Ongotz

thumb|Herriko etxea
thumb|Eliza
**Ongotz** (eguesibarreraz: *Ongoze*) Urraulgoiti ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

 biztanle zituen.

Bertako biztanleak *ongoztarrak* dira.

## Izena 
Ongotz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Ongorz* (1232)
* *Ongotz* (1268)
* *Ongoz* (1366)
* *Ongoz* (1534)
* *Ongoz* (1802)
* *Ongoz* (1945)
* *Ongotz* (1990)

## Ezaugarriak 
### Armarria 
Ongozko armarria Urraulgoitiko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:

## Geografia 
Ongotz Urraulgoiti ibarran dago.

### Inguru naturala eta kokapena 
Urraulgoiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 56 kilometrora dago. Udaletxea Irurozkin dago. Erliebe handiko ibarra da, Ugarron bezalako arroilek nabarmenduta, lurraldeko gainerako lekuetatik isolatzen baitute. Ibarraren erdialdea nekazaritzakoa da, baina zenbat eta iparralderago edo ekialderago, orduan eta lur gutxiago dago erabilgarri. Azkenik, gainerako udalerriekin muga egiten duten eremuak menditsuak dira.

### Klima 
Erlieberaren desberdintasunak direla eta, Urraulgoitin bi klima desberdintzen dira, batetik hegoaldeko klima azpimediterraniarra, eta bestetik iparraldeko klima azpiozeanikoa. Iparraldean izaten diren prezipitazio ugariagoak direla eta (batez beste 1 400 mm edo gehiago urtero), pagadi ugari daude. Bien bitartean, hegoaldean, urtero 900 mm jausten direlarik, pinu basatia da espezierik ohikoena. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da.

Zuhaitzen artean espezierik ugariena birlandaturiko (Austriatik ekarri zituzten XVIII. mendearen amaieran) pinu lariziarrak dira, guztira 591 hektarea hartuz.

#### Estazio meteorologikoak 
Urraulgoitin dagoen Eparotz lekuan, itsasoaren mailatik 565 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
1835-1845eko udal-erreformetara arte ibarreko diputatuek eta bizilagunen artean aukeratzen ziren errejidoreek gobernatzen zuten lekua. Orduz geroztik erregimen komunaren menpe geratu zen. 1802an irin-errota bat kontsignatu zen herriaren azpian, Areta ibaiaren gainean. 1847an herritarrek aurkezten eben parrokoa. XX. mendearen hasieran landa kutxa bat sortu zen.

## Demografia 
 biztanle zituen Ongotzek.

## Politika 
Ongozko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Jose Sanchez Alfaro da.

### Kontzejua 
Ongozko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatua. Kontzejuburua Jose Sanchez Alfaro da.

#### Kontzejuburuak 
2011tik, Ongotzek 2 kontzejuburu izan ditu:

## Kultura 
### Euskara 
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Urraulgoiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.

Koldo Zuazok, 2010ean, Urraulgoiti ez-euskal-eremuan sailkatu zen.

Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da eguesibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.

### Jaiak 
* Sortzez Garbiaren jaiak, abenduaren lehen asteburuan

## Ondasun nabarmenak 
* Sortzez Garbiaren eliza, Erdi Aroko kristiau eliza.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Urraulgoiti
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak