Pedro Álvares Cabral

**Pedro Álvares Cabral** (Belmonte, 1460 &ndash; Santarem, 1526) portugaldar itsasgizon eta esploratzailea izan zen.

1500. urtean Brasil aurkitu zuen, Terra de Santa Cruz izena eman zion, eta Portugalgo lurralde bihurtu zuen. Berriro ere itsasoratu eta hego-ekialdera jo zuen. Esperantza Onaren lurmuturra igaro ondoren, Mozambikeko kostaldea esploratu zuen. Portugalera itzuli zen Indiako Kozhikode hiri zaharreko Kotxin printzearekin merkataritza hitzarmen bat izenpetu ondoren (1502). Bere bidaien gorabeherak Ramusio italiar geografoak eman zituen ezagutzera *Nabigazioak eta bidaiak* liburuan (1563).

## Bizitza 
### Lehen urteak 
Belmonten jaio zen, noble familia batean. Alfontso V.aren gortera bidali zuten 12 urte zituela, 1479an. Humanitateak ikasi zituen, eta baita armak erabiltzen ere. 17 urterekin bere lehen titulua eman zion Joao II.ak.

1500 urtearen aurretik egin zituen gauzei buruz informazio gutxi dago, baina baliteke Afrika Iparraldea esploratzen ibili izana, garai hartako noble gazteen artean ohikoa zen modura. 1497ko apirilaren 12an Manuel I.a erregeak 30 mila errealeko diru saria eskaini zion. Garai hartan bertan Erregearen Kontseiluak kapare titulua eman zion, eta Kristoren Ordenako Zaldun ere izendatu zuten.

### Brasilen aurkikuntza 
1500. urteko otsailaren 15ean Indiara joan behar zen espedizio baten Kapitain Nagusi izendatu zuten. Garai hartako Portugalen ohikoa zen nobleak izendatzea halako espedizioen buru izateko. Horregatik, Cabralek zuzendu zituen ontzietako kapitain gehienak ere nobleak ziren. Cabral kapitain izendatu zuen errege dekretuaren esanetan, postu hori eman zitzaion bere "meritu eta zerbitzuengatik".
thumb|Alvares Cabral Porto Seguron lehorreratzen, Oscar Pereiraren koadro batean (1922)
Portugesak konturatu ziren kostaldean pertsonak bizi zirela, eta kapitainek batzarra egin zuten Cabralen txalupan, martxoaren 23an. Cabralek Nicolau Coelho bidali zuen lehorreratu eta pertsona haiekin kontaktua egiteko. Coelhok hala egin zuen, eta opariak trukatu zituen indigenekin. Hau itzuli zenean, ontziteria iparraldera joan zen eta 65 kilometrotako bidaia egin zuen, Cabralek Porto Seguro deitu zuen lekura iritsi arte. Leku hau portu natural bat zen, eta Afonso Lopes pilotuak bi indigena ekarri zituen txalupara, Cabralekin hitz egiteko. Topaketa hau ere baketsua izan zen, eta opariak trukatu zituzten.

Cabral konturatu zen lur hura Tordesillasko Tratatuak Portugali emandako hemisferioaren barruan zegoela. Beraz, lur haiek Portugalentzat erreibindikatzeko, egurrezko gurutze bat altxatu zuten eta bigarren meza bat ospatu zuten maiatzaren 1ean. Gurutzearen omenez, Carbralek Ilha de Vera Cruz deitu zion lurralde hari. Hurrengo egunean txalupa bat Europara itzuli zen erregeari aurkikuntzaren berri emateko.

Erantzun gisa, portugaldarrek arabiarren 10 ontziri eraso egin zieten eta 600 marinel inguru hil zituzten. Kargamentua lapurtu zuten ontziei su eman aurretik. Cabralen aginduz, portugaldarren txalupek Kalkuta bonbardatu zuten egun osoan, hiriak akordua bete ez zuelako.

Arabiar eta portugaldarren artean gatazka zegoen, biek kontrolatu nahi zituztelako merkataritza bideak. Portugesek esklusibitatea nahi zuten komertzio hartan, eta hori eskatzen zuen Cabralek Kalkutako agintariari emandako Manuel I.aren gutunak. Arabiarrek, euren bizibidea arriskuan ikusirik, Kalkutako buruzagia portugaldarren kontra ipintzen ahalegindu ziren.

### HIl ondorengoak 
[thumb|Pedro Alvares Cabral, [Lisboa|Lisboako aurkikuntzen monumentuan]]
300 urtez Cabralen bidaiak eta aurkikuntzak ahaztuta geratu ziren. 1822an Pedro I.ak Brasilen independentzia aldarrikatu zuen, eta haren ondorengo Pedro II.a Cabralen eta haren bidaiei buruzko ikerketak bultzatzen hasi zen. Pedro II.aren helburua nazionalismo brasildarra bultzatzea zen. 1839an Francisco Adolfo de Varnhagem historialari brasildarrak Cabralen hilerria aurkitu zuen, eta oso kaltetua zegoen.

1871an Brasilgo enperadoreak bisita ofizial bat egin zuen Europara, eta Cabralen hilarria bisitatu zuen. Gorpua ateratzea proposatu zuen, helburu zientifikoekin. 1882an atera zuten lehen aldiz, eta 1896an bigarrenez. 1903 Cabralen gorpuzki batzuk Rio de Janeirora eraman zituzten. Ordutik, Cabral Brasilgo heroi nazional bihurtu zen.

Aurkikuntza nahita egin zutela defendatu zuen lehen lana 1854an argitaratu zuen Joaquim Noberto de Sousa e Silvak. Ordutik aurrera, hainbat ikerlarik hipotesi hori defendatu dute. Besteak beste, Francisco Adolfo de Varnhagenek, Capistrano de Abreuk, Pedro Calmonek, Fábio Pestana Ramosek eta Mário Baratak.

Hélio Viannaren ustez, nahita aurkitu zutela esateko zantzuak dauden arren, ez dago froga eztabaidaezinik. Thomas Skidmore historialaria ere iritzi berekoa da. Anthony Smith ikerlariaren esanetan, eztabaida hau ez da sekula argituko.

### Aitzindariak 
Ebidentzia batzuen arabera, Vicente Yáñez Pinzon eta Diego de Lepe espainiarrak Brasil iparraldeko kostan nabigatzen ibili ziren 1500eko martxoan. Dena dela, bidaia hauek laburrak izan ziren, eta ez zuten eraginik eduki gero Brasil izango zen herrialdearen sorreran.

## Omenaldiak 
[thumb|1968ko [Portugaldar ezkutu|portugaldar ezkutuak, Cabralen omenez]]
Cabral Brasilgo heroi nazionala da eta urtero omentzen dute apirilaren 22a, nahiz eta ez den jaieguna. 2000 urtean Brasilgo gobernuak herrialdearen aurkikuntzaren 500 urteak ospatzeko ekitaldiak antolatu zituen, baina herri indigenen protestak sortu zituen.

1900an, 400. urteurrena ospatzeko, Cabralen omenezko monumentu bat inauguratu zuten Rio de Janeiron. Beste hiri batzuk ere omendu zuten, hainbat kaleri haren izena ipinita. Adibidez, Belo Horizonteko Álvares Cabral etorbidea. Hainbat eskolak ere esploratzailearen izena daukate.

Lisboan 1940an inauguratu zuten Álvares Cabralen omenezko estatua bat, izen bereko etorbidean. BRasilgo Getúlio Vargas presidenteak Portugali egindako oparia izan zen. Urte hartan bertan eraiki zuten Aurkikuntzen monumentua Lisboako Belem auzoan. Monumentuan Álvares Cabralen estatua ere agertzen da. Esploratzailearen jaioterrian ere badago haren omenezko estatua bat.

## Erreferentziak