M23ren matxinada

**M23ren matxinada** 2012–2013 bitarteko gatazka armatua izan zen, Ipar Kivun, Kongoko Errepublika Demokratikoan, gertatutakoa. 2012ko apirilean hasi zen, Martxoak 23 Mugimenduko kideak, Bosco Ntaganda buru zutela, Kongoko Gobernuaren aurka altxatu zirenean, eta 2013ko azaroaren 7an amaitu, M23k matxinada uzteko erabakia hartu zuenean.

## Aurrekariak 
2003an Kongoko Bigarren Gerra bukatu zen, bortz urteren ondoren. Gatazkaren neurriagatik Afrikako Mundu Gerra deitu zioten; izan ere, Afrikako bederatzi herrialdek eta hogei talde armatuk parte hartu zuten. Nahiz eta Kongoko Errepublika Demokratikoko herritarrak munduko pobreenetakoak diren, herrialdea aberatsenetakoa da baliabideei dagokienez. Munduko diamante meatzeen heren bat inguru dago han, eta koltan erreserben % 70 inguru —gailu elektronikoak egiteko erabiltzen da koltana—. AEBetako eta Mendebaldeko multinazionalen eta Txinaren gutizia dira aberastasun horiek.

Uztailaren 6an M23k Bunagana hiria hartu zuen, Ugandako mugatik gertu, eta uztailaren 8an Rutshuru, Gomatik, Ipar Kivu probintziako hiriburutik, 70 kilometro iparraldera; Rubare eta Ntamugenga ere matxinoen esku zeuden. Borroketan ehunka lagun hil ziren, eta iheslariak eta lekualdatuak, berriz, 280.000 inguru ziren abuztu hasieran. Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluak Goma “berehala” uzteko, hedatzeko ekimen oro baztertzeko, taldea desegiteko eta matxinoek armak entregatzeko eskatu zion M23 mugimenduari. Matxinoek, ordea, Kongoko Errepublika Demokratikoa “erabat” hartzeko asmoa agertu zuten.

Abenduaren hasieran, M23 gerrillarekin negoziatzen hastea onartu zuen Kongoko presidente Joseph Kabilak; elkarrizketak hastearen truke, matxinoak irten ziren Gomatik. Abenduan bertan ekin zieten elkarrizketei, baina behin eta berriz eten zituzten. Presoen inguruko auziak eta matxinoak armadan berriz sartzeak eragiten zituen desadostasun handienak (armadako desertoreek sortutako taldea zen M23). 2013 hasieran, zatiketa sortu zen M23 mugimenduaren barnean, eta martxoaren 18an Bosco Ntagandak bere burua entregatu zuen AEBen Kigaliko enbaxadan.

Martxoaren 28an, MONUSCO misioaren agintepean Kongoko Errepublika Demokratikoan “interbentzio militarrerako brigada” bat sortzea onartu zuen NBEk. Kasko urdinek ordura arte izan zuten izaera aldatuta, erasorako aukera ere eman zioten brigada horri. Apirilaren amaieran, bake elkarrizketak utzi eta Rutshuru eta Beni inguruko hainbat herritan posizioak hartu zituzten matxinoek. Maiatzean eta uztailean borrokak gertatu ziren Gomatik gertu. Abuztu hondarrean, Kongoko armadak eraso egin zion M23 taldeari. Harrezkero, matxinoak posizioak galtzen hasi ziren; urriaren amaieran, Kongoko armadak Rutshuru eta Kiwanja berreskuratu zituen, eta M23ren azken gotorlekuan ere sartu zen, Rumangabo base militarrean.

## Gerra fase horren amaiera 
Azaroaren 5ean, M23 mugimenduak ofizialki iragarri zuen borroka armatua utziko zuela. Hauxe zioen Bertrand Bisimwa buruzagiak sinatutako agiriak: *"M23ko zuzendaritzak erabaki du iritzi publiko nazional eta nazioartekoari jakinaraztea matxinadari amaiera eman diola eta bitarteko politikoen bidez lortzen ahaleginduko dela mugimenduaren sorrera eragin zuten kausa sakonak"*. Azaroaren 7an, Sultani Makenga M23ko buruzagi militarra eta 1.700 matxino inguru errenditu ziren Ugandan.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak