Jungla

thumb|300px|**Jungla bat, Kamerunen.**

**Jungla** oihan itxia izendatzeko erabiltzen den hitza da, bereziki gizakiak han barrena ibiltzeko etengabeko oztopoak dituena. Oihan arruntetan posible izaten da gizakiak ibiltzea, zuhaitzen hostotzak argia iragaten uzten ez duenez, zorutik gertu garatzen den landaredia garatzen ez delako. Junglan, ordea, maila guztietako hain da oparoa non pertsonen mugimenduak nekez gertatzen diren. Hedaduraz, jungla terminoa oihan tropikalak izendatzeko erabili izan da, bereziki ikuspuntu kolonial batetik.

## Jungla eta oihanaren arteko desberdintasunak 
Ohikoa da jungla eta oihanaren termino hauek sinonimotzat hartzea, baina desberdinak dira.
thumb|Ekuadoreko jungla
Oihan trinko eta zeharkaezinari, klima tropikal bero eta euritsuari, erreferentzia egin ohi dion terminoa da jungla. Lurraren azalera kontinentalaren % 6 inguru oihan gisa sailka daitezkeen ekosistemak dira, terminoaren erabilera komunaren arabera. Landare-espezie guztien % 57 inguru jungla-inguruetan bizi da.

Jungla hitza jatorriz sanskritotik datorren anglizismoa da, ज۬गल *jangala* (ez landatutako lursaila). Indiar azpikontinenteko hizkuntza askotan erabiltzen da, eta bertan edozein lur basati (adibidez, sanskritoz), basoko paisaiak (adibidez, urdueraz) eta oihan mardula (adibidez, interpretazio anglo-indiarrean) aipatzen dira.

## Erabilera aldakor terminoa 
thumb|Mahatsondo-sastraka, ohiko jungla mardula Australian

### Landaretza trinko eta mardul bezala 
Junglaren esanahi ohikoenetako bat lurraren mailan landaretza mardula duten lurrak dira, batez ere tropikoetan. Landaretza hori, normalean, nahiko trinkoa da gizakien mugimendua oztopatzeko, bidaiariek bidea moztea eskatzen baitu. Definizio honek oihanaren eta oihanaren arteko bereizketa egiten du; izan ere, oihanpeko oihanak landaretzarik gabe egon ohi dira, eguzki-argirik ez dagoelako, eta, horregatik, nahiko erraza da zeharkatzea.. Junglak izan daitezke barrualdean, edo basoen mugetan, baso tropikalak egon ohi diren lekuetan, uholdeak edo giza jarduerak direla medio. Junglak, gainera, ohikoena dira oihan-ertzetan zehar, erreka-ertzetan adibidez, berriro ere lurraren mailan dagoen argi handiagoaren ondorioz.

Montzoien basoak eta mangleak mota honetako junglak dira. Oihanak baino kanopo irekiagoa dutenez, montzoiek, normalean, lur azpiko landare trinkoak izaten dituzte, liana eta zuhaixka ugarirekin, mugimendua zailtzen dutenak, eta mangleen sustraiek eta kanopio baxuek, berriz, antzeko zailtasunak sortzen dituzte.

Laburbilduz, terminoa ez da testuinguru tekniko batean erabiltzen, baina oihan tropikala bioma gisa deskriba dezake, hau da, biodibertsitate zabala eta dentsitate handiko populazioa duen baso bat, sastrakak, zuhaitz gazteak, igokariak eta lianak eta belar-landareak barne. Bioma gisa, oihanak bi zona klimatiko beroetan daude, eta oihanaren gehieneko faseekin lotuta daude. Horregatik, oihana oihan tropikaletik bereiz daiteke; izan ere, oihan tropikal baten argi-blokeoaren adaburutik kanpo hazten diren zuhaixka tropikal, igokari eta zuhaitz txikiz osatutako armiarma ugaria da lehenengoa, eta oihanean, berriz, zuhaitzek bizirik iraun behar dute eguzki-argiaren bila (landaretza lodiaren ondorioz ez dago halakorik). Beraz, jungla, batzuetan, benetako oihanen ertzetan dago, eta bertan, zenbat eta eguzki-argi gehiago egon, orduan eta handiagoa izan daiteke giza jarduera.

### Baso hezea bezala 
Hasieran esploratzaile europarrak oihan tropikaletan barrena ibaitik ibiltzen zirenez, erreka-ertzak estaltzen zituen landaretza trinko eta korapilatsuak baso osoan halako oihan-baldintzak zeudela ematen zuen. Ondorioz, oker suposatu zen jungla osoa zeharkaezina zela. Horrek, aldi berean, badirudi bigarren herri junglaren erabilera ia edozein oihan tropikal heze bezala sortu zuela. Testuinguru horretan, jungla bereziki lotuta dago euri-oihan tropikalarekin, baina hodei-basoetara, oihan epeletara eta mangroetara zabal daiteke "Jungla" hitzak 1970eko hamarkada baino lehenagoko hedabide inprimatuetan oihan tropikalei erreferentzia egiteko erabiltzen ziren terminoen % 80 baino gehiago hartzen zuen; ordutik, etengabe ordeztu da "oihan tropikala" hitzarekin, nahiz eta oraindik ere "oihan" hitzak ohiko erabileran jarraitzen duen oihan tropikalak aipatzerakoan. Ohiko erabileran, jungla izeneko eskualde guztiak ezin dira oihan euritsu gisa kalifikatu, Thailandia iparraldeko edo Txinako Guangdong hegoaldeko baso tropikalen kasuan bezala. Zientifikoki, baso monzonikoak edo hosto erorkorreko baso tropikalak edo jungla lehorrak dira, baina ez jungla euritsuak..

"Oihaneko legea" terminoa ere antzeko testuinguru batean erabiltzen da, Rudyard Kiplingen "Oihaneko liburua" liburutik (1894) ateratakoa — nahiz eta liburu horretan agertzen diren oihaneko animalien gizartean eta argi eta garbi giza gizartearen metafora gisa adierazi nahi den, esaldi hori Kiplingek zehatz-mehatz deskribatzen duen lege-kode korapilatsu bati buruzkoa da, eta ez legerik gabeko kaos bati buruzkoa.

"Jungla" hitzak naturazko konnotazio kontrolaezin eta kontrolaezinak dakartza, zibilizazioarekiko isolamendua, gogora ekartzen dituzten emozioekin batera: mehatxua, nahasmena, ezintasuna, desorientazioa, zoromena eta inmobilizazioa.

Eztabaida maila handiago batean, Ehud Barakek — Israeldar lehen ministro eta Defentsa ministro ohia  — Israel «junglako herrixka» batekin alderatu zuen. Bakeari buruzko Israelgo Mugimenduaren aurkariek Baraki leporatu zioten israeldarren bizilagunak (bereziki palestinarrak) «piztiekin edo basatiekin alderatzea, haiekin komunikatzeko, hurbiltzeko, ezagutarazteko edo adiskidetzeko aukerarik ez baitago».

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euri-oihan tropikala
* Mangladi
* Amazonia

## Kanpo estekak