open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
VilaWeb

**VilaWeb** Katalan Herrietan sortutako lehen informazio ataria edo egunkari digitala da, guztia katalanez argitaratzen dena.

1996ko maiatzean abian jarri zen, gaur egun bere zuzendari den Vicent Partalek eta Assumpcio Maresmak fundatuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Vicent Partalek Sareko Argiaren 10. urteurren ekitaldian eman zuen hitzaldia katalan hizkuntzak sarean egin dituen lorpenez
*  VilaWeb
*  VilaWeben blogak
*  VilaWeb TV, podcast ataria
Alderdi Sozialdemokrata eta Laborista

**Alderdi Sozialdemokrata eta Laborista** (**SDLP**) (ingelesez *Social Democratic and Labour Party*, gaelikoz *Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre*) Ipar Irlandako alderdi politiko abertzalea da. 1970eko hamarkadan sortu zen, biolentzia gaitzesten zuten irlandar abertzaleak biltzeko asmoz. Urte luzeetan Ipar Irlandako komunitate nazionalistan alderdi garrantzitsuena izan zen, IRAk su etena iragarri eta Sinn Feinek aurrea hartu zion arte.

Sozialisten Nazioarteko Erakundeko kide da, eta Britainia Handiko alderdi laboristarekin harreman zuzena du.

Urte askotan John Humek zuzendu zuen alderdia, Ostiral Santuko akordioetan partehartze erabakiorra izan zuenak, hain zuzen. Egun Mark Durkanek zuzentzen du, eta Ipar Irlandako laugarren alderdia da boto kopuruari dagokionez.

## Kanpo estekak
Alt Empordà

**Alt Empordà** Kataluniako ipar-ekialdean dagoen eskualdea da, Gironako probintzian kokatutakoa.

118.950 biztanle zituen 2005ean, 68 udalerritan banatuta.

## Mugakideak 
Iparraldean Vallespir eta Rossello eskualdeak (Ipar Katalunia), ekialdean Mediterraneo itsasoa , hegoaldean Baix Emporda, Girones eta Pla de l'Estany eta mendebaldean Garrotxa eskualdeak mugakide ditu.

## Udalerriak 
### Nagusiak 
# **Figueres** (hiriburua): 38.884 biztanle 2005ean.
# Roses: 15.535.
# Castelló d'Empúries: 9.167.
# L'Escala: 8.311.

### Guztiak 
## Demografia 
## Costa Brava 
Eskualde honetan zabaltzen da Costa Bravako zati ezagun bat, Portbou, Colera, Llançà, El Port de la Selva, Cadaqués, Roses, Castelló d'Empúries, Sant Pere Pescador, L'Armentera eta L'Escalako udalerriak barne hartzen dituena hain zuzen ere.

## Herritar ezagunak 
* Ramon Muntaner (Peralada, 1265-1336), historialaria.
* Abdó Terradas (Figueres, 1812-1856), politikaria eta idazlea.
* Caterina Albert i Paradís "Víctor Català" (L'Escala, 1869-1966), eleberrigilea.
* Alexandre Deulofeu (L'Armentera, 1903-1978), politikaria eta historiaren filosofoa.
* Salvador Dalí (Figueres, 1904-1989), margolaria.
* Kiko Veneno (Figueres, 1952-), abeslaria.
* Maverick Viñales (Figueres, 1995-), motoziklista.

## Ikus, gainera 
* Kataluniako eskualdeak

## Kanpo estekak 
*  Alt Empordà eskualdeko kontseiluaren webgune ofiziala
*  Alt Empordà eskualdeko gaztea kontseiluaren webgune ofiziala
*  Gironako turismo webgunea
Boloniako sarraskia

**Boloniako sarraskia** atentatu terrorista izan zen, 1980ko abuztuaren 2an, Boloniako (Italia) tren geltokian burutua. 85 lagunek bizia galdu zuten eta zaurituak berrehundik gora izan ziren.

Lehen uneetan Francesco Cossigak zuzendutako Gobernuak eta poliziak istripua izan zela adierazi zuten arren, ondoren ardura Brigada Gorriei egotzi zieten. Hala ere, denborarekin atentatu hau talde faxista *beltzek* burutu zutela onartu zen. Hauek, Italiako Alderdi Komunista boterera irits zitekeela ikusirik, *tentsioaren estrategia* delakoa jarraitu zuten, desordena sortuz gizartean gobernu eskuindar autoritario baten beharra sortzeko helburuarekin.

Ekinbide judizial luzeen ondoren, 1995eko azaroaren 23an atentatuaren egileak bizi osorako zigortu zituzten: Valerio Fioravanti eta Francesca Mambro neofaxistak. Hauek bere burua beti errugabetzat jo zuten. Beste hainbat pertsona ere zigortu zituzten pista faltsuak emateagatik.

Hainbat taldek, atentatu honen atzean Italiako estatuko aparatuek eta NATOko egiturek osatutako Gladio egitura sekretua zegoela defendatzen dute .

Boloniako tren geltokian, hildakoen omenez, ondokoa jartzen du: *"vittime del terrorismo fascista"*.

## Ikus, gainera 
* Berunezko urteak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Biolentzia politikoa eta terrorismoaren dokumentazio historikoaren zentroa
Gironès

[eskuinera|thumb|Eskualdearen kokapena [Katalunian.]]

**Gironès** Kataluniako ipar-ekialdean dagoen barnealdeko eskualdea da. 575.6 km²-ko azalera du eta 160.838 biztanle zituen 2005ean, 27 udalerritan banatuta. Girona da hiriburua eta udalerri populatuena.

## Geografia 
Eskualde mugakideak ditu Alt Empordà eta Pla de l'Estany iparraldean, Selva hego-mendebaldean, Baix Empordà ekialdean eta Garrotxa ipar-mendebaldean.

## Udalerri nagusiak 
# **Girona** (hiriburua): 86.672 biztanle.
# Salt: 27.370.
# Cassà de la Selva: 8.612.
# Llagostera: 6.764.

## Herritar ezagunak 
* Wifredo Bilotsua "Guifré el Pilós" (840–897), Bartzelonako kondea.
* Ramon Borrell (Girona, 972–1017), Bartzelonako kondea.
* Martin I.a Aragoikoa (Girona, 1356-1410), Aragoiko erregea eta Bartzelonako kondea.
* Lluís Borrassà (Girona, 1360-1424?), margolaria.
* Joaquim Ruyra (Girona, 1858-1939), idazlea.
* Xavier Cugat (Girona, 1900-1990), artista polifazetikoa.
* Jaume Vicens (Girona, 1910-1960), historialaria.
* Luis Antonio Santaló (Girona, 1911-2001), matematikaria.
* Maria Dolors Alibés (Girona, 1941–2009), idazlea.
* Lluís Llach (Girona, 1948–), politikari eta abeslaria.
* Delfí Geli (Salt, 1969-), futbolaria.
* Roger Torrent (Sarrià de Ter, 1979-), politikaria.

## Ikus, gainera 
* Kataluniako eskualdeak

## Kanpo estekak 
* Gironès eskualdeko kontseiluaren webgune ofiziala
Reyes Ilintxeta

**Reyes Ilintxeta Jimenez** (Iruñea, 1968ko urtarrilaren 8a) nafar kazetaria da. Iruñeko Euskalerria irratian *Arratsalde.on* izeneko irratsaioa eraman du arratsaldeetan, Txari Eletarekin urte luzez, eta, gaur egun, Irrintzi Plaza izenarekin Lohizune Amatriarekin batera. Euskara ikasten ari zela hasi zen Euskalerria Irratian, Mikel Bujanda eta Kike Diez de Ultzurrunen atzetik. Horretaz gain *Ze berri?* aldizkaria zuzentzen du.

Diario de Noticias egunkarian zutabe bat idazten du astean behin, eta ARGIA aldizkarian ere elkarrizketak ere egiten ditu.
thumb|Reyes Ilintxeta, AEK-KORRIKAren ordezkariekin batera. Iruñean amaitu zen 20. KORRIKAren bukaera ekitaldia aurkeztu zuen.
Bakarrizketaren bat ere eskaini izan du, eta, bestalde, hamaika egitasmotan parte hartu ohi du, aurkezle, sustatzaile eta abar. Bereziki, euskararekin loturiko ekintzetan ezaguna da.

## Erreferentziak
Angiluerreka

**Angiluerreka elkartea** Agoizko kultur, gazte, kirol, gastronomia eta olgetarako elkarte bat da.

1986. urtean sortu zen eta bederatzi kultur taldek osatzen dute: Agoizko Dantzari Taldeak, Agoizko Burrunba perkusio taldeak, Angiluerreka Fanfarreak, Irati antzerki taldeak, Angiluerrekako Gaitariek, Angiluerreka Txistulari Taldeak, Mendizale taldeak eta herri-kirol taldeak. Taldeok, guztira, 150 pertsona baino gehiago biltzen dituzte. Elkarte honetatik *El Tuto* herri aldizkaria ere kaleratzen da, zeina herriko etxe guztietara dohainik heltzen den.

Angiluerreka Elkarteak hainbat ekimen garrantzitsu burutzen ditu. Inauteriak kasu, zeinak Angiluerrekak berreskuratu zituen frankismoak utzitako urte gogorren ondoren. Baita San Isidroetako programazioaren zati handiena ere, hamahiru urte baino gehiagoz *Jai Aurreko Astea* antolatuz. Horren aipagarriak ez, baina aldi berean herrikoiak diren beste hainbat ekintza antolatzen ditu ere.

## Kanpo estekak 
*  Angiluerrekaren webgunea
FC Honka

**FC Honka** Espooko futbol taldea da. 2005. urtean lehenengo mailara igotzea lortu zuen lehenengoz sortu eta 48 urtera. Taldea Finlandia osoan ezaguna da bere harrobiarengatik, izan ere 1000 jokalari gazte baino gehiagok jokatzen dute taldearekin maila bajuagoetan.
Betidanik taldea bigarren mailako taldetzat jo da, beti bertan zegoelako eta mailaz igotzea ez zuelako inoiz lortzen, baina **Jouko Pakarinen** eta **Jouko Harjunpää**k taldea bere gain hartu zuten eta 2005. urtean lehenengo mailara iritsi eta 4. postuan geratzen lortu zuten hurrengo urtean. 2005. urtean bigarren mailako txapelketa lortu zuten eta Finlandiako kopan final-erdietara iritsi ziren.

## 2007 denboraldiko taldea 
### Atezainak 
* 20px **Tuomas Peltonen**
* 20px **Tomi Maanoja**
* 20px **Altti Mäkinen**
* 20px **Jan Vesterinen**
### Atzelariak 
* 20px **Roope Heilala**
* 20px **Ville Jalasto**
* 20px **Lasse Lagerblom**
* 20px **Mika Helin**
* 20px **Niko Kukka**
* 20px **Tuomo Turunen**
* 20px **Tomi Virtanen**
### Erdilariak 
* 20px **Ilpo Verno**
* 20px **Hannu Patronen**
* 20px **Vesa Vasara**
* 20px **John Weckström**
* 20px **Joel Perovuo**
* 20px **Janne Saarinen**
* 20px **Rami Hakanpää**
* 20px **Jaakko Lepola**
* 20px **Toni Roschier**
* 20px **Jussi Vasara**
### Aurrelariak 
* 20px **Peke Huuhtanen**
* 20px **Jami Puustinen**
* 20px **Nicholas Otaru**
* 20px **Roni Porokara**
* 20px **Aleksander Kokko**

## Ikus, gainera 
* Veikkausliiga

## Kanpo estekak
FC Haka Valkeakoski

**FC Haka Valkeakoski** edo **FC Haka** (finlandieraz: *Valkeakosken Haka*) Valkeakoski hiri finlandiarreko futbol taldea da. Helsinki HJKren ondoren Finlandiako palmaresik onena duen taldea da izan ere 9 ligaz gain 12 kopa irabazi baititu. Izatez kopa gehien irabazi dituen taldea da.

## Historia 
* 1919. urtean, Haka Valkeakoski kirol-taldea sortu zen Valkeakoski hiri finlandiarrean.
* 1934ean, Haka Valkeakoskiren futbol-taldea sortu zen, **FC Haka**. Lehen partidua TaParen aurka jokatu zuen eta 0-5 galdu zuen. Hala ere, 1942an, futbol-taldearen ospea puzten hasi zen Tavastia antzinako lurraldean jokatzen zen txapelketa bat irabazi ostean.
* 1960ko hamarkada loriatsua izan zen: 1960ko (lortutako lehenengoa), 1962ko eta 1965eko liga txapelketak irabazi zituen eta 15 urtetan 5 kopa irabazi zituen. Gainera, lehenengo zazpi postuen artean bukatu zituen 60ko hamarkadan jokatu ziren Liga guztiak. Azkenik, aipatu beharra dago Liga eta Kopa txapelketak urte berean eskuratu zituen lehenbiziko talde finlandiarra izan zela, 1960. urtean hain zuzen .
* 1972an, **FC Haka** taldea bigarren mailara jaitsi zen; hala ere, nahiz eta urte latzak izan ziren, bi urteren buruan lehenengo mailara igotzea lortu zuten berriz.
* 1977. urtean, bi txapelketak irabazi zituen berriro ere taldeak, liga eta kopa.
* 1980ko hamarkadan gorenera iritsi zen taldea; nahiz eta, ez zuen ligarik irabazi, hiru kopa eskuratu zituen, 1982koa, 1985ekoa eta 1988koa. Hamarkada honetan gaur egunera arte iraun dion ezizena jaso zuen, "Kopen errege" ezizena hain zuzen. Gainera, 1983-84ko Europako Errekopa txapelketako final laurdenetaraino iritsi zen, eta bertan, Juventus taldeak 1-0 eta 0-1 garaitu zuen.
* 90eko hamarkada bukaeran eta XXI. mendearen hasieran, taldeak txapelketa asko irabazi zituen: haien artean, 1995eko, 2004ko eta jarrian irabazi zituen 1998ko eta 1999ko ligak, 1995eko Finlandiako Liga Kopa eta 1997ko, 2002ko eta 2005eko kopak. 2005ekoa, **FC Haka**k irabazitako azkeneko txapelketa izan da .

## Palmaresa 
### Finlandian: 22 
* **Liga (9):** 1960, 1962, 1965, 1977, 1995, 1998, 1999, 2000, 2004.
* **Kopa (12):** 1955, 1959, 1960, 1963, 1969, 1977, 1982, 1985, 1988, 1997, 2002, 2005.
* **Ligako Kopa (1):** 1995.

## Jokalari ospetsuenak 
## Kanpo estekak 
* Haka Valkeakoski 

## Erreferentziak
FC Inter Turku

**FC Inter** (**Inter Turku** izenaz ezaguna) Turkuko futbol-taldea da. 1990. urtean sortu zen eta 1996. urtetik Veikkausliigan aritu da Turkuko beste talde garrantzitsuarekin batera TPS.

## Historia 
1990. urtean sortu zuen **Stefan Håkans** enpresaburuak, bere 11 urteko semea ez zutelako Turkuko beste taldeetan onartzen. Hasieran gazteen talde bezala hasi zen baina gutxinaka mailaz igo zen 1996. urtean Veikkausliigara iritsi zen arte.

1997. urtean bigarren mailara jetsi zen berriro baina hala ere, taldea kanpotarrez hornitu ondoren berriro igotzea lortu zuen hurrengo urtean.

2008an Liga irabazi zuen eta 2009an Kopa. 2011 eta 2012an Ligan bigarren egin zuen. 2018an bigarren Kopa bat irabazi du.

## Palmaresa 
* **Liga (1):** 2008.
* **Kopa (2):** 2009, 2018.
* **Ligako Kopa (1):** 2008.

## Jokalari onenak 
*  **Diego Corpache**
*  **Tomi Petrescu**
*  **Artim Šakiri**

## Ikus, gainera 
* Veikkausliiga

## Kanpo estekak
Mexikoren banaketa administratiboa

**Mexikoren banaketa administratiboa** 31 estatuz eta barruti federal batez osatuta dago. Hiriburuak berak, Mexiko Hiriak, Barruti Federal bat osatzen du (*Distrito Federal*, hortik *México D.F.*), estatu baten baliokide dena.

Estatu bakoitzak hiru ordezkari ditu senatuan. Horietatik bi zuzenean aukeratzen dira eta bestea ordezkaritza politikoaren arabera. Estatu bakoitza librea da bere barne politika zehazteko.

## Mexikoko erakunde federalak 

### Mexikoko Barruti Federala 
### Estatuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Enrique Granados

**Enrique Constanzo Granados i Campiña** (Lleida, 1867ko uztailaren 27a – Mantxako kanala, 1916ko martxoaren 24a) musikagile eta piano-jotzaile kataluniarra izan zen, Espainiako erromantizismo musikalaren bultzatzaile nagusietako bat. Ospe handikoak dira pianorako ondu zituen lanak, *Goyescas* eta *12 Danzas españolas* bereziki. Bartzelonako piano eskolaren sortzailea izan zen. Lehen Mundu Gerraren garaian hil zen, alemaniarrek Ingalaterratik Frantziara zihoan *Sussex* itsasontzia torpedoz eraso zutenenean.

Rosa García Ascort (1906-2002) konpositoreak berarekin ikasi zuen.

## Lan hautatuak 
### Pianorako lanak 
* *12 Danzas españolas* (1890). Lau zati ditu:
** 1: *Galante, Orientale, Fandango*
** 2: *Villanesca; Andaluza; Rondalla aragonesa*
** 3: *Valenciana; Sardana; Romántica*
** 4: *Melancólica; Arabesca; Bolero*
* *7 Valses Poéticos* (1895)
* *6 Piezas sobre cantos populares españoles* (1895)
* *Allegro de concierto* (1903)
* *Escenas románticas* (1904)
* *Goyescas* (1911), suite pianorako
* *Escenas poéticas* (1912)
* *Bocetos* (1912)

### Orkestrarako lanak 
* *Dante* (1908), poema sinfonikoa
* *Concierto para piano y orquesta* (1909)
* *Cant de les estrelles* (1911), orkestra eta kororako

### Ahots musika 
* *Colección de tonadillas escritas en estilo antiguo* (1910)
* *Canciones amatorias* (1915)

### Musika lirikoa 
* *María del Carmen* (1898), opera
* *Goyescas* (1916), opera

### Ganbera musika 
* *Trio, op. 50* (1895)
* *Madrigal* (1915)

## Ikus, gainera 
* Musika klasikoa
* Kataluniako musika
Perito Moreno glaziarra

**Perito Moreno glaziarra** () Argentinako hego-ekialdean dagoen glaziarra da, Santa Cruzko probintzian, Txileko mugatik hurbil. Glaziarren Parke Nazionalaren barnean dago. 30 km luze da, 4,5 km zabal eta 60 metroko garaiera du eta 250 km²-ko eremua hartzen du. Izena Francisco Moreno zientzialari eta Patagoniako esploratzailearen omenezkoa da. Glaziar hau Hegoaldeko Patagoniako Izotz Eremuaren parte da, eta bere jatorriaren zati bat Txileko Magallanes eta Txileko Antartikako eskualdean du.

Glaziar horren jatorria Hego Patagoniako izotz-zelaian dago, eta aurrealdea Lago Argentinoraino iristen da. Aintziran zehar aurrera egitean, aintziraren zati nagusia eta haren hegoaldeko adarra bereizten ditu. Horren ondorioz, hegoaldeko adarreko ura pilatuz joaten da, irteerarik gabe geratzen delako. Uraren presioak arraildurak eta hausturak eragiten ditu glaziarraren horman eta, azkenik, bi aldeak lotzen dituen tunel bat eratzen da. Zenbait urtetan tunel horren sabaia behera etortzen da.

800px|Perito Moreno glaziarra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aizpuru, Maria Luisa: *Glaziareak. Parke nazionala izotzezko monumentua* Elhuyar aldizkaria, 1989/06/01, zientzia.eus
Kalite

**Kalite** Hondarribiko heavy metal musika taldea da.

## Taldekideak 
* *Txino*: hitzak
* *Ramon*: ahotsa
* *Igor*: gitarrak
* *Vuss*: baxua
* *Ortzi*: bateria

## Diskografia 
* *Buia* (2005, Psilocybina Records)

## Kanpo estekak
Asier Hormaza

**Asier Hormaza Elordui** (Algorta, Getxo, 1970eko martxoaren 21a - ) bizkaitar aktore eta bikoiztailea da. Javier Hormaza futbolariaren semea, EHUn publizitatea ikasi baina antzezle moduan lan egin du.

## Lanak 
### Antzerkian 
### Telebistan 
### Filmetan 
## Kanpo estekak
Autopsia

[thumb|220px|*"Dr. Nicolaes Tulp-en anatomia irakasgaia"*, [Rembrandtena.]]

**Autopsia**, '''*post-mortem* azterlana** edo **nekropsia'* (azken hau bereziki animalien kasuan) gorpu baten azterketa da, heriotzaren inguruko informazioa lortzeko egiten dena.

## Motak 
Bi mota nagusi dugu autopsien artean:
* *Auzitegi*-autopsia: Epaile batek eskatu behar duena eta lege-ondorioak eduki ditzakeena.
* Autopsia *klinikoa'': Interes mediko eta zientifikoa duena, eta ez legezkoa.

## Prozesua 
Autopsia bi fasetan egiten da: Lehenengoa, kanpoko azterketa makroskopikoa da, hau da, mikroskopioa erabili barik egiten dena. Bigarrena, barruko azterketa edo mikroskopikoa da, xehetasunak bilatzen duena.

Lehenengo fasearen emaitzak azkarrak diren bitartean, bigarrenarenak asko luzatu daitezke.

## Heriotzaren arrazoiak 
Norbait hiltzean, medikuak heriotza txostena idatzi eta sinatu behar du, bertan heriotzare arrazoia zehaztuz. Datu hori derrigorrez erregistro zibilera bidali behar da. Autopsiak bakarrik ziurta dezake benetako heriotza arrazoia, eta ez beti. Egoera arrunta da pertsona batek gaixotasun mordoa izatea eta ez argi edukitzea zein izan den arrazoia. Halere, gehienetan susmo argi bat izaten da heriotza eragin duen kausarena.

Kausa zehatzak OMEek idatzita ditu, gaixotasunen zerrenda batean: CIE (azken bertsioa CIE 10).
thumb|Add caption here

## Kanpo estekak
Anatomia patologiko

**Anatomia patologikoa** organoak, ehunak eta zelulak aztertzen dituen espezialitate medikoa da, beti ere gaixotasunen diagnostikoaren bila edo hori bera baztertu ahal izateko.

Patologoa du izena arlo honetan diharduen espezialistak.

## Teknikak 
* Biopsia: gaixoen gorputzaren atalak aztertzen dituena, beti ere pertsona bizirik dagoen bitartean.
* Autopsia: pertsona baten gorpuaren azterketa, hil ondorengoa.

## Patologo ezagunak 
* Giovanni Morgagni (1682-1771).
* Rudolf Virchow (1821-1902).
 
## Lotutako zientziak 
* Anatomia
* Histologia
* Epidemiologia

## Kanpo estekak 
*  Sociedad Española de Anatomía Patológica (SEAP)
*  Société Française de Pathologie (SFP)
*  Pathos.es](Anatomia Patologikoaren portala) Hainbat kanpo loturekin, berriak, foroak, artikuluak, ...anatomia patologikoko langileentzat.
Manhattan (koktela)

**Manhattana** whiski, bermut goxoa eta bitter edaria daraman koktela da. Koktelaren izena Manhattan uhartetik datorkio.

## Historia 
1870eko hamarkadaren hasieran hasi zen zerbitzatzen **Manhattan Club** izeneko. 1930 eta 1940ko hamarkadetan Hollywoodko film askotan agertu zen, eta berehalaxe famatua egin zen.

## Aldaerak 
Gaur egun, normalean ez zaio bitterra botatzen.

* **Rob Roy** whiski eskoziarrez egina.
* **Dry Manhattan** bermut goxoaz eginda egon beharrean, bermut sikuz egina da.
* **Manhattan Perfektua** bermut siku eta bemut goxo kantitate berdinaz egina.
* **Kubako Manhattana** Manhattan Perfektu bat da, baina ron iluna da bere osagai nagusia.
* **Florida Manhattana** gerezien eta bitteraren ordez, limaa darama.
* **Manhattan latindarra** is made with equal parts of ron zuria, bermut goxo eta dry siku, eta maraschino zuku kantitate berdinaz egina dago.
* **Sake Manhattana** sake zati bat eta 2 zati rye whiski, eta gerezi batekin apainduta.

## Prestaketa 

Oharrak:

* Edari guztiak nahasgailu batean nahastu bi izotz puskekin.
* Koktel-edalontzi batean zerbitzatu (izotzik gabe).
* Oliba erabili bermut sikua erabili bada. Ginga, berriz, bermut goxoa erabili bada

## Kanpo estekak
Angus

**Angus** () Eskozia ekialdean dagoen eskualdea da. 2012ko erroldaren arabera 115.978 biztanle ditu. Forfar da eskualdeko hiriburua baina hiri handiena Arbroath da.

## Mugakideak 
Mugakide hauexek ditu: Iparraldean Aberdeenshire, mendebaldean Perth eta Kinross, hegoaldean Dundee eta ekialdean Ozeano Atlantikoa.

## Geografia 
Iparraldea eta mendebaldea menditsuak dira eta bost haranek osatzen dute. Nekazaritza eta abeltzaintzan dihardute bertan baina populazioa oso txikia da. Kostaldea ere muino apalez osatua dago eta biztanleriaren gehiengoa han bizi da.

## Historia 
Neolito Arotik populatua izan den eremua da. K.a. 3.500 urteko aztarnak aurkitu izan dira bertan.

Piktoen *Circinn* erresumarekin identifikatzen da Angus. Garai artako harri eskultura ugari aurkitu dira. 1320an Eskozia Erresuma independentea bihurtu zen, Angus eskualdean dagoen Arbroatheko abadian egindako parlamentuaren bilera batean. Arbroatheko Aldarrikapena izenaz ezagutzen da.

## Udalerriak 
* Herri handienak:
# Arbroath / Obair Bhrothaig (23.902 biztanle)
# Forfar / Fharfair (hiriburua, 14.048 biz.)
# Montrose / Monadh Rois (11.955 biz.)
# Carnoustie / Càrn Ùstaidh (10.561 biz.)
# Monifieth / Monadh Feith (8.220 biz.)
# Brechin / Breichinn (7.199 biz.)
# Kirriemuir / Cearan Mhoire (5.910 biz.)

* Udalerri guztiak:
** Aberlemno
** Arbroath
** Auchmithie
** Brechin
** Bridge of Craigisla
** Carmyllie
** Carnoustie
** Edzell
** Farnell
** **Forfar**
** Friockheim
** Glamis
** Guthrie
** Inverkeilor
** Kirriemuir
** Letham
** Newbigging
** Memus
** Menmuir
** Monifieth
** Monikie
** Montrose
** Murroes
** St Vigeans
** Tealing

## Pertsona ezagunak 
* James Matthew Barrie (Kirriemuir, 1860–1937), idazlea.
* Bon Scott (Forfar, 1946–1980), musikaria, AC/DC taldekide izandakoa.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Forfar East and Old Parish Church.JPG|Forfar.
Irudi:Arbroath Harbour.jpg|Arbroath.
Irudi:Arbroath Abbey1.jpg|Arbroatheko abadia.
Irudi:Aberlemnokirkyardcropped.jpg|Aberlemnoko harri piktoa.
Irudi:GlamisWide.JPG|Glamiseko gaztelua.
Irudi:Brechin, Cathedral and Round Tower.jpg|Brechingo katedrala.
Irudi:Brechin Castle Front.JPG|Brechingo gaztelua.
Irudi:Invermark Castle (remains of) - geograph.org.uk - 1621750.jpg|Invermark gaztelua.
Irudi:Melgund Castle.jpg|Melgund gaztelua.
Irudi:Angus Folk Museum.jpg|Anguseko Folk Museoa.
Irudi:River Dee below the Linn of Dee - geograph.org.uk - 930438.jpg|Cairngorms Parke Nazionala.
Irudi:West Bank - Glen Esk - geograph.org.uk - 199498.jpg|Esk ibaia.
Irudi:Loch of Forfar - geograph.org.uk - 14045.jpg|Forfarreko aintzira.
Irudi:A frozen Loch Lee - geograph.org.uk - 700991.jpg|Lee aintzira.

## Kanpo estekak 
*  Angus eskualdeko webgune ofiziala
Manhattan (argipena)

**Manhattan** hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
* **Manhattan**, New York hiria osatzen duten 5 barrutietako bat;
* **Manhattan**, Kansas estatuko hiria;
* **Manhattan**, Woody Allenek 1979an estreinatutako filma;
* **Manhattan** whiski, bermut eta bitterrarekin egindako koktela.
FC KooTeePee

**KooTeePee** finlandiar futbol-taldea da. 2007. denboraldian Veikkausliigan jokatuko du Kotkako taldeak, Finlandiako lehenengo mailan.

## Historia 
FC KooTeePee taldea **Kotkan Työväen Palloilijat** taldearen bigarren talde bezala sortu zen 1927. urtean, baino 2000. urtean talde independente bilakatu zen **KTP** taldea zorren ondorioz desegin egin zenean. 2003. denboraldian lehenengo mailara igotzea lortu zuen.
2004. urtean zale onenen saria lortu zuen taldeak, izan ere Kotkan futbola nagusia da eta zaleek harmailak betetzen dituzte igandero.

## 2007 denboraldiko taldea 
### Atezainak 
* 20px **Janne Henriksson**
* 20px **Santtu Malm**
### Atzelariak 
* 20px **Jussi Kinnaslampi**
* 20px ** Jarno Tuunainen**
* 20px **Erkka Länsimies**
* 20px **Anssi Viren**
* 20px **Majava Juha**
### Erdilariak 
* 20px **Julius Rikberg**
* 20px **Mika Hänninen**
* 20px **Joni Ruuskanen**
* 20px **Marko Tyyskä**
* 20px **Immo Eronen**
* 20px **Mika Hernesniemi**
* 20px **Henri Järviniemi**
* 20px **Jani Lauretsalo**
* 20px **Jani Lähde**
### Aurrelariak 
* 20px **Niko Ikävalko**
* 20px **Teemu Pukki**
* 20px **Antonio Inutile**
* 20px **Kim Liljeqvist**
* 20px **Joonas Rosenblad**
* 20px **Vesa Helenius**

## Ikus, gainera 
* Veikkausliiga

## Kanpo estekak
Errioxa (eskualde geografikoa)

[thumb|500px|Errioxaren ikuspegia *La Aldea* edo [Bernedoko mendateko gainetik ikusia. Aurreko herria Meano da.]]

**Errioxa** Iberiar penintsulako iparraldeko eskualde historiko eta geografikoa da, Ebro ibaiaren arrokoa. Tirón ibaiaren ekialdean eta Alhama ibaiaren mendebaldean dauden haran guztiak hartzen ditu, Toloño edo Kantabria mendilerroaren hegoaldeko lurraldeekin batera.

Erdi Aroan, eremu euskalduna zen, eta gaur egun Ebro ibaiaren iparraldean dagoen zatia Euskal Herriaren zati da. Historiari dagokionez, Nafarroako lurraldeari lotuta egon da beti, lehenik eta behin Iruñeko Erresuma zenean, eta Erdi Aroaren amaieran Ebroren iparraldeko zatiak Nafarroako Sonsierra osatzen zuenean. Aro honetan, hainbat erakunde politiko eta elizako Errioxako entitate ezberdinak egon ziren. Hauek ziren Errioxako merindadea, Errioxako korrejimendua eta Errioxako artziprestazgoa. XVIII. mendearen amaieran, Fuenmayoren Errioxako Errege Gizarte Ekonomikoa sortu zen. Aipatutako elkarteak, XIX. mendearen hasieran, Errioxaren instituzionalizazio politikoa eskatu hasi zen probintzia gisa. Hau 1822. urtean lortu zen, nahiz eta Logroñoko probintziaren izenarekin izan. Probintzia hau kendu eta gero berriro ezarri zen 1833. urtean, nahiz eta lurralde txiki batzuk moztuta izan.

Gaur egun, lau entitate politikotan banatzen da, hedadura handienetik txikienera: Errioxako Autonomia Erkidegoa, Arabako Lurralde Historikoa (Arabako Errioxa), Burgosko probintzia (Burgosko Errioxa) eta Nafarroako Foru Komunitatea (Meanuri).

## Udalerri nagusiak 
Hiri nagusiak hauek ditugu:
# Logroño: 144.935 bizt. (INE 2007)
# Calahorra: 23.768
# Arnedo: 14.082
# Haro: 11.463
# Alfaro: 9.576
# Najera: 8.073
# Lardero: 7.378
# Santo Domingo de la Calzada: 6.537
# Villamediana de Iregua: 5.535

Bost mila biztanletik behera:
# Autol: 4.039
# Pradejón: 3.770
# Oion: 3.554
# Rincón de Soto: 3.544
# Oion: 3.405
# Fuenmayor: 3.071
# Cervera del Río Alhama: 2.922
# Albelda de Iregua: 2.702
# Aldeanueva de Ebro: 2.725
# Navarrete: 2.722
# Alberite: 2.451
# Cenicero: 2.176
# Ezkarai: 2.038
# Bastida: 1.557
# Guardia: 1.546

## Errioxako ardoak 
thumb|250px|Errioxako ardo marka baten botila.

Errioxako ardoak Iberiar penintsulako hoberenetarikoak ditugu, oso ezagunak mundu osoan.

Eskualde osoak 57.000 hektareako mahastiak ditu, urtero 250 milioi litro ardo ekoizten dituztenak, %85 beltza motakoa.

## Errioxar ezagunak 
* Felix Maria Samaniego (1745-1801), idazlea.
* Gaspar Llamazares (1957-), politikaria.
* Augusto Ibañez "Titin III" (1957-), pilotaria.
* Miguel Capellan (1970-), pilotaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Errioxako ardoaren kontseiluaren webgune ofiziala
Manhattan

**Manhattan** New York osatzen duten bost barrutietako bat da, hiriko erdigunean dagoena. Hudson ibaian kokatutako uharte bat da. 2004an 1.562.723 biztanle zituen.

Harlem barruti horren barruan dago.

## Dorre Bikiak 
Dorre Bikiak auzoaren ikurra ez ezik, hiri osoarena ere izan ziren, ia 30 urtean zehar. 2001ean suntsitu bazituzten ere, barruti horretan kontzentratzen dira hiriko etxe orratz gehienak.

## Kultura 
Manhattanen dago Broadway aldea, munduko antzerki gune nagusietakoa dena.

## Kirola 
ezkerrera|thumb|250px|Manhattanen kokapena New Yorken
Halaber, Madison Square Garden estadio famatua bertan dago. New York Knicks saskibaloi taldeak han jokatzen ditu etxeko partidak, NBA ligaren barruan.

## Central Park 
Central Park, New Yorkeko parkerik handiena, barruti horretan dago.

## Zinema 
Hainbat film girotu dute bertan. Denen artean, Woody Allen zuzendari eta aktore newyorktarra nabari da (*Manhattan* eta *Manhattan Murder Mystery*, besteak beste).

## Kanpo estekak 
*  Manhattango presidentearen webgunea
Transport Layer Security

**SSL** (**S**ecure **S**ockets **L**ayer) eta **TLS** (**T**ransport **L**ayer **S**ecurity), Garraio Geruzako Segurtasuna, **SSL**-ren ondorengoa, Internet-en komunikazio seguruak ezartzeko kriptografia protokoloak dira.

## Sarrera 
SSL 3.0-ren eta TSL 1.0-ren artean desberdintasun txikiak egon arren funtsean protokolo berbera da. SSL protokoloa bakarrik aipatu arren artikuluaren informazioa biei dagokie kontrakoa ez bada adierazten.
Kriptografiaren bidez Interneteko muturren arteko informazioari kautotasuna eta pribatutasuna ematen dizkio **SSL**k. Eskuarki, bakarrik zerbitzaria kautotzen da (hau da bere nortasuna bermatzen da), aldiz bezeroa kautotu gabe geratzen da. Elkar kautotzea gako publikoen azpiegitura (edo PKI) behar da bezeroentzako.
Protokolo honek bezero-zerbitzari aplikazioei komunikatzeko prozedura ematen die zeinek zera prebenitzen ditu: entzuteak (eavesdropping), igorlearen nortasuna faltsutzea eta mezuaren osotasuna mantentzea.
**SSL**k oinarrizko hiru pauso ditu:
:* Komunikazioan erabiliko den zifratze algoritmoa negoziatzea
:* Gako publikoen trukaketa eta ziurtagiri digitaletan oinarritutako kautotzea.
:* Zifratu simetrikoan oinarritutako datu trafikoa zifratzea

## Ikus,Gainera 
* OpenSSL: Software librearen inplementazioa
* IPsec

## Kanpo estekak
Gotzone Mora

**Gotzone Mora Temprano** (Bilbo, 1948ko abuztuaren 2a) PSE-EEko kidea eta Getxoko zinegotzia da. EHUan soziologia eskolak ematen ditu. Ermuko Foroko kidea ere bada. COPE irratiko *La Linterna* saioan parte hartzen du.

Alderdi Sozialistan barnan badago ere, oso jarrera kritikoa erakutsi du Jose Luis Rodriguez Zapateroren hainbat politikarekin. Euskal abertzaleekiko akordioa arbuiatu eta Alderdi Popularreko aliantza berreraikitzearen alde egiten du. ETAk 2006ko martxoaren 22an iragarritako su etenaren aurrean, edozein negoziazioaren aurka agertu da.

*Euskal Pilota. Larrua harriaren kontra* filmerako Julio Medem zuzendariak elkarrizketatu zuen Gotzone Mora. Dokumentala alderdikoia zela aldarrikatuta, Gotzone Morak eta Iñaki Ezkerrak bere adierazpenak filmetatik kentzea eskatu zioten zuzendariari. Zinematokietako emanaldietan, berriz, bien elkarrizketak agertu ziren, kentzeko denborarik ez zegoela argudiatuta. Nolanahi ere, DVD eta bideo euskarrietan, kendu egin zituen Julio Medemek.
Jet (musika taldea)

**JET** Rock’n Roll-eko talde australiarra da, Melbournekoa hain zuzen ere. Bere lehenengo CDa, maketa eta gero, *Get Born* izan zen, 2003an kaleratua izan zena. Album honekin 3.5 milioi kopia saldu zituzten Munduan zehar. *Shine On* disko berriarekin garaipen handiagoa lortzea espero dute.

## Partaideak 
* Nic Cester (gitarra eta abeslaria)
* Chris Cester (bateria eta 2.abeslaria)
* Cameron Muncey (gitarra eta ahotsa)
* Mark Wilson (baxua)

## Historia 
Cester anaiak Cameron Munceyrekin eta Mark Wilsonekin musik atalde bat osatzea pentsatu zuten. Cester anaiak eta beste bi taldekideak lantegi berdinean lan egiten zutela ezagutu ziren. Jet-en musika motan eragin handi aizan zuten AC/DC, Queen, The Beatles, Oasis, The Rolling Stones, The Who, The Easybeats, The Faces, Sex Pistols, The Kinks eta T. Rex bezalako taldeak. Jet izena Poul McCartneyren “Band on the run”eko albumeko abesti batengatik ezarri zuten.

2002an, taldeak bere lehenengo EPa ateratzen du, “Dirty Sweet” izenekoa, taldekide baten etxean grabatu zena. Diskoa egundoko arrakasta eduki zuen Australia osoan eta Elektra diskoetxeak kontratatu zien. Diskoetxe honekin Jet-ek bere lehenengo albuma ateratzen du “Get Born” izenekoa, Rock klasikoaren omenaldian, eta gainera Billy Preston tekladista parte hartu zuen euren proiektuan. Billy Preston ezaguna The Beatles, Eric Clapton eta Rolling Stonesekin jotzeagatik. 2004ko apirilean, Get Born-en berrargitalpena ateratzen dute, DVD batekin eta baita zuzeneko beste bosta besti.Talde honen bigarren albuma, “Shine On”, 2006ko uztailean argitaratu zen, Los Angelesen grabatua. Album honetarako 20 abesti abestu zituzten baina horietako bost deuseztatu egin zituzten. Album honetan AC/DCren riffak nahasten ditu eta The Beatlesen melodiak.

## Diskografia 
### Albumak 
* Get Born (2003ko urriaren 7an)
** 1. Last Chance
** 2. Are You Gonna Be My Girl
** 3. Rollover D.J.
** 4. Look What You've Done
** 5. Get What You Need
** 6. Move On
** 7. Radio Song
** 8. Get Me Outta Here
** 9. Cold Hard Bitch
** 10. Come Around Again
** 11. Take It Or Leave It
** 12. Lazy Gun
** 13. Timothy''

* Shine On (2006ko urriaren 3an)
** 1. L'esprit D'escalier
** 2. Holiday Listen Listen
** 3. Put Your Money Where Your Mouth Is
** 4. Bring It On Back
** 5. That's All Lies
** 6. Hey Kids
** 7. Kings Horses
** 8. Shine On
** 9. Come On Come On
** 10. Stand Up
** 11. Rip It Up
** 12. Skin And Bones
** 13. Shiny Magazine
** 14. Eleanor
** 15. All You Have To Do

### Bildumak 
* Rare Tracks (2004)
* Semi Charred Acoustic Disco: Jet Sing The 70's Disco Hits (2005)

### EPak 
* Dirty Sweet (2003)

### Singleak 
* **Get Born**
** "Are You Gonna Be My Girl" (2003)
** "Rollover DJ" (2003)
** "Look What You've Done" (2004)
** "Cold Hard Bitch" (2004)
** "Get Me Outta Here" (2005)

* **Shine On**
** “Put Your Money Where Your Mouth Is”(2006)
** “Bring It On Back”(2007)
** “Shine On”(2007)
** “Rip It Up”(2007)

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Vilagarcía de Arousa

**Vilagarcía de Arousa** Galiziako mendebaldean dagoen udalerria da, lurralde osoko zortzigarren populatuena dena. Halaber, Pontevedrako probintzian biztanle gehien daukan hirugarren herria da, Vigo eta Pontevedra ondoren. O Salnés izeneko eskualdean dago kokaturik.

34.697 biztanle zituen 2004an.

## Parrokiak 
* Arealonga (Vilagarcía de Arousa)
* Bamio (Vilagarcía de Arousa)
* Cea (Vilagarcía de Arousa)
* Cornazo (Vilagarcía de Arousa)
* Fontecarmoa (Vilagarcía de Arousa)
* O Carril (Vilagarcía de Arousa)
* Rubiáns (Vilagarcía de Arousa)
* Sobradelo (Vilagarcía de Arousa)
* Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa
* Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa
* Solobeira (Vilagarcía de Arousa)
* Vilagarcía (Vilagarcía de Arousa)

## Inguru naturala 
Ozeano Atlantikoaren kostaldean dago kokatuta, Arousako itsasadarrean (Rias Baixas).

## Pertsonaia ezagunak 
## Kanpo estekak 
*  Vilagarciako webgune ofiziala
Rias Baixas

**Rías Baixas** izena hartzen dute Portugalgo mugatik Fisterraraino (Espainia) dauden itsasadarrek. Ingurune honek Pontevedrako probintziaren kostalde osoa eta Coruñakoaren hegoaldeko zatia.

## Itsasadarrak 
Bost itsas ahoek osatzen dute ingurualde hau, iparraldetik hegoaldera:

# Corcubióngo itsasadarra.
# Muros eta Noiako itsasadarra.
# Arousako itsasadarra.
# Pontevedrako itsasadarra.
# Vigoko itsasadarra.

Horiekin batera, Aldángo itsasadarra eta Baionako itsasadarra daude, badia edo senaditzat jotzen direnak.

## Eskualdeak 
Iparraldetik hegoaldera ingurune honek eskualde hauek barne hartzen ditu: Fisterra, Muros, Noia, Barbanza, O Salnés, Pontevedra, O Morrazo, Vigo eta O Baixo Miño.

## Uharteak 
* Arousako uhartea
* Cíes uharteak
* Ons uharteak

## Albariño 
"Rias Baixas" izeneko jatorrizko izendapena dauka ingurune honetako albariño ardoak 1988tik, arlo honetan O Salnés eskualde nagusia izanda.

## Ikus, gainera 
* Galiziako geografia
* Rias Altas
* Rias Medias

## Kanpo estekak 
* Turismo informazioa.
Rias Altas

**Rías Altas** Estaca de Baresko lurmuturretik ekialdera dauden itsasadarrak dira, Lugoko probintziaren iparraldean eta Bizkaiko golkoaren kostaldean kokatuta daudenak.

A Mariña Occidental, A Mariña Central eta A Mariña Oriental eskualdeetan zabaltzen dira.

## Itsasadarrak 
Mendebaldetik ekialdera:

* Barqueiroko itsasadarra.
* Viveiroko itsasadarra.
* Fozeko itsasadarra.
* Ribadeoko itsasadarra.

## Ikus, gainera 
* Galiziako geografia
* Rias Medias
* Rias Baixas

## Kanpo estekak
Rias Medias

[300px|thumb|[Ferrolgo itsasadarra Mugardos udalerritik ikusita.]]
[300px|thumb|[Ortigueirako itsasadarra, Rias Medias multzotik hegoaldeena kokatzen den itsasadarra da.]]

**Rías Medias** Estaca de Baresko lurmuturretik Fisterraraino dauden itsasadarrak dira, Coruñako probintziaren (Galizia) ipar-mendebaldean.

## Itsasadarrak 
Ipar-ekialdetik hego-mendebalderantz, hauek dira:
* Ortigueirako itsasadarra.
* Cedeirako itsasadarra.
* Ferrolgo itsasadarra.
* Pontedeumeko itsasadarra.
* Betanzosko itsasadarra.
* Coruñako itsasadarra (edo Burgoko itsasadarra).
* Corme eta Laxeko itsasadarra.
* Camariñasko itsasadarra.

## Eskualdeak 
Ipar-ekialdetik hego-mendebalderantz, hauek dira:
* Ortegal
* Ferrolgo eskualdea
* O Eume
* Betanzosko eskualdea
* Coruñako eskualdea
* Bergantiños
* Terra de Soneira

## Uharteak 
* Santa Kruz uhartea (Oleiros)
* Sisargas uharteak

## Ikus, gainera 
* Galiziako geografia
* Rias Altas
* Rias Baixas

## Kanpo estekak
Fisterra

**Fisterra** (*Finisterre* gaztelaniaz) A Coruñako probintziaren kostaldean eta izen bereko eskualdean dagoen udalerria da.

## Udalerria 
Mendebaldeen kokatuta dagoen Galiziako puntua bertako lurmuturra da. Izenak "Lurraren amaiera edo muturra" da, hain zuzen ere.

5.093 biztanle zituen 2004an.

## Parrokiak 
* San Vicenzo de Duio
* Santa María de Fisterra parrokia
* San Martiño de Duio
* San Xoán de Sardiñeiro

## Inguru naturala 
Ozeano Atlantikoaren kostaldean kokaturik, Fisterra da Costa da Morten mendebaldeen dagoen herria. Izen bereko lurmuturrean itsasargi famatua dago.

## Itsasontzien hondamendiak 
* 2002: "Prestige"

## Ikus, gainera 
* Finistere/Penn-ar-Bed

## Iruditegia 

Fitxategi:Fisterra.JPG|Fisterrako itsasargia
Fitxategi:Fisterra.Cabo.Galicia.jpg|Ikuspegia Fisterrako lurmuturretik so eginez
Fitxategi:Camiño de Santiago, Fisterra.jpg|Done Jakue bideko mugarria Fisterrako udalerrian

Fitxategi:Cabo Fisterra Galiza2.jpg|Fisterrako lurmuturra

## Kanpo estekak 
* Fisterrako Udalaren webgunea
Heriotzaren Kosta

[thumb|320px|[Laxe, Costa da Morte]]
**Heriotzaren Kosta** edo **Costa da Morte** Galiziako mendebaldearen kostaldearen zatia da, Coruñako probintziakoa, Fisterratik Malpica de Bergantiñoserako udalerriak barne hartzen dituena.

Izen hori datorkio Ozeano Atlantikoaren inguru hartan aspaldidanik gertatu izan diren itsas hondamendiak direla eta.

## Historia 
* 2002ko azaroaren 13an, *Prestige* izeneko petroliontzia hondoratu zen.

## Eskualdeak 
* Bergantiños
* Terra de Soneira
* Fisterra

## Udalerriak 
Ipar eta ekialdetik hasita:

* Malpica de Bergantiños
* Ponteceso
* Laxe
* Camariñas
* Muxia
* Fisterra

## Lurmuturrak 
* Punta da Barca
* Punta Falcoeira
* Cabo de Laxe
* Punta de Nariga
* Cabo da Nave
* Punta do Razo
* Cabo Touriñán
* Cabo Vilán
* Cabo Fisterra

## Itsasadarrak 
Iparraldetik hegoaldera:
* Camariñasko itsasadarra eta Corme eta Laxekoa (Rias Medias).
* Corcubiongo itsasadarra eta Muros eta Noiakoa (Rias Baixas).

## Uharteak 
* Illas Sisargas

## Hondartzak 
* Praia do Rostro
* Praia de Traba
* Praia do Trece

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
FC Lahti

**FC Lahti** finlandiar futbol-taldea da. 1996. urtean sotu zen eta 1998. urtean lehenengo mailara iristea lortu zuen.

## Palmaresa 
* Liga (0): hirugarrena 2008 eta 2014an.
* Ligako Kopa (3): 2007, 2013, 2016

## Ikus, gainera 
* Veikkausliiga

## Kanpo estekak
Tapia

**Tapia** izenak esanahi ezberdinak izan ditzake:

## Pertsona 
* **Joseba Tapia**, (1964-) trikitilaria.
* **Alejandro Tapia**, (1899 - 1957) euskal idazlea.

## Taldeak 
* **Tapia eta Leturia**, musika taldea.

## Udalerriak 
* **Tapia de Casariego**, Asturiasko udalerria.
* **Villanueva de Tapia**, Andaluziako udalerria.
Aldealpozo

**Aldealpozo** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 23 kilometrora dago. Udalerriak 11,9&nbsp;km²ko azalera dauka, eta 2006ko erroldaren arabera 28 biztanle bizi ziren herrian.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Eszipion

**Eszipion** hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:

* **Eszipion Afrikano Maior**, jeneral erromatarra.
* **Eszipion Emiliano**, jeneral eta politikari erromatarra.
* '*Gneo Kornelio Eszipion *Burusoila***, patrizio, jeneral eta politikari erromatarra
* **Gneo Kornelio Eszipion *Asina**', patrizio erromatarra
Jessica Alba

**Jessica Marie Alba** (Pomona, Kalifornia, AEB, 1981eko apirilaren 28a - ) aktore estatubatuarra da.

## Filmografia
Euzebiusz Smolarek

**Euzebiusz "Ebi" Smolarek** ( ahoskatua; Łódź, 1981eko urtarrilaren 9a) - futbol erdilari poloniarra.

2011ko Martxoaren 1 arte Poloniako selekzioarekin 47 aldiz jokatu du, 20 gol sartu ditu.

## Kirol ibilbidea 
* 2000–2005: Feyenoord Rotterdam
* 2005–2007: Borussia Dortmund
* 2007–2009: Real Racing Club de Santander
* 2008–2009: → Bolton Wanderers FC
* 2009–2010: AO Kavala
* 2010–2011: Polonia Warszawa
* 2011–2012: Al-Khor
* 2012: ADO Den Haag
* 2012–2013: Jagiellonia Białystok

## Kanpo loturak 
*  Euzebiusz Smolarek (90minut.pl)
*    Euzebiusz Smolarek (ebismolarek.com)
Asturierazko literatura

**Asturierazko literatura** Asturiaseko hizkuntza gutxituaz idazten eta idatzi izan duten idazleek eta euren lanek osatzen dute. Gaspar Melchor de Jovellanos ilustratua izan zen bultzatzaile handienetarikoa garai hartan, eta Xosefa Xovellanos arreba izan zen nabarmentzeko lehen emakumea.

XIX. mendean aipagarriak dira Xosé Caveda y Nava, Xuan María Acebal eta Teodoro Cuesta poetak eta, agian hauen guztien gainetik, Fernán Coronas. Egile garaikideen artean, Manuel Asur eta Xuan Bello dira azpimarratzekoa.

## Historia 
1639an Antón de Marirreguera apaizak argitaratutako *Pleitu ente Uviéu y Mérida poles cenices de Santolaya* liburua da asturieraz egindako lehen idazlana.1839an, argitaratu zuten Uvieun *Colección de poesías en dialecto asturiano*, Xosé Cavedak antolaturik.1974tik aurrera, berriz, *Surdimientu* ('loraldia') izeneko kultur mugimendua piztu zen, Francoren azkeneko urteetan eta Conceyu Bable elkartearen sorrerak bultzaturik.

## Idazleak 
### XVII. mendekoak 
* Antón de Marirreguera (1600–1662).
* Bernaldo de Quirós (1675–1710).

### XVIII. mendekoak 
* Gaspar Melchor de Xovellanos (1744–1811).
* Xosefa Xovellanos (1745–1807).

### XIX. mendekoak 
* Xosé Caveda y Nava (1796–1882).
* Xuan María Acebal (1815–1895).
* Teodoro Cuesta (1829– 1895).
* Pepín de Pría (1864– 1928).
* Fernán Coronas (1884– 1939).

### XX. mendekoak 
* María Xosefa Canellada (1913– 1995).
* Mánfer de la Llera (1918–2005).
* Nené Losada (1921-).
* Vicente García Oliva (1944-).
* Nel Amaro (1946-).
* Manuel Asur (1947-).
* Xuan Xosé Sánchez Vicente (1949-).
* Taresa Lorences (1955-).
* Miguel Rojo (1957-).
* Ramón d'Andrés (1959-).
* Antón García (1960-).
* Milio Rodríguez Cueto (1962-).
* Adolfo Camilo Díaz (1963-).
* Berta Piñán (1964-).
* Xulio Vixil (1964-).
* Xuan Bello (1965-).
* Pablo Antón Marín Estrada (1966-).
* Xaviel Vilareyo (1967-).
* Xandru Fernández (1970-).
* Xurde Álvarez (1973-).
* Martín López-Vega (1975-).
* Ana Vanessa Gutiérrez (1980-).
* Xabel de Cea Gutiérrez (1983-).
* Inaciu Galán y González (1986-).

## Ikus, gainera 
* Europako literatura

## Kanpo estekak
Thailandiako historia

thumb|320px|Ayutthaya hiri hustua
**Tailandiako historia** taien migrazioarekin hasi zen, jatorrizko Txina hegoaldetik Asia hego-ekialdera iritsi zirenean X. mende inguruan. Hauek baino lehenago Mon, Khmer eta Malay erresumek agindu zuten lurraldean. Taiek estatuak sortu zituzten, lehenik Sukhothai eta gero Ayutthaya Erresuma. Estatu hauek haien artean borrokatu zuten eta atzerriko mehatxupean bizi ziren, batez ere Khmer Inperioarena eta birmaniar eta vietnamdarrena. XIX eta XX. mendeetan Europako estatu kolonialek ere agintea bereganatzen saiatu ziren, baina burujabetza mantendu zuen. Monarkia absolutua 1932an amaitu ondoren, Thailandia militarren aginpean izan ziren, 1973an demokrazia ezarri zen arte.

## Sukhothai eta Ayutthaya 
Lehenengo siamdar/tai estatutzat Sukhothai Erresuma budista jotzen da, 1238an sortua, Khmer Inperioaren gainbeheraren ostekoa. Mende bat geroago, Sukhotahi itzalpean geratu zen Ayutthaya siamdar erresumak agintea hartu zuenean. 1431an, Ayutthayak Angkor arpilatu zuenean, Khmer gortearen gehiengoa hartu zuen, bertako kultura hinduismoa, ohiturak eta errituak bereganatuz.

## Thornburi eta Bangkok garaia 
thumb|200px|Tailandiak galdutako lurraldeak XIX eta XX. mendeetan
Ayuthaya 1767an erori ondoren, Thonburi izan zen Tailandiako hiriburua epe labur batean, Taksin Handiaren erregealdian. 1782an, estatu kolpe baten ondorioz, oraingo Ratthanakosin aroa hasi zen eta Bangkok hiriburu ezarri, Chakri dinastia hasiz Rama I.a Handiaren erregetzarekin.

Europarrak XVI. mendean hasi ziren Tailandiara joaten eta interesa pizten. Hala ere, Tailandia Asia hego-ekialdeko herrialde bakarra izan da Europako estatuek kolonizatu ez dutena. Horrela izan zen batez ere XIX. mendean Tailandiak agintari trebeak eduki zituelako, Frantziar Indotxinaren eta Britainiar Inperioaren arteko lehia kudeatzen jakin baitzuten. Horrela, tarteko estatu izan zen, bi estatu kolonizatzaileen desirak indargetuz. Hala ere, Mendebaldearen eraginak hainbat erreforma eginarazi zuen XIX. mendean zehar, britainiarren merkataritza interesei men eginez. Horrela galdu zituen hegoaldeko hiru probintziak, gerora Malaysia iparraldeko hiru estatu bihurtuko zirenak.

## Diktadura eta demokrazia 
1932an, odolisuri gabeko iraultza batek monarkia konstituzionala ezarri zen. Bigarren Mundu Gerran Tailandia Japoniaren aliatua izan zen, nahi eta gerra ostean Estatu Batuen aliatu bihurtu. Hurrengo urteetan hainbat estatu kolpe izan zituen, 1980ko hamarkadatik aurrera demokraziaruntz bideratuz.

2015eko urtarrilaren 23an, Yingluck Shinawatra Thailandiako lehen ministro ohia inhabilitatuta geratu zen.

## Ikus, gainera 
* Thailandia
* Kanputxeako historia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jon Ugutz Goikoetxea

**Jon Ugutz Goikoetxea Elorriaga "Txapela"** 1950ean jaio zen Derion, familia abertzale baten baitan. Mikel Goikoetxearen anaia. Gaztea zelarik, ETA erakunde armatuko kide egin zen. 1972ko martxoaren 15ean, 22 urterekin, Guardia Zibilak hil zuen Elizondon muga zeharkatzen ari zela.

## Heriotza 
1972ko martxoaren 15ean, Jon Ugutz etakidea hil zuten Elizondo inguruan, Guardia Zibilarengandik ihesi. ETAren komando bateko hiru kidek Guardia Zibilaren kontrol batekin egin zuten topo Zigan, eta tiroketa baten ostean ihesari eman zioten. Txapela-ren gorpua Azaldegin aurkitu zuten.

Familiari autopsiari buruzko informazioa ukatu zitzaion, baina jakin ahal izan zuten gorpuak tiro bat zuela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Jon Ugutz Goikoetxea 2022an eginiko omenaldia.
Network Time Protocol

**NTP** (**N**etwork **T**ime **P**rotocol) sistema informatikoen erlojuak sinkronizatzeko interneteko protokoloa da.

**NTP**-ek UDPren 123 sare ataka erabiltzen du garraio geruzan. Sortasun aldakorreko ondorioak eusteko diseinatuta dago.

## NTP linux-en 
Ntpdate **NTP** zerbitzariarekin ordua sinkronizatzeko komandoa dugu.

Ariketa: Aldatzen dugu ordua txarto jarriz eta ntp zerbitzariak berriz jartzen digu ondo.
:# > date –s 10101 ; 10.10-tan jartzen dut ordua
:# > ntpdate hora.rediris.es ; ordua berriz aldatzen da bere onera

## Ikus,Gainera 
* Ntpd

## Kanpo estekak 
*  NTPD zerbitzariak
*  NTP zerbitzaria test online tool
Stream Control Transmission Protocol

**SCTP** (**S**tream **C**ontrol **T**ransmission **P**rotocol) garraio geruzako sare protokoloa da.

IETFren SIGTRAN taldeak definitu zuen 2000. urtean. RFC 2960 dokumentuan dago zehaztuta.

** SCTP** TCP eta UDP garraio protokoloen alternatiba da. TCP bezala fidagarritasuna, fluxu kontrola eta datu paketeen ordena ematen du. Baina ** SCTP**k aukeran ematen du ordenaz kanpoko mezuak bidaltzea,TCPk ez bezala. ** SCTP** mezuari zuzendutako protokoloa da (UDPren datagramen antzera).
## Abantailak 
Bere abantailak hauek dira.
:* Multihoming ahalmena, non konexioaren mutur batek edo biek IP helbide bat baino gehiago izan ditzakete. Sarearen akatsei erantzuteko ahalmena ematen du neurri garden honek.
:* TCPk “head of the line blocking” duen arazoa kentzen du, fluxu independentetan eta paraleloetan datu zatiak bidaliz.
:* Ibilbideak ikuskatzea eta aukeratzea gai da. Ibilbide nagusi bat aukeratuz eta ibilbide alternatiboen egoera etengabe egiaztatuz.
:* Kautotze eta baieztatze prozedurak uholde erasoen aurka, errepikatuko edo galdutako datu zatien jakinarazpena emanez.

Hasieran **SCTP** IPren gaineko seinaleztatze telefonikoa garraiatzeko diseinatu zen. Erabilera anitzeko protokoloa delako beste arlotan erabiltzea proposatu zen, hala nola SIP edo DIAMETER mezuak garraiatzeko esaterako.
 

## Inplementazioak 
Ondorengo sistema eragileetan dago:
:* Linux (kernel 2.4/2.6)
:* Sun Solaris 10
:* BSD KAME proeiktuaren txaplatekin
:* QNX Neutrino Realtime OS

## Ikus,Gainera 
* UDP
* TCP

## Kanpo estekak 
*  http://www.sigtran.org(http://www.sigtran.org)
*  http://www.sctp.de(http://www.sctp.de)