Aduana-aitorpen

**Aduana-aitorpena** bai herritarrek bai bisitariak bete behar duten dokumentu bat da non aipatzen dira muga zeharkatzean inportatu edo esportatzen diren salgaiak. Herrialde gehienek eskatzen dute bidaiariek inprimaki bat betetzeko salgaiak ekartzen dituztenean (edari alkoholdunak, tabako produktuak, animaliak, janari freskoa, landare materiala, haziak, lurrak, haragiak eta animalia produktuak) nazioarteko mugetatik ekartzean. Nazioarteko posta bidez bidalitakoak baita ere behar izango dute aduana-aitorpen orria bete ahal izatea.

Aitorpen inprimakiak aduanari herrialdean sartu diren salgaiak kontrolatzen laguntzen die eta horrek herrialdeko ekonomian, segurtasunean edo ingurumenean eragina izan dezake. Zerga-tasa ezarri ahal izango da.

Bidaiariek atzerrian eskuratutako guztia deklaratu behar dute eta baliteke merkantzien gaineko zerga ordaindu behar izatea.

## Dokumentu motak 
Pertsona batek salgaiak garraiatzean, inprimakiari aduana irispen txartela deitzen zaio. Bidaiariak inprimakia bete, sinatu eta aduanari edo muga babesteko arduradunari bidali behar dio herrialdera sartu aurretik. Pertsona batek edo erakunde batek salgaiak mugaz bestaldera bidaltzen dituenean, aduanako beste aitorpen inprimakiak erabili behar dira, hala nola faktura komertziala edo proforma faktura, inportazio aitorpen orria, karneta edo berriro esportatzeko aitorpena.

Baliteke sistema harmonizatuaren kodea (Hs kodea edo kode harmonizatua) behar izatea ondasun mota eta horiei lotutako zerga tasa definitzeko. Inportatzaileak normalean salgaien jatorrizko herrialdearen eta jatorrizko ziurtagiriaren inguruko informazioa eman behar du. Inprimakietan egindako akatsek ondasunak atzeratzea edo konfiskatzea eragin dezakete. Hori dela eta, inportatzaileek askotan aduana bitartekaritza erabiltzen dute merkantziak aduana bidez garbitzeko. Zenbait nazio muga zeharkatzen duen pertsona bakoitzari aduana adierazteko inprimakia eskatzen diete, beste herrialde batzuek batera bidaiatzen duten familia bakoitzeko inprimaki bat eskatzen dute. Familia bat familia berean bizi diren familiako kide gisa definitzen da, ezkontzaz, adopzioz, odolez edo etxeko harremanez lotuta daudenak.

## Esportazioa 
Bidalketak dagokion fakturarekin bidaiatu behar du. 3 original inprimatzeko behar izango zaitugu. Zure faktura erabil dezakezu edo deskargatu gure webgunearen bidez kontratazio prozesua amaitutakoan.

### Tarifa lehentasunak 
Herrialde batek bere tarifari aplikatzen dizkion murrizketak dira, nazioarteko akordioak dituzten beste herrialde batzuen alde (merkataritza lehentasunen akordioa, lehentasunen sistema orokortua, merkataritza libreko eremua).

Murrizketa horiek helmugan aplikatu ahal izateko, esportatzaileak salgaiaren jatorria adierazi behar du dagokion fakturan edo EUR 1 eskatu, salgaiaren balioa 6.000 € baino handiagoa bada.

## Inportazioa 
### Aduana kostuak 
Kargu desberdin hauei ordaindu beharko dira:

* Europar Batasuneko arantzelak eta zerga bereziak

* Inportazioari dagokion BEZa
## Jurisdikzioak 
### Australia 
Immigrazio eta Mugak Babesteko Sailak Australiako aduana inportazio eta esportazioen kudeaketa egiten du. Sarrerako bidaiariek Australiara heltzean janari, landare material eta animalia produktu guztiak ikuskatzeko deklaratu behar dituzte.

### Kanada 
Kanadako Mugako Zerbitzuen Agentziak kudeatutako aduana-aitorpena:

Kanadara itzultzen den Kanadako egoiliar bakoitzak salbuespen pertsonala izan dezake beste herrialde batean erositako edo jasotako ondasun eta oparietan. Salbuespen pertsonalak herrialdetik kanpo egon izanaren araberakoak dira. 24 ordu, 48 ordu edo 7 egun.

Alkohol mugak: 1,5 L ardo edo 1,14 L likore edo 24 x 355 ml latak edo botilak (8,5 L) garagardo edo ale. (Adin nagusikoa izan behar du inportazio probintzian. Tabakoaren mugak, 200 zigarro, 200 tabako makila, 50 zigarro edo zigarro eta 200 gramo fabrikatutako tabako (Zeregin Berezia aplika daiteke). Pertsona bakoitzak 10.000 $ edo gehiagoko dirua eskudirutan egin behar duela adierazi behar du.

### Txina 
Aduana Administrazio Orokorrak Txinako Gobernuaren aduana inportatzen eta esportatzen du.

### Europar Batasuna 
Europar Batasunak Zerga eta Aduana Batasunerako Europako Batzordea du. Europar Batasuneko Aduana Batasunak EBn merkataritza ezartzen du. Aduana Informatzeko Europako Ataria EBk inportatzeko eta esportatzeko zerbitzua da. EBko lurralde batzuek ez dute aduana-batasunean parte hartzen, normalean beren inguruabar geografikoaren ondorioz. Akordioen bidez, EBk aduana-batasunak ditu Andorra, San Marino eta Turkiarekin hurrenez hurren, salgaien zenbait salbuespenekin.

### India 
Zeharkako Zergen eta Aduanen Batzorde Nagusiak Indiako aduana inportatzen eta esportatzen du.

Inportatzeko debekatutako elementuak:
* Indiako kanpoko mugak gaizki erakuzten diren mapak eta literatura
* Droga narkotikoak eta substantzia psikotropikoak
* Jabetza intelektualaren eskubideak legez bete daitezkeen edozein eskubide urratzen dituzten ondasunak
* Faunako produktuak
* Moneta-billete faltsuak / txanponak edo moneta-billete faltsuak
* Zehaztutako hegazti biziak eta animalia

### Errusia 
Errusiako Aduana Zerbitzu Federalak Errusiarako aduana inportatzen eta esportatzen du. Errusiako Aduana Tarifak Errusiako Aduana Zerbitzu Federala estaltzen du.

### Ameriketako Estatu Batuak 
* AEBetako Aduanak inprimakia betetzeko eskatzen dio etxeko buruari (CBP 6059B inprimakia 2016ko uztailetik aurrera). Etxebizitza berean bizi diren senideek, ezkontzaz, adopzioz, odolez edo etxeko harremanez lotuta daudenak, modu bakarra erabil dezakete.
* Estatu Batuetako egoiliarrak itzultzeagatik: senitarteko bakoitzaren betebehar pertsonalaren salbuespena 800,00 $ da. Adibidez, itzultzen diren bost kidez osatutako familiari 4.000 dolarreko betebehar pertsonalaren salbuespen bateratua onartzen zaio (familiako kide bakoitzeko 800 dolar kalkulatuta 5ez biderkatuta).
* Nazioarteko bisitarientzat: AEBetako legeek salbuespen batzuk onartzen dituzte bisitariek, hala nola, tabakoa, opariak, efektu pertsonalak, etab. Etxeko buruak familiako inprimakia bete dezake. Ona da uneko betebeharrak eta salbuespenak egiaztatzea, ondasunen gaineko zerga edo galera ekiditeko.
* 10.000 $ baino gehiago bidaiatzen duen orok deklaratu beharko du.
* Shannon aireportuko aurrezagutza Nazioarteko aireportu batzuetan, AEBek Estatu Batuetako mugako aurrez garbitzeko estazioak erabiltzen dituzte, eta bertan, Estatu Batuetako Immigrazioa eta Aduana Betearazten dira nazioarteko hegaldira igo aurretik.
* 2.500 $ baino gehiago balio duten ondasunak esportatzen badira, inprimaki gehigarria behar da: esportazio elektronikoen informazioa (EEI) inprimakia. Esportazio Sistema Automatikoa (AES) AEBetako esportatzaileek nazioarteko esportazioak modu elektronikoan aldarrikatzeko erabiltzen duten sistema da. Informazio hori Errolda Bulegoak erabiltzen du AEBetako esportazio eta merkataritza estatistikak osatzen laguntzeko.

## Kanpo estekak 
* https://www.cbp.gov/
* https://www.dhs.gov/
* https://web.archive.org/web/20210505204338/http://www.gocoastguard.com/
* http://www.cbsa-asfc.gc.ca/
* https://en.wikipedia.org/wiki/Customs_declaration
* https://pro.packlink.es/becommerce/lo-que-hay-que-saber-sobre-aduanas/