open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vera Brosgol

**Vera Brosgol** (Mosku, Errusia, 1984ko abuztuaren 2a), Verabee gisa ere ezaguna dena, komikigile eta storyboard artista da, jatorri errusiarra duena eta Estatu Batuetan eta Kanadan hazi dena. Bere lanak haur eta gazteentzako komiki eta album ilustratuetan oinarritzen dira, eta hainbat sari nabarmen jaso ditu, hala nola Eisner Saria eta Caldecott Ohorezko Aipamena.

## Bizitza eta ibilbide profesionala 
Brosgol Moskun jaio zen 1984an, eta bost urte zituela Estatu Batuetara emigratu zuen bere familiarekin. Kanadako Sheridan College-n Animazio Klasikoan diplomatu zen 2005ean. Animazioaren arloan lan egin zuen urte askotan, Laika Entertainment estudioan storyboard artist gisa, eta parte hartu zuen *Coraline*, *Paranorman*, *The Boxtrolls* eta *Kubo and the Two Strings* bezalako filmetan. Gainera, Guillermo del Tororen *Pinocchio* film sarituan Storyburuko arduradun izan zen.

2016az geroztik, Brosgol idazle eta ilustratzaile gisa jarduten du osorik. Portlanden (Oregon) bizi da, eta bere denbora librea mendian ibiltzen, bizikletan ibiltzen eta ogia egiten ematen du.

## Lan nabarmenenak 
* '''Anya's Ghost'* (2011): Bere lehenengo eleberri grafikoa, *First Second Books* argitaletxeak argitaratua. Eisner Saria eta Harvey Saria irabazi zituen.
* **Leave Me Alone!** (2016): Bere lehenengo album ilustratua, *Roaring Brook Press* argitaletxeak argitaratua. Caldecott Ohorezko Aipamena jaso zuen.
* **Be Prepared** (2018): Bere haurtzaroko esperientzietan oinarritutako eleberri grafikoa, udako kanpamentu batean girotua.
* **Plain Jane and the Mermaid** (2024): Eleberri grafikoa, *First Second Books* argitaletxeak argitaratua.
* **Memory Jars** (2021) eta **The Little Guys** (2019)

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2005: Kimberly Yale Saria, *Flight* eta *Hopeless Savages B-Sides* lanengatik.
* 2012: Eisner Saria, *Anya's Ghost* lanagatik.
* 2012: Harvey Saria, *Anya's Ghost* lanagatik.
* 2016: Caldecott Ohorezko Aipamena, *Leave Me Alone!'' lanagatik.

## Erreferentziak
ARM Cuauhtémoc (BE-01)

***ARM Cuauhtémoc (BE-01)*** Mexikoko Itsas Armadaren bergantin-goleta da, eskola-itsasontzi moduan erabiltzen dutena. Bertan, Heroica Escuela Naval Militarreko kadeteek praktikarako bidaiak eta borondate oneko itsas bidaiak egiten dituzte. Praktika horien barruan sartzen dira, besteak beste, itsas zinematika, astronomia nautikoa, itsas zuzenbide nazionala eta nazioartekoa, itsas komunikazioak eta mantentze-lanen administrazioa, ikasketa-planaren barruan sartzen direnak, bai eta mintegiak eta nabigazio-praktikak ere; irakasgai horiek, oro har, Itsas Kadeteen lanbide-heziketaren parte ziren.

*Barque* motako haize-oihal bat du, 2368 m2-ko azalera duena. Hiru mastako belaontzia da, tapikuzko aparailua eta tapikugaina dituena. *Cuauhtémoc* itsasontziko bigarren komandantea Guillé auzoko Alberto Gerardo fragata.kapitaina izan zen.

Urte bereko irailaren 18an, lehen aldiz Mexikoko urak zeharkatu eta Veracruz]eko portura iritsi zen. Zazpi egun geroago, irailaren 25ean, José López Portillo presidenteak banderapean eraman zuen.

### Brooklyngo istripua (2025) 
2025eko maiatzaren 17an istripu larria izan zuen New Yorkeko Brooklyn zubiaren kontra jotzean. Gutxienez bi pertsona hil ziren eta hiru mastak hautsi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ARBV Simón Bolívar (BE-11)

***ARBV Simón Bolívar (BE-11)*** Venezuelako Itsas Armadaren bergantin-goleta da, eskola-itsasontzi moduan erabiltzen dutena. Bertan,  Venezuelako Itsas Eskolako kadeteek praktikarako bidaiak eta borondate oneko itsas bidaiak egiten dituzte.

*Barque* motako haize-oihal bat du, 1650 m²-ko azalera duena. Hiru mastako belaontzia da, guztira 23 bela dituena.

## Historia 
Venezuelako Itsas Armadak 1978an enkargatua, *Simón Bolívar* itsasontzia 1979ko azaroaren 21ean ureratu zuten Bilboko Celaya ontziolaren 187 harmailan. Celaya ontziolek Hispanoamerikako armadentzat eskola-itsasontzi gisa diseinatu eta eraikitako belaontzi handien artean hirugarrena eta azkena zen; besteak 1967an uretaratutako *Gloria* kolonbiarra, 1976an uretaratutako *Guayas* ekuadortarra eta 1981ean uretaratutako *Cuauhtémoc* mexikarra dira.

AB *Simón Bolívar* (BE-11) itsasontziak hirurehun eta laurogeita hamahiru mila eta berrogeita bost (393.045) itsas milia nabigatu ditu uretatik, eta instrukzioko hogeita hamaika (31) itsas bidaia egin ditu. AB *Simón Bolívar* (BE-11) itsasontzi.eskola, Venezuelako Errepublika Bolivartarreko Armadaren ikurra izateaz gain. 2002. urtean, presidentearen aginduz, ontzi hori lehen aldiz sartu zen mantentze prozesu handiago batean eta kroskoa eta egitura berreraikitzeko prozesu batean Diques y Astilleros Nacionales C.A. (Dianca) ontziolan, unitatearen baldintzak hobetzeko. Sei urteko mantentze-lanen ondoren, itsasora bota zuten berriro 2008an.

2009ko otsailaren 28an, igandean, itsasoratu zen berriz ere itsas kadeteen entrenamendu-misioko eskola-ontzia, FANBeko prestakuntza-eskoletako kadete onenekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ARC Gloria

***ARC Gloria*** Kolonbiako Itsas Armadaren bergantin-goleta da, eskola-itsasontzi moduan erabiltzen dutena. Bertan, Almirante Padilla Itsas Eskolako kadeteek praktikarako bidaiak eta borondate oneko itsas bidaiak egiten dituzte.

*Barque* motako haize-oihal bat du, 1693,63 m²-ko azalera duena. Hiru mastako belaontzia da, guztira 23 bela dituena.

## Historia 
Kolonbiako Itsas Armadak 1966ko urriaren 6an enkargatua, *Gloria* itsasontzia 1967ko abenduaren 2an uretaratu zuten Bilboko Celaya ontziolan. Celaya ontziolek Hispanoamerikako armadentzat eskola-itsasontzi gisa diseinatu eta eraikitako belaontzi handien artean lehenengoa izan zen; besteak 1976an uretaratutako *Guayas* ekuadortarra, 1979an uretaratutako *Simón Bolívar* venezuelarra eta 1981ean uretaratutako *Cuauhtémoc* mexikarra dira.

Eraikuntza gainbegiratzeko, Benjamín Alzate Reyes fragata-kapitaina izendatu zuten, eta urte bereko abenduaren 2an Bilboko itsasadarrean itsasontzia uretara bota zuten. Zeremonia horretan Gloria Zawadsky Gabriel Rebéiz Pizarro ministroaren alarguna izan zen, eta haren omenez *Gloria* izena jarri zioten ontziari.

1968ko abuztuan, ofizialek, ofizialordeek, kadeteek eta langile zibilek osatutako marinel talde bat izendatu zuten Bilbora joateko, belaontzia eraikitzeko eta hartzeko azken etapan parte hartzeko. 1968ko irailaren 7an, 17:30ean, ontzia Deustuko kanaleko kaian atrakatuta zegoela, ekitaldi ofizialak egin ziren itsasontzian Kolonbiako bandera jasotzeko. Ondoren, tripulazio berriaren instrukzio-lanak eta belaontziaren itsas probak egin ziren, Benjamín Alzate Reyes lehen kapitainaren eskutik. Azkenik, 1968ko urriaren 9an, Ferrolgo portutik Kolonbiako Cartagena de Indiasko porturantz abiatu zen, eta 1968ko azaroaren 11n iritsi zen bertara.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Johanna Weber

thumb|Johanna Weber 1948an, Ingalaterrara iritsi eta gutxira.
**Johanna Weber** (Düsseldorf, Alemania, 1910eko abuztuaren 8a - Surrey, Erresuma Batua, 2014ko urriaren 24a) alemaniar jatorriko britainiar matematikari eta aerodinamikaria izan zen. Ezaguna da batez ere Handley Page Victor bonbaketariaren eta Concordearen garapenean egindako ekarpenengatik.

## Biografia 
Johanna Weber Valoniar jatorriko familia batean jaio zen, Düsseldorfen (Alemania), 1910eko abuztuaren 8an. Bere aita Lehen Mundu Gerran hil zen. 'Gerrako umezurtz' izateagatik, Weberrek laguntza ekonomikoa jaso ahal izan zuen, eta komentuko eskola batera joan zen.

1929an Koloniako Unibertsitatean Kimika eta Matematika ikasketak hasi zituen, baina urtebete geroago Göttingengo Unibertsitatera aldatu zen. 1935ean graduatu zen lehen mailako ohorezko graduarekin, eta gero irakasle gisa trebatu zen bi urtez. Nazien Alderdian sartu ez zenez, ez zioten irakasle postu batean sartzen utzi. Geratzen zitzaion familiak, bere ama eta ahizpa barne, laguntza ekonomikoa behar zuen, eta, beraz, armagintzan lana bilatu zuen.

Weberrek funtsezko bi ekarpen egin zituen esfortzu supersonikoan: alde batetik, delta hegaldun hegazkin lerden batean arrastea aurreikusteko tresnak hegaldi supersonikoan, eta bestalde, hegalari forma ematea, haren puntako ertzean zurrunbiloak sortu ahal izateko, haren gainean edo azpian sortu beharrean. 1959tik aurrera egin zuen lanak Concorde diseinatzen eta eraikitzen lagundu zuen.

Weberrek, erretiroa hartu ondoren, Psikologian eta Geologian interes berriak aurkitu zituen, Surreyko Unibertsitatean eskolak hartuz.

Weberren ahizpa txikia, zeinarengandik oso gertu baitzegoen, osasun txarra izan zuen ia bizitza osoan. Weberrek ekonomikoki babestu zituen bera eta bere ama, Alemaniara dirua bidaliz, eta haiengana itzuli nahi izan zuen. Bere ahizpa 50 urterekin hil zen.

2010. urtera arte bizi izan zen Weber bere etxean. Farnhameko (Surrey, Erresuma Batua) zaharren egoitza batean hil zen, 2014ko urriaren 24an.

## Hainbat argitalpen 
* Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1948). Application of theory of incompressible flow around a swept winf at high subsonic mach numbers. London: Ministry of Supply.
*  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1949). Design of wing junction, fuselage and nacelles to obtain the full benefit of sweptback wings at high Mach number: Addendum, additional tables of coefficients. London: Ministry of Supply.
*  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1951). Annular bodies of infinite length with circulation for smooth entrance. Washington, D.C.: National Advisory Committee for Aeronautics.
* 
*  Weber, Johanna; Brebner, G.G. (June 1952). A simple estimate of the profile drag of swept wings (Report RAE TN Aero 2168).
*  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1953). Aerodynamics of Propulsion. McGraw-Hill.
*  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna; Brebner, G.G. (1958). Low speed tests on 45 deg swept-back wings. London: HMSO.
* 

## Erreferentziak
Motal (gazta)

**Motal-a** (armenieraz, մոթալ) armeniar gazta gatzunetan tradizionala da, normalean ardi-esnearekin edo ardi eta ahuntz esnearen nahasketarekin egiten dena. Zahartze prozesuak bereizten du *tki-* n (armenieraz, տիկ), ardi edo ahuntz larruz egindako larruzko ontziak dira. Motal gazta kalitate gorenekotzat hartzen da, Frantziako Roquefort eta Italiako parmesanoarekin parekatuta. 

## Ezaugarriak 
Motal gazta koipetsua da, erabat zuria, eta ez du ez azal, ez kanpoko estaldurarik. Ekoizpenean zehar, belar usaintsuak gehitu ahal zaizkio gatzagiari —ezkai basatia gehien bat—, gaztari bere usain bereizgarria emanez. Zahartze-prozesuak hiru-lau hilabete irauten du ingurune freskoetan.

Gazta bukatuak 20 eta 25 kilogramo arteko forma irregularreko masa itxura hartu ohi du. Industrialki ekoitzitako bertsioetan, gantz-edukia % 30 eta % 40 artekoa da.

## Ekoizpena 
Tradizionalki, Motal gazta ardi esne osoarekin edo ardi eta ahuntz esnearen nahasketarekin egiten da. Kasu batzuetan, esne partzialki gaingabetua erabiltzen da, gatzagi erantsiarekin. Prozesua baserritar gazta basiko baten ekoizpenarekin hasten da (*ktor panir*), ondoren txikitu, *tki* batean (buztinezko ontzia) estu paketatu eta heltzen uzten dena.

Zenbait baserri eta estatu-lantegitan, Motala kalitate baxuko gaztetatik edo beste gazta gatzunen zatietatik ere ekoiz daiteke. Kasu hauetan, gazta ez da tki-tan (buztinezko ontzia) ontzen, upeletan gordetzen baizik.

## Banaketa eta kontsumoa 
Historikoki, Motala bereziki ohikoa izan da Siunik eta Artsakh eskualdeetan. Landa eremuetan, tradizionalki, *tki* edo buztinezko ontzietan gordetzen zen. Motala normalean freskoa kontsumitzen da —Armeniako lavash flatogian bilduta eta albaka, tipulin berdea eta baratxuria bezalako belarrekin zerbitzatzen da—.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Serratia marcescens

**Serratia marcescens** Serratia generoko eta Enterobacteriaceae familiako bazilo Gram negatiboa da, patogenoa izan daitekeena.

Mugikorra da, proteolitikoa (kaseinaren hidrolisia: +), zitratoa erabil dezake karbono-iturri gisa eta ez du laktosa hartzitzen. Andui gehienen IMVIC hau da: (--++) .

Bakterio honek prodigiosina izeneko pigmentua ekoizten du. Prodigiosina horrek gorri kolorea ematen dio Serratia marcescens-en hazkuntzari, eta garai bateko hainbat "mirari"ren atzean dago: bakterioa irinean hazten denez (almidoia erabiltzen baitu), "odoletan" zeuden ostien mirariaren atzean Serratiaren hazkuntza besterik ez zegoela esan daiteke egun.

Ezaugarri biokimiko ikusgarri hori dela-eta, bakterio honi *Bacillus prodigiosus* deitu zioten hasiera batean, aurkitu zutenean.

Prodigiosinaren ekoizpena tenperaturaren menpe dago: Serratia marcescens-ek ez du pigmentua ekoizten tenperatura oso altua denean (37º C-tik gora). Bakterioak almidoia erabiltzen duenez, ohikoa da bere hazkuntza irinean.

Patogenoa baino gehiago, oportunista da mikrobio hau. Horrek esan nahi du immunitate-sistema ahula duten gizabanakoak, bereziki, infektatzen dituela. Infekzio nosokomial askoren atzean dago. Klinika eta ospitaleetan, pneumonia, bakteriemia, meningitis eta gernu-infekzioak sortu ohi ditu 

Bakterioak antibiotiko askorekiko erresistentzia garatu du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
BAE Guayas (BE-21)

***BAE Guayas (BE-21)*** Ekuadorko Itsas Armadaren bergantin-goleta da, eskola-itsasontzi moduan erabiltzen dutena. Bertan, ESSUNA Itsas Eskolako kadeteek praktikarako bidaiak eta borondate oneko itsas bidaiak egiten dituzte.

*Barque* motako haize-oihal bat du, 1.410 m²-ko azalera duena. Hiru mastako belaontzia da, guztira 23 bela dituena.

## Historia 
Ekuadorko Itsas Armadak enkargatua, *Guayas* itsasontzia 1976ko irailaren 23an uretaratu zuten Bilboko Celaya ontziolan. Celaya ontziolek Hispanoamerikako armadentzat eskola-itsasontzi gisa diseinatu eta eraikitako belaontzi handien artean lehenengoa izan zen; besteak 1967an uretaratutako *Gloria* kolonbiarra, 1979an uretaratutako *Simón Bolívar* venezuelarra eta 1981ean uretaratutako *Cuauhtémoc* mexikarra dira.

Zurgintza-lanak Erandioko Carpintería Luchanak egin zuen. Guayas ibaiaren eta *Guayas* lurrun-ontziaren omenez izendatu zuten. 1841ean Hego Amerikan eraiki zuten lehen lurrun-ontzia izan zen eta Ekuadorko armarrian agertzen da. Itsas-ontziaren basea Guayaquil hiria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ciudad de Toledo

***Ciudad de Toledo*** Monasterios saileko itsasontzia izan zen. 1956an eraiki zuten Euskalduna ontziolan, eta Trasmediterránea izan zen armadorea.

Lehen esleipena hainbat herrialdetan zehar bidaia bat egitea izan zen, Espainiako produktuak erakusteko erakusketa flotagarri gisa. Itsasontziak 30 portu zeharkatu zituen 16 herrialdetan, Bilbon hasi zen 1956ko abuztuaren 10ean eta Bartzelonan amaitu zen urte bereko abenduaren 22an. 1978an desegin zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Phytoecia coerulescens

***Phytoecia coerulescens*** Cerambycidae familiako kakalardoa da. Europa erdialdean eta hegoaldean zabaldurik dago, Afrika iparraldean, Ekialde Hurbilean eta baita Mongolia iparralderaino ere. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Taxonomia 
Giovanni Antonio Scopoli naturalista italiar-austriarrak deskribatu zuen Zientziarako 1763. urtean. *Opsilia coerulescens* izena eman zion eta oraindik ere erabiltzen den arren gaur egun *Phytoecia* generoan kokaturik dago.

## Deskribapena 
Kakalardo txikia da, 6-13 mm artean neurtzen du. Gorputz estua du kolore urdin-berdekoa. Antena luzeak ditu, gorputza bestekoak. Oso iletsua da eta elitroak puntutxoz josita ditu.

## Habitata 
Larreetan, soroen ertzetan eta bide ertzetan aurkitzen da, *Echium*, *Cerinthe*, *Cynoglossum*, *Anchusa*, *Symphytum*, *Lithospermum*, *Lappula*, *Lycopsis*... generotako landare belarkarak dauden tokietan, beldarrak haietaz elikatzen baita.

## Bizi zikloa 
Helduak apirila eta uztaila artean ikusten dira. Emeak landarearen adarretan jartzen ditu arrautzak eta beldarrak landare barrutik beherantz jaisten dira, sustraietaz elikatzen baitira. Udazkenean erasoturiko adarrak erraz hausten dira haizeak eraginda.

## Iruditegia 

Irudi:Opsilia coerulescens up2.jpg
Irudi:Opsilia coerulescensside2.jpg
Irudi:Opsilia coerulescens bl.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trokeo-dantza

**Trokeo dantzak** dantzarien artean trukea ematea ekartzen duten dantzak dira, dantzarien posizioak aldatuz.  8 dantzarik hartzen dute parte dantza horietan, bi lerrotan antolatuta. Eskuetan makilak, ezpatak edo arkuak bezalako objektuak izaten dituzte. "Bobo" deritzon pertsonaiak dantza nola ematen ari den gainbegiratzen du, baita kasu batzuetan parte-hartu ere. Normalean bertsoetan oinarritutako melodiak erabiltzen dira dantzatzeko. Jatorria Nafarroako Iparraldea, Lapurdi eta Zuberoa izaten dira, XVIII, XIX eta XX. mendeetakoak. 

## Historia 
Trokeo dantzen lehen aipamenak XVI. mendean daude jasota, Bizkaiko herri batzuetan. Garai horretan, zortzi edo hamabi dantzarik osatutako taldeek parte hartzen zuten, kapitain batek gidatuta. Dantza hauek, askotan, erritual eta ospakizun erlijiosoekin lotuta zeuden, hala nola, Corpus Christi edo herriko zaindariaren festarekin. 

XIX. mendean, trokeo dantzak berriztu eta egituratu ziren, batez ere Gipuzkoako Antzuola herrian. 1845etik aurrera, gaur egun ezagutzen ditugun dantzak agertzen dira: Makila txikiak, Makila handiak, Uztai edo Arku-dantza eta Zinta-dantza. 1878an, trokeo-dantzak eta zinta-dantzak jasotzen dira, eta 1886an Uztai eta Arku-dantzak gehitzen zaizkie, gaur egun Alardean dantzatzen diren lau dantzak osatuz .  

Era berean, XX. mendera arte Arabako errioxan ere dantzatzen ziren, besteak beste, Biasteri, Eskuernaga eta Oiongo herrietan. 

## Dantza motak 
Honakoak dira mota ezagunenetariko batzuk: 

* Agurra
* Boaztiltzea
* Makil txiki dantza
* Makil haundi dantza
* Arku dantza
* Zinta dantza
* Lizartzako inauterietako dantzak
* Paseo dantza
* Ostiko dantza
* Etxe dantza
* Lau ostiko
* Makil dantza
* Pala dantza
* Amezketako Txankok
* Abaltzisketako Txankok
* Berasategiko San Juan dantzak
* Paseoa
* Lauko txikia
* Kontrapaseoa
* Kapitan dantza
* Zorri dantza
* Seinakoa
* Brokel-dantza
* Billantzikoa
* Bukaera
* Oñatiko Korpus dantzak
* Donostiako zortzikoa
* San Migueleko kontrapasa

## Trokeo-dantzak gaur egun 
Herri askotan arestian trokeo-dantzak galdu baziren ere, oraindik ere herri askotan tradizioari eusten diote, ospakizun ezberdinetan dantzatuz. Gipuzkoan, Antzuolako jaietan Makila, Uztai eta zinta-dantzak egiten dira. Herriko alardearen parte dira eta XIX. mendetik kontserbatuak izan dira. Era berean, Berasategiko San Juango jaietan ere trokeo-dantza tradizionalak egiten dira. 

Bizkaian ere Durangaldean mantendu egiten dira trokel-dantzak, eta normalean herrietako ospakizun nagusietan egiten dira. 

Arabaren kasuan, Errioxako Eltziego eta Biasteriko herrietan galduak bazeuden ere, berreskuratu egin ziren, eta jaietan zein ardoari eskainitako ospakizunetan makilekin egindako dantzak gailentzen dira. 

Azkenik, Nafarroan Lesakako jaietan makil-dantzak egiten dira, baita Baztango beste gune batzuetan ere. 

## Erreferentziak
Capital Dock

**Capital Dock**, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen etxe orratz bat da, Dublin Docklands eremuan.

2015-2018 artean eraiki zen eta 79 metro eta 22 solairuko garaiera du.
The Exo Building

**The Exo Building**, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen etxe orratz bat da, North Wall eremuan.

2018-2022 artean eraiki zen eta 73 metro eta 17 solairuko garaiera du.
The Elysian

**The Elysian**, Irlandako Errepublikako Cork hirian dagoen etxe orratz bat da, Cork konderrian.

2008an eraiki zen eta 71 metro (79 metro antenaraino) eta 17 solairuko garaiera du.
County Hall (Cork)

**County Hall**, , Irlandako Errepublikako Cork hirian dagoen etxe orratz bat da, Cork konderrian.

Bertan, Cork Konderriko Kontseiluaren egoitza administratiboa eta bulegoak daude.

## Eraikina 
1965-1968 artean eraiki zen eta 67 metro eta 17 solairuko garaiera du.
Masturbatzaile handia

***Masturbatzaile handia*** () Salvador Dalí margolari espainiarraren margolan ospetsua da, Cadaquésen, 1929ko uda amaieran egina. Oihal gaineko olio-teknikaren bidez egina dago, estilo surrealistakoa. Neurriak 110 x 150 zm. dira. Madrilgo Sofia Erregina Museoan gordetzen da, artistak Espainiari eman baitzion. Margolan honek bere pintura surrealista guztiaren ezaugarriak ditu, eta batasun orekatua du, elementu ugari izan arren.

## Deskribapena 
Lan erabat autobiografikoa da hau. Margolan honek artistaren biografiaren obsesio asko era sinbolikoan jaso zituen. Pintura hau bere egileak berak ere aztertu zuen, bere literatur lanik ezagunenean, *The Secret Life of Salvador Dalí* (Salvador Dalíren bizitza sekretua), 1942an argitaratua. Hona hemen sinbolo horietako batzuk:
* Elementu nagusia busto antropomorfiko bat da, giza buruaren eta Cadaques kostaldeko harkaitzen   nahasketa. Ideia bera beste koadro batzutan errepikatuko zuen, hala nola *Oroimenaren iraupena* (1931) eta *Desiraren enigma* (1929).
* Artistaren autorretratua estilizatuta dago, baina koadroaren ezkerraldean antzeman daiteke. Ezaugarri hauek ditu: kolore horixka, sudur handia lurrean bermatuta eta aurpegi luzea.
* Arrantza-amu batek ondoan atxiki nahi zuen bere familia-lotura sinbolizatzen du, eta bizimodu tradizional batera itzultzen da, eta behin betiko askatu nahi duela adierazten du.
* Ezagutu zuenetik ohikoa izan zen bezala, Gala agertzen da, kasu honetan elkar besarkatzen duten bikotean irudikatua. Gala arroka batean metamorfoseatzen den, hondartzan eman zituzten paseoen oroitzapena.
* Masturbazioaren gaia bere erretratutik irteten den emakumearengan agertzen da. Bere aurpegia galtzontzilo estu batzuetan ezkutatuta dauden gizonezkoen genital batzuetatik gertu dago.
* Lehoia sexu-desira gisa agertzen da: mingain arrosa zakilaren sinboloa da.
* Garbitasuna sinbolizatzen duen emakumeari itsatsitako lilia, masturbazioa sexu-harreman garbiena dela definitzeko modu konplexua. Lorearen pistiloa, gainera, beste sinbolo faliko bat da.
* Harri batzuk bere iragana dira.
* Irudi isolatu batek bakardadea adierazten du.
* Matxinsaltoa haurtzarotik izua eragiten zion animalia bat zen, eta bere autorretratuaren ahoan itsatsita agertzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanaren fitxa Sofia Erregina Museoaren webgunean.
Ann Haven Morgan

**Ann Haven Morgan** (Waterford, AEB, 1882ko maiatzaren 6a - South Hadley, 1966ko ekainaren 5a) estatubatuar zoologo eta ekologoa izan zen.

## Biografia 
Anna Morgan, Stanley G. Morgan eta Julia A. Douglass Morganen hiru seme-alabetako bat, Waterforden jaio zen, Connecticuten, eta New Londoneko (Connecticut) Williams Memorial Institutera joan zen. 1902an, Anna Wellesley Collegen sartu zen eta ondoren Cornell Unibertsitatera pasatu zen. 1906an lizentziatura bat jaso ondoren, Mount Holyoke Collegeko zoologia departamentuan laguntzaile eta irakasle aritu zen 1909ra arte. 

## Ibilbidea 
Cornell Unibertsitatean, doktoretza lortu zuen 1912an, *A Contribution to the Biology of the May-Fly* izenburuko tesi batekin, eta ondoren Mount Holyoke College-ko irakasle izan zen. Morgan irakasle elkartua izan zen 1914an, gero irakasle titularra 1918an. 1916-1947 bitartean Mount Holyokeko zoologia saileko burua izan zen, erretiroa hartu zuen arte. Tarte horretan, udako hilabeteetan Woods Hole Marine Biological Laboratory-n itsas zoologia irakatsi zuen. 

Bere ikerketa eta irakaskuntza limnologian, animalien hibernazioan eta ekologia eta ingurumen gaietan zentratu zen. Zoologiari buruzko hiru liburu idatzi zituen. Zientziaren Aurrerapenerako Amerikako Elkartearen, Rockefeller Fundazioaren eta Zientzia Akademia Nazionaleko ikerketa-bekak jaso zituen.

Morganek gizakiek fauna ulertzea eta ingurumena baloratzeko beharra azpimarratu zuen. 1940ko eta 1950eko hamarkadetan, funtsezkoa izan zen eskoletan eta unibertsitateetan zientzia-curriculuma erreformatzeko, ekologia eta kontserbazio-ikastaroak sartzeko. Irakasleentzako udako tailer batzuen bidez, ekologia eta kontserbazioa geografia, zoologia eta soziologia bezalako gaiekin batera irakatsi nahi izan zituen.

## Lanak 
* *Kinships of Animals and Man* (1955).
* *Field Book of Animals in Winter* (1939).
* *Field Book of Ponds and Streams: an Introduction to the Life of Fresh Water* (1930).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ann Haven Morgan-en edo berari buruzko lanak Internet Archive-n
Riverpoint

**Riverpoint**, Irlandako Errepublikako Limerick hirian dagoen etxe orratz bat da, Limerick konderrian.

2005-2008 artean eraiki zen eta 58,52 metro eta 15 solairuko garaiera du.
Clayton Hotel (Limerick)

**Clayton Hotel**, formalki **Clarion Hotel** ostalaritza multinazionalaren saila, Irlandako Errepublikako Limerick hirian dagoen etxe orratz eta lau izarretako hotel bat da, Limerick konderrian.

2002an eraiki zen eta 57 metro eta 17 solairuko garaiera du.
Carlos Diehz

**Carlos Diehz** (Mexiko Hiria, 1971ko martxoaren 18a) aktore eta arkitekto mexikarra da, egun Vancouverren bizi dena. Edward Bergerren *Conclave* filmeko Benitez kardinalaren paperagatik da ezaguna.

## Aktore ibilbidea 
### Hastapenak 
Diehz Mexiko Hirian jaio zen. Txikitatik arte-adierazpen ezberdinak gustuko izan zituen, besteak beste, marrazketa, pintura eta kantua. Institutuan antzezpenarekiko interesa izan bazuen ere, lotsatia izateak bide hori baztertzera eraman zuen. 30 urte baino gehiago eman ditu arkitekto lanetan, eta 2009an Vancouverrera, Kanada joan zen bizitzera.

2020an, bere seme-alabek etxetik alde egin ondoren eta COVID-19aren pandemia hasita, Diehzek antzezpenerako zuen zaletasuna lantzea erabaki zuen eta online tailerretan izena eman zuen. Hasiera batean antzezpena hobby gisa ikusten zuen arren, modu profesionalagoan lantzea erabaki zuen bere irakasleen aholkua jaso ondoren.

Diehzek gaztaroan eta immigrante gisa bizi izandako esperientziak bere interpretazioarentzako inspirazio gisa erabili zituen, bere pertsonaiaren apaltasun, espiritualtasun eta aurrerakoitasunarekin sakonki konektatuz. Ekoizpenean zehar, Ralph Fiennes eta John Lithgow aktoreen aholkuak jaso zituen, antzezteko teknikei eta beldur eszenikoa gainditzeko moduei buruzkoak.

## Filmak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alto Vetro

**Alto Vetro**, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen etxe orratz bat da, Grand Canal Dock kaiaren hegoaldean.

2009an eraiki zen eta 51 metro eta 16 solairuko garaiera du.
Exocentrus punctipennis

***Exocentrus punctipennis*** Cerambycidae familiako kakalardoa da. Europa hegoaldean eta Kaukaso inguruan bizi da. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Taxonomia 
Mulsant eta Guillebeu frantziar entomologoek deskribatu zuten Zientziarako 1856. urtean.

## Deskribapena 
Kakalardo txikia da oso, 3,5 eta 6 mm artena baino ez baitu neurtzen. Kolorez marroia da eta oso iletsua. Antena sendoak eta luzeak ditu, gorputza bera baino luzeagoak.

## Habitata 
Zumar zuhaitzari loturik aurkitzen da. Espezie xerotermikoa da, hau da, lehor eta bero zalea, eta horregatik ez zen ohikoa Europa erdialdean, baina zumarrei erasaten dien grafiosi gaixotasunaren bidez *Exocentrus punctipennis* azkar hedatzen ari da, izan ere ahuldutako zumarrak erasotzen baititu. 

Ilunabarrean eta gauez da bereziki arktiboa.

## Bizi zikloa 
Helduak maiatza eta abuztua artean ikusten dira. Emeak zuhaitz adar finenetan jartzen ditu arrautzak. Beldarrak azalaren azpian garatzen hasten dira eta pixkanaka izerdi landurantz mugitzen dira. Neguan hibernatu ondoren udaberrian pupa ganbera eratzen dute. Handik helduen belaunaldi berria aterako da.

## Iruditegia 

Irudi:Exocentrus punctipennis TP03.jpg
Irudi:Exocentrus punctipennis TP04.jpg
Irudi:Exocentrus punctipennis TP02.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Espainia Industriala parkea

**Espainia Industriala parkea**, , Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen hiri-parke bat da, Sants-Montjuïc barrutian dago, Sants eta Hostafrancs auzoen artean.

4,60 hektareako azalera du.

## Historia 
1985ean Luis Peña Gantxegi, Francesc Rius i Camps, Antón Pagola eta Monserrat Ruiz arkitektoek eraiki zuten, aurrez L'Espanya Industrial ehungintza enpresa egon zen solairuan.

## Kanpo estekak
Donacia marginata

***Donacia marginata*** Chrysomelidae familiako kakalardoa da. Eremu Paleartikoan hedaturik dago. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Taxonomia 
David Heinrich Hoppe alemaniar entomologoak deskribatu zuen Zientziarako 1795. urtean.

## Deskribapena 
Kakalardo txikia da, 8 eta 10 mm artean neurtzen ditu. Orokorrean brontze kolorea du, elitroen ertzak more-urdin kolorekoak dira. Elitroen aurrealdean ere orban urdinak ager daitezke. Elitroak puntutxoen lerro ugariz beteta daude. Pronotoa luze xamarra da.

Antenek gorputzaren erdiaren luzera dute gutxi gorabehera.
 
## Habitata 
Zingira eta bestelako uretako landaretan agertzen da, *Sparganium erectum* espezieari lotuta bereziki.

## Bizi zikloa 
Helduak maiatza eta abuztua artean ikusten dira. Hostoetan egoten dira, epidermisaz eta agian polenaz elikatzen baitira. Emeak urpean dauden ataletan jartzen ditu arrautzak eta handik jaiotzen diren beldarrak ere hosto artean ikusten dira.

## Iruditegia 

Irudi:Donacia marginata 137662658.jpg
Irudi:Donacia marginata 197546472.jpg
Irudi:Donacia marginata (in cop).jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cheryl Walker

**Cheryl Walker** (1918ko abuztuaren 1a - 1971ko urriaren 24a) estatubatuar modeloa eta aktorea izan zen.

## Biografia 
South Pasadenan (Kalifornia) jaio zen, eta gurasoak Everett Dale eta Pauline S. Walker zituen. 1938an, Cheryl Walkerrek Arrosen Txapelketako Desfilearen lehiaketa irabazi zuen, eta horri esker, karrera labur bat hasi zuen modelo eta zinemko aktore gisa. 

## Aktore ibilbidea 
1938tik aurrera emanaldi txikiak egin zituen, kredituetan agertu ere egin gabe, hainbat filmetan, 1940an Frankie Darrorekin *Chasing Troublen* bere lehen paper garrantzitsua interpretatu zuen arte. Urte horretan bertan, Sharon Lee izen artistikoa hartu zuen *Secrets of a Model* filma interpretatzeko, eta bertan egin zuen protagonista lan bakarra, bigarren mailako emanaldiak egin aurretik.  

Walker Veronica Lakeren "bikoitza" izan zen  *Sullivan-en bidaiak* (1941) filmean, eta emakumezkoen lehen papera egin zuen *Shadows on the Sage* (1942) filmean. Claudette Colberten stand-in (ordezkoa) ere izan zen *No Time for Love* lanean. Agian, *Stage Door Canteen* (1943) filmean egindako lana izan zen interesgarriena. Film horretan, militar batekin maitemindutako kantinera baten papera egin zuen. Walkerrek ez zuen luzaro jarraitu zineman. 1948an erretiratzea erabaki zuen.

## Hizlari 
1950eko hamarkadaren amaieran, Walker Kaliforniako hegoaldean ibili zen "*komunismoaren mehatxuari*" buruzko hitzaldiak ematen. San Marinoko (Kalifornia) Emakume Errepublikanoen Klubeko kidea zen, eta Tuesday Morning Study Clubeko sortzaileetako bat eta presidentea izan zen. Elkarte horrek, urtero, antikomunistei sariak ematen zizkien, besteak beste:George Putnam, Baxter Ward, Matt Cvetic, William Parker Burua  eta Jenkin Lloyd Jones-i.

## Bizitza pertsonala 
1940ko abenduaren 16an Jay Etzell Coumberekin ezkondu zen, eta alaba bat izan zuten, Dayle. Ondoren dibortziatu eta berriro ezkondu zen, Tway Wrekin. Andrews-ekin

Cheryl Walker 1971n hil zen, minbizi baten ondorioz, Pasadenako (Kalifornia) Huntington Memorial ospitalean. 53 urte zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
U2 Tower

**U2 Tower**, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen etxe orratz bat da, Dublin Docklands eremuan.

## Historia 
Berez, 2007an Foster and Partners arkitektura estudioak apartamentu eraikina eta U2 musika taldearen jabetzako grabaketa estudioaten egoitza izateko proiektatu zuen. Gainera, hedabideetan 120-180 metro arteko garaieraz Irlanda osoko eraikin altuena izango zela aipatu zuten, baina 2008ko Ekonomia Atzeraldiaren ondorioz jatorrizko proiektu hau bertan behera utzi utzi zen.

Gaur egungo eraikina 2008-2011 artean eraiki zen eta 79 metro eta 22 solairuko garaiera du.
Boland's Bakery

'''Boland's Bakery''', , Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen eraikin historiko bat da.

## Eraikinak 
XIX. mendean Boland familiaren jabetzako okindegia hiriko handiena izan zen.

1916ko Pazko matxinan irlandar nazionalista eta britainiar soldaduen arteko borroken kokalekuetako bat izan zen, Éamon de Valera buru zuen talde batek eraikina okupatu eta handik britainiar soldaduen setioari aurre egin baizien.

2001ean okindegiak ateak itxi zituen era XXI. mendearen hasieran solairuan Boland's Mills deritzon eraikin multzoa eraiki da.
Boland's Mills

'''Boland's Mills''', Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen eraikin multzo bat da, Southside eremuko Grand Canal Dock kaian.

## Eraikinak 
Jatorrizko eraikina, XIX. mendean eraikitako Boland's Bakery okidegia da, 1916ko Pazko matxinadan hainbat borroken kokalekua.

2001ean okindegiak ateak itxi eta XXI. mendetik aurrera solairuan hainbat eraikin berri eraiki ziren.
Akonga Nsimbo

**Akonga Nsimbo** atleta da. Kongoko Errepublika Demokratikoa ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Makorobondo Salukombo

**Makorobondo Salukombo** (1988ko abuztuaren 13a) atleta da. Kongoko Errepublika Demokratikoa ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Marzano tomate

**San Marzano tomatea** tomate udarekara barietate bat da, jatorriz Italiako Campania eskualdekoa, eta Napolitar pizzako saltsan erruz erabilia. Estimatua da zapore finagatik eta kontserban izateko gaitasunagatik. Jatorri deitura babestua du, ''pomodoro S. Marzano dell'Agro Sarnese-Nocerino'' izenarekin.

1770 inguruan iritsi ziren  lehen tomate haziak Italiako Campania eskualdera, Peruko erregeordetzak Napoliko Erresumari opari. Bere hedapen handiaren ondorioz, Italiako sukaldaritzan hainbat barietate ugaritu ziren, tokiko ezaugarri eta erabileren arabera. Izenaren jatorria San Marzano sul Sarno herrian du, Salernoko probintzian.

## Ezaugarriak
San Marzano tomatea ertaina da, angeluzuzena, eta askotan puntan amaitzen da. Landarea ez da hain modu ordenatuan garatzen, fruitu txiki, berantiar eta ez oso irmoz. Vesuvio sumendi magalean landatzen dira. San Marzano tomatearen ekoizpen-eremua, Campania eskualdean kokatua, Salerno, Avellino eta Napoli probintzietako 41 udalerritan hedatzen da, horien artean izena ematen dion San Marzano sul Sarno.

Tomatea glukosa eta azido gutxirekin hazten da. Oso egokia da tomatea kontserbatzeko edo ontziratzeko. Oso estimatua da bere zapore delikatuagatik, bere mamia trinkoa eta mamitsua delako, eta, azkenik, hazi gutxi dituelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nemonte Nenquimo

**Nemonte Nenquimo** (Pastaza probintzia, Ekuador, 1985) ekintzaile indigena eta Huaorani herriko kidea da. Pastazako Huaoranien lehen emakume presidentea da eta indigenen Alianza Ceibo erakundearen fundatzaileetako bat.

Nenquimok Ekuadorreko gobernuaren aurkako salaketa ipini zuen, honek Amazoniako oihanean petrolioa atera nahi zuelako, Huaorani herriaren lurretan. Epaiketa 2019an amaitu zen, Huaoranien aldeko epai batekin.

2020an Time aldizkariak munduan eragin handiena duten 100 pertsonen artean sailkatu zuen. Zerrendan agertu zen emakume indigena bakarra izan zen, eta historiako bigarren ekuadortarra. Nazio Batuen Ingurumen Programak Lurraren Txapeldunen Saria eman zion, "Ekintza eta inspirazioa" kategorian, egindako lana aintzatesteko.

## Bizitza 
Nenquimo 1985ean jaio zen, Nemompareko komunitatean, Ekuadorreko Amazoniako Pastaza eskualdean. Ehiztari-biltzaileak diren Huaorani herriko kidea da.

2015ean Ceibo Aliantza sortu zuen, indigenek gidatutako irabazi asmorik gabeko erakundea, indigenen lurrak babesteko baliabideen erauzketatik. Pastaza probintziako Huaorani herriaren erakundeko (CONCONAWEP) lehen emakume presidentea aukeratu zuten 2018an.

## 2019ko epai judiziala 
thumb| Yasuní parke nazionalaren eta Waorani lurraren kokapena Ekuadorren
CONCONAWEP elkarteko kide gisa, Nenquimok Ekuadorreko gobernuaren aurkako salaketa aurkeztu zion Ekuadorreko Arartekoari. 2019an Pastazako Gorte Probintzialak epaia eman zuen Ekuadorreko Amazoniako milioi erdi akre petrolio zulaketetatik babesteko.

Epaiak aurrekari bat ezarri zuen. Ekuadorreko gobernuari eskatu zion lurrak enkantean jarri aurretik komunitate indigenek oniritzia eman behar dutela, prozesu aske batean parte hartu ondoren. Legezko aurrekari hori beste nazio indigena batzuek erabil dezakete beren lurraldeen barruan baliabideen erauzketa geldiarazteko.

Epaia ospatzeko, 2019ko apirilean ehunka huaoranik kalejira egin zuten Puyon, Pastaza probintziako hiriburuan. Askok distantzia handiak ibili behar izan zituzten kalejirara bertaratzeko.

## Sariak 
* 2020an Time 100 zerrendan agertu zen, urte hartako emakume indigena bakarra eta izendatua izan den lehen amazoniarretako bat.
* 2020ko azaroaren 23an BBCko 100 emakumeen zerrendan agertu zen.
* 2020an Goldman Ingurumen Saria (Ingurumenaren Nobel Saria) jaso zuen Nenquimok.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
George Wendt

**George Robert Wendt Jr.** (Chicago, Ameriketako Estatu Batuak, 1948ko urriaren 17a – Los Angeles, Ameriketako Estatu Batuak, 2025eko maiatzaren 20a) aktorea izan.

Chicago hegoaldeko auzo batean jaio zen, irlandar jatorriko familia batean, eta ikastetxe eta unibertsitate katolikoetan hezi zen. 1971n, Ekonomian graduatu zen. 1970eko hamarkadaren amaieratik, zineman aritu zen. Antzeztu zuen pertsonaiarik nabarmenena Norm Peterson izan zen, *Cheers* telesailean, 1982 eta 1993 artean.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Bideo musikalak 
## Kanpo estekak
Txetxil

**Txetxila** (armenieraz:  չեչիլ)) edo **txetxilia** ( ) hari-gazta gazitua da,       Armenian eta Georgian oso ezaguna.  Mozzarellaren edo sulguniren antzeko sendotasuna du, eta hari trinkoen moduan ekoizten da, zortzi formako soka lodi txirikordatuz bilduta. Txetxil ketua, txirikordatua, gazia eta gaztaz egindako garagardo mokadu bat da, mundu osoko garagardo edaleek eta zaleek gozatzen dutena. Txetxil behi-esne pasteurizatuarekin egiten da eta gantz gutxikoa da. Bere zaporea gazia da, oso mastekatsua eta ketuaren zaporearekin. Bere gogortasuna sendoa eta leuna da. 

## Barietateak 
Txetxil gazta hainbat modutan dator, eta eskualdeka eta prestakinaren arabera aldatzen dira. Jateko moduaren arabera ere aldatzen da. Adibidez, Armeniako Shirak eskualdean maiz jaten da lavash ogian bilduz, *brtuch* deitzen dena edo ur irakinarekin nahastuz, *panrhash* deitzen dena. Pastelei ere gehitzen zaie, kearen zaporeagatik. Txetxil-ek mota hauek ditu:

* Gyumri txetxil, bere moldeagatik bereizten dena, gazta urdinaren antzeko itxura egiten duena.
* Erzurum txetxil
* Meskhuri txetxili
* Acharuli txetxilik trinkotasun bidez gogorarazten ditu hari meheak, hori zurbil kolorekoak.
* Kosichka, txetxeniar barietate bat, Errusian ezaguna den formagatik bereizten dena, Karan Abramyanek asmatu zuena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Glengesh mendatea

**Glengesh mendatea**,  eta , Irlandako Donegal konderriaren hego-mendebaldean dagoen mendate bat da.

Gleann Cholm Cille eta Ardara udslerrien arteko errepidean dago.
María Colores

**María Magdalena Ortiz Panatt**, artistikoki **María Colores** (Santiago, Txile, 1981eko abuztuaren 28a), pop-rock kantautore eta instrumentista da, Txileko pop berriaren barruan kokatua.

## Ibilbide musikala 
María Colores Txileko Sello Azul diskoetxearen 2011ko belaunaldiko artistarik nabarmenena izan zen. *Llamadas perdidas* izeneko lehen diskoa kaleratu ostean, bere lehen singlea herrialde osoko irratietan entzun zen 2011ko bigarren seihilekoan, eta Canal 13ko *Peleles* telesailaren soinu-bandako kidea izan zen. Txileko Teleton 2011 kanpaina solidarion ere parte hartu zuen.

María Colores Altazor Sarien 2012ko zeremoniarako show musikala egitera gonbidatu zuten. Gero, Pedro Aznarrek Nescafé de las Artes antzokian 2011ko urriaren 13an emandako kontzertuan teloneroa izatera gonbidatu zuten, eta Txile hegoaldean bira bat egin zuen 2011ko otsailean, Chinoy kantautore ezagunarekin batera. Gainera, Punta Arenas eta Antofagasta bezalako helmuga urrunetan jardun zuen, Txile osoko eskualdeko hiriburu gehienak betez. 

Matucana 100 Kulturgunean, Nescafé de las Artes Antzokian, El Ladrón de Bicicleta Antzokian, Amanda Kulturgunean, Club Onaciú, Bar Catedral, Bar El Clan, Mori Antzokia, Club de Jazz Le Fournil, Casa Lastarria, Centro Arte Alameda, Patio Bellavista eta Santiagoko zuzeneko musika-zirkuituko leku ezagunenetan jardun du.

2011 urtean, konpositoreentzako *Luis Advis* Lehiaketa ospetsuan parte hartu zuen, musika herrikoiaren kategorian, eta finalista izan zen. Besteak beste, Rock Carnaza, Santiagoko eta Coquimboko Musikaren Eguna, Arteen Jaialdia, San Migeleko Udala, Ñuñoako Plaza eta Parkeetako Udako Jaialdian parte hartzera gonbidatu zuten. Gainera, artista gonbidatu gisa parte hartu zuen Nazioarteko Liburu Azokan eta Gazte eta Haur Liburu Azokan.

Lehen aldiz ama izan ostean, María Coloresek bere ibilbideko bigarren diskoaren promozio arrakastatsua izan zuen*, Me gusta la vida* (2014) izenekoa. Album hori Plaza Independencia zigiluaren bitartez argitaratu zen, eta Kultura eta Arteen Kontseilu Nazionaleko Musika Funtsaren laguntza izan zuen. Izen bereko singleak errotazio altua izan zuen telebistan, komertzial baten abesti nagusia izan zen eta. Gainera, artista handiekin batera, Ceratiren omenezko “*Te veré volver*” izeneko diskoan eta showean parte hartu zuen. Urte horretan bertan hasi zen bere ibilbidea nazioartekotzen. Argentinan, Mexikon, Ameriketako Estatu Batuetan bira arrakastatsua egin zuen eta Peruko LIMA Music Festival jaialdian parte hartu zuen.

2015 urtean estudioko *Dejemos ir* izeneko hirugarren diskoa plazaratu zuen*.*

2016 urtean, Yestay produkzio-etxearekin lankidetzan jardun zuen, *Tararea* espazioan hezkuntza publikoaren garapenari buruzko bideo musikal bat egiten, produkzio-etxe horrek egina eta Novasurrek zabaldua.

## Diskografia 
; Estudioko albumak

; Bakunak
 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leurs enfants après eux (filma)

***Leurs enfants après eux*** () Ludovic Boukhermak eta Zoran Boukhermak zuzenduta eta idatzitako Frantziako fima da. 2024an plazaratuta Nicolas Mathieu idazlearen izenburu bereko eleberriaren moldaketa da. Zinema dramatikoaren alorrean kokatzen da.

## Sinopsia 
1992ko abuztua. Arratsalde itogarri bat Frantzia ekialdeko haran galdu batean. 14 urteko Anthony eta haren lehengusua aspertuta daude laku ondoan. Anthonyrentzat bere lehen amodioaren uda izango da, haurtzaroaren amaiera eta adin nagusitasuna definitzen dituena. Hacine auzoko gazte errebeldeak motorra lapurtuko dio Anthonyri, eta bizitza guztiz aldatu.

## Fitxa teknikoa 
* Zuzendariak: Ludovic Boukherma, Zoran Boukherma. 
* Gidoilariak: Ludovic Boukherma, Zoran Boukherma. 
* Jatorrizko eleberria: Nicolas Mathieu. 
* Argazkia: Augustin Barbaroux
* Iraupena: 144 min. 

### Aktoreak 
* Paul Kircher : Anthony Casati
* Angelina Woreth : Stéphanie Chaussoy
* Sayyid El Alami :  Hacine Bouali
* Ludivine Sagnier : Hélène Casati, Anthonyren ama
* Gilles Lellouche : Patrick Casati, Anthonyren aita
* Louis Memmi : Anthonyren lehengusua
* Christine Gautier : Vanessa
* Anouk Villemin : Clémence Durupt, Stéphanieren neska laguna
* Lounès Tazaïrt : Malek Bouali, Hacineren aita
* Victor Kervern : Romain Rotier
* Thibault Bonenfant : Simon Rotier
* Bilel Chegrani : Kader
* Barbara Butch : Irène, Anthonyren izeba eta Hélèneren ahizpa
* Raphaël Quenard : Manu, txakurraren mutila
* Brice Fournier : Pierre Chaussoy
* Anna Biolay : Anthonyren lehengusina
* Anaïs Tellenne : Cyrille
* Amaury Chabauty : Christophe, Hélèneren lagun berria
* Louise Lehry : Nath, lehengusuaren emaztea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filma IMDb webgunean.
* :Filmaren traillerra.
Sorgin-guraize

**Sorgin-guraizeak** Zuberoako maskaradetan erabiltzen den objektu erritual bat da. Gatuzainak daramatza eta luzatu eta itxi egiten diren zurezko guraize moduko batzuk dira. Haiekin jendea aztoratzen zen aspaldi, baina 21. mendean ez da jada funtzio horrekin erabiltzen.

Zuberoaz gain beste herri batzuetako inauterietako ohituretan ere erabiltzen dira. 
erdian|thumb|480x480px|Sorgin-guraizeak gatuzainaren eskuan bilduta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mariano Ozores

**Mariano Ozores Puchol** (Madril, 1926ko urriaren 5a - *ibidem*, 2025eko maiatzaren 21a) espainiar zinema zuzendari, aktore eta gidoilaria izan zen. Antonio Ozores eta José Luis Ozores aktoreen anaia zen.

Hasiera batean frankismoarekin lotutako filmetan lanean hasi bazen ere, laster pasa zen komediara. Alfredo Landarekin hainbat filma grabatu zituen, baita garaiko aktore ezagunekin: José Luis López Vázquez, Concha Velasco, Gracita Morales edo Florinda Chico. Paco Martínez Soria eta Lina Morganekin batera aritu zen luzaro. Espainiako Trantsizioan *destape* izeneko film generoan zentratu zen, Fernando Esteso eta Andrés Pajaresekin hamar filma sortuz, baita bere naaiarekin batera.

## Kanpo estekak
Daniel Clavero

**Daniel Clavero Sebastián** (Madrid, 1968ko abuztuaren 9a) espainiar txirrindulari ohia da, profesionala 1992tik 2003ra.

Eskalatzaile ona, bitan sailkatu zen Italiako Giroko lehenbiziko hamarren artean eta beste bitan Espainiako Vueltan.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Mahleb

**Mahleb** edo **Mahalepi** espezia aromatikoa da, gerezi espezia baten haziekin egina, *Prunus mahaleb* (Mahaleb gerezia edo Santa Luzia). Gerezi-hezurrak apurtu egiten dira hazitik alea ateratzeko; haziak 5 mm inguruko diametroa du, leuna eta erauzketan murtxikatzeko modukoa. Haziaren alea, erabili aurretik, hautsetan birrintzen da. Almendra mikatz eta gereziaren eta mazapanaren arteko konbinazio baten antzeko zaporea du.

Mahleb kantitate txikietan erabiltzen da elikagai gozoak eta pastelak hobetzeko, eta tresse gaztaren ekoizpenean erabiltzen da. Azken hamarkadetan, poliki-poliki sartu da sukaldaritzako ingelesezko liburuetan.

Greziako sukaldaritzan, mahlep-a ospakizunetarako *tsoureki* ogi mota ezberdinei gehitzen zaie batzuetan, Eguberrietako ogia, Urteberriko *basilopita* eta Pazkoko ogi txirikordatua barne, armenieraz *cheoreg* eta turkieraz *paskalya* çörriti deitua.

Turkian, pogatxa eta beste pastel batzuk egiteko erabiltzen da. Ekialde Ertain arabiarrean, ''ma'amoul'' opiletan erabiltzen da. Egipton, mahlab-hautsa pasta eztiduna, sesamo-haziak eta intxaurrak bihurtzen dira, azkenburu gisa edo ogiarekin egindako ogitarteko gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* DICCIONARIO DE COCINA: Mahleb
* Video: Mahleb 
* Video: Pastel de trigo bulgur de calabaza con glaseado de mahleb de azafrán, en goodfood.com.au 
* Mahlab (Mahlebi, Mahleb) 
* NOTICIAS: MAHLEPI O MAHLEB
Isabel Marant moda-etxea

**Isabel Marant** Frantziako moda-marka bat da, **Isabel Marant** diseinatzaileak 1994an sortua. Marka 1990ean jarri zuten martxan, «Twen» izenarekin, 1994an Isabel Marant izena jarri zioten arte. Jatorrian, jertse lerro bat eta ehundutako arropak besterik ez zituen. Gero, marka ezagunagoa da bere zapatengatik, eta ospetsu askok erabili dituzte, besteak beste, Kate Bosworth, Katie Holmes, Anne Hathaway, Park Seonghwa eta Hilary Duffek.

## Historia 
Lehen pasarela bilduma 1995 urteko udaberri eta udan erakutsi zen. 2000. urtean, Marantek bere marka zabaldu zuen «Etoile» lerroa gehitzean, marka nagusia baino eskuragarriagoa eta kasualagoa izateko diseinatuta zegoena. Konpainiak gutxienez 10 denda izan ditu mundu osoan: Paris, New York, Tokio, Hong Kong, Seul, Los Angeles, Beijing, Madril, Beirut, Londres, Bartzelona eta 35 herrialde baino gehiagotan banatzaileak.

Isabel Marantek 2013an H&M erraldoirako diseinu bilduma batekin kolaboratu zuenean, lineak minutu gutxitan agortu zituen bere aleak online salmenten bidez, eta ondorioz, webguneak huts egitea eragin zuen. H&M-ri buruz, Marantek hauxe esan zuen: «H&M-ri buruz gauza ona da ez dutela zure bildumaren bertsio merke bat egiten ahalegindu nahi. […] Benetan errespetatzen dute diseinatzaileen izaera». «Neska androginoaren eta *bohemian* nonchalance-aren arteko konbinazioa» bezala deskribatu dute arropa. Sortu zenetik, urtez urte markak %30 igo ditu salmentak. Berriro ere, 2020 urtean, kulturaz jabetzeko eskandalu batean murgildu zen, orduko horretan, Marantek Charapan udalerriko (Michoacán, Mexiko) gabanen diseinua plagiatu zuela eta. Enpresak barkamena eskatu behar izan zuen Mexikoko Kultura Idazkaritzak azalpen bat eskatu eta gero.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Isabel Marant Leku Ofiziala
* Isabel Marant @– konpainiaren marka eta profila Modelo a la Moda Direktorioan
* The Guardian