Han Kang

**Han Kang** (; Gwangju, Hego Korea, 1970eko azaroaren 27a) idazle hegokorearra da. 2016an Nazioarteko Man Booker Saria irabazi zuen fikziozko atalean *Chaesikjuuija* (Barazkijalea) lanagatik. Eleberri horrek haragia jateari uztea erabakitzen duen emakume baten esperientzia kontatzen du eta horrek eragiten dizkion ondorio lazgarriei buruz hitz egiten du; osasun mentalari eta familiaren abandonuari buruzko eleberria da. Ingelesera itzulitako lehen liburuetako bat ere bada.

2024ko Literaturako Nobel Saria eman zioten, «prosa poetiko bizia, trauma historikoei aurre egiten diena eta giza bizitzaren hauskortasuna azaltzen duena» egiten duela argudiatuta. Literatura Nobel saria jaso duen lehen emakume asiarra izan da.

## Bizitza 
Han Kang Gwangju hirian jaio zen 1970ean. Hamaika urterekin Seulera joan zen bizitzera familiarekin. Nerabezaroan zehar etapa zailetatik igaro zen eta bere buruari galdera berberak egiten zizkioten idazleekin identifikatu zen. Yonsei Unibertsitatean Letrak ikasi zituen.

### Lan ibilbidea 
Graduatu ondoren, hiru urtez *Publishing Journal* eta *Samtoh* aldizkarietan lan egin zuen, besteak beste. «Aingura eskarlata» kontakizunarekin egin zuen debuta. Seulgo Arteen Institutuan Literatur Sorkuntza irakasten du, eta, aldi berean, ipuinak eta eleberriak idazten ditu.

Bere lehen lana, *Maitasuna Yeosun*, 1995ean argitaratu zen eta atentzioa eman zuen modu zehatz eta irmoan kontatua zegoelako.

1993an hasi zuen bere literatur ibilbidea, *Literatura eta Gizartea* aldizkarian argitaratu zen «Seulgo negua» olerkiarekin. Bere poesia 2013an argitaratutako *Afaria tiradera higigarrian utzi nuen* liburukian bildu zuen, Hego Koreatik kanpo argitaratu gabe jarraitzen duena. Hala ere, poesiari baino gehiago, nobelari heldu dio. Bere prosak kritikarien eta irakurleen arreta erakarri zuen bere estilo poetiko eta sentsualagatik, baita bere lanen izaera inkisitiboagatik ere. Gutxienez lau ipuin bilduma kaleratu ditu: *Maitasuna Yeosun, Nire emaztearen fruituak, Malkoen kutxa* eta *Eternitatearen diseinu horia*; eta sei nobela: *Orein beltza, Zure esku hotzak, Barazkijalea, Hats borroka, Grezera klasea* eta *Mutikoa dator*. Bere hainbat eleberri euskarara, japonierara, espainierara, frantsesera, vietnamerara eta beste hizkuntza batzuetara itzuli dira.

Han Kangek Koreako Eleberri Saria irabazi zuen *Buda umea* eleberri laburrarekin, 1999an; Urteko Artista Gaztearen Saria, 2000n; Yi Sang Saria, 2005ean, *«Orban mongolikoa»* lanagatik; eta Dong-in saria, 2010ean, *Hats borroka* lanagatik. 

2007an *Barazkijalea* idatzi zuen, hiru ipuinen batura da: «Barazkijalea», «Orban mongolikoa» eta «Zuhaitzak sutan». Yi Sangen bertso batean inspiratu omen zen: «Uste dut pertsonek landareak izan behar dutela», Han Kangek Japoniako garai kolonialaren indarkeriaren aurkako jarrera gisa interpretatu zuena. Urte batzuk geroago, 2016an, nazioarteko Man Booker saria jaso zuen, beste literatura batzuetako itzulpenei ingelesezko hizkuntzetako herrialdeetan ematen zaien saririk entzutetsuena, *Barazkijalea* eleberriarengatik. *Buda umea* eta *Barazkijalea* zinemara egokitu dira.

## Bizitza pertsonala 
Hong Yong-hee literatura kritikariarekin ezkonduta egon zen eta ume bat dauka.

Kangek adierazi du migrainak pairatzen dituela aldian behin, eta migraina horiei "apal mantentzeko" meritua egozten die.

## Sari batzuk 
* Eleberri Korearraren Saria (1999), *Buda umea* lanagatik
* Urteko Artista Gaztearen Saria (2000)
* Yi Sang saria (2005), *Orban mongolikoa* lanagatik
* Dong Ri Literatura Saria (2010), *Hats borroka* lanagatik
* Man Booker International Prize (2016) *Barazkijalea* lanagatik
* 2024ko Literatura Nobel Saria

## Lanak 
thumb|273x273px|Han Kang idazlearen Barazkijalea lana, 2015

thumb|226x226px|Han Kang, 2014
### Eleberriak 
* *Maitasuna Yeosun (1995)*
* *Orein beltza* (1998).
* *Zure esku hotzak* (2002).
* *Barazkijalea* (2007)
* *Haizea dabil, zoaz* (2010)
* Greziera klasea (2011)
* *Giza Ekintzak*  (2014)
* Zuria (2016)
* *Ez esan agur* (2021)

#### Euskara itzuliak 
* *Barazkijalea.*(Elkar, 2025). Itzultzailea: Gema Lopez Las Heras

### Poesia 
* *Tiradera higigarrian utzi nuen afaria* (2013).

### Saiakera 
* *Maitasuna eta maitasunaren inguruko gauzak* (2003).
* *Ahots apalean kantatutako abesti bat* (2007).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak