open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Suediako Legebiltzarra

**Suediako Legebiltzarra** () Suediako ganbera bakarreko legebiltzarra da eta Suediako Gobernuari estuki loturik dago. Stockholm hiriburuko Gamla Stan alde zaharreko Helgeandsholmen uhartean kokaturik dago, uharte guztia hartzen duen jauregian, Stockholmeko Errege Jauregiaren ondoan.

## Historia 
1435ean Arboga hirian Suediako noblezia biltzartu zen eta hau kontsideratzen da Legebiltzarraren abiapuntu. 1527an Gustavo I.a Vasa erregeak lau estamentu sozialek osatzeko agindua eman zuen, nobleziak, elizak, burgesiak eta nekazari askeek.

1866an bi ganberatako sistema ezarri zen eta horrela mantendu zen 1970 arte, ganbera bakarrekoa bihurtu zen arte. 1976tik aurrera 349 diputratuko ganbera ezarri zen.

## Suediako Legebiltzarraren jauregia 
1897an eraikitzen hasi zen Helgeandsholmen uhartean eta 1905ean ireki zituen ateak. Aron Johansson arkitektoak diseinatu zuen estilo neoklasikoan, berariaz prestaturiko lehiaketa bat irabazi ostean.

Bi raikinek osatzen dute, gaur egun arkuz lotuak daudenak. Bietako bat, mendebaldean dagoen eriakin zirkularra, Suediako Bankuaren egoitza zen baina 1976an tokiz aldatu eta Legebiltzarrak hartu zuen eraikina.

## Iruditegia 

Irudi:Riksdagshuset i Stockholm.jpg|Suediako Legebiltzarraren jauregia.
Irudi:Inngang til Drotninggatan - Stockholm - October 2015 - Holmstad.JPG|Legebiltarrerako sarrerako atea.
Irudi:Norrbro Stockholm July 2006.jpg|Norrbro zubia, ezkerrean Legebiltzarraren jauregia.
Irudi:Strömparterren 1962.jpg|Strömparterren parkea.

## Kanpo estekak 
*  Legebiltzarraren webgune ofiziala
Mariam Baouardy

**Mariam Baouardy** (; I'billin, 1846ko urtarrilaren 5a - Betleem, 1878ko abuztuaren 26a) edo **Maria Jesus Gurutzekoarena** karmeldar moja izan zen. 2015eko maiatzaren 17an Frantzisko aita santuak kanonizatu zuen. Jaieguna abuztuaren 26an ospatzen da.

## Bizitza 
Mariam Baouardy I'billinen, Nazaret ondoko herrixka batean jaio zen. Gurasoak siriar jatorriko melkita katolikoak zituen.
1846an, hiru urteko zela, umezurtz gelditu zen, eta neska kozkorra zenetik neskame aritu zen lanean; Alexandria, Jerusalem, Beirut eta Marseillan bizi izan zen. Azken hiri horretan moja sartzen saiatu zen, baina bi komentutan ateak itxi zizkioten. Azkenik, Paueko Karmeldar Oinutsen komentuan onartu zuten. Han, artean mojagai zela, Mangaloren karmeldegi bat sortu nahi
zuen moja-talde batekin bat egin zuen; hantxe, Indian, egin zuen profesa 1871n. Hurrengo urtean, 1872an, Pauera bidali zuten berriz, eta hiru urte geroago Betleemera joan zen karmeldegi bat sortzera. Hiru urte igaro zituen Betleem, eta bertan hil zen 1878an.

## Erreferentziak
Jorge Carrión

**Jorge Carrión Gálvez** (Tarragona, Katalunia, 1976) idazlea da. Batik bat gaztelaniaz idazten du, eta Afterpop mugimendu literarioaren partaidetzat hartzen da. Mataró eta Bartzelona artean eman du bizitzaren zatirik handiena. Pompeu Fabra Unibertsitatean lizentziatu zen, Humanitate alorrean, bai eta doktoregoa lortu ere. Egun Literaturari eta, bereziki, Bidaia Literaturari buruzko eskolak ematen ditu han. Hainbat libururen egile da, nobela, saiakera eta bidaia literatura generoak jorratuta.

## Lanak 
### Eleberria 
* *Los turistas* (Galaxia Gutenberg, 2015)
* *Los huérfanos* (Galaxia Gutenberg, 2014)
* *Los muertos* (Random House Mondadori, 2010)

### Eleberri laburra 
* *Los difuntos* (Celsius Pictor-ek ilustratua) (Aristas Martínez, 2015)
* *Ene* (Laia Libros, 2001).

### Bidai literatura 
* *La brújula* (Berenice, 2006)
* *GR-83* (egilearen edizioa, 2007)
* *Australia*. *Un viaje* (Berenice, 2008)
* *La piel de La Boca* (Libros del Zorzal, Argentina, 2008)
* *Crónica de viajes* (Aristas Martínez, 2014), (egilearen edizioa, 2009)
* *Norte es Sur. Crónicas americanas* (Debate Venezuela, 2009).

### Saiakera 
* *Viaje contra Espacio. Juan Goytisolo y W.G. Sebald* (Iberoamericana, 2009).
* *Teleshakespeare* (Errata Naturae, 2011).
* *Librerías* (Anagrama, 2013).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ke-seinale

[eskuinera|250px|thumb| Indiar amerikarrak ke-seinaleak erabiltzen. [Frederic Remingtonen lana.]]
**Ke-seinalea** distantzia luzeetan komunikatzeko modurik zaharrena da eta ikusmenezko komunikazioa da. Ke-seinalearen bidez, besteren artean berriak edo arriskuak igor daitezke.

## Historiako kasuak 
### Grezia 
K. a. 150. urtean, Megalopolisen (Antzinako Grezia), Polibio historialariak (K.a. 200-118) informazio konplexua distantzia handitan oso azkar zabaltzea ahalbidetzen zuen komunikazio sistema asmatu zuen. Grezierazko karaktere alfabetiko bakoitzari zenbaki bat esleitu zion eta zenbaki horiek urrutira transmititzeko hainbat su edo zuzi erabili zituen. Hots, kearen bidez zenbaki multzoak igorri zitezkeen, eta Polibioren kodea jakinez gero, zenbaki multzoak hitz bihurtzen ziren. Zenbakiak hizkietan itzultzeko kode horri Polibioaren Karratua deritzo, eta historian zehar kriptografian oso sistema ezagun eta erabilia izan da.

### Txina 
Greziarrak ez ziren Antzinaroan ke-seinaleak erabili zituzten bakarrak izan. Txinatar Inperioan ere komunikazio sistema azkar eta eraginkorra behar zuten, eta bide bikaina eraikia zuten horretarako: Txinako Harresi Handia. Etsaien erasoen berri emateko, harresiko soldaduek ke seinaleak bidaltzen zituzten. Dorrez dorre, mezuak ehunka kilometro egin zitzakeen ordu gutxitan.

### Ipar Amerikako indioak 
Filmeetan Iparramerikako indioak izan ziren ke seinaleen erabiltzaile nagusiak. Haien sistemek ez zuten Polibioren kodearen sofistikaziorik. Jatorrian, tribu bakoitzak bere seinale sistema zuen, ziurrenik, arerioak igorri nahi zituzten mezuak uler ez zitzan. Baina kolonizazioak etsai komuna ekarri zien, eta oinarrizko seinale batzuk behintzat bateratu zituzten: ke bola batek adi egoteko esan nahi zuen, bi bolek dena lasai zegoela adierazten zuten, eta hiruk arazoak eta arriskuak iragartzen zituzten.

### Australia 
Oro har, kezko seinaleak arrotzen presentzia jakinarazteko erabili izan diren arren, Australiako aborigenek alderantzizko metodoa erabiltzen zuten: lurralde arrotzean sartzen zenak bidaltzen zituen ke seinaleak, bertakoei han zegoela eta arazorik nahi ez zuela jakinarazteko.

### Vatikanoa 
Gaur egun, Vatikanoak oraindik ke seinalea erabiltzen du, ke zuriak *Habemus Papam* esan nahi du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Los últimos de Filipinas

***Los últimos de Filipinas*** (euskaraz *Filipinetako azkenak*), 1945. urtean Antonio Románek eginiko filma da.

Enrique Alonso Barcones eta Sanchez Campoyren *El fuerte de Baler* eta Enrique Lloveten *Los Héroes de Baler* liburuetan oinarrituriko filma da.

## Sinopsia 
Filipinetako uharteetan, Las Morenas kapitaina buru duen destakamentu militarra da Espainiak lur urrun haietan dituen azken kolonia-postuetako bat. Gudari gutxi dira han, egoera ahulean daude eta, horrenbestez, erasorako aukera handiak dituzte hango biztanle tagaloek.

Egoera zail haren aurrean, indar espainiarrek elizaren barnean gotortzea erabaki dute, etsaien eraso bortitzari aurre egin nahian. Egunak joan egunak etorri, ia urtebete eman dute gizon haiek Las Morenasen zerbitzuan ausardia handiz, jakinik borroka hori galdu samar dagoela aldez aurretik. Eta halaxe gertatzen da, izan ere, azkenean errenditzea onartzen baitute espainiarrek, baldintza bakar batekin: inolaz ere ez dute gerra-gatibutzat hartzea onartuko. Iradokizun horren aurrean, filipinarrek errespetuz jokatzen dute, agerian utzirik setio latzari heroien moduan aurre egin dion gizon-talde txiki harenganako duten mirespen handia.

## Aktoreak 
* Armando Calvo: Teniente Martín Cerezo
* José Nieto: Capitán Enrique de las Morenas
* Guillermo Marín: Doctor Rogelio Vigil
* Manolo Morán: Pedro Vila
* Juan Calvo: Cabo Olivares
* Fernando Rey: Juan Chamizo
* Manuel Kayser: Fray Cándido
* Carlos Muñoz: Santamaría
* José Miguel Rupert: Moisés
* Pablo Álvarez Rubio: Herrero, el desertor
* Nani Fernández: Tala
* Emilio Ruiz de Córdoba: El Correo
* César Guzmán: Jesús García Quijano
* Alfonso de Horna: Marquiado
* Manuel Arbó: Gómez Ortiz

## Kanpo estekak
Ixabel Agirresarobe

**Ixabel Agirresarobe Arzallus** (Usurbil, Gipuzkoa, 1971) aktorea, idazlea eta ipuin-kontalaria da.

## Ibilbidea 
### Aktoresa 
Antzerki ikasketak egin zituen Donostiako Antzerti eskolan (1989-1993). Haurrentzako kale antzerkian aritu da Hankagorri eta Gorringo taldeekin. Beste hainbat lanetan ere parte hartu du; besteak beste, *Kutsidazu bidea, Ixabel* antzezlanean.

### Kontalari 
[eskuinera|thumb|Ixabel Agirresarobe, [2016|2016an, Literaktum jardunaldietako saioan, keinu hizkuntzako interpretearekin.]]
1991ean hasi zen ipuin-kontaketa lanean, Donostiako Antzerti eskolan antzerki-ikasketak burutzen zituen bitartean. Batez ere haurrentzako saioak eginez baina helduentzat eta familia osoarentzat ere egin izan ditu. Bere saioak biziak izan ohi dira, ahoz aho jasotako istorioez eta herri ipuinetan oinarritzen ditu emanaldiak. Entzuleen parte hartzea ere bilatzen du aspaldidaniko hitz jokoak eta errepikapenak erabiliaz.

Bakarkako saioez gain Gorringo antzerki taldearen kontaketa gehienetan parte hartu du, Anjel Alkainekin eta Iñaki Agirrezabalekin batera. ETB-1 telebista katean *Ipupomamua* saioan parte hartu zuen kontalari gisa. *Irudipuinak* egitasmoa aurrera eraman zuen Mattin ilustratzailearekin elkarlanean ipuinen kontaketa eta marrazkiak uztartuz.

### Idazle 
*Amona Tomaxa* protagonista duten zenbait liburu argitaratu ditu, Bere hitzetan "*bazter guztietan ikusten dut Amona Tomaxa"* aitortu digu. Ez da harritzekoa, erlazio berezia baitu Agirresasobek aiton-amonekin. Herri txikietan ibili da, memoria lantzen: Errezil, Bidania-Goiatz eta Albizturko adinekoekin elkartu eta ipuinak kontatzeaz gain, hauen istorioak entzun ditu.

## Egindako lanak 
### Aktoresa: 
* *Kutsidazu bidea, Ixabel* Antzeslana (2003-2004) 

* *Wazemank* (2005-2007) eta *Wazemank 2.0* (2009) ETB1ean
* *Brinkola* telebista saioa (2009)

### Kontalari 
* *Ipupomamua* telebista saioa (2010)
* *Irudipuinak* egitasmoa  ipuinen kontaketa eta marrazkiak uztartuz.

### Idazle: 
* *Amona Tomaxa eta gizandia* (2020) 
* *Amona Tomaxa eta* *sagarra* (2021)
* *Amona Tomaxa eta* *Elkano* (2022)
* *Amona Tomaxa udazkenean* (2023)
* *Txulotik* (2023) 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Ixabel Agirresarobe Arzallus», Galtzagorri Elkartearen webgunean.

*
Jose Antonio Etxebarrieta

**Jose Antonio Etxebarrieta Ortiz** (Bilbo, 1940ko apirilaren 3a - 1973ko apirilaren 3a) euskal abokatu eta ETAren buruzagia izan zen, Txabi Etxebarrieta ETAko buruzagiaren anaia zen. EGIko kidea izan zen, ETA erakundea egituratzen hasi arte. Borroka armatuaren beharra aldarrikatu, eta Maoren kutsua zuten ideia eta pentsamoldeak bultzatu zituen aipatutako erakundean.

1963. urtean atxilotu zuten lehen aldiz, eta erbestera jo zuen espetxetik irten ondoren. ETA Euskal Nazioaren Askapenerako Higikunde Sozialista bezala definitu zuen lehena izan zen. 1966. urtean, abertzaletasun burgesaren aurrean, langileen abertzaletasuna bultzatu zuen ETAren V. Batzarrean, eta handik gutxira, ETAren baitan sortu zen langile-frontea bultzatu zuen.

Anaia hil ondoren, elbarri erabat gaixotasun batengatik, ETAko presoak defenditzen hasi zen. Abokatu gisa, Xabier Izko de la Iglesia defendatu zuen Burgosko prozesuan. 1973 hil zen, gazterik, aurreko urteetan gaixotasunak ekarritako larrialdi baten ondorioz. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kungsholmen barrutia

thumb|250px
**Kungsholmen barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren erdiguneko barrutietako bat da. 4'85 km²-ko azalera dauka eta 68.016 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Geografia 
Hiru uharte hartzen ditu bere baitan, ekialdetik mendebaldera Kungsholmen, Lilla Essingen eta Stora Essingen.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Stockholms stadshus september 2011.jpg|Stockholmgo udaletxea.
Irudi:Stockholms radhus 060409.JPG|Suediako Epaitegi Gorena.
Irudi:Kristinebergs slott baksida.jpg|Kristineberg jauregia.
Irudi:Kungsholms kyrka February 2015 01.jpg|Kungsholms eliza.
Irudi:Sankt Görans sjukhus.jpg|Saint Göran ospitalea.
Irudi:Stora Essingen 1.jpg|Stora Essingen.
Irudi:Stora Essingen September 2014 01.jpg|Stora Essingengo etxebizitzak.
Irudi:Lilla Essingen dec 2013b.jpg|Lilla Essingen uhartea.

## Kanpo estekak
Dragon Rapide (filma)

***Dragon Rapide *** 1986. urtean Jaime Caminok eginiko filma da.

## Sinopsia 
"Dragon Rapide" da 1936ko uztailean Londresetik isilean atera eta Las Palmas de Gran Canariaraino zuzentzen den De Havilland hegazkin britaniarraren izena. Honako misio hau bete behar du: Franco jenerala hartu eta Tetuanera eraman, hau, Afrikako gudaroste espainiarraren buruzagitza hartu ondoren, II. Errepublikako legezko gobernuaren aurka altxa dadin. Titulu honen azpian gordetzen da uztailaren 18aren aurreko hamabost egunetako kronika: porrot egin arren, gerra luze odoltsu bat ekarriko duen estatu-kolpearen aurreko istorio txikia.

## Aktoreak 
* Juan Diego: Francisco Franco
* Vicky Peña: Carmen Polo
* Manuel de Blas: Mola
* Pedro Díez del Corral: Francisco Franco Salgado-Araujo
* Eduardo MacGregor: Fanjul jenerala
* Saturno Cerra: Kindelán jenerala
* Santiago Ramos: Luis Bolín
* José Luis Pellicena: José Calvo Sotelo
* Ángela Rosal
* Francisco Casares
* Laura García Lorca
* Micky Molina
* Rafael Alonso
* José María Caffarel
* Antonio Canal
* Conrado San Martín
* José María Escuer
* José Lifante

## Kanpo estekak
Alaine Agirre

**Alaine Agirre Garmendia** (Bermeo, Bizkaia, 1990ko abenduaren 11) euskal idazlea da. Gaur egun Donostian bizi da.

Lehen lana 2013an plazaratu zuen haur eta gazte literatura alorrean. Ordutik hainbat liburu argitaratu ditu, besteak beste *Hau ez da zoo bat* (2015, Xabier Lizardi saria) eta *Martin* (2016, Lazarillo saria). Horrez gain, zortzi nobela kaleratu ditu, tartean *X hil da* (2015, Zilarrezko Euskadi Saria) eta *Bi aldiz erditu zinen nitaz, ama* (2017, Joseba Jaka Saria).

## Lanak 
### Haur eta Gazte Literatura 
* *Txokolatezkoa izan nahi nuke*, Leire Salaberria il. Elkar, 2016 
* *Bihotza lo daukat, eta zer?*, Jokin Mitxelena il. Elkar , 2016 
* *Martin*, Maite Gurrutxaga il. Elkar, 2016  
* *Hau ez da zoo bat!*, Iratxe López de Munain il.. Elkar, 2015  
* *Nora joan da aitona?*, Elkar, 2014, Maite Gurrutxaga il. Elkar, 2014 
* *Letra txarra daukat, eta zer?*, Jokin Mitxelena il. Elkar, 2014  
* *Nire potxolina maitea*, Eider Eibar Zugazabeitia il. Elkar, 2013  

### Nobela 
* * X hil da* Elkar, 2015. 
* *Odol mamituak*, Elkar, 2014.
* *Bi aldiz erditu zinen nitaz, ama*, Elkar, 2017.  
**Maren*, Erein, 2017. ISBN: 978-84-9109-205-6.  
* *Libe*, Erein, 2017. 
* *Oier*, Erein, 2018.  
* *Ane*, Erein, 2020.  
* *Kamisoi zuri zetazkoa*, Erein, 2018. 

### Poema-liburuak 
* *Txoriak etortzen ez diren lekua, Erein, 2017.* ''*

## Sariak eta errekonozimenduak 
* 2024. urtean, Iruñeko Biurdana ikastetxeak urtero antolatzen duen irakurketa publikoan, Alaineren KARENA obraren irakurraldia izan zen.
* 2024an 43. Lizardi Saria *Euri eta ateri* lanarekin
* 2021ean 44. Irun Hiriko Kutxa Literatura Saria *Karena* izeneko eleberriagatik.

* Zilarrezko Euskadi Saria, 2016, *X hil da * lanagatik.
* Lizardi Saria, 2016, *Hau ez da zoo bat!* lanagatik.
* Lazarillo Saria, 2015, *Martin'' lanagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alaine Agirrek 'Euri eta ateri' liburua aurkeztuko dau Bilbon. *Bizkaie!,* 2025.11.18
Los Milagros akueduktua

**Los Milagrosko akueduktua** ( erromatar garaiko akueduktu bat izan zen, garai hartan Emerita Augusta urez hornitzen zuena.

Akueduktuak zuen funtzioa ura hornitzea zen eta hiriko mendebaldetik sartzen zen ura. Ura hartzeko lekua edo  Proserpina urtegian zegoen, eta 12 kilometroko bide bihurgunetsu batetik joaten zen ura. Hasiera, harrapakinaren hurbiltasunean, lur azpiko haitz bizidunean hondeatutako galeri batzuetatik joaten zen.

## Kanpo estekak 
Proserpinako zingirako dikeak 425 m. luzera eta altuera 20 m. ditu Bere fabrikak  izeneko hormigoiko egitura zentrala du. Barruko eta kanpoko horma-bularrak ditu baita ere.
Lou Grant

**Lou Grant** AEBtako kazetaritzari buruzko telesail bat da. 1977ko irailaren 20tik 1982ko irailaren 13ra CBS katean aireratu zen. *Los Angeles Tribune* fizkiozko egunkariaren eguneroko albiste, istorio eta bizipenak kontatzen ditu.

## Argumentua 
Luzaroan laean jardun duen telebista katetik kaleratzen dutenean, eskarmentu handiko Lou Grant (Ed Asner) kazetariak *Los Angeles Tribune* egunkariko argitaratzaile arduraduna izateko eskeintzari baiezkoa emango dio. Bertan Joe Rossi (Robert Walden), Billie Newman (Linda Kelsey) kazetaria eta Charles Hume (Mason Adams) argitaratzailearekin batera elkarlanean arituko da, bai eta Art Donovan (Jack Bannon) argitaratzailea, Dennis Price (Daryl Anderson) ezohiko argazkilari trebea, ezinenez "Animalia", Margaret Jones Pynchon (Nancy Marchand) iragarkilari alarguna eta Carla Mardigian (Rebecca Balding) kazetariarekin ere.

Irudi:Ed Asner as Lou Grant 1977.JPG|Lou Grant (Ed Asner).
Irudi:Lou Grant cast 1977.JPG|Lou Grant (Ed Asner), Margaret Jones Pynchon (Nancy Marchand) eta Charles Hume (Mason Adams).
Irudi:Mason Adams Lou Grant 1977.JPG|Charles Hume (Mason Adams).
Irudi:Daryl Anderson Animal Lou Grant 1977.JPG|Dennis Price (Daryl Anderson).

## Kanpo estekak 
* *Lou Grant* telesailaren sarrera ikusgai eta doinu entzungai. Youtube.com
* *Lou Grant* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Lou Grant* telesailaren webgune ez ofiziala
Södermalm barrutia

thumb|250px
**Södermalm barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren erdiguneko barrutietako bat da, Gamla Stan alde zaharra eta hegoaldeko uharteak barneratzen dituena. 126.736 biztanle ditu 2014ko erroldaren arabera.

## Geografia 
2007an sortu zen Maria-Gamla Stan eta Katarina-Sofia barrutiak elkartzerakoan eratu zen. Honako uharte hauek hartzen ditu bere barnean:
* Helgeandsholmen
* Långholmen
* Reimersholme
* Riddarholmen
* Stadsholmen (Gamla Stan)
* Strömsborg
* Södermalm

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Old Town Stockholm March 2015 13.jpg|Stortorget enparantzako merkatarien etxeak.
Irudi:Slottet September 2014 01.jpg|Errege Jauregia eta patioa.
Irudi:Riksdagshuset Stockholm 2011.jpg|Suediako Legebiltzarraren jauregia.
Irudi:Storkyrkan 19 juni 2010.jpg|San Nikolas katedrala.
Irudi:Rhkyrkan fr staden.jpg|Riddarholmen eliza.
Irudi:Kronohäktet 2010g.jpg|"Långholmen presondegia" hotela.
Irudi:Katarina kyrka January 2013 02.jpg|Katarina eliza.
Irudi:Sofia kyrka September 2012b.jpg|Sofia eliza.
Irudi:Högalidskyrkan December 2012.jpg|Högalid eliza.
Irudi:Katarinahissen-DSC 0124w.jpg|Katarina igogailua.
Irudi:Långholmskanalen 2009.jpg|Reimersholme eta Långholmen arteko ubidea.

## Kanpo estekak
Frantziako Parlamentua

**Frantziako Parlamentua** () Frantziako bi ganberako legebiltzarra da, 1958ko Frantziako Konstituzioaren arabera botere legegilea duena.

Bi ganberak ditu: Frantziako Senatua (*Sénat*), "goi-ganbera " (*chambre haute*), 348 senatari dituena, eta Frantziako Nazio Biltzarra (*Assemblée nationale française*), "behe-ganera" (*chambre basse*), 577 diputatu dituena. Ganbera biek jauregi banatan dituzte bere egoitzak: Senatuak Luxenburgoko jauregian (*palais du Luxembourg*) eta Nazio Biltzarrak Palais Bourbonen (*palais Bourbon*).

III. eta IV. Errepubliketan ahalguztiduna, V.ean boterea galdu du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Webgune ofiziala
Östermalm barrutia

thumb|250px
**Östermalm barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren erdiguneko barrutietako bat da, Gamla Stan alde zaharretik ekialdera dagoena. 18 km²-ko azalera dauka eta 61.253 biztanle 2014ko erroldaren arabera. Erdialdeko barrutien artean dentsitate txikiena daukan barrutia da.

## Geografia 
2007an sortu zen Östermalm, Djurgården, Hjorthagen, Ladugårdsgärdet (Gärdet) etaNorra Djurgården barrutiek bat egin zutenean. Djurgården uhartean daude ondasun nabarmenenak.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Vasamuseet 2008.jpg|Vasa Museoa.
Irudi:Kyrkhyltstugan skansen.JPG|Skansen aire-libreko museoa.
Irudi:Nordiska museet sett från Skansen 2005-07-29.jpg|Nordiska museet.
Irudi:ABBA-museet under byggnation.jpg|ABBA museoa.
Irudi:Gröna Lund 2012.JPG|Gröna Lund.
Irudi:Rosendals palace May 2012.jpg|Rosendal jauregia.
Irudi:Berwaldhallen 2008.jpg|Berwaldhallen kontzertu aretoa.
Irudi:Statens Historiska museum.jpg|Suediako Historia Museoa.

## Kanpo estekak
Mangifera

***Mangifera*** Anacardiaceae familiako landare genero bat da. 69 espezie ditu gutxi gorabehera, zeinetatik ezagunena Mango. Espezieen erdiak Asiako hegoalde tropikal eta azpitropikalean eta Asiako hego-ekialdean daude; kopuru aldetik Indian dira ugarien.

## Espeziea 
* *Mangifera casturi* Kosterm.
* *Mangifera indica* L.
* *Mangifera laurina* Blume
* *Mangifera lineariflia* (Mukh.) Kosterm.
* *Mangifera persiciforma* C.Y.Wu &T.L Ming
* *Mangifera rubropetala* Kosterm.
* *Mangifera siamensis* Warb. ex Craib

## Kanpo estekak
Saturn V

**Saturn V** () NASAren Apolo eta Skylab programetan zerbitzua eman zuen erabilera bakarreko fase anitzeko eta erregai likidodun espazio suziri bat izan zen. Wernher von Braun alemaniar ingeniariak Marshall Espazio Hegaldi Gunean diseinatu zuen, eta bere eraikuntzan parte hartu zuten enpresa nagusiak Boeing, North American Aviation, Douglas Aircraft Company eta IBM izan ziren. Saturno suzirien artean handiena izan zen.

## Jaurtiketa taula 
thumb|600px|erdian|Saturno V suzirien jaurtiketa guztiekin osatutako irudia.

## Kanpo estekak 
* Saturn Vehicle History 
* Saturn V, Encyclopedia Astronautica 
* Apollo Saturn Reference Page 
* Project Apollo Archive
The Two Mrs. Carrolls

**The Two Mrs. Carrolls** (euskaraz *Bi Carroll Andreak*) 1947ko Peter Godfrey ingeles zinema zuzendariak zuzendutako misteriozko film beltza bat da. Martin Vale antzerkigilearen 1935eko izenburu berdineko antzezlanean oinarritua dago. Humphrey Bogart, Barbara Stanwyck, Alexis Smith eta Nigel Bruce aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Geoffrey Carroll (Humphrey Bogart) margolaria Eskoziako oporraldi batean Sally (Barbara Stanwyck) ezagutu eta biak elkar maiteminduko dira, baina margolariak ez dio ezkondua dagoela esanen. Geoffrey etxera itzuli eta jada gaixorik dagoela dirudien Beatrice (Ann Carter) emaztea pozoindu eta hil egingo du. Ondoren, *Heriotzaren Aingerua* izeneko emaztearen erretratua margotuko du.

Margolaria Sallyrekin ezkonduko da. Elkarrekin denboraldi bat bizitzen daudela, margolariak bere emazte berria *Heriotzaren Aingerua* izeneko margolana margotzeko modelo gisa hartuko du, eta iraganeko istorio iluna errepikatzera doala dirudi. Baina Sallyk bere senarrak izaera ezegonkorra duela jabetu eta piskanaka-piskanaka pozointzen ari zaitzaiola susmatzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Humphrey Bogart: Geoffrey Carroll
* Barbara Stanwyck: Sally Morton Carroll
* Alexis Smith: Cecily Latham
* Nigel Bruce: Tuttle doktorea
* Isobel Elsom: Latham andrea
* Patrick O'Moore: Charles Pennington
* Ann Carter: Beatrice Carroll
* Anita Bolster: Christine
* Barry Bernard: Horace Blagdon
* Colin Campbell: MacGregor

## Kanpo estekak 
* *The Two Mrs. Carrolls* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Two Mrs. Carrolls* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Enskede-Årsta-Vantör barrutia

thumb|250px
**Enskede-Årsta-Vantör barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 2014ko erroldaren arabera 96.916 biztanle ditu.

2007an sortu zen Enskede-Årsta eta Vantör barrutiak elkartzean.

Ondasun nabarmenena **Skogskyrkogården hilerria** da, 1994an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Skogskyrkogarden HolyCross.jpg|Skogskyrkogården hilerria .
Irudi:Globen och Hovet i Stockholm juni 2014.jpg|Ericsson Globe.
Irudi:Nightfall over South End of Stockholm.jpg|Barrutiaren ikuspegia gauez.
Irudi:Gullmarsplans torg 1.jpg|Gullmarsplan enparantza.
Irudi:Enskede kyrka 2007 f.jpg|Enskede eliza.

## Kanpo estekak
Farsta barrutia

thumb|250px
**Farsta barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 15'40 km²-ko azalera dauka eta 55.300 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Historia 
1912an Stockholmgo udalak Farsta gård etxaldea erosi zuen baina 1950 hamarkadararte ez ziren eraiktitzen hasi bertan. 1960an ireki zen Farsta Centrum merkatalgunearen inguruan egituratu zen barrutia.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Facade in new shopping center in farsta suburb of stockholm.jpg|Farsta Centrum.
Irudi:Farstahallen 2011.jpg|Farstahallen estadioa.
Irudi:Sköndals kyrka 2012a.jpg|Sköndals eliza.
Irudi:Sthlm suburb.jpg|Etxebizitzak.

## Kanpo estekak
Hägersten-Liljeholmen barrutia

thumb|250px
**Hägersten-Liljeholmen barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 2014ko erroldaren arabera 83.283 biztanle ditu.

## Historia 
2007an osatu zen Hägersten eta Liljeholmen barrutiak ekartzerakoan.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Gröndal May 2015 01.jpg|Liljeholmen eremuaren ikuspegia.
Irudi:Uppenbarelsekyrkan från luften.jpg|Uppenbarelsekyrkan eliza.
Irudi:Lindholmen 2006.jpg|Lindholmen uhartea.
Irudi:Arstabron 2008d.JPG|Arstabron zubia.

## Kanpo estekak
Skarpnäck barrutia

thumb|250px
**Skarpnäck barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 15'66 km²-ko azalera dauka eta 45.340 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Historia 
1920an Enskededalen inguruan etxalde bat eraiki zen eta hurrengo hamarkadan apartamentu sailak eraiki ziren inguruan.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Enskededalen Hemmet för Gamla 2011.jpg|Enskededalen etxaldea.
Irudi:Skarpnäckskyrkan 2014a.jpg|Skarpnäckskyrkan eliza.
Irudi:Nytorps gärde, flygfoto 2014-09-20.jpg|Barrutiaren airetiko ikuspegia.

## Kanpo estekak
Frantziako Senatua

**Frantziako Senatua** () Frantziako goi ganbera da, 1958ko Frantziako Konstituzioaren arabera Frantziako Nazio Biltzarrarekin batera botere legegilea duena.

348 senatariz osaturik, zeharkako hautaketak egiten dituzte. Lurralde-ordezkaritza du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Webgune ofiziala
Skärholmen barrutia

thumb|250px
**Skärholmen barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 8'86 km²-ko azalera dauka eta 35.740 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Historia 
Stockholm hiriak 1963an Huddinge udalari erosi zion eta *Miljonprogrammet* proiektua abiatu zuten, etxebizitzak eraikitzeko egitasmoa.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Skärholmen-Vårberg, flygfoto 2014-09-20.jpg|Barrutiaren ikuspegia.
Irudi:Skarholmen gard.jpg|Skarholmen gard etxaldea.
Irudi:Skärholmens kyrka.jpg|Skärholmens kyrka eliza.
Irudi:EU-SE-Stockholm-SKHLM-Beach in Skärholmen.JPG|Hondartza.

## Kanpo estekak
Älvsjö barrutia

thumb|250px
**Älvsjö barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 9'11 km²-ko azalera dauka eta 27.500 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Orby Slott 2008.jpg|Örby jauregia.
Irudi:Brannkyrka-kyrka.jpg|Brannkyrka eliza.
Irudi:Solbergaskogen 2015a.jpg|Solbergaskogen parkea.

## Kanpo estekak
Bossaball

[thumb|Bossaball-ean jolasten [Marbella (hondartza)|Marbellako hondartzan (2006)]]
**Bossaball**-a boleibola, futbola eta capoeira nahastuz sortutako talde kirola da. Boleibolaren arauetan oinarrituta, laztaira puzgarri eta ohe elastikoz osatutako zelai baten gainean jokatzen da. Jauzi egiteko erraztasun honek ukitu-kopuru handiagoa eta ikusgarritasun handiagoa ahalbidetzen du.

## Kanpo estekak
Psikologia diferentzial

**Psikologia diferentziala** desberdintasun indibidualen ikerketaz arduratzen den diziplina da. Diziplina honetan pertsonen artean adimenaren eta pertsonalitatearen eremuan dauden ezberdinasunak ikasten dira. Terminoaren sortzailea William Stern izan zen. Bere ikerketaren objektua gizabanakoen, intertaldeeen eta intraindibiduen arteko aldakortasunaren deskribapena, aurresana eta azalpena litzake.

Askotan psikologia orokorrarekin kontrajarria dago, azken honek gizakiek komunean dituzten aspektuak aztertzen baititu.

## Historia 
Antzinako Grezian jada Teofrasto eta Plinio Zaharra bezalako pentsalariak, portaeraren eta ezaugarri fisikoen aldakortasunari buruz galdetzen ziren. Azalpen zientifikoa Darwinen eboluzioaren teoriarekin aurkitu zen, bereziki hautespen naturalaren oinarrian.

## Kanpo estekak
S/2015 (136472) 1

**S/2015 (136472) 1**, bere aurkitzaileek **MK2** deitua, Makemake planeta nanoaren satelite naturala da, eguzki sisteman aurkitu den astrorik berriena da NASAren arabera. Satelitea Hubble teleskopiotik aurkitu zuten. El Mundo egunkariaren arabera, MK2 satelitea Makemake baino 1300 aldiz arinagoa da eta 160km ko diametroa izan dezakeela pentsatzen da. Satelite honen aurkikuntzak Makemake planetaren informazio asko eman diela aipatu zuen Alex Parkerrek, aurkikuntza proiektu honetako astronomoetako bat.

## Ezaugarriak: 
Satelite hau Makemake nano planetaren inguruan orbitatzen duen aurkitutako satelite bakarra da. Kanpoaldea guztiz izozturik dago eta eguzki sistemako beste planeta zati batzuekin sortu dela usten da NASA-ren web gunearen arabera. Aurkikuntzan parte hartu zuten astronomoen arabera bere aurkikuntza oso zaila izan da bere kanpo geruzagatik; izan ere, izotzen iguraturik dagoenez Makemakeren argitasunak guztiz estaltzen du ikusgaitz bilakatuz.

## Proiektu Buruak: 
Proiektu honetako astronomo eta inbestigatzaile garrantzitsuenak hurrengoak izan dira:
* Alex Parker: "Hasieran ez nengoen ziur benetan ilargi bat zenik"
* Marc Buie: "Aurkikuntza honek ate asko irekiko ditu eguzki sistemako planetologia arloan"
* Will Grundy
* Keith Noll: "Aurkitu diren arteko objetuen artean Kupierreko gerrikoko sateliterik handiena da hau".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Batuta

[thumb|[Orkesta zuzendari bat bere batutarekin.]]
**Batuta** orkestrako zuzendari gehienek lan bat zuzentzeko erabiltzen duten ziri fin eta motza da, nahiz eta esku eta beso bidez bakarrik ere egin ohi den.

## Historia 
### Grezia 
K. a. 709an, Patrasen (Grezia), musika ekitaldi batean “*Patrasko Perekides, erritmo emaileak*” musikariak zuzentzeko makila bat erabili zuela geratu zen jasota buztinezko taula batean. “*Erdian kokatu zen, eserleku altu batean eserita, urrezko bastoi bat astintzen, txirula nahiz zitara joleak inguruan zituela (...) Perekidesek urrezko makilarekin agindua eman zuenean, eskarmentudun artista guztiak batera hasi ziren jotzen*”.

### XVI. - XVIII. mendeak 
XVI. mendean Giovanni Pierluigi da Palestrinak ere makila handi bat erabiltzen omen zuen musikariei erritmoa markatzeko. Baina ziurrenik horiek salbuespenak besterik ez ziren izan. Luzaroan orkestretako lehen biolina edo concertinoa izan baitzen kideei noiz sartu behar zuten adierazten ziena.

XVII. mendean zenbait orkestra zuzendarik oinekin lurra joaz edo txaloka markatzen zuten erritmoa, baina emanaldi luzeetan oso nekagarria zenez geroz eta maizago lurra bastoi batez jotzen hasi ziren. 1687ko urtarrilaren 8an, Jean-Baptiste Lully *Te Deum* bat zuzentzen ari zen, Luis XIV.a Frantziakoa gaixotasun batetik onik atera zela ospatzeko. Denbora makila luze batez adierazten ari zela, nahigabe, behatz bat jo zuen lurra jo beharrean. Zauria gangrenatu zitzaion, baina Lullyk ez zien utzi sendagileei behatza anputatzen eta infekzioa zabaldu egin zen. Martxoaren 22an hil zen. Manchesterreko Hallé orkestraren emanaldi baten kronikak dio Daniel Turk zuzendariak ere 1810ean makila bat erabili zuela, baina lurra jo beharrean airean astintzen zuela. “*Makila astindu beharraren beharraz, argi-armiarma jo zuen eta kristal zatiak gainera erori zitzaizkion*”, hots, makila txikitzen zuten.

### XIX. mendeak 
Itxuraz, Carl Maria von Weber konpositorea izan zen, 1817an, Dresden antolatutako kontzertu batean, ziri mehe eta arina, egungo batuten antzekoa, erabiltzen lehena. 1832an Felix Mendelssohn Londresera joan zen bertako Orkestra filarmonikoarekin hainbat kontzertu ematera. Batuta erabiltzeko asmoa zuen, eta hasieran biolin-joleek kontra egin arren, azkenean makilatxoaz zuzendu zituen musikariak. Hurrengo urtetik aurrera Londresko Orkestra sinfonikoan batuta erabiltzea ohiko bihurtu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Herren (argipena)

**Herren** hitzak adiera zenbait ditu:
* **herrena**, hanketako arazo batengatik ibilera zuzen eta erregularra ez duen pertsona edo animalia (ikus gaigabezia);
* Herren-Sulzbach, Alemaniako udalerria;
* Herren, abizena,
** Hans Rudolf Herren, suitzar entomologoa.
Edmund Beecher Wilson

**Edmund Beecher Wilson** (Geneva, 1856ko urriaren 19a – New York, 1939ko martxoaren 3a) estatubatuar zoologo, enbriologo eta genetista izan zen.

## Lana 
### Eboluzioa 
1898an Wilsonek enbrioien arteko antzekotasunak erabili zituen erlazio filogenetikoak deskribatzeko. Moluskurengan segmentatze espirala, platelminto-ak eta anelidoak ikusiz organo berak egokia zirela, organismo hauek guztiek asabakomuna|ohikoa partekatu behar zutela ondorioztatuz, zelula-talde beretik ondorioztatu zuen.

### Genetika 
Wilson enbriologo garrantzitsuenetariko bat izan zen jaraunspenaren erabaki kromosomikoaren aurkikundean. Claude Bernarden zelularen ikuskera bere inspirazio nagusietako bat izan zen. Azken hau bezala, Wilson-ek uste zuen nukleoa metabolismo sintetikoko lekua zela zitoplasma "Wilson" "degradativo".1" metabolismoaz arduratuta zegoen berriz proposatu zuen azido nukleikoak jaraunspeneko substantzia fisikoa izan zitezkeela, eta Morgan-ekin batera, sexuaren erabaki kromosomikoa aurkitu zuen. 1905ean Wilson-ek eta Stevens-ek sexu femeninoarekiko XX kromosoma eta maskulinoarekiko XO-XY-a korrelazioan jarri zituzten.

## Bibliografia 
* *An Introduction to General Biology* (1887), W. T. Sedgwickekin batera
* *The Embryology of the Earthworm* (1889)
* *Amphioxus, and the Mosaic Theory of Development* (1893)
* *Atlas of Fertilization and Karyokinesis* (1895)
* *The Cell in Development and Inheritance* (1896; 2. arg., 1915)
Espirituen dantza

[300px|thumb|[Pine Ridgen Ogalala Lakota herriaren Espirituen dantza.]]

**Espirituen dantza** *(Ghost Dance)* XIX. mendeko 90eko hamarkadatik Ipar Amerikako indigenen artean zabaldu den erlijio-zeremonia da. Dantza hau herri desberdinen sinesmen sistemetan egokitu zen. Dantza amerindiarren tradizioko zirkulu dantzetan oinarritzen zen; dantza mota horiek historiaurretik egiten ziren hildakoen espirituak itzularazteko. XIX. mendeko bertsioan itzulera horren helburua zuriak aitzinako amerindiarren lurretatik egoztea izango litzateke.

## Kanpo estekak
Hankamotz (argipena)

**Hankamotz** edo **hanka-motz** hitzak adiera zenbait ditu:
* **hankamotz** edo **herrena**, ibiltzean gorputza alde batera zein bestera mugitzen duen pertsona edo animalia (ikus gaigabezia);
* **hankamotza**, anputazio baten ondorioz hanka galdu duena.
Hässelby-Vällingby barrutia

thumb|250px
**Hässelby-Vällingby barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren mendebaldeko barrutietako bat da, Västerort eremuan dagoena. 19'60 km²-ko azalera dauka eta 71.042 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

1998an eratu zen Hässelby eta Vällingby barrutiak elkartzerakoan.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Hässelby Maltesholmsbadet 2010.jpg|Hässelby ibaiertza.
Irudi:Hässelby Maltesholmsbadet 2010a.jpg|Ibaiertzeko parkea.
Irudi:Suburbanswimminghasselby.JPG|Hondartza.
Irudi:Hässelby Museum 2008.jpg|Hässelby museoa.
Irudi:Hässelby Villastads kyrka.jpg|Hässelby Villastads eliza.

## Kanpo estekak
Bromma barrutia

thumb|250px
**Bromma barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren mendebaldeko barrutietako bat da, Västerort eremuan dagoena. 25'99 km²-ko azalera dauka eta 72.000 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Geografia 
Baso txiki, parke eta aintzira ugari dituen barrutia da eta hauen inguruan hainbat jauregi ere badaude. Maila erdi-altuko suediarren eremu erresidentziala ere bada.

1936an Stockholm-Bromma aireportua ireki zen bertan, gaur egun Suediako laugarrena da tamainan.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Bromma aerial view.JPG|Brommaren airetiko ikuspegia.
Irudi:Akeshov slott 2008 (6).JPG|Åkeshov jauregia.
Irudi:Ulvsunda slott 2008b.jpg|Ulvsunda jauregia.
Irudi:Bromma kyrka view06.jpg|Bromma eliza.
Irudi:Bromma flygplats01.jpg|Stockholm-Bromma aireportua.

## Kanpo estekak
Rinkeby-Kista barrutia

thumb|250px
**Bromma barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren mendebaldeko barrutietako bat da, Västerort eremuan dagoena. Iparralderen dagoen barrutia da. 2014ko erroldaren arabera 48.828 biztanle ditu.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Rinkeby mot nordost 1988.jpg|Rinkebyren ikuspegia.
Irudi:Kistavictoriahotelnr1 Publish.jpg|Scandic Victoria Tower.
Irudi:Kista gård huvudbyggnad 2015a.jpg|Kista etxaldea.
Irudi:Husby konsthall 2015.jpg|Husby etxaldea.
Irudi:Kista torn mars 2016.jpg|Kista dorrea.

## Kanpo estekak
Piranha (1978ko filma)

***Piranha*** (euskaraz *Piraña*) 1978ko Joe Dante estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta John Sayles gidoigileak idatzitako beldurrezko film bat da. Bradford Dillman, Heather Menzies, Kevin McCarthy, Keenan Wynn eta Dick Miller aktoreek antzeztu zuten.

Roger Corman zuzendari eta ekoizleak ekoiztu zuen. Filma Steven Spielbergek zuzendutako *Jaws* filmaren nolabaiteko parodia bat da, eta garai hartan estreinatu ziren B film generoko *Grizzly* eta *Orca* filmeetan ere oinarritu zen.

Estreinatu eta berehala, kultuzko filma bilakatu zen. Jarraipen film hauek izan ditu: *Piranha II: The Spawning* (1981), izenburu berdineko *Piranha* (1995) eta *Piranha 3D* (2010), eta *Piranha 3DD* (2012).

## Argumentua 
AEB. Bi neska-mutil nerabe elkarrekin bakarka gau ezberdin bat igarotzeko asmoz basoan barneratu eta denbora batez oinez ibili ondoren itxuraz abandonatua dirudien militar instalakuntza bat topatuko dute. Bertan igerileku itxura duen ur tanke bat aurkituko dute, baina bi gazteak bertan igeri egiteko sartzean ustekabean piraña batzuek eraso eta hilko dituzte.

Gertakari latz honen ondoren, Maggie McKeown (Heather Menzies) doktorea nerabeak topatzeko bidalia izango da, eta haien bila ari dela militar instalakuntza topatuko du, bertan instalakuntza zaintzeaz arduratzen den Robert Hoak (Kevin McCarthy) doktorearekin elkartuko da. Bera da AEBtako Armadak Vietnamgo Gerran arma gisa erabiltzeko asmoz piraña hiltzaile horien proiektua garatzeko ardura jaso zuen zientzialaria, baina proiektuak aurrera egin ez zuen arren, berak pirañak bizirik mantendu zituen. Bi zientzialarien artean eztabaida egon ondoren, Maggiek nahi gabean pirañak alboko errekan askaraziko ditu, aldi berean, erreka hau inguru guztiko ibaiadarrekin lotua dagoenez, eskualde edo ibarra osoko udalerrietako biztanleriak arriskuan egongo dira. Piraña horiek akatu eta milaka lagunen bizia salbatzeko, Maggiek Paul Grogan (Bradford Dillman) gidariaren laguntza izango du.

## Aktoreak 
* Bradford Dillman: Paul Grogan
* Heather Menzies: Maggie McKeown
* Kevin McCarthy: Robert Hoak doktorea
* Keenan Wynn: Jack
* Dick Miller: Buck Gardner
* Barbara Steele: Mengers doktorea
* Belinda Balaski: Betsy
* Melody Thomas Scott: Laura Dickinson
* Bruce Gordon: Waxman kolonela
* Paul Bartel: Dumont jauna
* Barry Brown: Soldadua
* Shannon Collins: Suzie Grogan
* Shawn Nelson: Whitney
* Richard Deacon: Earl Lyon
* John Sayles: Polizia militarra

## Kanpo estekak 
* *Piranha* filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com 
* *Piranha* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Norrmalm barrutia

thumb|250px
**Norrmalm barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren erdiguneko barrutietako bat da, Gamla Stan alde zaharraren iparraldean kokaturik dagoena. 4'95 km²-ko azalera dauka eta 69.592 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Geografia 
Norrmalm eremuaz gain Skeppsholmen uhartea eta Vasastaden aldea ere barneratzen ditu. Hiriaren alderdi komertzialetako bat da.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Stockholm Central Station September 2013.jpg|Stockholmgo Geltoki Zentrala.
Irudi:Stockholm Konserthuset 2002.jpg|Stockholmgo Musika Jauregia.
Irudi:Hamngatan Stockholm 2008.jpg|Norrmalm eremuko Hamngatan kalea.
Irudi:Kungsträdgården 20090712.jpg|Kungsträdgården parkea.
Irudi:Norrmalmstorg 22072006.jpg|Norrmalmstorg enparantza.
Irudi:Moderna Museet 2005.jpg|Moderna Museet.
Irudi:20130603 Sailing Boat Stockholm 7648.jpg|*af Chapman* belauntzia.
Irudi:Skeppsholmskyrkan (Eric Ericsonhallen).JPG|Eric Ericson Hall.
Irudi:Stockholms-stadsbibliotek-2003-04-14.jpg|Stockholmgo liburutegi publikoa.

## Kanpo estekak
Spånga-Tensta barrutia

thumb|250px
**Spånga-Tensta barrutia** Suediako Stockholm hiriburuaren mendebaldeko barrutietako bat da, Västerort eremuan dagoena. 12'85 km²-ko azalera dauka eta 39.082 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Historia 
Spånga eta Tensta 1970 eta 1980 hamarkadetako hiri barrutiak dira, ABC estiloan eratuak, hau da, *Arbete-Bostad-Centrum* (Lana-Etxea-Zentrua). 2007an barruti biek bat egin zuten.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Tensta 2009d.jpg|Tenstaren ikuspegia.
Irudi:Spånga kyrka 2012a.JPG|Spånga eliza.
Irudi:Bromsten Fristad 00006.jpg|Bromsten eskola.

## Kanpo estekak
The Harder They Fall

**The Harder They Fall** (ingelesez *Erorketa Gogorragoa Izango Da*) 1956ko Mark Robson kanadar zinema zuzendariak zuzendutako zinema beltzeko film bat da. 1947ko Budd Schulberg idazlearen izenburu berdineko *The Harder They Fall* eleberrian oinarritua dago. Humphrey Bogart, Rod Steiger eta Jan Sterling aktoreek antzeztu zuten.

Boxeoa eta ustelkeria nahasten dituen istorioa kontatzen du, Primo Carnera italiar boxeolariaren eskandalu batean apur bat oinarritua.

Bestalde, jada esofagoko minbiziaz arras gaixo zegoen Humphrey Bogart aktore ospetsuaren azken filma izan zen, zenbait eszenetako lerroak nahiko ahost ahul eta ia entzugaitzez ahoskatu zituenez, ekoizleak lerro horiek film honetan apaizaren apepera antzeztu zuen Paul Frees aktoreak bikoiztu zitzan zalantzan egon ziren. Halere, Bogarten gaixotasuna ez zen bera eta Rod Steiger aktorearen arteko antzezpen lehia bikaina eta ahaztezina burutzeko oztopo izan.

## Argumentua 
Eddie Willis (Humphrey Bogart), kazetari beteranoa, inongo eskrupulurik ez duen Nick Benko (Rod Steiger) boxeo agenteak kontratatu du, bere soldatapeko Toro Moreno (Mike Lane) boxeolaria zaletuen artean ospetsu bilakatu dezan. Azken hau txapeldungaia den morrosko indartsu baina baldarra da, bere borrokaldiak aurretik berak irabaz idatzan prestatuak daudenez txapeldun bat dela engainatu dute.

## Aktoreak 
* Humphrey Bogart: Eddie Willis
* Rod Steiger: Nick Benko
* Jan Sterling as Beth Willis
* Mike Lane: Toro Moreno
* Edward Andrews: Jim Weyerhause
* Harold J. Stone: Art Leavitt, telebistako kirol esataria
* Carlos Montalbán: Luís Agrandi
* Nehemiah Persoff: Leo
* Felice Orlandi: Vince Fawcett
* Herbie Faye: Max
* Rusty Lane: Danny McKeogh
* Jack Albertson: Pop
* Tony Blankley: Nick Benkoren semea
* Paul Frees: Apaiza
* Val Avery: Frank
* Tommy Herman: Tommy
* Vinnie DeCarlo: Joey
* Matt Murphy: Rigazzo marinela
* Abel Fernandez: Firebird Buruzagia
* Marion Carr as Alice

Boxeolarien agerpenak filmean:
* Jersey Joe Walcott: George
* Max Baer: Buddy Brannen
* Pat Comiskey: Gus Dundee
* Joe Greb: Joey Greb

## Kanpo estekak 
* *The Harder They Fall* filmaren eszena ikusgai. Youtube.com 
* *The Harder They Fall* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Angie Dickinson

**Angie Dickinson** (Kulm,  - ), **Angeline Brown** jaioa, estatubatuar aktorea da. Howard Hawks, Frank Sinatra, Dean Martin, Marlon Brando edota Gus Van Sant bezalako aktoreekin lan egin arren, *Police Woman* telesailean Leann "Pepper" Anderson sarjentua egiteagatik ezaguna da.

## Filmografia
Ocean's 11

'''''Ocean's 11'''* (euskaraz *Oceanen Hamaikak*) 1960ko Lewis Milestone estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma bat da, Rat Pack taldeko bost kidek egina. Harry Brown eta Charles Lederer idazleen *Ocean's 11* eleberrian oinarritua dago.

2001ean *Ocean's Eleven* izeneko berregokitzapena egin zuten.

## Argumentua 
Danny Ocean (Frank Sinatra) espetxetik atera bezain azkar lapurreta handi bat egin behar duela pentsatu du. Bere hiria laga eta Las Vegasera doa, hango kasinoetako bat lapurtzera, hain zuzen ere, bere emazte ohiaren (Angie Dickinson) bikotea (Cesar Romero) zuzendaria den kasinoa. Lapurreta hori gauzatzeko hamar lankide trebez inguratu da. Lapur talde guztiak Oceanen Hamaikak (*Ocean's 11'') izena hartzen duelarik.

## Aktoreak 
### Ocean's 11 
# Frank Sinatra: Danny Ocean
# Dean Martin: Sam Harmon
# Sammy Davis, Jr.: Josh Howard
# Peter Lawford: Jimmy Foster
# Richard Conte: Tony Bergdorf
# Joey Bishop: Mushy O'Connors
# Henry Silva: Roger Corneal
# Buddy Lester: Vince Massler
# Richard Benedict: Curly Steffans
# Norman Fell: Peter Rheimer
# Clem Harvey: Louis Jackson

### Besteak 
* Angie Dickinson: Beatrice Ocean
* Cesar Romero: Duke Santos
* Patrice Wymore: Adele Elkstrom
* Akim Tamiroff: Spyros Acebos
* Ilka Chase: Mrs. Restes
* Jean Willes: Gracie Bergdorf
* Hank Henry: Mr. Kelly
* Lew Gallo: gizon jeloskorra
* Robert Foulk: Wimmer sheriffa

### Cameoak 
* Shirley MacLaine: neska
* George Raft: Jack Strager (Casino jabea)
* Red Skelton: Bera
* Richard Boone: Ministroa (ahotsa)
* Red Norvo: Bera

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ''Ocean's 11'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Joey Bishop

**Joey Bishop** (Bronx, New York,  - Newport Beach, Kalifornia, ), **Joseph Abraham Gottlieb** jaioa, estatubatuar umorista eta aktorea izan zen, "Rat Pack" taldeko kidea izandakoa.

## Filmografia 
* *The Deep Six* (1958)
* *The Naked and the Dead* (1958)
* *Onionhead* (1958)
* ''Ocean's 11* (1960)
* *Pepe* (1960) (Cameo)
* *Sergeants 3* (1962)
* *Johnny Cool* (1963)
* *Texas Across the River* (1966)
* *A Guide for the Married Man* (1967)
* *Who's Minding the Mint?* (1967)
* *Valley of the Dolls* (1967)
* *The Delta Force* (1986)
* *Betsy's Wedding* (1990)
* *Mad Dog Time'' (1996)
Peter Lawford

**Peter Sydney Ernest Aylen Lawford** (Londres,  - Los Angeles, ) estatubatuar aktorea izan zen. "Rat Pack" taldeko kidea eta John F. Kennedyren ezkon-anaia, filmean egindako lanagatik baino  bat izateagatik ezaguna izan zen.

## Filmografia
Norman Fell

**Norman Noah Feld** (Filadelfia,  - Los Angeles, ) estatubatuar umorista eta aktorea izan zen, ''Three's Company* eta *The Ropers'' telesailetan Mr. Roper antzezteagatik ezaguna.

## Filmografia
Maryam Sūltanah Danil Ghaţţas

**Maryam Sūltanah Danil Ghaţţas** (Jerusalem, 1843ko urriaren 4a - Ein Karem, 1927ko martxoaren 25a), erlijio izena **Marie-Alphonsine**, palestinar moja katolikoa izan zen, *Jerusalemgo Errosario Santuko Ahizpak* izeneko domingotar kongregazioaren sortzailea. 2015eko maiatzaren 17an Frantzisko aita santuak kanonizatu zuen.

## Erreferentziak
Rat Pack

[thumb|300px|Rat Pack [Jack Entratterekin batera Las Vegasko Sands hotelean, 1960]]
**Rat Pack** 1957an hil arte Humphrey Bogarten inguruan zegoen aktore taldea izan zen. 1960ko hamarkadan, izena jendarteratu eta bere buruari  edo , taldeari esaten zioten, hau da, Frank Sinatra, Dean Martin, Sammy Davis, Jr., Peter Lawford eta Joey Bishop aktoreek osatutako taldeari; garia haietan zenbait film, tartean ''Ocean's 11*, *Sergeants 3* eta *Robin and the 7 Hoods*, eta saio egin zuten elkarrekin. Sinatra, Martin eta Davis taldeburuak ziren.

## Filmak 
* *It Happened in Brooklyn* (1947) (Frank Sinatra eta Peter Lawford)
* *Meet Me in Las Vegas* (1956) (Sinatra eta Sammy Davis, Jr. – cameo)
* *Some Came Running* (1958) (Sinatra eta Dean Martin)
* *Never So Few* (1959) (Sinatra, Lawford eta hasieran Davis, gero Steve McQueenk ordezkarua)
* *Ocean's 11* (1960) (Sinatra, Martin, Davis, Lawford, Dickinson, Joey Bishop eta Shirley MacLaine)
* *Pepe* (1960) (Sinatra, Martin, Davis, Lawford, eta Bishop – cameos)
* *Sergeants 3* (1962) (Sinatra, Martin, Davis, Lawford eta Bishop)
* *The Road to Hong Kong* (1962) (Sinatra eta Martin – cameo)
* *Come Blow Your Horn* (1963) (Sinatra; Martinen cameo)
* *Johnny Cool* (1963) (Davis eta Bishop)
* *4 for Texas* (1963) (Sinatra eta Martin)
* *Robin and the 7 Hoods* (1964) (Sinatra, Martin, Davis eta hasieran Lawford, gero Bing Crosbyk ordezkatua)
* *Marriage on the Rocks* (1965) (Sinatra eta Martin)
* *The Oscar* (1966) (Sinatra eta Lawford)
* *A Man Called Adam* (1966) (Davis eta Lawford)
* *Texas Across the River* (1966) (Martin eta Bishop)
* *Salt and Pepper* (1968) (Davis eta Lawford)
* *One More Time* (1970) (Davis eta Lawford)
* *The Cannonball Run* (1981) (Martin eta Davis)
* *Cannonball Run II'' (1984) (Sinatra, Martin eta Davis)

File:Frank Sinatra3, Pal Joey.JPG|Frank Sinatra (1957)
File:Dean Martin - publicity.JPG|Dean Martin (1960)
File:Dean Martin Frank Sinatra Dean Martin Show 1958.JPG|Martin and Sinatra (1958)
File:Sammy Davis Jr. performing 1966.JPG|Sammy Davis, Jr. (1966)
File:Peter Lawford in Royal Wedding.jpg|Peter Lawford (1951)
File:Joey Bishop Joey Bishop Show 1964.JPG|Joey Bishop (1964)
File:Studio publicity Shirley MacLaine.jpg|Shirley MacLaine (1960)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak