Arroxela

**Arroxela** (frantsesez *La Rochelle*) Itsas Charente (17) departamenduko hiriburua da, Ozeano Atlantikoaren ertzean dagoena. Frantziako arrantzari dagokionez, Arroxelako portuak munta handia du.

Joanes Leizarragak hiri horretan argitaratu zuen *Testamentu Berria* 1571n.

## Historia 
X. mendean lehenbizi agirietan agertu zenean herrixkak *Rochella* (gaskoizko *Roche –*haitz– hitzaren txikigarria) zuen izena. XI. mendean hiri-gutun (*charte de commune*) lortu zuen.

Ré uhartetik gertu bere kokapen estrategikoari esker, Euskal Herria eta Bretainia arteko portu nagusi bilakatu zen eta Ingalaterra eta Hansarekin merkataritza-harreman estuak landu zituen. Ehun Urteko Gerran ingelesen eskuetan izan zen 1372an, Arroxelako guduan Gaztelak ingelesak menderatu arte.

Merkataritza-harremanak eta Parisetik urrun egoteak Erreforma bertan bultzatu zuen eta protestanteen hiriburu bilakatu zen. 1571n hantxe babestu ziren higanotak Joana III.a Nafarroakoak zuzenduta. Karlos IX.a Frantziakoak autonomia hori bukatu nahian, setiatu arren, ingelesen laguntzari esker eutsi egin zuen.

XVIII. mendearen hasieran, biztanleriaren % 90 protestante zen eta ardo, gatz, bakailao eta Kanadatik zetozen larruen salerosketez bizi zen. Baina Richelieu kardinalak eta Luis XIII.a Frantziakoak berriro setiatu zuten. Setio gogor horren ostean, hiriak bere eskubideak eta biztanleriaren % 20 galdu zituen. Katolizismora aldatu (*dragonnades*) nahi ez zutenek, erbesteratzea erabaki eta iheslariek New Rochelle sortu zuten Ameriketako Estatu Batuetan.

XVIII. mendean merkataritza berpiztu eta esklabotza, azukre, kafe eta anilei esker oparotasun-garaiak itzuli ziren.

Bigarren Mundu Gerran, alemaniar *Kriegsmarine*k portuaren munta estrategikoaz ohartu eta itsaspekoentzat base handia eraiki zuen. Berriro setiatua, Paris baino bederatzi hilabete geroago errenditu zen: Frantzian askatutako azken hiria izan zen.

## Auzoak 
## Klima 

## Biztanleria 
## Ikustekoak 
* Portu-zaharra (*Vieux-Port*), bere Erdi Aroko dorre zaintzaileekin.
* *Grosse Horloge* atea.
* Pizkundetar udaletxea.
* Frank Delmas lorategia.
* *Bout du Monde* (munduko amaiera) itsasargia.

## Hezkuntza 
* La Rochelle Business School

## Kirola 
* Atlantique Stade Rochelais: Hiriko errugbi talde profesionala da.

## Arroxelar ezagunak 
* Pierre Hautin, Inprimizalea, 1571n Joanes Leizarragaren Testamentu Berria argitara eman zuen inprimatzailea.
* Jacques Nicolas Billaud-Varenne, politikaria.
* Aimé Bonpland, botanikaria.
* William-Adolphe Bouguereau, margolaria.
* Jean-Loup Chrétien, astronauta.
* John Theophilus Desaguliers, matematikaria.
* Guy-Victor Duperre, almirantea.
* Jean Duvignaud, idazlea.
* Eugène Fromentin, idazle eta margolaria.
* Bernard Giraudeau, aktorea.
* Guy Laroche, diseinatzailea.
* Melissa Lauren, aktore pornoa.
* Fabrice Neaud, komikigilea.
* René Antoine Ferchault de Réaumur, naturalista, entomologo, meteorologo eta idazlea.

## Herri eta hiri senidetuak 
Arroxelak honako hiri senidetuak ditu:
*  (1988)
*  (1910)
* 
*  (1972)
*  (1999)
*  (2003)
*  (1973)

## Iruditegia 

Irudi:060905 Overlooking Old Town and Harbour.JPG|Alde Zaharra eta Portu Zaharra
Irudi:Senneurs basques dans le Port de La Pallice.jpg|Euskal arrantzaleen ontziak.
Irudi:Tour de la Lanterne et porte des Deux Moulins — La Rochelle.jpg|Harresiak
Irudi:La Rochelle-Cathedrale interieur.jpg|San Luis katedralaren barnealdea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arroxelako webgune ofiziala