open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Proscelotes

***Proscelotes*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoalde eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Proscelotes aenea* (Barbour & Loveridge, 1928)
* *Proscelotes arnoldi* (Hewitt, 1932)
* *Proscelotes eggeli* (Tornier, 1902)

## Kanpo estekak
Eumeces cholistanensis

***Eumeces cholistanensis*** *Eumeces* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago. Pakistanen bizi dira, Punjaben.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Ophiomorus

***Ophiomorus*** (, *suge* eta  *antza duena*) Scincidae familian sailkatzen den narrasti genero bat da. Grezia, Ekialde Hurbila, Asia erdialde eta hegoaldean aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Ophiomorus blanfordi* Boulenger, 1887
* *Ophiomorus brevipes* (Blanford, 1874)
* *Ophiomorus chernovi* Anderson & Leviton, 1966
* *Ophiomorus latastii* Boulenger, 1887
* *Ophiomorus maranjabensis* Kazemi, Farhadi Qomi, Kami & Anderson, 2011
* *Ophiomorus nuchalis* Nilson & Andren, 1978
* *Ophiomorus persicus* (Steindachner, 1867)
* *Ophiomorus punctatissimus* (Bibron & Bory De St. Vincent, 1833)
* *Ophiomorus raithmai* Anderson & Leviton, 1966
* *Ophiomorus streeti* Anderson & Leviton, 1966
* *Ophiomorus tridactylus* (Blyth, 1853)

## Kanpo estekak
Pseudoacontias

***Pseudoacontias*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudoacontias angelorum* Nussbaum & Raxworthy, 1995
* *Pseudoacontias madagascariensis* Bocage, 1889
* *Pseudoacontias menamainty* Andreone & Greer, 2002
* *Pseudoacontias unicolor* Sakata & Hikida, 2003

## Kanpo estekak
Pygomeles

***Pygomeles*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Pygomeles braconnieri* Grandidier, 1867
* *Pygomeles petteri* Pasteur & Paulian, 1962

## Kanpo estekak
Delphinus

***Delphinus*** generoko Delphinidae familiako animalia da. Artiodaktiloen barruko sailkatuta dago.

## Espeziak 
* *Delphinus capensis*
* *Delphinus delphinus*

## Kanpo estekak
Scelotes

***Scelotes*** Scincidae familiako narrasti generoa da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Scelotes anguineus* (Boulenger, 1887)
* *Scelotes arenicolus* (Peters, 1854)
* *Scelotes bicolor* (Smith, 1849)
* *Scelotes bidigittatus* Fitzsimons, 1930
* *Scelotes bipes* (Linnaeus, 1766)
* *Scelotes bourquini* Broadley, 1994
* *Scelotes caffer* (Peters, 1861)
* *Scelotes capensis* (Smith, 1849)
* *Scelotes duttoni* Broadley, 1990
* *Scelotes fitzsimonsi* Broadley, 1994
* *Scelotes gronovii* (Daudin, 1802)
* *Scelotes guentheri* Boulenger, 1887
* *Scelotes inornatus* (Smith, 1849)
* *Scelotes insularis* Broadley, 1990
* *Scelotes kasneri* Fitzsimons, 1939
* *Scelotes limpopoensis* Fitzsimons, 1930
* *Scelotes mirus* (Roux, 1907)
* *Scelotes montispectus* Bauer, Whiting, Sadlier, 2003
* *Scelotes mossambicus* (Peters, 1882)
* *Scelotes poensis* Bocage, 1895
* *Scelotes schebeni* Sternfeld, 1910
* *Scelotes sexlineatus* (Harlan, 1824)
* *Scelotes uluguruensis* Barbour & Loveridge, 1928
* *Scelotes vestigifer* Broadley, 1994

## Kanpo estekak
Pilotu-bale

***Pilotu-bale*** generoko zetazeoak Delphinidae familiaren parte dira. Muturrik gabeko itsas-ugaztunak dira eta **pilotu-izurde** edo **kalderoi** ere esaten zaie.

Bizkaiko golkoan, euskal kostaldean, pilotu-izurde hegaluzea ibili ohi da.

## Espeziak 
* *Globicephala macrorhynchus*
* *Globicephala melas (pilotu-bale hegaluzea)*

## Kanpo estekak
Eubalaena

***Eubalaena*** generoko Balaenidae familiako animalia da. Artiodaktiloen barruko sailkatuta dago.

## Espezieak 
* *Eubalaena australis*
* *Eubalaena glacialis*
* *Eubalaena japonica*

## Kanpo estekak
Scincus

***Scincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako iparraldetik Pakistanera bizi dira.

## Espezieak 
* *Scincus albifasciatus* Boulenger, 1890
* *Scincus hemprichii* Wiegmann, 1837
* *Scincus mitranus* Anderson, 1871
* *Scincus scincus* (Linnaeus, 1758)

## Kanpo estekak
Mandrillus

***Mandrillus*** generoko Cercopithecidae familaiko animalia da. Primateen barruko sailkatuta dago.

## Espeziak 
* *Mandrillus sphinx*
* *Mandrillus leucophaeus*

## Kanpo estekak
Sepsina

***Sepsina*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Sepsina alberti* Hewitt, 1929
* *Sepsina angolensis* Bocage, 1866
* *Sepsina bayoni* (Bocage, 1866)
* *Sepsina copei* Bocage, 1873
* *Sepsina tetradactyla* Peters, 1874

## Kanpo estekak
Sirenoscincus

***Sirenoscincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bakarrik bizi dira. Orani gutxi arte espezie bakarra ezagutzen zen, *Sirenoscincus yamagishii*, 2003an aurkitua. 2012an *Sirenoscincus mobydick* aurkitu eta deskribatu zuten.

## Espezieak 
* *Sirenoscincus mobydick* Miralles, Anjeriniaina, Hipsley, Müller, Glaw & Vences, 2012
* *Sirenoscincus yamagishii* Sakata & Hikida, 2003

## Kanpo estekak
Typhlacontias

***Typhlacontias*** Scincidae familiako narrasti generoa da. Afrikako hegoaldean aurki daiteke.

## Espezieak 
* *Typhlacontias brevipes* Fitzsimons, 1938
* *Typhlacontias gracilis* Roux, 1907
* *Typhlacontias johnsonii* Andersson, 1916
* *Typhlacontias kataviensis* Broadley, 2006
* *Typhlacontias punctatissimus* Bocage, 1873
* *Typhlacontias rohani* Angel, 1923
* *Typhlacontias rudebecki* Haacke, 1997

## Kanpo estekak
Voeltzkowia

***Voeltzkowia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskarren bizi dira.

## Espezieak 
* *Voeltzkowia fierinensis* (Grandidier, 1869)
* *Voeltzkowia lineata* (Mocquard, 1901)
* *Voeltzkowia mira* Boettger, 1893
* *Voeltzkowia petiti* (Angel, 1924)
* *Voeltzkowia rubrocaudata* (Grandidier, 1869)

## Kanpo estekak
Scelotes montispectus

***Scelotes montispectus*** *Scelotes* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae
Egerniinae

***Egerniinae*** Scincidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti subfamilia bat da. Ozeanian bizi dira.

## Generoak 
* *Bellatorias* Wells & Wellington, 1984
* *Corucia* Gray, 1855
* *Cyclodomorphus* Fitzinger, 1843
* *Egernia* Gray, 1838
* *Hemisphaeriodon* Peters, 1867
* *Liopholis* Fitzinger, 1843
* *Lissolepis* Peters, 1872
* *Tiliqua* Gray, 1825
* *Tribolonotus* Duméril & Bibron, 1839

## Kanpo estekak
Bellatorias

***Bellatorias*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Bellatorias frerei* (Günther, 1897)
* *Bellatorias major* (Gray, 1845)
* *Bellatorias obiri* (Wells & Wellington, 1985)

## Kanpo estekak
Cyclodomorphus

***Cyclodomorphus*** Scincidae barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Australian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Cyclodomorphus branchialis* (Günther, 1867)
* *Cyclodomorphus casuarinae* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Cyclodomorphus celatus* Shea & Miller, 1995
* *Cyclodomorphus maxima* (Storr, 1976)
* *Cyclodomorphus melanops* (Stirling & Zietz, 1893)
* *Cyclodomorphus michaeli* Wells & Wellington, 1984
* *Cyclodomorphus praealtus* Shea, 1995
* *Cyclodomorphus venustus* Shea & Miller, 1995

## Kanpo estekak
The Little Shop of Horrors

**The Little Shop of Horrors** (euskaraz *Izugarrikerien Dendatxoa*) 1960ko Roger Corman estatubatuar zinema zuzendariaren umore beltzeko komedia film bat da.

Filma honen *Little Shop of Horrors* musikala egin zen, bai eta 1986ko *Little Shop of Horrors* berregokitzapen filma ere.

## Argumentua 
Seymour Krelboin (Jonathan Haze), Mushnick's loradendako langile gaztea bere lankidea den Audrie (Jackie Joseph) neskaz maitemindua dago, baina neska dentista sadiko baten bikotekidea da. Egun batez, eklipse bitxi baten ondoren, loradendako lore arraro bat erosi eta Audrie II.a izenez bataiatzen du. Landarea arin hazten da, Seymourrek behar duen elikagaia ematen baidio, eta ale ikusgarria bilakatzen da, hiritar askoren begirada erakarriz.

## Bitxikeriak 
Corman eta Charles B. Griffith gidoigileak filma honetako gidoia saiaketa bakar batean idatzi eta aurretik Cormanen beste filmetan antzeztu zuten aktoreak kontratatu ziren. Aktoreek hiru egun filmatzen hasi aurretik entsaiatu zuten. Filmaketa gehiena hiru egun eskasetan burutu zen, eta gau bakar batean, aldiz gainontzeko material guztia hurrengo bi asteetan filmatu zen. Cormanek filma honetako eszena bakoitza hiru kamarekin batera behin bakarrik filmatu zuen. Filmaren aurrekontua 28.00 dolarretakoa besterik ez zen izan. Gaur egun aski ospetsua den Jack Nicholson aktorearen lehenbiziko filmetako bat da, oso gazte agertzen delarik (22 urte inguru).

## Aktoreak 
## Iruditegia 

Irudi:Jonathan Haze as Seymour Krelboyne.png|Jonathan Haze
Irudi:Jackie Joseph as Audrey Fulquard.png|Jackie Joseph
Irudi:Mel Welles as Gravis Mushnick.png|Mel Welles
Irudi:Little Shop of Horrors Nicholson.JPG|Jack Nicholson
Irudi:Little Shop of Horrors outside Mushnick's.JPG|Loradenda
Irudi:Little Shop of Horrors outside Mushnick's.JPG|Mushnick's loradenda
Irudi:Little Shop of Horrors gore.JPG|Landarea

## Ikus gainera 
* *Little Shop of Horrors* (1986)
 
## Kanpo estekak 
* *The Little Shop of Horrors* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Egernia

***Egernia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Egernia cunninghami* (Gray, 1832)
* *Egernia cygnitos* Doughty, Kealley & Donnellan, 2011
* *Egernia depressa* (Günther, 1875)
* *Egernia douglasi* Glauert, 1956
* *Egernia eos* Doughty, Kealley & Donnellan, 2011
* *Egernia epsisolus* Doughty, Kealley & Donnellan, 2011
* *Egernia formosa* Fry, 1914
* *Egernia hosmeri* Kinghorn, 1955
* *Egernia kingii* (Gray, 1838)
* *Egernia mcpheei* Wells & Wellington, 1984
* *Egernia napoleonis* (Gray, 1838)
* *Egernia pilbarensis* Storr, 1978
* *Egernia richardi* (Peters, 1869)
* *Egernia rugosa* De Vis, 1888
* *Egernia saxatilis* Cogger, 1960
* *Egernia stokesii* (Gray, 1845)
* *Egernia striolata* (Peters, 1870)

## Kanpo estekak
Liopholis

***Liopholis*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Liopholis guthega* (Donnellan, Hutchinson, Dempsey & Osborne, 2002)
* *Liopholis inornata* (Rosén, 1905)
* *Liopholis kintorei* (Stirling & Zietz, 1893)
* *Liopholis margaretae* (Storr, 1968)
* *Liopholis modesta* (Storr, 1968)
* *Liopholis montana* (Donnellan, Hutchinson, Dempsey & Osborne, 2002)
* *Liopholis multiscutata* (Mitchell & Behrndt, 1949)
* *Liopholis pulchra* (Werner, 1910)
* *Liopholis slateri* (Storr, 1968)
* *Liopholis striata* (Sternfeld, 1919)
* *Liopholis whitii* (Lacépède, 1804)

## Kanpo estekak
Lissolepis

***Lissolepis*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bakarrik bizi dira.

## Espezieak 
* *Lissolepis coventryi* (Storr, 1978)
* *Lissolepis luctuosa* (Peters, 1866)

## Kanpo estekak
Scolecoseps

***Scolecoseps*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Tanzaniatik Mozanbikera bizi dira.

## Espezieak 
* *Scolecoseps acontias* (Werner, 1913)
* *Scolecoseps boulengeri* Loveridge, 1920
* *Scolecoseps litipoensis* Broadley, 1995

## Kanpo estekak
Egernia epsisolus

***Egernia epsisolus*** *Egernia* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Hyperoodon

***Hyperoodon*** generoko Ziiphiidae familiako animalia da. Artiodaktiloen barruko sailkatuta dago.

## Espeziak 
* *Hyperoodon ampullatus*
* *Hyperoodon planifrons*

## Kanpo estekak
Lygosominae

**Lygosominae** Scincidae familiako narrasti subfamilia bat da. Afrika, Asia eta Ozeanian aurki daitezke.

## Generoak 
* *Haackgreerius* Lanza, 1983
* *Lamprolepis* Fitzinger, 1843
* *Lepidothyris* Cope, 1892
* *Lygosoma* Hardwicke & Gray, 1827
* *Mochlus* Günther, 1864

## Kanpo estekak
Tiliqua

***Tiliqua*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Indonesia, Australia eta Papua Ginea Berrian bizi dira. Mihia urdina dute.

## Espezieak 
* *Tiliqua adelaidensis* (Peters, 1863)
* *Tiliqua gigas* (Schneider, 1801)
* *Tiliqua multifasciata* Sternfeld, 1919
* *Tiliqua nigrolutea* (Quoy & Gaimard, 1824)
* *Tiliqua occipitalis* (Peters, 1863)
* *Tiliqua rugosa* (Gray, 1825)
* *Tiliqua scincoides* (White, 1790)

## Kanpo estekak
Lepidothyris

***Lepidothyris*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Lepidothyris fernandi* (Burton, 1836)
* *Lepidothyris hinkeli* Wagner, Böhme, Pauwels & Schmitz, 2009
* *Lepidothyris striatus* (Hallowell, 1854)

## Kanpo estekak
Buteo

***Buteo*** zapelatz gehienak biltzen dituen hegazti genero bat da, Accipitridae familian. Animalia sendoak dira, hego zabalekoak. 

## Espezieak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q235152 }
|sort=P225
|columns=number:#,P225:Espeziea,P18:Irudia,P141:Egoera
|row_template=Zutabe_formatoa/Espezie_zerrenda
|thumb=100
|links=red
}}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tribolonotus

***Tribolonotus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Ginea Berrian, Bismarck uhartedian eta Solomon uharteetan bizi dira.

## Espezieak 
* *Tribolonotus annectens* Zweifel, 1966
* *Tribolonotus blanchardi* Burt, 1930
* *Tribolonotus brongersmai* Cogger, 1973
* *Tribolonotus gracilis* De Rooij, 1909
* *Tribolonotus novaeguineae* (Schlegel, 1834)
* *Tribolonotus ponceleti* Kinghorn, 1937
* *Tribolonotus pseudoponceleti* Greer & Parker, 1968
* *Tribolonotus schmidti* Burt, 1930

## Kanpo estekak
Lygosoma

***Lygosoma*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Asia eta Afrikan aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Lygosoma albopunctata* (Gray, 1846)
* *Lygosoma angeli* (Smith, 1937)
* *Lygosoma anguinum* (Theobald, 1868)
* *Lygosoma ashwamedhi* (Sharma, 1969)
* *Lygosoma bampfyldei* Bartlett, 1895
* *Lygosoma boehmei* Ziegler, Schmitz, Heidrich, Vu & Nguyen, 2007
* *Lygosoma bowringii* (Günther, 1864)
* *Lygosoma carinatum* Darevsky & Orlova, 1996
* *Lygosoma chaperi* Vaillant, 1884
* *Lygosoma corpulentum* Smith, 1921
* *Lygosoma frontoparietale* (Taylor, 1962)
* *Lygosoma goaensis* (Sharma, 1976)
* *Lygosoma guentheri* (Peters, 1879)
* *Lygosoma haroldyoungi* (Taylor, 1962)
* *Lygosoma herberti* Smith, 1916
* *Lygosoma isodactylum* (Günther, 1864)
* *Lygosoma koratense* Smith, 1917
* *Lygosoma laeviceps* (Peters, 1874)
* *Lygosoma lanceolatum* Broadley, 1990
* *Lygosoma lineata* (Gray, 1839)
* *Lygosoma lineolatum* (Stolizcka, 1870)
* *Lygosoma mafianum* Broadley, 1994
* *Lygosoma opisthorhodum* (Werner, 1910)
* *Lygosoma pembanum* Boettger, 1913
* *Lygosoma popae* (Shreve, 1940)
* *Lygosoma pruthi* (Sharma, 1977)
* *Lygosoma punctata* (Gmelin, 1799)
* *Lygosoma quadrupes* (Linnaeus, 1766)
* *Lygosoma singha* Taylor, 1950
* *Lygosoma veunsaiensis* Geissler, Hartmann & Neang, 2012
* *Lygosoma vosmaeri* (Gray, 1839)

## Kanpo estekak
Mochlus

***Mochlus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Mochlus afer* (Peters, 1854)
* *Mochlus brevicaudis* (Greer, Grandison & Barbault, 1985)
* *Mochlus grandisonianum* (Lanza & Carfi, 1966)
* *Mochlus guineensis* (Peters, 1879)
* *Mochlus mabuiiforme* (Loveridge, 1935)
* *Mochlus mocquardi* (Chabanaud, 1917)
* *Mochlus paedocarinatum* (Lanza & Carfi, 1968)
* *Mochlus productum* (Boulenger, 1909)
* *Mochlus simonettai* (Lanza, 1979)
* *Mochlus somalicum* (Parker, 1942)
* *Mochlus sundevalli* (Smith, 1849)
* *Mochlus tanae* (Loveridge, 1935)
* *Mochlus vinciguerrae* (Parker, 1932)

## Kanpo estekak
Lepidothyris hinkeli

***Lepidothyris hinkeli*** *Lepidothyris* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
The Raven (1963ko filma)

**The Raven** (euskaraz *Belea*) 1963ko Roger Corman estatubatuar zinema zuzendariaren umorezko eta fantasiazko filma bat da. Edgar Allan Poe idazlearen izen berdineko "Belea" istorio-olerkian oinarritua dago, gidoian Richard Matheson idazle eta gidoigileak egokitu zuen. Vincent Price, Peter Lorre, Boris Karloff, Hazel Court, Olive Sturgess eta Jack Nicholson aktoreek antzeztu zuten.

1960-1964 artean Cormanek idazle horren kontakizunetan oinarritutako zortzi filmez osatutako saila zuzendu zuen, eta film hau horietako bat da.

Berez, Poeren *Belea* kontakizunak bere ipuin gehientsuenak bezala testuinguru iluna eta beldurgarria izan arren, film honek komedia zantzuak ere baditu, izan ere, Vincent Price aktorea bera Cormanen film sail honetan antzeztu aurretik jada Poeren zaletu eta irakurle porrokatu zen, eta bere iritziz Poeren kontakizunek beldurrezko testuinguruaz gain satirak ere bai omen ziren, hortaz, film honetako lantaldeak kontakizunari nolabaiteko umorezko ukituak ematea ere erabaki zuen, nagusiki Peter Lorre eta Jack Nicholson aktoreen eskutik.

## Argumentua 
Craven doktorea (Vincent Price) eta bere alaba Estelle (Olive Sturgess) haien emazte-amaren heriotzarekin erabat atsekabeturik daude.

Gau ilun eta ekaiztsu batean Cravenen etxera mintzatzeko gai den bele beltz beldurgarri bat iritsiko da, belea berez Bedlo doktorea da (Peter Lorre), Cravenen adiskidemina, Scarabus doktore zitalak (Boris Karloff) aztikeriz eta zigor moduan bele bihurtua. Hortaz Cravenek Bedlo bere gizaki itxurara itzuliko du.

Ondoren, Bedlok Craveni bere emazte Leonorren antzeko emakume bat Scarabus doktorearen gazteluan ikusi zuela aipatuko dio. Honela bada, Craven, Bedlo, Estelle eta Bedloren semea den Rexford (Jack Nicholson) emakume haren bila Sacarbusen gaztelura abiatuko dira.

## Aktoreak 
* Vincent Price - Erasmus Craven doktorea
* Peter Lorre - Adolphus Bedlo doktorea
* Boris Karloff - Scarabus doktorea
* Hazel Court - Lenore Craven
* Olive Sturgess - Estelle Craven
* Jack Nicholson - Rexford Bedlo
* Connie Wallace - Neskamea
* William Baskin - Grimes
* Aaron Saxon - Gort

## Beste egokitzapenak 
Rogern Corman zuzendariak burututako Edgar Allan Poe idazlearen gainontzeko egokitzapenak:
# *House of Usher (1960)*
# *Pit and the Pendulum (1961)*
# *The Premature Burial (1962)*
# *Tales of Terror (1962)*
# *The Haunted Palace (1963)*
# *The Masque of the Red Death (1964)*
# *The Tomb of Ligeia (1964)*

## Kanpo estekak 
* *The Raven* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Anser

***Anser*** generoko Anatidae familiako animalia da. Hegaztien barruko sailkatua dago.

## Espeziak 
* *Anser albifrons*
* *Anser anser*
* *Anser brachyrhynchus*
* *Anser caerulescens*
* *Anser canagicus*
* *Anser cygnoides*
* *Anser fabalis*
* *Anser erythropus*
* *Anser indicus*
* *Anser rossii*
* *Anser serrirostris*

## Kanpo estekak
Mabuyinae

**Mabuyinae** Scincidae familiako narrasti subfamilia bat da.

## Generoak 
* *Alinea* Hedges & Conn, 2012
* *Aspronema* Hedges & Conn, 2012
* *Brasiliscincus* Hedges & Conn, 2012
* *Capitellum* Hedges & Conn, 2012
* *Chioninia* Mausfeld, Böhme, Misof, Vrcibradic & Rocha, 2002
* *Copeoglossum* Tschudi, 1845
* *Dasia* Gray, 1839
* *Eumecia* Bocage, 1870
* *Eutropis* Fitzinger, 1843
* *Exila* Hedges & Conn, 2012
* *Mabuya* Fitzinger, 1826
* *Manciola* Hedges & Conn, 2012
* *Maracaiba* Hedges & Conn, 2012
* *Marisora* Hedges & Conn, 2012
* *Notomabuya* Hedges & Conn, 2012
* *Orosaura* Hedges & Conn, 2012
* *Panopa* Hedges & Conn, 2012
* *Psychosaura* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus* Fitzinger, 1826
* *Trachylepis* Fitzinger, 1843
* *Varzea* Hedges & Conn, 2012
* *Vietnascincus* Darevsky & Orlov, 1994

## Kanpo estekak
Branta

***Branta*** generoko Anatidae familiako animalia da. Hegaztien barruko sailkatua dago.

## Espeziak 
* *Branta bernicla*
* *Branta canadensis*
* *Branta hutchinsii*
* *Branta leucopsis*
* *Branta ruficollis*
* *Branta sandvicensis*

## Kanpo estekak
Jaime Arrese

**Jaime Arrese Arizmendiarrieta** (Elgoibar, Gipuzkoa, 1936ko martxoaren 8a - 1980ko urriaren 23a) politikaria izan zen, UCD taldekoa, Elgoibarko alkate eta zinegotzi izan zena. Tiroz erail zuten bere herrian, 44 urte zituela. Ezkonduta zegoen, eta bi semeren aita zen, 14 eta 17 urtekoak.

Eguerdi hartan, egunero bezala betiko tabernan kafea hartzen ari zen, lanera itzuli aurretik. 14:30 inguruan gizon bat han sartu eta atzetik buruan tiro egin zion. Jaime lurrera erori eta bertan hil zen. Komando Autonomo Antikapitalistek beren gain hartu zuten hilketa. Epaiketaren sententziak zehaztu zuen Juan Carlos Arruti Azpitarte izan zela Jaime Arreseren hilketa eragin zuen atentatuaren arduraduna.

## Biografia 
Jaime Arrese Elgoibarko alkate izan zen 1974. eta 1977. urteen artean, eta aurrez zinegotzi, 1971tik. 1977ko maiatzaren 13an utzi zuen alkate kargua. Horrez gain, Gipuzkoako Batzar Nagusietako hautetsi izan zen. Ikurrina legeztatu zenean, 1977an, berak ezarri zuen lehenengo aldiz Elgoibarko udaletxean.

Alkate zela, 1976ko maiatzaren 26an, Elgoibarko udalean mozioa aurkeztu zuen Espainiako presidenteari zuzenduta, foru erregimenaren itzulera eskatuz. Mozioa aho batez onartu zen, eta Gobernuko presidenteari eta erregeari bidali zitzaien.

Arriola y Cía enpresako langile izan zen, administrazio lanetan. Kirolerako zaletasuna zuen eta CD Elgoibarko eta Ondarroako *Aurrera* taldeko atezain izan zen. Elgoibarko Institutuko gurasoen elkarteko lehendakari ere izan zen, eta alkate izan zenean, Elgoibarren Batxilergo Institutua ezartzeko lanak egin zituen. Musika oso maite zuen eta Elgoibarko musika banda, txaranga eta gaiteroen alde ere egin zuen.

## Erreferentziak
Lamprolepis

***Lamprolepis*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Ozeano Barearen mendebaldeko uhartetan aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Lamprolepis leucosticta* (Müller, 1923)
* *Lamprolepis nieuwenhuisii* (Lidth De Jeude, 1905)
* *Lamprolepis smaragdina* (Lesson, 1826)
* *Lamprolepis vyneri* Shelford, 1905

## Kanpo estekak
Miru

**Miru** (*Milvus*) Accipitridae familiako genero baten izen arrunta da. Hegazti harraparia da, hegoak eta isatsa luzeak dituena.

Generoak, egun, 3 espezie ditu:
* *Milvus aegyptius*
* Miru beltza (*Milvus migrans*)
* Miru gorria (*Milvus milvus*)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Miru buztana

## Kanpo estekak
Secret of the Incas

**Secret of the Incas** (euskaraz *Inken Sekretua*) 1954ko Jerry Hopper estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da.

Askorentzat filma hau gerorra 1980ko hamarkadaren hasieran agertutako Indiana Jones pertsonaia eta bere filmen aurrekaria eta oinarria izan zen, filma honetako protagonista abenturazaleak daramatzan kapela eta jaka, nahi itxura eta izaera zinikoa Indiana Jonesen berdinak baidira.

## Argumentua 
Inken kondaira baten arabera jainkoek Inka Inperioa suntsitu zutenean haien urre eta bitxiak Eguzkiaren Tenplutik ohostuak izan ziren, mende batzuk geroago zibilizazio hura berpiztu eta lapurtutako altzorra jatorrizko lekura itzulia izan omen zen. Harry Steele (Charlton Heston), eskrupulurik gabeko estatubatuar abenturazale gaztea altxor horren bila dabil, baita eta haren aurkaria den Edward 'Ed' Morgan (Thomas Mitchell) estatubatuar abenturazale zaharra ere, haien tartean Elena Antonescu (Nicole Maurey), Altzairuzko Oihaletik ihes egin berri den errumaniar errefusiatua egongo delarik. Hiruak ere, inken altxorraren pieza preziatuena den urrezko disko sakratu baten bilaketari ekingo diote.

## Aktoreak 
* Charlton Heston: Harry Steele, abenturazalea
* Robert Young: Stanley Moorhead
* Nicole Maurey: Elena Antonescu
* Thomas Mitchell: Ed Morgan
* Glenda Farrell: Winston jauna
* Yma Sumac: Kori-Tika

## Kanpo estekak 
* *Secret of the Incas* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
The Naked Jungle

***The Naked Jungle*** (euskaraz *Ohian biluzia*) Byron Haskin estatubatuar zinema zuzendariaren 1954ko abenturazko film bat da, Carl Stephenson idazlearen *Leiningen Versus the Ants* ("Leiningen txingurrien aurka") eleberrian oinarritua.

## Argumentua 
1901. urtea. Christopher Leiningen (Charlton Heston) Hego Amerikako oihanean dagoen kakao landaketa jabego handu bateko nagusia da, New Orleans hiriko estatubatuar emakume (Eleanor Parker) batekin ezkondu berria. Emakumea etxaldera iritsi eta Leiningen zakarrak harekin elkarbibitzeko saiakera handia egin behar du. Bitartean, jabegotik hurbil txingurri andana bat datorrela jakin da, aurrean jartzen zaion edozein gauza edo izaki jo eta bertan jan eta suntsitzen duena. Etxaldea, jendea eta bertako uzta arriskuan daude eta intsektu horiek nola edo hala saihesten saiatu behar dute.

## Aktoreak 
* Eleanor Parker: Joanna Leiningen
* Charlton Heston: Christophe Leiningen
* Abraham Sofaer: Incacha
* William Conrad: Clayton komisarioa
* Romo Vincent: ontziko kapitaina
* Douglas Fowley: medikua
* John Dierkes: Gruber
* Leonard Strong: Kutina
* Norma Calderón: Zala

## Kanpo estekak 
* *The Naked Jungle* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Aspronema

***Aspronema*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Aspronema cochabambae* (Dunn, 1935)
* *Aspronema dorsivittata* (Cope, 1862)

## Kanpo estekak
Chioninia

***Chioninia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Cabo Verde uhartean bizi dira.

## Espezieak 
* *Chioninia coctei* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Chioninia delalandii* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Chioninia fogoensis* (O'shaughnessy, 1874)
* *Chioninia geisthardti* (Joger, 1993)
* *Chioninia nicolauensis* (Schleich, 1987)
* *Chioninia spinalis* (Boulenger, 1906)
* *Chioninia stangeri* (Gray, 1845)
* *Chioninia vaillantii* (Boulenger, 1887)

## Kanpo estekak
Don Celes

**Don Celes Carovius**, **Don Celes** izenez ezagunagoa, egunero Olmo marrazkilariak egiten zuen komiki bandaren protagonista izan zen.

## Historia 
Olmo 1945ean hasi zen *La Gaceta del Norte* lanean, non orduan Estatu Batuetan argitaratzen zuten antzeko komiki zinta egitea proposatu zioten. Horrela Don Celes jaio zen. Don Celesen zinten kopurua ezezaguna da, hala ere, egunero ia etengabe 1945etik agertu ondoren, 15.000 baino direla dio Olmok. 1969an, *El Correo* egunkarira pasa eta honen azken orrialdean agertzen da gaur egun, baita Vocento taldeko beste egunkarietan ere, hala nola Kantabriako *El Diario Montañés*en.

Pertsonaiaren izen osoa Don Celes Carovius da. Zintetan beste pertsonaia ezaguna besterik ez da agertzen: Don Celesen emaztea den Petronila Pilonga. Izen biak orduan *La Gaceta del Norte* egunkariaren zuzendaria zen Aureliano López Becerra *Desperdicios*ek asmatu zituen.

## Argumentua 
Don Celes adin zehaztugabea duen gizon heldua da, bibote beltza duena. Zinta beti mutua da eta protagonistaren zoritxarren bat azaltzen du. Antiheroiak ia beti jipoitua, tronpatua edo txakur batek jazarria amaitzen du istorioa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Copeoglossum

***Copeoglossum*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Antilletan eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Copeoglossum arajara* (Reboucas-Spieker, 1981)
* *Copeoglossum aurae* Hedges & Conn, 2012
* *Copeoglossum margaritae* Hedges & Conn, 2012
* *Copeoglossum nigropunctatum* (Spix, 1825)
* *Copeoglossum redondae* Hedges & Conn, 2012

## Kanpo estekak
Alinea

***Alinea*** Scincidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da.

## Espezieak 
* *Alinea berengerae* (Miralles, 2006)
* *Alinea lanceolata* (Cope, 1862)
* *Alinea luciae* (Garman, 1887)
* *Alinea pergravis* (Barbour, 1921)

## Kanpo estekak
Dasia

***Dasia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Dasia griffini* Taylor, 1915
* *Dasia grisea* (Gray, 1845)
* *Dasia haliana* (Haly & Nevill, 1887)
* *Dasia johnsinghi* Harikrishnan, Vasudevan, De Silva, Deepak, Kar, Naniwadekar, Lalremruata, Prasoona & Aggarwal, 2012
* *Dasia nicobarensis* Biswas & Sanyal, 1977
* *Dasia olivacea* Gray, 1839
* *Dasia semicincta* (Peters, 1867)
* *Dasia subcaeruleum* (Boulenger, 1891)
* *Dasia vittata* (Edeling, 1865)

## Kanpo estekak
Eumecia

***Eumecia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Eumecia anchietae* Bocage, 1870
* *Eumecia johnstoni* (Boulenger, 1887)

## Kanpo estekak
Focșani

**Focşani** ( ahoskatua; ; ) Errumania ekialdeko hiri bat da, Vrancea konderriko hiriburua, Moldavia eskualdean.

## Biztanleria 
2002. urteko erroldaren arabera, Araden 101.854 biztanle zeuden. Jatorriaren arabera, honela banatzen dira:

* Errumaniarrak: %98,68
* Hungariarrak: %0,05
* Ijitoak: %1,07
* Beste jatorriren batekoak: %0,2

## Senidetutako hiriak 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Galați

**Galați** ( ahoskatua) Errumania ekialdeko hiri bat da, izen bereko konderriko hiriburua, Moldavia eskualdean.

## Klima 

## Auzoak 

* Port
* Centru
** Gară
** Parc Rizer
** Campus Universitar
* Mazepa 1
* Mazepa 2
* Țiglina 1
* Țiglina 2
* Țiglina 3 (Micro 16)
* Țiglina 4 (Micro 17 și 18)
* Bariera Traian
* Traian Nord
* Barboși
* I.C. Frimu
** Siderurgiștilor Est
** Siderurgiștilor Vest
* Danubio
** Micro 13a
** Micro 13b
** Micro 14
** Micro 19
** Micro 20
** Micro 21
* Patinoar
* Aviației
** Micro 38
** Micro 39a
** Micro 39b
** Micro 39c
** Micro 40
* Filești
* Bădălan
* Lozoveni
* Dimitrie Cantemir

## Senidetutako hiriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Eutropis

***Eutropis*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Asian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Eutropis andamanensis* (Smith, 1935)
* *Eutropis beddomii* (Jerdon, 1870)
* *Eutropis bibronii* (Gray, 1839)
* *Eutropis bontocensis* (Taylor, 1923)
* *Eutropis carinata* (Schneider, 1801)
* *Eutropis chapaensis* (Bourret, 1937)
* *Eutropis clivicola* (Inger, Shaffer, Koshy & Bakde, 1984)
* *Eutropis cumingi* (Brown & Alcala, 1980)
* *Eutropis darevskii* (Bobrov, 1992)
* *Eutropis dissimilis* (Hallowell, 1857)
* *Eutropis englei* (Taylor, 1925)
* *Eutropis floweri* (Taylor, 1950)
* *Eutropis gansi* (Das, 1991)
* *Eutropis grandis* Howard, Gillespie, Riyanto & Iskandar, 2007
* *Eutropis indeprensa* (Brown & Alcala, 1980)
* *Eutropis innotata* (Blanford, 1870)
* *Eutropis longicaudata* (Hallowell, 1857)
* *Eutropis macrophthalma* (Mausfeld & Böhme, 2002)
* *Eutropis macularia* (Blyth, 1853)
* *Eutropis madaraszi* (Méhely, 1897)
* *Eutropis multicarinata* (Gray, 1845)
* *Eutropis multifasciata* (Kuhl, 1820)
* *Eutropis nagarjuni* (Sharma, 1969)
* *Eutropis novemcarinata* (Anderson, 1871)
* *Eutropis quadratilobus* (Bauer & Günther, 1992)
* *Eutropis quadricarinata* (Boulenger, 1887)
* *Eutropis rudis* (Boulenger, 1887)
* *Eutropis rugifera* (Stoliczka, 1870)
* *Eutropis tammanna* Das, De Silva & Austin, 2008
* *Eutropis trivittata* (Hardwicke & Gray, 1827)
* *Eutropis tytleri* (Tytler, 1868)

## Kanpo estekak
Oradea

**Oradea** (errumanieraz  ahoskatua; , ,  ahoskatua, edo : lehen ,  *Groysvardeyn*) Errumania mendebaldeko hiri bat da, Bihor konderriko hiriburua, Crișana eskualdean.

## Klima 
## Auzoak 

* Calea Aradului
* Calea Sântandrei
* Orașul nou (hirigunea)
* Dacia - Decebal
* Dimitrie Cantemir
* Dragoș Vodă
* Dorobantilor
* Ekialdeko gune industriala
* Episcopia Bihor
* Europa
* Gheorghe Doja
* Ioșia
* Ioșia Nord
* Ioșia Sud
* Mihai Eminescu
* Nicolae Grigorescu
* Nicolae Iorga
* Nufarul
* Olosig
* Oncea
* Podgoria
* Rogerius
* Salca
* Seleuș
* Splaiul Crișanei
* Subcetate
* Tokai
* Universității
* Velenta
* Mendebaldeko gune industriala

## Senidetutako hiriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Maracaiba

***Maracaiba*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Venezuelan aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Maracaiba meridensis* (Miralles, Rivas & Schargel, 2005)
* *Maracaiba zuliae* (Miralles, Rivas, Bonillo, Schargel, Barros, García-Perez & Barrio-Amorós, 2009)

## Kanpo estekak
Sibiu

**Sibiu** (errumanieraz  ahoskatua, lehen *Sibiiu*; , ) Errumania mendebaldeko hiri bat da, izen bereko konderriko hiriburua, Transilvania eskualdean.

## Klima 
## Auzoak 
## Senidetutako hiriak 
*  Bauru, Brasil, 1995.
*  Columbia, AEB, 1994.
*  Deventer, Herbehereak, 2007.
*  Klagenfurt, Austria, 1990.
*  Landshut, Alemania, 2002.
*  Marburg, Alemania, 2005.
*  Mechelen, Belgika, 1996.
*  Rennes, Frantzia, 1999.
*  Valentzia (Venezuela), 1993.
*  Wirral, Erresuma Batua, 1994.
*  Takayama (Gifu), Japonia, 2009.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Alinea lanceolata

***Alinea lanceolata*** *Alinea* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Mabuya

***Mabuya*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira. Genero honek aldaketa handiak izan ditu azken urteotan. Hasiera batean Scincidae barruan banaketa pantropikal eta azpitropikala zuten espezie asko sarzten ziren. Afrika, Madagaskar, Asia, Amerika eta Ozeanian (Australia kenduta) hedatzen ziren 110 espezie sartzen ziren talde honetan. Azken hamarkadan, ordea, lan molekularrek erakutsi dute oso talde heterogeneoa dela, eta generoa artifiziala zela.

2002an Mausfeld *et al* argitratutako lan filogenetiko batean *Mabuya* generoaren ARNr 12S eta 16S aztertzen zen, lau lerro filogenetiko zeudela erakutsiz, erradiazio geografikoarekin bat egiten zutenak: *Chioninia* lerro caboverdiarrarentzat; *Euprepis* afrikar-madagaskar kladoarentzat, *Mabuya atlantica* ere bertan sartzen; *Eutropis* asiarrentzat; azkenik *Mabuya* klado amerikarra litzateke, *Mabuya mabouya* espezei tipoa Antilletan duena.

Argitalpenaren ondotik Bauerrek arazoa aurkitu zuen nomenklatura honetan. *Euprepis* generoaren lehen denominazioa Waglerrek egin zuen 1830ean eta *Mabuya* *sensu stricto*ren sinonimoa zen. Beraz Bauerrek proposatu zuen *Euprepis* erabili ordez *Trachylepis* Fitzinger, 1843 erabiltzea afro-malgatxeentzat.

Lan horren ostean Hedges & Conn, 2012, generoaren berrantolaketa egin zuten *Mabuya* bakarrik Antilletako espezieei egokitzeko, eta hainbat azpiespezie espezie egoerara igo zituzten.

## Espezieak 
*Reptarium* webgunearen arabera hauek dira gaur egun onartzen diren espezieak:
* *Mabuya cochonae* Hedges & Conn, 2012
* *Mabuya desiradae* Hedges & Conn, 2012
* *Mabuya dominicana* Garman, 1887
* *Mabuya grandisterrae* Hedges & Conn, 2012
* *Mabuya guadeloupae* Hedges & Conn, 2012
* *Mabuya hispaniolae* Hedges & Conn, 2012
* *Mabuya mabouya* (Bonnaterre, 1789)
* *Mabuya montserratae* Hedges & Conn, 2012

*ITIS*en arabera beste hauek egongo lirateke barruan:
* *Mabuya agilis*
* *Mabuya agmosticha*
* *Mabuya cochonae*
* *Mabuya croizati*
* *Mabuya desiradae*
* *Mabuya dominicana*
* *Mabuya dorsivittata*
* *Mabuya falconensis*
* *Mabuya frenata*
* *Mabuya grandisterrae*
* *Mabuya guadeloupae*
* *Mabuya guaporicola*
* *Mabuya hispaniolae*
* *Mabuya lineolata*
* *Mabuya mabouya*
* *Mabuya macleani*
* *Mabuya macrorhyncha*
* *Mabuya montserratae*
* *Mabuya stanjorgeri*
* *Mabuya unimarginata*

## Kanpo estekak
Dasia johnsinghi

***Dasia johnsinghi*** *Dasia* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae
Focus

**Focus** herbeherear rock progresibo musika talde bat da. 1969an lehenbiziko taldekide hauek sortu zuten: Thijs van Leer (tekladua eta txirula), Jan Akkerman (gitarra), Martin Dresden (baxu elektrikoa) eta Hans Cleuver (bateria). Heuren bi abesti ospetsuenak "Hocus Pocus" eta "Sylvia" dira.

## Diskografia 
### Álbumes 
* **In and Out of Focus** (1971)
* **Moving Waves** (1971)
* **Focus III** (1972)
* **Focus at the Rainbow** (1973)
* **Hamburger Concerto** (1974)
* **Mother Focus** (1975)
* **Ship of Memories** (1977)
* **Focus con Proby** (1978)
* **Focus** (1985)
* **Focus 8** (2002)
* **Live at the BBC 1976** (2004)
* **Focus 9 / New Skin** (2006)
* **Focus X** (2012)

### Sencillos 
* "Hocus Pocus" / Janis
* Sylvia / Love Remembered
* House Of The King / Black Beauty
* House of the King / O Avondrood ("Red sky at night" abestiaren ahozko bertsioa)
* Tommy / Focus II
* Harem Scarem / Early Birth
* Mother Focus / I Need A Bathroom
* P's March / Focus II
* Hocus Pocus / Hocus Pocus (AEBtako bertsioa)
* Russian Roulette / Ole' Judy
* Glider

## Kanpo estekak 
* Focus musika taldearen webgunea 
* Biografia baimendua 
* Official Jan Akkermanen webgunea 
* Official Jan Duméeren webgunea 
* Official Niels van der Steenhovenen webgunea
Marisora

***Marisora*** Scincidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Mexikotik Venezuelara bizi dira.

## Espezieak 
* *Marisora aurulae* Hedges & Conn, 2012
* *Marisora falconensis* (Mijares-Urrutia & Arends, 1997)
* *Marisora magnacornae* Hedges & Conn, 2012
* *Marisora roatanae* Hedges & Conn, 2012
* *Marisora unimarginata* (Cope, 1862)

## Kanpo estekak
Panopa

***Panopa*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Venezuela eta Brasilen bizi dira.

## Espezieak 
* *Panopa carvalhoi* (Reboucas & Vanzolini, 1990)
* *Panopa croizati* (Horton, 1973)

## Kanpo estekak
Amartya Sen

**Amartya Sen** (; Mendebaldeko Bengala, India, - ) ekonomilari hindua da. Oxfordeko Unibertsitateko irakaslea da. Hainbat gairi buruz egindako lanengatik da ezaguna; goseteak, giza garapenaren teoria, ongizatearen ekonomia eta pobreziaren mekanismoak aztertu ditu.

"Garapena eta askatasuna" liburuan azaltzen duenez, lotura estua dago, tiraniaren eta gosearen artean, eta demokraziaren eta oparotasunaren artean. Tiranietan, dio Senek,, gosetea izaten da: ≪Agintari autoritarioek ez dute pairatzen goserik ezta arazo ekonomikorik, et ez daukate goseteen aurkako neurriak hartzeko pizgarririk≫. Demokrazietan aldiz, gobernuek presio handiagoa dute ardura hori hartzeko.

Amartya Sen pobrezian, ongizatearen ekonomian eta gizarte hautaketan berezitutako ekonomialari ospetsua da. Arlo horietan egindako ikerketengatik Ekonomiako Nobel Saria jaso zuen 1998 urtean.
Psychosaura

***Psychosaura*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Brasilen bizi dira. Bibiparoak dira.

## Espezieak 
* *Psychosaura agmosticha* (Rodrigues, 2000)
* *Psychosaura macrorhyncha* (Hoge, 1946)

## Kanpo estekak
Trachylepis

***Trachylepis*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Lehen *Mabuya*n sailkatutako narrastiak sartzen dira hemen, genero horren berrantolaketaren ondotik. Afrikan, Europako hegoaldean, Ekialde Hurbila, Asiako erdialdean, eta Brasileko Fernando de Noronha uhartedian bizi dira.

## Espezieak 
## Ikus, gainera 
* *Mabuya*

## Kanpo estekak
Varzea

***Varzea*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Jamaikan eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak 
* *Varzea altamazonica* (Miralles, Barrio-Amoros, Rivas, Chaparro-Auza, 2006)
* *Varzea bistriata* (Spix, 1825)

## Kanpo estekak
Brasiliscincus

***Brasiliscincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Brasilen bakarrik bizi dira.

## Espezieak 
* *Brasiliscincus agilis* (Raddi, 1823)
* *Brasiliscincus caissara* (Reboucas-Spieker, 1974)
* *Brasiliscincus heathi* (Schmidt & Inger, 1951)

## Kanpo estekak
Capitellum

***Capitellum*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira.

## Espezieak 
* *Capitellum mariagalantae* Hedges & Conn, 2012
* *Capitellum metallicum* (Bocourt, 1879)
* *Capitellum parvicruzae* Hedges & Conn, 2012

## Kanpo estekak
Spondylurus

***Spondylurus*** Scincidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira.

## Espezieak 
* *Spondylurus anegadae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus caicosae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus culebrae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus fulgidus* (Cope, 1862)
* *Spondylurus haitiae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus lineolatus* (Noble & Hassler, 1933)
* *Spondylurus macleani* (Mayer & Lazell, 2000)
* *Spondylurus magnacruzae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus martinae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus monae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus monitae* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus nitidus* (Garman, 1887)
* *Spondylurus powelli* Hedges & Conn, 2012
* *Spondylurus semitaeniatus* (Wiegmann, 1837)
* *Spondylurus sloanii* (Daudin, 1803)
* *Spondylurus spilonotus* (Wiegmann, 1837)
* *Spondylurus turksae* Hedges & Conn, 2012

## Kanpo estekak
Estradiol

**Estradiola** estrogenoen taldeko hormona bat da, emakumezkoen obarioetan ekoizten dena. Sexu-hormona hau estrogeno garrantzitsuena da. Emakumezkoen hormona izan arren gizonezkoengan kopuru txikian ere badago.

Estradiola sexu-hormona ugariena da emakumeengan ugalkorrak diren urteetan. Menopausiaren ostean, aldiz, bere odol-kontzentrazioa nabarmen jaisten da.

## Garrantzi biologikoa 
Emakumezkoen garapen sexuala eragiten du. Hilekoaren zikloaren obulazioan zeregin garrantzitsua burutzen du, eta baita haurdunaldian ere (azken egoera horretan bere kontzentrazioa igo egiten da). Era berean, gaztaroan bigarren mailako karaktere sexualak agertarazten ditu eta sexu-sena edo libidoa piztu (hipotalamoarekin ezartzen dituen loturak direla-eta).

Horretaz gain, hezur-masaren garapena areagotzen du. Estradiolaren jaitsierak menopausiaren ondoren zerikusi handia du emakumezkoen hezur-masaren galerarekin haien bizitzaren etapa horretan.

## Kanpo estekak
Olmo (marrazkilaria)

**Luis del Olmo Alonso** "Olmo" (Bilbo, 1922ko abuztuaren 24a - 2021eko irailaren 8a) bilbotar kazetari eta marrazkilea zen, Don Celes pertsonaiari esker ezaguna.

## Biografia 
Antonio eta Hermesiaren semea, aita Legutioko guduan desagertu zitzaion. Peritu industrialaren ikasketak utzi zituen marrazkilaria izateko. Gaztetan atleta izan zen, baita 4x400 Espainiako txapelduna ere.

Olmo 1945ean hasi zen *La Gaceta del Norte* lanean, non orduan Estatu Batuetan argitaratzen zuten antzeko komiki zinta egitea proposatu zioten. Horrela Don Celes jaio zen. Don Celesen zinten kopurua ezezaguna da, hala ere, egunero ia etengabe 1945etik agertu ondoren, 15.000 baino direla esaten zuen Olmok.

Pertsonaiaren izen osoa Don Celes Carovius da. Zintetan beste pertsonaia ezaguna besterik ez da agertzen: Don Celesen emaztea den Petronila Pilonga. Izen biak orduan *La Gaceta del Norte* egunkariaren zuzendaria zen Aureliano López Becerra *Desperdicios*ek asmatu zituen.

1969an *El Correo*ra pasa eta bere eguneroko zinta mantendu zuen azken orrialdean. Handik aurrera hainbat egunkaritarako lan egin zuen, hala nola *El Diario Montañés*, *El Alcázar*, *Diario Vasco*, *Diario de Burgos*, *Diario de Navarra*, *Pensamiento Navarro*, *Marca*, *Actualidad Española*, eta abar.

Olmok zutabe bat ere izan zuen *El Correo*n, *De cuando en cuando* izenekoa, noizean behin idazten zuena.

2012an Bilbotar Ospetsuen Saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marisora aurulae

***Marisora aurulae*** *Marisora* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Oligosoma

***Oligosoma*** Scincidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Zeelanda Berrian eta Australiako Norfolk uhartea eta Lord Howe uhartean aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Oligosoma acrinasum* (Hardy, 1977)
* *Oligosoma aeneum* (Girard, 1857)
* *Oligosoma alani* (Robb, 1970)
* *Oligosoma burganae* Chapple, Bell, Chapple, Miller, Daugherty & Patterson, 2011
* *Oligosoma chloronoton* (Hardy, 1977)
* *Oligosoma fallai* (Mccann, 1955)
* *Oligosoma grande* (Gray, 1845)
* *Oligosoma hardyi* (Chapple, Patterson, Bell & Daugherty, 2008)
* *Oligosoma homalonotum* (Boulenger, 1906)
* *Oligosoma inconspicuum* (Patterson & Daugherty, 1990)
* *Oligosoma infrapunctatum* (Boulenger, 1887)
* *Oligosoma judgei* Patterson & Bell, 2009
* *Oligosoma levidensum* (Chapple, Patterson, Bell & Daugherty, 2008)
* *Oligosoma lichenigera* (O’Shaughnessy, 1874)
* *Oligosoma lineoocellatum* (Duméril, 1851)
* *Oligosoma longipes* Patterson, 1997
* *Oligosoma maccanni* (Hardy, 1977)
* *Oligosoma macgregori* (Robb, 1975)
* *Oligosoma microlepis* (Patterson & Daugherty, 1990)
* *Oligosoma moco* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Oligosoma nigriplantare* (Peters, 1874)
* *Oligosoma northlandi* (Worthy, 1991)
* *Oligosoma notosaurus* (Patterson & Daugherty, 1990)
* *Oligosoma oliveri* (Mccann, 1955)
* *Oligosoma ornatum* (Gray, 1843)
* *Oligosoma otagense* (Mccann, 1955)
* *Oligosoma pikitanga* Bell & Patterson, 2008
* *Oligosoma polychroma* (Patterson & Daugherty, 1990)
* *Oligosoma repens* Chapple, Bell, Chapple, Miller, Daugherty & Patterson, 2011
* *Oligosoma smithi* (Gray, 1845)
* *Oligosoma stenotis* (Patterson & Daugherty, 1994)
* *Oligosoma striatum* (Buller, 1871)
* *Oligosoma suteri* (Boulenger, 1906)
* *Oligosoma taumakae* Chapple & Patterson, 2007
* *Oligosoma tekakahu* Chapple, Bell, Chapple, Miller, Daugherty & Patterson, 2011
* *Oligosoma toka* Chapple, Bell, Chapple, Miller, Daugherty & Patterson, 2011
* *Oligosoma townsi* (Chapple, Patterson, Gleeson, Daugherty & Ritchie, 2008)
* *Oligosoma waimatense* (Mccann, 1955)
* *Oligosoma whitakeri* (Hardy, 1977)
* *Oligosoma zelandicum* (Gray, 1843)

## Kanpo estekak
Buztanikara

**Buztanikara** Motazilidoen familiako *anthus* generoko hainbat txoriren izena. Ibai eta erreka ondoan bizi den txori hau Euskal Herrian aski arrunta da.

## Espezieak 
* Buztanikara zuri *Motacilla alba* - polifiletiko edo parafiletikoa
** *Motacilla alba yarrellii*
** *Motacilla (alba) lugens*
* *Motacilla grandis*
* *Motacilla maderaspatensis*
* *Motacilla samveasnae*
* *Motacilla aguimp*
* Buztanikara zitrino *Motacilla citreola* - agian parafiletikoa
* Larre-buztanikara *Motacilla flava* - agian parafiletikoa
* *Motacilla tschutschensis* - agian parafiletikoa
* Buztanikara hori *Motacilla cinerea*
* *Motacilla capensis*
* *Motacilla flaviventris*
* *Motacilla clara*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eugongylinae

**Eugongylinae** Scincidae familiaren barruan dagoen narrasti genero bat da. Mundu osoan zehar aurki daitezke, poloetan eta Amerikan izan ezik.

## Generoak 
## Kanpo estekak
Ablepharus

***Ablepharus*** Scincidae familiaren barruan sailkatuta dagoen narrasti generoa da. Europa, Ekialde Hurbila eta Asiako zentroan bizi dira.

## Espezieak 
* *Ablepharus bivittatus* (Menetries, 1832) - Abléphare à deux bandes
* *Ablepharus budaki* Göcmen, Kumlutas & Tosunoglu, 1996
* *Ablepharus chernovi* Darevsky, 1953
* *Ablepharus darvazi* Yeriomchenko & Panfilov, 1990
* *Ablepharus deserti* Strauch, 1868
* *Ablepharus grayanus* (Stoliczka, 1872)
* *Ablepharus kitaibelii* (Bibron & Bory St-Vincent, 1833) - Abléphare de Kitaibel
* *Ablepharus lindbergi* Wettstein, 1960
* *Ablepharus pannonicus* (Fitzinger, 1824)
* *Ablepharus rueppellii* (Gray, 1839)

## Kanpo estekak
Afroablepharus

***Afroablepharus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan eta Arabian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Afroablepharus africanus* (Gray, 1845)
* *Afroablepharus annobonensis* (Fuhn, 1972)
* *Afroablepharus duruarum* (Monard, 1949)
* *Afroablepharus maculicollis* (Jacobson & Broadley, 2000)
* *Afroablepharus seydeli* (De Witte, 1933)
* *Afroablepharus wahlbergi* (Smith, 1849)
* *Afroablepharus wilsoni* (Werner, 1919)

## Kanpo estekak
Harkaitz-zozo

**Harkaitz-zozo** *Monticola* generoko passeriformesen izen arrunta da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.

## Espezieak 
* *Monticola angolensis*
* *Monticola brevipes*
* *Monticola cinclorhynchus*
* *Monticola explorator*
* *Monticola gularis*
* *Monticola imerinus*
* *Monticola rufiventris*
* *Monticola rufocinereus*
* *Monticola rupestris*
* *Monticola saxatilis*
* *Monticola semirufus*
* *Monticola sharpei*
* *Monticola solitarius*

## Kanpo estekak 
* World Bird Names
Bassiana

***Bassiana*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Bassiana duperreyi* (Gray, 1838)
* *Bassiana platynota* (Peters, 1881)
* *Bassiana trilineata* (Gray, 1838)

## Kanpo estekak
Emoia

***Emoia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoekialdean aurki daitezke.

## Espezieak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak