open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ubal mendilerroa

**Ubal mendilerroa** Bizkaia eta Kantabria artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Cotobasero mendia da, 829 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Ubalgo mendateak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Cotobasero, 829 m  (Bizkaia)
# El Mazo, 823 m  (Bizkaia)
# Peña del Moro, 818 m  (Bizkaia)
# Bernalta, 795 m  (Bizkaia)
# Reluso, 783 m  (Bizkaia eta Kantabria arteko mugan)
# Pico de la Cabezuela, 756 m  (Bizkaia)
# Ilsa, 697 m  (Kantabria)
# Muela, 687 m  (Bizkaia)
# Pando, 493 m  (Kantabria)
# El Otero, 465 m  (Bizkaia)
# Alto de la Fuente, 444 m  (Bizkaia)
# El Alto de la Cumbre, 303 m  (Bizkaia)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Sona Jobarteh

**Maya Sona Jobarteh** (Londres, 1983ko urriaren 17a) abeslari, musikagile eta aktore gambiarra eta ingelesa da. Griot familia batetik datorren aurreneko emakumezko kora jotzaile profesionala da.

## Biografia 
Londresen jaio bazen ere bere gambiar jatorria aldarrikatzen du.

Londresko Royal College of Music kontserbatorioan txelo, piano eta harpa ikasketak egin zituen eta Purcell School of Music gazteentzako akademian musika konposatzen ikasi zuen eta haurtzaroan hainbat jaialditan haru zuen parte. Ikasle zela hainbat orkestratako proiektutan aritu zen, Royal Philharmonic Orchestrarekin ere kolaboratu zuen emanaldi batzuetan. Horrela iritsi ziren *Spoken Herbs* eta *Nu Beginin* diskoetako parte-hartzeak. 2005 urtean *500 Years Later* filmean Tunde Jegede anaiak egin zuen soinu-banda eta Sona Jobarteh kora-jotzaile gisa azaldu zen. Afrika mendebaldeko Griot tradizioa islatu zuen konposizioetan
* *The First Grader* - abeslaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Birsay

'***, antzinako eskandinavieraz **Birgisherað*', Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen parrokia bat da, Mainland uhartearen ipar-mendebaldean.

## Kanpo estekak
Igeldoko Estazio Megalitikoa

thumb|250px|Mendizorrotz I harrespila.
thumb|250px|Tontortxiki IV tumulua.
thumb|250px|Tontortxiki II tumulua.
thumb|250px|Tontortxiki III tumulua.
**Igeldoko Estazio Megalitikoa**. Donostiatik Oriora doan mendian bederatzi eraikin megalitiko aurkitu dira. Estazio honek duen berezitasun nagusia monumentu mota desberdinak aurkitu izatean datza: trikuharriak, tumuluak eta harrespilak.

## Datu geografikoak 
Monumentuak hiru udaletako lurraldetan daude: Donostia, Usurbil eta Orio. Kostaldean dago eta Tertziario aroko hareharriz osatutako lurra da.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak.

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak 
Guztira hiru dira:
* Aitzazate I
* Arrobizar
* Iturrieta

### Harrespilak 
Guztira bi dira:
* Aitzazate I
* Mendizorrotz I

### Tumuluak 
Lau dira:
* Tontortxiki I
* Tontortxiki II
* Tontortxiki III
* Tontortxiki IV

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasun gisa deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan 9 monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritza: Kultura Ondarea.
Hoover presa

**Hoover presa** () Colorado ibaiaren ibilguan dago, Arizona eta Nevada artean. Hasieran Boulder presa deitua, Herbert Hoover presidentearen omenez izena aldatu zioten.

Depresio Handiaren garaian eraiki zuten, 1931 eta 1936 artean. Mead aintzira sortu zuen.

379 metro luze eta 221 metro garai da. 35.200 hm³-ko edukiera du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PewDiePie

**Felix Arvid Ulf Kjellberg** (Göteborg, Suedia, 1989ko urriaren 24an), **PewDiePie** izengoitiz online ezagunagoa da, suediar komiko bat da, vlog sortzaile eta memeen kritikoa da. Bere bideoak Youtube-ra igotzen ditu. Oraintxe bertan munduko jarraitzaile kopururik handiena du Youtuben.

2010ean PewDiePie Industria Ekonomia eta Teknologia Kudeaketa ikasketak hasi zuen Chalmerseko Unibertsitate Teknologikoan. Unibertsitatean, erregistratu zuen bere bigarren kontua -"PewDiePie"- bere lehenengo kontua -"Pewdie"- galdu eta gero. Hurrengo urtean unibertsitatea utzi zuen. 2012ko uztailean miloi jarraitzailera iritsi zuen.

2015eko abuztuaren 15etik aurrera "PewDiePie" jarraitzaile kopuru handiena duen youtuberra da. 2016an Time aldizkariak, izendatu zuen munduko 100 arteko eragin handiko pertsonak bezala.

## Haurtzaroa eta gaztaroa 
PewDiePie Göteborgen jaio eta hezi zen, Suedian. Lotta Kristine Johanna eta Ulf Cristian Kjellberg-en semea da. Bere arreba Fanny Kjellberg-ekin handitu zuen. Bere ama da KappAhl enpresaren CEOa izan zen, bigarren hezkuntzan klaseak huts egiten zituen ziberkafe batean bere lagunekin bideo-jokoak jolasteko. PewDiePie komentatu du Suedia kultur handia duela bideo-jokoen inguru. Kontrakoa esan badute ere, ez zituen bere ikasketak utzi YouTuben bideoa egiteko, aldiz, Chalmersen egoteko beti bikainak atera behar zituela eta oso pozik zegoen saltxitxa-ogitartekoak saltzen eta bere bideoak egiten.

## Erreferentziak
Mayhem

**Mayhem**, Norvegiako black metal talde bat da. 1984an Oslo hiriburuan sortu zen. Gaur egungo kideak Necrobutcher, Hellhammer, Attila Csihar, Teloch eta Ghul dira.

1990eko hamarkadam Norvegian jazotako eliz kristauen erreketen gertaerekin lotu zituzten, beste norvegiar black metal talde batzuekin batera.

Taldeak jorratzen dituen gaiak nahiz bere historia oso polemikoa da eta Norvegian hauts ugari harrotu du: zuzeneko ikusgarri eta bortitzak burutu ohi dituzte, beren abestiek satanismoa eta eskandinaviar paganismoaren aldeko eta kristautasunren aurkako letrak dituzte, 1991n Per Yngve Ohlin *"Death"* abeslariak bere buruaz beste egin zuen, eta 1993an Burzum taldeko Varg Vikernes *"Count Grishnackh"* kideak Øystein Aarseth *"Euronymous"* gitarra-jotzailea erail zuen.

## Diskografia 
* *De Mysteriis Dom Sathanas* (1994)
* *Grand Declaration of War* (2000)
* *Chimera* (2004)
* *Ordo ad Chao* (2007)
* *Esoteric Warfare* (2014)
* *Daemon* (2019)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Black Hills

**Black Hills** (eusk: 'Muino Beltzak'; (; ; ) Ameriketako Estatu Batuetako ipar-erdialdeko mendikate bat da, Ordoki Handietatik Wyoming aldera hedatzen dena. Black Elk Peak (2.208 m) du tontorrik garaiena. Rushmore mendia ere bertan dago.

Eskualdeak tradizio historiko eta kultural zabala du, izan ere lakota eta txeieneen arteko Black Hillseko Gerra bertan gertatu zen. Gerora Custer jeneralak zuzendutako espedizio batek bertan urrea topatzeak, urre sukarraren eraginez amerindiarren kanporatzea eta inguruak Colorado eta Montana estatuetako etorkinez birpopulatzea ekarri zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ouachita mendiak

**Ouachita mendiak** edo **Ouachitak** (,  ahoskatua) Ameriketako Estatu Batuetako mendikatea da, mendebaldeko Arkansastik hego-ekialdeko Oklahoma aldera hedatzen dena. Magazine mendia (839 m.) du tontorrik handiena. Ozark goi-lautadarekin batera, estatubatuar barnealdeko goi-lautada osatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mitchell mendia

**Mitchell mendia** () Ameriketako Estatu Batuetako Ipar Carolina estatuko mendia da, Appalacheak bere mendilerroan altuena dena. 2.037 metroko bere garaierari esker TexasAEBtan sartu arte (1845) herrialdeko mendirik altuena ere izan zen.

Burnsville herritik gertu dago, Mount Mitchell State Park izeneko eremu babestuan.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elbert mendia

**Elbert mendia** () Coloradoko estatuko mendia da, Mendi Harritsuak bere mendilerroan eta estatu osoan altuena dena. 4401,2 metroko bere garaierari esker AEB jarraituan bigarren mendirik altuena ere bada.

1874an Henry W. Stucklek lehendabiziko igoera egin zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Whitney mendia

**Whitney mendia** (; ipar paiuteraz: *Tumanguya*) Kaliforniako mendi bat da, Sierra Nevadako mendilerroan. Ameriketako Estatu Batuetako estatu ondokoetako (Alaska eta Hawaii ez direnak) mendirik altuena da, 4.421 metrorekin. Inyo eta Tulare konderrien mugan dago, eta soilik Ipar Amerikako leku topografikorik baxuenetik 132 kilometro ipar-mendebaldera, Heriotzaren haranan dagoen Badwater Basinetik. Mendiaren mendebalde aldean Sekuoia Parke Nazionala dago, eta bere gaina John Muir Bidearen hegoaldeko amaiera da, Happy Islesetik Yosemite Parke Nazionalera doan 341 kilometroko bidea. Ekialdeko magalean Inyo Baso Nazionala dago. Munduko 18. mendia da isolamendu topografikoaren arabera eta 81.a prominentzian. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barrow lurmuturra

**Barrow lurmuturra** () edo **Nuvuk** Alaskako penintsulako lurmuturra da, kostalde artikoan dagoena.  koordenadetan dago eta herrialde osoko lekurik ipartarrena da. Bi itsasoen arteko muga ere bada, Txuktxien eta Beaufort itsasoen artean hain zuzen ere.

## Kanpo estekak
Brexit: The Uncivil War

***Brexit: The Uncivil War*** 2019ko Toby Haynes britainiar zinema zuzendariaren telefilm dramatikoa da, Erresuma Batua Europar Batasunean egoteari buruzko galdeketaren kanpainian oinarrituta.

## Sinopsia 
Dominic Cummings protagonista eta *Vote Leave* kanpainako (Europako Batasunetik ateratzearen aldekoa) zuzendaria da. Telefilmaren funtsa Cummingsen garaipena nola garatuz joan zen islatzea da. Eta aurkarien ahuldadea albo batera utzita, une oso interesgarria Interneteko datuen erabilerarekin kanpainan egin zituzten trikimailuena da.

## Aktoreak 
* Benedict Cumberbatch: Dominic Cummings
* Rory Kinnear: Craig Oliver
* John Heffernan: Matthew Elliott
* Gavin Spokes: Lord Andrew Cooper
* Liz White: Mary Wakefield
* Kyle Soller: Zack Massingham
* Simon Paisley Day: Douglas Carswell
* Paul Ryan: Nigel Farage
* Lee Boardman: Arron Banks
* Nicholas Day: John Mills
* Tim McMullan: Sir Bernard Jenkin
* Richard Durden: Sir Bill Cash
* Richard Goulding: Boris Johnson
* Oliver Maltman: Michael Gove
* Aden Gillett: Robert Mercer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2014 Belgikan

Jarraian, **2014. urtean Belgikan** izandako gertaerak azaltzen dira.

## Urria 
Urriaren 7an, Charles Michelek (MR) Eli Di Rupo ordezkatu zuen Belgikako lehen ministro gisa —2011tik zegoen kargu horretan, eta bere alderdia koaliziotik kanpo geratu zen (PS)—. Michelek MRko liberalen, N-VA Flandriako alderdi independentistaren, CD&Vko demokristauen eta Open VLDko liberalen babesa zuen. Hauteskundeak maiatzaren 25ean izan ziren Belgikan.

Urriaren 10ean, Charles Michel izendatu zuten Belgikako lehen ministro. Gobernuko koalizio berria zentro-eskuineko lau alderdik osatzen zuten, hiru flamenkok eta frankofono batek. Karguen zin egitea urriaren 11eko egin zuten Errege Jauregian.

## Abendua 
Abenduaren 1ean, sute batengatik beste erreaktore nuklear bat gelditu zuten. Tihange 3 gelditutako laugarren erreaktorea zen, izan ere, Tihange 2 erreaktoreek zerbitzutik kanpo jarraitzen zuten eta Doel 4ren aurka sabotajea egin zuten.

Abenduaren 14an, austeritatearen kontrako grebak Belgika gelditu zuen, izan ere, erretiroa 67 urtera atzeratu nahi zuten eta soldata igoera automatikoak kendu.

Abenduaren 15ean, Ganteko etxe batera sartu ziren lau gizon eta horietatik hiru atxilotu zituzten. Armatutako beste gizon bat zegoen apartamentuan pertsona bat bahituta zuela. Gertakariak ez zuen terrorismoarekin harremanik. Bestalde, Austeritatearen kontrako grebak Belgika geldiarazi zuen.

2015eko urtarrilaren 6an, bortxaketengatik zigortutako presoaren eutanasia bertan behera utzi zuten, ia 30 urte zeramatzan espetxean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harray

'''''', Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen parrokia zibil bat da, Mainland uhartean.

## Kanpo estekak
Sandwick (Orkadak)

**Sandwick**, antzinako eskandinavieraz **Sandvík**, Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen parrokia bat da, Mainland uhartean.

## Kanpo estekak
Rendall

'***, antzinako eskandinavieraz **Rennudalr** edota **Rennadal*', Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen parrokia bat da, Mainland uhartean.

## Kanpo estekak
Scar (Orkadak)

**Scar**, Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen herri eta baserri multzo bat da, Sanday uhartean.

## Kanpo estekak
Bizkaieraren fonotekea

***Bizkaieraren fonotekea*** Bizkaiko herri-euskararen hainbat lekukoren audio eta bideo grabazio batzen dituen datu-base fonetikoa da. Grabazioak entzun daitezke, testuen transkribapenak irakurri, baita berri-emailearen datuak ikusi ere. Kantak, ipuinak, esaldiak, narrazioak eta esakuneak ere bildu dira.

Hizkuntzaren aldetik ez ezik, bilduma horrek badu interesik antropologiaren eta etnografiaren aldetik ere, berriemaileen kontakizunetan bizitza tradizionalari buruzko hainbat datu agertzen baita.

Iñaki Gaminde eta EHUko Bilboko Telekomunikazio-Ingeniari Eskolako *Aholab* ikerketa taldeak sortu zuten, Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzarekin*.*

## Erreferentziak 
## Ikus ere bai 
* *Euskal herriko ahotsak. Ahotsak.eus euskararen ahozko ondarea eta herri hizkerak katalogatu eta hedatzen duen ekimena eta datu-basea.*

## Kanpo estekak
Cipriano Segundo Montesino

**Cipriano Segundo Montesino Estrada** (Valencia de Alcántara, Cáceres, 1817ko irailaren 26a - Madril, 1901eko abuztuaren 27a) ingeniari eta politikari espainiar bat izan zen. Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Errege Akademiako kide izan zen, baita bertako presidenteorde ere urte luzez, geroago presidente, eta senatari, hark izendatuta. Espainiako senatuko presidenteorde izan zen.

## Familia eta hezkuntza 
Aita Pablo Pedro Montesino Cáceres zuen (Fuente del Carnero, Zamora, 1781 &ndash; Madril, 1849), Valencia de Alcántarako medikua eta Extremadurako diputatua. Politikari liberal hori Ingalaterrara erbesteratu zen 1826an. Familia Jersey uhartean finkatu zen (Britainia Handia), eta pedagogo ospetsua izaten amaitu zuen.

Cipriano Parisko Arte eta Manufaktura Eskolako ingeniari zibila izan zen (École Centrale Paris) eta, lehenago, Arteen Kontserbatorioko Mekanika eta Fisikako katedraduna izan zen. Gainera, estatuko zein atzerriko hainbat elkarte zientifikotako kide izan zen, eta Lan Publikoetako zuzendari nagusia. Karlos III.aren Gurutze Handiaz saritu zuten. Gainera, idazlan eta argitalpen garrantzitsuen egilea izan zen.

Eladia Fernández de Espartero Blancorekin ezkondu zen, Victoriako II. dukesa eta Lutxanako II. kondesa. Suezko Kanaleko Nazioarteko Batzordeko Espainiaren kide izan zen.

## Burdinbidearen negozioan 
Lanbideko bere kideen artean itzal handiko teknikaria zen. Espainiako lehen industria ingeniaria izan zen, baita 1855eko Burdinbidearen Legea prestatu zuenetako bat, bideen zuzendari nagusia zenean. Madrildik Zaragoza eta Alacanterako Burdinbide Konpainiak hura hautatu zuen eguneroko gaiak konpontzeko, Ignacio Bauer eta, gero, Gustavo Bauerren begirada zorrotzaren pean. 1899an, Segundo Montesinok utzi egin zuen konpainia horretako bere ardura.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Ikus, gainera 
* Manuel Cortina
* José Manuel Collado
* Eugène Flachat
Zdeněk Štybar

**Zdeněk Štybar** (Planá, Txekiar Errepublika,  - ) ziklo-krosslaria da, Munduko Txapelketa hiru aldiz irabazi zuena. 2010 urtean txapelketa nagusi guztiak irabazi zituen.

## Palmaresa Ziklo-krosean 
**2001-2002**
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak (junior)
* 3. 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan (junior) 
**2002-2003**
* 3. 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan (junior) 
**2004-2005**
* 20px 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa (23 urtez azpikoa
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak (23 urtez azpikoa)
**2005-2006**
* 20px 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa (23 urtez azpikoa)
* 3. 15px Europako Ziklo-kros Txapelketan (23 urtez azpikoa)
**2006-2007**
* 2. 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
* 2. 15px Europako Ziklo-kros Txapelketan (23 urtez azpikoa)
**2007-2008**
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
* TOI TOI Kopa, Louny
* TOI TOI Kopa, Plzeň
* Munduko Kopa #1, Kalmthout
* Ziklo-kros Kopa Nazionala, Podborany
* 2. 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan
**2008-2009**
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
* Superprestige #6, Diegem
* Azencross, Wuustwezel-Loenhout
* 2. 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan
**2009-2010** 
* 20px 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa 
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
* Ziklo-kroseko Munduko Kopa
** Munduko Kopa #4, Coxyde
** Munduko Kopa #5, Igorreko ziklo-krosa
** Munduko Kopa #8, Roubaix
* Superprestige
** Superprestige #4, Hamme-Zogge
**Superprestige #8, Vorselaar
* GvA #3, Hasselt
* TOI TOI Kopa, Stříbro
* TOI TOI Kopa, Podbořany
* Tervuren Nazioarteko Ziklo-krosa, Tervuren
**2010-2011** 
* 20px 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa 
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
* Munduko Kopa #1, Aigle
* Munduko Kopa #2, Plzeň
* Superprestige #1, Ruddervoorde
* Superprestige #2, Zonhoven
* GvA #1 - Cyclo-cross de la Citadelle, Namur
* Toi Toi Kopa #1 - Stríbro, Stříbro
* Toi Toi Kopa #2 - Louny, Louny
* Kermiscross, Ardooie
* Sylvester Cyclo-cross, Bredene
**2011-2012**
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
* Superprestige #3, Hamme-Zogge
* Superprestige #8, Middelkerke
* Süpercross Baden, Baden
* Toi Toi Kopa #1, Stříbro
* Kermiscross, Ardooie
* 3. Ziklo-kroseko Munduko Kopan
* Munduko Kopa #7, Liévin
**2012-2013**
* 20px 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
**2013-2014**
* 20px 15px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa 
* Versluys Zyklo-krosa, Bredene
**2022-2023**
* Dohňany #2, Dohňany
**2023-2024**
* 3. 15px Txekiako Ziklo-kroseko Txapelketak
* 6. Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa (errelebo mistoa)

## Palmaresa erepidean
* Binche-Chimay-Binche (1): 2014
* E3 Harelbeke (1): 2019

## Sailkapen orokorra itzuli handietan
Australiar Alpeak

**Australiar Alpeak** () ekialdeko Australian dagoen mendikatea da, herrialdean garaiena dena. Ekialdeko Victoria, hego-ekialdeko Hegoaldeko Gales Berria eta Australiako Hiriburuaren Lurraldea zeharkatzen ditu. Elurra jasotzen duen australiar bioeskualde bakarra da. Mendikate Banatzaile Handiaren parte da 3.000 kilometro baino gehiago ditu. Kosciuszko mendia da gailurrik garaiena: 2.228 metro.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wout van Aert

**Wout van Aert** (Herentals, Belgika, 1994ko irailaren 15a - ) ziklo-kroslari eta errepideko txirrindulari flandriarra da, Munduko Txapelketa hiru aldiz irabazi duena.

## Palmaresa Ziklokrosean 
* Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa
** Txapelduna (3): 2016, 2017, 2018
** Bigarrena (3): 2015, 2019, 2021
* Ziklo-kroseko Munduko Kopa (2): 2016, 2017
* Superprestige (1): 2016
* GVA Trofeoa (3): 2015, 2016, 2017

## Palmaresa errepidean 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Musgrave mendiak

**Musgrave mendiak** () erdialdeko Australian dagoen mendikatea da, Hego Australia eta Ipar Lurraldea arteko mugan eta Mendebaldeko Australiaren barrena dagoena. Hegoaldean Victoria Basamortu Handia eta iparraldean Gibson basamortua dituzte. 210 kilometroko luzera du eta zenbait mendik 1.100 metro ingurukoak dira, garaiena Woodroffe mendia (1.435 metro) izanda.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gibson basamortua

**Gibson basamortua** () Mendebaldeko Australiako basamortua da, herrialdeko bostgarren handiena dena. 156.000&nbsp;km² inguru hartzen ditu eta Australiako aborigenak baino ez dira bizi bertan.

Kanguru gorriak eta emuak dira bertan bizi diren animaliarik nabarmenenak. 1874an, Ernest Giles britainiar esploratzaileak basamortua zeharkatzeko lehenengo europarra bilakatu zen eta Alfred Gibson basamortuan hil zen bere kidearen izena eman zion.

## Ikus gainera 
* Australiako basamortuak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendi Urdinak (Australia)

**Mendi Urdinak** () Hegoaldeko Gales Berrian dagoen mendikatea da, Sydney inguratzen duena. Mendikate Banatzaile Handiaren zati bat dira. Izenik ez duen tontor bat du gailurrik garaiena: 1.189 metro. 2000. urtean UNESCOk bere inguruko eskualdea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
MacDonnell mendikatea

**MacDonnell mendikatea** () hegoaldeko Ipar Lurraldean dagoen mendikatea da, Alice Springs inguruan dagoena. 400 kilometro inguruko luzera du eta mendirik garaiena Ziel mendia (1.510 metro) da. John McDouall Stuartek 1860an eskualdea esploratu zuen.

## Gallery 

File:West MacDonnell National Park.JPG|Larapinta burdinbidetik Glen Helen inguruan
File:Ellery_Creek.jpg|Ellery Creek Big Hole
File:A221, West MacDonnell National Park, Australia, Ellery Creek reflects River Red Gum trees, 2007.jpg|Ellery Creek eta eukaliptoak
File:Ochre Pits.jpg|Ikspegia
File:Simpsons Gap.jpg|Simpsons pasabidea
File:A160, West MacDonnell National Park, Australia, Serpentine Gorge, 2007.JPG|Serpentine arroila

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leeuwin lurmuturra

**Leeuwin lurmuturra** (,  ahoskatua) Australiako hego-mendebaldean dago, Mendebaldeko Australia estatuan. Sarritan jo izan da zirkumnabigaziorako hiru lurmutur handietako bat (besteak Hornos lurmuturra eta Esperantza Oneko lurmuturra dira).

Australian, lurmuturra Indiako ozeanoa eta Ozeano Australaren arteko bilgunea dela diote; baina beste herrialdetan Ozeano Australa 60°S-tik aurrera hasten dela diote.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hego-ekialdeko lurmuturra

**Hego-ekialdeko lurmuturra** () Tasmanian dago, uhartearen hegoaldean. Sarritan jo izan da zirkumnabigaziorako bost lurmutur handietako bat (besteak Leeuwin lurmuturra, Hego-mendebaldeko lurmuturra, Hornos lurmuturra eta Esperantza Oneko lurmuturra dira).

Nazioarteko Erakunde Hidrografikoaren arabera, lurmuturra Indiako ozeanoa eta Ozeano Barearen arteko bilgunea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Byron lurmuturra

**Byron lurmuturra** () Australiako ekialdean dago, Hegoaldeko Gales Berria estatuan. Herrialde osoko ekialdeko muga da eta xibarten emigrazioa ikusteko leku paregabea da.

James Cook kapitainak 1770ean izendatu zuen John Byronen omenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Canaille lurmuturra

**Canaille lurmuturra** () hegoaldeko Frantzian dago, Rodanoren Ahoak departamenduan. Cassis eta La Ciotat hirien artean dago eta bere 394 metroko garaierari esker herrialde osoko itsas-labarrik altuena. Hareharri okrez, konglomeratuz, turoniar kareharriz eta tupa grisez osaturik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Altzaniako Estazio Megalitikoa

thumb|250px|Bidaarte I trikuharria.
thumb|250px|Garagarza trikuharria.
thumb|250px|Otsaarte trikuharria.
thumb|250px|Etxegarate trikuharria.
**Altzaniako Estazio Megalitikoa**. Aztarna megalitiko asko ikus daiteke Altzaniako mendilerroan. Guztira zortzi dira ezagutzen direnak. Dena dela, gehiago ere egon daiteke.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du. Gaur egun ere artzaintza trasumantearen presentzia handia da.

## Kokapen geografikoa 
Geografikoki lau ibaiek lurraldea mugatzen dute: Urtsuaran eta Oria ibaiak, batetik, Otzaurte eta Altzania errekak, bestetik. Lurra hareharria da eta 800 metro inguruan kokatzen da. Zortzi monumentu megalitiko biltzen ditu bertan. Udalerri hauetan daude monumentuak: Altzaniako Patzuergoa eta Idiazabal, Segura eta Zegama udalerriak.

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak 
Guztira zazpi:
* Bidaarte I
* Garagarza
* Otsaarte
* Tartaloetxeta
* Trikamuñoota
* Zorroztarri
* Etxegarate

### Tumuluak 
Guztira bat:
* Bidaarte II

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan 8 monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritza Kultura Ondarea webgunea.
* Argazkiak eta kokapenak.
La Hague (lurmuturra)

**La Hague** Normandian dagoen lurmuturra da, Cotentin penintsulako muturrean dagoena. Kanbriaurreko granitoz osaturik, eskualdean *haguais* izeneko normandierazko aldaera egiten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
(20000) Varuna

*Artikulu hau Kuiperren gerrikoko argizagiari buruzkoa da; mitologia hinduko pertsonaiari buruzkoa beste hau da: «Varuna».*

**(20000) Varuna** edo **Varuna** Kuiperren gerrikoko cubewano bat da, *2000 WR106* behin-behineko izendapena jaso zuena. 2000ko azaroaren 28an aurkitu zen Spacewatch taldeak Kitt Peak Behatoki Nazionaletik (Arizona) eginiko lanari esker.

Gaur arte, Varunak ez du planeta nano gisa hartzeko Nazioarteko Astronomia Elkartearen (IAU) onespena jaso, haatik, planeta nano izateko hautagai direnen zerrendan dago.

## Izena 
Mrinalini Sarabhaik proposatu zuen izena, mitologia hinduan itsasoaren jainko dugu Varuna, greziar mitologiara joango bagina, haren baliokide gisa Poseidon aurkituko genuke eta erromatar mitologian Neptuno.

## Ezaugarri nagusiak 
Bere batez besteko diametroa 900 eta 1060 kilometro artekoa dela uste da. Neptunorekiko kanpo-orbita bat du eta Kuiperren gerrikoaren barneko gorputz gisa hartzen da. 2010ko hamarkadan Lurretik 6000 milioi kilometrora zegoen eta bere orbita, erabateko zehaztasunez ezagutzen ez den arren, gure planetarekiko 20º-ko makurduran dago.

## Ikus, gainera 
* Neptunoz haraindiko objektu
* Eguzki-sistema
* Astronomia
* Astronomiaren historia
* Kuiperren gerrikoa
* Oorten hodeia

## Kanpo estekak
Martin lurmuturra

**Martin lurmuturra** () hegoaldeko Frantzian dago, Itsas Alpeak departamenduan. Monako eta Menton hirien artean dago, Roquebrune-Cap-Martin izeneko udalerrian.

I. mendean via Julia Augusta bideak lurmuturra zeharkatzen zuen eta bertan Lumone villa eraiki zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Hague

**La Hague** Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean.

2017ko urtarrilaren 1ean sortu zuten Acqueville, Auderville, Beaumont-Hague (egungo udalerriburua), Biville, Branville-Hague, Digulleville, Éculleville, Flottemanville-Hague, Gréville-Hague, Herqueville, Jobourg, Omonville-la-Petite, Omonville-la-Rogue, Sainte-Croix-Hague, Saint-Germain-des-Vaux, Tonneville, Urville-Nacqueville, Vasteville eta Vauville antzinako udalerriak bilduz. 148,68&nbsp;km²-ko azalera du eta departamenduko udalerririk zabalena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
La Négade punta

**La Négade punta** () Girondako lurmuturra da, Médoc penintsulan dagoena. Soulac-sur-Mer udalerriaren hegoaldean dago eta Grave puntako basoaz inguraturik dago.

Bere bi aldeetan hondartza bi (Amélie eta Gurp) ditu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Luis Pérez Gómez

**José Luis Pérez Gómez** (Berriozar, ) nafar kazetaria da, COPE irrati-kateko albistegiak zuzentzen dituena.

Nafarroako Unibertsitatean kazetaritza ikasi ondoren, COPEn eta Radio Nacional de Españan hasi zen lanean. 2017tik aurrera Trecen ere lan egiten du.
Aratz-Altsasuko Estazio Megalitikoa

thumb|250px|Arrobigaña trikuharria.
**Aratz-Altsasuko Estazio Megalitikoa**. Bi aztarna megalitiko aurkitu dira estazio honetan.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak.

## Kokapen geografikoa 
Geografikoki Gipuzkoako eta Arabako Partzuergoan dago.

## Sailkatutako monumentuak 
Gipuzkoa ekialdeko estazioetan ez bezala, Aratz-Altsasukoan ez da harrespilik aurkitu. Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak 
Guztira bi dira:
* Arrobigaña
* Atxuko Aldai

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan bi monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritzaren Kultura Ondarearen webgunea.
Urkitako Estazio Megalitikoa

**Urkitako estazio megalitikoa** izen bereko mendilerroan dago kokatuta, Tolosaldea eta Leitzaldea artean. Aztarna megalitiko bakarra aurkitu da estazio honetan, XX. mendeko 1970eko hamarkadan aurkitu zen.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du. Gaur egun ere artzaintza trasumantearen presentzia handia da.

## Kokapen geografikoa 
Geografikoki Lizartzan (Gipuzkoa) dago. Araxes eta Orexako sakanetik sortzen diren erreken artean
kokatzen da. Kareharrizko gune batean dago, 500 bat metrotako altueran; altuera hori horrelako monumentuentzat nahiho baxua da.

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan monumentu megalitiko bakarra aurkitu da:

### Trikuharriak 
Bakarra dago:
* Axurdario

## Egoera legala 
Estazio megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan monumentu bakarra aipatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritza Kultura Ondarea webgunea.
Onddi-Mandoegi Estazio Megalitikoa

[thumb|250px|[Eteneta I (multzo megalitikoa)|Eteneta I.]]
thumb|250px|Elurzulo harrespila.
[thumb|250px|[Mulisko gaina (multzo megalitikoa)|Mulisko gaina harrespila.]]
thumb|250px|Keixeta Egia Hego trikuharria.
thumb|250px|Etzelako Arritxuriak harrespila.
**Onddi-Mandoegi Estazio Megalitikoa**, (edo Onddi-Adarra-Mandoegi estazio megalitikoa) Adarra-Mandoegiko mendilerroan zabaltzen den aztarna megalitikoen multzoa da. Guztira hogeita bi ezagutzen dira. Oso estazio garrantzitsua da eta bertan era horretako monumentu oso ezagunak ikus daitezke.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du. Gaur egun ere artzaintza transumantearen presentzia handia da.

## Kokapen geografikoa 
Geografikoki estazio hau Adarra-Mandoegiko mendilerroan kokatzen da. Leizaran eta Urumea aranak banantzen
ditu. Urepelen 1.000 metro lortu arte igotzen da. Kate horren zati bat, eta baita Estazio Megalitikoaren
zati bat, Nafarroan sartzen da. Udalerri hauetan daude monumentuak: Andoain, Berastegi, Elduain, Urnieta, Hernani.

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan hogeita bi monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak 
Guztira lau dira:
* Aballarri
* Altxista
* Otsolepo
* Pozontarriko Lepoa

### Harrespilak 
Guztira hamasei dira:
* Altxista
* Arleorko Zabala
* Elurzulo
* Eteneta I
* Eteneta II
* Etzela
* Etzela mendebaldea
* Etzelako Arritxuriak
* Ezioko Soroa
* Ezioko Tontorra
* Mulisko Gaina
* Tximistako Egia
* Unamene
* Amunola
* Tximista
* Deskarga

### Menhirra edo zutarria 
Guztira bat: Usobelartza
### Zista 
Bakarra: Onddiko zista
## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan hogeita bi monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritzen Kultura Ondarea webgunea.
Pagoetako Estazio Megalitikoa

thumb|250px|Arreta tumulua.
**Pagoetako Estazio Megalitikoa**. Aztarna megalitiko asko ikus daiteke Pagoeta mendian. Guztira bederatzi dira ezagutzen direnak. Dena dela, gehiago ere egon daiteke.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak.

## Kokapen geografikoa 
Geografikoki Erniokoaren jarraipena da estazio hau. Lurzoruaren konposaketa litologikoa kareharrizkoa
da. Aiako udalerrian dago.

## Sailkatutako monumentuak 

[
{
  "type": "ExternalData",
  "service": "geopoint",
  "query": "SELECT DISTINCT ?id ?idLabel (?idLabel as ?title) ?typeLabel ?geo (if(BOUND(?image), concat(?typeLabel, '\\n', ''), ?typeLabel) as ?description)  ('small' as ?marker_size) ('landmark-JP' as ?marker_symbol) (if(?type = wd:Q101659, '#800000', if(?type = wd:Q34023, '#000080', '#008000')) as ?marker_color) WHERE {\n  SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language \"eu,en\". }\n    ?id wdt:P361 wd:Q61070832;\n    wdt:P31 ?type;\n    wdt:P625 ?geo.\n  OPTIONAL { ?id wdt:P18 ?image. }\n}"
},
{
  "type": "ExternalData",
  "service": "geoshape",
  "ids": "Q1631163"
}
]

Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak 
Bakarra dago:
* Olarteta

### Tumuluak 
Guztira zortzi dira:
* Arreta
* Murgil I
* Murgil II
* Saberriko Haitzak
* Urruztume I
* Urruztume II
* Urruztume III
* Urruztume IV

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan bederatzi monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Bisita Birtuala.
* Pagoetako Parke Naturala.
Mathieu van der Poel

**Mathieu van der Poel** (Kapellen, Flandria,  - ) errepideko txirrindulari eta ziklo-kroslari herbeheretarra da, Flandrian jaio bazen ere.

Txirrindularitzarako dohaiak familiatik datozkio, bere aita Adri van der Poel txirrindulari txapelduna da eta aitona Raymond Poulidor txapeldun frantziar handia da.

## Palmaresa 
### Ziklo-krosa
* Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa
** Txapelduna (8): 2015, 2019, 2020, 2021, 2023, 2024, 2025, 2026
** Bigarrena (1): 2017
** Hirugarrena (1): 2018
* Munduko Kopa (1): 2018
* Superprestige (4): 2015, 2017, 2018, 2019
* GVA Saria (2): 2018, 2019

### Errepidea
**2017**
* Belgikako Itzuliko etapa 1
* Boucles de la Mayenne eta 2 etapa
* Dwars door het Hageland
* 2. Elfstedenronden

**2018**
* Boucles de la Mayenne eta etapa 1
* Limburgoko Itzulia
* 20px 15px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa
* 2. 15px Europako errepideko txirrindularitza txapelketan 
* Arctic Raceko 2 etapa
* 3. Acht van Chaamen

**2019**
* Antalyako Tourreko etapa 1
* Denaingo Sari Nagusia
* Flandrian Zehar
* Sartheko Zirkuituko etapa 1
* Flèche Brabançonne
* Amstel Gold Race
* Arctic Raceko etapa 1
* Britainia Handiko Itzulia eta  3 etapa

**2020**
* 20px 15px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Tirreno-Adriatikoko etapa 1
* BinckBank Tour eta etapa 1
* Flandriako Tourra
* 2. Flèche Brabançonnen

**2021**
* UAE Tourreko etapa 1
* Strade Bianche
* Tirreno-Adriatikoko 2 etapa
* Suitzako Itzuliko 2 etapa
* Frantziako Tourreko etapa 1
* Antwerp Port Epic
* 2. Flandriako Tourrean
* 3. Paris-Roubaixen
* 3. E3 Harelbeken
* 5. Milan-San Remon

**2022**
* Settimana Coppi e Bartaliko etapa 1
* Flandrian Zehar
* Flandriako Tourra
* Italiako Giroko Saiatuenaren Saria eta etapa 1
* Valoniako Sari Nagusia
* Stadsprijs Geraardsbergen
* 2. Acht van Chaamen
* 3. Milan-San Remon

**2023**
* Milan-San Remo
* Paris-Roubaix
* Belgikako Itzulia eta etapa 1
* 20px 15px  Munduko errepideko txapelketa
* Acht van Chaam
* 2. Flandriako Tourrean
* 2. E3 Harelbeken
* 3. 15px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketan

**2024**
* E3 Harelbeke
* Flandriako Tourra
* Paris-Roubaix
* 2. Luxenburgoko Tourrean eta etapa 1
* 2. Gante-Wevelgemen
* 3. Lieja-Bastogne-Liejan
* 3. 15px  Munduko errepideko txapelketan
* 10. Milan-San Remon

**2025**
* Le Samyn
* Milan-San Remo
* E3 Harelbeke
* Paris-Roubaix
* Frantziako Tourreko etapa 1
* 2. Renewi Tourrean eta etapa 1
* 3. Flandriako Tourrean

**2026**
* Omloop Het Nieuwsblad
* Tirreno-Adriatikoko 2 etapa
* E3 Harelbeke
* 8. Milan-San Remon

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Mathieu van der Poel - *FirstCycling.com*
Rose Byrne

**Mary Rose Byrne** (Balmain, Hegoaldeko Gales Berria, ) australiar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Instant Family

***Instant Family*** 2018ko Sean Anders estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Pete eta Elli bikotekideak dira, eta euren bizitzan hutsune bat dagoela sentitzen dute, haurrik ez dutelako. Hiru anai-arreba adoptatuko dituzte. Urteetako ametsa beteta, zoratzen hartuko dituzte familiakide berriak, baina, laster, gauzak konplikatzen hasiko zaizkie.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Old Man & the Gun

***The Old Man & the Gun*** 2018ko David Lowery estatubatuar zinema zuzendariaren film biografikoa da, Forrest "Woody" Tucker kriminalaren bizitzan oinarrituta.

## Sinopsia 
Robert Redfordek Forrest Tuckerrena egin du, hau da, bizitza ia osoa kartzelatik ihes egin nahian saiatu zen banku lapurrarena. Benetako pertsona bat izan zen Tucker: San Quentin espetxetik ihes egitea lortu zuen 70 urte zituela.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Isabela Moner

**Isabela Moner** (Cleveland, Ohio, ) estatubatuar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia
Shahzoda

**Shahzoda** (, jaiotzez **Zilola Bahodirovna Musaeva**) (Taxkent, 1979ko uztailaren 28a) Uzbekistango abeslaria eta aktorea da, bere herrialdean eta ingurukoetan sona handia lortu duena, baita Errusian ere.

Uzbekistango musika tradizionala modernizatu du pop etiloarekin uztartuz. Uzbekeraz gain, errusieraz, pertsieraz, kazakheraz, tajikeraz eta ingelesez grabatu ditu abestiak.

## Biografia 
Shahzoda 1979an Taxkenten jaio zen. 1998an Azizarekin **Jonim** bikotea osatu zuen eta abesti arrakastatsu bat izan zuten, *Qarama koʻzlarimga*. Bi urte beranduago bikotea banatu eta bakoitzak bakarkako ibilbideari ekin zion.

Shahzodaren lehen singlea *Bor ekan* izan zen eta Uzbekistanen arrakasta handia lortu zuen. Diskoa bera ere herrialdean urteko salduenetakoa izan zen. Hurrengo urteetan oso lanpeturik ibili zen, disko bat atereaz urteko eta Uzbekistan bertako filme ugaritan parte hartuz. *Fotima va Zuhra* filmean protagonista izan zen eta kritika oso onak jaso zituen. 2007an *Zumrad va Qimmat* filmeko protagonista izatez gain soinubanda ere berak konposatu zuen.

2009 urtean "1000 i Odna Noch" eta "Mezhdu Nebom I Zemley" abestien bideoklipek arrakasta handia izan zuten Errusian
* *Assalomu alaykum* (2007)
* *Sevgi bor* (2009)
* *Unutmadim* (2009)
* *Tilayman* (2010)
* *Qora koʻzlaring* (2011)
* *Bu muhabbat* (2013)
* *Sen menga kerak* (2014)
* *Rahmat hayot* (2015)

## Filmografia 
* *Tohir va Zuhra yangi talqin* (2000)
* *Sevinch* (2004)
* *Xavfli burilish* (2004)
* *Sarvinoz* (2004)
* *Fotima va Zuhra* (2006)
* *Voy dod sumalak* (2006)
* *Zumrad va Qimmat* (2007)
* *Majruh* (2010)
* *Nafs* (2011)
* *O Maryam, Maryam* (2012)
* *Sharofatxonning kelinlari yoxud Navro′z muborak* (2016)

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Webgune ofiziala
Oiartzungo Estazio Megalitikoa

thumb|250px|Arritxurietako harrespila.
thumb|250px|Elorritako Gainako harrespila.
thumb|250px|Basateko harrespila.
**Oartzungoko Estazio Megalitikoa**. Aztarna megalitiko asko ikus daitekeestazio honetan, ia geienak harrospilak, batzutan bata bestearen gainean. Guztira hamahiru dira ezagutzen direnak. Dena dela, gehiago ere egon daiteke. Oiartzungo monumentu megalitiko ikusgarriena Ipar Oielekuko harrespila da. 10 metro diametroko zirkulua osatzen dute biribilean jarritako harriek.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du. Gaur egun ere artzaintza trasumantearen presentzia handia da.

## Kokapen geografikoa 
Lurraren izaera bikoitza da, granitozkoa eta kareharrizko gunez osatua. Estazioa Oiartzun inguruan hasten da, bertatik Bianditzeraino igoz. Udalerri bakarrean dago, Oiartzunen.

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak 
Bakarra dago:
* Gainzabal

### Harrespilak 
* Arritxulangaña
* Arritxurieta
* Basate
* Egiar
* Elorritako Gaña
* Kauso I
* Kauso II
* Munerre
* Oianleku ipar
* Oianleku hegoa
* Urkullu Txiki Egia
* Arritxurietako Gaña

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan 13 monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritzaren Kultura Ondarea webgunea.
Meagako Estazio Megalitikoa

**Meagako Estazio Megalitikoa**. Aztarna megalitiko bakarra ikus daiteke, Arriaundi I tumulua. Beste bat bazegoen, Arriaundi II tumulua,. hain zuzen, baina desagertu zen.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du. Gaur egun ere trantsumantzia egiten deun artzaintza oso hedatuta dago.

## Kokapen geografikoa 
Geografikoki Gipuzkoako Getariako Meagan dago.

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan monumentu megalitiko bakarra dago:

### Tumuluak 
Guztira bi ezagutu dira:
* Arriaundi I
* Arriaundi II (desagertuta)

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan bi monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jarularitza Kuntura Hondarea webgunea.
Zabalateko mendilerroa

**Zabalateko mendilerroa** edo **Portillako mendilerroa** Araba eta Trebiñu artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Moratza mendia da, 1.058 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Zabalateko gaztelua edo *Castillo de Portilla* mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Moratza, 1.058 m  (Araba eta Trebiñu arteko mugan)
# Txulato, 946 m  (Araba)
# Peña Agua, 935 m  (Araba)
# Las Tasugueras, 893 m  (Araba)
# Peña Infinito, 823 m  (Araba)
# Otero, 822 m  (Trebiñu)
# Zabalateko gaztelua edo Castillo de Portilla, 798 m  (Araba)
# Petornaza, 684 m  (Araba)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
## Kanpo estekak
Belabietako Estazio Megalitikoa

thumb|250px|Oindolar IV trikuharria.
thumb|250px|Oindolar I trikuharria.
thumb|250px|Oindolar III trikuharria.
thumb|250px|Oindolar II trikuharria.
**Belabietako Estazio Megalitikoa** Gipuzkoan dagoen megalitoen gune bat da. Aztarna megalitiko asko ikus daiteke Estazio honetan. Guztira bederatzi dira ezagutzen direnak. Bat izan ezik, beste guztiak mendi gailurretan kokatzen dira, mendiaren hareharrizko guneetan, bestetik.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du. Gaur egun ere artzaintza transhumantearen presentzia handia da.

## Kokapen geografikoa 
Berastegi Tolosarekin elkartzen duen katean sortzen da, hain zuzen ere, Ipuliñotik Uzturreraino doan eta San Lorenzo, Urdelar eta Belabietatik igarotzen den katean. Katearen ia puntu batek ere ez du lortzen 900 metrotako altuera. Monumentuak udalerri hauetan kokatzen dira:Berastegi, Elduain eta Villabona .

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honen barruan, 2023ko uztailaren 8ko EHAA 133 zk.dun aldizkariaren iragarkian bederatzi monumentu zerrendatu baziren ere, 2025ena ondorengo hamaika monumentu megalitiko hauek zeuden sailkatuta Eusko Jaurlaritzaren Ondarearen gunean:

### Trikuharriak 
* Basaburu
* Belabieta Txiki
* Loa
* Oindolar I
* Oindolar II
* Oindolar III
* Oindolar IV

### Tumuluak 
* Itxupeaka
* Loa I
* Moa
* Beibatari
Leitzaran webguneak Gorosmendi trikuharria gehitzen dio zerrendari.

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan bederatzi monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritza Kultura Ondarea webgunea.
*
Otoioko mendilerroa

**Otoioko mendilerroa** Bizkaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Otoio mendia da, 396 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Otoio mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Otoio, 396 m 
# Kurutzebaltza, 322 m 
# Garaiarte, 287 m 
# Larraburueta edo Larraburuetako tontorra, 274 m 
# Larraburueta edo Santa Marina Tontorra, 271 m 
# Talaia, 242 m 
# Samalarrinaga, 236 m 
# Espillaburu, 211 m 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Michael Kohlhaas

***Michael Kohlhaas*** Heinrich von Kleist idazle alemaniarrak 1810ean idatzitako eleberri laburra da, Hans Kohlhaseren bizitzan oinarrituta.

Bestela, euskarazko itzulpena Xabier Mendigurenek egin zuen "Ibaizabal" argitaletxearekin 1993an.

## Sinopsia 
XVI. mendearen erdialdean, Alemanian izandako erlijio gerra garrantzitsuenetako bat amaitu berritan. Zaldi tratularia da Michael Kohlhaas, eta jauntxo batekin gatazka bat dauka muga bat pasatzerakoan. Horrek gatazka judizial bat pizten du aurrena, baina gatazka politiko bihurtzen da berehala. Pertsonaiak zaldi batzuk uzten ditu erreskate modura, beharrezkoa ez den paper administratibo baten bila joateko, eta, itzultzen denean, zaldiak hilzorian daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Talaia (Otoio)

**Talaia** Bizkaiko mendia da, 242 metro ditu eta Otoioko mendilerroan kokatuta dagoena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak 
* *luberri.net* webgunean
Yo soy Fulana de Tal

***Yo soy Fulana de Tal*** 1975eko Pedro Lazaga espainiar zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua 
Mapi Sánchez baserriko neska, arazo sentimentalek bultzaturik, prostituta bilakatuko da.

## Aktoreak 
* Concha Velasco: Mapi Sánchez
* Antonio Ferrandis
* Francisco Algora
* David Carpenter
* Florinda Chico
* Fernando Fernán Gómez
* Pilar Bardem
* José Riesgo

## Kanpo estekak
Ugarrako mendilerroa

**Ugarrako mendilerroa** Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Aritzandia mendia da, 854 metrorekin.

Mendilerroan dagoen Ugarra mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak 
# Aritzandia, 853 m 
# Ugarra, 854 m 
# Boluntza, 839 m 
# Peñasca, 819 m 
# Zelaigaña, 796 m 
# Egúrzanos, 792 m 
# Txustako Gaina, 756 m 
# Sierra Alta, 709 m 
# Lardín, 526 m 
# Pinar de Lumbier, 524 m 
# Txarri, 508 m 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak
Orkatzategiko Estazio Megalitikoa

[thumb|250px|[Aitzgain II trikuharria.]]
thumb|250px|Aitzgain tumulua.
[thumb|250px|[Urtapotolueta I trikuharria.]]
**Orkaitzategiko Estazio Megalitikoa**. Aztarna megalitiko batzuk ikus daitezke Elgeako mendilerroan. Guztira sei dira ezagutzen direnak. Dena dela, gehiago ere egon daiteke.

## Historiaurreko monumentuak 
Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak.

## Kokapen geografikoa 
Elgeako menditik iparralderuntz irtetzen den espoloi bat da. Geologikoki Kurutzeberriko Estazio Megalitikoa hartzen duen espoloi bera bada ere, paisaia mailak bereizten ditu.

## Sailkatutako monumentuak 
Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak 
Guztira bi dira:
* Aitzgain II
* Urtapotolueta I

### Tumuluak 
Guztira lau dira:
* Aitzgain
* Linatza
* Urtao
* Urtapotolueta II

## Egoera legala 
Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan sei monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritza Kultura Ondarea webgunea.
París-Tombuctú

***París-Tombuctú*** 1999ko Luis García Berlanga espainiar zuendariaren film komikoa da.

## Argumentua 
Michel des Assantes zutitzearen disfuntzioa jasaten duen zirujau ospetsua da. Bere buruaz beste egitekotan dagoela, Paris-Timbuktu lehiaketaren afixa bat ikusi eta bizikleta bat erosiko du.

## Aktoreak 
* Michel Piccoli: Michel des Assantes
* Concha Velasco
* Amparo Soler Leal
* Eusebio Lázaro
* Javier Gurrutxaga
* Santiago Segura
* Juan Diego
* Manuel Alexandre
* Fedra Lorente
* Pepe Sancho
* Enrique San Francisco

## Kanpo estekak