Rolla (Gervex)

thumb|250px|Ellen Andrée.

***Rolla*** Henri Gervex margolari frantsesaren 1878ko margolana da, oihal gaineko olioz eta 175 x 220 zentimetroz egina. Alfred de Musset idazlearen bertso-eleberri bateko eszena bat irudikatzen du. Obra, nahiz eta Orsay museoarena izan, Bordeleko Arte Ederren Museoaren bilduman erakusten da. Margolanak benetako eskandalua eragin zuen.

## Eleberriaren argumentua 
Gervexek inspirazioa aurkitu zuen bere garaikideen liburuetan. Bere *Rolla* koadroa Alfred de Musset idazle erromantikoaren izenburu bereko 1833ko bertso-eleberriko eszena batean oinarritzen da zuzenean. 
Liburuak Jacques Rolla burges gaztearen istorioa kontatzen du bost kapitulutan. Faustoren moduan, bizitzan zortea bilatzen du, baina azkenean hil egiten da. Argumentuan bi emakume parekatzen dira: Marie, emakume bertutetsu, eta Marion prostituta. Biek antza handia dute. Rollak Marie maite du baina ez du ezer lortzen; orduan, maitasuna Marionekin bilatzen du. Rolla Marionek limurtzen du, baina hau "garestiegia" da berarentzat. Istorioaren amaieran, hondatuta, dirurik eta itxaropenik gabe, bere buruaz beste egiten du pozoiarekin eta Marieren besoetan hiltzen da. Koadroak Rolla Marionekin maitasunezko gau baten ondoren jaiki den unea jasotzen du.

## Deskribapena 
Margolan handia da: 176,2 zm. × 221,3 zm.

Gervexek Rolla gazte dinamiko gisa erretratatzen du, Musset beraren antzera. Jaiki berria da, alkandora, lepoa eta ukabilak askaturik, leiho irekiaren ondoan geldirik dago; haren atzealdean Parisko hemeretzigarren mendeko kale bat zabaltzen da goizean goiz. Oheari begiratzen dio berriro, eta bertan loti eder bat dago: Marion, erabat biluzik, eskuineko hanka apur bat altxatuta, ezkerrekoa koltxoiaren ertzetik zintzilik, ezkerreko besoa buruaren ondoan eta eskuineko besoa alboan luzatuta.

Emakumearen aurpegiak haurraren gozotasun erakusten du; horrekin Rollak Marie *zintzoarekiko* duen irrika ere erretratatzen du: santuaren eta prostitutaren istorio klasikoa. Ohearen oinetan sakabanatutako arroparen artean dagoen gizonaren makuluak, izandako kopularen sinbolo bezala.

Rolla estilo akademikoan margotuta dago, garai hartako pintura frantsesean oraindik nagusi zena. Gervexek lan honetan bere perfekzio tekniko handia erakusten du, bereziki Marionen arroparen irudikapen zehatzari dagokionez. Eskuineko barruko arropa hori, sofa baten ondoan eta gainean, luxuzko oparotasunekoa da, eta horrek Marionen kortesana kotizatu estatusa adierazten du. Arropa horiek askoren iritziz inmoraleena zen, gorputz biluzia baino gehiago.

Gervexen modeloa Marionentzat Ellen Andrée aktore ezaguna izan zen, garai hartan Édouard Manetentzat ere sarri lan egin zuena, eta handik gutxira Edgar Degas eta Pierre-Auguste Renoirentzat. Hala ere, Marionen aurpegirako beste modeloren bat erabili zuen.

Luxuz betetako gelaz gain, argiaren irudikapen sinbolikoa ere deigarria da. Gau-mahaitxoaren gaineko lanparak halo bat bezala argitzen du Marion izara zuri inpolutuen artean; Rollak, berriz, ilunpetan dirau. Nolabait, Marie Marionengan islatuta ikusten du. Gizonaren lotsa nabaria da.

## Polemika eta eskandalua 
1878ko udaberrian, Gervexek hiru lan aurkeztu zituen Parisko Saloian ikusgai jartzeko: ''Portrait d 'E. Paz*, *Madame G.ren erretratua* (bere ama, Madame Gervex) eta *Rolla*. Une hartan, margolari gaztea zen, baina oso errespetatua, eta, beraz, bere lanak berehala onartu ziren; baina erakusketa baino lehentxeago, onarpen-batzordeak *Rolla* zerrendatik modu zakarrez baztertu zuen, moralgabea eta lotsagabea zela argudiatuz. Itxuraz, Gervexek prostituzioaren ezkutuko errealitatearen irudikapena, Maneten *Olympia* urte batzuk lehenago bezala, zuzenegia eta erotikoegia zen. 

Saloiaren ezezkoaren ondoren, Gervex sumindu batek bere *Rolla'' erakutsi zuen hiru hilabetez Rue de la Chaussee-d'Antineko altzari-denda bateko erakusleihoan. Jendetza izugarria erakarri zuen benetako eskandalua sortuz. Egunkariek xehetasunez jorratu zuten gaia, eta Gervex ospetsu egin zen. Urte batzuk geroago, 1924an argitaratutako elkarrizketa batean, "etengabeko prozesioa" erakusleihoaren aurrean oso gustukoa izan zuela baieztatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanaren fitxa Orsay museoaren webgunean.