open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Levante (2023ko filma)

***Levante*** 2023ko Lillah Halla brasildar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Sofiak, 17 urteko boleibol jokalaria, haurdun dagoela jakingo du, bere etorkizuna erabaki dezakeen txapelketa baten bezperan. Haurdunaldi hori nahi ez duenez, legez kanpoko abortu bat egin nahiko du, baina horretarako gaztearen abortua galaraztea erabaki duen talde fundamentalista baten aurka egin beharko du.

## Antzezleak 
* Ayomi Domenica
* Loro Bardot
* Grace Passo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fremont Street Experience

thumb|250px|SlotZilla Zip Line

**Fremont Street Experience** (Fremont kaleko esperientzia) Nevadako Las Vegas (AEBetan) erdiguneko oinezkoentzako kalea eta erakarpen turistiko handia da. Fremont Esperientziak Fremont Street Kalearen mendebaldeko bost etxadi hartzen ditu, "Glitter Gulch" izenez ezagutzen den eremua eta alboko kalearen zati batzuk barne. Atrakzioa kanoi-ganga modukoa da, 90 oin garai, eta lau ukuilu edo 1,500 oin inguruko eremua estaltzen du.

Hemen egiten diren kontzertuak, normalean, dohainik izaten dira, eta bi agertokitan egiten dira. Lekua Las Vegaseko erdigunerako erakarpen turistiko handia bihurtu da, eta Fremont kaleko Neon Museo ospetsuaren eta Urte Berriko urteroko jaiaren lekua ere bada, su artifizialekin lehiatzen dena, su artifizial digitalak erakutziz.

## Historia 
Fremont kalea hiriko lehen hotelen lekua da, baita lehen telefonoa ere (1907), lehen kale zolatua (1925), jokoen lehen lizentzia, Northern Club hotela eta kasinoa 1915ean, lehen semaforoa eta lehen igogailua (Apalache Hotelean 1932an). Lehen eraikina (Fremont Hotela 1956an). Horseshoe izan zen alfonbrak instalatu zituen lehen kasinoa, eta Golden Nugget izan zen kasino baterako diseinatu zen lehen egitura. 

Urte askoan, Fremont kalearen mendebaldeko aldea izan zen zinemagileek argazkirik gehien atera zuten aldea, Las Vegaseko argiak erakutsi nahi zituztenean. Neoizko idazkun ugarien ondorioz, kaleak "Glitter Gulch" edo "Eremu malkartsu dirdirari" izena hartu zuen.

Fremont kaleko esperientzia enpresa kooperatiboa da, Las Vegas erdialdeko hotel- eta kasino-konpainien talde baten jabetzakoa (10 hotel/kasino barne hartzen ditu), eta hiriaren partaidetza iraunkorra du, Esperientzia udal-parketzat hartzen baita.

## Kaleko elementu nagusiak 
* Viva Vision: LED pantaila
* SlotZilla Zip Line
* Oinezkoen kalea
* Plaza aparkalekua
* Neonopolis

## Hotelak eta kasinoak 
* Binion's Gambling Hall & Hotel
* Boyd Gaming Corporation:
** Fremont Hotel and Casino
** California Hotel and Casino
** Main Street Station
* Fitzgerald's Casino Hotel
* Four Queens Hotel & Casino
* Golden Gate Hotel and Casino
* Golden Nugget (Las Vegas)
* Las Vegas Club Hotel & Casino
* Lady Luck Hotel Casino (itxita)

## Mapa 
## Iruditegia 

Fitxategi:Fremont_Street_03.JPG|Fremont Street gauean.
Fitxategi:Fremont_Street_Experience_canopy_of_lights.jpg|Kalea egunean.
Fitxategi:Fremont Street Experience (28953785993).jpg|Kaleko ikuspegia.
Fitxategi:Vegas Viki.jpg|Glitter Gulch.
Fitxategi:Las Vegas Club entrance (2017).jpg|Las Vegas Club.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Fremont Street Experienceren webgunea.
* :Viva Vision ikuspegiak.
Émile Signol

**Émile Signol** (Paris, 1804ko martxoaren 11 – Montmorency, 1892ko urriaren 4a) frantziar margolaria izan zen.

Merry-Joseph Blondel eta Antoine-Jean Groseren ikaslea izan zen. 1824an erakutsi zuen lehen aldiz Parisko Saloian. 1830ean Hector Berliozen erretratu bat margotu zuen Erroman. 1840ko hamarkadan hainbat eliza apaintzeko enkarguak jaso zituen Parisen. 1860an Parisko Arte Ederren Akademiako kide aukeratu zuten.

Merry-Joseph Blondel eta Antoine-Jean Groseko ikaslea izan zen. 1824an erakutsi zuen lehen aldiz Parisko Saloian. 1830ean Hector Berlinen erretratu bat margotu zuen Erroman. 1840ko hamarkadan hainbat eliza apaintzeko enkarguak jaso zituen Parisen. 1860an Parisko Arte Ederren Akademiako kide aukeratu zuten.

Historiari, erretratuei eta genero-pinturari buruzko gaiak estilo neoklasikoan margotu zituen eta erromantizismoa baztertu zuen.

## Iruditegia 

Signol Méléagre.JPG|*Méléagre reprenant les armes à la sollicitation de son épouse* (1830), Paris, École nationale supérieure des beaux-arts.
Berlioz young.jpg|*Hector Berlioz*(1832), Rome, villa Médicis.
Réveil du Juste, Réveil du Méchant (musée des beaux-arts, Angers) (15118608662).jpg|*Réveil du juste, réveil du méchant* (1835), musée des Beaux-Arts d'Angers.
Emile Signol (1804-1892) - Dagobert Ier roi d'Austrasie de Neustrie et de Bourgogne (mort en 638).jpg|*Dagobert Ier* (1842), musée national des châteaux de Versailles et de Trianon.
Emile Signol - Louis IX, dit Saint Louis, Roi de France (1215-1270).jpg|*Louis IX, dit Saint Louis, Roi de France (1215-1270)* (1844), musée national des châteaux de Versailles et de Trianon.
Taking of Jerusalem by the Crusaders, 15th July 1099.jpg|*La Prise de Jérusalem par les croisés, 15 juillet 1099* (1847), musée national des châteaux de Versailles et de Trianon.

## Kanpo estekak
La Fille de son père (2023ko filma)

***La Fille de son père*** 2023ko Erwan Le Duc frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Etiennek 20 urte besterik ez zuen Valerierekin maitemindu zenean, eta apur bat gehiago bere alaba Rosa jaio zenean. Valeriek etxetik alde egiten duen egunean, Etiennek gertatutakoa drama ez bihurtzea erabakitzen du; horrela, aita-alabek bizitza zoriontsua eraikiko dute. Hamasei urte geroago, Rosak kanpora ikastera joan behar duela eta, iraganeko gertakizunak itzuliko zaizkio Etienneri.

## Aktoreak 
* Nahuel Pérez Biscayart : Étienne Gravier
* Céleste Brunnquell : Rosa Gravier
* Maud Wyler : Hélène
* Mohammed Louridi : Youssef Horlaville
* Mercedes Dassy : Valérie
* Camille Rutherford : Olive
* Noémie Lvovsky : auzapeza
* Nicolas Chupin : Alex
* Julie Roué : musika-irakaslea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brebuko Monasterioa

**Brebuko monasterioa** (), Errumanian, Matei Basarab Valakiako printzearen erregealdiko eta XVII. mendeko errumaniar artearen lan arkitektoniko garrantzitsuenetako bat da. 1640an hasi ziren eraikitzen. Monasterio ortodoxo errumaniarra gaur egungo Brebu herrian dago, Prahova konderrian. Bucegi eta Grohoti mendien ondoan dago.

## Ezaugarriak 
Brebuko multzo arkitektonikoa Errumaniako Erdi Aroko monumentu bat da, hasierako formari nabarmen eutsi diona. Monasterioko kapera Dealu monasteriokoaren antzekoa da. Honek, ordea, galdu egin ditu bere igeltsua eta bere jatorrizko freskoak. Hiru kupula ditu. Elizaren hormek bi metroko lodiera dute, eta harri eta adreilu egosiz eginda daude.

Geratzen den kanpoko apaindura garai honetako Valakia garaiko arkitektura-artearen ezaugarria da, eta nahiko soila da. Apaingarrietako batzuk Moldaviako aro gotiko berantiarrekoen antzekoak dira. Kaperaren barruko dekorazioa 1843koa da. Ondoren, 1901-1902 urteetan, Sava Hențiak zaharberritu zuen.

Monasterioaren bizitegi-eremua elkarren artean komunikatzen diren bederatzi logelak eta egongela batek osatzen dute. Solairuarte bat ere badago, upeltegiekin. Monasterioko atari-dorre nagusia nahiko handia da, eta Errumaniako mota horretako eraikinen artean adibiderik ederrenetako bat da. Multzoaren hegoaldean dago, eta hiru maila ditu, guztira 20 metro inguruko altuerarako. Hirugarren mailak kanpaiak babesten ditu. Dorrearen kanpoko hormen zati bat Sava Hențiak margotu zuen XX. mendearen hasieran.

Monasterioa, harriz eta adreilu egosiz egindako forma oktogonal irregularreko sei metroko horma batez inguratuta dago. Eranskinak multzoaren mendebaldean daude, eta gaur egun erorkinak baino ez daude.

## Eraikinak 
Monasterioan lau eraikin daude:
* Kanpandorrea.
* Goiaingeruen eliza
* Printze-etxea.
* Atari monumentala.

## Iruditegia 

Fitxategi:Brebu monastery belfry 4.jpg|Kanpandorrea eta atari nagusia.
Fitxategi:Biserica Mihail si Gavriil Brebu 04.jpg|Elizaren kupulak barrutik ikusita.
Fitxategi:Brebu_2014_Biserica_01.jpg|Goiaingeruen eliza.
Fitxategi:Biserica Mihail si Gavriil Brebu 03.jpg|Elizaren barruko ikuspegia.
Fitxategi:Brebu_2014_Casa_Domneasca_01.jpg|Printze-etxea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Monasterio begira dagoen webcam.
Slow (2023ko filma)

***Slow*** () 2023ko Marija Kavtaradzė lituaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Elenak dantza-eskolak ematen ditu, eta Dovydasek zeinu-hizkuntzako interprete gisa egiten du lan. Elkar ezagutzen dutenean lotura ederra sortzen da haien artean. Hala ere, haien harremana kolokan jarriko da Dovydasek Elenari aitortzen dionean harekiko sentimendu erromantikoak dituela baina asexuala dela, hau da, ez duela sentitzen eta ez duela inoiz sentitu beste pertsona batekiko desio sexualik.

## Aktoreak 
* Greta Grinevičiūtė: Elena
* Kęstutis Cicėnas: Dovydas
* Pijus Ganusauskas: Vilius
* Laima Akstinaitė: Viktorija
* Vaiva Žymantė: Viltė
* Mantas Barvičius: Jokūbas
* Rimantė Valiukaitė: Elenaren ama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Manuel Azconzábal

**Juan Manuel Azconzábal** (1974ko irailaren 8a -) Argentinako futbol entrenatzailea da eta atzelari gisa jokatu zuen jokalari ohia da. O'Higgins Txileko klubeko egungo entrenatzailea da.

## Karrera 
Buenos Airesen Junínen jaioa, Azconzábalek 1994an egin zuen debuta Estudiantes de La Plata taldearekin, eta klubean jokatu zuen 2002ra arte. Urte hartan, Azconzábal Mexikora joan zen Tecos taldean jokatzeko. 2003an Argentinara itzuli zen Chacarita Juniors taldean jokatzeko . Azconzábalek Peruko Universitarion eta Ekuadorko Emelec taldeetan jokatu zuen gero Argentinara itzuli zen Banfielden jokatzeko. 2006an, Kolonbiara joan zen Independiente Medellín taldean jokatzera, baina urte hartan berriro Argentinara itzuli zen Rosario Central taldean fitxatzeko. Las Palmas taldearekin Kanarietan egonaldi labur baten ostean, Club Atlético Tucumán taldearekin fitxatu zuen.

Erretiratu ostean, Azconzábal Estudiantesek fitxatu zuen futboleko operazioen arduradun gisa. 2011ko azaroaren 7an Miguel Angel Russok dimisioa eman ostean, Azconzábal izendatu zuten behin-behineko entrenatzailea, eta emaitza onen ostean 2012ko Clausura txapelketako entrenatzaile izendatu zuten.

Azconzábalen ezizena "el vasco " da, bere abizena euskal jatorrikoa baita.

## Kanpo estekak 
* Juan Manuel Azconzábal Football-Lineupsen
Peter Mitterer

**Peter Mitterer** (Laakirchen, 1947ko apirilaren 12a) arkularia da. Austria ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Bautista Baigorria

**Juan Bautista Baigorria**, **Granadero Baigorria** izenez ere ezaguna, San Luis probintzian jaio zen eta San Lorentzoko guduan hil zen 1813ko otsailaren 3an, soldadu argentinarra izan zen. Guduan hil zen eta bere komandantea salbatu zuelako egin zen ezagun, errealista batek orduko Jose de San Martín koronelari baionetaz erasotzea eragotzi zionean. 

## Ibilbide militarra 
Baigorria Zaldi bidezko granadarien erregimentuko 1. konpainiaren parte izan zen. San Lorentzoko guduan izan zen, 1813ko otsailaren 3an. Soldadu errealista batek bere komandantea hiltzen saiatu zenean, orduko San Martin koronela, eroritako zaldiaren azpian hanka bat itsatsita zeukanean, Baigorriak etsaia hil zuen lantzaz. San Martinen zaldia zauritu eta eraitsi zuen animalia tirokatu zuen errealista batek, eta orduan koroela hankan harrapatu zuen. Baigorriko ekintza horri esker, Juan Bautista Cabral soldadu soilak koronelari lagundu eta bere bizitza salbatzeko aukera eman zion.  Baigorria ekintza honetan hil zen errealista batek zauritu ostean.

Santa Fe probintziako Granadero Baigorria herriarekin gogoratu eta ohoratzen da, bere izena daramana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ursula Valenta

**Ursula Valenta** arkularia da. Austria ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Oswald Probst

**Oswald Probst** (Viena, 1935eko uztailaren 9a - 2015eko uztailaren 15a) arkularia da. Austria ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olga Senyuk

**Olga Senyuk** (; Chisinau, 1991ko urtarrilaren 23a) arkularia da. Azerbaijan ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula firmula

***Russula firmula*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

## Deskribapena 
**Kapela:** Neurri ertainekoa, hasieran ganbila eta gogorra, ondoren laua, baina hondoratu gabea; azala aurrena belusduna eta likatsua, gero distiratsua. Kolore oso aldakorrak: purpura kolorekoa, orban hori biziekin, ilunak (adibidez *caerulea* espeziean bezala) edo zurbilagoak (*vesca* edo maculata delakoetan bezala), baina maizago, arre-oliba antzeko kolorekoa, lila edo more koloreko tonu mistoekin.

**Orriak:** Argitik hori-okre kolorekoak edo gorri-arrautza gorringoaren kolorekoak, estu, itsatsiak, ertz zurixkarekin.

**Hanka:** 4 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,5 cm bitarteko lodierakoa, leuna edo pruina fin batekin goialdean, zain gehiagorekin behealdean, horixkarako joerarekin edo arrexka samarrerakoarekin.

**Haragia:** Argi eta garbi akrea, batzuetan denbora pixka bat pasatu eta gero, zuria; fruta usain arina du; pelargonioaren hostoak ebakitzean duen usaina du.

**Etimologia:** Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok. *Firmula* epitetoa, ere latinetik dator, solidoa, esan nahi duen "firmus" hitzetik. Bere loditasunagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Russula adulterina* delakoa oso antzekoa da eta honek ere mendiko koniferoen basoetan irteten du.

## Sasoia eta lekua 
Koniferoen (*Picea*) eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Kaukasia, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula gracillima

***Russula gracillima*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero pixkanaka zabaldua, depresio txiki batekin, hauskorra eta ez oso mamitsua, ertza kamutsa, zeharrargitsua, ildaskatua, batez ere helduaroan. Azala erradioaren hereneraino bereiz daiteke, hezea eta distiratsua, leuna eta leunki punteatua, gorri-karmin kolorekoa, purpura-ardo koloretik arrosa-pastel kolorera doana, erdian tonu berdexkak izaten ditu.

**Orriak:** Ia libreak, lamelulekin, nahiko estu, orrien arteko zainekin, hauskorrak, zurixkak krema koloreko tonuekin.

**Hanka:** 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, pixka bat mehetua oinarrirantz, zimurtsua eta pruinaduna, betea, baina laster barnehutsa eta muinduna, erabat zuria, zertzelada arrosekin.

**Haragia:** Lodia, baina oso hauskorra, zuria, grisaxka samarra hezetasunaren ondorioz, fruta usaina du eta zapore min samarra. Erreaktiboak: Guayako positiboa (G++); sulfato ferroso arrosa oso zurbila.

**Etimologia:** Latinetik dator Russula hitza, ´russu-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Erraz nahas daiteke beste espezie batzuekin, hala nola *Russula versicolor*, *Russula betularum*, *Russula nitida* edo *Russula exalbicans* delakoekin, beraz, behar bezala zehazteko, azterketa mikroskopikoa egin behar da.

## Sasoia eta lekua 
Uda eta udazken hezeetan. Urkien azpian soilik.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Groenlandia, Islandia, Svalbard, Errusia, Kaukasia, Japonia, Himalaiako eremua, Txina, Malaysia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michela Belmonte

**Michela Belmonte** (Padua, Veneto eskualdea, Italia, 1925eko urriaren 30a - Alacant, Alacanteko probintzia, 1978ko uztailaren 7a) zinema italiarreko aktorea izan zen. 

## Biografia 
Maria Denis aktorearen ahizpa gazteena zen, eta Roberto Rosselliniren *A Pilot Return* bezalako film nagusietan agertzen den garai faxistan, dama lider gisa egindako lasterketaz gozatu zuen. 

1943an Benito Mussoliniren erregimena bota ondoren, erretiratu egin zen literaturan eta arkeologia munduan jarduteko.

1978an hil zen Espainian.

## Filmografia 
* *A Pilot Returns* (1942)
* *The Three Pilots* (1942)
* *Il nostro prossimo* (1943

## Iruditegia 

Fitxategi:Un pilota ritorna (1942) Girotti e Belmonte.jpg|Massimo Girotti eta Michela Belmonte,Un pilota retorna filmean , 1942
Fitxategi:I 3 aquilotti (1942) Michela Belmonte.png|Michela Belmonte, I 3 aquilotti lanean, 1942
Fitxategi:Les Sans Pages - Extrait galerie.jpg|Framawikik "Les sans pages" proiektu frantseserako egindako galeriako irudi batzuk (2. lerroan, eskuinetik 4.a), 2017

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Bondanella, Peter. *Roberto Rosselliniren filmak*. Cambridge University Press, 1993.

## Kanpo estekak 
*
Francis Gaudeul

**Francis Gaudeul Ahetz-Etcheber** (Baiona, 1911ko uztailaren 11 - Baiona, 2003ko urtarrilaren 20a) lapurtar militarra eta arkeologoa izan zen. Jaques Blot ikerlariarekin batera, Ipar Euskal Herriko Burdin Aroko herri gotortuen ikerketa gehien egin dituen aditua izan da XX. mendean.

## Bibliografia 
Lehen eta bigarren mailako ikasketak Baionan egin ondoren, Saint-Cyr akademia militarrean sartu eta han ofizial gisa graduatu zen, bere promozioko lehena izan zelarik. Geroago, Zuzenbidea eta Letrak ikasi zituen Estrasburgo, Aljer eta Sorbonako unibertsitateetan.

Estatu Nagusiko kide eta jada jenerala, 1963tik 1965era Alemanian brigada bat eta 1967tik 1971ra Frantziako 72a. Beste kondekorazio batzuen artean, Ohorezko Legioaren Komendadorea eta Gerrako Gurutzea 1939-1945.

Politikari bezala, Pirinio Atlantikoetako kontseilaria 1973ko kantonamendu hauteskundeetan aukeratu zuen Baiona Mendebaldeko kantonamenduan. UDF-k  (Union pour la Démocratie Française) berriz hautatu zuen 1979ko martxoan eta 1985eko martxoan. 

1972tik 1975era "Bulletin de la Societé des Sciences, Lettres et Arts de Bayonen" aldizkarian agertutako Nafarroa Behereko eta Zuberoako esparru protohistorikoei buruzko erreferentziazko lana egin zuen. 

## Argitalpen batzuk 
* 1973. *La deuxième guerre carliste (1872-1876) et la région de Bayonne*.  Société des Sciences, Lettres et Arts de Bayonne, Baiona.
* 1973. L’enceinte d’Urchilo. *Bulletin du Musée Basque*, 62. 189 or.
* 1974. Étude comparative des 3 "gazteluzahar" *. Société des Sciences Lettres et Arts de Bayonne, 130*
* 1974. L’éperon barré de Saint-Martin-d’Arrossa. *Bulletin du Musée Basque*, 65. 179. or. 
* 1975. Inventaire des enceintes protohistoriques du Pays Basque. *Bulletin du Musée Basque*, 68. 99 or.
*1976. Inventaire des enceintes protohistoriques du Pays Basque (2e liste). *Bulletin du Musée Basque*, 74. 141 or. 	
*1978. L’enceinte de Zerkupe. *Bulletin du Musée Basque*, 81-82. 183 or 	
*1988. L’enceinte de Maidekoralia (Commune d’Alçay – 64470 Tardets- Sorholus). *Bulletin du Musée Basque*, 120. 85 or.	
*1989. Les redoutes de la Révolution et de l’Empire du Pays Basque. *Bulletin du Musée Basque* HMB. 255 or.
*1998. Les rochers gravés de l'Artzamendi et de son voisinage. *Bulletin du Musée Basque*, 152. 49 or. 	
* 1997. Enceintes protohistoriques du Pays Basque Français (Protohistoric round enclosures from French Basque Country). *Isturitz*, 7, 59-81 or.
Ikerlari honen argitalpenen zerrenda Baionako Euskal Musoean ikus daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Helen Herron Taft

**Helen Louise Taft**, **Herron** jaioa (Cincinnati, 1861eko ekainaren 2a – Washington, 1943ko maiatzaren 22a) AEBetako lehen dama izan zen 1909tik 1913ra.

Ohioko familia batean jaio zen, politikarekin lotuta. 1886an William Howard Taftekin ezkondu zen. Berak gidatu zuen bere senarraren karrera politikoa, herrialdeko lehendakaritza lortzen lagunduz. Lehen damaren garaian gobernu-bileretara joan zen, senarrari aholkatu zion eta haren erabakietan irentsi zuen.
Shamoli Ray

**Shamoli Ray** (Narail District, 1994ko apirilaren 5a) arkularia da. Bangladesh ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ruman Shana

**Ruman Shana** (Khulna, 1995eko ekainaren 8a) arkularia da. Bangladesh ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Voroneț monasterioa

**Voroneț monasterioa** (), Errumanian Erdi Aroko monasterioa da, Errumaniako Voroneţ herrian kokatua, gaur egun Gura Humorului hiriaren parte dena. Bukovinako hegoaldeko monasterio margotuetako bat da, Suceava barrutian. Eztebe Handiak eraiki zuen 1488an, hiru hilabete eta hiru astetan, Vasluiko guduaren garaipena ospatzeko. Batzuetan «Ekialdeko Kapera Sistinoa» deitua, Voroneț-ko freskoek urdin tonu bizia dute, Errumanian "Voroneț-ren urdina" bezala ezagutzen dena. Elizaren jatorriaren kondairak Errumaniaren historiarako funtsezkoak diren bi gizon batzen ditu: monasterioaren sortzailea, Eztebe Handia, eta San Daniil Ermitaua, monasterioko lehen abadea. San Daniilen hilobia monasterioaren barruan dago. Moldaviako eliza margotuetako bat da, Gizateriaren Ondare den Unescok aintzat hartzen duena.

## Historia 
Monasterioa sortu zen data zehatza ez da ezgutzen. Kondaira baten arabera, Otomandarren aurkako gerran, Eztebe Handiak Daniil Sihastrulengana jo zuen aholkuaren bila. Ermitauak zera esan zion: ez etsitzeko gudua irabaziko zuelako. Hori bai, behin garaipena eskuratuta, San Jurgiri eskainitako monasterioa eraiki behar zuen. 1547an, Moldaviako gotzain metropolitar Grigorie Roșcak nartex gehitu zuen elizaren mendebaldera eta kanpoko hormak margotu zituen.

## Eliza 
San Jurgi eliza, monasterioaren multzo barruan. Ziurrenik Errumaniako elizarik ospetsuena da. Mundu osoan ezaguna da kolore distiratsu eta biziko kanpoalde freskoengatik, eta azuritazko hondo batean ondo kontserbatutako ehunka irudiengatik.

Leiho txikiak, barra gurutzatuko marko angeluzuzenak eta barruko ateetako markoen arku zorrotzak edo dintelduak gotiko estilokoak dira. 1547ko hegoaldeko eta iparraldeko ateek marko angeluzuzenak dituzte, gotikotik Errenazimendurako trantsizio-aldia adierazten dutenak. Baina, horien gainean, horma bakoitzean leiho altu bat dago, arku gotiko flamigeroa duena. Mendebaldeko fatxada osoak ez du inolako irekidurarik, eta horrek adierazten du Apezpiku Metropolitano Roșcaren asmoa hasieratik freskoentzat gordetzea izan zela. Iparraldeko fatxadan oraindik ikus daiteke elizaren jatorrizko dekorazioa: horiz esmaltatutako zeramikazko diskoen ilarak, marroia eta berdea, erliebean apainduak. Dorrea hamasei horma-hobi alturekin ornatuta dago, eta horietako lautan leihoak daude.

## Iruditegia 

Fitxategi:Mănăstirea Voroneț - Vedere de sus.jpg|San Jurgi eliza, monasterio barruan.
Fitxategi:Biserica Voronet.JPG|San Jurgi eliza.
Fitxategi:Ihopulele EOS 30D0173 Voronet.jpg|Elizaren kanpoaldeko hormak.
Fitxategi:Moldaukloster Voroneţ Friedhof.jpg|Barruko patioa.
Fitxategi:Voronet 2013-detaliu-a.jpg|Aldarea.
Fitxategi:Voronet 2013-detaliu-c.jpg|Mendebaldeko hormak.
Fitxategi:Voronet Monastery - Romania.jpg|*Azken auzia* San Jurgi eliza kanpoaldean.
Fitxategi:Voronet2 secureroot.jpg|Kain eta Abel.
Fitxategi:KlosterVoronetInnen1.JPG|
Fitxategi:KlosterVoronetInnen2.JPG|

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Monasterioren irudi panoramikoak.
* :Errumaniako eliza margotuak.
Alphonse Allaert

**Alphonse Allaert** (1872ko urriaren 27a) arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
André Baeyens

**André Baeyens** (Erondegem, 1946ko irailaren 29a) arkularia da. Belgika ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Louis Van Beeck

**Louis Van Beeck** arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pierre Blacks

**Pierre Blacks** (Ixelles, 1948ko urriaren 20a) arkularia da. Belgika ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Willy Van Den Bossche

**Willy Van Den Bossche** (Adegem, 1949ko urtarrilaren 22a) arkularia da. Belgika ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rozanes gaztelua

**Rozanes gaztelua** 20. mendean Donostian eraiki zen jauregi bat izan zen, 2010. urtean eraitsi zutena. 

## Historia 
Aiete auzoan zegoen, Izaburu izeneko parajean baserri-dorre bat zegoen tokian. 1924. urtean, Nassir M. Rozanes izeneko bitxigilea Donostian ezarri zenean eraiki zen harentzat, kasinoa egiteko asmoarekin. Baina ez zuen inoiz funtzio hori izan, jokoa debekatu baitzuen hamarkada hartan Primo de Riveraren diktadurak. Kasinoaren ordez, hotel funtzioa izan zuen, jatetxe eta dantzaleku luxuzkoak barne. Frankismoaren garaian, Rozanés Donostiatik joan zen.

21. mendean Aieteko bizilagunek eskatu zioten erabilpen publikoa ematea jauregiari. Azkenean Udalak eraistea erabaki zuen (2010ean bota zuten behera), eta haren tokian Talent House delakoa eraiki zuten, apartamentuan bizileku gisa eta zerbitzu gehigarriak eskaintzen dituen etxe bat, Donostian diren ikertegietara datozen kanpotarrak bertan bizitzeko pentsatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beatriz Ariño

**Beatriz Ariño Plana** (Barbastro, Huesca, 1963) huescar kazetaria eta irakaslea da. TVEko *La 2 Noticias* informazio saioa aurkeztu zuen lehen emakumea izan zen.

## Biografia 
Beatriz Ariño Planak Informazaio Zientzietan lizentziatu zen Nafarroako Unibertsitatean 1987an. Iruñean bizi da.

1988ko urtarrilean Televisión Españolan hasi zen eta Prentsa Kabineteari esleitu zitzaion. Handik gutxira, Madrilgo Lurralde Zentrora joan zen, eta han aurkezle, erredaktore eta editore jardun zuen Madrilgo Lurralde Albistegian, hainbat aldiz 1996ko ekainera arte.

1996ko ekainetik 1998ko apirilera, albistegietan informazio politiko eta nazionala idatzi zuen.

1998ko apirilean La 2 noticias saiora pasatu zen, eta lehenengo erredaktore-lanetan nazioarteko albisteen ardura hartu zuen (1998ko apiriletik 2004ko apirilera), eta, ondoren, editore laguntzaile eta aurkezle postua hartu zuen, 2004ko apiriletik urrira. Tartean, 2001eko iraila eta 2002ko ekaina bitartean *Aquí hay trabajo* saioa aurkeztu zuen Juanjo Pardorekin.

2004ko urritik 2009ko irailera, *Informe semanal* saioko aurkezlea eta kazetaria izan zen.

2009ko irailetik 2010eko ekainera bitartean, *El mundo en 24 horas* saioa zuzendu eta aurkeztu zuen, eta 2010eko ekainetik abendura bitartean, Televisión Españolako informazio-zerbitzuen arloko alboko burua izan zen.  

2012ko abuztutik 2018ko abuztura, TVEko Informazio Zerbitzuen Kultura arloko erredaktorea izan zen.

2018ko abuztutik 2020ko uztailera, *Los desayunos de TVE* saioaren editore / koordinatzailea izan zen.

2020ko irailetik, *La hora de La 1 saioaren* editore / koordinatzaile lanetan hasi zen.

Kazetaritza-lanaz gain, Kazetaritza Masterreko irakasle eta RTVEko Institutuko aurkezpen- eta lokuzio-lanak ere egiten ditu. Moderatzailea eta ekintzen gidaria ere bada.

## Sariak 
* 2011n TVEko Informazio Gizartearen Alorrak Datuak Babesteko Agentziaren Komunikazio saria jaso zuen. Beatriz Ariño TVEko albistegien elkarteko buruak eta Nadia Kolotushkina erredaktoreak jaso zuten saria AEPDko zuzendari Artemi Ralloren eskutik, kate horrek datuak babestearekin lotutako gaiak zabaltzeko eta sustatzeko izandako konpromiso eta lanarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Märta Torén

**Märta Torén** (1925eko maiatzaren 21a – 1957ko otsailaren 19a) aktore suediarra izan zen. 1947-1957 urteetan Hollywood-en film arrakastatsu batzuetan parte hartu zuen.

## Biografia 
Torénen aita militar suediarra zen, eta hiru urtez, Bigarren Mundu Gerran, idazkari izan zen Suediako gerra-bulegoan.

Stockholmeko Antzerki Dramatikoaren Errege Akademian ikasi ondoren, Torén eszenatokian hasi zen, eta 1947tik aurrera filmetan agertu zen. 1949an agertu zen *Life* aldizkariaren ekainaren 13ko azalean.

Estatu Batuetako 11 zinema-produkzio handitan agertu zen Torén bere karrera laburrean. Esaterako, bere roletako bat *Sirocco* (1951) Humphrey Bogarten ondoan izan zen, eta baita Dana Andrews-ekin batera *Assignment – Paris!*  (1952) filmean.

### Heriotza 
1957ko otsailaren 17an antzezlan bat egiten ari zen Stockholmeko Alle antzokian. Geroago, gau hartan, konorterik gabe geratu zen eta ospitalera eraman zuten. 1957ko otsailaren 19an, 31 urte zituela, hil egin zen Torén garuneko odoljario batek jota.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Märta Torén at Find a Grave.
Juan José Aranguren

**Juan José Aranguren** Argentinako enpresaburua da. Hamabost urtez Argentinako Royal Dutch Shelleko presidente izan zen eta Energia ministro izan zen Mauricio Macriren administrazioan.

## Biografia 
Aranguren Entre Ríos probintzian jaio zen, eta ingeniari kimikoa egin zen Buenos Aireseko Unibertsitatean .

## Royal Dutch Shell 
1979an sartu zen Shell Argentinan, eta zuzendari izan zen 1997tik 2015era. Nestor presidentearen eta Cristina Kirchnerren administrazioaren aurka egin zuen eta estatuaren aurkako hainbat kasu irabazi zituen estatuak kontrolatutako prezioengatik . 

## Energia ministroa 
Energia ministro izendatu zuen Mauricio Macrik 2015ean. Arangurenek argindarra, gasa eta ura banatzeko estatuko diru-laguntzak kentzea erabaki zuen, eta horrek zerbitzu horien zergen igoera handia eragin zuen. 

Igoera horiek hiri askotan egindako protestek bete zituzten pankartak, klantxoak eta zarata sortzen zuten *eltze joaldiak*.  Gobernuak defizit fiskal itzela murrizteko beharrezko urrats gisa justifikatu zuen, eta diru-laguntzen sistemak energia banatzeko sistema osoa hondatu zuela nabarmendu zuen.

Macrik Estatuaren egoera txostenean azaldu zuen hori  eta Arangurenek Kongresuko audientzia batean.  Hainbat auzitegik baliogabetu egin zuten zerga igoera, legeak agintzen duen moduan bezeroekin aurreko audientzia batekin azaldu baitzuen agindua. Auzitegi Gorenak berretsi egin zuen zerga igoeraren behin-behineko geldialdia, baina egoitza-bezeroentzat soilik.  Bezeroen audientzia irailean ospatu zen. 

## Polemikak 
### Interes gatazka 
Energia ministro gisa lan egiteko Shell-en dimisioa eman bazuen ere, 16,3 milioi dolarreko akzioak mantendu zituen konpainiaren. Eztabaida izan zen horren inguruan, bere epaietako batzuk Shelli mesede egin baitzion, eta baliteke interes gatazkaren bat izatea horretan. Arangurenek uste zuen ez zegoela interes gatazkarik, baina, hala ere, bere akzioak saldu zituen, ustelkeriaren aurkako bulegoak iradoki bezala. Gobernuaren gardentasuna argitu behar zuela uste zuen Argentinako gizartearentzat. 

### Paradisuko Paperak 
2017ko azaroaren 5ean, Paradise Papers-ek, offshore inbertsioari buruzko isilpeko dokumentu elektronikoen multzoak, agerian utzi zuen Arangurenek offshore bi enpresa kudeatu dituela, Shell Western Supply and Trading Limited eta Sol Antilles y Guianas Limited, biak Royal Dutch Shell- en filialak. Bata da egungo gobernuak CAMMESA (Compañía Administradora del Mercado Mayorista Eléctrico) estatalaren bitartez gasolioa erosteko lizitatzaile nagusia. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lisandro Arbizu

**Lisandro Arbizu** (Buenos Aires, 1971ko irailaren 29a) Argentinako errugbi jokalaria da. Erdi erdian edo erdigunean jokatzen du. Bertako Belgrano Athletic Club klub tradizionalean hasi zen jokatzen eta Europan errugbi profesionalera migratu zuen Argentinako lehen jokalarietako bat izan zen.

Frantziako lau klubekin jokatu zuen: CA Brive, CA Bordeaux-Bègles Gironde, Section Paloise eta Aviron Bayonnais. 2006-07 denboraldian, Italiako Gran Parma Rugby klubean jokatu zuen.

19 urte besterik ez zituela Irlandaren aurka debutatu zuen 1990eko urrian eta harrezkero Los Pumasekin dabil. 1992an Espainiaren aurka, herrialdeko kapitain gazteena bihurtu zen 21 urterekin. 86 txapel irabazi ditu bere selekzioarekin eta 184 proba puntu ditu (17 entsegu, 14 penalti, 11 tanto eta 14 gol). Hiru Errugbi Munduko Kopa jokatu zituen, 1991, 1995 eta 1999an, eta 2003an galdu zuen aukera lesio baten ondorioz.

## Kanpo estekak 
* Jokalari nagusia: Lisandro Arbizu
* Arbizurentzat laugarren RWC ez
María Bengochea

**María Verónica Bengochea** (1960ko urriaren 19a jaioa) Argentinako belar hockey jokalari erretiratua da. 1988ko Seulgo (Hego Korea) Udako Olinpiar Jokoetan zazpigarren postuan sailkatu zen Emakumeen Selekzio Nazionaleko kidea izan zen, aurreko urtean Indianapoliseko Joko Panamerikarretan urrezko domina irabazi ostean.

## Erreferentziak 
* sports-reference
* santafedeportivo

## Kanpo estekak
Pasaiako Itsas Eskola

**Pasaiako Itsas Eskola**, ofizialki **Blas de Lezo Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratua** (**Blas de Lezo LHII**) itsasoko nabigaziorako eta arrantzarako formakuntza eskaintzen duen ikastetxe publikoa da. Pasai San Pedron dago kokatua, arkitektura brutalista ikusgarriko 1966ko eraikin batean.

## Historia 
1939an bost arrantza eskola sortu ziren Gipuzkoan, horietako bat Pasai San Pedron zegoelarik, Villa Salinas izeneko eraikinean. Hori izan zen Itsasketa eta Arrantza Prestakuntzako Eskolaren oinarria, zeinak merkataritzako eta arrantza itsasketako marinelentzako gaitasun agiriak ematen zituen. Eraikina txiki geratu zitzaienean, egoitza berria planifikatu zen, eta hala egin zen eraikin berria, hiru gorputz nagusiz osatua eta 1966an inauguratua.

Luis Laorga eta José López Zanón arkitektuek diseinatutako eraikin hau Euskal Herriko eraikin brutalisten artean nabarmentzen da. 

2013an etxebizitzak egiten ari zirela ondoan, oinarriak mugitu zitzaizkion eraikinari. Zati bat behera bota behar izan zuten, eta debekatuta dago harrezkero eraikinaren bi parte ikusgarritan sartzea, segurtasun arrazoiengatik: badiarantz luzapen baten gisa diseunatutako planetarioan, eta gorantz orratz ikusgarri batekin nabarmentzen den dorrean.
erdian|thumb|500x500px|Porlanezko forma brutalistenak dira arriskugarritzat jo dituztenak 2013az geroztik: lehen planoan planetarioan eta atzean dorrea orratzarekin.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eduardo Bengoechea

**Eduardo Bengoechea** (1959ko uztailaren 2a) Córdoban jaiotako tenislari ohi argentinarra da. 1987ko irailean munduko 21. zenbakiko bakarkako karrerako ranking gorena lortu zuen. Bengoecheak ez zuen bakarkako edo binakako titulurik irabazi ATP biraren mailan, baina bi aldiz finalista izan zen binakakoan. Jokalari karreraren ostean Argentinako Davis Kopako taldeko kapitaina izan zen 1996an.

## Karrerako finalak 
### Binakakoa (2 galera) 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ángel Betular

**Ángel Betular** (1891 - 1938ko ekainaren 3a) argentinar futbolaria izan zen. Betularrek Racing Club de Avellanedan egin zuen bere ibilbide osoa, non atzelari gisa jokatu zuen.  Betularrek 12 titulu irabazi zituen Racingen jokatuz, nazioarteko bi kopa barne.

## Karrera 
Buenos Airesen jaioa, Betularrek bere jokalari ibilbidea Racing Club-en hasi zuen. Jokatzeko estilo dotorea zuen, defentsa gogor batekin eta urrutiko jaurtiketarekin batera, gol asko sartu zituen. Gainera, penaltiak eta jaurtiketa libreak jaurti ohi zituen bere taldearentzat.

1910ean Racingek Bigarren Mailako finala irabazi zuen Boca Juniorsen aurka, eta Argentinako futbol ligako lehen mailara igo zen, Betular talde irabazlearen parte izanik.  Betularrek hainbat titulu irabazi zituen Racingekin, Zoilo Canavery, Alberto Ohaco eta Alberto Marcovecchio bezalako futbolari aipagarriekin batera jokatuz.  

1914an Betularrek Racing taldean jokatu zuen Torino Football Cluben aurkako nazioarteko lagunarteko partida, The Academyren aldeko 1-0eko emaitzarekin. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guardia Nazionala (Ameriketako Estatu Batuak)

thumb|250px|Guardia Nazionalaren zigilua.
thumb|250px|Guardia Nazionalaren Bulegoaren armarria.

**Ameriketako Estatu Batuen Guardia Nazionala** () AEBetako erreserba-indar bat da, boluntarioz osatua. 400 000 kide baino gehiago ditu. 

## Antolaketa 
Estatu Batuetako Estatu bakoitzak bere Guardia Nazionala du (Estatuko milizia bat baita), eta legeen arabera, Estatuko gobernadorea bere Estatuko Guardia Nazionalaren komandante burua da konstituzioan (Estatu Batuetako presidentea indar armatu federalen edo nazionalen komandante burua baino ez den bezala). Hala ere, gerra garaian edo beste krisi nazional larri-larri batean, Estatu Batuetako presidenteak bere kontrolpean jar ditzake estatuetako guardia nazionalen zati bat edo guztiak.

Gobernu Federaleko Defentsa Departamentuak (Defentsa Ministerioa) estatuetako guardia nazionalak ikuskatzen ditu, langileen entrenamenduak Gobernu Federalak eta Estatu Batuetako Kongresuak ezarritako estandarrekin bat datozela ziurtatzeko;

Estatu bakoitzeko Guardia Nazionaleko buruzagi militar gorena *Adjutant General* izeneko funtzionario bat da, dagokion estatuko gobernadoreak izendatzen duena eta jeneral edo koronel maila izaten duena. 2014. urtera arte, Hego Karolinako Estatua zen herriak Laguntzaile Nagusia hauteskunde demokratikoetan aukeratzen zuen estatu bakarra, gobernadoreak izendatu beharrean, baina urte horretan Estatuko Konstituzioari zuzenketa bat egitea onartu zen, aurrerantzean gobernadoreak izenda zezan.

## Historia 
Milizia kolonialak Amerikaren kolonizazio britainiarraren garaian sortu ziren, XVI. mendetik aurrera, batez ere indigenen aurka. Kolonia osoko lehen milizia Massachusettsen sortu zen 1636ko abenduaren 13an, tokiko unitate txiki eta zaharragoak batuz, eta Guardia Nazionaleko zenbait unitate milizia honetakoak dira. Milizia kolonialak estatu milizia bihurtu ziren Estatu Batuek independentzia lortu zutenean. "Guardia Nazionala" terminoa 1824an erabili zuten New York estatuko miliziako unitate batzuek, Lafayette markesaren omenez.

## Zerbitzua 
Guardia Nazionaleko kideek asteburuetan bakarrik ematen dute zerbitzua, eta aste oso bat noizean behin. Horrek bizitza zibil normala egiteko aukera ematen die (sektore pribatuko beste lanpostu batzuekin), baina zerbitzu aktibora deitzen dituztenean, egunero lanaldi osoko soldadu gisa erabili behar dira, mobilizazio deia amaitu arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
Antonio Bilbao La Vieja

**Antonio Bilbao La Vieja** (1892 &#x2013; 1980) argentinar arkitektoa eta errugbiko futbolaria izan zen. Bere kirol ibilbide osoa San Isidron egin zuen   eta Argentinako selekzioan aritu zen 1927an 

## Biografia 
Antonio Bilbao Buenos Airesen jaio zen, kreolen jatorriko Antonio Gervasio Bilbao eta Edelmira Felisa Rosende Mitreren semea. Bere urruneko arbasoak Errioxakoak ziren, Espainian.  Protagonismoa lortu zuen arkitekto argentinar gisa, Buenos Aires Handian La Tablada-n auzo-parke esanguratsu bat eraikitzeko bere lehen proiektuari ekinez.  Bilbaok Buenos Aireseko Unibertsitateko Arkitektura Teoriako irakasle laguntzailea izan zuen.  Argentinako Zientzia Elkarteko kide ere izan zen. 

## Kirol ibilbidea 
Bilbaok bere kirol ibilbideari ekin zion Estudiantes de La Platako jokalari gisa . Gerora, San Isidrok fitxatu zuen, non klubeko kapitain eta entrenatzaile paperak bete zituen.  Gainera, Argentinako errugbi selekzioko entrenatzaile kargua hartu zuen. 

1950eko hamarkadan, Bilbaok aktiboki parte hartu zuen Argentinako errugbiko batzorde exekutiboko kide gisa. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedro Canaveri Telechea

**Pedro Canaveri** (1891-?) argentinar politikari eta kirol zuzendaria izan zen. Zuzendaritza batzordeko kide eta Club Atlético Independienteko presidentea izan zen.  1946an, Canaveri Argentinako Futbol Elkarteko presidente kargurako hautatu zuten. 

## Biografia 
Canaveri Ramallon (Buenos Aires) jaio zen, Pedro Canaverisen eta María Telechearen semea, euskal jatorriko familia batekoa. Bere aita irlandar jatorriko kreolea, Barracas hegoaldeko larruzaleen familia batekoa zen. 

1919an, Pedro Canaveri Club Atlético Independienteko presidente gisa hasi zen, non Hego Amerikako hormigoizko lehen estadioaren eraikuntzaz arduratu zen.  Avellanedako erakundeko presidentea izan zen 1919, 1922-1933 eta 1942-1945 urteetan. 1931n, Lehen Mailako hogeita hamalau taldeak hiru ataletan banatzeko proiektua burutu zuen, A. B. C. 

1946an Pedro Canaveri Argentinako Futbol Elkarteko presidente izendatu zuten, Eduardo Ávalosen ordez.  1947ra arte bakarrik egon zen karguan  Revolución Libertadora-ren ostean, Canaveri AFAko Kontrol Batzordeko kide izendatu zuten, garai hartan Arturo A. Bullrich buru zela. 

Pedro Canaveri 1920ko ekainaren 26an ezkondu zen Mercedes Leirarekin, José Leira eta Mercedes Salgadoren alaba , jatorriz A Coruñako familia espainiar batekoa.  Zoilo Canaveri, Argentinako Uruguaiar futbolari ospetsuaren lehengusua zen, Racing Club de Avellaneda eta Club Atlético Independienten jokatu zuena. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* afa.org.ar
* familysearch.org
Pilar Carbonero Zalduegi

**Pilar Carbonero Zalduegi** (Alcazarquivir, Marokoko Protektortua -Espainiarra, Espainia, 1942) ingeniari agronomo  da. Nekazaritza Ingeniaritzako doktorea Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan (UPM) 1968tik, eta, 1983tik, Biokimikako eta Biologia Molekularreko katedraduna unibertsitate horretako Nekazaritza Ingeniarien Goi Eskola Teknikoan.

## Biografia profesionala 
Minnesotako Unibertsitateko EE.UU College of Agriculture izenekoan ikertzailea izan da. Ikerketa Agronomikoen Institutu Nazionaleko (INIA) ingeniaria; Biokimika eta Biologia Molekularraren Espainiako Elkarteko (SEBBM) eta haren Onarpen Batzordeko presidenteordea. Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Nagusiko (CSIC) Biologia eta Medikuntza Batzordeko kidea, Valentziako Nekazaritza Ikerketen Institutuko (IVIA) Kontseilu Zientifikoko kidea; UPMko Bioteknologia Saileko zuzendaria; Bioteknologiaren Zentro Nazionaleko (CNB-CSIC) Landareen Genetika Molekularreko Saileko sortzailea eta lehen zuzendaria, besteak beste.

Bere irakaslanean hogei bat doktore-tesi zuzendu ditu.

2003ko ekainaren 3an Ingeniaritzako Errege Akademian sartu zen eta erakunde horretako lehen emakumea izan zen.

2018an, ***Zientzialarien Taula Periodikoan*** sartu zen, 2019an Elementu Kimikoen Taula Periodikoaren Nazioarteko Urtea ospatzeko, Mendeléyev-en argitalpenaren 150. urteurrena baitzen. .

## Ikerketa-ildoak 
Besteak beste, ingeniaritza genetikoan, genomikoan eta landare-bioteknologian egindako ikerketa-lanak nabarmentzen dira. Metodo molekularrak aplikatzen dituzte, intsektuen izurriteei eta bakterio- eta fungia-gaixotasunei aurre egiteko. Beste ikerketa-ildo bat hazien garapenean eta ernetze-aldian gene-erregulazioko mekanismoak argitzea da.

## Argitalpenak 
Bere ikerketa-jardueraren ondorioz, 1800 aipamen baino gehiago biltzen dituzten ehun bat ikerketa-lan argitaratu ditu..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Pilar Carbonero ingeniaritzako Errege Akademiako lehen emakume kideari elkarrizketa
Oscar Bidegain

**Oscar Raúl Bidegain** (1905eko irailaren 3a &#x2013; 1994ko abenduaren 15a) argentinar politikari peronista, kirol jaurtitzailea eta zirujaua izan zen. Buenos Aires probintziako gobernadore izan zen 1973tik 1974ra. 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan 50 metroko pistola proban ere parte hartu zuen . 

Bidegainen gobernadore hautaketa, neurri handi batean, Tendencia Revolucionaria-ren kanpainari esker izan zen. Bidegainek Tendencia Revolucionariako kide preso batzuentzat amnistia aldarrikatu zuen, bere aliatu peronista Héctor Cámpora presidentetzarako kanpainaren baitan ere agindu zuen mugimendua. Hala ere Bidegainen hautagaia eta ondorengo gobernadoreordea den Victorio Calabróri ez zitzaion gustatu Tendencia Revolucionariari. Eskuineko sindikatu burokratiko gisa ikusten zen. 

1974ko urtarrilaren 20an, Herri Armada Iraultzaileak Azulgo goarnizioari eraso zion, eta ondorioz, Perónek Bidegain kritikatu zuen, Diputatuen Gamberaren presioaren ostean dimisioa eman zuena. Victorio Calabrónek ordezkatua izan zen gobernadore gisa. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Oscar Raúl Bidegain konpañia ¡ Presente*
Robert Cogniaux

**Robert Cogniaux** (Asse, 1934ko maiatzaren 29a) arkularia da. Belgika ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jarno De Smedt

**Jarno De Smedt** (Bornem, 2000ko urtarrilaren 4a) arkularia da. Belgika ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Louis Delcon

**Louis Delcon** arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Green Series XCO

**Green Series XCO**, Euskadiko mendiko bizikletako txapelketa garrantzitsuena da. Txapelketa 2018an ospatu zen lehenengo aldiz eta, 2024. urtean, UCIren C2 maila dauka. 

Normalean, 8 lasterketaz osatzen da eta Bilbo, Erandio, Ortuella, Abadiño, Lezama eta Barakaldoko zirkuituak urtero izaten dira txapelketan. Basbesle nagusiak, Bizkaiko Txirrindularitza Federakundea, Bizkaiko Foru Aldundia eta El CORREO egunkaria izan dira.

Txirrindulari on eta ospetsu askok parte hartu dute txapelketa honetan, hala nola, Patxi Cia (Munduko eta Europako Txapelduna Master 40 mailan, Espainiako Txapelduna Master 30 mailan eta Euskal Herriko Txapelduna) Alexander Ordeñana (Euskadiko Open eta BTT Caja Rural Kopako Txapelduna), Unai Elorriaga (Munduko, Europako eta Espainiako Txapelduna pistako zenbait modalitateetan), David Valero (2. Munduko Txapelketan, 3. Tokyoko Joko Olimpikoetan eta Espainiako Txapelduna), David Puente (Green Series XCO, 2. Euskadiko Open), Ibai Arco (Bizkaiko Ziklo-Kros Txapelduna), Egoitz Azkueta, Iñaki Carro, 9Kevin Suárez (Espainiako Ziklo-Kros Kopako garaipen batzuk), Francesc Barber (Espainiako Txapelduna sub-23) edo beste asko.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula laeta

***Russula laeta*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarria da.

## Deskribapena 
**Kapela:** Tamaina ertainekoa, *Russula aurea* delakoaren antzekoa, azal distiratsuarekin, gorri-arrosa, batzuetan purpura edo adreilu kolorekoa, hala nola *Russula velenovskyi*, askotan ez hain burdin kolorekoa edo erdian oliba antzeko kolorez tindatua.

**Orriak:** Hori bizi kolorekoak.

**Hanka:** 6 cm arteko garaierakoa eta cm 1 arteko lodierakoa, zuria edo pixka bat grisa.

**Haragia:** Zuria, fruta usain ahularekin, *Russula lepida* delakoaren antzeko zaporea du. Erreakzioak: Fe, positiboa; guayaco (G), positibo ahula.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako *Russula* generoko espezie askok. *Laeta* epitetoa ere  latinetik dator, oparoa, alaia, bizia, esan nahi duen "laetus" hitzetik. Bere kolore distiratsuagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Antzeko hainbat *Russula* gorri daude.

## Sasoia eta lekua 
Uztailetik urrira. Hostozabalen azpian, bereziki pagoen azpian.

### Banaketa eremua 
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Maroko, Israel, Iran, Himalaiako eremua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tania Verge Mestre

**Tània Verge Mestre** (Reus, Baix Camp, Tarragona, Katalunia, 1978) tarragonar politologoa, unibertsitateko irakaslea, ikertzailea eta aktibista da. Pompeu Fabra Unibertsitateko Politika eta Gizarte Zientzietako katedraduna. Kataluniako Generalitateko Gobernuko Berdintasun eta Feminismo Saileko lehen kontseilaria lanetan hasi zen 2021eko maiatzaren 26an.

## Biografia 
Tània Verge Politika eta Administrazio Zientzietan lizentziatu zen 2000. urtean Pompeu Fabra Unibertsitatean. Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean egin zituen ikasketak, eta nazioarteko lankidetzari buruzko masterra egin zuen. Alderdi politikoei eta ordezkaritza politikoari buruzko tesia egin zuen: *Partidos y representación política: las dimensiones del cambio en los partidos políticos españoles, 1977-2004*, 2005. urtea defendatu zuena. Madrilera joan zenean, errefuxiatuen gobernuz kanpoko erakundeekin lan egin zuen. Ondoren, doktoratu ondoko egonaldi bat egin zuen Erresuma Batuan.

#### Aktibista 
Aktibista da hainbat eremu feministatan, hala nola Ca La Dona, #OnSónLesDones taldea edo UPF Viquidones UPF Gunea. Ahanzturan Emakumerik ez mugimenduan ere parte hartu du. Mugimendu horrek errepresaliatutako emakumeak ikusarazten ditu 2017. urteko autodeterminazio-erreferendumaren bidez. Erreferendum horretan, Verge hauteskunde-sindikal kargua onartu zuen, eta Fiskaltzaren kereila bat jaso zuen.

#### Ikertzaile 
Haren ikerketa genero-boterearen arteko harremanetan oinarritu da, politikan, bai parte-hartzean, bai ordezkaritzan. Berdintasun-politikak ezartzearen aurkako jarrerak ere aztertu ditu. Hainbat erakundetako genero-berdintasuneko politiketan aholkulari izan da, besteak beste, Europako Kontseiluan, Genero Berdintasunerako Europako Institutuan, Kataluniako Parlamentuan eta Síndic de Greuges delakoan. Gai horiei buruzko argitalpen akademiko ugari idatzi ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak