Carla Simón

**Carla Simon Pipó** (Bartzelona, Katalunia, 1986ko abenduaren 22a) kataluniar zinema zuzendaria eta gidoilaria da. 

2017an, Espainiako Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiak bere lehen film luzea aukeratu zuen, *Estiu 1993* (2017), katalanez filmatua, Espainia Oscar sarietan ordezkatzeko. 

Berlinalen Urrezko Hartza altxatu ondoren, 2023ko urtarrilean Zuzendari Onenaren Feroz Saria jaso zuen  Alcarràs-en egindako lanagatik.

2026ko Goya sarietan zuzendari onenaren izendapena jaso zuen *Romería* (2025) filmarekin. Filmak egokitutako gidoi onenaren izendapena jaso zuen.

## Datu biografikoak 
Carla Bartzelonan jaio zen 1986an eta Les Planes d'Hostoles-en hazi zen, Kataluniako herri txiki batean. Sei urte zituela gurasoak HIESak eraman zituen eta izeko-osaba eta lehengusu gazteago batekin joan zen La Garrochara bizitzera. Bizitako esperientzia izan zen bere *Estiu 1993* katalanez eta 2017an estreinatutako bere lehen film luzearen oinarria. 

Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatu zen 2009an; Kataluniako Telebistak antolatutako Kalitate eta Berrikuntza Telebistako Masterra osatu zuen 2010ean eta London Film School-eko Master of Arts (Obra Social "la Caixa"ko graduondoko beka). Londresen *Born Positive* dokumentala eta fikziozko *Lipstick* film laburra zuzendu zituen. 

## Estiu 1993 - 1993ko uda 
2017an estreinatutako *Estiu 1993* (*1993ko* *uda*) Carla Simónen lehen film luzea da. Katalanez filmatu zuten eta, egilearen arabera, heriotza adingabe bati nola azaltzen zaion eta isiltasun eta keinuetatik inguruan gertatzen ari dena nola ulertu erantzun nahi du.

Carla Simónek berak idatzitako gidoi autobiografikoa da. *Estiu 1993-k* bere haurtzaroa kontatzen du: sei urte zituela amaren izeko-osabek adoptatu zuten, bere ama hiesak jota hil baitzen, bere aita hiru urte lehenago hil zuen gaixotasun berberak. Filmak neskaren begiradatik aurkezten du bere adoptatutako familia berrira egokitzeko prozesu zaila. Laia Artigas, Carla Simonen paperean, eta Paula Robles, bere lehengusina txikiarenean dira bi neska protagonistak David Verdaguer eta Bruna Cusírekin batera, familia berri honetan hartzen duten izeko-osaben paperean.

6 astez jardun zuten Estiu 1993 filmatzen La Garrocha eskualdean eta katalanez egin zen.  

2017an, Espainiako Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiak filma aukeratu zuen Espainia Oscar sarietan ordezkatzeko. Yvonne Blake Akademiako presidenteak azpimarratu zuen Hollywooden gustukoa izan zitekeela "film ederra eta samurra" dela eta "gai aktualak" jorratzen zituela.

## Filmografia 
* 2025 - *Romería*
* 2022 - *Carta a mi madre para mi hijo* (film laburra)

* 2022 - *Alcarràs* (film luzea).
* 2020 - *Correspondencia* (film laburra)
* 2018 - *Después También* (film laburra), Espainia.
* 2017 - *Estiu 1993* - *Uda 1993* (film luzea, 96 '), Espainia.
* 2014 - *Las pequeñas cosas* (film laburra, 27 '), Erresuma Batua.
* 2013 - *Lipstick* (film laburra, 9 '), Erresuma Batua.
* 2012 - *Born Positive* (dokumentala, 18 '), Erresuma Batua,
* 2009 - *Women* (bideo esperimentala, 6 '), AEB
* 2009 - *Lovers* (bideo-poema, 25 '), AEB

### Gidoilaria 
* 2022 - *Alcarràs* (film luzea).
* 2017 - *Estiu 1993* ( *Verano, 1993* ), film luzea
* 2012 - *Born Positive* (dokumentala)
* 2013 - *Lipstick* (fikzioa)

## Sariak eta ohoreak 
[eskuinera|thumb|300x300px|Simónek 2017ko CECen 2 domina jaso zituen *[Estiu 1993|Verano 1993* lanagatik]]

### Idazle Zinematografikoen Zirkuluaren dominak 
### Estiu 1993 
### Beste sari batzuk 
* 2017 - Berlingo Nazioarteko Zinema Jaialdian ( Berlinale ) estreinako film luzerik onena, Nazioarteko Epaimahaiaren Sari Nagusiaz gain (Generation Kplus Atala, ikusle gazteentzako zuzendua, exaequo "Becoming Who I Was" korearrarekin, Chang-Yong Moon-ena ).

* 2017 - Urrezko Biznaga gaztelaniazko Malagako zinema-jaialdiko film onenari, baita Feroz Puerta Oscura saria ere, jaialdi bereko sail ofizialeko film luze onenari -Espainiako Informatzaile Zinematografikoen Elkarteak (AICE) emandakoa -). SGAE Dunia Ayaso Saria, SIGNIS Saria, ASECAN Saria

* 2017 - Film luze onenaren saria eta Kritika Gazteen Saria *Català* FIC-CAT *nazioarteko* 10. *Zinemaldian* .

* 2017 - Zuzendaritza onena, publikoaren saria eta Signis saria hartu du Buenos Airesko Buenos Aires Internacional de Cine Independiente ( BAFICI ). 

* 2017 - Écrans Juniors saria Cannesen. 

* 2017 - Epaimahaiaren Sari Berezia, *Istanbulgo Zinemaldian*

* 2017 - Publikoaren Saria, *CineLatino Tübingen*

* 2017 - Film Onena, *Odesako Zinemaldian*

* 2017 - Oscar sarietan Espainia ordezkatzeko hautatua

* 2017 - Tendències sariak Sortzaileen kategorian **,** Kataluniako EL MUNDOren Kulturak emana.

* 2018 - Women in Motion Young Talent Priz. Canneseko jaialdian.

* 2018 - Espainiako film onenaren Asecan saria -Andaluziako produkziorik gabe- Asecan Andaluziako Zinema Idazleen eta Idazleen Elkarteak emandako saria.
* 2023 - Zuzendari Onenaren Feroz Saria *Alcarrás* lanagatik
* 2026 - Zuzendaroi onenaren Goya sarietarako izendapena Romría lanarengatik.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kataluniako zinema
* Roser Aguilar
* Marina Seresesky
* Mercedes Alvarez
* Mar Coll

## Kanpo estekak 
* Carla Simónen orria
* Carla Simón Vimeon
* Carla Simón Pipó. Facebook
* "Un lujo en una sala de Valladolid". Estiu 1993 (Carla Simón, 2017), 9 de julio de 2017, crítica 'Estiu 1993'.
* "El cine me ha ayudado a entender el porqué de las cosas", 26 de junio de 2017, eldiario.es, entrevista a Carla Simón por Francesc Miró.
* ‘Verano 1993’: El proceso creativo detrás de un éxito cinematográfico, Pikara magazine, 27/7/2017 entrevista a Carla Simón por Sara Beltrame.