Marià Manent

**Marià Manent i Cisa**, ezizenez **Mariano Manent** (Bartzelona, Katalunia, 1898ko azaroaren 29a – ibidem, 1988ko azaroaren 24a) bartzelonar poeta, prosista, literatur kritikaria, memorialista, itzultzailea eta kultur ekintzailea izan zen. XX. mendeko kultura katalanaren funtsezko emakumea. 

## Bizitza 
Gurasoak Marià Manent eta Pla eta Maria Cisa e izan ziren, Premià de Dalt herrikoak. Formazio nouzentista izan zuen, eta, gero, sinbolismorantz eta poesia hutserantz eboluzionatu zuen.   

### Literatura ibilbidea 
Bere prosazko obrarekin, bai kreatiboa (obra osoaren lehen liburukian bildua: *Dietarios*, 2000), bai kritika eta assagistika, bere jarduera poetikoa osatzetik begiratzen zuen.  

Berea zalapartarik gabeko biografia bat da (1971n, *Mayaren* beloaren hitzaurrean, poeta urbano eta txikoburgesa bezala kalifikatzen da): merkataritza-ikasketak, hamar urteren buruan zuzendaritzarekin izandako desadostasunengatik uzten duen aurrezki-erakunde bateko kargua, eta, hortik aurrera, beti literatura-munduarekin lotutako hainbat lan (horien artean, inprimategiaren sorrera, Atenas argitaletxetik atera zen arte). Baina denbora horretan zehar herrialdeko hainbat ekimen literario aurkitzen dira: 1920an Poesiaren Lagunak sortu zituen Jaume Bofill i Ferro, Josep Carner, Francesc Sitjà Pineda, Carles Soldevila eta Ramon Sunyerrekin, urte batzuk geroago *Revista de poesía* sortu eta zuzendu zuen (1925–1927), Olerki Aldizkaria zuzendu zuen V Foix, Tomàs Garcés, Carles Riba eta Joan Teixidorrekin *Quaderns de Poesia* (Poesia koadernoak) (1935–1936), PEN Català delakoa hainbat aldiz irudikatu zuen nazioartean, eta, gerraostean, Segoviako biltzarretako protagonistetako bat izan zen, Gaztelako idazleekin (1952 eta 1953). 1962an, erregimen frankistak «Municheko Kontubernioa» izenez bataiatu zuen Europako Mugimenduaren topaketan parte hartu zuen. 1985. urtean Letra Katalanen Ohorezko saria jaso zuen. 

Itzultzaile lanetan, Yeats, Percy B  klasiko handiak katalanera sartzearen ardura hartu zuen, Shelley, Dylan Thomas, William Blake, Emily Dickinson, Samuel Taylor Coleridge, Txinako eta Japoniako poesiaz gain. Egin zituen itzultzaile  lanen artean, Josep Janesek 1952an argitaratutako *La poesía irlandesa* liburua dago; bertan, Irlandako gaeleraz idatzitako tradizio poetikoaren poema fundatzaileen hitzaurrea eta aukeraketa bat egin zituen. Kolaboratzailea ere izan zen *Avui*, *El Correo Catalán* eta *La Vanguardia* egunkarietan. 

Gazteleraz argitaratu zen *El velo de Maia (Diario de la guerra, 1936-1939)* (Madril, Trieste, 1984), Jose Muñoz Millanesen itzulpenarekin.

## Lanak gaztelaniaz 
* 1945: *La poesía inglesa.* *Románticos y victorianos*
* 1952:*La poesía irlandesa*
* 1962: *Cómo nace el poema y otros ensayos y notas*
* 1971: *Palabra y poesía y otras notas críticas*
* 1985: *Diario disperso*. José Muñoz Millanesen itzulpena. Trieste argitaletxea.

Edward Wyke-Smithen *The Marvelous Land of the Snergs* lana itzuli zuen gaztelaniara (Mariano Manent izenaz), eta *El maravilloso país de los Snergs* argitaratu zen (Juventud argitaletxea, Bartzelona, 1942).

## Ondare literarioa 
Marià Manentek batez ere bi paisaia erretratatu zituen bere dietarioetan: l'Aleixarrekoa, Tarragonako Campekoa eta Montsenykoa. L'Aleixarri buruzko prosa akuilua izan zen Fina Anglések Tarragonako Campen ibilbide kultural interesgarrienetako bat egin zuelako ''Un passeig pels sentits, de la natura a l'art (Zentzumenetiko ibilbidea)'' liburua idatzita, naturatik artera. Ibilbide hori Manenten lanetik harago doa, eta Joaquim Mirren pinturarekin lotzen du.

Marià Manenten dietarioak literatura garaikideko prosazko sorkuntza handienetakotzat jotzen dira. Lan osoak liburuki bat eskaintzen du, non kronologikoki biltzen diren eta idazlearen bizitzako hiru arori dagozkien: Premià de Dalt eta Bartzelona arteko gaztaroko urteak (1918-1933), Gerra Zibileko urteak eta L'Aleixar eta Bartzelona arteko heldutasun eta zahartzaroko urteak (1940–1981). Zorionez, l'Aleixar-eko Udalak jarraipena eman zion Fina Anglèsen proiektuari eta, bere webgunetik, bisita gidatuak antolatu zituen, bi herrietako lekurik nabarmenenak bisitatzen zituen ibilbide bat eginez.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1968: Lletra d'Or saria *Com un núvol lleuger* lanarekin.
* 1974: Josep Pla saria, *El vel de Maia* filmarekin.
* 1985: Letra Katalanen Ohorezko Saria
* Jaiotetxean, Bartzelonan, plaka oroigarria jarrita dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Marià Manent AELC Katalanezko Idazleen Elkartean.
* A Marià Manent, lletrAn.