Garapen txikieneko herrialdeak

**Garapen txikiko edo gutxi garatutako herrialdea**k, garapen ekonomiko eta sozial maila baxua duten nazioak dira. Herrialde hauek, oro har, diru-sarrera baxuak, industrializazio-maila mugatua, azpiegitura ahulak, zerbitzu publiko gutxi eta bizi-kalitate txikiagoa dutenak dira. Horren ondorioz, biztanleriaren zati handi batek pobrezia, osasun arazoak eta hezkuntza maila eskasa dute. 

## Garapen txikieneko herrialdeen sorrera eta sailkapena 
Kontzeptu hau XX. mendearen erdialdean sortu zen, Bigarren Mundu Gerraren ondoren, mundua bi bloke nagusietan banatu zenean: Batetik, herrialde kapitalistak zeuden, Lehen Mundua deiturikoa eta herrialde sozialistak, Bigarren Mundua. Testuinguru horretan, hirugarren multzo bat geratu zen. Talde hau osatzen zuten herrialdeak garapen ekonomiko txikikoak ziren, independentzia lortu berri zutenak edo baliabide propioak garatzeko zailtasunak zituztenak, herrialde garatuen menpekotasun handia izanik. Hortaz, herrialde talde honi “Hirugarren Mundua” edo “garapen txikiko edo azpigaratutako herrialdeak” terminoa erabiltzen hasi zitzaion.  Gaur egun termino hauek neurri batean saihesten dira, eta “garapen bidean dauden herrialdeak” edota “Hego Globala” bezalako kontzeptuak erabiltzen dira. 

Hori esanda, garapen txikiko herrialde gehienak Afrika eta Asiako hegoaldean kokatu arren, gaur egungo munduan kontinente guztietan aurki daitezke, esaterako Latinoamerikako eta Karibeko zenbait herrialdeetan. 
[thumb|395x395px|[Giza Garapenaren Indizea (GHI). Indize baxua duten herrialdeak horiz eta altua dutenak urdinez.]]
Herrialdeen sailkapena egiteko erakunde bakoitzak bere irizpide propioak erabiltzen ditu. Erakunde garrantzitsuenak Nazio Batuen Erakundea, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa dira, eta herrialdeen sailkapenerako gehien erabilitako adierazleak BPG per cápita eta Giza Garapen Indizea (GHI) dira.  

Helburu hauek lortzeko irizpideak 15 urteko aurreikuspenarekin argitaratzen dira. Denbora tarte horretan, politika ekonomiko edota sozialak ezarri egiten dira, herrialde batean dagoeneko egoera hobetzeko eta garapena bultzatzeko nahian.

Herrialde azpigaratuek garapen helburu hauek lortzeko zailtasunak izan ohi dituzte. Izan ere, azken urteetan emandako zenbait gertaera arriskuan jarri zuen herrialde azpigaratuen garapenerako bidea.
[thumb|415x415px|Garapen Iraunkorreko Helburuak, [Nazio Batuen Erakundea (2015)]]
Aurrean aipatutako gertakariak honako hauek dira:  

* BPG per cápita beste herrialde garatuetan baino askoz gutxiago hazi zen. Hain zuzen ere, herrialde garatuen erdia hazi zen azpigaratutako herrialdeetan.  

* Hezkuntza sisteman, desberdintasunak ere badaude. Irakaskuntzaren kalitatea zeharo baxua izan ohi da. Alfabetatze-tasetan ikusgai dagoen emaitza da hau. 

* Lan arloan, emakume-gizon arteko desberdintasun ugari nabarmentzen dira, soldata edota lan-postuaren mailan. 

* Osasun arloan, desberdintasuna nabaria da ere. Izan ere, umeei jarritako txertoen kopurua baxu mantendu da urteetan zehar. 

* Krisi klimatikoa herrialde baten garapenean eragina duen faktorea da ere, natura eta biodibertsitatea zuzenki kaltetzen.

Honen aurrean, funtsezkoa da erakundeen parte-hartzea, finantzazio iturri gisa edota baita garrantzia administratiboa hartzeko garatutako herrialdeen aurrean ere. 

## Ikus, gainera 
* Nazio Batuen Erakundea

* Munduko Bankua 
* Nazioarteko Diru Funtsa

## Erreferentziak