Margaret Bonds

**Margaret Bonds** (sortzez: Margaret Allison Bonds; Chicago, Illinois, AEB, 1913ko martxoaren 3a &ndash; Los Angeles, Kalifornia, AEB, 1972ko apirilaren 26a)  estatubatuar konpositore, pianista, moldatzaile eta irakaslea izan zen. Ameriketako Estatu Batuetan aintzatespena lortu zuen lehen konpositore eta interprete beltzetako bat, afroamerikar espiritualen moldaketa ezagunengatik eta Langston Hughesekin maiz egindako kolaborazioengatik gogoratzen da.

## Bizitza 
### Familiaren jatorria eta bizitza 
Margaret Jeanette Allison Majors 1913ko martxoaren 3an jaio zen Illinois estatuko Chicago hirian. Bere aitak, Monroe Alpheus Majors, eskubide zibilen mugimenduan indar aktiboa izan zuen mediku eta idazle gisa. Bere lanen artean, arraza oinarri hartuta American Medical Association-en kide izatea ukatu zitzaien mediku beltzentzako mediku-elkarte bat sortu zuen. Egile gisa, Majors ezaguna da "*Noted Negro Women: Their Triumphs and Activities"* (euskaraz,"Emakume beltzei begira: haien garaipenak eta jarduerak") (1893) liburuarengatik eta afroamerikar hainbat egunkaritako editore gisa egindako lanarengatik. Bere ama, Estelle C. Bonds, elizako musikaria eta Musikari Beltzen Elkarte Nazionaleko kidea zen. 1957an hil zen. Margaret bere hildako bi gurasoengandik hurbil zegoen; bere bizitzan eta bere musikari lanetan izan zuten eragina argia da.

1939an New Yorkera joan ondoren, Margaret Bonds 1940an Lawrence Richardson zaintzapeko ofizialarekin (1911-1990) ezkondu zen. Gerora bikoteak alaba bat izan zuen, Djane Richardson (1946-2011). Bonds 1972ko apirilaren 26an Los Angelesen (Kalifornia) zendu zenean, bere senarra, alaba eta ahizpa geratu ziren.

### Haurtzaroaren eta aurrekarien informazioa 
ezkerrera|thumb|200px|pianoa
1917an, lau urte zituela, Margareten gurasoak dibortziatu egin ziren. Amaren etxean hazi zen eta amaren neska-izena jarri zioten, Bonds. Bonds garaiko idazle, artista eta musikari beltz nagusi askok bisitatutako etxean hazi zen; Etxeko gonbidatuen artean, Abbie Mitchell eta Lillian Evanti sopranoak edo Florence Price eta Will Marion Cook konpositoreak zeuden, eta horiek guztiak eragin handia izan zuten bere etorkizuneko musika ikasketetan eta karreran. 

Bonds dantza eta abeslarien laguntzaile gisa aritu zen Chicago inguruko hainbat ikuskizun eta afari klubetan;  musika zatiak ere kopiatu zituen beste konpositore batzuentzat.   

## Hezkuntza 
Batxilergoan, Bondsek pianoa eta konposizioa ikasi zituen Florence Price eta William Dawsonekin. 1929an, 16 urte zituela, Bonds-ek Northwestern Unibertsitatean hasi zituen ikasketak, eta bertan Musikako Lizentziatura (1933) eta Musikako Masterra (1934) piano eta konposizioko tituluak lortu zituen. Bonds Northwestern Unibertsitateko ikasle beltz bakanetako bat izan zen; ingurunea etsai, arrazista eta ia jasanezina zen. Ikasteko baimena eman bazioten ere, ez zioten campusean bizitzen utzi. Margaretek hauxe esan zion, James Hatch-i egindako elkarrizketa batean:«Aurreiritzizko unibertsitate horretan nengoen, izugarrizko aurreiritzizko leku honetan... Poesia zuten Evanston Public Libraryko sotoan nengoen begira. “Black Speaks of Rivers” (euskaraz, “Beltza ibaiez ari da”) poema zoragarri horrekin jarri nintzen harremanetan eta ziur nago nire segurtasun sentimenduak lagundu zidala, poema horretan gizon beltza zein handia den kontatzen baitu. Eta zalantzaren bat izango banu, -izan beharko nukeena - hemen zaude jatetxeek zerbitzatuko ez zaituen leku batean eta unibertsitatera joaten zara, sakrifikatzen ari zara, eskola gainditzen saiatzen ari zara - eta badakit poema hark lagundu zidala salbatzen. » Bonds New York hirira joan zen Northwestern Unibertsitatean graduatu ondoren. Han Juilliard School of Music ospetsuan parte hartu zuen eta konposizioa ikasi zuen Roy Harris, Robert Starer eta Emerson Harperrekin, eta pianoa Djane Herzekin. Boulangerrek aipatzen duen lana "*The Negro Speaks of Rivers"* da, Langston Hughesen izenburu bereko poemaren ahots eta pianorako agertokia, Northwestern Unibertsitatean Bondsi erosotasun handia eman zion poema bera. 

## Langston Hughes 
Langston Hughes (1901-1967) afroamerikar poeta eta idazle oparoa izan zen. 1936an pertsonalki ezagutu ostean, Hughes eta Bonds lagun handiak egin ziren eta bere lanaren zati handi bat musikatu zuen. 1952ko maiatzaren 22an, Langston (poeta), Bonds (pianista) eta Daniel Andrews (baritonoa) *"An Evening of Music and Poetry in Negro Life"* (euskaraz, "Musika eta poesia gau bat bizitza beltzean") proiektu batean elkarlanean aritu ziren Community Churchen. Proiektu hori Bondsek New Yorkeko Town Hallen, 1952ko otsailaren 7an, bakarkako lehen emanaldiaren ostean gauzatu zen. Lagun ona izan zen seinale, Hughesek Western Unioni telegrama bat bidali zion Bondsi bere emanaldiaren arratsaldean, bertan egotea zenbat nahi zuen esanez eta bere desio onenak bidalita. 

Bondsek hainbat musika-antzerki lan idatzi zituen. 1959an, Hughesen "*Shakespeare in Harlem"* libretoari musika jarri zion. 1960an estreinatu zen 41. Street Antzokian. *"Simon Bore the Cross"* izenekoa, pianorako eta ahotserako kantata bat da, eta ''" He Never Said a Mumblin' Word"* espiritualean oinarrituta dago.  

Langston Hughesen heriotza 1967an gogorra izan zen Bondsentzat. Ondoren, bere senarra eta alaba utzi eta New Yorketik Los Angelesera bizitzera joanda, bertan egon zen 1972ko apirilaren 26an hil zen arte.

## Karrera 
eskuinera|thumb|180px|Margaret Bonds
Bonds bere karreran aktiboa izan zen Northwestern Unibertsitatean egin zituen ikasketetan zehar. 1932an, Bonds-en "*Sea Ghost"* konposizioak Wanamaker Foundation Sari entzutetsua irabazi zuen, publikoaren arreta erakarrita.  1933ko ekainaren 15ean, Bonds Chicago Symphony Orchestrarekin —historian egin zuen lehen pertsona beltzak — jo zuen *Century of Progress* seriean (John Alden Carpenterren *pianorako eta orkestrarako kontzertua*). 1934an itzuli zen Florence Price irakasle ohiak konposatutako *Piano Kontzertua* interpretatzera. 

Graduatu ondoren, Bondsek Chicagon irakasten, konposatzen eta antzezten jarraitu zuen. Bere ikasle aipagarrietako bi Ned Rorem eta Gerald Cook izan ziren, beraiekin piano-bikoteak egin zituen bere azken urteetan. 1936an, Allied Arts Academy ireki zuen eta bertan artea, musika eta balleta irakatsi zituen. Urte horretan bertan, *"Peach Tree Street"*-en moldaketa bat agertu zen *"Gone With the Wind"*.  

1939an, New Yorkera joan zen bizitzera, musika editatu eta hainbat abesti ezagunetan kolaboratu zuen. 1952ko otsailaren 7an bakarkako debuta egin zuen Udaletxean. Geroago, Margaret Bonds ek *Chamber Society* sortu zuen, musikari beltzen talde bat, konpositore klasiko beltzen lanak egiten zituena. Bonds Harlemen bizi zenean, musika proiektu askotan lan egin zuen auzoan. Kultur Komunitate Zentro bat ezartzen lagundu zuen, eta musika ministro gisa aritu zen inguruko eliza batean.

1950eko hamarkadako Bondsen lanen artean "*The Ballad of the Brown King"* (euskaraz, "Errege marroiaren/ beltzaren balada") dago, tamaina handiko lana, 1954ko abenduan New Yorken estreinatu zena. Hiru Errege Magoen istorioa kontatzen du, batez ere Balthazar, "Errege marroi/beltza" deiturikoarena. Hasiera batean ahotsa eta pianorako idatzia izan zen, baina gero koru, bakarlari eta orkestrarako berrikusi eta, azkenean, CBS kateak telebistan eman zuen 1960an. Bederatzi mugimenduko obra handia, piezak hainbat musika tradizio beltzeko elementuak uztartzen zituen, hala nola jazza, bluesa, calypsoa eta espirituala. Bonds bere ibilbideko aldi horretan beste lan batzuk idazten ari zen: 1959an argitaratu ziren *Three Dream Portraits* ahots eta pianorako, berriro Hughesen poesia ezarriz. Korurako eta organorako "*Re Minor Meza"* urte berean eman zen lehen aldiz. 

Ahotserako bere konposizioen ondorioz, Bonds antzerkigintzan aktiboa izan zen, gero ekoizpen ugaritan musika-zuzendari gisa arituz eta bi ballet idatziz. 1964an, Bondsek Orkestrarako "*Montgomery Variations"* idatzi zuen, *"I Want Jesus to Walk with Me*" espiritualaren zazpi aldaera programatikoko multzoa. Bondsek lanerako programa bat idatzi zuen, zeinak Hegoaldeko Beltzek Jim Crow Hegoaldeko politika segregazionistak jada ez onartzeko erabakian zentratu zen, Montgomeryko autobusen boikotetan eta 1963an Birminghameko Sixteenth Street Baptist Churchen bonbardaketari begira. 1964an Bondsek amaitutako lana Ned Roremekin, lagun min eta ikasle ohiarekin, partekatu zuen. Azkenean Martin Luther King Jr.ri eskaini zion lana. Bi urte geroago, Los Angelesera joan zen bizitzera, Los Angeleseko Inner City Instituten eta Inner City Cultural Centerren musika irakasten.
**Credo,* S solo, Bar solo, chorus and orchestra (1965)
# "Dry Bones"
**When the sun goes down in rhumba land*, Text: Langston Hughes and Arna Bontemps
*The Pasture (1959), Text: R. Frost
**Two Piano Pieces'' (see also under 'Pieces for Solo Voice)
* *No Man Has Seen His Face* (S or T solo, SATB chorus, piano) (1968). Text: Janice Lovoos. (see also under 'Pieces for Solo Voice)
*''Ezek'el saw de wheel*
**Go tell it on the mountain*
**Hold on*
**I shall pass through this world* (a capella)
**Mary had a little baby* (SSAA)
**The Negro speaks of rivers*, Text: Langston Hughes
**You can tell the world* (SSA)
**You can tell the world* (TTBB)
*Fields of Wonder, song cycle, male chorus, Text: Langston Hughes

## Grabaketak 
1960ko hamarkadan, Leontyne Price, nazioartean famatua izan zen lehen afroamerikar opera abeslaria, Bondsen espiritualen moldaketa batzuk enkargatu eta grabatu zituen. Bondsen musika batzuk, piano piezak eta abesti artistikoak batez ere, hainbat musika-etxetan grabatu dira, gehienbat konpositore beltzen musika-albumetan. 2019an *The Ballad of the Brown King* (The Dessoff Choirs eta Orchestrak egina) estreinatu zen Avie zigiluarekin. 

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1932an, Bonds-en "*Sea Ghost"'' konposizioak Wanamaker Foundation Sari entzutetsua irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bonds Margaret Bonds at AllMusic
* Margaret Bonds Estatu Batuetako Eguneko Biografia Nazionala
*  . James Weldon Johnson bilduma Yale American Literature bilduman, Beinecke Rare Book eta Eskuizkribuen Liburutegian.