Selma Lagerlöf

**Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf** ( Värmland, 1858ko azaroaren 20a- *ib.*, 1940ko martxoaren 16a) idazle suediarra izan zen, Literaturako Nobel Saria jaso zuen lehen emakumea.

Maistra bezala aritu zen eta bere ikasleei Suediako geografia azaltzeko liburu bat enkargatu ziotenez, testu liburua egin beharrean Suedia guztia zeharkatzeari ekin zion. Honen ondoren *Nils Holgerssons underbara resa genom sverije* liburu famatua idatzi zuen. Suediako geografia ezagutzeko parada izateaz gain irakurleak Nils gaztetxoaren abenturak eta pasadizoekin gozatu egiten du. 1909an nobela hori idatzi eta hiru urtetara, Literaturako Nobel saria jaso zuen.

## Biografia 
### Lehen urteak 
**Selma Lagerlöf** 1858ko azaroaren 20an jaio zen, Värmland konderrian kokatutako *Mårbacka* izeneko jauregitxoan, merkatari familia aberats batean. Familiaren lehen urteak oparoak izan ziren baina bere aitak Mårbackaren administrazio zuzen eramateko zailtasunak izan zituen eta honek urte gutxiren buruan familiaren ongizatea hondatzea eragin zuen. Aita hil zenean, Johan anaia zaharrenak hartu zuen familiaren ardura, baina Suediaren egoera ekonomikoak hondamena eragin zuen, eta 1890ean Estatu Batuetara joatea erabaki zuen, familiari laguntzeko dirua lortzeko, baina ez zuen lortu.

Badirudi txikitan aldakako haurren displasia jasan zuela inolako tratamendurik jaso gabe. Horrek bizimodu sedentarioagoa eramatera behartu zuen haurtzaroan bere irakurzaletasun naturala bultzatuz. Hamar urte zituela, Biblia irakurri zuen eta hainbat autoreren lana ezagutzen hasi zen, besteak beste Hans Christian Andersen, Grimm anaiak, Esaias Tegner, Carl Michael Bellman, Alexandre Dumas edota Walter Scott. Geroago, nerabezaroan, William Shakespeare, Lord Byron eta Johann Wolfgang von Goethe irakurri zituen.

Hamabi urte zituela, Mårbackari buruzko poema luze bat idatzi zuen eta bere literatura-ibilbidea hasi zuen. Hiru urte geroago, 1873an, Stockholmera bidali zuten ikasketak bukatzera (1873); aldi hori Diario lanean islatzen du. Ordurako, argi zegoen ez zitzaizkiola interesatzen etxeko lanak, bere hitzetan: «Sukaldean baldar izateaz gain, eta brodatuan okerrago».1890 arte ezer argitaratu ez bazuen ere, txikitatik poemak idazten zituen Irakasleen Prestakuntza Institutuan hiru urtez ikasi zuen. 

### Landskrona: maistra izatetik idazle izatera 
1885ean irakasle lanpostua lortu zuen Landskronako bigarren hezkuntzako nesken ikastetxean. Bere aisialdian idazteari eskaini ahal izateko itxaropena zuen, baina irakasle postuak denbora gehiegi hartzen zion. Han idatzi zuen bere lehen eleberria, *Gösta Berlings* saga (1891). 1890eko hamarkadako suediar berpizkunde erromantikoan parte hartu zuen.
* 1894, *Osynliga Länkar* (*begizta izkututak*, ipuinak)
* 1895, *Ett äfventyr i Vineta* (*abentura bat Vinetan *, eleberria)
* 1897, *Antikrists mirakler* (*Antikristoren mirariak*, eleberria)
* 1899, *En Herrgårdssägen* (*oinetxeko ipuina*, eleberria)
* 1899, *Drottningar i Kungahälla* (*Kungahällan erreginak*, ipuinak)
* 1901, *Jerusalem: I Dalarne* (*Jerusalén: Dalecarlian*, liburu I, eleberria)
* 1902, *Jerusalem: I Heliga Landet* (*Jerusalén: Lur santuan*, liburu II, eleberria)
* 1904, *Herr Arnes penningar* (*Arne jaunaren dirua*, eleberria)
* 1904, *Kristuslegender* (*kristoren elezaharrak*, ipuinak)
* 1906, *Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige. Första delen.* (*Nils Holgersson bidai miragarria Suedian zehan. Lehen zatia*
* 1907, *Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige. Andra delen.* (*berdin. bigarren zatia*)
* 1907, *Tösen från Stormyrtorpet* (*Turbagrande lursailaren neskato*, ipuina)
* 1908, *En saga om en saga och andra sagor*' (*ipuin bat, beste ipuinei buruz eta beste ipuin batzuk*, ipuinak)
* 1911, *Liljecronas hem*' (*Liljecronaren etxea*, eleberria)
* 1911, *Hem och stat* (*etxea eta estatua*, Emakumeen sufragioaren alde eskubidea hizketa)
* 1914, *Stenen i sjön Rottnen* (*Rottnen lakuan harria*, ipuina)
* 1914, *Kejsaren av Portugallien. En Värmlandsberättelse* (*Portugaliaren enperadorea. Värmland-en kontaera*, eleberria)
* 1914, *Dunungen* (*Antxartxua*, antzerki lana)
* 1915, *Troll och människor. Del I* (*Iratxoak eta hilkorrak*, liburu I, ipuinak)
* 1918, *Bannlyst* (*atzerriratua*, eleberria)
* 1918, *Kavaljersnoveller* (*Galai bateko eleberriak*, eleberria)
* 1920, *Zachris Topelius. Utveckling och mognad.* (*Zachris Topelius. Eboluzioa eta heldutasuna*
* 1921, *Körkarlen* (*Orgazaina*, eleberria)
* 1921, *Troll och människor. lib II* (*Iratxoak eta hilkorrak*, luburu II, ipuinak)
* 1922, *Legender i urval* (*Elezahar hautatuak*, ipuinak)
* 1922, *Mårbacka* *Trilogía Mårbacka*, luburu I, memoriak)
* 1925, *Löwensköldska ringen* (*Löwensköld-en eraztuna*,*Trilogía Löwensköld*, liburu I, eleberria)
* 1925, *Charlotte Löwensköld* (*Trilogía Löwensköld*, liburu II, eleberria)
* 1928, *Anna Svärd.* (*Trilogía Löwensköld*, luburu III, eleberria)
* 1929, *En Herrgårdssägen*lan antzerkia
* 1930, *Mårbacka. Ett barns memoarer.* (*Neskaren gogorapenak*, *Trilogía Mårbacka*, liburu II, memoriak)
* 1932, *Mårbacka. Dagbok för Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf.* (*Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf-en bizitzaren egunerokoa*, *Trilogía Mårbacka*, liburu III, memoriak)
* 1933, *Höst.Berättelser och tal.* (*Udazkena. kontakizunak eta kizketak* ipuinak)
* 1933, *Skrifter* (*Idazlanak*, 12 liburuak)
* 1933, *Skriften på jordgolvet*.
* 1938, *Den heliga natten och andra julberättelser* (*Gabon-gaua eta beste gabonetako ipuin batzuk*, ipuinak)

## Irudi galeria 

Fitxategi:Selma Lagerlöf in 1881.jpg|alt=
Fitxategi:Selma Lagerlöf 1928.jpg|alt=
Fitxategi:Selma lagerlof reading.jpg|alt=
Fitxategi:Selma Lagerlöf seated.jpg|alt=
Fitxategi:Selma Lagerlöf by Goodwin - WDL.png|alt=
Fitxategi:Selma Lagerlöf i sitt arbetsrum.jpg|alt=
Fitxategi:Selma Lagerlöf och Henriette Coyet.jpg|alt=
Fitxategi:Selma Lagerlöf Gedenktafel.jpg|alt=

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Suedierazko literatura

## Kanpo estekak 
* Suediako Akademiaren webgunean Selma Lagerlöf-i eskainitako tartea (Ingelesez)
* Mårbacka herriko webgunean Selma Lagerlöf-en etxea (Ingelesez)