open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sodupe Unión Club

**Sodupe Union Club** Gueñesko Sodupe auzoko futbol taldea da. 1946an sortua, egun Hirugarren Mailan dabil.

## Datuak 
2024-25 denboraldia barne.
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Lehen Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Federazioan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 15
* **Denboraldiak Hirugarren Federazioan**: 0

### Azken denboraldietako emaitzak 
## Palmaresa 
* Bizkaiko Ohorezko maila (4): 1989, 1998, 2013, 2016

## Kanpo estekak
Gaizka Bergara

**Gaizka Bergara Pikatza**, (Bilbo, Bizkaia, 1986ko otsailaren 7a - ) euskal herritar futbolari ohia da. Erdiko atzelari lanetan aritzen zen.

## Estatistikak 
*2020ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fitxa: Athletic Club
Mungia Kirol Taldea

**Mungia Kirol Taldea** Mungiako futbol taldea da. 1924an sortua, egun Bizkaiko Lurraldeko Preferentean dabil.

## Historia 
Taldea 1924 urtean sortu zen, Bizkaiko zaharrenetakoa da beraz, eta 70. hamarkadaren bukaeran eta 809. hasieran hirugarren mailan aritu zen. Data gogoangarria da 1980koa Bilboko Athletic Klubaren aurka jokatzea egokitu baitzitzaion Errege Kopako hirugarren kanporaketan.

Hirugarren mailako IV multzoa sortu zenetik 8 denboraldi egin ditu bertan, 1987 eta 1995 artean hain zuzen ere.

## Datuak 
2020-21 denboraldia barne:
* **Denboraldiak Lehenengo Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren Mailan**: 0
* **Denboraldiak Bigarren B Mailan**: 0
* **Denboraldiak Hirugarren Mailan**: 8

### Azken denboraldiak 
## Palmaresa 
* Bizkaiko Ohorezko maila (1): 1987

## Kanpo estekak
Lempo

**Lempo** Finlandiako mitologia eta folklorearen izaki mitikoa da. Berez, troll motako deabrua da, hau da, itxura antropomorfoaren deabrua. Gaizkiaren oinarria da. Dena dela, joera hori kristautasunaren eraginez hartu zuen; jatorrian maitasunaren jainkoa suarekin oso estu lotuta zen: sua begiratzen Lemporen ilea ikus daiteke. Lempori maitasunean eta sexualitatean laguntza eskatzen zaio, baita ere haur osasuntsuak izateko. 

## Literaturan 
Lempo Elias Lönnrot finlandiar idazleak Kalevalan, Finlandiako poema epikoan, jaso zuen. Liburu horretan egileak finlandiarren ohitura eta uste guztien batura egin zuen eta, horregatik, ez da harritzekoa bertan deabru honen presentzia. Horren arabera, Lempo, Hiisi eta Pirurekin batera,Väinämöinen zahar jakintsua hiltzen saiatu zen. Väinämöinen, Finlandiako mitologiaren arabera, munduaren eta gaizateriaren jatorriaren oinarrian dago.

## Beste esanahia 
Finlandieraz lempo hitza blasfemia bezala ulertzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://www.taivaannaula.org/2009/10/lempo-jumalan-muotokuva/[Taivaannaula(https://eu.wikipedia.org/wiki/Taivaannaula) webgunea.]
Pedro Passos Coelho

**Pedro Manuel Mamede Passos Coelho** (Coimbra, Portugal, 1964ko uztailaren 24a) politikari portugesa da, Alderdi Sozialdemokrataren burua eta Portugalgo lehen ministro ohia da.

## Kanpo estekak
Flavius operazioa

**Flavius operazioa** edota **Gibraltarreko hilketak** () 1988ko martxoaren 6ean Gibraltarren Britainiar Zerbitzu Berezietako (SAS) agenteek tiroz Behin-behineko IRAko hiru kide hil zituzten ekintza militar polemikoa da.

Erresuma Batuko Gobernuaren bertsio ofizialaren arabera, Seán Savage, Daniel McCann eta Mairéad Farrell IRAkideek Gibraltarreko britainiar militarren aurkako berehalako lehergailuzko atentatua burutzeko asmoa omen zuten. SASko soldaduek hiru IRAkideak Gibraltarreko gasolindegian topatu eta tiroz hil zituzten. Ondorengo ikerketan, hiru IRAkideek armarik ez zeramatela egiaztatu zen, Savagen autoan ere ez zen inongo lehergailuren arrastorik topatu ahal izan, guzti honi Erresuma Batuko Gobernua hiru IRAkide erailtzeko aurrez prestatutako konspirazio bat izan zenaren akusazioak gehitu zitzaizkion.

Ekintza honi Ipar Irlandan jazotako beste zenbait gertakari bortitzez osaturiko hamalau eguneko aldiak jarraitu zion: Milltown hilerriko erasoa eta Britainiar kaporalen hilketa.

Ordutik aurrera, gertakari hau argitze asmora ikerketa eta dokumental ugari egin dira.

## Kanpo estekak
Émile Borel

**Félix Édouard Justin Émile Borel** (Saint-Affrique, Aveyron &ndash; 1871ko urtarrilaren 7a - Paris, 1956ko otsailaren 3a) frantziar matematikaria izan zen, funtzioak eta probabilitate-teoria bereziki ikertu zituena. Frantziako Zientzien Akademiako kide, Frantziako politikan ere parte hartu zuen, eta diputatu eta ministro ere izan zen. Europa batuaren ideiaren aldeko ekintzailea izan zen, Nazioen Ligaren baitan.
Eibar KE 2015-2016

Entrenatzailea:  Jose Luis Mendilibar (04-05,15-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.
*  25 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Vitoria taldeko jokalariak dira, eta beraz bigarren edo lehen taldearekin jokatu dezakete partidak. LFP-ko arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 25-erako dortsalak eraman beharko dituzte. 

#### Lagatakoak 
#### Bajak Neguan 
### Neguko merkatua 2016 
### Udako merkatua 2015/16 
### Estatistikak 
### Hamaikakoak 
*Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.*

350px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bled

**Bled** ( ahoskatua), (), Esloveniako hiria da, Karniola Garaian dagoena. 2014ko erroldaren arabera 8.192 biztanle ditu. Esloveniako hiri turistikoenetakoa da.

## Geografia 
Karavanke mendilerroaren hegoaldean kokaturik dago eta Austriarekiko muga 50 kilometrotara dauka. Bled aintziraren ertzean kokatzen da, Pokljuka lautadan. Biak ala biak ere Triglav Parke Nazionalaren barnean daude.

## Historia 
Bledeko lurraldea Mesolito garaitik izan da populatua baina gaur egungo herriguneak k.o. 600 urtearen inguruko asentamendu eslaviarrean dauka jatorria. 788an Carantania printzerria frankoek konkistatu zuten eta bavariarren esku gelditu zen Bled.

### Brixengo apezpikua 
Lehenengo aipamena ordea Karniolako markako agiri batean agertzen da, 1004an *Ueldes* izenarekin. 1011ean gaztelua aipatzen da. Bi agirietan Henrike II.a enperadoreak lurraldea Brixengo printze-apezpikuari ematen dio eta bere menpe jarraitu zuen hurrengo 800 urtetan. Dena den, apezpikuak 300 kilometrotara zuen egoitza eta oso gutxitan bisitatu izan zuen Beld. Kontrol gutxi honen ondorioz XVI mendean protestantismoa nagusitu zen Bleden denbora luzez izan ez zen arren.

### Aro modernoa 
1808an Brixengo apezpikuaren menpe izatetik Austria-Hungariako Inperioaren parte izatera pasa zen, baina urte berean Napoleondar Gerretan Iliriar probintzietan sartu zuten. 1813an Austriak berreskuratu zuen eta 1838an berriz ere Brixengo apezpikuari eman zion. 1848an sistema feudala bertan behera utzi zen eta industrializazioa iritsi zen Bledera. Arnold Rikli (1823–1906) naturopata suitzarrak Bledeko klima epela osasunerako egokia zela aldarrikatu zuen eta bainuetxe turismoa bultzatu zuen nabarmen. Mundu guztiko aristokratak etorri ziren denboraldiak bertan igarotzera.

1918an Austria-Hungariako inperioa desegin zen eta Jugoslaviaren parte bihurtu zen. 1947an Josip Broz Titok bertan eraiki zuen bere egoitza.

## Kirolak 
2011 urtean Munduko arraunketa txapelketak antolatu ziren Bled aintziran, aurrez 1966, 1979 eta 1989an ere bertan jokatu ziren. Xake txapelketa garrantzitsuak ere izan dira bertan, 1961 eta 2002an kasu.

## Ondasun nabarmenak 
* Bledeko gaztelua
* Bled aintzira
* Jasokundeko Amabirjinaren eliza: aintzirako uhartean dagoena.
* San Martin eliza: Bledeko eliza nagusia da, XX mende hasierako eraikin neogotikoa.
* Stol mendia (2.236m): Bled inguruko mendi altuena.
* Vintgar arroila

## Iruditegia 

Irudi:Bled Castle 02.jpg|Bledeko gaztelua.
Irudi:Bled Chateau Lac 01.jpg|Bledeko gaztelua.
Irudi:Bled (8898125188).jpg|Bled aintzira.
Irudi:Bled (8992489790).jpg|Bled aintzirako uhartea.
Irudi:Assumption of Mary Church on Bled Island (14237284292).jpg|Jasokundeko Amabirjinaren eliza.
Irudi:Lake Bled 05 (17929803860).jpg|San Martin eliza.
Irudi:Slovénie - Gorge de Vintgar (14722559867).jpg|Vintgar arroila.
Irudi:Bled 04.jpg|Txalupak.
Irudi:VelikiStol Mountain from Slovenia.jpg|Stol mendia (2.236m).

## Hiri senidetuak 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Bledeko gaztelua

**Bladeko gaztelua** (, ) Bled hirian dagoen gaztelua da.

## Kokapena 
Bled aintziraren gainean kokaturik dago, 82 metrotako garaiera duen haitz handi baten gainean, 599 metrotako altueran.

## Historia 
Gazteluaren lehen aipamena 1004koa da, Henrike II.a enperadoreak lurralde osoa Brixengo printze-apezpikuari ematen diola aipatzen den agiri batean.1278an Habsburgotarren menpe gelditu zen Karniolako Markan.

## Egitura 
Gazteluaren zati zaharrena dorre erromanikoa da. Erdi Aroan dorre gehiago altxatu ziren eta harresiak handitu. Eraikin berriak egin ziren pizkundeko estiloan.

Bi patio ditu, goikoa eta behekoa, biak ere eskailera batek elkartzen dituelarik. Goiko patioan XVI mendeko kapera dago. 1700 urtean freskoak margotu ziren kaperako hormetan.

Gazteluaren sarreran zubi altxagarria dago.

## Iruditegia 

Irudi:Begunjscica.JPG
Irudi:Bled Castle 02.jpg
Irudi:BledCastle1.JPG
Irudi:Blejski grad 09.JPG
Irudi:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Milltown hilerriko erasoa

**Milltown hilerriko erasoa**, **Milltown hilerriko hilketak** edota **Milltown hilerriko sarraskia** (ingelesez *Milltown Cemetery attack*, *Milltown Cemetery killings* edota *Milltown Massacre*) 1988ko martxoaren 16an Belfast hiriko Milltown hilerrian jazo zen.

Aurrez, Gibraltarren Britainiar Aire Zerbitzuko soldaduek tiroz hildako hiru IRAkideen hileta jendetsua ospatzen ari zen bitartean, UDA talde paramilitar loialistako Michael Stone kidea bertaratu eta jendetza tiroz eta esku-granadez erasotu zuen. Ondoren, hilerritik alboko autobideruntz ihesari eman zion, atzetik jarraika zituen pertsonei etengab tirokatuz eta granadak jaurtiz. Azkenean, atzemana eta jipoitzen hasi zirenean polizia agertu, erreskatatu eta atxilotua izan zen.

Erasoaren ondorioz hiru pertsona hil eta 60 zauritu ziren. Ipar Irlandako gatazkan "inongo aurrekaririk gabeko, pertsona bakar batek burututako erasoa" izan zen, gainera telebista kamerek ere filmatu zuten. Epaiketan Stonek 682 urteko espetxe zigorra jaso zuen, baina 1998ko Ostiral Santuko Hitzarmenaren ondorioz 2000ko uztailaren 24ean errepublikar eta loialista preso ugari bezala aske gelditu zen.

Gertakari honen ondoren, Britainiar kaporalen hilketak jazo ziren.

## Kanpo estekak 
* Milltown hilerriko erasoaren bideoa ikusgai. Youtube.com
Vintgar arroila

**Vintgar arroila** () Bled hiritik gertu dagoen arroila da.

## Ezaugarriak 
1,6 kilometrotako luzera duen arroila da, Radovna ibaiak moldaturikoa. 250 metrotako jaitsira dauka eta alboetako hormen altuera 50 eta 100 metro artekoa da. Ibaiak hainbat egitura sortu ditu, putzuak, azkarrak eta bukatzeko 13 metrotako *Šum* ur-jauzia (euskaraz, "ur-jauzi zaratatsua").

## Historia 
1890 arte arroilara iristea zaila zen baina Jakob Žumer alkateak eta Benedikt Lergetporer argazkilariak esploratu egin zuten eta 1893an egurrezko pasabideak eraiki zituzten.

XX. mendearen hasieran trenbidearen zubia eraiki zen, 33 metrotako altuera duena, eta argi indarra lortzeko instalazioa ere eraiki zen arroilaren bukaeran.

## Iruditegia 

Irudi:Slovenia (11664321676).jpg
Irudi:Bled - Vintgar Gorge - Radovna River (6318599587).jpg
Irudi:Blejski Vintgar (9783764293).jpg
Irudi:Slovénie - Gorge de Vintgar (14722559867).jpg|Šum ur-jauzia.
Irudi:Blejski vintgar - ločni most čez reko Radovno.jpg|Trenaren zubia.

## Kanpo estekak
Bohinj aintzira

**Bohinj aintzira** (, ) Bohinjska Bistrica hiriaren ondoan dagoen aintzira da, Esloveniako handiena. Triglav Parke Nazionalaren barnean dago.

## Geografia eta historia 
Bohinj haranean kokaturik dago, Juliotar Alpeetan. Glaziar jatorriko aintzira da, morrenak mugatzen duena, baina ez da endorreikoa, Savica ibaiak betezen baitu eta bertatik Sava Bohinjka erreka ateratzen baita, 150 metroren ondoren Sava ibaiarekin bat egiten duena.

## Fauna eta flora 
Bere ur gardenetan amuarrainak, lotak, katxoak, ezkailuak eta baita amuarrain artikoak ere bizi dira. Hauetaz gain zortzi molusku genero eta alga espezie ugari.

## Iruditegia 

Irudi:Bohinj slovenia 08.jpg
Irudi:Lake Bohinj (9624960781).jpg
Irudi:LakeBohinjInSummer.jpg
Irudi:3.4.13 1 Bohinj Jezero 20 (8616706075).jpg
Irudi:Bohinjsko jezero Oberkrain Slowenien 20092009 67.jpg

## Kanpo estekak
Bled aintzira

**Bled aintzira** (, ) Bled hiriaren ondoan dagoen aintzira da. Herrialdeko tokirik turistikoenetakoa da.

## Geografia eta historia 
Jatorri glaziarra eta tektonikoa duen aintzira endorreikoa da. Mendiz eta basoz inguraturik dago eta mendebaldean Zaka harana dauka. Ekialdeko ertzean kokatzen da Bled hiria. Juliotar Alpeetan kokaturik dago.

## Bled uhartea 
Aintziraren mendebaldean Bled uhartea (*Blejski otok*) dago. Uharte txikia da eta azalera guztia Jasokundeko Amabirjinaren elizak (*Cerkev Marijinega vnebovzetja*) hartzen du. Elizak XVII mendean hartu zuen gaur egungo itxura baina 1470 urteko fresko gotikoak ere kontserbatzen dira. 52 metrotako dorrea dauka eta 98 mailako eskailerak lotzen ditu uhartearen ertza eta eliza.

## Arraunketa 
2011 urtean Munduko arraunketa txapelketak antolatu ziren Bled aintziran, aurrez 1966, 1979 eta 1989an ere bertan jokatu ziren.

## Iruditegia 

Irudi:Begunjscica.JPG|Bled aintzira.
Irudi:Bled (8898155264).jpg|Bled uhartea.
Irudi:Blejski grad.jpg|Bledeko gaztelua aintziraren gainean.
Irudi:Bled (9730687314).jpg
Irudi:Swan on Lake Bled 2014.jpg

## Kanpo estekak
Ibon Díez

**Ibon Díez Garamendi** (Bermeo, Bizkaia, 1983ko uztailaren 31 - ) euskal herritar futbolari ohia da, Erdiko edo alboko atzelari moduan aritzen zena.

## Estatistikak 
*2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Esloveniako saskibaloi liga

**Esloveniako Saskibaloi Liga** () edo **1. SKL** Eslovenian 1991etik aurrera jokatzen den saskibaloi txapelketa nagusia da. Orain arteko edizio gehienetan Union Olimpija taldea nagusitu da.

## Palmaresak 
## Garaipenak 
## Kanpo estekak
KK Krka

**Košarkarski klub Krka** FIBA EuroChallenge, Esloveniako Liga eta Adriatikoko Liga jokatzen dituen saskibaloi talde esloveniarra da, Novo Mesto hirikoa. Palmaresari dagokionez Esloveniako bigarren talde indartsuena da.

## Palmaresa 
### Eslovenian: 15 
* Esloveniako Liga (7): 2000, 2003, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014
* Esloveniako Kopa (3): 2014, 2015, 2016
* Esloveniako Superkopa (5): 2010, 2011, 2012, 2014, 2016

### Nazio artean: 1 
* Eurocup (0): finalista 2003an.
* FIBA EuroChallenge (1): 2011

## Kanpo estekak
KK Cedevita

**KK Cedevita** Zagrebeko saskibaloi taldea da, azken urteetan herrialdeko 2 liga eta hiru kopa irabazi dituena.

## Palmaresa 
* Kroaziako Liga:
** Txapelduna (4): 2014, 2015, 2016, 2017
** Bigarrena (2): 2011, 2012
* Kroaziako Kopa:
** Txapelduna (5): 2012, 2014, 2015, 2016, 2017
** Finalista (1): 2013

## Kanpo estekak 
*  Cibonaren web orria
Esloveniako saskibaloi kopa

**Esloveniako saskibaloi kopa** () Eslovenian 1991etik aurrera jokatzen den saskibaloi txapelketa da, Esloveniako saskibaloi ligaren ondoren garrantzitsuena. Hiriburuko Union Olimpija taldea da garaipen gehien lortu dituena.

## Palmaresak 
## Garaipenak 
## Kanpo estekak
Izola

**Izola** (), Esloveniako hiria da, Kostaldea-Karst eskualdean dagoena. 2008ko erroldaren arabera 15.922 biztanle ditu. Esloveniako kostaldean dagoen hiru herrietako bat da, Itsaso Adriatikoan, Koperretik 8 kilometro eskasera.

## Hizkuntzak 
Izola ofizialki elebiduna da, esloveniera eta italiera hartzen ditu bere baitan, hortik **Izola-Isola** izena.

## Historia 
K.a. II mendean erromatarrek *Haliaetum* asentamendua altxatu zuten gaur egungo herrigunetik hego-mendebaldera. Izola bera VII mendean sortu zuten Aquileiatik ihesi zetozen errefuxiatuek uharte txiki batean, hortik "isola" izena. K.o. 932 urteko veneziar agiri batean *Insula* izena ematen zaio.

1267an Veneziako Errepublikaren parte izan zen eta 1797an Germaniako Erromatar Inperio Santuan barneratu zen. 1805 eta 1813 artean frantziarrek Iliriar probintzietan sartu zuten Istria guztia, baina ondoren Austria-Hungariako Inperioak hartu zuen, 1918an desegin zen arte. Ondoren Italiaren esku gelditu zen Istria baina Bigarren Mundu Gerraren ondoren Jugoslaviak eskuratu zuen.

## Ondasun nabarmenak 
* San Mauro eliza (*cerkev sv. Mavra*)

## Iruditegia 

Irudi:Izola 1.jpg|Izola eta kirol kaia.
Irudi:Izola (28) (3958260704).jpg|San Mauro eliza.
Irudi:Besenghi degli Ughi, palace.JPG|Besenghi degli Ughi jauregia.
Irudi:Izola (14) (3958258868).jpg
Irudi:Izola (5) (3957481083).jpg

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*   Webgune ofiziala
Ian Uranga

**Ian Uranga Chong** (Durango, 1987ko ekainaren 22a - ) euskal herritar futbolaria da, egun Arenas taldeko kapitaina da. Atzelari edo erdilari moduan jokatzen du.

## Estatistikak 
*2020ko maiatzaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak
Piran

**Piran** (), Esloveniako hiria da, Kostaldea-Karst eskualdean dagoena. 2008ko erroldaren arabera 17.491 biztanle ditu, hauetatik 4.092 herrigunean. Esloveniako kostaldean dagoen hiru herrietako bat da, Piranoko badiaren ertzean kokaturik dago, Itsaso Adriatikoan, Koperretik 18 kilometro eskasera.

## Etimologia 
Ez da ezagutzen Piranen fundazio data, biana izena grekerazko *pyrranos* ("gorria") hitzetik etor liteke, eremuko lur gorriarengatik jarrita.

## Hizkuntzak 
Piran ofizialki elebiduna da, esloveniera eta italiera hartzen ditu bere baitan, hortik **Piran-Pirano** izena.

## Historia 
### Lehen asentamentuak 
Lurraldeko lehenengo biztanleak iliriarrak izan ziren. Nekazariak, ehiztariak eta arrantzaleak ziren baina pirata jokaera ere izan zuten. K.a. 178an erromatarrek konkistatu zuten eremua eta 177an *villa rusticae* batzuk altxatu zituzten.

### Erdi Aroa 
VI mendean avaroek eta eslaviarrek erromatarrak bidali egin zituzten eta VII mendean bizantziarrek Piran gotortu egin zuten. 788an frankoek konkistatu zuten eta ordutik aurrera Germaniako Erromatar Inperio Santuaren barnean egon zen.

### Aro modernoa 
1812an, Napoleondar Gerretan, itsasontzi frantziar eta ingelesen arteko borroka izan zen bertan. XIX mendearen bukaeran Piran Austria-hungariako Inperioaren parte bihurtu zen eta 1918an inperioa desegin ondoren Jugoslaviaren parte izan zen 1992an Esloveniak askatasuna lortu zuen arte.

## Ondasun nabarmenak 
* San Jurgi eliza: XII mendean jadanik bazen eliza bertan baina XVII mendearen hasieran veneziar pizkundeko estiloan berria eraiki zen.
* Tartini enparantza.
* Sečovlje gatzagak.

## Iruditegia 

Irudi:Piran view from the town walls.JPG|Piranen ikuspegia.
Irudi:Piran, Kirche St. Georg mit Baptisterium.JPG|San Jurgi eliza.
Irudi:Tartini Square from above, Piran, May 2009.jpg|Tartini enparantza.
Irudi:Piran-obala2.jpg|Kirol kaia.
Irudi:Piran slovenia.jpg|Lurmuturra eta itsasargia.
Irudi:Street in Piran 2015 2.jpg|Kale estuak.
Irudi:Portorož, Seča, Soline.jpg|Sečovlje gatzagak.

## Hiri senidetuak 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*   Webgune ofiziala
Enrique Aresti

**Enrique Aresti Torres** (Artziniega,  - Bilbo, ) bizkaitar politikari eta enpresaburua izan zen. 1882ra arte Mexikon lan egin zuen. Urte hartan, Euskal Herrira itzuli eta hainbat enpresa sortu zituen, tartean Cadaguako trenbidea edo Resinera Española. Bizkaiko Aurrezki Kutxa eta Banco de Bilbaoren kontseiluan izan zen.

1898an Bizkaiko Ahaldun Nagusi hautatu zuten eta 1907an Bizkaiko gobernadore zibil. 1908an Arestiko konde izendatu zuten.

## Kanpo estekak
Emeterio Muga

**Emeterio Muga Díez** (Zaragoza, 1877 &ndash; Valentzia, 1956) aragoiar militar eta politikaria izan zen.

Mauraren Alderdi Liberal-Kontserbadorean hasi arren, gero Santiago Albaren Alderdi Liberal Fusionistara eta, Bigarren Errepublikan, Partido Republicano Radicalera pasa zen.

1933 eta 1935 artean Bizkaiko eta Gipuzkoako gobernadore zibila izan zen.

## Erreferentziak
Enrique Vivanco

**Enrique Vivanco Menchaca** (? &ndash; ?) andaluziar politikaria izan zen.

Alderdi Liberal-Kontserbadorearen kidea, diputatua, Jerez de la Fronterako alkatea eta Lleida, Zamora, Sevilla, Málaga eta Gipuzkoako gobernadore zibila izan zen.

## Erreferentziak
Isidoro Fernández Flórez

**Isidoro Fernández Flórez** (Madril, 1840 - *ibidem*, ) madrildar idazle eta umorista izan zen, *Fernanflor* ezizena zuelarik.

Jaitoerriko hainbat aldizkaritan lan egin ondoren, 1898an Real Academia Españolan sartu zen. Errepublikano sutsua, 1872an eta hiru hilabetez Gipuzkoako gobernadore zibila izan zen.

## Erreferentziak
Pedro Manuel Aristegi

**Pedro Manuel Aristegi Petit** (Irun,  - Beirut, ) gipuzkoar diplomatikaria izan zen. Zuzenbidea ikasi eta gero, diplomazia munduan hasi zen. 1980 eta 1982 artean Gipuzkoako gobernadore zibila izan zen. Libanoko Gerra Zibilean bertara bidali zuten eta enbaxadan erori zen siriar bonba batek hil zuen. Gustavo de Arístegui politikari popularraren aita da.

## Erreferentziak
Antonio del Moral

**Antonio del Moral López** (Ciempozuelos,  - Coruña, ) madrildar militar eta politikaria izan zen. 1866an armadan sartu eta Hirugarren Karlistaldian parte hartu zuen.

Alderdi Liberal Fusionistarren kidea, 1887an Gipuzkoako gobernadore zibila izan zen. Kuban ibilitakoa, senatari eta diputatua ere izan zen.

## Erreferentziak
Mariano Campos

**Mariano Campos Torregrosa** (Valentzia,  - Villar de Chinchilla, ) valentziar politikaria izan zen.

Hargin beltz eta errepublikazale ezaguna, Espainiako Bigarren Errepublikan Partido Republicano Radical Socialista eta Izquierda Republicanaren kidea izan zen. Soria, Jaén, Araba eta Valladolideko gobernadore zibil izendatu zuten.

Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, jaioterrian zegoen eta tren batean falangista talde batek erail zuen.

## Erreferentziak
José Echevarría

**José Echevarría Novoa** (Pontevedra,  - Estatu Batuak, 1984) galiziar politikari eta abokatua izan zen.

Errepublikazale amorratua, 1936ko uztailean Bizkaiko gobernadore zibila izan zen. Garellanoko koartelean matxinada gelditzea lortu zuen eta Errepublikaren aldeko komisariotza nagusia sortu zuen Bizkaian.

1936ko Euskadiren Autonomia Estatutua onartu eta gero, urriaren 7an, Gernikako Batzarretxean Espainiako Gobernua ordezkatu zuen Jose Antonio Agirre lehendakariaren zinan.

Gerra ondoren, Amerikan erbesteratu zen.

## Erreferentziak
Francisco de Aldana

**Francisco de Aldana** (Napoli, 1537 &ndash; Ksar el-Kebir, 1578ko abuztuaren 4a), izengoitiz *el Divino* deitua, espainiar militar eta olerkaria izan zen. Miguel de Cervantes eta Francisco de Quevedok haren poesia goraipatu zuten arren, ez da Urrezko Mendeko beste idazle batzuk bezain ezaguna.

## Bizitza 
Gurasoak extremadurar kapareak ziren. Gaztaroa Florentzian igaro zuen, eta han neoplatonismoaren berri izan zuen. 1553an hasi zuen karrera militarra. 1557an Saint-Quentingo guduan borrokatu zen. Italiatik Flandesera bidali zuten eta, besteak beste, Haarlem eta Alkmaarko setioetan parte hartu zuen. 1578an Sebastian I.a Portugalgoaren aholkulari militar izendatu zuten, eta urte horretako abuztuaren 4an hil zen, Ksar el-Kebirko guduan.

## Lanak 
Francisco de Aldanaren obra haren anaia Cosmek argitaratu zuen, bi liburutan (Milan, 1589; Madril, 1591). Poema batzuetan, bizitza militarraz nardatua zela eta atseden hartzeko gogoa zuela azaldu zuen. Horiez gain, aipagarriak dira *Fábula de Faetonte*, *Canción a Cristo crucificado* eta, batez ere, *Epístola a Arias Montano sobre la contemplación de Dios y los requisitos della* hau:

## Erreferentziak
Manuel Ruiz Valarino

**Manuel Ruiz Valarino** (Valentzia, 1868 &ndash; Alacant, 1921) valentziar militar eta politikaria izan zen.

Espainiako Itsas Armadan kapitaina, Manuel García Prietoren Alderdi Liberal Fusionistaren kidea izan zen. 1916 eta 1918 artean, Arabako gobernadore zibila izan zen.

## Erreferentziak
Federico Loygorri

**Federico Loygorri de la Torre** (Málaga,  - Madril, ) andaluziar militar eta politikaria izan zen.

Espainiako Itsas Armadan almiranteordea, Alderdi Liberal Fusionistaren kidea izan zen. Balearretako, Huescako, Nafarroako eta Guadalajarako gobernadore zibila izan zen. Gero, diputatu hautatu zuten.

## Erreferentziak
Jesús López-Cancio

**Jesús López-Cancio Fernández** (Avilés, 1917- Tapia de Casariego, ) espainiar politikaria izan zen. Gerra Zibilean matxinoen alde egin zuen.

Frente de Juventudes erakundean hasitakoa, Nafarroa Garaiko, Santanderko eta Madrilgo gobernadore zibila izan zen.

## Erreferentziak
Mariano Menor

**Mariano Menor Poblador** (Caspe, 1896 &ndash; Andorra, 1947) aragoiar politikaria izan zen.

Errepublikano ezaguna, Espainiako Bigarren Errepublikan Partido Republicano Radical Socialistaren kidea izan zen. Soria, Castellò, León eta Nafarroako gobernadore zibil izendatu zuten.

Espainiako Gerra Zibila hasi baino lehen, Emilio Molaren azpijokoak salatu zituen. Matxinada hastean, Donostiara ihes egin zuen eta, gerra ostean, Frantzian erbesteratu zen.

## Erreferentziak
Francisco Queipo de Llano Acuña

**Francisco Queipo de Llano Acuña Álvarez de las Asturias Bohórquez Gómez de la Torre** (Madril,  - ), Torenoko IX. kondea, madrildar militar eta politikaria izan zen.

Lanbidez militarra, Palentzia eta Nafarroako gobernadore zibila izan zen frankismoan.

## Erreferentziak
Ignacio García López

**Ignacio García López** (Madril,  - *ib.*, 2017ko abenduaren 20a) espainiar politikari bat izan zen.

Frente de Juventudes erakundean hasitakoa, Bizkaiko gobernadore zibila izan zen. Adolfo Suárezen aldekoa, 1976an azken Mugimenduaren Idazkari Nagusi-Ministro bihurtu zuen. Hurrengo urtean, senatari izendatu zuten. 1979an Madrilen Zentro Demokratikoaren Batasunaren koordinadorea izan zen.

## Erreferentziak
Behe ganbera

[250px|eskuinera|thumb|Alemaniako [Bundestagaren egoitza.]]
**Behe ganbera** bi ganberako sistema legegile baten bi ganberetako bat da, bestea goi ganbera izanik. Herrialdeko konstituzioaren arabera arautzen da ganbera honetako kideen hautaketa, eta herrialdez herrialde ezberdintasun anitz daude.

## Ikus, gainera 
* Goi ganbera
* Legebiltzar

## Kanpo estekak
Antonio Ibáñez Freire

**Antonio Ibáñez Freire** (Gasteiz,  - Madril, ) arabar militar eta politikaria izan zen.

Gerra Zibilean matxinoen alde egin zuen eta Bigarren Mundu Gerran Dibisio Urdinean boluntarioa izan zen. 1978an kapitain jeneral bilakatu zen.

1961ean Bizkaiko gobernadore zibil izandakoa, 1979 eta 1980 artean Espainiako Barne Ministroa izan zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Boluetako krimena

## Kanpo estekak
Katodo

[220px|thumb|eskuinera|[Kobrezko **katodo** bat pila galbaniko baten. Elektroiak pila barnerantz mugitzen dira, eta korronte konbentzional positiboa (**i**) elektroien aurkako norantzakoa da, hau da, pilatik kanporantz.]]

**Katodo** bat elektrodo bat da, zeinetan korronte konbentzionalaren fluxuak gailu elektriko polarizatu batetik kanporantzako norantza duen. Korronte elektrikoaren norantza elektroi fluxuaren norantzaren aurkakoa da: elektroiak kanpoko zirkuitutik gailuaren katodora sartzen dira.

Katodo baten tentsioaren polaritatea loturiko anodo batekiko positiboa ala negatiboa izan daiteke; gailuaren operazio moduaren araberakoa da. Karga positibodun katioiak beti katodoruntz mugitzen diren arren —hortik beraien izena— eta karga negatibodun anioiak katodotik urrundu, katodoaren polaritatea gailu motaren araberakoa da, eta gailu berberean operazio moduaren arabera aldatu daiteke. Hurrengo adibideetan, katodoa negatiboa da energia xahutzen duen gailu batean —kargatzen ari den bateria bat adibidez—, eta katodoa positiboa da energia ematen duen gailu batean —deskargatzen ari den bateria bat adibidez—:
* Deskagatzen ari den bateria baten edo pila galbaniko baten —eskuineko irudia—, katodoa borne positiboa da, gailuaren barnean korrontea katodotik irteten delako. Kanporantzako korronte hau barnealdean karga positibodun katioiak elektrolitotik katodo positibora mugituz gertatzen da —energia kimikoaren ondorioz—, kanpoko zirkuituko elektroiak katodora doazelarik. korronte positiboa katodotik kanpoko zirkuiturantz da.
* Kargatzen ari den bateria baten, edo zelda elektrolitiko baten, katodoa borne negatiboa da, bertatik korronteak gailua utzi eta kanpoko sorgailurantz doa.Kargatzen ari den bateria baten, korrontearen norantza deskargatzen ari denekoaren aurkakoa da; ondorioz, bateria deskargatzerakoan anodoa zen elektrodoa bateria kargatzerakoan katodo bihurtzen da.
* Diodo baten, katodoa gezi-ikurraren puntan kokatzen den terminale positiboa da, non korronteak gailutik kanporantzako norantza duen.
* Huts hodietan —katodo-izpien hodiak barne—, katodoa elektroiak kanpotik gailurantzako norantza duten terminale negatiboa da, hau da, korronte positiboaren norantza gailutik kanporantz den terminalea.

## Ikus, gainera 
* Anodo
* Elektrodo

## Kanpo estekak
Goi ganbera

[250px|eskuinera|thumb|[Frantziako Senatuaren egoitza.]]

**Goi ganbera** bi ganberako sistema legegile baten bi ganberetako bat da, bestea behe ganbera izanik. Orokorrean, hurrengo sistemetako bat erabiltzen dute herritarrak ordezkatzeko:
* Sufragio unibertsal bidezko hautaketa zuzena.
* Atal bat sufragio unibertsal bidez hautatzen da eta beste atala lurralde ordezkapen bitartez. Esaterako, kasu hau Espainiako Senatua hautatzeko erabiltzen da.
* Ganberako kideek biziarteko ordezkapena dute noblezia-titulu bat dutelako, esaterako. Lorden Ganbera

## Ikus, gainera 
* Behe ganbera
* Legebiltzar

## Kanpo estekak
Anodo

[220px|thumb|eskuinera|[Zinkezko **anodo** bat pila galbaniko baten. Elektroiak pilatik kanporantz mugitzen dira, eta korronte konbentzional positiboa (**i**) elektroien aurkako norantzakoa da, hau da, pilaren barnerantz.]]

**Anodo** bat elektrodo bat da, zeinetan korronte konbentzionalaren fluxuak gailu elektriko polarizatu baten barnealderantzako norantza duen. Korronte elektrikoaren norantza elektroi fluxuaren norantzaren aurkakoa da: elektroiak gailuko anodotik irten eta kanpoko zirkuitura doaz.

Anodo baten tentsioaren polaritatea loturiko katodo batekiko positiboa ala negatiboa izan daiteke; gailuaren operazio moduaren araberakoa da. Karga negatibodun anioiak beti anodoruntz mugitzen diren arren —hortik beraien izena— eta karga postibodun katioiak anodotik urrundu, anodoaren polaritatea gailu motaren araberakoa da, eta gailu berberean operazio moduaren arabera aldatu daiteke. Hurrengo adibideetan, anodoa positiboa da energia xahutzen duen gailu batean —kargatzen ari den bateria bat adibidez—, eta anodoa negatiboa da energia ematen duen gailu batean —deskargatzen ari den bateria bat adibidez—:
* Deskagatzen ari den bateria baten edo pila galbaniko baten —eskuineko irudia—, anodoa borne negatiboa da, gailuaren barnean korrontea anodoruntz doalako. Barnerantzako korronte hau elektroiak anodotik kanpoko zirkuiturantza doazelako da, korronte positiboa kanpoko zirkuitutik anodoruntz izanik.
* Kargatzen ari den bateria baten, edo zelda elektrolitiko baten, anodoa borne positiboa da, kanpoko sorgailu batetik korrontea hartzen duena. Kargatzen ari den bateria baten, korrontearen norantza deskargatzen ari denekoaren aurkakoa da; ondorioz, bateria deskargatzerakoan katodoa zen elektrodoa bateria kargatzerakoan anodo bihurtzen da.
* Diodo baten, anodoa gezi-ikurraren isatsean kokatzen den terminale positiboa da —triangeluko alde lauan—, non korronteak gailu barnerantzako norantza duen.
* Katodo-izpien hodi baten, anodoa elektroiak gailutik kanporantzako norantza duten terminale positiboa da, hau da, korronte positiboaren norantza gailuaren barnerantz den terminalea.

## Ikus, gainera 
* Katodo
* Elektrodo

## Kanpo estekak
Diego Royo

**Diego Royo Arellano** (Tarazona, Aragoi, 1991ko abenduaren 7a) espainiar futbolaria da.

## Biografia 
Erdiko atzelari edo edilari moduan aritzen da. Athleticen harrobian hezia 2008tik, bere aro zurigorria bukatu zuen 2013an Bilbao Athleticen jokatu ondoren. 2023ko udan Soriako Numancia taldeak fitxatu zuen Bigarren Federazioan jokatzeko. 2025eko udan Intercity talde valentziarrak fitxatu zuen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  profila Athleticen webgunean
Eneko Zabaleta

**Eneko Zabaleta Pérez** (Bermeo, Bizkaia, 1992ko urtarrilaren 3a) euskal herritar futbolaria da.

## Biografia 
Ezker atzelari lanetan aritzen da. Athleticen harrobian hezia 2005etik gazte ibilbidea bukatu arte. Baskonian jokatu eta gero Arenasera batu zen. Talde getxoztarrarekin 2.B mailarako igoera lortu zuen 2015ean. Pontevedran bigarren aro baten ostean 2024ko udan Arenasera bueltatu zen. Eskumaldeko taldearekin Lehen Federaziorako igoera lortu zuen.

## Estatistikak 
*2025eko Ekainaren 23an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Eneko Zabaleta Perez
Jokin Aranbarri

**Jokin Aranbarri Arrizabalaga** (Azkoitia, Gipuzkoa, 1984ko urriaren 23a- ) euskal herritar futbolari ohi bat da. Aurrelari lanetan aritzen zen. Gaur egun entrenatzailea da.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Beroaldi

**Beroaldi** izan daiteke:
* Meteorologian, beroaldi edo bero-bolada, eskualde batean gertatzen den aparteko bero egoera iraunkorra da;
* Osasun-zientzietan, beroaldi, asaldu neurobegetatiboa, gorputzeko berotasuna, gorritasuna edo kongestioa eta izerditze ugaria dakartzana.
Kote Camacho

**Kote Camacho, Koteto,** (Oiartzun, Gipuzkoa, 1980) euskal zinegilea, komikilaria eta autore animatzailea da. Arte Ederretan lizentziatua da, EHUn. Bere film ezagunena *La Gran Carrera*  da (Txintxua Films, Kimuak, 2010), Europako Zinema Akademia-k nominatua eta 72 sari jaso zituena. Camachoren *Elkartea* (2013) filma Clermont-Ferrand Nazioarteko Film Jaialdia-k hautatutako euskarazko lehen filma izan zen. Bere animazio piezak beste zuzendari batzuen lanetan integratzen dira. Independentea.eus egunkari digitala sortu zuen eta editore taldean aritu da sorreratik.

## Zuzendutako filmak 
* *La Gran Carrera* (2010) 
* *Elkartea* (2013)
* *Don Miguel* (2014)
* *Beti Bezperako Koplak* (elkarlaneko zuzendaritza, 2016)
* *Areka* (elkarlaneko zuzendaritza, 2017)
* *Txillardegiren Klika* (2019)
* *Puzzleak, Bortxaketaren Jauregia* (2024)

## Animazio lanak 
* *Caótica Ana* (Julio Medem, 2007)
* *Urrezko Eraztuna* (Jon Garaño, 2011)
* *Nuestro viejo y el mar* (Lander Camarero, 2017)
* *Margolaria* (Oier Aranzabal, 2018)
* *Die Rückkehr der Wölfe* (Thomas Horat, 2019)
* *Apaiz Kartzela* (Oier Aranzabal, Ritxi Lizartza, David Pallarès, 2021)
* *Matxitxako* (Jesús Lacorte, 2022) 
* *Diciassette* (Thomas Horat, 2023)
* *Popel* (Oier Plaza, 2025)

## Film storyboard lanak 
* [thumb|[Txillardegi (eta Monzon) Bergaran]]*Caótica Ana* (Julio Medem, 2007)
* *Casual Day* (Max Lemcke, 2007)
* *28 weeks later* (Juan Carlos Fresnadillo, 2008)
* *The Green Man* (Alex Garland)
* *Gartxot* (Asiko Urmeneta, Juanjo Elordi, 2011)
* *A Escondidas* (Mikel Rueda, 2014)
* *Popel* (Oier Plaza, 2025)

## Komikia 
* T*xillardegi (eta Monzon) Bergaran* / Komiki Films, berredizioa, 2025)
* Hona bostekoa! / Txillardegi Bergaran (Geuretik Sortuak / Udalbitza, 2023)
* Zitroi Ur Komikiak - Gaueko Enkontrua / Joseba Sarrionandia Komikitan (Txalaparta / 2002)
* Napartheid, hainbat zenbaki / (1999-2001) 
Fitxategi:Euskaltzaindiaren_Arantzazuko_bilera_1968an.jpg
Fitxategi:Euskaltzaindiaren Arantzazuko bilera 1968an 3.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Kote Camacho – FilmAffinity
* La Gran Carrera – FilmAffinity
* Don Miguel – Kimuak
* La Gran Carrera – Kimuak
* Elkartea – Banatu Filmak
* European Film Awards Talent
Elkartea

***Elkartea*** (2013) Kote Camachok idatzitako, zuzendutako eta ekoitzitako film laburra da, Donostiako txoko edo elkarte batean girotua, afari batean gertatzen den istoriotxo bat: afaltzeko elkartu diren lagun batzuek beste lagun batekin topo egin dute, urtetan ikusi gabe zutena, *Otsoa* deitzen zioten hori (Iñaki Beraetxe), eta afarira etortzera gonbidatu dute, haren berri jakiteko asmoz. Film labur honek Espainian eta beste hainbat herrialdetan sariak jaso ditu. Medina del Campon, muntaketarik onenaren saria jaso zuen. Clermont-Ferrand International Film Festival jaialdiko sail ofizialean izandako lehen euskarazko film laburra izan zen.

## Kanpo estekak
Aragoiko jota

[thumb|Pedro Nadal y Auré abeslari mitikoa, "el Royo del Rabal", [1881eko erretratuan.]]

**Aragoiko jota** lurralde horretako adierazpen folklorikoa da, beste iberiar lurralde batzuetan garatutako musika genero berekoa hain zuzen ere. XIX. mendearen erdialdean garatzen hasi zen, gaur egun ezagutzen dugun moduan.

Erakusten da dantza (*bailadores*), kantu (*cantadores*) eta musika tresnen bidez, funtsean gitarra, laute eta bandurria. Musikariek osatzen dute *rondalla* izeneko taldea.
 
Nahiz eta jota izan Aragoiko musika tradizionalik ezagunena, beste estilo batzuk eta garatu izan dira bertan (*mazurcas*, *paloteados*, *villanos*, boleroak edo baltseak).

## Historia 
### Urrezko Aroa 
Miguel Assok eta Cecilio Navarrok protagonizatu zuten 1910 eta 1927 artean, biak ala biak Zaragozako San Pablo auzokoak. Beste abeslari ezagun batzuk izan ziren Felipe Colmán, Emilio Arana, Justo Royo «el Cebadero», Joaquín Numancia, Luisico Gracia, Jesús Monreal, Domingo Martínez, Pilar Gascón, Pascuala Perié, María Asensio «la Burina», Pilar Munárriz, Pilar Albero, Encarnación García eta Pilar Lasierra.

### 1927tik aurrera 
José Oto, Aragoiko abeslaririk handientzat jota, 1927ko belaunaldiaren burua izan zen, Bigarren Errepublikan eta Gerra Zibilaren garaian. Aro honetan emakumeak nabarmendu ziren gizonen gainetik: Camila Gracia, Gregoria Ciprés, Felisa Galé y Jacinta Bartolomé. Tras la guerra destacan Celia Palacián, Pilarín Pascual, Pilar de las Heras, Pilar Abad, Pilar Francés, Angelita Zapata, Irene Izárbez, María Virto, Victoria Morales eta Piedad Gil. Gioznen berriz Bienvenido Orga, Celestino Ballarín, Francisco Rodríguez, «Redondo de Épila», Francisco Caballero, Antonio Royo «el Chato de Casablanca», Lucio Cáncer, Ángel Galé, Matías Maluenda eta Tomás Marco.
 
José Iranzo Bielsa "El Pastor de Andorra" eta Jesús Gracia aipatzekoak dira XX. mendeko bigarren erdialdean, bi estilo desberdinekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Jota de Saura filma

## Kanpo estekak 
* "La Jota" (Gran Enciclopedia Aragonesa").
Areizaga jauregia

**Areizaga jauregia** edo **Baroikoa** Gipuzkoako Urola Erdia eskualdean dagoen Urretxu udalerrian dagoen jauregi bat da. Etxea Urretxuko Alde Zaharrean dago, behinola, Erdi Aroan errege bidearen alboan sortu zen etxe multzoan. 1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua izan zen.

Areitzaga leinuari lotua, familia honek beste jabetza batzuk ere bazituen gertu, Areitzagabaso Zumarragako lurretan kokatutako dorretxea kasu.

## Historia 
XVII. mendean On Felipe Areizagak eraiki zuen, aurrez Karlos V.a Espainiakoarengandik Baroi titulua jasotako jauntxoa. Horregatik, eraikinaren aurrealdean bi aurpegiko arranoa eta apaindura oparoak dituen familiaren armarria du, hain zuzen ere, jatorrizko jauregitik mantendu izan den zati bakarra da.

Sarrerako dintel gainean gaztelaniazko idazki hau du:

Gainontzeko apaindura elementuak maila apalenera mugatuak daude: erdialdeko balkoia eta multzoaren goialdeko teilatuondo irtenen artean armarri handi-mandi baina tailaketa ez oso finekoak daude, honek udalerrian gaur arte mantendu izan diren jaurgietatik oparoen apaindutakoa bilakatzen dute.

Fitxategi:Urretxu (Guipúzcoa)-Casa Palacio Areizaga-2.JPG|Armarria.
Fitxategi:Urretxu (Guipúzcoa)-Casa Palacio Areizaga-3.JPG|Armarria.
Fitxategi:Urretxu - Palacio Areizaga 2.jpg|Balkoia.
Fitxategi:Urretxu - Palacio Areizaga 3.jpg|Alboko ikuspegia.

## Ikus gainera 
* Santa Barbara baseliza
* Corral-Ipeñarrieta jauregia
* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andersonstown

**Andersonstown**, irlanderaz **Baile Andarsan** edo **Baile Mhic Aindréis**, eta Ulsterko eskozieraz **Andersontoon**, Ipar Irlandako Belfast hiriko auzune bat da.

## Geografia 
Black Mountain eta Divis mendien oinetan dago. Upper Falls Road eta Glen Road kaleekin muga egiten du, mendebaldean, hurbil, Shaw's Road kalea dago.

## Biztanleria 
Langileen auzunea, bertako biztanleria nagusiki irlandar nazionalista eta katolikoa da. Bertan, irlandar errepublikar pentsamoldeko *Andersonstown News* aldizkaria argitaratzen da.

1960 eta 1970 hamarkadetan biztanleria hazkunde azkarra izan zuen, batez ere Twinbrook eta Poleglass auzoek.

Ipar Irlandako gatazkak gogor astindu zuen, maiz loialista paramilitarren atentatuen jomuga izan zelarik.

## Eraikinak 
Auzune honetan lau eliza katoliko daude: St Agnes, St Teresa, St Michael eta St Matthias.

Futbol gaelikoko Antrim GAA taldearen egoitza den Casement Park estadioa ere auzune honetantxe dago.

## Kanpo estekak
Dul Ashirren inbasioa

**Dul Ashirren inbasioa** Buwaten inbasioaren ostean gertatu zen , 623ko abenduan (2 AH). Espedizioa Mahomak agindu zuen Siriara zihoan karabana baten berri izan ostean. Mahomak 150-200 musulman inguru bildu zituen, karabanaren aurkako oldarraldia hasteko prest. Karabanak, hala ere, Siriarako bidea hasi zuen musulmanen iritsieraren aurretik.

Musulmanek hogeita hamar gamelu zituzten, eta txandaka erabiltzen zituzten. al-Usharayhra iritsi zirenean, mekarren karabana baten aurka oldartzea espero zuten, Abu Sufyanek Siriara eramaten zuena. Mahomak jada bazekien karabana hau egongo zela eta hilabetez itxoin zuen puntu horretatik pasa zedin, baina Mekako karabana jada pasa zen.

Operazio honetan Mahomak aliantza bat lortu zuen Banu Madlaj leinuarekin, al-Ushayraren inguruan bizi zen leinu bat. Banu Damrahrekin aurretik egindako beste itun bat itxi zuen, era berean.

## Kanpo estekak
Safwanen inbasioa

**Safwanen inbasioa** () edo **Badren inbasioaren aurrekaria** zuzenean Waddanen inbasioaren ostean gertatu zen, 623ko martxoan (2 AH). Espedizioa Mahomak berak agindu zuen, Kurz ibn Jabir al-Fihrik musulmanen hainbat etxabere zituela jakin ostean. Beraz Mahomak beste 70 musulman inguru bildu eta Safwanera joan zen, Badren kanpoaldean. Baina Kurz ibn Jabir al-Fihrik ihes egitea lortu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Janatas

**Janatas** (, *Zhanatas*, ) Kazakhstango Zhambyl probintziako udalerria da. Basamortuan kokatzen da. Kazakheraz bera izena "Harri berri" esan nahi du, bertan aurkitu ziren fosforita deposituei erreferentzia eginez. 21.192 biztanle zituen 2009an.

## Kanpo estekak
Bóthar Seoighe

**Bóthar Seoighe** edota **Pobal Feirste** (ingelesez ''Shaw's Road* edota *Farset Community'') Ipar Irlandako Belfast hirian dagoen Gaeltacht edo irlandera hiztunen komunitate bat da, bai eta berau dagoen kalearen izena ere.

## Historia 
Gaeltacht komunitate hau 1969an sortu zen, Belfasteko bost familiek eratzen ari zen kale honetan euren etxeak eraikitzea erabaki zutenean.

1971an bertan Ipar Irlanda osoko lehenbiziko irlanderazko hezkuntza ertaineko eskola ezarri zen. Garai hartako gora-beheren ondoren, eta eskolaren aldeko kanpainia herrikoi bat burutu ondoren, 1985ean eskolak Hezkuntza Kontseilaritzaren onarpen ofiziala jasotzea lortu zuen. Hazkunde azkarra izan zuen eta gaur egun 350 ikasle inguru dauzka.

Bóthar Seoighe eremuan irlandar musika eta dantza herrikoiak arras sustraituak daude, bai eta irlanderazko antzerkigintza ere, bertako biztanleen eguneroko eta ohiko hizkuntza irlandera delarik.

Maiz, Bóthar Seoighe eta Belfast mendebaldeko Gaeltacht Quarter eremua nahastu ohi dira, baina hura Falls Road barrutiko erdigunean eratutako irlandera hiztunen proiektu ezberdin eta berriagoa da. Bóthar Seoighe eremua aldiz, Andersonstown auzunetik hurbil dago.

## Kanpo estekak 
* Bunscoil Phobail Feirste Comhairle na Gaelscolaíochta
* Naíscoil Bhreandáin Comhairle na Gaelscolaíochta
Ikustaldia (kristautasuna)

[thumb|[Rafaelen *Ikustaldia*, 1517. Pradoko museoa.]]
Kristautasunean, **Ikustaldia** Mariak Elisabeti egin zion bisita azaltzen duen Lukasen Ebanjelioko pasartea da (-).

Pasarteak oso hitz ezagunak ditu: Elisabeten hitzak «Agur Maria» otoitzean daude eta Mariaren erantzunak «Magnificat» osatzen du. 

Ikustaldiaren jaialdia urtero maiatzaren 31n ospatzen dute kristauek.

## Pasartea 
Lucasen arabera, Maria, Deikunde eta gero, «arin-arin» joan zen Judeako mendialdeko hiri batera. Kondairak dio, topaketa hau Ein Kerem izeneko herrixkan gertatu zela, Jerusalemdik zazpi kilometrotara mendebalderantz zegoena.

Mariaren helburua Elisabet bere lehengusina lagundu eta aholkuak hartzea. Jatorrizko antzinako grezierazko *meta spoudēs* esapideak «presaka» ez ezik «arduraz» ere esan nahi ditu. Horri esker Maria zerbitzu eta gorputz eta arima aritzearen adibide bilakatu zen.

## Ikus, halaber 
* Hilobira bisita (Bibliako beste *visitatio* bat).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ondina

**Odín Maldonado** (Mostoles, Madrilgo Erkidegoa, 1987) espainiar musikaria, abeslaria eta aktorea da. Musikaletan parte hartu du, hala nola, Nacho Canoren *Hoy no me puedo levantar*, Javier Limónen *Enamorados Anónimos*, non Luz pertsonaia interpretatu zuen, edo Roberto Santiagoren *Los Futbolísimos.* Nacho Canoren *A, el musical* diskoaren grabaketan ere bakarlari gisa hartu zuen parte.

## Bizitza 
Genero ez bitar eta bisexualeko pertsona da eta bere izenordaina gaztelabiaz 'el' da, eta bere hainbat abestiren tematikak halaxe islatzen du.

### Lan ibilbidea 
2009an argitaratu zuen lehen diskoa, Javier Limónek ekoiztutako *Despegar*. Albumeko abestiak Ondinak konposatu ditu, Javier Limónen bi eta David Truebaren bat izan ezik. 2014ko abenduan *Aquí y ahora* estudioko bigarren diskoa kaleratu zuen finantzaketa kolektiboaren bidez.

2017an Marcela Ferrarirekin batera "*El gusto es nuestro*" biran parte hartu zuen Ana Belen, Joan Manuel Serrat, Miguel Rios eta Victor Manuelekin batera.

*Cuéntame cómo pasó* seriearen 287. eta 288. kapituluetan Iris pertsonaia interpretatu zuen. 2018ko abuztuan Meridako Antzerki Klasikoaren Nazioarteko Jaialdian parte hartu zuen Asteria printzesa interpretatuz Silvia Abascal protagonista eta Magüi Mira zuzendari izan zuen "Las *Amazonas*" antzezlanean.

## Diskografia 
* *Despegar* (2009)
* *Aquí y Ahora* (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Elisabet (Biblia)

[thumb|200px|[Philippe de Champaigneren *Deikundea*. Elisabet ezkerraldean eta Maria eskuinaldean.]]
**Elisabet** (;  "Ene Jainkoak zin egin du"; , *Alyassabat*) Itun Berriko pertsonaia da, San Joan Bataiatzailearen ama eta Ama Birjinaren lehengusina.

Zakariasen emaztea, Espiritu Santuari esker, haurdun geratu zen bere zaharrean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Deikundea

[thumb|[Paolo de Matteisen *Deikundea*, Saint Louisko Arte Ederretako Museoa.]]
Kristautasunean, **Deikundea** () Gabriel goiangeruak Mariari Jesusen jaiotza iragarri zioneko Ebanjelioetako pasartea da.

## Pasartea 
Lukasen Ebanjelioko pasarte batean (1:26-38) azaltzen da:

## Jaialdia 
Ikustaldiaren jaialdia urtero martxoaren 25ean ospatzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zakarias (profeta)

[thumb|260px|Zakarias, [Michelangelok Kapera Sixtinoaren sabaian egina.]]

**Zakarias** (, *Zəḵaryā*, "YHWH-k gogoratzen du";  *Zakariya* edo *Zakkariya*;  *Zakharias*; ) Itun Zaharreko hamaikagarren profeta izan zen. Haren hitzaldiak K.a. 520. urte ingurukoak dira. Haren bildumak bi zati nagusi ditu: Lehenean (I-VIII), Tenploaren berreraikuntzari buruz dihardu; bigarrenean, (IX-XIV) mesias xume bat iragartzen du.

## Erreferentziak
Zorobabel

**Zorobabel** (, *Zərubbāvel*; , *Zŏrobabel*; ) Itun Zaharreko pertsonaia izan zen. Judako printzea, Daviden leinukoa. Zirok Jerusalemgo tenpluko ontziak itzuli zizkion. K. a. 537. urtean, Zorobabelek Jerusalema itzularazi zuen Babilonian zegoen aurreneko judu talde atzerriratua. Haren gidaritzapean eraberritu zen tenplua, eta ezarri ziren berriz erlijio betebeharrak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zakarias

**Zakarias** izan daiteke:

## Izena 
* **Zakarias**, gizonezkoen izen arrunta.

## Pertsonak 
* **Zakarias**, Israelgo erregea (c. K.a. 743);
* **Zakarias Bizkarra**, Abadiñoko apaiza (1879-1963)

### Santu kristauak 
* **Zakarias**, Itun Zaharreko profeta;
** ***Zakariasen Liburua***, Itun Zaharreko liburua;
* **Zakarias**, Joan Bataiatzailearen aita;
* **Zakarias**, aita santua (741-752);

## Tokiak 
* **San Zakarias monasterioa,** Zilbetin (Nafarroa Garaia).
Agenais

**Agenais** edo **Agenois** () Garonaren eskuinaldean, Agen hiriaren inguruan, dagoen Guienako eskualde historikoa da, egungo Lot eta Garona, Tarn eta Garona eta Gironda departamentuetako zatiak biltzen zituena.

## Hiri nagusiak 
* Lot eta Garona : Agen, Villeneuve-sur-Lot, Fumel, Marmande
* Tarn eta Garona : Valence-d'Agen, Montaigu
* Gironda : Sainte-Foy-la-Grande

## Kanpo estekak