Patricia Rivadeneira

**Patricia Rivadeneira Ruiz-Tagle** (Santiago, Txile, 1964ko abuztuaren 6a) aktorea eta kultur kudeatzailea da.  

Escenix-en sortzaileetako bat da, eta Quilicurako Udaleko Kultur Korporazioaren direktorioko kide egin zen 2023. urteko azaroaren 20an. Chileactores taldeko presidenteordea izan zen. 2001 eta 2006 urteen artean, Txileko Enbaxadako kultura-agregatua izan zen Italian, Jose Goñi Carrasco enbaxadorearen kudeaketan, Ricardo Lagos Escobar presidentearen gobernupean, eta 2007 eta 2011 urteen artean, Erromako Instituto Ítalo-Latinoamericano (IILA) erakundeko kultura-zuzendaria izan zen. 

Txilen Musa garaikidetzat hartua da. Italiako Errepublikako presidenteak, Cavaliere dell'Ordine della Stella d'Italia ohorea, Txile eta Italiaren artean kultura eta artea zabaltzen egindako ekarpenarengatik.

## Bizitza 
Patricia Rivadeneira Ruiz-Tagle 1964an jaio zen Txileko hiriburuan, Santiagon. Gurasoak Francisco Xavier Rivadeneira Monreal eta Carmen María Ruiz-Tagle Serrano izan ziren. Bi ahizpa izan zituen; Magdalena eta Piedad Rivadeneira Ruiz-Tagle publizista.

Aitaren aldetik, Javier Rivadeneira Palaciosen eta Beatriz Monreal Gallardoren biloba da, eta Ricardo Rivadeneira Monrealen iloba da (1929-2011); abokatua, politikaria eta Renovacion Nacional (RN) erakundearen presidente sortzailea eta Txileko Abokatuen Elkargoko presidentea 1991 eta 1993 urteen artean. Amaren aldetik, Enrique Ruiz-Tagle Mena Colinako erregidore eta alkatearen eta Rosa Serrano Palmaren (1915-1996) biloba da, Marcos Serrano Menchacaren (1887-1965) alaba; Alderdi Kontserbadoreko kidea eta Txileko Errepublikako diputatua, Toméko Oihalen Elkarte Nazionalaren sortzailea, 1913tik 1924ra kargua izan zuena.

Lehen eta bigarren mailako ikasketak Santa Ursula ikastetxean egin zituen, Vitacuran, eta gero Apoquindoko Jesusen Bihotzaren Ikastetxean, Las Condesen. Gero, Antzerki Klub Akademian sartu zen Antzerkia ikastera, 1986. urtean bukatu zituen ikasketak. Fernando Gonzalez Mardones eta Alfredo Castroren ikaslea izan zen.

### Ibilbide artistikoa 
#### Aktore 
20 urterekin eman zion hasiera ibilbide profesionalari, bi rol protagonistarekin. Andrés del Bosquek zuzendu zuen Teatro-Circo konpainiak gonbidatu zuen Friedrich Dürrenmatten *Play Strindberg* lanean Alice pertsonaia antzezteko, eta Canal 13 kateak *Secreto de familia* telesailean Soledad Barcaren rola eskaini zion.

Carlos García margolari zendua ezagutu zuen, zeinekin Adriano, bere seme bakarra izan zuen. Sasoi horretan sortu zuen Cleopatras multimedia-taldea, aktore, musikari eta artista gazteek osatua. Taldea Tahía Gómez, Cecilia Aguayo eta Jacqueline Fresard-ek osatu zuten eta bere etapa ezberdinetan Archi Frugone, Javiera Parra, María José Levine, Jorge González Ríos, Enzo Blondel, José Barrenechea (Marco Antonio) musikari eta artistek parte hartu zuten.

Antzerki esperimentala landu eta garatu zuen Txilen Vicente Ruizekin batera. Ruizek antzerki performancearen muturreko proposamen bat egin zuen, etxeratze orduaren agindu eta beldurrak zegoen publikoa harrituta utzi zuela.

80ko hamarkadan Augusto Pinocheten diktadura militarraren zentsuraren aurka egin zuen ***Erresistentzia kulturala*** deiturikoaren parte izan zen eta askatasun espazio berriak zabaldu zituen, errepresio kulturala salatu eta 80ko eta 90eko hamarkadetako abangoardia artistikoaren eztandari bide eman zion, testuinguru baztertu eta komunikabideetatik isolatu batean baina publikoaren parte-hartze handiarekin.

Bere performanceetan enblematikoena Santiagoko Arte Ederren Museokoa izan zen (1992), non bandera nazionalean gurutziltzatuta agertu zen, Txileko gutxiengo etniko eta sexualen aurkako diskriminazioaren aurkako protestan, eta herrialdean eztabaida etikoa zabaldu zuen.

1993. urtean, Alejandro Goicek zuzendutako El bufón negro konpainian sartu zen. Taldeak ia hamarkada batez egin zuen lan elkarrekin eta Txileko antzerkiaren erreferente bilakatu zen.

#### Kultur kudeatzaile 
Aktore lanarekin batera, kultur kudeaketan egin du lan, hainbat diziplinatako artistei dei egin dieten eragin publikoko proiektuak garatuz. Gogoangarria izan zen Arte Gaztearen 10. Urteko Atzera Begirakoa: hitzaldiak, erakusketak, mintegiak, kontzertuak, antzezlanak, Txileko artista eta sortzaile nabarmenenen parte-hartzearekin, hala nola Bororo, Samy Benmayor, Pablo Domínguez, Andrés Pérez, Marco Antonio De la Parra, Alejandro Jodorowsky, Gonzalo Justiniano, Gonzalo Contreras, Carlos Cabezas, Benjamín Galemiri, Ramón Grifero, Espainiako Santiagoko Kultura Zentroan (1995).

Ricardo Lagosen lehendakaritzarako kanpainarekin bat egin zuen, eta batzorde bat antolatu zuen Kulturaren eta Arteen Kontseilu Nazionalaren oinarriak jartzeko. Kultura-munduko pertsona ospetsuek hartu zuten parte batzorde horretan. Gazteentzako programen garapenean, telebista publikoko politiketan eta mundu artistikoaren eta kultura-industrien koordinazioan hartu zuen parte.

#### Kurtura agregatua Italian 
2000. urtean Txileko Kultura Agregatu izendatu zuten Italian, eta herrialde horretara joan zen semearekin. Bere ibilbide profesionala alde batera utzi zuen, kultur enbaxadore lanak betetzeko. Lan horretan zenbait programa enblematiko egin zituen, hala nola Veneziako 49. Biurtekoan Txileko lehen pabiloia (2001), Juan Downeyren *About Cage* lanarekin Epaimahaiak emandako Ohorezko Aipamena, Txilek Erromako II. Argazki Jaialdian ohorezko gonbidatua izan zen Italiako Trajano merkatuan, Pablo Neruda Italia-Txileko artista berrien erakusketan. Pablo Nerudaren *Los versos del capitán* berrogeita hamargarren urteurrenaren berrargitalpena eta 2004an Italia osoan Pablo Nerudaren jaiotzaren mendeurreneko ospakizunen zuzendaritza artistikoa.

2001. urtean Italian kokatu zen, 2007ko maiatzetik 2011ko ekainera bitartean Instituto italiar-latinoamerikar erakundeko idazkari exekutibo lanetan jardun zuen, eta Latinoamerikako kultura-ondare zabal eta aberatsari balioa emateko ekimenak sustatu zituen.

#### Aktoretzaren 2. aldia 
2012. urtean bere aktore-ibilbideari ekin zion berriro, bilaketa eta errealizazio artistikorako beste aldi bati hasiera emanez. Erroman *La contadora de películas* antzezlana estreinatu zuen eta Italian zehar bira bat eman zuen lan horrekin.

2014. urtean, 14 urte telesailetatik aldenduta egon ostean, TVNko Area Dramatikora itzuli zen, eta *Vuelve temprano* gaueko taldean sartu zen. 2015. urtean, *La poseida* telesailean hartu zuen parte.

2017. urtean, Megako Area Dramatikora emigratu zuen, eta *Perdona nuestros pecados* taldean sartu zen, non Estela Undurraga pertsonaia antzeztu zuen bi denboraldietan (2017 eta 2018).

2019. urtean *Juegos de poder* izeneko telenobelan jardun zuen, Alvaro Rudolphy, Jorge Zabaleta eta Ingrid Cruzekin kredituak partekatuz. 2020. urtean Flavia pertsonaia antzeztu zuen *Demente* telenobelan, eta Caleuche saria eman zioten bere interpretazioarengatik. 

#### Bestelakoak 
2020. urtean Escenix arte eszenikoen streaming plataforma abiarazi zuen.

2023. urteko azaroaren 20an, Quilicurako Udaleko Kultur Korporazioaren direktorioko kideetako bat izan zen.

## Bizitza pertsonala 
### Pentsamendu politiko eta erlijiosoa 
Nerabezaroan, Rivadeneira familiaren pentsamendu katoliko eta kontserbadoretik aldendu zen, eta Augusto Pinochet diktadorearen erregimen militarra gogor kritikatzen hasi zen. Errebeldia ekintza batean, Apoquindoko Jesusen Bihotzaren Ikastetxean bere belaunaldiko ikasle bakarra izan zen, konfirmazioa egin ez zuena. Txiki-txikitatik lan egitea erabaki zuen, eta 18 urte zituenean, hiru lan izan zituen aldi berean, eta Lastarria auzoko pisu batean independizatu zen, Santiagoko Arte Ederren Jauregiaren parean.

### Harremanak eta ezkontza 
Carlos Garcia margolariarekin bikotea osatu zuen. Bikoteak Adriano Garcia Rivadeneira seme historialaria izan zuten iz. 1995 eta 1996 bitartean, Rivadeneirak lotura sentimentala izan zuen Marco Enríquez-Ominami zinegile eta politikariarekin. 2006. urtean Patricia Rivadeneira Andrea Orsini artista italiarrarekin ezkondu zen. Erromako arte-erakusketa batean ezagutu zuten elkar.

## Filmografia 
## Telebista 
## Antzerkia 
Urtea, lana eta norena den hurrenez hurren:

* 2024: *Imposible violar a esta mujer llena de vicios*,  Virginie Despentes
* 2023: *A los pies del árbol*, Humberto Maturana
* 2022: *Rita*, Gerardo Oettinger
* 2020: *Reelecturas chilenas, William Shakespeare*
* 2020: *Amor de cuarentena*, Santiago Loza
* 2018*: Réplica,* Isidora Stevenson
* 2015: *Xuárez,* Luis Barrales
* 2013: *Allende, noche de septiembre,* Luis Barrales
* 2013: *La contadora de películas,* Donatello Salamina
* 2007: *Un Altra Fame*, Diego Muñoz eta Michela Andreozzi
* 2006: *Déjala sangrar*, Benjamín Galemiri
* 2005: *Intendevo dire,* Craig Lucas
* 2004: *Neruda, 100 año,* Grupo Chiloé eta Alessandro Haber
* 2004: *Aprenderás de nuevo a ser estrella,* errezitaldi poetikoa Leo Gulottarekin
* 2004: *Recital Poético Neruda,* Mariano Rigillo, Ravello Jaialdia
* 1999: *EI amor intelectual,* Benjamín Galemiri
* 1998: *Cielo falso,* Benjamín Galemiri.
* 1998: *Poeta en Nueva York* performancea, Federico García Lorcari omenaldia
* 1997: *EI seductor,* Benjamín Galemiri
* 1995: *Un dulce aire canalla,* Benjamín Galemiri
* 1994: *El solitario,* Benjamín Galemiri
* 1993: *EI coordinador,* Benjamín Galemiri
* 1993: *Chilena Dignidad*
* 1992: *Drácula*
* 1992: Performancea Santiagoko Arte Ederren Museoan 
* 1991: *Antígona,* multimedia-ikuskizuna, Los Prisioneros rock-taldearen parte-hartzearekin
* 1987: *Teorema,* performancea
* 1987-1990: *Cleopatras* (1987 – 1990) multimedia ekitaldia
* 1986: *Play Strindberg*, Friedrich Dürrenmatt

Nazioarteko hainbat Antzerki Jaialditan parte hartu du Costa Rican, Espainian, Kolonbian, Nikaraguan, Brasilen eta Ameriketako Estatu Batuetan.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2022: Euskarri-emakumezko aktore onenaren Caleuche saria (*Demente*)
* 2019: Izendapena – Marés saria dramako emakumezko aktore onenari (*Juegos de poder*)
* 2017: Izendapena – Fotech saria bigarren mailako aktore onenari (*Perdona nuestros pecados* lanagatik)
* 2017: Izendapena – Fotech Saria telebistara itzulera onenari (*Perdona nuestros pecados*)
* 2017an, Cavaliere OSI “Italiako Izarraren Ordena” izendatu zuten, Italiako Errepublikako presidenteak emandako saria
* 2013: Izendapena – Pedro Sienna Saria emakumezkoen Bigarren Mailako Interpretazio Onenari (*Il futuro*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak