Zazpikaleak/Casco Viejo geltokia

**Zazpikaleak/Casco Viejo** Bilboko metroaren 1., 2. eta 3. lineei, eta Euskotrenen E1, E3 eta E4 lineei dagokien lurpeko aldageltokia da, Bilboko Alde Zaharrean kokatuta dagoena. Tren geltokia 1904ko uztailaren 1.an ireki zen lehen aldiz, Bilbo-Areeta trenbidearen geltoki-buru, eta Metroa 1995eko azaroaren 11n heldu zen. 2017ko apirilaren 8an Metroaren 3. linea ireki zen, gaur egungo geltokiaren eraikina inauguratuz. Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 1. tarifa-gunearen barruan dago.

2013ko irailetik, Euskal Trenbide Sareak finantziatuta, doako Wi-Fi zerbitzua eskaintzen da Euskotrenen geltokian, **GOWEXWiFi** sarearen bitartez. Metro geltokiari dagokionez, 2015eko martxoaren 27tik doako Wi-Fi zerbitzua eskaintzen da, **[TUWI] Metro** sarearen bitartez.

## Sarbideak 
San Nikolas plazako sarbidean bestibulu amankomuna dago Euskotren eta Metro zerbitzuentzako. Begoñako irteera metrora sartzeko igogailua da, baina metro sarearen barruan anezka zerbitzu modura funtzionatzen du, hau da, metroa igogailua erabili aurretik edo ondoren erabiltzen ez bada, metro sareko gune bateko bidaia kobratuko zaio erabiltzaileari.

*  San Nikolas plaza, 3 (*San Nikolas* / *Euskotren* irteerak)
*  Miguel Unamuno plaza, 1 (*Unamuno* irteera)
*  Mallona bidarriak, Gurutze auzoa, 28 (*Begoña* irteera)

## Historia 
Geltokia Bilbo-Areeta-Plentzia trenbidearen geltoki-buru izan zen 1904 eta 1995 bitartean. Jatorrizko geltokia aduanaren instalazioetan kokatu zen, horregatik **Bilbo-Aduana** izenez ezagutzen zen. Geroago **Bilbo-San Nikolas** izena hartu zuen, San Nikolas elizaren ondoan egoteagatik.

1995ean, Bilboko metroaren eraikuntzarekin batera, Bilbo eta Plentzia arteko trenbidearen zati handi bat, San Ignazio eta Plentzia artekoa, Metroak bereganatu zuen. Euskotrenek San Ignazio eta Zazpikaleetako geltokiaren arteko tartea mantendu zuen. Tarte horri etekin handiagoa ateratzeko, Bilbo-Lezama trenbidearekin lotu zen, Txorierrirako zerbitzuak eskaintzeko. Horretarako, Zazpikaleetako eta Calzadasko geltokiaren (gaur egungo Bizkaiko Arkeologi Museoa) artean tunela eraiki zen, eta San Ignazio eta Lezama arteko ibilbideak eskaintzen hasi ziren.

1996an geltokia trena eta Metroaren arteko intermodala bihurtu zen, eta San Nikolas plazan kokatzen den eraikinak berregituraketa sakona jasan behar izan zuen Metro sarbidea geltokiko eraikinean bateratzeko. Metro geltokiak **Casco Viejo** izena zuen, eta Euskotrenenak, aldiz, **Casco Viejo - Zazpi Kaleak**.

Urte bereko azaroaren 9an Begoñako igogailuak funtzionatzen hasi ziren.

2002ko abenduaren 18an Bilboko tranbia martxan jarri zen, eta Arriagako geltokia Zazpikaleetako geltokitik 300 metrora kokatu zen. Hasieran Euskotrenek trena eta tranbiaren arteko loturaz jakinarazten zuen, baina gaur egun ez du egiten.
 
2010eko maiatzaren 15ean geltokia Euskotrenen Bilbo-Lezama trenbidearen geltoki-buru bihurtu zen, Deusturainoko trenbide tartea itxi baitzen, Metroaren 3. linearen eraikitze-lanek eraginda. Eragozpenak konpentsatzeko, Euskotrenen Txorierriko linea eta Bilboko tranbiaren arteko tren-aldaketak doakoak izan ziren.

