Jeanne Córdova

**Jeanne Córdova** (Bremerhaven, Bremengo estatua, Alemania, 1948ko uztailaren 18a - Los Angeles, Ameriketako Estatu Batuak, 2016ko urtarrilaren 10a) Estatu Batuetan aitzindaria izan zen lesbiana eta gayen eskubideen mugimenduan, The Lesbian Tide eta mendebaldeko kostaldeko LGBT mugimenduaren sortzailea. Bigarren olatuko ekintzaile lesbiana feminista izan zen, eta "butch" edo "macha" (es) delakoaz harro zegoen.

Idazle, kazetari eta enpresari emankorra izan zen, eta Lambda Literary, Publishing Triangle eta Goldie Award saria jaso zuen 2011ko "When We Were Outlaws: a Memoir of Love and Revolution (Legetik kanpo egon ginenean: maitasun eta iraultza oroitzapena)" izeneko memoriengatik. Bere oroimenaren omenez, 2016an Lambda Literary Fundazioak "*Jeanne Córdova Hitz-Beka*" sortu zuen, eta 2017an "*Jeanne Córdova*" Ez-fikzio Lesbiko/Queer Saria.

## Biografia 
## Familia eta ikasketak 
Córdova 1948. urtean Alemaniako Bremerhavenen jaio zen. Ama irlandar-esatubatuarra zen eta aita mexikarra. Hamabi seme-alabetako bigarrena izan zen. Bigarren Hezkuntzara joan zen Bishop Amat High Schoolen (La Puente, Kalifornia), Los Angeleseko ekialdean, eta, gero, Kaliforniako Estatu Unibertsitatean (Los Angeles) eta Kaliforniako Unibertsitatean (Los Ángeles, UCLA) ikasi zuen. Han, ohoreekin graduatu zen, gizarte-ongizateko lizentziaturarekin. Watts-eko eta Los Angeleseko Ekialdeko komunitate afroamerikar eta latinoamerikarretan egin zituen praktikak, eta  1972an gizarte-lanean maisutasuna lortu zuen UCLAn.

## Biografia 
Córdova Mariaren Bihotz Garbiaren komentuan sartu zen 1966an, bigarren hezkuntzako eskolaren ostean, baina 1968an utzi eta gizarte-laneko lizentziatura amaitu zuen, komunitateko antolatzaile/aktibista eta gero kazetari bihurtuta. Los Angelesen, 1971n, lehen zentro lesbikoa ireki zuen ETE-n presidentetzan. Córdovaren zuzendaritzapean, OEren kapituluko buletinak The Lesbian Tide (1970–1980) izenekorantz eboluzionatu zuen, Córdova editore zela, "hamarkada lesbiko feministarako erreferentziazko egunkari" bihurtu zena. Argitalpena "kazetaritza-bikaintasuneko irizpideetan altuagoa" izan zen.

1970eko hamarkadan, Córdova lau hitzaldi lesbikoren antolatzaile giltzarria izan zen; besteak beste, Mendebaldeko Kostako Konferentzia Lesbikoa Eliza Metropolitar Komunitarioan (1971) eta Kaliforniako Unibertsitateko Hitzaldi Lesbiko Nazionala (Los Angeles, 1973). Los Angelesko Gay Zerbitzu Komunitarioen Zentroko Batzordeko kide ere izan zen, eta *Los Angeles Free Press* astekari aurrerakoiaren (1973–1976) Giza Eskubideen editore bihurtu zen.

Córdova Houstonen (1977) egin zen Emakumearen Nazioarteko Urterako Emakumeen Lehen Konferentzia Nazionalean ordezkari izendatu zuten. Konferentzian indar bultzatzailea izan zen, ekintza lesbikoaren ebazpena onartzeko. Kaliforniako hegoaldeko hedabideetako zuzendaria izan zen *Proposition 6 Briggs* (1978) boletaren anti-gay ekimena garaitzeko kanpainan, Kaliforniako eskola publikoetako lesbiana eta gay irakasleak purgatzea helburu zuena. Los Angelesko Gay eta Lesbiana Prentsa Elkartearen sortzaileetako bat izan zen (1983) eta Connexxus Zentro Komunitario Lesbikoko (1984–1988) zuzendaritza-batzordeko kide sortzailea. STOP 64, 1986an Kalifornian HIESaren koarentena-neurria menderatzeko kanpaina, Lyndon LaRouchek proposatua, egiteko komunikabide-zuzendari gisa ere lan egin zuen.

1980ko eta 1990eko hamarkadetan, Córdovak Orrialde Hori Komunitarioak (1981–1999) sortu eta argitaratu zituen, lehena eta gero herrialdeko LGBT direktorio komertzial handiena; Aro Berriko Telefono Liburua (1987–1992), eta *Square Peg* aldizkaria (1992–1994), queer kultura eta literatura estaltzen zituena. 1995ean, Gay eta Lesbianen ONE artxibo nazionalen zuzendaritza-batzordeko presidente hautatu zuten, eta Legatu Lesbikoaren Bilduma sortu zuen ONE artxiboetan, Yolanda Retterrekin batera.

1999an, Córdovak Europako Erkidegoko Orrialde Horiak saldu zituen, eta zortzi urtez Todos Santosera (BCS Mexiko) joan zen bizitzera. Berak eta haren ezkontidea zen Lynn Harris Ballenek La Sociedad Palapa de Todos Santos, AC, irabazi asmorik gabeko erakunde bat sortu zuten justizia ekonomikorako, eta Córdova lehen presidentea izan zen 2007ra arte.

Los Angelesera itzultzean, Córdova eta Ballen LEX – *El Exploratorio Lésbico* sortu zuten, 2009an Kultura Lesbikoan Genderplay arte eta historiaren erakusketa babestu zuena eta urte berean, ONE artxiboetan Legatu Lesbikoaren Horma sortu zuena. Córdovak, gero, Butch Voices Los Angelesen 2010eko Konferentzia antolatu eta zuzendu zuen.

#### *Legetik kanpo geundenean: amodiozko oroitzapena eta iraultza* izenburuko memoriak 
Bere memoriak *When We Were Outlaws: A Memoir of Love and Revolution* (Legetik kanpo geundenean: amodiozko oroitzapena eta iraultza), 2012ko Lambda Literary Award ("Lammy") *"Lesbian Memoir/Biography"* onenaren saria jaso zuen,  Córdova, LGBTQ+ eskubideen mugimenduan lider giltzarria hainbat herrialdetan, Estatu Batuetan eta Mexikon barne, Harrotasunaren Hilabetea ospatzean gogorarazi dute.

## Lanak 
### Liburuak 
* *When We Were Outlaws; A Memoir of Love & Revolution,* Forajidoak ginenean; Maitasunaren eta Iraultzaren Memoria (2011) Spinsters Ink Books.  
* *Kicking the Habit: A Lesbian Nun Story* Rompiendo el Habito: Historia de una Monja Lesbiana (1990) Multiple Diments.  
* ''Sexism: It's A Nasty Affair* Sexismoa: Gai Desatsegina da (1974) New Way Books.

### Antologiak 
* Anita Bryant-en "*Anita Bryant's Anti-Gay Crusade*" Anti-gay gurutzada in The Right Side of History: 100 Years of LGBTQ Activism, arg. Adrian Brooks, Cleis Press (2015)      
* Senar-emazteek giltza ingeles bat dute: "*Marriage Throws A Monkey Wrench*" in Untangling the Knot: Queer Voices on Marriage, Relationships & Identity, ed. Carter Sickels, Ooligan Press (2015)      
* "The New Politics of Butch" in *Persistence: All Ways Butch and Femme'', arg. Ivan Coyote & Zena Sharman, Arsenal Pulp Press (2011)- Lammy finalist.   
* "A Tale of Two Hangouts: Gay & Lesbian Civil Wars in the '70s" in Love, *West Hollywood*, arg. Chris Freeman eta James J. Berg, Alyson Books (2008) – Lammy finalist.  
* "*Cheap Gold: a seduction*" in Hot & Bothered 2, arg. Karen Tulchinsky.  Arsenal Pulp Press (1999)  press1551520681
* "*Camp Fires*" in *On My Honor, Lesbian Girl Scouts*, arg. Nancy Manahan. Madwoman Press (San Francisco) (1997)  repsol1886231023
* Bi anaien istorioa, "*A Tale of Two Brothers*" in *Tomboys*!:Tal of Dyke Derring-Do, arg. Lynne Yamaguchi Fletcher. Alyson Publications (1995)  
* El Mantra del Orgasmo "*The Mantra of Orgasm*" in Sexy & Spiritual/Viva Arts Quarterly- A journal of Latino(a) gay and lesbian writers. (1994)
* *Elkarrizketa* Butch Caballerosa batekin: "*Conversation With A Gentleman Butch*" in Dagger: On Butch Women, ed. Lily Burana & Roxxie.  Cleis Press (1994)  repsol0939416820
* *Butches*, Gezurrak eta Feminismoa "*Butches, Lies & Feminism." In Durent Desire: A Femme Butch Reader*, arg. Joan Nestle. Alyson Publications. (1992) – Lammy Award winner.   repsol1555831905
* Intimoa eraldatzailea da "*The Intimate is Transformational*" Common Lives/Lesbian Lives-en, a lesbian quarterly. (1990)
* Nire bihotz garbia, "*My Immaculate Heart*" in Lesbian Nuns: Breaking the Silence, arg. Nancy Manahan eta Rosemary Curb. Naiad Press, Warner Booksek errefusatua. (1985) – Lammy Award winner.  repsol1935226635
* Trauma Eremu Heterosexualean, bide Lesbikoan *"Trauma The Heterosexual Zone"* .  in *The Lesbian Path*. Peg Cruikshank-ek editatua. Naiad Press. (1980)  
* "Nola atera Closetetik Bota gabe" eta "Zer egin behar luke Marimacha batek?" Irten eta gero, ed. Karla Jay eta Allen Young. Pyramid Books. "How To Come Out Being Thrown Out" eta "What's A Dyke To Do?" in After You're Out, arg. Karla Jay & Allen Young. Pyramid Books. (1975)  repsol0515042634

### Zutabegile 
* American Herald egunkaria, San Lucas lurmuturra, Mexiko (2000-2002)   
* ICON egunkaria, San Francisco (1995-1998)
* Los Angeles Village View, 1995   
* The Advocate (1974–1976)   
* Los Angeles Free Press, Columnista eta Giza Eskubideen Editorea (1973–1976)   
* Lesbian Tide, Berrien Editorea eta Argitalpen Zuzendaria (1971–1980)   

## Albisteak eta erreportajeak 
Córdovaren albisteak eta erreportajeak honako hauetan argitaratu dira: *The Guardian*, *The Nation*, *The Edge*, *Frontiers in LA*, *Out* (New York), *Washington Blade* (DC), *Orange County Blade*, *Philadelphia Gay News*, *The Bay Area Reporter* (San Frantzisko), *Seattle Gay News*, *The Body Politic* (Boston), *The Lesbian News* (LA), *Ten Percent Magazine* (San Frantzisko), *Los Angeles Free Press*, *The Advocate*, *Los Angeles Village View*, *ICON* eta *Lesbian Tide*.*

## Bizitza pertsonala 
Córdovaren bizi-bikotea Lynn Harris Ballen izan zen, irratiko kazetari feminista, eta Frederick John Harris Hego Afrikako askatasunaren aldeko borrokalariaren alaba. Hollywood Hillsen (Kalifornia) eta Todos Santosen (BCS Mexiko) bizi izan ziren, eta hainbat proiektu mediatiko sortu zituzten elkarrekin, besteak beste, *Square Peg Magazine*, eta gai historikoko ekitaldi kulturalak, erakusketak eta literatura feminista lesbikoa.

## Heriotza 
Jeanne Córdova, 67 urtekoa, 2016ko urtarrilaren 10ean hil zen, Los Angelesen (Kalifornia) bere etxean izandako garuneko minbizi metastasiko baten ondorioz. Hil aurretik, Córdovak "*Nire Komunitate Lesbikoei Hiltzeari buruzko Gutuna*" idatzi zuen, 2015eko irailean lesbianekin lotutako hainbat argitalpenetan argitaratutako agur-mezu bat, non komunitateari ontzerik ez zuen bere gaixotasun  berri ematen zion; eta $2 milioiko herentzia eman zion Justiziarako Lésbica Astraea Fundazioari, Jeannne R. Córdova Funtsa sortuz. Córdovaren Obituarioa *Los Angeles Times*-en agertu zen, eta Last Word-en, BBC Radio 4ren obituarioei buruzko asteroko saioan, gogoratu zen 2016ko urtarrilean.

## Sariak eta hitzaldiak 
* 2024ko ekainaren 6an Googlek Doodle bat eskaini zion.   
* Omenaldia, 2018ko Fueling the Frontlines sariak. Justiziarako Astraea Fundazio lesbikoa.   
* Etheridge Saria – WeHo Martxa Lesbikoa, 2015eko ekaina.   
* Wells Fargo, West Hollywoodeko (2014ko ekainaren 5ean inauguratua) LGBT historiaren horma-irudian ohoratua.  
* Morris Kight Saria, Christopher Street West (2009).   
* 2010eko Velvetpark-eko 25 Emakume Queer Ofizial Esanguratsuak.  
* Hizlaria, Mexiko Hiriko Liburu Azoka (2006).
* Hero Visibility Kultura Saria, Gay Artxibo Nazionalak eta ONE Lesbikoak (2003).   
* Rainbow Key saria, bizitza osoko komunitate-zerbitzuarengatik, Ciudad de West Hollywood (2002).    
* "Eskubide gay eta lesbikoen izenean lan aitzindaria egiteagatik" Aintzatespen Saria. Sexualitatearen Azterketa Zientifikorako Elkartea (1998).   
* Mugimenduaren Sari Aitzindaria (1970eko hamarkadan Mendebaldeko Kostan gay eskubide zibilen mugimendu baterako fundazioan izan zuen zereginarengatik). Lesbiana, Gay eta Bisexual Graduatuen Konferentzia, Kaliforniako Hegoaldeko Unibertsitatea (1995).   
* Ezohiko Emakumeak: Legacy Foundation NYk (1994) konpilatutako emakume nabarmen gisa aukeratua.   
* Komunitateko Errekonozimendu Saria, Kaliforniako Hegoaldeko Emakumeak, Orri Hori Komunitarioak, Los Angelesko erakunde komunitarioa (1983) sortu eta argitaratzeagatik.
* Komunitate Zerbitzuaren Saria, Gay Batasun Akademikoa (1981).   
* Who's Who in America (1978–1979) filmean agertu zen lehen lesbiana irekia.   
* Hitzaldi nagusia Butch Voices 2009 konferentzian.   
* Stonewall 2012 Liburuaren Sarietako diskurtso nagusia.   

## Artxibo iturriak 
Córdovako lorpen aktibisten erregistro xehatuak, The Lesbian Tideren erregistroak barne, Kaliforniako Hegoaldeko Unibertsitateko Gay eta Lesbianen ONE artxibo nazionaletan gordetzen dira. Bilduma, argazki-bilduma zabala duena, erabat prozesatuta dago eta ikertzaileek erabiltzeko moduan dago. Kaliforniako Online Artxiboak (Kaliforniako Liburutegi Digitalaren proiektu bat) laguntza guztia eskaintzen du osorik aurkitzeko.

## Jeanne Córdovari buruzko lanak 
* *Jeanne Córdova: Butches, Lies & Feminism* (2017, AEB). Gregorio Dávilak zuzendutako dokumentala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* This Lesbian World, Jeanne Cordovaren blog ofiziala
*  IMDb-n
* The Lesbian Tide (1979ko uztaila/abuztua), 9 (1). (Houston LGBT bidez History.org)