Isabel Tejeda

**Isabel Tejeda Martín** (Madril, 1967ko urriaren 2a) espainiar komisarioa eta kritikaria da, Murtziako Unibertsitateko katedraduna. Bere ikerketa ildoak  espografia eta arte garaikidearen narrazioak dira, erakusketen eta museoen historia; emakumeen historia, feminismoak eta arte garaikidea; eta arte herrikoia.  

## Bizitza 
Geografian eta Historian lizentziaduna, Artearen Historian espezializatua 1990ean. Arte Ederretan doktorea Valentziako Unibertsitate Politeknikoan 2009an, Doktoretzako Sari Berezia  jaso zuen bere tesiarekin: *“De la exposición a la re-exposición: desplazamientos semánticos de la obra de arte de las vanguardias históricas en su proceso de museificación. De la insurrección a la vuelta al orden”   (“Erakusketatik berrerakusketara: abangoardia historikoen artelanaren joan-etorri semantikoak museifikazio prozesuan. Matxinadatik ordenara bueltan”)*.

1991tik 1995era *Eusebio Sempere Zentroaren* (Alacant) zuzendaria izan zen; Gravina Jauregian kokatuta, hiriko arte garaikidearen erreferente bihurtu zituen bere aretoak.  Hamarkada horren amaieratik 2010era arte, AV espazioaren eta Sala Veronicas-en (Murtzia) arduraduna izan zen. Erakusketen arduradun eta Instituto Europeo di Designeko irakasle ere izan zen 2006-2007an.

2004tik Murtziako Unibertsitateko BB AA Fakultateko irakaslea da.  Gainera, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Ondare Historiko eta Kulturalaren Kudeaketa Masterreko zuzendarikidea izan zen 2009tik 2012ra.

Ikastaro eta hitzaldi ugari eman ditu Espainiako eta atzerriko hainbat unibertsitate eta erakundetan, hala nola Parisko Jeu de Paume arte-zentroan, Reina Sofía Arte Zentroa Museo Nazionalean, Valentziako Arte Modernoaren Institutuan, Londresko Unibertsitatean, Erromako Accademia di Belle Arti arte-zentroan, Kolonbiako Unibertsitate Nazionalean edo Argentinako Platako Unibertsitatean; 1998tik 2010era Blancan (Murtzia) *Paisaiari buruzko Nazioarteko Tailerraren* zuzendaria izan zen, artista garaikideei zuzendua.

Oliva Maria Rubiorekin batera, SECC-ek Madrilen antolatutako "*100 años en femenino"* proiektuaren komisarioa izan zen. Gainera, Kairoko (Egipto) Bienalaren Nazioarteko epaimahaiko kide izan zen 2006an, Espainiako Kultura Ministerioaren Arte Plastikoen Sari Nazionaleko epaimahaikide bi aldiz eta Velázquez Sarirako epaimahaikide beste bi aldiz.

Feminista gisa, Mujeres en las Artes Visual elkarteko zuzendaritza batzordeko kide izan da.

## Erakusketak 
Komisariatu dituen erakusketa aipagarrienen artean:

* Soledad Sevilla. *"Ritmos, tramas, variables" (" Erritmoak, tramak, aldagaiak") (2024-2025)*. Madrilgo Reina Sofia Museoa; Valentziako IVAM.

* *"Tina Modotti (2023-2024)"*. Bartzelona KBr; Amsterdamgo FOAM, Parisko Jeu de Paume.

* Soledad Sevilla: "*Soñé con un espacio"* (2024). Valentziako Unibertsitate Politeknikoko erakusketa-aretoa.

* Marina Núñez. *"Nada es tan profundo como la piel" (" Ezer ez da azala bezain sakona")* (2024). Madrilgo Lázaro Galdiano Museoa.

* Pepe Miralles. *"Yo lo vi"  ("Nik ikusi nuen")* (2024). Valentziako CCCC.

* Lola Bosshard [1965-1975].  *"Más allá del arte objetivo"  ("Arte objektibotik haratago")* (2023). José de la Mano galeria Madrilen.

* Isabel Oliver. "*Discursos feministas 1970-2022"  ("Diskurtso feministak 1970-2022"*) (2022). Elxeko Miguel Hernández Unibertsitatea.

* *"Fuera del canon; artistas españolas y pop art."  ("Kanonetik kanpo; Espainiako artistak eta pop art").* Madrilgo Reina Sofia Museoa.

* Greta Alfaro. *"En las alas de un murciélago" "Saguzar baten hegaletan"* (2021). Elxeko Miguel Hernández Unibertsitatea.

* *"A contratemps. Mig segle d’artistes valencianes"* (1929-1981) (2018). Valentziako IVAM.

* *"Pop Feminista: Ángela García Cordoñer"* (2018) Valènciako Punto galerian.

* *"Las colecciones de Banco de España". ("Espainiako Bankuaren bildumak")* (2017). Mohammed VI Museoa, Maroko.

* *"La canción de la tierra de Eva Lootz"  ("Eva Lootzen* *Lurraren kanta")* (2016). Kultura Ministerioaren tabakalera Madrilen.

* *"Jitka Hanzlova"* (2012) Madrilgo Mapfre Fundazioan eta National Gallery of Scotland-en.

* *"Anna Malagrida"* (2010). Madrilgo Mapfre Fundazioa; Parisko, Frantziako eta Modenako (Italia) Galeria d’Arte Civica.

* *"Francesca Woodman, retrospectiva"* (2009). Murtziako EAV; Italiako Siena, Italia eta Milango Palazzo della Ragione SMS Contemporanea.

* *"Eva Lootz, Mundo, Seco, Benamor, Amarga"* (2009). Murtziako Verónica aretoa.

* *"100 años en femenino"* (2012). Madrilgo Conde Duque Kultur Zentroa.

* *"ORLAN+Davidelfin, Sutura/hibridación/reciclaje"* (2008). Murtziako EAV.

* Mary Kelly. *"La Balada de Kastriot Rexhepi"* (2007). Murtziako EAV.

* *Espacio, tiempo y espectador. Instalaciones y nuevos medios en las colecciones del IVAM* (2006). Valentziako IVAM.

* Alfonso Albacete (2006). Verónicas de la CARM aretoa.

* Liliana Porter. *"Situaciones y diálogos" ("Egoerak eta elkarrizketak"*) (2005). Cartagenako Agirre Jauregia eta Murtziako Verónica Aretoa.

* Cabello/Carceller. "*En Construcción"* (2004). Verónicas de la CARM aretoa.

* *Tadeusz Kantor*. "*La clase muerta"* (2002). Murtziako Verónica aretoa, Valladolideko Pradoko Andre Mariaren eliza eta Alacanteko MUA.

* *"Carne"*  Marina Núñez-ena (2001). Verónicas de la CARM aretoa.

* *"Germinal"* (2000). Verónicas de la CARM aretoa.

* *"La hora inmóvil"*  Rosa Martínez-Arterorena (1999). Verónicas de la CARM aretoa.

* Antoni Abaden "*Últimos deseos"*  ("*azken nahiak")* (1998). Verónicas de la CARM aretoa.

* *"Territorios Indefinidos. Discursos sobre la construcción de la identidad femenina"  ("Lurralde mugagabeak. Emakume identitatearen eraikuntzari buruzko diskurtsoak")* (1995). Alacanteko ‘Juan Gil-Albert’ Institutua eta Valentziako Luis Adelantado Galeria.

## Sariak 
* Ibilbide kuratorialari saria, MAV, 2024.
* UMUko emakumeek zuzendutako Zientzia Transferentzia eta Dibulgaziorako Sari Berezia, 2021.
* Anetta Nicoli Katedra Saria, UMH, 2021.
* Valentziako Unibertsitateen “Juana Francés” Precrea Saria, 2020.
* Artea eta Zuzenbidea Saiakera Sariaren 2005eko finalista (Arte y Derecho Fundazioa).
* Arte Kritikaren Espais Saria (Kataluniako Generalitatea, Gironako Udala).

## Argitalpenak 
Bere argitalpenen artean honako hauek azpimarra ditzakegu:

* *"El montaje expositivo como traducción*, *Fidelidades, traiciones y hallazgos en el arte contemporáneo desde los años 70"*  ("*Erakusketa-muntaia, itzulpen gisa; Fideltasunak, traizioak eta aurkikuntzak arte garaikidean 70eko hamarkadatik")* ( 2006).
* *"Instalaciones y nuevos medios en la colección del IVAM. Espacio, tiempo y espectador". ("Instalazioak eta baliabide berriak IVAMen bilduman. Espazioa, denbora eta ikuslea").*
* *"Tadeusz Kantor. La clase muerta"  ("Tadeusz Kantor. Klase hila").*
* “*Umarla Klasa”* *Tadeusz* Kantorren.
* “*Nuevos comportamientos fotográficos” (“Argazki-portaera berriak”)* (Tejeda, I. eta Medina, P.) Murtziako Eskualdeko argazkigintzan  
* “*Ángela García y la pintura feminista de los años 70 en España. Del tuyo al yo”  (“Angela García eta 70eko hamarkadako pintura feminista Espainian. Del tuyo al yo”)*, in Angela García. *Puntu eta jarrai*.
* *“Entre el espectáculo y el discurso pedagógico”  (“Ikuskizunaren eta diskurtso pedagogikoaren artean”)*, *Educatio* aldizkarian; Louise Bourgeois, La sage femme (Mary Kelly. Kastriot Rexhepiren balada)
* “*Ritratto di una artista come adolescente. Francesca Woodman o la strategia dello impercettibile”*, in *Francesca Woodman*.
* *“Miralda, maestro de ceremonias, artista de lo efímero”, (“Miralda, zeremonia-maisua, efimeroaren artista”)*, *Miraldan*. *De gustibus non competandum*.
* *"Practicas artísticas y feminismos en los años 70" en "De la revuelta a la postmodernidad (1962-1982)"*, Madril, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, 2011.
* *"Críticas al margen o al margen de la crítica. La obra de Paz Muro durante los años 60 y 70"  ("Kritikak, kritikatik kanpo. Paz Muroren lana 60ko eta 70eko hamarkadetan").*
* Hainbat saiakera eta artikulu argitaratu ditu, besteak beste, museoetarako: MNCARS, IVAM, MEIAC, MUSAC, CAB Burgos, Parpalló aretoa, AV espazioa, Verónica aretoa, Eusebio Sempere zentroa, MUA, Mapfre fundazioa, Sopot-eko Sztuki galeria (Polonia), Siena Garaikideko SMS (Italiako Unibertsitatea, Naska Museoa). AEB). eta Manifesta Journal.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak