open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Myrtaceae

**Mirtazeo** (**Myrtaceae**) Mirtalen ordenako izen bereko familiako landareez esaten da. Zuhaitz edo zuhaixka egiturakoak dira. Lore hermafroditak eta lau edo bost hostokoak dituzte. Hostoak, txandaka edo aurka antolatuak, oliotsuak ditu. 2.750 landare mota biltzen ditu bere baitan. Mirtoa da familia honetako landarerik ezagunena.

## Generoak 
* *Acca*
* *Accara*
* *Acmena*
* *Acmenosperma*
* *Actinodium*
* *Agonis*
* *Algrizea*
* *Allosyncarpia*
* *Amomyrtella*
* *Amomyrtus*
* *Angasomyrtus*
* *Angophora*
* *Archirhodomyrtus*
* *Arillastrum*
* *Astartea*
* *Asteromyrtus*
* *Austromyrtus*
* *Babingtonia*
* *Backhousia*
* *Baeckea*
* *Balaustion*
* *Barongia*
* *Basisperma*
* *Beaufortia*
* *Blepharocalyx*
* *Callistemon*
* *Calothamnus*
* *Calycolpus*
* *Calycorectes*
* *Calyptranthes*
* *Calyptrogenia*
* *Calythropsis*
* *Calytrix*
* *Campomanesia*
* *Carpolepis*
* *Chamelaucium*
* *Chamguava*
* *Cheyniana*
* *Choricarpia*
* *Cleistocalyx*
* *Cloezia*
* *Conothamnus*
* *Corymbia*
* *Corynanthera*
* *Cupheanthus*
* *Curitiba*
* *Cyathostemon*
* *Darwinia*
* *Decaspermum*
* *Eremaea*
* *Eucalyptopsis*
* *Eucalyptus*
* *Eugenia*
* *Gomidesia*
* *Gossia*
* *Harmogia*
* *Hexachlamys*
* *Homalocalyx*
* *Homalospermum*
* *Homoranthus*
* *Hottea*
* *Hypocalymma*
* *Kanakomyrtus*
* *Kania*
* *Kardomia*
* *Kjellbergiodendron*
* *Kunzea*
* *Lamarchea*
* *Legrandia*
* *Lenwebbia*
* *Leptospermum*
* *Lindsayomyrtus*
* *Lithomyrtus*
* *Lophomyrtus*
* *Lophostemon*
* *Luma*
* *Lysicarpus*
* *Mallostemon*
* *Marlierea*
* *Melaleuca*
* *Meteoromyrtus*
* *Metrosideros*
* *Micromyrtus*
* *Mitranthes*
* *Mitrantia*
* *Monimiastrum*
* *Mosiera*
* *Myrceugenia*
* *Myrcia*
* *Myrcianthes*
* *Myrciaria*
* *Myrrhinium*
* *Myrtastrum*
* *Myrtella*
* *Myrteola*
* *Myrtus*
* *Neofabricia*
* *Neomitranthes*
* *Neomyrtus*
* *Ochrosperma*
* *Octamyrtus*
* *Osbornia*
* *Paramyrciaria*
* *Pericalymma*
* *Phymatocarpus*
* *Pileanthus*
* *Pilidiostigma*
* *Piliocalyx*
* *Pimenta*
* *Pleurocalyptus*
* *Plinia*
* *Pseudanamomis*
* *Psidium*
* *Purpureostemon*
* *Regelia*
* *Rhodamnia*
* *Rhodomyrtus*
* *Rinzia*
* *Ristantia*
* *Sannantha*
* *Scholtzia*
* *Seorsus*
* *Siphoneugena*
* *Sphaerantia*
* *Stereocaryum*
* *Stockwellia*
* *Syncarpia*
* *Syzygium*
* *Taxandria*
* *Tepualia*
* *Thaleropia*
* *Thryptomene*
* *Tristania*
* *Tristaniopsis*
* *Ugni*
* *Uromyrtus*
* *Verticordia*
* *Waterhousea*
* *Welchiodendron*
* *Whiteodendron*
* *Xanthomyrtus*
* *Xanthostemon*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sacalia

***Sacalia*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Txina, Laos eta Vietnamen bizi dira.

## Espezieak 
* *Sacalia bealei* (Gray, 1831)
* *Sacalia quadriocellata* (Siebenrock, 1903)

## Kanpo estekak
Pangshura

***Pangshura*** Geoemydidae familiako narrasti genero bat da. Bangladesh, India, Nepal eta Pakistanen bizi dira.

## Espezieak 
* *Pangshura smithii* (Gray, 1863)
* *Pangshura sylhetensis* Jerdon, 1870
* *Pangshura tecta* (Gray, 1830)
* *Pangshura tentoria* (Gray, 1834)

## Kanpo estekak
Rhinoclemmys

***Rhinoclemmys*** Geoemydidae familiako narrasti generoa da. Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Rhinoclemmys annulata* (Gray, 1860)
* *Rhinoclemmys areolata* (Duméril & Bibron, 1851)
* *Rhinoclemmys diademata* (Mertens, 1954)
* *Rhinoclemmys funerea* (Cope, 1876)
* *Rhinoclemmys melanosterna* (Gray, 1861)
* *Rhinoclemmys nasuta* (Boulenger, 1902)
* *Rhinoclemmys pulcherrima* (Gray, 1856)
* *Rhinoclemmys punctularia* (Daudin, 1801)
* *Rhinoclemmys rubida* (Cope, 1870)

## Kanpo estekak
Batagur affinis

***Batagur affinis*** *Batagur* generoko animalia da. Narrastien barruko Geoemydidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Geoemydidae
Eguberrietako zuhaitz

thumb|Eguberrietako zuhaitza, zintaz, izarrez eta beirazko bolaz apaindua
[thumb|*Glade jul*, [Viggo Johansen (1891)]]
[thumb|Gabonetako zuhaitza Belenen, haren atzean [Natibitatearen eliza, 2014]]
**Eguberrietako** edo **Gabonetako zuhaitza** apaindutako zuhaitza da, gehienetan konifera, izeia edo pinua, edo antzeko itxura duen zuhaitz artifiziala, Eguberriak ospatzearekin lotua. Alemanian jatorria duen ohitura da, San Bonifaziorekin lotua. Ohitura Erdi Aroko Livonian (gaur egun Estonia eta Letonia) garatu zen, eta antzinako Alemania modernoan, non kristau protestante alemanek euren etxeetan apaindutako zuhaitzak jartzen zituzten. XIX. mendearen bigarren erdian, hasieran goi-klaseen artean, ospea hartu zuen Alemaniako eta Baltikoko probintzietako eskualde luteranoetatik harago. 

Arbola "koloretako paperez egindako arrosez, sagarrez, olatez, girlandaz, [eta] gozoz" apainduta egon ohi zen. Kristau moraviarrek Gabonetako zuhaitzak kandelekin argiztatzen hasi ziren, eta, elektrifikazioa iritsi ondoren, Gabonetako argiek ordezkatu zituzten maiz. Gaur egun, apaingarri tradizional eta moderno ugari daude, hala nola girlandak, kristalezko bolak eta gozoki-makilak. Aingeru edo izar bat zuhaitzaren goiko aldean jar daiteke, Gabriel aingeruaren edo Jaiotzako Izarraren irudikapena, hurrenez hurren. Jateko gaiak ere, hala nola jengibre-ogia, txokolatea eta beste gozoki batzuk, ohikoak dira, eta zuhaitzaren adarrei lotuta edo zintzilik daude zintekin. Eliza Katolikoak luzaroan uko egin zion Eliza Luteranoaren ohitura horri, eta Vatikanoko Gabonetako zuhaitza lehen aldiz jarri zen 1982an Vatikanoko Hirian.

Mendebaldeko tradizio kristauan, Eguberrietako zuhaitzak hainbat egunetan eraikitzen dira, hala nola abenduko lehen egunean, edo are Gabon bezpera bezain berandu, herrialdearen arabera; fede bereko ohituren arabera, Gabonetako apaingarriak kentzen diren bi egun tradizionalak, hamabigarren gaua dira, eta, egun hori hartzen ez bada, azken egunekoa, Errege egunean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Geoemydinae

**Geoemydinae** Geoemydidae familiako narrasti azpifamlia bat da. Mundu osoan zehar aurki daitezke.

## Generoak 
* *Batagur* Gray, 1856
* *Cuora* Gray, 1856
* *Cyclemys* Bell, 1834
* *Geoclemys* Gray, 1856
* *Geoemyda* Gray, 1834
* *Hardella* Gray, 1870
* *Heosemys* Stejneger, 1902
* *Leucocephalon* McCord, Iverson, Spinks & Shaffer, 2000
* *Malayemys* Lindholm, 1931
* *Mauremys* Gray, 1869
* *Melanochelys* Gray, 1869
* *Morenia* Gray, 1870
* *Notochelys* Gray, 1863
* *Orlitia* Gray, 1873
* *Pangshura* Gray, 1856
* *Sacalia* Gray, 1870
* *Siebenrockiella* Lindholm, 1929
* *Vijayachelys* Praschag, Schmidt, Fritzsch, Müller, Gemel & Fritz, 2006

## Kanpo estekak
Testudinidae

**Testudinidae** dortoka familia bat da. Mundu osoan zehar aurki daitezke, baina Madagaskarretik desagertu dira.

## Generoak 
* *Aldabrachelys* Loveridge & Williams, 1957
* *Astrochelys* Gray, 1873
* *Chelonoidis* Fitzinger, 1835
* *Chersina* Gray, 1830
* †*Cylindraspis* Fitzinger, 1835
* *Geochelone* Fitzinger, 1835
* *Gopherus* Rafinesque, 1832
* *Homopus* Duméril & Bibron, 1834
* *Indotestudo* Lindholm, 1929
* *Kinixys* Bell, 1827
* *Malacochersus* Lindholm, 1929
* *Manouria* Gray, 1854
* *Psammobates* Fitzinger, 1835
* *Pyxis* Bell, 1827
* *Stigmochelys* Gray, 1873
* *Testudo* Linnaeus, 1758
eta honako genero fosilak:
* *†Achilemys* Hay, 1908
* *†Cheirogaster* Bergounioux, 1935
* *†Dithyrosternon* Pictet, 1857
* *†Ergilemys* Chkhikvadze, 1972
* *†Floridemys* Williams, 1950
* *†Hadrianus* Cope, 1872
* *†Hesperotestudo* Williams, 1950
* *†Impregnochelys* Meylan & Auffenberg, 1986
* *†Kansuchelys* Yeh, 1963
* *†Megalochelys* Falconer & Cautley, 1837
* *†Namibchersus* de Broin, 2003
* *†Oligopherus* Hutchison, 1996
* *†Paleotestudo* de Broin 2000
* *†Sinohadrianus* Ping, 1929
* *†Stylemys* Leidy, 1851

## Kanpo estekak
Haichemys ulensis

***Haichemys ulensis*** bere genero eta **Haichemydidae** familiako ordezkari ezagun bakarra da. Maastrichtiarrean bizi izan ziren, gaur egungo Mongolian. Dortoken artean sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Astrochelys

***Astrochelys*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskar, Maurizio eta Réunionen bizi dira.

## Espezieak 
* *Astrochelys radiata* (Shaw, 1802)
* *Astrochelys yniphora* (Vaillant, 1885)

## Kanpo estekak
The Postman Always Rings Twice (1981eko filma)

**The Postman Always Rings Twice** (euskaraz *Postariak Beti Bi Aldiz Deitzen Du*) 1981eko Bob Rafelson estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma erotiko bat da. James M. Cain idazlearen *The Postman Always Rings Twice* eleberrian oinarritua dago eta 1946ko *The Postman Always Rings Twice* filmaren berregokitzapena da. Bertan, Jack Nicholson eta Jessica Lange aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Depresio Handiaren garaia. Frank Chambers (Jack Nicholson) etxegabea errepide-taberna batetara ailegatu da. Bertako jabeak (John Colicos) lana eskaini dio, baina Frankek uko egin dio. Halere, jabearen emazte erakargarri eta ederra ikustean (Jessica Lange), Frankek gelditzea erabakiko du.

## Aktoreak 
* Jack Nicholson: Frank Chambers
* Jessica Lange: Cora Smith/Papadakis
* John Colicos: Nick Papadakis
* Michael Lerner – Katz jauna
* John P. Ryan – Ezra Liam Kennedy
* Anjelica Huston – Madge Gorland
* William Traylor – Kyle Sackett

## Kanpo estekak 
* *The Postman Always Rings Twice* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
IA Akranes

**IA Akranes** (islandieraz *Íþróttabandalag Akraness*) Islandiako futbol talde onenetakoa da, Akranes hirikoa. Islandiako 18 Liga eta 9 Kopa irabazi ditu.

## Historia 
1946an eratu zuten *Íþróttabandalag Akraness* taldea eta berehala hasi zen emaitza onak izaten 1951ean lortu baitzuen lehenengo liga. 50. hamarkada hartan 6 Liga eskuratu zituen. 70, 80 eta 90 hamarkadan ere bikainak izan zituen baina azken urteetan indarra galdu du. Azkenengo titulua 2004ko Superkopa du. 2017an maila galdu du.

## Palmaresa 
### Islandian: 36 
* Islandiako Liga (18): 1951, 1953, 1954, 1957, 1958, 1960, 1970, 1974, 1975, 1977, 1983, 1984, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 2001.
* Islandiako Kopa (9): 1978, 1982, 1983, 1984, 1986, 1993, 1996, 2000, 2003.
* Islandiako Superkopa (5): 1978, 1987, 1994, 1995, 2004.
* Islandiako Ligako Kopa (3): 1996, 1999, 2003.
* Kopa Atlantiarra (Islandia-Faroeak) (1): 2002.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Fram Reykjavik

**Fram Reykjavik** (islandieraz *Knattspyrnufélagið Fram*) Islandiako futbol talde onenetakoa da, Reykjavik hiriburukoa. Islandiako 18 Liga eta 8 Kopa irabazi ditu.

## Historia 
## Palmaresa 
Fram taldea 1908an sortu zen eta hasierako urteetan Islandiako talde indartsuena izan zen, 1913 eta 1925 artean 10 Liga irabazi baitzituen.

70. hamarkadan Kopak irabazi ondoren 80. hamarkadan Ligak eskuratu zituen. 2005ean maila galdu zuen baina errekuperatu da eta 2013an Kopa txapelketa irabazi du. 2014an berriz jeitsi da bigarren mailara.

### Islandian: 32 
* Islandiako Liga (18): 1913, 1914, 1915, 1916, 1917, 1918, 1921, 1922, 1923, 1925, 1939, 1946, 1947, 1962, 1972, 1986, 1988, 1990.
* Islandiako Kopa (8): 1970, 1973, 1979, 1980, 1985, 1987, 1989, 2013.
* Islandiako Superkopa (6): 1971, 1974, 1981, 1985, 1986, 1989.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Sympathy for the Devil

**Sympathy for the Devil** (euskaraz *Deabrua Begiko*) 1968ko *The Rolling Stones* ingeles rock musika taldearen abesti bat da. 1968ko abenduaren 6an *Beggars Banquet* diskoan plazaratu zuten.

## Hitzak euskaraz 
## Kanpo estekak 
* *Sympathy for the Devil* abestia entzungai
Anthony Comstock

**Anthony Comstock** (New Canaan, Connecticut, 1844ko martxoaren 7a - Summit, New Jersey, 1915ko irailaren 21a), eskuin muturreko aktibista puritano Ameriketako Estatu Batuetako Posta inspektorea, haren ustez bizioak eta ohitura txarrak ziren gauza guztien aurkako gurutzada eraman zuen aurrera, bereziki liburuen aurka. New Yorken Society for the Suppression of Vice erakundea sortu zuen. Haren kalkuluen arabera, bizitza osoan, 160 liburu-tona erre egin zuen eta ia lau mila pertsona espetxeratuak izan ziren haren ekimenen ondorioz.

## Biografia 
Comstock New Canaan herrian jaio zen, Estatu Batuetako Connecticut estatuan. Oso kultura eskasako gizona zen: familia puritano pobre baten semea, haren ikasketa bakarra elizan jasotakoa izan zen baina haren ustez Bibliarekin nahikoa zuen, "Adanek paradisuan ez zuen besterik behar izan". Gerra Zibilan Iparraldearen alde borrokatu zuen (1863-1865). Urte haietan, soldaduen artean, biraoen aurkako borrokan nabarmendu zen. Behin gerra bukatuez gero New Yorkera joan zen eta han Young Men's Christian Association elkartearen partaidea egin zen. Hiri berean, 1873an Society for the Suppression of Vice erakundea sortu zuen. Elkarte honen helburu nagusia bizioen aurka eta moral publikoaren alde aritzea zen. Urte berean haren lehenengo lorpena izan zuen: Estatu Batuetako Kongresua "Comstock Legea" bezala ezagutu den ekimena onartu zuen; horren arabera, postaz ezin zen ez material lizuna ezta ere kontrazepzio metodoak zabaldu. Ekimen horren ondorioz postan zentsura antzeko sistema ezarri zen ezen Postak horrelako materialen zabaltzearen kontrako sistemak ezarri izan baitzituen. Iritzi publikoan nahiz eta bere formazio falta nabarmena, eragin handia lortu zuen eta horri esker garaipen politiko asko lortu zuen. Bere biktimak izan ziren, besteak beste, George Bernard Shaw, Victoria Woodhull, Tennessee Claflin. Posta zerbitzu barruan benetako poliziaren statusa zuen, pistola eramateko eskubidea barne. Comstock 1892tik Summit herrian bizi izan zen, Nueva Jerseyn, eta bertan hil zen, 1915an.
thumb|260px|Society for the Suppresion of Vice-ren zigilua.

## Obra 
* *Frauds Exposed* (1880)
* *Traps for the Young* (1883)
* *Gambling Outrages* (1887)
* ''* (1887)
Liburu hauekin batera prentsan oso aktiboa izan zen eta artikulu zein gutun ugari idatzi zituen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Werner Fuld: *Das Buch Der Verotenem Bücher''. Berlin: Galiani, 1912.

## Kanpo loturak 
* Comstock eta antisorgailuen debekua Estatu batuetan.

## Ikus, baita ere 
* Fundamentalismo
Kinixys

***Kinixys*** Testudinidae familiako dortoka genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Kinixys belliana* (Gray, 1830)
* *Kinixys erosa* (Schweigger, 1812)
* *Kinixys homeana* Bell, 1827
* *Kinixys lobatsiana* (Power, 1927)
* *Kinixys natalensis* Hewitt, 1935
* *Kinixys spekii* Gray, 1863

## Kanpo estekak
Chelonoidis

***Chelonoidis*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Chelonoidis abingdonii* (Günther, 1877)
* *Chelonoidis becki* (Rothschild 1901)
* *Chelonoidis carbonaria* (Spix, 1824)
* *Chelonoidis chathamensis* (Van Denburgh, 1907)
* *Chelonoidis chilensis* (Gray, 1870)
* *Chelonoidis darwini* (Van Denburgh, 1907)
* *Chelonoidis denticulata* (Linnaeus, 1766)
* *Chelonoidis donfaustoi* (Poulakakis et al., 2015)
* *Chelonoidis duncanensis* (Garman, 1996)
* *Chelonoidis hoodensis* (Van Denburgh, 1907)
* *Chelonoidis nigra* (Quoy & Gaimard, 1824)
* *Chelonoidis phantastica* (Van Denburgh, 1907)
* *Chelonoidis porteri* (Rothschild, 1903)
* *Chelonoidis vicina* (Günther, 1875)

## Kanpo estekak
Islandiako futbol kopa

**Islandiako futbol kopa** (islandieraz *Bikarkeppni karla í knattspyrnu*) Islandian urtero jokatzen den kanporaketa sistemadun futbol txapelketa da. 1960an sortu zen Europako Errekopara taldea bidaltzeko asmoarekin eta garaipen gehien lortu dituen taldea KR Reykjavik da 14 koparekin.

## Palmaresa 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ 2020an txapelketa bertan behera gelditu zen finalerdiak jokatu aurretik COVID-19 pandemiaren erruz.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Islandiako futbol liga

## Kanpo estekak
Homopus

***Homopus*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Hegoafrika eta Namibian bizi dira.

## Espezieak 
* *Homopus areolatus* (Thunberg 1787)
* *Homopus boulengeri* Duerden 1906
* *Homopus femoralis* Boulenger, 1888
* *Homopus signatus* (Gmelin, 1789)
* *Homopus solus* Branch, 2007
eta honako espezie fosila:
* †*Homopus fenestratus* Cooper & Broadley, 1990

## Kanpo estekak
Antoine Pinay

**Antoine Pinay** (Saint-Symphorien-sur-Coise, Rhône, 1891ko abenduaren 30a - Saint-Chamond, 1994ko abenduaren 13a) frantses industria gizona eta politikaria izan zen. Larrugintza enpresa bateko zuzendaritzako kidea zen, eta Saint-Chamond hiriko alkatea, 1929. urtetik aurrera. Diputatu izan zen 1936-1938 eta 1945-1958 urteetan eta Obra Publikoetako ministro 1950-1952 bitartean. Legebiltzarreko talde independenteko buruzagi zen eta 9 hilabetez izan zen gobernuburu 1952an. Kanpo Arazoetarako ministro izan zen 1955-1956 urteetan eta 1958. urteko De Gaulleren estatu kolpea bultzatu zuen. Jeneralak Finantza ministro izendatu zuen baina 1960. urtean kargua utzi zuen ekonomia politika berriarekin bat ez zetorrelako. Uko egin zion 1965ean lehendakaritzarako hauteskundeetan hautagai izateari eta hainbat finantza konpainiatako zuzendaritzetan egin zuen lan ondoren.

## Erreferentziak
René Pleven

[thumb|[Léon Geismar, De Gaulle jenerala eta Plevenekin batera, Dakar, 1943]]
**René Pleven** (Rennes, 1901eko apirilaren 15a - Paris, 1993ko urtarrilaren 13a) frantses politikaria izan zen. De Gaullek gidatzen zuen erresistentzian parte hartu zuen, eta ekuatore aldeko Afrikako gobernurako idazkari izendatu zuten (1940). Diputatu izan zen (1944-1973) eta ministerioko kargu garrantzitsuak bete zituen. Erresistentziako Batasun demokratiko eta sozialistako buruzagi izan zen 1947-1953 urteetan, eta bi aldiz izan zen gobernuburu (1950-1951 eta 1951-1952). IV. Errepublikako azken Kanpo Arazoetako ministroa izan zen (1958). Justiziako ministroa izan zen 1969-1973 urteetan, eta Bretainiako Kontseiluko lehendakari 1974-1976 bitartean. ''L'avenir de la Bretagne'' ("Bretainiaren etorkizuna") obra idatzi zuen.

## Erreferentziak
Aristide Briand

**Aristide Briand** (Nantes, 1862ko martxoaren 28a - Paris, 1932ko martxoaren 7a) frantses politikaria izan zen. Frantziako Alderdi Sozialistaren idazkari orokorra izan zen (1901). Hogei aldiz izan zen ministro. Bakearen Nobel saria eman zitzaion 1926an.

Bakearen aldeko hitzaldi eta idatzi asko egin zituen, eta Europako batasun ekonomikoaren alde hitz egin zuen. Bigarren Gerraren ondoren bere ideietako batzuk etorkizuneko Europar Batasunerako hartu ziren.

Bakearen Nobel saria idatzi baino hilabete batzuk lehenago, zera idatzi zuen bakearen alde:"Jaun-andreok: Alemania eta Frantziarentzat, bakea, historia zikintzen duen topatze mingarri eta odoltsuei amaiera ematea da(...). Ez gerra gehiagorik, ez zatituko gaituen irtenbide bortitz gehiagorik (...)! Magistratuaren aurrean arazoak argitzen dituzten pertsonen moduan, guk ere gure arteko ezberdintasunak bide baketsutik konponduko ditugu. Atzera fusilak, metrailetak, kanoiak! Utzi lekua adiskidetasunari, arbitrajeari, bakerari!"

Aristide Briand, Frantziako Kanpo Arazoetarako ministroa, 1926ko irailaren 10a.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexandre Millerand

**Alexandre Millerand** (Paris, 1859ko otsailaren 10a - Versailles, 1943ko apirilaren 7a) frantses politikaria izan zen. Alderdi Sozialistatik egotzi zuten, eta eskuin aldera jo zuen; Gerra ministro izan zen (1912-13, 1914-15), eta Errepublikako lehendakari 1920tik 24a arte. Kargua utzi behar izan zuen ezkerreko taldeen presioen ondorioz.

## Erreferentziak
Jean-Marc Ayrault

**Jean-Marc Ayrault** (Maulévrier, 1950eko urtarrilaren 25a-) frantses politikaria da. Frantziako Alderdi Sozialistaren kidea, François Hollandek 2012ko maiatzaren 15ean Lehen Ministro izendatu zuen.

Lanbidez, alemanezko irakaslea 1977an Saint-Herblaingo alkate bilakatu zen, Frantziako gazteena izanik. Gero Nanteskoa eta handik politika nazionalara pasa zen.

Ipar Euskal Herriko lurralde elkargoa sortzearen kontra azaldu da.

## Erreferentziak
Errepublikaren Aldeko Batasuna

**Errepublikaren Aldeko Batasuna** ( edo *RPR*) Frantziako alderdi politiko eskuindarra izan zen. Gaullismoaren ondorengo zuzena, 1976an Jacques Chiracek sortu zuen. 2002an DLrekin bat egin, eta Herritarren Mugimenduaren Aldeko Batasuna sortu zen.

## Buruzagiak 
### Presidenteak 
* 1976 - 1994 : Jacques Chirac
* 1994 - 1997 : Alain Juppé
* 1997 - 1999 : Philippe Séguin
* 1999 : Nicolas Sarkozy (*bitartekaria*)
* 1999 - 2002 : Michèle Alliot-Marie
* 2002 : Serge Lepeltier (*bitartekaria*)

### Idazkari Nagusiak 
* 1976 - 1979 : Jérôme Monod
* 1979 - 1979 : Alain Devaquet
* 1979 - 1984 : Bernard Pons
* 1984 - 1988 : Jacques Toubon
* 1988 - 1995 : Alain Juppé
* 1995 - 1997 : Jean-François Mancel
* 1997 - 1999 : Nicolas Sarkozy
* 1999 - 2001 : Adrien Gouteyron
* 2001 - 2002 : Serge Lepeltier

### Legebiltzarreko taldearen presidenteak 
**Biltzar Nazionalean**

* 1976 - 1986 : Claude Labbé
* 1986 - 1988 : Pierre Messmer
* 1988 - 1995 : Bernard Pons
* 1995 - 1997 : Michel Péricard
* 1997 - 2002 : Jean-Louis Debré

**Senatuan**

* 1976 - 1978 : Pierre Carous
* 1978 - 1981 : Marc Jacquet
* 1981 - 1986 : Charles Pasqua
* 1986 - 1988 : Roger Romani
* 1988 - 1993 : Charles Pasqua
* 1993 - 2002 : Josselin de Rohan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
T. F. O'Rahilly

'''Thomas Francis O'Rahilly''' (; 1883ko azaroaren 11, Listowel, Kerryko konderria &ndash; 1953ko azaroaren 16a, Dublin) irlandar hizkuntzalari bat izan zen. Zelta hizkuntzetan aditua zen, hizkuntzalaritza diakroniko eta irlanderaren dialektoetan espezializatu zelarik. Dublingo Royal Irish Academy erakundeko kidea izan zen.

## Kanpo estekak 
* T. F. O'Rahillyren paperak 
* Thomas Francis O'Rahilly -familiaren istorioaren orrialdea 
* T. F. O'Rahilly
Boma

**Boma** Kongoko Errepublika Demokratikoko hiri eta ibai-portua da. Bas-Congo probintzian dago, Kongo ibaiaren ertzean. 2013an 527.725 biztanle zituen. Kongoko Estatu Burujabearen (1886-1908) eta Kongo Belgikarraren hiriburua izan zen, 1926 arte. Bomako portutik zur tropikalak, bananak, kakao eta olio-palmondoaren produktu eratorriak esportatzen dira.

## Klima 
## Bomatar ezagunak 
* Antoine-Roger Bolamba (1913-2002), politikari eta poeta
* M'Pongo Love (1956-1990), abeslaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salicaceae

**Salicaceae** landare loredun zuhaitzen familia bat da. Familia honen barnean daude sahatsak eta makalak, besteak beste.

## Generoak 
## Kanpo estekak
Caryophyllales

**Caryophyllales** landare loredunen ordena bat da. Gutxi gorabehera izda kaktus, krabelin eta amaranto espezie ditu.

## Familiak 
* Achatocarpaceae
* Aizoaceae
* Amaranthaceae
* Anacampserotaceae
* Ancistrocladaceae
* Asteropeiaceae
* Barbeuiaceae
* Basellaceae
* Cactaceae
* Caryophyllaceae
* Didiereaceae
* Dioncophyllaceae
* Droseraceae
* Drosophyllaceae
* Frankeniaceae
* Gisekiaceae
* Halophytaceae
* Limeaceae
* Lophiocarpaceae
* Microteaceae
* Molluginaceae
* Montiaceae
* Nepenthaceae
* Nyctaginaceae
* Physenaceae
* Phytolaccaceae
* Plumbaginaceae
* Polygonaceae
* Portulacaceae
* Rhabdodendraceae
* Sarcobataceae
* Simmondsiaceae
* Stegnospermataceae
* Talinaceae
* Tamaricaceae

## Kanpo estekak
Meibion Glyndŵr

**Meibion ​​Glyndŵr** (galeseraz *Glyndŵren Semeak*) galesera eta Galesko kultura defendatzeko bortizkeria erabili zuen galestar mugimendu nazionalista bat izan zen. Taldea herrialde hartan jazo berri zen etxebizitzaren krisiari aurre egin asmoz sortu zen, bertako etxebizitza asko ingeles aberatsek oporraldietarako bigarren etxe gisa erosi ohi baitzituzten, ondorioz etxebizitzen salneurriak garestitu eta galestarren ahalmen ekonomikotik kanpo geldituz, honek galestar askoren haserrea piztuz. 1979-1990 bitartean Galesko ingelesen jabetzakoak ziren etxebizitzen su ematearen arduradunak izan ziren.

## Historia 
1979an taldeak bere ospe une handiena bereganatu zuen. Lehen erasoaldietan, hilabete eskasean ingelesen oporraldietako zortzi etxebizitza kiskali zituzten. 1980an Galesko Poliziak Tân Operazioa gauzatu eta hainbat atxiloketa egin zituen. Hurrengo hamar urteetan luzatu zen denboraldian ingelesen 220 jabetzak kalteak jasan zituzten. Erasoaldien unerik latzena 1980ko amaiera aldean izan zen, taldekideek Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadoreko kideen etxebizitzak lehentasunezko jomugatzat ipini zituztenean, 1990an Galesko Idazkari Nagusia zen David Hunten etxebizitza ere helburu izan zutelarik.

Atentatuen ardura lau talde ezberdinek bereganatu zuten: Mudiad Amddiffyn Cymru (*Galesko Defentsa Mugimendua*), Cadwyr Cymru (*Galesko Zaindariak*), Meibion ​​Glyndŵr, eta Galesko Langileen Errepublikako Armada Errepublikarra (WAWR edo The Welsh Army for the Workers Republic), 1980ko hamarkadako euren helburuak politikoak izan zirelarik. Halere, denbora luzera begira matentzeko itxaropena izan duen talde bakarra Meibion ​​Glyndŵr da, nahi eta 1990eko hamarkadako erdialdetik taldeak ekintzarik ez egin eta antolaketa mailan behinik-behinik, galestar nazionalismoak bortizkeria alde batetara laga. Erasoladi horien ardura bere egiten zuten gutunen egileak "Rhys Gethin" izenez sinatu ohi zuen, Owain Glyndwr galestar heroiaren jarratzaileetako bat omendu asmoz.

Atentatu horiei buruzko ikerketa batek 1993ko Sion Aubrey Roberts gaslestarraren atxiloketan amaitu zuen. Plaid Cymru alderdiko Elfyn Llwyd legebiltzarkidearen arabera, taldea MI5 britainiar zerbitzu sekretuko fronte bat omen zen.

* 1979-1994: Meibion ​​Glyndŵr taldeak ingelesen bigarren eskuko 220 etxebizitza erre zituen.
* 1988-1989: Meibion ​​Glyndŵr taldeak "kolono bakoitza helburu bat dela" dela aldarrikatu zuen. Bestalde, taldeak Alderdi Kontserbadoaren Londresko egoitza su-bonbak ipini zituen, bai eta Londres, Liverpool, Sutton Coldfield, Haverfordwest, Carmarthen eta Llandeilo udalerriko etxebizitzen salerosketa-agentzietako bulegoetan ere.
* 1990: R. S. Thomas olerkari eta apaizak ingelesen bigarren etxeak kaltetzeko kanpaina bati ekiteko deia egin zuen.
* 1993: Meibion ​​Glyndŵr taldeko Sion Aubrey Roberts kidea hamabi urtetan zehar politikari kontserbadoreei bonba-gutunak bidaltzeagatik espetxeratu zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Galestar independentismoa
* Galestar nazionalismoa
* Anglofobia

## Kanpo estekak 
* BBCko galeserazko artikulua irakurgai
Zorion-txartel

[thumb|300px|[Maitasuna adierazteko **zorion-txartela**.]]

**Zorion-txartela** urtebetetzeetan, Eguberrietan eta bestelako data eta gertakizun gogoangarrietan bidali edo ematen diren gutun moduko txartelak, diptiko edo triptiko erakoak maiz, zoriontzeko eta adiskidetasuna edo maitasuna adierazteko erabiltzen direnak. Azalean ospakizunarekin edo adierazi nahi den sentimenduarekin loturiko ilustrazio bat dute eta barruan, bidaltzaileak idatzitako zorion-mezua.

## Kanpo estekak
Txarrantxa (argipena)

**Txarrantxa** hitzak adiera zenbait ditu:

* txarrantxa, tarteka punta zorrotzak dituen alanbrea, aziendarako hesiak eta babes-hesiak eraikitzeko eta gerra eta antzeko gatazketan oztopo moduan erabiltzen dena;
* txarrantxa, lihoa kardatzeko tresna;
* txarrantxa-arraia, arrain mota bat.
* txarrantxa (arkitektura). Habeen egituran eusteko lana egiten duten piezak
Yugoko baseliza

**Yugoko Gure Amaren baseliza** Nafarroa Garaiko Arguedas udalerriaren lursailetan dagoen baseliza bat da. Leku lasaian kokatua dago, herrigunetik kilometro batzuk iparraldera, Senda Viva natura parkearen ondoan, Tuteratik 14 kilometrora, Erriberritik 49 kilometrora eta Iruñetik 85 kilometrora. Aldamenean ostatu edo aterpetxe bat ere badu.

Bertan, XV. mendeko Yugoko Ama Birjinaren irudia gordetzen da. Udalerri nahiz eskualdeko emakumezko askok ama birjin horren izena dute.

## Eraikina 
Eraikina XVII. mendean bi etapatan eraiki zen, ondorioz berpizkunde-gotiko estiloa du. Eraikuntza lanak Pedro Arrese arabar arkitektoak hasi zituen, izardun gangez estaliak eta koru garaiak dituen hiru ibilbidetako nabe bat oinarritzat hartuz. Ondoren, 1667an Pedro Agirre corellarrak eraikuntza-lanak jarraitu zituen: kanoi-gangez eta petxinadun gangaz estalitako besoak dituen gurutzadura bat eraiki zituen, guztia barroko estiloko igeltsuaz apaindua.

XV. mendeko Yugoko Ama Birjinaren tailuak frantziar eragina du. Jesus haurrak eskua amaren bularren bila luzaturik izateak ohiko tailuetatik ezberdintzen du.

## Iruditegia 

Irudi:Ermita de la Virgen del Yugo.jpg|Ikuspegi orokorra.
Irudi:Virgen-del-Yugo2.jpg|Yugoko Ama Birjina eta erretaula.
Irudi:Virgen-del-Yugo.jpg|Baseliza.

## Kanpo estekak 
* Yugoko ostatuaren webgunea
Cylindraspis

***Cylindraspis*** Testudinidae familiaren barruan sailkatzen den dortoka genero bat da. 1795an ehiza eta kanpoko harrapakarien ondorioz desagertu ziren. Maskareinetan bizi ziren.

## Espezieak 
* †*Cylindraspis indica* (Schneider, 1783)
* †*Cylindraspis inepta* (Günther, 1873)
* †*Cylindraspis peltastes* (Duméril & Bibron, 1835)
* †*Cylindraspis triserrata* (Günther, 1873)
* †*Cylindraspis vosmaeri* (Suckow, 1798)

## Kanpo estekak
Geochelone

***Geochelone*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan eta Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Geochelone elegans* (Schoepff 1795)
* *Geochelone platynota* (Blyth 1863)
* *Geochelone sulcata* (Miller 1779)
eta honako espezie fosila:
* †*Geochelone orthopygia* (Cope, 1878)

## Kanpo estekak
Txarrantxa (hesia)

**Txarrantxa** edo **alanbre arantzaduna** tarteka punta zorrotzak dituen burdin haria da, hesiak eta oztopoak eraikitzeko erabilia. Txarrantxa zeharkatzen edo gainetik igarotzen saiatzen den pertsona edo animalia batek zauritzeko arrisku handia izango du.

Batez ere abereentzako hesietan erabiltzen da, zaintzak baino kostu txikia duelako, baina baita ere segurtasun handia behar duten eremuen inguruan, intrusioak edo ihesak saihesteko. Erraz instalatzen da, eta ez du trebetasun berezirik behar: nahikoa da euste-puntu batzuk izatea, kableen edo grapen bidez finkatu ahal izateko.

Txarrantxa asko erabili izan da gudu-zelaietan. Desbiribilkatuta eta lurrean besterik gabe jarrita, soldaduen aurrerapena geldiarazten du, bertan korapilatu ere egin baitaitezke. Kasu honetan, txarrantxa ebaketa-xaflez osatuta egon daiteke. Lehen Mundu Gerran, lubaki-gerran hildako gehien eragin zituen asmakizuna izan zen, metrailadorearekin batera.

## Historia
Michael Kellyk (DeKalb, Illinois, AEB) lehen txarrantxa patentatu zuen 1868an. Bi burdin harien artean arantza metaliko bat txirikordatu zuen, eta *barbed wire* deitu zuena sortu zuen. Asmakizun honi esker, De Kalb bihurtu zen mendebaldeko ordoki handien nekazarien kolonizazio sargunea.

Kellyk ezin izan zuen bere asmakuntzaren ekoizpen intentsiboa lortu 1876ra arte. Ordurako, DeKalb hiriko beste asmatzaile batzuek beren txarrantxaren imitazioak sortu zituzten. 1880rako, De Kalb urtean 360 tona burdin hari ekoizten ari zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gopherus

***Gopherus*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetan eta Mexikon bizi dira.

## Espezieak 
* *Gopherus agassizii* (Cooper, 1861)
* *Gopherus berlandieri* (Agassiz, 1857)
* *Gopherus flavomarginatus* Legler, 1959
* *Gopherus morafkai* Murphy, Berry, Edwards, Leviton, Lathrop & Riedle, 2011
* *Gopherus polyphemus* (Daudin, 1801)

## Kanpo estekak
Indotestudo

***Indotestudo*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Indotestudo elongata* (Blyth, 1853)
* *Indotestudo forstenii* (Schlegel & Müller, 1845)
* *Indotestudo travancorica* (Boulenger, 1907)

## Kanpo estekak
Manouria

***Manouria*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Manouria emys* (Schlegel & Müller, 1840)
* *Manouria impressa* (Günther, 1882)

## Kanpo estekak
Psammobates

***Psammobates*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Psammobates geometricus* (Linnaeus, 1758)
* *Psammobates oculiferus* (Kuhl, 1820)
* *Psammobates tentorius* (Bell, 1828)

## Kanpo estekak
Pyxis (generoa)

***Pyxis*** Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Pyxis arachnoides* Bell, 1827
* *Pyxis planicauda* (Grandidier, 1867)

## Kanpo estekak
Kornubiar

**Kornubiarrak** (, ) Kornuallesen, Britainia Handiko hego-mendebaldean, bizi den etnia bat dira. Zelta jatorrikoak, beren hizkuntza dute: kornubiera

## Kornalluestar ezagunak 
* Michael An Gof (?-1497), iraultzailea.
* Thomas Flamank (?-1497), iraultzailea.
* John Eliot (1592-1632), politikaria.
* Humphry Davy (1778-1829), kimikaria.
* Dolly Pentreath (1692-1777), kornubierazko azken hiztuna batzuen ustez.
* Samuel Wallis (1728-1795), itsas militar eta esploratzailea.
* John Davey (1812–1891), kornubierazko azken hiztuna beste batzuen ustez.
* William Golding (1911-1993), Nobel Saridun idazlea.
* Anthony Hewish (1924-), Fisikako Nobel Saria duen astronomoa.
* Kristin Scott Thomas (1960-), aktorea.

## Kanpo estekak
Sapindaceae

**Sapindaceae** Sapindales familian ordenako landare loredun bat da.

## Azpifamiliak 
* Dodonaeoideae
* Hippocastanoideae
* Sapindoideae
* Xanthoceroideae

## Kanpo estekak
Preludioa do minorren, BWV 999

**Preludioa do minorren** (BWV 999) Johann Sebastian Bachek 1710eko hamarkadaren bukaeran edo 1720ko hamarkadaren hasieran idatzitako preludio bat da, lauterako idatzia.

Lan honen piano bertsio bat ere editatu zen *J. S. Bach: Hemezortzi Preludio Txiki* izenburuarekin. Kitarra edo bibolinarekin jotzeko bertsioak ere badira.

Askotan Fuga sol minorren, BWV 1000 jo aurretik jotzen da.

Lehen erdia
\relative c' {\new PianoStaff >}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chelonoidis abingdonii

***Chelonoidis abingdonii*** *Chelonoidis* generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Testudinidae

## Kanpo estekak
Trionychia

**Trionychia** Cryptodiraren barruan sailkatutako dortoka goi-familia bat da. **Trionychoidea**ren ordezko izena da.

## Familiak 
* Carettochelyidae Boulenger, 1887
* Trionychidae Gray, 1825
eta honako familia fosila:
* † Adocidae Cope, 1870

## Kanpo estekak
Carettochelyidae

**Carettochelyidae** Trionychiaren barruan sailkatzen den dortoka familia bat da. Gaur egun familia honetako ordezkari bakarra *Carettochelys insculpta* da.

## Sailkapena 
* Carettochelyinae Boulenger 1887
** *Carettochelys* Ramsay, 1886
** †*Allaeochelys* Noulet, 1867
* †Anosteirinae Lydekker, 1889
** *†Anosteira* Leidy, 1871
** *†Kyzilkumemys* Nesov, 1977
** *†Pseudanosteira* Clark 1932

## Kanpo estekak
Trionychidae

**Trionychidae** dortoka familia bat da. Ipar Amerika, Afrika eta Asian bizi dira. Espezietako batzuek uretan disolbatuta dagoe oxigenoa larrutik arnas dezakete.

Oskola ez dute beste dortokek bezala hainbat xafla-puskaz osatua, atal bakarrekoa baizik, eta zapala; muturra ere ez moko egiturakoa, tronpa itxurakoa baino. Buru-lepoak uzkurkorrak dituzte. Ez dute ageriko belarririk. Hankak igeri-oin bihurtuak dituzte, pala itxurakoak. Hiru behatz dituzte hanka bakoitzean eta azalaren barruan haiek, azkazalak besterik kanpoan ez dutela. Arrautzak erruteko ez dela, uretan ibiltzen dira beti. Afrikan, Asian eta Ameriketan bizi dira.

## Generoak 
* *Cyclanorbinae* Lydekker, 1889
** *Cyclanorbis* Gray, 1854
** *Cycloderma* Peters, 1854
** *Lissemys* Smith, 1931
* *Trionychinae* Gray, 1825
** *Amyda* Geoffroy Saint-Hilaire, 1809
** *Apalone* Rafinesque, 1832
** *Chitra* Gray, 1844
** *Dogania* Gray, 1844
** *Nilssonia* Gray, 1872
** *Palea* Meylan, 1987
** *Pelochelys* Gray, 1864
** *Pelodiscus* Fitzinger, 1835
** *Rafetus* Gray, 1864
** *Trionyx* Geoffroy Saint-Hilaire, 1809

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
MG Banda

**MG Banda** 2006. urtean Igorren (Bizkaia) sortutako euskal musika taldea da, arratia bailara osoko musikariak biltzen dituen arren.

2010 urtean abesti pare bat grabatu zituzten "Arratia bailarako musikea!" diskorako. Bertan Arratiako bailarako beste lau talderekin (Larregi, Esti ta Olatz, Zaustu eta Jaik) batera agertzen dira. Urte bat beranduago, 2011 hasieran, 9 abestiz osatutako maketa atera zuten.

## Taldekideak 
* Zoro (baxua, ahotsa)
* Biser (bateria, ahotsa)
* Jon (gitarra)
* Iban (teklak)
* Erika (saxofoi tenorra, flauta)
* Iñigo (teknikaria)

## Diskografia 
* *Arratia bailarako musikea!* (2010, autoekoiztua)
* *Materia Gris* (2011, autoekoiztua) maketa
* *MG II* (2013, autoekoiztua)
* *MG Banda* (2015, autoekoiztua)
* *Hamelin* (2017, autoekoiztua)

## Kanpo estekak 
* mgbanda.blogspot.com
Cyclanorbinae

**Cyclanorbinae** Trionychidae familiaren barruan sailkatatutako dortoka azpi-familia bat da. Afrikan eta Asian aurki daitezke.

## Generoak 
* *Cyclanorbis* Gray, 1854
* *Cycloderma* Peters, 1854
* *Lissemys* Smith, 1931

## Kanpo estekak
Cyclanorbis

***Cyclanorbis*** Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Cyclanorbis elegans* (Gray, 1869)
* *Cyclanorbis senegalensis* (Duméril & Bibron, 1835)

## Kanpo estekak
Pablo Chiapella

**Pablo Chiapella** —ezagunagoa ***Chape*** goitizenaz— (Ayora, Valentziar Herrialdea, 1976ko abenduaren 1a) aktorea da.

## Biografia 
Heziketa Fisikoa ikasita, diploma lortu zuen. Gero, erabaki zuen Arte Dramatikoaren lizentziako ikasketak egitea.

2000tik aurrera, Pablo Chiapella Paramount Comedyko aktorea da.

2006an, Pablo Chiapellak Montxoren rola antzeztu zuen *La que se avecina* telesailaren azken denboraldian. Gaur egun ere, Chiapella ospetsua da telesail hartan egindako lanagatik.
Cycloderma

***Cycloderma*** Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Cycloderma aubryi* (Duméril, 1856)
* *Cycloderma frenatum* Peters, 1854

## Kanpo estekak
Lissemys

***Lissemys*** Trionychidae familiako dortoka genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Lissemys ceylonensis* (Gray, 1856)
* *Lissemys punctata* (Bonnaterre, 1789)
* *Lissemys scutata* (Peters, 1868)

## Kanpo estekak
Trionychinae

**Trionychinae** Trionychidae dortoka familiaren barruko subfamilia bat da. Ipar Amerika, Afrika eta Asian bizi dira.

## Generoak 
* *Amyda* Geoffroy Saint-Hilaire, 1809
* *Apalone* Rafinesque, 1832
* *Chitra* Gray, 1844
* *Dogania* Gray, 1844
* *Nilssonia* Gray, 1872
* *Palea* Meylan, 1987
* *Pelochelys* Gray, 1864
* *Pelodiscus* Fitzinger, 1835
* *Rafetus* Gray, 1864
* *Trionyx* Geoffroy Saint-Hilaire, 1809

## Kanpo estekak
Apalone

***Apalone*** Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Apalone ferox* (Schneider, 1783)
* *Apalone mutica* (Lesueur, 1827)
* *Apalone spinifera* (Lesueur, 1827)

## Kanpo estekak
Chitra

***Chitra*** Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Chitra chitra* Nutphand, 1986
* *Chitra indica* (Gray, 1830)
* *Chitra vandijki* McCord & Pritchard, 2003

## Kanpo estekak
Rafetus

***Rafetus*** Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Rafetus euphraticus* (Daudin, 1801)
* *Rafetus swinhoei* (Gray, 1873)

## Kanpo estekak
Nilssonia

***Nilssonia*** Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak 
* *Nilssonia formosa* (Gray, 1869)
* *Nilssonia gangetica* (Cuvier, 1825)
* *Nilssonia hurum* (Gray, 1830)
* *Nilssonia leithii* (Gray, 1872)
* *Nilssonia nigricans* (Anderson, 1875)

## Kanpo estekak
Pelochelys

***Pelochelys*** Trionychidae familiako dortoka genero bat da. Asia eta Ozeanian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Pelochelys bibroni* (Owen, 1853)
* *Pelochelys cantorii* Gray, 1864
* *Pelochelys signifera* Webb, 2003

## Kanpo estekak
Chelonoidis becki

***Chelonoidis becki*** *Chelonoidis* generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Testudinidae

## Kanpo estekak
Lissemys ceylonensis

***Lissemys ceylonensis*** *Lissemys* generoko animalia da. Narrastien barruko Trionychidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Trionychidae
Nilssonia gangetica

**Nilssonia gangetica**
***Nilssonia gangetica*** *Nilssonia* generoko animalia da. Narrastien barruko Tryonichidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Tryonichidae

## Kanpo estekak
San Esteban eliza (Arguedas)

**San Esteban** Nafarroako Arguedasen dagoen eliza da. Guztiz adreiluz eraiki zuten XVI. eta XVII. mendeen artean. Estilo gotiko eta errenazentista nahasten ditu. Bere dorrea azpimarragarria da.

## Kanpo estekak
Dermatemydidae

**Dermatemydidae** Kinosternoidearen barruan sailkatzen den dortoka familia bat da. Guatemala, Brasil eta Mexikon bizi dira.

## Generoak 
* *Dermatemys* Gray, 1847
eta honako genero fosila:
* *†Baptemys* Leidy, 1870

## Kanpo estekak
Kinosternidae

**Kinosternidae** dortoka familia bat da. Amerikan bizi dira.

## Sailkapena 
* *Kinosterninae* Agassiz, 1857
** *Kinosternon* Spix, 1824
** *Sternotherus* Bell, 1825
* *Staurotypinae* Gray, 1869
** *Claudius* Cope, 1865
** *Staurotypus* Wagler, 1830

## Kanpo estekak
Kinosternoidea

**Kinosternoidea** dortoken barruan sailkatutako goi-familia bat da, Cryptodira subordenean.

## Familiak 
* Dermatemydidae Gray, 1870
* Kinosternidae Agassiz, 1857

## Kanpo estekak
Kinosterninae

**Kinosterninae** Kinosternidae familiako narrasti familia bat da. Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* *Kinosternon* Spix, 1824
* *Sternotherus* Bell, 1825

## Kanpo estekak
Casiano Floristán

**Casiano Floristán Samanes** (Arguedas, 1926ko azaroaren 4a - Iruñea, 2006ko urtarrilaren 1a) nafar teologo eta apaiza izan zen, Joan XXIII.a Teologoen Elkartearen presidentea izan zena.

## Biografia 
1945ean hasi zen kimika ikasten Zaragozako Unibertsitatean. 1956an apaiz bilakatu eta Innsbrucken (Austria) eta Tübingenen (Alemania) ikasi zuen teologia. Alemanian 1959an doktore bilakatu eta Karl Rahner, Hans Küng edo Johann Baptist Metz teologoak ezagutu zituen. Askapenaren teologiaren sorreran parte hartu zuen.

## Lanak 
* 1968 - *Teología de la acción pastoral*
* 1978 - *La evangelización, tarea de cristiano*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sternotherus

***Sternotherus*** Kinosternidae familiako dortoka genero bat da. Kanada eta Ameriketako Estatu Batuetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Sternotherus carinatus* (Gray, 1856)
* *Sternotherus depressus* Tinkle & Webb, 1955
* *Sternotherus minor* (Agassiz, 1857)
* *Sternotherus odoratus* (Latreille, 1801)

## Kanpo estekak
Pelodiscus

***Pelodiscus*** Trionychidae familiako dortoka genero bat da. Asian bizi dira, nahiz eta *Pelodiscus sinensis* gizakian Ozeanian ere sartu duen.

## Espezieak 
* *Pelodiscus axenaria* (Zhou, Zhang & Fang, 1991)
* *Pelodiscus maackii* (Brandt, 1857)
* *Pelodiscus parviformis* Tang, 1997
* *Pelodiscus sinensis* (Wiegmann, 1835)

## Kanpo estekak
Staurotypus

***Staurotypus*** Kinosternidae familiako narrasti genero bat da. Mexiko, Belize, Guatemala, Honduras eta El Salvadorren bizi dira.

## Espezieak 
* *Staurotypus salvinii* Gray, 1864
* *Staurotypus triporcatus* (Wiegmann, 1828)

## Kanpo estekak
Kinosternon chimalhuaca

**Kinosternon chimalhuaca**
***Kinosternon chimalhuaca*** *Kinosternon* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Kinosternon

***Kinosternon*** Kinosternidae familiako narrasti genero bat da. Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Kinosternon acutum* Gray, 1831
* *Kinosternon alamosae* Berry & Legler, 1980
* *Kinosternon angustipons* Legler, 1965
* *Kinosternon arizonense* Gilmore, 1923
* *Kinosternon baurii* Garman, 1891
* *Kinosternon chimalhuaca* Berry, Seidel & Iverson, 1996
* *Kinosternon creaseri* Hartweg, 1934
* *Kinosternon dunni* Schmidt, 1947
* *Kinosternon durangoense* Iverson, 1979
* *Kinosternon flavescens* (Agassiz, 1857)
* *Kinosternon herrerai* Stejneger, 1925
* *Kinosternon hirtipes* Wagler, 1830
* *Kinosternon integrum* LeConte, 1854
* *Kinosternon leucostomum* Duméril & Bibron, 1851
* *Kinosternon oaxacae* Berry & Iverson, 1980
* *Kinosternon scorpioides* (Linnaeus, 1766)
* *Kinosternon sonoriense* LeConte, 1854
* *Kinosternon subrubrum* (Bonnaterre, 1789)

## Kanpo estekak
Caretta

***Caretta***' Cheloniidae familiako dortoka genero bat da.

## Espezieak 
* *Caretta caretta* (Linnaeus, 1758)
eta honako espezie fosila:
* *†Caretta patriciae* Zug, 2001

## Kanpo estekak
Andoaingo Udal Liburutegia

**Andoaingo Udal Liburutegia** 1962. urtean sortu zen.Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen parte hartzaile da. Bi atal ditu.
## Atalak 
Andoaingo Udal Liburutegiak 3 sailetan banatzen ditu bere fondo eta zerbitzuak. Haurrentzako aretoa, gehienbat 14 urtetik beherakoentzat, helduen aretoa 14 urtetik gorakoentzat, eta Bastero Kulturgunean dagoen fonoteka - bideoteka.
## Funtsa 
* Egunkariak: Berria, El Diario Vasco, Gara, El Mundo, Noticias de Gipuzkoa, El Pais.
* Aldizkariak: Aiurri, Andoain, Behinola, Beterriko liburua, Hementxe, Leyçaur besteak beste.
* Liburuak.
* Ikus-entzunekoak.
* Ordenagailu fitxategiak.
## Zerbitzuak 
* **Mailegua**
Mailegua pertsonala, kolektiboa eta liburutegi artekoa izan daiteke.
* **Irakurketa, kontsulta eta erreferentzia**
Mailegatu ezin ditezkeen dokumentuak, hala nola, entziklopediak, hiztegiak, atlasak... bertan kontsultatu ditezke.
* **Hemeroteka**
Bertan irakurri ditezkeen egunkari- eta aldizkariak.
* **Erreprografia**
Bertako liburuek eta aldizkariak fotokopiatzeko autozerbitzua, beti indarrean dagoen egile-eskubideen legearen arabera.
* **Internet zerbitzua**
Bazkideek Internetera konektazeko aukera dute.
* **Wi-fi**
Areto osoan konektatzeko aukera dago.
## Kultura ekintzak 
* ipuin-kontaketak
* literatura solsaladia, bai euskaraz bai gaztelaniaz.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Andoaingo Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* Andoaingo Udalaren webgunea.
* Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Lepidochelys

***Lepidochelys*** Cheloniidae familiako narrasti genero bat da.

## Espezieak 
* Kemp dortoka (*Lepidochelys kempii*)
* Dortoka olibakara (*Lepidochelys olivacea*)

## Kanpo estekak
Staurotypinae

***Staurotypinae*** Kinosternidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerika eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Generoak 
* *Claudius* Cope, 1865
* *Staurotypus* Wagler, 1830

## Kanpo estekak
Antonio Ansola

**Antonio Ansola Arrieta** (Elgoibar, 1931ko urtarrilaren 17a - *ib.*, 2013ko abenduaren 2a) euskal herritar futbolaria izan zen.

## Ibilbidea 
Real Sociedadean aritu zen atzelari gisa 50ko hamarkadan gehienbat. Guztira 141 partida jokatu zituen errealarekin. Bere azken denboraldia Elchen pasa zuen, 61-62eko ligan.

## Kanpo estekak 
* Profila Bdfutbolen
* Heriotza-oharra errealaren webgunean
Dermochelyidae

**Dermochelyidae** dortoka familia bat da. Gaur egun genero bakarra ezagutzen da, baina hainbat genero fosil familia honen barruan sailkaturik daude.

## Generoak 
* *Dermochelys* Blainville, 1816
eta honako genero fosilak:
* †*Cardiochelys*
* †*Corsochelys* Zangerl, 1960
* †*Cosmochelys* Andrews, 1919
* †*Egyptemys* Wood, Johnson-Gove, Gaffney & Maley, 1996
* †*Eosphargis* Lydekker, 1889
* †*Mesodermochelys* Hirayama & Chitoku, 1996
* †*Miochelys*
* †*Protosphargis* Capellini, 1884
* †*Psephophorus* Meyer, 1847

## Kanpo estekak
Chelydridae

**Chelydridae** Cryptodiraren barruan sailkatutako dortoka familia bat da. Amerika eta Asiako hegoalde eta hego-ekialdean bizi dira.

## Generoak 
* *Chelydra* Schweigger, 1812
* *Macrochelys* Gray, 1856
eta honako genero fosilak:
* *†Acherontemys* Hay, 1899
* *†Chelydrops* Peters, 1868
* *†Chelydropsis* Peters, 1858
* *†Emarginachelys* Whetstone, 1978
* *†Macrocephalochelys* Piboplichko & Taraschchuk, 1960
* *†Planiplastron* Ckhikvadze, 1971
* *†Protochelydra* Erickson, 1973

## Kanpo estekak
Chelydra

***Chelydra*** Chelydridae familiako dortoka genero bat da. Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika eta Kolonbian aurki daitezke naturlaki eta Japonia eta Txinan gizakiak bertan sartuak izan direlako.

## Espezieak 
* *Chelydra acutirostris* Peters, 1862
* *Chelydra rossignonii* (Bocourt, 1868)
* *Chelydra serpentina* (Linnaeus 1758)

## Kanpo estekak
Chelydra rossignonii

**Chelydra rossignonii**
***Chelydra rossignonii*** *Chelydra* generoko animalia da. Narrastien barruko Chelydridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Chelydridae

## Kanpo estekak
Pelomedusoidea

**Pelomedusoidea** dortoka goi-familia bat da. Afrika eta Ipar Amerikan bizi dira.

## Familiak 
* Pelomedusidae
* Podocnemididae
* †*Nostimochelone* genero basala.

## Kanpo estekak
Pelomedusidae

**Pelomedusidae** dortoka familia bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Generoak 
* *Pelomedusa* Wagler, 1830
* *Pelusios* Wagler, 1830
eta honako genero fosila:
* *†Platycheloides* Houghton, 1928

## Kanpo estekak