Objektibo (argazkilaritza)

**Objektiboa** argazki kameren edo bideo kameren zati bat da, lente konbergente eta dibergentez osatutakoa. Argia sentsorera bidaltzen duen elementuen multzoa da, non irudia sortzen den. Lente ganbil bat edo bi izaten ditu, zeinak zeharkatzen dituen argi izpiak proiektatzen dituen, fokua izeneko puntu batean. Enfokatzen dugunean, fokuak eta sentsoreak bat egitea ahalbidetzen dugu, irudi argia lortuz. Foku-distantzia eta fokatzea doitzen ditugu aparailu honekin. 

Objektibo baten prezioa zenbait faktoreren menpe dago, lente kopurua, eginda dagoen materiala edo egonkortasun gaitasuna esaterako. 

## Historia 
XVII. mendean kokatutako kamera ilunaren zuloa hartzen da historiako lehenbiziko objektibotzat. 1812an, William Hyde Wollanstonek menisko sinpleko lehenbiziko objektiboa diseinatu zuen, kalitate handiagoko irudia ahalbidetzen zuen lente konbergente bat zen.

Charles-Louis Chevalierrek doblete akromatikoa diseinatu zuen, zeina Daguerrek bere lehenbiziko daguerrotipoetan erabiliko zuen aurrerago. Objektibo sinple horiek Grubb eta Goerz-ek adibidez findu zituzten arren, nahiko mugatuta zegoen, sentsibilitate eta argitasun eskasagatik. József Miksa Petzval izan zen lehenbiziko aldaketa egin zuena, objektiboaren irekiera handituz. John Frederick Goddard izan zen hurrengo hobekuntzaren egilea, esposizio denbora gutxitu zuelarik. Poliki-poliki errakuntza guztiak finduz joan ziren, Bigarren Mundu Gerraren ostean adibidez, F.G. Black-ek zoom “modernoa” aurkeztu zuen.

Fokatze automatikoa eta egonkortze automatikoa ere asmakuntza garrantzitsuak izan ziren, XX. mende bukaerako asmakuntza apartenak.

## Ezaugarriak 
Argazki eta bideoetan eragin dezaketen zenbait ezaugarri ditu objektibo batek:

### Foku-distantzia 
thumb|415x415px|Foku-distantzia objektibo mota desberdinekin
Argazkia atera nahi diogun elementura gure objektiborekin zenbat hurbilduko garen adierazten du. Lautada bati bere osotasunean argazkia atera nahi badiogu adibidez, foku-distantzia txikia erabiliko dugu; ordea, paisaia horretako elementu jakin bat nahi badugu, zuhaitza bat adibidez, foku-distantzia handia erabiliko dugu. 

Milimetrotan neurtzen da distantzia hau, leiarraren zentro optikotik puntu fokalera dagoen distantziari egiten baitio dei neurriak. Ikusangeluarekin harreman zuzena du, eta eragin nabarmena du argazkietan:

#### Foku-distantzia luzea 
Zentro optikotik, puntu fokalera dagoen distantzia handia bada, argazkia atera nahi dugun lokalizazioa ez dugu osotasunean irudikatuko, elementu jakin bati aterako diogu argazkia, ikusangelua txikiagoa baita. Irudikatu nahi dugun elementua bere ingurunetik isolatuko dugu gainera, arreta guztia elementu jakin horrek izanik. Efektu hau objektibo mota jakin batzuekin lortzen da, teleobjektiboekin hain zuzen ere.

#### Foku-distantzia motza 
Distantzia txikia bada, lokalizazio bat bere osotasunean irudikatu daiteke argazkian, ikusangelua handiagoa izanik horrela. Ez da elementu jakin bat gailentzen, eremu sakontasun handiagoa lortzen da. Objektibo angeluarrekin lortzen dira gisa honetako argazkiak.

### Ikusangelua , diafragmaren irekiera propio bat du objektibo mota bakoitzak.

F zenbakien bidez adierazten da, foku-distantziaren eta diafragmaren irekiduraren diametroaren arteko harremana delarik. Gero eta txikiagoa izan f zenbakia, irekiera handiagoa izanen da, argi gehiago igarotzen utziz . Irekiera hau automatikoki edo eskuz doitu daiteke.

Objektibo bakoitzak diafragmaren irekiera maximo bat du: objektiboaren foku-distantzia finkoa bada, irekidura ere finkoa da; ordea, *zoom* objektiboetan, irekiera maximoa foku-distantziaren arabera aldatu daiteke, edo finkoa izan daiteke.  
thumb|382x382px|Sigma 18-125mm - Egonkortze sistema duen objektiboa
Argazkiak mugituak ez ateratzea ahalbidetzen duen tresna da, objektiboan txertatuta egon daiteke edo kameran bertan.

#### Objektiboan 
thumb|233x233px|Nikkor 50mm - Egonkortze sistemarik gabeko objektiboa|alt=

#### Kameran 
### Fokuratze sistema 
Enfokatze sistema bada argazkian eragina izanen duten elementu garrantzitsuenetako bat. Fokuratzen dugunean, irudiko elementu jakin bat edo elementu multzo bat gailentzen dira, argitasun gehiago emanez aipatutako elementuei. Objektiboa da fokuratze lanak egiten dituen kameraren zatia, fokuratze mekanismoa sinplea da: objektiboaren barruan dauden zenbait lente mugitzea. Sistema hau aldatu eta hobetu da urteen poderioz, fokuratze sistemak bereizten ahal direlarik gaur egun. 
thumb|421x421px|Canon EF 100mm - Fokuratze automatiko eta eskuzkoaren artean aukeratu daiteke (AF/MF)

#### Eskuz enfokatzea  
Objektiboek badute eraztun moduko elementu bat, eta hori biratuz gero, barneko kristalak mugitzen dira, horrela, foku-planoan irudia argia izanen den distantzia aldatuko da.

Zenbait kameretan, fokatze sistema hau laguntzeko gehigarriak txertatu dira. Eraztuna mugitzen den heinean agertzen diren puntu edo ingeradak nabarmentzea adibidez, edo *zoom* digitala ahalbidetzea, horrela argazkilariak fokuratze zehatzago bat egiteko aukera du.

==== Fokuratze automatikoa  ===
Hurbildu nahi ez denean edo hurbiltzeko denborarik ez dagoenean erabiltzen da, kirolean edo naturan. Ez du inolako distortsiorik sortzen, eta perspektiba txikitzen du. Zerbait zehatza lortu nahi denean erabiltzen da, efektu dramatikoa lortzeko adibidez. thumb|Canon EF 75-300mm - Teleobjektiboa
#### Teleobjektibo motza 
15-25º bitarteko ikusangelua dute, eta 65-100mm bitarteko foku-distantzia.

#### Teleobjektiboa 
10-15º bitarteko ikusangelua dute, eta 100-160mm bitarteko foku-distantzia.

#### Super teleobjektiboak 
1-10º bitarteko ikusangelua dute, eta 600mm arteko foku-distantzia.

### Macro objektiboa 
Oso gertu dauden objektuak fokatzen ditu (natura). Tankera honetako objektiboek argazkian atera nahi den elementutik zentimetro bakarrera enfokatzen du, oso txikiak diren elementuak harrapatzea lortuz.

### Zoom objektiboa 
Foku-distantzia aldakorra duten objektiboak dira gisa honetakoak, erabilera anitza izan dezake. 28-210mm-ko foku-distantzia dute.

## Kalitate neurgailuak  
Objektibo baten kalitatea neurtzeko zenbait parametro daudeː

* Bereizmena, hau da, irudiek erreproduzitzeko duten garbitasuna, elementuen eta multzoen kantitatearen eta elementuen kalitate optikoaren arabera.
* Foku-distantziaren tartea: foku-distantziaren tartea zenbat eta handiagoa izan, orduan eta txikiagoa da objektiboaren kalitate optikoa.
* Muntaketa metalikoa, erresistenteagoa eta iraunkorragoa.
* Pisu handiagoa, itxurazko harremanik ez izan arren, eraikuntzan kalitate handiagoko materialak erabili direla adierazten du.
* Aberrazio optiko batzuk zuzentzeko mekanismoak izatea.
* Kontrastea, hau da, portaera lineala izatea argiaren maiztasun-espektro osoan (intentsitatea aldatu gabe).
* Koadro mota: osoa (Full frame), 36x24 mm-tan eragiteko gai dena; edo bestela, murriztua.
* Fabrikatzailea (hurrengo atala).

## Marka ezagunak 
Objektibo marka ezagunenak dira Nikon, Canon, Tamron, Sigma, Sony, Fujifilm, Olympus, Panasonic eta Pentax. Aipatutako marka horiek eskaintzen dituzten produktuak kalitate handikoak dira, eta argazkilaritza munduan zabalduenak daudenak dira.

## Erreferentziak