open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Osagarriaren sistema

[thumb|Osagarriaren proteinak [Zelula-mintz|zelula-mintza zulatzen.]]**Osagarria** immunitate-sistemaren proteinen multzoa da, partikula arrotzen (bakterio, birusen...) suntsiketan parte hartzen duena.

Hamabi proteina osatzen dute osagarria. Proteina hauek ez dira immunoglobulinak, ez dute, beraz, zer ikusirik antigorputzekin. Immunoglobulinak termoegonkorrak dira, eta osagarriaren proteinak, aldiz, termolabilak.

Osagarriaren eginkizuna hirukoitza da:

* hantura eragiten du
* opsonizazioa eragiten du, hots, makrofagoak erakartzen ditu. Makrofago horiek partikula arrotzak fagozitatzen dituzte.
* jarduera litikoa du, hots, zelula arrotzak zuzenean suntsitzen ditu.

Osagarriak ez du inoiz bakarrik jarduten. Osagarria aktiba dadin, antigorputzak antigeno arrotzari lotu egin behar dira lehen. Antigorputzik egin ezean, osagarria ez zaio partikula arrotzari lotzen. Antigeno-antigorputz sistemak osagarria aktibatzen du, beraz. Osagarriaren proteinak antigeno-antigorputz sistemari lotzen zaizkio, eta ur-jauzi moduan funtzionatzen dute: proteina bat aktibatzeak hurrengo aktibatzea eragiten du. Azken emaitza partikula arrotzaren suntsiketa da.

Antigorputzen aldean, osagarria ez da espezifikoa. Antigorputza oso espezifikoa da, eta dagokion antigenoari bakarrik lotuko zaio. Edozein osagarri, aldiz, lotuko zaio antigeno-antigorputz sistemari, partikula arrotzen lisia eragiteko.

Antigorputzen funtzio nagusia partikula inbaditzaileak (bakterioak, birusak...) ezagutzea da, eta baita osagarria aktibatzea ere, honek partikula arrotz horiek apur ditzan. Baina antigorputz guztiek ez dute osagarria aktibatzen: G immunoglobulinak eta M immunoglobulinak besterik ez dute osagarria erakartzen.

Osagarriaren 12 proteinak C hizkiarekin eta zenbaki batekin izendatzen dira: C1, C2, C3...etab.

Osagarriaren jarduera oso eraginkorra da zelula arrotzen aurrean, hauek suntsitzeko bi arma dituelako:

* zelularen lisia eragiten du (C5, C6, C7, C8 eta C9 proteinek zelularen mintza zulatzen dute)

* fagozitosia burutuko duten makrofagoak erakartzen ditu (C3 proteina da horren erantzulea)

Birusak, eritrozitoak eta bakterio Gram negatiboak lisatzen dituzte osagarriaren proteinek. Bakterio Gram positiboak ezin dituzte zuzenean suntsitu, eta osagarriaren opsonizazioaren ondorioz deusezstatzen dira (makrofagoen bitartez)

## Ikus, gainera 
* Osagarria finkatzeko proba

## Kanpo-estekak
Jesús Oiarbide

**Jesús Oiarbide González** (Muskiz, 1902ko otsailaren 2a - 1933ko martxoaren 23a) euskal atleta izan zen, distantzia luze eta ertainetan aditua.

## Palmaresa 
Behin hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan, 1928an hain zuzen ere:

Hona hemen lortutako emaitzarik onenak:
* 2.000 metrotan 5.52.6 minutukoa
* 3.000 metrotan 9.01.2 minutukoa
* 5.000 metrotan 15.21.4 minutukoa

## Erreferentziak
Hangzhouko metroa

thumb|250px|eskuinera|Hangzhouko metroaren ibilbidea 2012ko azaroan.
**Hangzhouko metroa** (txineraz: 杭州地铁), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintziako Hangzhou hiria eta inguruko guneak elkartuko dituen garraiobidea da. Eraikuntza 2006ko martxoan hasi eta 2012ko azaroaren 24an zabaldu zen.

2008ko krisialdi ekonomikoari aurre egiteko Txinako gobernuak azpiegiturak eraikitzeko aurrekontua laukoiztu egin zuela eta, Hangzhouko metro sarea eraikitzeko lanak azkartu egingo dira. Etorkizunean, metroak zortzi linea eta 278 kilometro izango ditu.

Metroa *Hangzhou Subway Group Co. Ltd* enpresa publikoak kudeatuko du.

## Eraikuntza 
Metroaren plangintza, Txinako hiri handi guztietan gertatu bezala 1990eko hamarkadan aurkeztu zen, eta lanak 2003ko irailean hastear zirela, atzeratu egin ziren, aurrez egindako gastuen aurrikuspena gainditzean. Lehen linearen behin betiko plangintza 2007ko urtarrilaren 11n onartu zen.

Hiriko metroaren eraikuntzaren lehen fasea 2007ko martxoaren 28an hasi zen eta ondorengo faseak urte hartako uda eta udazkenean abiatu ziren. Lehen fasean sei geltoki eraikiko dira Jiubao ekialdea, Binjiang, Wenzhe kalea, eta Qianjiang Hiri Berriko lurpeko hiru geltoki.

Lehen linearen eraikuntzak 15.000 milioi yuango aurrekontua dauka.

## Lineak 
### 1. linea 
Hangzhouko metroaren lehen linea Xiaoshan Xiang lakuan hasi, Qiantang ibaia igaro eta Xiasha eta Linpin barrutietara heltzen da.

2008ko azaroaren 15ean tunel baten 75 metro erori ziren Xiaoshan barrutiko Fengqing etorbidean, 17 pertsona hil ziren.

### 2. linea 
Metroaren bigarren linearen eraikuntza 2008ko irailaren 28an hasi zen. 16 kilometro inguru izango ditu eta lanak 2013rako amaitzea espero da.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hangzhouko metroaren webgunea.
Harbingo metroa

thumb|Harbingo metroaren lehen lineak izango duen ibilbidea.

**Harbingo metroa** (txineraz: 哈尔滨地铁), Txinako Herri Errepublikako Heilongjiang probintziako Harbin hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Eraikuntza 2003an hasi eta 2006an zabaltzea aurrikusten bazen ere, lanek atzerapen handia izan zuten.

Ofizialki 2013ko irailaren 26an zabaldu zuten.

## Linea 
Harbingo metroak linea bakarra dauka gaur egun:

### Etorkizuna 
Harbin hiriko gobernuak aurkeztutako proiektuaren arabera, etorkizuneak hiriak bost linea eta 143 kilometroko metrio-sarea izango du.

* 2. linea: Hiria ipar-mendebaldetik hego-ekialdera zeharkatuko du.
* 3. linea: Linea biribila izango da eta gainontzeko linea guztiekin lotuneak izango ditu.
* 4. linea: Hiria hego-mendebaldetik ipar-ekialdera zeharkatuko du, eta ipar-ekialdean bi adar izango ditu.
* 5. linea: Hiria ekialdetik mendebaldera zeharkatuko du, eta mendebaldean bi adar izango ditu.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Metro sareak etorkizunean izango duen itxura.
Xi'ango metroa

thumb|300px|Metroak etorkizunean izango duen itxura.

'''Xi'ango metroa''' (txineraz: 西安地铁), Txinako Herri Errepublikako Shaanxi probintziako Xi'an hirian dagoen garraiobidea da. Lehen linea 2011ko irailaren 28an zabaldu zen.

Metroa eraikitzeko lehen egitasmoa 1980ko hamarkadan aurkeztu bazen ere, hainbat atzerapen izan ditu eta azken plangintza 2006an onartu zen. Plangintza horren arabera, eraiki beherreko lehen lineak lehena eta bigarrena ziren.

## Lineak 
### 1. linea 
Lehen linea eraikitzeko lanak 2008ko urriaren 30ean hasi ziren. Lehen fasea 2013rako amaitzea espero da, eta bigarren faseak Xi'ango aireporturaino luzatuko du metroa.

### 2. linea 
Bigarren linea eraikitzeko lanak 2006ko irailaren 29an hasi ziren Chang'an kalean. Eraikuntza lanak 2011. urteraino luzatu ziren. Linea honek 26,4 kilometro (horietatik 23km lurpean) eta 20 geltoki izango ditu.

### Etorkizuna 
Etorkizuneko Xi'ango metro sareak sei linea izango ditu, 251,8 kilometro eta 200 geltoki baino gehiago, Xi'an erdigunea, prefekturako inguruekin batuz.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Metroaren eraikuntzaren hasierari buruzko albistea.
Fabián Velasco

**Fabián Velasco Coello** (Castro Urdiales, 1902ko urtarrilaren 20a - 1953ko otsailaren 3a) euskal atleta izan zen, distantzia luzeetan aditua.

Castro Urdialesen jaioa izan arren, Donostian hezitako lasterkaria izan zen.

## Palmaresa 
Añorga KKE taldekideak bitan hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan, 1924 eta 1928an hain zuzen ere:

## Erreferentziak
Zhengzhouko metroa

**Zhengzhouko metroa** (txineraz: 郑州地铁), Txinako Herri Errepublikako Zhengzhou hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Lehen linea 2013ko abenduaren 26an zabaldu zen, eta etorkizunean Zhengzhouko metro sareak sei linea eta 202,53 kilometro izango ditu.

## Lineak 
Zhengzhouko metroak linea bakarra dauka gaur egun:

### 2. linea 
Eraikuntza lanak noiz hasiko diren zehazteke dago oraindik, baina hiria iparraldetik hegoaldera zeharkatuko duen linea honek 27,3 kilometro izango da. Linea 2015ean zabaltzea espero da.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  *Zhengzhouko metroaren eraikuntza onartua* Sina.com webguneko albistea.
Chengduko metroa

thumb|345x345px|Chengduko metroaren mapa 2021an bigarren linea zabaltzean.
**Chengduko metroa** (txineraz: 成都地铁), Txinako Herri Errepublikako Sichuan probintziako Chengdu hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Lehen linea 2005eko abenduan hasi ziren eraikitzen eta 2010eko irailaren 27an zabaldu zen.

## Eraikuntza 
Metroa eraikitzeko lehen egitasmoa 1992an aurkeztu zen, baina diru ezak, hamar urte berandutu zuten behin-behineko proiektuaren aurkezpena. 2002an eta 2003an hiriak gobernuaren onarpena espero zuenean, Nanjingeko metroa onartu zuten Chengduko metroaren ordez, eta beste bi urtez berandutu zen lanen hasiera. Azkenik 2005eko abuztuaren 9an onartu zen eta lanak hilabete batzuk beranduago hasi ziren. Metroaren eraikuntzan 7.000 milioi yuan erabili ziren.

Metroa *Chengdu Metro Limited Liability Company* delako enpresa publikoak kudeatzen du. 2010eko martxoan geltoki gehienak ia amaiturik zeudela, lehen trenekin frogak egiten hasi ziren. Lehen linea ofizialki urte bereko irailaren 27an zabaldu zen. Metroaren bigarren linea 2012ko irailaren 16an zabaldu zen.

## Lineak 
### Gaur egungo sarea 
### Eraikitzen 
* 2. linea: Longquan Ekialdea eta Shiniu elkartuko ditu eta 50,65km luze eta 26 geltoki izango ditu. Lehen fasea 2012rako zabaldu zen.
* 3. linea: Hongxingetik Banqiao Hegoaldera (49.28km; 22 geltoki)
* 4. linea: Wenjiangetik Xihera (38.9km, 19 geltoki)

### Etorkizuna 
Metroa faseka eraikiko da, eta lehen fasean bost linea, 126 kilometro eta 116 geltoki eraikitzea espero da. Etorkizunean metro sarea are gehiago hedatuko da eta 250 kilometro izatera hel daiteke.

* 5. linea: Simaqiaotik Jianghera (24.63km; 13 geltoki)
* 6. linea: Ibilbidea zehazteke.
* 7. linea: Ibilbidea zehazteke.

## Trenak 
Metroaren kudeatzaileak 22 tren eraikitzeko agindua eman zuen, eta Changchungo tren egile batek eraikiko ditu. Guztira hiru bagoi izango dituzte eta 1.200 pertsonentzako tokia.

## Erreferenziak 
## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Chengduko metroaren webgune ofiziala.
Nanchango metroa

thumb
**Nanchango metroa** (txineraz: 南昌地鐵), Txinako Herri Errepublikako Jiangxi probintziako Nanchang hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Metroaren eraikuntza 2009ko ekainaren 1ean hasi zen eta etorkizunean metro sareak bost linea eta 162 kilometro izango ditu.

## Lineak 
### 1. linea 
Eraikuntza 2009an hasi zen eta Nanchango tren geltokia eta Yao Lakua etorbidea batuko ditu. Lineak 35 kilometro eta 25 geltoki izango ditu:

* Shuanggang Dadao (双港大道)
* Beiyihuan (北一环)
* Changjiang Lu (长江路)
* Zhujiang Lu (珠江路)
* Lushan Nandadao (庐山南大道)
* Luyin Lu (绿茵路)
* Weidong Dadao (卫东大道)
* Fenghe Dadao (丰和大道)
* Qiushui Square (秋水广场)
* Binjiang Dadao (滨江大道)
* Zhongshan Lu (中山路)
* Bayi Square (八一广场)
* Beijing Xilu (北京西路)
* Shida Diyixiaoqu (师大第一校区)
* Beijing Donglu (北京东路)
* Shanghai Lu (上海路)
* Qingshanhu Dadao (青山湖大道)
* Gaoxin Dadao (高新大道)
* Aixihu (艾溪湖)
* Ziyang Dadao (紫阳大道)
* You'an Gonglu (尤氨公路)
* Olympic Center (奥体中心)

### Etorkizunean 
* 2. linea: 39 kilometro eta 35 geltoki izango ditu.
* 3. linea: 31 kilometro eta 24 geltoki izango ditu.
* 4. linea: 23 kilometro eta 19 geltoki izango ditu.
* 5. linea: 34 kilometro eta 25 geltoki izango ditu.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Nanchango metroaren webgunea.
*  Metroaren eraikuntzari buruzko albistea Xinhua agentziaren webgunean.
*  Metro sareak etorkizunean izango duen itxura erakusten duen mapa.
Nazioarteko interes turistikoko jaiak (Espainia)

**Nazioarteko interes turistikoko jai** izendapenak, ohorezko izaera du eta euren balio kulturalak eta tradizio herrikoiak, bere ezaugarri etnologikoengatik nolabaiteko errekonozimendua duten eta erakargarri turistiko bezala garrantzi handia eskaintzen duten manifestazioak eragiten dituzten jai edo gertaera espainiarrei emango zaie.

## Jaiak 

## Kanpo estekak
Brad Pitt

**Brad Pitt** (Shawnee, Oklahoma, 1963ko abenduaren 18a) estatubatuar aktore, ekoizle eta gizarte ekintzailea da.

## Bizitza ibildidea 
2005ek aurrera, Angelina Jolie aktorearekin ezkonduta bizi izan zen, baina 2016an, banandu egin ziren. Sei seme-alaba dituzte: Maddox, Pax, Zahara, Silo, Knox eta Viviene. Aurretik, Jennifer Aniston aktorearekin (2000-2005) ere ezkonduta egon zen. Ezagutzen zaizkion aurreko beste bikotekide batzuk Gwyneth Paltrow eta Juliette Lewis aktoreak izan dira.

Benetako izena Willian Bradley Pitt du, baina jende gehienak Brad Pitt deitzen du. Shawneen (Oklahoman) jaio zen, baina jaio eta gero  guraso Jane eta Willian nahiz anaia-arrebakin (Doug eta Julie) Springifieldera (Missourira) joan zen. Kickapoo eskolan ikasten zuen eta bertan, zenbait kirol praktikatu: adibidez, golfa, tenisa eta igeriketa ikasle taldeetan (Key eta Forensics). Horretaz gain, mahai-inguruetan eta musikaletan ere parte hartu zuen. 1982an Missouriko Unibertsitatera joan zen, kazetaritza eta publizitatea ikastera, baina unibertsitateko titulua jaso baino bi aste lehenago, dena uztea erabaki zuen, Los Angelesetara antzerki klaseak jasotzeko, zinema eta antzerkia benetako grina zituen eta.

thumb|upleft|alt=A| Brad Pitt ile motzarekin.

Famatu bihurtu baino lehen, lan batzuk egiten zituen: esate baterako, gidari edo maskota gisan (oilo-jatetxe batentzat). 1987an, zineman agertu zen lehen aldiz, baina ez kredituetan. Gero, telesailak egiten hasi zen, adibidez, *Dallas*, *Comando* *Especial*... baita film batzuk ere (*Thelma & Louise*, *Johnny Suede*, *Cool Word*, *Ibaiak zeharkatzen du*), baina arrakasta ez zen heldu 1994 arte, *Elkarrizketa banpiroarekin: Banpiroaren Kronikak* filmarekin. 

Film horren ondoren, gehiago egin zituen: *Udazkeneko kondairak*, *Seven*, *12 tximino*, *Zazpi urte Tibeten*, etab. Laburbilduz, egun ospe handiko aktore eta zine ekoizle da.

## Filmografia 
Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

### Pertsonaiak 
## Sariak eta izendapenak 
### Oscar Sariak 
### Urrezko Globo Sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Brad Pitten IMDBko fitxa
*  Brad Pitten zaletu eta jarraitzaileen webgunea
Baidu Baike

**Baidu Baike** edo **Baidu Entziklopedoa** (), Txinako Baidu enpresaren 2006ko apirilaren 20an sortutako internet bidezko entziklopedia da. Sortu eta hiru astera 90.000 artikulu lortu zituen. Wikipediako txinerazko bertsioak momentu hartan zituenak baino gehiago.

2009ko uztailean entziklopediak 1,7 milioi artikulu zituen, eta etengabe hazten jarraitzen du. Txinan sortutako internet bidezko entziklopedietako bat da, Hudong eta Keyinpedia entziklopediekin batera.

2008an Hudong entziklopediak Baidu Baikek zituen artikuluak ere gainditu zituen.

## Ikus, gainera 
* Hudong

## Kanpo estekak 
*  Baidu Baike entziklopediaren webgunea.
Hudong

**Hudong.com** (txineraz: 互动在线; pinyineraz: Hùdòng Zàixiàn), Txinan sortutako internet bidezko entziklopedietako bat da. 2005ean sortu zen eta gaur egun milioi bat erabiltzaile baino gehiago dauzka.

## Estatistikak 
2008ko abenduan:
* 2,96 milioi artikulu eta 2.820 milioi karaktere zituen.

2009ko uztailean:
* 3 milioi artikulu baino gehiago eta 3.370 milioi karaktere zituen.

2010eko martxoan.
* 4,45 milioi artikulu zituen.

## Ikus, gainera 
* Baidu Baike

## Kanpo estekak 
*  Hudong entziklopediaren webgunea.
Wuyang Herri Berria

**Wuyang Herri Berria** (txineraz: 五羊新城), Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintziako Guangzhou hirian eraikitzen ari den finantza barrutia da. Zhujiang Herri Berriaren iparraldean dago Yuexiu Barrutian.

Tianhe Barrutiko finantza barrutia da.

## Garraioa 
Guangzhouko metroak geltokia dauka finantza barrutian "Wuyangcun geltokia".

## Kanpo estekak
Qingdaoko metroa

thumb|250px|eskuinera|Etorkizunean metro sareak izango duen itxura irudikatzen duen mapa.

**Qingdaoko metroa** (txineraz: 青岛地铁), Txinako Herri Errepublikako Shandong probintziako Qingdao hirian eraikitzen ari den garraiobidea da.

Metroa eraikitzeko lehen egitasmoa 1980ko hamarkadaren amaieran aurkeztu zen, eta ordutik hainbat aldaketa jasan eta gero behin betiko plangintza zehaztu zen, guztira 519,4 kilometroko metro sarea eraikiko da, 231,5 kilometro hirian, eta gainontzekoak hiriaren inguruko guneetan.

## Lineak 
Metroaren lehen linearen (M1 linea) eraikuntza 2009an hasi zen eta 2015era bitartean beste bi linea eraikitzea espero da. Orain arte aurkeztutako lineak honakoak dira:

* 3. linea: 25 kilometro luze izango ditu eta 2014an zabalduko da.
* 2. linea: 25 kilometro luze izango ditu eta 2016an zabalduko da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Metroaren eraikuntzari buruzko albistea.
Keyinpedia

**Keyinpedia** (txineraz: 科印百科), Txinako Herri Errepublikan sortutako internet bidezko entziklopedietako bat da. 2005eko otsailean sortu zen eta 2006ko azarorako 38.112 artikulu zituen (horietako gehienak Wikipedian zeuden artikuluen berdinak.

## Ikus, gainera 
* Hudong
* Baidu Baike

## Kanpo estekak 
*  Keyinpedia entziklopediaren webgunea.
Jinango metroa

**Jinango metroa** (txineraz: 济南地铁) Txinako Herri Errepublikako Shandong probintziako Jinan hirian eraikiko den garraiobidea da.

Jinango gobernuak zortzi linea eraiki nahi ditu, ondorengo bi hamarkadetan.

## Plangintza 
Metroa eraikitzeko lehen asmoak 2000ko hamarkadaren hasierakoak diren arren, eraikuntza eta plangintza Txinako gobernuak 2008an hasitako krisialdi ekonomikoaren eragina murrizteko azpiegiturak eraikitzeko plangintzari esker sustatu ahal izan zen.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Jinango metroari buruzko informazioa Hudong entziklopedian.
*  Etorkizuneko metro sarearen itxura.
Ziboko metroa

**Ziboko metroa** (txineraz: 淄博地铁), Txinako Herri Errepublikako Shandong probintziako Zibo hirian eraikitzen ari den garraiobidea da.

Eraikuntza lanak 2008an hasi ziren, eta lehen linea 2011an zabaltzea espero da.

## Lineak 
Lehen fasean metroak bi linea izango ditu.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Metroaren eraikuntzari buruzko albistea.
Fuzhouko metroa

thumb|250px|eskuinera|Lehen lineak izango duen ibilbidearen mapa.
**Fuzhouko metroa** (txineraz: 福州地铁) Txinako Herri Errepublikako Fujian probintziako Fuzhou hirian eraikiko den garraiobidea da. Metroaren lehen harria 2009ko ekainaren 20an jarri zen eta ondorengo hilabetetan lehen linearen eraikuntza hasi zen

## Lineak 
Lehen eta bigarren lineak 2009an eraikitzen hastea espero da, 2015ean amaitzeko. 2015ean Fuzhouko metro sareak 55 kilometro izango ditu.

### 1. linea 
Lehen linea honako geltokiek osatuko dute:

# Xiangfeng (象峰)
# Nanping Donglu (南平东路)
# Xiyuan (西园)
# Fuzhou iparraldeko geltokia (福州北站)
# Jin'an Beilu (晋安北路)
# Wusi Beilu (五四北路)
# Probintziako gobernuaren egoitza (省政府)
# Dongjiekou (东街口)
# Nanmen (南门)
# Qunzhong Lu (群众路)
# Dadao Lu (达道路)
# Shangteng Lu (上藤路)
# Sanchajie (三叉街)
# Zexu Square (则徐广场)
# 2nd Ring Road South (南二环路)
# Gaishan Lu (盖山路)
# Huangshan (黄山)
# 3rd Ring Road South (南三环路)
# Chengmen (城门)
# Zhenqian Dadao (站前大道)
# Fuzhou hegoaldeko geltokia (福州南站)
# Nanhu (南湖)
# Haixia Center (海峡中心)
# Hedongbuko herri berria (和东部新城)

### 2. linea 
Bigarren linea honako geltokiek osatuko dute:

# Shadi (沙堤)
# 316 autobidea (316国道)
# Wulongjiang Dadao (乌龙江大道)
# Jianping (建平)
# Guowulongjinag (过乌龙江)
# Fuzhouko erakusketa herria (福州展览城)
# Financial Street (金祥路)
# Rongcheng plaza (榕城广场)
# Guominjiang (过闽江)
# Shangpu Lu (上浦路)
# Douchi Lu (斗池路)
# Xiyang Lu (西洋路)
# Wushan Lu (乌山路)
# Gutian Lu (古田路)
# Fuma Lu (福马路)
# Gushan (鼓山)

## Etorkizuna 
Etorkizuneko metro-sareak zazpi linea eta 184,2 kilometro luze izango da. Oraindik zehazteke dago lineek izango duten ibilbidea.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Metroaren eraikuntzari buruzko ablistea.
Changshako metroa

thumb

**Changshako metroa** (txineraz: 长沙地铁), Txinako Herri Errepublikako Hunan probintziako Changsha hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Metroa eraikitzeko aurrekontua 22.100 milioi yuanekoa da.

## Lineak 
Changshako metroaren plangintza 2007an onartu zen eta eraikuntza 2009ko irailean hasi zen. Lehen fasean 2009tik 2015era lehen eta bigarren lineak eraikiko dira. Bigarren linearen eraikuntza 2009ko urrian hasi zen.

### 1. linea 
Lehen lineak honako geltokiak izango ditu:

* Changsha iparraldeko autobus geltokia (汽车北站)
* Fuyuan Lu (福元路)
* Wujialing (伍家岭)
* Kaifusi (开福寺)
* Xiangya Lu (湘雅路)
* Yingping Lu (营盘路)
* Chengnan Lu (城南路)
* Houjiatang (侯家塘)
* Chihuang Lu (赤黄路)
* Jinse Dadao (金色大道)
* Burdinbide institutoa (铁道学院)
* Youyi Lu (友谊路)
* Probintziako gobernuaren egoitza (省政府)
* Haishipu Lu (黑石铺路)
* Dabai Lu (大白路)
* Wanjiali Lu (万家丽路)

### 2. linea 
Bigarren lineak honako geltokiak izango ditu:

* Gaoxin Lu (高新路)
* Changsha mendebaldeko autobus geltokia (汽车西站)
* Finantza institutoa (财经学院)
* Yingwanzhen (溁湾镇)
* Jizizhou (橘子洲)
* Xiangjiang Dadao (湘江大道)
* Maiatzaren 1eko plaza (五一广场)
* Furong plaza (芙蓉广场)
* Yuanjialing (袁家岭)
* Changshako geltokia (长沙站)
* Ekialdeko bigarren kalea (东二环)
* Huoxing Dadao (火星大道)
* Guqu Lu (古曲路)
* Huoyan Lu (火焰路)
* Changsha Dadao (长沙大道)
* Kirolgune berria (体育新城)
* Guansichong Lu (官寺冲路)
* Litou (黎托)
* Changsha hegoaldeko geltokia (长沙南站)

### Etorkizunean 
Bigarren fase batean 2050era bitartean, linea gehiago eraikiko dira, baina oraindik zehazteke dago zenbat izango diren.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Changshako metroari buruzko webgunea.
Dionisio Txoperena

**Dionisio Txoperena Altamira**, ***Dio*** ezizenez (Goizueta, Nafarroa, Euskal Herria, 1954ko azaroaren 17a - Petaluma, Kalifornia, Estatu Batuak, 2006ko irailaren 12a) Estatu Batuetara lanera joandako artzain euskalduna zen. Gehienbat, AEBetako telefonia mugikorreko iragarki-kanpaina batean parte hartzeagatik egin zen ospetsua.

## Bizitza 
13 urterekin eskola utzi eta aitarekin artzain hasi zen.

1973an, 17 urterekin, artzaintzan lan egiteko asmoz Estatu Batuetara emigratu zuen, eta denbora batez Wyoming Sheep Ranch arrantxoan egin zuen lan. Ondoren, Kaliforniako Marin konderrira aldatu zen anaiari lanean laguntzera, honek besoa hautsi zuenean. Bertan lana eskaini zioten. Bost urte geroago, Kaliforniako Tomales herrian bizitzen jarri zen, bere estatubatuar emaztearekin abeletxe baten jabe zela.

1999an, egiazko artzain edo abeltzain bat behar zuela erabaki zuen iragarki konpainia batek; artzain hori izanen zen AT&T telekomunikazio enpresarentzako publizitate-kanpaina baten irudia. 2000. urtean, iragarki konpainia horretako langile bat Amerikako Estatu Batu guztietan zehar ibili zen "arrantxero itxurako" norbaiten bila. Horietako bidaia batean, Tomales herriko *William Tell House* tabernara sartu eta Txoperena aurkitu zuen lagunekin edaten.

Dionisio Txoperenak hurrengo bi urteetan zehar 13 iragarki egin zituen AT&T konpainiarentzako, eta hauek 2001eko udaberrian eman ziren telebistan. Iragarki kanpaina honek oihartzun handia izan zuen, eta horren ondorioz Txoperena oso pertsona ezaguna bilakatu zen Estatu Batuetan, herrialde honetan *AT&Tko artzaina* bezala ezaguna izanik. AT&Tkin zuen kontratua 2001ko abenduan amaitu zen. Txoperena euskal-estatubatuar komunitateko pertsonaia ezaguna bihurtu zen, baita Estatu Batuetara emigratu zuten euskal artzainen sinbolo ere. Handik gutxira, sorlekuan ere ospetsu egin zen, Ameriketatik zetozen albisteei esker. Gerora, ETBk haren bizitzaren inguruko dokumentala ekoitzi zuen, *Txoperena* izenekoa.

2006ko irailaren 12an, 51 urterekin, minbiziaren ondorioz Petalumako (Kalifornia) etxean zendu zen, bere emazteak bikiak erditu baino lehentxoago.

## Erreferentziak
Iñigo Azpitarte

**Iñigo Azpitarte Pardo** (Zarautz, 1984) euskal aktore eta abeslari bat da. Zarautzen jaioa eta besteak beste Enpresa Ikasketen Diplomaturako ikasketak burutu ostean, Go!azen musika-filmean parte hartu du aktore lanetan, *Beñat* izeneko pertsonaiari bizia emanez. Indigo musika taldeko kidea ere bada.

## Telebistako lanak 
* *Go!azen* (2009)
* *Goenkale* (2010-2011)
* *Ba!goaz* (2017)
* *Zeru ahoak* (2025)

## Film luzeak 
* *Go!azen* (2008)
* *Handia* (2018)

## Film laburrak 
* *Kreba* (2017)

## Antzerkia 
* *Ez naiz inoiz Dublinen egon (2022)*

## Kanpo estekak 
* Iñigo Azpitarteri eginiko elkarrizketa, *www.irrika.net* webgunean.
Santa Teresa (Barakaldo)

**Santa Teresa** Barakaldoko auzoa da, Bagatzako barrutia (4.a) osatzen duena Beurkorekin batera.

## Ezaugarriak 
Auzoa Beurkoren ondo ondoan dago.

## Ondarea 
* Santa Teresa eliza.

## Garraiobide eta azpiegiturak 
Bilboko metroaren Bagatza geltokiaren Santa Teresa plazako irteera.

## Ikus, gainera 
* Barakaldo

## Kanpo estekak
456 Abnoba

**456 Abnoba**, asteroide gerrikoan aurkitutako 456. asteroidearen izena da. 1900eko ekainak 4an aurkitu zuten Max Wolf eta Friedrich Karl Arnold Schwassmann astronomo alemaniarrek Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izen zientifikoa, **1900 FH** zen.

## Kanpo estekak
459 Signe

**459 Signe**, asteroide gerrikoan aurkitutako 459. asteroidearen izena da. 1900eko urriak 22an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergetik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, **1900 FM** zen.

## Kanpo estekak
460 Scania

**460 Scania**, asteroide gerrikoan aurkitutako 460. asteroidearen izena da. 1900eko urriak 22an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, **1900 FN** zen.

Bere izena, Suediako Eskania probintzia historikoa eta egungo Eskania probintziagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
462 Eriphyla

**462 Eriphyla**, asteroide gerrikoan aurkitutako 462. asteroidearen izena da. 1900eko urriak 31n aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa, **1900 FQ** zen.

## Kanpo estekak
464 Megaira

**464 Megaira**, asteroide gerrikoan aurkitutako 464. asteroidearen izena da. 1901eko urtarrilak 9an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik 467 Laura asteroidearekin batera. Megaira, C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

## Kanpo estekak
Sanlúcarreko zaldi lasterketak

[thumb|Zaldi lasterketa Sanlúcar de Barramedako hondartzan, [2009ko abuztua.]]
thumb|Ilunabarra Sanlúcar de Barramedako hondartzan
**Sanlúcarreko zaldi lasterketak**, urtero, Cadizko probintziako Sanlúcar de Barrameda herriko hondartzan ospatzen den zaldi lehiaketa bat da.

Bere antolakuntza, Sanlúcar de Barramedako Zaldi Lasterketa Elkarteari eta Sanlúcarreko udaletxeari dagokie. Espainian arautu ziren estilo ingeleseko bigarren zaldi lasterketak dira, lehenak, Alameda de Osunan ospatu baitziren 1835ean, eta berriz ospatu ziren 1843 eta 1849an. Horregatik, Sanlucarreko lasterketak, 1845ean datatuak daudenak, Espainian ospatzen diren guztietatik antzinakoenak dira. Andaluziako, Espainiako eta Nazioarteko interes turistikoko jai bezala izendatuak daude. Donostia, Sevilla, Mijas eta Dos Hermanaseko lasterketekin batera, zirkuitu hipiko espainiarraren zati dira.

## Kanpo estekak
Ichijō Nobutatsu

Takeda Shingenen anaia txiki bat eta zerbitzari bat izan zen Japoniako historiako Sengoku aroaren amaieran. Nobutatsu, Shingenen odoleko anaia izan zen arren, hau, emakume ezberdin batek hazi zuen, eta honegatik uste da erabiltzen zuela Ichijo abizena, Takeda beharrean. Nobutatsuk, Iga Ueno gaztelua erabili zuen bere base militar bezala, bertatik, bere anaia nagusiari lagundu ziolarik. Zenbait gudutan parte hartu zuen, horien artean, 1573an gertatu zen Mikatagaharako gudua nabarmentzen delarik, non trebezia martzial handia erakutsi zuen, eta, beraz, Takeda Shingenen hogeita lau jeneraletakotzat hartua izatearen ohorea lortu zuen.

Shingen hil ondoren, honen ondorengo izan zen Takeda Katsuyoriren alde egin zuen, honekin, 1575ean, Nagashinoko guduan parte hartu zuelarik, eta, gudu honetatik bizirik irten zen arren, Oda Nobunaga eta Tokugawa Ieyasuren arteko aliantzaren tropen inbasioari aurre egin behar izan zion 1582an, non, bere semearekin batera harrapatua eta eraila izan zen.
Iga Ueno gaztelua

, **Ueno gaztelua** eta **Hakuho gaztelua** izenez ere ezaguna, Japoniako Mie prefekturako Iga hirian kokatutako gaztelu japoniar bat da.

## Historia 
Iga Ueno gazteluaren eraikuntza, 1585ean hasi zen, Takigawa Katsutoshiren aginduz, baina *honmaru*a eta *tenshu*a, bere oinordekoak, Tsutsui Sadatsuguk eraiki zituen. Sadatsuguren oinordekoa izan zen Todo Takatorak, 30 metroko altuerako harresiak eraikitzea agindu zuen, hauek, Japonia guztiko garaienak zirenak, eta oraindik ere hala dira. Behin matxinaden mehatxua igaro ondoren, jada ez zen gotorleku garrantzitsu bat bezala ikusi, eta, beraz, ez zen berreraiki, baizik eta tenshua ere erori zela haize indartsuen ondorioz 1612an.

1935ean, gazteluko tenshua, zurez berreraiki zen. Guneak, gaur egun, tokiko historiarekin lotutako tresna bilduma bat duen museo bat du.

Gaztelua, Toki Historiko Nazionaltzat hartua da, eta, gaur egun, Ueno parkearen barnean dago.

## Kanpo estekak
Tōdō Takatora

Japoniako historiako Azuchi-Momoyama aroa eta Edo aroaren arteko daimyō japoniar bat izan zen. Takatorak, oso jatorri xumea izan zuen, eta bere karrera militarra, ashigaru soldadu bezala hasi eta daimyo boteretsu bezala amaitu zuen. Bere bizitzan zehar, zazpi aldiz aldatu zuen jaun feudalez, eta hamar pertsona ezberdinentzako lan egin zuen, azkenean, bere azken maisua izan zen Tokugawa Ieyasuri leial izan zitzaion arren.

Takatora, laster bultzatua izan zen Toyotomi Hideyoshiren anaia txikia zen Hashiba Hidenagaren agindupean, eta Korearen japoniar inbasioetan parte hartu zuen, non Hideyoshiren flotaren komandantea izan zen. Garai horretan, Iyo-Uwajima hana eman zioten, 70.000 kokutan balioztatua zegoena

1600ean gertatu zen Sekigaharako guduan, Tokugawa Ieyasuren aldean borrokatu zuen, gudu honen ondoren, feudo handiago bat jaso zuelarik, Iyo-Imabari, 200.000 kokutan balioztatua. Beranduago, Tsuko jaun bihurtu zen, honek, bere domeinuak, 320.000 kokura handitu zituelarik,

Takatora, ospetsua da, gainera, gazteluen planifikazioan zuen abileziagatik.

Bere azken parte-hartze garrantzitsuetako bat, Osakako setioan izan zen.
Hinlopen itsasartea

**Hinlopen itsasartea** (), Svalbard norvegiar uhartean kokatuta dagoen itsasarte bat da, Spitsbergen eta Nordaustlandet uharteak banatzen dituena.

Hinlopen itsasarteak, 157 kilometroko luzera du, eta Ozeano Artikoarekin bat egiten du iparraldean eta Barentseko itsasoarekin hegoaldean. Itsasartearen iparraldeko ahoak, soilik 16 kilometroko zabalera du, eta hegoalderantz zabaltzen doa, 90 kilometrora iritsi arte, Mohn lurmuturra (Nordaustlandeten hegoaldeko muturra Payer lurmuturraren (Spitsbergen) artean, azken honetan amaitzen delarik.

Hinlopen itsasarteko uretan, Wilhelmøya eta Wahlbergøya uharteak daude.

Itsasarteak, bere izena, Thijmen Jacobsz Hinlopen herbeheretarragatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Mondarrain

**Mondarrain** edo **Arranomendi** Lapurdin dagoen mendia da. Ezpeletaren hegoaldean eta Itsasuren hego-mendebaldean kokatzen da.

Ez da garaiera handiko edo laztasun handiko mendia. Beharbada nolabaiteko igoera gogor bakarra Laxia auzotik abiatzen dena da. Haren gailurra konglomeratuzko haitz ugariz osatuta dago eta bulder eskaladan jarduteko aproposa da.

## Ibilbidea 
[thumb|400px|erdian|[Itsasu udalerria eta Mondarrain mendiaren arteko ibilbidea.]]

## Mitologia 
* Mondarraingo lamia

## Ikus, gainera 
* Lapurdiko mendiak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Mondarrain "Euskal Mendiak" webgunean
Arranomendi

**Arranomendi** izenak hainbat adiera ditu:

# **Arranomendi** Nafarroa Garaiko mendia da; 809 metro ditu eta Arranomendiko mendilerroan dago.
# **Arranomendi** Bizkaiko mendia da; 341 metro ditu eta Urregaraiko mendilerroan dago.
# **Arranomendi** Gipuzkoko mendia da; 103 metro ditu eta Izarraizko mendilerroan dago.
# **Arranomendi** edo **Mondarrain** Lapurdiko mendia da; 749 metro ditu eta Mondarraingo mendilerroan dago.
Suzhouko metroa

thumb|250px|eskuinera|Renminlu geltokia eraikitzeko lanak.

**Suzhouko metroa** (txineraz: 苏州轨道交通), Txinako Herri Errepublikako Jiangsu probintziako Suzhou hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Lehen linearen eraikuntza 2007an hasi zen eta bigarren linea 2009an. Metroaren lehen linea 2012ko apirilaren 28an zabaldu zen.

2020. urtean metro sareak 141 kilometro eta 107 geltoki izango ditu.

## Lineak 
## Etorkizuneko egitasmoak 
### 2. linea 
Bigarren linea 2009an hasi ziren eraikitzen eta 2012an zabaltzea espero da. Hiria iparraldetik hegoaldera zeharkatuko du eta 27 kilometro eta 22 geltoki izango ditu.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Suzhouko metroaren webgune ofizlala.
*  Suzhouko metro sarea etorkizunean.
Sumulael

**Sumulael** (edo Sumu-la-El), Antzinako Ekialde Ertaineko kronologiaren arabera K.a. 1880tik K.a. 1845 bitartean, eta, kronologia laburraren arabera, K.a. 1817tik K.a. 1781 arte gobernatu zuen Babiloniako I. dinastiako errege bat izan zen.

Sumulael, Sumu-abumen oinordekoa izan zen, eta 36 urte inguruko erregealdia izan zuen. Kish konkistatu zuen eta Kazalluko Alumbiumu eta Jahzir-Elen aurkako zenbait gerra zuzendu zituen.
Luis Montotoren glorieta (Sevilla)

**Luis Montotoren Glorieta**, Sevillako Maria Luisa Parkean kokatua, Alvarez Quintero Anaien ekimen baten bidez sortzen da (Becquerren Glorieta bezala), Luis Montoto Rautenstrauch idazlea omentzeko.

Barnean, atseden posizioan dagoen emakumezko irudi bat duen urmael batek osatutako glorieta luze bat da. Atzean, bertatik iturri bat isurtzen den erabat zeramikoa den harresi bat du.

Glorieta inguratzen duten landareen artean, nandinak (Nandina domestica), jatorria Txina, India eta Japonian duen zuhaixka, eta udaberrian eta udan, lore zuri sortak erakusten dituena, erramu toxiko bat (Acokhantera oblongifolia), jatorria hegoafrikan duen zuhaixka, eta, udaberrian, bere lore zuri edo arrosak irekitzen direnak, indietako kanabera (Canna indica) talde bat, ia urte osoan erakusten dituen bere lore deigarriekin, pitosporoak (Pittosporum tobira), suzko zuhaitz bat (Grevillea robusta), magnoliak (Magnolia grandiflora), almezak (Celtis australis) eta nekostak (Cupressus sempervirens) daude.

Lotoen Glorieta erraldoiaren ondoan eta Becquer eta Luca de Tenaren Glorietaren artean kokatua dago.

1959ko martxoak 1ean inauguratu zen, erabat zaharberritua izan zelarik, irudia eta harresi zeramikoa barne.

## Kanpo estekak
Teresa Lisieuxekoa

thumb|260px

**Santa Teresa Lisieuxekoa** labur, Eliza Katolikoan **Jesus Haurraren eta Begitarte Santuaren Teresa Santua**, jaiotzez **Marie-Françoise-Thérèse Martin** (Alençon, 1873ko urtarrilaren 2 &ndash; Lisieux, 1897ko irailaren 30) 15 urterekin komentura sartu eta lekaime karmeldar bihurtutako emakume bat izan zen. 1925. urtean santu eta Elizako Doktore izendatu zuen Eliza Katolikoak.

## Basilika 
Gaur egun, Lisieux udalerrian, berari sagaratutako Santa Teresa basilika dago.

## Kanpo estekak
Zhujiang Herri Berria

thumb|150px

**Zhujiang Herri Berria** (txineraz: 珠江新城), Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintziako Guangzhou hirian dagoen finantza barrutia da.

## Kokapena 
Gunea Huangpu etorbidearekin egiten du muga iparraldean, perla ibaiarekin hegoaldean, Guangzhou etorbidearekin mendebaldean eta Txina hegoaldeko autobidearekin ekialdean.

## Eraikinak 
Zhujiangen Guangzhou berriaren ikur diren hainbat eraikin daude, Guangdong museoa, Guangdongeko liburutegi berria, Guangdongeko opera eta West Tower delakoa.

## Garraioa 
Guangzhouko metroak geltokia dauka gunean, "Zhujiang Herri Berria" izeneko geltokia.

## Kanpo estekak
Gabino Lizartza

**Gabino Lizartza Lizartza** (Berastegi, 1888ko urriaren 24a - 1938ko ekainaren 5a) euskal palankari eta atleta izan zen, jaurtiketan aditua.

## Ibilbidea 
Lehendabizikoa izan zen Espainian diskoa 40 metro baino gehiagoraino jaurtitzean, izan ere, 41,44 m. lortu zuen Tolosan 1924an.

Behin izan zen Olinpiar Jokoetan, 1924an hain zuzen ere. Hona hemen bere emaitzak:

## Erreferentziak
José Luis Falcón

**José Luis Falcón Etxegoien** (Oiartzun, 1938ko uztailaren 19a - ) euskal atleta ohia da, mailu jaurtiketan aditua. Real Sociedad taldean ibili zen.

## Ibilbidea 
Hirutan izan zen Espainiako txapelduna mailu jaurtiketan (1960, 1961 eta 1962an). Bere markarik onena 57,51 metrokoa da, 1962an lortua.

Behin izan zen Olinpiar Jokoetan, 1960an hain zuzen ere. Hona hemen bere emaitzak:

## Erreferentziak
Lahu etnia

250px|eskuinera

**Lahu** etnia (txineraz: 拉祜族; pinyineraz: Lāhùzú; vietnameraz: La Hủ), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.

Azken erroldaren arabera, Lahu etniako 453.705 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, Txina hegoaldeko Yunnan probintzian. Txinako Herri Errepublikaz gain, Vietnam, Laos, Thailandia eta Myanmarren ere bizi dira.

## Hizkuntza 
Lahu etniako kideek Lahu hizkuntza hitz egiten dute.

## Ikus, gainera 
* Txinako etniak

## Kanpo estekak 
*  Lahu etniari buruzko dokumentala.
Cristina Castro

**Cristina Castro Salvador** (Bilbo, 1969ko apirilaren 4a - ) euskal atleta ohia da, distantzia motzetan aditua.

Senarra Jon Azkueta atleta ohia du.

## Ibilbidea 
Bederatzi aldiz izan da Espainiako txapelduna: bost 100 metrotan (1990 eta 1996 artean), bata 200 metrotan (1990) eta beste hiru 60 metrotan (1991 eta 1993 artean).

Behin izan zen Olinpiar Jokoetan, 1992an hain zuzen ere. Hona hemen bere emaitzak txapelketa nagusietan:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hefeiko metroa

**Hefeiko metroa** (txineraz: 合肥地铁), Txinako Herri Errepublikako Anhui probintziako Hefei hirian eraikitzen ari den garraiobidea da.

Lehen linea 2009an hasi ziren eraikitzen eta 2012an zabaltzea espero da. Etorkizunean Hefeiko metro sareak 11 linea eta 370 kilometro inguru izatea espero da.

## Lineak 
### Lehen fasea 
1. linea: Metroaren lehen linea 2009an hasi ziren eraikitzen, hiria iparraldetik hegoaldera zeharkatuko du eta 32 kilometro luze izango da.

2. linea: Proiektuan dago oraindik, Hefei mendebaldetik ekialdera zeharkatuko du eta 31 kilometro luze izango da.

3. linea: Hiria ipar-ekialdetik, hego-ekialdera zeharkatuko du eta 38 kilometro inguru izatea aurrikusten da.

### Etorkizuna 
2025era bitartean beste zortzi linea eraikiko dira.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Hefeiko metroari buruzko informazioa Baidu Baike entziklopedian.
*  Hefeiko metroak etorkizunean izan dezakeen itxura.
Ignacio Izagirre

**Ignacio Izagirre Etxaniz** (Elgoibar, 1896ko azaroaren 26a - 1974ko abenduaren 12a) euskal atleta izan zen, jaurtiketan aditua.

## Ibilbidea 
García Tuñón eta Felix Erauskinekin batera, jaurtiketaren lau modalitatetatik hirutan Espainiako txapelketa lortzeko bakarra ere izan zen: 5 aldiz pisu jaurtiketan (1920 eta 1926 artean), 4 diskoan (1920 eta 1927 artean) eta xabalina bitan (1920 eta 1921).

Hona hemen lortutako markarik onenak:
* Pisua: 11,69 m.
* Disko: 36,20 m.
* Xabalina: 48,44 m.

Behin izan zen Olinpiar Jokoetan, 1920an hain zuzen ere. Hona hemen bere emaitzak:

## Erreferentziak
Shijiazhuango metroa

**Shijiazhuango metroa** (txineraz: 石家庄地铁), Txinako Herri Errepublikako Hebei probintzian dagoen Shijiazhuang hirian eraikiko den garraiobidea da.

## Lineak 
Metroak zenbat linea izango dituen zehaztu ez den arren, 2008ko plangintzaren arabera bost linea eraikiko dira.

Dena den, 2008an hasitako beheraldi ekonomikoa alde batera uzteko Txinako gobernuak azpiegiturak eraikitzeko ezarritako plangintzak, azkartu egingo ditu Txina osoko metroen eraikuntza, eta honekin batera, baliteke Shijiazhuango metroak linea gehiago izatea.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Shijiazhuango metroak etorkizunean izan lezakeen itxura.
Wenzhouko metroa

**Wenzhouko metroa** (txineraz: 温州地铁), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintzian dagoen Wenzhou hirian eraikiko den garraiobidea da. Metroa 2010ean eraikitzen hastea espero da. Wenzhouko metroa Txinako gobernuak azpiegituren eraikuntza azkartzeko aurkeztutako plangintzaren barnean dirua jaso duten Txinako obretako bat da.

## Lineak 
Wenzhouko metroak bost linea izango ditu, lehena (gorria), bigarrena (horia), hirugarrena (beltza), laugarrena (marroia) eta erdigunea, inguruko herriekin batuko dituen bosgarren linea.

Eraikiko den lehen linea 5.a izango da (2010ean eraikitzen hasiko dira), eta gainontzekoak 2015ean eraikitzen hastea espero da. Etorkizuneko metro sareak 200 kilometro baino gehiago izango ditu.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Wenzhouko metroak etorkizunean izango duen itxura.
Foshango metroa

**Foshango metroa** (txineraz: 佛山地铁), Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintzian dagoen Foshan hirian eraikiko den garraiobidea da. Etorkizunean baliteke Foshango metroa Guangzhouko metroarekin bat-egitea, bi hiriak batzeko martxan jarritako Guangfo egitasmoaren erabera.

## Lineak 
Foshango metroak hiru linea izango ditu lehen fasean:

* 1. linea: Erdigunea, hiriaren ekialderakin batuko du.
* 3. linea: Foshango tren geltokian hasiko da.
* 6. linea

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Foshango metroaren lehen fasea erakusten duen mapa.
Ningboko metroa

thumb|250px|eskuinera|2015era bitartean eraikiko diren lineak.
**Ningboko metroa** (txineraz: 宁波地铁), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintziako Ningbo hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Lehen linearen eraikuntza 2008an hasi zen eta 2012rako amaitzea espero da. Ningboko gobernuak onartutako plangintzaren arabera, zazpi linea eraikiko dira 2025era bitartean eta metro sareak 250 kilometro izango ditu.

## Lineak 
Metroaren lehen lineak 23,4 kilometro izango ditu eta Ningbo hiriaren ekialdean hasi ziren eraikitzen 2008an.

## Ikus, gainera 
* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Ningboko metroak etorkizunean izango duen itxura erakusten duen mapa.
Guangfo

[thumb|300px|eskuinera|Guangzhou (9) eta Foshan (8) hiriak [Guangdong probintziako mapan kokatuak.]]

**Guangfo** (txineraz: 广佛; pinyineraz: Guǎngfó), Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintziako Foshan eta Guangzhou hiriak batzeko aurkeztutako egitasmoa da.

## Kokapena 
Guangfo hiria, Guangdong probintziaren hegoaldean dago, itsasoaren ondoan, Foshan mendebaldean dago eta Guangzhou ekialdean.

## Historia 
2009ko urtarrilean, Txinako gobernuak, Perla ibaiaren deltaren garapenerako plangintza onartu zuen. Aste batzuk beranduago, Martxoaren 19an, Guangzhou eta Foshango udaletako arduradunek, bi hiriak bat-egiteko akordioa sinatu zuten "Guangfo" deritzon hiria sortzeko asmoarekin.

## Azpiegiturak 
Bi hirien arteko batzearen lehen urratza azpiegituretan gauzatuko da. Horrela, Guangzhouko metroa, gaur egun proiektuan dagoen Foshango metroarekin bat egingo da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Foshan
* Guangdong

## Kanpo estekak
Italiako Kontseilua

thumb|eskuinera|350px|Monarkia Hispanikoa 1598an.
**Italiako Kontseilua**, edo, ofizialki, **Italiako Errege Kontseilu Gorena** (, ) Austriar etxeko espainiar monarkiarentzako italiar kontuez arduratzen zen organismoa zen.

Austrien espainiar monarkiaren gobernazioa, kontseilu deituriko organo espezializatuen bidez egiten zen, eta, erregimena, erregimen polisinodial deitzen zen. Napoli eta Siziliako erresumak koroara, Aragoiko koroaren bidez iritsiz, Aragoiko Kontseilua izan zen, hasieran, Italiako kontuez arduratzen zena. Konplexutasunaren ondorioz, Filipe II.a Espainiakoak, Italiako Kontseilua, Aragoiko Koroako Kontseilu Gorenetik banandu zuen. Ondoren, Milango dukerriko kontuak gehitu ziren.

Presidente batek eta sei buruzagik osatzen zuten: bi Napoliko erresumatik, beste bi Siziliako erresumatik eta beste bi Milango dukerritik (hiru kasuetan, buruzagi espainiar bat eta beste bat italiarra zeuden), aguazil eta idazkariez gain.

Bere eskumenen artean, estatu hauetako izendapen zibil eta militar guztiak, justizia eta ogasun kontuak zeuden.

## Kanpo estekak
Neferirkara

**Neferirkara Kakai** edo soilik **Neferirkara**, Egiptoko V. dinastiako hirugarren faraoia izan zen, eta, bere erregealdiak, K.a. 2458tik K.a. 2438 arte iraun zuen Jürgen von Beckerathen arabera.

Shepseskafen (edo Userkaf)en eta Khentkaus I.a (Mizerinoren alaba) erreginaren semea zen, eta, ziuraski, Khentkaus II.arekin ezkondu zen. Bere semeak, beharbada, Neferefra-Isi eta Nyuserra-Iny izan litezke.

Manetonen, **Neferqueres**ek, 20 urteko erregealdia izan zuela dio, Sexto Julio Afrikanoren arabera Jurgi Sintzeloren bertsioan. Palermoko Harriak, ziuraski bere garaian grabatua, gutxienez, hamar urteko erregealdia ematen dio (baina hautsia dago, eta soilik abereen bosgarren erroldararte mantentzen da).

Neferirkarak, jainkoentzako dohaintzen eta tenpluentzako zerga salbuespenen politika jarraitzen du, honela, tenpluen independentzia areagotuz eta kleroa, benetako noblezia bihurtuz, nomoetako buruzagi bezala botere handiagoa lortuz, hau, hilobien handitasunean isladatzen delarik.

## Bere garaiko testigutza eta eraikuntzak 
Piramide bat du Abusirren, 69 metroko altuera duena, eta, bere ganbera eta aurreganbera, granitozkoak dira. *Hil Tenplu* bat du, harriz eta adobez eraikia, non *Abusirreko Papiroak* aurkitu ziren, hornikuntza eta lanen zerrenda oso xehetuekin.

Bere emazte Khentkaus II.aren piramideak (16 metroko altuera duena), erliebe batzuk ditu, hauen arabera, "bi erregeren ama" izendatzen delarik, ziuraski, Neferefra-Isi eta Nyuserra-Iny izango liratekeelarik.

Eguzki Tenplu bat, Palermoko Harrian aipatua eta oraindik aurkitu ez dena.

## Titulatura 
Neferirkara, **Raren Semea** titulua ezartzen duen lehen faraoia da, erregearen jaiotza izena kartutxo baten barnean sartuz, Egiptoko IV. dinastian jada erabiltzen zen arren.
A Illa de Arousa

**A Illa de Arousa** ( Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen O Salnes eskualdeko udalerria da.

## Etimologia 
E. Bascuasen arabera, Arousa jatorri paleoeuroparreko hidronimo bat da, **er-* 'mugitu' sustrai indoeuroparretik eratorria. Toponimo hori 899an "Insulam Arauza" gisa idatzi zuten.

## Geografia 
Arousa, Guidoiro Areoso, Guidoiro Pedregoso eta La Rúa uharteek, zenbait uhartetxok (Galiñeiro, Camañón, Corveiro, Tasca, Mallón, Barbafeita...), eta uharrik (Laxe de Xan, Palgasa, de la Loba, Lobeiras Chicas, Lobeira de Cambados, Fernanceixo, Pantol, A Ran Grande, Pragueiros...) udalerri osatzen dute.

Hona hemen bertoko parrokiak:

## Iruditegia 

Fitxategi:Arousa NWW.png|Arousa uhartearen sateliteko argazkia.
Fitxategi:A_Illa_de_Arousa.Galicia.24.jpg|Campoko portua.
Fitxategi:A_Illa_de_Arousa.Galicia.30.jpg|Arousa uharteko udaletxea.
Fitxategi:A_Illa_de_Arousa.Galicia.18.jpg|Muskuiluak deskargatzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'Hemisfèric

thumb|''L'Hemisfèric*, Arte eta Zientzien Hirian, Valentzia, Espainia.
*'L'Hemisferic''', Valentziako Arte eta Zientzien Hirian dauden eraikinetatik, publikoarentzat ireki zen lehena izan zen (1998ko apirilak 16an). Santiago Calatrava arkitekto valentziarrak diseinatutako eraikin bat da, arte eta zientzien hiriko gainontzeko eraikin guztiak bezala. Begi forma du, eta, bere barnean, 900 metro karratuko azalera eta 24 metroko diametroa duen pantailadun gela handi bat du.

Programazioak, zientzia eta teknologiari buruzko gaiak eskaintzen ditu, eta aldizka aldatu egiten da. Orotara, gutxi gora-behera, 13.000 metro karratuko hedadura du eraikinak.

## Kanpo estekak
Pasquale Cinquegrana

**Pasquale Cinquegrana** (Napoli, Italia, 1850eko apirilaren 21ean - Napoli, Italia, 1939ko apirilaren 27an) napolierazko poeta eta abesti-idazle napolitarra zen. Napolitar abesti ezagun ugariren egilea izan zen.

## Lanak 
### Abestiak 
* 'A cura 'e mammà
* Capille d'oro
* 'E bersagliere
* Furturella
* Margherita de Parete
* Montevergine
* Napule bello
* Ndringhetendrà
* Pennariale
* Rosa Rusella
* Uocchie ammennole
* Voca e canta
Italia Handia

thumb|300px|"Italia Handiko" mapa, 1940an ulertzen zen moduan: marra laranjak 1940ko Proiektuko lurraldeak barne biltzen ditu; lerro berdeak 1942ko azaroan Italiako armadak kontrolpean zuen eremua erakusten du.
**Italia Handia** (italieraz *Grande Italia*), edo **Italia Inperiala**, Italiako faxismoaren proiektu bat izan zen. Proiektu horren arabera, Italiako aldarrikapen irredentistak (Korsika, Niza, Dalmazia, Malta) beteko ziren, eta Mediterranear itsaso inguruko beste lurralde batzuk batuko ziren Italiara, italiar biztanleria zutelako edo koloniak zirelako (Albania, Montenegro, Tunisia iparraldea eta Libia iparraldea). Proiektu honen bidez, faxistek uste zuten Italia Mediterraniar itsasoko potentzia bihurtuko zela, Erromatar Inperioko egoera "berreskuratuz".

## Ikus, gainera 
* Italiar Inperio Koloniala
* Irredentismoa

## Kanpo estekak