Ángel Urzáiz y Cuesta

**Ángel Urzáiz y Cuesta** espainiar abokatu, kazetari eta politikari bat izan zen. Maria Kristina Habsburgo-Lorenakoaren erregeordetzan eta Alfontso XIII.aren erregealdian Ogasun ministro izan zen.

## Biografia 
Bere aita, Antonio Urzáiz y Castro, Coruñakoa zen jaiotzez, Santiagoko Ordenako zaldun, dekretuen egikaritzarako Errege Maiestatearen idazkari eta Itsas Armada Nazionaleko brigadierra, eta garai hartan El Puerto de Santa Marían zegoen kokatuta. Bere ama ere Galiziakoa zen jatorriz, zehazki Santiago de Vigoko parrokiakoa. Zazpi urte zituela, Vergarako (Gipuzkoa) eskola batean sartu zen, eta han egon zen Madrilgo Unibertsitate Zentralean zuzenbide ikasketak hasi zituen arte. Aldi berean, kazetari gisa kolaboratu zuen aldizka hainbat egunkaritan, hala nola *El Correo*, *Los Debates* eta *Revista de España* egunkarietan. Nazioarteko politikari buruzko bere artikuluek ospea eta garrantzia handia lortu zuten bere garaian. Bere ibilbide politikoa 1881eko hauteskundeetan Pontevedrako Gorteetarako hautatu zutenean hasi zen, eta berrogei urtez ordezkatu zuen Vigo, 1884ko eta 1891ko legegintzaldietan izan ezik. Vigoko kontserba industriaren babesle handia izan zen, eta diputatu gisa babestu zuen atzerriko latazko inportazio aldi baterakoan, non Espainiako enpresetakoak baino merkeago lortzen baitzen. Kordobako gobernadore eta Kubako uharteko intendente gisa ere aritu zen, non bere osaba Ángel Urzáiz y Castro bizi zen. Santiagoko Ordenako Zaldun, Bere Maiestatearen jaun eta Itsas Armada Nazionaleko brigadierra zen, eta Habanan bizi izan zen Espainiako agintepean zegoenean. 1887an, Barne Idazkariorde gisa aritu zen José Luis Albareda ministroaren agindupean.

1901eko martxoaren 6tik 1902ko martxoaren 19ra bitartean, lehen aldiz Ogasun Ministro hautatu zuten Sagasta kabinetean, Maria Kristina Habsburgo-Lorenakoaren erregeordetzan. Garai hartan, Espainiako Bankuaren Estatutuen erreforma ondo hartua aurkeztu zuen. Alfontso XIII.aren erregealdian, 1905eko ekainaren 23tik uztailaren 18ra, berriro ere Ogasun ministro hautatu zuten Montero Ríosek zuzendutako gobernuan, baina dimisioa eman behar izan zuen Andaluziako krisi ekonomikoa arintzeko maileguak ematea babesteagatik. 1908an, *La Voz de Vigo* egunkari liberala sortu zuen. Azkenik, berriro ere Ogasun ministro izan zen 1915eko abenduaren 9tik 1916ko otsailaren 25era, Romanonesko kondearen gobernuan. 1907an, orain Alderdi Mauristarekin afiliatuta, Estatu Kontseiluan izendatu zuten eta, organo horren barruan, Asturiasko printzesaren eta Karlos erregearen seme Alfontso infantearen pentsioari buruzko gaian esku hartu zuen. Boto kontrakoa eman zuen diru-laguntza honen aurka, baina ez zuen babesik aurkitu gobernuan, eta horrek Estatu Kontseilutik erretiratzera eta Mauraren politikatik urruntzera behartu zuen. Ordutik aurrera, independente gisa jarraitu zuen Ganberan.

Ekonomia gaietan zuen gaitasun handiagatik nabarmendu zen eta garai hartako ekonomia eta finantza agintari garrantzitsuenetakotzat hartu zen, ospe handia lortuz. Eztabaida garrantzitsuetan esku hartu zuen, hala nola Azukre Legea, Alkohol Legea, Itsas Komunikazio Legea, Zerbitzu Legea, Kanpo Zorraren Legea, Marokoko Ituna eta Trenbide Greba Legea, besteak beste. Beti ministro zuzen, ohoragarri eta temati gisa hartu izan da. Izaera energetiko eta sendoa zuen, eta uste sendoak zituen. Adibidez, Francisco Silvelak ministroen kaleratzea indargabetu zuenean, administrazio-auzi bat aurkeztu zuen epaiaren aurka, eta Auzitegi Gorenak aldeko epaia eman zion.

Ogasun ministro gisa, zerbitzu ekonomikoen antolaketaren erreforma, zilarrezko lingoteak erosteko debekua eta urrezko aduana-zergen ordainketari buruzko xedapena jorratu zituen. Estatu Kontseiluan, erreklamazio bidegabeen ordainketaren aurka egin zuen eta José Nakens kazetari eta errepublikano aktibistaren barkamena gomendatu zuen, Mateo Morral terroristarekin kolaboratzeaz akusatua izan baitzen, zeinak Alfontso XIII.aren eta bere emaztearen aurka bonba bat bota baitzuen euren ezkontza egunean. Nakensek egin zuena, antza denez, gaia bere egunkariaren erredakzioan ezkutatzea izan zen. Bere ibilbide politikoaren azken faseetan, Vigoko diputatu kargua utzi zuen, Erregeak bizitza osorako senatari izendatu ondoren, 1923ko otsailaren 26ko Errege Dekretuaren bidez.

1883an, Adela Cadaval Muñozekin ezkondu zen, Nigráneko San Felix parrokian zegoen Cadaval jauregiaren oinordekoa. Bi seme-alaba izan zituzten, Elodia eta Joaquín. Azken hau, 1887an jaioa, Cadaval-Urzáiz jauregiaren oinordekoa izango zen, eta diputatu eta Estatu Ministro ere izan zen 1935-1936 bitartean, Manuel Portela Valladaresen gobernuan eta Niceto Alcalá-Zamoraren presidentetzan.

El Puerto de Santa Maríako Udalak, Ramón Varela Campos alkatearen menpe, 1916ko urtarrilaren 13ko Udalbatzarrean adostu zuen ordura arte Calle de la Plata izenez ezagutzen zen kaleari Ángel Urzáiz y Cuesta politikari ospetsuaren izena jartzea.

## Kanpo estekak