open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rayderley Zapata

**Rayderley Miguel Zapata Santana**, **Ray Zapata** izenez ezaguna (Santo Domingo, Dominikar Errepublika, 1993ko maiatzaren 26a), gimnasia artistikoan lehiatzen den kirolari espainiarra da, zoruko ariketan eta zaldi-jauzian aditua. 

2016ko eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Tokio 2020an, zoruko proban. Brontzezko domina bat irabazi zuen 2015eko Gimnasia Artistikoko Munduko Txapelketan, eta urrezko domina bat Bakuko Europako Jokoetan.

FIG kodeko elementu bati (*Zapata*) izena ematen dio, lurzoruko jauzi-mota bati.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bela 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak RS:X

**Emakumezkoen RS:X** 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan jokatzen den bela ekitaldi bat da. Guztira 13 lasterketa egiten dira, azkenekoa domina eskuratzeko balio duena.

## Puntuazioa 
Belako lasterketa guztietan ontzilari guztiak batera ateratzen dira, eta estropada bakoitza batera egiten da. RS:X windsurf moduko taula bat da, eta 12 lasterketa egiten dira. Bakoitzean puntuazio minimoa ematen zaio irabazi duenari, eta iritsiera ordenaren arabera puntuak gehitzen zaizkie (hau da, bigarrenak 2 puntu, hirugarrenak 3 puntu...). 

Sailkapen lasterketak amaitzen direnean, puntuaziorik txikiena duten 10 ontziak igarotzen dira dominaren lasterketara. Marinel bakoitzak aukera du, orduan, lasterketa baten puntuazioa kentzeko. Azken lasterketako emaitzak bikoitza balio du, eta guztira puntu gutxien dituenak irabazten du urrea. Berdinketarik balego, azken lasterketako ordenak erabakitzen du nor den irabazlea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ahmed Hafnaoui

**Ahmed Ayoub Hafnaui** (arabieraz: أحمد أيوب حفناوي‎; 2002ko abenduaren 4an jaioa) igerilari tunisiar bat da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatu zen eta urrezko domina bat irabazi zuen gizonezkoen estilo libreko 400 metroko proban. Munduko sailkapenean 16.a zen eta finalerako sailkatzeko denborarik okerrena egin zuen, baina, hala ere, urrea irabazi zuen 3.43.36 denbora eginda, bere markarik onena. Hafnaui izan zen Tokio 2020an urre olinpikoa eskuratu zuen lehen kirolari tunisiarra eta afrikarra.

## Kirol ibilbidea 
2018ko Afrikako Gazteen Jokoetan Hafnauik brontzezko domina lortu zuen 400 metroko proban, estilo librean.

Urte berean, Hafnauik zilarrezko domina irabazi zuen Afrikako Txapelketan, estilo libreko 4 x 200 erreleboetako proban, eta brontzezko hiru domina, 800 m-ko estilo librean, 1500eko estilo librean eta 4 x 100 m-ko erreleboetan.  

2021ean urrea irabazi zuen Tokioko Olinpiar Jokoetan 400 m-ko estilo librean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tenisa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak bikoteka

**Emakumezkoak bikoteka** tenisak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan izan zuen probetako bat izan zen. Aurreko edizioan Jekaterina Makarova eta Jelena Vesninak irabazi zuten, baina Makarova 2020an erretiratu zen. 

Barbora Krejčíková eta Kateřina Siniaková txekiarrek Belinda Bencic eta Viktorija Golubic suitzarrak garaitu zituzten 7–5, 6–1 domina olinpikoa lortuz. Laura Pigossi eta Luisa Stefani brasildarrek brontzea lortu zuten, historiako lehen domina tenisean Brasilentzat. 

Partidak 3 matchetik onenera jokatzen dira, eta hirugarren matchak 10 puntuko desenpatea du.

## Txapelketa 
### Goiko erdia 
### Beheko erdia
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tenisa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak bakarka

**Emakumeak bakarka** tenisak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan izan zuen probeta bat da. Monica Puig zen aurreko olinpiar jokoetako txapelduna, baina kanpoan geratu zen operazio batetik osatzeko.. 

## Sailkapena 
Batzorde Olinpiko Nazional bakoitzak lau jokalari inskriba ditzake. Nazioak lau jokalarira mugatuta egon ziren 2000ko jokoetatik. Gizonezkoentzako sailkapena batez ere 2021eko ekainaren 7ko ATPko sailkapen-zerrendaren bidez egiten da. Murrizketa gehigarri bat jokalariek 2017 eta 2020 artean Davis Kopako hiru ekitalditarako izendaturiko talde bateko kide izan behar zutela da (salbuespen batzuekin). Gizonezkoentzako 64 plaza daude eskuragarri. Lehenengo 56ak munduko rankingaren bidez esleitzen dira.

Sei plaza daude eskuragarri sailkapen kontinentalaren bidez: lau txapelketa kontinentalen bidez (bi 2019ko Panamerikar Jokoetan, bat 2018ko Asiako Jokoetan eta bat 2019ko Afrikako Jokoetan) eta bi kontinente bakoitzeko munduko sailkapen mugatuaren bidez (bat Europarako eta beste bat Ozeaniarako, CONSetik etorri behar direnak, sailkatutako beste lehiakiderik gabe). Txapelketa kontinentaleko lau postuek dute lehentasuna munduko sailkapenaren aurretik, beraz, irabazleak (Nadia Podoroska, Verónica Cepede Royg, Mayar Sherif eta Wang Qiang) ez dira 56rentzat zenbatzen (bai, ordea, herrialde bakoitzeko lauko mugarako).

Herrialde anfitrioiak plaza bermatua du. Japoniak munduko sailkapenaren bidez postua lortzen badu, anfitrioiaren bermea ez da erabiltzen eta 57ko postua gehitzen zaio sailkapenari.

Lorpenen araberako sailkapenaren ezohiko prozesu batean, egungo munduko sailkapenaren bidez sailkatu ez den antzinako txapeldun olinpikoarentzat edo Grand Slamekoarentzat plaza bat gordetzen da. Jokalariak urrezko domina olinpikoa edo Grand Slameko final bat irabazi behar izan du banakako modalitatean, lehen 300 sailkatuen artean egon behar du eta lau jokalari sailkatu ez dituen nazio bateko kide izan behar du. Hainbat jokalarik irizpide horiek betetzen badituzte, titulu gehien dituena sailkatuko da; berdinketarik badago, berriz, sailkapen onena duena sailkatuko da. Joko hauetan Samantha Stosur izan zen irizpide hori betetzen zuena, Venus Williams ezin baitzen sartu AEBk ada lau kide zituelako eta Monica Puig txapeldunak ezin zuelako parte hartu, osasun arrazoiak zirela eta. 

## Zozketa 
## Txapelketa 
### Goiko erdia 
#### 1. sekzioa 
#### 2. sekzioa 
### Beheko erdia 
#### 3. sekzioa 
#### 4. sekzioa 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Neilson Powless

**Neilson Powless** (Roseville (Kalifornia), 1996ko irailaren 3a), txirrindulari estatubatuarra da, oneida leinukoa (amerindiarra).

## Biografia 
2016an hasi zen profesional mailan korritzen Estatu Batuetako Hagens Berman Axeon taldean. Urte hartan hiru etapa irabazi zituen, tartean Etorkizuneko Tourreko bat. 2018an Jumbo taldeak fitxatu zuen eta harekin Espainiako Vuelta eta Munduko errepideko txapelketa jokatu zituen 2019an. 2020an Education First taldeak hartu eta Frantziako Tourrean aritu zen.

2021. urtean ere Frantziako Tourra egin du eta garaipenik handiena Donostia Klasikoan lortu zuen.

## Taldeak 
* Hagens Berman Axeon (2016-2017)
* Jumbo (2018-2019)
* EF Education First (2020- )

## Palmaresa 
**2016**
* Redlands Bicycle Classiceko etapa bat 
* Joe Martin Stage Race
* Tour de Beauceko etapa bat 
* Etorkizuneko Tourreko etapa bat 

**2017**
* Triptyque des Monts et Châteauxeko etapa bat 
* Palio del Recioto Sari Nagusia
* Girobioko etapa bat 
* 3. 15px Ameriketako Estatu Batuetako erlojupeko txirrindularitzako txapelketan
* 2. 15px Ameriketako Estatu Batuetako errepide txirrindularitzako txapelketan

**2019**
* 2. 15px Ameriketako Estatu Batuetako erliojupeko txirrindularitzako txapelketan
* 3. 15px  Ameriketako Estatu Batuetako errepide txirrindularitzako txapelketan

**2021**
* Donostia Klasikoa

**2022**
* Japoniako Kopa
* 4. Suitzako Itzulian

**2023**
* Marseillesa Sari Nagusia
* 20px Étoile de Bessèges
* 3. Flandrian Zeharrean
* 4. Donostia Klasikoan
* 5. Flandriako  Tourrean
* 6. Paris-Nizan

**2024**
* Piemonteko Giroa
* Japoniako Kopa
* 3. 15px  Ameriketako Estatu Batuetako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 6. Donostia Klasikoan
* 8. Quebeceko Sari Nagusian
* 8. Lombardiako Giroan

**2025**
* Flandrian Zehar
* Argovia Kantonamenduko Sari Nagusia
* 4. Laigueglia Sarian
* 4. Eschborn-Frankfurten
* 4. Montrealgo Sari Nagusian
* 6. Donostia Klasikoan
* 7. Flèche Brabançonnen
* 10. Lieja-Bastogne-Liejan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 

-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Anastasia Pavliutxenkova

**Anastasia Sergeievna Pavliutxenkova** —— (Samara, Errusia, 1991ko uztailaren 3a) tenislari profesionala da. WTAko hamabi titulu eta ITFko bost irabazi ditu. Bikote mistoan urrezko domina eskuratu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

Pavliutxenkovak bi aldiz irabazi du Australiako Irekia junior kategorian (2006an, Caroline Wozniacki garaitu zuen; eta 2007an, titulua bere esku mantentzea lortu zuen Madison Brengleren aurka); eta behin, Estatu Batuetako Irekia (2006an, Tamira Paszeken aurka). Junior kategoriako arrakasta horri esker, ITF eta WTA zirkuituetara sartu zen.

Senior kategorian, banakako bost titulu eta binakako zortzi lortu ditu ITFn, eta banakako zazpi titulu eta binakako lau WTAn.

## Estatistikak 
### Banakakoa 
### Binakakoa 
### Grand Slam finalak 
#### Bakarka: 1 (txapeldunorde 1) 
### Olinpiar Jokoetako finalak 
#### Bikote mistoa: 1 (Urrezko domin 1) 
## Sariak 
20x20pxKirol titulua "Errusiako Kirolen Maisu" (2021eko abuztuaren 6a) 

40x40px Adiskidetasunaren Ordena (2021eko abuztuaren 11) 

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Ander Zoilo

**Ander Zoilo Cerdeira** (Beasain, Gipuzkoa, 2000ko otsailaren 14a -) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Ezker atzelari moduan jokatzen du. Errealaren harrobian hazi zen 2012tik. Beriorekin 2.federaziorako igoera lortu zuen 2020/21 denboraldian. Hurrengoan, Bigarren mailan zebilen Sansen egin zuen debuta. 2024ko udan Lehen Federazioan zegoen Lugok fitxatu zuen. Denboraldi bikaina burutu ondoren Tenerifek fitxatu zuen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Dani Garrido

**Daniel Garrido Peña** (Logroño, Errioxa, 2000ko urtarrilaren 19a) espainiar futbol jokalaria da. 

## Biografia 
Erdilari lanetan aritzen da. Errealeko harrobira batu zen 2012an. 2021eko ekainean Bigarren mailarako igoera lortu zuen. 2024ko udan Lehen Federazioan zebilen Real Unionera batu zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Yago Cantero

**Yago Cantero Pérez** (Bera, Nafarroa Garaia, 2000ko urtarrilaren 26a) Euskal herritar futbolaria da.

## Biografia 
Erdiko atzelari gisa aritzen da. Errealaren harrobian hezia 2012tik, Sanserekin Bigarren mailarako igoera lortu zuen 2021ean, baina ez zuen zilarrezko mailan debuta egiteko aukerarik izan. Bere aro txuriurdina bukaturik Lehen Federazioan zegoen Ceutara joan zen jokatzera. Talde afrikarrarekin bere lehen denboraldian Bigarren mailarako igoera lortu zuen berriro, kasu honetan mailako txapeldun izanda.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Raven Saunders

**Raven Saunders** (1996ko  maiatzaren 15a) pisu eta disko jaurtiketan lehiatzen den atleta estatubatuarra. Zilarrezko domina lortu zuen 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan 19.79m-ko markarekin pisu jaurtiketan. Mississippi Unibertsitatea ordezkatuz NCAAko hiru titulu irabazi zituen pisu jaurtiketan. Munduko junior dominaduna izan zen 2014an eta Panamerikako junior txapelduna 2015ean. 19.96m-ko marka pertsonala du.

## Nazioarteko lehiaketak 
## Kanpo estekak 
*
Valentina Petrillo

**Valentina Petrillo** (Napoli, Italia, 1973ko urriaren 2a) italiar atleta paralinpikoa da. Atletismo egokituan aritzen da, ikusmen urriko pertsonentzako T12 kategorian, alegia.

## Bizitza 
Petrillo 1973ko urriaren 2an jaio zen Napolin, non 20 urte zituenera arte bizi izan baitzen. Jaiotzean gizonezko generoa esleitu eta Fabrizio izena eman zioten.

Gaztetan atletismoan aritzen hasi zen, baina 14 urte zituenean Stargardten sindromea diagnostikatu zioten, ikusmen urritasuna eragin zion gaitza, hain zuzen ere.

Bolonian ikasketak amaitu eta gutxira, itsuentzako Italiako futbol 5 selekzio nazionalarekin jokatzen hasi zen.

Denbora askoren ondoren, 41 urterekin, Petrillok korrika egiteari berrekin zion eta gizonezkoen paralinpiar atletismo egokituko 11 titulu nazional irabazi zituen.

2019an genero trantsizioa egiteari ekin zion eta Valentina izena hartu zuen. Lehenengo paralinpiar kirolari transgeneroa da 2020ko irailaren 11z geroztik, paralinpiar atletismo egokituko Italiako txapelketan emakumezkoen kategorian lehenengo aldiz lehiatu zenetik.

Bere bizitza filmera eraman zuten, *5 nanomoli-Il sogno olimpico di una donna trans* izenburuko dokumentalera.

## Kanpo estekak
Elaine Thompson-Herah

**Elaine Thompson** (Manchester, Jamaika, 1992ko ekainaren 28a) abiadura-probetako atleta jamaikarra da, 100 eta 200 metroko lasterketari. Urrezko domina lortu zuen Rio de Janeiroko Olinpiar jokoetan (2016), 100 eta 200 metroko lasterketan. Zilarrezko domina bat irabazi zuen, 2015eko Atletismoko Munduko Txapelketan, 200 metroko norgehiagokan. Urrezko domina lortu zuen Tokio 2020 Joko Olinpikoetan, eta errekor olinpikoa hautsi zuen, 100 metroko lasterketan 10,61 segundoko denborarekin.

## Biografia 
### Hasiera 
**Thompson** Banana Ground-en jaio zen, Manchesterko parrokian, Jamaikan. Christiana High School-en eta, ondoren, Manchester High School-en taldeetan parte hartu zuen, Thompson-ek lan ona egin zuen, nahiz eta ez zen izan lasterkari itzela gazte garai hartan. Emaitza onena Jamaikako Gazte Txapelketetan izan zen, 2009an; orduan lortu zuen laugarren postua Bigarren Klaseko 100 m-etan, 12.01 segundoz. 2011n, Manchester High-en aurka, taldea utzi zuen diziplina arazoengatik. 2013. urtean, Gibson Relays-etan 11.41 segundoko denbora lortu zuen eta Carrie Russell-en atzetik bigarren amaitu zuen Jamaikako Eskolarteko Txapelketetan; Erdialdeko Amerikako eta Karibeko 2013ko Txapelketan, Morelian, urrezko domina irabazi zuen 4 × 100 metroko lasterketan, eta Jamaikako taldeko lehen korrikolaria izan zen. 2014. urtean, Thompsonek elkargoen arteko lehen titulua irabazi zuen, eta 11.26 segundoz amaitu zuen bosgarren postua txapelketa nazionaletan, denboraldi denborarik onena lortuta, 11.17 segundukoa.

### 2015 
2015. urtean, Thompson nazioarteko lehiaketetan indarrez sartu zen. Martxoan, Jamaikako eskolarteko txapelketa irabazi zuen berriro, apirilaren 11n, UTech Classic-en lehen aldiz 11 segundoko marka hautsiz, 10,92 segundoko marka bikainarekin. 10,97 s markatu zituen Kingstoneko Jamaica International Invitational-en, Blessing Okagbare eta Allyson Felix bezalako atletak garaituz; garaipenarekin munduko abiadura-lasterkari garrantzitsuenetako baten estatus berria hartu zuen.

2015eko Munduko Atletismo Txapelketan, Beijingen, Thompsonek zilarrezko domina irabazi zuen, Dafne Schippersek irabazi zuela. Thompsonek 200 metroko lasterketan 21.66 s denbora egin zuen, bere orduko marka baino hobea zen, baina Schipperrek baino 0,03 s motelago heldu zen.

## Palmaresa 
Elaine Thompson  100 eta 200 metroko lasterketetan urrezko domina irabazi zituen lehen emakumea, Rioko Joko Olinpikoetan (2016), Florence Griffith Joyner-rek 1988an Seulgo Joko Olinpikoetan arrakasta lortu zuenetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patricia Mamona

**Patrícia Mbengani Bravo Mamona,** (1988ko azaroaren 21a) arbaso angolarrak dituen jauzi hirukoitzan espezializatutako portugaldar atketa da. 2016ko Europako Atletismo Txapelketan urrezko domina irabazi zuen Amsterdamen, Herbehereak. Hau izan zen senior mailako lehen titulu nagusia eta Europako txapelketako bigarren domina, 2012ko txapelketan zilarra lortu ondoren. 2021ean urrezko domina irabazi zuen Toruń-en (Polonia), Pista estaliko Europako Txapelketan,COVID-19tik 4 astez errekuperatu ondoren. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina irabazi zuen 15,01 metroko errekor nazionalarekin  . Klub mailan, Sporting CP ordezkatzen du.

## Nazioarteko lehiaketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Daniel Ståhl

**Daniel Ståhl** (1992ko abuztuaren 27a) disko jaurtiketako atleta suediarra da. 2015eko Munduko Txapelketetan lehiatu zen Pekinen, eta bosgarren amaitu zuen. 2016an, Europako Txapelketan lehiatu zen, eta bosgarren postua lortu zuen. Danielek ere Rio de Janeiroko Joko Olinpikoetan parte hartu zuen urte berean, eta ez zuen finalerako kalifikazioa lortu. Rion porrot egin eta bi astera, Daniel Suediako Txapelketan lehiatu zen Sollentunan. Lortu zuena ez zen izan bakarrik bere marka pertsonal berria (68,72 metro), mundu osoa 2016ko markarik onena baizik, Christoph Harting-ek Rioko finalean lortutako 68,37 metroak gainditu baitzituen. Urte amaieran, lehen jaurtiketa izaten jarraitu zuen, 2016. urtekoa. Aurreko egunean, Danielek pisu-jaurtiketa ere irabazi zuen, 19,38 metrorekin. 2017ko ekainean, Ståhl-ek 71,29 metroko jaurtiketa egin zuen Sollentunan, eta marka berri bat ezarri zuen, Rickard Bruch suediarrak 1984an ezarritako marka hiru zentimetroz hobetu zuen.

Atletismoko 2017 Munduko Txapelketan, Ståhlek zilarrezko domina irabazi zuen, 69,19 metrorekin. Andrius Gudéius lituanoak 2 zentimetrorengatik irabazi zion. Zilarrezko domina irabazi zuen 2018ko Europako Txapelketan, non Andrius Gudéiusek berriro irabazi baitzuen. Daniel 2019ko Munduko Txapelketara itzuli zen irailaren 30ean Dohan (Qatar), eta Federick Dacres lehiakidearen aurretik 67,59ko jaurtiketa irabazi zuen; Munduko Txapelduna izan zen. 2020ko Udako Joko Olinpikoetan urrezko domina irabazi zuen 68,90 metroko jaurtiketarekin, Simon Pettersson herrikidearen aurretik.

## Lehiaketa-historia 
## Marka pertsonalak 
**Aire zabalean**

* Pisu-Jaurtiketa– 19,38 m (Sollentuna, 2016ko abuztuaren 27a)
* Disko-jaurtiketa: 71.86 m (Bottnaryd, 2019ko ekainaren 29a)

**Barrukoa**

* Pisu-Jaurtiketa– 18.29 m (Goteborg, 2015)

## Bizitza pertsonala 
Ståhlek Finlandiar jatorria du, ama Finlandiakoa baitu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
-slav

thumb|Stanisław Wyspiański izeneko poloniar baten oroigarria Varsovian.**-slaw** edo **-slav** eran amaitutako pertsona-izenak bereziki ohikoak dira Ekialdeko Europan eta Balkanetan. Izenen forma femeninoak - **slava** / -**slawa** amaitzen dira. Eslaviar izen tradizional zaharrenetakoak dira eta gaur egun oso ohikoak dira.

## Jatorria 
7. mendeko greziar kronika batzuetan agertu  zen era honetatako lehen izana, *Radoslaw* delako bat, 688. urtean. Ordutik aurrerako Greziako kroniketan forma *-sthlabos* / *-sthlavos zen* ohiko forma.

-Slav delako forma honen jatorrizko esanahia ez dago argi. 21. mendean *slava* ohore edo ospea bezala interpretatz; baina etnonimo edo etniaren izen adierazlea ere izan daiteke, hau da, *Radoslaw* litzateke *Rado eslaviarra*.

## Adibideak 
Izen adibideak zenbait hizkuntza eslaviarretan:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Judoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 66 kg

**Gizonezkoen 66** kg-ko judoko txapelketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zen Nippon Budokanen, 2021eko uztailaren 25ean.

## Emaitzak 
### Hasierako fasea 
#### A taldea 
#### B taldea 
#### C taldea 
#### D taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mutaz Essa Barshim

**Mutaz Essa Barshim** (, *Muʿtazz ʿĪsā Baršim*; Doha 1991ko ekainaren 24a) Qatarko altuera jauzilaria da, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuena Gianmarco Tamberi italiarrarekin batera. Asiako errekorraren jabe ere bada.

## Biografia 
Aita ere atleta zuen eta kirol talde baten arduraduna zen. Txikitan lasterketan eta luzera jauziak egiten aritu zen eta 15 urte zituela erabaki zuen altuera jauzia praktikatzen hastea. 2009an gaur egungo entrenatzailearekin hasi zen lanean, "Stanley" Szczyrba poloniarrarekin eta uda hartan Polonia eta Suedia artean aritu zen entrenatzen. 2010an Asiako txapelketan urrezko domina eskuratu zuen.

Londresko 2012ko Olinpiar Jokoetan debuta egin eta parte hartzaile gazteena bazen ere brontzezko domina lortu zuen. Qatarko atletismoaren historiako bigarren domina izan zen. 2013an 2'40m egin zuen salto, historiako zortzigarren atleta marka hori lortzen zuena.

2016ko Olinpiar Jokoetan zilarra lortu zuen eta 2017an munduko txapelketa irabazi zuen Londresen, 2019an berriz lortu zuena.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan amaierara Gianmarco Tamberi italiarrarekin berdinduta iritsi zen. 2'37 metrotako jauzira nulorik egin gabe iritsi ziren biak eta 2'39 metrotakoan hiruna huts egin zituzten. Epaileak jauziak egiten jarraitzeko proposatu zien berdinketa hautsi arte, bestela urrezko domina elkarbanatuko zutela. Azkenean biek urrezko domina elkarbanatzea erabaki zuten. Olinpiar Jokoetako irudi adierazgarrietako bat bihurtu zen. 113 urtean horrelako egoera bat gertatu zen bigarren aldia izan zen.

Paris 2024 Jokoetan brontzezko domina eskuratu zuen.
## Palmaresa 
### Markak 
* Aire librean: 2'43m (Brusela, 2014) - **Asiako errekorra**
* Pista estalian: 2'41m (Athlone, 2015) - **Asiako errekorra**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gianmarco Tamberi

**Gianmarco Tamberi** (Civitanova Marche 1992ko ekainaren 1a) altuera jauzilari italiarra da, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuena Mutaz Essa Barshim qatarrarekin batera.

## Biografia 
2015ean birritan hautsi zuen Italiako altuera jauziko errekorra, 2'34m eta 2'37m eginez. Urte hartako Munduko txapelketan ordea 2'25m baino ez zuen lortu eta zortzigarren egin zuen. 2016an Europako eta Munduko txapelduna izan zen baina lesionatu egin zen eta ezin izan zuen Rioko 2016ko Olinpiar Jokoetan parte hartu. 2017an berriz ere kale egin zuen Munduko txapelketan eta 13. postuan gelditu zen. 2019an Pista eslatiko Europako txapelketa irabazi zuen.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan amaierara Mutaz Essa Barshim qatarrarekin berdinduta iritsi zen. 2'37 metrotako jauzira nulorik egin gabe iritsi ziren biak eta 2'39 metrotakoan hiruna huts egin zituzten. Epaileak jauziak egiten jarraitzeko proposatu zien berdinketa hautsi arte, bestela urrezko domina elkarbanatuko zutela. Azkenean biek urrezko domina elkarbanatzea erabaki zuten. Olinpiar Jokoetako irudi adierazgarrietako bat bihurtu zen. 113 urtean horrelako egoera bat gertatu zen bigarren aldia izan zen.

## Bitxikeriak 
Ezaguna da sailkapen frogetan bizar luzearekin aritzeagatik eta finalerako bizarra txukuntzeagatik. Bestalde 2020ko Olinpiar Jokoetako urrezko domina irabazi ondoren igeltsu bat erakutsi zuen "Road to Tokyo 2020" erakusten zuena, izan dituen lesio guztien oroigarri.

## Palmaresa 
### Markak 
* Aire librean: 2'39m (2016) 
* Pista estalian: 2'38m (2016)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Burugaineko

thumb|Mojek erabili ohi duten burugaineko mota bat
thumb|Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Alaitza, Iruraitz-Gauna, Araba) burugainekodun emakumea erditzen
**Burugainekoa** edo **burukoa** oihalezko edo mihisezko jantzia da, buruko estalki bat, oro har zuria eta fina, burua estaltzeko erabiltzen dena (apaingarri, beroki edo erosotasun gisa, ileak bilduz).  Mendebaldeko historian zehar izan duen bilakaerak mota askotakoak sortzea eragin du. Termino generiko gisa, Europan erabiltzen diren hainbat kapelu edo belo izendatu ditzake, emakumeentzat nola gizonentzako.

## Burugaineko, buruki, buruko zapi... hitzen eremu semantikoa 
Gaztelaniaz, burko apaingarri edo babesle hau "*toca*" da, eta "*tocado*" hitzetik bereizten da gaur egun, "*toca*" bat ohilez egina delako. euskaraz eta beste hizkuntza askotan, ordea, ez dago horren bereizketa zehatza. Elhuyar hiztegian, "*toca*" honela itzultzen da: buruko, buru-estalki, buruko zapi, buruko oihal (jantzia denean), eta “*tocado*”, buruko. Frantsesez, oihal batez osatutako burukoa, “voile ” da, eta moja batena, “*coiffe”* (gaztelaniazko “cofia” eta euskarazko kofia edo burukoa berriz ere), “*cornette* ”edo *“voile”* ere. Labayru hiztegian, “toca”, buruko, ibiki, buru-estalgi/-estalki, buruko zapi | oihal moduan itzultzen da, eta “*tocado*”, buruko, ibiki, buruki (bai eta orrazkera ere, "*tocado*" hitzaren beste esanahi bat baita). 

Orotariko Euskal Hiztegian, burugaineko eta buruko esanahi berdina dute, nahiz eta buruko esanahi gehiagorekin erabili da. Azkenik, Euskaltzaindiaren hiztegi orokorrean "buruko", "burua estaltzeko erabiltzen den jantzi edo zapia" da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Mengala

## Kanpo estekak
Laurel Hubbard

**Laurel Hubbard** (Auckland, Zeelanda Berria, 1978ko otsailaren 9a) zeelandaberritar pisu-jasotzailea da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan aritzeko hautatua, Olinpiar Jokoetan pisu-jasotzean parte hartu duen lehenengo emakume transgeneroa izan da. Nazioarteko Pisu-Jasotze Federazioaren (IWF) rankingean 7. postuan kokatzen da, +87 kg kategoriapean. 

## Erreferentziak 
## Oharrak 
## Kanpo estekak
Marie-Josée Ta Lou

**Marie-Josée Ta Lou** (Bouaflé,1988ko azaroaren 18a) Boli Kostako atleta bat da, abiadura-lasterketetan espazializatua dagoena. 100 eta 200 metrotako txapelduna izan da Afrikan baina Olinpiar Jokoetan 100 eta 200 metrotan laugarren egitea egokitu zaio.

## Biografia 
Futbolean jokatzen hasi zen baina anaia zaharrenak atletismoan aritzera animatu zuen. 2007an Boli Kostako 4x100 taldeko kidea zen eta Afrika mendebaldeko txapelketan brontzea eskuratu zuten. Urte berean bere herrialdeko txapeldun bihurtu zen 100 metrotako lasterketan. 2012an Afrikako txapelketan bi brontzezko domina eskuratu zituen, 200m eta 4x100 metrotan eta 2014ean zilarrezkoak izan ziren.

2015ean Brazzavillen jokaturiko Afrikako Jokoetan 100 eta 200 metrotako lasterketetan urrezko domina kolkoratu eta jauzi kualitatibo nabarmena egin zuen. 2016an Afrikako txapelduna izan zen 200 metrotan eta Rioko 2016ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. Laugarren postuak eskuratu zituen 100 eta 200 metrotako lasterketetan. 100 metrotako brontzezko domina 0,007 segundutara izan zuen. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan ere maila bikaina erakutsi du baina berriz laugarrena izan da 100 metrotako finalean, hiru jamaikarren atzetik.

## Palmaresa 
### Markak 
* 60 metro: 7.02 (2019) 
* 100 metro: 10.78 (2018) 
* 200 metro: 22.08 (2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wallace Stevens

**Wallace Stevens** Reading, Pennsylvania, 1879ko urriaren 2a - Hartford, Connecticut, 1955eko abuztuaren 2a) estatubatuar olerkaria izan zen.

Harvardeko Unibertsitatean eta New York Law Schoolen ikasi zuen  eta aseguru-etxe batean lan egin zuen.

Estilo modernistako olerkiak idatzi zituen eta Pulitzer saria jaso zuen 1955ean.

## Lanak 
### Olerkigintza 
* *Harmonium* (1923)
* *Ideas of Order* (1936)
* ''Owl's Clover* (1936)
* *The Man with the Blue Guitar* (1937)
* *Parts of a World* (1942)
* *Transport to Summer* (1947)
* *The Auroras of Autumn* (1950)
* *The Collected Poems of Wallace Stevens,* New York: Vintage Books, 1954.
;Hil osteko bildumak
* *Opus Posthumous* (1957)
* *The Palm at the End of the Mind* (1972)
* *Collected Poetry and Prose* (New York: The Library of America, 1997)
* *Selected Poems* (John N. Serio, ed.) (New York: Alfred A. Knopf, 2009

### Prosa 
**The Necessary Angel* (saiakerak) (1951)
;Hil osteko argitalpenak
* *Letters of Wallace James Stevens*, edited by Holly Stevens (1966)
* *Secretaries of the Moon: The Letters of Wallace Stevens & Jose Rodriguez Feo*, edited by Beverly Coyle and Alan Filreis (1986)
* *Sur plusieurs beaux sujects: Wallace Stevens's Commonplace Book*, edited by Milton J. Bates (1989)
* *The Contemplated Spouse: The Letters of Wallace Stevens to Elsie Kachel*, edited by D.J. Blount (2006)

### Antzezlanak 
**Three Travelers Watch a Sunrise'' (1916)

## Kanpo estekak
Adelfopoiesi

**Adelfopoiesia** (grezieraz *ἀδελφοποίησις*, latinez *fraternitas iurata* edo *ordo ad fratres faciendum*) historikoki tradizio kristauan praktikatzen zen zeremonia izan zen sexu bereko bi pertsona (maizago gizonezkoak) elizak bedeinkatutako lagunarteko batasunean elkartzea. 

Halako zeremoniak Eliza Katolikoaren historian XIV. mendera arte aurki daitezke eta Eliza Ortodoxoan XX. mendearen hasiera arte.

XX. mendearen amaieran, adelfopoiesiaren tradizioak ospea lortu zuen sexu bereko harremanen legeztapen laikoaren eta erlijiosoaren defendatzaile eta aurkarien arteko eztabaiden ardatz gisa.

## Adelfopoiesia tradizio kristauan 
Pavel Florenski errusiar polimata jakintsu, apaiz eta martiriak adelfopoiesiaren deskribapen ospetsua eskaini zuen 1914an, gai honi buruzko bibliografia bat biltzen zuen *The Pillar and the Ground of The Truth: An Essay in Orthodox Theodicy in Twelve Letters* liburuan.

Ikuspegi alternatiboen arabera, praktika hau askotan erabiltzen zen, adibidez, itun iraunkorrak eratzeko nazioetako buruzagien artean edo anai erlijiosoen artean eta garai hartan elizak debekatu zuen odol-kofradiaren ordezkoa zen. Brent Shawek ere adierazi zuen bikote horiek odol-kofradiarekin antzekoagoak zirela eta ez zutela konnotazio sexualik.

Bizantziar eskuizkribuetan adelfopoiesia egiteko errituak IX. mendetik aurrera XV. mendera arte.

## Adelfopoiesiaren erritua 
Adelfopoiesiaren errituaren lehen deskribapen modernoa 1914koa da, Pavel Florenskik errituaren elementu nagusiak aipatu zituenean:

* anaiak pulpituaren aurrean kokatzen ziren (bertan gurutzea eta eskritura santuak zeuden); bien artean zaharrena eskuinean jartzen zen, eta gazteena ezkerrean;
* biei maitasunean bat egitea eta Elizaren historian adiskidetasunaren adibideak gogoratzea eskatzen duten otoitzak eta letaniak egiten ziren;
* biak gerrikoarekin lotu zituzten, eskuak Ebanjelioen gainean jarri eta bakoitzak kandela piztua jaso zuen.
* Korintoarrei Lehen Gutunaren eta Ebanjelioaren Joanen arabera irakurtzen ziren;
* otoitz eta letania gehiago egiten ziren;
* Gure Aita otoitza egiten zen;
* anaiek kopa bateko jaunartzea egiten zuten;
* pulpituaren inguruan eramaten zituzten eskuak estutu eta hurrengo troparia abesten denean: "Jauna, begira zaitez zerutik eta ikusi";
* musuak trukatu ziren;
* azkenean, bertaratutakoek 133. salmoa kantatzen zuten: "Bai eder dela, bai gozo, senideak elkarturik bizitzea!".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bazter-herri

[thumb|[Saint-Maurice-Navacelles udalerriko Navacellesko bazter-herria.]]
**Bazter-herria** edo **bazter herrixka** edo **basaburua** urrun, bereiz, bakartua dagoen herri bat da

Bazter-herrixka landa-etxeen multzo bat da, gehienetan txikiegia herrixka gisa hartzeko. Sarritan, baserri bat edo etxalde bat izaten da elementu sortzailea.

Basaburua askotan eremu menditsuan kokatzen den bazter-herri bat da.

## Erreferentziak
Alberto Fernández Blanco

**Alberto Fernández Blanco** (Cuena, 1955eko urtarrilaren 15a - Pardilla, 1984ko abenduaren 14a), *El Galleta* goitizenez ezaguna, txirrindulari espainiarra izan zen, profesionala 1978 eta 1984  artean, denbora horretan 30 garaipen lortu zituelarik.

## Biografia 
Kantabriako Cuena herrian jaio arren, bere familia Aguilar de Campoon (Palentzia) birkokatu zen haurtzarotik, non txirrindulari bezala trebatu zen. Jubenil mailan, 1973ko Arrateko Igoera irabazi zuen eta , Bilboko S.V.AC. taldera pasa zen, hurrengo urtean. Urte ona izan zen eta 5 garaipen lortu zituen. Hauetako bat Bizkaiko Erlojupeko Txapelketa izan zelarik. Amateur garaian, Alberto Fernández Espainiako mendiko txapelduna izan zen.

Profesional bezala, zenbait garaipen lortu zituen etapakako lasterketa laburretan, Euskal Herriko Itzulia, Kataluniako Volta, eta Asturiasko Itzulia, besteak beste. Etapa garaipenak lortu zituen Espainiako Vueltan eta Italiako Giroan.

1982ko Frantziako Tourrean 10. sailkatu zen, hau bere Tourrik hoberena izan zelarik. 1983ko Italiako Giroan, 3. izan zen, parte hartu zuen lehen urtean. 1983ko Espainiako Vueltan ere 3. izan zen eta 1984an 2. sailkatu zen.

1984ko abenduaren 14an hil zen auto istripuan, non bere emazte Inmaculada Sáinz Cossio ere hil zen, Pardilla udalerrian, Aranda de Duero (Burgos) inguruan. Hurrengo egunean lurperatu zuten Aguilar de Campooko hilerrian, bere taldekide gehienen laguntzarekin. 1980ko hamarkadako espainiar txirrindularitzako lau handienetako bat bezala hartzen zen, Pedro Delgado, Angel Arroyo eta Marino Lejarretarekin batera.

*El Galleta* goitizena Aguilar de Campoon hazi zelako jaso zuen (non galleta lantegi ospetsu batzuk dauden). Ondoren, Santanderren (Kantabria) bizi izan zen. Semeak, Alberto Fernandez Sainz, aitaren pausoak jarraitu eta Xacobeo Galicia taldeko txirrindularia izan da.

1985eko Espainiako Itzulian, hil ondorengo omenaldi gisa, Vueltaren antolakuntzak, hortik aurrera, lasterketaren gailurrik gogorrena *Alberto Fernández gailurra* bezala bataiatzea erabaki zuen, bere omenez.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 

—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak 
* Novostil-Helios (1978)
* Moliner-Vereco (1979)
* Teka (1980-1982)
* Zor (1983-1984)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Judoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 81 kg

**Gizonezkoen 81** kg-ko judoko txapelketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zen Nippon Budokanen, 2021eko uztailaren 27ean.

## Emaitzak 
### Hasierako fasea 
#### A taldea 
#### B taldea 
#### C taldea 
#### D taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Basaburua (argipena)

**Basaburua** izenak hainbat adiera ditu:

## Geografia 
* Basaburua:  Populazio isolatuaren bazter-herri bat, normalean eremu menditsuan.

## Euskal Herria 
* Basaburua: Nafarroako udalerria.
* Basaburua: Ultzaman jaio eta Jauntsarastik pasatu ondoren Larraun ibaira isurtzen da.
* Basabürüa: Zuberoako eskualdea.
* Basaburuko Kaskoa: Abartango mendilerroko mendia.
* Basaburua: Nafarroako eskualde historikoa.
Auguste Verdijck

**Auguste Verdijck** (Schoten, 1902ko otsailaren 8a - Merksem, 1988ko otsailaren 14a) txirrindulari belgikarra izan zen, 1924tik 1936ra profesionala. 

Bere ibilbideko urterik onena 1925koa izen zen, non Euskal Herriko Itzulia irabazi zuen eta Frantziako Tourrean 8. amaitu zen.
Anaia Lucien Verdijck ere txirrindularia izan zen.

## Palmaresa 
**1924**
* Paris-Nantes
* Belgikako Itzulia (independienteentzako)
* 2. Schaal Selsen
**1925**
* Belgikako Itzuliko etapa 1
* Paris-Nantes
* Critérium des Aiglonseko etapa 1
* 20px Euskal Herriko Itzulia eta etapa 1
* 2. 16px Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Belgikako Itzulian
* 8. Frantziako Tourrean
**1926**
* 8. Flandriako Tourrean
**1928**
* 2. 16px Belgikako ziklo-kros txapelketan
**1929**
* 7. Flandriako Tourrean
* 7. Paris-Toursean
**1932**
* 2. Nationale Sluitingsprijsen
* 3. Scheldeprijsen
* 5. Liege-Bastogne-Liegen

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vila Real de Santo Antonio

**Vila Real de Santo António (VRSA** ere deitzen zaio Portugalen, eta, Espainian, "Villa Real", Cádiz, Huelva eta Sevilla probintzietan) Portugalgo hiri bat da, Faro barrutian, Algarve eskualdean, eta 20.000 biztanle inguru ditu.

Portugalgo herria izen bereko udalerriko hiriburua da, 57,53 km²-ko azalera du eta guztira 19.156 biztanle ditu (2011). Udal eraera berean 3 fregresietan banatua dago. Lurraldeka etenak dituen Portugalgo udalerri bakanetako bat da; izan ere, mendebaldeko zati batean, Vila Nova de Cacelako freguesia dago, eta ekialdean, berriz, izen bereko udalerriko hiriburua (Vila Real) eta Monte Gordo. Iparraldean muga egiten du Castro Marim udalerriarekin; ekialdean, Guadiana ibaia dago, Espainiaren muga markatzen duena; hegoaldean, Ozeano Atlantikoa; eta mendebaldean, Tavira udalerria. 

Vila Real de Santo Antónioko alkatea Maria Asunçao Cabrita (PSD) da.

## Freguesiak 
ezkerrera|thumb|Transbordadorea Ayamontera.
ezkerrera|thumb|324x324px|Tren geltokia.
Vila Real de Santo Antonioko freguesiak hauek dira:

* Monte Gordo
* Vila Nova de Cacela
* Vila Real de Santo António

## Historia 
Vila Real de Santo Antónioren eraikuntza XVIII. mendearen amaieran planifikatu zuen Pombalgo Markesak, Espainiako mugaren ondoan arrantza zentralizatzeko eta populazio gunea bermatzeko hiri gisa. Izan ere,  ekialdean sortu berria zen portuarekin lehiatu behar zuen, La Higuerita, Levantetik etorritako arrantzaleekin populatua (1756, egungo Isla Cristina). Oinplanoak laukizuzen erregularreko egitura du, Lisboako Baixa bezala.

## Ondarea 
* Pombalina galtzada, Algarveko luzeena.
* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* Cacelako gotorlekua

## Garraioak 
Rodoviariasko geltokia du (autobusak), baita Portugalgo Comboioetakoa ere, hiria Vila Real-Lagos linearen bidez Portugalgo gainerako sarearekin lotzen duena.

Portuak transbordadore-zerbitzua du gertu dagoen Espainiako Ayamonte herrira, ordu erdiro. Hala, ordu erditik ordu erdira itsasontzi bat ateratzen da Vila Realetik Ayamonterantz eta kontrako norabidean Ayamontetik Vila Realerantz. Espainia eta Portugal Europar Batasunean sartu baino lehen eta Schengengo ituna sinatu baino lehen, portu horretan nazioarteko muga-postu bat (alfândega) zegoen.

## Satelite-irudia 
Google Maps
ezkerrera|thumb|228x228px|Vila Real de Santo Antonioko itsasargia.

## Kanpo estekak 
* Vila Real de Santo António Online
Caeleb Dressel

**Caeleb Remel Dressel** (Green Cove Springs, Florida (AEB) 1996ko abuztuaren 16a) igerian aritzen den kirolari estatubatuarra da.
## Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), bi domina eskuratu zituen:*4x100 errelebo libre*an, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldearekin, 3.09,92ko denboraz, Frantziako (zilarrezkoa, 3.10,53koaz) eta Australiako (brontzezkoa, 3.11,37ko denboraz) taldeen aurretik. Taldea hauek osatu zuten: Anthony Ervin, Michael Phelps, Nathan Adrian, Jimmy Feigen, Blake Pieroni, Caeleb Dressel eta Ryan Held-ek.*4x100 lau-estiloko errelebo*an, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldearekin, 3.27,95eko denboraz, Erresuma Batuko (zilarrezkoa, 3.29,24koaz) eta Australiako (brontzezkoa, 3.29,93ko denboraz) taldeen aurretik. Taldea hauek osatu zuten: Cody Miller, Michael Phelps, Nathan Adrian, David Plummer, Kevin Cordea, Caeleb Dressel, Ryan Murphy eta Tom Shields-ek.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), bost domina lortu zituen:*50 m estilo libre*an, urrezko domina lortu, eta Olinpiar errekorra **(OE)** hautsi zuen 21,07ko denborarekin, Florent Manaudou frantziarraren (zilarrezkoa, 21,55koarekin) eta Bruno Fratus brasildarraren (brontzezkoa, 21,57koarekin) aurretik sailkatuz.*100 m estilo libre*an, urrezko domina lortu, eta Olinpiar errekorra **(OE)** hautsi zuen 47,02ko denborarekin, Kyle Chalmers australiarraren (zilarrezkoa, 47,08koarekin) eta Kliment Kolesnikov errusiarraren (brontzezkoa, 47,44koarekin) aurretik sailkatuz .*4x100 errelebo libre*an, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldearekin, 3.08,97ko denboraz, Italiako (zilarrezkoa, 3.10,11koaz) eta Australiako (brontzezkoa, 3.10,22ko denboraz) taldeen aurretik. Taldea hauek osatu zuten: Blake Pieroni, Bowe Becker, Zach Apple, Brooks Curry eta Caeleb Dressel-ek.*100 m tximeleta estilo*an, urrezkoa irabazi, eta Munduko errekorra **(ME)** lortu zuen 49,45eko denborarekin, Kristóf Milák hungariarraren (zilarrezkoa 49,68koarekin) eta Noè Ponti suitzarraren (brontzezkoa 50,74koarekin) aurretik sailkatuz.*4x100 lau-estiloko errelebo*an ere, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldeak, baita Munduko errekorra **(ME)** gainditu ere, 3.26,78 denboraz; honako hauek izan ziren taldekide: Ryan Murphy, Michael Andrew, Caeleb Dressel, Zach Apple, Hunter Armstrong, Andrew Wilson (igerilaria), Tom Shields eta Blake Pieroni.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, hiru domina lortu zituen taldekako probetan, urrezko bi eta zilarrezko bat.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Gainerako emaitzak
Hamahiru urrezko domina ditu munduko txapelketetan.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Juan Miguel Echevarría

**Juan Miguel Echevarría Laflé** (Camaguey, 1998ko abuztuaren 11) kubatar atleta da, luzera jauzian espezializatua. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Biografia 
10 urte zituela hasi zen atletismoan herriko eskolan eta 16 urterekin 8 metrotik gorako jauzia egin zuen, 8'05 hain zuzen ere. Urte hartan Calin jokaturiko 18 urtez azpiko munduko txapelketan laugarrena izan zen.

2017tik aurrera Daniel Osorio du entrenatzaile. 2018ko Birminghamgo pista estaliko munduko txapelketan ez zen faboritoa domina lortzeko. Luvo Manyonga hegoafrikarrak 8'44m-ko jauzia egin eta dena erabakita zegoela uste zenean Juan Miguel Echevarríak 8'46m-ko azken jauzia egin eta urrezko domina eskuratu zuen. Pista estaliko munduko txapelketan urrea lortu duen atleta gazteena bihurtu zen, 19 urte eta 203 egun zituelako. Urte berean 8'83 metrotako jauzia egin zuen baina ez zen ofizialtzat hartu haizeak +2'1 m/s-koa baitzen une hartan. Hala ere 23 urtean egindako marka onena izan zen. Egun batzuk beranduago Bad Langensalzan (Alemanian) 8'68m-ko jauzia egin zuen, oraingoan ofiziala. 

2019an Habanan jokaturiko Kubako Kopan 8'92m egin zituen, oraingoan ere haizea +3'3 m/s zuela, eta beraz ez-ofiziala. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen Miltiadis Tentoglou greziarrarekin 8'41 metrotako jauzian berdinduta. Tentoglouk azken jauzian lortu zuen Echeverríarekin berdintzea eta bakoitzaren bigarren jauzi luzeenak eman zion garaipena greziarrari.

## Palmaresa 
### Markak 
* Aire librean: 8'68m (Bad Langensalza 2018) - haizea +1'7m/s
** ''Ez ofiziala: 8'92m (Habana 2019) - haizea +3'3m/s''
* Pista estalian: 8'46m (Birmingham 2018)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sifan Hassan

**Sifan Hassan** (; Adama, Etiopia, 1993ko urtarrilaren 1a) jatorri etiopiarreko herbeheretar korrikalaria da, distantzia ertaineko eta luzeko lasterketetan espezializatua. 5.000 m eta 10.000 m lasterketatan munduko txapelduna izan zen2019an eta txapeldun olinpikoa 2020an. 2024ko Olinpiar Jokoetan maratoia irabazi zuen.

## Ibilbidea 
Behin baino gehiagotan izan da Europako eta munduko txapeldun, bai aire zabalean, bai pista estalian ere. Bi urrezko domina irabazi zituen 2019ko Munduko Txapelketan, 1500 metroko eta 10.000 metroko probetan, Munduko Txapelketa edo Olinpiar Joko berean hori lortzen duen historiako atleta bakarra bilakatuz (gizonezko zein emakumezko). 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu du 5000 metroko lasterketan eta 10.000 metroko lasterketan eta brontzezkoa 1.500 metrokoan.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan 5.000 metrotan brontzea eta 10.000 metrotan zilarra eskuratu ondoren maratoia irabazi zuen, amaierako esprint itxian Tigst Assefa etiopiarra garaituz. Atletismoko hiru proba luzeenetan dominak lortzen dituen lehen atleta da (emakumezko zein gizonezko) 1952an izan ziren Olinpiar Jokoetatik. Maratoian irabazitako domina jasotzeko podiumean hijaba jantzita atera zen, Frantziak Olinpiar Jokoetan hijaba debekatu izanaren aurrean protesta egiteko.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miltiadis Tentoglou

**Miltiadis Tentoglou** (, Grevena, 1998ko martxoaren 18a) greziar atleta da, luzera jauzian espezializatua. Txapeldun olinpikoa izan zen Tokio 2020an eta Paris 2024an.

## Biografia 
2015. urtean hasi zen nazioartean lehiatzen eta 2016. urtean Munduko gazte mailako txapelketan zilarrezko domina eskuratu zuen Polonian. 2017an Europako 20 urtez azpiko txapelketan urrezkoa lortu zuen. 2018an Europako txapelduna izan zen eta 2019an eta 2021ean Indoor txapelketetan ere urrezko dominak lortu zituen.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Juan Miguel Echevarría kubatarra zen faborito argia eta lehiaketan 8'41 metrotako jauzia egina zuen. Miltiadis Tentoglouk azken jauzia egin eta berdindu egin zuen, 8'41m hark ere. Berdinketa hausteko bigarren jauzi luzeena hartu zen kontutan eta greziarrak 8'15m-koa zuen eta kubatarrak 8'09m-koa.

Hurrengo urteetan dominatzaile nagusia izan da, 2022ko eta 2024ko Munduko txapelketak irabaziz eta 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan berriz ere urrezko domina eskuratuz.

## Palmaresa 
### Markak 
* Aire librean: 8'65m (2024, Erroman)

## Erreferentziak
(84522) 2002 TC302

**(84522) 2002 TC302**, behin-behinean **2002 TC302** izendatua izandakoa, Neptunoz haraindiko objektu handia da, bai eta planeta nano izateko hautagaia ere, Eguzki-sistemaren kanpoaldenean kokaturikoa. 2002ko urriaren 9an aurkitu zen, Mike Brown, Chad Trujillo eta David Rabinowitz astronomo estatubatuarren bidez, Kaliforniako Palomar Behatokian. Neptunoz haraindiko objektu honek 2:5 ereduko orbita-erresonantzia mantentzen du Neptunorekin. Kolore gorrixka dauka, 56.1 orduko errotazio-periodoarekin eta, gutxienez, 500 kilometroko diametroa du.

## Orbita eta sailkapena 
2002 TC302 objektuak 39.2–71.4 unitate astronomikotara (UA) du Eguzkiaren inguruko orbita, orbita behin betez 410 urte eta 12 hilabete bakoitzeko (edo 150,105 eguneko), 55.28 UAko ardatzerdi handiarekin. Bere orbitak 0.29ko eszentrikotasuna du, bai eta 35ºko makurdura ere ekliptikarekiko. 2058ko abenduan bere periheliora ailegatuko da; hau da, Eguzkiarekiko daukan distantziarik txikiena, 39.2 UAtara. Distantzia hau, Plutonen ardatzerdi handiaren antzeko balioa da; hau da, Plutonek, bere orbitan zehar, erakusten duen Eguzkiarekiko batazbesteko distantzia. NHO ezberdinek Eguzkiaren inguruan duten orbita luzeak kontutan hartuz, 2002 TC302 oposizioan agertzen da urteroko urri amaieran, 20.5eko itxurazko magnitudean.

Planeta Txikien Zentroak (MPC) zein *Deep Ecliptic Survey* proiektuek (DES) planeta nano izateko hautagai erresonante honek Neptunorekin 2:5 ereduko erresonantzia bat erakusten duela aztertu dute; hau da, bi orbita betetzen ditu objektuak Neptunoren bost orbitako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Judoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 78 kg

**Emakumezkoen 78 kg**-ko judoko txapelketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zen Nippon Budokanen, 2021eko uztailaren 29an.

## Emaitzak 
### Hasierako fasea 
#### A taldea 
#### B taldea 
#### C taldea 
#### D taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Interbus

**Interbus** (izen ofiziala: *Interurbana de Autobuses, S. A.*) Espainiar Estatuto autobus enpresa bat da.

Interbusek NAV-002 Nafarroako Gobernuko autobus-zerbitzuko emakida bat lan egiten du 2022. urtetik. Hori Hermanos Arriagarekin batera egiten du Líneas Interurbanas de Navarra, A.I.E. izeneko Aldi Baterako Enpresa Elkarte batean. 2023tik aurrera NAV-003 emakida ere lortu du, formula berarekin.

## Ikus, gainera 
* Hermanos Arriaga
* Nafarroako Erdialdeko autobusak
* Nafarroako Erriberako autobusak

## Kanpo estekak
Jasmine Camacho-Quinn

**Jasmine Camacho-Quinn** (North Charleston, Hego Carolina, 1996ko abuztuaren 21a) Puerto Rico-ko atleta da, 100 metroko hesi-lasterketan aritzen dena. 2021an, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, historiako bigarren Puerto Ricotar eta jatorri afro-latindarreko lehenengo emakumea izan zen urrezko domina bat irabazten.

Atleta-familia batekoa da, eta James eta Maria gurasoak North Charlestongo (Hego Carolina) *Charleston Southern Unibertsitatean* ari ziren atletismoan. Ama, María Camacho, Trujillo Alto-n (Puerto Rico) jaio eta hazi zen, familia New Jerseyra joan zen arte. Robert Quinn, futbol amerikarreko jokalaria, bere anaia da. *Kentucky Wildcats*, Kentucky Unibertsitateko emakumezkoen atleta-taldeko kidea izan zen. Lehenago talde horretan Kendra Harrison atleta izan zen, 2016an 100 metroko hesi-lasterketan munduko errekorra ezarri zuena, 12:20ko denborarekin.

2016an, Rio de Janeiroko Udako olinpiar jokoetan parte hartu zuen. Han, finalerdietan hesi batekin estropezu egin eta ezin izan zuen lasterketa amaitu. 2021ean, diziplina berean, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, errekor olinpiko berri bat ezarriz, 12:26an finalerdietan, 2012ko Sally Pearson (12:35) australiarraren aurreko marka gaindituz, eta historiako laugarren markarik onena izanik.

## Nazioarteko emaitzak 
## Progresioa 
* IAAFren profilari buruzko informazioa

### 100 metro hesidunak 
### 100 metro 
### 200 metro 
### Luzerako jauzia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hedaya Wahba

**Hedaya Malak Wahba** (; Kairo, Egipto, 1993ko apirilaren 21a) egiptoar taekwondolaria da. 2016an eta 2020an Udako  Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuena.

## Biografia 
Sei urterekin hasi zen taekwondoa praktikatzen bere anaiei jarraituz. Hamalau urte zituela Gizako gobernuaren txapelketa irabazi zuen.

2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte eta final laurdenetara iritsi zen. 

2015ean Afrikako Jokoetako txapelduna izan zen eta Munduko Militarren arteko txapelketa ere irabazi zuen. 2016an Rioko Olinpiar Jokoetan 57 kg azpiko txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen eta Afrikako txapelduna ere izan zen.

2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan 67 kg azpikoan lehiatu zen eta berriz ere hirugarren izatea lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak
Romy Abergel

**Romy Abergel** (; Axdod, Israel, 2001eko abuztuaren 23a) israeldar modeloa eta telebistako pertsonaia ezaguna da. Abergel emakume transgeneroa da eta ezaguna egin zen *Transkids* dokumental-telesailean agertzeagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marcell Jacobs

**Lamont Marcell Jacobs** (El Paso, 1994ko irailaren 26a) atletismoan lehiatzen den kirolari italiarra da, abiadura-lasterketetan aritzen da.

Tokioko 2020ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta 100 metroko proban urrezko domina lortu zuen. Urrezko domina irabazi zuen 2021eko Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketan ere, 60 metroko proban.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak