open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bunbury (Cheshire)

**Bunbury**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Cheshire konderrian. Tarporley udalerriaren hegoaldean eta Nantwich udalerriaren ipar-mendebaldean dago.

2011n 1.195 biztanle zituen.
St Margaret's at Cliffe

'''St Margaret's at Cliffe''', Ingalaterrako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian. Dover eta Deal udalerrien artean dago.

2011n 2.499 biztanle zituen.
Cliffsend

**Cliffsend**, Ingalaterrako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian.

2011n 1.822 biztanle zituen.
Colwick

**Colwick**, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Nottinghamshire konderrian. Nottingham hiriaren ekialdean dago.

2021ean 2.778 biztanle zituen.
New Holland (Lincolnshire)

**New Holland**, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Humber ibaiaren bokalean eta Lincolnshire konderrian.

2011n 970 biztanle zituen.
Kirkby Stephen

**Kirkby Stephen**, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Cumbria konderrian.

2011n 1.822 biztanle zituen.
Mansour Hamaid

**Mansour Hamaid** (1967ko maiatzaren 15a) arkularia da. Saudi Arabia ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Coggeshall

**Coggeshall**, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Essex konderrian.

2011n 4.727 biztanle zituen.
Dunwich

**Dunwich**, Ingalaterrako ekialdean eta Iparraldeko Itsasoaren kostaldean dagoen udalerri bat da, Suffolk konderrian.

2011n 183 biztanle zituen.
Kessingland

'*Kessingland*, Ingalaterrako ekialdeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Suffolk konderrian.

2011n 4.327 biztanle zituen.
Covehithe

**Covehithe**, Ingalaterrako ekialdean dagoen herri bat da, Suffolk konderrian.

2021ean 35 biztanle zituen.
Chiara Consonni

**Chiara Consonni** (Ponte San Pietro, Italia, 1999ko ekainaren 24a) italiar txirrindularia da, pista, errepidean eta madison modalitateetan lehiatzen den kirolaria. Simone neba ere txirrindularitzan lehiatzen da.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen madison proban eta urrezko domina lortu zuen Vittoria Guazzinirekin batera.

Bi domina irabazi zituen Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, 2021 eta 2022 urteetan, eta zilarrezko domina bat Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2020an.

## Nazioarteko dominak 
## Palmaresa 
**2019**

* Boels Ladies Tourreko etapa 1

**2021**

* Ronde de Mouscron
* Valentziako Erkidegoko Itzulia
* Morbihaneko Sari Nagusia

**2022**

* Flandrian barrena
* Dwars door Westhoek
* Diamond Tour
* Etapa 1 Italiako Giroan
* Isberguesko Sari Nagusia

**2023**

* Maarten Wynants saria
* Etapa 1 Italiako Giroan
* Beerens Sari Nagusia
* Chongming Uharteko Tourra eta etapa 1

**2024**

* Liberazione Sari Nagusia
* Eco-Struct Sari Nagusia
* Diamond Tour
* 2.a Italiako Errepideko Txapelketa n 
* Etapa 1 Italiako Giroan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Vittoria Guazzini

**Vittoria Guazzini** (Pontedera, Italia, 2000ko abenduaren 26a)  italiar txirrindularia da, pista, errepidean eta madison modalitateetan lehiatzen den kirolaria.

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen madison proban eta urrezko domina lortu zuen Chiara Consonnirekin batera. eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion, ostera, seigarren postua lortu zuen taldekako jazarpen proban.

Urrezko domina bat irabazi zuen 2022ko Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, eta bederatzi domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2019tik 2024ra.

Errepidean, bi domina lortu zituen 2022ko Errepideko Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, eta bost domina Errepideko Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2020. eta 2023. urteen artean.

## Nazioarteko dominak 
### Ciclismo en pista
### Errepidean
## Palmaresa 
**2020**

* 3.a Italiako Erlojupeko Txapelketan 

**2021**

* 1.a 23 urtez azpiko erlojupeko Europako Txapelketa  link=Archivo:European_champion_jersey_2016.svg|20x20px  

**2022**

* Bretainiako Tourra
* 2.a Italiako Erlojupeko Txapelketan 
* 1.a Erlojupeko Mediterraneoko Jokoak 
* 2.a 23 urtez azpiko Europako Erlojupeko Txapelketan 
* 2.a 23 urtez azpiko Ibilbideko Europako Txapelketan 
* 1.a 23 urtez azpiko erlojupeko munduko txapelketa link=Archivo:MaillotMundial.PNG|20x20px  

**2024**

* Le Samyn
* Pirinioetako Nazioarteko Tourreko etapa 1
* 1.a Italiako Erlojupeko Txapelketa link=Archivo:MaillotItalia.svg|20x20px  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maike van der Duin

**Maike van der Duin** (Assen, Herbehereak, 2001eko irailaren 12a) herbeheretar txirrindularia da, pistan zein errepideko modalitateetan lehiatzen den kirolaria.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen eta madison proban brontzezko domina lortu zuen Lisa van Bellerekin batera.

Lau domina irabazi zituen Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan 2021. eta 2023. urteen artean, eta brontzezko domina bat Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2023an.

## Nazioarteko dominak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jessica Sevick

**Jessica Sevick** (1989ko uztailaren 15a) Kanadako talde olinpiko eta nazionaleko arraunlaria  da. 

## Kirol ibilbidea 
Sevick Panamerikar Jokoetako txapelduna izan zen *Liman 2019ko Pan Am Jokoetan* emakumeen banakako skull-etan urrea irabazi zuenean. Neurozientzia ikasi zuen Columbia Britainiarreko Unibertsitatean, eta UBC Thunderbirds arraun taldean lehiatu zen.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen  Gabrielle Smith-ekin skull bikoitzean seigarren postua lortuz. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan berriz zilarrezko domina bat lortu zuen lemazainarekin egindako zortziko proban.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maya Meschkuleit

**Maya Meschkuleit** 2001eko uztailaren 28an jaio zen, Vancouverren.

## Ibilbide profesionala 
2019an hasi zituen ikasketa unibertsitarioak Yaleko Unibertsitatean. v

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jessica Roberts

**Jessica Anne Roberts** (Carmarthen, Erresuma Batua, 1999ko apirilaren 11) britainiar txirrindularia da, pistan eta errepidean lehiatzen den kirolaria.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen taldekako jazarpen proban Elinor Barker, Josie Knight eta Anna Morrisekin batera.

Brontzezko domina irabazi zuen 2022ko Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, eta zilarrezko hiru domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2022 eta 2024 urteetan.

2019ko Minskeko Europako Jokoetan domina bi lortu zituen, urrea madison modalitatean eta zilarra taldekako jazarpenekoan.

## Nazioarteko dominak 
## Palmaresa 
**2018**

* Erresuma Batuko Errepideko Txapelketa link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px link=Archivo:MaillotReinoUnido.PNG|20x20px  

**2019**

* Bretainiako Tourreko 2 etapa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kristina Walker

**Kristina Walker** (New Westminster, 1996ko maiatzaren 9a) Kanadako emakume arraunlaria da.

## Kirol ibilbidea 
2014an Columbia Britainiarreko Unibertsitatean sartu zenean hasi zen arraunean.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen emakumezkoen zortziko eskifaiako kidea da, Errumaniako Olinpiar taldearen ia lau minutu atzetik.2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Fédération internationale des sociétés d'aviron 
*Olympedia
D segmentu

**D segmentua** C eta E segmentuen artean kokatzen den automobil mota bat da. Oro har, bost heldurentzako lekua dute, edo zazpi edo zortzi heldurentzat, monobolumenen kasuan.

Gaur egun, automobil horiek 4,50 m eta 4,85 m arteko luzera dute gutxi gorabehera, *liftback* karrozerian, sedanean, familiarrean edo monobolumenean. Modelo merkeenak luzeagoak izaten dira, eta garestienak, berriz, motzagoak, aurrealdeko hegala eta bataila handiagoak. Motorren kasuan, 1,6 litroko lau zilindrotatik 3,0 litroko sei zilindrotara arteko zilindradak erabiltzen dira eta, bigarrenean, 6,2 litroko zortzi zilindrotara arteko zilindradak, Mercedes Benz C63 AMG kasu.

D segmentuaren barruan automobil motei dagozkien hainbat azpisegmentu daude. D segmentuko turismo-automobil bati "automobil ertaina" edo "ertain handia" esaten zaio; tamaina horretako noranahiko automobil bati "noranahiko ertaina" deitzen zaio; eta D segmentuko monobolumena "monobolumen handia" da.
Fitxategi:08-Subaru-Legacy-SpecB.jpg|link=Archivo:08-Subaru-Legacy-SpecB.jpg|alt=Subaru Legacy, un sedán del segmento D.|Subaru Legacy, D segmentuko sedan bat. 
Fitxategi:Lancia_Voyager_1X7A6123.jpg|link=Archivo:Lancia_Voyager_1X7A6123.jpg|alt=Lancia Voyager II, un monovolumen del segmento D.|Lancia Voyager II, D segmentuko monobolumen bat.
Fitxategi:Peugeot_508_B_SW_(2023)_Automesse_Ludwigsburg_2023_1X7A0020.jpg|link=Archivo:Peugeot_508_B_SW_(2023)_Automesse_Ludwigsburg_2023_1X7A0020.jpg|alt=Peugeot 508 SW, un familiar del segmento D.|Peugeot 508 SW, D segmentuko familiar bat.

## Kanpo estekak
Bayanda Walaza

**Bayanda Walaza** (Katlehong, Gauteng, 2006ko otsailaren 9a) atleta hegoafrikarra da, 2024ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuena 4x100 m erreleboen proban.

## Biografia 
Gauteng rpobintzian jaio zen eta Curro Hazeldean School ikastetxean ikasi zuen. 2023ko urtarrilean Hegoafrikako gazte mailako 200 metrotako txapelduna izan zen eta 100 metrotan txapeldunordea. 2023ko Afrikako gazte mailako txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen 100 metrotako proban.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan Hegofrikako taldearekin 4x100 m errelebotako proban zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Palmaresa
## Markak 
* 100 metro - 10.13 (Pretoria, 2024)
* 200 metro - 20.34 (Pretoria, 2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
E segmentu

[alt=|thumb|[Audi A6]]
[thumb|[BMW 5 Saila]]
**E segmentua** D eta F segmentuen artean kokatzen den automobilen segmentu bat da. Oro har, bost pertsona heldurentzako lekua dute, nahiz eta ezaugarri batzuen ondorioz lau lagunentzat hobeto moldatzen den, adibidez eserlekuen formagatik, edo atzeko tunel zentrala, atzeko trakzioa duten modeloen kasuan.

Gaur egun, automobil horiek 4,85 m eta 4,95 m arteko luzera dute, eta nagusiki sedanezko karrozerian, liftback-ean eta familiarrean ibiltzen dira. Motorrek bost eta zortzi zilindro artean izaten dituzte, eta 2,4 eta 5,0 litro arteko zilindrada; hala ere, 2,0 litroko lau zilindro eta hamar zilindro edo 6,2 litro arteko kirol-automobil ere badaude.

E segmentuko automobil bati "berlina handia" edo "berlina ertain handia" deitu ohi zaio, nahiz eta beste hizkuntza batzuetatik datozen antzeko beste termino batzuk ere badauden. Lur orotako ibilgailu bati "lur orotako ibilgailu ertaina" edo "ertain handia" deritzo.

## kanpo estekak
Shaun Maswanganyi

**Shaun Maswanganyi** (Soweto, Johannesburg, 2001eko otsailaren 1a) atleta hegoafrikarra da, 2024ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuena 4x100 m erreleboen proban.

## Biografia 
2019an Abidjanen jokaturiko 20 urtez azpiko txapelketan 200 metrotako txapelduna izan zen eta 100 metrotako txapeldunordea. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte 100 m eta 200 m probatan baina bietan finalerdietan kanporatua izan zen.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan Hegofrikako taldearekin 4x100 m errelebotako proban zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Palmaresa
## Markak 
* 60 metro - 6.56 (2023)
* 100 metro - 9.91 (2023)
* 200 metro - 19.99 (2023)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Bărbosu

**Ana Bărbosu** (2006ko uztailaren 26a , Focșani, Vrancea, Errumania) errumaniar gimnasta da, brontzezko domina olinpikoa irabazitakoa Parisen 2024an.

## Ibilbidea 
2024ko Europako Txapelketan laugarren postua lortu zuen, bai jauzietan, bai Errumaniarekin taldekakoan. Horrela, Errumaniako emakumeezkoen gimnastika taldean sailkatu zen Parisko 2024ko Olinpiar Jokoetarako.

### Paris 2024 
Parisko Olinpiar Jokoetako gimnastika lehiaketan, Barbosu hirugarren postuan geratu zen zoruko proban, baina ez polemika gutxirekin. Izatez, dominen banaketa zeremonian ez zen egon, eta han brontzea eta hirugarren postua Jordan Chiles estatubatuarrak jaso zuen: une gogoangarria izan zen gainera, zeren argazki historikoa egin zuten podiumean, erdian Rebeca Andrade brasildarra zela (urrea), ezker-eskuin Simone Biles (zilarra) eta Chiles estatubatuarrak, lehen aldia izan behar baitzen gimnastikan Joko Olinpikoetan hiru emakumezko beltzek osatzen zutena podium osoa. 

Baina argazkikoa ez zen azkenean dominen zerrendan gauzatu, zeren helegiteen ondorioz, Chilesen puntuaketa jaitsi egin zuten, estatubatuarra 5. geratuz sailkapenean eta hirugarren tokia  Barbosuk hartu zuelarik. 

Ana Barbosuk jokoak amaitu eta 5 egunera jaso zuen domina Errumanian, besteak beste Marcel Ciolacu lehen ministroa bertan zelarik ekitaldian (aurretik polemikan parte hartzea izan zuen Ciolacuk Errumaniaren kontrako bidegabekeria egin zelakoan dominen banaketan) Chilesek kolpe latz eta egoera bidegabetzat jo zuen gertatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bradley Nkoana

**Bradley Botshelo Nkoana** (2005eko urtarrilaren 29a) atleta hegoafrikarra da, 2024ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuena 4x100 m erreleboen proban.

## Biografia 
Pretoriako Unibertsitatean egin zituen ikasketak. 2020ko martxoan hasi zen serio lehiatzen baina COVID-19 pandemiaren erruz hainbat hilabetez kirolik egin gabe egon zen. 2022an Hegoafrikako txapelketan 100 metrotako proban zilarrezko domina eskuratu zuen. 2022an 10.20 segundotan egin zituen 100 metroak eta urte berean Hegoafrikako atleta gazte onena izendatu zuten.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan Hegoafrikako taldearekin 4x100 m errelebotako proban zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Palmaresa
## Markak 
* 60 metro - 6.64 (Potchefstroom, 2024)
* 100 metro - 10.20 (Mannheim, 2022)
* 200 metro - 20.88 (Potchefstroom, 2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pan Zhanle

**Pan** **Zhanle** (Wenzhou, Zhejiang, Txina, 2004ko abuztuaren 4) estilo libreko igerilari txinatarra da, olinpiar txapelduna eta 100 metroko estilo libreko lehian munduko errekorra lortu zuena 2024ko Parisko Joko Olinpikoetan. 

2023an, historiako lehen igerilaria bihurtu zen Pan hiru lorpen hauek erdiesten: 50 metroko estilo librean 22 segundu baino azkarrago egin, 100 metroko estilo librean, 47 segundu baino azkarrago; eta 200 metroko estilo librean, 1:45 azpitik geratu. 

## Paris 2024 
2024ko Udako Joko Olinpikoetan, Panek urrea irabazi zuen 100 metroko estilo librean. 46,40 segundoko denborarekin, berak aurretik zuen munduko errekorra hautsiz. Bere garaipen marjina, 1,08 segundo bigarrenarekiko (Kyle Chalmers australiarra), handiena izan zen ekitaldi honetan 1928ko Olinpiar Jokoetatik, eta munduko errekorrean 0,40 segundoko hobekuntza izan zen halaber, 1976tik izandako jauzirik handiena. 

Igeriketa proba hori irabazi ondoren, Panek esan zuen Chalmers zilar-irabazleak muzin egin ziola Pan agurtzera hurbildu zitzaionean. AEBetako taldeko Jack Alexyk ere berdin jokatu zuela gehitu zuen Panek. Entrenamenduetan Alexyk Panen entrenatzailea urez nahita eta destainaz zipriztindu zuela ere esan zuen.  Polemika areagotu zuen Chalmersen nagusiak, igerilari australiarren entrenatzaile Brett Hawkek, lortutako errekorra gizaki batentzat ezinezkoa zela esan baitzuen. Txinan indignazioa eragin zuten susmo eta adierazpenek.

Panek berak esan zuen jasotako hitz okerrek eta aurkakotasunak pizgarri zirela beretzat ekiteko orduan.

100 metroetako errekor eta domina horiek erdietsi bezperan, gizonezkoen 4x100 estilo desberdinetako errelebo finalean, Panen jardunak urrezko domina irabazten lagundu zion Txinako taldeari, 1960ko Olinpiar Jokoetan lehiaketa hau olinpiar programan sartu zutenetik lehen porrota izan zelarik hau AEBetako taldearentzat (salbu eta Mosku 1980koan, non AEBen boikota izan zen). Laugarren igerilaria izan zen Pan, eta aurreko hiruek egindako lanaren ondoren Txinan hirugarren postuan zela murgildu zen uretan, baina Estatu Batuetako eta Frantziako igerilariak gainditu zituen azken 100 metroetan, eta 3:27.46 denborarekin garaipena emanez Txinari. Gizonezkoen 100 m estilo librean inoizko tarteko luze bikoitz azkarrenarekin amaitu zuen Panek, 45.92 eginez. Aurretiazko marka Jason Lezakek zuen Pekin 2008an lortua, 46.06ko denbora, teknologiaz hornitutako bainujantzi osoak baimenduta egin ziren garaikoa.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akani Simbine

**Akani Simbine** (Kempton Park, Gauteng, 1993ko irailaren 21a) atleta hegoafrikarra da, 2024ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuena 4x100 m erreleboen proban.. Hiru aldiz sailkatu da 100 metrotako finalerako eta birritan egin du laugarren, Tokion eta Parisen.

## Biografia 
2013ko Munduko txapelketan egin zuen debuta nazioarte mailan, 100 metrotako lasterketan. 2015eko Universiadan 100 metrotako txapelduna izan zen Hego Korean.

2016ko Rioko Olinpiar Jokoetan 100 metrotako finala jokatu zuen eta bosgarren egin zuen 9.94 segundoko denbora eginez.

2018an Afrikako txapelduna eta Commonwealth Jokoetako txapelduna izan zen. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan ere 100 metrotako finala jokatu zuen eta laugarren amaitu zuen 9.93 segundotako denbora eginez, brontzezko dominatik 4 ehunenekotara.

2021eko uztailean Afrikako 100 metrotako errekorra ezarri zuen, 9.84 segundo, baina irailean Ferdinand Omanyala kenyarrak hobetu zuen errekorra.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan Hegofrikako taldearekin 4x100 m errelebotako proban zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Palmaresa
## Markak 
* 100 metro - 9.82 (Paris, 2024) **Hegoafrikako errekorra**
* 150 metro - 15.08 (2020)
* 200 metro - 19.95 (2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
F segmentu

[thumb|200x200px|[Mercedes-Benz S Klasea, F segmentuko luxuzko automobila.]]
**F segmentua** E eta S segmentuen artean kokatzen den automobilen segmentu bat da. Ibilgailu hauek gutxienez 5 metroko luzera dute eta normalean aurreko segmentuetakoak baino indartsuagoak, luxuzkoagoak eta garestiagoak dira.

F segmentuko automobil batek ia beti izaten du sedanezko karrozeria. Horiek izendatzeko modu alternatibo batzuk «luxuzko berlina», «luxuzko automobila», «ordezkaritzazko automobila» eta «kirol-automobila» dira. Oro har, gidariaren erosotasunean baino gehiago bidaiarien erosotasunean pentsatuz diseinatzen dira turismo hauek.

Gaur egungo merkatuan eskuragarri dauden berlina batzuk hauek dira: Audi A8, Aston Martin Rapide, Bentley Flying Spur eta Mulsanne, BMW 7 Saila, Cadillac CT6 eta XTS, Maserati Quattroporte, Jaguar XJ, Lexus LS, Lincoln Continental, Mercedes-Benz S Klasea (aldaera guztiak), Porsche Panamera, Rolls-Royce Phantom eta Rolls-Royce Ghost.

Lur orotako ibilgailu bat, F segmentuko auto baten tamainakoa, "lur orotako ibilgailu handia" deitzen da; normalean, hiru eserleku-ilara izaten dituzte, eta maletategi bat, lur orotako ibilgailu txikienak baino handiagoa, hala nola Audi Q7, Aston Martin DBX, BMW X7, Bentley Bentayga, Cadillac Escalade, Lamborghini Urus, Mercedes-Benz GLS Klasea, Lexus LX, Lincoln Navigator, Porsche Cayenne, Range Rover eta Rolls Royce Cullinan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1906ko meatzarien greba Bizkaian

**1906ko meatzarien greba** Bizkaian egin zen greba biolento bat izan zen. Sozialistek deitutako mugimendua izan zen, lanaldiaren murrizketa eta aparteko orduen ordainketa eskatzeko. Langileen porrotarekin amaitu zen. Nolabait 1903ko grebaren arrakasta lortu nahi izan zuten baina emaitzak ez ziren onak izan.

## Gertakizunak 
1906ko abuztuaren 22an istilu larriak izan ziren Bilbon. Esaterako, arratsaldean, manifestari talde handi batek zezenplazara joan zen zezenak askatzeko asmoz; helburua hirian izua zabaltzea zen.  

Agintariek setio egoera ezarri zuten.  Greban lau hildako izan ziren Setaresen (Kantabrian) eta bi zauritu larri Ortuellan. Durangon trenbidea dinamitatu zuten. 

Greba komisioan Pedro Vega, José Pérez (1903ko greban protagonista izan zena) eta Andrés Fustel zeuden. Batzorde horrek Itsas Ministroarekin eta Zappino eta López Domínguez jeneralekin negoziatzen saiatu ziren.

Grebaren planteamendua desegokia zela eta lortzen ari ziren emaitzak eskasak zirela iritzita, deitzaileek lanera itzultzeko gomendioa eman zutenean amaitu zen protesta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
S segmentu

[thumb|[Ford Mustang]]
**S segmentua** (edo *kirol-autoak*) Europako Batzordeak definitutako automobil-sailkapen bat da. Era horretako ibilgailuen eskaintza oso zabala da Europan: Mazda MX-5 edo Alfa Romeo GT bezalako modelo merkeak, Ferrari 488 edo Bugatti Chiron bezalako superkirol-automobilak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kishane Thompson

**Kishane Thompson** (Saint Catherine, 2001eko uztailaren 17a) atleta jamaikarra da, 2024ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuena 100 metrotako lasterketan.

## Biografia 
2023an Jamaikako trialetan 9.91 segundotako marka ezarri zuen. Diamante Ligan Txinan jokaturiko jardunaldietan 9.85 segundo egitera iritsi zen. 2024ko Jamaikako trialetan 9.82 egin zuen eta Jamaikako txapelketan 9.77 segundo.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan 100 metrotako lasterketa oso estua izan zen eta Noah Lyles eta Kishane Thompson denbora berean iristi ziren, 9.79. Olinpiar Batzordeak estatubatuarrari eman zion urrezko domina 0.5 ehunenekorengatik. Erabaki horrek harrabotsa sortu zuen baina bere horretan mantendu zen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Marka pertsonalak 
* 100 metro - 9.77 (Kingston, 2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Atletismoa 1924ko Olinpiar Jokoetan** uztailaren 6tik uztailaren 13ra bitarte jokatu ziren Parisen. 27 modalitate ezberdin egon ziren, guztiak gizonezkoentzat. Azken aldia izan zen emakumeen parte hartzeko aukera izan ez zutena. 40 herrialdetako 657 atletek hartu zuten parte.

## Dominak 
### Domina taula 
### Gizonak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jenna Strauch

**Jenna Strauch** (Bendigo, 1997ko martxoaren 24a) igeriketan aritzen den kirolari australiarra da. 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina bat eskuratu zuen eta 2022an munduko txapelduna izan zen igerileku laburrean.
 
## Biografia 
2013an Munduko gazte mailako txapeletan aritu zen, hura izan zen Strauchen lehenengo nazioarteko txapelketa.

2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte eta finalera sartzear egon zen 200 metrotako bularreko proban, izan ere 9. postuan gelditu baitzen finalerdietako sailkapen bateratuan.

2022an Munduko txapelketan 200 metrotako bularreko txapeldunordea izan zen eta errelebotan ere bigarren egin zuen Australiak. Igerileku laburrean 4x50 m errelebotan txapeldunak izan ziren. 

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan 200 metro bularrean ez zen finalera sailkatu, 10. egin zuen finalerdietako sailkapenean, eta taldeka Australiarekin 4x100 m medley proban zilarrezko domina lortu zuen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Pinewood (Suffolk)

**Pinewood**, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Suffolk konderrian.

2011n 4.342 biztanle zituen.
Margit Makay

**Margit Izidóra Kornélia Jozefa Makay** (; Miskolc, 1891ko abuztuaren 4a – Budapest, 1989ko azaroaren 6a) hungariar aktorea izan zen.

## Bizitza 
thumb|Margit Makay 1910eko hamarkadan
thumb|Margit Makayren hilobia

Izidor Makay militarraren eta Mária Szeremleyren alaba zen. 

1909an Arte Eszenikoen Akademian lizentziatu zen. Horren ostean, urtebetez jardun zuen Miskolcen, eta 1910ean Vígszínházen denbuta egin zuen Ferenc Molnárren *Az ördög* antzezlanean. Horrez gain, Belvárosi antzokian (1926), berriz ere Vígszínház antzokian (1929-1935), Antzoki Nazionalean (1935-1948), Andrássy kaleko antzokian (1937) eta Terézkörúti antzokian (1938) lan egin zuen. 1937tik 1944ra Antzerki Akademian irakatsi zuen, 1948tik 1950era Madách Antzokiaren kudeaketan parte hartu zuen, eta 1950etik 1989ra, hil arte, Antzerki Nazionalera itzuli zen. 1912az geroztik, zineman ere antzeztu zuen.

1919ko abuztuaren 16an Miksa Marton legelariarekin ezkondu zen eta 1936ko abuztuaren 2an alargundu zen.

1989ko azaroaren 6an hil zen Budapesten, 98 urte zituela.

## Lanak 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anna Morris

**Anna Morris** (Cardiff, Erresuma Batua, 1995eko ekainaren 13a) britainiar txirrindularia da, pistan zein errepidean lehiatzen den kirolaria.

2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen  taldekako jazarpen proban Elinor Barker, Josie Knight eta Jessica Robertsekin batera.

Bi domina irabazi zituen Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, 2022 eta 2023 urteetan, eta hiru domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2023 eta 2024 urteetan.

## Nazioarteko dominak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mercedes-Benz S Klasea

**Mercedes-Benz S Klasea** (Sonderklasse) luxuzko autoa da, F segmentukoa, eta Mercedes-Benz fabrikatzaile alemaniarrak ekoizten du. Gaur egun, gamako turismo handiena eta luxuzkoena da. 1950eko hamarkadaren erdialdetik aurrera hasi zen fabrikatzen, eta, ordutik, munduko luxuzko sedanik salduena da, bere segurtasun handiagatik, munduko sedanik seguruena bihurtzen baitute. Aurkari nagusiak Audi A8, BMW 7-Saila, Lexus LS eta Jaguar XJ dira.

Mercedesen bandera-ontzi gisa, S Klaseak konpainiaren azken berrikuntzak estreinatu ditu, transmisio-teknologia berriak, barne-ekipamendua eta segurtasun-sistemak barne (hala nola lehen airbag sistemak, segurtasun uhalak aurretenkagailuekin, balaztak ez blokeatzeko sistema eta egonkortasun-kontrola). S Klasea bi tamaina desberdinetan saltzen da, normala eta luzea, eta gasolina eta gasoliorako V6 eta V8 motorrak eskaintzen ditu, eta gasolinarako V12 motorra bakarrik, atzeko trakzioa du, nahiz eta duela urte batzuetatik bertsio batzuek trakzio osoa izan dezaketen, 4Matic izenekoa.

Cupé bertsioa du, aurretik SEC bezala ezaguna eta ondoren S-Coupé, 1996 eta 2013 artean bere gama propioa izan zuen, CL Klasea deiturikoa, ohiko S Klasetik bereizita.

2014. urteko autorik onena izendatu du Women´s World Car of the Year sariko epaimahaiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mercedes-Benz S500 hibrido entxufagarria
* Ganador en 2014 del Women´s World Car of the Year|http://www.womensworldcoty.com/winners/
* Más información sobre el Mercedes-Benz Clase S
Jon Irazabal Agirre

**Jon Gregori Irazabal Agirre** (Iurreta, 1960ko abuztuaren 23a - Galdakao, 2024ko abuztuaren 22a) historialaria eta kultur eragilea, Durangoko Azokako zuzendaria hogei bat urtetan izan zen. Irazabalek memoria historikoa eta, batez ere, Durangaldeko bonbardaketa ikertu zuen sakon.

## Ibilbidea 
ezkerrera|thumb|Jon Irazabal Agirre historialari iurretarra (Tokikom Anboto 2004),
[start=0|thumbtime=0|thumb|[Durangoko Azoka|Durangoko Azokaren gaineko zortzi datu.]]
Iurretan jaioa, 17 urtez Gerediaga Elkartean sartu zen. Bertan denetik egitea egokitu zitzaion, baina, batik bat, Euskal Liburu eta Disko Azokaren zuzendari kargua hartutakoan. Azokara antolatze alde, pertsona bat liberatzea erabaki zuen Gerediaga elkarteak 1980an, eta Irazabali proposatu zioten. 1982az geroztik, egun osoz aritu zen horretan. 1982an liberatu zutenean, hain zuzen, Gerediaga elkartea berrantolatzea izan zuen lehen lana Irazabalek. Haren ekarpenari esker, elkarteak aurrera egitea erabaki zuten 1986ko batzar batean. Guztira 34 urte eman zituen elkartean lanean. Horietarik 30 kudeatzaile gisa (2018ra arte), eta ia beste horrenbeste Durangoko Azokako zuzendari gisa. 2009ean Aiert Goenagari eman zion erreleboa Azokan. 2012an Durangoko Azokan eskaini zuten *Ahaztera kondenatutako bertso eta hitzak* ikuskizuna zuzendu zuen.

Oroimen historikoa, historia, ohiturak eta Durangaldeko kulturarekin zerikusia duen guztia aztertu zuen argitaratu zituen hainbat lanetan. Era berean, 1937ko Durangoren aurkako bonbardaketa faxista gehien aztertu duen pertsona izan da Irazabal. Sabino Arana Fundazioa elkarlanean aritu zen ere bai.

Hamar liburu plazaratu zituen. Ezagunenak:

* *Durango, 31 de marzo de 1937, el bombardeo* (2022)
* *Iurretako kofradiak. Iraganari etorkizuna ematen * (2023). Markel Onaindiarekin batera idatzita.
* *Durangaldea. Historia laburrean* (2015)
* *Hamabi harrien ahotsa: : Gerediaga Elkartearen historia eta istorioak 50. urteurrenean* (2015) 
* *La Guerra Civil en el Duranguesado, 1936-1937*
* *Otxandio gerra zibilean (1936-1937)*
* *Iurreta eleizateko 1911eko banderaren mendeurrena* (2011)
* *1891. Iurretako Euskal Jaiak* (1991)

### Liburu kolektiboetan 
* *Goiuria ikastola* (2022) 
* *Ezkutuko ondarea. Emakumeen errealitateak Bizkaian* (2019)
* *Bombs over Biscay, Barcelona and Dresden* (2019)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa *Gara*n, 2011ko abenduaren 4ean.
Thundersley

'''''', Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Essex konderrian.

2011n 24.800 biztanle zituen.
Pentro (zaldi)

**Pentro zaldia**, (Italieraz: Cavallo pentro), Italiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Jatorria Molise eskualdean eta zehazki Montenero Val Cocchiara eta Isernia udalerrietan dauka.

## Arrazaren historia 
Jatorriz zama-aberea bezala erabiltzen zen. Egun mantenurako kostu gutxiko aberea izanik, mendian haragi ekoizteko erabiltzen da. Mendian ia basatian bizi den animaliada. Urduri eta otzana. Abeltzaintza lanetarako edo turistak paseatzeko ere erabiltzen da.

## Arrazaren egoera 
Pentro zaldia desagertzeko egoera larrian dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Canvey Island

'''''', Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Essex konderrian. Iparraldeko Itsasoaren kostaldean eta Tamesis ibaiaren bokalearen iparraldeko bazterrean dago.

2011n 38.170 biztanle zituen.
Mercedes-Benz C Klasea

**Mercedes-Benz C Klasea** gama altuko automobila da (D segmentuko turismo automobila), Mercedes-Benz fabrikatzaile alemaniarrak ekoitzia 1993. urtetik. Mercedes-Benz 190 automobilaren ondorengoa da. Aurkari nagusiak BMW 3 Saila, Audi A4 eta Audi A5, Lexus IS, Saab 9-3, Infiniti G, Jaguar X-Type eta Volvo S60 izan dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bere Ferrers

''''* edo *Beerferris'', Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian. Plymouth hiriaren iparraldean dago.

2011n 2.989 biztanle zituen.
Plympton

'''''', Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen Plymouth hiriko auzoa eta udalerri ohi bat da, Devon konderrian.

2011n 29,899 biztanle zituen.
Newton Ferrers

'''''', Ingalaterrako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian. Plymouth hiriaren hego-ekialdean dago.

2011n 1.268 biztanle zituen.
Mercedes-Benz R Klasea

**Mercedes-Benz R Klasea** F segmentuko monobolumen bat da, Mercedes-Benz fabrikatzaile alemaniarra 2006. urtean eskaintzen hasi zena. Markako hirugarren monobolumena izan zen, Mercedes-Benz A Klasea eta Mercedes-Benz B Klasea taldeen ondoren. Mercedes-Benz Viano bezalako furgoneten alternatiba luxuzkoagoa izan zen, eta Chryslerren minivan, Ford Galaxy eta Renault Espace bezalako monobolumen handiak baino askoz gehiago kostatzen zuen.

2001eko Detroiteko Auto Erakusketan ikusi zuten lehen aldiz, "Visión GST" ("Grand Sport Tourer" esan nahi du) automobil-prototipoan. Ekoizpen eredua 2005eko New Yorkeko Automobil Erakusketan aurkeztu zen. R Klaseak *V251* fabrikazio-kodea du, eta Tuscaloosan (Alabama) muntatzen zen.
R Klaseak luzetarako aurreko motorra du, atzeko trakzioa edo lau gurpilekoa, eta bost ateko karrozeria; alboetako lau ateak pibotagarriak dira. Bost, sei edo zazpi eserlekurekin eskaintzen zen, 2-3, 2-2-2 eta 2-3-2 konfigurazioan banatuta, hurrenez hurren.

Diesel motorrek BlueTec teknologia erabili zuten 2009. urtetik aurrera.

2013an, Europako merkaturako merkaturatzeari utzi zitzaion, eta AEBko merkatuan zentratu zen haren merkaturatzea.

## Kanpo estekak 
* Experience the R-Class - the Grand Sports Tourer 
* R350eko argazki galeria - FamilyCar.com
Sawbridgeworth

'''''', Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Hertfordshire konderrian. Essex konderriarekin muga egiten du.

2011n 8.458 biztanle zituen.
Hullbridge

'''''', Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Essex konderrian.

2011n 6.097 biztanle zituen.
Stour ibaia (Suffolk)

**Stour**, Ingalaterrako Ekialdeko Anglia eskualdeko ibai nagusia da. 76 kilometro luze ditu.

Cambridgeshire konderriko West Wickham udalerriaren lursailetan jaio, Suffolk konderria igaro eta Essex konderriko Harwich udalerrian Iparraldeko Itsasoan urak isurtzen ditu.
Lysurus gardneri

***Lysurus gardneri*** *Phallaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Colus gardneri*, *Desmaturus gardneri*, *Pharus gardneri*.

## Deskribapena 
**Karpoforoa:** Hasieran esfera zuri baten formakoa da, geroago peridioaren urraduraz irekia, bolba eratuz bertatik oin zilindriko barnehuts bat ateratzen da, gorantz luzatzen dena eta 5 eta 8  beso terminal dituena, koroa forman, puntadunak, gainazala zeharkako zimurren bidez biziki zakartua, 2 eta 3 cm-ko luzerakoa. Oina zuria da, horixka goialdean, eta besoak laranja-arrosa kolorekoak dira. Besoetan dagoen gleba oliba antzeko-beltza da. Gizakiaren obratze usain bereizgarria eta oso nabarmena dario.

## Jangarritasuna 
Ezin da jan bere usainagatik.

### Nahasketa arriskua 
Italian behin bakarrik aurkitutako onddo arraroa. Azken aldian beste aurkikuntza batzuen berri ere izan da.

## Sasoia eta lekua 
Larreetan edo landatutako lekuetan. Oso arraroa, Italian behin bakarrik  behatu da Trentotik gertu.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Kongoko Errepublika Demokratikoa, India, Himalaiako eremua, Malaysia, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mercedes-Benz E Klasea

**Mercedes-Benz E Klasea** luxuzko autoa da, E segmentukoa, eta Mercedes-Benz fabrikatzaile alemaniarrak ekoizten du. Azken bost belaunaldiak 1984, 1995, 2000, 2009 eta 2016. urteetan merkaturatu ziren, eta fabrikazio-kodearen arabera, «W124», «W210», «W211», «W212» eta «W213» izendatu ohi dira.

1993ko erdialdera arte, modeloen izen komertzialak zilindradari dagozkion hiru digitu eta motor motaren eta karrozeriaren araberako letrak zituen. Cupé bertsioek C bat zeramaten eta familiarrek T bat; aldiz, sedanek ez zuten bertsio berezirik. Karburagailudun gasolina motorrek ez zuten letra gehigarririk, erregai-injekzioa zeramatenek E bat zuten eta dieselek D bat. Hala, 2.0 litroko karburagailuko gasolina motorra zuen sedan bati «200» esaten zioten; 2.3 litroko injekzioa zuen gasolina motorra zuen familiar bati, «230TE»; eta 3.0 litroko gasolina motorra zuen cupe bati, «300CE».

Diesel motorrak digituen ondoren jarritako letren bidez bereizten dira: atmosferikoek D letra dute, turbokonpresorea zutenei Turbodiesel deitzen zitzaien, eta common rail zuzeneko injekzioa daramatenei deitzen zaie gaur egun CDI.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cazorlako mendilerroa

**Cazorlako mendilerroa** () Iberiar penintsulako hegoaldean dagoen mendilerroa da, Mendikate Betikoen parte dena.

Pascual Madoz nafarraren *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* lanak Tijiense mendilerroa eta Tujiense mendilerroa antzinako izenak ematen dizkio, mendi argentarioaz eta Argentaria mendilerroaz gain, ustez erromatarrek iraganean ustiatutako zilar-meatzeengatik jarriak. Mendikate Betikoen adar hau Segurako mendilerroarekin lotzen da. Bertan, Guadalquivir ibaiak bere iturburua du.

Punturik altuena Gilillo haitzean du, 1848 metroko itsas mailarekiko altitudea duena. Cazorla, Segura eta Las Villasko natura parkeko mendilerroetako bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
William Webb Ellis

**William Webb Ellis** (1806ko azaroaren 24a, Salford, Lancashire - 1872ko urtarrilaren 24a, Menton, Itsas Alpeak), ingeles elizgizon anglikano bat izan zen. 

Rugby School (Rugby, Warwickshire) ikastetxean ikaslea zela gaur egungo errugbiaren asmatzailea izan zen, horregatik kirol horren sortzailetzat jotzen da. 

Kondairaren arabera, 1823an ikastetxean ikasleak futbolean jokatzen ari zirela, Webb Ellis baloia eskuetan hartu eta korrika egin zuen, errugbiaren estiloaz. Kontakizun hau errugbi munduan oso errotua egon arren, gaur egun askok mitotzat dute. Dena den, kirola berak arautu zuen.
Errusiar mundua

[thumb|310px|*Errusiar Mundua*, O. Kuzmina ([Center on Global Interests|CGI, 2015). San Basilio katedrala eta atzean Minin eta Pozharskiren monumentua, Mosku.]]
**Errusiar mundua**, , literalki *errusiar mundu*, *errusiar ordena* edo *errusiar komunitatea*, Errusiaren eragin eremua gisa definitua den politika kontzeptu edo doktrina bat da. Maiz, kontzeptua **Pax Russica** bezala ere aipatzen da, antzinaroko Pax Romana, XIX. mendeko Pax Britannica edo Bigarren Mundu Gerra ondorengo Pax Americana delakoari kontrajarriz.
Tawstock

'''''', Hego-mendebaldeko Ingalaterran dagoen udalerri bat da, Devon konderrian.

2019an 2.372 biztanle zituen.
Mercedes-Benz A Klasea

**Mercedes-Benz A Klasea** C segmentuko premium auto bat da (aurreko belaunaldietan B segmentuko monobolumen bat izan zen), Mercedes-Benz fabrikatzaile alemaniarrak ekoitzia 1997. urtetik. Aurreko trakzioa duen markaren lehen modeloa da, eta motor guztiak lau zilindrokoak dira lerroan. A klasearen motorra aurrealdeko zeharkako posizioan dago, eta hori ere ezohikoa da Mercedes-Benz-en modeloetan. A klasea da markara sartzeko modeloa.

Bere lehen bi belaunaldietan A Klasea B segmentuko monobolumen bat izan zen. Tamaina handia izan arren, Audi A2, Mini eta Volkswagen New Beethole modeloen antzekoa da. A Klaseko hirugarren belaunaldia C segmentura hazi zen, eta bost ateko hatchback karrozeria hartu zuen; beraz, orain, zuzenean lehiatzen da BMW  1 Saila eta Audi A3 modeloekin. CLA Klasea hirugarren belaunaldiko A Klaseko lau ateko sedan bertsioa da. Honetan maletategiaren edukiera handitu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* A klaseko Mercedesi buruzko informazio guztia
Hemel Hempstead

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Hertfordshire konderrian.

2021ean 95.961 biztanle zituen.
Letchworth Garden City

'*** edo **Letchworth*', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Hertfordshire konderrian.

2011n 33.249 biztanle zituen.
Cicatriz (telesaila)

***Cicatriz*** () nazioarteko thriller-telesaila da, Plano a Plano eta Dopaminek La 1 eta Telekom Srbijarako sortua. Juan Gómez-Juradoren izen bereko eleberrian oinarrituta, Bilbon grabatu eta girotuta dago.

## Sinopsia 
Simonek buru pribilegiatua du, algoritmo konplexuenak argitzeko gai da, baina ez du inolako trebetasun sozialik. Hala ere, bere aurreiritzi guztiak gainditu eta internet bidez Irina ezagutuko du, aurpegia gurutzatzen dion orbain misteriotsu bat duen emakume enigmatikoa. Bere esperientziarik ezagatik edo Irinaren erakargarritasun bortitzagatik, berehala maitemintzen da eta inoiz imajinatuko ez zukeen mundu konplexu eta arriskutsu batean harrapatuta geratuko da.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Segurako mendilerroa

**Segurako mendilerroa** () Iberiar penintsulako hegoaldean dagoen mendilerroa da, Mendikate Aurrebetikoaren parte dena. Murtzia, Albacete eta Jaén probintzietan zehar hego-mendebaldetik ipar-ekialderantz hedatzen da. Cazorla, Las Villas (Jaén) Castril, Sagra (Granada) eta Alcaraz (Albacete) mendilerroen artean dago. 1993 metroko Las Banderillas haitza du garaiera handiena.

Historikoki, Done Jakueren Ordena Segurako Mandatu zaharreko udalerriek eratzen zuten. Mendilerroaren izena Segurako hiribilduko antzinako terminoen parte izateagatik dator. Antzinako hiribildu honek Segura ibaiari ere ematen dio izena. Erdi Aroan, Segurako hiribilduak Albacete, Murtzia, Ciudad Real eta Granada probintzietako lurraldeak hartzen zituen, Jaénekin batera.

## Landaredia 
Eskualdeko erliebe malkartsuak hainbat espezieren bizitza ahalbidetzen du, garaiera, mendi-hegalen orientazio, hezetasun-maila eta lurzoru-motei egokituak.

Pinudiak dira baso ohikoenak mendilerro honetan. 1000-1100 metrotara arte, Alepo pinua (*Pinus halepensis*) da nagusi. Altitude horretatik aurrera itsas pinuak (Pinus pinaster) hartzen du txanda, eta 1300-1400 metrotik gora sabina arrunta (*Juniperus sabina*) eta larizio pinua (*Pinus nigra*) hedatzen dira. Azken hori da mendilerroaren ikurra, espezie horretako Espainiako basorik onenak osatzen baitituzte. Cazorla eta Las Villasko parke naturalean dago larizio pinuen multzo luzeena, 500 urtetik gorakoak, gutxi gorabehera. 

Erkametza (*Quercus faginea*), ametz arrunta (*Quercus pyrenaica*) eta astigara (*Acer granatensis*) ugariak dira haranaren hondoetan. Beheko solairuan baso mediterraneoa dago, arteak (*Quercus rotundifolia*), atxaparak eta gurbitzak (*Arbutus unedo*) dituena.

## Eremu babestuak 
* Berez, Cazorla, Segura eta Las Villasko natura parkearen azaleraren ia % 80 osatzen du, Andaluziako, Espainiako eta Europako bigarren eremu natural babestu zabalena dena.
* Iparraldeko Segurako mendilerroak, Albaceteko probintzian, interes bereziko natura-eremuak ditu, hala nola Calares del Mundo eta Simako parke naturala eta Alcarazko mendilerroa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Semantron

**Semantron** bat liturgia kristau batzuetako taula edo ohol bat da, erabilera erlijiosoko perkusio tresna.  

## Deskribapena 
Zurezkoa izan ohi da, ezkia edo pagoa erabilita egur sakratuak direlakoan, baina burdinazkoa ere izan daiteke. Egon daiteke esekia edo mugikorra izan, eta zurezko makila batekin jotzen da, erlijiozko ekitaldietara deitzeko; hala nola kanpai edo ezkila jotzen den tradizio kristau gehiagotan. 

Txalaparta makilaz jotzean bezalatsu jo daiteke, baina euskal tresna horizontalki jarrita badago, semantronaren ohol zabala  jotzen da bertikalki duela alde zapala.

Tresna horrek gaur egun bere funtzioa betetzen du ekialdeko eliza ortodoxoetan, hala nola Grezian eta Errumanian, eta han erabiltzen da goizean monje ortodoxoak esnatzeko, otoitzerako, ofizioetarako eta otorduetarako deitzeko. Grezian, otomandarren menpean egon zenean herrialdea, semantrona erabili zen nagusik turkiarrek kristauei komunitateko  kanpaiak erabiltzea galarazi zietenean, fededunak komunikatzeko era diskretuago hori erabiltzera behartuz.

## Izenak 
Hitz grekoa da *semantron* (σήμαντρον) jatorriz, esan nahi du *seinale-gailua* etimologikoki, baina egungo Grezian *semanterion* (σημαντήριον) et *xylon* (ξύλον) ere esaten zaio; *toacă* Errumanian; *bilo* (било) errusieraz, *kotxnak* (կոչնակ) armenieraz, eta *klepalo* Bulgarian eta Balkanetako beste hizkuntza eslaviar batzuetan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Fixed wooden semantron, St. Stephen Monastery, Meteora, Greece.jpg|Meteorako monasterio bateko semantrona.
Fitxategi:Toacă portabilă, Mănăstirea Mușunoaiele, VN, România.jpg|*Toaca* errumaniar eramangarri bat.
Fitxategi:PikiWiki Israel 72369 the armenian quarter in jerusalem.jpg|Jerusalemgo auzo armeniarrareko semantron dotore bat.
Fitxategi:Bilo SR musei.jpg|Metalezko semantron errusiarra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Northwood (Londres)

**Northwood**, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Hertfordshire konderrian. Gaur egun Londres hiriko auzune batean bilakatu da.

2011n 22.407 biztanle zituen.
Iker Mendaza

**Iker Mendaza Guerra** (Ugao, Bizkaia, 1998) bizkaitar zinemagile, film-zuzendari, aktore eta musikagilea da.

## Bizitza 
Iker Mendaza Ugaon jaio zen 1998an.

## Musika 
Gautegun Erromeria musika-taldearen kide da.

## Filmografia 
### Antzerkia 
* 2014, *Miau, Miau*, zuz. Sandra Tejero

### Zinema (aktore moduan) 
* 2015, *Psiconautas, los niños olvidados*, zuz. Pedro Rivero

### Zinema (zuzendari moduan) 
* 2018, *Un monstruo imparable*
* 2015, *El Tablero*
* 2014, *Mucha Mierda!*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Androniko Dukas

**Androniko Dukas** (; c. 1057 – c. 1077 edo 1081 ondoren) Bizantziar Inperioko enperadorekidea izan zen 1068tik 1070eko hamarkadera.

Konstantino X.a Dukas enperadorearen eta Eudokia Makrembolitisaren hirugarren semea izan zen. Erroman IV.a Diogenesak enperadorekide izendatu zuen. Ekialdeko kanpaina militarrean, Erromanek bahitu gisa eraman zuen.

Andronikok enperadorekide izaten jarraitu zuen bere anaia Mikel VII.a Dukasen erregealdian. Ez dakigu noiz hil zen. Iturriren baten arabera, 1081 ondoren gertatu zen, eta beste baten arabera, 1077an.

## Genealogia 
## Kanpo estekak
Jon Azkueta

**Jon Azkueta Castro** (Usansolo, Bizkaia, 1998ko maiatzaren 3a) bizkaitar maisu, eleberrigile eta aktorea da.

## Bizitza 
Jon Azkueta Usansolon (Bizkaia) jaio zen 1998ko maiatzaren 3an. Lehen Hezkuntzako gradua ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean. Maisu eta liburu-saltzaile lanetan aritu da. 2016ko udan hasi zen *Huyendo del vicio* idazten, Trespaderne-n (Burgos) uda igarotzen zuen bitartean, istoriaren eszenatokia den tokia. Guztira, bere eleberriek ia hiru milioi irakurle pilatu zituzten Wattpad-en. Watty Saria irabazi zuen 2017an eta 2020an.

Wattpad-eko bere eleberrien arrakastaren ondorioz, *69 segundos para conquistarte* eta *Huyendo del vicio* eleberriak Planeta Taldeko Crossbooks argitaletxeak erosi zituen paperean argitaratzeko.

2024an *El último amanecer de agosto* eleberria argitaratu zen, Wattpad-en eta paperean argitaratua. Aurreko eleberrietan ez bezala, nerabezaroan idatzi zuena, *El último amanecer de agosto* bere helduaroan idatzitako lehen eleberria izan zen. 2014an, *Mucha Mierda!* telesaileko protagonistetako bat izan zen, Unai Elizalde edo Naroa Capelekin batera, Iker-en papera interpretatuz, antzerkiaren munduko komedia erromantiko bat, Eriz Cerezok eta Iker Mendazak zuzenduta. Gaur egun, zinema-gidoilari gisa prestatzen jarraitzen du Azkuetak.

## Liburuak 
### Paperean argitaratuak 
* 2022, *69 segundos para conquistarte*, Crossbooks (Planeta)
* 2023, *Huyendo del vicio*, Crossbooks (Planeta)
* 2024, *El último amanecer de agosto*, Crossbooks (Planeta)

### Wattpad-en 
* *Joder…otro muerto más*
* *Verony*
* *La librería de la Ría*
* *Rewind X*
* *Huyendo del vicio*
* *69 segundos para conquistarte*

## Argitalpenak 
* 2020, Ikerketa, UPV/EHU

## Filmografia 
### Antzerkia 
* 2014, *Miau, Miau*, zuz. Sandra Tejero

### Telebista 
* 2014, *Mucha Mierda!*, zuz. Eriz Cerezo, Ander Corrales, Iker Mendaza (Pertsonaia - Iker)

## Sariak 
* 2020, Watty Saria (Wattpad)
* 2017, Watty Saria (Wattpad)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yvonne Delcour

**Yvonne Verschueren**, ***Yvonne Delcour*** izen artistikoz ezagunagoa, (Gante, 1932ko maiatzaren 8a – *ibidem*, 2024ko abuztuaren 20a) belgikar aktorea izan zen, batez ere *De kolderbrigade* telesailean Adrie antzezteagatik ospea lortu zuena. Horrez gain, ''De Collega's* telesailean eta *Aanrijding in Moscou'' filmean parte hartu zuen, besteak beste.

Romain Deconinck antzerki zuzendariarekin ezkonduta zegoen. Antzoki berean lan egin zuten.

Delcour 2024ko abuztuaren 20an hil zen, 92 urte zituela.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aldbury

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Hertfordshire konderrian. Buckinghamshire eta Bedfordshire konderriekin muga egiten du.

2011n 964 biztanle zituen.
Much Hadham

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Hertfordshire konderrian.

2011n 2.087 biztanle zituen.
Miren Galán

**Miren Karmele Galán Marín** (Santurtzi, Bizkaia, 1996ko apirilaren 22a) bizkaitar aktore, ikusentzunezko komunikatzaile eta kazetaria da.

## Bizitza 
Ikus-entzunezko komunikazioan graduatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU).

## Aurkezle lanak 
* 2020, GetxoExpress Zinemaldia

## Filmografia 
### Antzerkia 
* 2015, *Diálogos Imposibles*, zuz. Marina Ximanskaja
* 2014, *Uda-gau bateko ametsa*, zuz. David Valdelvira
* 2013, *Los bajos fondos*, zuz. David Valdelvira
* 2012, *Un día cualquiera en el Moulin Rouge*, zuz. David Valdelvira
* 2009, *El rey del Merengue*, zuz. Fernando Valgañón

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leighton Buzzard

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Bedfordshire konderrian.

2011n 37.469 biztanle zituen.
Abigail Dent

**Abigail Dent** (**Aby Dent** izenez ere ezaguna, 2002ko martxoaren 4a) arraunean lehiatzen den emakumekanadarra da.  2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen lemazaindun zortziko proban. 

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak