open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Éamonn Ceannt

**Éamonn Ceannt**, jaiotzez **Edward Thomas Kent** (1881eko irailaren 21a, Ballymoe, Galway konderria &ndash; 1916ko maiatzaren 8a, Kilmainham Gaol, Dublin) irlandar errepublikarra eta 1916ko Pazko matxinadan Irlandako Errepublikaren Aldarrikapena sinatu zuten buruzagietako bat izan zen.

## Biografia 
Galway konderrian dagoen Ballymoe udalerrian jaio zen, zazpi-anai-arrebetatik zaharrena izanik. Bere aita Royal Irish Constabularyko polizia zen eta 1892an erretiroa hartu zuen, familia osoa Dulinera lekualdatuz. Jada gaztaroan Edwardek irlandar nazionalismoarekiko interesa piztu zitzaion. Liga Gaelikoa edo Conradh na Gaeilge erakundeko kidea egin eta bere izena irlandera hizkuntzako izenera itzuli zuen (Éamonn), gainera uilleann pipes irlandar gaitajole trebe bilakatu zen, behin batez erbesteratuak zeuden irlandar apaiz batzuk lagundurik Pio X.a Aitasantuaren aurrean ere musika emanaldia eskeiniz. Dublingo Udalarentzat kontulari gisa ere lan egin zuen.

[thumb|400px|erdian|Gaur egun [Dublingo Éamonn Ceannt parkean dagoen oroitarria.]]

## Bizitza pertsonala 
1905ean Áine O'Brennanekin irlanderaz ospatutako ezkontzan ezkondu zen. 1906an Ronán semea eduki zuten. Áine Ceanntek Gurutze Zuria (ingelesez White Cross) sortu zuen, Britainiar Armadaren ekintzen ondorioz eta Anglo-Irlandar Gerran independentisten alde ateratzeagatik baliabiderik gabe gelditu ziren irlandar familia txiroei laguntzeko erakundea.

## Pazko matxinada 
1913an Irlandar Anaitasun Errepublikarraren kide egin zen, eta gerora Irlandar Boluntarioak erakundeko kide soratzaileetako bat ere izan zen. 1916ko Pazko Matxinadan, Batzorde Militarreko kideetako bat izan zen, bai eta Irlandako Errepublikaren Aldarrikapenaren zazpi sinatzaileetako bat ere. IV, Boluntarioen Bataloiko kide izan zen, eta matxinadan South Dublin Union eraikinean eta Marrowbone Lane destilategian bere agindupeko ehun gizonekin batera gotortua egon zen, haien artean bere menpeko buruzagiak ziren Cathal Brugha eta William T. Cosgrave. Bere taldea aste batez gogor borrokatu zen, baina azkenean matxinadaren buruzagi nagusia zen Patrick Pearsek hala aginduta errenditu egin ziren. Ceanntek kokalekua matxinada osoan garaitua izan ez zen gutxienetakoa izan zen, Éamon de Valeraren Boland's Mill eraikineko kokalekuaren antzera.

Matxinada amaitu ostean, Britainiarrek hartan parte hartu zuten guztiekin batera Kilmainham espetxean preso sartu zuten, eta 1916ko maiatzaren 8an fusilatua izan zen.

## Ondarea 
Galway hirian bere omenez izena darama Ceannt geltokia dago, hiriko autobus eta tren geltoki nagusia da, bestalde, bere izena daramaten beste leku batzuk Dublingo Éamonn Ceannt parkea eta 2005ean erautsia izan zen Ballymun auzoko Eamonn Ceannt dorrea dira.

## Erreferentziak 
* William Henry, *Supreme Sacrifice: The Story of Eamonn Ceannt*, Mercier Press, 2005
Kokospeko (bizarra)

[thumb|[Abraham Lincolnek bere agintaldiaren azken hilabetetan kokospekoa utzi zuen.]]

**Kokospeko** kokotsean hazten den bizarra da. Hainbat motakoa izan daiteke, adibidez mehea edo biboteari lotuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eibarko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola

**Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola** Gipuzkoako Eibar udalerrian dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Ingeniaritza eskola bat da.

## Kokalekua 
Otaola etorbidearen 29. zenbakian dago, Bizkaiko mugaren alboan eta Eibarko irteeran Ermurako bidean.

## Historia 
Eibarko Zentro Tekniko Laborala unibertsitate laboralen sistemaren barnean sartzen zen; mota horretako zentroen zerrendako hamaikagarrena zen, eta Euskal Herriko bakarra. 1968ko azaroaren 14an hasi ziren zentroko eskolak eta jarduera akademikoak. *Universidad Labora*l esaten zitzaion orduan, eta euskaraz, Eibarren, *Unibertsitate Laborala* esan izan zaio orduanik, laburtuta *Laborala e*uskaraz edo *La Uni* gaztelaniaz*.*

1988an, Industria Ingeniaritza Tekniko Elektrikoa (Industria Elektronika espezialitatea) ematen zuen Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskolak izaera propioa hartu zuen eta Euskal Herriko Unibertsitatean sartzeko prestatu zen. Sarrera hori 1994an gertatu zen, eskualdeko udalen, enpresarien eta beste erakunde batzuen babesarekin.

21. mendean, Unibertsitate Laboral zaharraren kanpusa Uni Eibar-Ermua lanbide heziketako ikastetxearekin partekatzen du Unibertsitate Eskolak.

## Garraiobideak 
* Unibertsitatea-Eibar geltokia, Euskotren

## Ikus gainera 
* Gipuzkoako Ingeniaritza Eskola
* Donostiako Eskola Politeknikoa
* Bilboko Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoa
* Gasteizko Ingeniaritzako Unibertsitate Eskola

## Kanpo estekak 
* Eibarko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskolaren webgunea
Kokospeko

**Kokospeko** izan daiteke:

* **Kokospeko**, kokospean hartu edo emandako ukaldia.
* **Kokospeko**, kokotsean hazten den bizarra.
* **Kokospeko**, haurrentzako oihalezko pieza.

## Erreferentziak
Kokospeko (jantzia)

thumb|Kokospeko bat duen haurra.

**Kokospekoa** (beste izenez: **adur-zapi**, **lerde-zapi**, **pantota**) janzki bat da, haurrei paparrean jartzen zaiena apairuetan zikindu ez daitezen. Jeneralean, oihalezkoa izaten da, eta bi zintaz lotzen da lepoaren atzealdean. Gehienetan kotoizkoak dira; egun, velcrozko estekailuak izaten dituzte zinten ordez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizarra mozte

thumb|280px|eskuinera|Gazte batek labanaz bizarra mozten.

**Bizarra mozte**, **bizarra egite** edo **bizarra kentze** labana edo antzeko tresna bat erabiliz bizarra, bibote (hedaduraz, edozein giza ile) moztea da. Mendebaldeko kulturan, gizonek sarritan aurpegi-ileak kentzeko egiten dute eta emakumeek (eta baita gizonek ere) noizbehinka hanka eta besapeko ileak mozteko.

Bi motakoak izan daiteke:
* lehorrekoa, bizar-makina erabiliz.
* hezekoa, bizar-aitzur, krema eta brotxa erabiliz.

## Kanpo estekak
Arte Ederren Fakultatea (Leioa)

**Arte Ederren Fakultatea** Bizkaikoko Leioa udalerrian dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Arte Ederretako fakultate bat da.

**Fakultateak** Arte Ederrei dagozkion ikasketak eskaintzen ditu: *Arteko Gradua*, *Sorkuntza eta Diseinuko Gradua* eta *Kultura Ondareen Kontserbazio eta Zaharberritzeari buruzko Gradua.* 2020an  1.325 ikasle, 145 irakasle eta ikertzaile biltzen zituen.

## Historia 
EHUko Arte Ederren Fakultatearen 50. urteurrena da 2020an izan zen. Garai hartan Arte Ederren eskola Bilbon kokatuta zegoen, Zazpikaleetan egun dagoen Euskal Museoaren egoitzan bertan. Lehenengo ikasturtean orotara 48 ikasle izan ziren.

Horren ondoren, beste hainbat lekutan egon zen kokatuta Arte Ederren Eskola: Ibáñez de Bilbao kalean Suhiltzaileen Eraikinean, Sarrikoko Ekonomia eta Enpresa Fakultatean edota Leioako Medikuntza Fakultatean, besteak beste. 1987an Leioako EHUren Leioa-Erandioko gunean, egun arteko eraikina zabaldu zen,  martxan jarraitzen duena.

Bertan ikasle izandakoak hainbat funtzio profesional betetzera ailegatu dira, hala nola, artistak, komisarioak, diseinatzaileak, konserbatzaileak, zaharbarritzaileak, ilustratzaileak, hezitzaileak edota irakasleak daude horien artean.

Fakultatearen nazioarteko presentzia handia da, batez ere Erasmus, eta Sicue  programetan. 2010eko hamarkadan Arte Ederren Fakultatearen presentzia gizartean hazi egin da,

## Graduak 
* Arteko Gradua
* Sorkuntza eta Diseinuko Gradua
* Kultura Ondareen Zaintza eta Zaharberritzeari buruzko Gradua

## Kokalekua 
Leioa-Erandioko campusean dago fakultatea, Sarriena auzoan.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Leioa-Erandioko campusa
* Ismael Manterola

## Kanpo estekak 
* Arte Ederren Fakultatearen webgunea
Yanachaga–Chemillén parke nazionala

eskuinera|thumb|240x240px|The Yanachaga-Chemillén Parke Nazionala (gorriz)
**Yanachaga–Chemillén parke nazionala** () Peruko Pasco eskualdean dago.

## Fauna 
*Ctenophryne barbatula* igela Yanachaga–Chemillén parke nazionalean ezagutzen da soilik.

## Galeria 

Fitxategi:Rupicola peruviana (male) -San Diego Zoo-8a.jpg| *Rupicola peruvianus*

## Erreferentziak  
## Kanpo estekak
Epailea eta Pilotua

***Epailea eta Pilotua*** () akziozko telesail bat da. 1983ko irailaren 18tik 1986ko maiatzaren 5era ABC katean aireratu zen. Stephen J. Cannell eta Patrick Hasburgh aktoreek antzeztu zuten.

1980ko hamarkadaren bigarren erdialdean ETB1ean euskaraz aireratu zen.

## Sinopsia 
Milton C. "Hardcase" Hardcastle (Brian Keith), izarea xelebre baina oso zorrotza izateagatik ezaguna den Los Angelesko Auzitegiko epaile erretiratu berria da; aldiz, Mark McCormick (Daniel Hugh Kelly) auto lasterketaren pilotua eta espetxealdian egondako lapurra. Orain biak elkarlanean Miltonen erabaki barik geratu ziren kasuak konpontzen arituko dira.

## Aktoreak 
* Brian Keith: Milton C. "Hardcase" Hardcastle epailea
* Daniel Hugh Kelly: "Skid" Mark McCormick
* Mary Jackson: Sarah Wicks (1983)
* John Hancock: Michael Delaney tenientea (1984–1985)
* Joe Santos: Frank Harper tenientea (1985–1986)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Epailea eta Pilotua* telesailaren sarrera eta doinua ikusgai eta entzungai 
* *Epailea eta Pilotua* telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
Seán Mac Diarmada

**Seán Mac Diarmada**, jaiotzez **Seán MacDermott** (1883ko urtarrilaren 27a, Kiltyclogher, Leitrim konderria &ndash; 1916ko maiatzaren 12a, Kilmainham Gaol, Dublin) irlandar errepublikar bat izan zen, bai eta 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat eta Irlandako Errepublikaren Aldarrikapenaren zazpi sinatzaileetako bat ere.

## Biografia 
Corranmore herrixkan jaio zen, Leitrim konderriko Kiltyclogher udalerritik hurbil, eremu txiro eta zapaldua. Anai Irlandarrekin ikasi ondoren 1908an Dublinera joan zen, bertan irlandar erakunde independentista ugaritako kide egin zen, tartean Sinn Féin, Irlandar Anaitasun Errepublikarra (IRB) eta Liga Gaelikoa. Lasterrera IRBko Kontseilu Nagusiko kide hautatua izan zen, eta gerora idazkari gisa.

1910an Irish Freedom ("Irlandar Askatasuna") egunkariaren argitaratzailea izan zen, berak, Bulmer Hobson eta Denis McCulloughek sortua. IRBko antolatzaile nazionala ere izan zen, kargun honetan Tom Clarke feniar beteranoaren babespean, adiskide banaezinak bilakatuz. Handik gutxira poliomielitisa jasan eta gaixotasunaren ondorioz handik aurrera makuluekin oinez ibiltzera derrigortua egon zen.

1913ko azaroan, Mac Diarmada Irlandar Boluntarioak erakundeko kide sortzaileetako bat izan zen, eta erakunde berri hori IRBren kontrolpean mantentzeko lanean jarraitu zuen. 1915eko maiatzean Tuam udalerrian jendaurrean Britainiar Armadaren erreklutamentuaren aurkako hitzaldia emateagatik eta Realm Act agiriaren baitan atxilotua izan zen. Irailean aske utzi zuten, eta IRBko Batzorde Militar sekretura elkartu zen, hain zuzen ere, 1916ko Pazko Matxinada antolatzeaz arduratu zen saila.

Irudi:Seán_Mac_Diarmada's_House_-_geograph.org.uk_-_1118481.jpg|Seán Mac Diarmadaren jaiotetxea.
Irudi:Seán Mac Diarmada plaque.jpg|Seán Mac Diarmadaren omenezko irlandera eta ingelesezko plaka Dublin hirian.

## Pazko matxinada 
Pazko matxinadako antolatzaile edo buruzagietako bat izan arren, Mac Diarmadak bere helbarritasuna zela eta ez zuen 1916ko Pazko Matxinadan zuzeneko ia inongo partehartze fisikorik izan, baina halere matxinatuen koartel nagusia izan zen Dublingo Posta Bulego Nagusian beti egon zen. Errendizio unean zauritua zegoenez gainontzeko matxinatuen artean nahastu zen, baina Daniel Hoey poliziak nor zen ezagutu eta 1916ko maiatzaren 12an Kilmainham espetxean fusilatu zuten. Gerora, eta jada Anglo-Irlandar Gerran zehar, MacDiarmadaren heriotzaren mendeku gisa Michael Collinsen agindupeko IRAren Hamabi Apostuluak izeneko taldeak Daniel Hoey tiroz hil zuen. Bestalde, Mac Diarmada fusilatzea gindu zuen Lee-Wilson britainiar ofiziala ere, Collinsen aginduz Cork hirian preso hartu eta exekutatua izan zen.

## Ondarea 
Gaur egun, Dublinen Seán Mac Diarmada omenez izena daraman kale bat dago. Sligo udalerrian Sligo Mac Diarmada tren geltokia dago. Carrick-on-Shannon udalerrian Elkarte Atletiko Gaelikoaren Páirc Seán Mac Diarmada estadioa dago. Ballymun udalerrian Sean MacDermott dorrea dago, 2005ean erautsia, hura ere bere omenez izendatua. Kiltyclogher udalerriko bere jaiotetxea Monumentu Nazionala izendatua dago.
Herofilo Kaltzedoniakoa

**Herofilo Kaltzedoniakoa** (; Bitinia, -K.a. 280) Alexandria eskolako mediku bat zen. Gorpuen disekzioak Errenazimenduan hasi zirela uste den arren, praktika hau Alexandriako eskolan, K.a. III. mendean, hasi zen.

Gorpuen disekzioak debekatuta zeuden hiri gehienetan, Alexandrian izan ezik.
Herofilo lehenengo anatomistatzat har daiteke. Hura izan zen lehena sistematikoki giza-gorpuen disekzioak egitean anatomia zehatzagorako oinarriak jarriz. Praktika horretan Erasistrato Zeoskoarekin aitzindaria izan zen. Aulo Kornelio Zeltso entziklopedista erromatarrak (De Medicina) eta Tertuliano Elizaren lehen teologoetako batek adierazi zutenez, berak *heriotz zigorrera kondenatutako kriminalei eta esklaboei baino ez* egin zituela disekzioak, baina espetxetik aterata erregeen baimenaz.
Burmuin-hodiei buruzko ikerketak egin zituen. Hori dela eta, burmuinaren atzeko zain-bateratzaileak *Herofiloren prentsa* deitzen da. Pultsuaren sinkronia eta bihotzaren taupadak egiaztatu zituen baita adimena ez zegoela bihotzean burmuinean baizik ere.
Herofilo entzefalo ikasi zuen gizakien disekzio eta bibisekzioen bitartez eta animalien ikerketekin. Meningeak, plexu koroideoak, laugarren bentrikulu eta burmuineko sinuen bateratzea azaldu zituen.
Anatomiazko bederatzi tratatu idatzi zituela esaten da baina guztiak galdu dira. Haren lana eta Erasistratoarena desagertu zen Julio Zesarrek Alexandria suntsitu zuenean. Honi burruz badakigu zerbait geroko egileei esker, Galenori bereziki.

## Erreferentziak
Meta (argipena)

**Meta** hitzak adiera zenbait ditu:
* **meta**, pila,
** belar-meta, belarra gordetzeko eraikitzen dena;
* meta, aurrizkia, ondorengoaren gaiari baino, ondorengoaren funtsari dagokiona adierazteko erabiltzen dena;
* kimikan, meta, nomenklatura kimikoko aurrizkia;
* 1050 Meta, asteroidea.
* Meta. AEBko konpainia teknologikoa, besteak beste hauen jabea dena: Facebook, Instagram, Whatsapp  eta Messenger.
Alaitz Abesbatza

**Alaitz Abesbatza** Antton Leteren ekimenez, Gasteizko Samaniego Eskolaniako kideek hasitako lanari jarraipena emanaz, 1986. urtean Gasteizen sortu zen abesbatza da. Euskal Herrian nahiz Europan zehar eskaini dituzte emanaldiak, esate baterako, leku hauetan: Anguleman (Frantzia, 1989), Lisboan (Portugal, 1990), Tenerifen (Kanariak, 1992) eta Oudenaarden (Belgika, 1994). 45 lagunez osatutako abesbatza da eta 1996az geroztik Basilio Astúlezek zuzentzen du. Hainbat lehiaketatan parte hartu du, hala nola Gran Premio Nacional de Canto Coral izenekoan, Tolosako Nazioarteko Abesbatza Lehiaketan eta Bergarako Euskalherria Kantuz jaialdian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ghostbusters (2016ko filma)

**Ghostbusters** (euskaraz *Mamu-harrapariak*) 2016ko Paul Feig estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko komedia film bat da. Melissa McCarthy, Kristen Wiig, Kate McKinnon, Leslie Jones, Charles Dance, Michael Kenneth Williams eta Chris Hemsworth aktoreek antzeztu zuten.

*Ghostbusters* (1984) eta *Ghostbusters II* (1989) aurrekariak ditu eta *Ghostbusters: Afterlife* (2021) jarraipena.

## Argumentua 
Manhattan, New York, Erin Gilbert eta Abby Yates (Kristen Wiig eta Melissa McCarthy) mamuen izatea baieztatzen duten liburuak idazten dituzten inongo arrakastarik gabeko bi idazle dira. Jada jatorrizko Mamu-Harrapakariek hiria mamuetatik salbatu zutela 30 urte luze igaro direnean, Gilbertek Columbiako Unibertsitatean lanpostu ona du, baina bere liburuen erruz lankideen aurrean barregarri gelditzean bere ibilbidea gainbeheran hasiko da.

Bapatean Manhattanen mamuak berragertu eta izua eta ikara edonon zabalduz hasiko dira. Orain beranduegi izan baino lehen, Gilbert eta Yatesek, Jillian Holtzman eta Patty Tolanen (Kate McKinnon eta Kate McKinnon) laguntzaz hiria ikaratzen ari den naturazgaindiko mehatxuari aurre egiteko asmoz emakumezko ingeniari nuklear talde bat sortuko dute.

## Aktoreak 
* Melissa McCarthy: Abby Yates
* Kristen Wiig: Erin Gilbert
* Kate McKinnon: Jillian Holtzmann
* Leslie Jones: Patty Tolan
* Chris Hemsworth: Kevin Beckman
* Cecily Strong: Jennifer Lynch
* Andy García: Bradley maiorra
* Neil Casey: Rowan North
* Charles Dance: Harold Filmore
* Michael Kenneth Williams: Hawkins agentea
* Matt Walsh: Rourke agentea
* Michael McDonald: Jonathan, antzokiaren zuzendaria
* Ed Begley Jr.: Ed Mulgrave
* Steve Higgins: Dean Thomas Shanks
* Toby Huss: Stevenson ofiziala
* Nate Corddry: Graffiti egilea
* Zach Woods: Tour gidaria
* Karan Soni: Benny
* Katie Dippold: Alokari agentea
* Jessica Chaffin: Zerbitzaria
* Jamie Denbo: Zerbitzaria
* Dave Allen: Mamu elektrokutatua
* Steve Bannos: Mamu exibizionista
* Adam Ray: Slimer (ahotsa)

;Kameoak
* Bill Murray: Martin Heiss (jatorrizko filmeko aktorea)
* Dan Aykroyd: Cabbie (jatorrizko filmeko aktorea)
* Sigourney Weaver: Rebecca Gorin (jatorrizko filmeko aktorea)
* Ernie Hudson: Osaba Bill Jenkins (jatorrizko filmeko aktorea)
* Annie Potts: Hoteleko harrerako emakumea (jatorrizko filmeko aktorea)
* Ozzy Osbourne: Bere burua antzeztuz, hard rock abeslari ingelesa.
* Al Roker: Bere burua antzeztuz, estatubatuar eguraldi aurkezlea.
* Pat Kiernan: Bere burua antzeztuz, kanadar telebista aurkezlea.

## Saila 
* *Ghostbusters* (1984)
* *Ghostbusters II* (1989)

## Kanpo estekak 
* *Ghostbusters III* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgunea 
* *Ghostbusters III* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Claude Allègre

**Claude Jean Ernest Allègre** (frantsesez , Paris, Frantzia, 1937ko martxoaren 31 – *ibidem*, 2025eko urtarrilaren 4a) frantses geokimikaria eta politikaria izan zen.

Ikasketak bukatu eta berehala hartu zuen irakaskuntzaren eta ikerkuntzaren bidea. Hogeita hamar urte zituela zientzian doktore egin zen, eta aldi berean, globoaren fisikaren institutuko irakasle izendatu zuten. Frantziako Alderdi Sozialistako kide izan zen 1973. urteaz geroztik eta Lionel Jospinen adiskide.

1981ean Alderdi Sozialistako idazkari nagusiaren aholkulari izan zen. 1988-1992 urteen bitartean Lionel Jospinen (garai hartan Hezkuntza ministroa) aholkulari berezia izan zen. Allègre izan zen, hain zuzen ere, garai hartako unibertsitaterako politikaren bultzatzailea. 1997an Hezkuntza ministro izendatu zuten. Allègren iritziz, burokrazia astunetik askatu behar da Frantziako hezkuntza.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Geonosis

**Geonosis** Star Warseko fikziozko unibertsoko planeta bat da. Star Wars II. Atala: Klonen Erasoan agertzen da, Sistema Independenteen Konfederakuntzarentzako gudu droideak eraikitzen ziren tokia delarik. Bertan gertatu zen Klon Gerretako guduetako bat.

## Kanpo estekak
Dooku kondea

**Dooku Kondea**, **Darth Tyranus** bezala ere ezaguna, Star Warseko fikziozko unibertsoko pertsonaia bat da, Star Wars II. Atala: Klonen Erasoa eta Star Wars III. Atala: Sitharren Mendekua filmetan Christopher Leek interpretatutakoa. Bere ahotsa Corey Burtonek bikoiztu zuen bideo-joko batzuetarako eta Clone Wars marrazki bizidunen telesailerako.

## Kanpo estekak
Alaitz (argipena)

**Alaitz** izenak esanahi zenbait ditu:
* Alaitz, Nafarroako mendilerroa;
** **Alaitz** edo Bagadigorri, mendilerro horretako mendia;
* Alaitz, Untzueko herria;
* Alaitz, Nafarroako herri hustua;
* Alaitz Abesbatza;
* Alaitz, euskal emakume-izena,
** Alaitz Eguren, aktorea;
** Alaitz Imaz, segalaria;
** Alaitz Telletxea, Alaitz eta Maider musika taldeko kidea;
** Alaitz Olaizola, idazlea.
*Alaitz, euskal deitura.
Deyverson Silva

**Deyverson Brum Silva Acosta** (Rio de Janeiro, Brasil, 1991ko maiatzaren 8a) Alaves taldeko aurrelaria da Levante UDek utzita. Bere ibilbidea Magaratibense taldean hasi zuen eta gero, Benficara joan zen. 2013an Belenensek fitxatu zuen eta 2015ean Levanteren eskaintza onartu zuen. Han 33 partidu jokatu zituen eta 9 gol sartu. Gero, 2016ean urte baterako utzita joan zen Gasteizko taldera.
Baccara komandantea

**Baccara komandantea** Star Warseko fikziozko unibertsoko pertsonaia bat da. Film saileko III. Atalean agertzen da.

Baccara Errepublika Galaktikoko armadako 1138. komandantea zen. Gizaki honek 1,83ko altuera zuen eta bere jatorria Kaminon zuen. Zenbait alditan Ki Adi Mundiren aginduetara zerbitzatu zuen (bere ezizena jarri ziona), azken aldiz Mygeeto planetan. Han jaso zuen 66 Agindua zuzenean Palpatine Enperadoreagandik.

Zalantzarik egin gabe, Jedi jenerala hiltzea agindu zuen. Ki-Adi Mundik azkar erreakzionatu zuen zer gertatuko zen nabarituta, zenbait tiro desbideratuz, baina tiro horiek, jarraikakoak zirenez (Jedien ahulgune bakarra), azkenean Jedia hil zuten, gupida eta errukirik gabe bere klon soldadu propioen esku hil zena.

Jedi jenerala hil ondoren, Baccara komandanteak Mygeetoko guduarekin jarraitu zuen, separatistak suntsitu arte.

## Kanpo estekak
Pianoarentzako 30. Sonata (Beethoven)

thumb|350px|Bigarren mugimenduaren hasiera.

Ludwig van Beethovenen **pianoarentzako 30. sonata mi nagusian op. 109**, 1820 eta 1822 artean idatzia, alemaniar konpositorearen sonata berantiarren artean lehena da.

Op. 110 eta Op. 111k bezala, zenbait ezaugarri nabarmengarri ditu, egitura harmoniko aberatsen erabilera, kontrapuntu korapilotsuak, forma klasikoak zorrotz jarraitzea, eta lanaren pisua azken mugimendura pasatzea, tempo moderatoan idatzia eta beste mugimenduak baino luzeagoa dena.

18 minutu inguruko luzera du.

## Mugimenduak 
Opus 109ak hiru mugimendu ditu. Honakoak:

* Vivace ma non troppo - Adagio espressivo - Tempo I
* Prestissimo
* Gesangvoll, mit innigster Empfindung (Andante, molto cantabile ed espressivo)

### Vivace ma non troppo - Adagio espressivo - Tempo I 
Lehen mugimendua, allegro-sonata forman, harrigarriki laburra da: 3 eta 4 minutu arteko iraupena du eta bere lehen gaiaren erakusketak bost segundu baino ez du irauten.

### Prestissimo 
Bigarren mugimenduak, mi txikian idatzia, lehen mugimenduari jarraitzen dio bere azken akordea joa izan baino lehen, aurretik, konpositoreak, esate baterako 13. sonatako bigarren eta hirugarren mugimendua lotzeko erabili zuen antzeko prozesu bat. Bere egitura forma sonatari dagokion arren, scherzo izaera eta kontrapuntu zatiak ditu.

### Gesangvoll, mit innigster Empfindung (Andante, molto cantabile ed espressivo) 
Azken mugimendua sei bariazio dituen gai bat da, bere oinarrizko tempoa konstante mantentzen delarik, bere abiadura eta birtuosismoa pixkana-pixkana konpasak azpibanatzean handitzen diren bitartean.

## Kanpo estekak
Brandeburgoko kontzertuak

thumb|Brandeburgoko 1. kontzertuaren eskuz idatzitako inzipita.**Brandeburgoko kontzertuak BWV** 1046-1051 (jatorrizko izenburua ) Johann Sebastian Bachek 1721ean Brandeburgoko Christian Ludwig margraveari aurkeztutako sei kontzertuko bilduma bat da.

## Historia 
[thumb|Christian Ludwig Brandenburg-Schwedtekoa (1710, [Antoine Pesne)]]
thumb|left|Frantsesezko eskaintza, Brandenburgoko Kontzerturako
Bachek kontzertuok ziur aski zenbait urtetan zehar idatzi zituen, Köthenen kapera-maisu postuan zenean, eta berriz Weimarren bere lanera itzuli zen arte (1708-1717) luzatu zen lana. Margraveari 1721eko martxoaren 24an eskaini zion, eta bere lehen esaldiak honako hau dio:

Bachek bildumarentzat idatzi zuen eskaintzak *Concerts avec plusieurs instruments* ("Kontzertuak hainbat instrumenturekin") adierazten du. "Orkestra instrumentuen espektrurik zabalena... konbinaketa ausartetan" erabili zuen, Christoph Wolffek esan zuen bezala.

"Sei kontzertuetako bakoitzak aurrekari bat ezartzen du musikaren idazketan, eta bakoitza parekorik gabe mantendu zen". Heinrich Besselerrek, orotara behar ziren musikariak (lehen kontzertua alde batera utzita, une berezi baterako berridatzia izan zena), Bachek Köthenen zituen 17 musikariekin zehatz-mehatz bat zetozela adierazten du.

Federiko Gilen I.a Prusiakoa arteen mezenas esanguratsua izan ez zenez, Christian Ludwigek ez zuen Berlingo bere taldean musikaririk izan kontzertuak jotzeko. Beraz, partitura osoa margravearen liburutegian erabili gabe geratu zen, margravea 1734an hil zen arte, zilarrezko 24 groschean saldu zenean. Kontzertuen sinatutako eskuizkribua ez zen aurkitu Brandeburgoko artxiboetan 1849 arte, Siegfried Wilhelm Dehnen partetik, eta kontzertuak, lehen aldiz, handik urtebetera argitaratu ziren.

## Kontzertuak 
## Kanpo estekak
Gose-greba

**Gose-greba** edo **jan-uztea** indarkeria gabeko protesta edota erresistentzia metodo bat da. Gose-grabalariek euren eskubideak defendatzearren edo euren ustez zilegitasunik ez dituzten neurri edo arauak kentzearren beren buruak elikatzeari uko egiten diote. Nagusiki izaera edo estatus politikoa duten presoek burutu ohi duten presio metodo bat da.

Epe zehatz batekoak edota amaigabeak izan daitezke, bigarren kasuan amaiera ez jatearen ondorioz hiltzea da. Honen adibide batzuk, 1920ko Irlandako Cork hiriko Terence MacSwiney alkatearen heriotza, Indiako Gandhi buru independentistaren gose-grebak, 1981eko Ipar Irlandako gose-greba, edota Euskal Herrian euskal preso politikoek burututako gose-grebak lirateke.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Bakun (argipena)

**Bakun** hitzak adiera zenbait ditu:
* **bakun**, osagai bakarra duena edo era homogeneoan osaturikoa,
** perpaus bakuna,
** metamorfosi bakuna,
** kapitalizazio bakuna;
* Bakun, Filipinetako herria.
TSG 1899 Hoffenheim

[thumb|250px| [Rhein-Neckar-Arena.]]

**TSG 1899 Hoffenheim** (izen osoa *Turn- und Sportgemeinschaft 1899 Hoffenheim e.V.*) Alemaniako Hoffenheim hiriko futbol talde da. 2000 urtean bosgarren mailan zegoen eta Dietmar Hopp negoziogizonak bultzatuta 2008tik aurrera Bundesligan ari da.

## Historia 
Gaur egungo taldea 1945ean sortu zen *Turnverein Hoffenheim* (1899) eta *Fußballverein Hoffenheim* (1921) taldeek bat egin zutenean. 1990 hamarkada zortzigarren mailan hasi zuen eta 1996an bosgarren mailaraino igotzea lortu zuen. 2000 urtean Dietmar Hopp negoziogizonak hartu zuen eta 2006an profesional mailetaraino igo zen. 2007an bigarren mailako bigarrena izan eta 2008an Bundesligan egin zuen debuta.

Lehenengo denboraldia bikain hasi zuen eta "udazkeneko txapelduna" izan zen. Ondoren ordea jokalari garrantzitsuak lesionatu zitzaizkion eta indarra galdu zuen eta 12 partida jarraian galdu zituen. Hala ere zazpigarren postuan amaitu zuen. Hurrengo urteetan maila apalagoan ibili da baina 2014-15 denboraldian zortzigarren egin zuen. Hurrengo urteetan goraka jarraitu du, 2016-17an laugarren eta 2017-18an hirugarren eginez.

Emakumezkoen taldeak ere Bundesligan jokatzen du.

## Uniformea 
Kolore urdina da nagusi Hoffenheim taldearen elastikoan.

## Palmaresa 
### Alemanian: 0 
* Bundesliga (0): hirugarrena 2017-18an
* Alemaniako Kopa (0): final laurdenak 2011 eta 2012an

## Kanpo estekak
RB Leipzig

[thumb|250px|2019-20 denboraldiko taldea, [Txapeldunen Ligan.]]
[thumb|250px|[Red Bull Arena (Leipzig)|Red Bull Arena.]]
**RB Leizig** (izen osoa *RasenBallsport Leipzig e.V*) Alemaniako Leipzig hiriko futbol taldea da. 2016-17an egin zuen debuta Bundesligan.

Red Bull Arena estadioan jokatzen du.

## Historia 
2009an sortu zuen Red Bull konpainiak eta zortzi urtetan Bundesligara iritsi da. *SSV Markanstädt* taldearen tokia hartu zuen, honek harrobiko taldeak eta talde teknikoa ere ezarri zuen.

Talde berriaren sorrera boikoteatzen saiatu ziren hiriko talde historikoetako zaleak, Lokomotive Leipzig eta Sachsen Leipzig. Alemaniako beste hainbat hiritan ere arazoak izan ditu, hala Berlinen edo Dortmunden, "plastikozko taldea" ezizena eman diote. Hala ere laugarren mailan jokatzen hasi eta mailaz igotzen joan zen 2015-16 denboraldian bigarren mailako bigarren postua eskuratu eta Bundesligara igo zen arte. Lehenengo denboraldia bikaina zan zuen eta bigarren postua eskuratu zuen Bundesligan. 2017-18ko Txapeldunen Ligatik kanpora gelditu ondoren Europa Leagueko final laurdenetara iritsi zen. 2020an Txapeldunen Ligako finalerdiak jokatu zituen baina Paris Saint-Germainek utzi zuen finalik gabe. 2020-21 denboraldian Ligan eta Kopan bigarren egin zuen. 2022an irabazi zuen arreneko titulua, Alemaniako Kopa, SC Freiburgen aurka penalti jaurtiketatan lorturikoa. 2023an bigarren kopa eskuratu zuen jarraian.

2010ko uztailean Red Bull Arena estadio berriztua estreinatu zuen, 44.199 ikuslerentzako tokia duena.

## Uniformea 
Kolore gorria eta zuria konbinatzen ditu ekipamenduan. Hauek dira azken urteetan erabilitakoak:

## 2023/2024 Taldea 
2023ko uztailaren 23an eguneratua.

## Palmaresa 
### Alemanian: 2 
* Bundesliga (0): bigarrena 2016-17an eta 2020-21ean.
* Alemaniako Kopa:
** Txapelduna (2): 2022, 2023
** Finalista (2): 2019, 2021
* Saxoniako Kopa (2): 2011, 2013

### Nazioartean: 0 
* Txapeldunen Liga (0): final erdiak 2019-20an.
* Europa League (0): final laurdenak 2017-18an.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan RB Leipzigek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:

## Kanpo estekak 
*  R. B. Leipzigen webgune ofiziala
Amonio Sakkas

**Amonio Sakkas** — ;— (K.o. –242) Alexandriako filosofoa izan zen. Maiz neoplatonismoaren fundatzailetzat hartzen da.

## Biografia 
Sakkas izengoitia hartu zuen kaian egiten zuen haren zamaketari lanetik, zaku-zamaketari (grezieraz *sakkas* edo *sakkuforos*). Dirudienez, kristau hezkuntza izan zuen baina gero paganismora bideratu zen. Sakkasek utzitako eragina bere bizitza ereduaren eta ahozko irakaskuntzen ondorio da, ez baitzuen idatzizko testigantzarik utzi.. Doktrina ahoz irakasten zuen, eta filosofia nolabaiteko misteriorekin ikasleei sekretua inposatzen baitzien. Filosofo honi *Jaungoikoak irakatsita* deitu zuten; Plotino, Longino eta Erenio ikasleek uste zutelako Jainko-gaietan aditua zela. Beste ikasle artean Teodosio, Origenes (paganoa) eta Longino Casio aipa ditzakegu. Dirudienez, beste egile batzuk ere, Origenes (kristaua) kasu, Amoniorekin ikasi zutela, baina hau zalantzezkoa da.
Egile honi buruz ezer gutxi dakigu, ateratako informazioa beste sortzaileengandik datorkigulako. Antza denez, II. mende amaieratik III. mende hasiera arte bizi zen.
Amonio Sakkasi buruz Porfirio, Eusebio Zesareakoa, Nemesio Emesakoa eta Teodoretoren testigantzak daude. Testu horien konparaketatik honako ondorio hauek atera daitezke:
* Amoniok irakatsi zuen Alexandrian 50 urte inguru.
* Amoniok kristautasuna utzi zuen greziar filosofia onartzean. Porfiriok esan zuen “lehenago kristaua zela“
* Origenes kristatuak Amonioren eskolara joan omen zen hau kristaua zen bitartean.
* Jesus eta Moises tratatua, Eusebioren arabera, Amoniok gaztetan idatzi omen zuen kristaua zela, edo baliteke kristau egile homonimo baten lana izatea.
* Beharbada Amoniok pertsiar erlijioan interesatuta zegoen. Plotinoren eta Antonioren, Amonioren ikasleak, pertsiar erlijioaz interesak ez du ematen kasualitatea zenik.
* Bere ikasketetan, Ammonio, Platonen pentsamendua Aristotelesenarekin bateratzen saiatu zen, honela, Antioko Askalonekoaren eta Plotino eta Porfiriok berrabiarazitako *erdi mailako platonismoaren* orientazio eklektikoa jarraituz.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* DI BERNARDINO, A. (2000). *Ammnonio de Sacas*. Diccionario patrísticos y de la Antigüedad Cristiana. Salamanca: Sígueme. 103 orr.

## Kanpo loturak 
* Amonio Sakkasen atalak Nemesiok gordeta (Νεμέσιος:IV. mendearen amaiera-V. mendearen hasieran; agian Emesako apezpikua izan zen).
* Frantsesezko testua, sarrera eta oharrekin, Philippe Remacleren gunean (1944-2011): itzulpena: Marie-Nicolas Bouillet (1798-1865).
Galeries Lafayette

**Galeries Lafayette** ( ahoskatua) Frantziako denda handien arteko talde nagusia da. Taldearen egoitza eta eraikin nagusia Parisko Haussmann bulebarrean dago baina mundu osora zabaldu da. Egungo jabea Groupe Galeries Lafayette da.

Euskal Herrian, Baionan eta Biarritzen saltokiak ditu.

## Kanpo estekak 
 Webgune ofiziala
Konyaspor

**Konyaspor** Turkiako futbol taldea da, Konya hirikoa.

## Historia 
Taldea 1922an sortu zen *Konya Gençlerbirliği* izenarekin baina 1981an berregituratu egin zen gur egungo taldea osatuz.

1988an bigarren mailako txapelduna izan zen eta lehen aldiz Superligara igo zen. Bost urte egin zituen bertan. 1993an Kopako finalerdietara ere iritsi zen baina txapeldun izango zen Beşiktaşek kanporatu zuen. Hurrengo hamar urteak bigarren mailan egin ondoren 2003an itzuli zen lehen mailara eta sei urte egin zituen bertan. Ordutik aurrera igo eta jeitsi ibili da baina emaitzari onena 2016an lortu zuen, hirugarrena izan baitzen.

2017an Kopa irabazi zuen penalti jaurtiketak baliatuta.

## Palmaresa 
### Turkian: 7 
* Turkiako Liga (0): hirugarrena 2016an
* Turkiako Kopa (1): 2017.
* Turkiako Superkopa (1): 2017.
* TSYD Kopa (5): 1988, 1999, 2000, 2001, 2002

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Urbina (argipena)

**Urbina**, jatorriz, Arabako hiru herriren izena da (horietako biri, besteetatik bereizi behar direnean, *Basabe* edo *Eza* eransten zaie). Erreka biren arteko herriak dira, eta hortik dator euskal izen hori (*ur + bi + na*). Herri horietako biztanleei *urbinar* deritze. Toponimotik abiatuta, euskal abizena ere bada.

## Toponimoa 
Arabako herriak:
* Urbina edo Urbina Legutio, Legutio udalerriko herri eta kontzejua.
* Urbina Basabe, Kuartango udalerriko herria.
* Urbina Eza, Kuartango udalerriko herri eta kontzejua.

## Abizena 
* Pedro Urbina arabarra (1585–1663), apezpikua eta politikaria.
* Juan Manuel Urbina arabarra (1715–1774), militarra.
* Mauro Ortiz de Urbina arabarra (1887–1936), margolaria.
* Rafael Ladrón de Guevara Ortiz de Urbina arabarra (1952–), txirrindulari ohia.
* Jon Ortiz de Urbina bizkaitarra (1957–), hizkuntzalaria, euskaltzain urgazlea.
* Iker Urbina arabarra (1977–), abokatua eta politikaria.

## Besteak 
* *Echeveria* generoaren sinonimoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
X2 (filma)

**X2**, **X-Men 2** edo **X2: X-Men United** (euskaraz *X-Gizonak 2* edo *X2: X-Gizonak Batuak*) 2003ko Bryan Singer estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Jack Kirby eta Stan Lee komikigileen *X-Men* komikian oinarritua dago. Patrick Stewart, Hugh Jackman, Ian McKellen, Halle Berry, Famke Janssen, James Marsden, Rebecca Romijn-Stamos, Brian Cox, Alan Cumming, Bruce Davison eta Anna Paquin aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Mutanteak aldaera genetiko baten bidez ahalmen bereziak dituzten gizakiak dira. Hori dela eta, Charles Xavier (Patrick Stewart) irakasleak izaki hauei babes ematen dien erakundea sortu du: X-men eskola. Bertan, heuren ahalmenak onartu eta ongia egiteko kontrola ditzaten irakasten zaie, gizaki arrunten artean ezjakintasunaren ondorioz heurekiko mesfidantza eta maiz gorrotoa hedatzen baidoa. Mutanteen artean ere bi talde ezberdin eta etsaituak agertuko dira: bata, Charles Xavier buru duena, eta mutanteen eta gizaki arrunten arteko elkarbizitzaren aldekoa; bestea, Magneto buru duena (Ian McKellen), mutanteak gizakien eboluzio aurreratu eta gorenagoak direla uste duten mutanteez osatua. Baina mutante batek gizaki arruntei eraso erraldoi bat burutzean, gizakiek mutanteenganako duten mesfidantza edo gorrotoa areagotu egingo da, honek agintariek heurenganako gaitzezpen publikoa erakustea eta politikariek Mutanteen Erregistro Agiria onartzea ekarriko du. Gainera, William Stryker militarrak (Brian Cox) X-men eskola erasotu eta mutante guztiak akatzeko asmoa izango du.

## Aktoreak 
* Patrick Stewart: Charles Xavier
* Ian McKellen: Erik Lehnsherr/Magneto
* Hugh Jackman: Logan/Wolverine
* Famke Janssen: Jean Grey
* Halle Berry: Ororo Munroe/Storm
* James Marsden: Scott/Ciclop
* Anna Paquin: Marie d'Ancanto/Rogue
* Rebecca Romijn: Raven Darkolme/Mystique
* Bruce Davison: Robert Kelly
* Brian Cox: William Stryker
* Alan Cumming: Kurt Wagner/Nightcrawler
* Aaron Stanford: John Allerdyce/Pyro
* Shawn Ashmore: Bobby Drake/Iceman
* Kelly Hu: Yuriko Oyama/Deathstrike
* Michael Reid McKay: Jason Stryker/ 143 Mutantea

## Kanpo estekak 
* *X2* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *X2* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
NEC Nimega

**NEC Nimega** (izen osoa *Nijmegen Eendracht Combinatie*) Herbehereetako futbol talde bat da Nimega hirikoa.

## Historia 
Nimegako langileek sortu zuten taldea 1900 urtean. *Eendracht* izena eman zioten, "batasuna" esan nahi du. Historian zehar ez du titulu nagusirik eskuratu baina lau aldiz iritsi da Kopako finalera, bakoitza hamarkada batean gainera.

1983koa berezia izan zen, izan ere bigarren mailan jokatzen ari zela iritsi baitzen finalera eta Amsterdamgo Ajaxek gainditu bazuen ere UEFA Koparako sailkatu zen eta bertan Bartzelonaren aurka jokatzeko aukera izan zuen. UEFA Kopako urterik onena 2008-09 denbioraldian izan zuen liga fasea gainditu eta 3. itzulira iritsi baitzen.

## Palmaresa 
### Herbehereetan: 0 
* Herbehereetako futbol txapelketa (0): bosgarren 2003an.
* Herbehereetako futbol kopa (0): finalista 1973, 1983, 1994, 2000 eta 2024an.

### Nazioartean: 0 
* UEFA Kopa (0): hirugarren itzulia 2009an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Jon Ortiz de Urbina

**Jon Mirena Ortiz de Urbina Arruabarrena** (Barakaldo, Bizkaia, ) euskal hizkuntzalaria da. Hizkuntzalaritzan doktorea (Illinoisko Unibertsitatea, Urbana-Champaign), Deustuko Unibertsitateko katedraduna, eta 1991ko urtarrilaren 31z geroztik euskaltzain urgazlea.

## Lanak 
*  *Parameters in the grammar of Basque* (1989).
*  *A grammar of Basque* [argitaratzailea, elkarlanean] (2003).
* *Hizkuntzari itzulia 80 hizkuntzatan* [elkarlanean] (2007).thumb|'Hizkuntzari itzulia 80 hizkuntzatan' liburuaren azala

## Erreferentziak
SC Heerenveen

**SC Heerenveen** (izen osoa *Sportclub Heerenveen*) Herbehereetako futbol talde bat da Heerenveen hirikoa, Frisiakoa, hortik bere koloreak.

## Historia 
1920 urtean sortu zen *Athleta* izenarekin eta bi urtetan izena bitan aldatu zuen, *Spartaan* bihurtuz eta azkenik 1922an *v.v. Heerenveen*.

1994tik aurrera lehen mailan ari da eta 1999-2000 denboraldian bigarren egin zuen Ligan, hau izan du emaitzarik onena. Herbehereetako Kopa bat ere irabazi zuen, 2009an, guztira hiru final jokatu dituelarik.

Europako txapelketetan ere ohiko taldea bihurtu da.

## Palmaresa 
### Herbehereetan: 3 
* Herbehereetako futbol liga (0): bigarren 2000an.
* Herbehereetako futbol kopa:
** Txapelduna (1): 2009
** Finalista (2): 1993, 1997

### Nazioartean: 0 
* Txapeldunen Liga (0): Liga fasea 2001 urtean.
* UEFA Kopa (0): hirugarren itzulia 2005 eta 2006an.
* UEFA Interoto Kopa (0): finalista 2003an.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Zumaiako geltoki zaharra

**Zumaiako geltoki zaharra** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zumaia udalerrian dagoen antzinako tren geltoki bat da. Gaur egun osasun etxea da.

## Kokapena 
Urola ibaiak eta Narrondo ibaiak bat egiten duten lekuan bertan dago, Basadi auzoko Gernika parkean.

## Historia 
1926ean Ramon Kortazar arkitektoak proiektatu zuen. 1926-1973 artean Urolako trenaren Zumaiako portuaren geltokia zen.

2010ean Udalak erosi eta bertan osasun etxea ezarriko zela iragarri zuen.

## Eraikina 
Euskal estiloko arkitekturan eraikia dago.

Oinplano angeluzuzena eta  hiru solairu dituen eraikina Hormigoizko egitura du,  karga-hormak adreiluzkoak dira eta lehen pisuan eta eskantzuetan harlanduzko estaldura du. Bi isuriko estalkiaren gailurra eraikinaren aurrealdearekiko  perpendikularra da. Hirugarren solairuak euskal estiloko zurezko armazoia erakusten du apaingarri gisa. Eskantzu bakoitza pinakulu batean amaitzen den garitoi batekin apainduta agertzen da.

Fatxada nagusiek lau sarrera dituzte: erdian arku beheratuko bi eta alboetan erdi-puntuko beste bi arku.

## Ikus gainera 
* Urolako trena

## Kanpo estekak
Lan Harreman eta Gizarte Langintza Eskola (Gasteiz)

**Lan Harreman eta Gizarte Langintza Eskola** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko kirol hezkuntzaren fakultatea da.

## Kokalekua 
San Kristobal auzoan dago, Apraiztarrak kalearen 2. zenbakian, Letren Fakultatearen alboan.

Hasieran batez Florida kalean zegoen, gero Etxanobetarren etxean, Gasteizko Alde Zaharrean, ondoren, Salesdarren Komentura egon zen, eta, azkenik, 1997an, gaur egungo Arabako Campuseko kokalekuan ezarri zen.

## Historia 
1964ko martxoaren 25ean ireki zen Gasteizko Gotzaidetzaren laguntzarekin, eta Gasteizko Aurrezki Kutxaren Gizarte Lanaren barruan zegoen.

1984an unibertsitatera atxiki zen eta lankidetza hitzarmena sinatu zuten aldundiak, aurrezki kutxak, gotzaidetzak eta Euskal Herriko Unibertsitateak.

1994an Euskal Herriko Unibertsitatean sartu zen, Arabako Campusean, eta baimena eman zioten Gizarte Lagintzako diplomatura lortzera bideratutako ikasketak ezartzeko. Horrela, bada, Gizarte Langintzako Unibertsitate Eskolak, Euskal Herriko Unibertsitatean sortuak, 1994/95 ikasturtean hasi zuen bere ibilbidea.

2010/11 ikasturtetik aurrera, eskolan UPV/EHUko Gizarte Langintzako Gradua ematen da eta, apurka-apurka, desagertzen doa Gizarte Laneko diplomatura.

## Graduak 
* Gizarte Langintzako Gradua

## Ikus gainera 
* Lan Harreman eta Gizarte Langintza Eskola (Leioa)

## Kanpo estekak 
* Lan Harreman eta Gizarte Langintza Eskola
San Kristobal eliza (Gasteiz)

**San Kristobal eliza** Arabako Gasteiz udalerrian dagoen eliza bat da.

## Kokaleua 
San Kristobal auzoan izateaz gain izena ere ematen dio. Alberto Schommer kalearen 2. zenbakian dago.

## Historia 
1935ean Pedro Asua bizkaitar apaizak proiektatu eta eraikitzetik amaitu zen (1936ko Gerra Zibilean errepublikar milizianoek fusilatua), Gasteizko zabalkundea eta auzo honetako eraikuntzarekin batera, eta 1935eko azaroaren 3an inauguratu zen.

## Eraikina 
Estilo sotileko ereikin zuria da.

Irudi:Vitoria - Iglesia de San Cristóbal 07.JPG|Aurrealdea.
Irudi:Vitoria - Iglesia de San Cristóbal 5.jpg|Barnealdea.
Irudi:Vitoria - Iglesia de San Cristóbal 1.jpg|Korua.
Irudi:Vitoria - San Cristobal 02.JPG|San Kristobalen irudia.

## Kanpo estekak 
* San Kristobal elizari buruzko artikulua. Elcorrero.com
KAE Ligako 2017ko denboraldia

**KAE Ligako 2017ko denboraldia** KAE Liga arraun lehiaketaren hamabigarren denboraldia izan zen. Ekainaren 18an hasi zen Santurtziko uretan eta abuztuaren 20an bukatu zen Bilbon. Aurreko urtean TKE Ligatik jaitsi ziren Portugalete eta Zumaia lehen mailara bueltatzeko txartela lortzen saiatu ziren, baina play-offa jokatu eta irabazi zuten arraun elkarteak Donostiarra eta Santurtzi izan ziren. KAE bigarren mailako txapelduna, bestetik, Lapurdiko Arraun Taldea izan zen eta 248 punturekin hurrengo denboraldian lehenengo mailan arituko da San Juan B eta Hibaikarekin batera.

## Lehenengo maila 
### Partaideak 

### Estropadak 

### Sailkapena 

¹ Arkotek 3 segundoko zigorra jaso zuen Oriori enbarazu egiteagatik.

#### Jaitsiera/Igoera play-offa 

## Bigarren maila 
### Partaideak 

### Estropadak 

### Sailkapena 

¹ Castreña kanporatua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* KAE Ligaren webgunea
Bibote

**Bibote** edo **sudurpeko** goiko ezpainaren gainean hazten den ilea da.

## Historia 
Neoliton bizarra moztea jada teknologikoki posiblea izan arren, bibotedun irudi antzinenak eszitiar zaldizkoenak dira, K.a. 300. urte ingurukoak. Aurpegi-ilearen moda kulturaz kultura aldatzen da, adibidez, XX. mendeko arabiar herrialdetan biboteak boterearekin, bizarrak tradizionalismoarekin eta ile eza liberalismoarekin lotzen dituzte.

## Motak 

File:Dali-moustache.svg|"Dalí" motakoa
File:English-moustache.svg|"Ingeles" motakoa
File:Fu-manchu-moustache.svg|"Fu Manchu" motakoa
File:Handlebar-moustache.svg|"Eskuleku" motakoa
File:Horseshoe-moustache.svg|"Ferra" motakoa
File:Imperial-moustache.svg|"Inperial" motakoa
File:Mexican-moustache.svg|"Mexikar" motakoa
File:Natural-moustache.svg|"Natural" motakoa
File:Pencil-moustache.svg|"Lapitz" motakoa
File:Toothbrush-moustache.svg|"Hortzetako eskuila" motakoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan José Arreola

**Juan José Arreola** (Ciudad Guzmán, Jalisco, Mexiko, 1918ko irailaren 21a - Guadalajara, Jalisco, Mexiko, 2001eko abenduaren 3a) mexikar idazle eta antzezlea izan zen. Mexikon Rodolfo Usigli eta Xavier Villaurrutiarekin aritu zen antzezle lanetan, eta Frantzian, berriz, Louis Jouvet eta Jean-Louis Barraultekin.

“Poesía en voz alta” antzerki taldeko kidea zen, eta literatura lantegiak sortu eta garrantzi handiko aldizkari eta argitalpenak zuzendu zituen 1960ko hamarkadan: *Los presentes*, *Cuadernos y Libros del unicornio eta Mester* izeneko aldizkaria eta argitalpenak

Arreolak argitaratutako lanak dira: *Era askotako asmakuntzak* (1949) eta *Azpikeriak* (1952) ipuinen alorrean; *Guztion ordua* (1954) antzerki lana; *Bestiarioa* (1958) eta *Azoka* (1963) eleberria. *Gizabide hitza* (1973) azken lanean, bere hitzaldiak bildu zituen Arreolak, ohikoa zuen umorean eta tradizio zaharrean oinarrituriko prosa landu eta jakintsukoak.

## Erreferentziak
Mugimendu (musika)

**Mugimendua** musikan eta, batez ere musika klasikoan, lan edo musika forma zabalago baten zati bat da, beste batzuekin batera joa izateko aurreikusia, berez hasiera eta amaiera bat dituen arren.

## Hitzaren erabilera 
Luzera nabarmeneko musika lan baten barnean zati ezberdinak daudenez eta hauek abiadura ezberdinak dituztenez, askotan *mugimendu* hitza eta zati hauetako bakoitza adierazten duen italiar hitza erabiltzen dira. Esate baterako, Ludwig van Beethovenen Quasi una fantasia sonata, *Ilargi Argi* bezala ere ezagutzen dena, hiru mugimenduz osatua dagoela esan daiteke, adagio sostenuto, allegretto eta presto agitato izena dutenak.

## Mugimenduei buruzko arauak 
Musika forma ezberdinak horietako bakoitzean behar diren mugimendu kopuruari buruzko arau ezberdinak dituzte. Alabaina, salbuespen ugari dago. Esate baterako, Beethovenen 6. Sinfonia eta Hector Berliozen Sinfonia fantastikoa bost mugimenduz osatuta daude, garai horretako sinfonietan ohikoena lau mugimendu izatea zen bitartean.

Posible da, baita ere, etenik gabe bi mugimendu edo gehiago lotzea, Beethovenen Bosgarren Sinfoniako eta Jean Sibeliusen Bigarren Sinfoniako hirugarren eta laugarren mugimenduen kasuan bezala. Lan bateko mugimendu guztiak ere etenik gabe jo daitezke, Dmitri Shostakovichen 11. eta 12. Sinfonian bezala.

Barrokoko kontzertuek, euren aldetik, hiru mugimendu izaten zituzten (allegro, adagio, allegro), Brandeburgoko kontzertuetako lehenak lau mugimendu dituen arren.

## Jarrera mugimenduak jotzerakoan 
Kontzertu publiko baten, ohikoena lan osoa amaitu ondoren txalo egitea da, eta ez mugimenduen artean. Alabaina, kontutan hartu behar da, batez ere klasizismo garaian ohikoa zela mugimendu bakoitzaren ondoren txalo egitea. Izan ere, askotan, txaloa hain izaten zen bizia zuzendariek, besterik gabe, mugimendua errepikatzen zutela.

## Ikus, gainera 
* Suite
* Tempo
* Musika forma

## Kanpo estekak
Pianoarentzako 3. Sonata (Chopin)

300px|thumb|Sonataren hasiera
Frédéric Chopinen **Pianoarentzako 3. Sonata** 1844koa da, eta urte berean Leipzigen eta, aldi berean, Parisen eta Londresen Op. 58 bezala argitaratu zen.

## Musika azterketa 
Si txikia tonalitatean idatzia dago, Emile Perthuisekoa kondesari eskainia izan zelarik. Chopinen sonatarik lortu eta osoena da, benetako maisu lan bat delarik. Sonata honek jada iragartzen ditu ondoren Johannes Brahmsek pianoarentzako bere hiru sonatetan erabiliko dituen ezaugarriak.

### Egitura 
Lan hau honako mugimendu hauek osatzen dute:

1: Allegro maestoso. Mugimendu honetan bi gai nagusi daude, baina hain da handia konpositorearen irudimena beste gai batzuk aberasten dutela bere edukia. Aurreko sonatan bezala, berrerakustetan lehen gaia baztertzen da, bigarrenean zentratuz, *sostenuto e molto espressivo*.

2: Scherzo. Molto vivace. Mugimendu labur honek teklen gainean jirabiraka ari den gai bat du. Erdiko zatia edo hirukotea, si nagusian, lasaia da.

3: Largo. Gai nagusia, si txikian, oktaban idatzitako sarrera solemne baten ondoren agertzen da. Mugimendu guztia, bere luzera osoan zehar, bata bestearen ondorengo edertasunez betea dago, Chopinen estilo berezian, lilura ameslari eta poetiko batek ukitua.

4: Finale. Presto, non tanto. Indar handiko rondoa, apasionatua eta sutsua den gai nagusiaren aurretik dauden dentsitate handiko zortzi konpasekin abiatzen da. Aberastasun erritmiko, melodiko eta harmoniko handiko mugimendua da.

## Kanpo estekak 
* *Pianoarentzako 3. Sonata* — partitura *Musopen.com*en.
* *Pianoarentzako 3. Sonata* — grabaketa librea *Superopera.com*en Alberto Coboren partetik.
Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Fakultatea (Gasteiz)

**Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Fakultatea** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko kirol hezkuntzaren fakultatea da.

## Kokalekua 
Mendizorrotza auzoa nahiz hiriaren hegoaldean dago, Lasarteko bidearen 71. zenbakian.

## Historia 
Fakultate hau 1986ean sortu zen.

## Graduak 
* Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Gradua

## Ikus gainera 
* Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskola

## Kanpo estekak 
* Gasteizko Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Fakultatea