Onorata Rodiani

**Onorata Rodiani** (Cestelleone, Italia, 1403 – Cremona, Italia, 1452) margolari eta gudari ospetsua izan zen. Onorata Rodianik, errepresalien beldur, hiritik ihes egin zuen gauez, gizon jantziekin eta bere ohorea defendatu zuen segurtasunarekin.

## Bizitza 
Onorata Rodiani Castelleonen jaio zen, Cremonatik (Milango dukerria) gertu, gero Italia izan zena.

Litekeena da Mario Rodiani margolariaren alaba edo biloba izatea, Gabrino jauregia apaintzeko enkargua izan zuen margolaria. 

### Lan ibilbidea 
Tradizioak dioenez, Onorata 19 urterekin sartu zen Jauregian, Pominia jaunaren emaztearen konpainiako dama izateko. Handik gutxira, bere gelak berak margotzeko aukeraz galdetuko zion.

Antonio Campik *Storia di Cremona* lanean bildutako informazioari esker, badakigu Onorata Rodianik gaztaroko lehen urteetan pinturari ekin ziola. 1420-1424 bitartean, Rodiani andreari Gabrino Fanduloren jauregiko dekorazio piktorikoaren ardura hartzeko deitu zioten, Filippo Maria Visconti Dukearekin  izandako tratatu baten bidez Castelloko Markes titulua zeukana.

### Bortxaketa saiakera 
1423. urtean, Gabrino Jauregian lanak egiten ari zela, gortesau bat hil zuen labana batekin, Fiammeniren idatzian jasota dagoenez, bortxaketa saiakera baten ondorioz, segur aski. Kondairak dioenez, erasoaren arrazoia izan zen arropak gorputzaren zati batzuk agerian uzten zituela altueran aldamioen gainean lan egiten zuenean, eta hori ere nahiko ezohikoa zen, Errenazimenduko emakume margolari gehienek lurrean eta astoarekin lan egiten baitzuten. Pasarte horrek erakusten digu zelan egin behar zioten aurre garai hartako emakumeek, beren lanbidea segurtasunez burutzeko ezgaiturik, eta era berean, zelan sufritzen zuten hala ere lanbidean jarduteko aukera hartzen zutenek. Onorata Rodianik, errepresalien beldur, hiritik ihes egin zuen gauez, gizon jantziekin eta bere ohorea defendatu zuen segurtasunarekin:

: "Hobe da aberritik kanpo zintzo bizitzea, aberrian desohoratua baino".

### Bizitza militarra 
Gertaera horien ostean, Onorata Rodiani zaldiz soldadu (gizonezkoen jantziak mantenduz) aurkeztu zen Oldrado Lampugnanoren konpainian. Clemente Fiammeni jaunak –kontakizun historiko batzuk jasotzen dituen jakintsua– gehitu zuen gizonez jantzita eta ofizial-karrera egiten ikusi zutela. 1452. urtean, Corradoren (Francesco Sforza Milango Dukearen anaia) zerbitzuan zegoela, bere jaioterria zen Castelleonera laguntzera joan zen, une hartan veneziarren setiopean baitzegoen. 1452 edo 1453. urteko abuztuan, Veneziaren menpe erortzear zegoen dorrearen azpian, Onorata gogor kolpatua izan zen. Harresien barruan, bere kideek armadura kendu zioten, emakume-gorputza aurkituz, eta herrikideak txundituta utzi zituen. Geroxeago, Castelleone defendatzen hil zen (gudua abuztuaren 16tik 17ra bitartean izan zela kontuan hartuta), eta Castelleoneko parroki elizan lurperatu zuten abuztuaren 20an. Tradizioaren arabera, hil baino lehentxeago eta ausardiaz borrokatu ostean, hitz hauek esan zituen:

: "Zintzo  bizi izan naiz, eta zintzo hilgo naiz".

## Lan artistikoa 
Ezer gutxi dakigu Rodianiren lanari buruz. 1880. urtean Lodovico Mondini Castelleoneko apaizak Rodianiri buruz idatzi zuen eta oholak eta freskoak Onoratak eginak zirela esan zen. Gero, Galeotti-Vertua jauregian (Castelleone), Fonduloren zaharberritze-lanetan egindako egonaldien hondarrak ezagutu ziren. Ama Birjinaren fresko bat agertu zen umearekin batera, San Sebastian eta San Kristofororen ondoan. Tradizionalki, egur gaineko olio-pintura den Santa Caterina bat ere egotzi izan zaio. Bere konposizioek heldutasun handia erakusten dute, kolore oso sofistikatuekin, argilunaren teknika trebea, lonbardiar eskolaren berezko ezaugarriekin.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak