Mercedes Maroto-Valer

**Maria Mercedes Maroto-Valer** (Gasteiz, Araba, ) arabar ingeniari kimikoa da. Kimika eta Ingurugiro-ingeniaritzako irakaslea da eta Nottinghameko Unibertsitateko Karbonoa Gordetzeko eta Atzemateko Berrikuntza Zentroko (CICCS) arduraduna da. Gainera, ikerketa-talde bat zuzentzen du eta karbono dioxidoa gas natural bihurtzeko prozesua asmatu dute.

## Biografia 
Gasteizen jaio zen 1971n. San Martin eta San Viator ikastetxeetan ikasi zuen. Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU) Ingeniaritza Kimikoa ikasi zuen eta Eskoziako Strathclyde Unibertsitatean doktoratu zen.

### Ibilbide profesionala 
Estatu Batuetan zazpi urtez lan egin ondoren, Europara itzuli zen, ikerketa eta irakaskuntza lanarekin jarraitzeko.

"Champion" da, eta Erresuma Batuko Industriaren Deskarbonizazioari buruzko Berrikuntza eta Ikerketa Zentroko (IDRIC) zuzendaria. Ikerketa zentro honen helburuak dira: Erresuma Batuko industria talde handienen emisio garbirako trantsizioa bizkortzea eta munduko emisio garbirik gabeko lehen industria taldea sortzea. 

Hilt-Watt Unibertsitateko errektoreordea da (Jasangarritasun Globala), iraunkortasunean aldaketa globalak  eta erakundetan eragiten ditu, Nazio Batuen Garapen Jasangarrirako Helburuak lortzeko eragina du eta bazkideekin lan egiten du karbonoa murrizteko helburu globalak lortzeko. Halaber, Heriot-Watt Unibertsitateko Karbono Disoluzioen Ikerketa Zentroko (RCCS) zuzendaria da, eta bertan Robert Buchan katedra betetzen du Energia Jasangarriaren Ingeniaritzan (RCCS). 

Bere ibilbidean  landu ditu Energia-sistemak, karbono dioxidoa (CCUS) atzitzea eta biltegiratzea, hidrogeno-teknologiak eta karbono gutxiko erregaiak integratzea. Bere lanak hainbat sari eta aipamen jaso ditu, 2009ko Philip Leverhulme Ingeniaritza Saria barne.

Royal Society of Chemistry-ko kidea da (FRSC, 2008), Institute of Chemical Engineers-eko kidea (FIChemE, 2013), *Royal Society of* Edimburgh-eko kidea (FRSE, 2015), *Royal Society for the encouragement of* *Energy*, Manufactures and Commerce (FRSA, 2016) eta *Energy Institute-ko*  kidea (FEI, 2020).

Bostehun eta berrogeita hamar argitalpen baino gehiago ditu.Lidergo-postuak bete ditu sozietate profesionaletan eta argitalpen-kontseiluetan, baita ere Nazio Batuetako idazkari nagusiaren babespean dagoen Trantsizio Energetikorako Ingeniarien Kontseiluan (CEET) duen zeregina barne, 

## Sariak eta aintzatespenak 
Nazioarteko sari eta aintzatespen ugari jaso ditu, besteak beste:

* 2025ean, Britaniar Imperioeren Ordenaren domina,energi kontsumo urriko teknologietan egindako ekarpenarengatik. Ohore hau Commonwealth elkartearen barruan berebiziko ekarpenak egiten dituzten pertsonei ematen zaie**.**

* 2024 Arabako Domina, “bere ibilbide osoan transmititu dituen balio pertsonal eta profesionalengatik, politika zientifiko, industrial eta baita ekonomiko berrien garapenean zuzenean eraginez”.
* 2021 Disruptoreak + Berritzaileak Ikertzeko Proiektu Onenaren Saria. Energia deskarbonizatzeko egindako lana aintzatesten du, batez ere industria-sektoreetan.
* 2021 ACES-Margarita Salas Saria. Nazioartean inpaktu handia duten espainiar nazionalitateko ikertzaileek egindako lana aintzatesten duena, eta gizarte-aurrerapenari modu eredugarrian eta berebizikoan  laguntzen dion saria da.
* 2020 WES Top 50 Women in Engineering (WE50). Jasangarritasunean eta munduaren konfigurazioan lortutako aparteko lorpenengatik.
* 2019 Emakume Eskoziarren Saria, zientzia eta teknologiari eskainitako zerbitzuengatik.
* 2019 Garraioaren berrikuntzaren IET Saria eta IET Saria Jasangarritasuna eta Ingurumen Inpaktu kategorian, karbono-emisio txikiko hegazkinetarako erregaia sortzeagatik, CO 2 eta biomasaren ko-balorizaziotik abiatuta teknologia berritzaileak integratuz.
* 2019 IET Highly Commended saria, Informatika Jasangarriaren bidezko Informazio Teknologia kategorian, hozketaren eta energia berritzaileen sorkuntzaren bidez.
* 2019 British Airways: Future of Fuels finalista: etorkizuneko abiaziorako erregai jasangarriak garatzeko erronka.
* 2019 Delft-eko Unibertsitate Teknikoan, Ohorezko doktoretza, , energia-sistemen pentsamenduan duen lidergo akademiko globalagatik eta karbono-emisio baxuko energia-sistemetan, karbonoa atzitzen eta biltegiratzen eta eguzki-erregaiak erabiltzen egindako lan bikainagatik.
* 2017an, IChemE Global Awards-etako finalista izan zen, bertan aintzatestzen zen  datu-zentro globalen sektorean energia-kontsumoa azkar hazten ari den sektorean murrizteko lankidetza-proiektua .
* 2013 Hong Kongeko Unibertsitateko Mong Sari Nagusia, Hong Kongeko Unibertsitateak emana.
* 2011 Royal Society of Chemistry: Ingurumenaren, iraunkortasunaren eta energiaren arloko lasterketa goiztiarraren saria, karbonoa atzematearen eta biltegiratzearen arloan egindako ikerketarengatik.
* 2005eko saria, errauts hegalarietan erre gabeko karbonoan egindako garapen berritzaileengatik, Estatu Batuetako Energia Saileko Energia Teknologiako Laborategi Nazionalak (NETL) ingeniaritza-ikerketan eta garapenean egindako lorpen eredugarriengatik.
* 1996 R saria.A. Glenn, American Chemstry Society-ko Erregaien Kimika Dibisioko artikulurik onenari..Orlandon egindako bileran ikertu zuten, baheketa-prozesuek koke bihur daitezkeen ikatzen propietateetan altzairua ekoizteko duten eragina.
* 1997 Ritchie saria, Strathclydeko Unibertsitateko Kimika Saileko doktore tesi onenari.
* 1993 ICI Chemical & Polymers Group-eko Andersonian Centenario saria Strathclydeko Unibertsitateko Kimika Aplikatuko ikasle onenari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak