open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ekaitz geomagnetiko

thumb|Eguzki partikulak lurreko magnetosferarekin elkareragiten.
**Ekaitz geomagnetikoa** Lurreko magnetosferaren behin-behineko perturbazio bat da. Koroa-masaren eiekzio bati, eguzki-koroako zulo bati edo eguzki surruztada bati lotua, gertaera gertatu eta 24 eta 36 ordu artean beranduago iristen den eguzki haizezko talka uhin bat da. Hau talka uhina soilik Lurrerantz baldin badator gertatzen da. Eguzki haizeak magnetosferari eragingo dion presioa handitu edo txikitu egingo da eguzkiaren aktibitatearen arabera. Eguzki haizearen presioak ionosferako korronte elektrikoak aldatzen ditu. Ekaitz magnetikoek 24 eta 48 ordu bitartean irauten dute ohi, zenbait egunez ere iraun dezaketen arren.

## Etapak 
[thumb|Eguzki ekaitz baten etapak, A eguzki erupzioa, B erradiazio ekaitza eta C CMEa direlarik. Zenbaki leienda: **A Kuadroa**: 1-[Eguzkia, 2-Lurra, 3-Lurraren atmosfera, 4-sateliteak; **B Kuadroa**: 5-atmosfera eguzki erupzioaren ondoren; **C Kuadroa**: (zenbaki legendarik gabea).]]
* 1. etapa: Eguzki erupzioa. Soilik 8 minutu behar ditu Lurrera iristeko. Erradiazio elektromagnetikoa komunikazioak eteteko gauza da. Eguzki erupzioak atmosfera ilargien orbitetaraino iritsi arte hedatzen du, hauen orbitak aldatuz eta euren Lurazaleranzko erorketa eraginez.
* 2. etapa: Erradiazio ekaitza. Zirkuitu elektrikoak *erre* eta horretara jarrita egon diren pertsonak kalte ditzakeen rradiazio bonbaketa, baita atmosferak eta magnetosferak halako eraginak ekiditeko ezkutu bezala funtzionatzen badute ere.
* 3. etapa: Koroa-masaren eiekzioa (ingelesez CME). Hau da uhinik arriskutsuena, hegoalderantz zuzendua baldin badago sateliteak, elektraindarra pasatzen den transformagailu elektrikoak eta planeta osoko komunikazioak kalte baititzake. Iparralderantz zuzendua baldin badago, aldiz, magnetosferan errebotatuko du.

## Ikus, gainera 
* Eguzkia
* Hondamen natural
* Stereo Misioa
* 1859ko Eguzki Ekaitza
* Heliosfera

## Kanpo estekak 
* Supereguzki ekaitza
Leitzalarrea

thumb|380 px|Leitzalarreko txoko bat udazkenean
**Leitzalarrea** Nafarroako Leitza udalerriaren lursailetan dagoen eremu bat da, hain zuzen ere, herrigunetik 8 kilometro ipar-mendebaldera dago, Gipuzkoako mugaren alboan.

Mendi txangoak burutzeko leku oso egokia da, Ixkibar deritzon kokalekuan hasi eta amaitzen den ibilbide zirkular batek zeharkatzen inguratzen duelarik.

## Kanpo estekak 
* Leitzalarreako bidezidorra. Nafarroako Turismo Bulegoaren webgunea 
* Leitzalarreari buruzko orrialdea 
* Leitzalarreako ibilbidea. Rutasnavarra.com
1989ko Munduko Eskrima Txapelketa

**1989ko Munduko Eskrima Txapelketa** Munduko Eskrima Txapelketaren 51. edizioa izan zen. 1989ko uztailak 5 eta 15 artean ospatu zen Denverren Nazioarteko Eskrima Federakuntzak eta Ameriketako Estatu Batuetako Eskrima Elkarteak antolatuta.

## Emaitzak 
### Gizonezkoak 
**Banakako floretea**
# Alexander Koch 
# Philippe Omnés 
# Mauro Numa 

**Taldekako floretea**
#  Sergei Golubitsky, Alexander Romankov, Dmitry Shevchenko, Boris Koretsky, Ilgar Mamedov
# Mendebaldeko  Thorsten Weidner, Matthias Gey, Thomas Endres, Alexander Koch
#  Philippe Conscience, Laurent Bel, Philippe Omnés, Patrice Lhotellier, Lionel Finet

**Banakako ezpata**
# Manuel Pereira 
# Sandro Cuomo 
# Pavel Kolobkov 

**Taldekako ezpata**
#  Sandro Cuomo, Angelo Mazzoni, Stefano Pantano, Sandro Resegotti
# Mendebaldeko  Elmar Borrmann, Robert Felisiak, Stefan Hörger, Thomas Gerull, Günter Jauch
#  Wilfredo Loyola, L. Loyola, Pedro Merencio, Carlos Pedroso, Lazaro Castro

**Banakako sablea**
# Grigori Kirienko 
# Jaroslaw Koniusz 
# Felix Becker 

**Taldekako sablea**
#  Grigory Kirienko, Andrey Alshan, Sergey Koryashkin, Sergey Mindirgasov
# Mendebaldeko  Franck Bleckmann, Felix Becker, Jürgen Nolte, Ulrich Eifler, Jörg Kempenich
#  Jean-François Lamour, Philippe Delrieu, Franck Ducheix, Pierre Guichot, Jean-Philippe Daurell

### Emakumezkoak 
**Banakako floretea**
# Olga Velichko 
# Anja Fichtel Mendebaldeko 
# Zita Funkenhauser Mendebaldeko 

**Taldekako floretea**
# Mendebaldeko  Anja Fichtel, Sabine Blau, Susanne Lang, Zita Funkenhauser, Annette Dobmeier
#  Olga Velichko, Tatyana Sadovskaya, Olga Voshchakina, Yelena Grishina, Yelena Glikina
#  Francesca Bortolozzi, Diana Bianchedi, Giovanna Trillini, Margherita Zalaffi

**Banakako ezpata**
# Anja Straub 
# Ute Schäper Mendebaldeko 
# Annalisa Coltorti 

**Taldekako ezpata**
#  Gyöngyi Szalay, Mariann Horváth, Marina Várkonyi, Diana Eöri, Zsuzsanna Szőcs
#  Annalisa Coltorti, Laura Chiesa, Elisa Uga, Alessandra Anglesio, Saba Amendolara
#  Susanne Rompza, Isabelle Pentucci, Anja Straub, Gianna Bürki

## Kanpo estekak
1809 Prometheus

**1809 Prometheus** asteroide gerrikoan aurkitutako 1809. asteroidearen izena da. 1960ko irailak 24an aurkitu zuten Cornelis Johannes van Houtenek, Ingrid van Houten-Groeneveldek eta Tom Gehrelsek Palomar Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **2522 P-L** zen. Bere izena greziar mitologiako Prometeo pertsonaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Selenge

**Selenge** (mongolieraz: Сэлэнгэ мөрөн, *Selengue mörön*; , *Selengà*; buriateraz: Сэлэнгэ гол, *Selengue gol* edo Сэлэнгэ мүрэн, *Selenge müren*), Erdialdeko Asiako ibai luzea da, Mongolia eta Errusiatik igarotzen dena. 992 kilometroko luzera (1024&nbsp;km beste iturri batzuen arabera) eta 447.000&nbsp;km²ko arroa ditu.

Mongoliako eta Errusiako Buriatiako ibai nagusia da. Mongolian du iturburua, Ider (452&nbsp;km) eta Delgermörön (445&nbsp;km) ibaien bilgunean, eta Ulan-Ude hiria alderik alde igaro ondoren Baikal aintzirara isurtzen da. 680&nbsp;km²ko delta eratzen du aintzira horretan. Orkhon du adar nagusia. Ontziz ibil daiteke Sühbaatar-eraino, apiriletik azarora arte.

## Hidrometria 
Selengeren emaria 28 urtez, 1970-1997 bitartean, neurtua izan da Kabansken, ahotik 43 kmra. Puntu horretan drainatutako eremuak 445.000&nbsp;km² ditu, arro osoaren %99. Urteko batez besteko emaria 933,9 m³ segundokoa da. Emari handiena abuztuan du (2202,6 m³/s) eta txikiena otsailean (106,8 m³/s).

 
**Selenge ibaiaren batez besteko emariak (m³/s) Kabansken neurtuak****Datuak: 1970 eta 1997 artean**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 153.0 
  bar:Fév from:0 till: 106.8
  bar:Mar from:0 till: 109.7
  bar:Avr from:0 till: 493.4 
  bar:Mai from:0 till: 1368.0
  bar:Jun from:0 till: 1371.1
  bar:Jul from:0 till: 1885.6 
  bar:Aoû from:0 till: 2202.5
  bar:Sep from:0 till: 1804.0 
  bar:Oct from:0 till: 1134.4
  bar:Nov from:0 till: 358.4 
  bar:Déc from:0 till: 218.7

PlotData=
  bar:Jan at: 153.0 fontsize:S text: 153 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 106.8 fontsize:S text: 106,8 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 109.7 fontsize:S text: 109,7 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 493.4 fontsize:S text: 493,4 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 1368.0 fontsize:S text: 1368 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 1371.1 fontsize:S text: 1371,1 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 1885.6 fontsize:S text: 1885,6 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 2202.5 fontsize:S text: 2202,5 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 1804.0 fontsize:S text: 1804 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 1134.4 fontsize:S text: 1134,4 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 358.4 fontsize:S text: 358,4 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 218.7 fontsize:S text: 218,7 shift:(-10,5)
  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Worst Journey in the World

**The Worst Journey in the World** (euskaraz *Munduko Bidaiarik Txarrena*) 1910-1913 bitartean Robert Falcon Scott esploratzailearen zuzendaritzapean Antartikara burututako *Terra Nova espedizioaren* memoria edo oroitza-txostena da. 1922an espedizio hartako bizirik irten zen Apsley Cherry-Garrard taldekideak idatzi eta argitaratu zuen. Espedizio hartako zailtasunak modu zintzoan eta argitasunez deskribatzeagatik goraipamen ugari jaso zituen: bai espedizioaren amaiera tragikoaren kausak, nahiz muturreko egoeretan gizakiaren sufrimendu edo oinazearen esanahia (baldin badago).

2001an National Geographic Adventure aldizkariak *The Worst Journey in the World* liburua *"garai guztietako abentura liburu onena"* izendatu zuen.

2007ko apirilean BBC telebita kateak liburuan oinarritua eta izenburu berdina zeraman dokumental bat aireratu zuen. Dokumental hau Mark Gatiss gidoigile, aktore eta idazleak zuzendu zuelarik.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Apsley Cherry-Garrard (1965). The Worst Journey in the World. 656. orr. Cherry. . 

## Kanpo estekak 
* *The Worst Journey in the World* liburua irakurgai. Gutenberg Proiektua.
1990eko Munduko Eskrima Txapelketa

**1990eko Munduko Eskrima Txapelketa** Munduko Eskrima Txapelketaren 52. edizioa izan zen. 1990eko uztailak 8 eta 16 artean ospatu zen Frantziako Lyon hirian Nazioarteko Eskrima Federakuntzak eta Frantziako Eskrima Federakuntzak antolatuta.

## Emaitzak 
### Gizonezkoak 
**Banakako floretea**
# Philippe Omnés 
# Andrea Borella 
# Dmitri Shevchenko 

**Taldekako floretea**
#  Alessandro Puccini, Andrea Borella, Andrea Cipressa, Federico Cervi
#  Piotr Kiełpikowski, Ryszard Sobczak, Leszek Bandach, Adam Krzesiński
#  Dmitri Shevchenko, Sergei Golubitsky, Vladimer Aptsiauri, Boris Koretsky

**Banakako ezpata**
# Thomas Gerull 
# Angelo Mazzoni 
# Arnd Schmitt 

**Taldekako ezpata**
#  Sandro Cuomo, Angelo Mazzoni, Sandro Resegotti, Stefano Pantano, Maurizio Randazzo
#  Olivier Lenglet, Éric Srecki, Jean-Michel Henry, Philippe Riboud
#  Pavel Kolobkov, Vitaly Ageyev, Andrey Shuvalov, Mikhail Tishko

**Banakako sablea**
# György Nébald 
# Georgi Pogosov 
# Toni Terenzi 

**Taldekako sablea**
#  Georgi Pogosov, Grigory Kiriyenko, Sergey Mindirgasov, Andrey Alshan
#  György Nébald, Bence Szabó, Imre Bujdosó, Csaba Köves, László Csongrái
#  Felix Becker, Jürgen Nolte, Jörg Kempenich, Ulrich Eifler, Franck Bleckmann

### Emakumezkoak 
**Banakako floretea**
# Anja Fichtel 
# Giovanna Trillini 
# Olga Velitschko 

**Taldekako floretea**
#  Giovanna Trillini, Dorina Vaccaroni, Lucia Traversa, Margherita Zalaffi
#  Olga Velitschko, Tatyana Sadovskaya, Yelena Grishina, Olga Sidorova
#  Liang Jun, Sun Hongyun, Xiao Aihua, E Jie

**Banakako ezpata**
# Taime Chappe 
# Diana Eori 
# Maria Mazina 

**Taldekako ezpata**
# 
# 
# 

## Kanpo estekak
Andrea Borella

**Andrea Borella** (Mestre, Veneziako probintzia, 1961eko ekainaren 23a), italiar eskrimalari bat da, florete modalitatekoa.

Hau ere floretista den Francesca Bortolozzirekin ezkonduta dago, eta bi seme-alaba dituzte. Fabio dal Zottoren lehengusua ere bada.

Hamabost urte baino gehiagoan Andrea Borella munduko floretistarik hoberena izan da. Bere nazioarteko karrera 1979an hasi zen, Chicagon junior mailako munduko txapeldun bihurtu ondoren. Bere azken titulu handia 1994an lortu zuen, Atenasen urte horretan ospatutako munduko txapelketan taldekako florete proban urrea irabazi zuenean.

## Palmaresa 
### Olinpiar Jokoak 
* Urrezko domina Los Angelesen ospatutako 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan taldekako florete proban.

### Munduko Eskrima Txapelketa 
* Urrezko domina banakako florete proban 1986ko Munduko Eskrima Txapelketan, Sofian
* Urrezko domina taldekako florete proban 1985eko Munduko Eskrima Txapelketan, Bartzelonan.
* Urrezko domina taldekako florete proban 1986ko Munduko Eskrima Txapelketan.
* Urrezko domina taldekako florete proban 1990eko Munduko Eskrima Txapelketan Lyonen.
* Urrezko domina taldekako florete proban 1994ko Munduko Eskrima Txapelketan Atenasen.

### Europako Eskrima Txapelketa 
* Urrezko domina 1981eko Europako Eskrima Txapelketan
* Urrezko domina 1983ko Europako Eskrima Txapelketan.
Ardi Beltza

***Ardi Beltza*** Hego Euskal Herriko aldizkaria izan zen.

1990eko hamarkadaren amaieran sortu zuten, *Egin* egunkariaren ikertze sailak utzitako lekua betetzeko asmotan.2001ean, Baltasar Garzón epaileak hala aginduta aldizkaria itxi zuten ETArentzat biktimak markatzea eta terrorismoren apologia egitearen akusaziopean..

Aldizkari honen idazleek, *Kale Gorria* aldizkaria sortu zuten aurrekoaren oinordeko gisa.

Kale gorria ere jazarria izan zen, besteak beste Xarlo Etxezarreta zuzendaria atxilotu zuten eta aldizkari hau desagertu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alien (filma)

**Alien** 1979ko Ridley Scott ingeles zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko eta beldurrezko filma da. Aktore nagusiak hauek izan ziren: Tom Skerritt, Sigourney Weaver, Veronica Cartwright, Harry Dean Stanton, John Hurt, Ian Holm eta Yaphet Kotto.

H. R. Giger suitzar artistak *Alien* izakia nahiz filmaren giroko kokalekua diseinatu eta giro berezi eta beldurgarria eman zion.

Nazioartean, sekulako arrakasta izan zuen eta zientzia-fikziozko eta beldurrezko zineman kultuzko film bilakatu. Ondoren hainbat jarraipen izan ditu: *Aliens* (1986), *Alien 3* (1992) eta *Alien Resurrection* (1997); gainera *Predator* filmeko izakia eta *Alien* izakiaren arteko borroka islatzen zuten beste bi film ere egin ziren, *Alien vs. Predator* (2004) eta *Aliens vs. Predator: Requiem* (2007).

2012ko maiatzaren 30an haren aurrekari *Prometheus* estreinatu zen.

## Argumentua 
*Nostromo* espaziontzia Lurrerako itzulera bidaian doala, eskifaiako zazpi bidaiariak euren loalditik esnatu dira. Espaziontziko *Ama* ordenagailu zentralak planeta batetik datorren izaki bizidun ezezagun baten transmisio misteriotsu bat sumatu du. Espaziontzia komunikazio horren jatorria ikertzeko, planeta ezezagun hartara zuzendu da.

## Aktoreak 
* Bolaji Badejo: *Alien* izaki estralurtarra.
* Sigourney Weaver: Ellen Ripley ofizialordea.
* Veronica Cartwright: Lambert, espaziontziko laguntzaile nagusia.
* Ian Holm: Ash, ofizial zientzialaria (gerora androidea dela jakinarazi da).
* John Hurt: Kane, espaziontziko ofiziala.
* Yaphet Kotto: Parker, ingeniari nagusia.
* Tom Skerritt: Dallas, *Nostromo* espaziontziko kapitaina.
* Harry Dean Stanton: Brett, ingeniari teknikoa.

Fitxategi:Sigourney Weaver @ 2010 Academy Awards cropped.jpg|Sigourney Weaver.
Fitxategi:John Hurt at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|John Hurt.
Fitxategi:Ian Holm.jpg|Ian Holm.
Fitxategi:Tom Skerritt at the 47th Emmy Awards cropped.jpg|Tom Skerritt.
Fitxategi:Veronica Cartwright.jpg|Veronica Cartwright.

## Kanpo estekak 
* *Alien* filmaren IMDBko fitxa irakurgai.
Carlos Larrañaga

**Carlos Larrañaga Ladrón de Guevara** (1937ko martxoaren 11, Bartzelona &ndash; 2012ko abuztuaren 30a, Benalmádena, Malagako probintzia) kataluniar aktore bat izan zen.

Aktore familia batean jai eta hazi izan zen, ama María Fernanda Ladrón de Guevara aktorea eta aita Pedro Larrañaga aktorea izan zituelarik, Amparo Rivelles aktorearen anaia ere bazen.

## Filmografia hautatua 
* *Los muertos no se tocan, nene* (2012)
* *Malditos sean!* (2011)
* *Sangre de mayo* (2008)
* *Luz de domingo* (2007)
* *Bienvenido a casa* (2006)
* *Tiovivo c. 1950* (2004)
* *Atraco a las 3... y media* (2003)
* *Pesadilla para un rico* (1996)
* *Las verdes praderas* (1979)
* *Escuela de enfermeras* (1969)
* *El extraño viaje* (1964)
* *Ha llegado un ángel* (1961)
* *Melocotón en almíbar* (1960)
* *El pequeño coronel* (1960)
* *A sangre fría* (1959)
* *Quince bajo la lona* (1959)
* *Un vaso de whisky* (1958)
* *The Pride and the Passion* (1957)
* *Pequeñeces...* (1950)
* *Alma de Dios* (1941)

## Kanpo estekak 
* Carlos Larrañaga aktorearen IMDBko fitxa irakurgai 
* Carlos Larrañaga aktorearen biografia irakurgai.
Michael Winterbottom

**Michael Winterbottom** (Blackburn, Lancashire, Ingalaterra, 1961eko martxoaren 29a) britainiar film editore, ekoizle eta zuzendaria da. Lehenbiziko lanak Britania Handiko telebistarentzat egin zituen. 1995ean pantaila handirako aurreneko filma zuzendu zuen: *Butterfly Kiss*. Hiru lanekin -*Welcome to Sarajevo*, *Wonderland* eta *24 Hour Party People*- Canneseko Zinemaldian parte hartu du, eta Genova filmarekin Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra eskuratu zuen 2008ko Donostiako Zinemaldian.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Gontzal AGOTE: Michael Winterbottom, zinemagile hiperaktiboa Gaztezulo, 73. zenbakia, 2007.
*  Michael Winterbottom Imdb.com
Franco Nero

**Franco Nero**, jaiotzez izenez **Francesco Clemente Giuseppe Sparanero** (San Prospero, Parma, 1941eko azaroaren 23a) italiar aktore bat da. Vanessa Redgrave ingeles aktorearen senarra da.

## Filmografia 
* *Io la conoscevo bene* (1965)
* *Wild, Wild Planet* (1965)
* *The Tramplers* (1965)
* *War of the Planets* (1966)
* *The Third Eye* (1966)
* *Massacre Time* (1966)
* *The Bible: In the Beginning* (1966)
* *Django* (1966)
* *Texas, Adios* (1967)
* *Camelot* (1967)
* *Pride and Vengeance* (1968)
* *The Mercenary* (1968)
* *Il giorno della civetta* (1968)
* *The Fifth Day of Peace* (1969)
* *The Battle of Neretva* (1969)
* *A Quiet Place in the Country* (1969)
* *Detective Belli* (1969)
* *Dropout* (1970)
* *Vamos a matar, compañeros* (1970)
* *Tristana* (1970)
* *The Virgin and the Gypsy* (1970)
* *The Case Is Closed, Forget It* (1971)
* *La vacanza* (1971)
* *The Fifth Cord* (1971)
* *Long Live Your Death* (1971)
* *Confessions of a Police Captain* (1971)
* *Deaf Smith & Johnny Ears* (1972)
* *The Matteotti Murder* (1972)
* *Pope Joan* (1972)
* *Le Moine* (1972)
* *High Crime* (1973)
* *Zanna Bianca* (1973)
* *Street Law* (1974)
* *The Legend of Valentino* (1975)
* *The Flower in His Mouth* (1975)
* *Cipolla Colt* (1975)
* *Perché si uccide un magistrato* (1975)
* *Last Days of Mussolini* (1975)
* *Death Rite* (1976)
* *Keoma* (1976)
* *21 Hours at Munich * (1976)
* *Victory March* (1976)
* *Hitch-Hike* (1977)
* *Force 10 from Navarone* (1978)
* *The Pirate* (1978)
* *Sahara Cross* (1978)
* *The Shark Hunter* (1979)
* *Un dramma borghese* (1979)
* *The Visitor* (1979)
* *The Blue-Eyed Bandit* (1980)
* *Day of the Cobra* (1980)
* ''The Man with Bogart's Face* (1980)
* *The Salamander* (1981)
* *Enter the Ninja* (1981)
* *Banovic Strahinja* (1981)
* *Grog* (1982)
* *Querelle* (1982)
* *Red Bells* (1982)
* *Wagner* (1983)
* *Red Bells II* (1983)
* *The Last Days of Pompeii* (1984)
* *The Repenter* (1985)
* *The Girl* (1986)
* *Django 2* (1987)
* *Sweet Country* (1987)
* *Run for Your Life* (1988)
* *Young Toscanini* (1990)
* *I Promessi sposi* (1990)
* *Die Hard 2* (1990)
* *Breath of Life* (1990)
* *Young Catherine* (1991)
* *Fratelli e sorelle* (1992)
* *Jonathan degli orsi* (1993)
* *Desideria e l'Anello del Drago* (1994)
* *Talk of Angels* (1996)
* *The Conquest* (1996)
* *The Innocent Sleep* (1996)
* *The Return of Sandokan* (1996)
* *Painted Lady* (1997)
* *Deserto di fuoco * (1997)
* *Bella Mafia* (1997)
* *The Versace Murder* (1998)
* *Megiddo: The Omega Code 2* (1999)
* *Li chiamarono... briganti!* (1999)
* *Uninvited* (1999)
* *Mirka* (2000)
* *The Crusaders* (2001)
* *Forever Blues* (baita zuzendaria ere, 2005)
* *Bathory* (2008)
* *Mord ist mein Geschäft, Liebling* (2009)
* *Letters to Juliet* (2010)
* *Augustine: The Decline of the Roman Empire* (2010)
* *Cars 2* (ahotsa, 2011)
* *Django Unchained'' (2012)

## Kanpo estekak 
* Franco Nero aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
1813 Imhotep

**1813 Imhotep** asteroide gerrikoan aurkitutako 1813. asteroidearen izena da. 1960ko urriak 17an aurkitu zuten Cornelis Johannes van Houtenek, Ingrid van Houten-Groeneveldek eta Tom Gehrelsek Palomar Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **7589 P-L** zen. Bere izena Antzinako Egiptoko arkitekto bat izan zen Imhotepgatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1814 Bach

**1814 Bach** asteroide gerrikoan aurkitutako 1814. asteroidearen izena da. 1931ko urriak 9an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1931 TW1** zen. Bere izena Johann Sebastian Bach musikari ospetsuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1815 Beethoven

**1815 Beethoven** asteroide gerrikoan aurkitutako 1815. asteroidearen izena da. 1932ko urtarrilak 27an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1932 CE1** zen. Bere izena Ludwig van Beethoven musikari ospetsuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1816 Liberia

**1816 Liberia** asteroide gerrikoan aurkitutako 1816. asteroidearen izena da. 1936ko urtarrilak 29an aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 BD** zen. Bere izena Afrikako Liberia herrialdeagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Ornella Muti

**Ornella Muti**, jaiotze izenaz **Francesca Romana Rivelli** (1955eko martxoaren 9a, Erroma) italiar aktore bat da. Aita napolitarra du; ama, aldiz, estoniar jatorrikoa da, amaren aldeko aiton-amonak Leningradotik (gaur egungo San Petersburgo) Estoniara lekualdatu baitziren.

## Filmografia 
* *La moglie più bella* (1970)
* *Il sole nella pelle* (1971)
* ''Le monache di Sant'Arcangelo* (1973)
* *Romanzo popolare* (1974)
* *The Sensual Man* (1974)
* *Appassionata* (1974)
* *Leonor* (1975)
* *Pure as a Lily* (1976)
* *La dernière femme* (1976)
* *La stanza del vescovo*, (1977)
* *Mort d'un pourri* (1977)
* *I nuovi mostri* (1977)
* *Neapolitan Mystery* (1978)
* *Primo amore* (1978)
* *La Vita è bella* (1979)
* *Flash Gordon* (1980)
* *Il bisbetico domato* (1980)
* *Innamorato pazzo* (1981)
* *Storie di ordinaria follia* (1981)
* *Love and Money* (1982)
* *La ragazza di Trieste* (1983)
* *Il futuro è donna* (1984)
* *Un amour de Swann* (1984)
* *Io e mia sorella* (1987)
* *Casanova* (1987)
* *Cronaca di una morte annunciata* (1987)
* *O re (The King of Naples)* (1989)
* *Codice privato* (1989)
* *Wait Until Spring, Bandini* (1989)
* *Il viaggio di Capitan Fracassa* (1990)
* *Oscar* (1991)
* *Once Upon a Crime* (1992)
* *El amante bilingüe* (1993)
* *Mi fai un favore* (1996)
* *Compromesso d'amore* (1995)
* *Pour rire!* (1996)
* *Somewhere in the City* (1998)
* *The Count of Monte Cristo* (1998, telesaila)
* *The Unscarred* (1999),
* *Tierra del fuego* (2000)
* *Domani* (2001)
* *Il figlio prediletto* (2001)
* *Last Run* (2002)
* *Cavale* (2002)
* *Un couple épatant* (2002)
* *Après la vie* (2002)
* *Hotel* (2003)
* *On the Run: Trilogy 1* (2004)
* *Un couple épatant* (2004)
* *Après la vie* (2004)
* *The Heart Is Deceitful Above All Things* (2004)
* *Doc West* (2009)
* *To Rome with Love'' (2012)

Irudi:Ornella Muti 2000.jpg|2000an.
Irudi:Ornella Muti 66ème Festival de Venise (Mostra).jpg|2009an Venezian.

## Kanpo estekak 
* Ornella Muti aktorearen IMDBko fitxa irakurgai 
* Ornella Muti aktorearen zaletuen webgunea
Melodi Grand Prix

**Melodi Grand Prix**, **MGP** edo **Norsk Melodi Grand Prix** bezala ere ezaguna, Norvegiako telebista publikoa den NRKk urtero antolatzen duen musika lehiaketa bat da. Lehiaketa honek herrialdeak Eurovision Abesti Txapelketara aurkeztuko dituen abeslaria eta abestia aukeratzeko balio du. 2006an, formatuari 3 finalerdi eta bigarren aukera bat gehitu zitzaizkion. Gainera, aurreaukeraketak Suediako finala den Melodifestivalenekin antz handia du.

1960an herrialdearen Eurovisioneko debuterako sortu zenetik, norvegiar txapelketa hau urtero ospatu da hiru urtetan izan ezik. 1970ean Norvegiak Eurovision Jaialdia boikoteatu zuen bozketa sistemaz kexatzeko, eta ez zen MGPrik egon. 1991n, NRKk lehiaketarako jasotako abestiak gutxienezko maila batera ez zirela iristen iritzi zuen, eta, beraz, MGP bertan behera utzi zuen, eta barne aukeraketa baten bidez aukeratu zuen Just 4 Fun taldea. 2002an, Norvegia Eurovision Jaialditik kanporatua izan zen aurreko urtean azkenengo amaitzeagatik.

## Garaileak 
## Kanpo estekak
Anita Skorgan

**Anita Skorgan** (Göteborg, Suedia, 1958ko azaroak 13) suediar-norvegiar abeslari eta konposatzaile bat da.

Jahn Teigenekin ezkonduta egon zen, beste norvegiar abeslari eta konposatzaile arrakastatsu bat, eta elkarrekin alaba bat izan zuten.

## Eurovision Jaialdian 
Norvegia Eurovision Jaialdian bost aldiz ordezkatu zuen, horietako bitan bakarlari bezala, beste baten bere senar izango zen Jahn Teigenekin bikotea osatuz, beste baten 1981ean Finn Kalviki koruak eginez, eta, azkena, berriz ere koruak eginez, baina Jahn Teigeni, 1983an. 1977ko Eurovision Kantu Jaialdian, Londresen ospatu zena, Casanova kantatu zuen, 14. postuan amaituz. Bi urte beranduago, Jerusalemen, 1979ko Eurovision Kantu Jaialdian parte hartu zuen, arrakasta gehixeagorekin, Oliver abestiarekin, 11. postuan amaituz. Berriz ere Ingalaterran, 1982ko Eurovision Kantu Jaialdian parte hartu zuen garai hartan bere senarra zen Jahn Teigenekin bikotea osatuz. Berak pianoa jotzen zuen, eta biek Adieu abesten zuten, 12. amaitu zuena eta, beharbada, euren bizitza pribatuan oinarritua zegoena. Bien artean Eurovision Abesti Txapelketan 1977 eta 1983 artean, elkarrekin, bakoitza bere aldetik edo koruak eginez sei aldiz agertu ziren orotara.

Anitak berriz ordezkatu zuen Norvegia, oraingoan elkaregile bezala eta koruak eginez, 1988ko Eurovision Kantu Jaialdian, non For vår jord (gure lurrarentzat) abestiak bosgarren amaitu zuen, Karoline Kruegerrek abestua. "You Used To Be Mine" abestiaren egileetako bat ere izan zen, 1999ko norvegiar aurreaukeraketan bosgarren amaitu zuena.

Bere musika karreraz gain, 1983ko *Prima Veras saga om Olav den hellige* eta 1997ko *Stjerner i sikte* bezalako filmeetan ere agertu da.

2004an Queen Bees musika taldea sortu zuen.
1811 Bruwer

**1811 Bruwer** asteroide gerrikoan aurkitutako 1811. asteroidearen izena da. 1960ko irailak 24an aurkitu zuten Leidengo Unibertsitateko Cornelis Johannes van Houtenek, Ingrid van Houten-Groeneveldek eta Tom Gehrelsek Palomar Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **4576 P-L** zen. Bere izena Jacobus Albertus Bruwer hegoafrikar astronomoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Claudia Grigorescu

**Claudia Laura Grigorescu** (Bukarest, 1968ko urtarrilaren 6a) florete modalitateko errumaniar eskrimalari bat da.

## Kirol karrera 
1991ko Munduko Eskrima Txapelketan zilarrezko domina lortu zuen banakako florete proban. Hurrengo urtean, Bartzelonan ospatu ziren 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen taldekako florete proban Elisabeta Guzganu-Tufan, Reka Zsofia Lazăr-Szabo, Laura Cârlescu-Badea eta Roxana Dumitrescurekin taldea osatuz. Joko beretan, hamabigarren postua lortu zuen banakako florete proban.
Equo

**Verdes Equo** (**VQ**) edo **EQUO** 2021 urtera arte, Espainiako ezkerreko alderdi politiko ekologista eta ekosozialista bat da. 2011ko ekainaren 11an sortu zen. Hasiera batetik, Europako Alderdi Berdearen babesa jaso du eta gaur egun bere barnean dago.

Heuren helburua honako hau zen: *"ekologia politika eta berdintasun sozialaren inguruko eztabaida sortzeko gunea izatea eta mugimendu soziopolitiko bat osatzea"*. Equo hitza, gaztelaniazko *"Ecología"* ("Ekologia") eta *"Equidad"* ("Ekitatea") hitzen elkarketatik eratorria da, Fernando Beltrán olerkariak asmatu zuelarik.

Alderdiaren lehenengo bozeramaileak ekologismoan pertsonaia nabarmenak izandako Juan Lopez de Uralde donostiarra (2001-2010 bitartean Espainiako Greenpeace erakundeko ordezkaritzako zuzendaria) eta Reyes Montiel madrildarra izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Equo alderdiaren webgunea
Dolph Lundgren

**Dolph Lundgren**, jaiotzez izenez **Hans Lundgren** (1957ko azaroaren 3a, Spånga, Estokolmo) suediar aktore bat da, nagusiki akziozko filmak antzezteagatik ospetsua da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Dolph Lundgren aktorearen webgunea 
* Dolph Lundgren aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Jason Statham

**Jason Statham** (1967ko uztailaren 26a, Shirebrook, Derbyshire) ingeles aktore bat da.

Guy Ritchie ingeles zinema zuzendariaren *Lock, Stock and Two Smoking Barrels* (1998) eta *Snatch* (2000) filmetan antzeztu ondoren, nazioarteko ospea lortu zuen; gero, beste hainbat film ospetsuren bidez, hala nola *The Transporter* (2002), *The Italian Job* (2003), *Revolver* (2005), *Crank* (2006), *Blitz* (2011) eta *The Expendables 2* (2012).

## Filmografia 
* *Lock, Stock and Two Smoking Barrels* (1998)
* *Turn It Up* (2000)
* *Snatch* (2000)
* *Mean Machine* (2001)
* *The one* (2001)
* *Ghosts of Mars* (2001)
* *The Transporter* (2002)
* *The Italian Job* (2003)
* *Cellular* (2004)
* *Collateral* (2004) (cameoa)
* *London* (2005)
* *Transporter 2* (2005)
* *Revolver* (2005)
* *Crank* (2006)
* *The Pink Panther* (2006)
* *Caos* (2006)
* *War* (2007)
* *Transporter 3* (2008)
* *Death race* (2008)
* *The Bank Job* (2008)
* *Crank 2: High Voltage* (2009)
* *In the Name of the King: A Dungeon Siege Tale* (2009)
* *The Expendables* (2010)
* *13* (2010)
* *Blitz* (2011)
* *Crank 3* (2011)
* *The Mechanic* (2011)
* *The Expendables 2* (2012)

## Iruditegia 

Irudi:Jason Statham 2007.jpg|2007an.
Irudi:IMG 4896 Jason Statham.jpg|2010ean.
Irudi:Jason Statham 2012.jpg|2012an.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Jason Statham aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Pianoarentzako 26. sonata (Beethoven)

Ludwig van Beethovenek bere **Pianoarentzako 26. sonata** Mi bemol nagusian Opus 81. *Les Adieux* bezala ere ezagutzen dena, 1809 eta 1810 artean idatzi zuen. Bere lagun eta ikaslea zen Austriako Rodolfo Artxidukeari eskaini zion, Leopoldo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa enperadorearen anaia txikia zena. Les Adieux izena, Rodolfo artxidukeak, Napoleon Bonapartek Viena inbaditu zuenean eta Wagramgo gudua gertatu zuenean hiritik ihes egin behar izan zuelako jasotzen du.

Sonata hau Bosgarren Sinfonia amaitu eta bi urtera amaitu zuen, eta Pianoarentzako 5. kontzertuaren garaikidea da.

## Forma 
Sonata guztiak bezala, hiru mugimendutan banatua dago: Jatorrian, hiru mugimenduak alemanez eta frantsesez idatziak izan ziren, eta azken bi mugimenduak alemanez deskribatuak izan ziren ez ohiko tempoaren ondorioz. Euskarazko itzulpena honakoa izango litzateke:

# Das Lebewohl (Les Adieux-Agurra): Adagio-allegro
# Abwesenheit (L'Absence-Gabezia): Andante espressivo (In gehender Bewegung, doch mit viel Ausdruck Mugimendu ibiltarian, baina espresio handiz.)
# Das Wiedersehen (Le Retour-Itzulera): Vivacissimamente (Im lebhaftesten Zeitmaße. Mugimendurik bizieneko konpasak).

## Kanpo estekak
Galiziar mitologia

[thumb|250px|eskuinera|San Xurxo gazteluaren hondakinak [Pindo mendian.]]
 
**Galiziar mitologia** Galiziako kulturaren zati diren hainbat kondaira eta kontakizunek osatzen duten mitologia da. Jatorri sakratuko kultur adierazpen, narrazio eta aipamenen bidez lortu daiteke, ondoren sekularizatu eta une zehatz bateko kultura edota alegiazko izaera duten sinismenekin lotu izan ziren.

Mitoak usadioan eta kondairetan oinarritutako kontakizunak dira, haien bitartez unibertsoa, munduaren jatorria, fenomenu naturalak eta azalpen sinplerik ez duten beste edozein gauza azaldu liteke.

Halere, mito guztiek ez dute azalpen helbururik. Haietako gehienak naturaren indar edo jainko batekin lotuak daude, baina haietako beste asko aldiz ahoz eta belaunaldiz-balaunaldi kontakizun edo kondaira soilak dira.

## Sorginak, iratxoak eta bestelakoak 
[miniatura|285px|eskuinera|[Sorginen erretzea.]]
[285px|thumb|miniatura|eskuinera|[Santa Compaña irudikatzen duen graffitia Pontevedra hirian.]]

* Coca
* Biosbardo
* Lobishome
* Meiga
* Meiga chuchona
* Trasno
* Sacaúntos
* Tardo
* Urco

## Jainko eta jainkosak 
* Bandua
* Berobreo
* Bormánico
* Cosso
* Endovelico
* Lugh
* Navia
* Reva
* Sannoava

## Errege eta heroiak 
* Breogan
* Ith
* Mil

## Izpirituak 
* Lavandeira
* Mouro
* Nubeiro
* Procesión das Xás
* Santa Compaña
* Urco
* Xacio

## Kondairazko pertsonaiak 
* Pepa a Loba
* Xan Quinto
* Apalpador
* Raíña Lupa
* Pedro Chosco

## Leku sakratuak 
* Anta
* Mámoa
* Pedra de abalar
* Pena Molexa
* Monte Pindo
* Nosa Señora da Lanzada

## Ikus gainera 
### Bibliografia 
* Cuba, Xoán R.; Reigosa, Antonio; Miranda, Xosé, ilustracións de Enríquez, Lázaro: *Dicionario dos seres míticos galegos*. Vigo, Edicións Xerais de Galicia (1999). 

## Kanpo estekak
Pindo mendia

**Pindo mendia** (galiziera eta gaztelaniaz *Monte Pindo*, *A Moa* ere baderitzo) Espainiako Galizia autonomia erkidegoan dagoen Coruñako probintziako Carnota udalerrian kokatutako mendi bat da. Granitoz osatua dago eta 627 metroko garaiera du. Galiziar mitologiaren inguruko hainbat kondairekin lotura du.

## Iruditegia 

Irudi:O Guerreiro, Monte Pindo.jpg|O Guerreiro («gerraria»).
Irudi:Xigante do Monte Pindo.jpg|O Guerreiro.
Irudi:Cabo Fisterra desde o Monte Pindo.jpg|Fisterra lurmuturra, gailurretik ikusita.
Irudi:Carnota - Monte Pindo (A Coruña, Galicia, España) 04.JPG|
Irudi:Carnota - Monte Pindo (A Coruña, Galicia, España) 09.JPG|
Irudi:Carnota - Monte Pindo (A Coruña, Galicia, España) 08.JPG|

## Kanpo estekak
1968ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak

## Dominak 
Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, 45. postuan egongo litzateke beste 78 herrialdeekin batera.

Pilotan urrezko hiru, zilarrezko hiru eta brontzezko domina bat lortu arren, kirol erakusgarri gisa parte hartu zuenez ez ditugu kontuan hartzen.

## Parte hartzaileak kirolaren arabera 
Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 20 kirol olinpikoetatik 9an hartu zuten parte euskal kirolariek, Espainia, Frantzia eta Mexikoko selekzioekin.

## Kirolarien zerrenda 
Hona hemen Mexiko Hiriko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.

## Kanpo estekak
Jesús Iradier

**Jesús Iradier Núñez** (Madril, 1949ko uztailaren 19a - ) arabar saskibaloi jokalari ohia da.

75 aldiz aritu zen Espainiako selekzioarekin, Municheko Olinpiar Jokoetan parte hartuz.

Saskibaloia uztean margolaritzara lotu eta, urtebete baino lehenago, lehenengo erakusketa aurkeztu zuen.

## Kirol ibilbidea 
* **1966-1972** KAS Bilbao
* **1972-1976** FC Barcelona
* **1976-1977** Bàsquet Manresa
* **1977-1978** Club Baloncesto Estudiantes
* **1979-1982** CB Zaragoza
* **1982-1983** Saski Baskonia

## Erreferentziak
Luis Sarria

**Luis Sarria Pescador** (Larache, Espainiar Maroko, 1949ko maiatzaren 8a - ) bizkaitar atleta ohia da. Kirolari moduan lasterkaria izan zen.

Gazte-gaztetik Bilbon bizi da. Bitan izan zen Espainiako txapelduna 100 metrotan (1974 eta 1978) eta 8 aldiz 200 metrotan (1970-71-72-72-73-74-76-77-78)

## Ibilbidea 
Hona hemen bere emaitzak Olinpiar Jokoetan:

## Erreferentziak
Huambo

**Huambo** (lehen *Nova Lisboa*) Angolako bigarren hiririk populatuena eta izen bereko probintziako hiriburua da.

## Geografia 
Angolako goi-ordokietan, Kunene ibaiaren iturritik gertu dago.

## Klima 

## Hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lobito

**Lobito** (lehen *Nova Lisboa*) Angolako hirugarren hiririk populatuena da, Benguelako probintzian dagoena.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Benguela

**Benguela** (lehen *São Felipe de Benguela*) Angolako laugarren hiririk populatuena eta izen bereko probintziako hiriburua da.

1587an portugaldarrek bertan gotorleku bat eraiki zuten, 1617an egungo hiri bilakatu zena. Kuba eta Brasilera zihoazen esklaboei esker aurrera egin zuen.

## Kanpo estekak
Cipriano de Valera

**Cipriano de Valera** (Valera?, Badajozko probintzia, 1532-Londres, 1602) espainiar erlijioso eta humanista bat izan zen, Casiodoro de Reinarekin batera Sevillako probintziako Santiponce herriko San Isidoro del Campoko monasteriokoa eta Iruñeakoa izan zena.

Joan Kalbin ezagutu zuen, noren ikasle eta bere lanen itzultzaile izan zen (1597an *La institución de la religión cristiana*ren lehen gaztelaniazko edizioa itzuli zuen). Ingalaterran jarri zen bizitzen 1558an, Cambridgen, Oxforden eta Londresen arteak, teologia eta gaztelania irakatsiz.

Bere herrikide Casiodoro de Reinaren *Biblia del Oso* ospetsua berrikuskatzen hasi zen, 1582tik aurrera *Para la gloria de Dios y el bien de la Iglesia Española* eskainiz. 20 urteren ondoren eta hil aurretik, irailean amaitu zuen. Europar konkistatzaileak Amerikan euren interes pertsonalengatik fedeagatik baino gehiago arduratzen zirela idatzi zuen, eta aberasteko bertakoak, "Jesukristo eurengatik hil ziren pertsonak" hil eta hauei lapurtzen zietela. Inkisizioak jazarri zuen, azkenean kalterik gabe irten zen arren. Editorea ere izan zen. Hartzaren Biblia edo Casiodoro de Reinarena, berak 1602an berrikuskatua, eliza protestante eta berrezarpenekoetan onarpen gehien duen edizioetako bat da.

## Lan teologikoak 
* *Opúsculos*
* *Los dos tratados del Papa y de la Misa*
* *Tratado para confirmar a los pobres cautivos de Bervería*
Idorreri

**Idorreria** kaka egiteko zailtasuna da. Irizpide orokor gisa, idorreria kaka astean hiru aldiz baino gutxiagotan egiten denean ezartzen da, kaka-mokordoak lehorrak eta gogorrak direlarik. Berez ez da gaixotasun bat, beste osasun-arazoen eta dieta desegokien sintoma baizik.

Libragarriak deitzen dira sintoma hau tratatzeko erabiltzen diren farmakoak.

## Kanpo estekak
1817 Katanga

**1817 Katanga** asteroide gerrikoan aurkitutako 1817. asteroidearen izena da. 1939ko ekainak 20an aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1939 MB** zen. Bere izena Kongoko Errepublika Demokratikoko Katanga probintziagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Vin Diesel

**Vin Diesel**, jaiotzako izenaz **Mark Sinclair Vincent** (1967ko uztailaren 18a, New York) estatubatuar aktore, idazle, zinema zuzendari eta ekoizle bat da.

## Filmografia 
### Aktore gisa 
### Ekoizle gisa 
### Zuzendari eta gidoigile gisa 
## Bideojkoak 
* *The Chronicles of Riddick: Escape from Butcher Bay* (2004)
* *Need for Speed: Most Wanted (Black Edition)* (2005)
* *The Chronicles of Riddick: Assault on Dark Athena* (2009)
* *Wheelman* (2009)

## Kanpo loturak 
* Vin Diesel aktorearen webgunea 
* Vin Diesel aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
1820 Lohmann

**1820 Lohmann** asteroide gerrikoan aurkitutako 1820. asteroidearen izena da. 1949ko abuztuak 2an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1949 PO** zen. Bere izena Werner Lohmann alemaniar astronomoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1819 Laputa

**1819 Laputa** asteroide gerrikoan aurkitutako 1819. asteroidearen izena da. 1948ko abuztuak 9an aurkitu zuen Ernest Johnsonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1948 PC** zen. Bere izena Jonathan Swiften lanik ezagunena den Gulliverren bidaiak laneko fikziozko lurralde bat den Laputagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1818 Brahms

**1818 Brahms** asteroide gerrikoan aurkitutako 1818. asteroidearen izena da. 1939ko abuztuak 15ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1939 PE** zen. Bere izena Johannes Brahms alemaniar konposatzaile eta musikariagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Faroeetako poni

**Faroeetako ponia**, (), Faroe uharteetako bertako eta antzinako zaldi arraza bat da. Bere tamainagatik, 114-124 cm  artean soin gurutzera, zein beste hainbat ezaugarriengatik, Faroeetako zaldi arraza zahar hau ponien sailkapen taldean sartzen da. Hala ere, bere indar handia dela eta, bertako jendeak "zaldia" deitzen du poni beharrean.

Bi hipotesis nagusi daude arrazaren jatorriaren inguruan. Lehenak zera dio, zaldi hauek Faroeetako lehendabiziko kolonizatzailekin etorri zirela, 726. urtean. Hauek monje irlandarrak ziren, Hiberno-eskoziar misioiaren ekimenarenbarnean heldu zirenak. Beraz bertako aurreneko poniek jatorri irlandarra izango zuten. Bigarren hipotesiaren arabera, lehendabiziko abereak bikingoek ekarri zituzten uhartetara IX. mendean.

Arraza nahiko ezezaguna da bere jatorrizko uhartetatik kanpo, nahiz eta orohar hauetako poni gutxi dauden atzerrian.

## Arrazaren historia 
thumb|370 px |ezkerrera|Kolore ezberdinetako Faroeeetako poniak
Faroeetako ponia aspaldiko zaldi arraza da, kanpoko beste zaldi arrazen oso eragin gutxi izan duena. Antza Bere jatorria Islandiar poniarekin lotuta dago, eta bere populazioak isolaturik egon direnez, arraza nahiko garbia mantendu da. Hainbat adituek beste aspaldiko poni eta zaldi arrazak Faroeetako poniekin ere lotzen dute ; Esate baterako Dole zaldia, Eriskay ponia, Exmoor ponia eta Fjord zaldia.

Faroe uhartedia Islandia eta Shetlandak uhartedi artean kokatzen da, Ipar Atlantikoan. Eguraldi zakarra da bertan, eta poniek horretara moldatu behar izan dute.

Esan bezala Faroeetako aurreneko biztanleak bertara heldutako Irlandar monjeak izan ziren, VIII. mendearen hasieran. Geroztik Bikingoak uhartedia kolonizantzen hasi ziren IX.en mendetik aurrera. Zaldiak kolono haiekin heldu ziren irletara, zeren eta uhartedian ez da inolako bertako lur ugaztunik .

Zaldi hauek lehen bertako atxaldetako lanetan erabiltzen ziren; eta, gainerakoan, mantendu behar ez izateko, bertako muinoetan uzten zituzten, beren kabuz bazka zitezen. Egun, zela-zalditzat erabiltzen dituzte gehienbat.

Tamaina txikikoak izan arren, indartsuak zirelako, Europako beste hainbat poni arraza bezala, Euskal Herriko pottoka barne, Faroeetako poni asko Bretainia Handiko meategietara esportatu zituzten bertan lan egiteko.

## Arrazaren egoera 
thumb|px 380|Arrazako zaldia

## Ezaugarriak 
* Kolorea; Beltza, marroia eta "urra kolorea".

## Argazki galeria 

Irudi: Faroe stamp 242 horse in the Faroes.jpg
Irudi: Rani og Grani4.jpg
Irudi: Faroe pony in Hvalvík.jpg
Irudi: Grani.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Arrazari buruzko artikuloa
*  Arrazari buruzko artikuloa .
* Arrazari buruzko bideoahttps://www.youtube.com/watch?v=gAGFoAAWk0o.
Colbún aintzira

**Colbún aintzira** Txileko Maule eskualdeko urtegi artifizial bat da, Talca probintziako San Clemente eta Linares probintziako Colbún udalerrien artean banatutakoa. Eskualdeko hiriburua den Talca hiritik 48 kilometro hego-ekialdera eta Linares hiritik 35 kilometro ipar-ekialdera dago. 5.700 hektareako hedadurarekin eta 1490 milioi hektometro kubikoko edukierarekin, Txileko urtegi artifizialik handiena da, baita herrialdeko erdiguneko aintzirarik handiena ere.

1980 eta 1985 artean eraiki zen, Maule ibaiaren urak biltzeko, zentral hidroelektrikoetan eta nekazal ureztatzean erabiltzeko, eta 440 metroko altueran dago.

Udan, kutsatu gabeko bere urak 23ºko tenperaturara iristen dira. Arrazoi honegatik, eta udako hilabeteetan egoten den klima epelagatik, gainera, ur kirolak praktikatzeko asko erabiltzen da. Aktibitate, ostatu eta zerbitzu mota asko eskaintzen du bisitarientzat.

## Kanpo estekak 
* Colbún aintzira
Paulino Martínez

**Paulino Martínez Barredo** (Trespaderne, 1952ko abuztuaren 31 - ) bizkaitar txirrindulari ohia da. Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte 1976an, besteak beste.

Burgosen jaioa izan arren, Bizkaian egin zuen bere ibilbidea. Profesionaletan ez zuen garipenik lortu

## Palmaresa
**1974**
* Altsasuko Saria
**1978**
* 4. Midi Libreren Sari Nagusian

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
## Taldeak 
* Teka (1977 &ndash; 1978)
* Moliner-VERECO (1979)
* Teka (1980 &ndash; 1983)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Inger Jacobsen

**Inger Jacobsen** (Oslo, 1923ko urriak 13-Oslo, 1996ko uztailak 21) norvegiar abeslari eta aktore bat izan zen, nazioartean 1962ko Eurovision Kantu Jaialdian parte hartu izanagatik ezaguna.

## Karrera 
Jacobsenek bere lehen grabaketak Bigarren Mundu Gerran egin zituen, gerra ondoko garaian abeslari eta aktore ezagun bihurtuz, irrati eta telebistan sarritan agertuz, baita film eta antzezlanetan ere, hil baino lehenxeagorarte. 1976tik Riksteateret antzerki ibiltariko kide izan zen. Bere arrakastarik handiena *Frøken Johansen og jeg* izan zen, zeinekin norvegiar zerrendetako lehen postura iritsi zen 1960an.

## Eurovision Kantu Jaialdia 
1962an Jacobsenek Melodi Grand Prixen parte hartu zuen (Eurovision jaialdirako norvegiar aukeraketa), 1962ko Eurovision Kantu Jaialdian *Kom sol, kom regn* (*zatoz, eguzki, zatoz, euri*) abestiarekin Norvegia ordezkatzeko aukeratua izan zelarik. Jaialdia Luxenburgon ospatu zen martxoak 18an, eta "Kom sol, kom regn" kantuak hamargarren postuan amaitu zuen hamasei herrialdetatik, soilik bi punturekin, biak frantziar epaimahaiarenak.

Jacobsen Eurovisionera itzultzen saiatu zen, baina arrakastarik gabe, ez baitzuen berriz Melodi Grand Prix irabazi. 1964an laugarren amaitu zuen norvegiar aukeraketa honetan "Hvor" ("non") kantuarekin, eta 1971n azkenengo amaitu zuen 12 kanturen artean.

## Heriotza 
Jacobsen bere intimitatea gordetzeagatik zen ezaguna. Minbiziaren ondorioz hil zen 1996ko uztailak 21ean, 72 urte zituela.
1980ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak

## Dominak 
Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, 37. postuan egongo litzateke beste 43 herrialdeekin batera.

## Parte hartzaileak kirolaren arabera 
Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 21 kirol olinpikoetatik 7an hartu zuten parte euskal kirolariek, denak Espainiako selekzioarekin.

## Kirolarien zerrenda 
Hona hemen Moskuko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.

## Kanpo estekak
1993ko Munduko Eskrima Txapelketa

**1993ko Munduko Eskrima Txapelketa** Munduko Eskrima Txapelketaren 55. edizioa izan zen. 1993ko uztailak 1 eta 11 artean ospatu zen Alemaniako Essen hirian Nazioarteko Eskrima Federakuntzak eta Alemaniako Eskrima Federakuntzak antolatuta.

## Emaitzak 
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
*Artikulu hau nederlanderazko wikipediatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
Roberto Cabrejas

**Roberto Cabrejas Cuadrado** (Rabanera del Pinar, 1952ko abenduaren 28a - Bartzelona, 2001eko uztailaren 4a) gipuzkoar atleta eta entrenatzailea izan zen, altuera jauzian aditua.

Gazte-gaztetik Andoainen bizi zen eta Tolosa FKean bere ibilbidea egin zuen. Bost aldiz bilakatu zen Espainiako txapeldun eta Moskuko Olinpiar Jokoetan eta Helsinkiko Munduko Txapelketan parte hartu zuen.

INEF ikasi eta kirola uztean entrenatzaile bihurtu zen. Kotxe istripu batean hil zen.

Bere markarik onena 2,26 metrokoa da, 1983an lortua eta oraindik egungo euskal errekorra dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gogo-jardunak

**Gogo-jardunak** (latinez *Exercitia Spiritualia*) Ignazio Loiolakoak kristau gogoetarako prestatu zituen hainbat otoitz eta ariketa espiritualen bilduma laburra da.

Euskal Herrian garai batean oso ohikoak izan ziren, batez ere sendotza egin behar zuten gazteen artean.

## Erabilera 
Ariketa espiritual hauek denboraldi batez erretiraturako beste munduko kristau sinesleekin elkarbizitza programa bat izatean datza, honetan egunaren zati gehienean isiltasuna gorde eta kristautasunaren oinarriak ezartzen laguntzen duten testu batzuei buruz gogoeta egiten da. Gogoeta hauek apaiz baten gidaritzapean burutzen dira, honek ariketa espiritual hauetan parte hartzen duen pertsona bakoitzarekin testuetako pasarte bakoitza solasten duelarik.

Ariketa hauek jesuiten apaiz prestakuntzaren zati dira eta elkarbizitza bertsio murritzagoetan ere burutu ohi dira: senar-emazteak, data nabarmenetan elizbarruti taldeak edota sendotza egin behar duten gazteak. 1929tik aurrera Aita Santuak katolikoek ariketa espiritual hau maiz egin dezaten bultzarazi ditu. Bibliako pasarte batzuk hartuz otoitza eta eskariari ematen dion garrantzia dela eta, hainbat komunitate protestantek ere bere egin dute.

## Gaia eta egitura 
Ariketa espiritualaren gai nagusiak bekatua eta tentaldiak eta Jesusen bizitzaren adibidea dira. Ariketa espiritual hauek San Inazio Loiolakoak Manresako leizean izandako bizipenaren ondorioz sortu ziren, bertan fedea eta kristauei ekarri nahi zien bizimodu berriaz hausnartu zuelarik.

Liburua lau zatitan egituratua dago, bakoitzari *aste* deritzo, ariketa espiritualak denboraldi honetan burutu baitaitezke:
* Lehenbiziko zatian munduan gaiztakeriaren izateari buruz hausnarketa egiten da eta egindako bekatuengatik barkamena eskatzen amaitzen da.
* Bigarren zatian Jesusen ebanjelioaren berri emateko bidaia gida eta ikur edo sinbolotzat hartzen du (sinestunari Kristori jarraitzeko gonbita egiten zaio).
* Hirugarren zatian Jesusen Pasioa islatzen da, harekin gizonak salbatzeko burutu zuen sakrifizioaz jabetzeko asmoz.
* Azkenik, laugarren zatian Kristoren berpizkundea oinarritzat hartuz, sinestuna bere bizitza Jainkoari sagaratu dezan adoretzen du, Kristoren mezua aldarrikatu eta solidaritate edo elkartasuna praktika dezan.

## Kanpo estekak