open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peche Di

**Peche Di** (Bangkok, Thailandia, 1989a), batzuetan **Peche Diamond**, thai-estatubatuar emakumezko modelo eta modelo-agente transgeneroa da.

## Bizitza 
**Pitchadapha Phasi** () benetako izenez, Bangkoken jaio zen 1989an. Jaiotzean gizonezko generoa esleitu bazioten ere, 15 urte zituenean bere burua emakumetzat aurkezten hasi zen eta trantsizioa egiteari ekin zion. 2010ean Ameriketako Estatu Batuetara joan zen ikasle-bisa zuela. Zenbait edertasun lehiaketa irabazi ondoren, ''America's Next Top Model* lehiaketan sartu zen New Yorken, baina ez zuen irabazi.

2014an Di C☆NDY aldizkariaren azalean agertu zen beste 13 emakume transgenero ezagunekin batera, agerkariaren bosgarren urteurrena ospatzeko egindaki azal berezian hain zuzen.

2015eko maiatzean Dik pertsona transgeneroei zuzendutako *Trans Models NYC'' modelo-agentzia sortu zuen New Yorken.

## Edertasun lehiaketak 
## Erreferentziak
Moon Jae-in

**Moon Jae-in** (hangul=문재인, hanja=文在寅; Geoje, 1953ko urtarrilaren 24a) hegokorear politikaria da, Koreako Errepublikako presidentea 2017ko maiatzetik. Urte horretako presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen, botoen %41ekin.

## Erreferentziak
Calligrammes

'***Calligrammes, poèmes de la paix et de la guerre 1913-1916***' ("Kaligramak, bakea eta gerra poemak 1913-1926") Guillaume Apollinairek 1918. urtean kaleratu zuen, ohiko poemekin batera, ikuste-poesiaren antologia da. Poemak gerra-frontean idatzi zituen.

## Ezaugarriak 
Liburu honetan Apollinairek, joera esperimentalean interesaturik, bere kaligramen bilduma bat aurkeztu zuen. Kaligramen ezaugarriak hitzen eta letren antolaketa tipografikoarekin lotuta dago. Elementu horiek poemak marrazkiak bihurtzen dituzte, testuari beste esanahai emanez. Marrazkiak hitzak bezain garrantzitsuak dira. Horren arabera, kaligramak ikuste-poesia eta poesia zehatza bezala definitu daitezke. Halaber, Apollinaire abangoardismoaren aitzindari izanik mugimendu horren barruan koka daitezke. Modu batez ere idazkera automatikoaren eta surrealismoaren aurrekari moduan har daiteke.
[thumb| "Reconnais-toi", [1915eko kaligrama ezaguna.]]
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Jatorrizko liburuaren erreprodukzioa *The Public Domaine Review* webgunea.
2040ko hamarkada

**2040ko hamarkada**k 2040tik 2049. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.

## Gertaerak 
### Zientzia eta teknologia 
### Gertaerak 
* 2045eko abuztuaren 12ko eguzki eklipse osoa Ipar Amerikan zehar.

### Kultura 
### Pertsona nabarmenak 
## Kanpo estekak
Aljeriako gastronomia

thumb|Kuskusa, Aljeriako jaki nazionala
**Aljeriako gastronomia** Aljeria herrialdeko sukaldaritza tradizionala da. Adituen esanetan, bertan dago Europako sukaldaritza mediterraneoaren eta Afrikakoaren arteko muga edo erdigunea. Toki eta urte-sasoi batetik bestera biziki aldatzen denez, anitza, oparoa da herrialde handi horretako sukaldaritza. Nutrizio aldetik, bikaina: gantz, gatz eta azukre gutxi, landarezkoaren presentzia etengabea izaki. Zereala du bertako janak ezinbesteko zutabea, janari guzti-guztien laguntzaile diren hainbat motatako ogiak ez ezik (*khobz dar, kesra rakhsis, kesra matlouh, kesra m’bessa, aghroume, akourane...*) era askotako opil eta pastelak moldatzeko funtsezkoa.

## Jaki ezagunak 
thumb|Chakhchoukha, abelgorri okelarekin egina
Kuskusa da Aljeriako plater nazionala, eta harekin batera, jakirik ezagunena agian *chakhchoukha* izan daiteke: abelgorrien okela, barbantzu eta patatazko estofatua, eta bertan blaitzen diren ogi apurrak.

Ezagunak dira, halaber, *burek* deritzona, hostorean bildutako haragia, arrautza frijitu eta tipula txikitua, *mexui* edo bildots errea, eta *dolma*, mahatsondo orrietan bildutako piper eta tomatea.

## Otorduak 
Janariaren aurretik olioz erretako gari-olatak te beroarekin hartzeko ohitura dago.

Eguerdi edota ilunabarrekoan, jaki beroa hartzen da lehenik, ogiz lagunduta, eta, ondoren, oliba olioz ondutako berdura dator. Barazkien artean, ohikoak dira tomatea, porrua, tipula, kuia, leka, azenarioa, arbia, alberjinia eta kalabazina.

Postreetan gozoki, opil eta pastelak ohikoak dira. Hainbat orezko gutizia egin ohi dira dira, hala nola *galb el louz* (semolazko orea arbendolez beterik) *makrud* (datil-purea gari-semolaz bildua), *mcheweq* (ospakizunetako pasteltxo arbendolazkoak)*, m’khabez* (fruitu lehorrez beteriko opila), *tcharaq* (kruasanaren itxurakoa, arbendol krema hondar-orez bildu eta laranjondo-lorez lurrindua), *samsa, sfenj, tamina, tahboult, msemmen, baghrir*…

## Edariak 
Islamaren aginduz, alkoholdun edaririk ez dago, teorian bederen. Esnea, gazura, gaztanbera, mami edo gatzatua, tea eta menda dira ohikoenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miss Dalí

***Miss Dalí*** 2018ko Ventura Pons kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Anna Maria Dalí Salvadorren arreba txikia da. Anai-arrebek asko maite dute elkar, eta pozik bizi dira Cadaquesen. Baina, gerrak, helduaroa, Salvadorren arrakasta artearen munduan eta Gala emakume misteriotsua etorriko dira. Anai-arrebek ez dute elkarrekin hitz egingo berrogei urtez.

## Aktoreak 
* Marta Angelat: Catalina
* Eulàlia Ballart: Anna Maria Dalí (gaztea)
* Claire Bloom: Maggie
* David Bocian: Jeff Helmot
* Martha Carbonell: Àvia
* José Carmona: Federico García Lorca
* Joan Carreras: Salvador Dalí
* Berta Castañé: Anna Maria Dalí (umea)
* Timothy Cordukes: Goemans
* Allan Corduner: Moore kapitaina
* Matthieu Duret: Éluard
* Víctor Espejo: Carlos Lozano
* Alberto Ferreiro: Luis Buñuel
* Joan Fibla: Caminada
* Mario Gas: notarioa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anthologie de l'humour noir

'''''Anthologie de l'humour noir''''' ("Umore beltzaren antologia") André Breton surrealismoaren sortzaile nagusiak eta idazle frantsesak prestatutako ipuinen antologia ezaguna da.

## Historia 
1940an Éditions du Sagittaireren eskutik Parisen plazaratutakoa, Vichyko gobernuak liburuaren banaketa debekatu zuen. Bigarren Mundu Gerra bukatu ondoren, 1947an, Breton erbestetik itzuli zenean, zuzenketa batzuk eginez gero, berrargitaratu zen. 1966an, Bretonek berriro argitaratu zuen lana, orduan, "behin-betikoa" bezala. Egileen aukeraketa Bretonek berak egin zuen, haren gustuaren arabera. Egileak kronologikoki jasota daude, aurretik hitzaurre labur batez aurkeztuta.

## Garrantzia 
Antologia honek ezezagunak ziren edo ahaztuta zeuden idazle askoren izena zabaldu zuen eta horrek bere garrantzia ematen dio. Baina ezaguna baldin bada, batez ere, umore beltz kontzeptua sortzeagatik da. Liburu hau baino lehen inork ez zekien umore beltza zer zen; agian arraza beltzeko pertsonekin lotutako umorea bezala ulertuko zen. Laster, kontzeptu berria publiko artean zabaldu zen.

## 1966ko edizioaren egileak 
Egile guztiak:

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :You Tubeko bideoa.
Inconscientes

**Inconscientes** 2006. urtean Bilbon sorturiko rock musika taldea da.

## Taldea 
Taldea Iñaki "Uoho" Antónek bultzatuta sortu zen *La Inconsciencia de Uoho* izenarekin eta 2007an izen bereko diska plazaratu zuten. Taldekideak Extremoduro taldekoak ere baziren eta bira azkar baten ondoren taldea bertan behera gelditu zen. 2016an Extremoduroren geldialdi bat izan zen eta *Incoscientes* izenarekin berriz elkartu eta *Quimeras y otras realidades* diskoa atera zuten. Hurrengo urtean zuzeneko diska bat atera zuten, *Directo en la Penélope*.

## Diskografia 
* *La Inconsciencia de Uoho* (2007, Muxik)
* *Quimeras y otras realidades* (2016, El Dromedario Records)
* *Directo en la Penélope* (2017, El Dromedario Records)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luber Jack

**Luber Jack** 2011. urtean Bilbon sorturiko rock and roll musika taldea da.

## Taldea 
El gato negro taldean ibili ondoren Luis Solo eta Roberto Crespok *Luber Jack* sortu zuten.

## Diskografia 
* *Llegó la hora* (2012, Muxik)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Memoria de Pez

**Memoria de pez** Zornotzan sortutako rock musika talde bat da.

## Ibilbidea 
Taldea *Bir Litter* izenarekin sortu zuten eta 2008an *Memoria de pez* bihurtu zen.

## Diskografia 
* *En el mar de los sueños* (2008, Muxik)
* *100 nudos por segundo* (2011, Muxik)
* *Tocar madera* (2013, Muxik)
* *Serendipia* (2016, Muxik)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mortal Kombat (filma)

**Mortal Kombat** (euskaraz *Borroka Hilkorra*) 1995eko Paul W. S. Anderson ingeles zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko ekintza film bat da. *1992ko izenburu berdineko bideo-jokoan* oinarritua dago. Robin Shou, Linden Ashby, Bridgette Wilson eta Christopher Lambert aktoreek antzeztu zuten.

*Mortal Kombat II* (1993) jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Bederatzi belaunaldietan zehar, Shang Tsung (Cary-Hiroyuki Tagawa), azti gaiztoak, printze boteretsu bati bere etsai arrikutsuak garaitzen lagundu dio. Mortal Kombat borroka txapelketako 10. ekitaldia berriz ere irabazten baldin badu, Kanpo Munduan sustraitu den gaiztakeria Lurraz betiko nagusituko da.

## Aktoreak 
* Christopher Lambert: Raiden
* Robin Shou: Liu Kang
* Linden Ashby: Johnny Cage
* Cary-Hiroyuki Tagawa: Shang Tsung
* Bridgette Wilson: Sonya Blade
* Talisa Soto: Kitana printzasa
* Trevor Goddard: Kano
* Kevin Michael Richardson: Goro
* Chris Casamassa: Scorpion
* François Petit: Sub-Zero
* Keith Cooke: Reptile
* Gregory McKinney: Jackson Briggs
* Hakim Alston: Fraide soldadua
* Kenneth Edwards: Art Lean

## Kanpo estekak 
* IMDBko filma irakurgai
Antologia

thumb|300px|Zientzia-fikziozko literaturaren antologia frantsesez.
**Antologia** bat lan berezien edo garrantzitsuen bilduma bat da. Egiteko ikuspuntuak desberdinak izan daitezke: literarioak, esaterako olerki onenak, zinematografikoak, musikalak. Aukeraketa oso subjektiboa izan daiteke, kritikari baten ikuspuntutik onenak, edo, itxuraz, objektiboagoa, pertsona askoren iritziak bilduz. Dena dela, kasu guztietan partzialak eta arbitrarioak dira

## Etimologia 
"Antologia" hitza grezieratik dator: “anthos”, batetik, “lore” bezala itzul daiteke; “legein”, bestetik, aditza da eta esanahia “aukeratu” da. Horregatik ere batzuetan, Pierre Laffiteren eraginez, "lorategi" hitza erabili izan da, adibidez, "Euskal Poesiaren Lorategia". Baita ere "Lan hautatuak" eta "Lan Oroigarriak" hitzak erabili izan dira "antologia"ren ordez.

## Antologiak literaturan 
thumb
Literaturaren historiaren garrantzi handia izan dute antologiek, batez ere mugimendu berrien aurrean gaudenean. Adibidez, 1969an Juan San Martinek egin zuen euskal poesia berriaren antologiak, *Uhin berri*, olerkari gazteak plazaratzeko garrantzi handia izan zuen.

Poesia alorrean oso ohikoak dira antologiak baina beste generoetan ere arruntak dira baita. Ipuinen antologiak, alegien antologiak, mikroipuinen bilketak, egile baten testu onenak... Horren arabera, antologia gaiaren araberakoa izan daiteke, esaterako, ipuin erotikoen aukeraketa bat, egileen arabera, adibidez, Gabriel Arestiren testu onenak, edo erabat pertsonala, hau da, antologoaren gustuaren arabera.

Normalean, aukeratutako testu bakoitzean elementu hauek jasotzen dira:
* Testua atera den lanaren titulua eta aukeratutako zatia.
* Egilearen izena. Batzuetan egilearen datu gutxi batzuk ematen dira.
* Pasarteak baldin badira horrela azaldu behar da.

## Antologiak musikan 
Oso ohikoak dira abeslari edo talde baten konposizio arrakastatsuenak biltzeko bildumak. Baita ere estiko edo joera baten arabera egin daiteke, adibidez, urte bateko kanta entzunenak, ska kanta ezagunenak...

## Antologiak zineman 
Planteamendu berarekin zinemaren kasuan formatuak egiteko modua baldintzatzen du. Izan daiteke filmen pasarte batzuen antologia, edo film ezagunenen bilduma, zuzendari baten inguruko zikloa... Historiaren zineman ospe handia lortu zuen *Cinema Paradiso* filmaren amaieran jasotzen den zentsuratutako musu guztien antologia.

## Erakusketa antologikoa 
Arte munduan ere egile baten edo talde baten antologia egin daiteke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Krestomatia.

## Kanpo loturak 
* Euskaltzaindiaren *Literatura Terminoen Hiztegia*ren definizioa.
Gangwon

**Gangwon-do** () Hego Korea ipar-ekialdeko probintzia da. 16.866 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 1.567.091 biztanle zituen. Hiriburua Chuncheon da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Red Bull–Bora–Hansgrohe

**Red Bull–Bora–Hansgrohe** (UCI kodea: **RBH**) alemaniar txirrindularitza talde profesionala da, UCI WorldTeam lizentziaduna.

## 2025eko taldea 
## Kanpo estekak
Hego Chungcheong

**Hego Chungcheong** (, *Chungcheongnam-do*) Hego Korea mendebaldeko probintzia da. 8.192 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 2.180.925 biztanle zituen. Hiriburua Hongseong da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sejong (hiria)

**Sejong** () Hego Korea erdialdeko hiria da. 2012 sortu zuten, herrialdeko zentro administratiboa izan zedin. 465 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 284.225 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stephen Hillenburg

**Stephen McDannell Hillenburg** (Lawton, Oklahoma, Ameriketako Estatu Batuak, 1961eko abuztuaren 21a - San Marino, Kalifornia, 2018ko azaroaren 26a) estatubatuar animatzailea, ekoizlea eta biologoa izan zen, Bob Belaki marrazki bizidun telesailaren sortzailea izateagatik ezaguna.

## Ikasketak 
Anaheimeko (Kalifornia) Savanna Institutuan graduatu ostean, Kaliforniako Humboldt Estatu Unibertsitatean sartu zen, 1984an lizentziatu zen baliabide naturalen ustiaketaren ikasketetan, itsasoko baliabideetan espezializatuz. 1992an, California Institute of the Arts-en animaziozko masterra egin zuen.

## Kanpo estekak 
* S. Hillenburg-en biografia
Iturrigorri Kirol Elkartea

**Iturrigorri Kirol Elkartea** Bilboko Errekalde auzoko futbol taldea da. 1923an sortu zen.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 1

### Azken denboraldietako emaitzak 
## Palmaresa 
* Bizkaiko Ohorezko maila (1): 1976

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Team dsm–firmenich PostNL

**Team dsm–firmenich PostNL** (UCI kodea: DSM), lehenago **Shimano-MemoryCorp** eta **Argos-Shimano** deitua, alemaniar txirrindularitza talde profesionala da, UCI WorldTeam lizentziaduna.

## 2025eko taldea 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Josu Larrazabal

**Josu Larrazabal** (Orozko,  - ) bizkaitar prestatzaile fisiko eta kirol zuzendaria da, txirrindularitza arloan ibilitakoa. Soin Hezkuntzako Euskal Erakundean ikasi eta gero, Euskaltel-Euskadin lan egin zuen. Gero, Trek–Segafredon ere ibili da.
Gyeonggi

**Gyeonggi-do** (, “Hiriburuaren inguruko probintzia”) Hego Korea ipar-mendebaldeko probintzia da. 10.170 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 13.255.523 biztanle zituen. Seulgo metropoli eremuaren parte da. Hiriburua Suwon da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ipar Gyeongsang

**Ipar Gyeongsang** (, *Gyeongsangbuk-do*) Hego Korea ekialdeko probintzia da. 19.030 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 2.745.070 biztanle zituen. Hiriburua Andong da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hego Gyeongsang

**Hego Gyeongsang** (, *Gyeongsangnam-do*) Hego Korea hego-ekialdeko probintzia da. 10.533 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 3.455.540 biztanle zituen. Hiriburua Changwon da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zorroza Futbol Kluba

**Zorroza Futbol Kluba** Bilboko Zorrotza auzoko futbol taldea da. 1914an sortu zen

Gaur egun Bizkaiko 3. erregionalean dabilen arren sei denboraldi egin zituen Hirugarren Mailan.

## Datuak 
2019-20 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 6

### Azken denboraldietako emaitzak 
## Palmaresa 
* Bizkaiko Ohorezko maila (1): 1995

## Kanpo estekak
Ipar Jeolla

**Ipar Jeolla** (, * Jeollabuk-do*) Hego Korea mendebaldeko probintzia da. 8.067 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 1.883.195 biztanle zituen. Hiriburua Jeonju da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hego Jeolla

**Hego Jeolla** (, *Jeollanam-do*) Hego Korea hego-mendebaldeko probintzia da. 12.252 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 1.927.645 biztanle zituen. Hiriburua Muan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ortuella Kirol Elkartea

**Ortuella Kirol Elkartea** Bizkaiko Ortuella herriko futbol taldea da. 1922an sortu zen.

1985ean Bizkaiko Ohorezko mailan bigarren izan eta Hirugarren Mailara igo zen bertan urtebetez aritzeko.

## Datuak 
2018-19 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 1

### Azken denboraldietako emaitzak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Adarra Saria

**Adarra saria** Donostiako Udalak *Donostia Kultura* elkartearen bidez euskal musikarien ibilbidea omentzeko urtero ematen duen saria da.

## Ekitaldia 
2014 urtean izan zuen lehen aldia eta Victoria Eugenia Antzokian izaten da ekitaldia. Saria bera Marijose Rekalde artista nafarraren brontzezko eskultura bat da.

## Palmaresa 
Honako hauek izan dira Adarra Saria jaso duten musikariak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abesbatza-zuzendari

thumb|200x200px|Abesbatza bat bere zuzendariarekin
Musika klasikoaren munduan, **Abesbatza-zuzendaria** abesbatza edo koro bateko korda edo ahots desberdinak prestatu eta koordinatzeko arduratzen den musikaria da, beti ere musika-lan bat interpretatzeko asmoarekin. Batzuetan korda bakoitzak (sopranoak, mezzosopranoak, kontraltoak, tenorrak, baxuak, baritonoak...) bere arduraduna dauka (ahots bakoitzeko lana koordinatzeko pertsonak). Zuzendariak eskuekin eta buruarekin zuzentzen du abesbatza osoaren interpretazioa.

* Obra *a capella* interpretatu behar denean, edo pianista baten edo instrumentu talde  txiki baten laguntzarekin, zuzendaritza musikalaren  arduraduna, normalean, koruko zuzendariarena izaten da.
* Obra orkestra batekin interpretatu behar denean (musika sinfoniko-korala), zuzendaritza musikalaren arduraduna, normalean, orkesta- zuzendaria izaten da.
* Koru mota desberdinak existitzen dira eta hortaz zuzendari mota desberdinak badira ere, guztiak  abesbatza-kantugintzarako prestatu izan dira. Koru-zuzendariaren jantzia eta koristena desberdina izaten da.

## Euskal Herriko zuzendariak 
Besteak beste hauek dira Euskal Herriko abesbatza-zuzendari ezagun batzuk:

* Javier Alberdi
* Tomás Asiain
* Basilio Astulez

* Javier Busto
* Maddalen Dorrronsoro Amiano
* Josu Elberdin
* Juan Eraso
* Secundino Esnaola

* Martin Gorostidi
* Alaitz Guridi Agirrezabala

* Pío Iraizotz

* Sabin Salaberri
* Iñaki Tolaretxipi Tejería

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gipuzkoako Abesbatzen Federazioa
* Hainbat lurraldetako abesbatza-federazioak
Tushetiar zaldi

**Tushetiar zaldia**, (), Georgiako ekialdeko Tushetiako eskualdeko bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarrienagtik ponien sailkapen taldean sartzen da.

Gaur egun kopuruz asko murriztutako arraza da, eta bakan bilakatu da. Kaukasoko zaldi arraza antzinetakoetariko bat da.

Zaldi landatarrak dira, leku malkartsuetan tarte handiak egiteko gai direnak. Askotan azienda gobernatzeko erabiltzen dira. Baita errepidetatik kanpo mendiko eskualdetan garraioa egiteko, zamabere gisa.

## Arrazaren historia 
Zaldi hauek antzinako georgiar zaldi arrazetan daukate oinarri baina Asiako hainbat arrazen eragin handia hartu zuten. Bererziki arabiar zaldien zein turkomanar zaldien odola nabarmena da, baina beti Georgiako mendi aldeko ingurune latzen eraginarekin. Arrazaren hautespena seguruen, oso aspaldikoa da.

Zaldi hauek artzainek artaldeak gobernatzeko erabili omen dituzte.

## Arrazaren egoera 
thumb|350 px|eskuinera|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2018ko Damasko eta Homsen bonbardaketa

**2018ko** apirilaren 14an Ameriketako Estatu Batuek, Frantziak eta Erresuma Batuak **Damasko eta Homsen bonbardaketa** egin zuten hegazkin zein itsasontzietatik. Mendebaldeko hiru potentzien arabera, Siriako gerra zibilean ustez emandako Doumako eraso kimikoari erantzuteko egindako erasoa izan zen. Bertsio horren arabera, Siriako gobernuak Ghoutako ekialdean apirilaren 7an gerra kimikoa egin zuen bere herritarren aurka. Siriak ukatu egin zuen eraso horiek gertatu izana, eta erasoak nazioarteko legediaren bortxaketa zela argudiatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mariana Hargain

**Mariana Hargain Etxepare** (1860, Ezpeleta &ndash; 1925, Donapaleu) Lapurtar bertsolaria zen.

## Bizitza 
Ezpeletan sortua zen bat-bateko bertsularia eta bertsu jartzailea. Kanbon bizitu zen "Hegontoinia" baserrian eta "Ipharagerrecoborda" etxean. Espartingintzan eta laborantzan ari izanez.  1891n ezkondua, seme baten ama zen. Hil zen Donapaleun 1925ean.

Kanbon agertu zen lehen aldiz plazan kantukide zituela D'Ibarrart, Laztiri eta Soule. Baina gehienetan kantukide zuen gazteago izanagatik Aña Debrua deitu emazte bertsularia. Arrakasta handia biltzen zuten bi andereek eta anitz galdetuak ziren.

Bertso-sariketez bestalde Mariana Hargainek asko bat-bateko bertsu kantatu ditu ezteietan, bataioetan eta komunionetan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Mari Luixa Erdozio
* Mariana Etxegarai

## Kanpo loturak 
* "Bi emazte bertsolari Bilketa.eus atarian
* "Mariana Hargain eta Aña Deabrua, XIX. mende amaieran plazaz plaza ibilitako bertso-bikotea" Gaur8 2018/03/17
* "Bi emazte bertsolari, Marie d'Abbadie d'Arrast, 1896" - Bilketa.eus
Miren Ortubay Fuentes

**Miren Ortubay Fuentes** (Gasteiz, 1958) abokatua eta kriminologoa da. Zuzenbide penalean doktorea. Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea, eta genero-indarkerian eta presoen eskubideetan aditua.

## Biografia 
1980an Zuzenbidean lizentziaduna Deustoko Unibertsitatean, eta Zuzenbidean doktore unibertsitate berean. Kriminologian diplomaduna Madrilgo Complutense Unibertsitatean. Kriminologiako graduondoko ikasketak Louvain-la Neuve unibertsitatean(Belgika) egin zituen.

## Ibilbidea 
Abokatu lana egiten hasi zen. 1982an, Salhaketa (Gasteiz), presoen babeserako Elkarteko fundatzaileetariko bat izan zen. 1995etik 2006ra bitartean Arartekoaren aholkulari juridiko izan zen, Justizia eta emakume eta ginzonen arteko Berdinatasunaren arloko arduraduna.

Euskal Herriko Unibertsitateko Zuzenbide eta Gizarte-Lan fakultatetako (EHU) irakasle titular da. Emakumeen aurkako indarkeria: prebentzioa eta esku-hartzea irakasgaia ematen du, besteren artean.​ Maria de Maeztu foro feministako kide da eta Beste Ahots Feministak eta GGKE Afganistaneko Giza Eskubideen aldeko Elkartea (ASDHA) kolektiboetan kolaboratzen du. Fernando Buesa Blanco Fundazioko Patronatuko kide da.

Emakundek egindako “Experiencia de la detención policial de las mujeres de la Comunidad Autónoma del País Vasco” ikerketan parte hartu du Lehitzune Zuloagarekin eta Estibaliz de Miguelekin batera.

## Lanak 
* Tutela penal de las condiciones de trabajo. (EHU, 2000).
* “Diez años de la “Ley integral contra la violencia de género”: Luces y sombras”, Ventana Jurídica Aldizkaria, Escuela Capacitación Judicial, El Salvador, 2015.
* “Cuando la respuesta penal a la violencia sexista se vuelve contra las mujeres: Las contradenuncias", Oñati Socio‐Legal Series.
* "Nueva reforma para un derecho penal cada vez más viejo", Hika, 218 zk., 2010.
* “Protección penal frente a la violencia de género. Análisis de la eficacia de la Orden de Alejamiento”, Euskal Ikasketen XVII. Kongresua, Gasteiz, 2009.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Berriz indarkeria aipatzeak ez du auzitan jartzen onespena Berria, 2023.02.09
Isle of Dogs (filma)

***Isle of Dogs*** stop motion teknika erabiliz 2018ko Wes Anderson estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Megasakiko herrian txakur gripearen izurritea zabaldu da. Horren ondorioz, agintariek txakur guztiak irla batera eramatea erabakiko dute. Hortik aurrera, txakurrak bakartuta biziko dira.

Atari Kobayashi gaztetxoa, berriz, ez dago prest 'Spots' bere lagun fidela galtzeko. Horregatik, irlara abiatuko da, haren bila. Bertara ailegatzean, espero ez zuen errealitate bat aurkituko du, eta herria arriskuan jartzen duen plan bat ezagutuko du. 'Boss' txakurraren laguntza izango du mehatxuari aurre egiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Uchiage Hanabi, Shita Kara Miru ka? Yoko Kara Miru ka? (2017ko filma)

2017ko Akiyuki Shinbo japoniar zinema zuzendariaren filma da. 1993ko izen bereko filmean oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Nazuna triste da, eskolaz aldatu behar dutelako. Etxetik ihes egiten saiatuko da Norimichi lagunarekin batera, baina ez du lortuko. Halako batean, gaztetxoak denboran bidaiatzeko modu bat topatuko du. Nazuna etxera joatera behartua izan baino lehenagoko unera joango dira... Zer gordetzen du patuak?

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Corner

***The Corner*** estatubatuar telesail dramatikoa da, David Simon eta Ed Burnsen *The Corner: A Year in the Life of an Inner-City Neighborhood* liburuan oinarrituta.

## Sinopsia 
AEBetako Baltimore hiriko erdiko klaseko familia baten egunerokoa deskribatzen du telesailak. Heroinarekiko adikzioaren ondorioz, miserian murgilduta bizi dira.

## Pertsonaiak 
* T. K. Carter: Gary McCullough
* Khandi Alexander: Francine "Fran" Boyd
* Sean Nelson: DeAndre McCullough
* Clarke Peters: Fat Curt
* Glenn Plummer: George 'Blue' Epps
* Toy Connor: Tyreeka Freamon
* Maria Broom: Bunchie Boyd
* Sylvester Lee Kirk: DeRodd
* Corey Parker Robinson: R.C.
* Reg E. Cathey: Scalio
* Rodney Scott: Little Deandre

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Las leyes de la termodinámica

***Las leyes de la termodinámica*** 2018ko Mateo Gil espainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Manel fisikaria da, eta Elena modeloa eta aktorea. Bien arteko harremana amaitu berri da, kontua ez zihoan ongi. Baina Manel fisikaria denez, uste du harremanaren porrota ez dela sentimenduan oinarritu, eta fisikarekin zerikusia duela frogatu nahiko du; hain justu, termodinamika legeekin zerikusia duelakoan.

## Aktoreak 
* Vito Sanz: Manel
* Berta Vázquez: Elena
* Chino Darín: Pablo
* Vicky Luengo: Eva
* Irene Escolar: Raquel
* Andrea Ros: Alba
* Josep Maria Pou: Amat profesorea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Contubernium

***Contubernium*** bat armada erromatarreko unitate minimoa zen. Denda partekatzen zuten infanteriako zortzi soldadurengandik osatuta zegoen. Nolanahi ere, dendaren gelak bakarrik  sei ohe zituen, *contubernium*aren bi gizon beti guardia egiten zutelako.

10 *contubernia* elkartzeak *zenturia* bat osatzen zuen, *ehuntari* baten agintera.

## Kanpo estekak
Galiziarren balea arrantza

**Galiziarren balea arrantza** galiziarrek eta Galizian egindako itsas ugaztun horien harrapaketa da. Ehizatutako baleak *Eubalaena glacialis* izan dira historikoki (euskal edo sardako balea), baina Aro Garaikidean *Eubalaena japonica* ere ehizatu dute ipar Itsaso Barean.
[thumb|[Cee, Galiziako ipar-mendebaldeko muturrean, luzaroan baleen prozesamendurako lantegi izandakoa]]
Galizian ez dago zetazeoen inguruko agiri historikorik XIII. mende arte.Valdés Hansenek dioenez, baleak, bereziki sardako baleak, arrantzarako beste espezie bat gehiago izan zen galiziarrentzat. Galiziarrak baleazaleak izan ziren zazpi mendez. Zetazeoen ehiza eta merkaturatzeak eragin handia izan zuen Galizia osoko hiri garapenarekin. Baleengandik erauzitako lehengaiak hainbat produktu erosteko baliatzen ziren: olioa argiztapenerako, balea bizarrak Katalunian luxuzko arropak edo aterkien barilak egiteko bideratzen ziren, baita farmazian eta kosmetikan erabilitako produktu eta haragitarako.

Galiziarren jarduerak ospea hartu zuen munduan eta, gainera, Galiziako Atlantikoko lurraldearen ekonomia eta biztanle hazkundea bultzatu zuen; gainera, Galiziako zenbait portu balea ehizatik sortu ziren, adibidez, Burela (Lugo) eta Suevos (Punta Langosteira). Hasiera batean, galiziarrek kostaldeko balea ehiza praktikatzen zuten, baina bi menderen buruan, ehiza teknika hobetzen hasi zen, itsaso zabaleko barkuak baliatuz zetazeoak zarataz izutu eta kostaldera bultzatzeko. Ehiza mota hori zetazeo mota nahiko txikiak harrapatzeko erabiltzen zen, adibidez, kalderoiak, balea zuriak, narbalak eta mazopak.

## Kanpo estekak
21 (liburua)

***21*** 1978an Hordago (argitaletxea)k prestatutako euskal egileen antologia izan zen; guztira 23 egileen proposamenak bildu ziren. Bertan ipuinak, poemak, komikiak, frantsesez idatzitako antzezlan bat... jaso ziren. Sortzaile guztiak ezkertiarrak ziren. Modu batez sorkuntza berritzailearenaren ikuspegi orokor bat eman nahi zuen. Ondoren, 23 izenburuko beste bat plazaratu zuten.

## Egileak 
* Jorge Oteiza:Poemak
* Tomas Goikoetxea:"Oh, Hernani". Marrazkiak: Idarreta
* Xabier Lete:Poemak
* Eduardo Uriarte:Hiru ipuin: "Porque ha prometido guardar los Fueros", "Las miserias de ser Dios" eta "El pañuelo".
* Jesus Munarritz:Poemak
* Jose Luis Merino:Poemak eta ipuinak.
* Luciano Rincón:"Los buenos lloran mierda, que dolor, que dolor, que pena..."
* Javier Aguirre Gandarias:Poemas
* Jon Zabaleta:Komikia
* Enrique Ojembarrena. Ipuinak: "Se apeó el gran soberano" eta "De amico", "Sor Juana".
* Manu Ertzilla: Poemak eta "Tripulaziorik gabeko untzia edo Salamancara bidaia" ipuina.
* Miguel Sanchez Ostiz: Poemak
* Karmelo Garitaonaindia: "Vulnerant omnes, ultima necat" eta "El neofausto" ipuinak.
* Ramón Irigoyen: Poemas
* Amaia Lasa poemak eta Lurdes Muñoz Otaegi marrazkia.
* Juan Carlos Egillor: "Bilbao la muerte" komikia.
* Patxi Zabaleta: "El jefe" eta "Beharra" ipuinak.
* Marc Legasse: "Le poète qui perdit sa couronne", antzezlana.
* Bernardo Atxaga: "Francisco Javier" ipuina.
* Fernando Savater: "Autofagia" ipuina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lauren Foster

**Lauren Foster** (Hego Afrika, 1957ko abenduaren 4a) hegoafrikar emakumezko modelo transgeneroa da.

## Bizitza 
Hego Afrikan jaio zen eta gizon hazi zuten. Lau urterekin jada bazekien bere sexu-nortasuna ez zetorrela bat bere generoarekin eta Klinefelter sindromea diagnostikatu zioten. 1974an gizonezko izena erabiltzeari utzi zion eta *Lauren Shipton* emakumezko izena hartu zuen beretzat.

17 urte zituenean, bere familiaren eta lagunen babesarekin, trantsizioa egiteari ekin zion hormona-terapiarekin hasiz.

1979tik 1988ra ospe handiko modeloa izan zen, hainbat egunkari, aldizkari eta iragarkitan azalduz. 1980an *Vogue* aldizkariaren Mexikoko edizioan 6 orrialdeko moda erreportaje batean agertu zen. Tabloide bateko kazetari bat berarekin harremanetan jarri zen bere iraganeko historiari buruzko xehetasunak bazekizkiela eta hauek argitaratuko zituela mehatxu eginez. Ondorioz, Fosterrek elkarrizketa eman zuen horrek gauzak baretuko zituztelakoan, baina munduko hainbat tabloidek bere historia argitaratu zuten gizon jaio zela idatziz. Horrek ondorioak izan zituen bere modelo-ibilbidean, lan-eskaintzak jaitsi baitzitzaizkion.

Gaur egun Miamin bizi da eta LGBTQ kolektiboaren eskubideen aldeko ekintzan dihardu.

## Filmografia 
## Erreferentziak
Ipuin bakarrak

***Ipuin bakarrak*** 1994an Xabier Mendiguren Elizegik prestatutako ipuinen antologia. Bertan jasotako guztiak sari bat edo bestearen irabazleak ziren. XX. mendeko azken hamarkadetan ipuina euskaraz gehien landu zen literatura-generoa izan zen eta horretan maila oso ona lortu zen; liburu hau horren adibidea da.

## Helburua 
Sarreran Xabier Mendigurenek antologiaren zergatia azaldu zuen. Lehengo asmoa sakabanatuak zeuden lan batzuk biltzea zen. Horren arabera, lehenengo asmoa "inoiz libururik atera gabeko zenbait idazleren ipuin bikanak, batetik, eta egile horrek ipuin-liburuak izanik ere horietatik kanpo gelditu diren istorioak, bestetik". Beraz, ipuin bakarrak ziren guztiak. Ondoren, egilearen hitzez, "beste bereizgarri komun bat zutela konturatu nintzen: denak ere sariketaren bat irabaziak ziren".

Oinarri horiekin, jakina, liburuaren beste ezaugarria barietatea da: oso egile eta gai desberdinak biltzen baititu.

## Egileak eta ipuinak 
* Joseba Sarrionandia:"Maggie, indazu kamamila!"
* Joxerra Garzia:"Demetrio edo mendekuaren gozoa"
* Jose Ramon Beloki:"Baina zein ez zaio esperaratzaren bati atxekitzen"
* Imanol Zurutuza:"Haizeak iparalino beltzak dakartzanean"
* Andoni Egaña:"Hil-kanpaiak"
* Xabin Zabala:"Zubiaren beste aldean"
* Luis Berrizbeitia:"Mezua"
* Patxi Iturregi:"Hondarreko distira ahantzi hura"
* Joxe Mari Azurmendi:"Joseren historia"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkar webgunearen komentarioa.
* [Juan Luis Zabala(https://eu.wikipedia.org/wiki/Juan_Luis_Zabala)ren komentarioa, *Euskaldunon Egunkaria*n, 1994/05/22.]
Bic

**Société Bic **1945eko urriaren 25ean sortu zen. Frantziako enpresa bat da, egoitza Clichy, Senako Gainak departamenduan duena. 

BiC bolaluma —Bic Cristal, zehatzago— konpainiako lehen produktua izan zen, eta gaur egun, oraindik erabiltzen da.

## Produktuak 
* Mahai-gaineko artikuluak (bolalumak, arkatzak, etab.): % 50.
* Pizgailuak: % 25
* Bizar-aitzurrak (gizon eta emakumeentzat): % 19
* Nautikako artikuluak (kayakak, piraguak, etab.): % 5
* Bestelako artikuluak, adibidez, elektronika (Bic telefono mugikorra): % 1

= Iruditegia =

Fitxategi:4 Bic Cristal pens and caps.jpg|Bic bolalumak
Fitxategi:BIC lighter 2008-12-31.jpg|Bic pizgailua
Fitxategi:Bic Chrome Platinum Safety Razor Blade (13945104816).jpg|Bic bizar-xafla

## Kanpo estekak
Bahrainen banaketa administratiboa

2014tik aurrera, **Bahrainen banaketa administratiboa** lau eskualdez edo muhafazahez osatuta dago, bere gobernu eta hauteskundeak dituztenak. Hona hemen:

Lehen beste bostgarren eskualde bat izan zen, Erdialdekoa hain zuzen ere

2002ko uztailaren 3ra arte, udalerritan edo mintaqah-tan banaturik zegoen. Hamaika izan ziren:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ONCE (txirrindularitza taldea)

**ONCE** (UCI kodea: **ONC**) espainiar txirrindularitza talde profesionala izan zen, UCI WorldTeam lizentziaduna. Manolo Saizek zuzendua, 2003ra arte ONCE babesla nagusia izan zuen, handik aurrera Liberty Seguros izanik.

ONCE taldearen kolorea horia eta beltza izan zen. Frantziako Tourrean kolore arroxa erabili zuen horiaren ordez, liderraren maillotarekiko bereizteko.

## Txirrindulari nagusiak 
## Kanpo estekak
Hiriburuaren eskualdea (Bahrain)

**Hiriburuaren eskualdea** (; *Muḥāfaẓat al-ʿĀṣimah*) Bahraingo eskualdetako bat da. 2002an sortua, barnean Manama, Jid Ali eta Ras Rumman antzinako udalerriak osorik eta Jidd Haffsen zatiak ditu.

## Kanpo estekak
Andrea Ros

**Andrea Ros** (Terrassa, ) kataluniar aktorea da, antzerkian, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia 
### Telebista 
* *El cor de la ciutat* (2004)
* *Mar de fons* (2006-2007)
* *Cazadores de hombres* (2008)
* *El internado* (2008-2009)
* *Águila Roja* (2010)
* *Los hombres de Paco* (2010)
* *Aída* (2010)
* *BuenAgente* (2011)
* *Punta Escarlata* (2011)
* *Con el culo al aire* (2014)
* *Amar es para siempre* (2015)
* *Mar de plástico* (2015)

### Zinema 
* *Salvador (Puig Antich)* (2006)
* *REC 2* (2009)
* *El diario de Carlota* (2010)
* *The Cold Light of Day* (2011)
* *Tengo ganas de ti* (2012)
* *Menú degustació* (2013)
* *Al final todos mueren* (2013)
* *La final* (2015)
* *Es por tu bien* (2017)
* *Las leyes de la termodinámica* (2017)
Hegoaldeko eskualdea (Bahrain)

**Hegoaldeko eskualdea** (; *Al-Muḥāfaẓat al-Janūbīyah*) Bahraingo eskualdetako bat da. Bere barnean Al Mintaqah al Gharbiyah, Ar Rifa wa al Mintaqah al Janubiyah eta Juzur Hawar antzinako udalerriak ditu.

## Kanpo estekak
Muharraq eskualdea

**Muharraq eskualdea** (; *Muḥāfaẓat al-Muḥarraq*) Bahraingo eskualdetako bat da. Bere barnean Al Muharraq udalerria, Muharraq uhartea eta bere gertuko uhartetxoak eta Al Hadd antzinako udalerria ditu.

## Kanpo estekak
Serrano (zaldi arraza)

**Serrano zaldia**, gazteleraz **"caballo serrano"**, Espainiako bertako zaldi arraza bat da. 
Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik serrano zaldia ponien sailkapen taldean sartzen da.

Garai historikoetan bere zabalpen gunea Guadarramako mendilerroa hartzen zuen. Bere tamain zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da. Aldi berean serrano zaldia Iberiar penintsulako mendiko behoken arraza eta azpiarraza multzoan kokatzen da. Hauetako arraza gehienak gaur egun desagerturik daude. Bereziki joan den mendearen bigarren partean suertatu zen arrraza hauen iraungitze orokorra.

Zaldi arraza hau ondo deskribatuta izan zen XIX. mendean. Orduan zaldi hauek nahiko arruntak ziren. XX. mendean serrano zaldiaren populazioa asko murriztu zen ia desagertu arte, Penintsulako mendietako behoken arrraza eta mota guztien kasuan bezala.

Ia galtzear zegoenean, 2001. urtean, Madrilgo Erkidegoak arraza berreskuratzeko egitasmoa abiatu zuen.

## Etimologia 
Arrazaren bertako izenak gazteleraz **Serrano** , **Serranillo** eta **Gabarrero** dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
### Bideoak 
* Arrazari buruzko bideoa
Iparraldeko eskualdea (Bahrain)

**Iparraldeko eskualdea** (, *Al-Muḥāfaẓat aš-Šamālīyah*) Bahraingo eskualdetako bat da. Bere barnean Al Mintaqah al Gharbiyah, Al Mintaqah al Wusta, Al Mintaqah al Shamaliyah, Jidd Haffs eta Madinat Hamad antzinako udalerriak ditu.

## Herriak 
## Kanpo estekak
Ar-Rifa

**Ar-Rifa** (, ) Bahraingo bigarren hiririk handiena da. Bi zatitan banaturik dago: ekialdeko Rifa eta mendebaldeko Rifa. 2008an 111.000 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Al-Muharraq

**Al-Muharraq** (; *Al-Muḥarraq*) Bahraingo hirugarren hiririk handiena da. Muharraq uhartean dago. Herrialdeko hiriburua izan zen, 1932an Manamak ordeztu izan zuen arte. 2012an 176.583 biztanle zituen. Haren eremuan dago Bahraingo nazioarteko aireportua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madinat Isa

**Madinat Isa** edo **Isa Hiria** (, *Madīnat ʿĪsā*) Bahraingo hiria da, Manamaren lo-hiria dena. 2002an 40.000 biztanle zituen eta bere azoka ospetsua da herrialde osoan. Isa ibn Salman Al Khalifah erregearen izena du.

## Kanpo estekak
La Quadra dorretxea

**La Quadra dorretxea** edo La Cuadra Gueñesko Quadra-Lakabex auzoan dagoen Erdi Aroko eraikina da.

## Deskribapena 
Dorrea ohikoa den baino gotorleku osatuagoa da, 20 metroko dorreaz gain inguruko harresia eta eraikin laguntzaileak baititu, baina gaztelu mailara iritsi gabe. Multzo osoko oinplanoak 19,40 x 18,60 m ditu.
Dorrea bera karratua da, eta hormak harlangaitzez eginda daude, izkinetan izan ezik, harlandua erabili baitzuten. Hiru solairu ditu, eta ohikoa zena, behekoa korta, biltegia eta beharrezkoa zenean, ziega moduan erabiltzen zuten. Lehen solairua, berriz, eguneroko bizitza egiteko erabiltzen zuten jabeek. Azken edo goiko pisua gela bakarrak osatzen zuen. Kanpoaldean leiho erdipuntukoak antzematen dira, eta leihotxo konopial batean Salcedo eta Zamudiotarren armarriak. Dorrearen barruko egiturak egurrezkoa jarraitzen du izaten, eta teilatua piramide itxurakoa da gaur egun..

## Historia 
XV. mendeko eraikina da, erdialdekoa seguruenik, eta izen bereko sendiari zegokion, Oinaztarren bandoari atxikita Erdi Aroko leinuen arteko borroketan.
2012 urtean Kultur Ondasun gisa sailkatua izan zen..
2017-2018 urteetan eraikina zaharberritu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madinat Hamad

**Madinat Hamad** edo **Hamad Hiria** (; *Madīnat Ḥamad*) Bahraingo hiria da, Manamaren lo-hiria dena. 2012an 133.550 biztanle zituen eta Bahraingo Nazioarteko Zirkuitutik gertu dago. Hamad bin Isa Al Khalifa erregearen izena du.

## Kanpo estekak
Al-Hidd

**Al Hidd** (; *Al-Ḥidd*) Bahraingo herria da, Muharraq uhartean. 2010ean 15.064 biztanle zituen, gehienak beduino suniten jatorrizkoak.

## Kanpo estekak
Likurgo Espartakoa

**Likurgo** (,  ahoskatua;  K.a. 820) Espartako erdi-kondairazko legegizona izan zen. Ezaguna izan zen indar militarrean oinarritutako eraldaketa burutu zuelako Espartako gizartean.

## Biografia 
K.a. XII.-K.a. VII. mendeetan, Espartan (Grezia), Likurgok hainbat erreforma ezarri zituen hirian eta Espartako Konstituzioa ere hari egozten diote. Likurgoz aritzean, zaila da errealitatea eta kondaira bereiztea, Antzinaroko hainbat historialarik jaso baitzuten haren berri (Herodotok, Jenofontek, Plutarkok, etab.). Horregatik ezin da, besteak beste, bizi izan zen garaia zehaztu.

Espartan erreformak egiten aritu zen bizitzaren amaiera arte, beti ere kondairaren mugan dagoen kontakizunaren arabera. Bidaia bat egin baino lehen, espartarrei zin eginarazi zien ezarritako legeak errespetatuko zituztela bidaiatik itzultzen zen arte. Juramentua lortu zuenean abiatu zen, baina ez zen sekula itzuli. Bere buruaz beste egin omen zuen espartarrek legeak betiko bete zitzaten.

## Instituzioak 
Hainbat erreforma egin zituen Likurgok Espartan. Monetan eta elikaduran aldaketak egiteaz gain, erregearen eta herriaren arteko kontseilu bat, lur erreforma eta Haur Hezkuntza bultzatu zituen.

### Moneta 
Plutarkoren *Bizitza paraleloak* lanaren arabera, Likurgok ustelkeriaren eta aberaste bidegabearen aurka abiatutako bide sinple baina eraginkorra. Espartar agintariak arazoaren jatorrira jo zuen: dirura. Ordura arteko urrezko eta zilarrezko txanponak erretiratu eta burdinazko txanpon astunak eginarazi zituen. Txanpon berriei balio oso txikia emanez, hiper-inflazio modukoa eragin zuen eta “*espartarrek txanpon zorroak zaldiz tiratutako gurdiez ordezkatu behar izan zituzten*”.

Plutarkok zioenez, “*soilik aldaketa horrekin Lazedemonia askotariko krimenetatik askatu zuen; nork lapurtuko zuen, nork joko zuen eroskeriara edo nork erabiliko zituen amarruak, emaitza ezin bazen ezkutatu, ez bazuen kodizia pizten eta etekinik ez bazekarren? […] Besteek baino gehiago zutenei ez zien ezertarako balio eta ez zuten oparotasuna harrokeriaz erakusteko biderik*”.

### Elikadura 
Baina luxua eta gehiegikeriekiko irrika diruaz harago ere itzali nahi izan zuen eta horretarako hiritarren elikadura arautu zuen. “*Denek elkarrekin eta berdin jaten zuten, inor itsu-itsuan gizendu ez zedin, gorputzak alferrik gal ez zitezen, nork beti gaixoen moduan joka ez zezan”.

Espartar guztiak egunean hirutan jangela komunitario batean biltzen ziren eta han ilotek *sisitia'' edo jakiak ematen zizkieten. Hau da, berdintasunaren paradisu berri hartan janaria esklaboek zerbitzatzen zuten. Inor ez baita perfektua, ezta Likurgo bera ere.

## Bibliografia
Jidd Haffs

**Jidd Haffs** edo **Jidhafs** (, *Jid Ḥafṣ*) Bahraingo hiria da, Manamaren lo-hiria dena. 11.000 biztanle inguru ditu. Iparraldean Al Daih eta Sanabis, hegoaldean Al Musala eta Tashan eta mendebaldean Jibilat Habshi eta Muqsha ditu.

## Kanpo estekak
Sitra (Bahrain)

**Sitra** edo **Sitrah** ( edo ) Bahraingo uhartea da, Manamatik bost kilometrotara dagoena. 81.000 biztanle inguru ditu, honako herri tradizionaletan bizi direnak:
* Wadyan
* Al Kharijiya
* Marquban
* Al Garrya
* Mahazza
* Sufala
* Abul Aish
* Halat Um al-Baidh
* Al Hamriya

## Kanpo estekak
Lurrunetan kozinatu

[eskuinera|thumb|Lurrunetan kozinatzeko bi [sukaldeko tresna mota]]
**Lurrunetan egostea** edo **lurrunetan kozinatzea **lurrunarekin elikagaiak prestatzeko metodo bat da. Metodo honetan ez da elikagaia zuzeneko kontaktuan beroarekin jartzen, osmosiaren fenomenoa ezabatuz. Ura lurrun egoerara pasatzen da 100&nbsp;°C-ra iristen denean, egosketa azkarra da. Lurrunetan egosteak homogeneoki egostea ere baimentzen du, eta prestatutako elikagai egosien ezaugarriak gordetzen ditu. Urez gain, salda berotuaren lurruna erabil daiteke.

Metodo osasuntsua da eta ia elikagai mota guztiekin egin daiteke, baina Mendebaldean landare-elikagaiekin gehiago erabiltzen da.

Asian arroza sukaldatzeko edo Magreben kuskusa egiteko oso teknika hedatua da.

## Lurrunetan egosteko prestaketak 
thumb|Kuskusa barazkiarekin

# Osagai baten  ezaugarri organoleptikoak (kolorea, zaporea, forma...) eta mantenugaiak hobekien mantendu nahi denean.
# Barazkiak, arraina, itsaski, arrautzak, arrozak, kuskusa.
# Lurrunetan bereziki, bolumen txikiko osagaiak  egosten dira.

HAINBAT AHOLKU

* Egosteko denborak ongi kalkulatu.

## Ikus gainera 
Sukaldaritza_liburua/Teknikak

## Kanpo estekak 
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Bahrain uhartea

**Muharraq uhartea** () edo **al-Awal uhartea** Bahrain herrialde-uhartediko uharte nagusia da, Persiar golkoan dagoena. 940.000 biztanle inguru ditu, herrialdeko gehiengoa.

## Kanpo estekak
New Balance

**New Balance Athletic Shoe, Inc. (NB)**, kiroletako osagarrietako fabrikatzaile bat da egoitza Bostonen (Estatu Batuak) duena. 1906an New Balance Arch Support Company izenarekin fundatu zen. Hazkunde handi baten ondoren, sektoreko enpresa garrantzitsuetariko bat bihurtu da.

## Historia 
1906an, William Riley, Erresuma Batuetako emigrantea, New Balance sortu zuen (New Balance Arch Support Conpany izenarekin), Bostonen. Hasieran, enpresa galtzerdi eta oinetako ortopedikoetan  espezializatuta zegoen. Bere lehen produktua, zapatari  erosotasuna eta oreka hobetzen zuen hiru soportekin indartutako galtzerdia izan zen. "New Balance" (Oreka Berria) izena, , ohiloen oinen behaketa ostean, Riley-ek jarri zuela uste da. Enpresaren sortzaileak esaten zuen, oiloaren oina "marrazteko" bidea, animaliari oreka perfektua ematen ziola, eta barregarria izango litzatekeela alderdi hori ez aprobetxatzea.

New Balance 1938an bere lehenengo korrikatzeko zapatillak egin zituen. 50. eta 60. hamarkadadetan enpresa korrikalarientzako erreferentea bilakatu zen. Orain, korrikatzeko zapatillak New Balance-ren jarduera nagusia bihurtu da.

James (Jim) S. Davis, gaur egungo jabea, New Balance erosi zuen 1972an. 1976an, line "320" merkatuko oinetako salduenak bihurtu ziren, horrela, enpresa mundu osoan ospetsua bihurtu zen.

1981ean "New Balance Foundation" sortu zen, haurrak zaintzeko karitatezko fundazioa.
thumb|257x257px|New Balanceko egoitza

2015ean, Warrior Sports markak New Balance erosi zuen, hortik aurrera, konpainia horretako kluben ekipazioak egiten ditu.

## Produktuak 
ezkerrera|thumb|331x331px|New Balance 574 zapatilla
Konpainiak Estatu Batuetan zapatillak fabrikatzen jarraitzen duen bakarra da. Zapatilla famatuenak retro diseinukoak dira, "574" eta "1600" lerroak bezalakoak.

## Kanpo estekak
Cycle Collstrop

**Cycle Collstrop** (UCI kodea: **COS**) herbeheretar txirrindularitza talde profesionala izan zen, UCI WorldTeam lizentziaduna. 2004an sortu zen Belgikan Mr Bookmaker eta 2007an suediar lizentzia izan zuen.

## Azken taldea 
## Kanpo estekak
Pavloven Zakurrak (musika taldea)

**Pavloven Zakurrak** Donostian 2015ean sortutako rock eta rap taldea da. Kontzertu ugari eman ondoren, Gipuzkoako herrietatik beraiek ekoitzitako disko bat atera zuten 2018ko hasieran, Chan estudioan grabatua.

## Taldea 
Abeslaria, bi gitarra, baxua, bateria eta DJ batez osatuta dago taldea eta kantetan erritmo ugari nahasten dituzte. Letrak euskaraz eta gaztelaniaz daude eta, orokorrean, ildo politiko batzuei jarraitzen diete. Euskal Herriaren independentzia, planteamendu iraultzaileak eta mezu antikapitalistak oso agerikoak dira.

Rocka, rapa, funky hardcorea eta metala nahasten dituzte: Rage Against The Machine, Molotov edo Def Con Dos taldeak haien erreferente dira.

## Ibilbidea 
Pavolven Zakurrak 2015ean sortu zen arren, partaideak Gipuzkoako beste talde batzuetatik datoz, eta urteetan lan musikalak hainbat estiloz egin dituzte. Adibidez, Belebeltz abeslaria Donostiako *Sahats Soul* rap taldean hasi zen musika argitaratzen eta, taldearen desendakoan, bakarka segitu zuen kantak ekoizten eta kontzertuak ematen. Mr. Evil eta Xumai gitarra-jotzaileei dagokienez, urteetan ibili ziren gitarra (Mr. Evil) eta teklatua (Xumai) jotzen Ezustean rock taldean, baita eta elektrotxarangetan ere. Mala baxu-jotzaile denbora luzean ibili zen *Goragaleak* eta *Pelayo y sus malditos* rock taldeetan, beren jarduna amaitu zuten arte; Taco bateria-jotzailea, Malarekin batera, *Pelayo y sus malditos* taldean ibili zen, eta haien bi diskoetan esku hartu zuen. Azkenik, Dj Keko DJa Donostian ezagun egin zen azken urteetan, jai askotan aritu baitzen, bereziki Guardetxean Kubeba taldeak antolatutakoetan, techno underground hainbat estilo jarriz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
IAM Cycling

**IAM Cycling** (UCI kodea: **IAM**) suitzar txirrindularitza talde profesionala izan zen. 2013an sortua, 2016an desagertu zen.

## Azken taldea 
## Kanpo estekak
Team Milram

**Team Milram** (UCI kodea: **MRN**) 2006an sortutako txirrindularitza talde alemaniarra izan zen. Domina Vacanze desagertu zenean, italiar lizentzia batekin sortua, 2008an Van Gerwen familiak erosi zuen.

## Txirrindulari ospetsuak 
## Kanpo estekak
Phonak (txirrindularitza taldea)

**Phonak** (UCI kodea: **PHO**) suitzar txirrindularitza talde profesionala izan zen. 2000. urtean sortua, 2006an desagertu zen.

## Txirrindulari ospetsuak 
## Kanpo estekak
Domina Vacanze-De Nardi

**Domina Vacanze-De Nardi** (UCI kodea: **SDM**) italiar txirrindularitza talde profesionala izan zen. 2003an sortua, 2005ean desagertu zen.

## Txirrindulari ospetsuak 
: 2003–2004
: 2005
: 2005
: 2004–2005
: 2003–2005
: 2003
: 2005
: 2005
: 2005
: 2005
: 2005
: 2004–2005
: 2003
: 2005
: 2005
: 2005
: 2004–2005
: 2005
: 2003–2004
: 2004
: 2005
: 2004
: 2005
: 2003–2005
: 2003
: 2003–2004
: 2005
: 2004–2005
: 2003–2005

## Kanpo estekak