Esther Paniagua

**Esther Paniagua Gómez** (Madril, 1986) espainiar kazetaria, irakaslea eta analista da, zientzian eta teknologian aditua.  

## Bizitza 
Kazetaritzan lizentziatu zen Juan Carlos Erregea Unibertsitatean (URJC) eta zientzia eta teknologian espezializatu zen. Gainera, Osasunari buruzko Informazioko Graduondokoa egin zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean eta Sareko Estrategiako Masterra ere Bartzelonako Unibertsitatean (UB). 

### Lan ibilbidea 
Kazetaritza-lanari ekin zion *Público* egunkari nazionaleko Zientzia sailean eta ondoren *La Razón* egunkarian. 

2011n, MIT Technology Review aldizkariaren gaztelaniazko edizioko lehen erredaktore-burua bihurtu zen. Ameriketako Estatu Batuetako Massachusettseko Teknologia Institutuaren (MIT) argitalpen horrek aurrerapen garrantzitsuak jorratzen ditu biomedikuntzan, materialetan, fisikan eta teknologiaren beste alderdi garrantzitsu batzuetan. Gero, Futura Networks (Campus Party izenez ezaguna) enpresako Berrikuntza Irekiko arloa zuzendu ondoren, kazetari independente gisa finkatu zen, *eta* hainbat hedabiderekin kolaboratu zuen, hala nola *El País*, *El Español*, *El Mundo*, Sifted (*Financial Times*), *Muy Interesante*, *National Geographic*, *Infolibre*, *Público, Xataka, Alternativas Económicas, La Fábrica Digital, Escritura Pública, La Vanguardia, DMAX* eta *Cancer World,* beste batzuen artean. Bankinter Berrikuntza Fundazioaren *Innoverse* (teknologia, zientzia, etorkizuna, hezkuntza, startup-ak eta berrikuntza) eta Podium Podcast-en *Conexiones Infinitas* (euskaraz: Mugarik Gabeko *Konexioak*) podcastak aurkeztu ditu.

Paniagua Juan Carlos Erregea Unibertsitateko (URJC) Kazetaritza Ikerketa, Narratiba Berriak, Datuak, Fact-checkinga eta Gardentasuna Masterreko irakaslea ere bada, eta *El Confidencial*, non Kazetaritza eta Adimen Artifiziala modulua zuzentzen duen. Digitalizazioarekin eta adimen artifizialarekin, zibersegurtasunarekin, etika teknologikoarekin eta eskubide digitalekin eta gobernantza digitalarekin lotutako beste programa akademiko batzuekin ere lan egiten du, besteak beste. Estatuko eta nazioarteko ekitaldietan hizlari, aurkezle eta moderatzaile lanak egiten ditu.

Politika digitalen aholkularia da, eta arlo horretan lan egin du Uruguaiko Gobernuko *Gobernu Elektronikoaren eta Informazioaren eta Ezagutzaren Gizartearen Agentziarekin* (AGESIC). Aholkularitza lan hori hainbat *think tank*, erakunde eta kongresutan ere egin du, eta irabazi asmorik gabeko hainbat erakunderekin kolaboratzen du, hala nola "MujeresTech"-ekin. Gainera, hainbat programatan aholkulari izan da, besteak beste, Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenaren (CSIC) CAMINO ekimenean, eta epaimahaikide ere izan da sari eta lehiaketa zientifiko eta teknologikoetan, ekintzailetzakoetan eta dibulgaziokoetan. 

2015ean, "*Diferéncia(te)"* liburu kolektiboan parte hartu zuen. Liburu horren helburua zen belaunaldi ezberdinak orientatzea eta inspiratzea prestakuntza, lanbidea, pasioak eta ekintzailetza aukeratzeko orduan, egileen esperientzia pertsonalen bitartez. 2020an, "*No me cuentes cuentos"* proiektuarekin kolaboratu zuen, Charo Marcos del Río kazetariaren Kloshletter albiste-buletinak eta Prodigioso Volcán agentzia digitalak bultzatutako proiektu kolektiboa. Proiektu horren helburua zen Espainiako emakumeak protagonista zituzten haurrentzako ehun ipuin argitaratzea. Idoia Asensio artistak ilustratutako «*SuperMariana, la guerrera que venció a Alergia*» istorioarekin hartu zuen parte Paniaguak, eta Mariana Castells zientzialaria da protagonista. Halaber, Bankinter Berrikuntza Fundazioko Future Trends Forumek argitaratutako *Inteligencia Artificial (*"*Adimen Artifiziala")*, "*Big Data*", "*el poder de los datos"* ("*datuen boterea"*) eta "*Modelos de Negocio Disruptivos"*  ("*Negozio Eredu Disruptiboen*") txostenen egilea da. 2021ean, "*Error 404 ¿Preparados para un mundo sin internet?*" argitaratu zuen, bere bakarkako lehen liburua  sei hizkuntzatara itzulia izan dena.

## Lanak 
* 2015 – "*Diferencia(te)"*. Zenbait egile Edebé taldea. ISBN 978-84-683-1550-8.
* 2020 – "*No me cuentes cuentos"* (euskaraz:  Ez iezadazu ipuinik kontatu"). Montena argitaletxea. ISBN 978-84-17922-29-0.
* 2021 – "*Error 404: ¿Preparados para un mundo sin internet?* ( euskaraz: 404 errorea: Internetik gabeko mundu baterako prest?") Penguin Random House. ISBN 978-84-18056-06-2.

## Aintzatespenak 
Paniaguak hainbat errekonozimendu jaso ditu azken urteetan:

* 2017an, 'Urteko Espainiar Zientziaren Idazle' izendatu zuten, eta ABSWek ematen duen 'European Science Writer of the Year' sarirako finalista izan zen.
* 2017an, Vodafone Sarien XVII. edizioan ere Kazetaritza Saria eman zioten, Ekonomia kategorian. 
* 2018an, Roche Institutu Fundazioak Paniagua saritu zuen Doitasunezko Medikuntza Pertsonalizatuko Kazetaritza Sariaren IV. Edizioan (2017), "*Nanotecnología y terapia génica: alianza contra la ceguera* ( euskaraz: Nanoteknologia eta terapia genikoa: itsukeriaren aurkako aliantza") izeneko erreportajeagatik, *Muy Interesante* aldizkarian argitaratua.
* 2019an, Paniagua Accenture Kazetaritza Sariaren XX. edizioaren irabazlea izan zen, Accenture multinazional teknologikoak ematen duen Adimen Artifizialaren kategorian. 
* 2019an, *Forbes* aldizkariak enpresa-arloan egindako ekarpena aitortu zuen, eta 2019ko negozioetan sormen handiena izan zuten 100 pertsonen' zerrendan sartu zuen.
* 2019an eta 2020an El Español-en «Top 100 Mujeres Líderes de España» izenekoan ere sartu zen.
* 2023an, bere izena Forbes aldizkariaren Espainiako edizioko bi zerrendatan sartu zen: negozioen munduko emakume sortzaileenak, eta negozio munduko 100 sortzaileenak. 
* 2023an, Inspire Award saria jaso zuen Adimen Artifizialari eta gizartean duen eraginari buruzko dibulgazio-lanagatik, AI Business kongresuan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Esther Paniaguaren webgune ofiziala.
* Esther Paniaguaren artikuluak El Paisen.
* Esther Paniaguaren artikuluak El Español.
* *Xatakan* Esther Paniaguaren artikuluak.