open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Candelas (musika taldea)

**Candelas** Llanuwchllyneko (Gales) rock musika talde bat da, 2009an sortua. Galesez abesten dute gehienbat, eta lau disko eta bost single argitaratu dituzte.

## Historia 
Taldeak 2011n argitaratu zuen *Kim Y Syniad* lehenengo diskoa, Peno Productions diskoetxearekin. Diskoetxe horrekin beste album bat kaleratu zuten: *Candelas*. Lehenengo diskoan ingelesezko zein galesezko abestiak ekoiztu zituzten, eta bigarrenean galesez soilik abesten zuten. 2013an, Candelas I Ka Ching diskoetxera aldatu zen, eta diskoetxe horrekin beste bi album eta hiru single argitaratu zituzten. 2014aren otsailean hiru Y Selar sari irabazi zituzten: galeserazko abesti onena, album onena, eta talde onena. 2015aren otsailean galesezko banda onenarentzako saria irabazi zuten berriz ere. ''Bodoli'n Ddistaw* taldearen hirugarren albuma 2015 urteko galesezko album onenetarikoa izendatu zuten.

Taldeak Galeseko musika festibal askotan hartu du parte, hala nola, Festival Number 6, Maes B, eta Tafwyl. Azken horretan talde nagusia izan zen 2016an eta 2017an. 2017an laugarren diskoa grabatzen hasi ziren, eta 2018an kaleratu zuten *Wyt Ti'n Meiddio Dod i Chwarae'' izenarekin, bi singleekin batera.

## Diskografia 
### Singleak 
### Albumak eta EPak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* 
* Taldearen orria I Ka Ching diskoetxearen webgunean
Gehiegizko hilkortasun

[thumb|Egunero hildakoen eta espero ziren heriotzen arteko aldea [Hego Euskal Herrian 2018ko martxotik 2020ko azarora bitarte. Neguan ohikoa da gripearen ondorioz jende gehiago hiltzea. Kasu honetan COVID-19 pandemia Euskal Herrian gehitu behar zaio, 2020ko udaberrian eta udazkenean gehiegizko hilkortasuna eragin zuena.]]
**Gehiegizko hilkortasunak** populazio jakin bateko hilkortasun-tasa (heriotza-kopurua) aldi baterako handitzea adierazten du. Ingurumen-fenomenoei —hala nola bero-boladei edo hotz-boladei—, epidemiei eta pandemiei —batez ere gripearekin zerikusia dutenei—, goseteei edo gerrari egozten zaie.

Bero-boladetan, adibidez, sarritan heriotza gehiago izaten dira biztanlerian, eta bereziki eragiten diete helduei, zaharrei eta gaixoei. Hala ere, gehiegizko hilkortasuna izan duten aldi batzuen ondoren, hurrengo asteetako hilkortasun orokorra ere murriztu egin dela ikusi da. Heriotza-tasan epe laburrera gertatutako aldaketa horri «uzta-efektua» ere esaten zaio. Hilkortasunaren ondorengo konpentsazio-murrizketak adierazi lezake, bero-boladak eragin berezia izan zuela ordurako osasuna konprometituta zutenengan, zeinak «hala ere, hil egingo ziren epe laburrean».

Hainbat erakundek eta ekimenek asteroko datuak eskaintzen dituzte gehiegizko hilkortasuna monitorizatzeko. Ahalegin handiak egin dira 2020an epe laburreko hilkortasun-datuak atzemateko, Koronabirusaren pandemiaren (COVID-19) eta haren mundu mailako efektuen baitan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alex Trebek

**George Alexander Trebek** (Sudbury, Ontario, Kanada, 1940ko uztailaren 22a - Los Angeles, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 2020ko azaroaren 8a), **Alex Trebek** izenez ezaguna, kanadiar-estatubatuar telebista aurkezlea eta aktorea izan zen. *Jeopardy!* telebista-lehiaketa ospetsuaren aurkezlea izan zen 36 urtez, 1984tik 2020ra. Horrez gain, hainbat telesailetan agertu zen bere burua antzeztuz.

Kanadan jaioa, 1998an estatubatuar hiritartasuna hartu zuen. 2020ko azaroaren 8an hil zen urte eta erdi lehenago atzeman zioten pankrea-minbiziaren ondorioz.
Erromako Errepublika (1849)

**Erromatar Errepublika** () 1849an Aita Santuen Lurraldean ezarri zen errepublika efimeroa izan zen, Pio IX.a aita santuak ihes egin ondoren, erromatar liberalen aktibitate matxinatuaren ondorioz. Carlo Armellini, Giuseppe Mazzini eta Aurelio Saffik konposatutako triunbiratu batek gobernatu zuen.

## Testuingurua 
Italiar penintsula, garai hartan estatu ugaritan banatua, 1848ko Herrien Udaberriaren ibilbideko asaldura orokor batek zeharkatzen zuen. Estatu guztiak konstituzio bat ematera behartuak izan ziren, Milan eta Venezia, Lombardiar-Veneziar erresumako hiri nagusiak Austriar Inperioaren aurka matxinatu ziren bitartean. Sardiniako Erresumak laguntza eman zien, Italiaren Lehen Independentzia Gerra eragin zuena, Toscanako Dukerri Handia, Aita Santuen Lurraldeak eta Bi Sizilietako Erresuma elkartu zituena. Azken hauek, berehala erreformei uko egin zieten, euren elementurik liberalenak zalantzan jarriz. Zalantzan jartze honek, sardiniarren desabantailan zegoen gerra austro-sardiniarrak jarraitzen zuenean, bira iraultzale batera eraman zuen Erroma. Pellegrino Rossi lehen ministroa eraila izan zen, aita santuak Gaetara ihes egin zuen Fernando II.a Siziliakoaren babespean eta Erromatar Errepublika ezarri zuten.

## Historia 
Erromako Errepublika izan zen munduan lehena heriotza zigorra kendu zuena bere konstituziotik. Hala ere, errepublika berri honek bost hilabete baino ez zuen iraun, 1849ko otsailaren 9tik 1849ko uztailaren 4ra arte, eta Frantziako Asanblea Nazionalak onartutako espedizio frantziar baten ondoren amaitu zen, garai hartan Frantziako Bigarren Errepublikako presidente zen Napoleon III.aren laguntzarekin. Gertaera hau, Frantzian, *Erromako Espedizioa* izenarekin ezagutzen da. Erromatar Errepublikak, alde guztietatik hesituta, espainiarren, napolitarren eta Austriaren aurka egin behar izan zuen, sardiniarren aurka lortutako garaipenak indartuta, Erromatar Errepublika inbaditu zuena. Hilabete iraun zuten borroka gogorren ondoren, Frantziak Aita Santuaren eskubideak berrezarri zituen.

Frantziaren anbiguotasuna errepublika batek beste errepublika baten aurka egindako biltzarrak onartu zuelako izan zen, biak Herrien Udaberriko mugimendu liberal eta demokratan murgilduta zeudelako eta ezkerreko kide batzuek espedizioaren alde bozkatu zutelako austriar esku-hartze baten aurka errepublika arreba bat defendatzeko asmoz. Eskuinak, berriz, ordenaren alde bozkatu zuen Erromatar Errepublika ezabatzeko. Operazioa Alexis de Tocqueville Kanpo Arazoetako ministroak lagundu zuen, Aita Santuaren aldi baterako boterearen aurkakoa.

Errepublikak, jada ikuspegi nazionala zuten *Risorgimento* italiarraren bi mitoak anplifikatu zituen: Giuseppe Mazzini eta Giuseppe Garibaldi, Errepublikako pertsonaia nagusiak, lehena maila politikoan eta bigarrena arlo militarrean. Nazioarteko dimentsioa eman zien, bereziki, George Sand eta Victor Hugo bezalako intelektual frantsesen aurrean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cemal Gürsel

**Cemal Gürsel** (1895eko urriaren 13a - 1966ko irailaren 14a) Turkiako armada jenerala izan zen, estatu kolpe baten ondoren Turkiako laugarren presidentea bihurtu zena.

## Kanpo estekak
Channel 3 (Thailandia)

**Channel 3** edo **Channel 3 HD** () Thailandiako lurreko telebistako sarea da, 1970eko martxoaren 26an Tailandiako lehen telebista komertzial gisa abian jarri zena. Channel 3 BEC Multimedia Company Limited ("BECM") enpresak zuzentzen du, BEC World Public Company Limited konpainiaren negoziazio publikoaren filiala. Sareak Bangkokeko Maleenond dorreetan du egoitza nagusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Channel 3-ren webgune ofiziala
MCOT HD

**MCOT HD**, Thailandiako lurreko telebista sarea da, 1955eko ekainaren 24an sortua eta MCOTen jabetzakoa.

## Kanpo estekak 
*  MCOT HDren webgune ofiziala
Channel 7 (Thailandia)

**Channel 7** edo **Channel 7 HD**, **Bangkok Broadcasting & Television Company Limited Channel 7** izenarekin ezagutzen dena () edo **BBTV Channel 7**, Lurreko telebistako thailandiar sarea da, 1967ko azaroaren 27an abiarazia. Asiako hego-ekialdeko lehen telebistako koloretako emisioa da. Errege Thailandiako Armadaren jabetzakoa zen transmisio analogikoan Bere egoitza Mo Chit-en, Chatuchak-en, Bangkok-en dago. Erresuma Batuko ITV, AEBetako NBC eta CBSren antzekoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Channel 7-ren webgune ofiziala
Global Television Network

**Global Television Network** (normalean **Global** edo, noizean behin, **Global TV**) titulartasun pribatuko ingelesezko lurreko telebista sare kanadarra da. Gaur egun Kanadako lurreko telebista pribatuen bigarren telebista kate ikusiena da CTVren ondoren.

## Kanpo estekak 
*  Global webgune ofiziala
CBC Television

**CBC Television** (**CBC TV** izenarekin ere ezaguna) Kanadako ingelesezko telebista sare bat da, Canadian Broadcasting Corporation-ena, emisore publiko nazionala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  CBC Television-ren webgune ofiziala
Ici Radio-Canada Télé

**Ici Radio-Canada Télé** (**ICI Radio-Canada TēLē** izenarekin estilizatua, eta lehenago **Télévision de Radio-Canada** izenarekin ezaguna) Kanadako frantsesezko telebista sare librea da, Canadian Broadcasting Corporation (frantsesez Société Radio-Canada izenarekin ezagutzen dena), emisore publiko nazionalarena.

## Kanpo estekak 
*  Ici Radio-Canada Télé-ren hizkuntza ofiziala
Bazilio Olara-Okello

**Bazilio Olara-Okello** (Uganda, 1929 &ndash; Khartum, 1990eko urtarrilaren 9a) Ugandako presidentea izan zen 1985ean. Militarra eta Ugandako Askapen Nazionaleko Armadako buruzagietako bat izan zen. Tanzaniako armadarekin batera parte hartu zuen 1979an Idi Amin boteretik kendu zutenean. Acholi etniaren boterearen marjinazioarekin haserre, 1985eko uztailaren 27an Milton Obote boteretik kendu zuen estatu-kolpea zuzendu zuen. Uztailaren 27tik 29ra estatuburua izan zen. 29an Tito Okello ordezkatu zuen eta Olara-Okello teniente-jeneral eta Indar Armatuen buruzagia izendatu zuten. Sudanera erbesteratu zen Yoweri Musevenik gerra zibila irabazi ondoren.
Hasdrubal Burusoila

**Hasdrubal Burusoila** latinizatua: *Hasdrubal Calvus*; Punikoeraz: 𐤏𐤆𐤓‬‬𐤁‬𐤏𐤋‬, ʿAzrubaʿal, *(Baalen Laguntza*) jeneral kartagotarra izan zen Bigarren Gerra Punikoan. K.a. 215ean, Kartagok Hasdrubal bidali zuen Sardiniako erromatar lurralde matxinatua hartzera, baina, bidean zegoela, ekaitz batek flota hondoratu zuen, Balear Uharteetan. Berriro elkartu eta iritsi zenerako, Tito Manlio Torkuatok lurraldea baretuta zuen neurri handi batean, Hiostus garaitu zuen, Hanpsikora Sardiniako buruzagiaren semea, ondo prestatuta zegoena Hasdrubal iritsi zenerako. Manliok Kartagoko eta Sardiniako indar konbinatuak garaitu zituen Kornusko guduan, non Hasdrubal Burusoila harrapatu baitzuten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* HUSS, Werner (1985): *Geschichte der Karthager*, Munich: C.H. Beck, . (alemanez)

## Ikus, gainera 
* Beste Hasdrubal batzuk

## Kanpo estekak
Hasdrubal (Masinisaren biloba)

**Hasdrubal** (latinizatua: *Hasdrubal Calvus*; Punikoeraz: 𐤏𐤆𐤓‬‬𐤁‬𐤏𐤋‬, ʿAzrubaʿal, *Baalen Laguntza*) Masinisaren biloba zen amaren aldetik, baina jaiotzez eta aitaren aldetik, kartagotarra. K.a. 149. urtean, hiriko komandante izendatu zuten erromatarren erasoa hasi zenean, non erresistentzia gogorra jarri baitzuen. K.a.148. urtean, Hasdrubal Boetarka, Neferisen bi garaipenen ondoren, zuzendaritza militar gorena eskatu zuen eta Hasdrubal bere koinatuaren, Gulusaren, bitartekaritzarekin etsaiei mesede egiteaz egotzi zion. Halako ustekabeko salaketa baten aurrean ezer esan ezinik, istilu batean eraso zioten eta ez dago jakiterik zein izan zen bere patua.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* HUSS, Werner (1985): *Geschichte der Karthager*, Munich: C.H. Beck, . (alemanez)

## Ikus, gainera 
* Beste Hasdrubal batzuk
Saturday Night Live

***Saturday Night Live*** (***SNL*** bezala ere ezaguna; euskarazko esanahia: «Larunbat gaua zuzenean»), estatubatuar umorezko sketch telebista saioa da, Lorne Michaelsek sortua eta Dick Ebersolek garatua. Saioa NBC katean estreinatu zen 1975eko urriaren 11an, '''''NBC's Saturday Night'''* izenpean. Saioaren sketchek kultura eta politika garaikidearen parodia egin ohi dute, eta aktore-talde handi batek antzezten dituzte, maiz taldekide berriak sartzen direlarik saioan. Atal bakoitza pertsona ospetsu gonbidatu batek aurkezten du, eta aurkezle gonbidatu honek monologo batekin irekitzen du saioa, sketchetan parte hartzeaz gain saioaren aktore-taldearekin batera. Horrez gain, atal bakoitzak musikari gonbidatu bat aurkezten du.

Airean izan den lau hamarkadetan zehar, *Saturday Night Live*-ek hainbat sari eskuratu ditu, besteak beste, 2020 arte gutxienez, 71 Primetime Emmy Sari.

Saioan sortutako sketch eta pertsonaia batzuk filmak sortzeko abiapuntua izan dira, besteak beste, *The Blues Brothers* (1980), *Wayne's World* (1992), *Coneheads* (1993) eta *A Night at the Roxbury* (1998).

## Kanpo estekak 
*  *Saturday Night Live* NBCen
*  *Saturday Night Live'' IMDBen
Khammam barrutia

**Khammam** (, ) Indiako Telangana estatuko barruti bat da. 16.029 kilometro koadro ditu eta bere hiriburu administratiboa Khammam hiria da. 2011n 2.798.214 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Keri Hilson

**Keri Lynn Hilson** (Atlanta, Georgia; 1982ko abenduaren 5a) Grammy sarirako izendatutako R&B-ko abeslari eta musikagile estatubatuarra da, egun Zone 4/Mosley Music Group/Interscope enpresak kontratatua. Keri The Clutch izenarekin ezagutzen den musikagileen eta ekoizleen kolektibo bateko kidea da. 2000ko hamarkadan zehar, Hilsonek rap-kantari eta abeslari ugarirentzako abestiak idatzi ditu, horien artean Britney Spears eta Ludacris. 2007an, Timbalandekin "The Way I Are" eta "Scream" arrakastetan kolaboratu zuen eta horrela hasi zuen bakarkako ibilbidea. Keri-k cameo batzuk egin ditu Usher, Ne-Yo eta Nelly abeslarien bideoklipetan, besteak beste.

Bere lehen diskoa, *In a Perfect World ...*, 2009 hasieran kaleratu zuen, "Energy", "Turnin' Me On", "Knock You Down" eta "I Like" bezalako arrakastak sortuz, azken honek arrakasta handia lortuz Alemanian, Zweiohrküken filmeko soinu bandaren parte baita.

## Biografia 
### Hasierako urteak 
Hilson Decatur-en (Georgia) jaio zen.  Tucker-eko (Georgia) Tucker High School-en ikasi zuen. Nerabezaroan Hilson pianoa eta kantua ikasi zuen, eta 14 urte zituela By D'Signe nesken taldeko kide izan zen. Batxilergoan konpositore eta bigarren mailako ahots bihurtu zen eta Emoryko Unibertsitatean ikasi zuen, antzerkian espezializatuz.

### 2001-2007: Konposizioa eta bigarren mailako ahotsa 
Keri Hilson bakarlari ezberdinentzako musikagilea da 2000. urtetik. Musika idatzi du Britney Spears, Xzibit, Toni Braxton, Mary J. Blige, Usher, Ciara, The Pussycat Dolls, Avant, Ruben Studdard, B5, Diddy, Chingy, Armand Van Helden, LeToya Luckett, Rich Boy, Shawn Desman, Kelly Rowland, Nicole Scherzinger, Lloyd Banks, Timbaland abeslarientzat eta oraindik kaleratu gabe dauden beste hainbatentzat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Medikuntza heroiko

thumb|*Breathing a vein*, bena ebakiz egindako odol-ateratzea erakusten duen karikatura da. James Gillray, 1804
**Medikuntza heroikoa**, agortze heroikoaren teoria ere deitua, metodo terapeutiko bat zen. Tratamendu zorrotzekin, odol-ateratze, purga eta izerditzeak gomendatzen zituen, gorputzaren shockaren bitartez, desoreka humoralari aurre egin eta oreka berria lortzea zuen helburu. *Medikuntza Heroikoaren Aroan* (1780–1850) praktika mediko ortodoxoaren buru izatera iritsi zen, XIX. mendearen erdialdean baztertu zen arte, tratamendu leunagoak eraginkorrago agertu zirelako eta tratamendu aringarrien ideia garatzen hasi zelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ahmet Davutoğlu

**Ahmet Davutoğlu** (1959ko otsailaren 26a) Turkiako akademikoa, politikaria eta diplomatiko ohia da. Turkiako 26. Lehen Ministro eta Justizia eta Garapen Alderdiko (AKP) buru izan zen 2014tik 2016ra arte. Aurretik Kanpo Gaietarako ministro izan zen 2009tik 2014 eta Recep Tayyip Erdoğan lehen ministroaren aholkulari nagusia 2003tik 2009ra.
## Kanpo estekak
Hugh Carthy

**Hugh John Carthy** (Preston, ) Ingalaterrako txirrindulari profesional bat da. 

Education First taldekoa izanik, 2020ko Espainiako Vueltako 3. postua lortu zuen. Italiako Giroan bitan sailkatu da lehenengo hamarren artean.

## Palmaresa
**2014**
* Koreako Itzulia eta etapa bat
* 6. Japoniako Itzulian, Mendiko sailkapena eta Gazteen sailkapena 
**2016**
* Asturiasko Itzulia eta etapa bat 
* 6. Ordiziako Klasikan
* 8. Apeninoetako Giroan
* 8. Miguel Indurain Sari Nagusian
* 9. Kataluniako Voltan
**2018**
* 3. Colorado Classicean
**2019**
* Suitzako Itzuliko Mendiko sailkapena eta etapa bat
* 3. Haut-Varko Tourrean
**2020**
* 3. Espainiako Vueltan eta etapa bat 
* 4. Proventzako Tourrean
**2021**
* Burgosko Itzuliko etapa bat 
* 3. Classic Sud-Ardèchen
* 8. Kataluniako Voltan
* 8. Italiako Giroan
**2022**
* 2. Langkawiko Tourrean
* 9. Italiako Giroan
* 9. Alpeetako Tourrean
**2023**
* 2. Alpeetako Tourrean
* 4. Guangxiko Tourrean
* 8. Tirreno-Adriatikoan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Kanpo estekak 
*
RecordTV

**RecordTV** Paulo Machado de Carvalho enpresaburu eta komunikabideen pertsonaiak 1953ko irailaren 27an sortutako Brasilgo telebista sare komertziala da. 1990ean, sareak **Rede Record** izena jarri zuen eta gero **RecordTV** 2016an.

## Kanpo estekak 
* RecordTV-ren webgune ofiziala
Sistema Brasileiro de Televisão

**Sistema Brasileiro de Televisão (SBT)** Silvio Santos enpresari eta telebistako pertsonaiak 1981eko abuztuaren 19an sortutako Brasilgo telebista sarea da. Brasilgo Gobernu Federalaren lehiaketa publiko baten ostean eratu zen enpresa, bi sare berri osatzeko, Tupi eta Excelsior sare iraungien kontzesio errebokatuetatik abiatuta sortutakoak. SBT emakida-kontratua sinatu zen egun berean sortu zen, eta ekitaldia sarearen bidez zuzenean transmititu zenez, hau izan zen emititutako lehen programa. SBT osatuko zuten lau irratien kontzesioak eskuratu aurretik, Silvio Santos Taldeak 1976tik zuen Rio de Janeiroko 11. kanalaren kontzesioa, TVS Rio de Janeiro (egungo SBT Rio) izenez ezaguna, eta hori funtsezko urratsa izan zen SBTri bizia emateko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* SBTren webgune ofiziala
Rede Bandeirantes

**Rede Bandeirantes** edo **Band**, Brasilgo telebista sarea da, São Paulon kokatua. Grupo Bandeirantes de Comunicação konpainiaren zati bat, 1967an emititu zen lehen aldiz. Gaur egun, Brasilen laugarren telebista sarea da balorazioen arabera.

## Kanpo estekak 
* Rede Bandeirantes-en webgune ofiziala
Rádio e Televisão de Portugal

**Rádio e Televisão de Portugal (RTP)** Portugalgo irrati-telebista publiko enpresa da. Lau telebista nazional eta hiru irrati nazional kate ditu, baita satelite eta kable eskaintza ugari ere.

## Kanpo estekak 
*  RTPren webgune ofiziala
RTP1

**RTP1**, Rádio e Televisão de Portugal telebista kate nagusia da, Portugalgo emisio korporazio publikoa. Portugalgo lehen kanala da, eta 1957an jarri zen abian. Epe labur batez **Canal 1** (1. kanala) izenarekin ezagutzen eta merkaturatzen zen; aspalditik deitu ohi zaio horri. Herrialdeko telebista sare ikusienetako bat da. Kanala 24 orduko zerbitzua bihurtu zen 2002an, nahiz eta gaur egun bere hilerriaren zirrikitua (goizeko 3: 56etatik goizeko 5: 59etara) errentan ematen dion A Loja Em Casa (txandaka El Corte Inglesen jabetzakoa). Une horretara arte, RTP1 ereserki nazionalarekin itxi zen, baina praktika hori ez zen denbora gehiegi gelditu infomarkialak gaueko tarteak bete aurretik.

RTP1-ek hainbat programa ditu, batez ere albistegietan eta talk-showetan, kiroletan, aktualitatekoetan, nazioko eta nazioarteko fikzioetan, hala nola filmak eta telesailak. RTP2 ahizpa kanalak ez bezala, RTP1ek publizitate komertziala igortzen du, eta horrek, lizentzia tasarekin batera, kanala finantzatzen du.

## Kanpo estekak 
* RTP1en webgune ofiziala
Sociedade Independente de Comunicação

**Sociedade Independente de Comunicação (SIC)**, hainbat telebista kate zuzentzen dituen Portugalgo telebista sarea eta komunikabideen enpresa da. Beraien kanal nagusia SIC izen berekoa da, Portugaleko lurreko hirugarren telebista, 1992ko urriaren 6an abian jarri zena. SIC Impresa da, Portugalgo hedabide konglomeratua.
 
## Kanpo estekak 
* SIC webgune ofiziala
RTP2

**RTP2**, Rádio e Televisão de Portugal, Portugalgo emisio korporazio publikoaren bigarren telebista katea da. Normalean "Bigarren" (*O Segundo*) deitzen zaio, eta denbora batez "*Dois*" izenarekin (portugesez bi), historikoki estatu mailako telebista kate honek 1968ko abenduaren 25ean hasi zuen bere ohiko emisioa. Gaur egun, RTP2 publikoa da. zerbitzua, publizitaterik gabeko kanala, RTP kanal nagusiaren, RTP1aren, alternatiba gisa balio duena.

BBC Two-ren antzera, RTP2-k eduki gutxiago eta intelektualagoa du helburu. RTP2 Portugaleko eta Europako hainbat estatuko / nazioarteko kanaletako bakarra da, kultura eta hezkuntza programazio zorrotza duena (Artearen parekoa). RTP2 da etenik gabe, iragarkirik gabe edo lineako mezularitzarik gabe programazioa emititzen duen Portugaleko emisore bakarra. RTP1 ahizpa kanalarekin batera, 24 orduko zerbitzua bihurtu zen 2005ean.

RTP2ren programazioa mundu osoko kalitatezko telebistako edukiei, EBko/estatu mailako programazio edo publizitate instituzionalari, telesailei, zinematografiari, dokumental filmei, antzerkiari eta musika klasikoari eskaintzen zaie. 2007an, audientzia nazionalean zuen kuota% 5-7 zen.

## Kanpo estekak 
* RTP2ren webgune ofiziala
Televisão Independente

**Televisão Independente (TVI)**, Portugalgo lurreko telebistako laugarren katea da, 1993an abian jarri zena. Portugalen gehien ikusi zuen katea izan zen 2005etik 2019ra. SIC eta RTP1ekin zuzenean lehiatzen da.

## Kanpo estekak 
* TVIren webgune ofiziala
USA Network

**USA Network** NBCUniversal Streaming and Division-ren NBCUniversal Comcast-en filiala den kable bidezko kanal estatubatuarra da. Jatorriz 1977an sortu zen **Madison Square Garden Sports Network** izenarekin, kable bidezko telebistako lehen kate nazionaletako bat bezala, 1980an USA Network berriro abiarazi aurretik.

## Kanpo estekak 
*  USA Network-en webgune ofiziala
Comedy Central

**Comedy Central** ViacomCBS-en oinarrizko kable estatubatuarreko kanala da, bere sareko dibisioko Entertainment & Youth Group unitatearen bidez, Manhattanen kokatua.

## Kanpo estekak 
*  Comedy Central-en webgune ofiziala
Letter to You

thumb|250px|Jake Clemons eta Nils Lofgren 2012ko kontzertu batean.
***Letter to You*** () Bruce Springsteen artista estatubatuarrearen hogeigarren musika diskoa da. Grabazioa artistaren etxeko estudioan, 2019ko azaroan egin bazen, Columbia etxeak 2020ko urriaren 23an plazaratu zuen. Diskoan Springsteenek E Street Band taldearen laguntza du; nahiz eta betiko kolaboratzaileak izan, 2014tik, *High Hopes* izenburuko diskotik, ez zuten album bat elkarrekin egiten. Disko honek Bruce Springsteenen ohiko rock indartsua berreskuratzen du.

## Abestiak 
Denbora: 58,17.
# «One Minute You’re Here» - 3:00
# «Letter to You» - 4:55
# «Burnin' Train» - 4:03
# «Janey Needs a Shooter» - 6:49
# «Last Man Standing» - 4:05
# «The Power of Prayer» - 3:36
# «House of a Thousand Guitars» - 4:30
# «Rainmaker» - 4:56
# «If I Was the Priest» - 6:50
# «Ghosts» - 5:54
# «Song for Orphans» - 6:13
# «I’ll See You in My Dreams» - 3:29

## Parte-hartzaileak 
**Bruce Springsteen eta E Street Band**
* Roy Bittan– piano, ahotsak
* Jake Clemons – saxofon
* Charles Giordano– organo, ahotsak
* Nils Lofgren– gitarra, ahotsak
* Patti Scialfa– ahotsak
* Bruce Springsteen– gitarra, ahotsak, harmonica, grabazioaren ekoizpena
* Garry Tallent– gitarra baxua, ahotsak
* Steven Van Zandt– gitarra, ahotsak
* Max Weinberg– perkusio, ahotsak

**Teknikariak**
* Ron Aniello– ekoizpena
* Bob Clearmountain– audio nahasketa
* Danny Clinch– argazkilaria
* Bob Ludwig– master

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David Schwimmer

**David Lawrence Schwimmer** (New York, 1966ko azaroaren 2a) estatubatuar aktore, zuzendari eta ekoizlea da. *Friends* telesaileko Ross Geller paperagatik da ezaguna batez ere. New Yorken jaio zen judu jatorriko familia batean eta laster Los Angelesera joan ziren. Chicagoko Unibertsitatean ikasi zuen antzerkia. *Friends* telesailarekin lortu zuen arrakasta 1994an. Ondoren, hainbat filmetan antzeztu du, eta beste batzuk zuzendu eta ekoitzi ditu.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Zuzendaria/ekoizlea 
## Kanpo estekak
Entregatze-agindu

Bidalketa-agindua edo entregatze-agindua kontsignatario baten dokumentua da. Dokumentu honen bidez, jabe batek edo bere agenteak salgaiak garraiatzeko agindua ematen du. Oro har, idatzizko eskaerari esker, salgaiak zuzenean biltegira, garraiolarira edo ohiko merkataritza-gaietan biltegiko ordainagiriak edo ontziratze-fakturak jasotzen dituen beste pertsona batengana eraman daitezke.

Merkataritza Kode Uniformearen arabera (Uniform Commercial Code, UCC), entrega-agindu batek hau adierazten du: "ondasunen jabe batek ondasunen jabe den pertsona bati emandako agindua (garraiolariari edo biltegiratzeari dagokiona), ordenaren arabera izendatutako pertsona bati salgaiak entregatzeko pertsona horri zuzentzen zaiona.

## Ikus hauek ere 
### Jaulkitzaile 
Jaulkipena egiten duen pertsona edo erakundea.

### Garraio-kudeatzaile 
Salgaiak garraiatzeko behar diren izapide administratiboak eta logistikoak egiteaz arduratzen den pertsona fisikoa edo juridikoa; bereziki, portuetan eta aireportuetan aritzen da.

### Titulu (jabetza) 
## Erreferentziak 
## Kanpo-loturak 
https://web.archive.org/web/20201028024655/https://dailylogistic.com/logistics-jargon/
RTP (argipena)

**RTP** hauetako bat izan daiteke:
* **Real-time Transport Protocol**, garraio mailako sare-protokoloa;
* **Rádio e Televisão de Portugal**, Portugalgo zerbitzu publikoen emisio erakundea.
Fontana del Nettuno (Piazza del Popolo)

***Fontana del Nettuno*** () Erromako Piazza del Popolon dagoen eskultura ezaguna da. Diseinua Giuseppe Valadierrena izan zen, hau da, plaza egin zuen arkitektoarena, eta Giovanni Ceccarini izan zen eskultorea. Lana 1822-1823an egin zen. Estiloa Neoklasikoa da. 

Iturria akuedukto berri baten bukaeran jarri zen, Acqua Vergine Nuovoren bukaeran alegia. Neptunoren Iturria plazaren mendebaldean dago. Eskulturan jainkoak hiruhortza eskuan du eta bi Tritoiek laguntzen diote.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Piazza del Popolo

## Kanpo estekak
Ganga (meatzaritza)

[thumb|250px|[Cassiterita-kristalak, balio komertzial handiko minerala, kuartzozko ganga batean.]]
**Ganga**, meatzaritzan, mineral edo arroka gehienetan ez-metalikoa da, meategiko zainean mearekin batera agertzen dena. Mearekin batera erauzten da eta, geroago, zenbait prozeduraren bidez bereizten. Batzuetan, gangak ez du baliorik eta meatzaritzako hondakina da, eta beste batzuetan zenbait gai ateratzeko erabiltzen da.

Zenbaitetan, meatzaritzako lanetan sortutako hondakinak izendatzeko ere erabiltzen da hitza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anka Pađen

**Anka Pađen** (Crno, Crikvenica udalerria, Jugoslaviako Erresuma (egun, Kroaziako Errepublika); 1924ko urtarrilaren 9-Lešće, Karlovac udalerria, Kroaziako Estatu Independentea (egun, Kroaziako Errepublika); 1945eko martxoaren 10), jugoslaviar partisano komunista bat izan zen, Jugoslaviako Herriaren Heroi izendatutakoa.

## Biografia 
Crno herrixkan, Crikvenica ondoan, Kroaziako kostaldeko eskualdean jaio zen. Hamahiru zituela, eta aita gaixo zegoela eta etxean dirua behar zela, etxeko langile bezala lan egiten hasi zen, ondoko Bribir herrian. 1940an ordean, tabernari bezala hasi zen Crikvenican; han izan zen Alemaniak eta Italiak Jugoslavia inbaditu zutenean.

Hasiera batean modu klandestinoan aritu izan zen partisanoen aldeko lana egiten, baina 1942ko udaberrian partisanoekin mendira joatea eskatu zuen; gainera Lika eskualdera eskatu zuen, non orduan bataila handiak izaten ari ziren (Ljubica Gerovac batailoira, Srdjan Uzelac komandantearen pe).

1942ko urrian Gazteen Laugarren Batailoiko lehen konpainiara aldatu zuten, baina laster Gazteen Bigarren Batailoira asatzea eskatu zuen. 1943ko otsailean Kordunen izan zen borrokan –granada-jaurtitzaile gisa- eta han bere karreran bi urrats egin zituen aurrera: lehenik konpainiako komandante gradua jaso zuen, eta gainera Jugoslaviako Alderdi Komunistako kide gisa onartua izan zen.

1944ko urtarrilean Drežnica herrian izandako batailan larriki zauritua izan zen, ezkerreko eskuko hatzak galdu zituen. Hori dela eta lan politikoa egitera bidali zuten: Jugoslaviaren Askapenerako Indar Antifaxisten Batasuneko (Herri Frontearen enbrioia) Komite Zentraleko kide aukeratu zuten. 1944ko bukaeran inteligentzia ofizial bezala lan egitera bidali zuten, Kroaziako Gorski Kotar (Mendietako barrutia) eskualdera, eta gainera lotinant kargua hartu zuen Hala ere, zuzeneko borrokaren falta zuela eta, batailoi batetara lekualdatzea eskatu zuen laster.

1945eko martxoan hil zen ustashen kontra borrokan, Karlovac askatzeko batailan, Istriako 43ko Dibisioaren parte zela.

1951ko abenduaren 20an, Jugoslaviako Herri Errepublika Federaleko parlamentuaren dekretu baten ondorioz, Jugoslaviako Herriaren Heroi titulua eman zioten. Kroaziako Novi Vinodolski herrian, kale batek bere izena darama.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Klitomako (filosofoa)

**Klitomako** edo **Kleitomako** (grezieraz: Κλειτόμαχος, Kleitómakhos; K.a. 187/6-110/9) kartagotar filosofoa izan zen, Atenasera joan zena K.a. 163/162 inguruan, eta Karneades maisu izan zuen. Akademiaren zuzendari bihurtu zen K.a. 127/6 inguruan. Bere irakaslearen antzera, eszeptiko akademikoa zen. Ez da ezer iraun bere idazlanetatik, Karneadesen ikuspegiak ezagutzera ematera zuzenduak, baina Zizeronek, ordea, zenbait obra egiteko erabili zituen.

## Bizitza 
Klitomako Kartagon jaio zen K.a. 187/6an, **Hasdrubal** izenarekin (grezieraz: Ἀσδρούβας, *Hasdroúbas*; punikoeraz: 𐤏𐤆𐤓𐤁𐤏𐤋, ʿAzrubaʿal, *Baalen Laguntza*). K.a. 163/2an iritsi zen Atenasera, 24 urte inguru zituela. K.a. 110/09 hil zenean, Filon Larisakoak ordezkatu zuen.

## Lanak 
Bere lanetatik, 400 liburu inguru, izenburu gutxi batzuk baino ez dira gordetzen. Idazteko bere helburu nagusia Karneades maisuaren filosofia ezagutaraztea izan zen, bere iritzietatik ez baitzen inoiz desadostasunik eman. Klitomako Atenasen bizi izan zen hil arte; baina bere jaioterriarekiko maitasun handiari eutsi zion, beraz, erromatarrek Kartago K.a. 146an menperatu eta suntsitu zutenean, zorigaiztoko herrikideak kontsolatzeko obra bat idatzi zuen. Idazki hau, Zizeronek berak irakurri zuena, Karneadesen diskurtso batetik atera zen, eta horren helburua zen filosofiak hondamen handienetan ere kontsolamendu ematen zuela erakustea. Zizeronek asko estimatzen zuen lan hau, *De Natura Deorum, *De Divinatione** eta **De Fato*ren* zatiak oinarritzat hartu zituen *Akordioaren etenaz* izenarekin izendatzen zuen Klitomakoren lan batean oinarrituta.

Klitomakok ziurrenik filosofiaren historia tratatu zuen eskola filosofikoei buruzko lanean: *Pentsamendu eskoletan* (grezieraz: περί αἱρέσεων).

Jakina da Klitomakok bi lan erromatar ospetsuei eskaini zizkiela, Gaio Luzilio poetari eta Luzio Marzio Zensorino kontsulari, horrek adierazten du bere lana Erroman ezaguna eta estimatua zela.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Artikulu honek jabari publikoko argitalpen bateko testua biltzen du: STAHR, Adolph (1870). "Kleitomako". Smith-en, William (arg.). *Greziako eta Erromako Biografia eta Mitologiako Hiztegia*. 1. 784 or.
* DORANDI, Tiziano (1999): 2. kapitulua: Kronologia. Algran, Keimpe; et al. (arg.). ''*. Cambridge: Cambridge University Press, 49 or. .
* Wikisource-logo.svg Diogenes Laerzio (1925). . Filosofo Eminenteen Bizitzak. 1: 4. HICKS, Robert Drew-ek itzulia, (bi liburukiko argitalpena). Loeb Liburutegi Klasikoa.
* GÓRLER, Woldemar (1994): *Karneades eta Philonen arteko akademia*. Flashar-en, Hellmut (arg.). *Filosofiaren historiaren eskema, Antzinatearen filosofia*, 4/2 liburukia: *Filosofia helenistikoa*, arg. (alemanez) (2. arg.). Basilea: Suabia. orr. 898-914. .
* HUSS, Werner (1985): *Geschichte der Karthager,* Munich: C.H. Beck, . (alemanez)

## Ikus, gainera 
* Beste Hasdrubal batzuk

## Kanpo estekak 
* William Smith (lexicographer) 
* Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology 
* Nouvelle Académie 
* *De Natura Deorum* 
* *De Divinatione* 
* *De fato''
Avellaneda (Buenos Aires)

**Avellaneda**, Argentinako portu hiri bat da, Buenos Airesko probintzian. 1852an sortua izan zen eta 2010eko erroldaren arabera 342.677 biztanle zituen.
Udane Ostolaza

**Udane Ostolaza** **Etxabe** (Orio, Gipuzkoa, 2005eko irailaren 11) harri-jasotzailea da.

## Biografia 
Harri-jasotzaile familian sortu zen Udane. 7 urte zituela, aitaren (Joseba Ostolaza) eta aitonaren (Agustin Ostolaza) argazkiak ikusi, eta harria jasotzeko gogoa sartu omen zitzaion. Aitona izan du erreferenteetako bat , eta arretaz entzun ditu berak esandakoak.

## Harri-jasotzaile ibilbidea 
﻿Aitaren laguntzarekin erakustaldietan trebatzen joan da, prestatzailea eta bidelaguna da eta. Juan Antonio Palaciosen "Harria" liburuan ere parte hartu zuten biek. 

Hainbat erakustaldi egin ditu bere harri-jasotzailei ibilbidean zehar. Lorpenak ere ugari izan dira.

### Lorpenak 
* 10 urterekin 20 kiloko harria jasotzea lortu zuen, Irunen.
* 15 urterekin, 85 kiloko errektangularra bi aldiz jaso zuen bi minutuko txanda bakarrean, 2021eko urtarrilean, Ribabellosan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Udane Ostolaza. Facebook

* Udane Ostoloza. web orria
*Elkarrizketa , Eitb, 2021.04.13 (Bideoa)
*Elkarrizketa 2
Louvre–Rivoli (Parisko metroa)

**Louvre–Rivoli** Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko I. barrutian kokatuta dagoena.

Geltokia 1900ko abuztuaren 13an ireki zen, Parisko metroaren linea inauguratzearekin batera.

## Historia 
Geltokia 1900eko uztailaren 19an ireki zen, linearen eraikuntzarekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 1. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak 
*  RATPko web gunea
*  Île-de-France Mobilitésko web gunea
Binali Yıldırım

**Binali Yıldırım** (1955eko abenduaren 20a) Turkiako politikaria da. 2016tik 2018ra bitartean Turkiako 27. eta azken lehen ministroa eta 2018tik 2019ra Batzar Nazional Handiko presidentea.

## Kanpo estekak
Searching for Bobby Fischer

***Searching for Bobby Fischer*** (euskaraz *Bobby Fischerren Bila*), 1993ko Steven Zaillian estatubatuarrak zuzendutako drama film bat da. Joe Mantegna, Laurence Fishburne, Joan Allen, Max Pomeranc eta Ben Kingsley aktoreek antzeztu zuten.

Argazkigintza onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Conrad L. Hall).

## Argumentua 
AEB, New York, Josh Waitzkin (Max Pomeranc) mutiko arrunta da, baina baita xakelari prodigiotsua ere. Xakearekiko erabateko irrikia du eta bere idoloa den Bobby Fischer berri batean bilakatzeko nahia. Joshen aita den Fred Waitzkin (Joe Mantegna) lanbidez kirol kazetaria da eta semeari laguntza osoa eskeintzen dio, etorkizunean xake maisu izan dadin. Baina Josh oso hotza den Bruce Pandolfini (Ben Kingsley) irakaslearen hezkuntzapean jarriko dute, honek mutikoari Bobby Fischerren estrategiak irakatsiko dizkio.

## Polemika 
Bobby Fischerrek sekula ez zuen filma ikusi eta "lapurreta ikaragarritzat" jo zuen, bere izena bidegabeki erabili zutelakoan.

## Aktorea 
* Max Pomeranc: Josh Waitzkin
* Joe Mantegna: Fred Waitzkin
* Joan Allen: Bonnie Waitzkin
* Ben Kingsley: Bruce Pandolfini
* Laurence Fishburne: "Vinnie" Vincent Livermore
* Michael Nirenberg: Jonathan Poe
* Robert Stephens: Poeren aita
* David Paymer: Kalev
* Hal Scardino: Morgan Pehme
* Austin Pendleton: Asa Hoffmann
* Vasek Simek: Errusiar xakelaria
* William H. Macy: Tunafish aita
* Dan Hedaya: Txapelketaren zuzendaria
* Laura Linney: Joshen eskola irakaslea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Cube (filma)

***Cube*** (euskaraz *Kubo*), 1997ko Vincenzo Natali estatubatuar-kanadarrak idatzi eta zuzendutako zientzia-fikzio eta beldurrezko film independiente bat da. Nicole de Boer, Nicky Guadagni, David Hewlett, Andrew Miller, Julian Richings, Wayne Robson eta Maurice Dean Wint aktoreek antzeztu zuten.

Kultuzko film estatusa du. *Cube 2: Hypercube* (2002) eta *Cube Zero* (2004) jarraipenak izan zituen.

## Argumentua 
Sei pertsona tranpa hilkorrez josita dagoen kubo-gelez osatutako labirinto konplexu batean sarturik agertuko dira. Inork ez daki bertara nola iritsi diren, baina laisterrera biziraun ahal izateko zenbait enigma argitu eta beren gaitasun guztiekin bertako tranpak gainditu beharko dituztela jabetuko dira.

## Aktoreak 
* David Hewlett: David Worth, egituren ingenieria
* Julian Richings: Alderson, lehen biktima
* Maurice Dean Wint: Quentin, polizia
* Nicole de Boer: Joan Leaven, matematika ikaslea
* Nicky Guadagni: Helen Holloway doktorea, medikua
* Andrew Miller: Kazan, autista eta giza ordenagailua
* Wayne Robson: Rennes, ihesaldietan aditua

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Feliks Zemdegs

**Feliks Aleksanders Zemdegs** (Melbourne, 1995eko abenduaren 20a) Rubiken kuboak ahalik eta denbora txikienean ebazten marka onenetakoak dituen kubo ebazlea edo speedcuberra da. Bi aldiz irabazi du Rubik kuboak ebazteko Munduko Txapelketa, 2013an eta 2015ean. 

## Ibilbidea 
Feliks, Melbournen jaio zen, Australian, 1995eko abenduaren 20an. 14 urte zituela hartu zuen parte bere lehenengo Rubik kuboen txapelketan, 2009an antolatutako Zeelanda Berriko txapelketan. Gainera, bere lehenengo txapelketa horretan 10 errekor kontinental lortu zituen, eta honako kategorietan irabazle izan zen: 3x3an, 2x2an, 4x4an, 5x5ean, 3x3 itsuan eta esku bakarreko 3x3an. Debut harrigarri hori eta gero, espero bezala, munduko hoberenen artean sartu zen. Hurrengo urtean, bere 2. txapelketan, 3x3an 9,21 segundoko batez bestekoarekin munduko errekorra hautsi zuen. 2015 aldera kuboak sortzen dituen marka ospetsu eta hoberenetako bat, Gan, Zemdegs-en babesle bihurtu zen.

Australiarrak, guztira, 121 mundu errekor, 206 errekor kontinental eta 6 errekor nazional hautsi ditu, oraingoz. Munduko errekorretan 3x3an 22 egin zituen, 2x2an 2, 4x4an 19, 5x5ean 38, 6x6an 14, 7x7an 16, 3x3 esku bakarrarekin 9 eta 4x4 itsuan errekor bakarra egin zuen. 2021ean hautsi zuen Ruihang Xu txinatarrak Zemdegsek atxikitzen zuen azken errekorra, 3x3 kategoriako 5,53 segundoko batez bestekoa. Nahiz eta une honetan errekorrik ez duen, bera izan da Rubik kuboen munduko txapelketa bi aldiz irabazi duen bakarra. 

Ahala eta guztiz ere, Feliks ez da bakarrik kuboen munduan aritu. Melbourneko unibertsitatean ekonomia lizentziatura du, eta gainera esperientzia eta ikasketa handiak ditu ingeniaria mekanikoaren inguruan.

## Markarik onenak 
Azpiko taulan Zemdegsek txapelketa ofizialetan lorturiko marka pertsonal onenak ageri dira:

## Eragina 
Feliks kubo ebazle handienetakotzat jotzen dute askok. Bere ospe eta meritua dela eta, 2020an Netflixek Feliks Zemdegs eta Max Park kubo ebazleei buruzko dokumentala egin zuen, “The Speedcubers” izenekoa.

Zemdegsek kuboak ebazteko metodoei buruzko webgune bat du eta haren youtubeko kateak 450.000 harpide ditu. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Maddalena Baldacci

**Maria Maddalena Baldacci** (Florentzia, 1718 &ndash; 1782) XVIII. mendeko Italiako margolari barrokoa da.

## Biografia 
Maria Maddalena Gozzi Florentzian jaio zen eta Giuseppe Baldaccirekin ezkondu zen.

Giovanna Fratelliniren eta geroxeago Giovanni Domenico Campigliren ikaslea izan zen. Miniaturako erretratuetan eta pastelezko marrazkietan espezialista izateko jardun zuen ikasten.

## Lanak 
* *Maria Teresa I.a Austriako* enperadorearen portreta.
* *Autoerretratua*,

## Bibliografia 
*  Michael Bryan et Robert Edmund Graves (éditeur), Dictionary of Painters and Engravers, Biographical and Critical, vol. 1 : A-K, York St. #4, Covent Garden, London, George Bell and Sons, 1886
Case 39

***Case 39*** (euskaraz *39 Kasua*), 2009ko Christian Alvart alemaniarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Renée Zellweger, Jodelle Ferland, Bradley Cooper eta Ian McShane aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Oregon, Emily Jenkins (Renée Zellweger) gizarte serbitzuetako langilea da. Emilyk jada ikusi beharreko guztia jada ikusi duela uste du... baina egun batez bere kasu berri eta misteriotsuenarekin topo egingo du, 39.a: Lilith Sullivan (Jodelle Ferland) tratu txarrak jasandako 10 urteko neskato gatazkatsua. Lilithen gurasoek bere alaba bakarra dena hiltzen saiatzean, Emilyren susmo txarrenak egi bilakatuko dira. Emilyk neskatoa salbatzea eta hura hartuko duen familia berria ailegatu hartu arte berarekin bizitzera eramatea erabakio du. Baina laister Lilith itxuraz dirudien bezain xaloa ez dela ohartuko da...

## Aktoreak 
* Renée Zellweger: Emily Jenkins
* Jodelle Ferland: Lillith "Lily" Sullivan
* Ian McShane: Mike Barron detektibea
* Bradley Cooper: Douglas J. Ames doktorea
* Callum Keith Rennie: Edward Sullivan
* Kerry O'Malley: Margaret Sullivan
* Adrian Lester: Wayne
* Georgia Craig: Denise
* Cynthia Stevenson: Nancy
* Alexander Conti: Diego

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Ibai Llanos

**Ibai Llanos Garatea** (Deustu, 1995eko martxoaren 26a) bizkaitar Interneteko izar, streamer, youtuber eta e-sport-casterra da. YouTuben, Twitchen milaka jarraitzaile ditu.

## Biografia 
2014an, 19 urte besterik ez zituela, Bideo-joko Profesionalen Ligan sartu zen, enpresa berak egindako casting bat gainditu ondoren. Ander Cortés lagunarekin batera sartu zen. Abuztuan League of Legendseko bere lehen partida aurkeztu zuen, wSystem eta PainGaming artekoa. 2015. urteko urtarrilera arte, ez zion EU LCS txapelketako lehiaketak aurzkezteari ekin.

2016an, Bilbotik Bartzelonara aldatu zen, *caster* gisa lanaldi osoan lan egin ahal izateko. Egun Valldoreixen bizi da.

2019ko otsailean Ubeat katerako *late night* bat (*Hoy no se sale* deitua) aurkezteari ekin zion, gaur egun Bruno Feliu rapariarekin batera aurkezten duena.

Handik urtebetera, 2020ko otsailean, BPLan zuen lana utzi eta G2 Esports taldearentzat eduki esklusiboaren sortzaile izatera igaro zela iragarri zuen. Gaur egun, Twitchen edukiak sortzen ematen du denbora osoa.

*Streamer* gisa hainbat ekitaldi jendetsu antolatu ditu, hala nola La Liga Santander Challenge. La Liga Santander Challenge La Liga Santander eta Banco Santanderrekin elkarlanean egindako ongintzazko ekitaldi bat izan zen, Espainian 2020ko martxoan COVID-19ren ondorioz jasandako konfinamenduan garatua. Ekitaldiak milioi bat ikusle baino gehiago izan zituen eta 180.000 euro baino gehiago lortu zituen ongintzazko kausetarako. Vizz Agency eta Sony Musicekin batera, IbaiVision, Eurovision antzeko lehiaketa bat, ere antolatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Helene Alberdi

**Helene Alberdi** (Bilbo, 1991ko maiatzaren 4a) bizkaitar triatleta da, lanbidez medikua.

## Ibilbidea 
### Gaztetako bizitza 
Helene kirolari amateurra da, txikitan igeriketan aritu zen, 18 urte izan zituen arte..

## Bizitza pertsonala 
Bilbon bizi izan zen, 21 urte arte. Ondoren, Donostiara joan zen, eta gaur egun, Zumaian bizi da. Txikitatik, Zumaiara joaten zen bere familiarekin, udararo.

Hasier Olasagastirekin ezkonduta dago, bera ere kirolzalea. Orain, ama izango da.  Horrek esan nahi du, kirola denboraldi batez utzi beharko duela. Hala ere, duela urtebete egindako elkarrizketa batean, ama kirolaria izan nahi zuela esan zuen, hau da, umea izan ondoren kirolarekin jarraitzea orain bezain ongi.

## Lorpen garrantzitsuenak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Triatloi
* Kirol
* Medikuntza
* Igeriketa
* Ainhoa Murua
Agnese Dolci

**Agnese Dolci** (1659ko irailaren 14a - 1686) italiar margolaria izan zen. Carlo Dolci barrokoko margolariaren alaba izan zen.

Bere bizitzaz ezer gutxi dakigu. Haren lanak aitari egozten zaizkio gehienetan edo aitaren ondorengoko kopiatzat hartzen dira.  Bi margolan, *Jesusek ogia hartu eta bedeinkatu egin zuen* eta *Maria eta Haurra*, 1905eko *Munduko Emakume Margolariak* liburuan sartu ziren.  
Fitxategi:Carlo dolci, istituzione dell'eucarestia, xvii sec.JPG|*Jesusek ogia hartu eta bedeinkatu egin zuen*, Louvreko bilduma
Fitxategi:Agnese Dolci - Maria and Child in the collection of the Musée des Beaux-Arts de Besançon.jpg|*Maria eta Haurra*, Besançoneko Arte Ederren Museoko bilduma

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Agnese Dolci Artnet-en
Ander Cortés

**Ander Cortés**, **andeR** izengoitiz ezaguna, (Bilbo, 1995eko uztailaren 25a) bizkaitar irrati-esatari eta esport-casterra da.

## Biografia 
2014an, 19 urte besterik ez zituela, Bideo-joko Profesionalen Ligan sartu zen, enpresa berak egindako casting bat gainditu ondoren. Ibai Llanos lagunarekin batera sartu zen.

Hiru urte geroago, BPLan zuen lana utzi eta 2020ko otsailean G2 Esports taldearentzat eduki esklusiboaren sortzaile izatera igaro zela iragarri zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Felice Tibaldi

thumb|600px| *Afaria fariseuaren etxean* .
**Maria Felice Tibaldi** (Erroma, 1707 &ndash; 1770) italiar margolaria izan zen.

## Bizitza 
Erretratuak eta gai historikoak olioz eta pastelez margotu zituen, erretratuen miniaturak barne, besteak beste, *Bacus eta Ariadne* eta *Angelica eta Medoro* . 1739an Pierre Subleyras margolariarekin ezkondu zen. 

Bere ahizpak, Teresa eta Isabela ere, genero bereko artistak izan ziren.

Bere *Afaria fariseuaren etxean* 1905eko *Munduko Emakume Margolariak* liburuan jaso zuten .

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Bryan, Michael (1889). Walter Armstrong & Robert Edmund Graves (ed.). Pintore eta Grabatzaileen Hiztegia, Biografikoa eta Kritikoa (II . Liburukia LZ) . York St. # 4, Covent Garden, Londres; Jatorrizko Fogg liburutegia, 2007ko maiatzaren 18an digitalizatua : George Bell and Sons. 570. or.

## Kanpo estekak
Joan Pais i Melis

**Joan Pais i Melis** (l'Alguer, Sardinia, 1875 &ndash; Cagliari, 1964) katalan hizkuntzaren musikagile eta poeta izan zen.

## Biografia 
Kimikako eta farmaziako ikasketak egin zituen baina bere benetako zaletasuna musika zen, udal musika banda desberdinen zuzendaria baitzen, esaterako Alguer, Sorso eta Sassariherrietan bandetan. 1902an, Sardinian, La Palmavera Katalanzale Elkartea sortu zuen; elkarte horretan oso aktiboa izan zen eta harentzako Antoni Ciuffok idatzitako ereserkiari musika jarri zion. Horregatik ere ez da erraza ulertzea nola 1906an antolatu zen I. Katalan Hizkuntzaren Nazioarteko Batzarrean kanpoan gelditu zen; Antoni Ciuffok, aldiz, bai egon zen. 1912an, farmazialari gisa zuen lana erabiliz, Castidas espetxean presoen orkesta antolatu zuen. *Catalònia* Bartzelonako aldizkarian idatzi zuen eta handik Katalunian onartutako ortografia Alguerren ere onartzea defenditu zuen.

## Lanak 
* ''Grammatica del dialetto moderno d'Alghero'' (1899). Pasqual Scanuk 1970ean argitaratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tansu Çiller

**Tansu Çiller** (1946ko maiatzaren 24a) Turkiako akademiko, ekonomialari eta politikaria da. 1993tik 1996ra Turkiako 22. lehen ministroa izan zen.

## Kanpo estekak
Adnan Menderes

**Adnan Menderes** (1899 &ndash; 1961eko irailaren 17a) turkiar politikaria izan zen. Turkiako lehen ministroa izan zen 1950 eta 1960 artean. Alderdi Demokrataren (DP) sortzaileetako bat izan zen 1946an, Turkiako oposizioko laugarren alderdi legala. 1960ko estatu kolpearen ostean epaitu eta urkatu zuten junta militarraren menpe, Fatin Rüştü Zorlu eta Hasan Polatkan beste bi kabineteko kideekin batera. Bere aurka jarritako salaketetako bat Istanbulgo Pogrom agindu zuen etnia greziarreko herritarren aurka. Estatu kolpe militar baten ondoren exekutatu zuten azken turkiar buruzagi politikoa izan zen eta Turkiako Errepublikako hiru buruzagi politikoetako bat (Kemal Atatürk eta Turgut Özalekin batera) bere omenez mausoleoa eraiki zuten.

## Kanpo estekak
Saeb Erekat

**Saeb Erekat** (Abu Dis, 1955eko apirilaren 28a - Jerusalem, 2020ko azaroaren 10a) palestinar politikari eta diplomazialaria izan zen. 2015etik 2020an hil zen arte Palestinaren Askapenerako Erakundeko idazkari nagusia izan zen.

2020ko azaroaren 10ean hil zen COVID-19ak jota Jerusalemgo Hadassah Medikuntza Zentroan, 65 urte zituela.

## Erreferentziak
Sony Music

**Sony Music Entertainment** (normalean **Sony Music** deitua) Ameriketako Estatu Batuetako diskoetxe bat da, Sony taldekoa.

1929an American Record Corporation izenaz sortu zuten, eta 1938an, Columbia Broadcasting System erostean, Columbia Recording Corporation berrizendatu zuten. 1966an enpresa berrantolatu zuten CBS Records bihurtzeko, eta Sony Corporationek 1988an erosi zuen enpresa. 1991n bere egungo izenaz berrizendatu zuen. 2004an, Sonyk eta Bertelsmannek bat egin eta Sony BMG izeneko 50-50 enpresa bateratua eratu zuten. Hala ere, 2008an, Sonyk Bertelsmannen erosi eta konpainia Sony Music izenera itzuli zen handik gutxira.

2020rako, Sony Music Entertainment, "Big 3" diskoetxeko bigarren handiena da, Universal Music Grouparen atzetik eta Warner Music Grouparen atzetik.

## Kanpo estekak 
* Diskoetxearen webgunea