Irabazi (elektronika)

Elektronikan, seinale elektrikoiei buruz aritzerakoan, **irabazia** irteera seinale baten eta sarreta seinale baten harteko tentsio, intentsitate edo potentziaren arteko erlazioa neurtzen duen magnitude bat da.

Ekipamendu elektronikoari buruz aritzerakoan —askotan anplifikagailuei buruz—, **irabazia**, ekipo batek sarrerako seinale bat izanda, irteeran seinale horren tentsioa, korrontea edo potentzia haunditzeko duen gaitasunaren neurria da. Hau da, seinale bati eman diezaiokeen irabazia.

Orokorrean, **irabazia** neurtzeko erabiltzen den unitatea **dezibela** da (**dB**). Dezibela unitate logaritmikoa da. 0dB-ko irabazi batek seinalea berdina dela esan nahi du, irabazi positibo batek seinalea anplifikatu egin dela, eta irabazi negatibo batek seinalea atenuatu egin dela —**atenuazioa** irabazi negatiboa da—. Irabazia **G** letrarekin izendatzen da —ingelesezko *gain*—.

**Irabazi** terminoa bera bakarrik erabiltzea ambiguoa da: irteera eta sarrerako tentsioen harteko erlazioa izan daiteke (**tentsio-irabazia**), irteera eta sarrerako korronteen harteko erlazioa (**korronte irabazia**) edo irteera eta sarrerako potentzien harteko erlazioa (**potentzia-irabazia**).

## Irabazi motak 
**Irabazia** magnitude berdin biren harteko erlazioa da. Magnitudearen arabera, hurrengo irabazi motak ditugu:

* **Potentzia irabazia**: G_P = \frac {P_\mathrm{irteera}} {P_\mathrm{sarrera}} , eta dezibeletan:G_P (\mathrm{dB}) = 10 \cdot \log_{10} {\frac {P_\mathrm{irteera}} {P_\mathrm{sarrera}}}

* **Tentsio irabazia**: G_V = \frac {V_\mathrm{irteera}} {V_\mathrm{sarrera}}, eta dezibeletan: G_V (\mathrm{dB}) = 20 \cdot \log_{10} \frac {V_\mathrm{irteera}} {V_\mathrm{sarrera}}

* **Korronte irabazia**: G_I = \frac {I_\mathrm{irteera}} {I_\mathrm{sarrera}}, eta dezibeletan: G_I (\mathrm{dB}) = 20 \cdot \log_{10} \frac {I_\mathrm{irteera}} {I_\mathrm{sarrera}}

Irabazi *berezi* batzuk ere badaude, tartean:
* **Antenaren irabazia**: antena batek ematen duen potentzia eta antena isotropiko batek emango lukeen potentziaren arteko erlazioa.
* **Transdukizio irabazia**: sarrera magnitude baten —presioa, adibidez— eta emandako potentziaren harteko erlazioa.

## Irabazien unitate erlatiboak 
**Irabazia** seinale biren harteko erlazioa da. Batzuetan, sarrera eta irteerako seinaleak konparatu beharrean, seinale bat erreferentziazko seinale batekin konparatzen da. Kasu hauetan, **dB** terminoari atzizki bat jartzen zaio, neurtutako seinalea zein erreferentziarekin konparatzen den zehazten duena.

Orokorrean, potentzientzat G (\mathrm{dB_{ref}}) = 10 \cdot \log_{10} {\frac {P} {P_\mathrm{ref}}}

tentsioentzat G (\mathrm{dB_{ref}}) = 20 \cdot \log_{10} {\frac {V} {V_\mathrm{ref}}}

eta korronteentzat G (\mathrm{dB_{ref}}) = 20 \cdot \log_{10} {\frac {I} {I_\mathrm{ref}}}

Erreferentzia arrunt batzuk hurrengoak dira:
* **dBSPL**: (SPL: ''sound pressure level). Soinuaren bolumenaren irabazi edo atenuazioa.
* **dBW**: W hizkiak erreferentzia watt bat (1W) dela esan nahi du. 1W-eko seinale batek 0dBW-ko irabazia dauka.
* **dBm**: kasu honetan erreferentzia miliwatta da. 1mW-eko seinale batek 0dBm-ko irabazia dauka.
* **dBu**: erreferentzia 0,7746 voltekoa da. Arrazoi historikoegatik erabiltzen da.

## Ikus, gainera 
* Dezibel

## Kanpo estekak