open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Great Expectations (1946ko filma)

***Great Expectations*** filma David Lean zinemagilearen lana da, 1946. urtekoa. Filmak 5 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, 2 irabaziz.

## Pertsonaiak 
* John Mills
* Anthony Wager
* Valerie Hobson
* Jean Simmons
* Bernard Miles
* Francis L. Sullivan
* Finlay Currie
* Martita Hunt
* Alec Guinness

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
A Double Life

***A Double Life*** filma George Cukor zinemagilearen lana da, 1947. urtekoa. Filmak 4 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, 2 irabaziz.

## Pertsonaiak 
* Ronald Colman
* Signe Hasso
* Edmond O'Brien
* Shelley Winters
* Ray Collins
* Philip Loeb
* Millard Mitchell
* Joe Sawyer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
Wayde van Niekerk

**Wayde van Niekerk** (Kraaifontein, 1992ko uztailaren 15a) hegoafrikar esprinter bat da, Rioko 2016ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuena 400 metroko lasterketan. 

Gaur egun 400 eta 300 metrotako munduko errekorren jabe da eta 400 metrotako errekor olinpikoa ere badu.

## Biografia 
Kraaifontein hirian jaio zen, Lurmutur Hiritik gertu. 2005ean gurasoak banandu eta amarekin Bloemfonteinera joan zen bizitzera. Han marketing ikasketak egin zituen Estatu Libreko Unibertsitatean.

Atletismo munduan nazioarteko debuta 2010ko Munduko gazte mailako txapelketan egin zuen eta 200 metrotako lasterketan laugarren postua eskuratu zuen. 2012tik aurrera 400 metrotako lasterketan emaitza hobeak lortzen hasi zen. 2014an Commonwealth Jokoetan eta Afrikako txapelketan zilarrezko dominak eskuratu zituen eta 4x400 metrotan urrezko domina lortu zuen Kopa Kontinentalean Afrika ordezkatuz. 

2015ean Munduko txapelduna izan zen 400 metrotan eta 2016an Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen, munduko errekorra ezarriz, 43.03. Ebakuntza egin eta 2020ko Olinpiar Jokoetarako prestatu zen. Parte hartu zuen baina ez zuen lortu 400 metroko finalean sartzerik. 2022ko Munduko txapelketan bosgarren egin zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Marka pertsonalak 
* 100 m: 9.94 (2017) - Velenje ()
* 200 m: 19.84 (2017) - Kingston ()
* **300 m: 30.81 (2017)** - Ostrava () **Munduko errekorra**
* **400 m: 43.03 (2016)** - Rio de Janeiro () **Munduko errekorra** eta **Errekor olinpikoa**
* 4x100 m: 38.84 (2016) - Durban ()
* 4x400 m: 3:00.02 (2014) - Marrakex ()

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Wayde van Niekerken webgune ofiziala
Lorenza Izzo

**Lorenza Francesca Izzo Parsons** (Santiago, Txile, 1989ko irailaren 19a) txiletar modeloa, aktorea eta ahots-aktorea da, *Aftershock*, *Knock Knock* eta *Once Upon* bezalako filmetan parte hartu izanagatik ezaguna.

## Biografia 
19 urteko aldea du amarekin, Rosita Parsons modeloarekin. Harro dago ama eta Carolina Parsons izeko modeloak izateagatik.

2007an Ameriketako Estatu Batuetara joan zen, eta New Yorkeko Lee Strasbergen Akademia ospetsuan jardun zuen.

## Lan ibilbidea 
2010ean egin zuen debuta zineman, Sebastián Radic-ek zuzendutako UDD Zinema Eskolako Jarraibideak *Instrucciones para mi funeral* izenburuko filman, hain zuzen ere.

Kazetaritzako eta modelo ikaslea izanik, produkzio horretan sartu zen, eta *La tercera-n zera* esan zuen: «*Kazetaritza-ikasketak nire jarduera osatzeko dira.* *Une honetan modelajeak sos batzuk irabazteko balio dit. Abizena asko aprobetxatu dut, baina ziurta dezaket aktuazioa dela gustuko dudana»*.

2011n, Fashion Weekera gonbidatu zituzten Rosita Parsons eta Lorenza, São Paulon. Han Gisele Bundchen ezagutu zuen, eta Lorenza aukeratu zuten Colcciren aurpegia izan zedin, Bundchen ere bazen aurpegia. Rositak terra.cl-n kontatu zuenez, bere alabak "i*zugarrizko arrakasta izan zuen, eta berak inoiz ez zuen horrelakorik ikusi bere bizitzan, eta, hori oinarri hartuta, harremana eraikitzen joan zen, eta, gero, Txilen, Colcci gailurrera iritsi zen*." Izzo Colcciren aurpegi gisa aurkeztu zen W. hotelean, festa handi batekin.

*Qué pena tu vida* filmaren jarraipena izan zen *Qué pena tu boda* filmean parte hartu zuen, Nicolás Lópezek zuzenduta. Zuzendariak azaldu zuen zergatik aukeratu zuen Lorenza Lucíaren papererako: «*Banekien bazela, eta bere lookarengatik perfektua zen pertsonaiaa egiteko.* *Antzerkia ikasi zuen New Yorken, eta zinema egiteko ikasi zuen»*.

2014. urtean *Knock Knock* filma filmatzen hasi zen Txileko Santiagon, Keanu Reeves eta Ana de Armasekin batera, Eli Roth zuzendariaren agindupean.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
## Sariak eta izendapenak 
## Bizitza pribatua 
2014ko azaroan Zapallar hondartzan ezkondu zen Eli Roth zuzendariarekin, eta harekin bizi izan zen Los Angelesen, Kalifornian. Biek 2018ko uztailean iragarri zuten banaketa.

2020an Sophie Tabet idazle frantziar-libanoarrarekin harremana hasi eta 2023an Yucatanen ezkondu ziren.  Askotan galdetu diote zergatik argitaratu zuen bere neska-lagunarekin zuen harremana… Lorenza Izzoren iritziz,*Gorrotatzera eta elkarri talka egitera bideratuta dagoen mundu honetan, hain da garrantzitsua gaur egun egiazkotasuna... !*  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lorenza Izzo Internet Movie Databasen.https://www.imdb.com/name/nm4448022/
Rosita Parsons

**Rosita Parsons**, jaiotzaz **Rosa Herminia Parsons Bobadilla** (Santiago, Txile 1970eko urtarrilaren 9a) txiletar  modeloa eta enpresaburua da. 1980an modelajearen ikonoa izan zen.  

## Biografia 
Oso goiz hasi zuen karrera. 80ko hamarkadan, edertasun-ikono handiabat zen, eta top model gisa katalogatuta zegoen.

Claudio Izzorekin ezkonduta egon zen eta gero 1998an Eduardo Lyonekin ezkondu zen. 2016ko urtarrilaren 22an Antonio Eguiguren enpresaburuarekin ezkondu zen, eta hil arte egon zen harekin, 2017ko martxoaren 8an. Lorenza Izzo Parsons eta Clara Lyon Parsons alaba modeloen ama da.

### Arropa-marka 
2022rako, bere arropa-marka sortu zuen, “Rosita Parsons” izenekoa, eta emakumeentzako hainbat pijama mota egiten ditu. “Echimuco” azoka-denboraldiaren zuzendaria ere bada. Azokak hainbat ekimenek osatzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Pholiota flavida

***Pholiota flavida*** *Strophariaceae* familiako onddo espezie bat da. Zapore atsegina du, baina haragiaren testura ez da oso fina, kalitate txikikoa da.

Sinonimoa: *Flammula flavida*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 6 cm bitarteko diametrokoa; hasieran kanpai itxurakoa, gero zabalagoa. Hori bizi samarreko koloretik gorrixka-lehoi kolorera doana. Azal biluzia edo zuntz txiki arreak izaten ditu ertzerantz, eta bertan ikus daiteke eremu urtsu bat dagoela.

**Orriak:** Zurbilak hasieran, gero horiak, ondoren herdoil kolorekoak, ertz argiagoarekin.

**Hanka:** Haritsua, eskuarki luzea, 12 cm artekoa. Hasieran zuri-horixka kolorekoa, gero hori-gorrixka kolorekoa, batez ere oinarrian. Errezel sotil bat du gortina itxuran, ale gazteetan ikusten da. 

**Haragia:** Horixka-herdoil kolorekoa oinean. Lurraren usain desatsegina du. Zapore gozoa.

**Etimologia:** *Pholiota* terminoak, belarri ezkatatsua, kapela ezkatatsua esan nahi du. *Flavida* epitetoa latinetik dator, hori, esan nahi duen "flavidus" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Hypholoma sublateritium* delakoarekin nahas daiteke, honek zuri-horixka koloreko orriak izaten ditu hasieran eta geroago gris-oliba koloretik beltz-olibara doan kolorekoak.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, talde faszikulatuetan hazten da, pinuen motzondo eta eroritako adarretan. Ohikoa.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Deco (argipena)

**Deco** izenak hainbat adiera du:

* **Déco** edo **Art déco**, mugimendu eta estilo artistiko bat.
* **Deco** edo **Anderson Luis de Souza**, futbolari brasildarra.
Pholiota lenta

***Pholiota lenta*** *Strophariaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da ez toxikoa, ez jangarria, ez da atsegina ahoan. Kolore argiko lurreko *Pholiota* bat da, taldeetan hazten dena.

Sinonimoak: *Dryophila lenta*, *Flammula lenta*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, zuri krema kolorekoa edo buztin kolorekoa; gainazal likatsua ezkata zuri txikiekin, batez ere kanpoaldean, zahartzean eta lehortzean desagertu egiten dira.

**Orriak:** Ez oso estu, itsatsiak edo pixka bat dekurrenteak koska batekin, zurbilak; zuri-krema kolorekoak eta gero okre antzekoak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 5 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,7 eta 1 cm bitarteko lodierakoa, barrubetea, zilindriko erregularra, oinarrian marroi-gorrixkaz tindatzen da. Gainazala orban txikiz pikardatua dago. Gortina nabarmena eta iraunkorra.

**Haragia:** Nahiko lodia, zurixka edo tonalitate marroiekin. Usain atsegina du eta errefauaren zapore arina.

**Etimologia:** *Pholiota* terminoak, belarri ezkatatsua, kapela ezkatatsua esan nahi du. *Lentus* epitetoa latinetik dator, tinko, esan nahi duen "lentus" hitzetik. Bere haragiagatik.

## Jangarritasuna 
Ez du kaltetik egiten, baina ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua 
Espezie honen bereizgarria kapelaren eta oinaren gaineko ezkata zuriak dira, baita bere zuri-krema kolorea ere, ezaugarri hauek, *Pholiota* generoko beste espezietatik desberdina egiten dute.

## Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazkenean, lurpeko zur hondarretan, pago eta pinuen basoetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Islandia, Europa, Errusia, Hego Korea, Japonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wim Udenhout

**Willem Alfred Udenhout** (Coronie, 1937ko irailaren 29a - Paramaribo, 2023ko maiatzaren 22a) Surinamgo lehen ministroa izan zen 1984ko otsailetik 1986ko uztailera.

Literatura ikasi zuen Leidengo Unibertsitatean eta irakasle eta Black Powerreko ekintzailea izan zen. Surinamgo militarrek bi urtez ezarri zuten lehen ministro karguan. Geroago enbaxadore izan zen Estatu Batuetan. Ez zuen lagundu militarrek egindako zibilen hilketei buruzko ikerketa.
Pablo Marín

**Pablo Marín Tejada** (Logroño, Errioxa, 2003ko uztailaren 3a) espainiar futbol jokalaria da. 

Erdilari lanetan aritzen da. Gaur egun Errealean jokatzen du. 2026ko urtarrilaren 30ean lehen taldera igo eta 2029 urterarte berritu zuen bere kontratua talde txuriurdinarekin.

## Ibilbidea  
Logroñon hasi zuen bere ibilbidea futbolean EDF Logroño eta Tiki-Taka Akademian 2016. urtean Realera iritsi zen arte.

Futbol basean ibili zen jolasten 2020ean Realaren C taldearekin debuta egin zuen eta hurrengo urtean talde horretan finkatu zen. 

2021-22 denboraldian Bigarren Federazioa kategoria berrian ibili zen, espainiako laugarren mailan. 

Sanserekin debuta 2022ko urtarrilean iritsi zitzaion Pablori. Espainiako futbol ligako bigarren mailan izan zen Club Deportivo Leganés-ren aurka. 

#### Lehen taldearekin. 
Urte berean, 2022ko urriaren 20ean lehen taldearekin egin zuen bere debuta. Real Valladolid-en aurka. Realak partida hori galdu zuen baina errioxarrak sentsazio onak utzi zituen bere lehenengo 16 minututan. José Zorrilla estadioanizan zen. 

Denboraldi hartan lehen taldearekin 23 partida eta Sanserekin 28 jokatu zituen Pablok. 2023-24 denboraldian Sanserekin jarraitu zuen nahiz eta lehen taldearekin UEFAko Txapeldunen Ligako partidak jolastu

2024-25 denboralditik aurrera lehen taldearekin aritu da Pablo nahiz eta 28 dortsalarekin jokatzen jarraitu duen.

Gaur egun lehen taldeko jokalari da eta 15 zenbakiarekin jolasten du. Kontratua 2029 urterarte dauka talde txuriurdinarekin. 

## Estatistikak 
*2026ko urtarrilearen 30era eguneratuta.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Profila
Justin and the Knights of Valour

***Justin and the Knights of Valour*** (euskaraz: «Justin eta Balorearen Zaldunak») 2013ko Manuel Sicilia zinema zuzendariek zuzendutako komedia eta akziozko konputagailuzko animazio filma bat da. Freddie Highmore, Saoirse Ronan, James Cosmo, Charles Dance, Tamsin Egerton, Antonio Banderas, Rupert Everett, Barry Humphries, Alfred Molina, Mark Strong, David Walliams eta Julie Walters aktoreek bikoiztu zuten. 2013an marrazki bizidunetako film onenaren Goya Sarirako izendatua izan zen.

## Ingelesezko bikoiztaileak 
* Freddie Highmore: Justin
* Saoirse Ronan: Talia
* James Cosmo: Blucher
* Charles Dance: Legantir
* Tamsin Egerton: Lara
* Antonio Banderas: Clorex
* Rupert Everett: Sota
* Barry Humphries: Braulio
* Alfred Molina: Reginald
* Mark Strong: Heraclio
* David Walliams: Melquiades / Karolius
* Julie Walters: Grandma Lilly
* Olivia Williams: Queen of Gabylonia
* Richard O'Brien: Innkeeper of the Broken Eagle Inn
* Lloyd Hutchinson: Champ
* Stephen Hughes: Copas
* Matt Wilkinson: Slamski
* Michael Culkin: Sebastien

## Kanpo estekak 
*
Intelligenzaktion

[thumb|[Wehrmacht-eko soldaduak preso poloniarrak hil baino lehen]]
***Intelligenzaktion*** (alemanezko ahoskera: [ɪntɛliˈɡɛnt͡s.akˌt͡sjoːn]) Bigarren Mundu Gerraren hasieran (1939-40) naziek Poloniako intelektualen kontra (*intelligentsia*) eginiko sarraskia da, okupatutako Poloniako mendebaldea alemaniartzeko planari jarraituz, Reich-aren parte bihurtu baino lehen. Polonia depopulatzeko asmoz, alemaniarrek hautatutako pertsonak eta liderrak exekutatu zituzten, populazio orokorra egotzi baino lehen.

Intelligenzaktioneko operazioen ondorioz, 100.000 poloniar hil zituzten. Naziek Poloniako gizarteko pertsona nabarmenak (irakasleak, apaizak, medikuak, intelektualak...), gerraren aurretik Reich-aren etsaitzat hartutakoak, hautatu, atxilotu eta hil zituzten, eta hilobi komunetan ehortzi, leku urrunetan. Hiltzaileak SSeko heriotza eskuadroiak (*Einsatzgruppen*) eta bertako alemaniarren gutxiengoko milizianoak  (*Volksdeutscher Selbstschutz*) izan ziren, faltsuki argudiatuta Poloniako gizarteko pertsona arriskutsuak eszenatoki politikotik kentzeko helburua zutela.

## Kanpo estekak
Paules (argipena)

**Paules** izenak hainbat adiera du:

* **Paules**, Karrantza udalerri eta haraneko herrixka.
* **Paúles**, gaztelaniaz, aita pauldar edo misiolari pauldarrei ematen zaien izena da, **Misioaren Kongregazioa** izen ofiziala duen erakunde katolikoko kideei.
* **Paúlesko gaztelua**, Zaragozako Erla herriko jauregi bat.
* **Paúles de Sarsa**, Aragoiko herria.
* **Paúles de Lara**, Gaztelako herria, Burgosen.
Casa Angulo konderria

**Casa Angulo konderria** Karlos III.ak 1778ko urtarrilaren 12an sortutako noblezia-titulua da, Casimiro José de Angulo y Pinedaren alde, Morón de la Fronterako gotorlekuaren alkaidea.

Alfontso XIII.ak titulua birgaitu zuen 1923an, María de la Encarnación Díez de Ulzurrun y Alonsoren alde, Montes Claroseko XVI. markesa, Santa Rosa de Limako III. markesa eta Ultzurrungo markesa pontifizioaren alde.

## Casa Anguloko kondeak 
## Casa Anguloko kondeen historia 
* Casimiro José de Angulo y Pineda, Casa Anguloko I. kondea.

* María de la Encarnación Díez de Ulzurrun eta Alonso (1868-Andéraz, 1950eko azaroaren 22a), Casa Anguloko II. kondesa, Monte Argietako XVI. markesa, Limako Santa Arrosako III. markesa, Ulzurrungo markesa (pontifizio titulua), Juan Pablo Ruiz de Zuluetarekin ezkondu zen. Haren semea Casa Anguloko konderria hartu zuen eta bilobak Montes Claresko markesatua.

* Juan Pablo Ruiz de Gámiz eta Díez de Ulzurrun, Casa Anguloko III. kondea, Montes Claresko XVII. markesa. María del Rosario Zulueta eta Urquizurekin ezkondu zen, Torre Antigua de Orúe-ko III. kondesarekin. Titulua bere alabak jaso zuen:

* María Encarnación Ruiz de Gámiz eta Zulueta, Casa Anguloko IV. kondesa. Bere ilobak hartu zuen tituluaren oinordetza:

* Carmen Ruiz de Gámiz eta Arrabal, Julián Ruiz de Gámiz eta Zuluetaren, Montes Claresko XVII. markesa eta María del Carmen Arrabal, Casa Anguloko V. kondesaren alaba.

## Erreferentziak
Tunisko Medina

**Tunisko medina** Tunis hiriaren bihotz historikoan kokaturiko medina edo auzo zahar bat da. 1979an UNESCOk Gizateriaren Ondarean inskribatua izan zen. Ekialdetik Behirako aintziraraino malda leunetan jaisten den muino baten gainean eraikita dago. Almohade eta hafsiden garaietan, XII. mendetik aurrera, Tunis mundu islamiarreko hiri handienetakoa eta aberatsenetakoa zela uste zen. 700 monumentu inguruk iragan aipagarri honi buruz frogatzen dute.

## Deskribapena 
Medina Tunisko erdigunea da: kalexka eta pasabide estaliak, usain eta kolore trinkoz beteak, zalapartatsuak eta merkatal eta truke-gune aktiboak: larrukigintzatik hasi eta plastikozko tresneriaraino, filigranarik onenetik hasi eta latorriraino, turistarentzako souvenir-bazar handitik artisau lantegi ñimiñoetaraino, eskaintzen diren hamaika produktu.

## Monumentuak 
Zazpiehun monumentu inguru ditu: jauregiak, meskitak, mausoleoak, madrazak eta almohade eta hafsi garaietako iturriak. Hona hemen garrantzitsuenak:

* Zitunako meskita
* Dar-el-Bey jauregia
* Dar Ben Abdallah jauregia
* Dar Hussein jauregia
* Tourbet El Bey mausoleoa
* Medina inguratzen zuen hormaren zati batzuk gordetzen dira eta, bertan, atari batzuk.

## Irudi galeria 

Image:
Fitxategi:Tourbet_Bey.jpg|Tourbet El Bey mausoleoa.
Fitxategi:A salesman in his own spice drug.jpg|Denda bat.
Fitxategi:Rachidia.jpg|Kale bat.
Fitxategi:Hammam El Kachachine photo2 حمام القشاشين.jpg|Kachachine Hammanen ataria.
Fitxategi:Dar Ben Achour photo 5 دار ابن عاشور.JPG|Dar Ben Achour jauregia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Tunisko Medinaren fitxa Unescoren webgunean.
Julius Schnorr von Carolsfeld

**Julius Veit Hans Schnorr von Carolsfeld** (Leipzig, 1794ko martxoaren 26a - Munich, 1872ko maiatzaren 24a) alemaniar margolaria izan zen.

Vienako Akademian ikasi zuen 1811tik aurrera eta 1815ean Erromara joan zen Johann Friedrich Overbeckekin eta Nazaretar mugimenduaren beste sortzaile batzuekin. Haiek bezala, hasieran Fra Angelicoren lanean inspiratu zen, eta gero Puzkunde Garaiko margolaritzan. Freskoen margolaritza eta arte monumentala berreskuratu zuten eta Schnorrek Villa Massima apaintzeko enkargua jaso zuen.

1825ean Munichen kokatu zen Luis I.a Bavariakoaren zerbitzura, eta Italian ikasi zuen horma-margolaritzaren artea eraman zuen hara.

1846an Dresdenera joan zen akademiako irakasle izendatu zutenean, eta hurrengo urtean Gemäldegalerieko zuzendari izendatu zuten. Hirugarren etapa Bibliako gaiak lantzen zituzten margolanetan zentratu zen.

Katedraletako beirateetarako kristalak ere diseinatu zituen.

## Iruditegia 

Julius Schnorr von Carolsfeld 002.jpg|*Kanako ezkontzak* (1819)
Julius Schnorr von Carolsfeld - Verkündigung.jpg|*Deikundea* (1820)
Julius Schnorr von Carolsfeld 005.jpg|*Klara Bianka von Quandten erretratua* (1820)
Julius Schnorr von Carolsfeld - Madonna and Child - WGA21014.jpg|*Madonna eta semea* (1820)
Julius Schnorr von Carolsfeld - The Family of St John the Baptist Visiting the Family of Christ - WGA21012.jpg|*San Joan Bataiatzailearen familia Kristoren familiari bisita egiten* (1817)
Julius Schnorr von Carolsfeld- Ruth im Feld des Boaz.jpg|*Ruth Boaz eremuan* (1828)
Julius Schnorr von Carolsfeld - Flight into Egypt - Google Art Project.jpg|*Egiptora ihes egitera* (1828)

## Kanpo estekak
Carolina Parsons

**Carolina Osvalda Parsons Bobadilla**, ezagunagoa **Carolina Parsons** izenez (Santiago, 1978ko urtarrilaren 3a) txiletar modeloa, enpresaburua eta filantropoa da.

## Biografia 
Carolina Parsons Bobadilla Txileko Santiagon jaio zen 1978ko urtarrilaren 3an. Txileko familia ezagun baten parte da. Carolina hiru ahizpetako txikiena da: Rosita, ahizpa nagusia modelo ezagun eta enpresaria da.  Ema Parsons erdiko ahizpa ere modeloa da, familiako beste emakume asko bezala.

Valentina Parsons kazetariaren ama da.

## Lan ibilbidea 
14 urterekin hasi zen modelo lanetan. 15 urterekin Tokiora joan zen lanera, eta urtetan desfilatu zuen Valentino, Carolina Herrera eta Roberto Cavallirentzat. Gero, ongintzako galetan eta alfonbra gorrietan ibili da; Wimbledon eta Cannes; Carlos Slim handiki mexikarraren yatean edo Madonnaren urtebetetze-festa pribatuan.

Modeloa den Rosita Parsons ahizparekin batera, “Parsons Fashion Management” izeneko modelo-prestakuntzako enpresa bat sortzeko.

### Telebista 
2006an eta 2007an, Carolinak eta Rosita ahizpak *Scouting Parsons* modeloak bilatzeko programa sortu eta gidatu zuten.

2010ean, José Miguel Viñuelarekin batera goizeko *Mucho gusto* gidatzen aritu zen Carolina, hilabetez, Javiera Contadoren gidari ofizialaren beste lan-konpromiso batzuengatik. Moda-oharrak ere egin zituen espazioan.

### Aktore 
2001ean *Get Well Soon* komedia amerikarrean parte hartu zuen, Vincent Gallo eta Courteney Coxekin batera. Aktore gisa egin zuen bigarren sarrera 2014. urtean izan zen, *Blood Sugar* Babyren protagonista gisa. Ingelesez grabatutako film txiletar bateko protagonista izan zen. Horretarako, Aurelien Wiik eta Andrés Gómez taldeko kideen laguntza izan zuen.

### Filantropoa 
2007an Carolina ongintzazko kausekin lankidetzan hasi zen, Sarah Ferguson York-eko Dukesara Txilera gonbidatu zuenean. GIB/Hiesa birusak jotako haur umezurtzak jasotzen zituzten adin txikikoen Santa Clara etxera eraman zuen eta bisita horri esker, etxe horretatik pasatze prekarioaren berri eman zuen. Horretarako, beste figura publiko batzuk eta telebistakoak ere gonbidatu zituen.

2013az geroztik, AmfAR-ekin elkarlanean ari da, hiesa sendatzeko dirua biltzeko. 2014az geroztik, Leonardo Dicaprio Fundazioarekin elkarlanean ari da. Fundazio hori desagertzeko zorian dauden espezieak salbatzera eta industriak batez ere eragindako klima aldaketa dela eta, berotze globalaren aurrerapenak geldiaraztera bideratuta dago. Carolina buru-belarri ari da, batez ere Txileko eremu patagonikoaren kezka du, Puelo izeneko ibaian, eta Mediterraneoko hidroelektrikoak inguru horretako ur ugariak ekonomikoki aprobetxatzeko moduan dagoela azaleratu du.

New Yorken bizi da Carolina, eta Paris eta Txileko Santiagoren artean ibiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eduardo Chozas

**Edouardo Chozas Olmo** (Madril, 1960ko uztailaren 5a) espainiar txirrindulari ohia da, profesionala 1980tik 1990 arte.

## Kirol ibilbidea 
Profesionaletan osatutako hamalau urteko ibilbidean, nabarmentzekoak dira Frantziako Tourreko lau etapa garaipen eta Italiako Giroko hiru etapak. Hogeita zazpi itzuli handitan parte hartu zuen eta bakar batean ez zuen amaitzerik lortu 1984 Vueltan hain zuzen, non azken etapan erretiratu behar izan zuen.

1991eko denboraldian, Eduardo Chozasek hiru itzuli handietan parte hartu eta hiruretan, sailkapen orokorreko lehenengo hogeien artean bukatzea lortu zuen.

1993an, Giroa amaitu ostean, Chozasek errekor berri bat ezarri zuen, hogeita sei Itzuli handi amaituta (13 Vuelta, 7 Giro eta 6 Tour). Errekor hau 2015ean Matteo Tosattok berdinduko zuen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*  Webgune ofiziala
Lerro hazbeteko

**Lerro hazbeteko** terminoa, ingelesezko *lines per inch* ***LPI*** siglaz ere ezagutzen dena, inprimaketa, lente sistema edo pantailako irudi baten irudi-bereizmenaren neurria izendatzeko erabiltzen da, adibidez, filma. Lerro hazbeteko balio handiagoak irudiaren argitasuna eta, beraz, irudiaren bereizmen handiagoa adierazten du.

## Kanpo estekak
Consuelo de Saint Exupéry

**Consuelo de Saint-Exupéry** edo **Consuelo Suncín-Sandoval Zeceña** **Saint-Exupéry kondesa** (Armenia, El Salvador, 1901eko apirilaren 10a - Grasse, Frantzia, 1979ko maiatzaren 28a)  salvadortar-frantziar idazle eta artista izan zen, Antoine de Saint-Exupéry idazle eta hegazkinlariaren emaztea.

=Bizitza=

## Lehen urteak
Consuelo Suncín de Sandoval Zeceña  Armenia izeneko hiri txiki batean jaio zen, El Salvadorreko Sonsonate departamentuan, lur jabe aberatsen familia batean. Bere aita, Félix Suncín koronela, kafe soroen jabe aberatsa zen eta ama Ercilia Sandoval Zeceñarekin, hiru alaben guraso izan ziren (Ana Dolores, Consuelo y Amanda). 

Lehen ikasketak “Instituto Central de Señoritas” institutuan egin zituen., baina asma zeukanez, ondoren atzerrira bidali zuten ikastera: San Frantziskora Ameriketako Estatu Batuak, Mexikora eta Frantziara.

## Ikasketak
19 urte zituen ursulinen eskola batera joan zenean ingelesa ikasteko dirulaguntza batekin San Frantziskora.

Mexikon ikasten egon ondoren, Frantziara joan zen eta han ezagutu zuen Enrique Gómez Carrillo, Guatemalako diplomatiko, idazle eta kazetaria, eta harekin ezkondu zen, baina, ezkondu eta urtebete baino lehen senarrak odol isuria izan zuen eta hil egin zen. 

Alargun eta aberats, 25 urterekin Buenos Airesera (Argentina), joan zen bizitzera eta bertako nazionalitatea eskatu zuen.

1931n, Buenos Airesen, bere lagun Benjamin Crémieuxk Antoine de Saint-Exupéry kondea aurkeztu zion (idazlea eta hegazkinlaria garai hartan Buenos Airesen bizi zen eta Aeroposta konpainiaren arduraduna zen). Bereahala maitemindu omen ziren eta Frantziara joan ziren bizitzera eta han ezkondu ziren. 

15 urtez ezkonduta egon ziren, baina ez zen oso erraza izan, Antoine de Saint-Exupéry pilotoa zelako eta kanpoan denbora asko egiten zuelako, bere bizimodu bohemioagatik, bere artista eta idazle arakastagatik eta maitale ugari izan zituelako. Antoine de Saint-Exupéryren maitaleen artean Hélène de Vogüé ezaguna zegoen. 

Hori horrela, banatu egin ziren, nahiz noizean behin elkarrekin aldiak igaro.

## Heriotza
1979ko maiatzaren 28an hil zen asma atake baten erruz, Grassen eta Parisko Père Lachaise hilerrian lurperatu zuten, bere bigarren senar Enrique Carrilloren ondoan.

Bere ondarea eta eskubideak bere maiordomo eta lorazain espainiarrari, José Martínez-Fructuoso-ri, utzi zizkion.

## Lan ezagunak
Bere senarra 1944ko uztailean desagertu berri, haien elkarren arteko bizitzaren memoriak idatzi zituen, *Mémoires de la rose* ('Larrosaren ipuna'), izenarekin eta bere etxeko kutxa batean gorde zuena eta ez zuena argitaratu. 2000. urtean argitaratu zen Frantzian, Antoine de Saint-Exupéryren jaiotzaren 100. jaiotza urteurrenean eta arrakasta itzela izan zuen (2011rako hamasei hizkuntzatara itzulia zegoen).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Toki ofiziala frantsesez eta ingelesez
* Consuelo de Saint Exupéry-ren izenean egindako orria
* Urteurren webgunea
* Saint Exupéry eta bere emaztearen historia
* Consuelo Saint-Exupery “Printze Txikia” liburuko larrosa
Tinta bateragarri

thumb|200x200px| Koloretako tinta betetzeko kita.
thumb|200x200px| Tinta beltza betetzeko kita.
**Tinta bateragarria** deitzen zaio inprimagailu-marken jatorrizko kontsumigarriaren ordezko tinta-kartutxoari edo betetze-kitari. Normalean jatorrizko kontsumigarrien tinta nahiko garestia izan ohi da, litroak 2.000-3.000 € balio duela kalkulatzen da. Hori dela eta, tinta ekoizten duten fabrikatzaileak agertu dira kostu baxuagoan.

Inprimagailuen fabrikatzaileek ohartarazten dute arazoak sor ditzaketela inprimagailuan edo inprimatze-kalitatea murriztu dezaketela. Tinta klonikoen fabrikatzaileek, tinta bateragarriak ere deituak**,** erantzuten dute kalitatezko tintak bilatzea eta edozer tinta ez erostea emaitza onak lor ditzakeela, diru asko aurreztuz, eta ez dutela inprimagailuaren bermea baliogabetzen. Kartutxo bateragarriak erabiltzea ingurumen-onura ere bada, tinta bateragarria birziklatutako edo birfabrikatutako kartutxoetan ere aurkitzen baita. Gainera, kasurik txarrenean kartutxoa eta bere buruak bakarrik honda ditzakezu, hurrengo tinta-kartutxoarekin aldatuko direnak. Inprimaketa-buru trukagarriak ez dituzten beste inprimagailu batzuek konponketa garestiagoa behar izan dezakete inprimaketa-buru horiek huts egiten badute.Hala ere, kasu gehienetan arazoa konpontzen duten injektoreak garbitzeko likidoak daude.

Buruak beste arrazoi batzuengatik ere honda daitezke, bai tinta ofizialarekin, bai tinta bateragarriarekin: noizean behin erabiltzen ez badira tinta lehorrengatik hondatu daitezke, gainera tintarik ez dagoenean inprimatzen saiatzen bazara, buruak erre daitezke. Normalean kartutxo batzuen ondoren, beste inprimagailu baten kostu baliokidea konpentsatzen hasten zara jatorrizko kartutxoen eta kartutxo bateragarrien arteko alde handia dela eta.

Brasilgo "Centro de Pesquisas do Instituto Mauá de Tecnologia" (IMT) erakundeak egindako ikerketa bat ere bada ondorioztatu zuena inprimaketa hobea izan zitekeela tinta bateragarriarekin. Azterketa tinta fabrikatzaile batek eskatu bazuen ere. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hélène de Vogüé

**Nelly** edo **Hélène de Vogüé**, jaiotza izena **Hélène von Jaunez** zuena (1908 –2003) frantziar negozio jabe eta intelektuala izan zen (hainbat hizkuntza hitz egiten zituen gainera).

Negozio gizon ezagun baten alaba zen eta Jean de Vogüé  noble ezagunarekin ezkondu zen 1927an. Seme bat izan zuten, Patrice. 

Antoine de Saint-Exupéry-ren maitalea izan zen eta idazlearen biografietan "Madame de B." bezala agertu ohi da. Horrela mozorrotuta agertzen zen, biografien idazleekin egindako hitzarmenarengatik: Saint-Exupéry-ren idatziak ikusi ahal izatearen truke, bere benetako izena ezkutatzen zuten (Artxibategi nazionalean utzi zituen hiltzean eta 2053 arte ezin ziren kontsultagai utzi). Uste de idazlearen izen ona babestu nahian egin zuela, Bigarren Mundu Gerran zehar, estatu batuarrek uste baitzuten Nelly de Vogüé Vichyko agente izkutua zela eta naziekin kolaboratzailea.

=Erreferentziak=

## Kanpo estekak 
* Biografia laburra (frantsesez).
Medina (auzoa)

[thumb|300px|[Tunisko Medinaren teilatuak, Tunisian.]]
[thumb|300px|[Marrakexeko medina.]]
**Medina** arabiar eta hebrear munduan auzo zahar bati ematen zaion izena da. Auzo hori hiriaren erdigunea izan da mendetan zehar.

## Etimologia 
Jende askoren ustearen aurka hitzak ez du jatorri arabiarra. Antza, aramera hizkuntzatik dator. Sustraia "din" da, "legea" eta bai arabieraz bai hebraieraz jurisdikzio politikoko arlo bat azaltzen du. Bien artea diferentzia zera da: hebrearren artean esparru handiagoa; arameraz, aldiz, hiri batean bakarrik ezartzen zen. Arabieraz *madína* eman zuen eta hebraieraz "mediná".

## Funtzioa 
Tradizionalki, hirien gune nagusia zen. Bertan mota askotako eraikin eta leku publiko asko biltzen ziren, besteak beste, jauregiak, meskitak, mausoleoak, madrasak eta iturriak. Medinan ere azoka, alcaiceria eta komertzioko kale nagusiak.

## Hiriak 
Auzo horietatik kanpo hri batzuen izena bihurtu da, esaterako Saudi Arabiako Medina. Espainian badira horrelako asko: Medina del Campo, Medina de Pomar, Medina de Rioseco, Miño de Medina, Brahojos de Medina, Villaverde de Medina, Medinaceli (Gaztela eta Leon), Almedina (Gaztela-Mantxa), Medina Sidonia (Andaluzia), Medina de las Torres (Extremadura) eta Mediñá (Katalunia)... Beste kontinentetan ere badira Menida izeneko hiriak, adibidez, Estatu Batuetan, Australian, Bosnian, Kolonbian...

## Medina auzo historikoak 
* Tunisko Medina, Tunisian
* Fezko Medina, Marokon
* Marrakexeko medina, Marokon
* Susako medina, Tunisian
* Tetuango medina, Marokon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tinta-kartutxo

thumb|300x300px| Bi kartutxo (bat tinta beltzarekin eta bestea koloretako tintarekin) tintazko inprimagailu batean instalatuta.
**Tinta-kartutxoa** tinta duen inprimagailu baten multzo ordezkagarria da, eta, askotan, inprimatzeko garaian tinta paperean proiektatzen duen inprimagailu-burua bera dauka.

Tinta-kartutxo bakoitzak tinta-tanga independente bat edo gehiago ditu. Fabrikatzaile batzuek kontaktu elektronikoak eta inprimagailuarekin komunikatzen den txipa ere gehitzen dituzte.

Kontsumigarrien ordezkapena kartutxoen erabilera garrantzitsua da. Hauek inprimagailuetan erabiltzen dira tinta edo tonerra edukitzeko.

Hainbat inprimagailu marka daude kartutxo-modelo ezberdinekin: Hewlett-Packard, Epson, Lexmark, Canon Inc., Brother Industries, Xerox, eta Okidata, besteak beste. Kartutxoak markaren espezifikoak izan ohi dira eta ia beti ere modeloarenak; ez dago estandarizaziorik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brother Industries

**Brother Industries** (ブラザー工業株式会社 Burazā Kōgyō Kabushiki-gaisha) hainbat produktu ekoizten dituen japoniar enpresa dibertsifikatua da, hala nola josteko makinak, makina-erreminta, etiketa-inprimagailuak, idazmakinak, fax- makinak, inprimagailu sinpleak eta funtzio anitzekoak, ordenagailuari lotutako beste produktu elektronikoen artean.

## Historia 
Brother 1908an sortu zen, eta 1954an *Brother International Corporation* ezarriu zen Estatu Batuetan  konpainiaren atzerriko lehen filiala izanik. Gaur egun, bere produktuak marka propioarekin banatzen ditu eta beste enpresa batzuekin OEM hitzarmenen arabera ere banatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Anaiaren webgunea
* Anaia Latinoamerika
Ekaterina Karavelova

**Ekaterina Karavelova** (bulgarieraz: Екатерина Каравелова), (Ruse, Bulgaria, 1860ko urriaren 21a &ndash; Sofia, 1947ko apirilaren 1a) hezitzailea, itzultzailea, bakezalea eta sufragista izan zen. Bulgariako emakumeen eskubideen alde borrokatu zen, eta aktiboki lan egin zuen haien heziketaren eta garapen intelektualaren alde. 1901ean Bulgariako Emakumeen Batasunaren sortzaileetako bat izan zen, eta Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Ligako presidentea.

## Biografia 
Jatorri xumekoa, Moskuko emakumezkoen bigarren hezkuntzako eskola batean graduatu zen. Ikasketak amaituta, bigarren hezkuntzako maistra izan zen Ruse, Plovdiv eta Sofiako emakume eskoletan, eta errusierazko eta frantsesezko itzultzaile izan zen.

Irakasle gisa, emakumeek ikasteko aukera izatea defendatu zuen, eta aktiboki parte hartu zuen emakumeen hezkuntzari eta irakasleen estatusari buruzko eztabaidan. 1901ean, Bulgariako Emakumeen Batasuna sortu zuen, garaiko beste militante feminista batzuekin batera, hala nola, Vela Blagoeva, Kina Konova, Julia Malinova eta Anna Karima.

Erakundeak Bulgarian 1878tik ezarritako tokiko 27 emakume-elkarte bildu zituen. Elkartea 1890eko hamarkadan sortu zen, emakumeen hezkuntzak eta unibertsitate-ikasketetarako sarbideak zituzten mugei erantzuteko. Emakumeen garapen intelektuala sustatzea zuten helburu; horretarako, hitzaldiak antolatzen zituzten eta *Zhenski glas* ("Voz femenina") argitalpena erabiltzen zuten komunikazio-tresna gisa.

Ekaterina Karavelovak kargu ugari izan zituen bere bizitzan zehar: *Maika* emakumeen kultur erakundearen sortzailea izan zen, 1899 eta 1929 bitartean presidente izan zena; Bulgariako Emakumeen Batasuneko presidenteordea 1915 eta 1925 bitartean, eta Bulgariako Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Ligako presidentea 1925ean. Herrien arteko elkar ulertzearen, bakearen eta askatasunaren defendatzailea, "emakumeek ez dute gerrarik nahi" idatzi zuen bere artikulu batean.
thumb|ezkerrera|Ekaterina Karavelovaren oriomenezko plaka
## Bizitza pribatua 
1880. urtean Petko Karavelov politikariarekin ezkondu zen. Bulgariako lehen ministro izan zen lau aldiz, eta bi alaba izan zituen, Viola eta Lora.
thumb|ezkerrera|Ekaterina Karavelovaren hilobia
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bakearen aldeko aktibisten zerrenda
Ben Healy

**Ben Healy** (Kingswinford, Ingalaterra, 2000ko irailaren 11) irlandar txirrindulari profesional bat da. Gaur egun EF Education First taldean korritzen du.

Ingalaterran jaio bazen ere, aita irlandarra du eta gaztetatik Irlandaren izenean aritzen da, bai eta Irlandako txapelketatan ere.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak
### Klasikoak eta Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ProCyclingStats
Aker (Saski Baskonia)

***Aker*** Saski Baskonia taldearen maskota da. Akerraren itxura du eta partidatan ikusleak animatu eta entretenitzen ditu.

## Historia 
Josean Kerejetak Baskoniako presidente izendatu zutenean talde handia bihur zedin NBAko hainbat talderen marketing estrategiak aplikatu zituen. Horien artean taldea animatuko zuen maskota bat zegoen eta ideien lehiaketa bat antolatu zen. Oinarrien artean idatzirik zegoen aukeraturiko pertsonaia taldeko armarrian ere agertu behar zela eta horrela sortu zen "Aker" maskota eta diseinuan akerra zuen armarri berria. 1988an sortu bazen ere 1989-90 ligako partida batean egin zuen aurreneko agerpena, CAI Zaragozaren aurkako partidan hain zuzen ere. Mendizorrotzako saskibaloi kantxan izan zen.

1990an Baskonia Araba pabiloira aldatu zen eta Akerrek ere itxura aldatu zuen, kolore hori bizia hartu zuen. 1992an itxura aldaketa berri bat izan zuen, NBAko maskoten antz handiagoa hartuz, eta ordutik ez du aldakeeta nabarmenik izan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Si bemol maior

**Si bemol maiorra** (Europako notazioan **Si♭M** ere bai, eta **B♭** notazio amerikarrean) musikan eskala maiorreko tonalitateetako bat da, si♭ notatik abiatuta; eskala maiorra horrela dago osatuta: si♭, do, re, mi♭, fa, sol eta la. Bere gako-armadurak bi bemol ditu, si eta mi bemol. Haren minor erlatiboa sol minor tonalitatea da, eta tonalitate homonimoa si bemol minorra da.
alt=Escala en si bemoll major|erdian|600x600px|Eskala bera bemol maiorrean
Si bemol maiorra tonalitate erosoa da haize-instrumentu gehienentzat, bereziki tonalitate horretan daudenentzat, hala nola, klarinetea, tronpeta eta saxofoia.

Haydnen 98. sinfonia tonalitate honetan idatzi zen lehen sinfonia izan zen, eta Haydnek tronpetak eta tinbalak sartu zituen. Hala ere, lehenago, Michael Haydn anaiak  si bemol maiorrezko sinfonia bat idatzi zuen, 36. zenbakikoa. Bestalde, Mozarten pianorako hogeita bost kontzertuetatik bost si bemol maiorrean idatzita daude.

## Si bemol maiorreko tonalitateko musika-lanak 
* 98. sinfonia, Joseph Haydn
* Pianorako 5 kontzertu, Wolfgang Amadeus Mozart: 2, 6, 15, 18 eta 27.ak
* 2, eta 5 sinfoniak,  Franz Schubert
* Pianorako 2, kontzertua,  Johannes Brahms
* 1. sinfonia, Robert Schumann
* Pianorako 29 sonata,  Ludwig Van Beethoven 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Si minor

**Si minor** (**Si m** ere Europako notazioan eta **Bm** notazio amerikarrean) eskala minor naturalak duen tonalitateetako bat da, Si notatik abiatzen dena. Nota hauek osatzen dute: si, do, re, mi, fa, sol, eta la. Gako-armadurak bi sostenitu ditu: do eta fa. Eskala minor melodiko eta harmonikoen kasuan, aldaketa gehigarriak noten ondoan gehitzen dira, eta ez armaduran. Erlatibo minorra re maior tonalitatea da, eta tonalitate homonimoa, berriz, si maior.

## Obra ospetsuak Si minorren 
* *Meza* Si minorrean, Orkestrarako suitea 2. zk. - J.S. Bach.
* "Amaitu gabea" sinfonia - Franz Schubert
* Biolinerako 2. kontzertua: 'La campanella' - Niccolò Paganini
* *Kontrabaxu* *eta* orkestrarako 2. kontzertua - Giovanni Bottesini
* *Pianorako sonata si minorrean* - Franz Liszt
* Scherzo, op. 20 Si menorrean - Chopin
* 2. sinfonia - Alexander Borodin
* *Biolontxelorako kontzertua* - Antonín Dvoχák
* *Sinfonia Patetikoa* - Txaikovski
* *Biolinerako kontzertua* - Edward Elgar
* Aranjuezko Kontzertuaren *Adagioa* - Joaquín Rodrigo
* *Mendiko erregearen haitzulora* - Edvard Grieg
* Klarineterako kintetoa, Op. 115 - Johannes Brahms
* Biolinerako kontzertua si minorrean Op. 35- Oskar Rieding

## Pop kantak tonalitate honetan 
* *Ez naz Makurtuko* - Gatibu
* "Hitchin' a Ride" - Green Day
* "Hurt" - Nine Inch Nails
* "Hotel California" - Eagles
* "Maneater" - Nelly Furtado
* No Hay Igual -Nelly Furtado & Calle 13
* Yo te diré -Miranda!
* "If You Had My Love" - Jennifer Lopez
* "Vestido Azul" - La Oreja De Van Gogh
* "Be Yourself" - Audioslave
* "Eta Could Have Lied" - Red Hot Chili Peppers
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antonio Etxanobe Zaldibar

**Antonio Etxanobe Zaldibar** (Otxandio, Bizkaia, 1768ko maiatzaren 28a - 1854ko azaroaren 15a) bizkaitar apaiz, artzapezpiku eta inkisidorea izan zen.

Gurasoak Euskal Herriko familia noble eta aberats batekoak ziren. Oñatiko Unibertsitatean Legeak ikasi zituen, doktoretza eta katedra lortu zituen eta birritan unibertsitate horretako errektorea ere izan zen.

1792an apaiztu zen eta, oposizio ezberdinak egin ondoren, Santiagon *maestrescuela* izan zen, hau da, Eskritura Santuetan edo zuzenbide kanonikoan doktore edo maisu edo lizentziadunei ematen zitzaien duintasuna.

## Inkisidore 
1800 urtean, Kanarietako Auzitegiko Inkisidore Fiskal izendatu zuten. Bertan egindako lanengatik Gorteko Auzitegiko Inkisidoretzara bultzatu zuten, baina ezin izan zen gauzatu Frantziarekin izandako gerraren eta Inkisizioa ezabatzearen ondorioz.  Dena den, Inkisizioa berrezarri ondoren, 1814an Madrilera itzuli zen, eta Santiagoko Auzitegira bidali zuten. Hamabost urte baino gehiagoz inkisidore apostolikoa izan zen.

## Artzapezpiku 
1818ko ekainaren 29an Fernando VII.ak Real Sitio de San Ildefonsoko Hirutasun Santuaren eliza kolegiata eta parrokiako abade izendatu zuten eta berehala, 1818ko urriaren 2an, Nikosia edo Leukosiako tituludun artzapezpiku izendatu, *in partibus infidelium*. Etxanobek apezpiku-sagarapena jaso zuen Madrilgo San Antonio del Prado kaputxinoen elizan, 1819ko urtarrilaren 10ean. Zazpi urtez izan zen Real Sitio de San Ildefonsoko Hirutasun Santuare abadiaren buru.

1825eko urriaren 28an, Fernando VII.ak  Tarragonako artzapezpikutzarako aurkeztu zuen, eta Leon XII.a Aita Santuak bultzatu zuen 1826ko martxoaren 13an. Urte bereko ekainaren 25ean hartu zuen kargua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pholiota lucifera

***Pholiota lucifera*** *Strophariaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria. Mingotsa izateaz gain, toxikoa izan daiteke 

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, ganbila; horia edo hori-laranja kolorekoa; hezetasunean likatsua; azala arrexka koloreko ezkata itsatsi eta erorkorrekin.

**Orriak:** Meheak, estu, horiak, gero okre antzeko kolorekoak.

**Hanka:** Kapelaren kolore berekoa, oinarria izan ezik, arre-herdoil kolorekoa da; zilindrikoa, ezkatatsua eraztunetik behera, betea, azkenean barnehutsa. Eraztun horia eta kanpotik ezkatatsua.

**Haragia:** Trinkoa, horia, usain ahula eta zehaztugabea, zapore mikatza.

**Etimologia:** *Pholiota* terminoak, belarri ezkatatsua, kapela ezkatatsua esan nahi du. *Lucifera* epitetoa latinetik dator, argia, argia ematen, esan nahi duen "lucifer" hitzetik. Bere kolore biziagatik 

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria; zenbait autorerentzat susmagarria ere bada. Hobe da dagoen tokian uztea, bere mingostasunagatik bakarrik bada ere.

### Nahasketa arriskua 
*Pholiota squarrosa* delakoarekin nahas daiteke, baina honek ezkata nabarmenagoak ditu.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Soropildua hazten da, lurrean, egur zatien artean, lorategietan, koniferoen eta hostogalkorren basoetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kongoko Errepublika Demokratikoa.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Na'Taki Osborne Jelks

'''Na'Taki Osborne Jelks'* (Walnut Grove) AEBetako ingurumen-zientzialari bat da. Spelman Collegen ingurumen eta osasun zientzietako irakasle laguntzailea da eta Agnes Scott Collegen osasun publikoko irakasle bisitaria. Ezaguna da ingurumen-justizian eta hiri-iraunkortasunean duen aktibismoagatik, eta, horregatik, Etxe Zuriak *Aldaketaren Txapeldun* izendatu zuen 2014an.

## Hezkuntza 
Jelks Walnut Groven jaio zen, Mississippin; bere familia Louisianako Baton Rougera joan zen bizitzera. Zientzietako unibertsitate-batxilergoa lortu zuen Spelman Collegen, osasun publikoko masterra Emory Unibertsitatean, eta doktoregoa Georgiako Estatuko Unibertsitateko Osasun Publikoko Eskolan.

2016an doktoregoa lortu zuen, *Combined Environmental and Social Stressors in Northwest Atlanta 's Proctor Creek Watershed: An Exploration of Expert Data and Local Knowledge* (Atlantako ipar-mendebaldeko Proctor Creeken arroko ingurumen- eta gizarte-estresaren faktoreen konbinazioa: adituen datuen eta tokiko ezagutzen miaketa) izeneko tesiari esker. Jelken doktorego-aholkularia Christine Stauber ingurumen-osasunean espezializatutako zientzialari estatubatuarra izan zen. Bere ikerketak komunitatearen parte-hartzean zentratzen dira, hiri-arroetako ingurumen-estresaren faktoreak identifikatzeko.

## Ingurumen-justizia 
2001ean, Jelksek *Atlanta Earth Tomorrow* programa sortu zuen, Basoko Bizitzaren Federazio Nazionalaren programa, hiriko gazteak naturarekin, gizabidezko konpromisoarekin eta lidergoaren garapenarekin lotzen dituena.

*Proctor Creek Stewardship Council* erakundearen presidentekidea da. Atlantako mendebaldeko Proctor Creek arroaren osasun ekologikoa lehengoratzea du helburu oinarrizko erakunde horrek. Herritarren Zientzia Elkarteko Zuzendaritza Batzordeko kide ere bada.

2018an, Jelks Ingurumena Babesteko Estatu Batuetako Agentziaren Ingurumen Justiziako Aholku Batzorde Nazionaleko (NEJAC) kide izendatu zuten. Gainera, Basoko Bizitzaren Federazio Nazionalaren Garapen Komunitarioko eta Lidergoko Programen kudeatzailea da.

Jelksen ingurumen-aktibismoa *People* aldizkarian eta The *New York Times* egunkarian agertu da.

## Aintzatespenak 
* 2014: Etxe Zuriko *Aldaketaren Txapelduna''.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Na´Taki Osborne Jelks Google Scholar.
* Na´Taki Osborne Jelks. Zientzia kalera
Javiera Contador

**Javiera Isabel Contador Valenzuela**, ezagunagoa **Javiera Contador** izen-deiturez (Santiago, Txile, 1974ko ekainaren 17a) aktorea, telebistako aurkezlea, irrati-esataria, umorista eta ekoizlea da. Bere herrialdean ezaguna da *Casado con hijos* sitcomaren protagonista izateagatik eta hainbat telebista-saio gidatzeagatik.

## Biografia 
Unibertsitate Katolikoko antzerki-eskolan egin zituen ikasketak. La Ley taldeko Andrés Bobe gitarrista zenaren iloba da. Diego Rougier zuzendariarekin Mila eta Teo seme-alabak izan ditu.

## Lan ibilbidea 
Telenobeletan estreinatu zen, TVNn *Loca piel* lanean protagonista zian zen eta UCVn gidaria. 1998an, Canal 13-ko aktore-zerrendan sartu zen *Amandote* telesailean. Bien bitartean, animatzaile jarraitu zuen *Si se la puede, gana* saioan. Aldi berean, antzerki lanetan aritu da, hala nola "*Tristan e Isolda*", "*Habitación 777*", "Chxile fértil probincia" eta "¿Quién dijo que los hombres no sirven para nada?. Animatzaile gisa finkaturik, Txileko telebistako reality muturrekoena animatzeko erronka handia onartu zuen, "*Conquistadores del fin del mundo*", eta horrek erabat nazioarteratu zuen bere ibilbidea; Cosmopolitan kanalak gazteari dei egin zion kanal horren proiektu berrian parte har dezan, La Cuartoa egunkariak adierazi zuenez.

Ricardo Astorgarekin batera *La ruta del Nilo* (2005) eta *La ruta de Oceanía* (2006) ere gidatu zituen, biak TVNrako.

Javiera Contador-ek, janzki bitxi eta koloretsuekin ezaguna egin zenak, are gehiago eboluzionatu nahi izan zuen. Horretarako, hainbat antzezlanetan aritu ondoren, tauletatik ateratzea erabaki zuen, eta horietako bat zuzendu zuen: *Brujas*.

2006 eta 2008 bitartean, *Casado con hijos* sitcom arrakastatsuan parte hartu zuen. Quena Gómez de Larraín lasaia eta xelebrea interpretatu zuen. Lau denboraldietako Txileko arrakasta handiaren ondoren, goizeko Mega kanaleko *Mucho gusto* saioa aurkeztu zuen. 2011n, Mega katean *La Colonia* telesailean parte hartu zuen. Hiru denboraldi arrakastatsu izan zituen Mexikon.

2016ko urtarrilean, TVNko *Buenos días a todos* saioko gidari nagusia izan zen. Olmueko Huasoko Jaialdiko epaile eta erregina izan zen.  2017. urteko urtarrilean, uko egin zion goizeko saioa gidatzeari, estatuko kanaleko fikzio-eremuan sartzeko.

2020ko otsailean, komediante gisa aurkeztu zen Viña del Mar-eko nazioarteko jaialdian, "emakumezkoen gaua" delakoan, eta gau berean Zilarrezko Gaviota eta Urrezko Gaviota sariak lortu zituen.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telenobelak 
### Telesailak eta miniserieak 
### Saioak 
## Antzerkia 
## Musika-bideoak 
## Irratia 
## Publizitatea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ficha en CineChile.cl
* Picardia Films, Contadorren ekoiztetxea.
Monte Bondone

**Monte Bondone**, Alpeetako mendi bat da, Italiako Trentino probintzia autonomoan. 2.180 metroko garaiera du. 

Garda mendiak mendikatean dago.

Italiako Giroan izen berdineko mendateetatik hainbat aldiz igaro izan da, tartean, 1956, 1957, 1978, 1992, 2006 eta 2023 ekitaldietan.