Helena Taberna

**Helena Taberna Aierra** (Altsasu, Nafarroa Garaia, 1964) zinema zuzendari, gidoilari eta ekoizle nafarra da. 2006an, Emakume Zinemagileen eta Ikus-entzunezko Baliabideen Elkartearen sortzaileetako bat izan zen. Zinemari dagokionez, *87 cartas de amor* (1992) eta *Nerabe* (1995) film laburrak, *Alsasua 1936* (1994) eta *Herrikolore* (1996) bideoklipa zuzendu zituen. 2000. urtean *Yoyes*, lehen film luzea, estreinatu aurretik. ETAko buruzagi izan ondoren ETAk berak hil zuen Dolores Gonzalez Katarain *Yoyes*en bizitzaren inguruko film horretan zuzendari, gidoigile eta ekoizle izan zen. 

Osaba Marino Aierra idazlea zuen eta bere liburuan oinarrituta egin zuen *Alsasua 1936* filma, non Iñaki Aierra nebak lan egin zuen. Gerra Zibilaren gaia berriro La buena nueva  (2009) filmean jorratu zuen.

*Nagore* dokumentalean, ostera, erizaintzako ikasle gazte baten heriotza bortitza kontatu zuen, 2008ko San Ferminetako psikiatriako egoiliar baten eskutik. 

## Lan ibilbidea 
Irakasle ikasketak egin zituen. Irakaskuntzan hainbat urte eman ondoren, ikus-entzunezkoekin 1986an hasi zen lanean, Nafarroako Gobernuak Teknologia Berrien Koordinatzaile izendatu zuenean. Hainbat urte bideo didaktikoak sormenezko bideoekin, film laburrekin eta dokumentalekin tartekatu ondoren, 1994. urtean administrazioko lana utzi eta zinemagintzan murgildu zen erabat. 2002an bere produkzio-etxea sortu zuen, *Lamia* Producciones. 

2006an, beste zinema-zuzendari batzuekin batera, Helena Tabernak PICO sortu zuen, 300 bazkide dituen eta helburu garrantzitsuak lortu dituen Emakume Zinemagileen eta Ikus-entzunezko Baliabideen Elkartea. Zinemagilea CIMA elkarteko zuzendaritza batzordeko kide da.

### Lanak 
Yoyes izeneko lehen film luzeak *Yoyesen* bizitza kontatzen du, ETAn erantzukizuneko karguak bete zituen lehen emakumearena. 2000ko martxoan estreinatu zen, eta karteldegian diru-bilketa handia lortu zuen. Columbia Pictures arduratu zen Espainian nazioarteko salmenten 100 kopia eta intrafilmekin banatzeaz. 2000. urteko Espainiako filmik sarituena izan zen, *El Bolarekin* batera eta urteko arrakastatsuenetako bat.

2003. urtean, *Extranjera* film dokumentala zuzendu zuen. Madrilen bizi ziren emakume etorkin batzuen esperientzia kontatu zuen. 2003an aukeratu zuten Valladolideko Nazioarteko Zinema Astean, Seminci-n, eta hainbat sari jaso zituen.

2008an, *La buena nueva* filma estreinatu zuen, Erromatar Eliza Katolikoak Espainiako Gerra Zibilean Errepublikaren aurkako matxinadari emandako laguntza jasotzen zuena, erretaguardiako herri batean zegoen errektore baten begiradaren bidez. Helenaren osaba zen Marino Ayerra apaizaren historia errealean oinarrituta dago. Filma 80 aretotan banatu zen eta gutxienez 15 sari jaso zituen nazioarteko jaialdietan.

2010ean, *Nagore* dokumental-filma estreinatu zuen. Psikiatriako egoiliar batek 2008ko sanferminetan erizaintzako ikasketak egiten ari zen neska baten heriotza bortitza kontatzen du. Filma Valladolideko 2010eko Semincin aurkeztu zen.

2016. urtean Tabernak  Lucía Etxebarriaren *El contenido del silencio/ Isiltasunaren* eleberriaren egokitzapen aske bat zuzendu zuen, Kanariar Uharteetako neska gazte baten benetako desagerpenean oinarritua.

Ondoren egin ditu Acantilado (2016) eta Varados (2019).

### Zinema eta hezkuntza 
2003an, Helena Tabernak, *Lamia* Producciones enpresaren bidez, material didaktikoen ildo editorialari ekin zion, zinemaren eta generoaren azterketa hezkuntza-, kultura- eta gizarte-eremuetara hurbiltzeko. 2010era arte, *Extranjeras*, *La buena nueva* eta *Nagore* lanen material didaktikoak daude eskuragarri.

## Filmografia 
## Sariak eta aintzatespenak 
; Valladolideko Seminci

; Ibero-Amerikar Zinema eta Bideo Jaialdia  – Cinesul, Brasil

; XXVI Nazioarteko Art Mare de Bastia Zinema Jaialdia

; IV Nazioarteko Zinema eta Giza-eskubideen Jaialdia, Valparaiso, Txile

; Costa Ricako Festibercine

; Emakumearen Kanariar Institutua (Gran Canària)

; III Hispaniar-amerikar dokumental independienteen Trobada (Mexiko Hiria)

; Mazatlángo Nazioarteko Zinema Jaialdia (Mexiko)

; XII Viña del Mar Jaialdia (Txile)

; XXIX Gramadoko Jaialdia (Brasil)

; XLI Cartagena de Indiasko Nazioarteko Jaialdia (Colonbia)

; Santo Domingoko Zinema Jaialdia (República Dominicana)

; XVII Euskal Zinemaren astea 

; Karlovy Varyko Nazioarteko Zinema Jaialdia

; VI Tolosa de Llenguadoc-eko Cinespaña Jaialdia

; XII San Juan Cinemafesteko Nazioarteko Jaialdia

; XIII Nazioarteko Zinema eta Emakumea erakusketa (Iruñea)

Gainera, bi filmak hamar bat jaialdi, jardunaldi, ziklo eta gertaeratan proiektatu dira. |

; XXII  Bahíako Nazioarteko zinema Jardunaldia

; Elx-eko Nazioarteko Zinema Independiente Jaialdia

; Nafarroako Bideo Jaialdia

; Emakunde Sariak

## .Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Zinemak denetik behar du izan, baina, bereziki, ikusleari pentsarazi behar dio Berria, 2024.03.03

* Elkarrizketa: Euskal andre zuzendarientzat itxaropen garai bat da Berria, 2022/10/14
* Elkarrizketa *Argia*n
* Elkarrizketa Berria egunkarian (2020) *"Film politikoa izateak ez du esan nahi zolia izan ezin denik"*