Giuditta Pasta

**Giuditta Pasta** (Saronno, 1797ko apirilaren 9a - Blevio, Comoko probintzia, 1865eko apirilaren 1a), soprano italiarra izan zen, María Malibránekin batera Italiako bel cantoaren erakusle nagusitzat hartua.

## Arrakasta iheskorra 
Giuditta María Costanza Pasta Saronnon (Italia) jaio zen 1797ko apirilaren 9an. B. Lottirekin eta bere osaba F. Ferrantirekin pribatuan ikasi zuen eta gero Scapparekin Milanen ikasketa serioagoak jarraitu zituen.

1815 urterekin debuta egin zuen 1815ean Bresciako Filodrammatici antzokian bere irakasleak konposatutako "Le tre Eleonore" operan eta porrot bat izan zen. Hurrengo urtean bere agente bihurtuko zen Giuseppe Pasta tenorrarekin ezkondu zen. Horren ondoren, Londresen debutatu zuen 1817an, beste fiasko handi batean.

Scappa-rekin ikasketa arduratsuak jarraitu zituen eta horri esker, orduan Venezian 1819an debuta arrakastatsua egin zuen. Erroman eta Turinen emanaldi arrakastatsuak etorri ziren ondoren.

## Ospea 
1821ean Parisen egin zuen debuta Rossiniren *La gazza ladra* operan, eta arrakasta itzela izan zuen, publikoa hunkitu zuen bere ahots izugarriarekin, bere gorpuzkera ederrarekin eta aktore trebetasunekin, bere garaiko abeslari-aktoresaren adierazle handiena bihurtu zuelarik. Ondoren, Rossiniren *Otello* eta *Mosè in Egitto*, Mozarten *Don Giovanni* eta *Elisabetta*, Rossinirena ere den ''regina d'Inghilterra* emanaldiak etorri ziren, sopranoaren etorkizun mitikoa egin zuen Parisko emanaldi sorta batean.

Londresen eta Parisen abesten zuen aldizka eta 1824an San Petersburgon egin zuen debuta Tsarraren gorteko ikusleek hamarkada luzez gogoratuko zuten emanaldian. 1829an Vienan debuta egin zuen Semiramide gisa Rossiniren operan arrakasta handiz.

## Ahotsa 
Giuditta Pastaren ahotsak, bere garaikide Maria Malibranena bezala, edo bel cantoko beste astro batzuena, Isabella Colbran edo Giuseppina Ronzi De Begnis kasu, kontraltoaren baxutik sopranoaren tonu altuetara zihoazen erregistro oso zabalak izateko gaitasuna zuen. Hala ere, haietako batzuek oso ahots ederrak bazituzten ere, bai Pastak bai Malibranek beti salatu zuten ahotsaren homogeneotasun eza. Giuditta Pastaren ahots tartea Sol3tik Do # 6ra eta baita Re6ra ere zen, hain erregistro luzea, non ahotsa zati ezberdinetan banatzen zuen eta erregistro bakoitzean alde handia ematen zion.

Pastak zein Malibranek akats hori aprobetxatzen jakin zuten, hitz bakoitza eta esaldi bakoitza arrakasta gorenarekin koloreztatuz, testua eta musika aldi berean aprobetxatuz. Haiekin batera sortu zen aktore abeslariaren mitoa, endetza handia erotu zuen nortasun bolkanikoa zuen sopranoa.

Giuditta Pasta eta María Malibránekin soprano sfogatoa eta koloratura-soprano dramatikoa ere jaioko lirateke, bel cantoaren ospearekin batera eta barrokoaren amaieratik kontraltoaren bilakaeraren eta, sopranoren altutuak abesteko irrikan, Rossinik emandako "tratamendu sopranistikoaren" ondorioz sortutako kategoriak.

Pastaren kasuan, ahots erregistro zabal hori ez zen naturala eta karrera laburra eta ahots gainbehera azkarra kostatu zitzaion sopranoari.

## Gainbehera 
Giuditta Pastaren ibilbidea nahiko laburra izan zen, 16 urte igaro ziren Parisen ospea lortu zuenetik 1821ean 1837an erretiroa hartu zuen arte. 1830eko hamarkadaren bigarren erdialdetik aurrera bere ahotsa gainbehera sintoma azkarrak erakusten hasi zen behartuta zegoen naturaz kanpoko hedapenagatik. Bere gainbehera azkarra eta entzutetsua izan zen, hala ere jendaurrean jarraitzen zuen.

1835ean behin-behinean erretiratu zen La Scalako *Norma'' operan izandako porrot baten ondoren, baina 1837an itzuli zen Parisen eta Londresen emandako kontzertu sorta batean, eta 40 urte zituela behin betiko erretiroa hartu zuen. Bere azken kontzertuetako baten ostean, Pauline Viardotek hauxe esan zuen: "Da Vinciren azken afaria Milanen bezala... Pintura baten hondamena, baina munduko margolaririk handiena ”.

Bizitza erdian erretiratu zen Blevioko bere txaletara, Comoko aintziraren inguruan, eta 1865ean hil zen 67 urte zituela.

## Kanpo estekak