open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arkularitza 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Arkularitza 1908ko Olinpiar Jokoetan** uztailaren 17tik uztailaren 20ra bitarte jokatu zen Londresko White City Stadiumean. Erresuma Batua izan zen herrialde bakarra emakumezkoak bidaltzen, eta horrela domina ziurtatu zuen.

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Diziplinaren arabera 
## Kanpo estekak
Nebraska-Lincoln Unibertsitatea

thumb|250px|

**Nebraska-Lincoln Unibertsitatea** () Ameriketako  Estatu Batuetako Nebraska estatuan dagoen Linconln herriko erakunde unibertsitarioa da. Askotan, **Nebraska** edo **UNL** deitzen zaio unibertsitateari, Nebraskako Unibertsitateko hezkuntza-sistemako campus nagusia eta handiena delako. 

Lincolneko Nebraskako Unibertsitatea 1869an sortu zen, Morrill dekretuaren arabera lur lagapenari esker. Unibertsitateak bi campus ditu Lincolnen, hiriko campusa eta ekialdeko campusa. Ekialdeko campusa, jatorrian, arrantxo bat bezala erabiltzeko erosi zen. Big Ten Conferenceren partea da. Cornhuskersek futbol amerikarra jokatzen dutenean Memorial Stadiumean, estadioa estatuko hirugarren hiririk handiena da.

Unibertsitatearen kirol-taldeak Cornhuskers-ak izena dute. Ikasle-egunkaria, *Daily Nebraskan* izenekoa. Estatuan bosgarren tirada handiena duen periodikua da.

## Eskolak eta fakultateak 
* Nekazaritza eta izadi baliabideen College
* Arkitektura College
* Arteak eta Zientziak College
* Negozioen Administrazio College
* Hezkuntza eta Giza-zientzien College
* Ingeniaritza College
* Arte ederren eta eszenikoen Hixson-Lied College
* Kazetaritza eta Masa-komunikazioaren College
* Legeen College

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Unibertsitatearen webgune ofiziala.
* :Huskersen webgunea.
Laurie Halse Anderson

**Laurie Halse Anderson** (Potsdam, New York, 1961eko urriaren 23; jaiotzez Laurie Beth Anderson) estatubatuar idazlea da. Eleberri historikoak, gazte helduentzako eleberri arrakastatsuak eta haurrentzako ipuinak idatzi ditu. Bere lanetan askotan gai gogorrak jorratzen ditu; sexu-indarkeria, esate baterako. 

## Ibilbidea 
Danimarkan ikasi zuen Andersonek lehenbizi eta gero, 1984an, Georgetown Unibertsitateko hizkuntzen fakultatean graduatu zen.

Kazetari autonomo lanetan hasi zuen bere ibilbidea, eta *The Philadelphia Inquirer* egunkarian lan egin zuen bere ibilbidearen lehen urteetan.

1996an hasi zen literatura idazten. *Ndito Runs* liburu ilustratua (Anita Van Der Merwek-en irudiekin) argitaratu zuen; landa eremuan oinutsik korrika egiten duen Kenyako neska gazte bati buruzko liburua. Urte berean, *Turkey Pox* izeneko beste liburu ilustratu bat kaleratu zen, bere alaba Meredith-en haurtzaroko gaixotasunaz ziharduena. Eta 1998an, bere familiako esperientzietan oinarrituta, ''No Time For Mother's Day* argitaratu zuen.

Eleberria eman zuenetik ia hogei urtera, 2018an, kontatu zuen, aurrenekoz, bere-bereak zituela narrazio horretako Melinda Sordino protagonistaren oinazeak. Eta sufritutakoari buruzko lekukotza are eta sakonagoa eman zuen gerora, 2019an argitaratutako memoria eta poesia liburuan: *Shout: The True Story of a Survivor Who Refused to Be Silenced* (*Oihukatu: Isilarazia izateari uko egin zion biktima baten benetako istorioa*). eta 2025eko azaroan argitatu zuen “Utzi kontatzen” (Txalaparta) izenburupean.

### Lan hautatuak 
Liburuak:

* *Speak* (1999)
* *Fever 1793* *(*2000)
* *Saudi Arabia (A Ticket To)* (2001)
* *Prom* (2005.)
* *Twisted* (2007)
* *Chains* (2008)
* *Forge* (2010)Liburu ilustratuak:

* *Ndito Runs* (1996)
* *Turkey Pox* *(*1996)
* *No Time for Mother's Day* (1999)
* *The Big Cheese of Third Street* *(*2002)
* *Thank You, Sarah!!: The Woman Who Saved Thanksgiving* (2002)
* *Independent dames: what you never knew about the women and girls of the American Revolution* (2008)
* *The Hair of Zoe Fleefenbacher Goes to School* (2009)

*Wild at Heart* Seriea:

* *Fight for Life* (2000)
* *Homeless* (2000)
* *Masks* (2002)
* *End of the Race'' (2003)

## Sariak 
* Golden Kite Award for Fiction 
* Margaret A. Edwards Saria 
* Edgar Allan Poe Saria 
* Los Angeles Times Book Prize 
* Scott O'Dell Award for Historical Fiction 
* ALAN Saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkularitza 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan

**Arkularitza 1900eko Olinpiar Jokoetan** Parisen sopatu zen. Nahiz eta 1400-1500 arkulari inguru izan ziren, Olinpiar Jokoen historialariek 153 arkulari eta zazpi proba baino ez dituzte ofizialtzat jotzen. Soilik 17 arkulariren izenak ezagitzen dira, eta batzuen abizena soilik. Arkulari guztiak Frantzia, Belgika eta Herbehereetakoak ziren. 

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Diziplinaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkularitza 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Arkularitza 1904ko Olinpiar Jokoetan** irailaren 19tik irailaren 21era bitarte jokatu zen St. Louiseko Francis Olympic Fielden. Oraindik egonkortu gabe, ez zuen antzik izan aurreko olinpiar jokoetako saioekin ez hurrengoarekin. Hiru saio egon ziren gizonezkoentzat eta beste hiru emakumezkoentzat. Guztira 23 gizonek eta 6 emakumek hartu zuten parte, guztiak Ameriketako Estatu Batuetakoak. Sei ekitaldiez gain, dominak izan ziren distantzia bakoitzeko puntuaziorik altuenarentzat eta jaurtiketarik luzeena egin zuenarentzat. Antropologia Eguna ere ospatu zen, kolonialismo ariketa bat. 

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Diziplinaren arabera 
## Kanpo estekak
Bipaliinae

thumb|230x230px|*Humbertium covidum* har mailuburua.
**Bipaliinae** Madagaskarren, Indiako azpikontinentean eta Asiako hego-ekialdean bizi diren lur-planarien azpifamilia bat da, nahiz eta espezie batzuk mundu osora zabaldu diren.

## Deskribapena 
Bipaliinae azpifamiliaren ezaugarri nagusia da mailu edo gezi itxurako buru deigarria. Hori dela eta, "har mailuburu" izenez ezagutzen dira talde honetako har espezieak Europako hainbat hizkuntzatan (hammerhead worms, cucs cap de martell, gusanos cabeza de martillo, Hammerhaiwürmer eta abar). 

Buruak zulo sentsorial periferikoak ditu sabelaldean eta begi periferiko txikiak bizkarraldean.

## Generoak 
Bipaliinae azpifamiliako espezieak ondorengo generoetan sailkatzen dira:

* *Bipalium* Stimpson, 1857
* *Humbertium* Ogren & Sluys, 2001
* *Novibipalium* Kawakatsu et al., 1998
* *Umbotectum* Solà & Sluys, 2023
* *Vermiviatum* Solà & Sluys, 2023
* *Diversibipalium* Kawakatsu et al., 2002

## Espezie inbaditzaileak 
Har mailuburuen arteko hainbat espezie inbaditzaile bihurtu dira. Ezagunena *Bipalium kewense* da, gaur egun kontinente guztietan dagoena, Antartikan izan ezik. 2022ko ikerketa baten arabera, ondorengo 5 espezieek planetako txokorik gehienetara zabaltzeko gaitasuna daukate: *Bipalium kewense*, *B. adventitium*, *B*. *pennsylvaanicum*, B. vagum eta *Diversbipalium multilineatum*. Bost espezieek Asiako hego-ekialdea, Zeelanda Berria, Australiako ekialdea, Hego Amerikako zati bat, Estatu Batuetako ekialdea, mendebaldeko Europa eta erdialdeko Afrika inbaditu zitzaketela ondorioztatu zen.

## Argazki-galeria 
Hone hemen zenbait har mailubururen irudiak. Oso kolore eta itxura desberdina izan dezakete.
Fitxategi:Bipaliinae Sarawak.jpg
Fitxategi:Bipaliinae Brown.jpg
Fitxategi:Bipaliinae head 2.jpg
Fitxategi:I don'n know.jpg
Fitxategi:Fig-04-full Humbertium covidum Justine et al PeerJ 2022.png
Fitxategi:Fig-05-full Humbertium covidum Justine et al PeerJ 2022.png
Fitxategi:Bipaliinae.jpg|alt=

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkularitza Udako Olinpiar Jokoetan

**Arkularitza** 1900eko Udako Olinpiar Jokoetatik aurrera 18 olinpiar jokotan lehiatu den kirola da. 105 naziok hartu dute parte eta Frantzia izan da gehienetan parte hartu duena, 15 aldiz guztira. Joera nabarmena izan da 1984ko Udako Olinpiar Jokoetatik aurrera Hego Koreak izan duen bikaintasuna kirol horretan, 41 urrezko dominatik 29 irabazi baitituzte. Munduko Arkularitza Federazioak zuzentzen du kirola. Paralinpiar Jokoetan ere arkularitza kiroletako bat da. 

## Laburpena 
;Key
 Arkularitza ez zen kirol olinpikoa 
 Ez zen Olinpiar Jokorik egon 

|valign=top|

|}

## Historia 
Bigarren Olinpiar Jokoek, Paris 1900, arkularitzaren lehen agerpena ikusi zuten. Distantzia ezberdinetan gizonezkoen zazpi diziplina lehiatu ziren, baina. 1904ko udako Olinpiar Jokoetan, St. Louisen, arku tiroko sei proba jokatu ziren, hiru gizonezkoenak eta hiru emakumezkoenak. emakumezkoen txapelketak. Taldekako arku tiroa sartu zen, baita emakumezkoena ere. 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan arku tiroko hiru proba egin zituzten. 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan ez zen lehiatu, baina 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan berragertu zen, nahiz eta soilik gizonezkoen proba gisa.

Arku tiroa hemezortzi aldiz baino ez da agertu Olinpiar Jokoetan, 1920 eta 1972 artean ez baitzen egitarauan sartu. 1972ko Udako Olinpiar Jokoetako arku-tiroko txapelketa, Munichen, FITA erronda bikoitz bat izan zen (2014tik aurrera, «1440 erronda» izenarekin ezagutzen dena), bi probatan: banakakoa gizonezkoena eta banakakoa emakumezkoena. Arku tiroko lehiaketa modu hori 1988ko Udako Olinpiar Jokoetara arte mantendu zen, orduan taldekako lehiaketa gehitu eta FITA Txanda Handiaren formatua erabili baitzen. 1992ko Olinpiar Jokoetatik aurrera norgehiagoka zuzenekin hasi zen, eta ordutik erabili izan da. 1984an, Los Angelesen, Zeelanda Berriko Neroli Fairhall izan zen lehen lehiakide paraplegikoa Olinpiar Jokoetan. 

2004az geroztik, Olinpiar Jokoetako arku tiroko lehiaketak leku esanguratsuetan egin izan dira maiz: Panathinaikos estadioan (2004), Lord's Cricket Ground zelaian (2012) eta Sambodromoan (2016), besteak beste. 2024ko Parisko Jokoetan, Hôtel des Invalidesen kanpoaldean izango da.

## Domina taula 
## Probak 
### Hasierako formatuak 
### Formatu modernoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 10 metro aire pistola

**Emakumezkoen 10 metroko aire pistola** proba 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko uztailaren 27-28 bitarte egin zen Châteaurouxen, Frantzia. Oh Ye-jin hegokorearrak eskuratu zuen urrea eta bere herrikide Kim Ye-jik zilarra. Manu Bhaker indiarrak brontzea lortu zuen.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 10 metro aire erriflea

**Emakumezkoen 10 metroko aire erriflea** proba 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko uztailaren 28-29 bitarte egin zen Châteaurouxen, Frantzia. Ban Hyo-jin hegokorearrak lortu zuen urrea, Huang Yuting txinatarrak zilarra eta Audrey Gogniat suitzarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Mistoa 10 metro aire pistola taldea

**10 metroko aire pistola talde mistoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan** Châteaurouxeko Kirol Tiroko Zentro Nazionalean jokatu zen 2024ko uztailaren 29an eta uztailaren 30ean, 2024ko Udako Olinpiar Jokoen barnean.

## Emaitzak 
### 1. sailkapen fasea 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pachuy

**Pachuy** Txileko landa-herria da, Huasco probintzian dagoena, Atacama eskualdean. Bere biztanleriaren arabera, baserri maila duen entitatea da. El Transitoko haranaren barruan dago, Pachuy ibaiaren ondoan, eta Chollay eta Conay herrietatik oso gertu, El Tránsito ibaiaren goiko aldean.

## Erreferentziak 
## kanpo estekak
El Tránsito (Txile)

**El Tránsito** Txileko herrixka bat da. Huasco probintzian dago, Atacama eskualdean. Horixe da El Transitoko haraneko herrixka nagusia, El Tránsito ibaia ibaia daukana. Garai batean *Valle de los Naturales* izenez ezagutzen zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mahai-tenisa Udako Olinpiar Jokoetan

**Mahai-tenisa Udako Olinpiar Jokoetan** 1988ko Udako Olinpiar Jokoetatik kirol olinpikoa da, banakako eta binakako partiduekin gizonezko zein emakumeentzat. Txina izan da kirol honetan nagusi argia, 60 domina irabaziz guztira jokoan egon diren 37 probetan, eta jokoan izan diren 37 urrezko dominetatik 32 eskuratuz. Mahai-tenisa 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak bakarka izan da orain arte jokatutako proba bakarra non Txinak ez duen dominarik lortu.

## Laburpena
|}

## Domina-taula 
## Probak 
## Kanpo estekak
Armando Tito Larrea

**Armando Tito Larrea** (Guaranda, Ekuador, 1943ko maiatzaren 11 - 2024ko uztailaren 28a) Ekuadorko futbolaria izan zen, Ekuadorreko historiako ezkerreko aurrelari onenetarikoa.

## Jokalari gisa 
Bere ibilbideko urte asko Quitoko Liga klubean jokatu zituen, eta U. Católica taldean amaitu zuen bere ibilbidea. 1963ko Libertadores Kopan Everest indartu zuen.

## Selekzio nazionala 
Nazioartekoa izan zen Ekuadorreko futbol selekzioarekin 10 alditan. Oso entzutetsua da 1966ko Ingalaterrako Munduko Futbol Txapelketarako kanporaketan Txileren aurka baliogabetu zioten gola.

### Nazioarteko partaidetzak 
* 1963ko Amerika Kopa

## Klubak 
## Palmaresa 
### Probintzietako txapelketak 
### Txapelketa nazionalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grace Brown (txirrindularia)

**Grace Brown** (1992ko uztailaren 7a) errepide lasterketetako txirrindulari australiarra da, eta gaur egun UCI Women's WorldTeam FDJ–Suezen dabil. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan lehiatu zen Brown. Emakumeen erlojupekoan laugarren bukatuz, dominatik gertu bukatu zuen. Emakumeen errepide lasterketan ere parte hartu zuen 47. amaituz. 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, emakumeen erlojuaren aurkako bakarkako ekitaldian.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Álex Aguinaga

**Álex Dario Aguinaga Garzón** (Ibarra, 1968ko uztailaren 9a), **Alex Aguinaga** bezala ezaguna, Ekuadorreko futbolari ohia da. 1980ko hamarkadaren erdialdetik XXI. mendeko lehen hamarkadaren erdialdera arte garatu zuen bere ibilbidea, eta Ekuadorreko futbolaren historiako jokalari handienetakotzat hartu zuten, eta Ekuadorreko selekzioan eta Mexikoko lehen mailan nabarmen nabarmendu zen.

Aguinagari Maestro, Machona edo Güero Ecuatoriano ezizena jarri zioten, eta teknika, abilezia, talentua eta joko ikuskera handiagatik nabarmendu zen. Ekuadorreko selekzioan presentzia gehien izan dituen bigarren futbolaria da, 109 presentziarekin, Ivan Hurtadoren atzetik bakarrik, 167rekin. Gainera, Hugo Gatti eta Javier Zanetti argentinarrekin, eta Oswaldo Sanchez eta Benjamín Galindo mexikarrekin batera, bere ibilbidean ligako zazpiehun partida baino gehiago jokatu dituen jokalari bakarrenetakoa da.

Fox Sports Mexico telebista katean komentarista lanetan aritzen da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Francisco Aguinaga

**Juan Francisco Aguinaga Garzón** (Quito, Ekuador, 1978ko urtarrilaren 4a) Ekuadorreko futbolaria da. Erdilaria da. Álex Aguinaga futbolariaren anaia gazteena da. 2001ean, Ekuadorreko Selekzioan hartu zuen parte Lehen Mundialerako sailkatuz. Kluben Koordinatzailea izan zen Ameriketako Unibertsitatean 2019ko apirilera arte. Gaur egun, Futbol Profesionaleko Zuzendari Teknikoa da Tungurahua probintzian, Club Baños Ciudad de Fuego taldearekin, Ekuadorreko Futbol Profesionaleko Bigarren Mailan jokatzen duen taldearekin.

## Erreferentziak 
* Fitxa BDFAn

## Kanpo estekak
José Aguirre (futbolaria)

**José Aguirre** (Guayaquil, Guayas probintzia, Ekuador, 1983ko urtarrilaren 5a) Ekuadorreko futbolari ohia da. Ezker hegaleko jokalaria zen. Ekuadorko futbol selekzioarentzat aritu da.

## Ibilbidea 
José Aguirre futbolari gisa jaio zen Rocafuerte FC taldean. 2000. urtean Emelec-era pasa zen eta 18 eta 20 urtez azpiko kategorietan jokatzen hasi zen. Hasieran erdilari moduan hasi zen, baina apurka-apurka ezker hegaleko postuarekin geratu zen, eta otsailaren 13an lortu zuen debuta 2001eko Libertadores Kopan, Olimpiaren aurka, George Capwell estadioan. Denboraldi hartan Ekuadorreko txapeldun atera zen. 20 urtez azpiko ekuadortar gazte hautatua ere izan zen. 

Ekuadorreko Selekzioak deitu du batzuetan, baina bere debuta 2006an izan zen, Luis Fernando Suarez orduko zuzendari teknikoak deitu zionean.

Emelecen hamar urtez egon ondoren, 2009ko abenduan kontratua bukatzean, Deportivo Quitorekin bi urterako kontratua egin zuen.

Ondoren, Deportivo Quiton, non ez zuen lesio eta aukera faltagatik arazo handirik izan; Riobambako agintaritzarekin hainbat egunez negoziatzen egon ondoren, 'Flaco-k', azkenean, akordioa lortu zuen 'Ciclón-eko' kamiseta urtebeterako janzteko, sinatutako kontratuaren arabera.

## Selekzio nazionala 
Lau aldiz izan da internazionala Ekuadorreko Futbol Selekzioarekin. 2006ko irailaren 6an egin zuen debuta, Peruren aurkako lagunarteko partidan, New Jerseyn, eta 1-1 berdinduta bukatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nkosi Sikelel' iAfrika

'''''«Nkosi Sikelel' iAfrika»''''' () Enoch Sontongak 1897an Johannesburgoko eskola metodista batean konposatutako xhoserazko ereserkia da. 1994tik Hegoafrikako Errepublikako ereserki nazional eleaniztunaren parte da.

Apartheid garaian, askok Hegoafrikako ereserki ez-ofizialtzat hartu zuten, zapalduen sufrimenduaren ordezkari gisa. 1994an, Nelson Mandela presidente hautatu berriak "Nkosi Sikelel 'iAfrika" eta aurreko ereserki nazionala, "Die Stem" () herrialdeko ereserki ofizialak izango zirela adierazi zuen, erregimen demokratiko berriaren tolerantziaren eta arraza-koexistentziaren sinbolo gisa. Azkenik, 1996an, bi ereserkien bertsio laburtu eta konbinatu bat egin zen, ereserki nazional berri eta ofizial gisa, Hegoafrikako Konstituzioaren arabera.

Letra ezberdinekin, abestia Tanzania- *Mungu ibariki Afrika*- eta Zambiako- *Stand and Sing of Zambia, Proud and Free*- ereserkia ere bada, lehen Zimbabwekoa eta Namibiakoa izan zen bezala. 1925etik Afrikako Kongresu Nazionalaren ereserkia da.

## Hitzak 
### Jatorrizkoa 
### Egungoa  
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 10 metro aire erriflea

**Gizonezkoen 10 metroko aire erriflea** proba 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko uztailaren 28-29 bitarte egin zen Châteaurouxen, Frantzia. Sheng Lihao txinatarrak lortu zuen urrea, Victor Lindgren suediarrak zilarra eta Miran Maričić kroaziarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rigoberto Aguirre

**Rigoberto Aguirre Coello** (Guayaquil, Guayas, Ekuador, 1906ko abenduaren 8a - 1972ko uztailaren 13a) Ekuadorreko futbolari eta buruzagia izan zen. Bartzelona Sporting Clubeko sortzaileetako bat izan zen, eta haren lehen atezaina; urte batzuk geroago, klubeko presidentea izan zen.  

1966an txapeldun izan zen Bartzelonako 19. presidentea izan zen, baina 30eko eta 40ko hamarkadetan beti egon zen zuzendaritzako kide gisa.

## Klubak 
## Kanpo estekak
Arkularitza 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Arkularitza 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan** Rio de Janeiroko Marquês de Sapucaí Sambodromoan jokatu zen 2016ko abuztuaren 6tik abuztuaren 12ra bitarte. 

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Diziplinaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Claudio Alcívar

**Claudio Geovanny Alcívar Cedeño** (Flavio Alfaro, Manabi, Ekuador; 1966ko uztailaren 15a) Ekuadorreko futbolari ohia da.

## Ibilbidea 
Flavio Alfaron jaio zen, baina haurtzaroa El Carmen kantonamenduan eman zuen, hain zuzen ere, azken horretan hasi zuen bere futbol-ibilbidea, eta El Carmén Ikastetxe Nazionalean futbolean jokatzera iritsi zen. Ondoren, Manabi probintziako selekzioko kide izateko hautatu zuten, baina ez zuen partidarik jokatzerik lortu. Ondoren, Santon Domingo probintziako selekzioarentzat jokatu zuen, eta txapelketa bat lortu zuen.

Txapelketa probintzialetan arrakasta handiak izan ondoren, Pichinchako selekzioan parte hartzera deitu zuten, eta orduan Club Deportivo El Nacional klubaren arreta erakarri zuen, bertan trebatu baitzen futbolari profesional gisa. 1984an, *talde* militarrean zegoela, Ekuadorreko gazte selekziora deitu zuten, Paraguain torneo bat jokatzera iritsiz. Selekzio absoluturako ere hautatua izan zen.

1987ko urtarrilean Barcelona Sporting Club-ek kontratatu zuen, zeinarekin 1985, 1987, 1989, 1991, 1995 eta 1997an Ekuadorreko A Serieko bost txapelketa irabazi zituen, eta 1990, 1992 eta 1993an txapeldunorde izan ziren. 1997ko amaieran erretiratu zen, orkatiletako batean zuen lesio batengatik.

2012ko azarotik 2016ko urtarrilera arte, Ekuadorreko Kirol Ministerioko 4. eremuko koordinatzailea izan zen, Manabi, Santo Domingo de los Tsáchilas eta Galapagoak probintziak hartzen dituena. Ondoren, Manabiko Gobernu Probintzialak La Manga del Curan ezarri zuen futbol eskolen proiektuaren parte izan zen. Manabiko Kirol Federazioko Kantonamendu Ligetako Kirol Koordinatzailea ere izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa national-en
Saloua Raouda Choucair

**Saloua Raouda Choucair** (arabieraz: **سلوى روضة شقير**; Beirut, Libano, 1916ko ekainaren 24a – ibidem, 2017ko urtarrilaren 27a) libanoar margolari eta eskultorea izan zen.Libanoko lehen artista abstraktua izan zela esaten da, baina 1962ra arte bere herrialdean ez zuen bere lanik saldu.
## Bizitza 
Mediku, abokatu, ingeniari eta historialari familia batean jaio zen. Bere aita, Salim Rawda (1872-1917), Australian atzerriratua, sendabelarrekin salerosketan aritzen zen eta bere balio terapeutikoei buruzko eskuizkribuak idazten zituen. 1910ean Libanora itzuli zenean, Choucairren ama ezagutu eta ezkondu egin ziren, Zalfa Amin Najjar (1891-1995), orduan Brummana High Schooleko ikaslea zen eta poesia errezitatzea gustatzen zitzaiona. Hiru seme-alaba izan zituzten: Anis (1911-1988), negozio gizona eta Beirut udalerriko kidea; Anissa (1913-2016) gizarte ekintzailea; eta hiru seme-alabetatik txikiena, Choucair, gerora modernismoaren figura nabarmenetakoa bihurtu zena.  

Choucairren aita Damaskon soldadutza egiten ari zela, sukar tifoideaz kutsatu eta zendu zen. Eta arte abstraktuarekin topo egin zuen lehenengoz arte-galeriak eta museoak bisitatzean. Libanora itzultzeko unea iritsi zenean, Parisen geratzea erabaki zuen, eta École Nationale des Beaux Arts delakoan eman zuen izena.

1953an, Youssef Choucair kazetariarekin ezkondu zen, eta alaba bat izan zuen, Hala, hura ere artista.2011n Saleh Barakat-ek antolatutako atzera begirako erakusketa egin zuten Beiruteko Erakusketa Zentroan.

## Aintzatespenak 
* 1963an, Turismo	Kontseilu Nazionalaren Saria jaso zuen, Beiruteko espazio publiko	baterako harrizko eskultura bat egiteagatik.
* 1985ean	Margolari Arabiarren Batasun Orokorraren saria irabazi zuen.
* 2018ko ekainaren 24an, Google Doodle-k	Saloua Raouda Choucair-en 102 urteak ospatu zituen.
* Atzera begirakoa. Salwa Raouda Choucair, Beirut Exhibition Center, 2011.
* Saloua Raouda Choucair, Tate Modern, 2013.
* Art from Lebanon, Beirut Exhibition Center, 2012.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Joseph Tarrab, Hala Schoukair, Helen Kahl (English), and Jack Aswad (Arabic) Saloua Raouda Choucair: Her Life and Art, Dar An-Nahar 2002

## Kanpo estekak 
* Anne Mullin Burnham, 1994, Reflections in Women's Eyes, *Saudi Aramco World*
* Choucair's web site  artxibatu zen .
* Profile of Artist at OneFineArt
Hizkuntza zaurgarri

[thumb|361x361px|Munduko hizkuntza zaurgarrien erdia baino gehiago zortzi herrialdetan hitz egiten dira (mapan gorriz adieraziak): [India, Brasil, Mexiko, Australia, Indonesia, Nigeria, Papua Ginea Berria eta Kamerun. Herrialde horietan mundu osoan hizkuntza aniztasun handiena duten lurraldeak kokatzen dira (mapan urdinez adieraziak). ]]
**Hizkuntza zaurgarri** bat, **desagertzeko arriskuan den hizkuntza** bat edo **galzorian den hizkuntza** bat hiztunak galtzen ari den hizkuntza bat da, gertakizun jakin batengatik hiztunak hiltzen ari direlako (adibidez, genozidioa edo hondamendi naturalak) edo hiztunak beste hizkuntza bat erabiltzen hasi direlako. Historian zehar hizkuntza asko desagertu dira, baina gaur egun azkarrago desagertzen hasi dira egungo garai historikoaren ezaugarri bereizgarriek eraginda: globalizazioa, migrazio masiboak, ordezkapen kulturala, inperialismoa, neokolonialismoa eta linguizidioa.  

Hizkuntzak zaurgarritzen dituen fenomenoetako bat da hizkuntza-ordezkapena. Hizkuntza bat estatus sozial altuago batekin edo botere ekonomikoarekin lotzen denean, beste hizkuntza mintzatzeari utzi ohi zaio, lurralde edo herrialde baten jatorrizkoa bada ere.  Fenomeno hau pairatzen duten lurraldeetan aniztasun linguistikoaren eta ondasun kulturalen galera azkarra izaten da. Munduan fenomeno hau orokortu egin denez, hizkuntzalari ugari ados datoz XXII. mendea hasi baino lehen munduko hizkuntzen %50-%90 artean zaurgarriak izango direla baieztatzean. Egun, hizkuntzalarien kontsentsua jarraituz, 6.000 eta 7.000 hizkuntza artean mintzatzen dira munduan. Alabaina, munduko hogei hizkuntza mintzatuenetako bat darabil munduko populazioaren erdiak eta munduko hizkuntza gehienek 10.000 hiztun baino gutxiago dituzte. 

Hizkuntza baten heriotzaren lehen pausoa *zaurgarritasun potentziala* da. Egoera honetan, hizkuntzak kanpo-presio sendoa jasaten du, baina zenbait hiztun komunitatek hizkuntza hurrengo belaunaldiei transmititzen jarraitzen dute. Bigarren pausoa *zaurgarritasuna* da. Egoera honetan hiztun gutxi ditu hizkuntzak eta haur gehienek ez dute ikasi hizkuntza. Hirugarren pausoa *zaurgarritasun larria* da. Egoera honetan hizkuntza ziur aski belaunaldi baten buruan galduko da. Laugarren pausoa *hilzoria* da eta azken pausoa *desagerpena*.  

Munduan zehar badira hainbat proiektu helburutzat hizkuntza zaurgarriak biziberritzea edo haien desagerpena ekidin edo mantsotzea dutenak. Horretarako, hizkuntzaren irakaspena hezkuntzan txertatzea edo biziberritzea legezko neurrien bidez burutzea proposatu ohi da. Beste aditu batzuek onartu egiten dute munduko hizkuntza zaurgarri gehienak galdu egingo direla eta horiek dokumentatzen saiatzen dira, gutxienez haien arrastoa gera dadin.

## Ikus, gainera 
* Munduan arriskuan dauden hizkuntzen atlasa

## Erreferentziak
Rudolf Gnägi

**Rudolf Gnägi** (Schwadernau, 1917ko abuztuaren 3a – Köniz, 1985eko apirilaren 20a) suitzar politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1971an eta 1976an.

Zuzenbide ikasketak egin zituen Bernako Unibertsitatean, eta 1943tik 1945era abokatu aritu zen. Nekazari, Artisau eta Burgesen Alderdiko kidea izan zen (geroago Zentroko Batasun Demokrata deitu zena).

1952tik 1965era Bernako kantonamenduko gobernukidea izan zen eta 1953tik 1965era parlamentuko diputatua. Kontseilu Federaleko kide izendatu zuten 1966 eta 1979 urteen artean, eta Garraio, Komunikazio eta Energia Saila eta Sail Militarra zuzendu zituen. 1966 eta 1971 urteetan Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen.

## Kanpo estekak
Ola de crímenes

***Ola de crímenes*** () 2018ko Gracia Querejeta espainiar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia 
Asierrek Leyre Blancoren semeak, etxekoandre dibortziatu eroso batek, zoraldi batean bere aita Cosme erailtzen du. Semearen krimena ezkutatzeko edozer egitea erabaki, eta, bere gogoz kontra, krimen olde kaotiko bat piztuko du Bilbon. Bitartean, hildakoaren emazte berria eta haren abokatu gupidagabea, Susana Salazar, ustelkeria sare mamitsua ezkutatzen saiatzen dira. Baina ez zuten Andoni eta Juantxu Ertzaintzako detektibe-bikotearen iraunkortasunik kontuan izan...

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madrilgo Erkidegoko Itzulia

**Madrilgo Erkidegoko Itzulia** (gaztelaniaz eta ofizialki: *Vuelta Ciclista Comunidad de Madrid*) urtero maiatzean Madrilgo Erkidegoan egiten zuten txirrindularitza lasterketa da.

## Historia 
1983tik dago jokoan. Lehenengo edizioak, 2004ra arte, txirrindulari amateurrentzat ziren. Bi urte geroago UCI Europe Tourreko zirkuitu profesionalean sartu zen 2.2 kategorian (profesionalismoaren azken maila), eta 2008an 2.1 mailara igo zen (kasu honetan UCI ProTour mailako taldeak korritu ahal izan zituen). Hala ere, datetan Frantziako Tourrarekin bat egin izanak parte-hartzea ez nabarmentzea eragin zuen, horregatik 2011tik aurrera maiatzean jokatu zen.

Etapa eta egun kopurua aldatu egin da: 5 etapa 5 egunetan eta 3 etapa azken edizioetako 2 egunetan. Proba Madrilen amaitzen da beti, nahiz eta 2009tik aurrera, 2 egunetan 3 etapatara murriztearekin batera, Madril da hasiera lekua, mendiko etapak ematen baitio amaiera lasterketari. 2012ko edizioan sektore bikoitza kendu eta etapa nagusia gogortu zen (2 etapa 2 egunetan). Madrilgo Txirrindularitza Federazioak antolatzen du.

Proba nagusia 2019an jokatu zen azkeneko aldiz. Hala ere, gaur egun 23 urtez azpiko proba antolatzen da (2008an sortua).

## Palmaresa 
### Proba nagusia
### 23 urtez azpiko proba 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak fosoa

**Gizonezkoen fosoa** proba 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan 2024ko uztailaren 29-30 bitarte egin zen Châteaurouxen, Frantzia. Nathan Hales
Nathan Hales britainiarrak irabazi zuen urrea, Qi Ying txinatarrak zilarra eta Jean Pierre Brol guatemaldarrak zilarra. 

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amanda Donohoe

**Amanda Donohoe** (Londres, Erresuma Batua, 1962ko ekainaren 29a) britainiar aktorea da, zinema eta telebistan jarduten duena. *Liar Liar* komedia filmean egin zen ezaguna.

## Bizitza 
Donohoe Londresen jaio zen. Ted eta Joanna Donohoeren alaba da. Cordelia izeneko ahizpa nagusiagoa du. Irlandarra, errusiarra eta suitzarra da.Bere aitak Kanpo Arazoetako eta Commonwealtheko Ministerioarentzat lan egin zuen, eta ondorioz, familia osoak hainbat aldiz aldatu behar izan zuen bizilekua, Londresen oinarrituta, baina baita atzerrian egonaldiak ere. Aitak, erretiratu ostean, amaren dendan lan egin zuen, antigoaleko gauzak saltzen.

Francis Holland School ikastetxean ikasi zuen. 15 urte zituela ezagutu zuen Adam Ant pop abeslaria. 16 urterekin, etxea utzi eta Ant-ekin Notting Hill-era joan zen bizitzera. 1981ean, Adam and the Ants taldearen «Antmusic» eta «Stand and Deliver» abestien bideoklipetan agertu zen Donohoe, banda bere ospearen gorenean zegoenean. 1981ean, bandak mundu bira bat hasi baino lehentxeago, Donohoek Central School of Speech and Drama emanaldi eskolan leku bat lortu zuen. Ant utzi eta unibertsitatean hasi zen ikasten.

Jim Carrey protagonista zuen *Liar Liar* (1997) filmean beste paper garrantzitsu bat lortu zuen.

Los Angelesera joan ostean, 1991ko otsailean, Donohoek Estatu Batuetako telebistan «musu lesbikoa zuten pasarteetan» parte hartu zuen, bere pertsonaia C. J. Lamb pertsonaiak, L. *A*. Law polizia seriean musu bat eman zion Michele Greene aktoreak antzeztutako Abbie Perkins lankideari.

Donohoe L. A. Law seriean agertu zen bi denboralditan. Telebistako beste paper batzuk *Murder City* eta *Ally McBeal* («izar gonbidatu» gisa agertu zen) izan ziren.

Erresuma Batura itzuli zenean, Donohoek hainbat antzezlanetan lan egin zuen, Jerry Hallen ordezkapen bat barne, *El graduado* lanaren antzerkiko bertsioan.2009an, ITV Emmerdale-ko telenobelaren zerrendan sartu zen, Natasha Wylde enpresaria bezala. 2010eko otsailaren 18an eta 19an *Loose Women* panelista gonbidatua izan zen. Bestalde, Activision PC Santa Fe Mysteries: The Elk Moon Murder bideo-jokorako ahotsa ere egin zuen, Karen Gordon pertsonaia, Jacken (Elk Moonen senarra) emazte ohi eta susmagarri nagusia.

## Bizitza pertsonala 
Russell Haswell diziplina anitzeko artista da Donohoeko bikotea. Bikotea Suffolken (Ingalaterra) bizi da.

## Filmografia 
### Zinema 
Urtea, lanaren izenburua eta interpretatutako pertsonaia, hurrenez hurren:
    

### Telebista 
Urtea, lanaren izenburua eta interpretatutako pertsonaia, hurrenez hurren:
    

### Antzerkia 
Urtea, lanaren izenburua eta interpretatutako pertsonaia, hurrenez hurren:
    

## Sariak eta izendapenak 
Donohoek Urrezko  Globo bat irabazi zuen L. A. Law multzoan egindako lanagatik. Gainera, Outer Critics Circle Award baterako izendatu zuten, Broadwayn *Uncle Vanya* antzezlanean egindako debutarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 81 kg

**Gizonezkoen 81 kg**-ko judoko txapelketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zen Grand Palais Éphémèren, 2024ko uztailaren 30ean. Takanori Nagasek lortu zuen urrea, bigarren aldiz, eta Tato Grigalashvili georgiarrak zilarra. Lee Joon-hwan hegokorearrak eta Somon Makhmadbekov takijistandarrak brontzea lortu zuten.

## Emaitzak 
### Hasierako fasea 
#### A Taldea
#### B Taldea
#### C Taldea
#### D Taldea 
### Bigarren aukera 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkularitza 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak bakarka

**Gizonezkoak banaka** arkularitzak 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan egindako probetako bat izan zen. 64 arkulari izan ziren 40 herrialdetakoak, herrialde bakoitzak 1 edo 3 arkulari zituelarik. 2016ko abuztuaren 5ean hasita, abuztuaren 12an jokatu ziren finalak.

## Txapelketaren formatua 
Arkularitzako gainerako probak bezala, banakako gizonezkoena ere arku kurbatu jaurtiketa proba bat da, Munduko Arku Federazioak  onartutako 70 metroko distantziaren eta arauen azpian egiten dena. Lehiaketa sailkapen txanda batekin hasten da, non arkulari bakoitzak 72 gezi jaurtitzen dituen. Sailkapen-txandako puntuazioak arkulariak ezabatze sinpleko talde batean sailkatzeko erabiltzen dira. Norgehiagokek 2012an sartutako set-sistema erabiltzen dute. Partida bakoitzak gehienez 3 geziko 5 set ditu arkulari bakoitzeko. Set bakoitzean puntuaziorik onena lortu duen arkulariak seta irabazi du, 2 puntu lortuz. Puntuazioa berdinduta badago, arkulari bakoitzak puntu 1 jasoko du. Sei puntura iristen den lehen arkulariak irabazi du partida. Partida 5-5 berdinduta badago 5 set-en ondoren, berdinketa hausteko gezi bakarra erabiliko da, erdialdetik gertuen dagoena irabaziz.

## Emaitzak 
### Ranking erronda 
### Buruz-burukoak 
#### 1. sekzioa 
#### 2. sekzioa
#### 3. sekzioa
#### 4. sekzioa
## Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eva Lefever

**Eva María Lefever Herrera** (Santiago, Txile, 1955eko uztailaren 22a) txiletar margolari, grabatzaile eta artista bisuala da.

## Bizitza 
Aita, Tomas Lefever, musikagilea eta estetika musikaleko irakaslea izan zen; ama, piano irakaslea, eta anai-arrebek biolontxeloa, txirula, pianoa eta perkusioa ikasi zituzten.

Arkitektura urte bat ikasi zuen Valparaison, eta hiru izeba amonekin batera bizi izan zen; esperientzia horrek markatu zuen bere lanen lehen bakarkako erakusketa, emakume zaharrak eta haien bakardadea ardatz zituena. 1981ean Txileko Unibertsitateko Arte Plastikoetako lizentziatura lortu zuen. 1983an Stuttgarteko Arte Ederren Akademiako Litografia Tailerrean ikasle libre bezala jarraitu zuen. Ondoren, Kasselera itzuli zen eta bertan Heinz Nickelekin jarraitu zuen ikasten, bere laguntzailea izan zelarik 1985ean. 1986an Gradu Akademikoa lortu zuen aho batez hartua. 

Alemanian egon zen bitartean, bere lanak Txilen eta Europan erakutsi ziren eta bere lanetan litografia erabiltzen hasi zen. 1987an, bere sorkuntzak bazeuden Latinoamerika, Europa eta Asiako bilduma partikular ezberdinetan eta kontinente horietako erakusketetan parte hartu zuten.

1986an Nemesio Antúnezen 99 Tailerrean sartu zen. Azken arrazoi horrengatik, garai horretan bere sorkuntzen kopurua gutxitu egin zen. Bere artea figuratibo bezala sailkatzen da. Gizakiak artearen historian izan duen rola ere interesatzen zaio.

Bere lanetan emakume finak, adineko emakume aspertuak, neskak edo prostitutak egon ohi dira, Txileko gizarteak baztertutako jendea, hala nola malformazioak eta punkak ziren pertsonak, eta, beste alde batetik, etxeko animaliak edo zezenak egon ohi dira, besteak beste. 1990eko hamarkadaren hasieran, ohiko marrazki sorkuntzari gehitu zizkion grabatuak, eta, ondoren, margolanak.

Lefeverrek eta kritikariek planteatu dute Leonardo Da Vinci, Rembrandt, Diego Velázquez, Francisco Goya eta Henri de Toulouse-Lautrecen eragina duela bere lanak.

Bere pinturak, marrazkiak eta grabatuak Latinoamerikan, Europan eta Asian erakutsi dira eta kontinente horietako hainbat bilduma partikularretan daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Txileko artista bisualen web orria
Alfontso X.a Jakituna Unibertsitatea

**Alfontso X.a Jakituna Unibertsitatea** (, *UAX*) Madrilgo Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Villanueva de la Cañadan campus bat duena.

## Fakultateak 
UAXek lau titulazio mota ditu: graduak, masterrak, goi-mailako graduak eta aditu-ikastaroak, honako jakintza-arlo hauetan:
* Osasunaren eta Kirolaren Zientziak
* Ingeniaritza, Arkitektura eta Teknologia
* Enpresa eta zuzenbidea
* Hezkuntza
* Hizkuntza aplikatuak
* Arteak eta Musika
* Zientzia Politikoak

## Errektoreak 
* Vicente Ortega Castro (1994-1995)
* Manuel López Cachero (1995-2005)
* José Domínguez de Posada (2005-2020)
* Isabel Fernández Martínez (2020-egun)

## Kanpo estekak
Laurentino mendigunea

**Laurentino mendiak** edo **Laurentinoak**,  eta  edo *Laurentians*, Kanada ekialdeko mendikate bat da. Quebec eta Labrador probintzietan hedatzen dira eta 1.438 kilometro luze dute.

Mendikateko punturik garaiena Raoul Blanchard mendia da (1.116 m.).
Raoul Blanchard mendia

**Raoul Blanchard mendia**,  eta , Kanadako Laurentiano mendikatean dagoen mendi bat da, Quebec probintziako La Côte-de-Beaupré udalerrian.

1.166 metroko altuera du eta Raoul Blanchard (1877-1965) frantziar geografoaren omenezko izena darama.
Michele Greene

[thumb|260px|[Michele Greene  Emmy sarietan, 1990]]
**Michele Dominguez Greene** (Las Vegas, Nevada, AEB, 1962ko otsailaren 3a) estatubatuar aktorea, abeslaria eta konpositorea da, *L.A. Law* telesailean Abigail «Abby» Perkins abokatuaren rolarekin egin zen ezaguna 1986 eta 1991 artean. Pertsonaia bera interpretatu zuen 2002an telebistako *L*.*A. Law: The Movie*  filmerako*.*

## Ibilbidea 
### Aktore 
Greenek interpretaziorako interesa agertu zuen, bere bigarren hezkuntzako eskolan antzerki-eskola batera joan ostean. Eskola horretara joana zen, bere herabetasun-arazoak gainditzeko asmoz. Hegoaldeko Kaliforniako Unibertsitatean entzunaldi bat egin zuen, eta beka bat lortu zuen Arte Ederretan batxilergoa egiteko. Urte horietan hasi zen telebistan lanean, eta telebistako hainbat panel eta filmetan agertu zen. 

### Abeslari 
Bi CD elebidun grabatu ditu, *Ojo de Tiburón* eta *Luna Roja*. 

### Idazle 
Gazteei zuzendutako bi eleberri ere idatzi ditu: *Chasing the Jaguar: A Martika Galvez* Mystery eta *Keep Sweet*.

## Filmografia 
### Zinema 
Besteak beste, lan hauexetan hartu du parte:

### Telebista 
### Musika 
## Liburuak 
## Sariak eta izendapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tavistock

**Tavistock**, Ingalaterrako hego-mendebaldeko Devon konderrian dagoen udalerri bat da. 

2021ean 12.675 biztanle zituen.
Alice D'Amato

'''Alice D'Amato''' (Genova, 2003ko otsailaren 7a) kirolari italiarra da, gimnastika artistikoan lehiatzen dena. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan txapelduna izan zen oreka-barran, italiar batek gimnastikan lorturiko lehen garaipen olinpikoa izan zen, eta zilarreko domina eskuratu zuen taldeka. 

## Biografia 
Alice eta Sara ahizpa bikia zazpi urterekin hasi zien gimnastika artistikoa lantzen. 2020an Liguriako atleta onenen saria jaso zuten biek ala biek.

2017an Mediterraneoko gazte mailako Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuen aparatu guztien sailkapenean, Elisa Iorio italiarraren atzetik, eta taldeka txapeldun izan ziren. 2018an gazte mailako Europako txapelketatan taldeka urrea eta barra asimetrikoetan zilarrezko domina jantzi zituen.

2019an Europako Txapelketa absolutuan aparatu guztien sailkapenean laugarren egin zuen oreka-barran erori ondoren. Hurrengo egunean barra asimetrikoetan brontzezko domina eskuratu zuen. Munduko txapelketan taldeka Italiak brontzea lortu zuen.

Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan Italia laugarren gelditu zen, podiumetik kanpo beraz.

Ordutik aurrera Europako txapelketatan bikain aritu zen, Munich 2022an taldeka txapeldun eta barra asimetrikotan bigarren, Antalya 2023an alderantziz, eta Rimini 2024an urrezko bi domina (taldeka eta barra asimetrikoak) eta zilarrezko bat (aparatu guztiak). 

Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan Italiak zilarrezko domina eskuratu zuen Estatu Batuen atzetik. Ondoren aparatu guztien lehiaketan laugarren egin zuen eta podiumera sartzear egon zen. Azkenik oreka-barran urrezko domina eskuratu zuen, hau izan zen italiar ginmasta batek lorturiko lehen urrezko domina olinpikoa.

## Palmaresa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manila Esposito

**Manila Esposito** (Boscotrecase, Napoli, 2006ko azaroaren 2a) kirolari italiarra da, gimnastika artistikoan lehiatzen dena. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarreko domina eskuratu zuen taldeka eta brontzezkoa oreka-barran. 

## Biografia 
Nazioarteko debuta 2022an egin zuen maila absolutuan. 2023ko Europako txapelketatan zilarrezko bi domina eskuratu zituen eta 2024ko Europako txapelketan lau urrezko domina.

Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan Italiak zilarrezko domina eskuratu zuen Estatu Batuen atzetik, eta oreka-barran brontzezkoa.

## Palmaresa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thaddée Ntihinyurwa

**Thaddée Ntihinyurwa** (Kibeho, 1942ko irailaren 25a) ruandar elizgizon katolikoa da. 1981etik 1996ra Cyanguguko apezpikua izan zen, eta 1996tik 2018ra Kigaliko artzapezpikua.

## Bizitza 
Thaddée Ntihinyurwa Kibehon jaio zen 1942an, eta 1971ko uztailaren 11n apaiztu zen. 1981eko azaroaren 5ean Joan Paulo II.a aita santuak Cyanguguko apezpiku izendatu zuen, eta 1982ko urtarrilaren 24an apezpiku ordenatu zuten.

Vincent Nsengiyumva artzapezpikua Ruandako genozidioan hil baitzen, Ntihinyurwa Kigaliko artzapezpiku bilakatu zen 1996ko martxoaren 9an.

2015eko urriaren 2an, familiari buruzko bigarren kontzilioa hasi baino bi egun lehenago, ofizialki ireki zuen genozidioan eraildako Cyprien eta Daphrose Rugamba kanonizatzeko kausa.

2018ko azaroaren 19an Frantzisko aita santuak haren erretiroa onartu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Porlock

**Porlock**, Ingalaterrako hego-mendebaldeko Somerset konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. 

2011n 1.140 biztanle zituen.
Angela Andreoli

**Angela Andreoli** (Brescia, 2006ko ekainaren 6a) kirolari italiarra da, gimnastika artistikoan lehiatzen dena. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarreko domina eskuratu zuen taldeka. 

## Biografia 
2017an nazioarteko bira batean parte hartzeko aukeratu zuten, "espoir mailan". Hainbat probatan lehen postua lortu zuenez 2018rako lehen mailara igaro zen.

Maila absolutuan 2022an taldeka lehiatzeko aukeratua izan zen eta Munichen jokaturiko Europako txapelketatan urrezko domina eskuratu zuen. Horretaz gain brontzezko domina jantzi zuen lurreko proban. Antalyan 2023ko Europako txapelketatan Italia bigarrena izan zen eta Rimini 2024an urrezko domina lortu zuen taldeka eta brontzezkoa zaldi-jauzian.

Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan Italiak zilarrezko domina eskuratu zuen Estatu Batuen atzetik.

## Palmaresa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lyme Regis

**Lyme Regis**, Ingalaterrako hegoaldeko Dorset konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. 

2011n 3.671 biztanle zituen.
Christchurch (Dorset)

**Christchurch**, Ingalaterrako hegoaldeko Dorset konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. Bertan Stour eta Avon ibaia itsasoratzen da.

2021ean 31.372 biztanle zituen.
Newport (Wight Uhartea)

**Newport**, Ingalaterrako hegoaldeko Wight konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. 

2021ean 25.507 biztanle zituen.
Elisa Iorio

**Elisa Iorio** (Modena, 2003ko martxoaren 21a) kirolari italiarra da, gimnastika artistikoan lehiatzen dena. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarreko domina eskuratu zuen taldeka. 

## Biografia 
Modenan jaio zen eta 14 urte zituela Bresciara aldatu zen hango Brixia Nazioarteko Akademian entrenatzeko asmoz.

2017an Mediterraneoko gazte mailako Jokoetan urrezko hiru domina (aparatu guztiak, zaldi-jauzia eta taldeka) eta zilarrezko bat /oreka-barra) irabazi zituen. 2018an gazte mailako Europako txapelketatan Italiak urrezko domina eskuratu zuen eta Ioriok horretaz gain brontzezkoa oreka-barran

2019ko Munduko txapelketan taldeka Italiak brontzea lortu zuen. 2020ko irailean orkatilako lotailuetan min hartu zuen eta hainbat hilabetez egon zen lehiaketatatik kanpo. Ezin izan zuen Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan parte hartu

2022an itzuli zen lehiaketatara. 2024an Europako Txapelketan Rimini 2024an urrezko domina lortu zuen taldeka eta zilarrezkoa barra asimetrikotan, Alice D'Amato taldekidearen atzetik. 

Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan Italiak zilarrezko domina eskuratu zuen Estatu Batuen atzetik.

## Palmaresa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barnstaple

**Barnstaple**, Ingalaterrako hego-mendebaldeko Devon konderrian dagoen udalerri bat da. 

2021ean 23.976 biztanle zituen.
Giorgia Villa

**Giorgia Villa** (Ponte San Pietro, Lombardia, 2003ko otsailaren 23a) kirolari italiarra da, gimnastika artistikoan lehiatzen dena. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarreko domina eskuratu zuen taldeka. 

## Biografia 
Lombardian jaio zen eta 7 urte zituela Bresciara aldatu zen hango Brixia Nazioarteko Akademian entrenatzeko asmoz.

2018an Buenos Airesen jokaturiko Gazte Olinpikoen txapelketan urrezko hiru domina (aparatu guztiak, oreka-barra eta lurra) eta zilarrezko bat (barra asimetrikoak) lortu zituen.

2019ko Munduko txapelketan taldeka Italiak brontzea lortu zuen. Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetarako izendatua izan bazen ere orkatila bihurritu eta ezin izan zuen Olinpiar Jokoetan parte hartu.

2022an Munichen jokaturiko Europako txapelketan Italiak urrea ekuratu zuen taldeka eta urte berean Mediterraneoko Jokoetan Giorgia Villak bi urre lortu zituen, barra asimetrikoetan eta taldeka. 2023ko Europako txaelketan zilarra eskuratu zuen taldekako proban.

Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan Italiak zilarrezko domina eskuratu zuen Estatu Batuen atzetik.

## Palmaresa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Clovelly

'*Clovelly*, Ingalaterrako hego-mendebaldeko Devon konderrian dagoen udalerri bat da. 

2011n 443 biztanle zituen.
Jean Damascène Bimenyimana

**Jean Damascène Bimenyimana** (Nyamasheke, 1953ko ekainaren 22a – Kigali, 2018ko martxoaren 11) ruandar elizgizon katolikoa izan zen, 1997tik hil zen arte Cyanguguko apezpikua izan zena.

## Bizitza 
Jean Damascène Bimenyimana 1953an jaio zen Shangi eskualdeako Nyamasheke barrituan, eta 1980ko uztailaren 6an apaiztu zen Nyundoko elizbarrutian. Urtebete geroago, 1981eko azaroaren 5ean, Cyanguguko elizbarrutira bidali zuten.

1997ko urtarrilaren 2an, Joan Paulo II.a aita santuak Cyanguguko apezpiku izendatu zuen. Urte bereko martxoaren 16an Wenceslas Kalibushi Nyundoko apezpiku emerituak ordenatu zuen.

Međugorje bisitatu ondoren, Bakearen Erreginaren omenezko otoitz-zentro bat ezarri zuen bere elizbarrutian.

Minbiziak jota, Nairobin tratamendua jasotzen zuen denbora batez. 2018ko martxoan Kigalira itzuli zen, eta aireportuan hil zen iritsi eta gutxira.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Greta Scacchi

**Greta Scacchi** (Milan, Italia, 1960ko otsailaren 18a) italiar-australiar aktorea da.

## Bizitza 
Greta Scacchi  iparraldean dagoen Milan hirian jaio zen, Luca Scacchi margolari eta arte-merkatari italiarraren (Pablo Picasso lagunak "Gracco" deitzen zion; ezizen hori askotan jarri diote gero bere izenari) eta Pamela Risbey dantzari eta kuradore ingelesaren alaba. Italiatik Ingalaterrara joan zen lehenik, eta Australiara gero, amarekin eta nebarekin batera.

### Aktore ibilbidea 
1977an, Erresuma Batura itzuli zen, bere ibilbide artistikoari hasiera emateko. Bristol Old Vic antzerki eskolan ikasi zuen, Miranda Richardson eta Amanda Redmanekin. 1982an, *Das Zweite Gesicht (The Second Face)* film alemaniarrean egin zuen lehen film zinematografikoa, eta, gero, paper garrantzitsuak egin zituen *The Ebony Tower* (1984), *Good morning*, *Babilonia* (1987), *Presunto inocente* (1990), *The Player* (1992) edo *Country Life* (1994) filmetan.

Geroago, *Cotton Mary*, *El violín rojo* eta *Punto de mira* *(One of the Hollywood Ten)* filmetan parte hartu zuen, eta Margaret Thatcher interpretatu zuenBBCrako telesail batean, besteak beste,  Michael Radfordek, Robert Altmanek eta Taviani anaiek zuzendua.

Greta Scacchik ere ibilbide luzea du antzerkian, Sydney Theatre Company *(Julia andereñoa)* edo Londresko West End (*Tío Vania*, *The Deep Blue Sea*, 2008) taldeekin lan egin baitu.

1996an, Emmy Saria jaso zuen *Rasputin* telesailean egindako lanarengatik, eta Urrezko Globoetarako hautagaia ere izan zen. Urte horretan bertan, Canneseko Zinemaldiko Epaimahaiko kidea izan zen. Hollywooden tarteka egon arren, nazioarteko proiektuekin bat egiten jarraitudu, askotan autore zinemari lotuta, eta horiek ez dute beti oihartzun handiena izaten.

## Filmografia 
### Zinema eta telebista 
Besteak beste, lan hauexetan hartu du parte:

## Sariak eta izendapenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*