2016ko otsailaren 17an San Nikolas plazako sarbidea itxi behar izan zen, Metroaren 3. linearen lanak zirela eta. 2016ko Bilboko Aste Nagusian garraio publikoz mugitu ohi den jendetza aurreikusita, Metroaren 1. eta 2. lineetarako sarbidea behin-behinean ireki zen, abuztuaren 19tik 28ra.

2017ko apirilaren 8an Metroaren 3. linea ireki zen, eta San Nikolas plazan geltokirako eraikin berria eraiki zen. Bertan lotura dute hiru Metro lineek, eta geltokia berrizendatu zen, **Zazpikaleak/Casco Viejo** izenarekin.

2017ko ekainaren 19an Euskotrenen linea aldaketa gauzatu zen eta ordutik E1 lineak ere geltokian geldialdia egiten dute.

Urte bereko azaroaren 7an Bizkaiko Garraio Partzuergoaren Bezeroen Arretarako Bulego integral berria ireki zen geltokian.

2017ko abenduaren 4an txartel-salmenta makina automatiko berriak ezarri ziren geltokian, mugikortasun urriko pertsonentzako irisgarritasun materian estandarrak bete, entzuteko desgaitasuna duten pertsonentzako T moduko bukle magnetikoa, Braille serigrafiak interakzio elementu guztietan (botoiak, txarteldegiak, eta abar), eta itsumen eta ikusteko desgaitasun handia duten pertsonei egokitutako salmenta softwarea dutenak.

### Metroaren 3. linea 
thumb|ezkerrera|280px|1., 2. eta 3. lineen bestibulu amankomunaBilboko metroaren 3. lineak aldaketa handia suposatu du Zazpikaleetako geltokirako. Geltokia hiru metro lineen arteko lotura puntu bakarra da, eta 3. linea geltokira helarazteko, lanak aurrera ematen ziren bitartean, Euskotrenen geltokia zerbitzuz kanpo utzi behar izan zen. Bitartean, Euskotrenen Txorierriko linearentzako Sondika eta Erandioko Lutxana arteko trenbidea berrireki zen, Lutxanako geltokian Bilboko metroarekin lotura ezarrita. Geltokia zerbitzuz kanpo utzi zen 2015eko ekainaren 1.an, eta ordutik 2017ko apirilaren 8a arte Euskotrenen Txorierriko lineak geltoki-buru izan du Lutxanako geltokia, Sondika eta Loruriko geltokien artean tren anezka zerbitzua eskaini zen artean.

Lanek geltokiaren birmoldaketa handia suposatu dute. Ordura arte Euskotrenek erabiltzen zituen nasak eraitsi ondoren, Mallonan zulo bat egin zen, geltoki berria eraikitzeko. Bestibulua egiteko Itxaropen kaleko frontoia eraitsi zen, lanei ekiteko makineria frontoitik sartu ahal izateko. 17 hilabeteko iraupena eta 10,3 milioi euroko kostuduna, geltoki berria 2017ko apirilaren 8an martxan jarri zen.

Funtzionamenduari dagokionez, 3. linea irekitzeak behartu du eragile ezberdinentzako tarifa-gune bateratua aplikatzera, Bizkaiko Garraio Partzuergoak araututa.

Etorkizunean Euskotrenen E4 lineako trenak Bilboko metroaren 3. lineatik pasatzea espero da, Metro linea elikatzeko eta hala 7,5 minutuko maiztasuna mantentzeko. 2018ko irailerako aurreikusita zegoen arren, oraindik ez da aldaketa egin.

## Geltokia 
1. eta 2. lineen geltokia Norman Fosterrek diseinatutako *haitzulo* motatakoa da. Bolumen handi bakar batean zulatzen den ganga itxurako galeria da, 100 metro inguru luzerakoa, eta hari zintzilikatuta bi *mezzanina* izeneko plataforma banatzaile daude. *Mezzanina* bakoitza alboko bi nasekin elkarlotzen da eskailera monumentalen eta igogailuen bidez, eta kaleko sarbideen igogailu eta eskailerekin korridore zabalen bidez. Mantenu elementuak, hala nola aireztapena, kableak, ur-hodiak eta abar nasen azpian kokatzen dira.

Geltoki honetako arkitekturan bi material nagusi erabili dira: hormigoia eta altzairu herdoilgaitza. Azalak hormigoi ikusizkoak dira, 240 x 120 zentimetroko modulo plaka aurrefabrikatuak erabilita eta hormigoi bonbeatuzko estalduraren enkofratu galduak direnak. *Mezzanina* elementuen egitura altzairu herdoilgaitzezkoa da, haitzulo pisutsuaren irudia arinduz. Sarbide korridoreak hormigoizko kanoi eliptikoak dira, espazio zabalak lortuz. Kalean ez da *fosterito* izenpetutako bidaiaria jasotzeko beirazko sarrerarik erabili, sarbideen kokapena dela eta: Begoñako sarbidea igogailu motatakoa da; San Nikolasekoa 3. linea eta Euskotrenekin elkarbanatutako bestibulura ematen du; eta Unamunokoa aurretiazko eraikuntza baten azpian kokatuta dago.

3. linearen geltokia Mallonan zulatuta dago, aurretik zegoen geltoki zaharra ordezteko. Geltoki berriko nasak 80 metro luze dira, eta irisgarritasun neurri zorrotzak dituzte, gainontzeko Metro sarearen araberakoak. San Nikolas plazako bestibuluan hormigoi ikusia eta beira dira nagusi. Igogailu zein eskailera mekanikoz hiru lineen arteko aldaketak egin daitezke. Bestibuluak 1.000 metro koadroko azalera du.

Geltokia igogailu, txarteldegi, balioztatze makina, Wi-Fi zerbitzu eta 2017tik Bezeroen Arretarako Bulego integral eta desfibrilagailuz ere hornituta dago.

## Bidaiariak 
Honakoak Metroko L1 eta L2 lineetako erabiltzaileen kopurua da:

## Lotuneak 
San Nikolas sarbidearen ondoan Begoñako igogailua kokatzen da. Bestalde, geltokiaren kanpoaldean Bilbobus eta Bizkaibus zerbitzuak hornitzen dituzten lau autobus geraleku daude. Hurrengo lineak geralekuetatik pasatzen dira:

## Argazki galeria 

Fitxategi:Conjunto Histórico Artístico el Casco viejo.jpg|Unamuno plazako sarbidea
Fitxategi:Metro Casco Viejo (Begoña).jpg|Begoñako sarbidea
Fitxategi:Estación de Zazpikaleak Casco Viejo 23.jpg|San Nikolas sarbidea
Fitxategi:Estación de Zazpikaleak Casco Viejo 4.jpg|San Nikolas sarbideko bestibulua
Fitxategi:Estación de Zazpikaleak Casco Viejo 18.jpg|3. lineako bestibulua
Fitxategi:Architecture is the best investment a city can make on the future and health of its citizens. (34317800336).jpg|1., 2. eta 3. lineen arteko lotura bestibulua
Fitxategi:Bilbao - Metro - Casco Viejo (24291561813).jpg|1. eta 2. lineetako nasak
Fitxategi:Estación de Zazpikaleak Casco Viejo.jpg|3. lineako nasak
Fitxategi:Estación de Zazpikaleak Casco Viejo 1.jpg|Informazio kartela

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* 1. linea (Bilboko metroa)
* 2. linea (Bilboko metroa)
* 3. linea (Bilboko metroa)
* E1 linea (Euskotren)
* E3 linea (Euskotren)
* E4 linea (Euskotren)
* Bilboko metroa
* Euskotren Trena
* Euskotren Tranbia
* Bilbobus
* Bizkaibus

## Kanpo estekak 
* Bilboko metroaren webgunea
* Euskotrenen webgunea
* Bilboko tranbiaren webgunea
* Bilbobusen webgunea
* Bizkaibusen webgunea
* Metroaren eraikuntza Bilboko Areatzan, Alde Zaharreko geltokitik gertu