Noir
* 2021: Renaissance (Live)
* 2022: Puro Minage (Live)
* 2022: Mónica Al Desnudo (Live)

**Bilduma bildumak**

* 2002: Grandes Éxitos
* 2005: Colección privada
* 2011: *La Más perfecta Colección*
* 2013: *Esencial: Mónica Naranjo*
* 2014: *4.0*
* 2019: Renaissance
* 2019: *Renaissance (Box Set)*
* 2022: *Puro Minage (CD)*

## Birak 
* 1995-1996: *Mónica Naranjo Tour*
* 1998: *Tour Palabra de mujer*
* 2000: *Tour Minage*
* 2008: *Tarántula Tour*
* 2009-2010: *Adagio Tour*
* 2011-2012: *Madame Noir*
* 2013: *Ídolos en Concierto*
* 2014-2015: *4.0 Tour*
* 2019-2020: *Gira Renaissance: 25 aniversario*
* 2020-2021: *Mónica Al Desnudo*
* 2020-2021: *Gira Puro Minage*
* 2022: *Valientes en Concierto*
* 2023 - 2024: *Mimetika Tour*
* 2025: *Greatest Hits Tour*

## Filmografia 
### Telebista-programak 
#### Finkoa 
#### Gonbidatua 
### Zinea 
## Liburuak 
* **2013**: *Come y calla*, ISBN 9788427040717
* **2016**: *LVBNA* *el mar esconde un secreto*, ISBN 9788427040717

## Sariak 
; Amigo sariak

* 1998: Espainiako bakarlari onenaren saria.

; World music Awards

* 1996: Best Selling Spanish Artist (Latin Edition).
* 2010: Best selling Spanish Artist.
* 2001: *Minage'' pop album onenaren saria.

; Berrikuntza Saria Operari

* 2017: LUBNA lanaren saria.

; Nire Hiriaren Harrotasuna

* 2018: Nazioarteko ibilbide nabarmenari saria.

; Dial sariak

* 2020: Bere ibilbide artistikoari saria (25 urte).
* 2022: Saria XXVI. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* 
* 
*