Nazio

**Nazioa** *“Herria; gizatalde aski zabala, bere batasunaren ezagutza eta elkarrekin bizitzeko nahia ezaugarritzat dituena.”*

Etimologikoki, *nazio* terminoa latineko *natio* hitzetik eratorria da, eta «jaiotza», «arraza», «tribu», «gizatalde», «etnia» nahiz «jende-multzo» esanahia zuen iraganeko latinean.

Nazio modernoaren eta berarekin lotuta dagoen ezaugarria modernitatea da. Ideia honek, estatuari ere erreferentzia egiten zaio, izan ere nazioa indar politikoa biltzeko gai da, eta estatu modernoek hori erabiliko dute: eredutzat dauzkagu estatu Alemaniar eta Italiarrak izandako nazionalismo bateratzaileak XIX. mendean zehar estatu bateratu bat sortzeko. Frantziako kasuan non hainbat etnia edo nazio elkar-bizi diren estatuaren homogeneotasuna bilatzen da. 1884 baino lehenago nazioa “probintzia herri edo erreinu batean zeuden biztanleak” esan nahi zuen. Gobernua ez dago lotuta nazio kontzeptuari 1884 arte. Zen nahi den nazio kontzeptuaren esan nahi propio eta original, argi dago esangura oso desberdina dela zentzu modernotik.

Zentzu honetan botere politikoak (estatuak) eta nazionalismoak bat egiten dute, nazioa bilakatzen delako legitimazio iturria. Era batean nazionalismoak, nazioa politika bihurtzen du. Ezaugarriok objektiboak (hizkuntza, kultura, etnia...) edota subjektiboak (borondatea, nahia, gogoa...) izan daitezke. Nazioa ezaugarri objektiboek osatzen dutela defendatzen du alemaniar eskolak; aitzitik, frantziar eskolak ezaugarri subjektiboen alde egiten du.

## Nazioaren ikuspegi ezberdinak 
Nazio terminoa ala ere estatu modernoaren sorkuntza baino lehenagokoa da, horrenbestez estatuaren aurreko nazioari buruz hitz egin daiteke. Ernest Gellnerrek “Nazioa eta Nazionalismoak” liburuan nazioaren bi definizio aurkezten dizkigu: definizio kulturala eta definizio boluntarista.

1. Definizio kulturalak dio: Bi gizaki (edo gehiago) nazio berdin baten kide izango dira baldin eta kultura bera partekatzen duten, kultura izanik idei, ikur, asoziazio, eta jokaeren sistema.

2. Definizio boluntaristak dio: Bi gizaki (edo gehiago) nazio berdineko kide izango dira, baldin eta hauek elkar errekonozitzen diren nazio berberaren partaide. Zera da, ez ditu batzen partekatzen dituzten atributuak baizik eta haien arteko baturaren ziur egote, solidaritate eta fideltasunaren kontzientzia.

Nazioaren bi kontzeptu nagusi daudela ulertzen da gaur egun, XVIII. mendetik aurrera garatu direnak. Bata, Estatuarekin lotzen dena edo “zibikoa”, Iraultza Frantsesaren eta Ilustrazioaren eraginpean garatu dena. Eta bestea ordea, alemana edo nazio etniko kulturala.

Nazioaren bi kontzeptu ematen dira Barère txosteneko presentazioan, nazionalistena eta iraultzaile-demokratikoena. Estatu=Nazio=Herria ekuazioa bietara aplikatu daiteke. Lehengoen ikuspegitik, erakunde politikoen sorkuntza eutsi zezaketen, baldin eta, atzerritarretik bereizi zitekeen aurretiko komunitate batetik zetorren. Bigarrenek aldiz, kontzeptu zentrala Hiritar- Herri subiranoa=Estatua ekuazioa zen, gainerako giza-arrazarekin erlazionatua, nazioa osatzen zuen.

1870ean gobernuentzat faktore zentrala Estatu=Nazio=Herri ekuazioan, Estatua zen. Walter Bagehot-en ustez,

Beraz, laburbilduz, nazioaren ikuspegi Alemana, historia, kultura, arraza, geografia, izaera... jakinak deuden lurralde gisa definitzen da. Eta ezaugarri hauek elkarbanatzen dituen gizaki multzoak nazio bat osatzen du.

## Nazionalismo Emantzipatzailea 
Nazionalismo emantzipatzailea bi kontzeptu nagusien inguruan oinarritzen da: Nazioa eta *Demosa.* Nazioaren kontzeptua hurrengo eran ulertzen da: Subjektu politiko bilakatu nahi den herri edo komunitatea. Bilakatzeko nahi hori da garrantzitsuena. Argitu beharra dago, estaturik gabeko nazioei buruz aritzen dela, eta ain zuzen ere bere estatuagatik ordezkatua sentitzen ez dena. *Demos*a, Atenas klasikoko hiritarrei egiten dio erreferentzia, horrenbestez bere etorkizun politikoaz erabakitzeko eskumena duena.

Bi kontzeptu hauek ariketa politikoan egiten dute bat, zera da, nahi hura (nazio-estatu bilakatzea) ariketa demokratikoaren bitartez abiaraztea, eta zentzu honetan Nazionalismo emantzipatzailea demokratizazio eta nazionalizazio prozesua da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak