open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peña Sport Futbol Kluba

**Peña Sport Futbol Kluba** Tafallako futbol taldea da. 1925ean sortua, azken urteetan 3. maila eta Bigarren B Maila artean dabil.

2020-21ko denboraldian Hirugarren Mailako txapelketa irabazi zuen 10. aldiz historian.

## Historia 
Peña Sport 1925ean sortu zuten, Tafallako taldeak batuz eta 1931ean Nafarroako Kopa irabazi zuen.

1951ean San Francisco estadioa inauguratu zuen eta hamarkada horretan hirugarren mailara igotzea lortu zuen. 60. hamarkadan ordea Erregional mailan aritu zen.

1977an berriz igo zen hirugarren mailara eta bertan egon zen 2000 urterarte. Urte horietan 6 aldiz izan zen multzoko txapelduna. 1991-92 urtetik aurrera bigarren B mailarako igoera play-offak 13 aldiz jokatu ditu eta hiru aldiz igo da. Zortzi denboraldi egin ditu guztira bertan.

Espainiako Futbol Errege Kopa zenbait alditan jokatu ditu, emaitzarik onena 2006-07 denboraldian lortuz, orduan Osasunak final-hamaseirenetan garaitu zuen. Urte hartan bertan Txinan bira bat egin zuen taldeak hainbat partida jokatuz.

Azken urteetan Hirugarren mailatik Bigarren B mailara igo eta jeitsi ibili da.

## Futbol zelaia 
"San Francisco" futbol zelaia 1951ko martxoaren 26an ireki zuten, Athletic Cluben aurkako partida batekin. Zelaiak 3.000 ikusleentzako tokia du.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 10
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 1
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 38
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 3
* **Emaitzarik onena**: 14.a (Bigarren B Maila, IV. 02-03 denboraldia)

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Hirugarren maila (7): 1993, 1994, 1997, 1999, 2000, 2006, 2012, 2015

## Lehen taldea denboraldika 
* Peña Sport 2013-2014
* Peña Sport 2015-2016

## Emakumezkoen taldea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Tolosa Futbol Kluba

**Tolosa Futbol Kluba** Tolosako kirol elkartea da. 1922an futbol kluba sortua, egun atletismo, saskibaloi, eskubaloi, txirrindularitza, igeriketa, pilota eta tenis sailak ditu.

## Historia 
1922an *Tolosa Football Club* sortu zen, herrian zeuden *Iberia*, *Sportivo* eta *Unión* elkarteek bat egin zutenean eta 1923an Gipuzkoako Herrialde Txapelketan hasi zen jokatzen Erreala eta Real Uniónekin batera. 1928-29 denboraldian liga eratu zirenean 2.B maila bat eratu zen eta Tolosa bertan kokatu zuten Gipuzkoako hirugarren talde onena izateagatik, Erreala eta Real Uniónen atzetik. Zortzigarren egin zuen hamar talderen artean. Hurrengo urtean berrantolaketa bat egon zen eta Tolosa kanpoan gelditu zen.

1930-31 denboraldian Hirugarren Mailan egon zen gero 1943, 1957, 1966, 1969, 1973, 1977, 1997 eta 2005ean igoko zuen maila berean. 2019an berriz itzuli da.

Azken zazpi urtetan Gipuzkoako Ohorezko Erregionalan ibili ondoren 2016an ligako txapelduna izan zen eta Hirugarren Mailara itzultzea lortu zuen. 2019an Errege Kopako lehen itzulirako sailkatu zen eta lehen mailako Real Valladoliden aurka jokatu zuen, baina gaztelarrak 3-0 nagusitu ziren Berazubin.

## Jokalari ezagunak 
* Ignacio Maria Alkorta "Cholin"
* Periko Alonso
* Lorenzo Juarros
* Igor Jauregi

## Entrenatzaile famatuak 
* Periko Alonso

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra eta praka urdinak.

## Futbol Zelaia 
Tolosak Berazubinhttp://maps.google.com/maps?f=q&hl=es&geocode=&q=Tolosa,+Gipuzkoa&sll=43.72546,1.443329&sspn=0.303681,0.605621&ie=UTF8&ll=43.13173,-2.078433&spn=0.011087,0.019956&t=k&z=16&om=1 jokatzen du, 3.000 ikusleentzako tokia duena. Estadio honetan Espainiako Atletismo Txapelketak 8 aldiz egin dira, azkena 1959an.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 1
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 45
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 1
* **Emaitzarik onena**: 8.a (2.B Maila, 1928-29 denboraldia)

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Gipuzkoako Ohorezko Erregionala (6): 1957, 1969, 1973, 1996, 2005, 2016

## Emakumezkoen taldea 
## Eskubaloia 
Tolosa Futbol Klubaren eskubaloiaren atala da gainerako kiroletan arrakasta handiena lortu duena. Tolosa CF eskubaloia izena du eta 2016an Zilarrezko Ohorezko mailara igo zen, Espainiako bigarren mailara hain zuzen ere. Urtebete egin zuen bertan.

## Kanpo estekak
Aiako Kaskoa

**Kaskoa** Aiako gune nagusia da. Bertan herriko udaletxea eta zerbitzu nagusiak daude.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Touring Kirol Elkartea

**Touring Kirol Elkartea** Errenteriako futbol taldea da. 1923an sortua, egun Gipuzkoako Ohorezko Erregionalan dabil.

## Historia 
Touring 1923ko ekainaren 22an sortu zuten. 1993-94 denboraldian Bigarren B Mailan jokatu zuen, inoizko emaitzarik onena. 1999tik aurrera Gipuzkoako ligatan aritu da.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra gorria eta praka urdinak.

## Futbol Zelaia 
Fanderia Udal Futbol Zelaia 1998an ireki zuten, Errenteriako Touring Etorbidean kokatuta. Lehen Larzabalen jokatzen zuen.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 1
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 25
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 3
* Emaitzarik onena: 20.a Bigarren B Mailan (1993-94 denboraldian)

### Azken urteak 
* 1993-1994: Bigarren B Maila.
* 1994-1999: Hirugarren Maila.
* 1999--: Erregional Maila.

### Azken urteak 
## Palmaresa 
* Hirugarren Maila (1): 1997.
* Gipuzkoako Ohorezko Erregionala (5): 1955, 1960, 1981, 1992, 2022

## Kanpo estekak
Donostiako Zuzenbide Futbol Kirol Elkartea

**Donostiako Zuzenbide Futbol Kirol Elkartea** Donostiako kirol kluba da. Egun Donostiako Baskonia Kirol Klubarekin ituna sinatu du eta 2007-08 denboralditik aurrera *EHU-Baskonia* taldea izango da.

## Historia 
Euskal Herriko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultateak 1986an *Donostiako Zuzenbide Futbol Kirol Elkartea* sortu zuen. Futbolarena ez ezik badminton, saskibaloi eta areto-futbol sailak ere baditu.

1995ean lehendabizikoz Hirugarren Mailara igo zen eta berriro 1997an. 2004an jaitsi eta Real Sociedadekin ituna sinatu zuen hirugarren taldea izateko, Baskoniak Athletic Clubekin egin zuen bezala.

2006-07 denboraldian ituna desegin zuten eta 2007-08 denboraldirako Donostiako Baskonia Kirol Klubarekin itun berria sinatu zuen klub biak elkarrekin jokatzeko.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra eta praka gorriak.

## Futbol Zelaia 
EHUk ez du futbol zelairik. Hasieran Berion jokatzen zuten, 2003an Egiako Matigoxotegin jolasten hasi zuten. Gero Zubietan jokatu zuten eta 2007-08 denboralditik aurrera Martutenen.

## Datuak 
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 10
* **Emaitzarik onena**: 6. (Hirugarren Maila, 01-02 denboraldia)

## Ikus, gainera 
* Donostiako Baskonia Kirol Kluba

## Kanpo estekak
Txantrea Kirol eta Kultur Elkartea

**Txantrea Kirol eta Kultur Elkartea** (gaztelaniaz *Unión Deportiva Cultural Chantrea*) Iruñeko Txantrea auzoko kirol elkartea da. 1952an sortua, saskibaloi, eskubaloi, botxak, txirrindularitza, futbol, gimnastika artistiko, igeriketa, patinaje, squash, taekwondo, pilota eta atletismo sailak ditu.

## Historia 
Elkartea Txantreako 150 auzokoek 1952ko abuztuaren 7an sortu zuten *"Patronato Francisco Franco"* erakundearen zelai batzuk aprobetxatuz. Frankismoaren kirolarekiko ikuspegia inportantea zen oso klubaren sorrera eta elkarteko futbol zelaiak ofizialki "Luis Valero Bermejo" du izena, orduko Gobernadore Zibila zena.

Futbol saila elkarteko inportanteena da eta 20 talde federatuak ditu, nagusiena Hirugarren Mailan dabilena. Athletic Clubekin ituna sinatu du.

1962an egin zuen debuta Hirugarren Mailan eta ordutik maila honetako historikoa bihurtu da, berrogei denboralditik gora egin baititu bertan. 2000 urtean Bigarren B Mailara igotzea lortu zuen baina urtebete egin zuen han.

Patinaje sailak Europa eta munduko zenbait txapeldunak izan ditu.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra urdina eta praka txuriak.

## Futbol Zelaia 
Luis Valero Bermejo futbol zelaiak 2.500 ikusleentzako lekua du eta 1952an ireki zuten.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren B Mailan: 1
* Denboraldiak Lehen Federazioan: 0
* Denboraldiak Bigarren Federazioan: 0
* Denboraldiak Hirugarren Mailan: 50
* Denboraldiak Hirugarren Federazioan: 4
* **Emaitzarik onena**: 20.a (Bigarren B Mailan 2000-01ean)

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Hirugarren maila (0): bigarren 4 alditan (1988, 1989, 1997, 2000)
* Nafarroako Preferentea (1): 1978

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Club Atletico Vianes

**Club Atlético Vianés** (euskaraz: *Vianar Klub Atletikoa*) Vianako futbol taldea da. 1951an sortua, egun Hirugarren Mailan dabil, Errioxar taldeen XVI multzoan. Multzo horretako Euskal Herriko talde bakarra da Sociedad Deportiva Oyonesarekin batera (bai Oion bai Viana Logroñotik 10 kilometro baino gutxiagotara daude eta).

## Historia 
1951an *Club Deportivo Vianés* sortu zuten 1949an desagertutako *Amaiur* taldea ordezkatzeko. Talde nagusiak Nafarroan eta harrobiak Errioxan jokatzen zutenez beste izen bat beharrezkoa zen eta horrela sortu zen *Club Atlético Vianés* izena. Bi federaziotan batera egotea ezinezkoa zen eta azkenean Errioxan bakarrik jokatzen bukatu zuen.

2007an hirugarren mailara igotzea lortu zuen eta urtebete egin zuen bertan. 2009an berriz igo zen eta ordutik aurrera bertan ari da jokatzen.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra gorria eta praka urdinak.
* **Bigarrena**: Zamarra eta praka urdinak.

## Futbol Zelaia 
Club Atlético Vianések Vianako Printze Udal Futbol Zelaian jokatzen du, 500 ikusleentzako tokia duena.

## Datuak 
2023-24 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* Denboraldiak Lehen Federazioan: 0
* Denboraldiak Bigarren Federazioan: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 13
* Denboraldiak Hirugarren Federazioan: 4
* **Emaitzarik onena**: 5. (Hirugarren Maila, 2013-14 denboraldia)

### Azken denboraldiak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Zalla Klub Bazkuna

**Zalla Klub Bazkuna** Zallako futbol taldea da. 1925ean sortua, azken urteotan Hirugarren Mailan dabil.

## Historia 
Zallako taldeak, 1913an sortutako La Unión eta 1914an sortutako El Español, 1922an desagertu ziren. Hori dela eta, 1925ean *Sociedad Deportiva Zalla Unión Club* sortu zuten talde bietako jokalariak batuz. Urte bereko irailaren 20an sortutako El Baular futbol zelaian jokatzen zuen.

1932-33 denboraldian jokatzeari utzi zion eta 1946an itzuli zen 1947ko irailaren 14an irekitako San Miguel futbol zelaian jokatuz.

1983-84 denboraldian Hirugarren Mailara eta 1996an Bigarren B Mailara igo zen, baita 2005ean ere, baina bietan urtebeterako. 2017 artean hirugarren mailan ibili zen eta ondoren Bizkaiko mailatan.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra txuri-urdina eta praka beltzak.
* **Bigarrena**: Zamarra eta praka gorriak.

## Futbol Zelaia 
Landaberri Futbol Zelaiak 3.000 ikusleentzako tokia du.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 2
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 30
* **Emaitzarik onena**: 19.a (Bigarren B Maila, 96-97 denboraldia)

### Azken denboraldietako emaitzak 
## Palmaresa 
* Hirugarren Maila (2): 1996, 2007

## Kanpo estekak
Urola Kirol Elkartea

**Urola Kirol Elkartea** Zumarraga eta Urretxuko kirol kluba da. 1971an sortua, egun futbol, eskubaloi eta txirrindularitza sailak ditu. Futbol taldea Gipuzkoako Erregional Preferentean dabil, aurretik *Lehenengo Erregionala* zena..

## Historia 
*Sociedad Deportiva Urola* 1971an Zumarragan sortu zuten, gertuko Urretxuko kirol kluba ere bada eta udalerri biak zeharkatzen dituen Urola ibaiaren izena hartu zuen.

Behin izan da Hirugarren Mailan, 1992tik 1997ra.

## Uniformea 
* **Lehenengoa:** Zamarra horia eta praka urdinak.

## Futbol Zelaia 
Zumarragako Argixao Udal Futbol Zelaiahttp://maps.google.com/maps?f=q&hl=es&geocode=&q=Zumarraga&sll=43.084123,-2.318308&sspn=0.011096,0.015578&ie=UTF8&ll=43.083449,-2.318072&spn=0.011096,0.015578&t=k&z=16&iwloc=addr&om=1 1971an ireki zuten, kluba sortu zen urte berean.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 5
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 0
* **Emaitzarik onena**: 7. (Hirugarren Maila, 95-96 denboraldia)

## Mailak 
* 1971-1973: Erregional Preferentea (1. erregionala)
* 1973-1984: Gipuzkoako Ohorezko Erregionala
* 1984-1985: Erregional Preferentea (1. erregionala)
* 1985-1992: Gipuzkoako Ohorezko Erregionala
* 1992-1997: Hirugarren Maila
* 1997-2002: Gipuzkoako Ohorezko Erregionala
* 2002-2003: Erregional Preferentea (1. erregionala)
* 2003-2005: Gipuzkoako Ohorezko Erregionala
* 2005-2006: Erregional Preferentea (1. erregionala)
* 2006-2007: Gipuzkoako Ohorezko Erregionala
* 2007-2011: Erregional Preferentea (1. erregionala)
* 2011-2013: Gipuzkoako Ohorezko Erregionala
* 2013-2017: Erregional Preferentea (1. erregionala)
* 2017-2018: Gipuzkoako Ohorezko Erregionala
* 2018-2019: Erregional Preferentea (1. erregionala)

### Azken urteak 
## Kanpo estekak
Javier Irureta

**Javier Iruretagoiena Amiano** (Irun, Gipuzkoa, 1948ko apirilaren 1a - ) **Javier Irureta** izendapenaz ezaguna, futbol jokalari eta entrenatzailea da.

1965an hasi zen jokatzen Real Unionean, kluba bigarren mailara igo zuen urte haietan. 1967an Atletico Madridera pasa zen. Atleticon bi liga irabazi zituen eta Europako koparen finaleraino iritsi zen, Bayern Munichen aurka galdu zutena. 1975 eta 1980 artean Bilboko Athletic Klubeko jokalaria izan zen. 1977an UEFA Kopako finala jokatu zuen eta ligan bigarrena bukatu zuten ere. Espainiako selekzioan sei aldiz jokatu zuen Iruretak eta behin Euskadiko selekzioan.

Entrenatzaile gisa, oso arrakastatsua izan da. Deportivo Coruñarekin liga irabazi zuen, *Deportivoren* liga bakarra, eta urrun joan ziren txapelketa europarretan. Errege Kopa ere irabazi zuten. Hainbat klubetan lan egin zuen 2005ean Deportivo utzi ondoren, azkena Zaragoza, lau partidu ondoren utzi zuena. Euskal Selekzioaren entrenatzailea, eta Athletic-en kirol zuzendaria izandakoa ere bada.

## Lorpenak 
### Jokalaria 
* Atlético Madrid:
** Liga: 1970, 1973
** Errege Kopa: 1972
** Kopa Interkontinentala: 1974

### Entrenatzailea 
* Deportivo de La Coruña:
** Liga: 2000
** Errege kopa: 2002
** Espainiako superkopa: 2000, 2002

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa Javier Iruretari Argia aldizkarian.
Labaru

thumb|100px|Konstantino I.aren labarua, krismoiarekin
thumb|100px|Labarua Proboren diptiko kontsularrean
**Labarua** (, ) erromatar enperadoreek erabiltzen zuten zutoihal bat da. Konstantino I.a Handia enperadoreak, kristautasunera bihurtu zenean, zeinu gisa, gurutzea eta krismoia edo Kristoren monograma erabiltzea erabaki zuen.

Hitzaren etimologia eztabaidatua dagoen arren, oro har onartzen da *laureum*etik (erramua) datorrela, nahiz eta beste batzuek dioten *llafar* (hitz egin) zelta hitzetik datorrela.

Labarurik erabiliena krismoia den arren, honako esaldi hau, "In Nomine Christi Vincas Semper" (Beti Kristoren izenean irabaz dezazula) agertzen zen beste bertsio bat ere erabiltzen zen. Labaru mota hau, Probo kontsularen diptiko kontsularrean ikus daiteke, non Honorio enperadorea agertzen den labaru bat eusten.

## Labarua eta lauburua 
Teoria batzuen arabera, lauburu euskal hitzaren jatorria latineko *labarum* hitza da. Gainera, biak gurutze edo ixa itxura dute.

## Ikus, gainera 
* Lauburu
* Kantabriar labaru
* Gurutze

## Kanpo estekak
Milvio zubiko gudua

**Milvio zubiko gudua** Erroman gertatu zen gudu bat izan zen, *Pons Milvius* edo Milvio zubia bezala ezagutzen den Tiber ibaiaren zubi batean, 312ko urriaren 28an, Maxentzio eta Konstantino I.a Handiaren artean. Garaipena azken honentzat izan zen, nork, azkenean, mendebaldeko koenperadore titulua lortu zuen, bere koinatu Liziniorekin batera, hau ekialdeko koenperadore zelarik.

Gudu mordo bat gertatu zen Erromatar Inperioaren bi aldeetan, Dioklezianok tetrarkia sistema ezarri ondoren. Azkenetako eta ezagunenetako bat, ekialdeko tetrarka izan zen Maximino Daiaren seme zen Maxentzio, Konstantzio Klororen seme eta mendebaldeko tetrarka zen Konstantino I.a Handia eta Maximinoren berehalako ondorengo zen Lizinio aurrez aurre jarri zituena izan zen.

Konstantzio enperadorea 306an hil ondoren, Konstantino izendatua izan zen mendebaldeko Augusto bezala. Aldi berean, Maxentzio, bere guardiak Augusto bezala izendatu zuen, Konstantino Britainian aurkitzen zela probestuz, eta indartsu egin zen Erroman. Konstantinok Britainia utzi zuen, eta Italiar penintsulako iparraldearen laguntza jaso eta Turin eta Veronan Maxentzioren tropak garaitu ondoren, bere armada bildu eta Erromarantz abiatu zen, non, azkenik, Maxentzioren armadari aurre egin zion, Tiber ibaiaren beste aldean zain zegoena.

Elezaharrak dioenez, gau batean, guduaren aurretik, Konstantinok, ametsetan, gurutze bat ikusi zuen zeruan, ahots jainkotiar batek, zeinu horrekin irabazi egingo zuela esaten zion aldi berean *in hoc signo vinces*. Konstantinok, bere soldaduen ezkutuak gurutzearen irudiarekin apainarazi zituen (Krismona), eta armada etsaiaren aurka abiatu zen. Enperadorea, laster ohartu zen Maxentzioren zaldunek euren zaldien sabelaldea babestu gabe zutela, eta beraz, Konstantinoren tropentzat, erraza izan zen Maxentzioren zaldieria suntsitzea. Azkenik, borroka gogor baten ondoren, irabazi egin zuen.

Maxentzio bera, ibaian itota hil zen, bere armaduraren pisuagatik, guduan zehar, bere armada, Konstantinoren soldaduen erasotik ihesian zihoanean. Bere burua bakarrik itzuli zen Erromara hurrengo egunean, Konstantinok garaipen ikur gisa erakutsi zuenean. Konstantinoren garaipenak, urte bete beranduago, kristautasunaren garaipena ere suposatu zuen Milango Ediktuarekin eta, 323tik aurrera, Lizinioren aurkako gudua eta honen heriotzarekin Adrianopoliseko guduaren ondoren, tetrarkia amaitu eta Konstantino Erromatar Inperioaren enperadore bakar bezala geratuz.

## Garaipen arkua 
Garaipen honen ohorez Erroma hirian Konstantinoren Arkua eraiki zen.

## Ikus, gainera 
* Labaro

## Kanpo estekak
Zamudio Kirol Elkartea

**Zamudio Kirol Elkartea** Zamudioko futbol taldea da. 1943an sortua, 2016an Hirugarren Mailako txapelduna izan da eta Bigarren B mailara igotzea lortu du, urte bakarrerako ordea.

## Futbol Zelaia 
Zamudio KEk Udal Kiroldegian jokatzen du, 5.000 ikusleentzako tokia duena.

## Datuak 
2025-26 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 2
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 21
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 1
* **Emaitzarik onena**: 18.a (Bigarren B Maila, 1996-97 denboraldia)

### Azken denboraldietako emaitzak 
## Palmaresa 
* Hirugarren Maila (1): 2016
* Bizkaiko Ohorezko maila (4): 2000, 2003, 2007, 2025

## Jokalari ezagunak 
* Aitor Enjamio
* Gregorio Soria
* Gaizka Larrazabal

## Lehen taldea denboraldika 
Zamudio 2016-2017

## Kanpo estekak
Zestoa Kirol Bazkuna

**Zestoa Kirol Bazkuna** Zestoako kirol kluba da. 1976an sortua, alpinismo, atletismo, txirrindularitza, futbol eta pilota sailak ditu. Futbol saila egun Gipuzkoako Ohorezko Erregionalan dabil.

## Historia 
Zestoa Kirol Bazkunak Erregional Mailetan aritu du, 2001ean Hirugarren Mailara igo arte. Tamalez urtebete baino ez zuen iraun han.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra zuri-beltza eta praka beltzak.
***Bigarrengoa:**  Zamarra urdina eta praka beltzak.

## Futbol Zelaia 
2004an Zestoako futbol zelaia berria http://maps.google.com/maps?f=q&hl=es&geocode=&q=Zestoa&sll=37.0625,-95.677068&sspn=48.909425,63.808594&ie=UTF8&ll=43.257284,-2.258162&spn=0.011064,0.015578&t=k&z=16&om=1 ireki zuten, 1985tik aurrera erabilitako Zubiaurre ordezkatzeko. Iraeta auzoan kokaturik, 107x69 metro ditu.

## Datuak 
2022-23 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 1
* **Emaitzarik onena**: 19.a (Hirugarren Maila, IV. Multzo 01-02 denboraldia)

### Mailak 
* 1976-2001: Erregional Maila.
* 2001-2002: Hirugarren Maila.
* 2002-egun: Erregional Maila.

## Azken denboraldiak 
## Kanpo estekak
Hernani Kirol Kluba

**Hernani Kirol Kluba** Hernaniko kirol kluba da. 1940an sortua, futbol saila egun Gipuzkoako Ohorezko Erregionalan dabil. Atletismo, bola-joko eta pilota sailak ere baditu.

## Historia 
1955ean lehendabizikoz Hirugarren Mailara igo zuen eta 1991an Bigarren B Mailara. Gaur egun Gipuzkoako Ohorezko Erregionalean ari da.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra berdea eta praka txuriak.

## Futbol Zelaia 
Zubipe Udal Futbol Zelaia Urumeatik gertu dago Hernanin.

1991an ireki zuten eta 6.800 ikusleentzako (horietatik 800 eserita) tokia du. Lehen orain desagertutako Txantxillan jokatzen zuen.

## Jokalari ezagunak 
* Igor Jauregi

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 2
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 18
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 0
* **Emaitzarik onena**: 12. (Bigarren B Maila, II. Multzo 91-92 denboraldia)

### Azken urteak 
## Palmaresa 
* Hirugarren Maila (1): 1991
* Gipuzkoako Ohorezko Erregionala (4): 1953, 1956, 1968, 2011

## Emakumezkoen taldea 
## Kanpo estekak
Indautxu Kirol Elkartea

**Indautxu Kirol Elkartea** Bilboko Indautxu auzoko kirol kluba da. 1924an sortua, egun Lurraldeko Preferentean dabil, Espainiako futbol ligako bigarren mailan 13 urtetan egon bazen ere 1950eko hamarkadan eta 1960koan.

Futbol sailaz gainera, boxeo eta igeriketa sailak ere baditu.

## Historia 
1924an sortu eta 1929an desegin zuten, baina 1940an Gerra Zibilaren ondoren birsortu zen. 1942an Afizionatuen Espainiako futbol txapelketaren finala jokatu zuen baina galdu egin zuen. 1945ean ordea irabazlea izan zen. Hurrengo urteetan beste hiru final jokatu zituen baina ez zuen garaipenik lortu.

1955-56 denboraldian Bigarren Mailara igo zuen, Zarra eta Panizo bezalako jokalarien laguntzaz eta Rafael Iriondo entrenatzailea zutela. 1967 arte jarraian egon zen bigarren mailan eta emaitza onak ere lortu zituen 1957 eta 1959ko hirugarren postua eta 1958ko laugarrena besteak beste. Azken denboraldia 1969koa izan zuen. Handik hirugarren mailara jeitsi zen, ez baitzen bigarren B maila sortua izan, eta urte asko egin zituen bertan.

2003 eta 2006 artean hirugarren mailan ibili zen baina maila galdu eta ordutik Bizkaiko erregional mailako ligatan aritu da.

## Uniformea 
* **Lehenengoa**: Zamarra gorria eta praka urdinak.

## Futbol Zelaia 
Iparralde Futbol Zelaiak 1.000 ikusleentzako tokia du.

## Palmaresa 
* Afizionatuen Espainiako futbol txapelketa (1): 1945.
* Hirugarren Maila (1): 1968.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 13
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: -
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 18
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 0
* **Emaitzarik onena**: 3. postua (Bigarren Mailan, 56-57 eta 58-59 denboraldietan).

## Azken urteetako ibilbidea 
## Jokalari famatuak 
* Jose Maria Amorrortu
* Jose Eulogio Garate
* Zarra
* Jose Luis Lopez Panizo
* Raimundo Perez Lezama
* Txus Pereda
* Miguel Jones
* Ignacio Arroyo

## Entrenatzaile famatuak 
* Rafael Iriondo

## Kanpo estekak
Izarra Kirol Elkartea

250px|thumb|Izarraren armarria.
**Izarra Kirol Elkartea** Lizarrako futbol taldea da. 1924an sortua, egun Bigarren B mailan dabil.

## Historia 
1920. hamarkadan hainbat futbol talde sortu ziren Lizarran, *Sport Club Estellés*, *C.D. Iberia*, *C.D. Estrella*, *Unión Atlética Estellesa* eta *Unión Club Estellés* eta 1924an *Izarra Beti Aurrera* ere bai. Azken hau bihurtu zen *Club Deportivo Izarra*.

1940. hamarkada hirugarren mailan egin zuen baina hurrengo hamarkadetan Nafarroako erregionaletan ibili zen, harik eta 1984an hirugarren mailara igo eta bertan egonkortu zen arte. 1989-90ean txapelduna izan zen eta bigarren B mailara igo zen. 1993an eta 1997an 6. postuan gelditu zen eta hau da orain arte lortu duen posturik gorena.

Azken urteetan gora eta behera ibili da, hirugarren mailatik igotzea lortu baitu baina 2005-06 urtea Nafarroako Preferentean ere egin baitzuen. 2013-14ean hirugarren mailako txapelduna izan zen baina play-offetan ez zuen bigarren B mailara igotzerik lortu. Hurrengo urtean hirugarrena izan zen baina igotzea lortu zuen.

## Futbol Zelaia 
Izarrak Merkatondoa Futbol Zelaian jokatzen du, 3.500 ikusleentzako tokia duena.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 15
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 4
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 36
* Emaitzarik onena: 6. (Bigarren B mailan 1992-93 eta 1996-97 denboraldietan)

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Hirugarren maila (4): 1990, 2008, 2009, 2014.

## Lehen taldea denboraldika 
Izarra 2018-2019

Izarra 2019-2020

Izarra 2020-2021

## Jokalari ezagunak 
* Jorge Barbarin
* Vicente Uritz
* Aitor Santos
* Benito Anguas
* Eugenio Bustingorri
* Pizo Gomez
* Fernando Esparza
* Jorge Barrena
* Carlos Gurpegi
* Jose Javier Etxarri
* David Lizoain
* Roberto Urroz

## Kanpo estekak
Lanotegi

**Lanotegi** Nafarroako Pirinioetan dagoen mendi bat da, Sorogain mendilerroan, Auritz inguruan. Bere garaiera 1081 metrokoa da, eta, hiru mendik baino osatzen ez duten Pirinioetako mendilerro honetako mendirik txikiena da.

## Irispideak 
Casa Pablo izeneko mendi-aterpetik abiatuta, Gr-11ko seinaileak hartu behar dira, berriki margotua eta adierazia, Sorogain eta Auritz lotzen dituena, eta, Arbilleta izeneko tontortxotik gertu, izen bereko lepora iristen dena. Lepoan, GR-11 utzi behar da, eta gertu dagoen Txasperro mendiaren tontorra, ezkerretarantz, iparmendebalderantz jeitsiz PR-32tik Txasperro leporaino. Alanbre hesiaren inguruko bidezidor zatiak jarraituz, ezkerretarantz, iparmendebalderantz biratu ondoren, Lanotegiren tontorrera iristen da. Orain, Beraskuain izeneko lepora jeitsi ahal izango da, Sorogain mendilerroko mendirik garaiena den 1152 metroko garaiera duen Soroteporekin lotu edo hasierako puntura jaisteko. Kontrako aldera egiten da bidea, Beodegi eta Sorotepon hasiz gero, Txasperro eta Mendiaundirekin ere konbinatuz.

## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean
Xota Futbol Sala

**Xota Futbol Sala** (izen osoa *Xota Futbol Sala Kirol Elkartea*, gazteleraz *Club Deportivo Xota Fútbol Sala*), Irurtzungo areto-futbol taldea da, talde nagusia ordea Iruñeako Anaitasuna kiroldegian jokatzen ditu partidak.

## Historia 
1978an sortu zen eta 1989an Espainiako Areto Futboleko Liga sortu zenean hirugarren mailan hasi zen jokatzen. 1994an bigarren mailara igo zen eta 1995ean bere betiko babeslea hartu zuen, *Miguel Rico Asociados* (MRA). Ordutik aurrera **MRA Xota** izenaz ezagutu izan da.

1997-98 denboraldian txapeldun geratu eta Lehen Mailan egin zuen debuta. Hurrengo urteetan hainbat izen izan ditu, beti ere babeslearen araberakoak; *MRA Navarra*, *Magna Navarra*, *Magna Gurpea*...

2017ko maiatzean Osasuna futbol klubarekin hitzarmena egin du eta **Club Atlético Osasuna Xota** izena hartu du.

## Uniforme 
## Palmaresa 
* Lehen Maila (0):
** Finalista (1): 2010
** Liga erregularrean: hirugarrena 2019an
* Bigarren Maila (1): 1997-98
* Errege Kopa (0):
** Finalista (1): 2017

## Datuak 
2017-18 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 20
* **Denboraldiak 2. mailan**: 5
* **Denboraldiak 3. mailan**: 3
* **Ligako posturik onena**: Finalista (2009-10)

## Kirol ibilbidea 
* ¹ 2011 urtean Ohorezko Maila *Lehen Maila* bihurtu zen eta Zilarrezko Maila berriz *Bigarren Maila*.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sociedad Deportiva Zalatambor

**Sociedad Deportiva Zalatambor** edo **MRA Area 99** Lizarrako areto-futbol taldea izan zen, 1994an sortu eta 2013an desegin zena.

Xota Futbol Sala taldearekin ituna sinatu zuen eta Espainiako bigarren mailako ligan aritu zen diru arazoengatik desegin zen arte..

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Polopos

**Polopos** (edo ***Polopos - La Mamola***) Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 1.645 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Poloposko Udala

thumb|ezkerrera|200px|Polopos
Lindus mendilerroa

**Lindus mendilerroa** Nafarroako mendilerro bat da, Pirinioetan dagoena, Auritz, Orreaga eta Ibañetako mendatearen inguruan, Nafarroako pirinioen erdialdean.

Errobien barneko mendilerroak Lauriñaga, Adartza, Lindus, Argaraiko mendilerro txikietan kokatuta dagoen gailurreria bat osatzen du.

Lindus mendilerroa Otsamunho, Sorogain, Mendiaundi, Girizuko mendi-oinak inguratuta dago.

## Mendiak 
Honako hauek dira mendilerro honetan aurkitzen diren mendiak.
# Girizu, 1.279 m  (Nafarroa Garaia) (Girizuko mendi-oinak)
# Lindus, 1.218 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan) (Lindus mendilerroa)
# Trona , 1.216 m  (Nafarroa Garaia) (Lindus mendilerroa)
# Mendiaundi II, 1.213 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Aldaparriko Kaskoa, 1.211 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Lupuzuriko Kaskoa, 1.209 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Mendixuri, 1.194 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Txasperro, 1.185 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Menditxipi, 1.180 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Urtarai, 1.156 m  (Nafarroa Beherea) (Lindus mendilerroa)
# Asundegiko Gaina edo Sorotepo, 1.152 m  (Nafarroa Garaia) (Sorogain mendi-oinak)
# Uztarketako Kaskoa, 1.151 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Beodegi, 1.149 m  (Nafarroa Garaia) (Sorogain mendi-oinak)
# Arritxipi, 1.139 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Peña del Soldado, 1.133 m  (Nafarroa Garaia) (Lindus mendilerroa)
# Lanotegi, 1.081 m  (Nafarroa Garaia) (Sorogain mendi-oinak)
# Aritzarte, 1.023 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Errebelu, 992 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Zobeta, 962 m  (Nafarroa Garaia) (Mendiaundiko mendi-oinak)
# Harriondoko Kaskoa, 841 m  (Nafarroa Beherea) (Lindus mendilerroa)
# Madariko Kaskoa, 682 m  (Nafarroa Beherea) (Lindus mendilerroa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
* Kintoa
* Errobien barneko mendilerroa
Berna (argipena)

**Berna** hitzak adiera zenbait ditu:
* **Berna**, Suitzako hiriburua.
* **Berna kantoia**, Suitzako eskualdea.
* **Berna**, Zornotzako auzo bat.
* **Berna** edo zango-sagarra.
Lauriñaga mendilerroa

**Lauriñaga mendilerroa** Nafarroako Pirinioen erdialdean dagoen mendilerro bat da. Errobien barneko mendilerroak Lauriñaga, Adartza, Lindus, Argaraiko mendilerro txikietan kokatuta dagoen gailurreria bat osatzen du, Otsamunho, Sorogain, Mendiaundi, Girizuko mendi-oinekin lotuta.

## Mendiak 
Honako hauek dira Lauriñaga mendilerroan aurkitzen diren mendiak:
# Lauriñaga, 1.279 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Atxistoi edo Axistoi, 1.230 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Txapelarriko Kaskoa, 1.213 m  (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
# Olatrane, 1.132 m  (Nafarroa Garaia)
# Munokaskoa, 1.046 m  (Nafarroa Garaia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  euskal-herria.org webgunean

## Ikus, gainera 
* Errobien barneko mendilerroa
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
Tarapacá eskualdea

**Tarapaca eskualdea** (gaztelaniaz *Región de Tarapacá*) Txileko hamabost eskualdeetako bat da. Iparraldean Arica eta Parinacota eskualde txiletarrarekin muga egiten du, hegoaldean Antofagastarekin, ekialdean Boliviarekin eta mendebaldean Ozeano Barearekin.

42.225,8 km²ko azalera du eta 286.105 biztanle zituen 2006an. El Tamarugalgo eta Iquiqueko probintziek osatzen dute. Hiriburua Iquique da.

## Kanpo estekak
Argass

thumb|Argass jainko edo jainkosari eskainitako  aldarearen marrazkia, Julien Sacazek eginda.
**Argass**, da erromatar garaiko Akitanian  jainko edo jainkosa baten izena. Galiénen Garona Garaian azaltzen da berari eskainitako inskripzioa. Ez dugu jainko horren ezaugarririk ezagutzen.

Julian Sacaze berak dio, izena Gargas harpe famatua gogora ekartzen duela. Gargaseko haitzuloak  Aventignan herrian daude.

## Idazkuna 
thumb|217x217px|Gargaseko harpearen argazki zahar bat, agian, Argass jainkoarekin  lotuta egon daitekeena..
Teonimo hori eman duen idazkuna Commigesen (antzinako Lugdunum Convenarum ) aldeko Galié udalerrian agertu zen. Bere identifikazio kodeak hauek dira: CIL XIII, 72 (4, 2. or.) = CAG-31-02, 159 or., Sacaze 264, 25x25pxQ124328821.

Corpus Inscriptionum Latinarumen kataologan agertzen den bezala, hau irakur daiteke  inskripzioan: 

--m ARGASSI 

GEMINUS 

Q IVL 

BALBI

SER

V-L-S-M

Testua, laburdurak osatuz, hau izango litzateke:

Argassi(?) / Geminus / Q(uinti) Iul(i) Balbi / ser(vus) / v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito)

Itzulpena: Argasi (Argas jainkoari), Quinto Julio Balboren esklabua den Geminok (eskaini dio), bere botoa bete du bidezkoa den esker onarekin.

Algassi, Alcassi eta Aegassi ere irakur daitekeela idatzi zuen Julien Sacazek

## Bibliografia 
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
* Jean-François Cerquand, *Légendes & récits populaires du Pays Basque*, Aubéron, 2006. 
* Julien Sacazeren lanak:
:* *Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique*. Extrait de la *Revue de Comminges* (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
:* *Inscriptions antiques des Pyrénées*. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
:* *Inscriptions antiques du Couserans*. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zefeo

Greziar mitologian **Zefeo** bi greziar errege garrantzitsuren izena da:

Ezagunena Andromedaren aita eta Kasiopearen senarra zen. Elkarrekin, zefenarrak gobernatzen zituzten, gaur egungo Etiopian (*Joppa*) bizi ziren herri bat. Hiru pertsonaiek, Perseo eta Andromedaren mitoaren funtsesko zati dira. Istorio honetako gainontzeko pertsonaia nagusi guztiak bezala, Zefeok, iparraldeko hemisferioan ikus daitekeen konstelazio bati izena ematen dio, Zefeo konstelazioa, alegia. Zefeo, Belo, Egiptoko erregearen semea zen, hau, aldi berean, Poseidonen semea zelarik. Hil ondoren, Egiptoko tronua Persesentzat izan zen, Perseo eta Andromedaren semearentzat.

Zefeo, benetako konstelazio baten familiako aita da. Honen saga iparraldeko hemisferioko zeruetan nagusi da. Bere emaztea Kasiopea da, erregina harroa, eta bere alaba, Andromeda ederra, eta honen bidez ezagutzen da hobeto. Konstelazio honek gurtzeko moduko istorioa du. Mesopotamian Babiloniako hiri-estatuko erregearekin identifikatua zen, hau, aldi berean, Belen lurreko semetzat hartzen zena, Itun Zaharreko Baalena, Enlil deitua sumertar tradizioan. Azken pertsonaia honek, Zefeoren mito astrala ulertu eta interpretatzeko gako bat ematen du. Babiloniarrek, zerua "hiru bidetan" banatu zuten, Ea, Enlil eta Anu jainko kosmikoen artean banatu zituztenak. Enlilek, behealdeko bidea zaintzen zuen, iparraldeko polo inguruan aurkitzen ziren izarrek osatua, hauen artean Zefeo zegoelarik. Batzuetan, errege hau, zorrotz eta autoritario bezala aurkeztu izan da, zeruko poloaren gainean zangalatrau eseria, Enlil zeruko jainkoaren leinuko ondorengoa izateari omen eginez. I. mendeko Manilio olerkari latindarrak, bere mitologia tratatuan beste hainbatetan bezala, Zefeoren interpretazio xehetu bat eskaintzen du, non, errege hau, bere botereaz gozatzen zuen pertsonaia harro bat bezala deskribatzen duen. Greziar mitologian ohi jasotzen duen tratua, izaera ahuleko pertsona batena da, bere emaztearen gutizien mende dagoena. K. a. III. mendeko Arato olerkariak, erregearen deskribapenik klasikoena eskaintzen du: "bi eskuak luzatuta dituen bat bezala", inongo zalantzarik gabe, jainkoei erregutzeko jarrera, Kasiopea erreginaren harrokeriagatik Poseidon jainkoak euren lurrak zigortzen dituelako.

Zefeo izeneko beste erregea, Aleo, Arkadiako erregearen semea zen. Zefeok, Tegeako errege izaten amaituko zuen, Peloponeson. Zefeo, ezaguna da argonautetako bat izan zelako, Jason eta beste hainbat pertsonekin urrezko ahari-larruaren bila joan zenetako bat.

## Kanpo estekak
Jean Giraud

**Jean Henri Gaston Giraud**, ezizenaz ***Moebius*** (1938ko maiatzaren 8a, Paris &ndash; 2012ko martxoaren 10a, Paris) frantziar komikigile bat izan zen. Blueberry da haren pertsonaiarik ezagunena, eta beste hainbat komiki ere sortu izan du, horien artean *Le garage hermétique*. Halaber, beste arlo batzuetan lan egin izan du, hala nola zineman eta bideo-jokoetan. Frantsesez argitaratu izan du nagusiki, baina ingelesez ere lan batzuk kaleratu ditu.

## Bizitza 
Txikitatik erakutsi zuen marrazkilaritzarako zaletasuna, eta 1954. urtean Parisko Arte Aplikatuetako Eskolan sartu zen. Handik bi urtera egin zituen bere lehenengo lan profesionalak, Parisko agerkarietan, eta lan haiekin erakarri zuen Jijé belgikar gidoigilearen arreta. Soldadutzatik itzuli ondoren Jijéren estudioan sartu zen, laguntzaile.

1963an aldaketa handia gertatu zen Girauden bizitzan, *Fort Navajo* marrazteko enkargua egin baitzioten. Jean-Michel Charlierrena zen gidoia, eta harekin eman zion hasiera Blueberry teniente ospetsuaren kontakizun sailari. Arrakasta handia izan zuen istorioak, eta hainbat hizkuntzatara itzuli zen; haren sortzailea hil ondoren ere, Giraudek eman zion jarraipena sailari. Garai hartan hartu zuen *Moebius* ezizena, eta *Hara Kiri* aldizkarian hasi zen lanak argitaratzen. Giraud izenez sinatu zuen Blueberryren saila, eta *Moebius* ezizenaz bere gustuari jarraituz eta belgikar egileen eraginpean egindako lanak.

Arrakasta handia lortu zuen *Pilote* eta* L´Echo des Savanes* aldizkarietan egindako lanekin, eta 1975ean Humanoide Elkartuak taldea sortu zuen, Philippe Druillet, Bernard Farkas eta Jean-Pierre Dionnetekin; talde hark sortu zuen 1970eko hamarraldiko agerkari ospetsuenetako bat, *Métal Hurlant*, Ameriketan *Heavy Metal* izenaz argitaratua. Agerkari hartan argitaratu zituen *Arzach*, *Garaje hermetikoa *eta *Agur luzea*.

Ridley Scotten *Alien, zortzigarren bidaiaria* filmerako zenbait marrazki egin zituen, eta 1980an zientzia fikziozko beste abentura bateko marrazkiak egin zituen, estetizismoaren joerari jarraituz. Estilo horretan egin zituen *Starwatcher* edo *Venecia Celeste* lamina bilduma bikainak, esaterako. Animazioko zenbait filmetan parte hartu du, arrakasta handiz, baina sekula ez du alde batera utzi komikietako marrazkigile lana.

## Lan hautatuak 
### Jean Giraud izenpeaz 
* *Blueberry* (29 liburuki, 1965-2007).
* *Jim Cutlass* (7 liburuki, 1979-1999).
* *XIII* (18. liburukia, *La Version irlandaise* 2007an).
* *Marshall Blueberry* (3 liburuki, 2000).

### Moebius izenpeaz 
* *Le Bandard fou* (1975).
* *Arzach* (1976).
* *Le garage hermetique* (1976-1980).
* ''l'Incal* (6 liburuki, 1981-1988).
* *Le Monde d'Edena* (1985-2001).
* *Altor* (7 liburuki, 1986-2003).
* *Silver Surfer: Parable* (1988-1989).
* *The Long Tomorrow* (1989).
* *Little Nemo* (1994).
* *Halo Graphic Novel'' (2006).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Paristar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Jean Giraud-Moebiusen webgune ofiziala
Blueberry

***Blueberry*** frantsesez sortutako western estiloko komiki sorta da, Jean-Michel Charlier belgikarrak eta Jean Giraud frantziarrak elkarlanean egindakoa.

Mike Blueberry lotinantaren abenturak kontatzen ditu, AEBetako Mendebalde Zaharrean gertatukoak. Blueberry western heroi atipikoa dugu.

1963an pertsonaia sortu zuten, eta 1995etik Jean Giraud arduratzen da bai marrazkietaz baita gidoietaz ere. Jim Cutlass izeneko pertsonaia ere asmatu zuten aurrerago bi egileek, garai berean girotutakoa.

2004an "Blueberry (esperientzia sekretua)" izeneko pelikula estreinatu zuten euskaraz, Jan Kounen zuzendariarena.

## Abentura guztiak 
# *Fort Navajo* (1965).
# ''L'aigle solitaire* (1967).
# *Le cavalier perdu* (1968).
# *La piste des Navajos* (1969).
# *L'homme à l'étoile d'argent* (1969).
# *Le cheval de fer* (1970).
# *L'homme au poing d'acier* (1970).
# *La piste des Sioux* (1971).
# *Général tête jaune* (1971).
# *La mine de l'allemand perdu* (1972).
# *Le spectre aux balles d'or* (1972).
# *Chihuahua Pearl* (1973).
# *L'homme qui valait 500 000 $* (1973).
# *Ballade pour un cerceuil* (1974).
# *Le hors-la-loi* (1974).
# *Angel Face* (1975).
# *Nez Cassé* (1980).
# *La longue marche* (1980).
# *La tribu fantôme* (1982).
# *La dernière carte* (1983).
# *Le bout de la piste* (1986).
# *Arizona Love* (1990).
# *Mister Blueberry* (1995).
# *Ombres sur Tombstone* (1997).
# *Geronimo l'Apache* (1999).
# *OK Corral* (2003).
# *Dust'' (2005).

## Kanpo estekak 
*  Blueberry le site
Futboleko Espainiako Errege Kopa

thumb|251x251px|Errege koparen irudia
**Futboleko Espainiako Errege Kopa** (gaztelaniaz eta ofizialki *Campeonato de España&nbsp;/&nbsp;Copa de Su Majestad El Rey*) Espainiako kanporatze zuzeneko futbol txapelketa da. Espainiako Futbol Federazioak antolatzen du eta FC Barcelona da "Kopa erregea", 32 aldiz irabazita. Atzetik Athleticken jarraitzen dio 25* kopekin.
## Izena 
Bere historian, txapelketak hainbat izen izan ditu, saria nork ematen zuen:
* *Copa de la Coronación* (1902)
* *Copa de Su Majestad el Rey* (1903-1932)
* *Copa del Presidente de la República* (1932-1936)
* *Copa de la España Libre* (1937)
* *Torneo Nacional de Fútbol* (1939)
* *Copa de Su Excelencia El Generalísimo* (1940-1976)
* *Copa de Su Majestad el Rey* (1977-egun)

## Lehiatzeko sistema 
Egun 83 taldek hartzen dute parte: Lehenengo Maila eta Bigarren Mailako talde guztiek, Bigarren B Mailako onenek eta Hirugarren Mailako Multzo txapeldunek, bigarren taldeak kontuan hartu gabe.

Txapeldunak hurrengo denboraldiko Europa League txapelketan hartuko du parte (1961tik 1999ra Europako Futbol Errekopan). 2019 arte, Espainiako Superkopa jokatzen zuen Liga txapelketako txapeldunaren aurka. ordutik aurrera Ligako eta Kopako 2 talde onenak jokatzen dute.
thumb|Athletic Club 1932ko Errege koparekin

## Palmaresa 
* ¹ 1904an Español de Madrid ez zen finala jokatzera aurkeztu.
* ² 1910 eta 1913an bi txapelketa izan ziren, taldeen arteko desadostasunen ondorioz.
* ³ 2019-20 denboraldiko finala 2021eko apirilaren 3an jokatu zen COVID-19 pandemiaren ondorioz atzeratu egin baitzen.
* (luz), luzapena.
* (pen), penalti jaurtiketak.

## Garaipenak 
## Euskal taldeak Errege Kopako finaletan 
## Euskal taldeen arteko finalak 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sitio de la RFEF
Errege Kopa

**Errege Kopa** kirol txapelketa hauek izan daiteke:

* Espainian:
** **Espainiako Futbol Errege Kopa**.
** **Espainiako Futbol Gazte Errege Kopa**.
** **Espainiako Saskibaloi Errege Kopa**.
** **Espainiako Eskubaloi Errege Kopa**.
** **Espainiako Errugbi errege kopa**.
** **Espainiako Belar-hockey Errege Kopa**.
** **Espainiako Boleibol Errege Kopa**.
** **Espainiako Izotz Hockey Errege Kopa**.
* Saudi Arabian:
** '''Saudi Arabiako Futbol Errege Kopa
Oberena Kirol Elkartea

**Oberena Kirol Elkartea** Iruñeko futbol taldea da. Gaur egun Hirugarren Mailan dabil.

## Futbol Zelaia 
Oberena Futbol Zelaiak 2.500 ikusleentzako tokia du.

## Historia 
1940an sortu zen eta 50. eta 60. hamarkadetan hirugarren mailan jokatu zuen. 1967an hirugarren postua eskuratu zuen.

70. hamarkadan erregional mailatan ibili ondoren 1984an Hirugarren mailara itzuli eta ordutik aurrera bertan mantendu denez maila honetako talde historikoa bihurtu da. Emaitzarik onena 1996ko bigarren postua izan du.

## Datuak 
2023-24 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 46
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 2
* Posturik onena: 2.a 1995-96 denboraldian (Hirugarren mailan).
* Hirugarren mailako Ligako Kopa (0): 1985ean final laurdenak.

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Nafarroako Preferentea (3): 1971, 1984, 2022

## Jokalari ezagunak 
* Txiki
* Pablo Luzarreta
* Xabier Azurmendi

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Eskozia Peña
Espainiako Saskibaloi Errege Kopa

**Espainiako Saskibaloi Errege Kopa** (gaztelaniaz: *Copa del Rey de Baloncesto*) Espainiako saskibaloi txapelketa da, 1983-1984 denboralditik aurrera ACBek antolatzen duena. Lehen txapeldunak hurrengo urteko Europako Saskibaloi Errekopan parte hartzen zuen baina gaur egun ez.

## Palmaresa 
## Historiala 
### *Copa de España*. Partida bakarreko finala (1933-1936) 

### *Copa del Generalísimo*. Partida bakarreko finala (1940-1976) 

### *Copa del Rey*. Partida bakarreko finala (1977-1983) 

### *Copa del Rey*. Lau taldeen arteko finala (1984-1986) 

### *Copa del Rey*. Zortzi taldeen arteko finala (1987- ) 

## Errekorrak 
***2006-2007 denboraldian eguneratuak***

## Kanpo estekak 
*  ACBren webgunea
*  Espainiako Saskibaloi Federakuntzaren webgunea
Agho

**Agho** Akitania erromatar garaian jainko akitaniar baten izena da. Berari buruzko inskripzioa Garona Garaian topatu da. Ez dugu bere ezaugarrien berri.

## Bibliografia 
* *Jose Miguel de Barandiaran, obras completas*. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
* Pequeño diccionario de mitologia vasca y pirenaica. Egilea Olivier de Marliave. Argitaletxea, Alejandria, Barcelona 1995.
* K. Larrañaga Elorza, Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 176 zkia.
* Julien Sacazeren lanak:
:* *Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique*. Extrait de la *Revue de Comminges* (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
:* *Inscriptions antiques des Pyrénées*. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
:* *Inscriptions antiques du Couserans*. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpo estekak
Espainiako Eskubaloi Errege Kopa

**Espainiako Eskubaloi Errege Kopa** (gaztelaniaz: *Copa del Rey de Balonmano*) Espainiako eskubaloi txapelketa da, ASOBALek antolatua.

## Izena 
* *"Copa del Rey"* (1975-egun).
* *"Copa del Generalísimo"* (1957-1975).

## Podiuma 
## Historiala 
## Palmaresa 
## Egoitza-hiriak 
2025eko Errege Kopa barne.
* 10 aldiz: Madril
* 4 aldiz: Iruñea
* 3 aldiz: Bilbo, Zaragoza, Pontevedra, Leon eta Santander
* Bitan: Bartzelona, Almería, Ciudad Real, Girona, Granollers, Vigo eta Torrevieja
* Behin: Altea, Valladolid, Palencia, Castello, Alzira, Badajoz, Oviedo, Ferrol, Malaga, Almeria, A Coruña, Las Palmas, Cartagena, Lugo, Martorell, Granada, Cadiz, Antequera, Logroño, Gijón, Alacant, Jaén eta Irun.

## Ikus, gainera 
* ASOBAL Liga
* ASOBAL Kopa
* Espainiako Eskubaloi Superkopa

## Kanpo estekak 
* ASOBAL Ligako Webgune ofiziala