Niko Etxart

**Niko Etxart** (Altzürükü, Zuberoa, ) euskal abeslaria da. Haurtzaroan Parisen bizi izan eta gero, 21 urte zituelarik, Zuberoara itzuli zen. Rock and Roll motako musika egin du nagusiki, nahiz eta kanta herrikoiengatik ere ezaguna den. Dominika Etxart herri kantariaren semea da eta Robert Larrandabururen koinatua.

## Bizitza 
[thumb|Niko Etxart, [Koldo Zuazorekin hizketan, zuberotar euskararen erakusgarri.]]

Altzürükün jaio zen Niko Etxart, eta, bi urte zituela, gurasoekin Parisera bizitzera joan zen. Dena den, beste askok ez bezala, haurra zelarik jaso zuen euskara, eta gaztaroan euskal kulturaren berri ere izan zuen, bereziki Parisko Euskal Etxearen bitartez. Eskola utzirik, kantagintzatik bizi nahi izan zuen, eta 1972an musikarekin lehen harreman estua izan zuen, kantari frantses ezagun baten diskoan koruak egin baitzituen. Urte berean, *Tinka* taldea sortu zuen, beste bi lagunekin batera.

Handik bi urtera, Euskal Herrira itzultzea erabaki zuen. Ordurako ideia ausart bat zuen buruan: rocka egin nahi zuen, euskaraz. Baina giroa ez zen horretarako aproposa, are gutxiago Zuberoan. Kantagintza tradizionala zen nagusi, eta hortik kanpoko guztiak mespretxatua izateko arriskua zuen. «Nik artean Euskal Herrira etortzea eta guztiz bide hori hartzea erabaki nuen, rockaren bidea erran nahi dut. Garai hartan rockaren bidea zen gaitzena. Gaurko eguna hartzen badugu, gaur egun errazena da metal, *techno* edo ez dakit zer egitea, baina garai hartan ez zen posible euskaraz egitea pentsatzea ere. Hori traizioa zen, garai hartan ere ezin zen egin. [...] Etsai asko ziren. Etsaiak ziren, alde batetik, zinez kontserbadoreak ziren euskaldun kulturakoak, bertsolariak-eta barne. Garai hartan oso kontra ziren. Gero, apaizak ere kontra ziren... denak gure kontra ziren.»

Nolanahi ere, Etxartek ez zuen etsi, eta Jean anaiarekin eta lehengusu batekin, *Odol Berri* taldea sortu zuten 1974an, eta Iparraldean oso ezaguna egin zen lehen singlea plazaratu. Ondoren, *Ximinorak* osatu zuen, berehala arrakasta handia lortu zuen taldea. Berez, plaza taldea zen, baina egindako bertsioek aukera eman zioten bere nahia gauzatzeko, rock abestiak euskaraz emateko, alegia. Zeregin horretan ez zegoen bakarrik; 1973an, Mixel Ducauk eta Anje Duhaldek *Errobi* taldea sortu zuten: euskal rock-and-rolla martxan zen.

1975ean *Zazpi Gara* taldearekin EP bat grabatu zuen, *Dezagün* *algarreki*, *Basabüria bizi dadila*, *Uskal-Herriko lür maitia* eta *Jin bedi gure artila* kantuekin, eta 1976an Etxahun-Topeten omenezko diskoan parte hartu zuen. Urte berean *Minxoriak* taldea osatu zuen. Talde horrekin bi disko eman zituen argitara. Garai horretako kantarik ezagunena *Izan Gira* izan zen. Ordurako batere ohikoa ez zen itxura laster ezagun egin zen Euskal Herri osoan: txima luze eta orraztu gabeak, larruzko jaka eta ke susmagarria jaurtitzen zuen zigarro gaizki bildua.

Bakarkako lehen lan diskografikoa *Nahasteka* izan zen (Movieplay-Kardantxa, 1979). Diskoan zeuden bederatzi abestietako musikaren eta letren egilea Niko Etxart zen eta horietan argi gelditu zen zuberotarrak rock musikarekiko zuen zaletasuna. Nolanahi ere, lan horretan ez zegoen bultzadarik handiena eman zion abestia. Urte berean, bi abestiz osatutako single bat karrikaratu zuen: *Euskal rock´n´roll* (*Movieplay-Kardantxa*, 1979). Han, *Eperra* herri kantaren bertsio gaurkotua egiteaz gain, *Euskal rock´n´roll* kanta zegoen, berehala garai hartako ereserki bihurtu zena: horri esker, Etxartek sekula euskal musikari batek lortu gabekoa lortu zuen, *Los 40 Principales* Espainiako musika zerrenda ezagunaren 18. posturaino iristea.

«Garai haietan ''Euskal rock'n'roll* denetan entzuten zen. Ni gogoratzen naiz Madrilen, Donostian, Otsagabian... leku askotan entzuten zela. Gaur egun euskal musikarik ez du presentziarik, eta nik eduki nuen garai hartan. Nik uste dut hor garai bat izan zela non Euskal Herriko galdera, gure autonomia, independentzia edo nahi duzun bezala deitu, oso gogorra zegoen Espainian, indarrean zegoen, nik onura bat eduki dut hor. Momentu ona izan zen musika hori egiteko, eta ni aukeratua izan nintzen. Gainera, nire musikak ez zuen hain politizatua ematen, nahiz eta ni beti izan naizen politizatua. Enetako, esperientzia polit bat izan zen zinez, eta hori bizitzea oso gauza aparta izan da.»
* 2007: *Heldu Korrikari* (XV. Korrikako kanta).
* 2008 (*Agorila*): *Bidajez* kanta (*Izarrak* taldearekin).

## Kantak 
* *Eperra*
* *Minuette Rock*, (2005)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko abeslariak.

## Kanpo estekak 
* Niko Etxarti buruzko informazio gehiago (biografia, argazkiak, diskoak...) *Badok* euskal musikaren ataria.
* Niko Etxarten biografia, *Ahobetekanta* webgunea.
* Niko Etxart eta Xabier Euzkitze, solasean.
* Niko Etxarti egindako elkarrizketa, *EKE.org'' webgunea.
* Joseba Aurkenerena: Niko Etxarten kontzertua Pausuko Xaia ostatuan. https://zuzeu.eus/kultura/niko-etxarten-kontzertua-pausuko-xaia-ostatuan/.