Empar Pineda

**Empar Pineda Erdozia** (Hernani, 1944) Euskal Herrian jaio, Katalunian hazi eta Madrilen bizi den kazetari eta militante komunista, feminista eta lesbiana da. Bizitza osoa darama askatasunaren eta berdintasunaren alde borrokan.

## Biografia 
1944an jaio zen, sei anai-arrebako Hernaniko familian batean.  Bere ama pontekoa izeba Amparo zen, eta horregatik jarri zioten Amparo izena. Ama harakina zen, eta aita, tratantea; etxean euskaraz hitz egiten zuten. Amaldeko aitonarekin harreman estua zuen, petrikilo sozialista zena; ezagutza handiak zituen landareen eta ukenduen ahalmen sendatzaileari buruz. Horrek, eta gaztaroan ezaguuturiko *scout* mugimenduak Emparren errebeldia goiztiarra piztu zuen.

Jarraian Bartzelonara bizitzera joan zenean, Ampar deitzen hasi ziren, Empar idatzita. 

### Aktibista komunista 
Unibertsitatean Falangearen sindikatuaren kontra aktibo aritu zen Sindikatu Demokratikoa lortzeko. Aldi berean, nazionalitateen batzordeen antolaketan parte hartu zuen Euskadi, Katalunia edo Galiziako jendearekin, Estatuko nazionalitate desberdinak aldarrikatzeko. Hamabi hilabetetan, Unibertsitate Konplutentsetik bota zuten, Bartzelonan matrikulatzea debekatu zioten eta Salamanca eta Oviedo artean amaitu behar izan zituen ikasketak. Bueltan, makina bat lan txikiren artean, gazta edo liburu saltzaile gisa edo inkestak egiten ibili zen eta 1969an Komunisten Federazioaren sortzaile bihurtu zen. ETA-ren eszisio talde batekin elkartu ziren: Eugenio del Río-ren Mugimendu Komunistarekin. Eta horren ondorioz Donostiako Martuteneko espetxean egon zen.

1974ean Bartzelonara bidali zuten eta Frankismoaren azken urteetan Kataluniako Mugimendu Komunistako buruzagia izan zen eta alderdi horren ordezkaria izan zen Assemblea de Catalunyan. Mugimendu antifrankistan, abortatzeko eskubidearen alde, LGTBI komunitatearen eskubideen alde; alor askotan aktibista izan da urte haietatik.

### Aktibista feminista 
Bartzelonara iritsi eta berehala 1975. urtea 'Emakumearen Nazioarteko Urtea' izendatu zuen NBEk, mundu mailako mugimendu feministaren sorrera ekarri zuena. Franco hil ondoren, 1976ko maiatzean *Jornades Catalanes de la Dona* antolatu ziren Bartzelonan. 3.000 emakume elkartuz. Orduan erabaki zuen bere lesbianismoa publiko egitea. 80. hamarkadan Jordi Petit homosexual katalan historikoarekin agertu zen Espainiako Telebistaren lehen katean, psikiatra erreakzionario baten eta alderdi karlistaren kide baten aurrean eztabaidatzen. Beranduago, Interviu aldizkarian agertu zen lehen lesbiana izan zen *Soy lesbiana porque sí*’ ('Lesbiana naiz, ahatik') elkarrizketan eta agerpen publiko horien ondorioz oihartzun mediatikoa izan zuen.

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2008 Creu de Sant Jordi eman zioten, baina sari horri uko publikoa egin zion 2011n.
* 2012 Gehitu elkartearen Zilarrezko Gehitu sariak, eta *Hernaniar Bikainaren* saria herriko udalak.
* 2013 *Valores en Igualdad 2013 de la Fundación 1º de Mayo de CC OO* Saria*.*
* 2020 *Enpar Pineda Erdozia. Gorputzak hala eskatuta* liburua argitaratu zen Hernanin, Kattalin Minerrek idatzitako biografia bat.

## Lanak 
* *Polémicas feministas* (1985) Paloma Uríarekin.
* *Un feminismo que existe* (2006).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Argian, 2.256 zkia., 2010eko abenduaren 12a.
* Elkarrizketa Berrian. 2021-01-21.