Toyin Ojih Odutola

**Toyin Ojih Odutola** (Ife, Nigeria, 1985) nigeriar-estatubatuar artista bisual garaikidea da, marrazkilaria. Ezaguna da bere multimedia marrazki biziengatik eta paperezko lanengatik. Marka konplexuz eta konposizio arranditsuz osatutako bere estilo bakarrak erretratuaren eta narrazioaren kategoria eta tradizioak birplanteatzen ditu. Bere lanetan hainbat gai ikertzen ditu: desberdintasun sozioekonomikoa, kolonialismoaren ondarea, queer eta genero teoria, belztasunaren nozioak sinbolo bisual eta sozial gisa, eta migrazio eta dislokazio esperientziak.

## Bizitza 
Ojih Odutola 1985ean jaio zen Ile-ifen, Nigerian, gurasoak irakasle zituela. 1990ean, bere amak, Nelene Ojihek, Toyin eta bere bi urteko neba AEBra eraman zituen, Jamiu Ade Odutola doktorearekin Berkeleyn (Kalifornia) egotera, bere aitari laguntzeko. Berkeleyn lau urte egin ondoren, familia Huntsvillera joan zen, 1994an. Aita Alabamako A&amp;amp;M unibertsitatean irakasle elkartua, eta ama, erizain ziren. Ojih Odutola Yoruba eta Igbo jatorria du, aitaren eta amaren aldetik, hurrenez hurren.

2007an, unibertsitateko ikasketak egiten ari zela, Yale Unibertsitateak Connecticuten duen musika eta arterako udako Norfolk egoitzan parte hartu zuen. Urtebete geroago, 2008an, Arte Plastikoan eta Komunikazioan lizentziatu zen Alabamako Unibertsitatean, Huntsvillen. 2012an, Arte Ederretako Masterra lortu zuen San Frantziskoko California College of the Arts zentroan.

## Ibilbide profesionala 
2011n, Kaliforniako San Frantzizkoko College of Arts-en ikasten ari zela, bere lehen bakarkako erakusketa aurkeztu zuen New Yorken, "(MAPS)", Jack Shainman Gallery-n. Testuinguru bako hondo zurien gainean egindako banakako irudi beltzen bilduma batek osatzen zuen, boligrafo batekin geruzatan marraztuta. Azala geografia ematen du, serie horren atzean, azal beltzaren irudikapen bisualean ahots berria erakusten zuten.

2012an Forbes aldizkariak Ojih Odutola 30 urtetik beherako 30 pertsona nabarmenen zerrendan sartu zuen, "Artea eta estiloa" kategorian.

2015ean, "Untold Stories" bakarkako erakusketan, St Louiseko Arte Garaikideko Museoan, narrazioa eta testua sartu zituen bere lanean, eta horrek bere ikasketa jardunaren aldaketa eragin zuen.

2016an, "A Matter of Fac" bakarkako erakusketa erakutsi zuen Afrikako Diasporaren Museoan, San Frantziskon, Headlands Center for the Artsen (Sausalito, Kalifornia) bizi zen bitartean garatu zituen lanen estilo berri bat aztertzeko.

2017ko azaroan, New Yorkeko Whitney Arte Estatubatuarreko Museoan "To Wander Determined" bakarkako erakusketa egin zuenean, *Juxtapoz* *Magazin* aldizkariko azalean argitaratu zen. Erakusketak Nigeriako bi dinastia aristokratikoren fikziozko narratiba batek lotutako irudi sorta zirraragarri bat aurkezten zuen, zeinei seme-alaben eta bi familien tituluen arteko lotura gehitzen zitzaien. Ojih Odutolak erretratuak goi klaseko jatorri ezberdinetako familia horien bilduma pribatutzat aurkeztu zituen, kolonialismoaren historiaren lastre barik. Erretratuak fikziozkoak direla dioen premisak haien atzean ezkutatzen den egia deszifratzera gonbidatzen du publikoa.

2017-2018 ikasturtean, New Yorkeko Barnard Collegeko Lida A. Orzeck '68 Artista Egoiliar Goren izendatu zuten.

2018an, Manifesta nazioarteko biurtekoaren hamabigarren edizioan parte hartu zuen, Palermon, "Scenes of Exchange" banakako aurkezpenarekin.

2018ko irailean, 2019ko Future Generation Art Prize jaialdirako aurrez aukeratutako 21 artistetako bat izateko izendatu zuten, Kieveko (Ukraina) PintukArtCentren erakusketa kolektibo bat egiteko, eta, gero, urte bereko Veneziako Biurteko 58. edizioan jarduteko bidaiatu zuen.

2019an Diseinuaren Akademia Nazionalaren *Nacional Academicians* Class-en sartu zuten. Ohorezko biziarteko izendapena eta 1825ean hasitako tradizioa, uneko kideek belaunaldi berria izendatu eta hautatzen dute isilpean urtero, artistek kanonari eta arte estatubatuarraren historiari egindako ekarpen nabarmenen omenez. Enbaxadoreek erakusten dituzten erakusketek eta artelanek inspiratzen dute hurrengo belaunaldia, 200 urteko tradizioa lantzen duten bitartean. Akademiko nazionalek arteen enbaxadore lan egiten dute.

2020ko abuztuan, Londresko Barbican Centreko The Curve galerian bere "A Countervailing Theory" izeneko lehen bakarkako erakusketa inauguratu zen Erresuma Batuan. Enkargu horretarako, 40 lan sortu zituen berariaz, Nigeria erdialdeko Jos goi-ordokian, girotutako parabola zahar bat irudikatzen dutenak. Artistak *The Guardian*-ekin izandako elkarrizketan, Ojih Odutolak adierazi zuen erakusketa bi ataletan inspiratuta zegoela: Nigeria erdialdeko antzinako harkaitz-formazioei buruzko irakurketa eta arkeologo alemaniar bati buruzko entzuketa, zeinak Nigerian aurkitutako brontzezko estatuak "Atlantidako greziarrei" egotzi zizkien oker, "ezin baitzuen imajinatu, nigeriarrek hain objektu eder eta anatomikoki perfektuak sortzeko gaitasun mentala zutenik." Artistaren hitzetan: hortik sortu ziren zuri-beltzeko marrazkiak, "gidoia alde guztietatik aldatzen dutenak". Zadie Smith eleberrigileak, *The New Yorker* aldizkariaren erakusketako gaiei buruzko saiakera idatzi zuen. 

## Estiloa eta eraginak 
Ojih Odutola ezaguna da erabat edo nagusiki tinta beltzez egindako erretratuen marrazki zehatzengatik. Bere lan berriena zabaldu egin da, ikatz-ziria, pastela, klariona eta arkatza sartzeko. Hala ere, artistak ez du bere burua erretratugiletzat hartzen; bere marrazkietako gaiak, berez, pertsona ezberdin askorengandik datoz. Dana Bathurst bigarren hezkuntzako arte irakasleari sinesgarritasuna eman dio, Jacob Lawrence, Elizabeth Catlett, Romare Bearden eta Barkley L. Hendricks bezalako erretratugile afroamerikarrak aurkezteagatik. Ojih Odutolak komikien, manga japoniarraren eta animearen inspirazioa eta eragina ere jaso ditu. Gainera, Kerry James Marshall, Wangechi Mutu eta Julie Mehretu artista garaikideen lanak aztertu ditu.

Bere lana arraza, identitate eta klaseari buruzko narratibak bisualki itzultzeko bitarteko intentzionala da. Erabiltzen dituen bitarteko eta gainazalen bidez egiten du hori, baita marrazki zehatzetan erretratatzen dituen irudi eta paisaietan transmititutako ehunduren bidez ere. Ojih Odutolaren ustez, ikuslearekin komunikatzeko eta hitz egiteko modu bat da testura. Sortzen dituen markek dialekto eta azentu moduko bat adierazten dute.

## Erakusketak 
Hautatutako banakako erakusketak:

* 2008: *A Colonized Mind*, University Center Gallery, University of Alabama in Huntsville, Alabama.
* 2011: (*MAPS*), Jack Shainman Gallery, New York.
* 2013: *My Country Has No Name*, Jack Shainman Gallery, New York.
* 2013-2014: *The Constant Wrestler*, Indianapolis Museum of Contemporary Art (iMOCA), Indianapolis.
* 2014: *Like the Sea*, Jack Shainman Gallery, New York.
* 2015: *Untold Stories*, Contemporary Art Museum St. Louis, Missouri.
* 2015-2016: Of Consont and Without, Jack Shainman Gallery, New York.
* 2016-2017: *A Matter of* Fac, Museum of the African Diaspora (MoAD), San Frantzisko, Kalifornia.
* 2017—2018: *To Wander Determined*, Whitney Museum of American Art.
* 2018: Testing the Name, Savannah College of Art and Design's (SCAD) Museum of Art, Savannah, Georgia.
* 2018: Manifesta Biennialean parte hartu zuen, Scenes of *Exchange* bakarkako erakusketarekin, Palermoko Lorategi Borobilean.
* 2018: *The Firmament*, Hood Museum of Art, Dartmouth College, Hanover, New Hampshire.
* 2018: *When Legends Die*, Jack Shainman Gallery, New York.
* 2020: *A Countervailing Theory*, Barbican Centre, Londres.
* 2020: ''Tell Me A Story, I Don't Care If It's True*, Jack Shainman Gallery, New York. Erakutsitako obra guztiak New Yorkeko COVID-19 pandemiaren konfinamenduan sortu ziren.

Ojih Odutolak erakusketa kolektiboetan ere parte hartu izan du hainbat erakundetan, besteak beste:

* *Future Generation Art Prize @ Venice 2019*, Venice Biennale (2019).
* *Show Me as I Want to Be Seen*, at the Contemporary Jewish Museum, San Frantzisko, (2019).
* *For Opacity: Elijah Burgher, Toyin Ojih Odutola, and Nathaniel Mary Quinn*, New Yorkeko The Drawing Centerren (2018).

## Bildumak 
Ojih Odutolaren lanak bilduma publiko ezberdinetan daude, besteak beste:

* Arte Modernoaren Museoa, New York
* Arte Amerikarraren Whitney Museoa, New York
* Arte Museo Metropolitarra, New York
* Birminghamgo Arte Museoa, Alabama
* Baltimoreko Arte Museoa, Maryland
* Hood Arte Museoa, Dartmouth College, New Hampshire
* Mississippiko Arte Museoa, Mississippi
* Erresuma Batuko Erretratuen Galeria Nazionala, Londres
* New Orleanseko Arte Museoa, Louisiana
* Filadelfiako Arte Museoa, Pennsylvania
* Arte Garaikideko Elkartea, Chicagoko Arte Institutua, Illinois
* Spencer Arte Museoa, Kansas
* *The Treatment*, 2015—17, Anteism Books, 2018.
* *For Opacity: Elijah Burgher, Toyin Ojih Odutola, and Nathaniel Mary*, The Drawing Center, erakusketaren katalogoa, 2018.
* *Toyin Ojih Odutola: A Matter of Fact*, Museum of the African Diaspora, Exhibition erakusketaren katalogoa.
* *A Countervailing Theory*, Barbican Centre, erakusketaren katalogoa, 2020.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2007: *Ellen Battell Stoeckel Fellowship Grant*, Yale University.
* 2008: Erzulie Veasey Johnson Painting & Drawing Award, University of Alabama in Huntsville.
* 2011: *Murphy and Cadogan Fellowship Award*, The San Francisco Foundation.
* 2012: Forbes aldizkariak 30 urtetik beherako 30 pertsona nabarmenen zerrendan sartu zuen, "Artea eta estiloa" kategorian.
* 2018: *Rees Visionary Award'', Amref Health Afrika.
* 2019: Victor Pintuk Foundation's *Future Generation Art Prize* lehiaketan finalista.
* 2020: Jean-François Prat Prixean saritua, The Bredin Prat Foundation for Contemporary Art.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Ah-Sue, Gerladine, Raw Materiala: A Podcast from SFMoMA, Episode 4: The Mind, Season 2: Manifest, (2017)
* Smalls, Lola, “Toyin Odutola”, *Greedmont Park Magazine*, 4 zk.(Fall 2011). New York, NY. 
* 
* 
* Chtena, Natascha, “Interview with artist Toyin Odutola”, *Think Africa Press*, 2011ko maiatzaren 30a.

## Kanpo estekak