open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ansiktet

***Ansiktet*** (euskaraz literalki *Aurpegia*, baina nazioartean *Aztia* izenburuaz zinemaratua) 1958an Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitzako film dramatiko bat da. Ingrid Thulin, Max von Sydow, Naima Wifstrand, Gunnar Björnstrand, Bengt Ekerot, Bibi Andersson eta Erland Josephson aktoreek antzeztutako drama film bat da.

## Argumentua 
1846, Suedia. "Vogler doktorearen" antzerki konpainiako kideak zalgurdi estalian Estokolmora magia ikuskizun bat taularatzera doaz: Vogler hipnotizatzailea (Max von Sydow), Manda emaztea, *Aman* ezizenez eta gizonez mozorrotua (Ingrid Thulin), amona (Naima Wifstrand) eta Tubal laguntzailea (Åke Fridell). Gida-eserlekuan eserita Simson doa (Lars Ekborg).

Halere, sinesgaitzek konpainiako kideak jendaurrean gezurtien antzera eta lotsagarri utzi nahi dituzte, Vogler aztiaren ezkutuko trikimailuak kontutan hartu gabe.

## Aktoreak 
* Max von Sydow – Albert Emanuel Vogler
* Ingrid Thulin – Manda Vogler (ezizenez Aman jauna)
* Gunnar Björnstrand – Vergerus doktorea, Osasun ministroa
* Naima Wifstrand – Granny Vogler
* Bengt Ekerot – Johan Spegel
* Bibi Andersson – Sara
* Birgitta Pettersson - Sanna
* Gertrud Fridh – Ottilia Egerman
* Lars Ekborg – Simson, autobus gidaria
* Toivo Pawlo – Starbeck polizia burua
* Erland Josephson – Egerman kontsula
* Åke Fridell – Tubal
* Sif Ruud – Sofia Garp
* Oscar Ljung – Antonsson, ukuiluzain zakarra
* Ulla Sjöblom – Henrietta Starbeck
* Axel Düberg – Rustan, morroi gaztea

## Kanpo estekak 
* *Ansiktet* filmaren eszenak ikusgai. Youtube.com 
* *Ansiktet* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Irudigile

[thumb|Konstantin Somov-en irudia ([1909).]]
**Irudigilea** edo **ilustratzailea**, ertilari grafikoa da, komunikazio idatzia hobetzeko prestatua, eta, horretarako, ikus-irudikapenez baliatuko da, eta irudikapen horiek ere testu zatiak izan ditzakete.

Irudiek adigai nahasiak edo testuz deskribatzen zailak diren gauzakiak argitzeko balio dezakete. Era berean erakargarri modura, zorion-txartelak, diskoen azalak eta liburuen azalak egiteko erabil daitezke, baita inprimakien barruan eta iragarkietan ere.

Gaur egungo irudigileen zeregina askotarikoa da, hala nola haurrentzako liburuak, publizitatearen inguruko lanak, egunkariak, aldizkariak eta webguneetan. Garai batean erabiltzen ziren estilografoa, tinta eta aerografoa alde batera utzi eta ordenagailuek tresna horiek ordeztu dituzte, nahiz eta erabat desagertu ez diren. Ordenagailuetan irudial egiteko erabiltzen diren programa ezagunen artean Inkscape eta Adobe Illustrator daude.

## Irudigile ospetsuak 

* Mónica de Rivas
* Juanma García Escobar
* Ricardo Hinstz
* Edwin Austin Abbey
* Attila Adorjany
* Chris van Allsburg
* Yoshitaka Amano
* Rodolfo Arotxarena
* Asun Balzola
* George Barbier
* Carl Barks
* Pauline Baynes
* Aubrey Beardsley
* Elsa Beskow
* Ivan Bilibin
* Quentin Blake
* Mary Blair
* Priscilla Susan Bury
* Pascal Campion
* Howard Chandler Christy
* Harry Clarke
* Gustave Doré
* Nicolas Eekman
* Erté
* Alfons Figueras
* James Montgomery Flagg
* René Follet
* Roberto Fontanarrosa
* Hal Foster
* Julien Fournie
* Frank Frazetta
* Héctor Garrido
* Charles Dana Gibson
* Eric Gill
* Milton Glaser
* Edward Gorey
* Kate Greenaway
* Rebecca Guay
* Baron Barrymore Halpenny
* Clifford Harper
* Brett Helquist
* Don Hewitt
* William Hogarth
* Katsushika Hokusai
* Brad Holland
* Winslow Homer
* Eddie Jones
* Josh Kirby
* Antonio Lara de Gavilán
* Rick Law
* John Lawrence
* Edward Lear
* Alan Lee
* Angus McBride
* Winsor McCay
* Dave McKean
* David McKee
* Coral Moramontti
* Alfons Mucha
* Sidney Paget
* Mervyn Peake
* Myrea Pettit
* André Pijet
* Beatrix Potter
* Howard Pyle
* Quino
* Arthur Rackham
* Miguel Rep
* Albert Robida
* David Roberts
* Norman Rockwell
* Spain Rodríguez
* Félicien Rops
* Don Rosa
* Alex Ross
* Hermenegildo Sábat
* Alberto Saichann
* Gerald Scarfe
* Ronald Searle
* Maurice Sendak
* Fermín Solís
* Konstantin Somov
* Art Spiegelman
* William Steig
* Saul Steinberg
* Willy Stöwer
* John Tenniel
* Boris Vallejo
* Chris Van Allsburg
* Alberto Vargas
* Gee Vaucher
* Ashley Wood
* Eulogio Varela Sartorio

## Ikus, gainera 
* Marrazkilari
* Komikigile

## Kanpo-estekak
Gaueko zaintzailea

***Gaueko zaintzailea*** liburua 2016. urtean Julen Belamunok plazaratutako lehen eleberria da. Eleberri berritzailea, minimalismoaren eta hiperrealismoaren ezaugarriez idatzitakoak, antza, oso argumentu xumea du baina, aldi berean, beste errealitate gordinagoak ezkutatzen ditu, maitasunezko gertakizun platonikoa eta hilketa baten ingurukoak, besteak beste.

## Gertakizunak 
Protagonista, gizon xaloa, aluminio-lantegi baten gaueko zaintzailea da; aita ere bertako zaintzailea izan zen eta, hark erretreta hartu behar zuenean, semeak lanpostua bere gain hartu zuen. Baina denbora aurrera doa eta, teknologiari esker, berea desagertzekotan dagoen lanbidea da. Azkenik, lantegiak zaintza teknologikoa egokitu du haren tailerretan eta zaintzaileak bere azken gauari aurre egin behar dio. Eleberriak zehaztasun guztiez haren gaueko lana, ibilbideak eta hausnarketak azalduko dizkigu, baita ere urtetan protagonistak garatu dituen obsesioak, esaterako zerua aztertzeko ohitura edo sarrerako hallean konstelazioak irudikatzeko gaueko erritoa. Orrialdeotan gizon bakartia ezagutuko dugu, ez lagunik, ez familiarik daukana. Gizon gris horrek, bizitzan porrota egin duen pertsonak, sekretu bat ezkutatzen du, Leire izenekoa, eta gau luze horretan nola ezagutu zuen gogoratuko du eta, baita ere, haren heriotzaren inguruko oroimen gogoangarriak. Amaieran hiltzailea zein izan zen ezagutarazi egingo digu.
  
## Estiloa 
Oso eleberri deskriptiboa da. Egile orojakileak zaintzailearen lana zehaztasun guztiez deskribatuko digu, baita ere bere barruko arazoak eta kezkak. Idazkera erraza eta estilo garbia erakusten du liburuak.

## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa idazlearekin.
Zonulina

**Zonulina** digestio-aparatuan eta bereziki hesteetan jarduten duen proteina da, markatzaile gisa hainbat gaixotasunen diagnostikoan (gaitz autoimmuneak, minbizia...) bilatzen dena. 2000. urtean aurkitu zuen Alessio Fasano ikerlari italiarrak.

Zonulinak zeregin oso garrantzitsua betetzen du heste-iragazkortasunean, heste-hormaren zeluletako lotura estuak lasaitzen dituelako. Ondorioz, elikagaien igarotzea errazten du, hesteetatik odolera pasatzen diren substantzien mugimendua proteina honen jarduerapean dago hein handi batean.

Zonulinaren gehiegizko jarduerak heste-iragazkortasunaren areagotzea eragiten du. Horrek ondorio gaiztoak ekar ditzake, odolera pasatu behar ez liratekeen makromolekulak pasatu daitezkeelako, eta horrek gaixotasun autoimmuneak, infekzioak eta minbizi mota batzuk eragin ditzake 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ponsol Etxea

**Ponsol Etxea** kapela, txapelak eta bestelako burugainekoak saltzen dituen Donostiako denda historikoa da. Donostiako Parte Zaharreko Narrika kalean dago, Sarriegi plazaren izkina batean. 1838. urtean abiarazi zuen negozioa frantses jatorrikoa zen Bernardo Ponsolek. 1870. urtean hil zen eta Agapito Ponsol semeak jarraitu zuen negozioa, Donostiako Kontxako pasealekuetan tamarindoak ere sartu zituenak. Urte horietan sona handia irabazi zuen dendak eta 1897. urtean Maria Kristina Austriakoak errege-etxearen hornitzaile ofizial izendatu zuen.

Dendak Luis Felipe estiloaren hainbat elementu ditu, altzarien molduretan eta beirateetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erdialdeko Java

**Erdialdeko Java** () Indonesiako 34 probintzietako bat da, Java uhartearen erdialdea hartzen duena. 32.800 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 34.930.796 biztanle zituen. Hiriburua Semarang da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
William Jennings Bryan

**William Jennings Bryan** (Salem, Illinois, 1860ko martxoaren 19a - Dayton, Tennessee, 1925eko uztailaren 26a) Nebraskako estatubatuar hizlari eta politikaria izan zen, baita Alderdi Demokrataren bi arimen indar nagusietako bat, populista deitu izan den horretakoa. Hiru bider izan zen Alderdi Demokrataren hautagai Estatu Batuetako presidentetzarako (1896, 1900, and 1908).
[thumb|ezkerrera|Bryan [Los Angelesko *Eskual Herria* aldizkarian, 1896 aldera]]

Bi legealditan izan zen Estatu Batuetako Kongresuko kidea, baita Estatu Batuetako estatu-idazkaria ere Woodrow Wilson presidentearen pean (1913–1915). Erreserba Federala sortu eta I. Mundu Gerra piztu berritan, dimisioa eman zuen bakearen alde zeukan jarreragatik; Erreserba Federalaren sorrerari gogor egin zion, gainera. Izan ere, Bryan presbiteriano sutsua zen, eta herri-demokraziaren aldeko amorratua, bankuen etsaia, eta urre-estandarraren guztiz kontrakoa. "Zilar Librea"·eskatu zuen, irizten baitzuen "diruaren botere" gaiztoa ahultzen zuela eta herri arruntaren eskuetan esku-diru gehiago jartzen zuela.

1921etik aurrera, alkoholaren debekuaren aldeko agertu zen, baita darwinismoaren eta eboluzioaren kontra ere, Tennesseeko *Scopes Trial* delakoan nabarmenen, 1925ean; horretarako, erlijio- eta giza arrazoiak argudiatu zituen. Ahots lodia eta irmoa zuen eta, hainbeste bidaia egitearekin batera, garai hartako hizlari ezagunena bilakatu zen horregatik. Herriaren jakituriaren baitan jarrita zeukan fedea dela eta,  deitzen zioten.

1896 and 1900ko hauteskundeetan sutsuki borrokatu arren, William McKinleyk irabazi zion, baina Alderdi Demokrataren kontrolari eutsi zion. 1896an 500dik gora hitzaldi eman zituen, eta Bryanek kanpaina-ibilaldiak asmatu zituen, presidentetzarako hautagaiak etxean geratzen ziren garaian. Estatu Batuetako presidente bilakatzeko hiru ahaleginetan, Zilar Librea bultzatu zuen 1896an, inperialismoaren kontra borrokatu 1900an, eta trusten kontra 1908an, demokratei trusten (korporazio handien) eta banku handien kontra borrokatzera deituz, baita errepublikazaleen ideal anti-elitistak babestera ere.

Wilson presidenteak estatu-idazkari izendatu zuen 1913an. 1915ean *Lusitania* barkuak torpedo-erasoa jasan ondoren, Wilsonek ohartarazpen gogorrak bota zizkion Alemaniari, baina Bryan ez zen harekin bat etorri, eta dimisioa eman zuen protestan. *Scopes* epaiketa amaitu eta bost egunera hil zen, lotan zela.

## Ikus, gainera 
* Theodore Roosevelt
* Abraham Lincoln
* Ameriketako Estatu Batuetako historia (1865-1918)
Heriotzaren dantza

[thumb|220px|*Heriotzaren dantza* (1493), [Michael Wolgemuten margolana, Hartmann Schedelen *Liber chronicarum* idazlana.]]
**Heriotzaren dantza**, edota frantsesetik eratorria den **dantza makabroa**, Goi Erdi Aroan jatorria duen eta heriotzaren unibersalitatea gaitzat duen arte generoa da. Bere mezua bakarra eta argia da: norberaren jatorri edo maila sozialak ez du garrantzirik, heriotzaren dantzak batu edo berdintzen baigaitu. Alegia, gizaki guztiak inongo salbuespenik gabe hilobian amaituko dugula.

Heriotzaren dantzan Heriotza beraren pertsonifikazio edo irudikapena agertzen da, giza hezurdura baten itxuraz, honek maila sozial eta adin guztietako gizakiak bere aurrera azaldu eta hilobi baten inguruan dantza egin dezaten deitzen die. Usadioz, heriotzarekin dantzatzen diren kargu edo maila sozialak Aitasantua, Artzapezpikua, Enperadorea, Sakristaua, Nekazari edo Baserritarra, eta abar ziren.

Heriotzak gizakiei bizitzaren gozamen eta gauza onak ez direla betirako eta amaiera dutela, eta denoi heriotzaren unea iritsi eta hilko direla oroitarazten die. Garaiko arten, bai margolaritzan nahiz antzerki eta arkitekturan maiz irudikatu izan den gaia da.

## Zinema 
1957ko Ingmar Bergmanek zuzendutako *Zazpigarren Zigilua* filmaren amaieran heriotzaren dantzaren eszena mitikoa jazotzen da.

## Kanpo estekak
Riten

***Riten*** () 1969ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari, gidoigile eta aktoreak zuzendu, idatzi eta antzeztutako film dramatiko bat da. Berka, Gunnar Björnstrand, Anders Ek, Erik Hell eta Ingrid Thulin aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Hans eta Thea Winkelmann eta Sebastian Fischer (Gunnar Björnstrand, Ingrid Thulin eta Anders Ek) aktoreek suediar zentsurak beren antzezlana nola debekatzen duen ikusiko dute, hartan ikuskizun pornografiko bat dagoelako aitzakian. Aktoreak epaiketara deituak izango dira. Harrigarria bada ere, epaiketak aktoreen nahiz epaile berarengan (Erik Hell) portaera neurotikoak eragingo ditu. Epaiketaren amaiera aldera hiru aktoreek debekatu zaien ikuskizuna epailearen aurrean antzeztu eta azken honi bihotzekoa emango dio.

## Aktoreak 
* Ingmar Bergman – Apaiza
* Gunnar Björnstrand – Hans Winkelmann
* Anders Ek – Sebastian
* Erik Hell – Epailea
* Ingrid Thulin – Thea

## Kanpo estekak 
* *Riten* film osoa ikusgai. Youtube.com 
* *Riten* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Benny & Joon

**Benny & Joon** (euskaraz *Benny eta Joon*) 1993ko Jeremiah S. Chechik kanadar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Johnny Depp, Mary Stuart Masterson, Aidan Quinn, Julianne Moore eta Oliver Platt aktoreek antzeztu zuten.

Film honetan Johnny Deppek antzeztutako pertsonairen hainbat umorezko eszena zinema mutuko Buster Keaton, Charlie Chaplin eta Harold Lloyd aktore klasiko handietan oinarrituak daude. Bestalde, jada Erresuma Batuan eta gainontzeko Europan aski ezaguna zen eta soinu bandan agertzen den The Proclaimers eskoziar musika taldearen ''I'm Gonna Be (500 Miles)* abesti ospetsua AEBetako ikusleen artean ezagutzera eman zuen.

## Argumentua 
Bere gurasoen heriotzaren ondoren, Joon (Mary Stuart Masterson) neska gazte sentikor eta eztiak, saminaren ondorioz bere onetik atera eta desoreka mentala jasan zuen, horregatik Benny anaiaren (Aidan Quinn) ardurapean eta zaintzapean bizi da. Poker joko txoro bat dela eta, Bennyk Sam (Johnny Depp) mutil gazte bitxi eta bakartia bera eta bere arrebarekin batera bizitzen jartzea onartu beharko du. Samek pantomimarako dohai berezia du. Berehala, Joon eta Sam lagun egin eta elkar maiteminduz amaituko dute.

## Aktoreak 
* Johnny Depp - Sam
* Mary Stuart Masterson - Juniper "Joon" Pearl
* Aidan Quinn - Benjamin "Benny" Pearl
* Julianne Moore - Ruthie
* Oliver Platt - Eric
* C.C.H. Pounder - Garvey doktorea
* Dan Hedaya - Thomas
* Joe Grifasi - Mike
* William H. Macy - Randy Burch
* Eileen Ryan - Smail andrea
* Liane Alexandra Curtis - Claudia
* Don Hamilton - UPSko gizona
* Waldo Larson - Waldo

## Kanpo estekak 
* *Benny & Joon* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Benny & Joon'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Nattvardsgästerna

***Nattvardsgästerna*** (euskaraz *Jaurnatzaileak*, ingelesez *Winter Light* izenburua jaso zuen, *Neguko Argia*) 1963ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Ingrid Thulin, Gunnar Björnstrand, Max von Sydow eta Gunnel Lindblom aktoreek antzeztu zuten.

Film honetan Suediako baserri giroko herrixka bateko apaiz protestante batek duen krisi existentzialistan eta bere kristautasunean sakontzen da.

## Argumentua 
Thomas artzain protestanteak (Gunnar Björnstrand) kasik hutsik dagoen eliz batean elizkizunak ospatu ohi ditu, krisi espiritual sakona jasan eta jada bere bizitzari zentzurik hartzen ez dion gizon bakartia da. Märta (Ingrid Thulin) irakasleari dion maitasuna bera ere pisu jasangaitza bilakatu zaio. Bere aholku eske etorri den baserritar senar-emazte bikote bati (Max von Sydow eta Gunnel Lindblom) inongo laguntzarik emateko gai ez denean bere egoera oraindik eta gehiago txartuko da. Handik gutxira, harekin egon zen baserritar bikoteko senarrak bere buruaz beste egitean, Thomas hondamendian amiltzeko zorian egongo da, eta jada ezerk ezin izango du bere barne hutsunea asebete.

## Aktoreak 
* Gunnar Björnstrand – Tomas Ericsson, artzain protestantea
* Ingrid Thulin – Märta Lundberg, eskolako irakaslea
* Gunnel Lindblom – Karin Persson
* Max von Sydow – Jonas Persson
* Allan Edwall – Algot Frövik, sakristaua
* Kolbjörn Knudsen – Knut Aronsson, zaindaria
* Olof Thunberg – Fredrik Blom, organista
* Elsa Ebbesen – Magdalena Ledfors, alarguna

## Kanpo estekak 
* *Nattvardsgästerna* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Nattvardsgästerna* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Frans Post

**Frans Janszoon Post** (Haarlem, 1612ko azaroaren 17a - *ibidem*, 1680ko otsailaren 17a) Herbehereetako margolari barrokoa izan zen. Hego Amerikan ikuspegiak margotu zituen lehendabiziko europarra izateagatik ezaguna. Margo hauek Brasilgo Pernambuco eta São Francisco ibaian egin zituen.

## Bizitza 
Gutxi dakigu Frans Posten bizitzari buruz. Informazio-sorburu nagusia Arnold Houbrakenen *Groote Schouburgh der Konstschildeus em Schilderessen* (1719) lanetik lortutakoa da. Hauek, aldi berean, hainbat biografia eta eliza eta bestelako erregistroen ingurutik lortutakoak dira.

Jan Janszoon Post eta Francyntie Peters-en hirugarren semea izan zen. Bere aitak Haarlemen beirateak margotzen zituen, eta Frans umea zela zendu egin zen. Ez dakigu nola ikasi zuen margotzen. Houbrakenen esanetan, Brasila joan aurretik bere aitaren lanbidean aritu izan zen, baina informazio horrek ez dirudi gertatutakoa argitu dezakeenik. Antza, bera anaia nagusiak irakatsi zion, Pieter Post (1608-1669?) arkitekto eta margolaria bera. Pieterek Jacob van Campen arkitekto entzutetsuarekin lan egin zuen Mauritshuis eraikitzen. 
ezkerrera|thumb|253x253px|*Engenho com capela*,  **Frans Post**.
Frans Post  24 urte zituela, 1637an Brasila heldu zen, eta bere bezeroak asetzeko Brasilgo irudi bilduma handia sortzeko hainbat espediziotan parte hartu zuen. 1637tik 1644ra, Hego Amerikako ikuspegiak margotu zituen lehendabiziko europarra izan zen.

1644ko uztailean Haarlema itzuli zen, eta bere egoitza Smeetstraaten jarri zuen. 1646an San Lucas margolari-elkarteko kide egin zen. Europara itzultzean *Historia Naturalis Brasiliae* (1648) liburu entzutetsua irudiztatu zuen. 1650ko martxoaren 27an Sandvoort elizan Jannetye Bogaretekin ezkondu zen, Salomon Bogaerten alaba bera eta hiru seme alaba izan zituzten.

## Lana 
Posten berrehun margolan inguru daude egun, eta horietatik hogeita hamabik izenpea eta data dute eta izenpea besterik ez, berrogei. Lehenengoen bidez artistaren nondik norakoak eta bilakaera jakin ditzakegu.
[ezkerrera|thumb|184x184px|*Sao Francisco ibaia*, [1635, oihal gaineko olio-margolana, 60 x 95 cm, Louvre Museoa, Paris.]]Honatx Posten margolan batzuk:
* *Sao Francisco ibaia*, 1635, Louvre Museoa, Paris
* *Itamaracá uhartea*, 1637, Mauritshuis, Hagako
* *Fort Fredrik Hendrik*, 1640, Recifeko, Brasilen
* *Ur-jauzia, Paulo Afonso*, 1649
* *Ogasuna*, 1652, Landesmuseum Mainz
* *Ezta kapera*, 1667
* *Pernambuco inguruko ikuspegia*, 1669

## Kanpo-estekak
Andre Mariaren heriotza (van der Goes)

***Andre Mariaren heriotza*** Hugo van der Goes primitibo flandestar margolariaren lan ospetsua da. Gaur egun Brujasko Groeninge Museoan ikus daiteke. Gaia oso ohikoa izan zen XV. mendean.

## Deskribapena 
Lan honetan bi plano oso ondo bereiziak ikus daitezke: Andre Maria hiltzeko momentuetan ikus daiteke, batetik, apostoluen inguratuta. Haren gainean, bestetik, zeruan, lurretik kanpo, Kristori ikusten zaio; aingeruez inguratuta prest dago Maria jasotzeko. Irudi honetan jasotzen diren gertaeran ez dira *Itun Berria*renak, *Ebanjelio Apokrifoenak* baizik; kondaira hau, ondoren, XIII. mendeko Jacopo da Varazzek *Legenda aurea (Santuen bizitzak)* liburuan jaso zuen eta Erdi Aroan oso ezaguna izan zen. Trentoko Kontzilioaren ondoren horrelako narrazioak baztertuak izan ziren. Margolan koloretsua da, kolore nagusiak gorria eta urdina izanik. Agertzen diren pertsonaien artean krispazioa da nagusi.

## Kanpo estekak 
## Erreferentziak
San Pedro eliza (Asteasu)

**Elizmendiko San Pedro eliza** XVI. mendeko erlijio-eraikina da, Gipuzkoako Asteasu herrian dagoena. San Petriri sagaratua dago.

## Kokalekua 
Herrigunetik kanpo dago, Elizmendi auzoko muino batean.

## Historia 
XVI. mendean eraiki zen, baina oraindik aurreko elizaren aztarnak ageri dira.

## Eraikina 
Oinplanoak latindar gurutze forma du. Atelada erromanikoa da eta erretaula nagusia barrokoa.

Balio berezikoak bataiarria eta erretaula ditu:

* Eliza barruan harri oso batean zizelatutako ponte gotikoa dago. Bataiarri honetan Asteasuko armarria dago, bi aingeruk eutsia.

* Erretaularen erdiko nitxoan patroiaren irudia dago, 1572 eta 1575 bitartean Joanes Antxetak zizelkatua, eta ondorengo urteetan Intxaurrandiagak eraldatua. Korua ere azken horrena da. Erretaula nagusiaren beste zatiak XVIII. mendean galdu ziren.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Asteasuko_San_Pedro_eliza.webm|San Pedro eliza drone bidez.

## Kanpo estekak
2016ko Kontxako Bandera

**2016ko Kontxako Bandera** gizonezkoentzat Banderaren 121. ekitaldia izan zen, eta emakumezkoentzat Banderaren 9.a.

Hirugarren urtez jarraian garaile berak izan ziren gizonezko eta emakumezkoetan. Gizonezkoen lehian Urdaibaik (**Bermeo** izenarekin), dagoeneko bosgarren bandera duena, eta emakumezkoen lehian San Juanek.

## Gizonezkoak 
### Parte-hartzaileak 
### Emaitza 
### Tripulazio irabazlea 
* Bermeo (Urdaibai)
** Entrenatzailea: Jon Salsamendi
** Patroia: Gorka Aranberri
** Arraunlariak: Mikel Ojeda, Iñaki Goikoetxea, Bersaitz Azkue, Eneko Van Horenbeke, Iker Zabala, Jon Unanue, Adrian Colunga, Mikel Azkarate, Oscar Viudez, Javi Polo, David Iglesias, Fernando Rúa eta Jon Elortegi.

### Sailkapen estropada 
## Emakumezkoak 
2016an aurreneko aldiz zortzi traineru aritu ziren Kotxako Banderan. Sailkapen estropadan zazpi sailkatu ziren eta zortzigarrena etxeko Arraun Lagunak taldea izan zen.
### Parte-hartzaileak 
### Emaitzak 
### Tripulazio irabazlea 
[thumb|260px|[Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkartea#Emakumezkoen trainerua|Batelerek eskuratu zuten bandera.]]
[thumb|260px|[Hibaika Arraun Elkartea#Emakumezkoen trainerua|Hibaikak sailkapen estropada irabazi zuen.]]
* San Juan
** Entrenatzailea: Juan Mari Etxabe
** Patroia: Nerea Perez
** Arraunlariak: Irati Larrañaga, Ane Hernandez, Garazi Martin, Maialen Arrazola, Andrea Oubiña, Ane Arbillaga, Laura Yozifek, Lorea Etxart, Irati Iñarra, Josune Ugarte, Oihana Cereijo, Sarai Lizaso eta Ane Pescador.

### Sailkapen estropada 
## Ikus, gainera 
* Kontxako Bandera
* Emakumezkoen Kontxako Bandera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* donostiakultura.com
The Nice Guys

***The Nice Guys*** (Tipo atseginak, euskaraz) AEBetako film bat da, akziozko komedia hau Shane Black-ek zuzendu zuen. Blackek berak eta Anthony Bagarozzik idatzi zuten. Protagonistak Ryan Gosling, Russell Crowe eta Kim Basinger dira. Hau da bigarren lankidetza Russell Crowe eta Kim Basinger artean, lehengoa *L. A. Confidential* izan zen. Filma 2016ko maiatzaren 20an estreinatu zen.

## Sinopsia 
Pelikula 1977an eta Los Angeles hirian kokatzen da. Holland March (Ryan Gosling) detektibe pribatua eta Jackson Healy (Russell Crowe) kontratatutako hiltzailea elkarrekin aritu behar dira neska desagertu baten kasua (Margaret Qualley) eta itxuraz zerikusirik ez duen porno izar baten hilketa argitzeko. Ikerketan konspirazio izugarri bat deskubritzen dute, botere-esfera altuenetara ailegatzen dena.

## Aktoreak 
* Ryan Gosling, Holanda Marchen paperean
* Russell Crowe,  Jackson Healy detektibearen paperean
* Matt Bomer
* Keith David
* Beau Itxi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  filma Internet Movie Datubasean 
* *Nice Guys* Metacriticen 
* Film sinopsiak 'The Nice Guys' eta 'Le voyage de Fanny' 2016-05-18, Berria
* Gontzal Agote. Konplexurik gabeko gaurkotzea. 2016-06-23. Berria
Sommaren med Monika

***Sommaren med Monika*** () 1953ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigilearen film dramatiko bat da. Harriet Andersson, Lars Ekborg, Åke Fridell, Renée Björling eta Dagmar Ebbesen aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Harry Lund (Lars Ekborg) Stockholmeko beira eta portzelana biltegi txiki bateko 19 urteko banaketa langile gazte bat da. Handik hurbil, barazki biltegi batean, Monika (Harriet Andersson) neska gaztean lan egiten du. Monika 17 urteko neska alai eta bizia da. Behin batez, Monikak Harry kafetegi batean ikusi eta hitz egiten hasiko zaio, honela bien arteko solasaldi bati ekinez. Honela elkarrekin ateratzen hasi eta azkenean elkar maitemindu egingo dira. Monikak bere aitarekin eztabaidatu ondoren bere etxea utzi eta Harryk ere bere nagusiarekin eztabaidatu ondoren lana utziko du. Hiriari jada ezerk lotzen ez dituenez, Harryren ontzitxoa hartu eta aste batzuk elkarrekin bakarka egoteko uharte batera joango dira.

## Aktoreak 
* Harriet Andersson: Monika
* Lars Ekborg: Harry
* Dagmar Ebbesen: Harryren izeba
* Åke Fridell: Monikaren aita
* Naemi Briese: Monikaren ama
* Åke Grönberg: Harryren lankidea
* Sigge Fürst: Portzelana biltegiko langilea
* John Harryson: Lelle

## Kanpo estekak 
* *Sommaren med Monika* filmaren eszena ikusgai. Youtube.com 
* *Sommaren med Monika* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Josteko makina

**Josteko makina** hariarekin tela eta beste hainbat material josteko erabiltzen den makina bat da. Iraultza Industrialaren garaian asmatuak izan ziren, oihalgintza enpresa eta lantegien joste lan kopurua murrizteko asmoz.

1755ean Charles Fredrick Wiesenthal jaiotzez alemaniarra zen asmatzaileak Ingalaterran lehenbiziko josteko makina asmatu zuela esan ohi da. 1846an Elias Howe estatubatuarrak josteko makinaren lehen patentea lortu zuen. 1851an Isaac Singer estatubatuar asmatzaileak gaur egungo josteko makinaren aitzindaria eta eredua dena sortu zuen, bai eta Singer Corporation josteko makina enpresa ospetsua ere.

Euskal Herrian Eibarko Alfa kooperatiba 1925etik aurrera josteko makinak egiteari ekin eta ospetsu bilakatu zen. Elgoibarren ere, marka ispilu gisa, Sigma josteko makinak sortu zituen Estarta eta Ekenarro enpresak.
Fitxategi:Josteko makina Baliarrain 00 53 32 256000.jpeg|Aspaldiko josteko makina Baliarrain-en
Fitxategi:Josteko makina Baliarrain.jpeg|Aspaldiko josteko makina Baliarrain-en

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tystnaden

***Tystnaden*** (euskaraz *Isiltasuna*) 1963ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako film dramatiko bat da. Ingrid Thulin, Gunnel Lindblom, Birger Malmsten, Håkan Jahnberg eta Jörgen Lindström aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ester (Ingrid Thulin), bere ahizpa Anna (Gunnel Lindblom) eta hiloba Johanek (Jörgen Lindström) trenez atzerritar herrialde ilun baten barna doaz, ziurrenik gerran dagoena. Hiruak sorterrira itzultzen ari dira, baina euren bidaia eten eta atseden hartzeko hiri bateko erdipurdiko hotel batean ostatu hartuko dute, krisialdi pertsonala igarotzen ari den Ester gaixo jarri baita. Esterrek Annak eragiten dion erakarpen sexuala erreprimitzen duen bitartean, Annak egoera aspergarri hartatik eta ezinegonagatik askatuko duten sentsazio eta bizipenen bila dabil, horrenbestez hoteleko tabernako zerbitzariarekin oheratuko da. Hortaz, bi ahizpen arteko harremana batak bestearekiko duten erabateko gorrotoa eta elkarren arteko menpekotasun patologikoaren nahasketa arraro bat da, gainera haurra egoera honen lekuko mutua ere bilakatuko da.

## Aktoreak 
* Ingrid Thulin – Ester
* Gunnel Lindblom – Anna
* Birger Malmsten – Tabernaria
* Håkan Jahnberg – Zerbitzaria
* Jörgen Lindström – Johan

## Kanpo estekak 
* *Tystnaden* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Tystnaden* filmaren IMDBko fitxa iakurgai
Vargtimmen

***Vargtimmen*** () 1968ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako film dramatiko, psikologiko eta surrealista bat da. Max von Sydow, Liv Ullmann, Gertrud Fridh, Georg Rydeberg, Erland Josephson eta Ingrid Thulin aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Johan Borg margolaria eta Alma emaztea uharte batean bizitzen jarri dira. Biak bertan bizi dira, gainontzeko mundutik guztiz isolaturik. Egun batez, Almak, ezerezetik ateratako andre zahar baten aholkuei kasu eginez, bere senarrak barne pentsamenduak idazten dituen egutegi pertsonala ireki eta irakurri egingo du. Honela, senarrari gauero etortzen zaizkion mamu eta amesgaiztoak ezagutuko ditu.

## Aktoreak 
* Max von Sydow: Johan Borg
* Liv Ullmann: Alma Borg
* Gertrud Fridh: Corinne von Merkens
* Erland Josephson: von Merkens baroia
* Ingrid Thulin: Veronica Vogler
* Naima Wifstrand: kapeladun emakume ederra
* Lenn Hjortzberg: Kreisler
* Mikael Rundquist: ametseko mutila
* Mona Seilitz: gezurrezko *Veronica*
* Folke Sundquist (krediturik gabe): Tameo

## Kanpo estekak 
* *Vargtimmen* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Vargtimmen* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Oxusko altxorra

**Oxusko altxorra** Akemenestar garaiko zilar eta urrezko ehun eta hirurogeita hamar metalurgia objetuez osatutako bilduma da. K.a. 550 eta K.a. 330 artean datatuak daude. Gaur egun bildumaren zatirik handiena Londres hiriko Britainiar Museoan dago, hiri bereko Viktoria eta Albertoren Museoan dauden pieza batzuk izan ezik.

Amu Daria ibaiaren iparraldeko ibarrean topatu zirela uste da, 1876-1880 artean, gaur egungo Tajikistanen, eta antzinako Baktriana lurraldean; antzina Oxus edo Oxo izena zuen ibai horrek. Bilduma hori da gaur egun arte aurkitu den Akemenestar garaiko altxorrik garrantzitsuena; haren garrantzia ez dago metal preziatuen balio ekonomikoan bakarrik, baita akemenestar urregintzaren ikerketarako duen interesean ere.

Altxorra zalgurdi eta zaldi txikiez, zigiluez, iruditxoez, besokoez, txanpoiez, pitxerrez eta objektu pertsonalez osatua dago. Topatuak izan ondoren, Britainiar Indiako (gaur egungo Pakistango) hainbat saltokitan saldu zituzten eta, azkenik, Augustus Wollaston Franks antikuarioak bildu eta Britainiar Museoari eman zizkion 1897an.

## Kanpo estekak 
* Oxusko altxorra. Britainiar Museoa
Hamlet (1990eko filma)

***Hamlet*** drama filma da, Franco Zeffirelli italiar zinemagileak 1990ean zuzendutakoa. William Shakespeare antzerkigilearen izenburu berdineko *Hamlet* antzezlan eta tragedia ospetsuan oinarritua dago. Mel Gibson, Glenn Close, Alan Bates, Paul Scofield, Ian Holm eta Helena Bonham Carter izan ziren antzezle nagusiak.

Soinu banda Ennio Morricone italiar musikagileak konposatu zuen.

## Argumentua 
Erdi Aroa, Danimarkako Erresuma, Helsingør. Hamlet (Mel Gibson) printzea gaztea Ofeliaz (Helena Bonham Carter) maitemindua dago. Gainera, bere aita Hamlet erregea (Paul Scofield) zenaren heriotza mendekatu nahi du, bere anaia Klaudiok (Alan Bates) tronua bereganatzeko erail eta haren alarguna eta bion ama den Gertrude (Glenn Close) erreginarekin ezkondu baitzen. Bere asmoa lortzeko, Hamletek ero plantak egin jazotako gertakari lazgarriak komediagile ibiltari konpainia batek jendaurrean antzeztuko duen antzezlan batean jasoko ditu, honela aitaren erailketa eta intzestua denon aurrean agerian utziz.

## Aktoreak 
* Mel Gibson: Hamlet printzea
* Glenn Close: Gertrude erregina
* Alan Bates: Klaudio erregea
* Paul Scofield: Hamlet erregearen mamua
* Ian Holm: Polonio
* Helena Bonham Carter: Ofelia
* Stephen Dillane: Horazio
* Nathaniel Parker: Laertes
* Michael Maloney eta Sean Murray: Rosencrantz eta Guildenstern
* Trevor Peacock as The Gravedigger
* Pete Postlethwaite: Erregea antzezten duen aktorea
* Christopher Fairbank: Erregina antzezten duen aktorea
* John McEnery: Osrik
* Richard Warwick: Bernardo
* Christien Anholt: Martzelo

## Kanpo estekak 
* *Hamlet* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Hamlet* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
San Bartolome eliza (Amezketa)

**San Bartolome eliza** Gipuzkoako Amezketa udalerrian dagoen eliza bat da. Bertan, 1764ean Pernando Amezketarra ospetsua bataiatua izan zela erregistratua dago, bere sendotza (1771) eta ezkontza (1790) ere hementxe ospatu zituen.

## kokalekua 
Ergoiena auzoan dago.

## Historia 
1547an eliza berria egiten hasteko lehen eraikuntza lanei ekin zitzaien, baina erabat zutik ikusi arte gorabehera asko izan zen eta bi mende joan ziren. 1740 aldera bukatu zen.

1810. urtera arte Amezketan ere hildakoei lurra elizan ematen zitzaien, hortaz, oraindik ere garai bateko sepulturetan ehortzi zituzten askoren gorpuzkinak elizaren barnean gordetzen dira.

## Eraikina 
Laukizuzen itxura oinplanoa du.

Elementurik baliotsuena bere erretaula barrokoa da, Oiartzungo Jose Zuaznabar arkitektoak egina. Gaur egun elizak duen bigarren elementu aipagarria zera da: oraindik ere 116-117 argizaiola daudela. Antzinako usadioa da hildakoen oroitzapenari argiaren bitartez eustea. Amezketan bizirik dagoen ohitura.

## Kanpo estekak
Club Balonmano Femenino Elda

thumb|250px|1999an liga irabazi zuen taldea.
**Club Balonmano Femenino Elda** Eldako (Alacant) emakumezkoen eskubaloi taldea da, 1985an sortua. Espainiako talde nagusia izan zen 2000. hamarkadan. Gaur egun ere Ohorezko mailan ari da.

## Historia 
1980 hamarkadan Eldako eskoletan eskubaloiak arrakasta handia zuela ikusita, 1985 urtean udalak eskubaloi taldea sortu zuen eta Ángel Sandoval ezarri zuen arduradun. 1992an Ohorezko Mailara igo zen eta 1996an hirugarren egin eta EHF Kopa jokatzeko aukera izan zuen.

Lehenengo liga titulua 1999an lortu zuen eta hurrengo urteetan beste hiru liga eta bi kopa eskuratu zituen. Azkenengo tituluak 2008ko liga eta 2009ko superkopa izan ziren. 2010 urtea ere bikaina izan zuen, ligan bigarren egin eta EHF Kopako finala jokatu baitzuen.

## Palmaresa 
### Espainian: 9 
* Espainiako liga (4): 1999, 2003, 2004, 2008
* Erreginaren Kopa (2): 2002, 2005
* Espainiako Superkopa (2): 2005, 2009
* ABF Kopa (1): 2005
### Europan: 0 
* EHF Kopa (0): finalista 2010an.

## Kanpo estekak
Balonmano Remudas

**Balonmano Remudas** (izen osoa, *Club Balonmano Remudas Isla de Gran Canaria*) Teldeko (Kanaria Handia) emakumezkoen eskubaloi taldea da. Babeslearengatik **Rocasa Gran Canaria ACE** izenaz ezagutzen da eta Ohorezko mailako talde indartsua da.

## Historia 
1978an sortu zen eta 1989an lortu zuen Ohorezko mailara igotzea. Ordutik maila gorenean aritu da baina emaitzarik onenak azken urteetan lortu ditu, 2014, 2015 eta 2016an bigarren eginez Ligan. 2015ean Erreginaren Kopa irabazi zuen eta 2016an Europa mailako txapelketa bat eskuratu du, Emakumezkoen EHF Challenge Cup. 2017an bigarren Erreginaren Kopa irabazi zuen luzapenean Bera Bera gaindituta. 2019an aurreneko liga irabazi zuen eta abuztuan Superkopa.

## Palmaresa 
### Espainian: 10 
* Espainiako liga:
** Txapelduna (1): 2019
** Bigarrena (3): 2014, 2015, 2016
* Erreginaren Kopa (2): 2015, 2017
* Espainiako Superkopa:
** Txapelduna (1): 2019
** Finalista (3): 2014, 2015, 2016

### Europan: 2 
* EHF Challenge Cup:
** Txapelduna (2): 2016, 2019.
** Finalista (1): 2018.

## Kanpo estekak
Skammen

***Skammen*** (euskaraz *Lotsa*) 1968ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Liv Ullmann, Max von Sydow, Sigge Fürst, Gunnar Björnstrand eta Ulf Johansson aktoreek antzeztu zuten.

Filmak eurengan abstraituak bizi diren eta errealitateak harrapatuko dituen bi gizakien istorioa azaltzen du. *Lotsa* filmak Bergmanen filmografian aparteko lekua du, berau filmatu aurretik zenbaitek bere garaiko errealitate politikoa inoiz ez pantailaratu izana leporatzen baitzioten, filma honekin esamesak behin betiko akitu zituen.

Suediako Fårö uhartean filmatu zen.

## Argumentua 
Jan eta Evan Rosenberg (Max von Sydow eta Liv Ullmann) senar-emazte eta musikariak beren herrialdea suntsitzen ari den gerra zibiletik ihes egin eta isolaturik dagoen uharte batean bizitzen jarriko dira. Apatasun eta sotiltasunez bizimodu lasai eta alaia daramate, eta euren kezka bakarra artea da.

Egun batez, soldaduak uhartera iritsi eta aurreko egoera guztia goitik-behera aldatuko da. Bikoteari matxinatuekin kolaboratu izana leporatu eta atxilotu egingo dituzte. Uhartea defendatzeko betekizuna duen militar taldearen burua Jacobin koronela da (Gunnar Björnstrand). Basakeriaz, gerra, «lotsa», uhartean ezarriko da, eta berarekin batera napalm suteak, exekuzioak, sarekadak eta torturak.

## Aktoreak 
* Liv Ullmann – Eva Rosenberg
* Max von Sydow – Jan Rosenberg
* Sigge Fürst – Filip
* Gunnar Björnstrand – Jacobi kolonela
* Birgitta Valberg – Jacobi andrea
* Hans Alfredson – Lobelius
* Ingvar Kjellson – Oswald
* Frank Sundström – Galdetzaile burua
* Ulf Johansson – Medikua
* Vilgot Sjöman – Elkarrizketatzailea
* Bengt Eklund – Zaindaria
* Gösta Prüzelius – Bikarioa
* Willy Peters – Ofizial zaharrena
* Barbro Hiort af Ornäs – Txaluparko emakumea
* Agda Helin – Merchant's wife

## Kanpo estekak 
* *Skammen* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Skammen* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Minatako

thumb|200px
**Minatako** edo **portamina** idazteko eta marrazteko tresna da, tutu estu batean sartutako mina edo grafitozko zotz estu bat, paperean arrastoa duen materiala hain zuzen, duena. Minarekin idaztean agortu egiten da, arkatzaren punta bezalaxe, baina arkatzetan ez bezala ez da txorroskiloarekin zorroztu behar da, minatakoak goian duen gailu batez mina zertxobait gehiago atera baizik. Berrerabilgarria da, mina agortzean, beste mina bat sar baitaiteke tutuan.

## Kanpo estekak
Saitama Wild Knights

Japoniako errugbi talde arrakastatsuenetako bat da, sei aldiz irabazi baitu Liga nagusia. Hasieran Ōta hirian zuen egoitza, baina 2022an Saitamara aldatu zen.

## Historia 
1960an sortua, 2003an iritsi zen maila gorenera, hasieran Sanyo enpresaren babeslearekin (2011ko liga irabazi zuen) eta ondoren Panasonicekin..

## Palmaresa 
* All Japan Rugby (5): 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2013-14, 2015-16
* Japoniako liga (6): 2010-11, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2021, 2022

## Kanpo estekak
Gycklarnas Afton

**Gycklarnas Afton** (euskaraz *Zirku Gaua*) 1953ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da. Åke Grönberg, Harriet Andersson eta Hasse Ekman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Egunsentian, Alberti zirku zahar eta erdipurdikoa beste hiri txiki baterako bidean jarri da. Albert Johansson (Åke Grönberg) zirkuko zuzendaria zalgurdiaren eserlekuan Jens (Erik Strandmark) pailazoarekin batera doa, honek Frost (Anders Ek) pailazo zuriaren Alma emaztea (Gudrun Brost) nola udako egun batez artileriako soldadu talde oso baten aurrean biluzik bainatu zenaren istorioa kontatzen ari zaio.

Albertek ikuslegoa erakartzeko desfile bat antolatu nahi du. Albert eta bere maitalea den Anne (Harriet Andersson) emakumezko zaldunarekin batera hiriko antzokiko zuzendaria ikustera doaz, hark beren antzezle arropak utziko dielakoan. Sjuberg zuzendariak (Gunnar Björnstrand) mespretxuz hartuko ditu, baina azkenean haren antzerki konpainia zirku ekitaldira gonbidatzearen truk arropa mailegatzea onartuko du.

Poliziak hirian barna burututako desfilea geldiaraziko du. Orduan, Albertek iraganean abandonatu zuen bere familia ikustera joango da. Agda emaztea (Annika Tretow) egoera ekonomiko bikainean dagoela topatu eta biak elkarrekin berriz ere bizitzen jartzea proposatuko dio. Baina Adga zirkuaren bizimoduaz eta bere senarraren umiliazioez nazka-nazkaturik dagoenez ezezkoa emango dio.

Desfile aurretik, Annek Frans topatuko du (Hasse Ekman), antzokiko lehen aktore galaia. Albert eta Agdaren topaketaren berri izan eta jeloskor dagoenez, antzokira itzuli eta Frans egoeraz aprobetxatuko da. Albertek adarrak jarri dizkiotela jabetzean Forst pailazoarekin batera edan eta mozkortuko da. Gaueko ekitaldia Albert eta Fransen borrokaldiarekin amaituko da. Albertek aurpegia odolez eta jipoitua izan denez, bere zalgurdian sartu eta bere buruaz beste egiten saiatuko da, baina suizioak porrot egin eta haren lekuan bere amorruaren biktima eta hilik suertatuko dena zirkuko hartz zaharra izango da.

Beste behin ere, zirkua bidean ipiniko da. Anne Albertekin berrelkartu eta urrunduz doazen zalgurdien atzetik abiatuko dira.

## Aktoreak 
* Åke Grönberg: Albert Johansson
* Harriet Andersson: Anne
* Hasse Ekman: Frans
* Anders Ek: Frost
* Gudrun Brost: Alma
* Annika Tretow: Agda
* Erik Strandmark: Jens
* Gunnar Björnstrand: Sjuberg jauna
* Curt Löwgren: Blom

## Kanpo estekak 
* *Gycklarnas Afton* filmaren hasiera ikusgai. Youtube.com 
* *Gycklarnas Afton* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Djävulens öga

***Djävulens öga*** (euskaraz *Deabruaren begia*) 1960ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigilearen fantasiazko film komiko bat da. Jarl Kulle, Bibi Andersson, Stig Järrel, Nils Poppe eta Gunnar Björnstrand aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Deabruak (Stig Järrel) begian bikarioaren (Nils Poppe) alabaren garbitasunak eragindako begitxindor bat du. Hura desegiteko, Don Juan (Jarl Kulle) infernutik Lurrera bidali eta bikarioaren hogei urteko Britt-Marie (Bibi Andersson) neska gaztea maitemindu dezan aginduko dio, honela haren birjinitatea eta maitasunarekiko fedea gal dezan. Halere, neska gazteak Don Juanen sedukzio saiakerei muzin egin eta gertatu beharrekoaren alderantzizkoa jazoko da, alegia, Don Juan neska gazteaz maiteminduko da. Don Juanek lehenbiziko aldiz maitasuna zer den sentitzeak neskarentzat oraindik eta erakargaitzagoa bilakatzen du, hortaz, Don Juan infernura itzuliko da.

## Aktoreak 
* Jarl Kulle: Don Juan
* Bibi Andersson: Britt-Marie
* Stig Järrel: Deabrua
* Nils Poppe: Bikarioa
* Gertrud Fridh: Renata
* Sture Lagerwall: Pablo
* Georg Funkquist: Armand de Rochefoucauld kondea
* Gunnar Sjöberg: Giuseppe Maria de Macopanza markesa
* Gunnar Björnstrand: Aktorea

## Kanpo estekak 
* *Djävulens öga* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Djävulens öga* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Såsom i en spegel

***Såsom i en spegel*** (euskaraz *Ispilu Ilunean Zehar*) 1961eko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Harriet Andersson, Gunnar Björnstrand, Max von Sydow eta Lars Passgård aktoreek antzeztu zuten.

1961eko Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Argumentua 
Lau pertsona bainu bat hartu ondoren itsasotik ateratzen dira: David (Gunnar Björnstrand) idazlea eta alarguna; haren alaba Karin (Harriet Andersson), denboraldika eskizofrenia gaixoentzako ospitalean egona; Martin (Max von Sydow), Karinen senarra, lanbidez medikua; Minus (Lars Passgård), Karinen anaia den hamazazpi urtetako nerabea.

David eta Martinek sareak itsasoan bota dituzte, aldiz anai-arrebak esne bila irten dira. Afarian Davidek laster Suitzara itzuliko dela iragarri die, lehenagotik bertatik etorria zen. Anai-arrebek Minusek idatzitako antzezlan bat antzeztuko dute, gaitzat maitasuna sentitzeko modu bakarra maitasunaz idazten duenaren idazlea du. Egunsentian, David gela batean bere azken eleberria errepasatzen ari da. Karin esnatua dago. Ganberan desagertutako bere munduan dago. Gero aitaren logelan lo egingo du. David eta Minusek sareak ateratzean, Karin esnatu eta aitaren egutegian alabak duen gaixotasuna sendagaitzat duela irakurriko du. David eta Martin gai jakin batengatik uhartetik joango dira. Karinek Martini egutegian irakurritakoa aipatu eta Martinek Davidi sentipen hotzekoa izatea leporatuko dio. Davidek era berean Suitzan bere buruaz beste egiten saiatu zela azalduko dio. Karinek Minusi bere bi munduei buruz hitz egingo dio. Ondoren Minusek Karin hondartzan lehorreratua dagoen txalupa zahar batean topatuko du. David eta Martin uhartera itzultzean, Minusek Karinen nahasmen egoera azalduko die. Martinek helikoptero bat bertaratzea eskatuko du. Ekipajea egingo dute. Karin berriz ere desagertu eta ganberara igoko da. Han, margotutako paperaren atzean dagoen munduari mintzatuko zaio. Lasaigarridun txertoa ipiniko diote eta Karinek bera ikustera etorri den armiarma bati buruz mintzatuko da: "Jainkoa ikusi dut". Karin helikopteroz uhartetik eramango dute. David eta Minus uhartean bakarrik geldituko dira. Jainkoaren maitasunaz solastuko dira. Minusek honakoa dio: "Aitak nirekin hitz egin du".

## Aktoreak 
* Harriet Andersson – Karin
* Gunnar Björnstrand – David
* Max von Sydow – Martin
* Lars Passgård – Minus

## Kanpo estekak 
* *Såsom i en spegel* filmaren iragarkia ikusgai 
* *Såsom i en spegel* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Skepp till Indialand

***Skepp till Indialand*** () 1947ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Gidoia Martin Söderhjelm idazlearen izenburu berdineko *Skepp till India land* antzezlanean oinarritua dago. Holger Löwenadler, Anna Lindahl, Birger Malmsten eta Gertrud Fridh aktoreek antzeztu zuten.

1947ko Canneseko Zinemaldian estreinatu zen. Filma honek korista baten, marinela baten eta haren aitaren arteko amodio-gorroto triangelua agertzen du.

## Argumentua 
Urteak kanpoan igaro ondoren Johannes Blom (Birger Malmsten) etxera itzuli da. Bertan kapitain anker eta alkoholikoa den bere aita (Holger Löwenadler) eta ama (Anna Lindahl) topatuko ditu. Gainera, bere aitaren maitaleaz (Gertrud Fridh) maiteminduko da. Itsu gelditzen den aitak ere gaztea sentitzeko azken aukera ihes egiten ari zaiola sumatuko du, semea lanbidez korista den bere maitaleaz maitemintzen ari baita.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Skepp till Indialand* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Skepp till Indialand* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Amezketako udaletxea

**Amezketako udaletxea** Gipuzkoako Amezketa udalerrian dagoen Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Fernando Amezketarren plazan dago.

## Kanpo estekak 
* Amezketako Udal webgunea
Albert Bierstadt

**Albert Bierstadt** (Solingen, Alemania, 1830eko urtarrilaren 7a - New York, AEB, 1902ko otsailaren 18a) alemaniar jatorriko estatubatuar margolaria izan zen, AEBetako Mendebaldeko berebiziko irudiengatik ospetsua.

## Bizitza 
Bi urte zituela, 1833an, gurasoak eta anaiak New Bedford, Massachusettsa joan ziren, garai hartan bale ehizaren inguruko industriagatik hiri garrantzitsua. Bierstadt autodidakta modura hasi zen marrazten eta margotzen. Dagerrotipoan eta hastapenetan zegoen argazkigintzan ere interesa izan zuen; izan ere bere anaia lanbidez argazkilaria zen.

1853an Alemaniara itzuli zen Johann Peter Hasenclever margolari ospetsuaren ikasle izateko asmotan, izatez urruneko ahaidea. Düsseldorfa heldu eta zuela gutxi zendu zela jakin zuen. Hasenclever-en lagunek Bierstadt-en kargu egin ziren eta 1853tik 1857 urte bitartera, Düsseldorfeko Kunstakademie-n paisaia pintura ikastea lortu zuten, bertan besteak beste Carl Friedrich Lessing eta Andreas Achenbach irakasle izan zituen. Geroago Emanuel Leutze eta beste bi estatu batuetar margolariekin batera, Alemania, Suitza eta Italian barrena paisaia margoak egiten aritu izan ziren. Bidai hauetan Bierstadt-ek marrazki asko egin zituen eta ondoren bere estudioan olioz egindako lan handiak egiteko erabili zituen. Berak eginiko margo-oihal erraldoiak bere lanaren ezagugarri bihurtu ziren.

1859an AEBetako Mendebaldera bidaiatu zuen, eta han Mendi Harritsuen ikuspegi ikusgarrien lanak egiteko baliatu zen.
[thumb|"Yosemite Aranean", [1872an]]
Bere bizitzako azken urteetan, estatubatuetarrek inpresionismoa goresten hasi eta bere lana zaharra eta modaz iragana zela iritzi zuten eta horrela bere lana erabat alde batera utzi zuten. 

Bere lanik ezagunenak *Rocky Mountains* (1863) eta *La Merced ibaia, Yosemite harana* (1866) dira, biak New York-eko Metropolitan Museum of Art-en ikusgai.

## Iruditegia 

Albert Bierstadt - Grizzly Bears.jpg|*Grizzly hartzak*
Albert Bierstadt - Winter landscape.jpg|*Neguko paisaia*
Albert Bierstadt - Indian Canoe.jpg|*Txlupa indiarra*
Albert Bierstadt - Sioux Village near Fort Laramie.jpg| *Sioux herria Fort Laramietik gertu*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* White Mountain paintings by Albert Bierstadt
* Albert Bierstadt Biography and Images: Hollis Taggart Galleries
* Museum of Nebraska Art MONA Moment
San Joan Bataiatzailearen eliza (Alegia)

**San Joan Bataiatzailearen eliza** Gipuzkoako Alegia udalerrian dagoen eliza bat da.

## Kokalekua 
Herrigune edo Alde Zaharrean dago. Herriko alde zaharreko kale nagusiak, eliza ondotik pasatzen denak herriko zaindariaren izena hartzen du.

Irudi:Alegia 14.JPG|Eliza.
Irudi:Alegia - Iglesia de San Juan Bautista 4.jpg|Ataria.
Irudi:Alegia - Iglesia de San Juan Bautista 5.jpg|San Joan Bataiatzailearen irudia.
Irudi:Alegia - Iglesia de San Juan Bautista 6.jpg|Alboko ikuspegia.

## Historia 
1643an eraikia izan zen, aurrez jada eliza txikiago bat zegoen lekuan.

## Eraikina 
Estilo gotiko-neoklasikoa du, batik bat bigarrena gailentzen delarik. Herriko zaindari San Joan Bataiatzailearen irudia dago aldarean, XVIII. mendean Ventura Rodríguezek egina. Horrez gain, bertan, Kristoren taila gotiko bat ere gurtzen da, hain zuzen ere, Gipuzkoako taila onenetarikotzat jotzen dena. Halaber, Arantzazuko Ama Birjinaren zur polikromatuzko irudi bat ere badago.

Barnean, Cavaille-Coll organo ikusgarria du, Jose Manuel Lopetegik emana, 1881ean lehendabiziko aldiz erabili zen eta gerora zaharberritua izan da.

## Kanpo estekak