open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naroa Agirre

**Naroa Agirre Kamio** (Donostia, Gipuzkoa, 1979ko maiatzaren 15a) atleta profesional ohia da. Atletatzat, pertika jauzian nabarmendu zen; eta aktorea izan zen *Goenkale* telesailean. Ingurumen Zientzietako ikasketak egin zituen, Bartzelonan (Katalunia), eta handik bueltan atletismoan profesionaltzat aritzeko apustua egin zuen. Telesailean, bere izena duen pertsonaia antzeztu zuen. Pertika jauzian ez ezik, luzera jauzian ere jarduten zen.

2008ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Lorpenak 
Pertika jauzian, aire zabaleko markarik onena 4,50 metrokoa du, 2006ko maiatzean Alemaniako Saulheim hirian lortua. Pista estalian, berriz, Sevillan 2007ko otsailean 4,56 metroko jauzia egin zuen.

### Espainiako txapelketak 
Jarraian, Espainiako txapelketan pertika jauziko garaile atera zen urteen zerrenda, dela aire zabalean, dela pista estalian, egin zituen markak barne:

* 2000 - Pista estalian - 4,00 metro - **Txapelduna**
* 2003 - Pista estalian - 4,20 metro - **Txapelduna**
* 2003 - Aire zabalean - 4,30 metro - **Txapelduna**
* 2005 - Pista estalian - 4,31 metro - **Txapelduna**
* 2006 - Aire zabalean - 4,40 metro - **Txapelduna**
* 2006 - Pista estalian - 4,30 metro - **Txapelduna**
* 2007 - Aire zabalean - 4,30 metro - **Txapelduna**
* 2007 - Pista estalian - 4,56 metro - **Txapelduna**
* 2008 - Aire zabalean - 4,20 metro - **Txapelduna**
* 2008 - Pista estalian - 4,35 metro - **Txapelduna**
* 2009 - Aire zabalean - 4,30 metro - **Txapelduna**
* 2009 - Pista estalian - 4,25 metro - **Txapelduna**
* 2010 - Aire zabalean - 4,15 metro - **Txapelduna**
* 2010 - Pista estalian - 4,15 metro - **Txapelduna**
* 2011 - Pista estalian - 4,30 metro - **Txapelduna**
* 2012 - Pista estalian - 4,35 metro - **Txapelduna**
* 2013 - Aire zabalean - 4,40 metro - **Txapelduna**
* 2014 - Pista estalian - 4,25 metro - **Txapelduna**
* 2014 - Aire zabalean - 4,42 metro - **Txapelduna**
* 2015 - Pistal estalian - 4,35 metro - **Txapelduna**
* 2015 - Aire zabalean - 4,30 metro - **Txapelduna**
* 2016 - Pista estalian - 4,25 metro - **Txapelduna**

### Nazioarteko txapelketak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Atleta ospetsuen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Naroa Agirre
*  Naroa Agirre, IAAFen webgunean.
* Elkarrizketa, *Argia*n.
* Elkarrizketa, *Euskonews Gaztea*n.
Polling

**Polling** atzipen protokolo mota bat da, estazio guztien kudeaketa zentralizatua eskatzen dena.

Estazio zentralak (maisuak) morroiei txandaka galdetzen die, ia zerbaitaukaten transmititzeko, txanda ematen die alegia. Estazio morroiak transmititzeko baimena daukanean denbora mugatu bat du bere transmisioa burutzeko. Denbora mugatu hau sistemaren lehentasun parametroetan zehaztuta dago.

Atzipen protokolo honi determinista edo kontrolatua deitzen zaio

## Ikus, gainera 
* Atzipen protokoloak

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Kanpo estekak 
Telekomunikazio Hiztegia: www.telekomunikaziohiztegia.org
CSMA/CD

**CSMA/CD** (eramailearen detekzio bidezko eta talka-detekzio bidezko sarbide anizkoitz; garraiatzailearen detekzio bidezko eta talka-detekzio bidezko sarbide anizkoitz; Carrier Sense Multiple Access with Collission Detection)

CSMA-ren aldaera honek estazio bik une berean transmititzen dutenerako arauak ezartzen ditu.
Metodo honetan transmititu baino lehen eta *transmititzen den bitartean* (CSMA-an ez bezala) transmisio-bidea entzuten da, talkak egon diren atzemateko. Talka gertatzen denean estazioek transmisioa gelditzen dute eta JAM izeneko 32 bitetako bit multzoa talkaz ohartarazteko, gero denbora aleatorio bat itxaroten dute berriro transmititzeko.

Gainerako sarbide protokoloek bezala talka gertatuz gero, mezua beranduago birbidaltzen da.
Talka bat bakarrik gerta liteke, estazio bik lehia aldian transmititzen dutenean. Lehia aldia transmisio hasiera eta bere detekzioarekin artean dagoen denbora da.

## Ikus, gainera 
* Atzipen protokoloak

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Kanpo estekak 
Telekomunikazio Hiztegia: www.telekomunikaziohiztegia.org
Multiple Access Collission Avoidance

**MACA** (**M**ultiple **A**ccess **C**ollission** A**voidance)

Haririk gabeko sare lokalentzako definitutako lehen protokoloa dugu MACA. IEEE 802.11 estandarraren oinarria da.

## Protokoloaren prozedura 
MACA protokoloaren prozedura:

# Igorleak hartzailearen atentzioa pizteko bit-multzo (RTS, request to sent trama) labur bat bidaltzen dio.
# Hartzaileak, prest baldin badago elkarrizketari ekiteko, CTS tramarekin erantzuten dio
# Inguruko estazioek trama hori detektatu eta gero igorle eta hartzailearen tramen zirkulazioa bukatu arte itxaroten dute

CTS trama aztertuz transmisioaren iraupena jakiten da.
MACAW MACAren aldaera doitua dugu. 1994. urtean errendimendu azterketak ikertuz ateratako pČrotokolo berria.

## Ikus, gainera 
* Atzipen protokoloak

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Kanpo estekak 
Telekomunikazio Hiztegia: www.telekomunikaziohiztegia.org
Maite Arrese

**Maite Arrese Artabe** (Beasain, Gipuzkoa, 1967ko abuztuaren 26a) aktorea eta ipuin kontalaria da.

Kazetaritza ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean.

## Lanak 
### Antzerkia 
* *Akerlarrua* (Maskarada)
* *Logalea zeukan ekilibristaren kasua*
* *Ernesto izatearen garrantzia*

### Telebista 
* *Teletxip* programako aurkezlea.
* *Goenkale*ko aktorea (2005-2009)
* *Go!azen* (2021)

### Zinema 
* *Kutsidazu bidea Ixabel* (2006)
* *Izarren argia* (2010)
* *Lasa eta Zabala* (2014)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Maite Arrese, *Goenkale* telesailean.
Maskarada

**Maskarada** hurrengo gauzak izan daitezke:

* Maskarada: Maskara festa.
* Zuberoako maskarada: Zuberoan egiten den antzezpena.
* Maskarada: Bilbon sortutako Antzerki taldea.
Yannick Vergara

**Yannick Vergara** (Gurutzeta, Barakaldo, ) bizkaitar aktorea da.

## Lanak 
### Telebista 
* *Goenkale* (2005-2008)
* *Qué vida más triste* (2008-2010)
* *Vaya Semanita* (2011-2012)
* *Irrikitown* (2014)
* *La víctima número 8* (2018)
* *Alardea* (2020)
* *Go!azen* (2024)

### Zinema 
* *Quiero dormir*
* *Bye, bye baby*
* *Hiriko zuhaitzak*
* *Menú para tres*
* *Los héroes olvidados*
* *Anfitrioi berezia*
* *Alaba Zintzoa*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lekukoaren protokolo

**Lekukoaren protokoloa** atzipen protokolo mota bat da, denbora guztian saretik bidaiatzen dagoen kontrol-trama berezi bat erabiltzen duena, lekukoa (token) alegia.

Datuak bidali nahi duen estazioak lekukoa bereganatu behar du eta lekukoa daukanean transmititu ahal duen beste estaziorik ez dagoela ziur da. Estazio batek bete transmisio eginbeharrak asez gero, aldameneko estazioari pasatzen dio lekukoa.

Teknika hau eraztun topologian erabiltzen da gehien bat. Teknika honetan kontrola estazioen artean banatuta dago.

## Ikus, gainera 
* Atzipen protokoloak

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Kanpo estekak 
Telekomunikazio Hiztegia: www.telekomunikaziohiztegia.org
Conceju Nacionaliegu Cántabru

**Conceju Nacionaliegu Cántabru (CNC)** (euskaraz, *Kantabriar Kontzeju Nazionalista*) edo **Conceju** (euskaraz, *Kontzeju*) Kantabriako (Espainia) alderdi nazionalista eta ezkertiarra da. 1995an sortu zen. Ekologiaren eta kantabriera hizkuntzaren onarpen ofizialaren aldekoak. Gainera, Herrien Europa koalizioa osatzen duten alderdietako bat da, hain zuzen ere Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetara aurkezten den koalizioa.

## Hauteskundeetako emaitzak 

## Kanpo estekak 
*  CNC-ren webgunea
Flickr

**Flickr**, plataforma desberdinetan, argazki eta on-line komunitatea elkarbanatzeko webgune bat da. Orokorrean Web 2.0-ko nabigazio adibide berri bat bezala kontsideratzen da. Flickr-ek aukera ematen du argazkiak munduko beste edozeinekin partekatzeko eta blogari askok erabiltzen dute argazki biltegi bezala. Flickr-ek ere, Web 2.0ko beste programa askok bezala, etiketak erabiltzen ditu argazkiak izendatzeko.

Tresna hau on-line komunitate handi batek erabilia da eta asteko argazkirik hoberenak ikusteko aukera ematen du.

Flickr-ek hiru mila eta seirehun milioi bat argazki ditu gaur egun (2009ko ekaina). Minuturo 5.000 bat irudi berri igotzen omen dira.

## Erabilerak 
Zerbitzu hau gehien bat blogariek erabilia da argazki biltegi bezala.
Flickr sistemak etiketa (*tags*), data eta lizentzia Creative Commons bidezko bilaketak egitea ahalbidetzen du.

Beste erabilerak RSS kanalak etaAtom dira, eta baita API bat ere, garatzaile desberdinei norberaren zerbitzu eta aplikazioak sortzea ahalbidetzen die. Zerbitzua HTML eta HTTP-ren ezaugarrietan oinarritzen da, edozein plataforma eta nabigatzailetan erabilgarri izatea ahalbidetuz. Etiketatze interfazea eta testu edizioa erabiltzen ditu AJAX. Nabigatzaile gehienekin ere bai bateragarria da.

Webguneko osagai ez oinarrizko bat, “Organizr”, Macromedia Flash teknologian oinarritzen da, zeina oso erabilgarria den baina ez guztiz irekia. Argazkiak edo irudiak, emailez ere bidal ditzake. Flickr Macintosh erabiltzaileen artean oso ezaguna da.

## Historia 
Flickr Ludicorp-ek garatua izan zen, Vancouvereko enpresa bat, 2002an sortua. Ludicorp-ek Flickr 2004ko otsailean argitaratu zuen.

Flickr-en lehengo bertsioak, txat baten oinarritzen ziren, argazkiak partekatzeko aukerekin, *FlickrLive* deitua.

Ondorengo bertsioak, erabiltzaileen argazkien eskegitze eta inplementazioan oinarritu ziren; ondorioz txat zerbitzua kendu zelarik. Flickr beste zazpi hizkuntzatan argitaratu zen.

2010eko udan interfazea eguneratu zuen.

## Yahoo! Argazkiak 
2005ean Yahook erosi zuen. 2007ko uda ondoren zera iragarri zuen Yahook: Bere zerbitzuko argazki guztiak ezabatuak izango zirela.
Horrela, erabiltzaileek beraien argazkiak Flick-era migratu behar izan zituzten.

## Yahoo bilatzailearekin integrazioa 
2006ko abuztuaren 24tik aurrera, Yahoo-ko zenbait bilaketak Flickr-tik jasotzen dituzte irudiak, adibidez “*Argazki barregarriak*” edo “*Oñatiko argazkixak*”.

## Erreferentziak 
## Kanpoko loturak 
* Flickr webgunea
* Flickr's Digest
* Flickr-i buruzko artikulua
* Flickr-i buruzko artikulua
* Flickr-i buruzko artikulua

## Kanpo estekak
Hegoafrikako panga

**Hegoafrikako panga** (*Pterogymnus laniarius*) arrain txikia da, Ozeano Atlantikoaren hego-ekialdekoa eta Indiako ozeanoaren mendebaldekoa. Odol hotza eta haragi zurixka ditu, ezkata arrosak, eta azpialde zuria, marra urdin-berdeekin.

Beren bizitzan, Hegoafrikako pangen %&nbsp;30ek sexu aldaketak izango ditu, hau da, hermafroditak dira. Uste da arrain bakoitzaren bi sexu organoak direla emankorrak. Pangak motelak dira heldutasun sexualera iristen; oro har, 4 eta 14 urte bitartean behar ditu.

## Kanpo estekak
Białystok

**Białystok** (bielorrusieraz: Беласток, *Belastok*) Poloniako ipar-ekialdeko hiririk handiena eta Podlasiako voivoderriko hiriburua da. Biala ibaiaren ertzean kokatuta dago. 2010ean 294.989 biztanle zituen.

## Klima 

## Herritar ezagunak 
* Ludwik Zamenhof oftalmologo eta filologoa, esperantoaren sortzailea.
* Yitzhak Shamir politikaria.
* Albert Bruce Sabin sendagile eta mikrobiologoa.
* Ryszard Kaczorowski
* Włodzimierz Cimoszewicz
* Izabella Scorupco, aktore, abeslari eta modeloa.
* Tomasz Bagiński
* Sofia Makarova, idazle eta irakaslea.
* Margarita Rudomino, liburuzaina.

## Kirolak 
* Futbol taldeak:
** Jagiellonia Białystok Jagiellonia
** Hetman Białystok Hetman

## Erreferentziak 
[thumb|300px|eskuinera|[Branicki jauregia]]

## Kanpo estekak
Barruko elastiko

**Barruko elastiko**, **jugoi** edo **fugoi** bat, da alkandora baten azpian janzten den janzkia. Mahukarik eta botoirik gabea da eta normalean kotoiz egina dago.

XX. mendearen hasieran hasi zen fabriketan barruko elastikoak ekoizten, lehen aldiz barruko arropako goiko eta beheko aldeak desberdinduz. XX. mendeak aurrera egin ahala barruko elastikoa kanpotik eramaten den jantzia bihurtu da egoera askotan.

## Ikus, gainera 
* Kamiseta tiranteduna
* Alkandora
* Elastikoa

## Kanpo estekak
Lurraldearen Zatiko Plan

**Lurraldearen Zatiko Planak** (LZP) Euskal Autonomia Erkidegoko foru aldundiek eta Eusko Jaurlaritzak elkarlean eginiko plangintza urbanistikoak dira. Hauen arabera, eskualdeetako etxegintza, industria, garraio eta bestelakoen beharrizanak aztertzen dira denbora jakin baterako.

## Ezaugarriak 
Plangintza hauek probintzia bakoitzeko eskualdeak hartzen dituzten kontutan. Lurralde Plangintzek, EAEko lur baliabideak hobeto erabiltzeko, eta kudeatzeko tresna moduan erabiliko dituzte foru aldundiek. Horrela 2020raino luzatuko da onarturiko lehen plangintzak.

Hiru probintzietan, honako Lurralde Zati Egitasmoak banatzen dira:

### Araban 
* Araba erdialdea
* Arabar Errioxa

### Bizkaian 
Plangintza hauek garapen aldi desberdinetan daude. 2006ko udazkenean Bilbo Handiko Lurralde Plangintza onartu zen.

* Balmaseda - Zalla
* Bilbo Handia
* Durangaldea
* Gernika - Markina
* Igorre
* Mungialdea

### Gipuzkoan 
Gipuzkoako plangintzak onarpen prozesura heltzear daude eta ezaugarri guztiak erabat garatu dira. Tolosaldeko plangintza hala ere, oraindik garapen fasean dago.

* Debabarrena
* Debagoiena
* Donostialdea
* Goierri
* Urola Kosta
* Tolosaldea

## Kanpo estekak 
*  Bizkaiko egitasmoak
*  Gipuzkoako egitasmoak
Castellfollit de Riubregós

**Castellfollit de Riubregós** Kataluniako udalerria da, Anoia eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 195 biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castellfollit de Riubregóseko udala
Naipes Heraclio Fournier

**Naipes Heraclio Fournier** 1870ean Gasteizen Heraclio Fournierrek sortutako enpresa da, hasieran inprimaketa egiteko eta, gero, joko kartetan espezializatua. Beraiek sortutako karta espainolak dira gehien erabiltzen direnak eta ezagunenak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Fournierreko emakume kartagileak

## Kanpo estekak 
*  Naipes Heraclio Fournier
Acciona

**Grupo Acciona** eraikuntza enpresa espainiarra da. 1997ean Entrecanales y Tavora eta Cubiertas y MZOVG enpresen bateratzearen ondorioz sortua. Urteak aurrera joan ahala, eraikuntzan ez ezik, beste sektore batzuetan egin ditu inbertsioak. Gaur egun, energia garbien ekoizpenean nabarmentzen da. Horretarako, Nafarroako parke eolikoak ustiatu eta eraiki zituen EHN enpresa publiko nafarra erosi zuen.

Accionako zuzendaria José Manuel Entrecanales Domecq da, enpresa batzordean Entrecanales familiako hainbat kide daude. Acciona, betidanik izan da familia enpresa.

## Acciona eta Endesa 
2006ko irailaren 25ean, Accionak, Endesa konpainia elektrikoaren akzioen %10 erosi zituela jakitera eman zuen. Horrela, Endesaren inguruan zegoen espekulazioa areagotu eta E.On eta Gas Naturalek aurkezturiko erosketa eskaintzen inguruko etorkizuna gehiago korapilatuz. Ondoren, partaidetza hori handituz joan da, gaur egungo %20ra ailegatuz.

Acciona Endesako akziodun nagusia izatera heldu zen, Caja Madriden aurretik. Accionak gainera irabazi handiak lortu zituen Endesako dibidendu eta etekinen bitartez. Baina 2007an akzioak Enel italiarrari saldu zizkion eta azkenik italiarrak Endesaren jabe egin ziren.

## Eskumendeko enpresak 
* Acciona Infraestructuras (honen barnean Acciona Concesiones, Acciona Mantenimiento de Infraestructuras eta Acciona Maquinaria enpresak daude).
* Acciona Inmobiliaria
* Acciona Energía (Energy Power atzerrian)
* Acciona Agua edo Acciona Water
* Acciona Facility Services
* Acciona Medio Ambiente
* Acciona Transmediterranea
* Acciona Travelling
* Acciona Logístico
* Acciona Airport Services
* Acciona Rail Services
* GPD
* Bodegas Hijos de Antonio Barceló
* Bestinver (akzioen enpresa kudeatzailea)

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Accionaren webgunea
Garraio geruza

**Garraio-geruza** komunikazioari zuzendutako protokoloen (datuen transmisioari zuzenduta) eta aplikazioei zuzendutako protokoloen (datuen prozesuari zuzenduta) arteko bitarteko maila da. Sare- (3.maila) eta saio-geruzen (5.maila) artean kokatzen da.

**Maila honetako zerbitzuen lana saio-mailako entitateen arteko datu-transferentzia fidagarria, eraginkorra, merkea eta gardena lortzea da**. Gardentzat zera adierazi nahi dugu, saio-geruzako entitateek ez dute izan behar transferentzia lortzeko azpiko geruzek egiten dutenaren berri.

Garraio-geruza da datuen garraioa burutzen duen geruza. Datu horiek mezuetan antolatzen dira, eta komunikazioa igorletik hartzailera ahalbidetu behar da une horretan erabiltzen ari diren sare fisikoren ezaugarriak zeintzuk diren kontuan hartu gabe. Azpiko geruzetan egon daitezkeen sare teknologia ezberdinak goiko sareetatik isolatzea bere eginkizunetan dago.

Garraio-mailak, saio-mailaren datuak (fitxategiak) mezuetan zatikatzen ditu. Mezuak hartzailera ailegatu diren ere egiaztatzen ditu.
Hartzaileak informazioa zuzen jasotzen duela ziurtatu behar du geruza honek, zuzen ez badira heltzen birbidaltzeko.
Sare-mailak informazio guztia ez du batera bidaltzen, paketetan zatituta baizik. Horregatik garraio-maila, paketeak hurrenkera egokian, errepikatu gabe eta errorik gabe hartzaileari heltzeaz arduratu behar da.

Maila honek muturrik muturreko konexioa bermatzen du. Konexioak ezartzeaz, kontrolatzeaz eta askatzeaz arduratzen da.

Geruza honetako konexio zerbitzuez hornitzen da saio-geruza. Zerbitzu hauek, erabilitako komunikazio motaren araberakoak izango dira. Adibidez, komunikazioa konfiguratu daiteke paketeak bidali ziren ordena berean emateko, errorerik gabeko muturretik muturreko komunikazioa ziurtatzeko, edo bidalketa ordena kontutan hartu gabe egiteko. Hasi baino lehenago, bi modu horietariko bat ezarri beharko da, igorleak paketeak bidal ditzan. Zerbitzu mota hori izango da garraio mailak eskaini behar diona saio-geruzari komunikazio saioa bukatu arte.

Funtzionamendu hau aztertuta ondorioztatzen da garraio-geruzak ez duela horrenbeste lotura beheko geruzekin, baizik eta eman beharreko zerbitzua ezartzen duela, saio batek komunikazioa ezarri nahi duen bakoitzean.
Beste geruzek bezala ,geruza fisikoa izan ezik, garraio-geruzak ematen dituen zerbitzuak, paketeri gehitzen zaion goiburuan kodetzen da.

## Garraio-geruzaren zerbitzuak: 
* Garraio konexio bat ezarri behar du, bitarteko nodoak axola gabe (azken hau sare-mailak egiten du)
* Mezuak transmititu, erroreak detektatu eta beharrezkoa izan ezkero birbidali (muturretik muturrera)
* Garraio konexioaren kudeaketa (ezarpena,askapena eta mantenua)
* Zerbitzuaren kalitatea QoS (quality of service, zerbitzuaren kalitatea) kontrolatu

## Erreferentziak 
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Konputagailu-sareak* (3. ed 2002), EHU ed.
* **Andrew S. Tanenbaum**, *Computer Networks* (4. ed 2003), Prentice Hall.

## Ikus, gainera 
* OSI eredua
* TCP
* UDP

## Kanpo estekak
Castellví de la Marca

**Castellvi de la Marca** Kataluniako udalerria da, Alt Penedès eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokaturik dagoena.

## Banaketa administratiboa 
15 auzok osatzen dute udalerria eta hauek dira:

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castellví de la Marcako udala
Castellví de Rosanes

**Castellví de Rosanes** Kataluniako udalerria da, Baix Llobregat eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokaturik dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 1.719 biztanle ditu.

## Banaketa administratiboa 
Sei auzok osatzen dute udalerria eta ondorengoak dira:

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Àngels

**Àngels**, artikuluaz **Els Àngels** (katalanez "aingeruak") hitzek adiera batzuk dituzte.

## Toponimia 
* Els Àngels: Alacanteko auzoa, Alacantí eskualdean.
* Els Àngels: Castellví de Rosaneseko auzoa, Baix Llobregat eskualdean.
* Els Àngels: Gironako kanpoaldean dagoen muinoa, Gironès eskualdean.

## Ikus, gainera 
* Los Angeles
Izeba Pilarren Ilobak

**Izeba Pilarren Ilobak** euskal punk talde bat da, Anoetako Gaztetxearen babespean sortutakoa. Euskaraz kantatzen dute.

2006ko urtarrilean *Izeba Pilarren Ilobak* maketa grabatu zuten Gneko Disstorlekun, Oskar Benas teknikariaren gidaritzapean. 2008an eman zuten azken kontzertua

## Taldekideak 
* Gorka (eztarria)
* Luixa (bateria)
* Drogax (baxua)
* Adur (gitarra)

## Diskografia 
* *Izeba Pilarren Ilobak* (2006, maketa)

## Kanpo estekak 
*  GazteSarea: Izeba Pilarren Ilobei eginiko elkarrizketa
*  Izeba Pilarren Iloben abestien zerrenda
Azkoyen

**Azkoyen** 1956. urtean sorturiko nafar enpresa da. Ordainketa sistemak, sarrera kontrolerako makinak eta salmenta automatikorako makinak egiten ditu. Madrilgo Burtsan parte-hartzen du. 800 langile ditu 50 herrialde ezberdinetan eta zentrala Azkoienen dago, Nafarroan.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Azkoyenen webgunea
Figaró-Montmany

**Figaró-Montmany** Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokaturik dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.057 biztanle zituen.

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Figaró-Montmanyko udala
Pizgailu

thumb|Pizgailu baten sugarra
thumb|Pizgailu buru baten atalak
**Pizgailua** edo **txiskeroa** beste gauza bati sua emateko erabiltzen den tresna da. Beharrezko erregaia, normalean gasolina edo presiozko butanoa (metxero primitiboetan metxa bat zegoen), bere deposituan dago, eta erregarria airearen oxigenoa da. Gordailuaz gain, sua pizteko gailu bat eta garra itzaltzeko gailu bat ere baditu.

## Historia 
Txiskero mota primitiboena sukarria, katebegi eta ardagai zeritzona zen. Halakotzat har daiteke elementu guztiak ontzi batean elkarrekin eramaten zirelako. Harria, sukarria zen zen, burdin zati batekin kolpatzen zena (eskuarki kate baten katebegi bat), landare-zuntz lehorrez (ardagai) osatutako eskukada txiki bat pizten zuten txinpartak sortuz. Itzaltzen zen ardagaia amaitzen zenean.

Izen hori merezi izan zuten lehen metxeroak 9 milimetroko diametroa zuen hodi bat ziren (normalean letoizkoa), eta bertatik kotoizko metxa bat igarotzen zen. Beste hodi paralelo batean, sukarri bat eta torloju bat zituen gurpil ildaskatu baten kontra, zeinak, hatz batekin biraraziz, metxa pizten zuten txinpartak sortzen baitzituen. Behin metxan sortutako txingarra erabiliz gero, hodi barruan erretiratzen zen alanbre batekin lotutako estalki batekin, eta horrek txingarra itzaltzen zuen itzaltzearen ondorioz, eta oxigenorik ez zuen erretzen. Oso erabilgarriak dira landan, haize-boladekin piztuta egoten baitira, txingarra pizteko.

## Autoetako zigarreta-pizgailuak 
Auto gehienek pizgailu elektrikoa dute. Pizgailu honek biribilkatutako kable bat du eta 15 eta 20 anpere arteko korronte elektrikoa ematen zaionean berotu egiten da. Pizgailuak laranja kolorea hartutakoan zigarretak pizteko gai izango da.

## Ikus, gainera 
* Pospoloak.

## Kanpo estekak
Baron de Ley

**Baron de Ley** 1985. urtean, sorturiko ardo ekoizle nafarra da. Errioxa motako ardoa ekoizten du, ekoizpenaren %99a mota horretako ardoa delarik. 200 hektareako azalera duten mahastiak dauzka Nafarroako Mendabia herrian. Urtero hektarea berriak landatzen dira, ekoizpena gero eta handiagoa delarik.

Espainiako burtsan kotizatzen du 1997ko uztailaren 16tik.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Baron de Leyren webgunea
Banco de Vasconia

thumb|Banco Popular Vasconia, Tolosa
**Banco de Vasconia** 1901. urtean, sorturiko banku nafarra izan zen. 2008an desagertu zen.

## Historia 
Hasieran aseguru-etxea izan zen bankua baino gehiago, eta "La Vasconia Seguros y Reaseguros, S.A." izena zeukan. 1910rako ordea aseguruen sektorean zeuzkan negozio guztiak saldu zituen eta banketxe soila bilakatu zen, La Vasconia delakoa.

1908ean zabaldu zuen bere lehen sukurtsala Nafarroako hiriburuan, Iruñean. Urteak aurrera joan ahala sukurtsal gehiago irekitzen joan zen, 1953rako 21 sukurtsal zituelarik. Ondoren "Credito Navarro S.A." elkartearen zati bilakatu zen La Vasconia. Harreman hori 1962ra arte luzatu zen, urte hartatik aurrera La Vasconiak Credito Navarrori bere 12 sukurtsal utzi zizkion, La Vasconiareb sarea 9 sukurtsaletara mugaturik geratuz.

Popularraren filial

1962. urteko amaieran Banco Popular Español bankuak "La Vasconia"ren akzioak erosi zizkion Credito Navarrori. 1966. urtean Banco de la Vasconia izenagatik aldatu zen jatorrizko La Vasconia. Gaztelerazko artikulua galde eta Banco de Vasconia izena 1975ean ezarri zen, estatutuetan aldaketa bat egin ondoren.

Hamarkada batzuez, Banco Popularren  taldeko kide eta filiala izan zen 1960ko hamarkadatik aurrera bankuak hazkunde handia bizi izan zuen, eta hainbat sukurtsal berri zabaldu zen, eskualde batzuetara mugatuta, Hego Euskal Herriko probintziak eta Errioxa. 2005. urtean 100 sukurtsal baino gehiago zituen, eta 500dik gora langile.

2008an Banco Popular Español bankuak, aspalditik bankuaren akzioen gehiengoaren jabeak, bankua guztiz bereganatzea erabaki zuen, krisi uneari aurre egiteko, beste filial batzuk desagertu bezala desagertu zen horrela Vasconia. Hamar urteren buruan, Popular bera desagertu zen, euro batean saldurik bere jabetza guztiak eta izaera Santander bankuari.

## Erreferentziak 
## Kanpoko loturak
CVNE

**CVNE** edo **Compañia Vitivinicola del Norte de España** Euskal Herriko ardogintza enpresa bat da. Haron (Errioxa) sortu zuten, 1876an. 1997an, Espainiako burtsan kotizatzen hasi zen CVNE.

Bilboko egoitza nagusia, 2004. urtean, Guardiara (Araba) aldatu zuen. Izan ere, Guardian egoitza berria eraiki dute, Philippe Mazieres arkitekto frantsesaren diseinuari jarraikiz.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  CVNEren webgunea
Tavex Algodonera

**Tavex Algodonera** 1846. urtean, sorturiko oihal egile gipuzkoarra da.

## Historia 
thumb|268x268px
"Fábrica de hilados, tejidos y estampados de Bergara" izenarekin sortu zen 1846. urtean eta gehienbat Ameriketatik zetozen langaiak lantzen zituzten. 1901. urtean, elkarte anonimoen lege berriari egokitzeko izen berria hartu zuen "Algodonera de San Antonio, SA". 1970eko hamarkadaren hasierara arte langile eta armaden uniformeak egiten aritzen zen.

1970eko hamarkadatik aurrera merkatu berrietara zabaldu zen, Espainian oraindik ez zen ezagutzen denim izeneko material berria ekoizten zuen makina berri bat erosi zuelarik. 1989. urtean jaio zen Tavex talde modernoa, Alginet eta Navarréseko herri valentziarretan denima ekoizten zuten enpresa bana erosi ondoren. Urte hartan bertan Tavex Algodonera, Espainiako burtsako merkatu jarraian kotizatzen hasi zen.

1990ean Tavexek fabrika berria eraiki zuen Marokoko Settat herrian, ondorengo urteetan bizi izango zen deslokalizazio prozesuari aurrea hartuz. Settateko fabrika 1999an handitu behar izan zen, eskari handiari aurre egiteko. 1998 eta 1999 urteen artean Sanpere enpresaren akzioen bi hiruren eskuratu zituen. Azkenik 2003an akzioen %100a erosi zituen. 2004ko urtarrilean, Tavex Algodonerak, Avantex enpresaren %70a erosi zuen.

## Tavex gaur egun 
Tavex Algodonera munduko denim ekoizlerik garrantzitsuena da, produkzioaren %80a kanpoko merkatuetara esportatzen da, eta guztira 50 herrialde baino gehiagotan saltzen ditu bere produktuak gaur egun.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak
Cementos Portland Valderrivas

**Cementos Portland Valderrivas** 1903. urtean, sorturiko zementu egile nafarra da. Zementua ekoizteko hainbat lantegi ditu Nafarroa eta Espainia guztian.

## Historia 
Zementua ekoizteko lehen fabrika 1903. urtean eraiki zen Nafarroako Olazti herrian. Bien bitartean Cementos Valderrivas enpresa espainiarra 1923an eratu zen Madrilen, eta Madril hiriburuko Vicalvaroko auzoan lantegi bat eraiki zuen. 1949an Cementos Portland "Cementos Hontoria" enpresaren sorreran parte hartu zuen eta akzioen %50a eskuratu zituen, eta Palentzian zementua ekoizteko lantegi bat eraiki zuten.

1971ean Cementos Portland, Cementos Hontoria eta Cementos Lemona Cementos Alfa enpresaren akziodun bilakatu ziren. 1988ean Cementos Portlandek nazioarteko bere lehen erosketa egin zuen, Ameriketako Estatu Batuetako Maine estatuko zementuegile bat erosi eta gero. 1993ean Cementos Portland, Cementos Hontoria eta Cementos Valderrivas enpresekin batu zen. Eta bi urte beranduago, Cementos Alfaren akzioen gehiengoa eskuratu zituen.

1998ean Andaluzia eta Extremaduran zabaltzen hasi zen, Alcala de Guadairan fabrika bat erosi eta gero. 1998ean Cementos Valderrivasek 1923an eraikitako Vicalvaroko lantegia itxi eta produkzioa Madrilgo lantegi berrira eraman zen. 1999an Giant Cement Holding enpresa estatubatuarra erosi zuen, eta 2002an Cementos Atlantico.

### FCC Cementos Portlanden jabe berria 
2002an Cementos Portland erosteko eskaintza aurkeztu zuen Fomento de Construcciones y Contratas enpresa espainiarrak. Akzioen gehiengoa eskuratu ostean, Cementos Portland, FCC taldearen eskumendeko enpresa bilakatu zen. 2003an Cementos Portlanden mendeurrenarekin batera enpresaren izena aldatu eta Cementos Portland Valderrivas bilakatu zen.

2006. urtean Cementos Portlandek Bizkaiko Cementos Lemona zementuegilea erosi zuen. Lehendik akzioen %30,72 zeukan Portlandek, baina erosketa eskaintzaren ostean akzioen %98a kontrolatzera igaro zen. 2006. urtean Uniland zementuegile kataluniarraren akzioen %51a erosi zituen.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Cementos Portland Valderrivasen webgunea
Tubos Reunidos

**Tubos Reunidos S.A.** 1992. urtean, sorturiko hodi ekoizle arabarra da. Dena den, enpresaren sorrera laurogei urte lehenago gertatu zen Babcock Wilcox-en eskumendeko enpresa modura.

Tubos Reunidosen egoitza eta lantegi nagusia Arabako Amurrio hirian du. Europako soldaduragabeko altzairuzko hodien ekoizlea delarik, bereziki petrolio-industriara egokituak.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Tubos Reunidosen webgunea
Tubacex

**Tubacex** 1963. urtean, sorturiko hodi ekoizle arabarra da. Gaur egun 50 herrialde baino gehiagora saltzen ditu bere produktuak. 2003. urtetik aurrera petrolioaren prezioak izandako gorakadak, eta hodien eskariaren gorakadak, Tubacexen salmentak izugarri hazi ditu

Tubacexen egoitza eta lantegi nagusia Arabako Laudio herrian dagoen arren, gaur egun talde industrialak lantegiak ditu Espainia, Austria, Frantzia, eta Ameriketako Estatu Batuetan, eta delegaritzak Europa eta Asiako beste hainbat herritan.

## Ikus, gainera 
* Tubos Reunidos
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Tubacexen webgunea
Viscofan

**Viscofan** 1975. urtean, sorturiko elikaduraren sektoreko enpresa nafarra da.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Viscofanen webgunea
Font-rubí

**Font-rubi** Kataluniako udalerria da, Alt Penedès eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokaturik dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 1.483 biztanle ditu.

## Banaketa administratiboa 
16 auzok osatzen dute udalerria eta ondorengoak dira:

## Demografia 
## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Font-rubíko udala
Fomento de Construcciones y Contratas

**Fomento de Construcciones y Contratas** edo **FCC** (**FCC**) Espainiako enpresen taldea da, herritarren zerbitzuetan espezializatua; 1992ko martxoan sortu zen izen handiko bi enpresaren bat-egiteari esker: Construcciones y Contratas 1944an sortu zen Madrilen; Fomento de Obras y Construcciones, aldiz, Bartzelonan sortu zen 1900. urtean; horien akzioak 1900eko abenduan hasi ziren Burtsan kotizatzen. Egun, FCCren tituluak Ibex-35 indizean daude eta horrek Espainiako Burtsaren sozietate garrantzitsuenen kotizazioa biltzen du.

FCC herritarren zerbitzuko Europako lehen taldeetako baten enpresa nagusia da, bai negozio-zifraren bolumenari, bai errentagarritasunari dagokienez. Enpresaren hazteko estrategia dibertsifikaziorantz bideratu izan ohi da; hori erakusten du jatorriz eraikuntza-enpresa izanda, 1911n jarduera sektore publikoen eremura zabaldu izanak, Bartzelonako estolderia-sarearen garbiketa- eta mantentze-lanak egiteko lortu zuen kontratuarekin.

Egun, produkzioa oso dibertsifikatuta dago. Hauek dira oinarrizko jarduerak: ingurumen- eta ur-zerbitzuen kudeaketa, azpiegitura handien eraikuntza, zementuaren produkzioa, hiriko ekipamenduak eta energia berriztagarriak sortzea.

Mundu osoko 54 herrialdetan dago enpresa eta fakturazioaren % 43 baino gehiago nazioarteko merkatuetatik dator, batez ere Europatik eta Estatu Batuetatik.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  FCCren webgunea
Castellgalí

**Castellgalí** Kataluniako udalerria da, Bages eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua.

## Auzoak 
8 auzok osatzen dute udalerria; hauek dira:

## Nola heldu 
Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunyako R5 lineako edo RENFEko Zaragoza-Bartzelona lineako trenak hartuz heldu daiteke.

## Demografia 
## Ondarea 
III. mendeko hilobi erromatarra bisita daiteke, *Torre del Breny* bezala ezagutzen dena.

## Ikus, gainera 
* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Castellgalíko udala
*  Castellgalíko gida
Vidrala

**Vidrala** Laudioko (Araba) enpresa bat da, 1965. urtean sortua, beira ekoizten duena. Gehienbat jangaiak gordetzeko beirazko ontziak ekoizten ditu, eta bereziki ardoa gordetzeko botilak. Espainiako ekoizlerik garrantzitsuenetakoa da. Laudioko fabrikaz gain, beste bat du estatuaren barruan, Caudeten (Albaceteko probintzia).

2003. urtean, Ricardo Gallo taldearen Portugalgo fabrikak erosi zituen. 2005ean, AEBko Owens enpresari Kataluniako eta Milango instalazioak erosi zizkion. 2007an, Belgikan zegoen beirazko ontzien fabrika bakarra (La Manufacture du Verre) erosi zuen.

2015eko urtarrilaren 13an, Vidralak Irlandako Encirc enpresa erosi zuen, 408 milioi euro ordainduta. Ondorioz, bere neurria ia bikoiztu zuen.

2024an, Italiako filiala saldu zuen, 230 milioi euroren truke, gutxi gorabehera 50 milioi euroren plusbalioarekin. Horrela, enpresaren zorra 325 milioi eurora murriztu zen.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Vidralaren webgunea
Naturgy

**Naturgy** elektrizitatea eta gasa hornitzen duen enpresa kataluniarra da. 1991. urtean sortu zen Catala de Gas, Gas Madrid eta bestelako gas enpresa espainiarren batzearen ondorioz. Gaur egun hamar milioi bezerotik gora dauzka, horietatik erdia Espainian daudelarik.

## Historia 
Catala de Gas enpresaren aitzindaria 1843. urtean sortu zen "Sociedad Catalana para el Alumbrado por Gas" izenarekin. Bien bitartean Gas Madrid 1832. urtean sortu zen Madrilen. Gasa eta elektrizitatearen garapen eta zabalketaren bitartez enpresa hauek garrantzia hartzen joan ziren.

1991. urtean gasaren merkatuaren erregulazio berria zela eta, Catalana de Gas eta Gas Madrid elkartu egin ziren Repsolen jabetzakoak ziren beste hainbat gas konpainia txikiekin batera. Horrela, Gas Natural eratu zen. Urtebete beranduago Gas Natural, Espainiatik kanpoko bere lehen inbertsioa egin zuen Argentinan. 1990eko hamarkadan zehar Hego Amerikako beste hainbat herritan egin ditu inbertsioak.

2002an elektrizitatearen merkatuan hasitako liberalizazioak eraginda Gas Naturalen ohiko merkatua zen gasaz gain elektrizitatea eskaintzen hasi zen.

## Gas Natural, Endesa eta Iberdrola 
thumb|Salvador Gabarró, Gas Natural enpresako lehendakaria.

2003ko martxoan, Gas Naturalek Iberdrola erosteko eskaintza aurkeztu zuen. Iberdrolak "aurkakotzat" jo zuen eskaintza hori eta akziodunei eskaintza ezezteko eskatu zieten. Ondorengo presio politikoek eta garai hartan Espainiako gobernuan zegoen PPren ezezkoak eraginda, bertan behera geratu zen erosketa eskaintza hori.

2005eko irailaren 5ean Gas Naturalek Endesa erosteko eskaintza aurkeztu zuen, enpresaren akzio bakoitzeko 21,3 euro ordainduko zuela esanez. Endesak eskaintza hori ezeztatu, eta bere presidente den Manuel Pizarrok, enpresa askoz gehiago balio zuela esan zuen. Horrez gain, Endesa erosteko eskaintza horren atzean, Kataluniako nazionalismoaren asmoak zeudela salatu zuen Alderdi Popularrak.

2006ko otsailaren 21ean, Endesak beste erosketa eskaintza bat jaso zuen, oraingoan E.On konpainia elektriko alemanak aurkeztua. Eskaintza hau, Endesako akzio bakoitzarengatik 27 euro ordaintzen zituen, eta Endesako presidentearekin onespenarekin aurkeztu zen. Ondoren, Endesako buruek auzitegietara jo zuten Gas Naturalen eskaintza eteteko.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Abertisen webgunea
Ferrovial

**Ferrovial** eraikuntza enpresa espainiarra da. 1952an Rafael del Pino, Madrilen sortua. Azken urteetan eraikuntzaz gain bestelako sektoreetan ere aritzen da, esaterako zerbitzu, autobideen kudeaketa eta aireportuen kudeaketan. Higiezinen inguruko iharduerak gutxituz joan dira, etxebizitzaren boom-ak ekar lezakeen beherakadak Ferrovial harrapa ez zezan. Hau da, Ferrovialek dibertsifikatu egin du, etorkizuneko arrisku potentziala gutxitzeko.

## Eskumendeko enpresak 
Autobide eta aparkalekuen eraikuntza eta kudeaketan aritzen den eskumendeko enpresa bat dauka Cintra deritzana. Cintrak hainbat autobide kudeatzen ditu Europan eta Ameriketako Estatu Batuetan. Horrez gain, Espainian hainbat aparkaleku kudeatzen ditu.

British Airport Authority edo BAA erosteko eskaintza 2005eko amaieran aurkeztu zuen Ferrovialek. Eskaintzak guztira 10.000 milioi librako balioa eman zion BAAri. Gaur egun Ferrovialek akzioen gehiengoa kontrolatzen du. BAAk Londresko eta Ingalaterrako beste hainbat aireportu kudeatzen ditu. Horrez gain, Suitzako aireportuetan ere badu presentzia Ferrovialek.

"Tube Lines limited" enpresan ere partaidetza du Ferrovialek, Amey eskumendeko enpresaren bitartez. Tube Lines Limited Londresko metroaren mantenu lanetaz arduratzen den enpresetako bat da.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Abertisen webgunea
Acerinox

**Acerinox** altzairu herdoilezina ekoizten duen enpresa espainiarra da. 1970an sortua, egoitza nagusia Madrilen dauka. Urtero 2,7 tona altzairu ekoizten du, Espainian eta munduan dituen bere bost lantegietan.

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Abertisen webgunea
Altadis

**Altadis** tabakoa ekoiztu eta saltzen duen enpresa hispano-frantziarra da. 1999an Tabacalera eta Seita enpresen bateratzearen ondorioz sortua. Europako zigarroen hirugarren ekoizlea da, eta hainbat marka ezberdin salerosten ditu. Horrez gain, habanoen salmenten %50a kontrolatzen du. Horrez gain, garraioan ere aritzen da, Logista enpresako akziodun nagusia delarik eta Nacex, Integra2 eta beste hainbat garraio enpresen jabe da.

2007an Imperial Tobacco britainiarrak akzioen gehiengoa erosi zuen 16.200 milioi euro ordainduz. 2008ko otsailean Altadisen akzioek Madrilgo burtsan kotizatzeari utzi zioten.

## Markak 
Altadisek honako zigarro eta habano marken jabe da:
* Zigarroak: Gauloises, Fortuna, Gitanes, Ducados, Nobel, Royale, Amsterdamer.
* Puruak: Cohiba, Montecristo, Partagás, Don Diego, Romeo y Julieta, Longchamp eta Vegafina.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Altadisen webgunea
Materia kondentsatuaren fisika

**Materia kondentsatuaren fisika** materiaren propietate makroskopikoak aztertzen dituen fisikaren atala da. Bereziki, fase "kondentsatuetan" espezializatzen da zeinetan sistema osatzen duten osagaien kopurua oso altua den eta osagai horien arteko elkarrekintzak oso indartsuak direnean. Fase hauen adibiderik ohikoenak likidoa eta gasa dira, zeinak atomoen arteko elkarrekintza elektromagnetikoengatik eratzen diren. Fase hauen adibide ez hain ohikoak tenperatura baxuetan dauden sistema atomikoetan eratzen superfluidoa eta Bose-Einstein kondentsatua eta supereroankortasunaren fasea dira.

Materia kondentsatuaren fisika, gaur egungo fisikaren atalik garrantzitsuena da duda izprik gabe eta azken urteotan aurrerapen handiak egin dira materia kondentsatuaren fisika teorikoan. Historikoki, materia kondentsatuaren fisika egoera solidoaren fisikatik jaiotako fisikaren atala da, orain azken hau materia kondentsatuaren fisikaren azpiatal garrantzitsuena delarik. "Materia kondentsatuaren fisika"-ren izenaren egiletzat Philip Anderson kontsideratu da,1967an bere ikerkuntza taldeari izen hau jarri zionean (aurretik Egoera Solidoaren Teoria izena zuen honek).

Izena aldatzeko arrazoietariko bat zera da: solidoetan ikerturiko propietate asko fluidoen sistemetara ere zabal daitezkeela. Esate baterako, materia kondentsatuaren fisikak zerikusi handia du kimika, nanoteknologia eta materialen zientziarekin .

## Kanpo estekak 
*  Euskal Herriko Unibertsitateko Materia kondentsatuaren sailaren webgunea
Kataluniako eskualdeak

eskuinera|thumb|300px|Kataluniaren eskualdekako banaketa gaur egun

**Kataluniako eskualdeak** 41 dira. Gaur egungo lurralde zatiketak Kataluniako Generalitateak 1936an egindako dekretu baten du jatorria, zeinak frankismoaren ondorioz 1939an balioa galdu zuen. Ondoren, 1987an, Generalitateak zatiketa hau berrezartzea erabaki zuen, hurrengo urtean, 1988an, hiru eskualde gehitu ziren arren: Pla de l'Estany, Pla d'Urgell eta Alta Ribagorça. 1990ean mugaren bat aldatu zen.

Kataluniako eskualdeen izenek **el** edo **la** artikuluak izan behar dituzte aurretik beti, dagokionaren arabera. Hala eta guztiz ere, badago salbuespen bat: artikulurik behar ez duen Osonako eskualdea; eta beste hirutan aukerakoa da artikulua: Anoia, Garraf eta Terra Alta. Hasierako artikulu hori letra xehez idazten da, bai mapa eta bai testuetan, esaldiaren hasieran izan ezean.

## Kokapena 

## Eskualdeen zerrenda 
## Datuak
Eskualderik populatuena Barcelonès, bertan herrialde osoko hiriburua dagoelarik, 2 milioitik gorako populazioarekin. Hurrengoak, Bartzelona ingurualdean, Vallès Occidental eta Baix Llobregat(800.000-900.000 biztanlerekin), Maresme eta Vallès Oriental (400.000 inguru) dira.

Biztanle gutxien dituztenak, berriz, Alta Ribagorça eta Pallars Sobirà (Pirinio aldean) eta Priorat dira, guztiak 10.000 pertsonatik beherako populazioarekin.

Azalerari dagokionez, eskualderik handienak Noguera, Alt Urgell, Alt Empordà, Pallars Jussà, Pallars Sobirà eta Segrià dira, 1.300 km2-tik gora. Txikienak, bestela, Baix Penedès, Barcelonès, Garraf, Maresme, Moianès, Pla de l'Estany, Pla d'Urgell eta Tarragonès, 400 km2-tik behera.

## Ikus, gainera 
* Valentziar Herrialdeko eskualdeak

## Kanpo estekak 
*Mapes de comarques (Institut Cartogràfic i Geològic de Catalunya).
Merit Ptah

**Merit Ptah** (K. a. 2700. urtea), munduko lehen sendagilea kontsidera daiteke. Bera da ere benetako izenaz ezagutzen den lehen emakume zientzialaria. Bere irudia Saqqarako piramide mailakatutik gertu dagoen nekropoli bateko hilobi batean ikus daiteke. Bere semeak, apaiz Gorena zenak, "Sendagile buru" bezala deskribatzen zuen.

IAUk, International Astronomical Union delakoak Artizarrean dagoen krater bati Merit Ptah izena jarri zion bere omenez.

## Oharra 
Ez da konfunditu behar Merit-Ptahrekin, Ramosen emaztearekin, Tebasko gobernatzailea eta Amenofis IV.aren visirra (garrantzi politiko handiko pertsona).

## Erreferentziak
Eusko Abendaren Ereserkia

thumb|Himnoaren grabaketa instrumentala
***Eusko Abendaren ereserkia*** (***Euskal Autonomia Erkidegoaren ereserkia***, orobat ***Gora ta Gora*** deitua; jatorrizko izena, *Euzko Abendaren Ereserkija*) antzina dantza ekitaldiei hasiera eman aurretik jotzen zen doinua da. Hitzak berriagoak dira, Sabin Aranak sortu eta idatziak. *Abenda* hitzak *arraza* esan nahi du. 1983ko apirilaren 14an, Eusko Legebiltzarrak Euskadiko ereserki ofizialtzat onartu zuen doinu hau. Hala eta guztiz ere, jende asko horren kontra azaldu zen, ereserkitzat nahiago baitzuen Jose Maria Garateren *Eusko Gudariak* edota Jose Maria Iparragirreren *Gernikako Arbola* .

## Gora ta Gora 
1902an Sabin Aranak antzinako doinu hari egokitutako letra konposatu zuen, *Gora ta Gora* Euzko Alderdi Jeltzalearen ereserkia sortzeko. *Gora ta Gora* izenburua, bere lehen estrofako hitzengatik hartu zuen.

:Gora ta Gora Euskadi
:aintza ta aintza
:bere goiko Jaun Onari.

:Areitz bat Bizkaian da
:Zar, sendo, zindo
:bera ta bere lagia lakua

:Areitz gainean dogu
:gurutza deuna
:beti geure goi buru

:Abestu gora Euskadi
:aintza ta aintza
:bere goiko Jaun Onari

## Aldaerak 
2025eko azaroaren 19an, bere ardura instituzionaletatik libre zegoen garaietan, Iñigo Urkullu Renteria lehendakariak, nahiko oihartzun eskasa izan zuen ereserkiaren aldaera berria proposatu zuen:

                    
::::::::“Gora (e) ta Gora Euskadi
::::::::Aintza (e) ta aintza
::::::::gure herri maiteari.

::::::::Areitz bat Gernikan da
::::::::Zahar, sendo, zindo
::::::::mendez ta mendez mirestua.

::::::::Areitz aurrean dugu
::::::::askatasuna
::::::::beti geure goiburu.

::::::::Abestu Gora Euskadi
::::::::Aintza (e) ta aintza
::::::::gure herri maiteari! “

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eusko Abendaren ereserkia entzungai, Juan Antonio Urdiain tenorrak abestua. Youtube.com 
* Eusko Abendaren ereserkia entzungai, bideoan, YouTube webgunean.
* Eusko Abendaren ereserkia entzungai, WAV formatuan, Eusko Jaurlaritzaren webgunean.
Lexikologia

**Lexikologia** hizkuntzalaritzaren arlo bat da, honakoak aztertzen dituena:
* Hitzen jatorria (etimologia), hizkuntzalaritza historikoan oinarrituz.
* Kontzeptu eta hitzen arteko lotura (onomasiologia eta semasiologia).
* Hizkuntza baten lexikoa osatzen duten hitzentzat definitzen diren erlazio semantikoen egitura.

## Kanpo estekak
Abertis

**Abertis** azpiegituren kudeatzaile espainiarra da. 2003an Aumar eta Acesa autobideen kudeatzaileen batzearen ondorioz sortu zen. Guztira 60 enpresa ezberdinen jabea da Abertis.

## Historia 
Abertis taldearen sortzea 1970eko hamarkadan sorturiko bidesari bidezko lehen autobideen eraikitzean dago. Orduan, garai hartako Espainiako gobernuak denbora jakin baterako esleitu zien bidesaridun autobide horien kudeaketa hainbat enpresa pribaturi. Abertis, 2003an sortu zen Acesa eta Aumar enpresaren batzearen bitartez.

2006ko apirilaren 23an Abertis eta Autostrade konpainia italiarrak bateratze proiektua aurkeztu zuten. Bi enpresen batzeak, munduko autobide kudeatzailerik handiena sortuko luke. 2006ko abenduan Abertisek bateratze proiektua momentuz bertan behera utziko zuela esan zuen, Italiako gobernuak jarritako oztopoak zirela eta.

## Negozio arloak 
* Autobideak: Guztira 1.500 kilometro kudeatzen ditu Espainia eta munduko hainbat herrialdetan, Portugal, Italia, Txile, Kolonbia, Argentina eta Puerto Rikon.

* Aparkalekuak: Guztira 90.000 aparkaleku plaza kudeatzen ditu Espainia, Portugal, Andorra, Maroko eta Italian.

* Logistika: Gune logistiko berrien eraikitze eta kudeaketa.

* Telekomunikazioak: Irrati, telebista eta telefonia mugikorreko zerbitzuen inguruko negozioak.

* Aireportuak: Aireportuen eraikitze eta kudeaketa.

### Autobideak 
[250px|eskuinera|thumb|A-7 autobidea [Benalmádena|Benalmadena parean.]]
[250px|eskuinera|thumb|AP-2 autobidea [Aragoi parean.]]
[250px|eskuinera|thumb|C-32 autobidea [Sitges parean.]]

* Espainian:

* Munduan:

## Ikus, gainera 
* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Abertisen webgunea