open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Caper of the Golden Bulls

***The Caper of the Golden Bulls*** edota ***Carnival of Thieves*** (euskaraz *Urrezko Zezenen Katramila* edota *Lapurren Inauteria*) 1967ko Russell Rouse estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza eta komedia film bat da. William P. McGivern idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Stephen Boyd, Yvette Mimieux eta Giovanna Ralli aktoreek antzeztu zuten.

1967ko Iruñeko Sanferminetan girotua dago, hortaz, filmaren argumentuaz gain, garai haietako Sanferminak nahiz hiria bera nolakoa zen ikusteko aukera bikaina ere bada. Bitxikeria gisa, Iruñeko udaltzainak ingeles peto-petoan mintzatzen agertzen dira, noski, ingeles hiztun aktoreak baiziren.

## Argumentua 
Peter Churchmanek (Stephen Boyd) jada denbora asko banketxeak lapurtzetik laga eta orain Iruñean hiritar aberats eta zintzo bezala bizi da, gainera Grace Harvey (Yvette Mimieux) estatubatuar emakumearekin batera bizi da. Baina Angela (Giovanna Ralli) lankide ohia agertu eta Iruñeko Banku Nazionala lapurtu dezan txantaia egingo dio. Hortaz, Churchmanek iraganeko lanbideari berrekitera beharturik egongo da eta lapurreta egiteko plan bikain bat garatuko du: Bankua Iruñeko San Ferminetako jaietan parrandazaleen artean nahastuz lapurtzea... ordurarteko bere bizitza erosoaren amaiera izango ote da?

## Aktoreak 
* Stephen Boyd: Peter Churchman
* Yvette Mimieux: Grace Harvey
* Giovanna Ralli: Angela Tresler
* Vito Scotti: Francois Morel
* J.G. Devlin: Tinker
* Arnold Moss: Shanari jauna
* Walter Slezak: Antonio Gonzalez
* Clifton James: Philippe
* Jay Novello: Carlos
* Henry Beckman: Bendell
* Noah Keen: Irlandarra
* Leon Askin: Morchek

## Kanpo estekak 
* *The Caper of the Golden Bulls* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Juan Ugarte Aiestaran

**Juan Ugarte Aiestaran** (Donostia, ) gipuzkoar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena.
## Estatistikak 
*2021eko maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Juan Ugarte

**Juan Ugarte** izan daiteke:
* Juan Ugarte Aiestaran (1982-) gipuzkoar futbolari ohia.
* Juan Ugarte Velsua (1505-1580) bizkaitar arkitektoa.
A68 izozmendia

[thumb|2017ko uztailaren 12ko irudia, [Copernicus Sentinel-1 misioak hartua. Luxenburgok halako bi neurtzen duen izotz zatia Larsen C izotz plataformatik bereizi zenean, inoiz ikusitako izozmendirik handiena sortu zen, eta Antartikako penintsularen geografia aldatu.]]
**A68 izozmendia** 2017ko uztailaren 10a eta 12a bitartean Antartikako Larsen C izotz-plataformatik askatu zen izozmendi erraldoia da. Izotz-puskaren haustura NASAren Aqua sateliteko MODIS tresnaren bidez atzeman zuten zientzialariek. Gaur-gaurkoz, historia osoan aurkitu eta ezagutu izan diren izozmendirik handienetako bat da. Izan ere, zientzialariek kalkulatu dutenez, izozmendia kontinentetik askatu zen unean gutxi gorabehera 5.800 km² eta bilioi bat tona zituen.

## Izena 
Ameriketako Estatu Batuetako Izotzaren Zentro Nazionalak izozmendiari *A-68* izena jarri zion.

## Galeria 

LarsenC photo 2016315 lrg.jpg|thumb|A68 izozmendiaren sorlekua. 2016ko azaroaren 10eko irudi honetan ikus daiteke arrakala bat Larsen C izotz plataforman.
Antarctic-Peninsula-Ice-Shelves.png|thumb|Antartikako erdiuharteko izotz-plataformak erakusten dituen mapa. Bertan ageri dira Larsen A, B, C eta D izotz-plataformak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ibon Pérez Arrieta

**Ibon Pérez Arrieta** (Donostia, ) gipuzkoar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea 
## Kanpo estekak
Iñaki Álaba

**Iñaki Álaba Trueba** (Donostia, ) gipuzkoar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea 
## Kanpo estekak
Antonio Juan Bildosola

**Antonio Juan Bildosola Mier** (Bilbo, 1826 - *ib.*, 1893ko abenduaren 31) bizkaitar abokatu eta kazetaria izan zen. Tradizionalisten aldekoa, *La Regeneración* (1860), *Altar y Trono* (1869) eta *La Fe* (1890) egunkarietan idatzi zuen.

## Lanak 
* *Vida de nuestro señor Jesucristo* (1865)
* *La solución española en el rey y en la ley* (1868)
* *Las apariencias y la realidad de la fusión dinástica* (1869)
* *A la luz del incendio: últimas barricadas en París y primeras restauraciones en Europa* (1871)
Jon Ander Garrido

**Jon Ander Garrido Moracia** (Bilbo, ) bizkaitar futbolari ohia da, erdilari moduan aritzen zena.

## Estatistikak 
*2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Gorka Márquez

**Gorka Márquez** (Bilbo, ) bizkaitar dantzari eta koreografoa da. BBC Onen, *Strictly Come Dancing* lehiaketan, parte hartu eta gero ospetsu bilakatu zen.
Luis Otxaran

**Luis Otxaran Mazas** (Bilbo, 1858ko urriaren 24a - Castro Urdiales, 1928ko otsailaren 9a) bizkaitar argazkilari eta eleberrigilea izan zen.

Argazkigintza arloan, Danteren *Jainkotiar komedia* eta *On Kixote*ri buruzko argazki-konposizio batzuk egin zituen; bigarren horiek 1905-1906 inguruan egin zituen; Argazkilaritza Elkartearen sorreran esku hartzeaz gain, *Graphos Ilustrado* eta *La Ilustración Española y Americana* aldizkarietan parte hartu zuen. Astronomia ere gustuko zuen, eta behatoki bat eraikiarazi zuen Castro Urdialesen zuen eraikinetako batean. Madrilgo Kale Nagusiko Grassy eraikinaren jabea izan zen.

## Lanak 
* *Angela* (1887)
* *Marichu* (1917)
* *Lola* (1920)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedro Lavín

**Pedro Lavín Arkotxa** (Ondarroa, ) bizkaitar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena.

## Palmaresa 
;Athletic Club
* Errege Kopa: 1968–69

## Kanpo estekak 
[ezkerrera|thumb|300x300px|Zutik: [Jose Angel Iribar|Iribar, Zorriketa, Orue, Etxeberria, Aranguren; Behean: Agirre, Sáez, Argoitia,  Hormaza, Uriarte, eta Lavín (Atotxa, 1965).]]
Manuela Arriola Uranga

**Manuela Arriola Uranga** (Ondarroa, 1891ko abenduaren 29a - Madril, 1936ko azaroaren 10a) adorazioko moja izan zen, **Manuela del Sagrado Corazón** erlijio-izena zuena.

Espainiako Gerra Zibilean La Almudenako hilerrian Juana Francisca Perez de Labeaga eta beste hogei moja gehiagorekin errepublikar milizianoek erail zuten eta Eliza Katolikoak martiritzat hartu zuen. 2007ko urriaren 28an dohatsu bilakatu zen.

## Kanpo estekak
Myriam Gorospe

**Myriam Gorospe Sarasua** (Donostia, ?) gipuzkoar biokimikaria da. Estatu Batuetan ikasi ondoren, Osasun eta Giza Zerbitzu Saileko National Institute of Aging erakundean lan egiten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ioritz Mendizabal

**Ioritz Mendizabal** (Oiartzun, ) gipuzkoar jockeya da. Frantzian aritutakoa, lau aldiz irabazi du ''Cravache d'or'' saria.
Aitor Huegun

**Aitor Huegun Etxeberria** (Donostia, ) gipuzkoar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena.

## Kirol Ibilbidea 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa, www.athletic-club.eus
Shanghai Surprise

***Shanghai Surprise***, 1986ko Jim Goddard ingeles zinema zuzendariak zuzendutako abenturazko komedia film bat da. Tony Kenrick idazlearen ''Faraday's Flowers* ("Faradayren Loreak") eleberrian oinarritua dago. Sean Penn eta Madonna aktoreek antzeztu zuten. The Beatles taldeko George Harrison musikariak ekoiztu zuen.

## Argumentua 
Glendon Wasey (Sean Penn) zorte txarreko gizon bihurria Shanghai hiriko iluntasunean gorbatak saltzen saiatzen da. Bere gaixoen sufrimendua eramangarriagoa egiteko opio hornitzaile baten bila dabilen Gloria Tatlock (Madonna) erizain misiolari erakargarriarekin topo egitean, lapurtutako droga kopuru bat bereganatzen laguntzea erabakiko du. Baina laster arazoak izango dituzte, lapurtutako opio horren atzetik beraiez gain txinatar gangsterrak, kontrabandistak, matoiak eta hiriko bizimodu txarreko jende arriskutsu ugari ere baidago.

## Aktoreak 
* Sean Penn: Glendon Wasey
* Madonna: Gloria Tatlock
* Paul Freeman: Walter Faraday
* Richard Griffiths: Willie Tuttle
* Philip Sayer: Justin Kronk
* Clyde Kusatsu: Joe Go
* George Harrison: Gau klubeko abeslaria
* Victor Wong: Ho Chong
* Lim Kay Tong: Mei Gan

## Kanpo estekak 
* *Shanghai Surprise'' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
A Countess from Hong Kong

***A Countess from Hong Kong*** (euskaraz *Shanghaiko Kondesa*) 1967ko Charlie Chaplin ingeles aktore, zinema zuzendari, ekoizle eta gidoilari zuzendu, ekoitzi eta idatzitako komedia film bat da, soinu banda ere Chaplinek berak konposatu zuen. Marlon Brando, Sophia Loren, Tippi Hedren eta Sydney Earl Chaplin (Chaplinen hirugarren semea) aktoreek antzeztu zuten. Chaplinek zuzendu, ekoitzi eta idatzitako azken filma izan zen, bai eta berak zuzendu baina paper nagusia antzeztu gabeko bigarren filma ere (bestea, 1923ko *A Woman of Paris*). Halere, Chaplinek kameo edo antzezpen labur bat egin zuen.

## Argumentua 
Ogden Mears (Marlon Brando) estatubatuar enbaxadorea bera doan ontziko logelan Natascha (Sophia Loren) errusiar kondesa ezkutatu dela ohartuko da, Estatu Batuetara ezkutuan iritsi nahi baitu. Mears kondesaz maiteminduko da, baina bere emaztea (Tippi Hedren) Hawaiien zain du.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *A Countess from Hong Kong* film osoa ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sue Grafton

**Sue Taylor Grafton** (Louisville, Kentucky, 1940ko apirilaren 24 &ndash; Santa Barbara, Kalifornia, 2017ko abenduaren 28a) AEBko eleberri poliziakoen idazlea izan zen. Ezaguna egin zen "Krimenaren abezedario" eleberri bildumari esker.

## Biografia 
C. W. Grafton eleberrigilearen alaba, Grafton Louisvilleko Unibertsitatean graduatu zen, Ingelesezko literaturaz. Detektibeen eleberri klasikoetatik kanpo, telebistarako eta zinemarako ere idatzi zuen. Lan batzuk bere senarrarekin, Steven Humphrey-rekin batera, idatzi zituen. 2004an, bere obraren kalitateari esker, Graftonek Ross Macdonald Sari Literarioa lortu zuen.

## Obra 
### Lehen eleberriak 
* *Keziah Dane* (1967)
* *The Lolly Madonna War* (1969)

### Krimenaren alfabeto. Kinsey Millhone saila 
Bere obra ezagunena, misteriozko eleberri sail kronologikoa da. Eleberri bakoitzak abezedarioko letra baten izena du eta horrekin lotutako letra horrekin hasten den hitz bat. Gertaerak asmatutako hiri batean gertatzen dira, Santa Teresa; oinarrian Kaliforniako Santa Barbara. Grafton hiri horretan bizi izan zen eta Santa Teresa izena erabiltzearen azalpena Ross Macdonald-i eskainitako omenaldia dago, berak ere bere eleberrietan Santa Barbarari Santa Teres deitu baitzion.

Eleberrien protagonista emakume bat da, Kinsey Millhone, eta berea da kontakizunaren ikuspuntua. Lehenengo eleberria, *"A" is for Alibi*, 1982an idatzi zuen eta nobelaren denbora hori da baita ere. Saila aurrera joan ahala, ordea, denbora moteldu egin da. Esaterako *"Q" is for Quarry* 1987an kokatzen da nahiz eta 2002an idatzia izan.

Bildumaren liburu gehienak frantsesez eta gaztelaniaz irakur daitezke; euskaraz ez.

### Beste lanak 
* *Kinsey and Me*, 1992. Kinsey Millhone-ri buruzko narrazioak eta batzuk haren gaztaroari eta bere amari buruzkoak.
* *The Lying Game* (2003), Kinsey Millhoneri buruzko narrazio laburra, ''Lands' End* katalogoaren 40.urtemugan plazaratuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
* :Sue Grafton IMDb-en.
* :Vincent Patrick *Contemporary Authors'' liburuan.
Minoritenkirche (Kolonia)

**Minoritenkirche** (*St. Mariä Empfängnis*) eliza katolikoa da, Koloniako Kolpingplatzen dagoena, Alemanian. XIII. mendean eraikia, gorabehera ugari izan ditu historian zehar. Bigarren Mundu Gerrako bonbardaketetan erre zen, eta zati batzuk galdu ziren. Berreraikitzea 1958an amaitu zen. Kolpingwerk elkartearen egoitza da gaur egun. Joan Duns Eskoto eta Adolph Kolping daude ehortzirik bertan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Badlands (filma)

***Badlands*** 1973ko estatubatuar filma da, Terrence Malickek idatzi eta zuzenduta.

## Sinopsia 
1950eko hamarkadan, Hego Dakotako  edo lugorri eskualdean, nerabe batek eta bere mutil-lagunak bere familia eta beste hainbat lagun hil zituen.

## Pertsonaiak 
* Martin Sheen: Kit Carruthers.
* Sissy Spacek: Holly Sargis.
* Warren Oates: Aita.
* Ramon Bieri: Cato.
* Alan Vint: Diputatua.
* Gary Littlejohn: Sheriff.
* John Carter: Gizon aberatsa.
* Bryan Montgomery: Umea.

## Kanpo estekak
Romanza final (Gayarre)

***Romanza final (Gayarre)** (euskaraz *Amaierako erromantza (Gaiarre)) 1986ko José María Forqué espainiar zinema zuzendariak zuzendutako biografia film bat da. Julian Gaiarre euskal tenoaren bizitzan oinarritua dago. José Carreras, Sydne Rome, Antonio Ferrandis, Mario Pardo, Susana Campos eta Montserrat Caballék antzeztu zuten.

## Argumentua 
Julian Gaiarre (1844–1890) euskal tenoarearen bizitza azaltzen da: haurtzaroa, hezkuntza, amodioa eta arrakasta.

## Ikus gainera 
* *Gayarre* (1959)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Iker Beñaran

**Iker Beñaran** —izen artistikoz **Beñaranks**— (Donostia, Gipuzkoa, ) abeslaria da. Pingabwoys rap-reggae taldean hasi zen abesten eta 2017an bere lehenengo bakarkako lana atera zuen, *Top Ranking*. Bassque Reggae Kultur Elkarteko kide ere bada da.

## Diskografia 
* *Top Ranking* (2017, autoekoizpena)

## Abesti solteak 
* *Gobernu Zibila Kultur Etxe* (2018)
* *Gaiztoak* (2018, Molotoff Irratiaren 30. urteurrena ospatzeko diskoan argitaratua)

## Kolaborazioak 
* *Ilargia* (2019, ft. Bojaman)
* *Así es la vida* (2019, ft. Ekis Ekis)

## Erreferentziak
Katuaren fuga

[thumb|200px|eskuinera|*Katuaren fuga*, [1870eko Carl Reicherten grabatua.]]
***Fuga G minorren (K. 30, L. 499)*** edota ***Katuaren fuga*** (italieraz *Fuga del gatto*), Domenico Scarlatti italiar musikagilearen mugimendu bateko klabizenbalo sonata bat da.

Musikalanaren ezizena musikagileak ez zuen inoiz erabili izan, XIX. mendearen hasieran sortua baita, orduan sortutako kondairaren arabera, Scarlattiren *Pulcinella* izeneko katuak musikagilearen mklabizenbaloaren teklatutik igarotzean sortutako ausazko doinuak Scalattiren arreta piztuarazi eta ausazko nota horietan oinarrituz musikalan osoa garatu omen zuen. Hortaz, XIX. mendean zehar, musikalan hau eskeinitako kontzertuetan *katuaren fuga* ezizenarekin aurkeztu eta ezizenak ospea bereganatu zuen.

300px|erdian|thumb|*Katuaren fuga* musikalanaren lehenbiziko notak.

## Kanpo estekak 
* *Katuaren fuga* musikalana entzungai. Youtube.com
Afterhours club

edo  ixteko ordua baino beranduago martxan den *nightclub*a da. Batzuetan ez dute alkoholik zerbitzatzen baizik eta freskagarriak edota kafeina duten edariak. Era berean, musika bi motatakoa izan daiteke: beste diskoteken antzekoa edota *Chill Out* estilokoa.

## Kanpo estekak
Gauaren erregina (erliebea)

thumb|eskuinera|250px|Erliebearen jatorrizko koloreen hipotesia.
**Gauaren erregina**, **Burney erliebea** ere deitua, Mesopotamiako terrakotazko goierliebe bat da, Paleobabiloniar garaian egindakoa, K.a. 1800-K.a. 1750 artean. Ixtar, Erexkigal edo Lilitu izan litekeen jainkosa baten irudikapena da.

## Historia 
Erliebea Iraken hegoaldetik dator; han siriar negoziogizon batek eskuratu zuen 1924an. Ingalaterrara heldu zen, eta 1935an Sydney Burney izeneko zaharki salerosleak erosi zuen. Norman Colville-ren bildumara pasa zen eta, ondoren, japoniar batek erosi nahi izan zuen. Gobernu britarriarrak herrialdetik ateratzeko asmoa ez zuen onartu eta British Museumen gorderik gelditu zen. Azkenik, 2003. urtean erakunde horrek erosi zuen.

## Ezaugarriak 
* Garaiera: 49,500&nbsp;zm.
* Zabalera: 37&nbsp;zm.
* Lodiera: 4.8&nbsp;zm (gehienez)
* Gaia: terrakota.

## Deskribapena 
Erliebean emakume bat biluzik ageri da. Hegoak ditu baina beheruntz begira; horrek lurreko munduaren jainkosa dela adierazten du. Buruan adardun burugainekoa du; adarrak oso ohikoak ziren Mesopotamiako jainkoen irudietan. Eskuan soka bat du, zuzenbidearen ikurra. Oinak hegazti harraparien atzaparren modukoak dira. Erreginaren oinak bi lehoien gainean daude. Alboetan bi hontz zuri ikusten dira.
thumb|ezkerrera| Hammurabi garaiko inperioa, K.a. 1750 urtearen inguruan.

## Esanahia 
Erliebearen interpretazioa ez dago garbi. Jainkosaren identitate desberdinak azaldu dute espezialistek; hauek dira zabalduenak:
* Ixtar, maitasunaren eta gerraren, sexuaren eta emankortasunaren jainkosa.
* Erexkigal, azpimunduaren jainkosa Mesopotamiako mitologian.
* Lilitu, deabru-emea, Toran Lilith gisa agertzen dena.
thumb|Erliebea alde batetik ikusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :British Museumeko webguneko fitxa.
Chus Liberata

**Jesús Arnedo**, **Chus Liberata** izen artistikoz ezaguna, (Iruñea, ?) nafar DJ eta musika-ekoizlea da. Trance edo progressive house generotan nabarmena, Mondo Paradiso erakunde sustatzailean lan egiten du.
Chimo Bayo

**Joaquín Isidoro Bayo Gómez**, **Chimo Bayo** izen artistikoz ezaguna, (Valentzia, ) espainiar DJ eta musika-ekoizlea da. 1990eko hamarkadan, Espainiako techno musikaren izar bat bilakatu zen *Así me gusta a mí* singleari esker.

## Singleak 
* 1991 - *Así me gusta a mí*
* 1992 - *Química*
* 1992 - *Bombas*
* 1994 - *La tía Enriqueta*
* 1994 - *La tía Enriqueta (Remix)*
* 1995 - *Vamos al espacio exterior*
* 1996 - *Búscala*
* 2009 - *Videodrome*
* 2009 - *La fiesta del fuego*
* 2009 - *Zaskatronik*
* 2011 - *Revolución*
Tiësto

**Tijs Michiel Verwest** edo **DJ Tiësto** edo **Tiësto** (Breda, 1969ko urtarrilaren 17a) herbeheretar DJ, musikagile eta musika-ekoizlea da.

## Diskografia 
* 2001 *In My Memory*
* 2004 *Just Be*
* 2004 *Parade Of The Athletes* (bilduma)
* 2007 *Elements of Life*
* 2009 *Kaleidoscope*
* 2010 *Magikal Journey* (bilduma)
* 2011 *Kiss From The Past*
* 2014 *A Town Called Paradise*
Pickwick sindrome

**Pickwick sindromea** arnasketa eta zirkulazio sintomen multzoa da, gehiegizko loditasunarekin zerikusia duena. Charles Dickensen Pickwick Papersen lanean agertzen den pertsonaia aurpegi gorri eta gizenetik du izena. Sintoma nagusiak arnas egiteko nekea eta logura dira. Gerta daiteke, bestalde, azalak kolore urdinxka hartzea, bihotzaren taupadak areagotzea, odolaren presioa igotzea, gibela handitzea, eta globulu gorrien kopurua ohi ez bezala gehitzea. Sendabidea argaltzea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bang Gang (Une histoire d'amour moderne)

***Bang Gang*** edo '''''Bang Gang (Une histoire d'amour moderne)'''* 2016. urtean Éva Hussonek eginiko filma da.

## Sinopsia 
Biarritzen, Alex nerabea bakarrik bizi da, ama kanpoan ari delako lan egiten. Etxean sexu-festak (*bang gangs'' deituak) antolatzen ditu.

## Pertsonaiak 
* Finnegan Oldfield: Alex
* Marilyn Lima: George
* Daisy Broom: Laetitia
* Fred Hotier: Nikita
* Lorenzo Lefebvre: Gabriel

## Kanpo estekak
Hors de prix

***Hors de prix*** 2006. urtean Pierre Salvadorik eginiko filma da.

## Sinopsia 
Jean hotel bateko langileak miliodun baten planta egingo du Irène ezagutzeko. Baina honek konturatu eta Kosta Urdinera alde egingo du.

## Pertsonaiak 
* Gad Elmaleh : Jean Simon
* Audrey Tautou : Irène Mercier
* Marie-Christine Adam : Madeleine
* Vernon Dobtcheff : Jacques
* Jacques Spiesser : Gilles
* Annelise Hesme : Agnès
* Charlotte Vermeil : chihuahua duen emakumea
* Claudine Baschet : dobatxakur bat duen emakumea
* Laurent Claret : Biarrizko tabernaria
* Jean de Coninck : bezeroa
* Blandine Pélissier : emakumea
* Philippe Vendan-Borin : zerbitzaria
* Bernard Bourdeau : Jeanen laguna
* Didier Brice : François
* Laurent Mouton : zerbitzaria
* Frédéric Bocquet : Monacoko atezaina
* Jean-Michel Lahmi : zirujaua

## Kanpo estekak
Christian Abart

**Christian Abart** (Baiona, ) lapurtar antzezlea da, antzerkian, zineman eta telebistan aritutakoa. *Roi Lion* musikalean ere abestu du.

## Filmografia 
### Zinema 
* 1988 : *Noyade interdite*
* 1997 : *Quand le soleil meurt*
* 2007 : *Tel père telle fille*
* 2008 : *Celluloïd Gangster*
* 2010 : ''L'Autre Dumas*
* 2012 : *Avis aux intéressés*

### Telebista 
* 1991 : *Les Carnassiers*
* 1991 : *La Femme des autres*
* 1992 : *Une maman dans la ville*
* 1992 : *Un flic pourri*
* 1999 : *Un jeune français*
* 2003 : *Blague à part*
* 2003 : *Le Bleu de l'océan*
* 2006 : *Préjudices*
* 2008 : *Les Fées cloches*
* 2009 : *Bulles de Vian*
* 2011 : *Groland.con*
* 2012 : *Scènes de ménages*
* 2012 : *Mon histoire vraie*
* 2012 : *Si près de chez vous*
* 2012 : *Doc Martin*
* 2013 : *Myster Mocky présente*
* 2013 : *Petits secrets entre voisins*
* 2013 : *Y'a pas d'âge*
* 2016 : * The Model''
Wilanów jauregia

**Wilanów jauregia** eta bere parkea Wilanów auzoan kokatuta daude, Varsovian (Polonia), biek osatzen duten Poloniako monumentu kulturalik garrantzitsuenetariko bat. Poloniako zatiketan eta gerretan bizirik iraun zuen, eta interes historikoaren aktibo gisa mantendu zen. Poloniako erregeak, Joan III.a Sobieskik, eraiki zuen, XVII. mendearen lehen laurdenean, eta ondorengo jabeek handitu egin zuten. Barrokoaren ezaugarri tipikoa aurkezten du hiri inguruko egoitzari dagokionez. Arkitektura nahiko originala da. Europako artearen fusioa da, tokiko arkitektura poloniarraren tradizioarekin. Fatxadak eta barruak antzinako ikurrak erabiltzen dituzte, errege-garaipen militarrak ospatuz. Joan III.a hil zenean, 1696. urtean, jauregia bere seme-alabek okupatu zuten eta, geroago, magnate famatuen familiak, hala nola Sieniawscy, Czartoryscy, ...

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Robert Larrandaburu

**Robert Larrandaburu**, ezizenez ***Pipas*** (Larraine, Zuberoa, 1955) euskal alpinista eta mendizale bat da. Lanbidez mendi gidaria eta mendiko bizikleta irakaslea da, parapentez eta iraupen-eskiaz ere jarduten da. Xiberuarra izanik, egunerokoan zubereraz mintzatzen da. Larraintarra izan arren, gaur egun Atharratzen bizi da.

Himalaiara makina bat alditan espedizioak egina da, Ipar Euskal Herriko lehenbiziko espedizioa berak egin zuen. 2002ko maiatzaren 17an Everest mendia igo zuen 20. euskalheritarra bilakatu zen.

## Kanpo estekak 
* Bortia.fr, webgune ofiziala 
* Robert Larrandaburu Zuberoako alpinista 'Gailurra'ko espedizioan. 2017ko otsailaren 16a. Eitb.com
Guildford

**Guildford**, Ingalaterrako Surrey konderrian dagoen hiri bat da, Londres hiriburuko erdigunetik 43 kilometro hego-mendebaldera. Londres eta Portsmouth hiriak elkarlotzen dituen A3 autobidean dago. 2015eko erroldaren arabera 146.100 biztanle zituen.

## Guilfordeko atentatua 
1974ko urriaren 5ean, Behin-behineko IRAk burututako atentatuaren lekuko izan zen. Hiri honetako bi tabernatan bi lehergailuk eztanda egin eta 5 lagun hil eta 65 zauritu ziren. Atentatu honen ardura espetxeratuak izan ziren Guilforedko Lauak eta Zazpi Maguiretarrei egotzi zitzaien, gerora eta espetxean luzaroan egon ondoren, arduragabeak zirela eta atentatuarekin nahiz IRArekin inongo harremanik ez zutela frogatu zen, britainiar justiziaren akats nabarmena agerian lagaz.

## Kanpo estekak
Le Bleu de l'océan

'''''Le Bleu de l'océan''''' TF1 telebista katean igorritako minisaila da, Didier Albertek zuzenduta. 2003ko uztailaren 2 eta 30 artean eman zuten.

## Sinopsia 
Hil baino lehen, Taliaren amatzakoak bere benetako ama Ariane Delcourt dela eta Donibane Lohizunen bizi dela esango du. Taliak Ipar Euskal Herrirantz joko du bere familia ezagutzeko.

## Aktoreak 
* Claire Borotra : Talia Vargas
* Alexandra Vandernoot : Mathilde Mallet
* Bernard Verley : Charles Delcourt
* Philippe Caroit : Clément Mallet
* Bruno Madinier : Paul Delcourt
* Mireille Darc : Patricia Delcourt
* Natacha Amal : Jeanne
* Jean-Michel Tinivelli : Marc Esteban
* Louise Monot : Julie Delcourt
* Anthony Dupray : Olivier Mallet-Delcourt
* Églantine Rembauville : Esther Mallet-Delcourt
* Jean-Marie Juan : Morel tenientea
* Philippe du Janerand : Etcheverry
* Yves Afonso : Henri Bonnat
* Jean-Pascal Lacoste : José Feirrera
* Christian Abart : Maurice Hillau
* Camille Lafont-Rapnouil : Mathilde (umea)
* Caroline Loiseau : Isabelle Delcourt

## Kanpo estekak
Quin abadia

**Quin abadia**,  eta , Irlandako Clare konderrian dagoen Quin udalerrian kokatutako abadia baten hondakinak dira. Ennis udalerritik 9 miliatara dago.

1402 eta 1433 artean Sioda Cam MacNamara eta Aita Purcell eta Aita Mooney frantziskotar ordenako fraideek eraiki zuten. Teilatu gehiena suntsitua izan arren, eraikinaren eraikin ia guztia oso ongi matendu izan da, eta klaustroa ere ongi gordea dagoenez, garrantzi historiko handiko eraikina da.

## Kanpo estekak
Snuff movie

**Snuff movie**, euskaraz **Snuff filma** edota **snuff bideoa** (ingelesez *snuff)* hitzak "erail" esan nahi du, benetazko krimenak eta tabuak grabatzen dituzten film, bideo eta grabazioak dira, tartean erailketak, bortxaketak, torturak, suizidioak, nekrofilia, infantizidioa eta bestelako tabu eta izugarrikeriak, helburu komertzial eta ikusleen dibertimendurako helburuz. Delitua denez eta orain arte benetazkoak direla frogatu ahal izan ez direnez, hiri kondaira gisa sailkatu ohi den generoa da.

Zineman gai edo azpigenero hau zuzenki jorratu izan duten film ospetsuak *Cannibal Holocaust* (1980), *Tesis* (1996) eta *8mm* (1999) dira.

## Kanpo estekak
Peplum

[333px|thumb|[Latinezko *peplum* hitza, berez, antzinako grezierazko *peplo* hitzetik dator, alegia, emakumezkoen tunika zena.]]**Peplum** generoa edo **ezpata eta sandalia** generoa (latinez, singularrez *peplum* eta pluralez, *pepla*), Antzinaroan girotutako filmak osatzen duten zinema genero bat izendatzeko erabiltzen diren esamoldeak dira. Jatorriz, 1958-1965 artean garai historiko horretan girotutako italiar filmek jaso zuten izendapena da. Ekoizpenok beren aurrekontu apalekin Hollywoodeko urrezko garaian ekoitzitako *Samson and Delilah* (1949), *The Ten Commandments* (1956) eta *Spartacus* (1960) bezalako super-ekoizpen epikoekin lehiatzeko sortu ziren.

Halere, urteen poderioz, izendapen horrekin garai horretan girotutako herrialde guztietan eginiko film garaikideak sailkatzen dira, ez Italiakoak soilik.

## Kanpo estekak
San Martin eliza (Kolonia)

**San Martin eliza** (, gehienean *Groß St. Martin*) eliza katoliko erromanikoa da, Alemaniako Kolonia hirian dagoena. Hiri zaharraren ekialdeko mugan dago, Rhin ibaitik hurbil. 1150-1240 bitartean eraikia, beneditar monasterio baten parte izan zen; monasterioa XIX. mendean eraitsi zuten. Kalte larriak izan zituen Bigarren Mundu Gerran, eta zati batzuk berreraiki behar izan ziren. Orduko indusketa arkeologikoetan erromatar garaiko aztarna garrantzitsuak agertu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Darkest Hour (filma)

***Darkest Hour*** () 2018ko Joe Wright ingeles zinema zuzendariak zuzendutako gerra drama filma da. Gary Oldman, Ben Mendelsohn, Kristin Scott Thomas, Lily James, Stephen Dillane eta Ronald Pickup aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia 
Bigarren Mundu Gerraren hasieran, Adolf Hitlerren Alemaniar Armada Europako herrialdeez bereganatzen hastean denean, Winston Churchillek (Gary Oldman) une latz eta garrantzitsu horri kemenez aurre egin behar dio.

## Aktoreak 
* Gary Oldman: Winston Churchill
* Ben Mendelsohn: Jurgi VI.a Erresuma Batukoa
* Kristin Scott Thomas: Clementine Churchill
* Lily James: Elizabeth Nel
* Ronald Pickup: Neville Chamberlain
* Stephen Dillane: Lord Halifax, Erresuma Batuko Kanpo Arazoetako ministroa

## Kanpo estekak 
* *Darkest Hour* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ferrari 308

**Ferrari 308 GTB/GTS** Ferrarik ekoiztutako V8 motordun kirol-autoa bat da. Ferrariren kirol-auto ospetsuenetako bat da, 1975-1985 artean ekoiztu zen, aurreko Dino 206 GT modeloa ordezkatuz. 1985ean Ferrari 328 modeloak ordezkatu zuen.

Modelo honen arrakasta eta batez ere ospea hein handi batean *Magnum, P.I.* telesailari zor dio, Tom Selleck aktoreak antzeztutako protagonistak modelo honetako autoa gidatzen baitzuen.

## Kanpo estekak
Birminghamgo Seiak

**Birminghamgo Seiak**, , Erresuma Batuko justiziak bidegabekeriz eta epaiketa muntaia baten bidez biziarteko espetxealdiaz zigortu zituen sei gizaseme dira: Hugh Callaghan, Patrick Hill, Gerard Hunter, Richard McIlkenny, William Power eta John Walker. Hain zuzen ere, 1974ko azaroaren 21ean, Ingalaterrako Birmingham hiriko bi tabernatan eztanda egindako bi lehergailuak jartzea leporatu zieten.

1991ko martxoaren 14ean, jada espetxean hamazazpi urtez zeudela, Apelazio Auzitegi batek beren zigorrak ezeztatu zituen. Atentatu horien benetazko egileak nortzuk izan ziren inoiz ez da jakin ahal izan.

## Ikus gainera 
* Birminghamgo tabernetako atentatua
* Guilfordeko Lauak eta Zazpi Maguiretarrak

## Kanpo estekak
Theodelinda

**Theodolinda** edo **Theodelinda** (Ratisbona,  -627ko urtarrilaren 22a) Garibaldo I. Bavariakoa dukearen alaba eta lombardiarren erregina izan zen.

## Historia 
589an Clefi erregearen semea zen Autario, lombardiarren erregearekin ezkondu zen. Autario 590. urtean hil zen eta Teodelindak haren onorengoarekin, Agilulforekin alegia, 591an, ezkontzeko baimena jaso zuen. Teodelindak lan handia egin zuen berriro ere Kristautasun nizearra (Eliza ortodoxoaarena) berrezartzeko. Agilulfo kristau egin zen eta Teodelindak elizak eraikitzeari ekin zion, batez ere Lombardian eta Toscanan, esaterako Monzako katedrala eta Florentziako lehen bataiotegia, biak ala biak Joan Bataiatzaileari eskainiak.

Monzako katedralaren altxorran, beste gauzen artean, Lombardiako Burnizko Koroa eta *theca persica* non Joanen Ebanjelioa testua jasotzen den. Azken hau Gregorio I.a aitasantuak Teodelindari bidali zion Adaloaldo semearentzako opari gisa. Aitasantu honek ere erreginari *encolpion* bat oparitu zion, erlikiak gordetzeko gurutze non Benetako Gurutzearen zati bat gordetzen zen. Teolindaren lotura Lombardiako Burnizko Koroarekin Monzako katedralaren Teodelindaren kaperan dauden margo buzti batzuetan, Ambrogio y Gregorio Zavattari anaien lana (1444).

Teodolinda erreginak urte asko Liernako gazteluan eman zituen, Comoko aintziran.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  :Theodelindari buruzko webgunea.
* :[Teodelindaren kapera(https://eu.wikipedia.org/wiki/Teodelindaren_kapera)ko margoen deskribapena.]
Varsoviako Errege Gaztelua

**Varsoviako Errege Gaztelua** (Polonieraz: Zamek Królewski w Warszawie) gaztelu-egoitza izan zen. Mendeetan zehar, errege poloniarrek bizileku ofiziala izan zuten. Gazteluko plazan dago, Varsoviako Alde Zaharraren sarreran. Erregearen bulego pertsonala eta Poloniako Errege Auzitegiaren administrazio bulegoak bertan kokatuta egon ziren XVI. mendetik Poloniako Banaketara arte.
Hasieran Mazoviako Dukeen egoitza izan zen eta, XVI. mendetik aurrera, Poloniar-Lituaniar Batasunaren egoitza: Erregea eta Parlamentua (Diputatuen Ganbera eta Senatua). Bere historia luzean, Errege Gaztelua behin eta berriz eraitsi zuten suediar, Brandenburgeko, Prusiako eta Tsaristen armada inbaditzaileek. 1791ko maiatzaren 3ko Konstituzioa, Europako lehena eta Estatu Batuetako 1789ko Konstituzioaren ondorengo bigarren konstituzio nazional kodifikatu zaharrena, Lau Urteko Sejmek hemen idatzi zuen. XIX. mendean, Azaroaren altxamenduaren kolapsoaren ostean, Tsarraren administrazio-zentro gisa erabili zen eta Errusiako administrazio inperialaren beharretara berriro diseinatu zen. Lehen Mundu Gerrako garaian, Alemaniako Gobernadore Nagusiko egoitza izan zen. 1920-1922an, Errege Gaztelua Poloniako Estatu Nagusiaren egoitza izan zen eta 1926. urtearen eta Bigarren Mundu Gerraren bitartean, Ignacy Mościcki presidente poloniarraren egoitza izan zen.

Poloniako inbasioaren ondoren 1939an Nazi germaniarrek erre eta lapurtu zuten eta 1944an ia erabat suntsitu zuten Varsoviako altxamenduak porrot egin ondoren, gaztelua erabat berreraiki zuten. 1965ean, zutik geratu ziren gazteluaren eta Errege Liburutegiko zatiak, alboko Kobrezko Teilaturen Jauregia eta Kubicki arkupeak gobernuak monumentu historikoak izendatu zituen. Gazteluko berreraikuntza 1971-1984an Gizabidezko Batzordeak zuzendu zuen, Varsoviako berreraikuntzaren arduraduna. AEBetako dohaintzak batez ere jaso zituzten. 1980. urtean, Errege Gaztelua, Alde Zaharrekin batera, UNESCOren Gizateriaren Ondare izendatu zuten. Gaur egun, monumentu historiko eta nazionala da eta urtero 500.000 lagun baino gehiagok bisitatutako museo nazional gisa agertzen da.

Errege Gaztelua, bere itxura ikonikoa eta bere historia luzea dela eta, Varsoviako monumenturik ezagunenetakoa da.

## Ikus, gainera 
* Gazteluko Plaza
* San Joan katedrala
* Segismundoren zutabea

## Kanpo estekak 
* Errege Gazteluko webgunea
* Errege Gaztelua Varsovian – Museoa at Google Kultur Erakundea
* Zamek Królewski m Warszawie - Muzeum – Google Art Project
* Tour birtuala
* Gazteluak.info— Varsoviako Errege Gaztelua — historia eta argazkiak.
* Google-ko Errege Gazteluko ibilaldi birtuala
Foixko gaztelua

**Foixko gaztelua** (; ) Frantziako Midi-Pyrénées eskualdeko Ariège dapartamentuan, Okzitaniako Foix hirian, kokatzen den gaztelu ospetsu bat da. Katarismoaren babesleku nagusienetariko bat, 1840an monumentu historiko izendatu zuten.

XIV. mendean, Foixko konde-kondesek epeka-epeka gaztelua utzi eta Paueko gaztelura joan ziren. 1479an, Gaston IV.a Foixkoa  Nafarroako errege bilakatu zen eta konderria nafar erregeen eskuetara pasa zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aireko katedrala

**Aireko San Joan Bataiatzailearen katedrala** () Frantziako Akitania eskualdeko Landak departamentuko Aire-sur-l'Adour hiriko alde zaharrean dagoen katedral gotiko bat da. Aire eta Akizeko elizbarrutiaren egoitza nagusia da.

XI. mendean eraikitako eliza baten gainean eraikia, 1906an gobernuak monumentu historiko izendatu zuen..

## Iruditegia 

Fitxategi:Cathédrale Saint-Jean-Baptiste d'Aire vue 1.jpg|Ikuspegia
Fitxategi:Cathédrale Saint-Jean-Baptiste d'Aire vue 2.jpg|Ikuspegia
Fitxategi:Cathédrale Saint-Jean-Baptiste d'Aire vue 3 entrée.jpg|Sarrera
Fitxategi:Cathédrale Saint-Jean-Baptiste d'Aire vue 4 entrée.jpg|Sarrera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Haurren eskubideak

thumb|1900 urtearen hasieran Estatu Batuetan aktibista gazteak haurren esklabutzaren abolizioa eskatzen.

## Definizioa 
thumb|Haurren eskubideen guneko eskultura Vienan, Brighton, Austria.
**Haurren eskubideak** jendea adin jakin bat arte babesten duten arau juridikoek osatzen duten multzoa da. Haurren eskubide guztiak besterenezinak eta utziezinak dira. Nazioarte-esparruan dokumentu ezberdinek zehazten dituzte haurren eskubideak, besteak beste, Haurren Eskubideen Aldarrikapena eta Haurren Eskubideei Buruzko Hitzarmena. 

## Historia 
Haurren eskubideen lehen aldarrikapen sistematikoa 1924ko abenduaren 26ko Genevako Adierazpena izan zen. Eglantyne Jebb-ek Save the Children sortu zuenak idatzi zuen.

Nazio Batuek 1948an Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsala onartu zuten, eta horrek, inplizituki, barne hartzen zituen haurren eskubideak. Hala ere, gerora garbi ikusi zen neska eta mutilen behar partikularrak bereziki aipatuta egon behar zutela Hori baino lehen erabaki zuen Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsa  (UNICEF) izango zela umeak babesteko agentzia espezializatua.

1959ko azaroaren 20an Nazio Batuen Erakundeak Haurren Eskubideen Aldarrikapena onartu zuen.

1975tik aurrera izandako eztabaiden ondorioz, 1989an Haurren Eskubideei buruzko Hitzarmena sinatu zen baita bi protokolo fakultatibo ere. 

## Haurren eskubideak 
thumb|Haurren eskubideekin grabatutako plaka,  Santiago de Chile.
Funtsezko bost printzipio hauek dira aipagarriak:

* Diskriminazioarik ez: haur guztiek eskubide berberak dituzte.
* Haurraren interes gorena: Umeei eragin diezaiekeen edozein erabaki, lege edo politikan kontuan hartu behar da haurrarentzat zer den onena.
* Bizitzeko, jolasteko, bizirauteko eta garapenerako eskubidea: haur guztiek dute bizitzeko eta garapen egoki bat izateko eskubidea.
* Parte-hartzea: seme-alabek eskubidea dute haiengan eragina duten egoerei buruz kontsultatuak izateko baita haien iritziak kontuan izatekoari ere.
* Etxebizitza duin bat izateko eskubidea: haur guztiek beren garapenerako espazio egoki batean bizitzeko eskubidea dute.

Haurren Eskubideei Buruzko Hitzarmenak 54 artikulu ditu.

## Haurren Eskubideei buruzko Hitzarmena eta protokolo fakultatiboak 
Nazio Batuen Erakundeak Haurren Eskubideei buruzko Hitzarmenean (HEH) adierazten ditu haurren eskubideen aurretiazko estandarrak eta berretsita herrialde guztiek berretsi dituzte hauek izan ezik: Ameriketako Estatu Batuak, Somalia eta Hego Sudan.

2000. urtean Nazio Batuen Erakundearen Batzar Nagusiak bi Protokolo fakultatibo ezarri zituen:
* Haurrak gatazka armatuetan inplikatzeari buruzko Protokolo fakultatiboa (2002a geroztik indarrean). 
* Haurren salmenta, haurren prostituzioa eta pornografiari buruzko Protokolo fakultatiboa (2002a geroztik indarrean).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Haurren eskubideei buruzko hitzarmena. Arartekoa
* Haurren eskubideak ezagutzen -Arartekoa (6-12 urte bitartekoentzat)
* Haurren eskubideei buruzko hitzarmena -Save the children (15-18 urte bitartekoentzako bertsioa)
Saint-Severreko abadia

**Saint-Severreko abadia** () Landetako izen bereko herriko beneditar abadia da, X. mendearen amaieran Gilen Santxitz Gaskoiniakoak eraikia.

1911n Frantziako gobernuak monumentu historiko eta 1998an UNESCOk Gizateriaren Ondare (Donejakue Bidearen barnean) izendatu zuten. Erdi Aroan oso abadia boteretsua izan zen, Iruñea inguruan eliza bat, Girondan lurrak edota Soulac-sur-Merreko elizaren jabea zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Antonio Latorre

**José Antonio "Txato" Latorre Beaskoetxea** (Zorrotza, ) bizkaitar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena.

## Taldeak
José Larrauri

**José Ramón Martínez Larrauri** (Bilbo, ) bizkaitar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Taldeak 
## Kanpo estekak
Eloy Velasco

**Eloy Velasco Núñez** (Bilbo, ) bizkaitar epailea da. Deustuko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi eta 1987an hasi zen karrera judizialean. 2008an Espainiako Auzitegi Nazionalean sartu zen.
Jose Arana

**Jose Arana** izan daiteke:

* Jose Arana Elortza (1839-1908) gipuzkoar enpresaburua;
* Jose Arana Gorostegi (1911-1971) gipuzkoar futbolaria.
* Jose Arana Irastorza (?-1936) Gerra Zibilean hildako Eusko Abertzale Ekintzako lehen gudaria.
Jose Arana Gorostegi

**Jose Arana Gorostegi** (Deba,  - Donostia, ) gipuzkoar futbolaria izan zen, atzelari moduan aritzen zena.

## Taldeak
Juan María Zorriketa

**Juan María Zorriketa Aspiazu** (Bilbo, ) bizkaitar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Taldeak 
[ezkerrera|thumb|300x300px|Zutik: [Jose Angel Iribar|Iribar, Zorriketa, Orue, Etxeberria, Aranguren; Behean: Agirre, Sáez, Argoitia,  Hormaza, Uriarte, eta Lavín (Atotxa, 1965).]]
Anselmo Aranberri

**Anselmo Aranberri Epelde** (Deba,  - Getxo, ) gipuzkoar futbolaria izan zen, atzelari moduan aritzen zena.

## Taldeak
Sabino Andonegi

**Sabino Andonegi Belaustegi** (Mutriku,  - ) gipuzkoar futbolari eta entrenatzailea izan zen, aurrelari moduan aritzen zena.

## Taldeak 
## Kanpo estekak
Miguel Blanco

**Miguel Blanco Egiluz** (Iruñea, ) nafar futbol entrenatzaile ohia da. Zenbait aldiz Osasuna B eta lehen taldea entrenatu zituen.

## Kanpo estekak
Luis Urkiri

**Luis Urkiri Urain** (Deba,  - ) gipuzkoar futbolari eta entrenatzailea izan zen, erdilari moduan aritzen zena.

## Taldeak
Julen Irizar

**Julen Irizar Laskurain** (Bergara, ) gipuzkoar txirrindularia da, sprinterra.

## Palmaresa 
**2016**
* Castellongo Itzulian etapa 1
* Segoviako Itzulian etapa 1
* Etxaniz Memoriala
* 2. San Gregorio Sarian
**2018**
* Grande Prémio de Portugal N2 etapa 1

## Taldeak 
* Euskadi Basque Country–Murias Taldea (2016-2019)
* Fundación Euskadi-Orbea (2020-2022)

## Kanpo estekak
Wawelgo gaztelua

**Wawelgo gaztelua** () Krakoviako (Polonia) erdialdeko gaztelu egoitza da. Kasimiro III.a Handiaren aginduz eraikia, Italiar estiloko patio nagusiaren inguruan kokatutako hainbat egiturek osatzen dute. Gaztelua, Poloniako handienetako bat izanik, Erdi Aroko, Errenazimentuko eta Barrokoko estilo arkitektoniko ia guztiak ditu. Wawelgo errege gaztelua eta Wawel mendia herrialdeko gune historikorik eta kulturalik garrantzitsuenak dira. 1978an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuten Krakoviako gune historikoaren zati bezala.

Mende askotan, Poloniako erregeen egoitza eta poloniar estatuaren sinboloa, gaztelua gaur egun herrialdearen arte-museo nagusietako bat da. 1930ean sortua, museoak hamar kontserbazio sail biltzen ditu margolanen bildumaz arduratzen direnak, besteak beste, italiar pintura errenazentista bilduma garrantzitsu bat, grabatuak, eskulturak, ehunak, horien artean Sigismundo II.a Augustoren tapizen bilduma, urregintza lana, armak eta armadurak, zeramikak, Meissen portzelana eta garaiko altzariak. Museoaren ekialdeko artelanek Europako otomandar karpa bildumarik handiena biltzen dute. Zazpi kontserbazio estudio espezializatuekin, museoa artelanak kontserbatzeko gune garrantzitsua da.

## Irudi galeria 

File:Wawel end 16th cent.jpg|617ko Wawelgo gazteluko xilografia
File:Wawel z mostu Debnickiego (2007).jpg|Gaztelua Dębnicki zubitik ikusita
File:Krakau - Wawel-Weichsel-Panorama.JPG|Wawel konplexuaren panoramikoa
File:Krakow Wawel 20070804 0930.jpg|Sigismundo III.a Vasa dorrea (1595) eta defentsa-hormak
File:Saint Leonardo vault.PNG|San Leonardoren kripta Wawelgo gazteluaren azpian
File:Kraków - Wawel - Cathedral Museum 01.jpg|Katedralako museoa
Image:OgrodyKrólewskie-CzęśćDolna-WidokNaPółnoc-WTleStareMiasto-Wawel-POL, Kraków.jpg|Errege lorategiak
Image:616300 Kraków zamek królewski 03.JPG|Wawel errege gaztelua
Image:Wawel dzień.jpg|Wawel gaztelua, Vistula ibaitiko ikuspegia
Image:Dosso Dossi 010.jpg|*Jupiter, Merkurio eta bertutea* Dosso Dossirena, 1524, gazteluaren bildumako margolanik baliotsuenetako bat da.

## Kanpo estekak 
* Wawelgo webgunea
* Jagiellonian tapizak
Koloniako artxidiozesia

**Koloniako artxidiozesia** (; ) Alemaniako artxidiozesi katolikoa da, Ipar Renania-Westfaliaren mendebaldea eta Renania-Palatinatuaren iparraldea hartzen dituena. Herrialdeko elizbarrutirik handiena da, eta 2 milioi katoliko biltzen ditu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala, erzbistum-koeln.de
It Could Happen to You

***It Could Happen to You*** (euskaraz *Zuri Gerta Dakizukeen*) 1994ko Andrew Bergman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko drama-komedia film bat da. Nicolas Cage, Bridget Fonda, Rosie Perez, Isaac Hayes, Seymour Cassel, Stanley Tucci eta J.E. Freeman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
New York hiria. Charlie Lang (Nicolas Cage) bihotz oneko polizia bat da. Egun batez, kafetegi batean bere lankidearekin zeozer hartzen ari dela, Yvonne Biasi zerbitzariari ordaintzeko nahiko dirurik izan ez eta Yvonnek ordaindu gabe joateko esaten dionean, Charliek erosi berri duen loteria txartela sarituz gero, ordainetan sariaren erdia emango diola hitzemango dio. Zorionez, eta nahiz eta bera eta Muriel (Rosie Perez) emaztearen harridurarako, lau miloi dolarrekin saritua izango da.

Charliek hitzemanari leial izan, eta nahiz eta bere emaztea sumindu, zerbitzariari sariaren erdia emango dio. Halere, emazte petral eta handigurak bestelako asmoa du. Charliek ordurarte ekonomikoki larri eta estu zebilen Yvonne zerbitzariak ere bihotz ona duela ohartuko da, emandako diruarekin lan egiten duen kafetegia erosi eta bertan jateko adina diru ez duten bezeroentzat dohainik jateko mahai bat ipini baitu.

## Aktoreak 
* Nicolas Cage: Charlie Lang
* Bridget Fonda: Yvonne Biasi
* Rosie Perez: Muriel Lang
* Wendell Pierce: Bo Williams
* Isaac Hayes: Angel Dupree
* Stanley Tucci: Eddie Biasi
* Victor Rojas: Jesu
* Seymour Cassel: Jack Gross
* J.E. Freeman: Sal Bontempo
* Red Buttons: Walter Zakuto
* Richard Jenkins: C. Vernon Hale
* Charles Busch: Timmy
* Beatrice Winde: Epailea
* Vincent Pastore: Bolo joko Taldeko kidea
* Emily Deschanel: Ekintzaile margo jaurtitzailea
* Willie Colón: Alkatea
* Frank Pellegrino: Zerbitzarien nagusia
* Ann Dowd: Carol
* Lim Kay Tong: Sun

## Kanpo estekak 
* *It Could Happen to You* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Colón salvadortar

**Colón salvadortarra** (), El Salvadorko Errepublikan 1919 eta 2001 bitartean zirkulazioan egon zen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea **SVC** zen eta bere sinboloa ₡. Colón salvadortar banako baten ehunena zentabo deitzen zen eta colón bakoitza 100 zentaboz osatuta zegoen. Kristobal Kolon nabigatzaile, esploratzaile, kartografo, almirante, erregeorde eta gobernadore orokorraren omenez izendatua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  El Salvadorreko Erreserbako Banku Zentralaren webgunea.
Josema López

**Jose Manuel "Josema" Lopez Etxeberria** (Hernani, Gipuzkoa, ) gipuzkoar futbolari ohia da. Normalean ezker hegalean jokatzen zuen arren eskuinean ere aritzen zen. Kasuren batean hegaleko erdilari moduan ere aritu zen.

## Biografia 
Ume zela CAD Puerto taldean abiatu zuen futbol ibilbidea eta ondoren CD Hernani taldean jarraitu zuen gazte mailetan. CD Hernaniren gorengo taldean 3.mailan jokatu ondoren Deportivo Alavesek fitxatu zuen eta 1990-1991. denboraldian 2. B mailan jokatu zuen. Gasteizen urte betez jokatu ondoren Athletic Cluben 2. talderako fitxatu zuten eta 2 denboraldi jokatu zituen 2. A mailan talde zurigorriarekin. 1993. urteko udan UD Salamanca taldean jokatzera joan zen Juanma Lillo entrenatzailearen eskutik eta bertan egin zituen 3 denboraldi. 1993-1994. denboraldian 2.B mailatik 2.A mailara igo ziren eta 1994-1995.ean Lehenengo Mailara. 1995-1996. urtean espainiako liga nagusian debuta egin ondoren Real Club Celta de Vigo talde galizarrak fitxatu zuen. Fernando Castro Santos, "Jabo Irureta" Javier Iruretagoiena eta Víctor Fernández izan zituen entrenatzaile. 1997-1998 eta 1998-1999 denboraldietan UEFA Kopa jokatzeko postuetan amaitu zuten liga eta 1998-1999. denboralidko UEFA Kopako final laurdenetan Marseilako Olympique taldeak kanporatu zituen. Hurrengo denboraldian Miguel Angel Lotinaren eskutik CA Osasunak fitxatu eta beste 2 urtez aritu zen Iruñeako taldean. Bere lehem¡n urtean Lehenengo Mailara igotzea lortu zuen berriro.

2000-2001. denboraldia amaituta futbol ibilbidea amaitutzat eman zuen.

## Ibilbidea 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Josema López Athletic Clubaren webgunean
Xabier Lizardi saria

**Xabier Lizardi saria** euskarazko haur eta gazte literatura suspertzeko Zarauzko udalak 1982. urtetik antolatzen duen lehiaketa da, eta 18 urtetik gorako idazleek parte har dezakete. 

## Saritutako lanak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?argitaletxeaLabel ?idazleaLabel ?year ?zerdaLabel WHERE {
  {?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q17537576} UNION {?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q571} .
  ?item wdt:P166/wdt:P279* wd:Q31756986.
  ?item p:P166 ?award_statement .
  ?award_statement ps:P166/wdt:P279* wd:Q31756986.
  ?award_statement pq:P585 ?urtea.
  BIND(year(?urtea) AS ?year)
  OPTIONAL{?item wdt:P50 ?idazlea .}
  OPTIONAL{?item wdt:P123 ?argitaletxea .}
  OPTIONAL{?item wdt:P31 ?zerda .}
  SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],eu, fr, es, en". }
}
|columns=label:Izenburua,P50, ?year:Urtea, ?argitaletxeaLabel:Argitaletxea, ?zerdaLabel:Mota
|sort=label
|links=text
|thumb=128
|autolist=fallback
|wdedit=yes
}}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Yabar

**Ana María Yabar Sterling** (Iruñea, 1948ko irailaren 7a) nafar ekonomialari eta politikaria da.

## Lan nagusiak 
* *El sector público en España: un análisis cuantitativo de política fiscal* (1977)
* *Política fiscal y neutralidad presupuestaria* (1977)
* *Un futuro para la economía española* (1978)
* *La actividad financiera de los municipios de Navarra* (1979)
* *La actividad financiera de los municipios de Navarra* (1979)
* *La distribución funcional de la renta en España y en la Comunidad Económica Europea* (1982)
* *La economía de Cantabria: estructura actual y perspectiva de futuro* (1985)
* *Fiscalidad ambiental* (1998)
* *La protección fiscal del medio ambiente: aspectos económicos y jurídicos* (2002)
* *Cambio climático: planteamientos y análisis desde una perspectiva multidisciplinar* (2005)
Itsas belarri

**Itsas belarria** (*Haliotis tuberculata*) Haliotidae familiako gastropodoa da, ipar-ekialdeko Atlantikoan eta Mediterraneon bizi dena. Jateko ona da.

## Taxonomia 
WoRMSen arabera, honako azpiespezieak ditu:
* *Haliotis tuberculata coccinea* Reeve, 1846 (sinonimo: *Haliotis canariensis* F. Nordsieck, 1975; *Haliotis coccinea* Reeve, 1846; *Haliotis zealandica* Reeve, 1846)
* *Haliotis tuberculata fernandesi* Owen, Grace, & Afonso
* *Haliotis tuberculata marmorata* Linnaeus, 1758
* *Haliotis tuberculata tuberculata* Linnaeus, 1758 (sinonimo: *Haliotis aquatilis* Reeve, 1846; *Haliotis incisa* Reeve, 1846; *Haliotis janus* Reeve, 1846; *Haliotis japonica* Reeve, 1846; *Haliotis lamellosa* Lamarck, 1822; *Haliotis lamellosa* var. *secernenda* Monterosato, 1877; *Haliotis lucida* Requien, 1848; *Haliotis pellucida* von Salis, 1793; *Haliotis reticulata* Reeve, 1846; *Haliotis rugosa* Reeve, 1846; *Haliotis striata* Linnaeus, 1758; *Haliotis tuberculata lamellosa* Lamarck, 1822; *Haliotis tuberculata* var. *bisundata* Monterosato, 1884; *Haliotis vulgaris* da Costa, 1778)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak