open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Bujanda)

**Andre Mariaren Jasokundearen eliza** Bujanda herriko parrokia-eliza da, Kanpezu udalerrian.

## Eraikina 
Portikoak erdi-puntuko arkua du, eta itxita dago burdinazko erreja baten bidez. Portadak arku zorrotz eta tolestua du (XIII. mendekoa). Errektangulu-itxurako oinplanoa du elizak, lau zatitan banatuta eta ganga nerbioduna. Baliteke lehen zatia eta presbiterioa aurreneko elizaren arrastoak izatea, hurrengo bi zatiak 1620. urtean gehitu zituztelarik.

Kanpandorrea barrokoa da, XVII. eta XVIII. mende bitartean egin zuten. Bi atal ditu, eta bigarrenak oktogono-itxura du kanpaiengatik; kupula erdi-esferikoa dago dorrearen goialdean.

Plazatxo bat dago elizaren ondoan *kanposantua* esaten diotena, hilerritarako erabiliko baitzen.

## Barrualdea 
Pedro de Arenalde arkitektoak eta Francisco de Jiménez eskultoreak egin zuten erretaula nagusiak (XVIII. mendekoa). XVII. mendeko sagrario bikaina ere du elizak. Erretaularen erdian, aingeruz inguratuta, Andre Mariaren Jasokundearen eskultura nagusitzen da. Alboetan, San Antonio eta San Josefen irudiak. Goialdean, Kalbarioa eta aingeruak apaingarri dituzten pilastrak.

### San Fausto ustelgabea 
XVIII. mendearen hasierako hesia duen aldare erlikitegi batek San Fausto Nekazariaren gorpu ustelgabea gordetzen duen ontzia dago. Kondairaren arabera, San Fausto Katalunian hil zen 600. urtearen inguruan, baina haren aginduak betez, gorpua asto baten gainera igo zuten, eta astoak eraman zuen Bujandaraino: herriko aldapetan, hiru aldiz belaunikatu zen astoa, eta hirugarrenaren tokian, 21. mendean gurutze batek markatzen duen tokian, hantxe geratu zen santuaren gorpua, eta bertan eraiki zen eliza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cad Goddeu

***Cad Goddeu*** (, ) Galesko Erdi Aroko poema bat da, *Taliesinen Liburua* izeneko XIV. mendeko eskuizkribuan gorde dena. Poemak Gwydion azti legendarioari buruz hitz egiten du, honek basoko zuhaitzak bizidun bilakatzen dituenean bere armadaren alde borrokatzeko. Poema ezaguna da bere sinbolismo ilunagatik, eta bere inguruan sortu diren interpretazio guztien ondorioz.

## Kanpo estekak
Edita Gruberová

**Edita Gruberová** (Bratislava, 1946ko abenduaren 23a - Zürich, 2021eko urriaren 18a) eslovakiar opera abeslaria izan zen.

Bratislavako Kontserbatorian ikasi zuen. 1968an egin zuen debuta Rossinaren paperarekin Sevillako bizarginean. 1969an Vienako Estatu Operan *Txirula magikoa* operaren Gaueko Erreginaren papera abestu zuen. Txekoslovakia komunista utzi eta Vienan geratzea erabaki zuen. Bere soprano ahotsarekin nazioarteko arrakasta izan zuen "Gaueko Erregina" edo "Zerbinetta", *Ariadne auf Naxos* operan paperekin. Bel cantoko paperetan ere aritu zen (Lucia *Lucia di Lammermoor*-en, Elvira *I puiritani*-n, Elisabetta *Roberto Devereux*-en. Bere azken opera-emanaldia 2019ko martxoan izan zen eta kontzertuetan eta irakaskuntzan aritu zen.
Palaçuolo

**Palaçuolo** (; ) Portugalgo ipar-ekialdeko freguesia bat da, Miranda do Douro udalerrikoa. 50,14 kilometro koadro ditu, eta 571 biztanle zituen 2011n (dentsitatea: 11 biztanle / km²).

Freguesiak bi herri biltzen ditu:

* Palaçuolo
* Prado Gatão

## Ekonomia 
Palaçuolok industria jarduera du, artisau produktuetan oinarrituta (hala nola labanak eta pipak). Oso urrunera ere esportatzen ditu produktu horiek, hala nola Zeelanda Berrira.

Herriko ia 600 biztanleen zati handi bat mahai-tresnak fabrikatzetik eta upelgintzatik bizi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Miranda do Douron, 150 urte daramatza poltsiko labanak ekoizten dituen fabrika batean, Lusa, Publico, 2020ko urtarrilaren 27a
Turno de oficio

**Turno de oficio** () espainiar telesail dramatikoa izan zen, B.M.G. Filmsek Televisión Españolarako sortua.

## Sinopsia 
Telesailak 1980ko hamarkadako Madrilgo justiziaren eta delinkuentziaren munduaren koadro errealista bat irudikatzen du. Protagonistak adin desberdinetako hiru abokatu dira, ofiziozko txandan baliabiderik gabeko pertsonentzako doako ordezkaritza juridikoaren zerbitzua eginez lan egiten dutenak. Cosimo familia oneko gaztea da, notariotzarako oposizioak prestatzen dituena. Gau batean, borroka batean sartu eta atxilotu egiten dute. Guardiako epaitegian ezagutuko du Chepa, abokatu beteranoa, oposizioetatik alde egin eta abokatu gisa aritzeko konbentzitzen duena.

## Aktoreak 
* Juan Luis Galiardo: Juan Luis Funes 'El Chepa'
* Carmen Elías: Eva
* Juan Echanove: Cosme
* Irene Gutiérrez Caba: Doña Marina

## Kanpo estekak
Moonshine

[thumb |*Kentucky Moonshine gizona*, karikatura honek [Kentuckyko legezkanpoko destilatzaile baten bizitzaren eszenak islatzen dira.]]
**Moonshine**, alkohol graduazio handiko eta legezkanpoko pattar destilazio eta ekoizpenak jasotzen duen ingelesezko izendapena da. 

Orokorrean AEBetan agintaritza eta poliziengandik ezkutuan whiskeya ekoizpen jarduerak jasotzen duen izendapen historikoa edo usadiozkoa da. Izendapena Apalatxe mendietako pattar kontrabandistek (*moonrakers*) sortua izan zen, pattarra *"ilargipean"* eta sekretuki burutzen baitzen.

Ingelesez jarduera honek honako beste izendapenak ere jasotzen ditu: *mountain dew**, **choop**, **hooch**, **homebrew**, **mulekick**, **shine**, **white lightning**, **white/corn liquor**, **white/corn whiskey**, **pass around**, **firewater, bootleg*'.

## Kanpo estekak
Kevin McDowell

**Kevin McDowell** (1992ko abuztuaren 1a) estatubatuar triatleta profesionala da. Gaur egun Colorado Springs-en bizi eta entrenatzen du, Coloradon.

McDowell Park Ridge-n (Illinois) Chicagoko ipar-mendebaldeko auzoan jaio zen eta inguruko Mount Prospect-en hazi zen sei urte bete zituen arte, bere familia Genevara joan zen eta.

2015ean Panamerikar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen bakarka. Errelebo mistoen proban ere parte hartzen du txapelketa ezberdinetan. 2018ko Munduko Txapelketan brontzezko domina lortu zuen proba honetan eta 2020an zilarrezko domina. McDowell 2020ko Tokioko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatuko zela iragarri zuten. Jokoak urtebetez atzeratu ondoren, McDowell seigarren sailkatu zen gizonezkoen triatloi proban 2021eko uztailaren 25ean. Uztailaren 29an, McDowellek zilarrezko domina lortu zuen errelebo mistoen lehen proban, Morgan Pearson, Katie Zaferes eta Taylor Knibb-ekin batera.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikhail Nesterov

**Mikhail Vasilievitx Nesterov** (Ufa, 1862ko maiatzaren 31Greg./maiatzaren 19aJul. - Mosku, 1942ko urriaren 18a) errusiar margolari sinbolista izan zen.

1877an Moskuko Margolaritza, Eskultura eta Arkitektura Eskolan sartu zen. Pavel Sorokin, Ilarion Prianixnikov eta Vasili Perov izan zituen irakasle. 1879an erakusketetan parte hartzen hasi zen eta handik bi urtera Arte Ederren Akademia Inperialean sartu zen. Moskura itzuli zenean, Alexei Savrasoven lezioak jaso zituen.

Bere lehen arrakasta "Ermitaua" izeneko margolanarekin iritsi zen. Salmentako diruarekin Europan zehar bidaiatu ahal izan zuen.
thumb|185px|left|Ermitaua

Kieveko San Volodimir katedralaren dekorazioan parte hartu zuen, horma-irudiak eta ikonoak eginez. Beste erlijio-enkargu batzuk ere egin zituen. Abastumamiko Aleksandr Nevski elizan eta Moskuko Marfo-Marinski komentuan lan egin zuen.
thumb|175px|Deikundea, Marfo-Marinski komentua.

1905eko Errusiako Iraultzaren ondoren, Errusiar Herriaren Batasunarekin bat egin zuen, eskuin muturreko alderdi nazionalistarekin eta tsarraren aldekoarekin. Komunismoaren garaipenaren ondoren, margolaritza erlijiosoa utzi eta erretratuak margotzen aritu zen. 1938ko Purga Handian bere suhia exekutatu zuten eta alaba espetxeratu egin zuten. Bera bi astez egon zen kartzelan. 1941ean Stalin saria jaso zuen Ivan Pavloven erretratuagatik.

## Iruditegia 

Nesterov SaintRussia.JPG|*Rus Santua*, 1901–06
Mikhail Nesterov 002.jpg|*Beloaren zeremonia*, 1897–98
Mikhail Nesterov 005.jpeg|*Maitasun-edabea*, 1888
Mikhail Nesterov 001.jpg|*Bartolome gaztearen ikuskaria*, 1889-1890
Mikhail Nesterov 045.jpg|*Volga baino haratago*, 1905
Nesterov Florensky Bulgakov.jpg|*Filosofoak*, 1917 (Pavel Florenski eta Sergei Bulgakov)
Leo Tolstoy by Nesterov.jpg|*Tolstoi*, 1906 (Lev Tolstoi)
Mikhail Nesterov 026.jpeg|*Hiru gizon zahar azeri batekin*, 1914
NesterovMV NaRusi206x483GTG.jpg|'*Rusen. Heriaren arima*, 1916.
Mikhail Nesterov 024.jpeg|*Yekaterina Petrovna Nesterova*, 1905
Mikhail Nesterov 004.jpg|Olga Nesterova, 1906
1917 Nesterow Erzbischof Antonius anagoria.JPG| Antonio Artzapezpikua, 1917
Mikhail Nesterov, Portrait of Ivan Ilyin.jpg|Ivan Ilyin, 1921-22
Ivan Pavlov by M.Nesterov (1930).jpg|Ivan Pavlov, 1930

## Kanpo estekak
Thomas Browne

**Thomas Browne** (Londres, 1605eko urriaren 19a - Norwich, 1682ko urriaren 19a) ingeles sendagile eta polimata izan zen.

Oxford Unibertsitatean ikasi zuen eta ondoren Medikunta ikasi zuen Padua, Paris eta Leiden Unibertsitateetan. 1637an Norwichen kokatu zen eta han medikuntza praktikatu zuen hil arte.

Bere idazkiek hainbat gai jorratu zituzten, hala nola zientzia, medikuntza, erlijioa eta esoterismoa. Mundu naturalarekiko jakin-mina agertu zuen, Francis Baconen iraultza zientifikoaren eraginez eta iturri klasiko eta biblikoek eraginda.

## Lanak 
:**Religio Medici* (1643)
:**Pseudodoxia Epidemica* (1646–72)
:**Hydriotaphia, Urn Burial* (1658)
:**The Garden of Cyrus* (1658)
:**A Letter to a Friend* (1656; pub. 1690)
:**Christian Morals* (1670s; pub. 1716)
:**Musaeum Clausum* Tract 13 from Miscellaneous Tracts first pub. 1684

## Kanpo estekak
Taylor Knibb

**Taylor Knibb** (1998ko otsailaren 14a) triatleta estatubatuarra da. 2021ean Tokion ospatutako 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan emakumezkoen proban hamaseigarren izan zen. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errelebo mistoen proban ere parte hartu zuen, zilarrezko domina irabaziz gainera Morgan Pearson, Katie Zaferes eta Kevin McDowell-ekin batera. Knibb AEBetako triatloi olinpikoko taldean sailkatu den emakumerik gazteena da. Knibb-ek Olinpiar taldeko postua 2021eko maiatzaren 15ean eskuratu zuen, Yokohoman, Japonian , 2021eko Munduko Triatloi Txapelketako Seriean urrea irabazi ondoren. 2021ean Munduko Triatloi Txapelketan zilarrezko domina lortu zuen Edmonton hirian, Kanadan. Urte berean, Munduko Ironman 70.3 Txapelketan brontzezko domina lortu zuen.

Knibb ume zela hasi zen triatloietan parte hartzen, bere ama Leslie Knibb Ironman triatloian lehiatzen ikustean inspiratuta. 2017an sartu zen selekzioarekin, eta taldeko atleta gazteena izaten jarraitzen du. 

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen errelebo mistoen proban.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paradela (Miranda do Douro)

**Paradela** Miranda do Douro udalerriko  fregesia izandakoa da, Portugalen. 13,84 km² azalera eta 165 biztanle ditu (2011). Biztanleria dentsitatea 10,9 hab / km² zen. 2012/2013ko administrazio berrantolaketan,fregesia desagertu,   Ifanes eta Paradelako Fregesien Batasunean integratuta zegoen.

Herri hau Portugalgo muturretako bat da, Portugalgo ekialderago lurraldea baita.  

## Biztanleria 
## Ondarea 
* Paradelako parrokia-eliza;
* Jasokundeko Andre Mariaren kapera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Paradelako herriko oroitzapenak - Biztanleen testigantzak
Ifanes e Paradela

**Ifanes e Paradela** (ofizialki **União das Freguesias de Ifanes eta Paradela**  ). 2012/2013ko berrantolaketa administratiboan sortu zen,  Ifanes eta Paradela antzinako parrokien agregazioaren ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lakeview Terrace

***Lakeview Terrace***, 2008ko Neil LaBute estatubatuarrak zuzendutako thriller film bat da. Samuel L. Jackson, Patrick Wilson eta Kerry Washington aktoreek antzeztu zuten. Izenburua filma girotua dagoen Los Angeles hiriko Lake View Terrace auzunetik datorkio.

Argumentuak *Unlawful Entry* (1992) filmakoaren antza du.

## Argumentua 
AEB, Los Angeles hiria, Chris Mattson (Patrick Wilson) eta Lisa Mattson (Kerry Washington) senar-emazte gazteak Lake View Terrace auzuneko bere ametsetako texean bizitzen jarri dira. Baina lasterrera bere auzolagunetako bat den Abel Turner (Samuel L. Jackson) polizia, aita ezkongabe eta zorrotzak bikotea bertara etortzea ez duela batere gogoko eta haren burua auzoko zaindaritzat duela ohartuko dira. Ustez, hasieran ezer bereziagatik ez dela pentsatzen duten arren, Abel senar-emazteei jazarpena egiten hasiko da, ta azkenean haren jazarpena bikotea arraza ezberdinekoa izatea ez onartzearen ondoriozko arrazakeriarengatik dela jabetuko dira.

## Aktoreak 
* Patrick Wilson: Chris Mattson
* Samuel L. Jackson: Abel Turner ofiziala
* Kerry Washington: Lisa Mattson
* Jaishon Fisher: Marcus Turner
* Regine Nehy: Celia Turner
* Jay Hernandez: Javier Villareal detektibea
* Keith Loneker: Clarence Darlington
* Ron Glass: Harold Perreau
* Caleeb Pinkett: Damon Richards
* Justin Chambers: Donnie Eaton
* Lynn Chen: Eden
* Dale Godboldo: Dale
* Robert Pine: Wentworth kapitaina
* Bitsie Tulloch: Nadine
* Eva LaRue: Morgada tenientea
* Vanessa Bell Calloway: Izeba Dorrie
* Robert Dahey: Jung Lee Pak
* Ho-Jung: Sang Hee Pak

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
No Way Out (1987ko filma)

***No Way Out*** (euskaraz *Irtenbiderik Ez*), 1987ko Roger Donaldson zeelandaberriarrak zuzendutako politika thriller film bat da. 

Kenneth Fearing idazlearen *The Big Clock* (1946, "Erloju Handia") eleberrian oinarritua dago, aurrez *The Big Clock* (1948) eta *Police Python 357* (1976) filmeak ere hartan oinarritu ziren. Kevin Costner, Gene Hackman, Will Patton and Sean Young. Howard Duff, George Dzundza, Jason Bernard, Fred Thompson eta Iman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, David Brice (Gene Hackman) senatariak bere Susan Atwell (Sean Young) maitaleak beste maitale bat duela jakitean amorratu eta Susan erailgo du. Eskaldalua ekiditzeko helburuz, Daviden laguntzaile leiala den Scott Pritchardek (Will Patton) hilketaren egilea izatearen susmoak errusiar espioi batean ezartzea lortuko du, eta hura topatzeko Tom Farrell (Kevin Costner) AEBetako Armadako teniente kolonela errekklutatu. Ikerketa aurrera doan heinean, Farrellek mota askotako pistak topatuko ditu, eta denek berau erruduntzen dute. 

## Aktoreak 
* Kevin Costner: Tom Farrell, AEBetako Armadako teniente kolonela
* Gene Hackman: David Brice, AEBetako Segurtasun Idazkaria
* Sean Young: Susan Atwell
* Will Patton: Scott Pritchard, general counsel to Brice
* Howard Duff: Duvall senataria
* George Dzundza as Dr. Sam Hesselman doktorea
* Jason Bernard: Donovan maiorra, CIDeko kidea
* Iman: Nina Beka
* Fred Dalton Thompson: Marshall, CIAko zuzendaria
* Michael Shillo: Schiller

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Lewis Mumford

**Lewis Mumford** (New York, 1895eko urriaren 19a - Armenia, New York, 1990eko urtarrilaren 26a) estatubatuar historialari, soziologo, teknologiaren filosofo eta literatura kritikaria izan zen.

1918an itsas armadara batu zen Lehen Mundu Gerran parte hartzeko eta irrati teknikari izan zen. 1919an *The Dial* egunkari modernistako editore elkartua izan zen eta ondoren arkitektura kritika idatzi zuen *The New Yorker* egunkarian, hogeita hamar urtez.

Sir Patrick Geddes teoriko eskoziarraren eragina jaso zuen eta Victor Branford soziologo britainiarrarekin batera lan egin zuen. Frank Lloyd Wright, Clarence Stein, Frederic Osborn, Edmund N. Bacon eta Vannevar Bushen garaikidea eta laguna izan zen.

## Lanak 
* 1922 &nbsp;*The Story of Utopias*
* 1924 &nbsp;*Sticks and Stones*
* 1926 &nbsp;*Architecture*, American Library Association-ek argitaratua "Reading With a Purpose" sailean
* 1926 &nbsp;*The Golden Day*
* 1929 &nbsp;*Herman Melville*
* 1931 &nbsp;*The Brown Decades: A Study of the Arts in America, 1865–1895*
* "Renewal of Life" series
** 1934 &nbsp;*Technics and Civilization*
** 1938 &nbsp;*The Culture of Cities*
** 1944 &nbsp;*The Condition of Man*
** 1951 &nbsp;*The Conduct of Life*
* 1939 &nbsp;*The City* (filma)
* 1939 &nbsp;*Men Must Act*
* 1940 &nbsp;*Faith for Living*
* 1941 &nbsp;*The South in Architecture*
* 1945 &nbsp;*City Development*
* 1946 &nbsp;*Values for Survival*
* 1952 &nbsp;*Art and Technics*
* 1954 &nbsp;*In the Name of Sanity*
* 1956 &nbsp;*From the Ground Up* (saiakera bilduma)
* 1956 &nbsp;*The Transformations of Man* (New York: Harper and Row)
* 1961 &nbsp;*The City in History* (National Book Award)
* 1963 &nbsp;*The Highway and the City* (saiakera bilduma)
* *The Myth of the Machine* (bi liburuki)
** 1967 &nbsp;*Technics and Human Development*
** 1970 &nbsp;*The Pentagon of Power*
* 1968 &nbsp;*The Urban Prospect* (saiakera bilduma)
* 1979 &nbsp;*My Work and Days: A Personal Chronicle*
* 1982 &nbsp;*Sketches from Life: The Autobiography of Lewis Mumford* (New York: Dial Press)
* 1986 &nbsp;*The Lewis Mumford Reader* (Donald L. Miller, ed.; New York: Pantheon Books)

## Kanpo estekak
Negresco hotela

**Negresco hotela**, frantsesez **Hôtel Negresco**, Frantziako Niza hiriko Ingelesen etorbidean dagoen hotel ospetsu bat da. **Le Chantecler** jatetxearen kokalekua ere bada.

1912an Henri Negrescok (errumanieraz, Henri Negrescu) (1868–1920) eraikiarazi zuen eta haren omenezko izena darama. Eraikina Edouard Jean Niermans arkitektoak diseinatu zuen eta kupula berriz Gustave Eiffelek. Ataria Mediterraneo itsasora begira du.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala (eleanitza)
The Scotsman hotela

**The Scotsman hotela**, ingelesez **The Scotsman Hotel**, Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen hotel bat da, Edinburgheko Hiri Zaharran, North Bridge zubiaren parean eta Royal Mile eta Princes Street etorbideen artean. Izena 1905-2001 artean The Scotsman egunkariaren egoitza izanarengatik datorkio.

1899-1902 artean James Dunn eta James Finlay arkitektoek eraikiarazi zuten, eta 2001ean hotel bilakatua izan zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bellagio (hotela eta kasinoa)

**Bellagio**, AEBetako Las Vegas hirian dagoen luxuzko hotel eta kasinoz osatutako multzoa da, Las Vegas Stripen. 

1998an inauguratua izan zen, aurrez Dunes hotela eta kasinoa zegoen lekuan eraikia izan zelarik.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Isurgailu (hidraulika)

**Isurgailua** deitzen zaio hidraulikan emaria kontrolatzeko edo neurtzeko erabiltzen den elementuari. Emaria kontrolatzeko diseinatzen direnean, isurgailuek isurtze-muga bat sortzen dute, eta ura muta horretatik gora igotzen denean soilik isur dezakete. Emariak neurtzeko erabiltzen direnean, isurtze-mugatik gora dagoen ur-karga neurtu eta balio hori erabiltzen da ibilguan edo ubidean dabilen emaria zehazteko.

## Sailkapena 
Orokorrean, isurgailuak bi multzotan sailkatzen dira  :
* Pareta mehekoak
* Pareta lodikoak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Corry Brokken

**Corry Brokken** (Breda, Herbehereak, 1932ko abenduaren 3a &ndash; 2016ko ekainaren 2a)  herbeheretar abeslaria eta telebista eta irrati esataria izan zen. 1963an eta 1995ean *Edison* saria eman zioten (Grammy sarien baliokide herbeheretarra).

1952an debuta egin zuen Holandako irratian "I Apologize" abestiarekin. Bi urte geroago, bere lehen diskoa kaleratu zuen eta 1956an, bere herrialdeko bigarren ordezkaria izan zen Eurovision Abesti Lehiaketan. "Voorgoed Voorbij" ("Behin betiko bukatu da") abestiak ez zuen garaipena lortu, eta bere posizioa ezezaguna da, abesti irabazlea soilik iragarri baitzen.

Urtebete geroago, 1957ko Eurovision Abesti Lehiaketa irabazi zuen Willy van Hemert-ek konposatutako "Net als toen" ("Orduan bezala") abestiarekin. Bere azken parte hartzea 1958an izan zen "Heel de Wereld" ("Mundu guztia") abestiarekin, bederatzigarren eta azken postua lortu zuen Luxenburgorekin berdinduz.

Édith Piaf abeslari frantsesak ere interpretatutako "Milord" abestiarekin, Herbehereetako arrakasta zerrendako 1. zenbakira iristea lortu zuen 1960an. Abestiaren letra, emagaldu bati buruzkoa, eskandalua izan zen herrialdeko gizarte kontserbadorearentzat.

1961 eta 1972 artean telebista nazionaleko aurkezle gisa garatu zuen bere jardunbidea. 1971n bere azken diskoa argitaratu zuen, *Willem Duys-*ek ekoitzia.

Teach In-en garaipena lortu ondoren, 1976ko Eurovision Abesti Lehiaketa aurkezteaz arduratu zen. Urte horretan bertan, zuzenbide ikasketak hasi zituen, geroago abokatu gisa finkatzeko 1988an Hagan.

1996an musika arloan itzuli zen, hainbat disko argitaratuz gero, eta 1997an Herbehereetako telebotoen berri ematearen arduraduna izan zen Eurovisionen.

70 urte bete ondoren, Corry-k hainbat memoria liburu idatzi zituen, antzerkian antzeztu eta DVD bat editatu zuen.

2008an, Corry Brokkenek iktus bat izan zuen, eta sendatu egin zen.

2009an*,* abeslariak *Encore* izeneko beste liburu autobiografiko bat argitaratu zuen eta bertan bere bizitza milurteko berriko lehen hamarkadan nola izan zen kontatzen zuen.

Brokken 2016ko maiatzaren 30ean hil zen 83 urte zituela.

## Singleak 
* (1956) "Voorgoed voorbij"
* (1957) "Net als toen"
* (1958) "Heel de wereld"

## Filmografia 
* *Jenny* (1958)
* *Redt een kind* (1959)
* *Uit met Maurice Dean* (1968)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Voorgoed voorbij" -en letra (nederlandera eta ingelesa).
* Net als toen letrak (nederlandera eta ingelesa).
* "Heel de Wereld" -en letra (nederlandera eta ingelesa).
San Fausto (argipena)

**San Fausto** izenak hainbat artikulutara eraman gaitzake:

## Santu kristauak 
* **Fausto Nekazaria**, santu mitikoa, Katalunian eta Euskal Herrian gurtua bereziki.
* **Fausto Riezkoa**, 5. mendeko apezpiku eta teologoa, Okzitaniakoa.

Santu hauen artean, Bujandan (Araba) erlikia ustelgabeak dituen Fausto Nekazariarengandik izendatuak dira, adibidez:

* **San Fausto jaiak**, Durangoko jai nagusiak.
* **San Fausto auzoa** Durango, **Fauste** izenez ere ezaguna, non, adibidez Fauste-Landako geltokia dagoen.
***San Fausto eliza (Durango)**
* **San Fausto eliza (Antzin)**
* **San Fausto baseliza (Elorrio)**
* **San Fausto baseliza (Basauri)**

## Beste termino batzuk 
* **San Faustoko mendi-adarrak**, Arabako mendi multzo bat.
***San Fausto errebaleko etxea**, Elorrioko etxe bat.
***San Fausto errebaleko jauregia**, Elorrioko beste etxe bat.

## Ikus halaber 
* **Fausto (argipena)**
The Bachelor (1999ko filma)

***The Bachelor*** (euskaraz *Ezkongabea*), 1999ko Gary Sinyor ingelesak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. *Seven Chances* (1925, *Zazpi Aukera*) filmaren berregokitzapena da, biak ere Roi Cooper Megrue antzezkigilearen *1916ko izenburu berdineko antzezlanean* oinarrituak. Chris O'Donnell, Renée Zellweger, Hal Holbrook, James Cromwell, Artie Lange, Edward Asner, Marley Shelton eta Peter Ustinov aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, San Frantzisko, Jimmie Shannonek (Chris O'Donnell) beti bere bizitzako hiru gauzarik garrantzitsuenak argi eta garbi izan ditu: ezkongabe jarraitzea, ezkongabe jarraitzea eta ezkongabe jarraitzea. Baina Aitona James (Peter Ustinov) hiltzean eta 20 milioi dolarretako herentzia baldintza bakar baten pean lagatzean dena aldatuko da: 33 urte bete aurretik ezkontzea. Une hartantxe 33 urte betetzeko 24 ordu besterik ez zaizkio gelditzen eta Jimmieren neskalagun eta neskalagun ohi guztiek kalabazak emateko ados jarri direla dirudi.

## Aktoreak 
* Chris O'Donnell - Jimmie Shannon
* Renée Zellweger - Anne Arden
* Artie Lange - Marco
* Mariah Carey - Ilana
* Edward Asner - Sid Gluckman
* Hal Holbrook - Roy O'Dell
* James Cromwell - Apaiza
* Marley Shelton - Natalie Arden
* Peter Ustinov - Aitona James Shannon
* Katharine Towne - Monique
* Rebecca Cross - Stacey
* Stacy Edwards - Zoe
* Sarah Silverman - Carolyn
* Jennifer Esposito - Daphne
* Brooke Shields - Buckley Hale-Windsor
* Anastasia Horne - Peppy Boor
* Pat Finn - Bolt

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Charles M. Rice

**Charles Moen Rice** (Sacramento, Kalifornia, 1952ko abuztuaren 25a) estatubatuar birologoa da. 2020ko Medikuntzako Nobel Saria partekatu zuen Harvey J. Alterrekin eta Michael Houghtonekin C hepatitisaren birusaren aurkikuntzagatik.

Zoologia ikasi zuen Kaliforniako Unibertsitatea, Davisen eta biokimika California Institute of Technologyn, eta han RNA birusak ikasi zituen. 1986tik 2001era Washingtongo Unibertsitateko Medikuntza Eskolan lan egin zuen.

Birologiako irakaslea da New Yorkeko Rickefeller Unibertsitatean, Cornell Unibertsitatean eta Washingtongo Unibertsitateko Medikuntza Eskolan.
thumb|upright=1.5|2020ko Medikuntzako Nobel Saria
C hepatitisaren birusarekin egindako lanari esker, txertoa aurkitu zuten.

## Kanpo estekak
Pachyrhinosaurus

***Pachyrhinosaurus*** (grezieraz "sudur lodiko sugandila", Παχυ (*pachy*), lodia; ρινό (*rinó*), sudurra; eta σαυρος (*sauros*), sugandila) iparraldeko Kretazeo Berantiarreko zentrosaurino zeratopsido dinosauroaren genero desagertua da. Amerika. Lehen adibideak Charles M. Sternberg-ek aurkitu zituen Alberta-n, Kanadan, 1946an, eta 1950ean izendatu zituzten. Dozena burezur partzial eta espezie desberdinetako beste hainbat fosil ugari aurkitu dira Alberta eta Alaskan.

## Kanpo estekak
Alibi

**Alibia**, zuzenbide penalean, krimen bat egin den lekutik justifikatutako absentzia da. Beraz, inputatuak ezin du parte-hartze aktiborik izan erruduntasuna zehazteko ezinbesteko elementua den krimenetan. Horregatik, defentsa-modu bat ere bada ordena kriminaleko epaiketetan.

Hitzak latinezko jatorria du:  hitzak «beste lekuetan» esan nahi du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leigh Hunt

**James Henry Leigh Hunt** (Londres, 1784ko urriaren 19a - *ibidem*, 1859ko abuztuaren 28a) ingeles kazetari, kritikari, saiakeragile, itzultzaile eta olerkaria izan zen.

Txikitan Thomas Gray eta William Collinsen mireslea izan zen eta bere bertsoak imitatu zituen. 1801ean argitaratu zituen bere lehen olerkiak, *Juvenilia* izenburupean. Egunkarietarako ere idatzi zuen, eta 1807an antzerki-kritikako liburu bat idatzi zuen.

*The Examiner* printzipio erradikalen egunkari intelektualaren sortzaileetako bat izan zen. Bi urte eman zituen espetxean printze erregeordea kritikatzeagatik. Lord Byron, Thomas Moore, Lord Henry Brougham, eta Charles Lambek espetxean bisitatu zuten. Ondoren, beste hiru egunkari argitaratu zituen: *The Reflector*, *The Indicator* eta *The Companion*.

Hampstead taldearen nukleoa izan zen, "Hunten zirkulua" deitua izan zena. Charles Lamb eta William Hazlitt ere taldean zeuden. John Keats, Percy Bysshe Shelley, Robert Browning eta Alfred Tennyson ezagutarazi zituen.

Keats eta Shelleyrekin adiskidetu zen. 1821ean Italiara joan zen Shelleyren iradokizunez. Hunt Italiara iritsi eta astebetera, Shelley hil egin zen.
[thumb|left|350px|*Shelleyren hileta*, [Louis Édouard Fournierren margolana (1889); Trelawny, Hunt, eta Byron. (Egia esan, Hunt bere zaldi-kotxean geratu zen.)]]
1825ean, Hunt Ingalaterrara itzuli zen, eta finantza-zailtasun handiekin argitaratzen jarraitu zuen.

## Lanak 
* *The Round Table* (1814-1817)
* *Story of Rimini* (1816)
* *Foliage* (1818)
* *Hero and Leander* (1819)
* *Bacchus and Ariadne* (1819)
* *Amyntas, A Tale of the Woods* (1820), Torquato Tassoren *Aminta*ren itzulpena.
* *The Seer, or Common-Places refreshed* (2 pts., 1840–1841)
* Three of the *Canterbury Tales* in *The Poems of Geoffrey Chaucer* modernized (1841)
* *Stories from the Italian Poets* (1846)
* Bildumak: *One Hundred Romances of Real Life* (1843)
* *Selections from Beaumont and Fletcher* (1855)
* *The Book of the Sonnet* (Boston, 1867), S Adams Leerekin batera.

## Kanpo estekak
Nicholas Georgescu-Roegen

**Nicholas Georgescu-Roegen** —jaiotzako izen-deiturez: **Nicolae Georgescu**— (Konstantza, Errumania, 1906ko otsailaren 4a – Nashville, Ameriketako Estatu Batuak, 1994ko urriaren 30a) matematikaria, estatistikaria eta ekonomialaria izan zen. Gaur egun, batez ere 1971ko bere obra nagusigatik da ezaguna eta oraindik ere oso aipatua: *Entropiaren Legea eta Prozesu Ekonomikoa*. Haren arabera, baliabide natural guztiak azkenean agortzen dira jarduera ekonomikoan erabiltzen direnean. Georgescu-Roegenen lana, ekonomiaren paradigmaren sortzailea, erabakigarria izan zen ekonomia ekologikoa azpikategoria akademiko independente gisa ezartzeko.

Pentsamendu ekonomikoaren historian, Georgescu-Roegen izan zen, batzuen ustez, lehen ekonomialaria, Lurreko baliabide mineral guztiak uneren batean agortuko direlako premisari buruz teorizatzen. Bere lan paradigmatikoan, Georgescu-Roegenek argudiatzen du urritasun ekonomikoa errealitate fisikoan sustraituta dagoela; baliabide natural guztiak modu itzulezinean degradatzen direla jarduera ekonomikoan erabiltzen direnean; lurraren karga-ahalmena —hau da, lurrak giza populazioei eta kontsumo-mailei eusteko duen gaitasuna— denbora baten buruan  murriztu egingo direla, jarduera ekonomikoaren eraginez. Bere lan akademikoari datxekion ezkortasun erradikala dela eta, entropiaren kontzeptu fisikoan oinarritua, Georgescu-Roegenen eta haren jarraitzaileen jarrera teorikoari 'entropiaren pesimismoa' deitu zioten.

Gaztetan jaioterrian, hau da Errumanian, Frantziako Sorbonan eta Londresko School of Economics ikastetxean ikasi zuen. Matematika eta estatistika, gehien bat. Gero Georgescu-Roegen Joseph Schumpeterren ikaslea eta babestua izan zen, eta hark erakutsi zion kapitalismoak berezko dituela eboluzio-aldaketa itzulezina eta 'sormenezko suntsiketa'. 

Georgescu-Roegen, Herman Dalyren maisu eta aholkularia izan zen, eta, gero, ekonomia egonkor baten kontzeptua garatu zuen, ekonomiaren bidez (mundu mailakoa) baliabide naturalen fluxuari murrizketa iraunkorrak ezartzeko.

Baliabide naturalen fluxuak modelizaziora eta analisi ekonomikoetara eramatean, Georgescu-Roegenen lana erabakigarria izan zen ekonomia ekologikoa azpikategoria akademiko independente gisa ezartzeko 1980ko hamarkadan:  Gainera, 2000. urte hasieran Frantzian eta Italian sortu zen desazkunde mugimenduak Georgescu-Roegenen figura goraipatu zuen. Azkenean, Georgescu-Roegenek gutxienez hiru belaunalditako pertsonak hezi, eraginpean hartu eta inspiratu zituen, baita gaur egungo aktibistak, ekonomialari ekologistak, are gazteagoak diren desazkunde-antolatzaile eta ekintzaileak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Morgan Pearson

**Morgan Cadwell Pearson** (1993ko irailaren 22a) triatleta profesional estatubatuarra da, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errelebo mistoen proban zilarrezko domina irabazi zuen.

Pearson, New Jerseyko Harding Township- eko New Vernon auzoan hazitakoa, Pearson Delbarton School- eko ikasle gisa hasi zen lehiatzen. J. Michael Pearson Valeant Pharmaceuticals zuzendari nagusi ohiaren semea da.

Pearson krosean eta atletismoan lehiatzen zuen eta Colorado-ko Unibertsitatean ikasi zuen. Gaur egun Boulder-en (Colorado) bizi eta entrenatzen du.

2018an Panamerikar Jokoak irabazi zituen errelebo mistoen proban.

2020ko Munduko Triatloi Txapelketan zilarrezko domina lortu zuen proba mistoan.

Brontzezko domina irabazi zuen 2021eko Munduko Triatloi Txapelketan Yokohaman eta zilarra Leeds-en, eta horri esker 2020ko Udako Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen.

Bertan, beste domin bat irabaztea lortu zuen. Errelebo mistoen proban hain zuzen ere Taylor Knibb, Katie Zaferes eta Kevin McDowell-ekin batera zilarra lortuz. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan proba berean domin berbera lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kinsey (filma)

***Kinsey***, 2004ko Bill Condon estatubatuarrak zuzendutako biografia drama film bat da. Alfred Kinsey (1896-1956) sexologiaren aintzidariaren bizitza islatzen da. Liam Neeson, Laura Linney, Chris O'Donnell, Peter Sarsgaard, Timothy Hutton, John Lithgow, Tim Curry, Oliver Platt eta Dylan Baker aktoreek antzeztu zuten.

Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Laura Linney).

## Argumentua 
1948, Alfred Kinseyren (Liam Neeson) "Sexu portaera gizonan" liburuaren argitalpenak estatubatuar kulturaren historian sekulako iraultza suposatu zuen: ehundaka gizon beren bizitza intimoa berplanteatu eta puritanoegia den gizarteak ezarritako tabuak eta aurreiritziak zalantzan jartzera bultzarazi zituen. Idazlan honek XX. mendeko eztabaida beroenetako bat sortuarazi zuen. Kinsey 1960ko hamarkadako sexu iraultzaren aitatzat jo ohi da.

## Aktoreak 
* Liam Neeson: Alfred Kinsey
* Laura Linney: Clara Bracken McMillen
* Chris O'Donnell: Wardell Pomeroy
* Peter Sarsgaard: Clyde Martin
* Timothy Hutton: Paul Gebhard
* John Lithgow: Alfred Seguine Kinsey
* Tim Curry: Thurman Rice
* Oliver Platt: Herman Wells
* Dylan Baker: Alan Gregg
* William Sadler: Kenneth Braun
* Julianne Nicholson: Alice Martin

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Topa dagigun

***Topa dagigun*** Oskorri taldearen abestia da, Georgiako Suliko doinu herrikoia ren doinua erabiltzen duena. Abestiaren hitzak Jon Sarasuak sortu zituen, aldiz Oskorri taldeak moldatu eta ezagutarazi zuen. Oskorriren abesti oso ezaguna da. 1996an, Getxoko Fadura frontoian, Oskorrik zuzeneko 25 kantu-urte diskoan sartu zuten. Gau ahaztezin hartan Kukubiltxo antzerki-taldeak ere parte hartu zuen, eta luxuzko musikari eta bestelako gonbidatu batzuek ere bai: Martin Carthy, Niko Etxart, Joserra Fernandez, Pedro Guerra, Gwendaleko kide batzuk, Kepa Junkera, Mikel Laboa, Fermin Muguruza, Liam O'Flynn, Ruper Ordorika, Juan Carlos Perez, Albert Pla, Anton Reixa, Jon Sarasua, Joseba Tapia, Patrick Vaillant eta Gabriel Yacoub.
Fitxategi:Oskorri Xabier Zeberio Natxo de Felipe.jpg|Oskorri taldea
Fitxategi:Jon Sarasua bertsolaria 2008an.jpg|Jon Sarasua, hitzen egilea

## Hitzak 
Honela da behin eta berriro errepikatzen den bertsoa:

## Erreferentziak 

## Ikus, gainera 
* Aita-semeak
* Bizkaiko aberatsak
* Euskaldun berriaren balada
* Furra furra
* Gaztelugatxe (abestia)
* Gora ta gora beti
* Insumisioarena
* Ostatuko neskatxaren koplak
* Violetaren martxa

## Kanpo estekak 
* Guretzat (Oskorri) Gabi de la Mazak karaokerako prestatua. Youtube
* Topa dagigun abestia OSKORRI - HAUXE DA DESPEDIDIA - Kontzertua. Oskorriren azken kontzertuan, Elkar argitaletxea, Youtube
Ezinbesteko kasu

**Ezinbestea** betebeharrak ez betetzea justifikatzen duen arrazoia da. Itzuri ezineko gertaera, subjektuaren borondateaz haraindikoa. Garrantzi handia du, zuzenbidean, kalteen erantzukizuna ezartzerakoan.

Adibidez, enpresa batek ezinbesteko arrazoiengatik zerbitzu bat eskaintzen ez duenean, kalteak ordaintzea saihets dezake, ez baitago bere esku saihestea. Ezinbesteko kasu bat egoteak kontratu bateko alde bat edo biak kontratuan dituzten betebeharretatik askatzen ditu normalean.

Kanpoan geratzen dira saihestu ez baina aurreikusi ezin diren kausak, ezusteko kasu deituak, eta zabarkeriak, hau da, saihestu ahal izan direnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ezusteko kasu

**Ezusteko kasua** betebeharrak ez betetzea justifikatzen duen arrazoia. Ustekabean eta ezjakinean gertatzen den gertaera da, aurreikusterik ez dagoena. Askotan ezinbesteko kasuekin nahasten dira. Bi kontzeptu horien arteko mugak lausoak badira ere, eta askotan legediak nahastu egiten baditu ere, doktrina juridikoak batzuetan zordun bat behartu daitekeela ustekabeko kasuagatik bete ez zuen betebehar bat betetzera adieraztean bat egiten du, baina ezin dela inoiz eskatu ezinbestez bete ez zen betebehar bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zabarkeria

**Zabarkeria** behar adinako arreta edo ardura jartzen ez duen pertsonaren jokabidea edo portaera da. Zuzenbidean, zabarkeria legezko erreklamazio mota bat da, pertsonek eta erakundeek aurkez dezaketena, min hartzen badute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Demanda (zuzenbidea)

**Demanda** auzi-jartzaileak edo demandatzaileak jurisdikzio-organoen aurrean babes judiziala idazki bidez eskatzeko egintza prozesala da; gertaeren azalpena, zuzenbideko oinarriak, eta epaitegiari edo auzitegiari zuzendutako eskaera (edo eskaerak) jasotzen dira demandan. Behin auzitegi eskudunaren aurrean aurkeztuta, demanda izapidetzeari lotu behar zaio, ebazpen baten bidez, eta demandatua epatu behar da (hau da, jakinarazi egin behar zaio, eta epe bat eman demandari erantzuteko).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Demanda

**Demanda** izan daiteke:
* Demanda, auzi-jartzaileak edo demandatzaileak jurisdikzio-organoen aurrean babes judiziala idazki bidez eskatzeko egintza prozesala;
* Demanda mendilerroa edo Arandio mendilerroa Iberiar penintsulan dagoen mendigunea da, Iberiar mendilerroan kokatuta;
* Demanda mendilerroa, Burgosko eskualdea.
Salaketa

**Salaketa** pertsona baten egintza prozesala da, agintari eskudunari ustez delitu- edo falta-izaera duen egitate baten berri ematekoa. Berez, salaketa eskatzeko eskubidea da, eta salatzailea ez da zigor-arloko prozeduraren parte. Salaketa jartzen den unetik, organo eskudunek ofizioz gauzatuko duten prozedura bat hasten da. Salaketak ez ditu agintariak prozesu judizial bat hastera behartzen, baina arau-hauste administratibo edo penalak egin ditzakete, baldin eta arrazoirik gabe ez badute behar bezalako arretaz ikertzen.

Bestalde, salatzaileak ez du inolako frogarik aurkeztu behar. Hala ere, fidagarritasun-zantzu batzuk espero ohi dira, organo eskudunak erabaki dezan benetan badirela ikertzen jarraitzea eskatzen duten zantzuak.

Aitzitik, kereila jartzen duena prozeduraren parte da, eta epaiketan alegatzen dituen egitateak frogatu behar ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carl Ferdinand Cori

**Carl Ferdinand Cori** (Praga, 1896ko abenduaren 5a &ndash; Cambridge (Massachusetts), 1984ko urriaren 20a) jatorri txekiarreko mediku amerikarra izan zen. Grazeko Unibertsitatean (1920-21) eskolak eman ondoren Estatu Batuetara joan zen eta han katedra batzuk izan zituen Harvard Unibertsitateko biologia laborategia zuzentzen hasi aurretik.

Fisiologia edo Medikuntzako Nobel Saria 1947an, Gerty Cori emaztearekin eta Bernardo Houssay mediku argentinarrarekin batera, karbono hidratoen metabolismoan egindako lanagatik. Carl Ferdinand-ek Gerty Cori-rekin batera historian zehar izandako hirugarren bikote ezkondua osatzen dute, non bi ezkontideek Nobel saria lortu zuten, haien kasuan, Medikuntzakoa, 1947an. 

## Erreferentziak 
* Ihde, AJ Cori, Carl Ferdinand eta Gerty Theresa Radnitz Cori. American National Biography Online 2000ko otsaila.

## Kanpo estekak 
* Nobel saridunen autobiografiak: CFCori
Gilboa

**Gilboa**  (;  edo ) mendizerra bat da Israelen, Jordan ibaiaren haranean. Biblian *Gilboa mendia* behin baino gehiagotan aipatzen da. Gilboako gudua izan omen zen bertan, non filistiarrek Saul eta israeldarrak garaitu zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rasfa

**Rasfa** Setifeko probintziaren *baladiyah* edo udala da, Aljerian.

## Kokapena 
Aljeriaren ipar-ekialdean dago, Mediterraneoaren hegoaldean, Kabiliaren lurraldean.

## Demografia 
2008ko apirilean 16.075 biztanle zituen erroldan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grazeko Unibertsitatea

**Grazeko Unibertsitatea**  (izen ofiziala alemanez: *Karl-Franzens-Universität Graz*, latinez: *Carolo-Franciscea*) Estiriako unibertsitate handiena da, eta, Vienako Unibertsitatearen ondoren, Austriako bigarren zaharrena. Karlos II.a Estiriakoa artxidukea eta Frantzisko I.a Austriakoa enperadoreari zor dio izena. 2007/2008 neguko seihilekoan 21.340 ikasle zituen; atzerritarren portzentajea % 9,4 izan zen.

## Egitura 
2002ko Austriako Unibertsitate Legearen arabera, unibertsitate hau sei fakultatetan banatzen da:

* Teologia Fakultate Katolikoa
* Zuzenbide Fakultatea
* Ekonomia eta gizarte zientzien fakultatea
* Giza Zientzien Fakultatea
* Natura Zientzien Fakultatea
* Hezkuntza eta Ingurumen Zientzien Fakultatea

Medikuntza Fakultatea unibertsitate independente bihurtu zen 2003an, Medizinische Universität Graz.

NAWI Graz lankidetza proiektuak Technische Universität Graz-ekin batera funtzionatzen du, eta horren bidez hainbat ikerketa eta irakaskuntza programek batera funtzionatzen dute natura zientzien, kimikaren, biologia molekularraren, lurreko zientzien, matematikaren eta fisikaren esparruan.
thumb| ReSoWi-Zentrum.

## Nobel sariak 
* Walther Hermann Nernst, 1920 kimikan; ikaslea Grazen 1886an.
* Fritz Pregl, 1923 kimikan; Grazen 1913tik 1930ean hil zen arte.
* Julius Wagner-Jauregg, 1927 medikuntzan; Grazen 1889tik 1893ra.
* Erwin Schrödinger, 1933 fisikan; Grazen 1936tik 1938ra.
* Otto Loewi, 1936 medikuntzan; Grazen 1909tik 1938ra.
* Victor Franz Hess, 1936 fisikan; ikaslea Grazen 1893tik 1906ra geroago 1919-1931 eta 1937-1938 urteetan.
* Gerty Cori, 1947 medikuntzan; 1922 baino lehen lan egin zuen Grazen.
* Ivo Andrić, 1961 literaturan; Graz-en graduatu zen 1924an "Bizitza intelektuala Bosnia eta Herzegovinan otomandarren garaian" tesiarekin.
* Karl von Frisch, 1973 medikuntzan; Grazen 1946tik 1950era.
* Peter Handke, 2019 literaturan; Grazen 1961etik 1965era.

## Beste akademiko ospetsu batzuk 
* Alexius Meinong, Objektuen Teoriaren filosofo egilea.
* Alfred Wegener geologo eta meteorologoak noraeza kontinentalaren teoria garatu zuen.
* Anselm Franz, Jumo 004 erreakzio motorearen sortzailea.
* Ernst Mach, fisikaria.
* Hans Gross, kriminologoa.
* Hugo Schuchardt, erromanista.
* Joseph Schumpeter, ekonomialaria.
* Ludwig Boltzmann, fisikaria.
* Nikola Tesla, ingeniaria eta asmatzailea.
* Paul Guldin, matematikaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Karl-Franzens Universität Graz
* alumni UNI graz - Verein für AbsolventInnen und Freunde der Universität Graz
* KinderUni Graz
* Videoporträt der Karl-Franzens-Universität
* Organigramm (pdf; 20 kB)
* Architektonische Betrachtung des ReSoWi-Zentrums (nextroom architektur datenbank)
Ritz hotela (Londres)

**Ritz hotela**, ingelesez **The Ritz Hotel**, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen 5 izarretako hotel bat da. Munduko luxuzko hotel nagusienetakoa da. Piccadilly kalearen 150. zenbakian dago.

1906an César Ritz suitzar ostalariak ireki zuen, aurrez Parisko Ritz hotela ireki ostean. Charles Mewès eta Arthur Davis arkitektoek diseinatu zuten.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Savoy hotela

**Savoy hotela**, ingelesez **Savoy Hotel**, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen luxuzko hotel bat da, Westminster Hirian.

1889an Richard D'Oyly Carte ingeles enpresaburuak ireki zuen eta Thomas Edward Collcutt arkitektoak diseinatu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ritz hotela (Paris)

**Ritz hotela**, frantsesez **Hôtel Ritz Paris**, Frantzia Paris hiriburuan dagoen luxuzko hotel bat da, Parisko 1. barrutian dagoen Vendôme plazan.

1898an César Ritz suitzar ostalariak Auguste Escoffier frantziar sukaldariarekin batera ireki zuen, eta Charles Mewès arkitektoak diseinatu, aurrez 1705tik bazegoen eta Jules Hardouin Mansart arkitektoak diseinatutako eraikin batean.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Aelbert Cuyp

**Aelbert Jacobsz. Cuyp** (Dordrecht, 1620ko urriaren 20a - *ibidem*, 1691ko azaroaren 15a) herbeheretar Urrezko Aroko margolaria izan zen.

Margolari familia batean jaio zen eta Jacob Gerritsz. Cuyp aitaren ikaslea izan zen. Dirutza handia jaso zuen oinordetzan, eta margolaritzan aritu zen 1639 eta 1660 bitartean.

Paisaiak margotu zituen batez ere eta ibaien eszenen ikuspegi handiak nabarmentzen dira egunsentiko urrezko argian edo ilunabarreko argian.

## Iruditegia 

Aelbert Cuyp - The Maas at Dordrecht - Google Art Project.jpg|Maas ibaia Doordrechten, c. 1650
Aelbert Cuyp - Landscape with cattle - Google Art Project.jpg|*Paisaia abereekin*(c. 1639–1649)National Gallery of Victoria
Aelbert Cuyp (Dutch - A View of the Maas at Dordrecht - Google Art Project.jpg|*Maas ibaiaren ikuspegia Dordrechten*(c. 1645–1646)J. Paul Getty Museum
Cuyp, Aelbert - Herdsmen with Cows - Google Art Project.jpg|*Unaiak behiekin*(c. 1645)Dulwich Picture Gallery
Cuyp, Aelbert - Cattle near the Maas, with Dordrecht in the distance - Google Art Project.jpg|*Aberea Maas ibaitik gertu Dordrechtekin urrunean*
Aelbert Cuyp Avenue at Meerdervoort.jpg|*Meerdervoorteko etorbidea*
Aelbert Cuyp 012.jpg|*Muskuiluak jaten*, c. 1650, Museum Boijmans Van Beuningen
Aelbert Cuyp - Cows in a River - Google Art Project.jpg|*Behiak ibaian*, c. 1654
Aelbert Cuyp, Landscape with a Horseman, Figures, and Cattle, c. 1655 at Waddesdon Manor.jpg|*Paisaia zaldizkoekin, irudiekin eta abereekin*, c. 1655, Waddesdon Manor
Aelbert Cuyp - A Landing Party on the Maas at Dordrecht NTIV WADD 2565.jpg|*Besta Maasen Dordrechten*, 1655–1660, Waddesdon Manor. 
Aelbert Cuyp - Travelers in Hilly Countryside - 1942.637 - Cleveland Museum of Art.jpg|*Bidaiariak mendixketako paisaian* (c. 1650), Cleveland Museum of Art
Equestrian Portrait of Cornelis (1639–1680) and Michiel Pompe van Meerdervoort (1638–1653) with Their Tutor and Coachman ("Starting for the Hunt") MET DP146442.jpg|*Cornelis eta Michiel Pompe van Meerdervoorten zaldizko erretratua tutore eta kotxezainarekin* (1653 baino lehen), Metropolitan Museum of Art
Aelbert Cuyp-The Negro Page.jpg|Morroi Beltza'', c. 1652
Cuyp - Schafherde auf der Weide - Städel.jpg|Artaldea bazkatzen, 1650
Aelbert Cuyp - Piping Shepherds (Metropolitan Museum of Art).jpg|Artzainak txirulekin

## Kanpo estekak
Clean and Sober

***Clean and Sober*** (euskaraz *Garbi eta Zurrun*), 1988ko Glenn Gordon Caron estatubatuarrak zuzendutako drama film bat da. Michael Keaton, Kathy Baker, M. Emmet Walsh, Morgan Freeman, Luca Bercovici eta Tate Donovan aktoreek antzeztutako filmak.

## Argumentua 
AEB, Philadelphia, bere familiaren presioak saiesteko asmoz, Daryl Poynter gazte langilea drogazaleak erreabilitatzeko programa batean izen eman du, baina kokainazaletasuna edozein unetan laga dezakela uste duenez, ez da garbi egoten ahaleginduko.

## Aktoreak 
* Michael Keaton: Daryl Poynter
* Kathy Baker: Charlie Standers
* Morgan Freeman: Craig
* M. Emmet Walsh: Richard Dirks
* Luca Bercovici: Lenny
* Tate Donovan: Donald
* Claudia Christian: Iris
* Brian Benben: Martin
* Henry Judd Baker: Xavier
* J. David Krassner: Tiller
* Dakin Matthews: Bob
* Ben Piazza: Kramer
* Rachel Ryan: Karen Peluso

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Don Balón

**Don Balón** Kataluniako Bartzelona hiriburuan argitaratzen den kirol aldizkari bat da, bere edukia nagusiki futbolari buruz espezializatua dago. 

1975eko urriaren 7an Editorial Don Balón, S. A. enpresak sortu zuen. 36 urteren ondoren, 2011ko irailaren 6an argitaratzetik utzi zion.

2015eko martxoaren 15ean berriz ere argitaratzen hasi zen. Gaur egun Espainiaz gain, herrialde ezberdinetarako edizio bereziak ere argitaratzen ditu, tartean Argentina, Guatemala, Ekuador, Uruguai, Venezuela, Txile, Kolonbia, Mexiko, Bulgaria, Bolivia, Paraguai, AEB, Peru eta Costa Rica. 

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Léonie Périault

**Léonie Périault** (Clamart, 1994ko uztailaren 31) triatloian lehiatzen den kirolari frantziarra da.

Tokioko 2020ko Olinpiar Jokoetan, errelebo mistoen proban brontzezko domina lortu zuen Dorian Coninx, Cassandre Beaugrand eta Vincent Luis-ekin.

Urrezko bi domina ditu Errelebo Mistoen Munduko Triatloi Txapelketan, 2018an eta 2020an, urrezko domina lortu zuen 2018ko Europako Triatloi Txapelketan eta brontzezkoa 2021eko Europako Abiadura Triatloi Txapelketan.

## Nazioarteko emaitzak 
**Abiadura Triatloi**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dorian Coninx

**Dorian Coninx** (Échirolles, 1994ko urtarrilaren 28a) triatloian lehiatzen den kirolari frantziarra da.

Udako bi Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, 2016 eta 2020 urteetan, brontzezko domina lortuz Tokyo 2020an, errelebo mistoen proban Frantziako selekzioa ordezkatuaz Léonie Périault, Cassandre Beaugrand eta Vincent Luis-ekin batera.

Lau domina irabazi zituen Munduko Errelebo Mistoen Triatloi Txapelketan, 2014 eta 2020 urteen artean, eta urrezko bi domina Europako Triatloi Txapelketan, 2018an eta 2021ean.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cassandre Beaugrand

**Cassandre Beaugrand** (Livry-Gargan, 1997ko maiatzaren 23a) kirolari frantziarra da, triatloian lehiatzen dena.

Udako bi Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, 2016an eta 2020an, brontzezko domina lortuz Tokio 2020an, errelebo mistoan Léonie Périault, Dorian Coninx eta Vincent Luis-ekin.

Lau domina irabazi zituen Errelebo Mistoen Munduko Triatloi Txapelketan 2014 eta 2020 urteen artean, eta hiru domina Europako Triatloi Txapelketan, 2017an eta 2018an. Horrez gain, brontzezko domina lortu zuen 2016ko Europako Abiadura Triatloi Txapelketan. 2024an Parisko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen bakarkako proban.

## Nazioarteko emaitzak 
**Abiadura Triatloi**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak