Uri Ruiz Bikandi

**María Uribarri "Uri" Ruiz Bikandi** (Durango, Bizkaia, 1950eko maiatzaren 24a - Gasteiz, Araba, 2023ko otsailaren 21a) irakaslea, hezitzailea eta idazle euskalduna izan zen, hezkuntzako hainbat arlotan aritua. Filologiako ikasketak egin zituen eta Pedagogian doktorea izan zen.

## Biografia 
Uri Durangon jaio zen 1950ean, gerrak eta faxismoak jotako herri eta etxe batean. 

### Haurtzaro eta gaztaro gogorrak 
Bizitzari, gizarteari eta etorkizunari buruz etxean eta gizartean jasotako ikuspegi kontrajarriek moldatu zuten neskato hura. **Urik** amamaren altzoan aditu zituen gerraren bortizkeriak, justizia ezak, gizonen maltzurkeriak, errepresioa, askatasun eza eta boteretsuen ase-ezintasuna. Eskolan eta gizartean, ostera, faxismoaren aldeko gorazarreak entzun zituen etengabe, langarrak lurra bustitzen duen legez.

Gaztetan jabetu zen bere bizitza gidatuko zuten zerez: euskararen eta euskaldunen bazterketa, emakumeen eta gizonen eskubide berdintasun eza, zapalduen eta gizarteak baztertuen egoera latza eta elizak faxismoarekin zuen konplizitate maltzurra jasan ezinak moldatutako zedarriak.

Hasiera zail, bihurri, korapilatsua ezagutu zuen Bizkaiko ikastoletako irakasleen koordinatzaile zela, ikastoletako lehenbiziko lan gatazkak eta Adela Ibabe andereñoaren heriotza barne.

### Didaktikako irakaslea unibertsitatean (1989-2015) 
Ondoren, Gasteiza jo zuen eta Hizkuntza eta Literaturaren Didaktikako irakasle izan zen Euskal Herriko Unibertsitatean, Bilboko eta Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskolan. 

Ruiz Bikandik koordinatu eta idatzi zuen liburu bat gidari izan da hizkuntzak irakasten dituzten irakasleentzat: *Bigarren hizkuntzaren didaktika Haur eta Lehen Hezkuntzan*. Liburu hori asko zabaldu da, eta hogeita hamar urte igaro badira ere, oraindik ez du gaurkotasuna galdu. baita batzorde editorialeko kide ere *Educational Review Journal* aldizkarian (Birminghamgo Unibertsitatea).

Hegoa Institutuari atxikitako irakasle eta ikertzailea zen.

### Liburuak 
* RUIZ BIKANDI, Uri; Arberas, Andoni; Kortabarria Jon: *Kukubiku* (1984) Arabako Foru Aldundia. Diputación Foral de Álava. ISBN: 84-500-8236-6
* RUIZ BIKANDI, Uri; Arberas, Andoni; Kortabarria Jon: *Anianiku* (1984) Arabako Foru Aldundia. Diputación Foral de Álava. ISBN: 84-500-8237-4
* RUIZ BIKANDI, Uri; Arberas, Andoni; Kortabarria Jon: *Hegaz 1 irakaslearen liburua* (1989) Eusko Jaurlaritza-Gobierno Vasco y Santillana Editorial. ISBN:84-294-2912-3                                               
* RUIZ BIKANDI, Uri; Arberas, Andoni; Kortabarria Jon: *Hegaz 3 ikaslearen liburua* (1989) Eusko Jaurlaritza-Gobierno Vasco y Santillana Editorial. ISBN:84-294-2911-5
* RUIZ BIKANDI, Uri (apailatzailea) & IÑURRIETA LABAIEN, Iñaki: *Bigarren hizkuntzaren didaktika Haur eta Lehen Hezkuntzan*. EHU Argitalpen zerbitzua. 2010.)
* RUIZ BIKANDI, Uri, 2006, “Consideraciones básicas para facilitar el aprendizaje de la L2 a los principiantes”, *Cultura y Educación*. 18 zk.

### Artikuluak 
* *Irakasle hasiberriaren esperientzia*    Itziar Plazaola Rezola, Kristina Elosegi Aduriz (1949-2013), Uri Ruiz Bikandi, Ana Arregi Martinez, Nerea Badiola Uribe. IKASTARIA. 2013.
* *Zer dakite DBHko ikasleek gramatikaz? Subjektua eta Nor/Nork eztabaidan. Kasu azterketa*    Amelia Barquin Lopez, Uri Ruiz Bikandi, Teresa Zulaika Galdos. TANTAK. 2011
* Hizkuntzen kudeaketa eskolan    Amelia Barquin Lopez, Uri Ruiz Bikandi. TANTAK. 2009
* Hizkuntza eskolan. Aldaketak egoera berriaren aurrean    Uri Ruiz Bikandi, Matilde Sainz Osinaga. JAKIN. 2006
* Hizkuntzen irakaskuntzan printzipio metodologiko komunak, zein neurritan?    Uri Ruiz Bikandi. JAKINGARRIAK. 2006
* Lau kontu euskararen inguruan    Uri Ruiz Bikandi. HIKA. 1999
* Su-etena    Uri Ruiz Bikandi. HIKA. 1998
* Litekeenik denera: materialak hizkuntzaren irakaskuntzan    Uri Ruiz Bikandi. REVISTA DE PSICODIDACTICA. 1998
* Bigarren hizkuntza irakasteko eskolak egin dezakeena    Uri Ruiz Bikandi. TANTAK. 1998
* Hizkuntzari buruzko gogoeta, komunikazioaren ikuspuntutik    Uri Ruiz Bikandi. EUSKO IKASKUNTZEN KONGRESUAK. 1995

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Amelia Barquin
* Belen Arrondo
* Andereño (ikastolak)

## Kanpo estekak 
* *Dialnet*, Uri Ruiz Bikandiren argitalpen batzuk.
* «"Eskolako ateak itxi eta umeak sailkatzeko joera klasista dago"» Miel Anjel Elustondo. &#x20;(2017-06-18).&#x20;&#x20;*Argia*
*  Uri Ruiz Bikandiren argitalpen batzuk.(Graó argitaletxea)
*  Uri Ruiz Bikandiren argitalpen batzuk (Todosusulibros.com).