open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Javier Azagra

**Javier Azagra Labiano** (Iruñea,  - Murtzia, ) nafar apaiza izan zen. Salamancako Pontifize-Unibertsitatean teologia ikasi zuen. 1970ean laguntzaile izandakoa, 1978an Cartagenako apezpiku titular izendatu zuten.

## Biografia 
Javier 1923ko urtarrilaren 24an jaio zen, Iruñean, Nafarroa Garaia. Bere hiriko apaizgaitegian ikasi ondoren, 1950eko uztailaren 23an presbitero ordenatu zuten.

1951n Teologiako lizentziatura lortu zuen Salamancako Pontifize-Unibertsitatean. Ondoren, Zuzenbide kanonikoko titulua lortu zuen Erromako Gregoriar Unibertsitateko Pontifizioan, 1954an. Urte horretan, Nafarroara itzuli zen, eta Caparroson eta Tafallan eliza-lanak egin zituen 1958ra arte.

Iruñeko Gotzaindegiaren menpe egon ondoren, JACEren eta Landa Mugimenduaren elizbarrutiko Kontsiliarioa izan zan.

1967an Málagara joan zen, eta han apezpiku-bikario izan zen hurrengo urtera arte. Nafarroako hiriburura itzuli zen, eta han Pastoraltzako Elizbarrutiko Bikario izan zen 1970era arte.

Espainiako Gotzainen Biltzarrean Migrazioen Espiskopu Batzordeetako kide izan zen 1972tik 1978ra.

## Kanpo estekak
Iñaki Aizpurua

**José Ignacio "Iñaki" Aizpurua Altzaga** (Irun, Gipuzkoa, ) futbolari ohia da. Atezain aritzen zen.

## Ibilbidea 
*2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Alejandro de la Sota

**Alejandro de la Sota** izan daiteke:
* Alejandro de la Sota Aburto (1891-1965) bizkaitar kazetaria;
* Alejandro de la Sota Izagirre, Athleticeko futbolari eta presidentea;
* Alejandro de la Sota Martínez (1913-1996) galiziar arkitektoa.
Alejandro de la Sota Aburto

**Alejandro de la Sota Aburto** (Bilbo,  - *ib.*, ) bizkaitar kazetaria izan zen. *Excelsior* egunkaria sortu zuen. Abertzalea zenez, Gerra Zibilean erbesteratu eta 1944an itzuli zen.

## Lanak 
* *Divagaciones de un transeúnte*, Bilbo, 1920.
* *Divagaciones que nos trae el foot-ball*, Bilbo, 1932.
* *Algo sobre Adolfo Guiard. Viñetas bilbaínas*, Bilbo 1952.
* *Bilbao y los encantos del circo*, Bilbo, 1955.
* *Ángel Larroque y la escuela de retratistas ingleses*, Bilbo, 1961.
* *La “Belle Époque” bilbaína 1917-1922*, Bilbo, 1964.

## Erreferentziak 
## Bilbiografía 
* Cava Mesa, María Jesús (2006): *Alejandro de la Sota, un dandy bilbaino*, Bilbo, Muelles de Uribitarte.
2016ko Esku Huskako Lau eta Erdiko Pilota Txapelketa Nagusia

**2016ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa** 2016an Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako Lau eta erdiko Pilota Txapelketa da. Bertan Asegarce eta ASPE enpresetako seina pilotarik parte hartu zuten.

## Pilotariak 
(Beltzez, taldeen buruak)

## Emaitzak 
### Final zortzirenak 

### Final laurdenetako ligaxka: A taldea 

#### Sailkapena 

### Final laurdenetako ligaxka: B taldea 

#### Sailkapena 

### Fase finala 
## Kanpo estekak
Amanda Elstak

**Amanda Elstak** (Miskolc, Hungaria, 1974ko otsailaren 20a) hungariar abeslaria da. Pertsona lesbiana, gay, bisexual eta transexualen eta Hungariako ijitoen eskubideen defendatzailea da.
 
Zoltán Zoslta Rási jaiotza-izenaz, gizon jaio arren, bere burua emakumetzat dauka.

2015eko ekainaren 1etik Hungariako Alderdi Liberalaren kide da eta alderdiko Berdintasunezko Trataeraren Aldeko Lantaldean dihardu.

## Diskografia 
* *Szükségem van a szerelemre* (2007)
Ricardo Irezabal Goti

**Ricardo Irezabal Goti** (Bilbo, 1882- ?) bizkaitar enpresaburua izan zen. Bitan izan zen Athletic Clubeko presidentea (1919-1920 eta 1923-1926). Bigarren agintaldian Quintín de Torres eskultoreari Rafael Moreno *"Pitxitxi"* futbolariaren bustoa egiteko eskatu zion.

Gerra Zibilean Euskal Herriko futbol selekzioaren delegatua izan zen eta Mexikon erbesteratu zen.
Sophie Labelle

**Sophie Labelle** (Kanada) kanadar komikigile, idazle eta hizlari publikoa da. Pertsona transgeneroen eskubideen aldeko mugimenduko partaide, historia trans eta transfeminismo gaien inguruan hitz egiten du.

Labelle *Assigned Male* webkomikiaren marrazkigile eta idazlea da. Horrez gain, genero-nortasunari eta adierazpenari buruzko hainbat liburu eta zine idatzi ditu, horien artean, *The Genderific Coloring Book*, *A Girl Like Any Other*, *Ciel at Camp Fabulous*, eta *Gender Euphoria*.

2017ko maiatzean *Dating Tips for Trans and Queer Weirdos* komiki-liburua argitatu zuen.
Azken Trena (musika taldea)

**Azken Trena** rock musika talde bat izan zen, Beran (Nafarroa Garaia) 2014an sortua. 2017ko Banden Lehiako finalista izan zen.

## Diskografia 
* *Zerotik* (2017, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cafu

**Marcos Evangelista de Morães** (Itaquaquecetuba, Brasil, 1970ko ekainaren 7a - ), **Cafu** izenarekin ezaguna, brasildar futbolari ohia da. Brasilgo futbol selekzio nazionalarekin partida gehien jokatu dituen futbolaria da, 142rekin, 2005eko martxoaren 30era arte. Bi aldiz jolastu eta irabazi zuen Munduko Futbol Txapelketa, eta 2012an Lothar Matthäusekin batera hiru Munduko Futbol Txapelketatan jarraian jokatu zuen futbolari bakarra zuen jokalarietako bat izan zen.
Raust!

**Raust!** 2015ean Basaurin sorturiko musika taldea da. Hainbat musika estilo jorratzen ditu; rock, blues, grunge...

## Historia 
Deustuko Gazte Lokaleko Bertsio Gauean emanaldi bat egiteko sortu zen taldea bain aurrera jarraitzea erabaki eta 2017an lau abestitako demo bat kaleratu zuten. Urte berean Banden Lehiako finalerako sailkatu dira. 2019an aurreneko disko luzea atera dute, *Odisea*.

## Diskografia 
* *Raust!* (demoa) (autoekoizpena, 2017) - 4 abesti
* *Odisea* (autoekoizpena, 2019)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akabu

**Akabu** 2016. urtean Galdakaon (Bizkaia) sortutako punk-metal musika taldea da.

## Ibilbidea 
2017an hasi ziren kontzertuak ematen, gehienbat Bizkaian. Urte bereko udan, euren lehengo diskoa ekoitzi eta kaleratu zuten, *Akabu* izenburuarekin. 11 abestiz osatutako diskoa da, gehienbat euskaraz abestua. Aguraingo Kaotiko taldeko Jhony eta Aguayikok kolaboratzen dute "Alarma Social" kantan, Arkada Socialeko Hodei abeslariak "Akabu" kantan, Egurra Ta Kittoko abeslariak "X" kantan, eta Iheskiden ibilitako eta gaur egun Bultz! taldean diharduen Xaguk "Gurea" kantan. Diskoa, euren hitzetan, "kañeroa" da, azkarra, letra gogorrekin hornitua.

2017. urte osoan aritu dira euren lana aurkezten herriz herri: Galdakao, Bilbo, Donostia, Gasteiz, Mungia, Ermua, Zeberio, Ugao, Barakaldo, Larrabetzu, Bedia, Dima... 2017ko Banden Lehiako finalistak dira. 2018an bigarren diskoa atera dute, *Erlojuari begira*.

## Diskografia 
* *Akabu* (2017, autoekoizpena)
* *Erlojuari begira* (2018, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mathieu de Costa

**Mathieu de Costa**, batzuetan '''d'Acosta'* ere deitua, Kanadako lehen pertsona beltz askea izan zen, Kanadako Ondarearen Institutuaren arabera.

## Biografia 
XVII. mendean, lehen urtean, Ipar Amerikan, Mathieu da Costa egungo Kanadako ekialdeko kostaldera. Ez da jakin non eta noiz jaio eta hil zen Da Costa. Argi dago afrikar jatorrikoa zela, interpretea zela, eta Pierre Dugua de Bots eta Samuel de Champlain kolonizatzaile frantziarrentzat lanean aritu zela. Frantsesa, portugesa, nederlandera eta euskara –zehazki, algonkin-euskara pidgina– menderatzen omen zituen eta, jakina, zena zelako ama-hizkuntza, horren berri inon jaso ez arren.

Historialarien arabera, afrikarrak XV. mendearen amaieran hasi ziren portugaldarrentzat interprete lanean, eta handik mende batera, europarrak Afrika geroz eta hegoalderago esploratu ahala, herbeheretarrentzat, frantsesentzat eta ingelesentzat. Beharbada, horregatik hitz egiten zuen Da Costak frantsesez, nederlanderaz eta portugesez.

Baina ez da jakin nolatan menderatu zuen algonkin-euskara pidgina, San Laurendi ibaitik gorakoekin interprete lanak egiteko. Huraxe baitzen lurralde haietan europarren eta bertakoen arteko komunikazio-tresna nagusia. Euskal baleazaleak 1520ko hamarkada inguruan iritsi ziren Ternua eta Labrador inguruetara eta hango biztanleekiko harremanetan mikmakerako, innerako eta euskarazko hitzez osatutako pidgina sortu zen –gaskoierazko ukitu batzuk ere ba omen zituen–, gerora kolonizatzaile frantziarrek ere erabiliko zutena. Da Costak, beharbada, Europan ikasi zuen euskara edo, zuzenean, pidgina. Edo, agian, Amerika iparraldean bertan ikasiko zuen, jardunean zela.

1607ko otsailean edo martxoan Europan zen berriro interprete afrikarra, dokumentu batek jaso baitzuen Pierre Dugua de Monsen idazkaria haren bila joan zela Amsterdamera. Itxuraz, herbeheretarrek frantziarren zenbait itsasontzi atzeman eta Da Costa bahitu zuten. Hortik ondorioztatu daiteke, ordurako Kanadako kosta atlantikoan lanean ibilia zela. 1608an Da Costak kontratu bat sinatu zuen Nicolas de Bauquemare normandiar merkatariarekin, hiru urtez “*Kanadako, Akadiako eta beste edonorako bidaietan*” itzultzaile lanak egiteko. Ez da jakin berriro ontziratu zen, baina kontratu osoa behintzat ez zuen bete. 1609ko abenduan Mathieu Da Costa Le Havren preso zegoen “*lotsagabekeria ekintza''” bat medio. Eta handik aurrera ez dago haren arrastorik.

## Erreferentziak
Emmanuelle Seigner

**Emmanuelle Seigner** (Paris, ) frantziar modelo, aktore eta abeslaria da.

## Filmografia 
## Diskografia 
* 2005 : *Backstage*
* 2010 : *Dingue*.
* 2014 : *Distant Lover*

## Kanpo estekak
EMe (musika taldea)

**eMe** 2016an Usurbilen sortutako musika taldea da.

## Diskografia 
* *Beleak elurretan* (2017, Mauka)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
D'après une histoire vraie (filma)

'''''D'après une histoire vraie''''' 2017ko Roman Polański franko-poloniar zinema zuzendariaren film dramatikoa bat da. Delphine de Vigan frantziar idazlearen izen bereko eleberrian oinarritua dago. Bertan, Emmanuelle Seigner, Eva Green eta Vincent Perez aktoreek antzeztu zuten.

2017ko Cannesko Zinemaldian estreinatu zuten, lehiaketatik kanpo.

## Sinopsia 
Delphinek arrakasta handiko liburu bat argitaratu berri du, amari eskainia dagoena, eta bertan hainbat kontu intimo kontatzen ditu. Liburuaren oihartzunak dezente desorekatuko du idazlea, eta, era berean, hainbat gutun anonimo hasiko da jasotzen, familiaren ezkutuko istorioak kontatu izana leporatzen diotenak.

## Aktoreak 
* Emmanuelle Seigner : Delphine
* Eva Green : L.
* Vincent Perez : François
* Damien Bonnard
* Noémie Lvovsky
* Brigitte Roüan
* Josée Dayan
* Élisabeth Quin : kazetaria
* Alexia Séféroglou
* Camille Chamoux : Oriane
* Dominique Pinon : Raymond
* Stéphanie Hédin : Mélanie

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frenetikodrome

**Frenetikodrome** Arrasateko Governors taldearen bigarren diska da. Bertan kokatzen da Hatortxu Rock jaialdirako egindako *Kristal kolpatuak* bideoklip ezaguna. Oihuka disketxearekin

## Diska 
Ahotsen tratamendu finean oinarritzen den musika talde indartsu baten espazio melodiko landua da; nahiz ikusiz nahiz entzunez, zirrara sorrarazten digun unibertso zitala.

Taldeak berezkoa duen musika-kontzeptu artistiko honen bidez, kemenez eta kuraiaz mamituriko esentziak barreiatzen ditu. Konposizio eta interpretazio maila handiaren eraginez, diskoak, gaur egungo soinua du, milurteko berriaren lehen hamarkadari dagokiona. Testua berriz, gizakiarengana eta gizartearengana hurbiltzen da, samur eta zintzo, egiazkoa eta baliagarria den horretan asmatu nahian, mundu hobe baten ideia posiblea dela azpimarratuz.
Frenetikodrome, azken batean, bizitzaren amildegiaren ertzeko jolas musikala da.

Disko berri hau 2010eko urtarril-otsailean zehar Hi Gain estudioak grabatu eta nahastu du Haritz Harreguyk, eta ekoizpena J. Sang-ekin batera garatu du; masterizazioa, berriz, Jonan Ordorika Mamia estudioetan egina da. Hamar kanta berri aurkezten ditu diskoak. Horrez gain, pasa den urteko Hatortxurock festibalerako egindako Kristal kolpatuak abestia eta bideoa ere topatuko ditugu. Kantu horretan, dakizuenez, Eñaut Elorrieta (Ken Zazpi) eta Sorkun kantariek parte hartu dute. Abesti hori Euskal Zinema eta Bideo jaialdiko azken edizioko irabazlea izan zen.

Musika guztiez gain, taldeko kantari J. Sang-ek berak sei kantaren hitzak idatzi ditu; beste abestien hitzak Eider Zumalde, Aitor Antruejo eta Fredi Paiarenak dira.
Berriro ekinean, GOVERNORS taldeak disko eraginkorra eta eragilea dakarkigu, lau haizetara rock'n'rollaren mezua aldarrikatuz.

## Abestiak 
1. Intro Drome
2. Ilargi saltzaileak
3. Ihesi
4. 1, 2, 3... reaction!
5. Ibiltaria
6. Harri bakarra
7. Jostailu hautsiak
8. Hilezina
9. Zure txakurraren gainetik
10. Kontroldemia
11. Galtzaileen garaipena
12. Kristal kolpatuak

+ Kristal kolpatuak (Bideoklipa)

## Kanpo estekak
Emilio Buale

**Ludwig Emilio Buale Coka** (Ekuatore Ginea, ) espainiar aktorea da, ekuatoreginear jatorrikoa. Antzerkian, zineman eta telebistan lan egin du.

## Filmografia 
* *Bwana* (1996)
* *Cien maneras de hacer el pollo al txilindrón* (1997)
* *Adiós con el corazón* (2000)
* *Mi hijo Arturo* (2000)
* *Salvajes *(2001)
* *Ilegal* (2003)
* *Semen, una historia de amor* (2005)
* *La piel azul* (2010)
* *El Capitán Trueno y el Santo Grial* (2011)
* *Touré detektibea* (2024)
Miren Narbaiza

**Miren Narbaiza Martiartu** (Eibar, Gipuzkoa, 1986ko maiatzaren 3a) euskal abeslaria da. Gaur egun, ***MICE*** ezizenarekin, bakarlari ari da; eta 2017 arte, Napoka Iria bikoteko partaide izan zen. Kazetaria da ikasketaz.

## Ibilbidea 
2005ean Ander Mujikarekin elkartu eta Napoka Iria taldea sortu zuten. Hiru disko atera zituzten eta Euskal Telebistako *Tumatxak* saioan ere hartu zuten parte, euskal musika taldeen bertsioak eginez.

2017an emakumeen ikusgaitasuna sustatzeko sorturiko Euskal Herriko emakume musikarien sarean parte hartzen du. Harago joz, beste sei emakume (Izaro Andres, Eneritz Dueso, Garazi Esnaola, Idoia Hernández, Olatz Salvador, Lide Hernando) kiderekin batera Musikari elkarteko zuzendaritzan ere ari da.

2017an taldea desegin zen eta Mirenek bakarkako proiektu berri bati ekin zion *MICE* ezizenarekin. Urte berean atera zuen aurreneko diskoa, MICE izenekoa. Joseba Baleztena eta Ilargi Agirre izan zituen bidelagun. 2018an abesti bat atera zuen *Bizia arnas* izenekoa eta 2019an bigarren bakarkako lana kaleratu zuen, *Zilar printzak* EPa, lau kantarekin osatua.

## Diskografia 
### Napoka Iria 
* *Napoka Iria* (autoekoizpena, 2006) - maketa
* *Lehertarazi edifizioak* (Bonberenea Ekintzak, 2011)
* *Arnasten ikasteko berriz* (Bonberenea Ekintzak, 2013)

### Bakarka 
* *MICE* (2017, autoekoizpena)
* *Bizia arnas* (2018, autoekoizpena) abestia
* *Ez diren gauzak* (2018, Elkar). *Gure oroitzapenak* Joseba Sarrionandiaren unibertso literarioa hedatzeko proiekturako sortutako abestia, idazlearen beraren poema baten hitzak erabilita.
* *Zilar printzak* (2019, Erraia) - 4 abesti
* *Lautada* (2022).

## Ikus, gainera
* Euskal Herriko musika garaikidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Nik lekua badut, kantuak ere izango du Berria, 2022.10.09
El Capitán Trueno y el Santo Grial

***El Capitán Trueno y el Santo Grial*** 2011ko Antonio Hernández espainiar zinema zuzendariaren abenturazko filma da, El Capitán Trueno komikian oinarrituta.

## Sinopsia 
Hirugarren Gurutzadaren garaian, Trueno kapitaina Goliath eta Crispín lagunekin batera munduan zehar abenturen bila ibiltzen den espainiar zalduna da.

## Aktoreak 
* Sergio Peris Mencheta: Capitán Trueno.
* Natasha Yarovenko: Sigrid.
* Manuel Martínez: Goliath.
* Adrián Lamana: Crispín.
* Alejandro Jornet: Morgano.
* Gary Piquer: Sir Black.
* Asier Etxeandia: Hassan.
* Jennifer Rope: Ariadna.
* Emilio Buale: Gentián.
* Roberto Álvarez: Martín.
* Jon Bermúdez: Txerran.
* Xabier Murua: Jador.
* Ramón Langa: Al Kathara.
* Antonio Chamizo: Adelbert.
* Jorge Galeano: Saturno.
* Natalia Rodríguez Arroyo: Venus

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Europako Quidditch Kopa

**Europako Quidditch Kopa** Europa mailan jokatzen den quidditch txapelketa nagusia da.

## Palmaresa 
* 2015 eta 2016an ez zen 3. posturako partidarik jokatu.

## Garaipenak 
## Kanpo estekak
Arnegu akta

thumb|250px
**Arnegu akta** () edo **uzte dekretua** () Zazpi Herbehere Batuen Errepublika *de facto*zko independentzia aldarrikapena izan zen, garai hartan Espainiar Herbehereen parte. Akta honetan Herbehereetako Estatu Orokorrak Filipe II.a Espainiakoa boteretik kanpo utzi zuen, Utrechteko Batasuna 1579an osatu eta gero. Hagan aldarrikatu zen 1581eko uztailaren 26an, Anberesen urte horretako uztailaren 22an Jan van Asseliers jurista ospetsuak idatzitako testua jarraiki.

Hernehereetako Estatu Orokorrak bere subirano zen Filipe II.ari berak egindako zina ez mantentzea eta bere menpe zituen herrien antzin eskubideak ez errespetatzea egotzi zizkion, Hernehereei zegozkion eskubide zein askatasunak bortxatuz Filipe IIak bere tronoa "utzi" zuela (*verlaten*) ondorioztatuz. Dekretuak Utrecheko Batasuneko probintzietako magistratu guztiak Espainiako erregeari zin egindako leialtasunetik askatzen zituen. Kontratu sozial bat hautsi zuela argudiatuz, inoiz egindako errege baten lehen desjabetzea izan zen. Amoregaitz aritzeagatik Monarkia Hispanikoak bere lehen kolonia galdu zuen.

Hasieran, Herbehereek Frantziako Frantzisko edo Ingalaterrako Elisabet bezalako errege edo erregin berri baten bila abiatu ziren. Hautagaien artean bat ere ez zen ardura hartzeko gai edo berau ez zuen hartu nahi izan. Aukera egokirik aurkitu ez zutelako 1588an Estatu Orokorrak errepublika aldarrikatzea erabaki zuen.

Dekretuak sarrera zehatz eta argi bat dauka, azalpen ideologiko sakon eta erregearen aurkako salaketa zerrenda banekin. *Vindiciae contra tyrannos* higanot tratatuan eta beste zenbait filosofia politiko testuetan oinarritu zuten. Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia Aldarrikapena (1776) testu honetan oinarritua dagoela esan ohi da.

## Testuaren sarrera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boré Buika

**Boré Kaita Masa Buika** (Palma Mallorcakoa, ) espainiar aktorea da, ekuatoreginear jatorrikoa. Concha Buika abeslariaren neba, antzerkian, zineman eta telebistan lan egin du.

## Filmografia 
### Telebista 
### Zinema
Leyre Berrocal

**Leyre Berrocal Expósito** (Bilbo, Bizkaia, ) aktorea da, antzerkian, zineman eta telebistan aritua. Bilbon jaioa, Amurrion (Araba) hazi zen.  Arte eszenikoetan unibertsitate espezialista da Euskal herriko Unibertsitatean. 2016an, Begibistan film laburren jaialdiko Ohorezko Txapela saria jaso zuen.

## Ibilbide profesionala 
* *Talk of Angels* (1994-1998)
* *Extasis (1995)*
* Entre vías (1995), film laburra
* *Calor... y celos* (1996)
* Pasaia (1996), film laburra
* Si lo sé no vengo a mi propio entierro (1996), film laburra
* Cuestión de suerte (1996)
* *Cien maneras de hacer el pollo al txilindrón* (1997), film laburra
* *Más que amigos* (1997-1998),  telebista
* *Un chupete para ella* (2000), telebista
* Platos sucios (2000), telebista
* Hoy no puedo ir a trabajar porque estoy enamorado (2001), antzerkia
* Sex (2003)
* Agua con sal (2004) 
* Tu vista de Euskal Herria (2008), telebista
* Un mundo casi perfecto (2010)
* Camera Obscura (2010)
* El precio de la libertad (2011), tv movie
* El primer último día (2013)
* Animales domésticos (2013), film laburra
* Diez (2014), antzerki laburra
* Autobús a ninguna parte (2014), antzerki laburra
* Perturbatio y Cothurnata (2014), antzerki emanaldia
* Fuego (2014)
* Huésped (2015), antzerki laburra
* La boda de Betty Blue (2016), antzerki
* Vidas Pasadas (2016), antzerkia hotelean
* Plano Secuencia (2017), antzerki laburra
* Footing (2015), film laburra
* Amatxu Maitia (2015), film laburra
* Centro médico (2017), telebista
* Aquí no hay quien viva (2018), telebista
* Los ojos de la noche (2019), antzerkia

## Erreferentziak
Cien maneras de hacer el pollo al txilindrón

***Cien maneras de hacer el pollo al txilindrón*** 1997ko Kepa Sojo arabar zinema zuzendariaren film laburra da.

## Sinopsia 
Ekialde Ertainean oporrak pasa eta gero, lagun talde bat itzuli eta bizitza aldaketa bat egiten dute. Errepideko taberna batean gogarterako toki bilakatuko dute.

## Aktoreak 
* Irene Bau: narratzailea.
* Leyre Berrocal: Laura.
* Txema Blasco: onddo biltzailea.
* Emilio Buale: Txipanga Bolinaga.
* Pilar Castro: Pili.
* Josean García
* Alejandro Garrido
* Iñaki Moscoso
* Juan Querol: Kike.
* Peio Ruiz Cabestany: txirrindularia.
* Armando del Río: Jon.
* Gustavo Salmerón: José Pamplona.
* Kepa Sojo: hildakoa.
* Guillermo Toledo: guru.

## Kanpo estekak
Looking for Chencho

***Looking for Chencho*** 2002ko Kepa Sojo arabar zinema zuzendariaren film laburra da.

## Sinopsia 
Autobus bidai bateko geltoki batean, Chencho komunetara joango da. Baina bertan itxi eta laguna bere bila joango da.

## Aktoreak 
* Javier Albalá: Chencho.
* Jorge Bosch
* Pilar Castro: neska-lagun sadomasokista
* Javier Cámara
* Secun de la Rosa
* Mapi Galán
* Ana García Cerdeiriña
* Susana García
* Alejandro Garrido
* Lidia Pozuelos
* Juan Querol
* Armando del Río
* Guillermo Toledo
* Enrique Villén: hiltzailea

## Kanpo estekak
Pilar Castro

**Pilar Castro Parrilla** (Madril, ) espainiar aktore eta dantzaria da, antzerkian, zineman eta telebistan lan egin duena.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Cuando puedas

***Cuando puedas*** 2004ko Kepa Sojo arabar zinema zuzendariaren film laburra da.

## Sinopsia 
Gaueko taberna batean lan egiten duen zerbitzaria, bezeroen eskariak entzuten ditu.

## Aktoreak 
* Fele Martínez: zerbitzaria
* Rulo Pardo: bezeroa
* Alejandro Garrido: bezeroa
* Santiago Molero: bezeroa
* Secun de la Rosa: banatzailea
* Iñaki Moscoso: mezularia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loco con ballesta

***Loco con ballesta*** 2013ko Kepa Sojo arabar zinema zuzendariaren film laburra da. 2015eko Goya Sarietarako izendatu zuten.

## Sinopsia 
Javier eta Pedro perretxikotara mendira joango dira baina agintariek bertatik zoro bat dagoela adieraziko dute.

## Aktoreak 
* Gorka Aginagalde: Javier.
* Karra Elejalde: Pedro.
* Itziar Atienza
* Ane Gabarain
* Alejandro Garrido
* Andrés Gertrúdix
* Lucía Hoyos: ertzaina.
* Mikel Martín
* Iñigo Salinero

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrés Gertrúdix

**Andrés Gertrúdix** (Madril, ) espainiar aktorea da, antzerkian, zineman eta telebistan lan egin duena.

## Filmografia hautatua 
* *Lasa eta Zabala* (Pablo Malo), (2014)
* *Purgatorio* (Pau Teixidor, 2014)
* *Loco con ballesta* (Kepa Sojo, 2013)
* *La herida* (Fernando Franco, 2013)
* *Abstenerse agencias* (Gaizka Urresti, 2011)
* *El orfanato* (J.A. Bayona, 2007)
* *Las horas muertas* (Haritz Zubillaga, 2007)
* *La sombra de nadie* (Pablo Malo, 2006)
* *Baso ilunean* (Koldo Serra, 2006)
* *Neguko eguzki hotza* (Pablo Malo, 2004)
* *Snuff 2000* (Borja Crespo, 2002)
* *El corazón de la memoria* (Gaizka Urresti, 2001)
* *Diminutos del calvario* (Juan Antonio Bayona, Chiqui Carabante, 2001)
* *El Bola* (Achero Mañas, 2000)
* *La pistola de mi hermano* (Ray Loriga, 1997)
Donostiako saskibaloi taldeen ibilbide historikoa

**Donostiako saskibaloi taldeen ibilbide historikoa** maila gorenean ibilitako hainbat klubek osatzen dute. Klub hauetan azkena Donostia Gipuzkoa Basket da.

## Taldeak 
* 1958-1970: *Club Atlético San Sebastián*
* 1970?-1977: *Dicoproga Kluba (Don Bosco)*
* 1978-2001: *Askatuak Saski-Baloi Taldea* (2003an birsortua)
* 2001- : *Donostia Gipuzkoa Basket*

## Ibilbide historikoa 
### Club Atlético San Sebastián 
### Askatuak 
* 1993an diru arazoengatik jeitsiarazia izan zen.
* 2001ean taldea desegin zen eta Donostia Gipuzkoa Basketek hartu zuen haren lekua.

### Donostia Gipuzkoa Basket 
* ¹ 2013 eta 2015ean jeistea tokatu arren mantendu egin zen beste talderen bat diru arazoengatik jeitsiarazia izan zelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El tren de la bruja

***El tren de la bruja*** 2003ko Koldo Serra bizkaitar zinema zuzendariaren film laburra da.

## Sinopsia 
Gizon batek bere burua giza portaera ikertzeko esperimentu batera aurkeztuko du. Helburua izu-ikara jasatea da.

## Aktoreak 
* Manolo Solo
* Jon Ariño
* Héctor Alterio
* Nacho Marcos
* Santiago Guibert
* Fernando Calvo
* Elena Mendiola

## Kanpo estekak
Bianca Soares

**Bianca Soares** (Curitiba, Brasil, 1983ko otsailaren 12a) brasildar emakumezko modelo eta aktore pornografiko transexuala da.

2004an Brasilgo SBT telebista-kateko *Casa dos Artistas* reality show motako lehiaketan parte hartu zuenean egin zen ezagun.

Reality showan parte hartu eta gero, Brasileirinhas ekoiztetxeak euren film pornografiko serie bateko izarra izatea eskaini zion Soaresi. Serieko lehen filma, *A Boneca da Casa* izenburukoa eta Alexandre Frotak zuzendua, 2004an estreinatu zen.

2005ean *Mandrake* telesailaren atal batean agertu zen.

## Filmografia 
### Telesailak
Amor de madre

***Amor de madre*** 1999ko Gorka Vázquez eta Koldo Serra bizkaitar zinema zuzendarien film laburra da.

## Sinopsia 
Bedelia auzokoak erailtzen dituen atso bat da. Jon semea amagatik hilotzak ezkutatzen ditu.

## Aktoreak 
* Mariví Bilbao - Bedelia Merrick
* Jon Ariño - Jon Merrick
* Begoña Crego - Vera
* Loli Astoreka
* Lucía Corguera - Neskato 1
* Nahia Larrinaga - Neskato 2
* Irene Urturi - Neskato 3
* Javier Monje - Umetxo 1
* Aurora Fernandez - hildakoa
* Koldo Serra - Moto gidaria
* Leviathán - Tarantula
* Lola Villar - Andre 1
* María Isabel Peñas - Andre 2
* Mari Angeles Blanco - Andre 3
* Rosa Orueta - Andre 4
* Toñi Sainz de la Mata - Andre 5
* María Blazquez - Andre 6
* Iñaki Mintegi - Andari 1
* Elías Fernández - Andari 2

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia Horvath

**Julia Elle Horvath** suediar ballet dantzari ohi eta ballet-irakaslea da.

Tibor Horvath jaiotza-izenaz, gizon jaio arren, bere burua emakumetzat dauka. Gizonezko ballet dantzari gisa, Suediako Erret Balletaren dantzari nagusia zen. Nazioarteko ospea lortu zuen eta Finlandiako Ballet Nazionalarekin dantzatu zen. 2014an emakumerako trantsizioari ekin zion eta 2015ean Julia izena hartu zuen.

2007tik Sydneyn bizi da eta ballet-irakasle egiten du lan.

## Erreferentzia
Gorka Vázquez

**Gorka Vázquez Fernández** (Bilbo, ) bizkaitar zinema zuzendari eta diseinatzaile grafikoa da.

## Biografia 
Euskal Herriko Unibertsitatean Arte Ederrak ikasi zuen. 1999an, *Amor de madre*, bere lehen film laburra zuzendu zuen Koldo Serrarekin batera. Baleukorentzat lan egin du eta, *The Wish Fish* filmari esker, 2013an Goya Sarietarako izendapena jaso zuen.

## Filmografia 
* *Olentzero eta Amilaren sekretua* (2015)
* *Mule-Tide Christmas* (2014)
* *The Wish Fish* (2012)
* *Olentzero eta Iratxoen Jauntxoa* (2011)
* *Amor de madre* (1999)

## Kanpo estekak
Solena Sulin

**Solena Sulin Chaniago**, ezkon-aurretik **Solena Chaniago** izenaz ezaguna, (Padang, Mendebaldeko Sumatra, Indonesia) indonesiar emakumezko aktore transgenenero eta ile-apaintzailea da.

Gizon jaio arren, bere burua emakumetzat izan du beti. Ameriketako Estatu Batuetara bizitzera joan zenean, emakumerako trantsizioa egiten hasi zen eta sexua berresleitzeko ebakuntza egin zioten.

2009an ''Brooklyn's Finest* filman paper txikia eman zioten antzezteko. 2010ean *The Extra Man'' filman agertu zen zerbitzari horailaren papera antzeztuz.

Gaur egun New Yorken bizi da eta gizonezkoen ile-apaintzaile egiten du lan.

## Filmografia 
### Zinema 
### Dokumentalak
Zopa-koilara

**Zopa-koilara** koilara mota bat da, ontzi handi edo biribilduarekin, zopa kontsumitzeko erabiltzen dena. Bi motako zopa-koilarak daude: mendebaldekoa eta txinatarra. Gaur egun, koilarak altzairu herdoilgaitzezko edo zilarrezkoak dira, historikoki, koilarak zurezkoak edo adarrezkoak ziren. Europako zopa-koilarako itxura eta tamaina XIX. mendean estandarizatu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ananuri

**Ananuri** () Georgiako Mtsaila-Mtianeti eskualdeko Aragvi ibaiertzan dagoen gotorlekua da, Tbilisitik 66 kilometro iparraldera, Kazbegira iristeko georgiar errepide militarrean.

Ananuri gotorlekuaren gunea Aragviko dukeen (eristavis) egoitza izan zen, XIII. mendeaz geroztik eskualdea gobernatu zuen dinastia feudala. Gaztelua borroka ugarien tokia izan zen.

1739. urtean, Ananuri aurkako duketza baten indarrek erasotu zuten, Shanshe de Ksaniren agindupean eta sua piztu zioten. Aragvi klana sarraskituta izan zen. Hala eta guztiz ere, lau urte geroago, herriko nekazariak Shamsheren gobernuaren aurka matxinatu ziren, usurpatzaileak hilez eta Teimuraz II.a erregea erregutu zieten haiek gobernatzeko. Hala ere, 1746an, Teimuraz erregeak beste nekazarien matxinada zigortu behar izan zuen, Kakhetiko Heraklio II.a erregearen laguntzarekin. Gotorlekua XIX. mendearen hasiera arte erabili zen. 2007an, guneaa UNESCOren Gizateriaren Ondareko programan sartzeko behin-behineko zerrendan sartu zuten

## Arkitektura 
ezkerrera|thumb|Jasokunde elizaren ekialdeko fatxada (Ananuri)
Gotorlekuan bi gaztelu daude, harresi almenadun batek lututa. Goiko gotorlekuak dorre karratu handi bat dauka, behekoak dorre biribil bat du. Gotorlekuan bi eliza daude.

## Kanpo estekak
Bebristsije

**Bebristsije** (), **Natsijvari** () bezala ere ezaguna, Mtskheta hiriaren iparraldean erortzeko zorian dagoen gotorleku bat da, Georgiako Mtsika-Mtianetiko eskualdean. Harkaitz harritsu baten gainean kokatzen da, Aragvi ibaiaren eskuineko ertzean (Kurako ahotik 1,5 km-ra), georgiar errepide militarraren ondoan. Gotorlekuak Mtskhetako iparraldeko sarbidea defendatzen zuen, ibaiaren ibarra estutzen den lekuan, mendietatik etor zitezkeen erasoen aurrean. Georgiako monumentu arkeologikoa da.
Gaur egun, gotorlekuaren dorrea, mendebaldeko harresia eta gainerako harresien zatiak gordetzen dira. Gazteluaren solairuak, ia triangularra, gutxi gorabehera, 1. 500 m2-ko azalera du, eta horietatik 600 m2 patioan daude.

File:Bebristsije.png|Aurrien Satelite bidezko irudia
File:Bebris-Tsikhe. (Photo A. Muhranoff, 2010)-1.jpg|Gotorlekuaren ikuspegia
File:2016 Mccheta, Twierdza Bebriscyche (03).jpg|Gotorlekuaren ikuspegia
File:2016 Mccheta, Twierdza Bebriscyche (02).jpg|Gotorlekuaren ikuspegia

## Kanpo estekak
Paul Urkijo

**Paul Urkijo Alijo** (Gasteiz, 1984ko ekainaren 22a) arabar gidoilari eta zinemagilea da.

## Ibilbidea 
2017an *Errementari*, bere estreinako film luzea, aurkeztu zuen Sitgesko Fantasiazko Zinemaldian. Filma, Lehen Karlistaldiaren garaiko Arabako herrixka batean girotua, Arabako euskalkian grabatu zuten Koldo Zuazo hizkuntzalariaren laguntzaz.

2022ko udazkenean, Euskal Herrian orain arte egindako ekoizpenik handiena zuzendu du, Irati, filma, haren bigarren pelikula luzea. 2023ko otsailean, zinema aretoetan aurkeztu da, eta hasieratik sekulako arrakasta izan du.

Hortzak metal taldeko abeslaria ere bada eta 2021ean *Heriotza ala hil* diskoa atera dute.

## Filmografia 
### Zuzendutako filmak 
* *Errementari* (2017).
* *Dar-Dar* (2020; film laburra).
* *Irati* (2022).
* *Gaua* (2025)

## Diskografia 
### Hortzak 
* *Heriotza ala hil* (2021, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko zinema zuzendarien zerrenda
* Gasteiztar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Autoerretratua sekuentziatan.
Alfons Sala

**Alfons Sala i Argemí**, Ègarako 1. kondea (Terrassa, Katalunia, 1863ko uztailaren 16a - Bartzelona, 1945eko apirilaren 11) industrialari, abokatu eta politikari katalana izan zen. Kataluniako Mankomunitatearen lehendakari izan zen, Miguel Primo de Rivera diktadoreak hala izendatuta, 1924 eta 1925 artean, organo hau disolbatu zen urtea. Bere aurretik Josep Puig i Cadafalch izan zen *President*a, baina diktadura hasi orduko Frantziara joan zen, ikasketak jarraitzera.
Romy Haag

**Romy Haag** (Haga, Herbehereak, 1948ko urtarrilaren 1a) herbeheretar abeslari, dantzari, aktore eta gaueko klubeko kudeatzaile ohia da.

## Diskografia 
* 1977 - *Tell!* (Musikala Udo Lindenberg, Alexis Korner, Su Kramer eta Jürgen Drewsekin)
* 1981 - *So bin Ich*
* 1983 - *Flugblatt*
* 1985 - *City in the night*
* 2000 - *So bin Ich* (birmasterizatua)
* 2001 - *Balladen für Huren und Engel*
* 2004 - *Reichtum-Chill-Inn-Music*
* 2005 - *Frauen, die ich nicht vergessen kann*
* 2010 - *Moving on*

## Filmografia 
### Zinema
Ignacio Bauer

**Ignacio Bauer** (1828 &ndash; 1895) Espainian aritu zen banku agente bat izan zen, Hungarian jaioa eta judu jatorrikoa. Isabel II eta Alfontso XII.aren erregealdiko Espainiako transakzio ekonomiko handietan, oso aktiboa eta erabakigarria izan zen Rothschild familiaren agente lanetan, bereziki Almadengo merkurio harrobiari eta burdinbide sarerari buruz.

## Bizitza 
Hungarian jaio zen 1828an, baina Triestreko Morpurgo familiarekin hazi zen; Moritz Goldschmidten iloba zen. Ignacio Bauer gaztetik hasi zen Rothschild familiaren enplegatu lanean eta, 1848ko ekainean, Madrilgo egoitzara aukeratu zuten, langile bereziki trebea zela eta. Heldu eta berehala, etxeko ardura nagusi guztiak hartu zituen bere gain. Ida Morpurgoekin ezkondu zen, Triestreko Rothschild Etxeko agentearen alabarekin, dirudienez James Mayer de Rothschildek hala prestatuta. Bauerrek, geroago, eraikin bat erosi zuen Madrilen familiaren egoitza izateko; Palacio Bauer deitzen zaio egun.

## Madrilgo egoitzako agentea 
1851ean, Erromako Rothschild Etxearen arduradun nagusia izan zen, baina 1853-1854an Madrilen zen berriz eta, 1855ean, Daniel Weisweiller itzuli zenean, bien arteko elkartea formalizatu zuten: Weisweiller & Bauer Cía. 1856ko urtarrilean, Crédito Mobiliariori itzala egingo zion inbertsioen sozietate bat sortzeko agindua jaso zuen James Rothschildengandik, eta Weissweiller eta biok Madrilgo finantza-gizon ugari aurkitu zituzten bi asteko epean Sociedad Española Mercantil e Industrial (SEMI) sortzeko; bertako batzordekide ere izan zen aurrerantzean.

1856ko uztailean, Bauer-ek James Rothschildi adierazi zion O'Donnelen estatu kolpeak oparotasun ekonomikoa ekarriko zuela eta, hurrengo urteetan, Bauer eta bere elkartea buru-belarri murgildu ziren burdinbidearen negozioan, gutxienez 1860 arte. Burdinbideen negozioan MZA sortu eta sustatu zuen, eta gobernuarekin negoziatu, hura Espainian beste konpainien aurretik bultzatzeko; hain zuzen, 30 urtez, bertako kontseilari ordezkaria izan zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Ikus, gainera 
* José Salamanca
* Estanislao Urkixo Landaluze
* Crédito Mobiliario
Millie Bobby Brown

**Millie Bobby Brown** (Marbella, Málaga, Espainia, 2004ko otsailaren 19a - ) Espainian jaiotako aktore britainiarra da. Bere aktore karrera 2011n hasi zen, Orlandora mugitu zenean, Floridan. BBCren *Intruders* seriean parte hartu zuen eta, ondoren, *Once Upon a Time in Wonderland*, *NCIS*, *Modern Family* eta ''Grey's Anatomy* telesailetan. Batez ere Netflixen *Stranger Things'' telesailan egindako Eleven pertsonaiagatik ezaguna da. Zenbait sari irabazi zituen interpretazio hori dela eta.

## Kanpo estekak
Mikel Santos

**Mikel Santos Martínez "Belatz"** (Iruñea, 1974) ilustratzaile eta komikigile nafar ezaguna, Mikel Urmeneta sortze-taldeko kidea da. 2008tik Kukuxumusuren Marrazkien Lantegiko partaidea izan zen.

## Lanak 
### Liburuak 
Liburu askotan kolaboratu du, bai Euskal Herria mailan bai mundu mailan. Adibide batzuk dira  hauek:
* *Sagarraren misterioa*, Paddy Rekalderen testuekin.
*Furgonetako gorabeheretan (Ene Kantak), Nerea Urbizuren testuekin.

### Komikiak 
* Tim Burtonen *Nightmare before Christmas* filmaren komikirako egokitzapena. Javier Gómezekin batera sortutako liburuaren ilustrazioak egin zituen **Mikel Santosek**.
**Gerezi garaia* (gaztelaniaz *El tesoro de Lucio*) Lucio Urtubia nafar anarkistari buruzko eleberri grafikoa. Txalaparta, 2018[thumb|[Lucio Urtubia|Lucio Urtubiaren bizitza azaltzen duen 'Gerezi garaia' eleberri grafikoaren azala (Mikel Santos, Txalaparta, 2018)]]
* *90 minutos en el Reyno*, Osasuna Fundazioarentzat.
* *Una aventura en tres tiempos*, Nafarroako Gobernuarentzat.
*Zer moduz uda?

*DN 24 Horas
*Comic "BAJERA"
*Exposición  "La Búsqueda"
*Gau hura
*Eguberriko ametsgaiztoa

### Kanpainak 
* "Iruña zu zeu gu geu" kanpainaren ilustrazioak, 2005ean Iruñeko Udalak enkargatuta.
* "Liburuaren eguna", 2008an Nafarroako Gobernuak enkargatuta.

## Erreferentziak
Espainia NATOko kide izaten jarraitzeko erreferenduma

**Espainia NATOko kide izaten jarraitzeko erreferenduma** Europako herrialde horretan 1986ko martxoaren 12an egindako erreferenduma izan zen. Espainia 1982ko maiatzaren 30ean sartu zen Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundean eta erreferendumean egonaldia bozkatu zuten.

Felipe Gonzálezen gobernuak 1986ko urtarrilaren 31n iragarri zuen, alde batetik Europako Ekonomia Erkidegoan sartu ondoren hala agindu zuten eta, eta bestetik 1982ko hauteskunde orokorretara PSOE "NATOren sarrerari ez" () lemapean joan baitzen.

Galdera ofiziala honakoa izan zen:

## Emaitzak 
Erroldako 29.024.494 hautesleetatik % 59,42k bozkatu zuen, hau da 17.246.452. Horietatik % 52,5 (9.054.509) aldekoa, % 39,85 (6.872.421) kontrakoa, % 6,54 (1.127.673) zuria eta % 1,11 baliogabea izan zen.

## Hego Euskal Herria 
[thumb|[Herri Batasunaren aurkako propaganda: *OTAN EZ*]]
Ezkertiar alderdiek eta independentistek kontrako kanpaina egin zuten. Haien ustez, ezetzak gaitzespen hirukoitza irudikatu zueln: militarismoari, Espainiari, konstituzioari, eta oro har, inperialismoari. PSEk eta UCDk, berriz, NATOren aldeko botoa eskatu zuten. EAJk boto askatasuna ezarri zuen, nahiz eta jeltzale nagusi batzuek (Jose Antonio Ardanza lehendakariak eta Xabier Arzalluz Euzkadi Buru Batzarreko presidenteak) baietzaren alde egin. Carlos Garaikoetxeak, berriz, kontra egin zuen. Modu harrigarrian, Koalizio Popularrak (eta berarekin batera barnean zituen Alianza Popular edo Nafar Herriaren Batasuna alderdiek), betidanik NATOren aldekoa izandakoa, abstentziora deitu zuen.
 
Hego Euskal Herrian ezezkoak irabazi zuen: Araban, % 59,5ek eman zuten NATOn segitzearen kontrako botoa; Bizkaian, % 64,6 izan ziren; Gipuzkoan, % 68,3; eta Nafarroa Garaian, % 52,7. Oro har, hamar boto paperetik sei baino gehiago izan ziren NATOren aurkakoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mi vida entre las hormigas

***Mi vida entre las hormigas*** 2017an Chema Veiga eta Juan Moya zuzendariek egindako film dokumentala da.

## Sinopsia 
Jorge Martínez Espainiako rock & rollaren historian musikari nabarmenetako bat izan zen. Hainbat taldetan aritu zen, baina batez ere *Ilegales*ekin lortu zuen arrakasta. Dokumentalak bere musika ibilbidea jasotzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arte al Agua! los bacaladeros de Terranova

***Arte al Agua! los bacaladeros de Terranova*** 2017an Olivier van der Zee zuzendariak egindako film dokumentala da.

## Sinopsia 
Espainiako Gerra Zibila amaitu ondoren, ehunka izan ziren Pasaia eta Galiziatik Ozeano Atlantikoa gurutzatu zuten arrantzaleak, Terranova helburu. Hilabeteak ematen zituzten bakailaoa arrantzatzen oso lan baldintza gogorretan. 1950-1970 bakailaoaren arrantzak urrezko urteak bizi izan zituen, 1970. hamarkadan Kanadak debekua ezarri eta milaka arrantzale langabezian gelditu ziren arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Real Uniónen ibilbide historikoa

Real Unión Irungo futbol taldearen ibilbide historikoa.

## Datuak 
2017-18 barne:
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 4
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 10
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 25
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 40
* **Emaitzarik onena**: 6.a (Lehen Mailan, 1929-30an)

## Palmaresa 
### Ligan 
* Lehen maila (0): seigarrena 1929-30 denboraldian.
* Bigarren maila (0): laugarrena 1932-33 denboraldian.
* 2. B mailan (2): 2002-03 eta 2008-09
* Hirugarren mailan (4): 1957-58, 1963-64, 1991-92 eta 1992-93.

### Espainiako Futbol Errege Kopa 
* Txapelduna (4): 1913, 1918, 1924 eta 1927.
* Finalista (1): 1922.

### Euskal Herriko txapelketak 
* Iparraldeko Eskualdeko Txapelketa (1): 1918.
* Gipuzkoako Herrialde Txapelketa (8): 1920, 1921, 1922, 1924, 1926, 1928, 1930 eta 1931.

### Beste txapelketa batzuk 
* Afizionatuen Espainiako futbol txapelketa (2): 1934 eta 1987.
* Espainiako Futbol Federazioaren Kopa (1): 2015.

## Urtez urteko ibilbidea 
## Ikus, gainera 
* Real Unión

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Real Unión taldearen webgune ofiziala
778 - La Chanson de Roland

***778 - La Chanson de Roland*** 2011n Olivier van der Zee zuzendariak egindako film dokumentala da, *Errolanen kantua* inspiratu zuten gertakariei buruzkoa. Dokumentalean hurrengo adituak elkarrizketatu zuten: Alessandro Barbero, Armando Besga Marroquín, Philippe Senac, Isabel Ubieto, Manuel Martín Bueno, Mercedes Unzu, Juan María Martínez Txoperena, Marie-Ange Landais eta Anthony Hunt.

## Sinopsia 
Europako miloi pertsonek *Errolanen kantua* bigarren eskolan ikasi dute, Europako kulturaren herentzian funtsezko atala dena. Baina 1200 urte beranduago han kontatzen diren abenturak eta gero, guzti horatik zer da egia?

## Oharrak 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  VAN DER ZEE, OLIVIER, 2011. 778 - La Chanson de Roland. Trailerra ikusgai hemen: BASQUE DOC. 778 La Chanson de Roland cast Trailer. In: *Youtube [online bideoa]. 2017ko martxoaren 3an argitaratuta. [kusia: 2020-05-01]*
Encierro

***Encierro*** edo ***Encierro 3D: Bull Running in Pamplona*** 2012an Olivier van der Zee zuzendariak egindako film dokumentala da, Iruñeko entzierroari buruzkoa.

## Sinopsia 
Zoramena, indarkeria, izua, tragedia, elkartasuna... dena adierazten dituzte filmaren 3Dko fotogramek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joaquín Trincado

**Joaquín Trincado** (Bilbo, 1961eko azaroaren 20a) bizkaitar zinema zuzendari eta ekoizle da.

Euskal Herriko Unibertsitatean, Informazio zientzietan lizentziatua. Luis Maríasekin, Enrique Urbizurekin eta Ana Murugarrenekin batera Creativideo ekoiztetxea sortu zuen bideoak, film labur komertzialak eta industrialak burutzeko. Gero Blogmedia sortu zuen bere lanak egiteko.

## Filmografia 
### Ekoizlea 
### Zuzendaria 
## Erreferentziak
Europako konstituzioa onartzeko erreferenduma Espainian

**Europako konstituzioa onartzeko erreferenduma** Espainian 2005eko otsailaren 20an egindako erreferenduma izan zen, Europar Batasuneko Konstituzioari buruzkoa.

Espainiar legediaren arabera beharrezkoa izan ez arren, José Luis Rodríguez Zapaterok erreferendum bat egitea erabaki zuen, alde batetik, bere alderdiaren hauteskunde programan gai horri buruzko galdeketa proposatu zuelako eta, bestetik, Espainia Europar Konstituzioa berresten lehendabiziko estatuetakoa izatea nahi zuelako.

Galdera ofiziala honakoa izan zen:

Erroldako 33.563.680 hautesleetatik %42,32ak bozkatu zuen, hau da 14.204.663. Horietatik %81,65a (10.804.464) aldekoa, %18,35a (2.428.409) kontrakoa, %5,98a (849.093) zuria eta %0,86a (122.697) baliogabea izan zen.

## Alderdien jarrera 
## Emaitzak 
### Hego Euskal Herrian 
Hego Euskal Herrian baiezko bozkek gehiegoa osatu zuten, abstentzio handia izanda ere. Hona hemen emaitzak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joaquín Trincado Mateo

**Joaquín Trincado Mateo** (Cintruénigo,  - Buenos Aires, ) nafar idazle espiritista izan zen. 1911n EME de la CU (Escuela Magnético-Espiritual de la Comuna Universal) izeneko erakundea sortu zuen Argentinan. 1932an Santiago del Esteroko probintzian kolonia bat eratu zuen, egun oraindik 25 familia dituena.

## Lanak 
* *Conócete a ti mismo*
* *Los extremos se tocan*
* *Cuestionario espírita*
* *Discurso del obispo Strossmayer*
* *Buscando a Dios y Asiento del Dios Amor*
* *Filosofía austera racional*
* *Los cinco amores*
* *Profilaxis de la vida*
* *Jesús hombre no dios*
* *La verdadera vida de María de Jericó*
* *La revolución de México y el crimen de Norteamérica*
* *Magnetismo en su origen*
* *Primer rayo de luz*
* *Filosofía enciclopédica universal*
* *Alfaquí vademécum*
* *Tercera etapa*
* *Código de amor*
* *Espiritismo estudiado*
* *Historia verdadera de María de Nazareth*
* *El Espiritismo en su asiento*
* *Código de Amor Universal*
Olivier van der Zee

**Olivier van der Zee** (Amsterdam, 1969) herbeheretar zinema zuzendari eta gidoilaria da, dokumentalak egiten dituena.

## Filmografia 
* *778 - La Chanson de Roland* (2011)
* *Encierro* (2012)
* *Arte al Agua! los bacaladeros de Terranova* (2017)

## Erreferentziak
Elkarrekin-Together

***Elkarrekin-Together*** 2017an Pablo Iraburu, Migueltxo Molina eta Igor Otxoa zuzendariek egindako film dokumentala da. Donostiako Zinemaldian estreinatu zuten.

## Sinopsia 
Maineko kostaldean dagoen uharte ñimiño batean, Xabier Agotek zuzendutako euskal arkeologo talde txiki bat zerbaiten bila ari da: XV. mendearen erdialdean arrantzale europarren eta bertako amerindiarren arteko bizikidetza baketsu eta iraunkorraren inguruko dokumentazioa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maha Vajiralongkorn

**Maha Vajiralongkorn**, **Rama X.a** (Bangkok, 1952ko uztailaren 28a) Thailandiako erregea da 2016tik.
Bhumibol Adulyadej erregearen seme gizon bakarra, bere heriotzaren ondoren tronuan oinordeko izan zitzaion.
2019ko maiatzaren 4an koroatu zen.

thumb|Rama X.ren koroatzea 2019an

## Genealogia
Khertvisi gaztelua

**Khertvisi gaztelua** () gaur egun erortzeko zorian dagoen Georgiako gotorlekurik zaharrenetako bat da, georgiar feudalismo garai osoan indarrean egon zena. Georgia hegoaldean dago, Meskhetiko eskualde historikoan, gaur egun Samtskhe-Javakhetiko eskualdean. Lehen gotorlekua K.a. II. mendean eraiki zen. Eliza 985. urtean eraiki zuten eta egungo harresiak 1354koak dira. Elezaharraren arabera, Khertvisi gaztelua Alexandro Handiak suntsitu zuen. X. eta XI. mendeetan Meskhetiko eskualdearen erdigunea zen.

## Irudi galeria 

File:Fortress of Khertvisi.jpg|Gaztelua
File:Forteresse Khertvisi.jpg|Inguruko paisaia
File:Khertvisi fort.jpg|Harresia
File:Fortress of Khertvisi1 (edited).jpg|

## Kanpo estekak
Getxoko Arenasen ibilbide historikoa

Getxoko Arenas futbol taldearen ibilbide historikoa.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 7
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 6
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 6
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 4
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 59
* **Emaitzarik onena**: 3. (Lehenengo Maila, 29-30 denboraldia)

## Palmaresa 
### Ligan 
* Lehen maila (0): hirugarrena 1929-30 denboraldian.
* Bigarren maila (0): bigarrena 1935-36 denboraldian.
* 2. B mailan (0): zortzigarrena 2015-16 denbiraldian.
* Hirugarren Maila (3): 1946, 1947, 1960

### Espainiako Futbol Errege Kopa 
** Txapelduna (1): 1919
** Finalista (3): 1917, 1925, 1927

### Euskal Herriko txapelketak 
* Iparraldeko Txapelketa / Bizkaiko Txapelketa (5): 1917, 1919, 1922, 1925, 1927
* Euskal Kopa (1): 1936

## Urtez urteko ibilbidea 
## Ikus, gainera 
* Getxoko Arenas

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Getxoko Arenas taldearen webgune ofiziala
Joseba B. Lenoir

**Joseba B. Lenoir** (izenez **Joseba Baleztena**) 1984an jaiotako Berako musikaria da, gitarra jotzailea eta abeslaria.

## Ibilbidea 
Herriko SextySexers taldean hasi zen gitarra jotzen *ElectricChild* izenarekin eta hiru diska plazaratu zituen taldeak. 2009tik aurrera beste talde batzuetan hartu du parte, hala nola: Willis Drummond, Izaki Gardenak eta Mugaldekoak, besteak beste. Saioa Garin-ekin batera *Matrioska heart* diska ere egin zuen.

2012an bakarkako bideari ekin zion eta dagoeneko disko batzuk atera ditu.

## Diskografia 
### SextySexers 
* *Iluntze berri baten bila* (2006, Gaztelupeko Hotsak)
* *Urkamendi blues* (2007, Gaztelupeko Hotsak)
* *Hero mantra* (2009, Volcom Entertainment)
### Saioa 
* *Matrioska heart* (2008, Moonpalace Records)
### Izaki Gardenak 
* *Itsasargiak* (2012, Oihuka)
* *Amaieratik hasi* (2013, Oihuka)
* *Elkar Estudioa Sesioak* (2014, Elkar)
### Willis Drummond 
* *Tabula Rasa* (2016, Tabula Rasa)

### Bakarka 
* *Hala Bedi Sessions* (2012, autoekoizpena) - 3 abesti
* *Instroak Vol. 1* (2012, autoekoizpena)
* *Inside Instroak* (2012, autoekoizpena) - EP-a
* *Instroak Vol. 2* (2013, Gaztelupeko Hotsak)
* *Tenpesta* (2013, Gaztelupeko Hotsak) - EP-a
* *Elkar Estudioa Sesioak* (2015, Elkar)
* *Eguzkiari begietara so* (2016, autoekoizpena)
* *Haiek izorra nahi naute / Kantu odolustuen bluesa* (2018, autoekoizpena) - singlea
* *Instroak Vol. 3* (2019, Erraia Diskoak / Forbidden Colours)

## Ikus, gainera 
* J. B. Lenoir

## Erreferentziak
Bakhtrioni

**Bakhtrioni** (), Georgiako ekialdeko Kakhetiko eskualdean erortzeko zorian dagoen XVII. mendeko gotorlekua da, Alazani ibaiaren ezkerraldeko ertzean, Ilto ibaiaren ondoan. Gotorlekua Irango Safavi dinastiaren postu aurreratu bat izan zen 1650ko hamarkadan, Georgiako matxinatuek harrapatu eta suntsitu zuten arte. Gotorlekuaren hondakin gutxi batzuk baino ez dira iraun. Bakhtrioni izena antzinako Bakhtriani herrixkatik dator, zeinetik hurbil 1650ko hamarkadan eraiki zuten gotorlekua.

## Kanpo estekak
Birtvisi gaztelua

**Birtvisi gaztelua** () Kvemo Kartliko (Georgia) eskualdean erortzeko zorian dagoen Erdi Aroko gotorlekua da, Algeti ibaiko arroilako kareharrizko malkarretan kokatua. Gaur egun, Tetritsqaro udalerriaren mugen barruan dago, Algeti parke nazionalaren ondoan, Tbilisi hiriburuko hego-mendebaldean.

Birtvisi da, batez ere, 1 kilometro koadroko harkaitzezko gotorleku natural bat, harresiek eta dorreek babestuta. Horien artean, nabariena Sheupovari ("setatia") da, inguruko arrokarik gorenean dagoena. Hainbat egitura osagarri, akueduktu bat barne, zutik iraun dute.

## Kanpo estekak