open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pinsk

**Pinsk** (, Łacinka: *Pinsk*; ; ; ; ; ) Bielorrusiako hamargarren hiririk handiena eta Bresteko oblastako hirugarren handiena da 131.455 biztanlerekin. Pina ibaia igarotzen da bertatik, Strumen ibaia eta Pîrpyat ibaiaren konfluentziatan. Lehenago eskualdea Pinskeko padurak bezala ezagutzen zen. Nekazaritza gune garrantzitsua da gaur egun. Minsketik hegoaldera dago eta industria gunea da, itsasontzi txikiak eginez.

## Kanpo estekak
Caspiomyzon wagneri

***Caspiomyzon wagneri*** *Caspiomyzon* generoko animalia da. Arrainen barruko Petromyzontidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Caspiomyzon*
* Petromyzontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Disclosure (1994ko filma)

**Disclosure** (euskaraz *Jazarpena*) 1994ko Barry Levinson estatubatuar thriller filma bat da. Michael Crichton idazlearen izenburu berdineko *Disclosure* eleberrian oinarritua dago. Michael Douglas, Demi Moore, Donald Sutherland, Caroline Goodall eta Dennis Miller aktoreek antzeztu zuten.

Filma batek ordurarte gutxi edo batere ukitu ez zuen emakumeek gizonei burututako jazarpen sexualaren gaia jorratu zuen.

## Argumentua 
Tom Sanders (Michael Douglas) goi mailako teknologia enpresa bateko exekutiboa da eta postuz igotzeko zorin dago. Baina bere bizitzan oso garrantzitsua izango den astean, bere asmoak zapuztuak ikusiko ditu, postu horretarako Meredith Jonson (Demi Moore) itxura erakargarriko emakume gazteagoa eta bere neskalagun ohia dena izendatuko baidute.

## Aktoreak 
* Michael Douglas: Tom Sanders
* Demi Moore: Meredith Johnson
* Donald Sutherland: Bob Garvin
* Caroline Goodall: Susan Hendler
* Roma Maffia: Catherine Alvarez
* Dylan Baker: Philip Blackburn
* Rosemary Forsyth: Stephanie Kaplan
* Dennis Miller: Mark Lewyn
* Suzie Plakson: Mary Anne Hunter
* Nicholas Sadler: Don Cherry
* Jacqueline Kim: Cindy Chang
* Joe Urla: John Conley Jr.
* Michael Chieffo: Stephen Chase

## Kanpo estekak 
* *Disclosure* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Gulaphallus bikolanus

***Gulaphallus bikolanus*** *Gulaphallus* generoko animalia da. Arrainen barruko Phallostethidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Gulaphallus*
* Phallostethidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Fatal Attraction

**Fatal Attraction** (euskaraz *Erakarpen Zorigaiztokoa*) 1987ko Adrian Lyne britainiar zinema zuzendariaren thriller psikologikoa da. Michael Douglas, Glenn Close eta Anne Archer aktoreek antzeztu zuten.

Filmak Oscar Sarietarako sei izendapen jaso zituen.

## Argumentua 
Dan Gallagherren (Michael Douglas) bizitza bikaina da: emazte zoragarria, alaba jatorra eta lan on bat ditu. Festa batetan Alex (Glenn Close) izeneko emakume erakargarri bat ezagutuko eta harekin nesketan egin ondoren oheratu egingo dira, halere hura Danentzat abentura bat besterik ez da izango. Aldiz, Alexek haien arteko harremana amaitu dela jakitean oso gaizki hartu. amorruz erantzun eta errekazio txarra izango du. Danek laga izana onartu ez eta harekiko obsesio arriskutsu eta gaiztoa bilakatuko da. Dani jazarpena eta bizia ezinezkoa eginez...

## Aktoreak 
* Michael Douglas: Dan Gallagher
* Glenn Close: Alexandra "Alex" Forrest
* Anne Archer: Beth Gallagher
* Ellen Hamilton Latzen: Ellen Gallagher
* Stuart Pankin: Jimmy
* Ellen Foley: Hildy
* Fred Gwynne: Arthur
* Meg Mundy: Joan Rogerson
* Tom Brennan: Howard Rogerson
* Lois Smith: Martha
* Mike Nussbaum: Bob Drimmer
* J. J. Johnston: O'Rourke
* Michael Arkin: tenientea
* Jane Krakowski: haur zaintzailea

## Kanpo estekak 
* *Fatal Attraction* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Fatal Attraction* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Motete

[thumb|250px|[Jean Moutonen *Celeste beneficium* motetea.]]
**Motetea** Erdi Aroko eta Berpizkundeko musika polifoniko mota nagusia izan zen. Iraun zuen bostehun urteetan (1220-1570 inguru) hainbat aldi izan zituen eta horregatik zaila da definizio zehatz eta bakarra ematea, baina korurako idatzitzako musika lana da, musika tresnaz lagundu gabea eta latineko testu sakratuetan oinarritua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scalicus engyceros

***Scalicus engyceros*** *Scalicus* generoko animalia da. Arrainen barruko Peristediidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* FishBase.org

## Ikus, gainera 
* *Scalicus*
* Peristediidae
Apodichthys flavidus

***Apodichthys flavidus*** *Apodichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Pholidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Apodichthys*
* Pholidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ramon Etxarren Izturitz

**Ramon Etxarren Izturitz** (Gasteiz, 1929ko azaroaren 13a − Las Palmas Kanaria Handikoa, 2014ko abuztuaren 25a) Espainiako elizan goi kargua izan zen, bereziki Vicente Enrique Tarancón kardenalarekin batera. Eliza barruan aurrerakoia bezala ikusita zegoen.

## Biografia 
Batxilergoko ikasketak Madrilen egin zituen, Cardenal Cisneros Institutuan, alegia. Salamankako Unibertsitate Pontifizian Filosofia ikasi zuen. Erroman Teologia Lizentzia lortu zuen. Lovainako Unibertsitate Katolikoan Gizarte Zientziak ikasi zituen. 1958ko martxoaren 19an apaiztu zen. 1969ko abenduaren 22an Madrilgo apezpiku auxiliarra izendatu zuten, Vicente Enrique Tarancón kardenalarekin. Kargu horretan bederatzi urte egin zituen. 1978ko azaroaren 29an Kanariak Uhartetako apezpikua izendatu zuten. Kargu horretan 2005 arte iraundu zuen; urte horretan, osasun arazoak zirela eta, postua utzi zuen. 75 urte zituen. Espainiako Gotzainen Batzarrean 1984tik 2011ra egon zen.

2014ko abuztuaren 25an Las Palmas Kanaria Handikoa hirian hil zen, 84 urte zituelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : [Catholic-Hierarchyneko fitxa.
* : [http://elpais.com/diario/1997/10/26/espana/877816819_850215.html Ramon Etxarrenek Espainiako Gerra Zibila(https://eu.wikipedia.org/wiki/Espainiako_Gerra_Zibila)ri buruz El Paisen argitaratutako artikulua.]
Pholidichthys anguis

***Pholidichthys anguis*** *Pholidichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Pholidichthyidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Pholidichthys*
* Pholidichthyidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Ichthyococcus elongatus

***Ichthyococcus elongatus*** *Ichthyococcus* generoko animalia da. Arrainen barruko Phosichthyidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ichthyococcus*
* Phosichthyidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Urophycis chuss

***Urophycis chuss*** *Urophycis* generoko animalia da. Arrainen barruko Phycidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Urophycis*
* Phycidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Aguarunichthys inpai

***Aguarunichthys inpai*** *Aguarunichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Pimelodidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Aguarunichthys*
* Pimelodidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Neostethus ctenophorus

***Neostethus ctenophorus*** *Neostethus* generoko animalia da. Arrainen barruko Phallostethidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Neostethus*
* Phallostethidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Kochichthys flavofasciatus

***Kochichthys flavofasciatus*** *Kochichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Pinguipedidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Kochichthys*
* Pinguipedidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Pataecidae

**Pataecidae** arrain eskorpeniformeen familia txikia da, Australia inguruko itsasoetan bizi dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cociella somaliensis

***Cociella somaliensis*** *Cociella* generoko animalia da. Arrainen barruko Platycephalidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Cociella*
* Platycephalidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Parodontidae

**Parodontidae** arrain karaziformeen familia da, ekialdeko Panama eta Hego Amerikako ur gezatan bizi dena.

Lehen Hemiodontidae familian sailkaturik, 32 espezie ditu 3 generotan banaturik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Parazenidae

**Parazenidae** arrain zeiformeen familia da, Ozeano Atlantikoan eta Ozeano Barean bizi dena.

Familiak 4 espezie ditu 3 generotan banaturik. Hona hemen sailkapena:
* Cyttopsinae subfamilia
** *Cyttopsis*
** *Stethopristes*
* Parazeninae subfamilia
** *Parazen*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paraulopus

***Paraulopus*** arrain aulopiformeen generoa da, Indo-Bareko eremuan bizi dena. FishBasek **Paraulopidae** familia osatzen duen bakarra dela dio. Hona hemen kideak:
* *Paraulopus atripes* Tomoyasu Sato & Nakabo, 2003
* *Paraulopus balteatus* M. F. Gomon, 2010
* *Paraulopus brevirostris* (Fourmanoir, 1981)
* *Paraulopus filamentosus* (Okamura, 1982)
* *Paraulopus japonicus* (Kamohara, 1956)
* *Paraulopus legandi* (Fourmanoir & Rivaton, 1979)
* *Paraulopus longianalis* Tomoyasu Sato, M. F. Gomon & Nakabo, 2010
* *Paraulopus maculatus* (Kotthaus, 1967)
* *Paraulopus melanogrammus* M. F. Gomon & Tomoyasu Sato, 2004
* *Paraulopus melanostomus* Tomoyasu Sato, M. F. Gomon & Nakabo, 2010
* *Paraulopus nigripinnis* (Günther, 1878)
* *Paraulopus novaeseelandiae* Tomoyasu Sato & Nakabo, 2002
* *Paraulopus oblongus* (Kamohara, 1953)
* *Paraulopus okamurai* Tomoyasu Sato & Nakabo, 2002

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barbantus curvifrons

***Barbantus curvifrons*** *Barbantus* generoko animalia da. Arrainen barruko Platytroctidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Barbantus*
* Platytroctidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Parascylliidae

**Parascylliidae** marrazo orektolobiformeen familia da, mendebaldeko Ozeano Barean bizi dena.

Hona hemen kideak:
* *Cirrhoscyllium* generoa (Smith eta Radcliffe), 1913
** *Cirrhoscyllium expolitum* (Smith eta Radcliffe), 1913
** *Cirrhoscyllium formosanum* (Teng), 1959
** *Cirrhoscyllium japonicum* (Kamohara), 1943
* *Parascyllium* generoa Gill, 1862
** *Parascyllium collare* (Ramsay eta Ogilby), 1888
** *Parascyllium elongatum* (Last & Stevens), 2008
** *Parascyllium ferrugineum* (McCulloch), 1911
** *Parascyllium sparsimaculatum* (T.Goto), 2002
** *Parascyllium variolatum* (A.H.A.Duméril), 1853

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Plectrogenium barsukovi

***Plectrogenium barsukovi*** *Plectrogenium* generoko animalia da. Arrainen barruko Plectrogeniidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Plectrogenium*
* Plectrogeniidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Acanthoclinus fuscus

***Acanthoclinus fuscus*** *Acanthoclinus* generoko animalia da. Arrainen barruko Plesiopidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Acanthoclinus*
* Plesiopidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Paralepididae

**Paralepididae** arrain aulopiformeen familia da, mundu osoko itsasoetan bizi dena.

Familiak 58 espezie ditu 12 generotan banaturik:
* *Arctozenus*
* *Dolichosudis*
* *Lestidiops*
* *Lestidium*
* *Lestrolepis*
* *Macroparalepis*
* *Magnisudis*
* *Notolepis*
* *Paralepis*
* *Stemonosudis*
* *Sudis*
* *Uncisudis*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Parabrotulidae

**Parabrotulidae** arrain ofidiformeen familia da, ipar-mendebaldeko Ozeano Barean eta ipar-ekialdeko Ozeano Atlantikoan bizi dena.

Familiak 3 espezie ditu 2 generotan banaturik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paralichthyidae

**Paralichthyidae** arrain pleuronektiformeen familia da, itsaso epel eta tropikaletan bizi dena.

Familiak 111 espezie ditu 14 generotan banaturik:
* *Ancylopsetta*
* *Cephalopsetta*
* *Citharichthys*
* *Cyclopsetta*
* *Etropus*
* *Gastropsetta*
* *Hippoglossina*
* *Paralichthys*
* *Pseudorhombus*
* *Syacium*
* *Tarphops*
* *Tephrinectes*
* *Thysanopsetta*
* *Xystreurys*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Parabembras

**Parabembras** arrain eskorpeniformeen generoa da, mendebaldeko Indiako ozeanoan eta ipar-mendebaldeko Ozeano Barean bizi dena. FishBasek **Parabembridae** familia osatzen duen bakarra dela dio.

Bi espezie besterik ez ditu:
* *Parabembras curtus* (Temminck & Schlegel, 1843)
* *Parabembras robinsoni* Regan, 1921

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ammotretis brevipinnis

***Ammotretis brevipinnis*** *Ammotretis* generoko animalia da. Arrainen barruko Pleuronectidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ammotretis*
* Pleuronectidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Pangasiidae

**Pangasiidae** arrain siluriformeen familia da, hego-ekialdeko Asiako ur geza eta gazikaratan bizi dena. Familiak 28 espezie ditu, 4 generotan banaturik:
* *Helicophagus* generoa (Bleeker, 1858)
** *Helicophagus leptorhynchus* (Ng y Kottelat, 2000)
** *Helicophagus typus* (Bleeker, 1858)
** *Helicophagus waandersii* (Bleeker, 1858)
* *Pangasianodon* generoa (Chevey, 1931)
** *Pangasianodon gigas* (Chevey, 1931)
** *Pangasianodon hypophthalmus* (Sauvage, 1878)
* *Pangasius* generoa (Valenciennes, 1840)
** 23 espezie
*Pangasius* azpigeneroa
* *Pangasius hypophthalmus* (Sauvage, 1878)
* *Pangasius bocourti* Sauvage, 1880
* *Pangasius conchophilus* Roberts & Vidthayanon, 1991
* *Pangasius djambal* Bleeker, 1846
* *Pangasius elongatus* Pouyaud, Gustiano & Teugels, 2002
* *Pangasius humeralis* Roberts, 1989
* † *Pangasius indicus* (Marck, 1876)
* *Pangasius kinabatanganensis* Roberts & Vidthayanon, 1991
* *Pangasius krempfi* Fang & Chaux, 1949
* *Pangasius kunyit* Pouyaud, Teugels & Legendre, 1999
* *Pangasius larnaudii* Bocourt, 1866
* *Pangasius lithostoma* Roberts, 1989
* *Pangasius macronema* Bleeker, 1851
* *Pangasius mahakamensis* Pouyaud, Gustiano & Teugels, 2002
* *Pangasius mekongensis* Gustiano, Teugels & Pouyaud, 2003
* *Pangasius micronemus* Bleeker, 1847
* *Pangasius myanmar* Roberts & Vidthayanon, 1991
* *Pangasius nasutus* (Bleeker, 1863)
* *Pangasius nieuwenhuisii* (Popta, 1904)
* *Pangasius pangasius* (Hamilton, 1822)
* *Pangasius polyuranodon* Bleeker, 1852
* *Pangasius rheophilus* Pouyaud & Teugels, 2000
* *Pangasius sabahensis* Gustiano, Teugels & Pouyaud, 2003
* *Pangasius sanitwongsei* Smith, 1931
*Pteropangasius* azpigeneroa Fowler, 1937
* *Pangasius micronemus* Bleeker, 1847
* *Pangasius pleurotaenia* Sauvage, 1878
* *Pseudolais* generoa (Bleeker, 1847)
** *Pseudolais micronemus* (Bleeker, 1847)
** *Pseudolais pleurotaenia* (Sauvage, 1878)

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igeri-maskuri

thumb|333px|Eskardinio baten igeri-maskuria

**Igeri-maskuria** arrain teleostomo gehienek duten puxika itxurako organoa da; haizez betea dago igeri puxika, eta hesteen hasierako partean dago itsatsia. Animalia ornodunen pisu espezifikoa urarena baino handiagoa denez gero, igeri puxika pisua jaitsarazteko eta presioa ingurunekoaren pareko bilakarazteko erabiltzen dute arrainek.

Eboluzioaren ikuspegitik, biriken homologoa da. Charles Darwinek *Espezieen jatorriaz* bere liburuan jada aipatu zuen homologia.

## Sukaldaritza 
Bakailaoaren erabilera gastronomikoan, igeri-maskuriari "trinpoil" izena ematen zaio -digestio-aparatuko hesteekin nahastuz-, eta arrabekin batera "trinpoil arraba" edo bakailao tripaki izeneko plateraren oinarria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Milizia

**Milizia** edo **herri-gudaridi** armada erregularraren baitan ez dauden gudarien talde bat da, lanbidez soldadu ez diren kideez osaturik. Gehienetan, euren herria defendatu edo ideologiaren alde borrokatzeko gogoa duten kideek osatzen dute, adiera zabalago batean armada batek gerra egoera batean deitzen dituen herritarrek osaturiko tropa ere adierazten duen arren.

## Kanpo estekak
Anodontiglanis dahli

***Anodontiglanis dahli*** *Anodontiglanis* generoko animalia da. Arrainen barruko Plotosidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Anodontiglanis*
* Plotosidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Karabakh Garaiko Oblast Autonomoa

**Karabakh Garaiko Oblast Autonomoa** (; ; ) Azerbaijango Sobietar Errepublika Sozialistaren barruan zegoen oblast autonomo bat izan zen, gehiengo armeniarrekoa. Robert Serviceren arabera 1921an Josif Stalinek (garaian Nazionalitateen Komisarioa zena) Nakhitxevaneko Sobietar Errepublika Sozialista Autonomoa eta Karabakh Azerbaijanen sartu zituen Turkia eta Sobietar Batasunaen harremanek bultzatuta. Turkia arazorik izan ez balitz ziurenik Stalinek Karabakh Armeniaren esku utziko luke. 1923ko uztailaren 7an Karabakh Garaiko Oblast Autonomoa eratu zen. Karl R. DeRouenen arabera Armeniatik bereizten zuen lur eremu txikia hala mantendu zen enklabe bat izan zedin. Audrey L. Altstadten arabera mugak marraztu ziren armeniar gehiengoa zuten herriak barruan uzteko eta ahalik eta gehien kanpoan uzteko azeriar herriak, ziurtatzeko armeniarrak gehiengo zirela oblast honetan.

SESBen apurketarekin batera gerra sortu zen eskualde honetan, Karabakh Garaiko gerra izenarekin ezagutzen dena. 2023rarte *de jure* Azerbaijanen esku zegoen eskualde hau *de facto* independientea zen eta Karabakh Garaiko Errepublika izena zuen, nahiz eta ez zuen inoiz lortu nazioarteko onarpenik.

## Banaketa administratiboa 
* Mardakert raiona (KGOA)
* Martuni raiona (KGOA)
* Shusha raiona (KGOA)
* Askeran raiona (KGOA)
* Hadrut raiona (KGOA)

## Kanpo estekak
Alfaro cultratus

***Alfaro cultratus*** *Alfaro* generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Alfaro*
* Poeciliidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Katxo (arraina)

**Katxo** (*Leuciscus*) Cyprinidae familiako genero baten izen arrunta da, Europa osoan Siberiaraino bizi dena.

Euskal Herrian bizi den *Leuciscus cephalus* egun *Squalius* generoan (*Squalius cephalus* izenpean) dago. *Leuciscus* eta *Squalius* generoen arteko bereizketa egiteke dago eta, azken urteotan, zenabit espezie generoz aldatu dituzte. *Petroleuciscus* eta *Telestes* generoak ere genero honetatik sortu dituzte.

Hona hemen FishBasek onartzen dituen hamazazpi espezieak:
* *Leuciscus baicalensis* (Dybowski, 1874)
* *Leuciscus bearnensis* (Blanchard, 1866)
* *Leuciscus bergi* Kashkarov, 1925
* *Leuciscus burdigalensis* Valenciennes, 1844
* *Leuciscus chuanchicus* (Kessler, 1876)
* *Leuciscus danilewskii* (Kessler, 1877)
* *Leuciscus dzungaricus* Paepke & F. Koch, 1998
* *Leuciscus gaderanus* Günther, 1899
* *Leuciscus idus* (Linnaeus, 1758)
* *Leuciscus latus* (Keyserling, 1861)
* *Leuciscus lehmanni* J. F. Brandt, 1852
* *Leuciscus leuciscus* (Linnaeus, 1758) (Common dace)
* *Leuciscus lindbergi* Zanin & Eremejev, 1934
* *Leuciscus merzbacheri* (Zugmayer, 1912)
* *Leuciscus oxyrrhis* (La Blanchère, 1873)
* *Leuciscus schmidti* (Herzenstein, 1896)
* *Leuciscus waleckii* (Dybowski, 1869)

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
G.I. Jane

**G.I. Jane** 1997ko Ridley Scott ingeles zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. Demi Moore, Viggo Mortensen eta Anne Bancroft aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEBtako Kongresuko Lillian DeHaven (Anne Bancroft) senatarien presioen ondorioz Jordan O'Neal (Demi Moore) tenientea AEBtako Armadako eliteko Navy SEAL marineen unitetate bateko kide bilakatu den lehenbiziko emakumea izango da. Halere, inork ez du espero O'Neal tenienteak gizonezkoen %60ak bertan behera etsita laga ohi dituzten entrenamendu latzak gainditzeko gai izatea. Baina O'Neil tenientea uste dutena baina gogorragoa da eta erratuak daudela froagariziko die.

## Aktoreak 
* Demi Moore: Jordan O'Neil tenientea
* Viggo Mortensen: John James Urgayle
* Anne Bancroft: Lillian DeHaven senataria
* Jason Beghe: Royce
* Daniel von Bargen: Theodore Hayes
* Scott Wilson: Salem kapitaina
* John Michael Higgins: taldeburua
* Kevin Gage: Max Pyro hezitzailea
* David Warshofsky: Johns hezitzailea
* David Vadim: Cortez sarjentua
* Morris Chestnut: McCool tenientea
* Josh Hopkins: F. Lee 'Flea' Montgomery
* Jim Caviezel: 'Slov' Slovnik
* Boyd Kestner: 'Wick' Wickwire tenientea
* Dimitri Diatchenko: Trainee
* Angel David: Newberry
* Stephen Ramsey: Stamm
## Kanpo estekak 
* *G.I. Jane* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Itsas zuzenbide

thumb|375x375px|Nazioarteko Zuzenbidearen araberako itsas eremuak
thumb|
**Itsas zuzenbidea** itsasbideen, uraren, itsasoko baliabideen jabegoa, salbamendua, eskubideak eta betebeharrak arautzen dituen legeen bilduma da. 1983an, munduko 117 naziok onartu zuten.

Lege horren arabera nazio baten itsasertzetik 12 milia bitarteko itsaso partea nazio horren esku gelditzen da, eta bertatik igarotzeko baimena behar dute beste nazioetako itsasontziek eta hegazkinek; 12 milia horietatik harago edozein naziotako itsasontziak eta hegazkinak ibil daitezke.

Nazio bakoitzak bere itsasertzetik 200 milia bitarteko itsas baliabideak ustiatzeko eskubide esklusiboa du (mea baliabideak izan ezik, horiek munduko nazio guztien ondasunak baitira), non eta beste estatu batzuekin hitzarmenetara heltzen ez den, kasu horretan arrantzarako kuota batzuk ezarriz. Bi nazioren arteko itsas tartea 400 miliatik beherakoa denean elkarren artean erabaki behar dute nola banatu tarte hori. Lege hori onartu zuten nazio handienak Sobiet Batasuna eta Frantzia izan ziren; beste nazio aurreratu eta industrializatu askok ez zuten onartu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ozeanografia

thumb|350px|Ozeanoetako hondoen sateli bidezko irudia.
**Ozeanografia** ozeanoez eta itsasoez, eta han bizi diren izakiez diharduen jakintzaren alorra da. Ozeanografiak munduko ozeano eta itsaso guztiak, ikuspegi guztietatik, aztertzea du helburu.

## Historia 
XIX. mendean jaio zen zientzia gisa; hala, aurreneko ikerketak Challenger ingeles itsasontzian egin ziren 1872-1876 urteetan. Harrezkero, ikerketak sakonduz joan dira eta ozeanografia azterketak lau jakintza adarretan banatu dira: ozeanografia fisikoa, kimikoa, biologikoa eta geologikoa.

## Ozeanografiaren adarrak 
* **Ozeanografia fisikoak** itsaso eta ozeanoetako uraren ezaugarri fisikoak ikertzen ditu: adibidez, uraren gazitasuna, tenperatura, presioa, dentsitatea eta ur masen higidurak (itsasaldiak eta urlasterrak) besteak beste.

* **Ozeanografia kimikoak** itsasoko uraren ezaugarri kimikoak eta uraetan gertatzen diren erreakzio kimikoak aztertzen ditu: adibidez, eguratsak, sakonerak edo kostaren hurbiltasunak uraren osaketan duten eragina eta ozeanoen ziklo kimiko eta biokimikoak.

* **Ozeanografia biologikoak** itsasoetako uretan bizi diren animaliak eta landareak aztertzen ditu eta inguruneko ezaugarri fisiko, kimiko eta geologikoekin zer lotura duten argitzen saiatzen da.

* **Ozeanografia geologikoak** kostaldeko eta, batez ere, itsas hondoko egitura eta harriak aztertzen ditu; itsas hondoko bizkarrak (itsapeko mendilerroak) eta harrien beroa eta magnetismoa, esaterako. Azterketa horiek guztiak egiteko, itsasontzi eta itsaspeko bereziak erabiltzen dira, tresna bereziez hornituak, zundaz, radarrez, sonarrez, eta tresna elektronikoz, besteak beste.

## Ozeanografiaren eragina ekonomian 
Ozeanografia ikerketen ondorioz itsasoak ustiatu eta garrantzi handiko lehengaiak ateratzen dira itsas hondotik: eztainua, burdina, ikatza eta, batez ere, petrolioa eta gas naturala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monocirrhus polyacanthus

***Monocirrhus polyacanthus*** *Monocirrhus* generoko animalia da. Arrainen barruko Polycentridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Monocirrhus*
* Polycentridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Polymixia berndti

***Polymixia berndti*** *Polymixia* generoko animalia da. Arrainen barruko Polymixiidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Polymixia*
* Polymixiidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Eleutheronema rhadinum

***Eleutheronema rhadinum*** *Eleutheronema* generoko animalia da. Arrainen barruko Polynemidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Eleutheronema*
* Polynemidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Polyodon spathula

***Polyodon spathula*** *Polyodon* generoko animalia da. Arrainen barruko Polyodontidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Polyodon*
* Polyodontidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Polyprion oxygeneios

***Polyprion oxygeneios*** *Polyprion* generoko animalia da. Arrainen barruko Polyprionidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Polyprion*
* Polyprionidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Erpetoichthys calabaricus

***Erpetoichthys calabaricus*** *Erpetoichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Polypteridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Erpetoichthys*
* Polypteridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Xiphophorus nezahualcoyotl

***Xiphophorus nezahualcoyotl*** *Xiphophorus* generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Xiphophorus*
* Poeciliidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Apolemichthys arcuatus

***Apolemichthys arcuatus*** *Apolemichthys* generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacanthidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Apolemichthys*
* Pomacanthidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Erik the Viking

**Erik the Viking** (euskaraz *Erik Bikingoa*) 1989ko Terry Jones ingeles zinema zuzendari eta aktorearen komedia filma bat da. Tim Robbins, Terry Jones, John Cleese, Gary Cady, Eartha Kitt, Mickey Rooney, Imogen Stubbs, Samantha Bond, Antony Sher, John Gordon Sinclair, Tim McInnerny, Charles McKeown eta Freddie Jones aktoreek antzeztu zuten.

Monty Python britainiar umorista-taldearen filma bat da.

## Argumentua 
Erik (Tim Robbins) bikingo gerlaria indarkeria eta beldurra nagusi diren mundu batean bizi da, Ragnarök aroa, eta bere herritarrekin batera bizi ahal izateko, nahiz denbora-pasa gisa, arpilaketan jardun ohi du. Erasoaldietako batean, hil berri duen neskataz maiteminduko da, eta hilketak eta bortxaketak nagusi diren mundu batean gauzetaz gogoeta egiten hasiko da.

Tribuko Freyja (Eartha Kitt) sorginaren aholkuz, Erikek herriko gerlari onenak elkartu eta eskandinaviar jainkoen hiria den Asgardera joateko itsasoratu daitezen konbentzituko ditu, bertan, Fenrir otsoa zerutik kanporatu eta Lurrari bizitza itzularaziz, baina euren ibilbidean barna helmugara iritsi arte arrisku eta oztopo ugari topatuko dituzte.

## Aktoreak 
* Tim Robbins: Erik
* Mickey Rooney: Eriken aitona
* Eartha Kitt: Freyja
* Terry Jones: Arnulf erregea
* Imogen Stubbs: Aud printzesa
* John Cleese: Halfdan *Beltza*
* Antony Sher: Loki
* Gary Cady: Keitel errementaria
* Charles McKeown: Svenen aita
* Tim McInnerny: Sven *Berserkerra*
* John Gordon Sinclair: Ivar *Hezurgabea*
* Richard Ridings: Thorfinn Garezur-puskatzailea
* Freddie Jones: Harald misiolaria
* Tsutomu Sekine: esklabo nagusia
* Samantha Bond: Helga
* Jim Broadbent: Ernest bikingoa
* Jim Carter: Jennifer bikingoa
* Neil Innes: Hy-Brasildarra

## Kanpo estekak 
* *Erik the Viking* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Antidepresibo

thumb|Fluoxetinaren ('Prozac') blisterra, hau da antidepresiborik erabilienetarikoa munduan.

**Antidepresiboak** sendagai psikoaktibo familia handi bat da. Batik bat erabiltzen dira depresio asalduretan, baina baita bestelakoetan, distimian, nahasmendu obsesibo-konpultsiboan, min kronikoan, elikadurarekin eta loarekin lotutako arazoetan eta abar. Bakarrik edo konbinazioan beste medikazio batzuekin batera hartu daitezke.
 
1950eko hamarkadan sortu zituzten lehenengoak, triziklikoak izenekoak. AEBetan antidepresiboak sendagairik salduenak izan ziren 2013an, eta joera bera erakutsi dute Erresuma Batuan eta mundu garatuaren beste hainbat tokitan ere. Generoari dagokionez, emakumezkoak dira erabiltzaile gehienak.

## Sailkapena 
* Sertralina
* Zitalopram
* Fluoxetina
* Eszitalopram
* Trazodona
* Duloxetina
* Cymbalta
* Paroxetina
* Amitriptilina
* Mirtazapina
* Desvenlafaxina
* Nortriptilina
* Venlafaxina
* Bupropion

## Indikazioak 
* Depresio asaldurak.
* Distimia.
* Nahasmendu obsesibo-konpultsiboa.
* Min kronikoa.
* Elikadurarekin lotutako asaldurak.
* Loarekin lotutako asaldurak.

## Albo-ondorioak 
## Ikus, gainera 
* Psikoleptiko

## Kanpo estekak
Abudefduf bengalensis

***Abudefduf bengalensis*** *Abudefduf* generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Abudefduf*
* Pomacentridae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Kartografiaren historia

**Kartografiaren historia** historiaurreko ehiza edo arrantza lekuen irudikatze soilarekin abiatu zen.

## Antzinateko kulturak 
Antzinateko kultura handietan (Mesopotamia, Antzinako Egipto, Antzinako Txina) ezaguna zen baina Greziako zibilizazioak goratu zuen zientzia jardunen mailara. Filosofo pitagorikoek Lurraren forma esferikoa aurkitu eta Eratostenesek (K.a. 275-195) meridianoaren arkua neurtu ondoren, Ptolomeok (100-178) orduan ezagutzen zen munduko mapa egin ahal izan zuen. Meridianoen eta paraleloen sarea esferatik planora eramatea izan zen Ptolomeok bere irudikatze kartografikoan ebatzi behar izan zuen arazo nagusia; proiekzio konikoa erabili zuen eta emaitza aski zuzena izan zen.

## Erdi Aroa 
Erromatarren garaian eta Goiz erdi aroan greziarren zientzia ezagupenak ahaztu ziren eta kartografiak atzerakada handia izan zuen. Berant Erdi Aroan itsasketa aurreratu zen eta, aurrerapen horren ondorioz, orduko itsas mapek garai haietan ezaguna zen munduaren ikuspen aski zehatza ematen dute.

Arabiarrek greziarren teknika kartografikoak hartu zituzten eta astrolabioari esker ezagupen haiek gainditu zituzten. Ipar orratza aurkitzeak (XII. mendea) aurrerapen handia ekarri zuen eta marinelek egindako itsas mapak etengabe hobetuz joan ziren hiru mendetan zehar.

## Errenazimentua 
Alabaina, Errenazimentuko aurkikunde geografikoek eta itsas handietako bidaiek aurrerapen erabakigarria ekarri zuten; izan ere, kostako erreferentzia puntuak ikusten ez zirelarik, karta fidagarriak premiazkoak bihurtu ziren. Hala, nabarmentzekoak dira garai hartako zenbait kartografok egindako mapak: Juan de La Cosa (1500) Pedro eta Jorge Reinel (1506), Sebastian Caboto (1546), eta beste batzuenak.

Mercator holandarrak behin betiko hobetu zuen meridianoen eta paraleloen bidezko irudikatze hura proiekzio zilindriko isogonoa erabiliz bere 1569ko mundu-mapan. Garai hartan Abraham Orteliusek atlas bat argitaratu zuen: *Theatrum orbis terrarum*.

Harrezkero, ezagupenak sakonduz eta hedatuz jarraitu ziren, batez ere bi arrazoirengatik: longitudeak eta latitudeak neurtzeko tresnen hobekuntzarengatik, eta lurralde ezezagunetako kartografia egiten zuten espedizio geografikoengatik. Hala, itsas mapei Lur osoko mapak jarraitu zitzaizkien.

## Gaur egun 
Gaur egungo irizpideen arabera, lehen mapa modernoa Frantzian egin zuten Cassani kartografoek 1744-1815 bitartean. Gure mendean, ordea, hegazkinen eta fotografiaren aurrerapenak bultzada ikusgarria eman dio kartografiari, eskulana izatetik industria jarduera izatera iragan baita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oblast autonomo

**Oblast autonomoa** entitate autonomo bat da estatu baten barruan, *oblast* baten maila berekoa banaketa administratiboa egiterakoan. Honako herrialdetan izan dira oblast autonomoak:

* Oblast autonomoak Sobietar Batasunean
* Oblast autonomoak Errusian
* Oblast autonomoak Serbian

## Kanpo estekak
Nakhitxevango Sobietar Errepublika Sozialista Autonomoa

**Nakhitxevango Sobietar Errepublika Sozialista Autonomoa**, edo **Nakhitxevango SESA** (;  edo '**) Azerbaijango Sobietar Errepublika Sozialistaren barruko errepublika autonomoa izan zen, 1921eko martxoaren 16tik 1924ko otsailaren 9ra arte.

## Kanpo estekak 
1940ko hamarkadan azerbaijanera latindar alfabetoarekin idazteari utzi eta zirilikoa erabiltzen hasi zenean bandera ere aldatu zen, **' testua erakutsiz.
Heliotrygon gomesi

***Heliotrygon gomesi*** *Heliotrygon* generoko animalia da. Arrainen barruko Potamotrygonidae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Heliotrygon*
* Potamotrygonidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Acinetobacter

**Acinetobacter** generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo edo kokobazilo itxura dutenak. Proteobacteria filumean sailkatuta daude. Ez dira mugikorrak eta ez dute esporarik sortzen.

Genero honetako bakterioak aske bizi dira ekosistema askotan, batik bat lurzoruan eta uretan. Lurzoruan funtsezko zeregina burutzen dute materia organikoaren mineralizazioan, eta baita hondakin-uretan ere. Batzuetan larruazalean egon daitezke, bakterio komentsal gisa eta inongo patologia sortu gabe.

Bere ezaugarri biokimiko nagusiak honako hauek dira:

* aerobioak
* oxidasa (-)
* katalasa (+)
* ez dute hartzidurarik burutzen
* nitratoen erredukzioa (-)

Acinetobacter ez da patogeno hertsia, baina aldeko baldintzak dituenean sarritan infektatzen du. Mikrobio oportunista da, beraz. Klinika eta ospitaleetan arazoak sortzen ditu bertako gaixoengan (sarritan immunitate-sistema ahula dutenak), eta infekzio nosokomial askoren atzean dago. Penizilina eta beste antibiotiko askorekiko erresistentzia garatu du, eta horrek bere desagerpena zailtzen du.

Oportunista bezala jarduten duenean Acinetobacter-ek arnas-aparatuaren eta iraitz-aparatuaren infekzioak eragiten ditu, eta septizemia ere sor dezake.

## Kanpo estekak
Cookeolus japonicus

***Cookeolus japonicus*** *Cookeolus* generoko animalia da. Arrainen barruko Priacanthidae familian sailkatzen da.

## Banaketa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Cookeolus*
* Priacanthidae

## Kanpo estekak 
* FishBase.org
Txingoka (argipena)

**Txingoan** edo **txingoka** hitzek adiera zenbait dituzte:
* **txingoan** edo **txingoka**, pertsona hanka bakar batez ibiltzeko modua;
* txingoan edo txingoka, haur-jolasa.
Manmohan Singh

**Manmohan Singh** (punjaberaz  ahoskatua; Gah,  – New Delhi, 2024ko abenduaren 26a) Indiako ekonomialaria izan zen, 2004 eta 2014 artean herrialdeko 14. Lehen ministroa izan zena. Karguan izateko lehen sikh izan zen eta baita berrautatutako bigarrena Jawaharlal Nehru eta gero.

2004an kargua lortu zuenean, ez zen hauteskundeak irabazi zuen koalizioaren buruzagia, hau Sonia Gandhi baitzen. Baina Rajiv Gandhiren alargunak presioak izan zituen jaiotzez atzerritarra zelako eta Singh ordezko bilakatu zen.

## Erreferentziak
Tropa (argipena)

**Tropa** hitzak adiera zenbait ditu:

* tropa, unitate militar txikia, kapitain baten agindupean dagoen eskuadroiaren azpikoa;
* orokorrean, **tropak**, armada erregular bateko militarren taldeak.

## Kanpo estekak
Txingoka (haur jolasa)

thumb|300px
**Txingoan** edo **txingoka** lurrean marraztutako lauki zerrenda batean eta harri txiki batekin jolasten den haur jolasa da. Laukiak, banakoak nahiz binakakoak, zerrendan marrazten dira, zenbakiz ordenaturik. Helburua harria lauki bakoitzera bota, lauki hori ezik beste guztiak *txingoan* zeharkatu (binakakoak ezik, zeinetan bi hankak lurrean jarri behar diren) eta abiapuntura itzultzea da, itzulerako jauzietan harria eskuz lurretik jasoz, harria dagoen laukia zapaldu gabe.

## Izenak 
Izen ugari dituen jolasa da, eskualdearen eta, askotan, herriaren arabera aldatzen dena. Gipuzkoan ohikoena *txingo* da, Lapurdin *oxapio* eta Zuberoan, *okarre*. Beste izen batzuk *xingilimarra*, *losa*, *parakli* edo *artzainjoko* dira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Times of India

***The Times of India*** indiar egunkari beteranoa da, egunero Mumbain argitaratua. Egunero 3,14 milioi ale baino gehiago saltzen dituenez, Indiako egunkaririk salduena da. Mundu mailan hirugarrena eta ingelesezko egunkarien artean salduena da. Sahu Jain familiaren The Times Group du jabea. Ikuspegi liberala du.

## Kanpo estekak 
*  Egunkariaren webgunea
Narendra Modi

**Narendra Damodardas Modi** (gujarateraz  ahoskatua; Vadnagar, ) egungo Indiako Lehen ministroa da. Bharatiya Janata Alderdiko buruzagia, independentzia lortu eta gero jaiotako lehendabiziko Lehen Ministro bilakatu zen. Indiar abertzale hau 2001 eta 2014 artean bere jaioterriko estatuko, Gujarateko, Ministro Nagusia izan zen. Legebiltzarrerako Varanasin hautatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dead Man Walking

**Dead Man Walking** (euskaraz literalki *Gizon Hila Oinez*, Hego Euskal Herrian *Heriotz Zigorra* eta Ipar Euskal Herrian *Azken Martxa*) 1995eko Tim Robbins estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak zuzendutako drama filma bat da. Ahizpa Helen Prejean C.S.J. mojak idatzitako *Dead Man Walking* liburuan oinarritua dago. Susan Sarandon, Sean Penn, Margo Martindale, Robert Prosky, Lois Smith, Jack Black eta Celia Weston aktoreek antzeztu zuten.

Filmak Heriotz zigorran gaia ukitzen du. Bai liburuan nahiz filman, Ahizpa Helen Prejeanek ez du gaizkile edo hiltzaileen inongo ikuspegi erromantikorik erakusten, nahiz eta filmak nahasmenera eraman ahal izan. Prejeanek heriotz zigorarrekin zerikusia duen edonorren min eta oinazeak azalerazteko asmoa du: kriminalak, biktimen senideak, espetxeko zaintzaile eta borreroak, gizarte osoa. Prejeanentzat heriotz zigorra injustizia bikoitza da.

Lau Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, bakarra irabaziz: Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Susan Sarandon).

## Argumentua 
Matthew Poncelet (Sean Penn) bi nerabe hiltzeagatik heriotz zigorra ezarri zaion eta Louisiana Estatuko Espetxetik Ahizpa Helen Prejean (Susan Sarandon) mojari laguntza eskatzen dion gizona da. Bere exekuzioa gauzatu baina aste bat lehenago, Helenek Matthewek absoluzioa eta bake espirituala jaso ditzan saiatuko da. Halere, Ahizpa Heleni ez dio zigortuak bakarrik axolako, baita bi biktima edo nerabeen senideen minak ere.

## Aktoreak 
* Susan Sarandon: Ahizpa Helen Prejean
* Sean Penn: Matthew Poncelet
* Margo Martindale: Ahizpa Colleen
* Robert Prosky: Hilton Barber
* Lois Smith: Helenen ama
* Jack Black: Craig Poncelet
* Celia Weston: Mary Beth Percy
* Raymond J. Barry: Earl Delacroix
* R. Lee Ermey: Clyde Percy
* Michael Cullen:s Carl Vitello
* Scott Wilson: Chaplain Farlely
* Roberta Maxwell: Lucille Poncelet
* Peter Sarsgaard: Walter Delacroix
* Missy Yager: Hope Percy

## Kanpo estekak 
* *Dead Man Walking* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Hollow Man

**Hollow Man** 2000ko Paul Verhoeven herbeherear zinema zuzendariaren zientzia-fikzio eta beldurrezko thriller filma bat da. Elisabeth Shue, Kevin Bacon, Josh Brolin, Kim Dickens, Greg Grunberg, Joey Slotnick, Mary Randle eta William Devane aktoreek antzeztu zuten.

Filmal bere burua ikustezin bilakatzea lortzen duen zientzialari baten istorioa kontatzen du, H. G. Wells idazlearen *Gizon Ikustezina* eleberrian oinarritua.

2000ko Efektu berezi onenen Oscar Sariaren izendapena jaso zuen. 2006an *Hollow Man 2* izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Urte luzez esperimentuak burutzen egon ondoren, Sebastian Caine (Kevin Bacon) zientzialari harroputz eta buruargiak gauzak ikustezin bilakatza lortu du. Honela bere azken helburua lortzen obsesionatuko da, izaki biziak ikustezin bilakatzea, horretarako berak zuzentzen duen zientzialari eta ikertzaile taldeak Sebastian bera giza-kobaia gisa erabil dezan behartuaraziko du. Esperimentuak arrakasta izango du, baina trukean Caine betiko ikustezin bilakatuko da, gainera ondorio psikiko larriak izaten eree hasiko da, bere kaxaz jardun eta kontrolpetik kanpo, ikustezin dela zientzialari taldeko kideak banan-banan hiltzen hasiko baita.

## Aktoreak 
* Kevin Bacon: Sebastian Caine, gizon ikustezina
* Elisabeth Shue: Linda McKay
* Josh Brolin: Matthew Kensington
* Kim Dickens: Sarah Kennedy
* Greg Grunberg: Carter Abbey
* Joey Slotnick: Frank Chase
* William Devane: Howard Kramer doktorea
* Rhona Mitra: Sebastianen auzokidea
* Mary Randle: Janice Walton

## Kanpo estekak 
* *Hollow Man* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Giza azal

thumb|300px|Giza azala.
**Giza azala**, **giza larruazala**, **azalmintza**, **azalprintza** edo **larmintza** gizakiaren azala da. Gizakiaren organo handiena da. Beste ugaztun gehienen azalaren antzekoa da, baina giza azalak ez du izaten, haiek bezala, ilaje trinkorik. Giza azalaren osasunaz arduratzen den medikuntza arloa dermatologia da.

Bi geruza edo parte ditu: epidermisa eta dermisa. Epidermisa gaineko atala da eta estu-estu elkartuta dauden zelula multzo bat da berez; hala, zelula horiek mintz lehor eta erabat irazkaitza eratzen dute. Bi eginkizun ditu mintz irazkaitz horrek; batetik, gorputz barneko isurkariei eustea, eta bestetik, kanpoko eraginetatik babestea gorputza.

Epidermisaren azpian dermisa dago, ehun konjuntiboz eratua dagoena. Dermisak gaineko geruzari eusten dio eta behar dituen gaiak sortu edo eramaten ditu haraino, epidermisak ehun eta hodi konektiborik ez duenez, dermisaren bidez mantentzen baita.

Dermisaren azpian, hipodermisean, pilatzen da gorputzaren gantza. Dermisaren bidez igarotzen dira epidermisera azalaren azpian sortzen diren izerdia, ileak eta bestelako gaiak. Azalaren bidez kanporatzen diren gaien eginkizun nagusiak gorputzaren terperatura erregulatzea da eta baita gorputzak behar dituen ezaugarri fisiko eta kimiko egokiak mantentzea ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bochotnica

**Bochotnica** Poloniako hego-ekialdean dagoen hiria da. 1.500 biztanle zituen 2010an.

## Historia 
* 1317. urtea baino lehen sortu zuten hiria.

## Kanpo estekak 
*  Hiriko webgune
Ahmedabad

**Ahmedabad** (,  ahoskatua; ), Gujarateko hiri nagusia eta antzinako hiriburua da. Herrialdeko zazpigarren hiririk populatuena da, 5,8 milioi biztanle inguru izanda. Sabarmati ibaiaren ertzean kokaturik, hainbat ehun-enpresa ditu.

## Demografia 
## Geografia 
Ahmedabad India mendebaldean dago, batez besteko itsas-mailatik 53 metrora. Sabarmati ibaiaren ertzean dago, estatuaren erdi-iparraldean. 205 km²-ko azalera du. Sabarmati ibaiak, hiria, bitan zatitzen du: ezkerraldea eta eskuinaldea. Ibaia, udan lehortzen da, ur korronte txiki bat baino ez utziz. Hiria eskualde idor batean dago, lur lauan, Thaltej-Jodhpur Tekra muino txikiak izan ezik.

### Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
* 
* 

## Galeria 

Amdavad Aerial.jpg
Shree Swaminarayan Sampraday, Ahmedabad.jpg
Ahmedabad–Vadodara Expressway, India (2015).jpg
Sunrise at Kankaria Lake Ahmedabad.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
G7

**G7**, ingelesezko  edo zazpien taldeko numeronimoa, zazpi herrialde garatuenen finantza ministrok eta banku zentralen gobernadorek osatzen duten taldea da, hau da, Kanada, Frantzia, Alemania, Italia, Japonia, Erresuma Batua eta Estatu Batuetakoek. Europar Batasunak bere gailurretan ere parte hartzen du. 2013an bere barne produktu gordina 241 trilioi $rekoa zen (mundu osoko %63a).

Gobernuburuen bilkura formal bat da, baina eragin handia du mundu osoan, kideak potentzia ekonomiko garrantzitsuak baitira, bai berez direlako, bai nazioarteko erakundeetan duten parte-hartzeagatik. Bilkura horietan, munduko ekonomiarekin lotutako gai garrantzitsuak eztabaidatzen dira.

## Gailurrak 
## Kideak 
## Egungo buruzagiak 

Fitxategi:Angela Merkel (August 2012) cropped.jpg| Angela Merkel
Fitxategi:Shinzo Abe cropped.JPG| Shinzo Abe
Fitxategi:Emmanuel Macron during his meeting with Vladimir Putin, June 2017.jpg| Emmanuel Macron
Fitxategi:Justin Trudeau in Lima, Peru - 2018 (41507133581) (cropped).jpg| Justin Trudeau
Fitxategi:Giuseppe Conte Official.jpg| Giuseppe Conte
Fitxategi:Official portrait of President Donald J. Trump (Library of Congress).tiff| Donald Trump
Fitxategi:Boris Johnson MP.jpg| Boris Johnson
Fitxategi:Donald Tusk (cropped).jpg| Donald Tusk

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shinzō Abe

Japoniako Lehen ministroa izan zen. Alderdi Liberal Demokrataren buruzagi nagusia, Bigarren Mundu Gerra eta gero jaiotako lehendabiziko Lehen Ministroa izan zen.

2006an lehendabizikoz hautatu zuten, historian lehen ministrorik gazteena izanik. Osasun-arazoak zirela medio, 2007an kargua utzi zuen. Bere ordezkoek ez zuten luzaro iraun eta 2012an itzuli zen. Berriz ere Lehen ministro izan zen 2012tik 2020ko abendura arte, Japonian kargu horretan denbora gehien egon den politikaria bihurtuz. 2020ko irailean berriz ere osasun-arazoengatik utzi zuen kargua.

2022ko uztailaren 8an hil zuten tiroz mitin bat ematen ari zenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aintzina (argipena)

**Aintzina** izenak adiera hauek ditu:
* Aintzina, Ipar Euskal Herrian 1934-1937 eta 1942-1943 bitartean argitaratutako hilabetekaria izan zen, politika eta kultur arloan;
* Aintzina, ETAtik 1970eko hamarkadan bereizitako taldea, Branka aldizkariaren eta Txillardegiren inguruan sortua eta gero ESB alderdi politikora bilduko zena.

## Ikus, gainera 
* Aitzina
Matteo Renzi

**Matteo Renzi** ( ahoskatua; Florentzia, ) Italiako politikaria da, bertako lehen ministroa 2014ko otsailaren 22tik 2016ko abenduaren 12ra. 2009 eta 2014 artean bere jaioterria den Florentziako alkatea izan zen. Kargua lortu zuenean, historian izandako Italiako lehen ministrorik gazteena bilakatu zen.

## Erreferentziak
Santa Marta (argipena)

**Santa Marta** leku zenbaiten izena da:
* Kolonbian,
** **Santa Marta**, iparraldean dagoen Magdalena departamenduko udalerria;
** **Sierra Nevada de Santa Marta**;
* Espainian,
** **Santa Marta (Badajoz)**, Badajozko udalerria;
** **Santa Marta de Tormes**, Salamancako udalerria;
** **Santa Marta del Cerro**, Segoviako udalerria;
** **Santa Marta de Magasca**, Cáceresko probintziako udalerria;
** **Cubillas de Santa Marta**, Valladolideko udalerria.
Correfoc

[thumb|300px|Correfoc [Bartzelonara 2017an]]

## Correfoc 
***Correfoc*** (katalanez) Katalan Herrietako jai tradizioa da, Katalunian, Balear Uharteetan eta Valentziako Erkidegoan oso errotuta dagoena, nahiz eta Frantzian ere badaude *korrefocs* eta festen *muinoak* (pandilak), non Rosellón inguru osoan aritzen diren. Kale ikuskizun bat bezala antzezten da, non deabruz mozorrotutako edo ez mozorrotutako pertsona talde bat ibiltzen den herri bateko kaleetan zehar korrika, dantzan eta saltoka bengalen eta su artifizialen artean, infernua irudikatu nahian. 

## Historia 
XII. mendetik jasotako *Ball de diables* trazioetatik eratortzen dira. Ondoren, gaur egungo correfoceraino eboluzionatu du, eta horretan garrantzi handia du pirotekniak. XX. mendean, diktadura frankistaren ondoren, zercaviletako jendea bat-batean nahasten hasi zen gero *castellers* egingo zituztenekin, adibidez, eta beste gauza batzuk ere bai, besteak beste, deabru-dantzak; eta haien artean dantzatzen hasi zen, pizten ari ziren bengala batzuen azpian. "Correfoc" terminoa 1977an idatzi zen lehen aldiz, *Diables del Clot*-en eskutik, lehen aldiz *su*-desfile bat egin zutenean, zakuekin jantzitako pertsona talde batek su artifizialak jartzen zituzten makila bat zeramatela. Gero, eboluzionatzen joan da, eta correfocs *"colla"* batzuek emanaldi profesional ikusgarri landuak egiten dituzte, ikusleen artean sartu ezin direnak. Oro har, "correfocs" direlakoetan, "zerkavila" -tik aparteko jarduera gisa, erritmo piroteknikoa "zercaviletan" baino askoz azkarragoa da, horiek ere suekin egiten jarraitzen baitute.

## Jantziak 
Gaur egun, kotoizko, larruzko edo suaren aurkako oihalezko soinekoak erabiltzen dira. 1970eko eta 1980ko hamarkadetan, zaku horiek goialdean adar batzuekin margotutako zaku soilak ziren; 1990ean eta XXI. mendearen hasieran, adarrik gabeko talde batzuk sortu ziren.

## Taldeak 
Antzerki-korronte desberdinek eta kulturarekin jarraitzeko borondateak hainbat talde mota sortzea eragin dute, korronte batetik edo bestetik gertu dauden kontuan hartuta. Normalean, pandilla edo *collas* esaten zaie:

- **Suzko pandilak:** egitura homogeneoa duten taldeak dira, beren kideen artean tarterik ez dutenak; hor badaude, antolaketa-gaiengatik baino ez dira. Talde horiek correfoc-ak eta ikuskizun piroteknikoren bat egiten dituzte; deabruz edo suzko janzkeraz (herensugea, mandoa, etab.) osa daitezke.

- **Deabru-taldeak:** *Luzifer* eta Diablesaren irudiak gutxienez dituzten pandilak dira. Batzuk *Goiangeru* irudia ere badute. Talde hauek, korrefocak egiteaz gain, euren emanaldietan entremes laburrak edo deabru bertsodunen dantzak sartzen dituzte, deabruen versotak deituak.

- **Ikuskizunetako taldeak:** Talde mota desberdinen barruan aurki ditzakegu. Ikuskizun eta performanceak antolatzen dituzte, non sua den protagonista.

## Kanpo estekak 
#
Cox

**Cox** leku ezberdinen izena da:
* **Cox (Alacant)**, Valentziako Erkidegoko udalerria da
* **Cox (Garona Garaia)**, Okzitaniako udalerri bat da.