open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prokulo Verginio Trikosta Rutilo

**Prokulo Verginio Trikosta Rutilo** (latinez *Proculus Verginius Tricostus Rutilus*), erromatar kontsula izan zen K.a. 486an Espurio Kasiorekin.

Trikosta, Verginia genseko antzinako familia baten izena da. Verginia genseko ia kide guztiak familia honetakok ziren, hainbeste izatera iritsi zirenak, beste familia batzuetan banatu behar izan zirela, Zelimontano, Rutilo eta Eskilino kasu. Lehen biak, euren izenengatik aipatzen dira, Trikostatarren familia ere existitzen zen bitartean, eta Trikosta Rutilotarrena.

Prokulo Verginio, bere kide Espurio Kasiorekin, ekuoen aurka joan zen, baina, borrokarik egon ez zenez, Erromara itzuli zen.

Bere kideak bultzatutako nekazal legearen aurkako oposizioan aktiboki parte hartu zuen.
Sekuentzia nagusiko aurreko izar

**Sekuentzia nagusiaren aurreko izarrak**, sekuentzia nagusiaren aurreko eboluzio fasean aurkitzen diren izarrak dira. T Tauri do FU Orionis izarretan, 2 eguzki masa baino gutxiagoko masadunak, eta Herbig Ae/Be izarretan, 2 eta 8 eguzki masa arteko masa dutenak, banatzen dira.

Energia iturria objektu hauetan, kolapso grabitazionaletik dator, sekuentzia nagusian aurkitzen diren izarretan ez bezala, hauen energia, euren nukleoan, hidrogenoaren fusioaren bidez lortzen delarik. Hertzsprung-Russellen diagraman, sekuentzia nagusiaren aurreko etapa, gure eguzkiaren masaren erdia baino masa gutxiago duten izarrentzat, Hayashiren ibilbide ebolutiboetan luzetaranzko mugimendu bat izatera pasatzen da (ia bertikalki beherantz), eta, aurrerago, Henyeyen ibilbide ebolutiboetan zehar (ia horizontalki ezkerrerantz, sekuentzia nagusirantz).

Sekuentzia nagusiaren aurreko izarrak, izar nanoetatik, euren espektroa, grabitate eta tenperaturaren arteko baliokidetasuna neurtzeko aztertuz ezberdin daiezke. PMS izar batek, sekuentzia nagusiko batek baino itxura "puztuagoa" erakutsiko du.

Inguruko materia erdiko kondentsaketaren gainean erortzen ari den bitartean, objektua protoizartzat hartzen da. Inguruko gas eta hautsezko estaldura sakabanatu eta akrezio prozesua eteten denean, izarra, sekuentzia nagusiaren aurreko izartzat hartzen da. PMS izarrak, espektro ikusgarrian, izar jaiotzaren lerroa zeharkatzen dutenean hasten dira ikusgai izaten, sekuentzia nagusiaren eskuinean dagoena Hertzsprung-Russellen diagraman. Sekuentzia nagusiaren aurreko etapak, izarraren bizitzaren %1a baino gutxiago irauten du, izarrak, bere existentziaren %80a inguru, sekuentzia nagusian pasako duen bitartean.

Uste denez, etapa honetan, izar guztiek dituzte disko zirkumestelar trinkoak, planetak eratzeko tokirik ohikoena izan litekeena.

## Kanpo estekak
Bihor konderria

**Bihor** Errumaniako Nord-Vest eskualdeko konderrietako bat da. Bere hiriburua Oradea da. 7.544 kilometro koadro ditu eta 600.223 biztanle zituen 2002an.

## Kanpo estekak
94 Aurora

**Aurora**, asteroide gerrikoan aurkitutako 94. asteroidearen izena da. 1867ko irailak 6an aurkitu zuen Jacobo Craig Watsonek Ann Arborretik.

Bere izena, erromatar mitologian, egunsentiaren jainkosa zen Auroragatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Servio Kornelio Maluginense

**Servio Kornelio Maluginense Koso** (latinez *Servius Cornelius Maluginensis Cosus*), politikari, militar eta erromatar kontsul bat izan zen, azken kargu hau, K.a. 485ean bete zuelarik, Kinto Fabio Vibulano kide zuela.

Servio Kornelio Maluginense, Kornelia familiako Maluginense adarreko lehen ordezkari handia izan zen. Maluginenseren historikotasuna, historikoki oso zalantzazkoa da, hala ere, naguski garai honetan, kontsul karguaren instituzioak zulo sakonak ditu.

Maluginense, Kornelia genseko patriziar familia ospetsu bat da Erromatar Errepublikaren lehen garaitik, are samnitar gerretararte ere egon zena. Familia, hau, dirudienez, Kosotarren bera izango zen, dirudienez, lehenean, bi abizenak elkartuak aurkitzen baitira. Hala ere, Koso eta Maluginense bi familiatan bihurtu ziren.

Servio Kornelio, kontsul bezala, Espurio Kasio kondenatua izan zen urte berean aritu zen, eta Veii aurkako gerra arrakastaz eraman zuen.
Kinto Fabio Vibulano

**Kinto Fabio Vibulano** (latinez *Quintus Fabius Vibulanus*), erromatar kontsula izan zen bi alditan. Lehen aldiz K.a. 485ean, Servio Kornelio Maluginenserekin, eta, bigarrenean, K.a. 482an, Gaio Julio Iulorekin.

Vibulano, Fabia genseko familiarik antzinakoenaren izena zen. Euren eragina hain handia zen, Erromatar Errepublikaren lehen garaietan, familiako hiru anai, zazpi urtez jarraian, K.a. 485etik K.a. 479 arte, kontsul izan zirela. Abizen hau daraman genseko azken kidea, Kinto Fabio Vibulano izan zen, K.a. 412an kontsul izan zena. Vibulano honek, Ambusto agnomena hartu zuen, eta bere ondorengoek, Vibulano izena alde batera utzi eta, bere ordez, Ambusto izena hartu zuten. Modu berean, Ambusto, denbora baten ondoren, Maximogatik aldatua izan zen.

Kinto Fabiok, K.a. 485ean, arrakastarekin eraman zuen volskoen eta ekuoen aurkako gerra, baina, harrapakina euren soldaduen artean banatu ordez, saldu egin zuen, eta, salmenta honekin lortutako dirua, estatuaren altxorrean jarri zuen. Urte honetan, Espurio Kasio hiltzera zigortua izan zen.

K.a. 482an, Fabio Vibulano bigarren aldiz izan zen kontsul, kasu honetan Gaio Julio Iulorekin. Bi kontsulak, Veii hiriaren aurka joan ziren, baina, etsaia agertu ez zenez, hauen lurrak suntsitzen aritu ziren, ondoren etxera itzuliz. K.a. 480an, Kintok, bere anaia Markoren agindupean borrokatu zuen etruriarren aurka, eta guduan hila izan zen.
Muxía

**Muxía** (galizieraz eta 1983tik aurrera ofizialki *Muxía*), Galizian dagoen A Coruñako probintziako udalerri bat da. Fisterrako eskualdean kokatzen da.

2007an 5.663 biztanle INE-ren arabera (2006an 5.746 biztanle, 2005an 5.823 biztanle, 2004an 5.899 biztanle, 2003an 6.029 biztanle).

Bertako herritarrek galizieraz jasotzen duten deitura: *Muxián* da, euskaraz berriz *Muxiatar*.

## Parrokiak 
* Bardullas
* Caberta
* Coucieiro
* Frixe
* Leis de Nemancos
* Moraime
* Moquintián
* Muxía
* Nemiña
* Nosa Señora de O
* San Martiño de Ozón
* Santiso de Vuiturón
* Touriñàn
* Vilastose

## Demografia 

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2012 text:2012

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 5841
 bar:1877 from:0 till: 5885
 bar:1897 from:0 till: 6468
 bar:1910 from:0 till: 6621
 bar:1930 from:0 till: 7296
 bar:1950 from:0 till: 7612
 bar:1970 from:0 till: 6725
 bar:1991 from:0 till: 6725
 bar:2011 from:0 till: 5267
 bar:2012 from:0 till: 5269

PlotData=

 bar:1857 at: 5841 fontsize:s text: 5.841 shift:(-10,5)
 bar:1877 at: 5885 fontsize:s text: 5.885 shift:(-10,5)
 bar:1897 at: 6468 fontsize:s text: 6.468 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 6621 fontsize:s text: 6.621 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 7296 fontsize:s text: 7.296 shift:(-10,5)
 bar:1950 at: 7612 fontsize:s text: 7.612 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 6725 fontsize:s text: 6.725 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 6725 fontsize:s text: 6.725 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 5267 fontsize:s text: 5.267 shift:(-10,5)
 bar:2012 at: 5269 fontsize:s text: 5.269 shift:(-10,5)

## Jaiak 
[thumb|eskuina|250px|[Barcako Ama Birjinaren eliza (Muxía)|Barcako Ama Birjinaren eliza]]
Barcako Andre Mariaren erromeria edo Romaría da Virxen da Barca delakoa probintzia bertan eta honetatik kanpo ere ospetsua da.

## Leku interesgarriak 
* Muxíako Barcako Andre Mariaren eliza
* Touriñan lurmuturra

## Herritar ezagunak 
* Gonzalo López Abente, idazlea (1878-1963)

## Irudiak 

Irudi:Muxia1Marenegra1eue.jpg|Garbitzaile bat Muxiako hondartzak galipote arrastoetatik txukuntzen, Prestige petrolio-untzia hondoratu ostean, 2002ko azaroaren 13a.
Irudi:Muxía.Pedra_dos_cadrís.jpg|Cadríseko Harria
Irudi:Muxía.Pedra da Ferida.jpg|Prestigeren ezbeharraren omenezko monumentua

Irudi:Santuario_da_Virxe_da_Barca_en_Muxía.jpg|Muxiako Santa Maria eliza
Irudi:Muxía. Galicia 09.jpg|Muxiako ikuspegia
Irudi:Muxia, Spain - view from hill.jpg|Muxia udalerriaren ikuspegia

## Kanpo estekak 
*   Muxiako Udaletxearen Webgune Ofiziala
Amenemhat Sonbef

**Sekhemkara Amenemhat Sonbef** edo **Amenemhat Sonbef**, Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 1757tik K.a. 1752 arte gobernatu zuena, Frankeren arabera.

Bere izena, Sekhemkara, Turineko Errege Kanonaren txatal batean idatzia dago, VI,6 erregistroan, eta, bertan adierazten denez, sei urteko erregealdia izan zuen.

## Bere garaiko testigutzak 
Bere titulatura, bere Horusen izena, Tronu izena eta jaiotza izena aipatuz, Atribisen, Niloren deltan aurkitutako estela batean idatzia aurkitu zen.

Elefantinan, honako idazkun hau daraman bere irudia duen estatua bat ere aurkitu zen: "Jainko ona, Bi lurren Jauna, zeremonia maisua, Goi eta Behe Egiptoko erregea Sekhemkara, Ra Amenemhaten semea, Satisen maitea, Elefantinako Anderea, betirako bizi daitekeena".

Estatua honen zatiak, bi garai ezberdinetan aurkitu ziren: burua, soingainaren zati batekin, Elefantinan XIX. mendean aurkitu zena, Vienako Kunthistoriches Museumean dago, beheko zatia, handiena, aipatu berri den idazkuna duena, bere datazioa ahalbidetuz, XX. mendean aurkitu zen bitartean, eta Asuango museoan dago.

Bi aurkikuntza hauek, geografikoki aldenduak, herrialdearen iparraldetik hegoaldera gobernatzen zuela berresten dute, eta hala onartua zen, garai honi buruzko gure ezagutza argituz, oraindik nahiko nahasia Antzinako Egiptoren historian, eta, itxuraz, erregeak, bata bestearen atzean inolako meritu handirik gabe joan baziren, instituzioak egonkor mantendu zirela baieztatzen du, existitzen zen boterea ordezkatuz.

Frankek, hurrengo gobernariaren existentzia zalantzan jartzen du. Egiptologo honen arabera, Sekhemkara Amenemhat Sonbef eta Sekhemkara Amenemhat, pertsona bera dira, K.a. XVIII. mendearen erdialde inguruan gobernatuz.

## Oharra 
Amenemhat Sonbefi buruzkoa da orrialde hau.

Itxuraz, faraoiak, izen bakarrarekin eta zenbaki ordinal batekin izendatzerakoan zegoen sinpletasunak (adibidez Amenemhat I.a), nor den ez jakiteko paradoxara darama, Amenemhat ugari egon baitziren, eta historialari, egiptologo eta arkeologoak, batzuetan ez dira ados jartzen. Beste hainbeste gertatzen da ordezkari asko izan zituzten beste faraoi izen batzuekin ere, Ptolomeo, Pepi, Sebekhotep, etab... kasu.
Egiptoko V. dinastia

**Egiptoko V. dinastiak**, K.a. 2500etik K.a. 2350 arte iraun zuen. Egiptoko Antzinako Inperioaren zati da.

Manetonek, errege hauek Elefantinatik gobernatu zutela idatzi zuen, arkeologoek, errege hauen egoitzak *Ineb hedy*n (Menfis) zeudela frogatzeko froga argiak aurkitu dituzten arren. Ez da zehatz ezagutzen Userkafek, dinastia hau nola sortu zuen.

[thumb|170px|[Eskriba eseria V. dinastia. Louvreko museoa.]]

## Historia 
Westcarren Papiroak, Egiptoko Inperio Ertainaren garaian idatzia izan zena, Egiptoko IV. dinastiako bigarren faraoia izan zen Keopsi, Ra jainkoaren apaiza zen Sajburen emaztearen hiru semeek, tronutik kenduko zutela nola iragarri zioten eta faraoia, hiru ume hauek, Userkaf, Sahura eta Neferirkara, nola hiltzen saiatu zen kontatzen du. Hala ere, adituek, istorio hau, kasurik hoberenean ere, elezahar bat baino ez zela izango onartu dute, eta dinastia batetik bestera igarotzeari buruzko euren ezjakintasuna onartzen dute.

thumb|170px|Sahura.

Dinastia honetan zehar, egiptoar erlijioak aldaketa esanguratsuren batzuk izan zituen. Errege hilobietan idatzitako lehen hil deien lehen bertsioak agertzen dira, Piramideetako Testuak bezala ezagutzen direnak. Ra jainkoaren gurtzak, garrantzi handiagoa hartu zuen, eta Userkaf eta Menkauhor erregeek, Ra jainkoari eskainitako tenpluak eraiki zituzten Abusirren. Beranduago, dinastia honetan, Osirisen gurtzak garrantzia hartzen du, idazkunik azpimarragarrienak, Unis faraoiaren hilobian aurkitutakoak direlarik.

Antzina bezala, Sinaiko Uadi Maghara eta Uadi Jaritera bidali zituzten espedizioak, turkesa lortzeko, eta Abu Simbel iparmendebaldera, gneisa lortzeko. Hegoaldera ere bidali zituzten merkataritza espedizioak, Puntera, malakita, mirra eta elektruma lortzeko. Bibloseko aurkikuntza arkeologikoek, Feniziako hiri horretara bidalitako espedizio diplomatikoak frogatzen dituzte. Doraken, Marmara itsasoan, V. dinastiako zenbait erregeren izenak daramatzaten aurkikuntzak, merkataritza tratuen frogak izan daitezke, oraindik benetan ezagutzen ez diren arren.

## Dinastiako faraoiak 
[erdian|thumb|500px|[Abidosko Errege Zerrenda|Abidoseko Errege Zerrenda. 26.etik 33.erarteko kartutxoak]]

## Erreferentziak errege zerrendetan eta beste testu batzuetan 
## Dinastiaren kronologia 
Honako egiptologoek estimatutako kronologia:

* Lehen faraoia: Userkaf

* K.a. 2513-K.a. 2506 (Redford)
* K.a. 2500-K.a. 2490 (Krauss)
* K.a. 2494-K.a. 2487 (Shaw)
* K.a. 2479-K.a. 2471 (von Beckerath)
* K.a. 2471-K.a. 2464 (Dodson)
* K.a. 2465-K.a. 2458 (Allen)
* K.a. 2454-K.a. 2447 (Malek)

* Azken faraoia: Unis

* K.a. 2404-K.a. 2374 (Redford)
* K.a. 2385-K.a. 2355 (Dodson)
* K.a. 2380-K.a. 2350 (Krauss)
* K.a. 2375-K.a. 2345 (Shaw)
* K.a. 2353-K.a. 2323 (Allen)
* K.a. 2342-K.a. 2322 (von Beckerath)
* K.a. 2341-K.a. 2311 (Malek)

## Kanpo estekak
Westcarren Papiroa

**Westcarren Papiroa** (Berlingo papiroa 3033), testu egiptoar nabarmen bat da, papiroan idatzia, ipuin magiko ederrak kontatzen dituena. 1825ean erosi zuen Henry Westcar alemaniarrak, eta, 1866tik, Berlingo Egiptoar Museoan dago. Dokumentuak 169 zentimetroko luzera eta 33ko altuera du.

Ipuinak, ziur aski, Egiptoko XII. dinastian idatzi ziren, konposaketa motagatik, eta magiari buruzko istorio ezagunik antzinakoena bezala hartzen da. Bertan kontatzen diren gertaerak, Egiptoko Antzinako Inperioan gertatzen dira, baina, papiroa bera, hiksoen garaian idatzita dago, K.a. 1650 eta K.a. 1540 inguruan.
[erdian|thumb|400px|Westcarren papiroaren txatala. [Altes Museum Berlin]]
Istorio hauetako bakoitza, Keops faraoiaren gortean kontatzen dute faraoiaren semeek.

* Lehen istorioa (lerro gutxi batzuk baino ez direna geratzen), azti bati buruzkoa da, beharbada Imhotep, Necherjeten erregealdian (Dyeser deitua istorioan).

* Bigarren istorioa, (oso zatikatua dagoena), Nebkaren erregealdian gertatzen da. Kefrenek, Ptah jainkoaren tenpluko eskriba, bere emazteaz eta honen maitaleaz nola mendekatu zen kontatzen du, argizarizko krokodilo magiko bat erabiliz.

* Hirugarren istorioa, Keopsen aita eta aurreko faraoia izan zen Snefruren erregealdian gertatzen da. Kefrenek, malenkoniak jota zegoen Snefru entretenitzen ari ziren hogei neska gazte birjinetako bati erori zitzaion bitxi berdea aurkitzeko, azti batek laku batetako urak nola banandu zituen kontatzen du.

* Laugarren istorioa, gortean gertatzen da, Dyedi aztiarekin. Azti honek, Keops eta honen seme Dyedefhorren aurrean, aurretik burua moztutako ahate bati bizia nola itzultzen dion kontatzen du. Baita Dyehuty edo Thot jainkoaren sekretuak ere.

* Bosgarren istorioa, Egiptoko V. dinastiako erregeen jatorriari buruzko iragarpen bat da. Keopsek, Dyedi aztiaren iragarpenaren bidez, Raren apaiz gorena zen Sajeburen emazte zen Rudydyedeten hiru semeak ziren Userkaf, Sahura eta Neferirkara, bata bestearen atzean, Egiptoko hiru errege nola izango ziren eta gertatu zena jakiten du.

## Kanpo estekak
Rheinhessen (ardogintza eskualdea)

**Rheinhessen** ardogintza eskualdea, Renania-Palatinatua estatuan dagoena, bere 26.171 hektareako hedadurarekin, Alemaniako estatu guztien artean, ardo ekoizpen handiena duena da. Eskualde honetako mahatsaren sekretua, eskualdeko bertako klima da, mahastiek jasaten duten tenperatura, herrialdearen gainontzeko zatiaren batez besteko tenperatura baino pixkat altuagoa baita, eta honek, mahatsaren heltzea eta azukre naturalen sortzea mesedetzen du, fermentazioan oso erabilgarriak direnak. Eskualde honetan, Rheinhessen jatorri izendapenaren barneko herririk ospetsuenak daude: Nierstein, Oppenheim eta Worms-Pffedersheim.
[thumb|ezkerrera|250px|Mendia mahatsondoekin (Weinberge), [Worms-Pffedersheimen.]]
## Barietateak 
Eskualde honetako ardo ekoizpenaren %77a, ardo zuria da. Ardo beltza urria da, eta soilik Ingelheim eskualdean ekoizten da.

Mahats zuri moten barnean, erabiliena Müller-Thurgau barietatea da, %25arekin, jarraian, Silvaner barietatea dagoelarik. Ondoren, Rieslinga, %9,9rekin, Dornfelderra, %8,3rekin, Kernerra, %7,5ekin, Portugieserra, %7rekin, Scheureubea, %5,8rekin eta Bacchusa, %5,5ekin daude.

## Kanpo estekak
Laxe

**Laxe** (galizieraz eta ofizialki ere *Laxe*) Galizian dagoen A Coruñako probintziako udalerria da. Bergantiños kokatuta dago.
Laxeko udalerria Costa da Morteren bihotz-bihotzean kokatzen da, Corme eta Laxeko itsasadarraren hegoaldean, azken hau eta Camariñaseko itsasadarraren arteko kostaldean. Hegoaldetik Zas eta Vimianzo udalerriekin mugatzen du, Ekialdetik Cabana de Bergantiñosekin, eta Mendebaldetik Camariñasekin, nahiz eta azken udalerri hau eta Camariñas artean Vimianzo udalerriaren lursail bat egon.

Herriko jai nagusien saindu zaindaria edo patroia *Atalaiako Gure Ama* edo *Nosa Señora da Atalaia* da.

Galizieraz hitzegiteko gai diren herriko biztanleen kopurua % 99.25koa da. Bertakoek galizieraz jasotzen duten deitura *Laxense* da, euskaraz berriz *Laxetar*.

1900 eta 2007 urteen arteko biztanleriaren bilakaera:

ImageSize = width:450 height:370
PlotArea = width:400 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:5000

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0
Colors=
  id:AO  value:purple
  id:AA  value:green
  id:AB  value:purple
  id:AC  value:green
  id:AD  value:purple
  id:AE  value:green
  id:AF  value:purple

PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:1900      from:0 till:3245 color:AO
  bar:1930      from:0 till:3228 color:AA
  bar:1950      from:0 till:3884 color:AB
  bar:1981      from:0 till:3654 color:AC
  bar:1991      from:0 till:3558 color:AD
  bar:2003      from:0 till:3544 color:AE
  bar:2007      from:0 till:3453 color:AF

## Ekonomia 
Herriaren diru iturri nagusiak nekazaritza eta arrantzatik datoz, azken honek XX. mendean baxurako ontziteriaren handiagotzeraekin goraldi nabarmena pairatu zuelarik. Azken urteetan turismoaren gorakada handia eman da, batez ere herrian dagoen lasaitasun bila datozenen aldetik, bai eta erdigunean kokatzen den hondartzaz eta bertako gastronomia aberatsaz gozatzeko.

## Portua 
Laxeko itsas portuan egin ohi diren jarduera garrantzitsuenak arrantzaren loturik daude (Laxeko ekonomiaren motor nagusia), honela ba, Laxe da Costa da Morte guztian bere arrantza harrapaketan, nahiz untzi eta langileen kopuruan gorakada jasan duen portu bakarra.
Portuko beste zenbait jarduera honako hauek dira: atuna, egurra edo zura, bai eta eraikuntzarako burniaren deskargaketak.

## Parrokiak 
Laxe udalerriak sei parrokia ditu:
* Laxe (Santa María)
* Nande (San Simón)
* Sarces (San Amedio)
* Serantes (Santa María)
* Soesto (Santo Estevo)
* Traba (Santiago)

## Herritar ezagunak 
* Pedro Froilaz de Trava, jauntxo edo noblea eta Trabako Kondea (1075-1128).
* Isidro Parga Pondal, geografoa (1900-1986).

## Kanpo estekak 
* Laxeko Udaletxearen Webgune Ofiziala
Ravna Gora (mendia)

**Ravna Gora** (gora, kroazieraz mendia), Kroazia ekialdeko eskualdea den Eslavonian dagoen mendi bat da. Psunj eta Papuk mendien artean dago, Pakracetik ipar-ekialdera eta Daruvarretik hego-ekialdera. Tontorrik garaiena, 856 metroko altueran du.

Iparraldean, Pakra ibaiarekin muga egiten du, eta, ekialdean, Orljava ibaiarekin.

## Kanpo estekak
WASP-6

**WASP-6** Eguzki sistematik 1000 argi-urtera dagoen izar bat da. Izar hau G8 motakoa da, ez da Eguzkia bezalakoa, hau G2 motakoa delako.
Bere fotosferako tenperatura 5800 gradu Kelvinekoa da. Izar honek planeta bat dauka, WASP-6b.

## WASP-6b, bere planeta 
*Artikulu nagusia:* WASP-6b.

WASP-6b WASP-6ren inguruan orbitatzen ari den planeta bat da. WASP-6 izarra 3,36 egunetan orbitatzen du. Planeta horretan bero handia egiten du, 2200 K.
Planeta hau SuperWASP proiektuarekin aurkitu dute.

## Kanpo estekak
Kaiserstuhl

**Kaiserstuhl** (literalki, "enperadorearen aulkia"), Rhin ibaiaren haranean dagoen jatorri bolkanikozko mendilerro txiki bat da, Baden-Württemberg estatuko Friburgo Brisgoviakoa herritik ipar-mendebaldera, Alemaniaren hego-mendebaldean. Bertako tontorrik garaiena, Totenkopf (burezurra) da, 557 metroko garaiera duena. Kaiserstuhl, klimarik beroenetako bat duen Alemaniako eskualdeetako bat da. Ihringen herria, izan ere, Alemania osoan, urte osoan batez besteko tenperaturarik altuena duen herria da. Klima mesedegarri honek, lurzoruaren kalitatearekin batera, Kaiserstuhl, ardogintza eskualde ospetsu bihurtzen du, Baden jatorri izendapenaren barnean. Inguru honetan, ez ohikoak diren animalia eta landare espezieren batzuk ere badaude. Adibidez, Kaiserstuhlen, 30 orkidea espezie ezberdin erregistratu dira.

Venezuelako Colonia Tovarreko lehen kolonoen jatorrizko eskualdea da.

Kaiserstuhleko herri batzuk:

* Riegel
* Ihringen
* Endingen
* Gottenheim
* Vogtsburg

## Kanpo estekak
Silvaner

thumb|Silvaner mahats barietatea.
**Silvaner**, **Vert Silvaner** ere deitua, oso kontutan hartzen ez den mahats zuri barietate bat da. Alemania, Suitza, Austria eta Alsazian ereiten da. Silvaner izaera, terroirraren eta lurraren motaren araberakoa da. Lurzoru buztintsuetan, neutroa egiten da, aldiz, hondakinezko lurzoruetan ereiten bada, Frantzian edo Kaiserstuhl inguruan kasu, ardo fin eta dotoreak ematen ditu. Silvanerra, riesling barietatea baino egokiagoa da zainzurientzako, bere azidotasun txikiagoagatik.

Silvanerra, Juanek, Julio Cortazarren *alter ego*ak, beste hainbat bezala, idazle honen funtsezko lana den 62 Modelo para armar, izeneko laneren lehen orrialdeetan aukeratzen duen ardoa da.

## Kanpo estekak
Estrella Roja GNU/Linux

**Estrella Roja** Debianen eta Slaxen oinarrituriko GNU/Linux banaketa bat da. Nahiz eta Argentinan sortua izan, gaur egun erabiltzaile eta laguntza internazional asko du. Enpresen inolako finantziaziorik ez izatea dute beraien pentsaera iraultzaile eta komunista argudiatzeko erabiltzen duten argudio nagusia. Hala ere, interfaze frafikoko leku askotan ikus daiteke ikonografia komunista, batez ere Che Guevarari buruzkoa.

Eskuragarri dagoen Live-CDan sistema eragileazgain lanabes ugari aurkitu daitezke: nabigazio anonimoa, kriptografia, ofimatika, soinu eta irudi edizioak, segurtasuna, jokoak etab. KDE 3.5 mahai gaineko ingurunea erabiltzen du, nahiz eta aukeran baduen Fluxbox ere, baliabide gutxiago duten ordenagailuetan erabili ahal izateko.

## Kanpo estekak
Indietako Legeen Bilketa

**Indietako Erresumetako Legeen Bilketa**, espainiar erregeek, Amerika eta Filipinetako (Indiak) euren lurraldeak erregulatzeko aldarrikatu zuten legediaren bilketa bat izan zen. Antonio de León Pinelo eta Juan de Solórzano Pereirak egin zuten, eta Karlos II.a Espainiakoak berretsi zuen, 1680ko maiatzak 18an Madrilen sinatutako berrespen pragmatiko baten bidez.

Lau ale eta bederatzi liburutan banatuta dago, 6385 lege dituztenak, 218 titulutan elkartuak. Lege bakoitzak, legea bera aldarrikatu zen urtea, tokia eta erregea adierazten ditu.

## Ikus, gainera 
* Indietako Legeak

## Kanpo estekak
Indiak

eskuinera|thumb|300px|

**Indiak** bezala (Indiaren pluralizazioa, herrialde hau baitzen erreferentzia puntua), XIX. mendearen zati batera arte, Asia eta Amerikako zenbait lurralde ezagutu ziren. Izena, XIV. mendean ospetsu egin zen, garai honetan, europar merkatari eta itsasgizonak, lurralde hauetara joan zirelarik merkataritzara, bereziki espeziak, kotoia eta anila lortzera, edo bitxigintza materialak (bolia, diamanteak, errubiak, perlak, koralak), baita zur preziatuak ere, kaoba, ebanoa, sandaloa eta teka kasu.

Izen honekin ezagutzen ziren lurraldeak, India beraz gain, Pakistan, Myanmar, Bangladesh, Maldivak, Thailandia, Malasia, Indonesia, Timor eta Filipinak ziren, hau da, Hego-ekialdeko Asia bezala ezagutzen den lurralde guztia.

## Nahasmena Amerika aurkitu ondoren 
Kristobal Kolon Amerikara iritsi ondoren, lurralde hau, lehen aipaturikoaren zati bezala hartu zen, Espainiaren zerbitzura zegoen Ameriko Vespucio kartografo florentziarraren azterketek, kontinente berri bat zela frogatu zuten arte. Indiak izena, ordea, mantendu egin zen, Mendebaldeko Indiak izena emanez Amerikari, Ekialdeko Indietatik bereizteko, hau da, hasieran aipaturiko asiar lurraldeak. Erabilera honen arrastoak, gaur egun zaharkitua dagoena, Amerikako jatorrizko herriak izendatzeko erabiltzen den "indiar" izen ezagunean ikusten da.

Lurraren tamainarekiko, izen hori, benetako Indien ia antipodetan zegoen kontinente bati eman zioten. XV. mendeko Europan, Amerikaren existentziarik ez zen ezagutzen, horregatik, Lurraren biribiltasuna adierazten zuten teoriek, bat, "Indietara" (Malasia, India, Filipinak, Timor...) honela Marko Polok deituak, Indietako produktu baliotsuen bila joateko egin zuen ibilbidea oinarri hartuta, horien artean lurrinak, zeta eta harribitxiak zeudelarik, espeziak, piperrautsa, kanela eta iltzea, europarrentzako espezia hauek oso garrantzitsuak baitziren, jakiei usai hobea ematen ziela eta, eta Ekialdean aurkitzen zirenak, mendebalderantz nabigatuz hel zitekeela zioten.

Kristobal Kolon Guanahanira iritsi zenean, Indietara iritsi zela erabat ziur zegoen, eta, horregatik, bertako biztanleei, indiar izena eman zieten. Hala ere, izena, ofizialki erabiltzen jarraitu zen, eta, egundaino, milioika pertsonek, jatorrizko amerikarrei indiar izena ematen diete. Ez da Indiekiko akats bakarra. Ozeano Barea ere, Panamaren inguru bereziagatik "hegoaldeko itsasoa" deitua zen.

## Kanpo estekak
Mendebaldeko Indiak

**Mendebaldeko Indiak** Amerikan aurkitu berri ziren eta oraindik aurkitzeke zeuden europar nazioen Ameriketako lurraldeak ziren. Izan ere, Kristobal Kolon XV. mendearen amaieran hara iritsi zenean, ez zekien Mundu Berri batera iritsi zenik, Asian (Indietan) zegoela uste zuen.

Espainiak Mundu Berria mapatu eta esploratu ondoren, askoz urrutiago zeuden Asiako kostaldeak, Ekialdeko Indiak deituak izan ziren, mendebaldetik hurbilago zeuden aurkitutako lur berrietatik bereizteko, azken hauei, Mendebaldeko Indiak izena eman zietelarik. Esplorazioek eta kartografia azterketek, Amerika izena hedatu zuten Europan, modu herrikoian aurkitutako lur berriak izendatzeko.

## Lurraldeak 
Mendebaldeko Indiak izena Amerikaren europar kolonizazioarekin lotuta dagoenez, erresuma kolonizatzaile gehienek kontzeptua Karibera mugatu zuten, eta, beraz, zenbait hizkuntzatan Mendebaldeko Indiak eta Karibea sinonimoak dira. Mendebaldeko Indietako lurraldeen zerrenda bat honako hau izan daiteke:

* Indietako gaztelar erresumak
* Mendebaldeko India Herbeheretarrak
* Mendebaldeko India Daniarrak
* Antilla Frantsesak
* Antilla Espainiarrak
* Mendebaldeko India Britainiarrak

## Ikus, gainera 
* Gizakiaren iritsiera Amerikara
* Indietako gaztelar erresumak
* Amerika
* Amerikaren Aurkikuntza
* Karibe itsasoa
* Karibe itsasoaren arroa
* Amerikako geografia
* Mendebaldeko Indietako Federazioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berrespen pragmatiko

**Berrespen pragmatikoa**, erregeak, estatuaren funtsezko arloekin zerikusia duen aldarrikatutako lege edo arau orori deritzo, tronurako oinordekotza edo beste kontu batzuk erregulatuz. Aldarrikatuak izan ziren urteagatik identifikatzen dira:

Azpimarragarritasun historikoa lortu dutenen artean, honako hauek aipa daitezke:

* 554ko Berrespen pragmatikoa, Justiniano Bizantziar enperadoreak aldarrikatua
* 1438ko Berrespen pragmatikoa (Bourges), Karlos VII.a Frantziakoak aldarrikatua
* 1549ko Berrespen pragmatikoa, Karlos Habsburgokoak (V.a Germaniako Erromatar Inperio Santuan eta I.a Espainian), Hamazazpi Probintzien inguruan.
* 1713ko Berrespen pragmatikoa, Karlos VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak aldarrikatua.
* 1767ko Berrespen pragmatikoa, Karlos III.a Espainiakoak aldarrikatua, jesuitak Espainiatik kanporatzeko
* 1776ko Berrespen pragmatikoa, Karlos III.a Espainiakoak aldarrikatua, klase ezberdinetako pertsonen arteko ezkontzei buruz.
* 1789ko Berrespen pragmatikoa, Karlos IV.a Espainiakoak aldarrikatua
* 1830eko Berrespen pragmatikoa, Fernando VII.a Espainiakoak aldarrikatua, honen bidez, Lege Salikoa baliogabetzen zuelarik.

## Kanpo estekak
Gujarat

**Gujarat** ( ) India mendebaldeko estatua da.

## Geografia 
Gujarat ipar-mendebaldean Pakistan, ipar-ekialdean eta iparraldean Rajasthan, ekialdean Madhya Pradesh eta hegoaldean Maharashtra eta Daman eta Diu eta Dadra eta Nagar Haveli batasun lurraldeak ditu mugakideak. Mendebaldeko kostaldea, berriz, Arabiako itsasoak sortua da.

## Historia 
Historikoki, estatuko iparraldea Anarta, Kathiawad penintsula "Saurastra" eta hegoaldea "Lata" zituzten izenak. Gujaratek ere Pratichya eta Varuna izenak izan ditu.

Mohandas Gandhi edo Sardar Vallabhbhai Patel bezalako Indiako independentziaren aldeko mugimenduaren buruzagiak Gujaratekoak ziren. Era berean, Pakistango lehendabiziko Gobernadore Orokorra zen Mohammed Ali Jinnahren aita ere bertakoa zen. Gujaraten ere mugimenduko zenbait herri matxinada ospetsuen hasiera izan zen, tartean Kheda, Bardoli eta Borsadko *satyagrahak* edo Gatzaren martxa famatua.

## Barrutiak 
thumb|250px|Barrutiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Estatuko webgune ofiziala
Haryana

**Haryana** ( , , ) Indiako iparraldeko estatua da, Punjab eskualdean kokatuta.

## Geografia 
Iparraldean Punjab eta Himachal Pradesh eta mendebaldean eta hegoaldean Rajasthan ditu mugakideak. Uttarakhand eta Uttar Pradesh estatuekin duen ekialdeko muga Yamuna ibaiak sortua da. Haryanak Delhik hiru aldiak inguratzen du, ipar, mende eta hegoaldeko hain zuzen ere. Hori dela eta, Haryanaren zati handia Nazioaren Hiriburuko Lurraldearen parte bat da. Chandigarh estatuko hiriburua batasun lurraldea ere bada eta baita Punjabeko hiriburua.

## Historia 
Haryana Indo haraneko eta zibilizazio vedikoaren sehaska izan zen, biak orain galdutako Saraswati ibaiaren ertzeetan jaioak.

## Barrutiak 
thumb|250px|eskuinera|Errepidea Ambalan.
Estatua lau dibisiotan, 21 barrutitan eta 6.759 udalerritan banatuta dago. Hona hemen barrutiak dibisioz:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Estatuko webgune ofiziala
1776ko Berrespen pragmatikoa

**1776ko Berrespen pragmatikoa**, "Klase sozial ezberdineko pertsonen artean ezkontzeaz abusatzea eragozteko Berrespen pragmatikoa" deitua, Karlos III.a Espainiakoa erregeak berretsi zuen 1776ko martxoak 23an Espainiarentzat. Amerikako espainiar lurretan, El Pardoko Errege Jauregian, 1778ko apirilak 7an, "Indietan, ezkontzei buruzko 1776ko Berrespen pragmatikoa bete behar den modua adierazten duen" errege zedula bat igorri ondoren aplikatzen hasi zen.

Igorri eta hurrengo 30 urteetan, zenbait alditan aldatua eta berretsia izan zen: 1783ko maiatzak 26 eta 31, 1787ko martxoak 8 eta 22, 1788ko apirilak 19, 1790eko otsailak 8, 1792ko ekainak 11, 1793ko otsailak 27 eta 1798ko otsailak 17an, 1803ko ekainak 1ean, ia berriz berretsia izan zen arte, "Familien semeen ezkontzei buruzko Errege Zedula" bezala.

Nabarmen aldatzen zuen erregearen jokaera bere mendekoen ezkon erabakien aurrean "estatuko klaserik altuenetatik herriko arruntenetaraino". Amerikan, 1803 arte, "beltzak, koieteak, mulatoak eta publikoki halakotzat hartutako arraza eta kastetako jendea", Berrespen pragmatiko honen irismenetik kanpora geratu ziren.

Errege familian, ezkontza morganatiko deritzen ezkontzen mugei buruz (batez ere Asturiasko Printzea Letizia Ortizekin ezkondu ondoren), nolabait, oraindik indarrean jarraitzen ote duen, edo, legearen aurrean berdintasuna adierazten duena, baina monarkiaren instituzioaren eskubide historikoa mantentzen duen 1978ko Espainiako Konstituzioaren ondorengo legedian jada tokirik ez ote duen eztabaidatu zen.

## Kanpo estekak
Ezkontza morganatiko

**Ezkontza morganatikoa**, maila sozial ezberdineko bi pertsonen artean egiten dena da (adibidez, printze eta kondesa baten artean edo noble eta plebeio baten artean), non, bikoteak, eta, ezkontza horretan izandako edozein seme-alabek, noblearen titulu, pribilegio eta ondasunak heredatuko dituela adierazten den.

Nagusiki, gizon noble bat eta neska plebeio baten artean egiten da, edo alderantziz, azken kasu hauek oso arruntak ez diren arren, emakumeek, orohar, ez baitituzte titulu eta pribilegioak heredatu edo jasotzen. Ezkontza mota honetan, bikoteko pertsona bakoitzak, orohar, bere jatorrizko maila mantentzen du. Ezkontza honetan jaiotako seme-alabei, seme-alaba morganatiko deritze, eta, legeari dagokionez, seme-alaba legitimotzat hartzen dira.

Mundu osoan ezaguna den kasu bat, Franz Ferdinand Austriakoa eta Sofia Chotek kondesaren artekoa izan zen, hauen heriotzak, batez ere lehenarenak, Lehen Mundu Gerra piztu baitzuen.

Espainiaren historia berrienean kasurik ezagunena, Fernando VII.a Espainiakoaren alarguna eta erregeordea zen Maria Kristina Borboikoa eta Agustín Fernández Muñoz y Sánchez sargentoarekin, Riansareseko dukea eta espainiar militarra egin zuena da, ezkontza honetatik, zazpi seme-alaba jaio zirelarik.

## Kanpo estekak
Juan Alonso Pérez de Guzmán y Osorio

**Juan Alonso Pérez de Guzmán y Osorio** (Sevilla, 1342ko abenduaren 20a - 1396ko urriaren 5a) Sanlucarreko IV. Jauna, Olverako I. Jauna eta Nieblako I. kondea, Medina-Sidoniako Etxeko noble bat izan zen, Juan Alonso Pérez de Guzmán eta honen bigarren emaztea izan zen Urraca Osorioren semea eta Alonso Pérez de Guzmán y Osorio, Sanlucarreko III. Jaunaren anaia. Beatriz de Castilla y Ponce de Leónekin ezkondu zen, Henrike II.a Gaztelakoaren ezkontzaz kanpoko alaba zena, honekin, Enrique Pérez de Guzmán y Castilla izan zuelarik, Sanlucarreko V. Jauna eta Nieblako II. kondea izan zena.
Subdominante (musika)

**Subdominante**a, musikaren teorian, eskala baten laugarren notari dagokio. Adibidez, do maiorreko eskalan (piano bateko tekla zuriek soilik osatzen dutena), *do* notatik hasiz gero (germaniar notazio-sisteman «C»), *fa* nota izango litzateke subdominantea («F»), eta, subdominante-akordea fa-la-do notek osatuko lukete.

Musikaren teorian, subdominante-akordea IV erromatar zenbakiaz irudikatzen da.

## Kanpo estekak
Fentanilo

**Fentaniloa** eragin azkarreko opioide sintetikoa da, nerbio-sistema zentrala eta arnasketa deprimitzen dituena. Heroina baino 50 aldiz eta morfina baino 100 aldiz indartsuagoa da, eta gaixoen mina segundo gutxian arintzeko balio du, baita hartzaileei euforia eta ongizate sentipena eragiteko ere. 

Ameriketako Estatu Batuetan, fentaniloa masiboki eta kontrolik gabe kontsumitzeak droga horren mendeko bihurtu ditu hainbat eta hainbat pertsona. 2022an, 100.000 pertsonen heriotza eragin zuen AEBetan.

## Historia 
Paul Janssen belgikar kimikariak sintetizatu zuen fentaniloa 1959an. Geroago, mihipeko pilulak eta sudurretik hartzeko soluzioak ere garatu dira.  

2017an medikuntzan gehien erabilitako opioide sintetikoa izan zen. Larruazaleko txaplata transdermikoa da emateko modurik ohikoena. edo sudur-lainoztatze moduan eman daiteke. 

Horretaz gain, minbiziaren eta beste gaixotasun kroniko batzuen mina tratatzeko ere erabiltzen da. Fentaniloaren erabilera afasiarekin ere lotu izan da. Analgesiko indartsuagoa izan arren, goragale gutxiago eragiteko joera du, eta baita histamina bidezko azkura gutxiago ere, morfinak baino.

## Gaindosia 
Gaindosi kasuetan, gaixoaren arnasa asko moteltzen da eta guztiz gelditzera iritsi daiteke. Horrek garunera iristen den oxigeno kantitatea murrizten du eta hipoxia gerta daiteke. Hipoxiaren ondorioz koma, garuneko kalte itzulezinak eta heriotza gerta daitezke, kasurik larrienetan. Bata bestearen atzetik gertaturiko zenbait faktore daude hondamendi horren oinarrian:
* 1990eko hamarkadan, opioideak (oxikodona batez ere) oso modu zabalean agintzen hasi ziren minaren aurka, baita min traumatikorako edo iraupen laburreko hanturazko minerako ere (belauneko edo bizkarreko minerako, adibidez). Horrek adikzioa eragin zuen paziente askorengan, politika murriztaileagoak ezarri ziren arte.
* 2000ko hamarkadaren erdialdetik aitzina, kostu txikiko eta purutasun handiko heroina merkaturatu zen AEBetan, Mexikoko eta Kolonbiako legez kanpoko opio-laborantzan jatorria zuena. Hurrengo urteetan heroinaren kontsumoa asko emendatu zen herrialdean.
* 2010eko hamarkadaren hasieran, oxikodonaren salmenta-erregulazioa aldatu zen. Horren ondorioz, mendekotasuna zeukaten milioika pertsona pilulak erosteko aukera gabe geratu ziren, eta horietako asko heroina edo fentaniloa kontsumitzen hasi.
* 2010eko hamarkadan, fentaniloa sintetizatzeko laborategi klandestinoak sortu ziren Mexikon. Oso kantitate handiak ekoizten hasi ziren, Txinatik inportatutako aitzindari kimikoetatik abiatuta, Mexikoko lo-belar landak ia desagerrarazi arte. Horrek guztiak fentanilo-fluxu merke bat sortu zuen, bi erabiltzaile mota konbinatzen dituen merkatu batera bideratua: adikzioa garatu zuten agindutako opioideen erabiltzaileak, eta iraupen luzeko heroina kontsumitzaileak. 
* Maiz metanfetaminarekin batera erabiltzea da gaindosiagatiko hilkortasun handiaren arrazoietako bat. Zaldientzako xilazina lasaigarriarekin nahasia ere hartzen da askotan, eta horrek hilgarritasuna biderkatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Camariñas

**Camariñas** Galizian dagoen A Coruñako probintziako udalerria da, Costa da Morte erdigunean kokatua dago, Terra de Soneirako eskualdean. Camariñatar emakumezko zaharrena *Avelina Mouzo Leis* omen da 1904ko abenduaren 24an jaioa.

Herriko jai nagusiak uztailaren 16an izan ohi dira, turista ugari erakartzen ditu eta baita urtean zehar lanarengatik kanpoan egon ohi diren herritarrak.

Gainera Camariñas herriguneaz gain beste zenbait bizigune garrantzitsu ere baditu: Camelle eta Ponte do Porto, lehendabizikoa arrantza portua da eta bigarrena berriz merkatal portua. Vilán lurmuturran penintsulako lehenengo Parke Eolikoetakoa ezarri zen.

2007ko biztanleria: 6.275 biztanle INE-ren arabera (2006an 6.323, 2005an 6.467], 2004an 6.502, 2003an 6.597).

Bertako herritarrei *Camariñán* deritzaie, euskaraz *Camariñatar*.

## Izenaren jatorria 
Herriaren izena caramiñatik dator, Camariñasko inguruetan hazten zen zuhaixka eta antzina Iberiako atlantiar kostalde guztitik hedatzen zena. Pobra do Caramiñalko herriak ere bere izena honi zor dio. Orain landare hau oso leku gutxitan hazten da, adibidez Azore Uharteetan, Andaluziako Punta Umbrian, bai eta modu ugarian Treceko ingurunean, Camariñasen, hau Costa da Morteko erdigunea delarik.

## Parrokiak 
Camariñas udalerriak lau parrokia ditu:

* Camariñas (San Xurxo)
* Camelle (O Espírito Santo): Arou
* Ponte do Porto (San Pedro)
* Xaviña (Santa María)

## Produktu tipikoak 
Camariñasko farfail edo xerrak ospetsuak dira. Herri honetan arrain kontserba-industria txiki bat ere kokatzen da.

## Irudiak 

Irudi:Bajamar.jpg|Camariñas udalerriko portuaren ikuspegia itsasbeherarekin.
Irudi:Camariñas.jpg|Camariñaseko ikuspegia.
Irudi:Cabo Vilán. Camariñas. Galiza.jpg|Vilán lurmuturra, Camariñasko San Xurxon.
Irudi:Faro Vilano (Lighthouse).jpg|Vilán lurmuturreko itsasargia.

## Kanpo estekak 
* Camariñasko Udalaren webgunea  
* Camariñas Udalerriko albisteei buruzko webgunea
Midazolam

**Midazolam** erdibizitza laburreko bentzodiazepina da. Eragin antsiolitiko, hipnotiko, amnesiko, konbultsiokontrako, muskulu erlaxatzaile eta segarriak ditu.

Midazolam uretan disolbagarria den bentzodiazepina bakarra da, gainerakoak liposolugarriak baitira. Bere erdibizitza 2 ordu ingurukoa da eta honek bere erabilpen terapeutikoan zeresana izango du.

## Erabilera terapeutikoa 
Anestesia orokorraren aurremedikazio gisa erabiltzen da kirurgian, sedazioa eragiten baitu.

Bestalde, zenbait herrialdetan insomnioaren tratamenduan ere erabiltzen da.

## Eragin desiragaitzak 
* Ajea
* Asaldura psikomotoreak
* Funtzio kognitiboen asaldura

## Kontraindikazioak 
* Hipersentsibilitatea
* Glaukoma
* Hipotentsioa
* Alkohol edo drogen kontsumoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Susan Boyle

**Susan Boyle** (Blackburn, West Lothian, Eskozia 1961 - ) langabezian dagoen emakume eskoziarra da. 2009ko urtarrilean Erresuma Batuko "Britain's Got Talent" reality showra aurkeztu zen eta bertan zeuden guztiak txunditu zituen Les Misérables musikaleko "I dreamed a dream" abestia kantatu zuenean.

Grabatutako saioa 2009ko apirilaren 14ean emititu zen, eta berehalako arrakasta lortu zuen, interneteko hainbat webguneren bitartez.

## Diskografia 
### Albumak 
* 2009: *I Dreamed a Dream*:
# *Wild Horses*
# *I Dreamed a Dream*
# *Cry Me a River*
# *How Great Thou Art*
# ''You'll See*
# *Daydream Believer*
# *Up to The Mountain*
# *Amazing Grace
# *Who I Was Born to Be*
# *Proud*
# *The End of the World*
# *Silent Night*

* 2010: *The Gift*:
# *Perfect Day*
# *Hallelujah*
# *Do You Hear What I Hear?*
# ''Don't Dream It's Over*
# *The First Noel*
# *Holy Night*
# *Away In A Manger*
# *Make Me A Channel Of...*
# *Auld Lang Syne*
# *O Come All Ye Faithful*

### Singelak 
* 2009: *Wild Horses''

## Kanpo estekak 
*  Susan Boylen abestiak Youtuben.
92 Undina

|}
**Undina**, asteroide gerrikoan aurkitutako 92. asteroidearen izena da. Christian Heinrich Friedrich Petersek aurkitu zuen 1867ko uztailak 7an Clintonetik. M motako asteroidea da. Bere izena, Friedrich de la Motte Fouqué idazlearen Undine eleberriko neska heroiagatik jasotzen du. Veritas asteroide familiako kidea da, duela zortzi milioi urte sortutako asteroideek osatzen dutena. Familia honetako erreferentziazko asteroidea, 490 Veritas da.

## Kanpo estekak
91 Aegina

**Aegina**, asteroide gerrikoan aurkitutako 91. asteroidearen izena da. Édouard Jean-Marie Stephanek aurkitu zuen 1866ko azaroak 4an Marsellako behatokitik.

Asteroidearen azalera oso iluna da, eta baliteke karbonoz osatua egotea. 109,8 kilometroko diametroa du, eta, bere errotazio periodoa, 6,025 ordukoa da.

Bere izena, Egina izeneko greziar mitologiako pertsonaiagatik du, izen bereko uhartearekin lotutako pertsonaia dena.

## Kanpo estekak
Dominante (musika)

Musikaren teorian, nota **dominatzailea** eskala tonal diatoniko bateko bosgarren nota da. Adibidez, do nagusiaren eskalan (pianoaren tekla zuriak soilik hartzen dituena, do notatik hasia) nota edo gradu dominatzailea, sol nota izango litzateke.

Harmonia triadikoan (akordeak, funtsezko nota bakoitzetik, hirugarreneko tarteen bidez osatzen dituena, dominatzaile funtzioa betetzen duen triada akordea (hiru notakoa) do nagusiaren adibidean, sol, si eta re notez osatuta egongo da, akordeko funtsezkoa, hirugarrenekoa eta bosgarrenekoa izango liratekeelarik, ordena horretan.

Musikaren teorian, akorde dominatzailea, V erromatar zenbakiaz irudikatzen da eskala nagusikoa baldin bada, eta vrekin txikikoa baldin bada.

## Kanpo estekak
Sakanoue no Tamuramaro

japoniar jeneral eta shogun bat izan zen Japoniako historiaren Heian garaiaren hasieran. Sakanoue no Karitamaroren semea izan zen.

Otomo no Otomaro jeneralaren ordezkari militarrik garrantzitsuena, emishien aurkako operazioak zuzendu zituen. 795ean,  titulua jaso zuen, espedizio arrakastatsu batean izan zuen lan azpimarragarriaren ondoren. Uste denez, Shogunzuka (shogunaren hilobia) tumuluan lurperatuta dago, Kyototik ekialdera dagoen muino batean.
Luzio Emilio Mamerko

**Luzio Emilio Mamerko** (latinez *Lucius Aemilius Mamercus*), erromatar kontsula izan zen hiru alditan. Lehen aldian, K.a. 484an, Zeson Fabio Vibulanorekin, bigarrenean, K.a. 478an, Gaio Servilio Estrukto Ahalarekin, eta, hirugarren eta azkenean, K.a. 473an, Vopisko Julio Iulorekin.

## Emilia Gensa 
Emilia gensa, jatorrian AIMILIA idatzia, Erromako leinurik antzinakoenetako bat da. Bere jatorria, Numa Ponpilio erregearen garaian aurki daiteke, eta, esaten denez, Mamerkoren ondorengoa izan zen, Emilio izena, bere hitzegiteko modu konbentzitzaileagatik. Mamerko hau, batzuk, Pitagorasen semea bezala irudikatzen dute, eta, beste batzuk, Numa Ponpilioren seme bezala, hirugarren bertsio batek, bere jatorria, Askaniogan ikusten duelarik, Eneas heroi mitikoaren semean, nork bi seme izan zituen: Aemylos eta Julio.

Nahiko argi dago Emiliotarrak sabinar jatorrikoak zirela, eta Festusek, Mamerkus izena, oskoeratik eratortzen du, hizkuntza horretan Mamers dena eta Marte esan nahi duena. Sabinarrek, oskoera hitz egiten zuten. Ordutik, Emilia familia, suposatzen denez, Erromara, Numa Ponpilio erregearen erregealdian iritsi zen.

## Lehen kontsulaldia 
Kontsul kargura iritsi zen Emilia genseko lehen kidea, Luzio Emilio Mamerko izan zen, K.a. 484an. Bere lehen kontsulaldian, Tito Livioren arabera, volskoak eta ekuoak garaitu zituen, baina, Dionisio Halikarnasokoak kontatzen duenaren arabera, volskoen hiriburua zen Anzioren aurrean garaitu egin zuten, eta Mamerko, ondorioz, hirira joateaz lotsatu zen hauteskundeak ospatzeko.

## Bigarren kontsulaldia 
Bigarren aldiz, K.a. 478an lortu zuen kontsul kargua, Gaio Servilio Estrukto Ahala kide zuela, eta, elkarrekin, Veiitarrak garaitu zituzten hauen herriaren hormetan, berebiziko sarraskia eginez. Beranduago, veiitarrekin adostasun batetara iritsi zen, baina senatuak, adostasun hau, veiitarrentzat mesedegarriegitzat jo zuen, eta, ondorioz, Mamerko, erromatar garaipenik jaso gabe utzi zuen.

## Hirugarren kontsulaldia 
Hirugarren eta azken aldiz, K.a. 473an lortu zuen kontsul kargua, oraingo honetan Vopisko Julio Iulorekin. Dionisio Halikarnasokoak kontatzen duenetik, K.a. 470ean nekazaritzari buruzko legearen alde egiten duela ezagutzen da, Senatuari, honek zortzi urte lehenago erromatar garaipena eman ez ziolako zion sumin eta gorrotoagatik.
Parekatze (grafo teoria)

Grafo bateko **parekatzea** erpin edo puntu komunik ez duten ertzen multzo bat da, elkarren ondokoak ez diren ertzen multzo bat alegia.

Erpin bat **parekatua** dela esaten da parekatzearen ertz baten mutur batean badago. Bestela **parekatu gabe** dagoela esaten da.

**Parekatze maximoa** ahalik eta ertz kopuru handiena biltzen duen parekatzea da. Grafo batean parekatze maximo bat baino gehiago izan daiteke. Honako irudian parekatze maximo bana azaltzen da hiru grafotarako:

:Fitxategi:Maximum-matching-labels.svg

**Parekatze maximala**, bere barnean ez dagoen ertz bat gaineratzen bada, parekatze izaten jarraitzen ez duen parekatze hura da. Honako irudian parekatze maximal bana azaltzen da hiru grafotarako:

:Fitxategi:Maximal-matching.svg

**Parekatze osoa** grafoko ertz guztiak hartzen dituena da.

**Txandakazko ibilbidea** parekatutako eta parekatu gabeko ertzak txandakatzen dituena da.

**Ibilbide gehitzailea** parekatu gabeko ertz batean hasi eta bukatzen den txandakazko ibilbidea da.

Elementu ezberdinak lotu edo parekatu behar direlarik, parekatzeen kopurua handiena izatea bilatzen denean erabiltzen dira parekatzearen alorreko kontzeptuak. Adibidez, langile ezberdinak lan ezberdinetara esleitu nahi ditugunean, burutu beharreko lan kopurua maximotu nahi denean erabil daiteke parekatzea. Esleipen bakoitzak kostu edo etekin ezberdinak dituenean, esleipen ebazkizuna sortzen da.

## Kanpo estekak
Lehoi orrokarien hilobia

**Lehoi orrokarien hilobia**, K.a. VII. mendean datatua dagoen hilobi bat da, etruriarrek eraikia, ziuraski printze edo klase altuko pertsonaiaren batentzat. Etruriarren margoz apainduriko hilobirik antzinakoenatzat hartzen da. Gaur egun, hil monumentuaren kokapena, Lazio Garaia eskualdeari dagokio, Erromako probintzian, izen bereko hiriburutik 17 kilometro ingurura dagoena.

## Aurkikuntzaren tokia 
2006an aurkitu zen, antzinako hiri etruriarra zen Veiiren inguruko zelai batzuetan, Etruriako hiririk garrantzitsuenetako bat izan zena, *tombarolo* bati esker (italieraz, antzinako hilobien lapurra), atxilotua izan ondoren, autoritateei, hilobiaren kokapena eman ziena, honela, bere zigorra txikiagotzeko.

## Egitura eta edukia 
* Hilobiak aurrekamera bat du, non, erdi lurperatuta, gerra gurdi bat aurkitu den.
* Margoa hormetan eta sabaian, jarrera oldartsuan dauden lau lehoi eta uretako hegaztiak irudikatzen dituztenak
* Hilobiaren barnean, armak eta bitxiak aurkitu ziren

## Bitxikeriak 
Arkeologo italiarrak hilobi honetara gidatu zituen antigoaleko gauzen lapurra, 82 urteko gidari turistiko bat zen.

## Ikus, gainera 
* Triklinioko hilobia
* Hipogeo
* Edikulo
* Veiiko Apoloren estatua

## Kanpo estekak