Lauretta Ngcobo

**Lauretta Ngcobo** (Ixopo, KwaZulu-Nat, 1931ko irailaren 13a -Johannesburg, 2015eko azaroaren 3a) Hegoafrikako eleberrigile eta saiogile bat izan zen. 1960ko hamarkadatik 90eko hamarkadaren hasierara bitarteko testuek "emakume beltzen esperientziak apartheidaren marjinazioarekin" jorratzen zituzten. ''And Theyn 'tn' t Die* (1990) eleberriak, 1950eko hamarkadan Hegoafrikan girotua, batez ere, bizirik irauteko, lurra lantzeko eta apartheid sistemaren pean duintasun zentzua mantentzeko borrokan ari diren emakumeen zapalkuntza erretratatzen du,  senarrak meategietan eta hirietan lan bila dabiltzan bitartean.

## Biografia 
Rosa (Cele jaioa) eta Simon Gwina maisuen alaba, Lauretta Gladys Nozizwe Duyu Gwina Ixopon, KwaZulu-Natalen jaio zen, eta hantxe hazi zen.

1957an Abednego Bhekabantu Ngcoborekin ezkondu zen, Kongresu Panafrikanistaren sortzaile eta exekutiboko kidearekin, eta 1961ean bi urteko kartzela-zigorra ezarri zioten Komunismoa Kentzeko Legeari.

### Erbestea 1963 eta 1994 bitartean 
1963an, berehalako atxiloketa baten aurrean, herrialdetik ihes egin zuen bi seme-alaba txikiekin, Suazilandiara joan zen, gero Zambiara eta, azkenik, Ingalaterrara. Han 25 urtez irakatsi zuen lehen hezkuntzan. 1984an, ATCAL (The Association for the Teaching of Caribbean, African, Asian and Associated Literatures) erakundeko lehendakari bihurtu zen. Britainiar hezkuntza-sisteman ikasketa-plan anitzagoa sustatzen zuten maisu-maistrek eta idazleek osatutako taldea zen ATCAL. Jezile protagonista ahots berria bihurtu da, Hego Afrikako literaturan lehen aldiz ikusia. Apartheidaren eragin kaltegarriak eta  bantustanetan utzitako apartheideko emakume afrikarren bizitzan ohiturazko eskubidea nabarmentzen dira. Gainera, Ngcobo *Let It be Told*: *Ensayos de Black Women Writers en Gran Bretaña* (Pluto Press, 1987) editorea izan zen. Besteak beste, Amryl Johnson, Maud Sulter, Agnes Sam, Valerie Bloom eta Gruzbella Nichols egileen ekarpenak jaso zituen. Haurrentzako liburu bat ere argitaratu zuen, *Fikile Learns to Like Other People* (1994), eta 2012an Hego Afrikako emakumeen istorioen antologia argitaratu zuen erbestean, *Prodigal Daughters* izenekoa, Neelika Jayawardanek *Africa is a Country* Urteko Liburu gisa aukeratu zuena.

### Hegoafrikara itzuli 
Afrikako Kongresu Nazionalak irabazi zituen hauteskundeen ondoren, Ngcobo Hegoafrikara itzuli zen bere familiarekin 1994an. Senarra 1997an hil zen.

Johannesburg-eko ospitalean hil zen 2015eko azaroaren 3an, garuneko isuri baten ondoren.

## Sariak 
* 2006an, Hego Afrikako Literatur Sarien Lifetime Achievement saria jaso zuen Ngcobok. 
* 2008an, Ikhamangako Agindua jaso zuen, literaturan eta genero-berdintasunaren sustapenean egindako lanagatik. 
* 2012an Thekwini buruzko legenda bizidun izendatu zuten.
* Durbango Unibertsitate Teknologikoko (Durban University of Technology) Arte eta Diseinuko Teknologiaren ohorezko doktoretza jaso zuen.

## Lanak 
**Eleberriak**

* Cross of *Gold'', eleberria (Prentice Hall, 1981)
* And They Didn't Die, eleberria (London: Virago Press, 1990)

**Editore gisa**

* *Let It Be Told: Essays by Black Women Writers in Britain* (Pluto Press, 1987; new edn Virago, 1988)
* *Prodigal Daughters — Stories of South African Women in Exile* (University of KwaZulu-Natal Press, 2012)

**Haurrentzat**

* *Fikile Learns to Like Other People* (1994)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Dan Moshenberg, "And she didn’t die: Lauretta Ngcobo and the political economy of women’s 'vulnerability'", The Journalist, 17 November 2015.
* "Lauretta Ngcobo", South African History Online.