Mahai-tenis

thumb|Maila goreneko partida bat.**Mahai-tenisa** edo **ping-ponga** banaka edo bikoteka jokatzen den kirol bat da, errektangularra den pista batean jokatzen da, sare batek bi zelai zeharka banaturik. Erraketa joko bat da, eta pilota zelai batetik bestera txandaka kolpekatu behar dute jokalariek, aurkariari tantoa egiteko helburuarekin. 1988az geroztik kirol olinpikoa da. Mundu osoan zehar parte-hartzaile gehien dituen kirola da, 40 milioi lagun lehiatzen baitira mundu osoan. NASAk egindako ikerketa batek dioenez, gizakiak egin dezakeen kirol profesionalik zailena da. Era berean, beste hainbat ikerketek frogatu dute kirol hau praktikatzen duten pertsonek, besteak beste, erreakzio ahalmena eta denbora, begi-esku koordinazioa, kontzentrazioa eta memoria hobetzen dituztela.

Kirol hau mundu osoan arautzeko ardura duen erakundea Mahai Tenisaren Nazioarteko Federazioa da (*ITTF*, ingelesezko siglak). Nazioarteko federazio horretan bilduta daude estatu eremuko 200 erakunde eta 33 milioi federatu baino gehiago dituen maila guztietako lehiaketak, kluben arteko txapelketak eta munduko txapelketak; bai eta World Tour deritzona ere, ITTFk antolatutako torneo multzoa, kontinente guztietan jokatua eta eliteko kirolari hoberenak biltzen dituena.

## Historia 
thumb|223x223px|Mahai-teniseko txapelketa, areto batean.
Nahiz eta mahai-tenisa sarritan Asiako herrialdeekin lotzen den, onartuta dago tenisetik eratorritako kirol hau Ingalaterran sortu zela, XIX. mendearen bukaeran. Kondairak dioenez, eguraldi txarra zela eta tenisetik moldatutako miniaturazko kirol bat asmatu zuten tenis klub batean. Jokatzeko arauzkoa ez zen materiala erabiltzen zutela esaten da. Unibertsitate ikasleek berehala bereganatu zuten Ingalaterra osoan, une hartan areto jokotzat hartzen zena. 1985eko urriaren 9an James Devonshire britainiarrak patentatu zuen, *table tennis* izenaz. Historian lehenengo aldiz erabili zen *mahai-tenis* terminoa. Mahai-tenisaren mundu osoko garapenean zerikusi handia izan zuten garai hartako jokalari ingeles hauek: A. Parker, P. Bronfield, P. E. Warden, G. J. Ross, J. J. Payme, J. Thompson, E. C. Goode eta A. T. Finney.

### Nazioartekotzea eta araudia 
1922an jada kirol berri hau ezaguna zen Europan eta Indian. Hainbat herrialdetan erregulatuta zegoen eta txapelketak jokatzen ziren maiztasunez. 1926. urtean Ingalaterrako Mahai-Tenis Elkartea sortu zen eta Ivor Montagu aukeratu zuten presidente.

Lehenengo Mundu txapelketan besteak beste, Hungariak, Austriak, Ingalaterrak, Indiak, Galesek, Txekoslovakiak eta Alemaniak hartu zuten parte. Emakumeen parte hartzea nahiko eskasa izan zen, 14 jokalarik soilik lehiatu zutelako. Lehenengo Mundu txapelketan, hungariarrek nagusitasun nabarmena erakutsi zuten, jokoan zeuden titulu guztiak eskuratuta. Txapelketa honetan taldekako modalitatean, 21 tantoko jokoetara jokatu zen, eta hiru jokoetatik gehienak irabazten zituena zen garailea. Banakakoan aldiz, bost jokoetan partida gehienak irabazten zituena zen garailea.

### Asiako herrialdeen agerpena 
thumb|154x154px|Ma Long 2013ko Munduko txapelketan.
Mahai-tenisaren hastapenetan, nagusitasuna Ekialdeko Europako herrialdeen esku zegoen, batez ere Hungaria eta Txekoslovakiaren esku.

1959an, Dortmundeko Mundu txapelketan, Rong Guotuang txinatar jokalariak irabazi zuen banakako urrezko domina. Horrela, herrialde horretatik edozein kiroletan munduko txapelketa batean urrezko domina irabazten zuen lehenengo kirolaria izan zen.

### Kirol olinpikoa 
Mahai-tenisa kirol Olinpiko izateko lehenengo proposamenak 1931n izan ziren, baina ez zen 1977. urtera arte hau lortu. Batzorde Olinpikoaren 84. bilkuran, 1981ean, kirol hau olinpikotzat onartu zen. Hala ere, 1984ko Olinpiar Jokoetan, Los Angelesen, ezin izan zen estreinatu, egitaraua jada itxita zegoelako, eta erakustalditzat egin zen. Programa ofizialean lehenengo aldiz Seuleko 1988ko Olinpiar Jokoetan agertu zen. 

### Mahaia 
thumb|313x313px|Mahai teniseko mahaiaren dimentsioak
Mahaiaren gainazala, joko azalera, errektangularra da. 2,74 metroko luzera du eta 1.525 metroko zabalera. Geruza hau plano horizontalean egongo da kokatuta, lurretik 76 zentimetrotara. Mahaiaren gainazala edozein materialez eginikoa izan daiteke, baina bote uniformea ziurtatu behar du. Neurri berdineko bi zelaietan zatitzen da bertikalki kokatutako sare baten bitartez, hondoko marrekiko paraleloa dena. Sareak zelaiaren zabalerako neurria izango du eta jarraia izango da.  

### Pilota 
thumb|325x325px|Mahai teniseko pilotak.
Pilota esferikoa da, 40 milimetroko diametroa dauka, eta 2,7 gramo pisatzen ditu. Zeluloidezkoa izan ohi da, edo antzekoa den beste plastikozko material batekoa. 2015ean ITTF-k 74 modelo ezberdin onetsi zituen txapelketa ezberdinetan erabiltzeko.

Mahai-teniseko txapelketa nagusiak banakako Munduko txapelketa eta taldekako Munduko txapelketa dira, zeinak bi urtez behin egiten diren. Olinpiar Jokoak ere oso garrantzitsuak dira eta lau modalitate ezberdinetan hartzen dute parte jokalariek: gizonezkoen banakakoa, emakumezkoen banakakoa, binakakoa gizonezkoetan eta emakumezkoetan eta 2008tik aurrera taldekakoan.

Nazioarteko sailkapeneko sistema World Tourreko txapelketetan ere erabiltzen da. Hauek ITTFk antolatzen dituen hainbat torneo dira, mundu osoan zehar jokatzen direnak eta jokalari hoberenak biltzen dira bertan.

Kontinente eremuan, Latinoamerikako txapelketa, Panamerikar Jokoak, Ipar Amerikako txapelketa, Asiako Jokoak eta Europako txapelketak izaten dira, besteak beste. Kluben arteko txapelketa garrantzitsuak ere izaten dira, eta horren adibide da txapeldunen liga.

## Mahai tenisa ikastetxeetan 
Adituek diotenez, mahai tenisa hezkuntzan psikomotrizitatea garatzeko kirol ezin hobea da. Izan ere, ikasleen oinarrizko konpetentziak garatzen ditu eta hau ezin bestekoa da heziketan. Mahai-tenisean derrigorrezkoa da erabaki hartze azkarrak izatea eta esfortzu fisikoak egitea; beraz, alde psikologikoa eta fisikoa garatzen laguntzen du, biak koordinatuz.  Mahai-tenisa, heziketa fisikoko irakasleen egitasmoetan sartzen ari da pixkanaka-pixkanaka eta bere lekua lortzen ari da, lehen esan bezala oinarrizko konpetentziak garatzen laguntzen duelako. Mahai-tenisarekin gehien garatzen den konpetentzia, konpetentzia linguistikoa da eta atzetik konpetentzia digitalak eta sozialak ditu. Beraz, arlo profesionaletik kanpo ere badu lekua mahai-tenisak. 

## Kolpe motak 
Mahai-tenisean orokorren kolpeak bi zatitan banatzen dira, alde batetik, erasorako kolpeak eta beste aldetik, defentsarako kolpeak. 

### Erasorako kolpeak 
#### Kolpe arrunta 
Kolpe hau tenisean ere erabiltzen den kolpe bat da, eta pilota perpendikularki jotzen du, lerro zuzen bat eginez. Kolpe honek ez du arku askorik egiten baina, oso zuzena denez aurkariarengan presioa egiteko eta partida menperatzeko kolpe nahiko ona da. Kolpea nahiko azkarra denez, aurkariarentzat zaila izan daiteke pilota bueltatzea, eta bueltatuz gero eraso boteretsu batekin erantzun dezakezu.

#### Loop kolpea 
Kolpe hau ere behin eta berriz egiten da eta eraso boteretsuago bat ateratzeko erabiltzen da normalean. Alde batetik egiten zaio talka pilotari palak kolpearen ibilbide bera jarraituz. Behin palak pilota ukitu ondoren, pilotak arku txiki bat egingo du eta aurkariaren mahaia ukitzen duenean pilotak abiadura handiagoa hartuko du aurkariarenganantz. 

#### Kontraeraso kolpea 
Kontraeraso kolpea, pala pilotatik hurbil jarriz eta botea eman bezain laster aurkariari erantzunez egiten da. Kolpe hau bihurgune oso handiei erantzuteko erabiltzen da orokorrean. 

#### Smash kolpea 
Smash-a aurkariak bote handiko erantzun bat egiten duenean burutzen da, erantzuteko oso zaila da, izan ere abiadura oso handia hartzen duen kolpe bat da. Kolpe oso erasotzailea da, izan ere, aurkariak ez erantzuteko modukoa izaten da. Normalean aurreko kolpe guztiak smash kolpea lortzera bideraturik daude, hau da, hainbat kolpe egin aurkariak bote handiko erantzun bat egitera behartzeko eta ondorioz smash bat burutu ahal izateko.

### Defentsarako kolpeak 
#### Push kolpea 
Push kolpea tantoan mantentzeko eta ez galtzeko erabiltzen da normalean. Tenisean erabiltzen den "slice" kolpearen antzekoa da, palarekin pilotaren beheko aldean eman eta pilota astiro astiro helduko da beste zelaira.

#### Chop kolpea 
Chop kolpea loop drive kolpeari erantzuteko egiten da askotan. Kolpe honen helburua, aurreko kolpearen efektua berdintzea edo areagotzea izaten da, ondoren eraso bat hasi ahal izateko. Joo Sae-hyuk eta Wu Yang dira chop kolpean aipagarriak.

#### Block kolpea 
Block kolpea erraketa geldi utzi eta pilota dakarren energia berarekin itzularaztean datza. Kolpe hau egiteko zehaztasun handia behar  da, izan ere, kontuan hartu behar da zer abiaduratan datorren pilota eta efekturen bat dakarren erraketa angelu batean edo bestean jartzeko. Kolpe nahiko eraginkorra da, aurkariak egiten duen kolpeari gutxi gorabehera berdin erantzuten baitio.

#### Lob kolpea 
Lob-a arku handiko kolpe bat da, eraso bortitzak erantzuteko erabiltzen da askotan, eta jokalaria mahaitik oso urrun kokatua dagoenean egitea komeni da. Arku handiko kolpea da eta honen helburu bakarra defendatzea da; pilota zelaian sartzea du helburu nagusi eta aurkariak erasoak egiten jarraitzea, hura nekatu eta haren akats bat probestuz defentsak kontraerasoa egin ahal izateko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak