Gaubea

**Gaubea** (ofizialki *Valdegovía / Gaubea*) Arabako mendebaldeko udalerri bat da, Añanako kuadrillakoa. Gasteiztik 42 bat kilometro mendebaldera dago, eta  biztanle ditu.

## Izena 
Udalerriaren euskal izentzat Euskaltzaindiak *Gaubea* izena arautua du 2006az geroztik,.

### Gaztela eta Araba artean 
Aldaietaren antzeko gerriko apaindu batek Erdi Aroko lehen okupazioa kokatzen du «VI. eta VII. mendeetan, Juan Antonio Quirós arkeologoaren aburuz.

804 urtean Valpuestako apezpikutzaren barnean aipatzen da. Bertako agiri batean dioenez Juan apezpikuak *Govia* populatu zuen eta Gaztelako fundazio nukleotako bat bihurtu zen. Alfontso II.a Asturietakoak sustatu zituen populazio hauek *presura* bidez eta XII. menderako 30 monastegi inguru eraiki ziren Gaubeako lurretan

## Banaketa administratiboa 
[thumb|300px|Valderejoko [Ribera (Gaubea)|Ribera herri hutseko eliza]]
thumb|300px|Astulezko gaztelua, muino batean kokatua
Herri txiki eta kontzeju ugariz osatua dago, haren hiriburua Uribarri Gaubea da. Herrien zerrenda honakoa da:

Karkamu, Fresneda eta Ginea 1927 arte Lacozmonte desagertutako udalerrian zeuden. Aldiz, 1947an Alcedo herria Gaubeatik Bergonda udalerrira pasatu zen. Villanañek bere udalerria izan zuen, Bellojín ere hartzen zuena, 1841 eta 1923 artean.

## Demografia 
1800 urtean 557 biztanle izatetik 1877an 3.509 izatera pasa zen Gaubea.

XX. mendearen lehen erdian Gaubeak biztanle kopurua mantendu zuen, baina nekazaritzari lotutako udalerria izanik, 1950eko hamarkadatik aurrera galera iritsi zen. 1990eko hamarkadan XX. mende hasierako biztanleen laurdena edukitzera iritsi zen.
XX. mendearen amaieran eta XXI. mendearen hasieran berriro igotzen hasi zen biztanleria, eskualdeak hiriarekin zituen komunikazio bideak hobetzearen ondorioz batez ere. 

## Politika 
### 2023-2027 legegintzaldia 
### Alkateak 
Hauek izan dira Gaubeako azken alkateak:

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

b 2021ean Juan Carlos Ramirez-Escudero Isusi alkateak erretiroa hartu zuen 65 urte bete ostean.

## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:

## Kultura 
thumb|300px|Espejoko pilotalekua
### Euskara 
Gaubeako lurretan euskaraz mintzo zirela argi uzten dute bertako toponimoek, besteak beste, Astulez, Basabe, Anderexo edo Karanka izenek.

2016an Gaubeako populazioaren artean %27,7 euskalduna zen.

## Ondasun nabarmenak 
* Valderejoko Natur Parkea
* Angostoko santutegia
* Baronatarren dorretxea, Villanañe herrian.
* Calderondar, Salazatar eta Saltzedotarren dorretxea, Nograro herrian.
* Jasokundeko Andre Mariaren eliza, Tuesta herrian.
* Solapeña errota, Corron.
* Kobazulo eremitikoak edo haitzulo artifizialak. 12 bat daude haran osoan. Ezagunenetakoak Corrokoak dira.

## Argazki galeria 

Irudi:Valderejo parkea 2.jpg|Valderejoko natura parkeko ikuspegia.
Irudi:VaronakoDorretxea.jpg|Baronatarren dorretxea.
Irudi:TorreNograro.jpg|Calderondar, Salazatar eta Saltzedotarren dorretxea.
Irudi:Tobillasko Durruma eliza 01.jpg|Durruma eliza, Arabako zaharrena.
Irudi:Angostoko_santutegia_2.jpg|Angostoko santutegia.
Irudi:Tuesta.jpg|Jasokundeko Andre Mariaren eliza.
Irudi:Espejoko dorretxea.jpg|Espejoko dorretxea.
Irudi:Mairuen haitzuloak, Corro 01.jpg|Gaubeako leizeak.
Irudi:Gaubea 2.jpg|Airetiko ikuspegia

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Araba
*Arabako udalerrien zerrenda
*Añanako kuadrilla

## Kanpo estekak 
* Gaubeako Udalaren webgunea.
*  «Valdegobía», *Auñamendi Eusko Entziklopedia*.
*  Gaubea posta kodea.