Lurbinttoko ohoinak

***Lurbinttoko ohoinak*** 2022an Adur Larreak argitaratutako eleberri grafikoa da. Ipar Euskal Herrian kokatuta, liburuak XVIII. mendeko bukaerako "western" moduko istorio bat kontatzen du: Konbentzioaren Gerra 1794an, desertzioak, etxe konfiskatuak, deportazio masiboak Landetara, eta gerraosteko "ohoin" banda baten abenturak gero.

2021ean Adur Larreak Euskal Kultur Erakundeak eta Elkar fundazioak eskainitako literatura beka bat lortu zuen, eta hurrengo urtean marrazkigile ziburutarrak obra berria 2022ko Durangoko Azokan aurkeztu zuen.

## Argumentua 

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-1.4017, 43.3578]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#008000"
      }
    },    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-1.0514, 43.7069]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-1.0514, 43.7069]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-1.3294, 43.7514]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-1.4322, 43.6419, ]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [-1.3472, 43.6725]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"stroke": "#F90606","stroke-width": 2},
      "geometry": {
        "type": "LineString",
        "coordinates": [
          [-1.4017, 43.3578], [-1.3472, 43.6725]
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"stroke": "#F90606","stroke-width": 2},
      "geometry": {
        "type": "LineString",
        "coordinates": [
          [-1.4017, 43.3578], [-1.0514, 43.7069]
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"stroke": "#F90606","stroke-width": 2},
      "geometry": {
        "type": "LineString",
        "coordinates": [
          [-1.4017, 43.3578], [-1.4322, 43.6419]
        ]
      }
    }
  ]
}
Frantziako iraultza eta gero 1793ko Konbentzioaren Gerrara joan behar izan zuten euskaldun askok; beste askok desertatu zuten edo Landetara deportatuak izan ziren. Desertoreen baserri eta etxe anitz konfiskatuak izan ziren. Gerrak aldaketa sakon eta bortitzak eragin zituen Euskal Herrian, izua zabalduz eta 1790ean hasitako errealitate instituzionalaren aldaketa finkatuz: horrek berretsi egin zuen ordu arteko foru sistemaren amaiera Ipar Euskal Herrian. 

1795ean gerra bukatutakoan, gudu-zelaian, deportazio eremuetan edo erbestean egon zirenek etxerako bidea hartu zuten. Herrira iristean, haietarik ainitzek, beren etxe eta lurrak okupatuak, kixkaliak edo barreatuak atzeman zituzten.

Hortik sortu zituen Adurrek *Lurbinttoko ohoinen* artikulua, *Bertsolari* aldizkariko komikien atalean bertso horiek ilustratu zituen. Hauek dira lehenengo biak: Espainiako erregeak sorturiko "nafar tertzioetan" aritu zen eta kapitain gradura heldu zela dirudi. Epaiketa haietatik ihes egitea lortu zuen eta Kanboko Azantza etxean hil omen zen.
* Azantza gazte pilotaria, Peio Sorhondo. Euskal Herri osoan plazarik plaza pilotan eta laxoan, batez ere, ibili ondotik Kanbora sartu zen.
* Perkain pilotaria, Xan Inda. Euskal pilotaren historian ezagun izan den pilotaririk ospetsuenetakoa eta historian aipatu diren lehenengoetarikoa da.
* [thumb|[Jean-Baptiste Cavaignac]]Jean Baptiste Cavaignac. Konbentzioaren garaian Ipar Euskal Herriko agintari nagusietako bat. Lapurdiko deportazioaren arduradunetako bat.
* Jacques Pinet. Konbentzioaren garaian Ipar Euskal Herriko agintari nagusietako bat. Lapurdiko deportazioaren arduradunetako bat.
* Jean Pierre Mendiri. Frantsestadaren garaian, euskalduna izanik, Napoleon Bonapartek Iruñeko Polizia Militarraren buru izendatu zuen 1810retik 1812ra. Bertan egin zituen ankerkeriak zirela kausa, harez geroztik, *Mendiri badator!* oihukatuz izuarazten dituzte iruindarrek beren haurrak.
* Beñat Agerre. Lurbinttoko ohoinen epaiketa bukatu aitzin hil zen 1797ko martxoaren 28an Kanboko "Agerrenia" etxean (egun, "Hôtel Bellevue" izenaz ezaguna da).
* [thumb|[Jean Isidore Harizpe|Jean Isidore Harispe]]Jean Isidore Harizpe. Konbentzio Gerlan haren agindupean zeuden Euskal Ehiztariek ospe handia hartu zuten eta karrera militar bikain baten ondotik, Lakarrako gaztelua erosi zuen eta bertara erretiratu. Haren izena Parisko Garaipenaren arkuan zizelatuta dago, mendebaldeko 36. zutabean.
* Joana Xurrut. Atxilotua, galdezkatua eta bi hilean presondegian egon ondoren, aske utzi zuten.
* Joana Gorostarzu eta Maddi Gorostarzu
* Dominika Sorhondo "Xaldun". Kanboko apaiza.
* Garaxtegi. Deportazioaz arduratu zen ofizialik krudelenetako bat izan zen. Horren adierazgarri, 1813an Senpereko Oihako zubian (egun desagertua) ingeles soldaduek hil zutenean, haren gorpuak egun anitz eman zituen lekuan berean, nehork lur eman nahi ez ziolako.
* Piarres Iritziti. Euskara-itzultzailea Paueko epaitegian. Lan-karga handia izan zuen euskaldunen epaiketaten. Geroxeago ere, 1828an, Pierre Topet *Etxahun* koblakari famatuaren kontrako epaiketan ere itzultzaile lanetan aritu zen.
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lapurdiko deportazioa (1794)
* *Azken agurraren negarra*
* Jean Baptiste Cavaignac
* Jacques Pinet
* Perkain pilotaria, Xan Inda
* Azantza zahar pilotaria, Piarres Sorhondo
* Azantza gazte pilotaria, Peio Sorhondo
* Joana xurrut

## Kanpo estekak 
* Larrea,&#x20;Adur. &#x20;(2011).&#x20;«Lurbinttoko Ohoinak (bertsio laburra, bertsoen ilustrazioa). Bertsolari aldizkariak 20 urte.»&#x20;*Bertsolari Aldizkaria*&#x20;(Bertsozale elkartea)&#x20;Zenbakia:84. Orrialdeak: 30-34.