Gloria Anzaldúa

**Gloria Evangelina Anzaldúa** (Rio Grande Valley, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1942ko irailaren 26a - Santa Cruz, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 2004ko maiatzaren 15a) akademikoa, aktibista politiko chicanoa, feminista, idazlea eta poeta izan zen.

## Biografia 
Gloria Anzaldúa, Urbano eta Amalia Anzaldúaren alaba izan zen. Hamaika urte zituenean, bere familia Hargill-era (Texas) joan zen bizitzera. Hamalau urterekin aitaren heriotza jasan zuen. Anzaldúak unibertsitate-hezkuntza lortu zuen, nahiz eta zazpigarren belaunaldiko texatar bezala bizi behar izan zituen arrazakeria, sexismoa eta beste zenbait zapalkuntza mota. Texas-Panamerikako Unibertsitatean gradua eta Austin Texasko Unibertsitatean masterra jaso zituen.

Anzaldúak zenbait urtez eskola-irakasle lan egin zuen, masterra lortzeko Austinera joan aurretik, halaber, doktoregoko ikasketak burutu zituen literatura konparatuan, Texasko Unibertsitatean Austin-en. 1977an Kaliforniara joan zen eta bertan jarraitu zuen ikasten.

San Francisco State Unibertsitatean katedratikoa izan zen, baita Kaliforniako Santa Cruz Unibertsitatean eta Floridako Unibertsitate Atlantikoan ere.

Idazle gisa, *This Bridge Called My Back* ( Redical *Women of Color* (1981) da idazlan famatuena, Cherríe Moragarekin batera, Anzaldudak fikzio eta poesia lan ugari ere idatzi zituen. Ingelesez eta gaztelaniaz idatzi zuen. Anzaldúak espazioak kulturak - erlijio sinkronismoa -, hizkuntzak - ingelesa eta gaztelania -, prosa eta poesia, eta sexualitatea eta generoa landu zituen.

Anzalduak feminismoaren definizioan lagundu zuen, baita chicano kulturaren arloan ere. Oso ekarpen berezia izan zen mestizaje terminoa sartzea AEBko publikoarentzat, "haratago" egotearen kontzepzioa esan nahi duena. Bere lan teorikoetan, Anzalduak *mestiza* berri bat aipatzen du ("new mestiza"), berak bere identitate gatazkez jabetzen den subjektu bezala deskribatzen duena, eta ikuspegi angelu berria ("new angles of vision") terminoa erabiltzen du mendebaldeko pentsamendu bitarrari erronka egiteko. "New mestizaren" pentsamoldea feminismo post-kolonialean ilustratuta dago.

Arrazak normalean jendea zatitzen duen bitartean, Anzaldúak arraza desberdinetako jendeari eskatzen dio aurre egin diezaiela bere beldurrei, gorroto gutxiagokoa eta guztiontzat emankorragoa den mundu bat eraikitzearren.

Anzaldúa 2004ko maiatzaren 15ean hil zen, Santa Cruzko bere etxean, diabetesaren ondorioz, Kaliforniako Unibertsitatean doktoregoko tesia defendatu eta aste gutxira.

## Lanak 
* *This Bridge Called My Back: Writings by Radical Women of Color* (1981)
* *Borderlands/La Frontera: The New Mestiza* (1987)
* *Making Face, Making Soul/Haciendo Caras: Creative and Critical Perspectives by Feminists of Color* (1990)
* *Interviews/Entrevistas* (2000)
* *This Bridge We Call Home: Radical Visions for Transformation* (2002)

### Haurrentzako liburuak 
* *Prietita Has a Friend* (1991)
* *Friends from the Other Side -Amigos del Otro Lado* (1995)
* *Prietita y La Llorona* (1996)
* *La fea* (1958)

## Sariak 
* Before Columbus Foundation American Book Award
* Lambda Lesbian Small Book Press Award
* Lesbian Rights Award
* Sappho Award of Distinction / Ohorezko saria
* National Endowment for the Arts /Fikzio saria
* American Studies Association Lifetime Achievement Award

## Bibliografia 
* Anzaldúa, Gloria, *Borderlands/La frontera: the new mestiza.* Introducción por Sonia Saldívar-Hull. Segunda ed. Aunt Lute Books, San Francisco, 1999.
* Anzaldúa, Gloria E. "La Conciencia de la Mestiza: Towards a New Consciousness", pp. 179-187 en *Feminist Thought Reader: Local and Global Perspectives.* Comps. Carole R. McCann y Seung-Kyung Kim. Routledge, New York, 2003.
* Fuentes, Yvonne & Parker, Margaret K, "Leading Ladies: Mujeres en la literatura hispana y en las artes: Gloria Anzaldúa,Giannina Braschi, and Sandra Cisneros", Louisiana State University, 2006.
* Gonzalez, Christopher Thomas, “Hospitable Imaginations: Contemporary Latino/a Literature and the Pursuit of a Readership: Sandra Cisneros, Junot Diaz, Giannina Braschi”, Ohio State, 2012.
* Keating, AnaLouise, ed. *EntreMundos/AmongWorlds: New Perspectives on Gloria Anzaldúa.* Palgrave MacMillan, New York, 2005.
* Keating, AnaLouise. *Women Reading, Women Writing: Self-Invention in Paula Gunn Allen, Gloria Anzaldúa and Audre Lorde.* Temple UP, Philadelphia, 1996.
* Mack-Canty, Colleen. “Third-Wave Feminism and the Need to Reweave the Nature/Culture Duality” pp. 154-179 in *NWSA Journal*; Fall 2004, Vol. 16, Issue 3.
* Palacio Avendaño, Martha. *Gloria Anzaldúa: poscolonialidad y feminismo* Gedisa, Barcelona, 2020.
* Palacio Avendaño, Martha. "Polítique et Langage: Langages de Frontière." in Vermeren, Patrice; Llevadot, Laura y Valls Boix, Juan Evaristo (eds). 'Penser avec les lèvres. La philosophie contemporaine à l’épreuve de la langue'. L'Harmattan, Paris, 2019.
* Palacio Avendaño, Martha. "Frontera, vulnerabilidad y solidaridad. Algunas notas desde el trabajo de Gloria Anzaldúa." in ' Rocco, V. (coord). Éxodos y geopolíticas. Colección Pensar nuestro tiempo. Dykinson, Madrid, 2019, pp. 105-118.
* Pérez, Emma. “Gloria Anzaldúa: La Gran Nueva Mestiza Theorist, Writer, Activist-Scholar” pp. 1-10in *NWSA Journal*; Verano 2005, Vol. 17, Issue 2.
* Reuman, Ann E. “Coming Into Play: An Interview with Gloria Anzaldua” p. 3 in *MELUS*; Verano 2000, Vol. 25, Issue 2.
* Stone, Martha E. “Gloria Anzaldúa” pp. 1, 9 in *Gay & Lesbian Review Worldwide*; Jan/Feb2005, Vol. 12, Issue 1.
* Ward, Thomas. “Gloria Anzaldúa y la lucha fronteriza”, in *Resistencia cultural: La nación en el ensayo de las Américas*, Lima, 2004, págs. 336-342

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gloria Anzaldua MFH, Espainiako IV., Gaztela Eskola, Palo Alto, CA, AEB
* *Ahotsak Gaps-en* biografian
* *Santa Cruz Sentinel* Gloria Anzaldúaren hilketa
* Gloriarentzako lineako memoriala
* *San Frantziskoko Kronikaren* Obituarioa Gloria Anzaldúarentzat
* *This Bridge, My Back: Hirugarren Munduko Emakumeen Ahotsak Estatu Batuetan*