open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rosa Oteiza

**Rosa Estefanía Oteiza Armona** (Iruñea, 1883ko abuztuaren 13a - Iruñea , 1970eko urriaren 17a) nafar emagina izan zen, ezaguna, batez ere, Nafarroako Foruen monumentuko irudiaren modeloa izan zelako.

## Bizitza 
Rosa Oteiza Armona Iruñeko San Anton kaleko 22. zenbakian jaio zen, 1883ko abuztuaren 13an. Migel Oteiza Alonsoren (Allo, 1855 - Iruñea 1899) eta Francisca Armona Oliteren (Urrotz, 1859 -Iruñea, 1945) zazpi seme-alabetatik bigarrena zen.

19 urte zituenean, bera izan zen Foruen monumentuko emakumea irudikatzeko erabili zen modeloa. Manuel Martinez de Ubago izan zen monumentuaren diseinatzailea, eta Rosa haren anaia Joseren maitalea zen. Eskulturaren egilea Jose izan zela uste da. Klase sozial ezberdinetakoak baitziren, Rosa eta Jose ez ziren ezkondu, baina hiru seme-alaba izan zituzten. Hiruek aitaren abizenak bakarrik hartu zituzten, Martinez de Ubago eta Lizarraga, eta amarenak galdu.

Ezkontzaz kanpoko harreman hori zela eta, Rosak bere auzokideen gutxiespena jasan behar izan zuen, batez ere 1903an monumentua Sarasate pasealekuan ezarri zenetik. Iruñeak 28.000 biztanle zituen orduan, eta horrelako erlazio bat eskandalua zen garaiko gizartearentzat.. 1906 aldean, Manuel eta Jose Martinez de Ubago Zaragozara aldatu ziren, eta Rosa Iruñean geratu zen hiru umeekin. Kataluiniako *Masriera y Campiu* galdategian egindako brontzezko eskulturak bost metroko garaiera eta 5.000 kiloko pisua du.

Monumentuko emakumeak Nafarroa irudikatzen du, jarrera adoretsu eta irmoarekin. Armadura-peto bat darama eta lehoi larru batez jantzirik dago. Eskuineko eskuan apurtutako kateak ditu, eta ezkerrekoan Foru Legea. Oin azpian zapalduta, berriz, kasko bat eta arma batzuk ditu.

## Errefentziak 
## Kanpo estekak 
*  Mendiburu Belzunegui, Patxi, Rosa Oteiza y José Martínez de Ubago, Pregón siglo XXI, ISSN 1696-1161, 61. zenbakia, 2021, 30-33. orrialdeak, dialnet.unirioja.es
Formica dusmeti

***Formica dusmeti*** inurri espeziea da, Iberiar Penintsularen endemismoa (Espainia eta Portugal).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :AntWiki - Bringing Ants to the World. *Formica dusmeti*.

## Kanpo estekak
Terminal (telekomunikazioak)

thumb|Telefonoak
thumb|Telex
Terminal, telekomunikazioen alorrean, sare bateko mutur edo helmuga da. Terminal bat Telekomunikazio Sare baten amaieran kokatuta dagoen ekipoa da, sare horretan komunikatzeko gai dena eta, sarritan, erabiltzailearekin interfazea ziurtatzeko gai dena.

Terminalen adibideak :
* Telefonoak
* Faxak
* Minitel
* Telex
* Modemak
* Erantzungailuak

Kasu batzuetan ekipo konplexu hauek ere terminalak gisa har daitezke:
* Bideratzaileak edo routerrak
* PABX

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Montpellier Business School

**Montpellier Business School** Montpellieren campusak dituen Europako enpresa eskola da. 1897an sorturik. 2019an Financial Times egunkari britainiarrak MBS, Europako 69 enpresa eskola hoberenen artean sailkatu zuen. Horrez gain, MBS doktoretza programa bat eskaintzen du, baita marketin, finantza eta negoziogintza bezalako master programa bereziak ere. Bere programek nazioarteko hiru akreditazio dituzte: AMBA, EQUIS eta AACSB. 17.700 ikasle ohi enpresa munduan eta politikagintzan aritzen dira, hala nola Eric Besson (Frantziako ministro ohia).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Thecostraca

**Tecostrazeoak** (**Thecostraca**) krustazeoen azpiklasea da, Maxillopoda klasekoa. Haien artean **lanpernak** eta **balanoak**, espezie parasito batzuk (Ascothoracida) eta Facetotecta, oraindik ondo ezagutzen ez diren espezieak. Orokorrean 1.300 espezie ezagutzen dira.

## Ezaugarriak 
Azpiklase honen animaliek xareta organuak dituzte, kutikularen organu kimiorrezeptore bereziak, alegia. Organu horiek Tecostrazeoek bakarrik dituzte. Halaber, pupa egoeraren amaieran antenula atzitzaileak dituzte; horiek kokatzeko eta substratuan atxikitzeko erabiltzen dituzte, helduen garapena aurrera eramateko.

## Sailkapena 
Martin & Davis-en arabera hiru infraklase bereizi zituzten; horien artean Cirripediakoak espezie gehienak biltzen ditu, 1.200 inguru:

* Ascothoracida infraklase - Anthozoen eta Ekinodermatuen parasitoak.
* Cirripedia infraklase - lanpernak eta balanoak.
** Acrothoracica superordena
** Rhizocephala superordena
** Thoracica superordena
* Facetotecta infraklase

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nur Hassan Hussein

**Nur Hassan Hussein**, **Nur Adde** bezala ezaguna (, &lrm;; Juba Riveretik gertu, 1938ko otsailaren 2a - Londres, 2020ko apirilaren 1a) Somaliako lehen ministroa izan zen 2007tik 2009ra. Abdullahi Yusuf Ahmed presidenteak 2007ko azaroaren 22an izendatu zuen lehen ministro. Bere agintaldian zailtasunak izan zituen Somaliako klanen artean ministerioak banatzeko orduan. Sharif Ahmedek, 2009ko presidentetzarako hauteskundeen irabazleak, beste lehen ministro bat izendatu zuen.

COVID-19 gaixotasunaren 2019-2020ko pandemiaren ondorioz hil zen.
Mujeres (aldizkaria)

**Mujeres** aldizkaria, edo *Mujeres : órgano del Comité Nacional Femenino contra la Guerra y el Fascismo* aldizkaria, 1937 tik aurrera Emakume Antifaxisten Elkartearen Euskal Herriko Komite Nazionalak argitaratu zuen gerra garaiko aldizkaria izan zen*.*

Euskal Herrian emakume talde batek sortzen zuen lehen aldizkaria izan zen.

1937ko otsailaren 6an kaleratu zen lehen alea. Bilboko Astarloa kalean zegon *Hogar de la Mujer Moderna* delakoan zuen egoitza. Asteroko maiztasunarekin argitarau zen, eta gutxienez 19 zenbaki kaleratu ziren 1937ko ekainera bitartean.ezkerrera|thumb|225x225px|Bilboko Astarloa kaleko egoitza.Joven Guardiaren (Gazteria Sozialista Bateratuak -en organoa) inprimategian inprimatzen ziren aleak. 10.000 aleko tirada izatera iritsi zen. Salmenta prezioa 15 eta 25 pezeta-zentrimo artekoa izan zen.

Batez ere Bizkaian banatu bazen ere,Araba, Gipuzkoa, Asturias, Kantabria, Burgos eta Leon-era ere zabaldu zen.

Mujeres aldizkariak, azpi-izenburu bezala ondorengoa zeraman:*“Órgano del Comité Nacional Femenino contra la Guerra y el Fascismo”.* 14. aletik aurrera azpi-izenburua aldatzen du: "*Órgano del Comité de Mujeres contra la Guerra Imperialista y el Fascismo".*

*Mujeres* aldizkariko artikuluetan, gerra garaian emakumeak jokatu beharreko rolaren inguruan zegon tentsioa nabaritzen zen. Alde batetik, genero aginduei jarraituz, feminitatea eta amatasunaren balorea goratzen ziren, eta beste alde batetik beharrezkoa izanez gero fusilak hartzeko dei egiten zitzaien emakumeei.

## Lantaldea 
* Zuzendaria: Maria Luisa de la Presa Maguregi (Emakume Modernoaren Etxea)
* Erradakzio burua: Aurora Pérez Ricart (Gazteria Sozialista Bateratuak)
* Administrazio arduraduna: María Sanromá (FAI)
* Erredakzio taldea: Isabel Larrañaga eta  Esther Zilberberg ("Juanita Lefévre" izenordearekin).
* Kolaboratzaileak: Florentina Tasende, Concepción García, Faustina Baliño, Pilar Pérez, Astrea Barrios, Lucía Pérez, Concepción Ostonda, 

## Erreferentziak
Margaret Cruickshank

**Margaret Barnett Cruickshank** (Palmerston, Zeelanda Berria,  – Waimate, ) Zeelanda Berrian erregistratutako lehenengo emakume medikua izan zen. 1918ko gripe pandemiaren ondorioz hil zen. Zeelanda Berrian erregistratutako lehen doktorea izan zen. Hil ondoren, bera izan zen, Victoria erregina izan ezik, Zeelanda Berrian berari egindako monumentu bat izan zuen lehen emakumea.

## Bizitza 
Cruickshank  eta bere ahizpa Christina bikia 1873ko urteberri egunean jaio ziren Palmerstonen, Zeelanda Berriko hegoaldeko uharteko hiri txiki batean. Gurasoak Elizabeth (Taggarten jaioa) eta George izan ziren, Eskoziatik elkarrekin emigratu zutenak; lehenik Australiara eta gero Dunstanera Erdialdeko Otagora, han urrearen sukarra delakoarekin bat egiteko.

Cruickshanken ama 1883ko ekainean hil zen, bikiak gazteak ziren bitartean, eta ondorioz etxean behar ziren bere bost haurride gazteenak hazten laguntzeko. Bikietako bat eskolara joaten zen eta bestea etxean geratu, eta horrela elkarrekin ikasi eta lortu zuten Palmerston barrutian Bigarren Hezkuntza egitea.

Margaret Unibertsitatera joan zen medikuntza ikastera. Emily Siedebergen ondoren ikasketa hori egiten zuen bigarren emakumezkoa izan zen Zeelanda Berrian, eta lehenengoa mediku gisa lan egiten. Europan zehar bidaiatu ostean Lehen Mundu Gerran Waimateko Gurutze Gorria antolatu zuen. Gerrara joan zen eta medikuaren postua hartu zuen. 1918ko gripe pandemiak eztanda egin zuenean, gaixoen kargu hartzeaz gain, euren umeen eta abereen ardura hartu zuen. 1918ko azaroaren 28an hil zen, bera ere gaixotuta.ezkerrera|thumb|199x199px|Cruickshanken monumentua 2009an
## Aintzatespenak 
* 1923an, oroitzapenezko estatua bat ezagutzera eman zen Waimateko Seddon plazako oroitzapenezko zerbitzu batean. Zeremoniaren hizlariak Cruickshankeko Emily Siedebig lankide ohia, New Zealand Medical Women's Associationeko ordezkaria, Waitakiko parlamentuko kide John Bitchener eta herriko kontseiluko presidente Hart jauna izan ziren. M. Allen andrea ere bertan izan zen, Otagoko Unibertsitateko Emakumeen Elkarteko ordezkari gisa. Aurkezpena 23 urteko Cruickshankeko landladyak egin zuen, Barclay andreak. Estatua William Trethewey Zeelanda Berriko eskultoreak zizelkatu zuen. Victoria erregina ez zen emakume bati egindako lehen monumentua izan zen Zeelanda Berrian eta bere inskripzioan hauxe idatzi zuten:
"Mediku maitea – Leial Heriotzaraino" 

*1948an Waimate Ospitaleko amatasun gelak hartu zuen haren izena.

* 2007an, Zeelanda Berriko Osasun Ministerioak "Exercise Cruickshank" izendatu zuen pandemiarako prestatzeko ariketa bat, Cruickshanken ondoren, 1918ko gripe-pandemian egindako lana aintzatesteko.
* Waimate & Archives Museoak Cruickshank doktorearen objektu, gutun, argazki eta artelanen bilduma bat dauka. Horietako batzuk linean ikus daitezke NZMuseums bidez.
* 2017an, Cruickshank Royal Society Te Apārangi-ko "150 emakume 150 hitzetan" bezala aukeratua izan zen, Zeelanda Berrian emakumeek ezagutzari egindako ekarpenak ospatuz.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margaret Cruikshank

**Margaret Louise Cruikshank** ( - ) estatubatuar idazle feminista lesbiana eta akademikoa da. Cruikshank 1968an hasi zen irakasten, eta gayen eskubideak ideia bat baino ez ziren garai batean atera zen lehen ikerlari amerikarretako bat izan zen. Bere ikerketa- eta hezkuntza-lana akademia lesbikoaren kontzientziazioan eta onarpenean oinarritzen da, bai eta literatura eta kritika lesbikoa literatura tradizionaleko ikasketetatik eta emakumeari buruzko azterketetatik aldentzean ere.

Bere lana *Gay Community News*, *Radical Teacher*, *Journal of Homosexuality* eta *The Advocate* aldizkarietan argitaratu du. *The Lesbian Path* (1980), *Lesbian Studies: Present and Future* (1982) eta *New Lesbian Writing* (1984) antologiek lagundu zuten lesbianei buruzko azterlanak ezartzen, akademian emakumeari buruzko azterlanen parte gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marmara eskualdea

**Marmara eskualdea** () Turkiako zazpi eskualdetako bat da. Herrialdearen ipar-ekialdean dago.

## Probintziak 
Marmara eskualdean hamaika probintzia biltzen dira:
thumb|erdian|350px|Marmara eskualdea.

## Hiri nagusiak 
100.000 biztanle baino gehiago dituzten hiriak (2013):

* Balıkesir (267.720)
* Bandırma (121.856)
* Bursa (1.670.960)
* İnegöl (152.595)
* Edirne (152.061)
* Estambul (13.203.696)
* Sultanbeyli (400.759)
* Esenyurt (392.943)
* Beylikdüzü (261.038)
* Samandıra (184.905)
* Kıraç (143.171)
* Çekmeköy (122.569)
* Sarıgazi (115.879)
* Lüleburgaz (11.413)
* Izmit (305.797)
* Gebze (146.222)
* Derince (137.723)
* Körfez (115.576)
* Adapazarı (464.319)
* Çorlu (238.288)
* Tekirdağ (154.205)
* Yalova (100.800)

## Ikus, gainera 
* Turkiaren banaketa administratiboa
* Marmarako itsasoa

## Erreferentziak
Line moreak (Tuterako urbanoa)

**Tuterako urbanoren line moreak** Tuterako auzoak eta Benjamin de Tudela BHI, Valle del Ebro BHI eta ETI Ikastetxe Politekniko Integratua lotzen dituzte. dituen autobus linea da.

Bi linek osatzen dute, ETIrekin lotzen duena eta Benjamin de Tudela BHI lotzen duena. Lehenengoaren barruan, hiru zerbitzu nabarmentzen dira: Azucarera, Erdigunea eta Virgen de la Cabeza. Bigarrenaren barruan, bi bakarrik daude: Azucarera eta Virgen de la Cabeza.

## Historia 
Lehen lau lineak inauguratu (berdea, gorria, horia eta laranja) eta urte batzuetara, zerbitzu horiek inauguratu zituzten.

## ETI-Valle del Ebro BHI linea 
Linea hau Valle del Ebro BHI eta ETI Ikastetxe Politekniko Integratuarekin konektatzen da.

### Maiztasunak 
Linean autobus bakarra pasatzen da zerbitzu eta noranzko bakoitzeko.

|

|}

### Ibilbidea 
Hiru autobusek banatzen dute ibilbidea.

|

|}
### Ibilbidea 
Bi autobusek banatzen dute ibilbidea.

### Geldialdiak 
| valign="top" |

|}

## Etorkizuna 
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.

## Erreferentziak
Maria Luisa de la Presa

**Maria Luisa de la Presa Maguregi,** (Bilbo, Bizkaia, 1897ko azaroaren 21a - ? ) kazetaria eta *Mujeres* aldizkariko zuzendaria izan zen.

## Biografia 
Bere biografiari buruzko datu gutxi dago. 1897an jaio zen eta Bilboko Anbandoko Albiako San Bizente parrokian bataiatua izan zen. Jose de la Presa Pinedo eta Felipa Maguregi Solturaren alaba zen.  Ofizioz jostuna zen. Eusebio Lanbarri Alkorta (Bilbo, 1891) kazetariarekin ezkondu zen.

### Militantzia 
Bilboko UGT sindikatuko Orratzaren Sindikatuko kidea izan zen, eta baita Industria Mobilizatuen Tailerreko ordezkaria Bilbon. 

1930eko hamarkadan Emakume Modernoaren Etxeko presidentea izan zen. 

1937ko otsailetik aurrera, Emakume Antifaxisten Elkarteako Euskadiko Komite Nazionalak argitaratu zuen *Mujeres* izeneko aldizkariaren zuzendari izan zen. Urte berean, Jose Maria bere semea (1924 urtean jaioa) erbestera bidali behar zuen Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunera. 

### Erbestea 
Gerra zibila amaituta, Frantzian erbesteratu zen Le Perthusetik muga zeharkatuz 1939ko urtarrilaren 31n. Beaunen (Cote d 'Or) egon zen uztailaren 13ra arte, Pauillac-eko portuan (Gironda) Mexikora bidean "Mexique" ontzian ontziratu zen arte, eta hil horren 27an iritsi zen Veracruzera, 41 urte zituenean.

1961ean Mexiko Hirian bizi zen.

Heriotzaren inguruko daturik ez da ezagutzen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kurupi

thumb|Kurupi-detoured.
**Kurupi** (guarani hizkuntzaz, azala garunekin) guarani mitologiaren pertsonaia da.

## Pertsonaia 
Kurupi ipotx indartsua da. Zakilaren eta sexualitatearen inguruko mitoekin lotuta dago. Guarani kulturaren elezaharretako munstroa da. Berez Tau eta Keranaren bosgarren semea da, itsusia, beltz kolorekoa, ohianaren erdigunetik ateratako pertsonaia. Bere irteerak emakume birjinak harrapatzeko dira; harrapatzen dituenak, bortxatu ondoren, iresten ditu. Kurupi ezaguna da historikoki guarani kulturaren lurraldeak izan direnetan: Paraguai eta Argentinako ipar-ekialdean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vodafone Park

**Vodafone Arena**, Turkiako Istanbul hiriburuan dagoen futbol estadio bat da, Beşiktaş barrutian. Beşiktaş JK taldearen jokaleku eta egoitza da.

1973an inauguratu zen eta 41.188 ikusleentzako edukiera du.
Hüseyin Avni Aker estadioa

**Hüseyin Avni Aker estadioa**, Turkiako Trabzon hirian dagoen futbol estadio bat da. Trabzonspor taldearen jokaleku eta egoitza da.

1951n eraiki zen eta 20.750 ikusleentzako edukiera du.
Pehuentxe

**Pehuentxeak** (edo *Peguentxeak*, Mapudungunez "pehuengo" edo "peguengo" jendea) Hego Amerikako indigenak dira. Andeetan bizi dira, batez ere gaur egungo Txile erdialdeko hegoaldean eta Argentina ondoan. Haien izena, pehuenaren edo araukariaren (*Araucaria araucana)* haziekiko zuten menpekotasunetik dator. XVI. mendean, Pehuentxeak lurralde menditsuan bizi ziren, gutxi gorabehera, 34 eta 40 graduen artean hegoaldera. Geroago Araukanizatu egin ziren eta maputxeekin bat egin zuten. XXI. mendean, oraindik ere, beren arbasoen lur batzuk mantentzen dituzte.

Pehuentxe taldeek hainbat gatazka armatutan parte hartu zuten XVII. eta XVIII. mendeetan, gehienetan mendietatik Txileko mendebaldeko behe lurretara "jaitsiz". Hala, 1657an Maule ibaiaren inguruan zeuden espainiarrei, 1767ko urtarrilean maputxeei eta 1769an Isla del Lajako espainiarrei eraso zieten. 1860ko hamarkadan, Araucaniaren Txileko inbasioaren erdian, pehuentxe herriak neutral izendatu ziren bere burua. Txostenen arabera, Pitxiñan Pehuenche buruzagiak gerra nahi zuten molutxeen aurka hitz egin zuen, lapurreta batean parte hartu zutela eta horregatik txiletarren zigorrak bakarrik jaso zituztela argudiatuta. Jose Bengoa historialariak dio pehuentxeen neutraltasuna zorretan zegoela Andeetan zituzten lurrak ez zeudelako kolonizazioaren menpe. Hala ere, Argentinako eta Txileko aurrerapen inbaditzaileak hain izan ziren handiak, 1881eko martxoan Pehuentxeek Chos Malalen Argentinako postu aurreratua eraso zutela eta 25-30 soldaduko goarnizio osoa hil zutela.
Bridget Regan

[280px|eskuinera|thumb|Bridget Regan, *[The Last Ship* telesaileko aktoreen erdian.]]
**Bridget Catherine Regan** (Carlsbad (Kalifornia), 1982ko otsailaren 3a) telesailetako aktore estatubatuarra da. *Legend of the Seeker* telesailean *Kahlan Amnell* konfesorearen rolean egin zen ezaguna. *Jane the Virgin*, *Agent Carter* eta *The Last Ship* telesailetan ere aritu da. Antzerkian ere egin du lan.

## Biografia 
San Diego hiriko Carlsbad hirian jaio zen irlandar jatorriko familia katoliko batean. Eskolan hasi zen antzerki lanetan parte hartzen eta Ipar Karolinako Antzerki akademian antzerki klasiko ikasketak burutu zituen. Ner Yorkera joan zen ondoren aktore lana bilatzera.

2006an hasi zen hainbat filmetan paper puntualak egiten, *Blinders*, *The Babysitters* eta *Sex and the City*. 2008an *Legend of the Seeker* telesaileko protagonista izateko aukeratua izan zen eta kultuzko seriea bilakatu zen. Bi denboraldi iraun zituen soilik telesailak. 2009an *Camp Wanatachi* musikala ekoiztu zuen eta 2011 urtean New Yorkeko *La MaMa Experimental Theatre Club* antzokian ikusgai egon zena.

2013an *Beauty & the Beast* telesailean agertu zen gizonezko protagonistaren neskalagun ohiaren papera egiten. Horen maitasun triangelu bat sortu zuen neska protagonistarekin (Kristin Kreuk) eta Bridget Reganen aurkako mezu ugari zabaldu ziren Twitterren. Lau atal bakarrik egin zituen Reganek telesailean. 2013an bertan *Murder In Manhattan* filmeko aktore nagusietako bat bihurtu zen.

2014an *Jane the Virgin* telesailean ohiko aktorea bihurtu zen, gaur egun ere jarraitzen du tarteka agertzen, eta urte berean *John Wick* filmean hartu zuen parte. 2015ean *Agent Carter* telesaileko ohikoa bihurtu zen Dorothy "Dottie" Underwood-en rolean. 2016an *The Last Ship* telesailean Sasha Cooper izan zen, Txinan dagoen diplomatiko estatubatuarra.

Komikizaleen artean jarraitzaile ugari ditu *Legend of the Seeker* egin zuenetik eta Wonder Woman izateko aktore egokia dela uste dute.

## Bizitza pertsonala 
Eamon O'Sullivan idazlea Zeelanda Berrian ezagutu zuen *Legend of the Seeker* grabatzen ari zela eta harekin ezkondu zen. Bi seme-alaba ditu, 2010an jaio zen alaba eta 2018an semea.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telebista 
## Antzerkia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Nahia Idoiaga

**Nahia Idoiaga Mondragon** (Bilbo, Bizkaia, 1985) psikologoa da. Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) irakaslea. Psikologian (2011) eta Psikopedagogian (2011) lizentziatua, eta Euskal Herriko Unibertsitatean Psikologian doktorea (2016), nazioarteko aipamenarekin.

Ikerketa arloan, KideOn ikerketa taldeko kide da. Hezkuntzaren psikologian eta psikologia sozialean errotuaz, inklusio sozio-hezitzaileari, hezkuntzari, feminismoari eta osasunari buruzko ikerketak egin ditu, bai eta horiei buruzko artikulu zientifikoak publikatu ere, eragineko aldizkarietan. Gainera, egoera kalteberan dauden gazteen inklusioa lantzen duten hainbat proiektutako partaidea da, gehienak Europa eremukoak.

Irakaskuntzari dagokionez, Bilakaera eta Hezkuntzaren Psikologia Sailean irakasle da 2016tik; irakasle atxikia da 2017tik; eta agregatu akreditazioa du 2018tik. Eskolak Gizarte Hezkuntza eta Haur Hezkuntzako graduetan ematen ditu, Bilboko Hezkuntza Fakultatean. Gainera, EHUko Psikologia eta Psikodidaktika doktoretza programetako tesiak zuzentzen ditu. Bestalde, Haur Hezkuntza graduko Koordinatzailea da Bilboko Hezkuntza Fakultatean, eta berdintasun eta kalitate batzordeetako partaide ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Nahia Idoiagari elkarrizketa "Haurrei ezin zaie eskatu ezin dituzten neurriak hartzeko"Berria 2020-08-31
* Elkarrizketa:diskurtsoa ona izan arren, erreferente falta oso nabaria da  Berria, 2026.03.08
Constance Frost

**Constance Helen Frost** (c. 1863 – ) Zeelanda Berriko mediku, bakteriologo eta patologoa izan zen. Londresen jaioa, Ingalaterra, bere familia Zeelanda Berrira mugitu zen berak 17 urte zituela eta Onehungan hasi ziren bizitzen.

1900ean Otagoko Unibertsitatean lortu zuen lizentziatzea eta Hego Australiara joan zen, mediku gisa arituz Adelaidako ospitalean. 1902ean bakteriologian laguntzaile aritu zen. 1903an Zeelanda Berrira itzuli zen, mediku lanean jarraitu eta bakteriologian eta patologian postu bat lortu zuen Aucklandeko ospitalean, horrelako postua izan zuen bigarren emakumezkoa.

1913an bertako emakume mediku bakarra zen. 1918ean jarduera osoko medikua zen.

1920an hil zen 1918ko gripe pandemiaren ondorioz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alkizako Abertzale Ezkertiarrak

**Alkizako Abertzale Ezkertiarrak** Alkizan udal hauteskundeetarako antolatzen den herri-hautagaitza independentea da. Hautagaitza 1995eko udal hauteskundeetara aurkeztu zen lehen aldiz.thumb|Alkizako Abertzale Ezkertiarrak logoa|120x120pxFrankismoa bukatu eta udal hauteskunde demokratikoak egiten hasi zirenetik Alkizan herri-hautagaitzak antolatu izan dira udal gobernua osatzeko.

1979an *Alkizako Herriaren Alde* izenekoa antolatu zen eta hark lortu zuen udal batzari zegozkion 7 zinegotziak.

1983ko hauteskundeetarako bi zerrenda aurkeztu ziren: bata Euskadiko Ezkerraren aterkiaren babesean aurreko legealdian zinegotzi izandako Antonio Zubiaurre buru zuela eta bestea Alkizako Herriaren Alde ordura arte alkatetza zuen zerrenda. Antonio Zubiaurre alkate bihurtu zen Euskadiko Ezkerraren zerrendak 5 zinegotzi eskuratu baitzituen. Aipatu beharra dago zerrenda horretako bi kidek baino ez zutela harremanik alderdiarekin.
ezkerrera|thumb|279x279px|2019-2023ko hautagaiak: Unai Sorarrain, Koldobika Jauregi, Joserra Hernandez,Shrabanni Arantzabe, Gillermo Otegi, Inaki Irazabalbeitia, Joxemari Arantzabe eta Ina Soria
1987ko eta 1991ko hauteskundeetan Antonio Zubiaurrek buru zuen Euskadiko Ezkerraren zerrendak jokoan zeuden 7 zinegotziak lortu zituen.

1995rako ordea Euskadiko Ezkerra deseginda zegoen eta Antonio Zubiaurrek buru zuen zerrendak beste aterki bat behar zuen. Alkizako Abertzale Ezkertiarrak marka sortu zen.

1995z gero Alkizako Abertzale Ezkertiarrak zerrendak gobernatu du Alkizako udaletxea alkate eta zinegotzi guztiak lortuta. 
Alkizako Abertzale Ezkertiarren zerrenda osatzeko udalean dagoen taldeak herri-batzarra deitzen du, hurrengo hauteskundeei begira dituen asmoak azaltzen ditu eta gonbit zabal bat egiten die herritarrei hurrengo hautagai-zerrenda osatzeko boluntarioak eskatuz. Zerrenda horrela osatzen ez bada, udal taldekoek banan bana gonbidatzen dituzte egokitzat jotzen dituzten pertsonak. Zerrendaren osaeran herrian egon daitezkeen interes-talde desberdinak kontuan hartzen dira.
thumb|320x320px|2023-2024 hautagaiak: Gillermo Otegi, Shrabanni Arantzabe, Ana Agesta, Unai Sorarrain, Ainhoa Jauregi, Inaki Irazabalbeitia, Joxemari Arantzabe, Ina Soria, Koldobika Jauregi eta Nagore Arizeta
Estatu mailako alderdiek aurkeztu izan dituzte zerrendak Alkizako udalerako, baina herriarekin loturatik ez duen pertsonez osatuta. Oso boto gutxi eskuratu izan dituzte eta zinegotzirik ez.

## Alkateak 
1995.az gero lau izan dira Alkizako Abertzale Ezkertiarrak hautagaitzak izandako alkateak:

* Antonio Zubiaurre: 1995 - 2004.
* Jon Roteta: 2004 - 2011
* Jon Umerez: 2011-2019
* Inaki Irazabalbeita: 2019 -

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pincheira anaiak

**Pincheira anaiak** (gaztelaniaz: *Hermanos Pincheira*) *1818-1832* urteetan Txilen eta Argentinan legez kanpoko gaizkile-talde errealista izan zen. gaizkile-taldeak Txileko Independentzia Gerran gerrilla errealista bezala borrokatu zuen hasieran Guerra a muerte fasean. Vicente Benavides fusilatu eta erresistentzia errealista erori ondoren, Txileko eta Argentinako estatu berrietatik kanpo bizi nahi zuten bidelapur armatuak bihurtu ziren. Geroago, abereen lapurretan espezializatu egin ziren. Pincheira anaiek aliantza bat osatu zuten Salinas Grandes eta Sierra de la Ventana kokatu ziren Boroanoen tribuarekin eta haiekin eraso zuten Carmen de Patagones eta Fortaleza Protectora Argentina (gaur egungo Bahia Blanca).

1827an Jorge Beauchef koronelak, Manuel Bulnes txileko jeneralaren aginduetara, Andeak zeharkatu zituen eta Pincheira anaiak garaitu zituen Epulafquén-eko guduan, baina bidelapurrak ihes egitea lortu zuten. gaizkile-taldea aske jarraitu zuen 1832. urtera arte, José Antonio Pincheira kapitulatu zenean.
Eusko Emakume Ekintza

**Eusko Emakume Ekintza,** Eusko Abertzale Ekintza alderdiaren emakumeen atala izan zen 1930eko hamarkadan.

Irlandako alderdi politikoen ereduari jarraituz sortu zen. Eusko Abertzale Ekintzak, bere izaera berritzailea zela eta, emakume eta gizonen aldeko berdintasuna eskatzen zuten sektoreentzako abagunea suposatu zuen.

EAJren Emakume Abertzale Batzarekin alderatuta, Eusko Emakume Ekintzak, emakumeei antolakuntza modu demokratikoago bat eskaini zien, banakakoen eskubideen defentsarako argudioak eskaintzen zituen ideologia, eta baita errepublikazale eta sozialistekin elkarlanerako aukera, emakumeen aldeko legedia erabilgarriago baten alde.

Alderdiko emakumeek, garai hartan "berezkoak" bezala ulertzen ziren lanez gain (ekitaldi sozialak antolatu, errifak saldu, behartsuei lagundu..), bestelako kirol (mendigoizale taldea) eta politika arloko ekimenetan ere (hitzaldi eta mitinetan parte hartze aktiboa) parte hartze aktiboa zuten.thumb|EAE-ANVren ikurra.EAE-ANV alderdi txikia izaki, ez ziren emakumeen talde asko sortu. Bilbon, Barakaldon, Sestaon eta Trapagaranen izan zituzten talde sendoenak.

Gerra zibila lehertzean, ezkerreko alderdietako beste emakume batzuekin batera Emakume Antifaxisten Elkartean batu ziren. Elkarteko presidente Eusko Emakume Ekintzako Florentina Tesande izan zen, eta *Mujeres* izeneko aldizkaria argitaratu zuten.

## Erreferentziak
Izan invictus

***Izan invictus*** ETB 1ek 2017an emititutako reality showa izan zen, non 18 lagunek oztopo lasterketetan trebatzeko helburuarekin lehiatu ziren. Julian Iantzik aurkeztu zuen, oztopo lasterkari eta Hernaniko *Denontzat Invencible* gimnasioko jabe den Isma Mateok lagunduta.

Partaideak 9 laguneko bi taldetan banatu ziren, eta talde bakoitzean *El conquistador del fin del mundo* (*Conquis*) saioan parte hartu zuten partaide biren osasun eta sasoi mailak baldintzatuko zuen abentura: talde urdinean Gorrotxak pisua galtzeko konpromisoa hartu zuen taldeari laguntzeko, talde gorrian Larreak pisua irabaztekoa. Talde gorriko kapitaina Manu Maritxalar boxealari ohia eta *Conquis*eko kapitain izandakoa izan zen, talde urdinekoa berriz Alex Ortega *Conquis*eko partaide izandakoa. Manuk 5. kapituluan utzi behar izan zuen saioa ukondoko lesio baten erruz, eta Isma Pereira *Conquis*eko partaide ohiak bete zuen bere papera banakako lehiara heldu arte 9. kapituluan.

Saio bakoitzean, bietako talde batek immunitatea lortuko zuen talde froga batean. Talde galtzaileak mendian igaro beharko zuen gaua, partaide bat galtzeaz gain.

Irabazleak 7.000€ irabazi zituen, bigarrenak 2.000€ eta hirugarrenak 1.000€. Horrez gain, hobekien sailkatutako gizonak eta emakumeak 2018ko *Conquis* saioan parte hartuko zuten.

## Asteroko taula 
### Partaideak 
### Dueluak 
### Asteroko taula 
## Kanpo estekak
Isla del Laja

thumb|250x250px| Isla del Laja-ren lurrak Los Ángeles idatzita dagoen lekuari dagozkio.
**Isla del Laja** (lit. Laja uhartea) Txile Erdialdeko bi ibaien artean lur zerrenda bat da. Isla del Laja iparraldean Laja ibaiaren eta hegoaldean Biobío ibaiaren arteko lurra da. 1791 baino lehen, Isla del Laja ere korregimentua zen, Txile Kolonialaren banaketa administratiboa.

## Ikusi ere 
* Bidelapurreria Txilen
* Guerra a muerte
* Pehuentxe
* Pincheira anaiak
Tabrett Bethell

**Tabrett Bethell** (Sydney, 1982ko maiatzaren 13a) aktore eta modelo australiarra da. *Legend of the Seeker* telesailean *Cara Mason* Mord'Sitharen rola betetzeagatik da ezaguna.

## Biografia 
Ama ospitalean erditzeko zegoela gurasoak ez ziren ados jartzen alabak izango zuen izenarekin. Aitak ospitaletik atera eta osteratxoa ematen ari zela Tabrett kalea ikusi zuen eta biek gustoko izan zutenez horrela jarri zioten izena. 16 urte zituela modelo lanetan hasi zen Chadwick Models agentzian eta Sydneyko Cronulla-Sutherland Sharks errugbi taldeko cheerleaderra ere izan zen.

Beti izan zuen gustuko antzerkigintza eta 2007an hamabi hilabeteko ikastaro intentsiboa bete zuen Screenwise aktore eskolan. Bitartean modelo lanak ere egiten jarraitu zuen eta hiriko *The Daily Telegraph* aldizkariko portada izan zen 2007ko otsailean. 2007an bideo eta laburmetrai banatan aritu zen eta baita *Strangers Lovers Killers* filmean ere.

2009an Terry Goodkind idazlearen *Sword of Truth* liburuetan oinarrituriko *Legend of the Seeker* telesailaren lehen denboraldiko azken kapituluan agertu zen eta bigarren denboraldi osoa protagonista laukotean egin zuen. *Cara Mason* Mord'Sitharen papera egin zuen eta mundu mailan egin zen ezagun egindako lanarengatik Manhattan Film Festivaleko emakumezko aktore onenaren saria irabazi zuen. 2011 urtean *Poe* filmerako aukeratua izan zen, Sarah Elmira Royster amorantearen papera egiteko. Kapitulu pilotoa ere grabatu zen baina ABC-k telesaila atzera botatzea erabaki zuen. 2013an Bollywood-eko *Dhoom 3: Back in Action* filmean hartu zuen parte. Hindi hizkuntzan grabaturiko film batek nazioarteko merkatuetan inoiz izan duen arrakasta handiena lortu zuen.

2014an *Oren* laburmetraia egin zuen. Film honek 2015eko Hollywood Reel Independent Festivalean bi sari eskuratu zituen, emakumezko aktore onenarena (Tabrett Betheli eman ziotena) eta nazioarteko laburmetrairik onenarena. 2014an *Mistresses* telesailaren 2. denboraldiko kapitulu batean agertu zen eta 2016an 4. denboraldiko ohiko aktrorea izan zen.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telebista 
## Antzerkia 
## Sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Vivienne Westwood

**Dame Vivienne Isabel Westwood** —jaiotzako deituraz, **Swire**— (Tintwistle, Cheshire, Ingalaterra, 1941eko apirilaren 8a - Londres, 2022ko abenduaren 29a) diseinugilea eta enpresaburua izan zen, punk modernoa eta *new wave* korronteak modako bilakatzearen eragile nagusia. Britainiar Inperioko Ordenaren saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tora Larsson

**Alma Viktoria "Tora" Larsson** ( - ) suediar tranpolin jauzilaria izan zen. 1912ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen eta zortzigarren amaitu zuen 10 metroko plataformako modalitatean. 1918ko gripe pandemian hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alphonse Massamba-Débat

**Alphonse Massamba-Débat** (Nkolo, 1919 edo 1921eko otsailaren 11 &ndash; Brazzaville, 1977ko martxoaren 25a) Kongoko Errepublikako 2. presidentea izan zen.

Lari etniaren kidea izan zen. Txaden irakasle aritu zen 1945 eta 1948 bitartean eta Kongon 1948tik aurrera. 1967an Fulbert Youlouren alderdian afiliatu zen eta bi urte geroago Hezkuntza ministro izendatu zuten. Youlouren aurkako estatu-kolpearen ondoren 1963ko abuztuaren 16an presidente izendatu zuten. Sozialismo zientifikoaren, nazionalizazioen eta alderdi bakarraren politika ezarri zuen. SESB-rekin eta Txinarekin lerrokatu zen eta gerrilla komunistak Kongoko Errepublikan hartu zituen. Kubako laguntzarekin miliziak osatzen ere saiatu zen, baina altxamendu militar batek altxatuen eskariak onartzera behartu zuen. 1968an Marien Ngouabi atxilotu, Batzar Nazionala desegin eta konstituzioa bertan behara utzi zuen, baina bi hilabete geroago Ngouabik kargutik kendu zuen. Ngouabiren erailketaren ondoren, 1977ko martxoaren 25 gauean exekutatu egin zuten.
Rhein-Neckar-Arena

**Rhein-Neckar-Arena**, Alemaniako Sinsheim udalerrian dagoen futbol estadio bat da. TSG 1899 Hoffenheim taldearen jokaleku eta egoitza da.

2007an inauguratu zen eta 30.150 ikusleentzako edukiera du.
Emakume Antifaxisten Elkartea

thumb|330x330px|Bilboko Astarloa kalean, Hogar de la Mujer Moderna zenean, finkatu zuen bere egoitza Euskal Herriko Emakume Antifaxisten Elkartearen komiteak.
**Emakume Antifaxisten Elkartea** ( ezkerreko alderdietako emakumeak batzen zituen elkartea izan zen.

1933. urtean sortu zen Madrilen Alderdi Komunistaren iniziatibaz eta 1934ko udan, eratze batzarra ospatu zuen. Dolores Ibarruri elkartearen presidente zela, Parisen parte hartu zuen Parisen ospatu zen Gerraren eta Faxismoaren aurkako Munduko Komiteen kongresuan.

Urriko Iraultzan parte hartzeagatik, elkartea legez kanporatua izan zen, eta Langileen Umeen aldeko elkartea, *Pro Infancia Obrera* gazteleraz, izena izatera pasa zen. 1936an Fronte Popularraren hauteskunde kanpainan, hasierako izenera bueltatu zen elkartea.

Gerra Zibilean zehar, Emakume Antifaxisten Elkarteak hiru komite izan zituen, Madrilen, Katalunian ( *L’Unió de Dones* izenpean) eta Euskal Herrian, Bilbon kokatua.

Euskal Herriko komitea, 1937ko urtarrilaren 10ean sortu zen, gerratearen erdian eta Lehen Eusko Jaurlaritza sortu zenetik hiru hilabetetara.

Elkartearen batzordea Euskal Herriko ezkerreko alderdi ezberdinetako ordezkaritza anitz batek osatu zuen.

## Euskal Herriko komitearen Batzordea 
* **Lehendakaria:** Florentina Tasende (Eusko Emakume Ekintza, EAE-ANV)
* **Lehendakariordea:** Concha García Maillo (Círculo Femenino, PSOE)
* **Idazkaria:** Faustina Baliño (Hogar de la Mujer Moderna)
* **Batzordekideak:** Astrea Barrios (Gazteria Sozialista Bateratuak), Lucía Pérez (PC), Maribel Larrañaga (Gipuzkoako emakumeen ordezkari bezala), Concha Ostondoa (Nafarroako emakumeen ordezkari bezala) eta María Sanromá (Iberiar Federazio Anarkista).

## *Mujeres* aldizkaria 
Elkartearen eginkizun garrantzitsuenetako bat *Mujeres* aldizkaria kaleratzea izan zen.
Interneteko ospetsu

[thumb|[Chiara Ferragni, interneteko ospetsu eta blogaria]]
**Interneteko ospetsua** () edo **eragilea**, *influencer*, **interneteko izar**, **blogebrity**, **ospetsu digitala**, Internet bidez ospea edo nabarmentzea bereganatu edo garatu duen pertsona da. Gaur egun internetek pertsonak jendearengan eragin edo jendartean beren buruak ezagutarazteko hedabide tradizionalek baina hedapen zabalagoa izatea ahalbideratu du, berehala interneteko komunitate bat edo gehiagotan ospetsu bilakatuz.

## Ikus, gainera 
* Influencer
Ellis Marsalis Jr.

**Ellis Louis Marsalis Jr.** (1934ko azaroaren 14a, New Orleans, Louisiana &ndash; 2020ko apirilaren 1a, New Orleans, Louisiana), estatubatuar jazz piano-jotzaile bat izan zen.

Ellis Marsalis Sr. enpresaburu eta giza eskubideen aldeko ekintzailearen semea zen.
Carlos Xavier

**Carlos Jorge Marques Caldas Xavier**, futbol munduan **Carlos Xavier** izenez ezaguna (Lourenço Marques, Mozanbike, 1963ko urtarrilaren 16a), portugaldar futbolari ohi bat da. 1991-1994 artean Errealean jokatu zuen, Oceano Andrade da Cruz aberkidearekin batera.

## Kanpo estekak
Virtus omnia vincit

**Virtus omnia vincit**, baita ere **Omnia vincit virtus**, latinezko esamoldea da. Itzulpena hau da: "Bertuteak dena garaitzen du". XVI. eta XVII. mendeko humanistek sarritan erabiltzen zuten. Esanahiaz ez baina egituraz oso antzekoak dira "Amor omnia vincit" eta "Labore omnia vincit", "Veritas omnia vincit" (edo "Omnia vincit amor", "Omnia vincit labore", "Omnia vincit veritas").

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kumu-Honua

**Kumu-Honua** () Hawaiiko mitologian lehen gizona izan zen. Lalo-Honuarekin ezkondu zen. Bikoteari Kānek lorategi bat eman zion eta fruitu bat jatea debekatu zien. Bibliako kondairarekin lotura zuzena du, beraz, jatorri hori duela pentsa daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caxado mendia

[thumb|Mendian [radar estazioa dago.]]
**Caxado mendia** Coruñako probintziaren mendi garienetariko bat da. 756 metro ditu (iturrien arabera zifra hau aldatu egiten da). Faladoira mendilerroa eta As Pontes de García Rodríguez herrian dago. Probintziako mendi garaiena, bestetik, Coto do Pilar da, 806 metrokin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Italo de Zan

**Italo de Zan** (San Fior, Italia,  - Treviso, ) italiar txirrindularia izan zen. 1948ko Italiako Giroko 10. etapa irabazi zuen eta Milano-Torino lasterketa ere irabazi zuen 1947an.

COVID-19 gaixotasunaren 2019-2020ko pandemiaren ondorioz hil zen, Trevisoko ospitalean.

## Palmaresa 
Honakoak dira bere lasterketa garrantzitsuenak:

**1946**
* Coppa del Rey
* 4. Lombardiako Giroan
**1947**
* Milan-Turin
* 3. Lombardiako Giroan
* 6. Emiliako Giroan
* 6. Milan-Mantuan
**1948**
* Italiako Giroko 10. etapa
* 2. Milan-Turinen
* 2. Placci Kopan
* 3. Romagnako Giroan
* 5. Milan-San Remon
**1949**
* Sassari-Cagliari
* Alghero Sari Nagusia
* 3. Milan-Turinen
* 4. Milan-San Remon

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pelargón

**Pelargón** marka komertzial bat zen. XX. mende hasieran mundu osoan zabaldu zen. Espainiako kasuan 1944tik aurrera Nestlé elikagai enpresak zabaldu zuen. Espainiako Gerra Zibilaren ondoren hori izan zen merkatutatutako haurrentzako lehen esne-hautsa. Urte haietako eskasiaren sinboloa gisa gelditu da espainiarren oroimenean; batzutan "Pelargonen belaundaldia"z hitz egin da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madhya Kailash Tenplua

**Madhya Kailash Tenplua** (; ) Hego Afrikako Midrand hirian dagoen tenplu hinduista da. Tenplua Lord Shivari eskainita dago, Shivaismoren jainko nagusia, hinduismoren adar nagusietako bat. Lurralde horren hindu komunitatea asko handitzearen ondorioz, tenplua altxatu behar izan zuten. Tenpluko apaiz egoiliarra Guru Nadarajah Sarma da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Tenpluaren webgune ofiziala.
Errealista (independentzia hispanoamerikarra)

**Errealistak** Espainiako Monarkiaren gobernu-organo desberdinen Latinoamerikako eta Europako aldekoak izan ziren, Hispanoamerikako independentzia gerretan, 1808tik 1833an erregea hil zen arte iraun zutenak. Gatazkaren lehen urteetan, Fernando VII.a erregea Frantzian gatibu izan zenean, errealistek Espainiako Batzar Nagusi Goreneko autoritatea babestu zuten Penintsulako Gerran erregearen izenean gobernatu zuten Ameriketan eta Cadizko Gorteetan. 1814an Fernando VII.aren berrezarkuntzaren ondoren, errealistek Hispanoamerika gobernatzeko eskariaren alde egin zuten, baina lege zaharraren menpean gobernatzen tematu zirenen eta Cadizko Gorteek aldarrikatutako erreformak berrezartzen saiatu ziren liberalen artean banatu ziren.
Randi Altschul

**Randice-Lisa "Randi" Altschul** (Cliffside Park, New Jersey, 1960) jostailugile estatubatuarra da. Lehen telefono mugikorraren asmatzailea izan zen.
Aluminé lakua

**Aluminé lakua** (gaztelaniaz: Lago Aluminé) Andeetan kokatutako aintzira handi eta sakona da, Argentinako Neuquén probintziaren mendebaldean, Txileko mugatik gertu. Aluminé lakua Moquehue laluko urekin elikatzen eta Aluminé ibaiaren iturburua da, bere urak, azkenean, Ozeano Atlantikora iristen direlarik. Villa Pehuenia hiri turistikoa lakuaren iparraldeko ertzean dago.
Belgradeko bandera

thumb|250px|Belgradeko bandera.
**Belgradeko bandera** berez Belgrad hiriko armarria da, heraldika gabe, bandera osoa betez. Banderak karratu itxura du.

## Ezaugarriak 
Belgradeko banderak Serbiako hiru kolore nazionalak erakusten ditu: gorria, urdina eta zuria. Urdinek etorkizun hobearen itxaropena eta fedea sinbolizatzen dituzte. Lurreko gorria askatasunaren aldeko borrokan Serbiako herriaren sufrimenduaren ikurra da. Bi lerro zuri horizontalak Sava eta Danubio ibaiak dira, Belgraden indarraren sinboloak. Zuriak dira heraldikaren arauen araberakoak: "Beograd" Serbiako izena "hiri zuria" da; beraz, bertan, horma eta dorre zuriak daude. Harresiek merkataritza-hiria adierazten dute; dorreek eta ate irekiek merkatu irekia dagoela adierazten dute. Itsasontzia, erromatar hirukoitza, hiriaren antzinatasunaren ikurra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aluminé ibaia

**Aluminé ibaia** Argentinako Neuquén probintziaren ezaugarri geografikoa da. Aluminé lakutik hegoaldera isurtzen da, Aluminé hiritik gertu, eta 170 km inguru egin ondoren, Collón Curá ibaiaren ibaiadarra bihurtzen da (Junín de los Andesetik gertu).
Beth Anderson

**Beth Anderson** (Lexington, Kentucky, 1950eko urtarrilaren 3a) konpositore neo-erromantiko estatubatuarra da. Bere arloan, swalengatik da ezaguna, collage-ak eta musika konposatu berriaren laginak erabiliz asmatu zuen forma musikala, existitzen den musikaren ordez. 1995ean, The New York Times-eko kazetari bati esan zion hitzaren definizio honetan oinarrituta bataiatu zuela modu hori: "Swale bat belardi edo padura bat da, non gauza basati asko elkartzen diren".

## Biografia 
Anderson Lexingtonen jaio zen, Kentuckyn, 1950ean, eta Kentuckyko Mount Sterlingen hazi zen. Gurasoek, Marjoriek eta Sidney Andersonek, musikan aritzera animatu zuten. Txikitan pianoa jotzen hasi zen eta handik gutxira konposatzen hasi zen. 14 urterekin Helen Libscomb musikagilearekin pianoa ikasten hasi zen, kontrapuntuaren arauak erakutsi zizkiona, eta horri esker musika tradizional minimalista konposatu zuen. Bigarren hezkuntzako azken bi urteetan serieko musika konposatzen hasi zen, modu autodidaktan ikasiz.

Kentuckyko Unibertsitatera joan zen bigarren hezkuntzako graduatu ondoren. Han bi urte eman ondoren, Daviseko Kaliforniako Unibertsitatera joan zen, eta han lizentziatura osatu zuen. Ondoren, Arte Ederretako Masterra jaso zuen pianoaren interpretazioan. Gradu hori osatu baino lehentxeago, bere Peachy Keen-O pieza Mills Collegen interpretatu zen. Bob Ashleyk, Mills College Center for Contemporary Music-eko zuzendariak, bertan geratzeko eta ikasteko eskatu zion. Han osatu zuen bere masterra konposizioan. Besteak beste, John Cage, Terry Riley, Robert Ashley eta Larry Austin musikagileekin ikasi zuen.

Kalifornian, Anderson "abangoardiako konpositore, kritikari eta poeta feminista" ezagunenetako bat izan zen, eta Elliotte Rusty Harold informatikako liburuen egilearekin ezkondu zen 1995eko uztailaren 28an, New Yorkeko Macintosheko Erabiltzaile Taldeak antolatutako afari batean elkar ezagutu eta urtebetera. 1995ean, The New York Times-ek Harolden ezkontzari buruzko erreportaje bat argitaratu zuen. Bertan, zaharkitua eta konbentzionala zela esaten zuen, eta honakoa esaten zuen: "Sarritan barre egiten du, haize-kanpaiak bezain arin. Eta, hala ere, entzun Megadeth taldeari bere apartamentua garbitzen duenean ".

## Diskografia 
* 'Feminae in Musica' (Feminae Records, 2007)
** 'Tale One' '
** 'Tale Three'
** 'Belgian Tango'
*** Interpretazioa: Aleksandra Maslovaric (biolina), Tania Fleischer (pianoa)

## Kanpo estekak
Elxeko udaletxea

**Elxeko udaletxea** () Elx udalerriko udaletxearen egoitza da. Merkatuko alboan dago, beheko plazan, hiri zaharraren erdian. XV. mendeko eraikina da, gotiko katalanaren estilokoa. Ondoren, Pizkunde estiloko aldaketak egin ziren.

## Historia 
Eraikinaren jatorrizko nukleoa 1441 eta 1444 urteen artean eraiki zuten; hori Kontseiluaren dorrea da. Lanak Beiam maisuak gidatu zituen. Hasieran, dorrea herriko harresian integratuta zegoen, eta bere ataria Beheko plazaren eta ​merkatuaren arteko pasabidea zen. 1548an, Sebastià Alcàssarek bai dorrea bai erantsitako Merkatua pizkunde estiloko jauregi bakarrean bihurtu zituen. Azken aldaketak 1645. urtean egin ziren: ekialdeko hegala altxatu zen, dorrea eraikinaren erdian utziz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palmira Julia Tello

**Palmira Julia Tello Landeta**, Tellito edo Amaya Tello ezizenez ere ezaguna, (Madril, 1920ko irailaren 2a - *Ib.*, 2016ko urtarrilaren 16a), espainiar errepublikaren aldeko propagandista eta milizianoa izan zen.

## Biografia 
Madrilgo Cuatro Caminos auzoan jaio zen. 14 urterekin Alderdi Komunistako militante egin zen.

### Gerratea 
1936ko altxamendu militarra gertatu zenean, Gazteria Sozialista Bateratuan izena eman zuen, eta bertako errepublikaren aldeko propaganda taldeko kide bezala militatu zuen. Herriz herri, milizietan parte hartzeko dei eginez mitinak eman zituen.

1936ko urriaren 31n, milizianoz jantzita agertzen zen bere argazki bat *Estampa* aldizkari ezagunaren azalean agertu zen . Geroago, Thaelman brigadari lagundu zion hainbat frontetan.

Frontean hil zen soldadu errepublikazale batekin ezkondu zen.

### Gerra ondoren 
Gerra amaitu zenean, Alacantera joan zen ihes egiteko itsasontzi bat hartzeko asmoarekin, baina lekurik ez zegoela eta Madrila itzuli behar izan zuen. Ezagutu ez zezaten, izena aldatu zuen, Lazaro Landeta, Telloren aitona, Bilboko Buiako baserri batekoa zen, eta honen ohoretan, eta Dolores Ibarruriren alabak bezala, Amaya euskal izena hartu zuen beretzat.

1939an, Las Trece Rosas fusilatu zituztenean, eta polizia frankista bere bila zebilela jakin zuenean, Madril utzi eta Zaragozara alde egin zuen. Bertan, modista bezala lan egin zuen. Ciriaco Parraga, margolari erretratugilea ezagutu zuen. Bikotea Bilbora joan zen bizitzera. Parragak, *Perdimos la guerra* izeneko obran, Tello irudikatu zuen begirada galdua zuela.

1960ko hamarkadan, Begoña auzoko bere etxean Euskadiko Alderdi Komunistako ezkutuko bilerak ospatu ziren, eta *Euskadi Roja* aldizkaria editatzen zen.

## Erreferentziak
Philips Stadion

**Philips Stadion**, Herbehereetako Eindhoven hirian dagoen futbol estadio bat da. PSV Eindhoven taldearen jokaleku eta egoitza da.

1910ean eraiki zen eta 35.000 ikusleentzako edukiera du.
Collón Curá ibaia

**Collón Curá ibaia** Neuquén probintziako (Argentina) ezaugarri geografikoa da. Hegoaldera isurtzen da Aluminé eta Chimehuin ibaien elkargunetik, Junín de los Andes hiritik gertu, eta 70 km egin ondoren, Limay ibaiaren adarra bihurtzen da. Collón Curá formazioak ibaiaren izena du.

Harana ospetsua da bere bi jarduerarengatik: hegaztien behaketa eta euli-arrantza .
Betsy Ancker-Johnson

**Betsy Ancker-Johnson** (Saint Louis, Missouri,  – Austin, Texas, 2020ko uztailaren 2a) plasma fisikari estatubatuarra izan zen.
Gaudenzio Marconi

**Gaudenzio Marconi** (Onsernone, 1841-1885), Frantzian lan egin zuen jatorri italiar zuen argazkilari suitzarra izan zen. Batez ere ezaguna da bere biluzi artistikoengatik. Auguste Rodin bezalako artistek bere obretako oinarri gisa haren argazkiak erabili zituzten sarritan.

## Ezaugarriak 
Bere lanak sarritan Parisko Arte Ederren Goi Eskola Nazionalaren ikasleei saldu zizkien. Oso ohikoa zen artistek argazkietatik kopiatzea, batez ere modeloak oso garestiak zirelako. Bere argazkiek poza adierazten dute. Marconik eredutzat Antzinatasun klasikoa eta Pizkundea hartu zituen.

## Iruditegia 

Image:
Marconi, Gaudenzio (1841-1885) - 1877 - Auguste Neyt, modello 22enne di L'age d'arain.jpg|Gaudenzio Marconiren argazkia.
Marconi, Gaudenzio - Il gesso de L'age d'arain di Rodin 1877 01.jpg|Auguste Rodinen eskultura Marconiren argazki batean oinarrituta.
Archives d'Éros Marconi 03.jpg|Antzinatasun klasikoan oinarritzen zen bere argazkiak egiteko.

## Bibliografia 
* Sylviane De Decker-Heftler, "Suite Marconi 1. La Piste belge", *Photographies*, 7.zk., 1985, 110-112 or.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jan Breydel estadioa

**Jan Breydel estadioa**, Belgikako Brujas hirian dagoen futbol estadio bat da. Club Brugge KV taldearen jokaleku eta egoitza da.

1975ean eraikia izan zen eta 29.062 biztanleentzako edukiera du.
Lorena Borjas

**Lorena Borjas** (Veracruz, 1960ko maiatzaren 29a - Queens, New York, 2020ko martxoaren 30a) aktibista transgenero mexikar-estatubatuarra eta immigrante mexikarren eskubideen defendatzailea zen, Queens-eko Latinx komunitatearen sortzaile bezala ezaguna.

## Kanpo estekak