Zanele Muholi

**Zanele Muholi** (Umlazi, Durban, 1972ko uztailaren 19a) argazkilari eta ikus-artista ez-bitar hegoafrikarra da. Bere artea Hego Afrikako LGBT auziaren eremu militantean kokatzen da, eta, bereziki, herrialde horretako lesbiana-izaeraren eta -identitatearen alde agertzen da.

## Biografia 
Zanele Muholi, Ashwell Tanji Bandaren eta Bester Muholiren bost seme-alabetatik azkena, ile-apaintzailea izan da lehenik, LGBTQI ekintzailea eta argazkilaria gero.

2003an, Zanele Muholik argazkilaritzako prestakuntza aurreratu bat egin zuen Newtownen, Johannesburgen (*Market Photo Workshop* eskolan), eta, 2004an, Johannesburg Art Galleryn egin zuen lehen erakusketa.

### Argazkilaria eta kazetaria 
Zanele Muholi argazkilari eta kazetari hasi zen lanean *Behind the Mask*-entzat, Afrikako LGBT auziez arduratzen den fanzine bat.

2002an, Muholik  Emakumeak Ahalduntzeko Foroa () sortu zuen, emakumeei espazio segurua eskaintzen dien beltzen erakunde lesbiana. Ondoren, gay-komunitatearen aurkako krimenak dokumentatu zituen, baita zuzenketa-bortxaketa ere.

*Visual Sexuality: Only Half the Picture* izeneko lehen erakusketa, Johannesburg Art Galleryn 2004an aurkeztua, bere konpromisoaren isla da. Muholik hainbat erakusketa antolatu izan ditu mundu osoan: Lagosko CCA, Vienako Kunsthalle Wien Project Space, Capeko Michael Stevensonenean, Milango Case d’Arte, Londresko Fred Mannenean eta Amsterdameko Afrovibes Festival.

2009an, Zanele Muholik Inkanyiso sortu zuen, LGBT komunitatearen zerbitzuko ikusizko aktibismoko elkartea; hau da Inkanyisoren lema: “Produire - Éduquer - Diffuser” (Ekoitzi - Hezi - Zabaldu).

2010ean, Zanele Muholik bere bigarren dokumentala, *Difficult Love* egin zuen elkarlanean, zeina mundu osoko hainbat jaialditan aurkeztu baitzuten. 2006an egindako *Enraged by a Picture* film laburraren jarraipena da.

2013ko urriaren 28an, Bremengo Arteen Unibertsitatean (Alemania), bideoaren eta argazkiaren ohorezko irakasle bihurtu zen Muholi.

2012an, Zanele Muholik documenta 13n parte hartu zuen Kasselen, eta, 2016an, Arleseko Rencontres de la photographie argazkigintza topaketetan eta Havreko Historia Naturaleko Museoan ''L'autre continent* (Beste kontinentea) erakusketan.

2012an, Parisen lehen erakusketa bat egin ondoren, Zanele Muholi izan zen erakusketako irudi nagusietako bat *Art/Afrique ici* 2017an, Fondation Louis-Vuitton fundazioan.

2023an, Zanele Muholiren lanek atzera begirakoa egiten zuten Parisko Maison européenne de la photographien. 

## Argitalpena 
* *Fotógrafas Africanas n°1*, Editions La Fabrica 1999; rééd. 2011
* *Somnyama Ngonyama – Salut à toi lionne noire!'', Éditions Delpire & Co, Paris, 2021, 212 p.

## Erakusketak 
(Zerrenda ez da zehatza)

* «Zanele Muholi, rétrospective», Maison européenne de la photographie, Paris, 2023ko otsailaren 1etik maiatzaren 21era
* 2016: Infinity Award du photojournalisme, Centre international de la photographie, New York
* 2017: Chevalier de l'Ordre des Arts et des Lettres saria, Frantzia
* 2023: Docteur honoris causa, Uuniversité de Liège.

## Polemika eta hainbat gertaera 
2009ko abuztuan, Hego Afrikako kultura-ministroak hau esan zuen haren erakusketetako batetik ateratzean: “Erakusketa immorala eta nazioaren espirituaren kontrakoa da”. Zanele Muholik harridura adierazi zuen, eta, batez ere, “elkarrizketa bat sortzeko” borondatea berretsi.

2012ko apirilaren 20an, bere apartamentuan ebasketa egin zuten: bost urteko argazki eta bideoak zituen disko gogorrak hautsi zituzten, baita ordenagailu eramangarria ere. Lapurtutako lanen artean, eraso homofobiko baten ondorioz hildako hiru lesbiana hegoafrikarren hiletei buruzko erreportajea zegoen. Lapurrek Hego Afrikan lesbiana izateari buruzko lanak bakarrik lapurtzeko borondatea zutela dudan jarri zen. Muholi atzerrian zegoen orduan.

## Erreferentziak 
##  Bibliografia 
*  Michael Stevenson, *Zanele Muholi: Only Half The Picture*, Le Cap, 2006 
*  Michael Stevenson et Federica Angelucci, *Faces and Phases*, 2010 
*  *Zanele Muholi. African Women Photographers #1*, Ed. Casa África/La Fábrica, Granada, Espainia, 2011 
* Florent Manelli, 40 LGBT+ qui ont changé le monde, Lapin Éditions, 2019 (ISBN 978-2-37754-036-5, OCLC 1117747488, BNF 45755632), p. 58-63

## Ikus, gainera 
* LGBT Hegoafrikan

## Kanpo estekak