Jorge María Ribero-Meneses

**Jorge María Rivero San José**, ezagunagoa **Jorge María Ribero-Meneses** izen-abizenez (Valladolid, Espainia, 1945eko maiatzaren 17a - Santander, Espainia, 2025eko apirilaren 18a) idazlea izan zen. Filologotzat eta historiaurrean aditutzat aurkezten zuen bere burua, baina komunitate zientifikoan haren teoriek ez dute inolako onarpenik, eta teoria horiek taxutzean ez zituen erabiltzen hizkuntzalaritzan, historian eta gainerako zientzietan onartuta dauden metodoak (hau da, zientziaren aldetik, inolako oinarririk gabeko teoriak dira).

Ribero-Menesesen esanetan, baina, bere teoriek arrakastarik ez badute botere publikoen eta mundu akademikoaren jazarpena nozitzen duelako da, eta «[Espainiako] Estatuak erakunde terrorismoa» egiten du bere aurka. Ribero-Menesesen teoria ezagunenetako batzuk: euskara munduko hizkuntza guztien sorburu dela; gizakiok kastoreengandik gatozela, eta ez tximinoengandik; gaztelania euskaratik datorrela, eta ez latinetik; Atlantida Kantauri itsasoan izan zela; hasierako gizakiak anfibioak zirela; *hebrear* gentilizioa *Ebro* ibaiaren izenetik datorrela, eta Ebro ibaiaren ingurua dela juduen sorburua; *Europa* izena ere *Ebro* izenetik datorrela; eta abar.

Ribero Meneses bereziki harro ageri da bere hiru «aurkikuntza» hauengatik: gizakiaren sorburuarena, hizkuntzaren sorburuarena eta idazketaren sorburuarena. Berak egin omen dituen hiru aurkikuntza horiek «egile ezaguneko zientzia aurkikuntza handienen» artekoak direla argitaratu du, historian izan diren beste 36 aurkikuntza (inprenta, Amerika, heliozentrismoa, telebista...) biltzen dituen zerrenda batean.

## Bizitza 
[thumb|250px|Ribero-Meneses, *[Espainia|España* terminoaren euskal jatorria azaltzen, Bilboko hitzaldi batean, 2008ko azaroaren 14an.]]

1945ean Valladoliden (Espainia) jaioa, familiarekin batera Bartzelonara (Katalunia) aldatu zen. Hiri hartan, Filosofia eta Letretako lizentziako ikasketak egin zituen.

Bruselako Université Libre unibertsitateko gaztelania irakaslea izan zen.

Pío Cabanillas Gallas espainiar politikari eskuindarraren aholkulari izan zen, hura Espainiako Kultura ministro izan zenean (1977-1979). Orduz geroztik, hizkuntzalaritzan eta historian nagusi diren teoriei eta egin diren aurkikuntzei kontra egiten dieten hainbat teoria sortu ditu, zientzietako metodoei kasurik egin gabe. Ribero-Menesesen ustez, politikariek eta gaur egungo teoria nagusiak eratu dituzten historialari nahiz hizkuntzalariek (politikarien mende baitaude, Ribero-Menesesen esanetan) bere teoria horien frogak ezkutatzen eta suntsitzen dituzte.

2002ko urrian UNESCOren aurrean salatu zuen Jose Maria Aznarren gobernua sustatzen ari zen *Camino de la Lengua Castellana* delakoa, gaztelania XI. mendean Errioxan jaio ez zela frogatuz. Salaketok helburua lortu zuen, bidearen izendapena bertan behera geratu baitzen.

2004an, Fundación de Occidente fundazioa sortu zuen, fundazioari bere ondasun guztiak emanda, «Europako eta, ondorioz, mundu osoko kultura eta turismo ibilbide handiena eta aberatsena» sortu, gizarteratu eta sustatzeko asmoz. Ibilbide horren erdigunea Iberiar penintsulako Kantauri itsasoaren kostaldea da, baina inguruko lurrak ere hartzen ditu.

2006ko abenduaren 29an Kantabriako Justizia Epaitegi Gorenean salaketa jarri zuen Kantabriako presidente eta presidenteordearen aurka, hala nola Santanderreko alkatearen aurka, Santanderko La Remonta orubean aurrera eraman nahi zuten txikizio kulturala zela eta.

Bihotzeko bi operazio larri egin zizkioten, azkena 2008ko maiatzaren 13an.

## Teoriak 
[250px|thumb|[Santanderko badia, *Homo sapiens*en sorlekuaren puntu garrantzitsuenetakoa, Ribero-Menesesen teorietako baten arabera.]]

[250px|thumb|[Labar artearen esparru frantziar-kantabriarra. Ribero-Menesesek iritzi zion ez dela horrelako altxor arkeologikorik mundu osoan, eta horrek aipatutako eremuaren antzinakotasuna erakusten duela.]]

[thumb|250px|Duela urte batzuk [Ebro ibaiaren sorburutzat ematen zen tokia, gauez (Fontibre, Reinosa, Kantabria). Ribero-Menesesen ustetan, ibai horren izena dute jatorri *Iberia, Europa* eta *euro* izenek, bai eta *hebrear* gentilizioak ere. Urte batzuk lehenago (2008an), gizakiaren sorlekua Santanderko badia (Kantabria) zela adierazi zuen; eta are lehenago (1987an) gizakiaren jatorria eta mundu osoko toponimo guztien bilgunea Peña Sagra mendilerroa zela ziurtatu zuen.

1984. urtetik aritu zen aipatutako tesiok ikuspuntu guztietatik garatzen eta azaltzen. Euskal Herrian bere ideiak plazaratzeko hitzaldi ugari eman zituen —gehienak Agiñalde Kultur Elkarteak antolatuta—, besteak beste Villabonan, Donostian, Durangon, Bilbon eta Lazkaon. Era berean, Mikoleta, Euzko Izaera dala ta, Bizi-Hitza eta ENA elkarteek antolaturiko Euskararen Jatorriaren II. Biltzarrean parte hartu zuen, 2006an, «El carácter autóctono y origen Prehistórico del Ezkara o Euskera» izenburuko hitzaldiarekin, gaur egungo zientzietako teoria nagusien erabat kontrako hipotesiak darabiltzaten beste zenbait hizlari lagun zituela: besteak beste, Vahan Sarkisian (armenierak eta euskarak jatorri bera dutela zioen), Jose Luis Aleman Marti (biltzarrean aurkeztutako lanean adierazi zuenez, duela 8000 urteko euskal hizkuntza —berak *elengoa* edo *zeruetako hizkuntza* esaten dio— berreraikitzen ari da, XX. mendearen erdialdeko euskara deskribatzen duten euskara-gaztelania hiztegiak erabiliz) eta Antonio Arnaiz Villena (iberoa, guantxea, berberea, antzinako egiptoera, armeniera, georgiera, hitita, etruskoa, minoikoa eta beste hizkuntza batzuk euskararen familiakoak direla esan zuen biltzarrean). Ricardo Gómezen esanetan, Iraide Ibarretxeren lan aipagarria izan ezik, biltzar hartako lan guztiak «zinez inongo oinarri linguistikorik gabeko lanak dira. Dibertigarriak, aukeran».

Julio Cejador zaragozar filologo hispanikoaren eta Imanol Agirre bilbotar idazlearen teorien eragina onartu zuen sarritan Riberok.

## Idazlanak 
[thumb|250px|[Europako mapa, Estrabonen aburuz. Bizkaiko golkoan *Cassiterides* uharteak ikus daitezke, Ribero-Menesesen ustez Atlantida osatzen zutenak.]]

Ribero-Menesesek ehundik gora liburu idatzi zituen. Ezagunenak hurrengo hauek dira:
* *Zumaia, madre del Cantábrico & (X), Easo y Gernika: el descubrimiento más importante de la historia de Euskal Herria*
* *El euskera, madre del Castellano... y de todas las lenguas Romances*
* *La primera diáspora, basko-kántabra, de la Humanidad*
* *El origen cantábrico del Homo Sapiens*
* *El verdadero origen de los Baskos: la primera Humanidad*
* *El mayor descubrimiento arqueológico de la Historia*
* *La Atlántida descubierta..., a la luz del testimonio de los historiadores antiguos*
* *Tarragona, cuna del Mediterráneo*
* *Los primeros Sacerdotes, de verdugos a Cirujanos: la génesis kantábrica de la "Cirurgía"*
* *El origen hibérico de la Arquitectura*
* *El descubrimiento del origen inédito de la Medicina*
* ''Sant'Ander es Bizkaya: la Fuente de la Vida*
* *Las Fuentes Tamáricas*
* *Tartesos versus Ebro*
* *Cristo es Adán*
* *El euskera, madre del castellano* (2007): gaur egungo hizkuntzalaritzako oinarriei kontra eginez, eta metodo zientifikoaren bideak erabili gabe, Ribero-Menesesek dio hizkuntza erromantzeak ez datozela latinetik, euskaratik baizik.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskararen historia
* Aitzineuskara
* Kalo

## Kanpo estekak 
*  *Iberia cuna de la humanidad* webgunea
*  *Fundación de occidente'' webgunea
*  Ribero-Menesesen bloga
*  Ribero-Menesesi buruzko dokumentala tv3.cat webgunean