Béatrix Excoffon

**Béatrix Excoffon**, jaiotzez **Julia Béatrix Euvrie** (Cherbourg-en-Cotentin, Mantxa departamendua, Frantzia, 1849ko uztailaren 10a - Parisko 16. barrutia, 1916ko abenduaren 30a) militante errepublikanoa izan zen, eta1871ko Parisko Komunan parte hartu zuen anbulancière gisa, hau da, kanpaina-ospitaleko erizain gisa. *La républicaine* esaten zioten.

## Biografia 
1870ean Excoffon langabezian zegoen, eta lau urte zeramatzan François Excoffon izeneko inprimatzaile batekin. Bi ume izan zituzten eta 1874ko irailean ezkondu ziren.

1871n *La boule noire* kluba sortu zenean, Sophie Poirier  haren presidentea izan zen eta bera lehendakariordea.

*La Commune* liburuan, Louise Michelek kontatu zuen ikasgelatik irteten ari zela Poirier, Blin eta Excoffon haren bila joan zirela Montmartreko zaintza-batzordea sortzeko.

Salle Ragache-ko klubaren bilera batean, apirilaren hasieran, honela esan zuen: "Nahiko eta sobra gara gu zaurituak sendatzera joateko". 1871ko apirilaren 3an, Excoffonek parte hartu zuen hainbat emakumek Versaillesera egin zuten martxan. Hara joan ziren, 1789ko urrian joan ziren iraultzaileen adibideari jarraituz, bertan zegoelako Batzar Nazionala  errefuxiaturik. Excoffonek kanpaina-ospitale ibiltari bat ezarri zuen hamabost egunez Issy-les-Molineux-eko gotorlekuan, *Enfants perdus* izeneko infanteria arineko soldadu zaurituak artatzeko. Alix Payen ere Issyko ospitalera joan zen laguntza ematera. Iritsi zen egunean bertan sendaketa egin behar izan zion senarrari begian.
[ezkerrera|thumb|*Plaza Zuriko barrikada, emakumeek defendatua*, [Hector Moloch-en litografia.]]
1871ko maiatzaren 23an, Aste odoltsuan, Versaillesko armada Parisen sartu zenean, Excoffonek Plaza Zuriko barrikada defendatu zuen, Han borrokatu ziren 120 emakumeek eutsi egin zioten Clinchant generalaren erasoari, baina, ahiturik eta ia muniziorik gabe, atzera egin behar izan zuten Pigalle plazara..

Laugarren Gerra Kontseiluak 1871ko urriaren 13an esparru gotortu batera deportatzera kondenatu zuen..  
link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Gravure_du_proc%C3%A8s_des_p%C3%A9troleuses_du_faubourg_Saint-Germain_1871_-_Archives_nationales_%28France%29.jpg/220px-Gravure_du_proc%C3%A8s_des_p%C3%A9troleuses_du_faubourg_Saint-Germain_1871_-_Archives_nationales_%28France%29.jpg|thumb|216x216px|Pétroleuse-en prozesua Saint-Germain aldirian. 1871ko grabatua - Artxibo nazionalak.
Bere epaiketan, Excoffonek azaldu zuen Versailleseko martxaren helburua liskarra saihetsi eta Batzar Nazionalarekin adiskidetzea lortzea zela. Excoffonek gurasoak eta koinatua galdu berri zituen, eta Louise Michelek Victor Hugoren esku-hartzea eskatu zuen haren askapena lortzeko. Excoffonek men egin zion Kontseiluari eta zigorra kommutatu zioten. 1878ko azaroaren 26an aske utzi zuten.

Excoffon eta bere bikotekidea 1874ko irailaren 5ean ezkondu ziren.

1905eko urtarrilaren 21ean Louise Michelen zerraldoari Lyongo geltokian eginiko harreran parte hartu zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Louise Michel, *La Commune, Histoire et souvenirs*, Paris, 1898

## Ikus, gainera 
* Emakumeak Parisko Komunan
* Parisko Komuna
* Louise Michel

## Kanpo estekak 
*  (Béatrix Excoffonen testigantza 1871ko apirilaren 3ko martxari buruz)
* Beloki Resa, Elena. (2021) *Parisko Komuna: emakumeen hitza eta ekintza argitara*. ERRIA (Erreportajeak).
* *150 urte Parisko komunaz: Mugarria historian eta ezkerraren erreferentea*. (2020) EITB podcastak. Erreportajeak.
* Kellner, Manuel (2021) *Hace 150 años. Las mujeres en la Comuna de París*. Rebelión. Feminismos,
* LES FEMMES DE LA COMMUNE DE PARIS / 150 éme ANNIVERSAIRE / TEXTES DE LOUISE MICHEL, JULES JOUY et EUGENE POTTIER / Chantés par Pauline Floury & Séverin Valière
* Michèle Gard. LES FEMMES DANS LA COMMUNE. Ciné-archives. Fonds audiovisuel du PCF. Mouvemente ouvrier et democratique.