open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Velloreko elizbarrutia

**Velloreko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1952ko azaroaren 13an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Velloren dago. Egun apezpikua Ambrose Pitchaimuthu da.

## Ordinarioak 
* Pablo Mariaselvam (1953-1954)
* David Maryanayagam Swamidoss Pillat (1956-1969)
* Royappan Antony Muthu (1970-1980)
* Michael Augustine (1981-1992)
* Malayappan Chinnappa (1993-2005)
* Soundaraj Periyanayagam (2006-2020)
* Ambrose Pitchaimuthu (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiña

**Abiña** Bizkaiko hondartza txikia da, Sukarrietan dagoena.

## Ezaugarriak 
BI-2235 errepideari jarraituta, Busturia zeharkatu eta Sukarrietarako noranzkoa hartuko dugu. Berehala, eskuinetara egingo dugu Abiña auzorantz eta handik, hareatzara iritsiko gara. Errepidez iristeko, Bilbo-Bermeo (A-3515) Bizkaibuseko autobusa Landaberdeko eta Itsasbegiko (Busturian biak) geltokietan gelditzen da, eta trenez, Bilbo, Gernika eta Bermeo lotzen dituen EuskoTren Itsasbegin (Busturia) du geralekua, hondartzatik hurbil. Autoz etortzen denak 100 ibilgailurentzat tokia duen aparkalekua topatuko du hondartzaren alboan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dindigulgo elizbarrutia

**Dindigulgo elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 2003ko azaroaren 10ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Dindigulen dago. Egun apezpikua Thomas Paulsamy da.

## Ordinarioak 
* Antony Pappusamy (2003-2014)
* Thomas Paulsamy (2016-)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Augustine Pereira Jainkoaren mirabea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kottarreko elizbarrutia

**Kottarreko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1930eko maiatzaren 26an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Nagercoilen dago. Egun apezpikua Nazarene Soosai da.

## Ordinarioak 
* Lawrence Pereira (1930-1938)
* Thomas Roch Agniswami (1939-1970)
* Marianus Arokiasamy (1970-1987)
* Leon Augustine Tharmaraj (1988-2007)
* Peter Remigius (2007-2017)
* Nazarene Soosai (2017-)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Devasahayam Pillai dohatsua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Taginaeko gudua

**Taginaeko gudua**, **Busta Gallorumeko gudua** bezala ere ezagutua, 552ko ekainean edo uztailan gertatutako gatazka izan zen, 535-554ko Gerra Gotikoaren testuinguruan. Bizantziar Inperioaren armadak, Narses eunukoaren aginpean, Ostrogodoen aurka garaipen osoa lortu zuten. Totila, errege Ostrogodoa, hilez zauritu zuten guduan. Gerra bi urte geroago amaitu zen, azkeneko erresistentziarekin akabatu ostean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kuzhithuraiko elizbarrutia

**Kuzhithuraiko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 2014ko abenduaren 22an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Thiruthuvapuramen dago. Egun apezpikua Albert Anastas da.

## Ordinarioak 
* Jerome Dhas Varuvel (2014-2020)
* Albert Anastas (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shobhana Narasimhan

**Shobhana Narasimhan** (India, 1963ko abuztuaren 16a) Zientzia Teorikoen irakaslea eta Gai Akademikoen dekanoa da Bangaloreko (India) Ikerketa Zientifiko Aurreraturako Jawaharlal Nehru Zentroan. Nanozientzia konputazionala da bere interesgune nagusia. Haren ikerketak aztertzen du nola eragiten dien materialaren propietateei dimentsionaltasuna murrizteak eta tamaina murrizteak. Indiako Zientzien Akademia Nazionaleko kidea da.

## Hezkuntza eta karrera 
Narasimhanek Fisikako lizentzia atera zuen St. Xavier's Collegen, Mumbain, 1983an, eta Fisikako masterra Bombayko IIT-n , 1985ean. Harvardeko Unibertsitateko Fisika Teorikoan doktoregoa eskuratu zuen 1991n. Ondoren, doktoretza osteko lana egin zuen Brookhaven Laborategi Nazionalean (AEB) eta Berlingo (Alemania) Max Planck Sozietatearen Fritz-Haber Institutuan. Gero, Indiako Bangaloren Ikerketa Zientifiko Aurreratuetarako Jawaharlal Nehru Zentroko Zientzia Teorikoen Unitatean sartu zen 1996an.

Irakaskuntza-metodo berritzaileetan interes handia izan du, eta tailer interaktibo asko antolatu eta horietan parte hartu izan du hainbat herrialdetan. Zientziaren arloan emakumeen parte hartzea sustatu izan du. Indiako Zientzia Akademiako Emakumeak zientzian ekimeneko kidea da, eta emakumeentzako fisikako garapen profesionaleko tailerra antolatu du Triesteko (Italia) Fisika Teorikoaren Nazioarteko Zentroan

## Sariak eta aitorpenak 
* Indiako Zientzien Akademia Nazionaleko kide izendatu zuten 2011n. 
* Stree Shakti Samman Sari Zientifikoa ere jaso zuen 2010ean.
* Karnatakako Gobernuaren Kalpana Chawla Emakume Sari Zientifikoa 2010ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madras eta Mylaporeko artxidiozesia

**Madras eta Mylaporeko artxidiozesia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1642an ezarri zen Fort Saint Georgeko bikariotza apostoliko gisa, 1832ko uztailaren 4an Madrasko bikariotza apostolikoa izena hartu zuen, 1886ko irailaren 1ean artxidiozesi mailara igo zen eta 1952ko azaroaren 13an Mylaporeko San Tomas elizbarrutiarekin bat egin zen, gaur egungo izena hartuz. Artzapezpikuaren egoitza Chennain dago. Egun artzapezpikua George Antonysamy da.

## Ordinarioak 
### Madrasko bikario apostolikoak 
* Daniel O'Connor (1834-1840)
* Patrick Joseph Carew (1840)
* John Fennelly (1841-1868)
* Stephen Fennelly (1868-1880)
* Joseph Colgan (1882-1886)

### Madrasko artzapezpikuak 
* Joseph Colgan (1886-1911)
* John Aelen (1911-1928)
* Claude Eugène Mederlet (1928-1934)
* Louis Mathias (1935-1952)

### Mylaporeko apezpikuak 
### Madras eta Mylaporeko artzapezpikuak 
* Louis Mathias (1952-1965)
* Anthony Rayappa Arulappa (1966-1987)
* Casimir Gnanadickam (1987-1993)
* James Masilamony Arul Das (1994-2004)
* Malayappan Chinnappa (2005-2012)
* George Antonysamy (2012-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Patrick Joseph Carew (1838-1840)
* Daniel Murphy (1845-1851)
* John Aelen (1902-1911)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Theophilus Mayer (1894-1900)
* John Aelen (1901-1902)
* Francis Arthur Carvalho (1952-1965)
* Savarinathan Michael Augustine (1978-1981)
* Lawrence Pius Dorairaj (1998-2012)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* San Tomas apostolua
* Thatipatri Gnanamma Jainkoaren mirabea

## Iruditegia 

Fitxategi:Santhome spire and church sideview.jpg|Chennaiko San Tomas katedrala, Madras eta Mylaporeko artzapezpikuen egoitza.
Fitxategi:St. Mary's Co-cathedral Church, Chennai, Tamil Nadu, in India.jpg|George Towngo Aingeruen Ama Birjinaren konkatedrala.
Fitxategi:Santhome bishop house.jpg|Madras eta Mylaporeko artzapezpikuaren etxea, Chennaiko Santhome auzoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Somaliako Gerra Zibila (2009-oraina)

thumb|AEBetako Armadako Ekialdeko Afrikako Erantzun Indarreko (EARF) soldaduak, Afrikako Adarrean, Somalian, 2021eko urtarrilaren 21ean

**Somaliako gerra zibila** oso gatazka odoltsu eta luzea da. Oraingo fase honetan (aurrekoa 2009an amaitu zen) bigarren gerra zibila Somaliako hegoaldean eta erdialdean eta Kenyako ipar-ekialdeko inguru batzuetan kontzentratzen da. 2009ko otsailaren hasieran hasi zen, Somaliako Gobernu Federaleko indarren, Afrikako Batasuneko bakeari eusteko tropen eta hainbat talde eta fakzio militanteren arteko gatazkarekin. Indarkeriak milaka pertsona desplazatu ditu herrialdearen hegoaldean. Beste ondorioak goseteak izan dira. Gerra zibilak Ahlu Sunna Waljama'a eta Al-Shabaab talde sufien arteko liskarrak ere eragin ditu.

2011ko urriaren 16an, Kenyako armadak Somaliarako muga zeharkatu zuen Linda Nchi operazioan Al-Shabaab taldearen aurka. Bere helburua Kismaayo hiriaz jabetzea eta al-Shabaaben aurkako moteltze gune bat ezartzea zen. 2012an, Kismaayo hartu zuten. 
2014ko abuztuan, Somaliako gobernuak zuzendutako Indiako Ozeano operazioa abiarazi zen, matxinatuen eskuetan zeuden gainerako fokuak kontrolatzeko.

2017ko urriaren 14an, Muqdisho hiriburuan bonba-kamioiz egindako atentatu suizida batek gutxienez 500 pertsona hil eta 300 baino gehiago zauritu zituen.

Somalia herrialde estrategiko eta garrantzitsua da. Esaterako, garrantzi estrategikoa du [Adengo golkoko herrialdeen eragin-borrokan, «atzeko patioa» dela uste baitute. Izan ere, Golkoko petrolio monarkia indartsuenak lehian ari dira nor lehenago iritsi [Afrikako Adarra|Afrikako Adarrera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Palayamkottaiko elizbarrutia

**Palayamkottaiko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1973ko maiatzaren 17an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Palayamkottain dago.

## Ordinarioak 
* Savarinathen Iruthayaraj (1973-1999)
* Arochiasamy Jude Gerald Paulraj (2000-2018)
* Antonysamy Savarimuthu (2019-2025)
** Aulki hutsa (2025-)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Peter Paradesi Jainkoaren mirabea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sivagangaiko elizbarrutia

**Sivagangaiko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1987ko uztailaren 3an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Sivagangan dago. Egun apezpikua Lourdu Anandam da.

## Ordinarioak 
* Edward Francis (1987-2005)
* Jebalamai Susaimanickam (2005-2020)
* Lourdu Anandam (2023-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Jebalamai Susaimanickam (2005)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* San Joan de Brito
* Louis Marie Léveil beneragarria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiruchirapalliko elizbarrutia

**Tiruchirapalliko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1836ko uztailaren 8an ezarri zen Madurai eta Koromandel kostako bikariotza apostoliko gisa, 1886ko irailaren 1ean Maduraiko elizbarruti egin zen, 1887ko ekainaren 7an Trichinopolyko elizbarrutia izena hartu zuen eta 1950eko urriaren 21ean gaur egungo izena. Apezpikuaren egoitza Tiruchirapallin dago. Egun apezpikua Savarimuthu Arokiaraj da.

## Ordinarioak 
### Madurai eta Koromandel kostako bikario apostolikoak 
* Louis-Charles-Auguste Hébert (1836)
* Clément Bonnand (1836-1850)
* Alexis Canoz (1846-1886)

### Maduraiko apezpikua 
* Alexis Canoz (1886-1887)

### Trichinopolyko apezpikuak 
* Alexis Canoz (1887-1888)
* Jean-Marie Barthe (1890-1913)
* Ange-Auguste Faisandier (1913-1934)
* Jean-Pierre Léonard (1936-1938)
* James Mendonça (1938-1950)

### Tiruchirapalliko apezpikuak 
* James Mendonça (1950-1970)
* Thomas Fernando (1970-1990)
* Gabriel Lawrence Sengol (1990-1997)
* Antony Devotta (2000-2018)
* Savarimuthu Arokiaraj (2021-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Clément Bonnand (1836)
* Étienne-Louis Charbonnaux (1841-1845)
* Jean-Félix-Onésime Luquet (1845-1850)
* Ange-Auguste Faisandier (1909-1913)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tuticoringo elizbarrutia

**Tuticoringo elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1923ko ekainaren 12an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Thoothukudin dago. Egun apezpikua Stephen Antony Pillai da.

## Ordinarioak 
* Francis Tiburtius Roche (1923-1953)
* Thomas Fernando (1953-1970)
* Ambrose Mathalaimuthu (1971-1979)
* Siluvaimathu Teresanathan Amalnather (1980-1999)
* Peter Fernando (1999-2003)
* Yvon Ambroise (2005-2019)
* Stephen Antony Pillai (2019-)

## Apezpiku lagunkideak 
* Thomas Fernando (1950-1953)
* Peter Fernando (1996-1999)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Antony Susainather Jainkoaren mirabea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amravatiko elizbarrutia

**Amravatiko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1955eko maiatzaren 8an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Amravatin dago. Egun apezpikua Malcolm Sequeira da.

## Ordinarioak 
* Joseph Albert Rosario (1955-1995)
* Edwin Colaço (1995-2006)
* Lourdunada Daniel (2007-2010)
* Elias Joseph Gonsalves (2012-2018)
* Malcolm Sequeira (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manik Varma

**Manik Varma** माणिक वर्मा (Pune, 1926ko maiatzaren 16a - Bombay, 1996ko azaroaren 10a) Indiako abeslaria izan zen**.** Bere abesti ezagunenetako bat *Amrutahuni Goad* izan zen. Erdi-musika klasikoan ere nabarmendu zen, beste musika gai batzuk interpretatuz: *Thumri*, *Marathi Natya Sangeet*, *Bhavgeet* eta *Bhakti Geet* (deboziozko musika). Abdul Karim Khanen alaba zen eta Abdul Karim Khanen (1872-1937) biloba, Kirana Gharanaren sortzailea.

## Ibilbidea 
1955eko apirilean bere abestiak Geet Ramayanaren parte izan ziren, astekari batean erakutsitako Ram izeneko musika gai ezagunen aurkezpena zena. Puneko All India Radio-k (AIR) antolatutako egitarauak urtebete iraun zuen eta Lata Mangeshkar, Yogini Joglekar, Usha Atre, Babanrao Navdikar eta Sudhir Phadke bezalako artistekin bat egin zuen.

Asha Khadilkar eta Shaila Datar artista ezagunen kopurua berak formatu zuen. Manik Marathi Sugam Sangeet-en (musika arina) kondaira bihurtu zen. Riyaz bezalako abeslari berri askok omenaldia egin zioten, hasierako fasean bere abestietako bat interpretatuz. Ahots bikaina eta bakarra zuen.

## Bizitza pertsonala 
Bere ezkonaurreko izena Manik Dadarkar zen (devanagari:माणिक दादरकर). Bere alabak: Rani Varma, Jaiprakash Aruna, Achrekar Bharati eta zineman eta telebistan debuta egin zuen Gupte Vandana aktorea.dira.

## Sariak 
Manikek Indiako Gobernuaren "Padma Shri" sari ospetsua jaso zuen 1974an. Ondoren, 1986an, "Akademi Sangeet Natak Natak" Indiako Musika, Dantza eta Arte Dramatikoaren Akademia Nazionalak emandako "Sangeet Natak Akademi" saria. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Manik Varma sings *Ughada Nayana Dev*
* List of Manik Varma songs
Aurangabadeko elizbarrutia

**Aurangabadeko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1977ko abenduaren 17an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Aurangabaden dago. Egun apezpikua Bernard Lancy Pinto da.

## Ordinarioak 
* Dominic Joseph Abreo (1977-1987)
* Ignatius D'Cunha (1989-1998)
* Sylvester Monteiro (1999-2005)
* Edwin Colaço (2006-2015)
* Ambrose Rebello (2015-2024)
* Bernard Lancy Pinto (2024-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Bernard Lancy Pinto (2023-2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Panipuri

**Panipuri** () edo **golgappa**, Indiako azpikontinentean ohikoa den kaleko janaria da.

Irin frijituzko esfera da, patataz, tipulaz, txitxirioz eta espeziaz beteta dagoena. Pipermin hautsa, chaat masala eta bestelako espeziak erabiltzen dira.

## Izenak 
Panipurik hainbat izen hartzen ditu eskualdearen arabera; *panipuri*, *golgappa*, *pani-patashi*, *fulki*, *pani-ke-batashe/padake*, *phuska*, *pakodi*, *gup-chup*, *phuchka*, *jalpoore*... 

## Historia 
Kurush Dalal eta Krivi Pathella antropologoek diotenaren arabera Uttar Pradesh estatuan du jatorria, Indiaren iparraldean. XX. mendean izandako migrazioek Indiako azpikontinente guztira hedatu zuten. Toki batzutan fruiten zukuak, datilak edo sev noodleak gehitzen zaizkio.

## Galeria 

Irudi:Dry pani puri.JPG|Panipuri bat.
Irudi:Dahi Gupchup (Water balls with curd).jpg|Panipuriak.
Irudi:Delhi Pani Puri.JPG|Kaleko panipuri postua.
Irudi:Home made Pani Puri.jpg|Panipuriak zuku berdearekin eta zuku marroiarekin, eta txitxirioak alboan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patnako artxidiozesia

**Patnako artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1892an ezarri zen Bettiahko prefetura apostoliko gisa, 1917an Patnako bikariotza apostoliko egin zen, 1919ko irailaren 10ean elizbarruti mailara igo zen eta 1999ko martxoaren 16an artxidiozesi mailara. Artzapezpikuaren egoitza Patnan dago. Egun artzapezpikua Sebastian Kallupura da.

## Ordinarioak 
### Bettiahko prefektu apostolikoak 
* Hilarion Valentin (1892-1910)
* Eugen Remigius Schwarz (1914-1917)

### Patnako bikario apostolikoa 
* Eugen Remigius Schwarz (1917-1918)

### Patnako apezpikuak 
* Louis Van Hoeck (1920-1928)
* Bernard James Sullivan (1929-1946)
* Augustine Francis Wildermuth (1947-1980)
* Benedict John Osta (1980-1999)

### Patnako artzapezpikuak 
* Benedict John Osta (1999-2007)
* William D'Souza (2007-2020)
* Sebastian Kallupura (2020-)

## Artzapezpiku lagunkidea 
* Sebastian Kallupura (2018-2020)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Digangana Suryavanshi

**Digangana Suryavanshi** (Hindi: दीगंगना सूर्यवंशी;  Mumbain, 1997ko urriaren 15a) Indiako aktore, abeslari eta idazlea da. Hindi telebistan lan egiten du batez ere. "Ek Veer Ki Ardaas...Veera" izeneko telesail ezagun batean "Veerakri Sampooran Singh" izenez ezagutzen den pertsonaia antzezteagatik da ezaguna. Idazle gisa, bere autoretza propioko nobela bat idatzi du, "Nixie the Mermaid and the Power of Love" izenekoa.

## Ibilbidea 
Suryavanshi azken aldiz hainbat telesailetan agertu zen, hala nola Shakuntala, Krisshna Arjun eta Kya Kya Haadsa Haqeeqat. "Ruk Jaana Nahin" izeneko telesailean ere agertu zen, Sanchiren arreba interpretatuz. Digangana "Zee TV Qubool Hai" izeneko ikuskizun batean lan egiteko kontratatu zuten, baina aurrerago showa bertan behera utzi zuen. Ondoren, aktore gisa "Ek Veer Ki Ardaas ... Veera" telesailean hasi zen lanean.

## Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nagpurreko artxidiozesia

**Nagpurreko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1887ko uztailaren 11n ezarri zen elizbarruti gisa eta 1953ko irailaren 19an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Nagpurren dago. Egun artzapezpikua Elias Joseph Gonsalves da.

## Ordinarioak 
### Nagpurreko apezpikuak 
* Alexis Riccaz (1887-1892)
* Charles-Félix Pelvat (1893-1900)
* Jean-Marie Crochet (1900-1903)
* Étienne-Marie Bonaventure (1904-1907)
* François-Étienne Coppel (1907-1933)
* Louis-François Gayet (1934-1950)
* Eugene Louis D'Souza (1951-1953)

### Nagpurreko artzapezpikuak 
* Eugene Louis D'Souza (1953-1963)
* Leonard Joseph Raymond (1964-1974)
* Leobard D’Souza (1975-1998)
* Abraham Viruthakulangara (1998-2018)
* Elias Joseph Gonsalves (2018-)

## Apezpiku laguntzailea 
* Sylvester Monteiro (1993-1999)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Marie Gertrude Gros Jainkoaren mirabea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vijayalakshmy Subramaniam

**Vijayalakshmy Subramaniam** Indiako abeslaria da. Hiru hamarkada baino gehiagotan musika klasikoaren ikasle eta interprete gisa, hamaika kontzertu eman ditu bere herrialdean, Indian eta atzerrian, hamabi urte zituela. 

Tailer eta erakustaldi ugari zuzendu ditu hitzaldietan,  musikaren hainbat alderdiri buruz. Nazioarteko konferentzietan ponentziak aurkeztu ditu herrialde askotan,  azken hamarkadan. 

2007ko ekainean, "Apoorva Kriti Manjari" izeneko liburua argitaratu zuen, "Trinity of Carnatic Music" delakoaren hogei konposizio modu bitxian biltzen dituen bilduma. Liburua ingelesez eta tamilez idatzi zuen S. Balachander musikologo bikainak. Vijayalakshmyk eman du audioa. 

Musikan doktoretza lortuta, Vijayalakshmyri "Fulbright Visiting" sari ospetsua eman zion Fellowshipek 2010ean. Programaren barruan, "Indiako musikaren sarrera" bezala ezagutzen den ikasgaia ematen da Duke Unibertsitatean (Ipar Carolina, Estatu Batuak), Fulbright fellow izeneko beka batekin (2010-11-08).

## Diskografia 
* *Apoorva Kriti Manjari*
* *Kritis of Annamayya - Charsur Digital Workstation*
* 
* *Kshetra Sringeri - Charsur Digital Workstation*
* *Muruga Muruga - Rajalakshmi Audio*
* *Madrasil Margazhi - Rajalakshmi Audio*
* *Sarvanandham - Rajalakshmi Audio*

## Sariak 
* Nada Bhushanam, Shanmukhananda Sangeetha Sabha, New Delhi, 2012ko martxoa
* MS Subbulakshmi saria, Narada Gana Sabhak emana, Chennai, 2010eko abendua
* "Pallaviren interpretazio onena" saria, Musika Akademia, Chennai, 2007ko urtarrila
* Kalavardhaniren 'Sahityapriya' saria, 2006ko ekainean

* 2005eko urtarrileko Chennai Musika Akademiaren 'Sarada Krishna Iyer saria, errendimendu bikainerako' *

* tulasivanam Parishat-eko 'Tulasivana Puraskaram', Kerala, 2004ko abendua.
* Esleitzeko modua »Sangeetha Shikamani 'Andhrako Gizarte eta Kultur Elkartea, Chennai, 2000
* Purandara Dasar Aradhana Mahotsava Sabharen 'Gaana Seva Rathnam' saria, Chennai, 1997
* "Kantari Onenaren" saria Musika Akademiako senior sub kategoriarentzat, 1996an eta 1999an
* Junior Ganberako Gazte Bikain Saria, Kilpauk Ganbera, Chennai, 1996

## Kanpo estekak 
* ''Vijayalakshmy Subramaniam's Web gunea''
Bhagalpurreko elizbarrutia

**Bhagalpurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1956ko abuztuaren 3an ezarri zen prefetura apostoliko gisa eta 1965eko urtarrilaren 11n elizbarruti mailara igo zen. Apezpikuaren egoitza Bhagalpurren dago. Egun apezpikua Kurian Valiakandathil da.

## Ordinarioak 
### Bhagalpurreko prefektu apostolikoa 
* Urban Eugen McGarry (1956-1965)

### Bhagalpurreko apezpikuak 
* Urban Eugen McGarry (1965-1987)
* George Victor Saupin (1987-1993)
* Thomas Kozhimala (1996-2005)
* Kurian Valiakandathil (2007-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buxarreko elizbarrutia

**Buxarreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 2005eko abenduaren 12an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Buxarren dago. Egun apezpikua James Shekhar da.

## Ordinarioak 
* William D'Souza (2005-2007)
* Sebastian Kallupura (2009-2018)
* James Shekhar (2023-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pooja Vaidyanath

**Pooja Vaidyanath** (Hyderabad, 1988ko otsailaren 15a) indiar abeslari eta biolinista da. Airtel Super Singer-ek (3. denboraldia) antolatzen duen ekitaldiko finalistetako bat da,. Musika gai bat interpretatzeko kontratatu zuten, eta James Vasanthan musika zuzendaria aukeratu zuen.

## Hezkuntza 
Poojak Villa Mariako Unibertsitateko MBAn osatu zituen ikasketak, emakumeentzako bakarrik den erakunde batean (2008-2010).

### Lorpenak 
* Bigarren postua lortu zuen Zee "SA RE GA MA PA" lehiaketan, Gazteen Ahotsa izenarekin ere ezagutzen dena, Zee TV-k (2008) aurrera eramandako lehia ekitaldi ezaguna.
* TV Maa-k (2006) eta Padmasri Balasubramaniam-ek antolatutako Padalani UNDI musika-lehiaketan lehenengo postua lortu zuen.
* Padmasri Balasubramaniam-ek antolatutako "Vaanampadi" herri-musikako show-ean lehengo postua ziurtatu zuen, eta TV Kalaignar-en (2010) emititu zen.

### Jarduerak 
* Pooja hainbat ikuskizun ospetsutan aurkeztu da, besteak beste, SP Balasubramaniam doktorearekin, Koti Sr. Sureshekin eta Madhavapeddirekin.
* Kontzertu batzuk ere egin ditu, Mr.Parthasarathy eta Gunjawala Kunalek zuzendutako musika herrikoiaren albumak promozionatuz.
* Playback edo erreprodukziorako abesteko aukera ere izan zuen, baita Kalyan Malik, K.M. eta beste hainbat musikari ospetsuren Musika Zuzendarien pista eta regrabazioa ere. Radha Krishnan, Selva Ganesh, Thaman eta Hema Chandra.

### Zineman 
* G. V. Prakash da musikari zuzendaria
* లా film డెల్ దర్శకుడు: భాnjbjc
* Duetoa Santhosh Hariharanekin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pooja Vaidyanath, webgunea
Purneako elizbarrutia

**Purneako elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1998ko ekainaren 27an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Purnian dago. Egun apezpikua Francis Tirkey da.

## Ordinarioak 
* Vincent Barwa (1998-2004)
* Angelus Kujur (2007-2021)
* Francis Tirkey (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luisa Hesse-Darmstadtekoa

eskuinera|thumb|322x322px|Luisaren beste erretratu bat, Johann Heinrich Schröderrek egina (c. 1790).
**Luisa Hesse-Darmstadtekoa** (alemanez, Luise von Hesse-Darmstadt; Darmstadt, 1761eko otsailaren 15a – Bensheim, 1829ko urriaren 24a) Hesse eta Rhingo lehen dukesa handia izan zen, Luis I.a Hesseko eta Rhingo duke handiarekin dukearekin ezkontzean.

## Bizitza 
Luisa Hesse-Darmstadt-ekoaren gurasoak Jorge Gilermo Hesse-Darmstadt-eko printzea (1722-1782) eta Maria Luisa Albertina Leiningen-Falkenburg-Dagsburg-ekoa (1729-1818),  Karlos Reinardo Leiningen-Dagsburg-eko kondearen alaba.

Printzesa Austriako Maria Antonietaren jarraigoan egon zen 1770. urtean, Frantziara ezkontzera joan zenean. Luisak eskutitzak trukatu zituen Frantziako erreginarekin 1792. urtera arte.

### Ezkontza 
Luisa 1777ko otsailaren 19an ezkondu zen, Darmstadt-en, bere lehengusuarekin, sasoi hartan Luis Hesse-Darmstadteko printze oinordekoarekin (1753-1830). Senarrak Hesse-Darmstadt dukerri handia gobernatu zuen 1790. urtetik aurrera Luis X.a landgrave izenez, eta 1806. urtetik aurrera Luis I.a, Hesseko eta Rhingo duke handia.

Luisak Fürstenlager Parke Estatalean eman zituen udako hilabeteak 1783. urtetik, eta bertan hil zen 1829. urtean. Han beti eman zien karitatea Auerbacheko biztanleei. Nazioak adeitsutzat eta ohoratutzat hartu zuen dukesa handia. Johann Wolfgang von Goethek bere gortean hartu zuen ostatu, eta Friedrich Schiller-ek bere *Don Carlos* lana irakurri zuen bere egongelan. Zera esaten da Napoleon Bonapartek koroa bat agindu ziola Luisa ederrari, bere sasoiko emakumerik argienetakotzat jotzen zuenari.

### Ondorengoak 
Luisa eta Luis I.a Hesse-Darmstadtekoak zortzi seme-alaba izan zituzten:

# Luis, geroago Luis II.a Hesse-Darmstadt-eko duke handia (1777-1848ko ekainaren 16a), Guillermina Badengoarekin ezkondua, seme-alabekin.
# Luisa Hesse-Darmstadt-ekoa (1789ko urtarrilaren 16a - 1811ko apirilaren 18a), Luis Anhalt-Köthengo printzearekin ezkondua, seme-alabekin.
# Jorge Hessekoa (1780-1856ko apirilaren 17ko abuztuaren 31), Karoline Török Szendrokoarekin (1786-1862) morganatikoki ezkondua, Menden-go baronesa 1804. urtean, Nidda-ko kondesa 1808. urtean eta Nidda-ko printzesa 1821. urteean. 1827. urtean dibortziatuak, seme-alabekin.
# Frederiko Hessekoa (1788-1867ko martxoaren 16a).
# Bi alaba jaio ziren hilda (1789).
# Emilio Hesse-Damardtekoa (1790-1856ko apirilaren 30a).
# Gustavo Hesse-Danardtekoak (1791-1806ko urtarrilaren 30a).

## Aintzatespenak 
* Luisenstraßek eta Luisenplatzek, Darmstadt-en, Luisa izena daramate.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Philip Alexander Ferdinand Walther: *Darmstadt, what was like and what it has become*, 240. or
* Carl Friedrich Günther: *Anecdotes, character descriptions and memoirs from the Hessian area*., 172. or

## Kanpo estekak
Bettiahko elizbarrutia

**Bettiahko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1998ko ekainaren 27an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Bettiahn dago. Egun apezpikua Peter Sebastian Goveas da.

## Ordinarioak 
* Victor Henry Thakur (1998-2013)
* Peter Sebastian Goveas (2017-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Augusta Guillermina Hesse-Darmstadtekoa

**Augusta Guillermina Hesse-Darmstadtekoa** (alemanez *Auguste Wilhelmine von Hessen-Darmstadt*; Darmstadt, 1765eko apirilaren 14a - Rohrbach, 1796ko martxoaren 30a) alemaniar printzesa izan zen, Maximiliano I.a Josef Bavariakoaren, Palatinatu kondearen eta gero Züzüzükeneko Dukearen eta Bavariako erregearen ezkontidea.

## Bizitza 
Augusta Guillermina Alemaniako Darmstadt hirian jaio zen (gero Hesse estatu federatuan) 1765. urtean. Gurasoak Jorge Guillermo Hesse-Darmstadteko printzea (1722-1782) eta Luisa Albertina Leiningen-Falkenburg-Dagsburgeko kondesa (1729-1818) izan ziren.

### Ezkondu 
Augusta Guillermina 1785eko irailaren 30ean ezkondu zen Darmstadt-en Maximiliano I.a Josef Bavariako kondearekin. Bikotea batez ere Estrasburgon eta Mannheim-en bizi izan zen, eta bost seme-alaba izan zituzten:

### Ondorengoak 
* Luis I.a Bavariakoa (1786-1868), aitaren oinordekoa Bavariako tronuan.
* Augusta Bavariakoa (1788-1851), Eugène de Beauharnais printzearekin ezkondua, Leuchtenbergeko dukea.
* Amalia Bavariakoa (1790-1794).
* Carolina Augusta Bavariakoa (1792-1873), Gilen I.a Würtembergeko erregearen emaztea eta Frantzisko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren ondoren.
* Karlos (1795-1875).

Maximiliano eta Augusta Guillermina Frantziako Estrasburgo hirian bizi izan ziren ezkontzaren zati handi batean, Parisera askotan joaten baziren ere. Bertan, Augusta Guillerminak bere laugarren lehengusina, Maria Antonieta erregina, ezagutu zuen.

1789. urtean Maximilianoren erregimentua matxinatu egin zen, eta bikoteak Augusta Guillerminaren gurasoen gortean babestu behar izan zuen Darmstadten. Mannheim-en bizi izan ziren zenbait urtez, 1794ko abenduan Frantziako armadak eraso egin zion hirian; Augusta Guillerminak beste herri batean babestu behar izan zuen bere burua.

### Heriotza 
1795. urteko apirilean Maximilianok anaia Zweibrückeneko duke bezala ordezkatu zuen, nahiz eta une hartan dukerria frantziar tropek guztiz okupaturik egon. Handik gutxira, Augusta Guillermina biriketako gaixotasun baten ondorioz hil zen; hogeita hamar urte baino ez zituen. Darmstadteko *Schlosskirchen* lurperatu zuten.

Alargundu ostean, senarra berriro ezkondu zen, ordukoan Karolina Badengo printzesarekin, zeinak beste zazpi seme-alaba izan zituen. Augusta Guillermina ez zen erregina izan, senarra Bavariako errege  1806an bihurtu baitzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Muzaffarpurreko elizbarrutia

**Muzaffarpurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1980ko martxoaren 6an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Muzaffarpurren dago. Egun apezpikua Cajetan Francis Osta da.

## Ordinarioak 
* John Baptist Thakur (1980-2014)
* Cajetan Francis Osta (2014-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sheroes Hangout

**Sheroes Hangout** (Emakume heroien garitoa) Indiako kafetegi eta komunitate bat da, azido-erasoetatik bizirik atera direnek zuzentzen dutena. Eraso horiei buruzko kontzientziazioa areagotzea eta bizirik jarraitzen dutenak ahalduntzea du helburu. Gaur egun, Agran dago bat, eta Lucknowen bestea.

Agrako kafetegia mural koloretsuekin apainduta dago eta bezeroek liburuak dituzte apaletan. Era berean, bertan eztabaidak, hitzaldiak eta kontzertuak antolatzen dira eta horiei buruzko dokumental bat ikus daiteke. 2019tik, bederatzi emakumek egiten dute lan kafetegi horretan, eta, batez beste, 80 bezero artatzen dira egunean, horietako asko atzerritarrak.

## Historia 
Kafetegiko langile askok lotsa sentitzen zuten, traumatizatuta zeuden eta bizitza bakartia zeramaten Sheroesen lanean hasi aurretik. Gutxi gorabehera, emakume horien erdiei senitartekoek eraso zieten, eta ia guztiei ezagutzen zituzten pertsonek. Hainbat kasutan, erasoak erasotzaileen ezkontza-proposamenak edo asmo sexualak baztertu ondoren gertatu ziren.

Gertaeren ondoren, haietako batzuk oso gutxitan irteten ziren beren etxeetatik, neurri batean sentitzen zuten lotsagatik, lotsa hori beren itxura fisikoarekin lotuta baitzegoen. Beste batzuei ere hainbat operazio egin behar izan zizkieten, eta oso zaila egiten zitzaien lana aurkitzea. Gainera, batzuetan familiak edo komunitateak presionatu zituzten gertatutakoaz hitz egin ez zezaten. Horren guztiaren ondorioz, Sheroes Hangout sortzeko ideia sortu zen, bizirik iraun zutenak onartuak izan zitezen eta komunitatearen zentzua eta diru-iturri bat izan zezaten lortzeko. Izan ere, horietako batzuk dira orain familia-ekonomiari ekarpen handiena egiten diotenak.

Lehen kafetegia Agran dago, eta 2014an inauguratu zuen Alok Dixitek, New Delhin kokatutako *Stop Acid Attacks* irabazi-asmorik gabeko erakundearen sortzaileak. Aurretik, online kanpaina bat abiarazi zen, eta horren bidez, bizirik atera ziren azido-erasoetatik zenbait pertsona bildu ziren. Gehienek 16 eta 28 urte bitartean zituztenez, euren familien menpe zeuden. Hala ere, denek nahi zuten autosufizienteak izan, eta horregatik sortu zen Sheroes, crowdfunding  proiektu gisa jaio zena baina 2020tik aurrera kafetegiak menu itxia aurkezten du, prezio finkoekin., eta beste proiektu batzuk Sheroes Hangout-en inspiratu dira orduz geroztik, *Orange Cafe*ren kasuan bezala, Varanasin azidoarekin egindako erasoetatik bizirik atera zirenek zuzentzen duten kafetegia.  

## Azido-erasoak 
Indian, beste lekuetan bezala, biktima gehienak emakumeak dira (kasuen% 72, gutxienez), eta komunikabideek dokumentatutako kasu gehienek arrazoi nagusitzat jotzen dute ezkongaien proposamenei uko egitea (% 34) eta lurreko edo negozioetako gatazkak (% 20), desleialtasun-susmoez eta erasotzaileari desobeditzeagatiko zigorrez gain. kalkulatzen du kasu errealak 100-1000 izan behar direla urtean. Erasoak egiteko erabiltzen diren azidoak oso merkeak eta lortzeko errazak dira, sukaldeak eta bainuak esterilizatzeko erabiltzen baitira.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karolina Törok Szendrökoa

**Karoline Törok Szendrökoa** (1786 – Erroma, 1862) Niddako printzesa, Jorge Hesseko printzearen emazte morganatikoa izateagatik zen ezaguna.

## Bizitza 
Gurasoak Andreas IV.a Török Szendrökoa eta Karoline Lanser zu Moos izan ziren. Ahizpa bat izan zuen, Therese (-1858).

### Ezkontza 
1803. urte inguruan Vienan bizi zen eta bertan Jorge de Hesse-Darmstadt printze gaztea ezagutu zuen, 1797. urtetik armada inperialean ofiziala zena. 1804. urteko urtarrilean ezkondu ziren eta printzea luteranismotik katolizismora pasatu zen. Loturaren ostean, printzeak armada inperiala utzi zuen eta bikotea Hesse-Darmstadt-eko landgraviatora itzuli zen, Lampertheim-eko Neuesschloss-en kokatuz. Urte berean, aitaginarrebak, Luis X.a Hesse-Darmstadtek, Mendengo baronesa titulua eman zion (*baronin von Menden*).

### Ondorengoak 
1804. urtearen bukaeran bere alaba bakarra jaio zen, Luisa Niddakoa (1804-1833), 1829. urtean Lucas Borbon Santa Maria Mendiko markes toscanarrarekin ezkondua (1808-1885).

Senarra Hesseko armadarekin elkartu zen 1807. urtean, eta ordutik Napoleondar Gerretan hartu zuen parte. Hurrengo urteko maiatzaren 1ean, Niddako kondesa titulua jaso zuen, ospe handiko predikatuarekin.

Aitaginarrebarengandik Niddako printzesa (*fürstin*) titulua jaso zuen 1821. urteko ekainaren 14an, oso alteza serioko predikatuarekin. Nidda titulua Hesseren etxean integratutako antzinako konderri subirano bati zegokion.

### Dibortzioa 
1827. urtean senarragandik dibortziatu zen eta honek Antoinette von Ebersberg-ekin beste harreman bat hasi zuen.
[thumb|170x170px|[Erroma|Erromako ikuspegia Villa Mellinitik, Karoline hil zen lekutik.]]
1848 inguruan Erromako Mario Mendiko Villa Mellinin bizi zen. Leku horretan, tropa frantsesek Erromako setioan etsaiarekin kolaboratzea leporatu zioten. Hain zuzen ere, herriko gela batetik argi-seinaleak egitea leporatu zioten. Jakina da Mellini hiribildutik gertu dagoen izen bereko komentuaren buru zen Arrosarioko Ama Birjinaren irudiari hainbat dohaintza egin zizkiola.

### Heriotza 
Karoline 1862. urtean hil zen, eta Erromako Hilerri Teutonikoan lurperatu zuten.

## Aginduak 
* Gurutze Izartsuaren ordenako bigarren mailako dama. (Austriar Inperioa1818)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nyegyi Kansang

**Nyegyi Kangtsang** (Puroik herriak ***Katoie Gyang*** eta Nyishi herriak ***Kra-Daadi*** bezala ere ezagutzen duena)  Ekialdeko Himalaiako mendia da, Indiako Arunachal Pradesh estatuko East Kameng barrutian kokatua, Tibetekiko mugan.  

## Kokapena 
Tontorra *Katoie Gyang* deitzen diote Puroik herriak eta *Kra-Daadi* edo *Wapra Kra-Daadi* Nyishi tribuek Arunachal Pradesheko East Kameng barrutian.  7.047 m-ko garaiera du. 

Katoie Gyang Arunachal Pradesh-eko mendirik altuenetako bat da. Kameng edo *Kaming* (Nyishi herriak deitzen dion bezala) edo *Katoie Kwa Pi* Puroik herriak deitzen dion bezala, Arunachal Pradesh-eko ibairik garrantzitsuenetako bat da. Kameng edo *Katoie Kwa Pi* hainbat glaziarrek elikatzen dute, hala nola *Katoie Gyang*-en ekialdeko magalean dagoen *Katoie Gyang glaziarra*. Mendiaren iparraldeko magala Subansiri-k drainatzen du. Kangto mendiguneko hiru gailur nagusietako bat da. 

## Eskaladen historia 
1995eko urriaren 23an, Yadav diputatuak zuzendutako bost kideko Indiako espedizio batek Nyegi Kantsang mendia ipar-ekialdeko gandorretik lehen aldiz igotzea lortu zuela aldarrikatu zuen.  Hala ere, geroago jakin zen taldeak gailur nagusitik 600 metrora zegoen puntu batera iritsi zela, eta gailurra oraindik igo gabe dagoela. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Klemente III.a (antipapa)

**Giberto** edo **Wiberto Ravennakoa** (Ravenna, c. 1029 – Civita Castellana, 1100eko irailaren 8a) italiar elizgizona eta apezpikua izan zen. 1080an aita santu aukeratu zuten Gregorio VII.aren aurka eta **Klemente III.a** izena aukeratu zuen.

Correggio familia nobleko kidea izan zen Giberto. 1058an Nikolas II.a aita santuaren aukeraketan parte hartu zuen eta 1058tik 1063ra Italiako kantzilertza inperialeko kide izan zen. 1061ean Honorio II.a antipaparen alde egin zuen. 1072an Henrike IV.a enperadoreak Ravennako artzapezpiku izendatu zuen.

Gibertok alde inperiala babestu zuen Inbestiduren auzian. Gregorio VII.a aita santuak Henrike IV.a enperadorea eskumikatu zuenean, Inperioaren aldekoek Gregorio kendu eta Giberto aita santu izendatu zuten Brixengo sinodoan, 1080an.

Giberto Erromako aita santu sagaratu zuten 1084ko martxoan, Klemente III.a izenarekin. Laguntza garrantzitsua izan zuen Erroman eta beste leku batzuetan, eta bere gobernua lau aita santu antiinperialenarekin bat etorri zen (Gregorio VII.a, Viktor III.a, Urbano II.a eta Paskoal II.a).

1100ean hil zen eta Paskoal II.a aita santuak lurpetik atera eta haren gorpuzkiak Tiberrera botatzea agindu zuen.

Eliza Katolikoak antipapatzat hartzen du.
Frederika Prusiakoa

thumb|238x238px|Federica Guillermina, c. 1810.
**Frederika** **Prusiakoa** (alemanez, *Friederike von Preußen*; Berlin, 1796ko irailaren 30a - Dessau, 1850eko urtarrilaren 1a) Prusiako printzesa eta dukesa ezkontidea izan zen, Anhalt-Dessauko Leopoldo IV.a dukearekin ezkontzean. 

## Bizitza 
### Familia 
Frederikaren gurasoak Luis Karlos Prusiako printzea eta Frederika Mecklemburgo-Strelitzekoa izan ziren. Hohenzollern etxeko kide bat zen. Azken haurra izan zen eta bakarra. Aita, Frederiko Gilen II.a Prusiako erregearen seme gazteenetako bat izan zen. Amaren ondorengo ezkontzak zirela eta, Frederikak neba-ahizpaorde asko izan zituen, Jorge V.a Hannoverko erregea barne. Familian Filzis edo *Filsis* deitzen zioten.

### Ezkontza 
1818. urteko apirilaren 18an, Leopoldo IV.a Anhalt-Dessauko dukearekin ezkondu zen Berlinen. 1816. urteko maiatzaren 17tik zeuden konprometituta, lotura Prusiako gorteak hitzartua baitzuen. Lotura dinastiko hau Leopoldoren prusiarraren aldeko politiken adierazpena zen.

### Ondorengoak 
Bikoteak sei seme-alaba izan zituen:

### Heriotza 
Frederika 1850eko urtarrilaren 1ean hil zen Dessau-n. Leopoldo 21 urte beranduago hil zen, 1871. urteko maiatzaren 22an.

## Aginduak 
* Luisaren Ordenako Dama. (Prusiako Erresuma)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pondicherry eta Cuddaloreko artxidiozesia

**Pondicherry eta Cuddaloreko artxidiozesia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1776an ezarri zen Pondicherryko *sui iuris* misio gisa, 1836an bikariotza apostoliko mailara igo zen, 1886ko irailaren 1ean artxidiozesi egin zen eta 1953ko abuztuaren 7an gaur egungo izena hartu zuen. Artzapezpikuaren egoitza Puducherryn dago. Egun artzapezpikua Francis Kalist da.

## Ordinarioak 
### Pondicherryko *sui iuris* misioko nagusiak 
* Pierre Brigot (1776-1791)
* Nicolas Champenois (1791-1810)
* Louis-Charles-Auguste Hébert (1811-1836)

### Pondicherryko bikario apostolikoak 
* Clément Bonnand (18501-1861)
* Joseph-Isidore Godelle (1861-1867)
* François-Jean-Marie Laouënan (1868-1886)

### Pondicherryko artzapezpikuak 
* François-Jean-Marie Laouënan (1886-1892)
* Joseph-Adolphe Gandy (1892-1909)
* Élie-Jean-Joseph Morel (1909-1929)
* Auguste-Siméon Colas (1930-1953)

### Pondicherry eta Cuddaloreko artzapezpikuak 
* Auguste-Siméon Colas (1953-1955)
* Ambrose Rayappan (1955-1973)
* Venmani S. Selvanather (1973-1992)
* Savarinathan Michael Augustine (1992-2004)
* Antony Anandarayar (2004-2021)
* Francis Kalist (2022-)

## Artzapezpiku lagunkideak 
* Pierre Magny (1784)
* Nicolas Champenois (1785-1791)
* Louis-Charles-Auguste Hébert (1806-1811)
* Clément Bonnand (1831-1836)
* Joseph-Isidore Godelle (1857-1861)
* Joseph-Adolphe Gandy (1883-1892)
* Ambrose Rayappan (1953-1955)

## Apezpiku laguntzaileak 
* Joseph Mark Gopu (1948-1953)
* Ambrose Rayappan (1953)

## Santuak eta kanonizaziorako hautagaiak 
* Louis Savinien Dupuis Jainkoaren mirabea

## Iruditegia 

Fitxategi:Puducherry Immaculate Conception Cathedral 2.jpg|Puducherryko Sortzez Garbiaren katedrala.
Fitxategi:Tombs of Bishops - Cathedral Cemetery, Puducherry.jpg|Pondicherryko apezpikuen hilobiak.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dharmapuriko elizbarrutia

**Dharmapuriko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1997ko urtarrilaren 24an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Dharmapurin dago. Egun apezpikua Lawrence Pius Dorairaj da.

## Ordinarioak 
* Joseph Anthony Irudayaraj (1997-2012)
* Lawrence Pius Dorairaj (2012-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kumbakonamgo elizbarrutia

**Kumbakonamgo elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1899ko irailaren 1ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Kumbakonamen dago. Egun apezpikua Jeevanandam Amalanathan da.

## Ordinarioak 
* Hugues-Madelain Bottero (1899-1913)
* Auguste-Marie-Augustin Chapuis (1913-1928)
* Peter Francis Rayappa (1931-1954)
* Daniel Paul Arulswamy (1955-1988)
* Peter Remigius (1989-2007)
* Francis Antonysamy (2008-2024)
* Jeevanandam Amalanathan (2024-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Auguste-Marie-Augustin Chapuis (1911-1913)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Salemgo elizbarrutia

**Salemgo elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1930eko maiatzaren 26an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Salemen dago. Egun apezpikua Arulselvam Rayappan da.

## Ordinarioak 
* Henri-Aimé-Anatole Prunier (1930-1947)
* Venmani S. Selvanather (1949-1973)
* Michael Bosco Duraisamy (1974-1999)
* Singaroyan Sebastianappan (2000-2020)
* Arulselvam Rayappan (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tanjoreko elizbarrutia

**Tanjoreko elizbarrutia** (, , ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1952ko azaroaren 13an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Thanjavurren dago. Egun apezpikua Sagayaraj Thamburaj da.

## Ordinarioak 
* Rajarethinam Arokiasamy Sundaram (1953-1986)
* Packiam Arokiaswamy (1986-1997)
* Devadass Ambrose Mariadoss (1997-2023)
* Sagayaraj Thamburaj (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Torcal de Antequera

**Torcal de Antequera**, Espainiako Antequera udalerrian dagoen eremu natural bat da, Andaluzia erkidegoko Málagako probintzian.

Hainbat higadura faktoreek kareharrian higatutako formengatik ezaguna da, paisaia karstiko adibide gisa nabarmenduz.

1929an Andaluziako Babestutako Paisaia Naturala izendatua izan zen. 2014an Kontserbazio bereziko eremu izendatua izan zen.
Mick Lane

**Michael Francis Lane** (Cork, 1926ko urriaren 3a – *ibidem*, 2025eko azaroaren 9) irlandar hamabosteko errugbilaria izan zen, hegaleko postuan aritzen zena.

University College Cork RFC eta Munster Rugbyrekin jokatu zuen. Irlandako errugbi selekzioarekin hamazazpi partida jokatu zituen, 1947ko Bost Nazioen Txapelketa debuta egindakoan. 1949ko Bost Nazioen Txapelketan Irlandarekin Koroa hirukoitza irabazi zuen, eta bere azken partida 1953an izan zen. *British and Irish Lions*ek 1950ean Australiara eta Zeelanda Berrira egin zuten biran ere parte hartu zuen.

## Erreferentziak
Raipurreko artxidiozesia

**Raipurreko artxidiozesia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar artxidiozesia da. 1964ko urtarrilaren 16an ezarri zen prefetura apostoliko gisa, 1973ko uztailaren 5en elizbarruti mailara igo zen eta 2004ko otsailaren 27an artxidiozesi mailara. Artzapezpikuaren egoitza Raipurren dago. Egun artzapezpikua Victor Henry Thakur da.

## Ordinarioak 
### Raipurreko prefektu apostolikoa 
* John A. Weidner (1964-1973)

### Raipurreko apezpikuak 
* Philip Ekka (1984-1991)
* Joseph Augustine Charanakunnel (1992-2004)

### Raipurreko artzapezpikuak 
* Joseph Augustine Charanakunnel (2004-2013)
* Victor Henry Thakur (2013-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ambikapurreko elizbarrutia

**Ambikapurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1977ko azaroaren 10ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Ambikapurren dago. Egun apezpikua Antonis Bara da.

## Ordinarioak 
* Philip Ekka (1977-1984)
* Paschal Topno (1985-1994)
* Patras Minj (1996-2021)
* Antonis Bara (2021-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kheer

**Kheer**, **khir** ( ahoskatua), **payesh**, **fenni** edo **payasam** budina da, funtsean Asia hegoaldeko arroz-esnearen berdina. Arroza edo garia irakiten prestatzen dute, esnearekin eta azukrearekin konbinatuta, eta kardamomoarekin, mahaspasekin, azafraiarekin, anakardoekin, pistatxoekin edo almendrekin aromatizatua. Normalean afaltzeko zerbitzatzen dute, edo postre gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jashpurreko elizbarrutia

**Jashpurreko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 2006ko martxoaren 23an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Kunkurin dago. Egun apezpikua Emmanuel Kerketta da.

## Ordinarioak 
* Victor Kindo (2006-2008)
* Emmanuel Kerketta (2009-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kardamomo beltz

**Kardamomo beltza** (*Amomum subulatum*) Zingiberaceae familiako landarea da, izen bereko espezia ematen duena.

## Ezaugarriak 
Lekak espezia gisa erabiltzen dituzte, kardamomo berdearen leken antzera, baina beste zapore batekin. Kardamoma berdea ez bezala, espezia hau oso gutxitan erabiltzen dute plater gozoetan. Bere usain ketsua eta lurrina ohiko metodoetatik dator, sugar irekietan lehortzen baitute.

## Espezieak 
Gutxienez bi espezie ezberdini diegu kardamomo beltza: *Amomum subulatum* (Nepalgo kardamomo ere deitua) eta *Lanxangia tsaoko* (lehen *Amomum tsao-ko* zena). *A. subulatum*-en lekak, batez ere Indiako eta Pakistango eskualde batzuetako sukaldaritzetan erabiltzen dituztenak, bietan txikienak dira, eta *L. tsaoko* (; ) leka handiak, berriz, Vietnamgo eta Txinako sukaldaritzan erabiltzen dituzte, batez ere Sichuan probintziakoan.

## Ekoizpena 
Kardamomo beltzaren ekoizlerik handiena Nepal da, India eta Bhutanen bigarrena eta hirugarrena izanda.

## Medikuntza tradizionala 
Txinatar medikuntza tradizionalean, kardamomo beltza urdaileko nahasmenduetarako eta malariarako erabiltzen dute. Nepalgo eta Indiako medikuntza tradizionalean, *Amomum subulatum*en errizomen erreketa ikteriziarako erabiltzen diztuzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa María La Antiguako eliza (Valladolid)

**Santa María La Antiguako eliza**, Espainiako Valladolid hirian dagoen eliza bat da, Gaztela eta Leon erkidegoko Valladolideko probintzian.

Gutxienez XII. mendekoa da eta atari erromanikoa mantentzen du. Gainontzeko eraikina gotiko eta neogotiko estilokoa da, XIV. mendean berreraikia izan eta datozen mendeetan XX. menderarte atalak gehitu baizitzaizkion.
Raigarheko elizbarrutia

**Raigarheko elizbarrutia** (, ) Erromatar Eliza Katolikoaren indiar elizbarrutia da. 1951ko abenduaren 13an ezarri zen Raigarh-Ambikapurreko elizbarruti gisa eta 1977ko azaroaren 10ean gaur egungo izena hartu zuen. Apezpikuaren egoitza Raigarhen dago. Egun apezpikua Paul Toppo da.

## Ordinarioak 
### Raigarh-Ambikapurreko apezpikuak 
* Oscar Sevrin (1951-1957)
* Stanislaus Tigga (1957-1970)
* Francis Ekka (1971-1977)

### Raigarheko apezpikuak 
* Francis Ekka (1977-1984)
* Victor Kindo (1985-2006)
* Paul Toppo (2006-)

## Apezpiku lagunkidea 
* Stanislaus Tigga (1955-1957)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luisa Niddakoa

**Luisa Niddakoa** (Heiligkreuzsteinach, 1804ko azaroaren 11 – Florentzia, 1833ko urtarrilaren 30a), germaniar-italiar noblea izan zen, Jorge Hesseko printzearen alaba morganatikoa.

## Bizitza 
Gurasoak Jorge Hesse eta emazte morganatiko Karoline Török Szendrokoa, Medemgo baronesa izan ziren. Aitaren aldetik Luis X.a Hesse-Darmstadtekoaren biloba zen, Hesse-Darmstadteko landgravea. Ama hungariar nobleziakoa zen eta aitaginarreba Luis X.ak Medem-eko baronesa izendatu zuen ezkondu zen urte berean (1804). 1804ko maiatzaren 1ean, Luisak eta bere amak Niddako kondesa titulua jaso zuten, ospe handiko predikatuarekin.

Hamazazpi urte geroago, bere aitona Luisek bere ama eta Luisa Niddako printzesen mailara (printzzessin) jaso zituen 1821eko ekainaren 14an.
[thumb|251x251px|[Milan|Milanen ikuspegia, non Luisa eta bere ama 1827-1828an bizi izan ziren (1820ko grabatua).]]
Gurasoak 1827. urtean banandu ziren. Gero, aitak beste harreman bat izan zuen Antoinette von Ebersbergekin. Urte hartan eta hurrengoan, Luisa amarekin bizi izan zen Milanen, sasoiko goi-gizartearen bizitzan parte hartuz.

### Ezkontza 
1829. urtean, Lucas Bourbon del Monte Santa María (1808-1885) markes toskanarrarekin ezkondu zen. 

### Ondorengoak 
Bikoteak  bi seme-alaba izan zituen:

* Carlo (1831-)
* Natalia (1831-1833)

### Heriotza 
Luisa Florentzian hil zen 1833. urtean. Hil ostean, bere alarguna Anna Maria Baciocchi printzesarekin ezkondu zen bigarren aldiz, ondorengoekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak