Luz Gabás

[thumb|260px|[Luz Gabás, 2017.]]
**María Luz Gabás Ariño** (Monzón, Huesca, 1968) idazlea, nobelagilea, filologoa eta espainiar politikaria da. Benasqueko alkatea izan zen. 

Bere lehen nobela, *Palmeras en la nieve*, hainbat hizkuntzatara itzuli zen. 2022an Planeta saria irabazi zuen.  

## Biografia 
Kaliforniako San Luis Obispo herrian urtebetez bizi ondoren, Zaragozan ikasi zuen, Ingeles Filologian lizentziatu zen eta, geroago, unibertsitate-eskolako irakasle titularraren plaza lortu zuen. Urte askoan,  irakaskuntza beste jarduera batzuekin uztartu du, hala nola itzulpengintza, artikuluen argitalpena, literatura- eta hizkuntza-ikerketa, eta kultura-, antzerki- eta zinema-proiektuetan ere parte hartu du. 

2007. urtetik Ancilesen bizi da, Benasque hiribilduaren ondoan, eta 2011 eta 2015 bitartean bertako Alderdi Popularraren alkate izan zen. 2012an argitaratu zuen lehen eleberria *Palmeras en la nieve*. 2014. urtean *Regreso a tu piel* argitaratu zuen. Luz Gabás eta José Luis Corral izan ziren, 2014. urtean Huescako probintzian salmenta gehien izan zituzten idazleak. 2017an *Como fuego en el hiel*o argitaratu zuen, eta 2019an *El latido de la tierra*. 2022an, Planeta saria irabazi zuen *Lejos de Luisiana* eleberriarekin.

## Lanak 
### *Palmeras en la nieve* 
2012an argitaratu zen, eta italierara, katalanera, nederlandera, poloniarrera eta portugesera itzuli zen.

Ziur aski, lehen eleberriaren arrakasta literaturan gutxi landu den gai bati dagokio: Espainiak Afrikan izan zuen iragan kolonial berrienari buruz, Fernando Poo uhartera joan ziren emigrante batzuen bidez. Uhartea kolonia bat izan zen, eta, ondoren, Espainiak Afrikan 1959 eta 1968 bitartean, Ginea Espainiarra (gero Ekuatore Ginea).

Zinemarako bertsioa Mario Casas eta Adriana Ugarte aktoreek interpretatu zuten, eta Luz Gabásen aitak 1953an hogeita lau urte besterik ez zituela Ekuatore Gineara Sampaka izeneko kakao-landaketan lan egitera emigratu zuenean izandako esperientzia kontatzen du.

### *Regreso a tu piel* 
2014. urtean argitaratu zen, eta XVI. mendean girotuta dago, Huescako Pirinioetan. *Maitasun-istorio* ukaezina du, garai hartako sorginkeriaren aurkako sekulako errepresio ankerra islatzen duena.

### *Como fuego en el hielo* 
2017. urteko urtarrilean argitaratu zen. Maitasun- eta hobetzeko nahien istorioa da, mendearen erdialdean girotua, Karlistaldi eta iraultzen artean; Frantzia eta Espainia banatzen dituzten mendi menderaezinetan amets bat eraikitzea; eta oztopo guztiak gainditzen dituen maitasun-istorioa.

### *El latido de la tierra* 
2019an argitaratua, Alira protagonistaren isorioa eta haren zalantzak kontatzen ditu: nola bideratu bere bizitza, jatorriari eustea edo garai berrietara egokitzea. Bat-bateko desagerpen baten ondorioz, iraganari buruz hausnartu du.  Espainia landatarrari egindako omenaldia da, trama politikoak eta 1960ko hamarkadaren amaieran sortutako belaunaldiaren erromantizismoa nahasten du.

### *Lejos de Luisiana* 
Miloi bat euroko 2022 Planeta eleberri-saria jaso zuen Lejos de Luisiana eleberriarekin. XVIII. mendearen amaieran girotutako eleberri historikoa da, kolonia frantziar hori Espainiaren esku geratu zenean.

## Sariak 
* 2022an, Planeta saria irabazi zuen *Lejos de Luisiana* eleberriarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Luz Gabás, elkarrizketa: *Regreso a tu piel*