open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gema Intxausti

**Gema Intxausti Miangolarra** (Gernika-Lumo, 1966) euskal artista arlo desberdinetan, bereziki eskultura landu du oso modu berritzailez eta disziplina arteko bideak aztertuz.

## Biografia 
Gema Intxausti Gernikan, 1966an jaio zen. Leioako Arte Ederrak Euskal Herriko Unibertsitatean ikasi zuen. Ondoren, University College for the Creative Arts erakundean, Fernhamen (Ingalaterra), zinema eta bideoa ikasi zuen. 1980tik aurrera Artelekun, artista desberdinen tailerrak antolatu zituen: Ángel Bados, Pepe Espaliú, Txomin Badiola eta María Luisa Fernández. 2018an bere ibilbide artistikoa saritzeko Gure Artea saria eskuratu zuen.

## Estiloa eta lanaren oinarriak 
"Eskultura-praktikak zeharkatzen du Gema Intxaustiren obra. Hasierako obrak, garbiketako zapiz eginak, eta zelozko piezak, euskal testuinguruan laurogeita hamarreko urteetako eskulturaren lengoaien berrikuntza markatu zuten proposamenen artean koka daitezke. Geroago, Gemaren obrak ukitu narraziozkoagoa hartu zuen, zine, musika edo literaturako erreferentziei oso leku garrantzitsua eman baitzien. Duela gutxi marrazkia eta argazkia baliatu ditu zenbait proiektu egiteko, horien aipua eginez eta horiez jabetuz; eta proiektu horietan, horrenbestez, arte kontzeptualak abian jarritakoekiko hurbileko estrategiak identifika daitezke".

## Erakusketak 
### Bakarkakoak 
* *Wilder is the Black,* La Taller, Bilbo (2014)
* *Meanwhile… rapture*, Rekalde Aretoa, Bilbo (2014).
* *Gema Intxausti. Jendetzaren erdian atxiloketa ikusten*, Artium, Gasteiz, 2020.

### Kolektiboak 
* *Intxausti, Muniategiandikoetxea, Peral*, Arteleku, Donostia (1994)
* *Gema Intxausti / Azucena Vieites,* DV Galeria, Donostia (1997),
* *Gaur, Hemen, Orain*, Bilboko Arte Ederren Museoa, Bilbo (2001)
* *Suturak*, San Telmo museoa, Donostia (2014)

## Sariak 
* 1991: Gure Artea Saria 1991n.
* 1994: Bizkaiko Foru Aldundiaren Arte Plastikoen Sorkuntzarako Beka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa *Argia*n, 2020/03/22.
* :Gema Intxaustiren lana Artiumen.
* :Gema Intxaustiren hitzaldia Gasteizko Artiumen.
Hyundai

**Hyundai** () Hego Koreako enpresa taldea da, 1947an Chung Ju-yungek sortua. Bere barnean Hyundai Motor Company (Kia Motors bere filiala barne, munduko laugarren talderik handiana), edota Hyundai Heavy Industries (munduko ontziolarik eta makina-egilerik handiena) daude.

1998an, asiar finantza-krisialdian zehar, galera handiak izan zituen eta bere aurreko egitura desegin behar izan zuen. 2003a berrantolatua, bere ordezkoa- Hyundai Group- herrialdeko bigarren *chaebol*ik handiena da (Samsung lehena da).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Deborah Kara Unger

**Deborah Kara Unger** (Vancouver, 1966ko maiatzaren 12a) kanadar aktorea da. Australian arte dramatikoak ikasi zituen eta Australiako zineman hasi zen lanean. 1990eko hamarkadan Estatu Batuetara itzuli zen eta David Lynchekin lan egin zuen ta 2000ko hamarkadan zinema independentean.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Ulsan HD FC

thumb|250px|Jeonju World Cup Stadium.

**Ulsan Hyundai FC** () Hego Koreako futbol taldea da, Ulsan hirikoa.

## Palmaresa 
### Hego Korean: 12 
* Hego Koreako liga:
** Txapeldun (5): 1996, 2005, 2022, 2023, 2024.
** Bigarren (10): 1986, 1991, 1998, 2002, 2003, 2011, 2013, 2019, 2020, 2021
* Hego Koreako kopa:
** Txapeldun (1): 2017.
** Finalista (3): 1998, 2018, 2020.
* Hego Koreako Superkopa (1): 2006.
* Ligako Kopa (5): 1986, 1995, 1998, 2007, 2011.

### Nazioartean: 4 
* Asiako Txapeldunen Liga (2): 2012, 2020.
* A3 Txapeldunen Kopa (1): 2006.

## Kanpo estekak
Nerea del Campo Aguirre

**Nerea del Campo Aguirre** (Eibar, Gipuzkoa, 1971ko ekainaren 17a) filologoa da. *Mujeres al Cuadrado* genero-indarkeriaren aurkako elkartearen sortzaileetako bat eta hizkuntza bat ikasiz emakumeak ahalduntzeko *Empalabramiento* metodoaren sortzailea da.

## Biografia 
Nerea del Campok Filologia erromanikoko ikasketak hasi zituen 90eko hamarkadan, eta Filologia Hispanikoan lizentziatu zen hamabost urte geroago. Garai hartan Eibar eta Santiago de Compostela artean bizi izan zen eta hainbat lanbide izan zituen: okina, zerbitzaria, segurtasun-zaindaria, saltzailea eta bulegoetako garbitzailea.

2007an genero indarkeriaren biktima izan zela salatu zuen. Jabekuntza eskolatik (Jabetze Eskola) eta Pagorriagako Hamairu terapiatik igaro ondoren, 2010ean Eibarren Mujeres al Cuadrado elkartea birsortu zen.

Dialektologian eta hizkuntzaren irakaskuntzan interesatuta, Cervantes Institutuan trebatu zen. Prestakuntza horretatik abiatuta, eta emakume migratzaileekin boluntario gisa izandako esperientziaren ondorioz, "Empalabramiento" metodoa sortu zuen. Metodo horren bidez, emakume horiek ahaldundu egiten dira, gaztelaniaren irakaskuntzaren bidez.

Genero-indarkeriarekin lotutako jardunaldietan eta ekitaldietan parte hartzen du. 2017ko urritik aurrera "empalabramiento" metodoa irakasten du EAEko hainbat udalerritan. Eibarko Emakumearen Mahaian ere parte hartzen du. Organo hori udalari lotuta dago, eta emakumeen eta gizonen berdintasunaren alde lan egitea du helburu.

## Sariak eta ohoreak 
* 2016an, Debegesa eskualdeko agentziak ematen duen Gure Balioak saria jaso zuen, eta saridun gazteena izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mujeres al Cuadrado
* “Basaurin Matxismoari Planto” jardunaldietan emandako hitzaldia 2016ko abenduan
* Nerea del Campo Aguirre, Gure Balioak 2016 Debegesa, 2016ko azaroaren 4an
* Nerea del Campo Agirreren facebook orria
* Nerea del Campo Agirreren instagram orria
* Nerea del Campo Agirreren twitter orria
DARPA

**DARPA** (***D**efense **A**dvanced **R**esearch **P**rojects **A**gency*ren akronimoa; ) Ameriketako Estatu Batuetako Defentsa Departamentuko agentzia bat da, erabilera militarrerako teknologia berrien garapenaz arduratzen dena. 1958an sortu zuten Gerra Hotza delakoaren ondorio teknologiko gisa, eta bertan hasi ziren Internet sortuko zuen ARPANETen oinarriak.

Agentziak, jatorriz **ARPA** soilik deitua, 1972an izena aldatu eta aurrerantzean DARPA bilakatu zen. DARPA munduan eragin handia izan duten teknologia asko garatzeaz arduratu zen: sateliteak, robotak, ordenagailu-sareak (ARPANETekin hasita, ondoren Internet gisa garatu zena), baita NLS ere (egungo interfaze grafikoaren aitzindaria izan zen hipertestu-sistema).

## Kanpo estekak
Jiangsu Suning FC

**Jiangsu Suning FC** () Txinako futbol taldea da, Nanjing hirikoa (Jiangsu). Txinako futbol liga irabazi du 2020an..

2020an taldea desegin zen.

## Palmaresa 
### Txinan: 3 
* Txinako liga:
** Txapeldun (1): 2020.
** Bigarren (2): 2012, 2016.
* Txinako kopa (1): 2015.
* Txinako Superkopa (1): 2013.

## Kanpo estekak
The Animal

***The Animal*** (euskaraz *Animalia*), 2001eko Luke Greenfield estatubatuarrak zuzendutako komedia film bat da. Rob Schneider, Colleen Haskell, John C. McGinley, Guy Torry eta Edward Asner aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Elkerton udalerria, Marvin Mange (Rob Schneider) gizasemeak bere aita bezala polizia izatea amets egiten du. Egun batez istripua izan eta handik aste batera esnatzean Wilder doktoreak haren gorputz suntsitua berrosatzeko sekretupean animalien organuak erabili dituela ohartuko da. Modu honetan eta bere animalia gaitasun berriei esker Marvin herriko heroia bilakatuko da, baina denboraren poderioz unerik desegokienetan animalia sena berataz jabetzen hasiko da, egoera xelebreenak bizituaraziz.

## Aktoreak 
* Rob Schneider: Marvin Mange
* Colleen Haskell: Rianna "Hummingbird" Holmes
* John C. McGinley: Doug Sisk sarjentua
* Edward Asner: Marion Wilson buruzagia
* Michael Caton: Wilder doktorea
* Louis Lombardi: Fatty
* Norm Macdonald: Mafia kidea
* Guy Torry es Miles
* Noel Guglielmi: Kale talde burua
* Adam Sandler es Townie

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irkaurgai
The Spy Next Door

***The Spy Next Door*** (euskaraz *Alboko Ateko Espioia*), 2010eko Brian Levant estatubatuarrak zuzendutako ekintza, espioitza eta komedia film bat da. Jackie Chan, Amber Valletta, Magnús Scheving, Madeline Carroll, Will Shadley, Alina Foley, Billy Ray Cyrus eta George Lopez aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Bob Ho (Jackie Chan) CIAko superagente sekretuak bere espioitza lanbidea laga eta bere neskalaguna eta bizilaguna den Gillian (Amber Valletta) ederrarekin bizimodu arrunt bati ekiteko asmoa du. Baina Bobek Gillianekin ezkondu aurretik azken misioa bete beharko du: bere hiru seme-alabatxo egoskorren konfidantza bereganatzea.

## Aktoreak 
* Jackie Chan: Bob Ho
* Amber Valletta: Gillian
* Billy Ray Cyrus: James Colton
* Magnús Scheving: Anton Poldark
* George Lopez: Glaze
* Lucas Till: Larry
* Madeline Carroll: Farren
* Will Shadley: Ian
* Alina Foley: Nora
* Katherine Boecher: Tatiana Creel
* Maverick McWilliams: Chad
* Quinn Mason: Carl
* Jeff Chase: Errusiar lapurra
* Esodie Geiger: Eskola zuzendaria

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
SFR

**SFR** (**S**ociété **f**rançaise du **r**adiotelephone-ren akronimoa) Frantziako telekomunikazio enpresa bat da. Telefono fijo, mugikor, internet eta telebista zerbitzuak eskaintzen ditu. Egoitza nagusia Paris hiriburuan du.

1987an Compagnie Générale des Eauxek sortua, 2011n Vivendik eta 2014an Alticek erosi zuten. Bere arloko Frantziako bigarren enpresarik handiena da (lehena Orange da).

## Kanpo estekak
Catalunya en Comú

**Catalunya en Comú** (; **Cat en Comú** edo **CatComú**, baita **Els Comuns** edo **Comuns** modura ezagunak) 2016ko abenduaren 19an aurkeztutako eta 2017ko urtarrilaren 29an sortutako Kataluniako alderdi politikoa da, ezkertiar eta subiranista, baina ez-independentista. Sorrera-momentuan Barcelona en Comú (BComú), Equo, Esquerra Unida i Alternativa (EUiA), Iniciativa per Catalunya Verds (ICV) eta Podem alderdiek CatComú sortzen bazuten ere, Podem-ek alderditik alde egin zuen handik gutxira. Gainera, zenbait plataformen (*Plataforma Guanyem*, Hipotekak Kalteturikoen Plataforma edo PAH eta Procés Constituent) eta Unidas Podemos-en oniritzia dauka ere.

Egungo Bartzelonako alkatesak, Ada Colau-k, bultzatutako proiektua da. Alderdiaren kongresu fundazionala 2017ko apirilaren 8an gertatu zen, *Un País en Comú* izen probisionalpean (euskaraz, *Herrialde bat Komunean*). Hala, urte bereko apirilaren 22ra arte ez zen Catalunya en Comú izena erabaki, hiritarrek bozka elektronikoaren bidez egungo izena erabaki zutenean. Kongresu fundazional bertan, Ada Colau-k Kataluniarako erreferendum baten beharraren defentsa argi utzi zuen: 2021eko hauteskundeetan, berriz, En Comú Podem siglapean aurkeztu ziren, bi alderdi berdinen koalizioa bada ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
E zenbaki

**E zenbakiak**, non E Europari dagokion, elikagai-gehigarri moduan usatzen diren substantzien kodeak dira. Kode hori Europar Batasunean eta Europako Merkataritza Libreko Erkidegoan (EMLE) baliatzen da eta elikagaien etiketetan zehazten da normalean. Europako Elikagaien Segurtasunerako Erakundeak dauka zerrenda hori kudeatzeko ardura.
[thumb|E621, [Monosodio glutamato|sodio glutamatoa]]

## Gehigarrien zerrenda 
E letraren ondoren doazen zenbakiek gehiegarri-mota adierazten dute. Zerrenda honetan taldeka multzokatu dira. Adibide moduan, E101 zenbakikoa erriboflabina koloratzailea da eta E462 zenbakikoa etil zelulosa emultsionatzilea.
thumb|E101, erriboflabina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritza

**Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritza** (**EFSA**) pertsonek edo animaliek kontsumitzeko elikagaien segurtasunaren esparruko arriskuen ebaluazioaz arduratzen den Europar Batasuneko erakunde gorena da.. 2002an sortua, Parman du egoitza. 430 langile baino gehiago ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kontsumoaren, Elikagaien Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentzia

**Kontsumoaren, Elikagaien Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentzia** (**AECOSAN**) pertsonek edo animaliek kontsumitzeko elikagaien segurtasunaren esparruko arriskuen ebaluazioaz arduratzen den Espainiako erakunde gorena da. 2001ean sortua, Madrilen du egoitza eta 190 langile baino gehiago ditu. Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzaren kidea, egun Kontsumo Ministerioaren barnean dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suspertzeko gatzak

**Suspertzeko gatzak** beroarekin erraz deskonposatzen den amonio karbonatozko prestakuntzak dira.

Amonio karbonatoa beroarekin deskonposatu egiten da amoniako gasa eta karbono(IV) oxidoa emanez. Amoniakoak eragiten du suspertzea. Prestakuntza moderno gehienak gatzaren ur-disoluzioak dira eta, normalean, labanda edo eukalipto olioen moduko substantziak erantsita izaten dituzte amoniakoaren usaina mozorrotzeko.
ezkerrera|thumb|220x220px|Gatzak eramateko XVIII mendeko flaskoa
thumb|Rembrandt-en *Usainaren alegoria*

## Historia 
Erromatarren garaian jada erabiltzen ziren eta Plinioren idatzietan aipatzen dira *sal hammoniacus* izenarekin. Erdi Aroko alkimistek ere baliatzen zituzten. Artean ere izan dute isla eta, adibidez, Rembrandt-en *Usainaren alegoria* koadroan ikusten da nola emakumezko batek konortea galdu duen gizonezko bati gatzak usaintzera ematen dizkion.

Erabilera asko zabaldu zen XIX. mendeko gizartean.

Kirolean ere erabili izan da konortea galdutako boxeolariak esnatzeko esaterako. Egun praktika hori debekatuta dago.

## Eragin fisiologikoa 
Gatzak isurtzen duen amoniako gasa inhalatzeak erreflexu bat eragiten du, zeinek sudurreko eta biriketako mukosa-mintzak narritatuz arnasketa kontrolatzen duten muskuluak azkarrago lan eginarazten dituen.

Amoniakoa toxikoa da kontzentrazio handitan eta epe luzeko esposizioa hilgarria izan daiteke. Sudur-zulotik oso gertu amonikoa kontzentratua inhalatzen bada, sudurreko edo ahoko mukosak erre daitezke. Horregatik 10-15 cm bitarteko distantzia gomendatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Units per Avançar

**Units per Avançar** (euskaraz, *Aurrera Egiteko Elkarrekin*; **Els Units** edo soilik **Units**) Kataluniako alderdi politiko zentrista, liberal eta demokristaua da, gaur egun desagertutako Kataluniako Batasun Demokratikoko (UDC) kide ezberdinek sortutakoa, 2017ko ekainean, katalan nazionalista ez-independentista ezberdinekin batera. Alderdiak bere burua "katalan nazionalista moderatu" baina "Kataluniako independentziaren kontrako" modura definitzen du.

Els Unitseko kide aipagarrien artean, Ramón Espadaler dugu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
You Don't Mess with the Zohan

'''''You Don't Mess with the Zohan'''* (euskaraz *Ez Zaitez Zohanekin Sar''), 2008ko Dennis Dugan estatubatuarrak zuzendutako ekintzazko komedia beltz bat da. Adam Sandler, John Turturro, Emmanuelle Chriqui, Nick Swardson, Lainie Kazan eta Rob Schneider aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Zohan Dvir (Adam Sandler) Mossad israeldar zerbitzu sekretuko agente xelebre eta axolagabe bat da. Egun batez bere gezurretazko heriotza prestatu eta Israelen hiltzat jotzen duten bitartean New York hirira bizitzera joango da, bertan bere bizitzako ametsa bete nahian: ile-apaintzaile eta estilista bilakatzea. Nahiz eta Zohanek bizimodu berri bati ekin eta bere iraganeko palestinarren aurkako agente sekretu bizimodua ahaztu eta atzean utzi nahi izan, laisterrera hori berak uste bezain erraza ez dela izango ohartuko da.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai {{en}
Italia Gaztea

**Italia Gaztea** () 1833an Mazzinik sortutako eta 40 urte baino gazteagoak ziren Italiako elkarte sekretu bat izan zen. Italiaren batasunaren alde zenbait altxamendu egin zituen. Altxamenduek porrot egin bazuten ere, italiar herriaren zati baten laguntasuna lortu zuten eta batasunaren garra bizirik gorde zuten.
XSakara

**XSakara**, benetako izenez **Xabier Gutiez**, (Bermeo,  1997) euskal rap, hip-hop eta pop abeslaria da.

## Ibilbidea 
12 urte zituenetik da rap musikaren jarraitzailea eta 15 urterekin C.O.D. taldean hartu zuen parte. 2019an atera zuen aurreneko diskoa, "*Bihotzarentzako pilulak"* eta, hurrengo urtean, bigarrena "Ilargiaren semea 16 19". 2022an Lurrikarak EP laburra kaleratu zuen eta 2023an Lurrikarak 2.0 EP laburra. Bere azken albumaren kaleratzetik 4 urte pasatu ostean, 2024. urtean "Ilargiaren Semea" kaleratu zuen. 2025ean 4 abestiz konposatutako EP bat kaleratu du, patroye izenekoa. 

## Diskografia 
* *Bihotzarentzako pilulak LP* (2019, TiroPun Ekoizpenak)
* *Ilargiaren semea 1619*  LP(2020, autoekoizpena)
* *Lurrikarak* EP (2022, autoekoizpena) https://www.youtube.com/watch?v=Qwdq6vxLmcI
* *Lurrikarak 2.0 EP* (2023, autoekoizpena) https://www.youtube.com/watch?v=uY0S-MwPiw0
* *Ilargiaren semea* LP(2024, autoekoizpena)
* Patroye EP (2025, hip-hop)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
PATROYE EP Entzun:https://open.spotify.com/intl-es/album/0bjNAQdcbJQit3j8EvXlRV
Izarrak (musika taldea)

**Izarrak** 2005ean Alduden (Nafarroa Beherea) sortutako herri kanta musika taldea da.

## Diskografia 
* *Maiatzaren dantza* (2020, Agorila)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Antonio Tejera Gaspar

**Antonio Tejera Gaspar** (Arico, Tenerife, 1946ko apirilaren 29a) irakasle, ikerlari, historialari eta idazle kanariarra da. La Lagunako Unibertsitatearen irakasle eta arkeologia katedratikoa *2011ko Kanariak Saria*, Ondare Historikoaren adarreko saria jaso zuen.

## Ibilbidea 
Gasparrek Kanariar Uharteetako indigenak eta haien kultura ikertu du bereziki; haien erlijioa, aztarnategiak, artea, e.a. Irakasleak guantxeen lotura Afrikako Mediterraneo aldeko herrikin defenditu du, hau da, haien amazig herriekin lotuta. Beste ikerketa batzuetan Kristobal Kolonen bidaiak eta Tartessos kultura aztertu ditu.

## Liburu aukeratuak 
Tejera Gaspar 200 liburu baino gehiago plazaratu du. Hona hemen batzuk:

* *Religión y mito de los antiguos canarios*. Artemisa ediciones. 2004.
* *San Marcial del Rubicón, primera ciudad europea de Canarias*. Artemisa ediciones. 2004.
* *La cueva de las mil momias*. Juan Francisco Delgado Gómez argitaletxea. 2010.
* *Los dioses de los tartesios*. Ediciones Bellaterra argitaletxea. 2012.
* *Bereberes contra Roma*. Le Canarien Ediciones. 2018.
* *Tarteso*. Huelvako Unibertsitatea. 2020.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
Inperio Britanikoaren Biltzar Ekonomikoa

**Ottawako biltzarra** 1929ko krisi ekonomikoaren ondorioei aurre egiteko 1932ko uztailean eta abuztuan Britaniar Inperioko herrialdeen artean ospatu zen batzarra izan zen. Hartu zuten erabaki garrantzitsuena merkatu inperialari lehentasuna ematea izan zen. Erabaki honekin bertako kide ziren herrialdeetako ekonomia babesten ahalegindu ziren eta nolabaiteko protekzionismoa ezarri zuten berriki sortua zen Commonwealthean edo britaniar jatorrizko Nazioen Mankomunitatean.

## Kanpo estekak
Tumbleweed Connection

***Tumbleweed Connection*** Elton John abeslari britainiarrak 1970eko urrian plazaratu zuen hirugarren estudioko diskoaren izenburua da. DJM Records konpainiak plazaratu zuen; Estatu Batuetan Uni Records.

## Ezaugarriak 
Lana Gus Dudgeonek ekoiztu zuen. Erresuma Batuan seigarrena izatea lortu zuen. Espezialista batzuren ustez Elton Johnen lan onena izan daiteke. Estiloaren aldetik disko honetan soft rock eta country amerikarra dira nagusi, hori bai, abeslariaren zigiluararekin. Estatu Batuan, 1971ko martxoan Urrezko Diskoa lortu zuen eta 1998ko abuztuan, Platinozkoa. *Rolling Stone* aldizkariak garai guztietako 500 album onena zerrenda pñazaratu zuenean *Tumbleweed Connection* 458. postuan agertu zen.

## Abestien zerrenda 
* Egileak: Elton John & Bernie Taupin, B2 izan ezik.

; A aldea
# "Ballad of a Well-Known Gun" – 4:59
# "Come Down in Time" – 3:25
# "Country Comfort" – 5:06
# "Son of Your Father" – 3:48
# "My Father's Gun" – 6:20

; B aldea
# "Where to Now St. Peter?" – 4:11
# "Love Song" (Lesley Duncan) – 3:41
# "Amoreena" – 5:00
# "Talking Old Soldiers" – 4:06
# "Burn Down the Mission" – 6:22

### 1995eko CDaren Bonus tracks 
* "Into the Old Man's Shoes" – 4:02
* "Madman Across the Water" [jatorrizko bertsioa] – 8:52

### Bonus tracks (Deluxe edition 2008) 
* "There Goes a Well Known Gun" (Versión alternativa de "Ballad of a Well-Known Gun") – 3:27
* "Come Down in Time" [Piano demo] – 3:21
* "Country Comfort" [Piano demo] – 4:12
* "Son of Your Father" [Piano demo] – 4:13
* "Talking Old Soldiers" [Piano demo] – 4:13
* "Into the Old Man's Shoes" [Piano demo] – 3:40
* "Sisters of the Cross" (Demo de 1970) – 4:38
* "Madman Across the Water" [Original version] – 8:52
* "Into the Old Man's Shoes" – 4:06
* "My Father's Gun" [BBC session] – 3:43
* "Ballad of a Well-Known Gun" [BBC session] – 4:36
* "Burn Down the Mission" [BBC session] – 6:52
* "Amoreena" [BBC session] –- 5:12

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexi Laiho

**Alexi Laiho**, **Markku Uula Aleksi Laiho** jaioa (Espoo, 1979ko apirilaren 8a - Helsinki, 2020ko abenduaren 29a) finlandiar gitarra-jotzaile, musikagile eta abeslaria izan zen. Children of Bodom taldeko kide sortzailea izan zen. Sinergy, The Local Band, Kylähullut eta Bodom After Midnight taldeetako gitarra-jotzailea ere izan zen.

## Erreferentziak
Abortu selektibo

thumb|300px|Jaiotzako sexu-ratioaren mapa, 2012
**Abortu selektiboa** jaio aurreko diagnostikoaren bidez fetuaren alterazio genetikoei, malformazioei edo sexuari buruz lortutako informazioan oinarrituta egindako abortua da. Ekografiek eta abortu selektiboak emakumeengan duten eragin orokorra eztabaidagai handia da.

Sexuaren araberako abortu selektiboak egitea moralaren aurkakoa den arren, 1970-2017 aldian 23,1 milioi neska "jaiotza falta" dela kalkulatu da. Desoreka hori batez ere Txinak, Indiak, Pakistanek, Kaukasiak eta Balkanek eragiten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eragindako abortu

thumb|350px|Eragindako abortuaren legezkotasuna, munduan:
**Eragindako abortua** edo **haurdunaldia borondatez etetea** (**HBE**) legeak onartutako baldintzetan, haurdun dagoen emakumearen berariazko baimenarekin eta abortuak praktikatzen diren zentro eta establezimendu publiko zein pribatu batean mediku baten eskutik egindako abortua da. Lege-baldintzak aldatu egiten dira herrialde batetik bestera.

OMEren kalkuluen arabera, urtean 56 milioi eragindako abortu inguru egiten dituzte munduan, eta horien %45a inguru modu ez-seguruan egiten dituzte. Abortu-tasak gutxi aldatu ziren 2003 eta 2008 artean, eta hori baino lehen, gutxienez bi hamarkadatan behera egin zuten, familia-plangintza eta jaiotza-tasaren kontrola handitu ahala. 2008tik aurrera, munduko emakumeen % 40k justifikatu gabeko legezko abortuak egiteko aukera zuen. Abortuak baimentzen dituzten herrialdeek hainbat baldintza dituzte: haurdunaldian abortua zein aurreratuta dagoen edo abortua egiteko arrazoiak zein diren. 1970-2017 aldian 23,1 milioi neska "jaiotza falta" dela kalkulatu da. Desoreka hori batez ere Txinak eta Indiak eragiten dute. Abortuari buruzko legeak eta abortuei buruzko iritzi kultural, filosofiko, legal eta erlijiosoak desberdinak dira mundu osoan. Zenbait lekutan, abortua soilik kasu jakin batzuetan legezkoa da: bortxaketa, fetuarekin arazoak, pobrezia, emakume baten osasunerako arriskua edo intzestua. Leku askotan eztabaida handia dago abortuaren arazo moral, etiko eta legalen inguruan.

Legearen arabera baimentzeko argudioen artean, herrialde garatuek haurdunarentzat klandestinitatean baino arrisku txikiagoa ekar dezakeela hobesten dute. Metodo modernoek medikamentuak edo kirurgia erabiltzen dituzte abortuak eragintzeko. Batzuen arabera, mifepristona, prostaglandinarekin konbinatuta, haurdunaldiaren lehen eta bigarren hiruhilekoetako kirurgia bezain segurua eta eraginkorra dela dirudi, nahiz eta Estatu Batuetako Medikuntza Liburutegi Nazionalak horri buruzko ebidentzia faltaz ohartarazi. Kanadako Aldizkari Obstetrikoaren arabera, segurtasunik gabeko abortuek (kalifikatu gabeko pertsonek, ekipo arriskutsuarekin egindakoak edo instalazio osasungaitzetan egindakoak) 47.000 heriotza eta 5 milioi ospitaleratze eragiten dituzte urtero. Osasunaren Mundu Erakundeak emakume guztientzat eskuragarri dauden abortu seguruak eta legalak gomendatzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
AnnaSophia Robb

thumb|AnnaSophia Robb 2013an.
**AnnaSophia Robb** (Denver, 1993ko abenduaren 8a) Estatu Batuetako aktore, abeslari eta modeloa da. Haurra zela hasi zen aktore lanetan. *Charlie and the Chocolate Factory* filmean "Violet Beauregarde" izan zen, *Bridge to Terabithia* filmeko "Leslie Burke" protagonista izateagatik hainbat sari jaso zituen eta *The Carrie Diaries* telesaileko protagonista ere izan zen.

## Biografia 
AnnaSophia Denverren jaio zen eta arbaso daniar, ingeles, irlandar, eskoziar eta suediarrak ditu. Bere elizan hasi zen aktore lanetan txiki txikia zela eta 2012an graduatu zen Arapahoe High Schoolen.

Zortzi urte zituela agente batek ikusi eta amarekin Los Angelesera joan zen. McDonald's-en iragarki baten agertu zen eta 2004an *Samantha: An American Girl Holiday* telefilmean hartu zuen parte. 2005ean *Charlie and the Chocolate Factory* filmeko "Violet Beauregarde"-ren rola bete zuen eta mundu mailan ezagun bihurtu zen. Ordutik aurrera hainbat paper protagonista izan zituen zineman eta telesailetan. 2007an *Bridge to Terabithia* filmean "Leslie Burke" izan zen eta hainbat izendapen eta sari garrantzitsu jaso zituen. Disney Channel-entzat "Keep Your Mind Wide Open" abestia grabatu zuen eta *Billboard Hot 100* zerrendan 90. postua eskuratu zuen. Hurrengo urteetan hainbat filmetan agertu zen, *Jumper*, *Race to Witch Mountain* eta *Soul Surfer*-en adibidez. Azken honetan marrazoak besoa kendu dion surflari baten rola betetzen du.

2011n Peter Panen filme baterako Wendy izateko aukeratua izan zen baina proiektua ez zen aurrera atera. 2012an *Sex and the City* telesailaren prekuela zen *The Carrie Diaries* telesaileko protagonista izan zen, Carrie Bradshaw bera hain zuzen ere.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telebista 
## Sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* AnnaSophia Robben webgune ofiziala 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Laguntza bidezko ugalketa

[thumb|[Espermatozoide-injekzio intrazitoplasmatiko izeneko teknika]]
**Laguntza bidezko ugalketa** ernalketa lortzea helburu duen prozedura medikoa da, teknologia espezializatua erabiltzen duena. Laguntza bidezko ugalketako tekniken bidez, obulua ernaltzen laguntzen dute, ugalkortasun-arazo batengatik edo metodoa eskatzen duen beste arrazoi batengatik.

Laguntza bidezko ugalketa hainbat teknika erabiliz egin daiteke. Teknikarik egokiena bikote edo emakume bakoitzaren egoera eta arazo partikularren araberakoa izango da. Hala ere, erabili beharreko tekniken sekuentzia, konplexuenetik eta inbaditzaileenetik hasita, honako hau da: koito programatuak, umetoki barneko intseminazioa eta in vitro ernalketa. Obulu-ematea eta ezarpenaren aurreko diagnostiko genetikoa ere kontuan hartu behar ditugu, baita ugalkortasuna zaintzea ere.

## Beta itxaronaldia 
Beta itxaronaldia enbrioi-transferentzia edo intseminazio artifizialaren prozesua egin ondoren dagoen denboraldia da. Beta itxaronaldia, haurdunaldiaren emaitza lortzean bukatuko da. Denboraldi hau oso gogorra da bikotearentzat edo amarentzat, psikologikoki batez ere.

Denboraldi honen izena beta – GGK hormonan du bere jatorria, hormona hori baita enbrioian ekoizten den lehenetarikoa eta enbrioi-transferentzia edo intseminazio artifizialaren ondoren odolean aurkitu daiteke, 14 egun pasa ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Espermatozoide-injekzio intrazitoplasmatiko

**Espermatozoide-injekzio intrazitoplasmatikoa** (**EIIZ**) ernalketa lortzeko espermatozoide bat obuluaren zitoplasman zuzenean sartzen duen teknika da, in vitro ernalketan zenbaitetan aplikatzen dena. Desberdintasunak daude teknika honen eta in vitro ernalketa klasikoaren artean. Intseminazioaren aurreko eta ondorengo urratsak berdinak dira EIIZrik gabeko in vitro ernalketa klasikorako, intseminazioaren teknika baino ez da aldatzen. EIIZ egiteko, obulu bakoitzeko espermatozoide bat baino ez da behar; aldiz, EIIZrik gabeko in vitro ernalketa klasiko batean 50.000 eta 100.000 artean behar dira, espermatozoideak berak sartzeko obuluaren hesiak gainditu behar baititu. Ernaldu ondoren, obulua preenbrioi bihurtzen da eta umetokira transferitzen da bere garapenarekin jarraitu ahal izateko.

EIIZ teknikaren bidezko lehen giza haurdunaldia 1991n izan zen, Gienpiero Palermo doktoreak eta bere laguntzaileek egina.

## Enbrioi - transferentzia 
Kanula bat erabiltzen da enbrioi-transferentzia egiteko. Kanula hori leuna baina gogorra izan behar da, erraz apur ez dadin. Gainera luzera jakin bat izan behar du eta muturrak ezin du minik egin. Gainera, malgua izan behar da.

Urratsak:
* Espekulua kokatu
* Umetokiaren lepoa garbitu
* Umetokiaren lepoan dagoen mukiaren xurgapena
* Ekografia abdominala eta transferentzia testa enbrioia kanulan jarri aurretik.
* Enbrioia umetokiaren hondoaren 1-2 cm-tara jarriko dugu.
* Kanula atera
* Mikroskopioarekin kanula egiaztatuko dugu, enbrioia atera dela ikusteko. Enbrioia oraindik kanulan baldin badago, prozesua errepikatuko dugu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ondra (musika taldea)

**Ondra** 2018an sortutako Donostiako rock taldea da.

## Diskografia 
* *Su itzaletan* (2020, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afu (musika taldea)

**Afu** 2007. urtean Barañainen sorturiko salsa eta reggae talde bat da. Euskaraz abesten dute nagusiki.

## Ibilbidea 
Aurreneko kontzertua herriko jaietan eman zuten 2007an, ondoren Sanferminetan izan ziren eta hurrengo urteetan gaztetxe ugaritan jo zuten. Hasiera batean bertsioak egiten zituzten eta gutxinaka beren abestiak sartzen hasi ziren. Taldea osatuz joan zen eta 2015ean atera zuten aurreneko diskoa, *Zoroak hegaz doaz*. 2020an iritsi da bigarren lana, *Larruazalean*.

## Diskografia 
* *Zoroak hegaz doaz* (2015, autoekoizpena)
* *Larruazalean* (2020, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sodade (musika taldea)

**Sodade** 2020an sortutako Leitzako rock taldea da.

## Diskografia 
* *Sodade* (2020, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezarpenaren aurreko diagnostiko genetiko

**Ezarpenaren aurreko diagnostiko genetikoa** (**EADG**) giza enbrioiei baheketa genetikoa egiteko erabiltzen den prozedura da, 8 zelulako enbrioiari erauzitako blastomero baten edo biren DNA aztertuz egiten dena. In vitro ernalketa-tratamenduetan egiten dute, umetokian giza preenbrioiak ezarri aurretik. Horrela abortu selektiboa ekiditen dute.

Historian, lehendabiziko EADGa Handysidek, Kontogiannik eta Winstonek egin zuten Londresko Hammersmith ospitalean.

Ezarpenaren aurreko diagnostiko genetikoa, hainbat egoeratan egin daiteke:

* Amaren adina altua denean (>35 urte)

* Aurrekari pertsonalak edo familia aurrekariak daudenean, adibidez familiako norbaitek alterazio genetikoak baldin baditu

* Aurreko abortuak edo arazoak enbrioiaren ezarpenean
* Gizonezkoen faktore larriak

Espainian ezarpenaren aurreko diagnostiko genetikoa egiteko, gaixotasunak hurrengo baldintzak eduki beharko ditu:

* Hilgarria izan daiteke edo asko baldintzatuko du umearen bizi-kalitatea
* Ez du tratamendu sendagarririk
* Agerraldi goiztiarra du

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Preenbrioi

thumb|Preenbrioi, enbrioi eta fetuaren egoera ontologikoa.
**Preenbrioia** ernalketaren ondorengo lehen garapen-faseetan dagoen giza enbrioia da, 14 egun baino gutxiago dituena. Preenbrioiarena zientzialari batzuek eztabaida bioetikoan sartu berri duten kontzeptu bat da, giza enbrioiaren edo zigotoaren garapenaren lehen 14 egunak gainerakoetatik bereizteko asmoz. Beste zientzialari batzuek ez dute bereizketa hori onartzen, oinarri zientifikorik ez duela uste dutelako. Hauentzat, enbrioi-aldiak, sorreratik haurdunaldiko 90 egunetara arte hartzen du, momentu honetan, enbrioia "fetu" deitzera pasatzen delarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eli Bujanda

**Elixabet Bujanda** (Zegama, 1987) abeslari euskalduna da.

## Ibilbidea 
Sugan taldean bigarren ahotsak egiten zituen. Urte luzeren ondoren bakarlari gisa aurreneko diskoa atera zuen 2020 amaieran.

## Diskografia 
* *Ametsak* (2020, Rock CD Records)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Iraeta

**Mikel Iraeta** (Azkoitia, 1992) euskal musikaria da. Musika elektronikoa jorratzen du.

## Diskografia 
* *Isha* (2019, autoekoizpena) - 5 abesti
* *Oinatzak* (2020, autoekoizpena)

## Erreferentzia
Epidural (argipena)

**Epidural** (antzinako grezierazko ἐπί, "gainean" + duramater) barrunbe epiduralaren adjektiboa da. Normalean, anestesia epidurala adierazteko erabiltzen dugu.

Izan daiteke:
* anestesia epidural
* barrunbe epidural
* odoljario epidural
Anestesia epidural

**Anestesia epidurala**, **blokeo epidurala** edo **duramater gaineko blokeoa** anestesia lokal-erregionala da: bizkarrezurreko duramaterraren eta orno-hodia tapizatzen duen periostioaren arteko espazioan, barrunbe epiduralean alegia, sustrai sentsitiboak eta motorrak blaitzen dituen soluzio anestesikoa injektatuz lortzen da. Metodo hori sarritan erabiltzen da erditzeetan. baina beste operazio kirurgikoetan ere erabiltzen dute.

James Leonard Corning estatubatuar neurologoa 1885ean blokeo neuraxial bat egin zuen lehena izan zen, boluntario baten barrunbe epiduralean 111 mg kokaina sartu zituenean. Hala ere, teknika asmatu eta zabaldu zuena Fidel Pagés aragoiar kirurgialari militarra izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barrunbe epidural

**Barrunbe epidurala** edo **espazio epidurala** bizkarrezurreko duramaterraren eta orno-hodia tapizatzen duen periostioaren arteko espazioa da. Bizkarrezurren mugimenduen ondoriozko balizko kalteetatik babesteko funtzioa du. Espazio peridurala oso garrantzitsua da kirurgian; izan ere, L2-aren azpian anestesiko lokalak eman daitezke (anestesia epidurala), ebakuntza kirurgikoak egiteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Periostio

**Periostioa** (antzinako grezierazko περί, "inguruan" + ὀστέον, "hezur") hezurrak giltzadura-gainazaletan izan ezik estaltzen dituen mintz mesenkimatosoa da. Hazkunde garaian, zabaletara hazteko aukera ematen die hezurrei, eta, haustura bat gertatuz gero, hezur-kailua osatzen du. Inerbazio aberatsa duenez, sentikortasun ona du, minarekiko batez ere. Sharpeyren zuntz izeneko kolageno-zuntz indartsuen bidez hezurrari lotuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orno-hodi

**Orno-hodia**, **bizkarrezur-hodia** edo **hodi bertebrala** hezurrez eta aponeurosiz osatutako kanala da, ornoen arkuen aurrean eta orno-gorputzen atzean kokatua. Orno-muina, meningeak eta ornoen sustraiak hartzen ditu bere barruan, eta zulo okzipitalarekin jarraitzen du goiko aldean. Orno-estenosi izeneko estugunea bertoko gaixotasun nagusia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Seattle Sounders FC

[thumb|250px|[U.S. Open Cup-eko garaipena ospatzen, 2009an.]]
**Seattle Sounders FC** Estatu Batuetako futbol talde nagusietakoa da, Seattle hirian egoitza daukana. Bi aldiz irabazi du MLS Kopa. 2022an CONCACAF Txapeldunen Liga irabazi zuen.

## Palmaresa 
### Estatu Batuetan: 7 
* Major League Soccer
** MLS Kopa (2): 2016, 2019.
** MLS Supporters' Shield (1): 2014.
* U.S. Open Cup (4): 2009, 2010, 2011, 2014.

### Nazioartean: 1 
* CONCACAF Txapeldunen Liga (1): 2022.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Columbus Crew

thumb|250px|Ohioko derbia, Cincinnatiren aurka.
**Columbus Crew SC** Estatu Batuetakofutbol talde nagusietakoa da, Columbus (Ohio) hirian egoitza daukana. Hiru aldiz irabazi du MLS Kopa eta 2024an CONCACAF Txapeldunen Ligako finala jokatu zuen.

## Palmaresa 
### Estatu Batuetan: 7 
* Major League Soccer
** MLS Kopa (3): 2008, 2020, 2023.
** MLS Supporters' Shield (3): 2004, 2008, 2009.
* U.S. Open Cup (1): 2002.
### Nazioartean: 1 
* CONCACAF Txapeldunen Liga (0): finalista 2024.
* Campeones Cup (1): 2021.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ayşe Kulin

**Ayşe Kulin** (1941eko abuztuaren 26a, Istanbul, Turkia) idazle eta kazetari turkiar ezaguna da.

## Biografia 
Literaturan graduatu zen Arnavutköyren American College for Girls erakundean, gaur egun Robert College of Istanbul.1962 eta 1968 artean, London School of Economicsen, soziologia ikasi zuen. 1984 ipuin bilduma plazaratu zuen: *Güneşe dön yûzünü*. Eta 1987an bere lehen filma: *Bir kirik bebek*; gidoia berea zen. Fil horrek Turkiako Kultura Ministerioaren saria jaso zuen. 1989an, *Ayaşlı ile Kiracıları* lanak Antzerki eta Telebista Idazleen Elkarteak ematen duen Zuzendari Artistikoaren Onenaren saria jaso zuen. Batez ere ipuinak, gidoiak eta eleberriak idatzi ditu.

## Bibliografia 

* *Güneşe Dön Yüzünü*, 1984
* *Bir Tatlı Huzur*, 1996
* *Adı: Aylin*, 1997
* *Geniş Zamanlar*, 1998
* *Foto Sabah Resimleri*, 1998
* *Sevdalinka*, 1999
* *Füreya*, 2000
* *Köprü*, 2001
* *Nefes Nefese*, 2002
* *İçimde Kızıl Bir Gül Gibi*, 2002
* *Babama*, 2002
* *Kardelenler*, 2004
* *Gece Sesleri*, 2004
* *Bir Gün*, 2005
* *Bir Varmış Bir Yokmuş*, 2007
* *Veda*, 2008
* *Sit Nene`nin Masalları*, 2008
* *Umut*, 2008
* *Taş Duvar Açık Pencere*, 2009
* *Türkan*, 2009
* *Hayat – Dürbünümde Kırk Sene (1941–1964)*, 2011
* *Hüzün – Dürbünümde Kırk Sene (1964–1983)*, 2011
* *Gizli Anların Yolcusu*, 2011
* ''Bora'nın Kitabı*, 2012
* *Dönüş*, 2013
* *Hayal*, 2014
* *Handan*, 2014
* *Tutsak Güneş'', 2016

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barbara Shelley

**Barbara Shelley**, jaiotza-izenez **Barbara T. Kowin** (Marylebone, Londres, 1932ko otsailaren 13a - Londres, 2021eko urtarrilaren 3a), ingeles antzezlea izan zen. 2000. urtera arte iraun zuen aktore ibilbidean, 100 film eta telesail baino gehiagotan lan egin zuen baina, ororen gainetik, beldurrezko zineman nabarmendu zen. Bera izan zen Hammer ekoiztetxearen izar handienetako bat, eta erreferentziazko aktore da generoaren jarratzaileentzat.

## Bizitza 
Barbara Shelley Londresen jaio zen 1932ko otsailaren 13an. 1953an estreinatu zen zineman, Mantrap filmarekin, Terence Fisherren aginduetara eta Hammer ekoiztetxearen barruan. Artean zinema ekoiztetxea hasi gabe zegoen beldurrezko zinemaren ikonoak berrikusten, baina ordurako ari zen bilakatzen Erresuma Batuko zinema popularraren iturri nagusia. Italian produkzio batzuetan parte hartu ostean, Ingalaterrara itzuli, eta telebistarako lanean hastearekin batera, hainbat filmetan ere hartu zuen parte. *The Camp on Blood Island* (1958), *Blood of the Vampire* (1958), *Village of the Damned* (1960) eta *Shadow of the Cat* (1961) izan ziren ospea eman zioten lanetako batzuk.

1964an Terence Fisherrekin lan egin zuen *The Gorgon*-en. Ordurako Hammer ekoiztetxearen zuzendari inportanteena zen Fisher, eta *The Gorgon*-ez gain, Drakula kondearen itzuleran ere lan egin zuen Shelleyk harekin, *Dracula: Prince of Darkness*-en (1965). Hammer etxearentzat beste hainbat filmetan ere hartu zuen parte urte haietan, hala nola, *Rasputin, The Mad Monk*-en (1966) eta *Quatermass and The Pit*-en (1967). 1970eko hamarkadatik aurrera, telebistan hartu zuen aterpe, eta 1980ko hamarkada amaitu arte segitu zuen lanean.

2021eko urtarrilaren 3an hil zen, Londresen, COVID-19aren ondorioz; 88 urte zituen.

## Filmografia hautatua 
### Zinema 
### Telebista 
* *The Borgias* (1981)
* *Maigret* (1988)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patsy Kensit

'''Patricia Jude Francis 'Patsy' Kensit''' (Londres, 1968) aktore, abeslari eta modelo ingelesa da.

## Ibilbide profesionala 
Eighth Wonder taldeko abeslaria izan zen 1983tik 1989ra. Talde horrekin, 1988an, Kensit-ek Top 40an bi single kokatu zituen: " I'm Not Scared " iritsi zen goien, Neil Tennant eta Chris Lowe Pet Shop Boysekoek idatzia eta ekoitzia.

Baina garai bertsuan musika alde batera utzi eta aktore lanetara gehiago zuzendu zen Kensit 1989an *Lethal Weapon 2* filmean parte hartu zuelarik. Izatez, haur aktorea ere izana zen telebista britainiarrean.
## Erreferentziak
Elin Fflur

**Elin Fflur Llewelyn Harvey** (jaiotza-izenez **Elin Fflur Llewelyn Jones**; Llanfairpwllgwyngyll, Gales, 1984ko uztailaren 26a), ezagunagoa **Elin Fflur** izen artistikoaz, galestar abeslaria, telebista aurkezlea eta irrati esataria da.

## Filmografia 
## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* *Harbwr Diogel* (2002)
* *Dim gair* (2003)
* *Cysgodion* (2004)
* *Hafana* (2008)
* *Lleuad Llawn* (2014)

### Bildumak 
* *Y Goreuon* (2010)

## Kanpo estekak
Mamen Moreu

**Mamen Moreu** (Huesca, 1985eko otsailaren 22a) Bilbon bizi den ilustratzaile eta komikigilea da.

## Biografia 
Bartzelonan ikasi eta hainbat liburu-dendatan lan egin ondoren, 2009an bere ibilbide profesionalari ekin zion, Marcela pertsonaiaren tirak marraztuz, *El Jueves* aldizkarian. Lankidetza horrek 2016ra arte iraungo zuen, eta, ondoren, asteroko orrialde finko bat, *Dolores y Lolo*, eta beste kolaborazio batzuk egin zituen. *TMEO* aldizkarian ere kolaboratu du, eta, noizean behin, beste aldizkari batzuetan ere bai, hala nola *El Balancín* aldizkarian.

2015ean, *Bartzelonako Nazioarteko Komiki Aretoan* egile errebelazio sarirako izendatu zuten. Izendapen hori, Astiberri argitaletxeak argitaratuko *Resaca,* bere lehen eleberri grafikoagatik izan zen. Lan onenaren, gidoi onenaren eta marrazki onenaren sarietarako ere izendatua egon zen 2014an emandako Aragoiko Komikiaren IV. Sarietan. 2018an bere bigarren eleberri grafikoa argitaratu zuen: *Desastre.*

Komikigile eta gidoilari lanak beste ilustrazio lan batzuekin uztartzen ditu. Komikigintzari buruzko hitzaldiak eta haur eta helduentzako marrazki tailerrak ere eman ditu. Ilustratzaile gisa Estrella Galicia, Line edo Gibson bezalako markentzat lan egin du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Web pertsonala.
* Mamen Moreuren twitter orria
* Mamen Moreuren facebook orria
*
Sudurreko mukosa

**Sudurreko mukosa**, **mintz pituitario**, **mukosa pituitarioa** edo **sudur-mukosa** sudurreko hodi eta barrunbeetako paretak estaltzen dituen mintz mukosoa da. Arnasbidearen mukosa den usaimen-mukosaren parte da. Sudur-maskorren perikondrioren edo periostioren ondoan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daiki Ito

japoniar eski jauzilaria da.

Neguko lau Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, 2014an Sotxin brontzezko domina lortuz, taldekako tranpolin handiko proban (Reruhi Shimizu, Taku Takeuchi eta Noriaki Kasai-rekin batera ), 6. postua 2006an Turinen, 5. 2010ean Vancouverren eta 6. 2018an Pyeongchang-en, proba berean.

5 domin lortu ditu Eski Nordikoko Munduko Txapelketan 2007 eta 2020 urteen artean.

## Nazioarteko Palmaresa 
## Munduko Kopa 
### Postuak 
### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Daiki Ito Ski Federazio Internazionalean
* Daiki Ito Nazioarteko Olinpiar Batzordean
Taku Takeuchi

japoniar eski jauzilaria da.

Neguko hiru Olinpiar Jokoetan hartu du parte, 2014an Sotxin brontzezko domina lortuz,taldekako tranpolin handiko proban (Reruhi Shimizu, Daiki Ito eta Noriaki Kasai-rekin batera ), 5. 2010ean Vancouverren eta 6. 2018an Pyeongchang-en, proba berean.

3 domina lortu ditu Eski Nordikoko Munduko Txapelketan 2013 eta 2020 urteen artean.

## Nazioarteko Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Taku Takeuchi Ski Federazio Internazionalean
Usaimen-mukosa

**Usaimen-mukosa** edo **pituitaria horia** usaimen-eskualdea estaltzen duen sudurreko geruza mukosoaren zatia da. Bertan daude usaimen-zelulak.
. Jariatzen duen mukiak epitelioa babesten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sudur-hegal

**Sudur-hegalak** sudur-zuloa kanpoaldetik inguratzen duen atala da. Sudur-hegaleko kartilagoak eratzen du eta ehun konektibo lodi batez estalita dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trofim Lysenko

**Trofim Denisovitx Lysenko** (errusieraz: *Трофим Денисович Лысенко*; 1898ko irailaren 29agreg./irailaren 17ajul. - 1976ko azaroaren 20a) sobietar agronomoa izan zen, eta 1930eko hamarkadan nekazaritzako sasi zientzia kanpaina zuzendu zuen, lisenkoismoa bezala ezagutzen dena, esplizituki nekazaritza zientziaren eta genetikaren aurka egin zuena eta 1960ko hamarkadaren erdialdera arte iraun zuena Sobietar Batasunean.

## Biografia 
Denis eta Oksana Lysenkoren semea, Karlivkako, Errusiako Inperioko nekazari familia batekoa zen eta Kieveko Nekazaritza Institutuan ikasi zuen. 1927an, 29 urte zituela, Azerbaijaneko esperimentazio estazio batean lanean ari zela, *Pravda* egunkari sobietarrak jakinarazi zuen lurzorua ongarririk edo mineralik erabili gabe ongarritzeko metodo bat aurkitu zuela; Azerbaijanen neguko ilar laborantza haz zitekeela ere erakutsiko zuen, «Transkaukasoko zelai antzuak neguan berdez hornitzeko, abereak janari faltagatik hilko ez zirela eta nekazari turkiarrak etorkizunerako beldurrik gabe biziko zirela neguan». Neguko ilarren uztak, ordea, ez zuen aurrera egin hurrengo urteetan. Lysenko 1976an hil zen.

## Kanpo estekak
Etmoideko buila

Erdiko sudurreko meatuaren albo-horman fisura konkortu bat dago, Ilargi-formako hiato, behean etmoidearen prozesu untzinatuaren ertzaz eta goian **etmoideko buila** izeneko goraldi batez mugatua; aurreko sinu etmoidalak buila horren barruan daude eta gainean edo hurbil irekiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Etmoideko infundibulu

Ilargi-formako hiatoak beheranzko muga du etmoidearen prozesu untzinatuaren zimur zorrotzarekin, eta ubide bihurri batera darama, **infundibulu etmoidal** edo **etmoideko infundibulu** izenekoa, goian etmoideko builak eta behean etmoidearen prozesu untzinatuaren albo-azalerak mugaturik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karlivka (Donetsk)

**Karlivka** edo **Karlovka** (ukrainieraz, *Кáрлівка*, errusieraz, *Карловка*) Marinkako raioneko hiria da, Donetskeko oblastean, Ukrainan. Donetsketik 30 km inguru mendebaldera dago, M04 autobidean. 2001ean 414 biztanle zeuden erroldatuta.

Ukrainako gerra zibila zela eta, 2014ko maiatzaren 23an istiluak izan ziren Errusiaren aldeko talde separatisten eta antiseparatisten artean.

## Kanpo estekak
Marinkako raiona

**Marinkako raiona** () Ukrainako raion edo barruti bat da Donetskeko oblastean.

1.350 km²-ko azalera du.

Hiriburua Márinka hiria da.

## Demografia 
2010eko kalkuluen arabera, guztira 91.400 biztanle zituen.

## Beste datu batzuk 
KOATUU kodea 1423300000 da, 85600 posta kodea eta +380 6278 telefono aurrizkia.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.