Begoñako Andra Mari eliza (Gijón)

**Begoñako Andre** **Maria**ren eliza edo, besterik gabe, **Begoñako eliza** Asturiasko Gijon hiriko (Espainia) Begoña pasealekuan dagoen tenplu katolikoa da. Gaur egungo eliza Miguel Diaz Negretek eraiki zuen 1978an, Oviedoko artxidiozesikoa da eta Aita Karmeldar Oinutsek administratzen dute.

## Kokapena 
Begoñako eliza Begoñako pasealekuko erdiguneko erdigunean dago. Pasealeku horren eta Kosta hiribidearen arteko bidegurutzean dago. Bere ertz-kokapenari esker, hiriko lekurik erabilienetako bat da, jende askoren topaleku izan ohi da. Pasealekuaren beste aldean San Lorenzo eliza dago.

## Historia 
Tradizioaren arabera, tenpluaren izena bizkaitar jatorriko Begoñako Ama Birjinaren gurtzarekin harreman estua du. XVII. mendean iritsi zen Gijonera, bertako naufrago batzuen eskutik. Marinel hauek, Ama Birjinari, ekaitz batetik irteten laguntzeagatik, kapera bat sagaratuko ziotela agindu omen zioten, hauek Gijongo hondartzara iritsi eta Begoñako kapera fundatuz, geroago hiribilduaren kanpoaldeko muino batera eramango zutena. Iberiar penintsulako Independentzia Gerran, kapera suntsitu egin zuten, eta urte batzuk geroago, instalazio militarrak jarri zituzten eremu horretan.
ezkerrera|thumb|Eliza primitiboa, irudiaren ezkerraldean
XIX. mendearen amaieran, Gijongo harresi karlista eraitsi zuten arte, pasealekua jende asko ibiltzen zen eremu bihurtu zen. Hori dela eta, eliza berri bat eraikitzeko asmoa sortu zen eta 1886an eliza berri bat inauguratu zen.

Eliza 1904ra arte gremioek zaindu zuten, eta lekaime batzuek hartu zuten, (*Siervas Reparadoras del Sagrado Corazón de Jesús*). 1911n, moja horiek gaur egungo Ostalaritza Eskolan finkatu ziren, eta 1931n, Bigarren Errepublikak kanporatu egin zituen, eta komentua komisaria bihurtu zen. Orduan ermandade laiko bat sortu zen, eliza zaintzeko.  Bestalde, Aita Karmeldarrak Gijonen finkatu ziren 1928ko maiatzean, eta handik urte gutxira Oviedoko Apezpikuak Begoñako Andre Mariaren eliza 1934an eman zien. Eskualdaketa 1935eko urtarrilaren 1ean gauzatu zen. Gerra Zibilean, milizianoen batailoi batek ospitale, biltegi eta kuartel gisa erabili zuen eraikina. 1938an tenplua Karmeldarretara itzultzen da eta 1947an eliza zaharberritu eta handitu egiten da.

Ordutik, hiriko tenplu katoliko nagusietako bat bihurtu da, eta Begoñako Ama Birjina hiriko zaindari ofiziosoa izateraino iritsi da. Bere omenez, Bilbon bezalatsu, abuztuaren 15ean "La Semanona" izenarekin ezagutzen diren hainbat jai-ekitaldi ospatzen dira, 2021era arte zezen-feria bat barne hartzen zuena eta San Lorenzo hondartzan gaueko piroteknia-ikuskizun bat duena.

## Arkitektura 
Miguel Diaz Negrete arkitektoak, Gijon hirian proiekzio handia duenak, estilo modernoaren barruan inskribatutako eraikin bat diseinatu zuen. Eliza sinplea da, oinplano karratukoa, baina bosgarren alde bat txikiagoa da aldarerako eta beste bat sarrera nagusirako, alakaren itxurakoa, diagonalki kontrajarriak. Fatxadak ez du ia apaingarririk. Adreilu marroia du, eta goiko irtengunea, beirate patroiak imitatuz zementuz jarritako kolorezko beirekin. Pixka bat Pumaringo San Migel Eliza gogora dezake, autore beraren lana.

Elizaren barrualdeak ez du apaingarri handirik, Begoñako Andre Maria Birjinaren irudi batez gain. Goiko solairuan korua dago. Barrualdea sabaian dauden argizuloek argitzen dute. Atzealdean, elizaren inguruan, parrokia-eraikina dago, Aita Karmeldarren gelak, bulegoak eta abar dituena. Sei solairu ditu eta ez du apaingarririk.

## Erreferentziak