Via Podiensis

***Via Podiensis*** edo **Puyko bidea** () Donejakue biderako erromesaldiko Frantziako lau bideetako baten latinezko izena da. 

Puy-en-Velaytik abiatuta, herrialdea urratsez urrats zeharkatzen da Xibaltarreko hilarriraino, Uhartehirin, non *Via Podiensis*-ak *Via Turonensis* eta *Via Lemovicensis* bideekin bat egiten duen, 3 kilometro lehenago jada bat egin dutenak, Donapaleun.

Ondoren, hiru bideek Nafar bidea izena hartzen dute  eta Gareseraino luzatzen dira. Pirinioak eta muga igaro ondoren Bentarteko lepotik edo Luzaidetik, Ibañetako pasabidetik gora. Bertan aurkitzen dute Aragoiko bidea, *Via Tolosane* bidearen Espainiako luzapena, Frantziatik datorren laugarren bidea. Frantziatik datorren laugarren bidea. Lau bide nagusi horiek, orduan, Galiziako Santiagoraino doan Frantses bidea bihurtzen dira.

Le Puyren aurretik, Genevatik, *Via Gebennensis* bidea dago, erromes suitzarrak eta alemaniarrak biltzen dituena eta *Via Podiensisean* amaitzen dena. Bere latinezko izenak ez luke engainatu behar : ibilbide moderno hau 1980-1990 hamarkadetan taxutu zen eta ez du historiarik; hala ere, "ospitale" ugariek nabarmen markatzen dute antzinako bidaiariak, erromesak edo beste batzuk igarotzea.

Genevatik Iruñera bi bideak (*Via Gebennensis* bidea eta gero *Via Podiensis* bidez) GR 65 ibilbide luzeko bidexka gisa seinaleztatuta daude, bertako aldaera batzuekin: GR 651 Celé bailaratik, GR 652 Rocamadourretik. Puyko bidea ere E3 bidexka europarrean dago.

## Santiago Bidearen historia eta testuingurua 
### Codex Calixtinus 
Erromesaren Gidaren Lehen Kapituluaren arabera (Codex Calixtinus-en bosgarren liburua), lau bidek daramate Santiagora:

Erromesaren Gidaren Lehen Kapituluaren arabera (*Codex Calixtinus*-en bosgarren liburua), lau bidek daramate Santiago de Compostelara :

* *Via Turonensis*, Paristik, Toursetik igaroz ;
* *via Lemovicensis*, Vézelaytik, Limogesetik igaroz ;
* *Via Podiensis*, Puy-en-Velaytik, Cahorsetik igarota ;
* *Tolosanetik* barrena, Arlesetik, Tolosatik pasatuz .

Lehenengo hiru ibilbideak Izura ibaitik gora biltzen dira Gibraltarko bidegurutzean, gero Pirinioak zeharkatuko dituzte Orreagako mendigunetik *Nafar bidea* izena hartuz. Garesen elkartzen dira, Pirinioak ekialderago Somport lepotik igaro zituen laugarren bidea. Handik, ibilbide nagusi batek Santiagora eramango gaitu : Frantses bidea .

erdian|thumb|1000x1000px| 2011tik 2014ra Puy-en-Velay ibilbidean erromes baten kredentziala.

## Egungo bidea 
thumb| Markaketa : hau da ibilbidea.
thumb| Markaketa : hau ez da bidea.
thumb|Gibraltarko hilarria, *Via Podiensis* bidearen amaiera.

### Loira Garaian 
* Le Puy-en-Velay, Notre-Dame katedrala eta bere klaustroa, Hôtel-Dieu Saint-Jacques, Notre-Dame-de-France-ren estatua, Saint-Laurent eliza, Karmeldarren eliza, Penitenteen kapera, Aiguilhe herria eta bere Saint-Michel d'Aiguilhe ermita ahaztu gabe ;
* Vals-pres-le-Puy ;
* Saint-Christophe-sur-Dolaison eta bere Saint-Christophe eliza ;
* Bains, Montbonnet herrixka eta Saint-Roch ermita ;
* Saint-Privat-d'Allier ;
* Monistrol-d'Allier, Rochegude eta Saint-Jacques ermita, Escluzels herrixka eta Madeleine ermita ;
* Saugues, dorrea ingelesa, Saint-Médard kolegiata eta Saint-Jacques hospizioa ;
* Chanaleilles, Domaine du Sauvage, antzinako kupula tenplarioak eta Saint-Roch kapera.

### Lozèren 
* Saint-Alban-sur-Limagnole eta bertako eliza erromanikoa ;
* Autmont d'Aubrac, Saint-Etienne eliza ;
* Malbouzon, bere eliza, Conquesko fraideek eraikia ;
* Rieutort-d'Aubrac ;
* Marchastel, eta Saint-Andéol ermita ;
* Nasbinals, San Victor eliza.

### Aveyronen 
* Aubrac eta Domerie d'Aubrac ;
* Saint-Chély-d'Aubrac bere eliza erromanikoa eta bere zubi zaharra izenekoa Erromesak Boralden ;
* Saint-Côme-d'Olt, Saint Côme eta Saint Damieni eskainitako parrokia-eliza ;
* Espalion, Calmont d'Olt gaztelua, jauregi zaharra eta Perse eliza ;
* Bessuéjouls eta Saint-Pierre eliza ;
* Estaing, Saint Fleuret-i eskainitako eliza eta Lot gaineko zubia
* Golinhac, San Martini eskainitako eliza ;
* Espeyrac, Saint-Pierre eliza ;
* Sénergues, Saint-Martin eliza eta bere gaztelua XIV . mendearen amaieran eraikia ;
* Conques eta Sainte-Foy abadia ;
* Noailhac, Saint-Roch ermita ;
* Decazeville, Andra Mari eliza ;
* Livinhac-le-Haut .

### Lotean 
[thumb|[Donejakue bideak Frantzian|Donejakue bideen erromesaren ibilbideak Frantzian.]]
* Montredon, Saint-Michel priorea ;
* Saint-Félix, Sainte-Radegonde eliza erromanikoa ;
* Figeac, Place des Scriptures (Rosetta harriaren irudikapena), Saint-Sauveur eliza, Notre-Dame-du-Puy eliza eta Saint-Jacques ospitalea ;
* Béduer, eta bere Barasc gaztelua .

Erromes batzuk Gréalou batu eta Lot ibaiaren ertzera iristen dira Cajarcen . Beste batzuk Célé -ren ibilbidea jarraitzen dute Lot-arekin bat egiten duen arte.

; Lot haranean barrena aldaera

* Gréalou, Notre-Dame eliza erromanikoa eta Pech-Laglaire trikuharria ;
* Cajarc, eta bere Sainte-Marguerite ermita ;
* Varaire, Saint-Jacques eliza eta ospitalea.

; Célé haranean barrena aldaera

* Espagnac-Sainte-Eulalie eta bere abadia ;
* Brengues eta bere Château des Anglais ;
* Saint-Sulpice eta bere XVI . mendeko gaztelua ;
* Marcilhac-sur-Célé, Erregearen etxea eta bere abadia ;
* Sauliac-sur-Célé, Notre-Dame du Roc-Traoucat ermita (harkaitza zulatua) ;
* Crabairet, bere XIII . mendeko gaztelua mendea eta Pech Merle kobazuloa ;
* Saint-Cirq-Lapopie .

Bi aldaerak Cahors ibaian gora elkartzen dira.

* Cahors, Saint-Étienne katedrala eta Valentré zubia ;
* Labastide-Marnhac ;
* Lhospitalet ;
* Lascabanes, Escayrac eliza ;
* Montcuq .

Beste aldaera bat, iparralderantz saihesbide nabarmena aurkezten duena, Rocamadourtik pasatzen da.

### Tarn-et-Garonan 
* Lauzerte, bastida zaharra eta Saint-Barthélemy eliza ;
* Moissac, Saint-Pierre abadia eta bere klaustroa ;
* Autvilar, bere areto biribila eta Saint-Pierre eliza.

### Gersen 
[thumb| [Valence-sur-Baïse|Valence-sur-Baïseren alternatiba : arbasoen haritza eta erromesak.]]
[thumb| [Valence-sur-Baïse ikusten da zeruertzean.]]

* Saint-Antoine-sur-l'Arrats ;
* Flamarens, bere gaztelua ;
* Miradoux, bastida zaharra ;
* Castet-Arrouy, bere Sainte-Blandine eliza ;
* Lectoure, Saint-Gervais-Saint-Protais katedrala ;
* Marsolan ;
* La Romieu eta bere Saint-Pierre kolegiata ;
* Castelnau-sur-l'Auvignon ;
* Condom, Saint-Pierre katedrala eta eliza asko ;
* Valence-sur-Baïse, Flaran abadiarako aldaera eta bere Saint-Jacques erakusketa nabarmena ;
* Larressingle ;
* Beaumont-sur-l'Osse eta bere Artigues zubia ;
* Flarango abadia, bidetik kanpo ;
* Montréal-du-Gers ;
* Lauraët ;
* Lagraulet-du-Gers ;
* Eauze eta Saint-Luperc katedrala ;
* Manciet ;
* Nogaro, fruitu lehorren herria ;
* Bartzelona-du-Gers .

### Landetan 
* Aire-sur-l'Adour, Saint Jean-Baptiste katedrala eta Sainte Quitterie eliza .

Aire-sur-l'Adourtik, erromesak igaro daitezke :
* Pecorade
* Geaune
Edo arabera :
* Miramont-Sensacq, Saint-Jacques de Sensacq eliza
Elkartzeko :
* Pimbo, bere Saint-Barthélemy kolegiata

### Pirinio Atlantikoetan 
[thumb| Gibraltar eta [Izura|Harambeltz arteko bidea.]]
[thumb| [Izura|Harambeltzeko eliza.]]
* Arzacq-Arraziguet ;
* Vignes ;
* Louvigny ;
* Larreule eta bere abadia beneditarren aztarnak ;
* Uzan ;
* Pomps eta XIX . mendeko Saint-Jacques-le-Majeur eliza ;
* Arthez-de-Béarn eta Caubin ospitale ohiaren kapera ;
* Sauvelade eta bere Sauveladeko abadia ;
* Nabarrengose, bere harresiak, bere Saint-Germain eliza ;
* Xarra eta Mongaston gaztelua ;
* Arüe, San Ezteberen eliza erromanikoa ;

### Euskal Herrian 
* Donapaleu, edo lehenago Garrüze, hiru kilometro mendebald
* Xibaltarko bidegurutzea Izura-Azmen (Gibraltarko hilarria)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak