María de la Encarnación Rigada Ramón

**María Encarnación de la Rigada y Ramón** (Cádiz, Andaluzia, 1863ko martxoaren 25a – Madril edo Vichy, 1930eko irailaren 18a) cadiztar matematikaria, pedagogoa, idazlea eta kazetaria izan zen. Haurrak Babesteko eta Hezkuntza Bereziko legeak bultzatu zituen. Espainiako Matematikako Errege Elkartearen sortzaileetako bat izan zen.

## Biografia 
María de la Encarnación Rigada Ramón Cadizen jaio zen, euskal eta galiziar jatorriko familia aberats baten barruan. Manuel de la Rigada Leal, armadako lehendakariordea, eta Cecilia Ramón Pérez zituen guraso. Irakasle-ikasketak egin zituen Madrilgo Irakasleen Eskola Normal Zentralean. 1880an, maistra elemental titulua lortu zuen kalifikazio gorenekin.

Ez dago 1930ean gertatutako heriotzaren lekuari buruzko aipamen zehatzik, iturri batzuek Madril aipatzen dute, eta beste batzuek; ostera, hala nola María del Carmen Colmenar Orzaes Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko ikertzaileak, Vichyn (Frantzia) kokatzen dute bere ikerketetan, 1930eko *Pro-Infantia* aldizkarian (279-282) argitaratutako artikulu batean aurkitutako erreferentziarengatik.

### Ibilbide profesionala 
Karrera amaitzean, María Encarnación Madrilgo Maisu-maistren Eskola Normal Zentraleko bitarteko irakasle laguntzaile izendatu zuten, eta bertan zientzia eta letretako eskola orokorrak eman zituen. 1896an, goi-mailako irakasle izendatu zuten. Matematikazale amorratua izan zen eta urte horretan bertan argitaratu zuen bere lehen lana: *Aritmética elemental*. Askotan argitaratu zituen aldizkari eta buletinetan, hala nola *La España moderna, Revista Unión Iberoamericana* edo *Pro infancia* argitalpenetan. 1901ean, Madrileko Eskola Normal Zentraleko Zientzien ataleko irakaslea izan zen.

Maisu-maistren talde batekin batera, 1904an Filosofia eta Letretako Fakultateko Goi Mailako Pedagogia irakasgaian Manuel Bartolmé Cossío irakaslearekin matrikulatu zen, eta beste zazpi urtez Madrilgo Ateneoko Goi Eskolan aplikatutako Matematika purua eta Matematika aplikatuko ikastaroak jarraitu zituen.

1910ean, Valentzian saritu zuten matematikaren irakaskuntzan egindako lanarengatik.

## Haurren babesa 
Gizarte-gaiez arduratuta, emakumeek eta haurrek elikadura eta higiene egokia izateko zituzten eskubideak defendatu zituen. María Encarnación de la Rigada Ramón pedagogia, pediatria, demografia eta higieneari buruzko kongresu eta foroetan aritu eta defendatu zituen bere proiektuak. 

Eskola-kantina izenekoen sorreran, ezgaitasuna zuten pertsonen hezkuntzan eta haurren eskekotasuna erauztean buru izan zen. 1905ean *Real Sociedad Fundadora del Colegio para Huérfanos y Pensionistas del Magisterio Español*, eta 1914an *Patronato Nacional de Sordomudos, Ciegos y Anormales* delakoen kide izan zen. Denboraldi labur batez Bartzelonara eraman zuten. 1917tik 1922ra Madrilgo Maisuen Eskola Normal Zentrala zuzendu zuen.

## Argitalpen aipagarriak 
1896. urtean, Mercedes Tellaren laguntzarekin, *Aritmética elemental* lana argitaratu zuen, Espainiako eta Itsasoz haraindiko Eskola Normaletarako Instrukzio Publikoaren Errege Kontseiluak gomendatutako testuliburua. 1908tik 1917ra hainbat artikulu argitaratu zituen eta Gaceta de Enseñanza Pública y Bellas Artes egunkari profesionalaren jabe eta zuzendaria izan zen.

1916an *Paidotecnia, especialmente en lo que se refiere a los niños anormales* argitaratu zuen, 1915ean Patronatu Nazionalean emandako «Anormalen pedagogia» ikastaroan oinarrituta. Liburu hori «ezohiko» kontzeptuaren barruan sartzen ziren pertsonen hezkuntzari buruzko pedagogo eta irakasleen «ezinbesteko eskuliburu»tzat hartu zen denbora askoan: «egokitu gabeak, anormalak, urritasun organiko edo mental eta anormal sakonen ondorioz».

1924an Aritmetikaren bigarren liburukia argitaratu zuen eta 1928an *Psicología especial del niño izenekoa.*

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1910. urtean, Valentzian saritu zuten matematikaren irakaskuntzan egindako lanarengatik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak