open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trimer

**Trimer** Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

## Demografia 
### Biztanleria 
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 174 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 26 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

### Etxebizitza 
2007an 77 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 75 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 61 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 45 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 23 etxetan auto bat zegoen eta 36 bi edo gehiago zeuden

### Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

## Ekonomia 
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 113 ziren, horien artean 82 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 82 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (41 gizon eta 36 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak 
2009an Trimer udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 168 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 18.297€ zen.

### Activitats ecomòmiques 
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.

2000. urtean Trimer udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden udalerriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|enllaç=|Herri batzuen distantzia erlatiboak 
    

## Erreferentziak 
* Résumé statistique Datu estatistikoen laburpena de Trimer udalerrirako INSEEn.
* Évolution et structure de la population Datuen estatistikak de Trimer udalerrirako INSEEn.
* France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

## Kanpo estekak
Trévérien

**Trévérien** Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

## Demografia 
### Biztanleria 
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 750 ziren. Familiak 285 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 91 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

### Etxebizitza 
2007an 362 etxebizitza zeuden, 287 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 60 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 354 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 287 etxebizitza nagusietatik 213 bere jabearen bizilekua ziren, 64 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 58 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 120 etxek bost zituzten. 206 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 124 etxetan auto bat zegoen eta 136 bi edo gehiago zeuden

### Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

## Ekonomia 
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 453 ziren, horien artean 355 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 355 pertsona aktiboetatik 318 lanean zeuden (169 gizon eta 149 emakume) eta 37 langabezian zeuden (13 gizon eta 24 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak 
2009an Trévérien udalerrian 306 unitate fiskal zeuden, 801,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 15.733€ zen.

### Activitats ecomòmiques 
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.

2000. urtean Trévérien udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.

## Equipaments sanitaris i escolars 
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

## Gertuen dauden udalerriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|enllaç=|Herri batzuen distantzia erlatiboak 
    

## Erreferentziak 
* Résumé statistique Datu estatistikoen laburpena de Trévérien udalerrirako INSEEn.
* Évolution et structure de la population Datuen estatistikak de Trévérien udalerrirako INSEEn.
* France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

## Kanpo estekak
Vendel

**Vendel** Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

## Demografia 
### Biztanleria 
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 421 ziren. Familiak 161 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 67 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

### Etxebizitza 
2007an 186 etxebizitza zeuden, 162 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 176 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 162 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 151 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 68 etxetan auto bat zegoen eta 81 bi edo gehiago zeuden

### Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

## Ekonomia 
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 243 ziren, horien artean 187 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 187 pertsona aktiboetatik 172 lanean zeuden (97 gizon eta 75 emakume) eta 15 langabezian zeuden (5 gizon eta 10 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak 
2009an Vendel udalerrian 163 unitate fiskal zeuden, 399 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 15.583€ zen.

### Activitats ecomòmiques 
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 jatetxe.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.

2000. urtean Vendel udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 490 hektarea erabiltzen.

## Equipaments sanitaris i escolars 
2009an haur-eskola bat zegoen.

## Gertuen dauden udalerriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|enllaç=|Herri batzuen distantzia erlatiboak 
    

## Erreferentziak 
* Résumé statistique Datu estatistikoen laburpena de Vendel udalerrirako INSEEn.
* Évolution et structure de la population Datuen estatistikak de Vendel udalerrirako INSEEn.
* France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

## Kanpo estekak
Vergéal

**Vergéal** Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

## Demografia 
### Biztanleria 
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 703 ziren. Familiak 245 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 121 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

### Etxebizitza 
2007an 263 etxebizitza zeuden, 247 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 259 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 247 etxebizitza nagusietatik 182 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 19 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 137 etxek bost zituzten. 208 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 89 etxetan auto bat zegoen eta 145 bi edo gehiago zeuden

### Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

## Ekonomia 
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 464 ziren, horien artean 386 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 386 pertsona aktiboetatik 374 lanean zeuden (204 gizon eta 170 emakume) eta 12 langabezian zeuden (3 gizon eta 9 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 39 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak 
2009an Vergéal udalerrian 267 unitate fiskal zeuden, 756,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 16.297€ zen.

### Activitats ecomòmiques 
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 apaindegia.

2000. urtean Vergéal udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 957 hektarea erabiltzen.

## Equipaments sanitaris i escolars 
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

## Gertuen dauden udalerriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|enllaç=|Herri batzuen distantzia erlatiboak 
    

## Erreferentziak 
* Résumé statistique Datu estatistikoen laburpena de Vergéal udalerrirako INSEEn.
* Évolution et structure de la population Datuen estatistikak de Vergéal udalerrirako INSEEn.
* France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

## Kanpo estekak
Visseiche

**Visseiche** Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

## Demografia 
### Biztanleria 
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 821 ziren. Familiak 312 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

### Etxebizitza 
2007an 355 etxebizitza zeuden, 313 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 341 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 313 etxebizitza nagusietatik 243 bere jabearen bizilekua ziren, 69 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 27 etxek bi gela zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 166 etxek bost zituzten. 258 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 142 etxetan auto bat zegoen eta 146 bi edo gehiago zeuden

### Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

## Ekonomia 
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 520 ziren, horien artean 412 aktiboak ziren eta 108 inaktiboak ziren. 412 pertsona aktiboetatik 394 lanean zeuden (213 gizon eta 181 emakume) eta 18 langabezian zeuden (6 gizon eta 12 emakume). 108 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 42 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak 
2009an Visseiche udalerrian 315 unitate fiskal zeuden, 837,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 15.587€ zen.

### Activitats ecomòmiques 
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 arropa denda zen.

2000. urtean Visseiche udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.260 hektarea erabiltzen.

## Equipaments sanitaris i escolars 
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

## Gertuen dauden udalerriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|enllaç=|Herri batzuen distantzia erlatiboak 
    

## Erreferentziak 
* Résumé statistique Datu estatistikoen laburpena de Visseiche udalerrirako INSEEn.
* Évolution et structure de la population Datuen estatistikak de Visseiche udalerrirako INSEEn.
* France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

## Kanpo estekak
Vieux-Viel

**Vieux-Viel** Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

## Demografia 
### Biztanleria 
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 288 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

### Etxebizitza 
2007an 187 etxebizitza zeuden, 129 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 184 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 129 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 100 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 60 etxetan auto bat zegoen eta 59 bi edo gehiago zeuden

### Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

## Ekonomia 
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 182 ziren, horien artean 126 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 126 pertsona aktiboetatik 114 lanean zeuden (62 gizon eta 52 emakume) eta 12 langabezian zeuden (7 gizon eta 5 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak 
2009an Vieux-Viel udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 294 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 15.619€ zen.

### Activitats ecomòmiques 
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 margolaria.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.

2000. urtean Vieux-Viel udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 688 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden udalerriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|enllaç=|Herri batzuen distantzia erlatiboak 
    

## Erreferentziak 
* Résumé statistique Datu estatistikoen laburpena de Vieux-Viel udalerrirako INSEEn.
* Évolution et structure de la population Datuen estatistikak de Vieux-Viel udalerrirako INSEEn.
* France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

## Kanpo estekak
Villamée

**Villamée** Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an  biztanle zituen.

## Demografia 
### Biztanleria 
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 320 ziren. Familiak 130 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

### Etxebizitza 
2007an 157 etxebizitza zeuden, 129 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 154 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 129 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 13 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 113 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 61 etxetan auto bat zegoen eta 59 bi edo gehiago zeuden

### Biztanleria-piramidea 
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

## Ekonomia 
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 193 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 135 lanean zeuden (71 gizon eta 64 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak 
2009an Villamée udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 321 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 14.995€ zen.

### Activitats ecomòmiques 
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 zurgina.

2000. urtean Villamée udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 770 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden udalerriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|enllaç=|Herri batzuen distantzia erlatiboak 
    

## Erreferentziak 
* Résumé statistique Datu estatistikoen laburpena de Villamée udalerrirako INSEEn.
* Évolution et structure de la population Datuen estatistikak de Villamée udalerrirako INSEEn.
* France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

## Kanpo estekak
Mallorcako zaldi

**Mallorcako zaldia**, ()", Katalan Herrietako Mallorca uharteko bertako zaldi arraza bat da. Tamainagatik ponien sailkapen taldean ozta ozta sartzen da, baina argitalpen ezberdinek ponitzat jotzen dute arraza. Zenbait abereek hala ere 152 cmko muga gainditzen dute arren kasuan eta 148 behorretan (ponien tamainaren barnean beraz).

Zaldi mota honen ezaugarriak 1985. zehaztuak izan ziren "Patronato para las Razas Autóctonas de Mallorca" (Mallorkako Bertako Arrazen Patronatua) delako erakundearen aldetik.

Hainbat adituek urtetan Mallorcako eta Menorcako zaldi arrazak arraza berberatzat jo badute ere, esate baterako Bretainia Handian, egun adostuago dago adituen artean arraza ezberdinak direla.

Mallorcako zaldia galtzeko zorian dagoen arraza bezala agertzen da "Catálogo Oficial de Razas de Ganado de España" delako Espainiako Gobernuaren katalogoan. FAO erakundearen sailkapenean ere egoera berberan agertzen zen 2007. urtean.

## Arrazaren historia 
Mallorcako zaldiaren jatorrian Iberiar Penintsulako hegoaldeko arrazak daude, nahiz eta zenbait adituek Kantauriar Erlaitzaren aldeko bertako poni arrazekiko antzekotasuna azpimarratzen dute ere. Pottoka, Asturkoia, Lautzako zaldia...bereziki tamaina, itxura, ilaia eta kolore ilunak hartzen dituzte antzeko ezaugarritzat.
Dena den, genetikak argi utzi du bere seniderik hurbilenak egun desagerturik dagoen Kataluniako zaldia zein alboko uharteko Menorcako zaldia dira.

Zenbait ikerleek zaldi mota hau ikusi nahi izan dute Balear irletan aurkitutako hainbat antzineko ontzi greziarren marrazkietan. Hainbatek diote ere poni honen arbasoak aspaldi irlara ekarritako Greziako Skyros poniak direla.

## Erabilera 
Oro har nekazaritzari lotutako lanetan. Zalgurdietatik tiratzeko, zamaberea baina baita zela zalditzat nekazal eremuan.

## Arrazaren ezaugarriak 
* Ilaia beltza. Mallorcako zaldia bakarrik beltza izan daiteke, bere tonu guztietan. Orban zuriak ametitzen dira aurpegian zein kopetan, baina ez hanketan.
* Itxura liraina.
* Lepoa motz eta ez oso zabala.
* Bular sendoa.
* Buru luzea, ertain handia eta haragi gutxikoa.
* Soslai artezekoa.
* Begi ilunak.
* Begi-uztai hezurrak nabarmenak.
* Sudur-zuloak ez oso nabarmenak.
* Mutur zabala.
* Belarri tente, txiki eta iletsuak.
* Isatsaren kokapen baxua eta isatsa iletsua, ile gogorrekin.
* Izaera orekatu eta lasaia.

## Arrazaren egoera 
Galtzeko arriskuan dago. Egun arraza honetako 150 abere besterik ez dira geratzen.

## Kanpoko loturak 
## Bibliografia 
* Egilea Hendricks, Bonnie L., "International Encyclopedia of Horse Breeds", Univ of Oklahoma Press, 1995.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kapar

**Kaparra** hitzak hainbat adiera ditu:
* kaparra: kaparrondoaren lore-kimua, ozpinetan beratua jaten dena.
* kaparra: akain mota txikia.
* kaparra: sasi edo lahara Ipar Euskal Herrian,
* kaparra onddo espezie bat da.

## Erreferentziak
Akain

**Akaina**, halaber **lakasta** (Ipar.) edo txikia denean **kaparra**, araknido bizkarroia da, milimetro gutxikoa, hausnarkarien, txakurren, katuen eta, batzuetan, gizakien larruazalean odola xurgatuz bizi dena. Ixodoidea goifamiliako akaroen izen arrunta da. Artropodo kosmopolitatzat hartzen dira, eta, gaur egun, 850 espezie inguru deskribatu dira mundu osoan.

Gaixotasun askoren bektoreak dira, tartean Lymeko gaitza, Q sukarra, tularemia, babesiosis, ehrlichiosis edo behien anaplasmosis.

Antzinako Egiptoko txakur momifikatuetan *Rhipicephalus sanguineus* espezieko akainak aurkitu zituzten.

## Izenak 
Batez ere ahozko euskaraz, *artapo*, *bakasta * eta *kapasta* izenak ere erabili izan dira zenbait eskualdetan.

## Bizi-zikloa 
Bere bizi-zikloak lau estadio ditu akainak: arrautza, larba, ninfa eta heldua. Morfologikoki, ale helduek 1 - 12 milimetro lortzen dituzte (arrek emeen herena egiten dute), baina lodiago bihurtzen dira txupatzen duten odolez beteta daudenean. Gorputza obalatua dute, nahiko laua, arpoi itxurako kelizero kaltzifikatuekin landua. Horiek beren aho-aparatuaren parte dira, hipostoma eta listu-guruinekin batera. Pieza anatomiko horiek guztiek era orkestratuan funtzionatzen dute, eta funtsezko elementuak dira bai parasitoaren nutrizio-prozesuan, bai gaitasun patogenikoan.

## Bizimodua 
Kaparrak landaredian. landareen artean bizi dira, eta albotik pasatzen den animaliaren gorputzera salto egiten dute. Ezaugarri bereziak dituen egitura sentsorial baten bidez detektatzen dute animalia bat gertutik pasatzen ari dela. Hallerren organoa izena duen egitura sensorial hori lehen hanka-parean daukate. Ninfak eta helduak bakarrik dituzte lau hanka-pare, larbak ez. Urte batzuk egon daitezke presa baten zain.

## Garrantzia azienda-ekoizpenaren sektorean 
Akainak mundu osoko albaitaritzako arazo nagusietako bat dira, bai ziztadek zuzenean eragiten dutelako, bai kutsatzen dituzten agente infekziosoengatik. Galera ekonomiko handiak eragiten dituzte azienda-ekoizpenaren sektorean, eta, batez ere, behi-, ardi-, txerri- eta hegazti-ustiategiei eragiten diete. Eskala txikiagoan, baina zaldi, behor, txakur eta katuen osasuna ere nabarmen aldatzen dute.
thumb|Kaparrak ateratzeko tresna.

## Akaina kentzen 
Eskuz edo tresnatxo batekin kentzen zaio akaina animaliari. Baina kontu handiz ibili behar da oso-osorik atera behar baita akaina, burua eta guzti. Burua geratzen bada, gerora infekzioak sortu litezke.
Fitxategi:Kaparra, katuari kendutakoak 12 47 14 562000.jpeg|Zentimetro bateko kaparra
Fitxategi:Kaparra katuari kendua.jpg|Odolez puztutako akaina.
Fitxategi:Kaparra, katuari kendutakoak.jpeg|Odolez puztutako akaina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kaparrak, aurten bereziki igo da odoljale horien kopurua 2020ko Ekainak 19
* Zomorroaren gaitz mozorroa 2017ko Maiatzak 26
* Lakastaren ausiki gaitza2016ko Uztailak 8
* Lyme-ko gaixotasuna, kaparrek kutsaturiko infekzio-gaixotasuna1998ko Apirilak 4
Yersinia pestis

***Yersinia pestis***a *Yersinia* generoko bakterioa da. Gram negatibo, anaerobio fakultatiboa eta lehen mailako patogenoa da.

Gizakiarengan, haren infekzioa hiru modutan agertzen da: izurri pneumonikoa, izurri bubonikoa ala izurri septizemikoa. Hirurek historiako epidemia nagusi batzuen erantzuleak izan ziren, tartean 542ko Justinianoren Izurria edo 1347 eta 1353 artean Europako biztanleriaren heren bat hil zuen Izurri Beltza. Horiek guztiak Txinako karraskariek hedadu zituzten. Azken urte hauetan, estatubatuar CDC agentziak bioterrorismoaren *Yersinia pestis*aren erabilera ikertu du.

*Yersinia* generoaren izena Alexandre Yersin frantziar-suitzar bakteriologoaren omenez jarri zuten, hark 1894an bakterioa estreinakoz isolatu zuelako. Hori zela eta, mikroorganismo horrek hasieran *Pasteurella pestis* izena izan arren, 1967tik aurrera *Yersinia pestis* da.

## Ezaugarriak 
*Yersinia pestis*a kokobazilo Gram negatiboa da, anaerobio fakultatiboa. Katalasa (+), oxidasa (-), indol (-) eta ureasa (-) da . Ez da mugikorra eta ez du esporarik sortzen.

## Patogenia 
*Yersinia pestis* bakterio oso birulentoa da, patogenoen artean birulentzia handienetarikoa. Ezaugarri hori areagotzen duten substantzia asko ekoizten ditu: fagozitosiaren aurkako lipoproteinak bere zelula horman, exotoxina eta endotoxina batzuk, fibrinolisina eta koagulasa, eta abar. Mikrobio beldurgarri horrek sortzen dituen gaitzak izurri bubonikoa eta izurri pneumonikoa dira. Biek ala biek Erdi Aroan agertutako Izurri Beltzaren eragileak izan ziren: pandemia horrek Europako bazterrak astindu zituen XIV. mendean, milioika hildako eraginez eta biztanleriaren herena akabatuz.

*Yersinia pestis*ak karraskariak infektatzen ditu; izurri bubonikoaren atzean arratoiak daude jatorrian. Gaitza arkakusoek transmititzen dute, infektatutako arratoien odola xurgatutakoan eta gero gizakiari ziztada egitean. Izurri bubonikoa, beraz, zoonosi bat da.

*Yersinia pestis*aren zelulak gizakian daudenean, gongoil linfatikoetara joaten dira. Bertan gune handitu batzuk eragiten dituzte: buboiak. Hori dela eta, gaitzari *izurri buboniko* deritzo .

Bakterio patogenoak immunitate-sistemaren zelulen fagozitosia saihesten du, zelula horman dituen lipoproteina bereziei esker. Garaiz tratatu ezean, gaitzak okerrera jotzen du: bakterioak odolera pasatzen dira eta benetako bakteriemia sortzen da, gaixoaren bizitza kinka larrian jartzen duena.

## Galeria 

Image:Yersinia pestis.jpg|*Yersinia pestis*aren mikroargazkia
Image:Yersinia pestis fluorescent - PHIL 1917.jpg|Tindaketa fluoreszentea.
Image:Yersinia pestis fluorescent.jpeg|Tindaketa fluoreszentea.

## Erreferentziak
Occupy mugimendua

[thumb|400px|**Occupy Wall Street** protesta jardunaldian egindako bilkura bat. Erreibindikazioak bat zetozen [M-15 mugimenduaren eskakizunekin.]]

**Occupy mugimendua** 2011 urteko irailaren 17tik hasita, New York hirian, hain zuzen Wall Street munduko finantza gune handienaren inguruetan, garatu zen protesta-ekitalditik abiarazitako gizarte-mugimendu bat izan zen, politikan finantza-erakundeek eta bankuek duten gehiegizko boterearen aurka eta Atzerakada Handian duten erantzukizuna salatzeko, handik Estatu Batuetako eta munduko beste hiri batzuetara zabaldu zena. Protesta 2010 eta 2011ko Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako matxinadak eta M-15 mugimendua zituen eredu eta hasiera batean kanpaldi moduan antolatu zen eta poliziaren jazarpen etengabea pairatu zuen sortu zenetik.

## Kanpo estekak
Koroa (argipena)

**Koroa** hitzak hainbat adiera ditu:

## Astronomian 
* Eguzki koroa, Eguzkiaren zati bat.
* Koroa-masaren eiekzioa**,** Eguzkitik askatutako uhin mota bat.

## Diruak 
* Bigarren koroa eslovakiar, Danimarkan zirkulazioan dagoen dibisa.
* Koroa estoniar, Estonian zirkulazioan zegoen dibisa 1992 eta 2011 urteen artean.
* Koroa faroetar, Faroetan zirkulazioan dagoen dibisa.
* Koroa fiumetar, Fiumeko Estatu Askean zirkulazioan zegoen dibisa.
* Koroa norvegiar, Norvegian zirkulazioan dagoen dibisa.
* Koroa suediar, Suedian zirkulazioan dagoen dibisa.
* Koroa txekiar, Txekian zirkulazioan dagoen dibisa.
* Lehen koroa eslovakiar, Eslovakian zirkulazioan zegoen dibisa 1939 eta 1945 urteen artean.
* Lehen koroa islandiar, Islandian zirkulazioan zegoen dibisa 1922 eta 1981 urteen artean.
* Lehen koroa txekoslovakiar, Txekoslovakian zirkulazioan zegoen dibisa 1919 eta 1939 urteen artean.
*

## Entitate politikoak 
* Aragoiko Koroa, Aragoiko erregearen agindupeko lurralde multzoa.
* Gaztelako Koroa, Gaztelako erregearen agindupeko lurralde multzoa.

## Matematikan 
* Koroa esferikoa, espazio zati bat.
* Koroa zirkularra, irudi geometriko lau bat.

## Bestelakoak 
* Lore-koroa, eraztun formako lore-lana.
* Erramu-koroa, erramu hostoz osatutako eta buruan eraman daiteken aginte-ikurra.
* Hiruko Koroa, automobilismoko lorpen ez ofizial bat.
* Koroa, errege, erregina eta abarrek buruan daramaten aginte-ikurra.
* Zesarren erramu koroa, Asterixen abenturak kontatzen dituen hamazortzigarren komikia.

## Ikus, gainera 
* Koro.
* Koroatzea.
* Koru.
* Tiara.
* Abesbatza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Goslar

**Goslar** Alemaniako herri bat da, Saxonia Beherea estatuan kokatua, Harz mendiaketaren iparraldeko magalean. UNESCOk Rammelsbergeko meategiak, Goslarreko hirigunea eta Harz Gaineko ur-sistema Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Geografia 
Itsaso mailatik 225 metroko garaierara dago herria.

### Inguruko udalerriak 
* Liebenburg
* Vienenburg
* Bad Harzburg
* Clausthal-Zellerfeld
* Langelsheim.

### Auzoak 
### Klima 
## Demografia 
| style="vertical-align:top;" |

| style="vertical-align:top;" |

| style="vertical-align:top;" |

|}

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 
* 
* 
* 

## Goslartar ospetsuak 
* Henrike IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa (1050–1106), enperadorea
* Maurice Saxekoa (1696–1750), Frantziako mariskala
* Wilhelm Ripe (1818-1885), margolaria
* Albert Niemann (1834–1861), kimikaria
* Ernst Pistulla (1906–1944), boxeolaria
* Heinz Günther Guderian (1914–2004), militarra
* Sigmar Gabriel (1959 -), politikaria
* Aaron Hunt (1986 -), futbolaria

## Ikus, gainera 
* Saxonia Beherea

## Demografia 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Koro

**Koro** hitzak honako esanahiak ditu:

* Koro: Maliko udalerri bat, Mopti eskualdean.
* Koro: Boli Kostako udalerri eta departamendu bat.
* Koro: Fijiko uharte bat.

## Ikus, gainera 
* Koroa, buruko aginte-ikurra.
* Koru, elizaren zatia
* Abesbatza
Arkakuso

**Arkakuso**a (**kukuso**a nafarreraz) *Siphonaptera* ordenako intsektu apteroen izen arrunta da. Kanpoko bizkarroiak dira, ugaztun (tartean saguzarrak eta gizakiak) eta hegaztien odolaren hematofagiari esker bizi direnak.

Espezie ezagunenak honakoak dira:
* Katuen arkakusoa (*Ctenocephalides felis*)
* Txakurren arkakusoa (*Ctenocephalides canis*)
* Arkakuso arrunta (*Pulex irritans*)
* Iparraldeko arratoien arkakusoa (*Nosopsyllus fasciatus*)
* Ekialdeko arratoien arkakusoa (*Xenopsylla cheopis*)
Munduan zehar 2.000 espezie baino gehiago deskribatu dituzte, horietatik asko medikuntzan edo albaitaritzan garrantzia dutenak, gaixotasunen eroale direlako (adibidez, tifus, izurri pneumonikoa edo teniak).

## Sailkapena 
* *Pulicomorpha* subordena
** *Pulicoidea* superfamilia
*** *Hectopsyllidae* familia
*** *Pulicidae* familia
** *Malacopsylloidea* superfamilia
*** *Malacopsyllidae* familia
*** *Rhopalopsyllidae* familia
*** *Vermipsyllidae* familia
** *Coptopsylloidea* superfamilia
*** *Coptopsyllidae* familia
** *Ancistropsylloidea* superfamilia
*** *Ancistropsyllidae* familia
* *Pygiopsyllomorpha* subordena
** *Pygiopsylloidea* superfamilia
*** *Lycopsyllidae* familia
*** *Pygiopsyllidae* familia
*** *Stivaliidae* familia
* *Hystrichopsyllomorpha* subordena
** *Hystrichopsylloidea* superfamilia
*** *Hystrichopsyllidae* familia
*** *Chimaeropsyllidae* familia
** *Macropsylloidea* superfamilia
*** *Macropsyllidae* familia
** *Stephanocircidoidea* superfamilia
*** *Stephanocircidae* familia

## Familiak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE {  ?item wdt:P105 wd:Q35409 .  ?item wdt:P171 ?sub0 .  ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q388162 }
|sort=label
|columns=P225:Familia,P18:Irudia
|row_template=Zutabe_formatoa/Familiak
|thumb=80
}}

## Erreferentziak
Wismar

**Wismar** Alemaniako herri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan kokatua. UNESCOk Stralsund eta Wismarreko hirigune historikoak Gizateriaren Ondare izendatu zituen 2002 urtean.

## Historia 
Eslaviarrek sortu zuten *Vishemir* izenarekin eta ondoren germaniar merkatariek populatu zuen. 1229an jaso zituen hiri eskubideak eta 1259an Lübeck eta Rostockekin ituna sinatu zuen Itsaso Baltikoko piraten aurrean elkarrekin babesteko. Hau izan zen Hansa Ligaren hasiera. Hiriaren garapen ekonomikoa iritsi zen orduan. 1376an izurritze latz batek 10.000 hiritar hil bazituen ere hiri aberatsa izaten jarraitu zuen Hansak iraun zuen artean.

Westfaliako bakeak Suediari eman zion hiriaren kontrola 1648an. Suediak Pomeranian zituen lurretako hiri nagusi bihurtu zen 1653an, eremuko agintarien gortea bertan ezarri baitzen. 1803an Mecklenburgeko dukeek Wismar erosi zioten suediarrei. XIX mendean industria ugari ezarri zen hirian. Burdina, papera, asfaltoa eta teilak egiten ziren, kaia ere garrantzitsua zen eta makina bat produktu exportatu (zekaleak, gurina...) eta inportatzen (ikatza, egurra...) ziren.

Bigarren Mundu Gerrak aliatuek bonbakatua izan zen eta 1945ean tropa britainiar eta kanadiarrek eskuratu zuten hiria. Hurrengo hamarkadetan Ekialdeko Alemaniaren parte bihurtu zen 1990an Alemania bateratu zen arte.

## Ondasun nabarmenak 
* '*Merkatuaren plaza (*Marktpatz*):*' Alde zaharraren erdigunea da. Alemaniako merkatu plaza handiena da, 10.000 m²-ko azalera baitu, eta XIV eta XIX mendeen artean jasotako eraikin ederrek inguratzen dute. Bereziki aipatzekoak dira udaletxea (*Rathaus*) 1819ko etxe neoklasikoa eta biltegi suediar zaharra (*Altes Schwede*) 1380 inguruko eraikin gotikoa. Plazaren erdian 12 alde dituen iturria dago (*Wasserkunst*), 1602an Herbeheretatik ekarria.
* '*San Nikolas eliza (*Nikolaikirche*):** 1381–1460 artean adreilu gorriz egindako eliza gotikoa da. Bigarren Mundu Gerraren aurretik hiru eliza ziren adreilu gorriz eginak, baina gaur egun honek baino ez dirau zutik.
* **Fürstenhof jauregia:*' Wismarreko dukeen egoitza zena 1552–1565 artean eraiki zen Italiako pizkundeko estiloan.

## Auzoak 
* Altstadt
* Iparraldeko Wismar
* Ekialdeko Wismar
* Dargetzow
* Hegoaldeko Wismar
* Friedenshof
* Mendebaldeko Wismar
* Wendorf

## Ikus, gainera 
* Mecklenburg-Aurrepomerania

## Demografia 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Anisakis

***Anisakis*** nematodoen genero-parasitoa da, arrain eta itsas-ugaztunen digestio-aparatuetan bizi dena. Gizakientzako kaltegarria da, anisakiasia sortzen duelako. *Anisakisa*k kutsatutako arrain bat jateak E immunoglobulinak (IgE) eragindako erreakzio anafilaktiko bat sor dezake.

## Bizi zikloa 
Anisakisak bizi ziklo konplexua dauka, bere bizi-iraupenean zehar ostalari batetik bestera doa. Arrautzak enbrioi-egoerara pasatzean, itsasoan eklosionatzen dira eta larbak aske gelditzen dira. Krustazeoek L3 egoerara aldatu diren larbak  jaten dituzte. Kutsatutako krustazeo hauek bitartekari bihurtzen dira. Ondoren arrainak edo zefalopodoak elikatuko dira hauetaz eta anisakis nematodoa beraien hesteetan geratuko da. Bizi zikloa bukatuko da, kutsatutako itsas animalia ugaztun batek jaten duenean.  

## Erreferentziak
New Forest poni

**New Forest ponia** Ingalaterrako bertako zaldi arraza bat da, mendi eta eremu zabaleko (txilardiak, eremuak...) zaldi arraza izanik. Bere tamaina zein ezaugarrienatik New Forest poni edo "New Forester" ponien sailkapen taldean sartzen da.

Adituek New Forest ponia zelta poniak delako taldean sailkatzen dute. Bertan, besteak beste Euskal Herriko pottoka, Asturiasko asturkoi zaldia dago, Ingalaterrako hego aldeko Dartmoor poniak, Exmoor poni eta **New Forest poni** arrazak, Galiziako zaldia edo "Faco galegoa", Portugaleko garrano zaldia, Irlandako Connemarako ponia zein Eskoziako Shetland ponia daude ere talde honetan Europako beste zenbait poni arrazaren artean.
Bere gune nagusia, izenak adierazten duenez, New Forest Parke Nazionala da.
New Forest ponia Britainiar uhartetako mendi eta eremuetako ponien arrazen multzoan kokatzen da.

Bere jatorria XI. mendean koaktu daiteke, Hampshire edo bere izeneko New Forest eskualdean. Arrazak gurutzaketa ugari izan du bere historian zehar, bereziki Galesdar ponia, Highland ponia eta Ingalaterrako arraza garbiko zaldiekin. Baina baita zenbait unetan arabiar zaldiekin ere. Dartmoor poniak eta Exmoor poniak ere bertako lurretan sartu dituzte garai ezberdinetan.

New Forest Breeding and Cattle Society delako elkarteak kudeatzen ditu arrazaren garbitasun eta iraupena eta "arrazaren liburua" zaintzailea da. Liburua 1906. urtetik hasi zen eta arraza onartua izan zen 1930. urtean

New Forest ponia kirol ponia da egun, bereziki zaldiketa klasikoan, oztopoen gaineko jausian, poloan, atelajean zein zaldiketa osoan.

## Arrazaren historia 
Arrazari buruzko lehendabiziko aipamenak 1016. urtekoak dira. Orduan Gilen II.a Ingalaterrakoa erregeak lur haiek ehizarako erret lurrak izendatu zituen baina bertako jendeari eskubidea ematen zion beraien poniak bertan larretzeko.
thumb|px 380|Poniak New Forest-en
thumb|px 380|Poni bat neguan New Foret-en

## Kanpo estekak 
Arrazari buruzko WEB horrialdea

## Erreferentziak
Louis Joseph Gay-Lussac

**Louis Joseph Gay-Lussac** edo **Joseph Louis Gay-Lussac** (Saint-Léonard-de-Noblat, 1778ko abenduaren 6a - Paris, 1850ko maiatzaren 9a) kimikari frantziarra izan zen, gas idealen legeak formulatzeagatik eta edarien alkohol portzentaia adierazteko sistema bategatik famatu bihurtu zena.

## Biografia 
Saint-Léonard-de-Noblaten jaio zen eta lehenengo ikasketa Bourdeixko Apaizetxe katolikoan egin zituen. 1798an Parisko *École Polytechnique*n sartu zen. 1800an *École des Ponts et Chaussées* ingeniaritza ikasketak hasi zituen baina ez zitzaion gehiegi gustatu eta 1802an Parisko Zientzien Akademian *Recherches sur la dilatation des gaz* (gasen dilatazioen inguruko ikerketak) memoria aurkeztu zuen. Bertan bere eta Charlesen ikerketak azaldu zituen.

1809an Eskola Politeknikoko kimika irakasle bihurtu zen. 1808 eta 1832 artean Parisko Sorbona Unibertsitatean fisika irakaslea ere izan zen.

50 urte beteak zituela politikagintzan sartu zen. 1831ean bere jaioterriko Vienne Garaia eskualdeko diputatu aukeratu zuten, bai eta 1834 eta 1837an ere. 1832an unibertsitateko lana utzi eta Saint-Gobaingo *Compagnie Manufacture des Glaces* beira lantegian zentsore gisa hasi zen lanean, 1843rako administraritza kontseiluko lehendakari bihurtu zelarik. Aurrez 1839an Luis Filipe Iak "Frantziako pare" izendatu zuen.

1840an Eskola Politeknikoa utzi zuen. 1848an bere postu guztiei uko egin eta Lussacera erretiratu zen. Bi urte geroago hil zen Parisen.

## Ikerketa zientifikoak 
Bere aportaziorik handiena XIX mendearen hasieran egin zuen, 1802an Jacques Charlesek 1787ean ateratako legea argitaratzerakoan eta 1805ean bere lege propioa garatzean. Gas idealen jokaera garatzeko ezinbesteko legeak dira biak ere. beste ekintza aipagarri batzuk honako hauek dira:

* 1806: Louis Jacques Thénardekin batera boroa eta potasioa isolatu zituen %50eko purutasunarekin.
* 1809: Kloroa elementu kimiko sinplea zela frogatu zuen.
* 1813: Humphry Davykin batera iodoa aurkitu zuen.
* 1815: Azido zianhidrikoa aurkitu zuen.
* 1818: Bolboraren konposizioa hobetzeko lanak burutu zituen.

## Ikus, gainera 
* Gay-Lussacen legea
* Gas idealen legeak
Saccharomyces

***Saccharomyces*** generoa legamia mota bat da, onddoen erreinuko bizidun mikroskopikoa, beraz. Legami honek hainbat gluzidoren hartzidura burutzen du, karbono dioxidoa eta etanola sortuz. Hartzidura horiek garrantzi handia dute ardoa, ogia edo garagardoaren ekoizpenean, besteak beste.

*Saccharomyces cerevisiae* da legamien genero horren ordezkaririk ezagunena. *Saccharomyces bayanus* eta *Saccharomyces boulardii* dira genero honen beste espezie batzuk.

## Espezieak 
* *Saccharomyces bayanus*
* *Saccharomyces boulardii*
* *Saccharomyces bulderi*
* *Saccharomyces cariocanus*
* *Saccharomyces cariocus*
* *Saccharomyces cerevisiae*
* *Saccharomyces chevalieri*
* *Saccharomyces dairenensis*
* *Saccharomyces ellipsoideus*
* *Saccharomyces eubayanus*
* *Saccharomyces exiguus*
* *Saccharomyces florentinus*
* *Saccharomyces kluyveri*
* *Saccharomyces martiniae*
* *Saccharomyces monacensis*
* *Saccharomyces norbensis*
* *Saccharomyces paradoxus*
* *Saccharomyces pastorianus*
* *Saccharomyces spencerorum*
* *Saccharomyces turicensis*
* *Saccharomyces unisporus*
* *Saccharomyces uvarum*
* *Saccharomyces zonatus*
Wadden itsasoa

**Wadden itsasoa** (nederlanderaz: *Waddenzee*, alemanez: *Wattenmeer*, behe-alemanez: *Wattensee* edo *Waddenzee*, danieraz: *Vadehavet*, mendebaldeko frisieraz: *Waadsee*) hego-ekialdeko Ipar Itsasoko marearteko zabalgunea da.

Bere biodibertsitate hain inportantea da ezen 2009an UNESCOk bere herbeheretar eta alemaniar eskualdeak Gizateriaren Ondare izendatu baitzuen.

## Geografia 
Ipar-mendebaldeko Europa kontinentala eta Frisiako uharteen artean kokatuta dago, hiru estatutan banatzen delarik: Herbehereak, Alemania eta Danimarka. Den Helderretik (Herbehereak) Esbjergeraino (Danimarka) 500 kilometro luze den kostaldea hartzen du eta 10.000 km²-ko azalera dauka.

## Bioaniztasuna 
Fauna aberatsaren barruan, hegazti migratzaileak azpimarratzekoak dira lehenik eta behin. Lokatzetan eta ur-ertzetan dabiltzan txoriak, ahateak, antzarak, kaioak eta txenadak, besteak beste. Itsas-ugaztunen artean, itsas txakur arruntak, itsas txakur grisak, mazopak eta izurde muturzuriak bertako espezieak dira.

## Parke Nazionalak 
Ingurunea babesteko Parke Nazionalak sortu dira. Alemaniak hiru parke sortu ditu bakoitza dagokion estatuak kudeatzen duelarik:
* Saxonia Beherea
* Hanburgo
* Schleswig-Holstein

Danimarkak ere Parke Nazionala eratu du 2010an.

## Iruditegia 

Irudi:Buesum vielvogelflysunset mittelplate 01.12.2009 17-15-04.jpg|Ilunsentia.
Irudi:Buesum von warwerort aus.jpg|Paisaia hodeiekin.
Irudi:Eider estuary in front wesselburenerkoog in the background st peter ording 01.12.2009 16-05-23.JPG|Eider estuarioa.
Irudi:Wesselburenerkoog salzwiesen wasserreich.JPG|Padurak.
Irudi:Phoca_vitulina_Terschelling.jpg|Itsas txakur arruntak Herbehereetan (Terschelling).

## Ikus, gainera 
* Hezeguneak

## Kanpo estekak 
* Wadden Sea World Heritage (UNESCO).
Charlesen legea

**Charlesen legea** Jacques Charles fisikari frantziarrak 1787an formulaturiko legea da, baina ezen ezagutarazi 1802 arte, Gay-Lussacek beronen berri eman zuen arte. John Dalton kimikari ingelesak bere aldetik ere lege bera lortu zuen 1801ean (oraindik Charlesen legea ez zen publikatua izan) baina Charlesek lehenago aurkitzeaz gain askoz hobeto dokumentatua zuenez beronen izena darama legeak.

Gas idealen legeetako bat da.

## Legea 
Legeak dioenez, gas baten sartu-irtenik gabe gasaren presioa konstante mantentzen bada gas honen bolumena eta gasaren tenperatura zuzenki proportzionalak dira. Hau da:

: 
   \frac {V_1}{T_1} =
   \frac {V_2}{T_2}

Ikurrak:
: V_1\,= Hasierako bolumena (litro)
: T_1\,= Hasierako tenperatura (ºK)

: V_2\,= Amaierako bolumena (litro)
: T_2\,= Amaierako tenperatura (ºK)

## Saiakuntza 
thumb|250px| Presioa konstante mantenduz bolumena eta tenperaturaren erlazioa azaltzen duen saiakuntzaren animazioa

Charlesek ontzi batean gas bat sartu zuen goian enbolo batek hermetikoki ontzia ixten zuelarik. Orduan ikusi zuen ontzia berotzerakoan enboloa igo egiten zela (bolumena handitzearen ondorioz) eta berriz hozten uzterakoan enboloa jeisti egiten zela.

## Azalpena 
Gasa berotzerakoan, gasaren molekulek abiadura handiagotzen dute eta hormen kontrako talkak ugaritzen dira ontziaren berneko presioa handituz. Enboloak gora jotzen du presio atmosferikoarekin berdintzen den arte.

## Ikus, gainera 
* Gas idealen legeak

## Kanpo estekak
Gay-Lussacen legea

thumb|thumbtime=71|**Gas idealen legea** ulertzeko bideoa.
**Gay-Lussacen legea** Louis Joseph Gay-Lussac kimikari frantziarrak 1805ean formulaturiko legea da. Gas idealen legeetako bat da.

## Legea 
Legeak dioenez, gas baten sartu-irtenik gabe gasaren bolumena konstante mantentzen bada gas honen presioa eta gasaren tenperatura zuzenki proportzionalak dira. Hau da:

: 
   \frac {P_1}{T_1} =
   \frac {P_2}{T_2}

Ikurrak:
: P_1\,= Hasierako presioa (atm)
: T_1\,= Hasierako tenperatura (ºK)

: P_2\,= Amaierako presioa (atm)
: T_2\,= Amaierako tenperatura (ºK)

## Saiakuntza 
Gay-Lussacek ontzi itxi batean gas bat sartu zuen. Ontziaren azpian pizgailua jarriz gasa berotu egin zen eta ontziaren hormen kontrako presioa handitu egin zela ikusi zuen. bero iturria itzaltzerakoan presioa jeisten hasi zen hasierako egoerara iritsi arte.

## Azalpena 
Gasaren molekulak berotzerakoan azkarrago mugitzen dira eta beraz hormen aurka egiten dituzten talkak ugaritu egiten dira. Aldiz tenperatura jeistean molekulak moteldu egiten dira eta hormen aurkako talkak gutxitu.

## Ikus, gainera 
* Gas idealen legeak

## Kanpo estekak
Wilhelm mendia

**Wilhelm mendia** (papueraz *Enduwa Kombuglu*, , ) Papua Ginea Berriko Bismarck mendilerroan dagoen mendi bat da. 4.509 metroko garaiera du, baina halere ez da uharte honetako mendirik garaiena, Puncak Jaya (4.884 metro) eta Puncak Trikora (4.750 metro) mendiak garaiagoak baitira. Simbu, Mendebaldeko Lur Garaiak eta Madang probintzien arteko muga ere bada.

1938ko abuztuaren 15ean Leigh Vial australiar ofizialak mendi honen lehenbiziko igoera gauzatu zuen.

## Kanpo estekak
Koroa

**Koroa**, batzuetan **buruntza** edo **burestuna**, eraztun formako apaingarria da, buruan ezartzen dena, bereziki agintaritzaren ezaugarri dena.

## Oharrak 
## Ikus, gainera 
* Tiara

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Altino Arantes eraikina

thumb|300px|eskuinera|Edifício Altino Arantes
**Altino Arantes eraikina**, Brasilgo São Paulo hirian dagoen bulego etxe orratza da. Guztira 161 metro eta 40 solairu dauzka eta 1947an amaitu zuten eraikitzen. Estatu Batuetatik kanpo dagoen munduko etxe orratz altuena izan zen, beraz, Latinoamerikako altuena 1947an, 1956. urtera arte, Dorre Latinoamerikarraren eraikuntza amaitu zen arte. Gaur egun ez da São Pauloko etxe-orratzik altuena, baina bai ospetsuenetakoa eta sinbolikoenetakoa, hamarkada askotan São Pauloko Estatuaren Bankua bezalako erakunde publiko oso ezagun baten egoitza izan zelako, hiriko gune tradizional eta turistikoenetako baten hiri-paisaian presentzia handia zuelako arkitektura ikaragarriarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak