2024ko Ameriketako Estatu Batuetako hauteskunde presidentzialak

**2024ko Ameriketako Estatu Batuetako hauteskunde presidentzialak** 2024ko azaroaren 5ean egin ziren. 60. aldia zen hauteskunde presidentzialak egiten zirela AEBn. Komunikabide gehienek Donald Trump presidente ohia eta Ohioko JD Vance senatari Errepublikarra eman zuten irabazle, Kamala Harris presidenteordearen eta Tim Walz Minnesotako gobernadore Demokraten gainetik.

Alderdi Demokratako Joe Biden egungo presidentea berrautaketara aurkeztu zen hasieran, eta alderdiaren behin-behineko hautagaia bihurtu zen, ia oposiziorik gabe. Hala ere, Bidenek 2024ko ekainean egindako Presidentetzarako eztabaidan izandako jokabideak areagotu egin zuen bere adinari eta osasunari buruzko kezka, eta bere alderdiaren barruan deialdia eragin zuen kanpaina utz zezan. Hasiera batean hautagaitzarekin jarraituko zuela azpimarratu bazuen ere, Bidenek uztailaren 21ean egin zuen atzera, eta Kamala Harris presidenteordeari babesa eman zion —abuztuaren 5ean bihurtu zen alderdiko hautagai—. Harrisek Tim Walz Minnesotako gobernadorea aukeratu zuen formulakide.

Bidenen aurrekoa, Donald Trump Alderdi Errepublikanoko kidea, bigarren agintaldi baterako aurkeztu zen, 2020an Bidenen aurka galdu ostean. 2024ko Errepublikanoen Konbentzio Nazionalean izendatua izan zen bere formulakidearekin batera, J.D. Vance Ohioko senataria. Trumpen kanpaina adierazpen faltsu eta engainagarri asko egiteagatik, immigrazioaren aurkako alarmismoan parte hartzeagatik eta konspirazio teoriak sustatzeagatik nabarmendu da. Trumpek bere baieztapen faltsuak errepikatzen jarraitu du: 2020ko hauteskundeak lapurtu zizkiotela, eta horrek eragin zuela urtarrilaren 6ko Kapitolioaren aurkako erasoa. Trumpek eskuin muturreko estremismoa eta bere aurkari politikoen aurkako erretorika gero eta bortitzagoa, deshumanizatzaileagoa eta autoritarioagoa hartzeagatik, populista, autoritario eta faxista gisa deskribatu dute historialari eta akademikoek, hautagai politiko batek Ameriketako Estatu Batuen historian inoiz egin ez dituen adierazpenekin, eta arau politikoen etengabeko haustura egin duena. Alderdi Errepublikanoa ahalegindu da 2024ko presidentetzarako hauteskundeak aztoratzen, kontserbadore estatubatuarren artean hauteskundeak ukatzeko mugimendu zabalago baten parte gisa. 2024ko maiatzean, enpresa-erregistroak faltsutzeagatik egindako 34 delitu larriren erruduntzat jo zuten Trump, eta delitu batengatik zigortutako AEBko lehen presidente ohia da. 2023an eta 2024an ere, sexu abusu, difamazio eta finantza iruzurraren arduradun izendatu zuten. Trumpek akusazio ugari ditu oraindik, 2020ko hauteskundeak baliogabetzeko saiakerengatik eta urtarrilaren 6ko atentatuan izan zuen rolagatik, baita Georgia estatuko 2020ko presidentetzarako hauteskundeak baliogabetzeko xantaiagatik auzipetuta egoteagatik ere. Trump hilketa saiakera batetik bizirik atera zen 2024ko uztailean, kanpainako mitin batean; belarrian tiro bat jaso zuen.

Presidentetzarako hauteskundeak Senatuko, Ordezkarien Ganberako, hainbat Estatutako Gobernadore eta Legebiltzarrerako hauteskundeekin batera egiten dira. Presidentetzarako hauteskundeetarako giltzarri diren estatuen artean daude Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Ipar Carolina, Pennsylvania eta Wisconsin. Kanpainako gai nagusiak abortua, immigrazioa, klima aldaketa, demokrazia, ekonomia, hezkuntza, atzerri politika (bereziki 2023-2024ko Israel-Palestina gerra), osasun-arreta eta LGBTQ kolektiboaren eskubideak dira. Aurreikuspenen arabera, irabazleek 2025eko urtarrilaren 20an zin egingo dute Estatu Batuetako 47. presidente eta 50. presidenteorde gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak