Njideka Akunyili Crosby

**Njideka Akunyili Crosby** (Enugu, Nigeria, 1983) nigeriar artista bisuala da, Ameriketako Estatu Batuetako Los Angelesen (Kalifornia) hirian bizi eta lan egiten duena. Estatu Batuetan duen adopzio-lekuaren eta bere jaioterriaren arteko kultura-eremuaren artean aritzen da, bi mundu horietan bizitzeko erronkak erakusten dituzten argazki-transferentzietan oinarritutako collageak eta pinturak sortuz". 2017an, MacArthur Fundazioak ematen duen Genius Beka jaso zuen.

2018ko maiatzean, Akunyili Crosbyk  enkante errekor bat ezarri zuen, *Bush Babies* lana ia hiru milioi eta erdiren truke salduta Sotheby's New Yorken. Bantu hizkuntza hitz egiten duen Igbo jatorria du. Aita zirujaua izan zuen eta ama, berriz, Dora Akunyili, Nigeriako Unibertsitateko farmakologia irakaslea eta Elikagai eta Sendagaien Administraziorako Agentzia Nazionaleko zuzendaria. Njideka hamar urterekin joan zen Lagosera, Queen's College (QC) Yaba bigarren mailako eskolara joateko. Amak estatubatuar bisa lortu zuen, eta, horri esker, berak eta bere haurrideek atzerrian ikasi ahal izan zuten.

1999an, 16 urterekin, etxetik alde egin zuen Ijeoma ahizparekin, eta AEBra joan zen. Bertan urte sabatiko bat eman zuen, Unibertsitate sarrerako SAT azterketarako ikasten eta AEBko historia klaseetara joaten, Nigeriara Zerbitzu Nazionaleko urtebete betetzera itzuli aurretik. Geroago, Estatu Batuetara itzuli zen Filadelfian ikastera. Bere lehen olio-pintura klasea Community College of Philadelphia-n jaso zuen, non bere maisu Jeff Reed-ek Swarthmore College unibertsitatera sartzen saiatzera animatu zuen.

2004an, unibertsitate horretan graduatu zen, eta arte eta biologia ikasketak egin zituen, Mellon Mayseko graduko kide izanda. Artean hasi baino lehen, medikuntza ikasketak hasi zituen. Swarthmore-n eman zuen azken urtean konturatu zen bere arte-klaseetan gehiago gozatzen zuela bere kimika organikoko eta biologiako klaseetan baino. Nigeriar migratzaile izandako esperientzia artearen bidez kontatzeko zuen beharrak eragin zuen aldaketa. 

2006an, Swarthmore-n graduatu ostean, Pennsylvania Academy of the Fine Arts-en ikasi zuen, eta bertan graduondoko ziurtagiria lortu zuen. Gero, Yale School of Art-en izan zen, Arte Ederretan master bat egiteko.

Justin Crosby artistarekin ezkonduta dago, eta seme bat du, Jideora, 2016an jaioa. Wangechi Mutu eta Kehinde Wiley bezalako artistekin adiskidetasun eta lan trukeak mantendu ditu.

## Ibilbidea 
2011n Yale Unibertsitatean graduatu ostean, Akunyili artista egoiliarra hautatu zuten Studio Museum in Harlem ospetsuan, artista afrikar hasiberriak sustatzeagatik eta laguntzeagatik ezaguna. Egonaldi horretan, bere aholkularia ezagutu zuen, New Yorken bizi zen emakume artista, Wangechi Mutu. Urte hartan marrazkigintzan zein irudien pinturan esperimentatzeko eta arte garaikidea, historia postkoloniala eta Afrikako diasporari buruzko ikasketak egiteko balio izan zion.

2017an, MacArthur Fundazioak ematen duen Genius Beka jaso zuen Akunyilik. Hurrengo urtean, 2018an, Los Angelesko Arte Garaikideko Museoaren murala diseinatu zuen. Lan horrek bere estilo berezia erakusten du pintura, collagea, grabatua eta marrazkia konbinatuz, geruzen eszena korapilatsuak sortzeko. Bigarren artista izan zen Museoaren ekimen berri gisa sortutako horma-irudi hori sortzen.

## Artearen merkatua 
2016an, Akunyili Crosbyren —astiro-astiro ekoizten duen artistaren— lanaren eskariak aise gainditu zuen eskaintza, eta, horren ondorioz, enkanteetan izugarri garestitu ziren haren lanen prezioak. Horrela, Nathaniel Kahnen *The Price of Everything* (Guztiaren prezioa) 2018ko dokumentalean agertzen diren artistetako bat bihurtu zen, eta berak artearen merkatuaren aurrean duen ibilbideaz eta posizionamenduaz hitz egin zuen. Sormen jarrera horri amaiera eman zion 2016ko azaroan Sotheby's-eko arte garaikidearen enkantean bere *Drown* pintura 900.000 dolarren truke saltzean. *Izenbururik gabe* merkatuan egin zuen lehen margolana urte hartako irailean saldu zuten Sotheby's-en, New Yorken, 93.000 dolarren truke.

2017ko martxoan, *The Beautyful Ones* (Serie # 1c), *The Beautyful Ones* saileko bost pinturetako lehena, bildumazale pribatu batek saldu zuen 3 milioiren truke Christie's Londonen.

2018ko maiatzean, Akunyili Crosbyk beste enkante errekor bat ezarri zuen, *Bush Babies* lana ia hiru milioi eta erdiren truke salduta Sotheby's New Yorken.

## Eraginak 
Queen's Collegen egindako egonaldian, Akunyili Crosby Nigeriako, Erresuma Batuko eta AEBko kultura herrikoiarekin harremanetan jarri zen, eta horrek bere lanaren eta pop kulturako artisten lanaren artean antzekotasunak sortzen lagundu zuen. Bere lana Estatu Batuetan bizi eta lan egiten duen emakume nigeriar gisa izandako esperientzia pertsonalean oinarritzen da. Kerry James Marshallen lanaren bidez iritsi zitzaion Afrikako intimitatea mendebaldeko pinturarekin uztartzeko kontzeptu hori.

Wangechi Mutu artistak eragina izan zuen obra berri bat sortzeko eta eraikitzeko irudi ezberdinak erabiltzean. Mutuk haustura bat adierazteko erabiltzen ditu bere irudiak; Akunyili Crosbyren ikuspegia, ostera, sinkretismoan zentratzen da gehiago. Artistak fototransferentziak eta oihalak erabiltzen ditu bere lanetan hainbat objektu txertatzeko, hala nola orrazkerak, modak, arkitektura eta bi kulturetako altzariak. Fototransferentzia horiek artistak aurrez aukeratutako argazki baten ikus-garbitasuna murrizten dute. Akunyili Crosbyrentzat gauza sinbolikoa da, pertsonak kultur espazio ezberdinen artean mugitzen diren heinean informazioa zelan galtzen den erakusten duena.

Bere lana Chinua Achebe idazlearen lanekin lotuta dago, izan ere, bere kulturara egokitzeko ingelesa aldatzea Akunyili Crosbyren artelanaren bidez interpretatu liteke. Achebek adierazi zuenez, ingelesa aldatzen denean, bere afrikar esperientziaren zama jasateko erabil liteke. Bere lanean, Akunyili Crosbyk ingelesa deszifratzen du eta kulturaz gaindiko espazio sinkretiko bat sortzeko erabiltzen du.

Akunyili Crosbyren ustez, Édouard Vuillard eta Chris Ofili margolari klasiko eta garaikideak izan dira eragin handia izan duten artistak, JD Okhai Ojeikere eta Malick Sidibe argazkilari afrikarrez gain. Zerrenda horretan dago Kerry James Marshal ere. Akunyiliy Crosby-k bezala, Marshal-en lanak Europako tradizio artistikoari egiten dio erreferentzia, eta horrek, artistaren ustez, tradizio hori bere sormen lerrora eramatera animatu zuen.

## Prozesua 
Artistak Nigerian egindako argazkiak erabiltzen ditu, bere argazkiak eta beste hainbat seniderekin eta herrialde horretako herri aldizkarietako orrialdeetakoak. Argazkiak "collagearen eta azetona transferentziaren bidez egindako inprimaketaren bidez egindako geruzak dira, eta horrek irudi sare bat sortzen du bere pinturetan zehar". Lanak egiteko orduan bere elementu nagusiak Collagea, argazkien transferentzia, pintura akrilikoa, ikatz-ziria, oihala eta kolorezko arkatza dira. Nigeriar eragin handia duen estiloa eta pop kultura, Mendebaldeko esperientzia pertsonal eta akademikoaren emaitza. Bere lanaren emaitza ezin da nigeriar edo amerikar huts katalogatu. Bere sorkuntzak bi kulturetatik datozen produktu hibridoak dira, bere autobiografiaren eta "nortasun sailkaezinaren" emaitza dira eta. 

Lanaren zatirik handienean emakumeak botere posizio batean ikusten dira. Artistaren esanetan, emakumeen ekintza ez da zalantzan jarri behar, eta bera prozesu horren parte aktiboa da. Akunyili Crosbyk, era berean, Nigerian inoiz ikusi ez zuen arraza arteko ezkontzari buruzko irudiak sortu nahi ditu. Senarra Texasko gizon zuria da, eta da bere lan batzuetan agertzen da.

## Erakusketa hautatuak 
* 2013: *Bronx Calling*: The Second Bronx Biennial "Bronx Museumean.   
* 2014: *Sound Vision*, Durhameko (Ipar Carolina) Duke Unibertsitateko Nasher Arte Museoa.
* 2014: *Draped Down*, The Studio Museum Harlemen, New Yorken.
* 2015: *Hammer Projects: Njideka Akunyili Crosby, The Hammer Museum*, Los Angeles, Kalifornia.
* 2015: Portraits and Other Likenesses from SFMOMA San Frantziskoko Arte Modernoko Museoa.
* 2016: *Before, Now, After (Mamá, Mummy, Mamma)*, Arte Amerikarraren Whitney Museoa, New York Hiria.
* 2016: *Njideka Akunyili Crosby: I Refuse to be Invisible, Norton Museum of Art,* *West Palm Beach*, *Florida* *-* Norton Museum of Art-eko RAW seriearen zatia.
* 2017: *Njideka Akunyili Crosby / Predecessors*, Arte Garaikideko Zentroa, Cincinnati, OH. Frances Young Tang irakaskuntza museoa eta arte galeria Skidmore Collegen, Saratoga Springsen, New Yorken.
* 2017: *From Room: Njideka Akunyili Crosby / Counterparts*, Baltimoreko Arte Museoa, Baltimore, Maryland.
* 2017: *Side by Side Dual Portraits of Artists*, San Frantziskoko Arte Modernoko Museoa.
* 2018: *In My Room: Paintings of interiors from 1950-present*, Fralin Arte Museoa Virginiako Unibertsitatean, Charlottesville, VA.
* 2019: *lm am*.*..* *Women Artists of Africa* Museo Nacional Smithsonian de Arte Africano, Washington Hiria.
* 2020: *Radical Revisionists: Contemporary African Artists Confronting Past and Present*, Moody Center for the Arts, Houston, Texas.

## Bildumak 
* The Nasher Museum of Art de la Universidad de Duke.
** "Reality of My Surrounding: The Contemporary Collection" 2016ko urriaren 1a - 2016ko uztailaren 10a.
*** Aurkeztua "*The Beautyful Ones Are Not Yet Born" Might Not Hold True For Much Longer, 2013"* 
* Yale University Art Gallery
** "The rest of Her Remains, 2010" 
* San Frantziskoko Arte Garaikidearen Museoa
** "Janded, 2012".
** "Retrato de boda, 2012".
* Arte Americarraren Whitney Museo 
** "Portals, 2016".
* Pérez Art Museum Miami Museo Metropolitano de Arte
** "Within Genres Collection"2017ko abuztuaren 25a-2018ko abuztuaren 19a.
*** Presented "See Through, 2016".
* Pensilvaniako Arte Ederren Akademia
** "I Always Face You, Even When it Seems Otherwise, 2012".
* Harlemgo Estudio Museoa
** "Nwantinti, 2012".
* The Tate Modern The New Church Museum, Lurmutur hiria.
** "Nuestra Señora" 2016ko azaroaren 11-2017ko ekaina.
*** Aurkeztua: "Mama, Mummy, and Mamma, 2014".
* Zeitz MOCAA, Lurmutur hiria
** "Sunday Morning, 2014".
* Los Angeleseko Arte Museoa.
** "Bush Girl, 2015".
** "I Still Face You, 2015".
** "I See You in My Eyes, 2015".
* Albright-Knox arte galeria Norton arte museoa.
** "Serie The Beautyful Ones # 5, 2016".
* Los Angelesko Arte Garaikideko Museoa.
** Mural MOCA: Njideka Akunyili Crosby.
** "Give and Take: Highlighting Recent Acquisitions".
*** Presented "Garden, Thriving, 2016".
* Afrikako Arteen Smithsonian Museo Nazionala.
** "Wedding Souvenirs, 2016".

## Erakusketen liburuak eta katalogoak 
* 2016 Brutvan, Cheryl, *Njideka Akunyili Crosby*: I *Refuse to be Invisible*, West Palm Beach: Norton Museum of Art, 2016.
* 2015 Cornell, Lauren eta Helga Christoffersen, ed. *Surround Audience: New Museum Tresnial*. New York: Skira Rizzoli Publications, Inc., 2015.
* 2013 Bautista, Stephanie, ed. *Njideka Akunyili eta Simone Leigh: Always Face You, Even When it Seems Otherwise* Londres: Tiwani Contemporary, 2013.
* 2013 Merjian, Ara H. *Vitamina D2*, Londres: Phaidon, 2013.
* 2013 The *Bronx* Museum of Arts, Bronx C*alling: AIM Bigarren Biurtekoa*. New York: The Bronx Museum of the Arts, 2013.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2014, Smithsonian American Art Museum-eko James Dickey Arte Garaikideko Saria.
* 2015, Next Generation Saria, Arte Garaikideko Museo Berria.
* 2015, The Studio Museum en Harlem's Wein Artist Prize.
* 2015, Foreign Policy's Leading 100 Global Thinkers 2015.
* 2015, Joyce Alexander Wein Artist Prize, 2015, Harlemgo Studio Museum.
* 2016, Canson Saria.
* 2016, Urteko emakumea saria, *Financial Times*.
* 2016, Future Generation 2017 Arte Sarirako hautatua.
* Umbrished Alumni Award saria, Pennsylvaniako Arte Ederren Akademia.
* 2017, MacArthur bekadunen programa.
* 2019, *Honoris causa* doktoretza Arteetan, Swarthmore College.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak