Abentura-kirol

[thumb|250px|Rafting-a [Cabra Corral urtegian, Salta probintzian (Argentina).]]
**Abentura-kirola** ingurune naturalean, jarduera fisikoaz gain, aisialdirako jarduera bizia dakarren edozein kirol bezala ezagutzen da.

## Ezaugarriak 
**Abentura-kirola** kirol modu berri bat da, taldean gizakia naturarekin harremanetan jartzen duena, non helmugara iristeko motibazioa edozein emaitzaren gainetik dagoen. Helburua iristea da, nork bere burua gainditzea, eta, horretarako, beharrezkoa da ezaugarri fisikoak, mugitzeko trebetasuna, erresistentzia orokor handia eta, batez ere, parte-hartzaileen arteko prestakuntza psikologiko handia eta gizarte-loturak garatzea.

Talde-lanak berebiziko garrantzia du, baita egiten den diziplina bakoitzerako beharrezkoa den ezagutza teknikoak ere. Kirol honetan berebiziko garrantzia duen alderdi bat orientatzen jakitea da: non dagoen, nora joan behar den eta eremu ezezagun batean nola mugitu jakitea, naturak bere neurrigabetasuna inposatzen duen tokian.

Naturarekin kontaktuan dagoen kirolean, helburua elementu natural jakin batzuek (ura, mendia, elurra, zelaia, fauna, etab.) jarritako oztopoak gainditzea da. Ingurune naturaletan egiten diren hainbat kirol eta jolas-jarduera daude, eta abenturaren kontzeptua parte-hartzaileengan sentsazioak izateko nolabaiteko arrisku kontrolatua egotearen ondorio da.

Abentura-kirola eta abentura-turismoa bereizten dira, batik bat, lehenengoan ez dagoelako izaera ekonomikoko kontratu-harremanik, izan ere, jarduera gauzatzean asmoa aisialdikoa, kirolekoa (kirolariak, lagun-taldeak, familiak) edo akademikoa (kirol-eskolak, kirol-klubak, etab.) soilik duten pertsonek garatzen dutelako, irakasle-ikasle harremana sortuz.

Abentura-turismoko jarduerak abentura-kirolaren praktikatik eratortzen dira, dela kirolariek, beren ohiko bizilekutik kanpo, dela kirol horiek natura-ingurunean egin nahi dituztenek, baina harreman ekonomiko bat egon behar da (zerbitzu-emailea-bezeroa), zerbitzu hori eskaintzen duen zerbitzu-emaile baten (tour operadorea, agentzia, turismo-gidaria) eta zerbitzu horiek ordaintzeko prest dagoen bezero baten (txangozalea edo turista) arteko kontratu-erantzukizunak argi eta garbi definitzeko aukera ematen duena.

Praktika horietan, gizakiak ingurumena beste edozein kontsiderazioren gainetik balioesteko joera du, eta horrek bere osaerari eta aldeko edo kontrako aukerei buruzko hausnarketa eskatzen du.

Txangozaletasuna edo trekking-a, oker, abentura-kirolaren sinonimo bezala erabiltzen den terminoa da.

## Abentura-kirol motak 
Hainbat abentura-kirol mota daude, egiten diren ingurunearen arabera.

* **Abentura-kirolak mendian:** eskalada, espeleologia, arroila-jeitsiera, bidezidor kirola, mendiko txirrindularitza, ekitazioa, orientazioa, karts, paintball edo airsoft, etab.

* **Abentura-kirol uretan:** kanoa-jeitsiera edo kayak, rafting-a, piraguismoa, urpekaritza, hidrospeed, arroila-jeitsiera, eta abar

* **Abentura-kirolak airean:** bungee jumping, paraxutismoa, parapentea, tirolina-jaitsiera, ultrarinez ibiltzea, etab.

## Oinarrizko arauak 
Mota horretako kirolak egiteko, prestakuntza fisiko eta psikologiko egokia behar da, bai eta jarduera bakoitzaren oinarrizko arauak ezagutzea, espezialistekin egotea (gutxienez, haietako batekin) eta jarduera egiteko behar den ekipoa izatea ere.

### Noizbehinkako praktika 
Jarduera horietako gehienak egitea ekonomikoki garestia izan daiteke; beraz, probatu nahi izanez gero edo noizean behin egin nahi izanez gero, gomendagarria da enpresa espezializatu baten zerbitzuak kontratatzea, bezeroen eskura jar ditzaten gida profesionalak, hautatutako modalitatea segurtasunez egiteko beharrezko materiala eta istripu-asegurua.

Jarduera horiek antolatu ahal izateko bilatzaileak daude, egin nahi den kirol motaren eta horren kokapenaren arabera.

### Ohiko praktika 
Kirol horietako bat maiz praktikatzen bada eta ezagutza eta trebetasun apur bat badu, ez da oharkabetu behar, adituenek ere izan dezakete istripuren bat. Hori saihesteko edo haren ondorioak minimizatzeko, inoiz ez da jarduera bakarrik egin behar, tokiko agintariei (herrialdeko edo tokiko polizia, etab.) jakinarazi behar zaie non egingo den, eta biziraupenerako eta laguntzarako ekipoa izatea gomendatzen da.

Ez da ideia txarra jarduera hori arautzen duen kirol-federazioan izena ematea, horrek aseguru batek estalita egotea, hobekuntza-ikastaroak egiteko aukera izatea eta, batez ere, gaiaz gehien dakitenekin harremanetan egotea baitakar. Gainera, federazioek abantaila ekonomikoak izaten dituzte beren federatuentzat materiala erosterakoan.

Abentura-jarduerak egite duenak errespetu handia behar dio jarduera garatzen den ingurune naturalari, eta zorrotz betetzen ditu espazio hori erregulatzen duten jarraibideak eta arauak. Kirolari bat bandalo baten guztiz kontrakoa da, eta pazientzia eta solidarioa izan behar du beste kirolari batzuekin, fauna basatia ahalik eta gutxien gogaitu behar du eta sortzen diren hondakin guztiak bildu behar ditu, zabor organikoa barne.

Abenturazko turismoa ISO 21103 arauaren azken bertsioa 2014an argitaratu zen, eta abenturazko turismo-jarduerak egin aurretik, bitartean eta ondoren parte-hartzaileei informazioa emateko gutxieneko baldintzak ezarri ziren. Turismoaren industrian, kontuan hartu behar da balio-katea osatzen duten kideen kalitatea; izan ere, baten batek huts egiten badu, turistaren esperientzia ez da atsegina. Kalitatea oso tresna baliotsua da sektore osoarentzat, eta oso gai garrantzitsutzat hartu behar da. ISO 9001 arauak ezartzen duenez, kalitatea ezaugarri intrintsekoen multzoa da, betekizun guztiak betetzeko. Egiten diren turismo-jarduera guztien barruan, artikulu honetan abentura-turismoarekin lotzen diren arauak nabarmendu nahi ditugu, azaleratzen ari den jarduera-mota bat baita. Abenturazko turismoaren kontzeptua aire zabaleko jarduerez gozatu eta naturarekin kontaktuan egon nahi duten pertsonei zuzenduta dago. Horrez gain, nolabaiteko arriskua duten eta adrenalinaz betetako emozioak bizi nahi dituzten pertsonentzat pentsatuta daude. Ez dago datu estatistikorik jarduera mota horrek izan duen bilakaerari buruz, baina badakigu bidaiarien joerei esker areagotu direla, egunetik egunera arriskutsuagoak eta dinamikoagoak baitira. Bidaiariek esperientzia bakarrak bizi nahi dituzte. Abenturazko turismoa hiru mailatan bana daiteke, zailtasun-mailaren arabera: baxua, ertaina edo altua. Honako jarduera hauek sar daitezke: landa-turismoa, zikloturismoa, Senderismoa, Surfa xendazaletasuna, Rafting-a.

## Abentura-kirolaren abantailak 
Abentura-kirolak praktikatzeak abantaila ugari ditu, besteak beste:

* **Kirolaren eta naturaren batasuna:** abentura kirolak aire zabalean egin ohi den ariketa mota bat dira, eta, beraz, naturaz inguratuta egiten dira nagusiki. Horrelako jarduerak egiteak kirola egiten den bitartean ingurumenaz gozatzeko aukera ematen du.
* **Turismo aktiboa:** Abentura-kirolak egiteak beste turismo mota bat egitea ere badakar. Hiri handietako zalapartatik aldendu eta naturaz gozatzeko aukera ematen du. Ondorioz, eta kirola egin ondoren, oso onuragarria da estres mailak jaisteko.
* **Harremanak beste pertsona batzuekin:** abentura-turismoa gizarte-kontaktua sustatzen duen jarduera mota bat da. Horrelako kirolak familiarekin eta lagunekin egin ohi dira, baita lankideekin ere, eta horrek talde-lana eta beste pertsona batzuekiko harremana hobetzen laguntzen du.

## Ikus, gainera 
* Abentura-turismoa
* Arrisku kirola