Karmele Irastorza Lekuona

**Karmele Irastorza Lekuona** (Oiartzun, Gipuzkoa, 1979ko ekainaren 9a) baserritarra eta eremu zabaleko herri ekintzailea da. Herri-kirolen munduan nabarmendu da, bereziki sokatiran, arraunean eta giza-proban, Emarri taldearekin. Oiartzungo Udaleko zinegotzia izan da 2007-2011 legealdian. 

## Bizitza 
Lehen urteak Oreretan (Pontika auzoan) igaro zituen, gurasoak Karrikako etxea eraikitzen ari ziren bitartean. Aita Gillermo Irastorza Ergoiengo Emieta baserrikoa da, Aiako Harria Parke Naturalaren ondoan dagoen baserrikoa. Igeltseroa izan da beti eta bere eskuekin eraiki eta berritu ditu Emieta eta Karrikako etxea. Ama Mari Karmen Lekuona, Karrikako Maxpu baserriko alaba da jaiotzez. Karmele da bikotearen alaba bakarra.

Irastorza sendiaren sustraiak Zaldibian (Goierri) daude. Han jaio zen Diego, lehen Irastorza ezaguna, eta handik Goierriko Baliarrain herrira joan zen bizitzera. Azkenean Oiartzunen bukatu zuen, Arlepoko meatzetara lanera etorri eta bertan bizitzen geratuta. Garai hartatik dator familiaren “Otsua” izengoitia, gaur arte mantendu dena.
thumb|295x295px|Emieta nekazalturismoa
Auzoko Artaso elkarteko bazkide ez bada ere, bertako ekintzetan parte hartzaile aktiboa eta sustatzailea da. Elkartearen inguruan auzoko bizitzan modu dinamikoan aritzen da, talde‑lanean ekintzak eta jaiak antolatuz eta biziberrituz. Urteetan zehar hainbat jardueratan lagundu du: bertso‑afarian, auzoko jaietan, presoen aldeko urteroko barrikotean, eta beste hainbat ekimenetan. 

### Prestakuntza eta lanbidea 
Karmele Irastorzak Oiartzungo Haurtzaro ikastolan egin zituen lehen ikasketak, eta ondoren Zamalbide Institutuan jarraitu zuen, administraritza eta elektronika arloetan espezializatuz. 20 urte zituela hasi zen sarrailagintzan lanean, baina 2021tik murgilduta dabil proiektu berriekin. Aitaren zahartzaroak eraman du baserriko ardura bere gain hartzera eta horri lotuta, Emieta baserrian nekazalturismoa irekitzera “*sos batzuk”* atera ahal izateko. Garai zailean tokatu zitzaion ardura hartzea, ilegalizazio eta krisi ekonomikoaren testuinguruan. Bere ardurapeko sailak Gaztedia, Kirola eta Hezkuntza ez arautua (ludoteka, kuadrilategi...) izan ziren, batzordekide izan zelarik  Euskara, Kultura eta Hirigintzan. Bere legealdikoak dira, besteak beste, Elkarteei diru-laguntzak emateko lege berria eta Hirigintzako arau subsidiario berriak egitea.

Sokatiraren kasuan munduko txapelketetan euskal federazio baten aldeko borroka egitea suertatu zitzaien, Irlandan 2001an eta Glasgow, Eskozian 2002an.

#### Ibilbidea 
##### Sokatira 
thumb|266x266px|Sokatiran
2000. urtean hasi zen lehiatzen, Astigarragako Bentetako "Auzolan" taldeko mutilek neska kuadrilla bat sokatiran aritzera animatuta. Handik gutxira, Oiartzungo Girizia taldea berriro sortzeko asmoa piztu zen, herrian lehendik ere talde bat egona zelako eta, gainera, munduko txapelketa irabazia zutelako. Horrela, "Girizia" izena berreskuratu zuten, herriko neskez osatutako talde berri batekin.
thumb|264x264px|Arraunean patroi San Juan batelerak
Ondoren, lesakarrekin elkartuta, "Beti Gazte" taldea osatu zuten, eta horrela aritu ziren 2011ra arte.Tarte horretan “Auzolan”, “Girizia” eta “Beti Gazte” taldeekin aritu zen atzean tiratzen**.** Taldearekin batera, Euskadiko Txapelketetan parte hartu zuen goma gaineko modalitatean, eta Munduko Sokatira Txapelketetan ere lehiatu izan da, bai klub gisa eta  baita nazio gisa ere, *Basque Land* izenpean, Irlandan (2000), Eskozian (2002) eta Cesenaticon, Italian (2010). Horrela, Euskal Herriko sokatiraren maila erakusteko aukera izan zuten eta ikurrinaren zein euskal izaeraren aitortza aldarrikatu.

Urtebete geroago, 2013an, arrauna eta giza-proba uztartu zituen, eta bi diziplinetan jardun zuen 2016ra arte.

##### Giza-proba 
thumb|255x255px|Emarri. Giza-proba Karrikan
"Emarri" giza-proba taldeko kide eta bultzatzaileetako bat izan da. Taldea 2013an jarri zen martxan, hasieran Oiartzun eta inguruko herrietako emakumeekin, nahiz eta denboraren poderioz beste herri batzuetako parte‑hartzaileak ere batu ziren. Taldeak lan handia egin zuen kirola herritarren artean ezagutarazteko, batez ere festetan egindako erakustaldien bidez. Edonola ere, txapelketetan parte hartzea ez zitzaien beti erraza egiten: araudiak gutxienez hiru talde behar zirela ezartzen zuen proba ofizial bat antolatzeko, eta baldintza hori ez zuten askotan betetzen. Ekimen honi esker, emakumeek kirolaren esparruan presentzia handiagoa izatea lortu zuten, berez gizonezkoen jardueratzat hartzen ziren probetan lekua eginez. 

2016 utzi zion kirol lehiaketari, baserriko lanek lehentasuna hartuta.
thumb|Erlauntzak Emietan

### Baserritar eta erlezain 
Aitak erretiroa hartu zuenean hartu zuen bere gain baserriko lana. Behiak, baratze eta batez ere erlauntza ugarirekin aritzen da, baserriko martxan erleak baitira interesgune nagusiena. Erlezale afizionatu gisa hasi zen. Aitona "Otsua" ere erlezaina zen eta aitonaren eta bikotekide ohiaren bidez interesa piztuta, Fraisoron ikastaroak egin zituen trebatzeko. Bi erlauntzarekin hasi zen baina denborarekin esperientzia handia hartu du eta 20-30 erlauntza inguru mugitzen ditu. Bere ingurunea (gaztainondoak, akaziak eta lore ugari) erleentzat egokia izanda, jarduera sendotzen dabil, tartean asiar liztorrei borroka eginez, izan ere liztorrek erleak hiltzen dituzte azkar eta erlauntzak hustu: *“erlauntza aurrean derrepente dauzkazu 50 asiar eta erlea eraman egiten dute”*. 

### Bizitza pertsonala 
Gurasoen zaintzan eta baserriko lanean aritzen da bere soldatapeko lanaldia erdira murriztuta. Horrez gainera eta Emieta familiako baserriari bizia eman eta gastuei aurre egin ahal izateko, nekazalturismoa bihurtu zuten 2022an, modu honetan beste proiektu berri bati bidea irekiz. Emietak bere gastuak estaltzeaz gain, gurasoentzat topagune atsegina bihurtu da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
EME, EMAN, HARRI, EMARRI - laburmetraia, Ander Iriarte, Mirokutana