J. R. R. Tolkien

**John Ronald Reuel Tolkien** (Bloemfontein, Orangeko Estatu Librea, gaur egun Hegoafrika, 1892ko urtarrilaren 3a - Bournemouth, Ingalaterra, 1973ko irailaren 2a), **J.R.R. Tolkien** bezala ezagutzen dena, filologoa, irakaslea eta fantasia epikoko idazlea izan zen. Erdi Aroko literatura fantastikoan oinarritutako eleberri arrakastatsuak idatzi zituen: *Hobbita* (1937) eta *Eraztunen Jauna* trilogia (1954-1955), antzinako epikaren bertsio modernotzat jotzen direnak.
## Bizitza 
Familiak alemaniar jatorria bazuen ere, aspalditik Ingalaterran finkatuta zegoen. Aitaren lanbidea zela-eta, idazlea Hegoafrikan jaio zen. Hiru urte zituela, bere osasun arazoengatik, amarekin eta anaiarekin batera Birminghamera joan zen bizitzera. 1896an, aitaren bat-bteko heriotzagatik eta egoera ekonomikoagatik, hiritik gertu zegoen Sarehole herrixkara joan behar izan zuten bizitzera.

Landa inguruak eragin handia izan zuen berarengan, Sareholen bizi zen garaian sortu baitzitzaion naturarekiko maitasuna eta errespetua, natura babestu eta zaindu behar dela konturatu baitzen. Naturarekiko maitasunak eragina izan zuen bere idazlanetan.

Mabel Tolkien zuen izena bere amak, eta pertsonalki arduratu zen bi semeen heziketaz. Txikitatik bultzatu zituen gerora idazlea izango zen bere seme Ronalden hizkuntz-zaletasuna eta irakurzaletasuna. Latina zen bere irakasgairik gogokoena. 

1900. urtean Mabel Tolkien eta bere semeak katolizismora bihurtu ziren, eta horrek familiaren laguntza eta babes ekonomikoa galtzea ekarri zuen.

Birminghameko “King Edward” eskolan egin zituen ikasketak, eta bertan, erdi ezkutuan, elkarte bat sortu zuen beste hiru ikaskiderekin batera: Tea Club and Barrovian Society, T.C., B.S. laburdurdurekin adierazitakoa. Geoffrey Smith kidearen agindupean jarduten zuten elkartekoek, helburu hau hartuta: artearen bitartez, elkarteko lau kideen artean, aurkitu baino mundu hobeago bat utzi behar zuten.

1904. urtean, hamabi urte zituela, Ronald-ek ama galdu zuen. Harrezkeroztik, Birminghameko apaiza zen Xavier Morganen eta orduan asmatu zituen elfoen hizkuntzak.

1925ean, Pembroke-Oxford-eko Rawlinson-Bosworth katedra loru zuen eta Oxforrera itzuli zen. Gustuko zituen irakaskuntza, eztabaida eta ikerkuntza. Ikerkuntza lan gutxi batzuk besterik ez zituen argitaratu, baina hedapen handikoak izan ziren: *Beowulf: The Monsters and the Critics* hitzaldia batez ere.

Oxforden, lagun batzuekin batera, *The Inklings* taldea sortu zuen. Nevill Coghill, Hugo Dyson, Owen Barfield, Charles Williams eta C. S. Lewis zeuden taldekideen artean; maiz elkartzen ziren solas egin eta elkarren lanak irakurtzeko.

C.S. Lewis izan zen J.R.R. Tolkienen lagun hurbilenetako bat. Tolkienek eragin handia izan zuen C.S. Lewisen kristau-fedeari itzuleran, eta, era berean, C.S. Lewisek bultzatu zuen Tolkien *Hobbita* istorioa argitaratzera. Hasiera batean, bere seme-alabentzat bakarrik idatzi zuen Tolkienek ===

* *Giles, hameko nekazaria* (1995, Desclée de Brouwer).
* *Eraztunen Jauna I: Eraztunen elkartea* (2002, Txalaparta),
* *Eraztunen Jauna II:* *Bi dorreak* (2003, Txalaparta).
* *Eraztunen Jauna III:* Erregearen itzulera (2003, Txalaparta).

* *Hobbita edo joan-etorri bat* (2014, Igela).

***Sakontzeko, irakurri: J. R. R. Tolkien bibliography.***

### Zinema egokitzapenak 
* *The Lord of the Rings* (1978)
* *The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (Eraztunen Jauna: Eraztunaren Elkartea) (2001).*
* *The Lord of the Rings: The Two Towers (Eraztunen Jauna: Bi dorreak) (2002).*
* *The Lord of the Rings: The Return of the King (Eraztunen Jauna: Erregearen Itzulera) (2003).*
* *The Hobbit: The Battle of the Five Armies (2014).*
* *Tolkien* (2019), biografia filma.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Euskarari ekarriak: J. R. R. Tolkien, ekarriak.armiarma.eus
* The Tolkien Society.
* Pembroke College, Oxford

## Bibliografia 
* J.R.R. Tolkien, Humphry Carpenter, Christopher Tolkien, *Cartas de J.R.R. Tolkien (The Letters of J. R. R. Tolkien, 1981).* 1993, Barcelona, Minotauro. ISBN 84-450-7121-1
* Carpenter, Humphry (1977). Tolkien. A Biography. New York: Ballantine Books. ISBN 0-04-928037-6.