Euskal Pentatloi Saria

[thumb|eskuinera|280px|2018ko Euskal Pentatloi Sariaren aurkezpena [Azpeitiko zezen plazan. Ezkerretik eskuinera, Arria V.a, Txapartegi, Zelai, Maiza, Zaldua eta Arria VI.a.]]
**Euskal Pentatloi Saria** herri kirol proba konbinatua da, bost ariketa edo kirolez osaturikoa. Harri-jasotzea, giza-proba, aizkora-proba, txinga-eramatea eta korrika egiten dute parte-hartzaileek.

1980ko hamarkadan hainbat edizio jokatu ziren eta Joxe Mari Olasagasti izan zen garaipen gehien lortu zituena. 2018an ekin zitzaion berriz txapelketari eta arrakasta handiarekin urtero jokatu da 2024ra bitartean. Xabier Zaldua (hirutan) eta Izeta VI.a (lau bider) izan dira garaileak. 2021etik aurrera, gizonezkoen eta emakumezkoen lehiaketak jokatzen dira. Emakumezkoetan Zelai III.a izan zen lehenengo irabazlea.

2020an Binakako Pentatloi Saria antolatu zen eta hau ere urtero jokatu da 2023ra arte.

2024an Bigarren Mailako Euskal Pentatloi Saria jokatu zen lehenengo aldiz, proba izaten ari den arrakastaren ondorioz.

## Txapelketa ofiziala 
### Historia 
1980ko hamarkadan jokatu zituzten lehenengo bost pentatloi txapelketak. Aurreneko laurak lau urtez jarraian egin zituzten, 1982tik 1985era, eta etenaldi baten ondoren 1990ean izan zen bosgarrena. Arria II.ak irabazi zuen 1982koa; hala ere, Joxe Mari Olasagasti da txapel gehien dituena: 1983an, 1984an eta 1990ean garaile izan zen Igeldokoa. Errekorra ere berak du, 1990ean lorturiko 27:30.08 denborarekin ezarri zuena. 1985eko ekitaldia Anjel Arrospidek irabazi zuen.. Txapartegi, Zelai V.a, Maiza, Zaldua eta Arria VI.a-k parte hartu zuten zumarragarraz gain eta parte hartzekoa zen Arria V.a-k jokatu ezinik geratu zen, lesionatu zelako. Zalduak egindako denbora errekorretik urruti gelditu zen, 9 minutura eta 2020koan ere Xabier Zaldua izan zen irabazle. 2021ean Zaldua ez zen aurkeztu laugarren txapelketa jokatzera eta Izeta VI.a izan zen txapelduna. 2022an txapeldun biak aurrez aurre izan ziren finalean eta Izeta VI.a nagusitu zen eta podiumeko aurreneko hiru kirolari sailkatuek aro modernoko marka onena zena hobetu zuten. 2023an hirugarrenez irabazi zuen Izeta IV.ak eta Olasagastirekin eta Zalduarekin bat egin zuen garaipen-kopuruan bere hirugarren txapela lortuta. 2024ko garaipenak, nolanahi ere den, Izeta IV.a jarri zuen txapel gehien irabazitakoen arteko sailkapenburu. 2025ean etenaldia izango du eta 2026an itzuliko da.

Emakumezkoen lehian hiru parte-hartzaile izan ziren 2021ean eta Karmele Gisasola *Zelai III.a* izan zen txapelduna. 2022an ere hiru izan ziren lehiakideak eta Nerea Arruti nagusitu zen.

### Finala 
2018an seikotea osatzeko lanak izan baziren ere, hurrengo ekitaldietan izen-emate handia izan da eta aurrez sailkapen-probak jokatu behar izan dira finala zehazteko. Sailkapen-proba horietan finalean egin beharreko lanen erdiak  egin behar ditu parte hartzaile bakoitzak gutxi gorabehera. 2022an, esate baterako, sailkapen-probarako aurrekanporaketa bat egin zen maiatzean eta 13 kirolaritatik 4 sailkatu ziren bigarren eta azken sailkapen-probarako. Bertan 2021ean parte hartu zuten zortzi kirolari zituzten zain.

Finala Azpeitiko zezen plazan jokatzen da gauez. Sei partaide izaten dituenez, hiruko bi txandatan jokatzen da eta denboraren araberako sailkapena egiten da amaieran. 2020an euri-zaparrada handiak zirela jokatu zen pentatloia
* Harri-jasotzea: 100 kiloko bola 25 bider jaso.
* Giza proba: 400 kiloko harriarekin bi untze osatu.
* Aizkora: Kana-erdiko (gerri-bueltan 1,252 metro) hiru enbor moztu.
* Txinga-eroatea: 50na kiloko txinga banarekin sei untze osatu.
* Korrika: 3 kilometroko saioa osatu.

#### Emakumezkoak 
2021ean jokatu zen lehenengo ekitaldia eta hau izan zen egin beharreko lana:
* Harri-jasotzea: 62,5 kiloko bola 15 bider jaso.
* Giza proba: 250 kiloko harriarekin untze bat osatu.
* Aizkora: 36 ontzako (gerri-bueltan 0,835 metro) bi enbor moztu.
* Txinga-eroatea: 35na kiloko txinga banarekin sei untze osatu.
* Korrika: 1,5 kilometroko korrika saioa osatu.

## Gizonezkoen banakako palmaresa 
[220px|thumb|[Joxe Mari Olasagasti igeldoarrak hiru txapelketa irabazi zituen.]]
[220px|thumb|[Xabier Zaldua zumarragarrak aro berriko hiru pentatloi irabazi ditu.]]
### Irabazleak 
### Garaipenak 
### Finalistak (aro berrian) (bakarkako norgehiagoketan) 
## Emakumezkoen banakako palmaresa 
[220px|thumb|[Karmele Gisasola|Karmele Gisasola *Zelai III.a*.]]
### Irabazleak 
### Garaipenak 
### Finalistak 
## Binakako Pentatloi Saria 
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
## Beste pentatloi txapelketa batzuk 
Euskal Pentatloia berriz abiatu zenean arrakasta handiko ekitaldiak izan zituen eta beste herri batzuetan ere antzeko probak antolatzen hasi ziren.

### Euskal Pentatloi motza 
2019ko maiatzaren 19an, Astigarragako Auzolan pilotalekuan, *Zamalbide-Bentak* auzo elkarteak antolatuta, "Euskal Pentatloi Motza" jokatu zen. Bertan ondorengo lan hauek egin behar izan zituzten: 100 kiloko bola 15 aldiz jaso (harri-jasotzen), 400 kiloko harria arrastaka eramanez bi untze  (giza proban), kana-erdiko bat (aizkoran), 50na kiloko txingekin sei untze egitea (txinga-eroatean) eta 12 itzuli (1,2 kilometro) pilotalekuari korrika. Luis Txapartegik irabazi zuen (20'46"), Joseba Otaegiren aurretik.

### Getxoko Pentatloi Sariketa 
2019ko azaroaren 9an jokatu zen I. Getxoko Pentatloi Saria. Lau kirolarik hartu zuten parte: Jon Gisasola 'Zelai V.a' mallabitarrak, Ousmane Drame senegaldarrak, Unai Ardeo getxoztarrak eta Mikel Agirre ondarroarrak.

Egin beharreko lana, berriz, ondorengo hau izan zen: harri-jasotzen 100 kiloko bolari 15 jasoaldi, giza proban 400 kiloko harria arrastaka eramanez bi untze, aizkoran 45 ontzako 4 enbor, txinga-eroatean 100 kg-rekin (50 kg esku bakoitzean hartuta) 6 untze eta korrika 1,5 km plazan barrena bueltaka. 

Mikel Agirrek bukatu zituen lanak aurrena (27:40), bigarren, bost segundora, Ousmane Drame saikatu zen (27:45), hirugarren postuan, Zelai sailkatu zen (29:07) eta laugarren Unai Ardeo (35:29).

### Zarauzko pentatloi-erakustaldia (Luis Mari Txapartegi eta Xabier Orbegozo) 
2020ko otsailaren 8an herri-kirol jaialdi antolatu zen Zarautzen, Hodei Iruretagoiena eta Udane Ostolazaren harri-jasotze errekor-saiakerak ardatz hartuta. Jaialdi hori motz gera ez zedin, pentatloi erakustaldia egin zuten Luis Mari Txapartegik eta Xabier Orbegozo "Arria V.a"k. Bost kirol egin beharrean, lau egin zituzten, Zarauzko pilotalekuak probalekurik ez duelako. Lan hau osatu zuten: 100 kiloko bola 12 aldiz jaso, kana-erdiko bi enbor ebaki, 50 kiloko txinga banarekin lau untze eta pilotalekuari 12 itzuli korrika.

Xabier Orbegozo izan zen garaile, doi-doi, Txapartegik baino ehuneko batzuk lehenago bukatu baitzituen lanak. Orotara biek 11 minutu eta 7 segundoan amaitu zuten lana.   

### Hendaiako Pentatloi Saria 
2021eko abuztuaren 30ean jokatu zen banakako pentatloia eta Izeta VI.a izan zen garailea. Bigarren izan zen Julen Gabirondori hiru minutuko aldea atera zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak