open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Suad Amiry

**Suad Amiry** () (Damasco, 1951) idazle eta arkitekto palestinar-siriarra, Riwaq Centre for Architectural Conservation-eko sortzailea da.

## Biografia 
Amiry jaio aurretik gurasoak Jerusalemen bizi ziren, baina 1948ko Nakbaren ondoren Israelgo indarrek kanporatu zituzten. Amiry Damacon jaio eta Amanen (Jordania) bizi izan zen. Beiruteko Unibertsitate Amerikarrean, Míchigango Unibertsitatean eta Edinburgoko Unibertsitatean arkitektura ikasi zuen. Doktoratu ondoren, Ramalara itzuli zen. 1981ean Birzeiteko Unibertsitatean hasi zen irakasle.

## Lan ibilbidea 
1991an Unibertsitatea utzi eta Riwaq sortu zuen, Palestinako eraikin historikoak zaharberritu, babestu eta katalogatzeko zentroa. Riwaq-eko zuzendaria izan zen, hogei urtez. 1991 eta 1993 urteen artean Washingtonen eman ziren Israelgo eta Palestinarren arteko bake-negoziazioetan parte hartu zuen, Palestinako ordezkaritzako kide gisa. Ondoren, Palestinako Kultura Ministerioan hainbat goi-kargu izan zituen. 2006an, Birzeiteko Unibertsitateko Administrazio Kontseiluko lehendakariorde izendatu zuten.

Bigarren Intifadan, 2001 eta 2002 urteen bitartean, Israelgo armadak Ramala okupatu zuenean, lagunei bidaltzen zizkien mezu elektronikoekin, bere lehenengo liburua atera zen, *Sharon y mi suegra: diarios de guerra de Ramala, Palestina,* umore kutsua duena. Liburua 11 hizkuntzetara itzuli da eta 2004an Italiako Viareggio sari ospetsua irabazi zuen.

## Argitalpenak 
### Narratiba 
* *Sharon y mi suegra: diarios de guerra de Ramallah, Palestina*, 2003
* *Earthquake in April*, 2003
* *No hay sexo en Ramallah*, 2007
* *Menopausal Palestine: Women At The Edge*, 2010
* *Nothing to Lose But Your Life : An 18-Hour Journey With Murad*, 2010

### Arkitektura 
* *The Palestinian Village Home*, 1989

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2004an Italiako Viareggio saria.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Sharon and My Mother-In-Law: Ramallah Diaries by Suad Amiry, BookDragon, Smithsonian Asian Pacific American Center (APAC), 18 de marzo de 2012.
* TEDxRamallah - Suad Amiry - My work My Hobby. Simply look inside you never at others. 27 de junio de 2011 (en inglés).

## Kanpo estekak 
* Riwaq Centre for Architectural Conservation
Beatriz de Bobadilla (Gomerako andrea)

**Beatriz de** **Bobadilla** (Medina del Campo, Valladolid, 1460ko hamarkada - ibidem, 1504ko urria) Gaztelako dama bat izan zen Errege Katolikoen gortean. Hernán Perazarekin ezkontzean Gomera eta Hierro uharteetako andrea bihurtu zen. Kanarietako historiako pertsonaia garrantzitsuenetako bat da.

Bere izebarengandik bereizteko, Moyako markesak ere izen bera baitzuen, '*ehiztaria*' ezizena jaso zuen, bere aitaren karguari erreferentzia eginez.

## Biografia 
1482an Hernán de Perazarekin ezkondu eta errege-erreginen gortea utzi zuen San Sebastián de la Gomerara joateko.

### Gomeroen sarraskia 
thumb|*Torre del Conde* edo *Torre de San Sebastián*, San Sebastián de La Gomeran.|260x260px
Gomerarren matxinadan gomerarrek Peraza hil zuten. Bobadilla San Sebastianeko dorrean gorde eta Pedro de Veraren, Kanaria Handiko gobernadorea, laguntza eskatu zuen. Honek laurehun soldadurekin lehorreratu eta gomerar matxinoak uharteko gailurretara ihes eginarazi zituen. Bobadilla eta Verak haien aurkako sarraskiari ekin zioten. Lehenengo, *Ipalan* eta *Mulagua* taldeko kideak urkatu zituzten eta ondoren, *Orone* eta *Agana* taldeko kideak erbesteratu edota esklabo bezala saldu zituzten. Fray Miguel López de la Sernak, Kanarietako gotzainak, egoera errege-erreginen aurrean salatu zuen eta ordainetan, Bobadilla eta Verak beren poltsikotik ordaindu behar izan zuten esklabo bezala saldutako gomero kristauen prezioa.

Bobadillak Gomeraren gobernua hartu zuen bere semearen, Guillén, izenean. Besteak beste, Kristobal Kolonen 1492, 1493 eta 1498ko bidaiak hornitu zituen.

### Tenerifeko konkista 
Bobadillak Tenerifeko konkistan ere parte hartu zuen. Lehenengo espedizioa diruz lagundu zuen eta ondoren, Alonso Fernández de Lugo kapitain konkistatzaileari lagundu zion,  Acentejoko lehenengo gudan guantxeen aurka galdu zuenean.

1498an Tenerifeko San Cristóbal de La Lagunako herri sortu berrira joan zen bizitzera, Alonso Fernández de Lugo gobernadore berriarekin ezkondu baitzen. Han, senarra ez zegoenean, ordezko gobernadore aritu zen.

Tenerifeko gobernadore ordezko lanetan hil zen 1504ean, Medina del Campon.

## Aintzatespenak 
### Fikzioan 
Beatriz de Bobadilla fikzio historikoko hainbat eleberriren protagonista izan da:

* Manuel de Ossuna y Saviñónen *Doña Beatriz de Bobadilla: Drama histórico en cuatro actos* (1840).
* Anton Giulio Barriliren *Le due Beatrici* (1892).
* Carlos Álvarezen *La Señora Beatriz de Bobadilla, señora de Gomera y Fierro* (2012).
* Balbina Riveroren *La dama sangrienta* (2016).
* Pepe Tejeroren *Guanches: tiempos de guerra* (2017). 
* Mario Escobarren *La Gobernadora* (2022).

Halaber, *Isabel* telesailean Bobadillaren pertsonaia Beatriz de Osorio izenarekin agertzen da, Sara Rivero aktoreak antzeztua.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Inés Peraza
* Kanariar uharteen konkista

## Genealogia 
## Kanpo estekak
Nazio Batzuen Batzar Nagusiaren 46/86 ebazpena

**NBEren Batzar Nagusiaren 46/86 Ebazpena**, 1991ko abenduaren 16an onartu zen, aldeko 111 botorekin, aurkako 25 eta 13 abstentziorekin. Ebazpen honek 3379 ebazpena balio gabe uzten zuen. Aurreko ebazpen horrek sionismoa eta arrazismoa parekatzen zituen, eta Israelen jarrera Hego Afrikako apartheidarekin alderatzen zuen. 46/86 ebazpena NBEk bere historian egindako laburrenetako bat da. 

## Testuingurua 
Sei Eguneko Gerraren ondoren, garaitutako Estatu arabiarrek, bereziki Egiptok eta Siriak, oldarraldi diplomatikoa hasi zuten NBEn eta nazioarteko beste foro batzuetan Egipto eta Sirian, galdutako lurraldeak berreskuratzeko. Aldi berean, Sobietar Batasunak emandako armamentu modernoa eskuratu zuten. Yom Kipurreko gerra lurralde horiek indarra erabiliz berreskuratzeko ahalegina izan zen, "entitate sionistarekin" negoziatzeari uko egiten baitzioten. Israelek lortu zuen lurraldeak mantentzea, eta, erasoa jasan arren, Israelen isolamendu diplomatikoa larriagotu besterik ez zuen egin; bitartean, palestinarren kausak bidaideak eskuratu zituen munduan zehar, Israel potentzia inbasore gisa agertzen zen bitartean.

NBEren 3379 ebazpena Gerra Hotzeko blokeen aritmetikaren testuinguruan soilik uler daiteke, herrialde arabiarrekin, sozialistekin eta lerrokatu gabeekin batera botoa emanez, NBEn gehiengo automatiko bat osatuz, behin eta berriz Israel sistematikoki gaitzetsi zuena. Egoera horren ondorioz, NBEk hogei ebazpen baino gehiago eman zituen Israelen aurka (3089, 3210, 3236, 32/40 eta abar), UNESCOk, Lanaren Nazioarteko Erakundeak edo Munduko Osasun Erakundeak egindako ebazpenekin batera. Horiek, okupatutako lurraldeetatik israeldarrak erretiratzea ez ezik, zalantzan jarri zuten Israelgo Estatuaren zilegitasuna eta haren oinarri ideologikoak. Testuinguru horretan, eraso diplomatiko horren korolario gisa, 3379 ebazpena aurkeztu zen, Israelen existentziaren oinarrietako bat, sionismoa, errotik deslegitimatu zuena, arrazismoarekin parekatzean. 

1991ean Israelek Madrilgo Bake Konferentzian parte hartzeko baldintza gisa ezarri zuen 3379 ebazpena bertan behera uztea. George H. W. Bushek babestu zuen proposamena eta NBEk onartu zuen.

## Testua 
## Bozketaren emaitza 
center|600px|Bozketaren emaitza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palestino (argipena)

**Palestino** izenak zenbait adiera du:

* **Palestinar** herriari aplika dakioke terminoa.
* **Palestino**, zapia adieraztekotan, **palestinar kufija** litzateke euskaraz zuzen.
Ikus, halaber:

* **Palestina (argipena)**
Taipale

**Taipale**, egun **Solovjovo** (; ) nekazari herria da Leningrad oblastako Priozersky barrutian, Errusian. Ladoga aintziraren mendebaldeko ertzean dago, Kareliako istmoan, San Petersburgotik 80 kilometrotan iparraldera. 1997ko ekainan zazpi biztanle zituen.

## Historia 
Taipale, Mannerheim lerroan, Finlandiako mugatik 20 kilometro ingurura dago. 1939ko abenduan, Finlandia eta Sobietar Batasunaren arteko Neguko Gerran izandako borrokengatik, Taipaleko gudua hain zuzen, egin zen ezaguna. Eremua Finlandiako indarren esku egon zen gerra amaitu arte, Kareliako istmo osoa Sobietar Batasunaren esku utzi eta berehala ebakuatu behar izan zuten arte.  Moskuko Bakean, finlandiar Kareliaren zatirik gehiena, SESBi emana izan zen. 400.000 pertsona baino gehiagok, ia biztanleria osoa, ihes egin zuen eta birkokatu egin behar izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aitana Alberti León

**Aitana Alberti León** (Buenos Aires, 1941eko abuztuaren 9a) argentinar idazle, editore eta ikerlaria da.

## Biografia 
Buenos Airesen jaio zen 1941ean.

Bere gurasoak ziren Rafael Alberti eta María Teresa León idazle espainiarrak. 

Gurasoek Espainiako Gerra Zibila dela eta Argentinara ihes egin behar izan zuten eta haien erbestean jaio en alaba.

Zientzia Antropologikoak ikasi zituen.

Italia, Espainia eta Kanadan bizi izan da eta gaur egunean Kuban bizi da.  ===

* *Poemas*, 1955, 2006, 2011.
* *Pupila al viento*, 1998.
* *Y de nuevo nacer*, 1999, 2007.
* *Son del fugado cuerpo*, 2002.
* *A bordo de la bruma*, 2009.
* *Azimut*, 2009.
* *Memorias: la arboleda compartida*, 2009.
* *La memoria inseparable*, 2010.
* *Plegaria/Prayer*, 2013.
* *Los inquilinos de la soledad*, 2006, 2013.
* *Dos elegías españolas*, 2014.
* *Las flores del bien*, 2015.
* *Amazona en la centella*, 2016.
* *Cuentos persas*, 2018.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*Bere autobiografiari buruzko orria Cubarte orrian
*Elkarrizketa: "Aitana Alberti: «El exilio fluía en mi casa»" 2016an.
Bruno Boscardin

**Bruno Boscardin** (Le Grand-Saconnex, 1970eko otsailaren 2a-), txirrindulari ohia da, profesionala 1993tik 2000ra.
Italiarra jaiotzez, 1997an hartu zuen suitzar herritartasuna.

## Palmaresa 
**1994**
* Hofbrau Kopako etapa bat
**1996**
* Haut-Varko Tourra
* Paris-Nizako etapa bat 
**1997**
* Limousingo Tourra
* 3. Étoile de Bessègesen
* 3. Kuurne-Brusela-Kuurnen
**1998**
* 2. 15px Suitzako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
**1999**
* Leman Lakuko Tourra
* Setmana Catalanako etapa bat
**2000**
* 2. 15px Suitzako erlojupeko txirrindularitza txapelketan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luis Martínez Kleiser

thumb|260px|Luis Martínez Kleiser, 1932ko argazkian

**Luis Martínez Kleiser** (Madril, 1883 - *ib.*, 1971) folklorista, paremiologo, politikari eta idazlea izan zen. Unibertsitate Zentraleko Legeetan doktore, Madrilgo alkateordea ere izan zen.

Historiaren Errege Akademiako, Sevillako Letra Onen Akademiako eta Malagako Arte Ederren Akademiako kidea izan zen, baita RAEko kidea ere.

1923. urtean Zumaiako historiari buruz idatzi zuen:

* *La villa de Villagrana de Zumaya: Apuntes y pormenores históricos**.* Liburuaren prologoa Karmelo Etxegaraik idatzi zuen eta Madrilgo *Voluntad* argitaletxeak argitaratu zuen 1923an. 1983. urtean, Zumaiako Elkar merkataritza elkartearen eskutik, liburua berrinprimatu zuten Zarauzko Itxaropena argitaletxearen eskutik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chrysanthia viridissima

***Chrysanthia viridissima*** edemeridoen familiako kakalardoa da. Europa guztian zabaldurik dago, baita Euskal Herrian ere.

## Deskribapena 
Kakalardo txikia da, 7-10 mm hartzen baititu gehienez. Gorputz biguna eta luzanga du, burua ere luzea da. Baraila bifidoak ditu eta antena luze filiformeak ditu hamaika segmentuz osatuak. Pronotoa ere luzanga da, bihotz itxurakoa.

Gorputzak kolore metalikoak ditu, berde edo kobre distira dutenak, eta oso puntukatuak dira. Espeziearen *viridissima* izena latinetik dator eta "oso berdea" esan nahi du euskaraz. Hakak eta adarrak ilunak dira.

## Habitata 
Europa guztian aurkitzen da, Iberiar penintsulatik Errusiaraino eta Balkanetaraino. Lore ugari dituzten zelaiak eta koniferoen basoak atsegin ditu.

## Iruditegia 

Irudi:Oedemeridae - Chrysanthia viridissima-1.JPG|*Chrysanthia viridissima* lore artean.
Irudi:Chrysanthia viridissima side.JPG|*Chrysanthia viridissima*, alboko ikuspegia.
Irudi:Chrysanthia viridissima underside.JPG|*Chrysanthia viridissima*, azpialdea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tubaria ferruginea

***Tubaria ferruginea*** *Strophariaceae* familiako onddo espezie bat da. Haragi gutxi du, ez du balio gastronomikorik.

Sinonimoak: *Naucoria siparia*, *Naucoria ferruginea*, *Flocculina ferruginea*, *Phaeomarasmius ferrugineus*, *Flammulaster ferrugineus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** Txikia, 1,5 cm arteko diametrokoa (batzuetan 3 artekoa), zabaldua. Kapelaren azala, arre-gorrixka kolore ederrekoa, lihazki tentez eta markatutako ildaska erradialez estalia.

**Orriak:** Libre eta adnatuen tartekoak, sabeldunak, lamelulekin, arrosa kolorekoak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** 5 cm arteko garaierakoa, kapelaren kolorekoa, oinarriari itsatsitako mizelio hondarrekin.

**Haragia:** Oso haragi gutxi du.

**Etimologia:** *Ferrugineus* epitetoa latinetik dator, burdintsu, esan nahi duen, "ferrugineus" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Flammulaster limulatus* delakoarekin nahas daiteke, honek ez du ildaska erradialik kapelan. *Pholiota* eta *Collybia* generokoen antza baino gehiago, *Tubaria* generokoena du.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Landare hondarretan (orbelak, adarrak, hostoak), basoetako lurzoru hezeetan. Batzuetan zuhaitz-enborretatik hurbil ez dauden eremuetan ateratzen da.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Frantzia, Danimarka, Polonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diliko artxidiozesia

**Diliko artxidiozesia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren Ekialdeko Timorko artxidiozesia da. 1940ko irailaren 4an ezarri zen elizbarruti gisa eta 2019ko irailaren 11n artxidiozesi mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Dilin dago. Egun artzapezpikua Virgílio do Carmo da Silva kardinala da.

## Ordinarioak 
* Jaime Garcia Goulart (1945-1967)
* José Joaquim Ribeiro (1967-1977)
* Alberto Ricardo da Silva (2004-2015)
* Virgílio do Carmo da Silva (2016-)

## Apezpiku lagunkidea 
* José Joaquim Ribeiro (1965-1967)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taipaleko gudua

[thumb|250px|Oroigarria [Taipalen, egungo Solovjovo. ]]

**Taipaleko gudua** Bigarren Mundu Gerran, Finlandiaren eta Sobietar Batasunaren arteko Neguko Gerra barruan, 1939ko abenduaren 6tik 27ra bitartean izandako borroka sorta bat izan zen. Guduak Sobietar Batasuneko kanpaina baten parte izan ziren, Finlandiako Mannerheim lerroan sartzeko Kareliako istmoaren eskualdean, Finlandiako hegoalderantz bide bat irekitzeko. Indar sobietarrek ezin izan zituzten finlandiarren defentsak hautsi, nahiz eta kopuruz nagusi izan.

## Lehen enfrentamenduak 
Azaroaren 30ean, sobietar indarrek Finlandiako muga zeharkatu eta airetik helburu zibilak bonbardatu zituzten. Kareliako istmoa, bi beligeranteek bi sektore militarretan banatu zuten: bata Ladoga aintziraren ondoan eta, bestea, Finlandiako golkoaren ondoan. Ladogako sektorean, sobietar aginteko ofiziala Vladimir Grendahl zen, eta finlandiar aldean, Erik Heinrichs. Abenduaren 3an, Grendahlek bere sektorean aurrera egiteko agindua jaso zuen, beste sektorearen defendatzaileak ugariagoak zirelako eta erresistentzia gogorragoa eskaintzen zutelako. Istmoko golkoaren aldean Viipurira iristeko aurreko helburua bigarren mailako lehentasun bihurtu zen. Erasoa abenduaren 6an hasi zen, finlandiarrak Mannerheim lerrora erretiratu zirenean.

## Gudua: abenduaren 6tik 27ra 
Taipaleko bataila abenduaren 6an hasi zen, 7. Armadako dibisio sobietarrak Taipale ibaia hiru lekutan zeharkatzen saiatu zirenean. Lurra oso laua zen eta sobietarrek ez zuten babesteko tokirik; finlandiarren hamargarren dibisioko artilleriak galera handiak eragin zizkien sobietarrei, orduan. Hala ere, sobietar indarren tamaina handiaren ondorioz, erasotzaileek zubi-buru bat ezarri zuten ibaian.

Finlandiarrek hain biktima larriak eragin zituzten, non unitate batzuk erretiratu egin behar izan zituzten. Hurrengo egunetan, finlandiarrek eraso gehiago eragin zituzten, sobietar unitate askoren kolapsoa eraginez. Hala eta guztiz ere, ez ziren behar bezain indartsuak izan sobietarren aurrerapena gelditzeko, eta laster zubiaren burua pixkanaka handitu zen, bidean zeuden errefortzuentzako lekua ziurtatuz. Abenduaren 12rako, zubi-burua nahikoa handia zen Taipaleko sektorean aurrerapen bat bultzatzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Mannerheim lerroa
* Taipale

## Kanpo estekak 
* Военный альбом (Gerraren argazkiak, 1939–1940.)
* JR28 Gerra egunerokoak.
Adolfo Ballivián

**Adolfo Ballivián Coll** (La Paz; 1831ko azaroaren 15a - Ñucchu, Chuquisaca, Bolivia; 1874ko otsailaren 14a) Boliviako militarra, musikari eta politikaria izan zen, Boliviako presidentea 1873ko maiatzaren 9tik bere kargua utzi zuen 1874ko urtarrilaren 31 arte.

## Biografia 
Adolfo Ballivián 1831ko azaroaren 15ean jaio zen La Paz hirian, Bolivian . José Ballivián y Segurola Zelarayán Boliviako presidente ohiaren eta gerrako heroiaren semea zen. Heziketa handikoa, leku askotara bidaiatzeko aukera izan zuen. Indar armatuetako kidea, hizlaria, musika klasikoko konpositorea, idazlea eta kongresista izan zen.

Oso txikitatik bere aita Peru-Boliviako Konfederazioko guduetan lagundu zuen eta Ingaviko guduan ere parte hartu zuen.

Bere lehen bidaietan, aitarekin erbestean bizi zenean, Carmen Grimwood Allende de Quillota ezagutu zuen Valparaíson, Txile, eta harekin ezkondu zen. Adolfo Ballivián Grimwood izeneko seme bat ere izan zuen, Kolonien Lurralde Nazionaleko ordezkari nazional gisa aritu zena 

## Boliviako presidentea 
Sorterrira itzuli zenean, kongresu eta kazetari karguak izan zituen, baina Morales presidentearen eta Kongresuaren eta gizarte zibilaren arteko harremanak okerrera egin zuenean Europara itzuli zen 1872an. Han zegoen oraindik kongresu eta konstituzionalistek bere izena aldarrikatu zutenean 1873ko hauteskundeetan hautagai gisa, Agustín Morales presidentearen ustekabeko hilketaren ostean (1872ko azaroan). Lehendakari hautatu zuten, ziurrenik, Boliviako historiako ordura arteko hauteskunde garbienak izan zirenetan.

Itzultzean, Tomás Frías Ametllerrek agintea transferitu zion 1873ko maiatzaren 4an, eta Ballivián Coll Boliviako historiako presidente gazteena bihurtu zen, hain zuzen ere, zaharrenaren atzetik (Paz Estenssoro).

Balliviánek "eztei-bidaia" labur bat izan zuen eta gero garai haietako ohikoa zen politikarien ohiko oposizio obstrukzionistari aurre egin zion. Era berean, ez zion lagundu bere presidentetzarako agintaldi laburra zilarrezko prezioen beherakada globalarekin bat egiteak, ordura arte Boliviarako esportazio produktu garrantzitsuena, eztainuarekin batera. Testuinguru horretan, Kongresuak ukatu zion Balliviani-ri bere premiazko eskaera Europan bi gerraontzi berri erosteko Boliviako Itsas Armada prekarioa, ia existitzen ez zena, Txilek Ozeano Bareko Boliviako subiranotasunarekiko egindako erronkei jarraituz. Kongresuaren gaitzespen hori oso deitoragarria izango litzateke geroago boliviarrentzat, 1879an Txileren aurkako gerra azkenean lehertu zenean.

Tragikoki, Adolfo Ballivián presidenteak sabeleko minbizia izan zuen  boterera iritsi eta hilabete gutxira, eta 1874ko otsailaren 14an hil zen. Estatu Kontseiluko presidenteak ordezkatu zuen, Tomás Frías Ametller berak, bederatzi hilabete lehenago lehendakaritza transferitu ziona.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baucauko elizbarrutia

**Baucauko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren Ekialdeko Timorko elizbarrutia da. 1996ko azaroaren 30ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Baucaun dago. Egun apezpikua Leandro Maria Alves da.

## Ordinarioak 
* Basílio do Nascimento (2004-2021)
* Leandro Maria Alves (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Malianako elizbarrutia

**Malianako elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren Ekialdeko Timorko elizbarrutia da. 2010eko urtarrilaren 30ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Malianan dago. Egun apezpikua Norberto do Amaral da.

## Ordinarioak 
* Norberto do Amaral (2010-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Llegendes hotel museoa

thumb|300px|*Petjada de Sant Narcis* hotelaren aurrean.

**Llegendes hotel museoa** () (Gironako Kondairak hotel museoa) Gironako Alde Historikoan dagoen eraikina da. Gironako eraikin turistikorik enblematikoenetako bat da, garai batean Sant Narcis Etxea, Santua, Patroia eta Gironako Apezpikua zen eraikinean baitago. Lau izarretako hotela da eta 2008tik irekita dago. Eraikina Petjada de Sant Narcís Fundazioarena da.

## *Petjada de Sant Narcis* 
Kanpoaldean Sant Narcisen Oinatzaren eskultura dago. Asko dira eskultura ikustera hurbiltzen diren turistak. 
Herri-sinesmenak dio oina laztantzen duenak bere desioak betetzen eta bere arazoak konpontzen dituela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Hotelaren webgune ofiziala.
Gilbert Desmet

**Gilbert Desmet** (Roeselare, 1931ko otsailaren 3a - Rumbeke, 2024ko ekainaren 30a) belgikar txirrindularia izan zen, profesionala 1952tik 1967ra.

## Palmaresa
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 

-: ez zuen parte hartu 
UT: utzi ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Guido Reybrouck

**Guido Reybrouck** (Brujas, 1941eko abenduaren 25a-), Belgikako txirrindulari ohia da, profesionala 1964tik 1973ra. Hiru Itzuli handietan etapa garaipenak lortu zituen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Guido Reybrouck - *FirstCycling.com *
Erik Polanco

**Erik Polanco Gómez** (Arrasate, Gipuzkoa, 1993ko urtarrilaren 23a- ) gipuzkoar futbolaria da.

## Biografia 
Athleticen harrobian hezia. Eskuin atzelari lanetan aritzen da normalean. Leioan aritu da batez ere, hiru aro desberdinetan.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Al-Xati errefuxiatuen kanpamentuaren bonbardaketa

**Al-Xati errefuxiatu kanpamentuaren bonbardaketa** Israelgo Defentsa Indarrek (IDF) 2023ko urriaren 9an egindako ekintza militar bat izan zen, Gazako genozidioaren barnean. Israeldarrek Al-Xati errefuxiatu eremua jarri zuten jomugan, Gazako Zerrendaren iparraldean, Gazako Gobernazioaren Mediterraneoko kostaldearen parean dagoena. 

Erasoak lau meskita suntsitu zituen eta, hedabide palestinarren arabera, barruan zeuden pertsona asko hil zituen. Gazako hirugarren errefuxiatu eremurik handiena da Al-Xatikoa, 90.000 biztanle baino gehiago dituena. Urriaren 12an, IDFk bigarren eraso bat egin zuten. Hogeita bost pertsona hil zituzten.

## Aire erasoa 
2023ko urrian, Hamasek Israelen aurka ezustean egindako erasoaren ondoren, Israelek hainbat aire eraso egin zituen Gazako Zerrendako hainbat eremutan. Al-Xati kanpamentuaren kontra egindako aire erasoetan, lau meskita harrapatu zituzten: Al-Gharbi meskita, Yassin meskita eta Al-Susi meskita tartean. 

Guztiak suntsitu ziren satelite irudien arabera, eta tokiko albisteek jakinarazi zuten zehaztu gabeko pertsona kopuru bat hil zela barruan. Palestinako Osasun Ministerioak «sarraskitzat» jo zituen aire erasoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bonbardaketa ondorengo bideoa Youtuben.
Fayodia bisphaerigera

***Fayodia bisphaerigera*** *Tricholomataceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Agaricus gracilipes*, *Clitocybe gracilipes*, *Omphalia gracilipes*, *Omphalia striaepilea*, *Omphalia rickii*, *Mycena bisphaerigera*, *Fayodia gracilipes*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 cm arteko diametrokoa, ganbila edo pixka bat unbilikatua, gris-arrexka kolorekoa ertz ildaskatuarekin eta laster zabaldu egiten da.

**Orriak:** Okertuak, grisaxkak.

**Hanka:** 3 cm inguruko garaierakoa eta 0,2 cm inguruko lodierakoa, kapelaren kolorekoa.

**Haragia:** Zurbila, irinaren usain arin batekin edo kakaoarenarekin.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Fayodia leucophylla* delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua 
Koniferoen azpian edo sphagnum-etan

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
André Pieters

**André Pieters** (Lendelede, 1922ko irailaren 10a - Izegem, 2001eko otsailaren 22a), Belgikako txirrindularia izan zen.
Klasikoetan aditua, garaipenik nabarmenenak 1946ko Het Volk eta 1947ko Kuurne-Brusela-Kuurne izan ziren. 

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 3379 ebazpena

**NBEren Batzar Nagusiaren 3379 Ebazpena**, 1975eko azaroaren 10ean aldeko 72 boto, aurkako 35 eta 32 abstentziorekin onartua, sionismoa eta arrazismoa parekatzen zuen ebazpena izan zen. Sionismoa ezabatzera deitzen zuen, arraza-bereizkeria gisa ulertuta, eta Hego Afrikako apartheidarekin parekatzen zuen. Ebazpena —ez loteslea izanik ere— sionismoari eta arrazismoari buruzko eztabaidetan maiz aipatzen zena, ezeztatu egin zen 1991ko abenduaren 16ko 46/86 ebazpenaren bidez, Nazio Batuen Batzar Nagusiak bere historian idatzitako ebazpenik laburrenetako bat. 

## Testuingurua 
Sei Eguneko Gerraren ondoren, garaitutako Estatu arabiarrek, bereziki Egiptok eta Siriak, oldarraldi diplomatikoa hasi zuten NBEn eta nazioarteko beste foro batzuetan Egipto eta Sirian, galdutako lurraldeak berreskuratzeko. Aldi berean, Sobietar Batasunak emandako armamentu modernoa eskuratu zuten. Yom Kipurreko gerra lurralde horiek indarra erabiliz berreskuratzeko ahalegina izan zen, "entitate sionistarekin" negoziatzeari uko egiten baitzioten. Israelek lortu zuen lurraldeak mantentzea, eta, erasoa jasan arren, Israelen isolamendu diplomatikoa larriagotu besterik ez zuen egin; bitartean, palestinarren kausak bidaideak eskuratu zituen munduan zehar, Israel potentzia inbasore gisa agertzen zen bitartean.

NBEren 3379 ebazpena Gerra Hotzeko blokeen aritmetikaren testuinguruan soilik uler daiteke, herrialde arabiarrekin, sozialistekin eta lerrokatu gabeekin batera botoa emanez, NBEn gehiengo automatiko bat osatuz, behin eta berriz Israel sistematikoki gaitzetsi zuena. Egoera horren ondorioz, NBEk hogei ebazpen baino gehiago eman zituen Israelen aurka (3089, 3210, 3236, 32/40 eta abar), UNESCOk, Lanaren Nazioarteko Erakundeak edo Munduko Osasun Erakundeak egindako ebazpenekin batera. Horiek, okupatutako lurraldeetatik israeldarrak erretiratzea ez ezik, zalantzan jarri zuten Israelgo Estatuaren zilegitasuna eta haren oinarri ideologikoak. Testuinguru horretan, eraso diplomatiko horren korolario gisa, 3379 ebazpena aurkeztu zen, Israelen existentziaren oinarrietako bat, sionismoa, errotik deslegitimatu zuena, arrazismoarekin parekatzean. 

3379 ebazpena 1991n Ameriketako Estatu Batuen ekimenez indargabetu bazen ere, bete egin zuen sustatzaileek zuten Israelen nazioarteko aldarrikapena eteteko helburua.

## Bozketaren emaitza 
center|600px|Bozketaren emaitza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Al-Xati kanpamentua

thumb|250px|Arrandegiak Al-Xatin.

**Al-Xatiko errefuxiatu-kanpamentua** (), **Hondartza kanpamentua**  ere deitua, Gazako Zerrendaren iparraldean dagoen palestinarren errefuxiatu eremua da, Gazako Gobernazioaren Mediterraneoko kostaldearen parean, eta zehazkiago Gazako hirian. Kanpamentuaren azalera osoa 0,727 kilometro karratukoa baino ez da.

## Historia 
Al-Xati kanpamentua 1948an sortu zen, Jaffa, Lod eta Beersheba hirietatik eta inguruko herri eta herrixketatik ihesi zihoazen 23.000 palestinar ingururentzat, Nakban bitartean.

1971n, Israelgo agintariek, segurtasun-arrazoiengatik errepideak zabaltzeko, 2.000 etxebizitza baino gehiago eraitsi zituzten. 8.000 errefuxiatuk kanpalekua utzi behar izan zuten Sheikh Radwan hirigintza-proiektura bidean, Gaza hirian.

2023-2025eko Gazako genozidioan, Israelgo Defentsa Indarrek (IDF) kanpamentua bonbardatu zuten eskalada militarraren hasieran, eta lau meskita suntsitu, baita pertsona asko erail ere. Bi aire eraso egin ziren eta 25 herritar suertatu ziren hilik.

## Biztanleria 
Palestinako Estatistiken Bulego Nagusiaren (PCBS) arabera, Al-Xatik 87.158 biztanle zituen 2006. urtearen erdialdean, eta Ekialde Hurbileko Palestinako Errefuxiatuentzako Nazio Batuen Agentziak (UNRWA) 82.009 errefuxiatu erregistratu zituen 2013ko maiatzean. Al-Xati Gazako Zerrendako hirugarren errefuxiatu-kanpamenturik handiena da, eta munduko biztanle gehien dituen eremuetako bat.

## Ekonomia 
2000ko iraila baino lehen, Israelek Gazako Zerrendaren blokeoa ezarri zuenean Bigarren Intifadaren ondorioz, Al-Xatiko langile gehienak peoiak ziren Israelen edo nekazaritzan lan egiten zuten. Gaur egun, errefuxiatu batzuek joskintzako lantegi eta tailerretan lan egiten dute. Kanpamentuko 2.453 familietatik asko, bizibide gisa, arrantzaren mende daude. Hala ere, Israelgo itsas armadak kostaldetik 6 itsas miliatara arrantzatzeko ezarri duen debekuak bizibide asko suntsitu eta pobrezia areagotu du.

## Al-Xatiko pertsonak 
* Ismail Haniya, Hamas erakundeko burua eta, *de facto*, Palestinako Aginte Nazionaleko lehen ministroa.
* Rashid Masharawi, zinegilea.
* Said Seyam, Gazan egoitza duen Palestinako Aginte Nazionaleko Barne ministroa. Eraila izan zen.
* Yasser Elshantaf, Alemanian bizi den negozio-gizona.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Al-Xati errefuxiatuen kanpamentuaren bonbardaketa

## Kanpo estekak
BDZ

[thumb|BDZ mugimenduak [Euskal Herrian abiatutako kanpainetako bat, CAF enpresak nazioarteko legedia bete dezan eta israeldar inbaditzaileekin kolaboratzeari utz diezaion: *CAF, jaitsi zaitez Israelen apartheidaren trenetik*.]]

**BDZ** (Boikota, desinbertsioa eta zigorrak) —nazioartean **BDS** () siglez ezaguna—  Palestinaren aldeko mugimendu bat da, Israelen aurka boikota egitea, desinbertitzea eta zigor ekonomikoak ezartzea bultzatzen duena. Helburutzat du presio-kanpaina ekonomiko eta politikoak egitea, Israelgo estatua behartzearren nazioarteko legediaren arabera dauzkan betebeharrak betetzera, hala nola okupatutako palestinar lurretatik eta Siriako Golanetik guztiz erretiratzea, horien kolonizazioa etenda, eta errefuxiatuak diren palestinarren itzultzeko eskubidea egikaritzea. Gainera, BDZ mugimenduak Israelen bizi diren arabiarren eskubide berdintasunaren alde ere lan egiten du.

BDZren Palestinako Batzorde Nazionalak antolatu eta koordinatzen du kanpaina, eta 2005eko uztailaren 9an hasi zen, Palestinako 170 GKE baino gehiago batuta. Kanpainaren aldekoek, Hegoafrikako *apartheid*aren aurkako borrokarekin alderatzen dute euren mugimendua. Izan ere, palestinarrek pairatzen duten bereizkeria Israelgo legedian oinarritzen dela adierazten dute, besteak beste, parte-hartze politikoan, lurrerako eta hezkuntzarako sarbidean edota justizia prozesuetan.

## Kritikak 
BDZ mugimenduarekin kritiko agertzen direnen arabera, kanpaina antisemita da, Israelen deslegitimizazioa bilatzen duena. Horrez gain, Palestinak duen negoziaziorako lidergoa gutxiesten duela diote.

BDZri aurre egiteko zenbait talde sortu dira. 2015eko ekainean, Sheldon Adelson eta Haim Saban, Israelen aldeko dirudunak, hainbat erakunde juduen ordezkariekin bildu ziren, eta 50 milioi dolar bildu zituzten Estatu Batuetako campusetan BDZren aurka borrokatzeko. 2015ean, Fuerza de Tarea Macabea sortu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margaret Mitchell (zientzialaria)

**Margaret Mitchell** informatikariak algoritmoen alborapena eta beraien bidezkotasuna ikertzen ditu ikaskuntza automatikoaren bidez. Bere lan ezagunena ikasketa automatikoko ereduek demografia-taldeei buruz dauzkaten alborapenak automatikoki ezabatzeko teknika da. Era berean, teknika horren aurreikusitako erabileraren jakinarazpen gardenagoa egiten duen teknika berri bat proposatu zuen, Model Card izenekoa.

## Hezkuntza 
Mitchellek, 2005ean, hizkuntza-lizentzia lortu zuen Reed Collegen (Portland, Oregon). Bi urtez OGI Zientzia eta Ingeniaritza Eskolan ikerketa-laguntzaile gisa lan egin zuen, eta, ondoren, Washingtongo Unibertsitateko Hizkuntzalaritza Konputazionaleko masterra lortu zuen 2009an. Aberdeeneko Unibertsitatean doktoretza egin zuen, non Objektu Ikusgarrien Detekzioa gaiari buruz doktore-tesia idatzi zuen 2013an.

## Karrera profesionala eta akademikoa 
Mitchell ezaguna da ikasketa automatikoko alborapena txikitzeko eta beraien bidezkotasuna hobetzeko egin duen lanagatik. Horren barruan "Model Card" kontzeptuaren sorkuntza dago, eredu gardenagoak aurkeztea ahalbidetzen duena.

2012an, Johns Hopkins Unibertsitateko Giza Hizkuntzako Teknologiaren Bikaintasun Zentroan sartu zen Mitchell doktoratu ondoko ikertzaile gisa, Microsoft Research-en postu bat hartu aurretik, 2013an. Microsoften, Mitchell Seeing AI proiektuaren ikerketaren burua izan zen. Seeing AI ikusteko desgaitasuna duten pertsonei laguntza eskaintzen die, testuak eta irudiak audio bihurtuz.

2016ko azaroan, ikertzaile bihurtu zen Google Research and Machine Intelligence taldean. Googlen zegoela, Adimen Artifizial Etikoko taldea sortu eta zuzendu zuen Timnit Gebrurekin batera. 2018ko maiatzean, Google ordezkatu zuen "Partnership on AI" elkartean.

2018ko otsailean, TED hitzaldia eman zuen "How we can build AI to help humans, not hurt us" izenekoa (Nola eraiki dezakegu AAa gizakiei laguntzeko, ez zauritzeko).

2021eko urtarrilean, Timnit Gebru Googletik atera ondoren, Mitchellek, ustez, programa bat erabili zuen bere kontu korporatiboaren datuak bilatzeko eta Gebruri egindako gertaera diskriminatzaileak dokumentatzen zituzten mezu elektronikoak deskargatzeko. Mitchellen kontu korporatiboa sistema automatizatu batek blokeatu zuen. Istorioa komunikabidetara iritsi zenean, Googlek "milaka artxibo atera eta kanpoko kontu askorekin partekatu zituela" esan zuen. Bost asteko ikerketa baten ondoren, Mitchell kaleratu egin zuten. Kaleratu aurretik, Mitchell aniztasunaren defendatzailea izan zen Googlen, eta enpresako ikerketaren zentsuraz kezkatu eta hitz egin zuen.

2021. urtearen amaieran, "Hugging Face" AA konpainian lan egiten hasi zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Louis Déprez

**Louis Déprez** (Lieres, 1921eko urtarrilaren 6a - Lillers, 1999ko uztailaren 27a) frantziako txirrindularia izan zen. 50 garaipen baino gehiago lortu zituen.

## Palmaresa 
**1943**
* 3. Fourmiesko Sari Nagusian
**1945**
* Paris-Arras
**1946**
* Lilla-Maubeuge
* Tourcoing-Dunkerque-Roubaix
**1947**
* La Mancheko Tourreko etapa bat
* 3. Isberguesko Sari Nagusian
**1948**
* Tourcoing-Dunkerque-Roubaix
**1949**
* Paris-Valenciennes
**1951**
* La Mancheko Tourra eta etapa bat
* Maroko Itzuliko etapa bat
* 3. Paris-Valenciennesen
**1952**
* La Mancheko Tourra
* Maroko Itzuliko etapa bat
* 2. Paris-Valenciennesen
* 3. Fourmiesko Sari Nagusian
**1953**
* Ardenetako Zirkuituko etapa bat 
* 2. Paris-Valenciennesen
**1954**
* Ardenetako Zirkuitua eta etapa bat
* Champagne Tourreko etapa bat
**1955**
* Dunkerqueko Lau Egunak eta etapa bat
* Picardie Tourreko etapa bat
**1956**
* Dunkerqueko Lau Eguneko etapa bat
**1959**
* Ardenetako Zirkuituko etapa bat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gilbert Scodeller

**Gilbert Scodeller** (Saint-Laurent-Blangy, 1931eko ekainaren 10a - Arras, 1989ko apirilaren 13a), Frantziako txirrindularia izan zen.

## Palmaresa 
**1952**
* Paris-Valenciennes
**1953**
* Berlin
* Saint-Omer
* La Mancheko Tourreko etapa bat 
* 2. Fourmiesko Sari Nagusian
**1954**
* Paris–Tours
* Paris-Valenciennes
**1955**
* Ferriere la Grande
* Jeumont
* Arras
* 2. Paris-Bruselan
* 4. Paris-Roubaixen
**1956**
* Pikardiako Tourra
* 3. Isberguesko Sari Nagusian
* 3. Paris-Valenciennesen
**1957**
* 2. Paris-Valenciennesen
* 2. Elfstedenronden
**1958**
* Mendebaldeko Tourra
**1959**
* Saint-Omer
* Akitaniako Zirkuitua 
**1960**
* Vienneko Zirkuitua
* Champagne Tourreko etapa bat
**1961**
* Antibes

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Severo Fernández

**Severo Fernández Alonso Caballero** (Sucre; 1849ko abuztuaren 15a - Cotagaita, Bolivia; 1925eko abuztuaren 12a) Boliviako abokatua eta politikaria izan zen, 1896ko abuztuaren 19tik 1899ko apirilaren 12an erori zen arte Boliviako presidentea. Boliviako gerra zibilari aurre egin zion alderdi kontserbadorearen alde. Izaera bakezaleko eta egitura legalistako gizona zen.

## Biografia 
Ángel Fernándezen eta Casimira Caballeroren semea. Zuzenbide ikasketak egin zituen San Frantzisko Xabierko Errege eta Pontifikaleko Goi Unibertsitatean eta bere lanbidean bete-betean dedikatu zen. Abokatu gisa meatze-enpresa handiekin lan estua egin zuen eta dirutza egin zuen.

Kazetaritzan jardun zuen Sucreko *El régimen legal* eta *El País* egunkarietan. Aniceto Arce Ruizen Gobernuko ministroa eta Mariano Baptista Casertaren Gerrako ministroa izan zen. Baptistaren gobernuko lehen presidenteordea ere izan zen, eta kargu horretan Kongresu Nazionaleko buru izan zen.

### Presidentetza 
Alderdi Kontserbadorearen ordezkari gisa, 1896ko hauteskundeetan liberalak garaitu zituen eta urte horretako abuztuaren 28an hartu zuen presidentetza. Orduan 47 urte zituen. Kontserbadore garaiko presidente gazteena izan zen. Liberalek hauteskundeetan iruzurra salatu eta gogor kontra egin zioten.
ezkerrera|thumb|200x200px| Fernández, 1899an.
Bere gobernuan, Sucreko ingeniaritza eskola bat sortu zuen, ekialdeko lehen linea telegrafoa eraikitzen hasi zen, Pilcomayoren gaineko zubi esekia eraiki zuen, **Sucreko Gobernuaren Jauregia** osatu zuen, zinematografoa Boliviara heldu zen 1896an eta Puerto Alonso sortu zuen.

1898ko abuztuaren 9an bere gobernuan eta Nikolas II.a tsarraren garaian harreman diplomatikoak ezarri ziren Bolivia eta Errusiaren artean . 

Gerra zibilari aurre egin behar izan zion, gerra federala izenez ezagutzen dena, kontserbadoreak (gobernadoreak) eta liberalak (aurkariak) aurrez aurre jarri zituena, zeinaren eragilea Sucre Boliviako Errepublikako hiriburu iraunkorra izendatu zuen **lege erradikala** onartzea izan zen. La Paz-en kaltetan. Liberalek lege horren aurka egin zuten eta junta federal bat aldarrikatu zuten La Pazen. Gerra lehertu zen Oruron Fernándezek armada konstituzionala agindu zuenean José Manuel Pandoren indar liberalen eta Pablo Zárate Willkaren aimaren aurka .

Lau hilabeteren buruan Bigarren Gurutzaldiko guduan garaitu zuten, 1899ko apirilaren 10ean. Egun horretan bertan, Fernández boterea utzi eta erbestera joan zen.

### Presidentetza ostekoa 
Txilera emigratu zuen denbora batez. Boliviara itzuli zen Eliodoro Villazónen gobernuan, Perun eta Argentinan ministro guztiahaldun gisa akreditatu baitzuen. 1914an Justizia Auzitegi Goreneko ministro hautatu zuten eta, hala, auzitegi nagusi horretako presidente. Azkenik, 1922an Chuquisacako senatari hautatu zuten eta Kongresu Nazionaleko presidente izan zen. Eta 1925eko abuztuaren 12an hil zen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sònia Moll

**Sònia Moll Gamboa** (Bartzelona, Bartzelona probintzia, Katalunia, 1974) kataluniar filologoa, poeta eta itzultzailea da. 

## Ibilbidea 
Katalanezko irakasle lan egin du helduentzat, baita hizkuntza-zuzentzaile eta -aholkulari ere. 1992an Jalpí eta Julià narratiba-saria irabazi zuen gazteen kategorian*.* ''L'ultim estrip d'aire* (1998) gazteentzako liburu bat argitaratu du; bi poema-liburu, *Non si male nunc* (2008) eta *I Déu algun lloc* (2014), eta poesia-prosen bilduma bat, *Creixen malgrat total les tulipes* (2013).

Beste lankidetza batzuei dagokienez, zenbait poema argitaratu ditu *La catalana de lletres 2005* liburuan eta *Caravansari* poesia-aldizkarian. Marta Pérez Sierra *Dones d'heuraren* (2011) poesia-liburuaren hitzaurrea ere idatzi zuen, baita Elisabet Punseten *La clau dicotòmica*; Mari Luz Estebanen *La mort de la mare em va fer més lliure*; Bárbara Ramajo Garciaren *Les primeres vegades...*; Marina Carretero Gómezen *Los cuerpos* ere*.''

2012an, 25 d'abril Vila de Benissapoesia saria irabazi zuen *Creixen malgrat tot les tulipes* lanarekin. 2016. urtean Josep Maria Llompart sariaren epaimahaiko kide izan zen. 

Haren olerkietako batzuk Clara Peyak musikatu ditu, eta *Carta blanca* poesia-emanaldia egin zuen harekin,  baita ''Rere l'esquerda* (Alessio Arenarekin), *Gàbies* (Lidia Uverekin), *Com una pedra negr*a (Marta Dalmau eta Sergi Blanchekin),  eta  *I am not wrong.* *Poesia LGTBIQ i This poem is not consent*. *Feminisme i lluita* (Txus Garciarekin).

## Lanak 
Besteak beste lan hauek egin ditu:

### Gaztelaniarako itzulpenak 
* *Y Dios en algún lugar* (2017, Bartzelona: Godall Edicions).
* *La serpiente. Artículos de desobediencia* (2019, Bartzelona: Godall Edicions).

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1992an Jalpí eta Julià gazte kategoriako narratiba-saria*.''
* 2012an, 25 d'abril Vila de Benissapoesia saria *Creixen malgrat tot les tulipes* lanarekin. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «La vida té vida pròpia», blog pertsonala
Arranah

**‘Arranah** ()  Palestinako herri bat da Jeningo Gobernazioan, Zisjordaniako iparraldean. Palestinako Estatistika Bulego Nagusiaren arabera, herrixkak 2.418 biztanle zituen 2017an.

## Historia 
Iradoki denez, baliteke *Aaruna* Tutmosis III.ak konkistatutako tokien zerrendan egon izana.

Bizantziar aroko zeramikak aurkitu dira hemen.

*Arranah*, Palestinako gainerako lurraldeak bezala, Otomandar Inperioaren parte izan ziren 1517an. 1596ko zentsuan, 'Arrana' izenarekin agertzen da gisa agertu zen, Sararen *nahiyan* kokatua, Lajjungo *liwan*.1838an, Jenin barrutiko herrixka bat bezala azaltzen da.

Ondoren, Palestinako Britainiar Mandatuaren eskuetan geratu zen.

1948ko Arabiar eta Israelgo Gerraren eta 1949ko Armistizio Akordioen ondoren, Arranah Jordaniaren agintepean egon zen.

1967ko Sei Eguneko Gerraz geroztik, Arranah okupazio israeldarraren pean egon da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jo de Haan

**Jo de Haan** (Klaaswaal, 1936ko abenduaren 25a - Huijbergen, 2006ko apirilaren 19a), Herbehereetako txirrindularia izan zen.

## Palmaresa 
**1959**
* Champagne Tourreko etapa bat
* Mendebaldeko Tourreko etapa bat
* 3. Nationale Sluitingsprijsean
* 4. Baracchi Sarian
* 7. Midi Libren
**1960**
* Paris–Tours
* Pikardiako Tourra eta etapa bat
* Paris-Valenciennes
* 6. Alemaniako Itzulian
**1961**
* Vienneko Zirkuitua
* Isberguesko Sari Nagusia
* Erroma-Napoli-Erromako etapa bat 
* Herbehereetako Itzuliko etapa bat 
* Iparraldeko Tourreko etapa bat
* 3. Flandriako Tourrean
* 4. Bordele-Parisen
* 10. Milan-San Remon
**1962**
* Levanteko Itzuliko etapa bat
* Dunkerqueko Lau Eguneko etapa bat 
* Midi Libreko etapa bat 
* 8. Flèche Wallonnen
* 9. Bordele-Parisen
**1963**
* 2. Limburgoko Itzulian
* 3. 15px Munduko errepideko txapelketan
* 7. Lieja-Bastogne-Liejan
**1964**
* Dunkerqueko Lau Egunetako etapa bat
* 6. Munduko errepideko txapelketan
**1965**
* Dinteloord
**1966**
* Opwijk

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Desilusio

**Desilusio**a, latinetik datorren hitza ( *de- / ex- / dis- +  illusio*), etsipena, dezepzioa edo negatibotzat hartutako giza esperientzia da. Desilusioan kontzientzia-hartze bat gertatzen da, zeinak gertaerak aldez aurretik modu batean aurreratu ziren, balizko etorkizun bat aldez aurretik imajinatu zen eta gero, espero zen zerbait positibo ez zen gauzatu. Errealitatea modu positiboan interpretatu eta gero errealitatea uste baino gordinagoa dela antzematen denean gertatzen da desilusioa.

Ilusioa esperientzia positibotzat hartzen da, eta haren antonimoa, aldiz, desilusioa, funtsean esperientzia negatiboa izan ohi da (nahiz eta argigarria edo ezagutzak eskuratzekoa izan daitekeen). Errore baten (ilusio baten) biktima izatearen esperientzia, oro har, esperientzia negatibo bezala hautematen da.

## Ikus, gainera 
* Etsipen
Henri De Wolf

**Henri De Wolf** (Deinze, 1936ko abuztuaren 17a - 2023ko urtarrilaren 12a), Belgikako txirrindularia izan zen, profesionala 1959tik 1969ra.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Henri De Wolf - *FirstCycling.com*
Cumberland ibaia

**Cumberland ibaia**, AEBetako Kentucky eta Tennessee estatuen artean hedatzen den ibai bat da, AEBetako Hegoaldeko ibaiadar luzerna da, denera 1.107 kilometro luze ditu.

Tennessee estatuan Poor Fork, Clover Fork eta Martins Fork ibaien elkargunean jaio eta Ohio ibaian urak isurtzen ditu.
Bas Maliepaard

**Bastiaan « Bas » Maliepaard** (Moerdijk, 1938ko apirilaren 3a – Breda, 2024ko uztailaren 11) herbehereetar txirrindularia izan zen.

## Palmaresa 
**1959**
* Omloop der Kempen
* Overijsel Tourra
* Olympia's Tourreko etapa bat
**1960**
* 20px 15px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa
* 2. Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunetan
**1961**
* 20px 15px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa
**1962**
* Tour de l'Oiseko etapa bat
* Dunkerqueko Lau Egunetako etapa bat
* Levanteko Itzuliko etapa bat
* 5. Paris-Nizan
* 9. Eibarko Bizikletan
**1963**
* Eibarko Bizikletako bi etapa
* 4. Espainiako Vueltan, Puntukako sailkapena eta etapa bat
* 2. Isberguesko Sari Nagusian
* 3. Bordele-Parisen
**1964**
* Dunkerqueko Lau Egunetako etapa bat
* 2. Luxenburgoko Tourrean
* 3. Andaluziako Itzulian
* 8. Flèche Wallonnen
**1965**
* 2. Herbehereetako Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko Txapelketan 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paris-Valenciennes

**Paris-Valenciennes**, Frantziako egun bakarreko txirrindularitza lasterketa profesional bat izan zen. 

Lehen ekitaldia, 1903. urtean jokatu zen. Hurrengo urtean, ez zuten egin baina 1905. urtean berriz antolatu zen. Hogei urteko etenaldiaren ondoren, hirugarren ekitaldia, 1925ean egin zen eta gero urtero ospatu zen 1931tik 1939ra eta 1946tik 1960ra. 

1963. urtean azkenengoz ospatu zen Dunkerqueko Lau Egunetako lehen etapa osatuz. Podiumeko txirrindulari ia guztiak belgikarrak eta frantziarrak izan ziren.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elsa Punset

**Elsa Punset Bannel** (Londres, Britainia Handia, 1964) kataluniar idazlea da.

## Biografia 
Londresen jaio zen, 60ko hamarkadan. Eduardo Punset zientzia-dibulgatzailearen alaba da eta Carolina Punset politikoaren ahizpa. Haitin, Ameriketako Estatu Batuetan eta Madrilen hazi zen. Filosofia eta Letretako lizentziaduna da Oxfordeko Unibertsitatean, eta masterra du Humanitateetan. Kazetaritzako master bat ere badu Madrilgo Unibertsitate Autonomoan, eta Bigarren Hezkuntzako master bat UCJCn. Bi alaba ditu.

## Lan ibilbidea 
### Idazle 
Elsak honako liburu hauek idatzi ditu: 

*Inocencia radical, Brújula para navegantes emocionales* eta (21 caminos para vivir nuestras emociones). *Una mochila para el universo, "Los Atrevidos" haurrentzako ipuin ilustratuen bilduma,*

#### *Una mochila para el universo* 
*Una mochila para el universo* izan da, argitaratu zenetik, bestseller bat, 150 000 ale baino gehiago eta 14 edizio baino gehiago dituena Japonian, Mexikon, Italian, Turkian eta Grezian, besteak beste. 2012ko azaroan, *El León Jardinero* fabula argitaratu zuen. 2015eko martxoan, " *El libro de las Pequeñas Revoluciones/ Iraultza Txikien Liburua*" argitaratu zuen, eta, zenbait hilabetez, arrakasta-zerrenden buru izan zen ez-fikzioan.Gutxienez, zazpiedizio izan ditu.

#### *Los atrevidos* 
2015eko urrian hasi zen "*Los Atrevido*s" ipuin ilustratuen bilduma argitaratzen. Haurrentzako ipuinak dira, eta beren abenturekin haurrei beren emozioak ulertzen laguntzen diete. 2016ko urrira arte 6 titulu kaleratuak zituen, besteak beste, beldurrari, tristeziari, alaitasunari eta autoestimuari buruzkoak. Ikaskuntza Sozial eta Emozionaleko Laborategia ere zuzentzen du, eta, horren bidez, helduentzako eta haurrentzako adimen emozionalarekin lotutako tailerrak eta proiektuak bultzatzen ditu.

### Dibulgatzaile 
2010eko abuztutik aurrera eta bi denboralditan, *El hormiguero* telebista-saioan aritu zen astean behin. 2012ko urrian, *Redes* saioan sartu zen. Astean behin emititzen zen La 2 katean eta TVEren Nazioarteko Kanalean, eta bertan *La Mirada de Elsa* atala zuzendu eta aurkeztu zuen, garapen pertsonalari buruzkoa. *Redes* saioa 2014ko urtarrilean amaitu zen, baina Elsa Punsetek Espainiako telebista publikoarekin lankidetzan jarraitu zuen *Para todos la 2* saioan, *El mundo en tus manos* atalean, 2015eko ekainean programa bertan behera utzi zen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gune ofiziala
* https://web.archive.org/web/20100923142114/http://www.inteligenciaemocionalysocial.com/ Inteligencia emocional
Kentucky ibaia

**Kentucky ibaia**, AEBetako Kentucky estatuko ibai bat da, 418 kilometro luze ditu.

Beattyville udalerri inguruan jaio eta Ohio ibaian urak isurtzen ditu, bere goi ibarra Cumberland mendien meatze eremutik igarotzen da eta behe ibarra berriz Bluegrass eskualdean barna.
Nico Kuypers

**Nico Kuypers** (Diksmuide, 1974ko maiatzaren 16a) belgikar txirrindulari ohia da. Omloop van de Westhoek lasterketa gehien irabazi duena txirrindularia da hiru garaipenekin.

## Palmaresa 
**2003**
* Omloop van de Westhoek
**2004**
* Omloop van de Westhoek
**2005**
* Omloop van de Westhoek
**2006**
* Namur Tourreko etapa bat 
**2007**
* Gand-Staden
**2008**
* 2. Gullegem Koersen
**2009**
* Gand-Staden
**2010**
* 3. La Mancheko Tourrean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak