Bush Tower

**Bush Tower**, **Bush Terminal International Exhibit Building** edo lehenago **Bush Terminal Sales Building** bezala ere deitua, 30 pisu eta 132 metroko etxe orratz historikoa da, Midtown Manhattanen kokatua, New Yorken, Times Square ekialdean. Eraikinak 130-132 West 42nd Streeteko lursail bat hartzen du, Broadway eta Sixth Avenue artean. 1916 eta 1918 artean eraiki zuten Irving T. Bush-en Bush Terminal Company-rako. Bush Terminalek New Yorkeko Brooklyngo Sunset Park auzoan operatzen zuena.

Bush Tower merkataritza-erakustoki eta gizarte-gune gisa pentsatu zen hasieran. Bere diseinu bikainak estutasuna, altuera eta arkitektura neogotikoa konbinatzen zituen. Gainera, 1916ko Zonifikazio Legearen ondoren Times Square eta New Yorkeko etxe orratzen bilakaeran paper garrantzitsua jokatu zuen.

## Kontzeptua 
Irving T. Bushek (ez du inolako harremanik Bush familia politikoarekin), Bush Terminal Co.-k Bush Tower sortu zuen erosleak, fabrikatzaileak eta diseinatzaileak elkartzeko. Hori dela eta, enpresak "merkatu zentralizatu zabala" sustatu zuen, "sabai berean, produktuen lerro osoak denborarik galdu gabe aztertu ahal izateko".

Bush Terminal Company Londresko Bush Housen antzeko erakustaldi komertzialak eta espazio soziala uztartzen saiatu zen, 1920ko hamarkadan hiru fasetan eraikia, baina kontzeptu hori ez zen guztiz gauzatu.

## Arkitektura 
### Lekua 
Eraikuntza-tokia 15,2 m zabal eta 27,4 m luze baino ez zen, baina egitura 132 m-raino igo zen. Arkitektoek aipatu zutenez, eraikina "eraikin altu eta estuarentzako eredu bat egin nahi zuten etxadi baten erdian".

Helmle eta Corbett New Yorkeko enpresak (Londresko Bush House eta Alexandriako (Virginia) George Washington Masonic National Memorial (1922–1932) diseinatzaileak ere) —eta, zehazki, Harvey Wiley Corbett arkitektoak— Berpizkunde Gotiko itxura eman zioten Bush Towerri, New Yorkeko Woolworth eraikina baino hiru urte lehenago amaitu zen mugarriaren antzekoa.

Egiturak 27,4 m-ko zabalera du, eta bulego-eraikin gisa duen funtzioa dela eta, ez da beharrezkoa ohiko etxe orratzen leiho bat. Iparraldeko (42. kalea) eta hegoaldeko fatxadetan daude leihoak. Ekialdeko fatxadan sartutako argi-patio bat izan ezik, ekialdeko eta mendebaldeko hormak zuri utzi ziren hein handi batean. Tranpantojodun adreiluak, berriz, bertikalak diren "nerbioak" sortzen ditu, "itzal" faltsuko patroi batekin, bertikaltasuna hobetzeko. Arku zorrotzeko leihoek altuera bikoitzeko goiko solairua argiztatzen zuten (eraikina hainbat modutan deskribatzen da, 29 edo 30 solairu bezala). Ur-dorrea bera ere sabai txaparrotatu baten atzean ezkutatuta zegoen.

### Erabilera 
Dorrearen hiru pisu baxuenak New Yorkera etortzen diren erosleen erosotasunerako eta komenentziarako diseinatu ziren. Pisu horiek metropoliko klub pribatu tradizional handi batean inspiratu ziren, eta sortu berri den International Buyers Club-a hartzen zuten. "Atmosfera" eta "posizio soziala" izeneko elementu misteriotsua zuen, baina edozein enpresa "errespetagarritako" ordezkariak doan sar zitezkeen. Konpainiaren arabera, pisu horiek "kide diren emakumeentzat abegitsuak" izateko ere diseinatu zituzten.

Klubak hitzaldi aretoak, hainbat areto (jaun-andreentzako "erretiratuen gelak" barne), bulegoak, buffet-zerbitzua eta bigarren solairuko irakurketa areto handi bat eskaintzen zituen liburuzain trebatuek . Hirugarren solairuko auditorioan hitzaldiak, kontzertuak, fabrikatzaileen beraien promozio-filmak edota soinekoak erakusteko "moda desfileak" egin ditzake. 

Pisu baxuago horiek haritzezko panel handiak, ekialdeko alfonbrak eta antzinako altzariak zituzten; enpresaren publizitatearen arabera, "antzinako ingeles" estilo horrek "ehun urtetik gorako taberna batean sartu izanaren sentsazioa" ematen zion bati.

Goiko 27 pisuek fabrikatzaileen produktuen erakustaldiak zituzten, Metropolitar Arte Museoaren Aldizkariko idazle batek "museoaren ideia merkataritzari aplikatuta" bezala azaldu zuen kontzeptua.

### Estiloa 
Bush Tower-ek etxe orratzen ondorengo diseinuan eragina izan zuen. Raymond Hood arkitektoak 1924ko American Radiator Building enblematikoan eragin bat egotzi zien egitura horretako arkitektoei. *Literary* Gest eta *Vanity Fair* aldizkarietan aipamenak jaso zituen, eta Architecture-n Lewis Mumford bezalako kritikariek eta Midtown Manhattan-en eraikinik altuena osatu zenean, La Bush Tower-ek ere lagundu zuen negozio-barrutia Lower Manhattan-etik Midtown-era eramaten.

## Geroagoko historia 
Beheko solairuetako Buyers 'Club-a banku batek ordeztu zuen berehala 1920ko hamarkadaren hasieran, eta gero Old London Restaurant-ek 1931n. Metropolitan Life Insurance Companyk 1938an dorrea enbargatu ondoren, goiko solairuak bulego-erabilera erregularrerako bihurtu ziren. Maizter berrien artean, arropa fabrikatzaileen elkarte bat zegoen, 1939an hamargarren solairura aldatu zena; sei maizter komertzial eta bulegokoak 1941ean; Herman's Stores, kirol gaien denda bat, 1943. urtearen hasieran beheko solairura aldatu zena; eta Ameriketako Estatu Batuetako Gurutze Gorria eta beste bi maizter 1943. urtearen amaieran. Dorrea Jacob Freidus higiezinen inbertsiogileak erosi eta enkantean jarri zuen 1945ean. Ondoren, Joseph Durst higiezinen sustatzaileak 1951n zuzendutako sindikatu batek erosi zuen.

1980ko hamarkadaren hasieran, Times Squareko auzoa eta Bush Tower bera hondatuta zeuden, jabeek eraikina eraistea kontsideratzeraino. Baina berriztatu egin zuten, leku guztietan berogailu eta elektrizitate sistemak jarrita. Etxe orratza 1980ko hamarkadan erosi zuten egungo jabeek, Libanoko Dalloul familiak.

## Galeria 

Fitxategi:Bush_Tower-01.jpg|Seigarren etorbidetik dagoen ikuspegia 42 kalearekin.
Fitxategi:Bush_Tower-02.jpg|Alboko bista (eskuineko eraikina).
Fitxategi:Bush_Tower-03.jpg|Azken pisuak, Seigarren etorbidetik ikusita.
Fitxategi:Bush_Tower-05.jpg|Times Squaretik ikusita. Atzean, 1095 Avenue of the Americas.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bush Terminal Company (1917). ''''. New York, Redfield-Kendrick-Odell Co. (Testu osoa. )
* New York Hiriko Monumentu Historikoak Babesteko Batzordearen 23 orrialdeko txostena, Bush Dorreari eta leku enblematiko izendatzeari buruzkoa (1988)  artxibatua .
* Bush Tower-en argazki asko, ikuspegi historikoak eta kanpoko xehetasunak barne, hemen: nyc-architecture.com
* Bush Tower hemen: skyscraperpage.com
* New Yorkeko Liburutegi Publikoko Galeria Digitaleko Bush Tower-en irudi historikoa, Bush Tower Times Square / 42nd St eremuan lehen etxe orratzetako bat izan zela erakusten duena. Mid-Manhattanen testa