open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emmanuelle Laborit

**Emmanuelle Laborit** (Paris, 1971ko urriaren 18a) frantziar aktorea eta International Visual Théâtreren zuzendaria da. 1994an arrakasta handia izan zuen autobiografia argitaratu zuen, *Le cri de la mouette* izenekoa.

## Biografia 
Gorra jaiotzez, zientzilari ospetsu baten alaba da (Henri Laborit (1914-1995), zazpi urtekin zeinu hizkuntza deskubritu zuen eta horrek komunikatzeko aukerak ireki zizkion. Antzerki munduan sari asko eskuratu ditu. Horrela, 1993 an Molière Saria jaso zuen, Mark Medoff idazlearen *Les Enfants du Silence* lanean eginiko paperagatik. Emmanuelle izan zen Frantziako lehenengo aktore gorra sari hori eskuratuz. Horri esker Frantziako zeinu hizkuntzaren enbaxadorearen titulua merezi izan du.

Alfredo Corradok sortutako International Visual Theatreren partaidea, 2003tik antzokiaren zuzendaria da. Zentro hau 2007tik Pariseko Cité Chaptalen dago. Antzoki hori zeinu hizkuntzarekin lotutako ikerketa artistiko, linguistiko eta pedagogikoen benetako laborategia da. Antzeztutako lehenengo obra izan zen William Shakespeareren *King Lear* lanaren moldaketa zeinean Emmanuelle Laboritek Cordeliaren papera egin zuen.

## Liburua 
* Emmanuelle Laborit (Marie-Thérèse Cunyrekin batera): *Le Cri de la mouette*, Éditions Robert Laffont, Collect. Vécu, SA, Paris, 1994 ().

## Filmografia 
### Zineman 
* 1995 : *Le Toit du monde*, Felipe Vegarena
* 1996 : *Au-delà du silence*, Caroline Linkena
* 1997 : *La Vie silencieuse de Marianna Ucrìa*, Roberto Faenzarena
* 1997 : *Un air si pur...*, Yves Angelorena
* 2000 : *Retour à la vie*, Pascal Baeumlerrena
* 2000 : *Marie-Line*, Mehdi Charefena
* 2001 : *Amour Secret*, Christoph Schaubena
* 2002 : * - September 11*, Youssef Chahine, Amos Gitai, Alejandro González Iñárritu, Shohei Imamura, Claude Lelouch, Ken Loach, Samira Makhmalbaf, Mira Nair, Kilian Richard, Sean Penn eta Danis Tanovicena

### Telebistan 
* 1994 : *3000 Scénarios contre un virus*
* 1996 : ''Le Propre de l'homme*
* 2001 : *L'Ami Fritz*

### Antzerkian 
* 1992 : *Les Enfants du Silence*
* 1993 : *Les Enfants du silence*
* 2008 : *Pour un oui ou pour un non*
* 2009 : *Parole perdue'' opera
Formula (logika)

Logikan, **formula**, zehatzago **ongi eratutako formula**, hizkuntza formal batean adierazitako hitz edo objektu sintaktiko bat da.
Tintin Amerikan

**Tintin Amerikan** () Tintinen abenturen 3. bilduma da, Hergék idatzi eta marraztutakoa. Istorioaren lehen zatia Chicagon gertatzen bada ere, non protagonistak gangsterrei eta hiltzaileei aurre egiten dien, istorioa egilea bere haurtzaroan hainbeste txunditu zuen indiar herriaren ingurukoa ere bada. Tintinen komikien artean, benetako pertsona bat bere benetako izenarekin agertzen den bakarra da: Al Capone. Gainontzekoetan, benetako pertsonetan inspiratutako baina izena aldatutako pertsonaia batzuk agertzen dira.

## Argitalpen ibilbidea 
Abentura hau Le Petit Vingtièmen 1931ko irailak 3ko zenbakian argitaratzen hasi zen, urte bete baino gehiagoz hedatuz, asteko bi plantxako erritmoan. Tintin Kongon izeneko bildumaren eredua jarraituz, bildumaren kolorezko bertsioa, 1945ean berriz erabat marraztua izan zena, jatorrizkoarekiko nahiko leiala da. Beti bezala, Hergék, uneoro, irudien eraginkortasun narratiboa hobetzea bilatu zuen.

Kolorezko edizioan, egileak biñeta batzuk irauli zituen irakurleak errazago ulertzeko. Komikigile bezala lortu zuen esperientzia probestuz, Hergék bere gaztaroko komikietako akastzat jotzen zituenak aldatu zituen: askotan, galdera baten erantzuna galdera bera baino lehenago irakur zitekeen, edo pertsonaia bat orrialdearen ezkerraldera korrika egiten ikus zitekeen, hala, pertsonaia bere pausoetan atzera egiten ari zenaren itxura emanez. Tintinen lehen bilduma guztietan bezala, lanak jorratzen diren gaiei buruzko dokumentatze falta nabarmena erakusten du egilearen beranduagoko lanekin alderatuz. Hain zuzen ere, Hergé lanez lepo zegoen Le Petit Vingtièmen eta istorio honetako dokumentatze falta 1930eko hamarkadan Europan Amerikari buruz zeuden mitoekin ordezten du (gangsterrak, indiarrak, behizainak...).

1973an bilduma lehen aldiz argitaratu zen Estatu Batuetan argitaratzaileek agindutako eduki aldaketekin, atzean agertzen diren azal beltzeko pertsonaia batzuk ezabatuz, azal zuriko haur bat zaintzen ari den umezain beltz bat kasu, umezain hau emakume zuri bategatik aldatuz.

## Istorioa 
Istorioak Tintinek Estatu Batuetan dituen abenturak kontatzen ditu. Estatu Batuetara iristen denean Al Caponeren gangsterrek bahitzen dute, nortzuk kazetari arriskutsutzat hartzen duten. Handik gutxira ihes egitea lortzen du eta beste gaizkile talde arriskutsu batzuei aurre egin beharko die.

Istorioaren bigarren zatian, indiarrekin dagoenean, bildumako eszenarik polemikoenetako bat agertzen da: estatubatuar soldaduek indiarrak baionetekin erasotzen dituzte hauen lurraldeetatik botatzeko petrolio putzu bat aurkitu ondoren. Eszena honen ondorioz, argitaratzaile gehienek Hergéri aldatzeko eskatu zioten.

## Balorazioa 
Bilduma honek westerna eta zine beltzaren arteko uztarketa bat dirudi. Hergéren lana oraindik gagez eta nahiko inozotasun adierazten duten elementuz betea dago; alabaina, Tintin Amerikan bilduman AEBetako indiarrek jasaten duten egoerari eta kapitalismoaren arlo batzuei buruzko kritika ere aurki daiteke.

2008ko apirilean azalaren akuarelazko jatorrizkoa 177.000 eurotara iritsi zen enkante batean, errekor bat bere garaian.

## Kanpo estekak
Gerben Karstens

**Gerben Karstens** (Leiden, 1942ko urtarrilaren 14a  Dongen, 2022ko urriaren 8a) herbeheretar txirrindulari izan zen, profesionala 1965 eta 1980 artean. Bere lorpenik handienak Itzuli Handietan lortu zituen, Espainiako Vueltan 14, Frantziako Tourrean 6 eta Italiako Giroan etapa 1 irabaziz.

Profesionaletara pasa aurretik 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen taldekako erlojupeko proban bere herkide Evert Dolman, Jan Pieterse eta Bart Zoetekin batera.

## Palmaresa 
## Taldeak 
* Televizier (1965 &ndash; 1967)
* Peugeot-BP-Michelin (1968 &ndash; 1970)
* Goudsmit-Hoff (1971)
* Rokado (1972 &ndash; 1973)
* Bic (1974)
* Gitane-Campagnolo (1975)
* TI-Raleigh (1976 &ndash; 1978)
* De Vleeschmeesters (1979 &ndash; 1980)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Itsas Alpeetako eta Varko Tourra

**Itsas Alpeetako eta Varko Tourra** (), lehen **Haut-Varko Tourra** deitua, Frantziako Var departamenduan urtero otsailean ospatzen den etapakako txirrindularitza proba bat da.

1969tik ospatzen da. 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da .1 mailan (2.1 zenbaita etapatakoa denean eta 1.1 etapa bakarrekoa denean). Frantziako Txirrindularitza Koparen zati izan zen egun bakarrean ospatzen zenean.

Proba beti izan da etapa bakarrekoa, 1987, 2009 eta 2010eko edizioetan izan ezik, hiru edizio horietan bi etapa izan baitzituen. Helmuga beti izan da Draguignan.

Joop Zoetemelk da proba honetan garaipen gehien lortu dituena, hiru aldiz irabaziz.

## Palmaresa 
## Palmaresa herrialdeka 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
1975eko Italiako Giroa

**1975eko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 58. edizioa izan zen. 1975eko maiatzak 17 eta ekainak 7 artean ospatu zen, horietako bi bikoitzak izan ziren 21 etapatan banatutako 3933 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Milanen hasi eta Stelvioko igarobidean amaitu zen.

90 txirrindularik hasi eta 70ek amaitu zuten proba.

Garailea Fausto Bertoglio izan zen, proba, batez beste, 35,266 kilometro orduko abiaduran bete zuelarik.

Puntukako sailkapena Roger de Vlaeminckentzat izan zen, mendikoa Andrés Olivarentzat, eta taldekakoa Brooklinentzat.

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Kanpo estekak
Wake Up (Rage Against the Machine)

**Wake Up** (euskaraz *Iratzarri*) Rage Against the Machine estatubatuar musika taldearen abesti bat da. Abesti hau 1992an izen bereko *Rage Against the Machine* diskoaren barnean kaleratu zuten.

## Kanpo estekak 
* *Wake Up* abestia entzungai
L'Auditori

'''L'Auditori** edo **Bartzelonako Auditorioa''' Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen auditorio bat da. Plaça de les Glòries Catalanes plazan dago, Kataluniako Antzoki Nazionalaren alboan, eta Rafael Moneo nafar arkitektoaren lana da. 1990an eraikitzen hasi eta 1999ko martxoaren 22an inauguratu zen.

Eraikinaren barnean lau areto daude: 1. Pau Casals aretoa (2.200 eserleku), 2. Oriol Martorell aretoa (600 eserleku), 3. Tete Montoliu aretoa (400 eserleku) eta 4. Alicia de Larrocha aretoa (152 eserleku)

## Iruditegia 

Irudi:Auditori de Barcelona.jpg|Areto nagusia.

## Kanpo estekak 
* Bartzelonako auditoriaren webgunea
1919ko Frantziako Tourra

**1919ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 13. edizioa izan zen. 1919ko ekainak 29 eta uztailak 27 artean ospatu zen, 15 etapatan banatutako 5560 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Firmin Lambotek, batez beste, 24,05 kilometro orduko abiaduran bete zuena. 68 txirrindularik hasi eta 10ek amaitu zuten proba.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Full Moon, Dirty Hearts

***Full Moon, Dirty Hearts*** (euskaraz: Ilargi betea, Bihotz Zikinak) INXS australiar musika taldearen bederatzigarren kantu bilduma da. 1993ko azaroan kaleratu zen Atlantic Records diskoetxearen bidez. Bere musika norabidean aldaketa berri bat adierazten du, soinu gordin eta distortsionatuago batera hurbiltzeko asmoz. Diska honetan Ray Charles mitikoaren eta The Pretenders taldeko liderra den Chrissie Hynderen partehartzea dago.

## Kantuak 
# "Days Of Rust" – 3:08
# "The Gift" – 4:04
# "Make Your Peace" – 2:40
# "Time" – 2:52
# "I'm Only Looking" – 3:31
# "Please (You've Got That...)" (Ray Charlesekin) – 3:02
# "Full Moon, Dirty Hearts" (Chrissie Hynderekin) – 3:29
# "Freedom Deep" – 3:59
# "Kill the Pain" – 3:00
# "Cut Your Roses Down" – 3:28
# "The Messenger" – 3:28
# "Viking Juice" – 3:12

## Singleak 
* "The Gift"
* "Please (You've Got That...)"

## Kanpo estekak
KV40

**KV40** Egiptoko Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da, KV26tik gertu dagoena, uadiaren hegomendebaldeko adarraren hegoaldeko zatian. Egiptoko XVIII. dinastiaren garaikoa dela kalkulatzen da.

Ez da ezagutzen norentzat egin zen, baina errege familiako kidea ez zela uste da. Hilobia oso egoera txarrean eta hondakinez betea aurkitu zen. Soilik putzuaren goikaldea da irisgarria. 1899an industu zuen Victor Loretek, baina ez zuen bere aurkikuntzei buruzko txostenik argitaratu.

## Deskribapena 
Iparralderantz orientatua dago,Qenako gobernazioan, bere garaian Uaset (zetrua) izan zena, Goi Egiptoko laugarren nomoa.

## Kanpo estekak
Du hast

***Du hast*** (euskaraz *Hik Duk/Dun*) Rammstein alemaniar musika taldearen abesti bat da. Abesti hau 1997an izen bereko *Sehnsucht* diskoaren barnean kaleratu zuten.

## Kanpo estekak 
* *Du hast* abestia entzungai
Victor Loret

**Victor Loret** (1859ko irailak 1-1946ko otsailak 3) frantziar egiptologo eta naturalista bat izan zen.

## Biografia 
Egiptologia Parisko *École pratique des hautes études*en ikasi zuen Gaston Masperorekin. 1881ean Egiptora bidaiatu zuen, Kairorako Frantziar Arkeologia Misioko lehen ikertzaileetako bat izan zelarik.

1883an Tebasn Eugène Leféburerekin lan egin zuen zenbait hilobiren apaindura eta idazkunen azterketan, itxuraz, hau izan zelarik Erregeen Haranarekin izan zuen lehen kontaktua. 1897an Antigoalekotasunen Zerbitzuko nagusi bihurtu zen, eta 1898an Amenofis II.aren hilobia aurkitu zuen, KV35a.

Gainera, Loretek aurkitu edo industu zituen Erregeen Haraneko honako hilobi hauek: KV32, KV33, KV34, KV35, KV36, KV38, KV40, KV41 eta KV42.

Bere ikasleak Pierre Montet, Charles Kuentz, Henri Gauthier, Eugene Devaud eta Alexandre Varille izan ziren, ondoren egiptologo ospetsuak izango zirenak.

Hil ondoren, bere liburutegia eta argazkiak Lyongo Unibertsitatean utzi ziren, eta bere ohar filologikoak gaur egun Institute de Francen dago, Parisen, alabaina, bere fitxategi gehienak bere ikaslerik gogokoenetako bat zen Alexandre Varillen eskuetan amaitu zuten. Honen heriotzaren ondoren, 1951n gertatu zena, bere familiak saldu zituen, eta 2002an Milango Unibertsitateak erostea lortu zituen.

## Lanak 
* ''L'Égypte aux temps des pharaons*, 1898
* *Le tombeau d'Aménophis II et la cachette royale de Biban el-Molouk*, n°3, pp.98-112, BIE, Kairo, 1899
* *Le tombeau de Thoutmès III à Biban el-Molouk*, n°3, pp.91-97, BIE, Kairo, 1899
* *L'oryx dans l'ancienne Égypte, étude sur le nom égyptien de l'oryx* (A. Bonnetekin), H. Georg, Lyon, 1908

## Ohoreak 
### Eponimoak 
* (Alstroemeriaceae) *Bomarea loretii* Kraenzl.
* (Amaryllidaceae) *Narcissus loretii* Rouy
* (Apiaceae) *Anthrichaerophyllum × loretii'' (Rouy & E.G.Camus) P.Fourn.

## Laburdura 
**V. Loret** laburdura Victor Loret landareen sailkapen zientifikoan autoritate bezala adierazteko erabiltzen da.

## Erreferentziak
Gaston Maspero

**Gaston Maspero** (1846ko ekainak 23-1916ko ekainak 30) frantziar egiptologo bat izan zen.

## Biografia 
Frantzian errefuxiatutako italiar gurasoen semea, Gaston gaztaroan frantziar nazionalizatu zen. Ikasle bikaina, laster frogatu zuen Historiarako gaitasuna. Auguste Mariettek Maspero gaztea hieroglifoen azterketan abiarazi zuen, bere interesa piztuz.

Irakasle bezala, egiptologia klaseak eman zituen *École pratique des hautes études*en eta egiptoar filologia eta arkeologiakoak *Collège de France*n.

Egipto 1880an bisitatu zuen, Frantziar Misioaren kide bezala (beranduago Ekialdeko Arkeologiako Frantziar Institutua). *Egypt Fundation Society*ren sortzailea izan zen Amelia Edwardsen laguna izan zen, baita William Mathews Flinders Petrieren lanen bultzatzaile handia ere. ''Service d'Antiquités Égyptiennes* zuzendu zuen 1881 eta 1914 artean. Egiptologiaren gertakaririk garrantzitsuenetako baten garaian bizi izan zen, DB320 hilobiaren aurkikuntza Deir el-Baharin, honen espoliazioa eragotziz.

## Argitalpenak 
Bere argitalpenik nabarmenen artean bere *Histoire ancienne des peuples de l'Orient classique* dago, hiru liburutan Ekialde Ertainaren historia guztia zeharkatzen duena, sorreratik Alexandro Handiak konkistatu zuen arte. *Histoire des peuples de l'Orient*ek helburu bera du, sei edizio argitaratu zirelarik. *Études de mythologie et d'archéologie égyptiennes'', 1893koa, jatorrian zenbait aldizkaritan argitaratutako entsegu eta artikulu bilketa bat da, garrantzitsua egiptoar mitologiaren historiari egin zion ekarpenagatik.
Tenaruko gudua

**Tenaruko Gudua**, batzuetan **Ilu Ibaiko Gudua** edo **Alligator Errekako Gudua** deritzona, Guadalcanal uhartean gertatu zen 1942ko abuztuaren 21ean. Bigarren Mundu Gerrako Ozeano Bareko Kanpainako lehorreko gudu hartan, japoniar armada aliatuen aurka (batez ere marineak) borrokatu zen. Guadalcanalgo kanpainako japoniarren lehenengo erasoaldia izan zen.

Guduan, Alexander Vandegrift jenerala buru nagusia zeukanten marineek buru egin zioten, Kiyonao Ichiki koronelaren "Ichiki" erregimentuko lehenengo taldearen erasoari. Marineak Henderson zelaia defendatzen zuen Lunga perimetroa zaintzen ari ziren. Aireportu hura, abuztuaren 7ko lehorreratzeetan hartu zuten aliatuek. Ichikiren unitatea Guadalcanalera bidali zuten aliatuak uhartetik egozteko eta aireportua berreskuratzera.

Guadalcanalgo aliatuen indarra gutxietsiz (une hartan 11.000 soldadu), Ichikiren unitateak marineen posizioen aurkako buruz buruko erasoa abiatu zuen, Lunga perimetroko Alligator errekaren ekialdean. Ichikiren erasoa atzera bota zuten japoniar galera handiekin. Marineek, argitu orduko, bizirik atera ziren Ichikiren soldaduei eraso egin zieten, eta askoz gehiago hil zuten. 917 soldadutatik, 128 baino ez ziren bizirik atera lehenengo eraso hartan.

Gudu hura, Guadalcanalgo kanpainan japoniarrek egin zituzten hiru eraso orokorren lehendabizikoa izan zen. Tenaruren ostean, japoniarrak aliatuen indarrak uste baino handiagoak zirela konturatu ziren eta soldadu gehiago bidali zuten Henderson zelaia berreskuratzeko.

## Kanpo estekak
Teatre Apolo

**Apolo antzokia** () Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen antzoki bat da. Hain zuzen ere, Avinguda del Paral·lel etorbidean kokatzen da, El Poble-sec auzoan. Aurreko Apolo antzoki zaharra 1901an eraitsia izan zen eta gaur egungo antzokia 1904ko urriaren 19an inauguratu zen. Gaur egun mota askotako ikuskizunak eskaini ohi ditu.

## Ikuskizunak 
* 1954. *Guerra al amor*.
* 1957. *Mi mujer no es mi mujer*
* 1959. *Irma la dulce*.
* 1960. *Llévame contigo*.
* 1961. *Se necesita un marido*
* 1964. *Mujeres artificiales*.
* 1968. *Las atrevidas*.
* 1969. *¡Esta noche...sí!*.
* 1969. *Tres mujeres para mi*.
* 1970. *Pili se va a la Mili*.
* 1970. *Una rubia peligrosa*.
* 1972. *Venus de fuego*.
* 1974. *Yo soy la tentación*.
* 1979. *Seductora*.
* 1980. *La dulce viuda*.
* 1984. *Deseada*.
* 1993. *Taxi, al Apolo*.

## Kanpo estekak 
* Apolo antzokiaren webgunea
Ama jainkosa

[thumb|300px|[Venus Willendorfekoa, **Ama Jainkosa** irudikatzen omen duena.]]
**Ama Jainkosa**, batzuetan **Ama Lurra** ere deitua, munduko hainbat mitologia eta erlijiotan naturarekin, lurrarekin, emankortasunarekin eta amatasunarekin lotzen den jainkosa nagusia da. Kasu askotan, naturaren eta munduaren sortzaile gisa gurtzen da.

Jainkosa asko lotu dira amatasunarekin eta bide batez, Ama jainkosa gisa identifikatu dira antropologia modernonaren ikuspegitik. "Ama Jainkosa" arketipoa amatasunarekin eta ugalkortasunarekin zerikusia duten jainkosa askorekin identifikatu da, nahiz eta horietako askok beste funtzio batzuk ere bazituzten.

Egungo ikerlari asko, jainkosa tipologia honekiko kritikoak dira. Honela dio Julio Amador Bechek, bere artikuluan:Erlijioaren benetako aniztasuna ez dute kontuan hartu idazle modernoek, antzinako erlijioa “berreskuratzera” bideratuta baitzeuden, Jainkosa erdigunean jarriz (Goodnick, 1998: 63). Onartu dute “Jainkosa Handia”, “Ama jainkosa" edo “Ama-Lurra” izeneko jainkosa arketipiko bakarra egon zela, eta aurrez pentsatutako molde horren barruko jainkosa zahar guztiak indarrez kateatzen saiatu dira (1998: 63). Esan daiteke kontzeptu hori geure kultura monoteistaren emaitza dela, Maria bezalako jainkozko irudi multidimentsional bakar batek baldintzatua; beraz, jainkosa zaharren panteoi aberats eta amorfoa Jainkosa monolitiko bakar baten alderdi hutsetara murrizteko joera dute (1998: 63).Ama jainkosa, dena den, asko zabaldu den kontzeptua izanik, tipologia ezberdinekin identifikatu izan dela esan daiteke. Britannica entziklopediak, honela definitzen du: Jainkosa amak, mota berezi bat bezala, Ama Lurrarekin sarritan nahastu izan da. Ama jainkosa bizitasun-iturri espezifikoa da, eta aldian-aldian koitoaren mende jarri behar da; Ama Lurra, berriz, irudi kosmogonikoa da, edozeren iturri emankorra. Aldiz, jainkosa amak indibidualak dira, karaktere desberdinak dituzte, gazteak dira, ez dira kosmogonikoak eta oso sexualak dira. Arrak paper ez hain garrantzitsua jokatzen badu ere, askotan ernaltzaile huts bihurtzen bada ere, jainkosa amak pare jainkotiar baten parte izaten dira, eta haren mitologiak jainkosaren eta haren bikotekidearen (sarritan gizakia) gorabeherak kontatzen ditu.Ama Jainkosa gisa identifikatu dute, besteak beste, Paleolitiko emakume itxurako eskulturatxoek (Venus izena eman zaiena), Egiptoko Isisek eta Hathorek, Anatoliako Cibelek, Irlandako Anannek (edo Anu, edo Dana edo Danu), Greziako Afroditak, azteken Coatlicuek, eta abarrek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ivan Nikčević

**Ivan Nikčević** (, Nikšić, Jugoslavia, 1981eko otsailak 11) Cuatro Rayas Valladolid taldean ezker muturreko postuan jokatzen duen serbiar eskubaloi jokalari bat da. Serbiako eskubaloi selekzio nazionalean ere jokatzen du.

Nikčevićek bere lehen kontratu profesionala Belgradoko Izar Gorriarekin sinatu zuen. Serbiarrekin behin izan zen liga eta kopako txapeldun, eta denbora horretan selekzioarekin behin jokatu zuen. 2005ean Espainiara joatea erabaki zuen, ASOBAL Ligan BM Altearekin jokatzeko. 2007ko udan, talde honek, arazo ekonomikoen ondorioz, lehen mailako talde bezala bere lizentzia erretiratu zuen, eta Balonmano Ciudad de Almeríak kontratatu zuen jokalaria. Urte bete beranduago, Portland San Antoniok fitxatu zuen, Adrián Crowleyren truke. 2011n Club Balonmano Valladolid taldeak fitxatu zuen Håvard Tvedten norvegiarra ordezkatzeko.

Serbiako selekzioarekin 2010 eta 2012ko Europako txapelketak jokatu ditu, azken honetan zilarrezko domina lortuz. 2011ko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa ere jokatu zuen. Egundaino 79 nazioarteko partida jokatu ditu, 298 gol sartuz.

## Taldeak 
* Izar Gorria (1999-2005)
* BM Altea (2005-2007)
* BM Ciudad de Almería (2007-2008)
* Portland San Antonio (2008-2011)
* Cuatro Rayas Valladolid (2011-egundaino)

## Palmaresa 
### Izar Gorria 
* Serbiako Liga (2004)
* Serbiako Kopa (2004)

### Selekzio nazionala 
#### Europako Txapelketa 
* 15px Zilarrezko domina 2012ko Gizonezkoen Europako Eskubaloi txapelketan.
1645 Waterfield

**1645 Waterfield** asteroide gerrikoan aurkitutako 1645. asteroidearen izena da. 1933ko uztailak 24an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1933 OJ** zen.

## Kanpo estekak
1976ko Italiako Giroa

**1976ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 59. edizioa izan zen. 1976ko maiatzak 20 eta ekainak 12 artean, horietako bi bikoitzak izan ziren 22 etapatan banatutako 4162 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Catanian hasi eta Milanen amaitu zen.

120 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 12 taldetan banatuta. Proba 86k amaitu zuten.

Garailea Felice Gimondi izan zen, proba, batez beste, 34,692 kilometro orduko abiaduran bete zuena. Bere hirugarren eta azken giroa izan zen.

Kas taldeko Juan Manuel Santisteban Catanian hil zen maiatzak 26an horretatik oneratzerik lortu ez zuen garezurreko traumatismo larri bat eragin zion erorketa oso larri baten ondoren. 1952ko Italiako Giroan Orfeo Ponsin hil ondoren, Santisteban izan zen Italiako Giroan hil zen bigarren txirrindularia.

Puntukako sailkapena Francesco Moserrentzat izan zen, mendikoa Andrés Olivarentzat, gazteena Alfio Vandirentzat eta taldekakoa Brooklinentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
### Sailkapen orokorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baile

Hasieran, **bailea** errege edo jaunaren administrazioaren lanbidea izan zen, errege edo jaunaren izenean justizia ematen zuena eta administrazioa kontrolatzen zuena hain zuzen ere. Bere jurisdizkziopean zegoen eremuak **bailego** zuen izena.

## Historia 
Lehendabiziko bailegoak XIII. mendean Filipe II.a Frantziakoak eratu zuen. Baileen boterea hain zabala zen ezen kapetarrek murriztu egin behar izan baitzuten, hainbeste gehiegikeriak egiten zituzten eta. XVI. mendean jadanik ohorezkoa besterik ez zen eta Karlos IX.a Frantziakoak 1560an *robe courte* funtzionario bilakatu zituen. Kargua mendebaldeko Europako hainbat herrialdetan erabili zuten: Ingalaterrako Erresuman (*bailie*), Flandrian (*bailli*), Suitzako Konfederazio Zaharrean (*vogt*), Katalunian (*battle*) eta abar.

Egun hitza oraindik erabiltzen dute, batez ere, anglo-saxoi herrialdeetan epaileak laguntzen duten ofizial batzuk izendatzeko.

## Euskal Herrian 
Lapurdin, kapitain, epaile eta zerga-biltzaile zen, baina 1489tik aurrera eginkizun militar soila izan zuen. Jaraunspeneko kargua zen eta Iraultza Frantsesa arte iraun zuen.

Zuberoan, justiziak jazarritako pertsonak atxilotzeaz arduratzen zen kargu publikoa izan zen, XVIII. mendera arte indarrean egon zena. Bi (batzuen ustez hiru) ziren, Mauleko kapitainak aukeratuak.

Nafarroa Beherean, Ostibarre eta Amikuzeko gorteetako erregeorde eta mahaiburua izan zen.

Nafarroa Garaian, merindade batzuetako barruti bakoitzeko burua izan zen. Zergak biltzea eta justiziak jazarritako pertsonak atxilotzea zen haien zeregina.

## Frantzian 
Baileak (Frantzia iparraldean) edo seneskalak (Frantzia hegoaldean) erregearen ordezkari zuzenak izan ziren, botere juridiko eta administratiboak zituztenak, eta erregearen erabakiak probintzietan betearazteko arduradunak.

## Erresuma Batuan 
Normandiarrek baile izendatu zituzten saxoien ak eta epaitegi baten erabakiak gauzatzea zuten helburu. Denboraren poderioz, epaitegi nagusietan, ek ordezkatuak izan ziren.

## Herbehereetan eta inguruko herrialdeetan 
Flandrian, Zeelandan, Herbehereetan, Hainauten eta iparraldeko Frantzian funtzionarioak ziren, herri batean agintariaren ordezkariak zirenak. Adibidez, Flandriako kondeak hirietan baileak izendatzen zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1977ko Andaluziako Itzulia

**1977ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 24. edizioa izan zen. 1977ko otsailak 12 eta 18 artean ospatu zen, horietako hiru bikoitzak izan ziren 7 etapatan banatutako 844 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Malagan hasi eta amaitu zen.

Garailea Dietrich Thurau izan zen, sailkapen orokorra baita zortzi etapa garaipen eskuratu zituelarik. Proba, batez beste, 39,602 kilometro orduko abiaduran bete zuena, erregulartasunaren sailkapena ere irabaziz. Mendiko sailkapena Bert Pronkentzat izan zen, tarteko helmugena Jesús Suárez Cuevasentzat eta taldekakoa Ti-Raleighentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
2011ko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa

**2011ko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa** Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketaren 22. edizioa izan zen. Suedian ospatu zen 2011ko urtarrilak 13 eta 30 artean Nazioarteko Eskubaloi Federakuntzak eta Suediako Eskubaloi Federakuntzak antolatuta. 24 selekziok parte hartu zuten. Garailea, 2009ko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketan bezala, Frantziako Eskubaloi selekzio nazionala izan zen.

## Egoitzak 

## Taldeak 

## Lehen fasea 
Talde bakoitzeko lehen hirurak fase nagusira pasatzen dira. Gainontzeko taldeek euren artean 13.etik 24.erako postuengatik jokatzen dute.

### A Taldea 

* Emaitzak

* (¹) –  Kristianstaden .
* (²) –  En Lunden.
* (³) –  Suediako tokiko ordua (UTC+1).

### B Taldea 

* Emaitzak

* (¹) –  Norrköpingen.
* (²) –  Linköpingen.
* (³) –  Suediako tokiko ordua (UTC+1).

### C Taldea 

* Emaitzak

* (¹) –  Malmön.
* (²) –  En Lunden.
* (³) –  Suediako tokiko ordua (UTC+1).

### D Taldea 

* Emaitzak

* (¹) – Guztiak Göteborgen.
* (²) –  Suediako tokiko ordua (UTC+1).

## Azken fasea 
**Finalerdiak**
*  26 - 29  2011/01/28
*  28 - 24  2011/01/28

**Finala**
*  37 - 35  2011/01/30

**3. eta 4. postuak**
*  23 - 24  2011/01/30

### Finalerdiak 
* (¹) –  Malmön.
* (²) –  Kristianstaden.
* (³) –  Suediako tokiko ordua (UTC+1).

### 11./12. postuak 
### 9./10. postuak 
### 7./8. postuak 
### 5./6. postuak 
### Hirugarren tokia 
### Finala 
* (¹) –  Malmön.
* (²) –  Suediako tokiko ordua (UTC+1).

## Dominak 

## Sailkapen nagusia 

## Talde ideala 
## Goleatzaile nagusiak 
## Suedia 2011ko MVPa 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
1914ko Frantziako Tourra

**1914ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 12. edizioa izan zen. 1914ko ekainak 28 eta uztailak 26 artean ospatu zen, 15 etapatan banatutako 5405 kilometroko ibilbidea eginez.

145 txirrindularik hasi eta 54k amaitu zuten proba.

Garailea Philippe Thys izan zen, proba, batez beste, 26,71 kilometro orduko abiaduran bete zuena.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Dietrich Thurau

**Dietrich Thurau** (Frankfurt, 1954ko azaroak 9), ezizenez *Didi*, alemaniar txirrindulari ohia da, profesionala 1975 eta 1989 artean. Denbora horretan, 82 garaipen lortu zituen.

1970eko hamarkadaren hasieran, nabarmentzen junior eta zaletuen mailetan nabarmentzen hasi zen, pistako txirrindularitza probetan. Bere herrialdeko jazarpen probako txapelduna izan zen 1971 eta 1974an. Amerikar probako txapeldun izan zen 1973 eta 1974an. Iraupeneko txapelduna ere izan zen 1972an eta taldekako jazarpeneko munduko txapeldun 1974an (4. proba horren bakarkako bertsioan).

Txirrindularitza profesionalera pasa ondoren, Thurauk pistako probetan parte hartzen segitu zuen, nagusiki neguan, errepide txirrindularitzako egutegiaren amaieraz batera. 1975 eta 1976an berriz izan zen Alemaniako jazarpen probako txapelduna, eta 1982an amerikar probako txapelduna.

Hiru Itzuli Handietan lortu zituen etapa garaipenak, sailkapen nagusian postu onak ere lortzeaz batera. 1976ko Espainiako Itzulian 4. amaitu zuen eta 5 etapa irabazi. 1977ko Frantziako Tourrean bosgarren izan zen, gazteen sailkapena eta bost etapa irabazirik. 1979koan hamargarrena izan zen. 1983ko Italiako Giroan 5. amaitu zuen sailkapen nagusian.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Kanpo estekak
Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera

**Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Ciutat Vella barrutian dagoen auzo bat da. Era berean auzo hau beste hiru auzo txikiago hauetan banaturik dago:
* La Ribera auzoa
* Santa Caterina
* Sant Pere

## Eraikinak 
* Bartzelonako Garaipenaren Arkua
* Ciutadella parkea
* Fossar de les Moreres
* Frantziako geltokia (Bartzelona)
* Kataluniako Parlamentua

## Kanpo estekak 
* Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera auzoa Bartzelonako udal webgunean
Lapurdiko bizkonderria

**Lapurdiko bizkonderria** XI. eta XII. mendeetan Lapurdin eta inguruko lurralde batzuetan garatu zuten Erdi Aroko aginte sistema izan zen.

## Hedapena 
Lapurdi bakarrik hartzen zuen hasieran, eta Nafarroa Beherea ere bai, gero. Litekeena da Bidasoa ibaitik Urumea ibairaino ipar-ekialdeko Gipuzkoa ere bizkondeen agindupean izatea ere. Ekialdean Zuberoako bizkonderriarekin zuen muga.

Izan ere, 1177an Rikardo Lehoi Bihotzak bizkondearen altxamendua zehatu zuenean, Garaziraino heldu zen, eta Harrieta gaztelua suntsitu zuen Donazaharren. Lapurdiko bizkondeaz agirietan agertzen den lehen aipamena 1059koa da: Raimundo Baionako apezpikuak Lupo Antso lehen bizkondeak Santa Maria eliza itzuli ziola aitortu zuenean. Lupok bizkonderria jaraunspenezko bilakatzea lortu zuen eta bere leinua ezarri zuen Baionako gaztelu-zaharrean.

Gartzia Antso oinordekorik gabe hil zenean, Gilen X.a Akitaniakoa eta Alfontso I.a Nafarroakoak bizkonde berria ezartzeko borrokatu zuten. 1130eko urrian iruindarrak Baiona setiatu zuen eta Bertrand Lapurdiko kondeak ez zizkion ateak zabaldu. Ordurako Lapurdi jadanik Bordele eta Iruñea arteko orbita artean zegoen.

1177an, Henrike Gaztea eta dukearen arteko liskarrak aprobetxatuz, Akitaniako dukerriaren hego-mendebaldeko jauntxoak, Akize eta Lapurdiko bizkondeak barne, matxinatu egin ziren, baina orduan dukea zen Rikardo Lehoi Bihotzak berehala menderatu zuen altxamendua.

1193an, Gilen Raimundo Zalduakoa bizkondea hil zenean, Rikardo duke-erregearen administrazio zuzenpean gelditu zen Lapurdi, baile baten bitartez.

## Bizkondeen zerrenda 
* 1023-1059: Lupo Antso
* 1059-1062: Fortun I.a Antso
* 1062-1095: Fortun II.a Antso
* 1100-1122: Regina Tota
* 1122-1124: Gartzia Antso
* 1124-1169: Bertrand
* 1169-1170: Pierre Bertrand
* 1170-1192: Arnaldo Bertrand Zalduakoa
* 1192-1193: Gilen Raimundo Zalduakoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pikardiako Tourra

**Pikardiako Tourra** () Frantziako Pikardia eskualdean egiten duten etapakako txirrindularitza itzuli bat zen.

1936an sortua, 1999 arte '''Tour de l'Oise** izena jaso zuen (soilik departamendu honetan ospatzen baitzen). 2000n **Tour de l'Oise et de Picardie''' izena jaso zuen, eta 2001etik 2016ra azken izena jaso zuen. 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da, 2.1 mailan.

1953 eta 1965 artean Tour de Picardie izeneko beste etapakako txirrindularitza itzuli bat ere egon zen, Courrier Pikardiako Sari Nagusia ere deitua.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Suediako Itzulia

**Suediako Itzulia** (**PostGirot Open** ere deitua) 1982 eta 2002 artean Suedian ospatu zen etapakako txirrindularitza itzuli bat izan zen.

Itzuli honetan garaipen gehien lortu dituen txirrindularia Michael Andersson izan da, hiru garaipenekin.

## Palmaresa 
## Palmaresa herrialdeka 
* , 5
* , 4
* , 3
* , 3
* , 2
* , 2
* , 1
* , 1

## Kanpo estekak
Jorge Drexler

**Jorge Drexler** (Montevideo, 1964ko irailaren 21a - ) judu jatorriko uruguaitar abeslari eta aktorea da, bereziki bakarlari liriko moduan ezaguna. Bere gurasoak bezala, medikuntza ikasi zuen, otorrinolaringologian berezituz. Txikitatik musika hezkuntza trinkoa ere jaso zuen. 1995 urtean lortu zuen ospea, aurretik Uruguain sari zenbait irabaziak bazituen ere. Ana Laan abeslariarekin ezkonduta egon ondoren, banandu egin zen. Egun, Leonor Watling aktorearen mutil laguna da.

## Kanpo estekak
Beti Galizian

***Beti Galizian*** (jatorrizko izenburua galizieraz: *Sempre en Galiza*) Alfonso Daniel Rodríguez Castelaok idatzitako politika saiakera bat da, bai eta galiziar nazionalismoaren oinarrizko idazlanetako bat ere.

Liburua hau Castelao beraren hainbat artikulu, saiakera eta hitzaldiz osatua dago, bai eta idazlan honetarako bereziki prestaturiko materiala ere. Liburuaren sarrera den *Adro* idazlanak 1935an Badajoz hiritik *A Nosa Terra* aldizkarirako idatzitako artikuluez osatua dago. Liburuaren lehenbiziko zatia 1937an Valentzia eta Bartzelona hirien artean idatzia dago. Bigarren zatia New York hirian eta 1940ean Buenos Aires hirira zeraman bidaian zehar idatzi zuen. Gainontzekoa 1942-1943 bitartean Buenos Airesen idatzi zuen.

Liburua lehenbizikoz 1944ko martxoaren 14an *Artes Gráficas Bartolomé U.* argitaletxearen eskutik argitaratu zen, Galiziara klandestinoki iritsi zelarik.

## Kanpo estekak
L'Antiga Esquerra de l'Eixample

'''L'Antiga Esquerra de l'Eixample'* (euskaraz *Antzinako Ezkerraldeko Zabalgunea'') Kataluniako Bartzelona hiriburuko Eixample barrutian dagoen auzo bat da.

## Eraikinak 
* Sant Josep Oriol basilika
* Bartzelonako Ospitale Klinikoa
* Bartzelonako Apaiztegi Kontziliarra

## Plazak 
* Plaça de la Universitat

## Iruditegia 

Irudi:Basílica de Sant Josep Oriol.jpg|Sant Josep Oriol eliza.
Irudi:PlacaUniversitat.jpg|Bartzelonako unibertsitatearen antzinako eraikina.
Irudi:Cases Sayrach.jpg|Sayrach Etxea.
Irudi:TorresGrau-Aribau180-0372r.jpg|Gru-Aribau dorreak.

## Kanpo estekak 
* L'Antiga Esquerra de l'Eixample auzoa Bartzelonako udal webgunean
Sexuari loturiko herentzia

Genetikan, **sexuari loturiko herentzia** kromosoma sexualetan kokatutako geneek eragiten dutena izaten da. Jakina denez, gizakiarengan eta animalia gehienetan bi kromosoma sexual daude: X eta Y, pertsonaren sexua erabakitzen dutenak (gizakiarengan, XX emea eta XY arra). Aspalditik jakiten da badirela sexu batean azaltzeko joera handiagoa duten karaktere batzuk. Honen zergatia sexuari loturiko herentzia da.

Y kromosoma X kromosoma baino txikiagoa denez, sexuari loturiko geneak ia beti X kromosoman daude, homologorik ez duen zatian. Dakigunez, karaktere guztiak gutxienez bi genek edo alelok mugatzen dituzte, Y kromosoman homologorik ez duten X kromosomaren geneek izan ezik. X kromosoman dauden gene horiek bakarrik agertuko dira beti gizonezkoen genotipoan, gene homologorik ez dutelako Y kromosoman.

Emeen kasuan, aldiz, sexuari loturiko herentziaren geneek bi alelo dituzte, bi kromosoma sexualak berdinak direlako (XX). Azpirakorrak direnean, gene horiek homozigosian besterik ez dira fenotipoan agertuko.

Sexuari loturiko herentziak ez du Mendelen legeak betetzen. Horren arrazoia aipatutakoa izaten da, hots, X kromosoman dauden gene gehienek ez dutela homologorik Y kromosoman.

Hainbat gaixotasunen oinarri genetikoa sexuari loturiko herentzian datza. Esaterako, hemofilia, daltonismoa, gazteen glaukoma edo giharren distrofia, besteak beste. Gizonezkoek gaixotasun horiek pairatuko dituzte beraiei lotutako genea baldin badute. Emakumezkoek, aldiz, gaixotasuna hartzeko probabilitate gutxiago dute, alelo pare bat dutelako eta gene gaiztoa eduki arren -azpirakorra bada- ez dute heterozigosian gaitzarik garatuko.

## Geneen transmisioa 
Hemofiliaren geneen transmisioak sexuari loturiko herentziaren eredua jarraitzen du. Eredu horrek hemofilia ez ezik, gainonetzeko sexuari loturiko herentziaren bidez hartutako gaitzentzat ere balio du.

Hemofiliaren geneak bi alelo ditu, X kromosoman daudenak: normala (XH) eta hemofilikoa (Xh). Alelo normala gainartzailea da, eta hemofilikoa azpirakorra.

Balizko konbinazioak hauek dira:

* XH XH : emakume normala, ez hemofilikoa
* XH Xh : emakume eramailea, ez hemofilikoa
* Xh Xh : emakume hemofilikoa (oso urria)
* XH Y : gizon normala, ez hemofilikoa
* Xh Y : gizon hemofilikoa

Emakumezko eramaileak azpimarratu behar dira. Hemofilikoak ez izan arren, seme-alabak baldin badituzte gaitza transmititu egingo diete mutilen erdiei:

:XH Xh x XH Y = XH XH (normala) + XH Y (normala) + XH Xh (eramailea) + Xh Y (hemofilikoa)

Gene gaiztoa eramaten duten emakumeak osasuntsuak dira, heterozigotoak direlako, baina gene gaiztoa duten gizonezkoak hemofilikoak dira, gene homologorik ez dutelako.

## Kanpo estekak
La Nova Esquerra de l'Eixample

'''La Nova Esquerra de l'Eixample'* (euskaraz *Ezkerraldeko Zabalgune Berria'') Kataluniako Bartzelona hiriburuko Eixample barrutiko auzo bat da. Antzina Esquerra de l'Eixample izenez L'Antiga Esquerra de l'Eixample auzoaren barnean zegoen, halere gerora banandu eta berezko auzo bilakatu zen.

## Iruditegia 

Fitxategi:Dona i Ocell.JPG|Dona i Ocell eskultura Joan Miró parkean
Fitxategi:Las Arenas 2010 b.jpg|Les Arenes zezen plaza 2010ko eraberritze lanetan
Fitxategi:Presó Model.jpg|Model espetxea
Fitxategi:RiB-CasaGolferichs-1889sh.jpg|Golferichs Etxea

## Kanpo estekak 
* La Nova Esquerra de l'Eixample auzoa Bartzelonako udal webgunean
Dreta de l'Eixample

'''Dreta de l'Eixample'* (euskaraz *Eskuinaldeko Zabalgunea'') Kataluniako Bartzelona hiriburuko Eixample barrutian dagoen auzo bat da. Auzo honetako hiribide garrantzitsuenetako bat Gràcia pasealekua da, bertan hiri honetako eraikin nabarmenetako batzuk daude.

## Leku interesgarriak 
* Katalunia plaza (Bartzelona)
* Milá Etxea
* Batlló Etxea

## Kanpo estekak 
* Dreta de l'Eixample auzoa Bartzelonako udal webgunean
Fort Pienc

**Fort Pienc** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Eixample barrutian dagoen auzo bat da.

## Leku interesgarriak 
* La Monumental
* Bartzelonako Garaipenaren Arkua
* Bartzelonako Justizia Jauregia
* Kataluniako Antzoki Nazionala
* L'Auditori
* Aragoiko Koroaren Agiritegia

## Kanpo estekak 
* Fort Pienc auzoa Bartzelonako udal webgunean  
* Fort Pienc auzoko kulturgunearen webgunea
Skateboard

start=0|thumbtime=0|thumb|**Skateboard**-aren gaineko zortzi datu.
***Skateboard***a edo **skate ohola**, garai batean ***santxeski*** ere deitua, ohol luzanga bat da, gurpil txikiak dituena, gainean jarritako pertsona batek oinaz bultzaturik, lurzoru leunetan ibiltzeko eta *skateboarding* izeneko jolas eta kirolean aritzeko erabiltzen dena .

Euskal Herrian, *Sancheski* marka izan zen aitzindari *skateboard*a zabaltzen 1960ko hamarkadaren hondarrean, hainbat hiritan *skateboarding*-erakustaldiak antolatuz eta Irunen ekoitzitako oholak merkaturatuz. Eskiak egiten zituen Irungo enpresa hark *Sánchez-ski* izenen batura egin zuen.

1970eko hamarkadan, Euskal Herrian sortu ziren beste modelo batzuk, *Zutik Nai* izenekoak, *Skider*, *Amaya* eta Eibarko GAC enpresak egindako *Moby Board*ak izan ziren. Halaber, *monopatina* esaten zitzaien gailuoi XX. mendean Hego Euskal Herrian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kurt-Asle Arvesen

**Kur-Asle Arvesen** (Molde, Norvegia, 1975eko otsailak 9) norvegiar txirrindulari bat da.

Profesional bezala 1998an debutatu zuen Asics taldean.

## Palmaresa 
**1997**
* 15px 20px Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa 

**1998**
* 15px 20px Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa

**2001**
* Etapa 1 Jayco Herald Sun Tourrean
* 15px 20px Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
* 3. Scheldeprijsean

**2002**
* Schynberg-Rundfahrt
* Suediako Itzulia
* Etapa 1 Danimarkako Itzulian
* 15px 20px Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa
* 3. Villers-Cotterêtseko Sari Nagusian

**2003**
* Etapa 1 Italiako Giroan
* 2. 15px Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan 

**2004**
* CSC Classic
* Danimarkako Itzulia
* 2. 15px Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketan 
* 2. 15px Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan 
* 3. Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunetan

**2005**
* 2. 15px Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan 

**2006**
* Ster Elektrotoer
* 15px 20px Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa

**2007**
* Herning Sari Nagusia
* Etapa 1 2007ko Italiako Giroan.
* Danimarkako Itzulia, eta etapa 1
* 2. Rund um den Henninger-Turmean
* 3. 15px Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
* 3. Ster Elektrotoerren

**2008**
* E3 Harelbeke
* 15px 20px Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Etapa 1 Frantziako Tourrean

**2009**
* 2. 15px Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan 
* 15px 20px Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa

## Taldeak 
* Asics (1998)
* Riso Scotti (1999)
* Amica Chips (2000)
* Team Fakta (2001-2003)
* Team CSC (2004-2008)
* Saxo Bank (2009)
* Team Sky (2010)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sagrada Família (Eixample)

**Sagrada Família** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Eixample barrutian dagoen auzo bat da. Auzo honi izena bertan dagoen Familia Santuaren tenplutik datorkio.

Auzo honek Dreta de l'Eixample eta Fort Pienc auzoekin eta Gràcia, Horta-Guinardó eta Sant Martí barrutiekin mugatzen du.

## Auzotar ezagunak 
* Ignasi Almirall i Gallifa (1923-), Buenos Aires hiriko Kataluniako Etxearen zuzendaria.
* Víctor Alexandre (1940-), idazlea.

## Kanpo estekak 
* Sagrada Família auzoa Bartzelonako udal webgunean
Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa

eskuinera|140px
**Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa** urtero 1996tik Norvegiako txapelduna izango den txirrindularia erabakitzeko egiten den lasterketa bat da. Titulua lasterketa bakar baten garaileari ematen zaio. Honek, norvegiako banderaren koloreak dituen maillota erabiltzeko eskubidea izango du urte betez errepideko proba orotan hurrengo urteko Norvegiako txapelketararte.

1987 eta 1988an Suedia eta Danimarkarekin eginiko amankomuneko txapelketa bat izan zen.

## Palmaresa 
[thumb|[Tormod Hausken Jacobsen (2014)]]

## Ikus, gainera 
* Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa

## Kanpo estekak
Sant Antoni (Eixample)

**Sant Antoni** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Eixample barrutian dagoen auzoa da. Gran Via de les Corts Catalanes (Plaça Espanyatik Plaça Universitat-eraino), Ronda de Sant Antoni, Ronda de Sant Pau eta Avinguda del Paral·lel-ek (Plaça Espanya-raino) mugatzen dute. 2005ean 37.878 pertsona bizi zen bertan.

Auzoaren erdigunea Sant Antoniko merkatua da.

## Zerbitzuak 
* Escola Pia Sant Antoni, Salesians de Rocafort, Bressol Tres Tombs, Escola d'eduació primària de Ferran Sunyer eta Institut d'educació secundària Lluïsa Cura hezkuntza zentroak.
* Centre d'Atenció Primària Manso osasun zentroa.
* Calàbria 66 auzogunea.
* Renoir Floridablanca zinema aretoak.

## Tres Tombs 
thumb|ezkerrera|2011ko jaia, hil-zalgurdi zaharrarekin.

*Tres Tombs* izeneko jaiaren jatorria XIX. mendeko bigarren erdialdean dago, Anton abadea omenduz, etxeko animalien babesle moduan. Auzo honetan antolatzen dute Arca de Noé, Associació de Veïns de Sant Antoni, Germandat de Sant Antoni eta Sant Antoni Comerç (SACC) elkarteek, Bartzelonako Udalaren sostenguarekin.

Desfilean, Udaltzaingoaren agente zaldunek parte hartzen dute eta hainbat zalgurdi zaharrek, suhiltzaileena, «Imperial» hil-zalgurdia, ardo zahagien banatzaileena, arroz kultibadoreenak eta beste batzuk. Hiritar askok euren etxeko animaliak bedeinkatzen dituzte MEscola Pia de Sant Antoni eskolan (ronda de Sant Pau, 72).

2006ko edizioa ia bertan behera gelditu zen arazo ekonomikoak zirela-eta. Behin gaindituta, tradizioak jarraitzen du eta P*rotocol Festiu de Barcelona* delakoaren barruan sartuta dago.

## Kanpo estekak 
* Sant Antoni auzoa Bartzelonako udal webgunean
Gyula Illyés

**Gyula Illyés** (1902ko azaroaren 2a – Budapest, 1983ko apirilaren 15a) hungariar idazlea izan zen, poesia, eleberria, antzerkia eta itzulpengintza landu zituena. Politikan, ezkertiarra zen, sozialdemokrazia nahiz Sobiet Batasuneko burokrazia komunista gaitzetsiz. Bigarren Mundu Gerraren ondoren utzin egin zion politikan parte hartzeari. Idazten jarraitu zuen, baina bere lan batzuk zentsuratuak izan ziren. 1956ko Hungariako Iraultzaren alde idatzi zuen poema ospetsua da.
Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa

eskuinera|140px
**Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa** urtero ospatzen da 1997tik espezialitate honetako urteroko Norvegiako txapelduna erabakitzeko.

Titulua banakako erlojupeko modalitatean eginiko lasterketa bakar baten garaileari ematen zaio. Garaileak, hurrengo urteko txapelketararte, norvegiako banderaren koloreak dituen maillota erabiltzeko eskubidea izango du erlojupeko proba orotan.

## Palmaresa 
## Ikus, gainera 
* Norvegiako errepide txirrindularitzako txapelketa

## Kanpo estekak
Beningo bandera

**Beningo bandera** jatorrian 1959an erabaki eta 1975ean aldatua izan zen. 1990eko abuztuaren 1ean bere egungo diseinua berrezarria izan zen, erregimen komunista erori ondoren. Diseinua panafrikar koloredun hiru errenkadaz osatua dago: bertikala, mastatik hurbilen dagoena, berde kolorekoa da, eta itxaropena irudikatzen du, goian dagoen hori kolorekoak ugaritasuna, eta beheko gorriak kemena.

1975 eta 1990 artean erabili zen bandera erabat berde kolorekoa zen, goiko eta ezkerreko ertzean gorri koloreko izar bat zuela, herri iraultzailearen ikur gisa.

## Bandera historikoak 

Irudi:Dahomey flag 1889.svg|23px|Bandera historikoa Dahomeyko Erresumako bandera, ziuraski 1889koa.
Irudi:Flag of Benin (1975-1990).svg|23px|Bandera historikoa Beningo Herri Errepublikaren bandera (1975-1990).

## Kanpo estekak
Odet Foixkoa

**Odet Foixkoa**, **Lautreceko bizkondea**, (1485 – 1528ko maiatzaren 1a) frantziar militarra izan zen.

## Biografia 
André eta Tomas anaiekin batera, Frantzisko I.a Frantziakoaren zerbitzuan aritu ziren. Frantziska Foixkoa bere arreba erregearen maitalea zenez, laster egin zuen karrera armadan.

1515ean Lautrecek Marignanoko guduan parte hartu zuen. Hurrengo urtean Milanerriaren gobernadore bilakatu zen. 1521ean espainiar armadaren erasoari eutsi arren, 1522an Bicoccako guduan erabat menderatua izan zen.

Frantziako mariskal izendatua, 1527an Italiako armadaren agintari gorena bihurtu eta Napoliko Erresuma konkistatzeari ekin zion. Andrea Doriaren ihesaldiak eta izurriak frantziarrak menderatu zituzten. Lautrec bere izurriak jota hil zen.

## Ezkontza eta seme-alabak 
Foix leinuaren kidea, 1520an Karlota Labritkoa (1495–1527) ezkondu eta lau seme-alaba izan zituen:

* Gaston (1522–28)
* Henrike (1523–40)
* Klaudio (?-1549)
* Frantzisko (?-1528)
Neisseria meningitidis

***Neisseria meningitidis***, **meningokoko** izenez ere ezaguna, diplokoko motako bakterio bat da. Meningokokoek sorrarazten dituzten gaixotasunen artean meningitis dago.

Neisseria guztien antzera, Neisseria meningitidisek ostalari baten barruan bizi behar du beti, ezin du aske bizi. Eskakizun nutritibo oso zorrotzak ditu, ez baita hazkuntza-inguru arruntetan hazten: hazkuntza-inguru aberasgarriak erabiltzen dira (odol-agarra eta txokolate-agarra, esaterako) laborategian hazteko.

Mikrobio honek meningitisa eragiten du. Meningitisa meningeen infekzioa da, hots, garuna eta bizkarrezur-muina estaltzen duten mintzen infekzioa. Meningokokoa ez ezik, beste bakterio, birus eta onddo batzuek ere meningitisa eragin dezakete, meningitis bakteriarren artean ohikoena meningokokoak sortzen badu ere.

Mikrobio honek gizakia besterik ez du infektatzen. Airetik transmititzen da, eztula edo doministiku egiterakoan, eta baita kontaktu zuzenaren bidez (txistuarekin, esaterako). Noizean behin agerraldiak sortzen ditu, jende asko toki itxi batean pilatzean, batik bat (eskoletan, kuarteletan, kontzentrazio-eremu handietan...)

Burdina behar du, eta transferrina eta laktoferrina molekuletatik lortzen du.

Oso mikrobio birulentoa da, endotoxina indartsua edukitzeaz gain zelula hormaren gainetik kapsula bat ere baduelako (bere fagozitosia galarazten duena). Horretaz gain defentsa mukoziliarrak ekiditeko adhesinak dituzten finbriak garatu ditu. Horregatik guztiarengatik meningokokok sorturiko meningitisa gaixotasun larria da, tratatu ezean %100 hilgarritasuna duena (eta ondo tratatuta ere %15era irits daiteke)

## Kanpo estekak
La Bordeta (Sants-Montjuïc)

**La Bordeta** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants-Montjuïc barrutian dagoen auzo bat da. Sants auzoa eta Hospitalet de Llobregat udalerriaren artean kokatua dago.

## Eraikinak 
* Bartzelona eta Hospitalet de Llobregateko Justiziaren Hiria

## Iruditegia 

Irudi:Torre Generali, plaça Cerdà.jpg|Generali eraikina.
Irudi:Torre Nissan, plaça Cerdà.jpg|Nissan dorrea.
Irudi:Torre VidaCaixa (II).jpg|VidaCaixa dorrea.

## Kanpo estekak 
* La Bordeta auzoa Bartzelonako udal webgunean